comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ & dĩ spũ loquor &ueritate missus p̃dico ueritatẽ ꝓptereastillabo
tibi sermonẽ meũ inmeracũuinũ qđ tein ebri& & corruerefaciat me
cuit̃ stillantẽ uentura ecaptiuitatis malũ populus iste meas pluui
deuirgine siueita quia in humilitate carnisueni& ñcredidistis mi¬
hi ueniã in consumatione mundi in maiestate mea cũ angelis cȩte¬
ris que uistutibus & tuncte totũ congregabo ia cob. tunc in unũ condu¬
cã reliquias isrhł & cũ gentiliũ populo. inouili meo parit̃ copulabo
tuncte muro firmissimo saepiã &tantaerit credentiũ multitudo
& int̃caulas positi gregis tu multuatio. ut uincat̾ numerus pecorum
largitate: acneforsitan putes quia dixi ponã illu quas i gregẽ i noui¬
li & quasi pecus in medio caularũ deo uibus meloqui. intellege qđ oues is¬
te homines sint sequit̾enĩ tumultuabunt᷑ amultitudine hominum.
tumultus uoxplurimorũ est. & nimiae multitudinis clamor pariter

Expanded text:
  Al. veritate missus, praedico veritatem: propterea stillabo tibi sermonem meum in meracum vinum quod te inebriet, et corruere faciat. Me autem stillante, et futurae captivitatis malum canente, populus iste meas suscipde Virgine. Sive ita: Quia in carnis humilitate veni, et non credistis mihi, veniam in consummatione mundi in majestate mea cum Angelis caeterisque virtutibus, et tunc te totum congregabo, Jacob: tunc in unum conducam reliquias Israel, et cum gentium populo in ovili meo pariter copulabo: tunc te muro firmissimo sepiam, et tanta erit credentium multitudo, et inter caulas positi gregis tumultuatio, ut vincatur numerus pecorum largitate. Ac ne forsitan putes, quia dixi: Ponam illum quasi gregem in ovili, et quasi pecus in medio caularum, de ovibus me loqui, intellige quod oves istae homines sint. Sequitur enim: Tumultuabuntur a multitudine hominum. Tumultus, vox plurimorum est, et nimiae multitudinis clamor pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ne trastabimus opopuleiudaice ad quos repmissiones & quorũ testam̃
ta&lex & ex quibus xp̃s secundum carnem cuuimminentibus babrlo¬
nus ł romanis dixi surgite & ite incaptiuitatẽ qm̃ nonẽ uobis interrais¬
ta requies quae propt̃ immunditiam suã corrũp&ur populatione no¬
uissima ñ meput&is uolentẽ loqui & p̃dica regcudente qđ uenturũ
uideo optarẽ &ipseanathema eẽ ꝓfratribus meis quis is rahelita uti¬

Expanded text:
ne tractabimus. O popule Judaice, ad quos repromissiones, quorum testamenta et lex, et ex quibus Christus secundum carnem , cui, imminentibus Babyloniis, vel Romanis, dixi: Surgite et ite in captivitatem, quoniam non est vobis in terra ista requies, quae propter immunditiam suam corrumpetur populatione novissima, non me putetis volentem loqui, et praedicare gaudentem, quod venturum video: optarem et ipse anathema esse pro fratribus meis, qui sunt Israelitae . Uti
Abbreviated transcription (Latin):
tia nihilepiscopales aliud sperent manus sed militantes & accinstos
gladio & iudices excubantibus antefores suas centurionibus & tur¬
mis militũ xp̃ĩ sacer dos inuitatad prandiũ. totadericiur bediscur¬
runt quaer exhibereiudicibus quae illi in p̃toriis suis aut inuenireñ
poss autceste inuenta ñ coemunt necuero arbitrandũ qđ generali¬
tadoms haec dirigat᷑ inuestio sed quo eos quitales sunt. puls& sermo
ꝓpheticus & commineteis supplicia & tenebras sempit̾nas. ut qui
pudore & uerecundia non tenent᷑ agant poenitentia salte cõmina¬
tione poenarũ Lxx. Apꝓpinquate montibus a et̃nis aet̃ nos mon

