comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solatio suo: icum quib iu̾sum fũit om̃ib
distribuere. Ramos post ꝓcessionẽ tollere:
Candelas post offerendam de manu ab-¬
batis susciꝑe ad inungendum infirmum
oleum sacͣtum. ad t̾gendum stupas uel
pannũ lineum portare: ⁊ post t̾sionem in
piscinã cõbure. Ad bñdictionẽ corone noui¬
cii abb̃i ad eẽ: ⁊ capillos in aliquo secreto
ecclie loco comburere. Textum. missale. ua¬
sa. uestim̃ta linteaminã. icet̃a utensilia.
in eccłia ⁊ ad altare necessaria seruare ꝑa-¬
re. ⁊ quociens expedit mutare. Corporalia.
offertoria. t̾soria quib digiti sacerdotis post
communionem terguntur:.⁊ p allam al-¬
taris suꝑ quam extenditur corꝑale inuase
ad hoc deputato separati lauans.⁊ singłas
lauaturas in piscinam ꝓiciens. Pallam
quidem cum cetis linteis lauandam cella-¬
rario redlat. Eecera uͦ in olla adhoc depitata
a qua cineri cia calefacta ipsemet abluat. Quib

Expanded text:
solatio suo, et cum quibus jussum fuerit, omnibus solatio suo, et cum quibus jussum fuerit, omnibus distribuere. Ramos post processionem tollere: candelas post offerendam de manu abbatis suscipere. Ad inungendum infirmum oleum sacratum, ad tergendum stupas vel pannum lineum portare, et post tersionem in piscina comburere. Ad benedictionem coronae abbati adesse, et capillos in aliquo loco secreto ecclesiae comburere. Textum, Missale, vasa, vestimenta, linteamina, et caetera utensilia in ecclesia et ad altare necessaria servare, parare, et quoties expedit, mutare. Corporalia, offertoria, tersoria, quibus digiti sacerdotis post communionem terguntur, et pallam altaris super quam extenditur corporale, in vase ad hoc deputato separatim lavans, singulas lavaturas in piscinam projiciat. Pallam quidem cum caeteris linteis lavandam cellerario reddat, caetera vero in olla ad hoc deputata, aqua cinericia calefacta, ipsemet abluat. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
icolłonem non int̾mittet sonare: nͥ post datã
bñdictionem. Que si citius uel tardius qͣm de¬
bẽt sonaĩnt. uel ad colłonem lumen fũt.
inseqͤnti capło satiffaciat. Qd̃ si in uigiliis .xii.
lectionum tantum tardaũit: ut citius canta¬
re. ilectiones breuiare necesse sit: ante gradũ
presbitii satisfaciat. stans incuruus akyrieł.
lectionem. si ultra qͣm inbreuiario t̃minata
est: ꝓlongata fiũt. signo uel horologio t̃mina¬
re. Qñ uigilie uel hore citius canende fuĩnt.
cantori significare. Candelas. cereos. facere:
et in duiersis locis eccłie sufficient̃ ponere¬
Ad mensas .⁊ ad colłonem cum negligentia
euenerit: portare. Cellarario ⁊ infirmario
⁊ quib opus fuit distribuere: nͨ ñ ⁊ candelas
de sepo hr̃e. ĩ distbũe. Stola bacłm. abb̃i qͦcieis
necesse fuerit p̃pare. Eandelas. cines. ramos.
ignem bñdicendum suꝑ gradũ pb̃rii ꝯueniẽt ap
tare. Candelaᷤ. ciñes. ramos. p̃ bñdictionẽ cũ

Expanded text:
ionem non intermittere sonare, nisi post datam benedictionem. Quae si citius vel tardius quam debent, sonuerit, vel ad Collationem lumen fuerit: in sequenti capitulo satisfaciat. Quod si in Vigiliis duodecim lectionum tantum tardaverit, ut citius cantare et lectiones abbreviare necesse sit, ante gradum presbyterii satisfaciat stans incurvus a Kyrie electionem, si ultra quam in Breviario terminata est, prolongata fuerit, signo vel horologio terminare. Quando Vigiliae vel horae citius canendae fuerint, cantori significare: candelas et cereos facere, et in diversis locis ecclesiae sufficienter ponereAd mensas, ad collationem, cum negligentia evenerit, portare. Cellerario et infirmario, et quibus opus fuerit distribuere, necnon et candelas de sepo habere et distribuere. Stolam et baculum abbati quoties necesse fuerit, praeparare. Candelas, cineres, ramos, ignemtare. Candelas et ramos post benedictionem cum
Abbreviated transcription (Latin):
ferre: ⁊lectum ei quem pͥor iusserit ostende.
capłm. sicut icum ꝑegͥnis monachis cum eo
loqui criui. De sacrista ⁊ solatio eius.
acrista debet horologium temꝑare. ⁊
ip̃m inhyeme ante laudes priuatis
dieb nͥ dies fũit facere sonare: ⁊ ante uigilias
adse excitandum cotidie. Qui postqͣm sur¬
rex̾it. lum̃ dormitorii ⁊ ecclie clarescere faciat.
uinclaustro si necẽe fiũt ponat ostia eccłie
reseret. Ad ip̃m enini ꝑtinet ostia om̃ia ipsius
eccłie quociens necesse fũit firmare claucdere
omnes horas sonare. nec nͥ ad sonitum pͥoris
dimittere. p̃ter mixtum . ibib̾es: ⁊ excepto ad
uigilias. ⁊ ad pͥmam om̃i temꝑe: ⁊ ad tc̃iam

Expanded text:
ferre, et lectum ei quem prior jusserit ostendereferre, et lectum ei quem prior jusserit ostenderecapitulum, sicut et cum peregrinis monachis, cum eo loqui. CAPUT CXV. De sacrista et solatio ejus. Sacrista debet horologium temperare, et ipsum in hieme ante Laudes privatis diebus nisi dies fuerit facere sonare, et ante vigilias ad se excitandum quotidie. Qui postquam surrexerit, lumen dormitorii et ecclesiae clarescere faciat, et in claustro si necesse fuerit ponat: ostia ecclesiae reseret; ad ipsum enim pertinet omnia ipsius ecclesiae ostia quoties necesse fuerit, firmare, claudere omnes horas sonare, nec nisi ad sonitum prioris dimittere, praeter mistum et biberes et excepto ad Vigilias, et ad Primam omni tem
Abbreviated transcription (Latin):
negligenciis cum ante eum ueniam pecieñt
penitenciam dare. Diem pͥmum ingressio-¬
nis incellulam sc̃ptum habere⁊ et quando.
eis legenda sit regula abb̃i ꝓ nunciare qͣm
quisquis legerit temꝑe lectionis. il aboris se¬
orsum ab aliis legat. Et cum lecta fũit abb̃i
in capło debet dr̃e: ⁊ ad iuissum eiꝰ adducẽ.
Et anno euoluto ad bñdictionem adducẽ:
etiam ipsa eadem ipsa die qua intrauit:
si tñ añ capłm regulam audierit. Qd̾ si in
audienda regula capłm preuenire non po-¬
terit in eͣstino uł deinceps ex quo regulam
audient bñdicatur. ꝓ ipsis nouiciis qui legẽ
nesciunt ꝓfessiones ĩneccłia legere. ad crucẽ
imponendam in caustum preꝑatum hr̃e.
sicut  ꝑ egͥnis monachis.⁊ ad pedes monachoꝵ
si necesse fiũit eum ilucere ⁊ reducere: aqͣm
bñdictam . ⁊ cucullam preꝑare.⁊ ad eum ibi
exuendum et induendum adiuuare. Post
hec sciphum eiꝰ iiusticiam in refectorium de¬

