comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opia. & ab helam. &. a sennaar. & ab emath.
& ab insulis maris. Et leuabit signum in
naciones. & congregabit profugos israel:
& disꝑsos iude colliget. A quatuor plagis
t̾re. Et auferet᷑ zelus ephraym: & hostes
iuda peribunt. Ephraym nõ emulabitur
iudam: & iudas nõ pugnabit contra eph¬
raym. Et uolabunt in humeros philistiim:
ꝑ mare simul predabuntur filios orientis.
In ydumea moab preceptum manus eoꝵ.
& filii ammon obeclientes erunt. Et deso¬
labit dominus linguam maris egypti.
& leuabit manum suam suꝑ flumen spͣs¬
in fortitudine sp̃s sui: & ꝑcuciet eũ in .uii.¬

Expanded text:
opia et ab Aelam et a Sennaar et ab Emath et ab insulis maris et levabit signum in nationes et congregabit profugos Israhel et dispersos Iuda colliget a quattuor plagis terrae et auferetur zelus Ephraim et hostes Iuda peribunt Ephraim non aemulabitur Iudam et Iudas non pugnabit contra Ephraim et volabunt in umeros Philisthim per mare simul praedabuntur filios orientis Idumea et Moab praeceptum manus eorum et filii Ammon oboedientes erunt et desolabit Dominus linguam maris Aegypti et levabit manum suam super Flumen in fortitudine spiritus sui et percutiet eum in
Abbreviated transcription (Latin):
gitur daud senex et plemis dierũ.
constitint regẽ salomonẽ filium
suuiu suꝑ ifrł. et congregauit omnes prin¬
tipes isrl. et sacerdotes atq leuitas. Nume¬
ratiq sunt ieiite atrignita amus ⁊ sup̃
et inuenta sunt trignta octo milia uiroꝵ.
et his electi sunt et distributi in iiniste¬
riũ douius dñi: iugniti quatuor milia
porepositorin autem ⁊ iudicu. sex
ilia. Porro quatuor nuliti iamtorẽs.
et totidem psalte: tamientes dño ĩ organis.
que fecerat dauid ad canendum: et distri¬
chan: et iohel: tres. Ffilii semei. sa lomnth.
et oziel et aran tres. Isti sunt principes
ro filii semei: leeth. et ziza. et iahus. et
barra. Isti filii semei: quatuor. Erant
auteni leeth price. et ziza scdũs. Porro
itihus et barra non habuerunt pluri¬
mos filios: et idcirco inuna familia
unaq domo computati sunt. ffilii ca¬
ath: amram. et yscar. hebron. et orihel
quatuor. sfiln anram: aaron ⁊ moyses.

Expanded text:
gitur David senex et plenus dierum regem constituit Salomonem filium suum super Israhel et congregavit omnes principes Israhel et sacerdotes atque Levitas numeratique sunt Levitae a triginta annis et supra et inventa sunt triginta octo milia virorum ex his electi sunt et distributi in ministerium domus Domini viginti quattuor milia praepositorum autem et iudicum sex milia porro quattuor milia ianitores et totidem psaltae canentes Domino in organis quae fecerat ad canendum et distrithan, et Joel, tres. Filii Semei: Salomith, et Osiel, et Aran, tres: isti principes ilii Semei, Leeth, et Ziza, et Jaus, et Baria isti filii Semei quattuor erat autem Ieeth prior Ziza secundus porro Iaus et Baria non habuerunt plurimos filios et idcirco in una familia unaque domo conputati sunt filii Caath Amram et Isaar Hebron et Ozihel qu
Abbreviated transcription (Latin):
dertani de filiis eleazar ꝙͣ de filiis iti¬
mar. Descripsit q eos semeyas filiuo ni¬
thanahel. scriba leuitas coram rege-
principibus: et sadoch sacerdote. et ab¬
melech filio abpachar. Pormapibus
quoq familiarum sacerdotalium. ala¬
titarum. unam domũ q: cetens pueis
eleazar et alterã domum que sub a la¬
bebat ceteros ythamerr. Exnt auel
sors prinia ioarib. scdã iedere. tertia la¬
rim. quarta seorim. quinta melihi
sexta maiman. septima actos. ocaus
abya nona ihũ. decuna sechemai aid¬

Expanded text:
Dei tam de filiis Eleazar quam de filiis IthaDei tam de filiis Eleazar quam de filiis Ithamar descripsitque eos Semeias filius Nathanahel scriba Levites coram rege et principibus et Sadoc sacerdote et Ahimelech filio Abiathar principibus quoque familiarum sacerdotalium et leviticarum unam domum quae ceteris praeerat Eleazar et alteram domum quae sub se habebat ceteros Ithamar exivit autem sors prima Ioiarib secunda Iedeiae tertia Arim quarta Seorim quinta Melchia sexta Maiman septima Accos octava Abia nona Hiesu decima Sechenia und
Abbreviated transcription (Latin):
ad confitendum et tanendum dũo
sumliterq ad uelperam: taui ĩ oblas¬
ne holocaustoꝵ dñi. ꝙͣ in sabhatis et
haludis. et sollenmitatib reliquis.
iuxta numerũ et cerimonias inmsau
rei iugiter coram Dũoͥ et tustodians
obseracõnes tabernatuli federis do¬
et ritum scictuarii. et obseruacõnien
filiorum a ardu fratrũ suoꝵ. ut iini¬
orro filus aaron he portiores eñt
filii aaron nadab et abiu. et eleas
et ythamar. Alortui sunt autem nalal
et abui ante patrem suũ abso liberis.
sacerdocioq functus est eleazar. et ytha¬
mar. Et diuisit eos dand: i dest sadoh̃
de filiis eleazar. et abumelech de filis y¬
thamar. scdm̃ uites suais. in nnustrũ
Imuentiq sunt multo plures fili eleadi
in principib uiris. ꝙ̃ filii ythamar. di¬
iisit autem eis hoc est filiis eleazar pm¬
cipes ꝑ fanulias sedecim: et filiis ythame
per familias et domios suas octo. poro
duusit utraq inter se familias sortibne
Erant eñi principes scũarii. et prmapi

Expanded text:
m et canendum Domino similiterque ad vesperam tam in oblatione holocaustorum Domini quam in sabbatis et kalendis et sollemnitatibus reliquis iuxta numerum et caerimonias uniuscuiusque rei iugiter coram Domino et custodiant observationes tabernaculi foederis et ritum sanctuarii et observationem filiorum Aaron fratrum suorum ut miniorro filiis AFilii Aaron: Nadab, et Abiu, et Eleazar, et Ithamar. Mortui sunt autem Nadab et Abiu ante patrem suum absque liberis, sacerdotioque functus est Eleazar, et Ithamar. Et divisit eos David, id est, Sadoc de filiis Eleazar, et Ahimelech de filiis Ithamar, secundum vices suas et ministerium. Inventique sunt multo plures filii Eleazar in principibus viris, quam filii Ithamar. Divisit autem eis, hoc est, filiis Eleazar, principes per familias sedecim: et filiis Ithamar per familias et domos suas octo. Porro divisit utrasque inter se familias sortibus: erant enim principes sanctuarii et principes
Abbreviated transcription (Latin):
fucrant de filiis aniran erat subhahel. De
fiis subhahel iedeia. de filiis quoq roboie
pmiceps iesias. Iscaris uero: salemoth.
ssilmis q salemoth ia ad. filiusq eis
ienan. amaritis sedũs: iazihel tertius:
iennoan quartus. filius ozihel micha.
filius micha saiuir. frater micha iesia.
filiusq iesie: zacharias. fuln merari:
icoli ⁊ nuisi. filius oriau. benno fulni
quoq merari oziau. et soem et zactur.
et zebri. Porro inooli filius eleazer. qui
non habebat liberos. sfilius uero cis ie¬
ramel: filius nusi: mooli. eder. et reri¬
moth. Ilti filii leui. scdm̃ domus fami¬
liarimm suam̃. Mliseruntqs et ip̃i sorte ᷤᷤ
contra fratres suos filios a aron corã