Expanded text:
tia, nihil aliud episcopalis speret manus sed militantes et accinctos tia, nihil aliud episcopalis speret manus sed militantes et accinctos gladio, et judices, excubantibus ante fores suas centurionibus et turmis militum, Christi sacerdos invitat ad prandium. Tota clerici urbe discursant: quaerunt exhibere judicibus, quae illi in praetoriis suis aut invenire non possunt, aut certe inventa non coemunt. Nec vero arbitrandum quod generaliter ad omnes haec dirigatur invectio; sed quod eos qui tales sunt, pulset sermo propheticus; et comminetur eis supplicia, et tenebras sempiternas: ut qui pudore et verecundia non tenentur, agant poenitentiam saltem comminatione poenarum. LXX: Propinquate montibus aeternis. Aeternos mon
Abbreviated transcription (Latin):
ad inuentiones suas eiestis potest hoc & genera lit̃ deiudaici populi
cit princeps exiuda & dux defemoribus eius uenientecui repositũ erat¬
quidedicis afflaunt & intepulas atquel ascuius pudictis seruare secralurt
ꝓ phieticus ser modescribit qd eiciendisint despatiosis domibus lautisqiue
conuiuis & multo laboreepulis conquesitis eeiciendi propt malas co¬
gi tationes &operasua & siuisscire quo eiciendisint euuangeliuilenei om
tenebras scilic& oeceriores ubicrit fl&us &stridor denciũ annonconfu¬
sionis &ignominiae est ihm crucifixũ magistra pauperũ atqueesasu
emũ falsapdicare corporibus &iciunorũ dostrina rubentes buccaseu¬
mentia queora pferre: sin a postolorũ locosumus non solu sermone eorũ
utique scm ministeriũ uidus & pauperibus ministrare nopost& in¬
quiunt dimis sosermonedi ministrarenos mensis atnunc ñdicopau

Expanded text:
adinventiones suas ejecti sunt. Potest hoc et generaliter de Judaici populi adinventiones suas ejecti sunt. Potest hoc et generaliter de Judaici populi cit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus , veniente cui repositum eratdeliciis affluunt, et inter epulas atque lascivias pudicitiam servare se credunt, propheticus sermo describit quod ejiciendi sint de spatiosis domibus, lautisque conviviis, et multo labore epulis conquisitis, et ejiciendi propter malas cogitationes et opera sua. Et si vis scire quo ejiciendi sint, Evangelium lege: In tenebras scilicet exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium : An non confusio et ignominia est, Jesum crucifixum, magistrum, pauperem atque esu praedicare corporibus? jejuniorumque doctrinam rubentes buccas tumentiaque ora proferre? Si in apostolorum loco sumus, non solum sermonem eorum orum ministerium, viduis et pauperibus ministrare . Non oportet, inquiunt, dimisso verbo Dei, ministrare nos mensis. At nunc non dico pau
Abbreviated transcription (Latin):
loco ab haebraica ueritate ut neccapita possimus ex aequo ponere neceorũ
simulsententias &plicare: quã obrenrã primũ trans latio disseratur
& postea ueniemus ad eos adhuc contrapopulũ dĩ sermoest. cuisu pradixe¬
rat. econtrario populus meus in aduersariũ consurrexit desuꝑtunicam
palliũ sustulistis qđ ñsolũ hocegerint sed mulieres quoque id est matronas
quondã delicatas fecerintire captiuas siue sub meta forã urbis iudeae quas
& in esaia filias sionuocat eo qđ sion metropolis fuit aparuulis quoque ea¬
rũ tulistis laudem meam in ꝑp&uũ nullus remansit inpopulo. cunctis
uel int̃festis uel captiuis quimeos psalmoscanebant sed& pauci quinbabr¬
rit. nisi longũ sabbatũ antecelebr& propterea aut̃ dico uobis. ñ hab&is
hic requiem quia polluta est terra ur̃a & corrum p&urputredinepes
lxx Ducespopulimei ꝓicient᷑ dedomibus deliciarũ suarũ propt̃malas

