comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens renititur. s ꝑtinus delectata captiuat᷑. Quod¬
cũ reatum culpe concessis protinus flerib diluit.
 a iniquitate nr̃a mũdos eẽ ñ patitur. ꝙ uolenteᷤ
fletu intueniente deletũ est ad aĩm redit. ⁊ deuicta cul¬
ꝑa ad delectatõnem rursus inserpere nititur. atq in
antiquo certamiẽ rediuiua pulsatõne reparat᷑. ita ut
qd̾ priusegit in corpore. hoc importuna cogitatõne
ptmodũ uerset in mente. Qd̃ caute ille conspicere ath¬
leta spiritalis nouerat. qui dicebat. Computruerũt ⁊
quicias ad delectationem memorie redire conspererat.
qui cicatces deflebat. Cicatrices quippe computresc̾e
est. sanata iam pc̃coꝵ uulnera rursus in temptatõnẽ
catur. distri ctoq sereatu mensobligat. nisi hoc sol¬
licitis lam̃tis tergat. Unde bñ ꝑ moysen d̾r. Si fũit:
interuos homo qui nocturno pollutꝰ sit sompnio e¬
gredietur exͣ castra ⁊ ñ reu̾tetur prius qͣm ad uesꝑã

Expanded text:
mens renititur, sed protinus delectata captivatumens renititur, sed protinus delectata captivatureatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Quod caute ille conspicere athleta spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt etLaxatas ergo nequitias ad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem catur; districtoque se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. 84. Unde bene per Moysen dicitur: Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egred
Abbreviated transcription (Latin):
deus aũt ꝑscrutatur cor. Lam̃pas gͦ dauid ꝑ inno¬
centiã fũat. s tam̃ ualde contẽpta. qr ext̾iora cernẽ¬
tib nõ lucebat. Sciendũ u̾o est. qd̾ uistus quisq
temporalem głam ñ ht̃. aut hanc sub semet ip̃o frã¬
git si ht̃. ut honori suo liber emineat. ne ei uictus
delectatõne succũbat. Hinc ẽ enĩ ꝙ ille predicator
egreguis. añ humanos oculos apłatus głam hu
possimꝰ oneri eẽ ut xp̃i apostoli. s facti sumꝰ pariu¬

Expanded text:
Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innoDeus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui possimus oneri esse ut Christi apostoli, sed facti sumus parvu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceptis contumeliis exultat. Affuctis ex corde com¬
patitur. de bonoꝵ prosꝑitatib qiͣ de ꝓpriis letatur.
Sacri uerbi pabula in mente sollicitus ruminat. ⁊
inquisitꝰ quodlib eloqui duplicit̾ ignorat. Bene
itaq iusti simmplicitas ⁊ lampas dr eẽ ⁊ contempta¬
lampas qr interꝰ lucet. ꝯtẽpta quia ext̾ius ñ lucet.
Intus ardet flãma caritatis. foris nulla gła resplen
det decors. Lucet gͥ ⁊ despicttur. qi fiangrans uirtu¬
tib abiectus estimatur. Mentes quippe carnaliũ
pensare nõ ualent. nisi q̃ carnaliter uident. Hinc
est qd dauid scm̃ pr̃ ip̃e despexerat. quem ꝓpħe sa
inuelis ocłis p̃sentare recusabat. Q ad unctõnis
grãm cũ septem filios deduxisset. a ꝓpħa requisitus
an nũm sobolis explesset cũ magna desꝑacõne re¬
spondit. Est puer paruulus qui pascit oues. Quo
deducto ⁊ electo ꝓtinꝰ audiuit. Homo uid in facie.

Expanded text:
perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde comperceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitLampas, quia interius lucet: contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resdet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianitatis nomie censentur. reuerentia resigiont̃
pressi. exhibere malũ publice irrisionis erubescũt.
nde fit ut apd̾ se tumidi tacentes ꝙ derideant.
quos abiectos ualde atq infimos ꝑ simplicitatẽ pu¬
tant. Unde bñ dr̃. Lampas contempta apd̾ cogitati¬
ones diuitũ. Q a suꝑbi quiq dũ pensare bona seq̃n
lectus quisq qr ad et̾nam felicitatẽ ducitur. continua¬
aͥ hic adu̾sitate deprimatur. Non hunc rerũ habun¬
dantia fulciat. nõ dignitatũ gła honorabilem o¬
stendat. nulla ei obseqͣuentiũ freqͣntia suppetat. nlła
hunc humaniis cculis uestiũ pomꝑa componat.R.
cunctis uͥo despicabilis cernitur. ⁊ huiꝰ mundi gr̃a
indignꝰ estimatur: S tam̃ añ occulti iuidicis oculoᷤᷤ
uirtutib emicat. uite m̃itis coruscat. Honorari me¬
tiuit. despici nõ refugit. Corpus continentia afficit.
sola in animo dilectone pinguescit. Mentem semꝑ
ad pacientiam reparat. ⁊ erectus pro iusticia de

Expanded text:
Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare bona sequenlectus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de
Abbreviated transcription (Latin):
dis q contingit: ut quo alta caritate feruent. modũ
correptõnis exaggerent. ⁊ lingͣ aliquid qd̾ ñ deb dicat.
qr m̃tem dilectio qͣntũ deb inflãmat. S uerbo con¬

