comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui appellauunt deos oꝑa manuũ hõtũ
aur̃ ⁊ argent̾ artis inuentõm. ⁊ siłitudi¬
nes aĩalium. aut iapidem inutilem:. opꝰ
manus antiq̃. aut siquis artifex fab̾ de
saua lignum rectum secuerre. ⁊ hꝰ docte¬
oẽm eradat corticem ⁊ arte sua usus dili¬
gent̾ fabricet uas inutile in ꝯu̾satdẽm¬
assimilet illud ymagini hominis. aut
alicui ex animalib illud ꝯparet. ꝑ liniẽs
rubrica ⁊ rubicundo faciens fuco colorẽ
silluis ⁊ omnem macłam q̃ in illo ẽ plini¬
ens t̾rant. ut faciat ei dignam ħicatõm:
⁊ inpariece ponens illd̾. firmans ferro
ne forte cadat ꝓspiciens illi sciens qm̃¬
ñ pͭ se adiuuare ymago enim ẽ ⁊ opꝰ ẽ
illi aduitornum. Et de sub̾a sua ⁊ de filiis
suis. ⁊ de nuptiis uotum faciens inqͥrit
Non erubescit loqui cum illo qui sn aĩa
ẽ ⁊ ꝓ sanitate quid̃ infirmum dep̾catux
⁊ ꝓ uita mortuum rogat. ⁊ in adiutoriũ
imitilem inuocat ⁊ ꝓ rinere petit ab eo

Expanded text:
ui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens qenim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
imposu̾unt. Et ñ suffec̾at errasse eos cir¬
ca tei sciam: s ⁊ in magno uiuentes in¬
scĩe uello: tot ⁊ tam magna mala pacem
appellant. Aut enim filios suos sacrifi¬
cantes. aut obscura sacrificia facientes
aut insanie plenas uigilias hñtes. n
uitam n nupcias imiridas iam custo

Expanded text:
it: Et non suffecerat errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas vigilias habentes, neque vitam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ħ ꝯstituit fortiorẽ ilł. A magnitudine
a sp̃ei ⁊ creature: cognoscibiłr pot̾it horũ.
creator uideri. S tñ adhuc in hiis minor
ẽ q̃rela. Et hii enim fortassis errant. dm̃
q̃rentes ⁊ nolentes muenire ⁊ enim c̃ in

Expanded text:
uit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in
Abbreviated transcription (Latin):
omnis malitia ẽ ⁊ iitium ⁊ finis. Aute¬
ndum letantur insaniunt. aut cert᷑e¬
uaticinantur falsa. aut uiuunt in iꝰte.
aut peierant cito. Dum n ꝯfidunt in
ydoł q̃ sunt sñ anima. male iurantes ⁊¬
noceri se ñ spant. Utra ergo ilł uenient
digne. qm̃ male sensunt de d̾o attendẽ¬

Expanded text:
omnis mali causa est, et initium, et finis. Aut enim dum laetantur, insaniunt: aut vaticinantur falsa, aut vivunt injuste, aut perjurant cito. Dum confidunt in idolis, quae sunt sine anima, male jurantes noceri se non sperant. Utraque ergo illis venient juste, quoniam male senserunt de Deo, attenden
Abbreviated transcription (Latin):
mutari cogitõ illoꝵ in ꝑpecium. sem̃ a
erat maledẽm ab initio. nec tim̃s aliꝙ̃
ueniam dabas pcc̃is illoꝵ. Quis n dicet¬
putabit si natões ꝑierint qͣs ni fecisti ͤ
Nec enim alius ẽ d̾s quam tur. cui cu¬
ra ẽ de omnib ut ostendas qm̃ ñ iniꝰ¬
te iudicas iuditium. u rex n tyramꝰ
in ꝯspeccu.t. inquirent. de hiis quos per¬
didisti. Cum sis ergo iustus: iuste oĩa
disponis. Ip̃m quo qui ñ debet puni¬
ri ꝯdempnas ⁊ ext̾um estimas a tua
uirtute. Uirtus n .t. iusticie mitium ⁊

Expanded text:
mutari cogitatio illorum in perpetuum. Semen enim erat maledictum ab initio; nec timens aliquam veniam dabas peccatis illorum. Commeputabit, si nationes perierunt, quas fecisti? Nec enim alius est Deus quam tu, cui cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam ⁊ amat q̃ oꝑatur. ⁊ qui insufflaũ
ad lucrum ⁊ oportere undecum ⁊̃ ex ma¬
lo adquire̾. Hic n sr̃ omnes scit se delinq̃¬
re qui ex t̾re mat̾ia fragilia uasa ⁊ scłp¬
tilia fingie. Ounes a insipientes ⁊ in¬
felices supra mod̾ amme sue sr̃bi sc̃
la natõnũ estimau̾nt d̾os. qͥb n ocłoꝵ¬
inium ad tractand̃ s ⁊ pedes eoꝵ prgri
ad ambuland̾̃ homo enim feert illos. ⁊
qui sp̃m mutuatuis ẽ. is finxit illos. Ne
mo n sͥ similem homo poterro dm̃ fing̾e.
Cum sit n mortał: mortuum fing̾ maĩ¬
b iniquis. Melior ẽ n ip̃e hiis quos co¬

Expanded text:
um ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt la nationum aestimaverunt deos qnuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est mo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos co
Abbreviated transcription (Latin):
a dñator uirtutiꝰm c̃ t̃nqͥllitate iudicaᷤ
⁊ c̃ magna reu̾entia disponis nos. Sbẽ
cruciastiattentõe ⁊ libasti dans tpẽ ⁊ lo¬
cum:. ꝑ q̃ possint mutari a malicia cum
quanta diligentia iudicas filios .t. quoꝵ
pentib iuram̃ta ⁊ ꝯuentões dedisti bo¬
naꝵ ꝓmissionum: Cum ergo nob̃ disci¬
pliuam das: inimicos nr̃os multipłr
flagellas: ut bonitatem .t. cogitemus
indicantes. ⁊ c̃ de nob̾ nidicatuꝵ: spemꝰ¬

