comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Demq quid mirũ si cruci suauitatẽ dedit qui dedit et igm
carificoe: iudicem subsannaret. Quid nos ad ista dicem
fratros. quod nõ sapit etiã nobis que pro xp̃o est tribulatio
nec guisfanius et nos manna absconditũ  uit emim bictus
esset oim̃modo dra bolus: nec haberet penitus qd iuu fẽitt
babet quuspe nequissimue ille lag̃os. habet et iacilla ntpote
alldissimus benator hominũ. solus sitiens sanguinẽ amo¬
marũ edlios telis appetit in alitiose ciiuslibet sugt esticono
et in ers bulnerat in ultes quorũ temus est pntientia ellio
telis appetit maliciose cuiuslibet suggestionrs et in ers bulne¬
rat multos quorũ tenius ẽ pacientia. Alios uoluptatib irretire
laborat et in his cõdudit multitudinẽ copiosam. eorũ qͥ in t̾ra
repunt aut uolitãtiuxta eã. Sit ergo gaudiũ in tribulatiõe
et iã nõ habet malignus unde illiciat. nõ habet unde deitiat.

Expanded text:
Denique quid mirum si cruci suavitatem dedit, qui dedit et igniDenique quid mirum si cruci suavitatem dedit, qui dedit et ignicarnifices, judicem subsanneret? Quid nos ad ista dicemus, fratres? Cur non sapit etiam nobis, quae pro Christo est tribulatio, nec gustamus et nos manna istud absconditum? Sic enim victus esset omnino diabolus, nec haberet penitus quod afferret Habet quippe nequissimus ille laqueos, habet et jacula, utpote callidissimus venator hominum, solum sitiens sanguinem animarum. Alios telis appetit malitiosae cujuslibet suggestionis; et in eis vulnerat multos, quorum tenuis est patientia. Altelis appetit malitiosae cujuslibet suggestionis; et in eis vulnerat multos, quorum tenuis est patientia. Alios voluptatibus irretire laborat; et in his certe includit multitudinem copiosam eorum qui in terra repunt, aut volitant juxta eam. Sit ergo gaudium in tribulatione; et jam non habet malignus unde illiciat, non habet unde dejiciat:
Abbreviated transcription (Latin):
lapide precioso. Ueruntamen dum cõgratulamur ei. quod dui
desideite crucis fru merea tur amplexu: mirum ualde est si¬
non ip̃m euis miram gaudiũ. cui cõgratulamur. dum
enim noctis huiꝰ uigilias celebrantes in uerbis cante exul¬
tationrs cantando delectarenur. putas nõ fuit in nobrs qͥ
secũ cogitaret et diceret: quid sibi uoluit hoc aut unde tã noua
leticia: Certe et crux pretiosa est: et crux amari potest. ⁊ crux
habet exultationẽ. Ita est fresmei en fuerit qui colligat
semper lugnũ crucis uitã germinat frrictificat iocunditatẽ
oleum leticie stillat: balsamũ sudat spualiũ carismatĩ Ron
salutifera est. Alioquin quomodo dñcam occuparet terram:
Illam dico pretiosissimã glebã. cui dauoꝵ ẽinfira radicib
Ei non esset hec p̃tiosior cunctis fructuosior umuerfis mĩꝙ̃
alo plantaiet i orto. nec illã perniteret᷑ unneã octupare

Expanded text:
lapide pretioso. Verumtamen dum congratulamur ei, quod diu lapide pretioso. Verumtamen dum congratulamur ei, quod diu desideratae crucis frui mereatur amplexu, mirum valde est, sinon ipsum ejus miramur gaudium, cui congratulamur. 2. Dum enim noctis hujus vigilias celebrantes, in verbis tantae exsultationis cantando delectaremur, putas, non fuit in nobis, qui secum cogitaret et diceret: Quid sibi vult hoc? aut unde tam nova laetitia? Certe et crux pretiosa est, et crux amari potest, et crux habet exsultationem? Ita est, fratres mei. Si fuerit qui colligat, semper lignum crucis vitam germinat, fructificat jucunditatem, oleum laetitiae stillat, balsamum sudat spiritualium charismatum. Non salutifera est: alioquin quomodo Dominicam occuparet terram? Illam dico pretiosissimam glebam, cui clavorum est infixa radicibus. Si non esset haec pretiosior cunctis, fructuosior universis; nunquam illo plantaretur in horto, nec illam permitteretur vineam occupare.
Abbreviated transcription (Latin):
Elebrantes hodie gloriosum sct̃i andree triumphũ.
in uertis gracie que procedebant de ore eius. exulta¬
iumus et delectati sumus. Neqz enim locus poterat
esse tristicie: ubi cam uehementer letabatur et ip̃e. Nemo ex
uobis compassus est sic patienti: nemo ausus est plangere
exultantẽ. Alioquin et nobis ip̃e nõ incõgiue dicere poterat: qd
saluator crucẽ bauilãs. sequentib se et lugentib ait. filie ihr lm.
nolite flere suꝑme. ẜ super uos ipãs flete Deniq cum diteret
ipe beatus andreas ad crucẽ. populus qui sctm̃ et iustũ dolebat
ĩuiste dampnari. ꝓhibere uoluit ne pumret᷑. ẜ magis ip̃e instã¬
tissima prece ꝓhibuit eos. ne non coronaret᷑ inimo ne nõ patere¬
Quid emm dicit illi amate sue: Per ce iniquit me recipiat qui
perte me redemit. Ergto si diliginius eũ congaudemus ei: non
solum quia coronatus. s et quia cruasixus: quia desiderium
amme eius tribuit ei dñs: et posuit in capite eurs coroncon de

Expanded text:
riosum beati. Andreae triumphum, in verbis gratiae, quae procedebant de ore ejus exsultavimus et delectati sumus. Neque enim locus poterat esse tristitiae, ubi tam vehementer laetabatur et ipse. Nemo ex nobis compassus est sic patienti; nemo ausus est plangere exsultantem. Alioquin et nobis ipse non incongrue dicere poterat, quod Salvator crucem bajulans sequentibus se et lugentibus ait: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete . Denique cum duceretur ipse beatus Andreas ad crucem, populus qui sanctum et justum dolebat injuste damnari, prohibere voluit ne puniretur: sed magis ipse instantissima prece prohibuit eos, ne non coronaretur, imo ne non patereQuid enim dicit illi amatae suae? « Per te, » inquit, « me recipiat, qui per te me redemit. » Ergo si diligimus eum, congaudemus ei, non solum quia coronatus, sed et quia crucifixus: quia desiderium animae ejus tribuit ei Dominus, et posuit in capite ejus coronam de
Abbreviated transcription (Latin):
quã ad nichilũ eẽ redactan. Quid modo necesse ẽ singulas
eus miserias numerare. quã sic onerata pctis. offusa tene¬
bris. irretita illecebris. pruriens cõcupiscentus. obnoxia passio¬
nbus. impleca illusionibus: prona semꝑin malũ. in uiciũ oẽ
ꝓluus. postremo totuis cõfusionis et ignominie plena.
Nimirũ si ip̃e quoq usticie nrẽ. omẽs ad lumẽ ueritatis
inspecte. uelut pannius mẽstruate ĩueniunt᷑. imusticie dem¬
ceps quales reputabunt᷑. Si lumẽ quod in nobis ẽ tenebre
umuersa et sine dissimulatiõe nestiget et iudicet sme accep¬
tione persone attestari per onnã aplice ueritati: et liber procla¬
mare. qui se putat aliquid ẽẽ cmi nichil sit. ip̃e se seduicit Qd
est homo quia magnificas eũ ait fidelis et deuota confessio.