Expanded text:
fuerant de filiis Amram erat Subahel et filiis Subahel Iedeia de filiis quoque Roobiae princeps Iesias Isaaris vero Salemoth filiusque Salemoth Iaath filiusque eius Ieriahu Amarias secundus Iazihel tertius Iecmaam quartus filius Ozihel Micha filius Micha Samir frater Micha Iesia filiusque Iesiae Zaccharias filii Merari Mooli et Musi filius Ioziau Benno filius quoque Merari Oziau et Soem et Zacchur et Hebri porro Mooli filius Eleazar qui non habebat liberos filius vero Cis Ierahemel filii Musi Mooli Eder et Ierimoth isti filii Levi secundum domos familiarum suarum miseruntque et ipsi sortes contra
Abbreviated transcription (Latin):
nasa enis ad numistrandũ. Iuxta p̾cepta
quoq dauid nonissima supputabitur
niierus filioꝵ leui. a iugiiti annis ⁊
supra. et erunt sub mami filioꝵ a aron.
i cultu domus dñi: in uestibulis ⁊ in ex¬
edus. et in loco purificacõnis. et in scũa¬
rio. et in uniuersis operib ministerii tẽ¬
pli dñi. Saterdotes autem suꝑ panes ꝓ¬
posicõnis. et ad simile scicrifitiũ: ad la¬
gana. ⁊ azmia. et sartagniem. ⁊ ad fer¬
uenteni sulam. et suꝑ omne pondis

Expanded text:
vasa eius ad ministrandum iuxta praecepta vasa eius ad ministrandum iuxta praecepta quoque David novissima supputabitur numerus filiorum Levi a viginti annis et supra et erunt sub manu filiorum Aaron in cultum domus Domini in vestibulis et in exedris et in loco purificationis et in sanctuario et in universis operibus ministerii templi Domini sacerdotes autem super panes propositionis et ad similae sacrificium et ad lagana et azyma et sartaginem et ad ferventem similam et super omne pondus
Abbreviated transcription (Latin):
in scã scõrum: ip̃e et filii eius in sempit̾¬
mu: et adoleret in censum dño scdm̃
ritum suii: ac benediceret nomĩ eius
in ꝑpetuum. Noysi quoq hominis dei
filii. anminuerati sunt in tribu leui. filii
moysi. gerson. et eliezer. filii gerson. su¬
buel prnnus. ffuerunt autem filii eliezer
roboia pͥmus. et non fuerũt eliezer filii
alii. Porro filii roboia muitiplicati sunt
uimus. fili yscar salunuth primus. ffilii
hebron: ierian pͥmus: amarias: scd̃s.
iazihel tertius. ieemari. quartus. fuii
iazihel: micha primis iesia scdũs. ffilii
merari: inooli. et musi. filii inooli: ele¬
azer et cys. Mortuus est autem eleazar
et nou habuit filios: sed filias. acceperũt¬
q eas filii tys. fratres earũ filii musi:
nooli et eder. et ieruuth: tres. Hii filii
lem in cognaconib et familiis sius ꝓͥn¬
cpes ꝑuices et muuerũt capitum sin¬
gulorum. qui faciebant opera nunisterii
usq in etermim: nec eius officii leuitarũ.
ut ultra portent tabernatulũ: et omĩa

Expanded text:
ctorum, ipse et filii ejus in sempiternum, et adoleret incensum Domino secundum ritum suum, ac benediceret nomini ejus in perpetuum. Mosi quoque hominis Dei filii annumerati sunt in tribu Levi. Filii Mosi: Gersom, et Eliezer. Filii Gersom: Subuel primus. Fuerunt autem filii Eliezer: Roobia primus; et non erant Eliezer filii alii. Porro filii Roobia multiplicati sunt nimis. Filii Isaar: Salomith primus. Filii Hebron: Jeriau primus, Amarias secundus, Jaziel tertius, Jecmaam quartus. Filii Oziel: Micha primus, Jesia secundus. Filii Merari: Mooli, et Musi. Filii Mooli: Eleazar, et Cis. Mortuus est autem Eleazar, et non habuit filios, sed filias: acceperuntque eas filii Cis fratres earum. Filii Musi: Mooli et Eder et Ierimuth tres hii filii Levi in cognationibus et familiis suis principes per vices et numerum capitum singulorum qui faciebant opera ministerii usque in aeternum nec erit officii Levitarum ut ultra portent tabernaculum et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuus est. Et nũc adlidunt ad pec¬
candũ fecerunt q sͥ conflatile de argẽto
suo qĩ similitudinem ydoloꝵ factura
artificum totum est. Hii ip̃i dicunt. Im¬
molate homines uitulos adorantes.
Idcirro erunt qĩ nubes matutina. ⁊ sicut
ros matutinus preceriens. sicut puluis
turbine raptus ex area. ⁊ sicut fumus
de fumaria. Ego aut̃ dñs d̃s tuus qui e¬
duxi te de t̾ra egipti. ⁊ dm absq me nescieᷤ
⁊ saluator nõ est preter me: ego cognoui
te in desto. in t̾ra solitudinis. Iuxta pascu¬
a sua adimpleti sunt ⁊ saturaci. ⁊ leua¬
uerunt cor suum. ⁊ obliti sunt me. Et
ero eis quasi leena. sicut pardus in uiai
assyrioꝵ. Occurram eis quasi ursa raptis
catulis. ⁊ difrumpam int̾iora iecoris eorũ
uet te in om̃ib urbib tuis: ⁊ iudices tiui.
de quib clixisti. da michi regem ⁊ pͥncipes.
Qabo tͥ regem in furore meo: ⁊ auferam
in indignacione mea. Colligata est iniqͥ¬
tas epphraym: absconditum peccatum eiꝰ.

