comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus cuixis quas nr̃e seruitutis necessitas
ht̃. is in paucissime guite temꝑis stillãt᷑
quas aliis rebꝰ si impendero cõtia officiũ
meum michi face uideor. Quod. n uis ut
ad te ꝓ lixã epłam scribam. et hos quidem
debeo fateor. debeo ꝓrsus ħ tam dulci. tam
since. tam mere uolũtati tue: S qr bonꝰ
amator iusticie. inde te admoneo ut de illa
qm̃ diligis hoc a me libenciꝰ audias. Ceruis
pͥus ẽẽ quod ⁊ tͥ et aliis qmͣ quod tͥtm̃mͦ de¬

Expanded text:
sus curas, quas nostrae seruitutis necessitas habet, uix mihi paucissimae guttae temporis stillantur, quas aliis rebus si inpendero, contra officium meum mihi facere uideor. Quod enim uis, ut ad te prolixam epistulam scribam, et hoc quidem debeo, fateor; debeo prorsus hoc tam dulci, tam sincerae, tam merae uoluntati tuae. sed quia bonus es amator iustitiae, inde te admoneo, ut de illa, quam diligis, hoc a me libentius audias. cernis prius esse, quod et tibi et aliis quam quod tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ es rem facient officii sui. si ñsolũ muichi
alas scribenda ip̃i ñ imponant. umi ⁊̃ ce¬
teros qnͣta possũt auctoritate et st̃a benus¬
tate ꝓhibeant. n ͨ uidear ego durus cũ astnͣ¬
gulis petita nõ ded̾o. dũ ea nolo magis red¬
ce que om̃ib debeo. Demq cũ sic̾ speramꝰta
et ꝓmissũ tenemꝰ ad nos uemit uenerabi᷑
patꝰ sim et instancius sacies quod rxgaui.
nr̃ impleat cordis tui tã gnͣdem et tam sa¬
ctum sinũ ꝙ̃ ip̃e fecit dñe beatissime:¬

Expanded text:
 primos mihi es, rem facient officii sui, si non solum alia mihi scribenda ipsi non imponant, verum etiam caeteros quanta possunt auctoritate et sancta benignitate prohibeant; ne videar ego durus cum a singulis petita non dedero, dum ea volo magis red quae omnibus debeo. denique cum, sicut speramus et promissum tenemus, ad nos uenerit uenerabilitas ntum occupatus sim, et instantius facies, quod rogaui, noster impleat cordis tui tam grandem et tam sanctum sinum, quem ipse fecit, . domine beatissime
Abbreviated transcription (Latin):
psic. Quiꝰ lr̃s grauit̾ cont̾stati sumꝰ. quod ea
que illis ĩ urbe uł ccͣ urbem gerũtur ñ nob̃
insinuare curauit. ut c̾tum apd̾ nos fieret
ꝙ inc̾ce fame cred̾e̾ uolebamꝰ frm qͥꝓpe litt̾is
añ tnͣsmissis: qͣmuis molestia et dui. młto
tñ leuiora nunciata sũt. Plus sane ꝙͣdici p

Expanded text:
stati sumus, quod ea, quae illic in urbe uel circa urbem geruntur, non nobis insinuare curauit, ut certum apud nos fieret, quod incertae famae credere nolebamus. fratrum quippe litteris ante transmissis quamuis molesta et dura multo tamen leuiora nuntiata sunt. plus sane, quam dici p
Abbreviated transcription (Latin):
rietur: placuit oñbꝰ in talibꝰ disputatõ
molenta fcã maloꝵ hoĩm nob̾ ad inuicẽ
obici ñ deb̾e. Remanebat gͥ schismatis qͦ
ista quere̾ nolle aut nr̃os ħ queri et frã
pollicitacõne discessimꝰ. ut exhib̾emꝰ ei płe ᷤ
collegas nr̃os c̾ce uł decem. qui tanta be¬
niuolençia et leui ͤ et tãpio studio id qͤri
uellent ꝙͣ in nob̾ eũ iam anmadu̾tisse at
aꝓpbare sentiebamꝰ. Hoc t̃ de suoꝵ num̾o
et ip̃e pollicitus: Unde uos hortor ⁊ optes¬
cor ꝑ dm̃ sangͥnem. ut eũ ꝓmissi sui cõmo¬
ueatis ⁊ nauit̾ in stetis. ut res cepta pagat᷑
ꝙͣ. ꝓpe ad finem ꝑuenisse iam c̾ntis. Qͣtũ
.ni. arbitror difficillime potestis ĩuenire ĩ
ep̃is ur̃is tam utilem aminũ et uolũtatẽ
ꝙͣ in isto sene ꝑspeximꝰ: Postero .i. die ip̃e
ad nos uenit et h ͨ it̾m qͤrẽre seperamus:
Sed quia ordinandi ep̃i necessitas nos ĩde
iani iamq rapiebat diuciꝰ cũ illo eẽ neqͥui¬

Expanded text:
t omnibus in talibus disputationibus uiolenta facta malorum hominum nobis ab inuicem obici non debere. remanebat ergo schismatis quaista quaerere, nolle autem nostros haec quaeri, ea facta pollicitatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuolentia et lenitate et tam pio studio id quaeri uellent, quantum in nobis eum iam animaduertisse atque adprobare sentiebamus. hoc etiam de suorum numero et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor per domini sanguinem, ut eum promissi sui commoneatis et gnauiter instetis, ut res coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam cernitis. quantum enim arbitror, difficillime potestis inuenire in episcopis uestris tam utilem animum et uoluntatem, quam in isto sene perspeximus. postero enim die ipse ad nos uenit et haec iterum quaerere coeperamus. sed quia ordinandi episcopi necessitas nos inde iam iamque rapiebat, diutius cum illo esse nequiui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo ꝙͣ ip̃iꝰ tẽꝑis paciebant᷑ angustie aͥd lo¬
qͦrem᷑. Qmͦ postea qmͣ uenturũ cõꝑ ͭ uidens
nos aᵈ suscepisse negotium. cũ ⁊ ip̃m nescio
que necessitas ꝓfectõnis urg̾et. benigne
a nobis placideq discessit. Uidet᷑ aũt mͥ ut
turbulentas turbas et ĩpedim̃tũ potiꝰ qmͣ
ad iumentũ affe̾ntes oĩo deuitemꝰ: et u̾e
ex auimo amico atq tnͣquillo susceptum
tam magnũ negocium dño opitulante ꝑa¬
gamꝰ ad aliꝙͣ uillam nos cõuenire debere
Siue gͦ inturbusicensi. siue intagastensi
tał locus uł ille quem cõmemoraui. uł as
aliꝰ iuentꝰ fuerit faciamus codices canoͣ
p̃sto esse. et siqua ꝓferre potuerint ex u¬
traq ꝑte docum̃ta: ut postpositis cet̾is nlła
si dño placuerit int̾pellante᷑. quotqͦt diebꝰ¬