Expanded text:
quam ad nihilum esse redactam. Quid modo necesse est singulas quam ad nihilum esse redactam. Quid modo necesse est singulas ejus miserias numerare, quam sit onerata peccatis, offusa tenebris, irretita illecebris, pruriens concupiscentiis, obnoxia passionibus, impleta illusionibus, prona semper ad malum, in vitium omne proclivis, postremo totius confusionis et ignominiae plena? Nimirum si ipsae quoque justitiae nostrae omnes, ad lumen veritatis inspectae, velut pannus menstruatae inveniuntur ; injustitiae deinceps quales reputabuntur? Si lumen quod in nobis est tenebrae enius  alias, melius universa et sine dissimulatione vestiget, et judicet sine acceptione personae, attestari per omnia apostolicae veritati, et libere proclamare: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Quid est homo, quia magnificas eum? ait fidelis et
Abbreviated transcription (Latin):
pariuili. Non sum homo profundi sensus: nec possum uobis qd̾
nõ gustauerim eructare. Dicã tamẽ qd̾ interdũ in me sentiam
actitari: ut si quis forte sibi utile iudicauerit imitet᷑. Quia
enim olim michi persuasũ ẽ. ut miserear anime mee. placitu¬
rus exide deo meo. frequenter de ea cogito: utinã autẽ magis
minꝰ si tamẽ minꝰ et nõ magis mĩme diligerẽ eã. Quomodo eĩ
amat quis cuius mortẽ amat. Quod si ut uerũ ẽ et indribi¬
tabile. mors amme imquitas est. ab solutã perinde liquet esse
sententiã. qd̾ iniquitatẽ qui diligit odit ammã suã. Qderam
ergo eã. et odissem adhuc insi hoc michi quodcũq amoris eius
miciũ is qui prior eam dilexerat. contulisset ipũis promide be¬
neficio nõnũꝙͣ de ea cogitans. uideor michi mea fateor uelut
duo quedã contraria mueire. En ipam prout in se est et ex se
uixta rei ueritatẽ intueor: nichil de ea uerius. sencire possum.

Expanded text:
parvuli . Non sum homo profundi sensus, nec possum vobis quod parvuli . Non sum homo profundi sensus, nec possum vobis quod non gustaverim eructare. Dicam tamen quid interdum in me sentiam actitari, ut si quis forte sibi utile judicaverit, imitetur. Quia enim olim persuasum est mihi ut miserear animae meae, placiturus exinde Deo meo , frequenter de ea recogito: utinam autem semel,minus si tamen minus, et non magis minime diligerem eam. Quomodo enim amat quis, cujus mortem amat? Quod si, ut verum est et indubitabile, mors animae iniquitas est, absolutam proinde liquet esse sententiam, quod iniquitatem qui diligit, odit animam suam . Oderam ergo eam, et odissem adhuc, nisi hoc mihi quodcunque amoris ejus initium is qui prior eam dilexerat contulisset. 3. Ipsius proinde beneficio nonnunquam de ea cogitans, videor mihi in ea, fateor, velut duo quaedam contraria invenire. Si ipsam, prout in se est et ex se, juxta rei veritatem intueor, nihil de ea verius sentire possum,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq et domus ip̃a nichilominꝰ sit. Neqr id mirũ: presertum
cũ similicer unuis sic qui se ei et sponsum dignat᷑ et regemiet
deũ. et patrẽ familias exhibere. Necdũ tamẽ uobis arbitror sa¬
tifsactũ: donec eiuudentius q̃ domus huiꝰ pacrisfamilias. qd̾
hoc dei templũ. que ciuitas regis istius. que nã demq huius
tam gloriosi sponsi sponsa dici et esse meruerit audiatis. At eigo
suꝑ hoc quidẽ nõ parũ uereor loqui quid sentiã ne quẽ urm qd̾
absit aut minus fideliter auc minꝰ huilicer audire contingat. ne
quis forsitan ab hoc auditorio aut elatus pre magnitudiẽ glorie.¬
aut mcredulus exeat. pre pusillamnitate spũs sui. Opto enim
cupio. ut et paruulos et magnos. mimo ut plus miremĩ et
Neq enim sme magno animo. bona illa tã magna capere aut
celorũ regnũ intrare: insi cõuersi fueritis. et efficiamim sicũt

Expanded text:
quoque, et domus nihilominus sit. Neque id mirum, praesertim quoque, et domus nihilominus sit. Neque id mirum, praesertim cum similiter unus sit, qui se ei et sponsum dignatur, et regem, et Deum, et patremfamilias exhibere. Necdum tamen vobis arbitror satisfactum, donec evidentius quae domus hujus patrisfamilias, quod hoc templum Dei, quae civitas regis istius, quaenam denique hujus tam gloriosi sponsi sponsa dici et esse meruerit, addiscatis  alias audiatis. At ego super hoc quidem non parum vereor loqui quid sentiam, ne quem vestrum, quod absit! aut minus fideliter, aut minus humiliter audire contingat: ne quis forsitan ab hoc auditorio aut elatus prae magnitudine gloriaut incredulus exeat prae pusillanimitate spiritus sui. Opto enim cupio ut et parvulos et magnos, imo, ut plus miremini, et Neque enim sine magno animo bona illa tam magna capere, aut coelorum regnum intrare, nisi conversi fueritis et efficiamini sicut
Abbreviated transcription (Latin):
forte non ita. Quotiens enim apłi. seu martiris uel cõfessoris
alicuius memoria celebrat᷑ haud difficile ẽ dicere auus: ut¬
puta beati pecri. stephami gloriosi. aut sancti patris nr̃i bene
Nec modo nõnulla. s nõ parua. Et si iã nultis audire: festuui¬
tas est. domus dñ. templi dei. ciuitatis regis eterni. sponse xp̃ĩ.
Nemo sane ambigit sctam̃ eẽ sponsãsctĩ sctõꝵ: et omĩ celebritatiᷤᷤ
honore dignissimã. an uero domũ dei sctam̃ ẽẽ quis dubitet.
de qua dr domũ tuã decet sanctitudo. Sic et setmñ est templũ
eurs. mirabue in equitate. s ec auitatẽ sctam iohes sẽse uidisse
testatur. Uidi ĩquit ciuitatẽ sctam̃ ihrłm nouã descendentem
de celo. a deo paratã tanꝙͣ sponsã ornacã iuiro suo. In quibus
sane uerbis aperire cepit iã. quod adhuc fateor dissimulare
uolebam. Dico autẽ quod eadem sponsa q̃ ciuitas. ẜ et tẽplũ¬