Expanded text:
negligentiis, cum ante eum veniam petierint, negligentiis, cum ante eum veniam petierint, poenitentiam dare. Diem primum ingressionis in cella scriptum habere: et quando eis legenda sit Regula abbati pronuntiare, quam quisquis legerit, tempore lectionis et laboris seorsum ab aliis legat. Et cum lecta fuerit, abbati in capitulo debet dicere, et ad jussum ejus vocare. Et anno evoluto ad benedictionem adducere, etiam ipsa die qua intravit, si tamen ante capitulum Regulam audierit. Quod si in audienda Regula capitulum praevenire non potuerit, in crastino vel deinceps ex quo Regulam audierit, benedicatur. Pro ipsis novitiis qui legere nesciunt professiones in ecclesia legere, ad crucem apponendam, incaustum praeparatum habere, sicut et peregrinis monachis: ad pedes monachorum, si necesse fuerit, eum ducere et reducere: aquam benedictam et cucullam praeparare: et ad eum ibi exuendum et induendum adjuvare. Post haec scyphum ejus et justitiam in refectorium de
Abbreviated transcription (Latin):
intus ⁊ foris se agat. In eccłia locum suum
mutare: .xii. lecfionem legere: adeiꝰ ñ ꝑtinet
offin. Simiłr nec in capło. nec ad colłonem lo-¬
tum mutabit: si abbas presensfũit. Si quan¬
do pͥor de uia regressus cum seruitorib co¬
mederit: intĩm intus. ⁊ foris loqui potĩt. Si in
infirmitorio fũit nichil plus cetĩs p̃sumat. Si
pͥor extra monastĩum uł ĩ ĩfirmitorium fũit.
supprior ad uigilias. in capło uicem pͥoris agat.
Et cum seruitorib comedens. uel cum minu-¬
tis in hyeme mixtum sumens ad nolam sede¬
at cxuii. De magistro nouiciorum.
agister nouitiorum debet nouicios ordinẽ
suum docere: in eccłia excitare: ⁊ uͥcumoꝵ
se negligent habiũnt uẽrbo uelsigno qͣn¬
tum potuerit emendare. In labore tam̃ nͥ tc̃
prior conuentus fũit non loquatur cũ eis. Hec¬
incella ip̃sorum cantet aut legat. Hecia eis
quantum potũit debet ꝓcurare. In capłm
ad audiendos sermones ad ducere. De aꝑtis

Expanded text:
intus et foris se agat. In ecclesia locum suum mutare, duodecimam lectionem legere, ad ejus non pertinet officium. Similiter nec in capitulo, nec ad Collationem locum mutabit, si abbas praesens fuerit. Si quando prior de via regressus cum servitoribus comederit, interim intus et foris loqui poterit. Si in infirmitorio fuerit, nihil plus caeteris praesumat. Si prior extra monasterium vel in infirmitorio fuerit, subprior ad vigilias et in capitulo vicem prioris agat, et cum servitoribus comedens, vel cum minutis in hieme mistum sumens ad nolam sedeat. CAPUT CXIV. De magistro novitiorum. Magister novitiorum debet novitios suos ordinem suum docere: in ecclesia excitare, et ubicunque se negligenter habuerint verbo vel signo, quantum potuerit, emendare. In labore tamen nisi tunc prior conventus fuerit, non loquatur cum eis, in cella ipsorum cantet aut legat. Necessaria eis, quantum potuerit, debet procurare. In capitulum ad audiendum sermones adducere. De apertis
Abbreviated transcription (Latin):
et inomnib sollemnitãt apłorum et eugłis¬
tarum. In festiuitate omnium scõrum. et incle¬
dicatione eccłie tantum ad ꝓpriam missam
ipsius sollemnitatis dicatur. lxui. Quando
lxui. Quando

Expanded text:
et in omnibus solemnitatibus apostolorum et evangelistarum: in festivitate Omnium Sanctorum, et Dedicatione ecclesiae tantum ad propriam missam ipsius solemnitatis dicatur. CAPUT LXVI: Quando
Abbreviated transcription (Latin):
i prima dies kłarum mensis agendast̾.¬
eueñit: tunc agendi sunt dies ieuiniorum
xli. Quomͦ
legantur libri in refectorio apentecost usq

Expanded text:
i prima dies Kalendarum mensis evenerit, tunc agendi sunt dies jejuniorum XLI. Quomodo legantur libri in refectorio a Pentecoste usq
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti necessitate. Et cum hoc conting̾it.
ut aliqua missa insua ꝓpa dñca dici nõn
possit: pͥma die qͣm pꝰ illam dominicã can¬
tor asupradictis euentib exoccupatam in¬
insententia de oct eorum descͥptum est te¬
neatur. feria .ui. pꝰ oct̃ ascentionis. de sc̃a
cruce missa canatur. nͥ illi̾ misse ueñit
occasio. ꝓpter quam aliis temꝑib intermit¬
ti solet. Notandum uͦ quia simissa ꝓdefun
septimane die. que uacua fu̾it asupradic¬
tis euentib dicatur.
atur. xxxuiii. De numero col¬
larum ad missas.

Expanded text:
m hoc contigerit ut aliqua missa in sua propria Dominica dici non possit, prima die quam post illam Dominicam cantor a supradictis eventibus exoccupatam inin sententia de octavis eorum scriptum est, teneatur. Feria sexta post octavas Ascensionis de sancta cruce missa canatur: nisi illius missae venerit occasio, propter quam aliis temporibus intermitti solet. Notandum vero quia si missa pro deseptimanae die, quae vacua fuerit a supradictis eventibus, dicatur. CAPUT XXXVIII. De numero Colarum ad missas.
Abbreviated transcription (Latin):
feria .ui. desc̃a cruce. Sabbo de beata maria.¬
Ab oct̃ autem pasche usq ad dominicam
aute ascensionẽ & ab aduentu usq ad nati¬
uitatem dñi. idem ordoseruabitur excep¬
to quod ab oct pasche usq ad supradictã
dñicam. omni frr. uͣii. missa ꝓfamiliarib
sa dominicał repetatur. nͥ forte aliqua soll
diem ⁊ aut tał cominemor̃o alicuĩ sei. cui
missa ingradali sit attitulata: aut uigi
tales commemor. defunctoꝵ quas precipu¬
as agimꝰ. et exceptis ilł dieb qͥ deputatisũt.
ad illa dñicalia officia que post diem ephi¬
phañ. uł post in uoluntate tua. ueldicit