Expanded text:
c addiderunt ad peccandum, feceruntque sibi conflatile de argento suo quasi similitudinem idolorum, factura artificum totum est. His ipsi dicunt: Immolate homines, vitulos adorantes. Idcirco erunt quasi nubes matutina, et sicut ros matutinus praeteriens, sicut pulvis turbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. Ego autem Dominus Deus tuus  x terra Aegypti et Deum absque me nescies et salvator non est praeter me ego cognovi te in deserto in terra solitudinis iuxta pascua sua et adimpleti sunt et saturati elevaverunt cor suum et obliti sunt mei et ero eis quasi leaena sicut pardus in via Assyriorum occurram eis quasi ursa raptis catulis et disrumpam interiora iecoris eorum vet te in omnibus urbibus tuis et iudices tui de quibus dixisti da mihi regem et principes dabo tibi regem in furore meo et auferam in indignatione mea conligata est iniquitas Ephraim absconditum peccatum eius
Abbreviated transcription (Latin):
gis uide: regnauit q .xii. annis. Et fecit ma¬
lum coram domino. s non sicut pat̾ enus &
mat̾. Gulit aũt statuas baal quas fecerat
pat̾ eius: uerumptamen in peceatis ierobo¬
am filii nabath qui peccare fecit isrł adhesit.
nec recessit ab eis. P orro mesa rex moab.

Expanded text:
regnavitque duodecim annis et fecit malum coram Domino sed non sicut pater suus et mater tulit enim statuas Baal quas fecerat pater eius verumtamen in peccatis Hieroboam filii Nabath qui peccare fecit Israhel adhesit nec recessit ab eis porro Mesa rex
Abbreviated transcription (Latin):
luisse scilicet hostes: tulit secum. dec. uiros
educentes gladium. ut irrumperent ad
regem edom: & non potuerunt. Arripiens¬
q filium suum primogenitum qui regna¬
turus erat pro eo. obtulit holo caustum suꝑ
murum: & facta est indignacio magna i
isrł. Statim q recesserunt ab eo÷ & reuersi
sunt in tertam suam.

Expanded text:
luisse scilicet hostes, tulit secum septingentosluisse scilicet hostes, tulit secum septingentos viros educentes gladium, ut irrumperent ad regem Edom, et non potuerunt. Arripiensque filium suum primogenitum, qui regnaturus erat pro eo, obtulit holocaustum super murum, et facta est indignatio magna in Israel, statimque recesserunt ab eo, reversi sunt in terram suam
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib. factum est gͥ mane quando sacri¬
ficium offerri solet. & ecce aque ueniebant
ꝑ uiam edom: & repleta est terra aquis. Uni¬
uersi aũt moabite audientes ꝙ ascendissẽc
reges ut pugnarent contra eos: conuocaue¬
runt omnes qui accincti erant balteo desuꝑ
& stecerunt in terminis. Primoq manẽ
surgentes & orto iam sole ex aduerso aqͦꝵ
uiderunt moabyte econtra aquas rubras.
quasi sanguinem dixerunt q. Sangius ẽ
gladii. Pugnauerunt reges contra se: et
moab. Perrexerunt q in castra isrł. Porro
runt coram eis. uenerunt gͥ qui uicerant
& percusserunt moab & ciuitates destruxe¬
runt: & omnem agrum optimum mittẽteᷤᷤ
singuli lapides repleuerunt: & uniuersos
fontes aquaꝵ obturauerunt. & omnia lig¬
na fructifera succiderunt: ita ut muri tm̃
fictiles remanerent. Et circumdata ẽ ciui¬
tas a funclibalariis. & magna ex parte
ꝑcussa. Quod cum iuidisset rex moab preua¬

Expanded text:
lapidibus factum est igitur mane quando sacrilapidibus factum est igitur mane quando sacrificium offerri solet et ecce aquae veniebant per viam Edom et repleta est terra aquis universi autem Moabitae audientes quod ascendissent reges ut pugnarent adversum eos convocaverunt omnes qui accincti erant balteo desuper et steterunt in terminis primoque mane surgentes et orto iam sole ex adverso aquarum viderunt Moabitae contra aquas rubras quasi sagladii, pugnaverunt reges contra se h. Moab. Perrexeruntque in castra Israel: porro runt coram eis. Venerunt igitur qui vicerant, et percusserunt Moab, et civitates destruxerunt, et omnem agrum optimum, mittentes singuli lapides, repleverunt, et universos fontes aquarum obturaverunt, et omnia ligna fructifera succiderunt, ita ut muri tantum fictiles remanerent, et circumdata est civitas a fundibulariis, et magna ex parte percussa. Quod cum vidisset rex Moab, praeva
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Quid mͥ & tͥ est  ade ad ꝓpħas pr̃is cui
& matris tue. Et ait illi rex isrł. Quare con¬
gregauit dominus tres reges hos ut trad̾et
eos in manu moab: Dixit aũt eliseus. Uiuit
dominus exercituum in cuius conspectu sto:
ꝙ si non uultum iosaphach regis uide eru¬
bescerem. ne adtendissem quidem te nec res¬
pexissem. Nunc aũt adducite michi psaltem.
Cumq caneret psaltes: facta est suꝑ eum
manus dñi & ait. hec dicit dñs. facite al¬
ueum torrentis huiꝰ fossas ꝙ fossas. hec
enim dicit dominus. Non uidebitis uentũ
neq pluuiam. & alueus iste replebit᷑ aqͥs:
a bibetis uos &. familie urͣe. ꝙ iumẽta uĩa.
Parumq hoc est in conspectu domini. Insr̃
tradet eciam moab in manu ur̃a: & ꝑcucietiꝰ
omne̾ ciuuitatem munitam. & omnẽ urbem
electam: & uniuersum lignum fructiferum
succidetis. cunctos q fontes aquaꝵ obtura¬
bitis: & omnem agrum egregium operietis

Expanded text:
Israhel quid mihi et tibi est vade ad prophetas patris tui Israhel quid mihi et tibi est vade ad prophetas patris tui et matris tuae et ait illi rex Israhel quare congregavit Dominus tres reges hos ut traderet eos in manu Moab dixit autem Heliseus vivit Dominus exercituum in cuius conspectu sto quod si non vultum Iosaphat regis Iudae erubescerem ne adtendissem quidem te nec respexissem nunc autem adducite mihi psalten cumque caneret psaltes facta est super eum manus Domini et ait haec dicit Dominus facite alveum torrentis huius fossas et fossas haec eeus iste replebitur aquis et bibetis vos et familiae vestrae et iumenta vestra parumque hoc est in conspectu Domini insuper tradet etiam Moab in manu vestra et percutietis omnem civitatem munitam et omnem urbem electam et universum lignum fructiferum succidetis cunctosque fontes aquarum obturabitis et omnem agrum egregium operietis
Abbreviated transcription (Latin):
c. milia agnoꝵ.ꝙ.c. milia arietũ cũ uelle¬
rib suis. Cumq mortuus fuisset aab: preua¬
ricatus est fedus qd̃ habebat cum rege isrł.
Egressus est igitur rex ioram in die illa de
samana: & recensuit uniuersum isrł. Mi¬
sit q ad iosaphath regem iude: dicens. Rex
moab recessit a me: ueni mecũ contra mo¬
ab ad prelium. Qui respondit. Ascendam.
Qui meus est tuus est. Populus meus
ppłs tuus: equi mei equi tui. Pratq. ꝑ
quam uiam ascendemus: At ille respodit.
ꝑ desertum ydumee. Perrexerunt gͥ rex isrł
& rex iuda. & rex edom. & curuierunt ꝑ uiã¬
isrł. Heu. heu. heu: congregauit nos ds tres
ait iosaphach. Est ne hic ꝓpħa dñi. ut depͣ¬
cemur dñm ꝑ eume Et respondit unus de
seruis regis isrł. Est hic heliseus filius sap¬
phath: qui fundebat aquam suꝑ manꝰ helye
Et ait ios aphach. Est apud eũ sermo dñi:¬
Est. D escendit q ad eum rex isrł. & iosa¬
phath: & rex edom. Dixit q eliseus ad regem