Expanded text:
um ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. quem posteaquam uenturum comperit, uidens nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio qua necessitas profectionis urgueret, benigne a nobis placideque discessit. Videtur autem mihi, ut turbulentas turbas et impedimentum potius quam adiumentum adferentes omnino deuitemus et uere ei animo amico atque tranquillo susceptum tam. magnum negotium domino opitulante peragamus, ad aliquam uillam nos conuenire debere siue ergo in Tubursicensi siue in Tagastensi talis locus uel ille, quem commemoraui, uel aliquis alius inuentus fuerit, faciamus codices canonicos praesto esse et, si qua proferri potuerint, ex utraque parte documenta, ut postpositis ceteris nulla, si domino placuerit, interpellante molesti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ temptassent: Inde nescio qͦmͦ uentũ est.
ad cõmemora ᷝ ͥ ͤ uẽ memorie genechilii ep̃i
pͥsserit et effectũ hr̃e nõ siui̾t: Laudabãt
illum om̃s. et beugnissime p̃ferebant ĩtͥ
qͣs laudes a nob̾ subiͨtũ est. qd̾ t̃ ip̃e tñ gen¬
tilius si m eoꝵ manus incidisset rebaptizã¬
dus censeretur: et h i am stantes loqͤbanĩ
qr discedendi tempꝰ urgͥet. iͥ plane ille senex
dixit iam forman eẽ fc̃am: ut qͥsquis ad
eos fidelum a nob̾ ueni̾t baptizetur. Qd
eum inuitũ et cũ dolore dic̾e̾ ꝙͣtũ pot̾at ap¬
parebat. Sane cũ ⁊̃ ip̃e młta mala suoꝵ
aꝑtissime geniet. atq ostende̾t. qd̾ tocius
ciuitatis cestimonio eius ꝓbabat᷑ qmͣ eẽt
remotꝰ a talibꝰ fc̃is. que ipĩs suis dic̾e soleat
modestu cõqͦstione ꝓferret. nosq cõme
est. nec filii culpam patri. nec patͥs cul¬
pani filio eius imputandã. uͥ diccũ est.
sic̃ .n. amina patris mea ẽ. ita et aĩa filii

Expanded text:
non temptassent. Inde nescio quo modo uentum est ad commemorationem beatae memoriae Genethlii episcopi,  illos compresserit et effectum habere non siuerit. laudabant illum omnes et benignissime praeferebant. inter quas laudes a nobis subiectum est, quod etiam ipse tamen Genethlius, si in eorum manus incidisset, rebaptizandus censeretur. et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus urgueret. ibi plane ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, quod eum inuitum et cum dolore dicere, quantum poterat, apparebat. sane cum etiam ipse multa mala suorum apertissime gemeret atque ostenderet, quod totius ciuitatis eius testimonio probabatur, quam esset remotus a talibus factis et, quae ipsis suis dicere soleat, modesta conquestione proferret nosque commemrte scriptum est nec filii culpam patri nec patris culpam filio eius inputandam, ubi dictum est: Sicut enim anima patris mea est, ita et anima filii
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑. qmͣius id plerũq contĩgat. Deĩde
cũ iud̾em in ħ eum młtũ ininorari ut
insticiam sue ꝑtis ex eo cͥtam uellet in¬
telligi qr ꝑsecutõnẽ passa fu̾it: quesi
gebatur utiq negare. ꝙ ille uir xͥanꝰ
esset et iustus: qr si fat̾et᷑ statĩ obic̾emꝰ
qd̾ eũ rebapti andũ eẽ censeret: Cũ
gͦ ea loqui cogeret᷑ quib ille ñ eẽt hñdꝰ¬

Expanded text:
patitur, quamuis id plerumque contingat. deinde patitur, quamuis id plerumque contingat. deinde cum uiderem in hoc eum multum inmorari, ut iustitiam suae partis ex eo certam uellet intellegi, quia persecutionem passa fuerit, quaesiugebatur utique negare, quod ille uir Christianus esset et iustus, quia, si fateretur, statim obiceremus, quod eum rebaptizandum esse censeret. cum ergo ea loqui cogeretur, quibus ille non esset h
Abbreviated transcription (Latin):
aserrimaꝵ disputatõnũ cõflictꝰ eminuit
ĩplntos. Unde apd̾ nos constitit arrianoꝵ
fuisse cõcilium: quib ip̃i ep̃i catholici ue¬
hementissime resistebant. Itaq ad dili¬
gẽcõrem ⁊̃ tẽꝑum discussionem. uoluimꝰ
ip̃m uolum̃ accipere atq auferre nob̾cũ:
qui noluit dare dicens ibi nos hr̃e iᵈ qũ ⁊̃
aͥd in eoconsid̾are uellemꝰ. rogaui ⁊̃ ut
manu mea notari ꝑmut̾et: fateortimẽ
ne mͥ forte cã exigente cũ petendũ esset
ꝓ illo a  ꝓferretur. neq hoc uoluit: De¬
inde mͥ cepit instare. ut ad int̾rogatõnẽ
suam breuit̾ Rend̾em q̃rens a me quẽ ius¬
tum putarem eũ qͥ ꝑsequeret᷑. an eũ qui
ꝑsecutõnem pac̾etur. Cui ̾ndebã nõ
recte ita in t̾rogari: fieri .n. posse ut am¬
bo miqui suit: fi̾ ⁊̃ posse ut iniquiorem
iustior ꝑ seqͣcur; Non ergo eẽt cõseq̃ns
ut idõ sit quisq sit iustior qr ꝑsecutõnẽ

Expanded text:
acerrimarum disputationum conflictus eminuit,acerrimarum disputationum conflictus eminuit,inprobatos. unde apud nos constitit Arrianorum fuisse concilium, quibus isti episcopi catholici uehementissime resistebant. itaque ad diligentiorem etiam temporum discussionem uoluimus ipsum uolumen accipere atque auferre nobiscum. qui noluit dare dicens ibi nos habere illud. quando aliquid in eo considerare uellemus. rogaui etiam, ut manu mea notari permitteret, fateor, timens, ne mihi forte, causa exigente cum petendum esset, pro illo aliud proferretur. neque hoc uoluit. Deinde mihi coepit instare, ut ad interrogationem suam breuiter responderem, quaerens a me, quem iustum putarem, eum, qui persequeretur, an eum., qui persecutionem pateretur. cui respondebam non recte ita interrogari; fieri enim posse, ut ambo iniqui sint, fieri etiam posse, ut iniquiorem iustior persequatur: non ergo esse consequens, ut ideo sit quisque iustior, quia persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
epõs. qͥb illi scͥpsenunt: Itaq flagitare ce
piꝰ ut docͥetur utͥ ꝰ ipẽ eẽt donatus de cuiꝰ
ꝑte isti cognomiiiant᷑. Eieri .n. potuisse
ut alicui donato alt̾ius hesis ep̃o scͥpserĩt:
cũ maxime ĩ ilł noĩbꝰ nͨ africe m̃cio facta
fu̾it. Quomͦ gͦ posset ꝓbare donatũ ꝑtis¬
ecc̃aꝵ epõs ille lr̃e misse fuerint: Qmͣqͣm
.n.donati nom̃ a frum ẽẽ soleat. nõ tũ re¬
pugnar et a uͦ ut uł ꝑcium illax aliqͥs
nocaret᷑ a fro noie uł aliquis afer ĩ iłł
ptibꝰ cõstitueret᷑ ep̃s. Neq .n. ĩ hns uł diẽ
uł cõsulem inuenimꝰ. ut saltẽ cõsid̾atis
qñ audieramꝰ arrianos cũ a cõmunione
catholica discrepassent. donatistas inafca
sibi sociare temptasse : ad aurẽ mͥ ħ ip̃m
fratꝰ alipius suggessit: Gũc accepto ip̃o
uolumine. eusdem concilii statuta consi¬
derans legit a thanasiũ ep̃m alexandrinũ
catholicũ. cuiꝰ maxime adu̾sus arrianos

