comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus philisteos: in quo per¬
cussit adeodatus filius saltus
lehemites frater goliath gethe¬
um: cuius haste lignum erat
quasi liciatorium texentium.
Sed et aliud bellum accidit in
gech in quo fuit homo longissi¬
mus. senos habens digitos id
est simul uiginti quatuor: qui
et ip̃e de rapha fuerat stirpe ge¬
neratus. Hic blasphemauit isrl:
et ꝑcussit eum ionathan filius
samaa frĩs dauid. Hi sunt filu

Expanded text:
adversus Philisthaeos, in quo peradversus Philisthaeos, in quo percus it Adeodatus filius Saltus Leemites fratrem Goliath Getthaei, cujus hastae lignum erat quasi liciatorium texentium. Sed et aliud bellum accidit in Geth, in quo fuit homo longissimus, senos habens digitos, id est, simul viginti quatuor: qui et ipse de Rapha fuerat stirpe generatus. Hic blasphemavit Israel: et percussit eum Jonathan filius Samaa fratris David. Hi sunt fil
Abbreviated transcription (Latin):
uierunt ei. Noluitq ultra syria
auxiliũ prebere filiis ãmon. ¶A
circulum eo tempore quo so¬
lent reges ad bella procedere. con¬
gregauit ioab exercitũ et robur
militie. et uastauit t̾ram filioꝵ
ãmon: perrexitq ⁊ obseclit rabba
Porro dauid manebat in hierłm:
quando ioab ꝑcussit rabba et de¬
struxit eam. Tlit autem dauid
coronam melchon de capite eiꝰ
et inuenit in ea auri pondo talẽ¬
tum. et preciosissimas geminas:
fecitq inde sibi cliadema. Manu¬
bias quoq urbis plurimas tu¬
lit. Populum autem qui erat ĩ
ea ecluxit⁊ et fecit suꝑ eos tͥbu¬
las et trahas et ferrata carpen¬
ta transire: ita ut dissecarentur
et contererentur. Sic fecit dauid¬
cunctis urbib filiorum ãmon:
et reu̾sus est cum omni ppło
suo ĩ hierłm. Post hec initum
est bellum in garer adu̾sus phi¬
listeos: in quo ꝑcussit sobochai
usathites sephai de genere ra¬
phaim: et humiliauit eos. Ali¬
ud quoq bellum gestum est.

Expanded text:
vierunt ei: noluitque ultra Syria vierunt ei: noluitque ultra Syria auxilium praebere filiis Ammon. Cacirculum, eo tempore, quo solent reges ad bella procedere, congregavit Joab exercitum, et robur militiae, et vastavit terram filiorum Ammon, perrexitque, et obsedit Rabba: Porro David manebat in Jerusalem, quando Joab percussit Rabba, et destruxit eam. Tulit autem David coronam Melchom de capite ejus, et invenit in ea auri pondo talentum, et pretiosissimas gemmas, fecitque sibi inde diadema: manubias quoque urbis plurimas tulit: Populum autem, qui erat in ea, eduxit: et fecit super eos tribulas, et trahas, et ferrata carpenta transire, ita ut dissecarentur, et contererentur: Sic fecit Dacunctis urbibus filiorum Ammon et reversus est cum omni populo suo in Hierusalem post haec initum est bellum in Gazer adversus Philistheos in quo percussit Sobbochai Usathites Sphaim, et humiliavit eos. Aliud quoque bellum gestum est
Abbreviated transcription (Latin):
sidium. Confortare et agamus
uiriliter pro populo nostro: et ꝓ
urbib dei nostri. Dñs autem qͦd̃
in conspectu suo bonum est faci¬
at. Perrexit ergo ioab et populus
qui cum eo erat contra syrum ad
prelium: et fugauit eos. Porro
filii ãmon uidentes qd̃ fugisset
syrus: ip̃i quoq fugerunt aby¬
sai fratrem eius. et ingressi sunt
ciuitatem. Reu̾sus est etiam io¬
ab in hierłm. Nidens autem syrꝰ
qd̃ cecidisset corani isrł: misit
nuntios et adduxit syrum qui
erat tnͣs flumen. Sophat autẽ
princeps militie adadezer erat
dux eorum. Qd̃ cum nuntiatũ
esset dauid: congregauit uniu̾¬
sum isrł. et transiuit iordanen.
irruitq in eos. et lirexit ex adu̾¬
so aciem: illis contrapugnantib.
Fugit autem syrus isrł: et inter¬
fecit dauid de syris septem milia
curruũ et quadraginta milia pe¬
ditum. et sophat exercitus prin¬
cipem. Hidentes autem serui a¬
dadeter se ab isis esse suꝑatos:
transfugerunt ad dauid. et ser¬

Expanded text:
sidium. Confortare, et agamus sidium. Confortare, et agamus viriliter pro populo nostro, et pro urbibus Dei nostri. Dominus autem, quod in conspectu suo bonum est, faciet. Perrexit ergo Joab, et populus qui cum eo erat, contra Syrum ad praelium: et fugavit eos. Porro filii Ammon videntes quod fugisset Syrus, ipsi quoque fugerunt Abisai fratrem ejus, et ingressi sunt civitatem: Reversusque est etiam Joab in Jerusalem. Videns autem Syrus quod cecidisset coram Israel, misit nuntios, et adduxit Syrum, qui erat trans fluvium: Sophach autem princeps militiae Adadezer, erat dux eorum. Quod cum nuntiatum esset David, congregavit universum Israel, et transivit Jordanem, irruitque in eos, et direxit ex adverso aciem, illis contra pugnantibus. Fugit autem Syrus Israel: Et interfecit David de Syris septem millia curruum, et quadraginta millia peditum, et Sophach exercitus principem. Videntes autem servi Adadezer, se ab Israel esse superatos, transfugerunt ad David, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
liquus populus: miserunt mil¬
le talenta argenti ut conluc̾ent
sibi de mesopotaiia et syria ma¬
acha. et de soba currus et eqͥtes.
Conduxerũtq triginta duomi-¬
lia curruum: et regem maacha
cum populo eius. Qui cum ue¬
nissent: castra metati sunt e re¬
gione medaba. Filii quoq ãmon
congregati de urbibus suis: ue¬
nerunt ad bellum. Qd̃ cum au-¬
disset dauid: misit ioab et om¬
nem exercitum uirorum fortiũ.
Egressiq filii ãmon: direxerunt
aciem iuxta portam ciuitatis.
Reges autem qui ad auxilium
eoꝵ uenerant: separatim in agro
steterunt. Igitur ioab intelligẽs
bellum ex adu̾so et post t̾gum
contra se fieri: elegit uiros for¬
tissimos de uniu̾so isrł.et perre¬
xit contra syrum. Heliquã au¬
tem partem populi dedit sub ma¬
nu abysai fratris sui: et perrexe¬
runt contra filios ãmon. Dixit¬
q Si uicerit me syrus: auxilio
eris michi. Si autem superaue¬
rint te filii ãmon: ero tibi in pre¬

