comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ximus uideretur : frequentib eas quantũ in
qͦam ultra incor ipsus cogitatio talis ascendit
Hanc eͦ beatus ille elias dĩ gram meruit: ut sic
ꝓpria cura muliebre monasteriũ gubernaret.
Hliuc succedit dorotheus uir beatissimus. qui in
morib: laudabilis uitae consenuit. ñ quidẽ in
monasterio ipso ita conuersari p̃ualens ut pͥor:
in supiore tam̃ se condidit cella. ubi unã fecit
fenestrã ex qua contẽplari feminas in monasterio
suo posset. Quã fenestrã & claudẽ & aꝑire confu¬
euerat : cui & iugit̃ assidebat ad unanimitatẽ
pacẽq sorores erudiens. Itaq: in suꝑiore illa mo¬
nasteriđ parte consenuit. cũ neq mulieres ad ipsi
ascende. neq ipse descenđe ad eas posset. quia
nec scalȩ illic unqͥam positȩ erant. ꝑ qͦas huius¬
modi cuiqam pateret accessus. Haec ẽ. beati do¬
quȩdã fuit. quȩ omnes aetatis suȩ annos cũ
matre sua uixit: iugiter faciens opus lini & pos

Expanded text:
ximus videretur, frequentibus eas quantum in ximus videretur, frequentibus eas quantum in ans quod nunquam ultra in cor ipsius cogitatio talis ascenderit. Hanc ergo beatus ille Elias Dei gratiam meruit, ut sic propria cura muliebre monasterium gubernaret. Huic succedit Dorotheus vir beatissimus, qui in moribus laudabilis vitae consenuit, non quidem in monasterio ipso ita conversari praevalens ut prior, in superiore tamen se condidit cella, ubi unam fecit fenestram ex qua contemplari feminas in monasterio suo posset. Quam fenestram et claudere et aperire consueverat, cui et jugiter assidebat, ad unanimitatem pacemque sorores erudiens. Itaque in superiore illa monasterii parte consenuit, cum neque mulieres ad ipsum ascendere, neque ipse descendere posset ad eas, quia nec scalae illic unquam positae erant, per quas hujusmodi cuiquam pateret accessus. Haec est beati Doquaedam fuit quae omnes aetatis suae annos cum matre sua vixit, jugiter taciens opus lini, et post
Abbreviated transcription (Latin):
ille adquieuis set : iusiurandũ ab eo huus modi
sicut ipse referebat exigere coeꝑunt. lura
inqunt his uerbis. Per eũ qui habet curã mei:
illarũ curã habiturũ me eẽ. iuro. Cũ gͦ in haec
illis uerba uirasset : tunc unus ex illis manus
illiꝰ tenuit. & alter pedes. Tertius autẽ correpta
uero hoc faceret sed qđ facere uideretur. Nã
in quodã stupore animi eo tempore se eẽ. cre¬
debat : atq hac sentiebat se ratione curatum.
Tunc gͥangłi in terrogant eũ : an aliqͥd sibi factũ
suũ profuisse sensisset . Ille respondit. uehemt̃
inquiens intelligo onus qͦddam mͥ eẽ sublatũ :¬
& satis credo omni quã formidabã me molestia
liberatũ. Dicunt ei. Ergo nunc uade ad monas¬
teriũ tuũ. Qui post quinq regressus dies. in¬
gressusq: lugentiũ monasterium feminarũ : in
eodẽ exinde loco mansit in cella ex obliquo
habitãculi illiꝰ posita. In qua cũ magis ipsis pro¬

Expanded text:
ille acquievisset, jusjurandum ab eo hujusmodi, ille acquievisset, jusjurandum ab eo hujusmodi, sicut ipse referebat, exigere coeperunt: Jura, inquientes, his verbis, Per eum qui habet curam mei, illarum curam habiturum esse me juro. Cum ergo in haec illis verba jurasset, tunc unus ex ipsis manus illius tenuit, et alter pedes, tertius autem arrepta no vero hoc faceret, sed quod facere videretur. Nam in quodam stupore animi eo tempore se esse credebat, atque hac sentiebat se ratione curatum. Tunc igitur angeli interrogant eum, an aliquid sibi factum suum profuisse sensisset. Ille respondit, Vehementer, inquiens, intelligo, onus quoddam mihi esse sublatum; et satis credo omni quam formidabam me molestia libera tum. Dicunt ei: Ergo nunc vade ad monasterium tuum. Qui post quinque regressus dies, ingressusque lugentium monasterium feminarum, in eodem exinde loco mansit in cella ex obliquo habitaculi illius posita, in qua cum magis ipsis pro
Abbreviated transcription (Latin):
nec sine mediatore ipso conuersatio earũ po¬
terat ordinari. Qđ cũ iã ꝑ bienniũ faceret : et
porali desiderio uoluptatis. Relicto itaq monas¬
terio dũ ꝑ solitudines totas biduo uigi ieuinus
erraret : huius modi p̃cem fudit ad dñm . Dñe
inqͥt aut occide me ne uideã illas tristicia la¬
borantes. aut a me temptationẽ huiꝰ cupidita¬
tis exclude : ut earũ curã ita ut oportet aut
conuenit gerã. Uesꝑtinis itaq horis subito eũ
in deserto somnus opp̃ssit : & tres numero an¬
gelos ad se uenis se conspexit ut ipse referebat
Tenuerunt igitur eũ dicentes. Cur egressus
es de monasterio feminarũ : Quibis cũ ille tran¬
siigrationis suȩ causam referret & timius se
se diceret ne aut sibi aut illis noceret: hoc illi
ad ista respondent. Si gͥ ab huius modi tempta¬
tione ꝑ nos fueris liberatus. uadis. & rursus
ipsarum suscipis curam : Ad qđ cũ libenter

Expanded text:
nec sine mediatore ipso, conversatio earum ponec sine mediatore ipso, conversatio earum poterat ordinari. Quod cum jam per biennium faceret, et porali desiderio voluptatis. Relicto itaque monasterio dum per solitudines totas biduo jugi jejunus erraret, hujusmodi precem fudit ad Dominum: Domine, inquit, aut occide me, ne videam illas tristitia laborantes, aut a me tentationem hujus cupiditatis exclude, ut earum curam ita ut oportet aut convenit geram. Vespertinis itaque horis subito eum in desiderio somnus oppressit, et tres numero angelos ad se venisse conspexit, ut ipse referebat. Tenuerunt igitur eum, dicentes: Cur egressus es de monasterio feminarum? Quibus cum ille transmigrationis suae causam referret, et timuisse se diceret, ne aut sibi aut illis noceret; hoc illi ad ista respondent: Si igitur ab hujusmodi tentatione per nos fueris liberatus, vadis, et rursus ipsarum suscipis curam? Ad quod cum libenter
Abbreviated transcription (Latin):
ad fortia iã reuocare ulteriꝰ nec mͥ prodeẽ p̃ualeo
magnos xp̃i athletas laudans nec imitans. xuii
tarũ dõ uirginũ curã. Sunt enĩ tales quorun¬
dã animȩ : quarũ propositũ ultimi finis testi¬
monio cõprobatur. Qui amore uirtutis accensu
monasteriũ immane construxit. Ad quẽ locũ
plurimis quȩ uagari & errare consueuerant
feminas congregauit. omĩq prout necessitas
postulas set curam gerebat. Quib cuncta p̃sti¬
terat quȩ ad uitȩ solatiũ ꝑtinebant : hortulos
quoqͥe & instrumenta diuersȩ suppellectilis
necessaria. & reliqua quȩ humani usus ratio de¬
poscit. Iste ex dissimilis uitae genere : intriet uniꝰ
habitaculi claustra collectȩ frequentib se inui¬
cẽ uirgus inquietabant. Unde interdũ necessitas
exigebat : ut inter eas simultatũ taliũ causas
ipse cognosceret pacemq repararet. Collegerat
enĩ illuc usq ad trecentũ numerũ feminarũ.