Expanded text:
ntum milia arietum cum velleribus suis cumque mortuus fuisset Ahab praevaricatus est foedus quod habebat cum rege Israhel egressus est igitur rex Ioram in die illa de Samaria et recensuit universum Israhel misitque ad Iosaphat regem Iuda dicens rex Moab recessit a me veni mecum contra Moab ad proelium qui respondit ascendam qui meus est tuus est populus meus populus tuus equi mei equi tui dixitque per quam viam ascendemus at ille respondit per desertum Idumeae perrexerunt igitur rex Israhel et rex Iuda et rex Edom et circumierunt Israel: Eheu, congregavit nos Dominus ait Josaphat: Estne hic propheta Domini, ut deprecemur Dominum per eum et respondit unus de servis regis Israhel est hic Heliseus filius Saphat qui fundebat aquam super manus Heliae et ait Iosaphat est apud eum sermo Domini descenditque ad eum rex Israhel et Iosaphat et rex Edom dixit autem Heliseus ad regem
Abbreviated transcription (Latin):
te me quodam hebreo. ⁊ illud mͥ sualing
crebrius ingerente. labor improb ora
uincit: qui mͥ uidebat sciolus int̾ eos. ce¬
pinursum cliscipulus ẽẽ chaldaycus.
Et ut uere fatear. usq ad p̾sentẽ diem.
magis possum sermonem chaldaycum le¬

Expanded text:
te me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua te me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingereuincit', qui mihi uidebar sciolus inter eos, coepi rursum esse discipulus Caldaicus. Et ut uerius fatear, usque in hodiernum diem maius possum sermonem Caldaicum le
Abbreviated transcription (Latin):
one. Et hoc cur
acced̾it. nescio.
Siue enĩ qr sermo chaldaycus est: ⁊ quibꝰ¬
dam ꝓpͥetatib a nr̃o eloquio discrepat.
lineas in transłone seruare. siue sb̃ no¬
mine eoꝵ ab alieno nescio quo nõ satis
chaldeam linguam sciente eclitꝰ liber ẽ
siue aluid quid cause extitit ignorans.
hec unum affirmare possum ꝙ multu
A u̾itate discordet: ⁊ recto iudicio repu¬
diatꝰ ñt. Sciend̾ quippe est danihelẽ max
ime ⁊ ezram hebraicis quide littis. s chał¬
daico ẜmone conscpͥtos: ⁊ una ilxremye
hr̃e plurmam societatem. Seniq ⁊ ego
adolescentulus post quintilian ⁊ tullii
lectionẽ ac tlores Rechoricos cummne in
lingue huiꝰ pristinum reclusissem. et
multo sudore multoq tp̃e uir cepissem
anbelancie. stridencia q uba resonare. et
quasi ꝑscͥptam ambulans iarum desuꝑ̃
luuien aspicere: impegi nouissime iuca¬
nielem. Et tanto tedio affectus sum. ut
desꝑacione subita. omnẽ ueterẽ latore
uoluerim contempnere. Uere ashortã¬

Expanded text:
ur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielis; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam Jeremiae habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore multoque tempore coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicere, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortan
Abbreviated transcription (Latin):
Auclui eg̃o quetlam de preceptoribuasie
iudleoꝵ. cum susanne depier spotibais:
⁊ a g̾ro nescio qͦ dic̾et ẽẽ confectam illud
opponere qd̃ origenes qͦ affricanꝰ opposuit:
nr̃is hanc possumꝰ dare. ut u̾bi gr̃a dica¬
mus ab arbore ilice dixisse eum. cũ iliceꝑ¬
eas ⁊ a lentisco in lentẽ te ꝯminuat agło:
uł nõ lente peas. auc lentꝰ id ẽ flexibilis¬

Expanded text:
praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit, nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, au
Abbreviated transcription (Latin):
scripserunt. Int̾ siquidem ꝑtes omis ab
eis scͥtura diuiditur. in legẽ. in ꝓpħis.
undecim libros: de quo nõ est huiꝰ tẽporis
hunc librum porphyrius obiciat: testes
sunt. Metholius. eusebius. apollinaus.
qui multis osuũ milib eiꝰ uesanie respõ¬
dentes. nescio an curioso lectori sacfecenrt
tonde opfecro uos o paula teustor syum
fundatis ꝓ ine ad dñm preces : ut ꝙ aiu
ilte corpusculo sum scribam aliqudu
gratum uobis. utue ecelie dig ũu posteri.
Presencium quippe iudiciis nõ satis mo¬
ueor: qui in utmq ꝑtem aut amore la

Expanded text:
scripserunt. In tres siquidem partes omnis ab eis Scriptura dividitur: in Legem, in Prophetundecim libros: de quo non est hujus temporis, immo contra hunc librum, Porphyrius objiciat, testes sunt Methodius, Eusebius, Apollinaris: qui multis versuum millibus ejus vesaniae respondentes, nescio an curioso lectori satisfecerint. Unde obsecro vos, o Paula et Eustochium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciis non satis moveor: qui in utramque partem, aut amore la
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uiclentem cdauid dicens. Uade & loqͤre
ad dauid. Hec dicit dominꝰ. Trium dat᷑
tibi opcio. Elige unum qd̾ uolueris ex hiis
ut faciam. tͥ Cumq uenisset gad ad dauid
niuiciauit dicens. Aut septem anuis ent¬
uemiet tͥ fames in t̾ra tua. aut trib men¬
sib fugies aduersarios tuꝙ & illi te ꝑse¬
quentur. aut certe trib dieb erit pesti¬
lencia in t̾ra tua. Nunc gͦ delibera & ude
quem respondeam ei qui me misit sermo¬
nem. Dixit aũt cdauid ad gad. Coartor
nimis. S melius est ut incidam in manꝰ
dñi: multe enim miscłie eius sunt ꝙͣ in
manu hominis. Inmisit q ds pestilenciã
in isrł de mane usq ad tempus constitutũ.
& mortui sunt ex ppło a dan usq bersabee.
disset manum suam angelus dñi super
ierłmut disperderet eam: misertus est dñs¬
ppłm. Sufficit nunc. Contine manũ tuã
Erat aũt angelus domini iuxta aream
areuna iebusei. Oixit q dauid ad dñm.