Expanded text:
loco ab Hebraica veritate, ut nec capita possimus ex aequo ponere, nec eorum simul sententias explicare. Quamobrem nostra primum translatio disseratur, et postea ad eosdem veniemus. Adhuc contra populum Dei sermo est, cui supra jam dixerat: Econtrario populus meus in adversarium consurrexit: desuper tunicam pallium sustulistis, quod non solum hoc egerint, sed mulieres quoque, id est, matronas quondam delicatas fecerint captivas ire, sive sub metaphora urbes Judaeae, quas et in Isaia filias Sion vocat , eo quod Sion metropolis fuerit. A parvulis quoque earum tulistis, inquit, laudem meam in perpetuum, nullus remansit in populo, cunctis vel interfectis vel captis, qui meos psalmos caneret; sed et pauci qui in Babyrit, nisi longum sabbatum antea celebrarit. Propterea autem dico vobis, non habetis hic requiem, quia polluta est terra vestra, et corrumpetur putredine pessLXX: Duces populi mei projicientur de domibus deliciarum suarum: propter malas
Abbreviated transcription (Latin):
Mor idẽ nuntius meus quae om̃a quo sensu accipienda sint. in suis uolumini¬
busdis ser& quat tuor aut̃ reliqui ꝓphete ut sedecĩcopleamus escua hie¬
⁊echiel hieremia danihel hanchabent intellegentia escua cũthpiu

Expanded text:
μου, id est, nuntius meus. Quae omnia quo sensu accipienda sint, in suis voluminibus disseretur. Quatuor autem reliqui prophetae, ut sedecim compleamus, Isaias, Ezechiel, Jeremias, Daniel, hanc habent intelligentiam: Isaias σωτηρία
Abbreviated transcription (Latin):
lumus saluare fugientes ipsi pereamus. Quin potius dimititimus
ut mortu isepeliant mortuossuos & scandali zantẽ oculũ manũ & pedẽ
dũ lic& eruamus & abscidamus a nobis Qđ aũt dicitur diripiebant
argentũ diripiebant aurũ . & ñ erat finis ornamenti eius. Ad grautita
est suꝑ omnici ucisc concupiscentiae suae. Deaquis dicitur nineue &de
sugientibus quifugerant & ñsteterunt neque erat qui respicer & &
quiñ solũ fugisse & non respexirre contenti in suꝑ diripiebant argen¬
tũ quioquid in mundo uidebatur eloqui diripiebant aurũ. quic¬
quid p̃clarũ sententiarũ erat indostrina scłi ut ornarent nineuen.
ut & dogiuitisua omni sensuũ uerborũ queflore componerent ꝓpt̃
qđ ad grauatti est nineue suꝑ omnia uasasua concupis centiae suae.
quantũ eñplus habebat multam auri &argenti possersionẽ. & uaric̃
supellestilẽ quierat grauis. itantoo miugis ipsa agrautibatur quegrauia