Expanded text:
liquus populus, miserunt milliquus populus, miserunt mille talenta argenti, ut conducerent sibi de Mesopotamia, et de Syria Maacha, et de Soba, currus et equites. Conduxeruntque triginta duo millia curruum, et regem Maacha cum populo ejus. Qui cum venissent, castrametati sunt e regione Medaba. Filii quoque Ammon congregati de urbibus suis, venerunt ad bellum. Quod cum audisset David, misit Joab, et omnem exercitum virorum fortium: Egressique filii Ammon, direxerunt aciem juxta portam civitatis: reges autem, qui ad auxilium ejus venerant, separatim in agro steterunt. Igitur Joab intelligens bellum ex adverso et post tergum contra se fieri, elegit viros fortissimos de universo Israel, et perrexit contra Syrum. Reliquam autem partem populi dedit sub manu Abisai fratris sui, et perrexerunt contra filios Ammon. Dixitque: Si vicerit me Syrus, auxilio eris mihi; si autem superaverint te filii Ammon, ero tibi in prae
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit autem ut moreretur
naas rex filiorum amon:
et regnaret filius eius pro eo.
Dixitq dauid. faciam miscd̃iã
cum hanon filio naas: prestitit
enim pater eius michi miseri¬
cordiam. Misitq dauid nunti¬
os ad consolandũ eum: super
morte patris sui. Qui cum per
uenissent in terram filiorum
ãmon ut consolarentur hanon:
dixerunt principes filiorum ã¬
mon ad hanon. Cu forsitan pu¬
tas qd̃ dauid honoris causa ĩ
patrem tuum. miserit qui con¬
solarentur te: nec animadu̾tis
qd̃ ut explorent et inuestigent¬
et scrutentur terram tuam uene¬
runt ad te serui eius. Igitur ha¬
non pueros dauid decaluauit
et rasit: et precidit tunicas eo¬
rum a natibus usq ad pedes:
et climisit eos. Qui cum abis¬
sent et hoc mandassent dauid.
misit in occursum eoꝵ. grandẽ
enim contumeliam sustinuerãt:
et precepit ut manerent in hie¬
richo donec cresceret harba eorũ.
et tunc reu̾terentur. Hidentes au¬
tem filii ãmon qd iniuriam fe¬
cissent dauid tam hanon qͣm re¬

Expanded text:
ccidit autem ut moreretur Naas rex filiorum Ammon et regnaret filius eius pro eo dixitque David faciam misericordiam cum Hanon filio Naas praestitit enim pater eius mihi gratiam misitque David nuntios ad consolandum eum super morte patrivenissent in terram filiorum Ammon, ut consolarentur Hanon, dixerunt principes filiorum Ammon ad Hanon: Tu forsitan putas quod David honoris causa in patrem tuum miserit, qui consolarentur te; nec animadvertis, quod, ut explorent et inet scrutentur terram tuam, venerint ad te servi ejus? Igitur Anon pueros David decalvavit, et rasit, et praecidit tunicas eorum a natibus usque ad pedes, et dimisit eos. Qui cum abiissent, et hoc mandassent David, misit in occursum eorum grandem enim contumeliam sustinuerant et praecepit, ut manerent in Jericho, donec cresceret barba eorum, et tunc reverterentur. Videntes autem filii Ammon, quod injuriam fecisset David, tam Anon, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
rias et naath ⁊ asahel et ieri¬
moth iozabad quoq et elihel
et iesmahias et maath et bana¬
ias p̃positi sub manib chone

Expanded text:
ias et Naath et Asahel et Ierimoth Iozabath quoque et Helihel et Iesmachias et Maath et Banaias praepositi sub manibus Chone
Abbreviated transcription (Latin):
ut tollerent unam partem de de¬
cem qui habitaturi essent hie
rusalem in ciuitate sc̃a: nouem
uero partes in ciuitatib. Bene¬
dixit autem ppłs om̃ib uiris
qui se sponte obtulerant: ut ha¬
bitarent in hierłm. Hi sunt ita
q principes prouincie: qui
sua in urbib suis isrł: sacerdo¬
tes. leuite. nathinnei. et filii ser-¬
uorum salomonis. Et in hierłm
habitauerunt de filiis iuda et
de filiis beniamin. De filiis iu¬
da: athaias filius aziam filis
zacharie. filii amarie filii sapha¬
thie. filiz malalehel. De filiis pha¬
res: imasia filius baruch. filius
colara. filius azia. filius adaia.
filius ioz arib. filius ⁊acharie fi¬
lius solenites. Omnes filii pha¬
res qui habitauerunt in hieru¬
salem: quadringenti sexaginta
octo uiri fortes. Hi sunt autem
filii beniamin. Sellum filius

Expanded text:
ut tollerent unam partem de deut tollerent unam partem de decem, qui habitaturi essent in Jerusalem civitate sancta, novem vero partes in civitatibus. Benedixit autem populus omnibus viris, qui se sponte obtulerant, ut habitarent in Jerusalem. Hi sunt itaque principes provinciae, quisua, in urbibus suis, Israel, sacerdotes, Levitae, Nathinaei, et filii servorum Salomonis. Et in Jerusalem habitaverunt de filiis Juda, et de filiis Benjamin: de filiis Juda, Athaia filius Aziam, filii Zachariae, filii Amariae, filii Saphatiae, filii Malaleel: de filiis Phares, Maasia filius Baruch, filius Coloza filius Azia filius Adaia filius Ioiarib filius Zacchariae filius Silonites omnes filii Phares qui habitaverunt in Hierusalem quadringenti sexaginta octo viri fortes hii sunt autem filii Beniamin Sellum filius
Abbreviated transcription (Latin):
et ut afferremus primogenita
terre nr̃e et primitiua uniu̾si fru¬
ctus omnis ligni ab anno ĩ an¬
num in domum dñi. et primi¬
tiua filioꝵ nostroꝵ et pecorum
nr̃orum sicut scriptum est le
ge. ⁊ primitiua boum nr̃orum
et ouium nr̃arum. ut offerren¬
tur in domo dei nostri sacerdoti¬
bus qui ministrant in domo dei
nostri: et primitias ciboꝵ nr̃oꝵ
remus sacerdotib ad gazophila¬
tiuni dei nostri: et decimam par¬
tem terre nostre leuitis. Ipsi le¬
uite decimas accipient: ex om¬
nib ciuitatib operum nr̃orum.
Erit autem sacerdos filius aa¬
ron cum leuitis et decimis leui¬
tarum: et leuite offerent decimã
partem decime sue in domo dei
nostri ad gazophilatium in do¬
mo thesauri. Ad gazophilatiũ
enim deportabunt filii isrł et fi¬
li leut primitias frumenti uini
et olei ÷ et ibi erunt uasa sc̃ĩfica¬
ta. et sacerdotes et cantores et ia¬
nitores et ministri: et ñ dimitte¬
mus domum dei nrĩ. ¶Al