Expanded text:
forte jam non ita. Quoties enim apostoli, seu martyris, vel confessoris forte jam non ita. Quoties enim apostoli, seu martyris, vel confessoris alicujus memoria celebratur, haud difficile est dicere cujus, utputa sancti Petri, et Stephani gloriosi, aut sancti Patris nostri BenNec modo nonnulla, sed non parva. Et si jam vultis audire, festivitas est domus Domini, templi Dei, civitatis regis aeterni, sponsae Christi. Nemo sane ambigit sanctam esse sponsam Sancti sanctorum, et omni celebritatis honore dignissimam. An vero domum Dei sanctam esse quis dubitet, de qua legitur: Domum tuam decet sanctitudo? Sic et sanctum est templum ejus, mirabile in aequitate : sed et civitatem sanctam Joannes sese vidisse testatur: de coelo a Deo, paratam tanquam sponsam, ornatam viro suo . In quibus sane verbis aperire jam coepi quod adhuc, fateor, dissimulare volebam. Dico autem quod eadem sponsa, quae civitas est
Abbreviated transcription (Latin):
non licet. Iam uero ne ip̃ius quidẽ uereri necesse ẽ aut habere
suspectã glorie promissionẽ. feliciter tunc et fiducialit̾ hauries
gloriam: a cuius interim appecitu. cãtis cõminacioib dec̾reris
Erit enimi tuc̃ unicuiq laus a deo. secura certe et sempiterna
sinis pariter et discrimmuirs expers. et ut scriptum est iocunda
decoraq laudatio. Eya gͦ frẽs. iuriliter interim in tabernadis
militemus. ut suauiter deinde in atruis quiescamꝰ. ut noiussime
in domo sublumter gloriemur:. cũ momẽtaneũ hoc et leue tribu¬
lationis nr̃e. supra modũ in sublime eternũ pondus glorie oꝑab.
ĩ nobit cũ ĩ dnõ laudatim᷑ tota die. ĩ ueritate utiq. nõ in uanitate¬
Item in dedicatiõe ecclie de gemina consideratiõe sui
tiam hodie frr̃ solemintatẽ aginus et p̃cdarã: atq d¬
quidẽ facile dixerim: s si ꝑgitis querere cuius sct̃i. illud iam¬

Expanded text:
non licet. Jam vero ne ipsius quidem vereri necesse est, aut habere non licet. Jam vero ne ipsius quidem vereri necesse est, aut habere suspectam gloriae promissionem: feliciter tunc et fiducialiter hauries gloriam, a cujus interim appetitu tantis comminationibus deterreris. Erit enim tunc unicuique laus a Deo, secura certe et sempiterna, finis pariter et discriminis expers; et, ut scriptum est: Jucunda, decoraque laudatio . Eia ergo, fratres, viriliter interim in tabernaculis militemus, ut suaviter deinde in atriis requiescamus, ut novissime in domo sublimiter gloriemur, cum momentaneum hoc et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublime, aeternum nobis, cum in Domino laudabimur tota die, in veritate utique, non in vanitate. SERMO V. De gemina consideratione sui. 1. Etiam hodie, fratres, solemnitatem agimus, et praeclaram. Atque iquidem facile dixerim: sed si pergitis quaerere cujus sancti, illud
Abbreviated transcription (Latin):
hie qui diligunt eũ Ne ergo audire ũcłrs o homo quod auris
hominis nõ audiuit. nec ab homine q̃ras qd humanus nec
oculus uidet nec animꝰ capit. Ne tamen hic penitꝰ taceamus.
nram hanc patriã a longe salutãtes. triplicẽ quandã odorari
uidemur. potentie salicet et magnificentie et glorie iepromis¬
sionem. Siquidẽ homo erat: et filius captiuitatis huius. qui
dicebat. Introibo in potentias dnĩ. Ceterum nos scire possumꝰ
quid sit infirmitate carere. tanꝙͣ infirmitate arcundati: quid
uero sit uirtute in du. et potentiã introire. nec modo potentiã.
s et multã potentiã forte et omĩpotentiã: interim sare non
possumus. Clamat etiã testis fidelis: quia quos iustificauit.
ilos et magnificabit At magnificenciã eã p̾sertim quã pro¬
cedere deceat a magnitudine. ciuus nec fims nec numerus
est. utinã nr̃e interim exiguitati liceat ex pectare. Nam estimare

Expanded text:
diligentibus se! Ne ergo audire velis, o homo, quod auris diligentibus se! Ne ergo audire velis, o homo, quod auris hominis non audivit; nec ab homine quaeras quod humanus nec oculus videt, nec animus capit. Ne tamen hinc penitus taceamus, nostram hanc patriam a longe salutantes, triplicem quamdam odorari videmur, potentiae scilicet, et magnificentiae, et gloriae repromissionem. Siquidem homo erat, et filius captivitatis hujus, qui dicebat: Introibo in potentias Domini . Caeterum nos scire possumus quid sit infirmitate carere, tanquam infirmitate circumdati: quid vero sit virtute indui, et potentiam introire, nec modo potentiam, sed et multam potentiam, forte et omnipotentiam, interim scire non possumus. Clamat etiam testis fidelis, quia quos justificavit, illos et magnificavit . At magnificentiam, eam praesertim quam procedere deceat a magnitudine, cujus nec finis, nec numerus est, utinam nostrae interim exiguitati liceat exspectare; nam aestimare
Abbreviated transcription (Latin):
labores indicere cõsueuit. Ipẽ seorsum a curis fatiet. et ab omi
sollicitudine sequestrabit. qui modo cõsilia ponit in anima: et
sollicitã facit erga multa turbari. Ipẽ iam parta uictoria in
pacem idip̃m suauiter dormire prestabit. qui dum adhuc leo
rugiens fremit. et ad iuigilias excitat. et acangit ad pugnã
Uerum in his ut supra tetigimus liberatio magis a malo q̃
bom numeratio ẽ. insi qd dura nos nr nrẽ necessitatis expe¬
rientia cogit. absentiã mali bom cumlos estimare: quẽadmodũ
cõscientia grauior niniunitacẽ c̾minũ. plenicudinẽ reputat
sanctitatis. hinic aduertere ẽ ꝙͣ longe aginiꝰ a sũmo beno. qu
carere culpa iusticiã carece imseria beatitudinẽ iudicamus.
absit autẽ ut calẽ quis pucet ubertatẽ. donus illius et tor¬
rentẽ uoluptatis: et si qua sũt alia q̃ nec oculus iudit. nec
auris au diuit nec in cor homr̃s ascendit: que prepauit deus