Expanded text:
aria.Ab Octavis autem Paschae usque ad Dominicam ante Ascensionem, et in Adventu usque ad Nativitatem Domini, idem ordo servabitur, excepto quod ab Octava Paschae usque ad supradictam Dominicam omni feria quarta, missa pro familiaribus sa Dominicalis repetatur, nisi forte aliqua solemdiem, aut talis commemoratio alicujus sancti, cui missa in Graduali sit attitulata, aut Vigiltales commemorationes defunctorum quas praecipuas agimus, et exceptis illis diebus qui deputati sunt ad illa Dominicalia officia quae post diem Epiphaniae, vel post In voluntate tua, vel Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ quam .iiii. colłe ad missas in
conuentu dicentur ⁊ exceptis oct̃. domini
et commemoratioĩb octauisq scorum: et
illis .iiiͦi. dieb qui secuntur diem cͥcumcisio¬
nis: ⁊ sexta fr̃a post oct̃. ascens̃ aut si abbas
unam tĩnmͦ colłam dicendam ad uinxerit.
uel presens defunctus fũit. Excipitur etiam
tcenarium quod fit post gñale abb̃m ca

Expanded text:
amplius quam quatuor Collectae ad missam in conventu dicantur, exceptis octavis Domini et commemorationibus octavisque sanctorum, et illis quatuor diebus qui sequuntur diem Circumcisionis, et feria sexta post octavas Ascensionis: aut si abbas unam tantummodo Collectam dicendam adjunxit vel praesens defunctus fuerit, excipitur etiam Tricenarium quod fit post generale abbatum ca
Abbreviated transcription (Latin):
missa in conuentu de ipsis agatur. In aduen-¬
tu tam̃ cotidie dicatur colła dedominica ad
missam: exceptis missis ꝓdefunctis. et quatu¬
or tp̃m ieuiniis et iugilia natalis domini.
Cum tamen dnicales commemorõnes in ali¬
qua solemnit : quȩ dominica ueñit post ma-¬
tutinales laudes cantate fiũnt: incrastino li¬
cet dominicalis missa forte differri debeat col¬
lecta tamen ad missam matut̃. dicat᷑. Et no¬
tandũ qͥa ad omnẽ missam matut̃. si ead̾.
que ⁊ maior missa ñ fũit uel de eodem scõ. col

Expanded text:
missa in conventu de ipsis agatur. In Adventu tamen quotidie dicatur Collecta de Dominica ad missam, exceptis missis pro defunctis et Quatuor Temporum jejuniis et Vigilia Natalis Domini. Cum tamen Dominicales commemorationes in aliqua solemnitate quae Dominica venerit post matutinas Laudes cantatae fuerint in crastino, licet Dominicalis missa forte differri debeat, Collecta tamen ad missam matutinalem dicatur. Et notandum quia ad omnem missam matutinalem, si eadem quae major missa non fuerit, vel d
Abbreviated transcription (Latin):
ui magister erit deinfirmitorio sus loqui
potĩt cum solatio suo. si tam̃ ita uiderit ab¬
bas oportere: ⁊ hoc ip̃m loco ⁊ mͦ quo ipse ꝓui¬
derit. Conuersum etiam ꝓsolatio infirmarii
liceat haberi in infirmitorio. lxxxi. De pũis littas
ullus puerorum doceatur lit discentib.¬
t̃as intra monastĩum uł in loco monastĩi
nͥ sit monachꝰ uł receptꝰ in ꝓbatione nouitius.
Quib temꝑe lectionis dicere licet. Et notandũ
quia nulłm nͥ post qͥntum decimum etatis sue
annum inꝓbatione nob̾ pon ere licet. lxxxii.
De pena abbis ꝯteninentis pr̃ẽm abb̃em:
bbas filius qui abb̃em suuim eum corripiẽ¬
tem de ordine suo contempserit el amatus
in cisterciensi capło leui culpe subiacebit aut
in propͥa abbatia aut in loco om abbas cister¬

Expanded text:
ui magister erit de infirmitorio loqui poterit cum solatio suo, si tamen ita viderit abbas oportere: et hoc ipsum loco et modo quo ipse providerit. Conversum etiam pro solatio infirmarii liceat haberi in infirmitorio. CAP. LXXVI. De pueris litteras ullus puerorum doceatur litteras intra monasterium vel in locis monasterii, nisi sit monachus vel receptus in probatione novitius, quibus tempore lectionis um aetatis suae annum in probatione ponere licet. CAP. LXXVII. De poena abbatis contemnentis Patrem abbatem. Abbas filius qui abbatem suum eum corripientem de ordine suo contempserit, clamatus in Cisterciensi capitulo levi culpae subjaceat, aut in propria abbatia, aut in loco in quo abbas Cister
Abbreviated transcription (Latin):
culpture uel piture inee ce lignea xx.
cłiis nr̃is. seu in officinis aliquib mo¬
nastĩi ne fiant int̾dicimus. quia dum ta¬
lib intenditur. utilitas bone meditationis
uł disciplina religiose grauitatis sepe negli¬
gitur. eruces tñ pictas que sunt lignee ha¬
bemus .

Expanded text:
culpturae vel picturae in ecclesiis nostris seu in officinis aliquibus monasterii, ne fiant interdicimus: quia dum talibus intenditur, utilitas bonae meditationis vel disciplina religiosae gravitatis saepe negligitur; cruces tamen pictas, quae sint ligneae, habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
miseratõne. Qua dicta: discedant. Ab hoc ob¬
sequio possunt remañe infirmi et minuti ce
in hospieio moruntur. deferentur inchorum.
eit nullus alius nͥ abb̾i uisum fu̾̃it. ieorum
erseq itie cantando fiunt. uenia tñ ad elesittis¬
sune non pecitue nec.uii. pdi post sepultura

Expanded text:
miseratione. Qua dicta discedant. Ab hoc obsequio possunt remanere infirmi et minuti, et in hospitio moriuntur, deferuntur in chorum, et nullus alius, nisi abbati visum fuerit, et eorum exsequiae cantando fiunt: venia tamen ad Clementissime, non petitur, nec septem Psalmi post sepulturam
Abbreviated transcription (Latin):
tando: nͥ forte abb̃i uisum fũit ꝓ reuerencia
ꝑsone debere cantari. Quo completo sicut mos
est deferatur ad tumulũ. Quo tumulato. si
cantor uiderit expedire int̾rumpat psalmo
lorum. postea clementissime. Quo finito. sa-¬
cerdos expleta colła. qͣm dicit: dicat alte
pater nrͣ. Deiũ.i nenos. Reqͥem et̃. Aporta infe-¬

Expanded text:
tando, nisi forte abbati visum fuerit pro reverentia tando, nisi forte abbati visum fuerit pro reverentia personae debere cantari. Quo expleto, sicut mos est, efferatur ad tumulum. Quo tumulato, si cantor viderit expedire, interrumpat psalmodlorum, postea Clementissime. Quo finito, sacerdos, expleta Collecta quam dicit, dicat alte Pater noster, deinde Et ne nos: Requiem aeternam: A porta infe
Abbreviated transcription (Latin):
um hospes nunciatꝰ fint obisse. ꝓuideat
pͥor qualit̃ aĩa comiñdetur. Hospitalis
quałr apte preparetur. Prior uͦ qñ uidit
competere mittat sacerdotem cum collaneo
istola ⁊ duos fr̃es cum cruce ⁊ aqͣhñdicta.
et lumine in absconsa.⁊ thuribło: ⁊ qͦt uolu¬
erit ad deferendũ eum in eccłia. cantando uo¬
ce mediocri. Prior uͦ ꝓuideat ne corpꝰ̾ solum uł
sine lumine remaneat. Si rntĩm offm̃ ꝓdefun
dis uel missa cantatur: ꝓ eo colla scd̃o loco dica¬
tur. Ad aliam uͦ missam eo loco dicatur: quo
solent dici colłe ꝓ defunctis. Quacumq hora se¬
pulchrum ꝑatum fũit p sepeliri. etiam post
refectionem. Tunc signo pulsato: ordinentur
ad sepeliendum mortuum ñ tenet᷑ occurrere.
minor campana bis pulsetur. Sacerdos uͦ cui
cantor inuinuĩt habens stolãsr̃ cucullam . icetĩ
qͦs ipse prouidit: cum cruce. i aqua bñdicta
⁊ igne in absconsa. ⁊thuribulo ordinati mo¬
re solito compleant offiñ plane. scił non can-¬