Expanded text:
et ut afferremus primogenita et ut afferremus primogenita terrae nostrae, et primitiva universi fructus omnis ligni, ab anno in annum, in domo Domini. Et primitiva filiorum nostrorum, et pecorum nostrorum, sicut scriptum est in lege, et primitiva boum nostrorum, et ovium nostrarum, ut offerrentur in domo Dei nostri, sacerdotibus qui ministrant in domo Dei nostri: et primitias ciborum nostrorum, remus sacerdotibus ad gazophylacium Dei nostri, et decimam partem terrae nostrae Levitis. Ipsi Levitae decimas accipient ex omnibus civitatibus operum nostrorum. Erit autem sacerdos filius Aaron cum Levitis in decimis Levitarum, et Levitae offerent decimam partem decimae suae in domum Dei nostri, ad gazophylacium in domum thesauri. Ad gazophylacium enim deportabunt filii Israel, et filii Levi, primitias frumenti, vini et olei: et ibi erunt vasa sanctificata, et sacerdotes, et cantores, et janitores, et ministri, et non dimittemus domum Dei nostri. C
Abbreviated transcription (Latin):
mandata dñi dei nr̃i. et iudicia
eius et cerimonias eius:ut non
daremus filias nostras populo
terre. et filias eorum ñ acciperemꝰ
filiis nrĩs. Populi quoq t̾re qui
important uenalia et om̃ia ad
usum per diem sabbati ut uen-¬
dant: non accipiemus ab eis ĩ
sabbato. et inlie scĩficato. Et cli¬
mittemus annum septimum.
et exactionem uniu̾se manus:
et statuemus suꝑ nos precepta
ut demus terciam partem sicli
per annum ad opus domus dei
nostri. ad panes ꝓpositionis. et
ad sacrifitium sempit̾num. et ĩ
holocaustum sempit̾num in sab¬
batis. in kalendis. in sollemni¬
tatib et in scĩficatis et pro pcc̃o.
ut exoretur pro isrł: et in omnẽ
usum domus dei nr̃i. Sortes er¬
go misimus suꝑ oblationem li¬
gnorum inter sacerdotes et leui¬
tas et populos. ut inferrent in
domum dei nr̃i ꝑ domos patrum
nr̃orum per tempora a tempori¬
bus anni usq ad annum. ut
arderent suꝑ altare dñi dei nr̃i si¬
cut scriptum est in lege moysi:

Expanded text:
mandata Domini Dei nostri et iudicia eius et caerimonias eius et ut non daremus filias nostras populo terrae et filias eorum non acciperemus filiis nostris populi quoque terrae qui inportant venalia et omnia ad usum per diem sabbati ut vendant non accipiemus ab eis in sabbato et in die sanctificata et dimittemus annum septimum et exactionem universae manus et statuemus super nos praecepta ut demus tertiam partem sicli per annum ad opus domus Denostri, ad panes propositionis, et ad sacrificium sempiternum, et in holocaustum sempiternum in sabbatis, in kalendis, in solemnitatibus, et in sanctificatis, et pro peccato: ut exoretur pro Israel, et in omnem usum domus Dei nostri. Sortes ergo misimus super oblationem lignorum, inter sacerdotes, et Levitas, et populum, ut inferrentur in domum Dei nostri per domos patrum nostrorum, per tempora, a temporibus anni usque ad annum, ut arderent super altare Domini Dei nostri, sicut scriptum est in lege Mosi:
Abbreviated transcription (Latin):
tres uiri isti respondere iob:
eo qd̃ iustus sibi uideretur. Et
iratus inlignatusq est heliu
filius barachel burites. de co¬
gnatione ram. Iratus est autẽ
adu̾sus iob: eõ qd̃ iustum se
esse diceret coram deo. Porro
adu̾sum amicos eius inli

Expanded text:
tres viri isti respondere Iob eo quod iustus sibi videretur et iratus indignatusque Heliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram iratus est autem adversus Iob eo quod iustum se esse diceret coram Deo porro adversum amicos eius indi
Abbreviated transcription (Latin):
omnes serui saul: et celebre fa
ut occiderent dauid. Porro iona¬
than filius saul cliligebat ual¬
de dauid. Et inclicauit ionathan
dauid dicens. Querit saul pater
meus occidere te. Quappter ob¬
serua te queso mane: et manebis
clam et absconderis. Ego autem
egrediens stabo iuxta patrem me¬
ego loquar de te ad patrem meũ:
et qd̃cunq uidero nntiabo tibi.
Locutus est autẽ ionathan de da¬
uid bona ad saul patrem suum:
clixitq ad eum. Ne pecces rex in
seruum tuũ dauid. quia ñ pec¬
cauit tibi: et opera eius bona sũt
ualde tibi. Et posuit animam su¬
am in manu sua. et ꝑcussit phi¬
listeum: et fecit dñs salutem ma¬
gnam uniu̾so isrłi. Hidisti et le¬
tatus es. Quare ergo pescas in
sanguine innoxio. ini̾ficiens da¬
nathe iurauit. Niuit dñs: quia
non occidetur. Nocauit itaq io¬
nathan dauid: et indicauit ei
omnia u̾ba hec. Et introduxit io¬
nathan dauid ad saul: et fuit
aute eum sicut fuit heri et nu¬
diustercius. Motum est autem