Expanded text:
labores indicere consuevit. Ipse seorsum a curis faciet, et ab omni labores indicere consuevit. Ipse seorsum a curis faciet, et ab omni sollicitudine sequestrabit, qui modo consilia ponit in anima sua, et sollicitam facit erga multa turbari. Ipse jam parta victoria in pace in idipsum suaviter dormire praestabit, qui, dum adhuc leo rugiens fremit, et ad vigilias excitat, et accingit ad pugnam. Verum in his, ut supra tetigimus, liberatio magis a malo, quam boni muneratio est: nisi quod dura nos nostrae necessitatis experientia cogit, absentiam mali, boni cumulos aestimare; quemadmodum conscientia graviorum immunitatem criminum, plenitudinem reputat sanctitatis. Hinc advertere est quam longe agimus a summo bono, qui carere culpa, justitiam, carere miseria, beatitudinem judicamus. 6. Absit autem ut talem quis putet ubertatem domus 1078 illius, et torrentem voluptatis, et si qua sunt alia quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
incellige. et corporalia quoq diuinorũ exercitia mandatoꝵ.
At qm̃ hec insi simplex fuit oculus. simplicia esse nõ possũt.
ne cessario pietas icentiõrs. et puritars cordis crigit᷑. ne uł
honoris ambitꝰ uel laudis subripiat appetitus: s solus ille
deside̾tur. qui solus desideriũ replet: et ad prii fontis origniẽ
omĩs quã accepimus grã reuertat᷑ Memẽto tamẽ solã ex oĩb̃
ꝑseuerantiã coronari: nec eam facile posse niter tot disc̾mina
uendicari: insi mulciplicẽ obtineas in tã multiplici colluctatõe
uirtutẽ ħ in tabernaclis. Porro in atriis q̃ post molestos con¬
flictus amena iocunditate fouendos exapiũt exeuntes. iam
diuitie spir̃s erogant᷑ requies a laborib. securitas a sollicitudi¬
mbus. pax ab hostibus. Ipe enim amodo iã dicit sp̃s. ut requies¬
cant a laboribz suis.: qui tanto feruore ociũ hactenus interdic̾e

Expanded text:
intellige, et corporalia quaeque divinorum exercitia mandatorum. intellige, et corporalia quaeque divinorum exercitia mandatorum. Et quoniam haec, nisi simplex fuerit oculus, simplicia esse non possunt, necessario pietas intentionis et puritas cordis exigitur, ne vel honoris ambitus, vel laudis subrepat appetitus: sed solus ille desideretur qui solus desiderium replet, et ad proprii fontis originem omnis quam accepimus gratia revertatur. Memento tamen solam ex omnibus perseverantiam coronari, nec eam facile posse inter tot discrimina vindicari, nisi multiplicem obtineas in tam multiplici colluctatione virtutem. Haec in tabernaculis. 5. Porro in atriis, quae post molestos conflictus amoena jucunditate fovendos excipiunt exeuntes, jam divitiae spiritus erogantur, requies a laboribus, securitas a sollicitudinibus, pax ab hostibus. Ipse enim amodo jam dicit Spiritus ut requiescant a laboribus suis, qui tanto fervore otium hactenus interdicere,
Abbreviated transcription (Latin):
atriis dm̃i. Ueruũ mulcomagis beati qui habitat in domo tua
dne. in secula seculorũ laudabunt te. Siquidẽ gloriosa dicta
sunt de te domus dei. In cabernaculis enim gemitꝰ penitẽtie.
in atriis gustus leticie: in te satietas glorie. hec qͥdem ĩfrina
domus orois. media expectatiõis: tu grãrum actionis et
laudis. Ffelix proide qui hic declmnauerit a malo quod ẽ cul¬
pa et fecerit bonũ. ut illic a malo quod pena ẽ liberet᷑. in te
recipiat bonũ. hic iinirũ p̾micie spũs illic diuitie. in te ple¬
incudo. ubi bona illa mẽsura cõferta et coagitata et supesfiu¬
ens decurin sinus ur̃õs. hic demq sũc sctĩ. illic securi: in
te beati. he siguidẽ primitie spũs. q̃ mulitantib intermi pre¬
rogant᷑ sanctitas in conuersaciõe. pietas in intentiõe. iurtꝰ
in colluctatiõe. In sanctitate conuersator̃s penitentiae fruetꝰ

Expanded text:
atria Domini. Verum multo magis: Beati qui habitant in domo tua, atria Domini. Verum multo magis: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te . Siquidem gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. In tabernaculis enim gemitus est poenitentiae, in atriis gustus laetitiae, in te satietas gloriae. Haec quidem est infima domus orationis, media exspectationis, tu gratiarum actionis et laudis. Felix proinde qui hic declinaverit a malo, quod est culpa, et fecerit bonum: ut illic a malo, quod est poena, liberetur, et in te recipiat bonum. Hic nimirum primitiae spiritus, illic divitiae, in te plenitudo: ubi bona illa mensura, conferta, et coagitata, et supereffluens detur in sinus nostros. Hic denique fiunt sancti, illic securi, in te beati. Hae siquidem primitiae spiritus, quae militantibus interim praerogantur: sanctitas in conversatione, pietas in intentione, virtus in colluctatione. In sanctitate conversationis, poenitentiae fructus
Abbreviated transcription (Latin):
reseruaiumꝰ uocẽ. dum q̃rimus sctõs. quorũ sanctimomie cõgnitu¬
lamur deuotiõe solemin. licet eni parietes hos et dici sanctoᷤ
et esẜ satiat consecratio eporum. frequẽtatio scripturarũ. istã¬
tia orõnũ. reliquie sctõrum. iusitatio angelorũ. mĩme tamen eorũ
sanctitas propter secredenda ẽ honorari: quos nec propter se cͥtũ
est sanctrificari. Quimĩno sancta est prepter corpora domꝰ corꝑa¬
propter annmas. amine prepter spm̃ inhabitantẽ. Neq huis
dubitet quis cũ iuisibilis eurs grẽ. iusibile nobis signũ fiat
in bonũ. Dico autẽ et in eo qd̾ et ip̃i instar illiuis enuãgelici pa¬
ralitici surgitis. quod corporeũ hoc grabatũ quo iacebatis lã¬
guidi tam facile tollitis. quod demq ambulatis in domum
domũ dñi ibimus. O admiabilis domus. et dilectis caberna¬
culis et atrus concupiscibilibus p̃ferenda. Quã dilecta ta¬
bernacula tua dnẽ nututũ: cõcupiscit et deficit aĩa mea in

Expanded text:
servavimus vocem, dum quaereremus sanctos, quorum sanctimonia congratulamur devotione solemni. Licet enim parietes hos et dici sanctos et esse faciat consecratio episcoporum, frequentatio Scripturarum, instantia orationum, reliquiae sanctorum, visitatio angelorum, minime tamen eorum sanctitas propter se credenda est honorari, quos nec propter se certum est sanctificari. Quinimo sancta sunt propter corpora domus, corppropter animas, animae propter Spiritum inhabitantem. Neque hinc dubitet quis, cum invisibilis ejus gratiae visibile nobis signum fiat in bonum. Dico autem in eo quod et ipsi instar illius evangelici paralytici surgitis; quod corporeum hoc grabatum, in quo jacebatis languidi, tam facile tollitis; quod denique ambulatis in domum : In domum Domini ibimus . O admirabilis domus, et dilectis tabernaculis, et atriis concupiscibilibus praeferenda! Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in
Abbreviated transcription (Latin):
tam pronos ad lenitatẽ ad risũ et ad scurrilia uerba tam faciles
uideo. ut pertimescã ualde ne forte plusꝙ̃ expediat diune
miscdie sint ĩiuemores: et ingrati tã multis beneficirs suis:
aut quẽ penitet adhesisse deo. et contra morẽ. etiã contra ratoẽm
bonũ factũ etiã penitẽtia comitat᷑. qui sine dubio iniserationib¬