Expanded text:
um hospes nuntiatus fuerit obiisse, provideat prior qualiter anima commendetur, hospitalis qualiter apte praeparetur. Prior vero quando viderit competere, mittat sacerdotem cum collectaneo et stola et duos fratres cum cruce et aqua benedicta et lumine in absconsa, et thuribulo, et quod voluerit ad deferendum eum in ecclesiam, cantando voce mediocri. Prior vero provideat, ne corpus solum vel sine lumine remaneat. Si interim Officium pro defunctis vel missa cantatur, pro eo Collecta secundo loco dicatur. Ad aliam vero missam eo loco dicatur, quo solent dici Collectae pro defunctis. Quacunque nora sepulcrum paratum fuerit, potest sepeliri, etiam post refectionem. Tunc signo pulsato, ordinentur  in labore, ad sepeliendum mortuum non tenetur occurrere; minor campana bis cantor injunxerit, habens stolam super cucullam, et caeteri quos ipse providerit, cum cruce et aqua benedicta, et igne in absconsa, et thuribulo, ordinati more solito, compleant officium plane, scilicet non can
Abbreviated transcription (Latin):
onstitiumus ut nullus abbas ad aliam do-¬
Imum ueniens monachum delabore sine li¬
cencia retineat: nec cum plurib qͣm cum duo¬
bus simul loquatur: pret abb̃es iusitatores qͥs
ei inauditorio uł in locum ꝓximum auditorio
monachorum euocare liceat. Ceterum ꝑcuriã
uł in infirmitorium aut extra t̃m̃inos sine ab-¬
batis licencia. ul pͥoris si abbas defũit monachũ
ducere: exceptis ut diximus uisitatorib nulli
liceat. Dum abbas cum duob loquitur. si t̾cius
suꝑueñĩt. stando breuiter si necesse sit loqui po¬
terit. s consedere etiam rogatꝰ ñ presumat. Si¬

Expanded text:
onstituimus ut nullus abbas ad aliam domum veniens, monachum de labore sine licentia retineat, nec cum pluribus quam cum duobus simul loquatur, praeter abbates visitatores, quos ei in auditorio vel in locum proximum auditorio monachorum evocare liceat. Caeterum per curiam vel infirmitorium aut extra terminos sine abbatis licentia vel prioris, si abbas defuerit, monachum ducere, exceptis, ut diximus, visitatoribus, nulli liceat. Dum autem abbas cum duobus loquitur, si tertius supervenerit, stando breviter, si necesse sit, loqui poterit; sed consedere etiam rogatus non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
debeant frẽs ad pacem ⁊ ad ꝯmunionẽ acced̾e:¬
bent frẽs pacem sum̃e ⁊ comininicare. om̃i
occasione remota. nͥ forte abbas aliqͣm ꝓhi¬
buerit. Ominib u dñcis dieb cõmunicet qui
potuerit. S acerdotes tamen qui ꝑseptimanã
cantant si die dominico non cantant. in eorũ
sit potestate cominunicare uel non. Cetenisu
dieb qui forte dominica non cõmunicaũit. po¬
terit communicare si uoluerit. lxuii. Quib dieb

Expanded text:
debeant fratres ad pacem et communionem ire. Ibent fratres pacem sumere et communicare, omni occasione remota, nisi forte abbas aliquem prohibuerit. Omnibus vero Dominicis diebus communicet qui potuerit. Sacerdotes tamen, qui per septimanam cantant, si die Dominico non cantant, in eorum sit potestate communicare vel non. Caeteris vero diebus qui forte Dominica non communicaverit, poterit communicare si voluerit. CAPUT LXVII. Quibus dieb
Abbreviated transcription (Latin):
confessa. uel clamore exorta genali capło
cistersii nascatur: communi assensu omniũ
abb̃m si possit concordit̃ fieri diffiniatur. Si aũ
inter se dissenserint. pater cisterciensis mo¬
nasterii .iiiͦi. abbatib ad hoc idoneis hauc
diffinire p̃cipiat: ⁊ qd̾ illi itilius iudicaũint
omnis sc̃e multitudinis conuentꝰ sine retrac-

Expanded text:
confessa vel clamore exorta in generali capitulo Cistercii nascatur, communi assensu omnium abbatum, si possit concorditer fieri, definiatur; si autem inter se dissenserint, Pater Cisterciensis monasterii quatuor abbatibus ad hoc idoneis hanc definire praecipiat, et quod illi utilius judicaverint, omnis sanctae multitudinis conventus sine retrac
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie et si aliquod festum in quo non labora¬
mus. sabb̾o infra oct̾. pasche eueñit excipian¬
tur ab ista lege. et habeant festa ista plena¬
rie uesꝑas suas. ⁊ commem̃. fiat de dĩica. In
ceteris sabb̾is habeant om̃ia festa plenarie ues
eueñit: in ipso sabbato. hoc est pͥma die bisex¬
ti agetur.

Expanded text:
ecclesiae, et aliquod festum in quo non laboramus Sabbato infra octavam Paschae evenerit, excipiantur ab ista lege, et habeant festa ista plenarie Vesperas suas, et commemoratio fiat de Dominica. In Sabbatis caeteris habeant omnia festa plenarie Vespevenerit, in ipso Sabbato, hoc est prima die bissexti agetur.
Abbreviated transcription (Latin):
et consimiles sabb̃is quib intitulate sunt.
uel ad magnif᷑ uel in commemoratione dicã¬
tur. In illo tam̃ sabb̃o non dicentur qñ in
crastino nichil agetur de dominica. Si que¬
uͦsuꝑ fuerint: eo anno dimittantur. Quoci
sa que insua dominica dici non potest:
aliquo priuato die soluitur. antipħ de
tulate. eodem die dicantur sitñ in sua do¬
minica dici non possunt. Quod ante ad¬

Expanded text:
et consimiles, Sabbatis quibus intitulatae sunt, vel ad Magnificat, vel in commemoratione dicantcrastino nihil agetur de Dominica: qusuperfuerint, eo anno dimittantur. Si quasa, quae in sua Dominica dici non potest, aliquo privato die solvitur: Antiphonae de tus intitulatae eodem die dicantur, si tamen in sua Dominica dici non possunt. Quod ante Ad
Abbreviated transcription (Latin):
d carta caritatis inter cetã continetur: qd apd
singłis annuis semel conueniant om̃s abb̃es
cenobiorum que dei gra indiuersis sunt or-¬
dinata ꝓ uncisad cisterciensem eccłiam: ⁊qd̃
ibi de ob̾seruatione scẽ regule:. iordine totius
uitȩ sue. ac indissolubili inter se pace cus¬
todienda diligentissime tractent ut tenor
iuuendi sepiꝰ replicatꝰ ac diuinarum scͥptu¬
rarum auctoritate coroboratꝰ. ñ facile tepe¬
re. S ꝑ diuturna plurimoꝵ annoꝵ spacia
possit uigere. Hac gͦ ratione in loco p̾dicto
congregati. hec capła instituerunt ⁊ ꝑuiu-
uersam cong̃gationum nr̃arum frat̾nita-¬
tem tenenda decreuerunt.

