comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ec humilis corde. Nondixit
discite a me quia potenssũ: non
dix̃ discite quia glonosus sũ: sed ĩẽ
discite quia humilis sũ quod potes¬
tis imitari. nolite uos extollere:
nolite exaltare corurm. Docu¬
it me ergo humiliari & inclinare
cormeũ ad faciendas iustitias .: non
ad iniquitatẽ sed ad equitatẽ indi¬
nare ꝓpt̃ retributionẽ. Retributio
regnũ cdox & para drsiẽ. in colatꝰ.¬
int̃ pretatio : quae dicit᷑ firmam̃tũ :¬
uio Est audi : Nononiose
dicit᷑ quod cũ mune ẽ omnib.
& suppetit uniuersis ipso iure naturȩ.
Et ideo non est otiosum quod ad mone¬
ris ut audias: cũ etiã inuiti et aliud
agentes sonũtamen aut uocẽ. audi¬
re solemus: Sed quia nonẽ solũ audi¬
re hoc. quod suppetit officio naturae
sed etiã illud quod maiusẽ: ut audias
non usutantũ corporis quantũ intel¬
lectumentis: ideo diligentius conside¬
ra istius litterȩ int̃p̃tationẽ: seriem¬
q uersuũqͥ secuntur: Vt noueris aut̃

Expanded text:
corde. non dixit: \'discite a me quia potens sum\', non dixit: \'discite a me quia gloriosus sum\', sed: discite a me quia humilis s u m, quod potestis imitari. nolite uos extollere, nolite exaltare cor uestrum. docuit me ergo humiliari et inclinare cor meum ad faciendas iustitias, non ad iniquitatem, sed ad aequitatem inclinare propter retributionem. retributio regnum caelorum et paradisi est incolatuinterpretatio, quae dicitur, Firmamentum. Quid est, Audi? Non otiose dicitur quod commune est omnibus, et suppetit universis ipso jure naturae. Et ideo non est otiosum quod admoneris ut audias; cum etiam inviti, et aliud agentes, sonum tamen, aut vocem audire soleamus. Sed quia non est solum audire hoc quod suppetit officio naturae: sed etiam illud quod majus est, ut audias non usu tantum corporis, quantum intellectu mentis; ideo diligentius considera istius litterae interpretationem, seriemque versuum qui sequuntur. 2. Ut noveris autem
Abbreviated transcription (Latin):
salẽ sapientiȩ suȩ munera. quib dataẽ
gr̃a uerbũ loqui & quadã potestate re¬
gali flecterepopulos. & animas mulcere
scõꝵ. non erubescentes ineo qr nihil ali¬
enũ ab honestate loquerent᷑. quospie

Expanded text:
salem sapientiae suae munera, quibus data est salem sapientiae suae munera, quibus data est gratia uerbum loqui et quadam potestate regali flectere populos et animas mulcere sanctorum, non erubescentes in eo, quia nihil alienum ab honestate loquerentur, quos ne
Abbreviated transcription (Latin):
iusta euangłiũ: ꝓpugnacula fideituȩ
gesta sunt xp̃i : muritui subsidia uerba st̃
dñi passio dominici corporis tua uirtus ẽ
Ostende mihi fatiem tuã & insinua uocem
tuã: q uoxtua suauis ẽ. & facies tua pul¬
chra. Suauis t̃ uox. quia ore confessio
fit ad salutẽ & decora facies. quȩ non
rrubescit auctorẽ non confunditꝰ redẽp¬
torẽ. Ostendit ergo fatiem suã signa¬
culũ crucis p̃ferens. & insinuat uocẽsuã
auctoritatẽ p̃dicationis ad sumens.
Integimento eñi corporis xp̃i quo redep̃¬
tus ẽ apeccato mumimentũ grãe spĩtalis
inuenit: ut salutaria sibi & sentiat & lo¬
quat᷑ Suauis ergo uox quȩ indiuinis
testimoniis loquebat᷑. decora facies
quȩ in conspectu regũ non confundebat᷑
Possumꝰ et illos reges intellegere quibus
đr a p&ro. Uos aut̃ gemis electũ. rega¬
le sacerdotiũ. gens scã populus in ad op¬
tionẽ Sunt enĩ reges qui offer̃ iniheru¬

Expanded text:
iuxta euangelium. propugnacula fidei tuae iuxta euangelium. propugnacula fidei tuae gesta sunt Christi, muri tui subsidia uerba sunt domini, passio dominici corporis tua uirtus est. ostende mihi faciem tuam et insinua uocem tuam, quia uox tua suauis est et facies tua pulchra. suauis est uox, quia ore confessio fit ad salutem, et decora facies, quae non erubescit auctorem, non confunditur redemptorem. ostendit ergo faciem suam signaculum crucis praeferens et insinuat uocem suam auctoritatem praedicationis adsumens. in tegimento enim corporis Christi, quo redemptus est a peccato, munimentum gratiae spiritalis inuenit, ut salutaria sibi et sentiat et loquatur. suauis ergo uox quae in diuinis testimoniis loquebatur, decora facies quae in conspectu regum non confundebatur. Possumus et illos reges intellegere, quibus dicitur a Petro: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem. sunt enim reges, qui offerunt in Hieru
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. Quomodo tñi poterant coarta¬
ri meo quierat uas arlectionis aet̃ne.
sed coartabant᷑ in sem& ipsis: quia in ꝓb
in seipso cõartat᷑. malitiȩ sue laqurisstran¬
gulatꝰ: Constitur mihi auarũ uillarũ
cotidie terminos ꝓferentẽ. excludentẽ
uicinosutr̃u is tibi dilatari anco angusta¬
riuidet᷑ que terra ipsa non capit: quan¬
tacũq spatia domus sue ꝑͦrexerit: clau¬
dit᷑ angustis opinionssuȩ finib cui qđ ha¬
b& nonẽ satis Sed non talis ẽ qui potest
dicere. & ingrediebar in latitudine. Ad
didit &iã causã: quia testimoniatua ex
Grate conuenit istauox martyri. qui
uocat᷑ ad sacrilegiũ exꝓbrantib sibi regi¬
b: crucifiũ iħm non erubescebat. sed ma¬
gis gloriabat᷑ incruce xp̃i. & illã mundi
salutẽ eẽ testimoniis cęlestib astruebat
Hos uocat xp̃c insponsa dicens incanticis
canticorũ: &uenit colũbamea in tegimen¬
to petrȩ iusta p̃munitionẽ: Hoc ẽ uenit

Expanded text:
titudo. quomodo enim poterant coartatitudo. quomodo enim poterant coartari in eo, qui erat uas electionis aeternae ? sed coartabantur in semet ipsis, quia inprobus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in latitudine. addidit etiam causam: quia testimonia, inquigrate conuenit ista uox martyri, qui uocatus ad sacrilegium exprobrantibus sibi regibus crucifixum Iesum non erubescebat, sed magis gloriabatur in cruce Christi et illam mundi salutem esse testimoniis caelestibus adstruebat. hos uocat Christus in sponsa, dicens in Canticis canticorum: et ueni, tu columba mea, in tegimento petrae iuxta praemunitionem, hoc est: ueni
Abbreviated transcription (Latin):
Alege. Quintꝰ uersus ẽ. Et INGRE¬
DIEBAR IMNLATI TUDINE. QuIA
Testimoniatua exquisi ui
Qui scđm mandata angustã & artã gra¬
dit̾ uiã: ambulat in latitudine. Vndele¬
gimus Intribulatione dilatasti mihi &
alibi Intribulatione inuocauidñm &
exaudiuit me in latitudine. Sapiensenĩ
in cordis sui ambulat in nocentia. & deciꝰ
fonte suꝑ fluunt aq̃ suꝑrius platras. qui
mentẽ suã non intra corporalia & terre¬
na condudit. sed dirigit ad carlestia.
ut conuersatio eius incȩlo sit: Audigallas
angustias sentientẽ. Pres surã inquit
patim̃ sed non angustiam̃. & quo modo
coangustari poterat cuius os semꝑ pate¬
bat necredentes coartarent᷑: Ipse ex¬
ponat quid sit ingredi in latitudine
dicit enĩ. Quia sicorpus angustũẽ: cor
nr̃m dilatatũ ẽ. Non angustamini in
nobis. coartamini autẽ inuiscerib ur̃is
Coangustari inpaulo non poterant in
quo erat altitudo sapientie. & fideila¬

Expanded text:
a lege. Quintus uersus est: et ingrea lege. Quintus uersus est: et ingrediebar in latitudine, quia testimonia tua exquisiui. qui secundum mandata angustam et artam graditur uiam, ambulat in latitudine. unde legimus: in tribulatione dilatasti mihi, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. sapiens enim in cordis sui ambulat innocentia et de eius fonte superfluunt aquae super eius plateas, qui mentem suam non intra corporalia et terrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conuersatio eius in caelo sit. audi nullas angustias sentientem: pressuram, inquit, patimur, sed non angustamur. et quomodo coangustari poterat, cuius os semper patebat, ne credentes coartarentur ? ipse exponat, quid sit ingredi in latitudine. dicit enim, quia, si corpus angustum est, cor nostrum dilatatum est. non angustamini in nobis, coartamini autem in uisceribus ue st ri s. Coangustari in Paulo non poterant, in quo erat altitudo sapientiae et fidei la
Abbreviated transcription (Latin):
lo. in enigmate: illic inpsa facie ueritatis
Possumꝰ & illud intellegere. qr diapsalma
qđ ꝑom̃a: quia ille ꝑ om̃a legẽ custodiat.
quicũ sit erudit̾ in lege. sublege natꝰ: & supͥ
legẽ deuotionis sue gradũ ꝓmouens libera¬
t᷑ alege. Xp̃s eñ nos redemit a maledicto
legis. Nonsine lege dĩ. sidinlege factus est
xp̃i. Aut certe sic ꝑ om̃a legẽ custodiamus
silegitimã pueritiȩ atq ad olescentiȩ dis¬
ciplinãꝰ luuentutis conuersationẽ. senittu¬
tis maturitatẽ. tramitẽq singulis p̃scriptũ
actatib nequa quã uitȩ nr̃ȩ usus excedat
Similit̃ &iã animȩ nr̃ę quȩ Idã rẽ uiden¬
tͥ artates ꝑ quas ꝑcurrit. & transit. ut possit
dicere cursum consummaui. Deniq animȩ
artas ẽ illa dequa dr̃. & aetas senectutis
uita inmaculata. Per om̃a ergo legẽ custo¬
dit : qui & in his corporis nr̃i aetatibus. &
in illis animȩ nr̃ȩ ꝓcessib non deuiarit

Expanded text:
lo, in aenigmate, illic in ipsa facie ueritatis. lo, in aenigmate, illic in ipsa facie ueritatis. Possumus et illud intellegere, quia διὰ παντὸς  omnia-. quia ille per omnia legem custodiat, qui, cum sit eruditus in lege, sub lege natus et supra legem deuotionis suae gradum prouehens, liberatus a lege — Christus enim nos redemit a maledicto legis — non sine lege dei, sed in lege factus est Christi. aut certe sic per omnia legem custodiamus, si legitimam pueritiae atque adulescentiae disciplinam, iuuentutis conuersationem, senectutis maturitatem tramitemque singulis praescriptum aetatibus nequaquam uitae nostrae usus excedat. similiter etiam animae nostrae quaedam esse uidentur aetates, per quas percurrit et transit, ut possit dicere: cursum consummaui. denique animae aetas e-t illa, de qua dicitur: et aetas senectutis uita inmaculata. per omnia ergo legem custodit, qui et in his corporis nostri aetatibus et in illis animae nostrae processibus non deuiarit
Abbreviated transcription (Latin):
re non possit Sugit᷑ dauid orat neau¬
ferat᷑ exore suo uerbũ & si aufert᷑. non
usq quaq iđ non penit̾ auferat᷑. qui stan¬
tusẽ quimpotestate sua grãm disputa¬
tionis eẽ cõmemor&. p̃sertim siuitã re¬
darguat quod doctrina p̃sumat & iu¬
ditio dĩ dãpnanda cõmittat: Isenĩ qui
iniuditus dĩ sperat. seruare potest uerbũ
ueritatis : quia dũ ueret᷑ penã cus¬
todit grãm Ideoq Ait et cus¬
TODIuI LEGẼ TUA SẼꝑ INSTER¬
NŨ & IN SCT̃M SECuLI
uodixit. cũ unũ satis eẽ poss& si
unũ significare uoluiss&. Sed quia
non solũ inp̃sentiuitȩ huuis tẽpore. s&l
&iã futuro p̾hinus uitȩ curriculũ cus¬
todienda ꝓmittit᷑ Ideo arbitror. & qui:¬
a scđm eos qui exemplari &um brȩ ser¬
uiunt carlestiũ. & scđm eos qui incęles¬
tib siti. scđm urrã legẽ cultꝰ dõ deferunt
Pollicet᷑ sibieẽ uiuendũ. ut & hic et ibile¬
gẽ custohat. Hic in exemplary inspecu¬

Expanded text:
re non possit. si igitur Dauid orat, ne aure non possit. si igitur Dauid orat, ne auferatur ex ore suo uerbum et, si auferatur, non usque quaque, id est non penitus auferatur, quis tantus est, qui in potestate sua gratiam disputationis esse commemoret praesertim si uita redarguat quod doctrina praesumat et iudicio dei damnanda committat? is enim, qui in iudiciis dei sperat, seruare potest uerbum ueritatis, quia. dum ueretur poenam, custodit gratiam. Ideoque ait: et custodiui legem tuam semper, in aeternum et in saeculum saeculi. duo dixit, cum unum satis esse posset, si unum signifsolum in praesenti uitae huius tempore, sed etiam futuro post huius uitae curriculum custodienda promittitur, ideo arbitror et secundum eos, qui exemplari et umbrae seruiunt cae- lestium, et secundum eos, qui in caelestibus siti secundum ueram legem cultus deo deferunt, pollicetur sibi esse uiuendum, ut et hic et ibi legem custodiat, hic in exemplari, in specu
Abbreviated transcription (Latin):
Non auferat᷑ exormeo uerbũ Ne forteuer¬
bo facta non congruant. & deforment
iniquitatis opera magisteriũ disciplinȩ
Tollitur exore uerbum. cũ dicitur pecca¬
ton. Quare tuenarras iustitias meas:
& ipsa obmutescit facundia siegrasit
conscientia. Ueniunt auȩs cęli. &iã
ipsȩ tollunt uerbum exoretuo: quae
tollunt uerbi semen esaro. nefruc¬
tum afferat. Nunc considerem utrũ
&iã excordepossit auferri uerbumue¬
ritatis. Radicatũ ẽ em̃ uerbum atq
depressũ. & in fixũ mentibus nr̃is dif¬
ficile auferripotest Deniq dictũẽ
adño. Quare tuenarras iustitias ieas:
nondixit quare cogi tasti iusticias &¬
assumis testamentũ meũ ꝑostuũ non
dixit ꝑcortuũ Sermo cohbet in digni
animi: non obstruit᷑ Pęnitentia: in so¬
lentiã ꝓ hib&. non excludit correctionẽ
Cauendũ tamenẽ ne & ipsa interius cor.¬
daturbent᷑ & effundat tenebras malitia.
ut coruanis cogitationib obcȩtatũ. lucẽ
ueritatis amittat. fulgorẽq uerbi cape¬

Expanded text:
non auferatur ex ore tuo uerbum, ne forte uerbis facta non congruant et deforment iniquitatis opera magisterium disciplinae. tollitur ex ore uerbum, cum dicitur peccatori: quare tu enarras iustitias meas? et ipsa obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. ueniunt aues caeli: etiam ipsae tollunt uerbum ex ore tuo quae tollunt uerbi semen e saxo, ne fructum adferat. Nunc consideremus, utrum etiam ex corde possit auferri uerbum ueritatis; radicatum enim uerbum atque depressum et infixum mentibus nostris difficile auferri potest. denique dictum est a domino: quare tu enarras iustitias meas — non dixit: "quare eogitas iustitias adsumis testamentum meum per os tuum? non dixit \'per cor tuum. sermo cohibetur indigni animi, non obstruitur paenitentia; insolentiam prohibet, non excludit correctionem. cauendum tamen est, ne et ipsa interius corda turbentur et offundat tenebras malitia, ut cor uanis eogitationibus obcaecatum lucem ueritatis amittat fulgoremque uerbi cape
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ: ñ tenentes caput ueritatis quo
euidentis sime c̃p̃hendit᷑ : Non in hoc sđo.
sed infuturo repositã nr̃orũ remunerati¬
onẽ cẽ mentorũ. Sed paucorũ ẽ istud
aduertere. Deniq in principiis &iã daud
ipse tẽptatꝰ ẽ sicut habes scriptũ. Ecccipsi
peccatores. & habund antes in scłõ obtinurr̃
diuitias &dixi. Nũ quid sine causa iusti¬
ficaui cormeũ. & laui int̃ in nocentes ma¬
nꝰ maeas. & fui flagellatꝰ tota die: igit᷑ &
nr̃m unꝰ quisq quiꝑfecti non sumꝰ. haec ui¬
dens dic̃. Vbiẽ ꝓuidentia dĩ: ũbiiustitia:
suꝑb: iste habundat. arrogans iste locuple¬
tat᷑. Impius istebeatꝰ & potensẽ. Iustus au¬
tẽ ille. uides quẽ ad modũ iacet deiectꝰ.
atq defectus quẽ ad modũ ipso uictu in¬
diget. ad ficit᷑ contumeliis abisto impio.

Expanded text:
judicium: non tenentes caput veritatis, quo judicium: non tenentes caput veritatis, quo evidentissime comprehenditur non in hoc saeculo, sed in futuro repositam nostrorum remunerationem esse meritorum. 11. Sed paucorum est istud advertere. Denique in principiis etiam David ipse tentatus est; sicut habes scriptum: Ecce ipsi peccatores et abundantxi: numquid sine causa iustificaui cor meum et laui inter innocentes manus meas et fui flagellatus tota die? igitur et nostrum unusquisque, qui perfecti non sumus, haec uidens dicit: ubi est prouidentia dei, ubi iustitia ? superbus iste abundat, adrogans iste locupletatur, impius iste beatus et potens est, iustus autem ille uides quemadmodum iacet deiectus atque defectus, quemadmodum ipso uictu indiget; adficitur contumeliis ab isto impio
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat remediũ. qui exagerauit ue¬
nenũ. Audiergo. quomodo extudas uirꝰ
suꝑbiȩ. Alege inquit tua non declina¬
ui. Lexigit᷑ dĩ sola potest suꝑbiȩ uirus
heb&are: quȩ informauit uirũ deuoti¬
oni deditũ. quali seregere debrat cau¬
tione. Multi enĩ non solũ alieni a fide.
sed &iã quiuident᷑ non mediocria sriptu¬
rarũ p̃cepta gustasse : tẽptari solent ꝓspe¬
ris suꝑborũ ꝓcessib Videntes eos quip̃ua¬
ricant᷑ legẽ impietatis arbitros adro¬
gantes. contẽptores fideliũ. extollentes
se aduersus eos quihumiliant corsuum
scđm timorẽ dĩ & p̃cepta cęlestia. ab¬
i undare in hoc scło diuitiis. p̃conio. ho¬
nonb potestatib eisq quo grauiora cõ¬
miserint. eo affluentiores successus cõ¬
modorũ seculanũ secundare. contra aut̃
sionib filiorũ sterilitatib coniugũ. Quo
exagitati atq t̾bati. sen sũ mentis inli¬
nent ut putent di in hoc qđdã errare

Expanded text:
monstrat remedium qui exaggerauit uemonstrat remedium qui exaggerauit uenenum. audi ergo, quomodo excludas uirus superbiae: a lege, inquit, tua non declinaui. lex igitur dei sola potest superbiae uirus hebetare, quae informauit uirum deuotioni deditum, quali se regere debeat cautione. multi enim non solum alieni a fide, sed etiam qui uidentur non mediocria scripturarum praecepta gustasse, temptari solent prosperis superborum processibus, uidentes eos, qui praeuaricantur legem, impietatis arbitros, adrogantes, contemptores fidelium, extollentes se aduerssecundum timorem Dei et praecepta coelestia, abundare in hoc saeculo divitiis, praeconio, honoribus, potestatibus; eisque quo graviora commiserint, eo affluentiores successus commodorum saecularium secundare: contra autem sionibus filiorum, sterilitatibus conjugum; quo exagitati atque turbati, sensum mentis inclinent, ut putent Dei in hoc quodammodo errare
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarius ẽ quimelacessit: mihi debet᷑
ista congressio. Vnde & apłs multiplicis cul¬
pȩ materiã eẽ suꝑbiã declarauit. Dicens de
questiones & pugnas uerborũ : ex quib oriun¬
t inuidiȩ. contentiones. sacrilegia. suspitio¬
nes malȩ. conflictationes hominũ men¬
tr: corruptorũ. & aueritate alied̃rũ. exis
timantiũ questũ tẽpirtatẽ. Quantorũ
itaq expressit causã rẽ delictoꝵ suꝑbiã.
unde dauid commendare uolens deuoti¬
onẽ suã. nulla suꝑboꝵ iniquitate ad tẽp¬
tatã: Ait. Suꝑbi iniq agebant nimis. N
solũ iniquitatẽ agentiũ. sed&iã nimiam
inquitatẽ parit̃ declarauit: quȩ c̃ueni¬
ret suꝑbis. Quorũ nealiquo tẽptaret᷑ con¬
tagio. aud alibidicentẽ. Suꝑbo oculo &
in satiabili corde: cũ hoc non edebã Ita
q qm̃ quanta uis mali in supbis e&̃ txpres¬
serat : quẽ ad modũ uinceretur debuitnos
docere Mentoq quasibonꝰ doctor de¬

Expanded text:
adversarius est, qui me lacessit, mihi debetur adversarius est, qui me lacessit, mihi debetur ista congressio. Unde et Apostolus multiplicis culpae materiam esse superbiam declaravit, dicens de quaestiones et pugnas verborum, ex quibus oriuntur invidiae, contentiones, sacrilegia, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum, et a veritate alienorum, etimantium quae stum esse pietatem. quantorum itaque expressit causam esse delictorum superbiam! unde Dauid commendare uolens deuotionem suam nulla superborum iniquitate adtemptatam ait: superbi inique agebant nimis. non solum iniquitatem agentium, sed etiam nimiam iniquitatem pariter declarauit, quae conueniret superbis. quorum ne aliquo temptaretur contagio, audi alibi dicentem: superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Itaque quoniam, quanta uis mali in superbia esset, expresserat, quemadmodum uinceretur debuit nos docere meritoque quasi bonus doctor de
Abbreviated transcription (Latin):
salsumq cognos cere quod peni tꝰ discer¬
nere humana fragilitate ñ poterat. ideoq
quid sequeret᷑ acceperat. ne temeraria u¬
surpatione deilla para ch si decider& Ni¬
si in quã homo suis ñ content᷑ finib int̃ dicta
temerass&. Nũ quã ferał culpȩ ad nostran¬
sis s& hereditas. & quid dehomine dicã ÷
ipse diabolus. ꝑsuꝑbiã naturȩ suȩ ammi¬
sit grãm. Deniq dũ dic̃: Ponã tronũme¬
ũ suꝑ nubes & ero similis altissimo. Con¬
sortis. excidit angloꝵ Cuius crminis dig¬
na mercede dãpnatꝰ: hominẽ sibi partici¬
pẽ requisiuit. In quẽ consortiũ suȩ trans¬
funderet᷑ offensȩ. Quid igit᷑ hoc pecca¬
to potestẽe decerius. quod adĩ cepit iniu¬
ria : Ideoq & scriptura dic̃ Dñs suꝑbis re¬
sistit Tam quã suȩ c̃tumeliȩ ꝓpulsatos.
ueluti qđ dã suscepit aduersus suꝑbiã spe¬
ciale certamen: tam quã dicat. Meusiste

Expanded text:
falsumque cognoscere, quod penitus discerfalsumque cognoscere, quod penitus discernere humana fragilitate non poterat ideoque quid sequeretur acceperat, ne temeraria usurpatione de illa paradisi sede decideret, nisi, inquam, homo suis non contentus finibus interdicta temerasset, numquam feralis culpae ad nos transisset hereditas. et quid de homine dicam ? ipse diabolus per superbiam naturae suae amisit gratiam. denique dum dicit: ponam thronum meum susortiis excidit angelorum: cujus criminis digna mercede damnatus, hominem sibi participem requisivit, in quem consortium suae transfunderet offensae. 9. Quid igitur hoc peccato potest esse deterius, quod a Dei coepit injuria? Ideoque Scriptura dicit: Dominus superbis resistit . Tamquam suae contumeliae propulsator, veluti quoddam suscepit adversus superbiam speciale certamen; tamquam dicat: Meus iste
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ etontrano allo quiũ dĩ deficit
inanima nr̃a . Ita et incurrit rꝰuita defec¬
tũ. Itaq ut conexio ista animȩ & corpo¬
ris nñ spũuitali animat᷑ atq alit᷑ & tene¬
t᷑ Ita uerbo dĩ. & spĩtaligr̃a anima nr̃a
uiuificat᷑. Vnde om̃i genere studere de¬
bemꝰ: ut reliqua om̃a post habentes. c̃gre¬
gemꝰ nobis alloquia dĩ. & congeramꝰ in prin¬
cipale nr̃m. Insensus. Insollititudines. con¬
siderationis actꝰq nostros. ut alloquiis
scripturarũ facta nr̃a conueniant. Nec
a senie p̃ceptorũ caelestiũ actus nr̃ discor¬
dare uideat᷑. quo possimꝰ. & nos dicere qm̃
eloquiũ tuũ uiuificauit nos. Tertius uer.¬
sus est. SUEERBI INIQUE AGEB AN NI¬
¶aximũ peccatũ in homine: subia est
Quando quidẽ indemanauit nr̃i origo de¬
licti. Hoc telonos pͥmũ diabolus uulnera¬
uit: & ꝑculit Nam nisi homo serpentis ꝑsua¬
sione deceptꝰ sicut ds̃ rẽ uoluiss&. & uerũ

Expanded text:
madmodum e contrario alloquium dei deficit madmodum e contrario alloquium dei deficit in anima nostra, ita et incurrit eius uita defectum. itaque ut conexio ista animae et corporis nostri spiritu uitali animatur atque alitur et tenetur, ita uerbo dei et spiritali gratia anima nostra uiuificatur. unde omni genere studere debemus, ut reliqua omnia posthabentes congregemus nobis alloquia dei et congeramus in principale nostrum, in sensus, in sollicitudines, considerationes actusque nostros, ut alloquiis scripturarum facta nostra conueniant nec a serie praeceptorum caelestium actus noster discordare uideatur, quo possimus et nos dicere, quoniam eloquium tuum uiuificauit nos. Tertius uersus est: superbi inique agebant n nimaximum peccatum in homine superbia est, quandoquidem inde manauit nostri origo delicti. hoc telo nos primum diabolus uulnerauit et perculit. nam nisi homo serpentis persuasione deceptus sicut deus esse uoluisset et uerum
Abbreviated transcription (Latin):
solet᷑. Nam & siilla acciderint. tamen
grauia eẽ non possunt dicenti. Existimo
enĩ quod in dignȩ st̃ passiones huius tẽ¬
poris ad futurã gloriã. Quiem̃ meli¬
ora sperat: nũ quã leuiorib frangitur
Intẽpore igit᷑ humilitatis nr̃ȩ spesconso¬
latoria ẽ. quȩ non confundit. Tẽpusau¬
tẽ tẽptationũ: tẽpus humi litatis animę
nr̃ȩ arbitror. Humiliat᷑ enĩ nr̃a anima.
dũ tradit̾ tẽptatori duris examinanda
laborib ut luctet̾ & certet congressũ con¬
tranȩ experiens potestates. sed his tẽpta¬
tionib uiuificat᷑ allo quiodĩ. Haecẽ eñĩ
animȩ nr̃ȩ uitalis substantia. qua alit̾. &
pascit᷑. gubernat᷑. Nec quic quã ẽ aliud
quod uiurre fatre rationabilẽ oranimã
quã alloquiũ dĩ Sic̃ enĩ auget᷑ sermodĩ.
inanima nr̃a dũ suscipit̾ dũ intellegit᷑ dũ
conp̃hendit᷑. Ita & iã uita eiꝰ auget᷑. Et que¬

Expanded text:
soletur. nam etsi illa acciderint, tamen soletur. nam etsi illa acciderint, tamen grauia esse non possunt dicenti: existimo enim quod indignae sint passiones huius temporis ad futuram gloriam. quisquis enim meliora sperat, numquam leuioribus frangitur. In tempore igitur humilitatis nostrae spes consolatoria est quae non confundit; tempus autem temptationum tempus humilitatis animae nostrae arbitror. humiliatur enim nostra anima, dum traditur temptatori duris examinanda laboribus, ut luctetur et certet, congressum contrariae experiens potestatis. sed in his temptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gubernatur, nec quicquam est aliud quod uiuere faciat rationabilem animam quam alloquium dei. sicut enim augetur sermo dei in anima nostra, dum susconprehenditur, ita etiam uita eius augetur, et que
Abbreviated transcription (Latin):
ens uero cõmunis ꝓfectus morantis exi¬
gere uidet᷑. &Ad didit Hȩc me
CONSOLATA ESTIN HUMILITA¬
Te MEA Caa uerbũ tuumo
uiuificauit Me
art spes. haec quȩ uerbo tuo obur¬
init mihi consolatar̃me. ut tollera¬
rẽ a cerba p̃sentiũ. Dũ facit hoc & fi¬
delib futuris: quo modo nos consola
accipe. Quis nos separabit inquit a
dilectione xp̃i: tribulatio. an angus¬
tia. an ꝑsecutio. Anfames. Anpericu¬
lũ. Angladius: Sicut scriptũẽ Qui
a ꝓpt̃ te morti tra dimꝰ totadie aes¬
timati sumꝰ ut oues occisionis. & qua
ratione illa patient̃ tollerari possint:
Ad didit Sed in his omnib: superamus
ꝓpt̃ cũ quinos dileait. Ergo siquis uult
aduersa superare : si ẽ ꝑsecutio. si ẽ pe¬
riculũ. simors. siegritudo grauis. siincur¬
sus latronũ. si facultatũ ꝓscriptio. si quic¬
quid eorũ quȩ putant᷑ inisto ad uersa
scło facile superant᷑ si sit spes quȩ con¬

Expanded text:
ens uero communis profectus morantis exiens uero communis profectus morantis exigere uidetur. Et addidit: haec e c me consolata est in humilitate mea, quoniam uerbum tuum uiuificauit me. haec est spes, haec, quae uerbo tuo obuenit mihi, consolata est me, ut tolerarem acerba praesentium, dum facit et fidere futuris. quomodo nos consoletur, accipe: quis nos separabit, inquit, a dilectione Christi? tribulatio an angustia an persecutio an fames an periculum an gladius? sicut scriptum est, quia propter te morti tradimur tota die; aestimati sumus ut oues occisionis. et qua ratione illa patienter tolerari possint, addidit: sed in his omnibus superamus propter eum qui nos dilexit. ergo si quis uult aduersa superare, si est persecutio, si est periculum, si mors, si aegritudo grauis, si incursus latronum, si facultatum proscriptio, si quicquid eorum quae putantur in isto aduersa saeculo, facile superantur, si sit spes quae con
Abbreviated transcription (Latin):
esto ꝓmissorã tuorũ. quȩ spopondisti
seruo tuo. Non usurpatorie speraui.
quȩ ut sperarẽ ipse fecisti Seruussũ.
exspectũ alimentũ ddño. Miles sũ exi¬
go ab imperatore stipendiũ . Vocatus
sũ. postulo ab inuitante ꝓmissũ. Ve¬
recunde aut̃ auctoritatẽ suȩ fideitẽ¬
perauit dicendo seseruũ: quia oculiser
sunt Ceterũ. siquis informationem
cuiusq hominis considerat. potest lruitis
cõmunia ꝓmissa librare. sicut habes.
Date leui uiros ei. date leui manifestos
tius. Potest &iã populis credenti elec¬
tis alloquiũ istud optare. cuꝑtypum
io seph. primo intyporiꝰ nominis. Deinde
ꝑtribum in primȩ electionis heredes
trans fusaẽ diuina ꝓmissio Dicente mo¬
yse. Primogenitꝰ tauri. Decus eius cor
nua eiꝰ in ipsis gentes uentilabit simul
usq ad sumitatẽ t̃rȩ. Vnicũ enĩ uerbũ
dĩ hoc ꝓphetat᷑ oraculo. toto ꝑgentes
orbe fundendũ. Hoc ergo surrecturȩ

Expanded text:
esto promissorum tuorum quae spopondisti esto promissorum tuorum quae spopondisti seruo tuo. non usurpatorie speraui, quae ut sperarem ipse fecisti. seruus sum, expecto alimentum a domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium; uocatus sum, postulo ab inuitante promissum\'. uerecunde autem auctoritatem suae fidei temperauit dicendo se seruum, quia oculi sersunt. Ceterum si quis informationem cuiusque hominis considerat, potest leuitis communia promissa librare, sicut habes: date Leui uiros eius, date Leui manifestos eius; potest etiam populi credentis electis adloquium istud aptare, cui per typum Ioseph primo in tribum eius nominis, deinde per tribum in primae electionis heredes transfusa est diuina promissio, dicente Moyse: primogenitus tauri decus eius. cornua unicornui cornua eius; in ipsis gentes uentilabit simul usque ad summitatem terrae; unicum enim uerbum dei hoc prophetatur oraculo toto per gentes orbe fundendum. hoc ergo surrecturae
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃iseñ qđ cũq spopondent. implere consu¬
euit. nostrarũ immemor iniquitatũ. sua¬
rũ non in memor sponsionũ. Deniq scrptũ ẽ
Egosũ egosũ. quideleo iniquitates tuas. &
memor non ero. Tuaut̃ memoresto. & iudi¬
cem᷑. Vult obliuisci quȩ cũque minat᷑ fue¬
rit peccatonb siuias aliquando conuertant
Vult &iã conueniri: ut siquis sicut ꝓposi¬
ta secus uirtutes p̃mia bene certauerit fruc¬
tũ remunerationis expectet : Quin &iã
exigat sicut habes scriptũ. Certamen cer¬
taui. cursũ consũmaui. repositaẽ mihi co¬
rona iustitiȩ Nonenĩ arrogans usurpatio.
sed fidelis: quia uerũ dm̃ non posse fallere
confiteat᷑: Ideoq ad monet. & dđ dicens.
ut meminent dñs uerbi sui. quo nos adspe¬
randum ꝓuocat. ut terrems renuntie¬
mus inhereamꝰ carlestib: Dicit ergo
dauid. Certaui certanis sũ. brauiũ pr¬
to uerbi tui quod ꝓmisti mihi Memor

Expanded text:
sanctis enim quodcumque spoponderit implere consusanctis enim quodcumque spoponderit implere consueuit, nostrarum inmemor iniquitatum, suarum non inmemor sponsionum. denique scriptum est: ego sum ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero; tu autem memor esto. et iudicemur. uult obliuisci quaecumque minitatus fuerit peccatoribus, si uias aliquando conuertant, uult etiam conueniri, ut, si quis, ut sunt proposita secutis uirtutibus praemia, bene certauerit, fructum remunerationis expectet, quin etiam exigat, sicut t habes scriptum: certamen certaui, cursum consummaui; reposita est mihi corona iustitiae. non enim arrogans usurpatio, sed fidelis, quia uerum deum non posse fallere confitetur. ideoque admonet et Dauid dicens, ut meminerit dominus uerbi sui, quo nos ad sperandum prouocat, ut terrenis renuntiemus, inhaereamus caelestibus. Dicit ergo Dauid: \'certamen certatus sum; brauium peto uerbi tui quod promisisti mihi. memor
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Vocat igit᷑ nos ad se dĩ uerbũ sicutha¬
bes scriptũ. Uenite ad me om̃s qui labo¬
ratis & honorati estis. & ego uos reficiam¬
Ideoq sequamur uocantẽ dñm iħm. ut a
sȩcũ larib ad ꝑpetua transeamꝰ Nosqup¬
sis erat inuitatꝰ. caelestib quib remunera¬
tionẽ fidei meritorũq sperar& fore. sicut
habesscriptũ dicente dõ ꝑ nathan ꝓpħã Ac¬
cepite deouili exunogrege. ut sis princeps
inpopulũ meũ isrł. & erã tecũ inomnibus
quib ingrediebaris. & ext̃minaui om̃s mimi¬
cos tuos a facietua. & infra. & requiemti¬
bidabo ab omnib inmicistuis. Quo respon¬
minorata sunt. minima in conspectutuo dñe
& locutus es ꝓdomo seruitui in longinquo. et
& uerbatua sunt uera. & locutꝰ es ꝓseruotuo
bona heae. & nunc incipe benedicere do¬
t̃m̃iHoc igit᷑ responso & aliis uocat̾
dđ spetare non desinit. & ꝓpheticȩ fidei auc¬
toritate conurnit dnm. ut meminerit ꝓmis¬
sorũ suorũ quorũ immemor eẽ non solut.

Expanded text:
s ad se dei uerbum, sicut habes scriptum: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam.ideoquespquamur uocantem dominum Iesum. ut a saecularibus ad perpetua transeamus nosque ipsaepe responsis erat inuitatus caelestibus, quibus remunerationem fidei meritorumque speraret fore-sicut habes scriptum dicente deo per Nathan prophetam: accepi te de ouili ex uno grege, ut sis in princ-ipem in populum meum Israel, et eram tecum in omnibus quibus ingrediebaris et exterminaui omnes inimicos tuos a facie tua, et infra: et requiem tibi dabo ab omnibus inimicis tuis, quo responmemorata sunt minima in conspectu tuo, domine, et locutus es pro domo serui tui in longinquo, et et uerba tua sunt uera et locutus es pro seruo tuo bona haec. et nunc incipe benedicere doternum —, hoc igitur responso et aliis uocatus Dauid sperare non desinit et propheticae fidei auctoritate conuenit dominum, ut meminerit promissorum suorum quorum inmemor esse non soleat.
Abbreviated transcription (Latin):
litt̃ꝓ̃tatione satis dictum arbitror.
N unc cognoscamꝰ exsubditisq̃. sit uiri
consũmati sentia : Itaq: sicait si.
ADꝓpinquet oratio mea. in con¬
facit orationẽ bona uita & dat alas
p̃cib sp̃itales. quib: scõrũ addm̃ euehat᷑
oratio: sed & sp̃s quooramꝰ ableuat p̃cem
iusti. maxi me si corde contrito com¬
patiens eam cõmendit affectus con¬
sũ mati aut̃ uiri ista. ẽ. confidentia.
Deniq dauid ipse insuꝑiorib istius
psalmi. lucernã suis pedib reqͥrebat.

Expanded text:
tatione satis dictum arbitror. nunc cognoscamus ex subditis, quae sit uiri consummati sententia. Itaque sic ait: adpropinquet oratio mea in conuita et dat alas precibus spiritales, quibus sanctorum ad deum euehatur oratio. sed et spiritus quo oramus subleuat precem iusti, maxime si corde contrito compatiens eam commendet affectus. consummati autem uiri ista est confidentia. denique ipse Dauid in superioribus istius psalmi lucernam suis pedibus requirebat
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ui disti gloriã mra & ditorem. & ipsa
speciosa es & ditora. Quid ẽ aut̃ xp̃mdi¬
cere bonaes uel decorares. nisi illud eu a¬
gelicũ. constans esto filia remissa sunt
tibi pec cata tua: Ergo cui xp̃s peccata
donauit. recte dicit. RETRIBUE
SEROO TOO
UIUAM ET CS TODIAM UER

Expanded text:
quia uidisti gloriae meae decorem, et ipsa quia uidisti gloriae meae decorem, et ipsa speciosa es et decora\'. quid est autem Christum dicere \'bona es\' uel \'decora es\' nisi illud euangelicum: constans esto, filia, remissa sunt tibi peccata tua? Ergo, cui Christus peccata donauit, recte dicit: retribue s er uo tuo; uiuam et custodiam u
Abbreviated transcription (Latin):
roqđ conpunctiont᷑ lignibal samũ ꝑca
uernã punctionis trũpit: Conpunc¬
tus igit᷑ iħs odorẽ remissionĩs pec ca¬
torũ. & redemptionis effudit. Nam
& constrictus erat uerbum cũ essitho¬
mo factus: & pauꝑ factus est cũ diues
rĩt ut nos illius inopia ditaremur
Potens erat. & despitiendum sep̃buit
ita ut hec rodes sperneret rũ: & in lu¬
deret ei: Terrã mourbat : & herebat
in ligno: Celũ obducebat tenebris: mun¬
dũ cricifigebat. & crufixus erat: mn¬
clinabat caput : & exi bat uerbum Ba¬
nanitus erat : & replebat om̃a descen¬
dit ds̃. ascendit homo Uerbum caro fac¬
tũ est ut carosibi uerbi solim indĩ dex¬
trra uindicaret: Uulnus erat: & flue¬
bat unguentũ: Scarabeus audirbat᷑:
Ecce es bona ꝓxima mea. eccees bona.
Qm̃ cognouerat ixclesia mysteriũ. & ꝓto
tius mundi redemptione crucifixum
dñm iłim p̃dicabat. merrt᷑ audire: rece
rs bona q̃ me bonũ dicis. & ipsa bonars

Expanded text:
eo quod conpunctione ligni balsamum per eo quod conpunctione ligni balsamum per cauernam punctionis erumpit. conpunctus igitur Iesus odorem remissionis peccatorum et redemptionis effudit. nam et constrictus erat, uerbum cum esset, homo factus. et pauper factus est, cum diues esset, ut nos illius inopia ditaremur, potens erat, et despiciendum se praebuit, ita ut Herodes sperneret eum et inluderet ei, terram mouebat, et haerebat in ligno, caelum obducebat tenebris, mundum crucifigebat, et crucifixus erat, inclinabat caput, et exibat uerbum, exinanitus erat, et replebat omnia. descendit deus, ascendit homo, uerbum caro factum est, ut caro sibi uerbi solium in dei dextera uindicaret, uulnus erat. et fluebat unguentum, scarabeus audiebatur. ecce es bona. proxima mea, ecce es bona. quoniam cognouerat ecclesia mysterium et pro totius mundi redemptione crucifixum dominum Iesum praedicabat, meretur audire: ‘ecce es bona. quae me bonum dicis, et ipsa bona es et,
Abbreviated transcription (Latin):
botriꝰ mrcde fide & morali requiescit
gratia. Hardũs crpri consobrinus m̃s
in uineis engaddi Silocum querimus
regionis cinus dã quȩ imiudra ẽ locus
interp̃ tationẽ : temptatio latine sig¬
nificat᷑: In illis ergo uineis lignũ ẽ:
quod siquis conpungat. unguen tũ
emittit: hic fructꝰ ligni: Sinon inci¬
dat̾ lignũ: non ita flagrat & redolit
Cũ aut̃ conpunctũ fuerit artificis manu
t̃e lacrimam distillat. sicut & xp̃s in illo
temptationis ligno crucifixus in lacrima¬
bat populũ ut peccata nr̃a dilurrit: & de
uiscrrib misericordiȩ suȩ fundebat un¬
guentũ dicens: Pater dimittr illis: quia
nesciunt quid fagunt: Tunc ergo in lig¬
no conpunctus. lancea. & eniuit dero
sangiuis & aqua: Om̃is unguenti suaui¬
or accepta dõ ostia pertotũ mundum o¬
dorẽ scĩ ficationis effundens & quasibal¬
samũ ex arbore. sic uirtus exibat icor¬
pore Unde ait: Sentio uirtutẽ exisse
deme: Inde opobalsamũ rxpressio dr̃.

Expanded text:
iae fide et morali requiescit gratia. nardum Cypri consobrinus meus, in uineis Engaddi. si locum quaerimus, regionis cuiusdam est quia in Iudaea et loeus interpretationem, Engaddi \'temptatio\' Latine significatur. in illis ergo uineis lignum est, quod, si quis conpungat, unguentum emittit; hic fructus est ligni. si non incidatur lignum, non ita fragrat et redolet, cum autem conpunctum fuerit artificis manu, tunc lacrimam destillat; sicut et Christus in illo temptationis ligno crucifixus inlacrimabat populum, ut peccata nostra dilueret, et de uisceribus misericordiae suae fundebat unguentum dicens: pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt. tunc ergo in ligno conpunctus est lancea et i-xiuit de eo sanguis et aqua omni unguento suauior, accepta deo hostia, per totum mundum odorem sanctificationis effundens, et quasi balsamum ex arbore, sic uirtus exibat e corpore. unde ait: sentio uirtutem exisse de me. inde opobalsamum expressio dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
non infurore Om̃is ergo disciplina &¬
si ad tcẽpus habeat amaritudinẽ habe¬
At ꝑturbationẽ postra tam̃ pacificos
fructus generare consuruit. Sed quipe¬
tit doceri bonitatẽ & disciplinã: debit
petere &iã scientiã doceri. Nisi eñi ha¬
beat scientiã : molestaest disciplina mo
lesta correptio. Quid sit scientia: doceat
te salomon quiait dedño dõnr̃o. Ipse

Expanded text:
non in furore. omnis ergo disciplina, etsi ad tempus habeat amaritudinem, habeat perturbationem, postea tamen pacificos fructus generare consueuit. Sed qui petit doceri bonitatem et disciplinam, debet petere etiam scientiam doceri. nisi enim habeat scientiam, mlesta correptio. Quid sit scientia, doceat te Salomon, qui ait de Domino De
Abbreviated transcription (Latin):
ab omniseculari pompa. Sicubi po¬
pulares cognoueris pausus. a urite
ab his oculos tuos. inflecte deprime.
& seruaeos. ut erigas meliores. Erige
adcelũ uel nocte stellarũ munilia.
orbem lunȩ decorũ. ud die solẽ aspi¬
ce. specta mare. terrã circũ spice
ut opere facta diuino om̃is creatu¬
ra tepescat. Quȩ formarũ grã imp¬
sis bestiis : quantꝰ decor in hominib.
quanta mauib pulcritudo: haet
in tuere & non uidebis iniquitatẽ
& contra dictionẽ inciuitate. Haec
uide & non introibit mors ꝑfenes¬
tras oculorũ tuorũ. Siuideris mu¬
lierẽ ad concupiscendũ eã: in trauit
mors ꝑ fenestrã. Siuideris aliena
munilia. aurũ. argentũ & concupi¬
eris. ut extorqueas : in trauit mors
ꝑfenestrã. Claude ergo hanc fenes¬
trã. cũ uideris alienȩ mulieris pul¬
chritudinẽ. nemors possit intrare
Oculi tui non uideant aliena. nec
lingua peruersum loquat᷑. Tuam
ergo fenestrã claude. nemorti pa¬

Expanded text:
ab omni saeculari pompa. sicubi poab omni saeculari pompa. sicubi populares cognoueris plausus, auerte ab his oculos tuos, inflecte, deprime et serua eos, ut erigas melioribus. erige ad caelum; uel nocte stellarum monilia, orbem lunae decorum, uel die solem aspic-e. specta mare, terram circumspice, ut opere facta diuino omnis creatura te pascat. quae formarum gratia in ipsis bestiis, quantus decor in hominibus, quanta in auibus pulchritudo ! haec intuere, et non uidebis iniquitatem et contradictionem in ciuitate; haec uide, et non introibit mors per fenestras oculorum tuorum. Si uideris mulierem ad concupiscendum eam, intrauit mors per fenestram; si uidemonilia aurum argentum et concupieris ut extorqueas, intrauit mors per fenestram. claude ergo hanc fenestram, qua uideris alienae mulieris pulchritudinem, ne mors possit intrare; oculi tui non uideant alienam, ne lingua peruersum loquatur. tuam ergo fenestram claude, ne morti pa
Abbreviated transcription (Latin):
uanitates: Auertamꝰ igit᷑ oculos nr̃os
auanitatib: nequod oculus uiderit
animꝰ concupiscat  Mystita em̃
differamꝰ interim Utinã hac int̃¬
p̃tationẽ possimꝰ reuocare ad diuersa
circensium ludorũ atq theatralium
spectacula festinantes uanitas ẽ illa
quȩ cernis mimũ aspicis. uanitas ẽ
luctatores aspicis. uaniꝑas r̃ quiacer¬
Illiem̃ uerisunt luctatores. qui aduer¬
sum huius seculi luctant᷑ in lecebras
Noncapat oculos tuos. palestra men¬
brorũ. Equos currentes aspicis uani¬
tasẽ. quiauane currunt qurascen¬
dentẽ saluare non possunt. Deniq
recursus ipsetẽ docrat. quiauane¬
currunt qui non directũ consiciunt
iter. obliuiscentes superiora. & ta
quȩ inferiora sunt ad petentes An¬
te nos ẽ xp̃s. Antenos brauiũ eius ad
quod ꝑuenit. qui non in incertũ cu¬
currit: nec reuocauit cursũ suum
sed incitauit. Ad huc dirige oculos
tuos. Auerte aspectaculis. auerte

Expanded text:
uanitates? auertamus igitur oculos nostros uanitates? auertamus igitur oculos nostros a uanitatibus, ne, quod oculus uiderit, animus concupiscat; mystica enim differamus interim. utinam hac interpretatione possimus reuocare ad diuersa circensium ludorum atque theatralium spectacula festinantes! uanitas est illa quam cernis. pantomimum aspicis, uanitas est; luctatores aspicis, uanitas est. quia cerilli enim ueri sunt luctatores, qui aduersum huius sat oculos tuos palaestra membrorum. Equos currentes aspicis, vanitas est; quia vane currunt, qui ascendentem salvare non possunt. Denique recursus ipse te doccurrunt qui non directum conficiunt iter, obliuiscentes superiora et ea quae posteriora sunt adpetentes. Ante nos est Christus, ante nos brauium eius, ad quod peruenit qui non in incertum cucurrit nec reuocauit cursum suum, sed incitauit. ad hunc dirige oculos tuos, auerte ab spectaculis, auerte
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia & non mauaritiã. & non
congruimus ad sensum. Atque uti¬
nã p̃cẽ sci sequentes. & oremꝰ quod
ille orauit. & quot oramꝰ imitemur
affectu. Quid enĩ mihi ꝓdest siorem
ut auertat cormeũ dñs ab auaritia.
& ipse diebus actibus. pecumȩ quȩ¬
rã compendia: si oramꝰ sermone: conpa¬
tiamur & mente. Audit sensũ nr̃m
iħs. & cognoscens duobus istis non con¬
uenire sermoni & cupiditati. non exau¬
ditloquentẽ & ideo quibene uole¬
bat orare dicebat. Orabospũ. orabo
& mente psallam spũ psallã & mente
lta magis audit orantẽ: si aspernit᷑
Auaritiã. Sed quia inualidisumus &
plerũq uolentes auertere cornr̃ma
pecuna: uel auri. uel argenti capim̾
aspectu & agrũ aut aedificium ui¬
dentes alienũ concupiscimꝰ. bene
Addidit ꝓpheca dicens .U. AUER¬
TE OCULOS MEOS NEOIDE ANT
UANITATEM INUIATOA UIUI
EICAME:
uanitates aspicere. cũ xp̃s in carne
sua om̃s mundi huius crucifirerit

Expanded text:
testimonia et non in auaritiam, et nos testimonia et non in auaritiam, et nos congruimus ad sensum. atque utinam precem sancti sequentes et oremus quod ille orauit et quod oramus imitemur affectu! quid enim mihi prodest, si orem ut auertat cor meum dominus ab auaritia et ipse diebus ac noctibus pecuniae quaeram conpendia? si oramus sermone, conpatiamur et mente; audit sensum nostrum Iesus et cognoscens duobus istis non conuenire, sermoni et cupiditati, non exaudit loquentem. et ideo, qui bene uolebat orare, dicebat: orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente. ita magis audit orantem, si aspernatur auaritiam. Sed quia inualidi sumus et plerumque uolentes auertere cor nostrum a pecunia uel auro uel argento capimur aspectu et agrum aut aedificium uidentes alienum concupiscimus, bene addidit propheta dicens: auerte oculos s meos, ne uideant uanitate s, in uia tua uime. uanitates aspicere, cum Christus in carne sua omnes mundi huius crucifixerit
Abbreviated transcription (Latin):
stinemus in iurias. prius ille sustimi
it ꝓnr̃a redemptione. Ceruices suas
posuit in flagella. maxillas suafinpal¬
mas. Ascendit crucem. ut doceret
mortẽ non eẽ metuendã. Deniq qua¬
si p̃cedens. Ait petro. Tume sequere
Et ideo petrus cursum consũmauit.
quia secutus ẽ xp̃m. Sequit᷑ uersus
VIII: Inclina corneũ in testi¬
MONIA TUA ET NON INAUARIRINUIII
tilitatẽ alibi habint & puto quod
lideo mutatũ sit. quia utilitas bonr
rei uidit̾ tẽ exprtenda. potius quam
declinanda Sed quia pleriq lucrũ
pecuniarũ utilitatẽ suã putantes¬
se. Ideo silegimus utilitatẽ. non a¬
nimȩ utilitatẽ accipere debemus ꝓ¬
phetã declinare: sed utilitatẽ pecu¬
me Sc̃s enĩ lucra ista non nouit.
seed om̃a haec detrimentũ arbitrat᷑.
putamus lucrũ eẽ pecuniȩ: dampnũ
ẽ animȩ. quia uire ẽ decrimentum
Ergo scđm eos qui ita acceperunt. ut
optet ꝓpheta inclinare corsuũ in

Expanded text:
tinemus iniurias, prius ille sustinuit tinemus iniurias, prius ille sustinuit pro nostra redemptione. ceruices suas posuit in flagella, maxillas suas in palmas; ascendit crucem, ut doceret mortem non esse metuendam. denique quasi praecedens ait Petro: t u me sequere, et ideo Petrus cursum consummauit, quia secutus est Christum. Sequitur uersus quartus: in clina cor meum in testimonia tua e t non in auarititilitatem alii habent: et puto quod ideo mutatum sit, quia utilitas bonae rei videtur esse expetenda potius quam declinanda. Sed quia plerique lucrum pecuniarum utilitatem suam putant esse; ideo si legimus utilitatem, non animae utilitatem accipere debemus Prophetam declinare, sed utilitatem pecuniae. Sanctus enim lucra ista non novit: sed omnia haec detrimentum arbitratur;putamus lucrum esse pecuniae, damnum est animae; quia virtutis est detrimentum. Ergo secundum eos qui ita acceperunt, ut optet Propheta inclinare cor suum in
Abbreviated transcription (Latin):
deducat: Audi Nisi qui tulerit cru¬
cem suã. & post me secutus fuerit.
non ẽ me dignus: Frecedit ergo xp̃s
ut nos sequamur: uerbum: Princi¬
pium xp̃sẽ. Ideo sapientia dicit
Dscreauit me principium uiarum
suarũ. Aduertimus quod et prin¬
cipium xp̃s. & finis uiarũ sit Non
uereor nequis dicat Creatũ ergo
xp̃m adseris ł respondebo: Ita crea¬
tũ dico quẽ ad modũ factũ legi. hoc
ẽ factũ exmuliere factũ sublege. hoc
ẽ scđm susceptionẽ carnis creatũ. scđm
quodẽ nat᷑ ex uirgine. Creatus ẽ
ut redimeret creaturas. Homofac¬
tus ẽ ut homines A morte ꝑpetua
liberaret. Creat̾ẽ: ut uias mihi
de monstraret aeteras. quibus ho¬
mo redire possit. ad di regnũ Ergo
quia printipiũ ẽ uiarũ dĩ. hoc prin¬
cipiũ sequamur. Prius uiã noui ingres¬
sus testamenti. ut uiã nobis deuoti¬
onis sterneret it̃. Siieiunamus. an¬
tenos ille ieiunauit: Si ꝓ nomine dĩ sus¬

Expanded text:
deducat, audi: nisi qui tulerit crudeducat, audi: nisi qui tulerit crucem suam et post me secutus fuerit, non est me dignus. praecedit ergo Christus, ut nos sequamur, praecedit uerbum. principium Christus est; ideo Sapientia dicit: dominus creauit me principium uiarum suarum. aduertimus. quod et principium Christus et finis uiarum sit. non uereor, ne quis dicat: \'creatum ergo Christum adseris?\' respondebo: ita creatum dico, quemadmodum factum legi, hoc est: factum ex muliere, factum sub lege, hoc est: secundum susceptionem carnis creatum, secundum quod est natus ex uirgine. creatus est, ut redimeret creaturas, homo factus est, ut homines a morte perpetua liberaret. creatus est, ut uias mihi demonstraret aeternas, quibus homo redire possit ad dei regnum. ergo quia principium est uiarum dei, hoc principium sequamur. primus uiam noni ingressus testamenti, ut uia nobis deuotionis sterneret iter. si ieiunamus, ante nos ille ieiunauit. si pro nomine dei sus