Expanded text:
tam pronos ad levitatem, ad risum, ad otiosa et ad scurrilia verba tam faciles tam pronos ad levitatem, ad risum, ad otiosa et ad scurrilia verba tam faciles video: ut pertimescam valde, ne forte plus quam expediat, divinae misericordiae sint immemores, et ingrati tam multis beneficiis suis, aut quem poenitet adhaesisse Deo, et contra morem, et contra rationem, bonum factum poenitentia comitatur, qui sine dubio miserationib
Abbreviated transcription (Latin):
murmuirat᷑ int aggrauet illud suꝑ ceruicẽ meã  Aliud onꝰ
sencio. suauiꝰ quidẽ s utiq multo maiꝰ Sic enim ouerat me
miserationib siues deus: sic cõdudit sic obruit me beneficirs
siues ut onus aliud sentire nõ possim. Quid enim retribuã
dnõ. pro om̃b q̃ ret̾biut michi: Tanta tribuit tanta retbuit
et cu midn alio de onere loq̃ris: Deficit sp̃s meus prorsus.
deficit in tanta beneficiorũ consideratiõe et licet dignas non
suffitiã gnãs agere. si ingeatitudinẽ prorsꝰ odit anima mea.
Porem ptoria si quidẽ res ẽ mgratitudo: hostis grẽ nimnca
salutis. Dico ego nobis quĩ pro meo sapere nichil ita difoli¬
cet deo. p̃sertim infilus grẽ in homib conuersiõis. quẽadino¬
dĩ ingratitudo. bias emi obstruie grẽ: et ubi fuerit illa
iam grã accessũ nõ mucĩ: locũ nõ habet. huic michi fres
tristiçia magna. et dolor cõtiniurs ẽ cordi meo. qd̾ nõmullos

Expanded text:
t aggravet illud super cervicem meam? Aliud onus sentio, suavius quidem, sed ubique multo majus. Sic enim onerat me miserationibus suis Deus, sic concludit, sic obruit beneficiis suis, ut onus aliud sentire non possim. Quid enim retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Tanta tribuit, et tanta retribuit: et tu mihi de 940 alio onere loqueris? Deficit spiritus meus, prorsus deficit in tanta beneficiorum consideratione. Et licet dignas non sufficiam gratias agere, sed ingratitudinem prorsus odit anima mea. Peremptoria siquidem res est ingratitudo, hostis gratiae, inimica salutis. Dico ego vobis, charissimi, quoniam pro meo sapere nihil ita displicet Deo, praesertim in filiis gratiae, in hominibus conversionis, quemadmodum ingratitudo. Vias enim obstruit gratiae, et ubi fuerit illa, jam gratia accessum non invenit, locum non habet. Hinc mihi, fratres, tristitia magna et dolor continuus est cordi meo, quod nonnullos
Abbreviated transcription (Latin):
in multis ceaidi. sic et in alia poteram cecidisse pctã: insi
omĩpotentis pietas cõseruasset. Fateor et fatebor. Nisi qͥa
dominꝰ aduiuit me: paulomimꝰ cecidisset in omẽ pctm̃ aĩa
mea. Et hec quãta dignatio pietatis: qd̵ ingratũ et par¬
upendentẽ sic grã conseruabat: qd̾ in multis cõtrariũ
et cõtempnentẽ inchilominꝰ ab alis bennignssime ꝓtegebat.
At secunda miseratiotua suꝑ me dnẽ quonã poterit expli¬
cari sermone: ꝙͣ benigna ꝙͣ liberalis. ꝙͣ gratiuta fuerit:
multo tempore iniquitatẽ meã. et tu dnẽ pietatem tuã¬

Expanded text:
in multa cecidi, sic et in alia cecidissem peccata, nisi in multa cecidi, sic et in alia cecidissem peccata, nisi Omnipotentis pietas me conservasset? Fateor et fatebor, nisi quia Dominus adjuvit me, paulo minus cecidisset in omne peccatum anima mea. Et haec quanta dignatio pietatis, quod ingratum et parvipendentem sic gratia conservabat, quod in multis contrarium et contemnentem nihilominus ab aliis benignissime protegebat? At secunda miseratio tua super me, Domine, quonam poterit explicari sermone, quam benigna, quam liberalis, quamque gratuita fuerit? multo tempore iniquitatem meam; et tu, Domine, pietatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
cia q̃ secundũ carnẽ ẽ. et mortẽ operat᷑. Putas ergo quia maior
ne enim uire perdicũ reputat᷑ qd̵ ingrato donatũ ẽ. aut dediĩse
nõ penicet qd perisse iudetur. Oportet pronide gratiosũ eẽ horẽm
et deuotũ qui ꝑcepta grẽ munera nõ modo manere sibidesi¬
derat. s et multiplicari. Nemo sane ẽ qui nõ facile si querit
mueniat unde plurimũ sit obuoxiꝰ deo. qñ nõ ẽ qui ẜ ab ẜon¬
dat a calore euis. Sed nos maxime quos segregauit sidi. et
assumrpsit ad seruiendũ soli deo sibi: si iuxta apłn nõ accepimꝰ
ta sunt nobis. omĩno plurmia ĩ ueminiꝰ unde cõtinuas aigrãs
mmiserationũ dñi breuiter nobis aliquas ꝓponere uelim: ut qui
sapiens est occasiõe accepta sapientior fiat. Septem ergo in
me uideo miscdias dm̃ quas et uohpĩ facile ĩuemetis in¬
custediuit. Prmia in quã nõ inter omẽs quas michi ĩpendit
si prima inter has septem. Quis enim nõ udeat qd sicut

Expanded text:
tiam, quae secundum carnem est, et mortem operatur. Putas ergo quia major ne enim jure perditum reputatur, quod ingrato donatum est? aut dedisse non poenitet, quod periisse videtur? Oportet proinde gratum esse hominem et devotum, qui percepta gratiae munera non modo manere sibi desiderat, sed et multiplicari. Nemo sane est qui non facile, si quaerit, inveniat, unde plurimum sit obnoxius Deo, quoniam non est qui se abscondat a calore ejus. Sed nos maxime, quos segregavit sibi, et assumpsit ad serviendum sibi soli, si juxta Apostolum non accipimus ta sunt nobis ; omnino plurima inveniemus, unde continuas ei gratias miserationum Domini vobis breviter aliquas proponere volo, ut qui sapiens est, occasione accepta sapientior fiat. 3. Septem ego in me video misericordias Domini, quas et vos ipsi, crequidem, inquam, non inter omnes quas mihi impendit, sed prima inter has septem. Quis enim non videat quod sicut
Abbreviated transcription (Latin):
forti. Iam uero postꝙͣ in his quĩq miserationib a malo libera¬
qua iudelicet bone conuersationis indulger. et spes obtinẽ¬
di qua donas homini indigno et petõri de tua toçiens exꝑta
bonitate usq ad celestia speranda presumere. ¶ In solemntate¬