Expanded text:
nator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur spe
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ hũndarent filii isrł iecati st̃. per hec c̃
ilł deẽẽnt: uñ cum ilł te accum ẽ. nam
ꝓ fonte quid̾ sempit̾ni fluminis: hũañ
sanguinem dedisti iniustis. qui c̃ minu¬
erentur in traductõe infantium occisoꝵ:
dedisti ilł hũdantem aquam insperate¬
salutis ostendens ꝑ sitim q̃ tunc fũ q̃m¬
admod̾̃ tuos exaltares. ⁊ adñsarios illoꝵ
necares. Cum enim temptati st̃ a quid̾̃
ꝙ̃ ad̾ c̃ ira iuidicati ĩpu torm̃ta pat̾ent᷑
ꝙͣ durus rex int̾rogans ꝯdempnasti: ab¬
sentes enim ⁊ p̾sentes siłr torqͥbantur
duplex a illos acceꝑat tedium. ⁊ gemitꝰ
c̃ memoria p̾t̾itoꝵ. cum a audirent per
sua torm̃ta bñ secum agi: ꝯmemorati
sunt dũm admirantes in finem exitus.

Expanded text:
per haec, cum illis deessent, bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem  cum ira judicati impii tormenta paterentur. quam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, admirantes in finem exitus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pꝰ̾ h nlłm signum inuenit᷑ itiñis eius.
au taꝙͣ sagrita emissa ĩ ioc̃ destinat̃. di¬
insus aer in se ꝯtinno rechusus ẽ ut ig¬
noretur transitus illius. Sic ⁊ nos nati
ꝯtinuo desinimus eẽ ⁊ uirtutis qd̾ sigñ
inferno hn qui peccau̾unt. qm̃ spes ĩpii
tanquam lamigo ẽ q̃ a uento tollitu

Expanded text:
 itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et virtutis quidem signum inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitu
Abbreviated transcription (Latin):
directum in p̾ceptis .t. Micce illam de
celis scĩs .t. ⁊ a sede magnitudinis.t.
ut metum sit ⁊ mecum laboret. a sciã
quid acceptium sit ap̃te omni temꝑe.
Scit enim illa omnia ⁊ intelligie. ⁊ de¬
ducet me in oꝑib meis sõbrie ⁊ cristo¬
dieo me in sua potentia. ⁊ erunt accep¬
ta oꝑa mea ⁊ disponam ppłm .t. iuste
⁊ ero lignus sedium pr̃is mei. Quis
quis pot̾it cogitare quid uelit deusꝰ
Cogitõnes n mortalium timide ⁊ in¬
certe ꝓuidentie nr̃e. Corpus n ꝙ corrũ

Expanded text:
directum in praeceptis tuis. Mitte illam de ctis tuis, et a sede magnitudinis tuae ut mecum sit et mecum laboret, ut sciam quid acceptum sit apud te. Scit enim illa omnia, et intelligit, et deducet me in operibus meis sobrie, et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et incertae providentiae nostrae corpus
Abbreviated transcription (Latin):
orb̃ t̾raꝵ cum solus eẽt creatꝰ custo¬
dugt ⁊ edux̃ illum a delicto suo ⁊ edux̃¬
otinendi omnia. Ab hac ut rexessit in¬
tus in ira suai ꝑ iram homicidii fr̃nita¬
tĩs deꝑiit pp̃ qd̾ cum aqua deleret t̾ram
it̾um sanauit sapĩa ꝑ ꝯtemptibile lig¬
num iustum gub̾nans. Hec ⁊ ĩ ꝯsensu
nequitie c̃ se natões ꝯtulissentꝰ sciuit iꝰt
tem custodiuit. Hec iustum a peuntib

Expanded text:
orbis terrarum cum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo econtinendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum fortem custodivit
Abbreviated transcription (Latin):
tesid̾at quis: scit p̾cerita. ⁊ te futuris es¬
timat. scit u̾sucias ẜmonum ⁊ dissołõ¬
nes argum̃toꝵ. signa ⁊ monstra scit añ¬
Eposui ergo hanc ad duc̾e mͥ ad ꝯiiend̾:
sciens qm̃ ꝯmunicabit mẽc de bonis. ⁊
erit allocutio cogitõnis ⁊ teclii mei. Hẽ¬
bo pp̃ hanc claritatem ad turbas ⁊ ho¬
norem ap̃ seniores. Iuuenis ⁊ acutus
inucniar iniuditio ⁊ in ꝯspectu poten¬
c tium adamabił ero. ⁊ facies principũ
admirabuntur me. Tacentem me susti-¬
nebt̃. ⁊ ioq̃ntem me respicient. ⁊ smo¬
cinantẽ me pła: manus ori sui ĩponẽt.
ꝓp̃ea hebo pp̾ hanc inmortalitate.⁊ mẽ¬
moriam et̾nam hiis qui pꝰ me futuri st̃
relinquam. Disponam ppłos: ⁊ natõnes
mͥ erunt subiecte. T̃imebt̃ me audiẽtes
reges horrendi In multitudĩe uidebor
bonus ⁊ in uello fortis. Intrans in dom̃
meam ꝯquiescam ẽ illa / ñ n ht̃ a maritu¬
dinem ꝯu̾satio illius. nec tedium ꝯuicoꝰ

Expanded text:
ita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antelorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illiu
Abbreviated transcription (Latin):
cipline dilectio ẽ ⁊ dileccio custodia legũ
illius ẽ. Eustoditio ã legum ꝯsũmatio
incorruptõis ẽ. Incorruptio a facit esse
leccamini in sedib ⁊ scẽptris o reges ppͥ:
diligite sapĩam ut in ꝑpetuum regne¬

Expanded text:
custoditio legum illius est, custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est, incorruptio autem facit esse lectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut in perpetuum regne
Abbreviated transcription (Latin):
torq̃tur. Non n in possibił erat omp̃c̃i
manus .t. q̃ creauit orbem t̾raꝵ ex mat̾ia
inuisa inmitt̾e ilł multitudinem ursoꝵ
aut audaces leones. ant noui gn̾is ira
plenas aut ignotas uestias: aut uaporẽ
igneum spirantes. Aut odorem sumi ꝓf̾¬
entes: aut horrendas abocuł scintillas e

Expanded text:
torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas e
Abbreviated transcription (Latin):
guine ex semine hõis ⁊ deleccam̃to som
pmiꝯuenientis ⁊ ego natiis accepi mni¬
nem aerem. ⁊ insiłr fc̃am decidi terram.
⁊ primam uocem siłem oĩb emisi plorĩs
in inuolum̃tis nucritus sum et curis
magnis. nemo enim ex regib alud
hũit natiuitatis initium. Unus ergo
introitus ẽ omnib ad uitam ⁊ simił

Expanded text:
uine, ex semine hominis, et delectamento somni conveniente. Et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ thorace iusticiam ⁊ accipiet ꝓ galea
iuditium c̾cum. Sumet scutum ĩ expug¬
nabile equitatem. atuet ã diram iram
fulgurum. ⁊ tanꝙͣ a bene curuato artu
nubium ext̾minabuntur. ⁊ ad c̾cũ loc̃ ĩ¬
silient ⁊ a petrosa ira plene mittenti
grandines. Et candescet in illos aqͣ ma
stabit spc̃ uiitutis ⁊ tanquam turbo uẽ¬
ti diuidet illos. lat ħemum ꝑducet om̃
tram iniquitas illoꝵ ⁊ malignitas euer¬
tet sedes potentum

Expanded text:
ace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in stabit spiritus virtutis, et tanquam turbo venti dividet illos; et ad extremum deducet omnem terram iniquitas illorum, et malignitas evertet sedes potentium
Abbreviated transcription (Latin):
sincera. ⁊ iõ nͥl inquinatum in illam in¬
currre. Candor ẽ n lucis et̾ne. ⁊ speculum
sñ macula dei maiestatis ⁊ ymago boni¬
tatis illius. Et cum sit una: onmnia pot̃
⁊ ꝑmanens in se omnia innouat. ⁊ ꝑ
natões in animas sc̃as se transfert. a¬
micos dei ⁊ ꝓphas ꝯstituit. Neminem enĩ
diligit d̾s insi eum qui cum sapia iħitae.¬

Expanded text:
illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
rinserus ad m̃suram ⁊ fabrefc̃a cherubin
⁊ palme. ⁊ palma int̾ cherub ⁊ chernb On¬
asq facies ħebat cherub: faciem hõis uxͣ
palmam ex hac ꝑte. ⁊ faciem leois iuxta
palmam ex alia ꝑte exp̾ssam. ꝑõm domũ
in circuitu de t̾ra us ad sr̃iorem ꝑtẽ che¬
rubin ⁊ palme celate erant in ꝑiete tẽpli
Lim̃ quadrangłm erat ⁊ facies aspectus
sc̃uarii ⁊ͣ aspectum altaris lignei. Triũ
cubitoꝵ altitudo eꝰ. ⁊ longitudo eꝰ duoꝵ cu¬
bitoꝵ. ⁊ anguli eꝰ ⁊ longitudo eꝰ ⁊ ꝑietes eꝰ
lignei. Et locutus ẽ ad me ħ ẽ m̃sa corã
dño. Et duo ostia erant in templo ⁊ ĩ scu¬
ario ⁊ induob ostiis ex utra ꝑte bina
celata erant in ip̃is ostioł templi cheru¬
exp̃ssa erãt quamobrẽ ⁊ erant grossiora
ligna in uestibuli fronte foriusecꝰ sx̃ q̃ fene¬
stre obliq̃ ⁊ similitudo palmar hinc atq

Expanded text:
efacta cherubim et palmae: et palma inter cherub et cherub. duasque facies habebat cherub. Faciem hominis juxta palmam ex hac parte, et faciem leonis juxta palmam ex alia parte, expressam per omnem domum in circuitu. De terra usque ad superiora portae cherubim et palmae caelatae erant in pariete templi. Limen quadrangulum, et faci trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitorum et anguli eius et longitudo eius et parietes eius lignei et locutus est ad me haec est mensa coram Domino et duo ostia erant in templo et in sanctuario et in duobus ostiis ex utraque parte bina celata erant in ipsis ostiis templi cheruexpressa erat quam ob rem erant et grossiora ligna in vestibuli fronte forinsecus super quae fenestrae obliquae et similitudo p
Abbreviated transcription (Latin):
hismael in masphat. reu̾susq ab iit ad io¬
hannam filium charee. Hismael ã filius
nathanie fugit cum octo uins a facie iohã¬
na ⁊ abiit ad filios amon Tulit gͦ iohãna
filius caree ⁊ ommes principes bellatoꝵ qͥ
eraio c̃ eo uniũsas reliquias nulgi qͣs re

Expanded text:
Ismahel in Masphat reversusque abiit ad Iohanan filium Caree Ismahel autem filius Nathaniae fugit cum octo viris a facie Iohanan et abiit ad filios Ammon tulit ergo Iohanan filius Caree et omnes principes bellatorum qui erant cum eo u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ misebor ur̃i ⁊ ħitare uos faciam in t̾ra
ur̃a. Si ã dix̾itis uos. ñ ħitabimus in
t̾ra ista. nec audiemus uocem dñi dei
nri dicentes. nequaꝙͣ. s ad t̾ram egipti
ꝑgenus uͥ ñ uidebimus bellum ⁊ clan¬
gorem tube ñ audiemus ⁊ famẽ ñ sustine¬

Expanded text:
 vestri, et habitare vos faciam in terra vestra. Si autem dixeritis vos: Non habitabimus in terra ista, nec audiemus vocem Domini Dei nostri, dicentes: Nequaquam, sed ad terram Aegypti pergemus: ubi non videbimus bellum, et clangorem tubae non audiemus, et famem non sustine
Abbreviated transcription (Latin):
repleuit ysinael filius nathanie occisis ⁊t
captiuas dux̃ hisinael omnes reliqias ppͥ qͥ
erant in masphat.: filias regis ⁊ uniu̾sũ ppłm
qͥ remanẜant in masphat quos mm̃dauerat
naburardan princeps militie godolie filio
aicham. ⁊ cey eos hismael filius nathanie
latoꝵ qui erant c̃ eo oe malum qd̾ fec̾at
hismael filius nathanie. ⁊ assumptis umiu̾¬
sis uiris ꝓfecti sunt ut bellarent adu̾sũ his¬
maelem filium nathanie. ⁊ inuen̾unt eũ
ad aqͣs multas q̃ st̃ ingabaon. Cum uidiss¬

Expanded text:
replevit Ismahel filius Nathaniae occisis et captivas duxit Ismahel omnes reliquias populi qui erant in Masphat filias regis et universum populum qui remanserat in Masphat quos commendarat Nabuzardan princeps militiae Godoliae filio Ahicam et cepit eos Ismahel filius Nathaniae latorum, qui erant cum eo, omne malum, quod fecerat Ismael filius Nathaniae. Et assumptis universis viris, profecti sunt, ut bellarent adversum Ismael, filium Nathaniae, et invenerunt eum ad aquas multas, quae sunt in Gabaon. Cumque vidiss
Abbreviated transcription (Latin):
dimissus ẽ a naburardan magr̃o mi¬
licie de rama qñ tulit eum uinctum cathe¬
nis in medio oĩum qui migrabant de
ierłm ⁊ iuda ⁊ ducebantur in babilonẽ
Tollens ergo princeps militie ieremiam:
dix̃ ad eum. Doꝰ d̾s .t. locutus ẽ malum ħ sr̃¬

Expanded text:
dimissus est a Nabuzardan magistro militiae de Rama, quando tulit eum vinctum catenis in medio omnium, qui migrabant de Jerusalem et Juda, et ducebantur in Babylonem. Tollens ergo princeps militiae Jeremiam, dixit ad eum: Dominus Deus tuus locutus est malum
Abbreviated transcription (Latin):
commixtum ⁊ meche tempatum gñs tͣns¬
latõis exp̾sserint ⁊ omnia uet̾is instr̃i uo¬
lumina origenes obeł. astericisq distin¬
xerit. quos ł additos. ł te theodotõe sump¬
tos transłoni antiq̃ inseruit ꝓbans defu¬
isse ꝙ additum ẽ. Discant gͥ obtrectatoreᷤ
mei recipere in toto ꝙ in partib susceper̃t̃.
aut int̾pretatõm meam cum austilis su¬
is radere. Neq enim fĩ p᷑ ut quos pła int̾¬
misisse perͦspec̾int: ñ eosdem ⁊̃ in quibd̾
errasse fattantur p̃cipue in iob Cui si ea¬
q̃ sub astericis addira sunt. subtraxeris:
pars maxima uoluminis detruncabr̃
Et ħ drim taxat ap̃ grecos Ect̾m ap̃ la¬
tinos ante eam transsonem quam sb̃ ast̃¬
scis ⁊ obeł nuper edidimus septingenti f¬
me aut octingenti u̾sus desunt. ue decur-¬
tatus ⁊ laceratus conaosusq lib̃ fed̾itatẽ
sui publice legentib p̾beat. ħ ã tͣnsłõ

Expanded text:
atum genus translationis expresserint, et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit: quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: pquae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos ante eam translationem quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt: ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. PRAEFATIO
Abbreviated transcription (Latin):
ac principib qui nr̃e obediunt iussioni.
salt dicit: Multi bonitate principum et
honore qui in eos collatus ẽ abusi sunt
in sr̃biam. ⁊ ñ solum subiectos regib
nituntur opprim̾e. s datam sͥ głam nõ
ferentes in ip̃os qui decłunt moluntur
in sidias: Nec ꝯtenti st̃ gr̃as ñ ag̾e bñfi¬

Expanded text:
ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias n
Abbreviated transcription (Latin):
mardocheo qui locutus ẽ ꝓ rege: stat in
ẽ itaz aman in patibulo ꝙ ꝑau̾at mardo¬
cheo.⁊ regis ira quieuit.
ie illo dedit rex assuerꝰ hest̾ regine
domum aman adu̾sarii ndeoꝵ ⁊
iusẜat: ⁊ tradidit mardocheo. Hest̾ a̾ cõ¬
stituit mardocheum sr̃ domum suam.
Nec hiis ꝯtenta: ꝓcidit ad pedes regis fle¬
uitq ⁊ locuta ad eum orauit ut malicia
aman aggagite ⁊ machinatões eꝰ pessiãs
quas exrogitau̾at ⁊ͣ iudeos: niberet irri

Expanded text:
Mardocheo qui locutus est pro rege stat iMardocheo qui locutus est pro rege stat iest itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardocheo et regis ira quievit die illo dedit rex Asuerus Hester reginae domum Aman adversarii Iudaeorum et iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman Agagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irri
Abbreviated transcription (Latin):
murꝰ iugulemur ⁊ ꝑeamus Atz utinã ĩ
suos ⁊ familas uend̾emu. eẽtq tołabi¬
ie malum.⁊ gem̃s tacerem. Nunc a hostiᷤ
nr̃ ẽ cunis crudelitas redundat in regem
Redensq rex assuerus ait. Quis ẽ iste. ⁊ cͦ
potentie. ut ħ audeat facere: Dix̃q hestꝰ
Hostis ⁊ inimicus nr̃ pessimus iste est a¬
man. Ꝙ ille audiens: illico obstupiit e¬
uultum regis ⁊ regine ferre ñ sustinens:
Rex a surrex iratus. ⁊ de loco unui intͣ¬
uit in ortum arborib ꝯsitum: Aman qͦ
surrex̃ ut rogaret hest̾ reginam ꝓ aĩa sua
Intlłxit na rege sͥ paratum malum. Qͥ
c̃ reu̾sus eẽt de orto nemoriu ꝯsito ⁊ intͣss
ꝯuiuii locum: reppit aman sr̃ leccũlum
corruisse in quo iacebat hest̾ ⁊ ait. Ftiã
reginam uult opprime me p̾sente in do¬
mo mea. Necdum u̾bum de ore regis ex¬
ierat: ⁊ statim oꝑu̾unt faciem eꝰ. Dix̃q
arbona unus de eunuichis qui stalune
in minist̾io regis. En lignum ꝙ ꝑau̾at

Expanded text:
mur iugulemur et pereamus atque utinam in servos et famulas venderemur esset tolerabile malum et gemens tacerem nunc autem hostis noster est cuius crudelitas redundat in regem respondensque rex Asuerus ait quis est iste et cuius potentiae ut haec audeat facere dixit Hester hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman quod ille audiens ilico obstipuit vultum regis ac reginae ferre non sustinens rex autem surrexit iratus et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum Aman quoque surrexit ut rogaret Hester reginam pro anima sua intellexit enim a rege sibi paratum malum qui cum reversus esset de horto nemoribus consito et intrasset convivii locum repperit Aman super lectulum corruisse in quo iacebat Hester et ait etiam reginam vult opprimere me praesente in domo mea necdum verbum de ore regis exierat et statim operuerunt faciem eius dixitque Arbona unus de eunuchis qui stabant in ministerio regis en lignum quod paraverat
Abbreviated transcription (Latin):
uoces ⁊ tumultus ⁊ tonitrua. ⁊ t̾re motus
⁊ ꝯturbatio sr̃ t̾ram. Et ecce duo dracoẽs
magni paratiq ꝯͣ se ad p̾lium ad quoꝵ
clamorem cuncte ꝯtitate sunt natt̃es u̾
pugnarent ꝯͣ gentem iustor. fintq dies
illa tenebrax ⁊ discriminis tribłonis ⁊ an¬
gustie. ⁊ ingens formido sr̃ t̾ram. Cõtur

Expanded text:
oces et tumultus et tonitrua et terręmotus et conturbatio super terram, et ecce duo dracones magni paratique contra se in prelium. Ad quorum clamorem cunctę concitatę sunt nationes, ut pugnarent contra gentem iustorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustię et ingens formido super terram. Contur
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ principib ⁊ ducib quieius imperio
subditͣi sunt. salutem dicit. Cum płib
gentib imꝑarem ⁊ uniu̾sum orbem mee
ditõi subiugassem: uolui nequaqͣ ab u¬
ti potentie magnitudine s clem̃tia ⁊ leni¬
tate gub̾nare subiectos. ut abs ullo ter¬
rore uitam silentio transigentes optata

Expanded text:
principibus et ducibus, qui ejus imperio subjecti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio t
Abbreviated transcription (Latin):
dies hc̃ habetote diem ⁊ celebrate eum c̃
onini letrtia ut ⁊ in post̾m cognoscãtur
omnes qui fidelr̃ ꝑsis obediunt dignã
ꝓ fide reciꝑe m̾cedem:qui ã insidrantur
regno eoꝵ perire ꝓ sccłe. Omnis a̾ ꝓunicia
⁊ ciuitas que noluit sollempnitatis huiꝰ
ẽẽ particeps: gladio ⁊ igne ꝑeat. ⁊ sic delea¬
tur ut ñ solum hominib s ⁊̃ bestiis ĩ iuia
sit in sempit̾mum ꝓ exemplo ꝯtemptus ⁊
mobedientie.

Expanded text:
dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
rogantie tumorem sublatus ẽ. ũ regno¬
nos priuare nitereturr ⁊ sp̃n. Nã mar¬
docheum cuius fide ⁊ bñfitis uniuimus
⁊ ꝯsortem regni nr̃i hest̾ cum omni gen¬
te sua nouis quibzdam atz mauditis ma¬
chinis expetunt in mortem. ħ cogitans
ut ilł interfectis insidiaretur nr̃e solitu¬
dini ⁊ regium ꝑsar tranffr̾et in macedo¬
nas Nos a a pessimo mortalium iudeos
neci destinatos in nulla penitus culpa
reppimus.s eꝯͣrio iustis utentes legib
⁊ filios altissimi ⁊ maximi semꝑq uiuẽ¬
tis dercuius bñfitio ⁊ pr̃ib nr̃is ⁊ nobis
regnum traditum ẽ. ⁊ us hodie custodi¬
tur: Unde eas litt̾as quas sub nõie ur̃o
ille direx̾at: sciatis ẽẽ irritas. ꝓ quo sce¬
ꝙ m̾uit. Hoc a edictum ꝙ nunc mittimꝰ
in cunccis urbib ꝓponatur. ut liceat iu¬
deis uti legib suis. Quib debetis ẽẽ ad¬
minieulo ut eos qui se ad necem eoꝵ pati
gaudium. Unde ⁊ uos int̾ ceteros festos

Expanded text:
tus est, ut regno privare nos niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scequod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum pargaudium. Unde et vos, inter caeteros festos
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem. ⁊ festinsĩs ac metuens exili¬
uĩt de solio. Et sustentans eam uluis
suis donec rediret ad se. hiis u̾bis blan¬
lit auream uirgam ⁊ posuit sr̃ collũ eiꝰ
⁊ osculatus ẽ eam. Et ait. Cur mͥ ñ loq̃¬
tum ẽ cormeum p̾ timore głe t. ualde enĩ
mirabił es dñe. ⁊ facies.t plena ẽ gr̃arũ.
Cumz loq̃retur rursus corruit ⁊ pene exa¬
nimata ẽ: Rex ã turbabatur. ⁊ õs ministͥ
eius ꝯsolabantur eam Eremplar epłe re¬
gis artaxersis quam ꝓ iudeis ad totas reg¬
ni sui ꝓuintas misit. ꝙ ⁊ ip̃m in hebrai

Expanded text:
suetudinem, et festinus ac metuens exilisuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blanlit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqu cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
mor esto inquit dier̃ humilitatis .t. qͦ¬
mͦ nutrita sis in manumea. qr aman
scd̾s a rege locutus ẽ oͣ nos in mortem:
Et tu inuoca dñm ⁊ loq̃re regi pro nob̾
⁊ lib̾a nos de morte. Nec ñ ⁊ ista q̃ sb̾dita
deposint uestim̃ta ornatus sui ⁊ circum¬
data ẽ gł̾a sua Cum regio fulg̾es ħitu
⁊ inuocass oĩum rectorem ⁊ saluatorẽ
dñi assumpsit duas famulas. Et sr̃ unã
qͥd̾ inintebatur qi p̃ delitiis ⁊ nimia te¬
n̾̃tudine corpus suum ferre ñ sustinẽs
alt̾a ã famulaꝵ seq̃batur dñam deflu¬
entia in humum indum̃ta sustentans.
ꝑ ordinem ostia: stecte ꝯͣ regem u̾ ille re¬
sidebat sr̃ soluim regni sun indutus uel¬
tib regiis auroq fulgens ⁊ p̾ciosis lapi¬
dib. eratq t̾ribił aspeccui Cumz eleuas¬
s faciem ⁊ ardentib ocuł furorẽ pectoriᷤᷤ
indicass: regina corruit.⁊ in pallorem
colore mutato: lassum sr̃ ancillam recli¬
nauit cap̃. Conũtitq d̾s sp̃m regis ĩ mã¬

Expanded text:
morare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in man
Abbreviated transcription (Latin):
rumpunt. ut eos qui creclita sͥ officia
diligent̾ obstruant. ⁊ ita ciicta agñt
ut oĩum laude sint digni. mendacioꝵ
fimicuł conentur subu̾tere. dum aures
principum simplices.⁊ exsua natura a¬
lios estimantes a callida fraude decipi¬
unt. Que rex ⁊ ex ueterib ꝓbatur histo¬
riis ⁊ ex hiis q̃ geruntur cotidre quomõ
malis quoꝵdam suggestionib regum
studia deprauentur. Uñ ꝓuidendum ⁊
paci omnium ꝓuinciar. Nec putare
intelligans: aman filius amadathi ⁊
ammo ⁊gente macedo alienisq a per¬
saꝵ sanguine. ⁊ pietatem nr̃am sua cͣ¬
delitate ꝯmacłans. ꝑogͥms susceptue¬

Expanded text:
ita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate
Abbreviated transcription (Latin):
to fortius p̃sseris: tanto cicius elabẽ. Me¬
mini me ob intelligentiam ħꝰ uolumĩs
liddeum q̃ndam p̾ceptorem. qui ap̃ hebre¬
os: primus haberi putabatur ñ parius re¬
demisse namnis. Cuus doctrina an aliꝙͥ
ꝓfec̾im. nescio. ħ uum scio ñ potuisse me

Expanded text:
us elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me
Abbreviated transcription (Latin):
suis. ut possid̾es heditatem sempit̾nan
fecistiq eis sicut locutus es. Deccamimꝰ
in ꝯspectu .t. ⁊ idcirco tradidisti nos in
eoꝵ. Iustus es domine. Ro nẽ ñ eis suffi¬
cit ꝙ durissima nos opprimunt ẜantu¬
ora te laudantium atz exingnere
głam templi ⁊ altaris .i. ut aꝑiant
ora gentum ⁊ laudent ydoloꝵ fortitu¬
dinem ⁊ p̾dicent carnalem regem ĩ
sẽpit̾inim. Ne tradas dñe sceptrũ.t.
hus qui ñ sunt ne rideant ad ruinã¬

Expanded text:
suis, Ut possideres hereditatem sempiternam,  fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servituora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicensempiternum. Ne tradas Domine sceptrum tuum his, qui non sunt,  ne rideant ad ruina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ umu̾se domine potestatis: Tribue s¬
monem ꝯpositum inore meo in ꝯspͤtu
leonis ⁊ transfer cor illiis in odium ho¬
stis nr̃i. ut ⁊ ip̃e ꝑeat ⁊ ceceri qui ei ꝯsen¬
od̾im głam iniquoꝵ ⁊ decester cubile
incircumcisoꝵ ⁊ omnis alienigene. lu
ꝙ ab hominer signum sr̃bie et głe¬

Expanded text:
et universae potestatis: tribue sermonem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consenoderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu d abominer signum superbiae et g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłm ꝙ inminebat. Cumz deposu¬
iss uestes regias fletib ⁊ luctui apta in¬
dum̃ta suscep̃. ⁊ ꝓ unguentis uariis cin̾e
⁊ stercore impleure cap̃. ⁊ corpus suum hu¬
miliaut ieiniis. Omniaq loca in qͥb
lecariantea ꝯsueu̾at crinum laceratõe
ꝯpleuit ⁊ dep̾cabatur dñm dm̃ isrł dicẽs.¬

Expanded text:
 imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dice
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓ superbia ⁊ ꝯtumelia ⁊ aliqua gle cupi¬
ditate fecerim ħ ut ñ adorasn m aman sr̃¬
bissimum. Libent̾ enim ꝓ salute isrł ⁊̃ ue
stigia pedum eius deosculari ꝑatus sum
ẽẽm. s timui ne honorem dei mei transt̃¬
rem ad hõiem ⁊ ne ꝙ̃ quam adorarem ex¬
cepto deo meo. Et nunc domine rex d̾s