Expanded text:
et videntem David dicens vade et loquere et videntem David dicens vade et loquere ad David haec dicit Dominus trium tibi datur optio elige unum quod volueris ex his ut faciam tibi cumque venisset Gad ad David nuntiavit ei dicens aut septem annis veniet tibi fames in terra tua aut tribus mensibus fugies adversarios tuos et illi persequentur aut certe tribus diebus erit pestilentia in terra tua nunc ergo delibera et vide quem respondeam ei qui me misit sermonem dixit autem David ad Gad artor nimis sed melius est ut incidam in manu Domini multae enim misericordiae eius sunt quam in manu hominis inmisitque Dominus pestilentiam in Israhel de mane usque ad tempus constitutum et mortui sunt ex populo a Dan usque Bedisset manum suam angelus domini super Iherusalem, ut disperderet eam, misertus est domi: Sufficit nunc, contine manum tuam. Erat autem angelus domini iuxta aream Areuna Iebusei. Venit autem Gad ad David
Abbreviated transcription (Latin):
Pambula om̃s tribus isrl a dan usq ber¬
sabee. & numerate ppłm: ut sciam numeꝵ
eiꝰ. Dixit q ioab regi. Adaugeat dominꝰ
deus tuus aod ppłm quantus nunc ẽ iterx¬
q centuplicet in conspectu dm̃i mei regis.
S quio sibi uult dñs meus rex in re huues¬
cemodi: Obtinuit aũt sermo regis uerba
ioab. & principum exercitus. Egressus q
transierunt ingalaad & in t̾ram inferio¬
rem hodsi. ꝙ uenerunt in dan siluestria.
Curueuntes q iuxta sydonem transierũt
chananei. Uenerunt q ad meridiẽ iucla
in bersabee: & lustrata uniuersa t̾ra adfue
Dedit ergo ioab numerum descripcionis
ppłi regis: & inuenta sunt de isrł octoginta
milia uiroꝵ forcium qui educerẽt gladiũ.
Et de uida: quinquaginta milia pugnatoꝵ.¬
ratus est ppłs. Et dixit cdauid ad dñm.
Peccaui ualde in hoc fc̃o. S precor domine
ut transferas iniquitatem serui tui. quia
stulte egi nimis. Surrexit itaq clauid ma¬
ne. & sermo dei factus est ad gad ꝓpheten

Expanded text:
ula omnes tribus Israel a Dan usque ad Ber-Sabee, et numerate populum, ut sciam numerum ejus. Dixitque Joab regi: Adaugeat Dominus Deus tuus ad populum quantus nunc est, iterumque centuplicet in conspectu domini mei regis: sed quid sibi dominus meus rex vult in re hujuscemodi? Obtinuit autem sermo regis verba Joab, et principum exercitus: egressusque transierunt in Galaad, et in terram inferiorem Hodsi, et venerunt in Dan silvestria. Circumeuntesque juxta Sidonem, transierunt Chananei veneruntque ad meridiem Iuda in Bersabee et lustrata universa terra adfuersalem dedit ergo Ipopuli regi. Et inventa sunt de Israel octingenta millia virorum fortium, qui educerent gladium, et de Juda quinquaginta millia pugnatoratus est populus et dixit David ad Dominum peccavi valde in hoc facto sed precor Domine ut transferas iniquitatem servi tui quia stulte egi nimis surrexit itaque David mane et sermo Domini factus est ad Gad propheten
Abbreviated transcription (Latin):
a dixit ei. Ascende constitue dño altare
in area areuna iebusei. Et ascendit dcl̃
iuxta sermonem gad quem pͣceperat ei dñs.
Conspiciens q areuna animaduertit regẽ
& seruos eius transire ad se. &. egressus ad¬
orauit prono uultu regem in t̾ram ꝙ ait.
Quid cause est ut ueniat dñs meus rex
ad seruum suumꝰ Cui cdauid ait. Ut emã
a te aream & edificem altare dño. ꝙ ces¬
set int̾fectio que grassatur in ppło. Et ait
areuna ad dauid. Accipiat & offerat
dñs meus rex sicut placet ei. Habes boueᷤ
in holocaustum & plaustrum & iuga boũ
in usum lignoꝵ. O miua dedit areuna
regi. Dixit q areuna ad regem. Dominꝰ
deus tuus suscipiat uotum tuum. Cui res¬
ponclens rex: ait. Nequaꝙͣ ut uis set emã
precio a te: & non offeram dño ło meo
holocausta ingratuta. Emit gͦ dauid
aream & boues argenti siclis . l. Et edi

Expanded text:
 dixit ei ascende constitue Domino altare in area Areuna Iebusei et ascendit David iuxta sermonem Gad quem praeceperat ei Dominus conspiciensque Areuna animadvertit regem et servos eius transire ad se et egressus adoravit regem prono vultu in terra et ait quid causae est ut veniat dominus meus rex ad servum suum cui David ait ut emam a te aream et aedificem altare Domino et cesset interfectio quae grassatur in populo et ait Areuna ad David accipiat et offerat dominus meus rex sicut ei placet habes boves in holocaustum et plaustrum et iuga boum in usum lignorum omnia dedit Areuna rex regi dixitque Areuna ad regem Dominus Deus tuus suscipiat votum tuum cui respondens rex ait nequaquam ut vis sed emam pretio a te et non offeram Domino Deo meo holocausta gratuita emit ergo David aream et boves argenti siclis qui
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ multi ex ip̃is. Demoniũ ht ⁊ ĩsanit.
Quid n auditis: Alii dicebant. ł u̾ba
aut̃ encẽnya in ierłis: ⁊ hyemps erat.
Et amoulabat ih̾x intẽplo in porticu:
salomonis. Circũ dederunt gͦ eũ iud̾i: et

Expanded text:
autem multi ex ipsis daemonium habet et insanit quid eum auditis alii dicebant haec verba autem encenia in Hierosolymis et hiemps erat et ambulabat Iesus in templo in porticu Salomonis circ
Abbreviated transcription (Latin):
est Ionas afflictione magna ⁊ iratus est:
⁊ orauit ad dñm ⁊ dixit. Obsecio dñe numqͥd
nõ hoc est u̾bum meum. cum adhuc eẽm ĩ t̾ra
mea᷑ Propt᷑ hoc p̃ocupaui: ut fugem ĩ tharsis.
Scio enim qr tu deus clemens ⁊ misericors es.
paciens ⁊ multe miseracionis: ⁊ ignoscens
suꝑ maliciam. Et mĩc queso dñe tolle aĩa

Expanded text:
t Iona adflictione magna et iratus est et oravit ad Dominum et dixit obsecro Domine numquid non hoc est verbum meum cum adhuc essem in terra mea propter hoc praeoccupavi ut fugerem in Tharsis scio enim quia tu Deus clemens et misericors es patiens et multae miserationis et ignoscens super malitia et nunc Domine tol
Abbreviated transcription (Latin):
tinum: ⁊ ꝑcussit hederam ⁊ exaruit. Et cũ
ortus fuisset sol: p̃cepit dñs uento calido ⁊
urenti. ⁊ ꝑcussit sol suꝑ capud ione: ⁊ estuabat.
Et petiuit anime sue ut moreret᷑᷑ et dixit.
Melius est mͥ mori: ꝙͣ uiu̾e. Et dixit dñs:
adionam. Putas ne bene irasceris tu suꝑ he¬
deram: Et cdixit. Sene irascor ego: iisq ad a¬
mortẽ. Et dixit dñs. Tu doles suꝑ hederam
in qua nõ laborasti.n fecisti ut cresceret q̃
sub una nocte nata est. ⁊ sub una nocte ꝑiit.
⁊ ego nõ ꝑcam niniue ciuitati magne. in
qua sunt plus ꝙͣ centum uiginti milia ho¬
minũ qui uescuint quid sic int̾ dexteram