Expanded text:
forti. Jam vero postquam in his quinque miserationibus a malo liberaforti. Jam vero postquam in his quinque miserationibus a malo liberaqua videlicet manus bonae conversationis indulges; et spes obtinendi, qua donas homini indigno et peccatori de tua toties experta bonitate usque ad coelestia speranda praesumere. SERMO II
Abbreviated transcription (Latin):
Ded quid prodest expectatio insi seq̃retur penitudo. Cumu¬
lus esset damꝑnaciõr̃s. dicente dño. hec feasti et tacui
Tercia promde mmiseratiofuit. qd iusitauit cor meũ et uin¬
mutaiit ut amara fierent que male dulcia prius erant.
et qui letabar cũ male facerem. et exultabã in rebr pessimis.
nicaperẽ demũ recogitare ei annos meos in amaricudine
amme mee. Et nũc dnẽ cõmoiusti terrã cordis mei et con¬
turbasti eã sana cõtritiões eurs quia cõmota ẽ. Rulti eĩ
probata ẽ si cut et et prior culpa Itaq et hec miseratio q̃ta
fuit. qd penitentẽ misericorditer suscepisti: ut in eorum nu¬
tinendi deniceps et emendatiꝰ uiuendi presticisti uirtutẽ.
ne recidiuũ paterer: et esset nouissimus error peior priore.
Ommo enim manifeste tue est dnẽ deus et nõ humane uir¬
tutis. susceptũ semel pctĩ ugũ a ceruiabus excuteret᷑. qm̃¬
omñe qui facit pctm̃ seruus ẽ pcci: nec ẽ liberari insi ĩ mani

Expanded text:
ed quid prodesset exspectatio, nisi sequeretur poenitudo? Cumulus esset damnationis, dicente Domino: Haec fecisti, et tacui . 4. Tertia proinde miseratio fuit, quod visitavit cor meum et immutavit, ut amara fierent quae male dulcia prius erant: et qui laetabar cum male facerem, et exsultabam in rebus pessimis, inciperem demum recogitare ei annos meos in amaritudine animae meae. Et nunc, Domine, commovisti terram cordis mei, et 941 conturbasti eam; sana contrprobata est, sicut et prior culpa. Itaque et haec miseratio quarta fuit, quod poenitentem misericorditer suscepisti, ut in eorum nutinendi deinceps, et emendatius vivendi praestitisti virtutem, ne recidivum paterer, et esset novissimus error pejor priore. Omnino enim manifeste tuae est, Domine Deus, et non humanae virtutis, susceptum semel peccati jugum a cervicibus suis excutere; qc est jam liberari nisi in manu
Abbreviated transcription (Latin):
discipula xpĩ uocabit᷑: a quo etiã didicit intam breui mitis esse
et humilis corde. Numrũ hoc ẽ quod in ꝓpheta legisti. s forsitan
negleristi uerte impios et nõ erunt. Sic kmi. sic et antiquus
ille accusator fracrũ. si in quibz et uos erubescitis pret̾ita uestra
uobis improperet.: apłm audiet magnifice consolantẽ uos et dicẽ¬
tem. Hec quidẽ fuistis. ẜ abluti estis. si lanctificati estis: et illud

Expanded text:
discipula Christi vocabitur, a quo etiam didicit in tam brevi esse mitis discipula Christi vocabitur, a quo etiam didicit in tam brevi esse mitis et humilis corde. Nimirum hoc est quod in propheta legisti, sed forsitan neglexisti: Verte impios, et non erunt . Sic, charissimi, sic et antiquus ille accusator fratrum, si, in quibus et vos erubescitis, praeterita peccata vestra 1077 vobis improperet, Apostolum audite magnifice consolantem vos, et dicentem: Haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis ; et illud:
Abbreviated transcription (Latin):
uic et phariseũ illũ murimrãtẽ adu̾sus medicũ qui salutem
operabat᷑. et succensentẽ languide q̃ saluabat᷑ manifestis reuicit
indicus. obsequia mulieris enumeras. Errabat siqͥdẽ qͥ tanꝙͣ̃
adhuc peccatricem horrebat. que diuinis inherens uestigns ruga¬
bat fletibus. tergebat crimb. osculo premebat. ungebat unguẽ¬
co. Quis enim crimina iã deleta recẽseat. quis tangẽti suctẽ¬
seat. quis eã peccatricẽ censeat: que dũ cõmissa deplorat. odit
imiquitatẽ dũ osculat᷑ pedes dñ. diligit iusticiã. et rursum dũ
tergit crimbus. exhibet humilitatẽ. dum ungit unguẽto mãsue¬
tudinẽ prefert.  Nũquid possibile est regnare pctm̃ in aĩo cont̾to.
et spũ ingemiscenti: aut nõ multa caritas operit multitudinẽ
pctõrum . Dimissa sũc ei petã multa: qm̃ dilexit multũ. Merito
proinde iã nõ peccatrix iuxta tuã pharisee sententiã: s sctã. sed

Expanded text:
Sic et Pharisaeum illum murmurantem adversus medicum qui salutem Sic et Pharisaeum illum murmurantem adversus medicum qui salutem operabatur, et succensentem languidae quae salvabatur, manifestis revicit indiciis, obsequia mulieris enumerans. Errabat siquidem qui tanquam adhuc peccatricem horrebat, quae divinis inhaerens vestigiis, rigabat fletibus, tergebat crinibus, osculo premebat, ungebat unguento. Quis enim crimina jam deleta recenseat, quis tangenti succenseat, quis eam peccatricem censeat, quae, dum commissa deplorat, odit iniquitatem; dum osculatur pedes Domini, diligit justitiam; et rursum dum tergit crinibus, exhibet humilitatem; dum ungit unguento, mansuetudinem praefert? Nunquid possibile est regnare peccatum in animo contrito et spiritu ingemiscenti, aut non multa charitas operit multitudinem peccatorum? Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Merito proinde jam non peccatrix juxta tuam, Pharisaee, sententiam, sed sancta
Abbreviated transcription (Latin):
diã supponis. ut et muros defensent. et eos qui murorũ ãbitu
continent᷑. Ita pater quĩ sic ẽ placitũ ante te: sic necessariũ nob̃.
insufficiens enim ẽ mmistratio nr̃a: insi et nobiscũ et pro nobis
Quid enim si nõ uidemus obsequiũ: cum expiamiur auxiliũ.
Quid si meremur aspctm̃: cũ sentiamius effam̃. Disamus
certe uel ex hoc ip̃o. iuisibilia iusibilib p̾ferenda. Que enim
uident temporalia sũt que autẽ nõ uident᷑ eterna. Deniq in ĩui¬
sibilib iusibiliũ causa cõsistit: ut secundũ apłm ĩuisibilia dei.
per ea q̃ facta sũt a creacura mũdi iusibili intellecta cõspiciũt᷑.
uic minirũ udeos olim de ĩiusibili pctõrũ indulgẽtia sanctũ
isrl blasphemantes: sanitatis corporee signo iusibili cõfutauit. ut
sciatis quia filius homir̃s potestatẽ habet in terra dimittendi pctã.
tunt ait paralitico. surge tolle grabatũ cuũ. uade in domũ tuã

