comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si mandata eius obseru imus. Quidicit se
nosse deũ. & mandata eiꝰ ñ custodit: men¬
dax ẽ. & ueritas in eo ñ est. Qui autem
seruat uerbũ eius. liere in eo caritas dĩ ꝑfecta
ẽ. In hoc scimus : quoniã in ipso sumus. Qui
dicit se in ipso manere : debet sicut ille am¬
bulauit. & ipse ambulare. Km̃i: non man¬

Expanded text:
mus. qui dicit se nosse eum et mandata eius non custodit, mendax est: in hoc ueritas non est. qui autem seruat uerbum eius, uere in hoc caritas dei perfecta est. in hoc scimus quoniam in ipso sumus. qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulauit et ipse ambulare. Et post a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ esaufr̃e tuo. & dicentem ei
Affer mihi deuenatione tua
& fac cibos ut cõmeda & bene¬
dicã tibi corã dño. antequam
moriar. Nunc ergo filimi ac¬
quiesce consilus meis: & ꝑ genꝰ
ad grege. affer mihi duõs he¬
dos optimos. ut faciã ex eis es¬
cas patri tuo. quibꝰ libenter
uescitur. Quascu intuleris et
cõmederit: benedicat tibi pri

Expanded text:
dicentem ei adfer mihi venationem tuam et fac cibos ut comedam et benedicam tibi coram Domino antequam moriar nunc ergo fili mi adquiesce consiliis meis et pergens ad gregem adfer mihi duos hedos optimos ut faciam ex eis escas patri tuo quibus libenter vescitur quas cum intuleris et com
Abbreviated transcription (Latin):
pulmentũ. & intriuerat panes in alueolo. &
ibat in campũ. ut ferret messoribus. Dixitq
angłs dñi ad ab acuc. Fer prandiũ quod
habes. in babilonẽ daniheli: qui est in laculeo¬
nũ. Et dixit abacuc Dñeꝰ. babilonẽ ñ uidi : &
lacũ nescio. Et apprehendit eũ angelus dñi
in certire eius: & portauit eũ capillo capitis
sui. posuitꝙ eũ inbabibone suꝑ lacũ. in impe¬
tu spiritus sui. Et clamauit abacue dicens.
Danihel tollẽ prandiũ. quod misit tibi deus.
Et ait danihel. Recordatus es enĩ mei ds mdñs
& non dereliquisti diligentes te. Surgensq
danihel comedit. Porro. angelus dñi restituit

Expanded text:
pulmentum, et intriverat panes in alveolo, et ibat in campum ut ferret messoribus. Dixitque Angelus Domini ad Abacuc: Fer prandium quod habes, in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Et dixit Abacuc: Domine, Babylonem non vidi, et lacum nescio. Et apprehendit eum angelus Domini in vertice ejus, et portavit eum capillo capitis sui, posuitque eum in Babylone supra lacum in impetu spiritus sui. Et clamavit Abacuc, dicens: Daniel, tolle prandium quod misit tibi Deus. Et ait Daniel: Recordatus es enim mei, Deus, et non dereliquisti diligentes te. Surgensque Daniel, comedit. Porro Angelus Domini re
Abbreviated transcription (Latin):
&e id eo nonsũ confusus. Posui faciem meã
ut petram durissimã: & scio quõ non
confundar. luxta ẽ qui iustificat me
quis contra dicit mihi: Stemus simula
Quis est aduersarius meus: Accedat ad
me. Ecce dñs ds̃ auxiliator meus. qͥsẽ
qui condemnet me: Eccȩ om̃s quasi
uestimentũ conterentur: tinea cõmed&
eos. Quis ex uobis timens dñm: audiat
uocẽ serui eiꝰ. Quis ambulauit intene

Expanded text:
i faciem meam, ut petram durissimam, et scio quoniam non confundar. Juxta est qui justificat me, quis contradicit mihi? stemus simul, quis est adversarius meus accedat ad me. Ecce Dominus Deus auxiliator meus: quis est qui condemnet me? Ecce omnes quasi vestimentum conterentur, tinea comedet eos. Quis ex vobis timens Dominum, audiens vocem
Abbreviated transcription (Latin):
& ambalabat. Erat autt sabatu ĩ
illa die. Dicebãtgꝰ iudei illi qͥ
sanatus fuerat. Sabatu e: non li¬
c& tibi tollere grabattn tuum.
Respondit eis. Qui me sanũ fecit.
ille mihi dixit: tolle grabatt̾ii
tiũ. & ambula. Interrogauerunt
ergo cũ. Quis ẽ ille homo qui dixit
tibi. tolle g̾ab attu tuu ambula

Expanded text:
erat autem sabbatum in illo die dicebant Iudaei illi qui sanatus fuerat sabbatum est non licet tibi tollere grabattum tuum respondit eis qui me fecit sanum ille mihi dixit tolle grabattum tuum et ambula interrogaverunt ergo eum quis est ille homo qui dixit tibi tolle
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ dĩ sui non dereliquerit.
Rogant me uidicia iusticiȩ : ap¬
propinquare đo uolunt. Quare
ieuina uimus. et non aspexisti.
humiliaiimus animas nostras.
et nescistiͦ Ecce indie ieuinu
ur̃i inuenitur uoluntas uestra: et
om̃s debitores uestros repetitis. Ec¬
ce. adlites & contentiones ieuina¬
tis : et ꝑcutitis pugno impie. No¬
lite ieiunare sicut᷑ usꝙ ad hanc

Expanded text:
dicium dei sui non dereliquerit. rogant me iudicia iustitiae: adpropinquare deo uolunt. quare ieiunauimus, et non aspexisti? humiliauimus animam nostram, et nescisti? ecce in die ieiunii uestri inuenietur uoluntas uestra, et omnes debitores uestros repetitis. ecce ad lites et ad contentiones-ieiunatis et percutitis pugno impie. nolite ieiunare sicut us
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et contenti estote stipendiis ur̃is. Existima¬
nit aut̃ pplõ. et cogitantibus omnibꝰ incordi¬
bus suis. de iohanne. ne forte ipse. esset xp̃e.
respondit iohannes dicens omnibus. Ego quidẽ
aqua baptiro uos. ueniet aut̃ fortior me ciuiꝰ
non sũ dignus soluere corrigia caleiamentoꝵ
eius. Ipse uos baptirabit. in spũ scõ ⁊ igni. Cuiꝰ