Expanded text:
disque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum disque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verb
Abbreviated transcription (Latin):
onis putant. Iiss se ptinꝰ ad obedientiam sternũt. isti
ad insaniam sue defͤensionis erigunt᷑. Illi correptõis
adiutoriũ uite sue patͦciniũ deputant. ꝑ qd̾ dũ p̃sen¬
tis uicii culpa corripitur. uenturi udicis ira tẽꝑat᷑.
Isti cũ se impeti redargutõne conspiciunt. gladiũ ꝑ¬
cussionis credũt. qr dũ ꝑ correptõnis uocem culpa de¬
tegitur presentis glorie opinio fedatur. Hinc quip
Qͥ erudit derisorem. ip̃e sibi facit inuiriam. Nã fit
płmq ut cũ correpta in se mala defend̾e neq̃unt. ex
uerctundia peiores fiant. acsic in sua defensione suꝑ¬
biant. ut quedã uicia cont᷑ uitã corripientis exqui
rant. Et qͦ ¶ se cͥminosos ñ estimant. ip̃i cͥmina¬
⁊ aliis imponant. Que cũ uera inuenire neq̃unt:
fingũt. ut ip̃i qͦ habeant qd̾ ñ impari iusticia ĩ cre
pare uideant᷑. Sepe aũt magnis hoc doctorib mirã¬

Expanded text:
onis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti onis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippQui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corrirant, et eo se criminosos non aestimant, si crimina aliis imponant. Qui cum vera invenire nequeunt, fingunt ut ipsi quoque habeant, quod impari justitia incrre peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus miran
Abbreviated transcription (Latin):
sonuerint multa sũt. qi quo eoꝵ uicia resecant. audi¬
tum gͣuant. Ande ⁊ ad crimen trahit᷑. hoc qd̾ recta
p̃dicatio contra crimina profertur. ⁊ cũ ab ore iustoꝵ
loquacitatis sonat. Praui nãq nil rectum nisi qd̃
ip̃i senseruit putant. & uistoꝵ uerba eo ociosa estimãt
quo suis hec sensib inueniunt du̾sa. Igitur impe
irrisionis arbitratur. qͥa
tangitur. foris ad studiũ contͣdictõnis excitatur Fer¬
re uocem ñ ualet. quia tacta in uulnere sui reatus
uolet. Et per hoc qd̾ gñaliter contra ꝑuersos dicitur.
se impeti specialit̾ suspicatur. Qd̾ enĩ intus egisse se
meminit. audire foris erubescit. Unde mox se ad defen¬
sionem p̃parat. ut reatus sui uerecundiã ꝑ uerba pra¬
uerefutatõnis tegat. Sicut enĩ recti de quibꝰdam q̃
ab eis ñ recte gesta sunt. correptõnis uocem ministe¬
riũ caritatis estimant. sic ꝑuersi contumeliã derisi¬

Expanded text:
sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, audisonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. irrisionis arbitratur, quiatangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisi
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ moderate exequit᷑: de se p̃sumat. Sepe uͦ ani¬
mꝰ fallitur. ut qd̾ uoluptuose appetit. necessariũ suspi¬
cetur. qͣtinus om̃e qd̾ lib. uite debitam utilitatem
putet. Et sepe quia effectus ꝓuidentiã sequit᷑. in
sui fiducia mens leuatur. cũq sibi ad est qd̾ ceteris
sionis hilarescit. tanto q iam uer i ꝓuisione songe
fit. qͣnto ipãm qͦ elatõnem qͣm patit̾ur nescit. Undẽ
sollerti custodie semꝑ intentõne pensandũ ẽ. uel qͥd
opere agimꝰ. uel quid corde u̾samus. neaut m̃tẽ pre¬
pediens foras se terrena cura multiplicet. aut saltẽ
deeius mod̾amine intus se cogitatio exaltet. ut cũ
uiuina iudicia tpr̃ali circũspectõne metiumꝰ sempi¬
terna supplicia horroris euadamꝰ. De odientib cor
os est procatrum. ut recte dictis semꝑ ediuerso
respondeant. ne si ad prolata consentiunt inferi¬
ores eẽ uideantur. Quib ustoꝵ uerba qͣmlib pauca

Expanded text:
eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero anieo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse csionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus. LIBERos esse procacium solet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca
Abbreviated transcription (Latin):
re. Cura aũt carnis ut femina. foras ñ appareat.
⁊ uideri iactanter erubescat. ut qͣiͣ post tergũ uiri sub
discretõne sp̃s solis necessariis intenta. nequaqͣm
sciat ꝓcaciter decegi. s uerecunde moderari. Ciu
tam̃ sepe cũ dr̃ ut de se minime p̃sumat. s totã se
in diuine spei fiduciam transferat: despicit. ⁊ ces¬
sante studio adeẽ sibi uite subsidia posse diffidit.
dens corripitur. correpta aũt ꝓtinꝰ fecundat᷑ : quẽ
uiuentute iugens fecundari ñ potuit. annis fracta
senilib utero marcente concepit. qr cũ cura carniᷤᷤ¬
sui confidentiã hr̃e desierit. contͣ spem ex diuina ꝓ¬
missione accipit. qd̾ habiturã se ex humana rõne
dubitauit. Unde bñ ysaac .i. risus d̾r qui generatur.
qr cum suꝑne spei fiduciam concipit. quid mens
aliud qͣm gaudiũ parit. Curandũ itaq est. ne aut
necessitatis metas cura carnis tnͣseat aut in