Expanded text:
diam superponis, ut et muros defensent, et eos qui murorum ambitu diam superponis, ut et muros defensent, et eos qui murorum ambitu continentur. Ita, Pater, quoniam sic est placitum ante te, sic necessarium nobis. Insufficiens enim est administratio nostra, nisi et nobiscum et pro nobis Quid enim si non videmus obsequium, cum experiamur auxilium? quid si non meremur aspectum, cum sentiamus effectum? Discimus certe vel ex hoc ipso invisibilia visibilibus praeferenda. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . Denique in invisibilibus visibilium causa consistit, ut, secundum Apostolum, Invisibilia Dei per ea quae facta sunt, a creatura visibili intellecta conspiciantur . Sic nimirum Judaeos olim, de invisibili peccatorum indulgentia sanctum Dei blasphemantes, sanitatis corporeae signo visibili confutavit: Ut sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra  Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . 3.
Abbreviated transcription (Latin):
celebrat᷑. Quis eĩ parietes eius sctõs dicere uereat᷑. quos ma¬
nus sacrate pontificũ. tancis sanctificauere misteriis: Extuc̃
quoq et deiceps sanctarũ imbi lcõnũ resulcare frequẽtia sattĩꝵ
orõnũ deuota murmurare susurria. sctãrum reliquiarũ deuo¬
honorari beata p̃sentia. sctõrum spĩũ indefessa nosat᷑ auistodia.
uigilare. Dicas forsitan: cetera quidẽ eiudentia sũt s qͥs ãgeli¬
cas sese iudisse excubias gloriat᷑ . Et si tu forte nõ iudes: est tñ
qui uidet ip̃e qui mittit. Quis ille Nnmrũ qui loquitur per
decantat. qui posuit fines tuos pacẽ. Cu uero si d parũ iudica
nox enim nõ erit in ea. Illa ergo ihrłm nec uicissitudines patit᷑
nec custodib eget. nr̃is poturs custodes necesse ẽ. et diebus et nec¬
tentus: s ip̃is hominũ prelatis hominib angelicã quoq custo¬

Expanded text:
celebratur. Quid enim parietes ejus sanctos dicere vereamur, quos macelebratur. Quid enim parietes ejus sanctos dicere vereamur, quos manus sacratae pontificum tantis sanctificavere mysteriis? Extunc quoque et deinceps sanctarum inibi lectionum resultare frequentia, sanctarum orationum devota murmurare susurria, sanctarum reliquiarum honorari beata praesentia, sanctorum spirituum indefessa noscitur custodia vigilare. Dicas forsitan: Caetera quidem evidentia sunt; sed quis angelicas sese vidisse excubias gloriatur? Etsi tu forte non vides, est tamen qui videt, ipse qui mittit. Quis ille? Nimirum qui loquitur per udibus Propheta docantat: Qui posuit fines tuos pacem . Tu vero si id parum judicas, nox enim non erit in ea . Illa ergo Jerusalem nec vicissitudines patitur, nec custodibus eget: nostris potius custodes necesse est et diebus et noctentus, sed ipsis hominum praelatis hominibus angelicam quoque custo
Abbreviated transcription (Latin):
regis nr̃i manutenere laboremus: solliciti contra ommes
inumici uersutias. et adu̾sus omiã eius machinaniẽta parati
sicut scriptum ẽ resistite dyabolo et fugiet a uobis. Et quomã
samus a quo dictũ sit insi dis custodierit ciuitatem stustra
uigilat qui custodit iã humiliemur sub potenti manu dei.
ip̃e nos custodiat ab omĩbr insidus inmicorũ om̃i. ad laudem
et gloriã nomĩs sui quod est benedictum in secula. Item¬
in dedicatiõe de triplici mansione.
Otiuis laudibz celebramus hac diem. et festiuis eã¬
gaudis honoramus. Quod si nec religiosis cõpetit.
nec sapientes decet ignorare quid uenerent᷑ aut celebrare qd
prior loquatur alter. cuius testimoniũ maiuis sit et credibiliꝰ
uideat᷑ Miramini forte cur ista ꝓleq̾miur. cũ urĩs sese obtutib
ecclia p̃sens maiifesturs ingerat: cuiꝰ amnũsaria dedicatio

Expanded text:
Regis nostri manu tenere laboremus, solliciti contra omnes Regis nostri manu tenere laboremus, solliciti contra omnes inimici versutias, et adversus omnia ejus machinamenta parati, sicut scriptum est: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . At quoniam scimus a quo dictum sit: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam ; humiliemur sub potenti manu Altisipse nos custodiat ab omnibus insidiis inimicorum omnium, ad laudem et gloriam nominis sui, quod est benedictum in saecula. Amen. SERMO IV De triplici mansione. 1. Votivis laudibus celebramus hanc diem, et festivis eagaudiis honoramus. Quod si nec religiosis competit, nec sapientes decet ignorare quid venerentur, aut celebrare quod r praesumendum: prior loquatur alter, cujus testimonium majus sit, et credibilius videatur. Miramini forte cur ista praeloquimur, cum vestris sese obtutibus ecclesia praesens manifestius ingerat, cujus anniversaria dedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
nimoror circa ista credo melius deinceps ab hac cã execrabili
seu carnalia: ne proditorũ notã. ne proditorũ penã incurre iudea¬
mur. Secundo loco illud etiã cauendũ. ne quis forte pusilla¬
nummimitate deiectus fugiat a munitiõe ibi trexidans timore.
ubi nõ est timor: ubi uero sũmũ periculũ ẽ insana temeritate
securus. In hostilib enim manib. hostilib gladus se exponit.
quicunq ẽ ille qui fugit: ac sugnoret qm̃ hostes illi omĩno carẽt
misericordia: crudeles quidẽ in alienos. s multo crudeliores in
suos.: quippe crudelissum in serpõs. Iam uero terciũ ꝙͦ piculum
breuiter dico: quia iã hora preternt. dum ur̃e ut dignũ est sa¬
lutis plurimũ cupidus: diuersis morũ infirmitatib. remedia
diuersa cõquiro. Quid prodest si nec prodere castrũ nec relmi¬
quere uelis: ẜ segnis et seditiosus in eo permaneas. Coto