Expanded text:
tis et contenti estote stipendiis vestris existimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Iohanne ne forte ipse esset Christus respondit Iohannes dicens omnibus ego quidem aqua baptizo vos venit autem fortior me cuius non sum dignus solvere corrigiam calciamentorum ei
Abbreviated transcription (Latin):
enim respicis ꝑsonã hominũ. Uic gͦ nobis Qͥa
tibi uidetur: licet censum dare cesari an
non: Cognita aut̃ ihẽ nequitia eorum ait.
Auid me temptatis ypocrite: Ostendite michi
nomisma census. At illi obtulerunt ei dena¬
riũ. Et ait illis ihẽ. Cũius est imago hec et
super scriptio.: bicunt ei. Cesaris. Tuncait

Expanded text:
am hominum dic ergo nobis quid tibi videatur licet censum dare Caesari an non cognita autem Iesus nequitia eorum ait quid me temptatis hypocritae ostendite mihi nomisma census at illi obtulerunt ei denarium et ait illis Iesus cuius est imago haec et suprascriptio di
Abbreviated transcription (Latin):
pariter: ueneruntꝙ ad locũ quẽ ostenderat
ei ds̃. in quo ȩdificauit altare: & de suꝑ lig¬
na cõposuit. Cumꝙ colligasset isa ac filiũ
suũ. posuit eũ in altari suꝑ struem lignox.
ex tenditq manũ & arripuit gladium.
ut immolaret filiũ suũ. Et ecce angelus
dñi de cęlo clamauit. dicens. Abraham
abrahã. Qui respondit. Ad sũ. Dixit ꝙ ei:

Expanded text:
runtque ad locum quem ostenderat ei Deus. In quo aedificavit altare, et desuper ligna composuit. Cumque colligasset Isaac filium suum, posuit eum in altare super struem lignorum: extenditque manum, et arripuit gladium, ut immolaret filium suum. Et ecce angelus Domini de coelo clamavit dicens: Abraham, Abraham. Qui respondit
Abbreviated transcription (Latin):
Me. Pinis p̃cepti est caritas. de corde puro & con¬
scientia bona & fide nonficta. Aquibus quidã
ab errantes. conuersi sunt inuaniloquiũ uolenteᷤ
eẽ legis doctores. non intelligigentes. neque que
loquuntur. neq dequibus ad firmant. Scimus
aut̃. quia bona est lex. si quis ea ligitime utatur.
sciens hoc. quia iusto lex non est posita sed iniustiꝰ.
& non subditis. impiis. & peccatoribus. sceleratis.
& contaminatis. patricidis. & inatricidis. honuci

Expanded text:
em praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta a quibus quidam aberrantes conversi sunt in vaniloquium volentes esse legis doctores non intellegentes neque quae loquuntur neque de quibus adfirmant scimus autem quia bona est lex si quis ea legitime utatur sciens hoc quia iusto lex non est posita sed iniustis et non subditis impiis et peccatoribus sceleratis et contaminatis patrici
Abbreviated transcription (Latin):
qui uobis benefaciunt: quẽ uobis est gra᷑ Siqͥdẽ:
& peccatores hoc faciunt. Et si mutuũ dederitis
his. aquibis speratis recipere: que gratia est
uobis: Nam & peccatores peccatoribus feneran¬
tur: ut recipiant ȩqualia: Ueru̾tamen diligite
in imicos ur̃os: & benefacite. ⁊ nuituũ date. nich.¬

Expanded text:
nefaciunt, quae vobis est gratia? siquidem et peccatores hoc faciunt. Et si mutuum dederitis his, a quibus speratis recipere, quae gratia est vobis? nam et peccatores peccatoribus fenerantur, ut recipiant aequalia: Verumtamen diligite inimicos vestros: benefacite, et mutuum date, nih
Abbreviated transcription (Latin):
habitat figurabt: Adeuiꝰ edificationẽ olectoꝵ animȩ qͣsi qͥtã ex¬
politi lapides deferunt᷑. Quȩ cũ edificat᷑ in eeł. nullꝰ illic iã discipline
malleus resonat. qr dolati atq ꝑfecti lapides illuc ducim᷑ ut locis
iurti meritũ ꝯ̃ etius disponam᷑. hic aenĩ foris tundim᷑ ut ilic sine rep̃¬
bensione ueniamꝰ. Hic malleus. hic fecuris. hic oi̾a tunsionũ resonant
ferrañti. In domo aut̃ dĩ nulli ictus audiunt᷑. qr ia et̾na pitria
om̃s ia peussionũ strepitꝰ conticeset̃. Ileq̃ qua ibi malleus ꝑoutit. qi niul
anim adũsio affligit: neq̃ quiã securis in cidit. qr receptos interiꝰ. nulia
ꝑ flagella tundim᷑ ut intꝰ in tẽpłu dñi post modu sine discipline ꝑcus¬
nos in edificatione concordia karitatis liget .. Uere hic ÷ di a p .c.

Expanded text:
inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides, deferuntur. 3. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illic sine reprehensione inveniamur. Hic malleus, hic securis, hic omnia tunsionum resonant ferramenta; in domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnis jam percussionum strepitus conticescit. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit, nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla oras per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percusnos in aedificatione concordia charitatis liget: ut hic di
Abbreviated transcription (Latin):
Econcita st̃ qͥdẽ ereptoris remedia. s hoc qđ ab ereptore ottiꝰ agit᷑
dolori tardũ uidet᷑. Cũq adeẽ postulationi auxiliũ querit᷑. si uocẽ

Expanded text:
et concita quidem sunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, et concita quidem sunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolori tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si voce
Abbreviated transcription (Latin):
Ui stuitus : feruiet sipienti. Sepe tm̃ ꝯspicimꝰ sapientes subẽe.
Stultos uͦ arcẽ dominiii tenere : sapientes uirilit̃ obseqͥ. stultos ty¬
rannica elatione dominari. Quomͦ gͥ diffinctione diuinȩ sententie
sapienti stultus feruit. du plerũq he stultꝰ ure tẽporał dominis
cõprimit. S sciendii : qr ꝯtra sapientis uitã dũ stultꝰ p̾minens ter¬
rorẽ potestatis exercet. dii ħc laboribꝰ. fatigat. ꝯtumeliis lacerat.
ꝓfecto hc ab om̃i uicioꝵ rubigine urendo purgat. Stultꝰ gͦ sapienti
& iã dominando feruit. quẽ ad meliorẽ statũ p̾mendo ꝓuelnt. Sic ñ¬
munt. & feruint. & tm̃ ẽẽ serui nullomͦ desistunt. qr ad hoc ipfũ ordi¬
nati st̃ ut ꝓficientibꝰ. dñis &iã feriendo famulent Ra gͥ mala re
inquoꝵ. S plerũq iusti tribulatione dep̾hensi tarda manũ subue¬
nentis estimant. cũ ꝑsequentiũ inmanitas paulo longiꝰ angustat.