Expanded text:
re; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, re; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. dens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibsui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit, quod habere a se ex humana ratione dubitavit. Unde bene Isaac, id est risus dicitur, qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qr sollicitos nos eẽ u̾itas in crastinũ ꝓhibet.
haberi utcunq curam in presentib nõ nogat qͣm
tendi ad tempus qd̾ sequit᷑ uetat. Et nimirũ pau¬
lus cũ curam carnis fieri in concupiscentiis ñ sinie.
ꝓtuldubio in necessitate concedit. Discretõne ergõ
magni modaminis. caruis cura frenanda ẽ. ut ser¬
uat. ⁊ minime pͥncipet᷑. neqͣquã dña aĩm uincat.
s subacta m̃tis dñio qͣi ancilla famulet᷑. ut uissa¬
assit. atq ad nuitũ cordis repulsa dissiliat. ut
iux a tergo scẽ cogita tõnis appareat. ⁊ nunꝙͣ
cont᷑ faciem recta cogitantis obsistat. Qd̃ bene nob
historia sacre lectionis innuit᷑. cũ abraham tribuᷤ
angelis occurrisse memorat᷑. Ip̃e quippe uenienti.¬
b excra ostiũ occurrit. sarra uiro post ostiũ subsi
intellectus deb in cognitõne tͥnitatis claustra car¬
tus excedere. ⁊ qiͣ habitatõnis infime ianuam exi¬

Expanded text:
Nam quia sollicitos nos esse veritas in crastinum prohibet, Nam quia sollicitos nos esse veritas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur, vetat. Et nimirum Paulus cum curam carnis fieri in concupiscentia non sinit, procul dubio in necessitate concedit; discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussait, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, cilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exi
Abbreviated transcription (Latin):
płmq ad uiam rectitudinis animꝰ se accingit. tor¬
porem decutit. tanto ꝙ in celestib desid̾io rapitur
ut pene nil ex eo inferius remansisse uideat᷑. Et
tam̃ dũ ad carnis curã reducit᷑. sine qua presentĩ
uite uia nullo modo expletur: ita hunc inferius
depressũ tenet. acsi ad huc de sũmis nulla contigis¬
set. Auditis uerbis celestis oraculi. in amorẽ patrie
cdestis erigitur. s resurgente presentis uite stu das
sub t̾rene cure aggere sepelitur. atq in terra cor¬
dis nequaꝙͣ suꝑne spei semen proficit. qr cogitati
dicens. Nolite solliciti ẽẽ in crastinũ. Contͣ hanc qͦq
ꝑ paulũ d̾r. Carnis curam ne feceris in concupiscet¬
tiis. S in his nimirũ ducis ac militis u̾bis agnos¬
cimꝰ. qr tunc ab ea morcifero uulnere animꝰ pungit᷑
cum in ea mensure equitas non tenetur. Neq enĩ
mortali adhuc in carne iuuentib funditus cura car¬
nis absciditur. s ut discrete animo seruiat tẽperat᷑.

Expanded text:
 ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorem patriae coelestis erigitur; sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitatdicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensuraemortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis absciditur, sed ut discrete animo serviat, temperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uit ambitio. ñ dissimilis afflictio angustet. & par
cruciet flamina supplicii. qͦs in igne luxurie par suc¬
cendit flãma pcc̃i. Sicut enĩ in domo patͥs mansio¬
nes multe s̃ ꝑro diuersitate uirtutis. sic dampna¬
tos. diu̾so supplicio gehenne ignib subicit dispari¬
litas criminis. Que scłc gehenna qͣmuis cũctiᷤ
una sit. ñ tam̃ cũctos una eadem ꝙ qualitate suc¬
cendit. Nlam sicut uno sole om̃s tangimur: nec tñ
sub eo uno ordine om̃s estuamꝰ. qr uixta qualitatẽ
corporis sentit᷑ ⁊̃ pondꝰ caloris: sic dãpnatis ⁊ unꝙ
est gehenna que afficit. et tam̃ nõ una omnes
qualitate comburit. qr qd̾ hic agit dispar ualitudo
corporum hoc illic exhibet dispar causa m̾itoꝵ. Quo¬
modo gͦ nullus ineẽ suppliciis ordo d̾r. in quib pro¬
fecto quisq iuxta modum culpe cruciatur: S ꝓpt̾ i