Expanded text:
immoror circa ista: credo melius deinceps ab hac tam exsecrabili immoror circa ista: credo melius deinceps ab hac tam exsecrabili seu etiam saecularia, ne proditorum notam vel poenam incurrere mereamur. 4. Secundo loco etiam illud cavendum, ne quis forte, pusillanimitate dejectus, fugiat a munitione, ibi trepidans timore ubi non est timor; ubi vero summum periculum est, insana temeritate securus. Hostilibus enim manibus, hostilibus gladiis se exponit quicunque est ille qui fugit, ac si ignoret quoniam hostes illi omnino carent misericordia, crudeles quidem in alienos, sed multo crudeliores in suos, quippe crudelissimi in se ipsos. 5. Jam vero tertium quoque periculum breviter dico, quia jam hora praeteriit, dum vestrae, ut dignum est, salutis plurimum cupidus, diversis morum infirmitatibus remedia diversa conquiro. Quid prodest, si nec prodere castrum, nec relinquere velis, sed segnis et desidiosus in eo permaneas? Toto
Abbreviated transcription (Latin):
turbare pacem. ledere caritatẽ. Uerũ nos q̃dem cauenus ab eis.
quãtum possumus sicut scriptum ẽ de quibusdã. iħs autem nõ
credebat se eis. Dico autẽ uobrs quiã hec portent᷑ modo. si porta¬
bunt cito graue iudiciũ insi atius emendauerit̃: sicut graue
dampnũ molũt᷑ inferre. Quid enim frater. Uanitati aut tepidi¬
taci. seu cuilibet alteri uicio fidem seruas opibus. et des per ton¬
surã mentiris: Optimũ certe castrũ tulisti xpõ. si minnas euis
credideris clara ualle. Optimos inde singulis amns et p̃ciosos ĩ
oculis suis redditꝰ accipit. et predã multã quã hostib eripit in
hunc munitiõis locũ solet induce̾ et habet fidutiã in multa fora¬
tudine euis. Ecce enim quos edennie de manu minia de regicĩb
congregauit eos: a solis ortu et occasu ab aquilone et mari
sitis illum necesse est interire tormentis. Bed nõmodo plus

Expanded text:
turbare pacem, laedere charitatem. Verum nos quidem caveamus ab eis, turbare pacem, laedere charitatem. Verum nos quidem caveamus ab eis, quantum possumus; sicut scriptum est de quibusdam: Jesus autem non credebat se eis . Dico autem vobis quia, licet portentur modo, sed portabunt cito grave judicium, nisi se citius emendaverint, sicut grave damnum moliuntur inferre. Quid enim, frater? vanitati, aut tepiditati, seu cuilibet alteri vitio fidem servas operibus, et Deo per tonsuram mentiris? Optimum certe castrum tulisti Christo, si inimicis ejus tradideris Claram-Vallem. Optimos inde singulis annis, et pretiosos in oculis suis reditus accipit: et praedam multam, quam hostibus eripit, in hunc munitionis suae locum solet inducere, et habet fiduciam multam in fortitudine ejus. Ecce enim quos redemit de manu inimici, et de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. sitis illum necesse est interire tormentis. Sed non modo plus
Abbreviated transcription (Latin):
Habemus super onmã de celo panẽ uiuĩ copus diñ siluatoais
in cuiust utiq fortitudine abi. onñs aduerse partis deicitur forti
tudo. ut nnchil iã timere oporteat. si tantũ fideliter et iuriliter acere
ulueriius: ut iudelicet nec proditores. nec pauidi nec desides in¬
ueniamur. Nam proditores quidẽ fuĩt. quicũq in hoc dni castrum
ninncos euis introducere moluĩt᷑. qualos sunt utiq detractores
infestum est. Nõ miremĩ frẽs si durius laruuriudeor: quia uerita
neminẽ palpat. Om̃ĩo proditorẽ sese nouerit. quicũq est ille qͥ¬
uicia q̃ubet in hanc domũ conat᷑ inducere: et templũ dei spelũ¬
cam uule facere demomorũ. Grãs deo nõ multos hic ĩuerimꝰ
huiuscemodi: R camẽ dephendimꝰ interdũ forte nõnullos. qui col¬
loquãtur hostib et paciscantur fedus cũ morte. hoc ẽ molũtur
quod in eis ẽ. mimimuere ordims disaiplinã. intepescere feruorẽ

Expanded text:
. Habemus super omnia de coelo panem vivum, corpus Domini Salvatoris, . Habemus super omnia de coelo panem vivum, corpus Domini Salvatoris, in cujus utique fortitudine cibi omnis adversae parttudo, ut nihil jam timere oporteat, si tamen fideliter et viriliter agere voluerimus; ut videlicet nec proditores, nec pavidi, nec desides inveniamur. Nam proditores quidem fiunt, quicunque in hoc Domini castrum inimicos ejus 1075 introducere moliuntur, quales sunt utique detractores, nifestum est. Non miremini, fratres, si durius loqui videor; quia veritas neminem palpat. Omnino proditorem sese noverit, si quis forte, quaelibet in hanc domum conatur inducere, et templum Dei speluncam facere daemoniorum. Gratias Deo, non multos hic invenimus hujusmodi. Sed tamen deprehendimus interdum forte nonnullos, qui colloquantur hostibus, et paciscantur foedus cum morte, hoc est, moliantur, quod in eis est, imminuere ordinis disciplinam, intepescere fervorem,
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio. s longe grauior illi orõ nr̃a ledit nor miqͥtas eius
atq uersutia s multo ampliꝰ nr̃a eũ simplicitas et miscdĩa
torquet humilitatẽ nr̃am nõ sustinet urit᷑ caritate nrã. man¬
suetudine et obedientia cruciat᷑. ĩam uero nec fame qͥdẽ urgeri
possumus. ut hostib castrũ tradere cõpellamur. qm̃ grãs deo.
nõ uenit super nos terribilis illa cõminatio ꝓphete mimo diñper
pphetã. fames uidelicet et sitis. non panis et aque s uerbi dei.
quod procedit de ore dei. Itaqz nõ nobis almenta de sunt. qui et
sermenes fieguenter. et frequẽtius sacras lcoos auduumus et
catelli edant de micis q̃ cadut̃ de mẽsa dnõtũ suorũ. celestes illo
cemunas dico qui replent᷑ ab ubertate domus dei. habemꝰe tiã
panẽ lac̾marũ: qui licet minus suauis. optime tamẽ cõfiumat
cor honñẽ. habemus et obedientie panẽ de quo loquit᷑ ad discipu¬
lot dñs. meus inquiẽs cibus ẽ ut faciã uoluntatẽ patris mei

Expanded text:
 sed longe gravior illi oratio nostra. Laedit nos iniquitas ejus atque versutia; sed multo amplius nostra eum simplicitas et misericordia torquet. Humilitatem nostram non sustinet; uritur charitate nostra, mansuetudine et obedientia cruciatur. Jam vero nec fame quidem urgeri possumus, ut hostibus castrum tradere compellamur; quoniam, gratias Deo, non venit super nos terribilis illa comminatio prophetae, imo Domini per prophetam, famis videlicet et sitis; non panis et aquae, sed verbi  quod procedit de ore Dei . Itaque non nobis alimenta desunt, qui et sermones frequenter, et frequentius sacras lectiones audimus,catuli edant de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum? coelestes illos convivas dico, qui replentur ab ubertate domus Dei. Habemus etiam panem lacrymarum, qui, licet minus, suavis, optime tamen confirmat cor hominis. Habemus et obedientiae panem, de quo loquitur ad discipulos Dominus: Meus, inquiens, cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei