comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ginta siclos: a tribinis et
centurionib. Rz nusquisq
enim qd̃ in p̃da rapiierat:
suũ erat. Et susceptũ intu¬
lerunt in tabernacłm testi¬
monit in monimentum fi
gad habebant pecora
multa: et erat illis in ium̃¬
tis infinita substantia. Cũ¬
q uidissent iazer. et galaid
aptas alendis aĩalib regio¬
nes. terras: uenerunt ad mo¬
ysen et ad eleazarũ sacerdo¬
tẽ. et principes multitudi¬
nis: atq dixerunt. qistaroth
et dibon. et iazer. et nemra.⁊
esebon. et eleale. et saban. et¬
nebo. et beon. terra quã ꝑcus
ad pastum animalium. Et
nos serui tui habemus iuñi
inuenimus gr̃am coram te
ut des nobis famulis tuis
eã in possessionẽ: nec facias
nos transire tordanem. Qb
respondit moyses. Aũqͥd
fratres uestri ibunt ad pug¬
nam: et uos hic sedebitis:
Cur subuertitis mentes fi¬
liorũ isił ne transire audeãt
ad locũ quem eis datiirus ẽ
dñs: Nonne ita egerunt pa¬
tres uestri quando misi de ca¬

Expanded text:
ginta siclos, a tribunis et ginta siclos, a tribunis et centurionibus. Unusquisque enim quod in praeda rapuerat, suum erat. Et susceptum intulerunt in tabernaculum testimonii, in monimentum filGad habebant pecora multa, et erat illis in jumentis infinita substantia. Cumque vidissent Jazer et Galaad aptas alendis animalibus terras, venerunt ad Mosen, et ad Eleazarum sacerdotem, et principes multitudinis, atque dixerunt: Ataroth, et Dibon, et Jazer, et Nemra, Esebon, et Eleale, et Saban, etNebo, et Beon, terra quam percuad pastum animalium, et nos servi tui habemus jumentinvenimus gratiam coram te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem. Quibus respondit Moses: Numquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel, ne transire audeant in locum, quem eis daturus est Dominus? nonne ita egerunt patres vestri, quando misi de Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Tradiditq moyses nume¬
rũ primitiarum dñi elea ⁊ a¬
ro sacerdoti sicut ei fuerat im¬
peratum ex media parte fili¬
oꝵ istł: quam separauerat
hiis qui in prelio fuerant.
De media uero parte q̃ con¬
tigerat relique multitidini.
id est de ouib trecentis trigin
ta septem milib quingen¬
tis. et de bub triginta sex
milib. et de asinis triginta
milib quingentis. et de ho¬
minib sexdecim milib. tu¬
lit moyses quinquagesimũ
sicut p̃ceperat dñs. Qũq ac¬
cessissent principes exercitus
ad moysen et tribimi centu¬
rionesq: dixerunt. Nos ser¬
ui tui recensuimus nume¬
rũ pugnatoꝵ quos habitmꝰ
sub manu nr̃a: et ne unus
quidem defuit. Ob hãc cau¬
sam offerimus in donariis
dñi singli qd̃ in preda auit
potiuimus inuenire: perische¬
lides. et armillas. anulos et
dextralia. ac murenulas: ut
dep̃ceris ꝓ nobis dñm. Sisce¬
peruntqz moyses et eleazar
sacerdos omẽ aurũ in diuer
lia septingentos quinqua¬

Expanded text:
Tradiditque Moses numerum primitiarum Domini Eleazaro sacerdoti, sicut fuerat et imperatum, ex media parte filiorum Israel, quam separaverat his qui in praelio fuerant. De media vero parte quae contigerat reliquae multitudini, id est, de ovibus trecentis triginta et septem millibus quingintis, et de bobus triginta sex millibus, et de asinis triginta millibus quingentis, et de hominibus sedecim millibus, tulit Moses quinquagesimum sicut praeceperat Dominus. Cumque accessissent principes exercitus ad Mosen, et tribuni, centurionesque, dixerunt: Nos servi tui recensuimus numerum pugnatorum, quos habuimus sub manu nostra, et ne unus quidem defuit. Ob hanc causam offerimus in donariis Domini singuli quod in praeda auri potuimus invenire, periscelides et armillas, annulos et dextralia, ac muraenulas, ut depreceris pro nobis Dominum. Susceperuntque Moses et Eleazar sacerdos omne aurullia, septingentos quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
Dataq est media pars huis
qui in p̃lio fuerant: ouium
trecenta triginta septem mi¬
lia quingente. E quib in ꝑ¬
tem dñi supputate sunt oues
sexcente septuaginta quinq.¬
Et de bub triginta sex milib
boues septuaginta et duo.
De asinis triginta milib qͥn¬
gentis: asini sexaginta unꝰ.
Ne animab hominũ sexde¬
cim milib: cesserunt in par¬
tem dñi triginta due anime.

Expanded text:
dataque est media pars his dataque est media pars his qui in proelio fuerant ovium trecenta triginta septem milia quingenta e quibus in partem Domini supputatae sunt oves sescentae septuaginta quinqEt de bobus triginta sex millibus boves septuaginta et duo: de asinis triginta millibus quingentis, asini sexaginta unus: de animabus hominum secedim millibus, cesserunt in partem Domini triginta duae animae.
Abbreviated transcription (Latin):
que capta sunt ab homine
usq ad pecus. tu et eleazat
sacerdos et omnes principes
uulgi: diuidesq ex equo pre¬
dam inter eos qui pugnaue¬
runt et egressi sunt ad bellũ
et int̾ omnẽ reliquã multitu¬
dinem. Et separabis partem
dño ab hiis qui pugnauer̃t
et fuerunt in bello: unã ani¬
main de quingentis tam ex
hominib quam ex bub et
asinis et ouibz : et dabis eã e¬
leaz aro sacerdoti: quia pͥmi¬
tie dñi sunt. Ex media qͦq
parte filioꝵ istł accipies qͥn¬
quagesimũ caput hominũ¬
et boum et asinoꝵ et ouiũ.
cunctorũq animantiũ: et
dabis ea leuitis qui excubãt
in custodiis tabernacłi dñi.
Feceruntq moyses et eleazar:
sicut p̃ceperat dñs. Fuit au¬
tem preda quam exercitus ce¬
perat. ouiũ sexcenta septua¬
ginta quinq milia sSoum
septuaginta duo milia. Asi¬
noꝵ sexaginta milia et mil¬
le. Anime hominũ sexus fe¬
minei que non cognouerũt
uiros: triginta duo milia.

Expanded text:
quae capta sunt, ab homine quae capta sunt, ab homine usque ad pecus, tu et Eleazar sacerdos, et principes vulgi: dividesque ex aequo praedam inter eos qui pugnaverunt et egressi sunt ad bellum, et inter omnem reliquam multitudinem. Et separabis partem Domino ab his qui pugnaverunt et fuerunt in bello, unam animam de quingentis, tam ex hominibus quam ex bobus et asinis et ovibus, et dabis eam Eleazaro sacerdoti, quia primitiae Domini sunt. Ex media quoque parte filiorum Israel accipies quinquagesinum caput hominuet boum et asinorum et ovium cunctarumque animantium et dabis ea Levitis qui excubant in custodiis tabernaculi Domini feceruntque Moses et Eleazar sicut praeceperat Dominus fuit autem praeda quam exercitus ceperat ovium sescenta septuaginta quinque milia boum septuaginta duo milia asinorum sexaginta milia et mille animae hominum sexus feminei quae non cognoverant viros triginta duo milia
Abbreviated transcription (Latin):
uaricari tios fecerunt in dño
suꝑ peccato phegor unde et ꝑ¬
cussus est ppłs: Ergo cunc¬
tos int̾ficite quicquiel est ge¬
neris masculini etiã in par¬
uulis. Mulieres que noue¬
runt uiros in coitu. iugula¬
te. Puellas autem et omnes
feminas uirgines reseruate
uobis: et manete extra castͣ
septem dieb. Qui occiderit
hominem uel occisũ tetigerit:
lustrabitur die tercio et septi¬
mo. Et de omni p̃da siue ues¬
stim̃tũ fuerit siue uas. et ali¬
quid in utensilia p̃paratum
de caprarũ pellib et pilis et
ligno: expiabitur. Eieazar
quoq sacerdos ad uiros exer¬
eitus qui pugnauerant: sic
locutus est. Soc est p̃ceptũ
legis: qd̃ mandauit dñs mo¬
ysi furũ et argentũ et es et
ferrũ et stagnũ et plumbũ
et omne qd̃ potest transire ꝑ
flaminas: igne purgabit᷑.
Quicquil autem ignem ñ
potest sustinere. aqua expia¬
tõnis scĩficabitur: et lauabi¬
tis uestim̃ta ur̃a die septimo:
et purificati postea castra in¬
ysen. Tollite sũmam eorũ

Expanded text:
fecerunt in Domino super peccato Phogor unde et percussus est populus ergo cunctos interficite quicquid est generis masculini etiam in parvulis et mulieres quae noverunt viros in coitu iugulate puellas autem et omnes feminas virgines reservate vobis et manete extra castra septem diebus qui occiderit hominem vel occisum tetigerit lustrabitur die tertio et septimo et de omni praeda sive vestimentum fuerit sive vas et aliquid in utensilia praeparatum de caprarum pellibus et pilis et ligno expiabitur Eleazar quoque sacerdos ad viros exercitus qui pugnaverant sic locutus est hoc est praeceptum legis quod mandavit Dominus Mosi aurum et argentum et aes et ferrum et set omne quod potest transire per flammas, igne purgabitur. Quidquid autem ignem non potest sustinere, aqua expiationis sanctificabitur, et lavabitis vestimenta vestra die septimo, et purificati postea castra inysen: Tollite summam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rant tam ex hominib quã
ex iumentis: et acluxerunt
ad moysen. et ad eleazarum
sacerdotem et acd omnẽ mul¬
titudinem filioꝵ istł. Reliqͣ
eciam utensilia portauerũt
ad castra in campestribus
moab iuxta iordanem. contͦ
tericho. Egressi sunt autẽ
moyses. et eleazar sacerdos
et omnes principes synago¬
ge in occiirsum eoꝵ. extra ca¬
stra. Iratusq moyses prin

Expanded text:
rant tam ex hominibus quam rant tam ex hominibus quam ex iumentis et adduxerunt ad Mosen et Eleazarum sacerdotem et ad omnem multitudinem filiorum Israhel reliqua etiam utensilia portaverunt ad castra in campestribus Moab iuxta Iordanem contra Hiericho egressi sunt autem Moses et Eleazar sacerdos et omnes principes synagogae in occursum eorum extra castr
Abbreviated transcription (Latin):
ocutusq est dñs ad mo¬
ysen: dicens. W lcisce
nitis: et sie colligeris ad po¬
pulũ tuũ. Statimq moy¬
ses. Armate inquit ex uobis
uiros ad pugnam: qui pos¬
sint ultõnem dñi expetere de
madianitis. Mille uiri cle
singulis tribub eligant᷑ ex
isil: qui mittantur ad bellũ.
Bederuntq millenos de cũc¬
tis cribub. icl est duodecim
milta expeditoꝵ ad pugnã:
quos misit moyses cum fi¬
nees filio eleazari sacerdotis.
Drasa quoq sc̃a et tubas ad
clangendum tradidit ei ᷤ. Cũ¬
q pugnassent contra madia¬
nicas atq uicissent : omnes
mares occiderunt et reges eo¬
rũ. eui. et recem. et sur. et hur.
et rebe. quinq principes gen¬
tis. Salaam quoq filium
beor interfecerũt gladio. Ce¬
peruntq uxores eoꝵ et parii¬
los ⁊ omniaq pecora et cunc¬
tam suppellectilem: et quic¬
quid habere potuerant depo¬
pulati sunt. Tam urbes qͣm
uiculos et castella: flamma
consumpsit Et culerunt pre¬
dam. et uniuersa que cepe¬

Expanded text:
ocutusque est Dominus ad Mosen, dicens: Ulciscernitis, et sic colligeris ad populum tuum. Statimque Moses, Armate, inquit, ex vobis viros ad pugnam, qui possint ultionem Domini expetere de Madianitis. Mille viri de singulis tribubus eligantur ex Israel qui mittantur ad bellum. dederuntque millenos de cunctis tribubus id est duodecim milia expeditorum ad pugnam quos misit Moses cum Finees filio Eleazari sacerdotis vasa quoque sancta et tubas ad clangendum tradidit ei cumque pugnassent contra Madianitas atque vicissent omnes mares occiderunt et reges eorum Evi et Recem et Sur et Ur et Rebe quinque principes gentis Balaam quoque filium Beor interfecerunt gladio ceperuntque mulieres eorum et parvulos omniaque pecora et cunctam supellectilem quicquid habere potuerant depopulati sunt tam urbes quam viculos et castella flamma consumpsit et tulerunt praedam et universa quae cepe
Abbreviated transcription (Latin):
lis tuis: et ñ cransibis acd
illam. Mortuusq est ibi
moyses seruus dñi interra
moab ubente dño : et sepeli¬
uit eũ inualle terre moab
contra phegor: et ñ cognouit
homo sepulchrsi eus usq
in p̃sentem diem. Moyses
centum et uiginti annoꝵ erat:
quando mortuus est. Non
caligauit oculus euis: nec
dentes illius moti sunt. Fle¬
ueruntq eũ filii isrł in cam¬
pestribꝰ moab: triginta dieb.
Et compleci sunt dies plãc¬
tus lugentiũ moysen. Iosue
uero filius nim repletus est
posuit suꝑ eũ manus suas:
et obedierunt ei filii istł: fece¬
runtq sicit p̃ceꝑat dñs mo¬
ysi. Et non surrexit ꝓpleta
ultra in isił sic̃ moy ses ꝙ̃
nosset dñs facie ad faciem
in omnib signis atq por¬
ceret in terra egypti phara¬
ont ⁊ omnib seruis cius:¬

Expanded text:
lis tuis et non transibis ad lis tuis et non transibis ad illam mortuusque est ibi Moses servus Domini in terra Moab iubente Domino et sepelivit eum in valle terrae Moab contra Phogor et non cognovit homo sepulchrum eius usque in praesentem diem Moses centum et viginti annorum erat quando mortuus est non caligavit oculus eius nec dentes illius moti sunt fleveruntque eum filii Israhel in campestribus Moab triginta diebus et conpleti sunt dies planctus lugentium Mosen Iosue vero filius Nun repletus est posuit super eum manus suas. Et obedierunt ei filii Israel, feceruntque sicut praeceperat Dominus Moysi. Et non surrexit propheta ultra in Israel sicut Moyses, quem nosset Dominus facie ad faciem, in omnibus signis atque porceret in Aegypto Pharaoni, et omnibus servis
Abbreviated transcription (Latin):
celi: auxiliacor tuus. Mag¬
nificentia eius: discurrunt
nules. Habitaculũ eiussur¬
sum: et subt̃ brachia sempt¬
tna. Ciciet a facie tua int¬
micũ: dicetq conterere. Ha¬
bitabit isrł confident̃: et so¬
lus. Oculus iacob in terra
frum̃ci ⁊ uini: celiq caliga¬
bunt rore. Beatus es tu isrł.
Quis similis cui ppłe qui
saluaris in dño: Scutum
auxilii tui: et gladius gle
tue. Negabunt te inimici
tui: et tu eoꝵ colla calcabis.
scendit ergo mo.¬
y ses de campestribus
moab suꝑ montem nebo.
in uerticem fasga contͣ ieri¬
cho. Ostenditq et dñs om¬
nem terrain galaid usq dan
et uniũsum neptalim. terrã¬
q effraym et manasse: et
omnem terrã iuda usq ad
mare nouissimũ: et austra¬
lem partem. et la titudinẽ
campi iericho ciuitatis pal¬
marũ: usq segor. Pixitq
dñs ad eum. Hec est terra ꝓ
qua iuraui abraham. yseac
et iacob: dicens. Semini tut¬
o dabo eam. N̾z idisti eã ocut¬

Expanded text:
caeli auxiliator tuus magcaeli auxiliator tuus magnificentia eius discurrunt nubes habitaculum eius sursum et subter brachia sempiterna eiciet a facie tua inimicum dicetque conterere habitabit Israhel confidenter et solus oculus Iacob in terra frumenti et vini caelique caligabunt rore beatus tu Israhel quis similis tui popule qui salvaris in Domino scutum auxilii tui et gladius gloriae tuae negabunt te inimici tui et tu eorum colla calcabis ascendit ergo Moses de campestribus Moab super montem Nebo in cho, ostenditque ei Dominus omnem terram Galaad usque Dan, et universam Nephtalim, terram Ephraim et Manasse, et omnem terram Juda usque ad mare novissimum, et australem partem, et latitudinem campi Jericho civitatis palmarum usque Segor dixitque Dominus ad eum haec est terra pro qua iuravi Abraham Isaac et Iacob dicens semini tuo dabo eam vidisti eam ocu
Abbreviated transcription (Latin):
milia manasse. Et zabu¬
lon ait. Letare ⁊ abulon in
exitu tuo: et ysachar in ta¬
bernacłis tius. Populos ad
montem uocabunt: ibi im¬
molabunt uictimas iusti¬
cie. Qui inundacõnem ma¬
ris quasi lac suggent: et tr¬
sairos absconditos arena¬
rũ. Et gad ait. Benedic̃tus
in lacitudine gad. Quasi
leo requieuit ⁊ cepitqz brachi¬
um ⁊ uerticem: et uidit pͥn¬
cipatũ suũ qd̃ inparte sua
doctor esset repositus. Qui fu¬
it cum principib ppłi: et fe¬
cit iusticias dñi. et iuditiũ
suum cũ isił. San quoq
ait. Pan catulus leonis:
fluet largit de basan. Et ncp¬
talim dixit. Neptalim ha¬
bundantia ꝑfruetur: et pl¬
nus erit benedictõnis dñi.
Mane ⁊ meridiem posside¬
bit. Aser quoq ait. Bene¬
dictus in filiis aser: sit pla¬
cens frĩb suis. Tinguatin
oleo pedem suũ: ferrũ et es
calciam̃tum eius. Sic̃ dits
iiuientutis tue: ita ⁊ senl¬
tus tua.Non est deus aliꝰ:
ut deus rectissimꝰi. Ascensor

Expanded text:
milia Manasse et Zabumilia Manasse et Zabulon ait laetare Zabulon in exitu tuo et Isachar in tabernaculis tuis populos ad montem vocabunt ibi immolabunt victimas iustitiae qui inundationem maris quasi lac sugent et thesauros absconditos harenarum et Gad ait benedictus in latitudine Gad quasi leo requievit cepitque brachium et verticem et vidit principatum suum quod in parte sua doctor esset repositus qui fuit cum principibus populi et fecit iustitias Domini et iudicium suum cum Israhel Dan quoque ait Dan catulus leonis fluet largiter de Basan et Nepthalim dixit Nepthalim abundantia perfruetur et plenus erit benedictione Domini mare et meridiem possidebit Aser quoque ait benedictus in filiis Aser sit placens fratribus suis tinguat in oleo pedem suum ferrum et aes calciamentum eius sicut dies iuventutis tuae ita et senectus tua non est alius ut Deus rectissimi ascensor
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: et legem tuã o isił.
Bonent tymiama in furo¬
r̃e tuo: et holocaustũ suꝑ al¬
tare tuum. Benedic dñe for¬
titudini eius: et oꝑa manit¬
um illius suscipe. Percute
doriã inimicoꝵ eus: et qui
ocerunt eũ ñ ꝯsurgant. Et
beniamin ait. Amantissi¬
mus dñi habitabit confidẽ¬
ter in eo. Quasi in chala¬
mo tota die morabitur: et
int̾ humeros illius requi¬
escet. Ioseph quoq ait. De
benedictione dñi terra eius:
de pomis celi et rore atq a¬
bysso subiacente. Se pomis
fructuũ solis aclune. de u̾¬
tice antiquoꝵ montium.
de pomis colliũ eternorũ:
et de frugib terre et de pleni¬
tudine eius. Benedictõ il¬
lius qui apparuit in rubo.
ueniat suꝑ caput ioseph:
et suꝑ uerticem nazarei m¬
ter fratres suos. Quasi pͥ¬
mogeniti tauri pulchritu¬
do eius: cornua rinocerotis
cornua illius. In ip̃is uen¬
tilabit gentes usq ad ter¬
minos cerre. Hee sunt ml̾¬
citudines effraym: et hec

Expanded text:
Iacob et legem tuam o Israhel Iacob et legem tuam o Israhel ponent thymiama in furore tuo et holocaustum super altare tuum benedic Domine fortitudini eius et opera manuum illius suscipe percute dorsa inimicorum eius et qui oderunt eum non consurgant et Beniamin ait amantissimus Domini habitabit confidenter in eo quasi in thalamo tota die morabitur et inter umeros illius requiescet Ioseph quoque ait de benedictione Domini terra eius de pomis caeli et rore atque abysso subiacente de pomis fructuum solis ac lunae de vertice antiquorum montium de pomis collium aeternorum et de frugibus terrae et plenitudine eius benedictio illius qui apparuit in rubo veniat super caput Ioseph et super verticem nazarei inter fratres suos quasi primogeniti tauri pulchritudo eius cornua rinocerotis cornua illius in ipsis ventilabit gentes usque ad terminos terrae hae sunt multitudines Ephraim et haec
Abbreviated transcription (Latin):
ec est benedictio qua
benedixit moy ses ho¬
mo dei filiis isrl ante mortẽ
et de seyr ortus est nobis. Ap¬
paruit de monte pharan: et
cũ eo sc̃or milia. In dextera
eius ignea lex. Silexit pplõs.
Om̃s scĩ in manu illiusst̃.
Et qui appropinquant pedi¬
b eius: accipient de doctrina
illius. Legem precepit nobis
moyses: hereditatem multi¬
tudinis iacob. Erit apud
rectissimũ rex: congregatis¬
principib ppli̾ cum cribub
istł. Niuat ruben et non
moriatur: et sit paruus in
numero. Hec ẽ iuide benedictõ.
Audi dñe uocem uide: et ad
ppłm suũ introdic eũ. Ma¬
nus eius pugnabunt ꝓ eo:
et adiucor illius contra acl¬
uersarios eius erit. Leui qͦ
ait. Perfectio tua et doctrina
tua uiro scõ tuo quem ꝓba¬
sti in temptatione: et iudica¬
sti ad aquas contradictõnis.
Qui dixit patri suo ⁊ matri
sue nescio uos. et frĩb suis ig¬
noro illos: et nescierunt fili
os suos. Hii custodierunt e¬
loquiũ tuũ: et pactũ tuum
seruauerunt. Iuditia tua o

Expanded text:
ec est benedictio, qua benedixit Moyses homo Dei filiis Israel ante mortem et de Seir ortus est nobis, apparuit de monte Pharan, et cum eo sanctorum millia. In dextera ejus ignea lex. Dilexit populos, omnes sancti in manu illius sunt: et qui appropinquat pedibus ejus, accipient de doctrina illius. Legem praecepit nobis Moses, haereditatem multitudinis Jacob. Erit apud rectissimum rex, congregatisprincipibus populi cum tribubus Israel. Vivat Ruben, et non morinumero haec est Iudae benedictio audi Domine vocem Iudae et ad populum suum introduc eum manus eius pugnabunt pro eo et adiutor illius contra adversarios eius erit Levi quoque ait perfectio tua et doctrina tua viro sancto tuo quem probasti in Temptatione et iudicasti ad aquas Contradictionis qui dixit patri suo et matri suae nescio vos et fratribus suis ignoro illos suos hii custodierunt eloquium tuum et pactum tuum servaverunt iudicia tua o
Abbreviated transcription (Latin):
plum dñi postquam trans¬
tulit nabuchodonosor rex ba¬
bylonis iechoniam filiũ ioa¬
chin regem iuda et principes
eius. et fabrũ et inclusorem
de ierlm: et aclluxit eos in ba¬
bylonem. Calathus unus
ficus bonas habebat nimis:
ut solent esse ficus primi tẽ¬
poris. Et calathus unus fi¬
cus habebat malas ualde: q̃
comedi ñ poterant eo qd̃ essẽt
male. Et dixit dñs acd me.
Quid tu uides ieremia: Et
dixi. Ficus bonas. bonas ual¬
de ⁊ et malas. malas ualde:
que comedi ñ possunt eo qd̃
sint male. Et fc̃m est u̾bũ¬

Expanded text:
 postquam transtulit Nabuchodonosor. rex Babylonis, Iechoniam, filium Ioiacim, regem Iuda, et principes eius et fabrum et inclusorem de Hierusalem et adduxit eos in Babylonem calathus unus ficus bonas habebat nimis. ut solent ficus esse primi temporis. et calathus unus ficus habebat malas nimis, quae comedi non poterant eo, quod essent malae. et dixit dominus ad me: quid tu uides, Hieremia? et dixi: ficus bonas, bonas ualde, et malas, malas ualde, quae comedi non possunt eo, quod sint malae. et factum est uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit. Quid sibi iult hoc
sompnium qd̃ uidisti: Nũ
ego et mater tua ⁊ fratres
tui adorabimus te super ter¬
ram: Inuidebãt igitur ei fꝰ¬
tres sui. Pat̾ uero rem taci¬
tus considerabat. Cumq
fr̃es illius in pascendis gre¬
gib pactis morarent᷑ in sichẽ.

Expanded text:
et dixit: Quid sibi vult hoc somnium quod vidisti? num ego et mater tua et fratres tui adorabimus te super terram? Invidebant ei igitur fratres sui: pater vero rem tacitus considerabat. Cumque fratres illius in pascendis gregibus patris morarentur in Si
Abbreviated transcription (Latin):
reret. At ille respondit. Fra¬
tres meos quero: indica mͥ
ubi pascant greges. Pixit¬
q ei uir. Recesserunt de loco
isto. Audiui autem eos di¬
centes: eamus in dochaim.
Perrexit ergo ioseph post fra¬
tres suos: et inuenit eos ĩ

Expanded text:
Fratres meos, ait, quaero, indica mihi ubi pascant. Dixitque ei vir: Recesserunt de loco isto; audivi autem eos dicentes: Eamus in Dothaim. Perrexit ergo Joseph post fratres suos, et invenit eos in
Abbreviated transcription (Latin):
phe uxoꝵ patris sui. Accu¬
sauitoz fratres suos apcl
patrem: crimine pessimo.
Isrl autem diligebat ioseph
super omnes filios suos: eo
qd̃ in senectute genuisset
eum. Fecitq et timicã poli¬
mitam. Nidentes autem
fratres eius qd̃ a patre plus
cuctis filiis amaretur: o¬
derant eũ. nec poterant ei
quicqͣm pacifice loqui. Nc¬
cidit quoq ut uisum sõp¬
nium referret frĩb suis. Que
causa maioris odii semina¬
rium fuit. Sixitq ad eos.
Audite sompniũ meum

Expanded text:
phae uxorum patris sui accuphae uxorum patris sui accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo Israhel autem diligebat Ioseph super omnes filios suos eo quod in senectute genuisset eum fecitque ei tunicam polymitam videntes autem fratres eius quod a patre plus cunctis filiis amaretur oderant eum nec poterant ei quicquam pacificum loqui accidit quoque ut visum somnium referret fratribus quae causa maioris odii seminarium fuit dixitque ad eos audite somnium meum
Abbreviated transcription (Latin):
adacl filius badadi. Qui per
cussit madian in regione
moab: et nomen urbis eius
hauith. Cũq mortuus ess
adad: regnauit ꝓ eo semla
de masereca. Hoc quoz mor¬
tuo: regnauit ꝓ eo saul de
fluuio rooboth. Cũq et hic¬
obisset: succesit in regnũ ba¬
lanam filius achobor. Isto
quoq mortuo. regnauit ꝓ
eo adad. nomẽq urbis euis
phou. Et appellabat᷑ uxor il¬
lius meezabel. filia math¬
red. filie amiraid. Hec ergo
noĩa ducũ esau in cognatõ¬
nib et locis et uocabulis su¬
is. Sux thaiina: dux alua:
dux iethech: dux oolibama:
dux elacl. dux phison: dux
cenez. dux theman: dux mab¬
sar: dux mabdiei. dux yram.
hii duces edom. habitantes
in terra imperii sui: ip̃e est
esau pater ydumeor. Ha¬
bitauit autem iacob in ter¬
ra chanamn. in qua peregri¬
natus est pater suus: et hee
sunt generatõnes eius.
Oseph cũ sexdecim esset ã¬
noꝵ pascebat gregrem cum
fratrib suis adhuc puer:
et erat cum filiis bale et zel¬

Expanded text:
Adad filius Badadi qui peAdad filius Badadi qui pecussit Madian in regione Moab, et nomen urbis ejus Havith. Cumque mortuus esset Adad, regnavit pro eo Semla de Masereca. Hoc quoque mortuo, regnavit pro eo Saul de fluvio Rooboth. Cumqobisset successit in regnum Baalanam filius Achobor isto quoque mortuo regnavit pro eo Adad nomenque urbis eius Phau et appellabatur uxor illius Meezabel filia Matred filiae Mizaab haec ergo nomina Esau in cognationibus et locis et vocabulis suisdux Ietheth dux Oolibama dux Ela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Mabdiel dux Iram hii duces Edom habitantes in terra imperii sui ipse est Esau pater Idumeorum habitavit autem Iacob in terra Chanaan in qua peregrinatus est pater suus et hae sunt generationes eius Ioseph cum sedecim esset annorum pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer et erat cum filiis Balae et Zel
Abbreviated transcription (Latin):
et theman. Erat autem so¬
ror lothan: thamina. Et isti
filii sobal. Aluam. et mane¬
eth. et hebal. sephi: et onã. Et
hu filii sebeon. Achaia et a¬
nam. Iste est ana qui inue¬
nit aq̃uas calidas in solitu¬
dine: cũ pasceret asinos sebe¬
on patris sui h abuitq fili¬
um disan: et filiam ooliba¬
ma. Et isti filii disan. Am¬
dan. et esban. et iethram: et
charan. Hii quoq filii eser.
Balain et zeuan: et acham.
Habuit autem filios disan:
hus et aran. Isti duces hor¬
reorũ. Pux lothan: dux so¬
bal. dux sebeon: dux ana:
dux dison: dux eser: dux
disan. Isti duces horreorũ:
qui imperauerunt in terra
seyr. Reges autem qui reg¬
nauerunt in terra edom.
anteqͣm haberent regem fi¬
lii isrł: fuerũt hii. Palac
filius beor: nomenq urbis
eius denaba. Mortuus est
autem balac: et regnauit
ꝓ eo iobab filius z are de bos¬
ra. Cumq mortuus esset
iolab: regnauit ꝓ eo husã
de terra themanoꝵ. Hoc quo¬
q mortuo. regnauit ꝓ eo

Expanded text:
et Heman erat autem soet Heman erat autem soror Lotham Thamna et isti filii Sobal Alvam et Maneeth et Hebal Sephi et Onam et hii filii Sebeon Ahaia et Anam iste est Ana qui invenit aquas calidas in solitudine cum pasceret asinos Sebeon patris sui habuitque filium Disan et filiam Oolibama et isti filii Disan Amdan et Esban et Iethran et Charan hii quoque filii Eser Balaan et Zevan et Acham habuit autem filios Disan Hus et Aran isti duces Horreorum dux Lothan dux Sobal dux Sebeon dux Ana dux Dison dux Eser dux Disan isti duces Horreorum qui imperaverunt in terra Seir reges autem qui regnaverunt in terra Edom antequam haberent regem filii Israhel fuerunt hii Bale filius Beor nomenque urbis eius Denaba mortuus est autem Bale et regnavit pro eo Iobab filius Zare de Bosra cumque mortuus esset Iobab regnavit pro eo Husan de terra Themanorum hoc quoque mortuo regnavit pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
lii ade. uxoris esau. Filii au¬
tem rahuel: naith et zara.
semma: et mera. Hii filii
basemath: uxoris esau. Isti
quoq erant filii oolibama
filie ana. filit sebeon uxoris
esau. quos genuit ei: hieus
et hielom: et chore. Hii du¬
ces filioꝵ esau. Filit eliphat
primogeniti esau: dux the¬
man. dux omar. dux sep¬
phii: dux cenez: dux chore:
dux gathan: dux amalech.
Hu filii eliphat in terra e¬
dom: et hii filii ade. Hii qͦ
filii rahuel: filii esau. Sux
naath:. dux zara: dux sem¬
ma: dux mera. Hii duces
rahuel: in terra edom. Isti
filii basemath: uxoris esa¬
ii. Hii autem filii ooliba¬
ma uxoris esaii. Dux hie¬
us: dux hielom: dux chore.
Hii duces oolibama filie¬
e.
ana: uxoris esait. Isti filu
esau. et hii duces eorũ: ip̃e
est edom. Isti filii seyr horre¬
i habitatoris terre. Lothan.
et sobal. et sebeon. et anan.
dison. et eser:on. et disan.
Hii duces horrei filii seyr:
in terra edom. Facti sunt
autem filii lothan: horrei

Expanded text:
lii Adae uxoris Esau filii aulii Adae uxoris Esau filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit ei Hieus et Hielom et Core hii duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti Esau dux Theman dux Omar dux Sephu dux Cenez dux Core dux Gatham dux Amalech hii filii Eliphaz in terra Edom et hii filii Adae hii quoque filii Rauhel filii Esau dux Naath dux Zara dux Semma dux Meza hii duces Rauhel in terra Edom isti filii Basemath uxoris Esau hii autem filii Oolibama uxoris Esau dux Hieus dux Hielom dux Core hii duces Oolibama filie Ana uxoris Esau isti filii Esau et hii duces eorum ipse est Edom isti filii Seir Horrei habitatores terrae Lotham et Sobal et Sebeon et Anan Dison et Eser et Disan hii duces Horrei filii Seir in terra Edom facti sunt autem filii Lotham Horrei
Abbreviated transcription (Latin):
ce sunt autem genera¬
tõnes esai: ip̃e ẽ edom.
Esau accepit uxores de filia¬
b chancan. ada filiam elõ
ethei: et oolibama filiam a¬
na filii sebeon euei⁊ base¬
mach quoq filiam isma¬
hel: sororem nabatoth. Pepe¬
rit autem ada elifaz. Sase¬
math genuit rahuhel. Oo¬
uxores suas et filios et fili¬
as. et omnem animain do¬
mus sue. et substantiã et
pecora. et omnia que habere
poterat in terra chancan. et
abiit in alteram regionem:
recessitq a fratre suo iacob.
Biuites enim erant ualde: et
simul habitare non poterãt:
nec sustinebat eos terra pe¬
regrinatõnis eoꝵ pre multi¬
tudine gregum. Habitauit¬
q esau in monte seyr: ipe
est edom. Hee sunt genera¬
tõnes esau patris edom in
monte seyr: et hec nomina
filioꝵ eius. Elipbat filius
ada uxoris esau Rahuhel qͦ¬
filius basemach: uxoris eiꝰ.
Fueruntq filu eliphat: the¬
man. omar. sepphui. et ga¬
autem thanina cõcubina
eliphat. filii esau. Que pepe¬
rit. ei amalech. Hii sunt fi¬

Expanded text:
e sunt autem generationes Esau, ipse est Edom. Esau accepit uxores de filiabus Chanaan; Ada filiam Elon Hetthaei, et Oolibama filiam Ana, filiam Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Nabajoth. Peperit autem Ada, Eliphaz: Basameth genuit Rahuel: Oouxores suas et filios et filias, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan: et abiit in alteram regionem, recessitque a fratre suo Jacob. Divites enim erant valde, et simul habitare non poterant: nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum. Habitavitque Esau in monte Seir, ipse est Edom. Hae sunt autem generationes Esau patris Edom in monte Seir, et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Ada uxoris Esau: Rahuel qfilius Basemath uxoris ejus. Fueruntque filii Eliphaz: Theman, Omar, Zepho et Gaautem Thamna concubina Eliphaz filii Esau, quae peperit ei Amalec. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
occiderant tinxerrũt: mit¬
tentes qui ferrent ad patrẽ
et dic̾e̾nt. Hanc inuenimꝰ.
Aide utrum timica filit
tui sit: an non. Quã cũ¬
agnouisset pater: ait. Tu¬
nica filii mei est. Fẽra pes¬
sima comedit eum: besti¬
a deuorauit ioseph. Scis¬
sisq uestib indiitus est
cilitio: lugens filiũ multo
tempore. Congregatis au¬
tem cunctis liberis eius ut
lenirent dolorem patris :
noluit consolatõnem rect¬
pere: sed ait. Sescendai
ad filiũ meũ lugens in ĩ¬
fernum. Et illo perseuerã¬
te in fletu: madianite uẽ¬
diderũt ioseph in egypto.
phutiphar euniicho pha¬
raonis magistro militie.

Expanded text:
occiderant tinxerunt mitocciderant tinxerunt mittentes qui ferrent ad patrem et dicerent hanc invenimus vide utrum tunica filii tui sitcognouisset Pater ait: “Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia deuorauit Joseph”. sque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium suum multo tempore. Congregatis autem cunctis liberis ejus ut lenirent dolorem patris, noluit consolationem accipere, sed ait: Descendam ad filium meum lugens in infernum. Et illo perseverante in fletu, Madianitae vendiderunt Joseph in Aegypto Putiphari eunucho Pharaonis magistro militum.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uelum pendet. Centũ
bases facte sunt de talentiᷤ
centum: singulis talentis
per bases singulas suppuca¬
tis. Pe mille autem septĩ¬
clis fecit capita columpna¬
rum: quas et ip̃as uestiuit
argento. Eris quoq obla¬
ta sunt talenta septuagĩ¬
ta duo milia: et quadrin¬
genti supra sicli. Ex quib
fuse sunt bases in introitu
tabernaculi testimonii. et
altare eneum cum craticu¬
la sua. omniaq uasa que
ad usum eius ꝑtinent: et
Numerus autẽ argenti de do¬
nariis ppłi centũ talentorũ
et mille septingentoꝵ septua¬
ginta qͥnq sicloꝵ:ad insurã

Expanded text:
ubi velum pendet Centum ubi velum pendet Centum bases factae sunt de talentis centum, singulis talentis per bases singulas supputatis. De mille autem septinclis, fecit capita columnarum, quae et ipsa vestivit h. auro. Aeris quoque oblata sunt talenta septuaginta duo millia, et quadringenti supra sicli, ex quibus fusae sunt bases in introitu tabernaculi testimonii, et altare aeneum cum craticula sua, omniaque vasa, quae ad usum ejus pertinent, et Numerus autem argenti de donariis populi centum talentorum et mille septingentorum septuaginta quinque siclorum ad mensura
Abbreviated transcription (Latin):
lature argentee. Paxillos
quoq tabernaculi et atrit
per gyrum: fecit eneos. Hec
sunt instrumenta taberna¬
culi testimonii que nume¬
rata sunt iuxta preceptũ
moysi in cerimoniis leui¬
taꝵ. ꝑ manũ ythamar fi
lii airon sacerdotis ⁊ que
beselehel filius huri filu
hur de tribu iuda dño per
moy sen iubente comple-¬
uerat: iuncto sibi socio o¬
oliab filio achisamech de
tribu dan. Qui et ip̃e arci¬
fex lignoꝵ egregiꝰ fuit. et
polimitarius atq pluma¬
rius ex iacincto. purpura
uermiculo. et bisso. Omne
aurum qd̃ expensum est ĩ
oꝑe sanctuarii et qd̃ obla¬
tum est in donariis: uigĩ¬
ti et nouem talentoꝵ fuit
et septingentoꝵ triginta si¬
cloꝵ: ad mensuram sanctu¬
arii. Oblatum est autem
ab huis qui transierunt ad
numerum a uiginti ãnis
et supͣ: de sexcentis trib mi¬
lib et quingentis quinqͣ
ginta armatoꝵ. Fuerũt p̃¬
terea centũ talenta argen¬
ti: e quib conflate sunt
bases sanctuarii et introitꝰ

Expanded text:
laturae argenteae. Paxillos laturae argenteae. Paxillos quoque tabernaculi et atrii per gyrum fecit aeneos. Haec sunt instrumenta tabernaculi testimonii, quae numerata sunt juxta praeceptum Mosi in caeremoniis Levitarum per manum Ithamalii Aaron sacerdotis quas Beselehel filius Uri filii Hur de tribu Iuda Domino per Mosen iubente conpleverat iuncto sibi socio Hooliab filio Achisamech de tribu Dan qui et ipse artifex lignorum egregius fuit et polymitarius atque plumarius ex hyacintho purpura vermiculo et bysso omne aurum quod expensum est in opere sanctuarii et quod oblatum in donariis viginti novem talentorum fuit et septingentorum triginta siclorum ad mensuram sanctuarii oblatum est autem ab his qui transierant ad numerum a viginti annis et supra de sescentis tribus milibus eaginta armatorum. Fuerunt praeterea centum talenta argenti, e quibus conflatae sunt bases sanctuarii, et introitus
Abbreviated transcription (Latin):
ad septemtrionaltm pla¬
gam tentoria colũpne ba¬
sesq et capita columpna¬
rum: eiusdem et mensure
et oꝑis ac metalli erant.
In ea uero plaga que oc¬
cidentem respicit. fuerunt
tentoria cubitoꝵ quinqͣgĩ¬
ta : columpne decem cum
basib suis eneis. et capita
quinquaginta cubitoꝵ pa
decim cubitos colũpnarũ
trium cũ basib suis unũ
tenebat latus. Et in parte
altera quia utraq introi
tum tabernacłi facit qͥnde¬
cim eq̃ cubitoꝵ erant tento¬
ria: columpne tres et bases
totidem. Cuncta atrii tento¬
ria bissus retorta texiierat.
Bases colũpnarum fuere
enee: capita autem earum
in introitu eius oꝑe pluma¬
rio fecit tentorium ex iacĩc¬
to. purpura. uermiculo.
ac bisso retorta: qd̃ habebat
uiginti cubitos in longi¬
tudine. Altitudo uero qͥn¬
q cubit᷑oꝵ erat: iuxta mẽ¬
suram quam cuncta atrii
habebant tentoria. Colũp¬
ne autem in ingressu fue¬
re quatuor cum basibus
eneis: capitaq earũ et ce¬

Expanded text:
ad septentrionalis plaad septentrionalis plagam tentoria columnae basesque et capita columnarum eiusdem et mensurae et operis ac metalli erant in ea vero plaga quae occidentem respicit fuere tentoria cubitorum quinquaginta columnae decem cum basibus suis quinquaginta cubitorum tindecim cubitos columnarum trium cum basibus suis unum tenebat latus. Et in parte altera, quia utraque intum tabernaculi facit quindecim aeque cubitorum erant tentoria, columnae tres, et bases totidem. Cuncta atrii tentoria byssus retorta texuerat. Bases columnarum fuere aeneae, capita autem earum in introitu ejus opere plumario fecit tentorium ex hyacintho, purpura, vermiculo, ac bysso retorta, quod habebat viginti cubitos in longitudine, altitudo vero quinque cubitorum erat, juxta mensuram, quam cuncta atrii habebant tentoria. Columnae autem in ingressu fuere quatuor cum basibus aeneis, capitaque earum et cae
Abbreviated transcription (Latin):
holocausti de lignis se¬
chim quinq cubitoꝵ ꝑ qͣ
drũ et trium in alcitudine
cuius cornua de angulis ꝓ¬
cedebant. Operuitq illud lã¬
minis ẽneis. et in usus eiꝰ
parauit ex ere uasa diuer¬
sa: lebetas: forcipes: fuscinu¬
las: uncinulos: et igniũ re¬
ceptacula. Craticulamq
eius in modum retis fecit
eneam. et subter eam in
altaris medio arulam. fui¬
sis quatuor anulis per to¬
tidem reciaculi sũmitates
ad immittendos uectes ad
portandum. Quos et ip¬
sos fecit de lignis sechim.¬
et operuit lamminis ene¬
is: induxitq in circulos
qui in altaris laterib e¬
minebant. Ip̃m autem al¬
tare non erat solidũ sed
cauũ ex tabulatis: et intꝰ
uacuum. Fecit et labrum
eneũ cum base sua de spe¬
culis mulierũ que excuba¬
bant ad ostiũ tabernaculi:
et atrium in cuius austra¬
li plaga erant tentoria de
bisso retorta cubitoꝵ centũ.
Columpnee enee uiginti
cũ basib suis. Capita co
lumpnaiz et tota oꝑis ce¬
latura argentea. Eque

Expanded text:
holocausti de lignis settim, quinque cubitorum per quadrum, et trium in altitudine: cujus cornua de angulis procedebant: operuitque illud aeneis laminis. Et in usus ejus paravit ex aere vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos et ignium receptacula. Craticulamque ejus in modum retis fecit aeneam, et subter eam in altaris medio arulam, fusis quatuor annulis per totidem retiaculi summitates, ad immittendos vectes ad portandum: quos et ipsos fecit de lignis settim,et operuit laminis aeneis: induxitque in circulos, qui in altaris lateribus eminebant. Ipsum autem altare non erat solidum, sed cavum ex tabulatis, et intus vacuum. Fecit et labrum aeneum cum basi sua de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi. Fecit et atrium, in cujus australi plaga erant tentoria de bysso retorta, cubitorum centum, columnae aeneae viginti cum basibus suis, capiis celatura argentea aeque
Abbreviated transcription (Latin):
euh̃m: qui clauiꝰ latebat ĩ
litt̃a. Omira doctoris uirtꝰ
Cadem hora credidit ennu¬
chris. baptizatur. fidelł. ⁊ sc̃s¬
lo efficitur. Plus in deserto
fonte ecclesie. quam in autra¬
to synagoge tempłõ repperit.
Hec a me ꝑstricta sunt bre¬
uit. Neq enim epistolaris
angustia euagari longius
paciebatur. ut intelligeres te
in scripturis sanctis sine p̃uio
et monstrante semitam nõ
posse ingredi. Taceo de gͣma¬
ticis. rethoricis. philosophis. et¬
geometricis. dẏaleticis mu¬
sicis. astronomicis. astrolo¬
gis. medicis. quoꝵ scientia
mortalib uel utilissima est.
et in tres ꝑtes scindit᷑. in doctͥ¬

Expanded text:
ei Jesum, qui clausus latebat in ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur, fidelis et sanlo magister: plus in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt breviter 275 neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur,
Abbreviated transcription (Latin):
dederis homini scienti litt̃as
ut legat. respondebit tͥ. Non
possum. Signatus est enĩ.
Quanti hodie putant se
nosse litteras. tenent signa¬
tum librũ nec aꝑire possũt.
n ille reserauit qui habet cla¬
uem dł. qui aperit ⁊ nemo
claudit. qui claudit ⁊ nemo
aperit. In actib apłoꝵ sanc¬
tus eimuchus ĩmo sc̃s uir
sic enim eum scriptura sc̃a¬
cognominat. cũ legeret ysa¬
philippo. Putas ne intelligis
que legis: R espondit. Mꝰ¬
modo possum nisi me aliqͥs
docuerit: Ego ut de me nite¬
rin loquar. nec sanctior sĩt
hoc eunucho nec studiosior.
qui de ethiopia .i. de extͤmis
mundi finib uenit ad tem¬
plũ. reliquit aulã regiã. et tã¬
tus amator legis diuine scĩe
fuit: ut etiam in uehiculo
sacras litteras legeret. Et tn
cum librũ teneret et u̾ba dñt
cogitatione perciperet lin¬
gua uolueret. labiis ꝑsona¬
ret: ignorabat eum quem ĩ
libro nesciens itenerabatur.
W enit philippus ostendit

Expanded text:
dederis homini scienti litteras, dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus apostolorum sanctus eunuchus, immo uir — sic enim eum scriptura cognominat —, cum legeret EsaPhilippo: putas intellegis, quae legis? respondit: quomodo possum, nisi me aliquis docuerit? » Ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est, de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
lus sapientiã loquit᷑ inter
ꝑfectos. Sapientiam autem
ñ scli̾istius nec principum
scl̃i huius qui destruuntur
sed loquit᷑ det saptentiã in
myst̾io abscõditam. quã p̃¬
destinauit deus ante scl̃a.
Pei sapientia: xp̃c est. Xp̃c¬
enim dei uirtus. et det sapiẽ¬
tia. Hec sapientia in my¬
sterio abscõdita est. De qͣ ⁊
nont psalmi titulus p̃no¬
tatur. ꝓoccultis filii: ĩ quo
sũt om̃s thesauri saptentie ⁊
scientie dei abscõditi. Et qui¬
in mysterio abscõditus erat:
p̃destinatus est ante scł̃a.
Predestinatus autem ⁊ p̃fi¬
guratus. ĩ lege ⁊ ꝓph̾is. Un¬
de et ꝓphe appellabant᷑ uidẽ¬
tes: qr uidebant eum quẽ
ceteri ñ uidebant. Abrahã ui¬
dit diem eius et letatus est.
Aꝑiebant᷑ celt iez echieli: qͥ
popło peccatori clausi erant.
et reuelatone opus est ut in¬
telligat᷑ ac reuelata facie dei
głam cõtemplemur. Liber
in apocalypsi .uii. sigilł sig¬
natus ostenditurr. quem si

Expanded text:
lus sapientiam loquitur inter lus sapientiam loquitur inter perfectos, sapientiam autem non saeculi huius nec principum saeculi istius, qui destruuntur, sed loquitur dei sapientiam in mysterio absconditam, quam praedestinauit deus ante saecula. dei sapientia Cenim dei uirtus et dei sapientia. haec sapientia in mysterio abscondita est, de qua et noni psalmi titulus praenotatur \'pro occultis filii\',in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae abscoin mysterio absconditus erat, praedestinatus est ante saecula. Praedestinatus autem, et praefiguratus in lege et prophetis. unde et prophetae appellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si
Abbreviated transcription (Latin):
tates. Cur dicit᷑ paulus apo¬
stolus uas electonis: Nẽpe
erat armarium. Pharisei stut¬
tur in petro ⁊ iohanne quo¬
modo legem sciant. cũ litte¬
ras ñ didicerint. Quicqͥd
enim aliis exercitatio. et cott
diana ĩ lege meditato tribit¬
ere solet. illis hoc sp̃c sc̃s sug¬
uator impleuerat. et intem¬
plo senes de questionib
legis interrogans. magis
tocet dum prudent int̾rogat.
Nisi forte rusticum petritm
Et unde illa uox obsecro: In
principio erat uerbũ et uer¬
bum erat apud dm̃n. et deus
erat ũbum. Logos grece ml¬
ta significat. Nam ⁊ ubĩ
est et ratio ⁊ supputatõ. et
causa uiniuscuiꝰq rei. ꝑ que
sunt singła que sb̃sistunt.
que uniuersa recte intelligi¬
mus in xp̃o. ¶Hoc doctus
plato nesciuit hoc demoste¬
nes eloquens ignorauit P¬
dam inquit sapientiam sa¬
pientium. et prudentiã pru¬
dentium repbabo. U era sapi¬
entia ꝑdit falsam sapientiã.
Et quamqͣm stulticia p̃di¬
catonis in cruce sit. tn pau¬

Expanded text:
tates. cur Paulus apostolus uas electionis? nempe urarum armarium. pharisaei stutur in Petro et Iohanne, quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. quicquid enim aliis exediana in lege meditatio tribuere solet, illis Spiritus Sanctus sugvator impleverat, et in templo sedens, de questionibus legis interrogans, magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum Petrum, Et unde illa vox, obsecro: In principio erat verbum, et verbum erat apud Deum, et Deus erat verbum, ΛΟΓΟΣ? Logos Grece multa significat. Nam et verbum est et ratio et supputatio et causa uniuscuiusque rei, per quam sunt singula que subsistunt. Que universa recte intelligimus in Christo. Hoc doctus Plato nesciuit, hoc Demosthenes eloquens ignorauit. perdam, inquit, sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. uera sapientia perdit falsam sapientiam et, quamquam stultitia praedicationis in cruce sit, tamen Pau
Abbreviated transcription (Latin):
to autrẽ ppsi mulserint. qͥe¬
qͥd dixerĩt hoc legẽ dei putant
nec scire dignantur quid ꝓ¬
phete quid apłĩ senserint. sed
ad sensũ suũ incõgrua aptãt
testimonia. quasi grande sit
et ñ uitiosissimũ dicendi ge¬
nus deprauare sentencias.
et ad uoluntatem suam
scripturam tralxre repug¬
nantẽ. Quasi ñ legerimus
homeri cencones et uirgi¬
lii. ac non sic etiam ma
serit. Iam redit et uirgo re¬
deunt saturnia regna. Iam
noua ꝓgenies celo dimittit᷑
alto. Et patrem loquentẽ
ad filium. Nate mee ui¬
res. mea magn̾a potentia
solus. Et post u̾ba saluato¬
ris in cruce. Malia p̃stabat
memorans. fixusq mane¬
bat. Puerilia sunt hec ⁊ cir¬
culatoꝵ ludo similia. docere
qd̃ ignoras. ĩmo ut cum sto¬
macho loquar. nec hoc qui¬
dem scire qd̃ nescias. ¶Wi

Expanded text:
to aurem populi mulserint, quito aurem populi mulserint, quiuid dixerint, hoc legem dei putant nec scire dignantur, quid prophetae, quid apostoli senserint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Marserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Ui
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Adminores artes ueni
quam manu administran¬
tur. E gricole. cem̃tarii. fabri
metalloꝵ. lignoꝵ q cesores.
lanarii quoz et fullones. et ce¬
teri qui uariã suppellectilẽ
et uilia opuscła fabricant᷑:
absq doctore ñ possunt esse
qd̾ cupiunt. Quod medi¬
coꝵ est ꝓmittunt medicit᷑e¬
tant fabrilia fabri. Sola scͥp¬
turai ars est quam sibi
om̃s passim uendicãt. S̾cri¬
bimus indocti. doctiq poema¬
ta passim. Hanc garrula a¬
nus. hanc deltrus senex. hanc
sophista u̾bosus. Hanc uni¬
u̾si p̃sumunt. lacerant. docẽt
ancequam discant. Alii ab¬
ducto suꝑcilio grandia u̾ba
trutinantes. inter multercu¬
las de sacris litteris philoso¬
phant᷑. Alii discũt ꝓpudor a
feminis qd̃ uiros doceant.
et ne parum hoc sit quadam
facilitate u̾boꝵ ĩmo audati¬
a edisserunt aliis qd̃ ip̃t ñ in¬
telligunt. Maceo de meis si¬
milib qui si forte ad scriptu¬
ras scãs post scłares litteras
uenerint. et sermone cõposi¬

Expanded text:
. ad minores ueniam quam manu administrantur. agricolae, caementalii, fabri, metallorum lignorumque caesores, lanarii quoque et fullones et ceteri, qui uariam supellectilem et uilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse, quod cupiunt. quod medicorum est, promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, alii discunt — pro pudor! — a feminis, quod uiros doceant, et, ne parum hoc sit, quadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conposi