Expanded text:
 Charta Charitatis inter caetera continetur, quod singulis annis conveniant omnes abbates coenobiorum, quae Dei gratia in diversis sunt ordinata provinciis, ad Cisterciensem ecclesiam, et quod ibi de observatione sanctae Regulae et ordine totius vitae suae ac indissolubili inter se pace custodienda, diligentissime tractent: ut tenor vivendi saepius replicatus ac divinarum Scripturarum auctoritate corroboratus, non facile tepere, sed per diuturna plurimorum annorum spatia possit vigere. Hac ergo ratione in loco praedicto congregati, haec capitula instituerunt, et per universam congregationum nostrarum fraternitatem tenenda decreverunt:
Abbreviated transcription (Latin):
in conuentu pitantiam non mittat: pret̃
abb̃em loci. Nullusq abb̃m qui in refectorio
commetłint faciat pitantiam. nͥ ille qui se¬
det ad nolam. nͥ forte iuxta se sedenti. lxuii.
Quib spẽbus non utimur:

Expanded text:
in conventum pitantiam non mittat, praeter abbatem loci; nullusque abbatum qui in refectorio comederint faciat pitantiam, nisi ille qui sedet ad nolam, nisi forte juxta se sedenti. CAP. LXI. Quibus speciebus non utimur
Abbreviated transcription (Latin):
d missam ꝓ defunctis.⁊ ad matutiñ. mis¬
sam qñ due misse canende sunt: ad ini¬
tium introitus sacerdos et ministri ingredi¬
antur ad altare. Ad reliquas autem usq
d missam kyrieł. semꝑ incipiatur in illo
choro in quo est inuitat᷑ excepto ad ma¬
tut̃ quando due misse canunt᷑: et hoc alter¬
natim nouiesita ut chorus in quo incipitur
Ad horas uͦ regulares. i ubiq totus conuentus
gła in excelsis deo: u ite missa estz.

Expanded text:
d missam pro defunctis, et ad matutinalem missam quando duae missae canendae sunt, ad initium introitus sacerdos et ministri ingrediantur ad altare. Ad reliquas autem usqueAd missam Kyrie eleison semper incipitur in illo choro in quo est Invitatorium, excepto ad matutinalem quando duae missae canuntur, et hoc alternatim novies: ita ut chorus in quo incipitur,Ad horas vero regulares et ubique, totus conventus « Gloria in excelsis Deo » et « Ite Missa est.
Abbreviated transcription (Latin):
onachus ꝑ egnus si piatur aut recedat.
ues̾it nec ibi ꝓpter iucinitatem aut noticiam
eccłie suȩ. recipi potu̾it: non duitius teneatur
inclomo hospitum obhoc ut inter hanc mo¬
ram aut aliquo ingenio aut aliqͣrũ⁊ ecclas¬
ticarum seu secularium ꝑ sonarũ petitione.
quȩ sinȩ dubio iuolenciam constat ẽẽ ab abbe¬
suo extorqueatur. xuiiii. Qd̃ omnia mo¬
nasteria in honore beate marie dedicent᷑

Expanded text:
us recipiatur aut recedat. venerit, nec ibi propter vicinitatem aut notitiam ecclesiae suae recipi potuerit, non diutius teneatur in domo hospitum; ob hoc ne inter hanc moram, aut aliquo ingenio, aut aliquarum ecclesiasticarum seu saecularium personarum petitione, quae sine dubio violenta constat esse, ab abbsuo extorqueatur. CAP. XVIII. Quod omnia monasteria in honorem beatae Mariae dedicent
Abbreviated transcription (Latin):
onachis nr̃i ordinis debet ꝓ uenire uictꝰ.
de labore manuum. ⁊cultu t̾rarũ: de nu-¬
tͣmento pecoꝵ. Uñ. ilicet nob̾ possidere ad
pͥos usus. aquas. siluas. uineas. prata. tras.
a scłarium hominum habitatione semotas.
⁊ animalia pret̃ illa que magis solent ꝓuo¬
care curiositatem. et ostentare in se uantta¬
tem qͣm aliqͣm afferre utilitatem sicut sũt
cerui. grues icȩtã huiꝰmi. Ad hec exerrenda.
nutrienda.conseru anda seu ꝓpe.seu longeñ
monachꝰ extra claustrum habitare

Expanded text:
is debet provenire victus de labore manuum, de cultu terrarum, de nutrimento pecorum: unde et licet nobis possidere ad proprios usus aquas, silvas, vineas, prata, terras a saecularium hominum habitatione semotas, et animalia, praeter illa quae magis solent provocare curiositatem et ostentare in se vanitatem, quam aliquam afferre utilitatem, sicut sunt cervi, grues et caetera hujusmodi. Ad haec exercenda, nutrienda, conservanda, seu prope seu longe nomonachus extra claustrum habitare
Abbreviated transcription (Latin):
cribro fictus. ubi autem frumentum defiũt¬
licet cum seatio fieri. Que lex infirmis non
tenebitur. S ⁊ hospitib qͥb iussum fũit al¬
bum panem apponimus. ⁊ minutis in mi¬
nutione sua. sicut ineorum sentencia de
scͥptum est. Cuiꝰ panis albi uidelicet qui
minutis apponitur. sicut. ⁊ cotidiani pasta
instatera posita nequaqͣm plus ponderare
debet. s equa lance appendi .xui. Uec¬
.xui. De cucul

Expanded text:
cribro factus. Ubi autem frumentum defuecribro factus. Ubi autem frumentum defuerit, cum scatio liceat fieri, quae lex infirmis non tenebitur, sed et hospitibus quibus visum fuerit album panem apponimus, et minutis in minutione sua, sicut in sententia eorum descriptum est. Cujus panis, albi videlicet qui minutis apponitur, sicut et quotidiani pasta in statera posita, nequaquam plus ponderare debet, sed aequa lance appendi. CAP. XV. De cucul
Abbreviated transcription (Latin):
cum abbate fciodecimo. ad cenobia uo¬
ua tͣnsmittantur: nec tam̃ illuc lestinent᷑.
epłari. libro usuum. psaltio. hymnario. colla¬
neo. antiphonario. gradali. lectionario. Domib¬
quoq oratorio. refectorio. dormitorio. cella¬
hospitum.⁊ portarii necessariis. etiam tp̃ralib
ut et iuiuere ⁊ regłam ibidem statim uale¬
ant obseruare xiiii. De firmacłis librorũ
nterdicimus ne ineccłiarum nr̃arum libris
aurea uł argentea siue de argentata. uel
deaurata habeantur retinacła. quȩ usu fir-¬
macula uocantur: ⁊ ne aliquis codex pallio
tergatur . xu. De pane cotidiano
icut ineccłasticis aliisq obseruationib
cauemus ne inueniamur discordes.
sic etiam inuictu cotidiano diuersitas est
cauenda: nefres carnis uł sp̃c fragilitate iu¬
cti. grossiorem panem abhorrere. et lautio-¬
rem incipiant desiderare. Ideo stabilimus ne
in cenobiis nr̃is fiat panis candidꝰ nec etiam
in precipius festiuitatib. S grossus .i. cum