Expanded text:
vit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par vit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae c
Abbreviated transcription (Latin):
tiorib fortior instat cruciatio. Hinc ĩ babilonts
dampnatõne d̾r. Qnͣtũ exaltauit se.⁊ in deliciis fuit
tantum date illi torm̃ta ⁊ luctũ. Si igitur uixta
modũ culpe pena distinguit᷑. constat nimirũ qd̾
in suppliciis ordo seruatur. Et nisi corm̃toꝵ sũ mã
m̾itoꝵ acta dirimerent. nequaꝙͣ uidex ueniens
dicturũ se messorib ꝑhiberet. Colligite ⁊izania et
ligate ea in fasciculos ad comburendũ. Si enim nlłs
in suppliciis ordo seruabitur. cur comburenda ⁊ iza¬
nia in fasciculis ligantur: S nimirũ fasciculos:
ad comburendũ ligare est. hos qui et̾no igni tͣdendi
s̃ pares parib sociare. ut quos summilis culpa inqui¬
nat. par ⁊̃ pena constringat. ⁊ qui neqͣquã dispari
iniquitate polluti sũt. nequaꝗͣ dispari cormenco
crucientur. Quatinꝰ sumul dãpnatio conterat qͦs¬
simul elatio subleuabat. qͦs q ñ dissimilit̾ dilata¬

Expanded text:
tioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis tioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et lupoena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse 333 perhiberet: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat, par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt nequaquam dispari tormento crucientur, quatenus simul damnatio conterat qsimul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilata
Abbreviated transcription (Latin):
bustionis cruciet.⁊ intus pene cecitatis obscurent.
.quatinꝰ qui auctori suo corpore ⁊ corde deliq̃runt. si
mul corpore ⁊ corde puniant᷑. & utͦbiq penas senti¬
ant. qui dũ hic uiuerent. prauis siis delectatõnibꝰ
peccantiũ sũt membra corporis. quib ꝑu̾sa deside¬
ria que concipiunt execunt᷑. Unde recte ꝑ paulũ¬
membris quib desideria uoluptatis expleuerunt
et̾ni iudicii torm̃ta tolerare ut tũc eos undiq dolor
absorbeat. qui nũc suis delectatõnib subditi undiq
centra iusticiam iuste udicantis pugnant. Mirsĩ
ullo modo uel tormenta ꝑmittit. qr ip̃a quoq sup¬
plicia que ex lance iusticie ꝓdeunt inferri fut ordi¬
ne neqͣqͣm possunt. Q modo nãq in suppliciis ordo
nonerit. dũ dampnatũ quenq uixta modũ crimi¬
nis retributio sequit᷑ ultionis: Hinc quippe scri¬
ptũ est. Potentes potenter tormenta patient᷑. ⁊ for¬

Expanded text:
bustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. bustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliqumul corpore et corde puniantur; et utrobique poenam sentiant, qui, dum hic viverent, pravis suis delectationibus peccatorum sunt membra corporis, quibus perversa desideria, quae concipiunt, exsequuntur. Unde recte per Paulumembris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vullo modo vel tormenta permittit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et for
Abbreviated transcription (Latin):
est obscuritas diuisionis qr dãpnatꝰ quisq cũ et̾no
igni suctenditur. ab int̾no sumine tenebrat᷑. Nat᷑e:
uero ignis est. ut ex semet ip̃o ⁊ lucem exhibeat ⁊
concrematõnem. S tͣnsactoꝵ illa ultrix flamina
uicioꝵ ꝯcrematõnem ht̃ ⁊ lumen ñ ħt̃. Hinc est
etũ qd̾ repbis u̾itas dicit. Discedite a me maledicti
in ignemꝰ eternũ. qui paratus est diabolo ⁊ angelis
eius. Quoꝵ rursus om̃iũ corpus ĩ uniꝰ ꝑsona sig
nificans dicit. Li gate ei manus ⁊ pedes ⁊ mittite
eũ in tenebras exteriores. Si itaq ignis qui rep¬
bos eruciat lumen ht̃e potuisset. is qui repellit᷑
lequa qͣm mitti in tenebras diceretur. Hinc ⁊
psalmista ait. Suꝑ es cecidit ignis ⁊ ñ uiderũt
solem. Ignis enĩ suꝑ impios cadit. s sol igne cadente
non cernit᷑. qr quo illos gehenne flamina deuorat. a
uisione ueri luminis cecat. ut ⁊ foras eos dolor com¬

Expanded text:
est obscuritas divisionis, quia damnatus quisque, cum aeterno est obscuritas divisionis, quia damnatus quisque, cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. / Naturae vero ignis est, ut ex se ipso et lucem exhibeat, et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lumen non habet. Hinc est enim, quod reprobis veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius! Quos rursus omninificans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor com
Abbreviated transcription (Latin):
cerre tenebrose nomine. tetra tartari c laustra
signantur. que et̾ne mortis caligo cooperit. qr dam¬
pnatos quosq in ꝑpetuũ a uite luce disiungit. Nec
ĩmerito infesnus terra dicitur. qr que ab eo capta
fiũnt stabiliter tenentur. Scriptũ quippe ẽ. Gene¬
ratio preterit. ⁊ gnãtio aduenit. terra u̾o in et̾nũ
stat. Recte gͥ inferni claustra tenebrosa terra no
minant᷑. qr quos puniendos accipiunt. nequaꝗͣ
pena transi uria uel fantastica imaginatõne cruci¬
ant. s ultione solida ꝑpetue dampnatõni seruant.
Que aliquando tñ laci applłone signant᷑. ꝓph̾a atte¬
stante qui ait. Portauerũt ignominiã suã cũ hiᷤᷤ
qui descendũt in lacum. Infernꝰ gͦ t̾ra nominat᷑. qr
susceptos stabiliter tenet. ⁊ lacus d̾r. qi hos qͦs semes
ceperit semꝑ fluctuantes ⁊ crepidos tormentis cir¬
sicut mors exterior ab anima diuidit carnem. ita
mors interior a dõ separat aiãm. Unibra gͦ mortiᷤ