Expanded text:
 et cum ortus fuisset sol praecepit Dominus vento calido et urenti et percussit sol super caput Ionae et aestuabat et petivit animae suae ut moreretur et dixit melius est mihi mori quam vivere et dixit Dominus ad Ionam putasne bene irasceris tu super hederam et dixit bene irascor ego usque ad mortem et dixit Dominus tu in qua non laborasti, neque fecisti ut cresceret. Quae sub una nocte nata est, et sub una nocte periit. Et ego non parcam Ninive civitati magnae, in qua sunt plus quam centum viginti millia homin
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt: ⁊ ego dixi. Abiectus sum a ꝯspectu
ocłoꝵ tuoꝵ: uerumptñ rursus uidebo tem¬
plum sc̃m tuũ. Circumdederunt me aque
usq ad animai: abyssus uallauit me. pe¬
lagus operuit capud meum. Ad extremai
moncium descendi: t̾re uectes ꝯcluserunt
me in et̾nũ: ⁊ subleuabis de corrupcionei¬
uitam meam dñe d̾s m̃s. Cum angusti aret᷑
in me anima mea dm̃ recordatus sum: ut
ueniat ad te or̃o mea ad templũ scm̃ tuum.
Qui custodiunt uanitates frust᷑ miscliam
suam derelinquent. Ego aut̃ in uoce laudis
immolabo tͥ: quecumq noui redlam ꝓsalute
mea dño. Et dixit dñs pisci: ⁊ euomuit Io¬
nam in aridam Et factum est u̾bum cdm̃
ad Ionam sccło dicens. Surge ⁊ uide ad ny¬
niuem ciuitatem magnam. ⁊ p̃clica in ea

Expanded text:
ego dixi abiectus sum a conspectu oculorum tuorum: verumtamen rursus videbo templum sanctum tuum. Circumdederunt me aque usque ad animam, abyssus ballabit me, pelagus cooperuit caput meum: ad extrema montium descendi, terre vectes concluserunt me in eternum. Et sublevabis de corruptiones meus cum angustiaretur in me anima mea Domini recordatus sum ut veniat ad te oratio mea ad templum sanctum tuum qui custodiunt vanitates frustra misericordiam suam derelinquunt ego autem in voce laudis immolabo tibi quaecumque vovi reddam pro salute Domino et dixit Dominus pisci et evomuit Ionam in aridam et factum est verbum Domini ad Ionam secundo dicens surge vade ad Nineven civitatem magnam et praedica in ea
Abbreviated transcription (Latin):
Et tinuerunt naute. ⁊ clamauer̃t uiri
ad d̾m sũ. ⁊ miserunt uasa q̃ erant ĩ ma¬
re in mari: ut alleuiaretur ab eis. Et io¬
nas descendit ad int̾iora nauis: ⁊ dormie¬
bat sopore gͣui. Et accessit ad eum guber¬
nator: ⁊ dixit ei. Quid tu sopore depͥmenᷤ
Surge inuioca deum tuum: Si forte recogitz
de nob̾ ⁊ nõ pereamꝰ. Et dixit uir ad colle¬
gam suimi. U enite ⁊ mittamus sortes: et
sciamus quare hoc malum sit nob̾. Et mise¬
runt sortes: ⁊ ceciclit sors suꝑ ionam. Et clix¬
erunt ad eum. Indica nobis cuius causa ma
lum istud sit nobis. Quod est opus tuum.

Expanded text:
erunt nautae et clamaverunt viri ad deum suum et miserunt vasa quae erant in navi in mare ut adleviaretur ab eis et Iona descendit ad interiora navis et dormiebat sopore gravi et accessit ad eum gubernator et dixit ei quid tu sopore deprimeris surge invoca Deum tuum si forte recogitet Deus de nobis et non pereamus et dixit vir ad collegam suum venite et mittamus sortes et sciamus quare hoc malum sit nobis et miserunt sortes et cecidit sors super Ionam et dixerunt ad eum indica nobis cuiulum istud sit nobis? Quod est opus tuum:
Abbreviated transcription (Latin):
regnare cepisset: duob aut̃ annis reg¬
nauit suꝑ isrł. Et elegit sibi saul tria milia
de isrł. Et erant cum saul duo milia in ma¬
chimas & in monte bechel: nulle aut̃ cum
ionatha in gabaa beniamyn. Porro cetere
ppłm remisit unumquemq in cab̾nacła sua.
Et percussit ionathas stacionem philistinoꝵ:
que erat ingabaa. Quod cum audissent
philistiim saul cecinit bucina in omni t̾ra
dicens. Audiant hebrei. Et uniuersus isrł
audiuit huiuscemodi famam. ꝑcussit sa¬
ul stacionem philistinoꝵ: & erexit se istł
aduersus philistiim. Clamauit gͦ ppłs post

Expanded text:
egnare coepisset duobus autem annis regegnare coepisset duobus autem annis regnavit super Israhel et elegit sibi Saul tria milia de Israhel et erant cum Saul duo milia in Machmas et in monte Bethel mille autem cum Ionathan in Gabaath Beniamin porro ceterum populum remisit unumquemque in tabernacula sua et percussit Ionathan stationem Philisthim quae erat in Gabaa quod cum audissent Philisthim Saul cecinit bucina in omni terra dicens audiant Hebraei et universus Israhel audivit huiuscemodi famam percussit Saul stationem Philisthinorum et erexit se Israhel adversum Philisthim clamavit ergo populus post
Abbreviated transcription (Latin):
hodie: Inuocabo dominum. & dabit uoces
& pluiias. & scietis & uidebitis quia grande
gem. Et clamauit samuel ad dominum:
dedit dominus uoces & pluuias in dieilla.
serius tuis ad dñm dm tuum: ut nõ moria¬
mur. Addidimus enim uniu̾sis peccatis nr̃i
malum. ut peteremus nob̾ regem. Uixit auͣ̃t
samuel ad ppłm. Noli timere. uos fecistis uni¬
uersum malum hoc: ueriuntamen nolite re¬
cedere a tergo domini. ꝙ seruite domino in
omni corde ur̃o. & nolite declinare post uana
que non proderunt uob̾: neq eruent uos qͥa
uana sunt. Et non derelinquet dñs ppłm
suum ꝓpt̾ nomen suum magnũ. quia iura¬
uit dominus facere sibi ros ppłm. Absit at̃
a me hoc peccatum in dño ut cessem orare
ꝓ uob̾: & docebo uos uiam bonam ꝙ rectam
Igitur tunete dñm ꝙ seruite ei in ueritate:
ꝙ ex toto corde urͣo. Uidistis enim magnifica:
que in uob̾ gessent. Quod si perseuerauentiᷤᷤ
in malicia: & uos & rex ur pariter peribitis.