Expanded text:
piscopos, quibus illi scripserant. itaque flagitapiscopos, quibus illi scripserant. itaque flagitapimus ut diceretur, utrum ipse esset Donatus de cujus parte isti cognominantur: fieri enim potuisse, ut alicui Donato alterius haeresis episcopo scripserint, cum maxime in illis nominibus nec Africae mentio facta fuerit. Quomodo ergo posseepiscopos illae litterae missae fuerint. quamquam enim Donati nomen Afrum esse soleat, non tamen repugnaret a uero, ut uel partium illarum aliquis uocaretur Afro nomine uel aliquis Afer in illis partibus constitueretur episcopus. neque enim in eis uel diem uel consulem inuenimus, ut saltem consideratis quando audieramus Arrianos, cum a communione catholica discrepassent, Donatistas in Africa sibi sociare temptasse, ad aurem mihi hoc ipsum frater Alypius suggessit. tunc accepto ipso uolumine eiusdem concilii statuta considerans legi Athanasium episcopum Alexandrinum catholicum, cuius maxime aduersus Arrianos
Abbreviated transcription (Latin):
si hacre nr̃oꝵ lict̾s nollent cͤdere. nͭͨ nos co¬
gi oport̾e. ut lict̾is credamꝰ ip̃oꝵ. Sed tamẽ
seq̃stta ista dubia questione. querebã qͦmͦ
se isti iuste seꝑassent ab ĩnocẽcia c̾toꝵ xͥa
todientes. in antiquissimis eccłiis cõstituti
penitus ignorarẽt qͥ fueruit ĩ a frica tra¬
ditores qui c̾ce nõ possent cõmui. insi eis
qͦs sede̾ in sedibꝰ ep̃alibꝰ audiebant: rendit
tam diu tnͣsmarinaꝵ patͥum eccłas man¬
tulisse dicebat. ubi ego possem qͥdẽ dic̾e.
nec inuidia macariam tp̃is iñnocẽciam
tnͣsmarinaꝵ ecc̃aꝵ cõtammuari potuisse:
se qͦ fecerat Sed de cõpendio q̃r̾e malui
si macarii. seuitia ex quo ĩ eam cõsensisse.
dicebantur tnͣsmarine eccłe. suam ĩnocen
usq ad illa tempora donatistas cũ orienta
ostentere sardicense cõciliũ ad epõs a fros qͥ
erant cõmunionis donati dedisse lict̾as. Qrd̾
cum legent audiuimꝰ donati nͣ int̾ cet̾os e¬

Expanded text:
 hac re nostrorum litteris nollent credere, nec nos cogi opor-tere, ut litteris credamus ipsorum. Sed tamen sequestrata ista dubia quaestione quaerebam, quo modo se isti iuste separassent ab innocentia ceterorum ionis ordinem custodientes in antiquissimis ecclesiis constituti penitus ignorarent, qui fuerint in Africa traditores, qui certe non possent communicare nisi eis, quos sedere in sedibus episcopalibus audiebant. respondit tam diu transmarinarum partium ecclesias mancutionem pertulisse dicebat. ubi ego possem quidem dicere nec inuidia Macariani temporis innocentiam transmarinarum ecclesiarum contaminari potuisse, se, quae fecerat; sed de- compendio quaerere malui, si Macarii saeuitia, ex quo in eam consensisse dicebantur transmarinae ecclesiae, suam innocenusque ad illa tempora Donatistas cum orientalostendere Serdicense concilium ad episcopos Afros, qui erant communionis Donati, dedisse litteras. quod cum legeretur, audiuimus Donati nomen inter ceteros e
Abbreviated transcription (Latin):
de urã p̾cisione p̃cisi sunt: quia nob̾cum¬
ꝑati paucissimi sũt. nõ ualeat adu̾sus
uos et ur̃m concilium ualeat ad u̾sus
gentes ħeditatem xͥ et possessionẽ eius
t̾umos t̾re: miror si ħt in cor ͤ sanguinẽ
qui de hac re nõ erubescit: Rescͥbe ad ista
queso: An nõ nlłis .n. quibꝰ nõ potui ñ
crede̾ audiui te resqͥpturum si tͥ scrib̾em
rum acceꝑis. uł ei respõderis: et forte ego
tuam nõ acceꝑim̃: nestio: Nũt int̾imi
peto ad h ͨ respond̾e negͣuerus qd̾ tͥ uidet᷑.
Sed nolite in alias tolere questiones.
huic .n. capud est ordinatissime: inqui¬
sitõnis cur scsma faccum sic. Nami et tͥ

Expanded text:
de uestra praecisione praecisi sunt, quia uobis comde uestra praecisione praecisi sunt, quia uobis comparati paucissimi sunt, non ualeat aduersus uos et uestrum concilium ualeat aduersus gentes hereditatem Christi et possessionem eius terminos terrae? miror, si habet in corpore sanguinem, qui de hac re non erubescit. rescribe ad ista, quaeso; a nonnullis enim, quibus non potui non credere, audiui te rescripturum, si tibi scriberem. rum acceperis uel ei responderis et forte ego tuam non acceperim, nescio. nunc interim peto, ad haec respondere ne graueris, quod tibi uidetur. sed noli te in alias tollere quaestiones; hinc enim caput est ordinatissimae inquisitionis, cur schisma factum sit Nam
Abbreviated transcription (Latin):
rariam de mogͥtis ferre siñam. ut parũ
sit qd̾ uos ignota cͥmina ͭͣ nͥ et nos igno¬
ta iudicemur: Nõ .ii. optatum ⁊̃ si for¬
ce falsa ꝑiclitatur inuidia: sed te defẽ¬
dis cum dicis ignoro. qͣł ille fuerit. Qnͣco
me diffamatũ. nõ dico cesariensis et si¬
tifensis collega eius. euisdemq temꝑis
ignorabat: Quomͦ trnditores afros qͥc̃
illi fuerint ecc̃ã chorintioꝵ ephisioꝵ co¬
losensium. philipensium. cesalonicen
tuit aut dampnari a nobis meruit qr
nõ potuit. Et tũ eis nõ cõmunicutis. et
dicitis nõ eẽ xͥnos. et eos rebaptizari
conanum: Qͥd dicam quid queram. a̾
ꝙͣ exclamẽ. si cũ hoĩe cordato loquor: in¬
dignatõis huiꝰ aculeos cecum ꝑticipo: Ilã
iudes ꝓfecto que dice̾m si uellem dic̾e:
An forte fecerunt int̾ se maiores urĩ cõ¬
cilium et dampnauerũt p̃t̾ se cotũ orbẽ
matio. ut concilium maximianẽsĩ qͥ

Expanded text:
rariam de incognitis ferre sententiam, ut parum rariam de incognitis ferre sententiam, ut parum sit, quod uos ignota criminamini, nisi et nos ignota iudicemus? non enim Optatum. etiam si forte falsa periclitatur inuidia, sed te defendis, cum dicis: \'Ignoro, qualis ille fuerit. quanto me diffamatum non dico Caesariensis sed Sitifensis collega eius eiusdemque temporis ignorabat, quo modo traditores Afros, quicumque illi fuerint, ecclesia Corinthiorum, Ephesiorum, Colossensium, Philippensium, Thessalonicenstuit aut damnari a uobis meruit, quia non potuit? et tamen eis non communicatis et dicitis non esse Christianos et eos rebaptizare conamini. quid dicam? quid querar? aut quid exclamem? si cum homine cordato loquor, indignationis huius aculeos tecum participo; nam uides profecto, quae dicerem, si uellem dicere. An forte fecerunt inter se maiores uestri concilium et damnauerunt praeter se totum orbem matio, ut concilium Maximianensium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum eius accusatqr eẽt tocuis a frice ge¬
mitꝰ cõgemscentibꝰ nob̾. si tñ tał es qͣlẽ
te p̃dicat fama: qd̾ scit deus me credere
et uelle. Nõ gͦ rep̃hẽdimꝰ si eo temꝑe ne
frat̾ emi̾ite. qr cum uideritis tam mag¬
nũ malum eẽ diuidi ꝑtem donati. ut
optatꝰ pocius in cõmunionẽ tołandꝰ exi¬
stimaretur ꝙͣiᵈ ãmitt̾etur ꝑmanetis ĩ
eo malo qd̾ in diuidenda eccła xp̃i. a ue¬
stris maiorib ppetͣtum est. Hic fortas¬
se respondendi angustia. temptab̾ defen¬
dere optatum. Noli frat̾. noli obsecto:
ũte decet. et si aliũ. aliquẽ forte deceat:
dicet unꝰquisq sarcinam suam portut:
Tuquis es qui iudicas seruũ alienum:
Si gꝰ ad testimonium tocius aftiõe ĩmo uͦ
uebat simul .n. et ille erat notꝰ ñ ausi
estis unqm de optato iudicare. nͨ cemere
de incognitis uidicaretis. nos candem pos¬
sumꝰ aut de bemiꝰ de hiis qui aute nos ui