Expanded text:
 superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rente ã me a ꝯsiliariis meis quomodo ħ
poss impleri: umis qui sapĩa ⁊ fide cet̾os
p̃cellebat. ⁊ erat postꝰ regem scd̃s aman no¬
mine indicauit mͥ in toto orbe t̾rar ppłm
ẽẽ disꝑsum qui nouis uteretur legib ⁊ ꝯͣ
tionum. sua dissensione uiolaret: Qd̾ cũ
didicissemus uidentes unam gentem re.¬
bellem adu̾sus omne hõium gñs ꝑu̾sis
uti legib nr̃isq iussionib ꝯͣire ⁊ turba¬
re sb̃iectar nob̾ ꝓuinciar pacem at ꝯcor¬
diam: iussimus. ut quoscum aman qͥ oĩbꝰ
ꝓuinciis p̃positus ẽ ⁊ scd̃s a rege ⁊ ꝙ̃ patris
ioco colimus monstrau̾it. cum iiugibus
ac liberis deleantur ab inimicis suis. nlłs
nro pacẽ ꝙͣ turbau̾ant. Huc us exẽplar
epłe. Que secuntur pꝰ eum locum scripta
reppi uͥ legitur: Pergensq mardoche ꝰ fecit

Expanded text:
riis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et rum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullunostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Lux ⁊ sol ortus ẽ. ⁊ humiles exaltati
sunt ⁊ deuorau̾nt inclitos. Ꝙ cũ indisset
mardocheus ⁊ surrexiss de stratu cogitauit¬
bat quid deus facere uellet ⁊ fixum habe¬
rat in ammo scire cupiens quid signifi
cum gabatha ⁊ thara ennuchis regi
qui ianitores erant palatii. Cumz inttlłx¬
iss cogitõnes eoꝵ ⁊ curas diligentius preͣ¬
uidiss: didicit ꝙ conarentur in regem ar
erat scripsio in comm̃tariis. S ⁊ mar¬
docheꝰ rei memoriã litt̾is tradid̾. Drecep̃¬
q ei rex ut in aula palacii moraretur.i
amadathi bugͥeus erat głosissimus corã
rege.⁊ uoluit nocere mardocheo ⁊ ppꝰenis
ꝓ duob eunchis regis qui fu̾ant int̾fc̃ĩ¬

Expanded text:
les exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significcum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Arterat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, Amadati Bugeus erat gloriosissimus coram rege et voluit nocere Mardocheo et populo eius pro duobus eunuchis, qui fuerant interfecti
Abbreviated transcription (Latin):
u̾titur in sortem. Rc postea ing̾ssa ẽ hester
ad regem obsecrans uo conatus eꝰ literis
regis irriti fierent. ⁊ malsi ꝙ ꝯͣ iudeos cogi¬
tau̾at. reu̾terẽtur in cap̃ eius. Deniq ⁊ ip̃m
⁊ filios enis affix̾unt cruci Acz ex illo tr̃e di¬
es isti appellati st̃ phurim .i. sortium. eo qd̾
fur .i. sors inurnam missa fu̾it. Et cuncca
nentur q̃q sustini̾nt. ⁊ q̃ deinceps inmu¬
tata sint Susceꝑe iudei sr̃ se ⁊ sr̃ sem̃ suũ
⁊ sr̃ cunccos qui religioni eoꝵ uolu̾int co¬
pulari: ut nilli liceat duos hos dies abs
sollempnitate transig̾e quos scriptura te¬
statur. ⁊ certͥa expetunt tp̃a annis sͥ iugi¬
t̾ succedentib. Isti sunt dies quos nlła ũꝙͣ
delebit obliuio. ⁊ per singulas gn̾atões cũc¬
te q̃ in toto orbe sunt ꝓuintie celebrabunt
neo ẽ illla ciuitas in qua dies phurim .⁊.
sortium ñ obẜuentur a iudeis ⁊ ab eoꝵ ꝓ
genie q̃ hiis cerimoniis obligata ẽ. Scrip

Expanded text:
vertitur in sortem. Et postea ingressa est Esther ad regem, obsecrans ut conatus ejus litteris regis irriti fierent, et malum quod cotaverat reverteretur in caput ejus. Denique et ipsum et filios ejus affixerunt cruci. Atque ex isto tempore dies isti appellati sunt phurim, id est, sortium, eo quod phur, id est sors, in urnam missa fuerit. » Sanentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt nec est ulla civitas in qua dies Phurim id est Sortium non observentur a Iudaeis et ab eorum progenie quae his caerimoniis obligata est scrip
Abbreviated transcription (Latin):
obeuanda susceꝑant a se ⁊a seĩe suo ieunĩa
atz clamores ⁊ sortr̃ dies ⁊ oĩa q̃ lib̾ hꝰ qui
uocatur hester historia ꝯtinẽtur.
ex u̾o assuerus omnem t̾ram ⁊ cũctas
maris insulas fecit tributarias. Cu¬
nus fortitudo ⁊ imꝑium ⁊ dignitas atz sb̃¬
limitas qua exaltaure mardocheum. scͥp
mardocheus iudaici gñs scd̃s a rege assu¬
ero fu̾it. ⁊ magnus ap̃ iudeos ⁊ acceptabi¬
lis plebi fr̃m suoꝵ q̃ rens bona ppło suo ⁊

Expanded text:
erant a se et a semine suo ieiunia  clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scriptt quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuerit et magnus inter Iudaeos et acceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. ꝙ iuxta ꝯsuetudinem nr̃am obelo
A deo fc̃a sunt ista: Recordatus sum somp
quicquam irritum fuit. Parnus fons qͥ
creuit in flumum ⁊ in lucem solemq
reginam. Duo a̾ dracones ego sum ⁊ a¬
man. Gentes q̃ ꝯuen̾ano: hii sunt qui de¬
lere conati sunt nom̃ iudeoꝵ Gens a̾ m̃a