Expanded text:
 Stultus serviet sapienti . Saepe etenim conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere, sapientes serviliter, obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stulius servit, dum plerumque hunc jure temporalis docomprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit. Sic noemunt, et feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igituriniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat,
Abbreviated transcription (Latin):
pluuia ibi deridenꝰ nullatenꝰ ꝯsistat. s instar fluuioꝵ ꝑ orientales a¬
fluens portas. cunctis secũ platearũ sordib raptis. in ualle iosa phar
des consuert̃ egeri. Ab ea fronte montis syon. quȩ p̾rupta rup
orientalẽ plagã spectat. int̾᷑ muros atq in radicib collis fons sylo
s in certis horis diebꝰq ebullit.⁊ ꝑ t̾rarũ concaua⁊ antra saxi du
rissimi eũ magno sonitu uenire ꝯsueuit. Qͦ sçił uno fonte ⁊ hoe ñ

Expanded text:
pluuia ibidem decidens nequaquam stet, sed instar fluuiorum per orientales defluens portas cunctis secum platearum sordibus raptis in ualle Iosaphat discolor aquis. Ab ea fronte montis Sion, quae praerupta rupe orientalem plagam spectat, intra muros atque in radicibus collis fons Siloesed in certis horis diebusque ebullit et per terrarum concaua rissimi, cum magno sonitu venire consuevit, quo scilicet uno fonte, et hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eito glutit᷑. Nec muiꝰ forsitati causari debent qͥdã religiosĩ qe des¬
cttiores posst̾ appellari. qui enĩ delicatiora quert̃ delicatiores dici
oist̾. Cũ gͥ legas deliqͥsse ionatħa ut gustu mellis. esau in edulio
mtis. sodomitas in saturitare panis. pietasne fine ꝑteulo ẽẽ tat
irnũ ferculis tat pisciũ generibꝰ. tot fririrarũ diu̾isttatibꝰ de¬

Expanded text:
 cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum di
Abbreviated transcription (Latin):
terra riget᷑. Solidu m̃tis nr̃e edificiũ. Prudentia. Tẽꝑantia. fortitu¬
do iusticia. sustinet: qr in his quatuor uirtutib tota bona oꝑis
struetura consurgit. Quatuor gͦ paradisi flumina tr̾am irrigint.
quia dũ his un. urtutib cor infundit᷑. ab omĩ desiderioꝵ car¬
naliũ estu tẽperatur.

Expanded text:
a, temperantia, fortitudo, justitia continet, quia in his quatuor virtutibus tota bona operis structura consurgit. Quatuor ergo paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pi ta carniũ sunctas cordis. putredo ofstũ intiidia. Es eñ ꝑ carnes.
nisi infirma quedã ac terrena: & qͥd ꝑ ossa nͥ fortia acta signant᷑.
Plerũq contingit. ut qͥda cũ uera cordis in nocenta in ñnullis suis
actionibꝰ. infirmi uideant᷑. qͥda uͦ iã queda ante humanos oculos
robusta ererceant. s tm̃ erga alioꝵ bona intus inuidie pestilentia
tabescant᷑. Bene gͦ dr. uita carniũ santtas cordis. q sim̃tis inocen¬
ta
custodit᷑. &iã si qua foris infirma st̃ qͣndoq roborant᷑. Y recte subditͥ¬

Expanded text:
ita carnium, sanitas cordis; putredo ossium, invidia . Quid enim per carnes, nisi infirma quaedam ac tenera? Et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma s
Abbreviated transcription (Latin):
precepta Raritatis. ad peuictũ fidĩ popłs uocat᷑. Que ido argentee
fieri plcipiunt᷑. ut p̾dicatoꝵ uerba lucis nitore pateant. &. auditos
ñtem nulla fui obscuritate confundant. Id errco aut̃ ductiles. qr ne¬
cesse: ut hi qui uenturã uitã p̾dicant. tribulationũ p̃sentiũ tunisiotu¬
bꝰ erescant. Bene aut̃ dr̃. cũ concisus clangor increpuerit. mouebun¬
t᷑ castra. qr nimirũ p̃dicationis fermo eũ subtiliꝰ ac minutiꝰ agit᷑. audi

Expanded text:
ecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant, tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebunt castra, quia nimirum praedicationis sermo cum su
Abbreviated transcription (Latin):
ortioribꝰ ac potentioribꝰ bapnũ est ñ officia admitustrare.
maiora. neq erga plurimos exercere uirtutẽ : s in parius rel
s modicis coartari uelut siqͥs ingenti luminis lãpade lociu
parui conclauis illuminet. & uelut arma potentia &ru
eriguo uelit corpori ac puerilibꝰ. m̃bris inferere. Perius au
tiaciꝰ ⁊̃ paruũ benꝰ e ñ sup̃ ures leuare. ne uł derisui fiant
sinul  oieu lũ susĩ aegit : sic ne turri qͥde erfia eare conuenit
alisi u ei eu inpense q̃ pefiaendi prestoset Parte conuenit¬

Expanded text:
idem et potentibus damnum est non officia administrare maiora neque erga plurimos exercere uirtu­ tem, sed in paruis rebus et modicis coartari, uelut si quis ingenti luminis lampade locum parui conclauis inluminet aut arma potentia et uirilia exiguo uelit corpori et puerilibus membris inserere; paruis autem tutius est paruum onus et non supra uires leuare, ne uel derisui fiant, simul et peri­culum subeant, sicut ne turrem quidem aedificare conuenit alii nisi ei cui inpensae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
duꝰ neq de magiuis. neq de minimis errantiũ uitus. corrigendi
curã geris. s licentiã peccandi aut alludentib tͥ blande. aut il¬
ludentibꝰ ꝓt̾ue ꝑmittas. Aeq rursꝰ nimie rigiditatis ⁊ asꝑitatis.
nichil uenie aut benignitati reseruanᷤ. humane societati durꝰ¬
tenenda ẽ. ut reuerentia discipline eiꝰ. neq numia neglegentiẽ.
cõmunitate despecta uilescat. neq seueriori atrocitate dura¬