Expanded text:
cum eius accusator esset totius Africae gecum eius accusator esset totius Africae gemitus congemescentibus uobis, si tamen talis es, qualem te praedicat fama, quod scit deus me et credere et uelle, — non ergo reprehendimus, si eo tempore, ne frater Emerite, quia, cum uideretis tam magnum malum esse diuidi partem Donati, ut Optatus potius in communione tolerandus existimaretur, quam illud admitteretur permanetis in eo malo, quod in diuidenda ecclesia Christi a uestris maioribus perpetratum est. Hic fortasse respondendi angustia temptabis defendere Optatum. noli, frater, noli, obsecro; non te decet et, si alium aliquem forte deceat, dic: Unusquisque sarcinam suam portat. tu quis es, qui iudices seruum alienum? si ergo ad testimonium totius Africae, immo ueuebat, simul enim et ille notus erat, non ausi estis umquam de Optato iudicare, ne temere de incognitis iudicaretis, nos tandem possumus aut debemus de his, qui ante nos uix
Abbreviated transcription (Latin):
petur. Mamfestũ est gͥ ñ esse aliud cum
fure cõcurr̾e: nͥ uł furari cũ eo uł furtũ
eius cordis placito acciꝑe: Hoc nos dicimꝰ
ut questiones in finitas atq suꝑ fluas de
factis hominũ. que rõnem nr̃am nł impe¬
diũt auferamus. Sed ⁊ nos nͥ ħ sentiatis
tales eritis om̃es: quał optatus in nr̃a cõ¬
munione nob̾ nõ ignorantibꝰ fuit. quod
ab sit ab em̾iti moribꝰ: alioꝵq talium qͣ¬
les apud uos eẽ. ñ dubito. longe a fcĩs
illius alieuos. neq .n. uobis obicimus
gisse nõ ambigo. inuenies dathan ⁊ ab¬
yron hĩtu t̾re deuoratos: cet̾osq om̃s qͥ
eis consenserãt. igne de medio eoꝵ existẽ¬
te cõsumptos. Illud gͦ scelus ad exemplũ
deuitandi dñs deus p̃senti supplicio deno¬
tauit: ut cũ talibꝰ patientissime ꝑcit.
qͣle ultimo iudicio res̾u̾et ostend̾et: Ne¬
q .n. rep̃hẽdimꝰ rõnes ur̃as si eo temꝑe
quo uesana poͣ fuere iaccabat᷑ optatus

Expanded text:
paretur. manifestum est igitur non esse aliud cum paretur. manifestum est igitur non esse aliud cum fure concurrere nisi uel furari cum eo uel furtum eius cordis placito accipere. hoc nos dicimus, ut quaestiones infinitas atque superfluas de factis hominum, quae rationem nostram nihil impediunt, auferamus. Sed et uos, nisi hoc sentiatis, tales eritis omnes, qualis Optatus in uestra communione uobis non ignorantibus fuit, quod absit ab Emeriti moribus aliorumque talium, quales apud uos esse non dubito longe a factis illius alienos. neque enim uobis obicimus gisse non ambigo. inuenies Dathan et Abiron hiatu terrae deuoratos ceterosque omnes, qui eis consenserant, igne de medio eorum existente consumptos. illud ergo scelus ad exemplum deuitandi dominus deus praesenti supplicio denotauit, ut, cum talibus patientissime parcit, quali ultimo iudicio reseruet, ostenderet. neque enim reprehendimus rationes uestras, si eo tempore, quo uesana potentia furere iactabatur Optatus,
Abbreviated transcription (Latin):
diat. Qui st̾ .n. qui ap̃ ꝓpham iezechielẽ
et aute uastationem ꝑditorum signari
meruerunt. et cũ illi nastarent᷑ enad̾e
merent et gemũt pct̃a et iniquitates po¬
puli dei. qui fiũt inmedio eoꝵ. Quis aũt
Non .ni. de incognitis ait. om̃s .n. sua qͤ¬
rũt: ñ que ihñ xp̃i. Quos tñ secum fuis¬
se manifestat ex quo aut̃ gen̾e̾ sunt qͥ
uł turificare idoł uł codices diuinos tra¬
dere qmͣ mori maluerũt. nͥ ex eoꝵ qͥ sua
querũt. ñ que ihũ xp̃i: multa testimo¬
ma scͥpturaꝵ p̃cereo. ne longiorem qmͣ
ncc̃e est epłam fatiam. et erudicõni t¬
tue pła ꝑte ip̃m consideranda ꝑmito:
Quod tñ satis est inde. obsecro si tam
bantur nõ fecerũt. tales quales ip̃i erũt.
si multicudo illa fulsoꝵ fratrum. apłm̃
malus quisqmͣ. cũ quo ad altare xpi acce¬
ditur. et si nõ sit incognitꝰ. si tñ ñ aꝓpbe¬
tur. et a bona cõscientia displicendo se¬

Expanded text:
diat. qui sunt enim, qui apud prophetam Ezechielem diat. qui sunt enim, qui apud prophetam Ezechielem et ante uastationem perditorum signari meruerunt et, cum illi uastarentur, euadenditur, qui maerent et gemunt peccata et iniquitates populi dei, quae fiunt in medio eorum? quis autnon enim de incognitis ait: Omnes enim sua quaerunt, non quae Iesu Christi, quos tamen secum fuisse manifestat. ei quo autem genere sunt, qui uel turificare idolis uel codices diuinos tradere quam mori maluerunt, nisi ex eorum, qui sua quaerunt, non quae Iesu Christi? Multa testimonia scripturarum praetereo, ne longiorem, quam necesse est, epistulam faciam, et eruditioni tuae plura per te ipsum consideranda permitto. quod tamen satis est. uide, obsecro. si tam bantur, non fecerunt tales, quales ipsi erant, si multitudo illa falsorum fratrum apostolum malus quisquam, cum quo ad altare Christi acceditur, etiam si non sit incognitus, si tantum non adprobetur et a bona conscientia displicendo se
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ temꝑe cõtaminaret. ⁊̃ si semꝑ id lac̾et.
crilega dirempͫ precidistis a cõmunione
ĩnum̾abiliũ eccłarũ orientalium. quas
semꝑ latuit et ad huc lacet. quod ĩ a¬
frica gestum eẽ. aut docetis. aut fingi¬
tis: Alia .n. questio est. utrum illa uera
dicatis. que quitem nos młto ꝓbabilioribꝰ
docmmentis fulsa ẽẽ conuincimꝰ : et ĩ nr̃is
magis ea ip̃a que obititis tũc ꝓbata decła¬
mus. s h ut dixit̃ alia questio est tũt agͤ¬
dienda et discutienda cũ opus fu̾it. Illud
nc̃ accendat uigilancia mẽtis tue: nemi¬
nem cõtaminari posse ignotoꝵ ignotisq
a fris intenditis ꝓrsus ignota sũt. et igno¬
ta semꝑ fuerunt. sacͥlego scismate uos
eẽ seꝑatos. Qmͣꝙͣ et illud nõ est tacendũ
⁊̃ cognicos malds bonis ñ obesse in eccła:
si eos a cõmunione ꝓhibendi a ut potestas
desit: aut aliqͣ rõ con seruande pacis impe¬