Expanded text:
ad fortia jam revocare ulterius, nec mihi prodesse praevaleo, ad fortia jam revocare ulterius, nec mihi prodesse praevaleo, magnos Christi athletas laudans, nec imitans. CAPUTtarum Deo virginum curam . Sunt enim tales quorumdam animae, quarum propositum ultimi finis testimonio comprobatur. Qui amore virtutis accensus, monasterium immane construxit. Ad quem locum plurimas quae vagari et errare consueverant feminas congregavit, omniumque, prout necessitas postulasset, curam gerebat: quibus cuncta praestiterat quae ad vitae solatium pertinebant, hortulos quoque et instrumenta diversae supellectilis necessaria, et reliqua quae humani usus ratio deposcit. Istae ex dissimilis vitae genere intra unius habitaculi claustra collectae, frequentibus se invicem jurgiis inquietabant: unde interdum necessitas exigebat ut inter eas simultatum talium causas ipse cognosceret, pacemque repararet. Collegerat enim illuc usque ad trecentarum numerum feminarum,
Abbreviated transcription (Latin):
nec propt̃ dilectionẽ dĩ ad monachicã uenerat
uitã: sed bumanȩ uanitatis illecebra quȩ ex
inanis głe cupiditate generatur . & ꝑ infirmam
atq instabilẽ animi uoluntatẽ. Dũ enĩ cogitationes
suas om̃s alienȩ uitae maledicis rep̃hensionibis
occuparet : discedente ab ea angło sc̃itatis. nullo
omnino custode propriȩ reliquerat castitatis.
Idcirco autẽ utranq uitã religiosissimorum
hominũ & eorũ qui ꝑ neglectum post labores
immodicos & tẽporum spatia. de summo fasti¬
gio ceciderunt describimus : ut unusqͥisq ex sua
conuersatione insidias inimici considerans.
occultos eius laqueos possit euadere Sed cũ
sint magnorũ uirorũ feminarũq qͦam plu¬
rimi quĩ abrenuntiationis sue principia uir¬
tute pegerint. deinde ab hoste cunctorũ ho¬
minũ sunt elisi: idõ ex plurib quorũ etiam
uitȩ socius extiti paucos enumero. qͦia neq illos

Expanded text:
nec propter dilectionem Dei ad monachicam venerat nec propter dilectionem Dei ad monachicam venerat vitam; sed humanae vanitatis illecebra, quae ex inanis gloriae cupiditate generatur, et per infirmam atque instabilem animi voluntatem. Dum enim cogitationes suas omnes alienae vitae maledicis reprehensionibus occuparet, discedente ab ea angelo sanctitatis, nullum omnino custodem propriae reliquerat castitatis. Idcirco autem utramque vitam religiosissimorum hominum, et eorum qui per neglectum post labores immodicos, et temporum spatia de summo fastigio ceciderunt describimus, ut unusquisque ex sua conversatione insidias inimici considerans, occultos ejus laqueos possit evadere. Sed cum sint magnorum virorum feminarumque quamplurimi, qui abrenuntiationis suae principia virtute peregerunt, deinde ab hoste cunctorum hominum sunt elisi; ideo ex pluribus, quorum etiam vitae socius exstiti, paucos enumero, quia neque illos
Abbreviated transcription (Latin):
ptione : dũ putat illusus ab auctore facinorũ
quod om̃s scõs patres scientiȩ uirtute p̃cellat.
ꝑ quã suus hostis effectus hanc foueã ꝑditionis
incurrit. nunquã cũ talibus uiris qui guberna¬
culis sapientiȩ spũalis usi sunt. loqui dignatus.
unde neglectus ac negligens. ad mortis pro¬
funda dilapsus ẽ. Sicut arbor foliorũ exube¬
rans repente unius momenti temporẽ. nuda
aridaq: monstratur : scđm qđ scriptũ est . Qui
non habent gubernacula : cadunt sicut folia.
cilicio uestitã. & ꝑ sex annos semꝑ inclusa:
nichilq eius qđ uoluptatẽ aliquã posset exhi¬
bere gustantẽ . Quã ad postremũ diuino au¬
xilio destitutã tã immensȩ suꝑbiȩ morbus
inuasit : ut talẽ ruinã qualẽ dicimus sustineret
Aperuit enĩ subito fenestrã cellulȩ suȩ: susce¬
pitq eũ qui consueuerat ei uitȩ necessaria
ministrare cũ ipso concũbens. hoc autẽ malũ

Expanded text:
ptione, dum putat, illusus ab auctore facinorum, ptione, dum putat, illusus ab auctore facinorum, quod omnes sanctos Patres scientiae virtute praecellat, per quam suus hostis effectus, hanc foveam perditionis incurrit, nunquam cum talibus viris qui gubernaculis sapientiae spiritualis usi sunt, loqui dignatus. Unde neglectus ac negligens, ad mortis profunda dilapsus est, sicut arbor foliorum exuberans, repente unius momenti tempore nuda aridaque monstratur, secundum quod scriptum est: Qui non habent gubernacula, cadunt sicut folia cilicio vestitam, et per sex annos semper inclusam, nihilque ejus quod voluptatem aliquam posset exhibere gustantem; quam ad postremum divino auxilio destitutam, tam immensae superbiae morbus invasit, ut talem ruinam qualem dicimus, sustineret. Aperuit enim subito fenestram cellulae suae, suscepitque eum qui consueverat ei vitae necessaria ministrare, cum eo concumbens. Hoc autem malum
Abbreviated transcription (Latin):
ferri Persuasit ei uitae hostis humanȩ in eus
animã prorsus ingrediens atq dicens. his ita se
babentib qͥd frustra consũ meris ptolemee :
Aut qua mercedis retributione laboras. cum
nulla sit remuneratio meritorũ: Quod si eẽt̾.
etiã retributor. quȩ merces protantis laborib
tibi sufficeret: Quale uͦ uidiciũ scripturȩ mi¬
nantur. ubi sine prouidentia cuncta labuntur
His diabolicis cogitationibis miserrimus ꝑtolo¬
meus infractus. fertur insaniens. et a naturali
discedens prudentia etiã usq ad p̃sens tempus
in aegypto cũ eiusmodi errore uersari. uoraci¬
tati tantũ ebrietatiq deditus. ut nullũ prorsus
cũ aliquo soleat habere sermonẽ: sed uelut ȩneis
reuertens de publico miserandũ lacrimisq plenũ
spectaculũ oculis xp̃ianorũ ẽ. positus. irrisio uͦ
atq deceptio cunctis qui grãm nr̃e conuersa¬
tionis ignorant. In hanc autẽ ptolomeus ẽ. di¬
lapsus infaniã ex irracionabili quadã p̃sum¬