Expanded text:
Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibus tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae aut benignitati reservans, humanae societati durtenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diutu
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ minacẽ. inflatũ. tͦbidũ. inquietũ. o in quascũq excellentias
ndictoꝵ. atq factoꝵ. neglecta honestate festinũ. Qui momentis
omĩb suꝑcilia subrigens. & bestiarius. quieta excitat. aliũ ferit.
aliũ fugat. S quãus audade sit impugnator. tm̃ multa extra se
ualentia ferre ñ poterit. s aut miserũ oppetit finẽ. aut erũnosã
sui memoriã derelinqͥt. Mensura magnanimitatis ẽ. nec timidũ¬
his t̃minis te constringat. Caue ne parcus sis. ne suspiciose & timi-¬
de manũ cont᷑has. ne in minimis qͦq speculũ ponas. Elã talis &cir¬
sa putebit in tegritas. Nac gͦ medioeritatis linea contininti
obseruabis. ut nec uoluptati deditꝰ. ꝓdigus & luxuriesus apparea.
mec auara tenacitate sordidus aut obscurus excistas . Mlensura Iust
ugit̾ leni. in motã semꝑ rationẽ animi neglegentia subsequat᷑.

Expanded text:
virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias dictorum actorumque, neglecta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam quieta excitat, alium ferit, alium fugat. Sed quamvis audax sit impugnator, tamen multa extra se valentia ferre non poterit. Sed aut miserum appetit finem, aut aerumnosam sui memoriam derelinquit. Mensura ergo magnanimitatis est, nec timiduhis terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis quoque speculum ponas. Nam talis s putabitur integritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurus exsistas. CAPUT VIII. Quater levi immotam semper animi rationem negligentia subsequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
da loqͥt᷑. atq ita apta illi pax ẽ. secura tͣnquillitas.dũ alii.
malis uincunt᷑. ab illo mala. lł ec gͦ si studere curaueris. letꝰm in
trepidus cursus tui finẽ expectans. ꝓspicies tristia huiꝰ mund hi¬
laris. tumultuosa quietꝰ extrema securys. Mlen sura Prudent.x¬
IS gͦ institutionib he quatuor uirtutũ speries. ꝑfectũ te fa¬
uent uirũ. si mensurã rectitudius earũ. e quo uiuendi fine
seruaueris. Nã prudentia si t̃minos suas excedat. callidi &s pauen¬
di acuminis eris. inuestigator latentiũ. aserutator qualiũ cũq
beris digito astu plenꝰ. uersipellis. & simplicitatis inimicus. cõmutatorq
culparũ. a postremo uno nomine a cunetis malus homo uocaberis.
Ingͥ maculas. prudentia inmodata ꝑducet. Quicũq in illa mȩdioc̾
lance ꝑsistit. nec obtunsũ in se aliqͥd habeat. nec uersutuor. De Iac

Expanded text:
quenda loquitur atque ita illi pax est secreta tranquillitas ».quenda loquitur atque ita illi pax est secreta tranquillitas ».malis, vincantur ab illo mala. Haec ergo si studere curaveris, laetus et intrepidus cursus tui finem exspectabis, prospicies haec tristia hujus mundi hilaris, tumultuosa quietus, extrema securus. CAPUT V.is, quatuor virtutum species perfectum te facient virum, si mensuram rectitudinis earum aequo vivendi fine servaveris. Nam si prudentia terminos suos excedat, callida et pavida commiseris, investigator latentium, et scrutator qualiumcunque beris digito astutia plenus, versipellis, et simplicitatis inimicus, contemplatorque culparum, et postremo uno nomine vocaberis a cunctis, malus homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtusum in se aliquid habeat, nec versutum. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
pellabͣt om̃s. seqͣntur. uenerabunt᷑. a diligent. Iustꝰ enĩ ut sis. ñ solũ
nocebis. s etiã nocentes ꝓhibebis. Nã nichil nocere ñ est iusticia. s
abstinentia alieni ẽ. Ab his gͦ incipe ut ñ auferas:  ad maiora ꝓue¬
here. ut etiã ab alus ablatã restituas. raptoresq ipsos ne aliis timen¬
li sint castiga & cohibe. nulla uocis ambiguitate controuersia
nectas. s qualitatẽ animi speculare. Nliehil tͥ intersit. anfirmes.
an uires. De religione ꝙ fide scies agere. ubi eũq de ueritate tinctat᷑.
Aã msi uire uirando ds ñ inuocet᷑ etiã ñ inuocanti testis ẽ. Tamen
ñ transeas ueritatẽ. nec iusticie transeas legẽ. Qđ ꝙ si aliquẽ coar¬
teris ueteri iti m̃datio. utere ñ ad falsi. s ad ueri custodiã. Et si
contigerit fidelitatẽ m̃datio redimi. ñ mentieris. s potiꝰ exeusabis.
qr ubi honesta causa ẽ. iustꝰ secreta ñ ꝑdit. Tacenda enĩ tacet. lo¬

Expanded text:
im ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut ad majora proveharis, et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an firmes, an jures. De fide et religione scias agi, ubicunque de veritate tractatur: nam si jurejurando Deus invocetur, et non invocanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si coquod ubi honesta causa est, iustus secreta non prodit: tacenda enim tacet, lo
Abbreviated transcription (Latin):
uñ st̃. Quecũq autẽ ex reb transitoris possides. ñ miteril: nec mag
nipendas qđ caducũ ẽ. Nec apud te quȩ hibes tanq aliena seruabis.
s ꝓte tanꝗͣ. tua ⁊ dispenses ⁊ utaris. Si prudentiã amplecteris. ubiq
idem eris: ⁊ꝓ ut rerũ ac tẽporis uarietas exigit. ita te ac cõmodaes tẽ¬
pom : nec te in aliqͥb mutes s potiꝰ aptes sicut manus que eadẽ est.
o cũ in palma exxtendit᷑. icũ in pugnũ astringit᷑. Prudentis ẽ ꝓprium
exraminare consilia : añ cito facili credulttate ꝓlabi. De dubus ñ dif¬
falsũ ẽ. Crebro siqͥdẽ faciẽ mendatii ueritas retinet. erebro mendatiũ
specie uenitatis oceultat᷑. Eã sicut aliqͦtiens tristẽ frontẽ amicus. & bian¬
coningere. anuno tuo certa ꝓpone. Ii ehilit̾ fubitũ sit .sy totũ antẽ