Expanded text:
omnes servi Saul, et celebre facut occiderent David. Porro Jonathan filius Saul diligebat David valde. Et indicavit Jonathan David, dicens: Quaerit Saul pater meus occidere te: quapropter observa te, quaeso, mane, et manebis clam, et absconderis. Ego autem egrediens stabo juxta patrem meego loquar de te ad patrem meum, et quodcumque videro, nuntiabo tibi. Locutus est ergo Jonathan de David bona ad Saul patrem suum: dixitque ad eum: Ne peccet rex in servum suum David, quia non peccavit tibi, et opera ejus bona sunt tibi valde. Et posuit animam suam in manu sua, et percussit Philisthaeum, et fecit Dominus salutem magnam universo Israeli: vidisti, et laetatus es. Quare ergo peccas in sanguine innoxio, interficiens Danathae, juravit: Vivit Dominus, quia non occidetur. Vocavit itaque Jonathan David, et indicavit ei omnia verba haec, et introduxit Jonathan David ad Saul, et fuit ante eum, sicut fuerat heri et nudiustertius. T. LV. Motum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est per helyam. Congre¬
gauit ergo hieu omnẽ ppłm: et
clixit ad eum. Ahab coluit baal
parum: ego autem colam eum
amplius. Nunc igitur om̃s pro¬
phetas baal et uniu̾sos seruos
eius et cunctos sacerdotes ipsi¬
us. uocate ad me. Nullus sit qͥ
non ueniat. Sacrificium enim
grande est michi baal. Quicun¬
q defuerit: non uiuet. Porro
hieu faciebat hoc ĩsidiose: ut dis
perderet cultores baal. Et clixit.
Scĩficate diẽ sollemnem baal.
Nocauitq et misit in uniu̾sos
terminos isrł̃: et uenerunt cum¬
cti serui baal. Non fuit residu¬
us ne unus quidem: qui ñ ue¬
niret. Et ingressi sunt templũ
baial: et repleta est domus baal¬
uirorũ a summo usq ad sum¬
mum. Dixitq his qui erant

Expanded text:
locutus est per Heliam congrelocutus est per Heliam congregavit ergo Hieu omnem populum et dixit ad eos Ahab coluit Baal parum ego autem colam eum amplius nunc igitur omnes prophetas Baal et universos servos eius et cunctos sacerdotes ipsius vocate ad me nullus sit qui non veniat sacrificium enim grande est mihi Baal quicumque defuerit non vivet porro Hieu faciebat hoc insidiose ut disperderet cultores Baal. Dixit autem: Sanctificate diem solemnem Baal. Vocavitque, et misit in universos terminos Israel, et venerunt cuncti servi Baal; non fuit residuus ne unus quidem qui non veniret. Et ingressi sunt templum Baal: et repleta est domus Baal, a summo usque ad summum. Dixitque his qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
et notos et sacerdotes:donec re
manerent ex eo reliquie. Et sur-¬
rexit: et uenit in samariam. Cũ¬
q uenissent ad cameram pasto¬
rum in uia: inuenit fratres a¬
hazie regis iuda. dixitq ad eos.
Quinam estis uos: At illi re¬
sponderunt.Fratres ahazie sumꝰ:
et descendimus ad salutandos
filios regis et filios regine.
Qui ait. Comprehendite eos
uiuos. Quos cum comprehen¬
dissent uiuos ⁊ iugulauerũt
eos in cisterna iuxta cameram
quadraginta duos uiros: et ñ
reliquit ex eis quenquã. Cum¬
q abisset inde: inuenit iona¬
dab filium recab in occursum
sibi. et benedixit ei. Et ait ad e¬
um. Nunquid est cortuũ rectũ
sicut cor meum cum corde tuo:
Et ait ionadab. Est. Si est inqͥt:
da manum tuam. Qui declit
ei manum suam. At ille leua-¬
uit eũ ad se incurrum. Dixitq
ad eum. Heni mecum: et uide
zelum meum pro dño. Et impo
situm currui suo: duxit in sama¬
riam. Et ꝑcussit om̃s qui reliqui
fuerant de ahab in samaria usq
ad unum: iuxta u̾bum dñi qd̃

Expanded text:
et notos et sacerdotes donec non remanerent ex eo reliquiae et surrexit et venit in Samariam cumque venisset ad Camaram pastorum in via invenit fratres Ahaziae regis Iuda dixitque ad eos quinam estis vos at illi responderunt fratres Ahaziae sumus et descendimus ad salutandos filios regis et filios reginQui ait: Comprehendite eos vivos. Quos cum comprehendissent vivos, jugulaverunt eos in cisterna juxta cameram , quadraginta duos viros, et non dereliquit ex eis quemquam. Cumque abiisset inde, invenit Jonadab filium Rechab in occursum sibi, et benedixit ei. Et ait ad eum: Numquid est cor tuum rectum, sicut cor meum cum corde tuo? Et ait Jonadab: Est. Si est, inquit, da manum tuam. Qui dedit ei manum suam. At ille levavit eum ad se in currum: dixitque ad eum: Veni mecum, et vide zelum meum pro Domino. Et impsitum currui suo duxit in Samariam et percussit omnes qui reliqui fuerant de Ahab in Samaria usque ad unum iuxta verbum Domini quod
Abbreviated transcription (Latin):
q in peccato suo morietur. Ip̃e¬
percussit edom in ualle salina-¬
rum decem milia. et apprehen¬
masias nuntios ad ioas filiũ
ioahaz filii hieu regis isrł. di¬
cens. Heni et uideamus nos.
Remisitq ioas rex isrł ad ama-¬
siam regem iuda dicens. Cardu¬
us libani misit ad cedrum que
est in libano dicens. Da filiam
tuam filio meo uxorem. Transi¬
eruntq bestie saltus que sunt
in libano: et conculcauerunt
carduũ. Percutiens inualuisti
suꝑ edom: et subleuauit te cor
tuum. Contentus esto gła: et
sede in domo tua. Quare ꝓuo¬
cas malum ut cadas tu et iu¬
da tecum: Et ñ acquieuit ama¬
sias.Ascenditq ioas rex isrł:
et uiderunt se ipse et amasias
rex iuda in bethsames oppido
iude. Percussusq est iuda co¬
ram isrł: et fugerunt unusqͥs¬
q intabernacula sua. Amasiã
uero regem iuda filium ioas.
filii aharie cepit ioas rex isrł
in bechsames: et adouxit eum
in hiersm. Et interrupit murũ
hiersm aporta effraim usq ad
portam anguli: quadringentis

Expanded text:
 in peccato suo morietur. Ipsepercussit Edom in valle Salinarum decem millia, et apprehenmasias nuntios ad Joas filium Joahaz, filii Jeu regis Israel, dicens: Veni, et videamus nos. Remisitque Joas rex Israel ad Amasiam regem Juda, dicens: Carduus Libani misiest in Libano dicens da filiam tuam filio meo uxorem transieruntque bestiae saltus quae sunt in Libano et conculcaverunt carduum percutiens invaluisti super Edom et sublevavit te cor tuum contentus esto gloria et sede in domo tua quare provocas malum ut cadas tu et Iuda tecum et non adquievit Amasias ascenditque Ioas rex Israhel et viderunt se ipse et Amasias rex Iuda in Bethsames oppido Iudae percussusque est Iuda coram Israhel et fugerunt unusquisque in tabernacula sua Amasiam vero regem Iuda filium Ioas filii Ahaziae cepit Ioas rex Israhel in Bethsames et adduxit eum in Hierusalem et interrupit murum Hierusalem a porta Ephraim usque ad portam Anguli quadringentis
Abbreviated transcription (Latin):
tra postulas ⁊ et quid uis ut fi¬
exi iubeam: Cui illa responcdit.
Si regi placet. detur potestas
iudeis ut sicut hodie fece