Expanded text:
lumus salvare fugientes, ipsi pereamus: quin potius dimittamus, lumus salvare fugientes, ipsi pereamus: quin potius dimittamus, ut mortui sepeliant mortuos suos : et scandalizantem oculum, manum, et pedem, dum licet, eruamus et abscindamus a nobis . Quod autem dicitur: Diripiebant argentum, diripiebant aurum, et non erat finis ornamenti ejus: aggravata est super omnia vasa concupiscentiae suae, de aquis dicitur Ninive, et de fugientibus qui fugerant, et non steterunt: neque erat qui respiceret; et qui non solum fugisse, et non respexisse contenti, insuper diripiebant argentum, quidquid in mundo videbatur eloquii: diripiebant aurum quidquid praeclarum sententiarum erat in doctrina saeculi, ut ornarent Niniven, ut dogmata sua omni sensuum verborumque flore componerent. Propter quod aggravata est Ninive super omnia vasa concupiscentiae suae; quanto enim plus habebat multam auri et argenti possessionem, et variam supellectilem, quae erat gravis, tanto magis ipsa aggravabatur, quae gravia
Abbreviated transcription (Latin):
bart magna eñ differentia est inter cũ quifugit &sitat & qui
fuuris pũquã st&it quieñ stat fugere cessauit quiñ statseꝑ
insuge pfestu est Intconti ergo turba fugientiũ nullus es erait qui
respicera &ager& ponitentiã & audir& loquentt̃ dñ Reuerti¬
nificare mirsteriũ suꝑ qua in leuitico dicit Culeoronus aisace d¬
te t liae istra fuerit seuratis sisteterit lepra puru et honanie l
mundare eũ qui quasi leprosus fuerat abiestus. &redire adcastre &
habitere inpopulo Sinaut inquit difuca fueri t lepra id ide histt¬
rit sed ereuerit & in malo habuerit ꝓfestũ &nutauerit colorem
pristinȩ sanititis. Tunc lepra manifestissime probatur abeo quihab& scientiã
inspiciende & purgande lepre: sed & nobis p̃cipit᷑ auiro salomone ut
habitemus in hierusalẽ. Neum quã egrediam &x ca qđ si fuger& nos id
muros ciuiititis nra. nec sequa mur fugitiuorũ uestigia. Nedũ uo¬

Expanded text:
bant: Magna enim differentia est inter eum qui fugit et stetit, et qui fugiens, numquam stetit. Qui enim stat, fugere cessavit; qui non stat, semper in fuga profectus est. In tanta ergo turba fugientium nullus erat qui respiceret, et ageret poenitentiam, et audiret loquentem Dominum: Revertinificare mysterium, super qua in Levitico dicitur: Cum leprosus a sacerdote extra castra fuerit separatus: si steterit lepra, purum esse hominem , et mundari eum qui quasi leprosus fuerat abjectus, et redire ad castra, et habitare in populo. Sin autem, inquit, diffusa fuerit lepra, id est, non steterit, sed creverit, et in malo habuerit profectum, et mutaverit colorem pristinae sanitatis, tunc lepra manifestissime comprobatur ab eo, qui habet scientiam inspiciendae et purgandae leprae. Sed et nobis praecipitur a vero Salomone ut habitemus in Jerusalem, nec umquam egrediamur ex ea. Quod si fugerit nos id muros civitatis nostrae, nec sequamur fugitivorum
Abbreviated transcription (Latin):
sue horũ igit᷑ curruum habere & equites conturbant᷑ in itineribus
lustrato tã demones quã hi qui eorũ seruiunt uoluntati ad nonb
uertoitur Possumus haec & deprimo aduentueius intellro ra
quando uiristraes &agitatores curruum & aquiter loquelar
Quid nobis & tibi fili. dauid uenisti ante tẽpus torquerenos sedcmie
meluis est utdicamꝰ arma potentiae diaboli tunc tolle ẽ hominb
&ministros cius fortes qui iludebant hominibus inigne Oies
ẽ equites in &itibus hoc est in consũmatione mundi : & confundon
& comlident᷑ curruus in plateis quã uir enĩlata &s patiosa uiasit
queducit ad mortẽ. tamen praessura tẽporis coartat᷑ restũ iter in

Expanded text:
suae. Horum igitur curruum habenae et equites conturbabuntur in itineribsuae. Horum igitur curruum habenae et equites conturbabuntur in itineribt Israel illustrato, tam daemones quam hi qui eorum serviunt voluntati, a Domino subvertentur. Possumus haec de primo ejus adventu intelligere, quando viri fortes et agitatores curruum et equites loquebantur: Quid nobis et tibi, fili David? venisti ante tempus torquere nos ? Sed qmelius est, ut dicamus, arma potentiae diaboli tunc tolli ab hominibus, et ministros ejus fortes, qui illudebant hominibus in igne. Omnenim equites in exitibus, hoc est, in consummatione mundi, et confundentur, et collidentur currus in plateis; quamvis enim lata et spatiosa via sit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hosest om̃s dustisunt inbabilonẽ. Ancillȩ aut nineue ptieapω¬
pan minores urbes & uiculos & castella intellegere uelcerte capti¬
ȩmulieres minabunt᷑ ante : ora uistorũ tantisq. terror erit. ut ne
insingultus quidẽ & ululatũ erũ pat dolor. Sed intrase tacitege¬
mant & obscuro mermore deuorent lacrimais immor ẽ musittn¬
nũ colũbarũ. haec iuxta hebraicã traditionẽ. nunc ueniam ad
XXtrans latores &cutientes qui&cusserunt iacob &isrł. & fla¬
gella eorũ dissi pauerunt. Arma quoq: quaedũ contumeliosi essent
habere consueuerant & quib: infirm eiuosque obpresserant confre¬
gerunt & ñ solũ hoc fecerunt uerũ &iã uiros fortes qui in ludebant
inigne disꝑderunt. Considera anpossis uiros fortes dicere in lude¬
res inigne fortitudines contraricis quaȩ ministrant ardentibus iaculis
diaboli qui fortes & inludentes quandã in igne iacob & isrł habebant
currus & equas quib: conciti ferebantur inbellũ indie p̃parationis

Expanded text:
hoc est, omnes ducti sunt in Babylonem. Ancillas vero Ninive per metaphoram minores urbes et viculos et castella intellige. Vel certe captivae mulieres minabuntur ante ora victorum; tantusque terror erit, ut ne in singultus quidem et ululatum erumpat dolor, sed intra se tacite gemant, et obscuro murmure devorent lacrymas in morem mussitantium columbarum. Haec juxta Hebraicam tradititranslatores. Excutientes, qui excusserunt Jacob et Israel, et flagella eorum dissipaverunt; arma quoque, quae dum contumeliosi essent, habere consueverant, et 554 quibus infirmos quosque oppresserant, confregerunt: et hoc non solum fecerunt, verum etiam viros fortes qui illudebant, in igne disperdiderunt. Considera, an possis viros fortes dicere illudentes in igne, fortitudines contrarias, quae ministrant ardentibus jaculis diaboli, qui fortes et illudentes quondam in igne Jacob et Israel habebant currus et equos, quibus conciti ferebantur in bellum in die praeparationis
Abbreviated transcription (Latin):
sionis corde credentes. ita utcolũbarũ munditiae conparent᷑ mur¬
murabant siue loquentur incordib: suis & tunc adimplebitur qđ in
Ipsi uero fugerunt state state &ñ est quir euertatur diripite ar¬
gentũ diripite aurũ. &n est finis diuitiarũ p̃omnbus uasis deside

Expanded text:
sionis corde credentes, ita ut columbarum munditiae comparentur, mursionis corde credentes, ita ut columbarum munditiae comparentur, murmurabunt seu loquentur in cordibus suis. Et tunc adimplebitur quod iIpsi vero fugerunt. State, state, et non est qui revertatur: diripite argentum, diripite aurum: et non est finis divitiarum ex omnibus vasis deside
Abbreviated transcription (Latin):
Videbã ineuit dñs satana qua si fulgur decelo cadentẽ Qd eũdiabo¬
lus & om̃s optimates tius intellexerunt recordabunt᷑ consũmatio¬
nis quȩ olimfuerat p̃dista & fugient indiebus nequaquã enĩ ueru¬
buntir in nostibus Sed clarescente die tenebrȩ fugabunt᷑ & in fr¬
mabunt᷑ itinere ñ ꝓficientes nec &plentes conatos suos sestinabt̃
adinuros Tantus quippe eos uenientts dñi terror inuad& & tã in¬
becilles adrepugnaindũ erunt ut ad terminos mundi fugiant qua¬
si muris mundis indudit̃ & ambit᷑ & p̃parabunt se adresistendum
quomodo siquis inimicũ fugia t ñ audens adͥsreñstere Cũ ad solitas¬
dinẽ uenerit si forte hostis sequatur necessitate cogit᷑ repug¬
nare Verũ illis hoc cogitantibus uniuer saquç abtis obtenta suc¬
& regna eorũ cadent & substantia id est diuitiae reuelabuntur ⁊psa
aũt mundi substuntia &oms ancillȩ eius. postquã s exp̃o subiecerit
& eiseruireceperint ducent᷑ laetȩ atq. gaudentes. && intimo confer¬

Expanded text:
de coelo cadentem . Quod cum diabolus et omnes optimates ejus intellexerint, recordabuntur consummationis quae olim fuerat praedicta, et fugient in diebus. Nequaquam enim versabuntur in noctibus, sed clarescente die, tenebrae fugabuntur, et infirmabuntur in itinere, non proficientes, nec explentes conatus suos, et festinabunt ad muros. Tantus quippe eos venientis Domini terror invadet, et tam imbecilles ad repugnandum 555 erunt, ut ad terminos mundi fugiant, quibus quasi muris mundus includitur et ambitur, et praeparabunt se ad resistendum. Quomodo si quis inimicum fugiat, non audens ei resistere, cum ad solitudinem venerit, si forte hostis sequatur, necessitate cogitur repugnare. Verum illis hoc cogitantibus, universa universa qurevelabuntur. Ipsa autem mundi substantia et omnes ancillae ejus, postquam se Christo subjecerint, et ei servire coeperint, ducentur laetae atque gaudentes, et ex intimo confes
Abbreviated transcription (Latin):
bant aurũ. & ñ eratꝰ sinis ornamentieius Ad grauata est suꝑ omĩ a
uasi concupis centiaesuae manifestũ est qđ ciuittitibus nineue quas
filias eius scriptura cognominat incaptiuntitẽ dedustis. ipsa nine¬
ue quae itntis nutrierat populis utpiscinarũ aquis conpararent᷑
in utilẽ habeb̃multitudinẽ dũ nullus est quiresisttt &inruenti¬
ũbabiloniorũ imp&ũ ferat. habebat enĩ populas quittintũ modo
sugerent. & clamante matre state state dudite postas. muros
ascendite hostibus repugnate . nullus ee quireuerter&ur. nemo
quirespicer& ad matrẽ. sed om̃s terga uertentes praedȩ in imicorũ
desererent ciuitatẽ . Vndedicit᷑ ad babilonios quia illi fugerunt
diripite argentũ & tunto tẽpore congregatts opes subitti uasti¬
tate p̃damini Non est enĩ finis diuitiarũ & sue pellestilis &uaso¬
rũque innineue condittisunt. nec potestis tantũ rapere. quantũ
ad diripiendũ illa seprȩb&. sed quia nineuen spetiosã id est mun¬

Expanded text:
namenti ejus: aggravata est super omnia vasa concupiscentiae suae. Manifestum est quod, civitatibus Ninive quas filias ejus Scriptura cognominat in captivitatem deductis, ipsa Ninive, quae tantos nutrierat populos, ut piscinarum aquis compararetur, inutilem habeat multitudinem: dum nullus est qui resistat, et irruentium Babyloniorum impetum ferat. Habebat enim populos, qui tantummodo fugerent, et clamante matre: State, state, claudite portas, muros ascendite, hostibus repugnate, nullus esset qui reverteretur, nemo qui respiceret ad matrem: sed omnes terga vertentes, praedae inimicorum desererent civitatem. Unde dicitur ad Babylonios, quia illi fugerunt, diripite argentum, et tanto tempore congregatas opes subita 556 vastatione praedamini. Non enim est finis divitiarum, supellectilis et vasorum, quae in Ninive condita sunt; nec potestis tantum rapere, quantum ad diripiendum illa se praebet. Sed quia Niniven speciosam, id est, mun
Abbreviated transcription (Latin):
bitte & inderedim&te dñs ds̃tuus de manu inimicorũtuorũ. Cui p̃cipi¬
t̃ ut doleat siue parturiat & postea infest᷑ uirilit̃ age . ñ frustra p̃cipitur
sed ut dolores patient ferens egrediat᷑ deciuitate & habit& in cã posiuem
tatẽ fostit̃ tulerit qđ in latũ ẽ tunc liber& eã dñs. & redimat ds̃ suus de
manu in imicorũ suorũ ut postquã fuerit libertita ad insultantes dicat¬