Expanded text:
ferri. Persuasit igitur ei vitae hostis humanae, in ejus animam prorsus ingrediens, atque dicens: His ita se habentibus, quid frustra consumeris, Ptolemaee, aut qua mercedis retributione laboras, cum nulla sit remuneratio meritorum? quod si esset etiam retributio, quae merces pro tantis laboribus tibi sufficeret? quale vero judicium scripturae minantur, ubi sine providentia cuncta labuntur? His diabolicis cogitationibus miserrimus Ptolemaeus infractus, fertur insaniens et a naturali discedens prudentia etiam usque ad praesens tempus in Aegypto cum ejusmodi errore versari, voracitati tantum ebrietatique deditus, ut nullum prorsus cum aliquo bonum soleat habere sermonem, sed velut aeneus revertens de publico, miserandum lacrymisque plenum spectaculum oculis Christianorum expositus; irrisio vero atque deceptio cunctis qui gratiam nostrae conversationis ignorant. In hanc autem Ptolemaeus est dilapsus insaniam ex irrationali quadam praesum
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatẽ sibi propitiã cupiens reddere. elephan¬
humiles : misericors dñs ñ fefellit. Reuelauit
poenitentia : quã inuirginitate sua placuit. Hȩc
aut̃ nunc ego dico: ut nemo contẽnendos. eos
credat: qui uere poenitentiã egerunt.

Expanded text:
vinitatem sibi propitiam cupiens reddere, elephanvinitatem sibi propitiam cupiens reddere, elephanhumiles misericors Dominus non fefellit; revelavit poenitentia quam in virginitate sua placuit. Haec autem nunc ego dico, ut nemo contemnendos eos credat, qui vere poenitentiam egerint.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nimia cõnpunctione peccati ultra mensurã
quoq resumens poenitentiȩ continentiã fame
semet ipsam uellet occidere : lacrimosis prȩcib
iugit̃ dñm interpellans & dicens. Tu ds magne
qui peccata omniũ nr̃m totius mundi imimo¬
derata malitia portare consuesti: qui non uis
mortẽ peccantiũ. nec ꝑditione delinquentium
delectaris. sed uniuersȩ creaturȩ tuȩ ꝓbaris eẽ.
misericors qͥa tua uoluntas ẽ. cuncta saluari. me
qͣoq ꝑlitã in hoc ostende si saluti restitues ut
qͦd ex mei peccati ꝑditione creatũ ẽ. solitis tuis
miraculis suꝑ me miserã de monstratis ex hac cele¬
rius luce tollatur. ne minus audita aut laqueo
aut p̃cipitio perire cõpellar. Cuiꝰ p̃ces exauditas
euentus ostendit. Statĩ nanq qͦd peperit : morte
subtractũ ẽ. Ex illo autẽ die captiuatori quidẽ
suo non ẽ. uisa ulterius. At tam̃ summis poeniten¬
tiȩ continentiȩq se tradidit angustiis: ita ut di¬

Expanded text:
ut nimia compunctione peccati, ultra mensuram quoque resumens poenitentiae continentiam, fame semetipsam vellet occidere, lacrymosis precibus jugiter Dominum interpellans, et dicens: Tu Deus magne, qui peccata omnium nostrorum, totiusque mundi immoderatam malitiam portare consuesti, qui non vis mortem peccantium, nec perditione delinquentium delectaris , sed universae creaturae tuae probaris esse misericors, quia tua voluntas est cuncta salvari; me quoque perditam in hoc ostende, si saluti restitues, ut quod ex mei peccati perditione creatum est solitis tuis miraculis super me miseram demonstratis ex hac celerius luce tollatur, ne forte minus audita, aut laqueo aut praecipitio perire compellar. Cujus preces exauditas eventus ostendit; statim namque quod peperit morte subtractum est. Ex illo igitur die captivatori quidem suo non est visa ulterius, attamen summis poenitentiae continentiaeque se tradidit angustiis. Ita ut di
Abbreviated transcription (Latin):
qui cuncta uendidit. pauꝑib donauit. qͥq
ꝑom̃s horas om̃s dies. om̃sq noctes dnĩcam
crucẽ portans ꝑpetua saluatorẽ oratione co¬
mitatur: cũq alii diuersa ex parte contende¬
rent. dicerentq quia iste quem nos amplius
p̃dicanis tantũ circa egentes suũ ostendit affe¬
ons untag geribi publicis as sideret tribulante¬
coñs unddetunq colligeret & non suȩ tantum
consnco t auimȩ sed multos at q multorum
curando infirmitates ac nec essaria pbendo
AluAIem iterbcatus pambo adutro soc resbon¬
do ÷ leleni tterrĩ uobis loquor pares ambosson
ꝑfecto nom eẽt ut eũ bonitati illius cõparaen
łłseo reficiens egenos atq peregrinos aliqd
Eaipsa communione solatiũ sentiebat nã et si
tanores ipsius eẽ magnioneris uidebantur : at¬
tam habebat & requuiẽ aliquã cũ laboreee
prosate autẽ ait ut suꝑ hoc dõ reuelante co¬
g stoscũ & uod cũ uenerits ad me : deinceps audita

Expanded text:
qui cuncta vendidit, pauperibus donavit, quique qui cuncta vendidit, pauperibus donavit, quique per omnes horas, omnes dies, omnesque noctes, Dominicam crucem portans, perpetua Salvatorem oratione comitatur? Cumque alii diversa ex parte contenderent dicerentque, Quia iste, quem nos amplius praedicamus, tantum circa egentes suum ostendit affectum, ut aggeribus publicis assideret, tribulantes undecunque colligeret, et non suae tantummodo consuleret animae, sed multas atque multorum curando infirmitates, ac necessaria praebendo salvaret. Ita beatus Pambo ad utrosque respondit: Idem iterum vobis loquor, pares ambo suntprofecto non esset ut eum bonitati illius compararem; ille vero reficiens egenos atque peregrinos, aliquod ex ipsa communione solatium sentiebat. Nam et si labores ipsius esse magni oneris videbantur, attamen habebat et requiem aliquam cum labore. Exspectate autem, ait, ut super hoc Deo revelante cognoscam; quod cum veneritis ad me, deinceps audietis.
Abbreviated transcription (Latin):
artem sibi reperit quandã ex qua quotidiani
cibũ panis adquirens ei quã elegerat uitae
& orationi uacabat. Alter autẽ nulli ex su¬
bstantia propͥa quicquã dedit sed monaste¬
rium sibi fecit ubi paucis secũ frĩbis colloca¬
tis om̃s aduenas. om̃s senes: om̃s paupes. om̃
suscipiebat infirmos et ꝑ dñici aut sabati
diem ternas aut quaternas menses indigentib
exhibebat Hlisq uniuersam substantiã : modis
quo adiuxit expendit. Quo utroq defuncto:
beati ambo diuersis opinionibis ꝓbabilis iuita
consummatione cȩlebrantur: It iste quidem
aliis : ille uͦ alus semꝑ placebat. Ex quorũ
laudibis orta int̃ fr̃s contentionẽ qͦd uterq
uideretur fuis se ꝑfectus : ad sc̃m pambo ut ab
eo uerũ cognoscerent ꝑgunt. Quẽ cũ iudicẽ
elegisse se dicerent. peterentq ut quis ex duob
abrahȩ : alter eliae moribis uixit. Cũq non
sedato intra se certamine dicerent dep̾cantes
quẽa dmodũ pares possunt uideri. & ñ magis