Expanded text:
cum abbate tertio decimo ad coenobia nova transmittantur, nec tamen ibi destinentur, tu, Regula, libro Usuum, Psalterio, Hymnario, Collectaneo, Antiphonario, Lectionario, Graduali; domibusque, oratorio, refectorio, hospitum et portarii, necessariis etiam temporalibus, ut et vivere, et Regulam ibidem statim valeant observare. CAP. XIII. De firmaculis librorum. Interdicimus ne in ecclesiarum libris aurea, vel argentea sive deargentata, vel deaurata habeantur retinacula, quae usu firmacula vocantur, et ne aliquis codex pallio tegatur. CAP. XIV. De pane quotidiano. Sicut in ecclesiasticis aliisque observationibus cavemus ne inveniamur discordes, sic etiam in victu quotidiano diversitas est cavenda, ne fratres carnis vel spiritus fragilitate victi grossiorem panem abhorrere et lautiorem incipiant desiderare. Ideo stabilimus ne in coenobiis nostris fiat panis candidus, nequidem in praecipuis festivitatibus, sed grossus, id est cum
Abbreviated transcription (Latin):
i egretiatur: agła primi pss̃i. regłaris com¬
plectorii monachoꝵ regłam debet obseruare
silencii. Si autem gͣui infirmitate tenet᷑
liceat ei sccłm necĩtatẽ suam age. seruat a
nis in infirmitorio fũit eum eo post complec¬
torium loqui poterit. xcii. Quo ordine in¬
ungantur infirmii

Expanded text:
et ingrediatur, a Gloria primi psalmi regularis Completorii, monachorum regulam debet observare silentii. Si autem gravi infirmitate tenetur, liceat ei secundum necessitatem suam agere, servata nis in infirmitorio fuerit. cum eo post Completorium loqui poterit. CAPUT XCIV. Quo ordine inungantur infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
ria soluat nec cybos refectorii mutet. hon
apparentem qͥs habens infirinitatem: nec
legat nec opetur. Nam cuiꝰ infirmitas euideis
fũit legat. ioꝑetur ñ ãd suum tam̃ arbitͥũ
S horis quib ei constituetur. Qd̾ siqͥs talis flũtt
qͥ cetõs in quietare aut de ista infirmoꝵ iusti¬
tutione murmurare aut in alioꝰ tͣnsg̃di p̃sumat
corripiat᷑. Qd̾ si sepe correptꝰ ñ emendaũtt
siita iidetur abb̾i. indicetur eiꝰ ꝑuersitas in
capło: ubi uocat coram omnib arguatire.
Qđ sinsic correxerit: si eiꝰ ꝑmittit ifirmitas re¬
gulari etiam discipline subiaceat: hec rede¬
ant inconuentum nͥ pͥus indicauũint abb̾i.
Qui accepta licencia qua uoliunt hora choꝵ¬

Expanded text:
a solvat, nec cibos refectorii mutet. Non a solvat, nec cibos refectorii mutet. Non apparentem quis habens infirmitatem, nec legat nec operetur. Nam cujus infirmitas evidens legat et operetur, non ad suum tamen arbitrium, sed horis quibus ei constituetur. Quod si quis talis fuerit, qui caeteros inquietare, aut de ista infirmorum institutione murmurare, aut in aliquo transgredi praesumat, corripiatur: quod si saepe correptus non emendaverit, si ita videtur abbati, indicetur ejus perversitas in capitulo, ubi vocatus coram omnibus arguatur: quod si nec sic se correxerit, si ejus permittit infirmitas, regulari etiam disciplinae subjaceat. Non redeant in conventum, nisi prius indicaverint abbati, cujus accepta licentia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
rio cantent ⁊ precipua defunctorum offã: ⁊ iugi
cliei in simul congregati cantent. De hinc qui uo¬
luerit eat ineccłiam ad horas. Ad missam uͭ coti
dei genua flectent. Adbñdictionem uͦ nouicii
in ordine suo inchoro sint: ⁊ seleant qui uolu¬
erint. Qui communicare uolũit: extra choꝵ
pacem accipiat ab alio de conuentu cõmuni¬
caturo: qui si forte defũit ille qui hospitib pa¬
cem debet dare infirmis pͥmum deferat⁊
messionis. Hon licet ingredi eccłiam nͥ qñ ĩ ea
opus dĩ celebratur. nec in claustro demora-¬
ri nec cum monachis qui conuentum tenẽt
significare: s quantum possunt ne abipsis
uel ab aliis hominib uideantur obseruent.
Siquis talem ht̃ infirmitatẽ que nͨ multũ
eum debilitet. nec comedendi turbet appe¬
titum ut pita inflatura uel in cisio mem-¬
brorum aut aliquid huiꝰmͦ hic talis nec sr̃
culcitram iaceat: nec ieiunia consuetudina¬

Expanded text:
rio cantent: et praecipua defunctorum officirio cantent: et praecipua defunctorum officidiei simul congregati cantent. Dehinc qui voluerit eat in ecclesiam ad horas: ad missam vero quoDei genua flectant: ad benedictionem vero novitii in ordine suo in choro sint et sedeant qui voluerint. Qui communicare voluerit extra chorum, pacem accipiat ab aliquo de conventu communicaturo. Quod si forte defuerit ille qui hospitibus pacem dare debet, infirmis primum deferat, et messionis. Non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari; nec cum monachis qui conventum tenent significare, sed quantum possunt, ne ab ipsis vel ab aliis hominibus videantur, observent. Si quis tamen habet infirmitatem, quae nec multum eum debilitet, nec comedendi turbet appetitum, ut puta inflatura vel incisio membrorum, aut aliquid hujusmodi, hic talis nec super culcitram jaceat nec jejunia consuet
Abbreviated transcription (Latin):
o die quo abb̃es cist̃cii ad annuum ꝯueni¬
unt capłm. reliqͥsq dieb qͥb ibidem commo¬
rantur. certum sit statutum ẽẽ ingñali eorundẽ
no id negari non possit. eqͦs uel equum eiꝰ nullo¬
mͦ suscipiendum. Id enim sollerter cauendum
iudicau̾e: neforte rei ꝓqua detam longinqͥs cõ-¬
ueniunt ꝓuinciis. scił ut suo indendant ordi-¬
ni. ullum incurrant impedimentum. Qd̃ ꝑhuiꝰ¬
mͦi susceptiones posse fieri arbitrantur. lix

Expanded text:
o die quo abbates Cistercium ad annuum conveniunt capitulum reliquisque diebus quibus ibidem morantur, certum sit statutum esse in generali eorumdomnimo negari non possit, equos vel equum ejus nullomodo recipiendum: id enim solerter cavendum judicavere, ne forte rei pro qua de tam longinquis conveniunt provinciis, scilicet ut suo intendant ordini, ullum incurrant impedimentum, quod per hujusmodi susceptiones posse fieri arbitrabantur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m laicoꝵ pedes lauet. Quod si num̃s de¬
fũit nouitiorum defr̃ib laicis suppleatur.
Seruitores uͦ lauatorib deputentur hoc mͦ.
Abbati duo ⁊ ceteris autem unicuiq unus:
qui et aquam et linteamina eis fufficient̃
administrent. Quociens uͦ ante pͥorem trã¬
sierint: inelinent tam abbas quam ceteri.