Expanded text:
unt. Quaecunque autem ex rebus transitoriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam ampsis eadem, et prout rerum ac temporis varietas exigit, ita te accommodes tempori, nec te in aliquibus immutes, sed aptes, sicut manus quae eadem est, et cum in palmum extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis est examinare consilia, falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blancontingere, animo tuo cuncta propone. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ns illiꝰ relictã humanitatẽ: Oñe enĩ qđ subtilit̾ cogitamꝰ. q̃si m̃ti
coquimꝰ. S agni caro nec cruda edenda÷ nec cocta aqua: q redẽp

Expanded text:
 humilitate? Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec cocta aqua, quia Redem
Abbreviated transcription (Latin):
bene ꝑ genas ipsi in eccłia figurantur. qͥ martyrio uitã finisse
ꝑhibent᷑. Dũ enĩ ꝓfide xp̃i sangiunẽ suũ fundere ñ dubitant.
qͣsi gene infacie sponsi rubent. E eos qͥppe puleritudo fidei
cepiane publieat᷑: qr ad qͣntũ fidĩ p̾mium tendant. ostendt̃
đũ ꝓ ea moriunt᷑. Que gene bene sic̃ areole aromatũ e̾ẽ dicunt᷑.
qr dũ in ꝯstantia fidĩ mar̾tẏrio electi exercent᷑. ꝑ cultũ uirtutũ.
scẽ opinionis fama qͣsi odore aromatũ dilatant᷑. S areole ãpiȩ¬

Expanded text:
 martyrio vitam finisse perhibentur. Dum enim pro fide Christi sanguinem suum fundere non dubitant, quasi genae in facie Sponsi rubent. Per eos quippe pulchritudo fidei christianae publicatur: quia ad quantum fidei praemium tendant, ostendunt, dum pro ea moriuntur. Quae bene sicut 441 areolae aromatum esse dicuntur: quia dum in constantia fidei, martyrio electi exercentur, per cultum virtutum sanctae opinionis fama, quasi odore aromatum dilatantur. Sed areolae
Abbreviated transcription (Latin):
uos Scumꝰ p̃dicttores xp̃ĩ intolligimꝰ qui ddã mortes martasũ
popdis p̃dicant. qͣsi mirrã mortificandis carnuibꝰ ad condim̃tũ distillant: Quȩ myr¬
tur. Primã enĩ dixit: ñ ꝓtempore s ꝓ dignitate. Manus illiꝰ tornatiles aurce.
nob̾ unitanda ꝓponunt᷑ : Ipfe enĩ ait. & me diligit. me seq̃t᷑. Manus uͦ tor¬
iusticia gradiebant᷑. Qd enĩ tornat᷑: in rotunditate sui sine obstaculo

Expanded text:
quos dicimus praedicatores Christi, intelligimus? Qui dum mortes martyrum populis praedicant, quasi myrrham mortificandis carnibus ad condimentum distillant. Quae myrtur. Primam enim dixit non pro tempore, sed pro dignitate. Quid est quod nobis imitanda proponuntur? Ipse enim ait: Qui me diligit, me sequatur . ni parte in justitia gradiebantur. Quod enim tornatur, in rotunditate sui sine obstaculo
Abbreviated transcription (Latin):
ut duin feipsa ꝑ scissurã d̾apnũ ñ patit᷑. ducẽ suũ fẽꝑ exuatans sine
ꝯfusione sequat᷑. In pace qͥppe oculus mentis mundat᷑. ut in ipsi beati¬
tudinis uisionẽ intendat᷑. Quã nemo sicuti est in hac uita ꝯspieit.
q inpossibile : patriã tenere dũ in exilio unusqͥsq nrm gemiit. do
scẽ anume in arddescenti inhianti. ꝓpinqͣnti. sponsus respondet diceni
Auerte oculos tuos a me. qr ipsi me auolare fecert̃. Oculos ad sponsũ
tentimꝰ. dũ uitimũ mentis ad uidenda xp̃i beatitudinẽ aliqͥntulũ
aꝑimꝰ. S oculos auertere p̃cipim᷑. ne uidelieet aspicere eã sicuti es

Expanded text:
ut dum in seipsa per scissuram damnum non patitur, ducem suum semper exsultans sine ut dum in seipsa per scissuram damnum non patitur, ducem suum semper exsultans sine confusione sequatur. In pace quippe oculus mentis mundatur, ut in ipsam beatitudinis visionem intendatur. Quam nemo sicut est, in hac vita conspicit; quia impossibile est patriam tenere, dum in exsilio unusquisque nostrum gemit. Ideo sanctae animae inardescenti, inhianti, propinquanti Sponsus respondet, dicens: Averte oculos tuos a me, quia ipsi me avolare fecerunt. 4. Oculos ad Sponsum tendimus, dum intuitum mentis ad videndam Christi beatitudinem aliquantulum aperimus. Sed oculos avertere p
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ accipit ut placeat. exercitiũ seẽ oꝑatiotus colligit ut in amicitia
hereat. suauitatẽ mansuetudinis discit ut ꝑmaneat. speciẽ decore
ꝯũsationis ostendit ut ꝑ exẽpłu traat. Dequa ꝯseqͣnt᷑ dr. Terribil.¬
ut castroꝵ acies ordinata. Notũ exꝑtis ÷ qđ milites cũ in ꝓcuttu contͣ
hostes uadt̾. si strictĩ & ꝯcordit̾ gradiunt᷑. ab hostibꝰ. ꝯtͣ uenientibꝰ.
timent᷑. qr dũ in eis aditũ ꝑscissurã ñ aspiciunt. qͣlit̾ eos penetrent
hesitantes ñ inueniunt. illisq hoc inpenetrabile munim efficit᷑ qđ
ꝯcordit̃ ortunati. seipsis femet ipsos tuent᷑. Sic in multitudine fide
liũ ẽtunigit. Que dũ ꝯtͣ malignos sp̃c pugnare ñ desinit. necesst ẽ
ut pace caritatis constringat᷑ quo salua sit. Si enĩ pacẽ tenet. terribił
hostibꝰ. apparet. Si ꝑ discordiã scindit᷑. undiq ab hostibꝰ. leuit̾ pene¬
trat᷑. Pace itaq semuniat. unitate se uinciat. caritate fe uniat.

Expanded text:
morum accipit ut placeat, exercitium sanctae operationis colligit ut in amicitia haereat, suavitatem mansuetudinis discit ut permaneat, speciem decorae conversationis ostendit, ut per exemplum trahat. De qua consequenter dicium acies ordinata. Notum expertis est quod milites, cum in procinctu contra hostes vadunt, si strictim et concorditer gradiuntur, ab hostibus contra venientibus timentur; quia dum in eis aditum per scissuram non aspiciunt, qualiter eos penetrent haesitantes non inveniunt; illisque hoc impenetrabile munimen efficitur, quod concorditer ordinati seipsis semetipsos tuelium contingit, quae dum contra malignos spiritus pugnare non desinit, necesse est ut pace charitatis constringatur, quo salva sit. Si enim pacem tenet, terribilis hostibus apparet. Si per discordiam scinditur, undique ab hostibus leviter penetratur. Pace se itaque muniat, unitate se vinciat, charitate se uniat;
Abbreviated transcription (Latin):
ciu pximiores nob st̃ nuncient. qr amore languemꝰ S &. ipsi scĩ si
adhuc nob̾cũ st̃. & oratores suos orant & qͥ ut nuncient orant᷑. p̾humi¬
litate tã ꝙͣ ignari. in terrogant dicentes. Quał: dilectꝰ tuus ex di¬
lecto. o pulcherrima mulierũ: S qr qͦ ardentiꝰ diligt̃. eo duleiꝰ uer¬
ba de eo repetunt: id̾e ipsũ iterũ dict̃. Quał: dilectus tuus ex dile¬
cto. qr sic adurasti nos: dilectꝰ ex dilecto sponsus dr̃. ut uidelicet
ꝑ repeticione dilectionis maximꝰ amor loquentis ostendat᷑. U di¬

Expanded text:
cui nobis proximiores sunt, nuntient quia amore languemus? Sed et ipsi Sancti, si adhuc nobiscum sunt, et oratores suos orant, et qui ut nuntient, orantur, prae humilitate tanquam ignari interrogant, dicentes: Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Sed quia quo ardentius diligunt, eo dulcius verba de eo repetunt, idem ipsum iterum dicunt: Qualis est dilectus tuus ex dilecto: quia sic adjurasti nos? Dilectus ex dilecto Sponsus dicitur: ut videlicet per repetitionem dilectionis, maximus amor loquentis ostendatur. Vel di
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ lacte inatris a peccatis ꝑbaptismũ st̃ mundate. Qa aut̃ ꝑflu¬
enta plenissima. uixta que resident intelligimꝰ. nͥ sacre scripture
ꝓfunda & archana dicta qͣ discerpimꝰ. qͥbꝰ. nos reficimus : dũ ealegen
quã se picientes ungues rapaciũ sic effugiant. Sicsic sẽĩ uiri iscrip¬
tura scã fraudes demonũ ꝑspiciunt: & ex descr̾ptione quã uident.
qͣsi ex umbra hostẽ cognoset̃. Que fluenta plenissima ex dicuit᷑.
qr deqͥbꝰ cũq scrupulis inscripturis ꝯfiliũ querit᷑. sine minoni¬
tione de omĩbꝰ ad plenũ inuentt᷑. Gene eiꝰ sicut areolȩ aro.

Expanded text:
tanquam lacte matris, a peccatis per baptismum sunt mundatae. Quid autem per fluenta plenissima, juxta quae resident, intelligimus, nisi sacrae Scripturae profunda et arcana dicta, quae discerpimus, quibus nos reficimus, dum ea legenquam se projicientes, ungues rapientium sic effugiant. Sic sancti viri in Scriptura sancta fraudes daemonum perspiciunt, et ex descriptione quam vident, quasi ex umbra hostem cognoscunt. Duquia de quibuscumque scrupulis in Scripturis consilium quaeritur sine minoratione de omnibus ad plenum invenitur. Genae illius sicut areolae aro
Abbreviated transcription (Latin):
bona omĩa anima scã audit. magis acmagis sẽꝑ eũ uidere concupiscit.
sis tot muneribꝰ. qͥs audiens ñ ꝯcupiscit : qͥs intendens ñ ardescit: fideł
lentiꝰ inhyat : &. manifestiora de eo cognoscere appetit. dicens. Quo
abiit dilectus tuus. o pulcherrima mulierũ: Q abiit dilectꝰ tuus.
b querimus eũ tecũ : Cũ enĩ pxcimꝰ ꝓximo de xp̃o loqͥt᷑ & sciscitat᷑¬

Expanded text:
bona omnia anima sancta audit, magis ac magis semper eum videre concupiscit. sis tot muneribus, quis audiens non concupiscit, quis intendens non inardescit? Fidelis dentius inhiat, et manifestiora de eo cognoscere appetit, dicens: Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? Quo declinavit dilectus tuus, et quaeremus eum tecum? Cum enim p
Abbreviated transcription (Latin):
has om̃s ꝑseu̾ancia sc̃a discipline cibo reficiat. Sic in uirũ ꝑfectũ
dispositꝰ. in lata caritatis regna ꝑuenies. Qc̃ letꝰ ĩt̾ueris. uirũ
statĩ mutatꝰ in alt̾m. noua oĩa in te nouus ipse mirab̾is. Dem.¬
donee et̾nitatis aspiret dies. in qͦ dñm ihm quẽ mente sequittꝰ es.
tĩ collecta manu reponit᷑. Suis inc̾mentis ygͣdib una q̃q uirtꝰ¬

Expanded text:
Has omnes perseverantia sancta disciplinae cibo reficiat. Sic in virum perfectum dispositus, in lata charitatis regna pervenies. Quo cum laetus intraveris, virum statim mutatus in alterum, nova omnia novus ipse in te miraberis. Deindonec aeternitatis aspiret dies, quo Dominum Jesum quem mente secutus es, tim collecta manu reponitur. Suis incrementis et gradibus virt
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. S uulpes. uineas demoliunt᷑. qr ꝑ heretieos eccłiȩ a rectȩ fidi uiri¬
ditate exsiccant᷑. Que bene paruulȩ dicunt᷑. qr qͣuis contͣ ueritatẽ intꝰ
suꝑbiant. exteriꝰ t̃m in uerbis humilitatẽ ꝑsimulationẽ sectant᷑. Qre¬
aut̃ uulpiũ demolitio timeat᷑. manifestat᷑ c̃ dr̃. Nã iunea nr̃a floruit.
sationẽ ꝑdurit. bꝰ. tuñdu est ne ab hereticis depͣuent᷑. qr duqͥq

Expanded text:
nantur. Sed vulpes vineas demoliuntur; quia per haereticos Ecclesiae a rectae fidei viriditate exsiccantur. Quae bene parvulae dicuntur, quia quamvis contra veritatem intus superbiant, exterius tamen in verbis humilitatem per simulationem sectantur. Qvero vulpium demolitio timeatur, manifestatur cum dicitur: Nam vinea nostra floruit. rsationem perduxit. Quibus timendum est, ne ab haereticis depraventur, quia dum q
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩ enĩ seculariũ homuiũ ꝯsortia diligunt. qͥ se consiliis principũ
libent᷑ in gert̾. qui secretoꝵ conscii fiunt. &. int̾nuntii. curiales
posst̾ appellari: Consilia principũ ꝑuersa si seias &. int̾nuntiꝰ
is. timeo ne consentias. Ordo claustri . &. ordo curiȩ diu̾s¬
Ibi fedes in insidiis cũ diuitibꝰ. in occultis. ut int̾ficias innocen
tibꝰ ñ uitroibo. Ibi insidiaris ut rapias pauperẽ. rapere pauperẽ
dũ attrait eũ: hic dicis. odiui eccłiam malignantiũ & cũ inpiis
ñ sedebo. Ibi dertera tua repleta ẽ muneribꝰ. hic lauas int̾ uino-¬
centes manus tuas. lbi pauperũ res uiolent̾ auferunt᷑. Hie a prin-¬
cipibꝰ. sponte offeruitt᷑. Ibi laudat᷑ peccator indesideriis anune
suȩ & iniquus benedicit᷑: hic aut̃ iuste benedicit᷑. Si uis gͥ mona¬

Expanded text:
Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri et ordo curiae diia sedes in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentua gerentibus non introibo . Ibi insidiaris ut rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a principibus sponte offeruntur. Ibi laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur ; hic autem Dominus benedicit
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃t̃. Quȩ qͣndu in hac uita st̃. et̾nũ tab̾naoułu ingredi neqͣqͣm
posst̃. S tm̃ ad hostiũ tab̾tiaculi mulieres exeubant: qr scę
anime &iã cũ infirmitate adhuc carnis grauant᷑. amoretm̃
contuuo in gressũ introitꝰ et̾ni obseruant. Moyses gͦ labrũ¬
eneũ sacerdotibꝰ. de speculis mulierũ fecit. qr lex di lauacrũ

Expanded text:
t: quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus d
Abbreviated transcription (Latin):
ingredi qr lex dĩ priꝰ nos lauari ꝑ conpunctionẽ p̾cipit. ut nr̃a
imundicia ad penetiundã secretoꝵ dĩ mundiciã ñ sit indig¬
na. Qd̃ bene labrũ de speculis mulierũ ꝑhibet factũ: quȩ
ad tab̾naculi hostiũ uidesinent̃ excubant. Specula qͥppe¬
st̃ mulierũ p̾cepta di in quibꝰ. se seẽ animȩ sẽꝑ aspieiuint.¬
& si que in eis st̃ feditatis macule dep̾bendt. cogitationũ ucia

Expanded text:
rius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum, quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubant. Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei in quibus sanctae animae semper se aspiciunt, et quae in eis sunt foedita
Abbreviated transcription (Latin):
duuna grã uob̃ eollatas gaudetis. ut animã ꝯtẽplationi meȩ intentã ñ inqͥ¬
Suerbũ sponsi amplectit᷑ &. dicit. Uax dilecti mei. Ac si diceret. hanc uo¬
cẽ dilecti mei sponsi recognosco. hanc ab eiꝰ ore sẽꝑ audire desidero. qr
in hoc uid eo qͣntũ diligat. cũ me ab ampleribꝰ. eiꝰ desi derabilibꝰ inpe¬
xp̃i referri. qͥ ueniens qͦsdã saltus dedit .i. de celo in uterũ uirginis. de
utero uirginis in p̾sepe. de p̃sepi ad baptismũ. de baptismo aderueẽ.
de eruce adsepulcrũ. de fepulcro ad cełu. Huic & psalmista. Erultauit

Expanded text:
divina gratia vobis collatas gaudetis; ut animam contemplationi meae deditam non inquiverbum sponsi amplectitur et dicit: Vox dilecti mei: ecce iste vencem dilecti mei sponsi esse recognosco, hanc ab ejus ore semper audire desidero, quia in hoc video quantum me diligat, cum me ab amplexibus ejus desiderabilibus impeChristi referri, qui veniens quosdam saltus dedit: quia de coelo venit in uterum Virginis, de utero Virginis in praesepe, de praesepi in baptismum, de baptismo in crucem, de cruce ad sepulcrum, de sepulcro ad coelum; hinc Psalmista: Exsultavit
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt᷑ adũ sꝰ manꝰ inpatient᷑ extensas. ꝓ solutis & remisis
p̃bent᷑ clauis confirȩ.ꝓhis quȩ eiecert̃ adam p̃bent᷑ manꝰ
que orbẽ terrȩ conplectant᷑ ereuocent. ꝓ humilitate
erattatio. ꝓsuaui eꝑ nicioso gustu suscipit᷑ fellis gustus. mons
ꝓmorte mutat᷑. tenebre ꝓtenebris. sepultura ꝓfepultura.
resurrectio ꝓ resurrectione. Hec om̃ia. cum dĩ ÷ erga nos