Expanded text:
ergo tempore contaminaret, etiam si semper id lateret; ergo tempore contaminaret, etiam si semper id lateret; meraria atque sacrilega diremptione praecidistis a communione. innumerabilium ecclesiarum orientalium, quas semper latuit et adhuc latet, quod in Africa gestum esse aut docetis aut fingitis? Alia enim quaestio est, utrum illa uera dicatis, quae quidem nos multo probabilioribus documentis falsa esse conuincimus et in uestris magis ea ipsa, quae obicitis, tunc probata declaramus. sed haec, ut dixi, alia quaestio est tunc adgredienda et discutienda, cum opus fuerit. illud nunc adtendat uigilantia mentis tuae neminem contaminari posse ignotorum ignotisqAfris intenditis, prorsus ignota sunt et ignota semper fuerunt, sacrilego schismate uos esse separatos. quamquam et illud non est tacendum etiam cognitos malos bonis non obesse in ecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit aut aliqua ratio conseruandae pacis impe
Abbreviated transcription (Latin):
fri enu̾to: augustinꝰ. Ego cũ audio
tñ inquestione facillima sentire aliud
ꝙͣ uitus postulat quo magis miror. eo mag̃
exardesco nosse hoĩem. Et cum eo collo¬
qui uł si id nõ possim saltem lr̃is que lõ¬
gissime uolant atting̾e nĩtem eius. atq
ab eo uicissim actingi: de sidero. sic̃ te eẽ
fuditur. discrecũ doleo atq se clusum.
ꝙͣ obcausam nescio. Nam c̾tum est. aa¬
notam eẽ ꝑtem donati. A eos om̃o scirẽ
uł qũ uł quibꝰ caĩs exorta sit ista dissẽsio.
que a fris obicitis insi inocentes ẽẽ fate¬
aris. cogeris dice. om̃iũ malis fcĩs obuoxi¬
os. cũ ap̃ nos ꝑdici ut micius dix̾im latẽt
uos om̃s eẽ pollutos: Non .n. neminẽ de
nr̃a cõmunione pellitis: aut cũ pͥmũ pel¬
litis. cum pͥmũ iᵈ unde pellẽdus ẽ fecerit.
annon: aliqnͣto temꝑe latẽtem. ⁊ postea
ꝓditum conuictũ q dampnatis: Quero
gͦ. utrum uos cõtaminauerit. eo tempore
quo lacelut. Rndebis: nullo modo. Nullo

Expanded text:
TRI EMERITO AUGUSTINUS. Ego cum audio tamen in quaestione facillima sentire aliud, quam ueritas postulat, quo magis miror, eo magis exardesco nosse hominem et cum eo conloqui uel, si id non possim, saltem litteris, quae longissime uolant, adtingere mentem eius atque ab eo uicissim adtingi desidero, sicut te esse funditur, discerptum doleo atque seclusum. quam ob causam, nescio. nam certum est manotam esse partem Donati nec eos omnino scire, uel quando uel quibus causis exorta sit ista dissensio. quae Afris obicitis, nisi innocentes esse fatearis, cogeris dicere omnium malis factis obnoxios, cum apud uos perditi, ut mitius dixerim, latent. uos omnes esse pollutos. non enim neminem de uestra communione pellitis aut tunc primum pellitis. cum primum illud. unde pellendus est, fecerit. an non aliquanto tempore latentem et postea proditum conuictumque damnatis? quaero igitur, utrum uos contaminauerit eo tempore, quo latebat. respondebis: \'Nullo modo\\ nullo
Abbreviated transcription (Latin):
fieri potinsse ut uł ambo eque mali eent
uł ⁊̃ peiorem quisqiͣ ialus occidet: Re
uera .n. fieri pot̾ ut sceleratior sit. rebap¬
tizato tocius hoĩs. qmͣ soliuscor ᷤ in t̾emp
qͤrendũ nõ erat. lit .n. ⁊̃ malum ñ debu¬
isse occidi a xͥanis et iustis. qiͣ no eos qui
incatholica h faciunt iustos uocemus:
Que tñ nob̃ ab istis dͥ facilius qm̃ ꝓluri
solent. cũ tam multas molentistimas
oedes. et trages pleriq ip̃õꝵ et ep̃i et p̃s¬
ĩ suis ubi possunt in ferre ñ cessent. Q e
cũ ita sint. dissimulans tñ ab scełatissi¬
mis fcĩs suoꝵ que ip̃e plus nouit iugelnt
ut dic̾em. quis iustoꝵ uł malũ aliquemi
occiterit. Ꝙ ⁊̃ si ad cãm iam ñ ꝑtinebat.

Expanded text:
fieri potuisse, ut uel ambo aeque mali essent fieri potuisse, ut uel ambo aeque mali essent uel etiam peiorem quisquam malus occideret. re uera enim fieri potest, ut sceleratior sit rebaptizator totius hominis quam solius corporis interemptquaerendum non erat. ait enim etiam malum non debuisse occidi a Christianis et iustis; quasi nos eos, qui haec in catholica faciunt, iustos uocemus. quae tamen nobis ab istis dici facilius quam probari solent, cum tam multas uiolentissimas caedes et strages plerique ipsorum et episcopi et presnon numquam etiam suis, ubi possunt. inferre non cessent. quae cum ita sint, dissimulans tamen ab sceleratissimis factis suorum, quae ipse plus nouit, urguebat, ut dicerem, quis iustorum uel malum aliquem occiderit. quod etiam si ad causam iam non pertinebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulisse: ut eccła eius usq ad fũdamẽ¬
ta dirueret᷑. hiis gͥ exemplis ei si possẽ
ꝑ suadere moliebare ut iam desin̾et
ticie certissimũ eẽ docum̃tũ. Narrauit᷑
⁊̃ in ip̃a schismatis nouitate maiores
suos cũ cogitarent culꝑam ceciliam ne
schisma fieret quoqͦm uelle sopite: de¬
disse qñdam int̾uentorẽ ppło sue cõmu¬
monis ap̃ carthaginẽ cõstituto aũꝙͣ ma¬
iorinus adu̾sus cecilianum ordinaret᷑
hũc gͦ in t̾uentorẽ in suo cõuenticło a
aña ꝓsus audieram cũ tam multa ab
eis obiecta cͥmina refelłentur. et redar¬
guerentur a m̃ĩs atq meos pła et maio¬
ra iace̾ntur. Sed tñ postea qmͣ hoc nar¬
rauit. rursus ame instant̾ cepit quere
qͣmͣ iustum putarem .n. ne qͥ occidit. an
eum qͥ occisus est. qiͣ iam inͥ ꝓbanisset ic
ut narrau̾at ẽẽ cõmissum: dicebam g ͦ
pͥus ut ͫ uerũ eẽt eẽ querendũ: Nõ .n. te¬
me credioport̾e quecũq dicuntur. et tñ

Expanded text:
tulisse, ut ecclesia eius usque ad fundamenta dirueretur. his igitur exemplis ei, si possem, persuadere moliebar, ut iam desineret titiae certissimum esse documentum. Narrauit etiam in ipsa schismatis nouitate maiores suos, cum cogitarent culpam Caeciliani, ne schisma fieret, quoquo modo uelle sopire, dedisse quendam interuentorem populo suae communionis apud Carthaginem constituto, antequam Maiorinus aduersus Caecilianum ordinaretur. hunc ergo interuentorem in suo conuenticulo a quam antea prorsus audieram, cum tam multa ab eis obiecta crimina refellerentur et redarguerentur a nostris atque in eos plura et maiora iacerentur. sed tamen postea, . quam hoc narrauit, rursus a me instanter coepit quaerere, quem iustum putarem, eumne, qui occidit, an eum, qui occisus esset, quasi iam mihi probauisset ita, ut narrauerat, esse commissum. dicebam ergo prius, utrum uerum esset, esse quaerendum; non enim temere credi oportere, quaecumque dicuntur; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuturi eẽnt. Nob̾q dicebat. iud̾e̾ se uel¬
le qͣles nos eẽmꝰ ĩ illa ꝑsecutõne p̃bituros:
ut ͫ consensuri eẽmꝰ tali senitie au nlłm cõ¬
modaturi cõsensum. Nos dicebam dm̃ in¬
dere corda ur̃a q ͤ ipĩ nõpossent: et illos te¬
m̾e sͥ ad huc ista metuere: qͤ si cõtigerint.
a malis contig̾e̾ quibꝰ dec̾iores ip̃i hñt. nͨ tñ
ideo nos a catholica cõmunione segͤgare
deb̾e. si quid forte nob̾ inuitis. uł ⁊̃ si ualue¬
rimꝰ contͣdicentibꝰ ftm̃ fui̾t cũ tołanciam pa¬
cificam didiciͥmnus dicente apło. Suffe̾nͣtes
inuicem indilectõne studentes s̾uare uni
tatem sp̃s in nucło pacis. Quam pacem
atq tolerantiam illos nõ tenuisse dicebamꝰ
qͥ schisma fecerũt: Ut nc̃ int̾ suos qͥ mi¬
cõres eoꝵ sũt gͣuiora tolerent ne scindat᷑
qd̾ scissimi ẽ: cũ leuiora nollent ꝓ ip̃a uini
tolerre. Dicebamus ĩ ñdum fuisse tẽꝑibꝰ
netm pacem uni ͭ ᷤ et tolerantiam tanta