Expanded text:
batur: quod juxta consuetudinem nostram obelo A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somniquidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemquereginam. Duo autem dracones, ego sum et Aman, gentes quae convenerant, hi sunt qui delere conati sunt nomen Judaeorum . » CA
Abbreviated transcription (Latin):
die ꝑcut̾e desierunt. ⁊ idcirco eund̃ diem
stituere sollempnem epulaꝵ atz leticie. Hii
u̾o iudei qui in oppidis ñ muratis ac uilł
morabantur: qͣrtum .x. diem mñsis adar.
uinioꝵ ⁊ gaudii decreu̾nt. ita ut exultent
in eo.⁊ mittants̾ mutuo partes epulaꝵ ⁊
ciboꝵ Scripsit ita mardotheus omnia ħ
⁊ litt̾is ꝯp̾hensa misit ad iudeos quiin oĩ¬
b regis ꝓuintiis morabantur tamin ui¬

Expanded text:
die percutere desierunt et idcirco eandem diem constituere sollemnem epularum atque laetitiae hii vero Iudaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartumdecimum diem mensis adar conviviorum et gaudii decreverunt ita ut exultent in eo et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum scripsit itaque Mardocheus omnia haec et litteris conprehensa misit ad Iudaeos qui in omnibus regis
Abbreviated transcription (Latin):
regine ⁊ mardocheo iudeo. Domũ aman
ꝯcessi hest̾. ⁊ ip̃m nisu affigi cruci. quia
bite ergo indeis si eut nob̾ placz ex re¬
gis nomine signantes litt̾as amilo
meo. ħ enim erat ꝯsuetudo ut epłis
q̃ ex regis nomine mittebantur ⁊ il¬
lius amilo signate erant: nemo aude¬
ret ꝯͣdicere. Accitisq seribis ⁊ librariis
erat ã tempus tercu m̃sis qui appel¬
latur siban .xxͣ. ⁊ t̾cia illius die. scͥpte
sunt epłe ut mardochens uolu̾at ad iu¬
deos ⁊ ad principes ꝓcuratoresq ⁊ indi¬
ces qui .c.xx.uii. ꝓuintiis ab india us¬

Expanded text:
reginae, et Mardochaeo Judaeo: Domum Aman concessi Esther, et ipsum jussi affigi cruci, quia bite ergo Judaeis, sicut vobis placet, regis nomine, signantes litteras annulo meo. Haec enim consuetudo quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui c
Abbreviated transcription (Latin):
tu regis egrediens. fulgebat uestib re¬
giis iacinctuns uidelz ⁊aermis coronã
auream portans in capite ⁊ amictus pal¬
lio serico atz purpureo. Omnisq ciuitas¬
exuleauit at letata ẽ. Iudeis ã nouai
lux oriri uisa ẽ. gaudium. honor. ⁊ tri¬
pudium ap̃ omnes pp̃s. urbes at pro¬
uincias quocum regis iussa ueniebãt.
mira exultatio epule atz ꝯinuiũ ⁊ festꝰ
dies in tantum. ut płes alt̾uis gentis
⁊secte eoꝵ religioni ⁊ cerimoniis iunge¬
rentur. Grandis a ciniccos iudaici no¬
minis t̾ror inuafat.
Gitur duodecum m̃sis ꝙ̃ adar ante iã¬

Expanded text:
ctu regis egrediens fulgebat vestibus regiis, iacinctinis videlicet et ęrinis coronam auream portans in capite et amictus pallio serico atexultavit atque laetata est Iudaeis autem nova lux oriri visa est gaudium honor et tripudium apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa veniebant mira exultatio epulae atque convivia et festus dies in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caerimoniis iungerentur grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari an
Abbreviated transcription (Latin):
mittebantur anulo ip̃ius signate sũt
⁊ misse ꝑ u̾edarios qui per omnes pro¬
uincias discurrentes uet̾es litt̃as no¬
uis nuntiis p̾uenirent. Quib ĩꝑaurt
rex ut ouenirent iudeos per singulas
ciuitates ⁊ mnunum p̾cipent ꝯgregari
ut starent ꝓ animab suis ⁊ omnes in¬
imicos suos cum ꝯiugib ac liberis et
umu̾sis domib int̾ficerent at dełent
Et ꝯstituta ẽ ꝑ omnes ꝓuincias una
ris ac ppͥs qui regis assueri imꝑio sb̃¬
iacebant notũ fieret ꝑatos eẽ uideos
ad capiendã uindẽam de hostib sius ꝓ¬
g̾ssiq sunt u̾edarii celeres mintios ꝑ fe

Expanded text:
mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una rris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres n
Abbreviated transcription (Latin):
nno quarto regnantib ptolomeo
⁊ cleõpatra actułunt dositheus qui
se sac̾dotẽ ⁊ leuiticign̾is f̾e̾bat ⁊ ptolomeꝰ
filius ens hanc epłam phurim quam dixe¬
it̃ int̾p̾tatum fuisse lysimachum ꝓtolo¬
mei filium. in ierłm. Hoc qͦ principium
erat in editõe uulgata ꝙ nec in hebreo nec
ap̃ ullum fertur int̾p̃tum. Ano scd̾o reg¬
nante artaxerse maximo. prima die m̃sis
nisan uidit sõpnium mardocheꝰ filiꝰ iarri
filii semei filii cys de tribu beniamin. hõ
uideus qui hctabat in urbe susis uir mag¬
mis ⁊ int̾yrimos aule regie. Etrat ã de eo
nũo captinoꝵ quos transtułat nabug̃. rex¬

Expanded text:
nno quarto regnantibus Ptolemaeo et Cleopatra, attulerunt Dositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat autem de eo numero captivorum, quos transtulerat Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
uer abs capite holofernis in suo sangui¬
ne tabefactum iacere sr̃ t̾ram. exclama¬
uit uoce magna cum fletu ⁊ scidit uesti¬
m̃ta sua Et ing̾ssus tabernacłm iudith
ñ inuenit eam Et exilunt foras ad ppłm
⁊ dix̃ Una mulier yebrea fec̃ ꝯfusõm in

Expanded text:
ver absque capite Holofernis in suo sanguiver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in