Expanded text:
artem sibi reperit quamdam, ex qua quotidiani cibum panis acquirens, et quam elegerat vitae et crationi vacabat; alter autem nulli ex substantia propria quidquam dedit, sed monasterium sibi fecit, ubi paucis secum fratribus collocatis, omnes advenas, omnes senes, omnes pauperes, omnes suscipiebat infirmos, et per Dominici ac Sabbati diem ternas et quaternas mensas indigentibus exhibebat, hisque universam suam substantiam modis quoad vixit expendit. Quo utroque defuncto, beati ambo, diversis opinionibus probabilis vitae consummatione celebrantur. Et iste quidem aliis, ille vero aliis semper placebat. Ex quorum laudibus orta inter fratres contentione, quod uterque videretur fuisse perfectus, ad sanctum Pambo, ut ab eo verum cognoscerent, pergunt. Quem cum judicem elegisse se dicerent, peterentque ut quis e duobus Abrahae, alter Eliae moribus vixit. Cumque non sedato intra se certamine dicerent, deprecantes, quemadmodum pares possunt videri, et non magis
Abbreviated transcription (Latin):
Aixp̃ianũ protinus fecit. Cui ꝑsuadere spũalit̃ po¬
tuit : ut etiã a concubitu propriȩ se coniugis absti¬
cũ ipsis nurũ suã hoc ẽ. uxorẽ filu sui ꝑ omnia
docuit. Itaq istis omĩb suasit ut reb quascunque
habebant in urbe distractis : ad castũ atq tran¬
quillũ uitȩ portũ uenirent. Contra om̃s alios
tam̃ romam nominis uiros atq matronas: ueluti
contra feras aliqͥas qͥotidie dimicabat . Prohibe¬
bant enĩ illi eã ab omĩb cȩteris: uerentes ne et
alios ad tale propositũ doctrinȩ suȩ sermone
conuerteret. Illa aut̃ ipsis ista dicebat. Scriptũ
ẽ. ante quadringentos numero annos: qͥa hora
iã uenit extrema. Quid gͦ tã libent̃ moramini
in uanitate istius uitȩ : Timere debetis ne anti¬
cristi tẽpus adueniat: neq nobis diuitus ur̃is ac
parentũ bonis fruiiã liceat. Et hos gͥ om̃s scła
ribis laqueis lib̾atos : ad solitudinũ uitã fecit

Expanded text:
Christianum protinus fecit, cui persuadere spiritualiter poChristianum protinus fecit, cui persuadere spiritualiter potuit, ut etiam a concubitu propriae se conjugis absticum ipsis nurum suam, hoc est uxorem filii sui per omnia docuit. Itaque istis omnibus suasit, ut rebus quascunque habebant in urbe distractis, ad castum atque tranquillum vitae portum venirent. Contra omnes autem alios Romani nominis viros atque matronas, veluti contra feras aliquas quotidie dimicabat. Prohibebant enim illi eam ab omnibus caeteris, verentes ne et alios ad tale propositum doctrinae suae sermone converteret. Illa autem ipsis ista dicebat: Scriptum est ante quadringentos numero annos: Quia hora jam venit extrema . Quid ergo tam libenter moramini in vanitate istius vitae? timere debetis ne Antichristi tempus adveniat: neque vobis divitiis vestris ac parentum bonis frui jam liceat. Et hos igitur omnes saribus laqueis liberatos, ad solitudinum vitam fecit
Abbreviated transcription (Latin):
endo om̃s ac fouendo ꝑmansit. & neunꝰ quidem
in solo palmȩ spatiũ uoluit possidere : ut nunqͥa
sic unici desiderio filii & amore caꝑetur. quatinꝰ
aliqͥando adilectione xp̃i posset auelli. Cuiꝰ ora¬
tionib magnis atq perpetius. & ille ipse uiuents
eruditione laudabili . morib: bonis & scłarib: qͥoq
honorib creuit. ꝑuenitq ad nobiliũ matrimoniũ
nuptiarũ : ex quo & filios suscepit duos. Post mul¬
tũ uͦ tẽporis cũ audisset ciuidã nupsisse neptem
suã melaniã uiro. renunciare aut̃ post nuptias
scło huic uelle cognouisset: metuens ne qui male
uitȩ homines ac malȩ sectȩ ꝑuersȩq doctrinȩ
eidẽ uingerentur : ob hoc ipsũ cũ iam ad modum
TE ad urbẽ romã intra dierũ x&ͥ spatiũ nauigauit.
atq illic propt̃ quos uenerat uisis. benedictũ illũ
quidẽ neptis suȩ maritũ pinianũ nomine. honestũ
ac nobilẽ uirũ paganũ tam̃ instantissime docuit.

Expanded text:
endo omnes ac fovendo permansit, ut ne unius quidem endo omnes ac fovendo permansit, ut ne unius quidem in solo palmi spatium voluerit possidere. Ut nunquam sic unici desiderio filii et amore caperetur, quatenus aliquando a dilectione Christi posset avelli. Cujus orationibus magis atque perpetuis, et ipse ille juvenis eruditione laudabili, moribus bonis, et saecularibus quoque honoribus crevit, pervenitque ad nobilium matrimonium nuptiarum, ex quo et filios suscepit duos. Post multum vero temporis cum audisset cuidam nupsisse neptem suam Melaniam viro, renuntiare autem post nuptias saeculo huic velle cognovisset, metuens ne qui malae vitae homines ac malae sectae perversaeque doctrinae eidem jungerentur, ob hoc ipsum cum jam admodum te ad urbem Romam intra dierum viginti spatium navigavit, atque illic propter quos venerat visis, benedictum illum quidem neptis suae maritum, Pinianum nomine, honestum ac nobilem virum, paganum tamen, instantissime docuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
pristinã animi sospitatẽ : curatũq atq omni
suꝑbia libatũ ꝑ quã illũ dȩmon illuserat. ad
agnitionẽ humilitatis propriȩ infirmitatisq¬
reuocauerunt. XLi.¬
quidẽ aliqͥa suꝑius indicaui: nichilominus tam̃
& reliqͥa quȩ desunt meis sermonib cõprehendã
quantũ opũ illa disꝑserit amore maximodĩ ue¬
luti flãma ignis accensa. Meũ tam̃ non ẽ. refer¬
re : sed illorũ quoq qui in ꝑsidis regionib uiuuñ
Cius memorabilia in bonis facta. om̃s cęli qͥattuor
plagȩ norunt atq senserunt. Perxxx enĩ & uñ
annos suscipiens semꝑ ac pascens miseros adue¬
nasq: sumptib proprus : alimenta ac necessaria
omĩa ministrauit eccłiis monasteriis. carcerib
atq peregrinis. Cui parentes quoq eiꝰ ac filii.
procuratores ipsius ex facultatib propriis multa
p̃bebant. Quȩ in tantũ atq ita iugiter in suscipi¬