Expanded text:
tra postulas; et quid vis ut fieri jubeam? Cui illa respondit: Si regi placet, detur potestas Judaeis ut, sicut hodie fece
Abbreviated transcription (Latin):
sa filius eius pro eo. In anno
ergo uicesimo hieroboã regis
isrs regnauit asa rex iuda: et
quadraginta uno anno regna
uit in hierłm. Nomen matris ciͦ
maacha filia abessalomi. Et fercit
asa rectum ante conspectum do¬
mini sicut dauid pater eius. Et
abstulit effeminatos de terra:
purgauitq uniu̾sas sordes y¬
doloꝵ que fecerant patres eius.
Insuꝑ et maacham matrem
suam amouit ne esset princep
in sacris priapi: in luco eius
quem consccrauerat. Subuertit¬
q specum eius: et confregit si¬
mulachrum turpissimũ. ⁊ com¬
bussit intorrente cedron. Excelsa
autem ñ abstulit. Heruntamen
cor asa ꝑfectum erat cum deo cũ

Expanded text:
sa filius ejus pro eo. In anno sa filius ejus pro eo. In anno ergo vigesimo Jeroboam regis Israel regnavit Asa rex Juda, et quadrvit in Hierusalem nomen matris eius Maacha filia Absalom et fecit Asa rectum ante conspectum Domini sicut David pater eius et abstulit effeminatos de terra purgavitque universas sordes idolorum quae fecerant patres eius insuper et Maacham matrem suam amovit ne esset princeps in sacris Priapi et in luco eius quem consecraverat subvertitque specum eius et confregit simulacrum turpissimum et conbusit in torrente Cedron excelsa autem non abstulit verumtamen cor Asa perfectum erat cum Deo cu
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. Euitq bellum inter robo¬
am et hieroboã cunctis diebus.
Dormiuitq roboam cum patri¬
bus suis: et sepultus est cum
eis inciuitate dauid. Nomen
autem matris eius: naama ã¬
manites. Et regnauit abia fili¬
us eius pro eo. ¶aui¬
bitur in octauo decimo anno
regni hicroboã filii nabath: re¬
gnauit abia suꝑ iudam. Trib
annis regnauit in hierłm. Nomẽ
matris eius maacha filia abes
salom. Ambulauitq in omnib
peccatis patris sui que fecerat
ante eum: nec erat cor eius per¬
fectum cum dño deo suo sicut
cor dauid patris eius. Sed ꝓpter
dauid dedit ei dñs deus suus
rectum in oculis dñi. et ñ decli¬
nasset ab om̃ib que preceperat
ei cunctis dieb uite sue. excepto
sermone urie hethei. Attam̃. bel¬
lum fuit inter roboam ⁊ hierobo
et om̃ium que fecit. nonne hec
scripta sunt in libro u̾boꝵ die¬
rum regum iuda: Euitq preli¬
trib suis: et sepelierunt eum ĩ
ciuitate dauid. Negnauitq a¬

Expanded text:
Iuda fuitque bellum inter RoboIuda fuitque bellum inter Roboam et Hieroboam cunctis diebus dormivit itaque Roboam cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate David nomen autem matris eius Naama Ammanites et regnavit Abiam filius eius pro eo igitur in octavodecimo anno regni Hieroboam filii Nabath regnavit Abiam super Iudam tribus annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius salom. Ambulavitque in omnibus peccatis patris sui, quae fecerat ante eum, nec erat cor ejus perfectum cum Domino Deo suo, sicut cor David patris ejus. Sed propter David dedit ei Dominus Deus suus rectum in oculis Domini, et non declinasset ab omnibus, quae praeceperat ei, cunctis diebus vitae suae, excepto sermone Uriae Hetthaei. Attamen bellum fuit inter Roboam et Jeroboaet omnia quae fecit, nonne haec scripta sunt in libro Verborum dierum regum Juda? Fuitque praelitribus suis, et sepelierunt eum in civitate David: regnavitque A
Abbreviated transcription (Latin):
coram dño: et irritauerunt eũ
suꝑ om̃ib que fecerant patres
eoꝵ in peccatis suis que peccaue¬
runt. Etlificauerunt enim et ip̃i
sibi aras et statuas et lucos: su¬
per omnem collem excelsum et
subter omnẽ arborem frondosã.
Sed et effeminati fuerunt in t̾¬
ra. Eeceruntq om̃s abhominati¬
ones gentium: quas attriuit
lñs aute faciem filioꝵ isrł. In qͥn¬
to autem anno regni roboam as¬
cendit sesac rex egypti in hieru¬
salem: et tulit thesauros domus
cdñi et thesauros regios et uni¬
uersa diripuit. Scuta quoq au¬
rea: que fecerat salomon. Pro qͥ¬
bus fecit rex roboam scuta erea:
et tracdidit ea in manu ducum
sc utarioꝵ et eorum qui excuba¬
bant ante ostium domus regis.
Cumq ingrederetur rex in domũ
dñi. portabant ea qui precun¬
cli habebant officium: et poste¬
a reportabant ea ad armamen¬
tarium scutarioꝵ. Neliqua au¬
tem sermonũ roboam et om̃ia
que fecit: ecce scripta sunt in
libro u̾borum dierum regum

Expanded text:
inritaverunt eum super omnibus quae fecerant patres eorum in peccatis suis quae peccaverant aedificaverunt enim et ipsi sibi aras et statuas et lucos super omnem collem excelsum et subter omnem arborem frondosam sed et effeminati fuerunt in terra feceruntque omnes abominationes gentium quas adtrivit Dominus ante faciem filiorum Israhel in quinto autem anno regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Hierusalem et tulit thesauros domus Domini et thesauros regios et universa diripuit scuta quoque aurea quae fecerat Salomon pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea et tradidit ea in manu ducum scutariorum et eorum qui excubabant ante ostium domus regis cumque ingrederetur rex in domum Domini portabant ea qui praeeundi habebant officium et postea reportabant ad armamentarium scutariorum reliqua autem sermonum Roboam et omnium quae fecit ecce scripta sunt in libro verborum dierum regum
Abbreviated transcription (Latin):
ueni ut loquar ad dñm meum
regem u̾bum hoc. presente ppło.
Et clixit ancilla tua. Loquar ad
regem: siquo modo faciat rex
u̾bum ancille sue. Et audiuit
rex ut liberaret ancillam suã.
filium meum simul. Dicat er
clictione nec maledictione mo¬
ueatur. H̾nde et dñs deus tuus
est tecum. Et respondens rex. di