Expanded text:
rum laicorum pedes lavet. Quod si numerus defuerit novitiorum, de fratribus laicorum suppleatur. Servitores vero lavatoribus deputentur hoc modo: abbati duo, caeteris autem unicuique unus, qui et aquam et linteamina eis sufficienter administret. Quoties vero ante priorem transierint inclinent se, tam abbas quam caeteri.
Abbreviated transcription (Latin):
cere ut lumine diei om̃ia impleant᷑. ꝓcuret
ut aliquantulum minus morose quam ali¬
is dieb uesꝑtinales laudes psallantur. Post re¬
fectionem more solito faciant mandatũ.
ixiiii. De festis scõrum que post sabbatum
añ dominicã in palmis usq ac octaual pasche

Expanded text:
cere ut lumine diei omnia impleantur, procuret cere ut lumine diei omnia impleantur, procuret ut aliquantulum minus morose quam aliis diebus vespertinales Laudes psallantur. Post refectionem more solito faciant Mandatum. CAPUT XXIV. De festis sanctorum quae post Sabbatum ante Dominicam in Psalmis usque ad Octavas Pasch
Abbreviated transcription (Latin):
edificare audientes. Lectionib uͦ cantuq atq
colłis celebratis: abbas regressus in uestiari¬
um casulam ibidem relinquat. et sic ĩ locũ
suum eat. Quo ab altari descendente. leta¬
nia dicatur a duob frib ante gradum p̃s¬
bitii: utroq choro simul respondente. Cum
autem uentum fũit ad illum locũ pedcõres
gressi ad missam se p̃parent. Cantore itaꝙ
t̾s lãpades et due candele cͥca altare de ig¬
ne benedicto accendant᷑: et abbas cum ple¬
nario minstroꝵ offõ ad altare accedat. ac
solitam or̃onem. deinde confessionem faciat.
Illoq hymnum gła in excelsis ꝓnunciante
pana pulsetur: quo usq dicatur. Dñe d̾s rex
cel. In hac die missa nulla priuata ab aliqͦ
est dicenda. Ad hanc missam pax dñi di¬
catur. s non agnus dei. et post par domini
re donec abbas dicat oremiu. p̃ dñs uobiscũ.
Quod si cantorꝑspexerit tempꝰ diei ñ suffi¬

Expanded text:
aedificare audientes. Lectionibus vero cantuque atque aedificare audientes. Lectionibus vero cantuque atque Collectis celebratis, abbas regressus ad vestiarium, casulam ibidem relinquat, et sic in locum suum eat. Quo ab altari discedente Letania dicatur a duobus fratribus ante gradum presbyterii, utroque choro simul respondente. Cum autem ventum fuerit ad illum locum, Peccatoregressi ad missam se praeparent. Cantore itaqutres lampades et duae candelae circa altare de igne benedicto accendantur, et abbas cum plenario ministrorum officio ad altare accedat, ac solitam orationem, deinde confessionem faciat. Illoque hymnum Gloria in excelsis pronuntiante, pana pulsetur, quousque dicatur Domine Deus, rex coelestis. In hac die nulla missa privata ab aliquo est dicenda. Ad hanc missam Pax Domini dicatur, sed non Agnus Dei. Et post Pax Domini,re, donec abbas dicat Oremus post Dominus vobiscum. Quod si cantor perspexerit tempus diei non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
cta tat in locum suum. Cereus autem arele¬
at usꝙ post complectorium incrastinum:
inloco ubi benedictus fuit. usq ad diem
ascentionis ꝑ mansurus. Benedictione ergo
consũmata: sequatur. sc. In pͥncipio crea¬
uit ds .c. et cet̾e sine titulo. leuita quoꝙ
stolam deponat: et cum manipulo in lo¬
cum suum reuertatur. Et sciendum qd̾
sit d ebresbitĩo efferenda. donec cereus
accendatur ut si forte candela accensa
extincta fũit. de eisdem carbonib possit
reaccendi. Abbas uͦ casula indictuis. iã
dat ad altare orationem tamen solitam
ante illud minime faciat. Tunc etiam
chori hãrit uultus suos ad inuicem ũsos
reliquas autem lectiones cum colłis et
tractib uti incodicib constant. ordina¬
te per soluant: isciendum ẽ qͥa ordofĩm
has lectiones legentium incipitur apriori¬
Inq̾b tamen a cantore consid̾andum ẽ
ut hi qui legunt: scd̾m regulam possĩt.

Expanded text:
cta eat in locum suum. Cereus autem ardecta eat in locum suum. Cereus autem ardeat usque post completorium in crastinum, in loco ubi benedictus fuit, usque ad diem Ascensionis Domini permansurus. Benedictione ergo consummata, sequatur lectio, In principio Det caeterae sine titulo. Levita quoque stolam deponat, et cum manipulo in locum suum revertatur. Et sciendum quod sit de presbyterio efferenda, donec cereus accendatur: ut si forte candela accensa exstincta fuerit, de eisdem carbonibus possit reaccendi. Abbas vero casula indutus, jam dat ad altare, orationem tamen solitam ante illud minime faciat. Tunc etiam chori habeant vultus suos ad invicem versos, reliquas autem lectiones cum Collectis et Tractibus, uti in codicibus constant, ordinate persolvant. Et sciendum est quia ordo fratrum has lectiones legentium incipitur a prioriIn quibus tamen a cantore considerandum est, ut hi qui legunt secundum Regulam possint
Abbreviated transcription (Latin):
Post nonam uͦ tabula ab eo modice pul¬
sata abbas et ministri uestib se induant sa¬
eugłiorum suꝑ positum suꝑ gradum psb̾ct̾ii
ubi abb̾s ꝑ agere solet benedictiones et defe-¬
rat similiter cereum benedicendum suꝑ can
rum panis regularis: ponens illum indextra
parte analogii. Quib paratis. inchorum
conueniant fr̃s & iterum tabula ꝑcutiatur.
Tunc ignis in patella carbonib allatis uiuis
benedicatur. et aqua benedicta asꝑgatur:. ab
abbate stante suꝑ gradum presbitii. Intim
omnia eccłie luminaria extinguant᷑: ut de
igne benedicto postea accendantur. Cum u de
eo candela accensa fũit: adiacono stola accin¬
cto. et uultu ad altare uerso paschalis cereus¬
bñdicatur: astante ad dext̃am eĩ subdiacono
candelam manu tenente. Cum autẽ diaconꝰ
legendo ueñit ad locum illum. suscipe sc̃e pat̃
si crucem formando in eum impͥmere curet.
mescẽ faciat. Dem̃ subdiaconus candela extinc¬

Expanded text:
Post Nonam vero tabula ab eo modice pulPost Nonam vero tabula ab eo modice pulsata abbas et ministri vestibus se induant saEvangeliorum superpositum super gradum presbyterii; ubi abbas peragere solet benedictiones. Et deferat cereum benedicendum super carum panis regularis, ponens illum in dextera parte Analogii. Quibus paratis ut in chorum conveniant fratres, iterum tabula percutiatur. Tunc ignis in patella carbonibus allatus vivis benedicatur: et aqua benedicta aspergatur ab abbate stante super gradum presbyterii. Interim omnia ecclesiae luminaria exstinguantur: et de igne benedicto postea accendantur. Cum vero de eo candela accensa fuerit, a diacono stola accincto et vultu ad altare verso Paschalis benedicatur cereus: astante ad dexteram ejus subdiacono candelam manu tenente. Cum autem diaconus legendo venerit ad locum illum, Suscipe, sancte Pasi crucem formando in cum imprimere curet. mmescere faciat. Deinde subdiaconus candela exstin
Abbreviated transcription (Latin):
digitos suos lauet ⁊ et extractam deuas¬
culo scãm commnunionẽ suꝑ corꝑale po¬
nat: et tũc nec corꝑe dñi nec calice leua¬
to mediocri uoce dicat. Oremꝰ p̃ceptis salu¬
ato cunctis respondentib am̃. iple una¬
partem incalicem mittat. nichs dicens. Di-
aconus facta turificatione ablutis mani¬
bus: cum subdiacono stec ubi stare solet ad
colłas. donͨ ꝯmunicaturꝰ accedat ad altare.
uersas ad altare. Et postquam ministri
communicau̾it. conuentꝰ ereat. pedesq
suos calciam̃tis muniat: aqua autem
inclaustro a celłario calida sit ꝓturata ⁊
ut qui uolũit pedes aliluere: possint.
Sacrista uͦ ante uesꝑam pallas auferat
de altari. Deinde pulsata tabuta uesꝑe ce
lebrentur ⁊ et laici fr̃s refectionis hora ec
domini et epacte et concurrentes ac in¬
dictiones in cartula a cantore preꝑata
cereo ipsa die benedicendo affigantur.
Post .uͭi. secͤtarius altaria om̃ia ad oriri.

Expanded text:
digitos suos lavet, et extractam de vasdigitos suos lavet, et extractam de vasculo sanctam Communionem super corporale ponat. Et tunc nec corpore Domini, nec calice levato, mediocri voce dicat, Oremus. Praeceptis saluatque cunctis respondentibus, Amen, ipse unapartem in calicem mittat nihil dicens. Porro diaconus facta thurificatione, ablutis manibus cum subdiacono stet ubi stare solet ad Collectas, donec communicaturus accedere debeat ad altare. versas ad altare. Et postquam ministri communicaverint, conventus exeat, pedesque suos calciamentis muniat. Aqua autem in claustro a cellerario calida sit procurata, ut qui voluerit pedes abluere possit. Sacrista vero ante Vesperam pallas auferat de altari. Deinde pulsata tabula vesperae celebrentur. Et laici fratres refectionis hora ecce Paschae, anni Domini et epactae concurrentes, et indictiones in chartula a cantore praeparata cereo benedicendo ipsa die affigantur. Post sextam secretarius altaria omnia adornet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut abbas ordinauerit exhiberi. Et dum hec
aguntur. pͥor aliam crucem cum reuerentia
comitante illum sacrista uel alio fr̃e quem
signo uocouerit: hospitib si affiunt et fami¬
lie. extra chorum ad orandam presentet.
postqͣm gͥ omnes adorauerint qui ciucem
tenẽt. leuantes eam inchoent .A. Suꝑ omĩa
lugna: et ꝓtinus conuentꝰ econtra ueni¬
am pecat᷑. Monachi autem crucem in
suum suꝑ altare restituant locum. Tũc
abbas et diaconus resumptis que disposu¬
erant. ad altare cum subdiacono sicut e¬
rant nudis pedib accedant. ⁊ oratioirem
faciant. confessionemq dicant. Quo fc̃o.
diaconus corꝑale suꝑ altare ponat: asa-¬
crista pͥus suꝑ mistĩum positum. Abbas
uͦ corpus dñi cum uasculo in quo est ad
altare deferens iuxta corꝑale ponat ⁊ et
cum diaconus calicem cum uino aqua
mixto abb̃i oblatum. suꝑ altare uti ad
missam solitum ẽẽ ordinaũit abbas in¬
censo pͥus adhibito. dem̃ aꝑto uascło.

Expanded text:
ut abbas ordinaverit exhibere. Et dum haec ut abbas ordinaverit exhibere. Et dum haec aguntur prior aliam crucem cum reverentia comitante illum sacrista, vel alio fratre quem signo vocaverit, hospitibus si affuerint et familiae extra chorum ad adorandum praesentet. Postquam igitur omnes adoraverint, qui crucem tenent levantes eam inchoent Antiphonatinus conventus econtra veniam petat. Monachi autem crucem in suum super altare locum restituant. Tunc abbas et diaconus resumptis, quae deposuerant ad altare cum subdiacono sicut erant, nudis pedibus accedant, et orationem faciant, confessionemque dicant. Quo facto diaconus corporale super altare ponat a sacrista prius super ministerium positum. Abbas vero corpus Dominicum cum vasculo in quo est, ad altare deferens juxta corporale ponat: et cum diaconus calicem cum vino aqua misto abbati oblatum super altare, uti ad missam solitum est, ordinaverit, abbas incenso prius adhibito, deinde aperto vasculo
Abbreviated transcription (Latin):
flectentes genua: finito otheos. et erecti. cet̾a
ꝓsequantur. Et chorus. sanctus. ter repetat
similiter ad primum flectens geitua dicto sc̃s
deus. Et hoc tam achoro quam afr̃ĩb tercio
similiter fiat. Et dum ultimum sc̃s deus in¬
cipitur qui crucem tenent eam breutter ad¬
orent. Qui cantu finito detegentes eam im¬
ponant antiph. Foce lignum crucis. Moxoy
omnes ueniam petant econtra et cruces aliȩ
a sacristis discooꝑiantur Abbas uͦ solus et p̾
illum insimul diaconus et subdiaconiis.
in albis sine manipuł ac inde .iiͦ. ⁊ .iͦ. mona¬
chi et nouicii. conuersiq laici toto corꝑe ꝓstra¬
ti inpresbitĩo crucem adorent et osculẽtur. tan
dinem qͦm adpacem et communionẽ acceden¬
tes seruant: ĩ adorãda et in osculanda cruce
seruare debeant. Intĩm autem cantꝰ adhoc
ꝑtinens offm̃ ꝑsoluatur. Et sciendum qd̾li¬
ceat plures cruces ad adorandum tam mo¬
nachis qͣm conuersis: ad alia altaria pro¬

Expanded text:
flectentes genua, finito O Theos, et erecti caetera flectentes genua, finito O Theos, et erecti caetera prosequantur. Et chorus Sanctus ter repetat. Similiter ad primum flectentes genua, dicto Sanctus Deus: et hoc tam a choro quam a fratribus tertio similiter fiat. Et dum ultimum Sanctus Deus incipitur, qui crucem tenent eam breviter adorent. Qui cantu finito detegentes eam inchoent Antiphonam Ecce lignum crucis: moxque omnes veniam petant econtra. Et cruces aliae a sacristis discooperiantur, Abbas vero solus et post illum insimul diaconus et subdiaconus in albis sine manipulis: ac deinde duo et duo monachi et novitii universique laici toto corpore prostrato in presbyterio crucem adorent et osculentur tantudinem, quem ad pacem et communionem accedentes servant, in adoranda et osculanda cruce servare debeant. Interim autem cantus ad hoc pertinens officium persolvatur. Et sciendum quod liceat plures. cruces ad adorandum tam monachis quam conversis ad alia altaria pro