Expanded text:
pristinam animi sospitatem, curatumque atque omni pristinam animi sospitatem, curatumque atque omni superbia liberatum, per quam illum daemon illuserat ad agnitionem humilitatis propriae infirmitatisqrevocaverunt. indicavi , nihilominus tamen et reliqua quae desunt in his sermonibus comprehendam. Quantum opum illa disperserit, amore maximo Dei, veluti flamma ignis accensa, meum tantum non est referre, sed illorum quoque qui in Persidis regionibus 977 vivunt. Cujus memorabilia in bonis facta omnes coeli quatuor plagae norunt atque senserunt. Per triginta enim atque septem annos suscipiens ac pascens semper miseros advenasque, propriis sumptibus alimenta ac necessaria omnia ministravit ecclesiis, monasteriis, carceribus, atque peregrinis. Cui parentes quoque ejus, ac filii procuratores ipsius, ex facultatibus propriis multa praebebant. Quae in tantum atque ita jugiter in suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
speluncã suã : tres illic panes magnos atq recen¬
nomine ierichontinus genere. scłaris uir et
uxorẽ habens. in tantũ om̃s monachos diligebat.
ut ꝑ deserta omniũ cellas noctib circũiret¬
& ante singulas quasq poneret mansiones mo¬
dios singulos dactilorũ & tantũ holerũ qͥan¬
tũ putaret posse sufficere. eo qͦd usũ nesci¬
unt panis hu monachi qui in iordanis regionib
uiuunt. Inquẽ : leo quadã die impetũ fecit
Quẽq intra unũ lapidẽ consecutus corripuit atq
deiecit : & asinũ tantũ mͦ eiꝰ auertit ac rapuit .
genere : qui satis durã atq asꝑam uitã in de¬
sertis locis habuit. Qui cũ aliquo tempore: ex una
quadã p̾sũptione mente captus fuisset : ad eccle
diuina sacra facientẽ. Quẽ postea patres scĩ a soli.¬
tudinib separatũ. traditũq: scłari magis atq: cõ¬
muni conuersatiom hominũ. reduxerunt ad

Expanded text:
speluncam suam, tres illic panes magnos atque recenspeluncam suam, tres illic panes magnos atque recennomine, Jerichuntinus genere, saecularis vir et uxorem habens, in tantum omnes monachos diligebat, ut per deserta omnium cellas noctibus circuiret, et ante singulas quasque poneret mansiones modios singulos dactylorum, tantum et olerum quantum putaret posse sufficere, eo quod usum panis nesciunt ii monachi qui in Jordanis regionibus vivunt. In quem leo quadam die impetum fecit, quemque intra unum lapidem consecutus corripuit atque dejecit, et asinum tantummodo ejus avertit ac rapuit. Cgenere, qui satis duram atque asperam vitam in desertis locis habuit. Qui cum aliquo tempore ex una quadam praesumptione mente captus fuisset, ad ecclesiet suscepit me divina sacra facientem. Quem postea Patres sancti a solitudinibus separatum, traditumque saeculari magis atque communi conversationi hominum, reduxerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
nis om̃ib hospitalis. & certe cũ sit cognitũ satis
nichil eũ penitus possidere : ad eorũ opprobriũ
atq suppliciũ. qui cũ sint diuites nichil unqͦã¬
egentib: largintur
oui ego palestinȩ quendã gaddanũ nomi.¬
ne senẽ : qui sine tecto semꝑ circa loca ior¬
danis fluminis uixit. Contra quẽ aliqui uidȩ¬
orũ inuidiȩ furore p̃cipites. dũ ille in regio¬
nib: maris mortui degit : armati gladio aliqͥan¬
do uenerunt. Et cũ ex ipsis unus eundẽ ferire
uolus set : tale miraculũ ds̃ fecit. ut dextera
euis quã erexerat ꝑcussurus aresceret. gladusq
ad ꝑfectã regulã morũ. hospitalis & caritate
plenissimus : cũ quadã die quorundã ad eũ
fr̃m multitudo uenisset: nã publicis illinc
transitus erat : subito ei defuit panis. Qui pro¬
pria nobis fidelit̃ relatione narrauit. qđ cum
ad modũ tristis eẽ. coepisset. ingressusq eẽt

Expanded text:
nis omnibus hospitalis, et certe cum sit cognitum satis nis omnibus hospitalis, et certe cum sit cognitum satis nihil cum penitus possidere, ad eorum opprobrium atque supplicium qui, cum sint divites, nihil unquaegentibus largiunturovi ego Palaestinae quemdam Gaddanum nomine senem , qui sine tecto semper circa loca Jordanis fluminis vixit. Contra quem aliqui Judaeorum invidiae furore praecipites, dum ille in regionibus Mortui maris degit, armati gladio aliquando venerunt, et cum unus ex ipsis eumdem ferire voluisset, tale miraculum Deus fecit, ut dextera ejus quam erexerat percussurus aresceret, gladiusque ad perfectam regulam morum, hospitalis et charitate plenissimus, cum quadam die quorumdam ad eum fratrum multitudo venisset nam publicus illic transitus erat, subito ei defuit panis. Qui propria nobis fideliter relatione narravit quod cum admodum tristis esse coepisset, ingressusque esset
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ elpidii. sisinnius nomine. discipłs quidam
fuit in cappadocia natus. ex seruili quidẽ ori¬
gine genus ducens : sed habens in dõ fidutia e
appareat quȩ donatur a xp̃o ꝑ quã ad uerã
atq: cȩlestẽ nobilitatẽ libertatẽq reuocamur
ltaq: cũ apđ magistrũ suũ ꝑ sex uł septẽ annos
fuis set : ad postremũ intra sẽpulchrũ se clause¬
rat qͦd dã in quo triennui tempus stans semper
orabat. Ubi non nocte . ñ die. aut deambulauit.
aut sedit: aut iacuit. Quiq gr̃ãm quoq contra
dȩ mones meruit spualem. Nunc aut̃ regressus
ad patriã prbr factus ẽ: collegitq in unũ fr̃s
parit̃ ac sorores. Qui adeo sine ullo uitio mentis
& corporis uixit : ut nulla generis eẽ distantiã
inter mares ac feminas comprobaret : ut scriptu¬
rȩ scȩ illud impleretur . In xp̃o enĩ ittu: neq:
masculus neq femina sumus. Est autẽ & peregri¬

Expanded text:
Hujus Elpidii Sisinnius nomine discipulus quidam Hujus Elpidii Sisinnius nomine discipulus quidam fuit in Cappadocia natus, ex servili quidem origine genus ducens, sed habens in Deo fiduciae lappareret quae donatur a Christo, per quam ad veram atque coelestem nobilitatem libertatemque revocatur. Is itaque cum apud magistrum suum per sex vel septem annos fuisset, ad postremum intra sepulcrum se clauserat quoddam, in quo triennii tempus stans semper orabat: ubi non nocte, non die aut deambulavit, aut sedit, aut jacuit. Quique gratiam quoque contra daemones meruit spiritualem. Nunc autem regressus ad patriam presbyter factus est, collegitque in unum fratres pariter ac sorores. Qui adeo sine ullo vitio mentis et corporis vixit, ut nullam generis esse distantiam inter mares ac feminas comprobaret, ut Scripturae sanctae illud impleretur: In Christo enim Jesu neque masculus neque femina sumus . Est autem et peregri
Abbreviated transcription (Latin):
sederet uelut plantans eã infodit solo: & certe
cũ tempis plantationis omnino ñ eẽt. Qđ ita in
immensũ creuit modũ. & tã magna exinde ui¬
tis effecta ẽ : ut se ad suꝑiora diffundens. totiꝰ
eccłae tecta cooꝑiret. Erat etiã cũ hoc athleta
xp̃i enesius uir magnus & honestus: Ac fr̃ eius
eustachius. Quib: una uita continentiȩ : atq eadẽ
consũmatio fuit in xp̃o. Vsq adeo aut̃ memoratus
elpidius nullis animi uł corporis passionib sub¬
iacebat: membris ꝓpriis uario abstinentiȩ la¬
bore consũptis. ut solis instar ossuũ eiꝰ iunctura
altũ editus imminebat. & post sextã quoq ho¬
ram a medio mundi uertice in partes occiduas
deblinantẽ nunquã uiderit solẽ. neq ab occi¬
dente surgentes conspexerit stellas . Qui ex qͥo
memoratã speluncã ingressus ẽ: nunqͥã de eius
monte descendit. quã dui corpus eiꝰ sepultũ est

Expanded text:
sederet, velut plantans eam infodit solo, et certe sederet, velut plantans eam infodit solo, et certe cum tempus plantationis omnino non esset, quod ita in immensum crevit modum, et tam magna exinde vitis effecta est, ut se ad superiora diffundens, totius ecclesiae tecta cooperiret. Erat etiam cum hoc athleta Christi Ennesius vir magnus et honestus, ac frater ejus Eustathius, quibus una vita continentiae, atque eadem consummatio fuit in Christo Usque adeo autem memoratus Elpidius nullis animi vel corporis passionibus subjacebat, propriis membris vario abstinentiae labore consumptis, ut solis instar ossium ejus junctura altum editus imminebat, et quod post sextam quoque horam a medio mundi vertice in partes occiduas declinantem nunquam viderit solem, neque ab Occidente surgentes conspexerit stellas. Qui ex quo memoratam speluncam ingressus est, nunquam de ejus monte descendit, donec corpus ejus sepultum est.
Abbreviated transcription (Latin):
una de memoratis speluncis habitaculũ sibi fecit
Iantũ aut̃ abstinentiȩ studiũ inse eẽ. monstra¬
annos. solo dm̃ici ac sabatidie sumebat cibum :
& ꝑ noctes totas stando & orando psallebat. Quẽ
sicuti apes regẽ suũ : ita innumera multitudo
fr̃m secuta. fecit quandã uideri in speluncis ip¬
sis ac solitudinib ciuitatẽ. Erat autẽ maxime
uoluptatis stupendã uitȩ uarietatẽ : & conuer¬
sationis eorũ cognoscere. Hunc ipsũ elpidium
uerȩ spei gła gratulantẽ : & propt̃ xp̃m tribu¬
lationũ pericula sustinentẽ. cũ quadã psalleret
nocte nobiscũ: scorpio uulnerauit. Quo ille calca¬
to: nec standi quidẽ in quo fuerat mutauit spa¬
tium : ita eũ quẽ ipsius scorpionis ictus intulerat
contẽpsit dolorẽ. Quodã autẽ die cũ unus ex
fr̃ib exiguã partẽ sarmenti ex arida uite tene¬
ret: accipiens illã a fr̃e dũ insũmitate montis

Expanded text:
una de memoratis speluncis habitaculum sibi fecit. una de memoratis speluncis habitaculum sibi fecit. Tantum autem abstinentiae studium in se ipso 976 monstraannos, solo Dominici ac Sabbati die sumebat cibum, et per noctes totas stando et orando psallebat. Quem sicuti apes regem suum, ita innumera multitudo fratrum secuta, fecit quamdam videri in speluncis ipsis ac solitudinibus civitatem. Erat autem maximae voluptatis, stupendam vitae varietatem et conversationis eorum cognoscere. Hunc ipsum Elpidium verae spei gloria gratulantem, et propter Christum tribulationum pericula sustinentem, cum quadam psalleret nocte nobiscum, scorpio vulneravit, quo ille calcato, nec stando quidem in quo fuerat mutavit spatium. Ita eum, quem ipsius scorpionis ictus intulerat, contempsit dolorem. Quodam autem die cum unus ex fratribus exiguam partem sarmenti ex arida vite teneret, accipiens illam a fratre, dum in summitate montis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non conueniunt. De aliis aut̃ quibisdã qui
putant diuinã habere notitiã. sed qui corruptȩ
& suꝑbȩ eẽnt. mentis: sic dixit Qm̃ cũ cogno¬
uis sent dm̃ non sicut dm̃ glorificauer̃ aut gr̃as
egerunt : sed euanuer̃ in cogitationib suis. et
obscuratũ ẽ. insipiens cor eorũ. Dicentes enĩ se ẽẽ
sapientes stulti facti sunt elationi atq tumoris
dȩmonio copulati. Vnde sequitur. Propt̃ qͦd
tradidit illos ds̃ in passiones ignominiȩ : ut con¬
tumeliis afficiant corpora sua insemet ipsis. ldcir.¬
co hoc intelligere nos oportet ñ posse ut quis¬
in peccati grandis alicuiꝰ crim̃ incurrat: nͥ ante
eũ diuina prouidentia ꝓmalis morib derelinqͤat
lpidius quidã fuit de cappadocia genꝰ ducens.
qui postea & ad prbatus honorẽ meruit ꝑuenire
Erat aut̃ de monasterio timothei cappadocis cuiꝰ¬
dam coep̃i uiri ad modũ magni. Qui elpidius in

Expanded text:
quae non conveniunt . De aliis autem quibusdam qui quae non conveniunt . De aliis autem quibusdam qui putant divinam habere notitiam, sed qui corruptae et superbae essent mentis, sic dixit: Quoniam cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt, elationis atque tumoris daemonio copulati. Unde sequitur: Propter quod tradidit illos Deus in passiones ignominiae, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis. Idcirco hoc intelligere nos oportet, non posse fieri ut quis peccati grandis alicujus crimen incurrat, nisi ante eum divina providentia pro malis moribus derelinquatlpidius quidam fuit de Cappadocia genus ducens , qui postea et ad presbyteratus honorem meruit pervenire. Erat autem de monasterio Timothei Cappadocis cujusdam chorepiscopi, viri admodum magni. Qui Elpidius in
Abbreviated transcription (Latin):
entiã tuã : quȩ etiã in illo statu posset grãs
actitare : Alio iterũ modo relinquere  homi¬
nes uidetur ds̃ : quando eos a suꝑbie malo
auertere cupit. Qđ in sco nouimus paulo Nã
& paulus tunc adõ putabatur relictus. cũ tot
actantis opprimebatur undiq colaphis tãq
diuersis quas scriptura scã numerat. tribula¬
his qui ꝑ diuinã grãm miranda faciebat¬
aliquã habuisset quietẽ. aut abundantiã re¬
rum cũ illo tanto honore quantꝰ illi ab homi¬
nib deferebatur . diabolus eũ palpatũ plurib
bonis atq resolutũ. suꝑbia quadã noui tumors
p̃posuit argentũ : ob qͦd laqueo se suspendit et
perut Relictus ẽ & esau : & peccati crimen in¬
currit : Intestinorũ aut̃ maluit sordes quã be¬
nedictiones paternas. Quȩ omĩa cogitans spũ
rentur a dõ łt sic̃ ñ probauer̃ habere in noticiã
tradidit illos ds̃ in reprobũ sensũ : ut faciant ea

Expanded text:
entiam tuam, quae etiam in illo statu posset gratias entiam tuam, quae etiam in illo statu posset gratias actitare. Alio iterum modo relinquere homines videtur Deus, quando eos a superbiae malo avertere cupit, quod in sancto novimus Paulo; nam et Paulus tunc a Deo putabatur relictus, cum tot ac tantis opprimebatur undique colaphis, tamque diversis quas Scriptura sancta numerat tribular divinam gratiam miranda faciebataliquam habuisset quietem aut abundantiam rerum, cum illo tanto honore, quantus illi ab hominibus deferebatur, diabolus eum palpatum pluribus bonis atque resolutum, superbia quadam novi tumoris  qui verbo Dei praeposuit argentum, ob quod laqueo se suspendit et periit . Relictus est Esau, et peccati crimen incurrit; intestinorum enim maluit sordes quam benedictiones paternas . Quae omnia cogitans Spiriruntur a Deo: Et sicut non probaverunt Deum in notitia habere, tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea
Abbreviated transcription (Latin):
sine salib eẽ. fatuus uidebitur : qui manducari
uxta iob dicta ñ poterit. aut mortis causa his
qui eũ comederint erit. Si enĩ panis sine salib
edi potest: poterit eẽ. Aliqͥs bonus gustus in ser¬
monib: uanis & qui ñ bonorũ actuũ testimonio
roborentur. Diuersis autẽ modis famulos inter.¬
dũ suos deserit ds̃. Aliqͦando enĩ hunc ꝓpter
alicuiꝰ occultã uirtutẽ. ut cęteris reuelari pos¬
sit ac prodi: ueluti in scõ illo athleta iob. cui
ds̃ secreta manifestans ista dicebat. Noli mecũ
recusare iudiciũ : neq obaliã put᷑aueris me
tibi hȩc dedisse responsa. nͥ ut iustus omĩb de¬
monstreris. Michi quidẽ cui nichil potest eẽ.
celatũ : notus ad modũ eras. Sed quia te alii ho
mines nesciebant. qui me propt̃ diuitias qͥas
accepas ate ȩstimant coli: idcirco huiusmodi
temptationẽ ad te uenire ꝑmisi. Idcirco om̃s
opes tuas abstuli. ut ostenđem cunctis sapi¬

Expanded text:
sine salibus fatuus esse videbitur, qui manducari sine salibus fatuus esse videbitur, qui manducari juxta Job dicta non poterit , aut mortis causa iis qui eum comederint erit. Si enim panis sine salibus edi potest, poterit esse et aliquis bonus gustus in sermonibus vanis, et qui non bonorum actuum testimonio roborentur Diversis autem modis famulos interdum suos deserit Deus. Aliquando enim hunc propter alicujus occultam virtutem, ut caeteris revelari possit ac prodi, veluti in sancto illo athleta Job, cui Deus secreta sua manifestans, ista dicebat : Noli mecum recusare judicium, neque ob aliam causam putaveris me tibi haec dedisse responsa, nisi ut justus omnibus demonstreris. Mihi quidem, cui nihil potest esse celatum, notus admodum eras; sed quia alii te homines nesciebant, qui me propter divitias quas acceperas a te existimabant coli; idcirco hujusmodi tentationem ad te venire permisi, idcirco omnes opes tuas abstuli, ut ostenderem cunctis sapi
Abbreviated transcription (Latin):
facit : ut parcat magis his hominib qͦos relinqͥt
Nã sicũ damnabili illa quã inse habent morũ
fecti demones fierent cũ intelligerent se uitȩ
sordib: inquinatos. ad sublimia conscendere.
Haec quoq nobis cõmemorati dicebant sc̃issi¬
mi atq optimi uiri. Quando aliquẽ uideritis
pessime quidẽ uitȩ eloquentiȩ tam̃ magnȩ :¬
dȩmonis il:lius meminis se debetis quẽ cum
xp̃o loquentẽ legimus in scripturis scĩs Recor¬
cdari etiã uos oportet & illiꝰ loci in qͥo nouimis
scriptũ. Serpens autẽ sapientissimus ferarũ
omniũ in terris erat. Ci illa sapientia magis
obfuit : quia nullũ in se habuit alterius iur¬
tutis auxiliũ. O portet enĩ bonũ ac prudentẽ
uirũ sãꝑe quidẽ illa quȩ ei ds̃ dederit: loqͥ
aut̃ illa quȩ sapit. & illa facere quȩ loquit᷑
Nã si non occurrat eloquentiȩ ueritas. cum
uirtutib uitȩ morib q honestis: panis profecto

Expanded text:
facit, ut parcat magis iis hominibus quos relinquit. facit, ut parcat magis iis hominibus quos relinquit. Nam si cum damnabili illa quam in se habent morum fecti daemones fierent, cum intelligerent se vitae sordibus inquinatos ad sublimia conscendere. Haec quoque nobis memorati dicebant sanctissimi atque optimi viri: Quando aliquem videritis pessimae quidem vitae, eloquentiae tamen magnae, daemonis illius meminisse debetis, quem cum Christo loquentem legimus in Scripturis sanctis . Recordari etiam vos oportet et illius loci in quo novimus scriptum: Serpens autem sapientissimus ferarum omnium in terris erat , cui illa sapientia magis obfuit, quia nullum in se habuit alterius virtutis auxilium. Oportet enim bonum ac prudentem virum sapere quidem illa quae ei Deus dederit, loqui autem illa quae sapit, et illa facere quae loquitur. Nam si non occurrat eloquentiae veritas cum virtutibus vitae, moribusque honestis, panis profecto
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã. Sine bonitate enĩ et disciplina: scien¬
tia nimis inutilis ẽ. Et si quidẽ iste qui talis ẽ
se emendare festinet. relicta ea causa ob qͥa
deseruit eã ds̃. suꝑbiã loquor: uolueritq
mensurã sui cognoscere: ut iã de reliquo
neq: contra alios se ut melior aut maior
extollat. sed dõ semꝑ grãs agat: rursus ad eũ
pfecto remeabit scientia bonorũ actuũ testi¬
monio gloriosa. Nã facundia spũalis nisi cum
honestis morib uitȩ castisq: concordet : illis erit
similis spicis. quȩ uentorũ corruptione uitiatȩ
speciẽ tantũ mͦ spicarũ gerunt. ñ tam̃ habentꝰ
ea quȩ possunt hominẽ iuuare uł pascere.
Omis gͥ lapsus hominib qͥ uł linguȩ uł sensus
uitio procreatur . quiq ex unius cuiꝰ q actibis
uł ex omĩ corporis nr̃i parte descendit. usq
ad suꝑbiae magnitudinẽ : ex eo semꝑ accidere
solet qͥa dĩ fauore nudamur. Qui tam̃ idõ hoc

Expanded text:
scientiam . Sine bonitate enim et disciplina scienscientiam . Sine bonitate enim et disciplina scientia nimis inutilis est. Et si quidem iste qui talis est se emendare festinet, relicta ea causa, ob quam deseruit eum Deus superbiam loquor volueritque mensuram sui cognoscere, ut jam de reliquo, neque contra alios se ut melior aut major extollat, sed Deo semper gratias agat, rursus ad eum profecto remeabit scientia bonorum actuum testimonio gloriosa. Nam facundia spiritualis nisi cum honestis moribus vitae castisque concordet, illis erit similis spicis, quae ventorum corruptione vitiatae speciem tantummodo spicarum gerunt, non tamen habent ea quae possunt hominem juvare vel pascere. Omnis igitur lapsus hominis, qui vel linguae vel sensus vitio procreatur, quique ex uniuscujusque actibus, vel ex omni corporis nostri parte descendit usque ad superbiae magnitudinem, ex eo semper accidere solet, quia Dei favore nudamur. Qui tamen hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sos fugere execrantes flagitiosi animi morisq
doctrinã : uelut si fontẽ qui sanguisugis plenus ẽ.
licet qͥsqͥam sitiens tam̃ uitare cogatur. ut sermo
diuinarũ scripturarũ probetur hoc dicens. Pec¬
catori aut̃ dixit ds̃. quare tu enarras iusticias
meas. & as sumis testamentũ meũ ꝑ os tuũ: Et
uere similes eẽ. peccantiũ mentes pollutis
fontib putes. Nam uoracitati atq ebrietati
studentes: coenosis locis cõparantur. Pecunia e
cupidi uł rapaces his qͦos impleuerint ranȩ: illi
uͦ qui st̃ inuidi. uł suꝑbi. habentes inse aliquã
tam̃scientiȩ. peritiȩq noticiã: pares his fon¬
tib iudicantur. qui serpentes int̾ latices suos
nutriunt . Quib: quidẽ semꝑ sermo facundus &
utilis humor exuberat: anullo tam̃ possunt
libent̃ hauriri. propt̃ suorũ amaritudinẽ mo¬
rum Vnde sẽs dauid hȩc tria sibi dari a deo
dona postulabat: bonitatẽ & disci plinã et

Expanded text:
sos fugere, exsecrantes flagitiosi animi morisque sos fugere, exsecrantes flagitiosi animi morisque doctrinam, velut fontem qui sanguisugis plenus est, licet quisquam sitiens, tamen vitare cogatur, ut sermo divinarum Scripturarum probetur, hoc dicens: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Et vere similes esse peccantium mentes pollutis fontibus putes. Nam voracitati atque ebrietati studentes, coenosis locis comparantur; pecuniae cupidi vel rapaces, iis quos impleverunt ranae; illi vero qui sunt invidi vel superbi, habentes in se aliquam tamen scientiae peritiaeque notitiam, pares iis fontibus judicantur, qui serpentes inter latices suos nutriunt. Quibus semper quidem sermo facundus ut utilis humor exuberat, sed a nullo tamen possunt libenter hauriri, propter suorum amaritudinem morum. Unde sanctus David haec tria sibi dari a Deo dona postulabat, bonitatem, et disciplinam, et
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã eẽ . uirtutẽ : donatore cognito damna¬
re coguntur . Rm̃ uͦ ille qui arrogantia elo¬
quentiȩ suȩ & ex ingenio uł a cumine mentis
inflatus ẽ. non ascribit ante omĩa originẽ atq
fomenta ipsorũ bonorũ dõ. quȩ ex ipsus tan¬
tũ fonde descendunt. sed sui hoc ẽẽ. ȩstimat
studu suȩq naturȩ : remouet tunc ab ipso
puidentiȩ suȩ angłm ds̃. A quo cũ fuerit ille¬
destitutuis qui ex alienis sibi donis placens:
coeꝑat suꝑbire : a demone inimico suo expu¬
gnatur ac uncitur. & in aliqͦd turpitudinis
crim̃ incurrit. ex quo irracionabiliũ animaliũ
uł canũ more usq ad cliabolicã illã ꝑsuasionẽ
quȩ suꝑbia ẽ. insaniendo descendit. Illo enĩ semel
caste ac probabilis uitȩ teste sublato : qͦd cunq
hu tales & qualecunq: iã dixerint. nec credi
ab aliquo nec suscipi potest. Nã quicunq scĩ dis¬
serentes eos audire consueuerant. incipiunt ip¬

Expanded text:
aliquam, esse virtatem, donatore cognito damnaaliquam, esse virtatem, donatore cognito damnare coguntur. Quoniam vero ille qui arrogantia eloquentiae suae, et ex ingenio vel acumine mentis inflatus est, non ascribit ante omnia originem atque fomenta ipsorum bonorum Deo, quae ex ipsius tantum fonte descendunt, sed sui hoc esse existimat studii suaeque naturae, removet tunc ab ipso providentiae suae angelum Deus. A quo cum fuerit destitutus ille qui ex alienis sibi donis placens coeperat superbire, a daemone inimico suo expugnatur ac vincitur, et in aliquod turpitudinis crimen incurrit. Ex quo irrationabilium animalium vel canum more, usque ad diabolicam illam persuasionem, quae superbia est, insaniendo descendit. Illo enim semel casta ac probabilis vitae teste sublato, quodcunque 975 hi tales vel qualecunque jam dixerint, nec credi ab aliquo, nec suscipi potest. Nam quicunque sancti disserentes eos audire consueverant, incipiunt ip
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝓposito iudicetur . Oportet enĩ miscđem
cũ lȩticia. & cũ largitate misereri. Preterea
memorati uiri: p̃rogatiuas quasdã in sensib
plurimorũ eẽ dicebant. Quorundã enĩ faci¬
les ad uirtutẽ & acutas animas predicabant¬
habere optimos mores proposito institutisq
monachorũ. sed qͥando aliquid ñ fit ꝓpt̃ ia¬
ipsũ qđ norumis bonũ. neq factũ neq ingenõ
mentis humanȩ ÷ neq illȩ ipsȩ progatiuȩ
que infixe sunt mentib plurimorũ imputan¬
tur datori bonorũ omniũ dõ: sed magis totũ
ascribitur uoluntati propͥae potestatis. Tunc
cũ necessario relicti a dõ fuerint. incidunt
in turpitudinẽ aliquã : in quã erubescenda
multa uł patiuntur uł faciunt ꝑ eũ ipsũ qui
in his turpis uitȩ actu lapsus cecidit: Cumq
paulatĩ sobrietatẽ mentis ad moniti ab eo ani¬
mi tumore discedunt. quẽ putabant magnã

Expanded text:
suo proposito judicetur. Oportet enim misericordem suo proposito judicetur. Oportet enim misericordem cum laetitia et cum largitate misereri. Praeterea memorati viri praerogativas quasdam in sensibus plurimorum esse dicebant. Quorumdam enim faciles ad virtutem et acutas animas, praedicabanthabere optimos mores in proposito institutisque monachorum. Sed quando aliquid non fit propter idipsum quod novimus bonum, neque factum, neque ingenium mentis humanae, neque illae ipsae praerogativae quae infixae sunt mentibus plurimorum, imputantur datori bonorum omnium Deo, sed magis totum ascribitur voluntatis propriae potestati. Tunc cum necessario relicti a Deo fuerint, incidunt in turpitudinem aliquam, in qua erubescenda multa vel patiuntur, vel faciunt per eum ipsum qui in his turpis vitae actu lapsus cecidit. Cumque paulatim sobrietate mentis admoniti, ab eo animi tumore discedunt, quam putabant magnam