Expanded text:
hodie invocabo Dominum et dabit voces hodie invocabo Dominum et dabit voces et pluvias et scietis et videbitis quia grande gem et clamavit et dedit Dominus voces et pluviam in die illa. servis tuis ad Dominum Deum tuum: ut non moriamur. Addidimus enim universis peccatis nostris malum: ut peteremus nobis Regem. Dixit autem Samuel ad populum. Nolite timere: vos fecistis universum malum hoc. 132 Verumtamen nolite recedere a tergo Domini: et servire Domino in omni corde vestro: et nolite declinare post vana: que non proderunt vobis: neque eruent vos que vana sunt: et non derelinquet Dominus populum suum propter nomen suum magnum: quia juravit Dominus facere vos sibi populum. Absit autem a me hoc peccatum in Dominum, ut cessem orare pro vobis: et docebo vos viam bonam et rectam. Igitur timete Dominum, et servite ei in veritate, et ex toto corde vestro. Vidistis enim magnifica quae in vobis gesserit. Quod si perseveraveritis in malitia: et vos et rex vester pariter peribitis.
Abbreviated transcription (Latin):
eduxit pr̃es uros ex egypto & collocauit eoᷤᷤ
in loco hoc. Qui obliti sunt dñi di sui. et
tradidit eos in manuᷤᷤ sisare magñ milicie
asor. & in manu philistiim. & in manu regiᷤᷤ
moab: & pugnauerunt adu̾sum eg. Postea
clamauernt ad dñm & dixerunt. Peccaui¬
mus. quia dereliquimus dñm: & secuiuimꝰ
baalym & astaroth. Nunc ergo erue nos de
manu inimicoꝵ nr̃oꝵ: & seriuemus tibi.
habitastis confidenter. Uidentes autem ꝙ
naas rex filioꝵ ammon uenisset adu̾sũ
uos: dixistis mͥ. Nequaꝙͣ set rex imperabit
nobis: cum dominus deus ũr regnaret ĩ uob.
Nunc ergo rex ũr presto est quem elegistis et
petistis. Ecce dominus dedit uobis regem.
Si timueritis dñm & seruientis ei. & audie¬
ritis uocem eius & non exasperaueritis os
domini: & eritis & uos ⁊ rex qui imperat ios
sequentes dominum deum ir̃m. Si autem
non audieritis uocem domini. s exasperane¬
rem istam grandem quam facturus est dñs i
conspectu nr̃o. Numquid non messis triciai est

Expanded text:
es vestri ex Egypto: et conlocavit eos in loco hoc. Qui obliti sunt Domini Dei sui: et tradidit eos in manu Sisare magistri milicie Asor: et in manu Philistinorum: et in manu Regis Moab et pugnaverunt adversum eos postea autem clamaverunt ad Dominum et dixerunt peccavimus quia dereliquimus Dominum et servivimus Baalim et Astharoth nunc ergo erue nos de manu inimicorum nostrorum et serviemus tibi ehabitastis confidenter videntes autem quod Naas rex filiorum Ammon venisset adversum vos dixistis mihi nequaquam sed nobis. Cum Dominus Deus vester regnaret in vobis. Nunc ergo presto est Rex vester quem elegistis et petistis: ecce Dominus dedit vobis Regem. Si timueritis Dominum et servieritis ei: et audieritis vocem ejus: et non exasperaveritis os Domini: eritis vos et Rex vester qui imperat vobis sequentes Dominum Deum vestrum si autem non audieritis vocem Domini sed exasperaveidete rem istam grandem quam facturus est Dominus in conspectu vestro numquid non messis tritici est
Abbreviated transcription (Latin):
rexit omnis ppłs ingalgala. & fecerunt ibi re¬
gem saul coram domino in galgala. Et im¬
molauerunt uictimas pacificas coram dño.
Ecce audiui uocem ur̃am iuxta omnia que
locuti estis ad me. & constitui suꝑ uos regem:
& nunc rex graditur ante uos. Ego autem
senui. & incanui. Porro filii mei uobiscũ st̃¬
Sum itaq conuersatus coram uob̾ ab adoles¬
cencia mea usq ad diem hanc: ecce presto sũ
loquimini de me coram dño & coram xp̃o eiuis.
utrum bouem cuiusꝙͣ tulerim an asinum. si
quempiam calumpniatus sum: si oppressi.
aliquem. si de manu cuiusqͣm munus accepi.
ꝙ contempnam illud hodie: & reddam uobiᷤ
Et dixerunt. Non es calumpniatus nos neq
oppressisti. neq tulisti de manu alicuiꝰ qͥpia.
Dixit q ad eos. Gestis dominus aduersus
neritis in manu mea quippiam. Et dixert̃.
qui fecit moysen & aaron: & eduxit pr̃es nr̃oᷤ
de terra egypti.Nunc ergo state & iudicio.

Expanded text:
rexit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi rerexit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galgala, et immolaverunt ibi victimas pacificas coram Domino. Ecce audivi vocem vestram, juxta omnia quae locuti estis ad me, et constitui super vos regem. Et nunc rex graditur ante vos. Ego autem senui, et incanui: porro filii mei vobiscum sunt: itaque conversatus coram vobis ab adolescentia mea usque ad diem hanc, ecce praesto sum. Loquimini de me coram Domino et coram Christo ejus, utrum bovem cujusquam tulerim, an asinum: si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus accepi: et contemnam illud hodie, restituamque vobis. Et dixerunt: Non es calumniatus nos, neque oppressisti, neque tulisti de manu alicujus quidpiam. Dixitque ad eos: Testis est Dominus adversum nietis in manu mea quippiam. Et dixerunt: qui fecit Moysem et Aaron: et eduxit patres nostros de terra Egypti. Nunc ergo state: ut judicio
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Inuasit ergo timor domini ppłm: et e¬
gressi sunt uiri quasi uir unus. & recensuit
uirorum autem iuda .xxx. milia. Et dixe¬
runt nunciis qui uenerant Sic dicetis uin
qui sunt in iabesgalaad. Cras erit robis
salus: cum in caluerit sol. Uenerunt ergo
nuncii: & annunciauerunt uiris iabes. Qͥ
letati sunt & dixerunt. M ane exibimus ad
pos. & facietis nob̾ qd̾cũq placuent uobis.
t factum est cum uenisset
dies crastinus: constituit saul ppłm
untres partes. & iungresus est media castrai
in uigilia matutina: & pertussit ammon usq
dum incales ceret dies. Reliqui autẽ dispersi
sunt: ita ut non relinquerentur in eis duo pari
ter. Et ait ppłs ad samuelem. Quis ẽ iste qͥdixit
saul non regnabit suꝑ nos: Date uiros: & iut̾¬
ficiamus eos. Et ait saul. Non occidat᷑ quisꝙͣ
in die hac: quia hodie fecit dñs salutẽ in istł.
Oixit aut̃ samuel ad ppłm. Uenite & eamus
in galgala. & innouemus ibi regnum. Et per¬