Expanded text:
eni, ut loquar ad dominum meum regem verbum hoc, praesente populo. Et dixit ancilla tua: Loquar ad regem, si quo modo faciat rex verbum ancillae suae. Et audivit rex, ut liberaret ancillam suam dfilium meum simul. Dicat ergdictione nec maledictione moveatur. Unde et Dominus Deus tuus est tecum. Et respondens Rex di
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs loquitur. et discipuli exẽ¬
pla presumunt. Hec pace uete¬
rum loquor. et obtrectatoribus
meis tantum respondeo:qui ca¬
nino dente me rodunt. in publi¬
co detrahentes. legentes in angu¬
lis. idem et accusatores et defen¬
sores. cum in aliis probent qd̃
in me reprobant: quasi uirtus
et uitium ñ in rebus sit. s cum
auctore mutetur. Ceterum me¬
mini editionem septuaginta
translatoꝵ olim de greco emẽ¬
datam tribuisse me nostris:
nec inimicum debere estima¬
ri eoꝵ quos in conuentu fra¬
trum semꝑ edissero. Et qd̾ nũc
ut in extricabiles moras et sil¬
uam nominum que scriptoꝵ
confusa sunt uitio. sensuũq
barbariem apertius et ꝑ u̾suũ

Expanded text:
et Dominus loquitur, et discipuli exemet Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nuncut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuu
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuiolata eclitione ueterii¬
ta nouam conlicu. ut laborem
meum hebreis. et qd his maius
est apostolis auctorib probem:
Scripsi nuꝑ librum de optimo
genere int̾pretandi: ostendens.
illa de euangelio. ex egypto uoca¬
ui filium meum. et qm̃ nazare.¬
us uocabitur. et uidebunt in ꝙ̃
compunxerunt. et illud apostoli
qd̃ oculus ñ uidit nec auris au¬
diuit. nec in cor hominis ascen-¬
dit que p̃parauit deus cdiligen.¬
tibus se. ceteraq his similia: in
hebreoꝵ libris inueniri. Certe a¬
postoli et euangeliste. seꝑtuagĩ¬
ta int̾pretes nouerant. Et unde
eis hec dicere que in septuagin¬
ta non habentur. Ep̃s deus no¬
ster utriusq testamenti concu-¬
tor. in euangelio scd̃m ioh̾em.
qui credit inquit in me sicut
dicit scriptura: flumina de nẽ¬
tre eius fluent aque uiue. Hti¬
q scriptum est: qd̃ saluator scͥ¬
ptũ. esse testatur. Ubi scriptum
est: septuaginta non habent. A¬
pocripha. nescit eccłia. Ad hebre¬
os igitur reu̾tendum est: unde

Expanded text:
qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et, Videbunt in quem compunxerunt ; et illud Apostoli, Quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se ; caeteraque his similia, in Hebraeorum libris inveniri. Certe Apostoli et Evangelistae, Septuaginta Interpretes noverant: et unde eis haec dicere quae in Septuaginta non habentur? Christus Dominus noster utriusque Testamenti conditor, in Evangelio secundum Joannem, Qui credit, inquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent: apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ioab et abisai frater eius inter¬
fecerunt abuer: eo qd̃ occidisset
asael fratrem eoꝵ in gabaon
in prelio. Dixit autem dauid
ad ioab et ad omnem populum
qui erat cum eo. Scindite uesti¬
menta ur̃a et accingimini saccis:
et plangite ante exequias abner.

Expanded text:
oab et Abisai frater ejus interfecerunt Abner, eo quod occidisset Asael fratrem eorum in Gabaon, in praelio. Dixit autem David ad Joab, et ad omnem populum, qui erat cum eo: Scindite vestimenta vestra, et accingimini saccis, et plangite ante exequias Abner
Abbreviated transcription (Latin):
et ait. Hec clicit rex. Pacata sũt
om̃ia: Dixitq ei hieu. Quidti¬
bi et paci; Transi et sequere me
Nuntiauit quoq speculator cd¬
cens. Henit nuntius ad eos : ⁊
non reuertitur. Misit etiam crr¬
rum equorũ scd̃m. Henitq ad ẽ¬
os: et ait. Hec dicit rex. Num pax
est:Et ait hieu. Quicd tibi et pa¬
ci:Transi et sequere me. Nunti-¬
auit autem speculator clicens.
Nenit usq ad eos: et non reuer¬
titur. Est autem incessus quasi
incessus hieu filii naisi: p̃ceps
enim graditur. Et ait ioram. Iũ¬
ge currum. Iunxeruntq currũ
eius. Et egressus est ioram rex
isrł. et ahazias rex iuda: singu¬
li incurribz suis. Egressiq sunt
in occursum hieu: et ĩuenerunt
cum in agro naboth hiezraheli¬
te. Cũq uilisset ioram hieu: di

Expanded text:
et ait haec dicit rex pacata sunt et ait haec dicit rex pacata sunt omnia dixitque ei Hieu quid tibi et paci transi et sequere me nuntiavit quoque speculator dicens venit nuntius ad eos et non revertitur misit etiam currum equorum secundum venitque ad eos et ait haec dicit rex num pax est et ait Hieu quid tibi et paci transi et sequere me nuntiavit autem speculator dicens venit usque ad eos et non revertitur est autem incessus quasi incessus Hieu filii Namsi praeceps enim graditur et ait Ioram iunge currum iunxeruntque currum eius et egressus est Ioram rex Israhel et Ahazias rex Iuda singuli in curribus suis egressique sunt in occursum Hieu et invenerunt eum in agro Naboth Hiezrahelitis cumque vidisset Ioram Hieu di
Abbreviated transcription (Latin):
gem suꝑ isrł. Festinauerunt ita¬
q. et unusquisq tollens palliũ
suum posuerunt sub peclib eiꝰ
in similitudinẽ tribunalis: et
cecinerunt tuba atq clixerunt.
Regnabit hieu. Coniurauit er¬
go hieu filius iosaphat filii nam¬
si contra ioram. Porro ioram ob¬
sederat ramoth galaad ipse et
omnis isrs contra asahel regem
syrie ⁊ et reu̾sus fuerat ut cura¬
retur ĩ hierrahel ꝓpter uulnera:
quia ꝑcusserant eum syri pre¬
liantem contͣ a sahel regem syri¬
e.Dixitq hieu. Si placet uobis.
nemo egrediatur ꝑfugus de ciui¬
tate: ne uadat et nuntiet ĩ hiez¬
rahel. Et ascendit et ꝓfectus est
ĩhietrahel. Ioram enĩm egrota¬
bat ibi: et ahazias rex iuda descẽ¬
derat ad uisitandum ioram. Igi¬
tur speculator qui stabat super
turrim hiez rahel uidit globũ
hieu uenientis: et ait. Uideo ego
globum. Dixitq ioram. Tolle cur¬
rum et mitte in occursum eorũ:
et dicat uadens. Riecte ne sunt
om̃ia Abiit igitur qui ascende¬
rat currum in occursum eius:

Expanded text:
stinaverunt itaque et unusquisque tollens pallium suum posuerunt sub pedibus eius in similitudinem tribunalis et cecinerunt tuba atque dixerunt regnavit Hieu coniuravit ergo Hieu filius Iosaphat filii Namsi contra Ioram porro Ioram obsederat Ramoth Galaad ipse et omnis Israhel contra Azahel regem Syriae et reversus fuerat ut curaretur in Hiezrahel propter vulnera quia percusserant eum Syri proeliantem contra Azahel regem Syriae dixitque Hieu si placet vobis nemo egrediatur profugus de civitate ne vadat et nuntiet in Hiezrahel et ascendit et profectus est in Hiezrahel Ioram enim aegrotabat ibi et Ahazia rex Iuda descenderat ad visitandum Ioram igitur speculator qui stabat super turrem Hiezrahel vidit globum Hieu venientis et ait video ego globum dixitque Ioram tolle currum et mitte in occursum eorum et dicat vadens rectene sunt omnia abiit igitur qui ascenderat currum in occursum eius
Abbreviated transcription (Latin):
a: Quid uenit insanus iste
ad te: Qui ait eis. Nostis homi
nem: et quid locutus sit. At il¬
li responderunt. Falsum est: sed
magis narra nobis. Qui ait e¬
is. Hec et hec locutus est michi:¬

Expanded text:
 quid venit insanus iste ad te? Qui ait eis: Nostis hominem h. virum, et quid locutus sit? At illi responderunt: Falsum est, sed magis narra nobis. Qui ait eis: Haec et haec locutus est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
quam abuti potentie magnitu¬
dine. sed clementia et lenitate
gubernare subiectos: ut absq
ullo terrore uitam silentio trã¬
sigentes. optata cunctis morta

Expanded text:
quam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis morta
Abbreviated transcription (Latin):
ras esse apucl he¬
breos syrorum qͦ
ingua et chaldeo¬
rum testatur: que hebree mag¬
na ex parte confinis est.Nam
et ip̃i uiginti duo elementa ha
bent eodem sono. sed cliuersis ca¬
racterib. Samaritani etiam
penthatheucũ moysi totidẽ lit¬
teris scriptitant : figuris tan¬
tum et apicib cliscrepantes.
Certumq est esdram scribam¬
legisq doctorem post captam
hieri solunam ⁊ instaurationẽ
templi sub ⁊orobabel alias lit

Expanded text:
ras esse apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa hbent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumqlegisque doctorem, post captam Hierosolymam et instaurationem templi sub Zorobabel, alias
Abbreviated transcription (Latin):
continetir. Quintus est ysai
as. sextuis hieremias septimus
erechiel. octanus liber cluode¬
cim ꝓpharum: qui apucl illos
uocatur tharensra. Tercius Qr¬
do agiographa possidet. Et pri¬
mus liber incipit a iob Secũ¬
clus adauid: quem quinq in¬
cisionib. et uno psalmorum
uolumine comprehendunt. Ter¬
cius est salomon: tres libros ha¬
bens. Prouerbia: que illi para¬
bolas idest masloth appellant.
Quartus eccłiastes idest coeleth
Quintus canticum canticoruĩ
quem titulo sirasirim p̃notant.
Sextus ẽ danihel. Septimus

Expanded text:
continetur. Quintus ISAIAS  . Sextus JEREMIAS  . Septimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo Ἁγιόγραφα possidet; et primus liber incipit ab JOB  . Secundus a DAVID  , quem quinque incisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus
Abbreviated transcription (Latin):
tia que uulgo salomonis inscͥ¬
bitur. et hiesu filii syrach liber
et uiclith et thobias. et pastor
ñ sunt in canone. Mlachabeoꝵ
primum librum hebraicũ rep¬
peri Secunus grecus cif: qd
Que cum ita se habeant: obse¬
secro te lector ne laborem meũ
reprehensionẽ estimes antiq io-¬
rum. In tabernaculo dei offert
unusquisq qd potest. Nlii au¬
rum et argentum et lapides
preciosos: ali byssum et pur¬
puram et coccum offerunt ⁊
iacictum Nobiscum bene agi¬
tur: si obtulerimus pelles et
caprarum pilos. Et tamen apo¬
stolus contemptibiliora nr̃a
magis necessaria iuddicat. Hͥn¬
de et tota illa tabernaculi pł¬
chritudo et ꝑ singulas species
etclesie presentis futureq distĩ¬
ctio pellibus tegitur et cilitiis:
ardoremq solis et iniuriã ym¬
brium ea que uliora sunt ꝓ¬
hibent. Lege ergo primum sa¬
muhel⁊ malachim meum: me¬
um inquam meum. Quicquid
enim crebruis uertendo et emẽ¬
dando sollicitius et didicimus

Expanded text:
tia, quae vulgo Salomonis inscrtia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum : nobiscum bene agetur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus
Abbreviated transcription (Latin):
tius diuine hystorie possumus
appellare: qui liber apuel nos
cundus inscribitur. Octauus
pud grecos et latinos in luos
libros diuisus est. Nonus he¬
ster. Atq ita fiint pariter ue¬
teris legis libri uiginti luo:
idest moysi quinq ꝓpħarum
octo. agiographoꝵ nouem :ꝙͣ¬
quam ñ nulli ruth et chinoth
et hos libros in suo putent nu¬
mero supputandos: ac ꝑ hoc es¬
se prisce legis libros uiginti qͣ¬
tuor. quos sub numero uigin¬
ti quatuor senioꝵ apocalipsis
iohannis inducit adorantes
agnum. et coronas suas pro¬
stratis uultib offerentes: stã¬
tib coram quatuor animali¬
bus oculatis retro et ante. id
est in preteritum et infuturũ
respicientib: et indefessa uoce
deus om̃ipotens qui erat et qͥ
est et qui uenturus est. Hic ꝓ¬
logus scripturarũ quasi gale¬
atum principium omnib li¬
bris quos de hebreo uertimus
in latinum conuenire potest:
ut scire ualeamus quicquid
extra hos est inter apocripha
esse ponenclum. Igitur sapien¬