Expanded text:
errae tenebrosae nomine, nisi tetra tartari claustra signantur? Quae aeternae mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vitae luce disjungit. Nec immerito infernus terra dicitur, quia quicunque ab eo capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Recte igitur inferniminantur , quia quos puniendos accipiunt nequaquam poena transitoria vel phantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta testante, qui ait: « Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum. » Infernus ergo nominatur, quia susceptos stabiliter tenet. Et lacus dicitur: quia hos quos semel ceperit semper fluctuantes et trepidos tormentis cir Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis
Abbreviated transcription (Latin):
magnis laborib maiora pt p̃mia expectat. Non q¬
gitat malũ. quia in amore mundicie mentẽ sclidãs
uũ om̃e odiũ radicitus eruit. uersare ĩ animo qd̾ in¬
quinat nescit. Non gaudet suꝑ miquitate. qr quo
sola dilectõne erga om̃s inhiat. nee de ꝑditõne aduer¬
santiũ exultat. Congaudet aũt u̾itati. quia ceteroᷤ¬
ut se diligens. ꝑ hoc qd rectum in aliis conspicit qi de
augiento ꝓprii prouectus hilarescit. Multiplex gͣ¬
perimendã m̃tẽ impetit. districtõnis sue munimi¬
ne occurrit. ut qr antiquus hostis uaria circũfusi¬
one nos obsidet. ip̃a hunc de nobis multiplicit̾ ex¬

Expanded text:
magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cmagnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. Multiplex perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis variata circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter ex
Abbreviated transcription (Latin):
repara foris opus tuũ. ⁊ diligenter exerce agrum
tuũ. ut postea edifices domũ tuam. Qd aũt
est preparato oꝑe agrum diligent̃ exteriꝰ exercere. nͥ
euussis iniquitatis sentib. actõnem uram ad frugẽ
retributõnis excolere: Et quid ẽ pꝰt agri exercitiũ
ad edificiũ domꝰ redue. nisi qd̾ płmq ex bonis oꝑibus
discunꝰ. qͣntam uite mũdiciam ⁊ in cogitatõne con¬
struamꝰ: Pene cuncta namq bona ex cogicatõne
ꝑdeunt opera. s sunt ñ nulla cogitatõnis argum̃ta
que ex oꝑatione nascuntur. Nlam sicut ab aĩo opus
sumit᷑. ita rursus ab oꝑe animꝰ eruditur. Mens quippe
puuni amoris exordia capiens. unꝑat bona q̃ fiant.
s pꝰcqͣm fieri imꝑata ceꝑint. ipĩs sus exercitata acti¬
onib discit. cũ imperare bona inchoauerit qͣntũ
minꝰ uidebat. Fõris gͦ ager excolitur: ut domꝰ postino¬
dũ construat᷑. qr płuq ab ext̾iori oꝑe sumimꝰ. qͣntã
suptilitatẽ rectitudinis incorde teneamus. Cuiꝰ rei

Expanded text:
s opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in cor
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia mala non corrigũt. ad seq̃ncia ꝑducũt. Si ai
neqͣquã quosdã pena presens a supplicio eterno de¬
finderet: paulus minime dixiss. Cũ udicam᷑ a
dño corripimur.: ut ñ cũ hocmũdo dampnem᷑. Hĩc
uoce angłica ad ioħ̾em d̾r. E go qͦs amo redarguo et
ut magis secura sit altius trepidat. ⁊ cũ flagellis
aingitur. suꝑni uidicii incertitudine turbat᷑. Pau
ne initiũ seqñtis dampnatõnis sit om̃e qd̾ patitur.
⁊ ꝑ cogitatõnem int̾rogat uidicem. qr de uite sue me

Expanded text:
praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem nequaquam quosdam poena praesens a supplicio aeterno defenderet, Paulus minime dixisset: Cum judicamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Hinc voce angelica ut magis secura sit, altius trepidat; et cum flagellis cingitur, superni judicii incertitudine turbatur. Pavet ne initium sequentis damnationis sit omne quod patitur; et per cogitationem interroga
Abbreviated transcription (Latin):
audire pꝰt confessionẽ meruit. Dñs tͣnstulit pcẽm¬
tuũ. Et tñ multis pꝰt cruciatib afflictus ac fugi
ens. reatum culpe qͣm ꝑpetrat̾iat exoluit. Sic nos
salutis unda a culpa p̾mi parentis absolium᷑. s tñ
reatũ eiusdẽ culpe diluentes. absoluti qͦ adhuc car¬
uita horẽm iudicat ds̃. quia aut ꝑ mala p̃sentia
irrogare iam torm̃ta seq̃ntia incipit. aut tormenta
seq̃ntia flagellis presentib extinguit. Nisi enĩ de¬
lictis exigentib uistus uidex ⁊ nũc ⁊ pꝰtmodũ qͦsdã
ꝑcuteret. uidas minime dixiss. Scd̾o eos qui non
crediderunt ꝑdidit. ⁊ in de iniquis psalmista ñ dice¬
ret. Induantur sicut diploide confusione sua. Dipli¬
idem quippe duplex uestim̃tũ dm̃s. Confusione gͣ
sicut diploide induti s̃. qui uixta reatus sui m̾itũ
⁊ temporali ⁊ ꝑpetua animadu̾sione feriunt᷑. Solos
quippe pena a supplicio liberat. qͦs ĩmutat. slam qͥs

Expanded text:
audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccaudire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum, et tamen multis post cruciatibus afens reatum culpae quam perpetraverat exsolvit, sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur, sed tamen reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carvita hominem Deus judicat, quia aut per mala praesentia irrogare jam tormenta sequentia incipit, aut tormenta sequentia flagellis praesentibus exstinguit. Nisi enim delictis exigentibus justus judex et nunc et postmodum quosdam percuteret, Judas minime dixisset, Secundo eos qui non crediderunt perdidit ; et de iniquis Psalmista non diceret: Induantur sicut diploide confusione sua . Diploidem quippe duplum vestimentum dicimus. Confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solos quippe poena a supplicio liberat quos immutat. Nam quos
Abbreviated transcription (Latin):
nor uita ⁊ laboie cognoscimꝰ. si emendari dũ tempꝰ est
nolumꝰ qͣnta p̾t animadi̾sione feriamur. Electos qꝙͥp
pecimimꝰ ⁊ ꝑia agere. ⁊ crudelia multa colerare. Huic
⁊ colligitur districtuis uidex qͣnta illic feriat districtõ¬
ne qͥs reprobat. si hic sic cruciat qͦs amat. Petro at¬
cestante qui ait. Sempꝰ est ut iudiciũ incipiat de domõ
uiͣ. ꝯiaũ principiũa nobis. quis finis eoꝵ qui ñ credũt

Expanded text:
norum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est norum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quipimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante qui ait. Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis fin
Abbreviated transcription (Latin):
¶ estes dĩ sunt. qui ꝑ exercitiũ scĩ oꝑis testantur
que electos secutura sint p̃mia u̾itatis. Unde
hos quoq qͦs pro u̾itate passos agnoscimꝰ. marturs
oñs dicit. In dieb antiphas testis nu̾ fidelis. qͥ oc¬
osus est apd̾ uos. S cestes suos cont᷑ nos dñs in¬
sautat. cũ electoꝵ uitam prauitati nr̃e contͣriam
aruendos nos instruendos ꝙ mulciplicat. Contͣ
nt᷑ uos dñs instaurat. qr bona que facere ip̃i ne¬
dirimꝰ. hec ad correptõnem nrãm fieri ab aliis de¬
sistrat: ut qui p̃ceptis ñ accendimur. saltẽ exem¬
us eecitemurꝰ. atq in appetitu reccitudinis nilsibi
puens nr̃a difficile estunet. qͣm ꝑfecte ꝑagi ab aliis
uat. Et fit płmq ut cũ aliene uit̾e bona conspi¬
uꝰ . nr̃e sollicitius dampna timeamꝰ. ⁊ eo patescat
qnto post pend̾e animadũsionis ĩpedimur. qͦ mine
a bonoꝵ morib longe discrepamꝰ. Unde ⁊ recte d̾r. Et¬
oidi. quo eẽ multiplex indicatur. qr ex ip̃a nunc bo¬

Expanded text:
 enim Dei sunt, qui per exercitium boni operis testantur quae electos secutura sint praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus, Graeco Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. Eorum labor Dei dicitur quo esse multiplex indicatur, quia ex ea nunc bo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o ñ ualuit. qui hane uolente dño ⁊ a ppło amouitꝰ
Hinc dauid qui a ꝓstrata plebe pꝰtinodũ angeli gladi¬
ũ prece compescuit. prius plorans ⁊ eulans nudis pe
aliqͥd qiͣ de diuina anmadu̾sione sentiret. qui t̃bo
celos aꝑuit. ante indignatõnẽ mulieris territꝰ ꝑ deser¬
tũ fugit. ⁊ ꝓ semet ip̃o infirmat᷑ ĩ formidĩe. qui fu¬
torem dĩ placat aliis ꝑ int̾uentionem. Ire gͥ dei ⁊ re¬
sistiualet qͣndo ip̃e qui irascit᷑ opitulat᷑. ⁊ resisti om̃i¬
no ñ ualet. qn se ad ulciscendũ excitat. ⁊ ip̃e precem
q̃ ei funditur ñ aspirat. Hinc ad iheremiã dr̃. T̃u
gͦ noli orare ꝑ ppło hoc. ⁊ ne assumas ꝓ eis laudem ⁊
or̃onem. qr ñ exaudiam in tp̃r clamoris eoꝵ ad me.

Expanded text:
etipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . etipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit , prius plorans et ejulans, nudis pealiquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit , ante indignationem mulieris territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat aliis per interventionem . Irae igitur Dei et resisti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hinc ad Jeremiam dicitur: Tu ergo noli orare pro populo hoc, et ne assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ eos. ⁊ deleam eos. faciamq te in gentẽ magnã.
Quid ẽ seruo dicere dimitte me. nisi dep̃candi au¬
sum prebere: acsi ei aꝑte drẽtur. Pensa quanti apd̾
mne ualeas. ⁊ cognosce quia obtinere poteris quicqͥd
ꝑ pplõ exoras. Qd̾ quia hac mente agitur statim
uenia subiuneta testatur. Cum u̾o suꝑna indig¬
natio sese ut ita dixerim medullitus mouet. hane
oppositio humana ñ retinet. nec se utiliter cuilib
dep̾eatio obicit. cũ semel ds̃ aliquid ab intimis
irascendo disponit. Hinc est enĩ qd̾ moyses qui ra¬
tum totus plebis apd̾ dñmsius p̃cib tersit. dum o
se obicem obtulit. diuine iracundie uim placauit:
ad petrani oreb ueniens. ⁊ ꝑ aque exhibitõne diffiderᷤ
repmissionis t̾ram ingre̾di dõ irascente ñ potuit.
sẽpe hac de re affligitur. sepe desid̾io se exercitante tur¬
batur. ⁊ disposite ultionis iracundiam repellere a sen¬

Expanded text:
contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam . contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam . Quid est servo dicere, Dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si aperte diceretur: Pensa, quantum apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero superna indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Horeb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissioEt saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a sem
Abbreviated transcription (Latin):
si fumo temꝑauit: Annon finees ire d̾i resticit. qui
luxuriantes cũ alienigenis in ip̃o coitu trucidans ⁊ elũ¬
siũ diuine indignatõni obtulit. ⁊ furorem gladio pla
Annon helias ire d̾i restitit. qui longo iam tempore ter¬
Q modo gͥ diuine ire ulłm posse resistere d̾r. cũ multoᷤ
sepe restitisse exemplis extantib demonstret᷑. S si sup¬
enĩ sci qui ire d̾i obuiant. ab ip̃o accipiunt ut contra
impetũ ꝑcussionis eiꝰ opponant᷑. atq ut ita dixerim
cũ ip̃o se erigunt contͣ ip̃m. eosq diuina us sibi op¬
ponit secum. qr in eo qd̾ aduersum seuientis iram op
tinent foras. intus eos gr̃a irascentis fouet. Et famu¬
lantes interius leuat. qͦs qiͣ aduersantes exceriꝰtole¬
rat. Portat gͦ contͣdietõnem dep̃cantiũ qm aspiat.
⁊ uelut nolenti imponit᷑. qd̾ ab ip̃o ut fiat impetͣt᷑.¬
Moysi ecenĩ dicit. Dimitte me ut irascat᷑ furor meꝰ

Expanded text:
si fumo temperavit? An non Phinees irae Dei restitit, qui si fumo temperavit? An non Phinees irae Dei restitit, qui luxuriantes cum alienigenis in ipsuum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placAn non Elias irae Dei restitit, qui longe jam tempore ariQuomodo ergo divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe restitisse testantibus exemplis demonstratur? Sed si subsancti, qui irae ejus obviant, ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum se saevientis iram foris obtinent, intus eos irascentis gratia fovet, et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium, quam aspirat, et velut nolenti imponitur quod ab ipso, ut fiat, imperatDimitte me, ut irascatur furor meus
Abbreviated transcription (Latin):
oicit figm̃tũ ei qui se finxit. quare me fecisti sic: Quo
guat ne contra manũ resultet oꝑantis. qr q benigneꝙ
ũ erat fecit. qd̾ est iniuste ñ deserit. & qui cuncta mi
rabłr creat. ip̃e ut creata sibimet conueniant ordinat
In quo gͦ conditori resistitur. pacis ꝯuentio dissipat᷑.
qi ordiuata ẽẽ neq̃unt. q̃ suꝑni moderamĩs disposi¬
tõnem ꝑdunt. Que enim subiecta dõ in tranquilli¬
tate ꝑsisterent. ip̃a se sibimet dimissa confundunt
qr in se pacem ñ inuenuint. qui uenienti desuꝑ in
nullũ posse resistere d̾r. cũ multos indignatõni suꝑne
animadu̾sionis obuiasse diuina eloquia testentur.
A nnon ire dĩ moyses resticit. qui ꝑ cadence ppło̾ e¬
rectus. ip̃m suꝑne peussionis impetũ mortis sue ob¬
latõne restruixit dicens. Dimitte illis hanc noxã
alioqum dele me de libro quem scripsisti. Annon
ire dĩ aaron restitit. cũ int̾ uiuentes ac mortuos
thuribulũ sũpsit. atq animadu̾sionis ignẽ incen¬

Expanded text:
dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic? . » Quo guit ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetirabiliter creat, ipse ut creata sibimet conveniant ordinat. In quo ergo Conditori resistitur, pacis conventio dissipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim subjecta Deo in tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet dimissa confundunt, quia in se pacem non inveniunt, cui venienti desuper in nullus posse resistere dicitur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testantur. An non irae Dei idem Moyses restitit, qui pro cadente populo erectus, ipsum supernae percussionis impetum, mortis suae oblatione restrinxit dicens: Dimitte illis hanc noxam: alioquin dele me de libro quem scripsisti? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos, thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incen
Abbreviated transcription (Latin):
end̾o q̃ possidet studio pietatis exudat. cũ noticia sa¬
ere legis etuditur. cũ uerbo p̃dicatõnis utit᷑. quis hũc
plenũ tanta largitate conspiciens a gr̃a estimet lar¬
gitoris alienũ: Et tam̃ suꝑna dispensatio largitur
huic donaoꝑis. ⁊ sortem denegat hereditatis. Opan¬
di munera cumulat. ⁊ tñ uitã oꝑantis ignorat. qr
cũ ꝑceptũ munꝰ ad laudem ꝓpriam trahif. in conspe¬
tu lieis intime umbra elacõnis obscuratur.
facta tunc uerus explemꝰ. cũ hec nos explere ñ
posse cognoscimꝰ. T unc facundiꝰ loquim̃. cũ abhis ob¬
stupescendo reticemus. Ad narranda quippe d̾i opera
habet defectus nr̃ qmͣ sufficientꝰ exerat linguã suam.
ut que comp̃hend̾e idonee ñ ualet. hec ydonee mutꝰ
laudec. Unde ꝑ psalmistam d̾r. Laudate eũ in poten

Expanded text:
 notitia sacrae legis eruditur, cum verbo praedicationis utitur, quis hunc tanta plenum largitate conspiciens, a gratia aestimet largitoris alienum? Et tamen superna dispensatio largitur huic dona operis, et sortem denegat haereditatis; operandi munera cumulat, et tamen vitam operantis ignorat, quia cum perceptum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. unc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus lau
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ. cur relictis tot antiquiorib pr̃ib ad effundendã
p̃cem moyses ⁊ samuel tm̃modo prestantiꝰ ⁊ eleganti
nominant᷑. Qd̃ tam̃ facile agnoscimꝰ. si eius qua di¬
ligere ⁊ inimicos p̃cipimꝰ caritatis m̾ita pensamus.
Conditorisnãq aurib illa marime oratio cõmendat᷑
q̃ pro inimitis qͦ int̾ced̾e nititur. Unde ⁊ ꝑ sem⁊ ip̃am
quio describent̾ euoliumꝰ. moysen ⁊ samuelem orasse
ꝑadu̾santib inuenimꝰ. Unus quippe eoꝵ seuientis
ipłi ꝑsecutõnẽ fugit.⁊ tam̃ pro uita sui ꝑsecutoriᷤᷤ
int̾uenit. alter ex pͥncipatu ppłi deiectꝰ. ip̃is sius ad¬
uersariis dicit. Absit a me hoc pcc̃m ĩ dño. qͦ muniꝰ
cessem orare ꝑ uobis. Qs est gͦ in difficultate dep̃cã¬
di moysen ⁊ samuelẽ deducere. nisi aꝑtiꝰ indicare.
quia eiꝰ ire neq illi si astarent obsisterent. qui idc̾co
ꝑ amicis int̾uenire citius possent qr apd̾ hunc int̾¬
tedere ⁊ ꝑ iimicis solerent. Hinc ad eandẽ uideã

Expanded text:
ribus, ad effundendam precem Moyses et Samuel tantummodo praestantius elegantiusque nominantur? Quod tamen facile agnoscimus, si ejus quae diligere et inimicos praecipitur charitatis merita pensamus.  Vet. XIII.  Conditoris namque auribus illa maxime oratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur. Unde et per semetipsam quio describente revolvimus, Moysen et Samuelem exorasse pro adversantibus invenimus. Unus quippe eorum saevientis populi persecutionem fugit, et tamen pro vita sui persecutoris intervenit; alter, ex principatu populi dejectus, ipsis suis adversariis dicit: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. S ualde ꝑfc̃oꝵ est. sic ostenso oꝑe auctoris
głam querere. ut de illatalande priuata moiciat eoul¬
laudabile opus ostenditur. cũ ꝑ despectũ mentis ue¬
racit᷑ laus impensa calcatur. Qm̃ qi infirmi quiꝙ
ꝑfecte ꝯtempnendo ñ suꝑant. restat necesse ẽ ut bo¬
onis ecordio laudem̃ q̃rũt ꝓpriam. sepe uͦ in ostensione
oꝑis auctoris patefacẽ gͥłam cupiunt. s excepti fauo¬
rib in laudis ꝓprie cupiditate rapunt. Cũ q sems¬
tpos diuidicare interiꝰ negligũt. sparsi ext̾us iguorãt
quidagunt. eoꝵ q opus sue elatõni militat. atqꝑ h
se umpendere obsequio largitoris putant. S ttandẽ¬

Expanded text:
rentur. Sed valde perfectorum est, sic ostenso opere, auctoris rentur. Sed valde perfectorum est, sic ostenso opere, auctoris gloriam quaerere, ut de illata laude, privata nesciant exsuls laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impensa calcatur: quam quia infirmi quique perfecte contemnendo non superant, restat necesse est ut boo propriam laudem quaerunt. Saepe vero in ostensione operis auctoris patefacere gloriam cupiunt; sed excepti favoribus, in laudis propriae cupiditatem rapiuntur; cumque semetipsos dijudicare interius negligunt, sparsi exterius ignorant quod agunt; eorumque 284 opus suae elationi militat, atque hoc se impendere obsequio largitoris putant. Scirpus e