Expanded text:
eius invasit ergo timor Domini populum et eeius invasit ergo timor Domini populum et egressi sunt quasi vir unus et recensuit milia virorum autem Iuda triginta milia et dixerunt nuntiis qui venerant sic dicetis viris qui sunt in Iabesgalaad cras erit vobis salus cum incaluerit sol venerunt ergo nuntii et adnuntiaverunt viris Iabes qui laetati sunt et dixerunt mane exibimus ad vos et facietis nobis omne quod placuerit vobis et factum est cum venisset dies crastinus constituit Saul populum in tres partes et ingressus est media castra in vigilia matutina et percussit Ammon usque dum incalesceret dies reliqui autem dispersi sunt ita ut non relinquerentur in eis duo pter. Et ait populus ad Samuelem: Quis est iste qui dixit: Saul regnabit super nos? Date viros, et interficiemus eos. Et ait Saul: Non occidetur quisquam in die hac, quia hodie fecit Dominus salutem in Israel. Dixit autem Samuel ad populum: Venite, et eamus in Galgala, et innovemus ibi regnum. Et per
Abbreviated transcription (Latin):
scendit autem naas ammonites. &
pugnare cepit aduersus iabesgalaad.
Sixerunt q omnes uiri iabes ad naas. Ha¬
beto nos federatos: & seruiemus tͥ. Et respõ¬
dit ad eos naas ammonites. In hoc fenam
nob̾cum fedus ut eruam omnium ur̃m oc¬
culos dextros. ponamq uos obprobrium ĩ
uniuerso isrł. Et d̃ixenint ad eum senioreᷤ
iabes. Concede nob̾ septem dies: ut mittamꝰ
nuncios ad uniuersos terminos isrł. Et si
non fuerit qui defendat nos: egrediemur
Ad te. Uenerunt gͦ nuncii in gabaath sauliᷤᷤ
& lotuti sunt uerba hec audiente populo.
Eleuauit omĩs ppłs uocem suam: & fleuit
Ecce saul ueniebat sequens boues de agro:
narrauerunt ei uerba uiroꝵ iabes. Et insi¬
luit sp̃s domini in sauł cum audisset u̾ba
hec: & iratus est furor eiꝰ nimis. Et assumẽs
bouem utrumq concidit in frustra: misit¬
q in omnes terminos isrł. ꝑ manus nun¬
cioꝵ dicens. Quicumq non exient secutꝰ¬
q non fuent saul & samuelem. sic fiet bubꝰ

Expanded text:
scendit autem Naas Ammonites et pugnare coepit adversus Iabesgalaad dixeruntque omnes viri Iabes ad Naas habeto nos foederatos et serviemus tibi et respondit ad eos Naas Ammonites in hoc feriam vobiscum foedus ut eruam omnium vestrum oculos dextros ponamque vos obprobrium in universo Israhel et dixerunt ad eum seniores Iabes concede nobis septem dies ut mittamus nuntios in universos terminos Israhel et si non fuerit qui defendat nos egrediemur ad te venerunt ergo nuntii in Gabaath Saulis et locuti sunt verba audiente populo et levavit omnis populus vocem suam et flevit et ecce Saul narraverant ei verba virorum Jabes. Et insiluit spiritus Domini in Saul, cum audisset verba haec; et 263 iratus est furor ejus nimis. Et assumens bovem concidit in frusta misitque in omnes terminos Israhel per manum nuntiorum dicens quicumque non exierit secutusque fuerit Saul et Samuhelem sic fiet bubus
Abbreviated transcription (Latin):
saul ppłm qui iuuenti fuerant cum eo qͣsi
sexcentos uiros.&. saul & ionacha filius eiꝰ:
ppłs q qui inuentus fuerat cum eis erat
in gabaa beniamyn. Porro philistiim cõ¬
scenderant in machinas & egressi sunt ad
predandum de castus philistiim tres cunei.
Unus cuneus pergebat contra uiam eph¬
raym ad t̾ram saul. Porro alius ingredie¬
batur ꝑ uiam bechoron. Tercius autem:
uertebat se ad iter termini imminentis.
ualli soboym. contra desertum. fãber u̾o¬
ferrarius. non inueniebatur in omm terra
isrł. Cauerant enim philistiim ne forte fa¬
cerent hebrei gladium aut lanceam. a¬
Descendenlut engo omnis istł ad philis¬
teos. ut eracueret unusquisq uomerem
suum & ligonem. & securem. & sarculum.
Retuse itaq erant acies uomerum o ligonũ.
& stridencium: & securium. usq ad stimulum
corrigendum. Cumq uenisset dies prelii ñ
est inuentus ensis aut lancea in manꝰ tociꝰ
ppłi qui erat in manu saul & cum ionathã.
excepto saul & ionathan filio eiꝰ. Egressa est

Expanded text:
enti fuerant cum eo quasi sescentos viros et Saul et Ionathan filius eius populusque qui inventus fuerat cum eis erat in Gabaa Beniamin porro Philisthim consederant in Machmas et egressi sunt ad praedandum de castris Philisthim tres cunei unus cuneus pergebat contra viam Ephra ad terram Saul porro alius ingrediebatur per viam Bethoron tertius autem verterat se ad iter termini inminentis valli Seboim contra desertum porro faber ferrarius non inveniebatur in omni terra Israhel caverant enim Philisthim ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam descendebat ergo omnis Israhel ad Philisthim ut exacueret unusquisque vomerem suum et ligonem et securim et sarculum retunsae itaque erant acies vomerum et ligonum et tridentum et securium usque ad stimulum corrigendum cumque venisset dies proelii non est inventus ensis et lancea in manu totius populi qui erat cum Saul et cum Ionathan excepto Saul et Ionathan filio eius egressa est
Abbreviated transcription (Latin):
& in obprobrium. & in desertum. & in
maledictionẽ erit bosra: & om̃s ciuitateᷤ
eiꝰ erunt in sollitudines sempiternas.
Auditum audiui adño: & legatus ad
gentes missus est. Congregamini et
uenite contra eam: & consurgamus in
prelium. Ecce enim paruulum dedi te
ingentib: contẽptibilem int̾ homineᷤ
Arrogantia tua decepit te. & suꝑbia.
cordis tui qui habitas in cauernis petͤ.
& app̾hendere niteris altitudinem collis.
Cum exaltaueris quasi aquila nidum
tuum: inde detraham te dicit dom inꝰ
Et erit ydumea deserta. Omnis qui
transibit ꝑ eam stupebit. & sibilabit suꝑ
omnes plagas eiꝰ. sicuti subuersa est sõ¬
doma & gomorra. & uicine eiꝰ ait domin̾.
Non habitabit ibi uir: & non incolet eã
filius hominis. Ecce quasi leo ascendet
de suꝑbia iordanis ad pulchritudinem
robustoꝵ: quia subito currere eũ faciã

Expanded text:
et in opprobrium, et in desertum, et in et in opprobrium, et in desertum, et in maledictionem erit Bosra et omnes civitates eius erunt in solitudines sempiternas auditum audivi a Domino et legatus ad gentes missus est congregamini et venite contra eam et consurgamus in proelium ecce enim parvulum dedi te in gentibus contemptibilem inter homines arrogantia tua decepit te et superbia cordis tui qui habitas in cavernis petrae et adprehendere niteris altitudinem collis cum exaltaveris quasi aquila nidum tuum inde detraham te dicit Dominus et erit Idumea deserta omnis qui transibit per eam stupebit et sibilabit super omnes plagas eius sicuti subversa est Sodoma et Gomorra et vicinae eius ait Dominus non habitabit ibi vir et non incolet eam filius hominis de superbia Jordanis ad pulchritudinem robustam, quia subito currere eum faciam