Expanded text:
sas: pro solutis et remissis praebentur clauis confixae, pro his quae eiecerunt Adam praebentur manus quae orbem terrae conplectantur et reuocent. pro humilitate exaltatio, pro suaui et pernicioso gustu suscipitur fellis gustus et mors pro morte mutatur, tenebrae pro tenebris, sepultura pro sepultura, resurrectio pro resurrectione. haec omnia cura quaedam erga nos
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑximo ẽ. minutas ac tenues uoces format. qr nimirũ
qui recte p̾dicat. obscuris ad huc cordib aꝑte clamans.
nichil de occultis misterusdicat. ut tunc subtiliora
queq de celestib audiant cuͣ luci ueritatis appropin¬
caritatis studio retor quemur. ut p̃dicator qͥsq
plus actib ꝙͣ. uoeib insonet. & bene uiuendo uestigia
cie in locutione sua dns assumit. cũ iã edere oantus pa¬
rat. prius alaf excutit. ⁊ semet ipsum feriens uigilantio¬
rẽ reddit. qui a nimirũ necesse ẽ ut hi qͥ uerba scẽ predica¬
ionis mouent. pͥus studio bone actionis eiugilent. ne u
semet ipsis torpentes oꝑe. alios exeitent uoce. prius se ꝑ
sublimia facta exeutiant. tune ad bene uiuendu alios
follicitos reddant. Prius cõgitationũ alis semet ipsos feri¬
demũ alioꝵ uitã loquendo conponant. Prius puniri ꝓpria

Expanded text:
in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropincharitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia cie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feridemum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria
Abbreviated transcription (Latin):
dus uerbi. ne cũ angusto cordi in capabile aliquid tri¬
buit᷑. extra fim datur. hine paulꝰ ait. Non potui uobis
lo qui quasi spiritalib s quasi carnalib tan quam
paruulis in xp̃o lae uobis potũ dedi ñ escam. hinc moy¬
ses a secreto di exiens coruscantẽ conĩ popło ficiem ue¬
lat. quia minioũ turbis claritatis in time archana non
pͣcium reddat. quia ad alta seientie fluenta ꝑueniens:
eũ hee apud bruta audientiũ eorda ñ contegit. penere¬
us addicit᷑ si ꝑuerba eiꝰ in seandalum siue munda seu¬
mens inmunda capiat᷑. hinc ad beatũ ⁊obdicit᷑ Qisdedit
gallo in tellegentiã: Predicator & enĩ sc̃s dũ caligoso
hoc elamat m tẽpore. quasi gallus cantat in noete cum
dicit. hora ẽ iam nos de sumnoꝰ surgere. Uͦ rursus. Cuigi¬
late uisti & nolite peccare. ballus enĩ pfundiorib horiᷤᷤ
ctis altos edere cantꝰ solet. Cũ uͦ matutinũ iã tempu

Expanded text:
dus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tridus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in temponos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus
Abbreviated transcription (Latin):
corde consonã modulationẽ reddunt. qͥa uno qͥde
plectro. s ñ uno inpulsu feruit᷑. Unde et doctor
exuna doctrina non una eademq erortatione tan¬
gere corda audiencium debet. Alit̃ namque uiri.
alit̃ ammonende sunt femine. Alit̃ uiuenes. aliter
senes.: Aut̃ in opes. alit̾ locupletes. Aitt̾ leti. alit̾
tristes.: Aut̾ sub diti. alit̃ p̾lati. Aut̃ serui. alit̾
dñi.: Alit̾ huiꝰ mundi sapientes ał ebetes Et reliqͣ¬
ci en uror uero p̃dicatori ẽ. ut auditoris sui a¬
nimũ ultra uires nͥ trahat. ne ut ita dicã dũ
plusquam ualet. tendit᷑ mentis corda rũpatur.
llta & enĩ queq debent multis audientib contegi.
Gurc paucis aperiri. Hinc namq ꝑ semetipsã uerita
dicit. Qͥ sputas ẽ fidelis dispensator⁊ prudens. que̾
constituit dns suꝑ famili.ĩ suã. ut det illis in tẽpore¬
tritici mensurã. ᷤ ꝑ mensinã qͥppe tritici. expͥmit᷑ mo¬

Expanded text:
chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. « Habemus et aliter admonendae sunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus tritici mensuram? Per mensuram quippe tritici exprimitur mo
Abbreviated transcription (Latin):
yia ioitur aralis esse debeat pastor ostendimꝰ nun
qualit̃ doceat demonstremus. Ut enĩ longe ante noᷤ
euerende memorie GReGORIys nacan tenus erdoe¬
it. ñ una eadẽ que cunctis exortatio congruit. quia nec¬
eunctos par moꝵ qualitas astringit. Sepe namq aliis
officrunt. que aliis ꝓsunt. quia & plerumq herbe que
hec animalia nutrͣiunt. alia occidunt. Et lenissibiluᷤᷤ
acquosmitigat. catulos instigat. Et medicam̃tũ qđ hune
morbum inminuit. alteri uires iungit. Et panis qͥ uitã
fortium roborat. paruuloꝵ necat. Pro qualitate igit᷑
audientium formari debet sermo doctoꝵ. ut ad sua sin¬
gulis congruat.. tam a cõmunis edificationis artẽ i¬
ꝙͣ recedat. Quid enĩ sunt intende mentes auditoꝵ. ni¬
si ut ita direrim qued̃a in eythara tensiones tracte cor¬
darum. quas tangendi artifer ut ñ sibi met ipsi dis¬
simile canticũ faciat. dissimilter pulsat. & id cireo

Expanded text:
ia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc ia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis excunctos par morum qualitas astringit; saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt, quia et plerumque herbae, quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibulus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
re. Unde ipsum quoq episcopatus officiũ bonĩ oꝑis
exp̃ssione desintur cũ dicit᷑. Si qͥs episcopatũ deside¬
rat. bonu opus desiderat. Ipse ergo sibi testis ẽ. quia
episcopatũ non appetit. qui ñ ꝑ hunc beni oꝑismini¬
sernim s honoris gloriam querit. Sacrum qͥppe
officiuꝰ ñ solum non diligit omnino sed neseit qui ad
culmen regiminis anhelans in occulta cogitationis
meditatione. ceteroꝵ subiectione pascrtum. laude
ppria letat᷑ ad honorẽ eo el euat. rerũ habundan¬
tia affluentium exultat: Mundi ergo lucrũ querit᷑
sub euis honoris spete. quo mudi destrui luera deb¬
erunt. Cumq mens humilitatis culmen armpere.
adelationẽ. eogitat. qđ foras appetit intus inmuta
Sollerter ergo se qͥsq metiat᷑. ne locũ regiminis ad si¬
mere audeat. si ad huc in se uitium.dampnabilit᷑
regnat. ne hisquem crimen. de prauat ꝓprium. in¬
tercessor fieri appetat. proculpis alioꝵ. De Ristorȩ¬

Expanded text:
us officium boni operis expressione definitur, cum dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor eletium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutaSolerter ergo se quisque metiatur ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum. Hinc e