Expanded text:
tius divinae historiae possumus appellare. Qui liber apud nos cundus inscribitur. Octavus pud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; id est, Mosi quinque: Prophetarum octo: Hagiographorum novem. Quamquam nonnulli RUTH   et CINOTH et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero viginti quatuor seniorum Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculatis et retro et ante, id est, et in praeteritum et in futurum respicientibus, et indefessa voce Deus omnipotens, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
t uenerunt uniũse trib isrł
ad dauid in hebron dicentes.
Ecce nos os tuum et caro tua su¬
mus. Sed et heri et nudiusterci¬
us cum esset saul rex suꝑ nos:
tu eras educens et recducens isił.
Bixit autem dñs adte. Tu pasce

Expanded text:
t venerunt universae tribus Israhel ad David in Hebron dicentes ecce nos os tuum et caro tua sumus sed et heri et nudius tertius cum esset Saul rex super nos tu eras educens et reducens Israhel dixit autem Dominus ad te tu pasce
Abbreviated transcription (Latin):
potes.: et nulla te latet cogita¬
tio. Quis est iste qui celat cõ¬
silium absq scientia: Ideo in¬
sipienter locutus sum: ⁊ que
ultra modum excelerent sciẽ¬
tiam meam.Audi et ego lo¬
quar: interrogabo.⁊ ostende mͥ¬

Expanded text:
potes et nulla te latet cogitatio. Quis est iste, qui celat consilium absque scientia? ideo insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Audi et ego loquar: interrogabo te, et re
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Nuntiatũq est regi salomo¬
ni. qd̃ fugisset ioab in tabernacu¬
lum dñi. et esset iuxta altare.
Misitq rex salomon banaiam
filium ioiade dicens. Uade int̾¬
fice eum. Et uenit banaias ad
tabernaculũ dñi: et clixit ei. Hec
dicit rex. Egredere. Qui ait.Non
egrediar: sed hic moriar.Nenũ

Expanded text:
ris. Nunciatumque est regi Salomoni, quod fugisset Joab in tabernaculum Domini, et esset juxta altare: misitque Salomon Banaiam filium Joiadae, dicens: Vade, interfice eum. Et venit Banaias ad tabernaculum Domini, et dixit ei: Haec dixit rex, egredere. Qui ait: Non egrediar, sed hic moriar. Renu
Abbreviated transcription (Latin):
iosaphat filius eius pro
ẽo: et inualuit contra isrł. Con¬
stituitq militum numeros in
cunctis urbib iuda que erant
uallate muris: presidiaq dis¬
posuit int̾ra iuda et in ciuitati¬
bus effraim quas ceperat asa
pater eius. Et fuit dñs cum io¬
saphat. quia ambulauit inui¬
is dauid patris sui primis: et
ñ sperauit in baalim. sed in dec
patris sui. Et ꝑrexit in p̃ceptis
illius: et ñ iuxta peccata israhel.
Confirmauitq dñs regnum in
manu eius: et dedit om̃is iuda
munera iosaphat. Facteq sunt
ei infinite cliuitie et multa glo¬
ria. Cumq sumpsisset cor eius
audatiam propter uias dñi: e¬
tiam excelsa et lucos de iuda ab¬
stulit. Tercio autem anno regni
sui misit de principibz suis be¬
nail et obcliam. et zachariam
et nathanahel et micheam ut
docerent inciuitatib iuda: et
cum eis leuitas. semeiam ⁊ na¬
thaniam. et ⁊abadiam. asahel

Expanded text:
osaphat filius eius pro osaphat filius eius pro eo et invaluit contra Israhel constituitque militum numeros in cunctis urbibus Iudae quae erant vallatae muris praesidiaque disposuit in terra Iuda et in civitatibus Ephraim quas ceperat Asa pater eius et fuit Dominus cum Iosaphat quia ambulavit in viis David patris sui primis et non speravit in Baalim sed in Deo patris sui et perrexit in praeceptis illius et non iuxta peccata Israhel confirmavitque Dominus regnum in manu eius et dedit omnis Iuda munera Iosaphat factaeque sunt ei infinitae divitiae et multa gloria cumque sumpsisset cor eius audaciam propter vias Domini etiam excelsa et lucos de Iuda abstulit tertio autem anno regni sui misit de principibus suis Benail et Obdiam et Zacchariam et Nathanahel et Micheam ut docerent in civitatibus Iuda et cum eis Levitas Semeiam et Nathaniam et Zabadiam Asahel
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sam t̾ram: et prebent forti¬
tudinem his qui corde ꝑfecto cre¬
clunt in eum. Stulte igitur egi¬
sti: et ꝓpter hoc etiam presentitẽ¬
pore adu̾sum te bella consurgent.
Iratusq asa aduersus. uiden¬
tẽ: iussit eum mitti in neruum.
Nalde quippe suꝑ hoc fuit dñs
inclignatus: et int̾fecit de ppło ĩ
tempore illo plurimos. Opera au¬
tem asa prima et nouissima scri-¬
pta sunt in libro regum iuda et
isrł. Egrotauit autem asa anno
tricesimo nono regni sui dolore
pedum uehementissime: et nec
in infirmitate quesiuit cdñm s
magis in meclicoꝵ arte confisus
est. Dormiuitq cum patrib suis
et mortuus est anno quadrage¬
simo pͥmo regni sui: ⁊ sepelier̃t eũ
in sepulchro suo qd̃ foderat sibi
in ciuitate dauid. Posueruntq
eum suꝑ lectum sinim plenum
aromatib et unguentis meretͥ¬
ciis que erant pigmentariorũ
arte confecta: et combusserunt
suꝑ eum ambitione nimia.
egnauit autem ¶I.¬

Expanded text:
universam terram, et praebent fortiuniversam terram, et praebent fortitudinem his, qui corde perfecto credunt in eum. Stulte igitur egisti, et propter hoc ex praesenti tempore contra te bella consurgent. Iratusque Asa adversus Videntem, jussit eum mitti in nervum: Valde quippe super hoc fuerat indignatus: Et in erfecit de populo in tempore illo plurimos. Opera autem Asa prima et novissima scripta sunt in libro regum Iuda et Israhel aegrotavit etiam Asa anno tricesimo nono regni sui dolore pedum vehementissimo et nec in infirmitate sua quaesivit Dominum sed magis in medicorum arte confisus est dormivitque cum patribus suis et mortuus est anno quadragesimo primo regni sui et sepelierunt eum in sepulchro suo quod foderat sibi in civitate David posueruntque eum super lectulum suum plenum aromatibus et unguentis meretriciis quae erant pigmentariorum arte confecta et conbuserunt super eum ambitione nimia egnavit autem I