Expanded text:
ecuturi essent, nobisque dicebat uidere se uelle, quales nos essemus in illa persecutione praebituros, utrum consensuri essemus tali saeuitiae, an nullum commodaturi consensum. nos dicebamus deum uidere corda nostra, quae ipsi non possent, et illos temere sibi adhuc ista metuere, quae si contigerint, a malis contingere, quibus deteriores ipsi habent; nec tamen ideo nos a catholica communione segregare debere, si quid forte nobis inuitis uel etiam, si ualuerimus, contradicentibus factum fuerit, cum tolerantiam pacificam didicerimus dicente apostolo: Sufferentes inuicemtatem spiritus in vinculo pacis . Quam pacem atque tolerantiam illos non tenuisse dicebamus, qui schisma fecerunt, ut nunc inter suos, qui mitiores eorum sunt, graviora tolerent, ne scindatur quod scissum est; cum leviora nollent pro ipsa unitate tolerare. Dicebamus etiam nondum fuisse temporibus veterum pacem unitatis, et tolerantiam tanta
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ihs bapti aui̾t płes quẽ iohes. cũ ip̃e
ñ baptizaret sed discipłi eius hoc est ꝑsuoᷤᷤ
forte xp̃s baptismꝰ iħis baptizabat. Demde
ĩhac siña multa qͦsiturꝰ eram qͦmͦ ab ip̃o
iohãne tũc quesitũ sit de baptistus dm̃ ⁊
respondi̾t ꝙ ille hab̾et sponsam: et ille es¬
set sponsus. Nunquid gͦfas erat ut bap¬
eucharistiam. accipe ñdũ baptizati: aut
quomͦ petͦ uolenti ut totum se lauaret
respond̾it. qui lotus esti semel nõ eun
oportet itm̾i lauari. sed est mũdus totus.
Perfecta .n. mũdatio. nõ in ioħĩt sed in
noĩe dm̃ baptisma est: si eos se dignũ
qui accepit p̃beat: Si aut̃ in dignum.
Sacm̃ta meo ñ ad salutem sed ad ꝑnici¬
em ꝑmanebũt. tum̃. cũ gͦ ista quesiturͤ
essem ⁊̃ ip̃e indit de baptisluo disciploꝵ
diũ nõ aibi fusse querendũ: Inde itln ĩ¬
aliud: mltis ut pot̾ant. utrũq sermocinã

Expanded text:
esus baptizauerit plures quam Iohannes, cum ipse non baptizaret sed discipuli eius, hoc est per suos forte Christus baptismo Iohannis baptizabat? deinde in hac sententia multa quaesiturus eram, quo modo ab ipso Iohanne tunc quaesitum sit de baptismo domini et responderit, quod ille haberet sponsam et ille esset sponsus. numquid Eucharistiam accipere nondum bapquo modo Petro uolenti, ut totum se lauaret, responderit: Qui lotus est semel, non eum oportet iterum lauari, sed est mundus totus? perfecta enim mundatio non in Iohannis sed in nomine domini baptisma est, si eo se dignum, qui accipit, praebeat; si autem indignum, sacramenta in eo non ad salutem sed ad perniciem permanebunt tamen. cum ergo ista quaesiturus essem, etiam ipse uidit de baptismo discipulorum domini non sibi fuisse quaerendum. Inde itum ialiud multis, ut poterant, utrimque se
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ip̃oꝵ ẽ regnũ celoꝵ. Quo loco ego gͣtula¬
mate iã diuisos. macariana temꝑa inue
rint utͫ se recte a tocius orbis unitate p̃cide¬
rint. Quod si ĩ iuste fecisse inuenirẽtur.
mamfestũ ess eos pp̃ inusticiam pocius¬

Expanded text:
m ipsorum est regnum caelorum. quo loco ego gratulam ipsorum est regnum caelorum. quo loco ego gratulamate iam diuisos Macariana tempora inurent, utrum se recte a totius orbis unitate praeciderint, quod si iniuste fecisse inuenirentur, manifestum esset eos p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑs exigua uł a froꝵ.uł a frice cõtiueret.
Hic pͥmo ad ser̾e̾ conatꝰ est uͥq t̾rarum
eẽ cõmumonem suam: querebã utrum
epłas cõmunica  ͥ quas formatas dicimus.
posset quo uellẽ dare: ⁊ ad firmabam ꝙ
manfestũ erat om̃ib ħ mͦ facillue illã
t̾minari posse questionem: Parabã aut̃
ut si consentiret ad illas ecclesias a nob̃
Sed quia res aꝑce fulsa euit. ꝑmuxtis nb.
cito inde dicessum est. Int̾ que uͥba eungẽ
illam dñ ãmoncionẽ cõmemorauit. qua
dixit. cuuete apsendo ꝓphĩs. multi .n. ad uoᷤ
uenient in uestitu ouium intus aut̃ sunt.
lupi iupaces. ex fructibꝰ eoꝵ cognoscetis es.
Que u̾ba dñi cum dic̾emus eadẽ de illis a no¬
bis posse recitari uentũ inde est ad ex agge¬
ratiõnem ꝑ secutõnis ꝙͣ sepe suam ꝑtem
ꝑtulisse dicebat. huic uolens ostẽd̾e̾ suos
capitulimi cõmemorauit pͥor: n dñs ait. bͥi¬
qui ꝑsecutõnem paciũtur ꝓpt̾ iusticiam¬

Expanded text:
. hic primo adserere conatus ubique terrarum esse communionem suam. quaerebam, utrum epistulas communicatorias, quas formatas dicimus, posset, quo uellem, dare, et adfirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. parabam autem, ut, si consentiret, ad illas ecclesias a nobisSed quia res aperte falsa erat, permixtis uerbis cito inde discessum est. inter quae uerba euangelicam illam domini admonitionem commemorauit, qua dixit: Cauete a pseudoprophetis; multi ad uos uenient in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces; ex fructi. bus eorum cognoscetis eos. quae uerba domini cum diceremus eadem de illis a nobis posse recitari, uentum inde est ad exaggerationem persecutionis, quam saepe suam partem pertulisse dicebat hinc uolens ostendere suos capitulum commemorauit prior, ubi dominus ait: Beaqui persecutionem patiuntur p
Abbreviated transcription (Latin):
ei lr̃as meas leg̾e. ut uł aprobet me n̾a
scͥpsisse. uł ip̃e nob̾ si quid meliꝰ recolit ĩ¬
narrantibꝰ secũ ꝑisse dicebat. p̃dicare di¬
gnatꝰ est : adm̃gens dixisse se nob̾. nos oĩa.
que de nob̾ insinuau̾atis bñface potuisse.

Expanded text:
ras meas legere, ut uel adprobet me uera scripsisse uel ipse uobis, si quid melius recolit, innarrantibus se comperisse dicebat, praedicare dignatus est adiungens dixisse se uobis nos omnia, quae de nobi
Abbreviated transcription (Latin):
cium strepitu oĩa turbabant᷑. n ͨ emĩc̾e siue
ut nob̾ modestum silencium p̃betur. Res
tñ ut cũq agi coepta est et aliquot horas in
uarie tumłtuancium smebam᷑. S in ip̃o dis¬
put atõnis exordio cũ iude̾mꝰ ea que dicelim¬
et uos atq alii frẽs qui ab sentes erant ꝙͥ ĩt̾
nos actũ esset legendo cognosc̾etis: postula¬
uimus ut a notariis u̾ba nr̃a excipent᷑. diu
ab illo uł ei consentientib reluct atum est:
¶ostea cñ ip̃e concessit. sed notarii qui
aderant atq id strẽnue fac̾e pot̾unt. nescio
qua cã excipere noluerũt. Egiiꝰ saltem ut
fr̃es qͥ nob̾cũ erant qmͣꝙͣ inhac re tardiꝰ
possent exciperẽt pollicentes nos iͥ easdẽ
tabulas relicturos: concessum est Ceꝑũt
u̾ba nr̃a excipi. et aliqua ab inuicẽ ad ta¬
bulas dicta sunt. Postea i ordinatus per¬
sc̾pẽtium int̾pellatõnes: et ꝓpt̾ea nr̃am qͦ¬

Expanded text:
tium strepitu omnia turbabantur nec euincere siuetium strepitu omnia turbabantur nec euincere siueut nobis modestum silentium praeberetur. Res tamen utcumque agi coepta est et aliquot horas in uarie tumultuantium sinebamur. sed in ipso disputationis exordio cum uideremus ea, quae dicebanet uos atque alii fratres, qui absentes erant, quid inter nos actum esset, legendo cognosceretis, postulauimus, ut a notariis uerba nostra exciperentur. diu ab illo uel ei consentientibus reluctatum est; postea tamen ipse concessit. sed notarii, qui aderant atque id strenue facere poterant, nescio qua causa excipere noluerunt. egimus saltem, ut fratres, qui nobiscum erant, quamquam in hac re tardius possent, exciperent, pollicentes nos ibi easdem tabulas relicturos. consensum est. coeperunt uerba nostra excipi et aliqua ab inuicem ad tabulas dicta sunt. postea inordinatas perstrepentium interpellationes et propterea nostram q
Abbreviated transcription (Latin):
tiaremꝰ uolentes eum ud̾e nõ abnuit: ue¬
niꝰ itaq ad eum. qr etati eius id a nobis
de fe̾ndum uidebat᷑ pociꝰ qmͣ exigendũ ut
ip̃e ad nos ueniret prior. Perreximꝰ gͦ co¬
mitantib ñ paucis: quos forte ad grega¬
tos nob̾ iᵈ tempꝰ inuen̾at: Cũ aut̃ apd̾ eũ
cũ sedissemꝰ rumore dispso nõ ꝑua pc̾ea tͣ¬
ba confluxit: Sed intota illa młtitudine
ꝑꝑauci apparebunt: qͥ utilit̾ ac salubͥt᷑ agi
cam illam. et tãtam rei que tante q̃stionẽ
pͥdẽt̾ et pie discuti cuꝑent: Ceteri uͦ magi
ad spectaculum qiͣ alt̾catõis nr̃e ꝓpetheatͥca.
consuetudine qmͣ ad instructõnem salutis
xͥana deuocõne cõuenerant: Qua pp̃ ñ silẽ¬
tium nob̾ p̃bere. nͨͤ nitente atq nobiscun
modeste saltem et ordinate colloqui potue¬
runt: exceptis ut dͥ paucis quoꝵ religiosa
et simplex apparebat intencõ: Itaq lib̾e
ꝓsui cuiꝰque amini motu in mod̾ate loquẽ¬

Expanded text:
tiaremus uolentes eum uidere, non abnuit. uetiaremus uolentes eum uidere, non abnuit. uenimus itaque ad eum, quia aetati eius id a nobis deferendum uidebatur potius quam exigendum, ut ipse ad nos ueniret prior. perreximus ergo comitantibus non paucis, quos forte adgregatos nobis illud tempus inuenerat. cum autem apud eum consedissemus, rumore disperso non parua praeterea turba confluxit. sed in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam illam et tantam reique tantae quaestionem prudenter et pie discuti cuperent. ceteri uero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine quam ad instructionem salutis Christiana deuotione conuenerant. quapropter nec silentium nobis praebere nec intente atque nobiscum modeste saltem et ordinate conloqui potuerunt exceptis, ut dixi, paucis, quorum religiosa et simplex apparebat intentio. itaque libere pro sui cuiusque animi motu inmoderate loquen
Abbreviated transcription (Latin):
tᵈ qͣrẽdũ est. a capite cur schisia fec̾itis
Si nõ rescͥpseris. ego apd̾ dm̃ ꝙͣ credo fa¬
cilem cãm habeo. qr uiro quẽ audiui ex¬
cepto schismate bonũ et lib̾alit̾ instru¬
ctum pacificantes lr̃as misi. tu uideris
quid illi respõdeas cuiꝰ nc̃ laudanda ꝑa¬
cientia. in fme uero timenda siña est.
mit et amore pacis et rõne ueritatis in¬
sicazensi ep̃o nr̃o. qui cũ firmo. pactus
phibetur in columitatẽ suoꝵ. ut ei porte
apirent᷑ et in uastationẽ darent᷑ caholici
et alia innum̾a ͥ. Desine gͦ locis cõmumbꝰ
ex agg̾are. fcã hominũ uł audita uł cogͥta.
iudes .ni. qͦ de ur̃is taceam. ut de origine schi¬
matis uͥ cota cã est. resagatur. dñs deus
inspiret tͥ cogit̾u ͤ pacificam: desid̾a ⁊ dilfe
Omis dilectis¬
sinis et p̃dicabłibꝰ fr̃ĩbꝰ eleusio. glorio.
et felicibꝰ. angustinꝰ. fortuniũ quem tubur
tis benignissime ꝑolliceri: eam ipãm qͥppe
nr̃am de illo nob̾ smocinatõnẽ cũ ei renũ¬

Expanded text:
rendum est a capite, cur schisma feceritis. si non rescripseris, ego apud deum, quantum credo. facilem causam habeo, quia uiro, quem audiui excepto schismate bonum et liberaliter instructum, pacificantes litteras misi. tu uideris, quid illi respondeas, cuius nunc laudanda patientia, in fine uero timenda sententia est. mit, et amore pacis et ratione ueritatis insicazensi episcopo uestro, qui cum Firmo pactus perhibetur incolumitatem suorum, ut u ei portae aperirentur et in uastationem darentur catholici. et alia innumerabilia. desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum uel audita uel cognita. uides enim, quae de uestris taceam, ut de origine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. dominus deus inspiret tibi cogitationem pacificam, desiderabilis DOMINIS DILECTISSIMIS ET PRAEDICABILIBUS FRATRIBUS ELEUSIO, GLORIO ET FELICIBUS AUGUSTINUS. Fortunium, quem Tuburstis benignissime polliceri. eam ipsam quippe uestram de illo nobis sermocinationem cum ei renun
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidendũ erat aͣ licuisse cũc iꝰtis. hec
.n. prophetico spũ auctori ͭ ͤ dei faciebant.
qͥ ꝓculdubio nouit. cui t̃ ꝓsit occidi:. Exi¬
gebat gͦ ut doc̾em iam noui testam̃ti tẽ¬
porib qui iustoꝵ aliquem occiderit t̃ sce¬
leratum et imꝑiũ: uũc reditũ ad suꝑiorẽ
tͣctatũ quod uolebamꝰ ostend̾e. neq nos ulł
deb̾e obic̾e suoꝵ sceła: neq illos nob̃ qͥ qͣ
tam̃to ostendi quidem ñ posse quod iustus
se ip̃o exemplo dm̃ sceleratos ab m̃ocẽtibꝰ
fuisse toleracos: Graditorẽ .n. suũ qͥ iã
p̃ciũ eius accepat usq adulcimũ osculũ
pacis int̾ innocẽtes secũ eẽ ꝑpessus est.
Qiuibꝰ ñ tacuit eẽ int̾ illos. tanti sceler
hoĩem. et cũ pͥmũ sacͣm̃tum cor ᷤ et sangͥ¬
nis sui ñdum illo ex cluso cõmunit᷑ om̃ib
dedit: Quo exemplo cum ꝓpe om̃s moue̾n¬
tur. temptauit dic̾e añ passionem diũ cõ¬
iunionem illam cum scelenito ñ obfiui¬

Expanded text:
quod uidendum erat, alia licuisse tunc iustis; haec enim prophetico spiritu auctoritate dei faciebant, qui procul dubio nouit, cui etiam prosit occidi. exigebat ergo, ut docerem, iam noui testamenti temporibus qui iustorum aliquem occiderit etiam sceleratum et impium. Tunc reditum est ad superiorem tractatum, quod uolebamus ostendere neque nos illis debere obicere suorum scetamento ostendi quidem non posse, quod iustus se ipso exemplo domini sceleratos ab innocentibus fuisse toleratos. traditorem enim suum, qui iam pretium eius acceperat, usque ad ultimum osculum pacis inter innocentes secum esse perpessus est. quibus non tacuit esse inter illos tanti sceleris hominem et tamen primum sacramentum corporis et sanguinis sui nondum illo excluso communiter omnibus dedit. quo exemplo cum prope omnes mouerentur, temptauit dicere ante passionem domini communionem illam cum scelerato non obfui
Abbreviated transcription (Latin):
tanto añ p̃dictũ ẽ iam menbͣ sũt. de xp̃o
.i. dictũ est. et ad orabũt eum om̃s Eeges
terre. et p̾cisione lamare ausi estis et
rebaptizare ꝑtinacit̾ audetis. Nostri aũt
adu̾sus illicitas et pͥnatuas uestroꝵ molẽ¬
tias qͣs et uos ibi qͥ talia ñ facitis. doletis
necarent añqm eẽt romanũ imꝑium
xͥanum: egit ut sibi tuicõ ⁊̃ armatoꝵ da¬
retur. Sed illi pͥncipes qͣlibet occasione
cognoscentes nr̃i schismatis nefas: cõsti¬
tuũt ad uͥsus uos ꝓ sua sollicitu  ͤac potes
quod uolunt. No .n. frustra gladiũ por¬
tant. dei .n. ministri sũt uudices ĩ iram:
i eos qui male agũt. Postremo ⁊̃ si ali¬

Expanded text:
tanto ante praedictum est, iam membra sunt — de Christo tanto ante praedictum est, iam membra sunt — de Christo enim dictum est: Et adorabunt eum omnes reges terrae —, et praecisione laniare ausi estis et rebaptizare pertinaciter audetis. nostri autem aduersus inlicitas et priuatas uestrorum uiolentias, quas et uos ibi, qui talia non facitis, doletis necarent, antequam esset Romanum imperium Christianum, egit, ut sibi tuitio etiam armatorum daretur. sed illi principes qualibet occasione cognoscentes uestri schismatis nefas constituunt aduersus uos pro sua sollicitudine ac potestate, quod uolunt. non enim frustra gladium portant; dei enim ministri sunt, uindices in iram in eos, qui male agunt. postremo etiam si ali
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iũs dñi cũ hic ad huo eẽt in carnetapo
stolum eius in p̃dicatione ac labore funda¬
tas qr nob̾ licet aut nestire afros collegas
ur̃os malos simł iiuentes. simł sacͣm̃ta tͣcͣ¬
tantes. aut t̃ scire sed cołare ne pars dona¬
ti dudat᷑. ilł aut̃ in orbe remotissimo con
tis. qͦ tanta est ꝑu̾sitas amplecti suam ĩqmi¬
tatem. et potestutum accusare seu̾itatem.
At .n. et malos xͥanis nõ lic ꝑ sequi. Esto
ñ liceat. Sed nũquid hoc potestatibꝰ. ad ħ
ip̃m ordinatis fus ẽ obic̾e: an apłm delebi¬
mꝰ. aut nõ hñt codices urĩque paulo añ
cõmemorauie s uos inqͥes talibꝰ cõmunͥi
nõ debetis. Quid gͦ nos flauiano quõdam
nicario ꝑtis ur̃e hõi qr legib seruiens no¬
centes quos inuenit at occedebat. ñ cõmu¬
nicastis: sed a nob̾ inquies romam pͥnci¬
pes adu̾sum nos ꝓuocant᷑: Immo a nob̃
adu̾sum uos ip̃os qui eccłam cuiꝰ illi sicuc

Expanded text:
ipsius domini, cum hic adhuc esset in carne, et ipsius domini, cum hic adhuc esset in carne, et stolorum eius praedicatione ac labore fundatas. quia uobis licet aut nescire Afros collegas uestros malos simul uiuentes simul sacramenta tractantes aut etiam scire sed tolerare, ne pars Donati diuidatur, illis autem in orbe remotissimo constis, quae tanta est peruersitas amplecti suam iniquitatem et potestatum accusare seueritatem? \'At enim et malos Christianis non licet persequi\'. esto, non liceat; sed numquid hoc potestatibus ad hoc ipsum ordinatis fas est obicere? an apostolum delebimus? aut non habent codices uestri, quae paulo ante commemoraui? \'sed uos\\ inquies, \'talibus communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam uicario, partis uestrae homini, quia legibus seruiens nocentes, quos inuenerat, occidebat. non communicastis? \'sed a uobis\', inquies, \'Romani principes aduersum nos prouocantur\'. immo a uobis aduersum uos ipsos, qui ecclesiam, cuius illi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
stit potestati. dei ordinatõm resistit᷑: Qi
aut̃ resistũt ip̃i sibi iudiciũ ad qͥrunt. Pu¬
cipes .n. nõ sunt timori bono operi. s malo.
uis aũt nõ tim̃ore potestatẽ: bonũ fac.
et hẽbis laudem ex illa: Dei .n. mĩst̾ẽ: t᷑
inbonum: Quod si malũ fec̾is cãe: Nõ
.ni. frustra gladium portut: dei .ii. minst̾
est. iundex in iram. ei qui male agit. Dota
igitur questio est. utrũ nł mali sit schis¬
ma.aut utrũ chisma nõ feceritis. ut pro
bono oꝑe potestatibꝰ resistatis nõ ꝓ malo:
unde uob̾ ad quiratis iudicium. ꝓpt̾ea peo¬
iudentissime dũs ñ ait . beati qui ꝑsecutõ¬
nem paciunt᷑ tm̃: sed addidit ꝓpter uisti¬
tiam: si gͦ iusticia est. qmͣ operati estis̃
iiquitas est. orbem xͥanum dampnare
in auditum. uł quia non audiuit que uos
audistis. uł quia nõ ei probatũ est qd̾ ti¬
mere credidistis. aut sã certo docum̃to ac¬
cusastis: et idõ reluptizat uelle tot eccłas

Expanded text:
ti, dei ordinationi resistit, qui autem resistunt, ipsi sibi iudicium adquirunt; principes enim non sunt timori bono operi sed malo. uis autem non timere potestatem? bonum fac et habebis laudem ex illa; dei enim minister est tibi in bonum. quod si malum feceris, time; non enim frustra gladium portat, dei enim minister est, uindex in iram ei, qui male agit. tota igitur quaestio est, utrum nihil mali sit schisma ant utrum schisma non feceritis, ut pro bono opere potestatibus resistatis, non pro malo, unde uobis adquiratis iudicium. propterea prouidentissime dominus non ait: Beati, qui persecutionem patiuntur tantum, sed addidit: Propter iustitiam. si ergo iustitia est, quam operati estis iniquitas est orbem Christianum damnare inauditum, uel quia non audiuit, quae uos audistis, uel quia non ei probatum est, quod temere credidistis aut sine certo documento accusastis, et ideo rebaptizare uelle tot ecclesias