Expanded text:
bit te, et inde redimet te Dominus Deus tuus de manu inimicorum tuorum. Cui praecipibit te, et inde redimet te Dominus Deus tuus de manu inimicorum tuorum. Cui praecipitur ut doleat, sive parturiat, et postea infertur, viriliter age, non frustra praecipitur; sed ut dolores patienter ferens, egrediatur de civitate, et habitet in campo sive in tatem fortiter tulerit quod illatum est, tunc liberet eam Dominus, et redimat Deus suus de manu inimicorum suorum, ut postquam fuerit liberata, insultantibus dicat
Abbreviated transcription (Latin):
quã eũ obtinere potuer̃ sicut ipselo qͥt̃ in psalmo .xvii. circũ dederunt
medolores mostis & torrentes iniquitatis conturba uer̃ me. &dolores in¬
feriuallauerme quidã putant turrẽ squalentẽ siue tenebrosam
& filic̃ hierusalẽ deccielesti hierus alẽ intellegi quae sit mat̃ scõrũ de
qua & apłrait accessistis adsion montẽ &ciuitaitẽ dĩ uiuentis hierusa¬
lẽ caelestẽ quaetã diusqualeat. quãdiu ñ reducant᷑ ad eã filiisui & rex¬
frustrapeperit uidens tantos filio sint̃ fectos dole& sata gefiliasion quasi
pasturiens quia nunce gredieris deciuitate & habitabis inregione & uenies
usquetidbabrlonẽ ibiliberaberis ibi redim& tedñs de manu inimicorũtu¬
orũ Lxx. Dole & uirilit̃ agefiliasion quasi pariens quia nunce gredieris
deciuitate & habittibis incãpo & uenies usque ad babylonẽ in delibera¬

Expanded text:
quam eum obtinere potuerunt, sicut ipse loquitur in psalmo decimo septquam eum obtinere potuerunt, sicut ipse loquitur in psalmo decimo septme dolores mortis, et torrentes iniquitatis conturbaverunt me, et dolores inferni vallaverunt me. Quidam putant turrem squalentem, sive tenebrosam et filiam Jerusalem, de coelesti Jerusalem intelligi, quae sit mater sanctorum, de qua et Apostolus ait: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem , quae tamdiu squalet, quamdiu frustra peperit, videns tantos filios interfectos. Dole et satage, filia Sion, quasi parturiens: quia nunc egredieris de civitate, et habitabis in regione, et venies abylonem: ibi liberaberis, ibi redimet te Dominus de manu inimicorum tuorum. LXX: Dole, et viriliter age, filia Sion, quasi pariens, quia nunc egredieris de civitate, et habitabis in campo, et venies usque ad Babylonem: inde libera
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̃hender̃ dolores sicut pasturientẽ puttnsenĩ isr hł obtinere seimpe¬
riũ repente uastatus ẽ & quomodo pariens dolorẽ effugereñ potest sic
illeimminentẽ captiuitat ẽ & exercitũ urbi circũdatũ uittire& differe
peperisse excepta rachel: quae quia inuiaerat & in hyppodromo idẽ¬
in equorũ curru quiinaegyptouenundant᷑ filiũ peperit doloris quẽ postea¬
uocaũ pat̃ filiũ dextere eua eiectadeparadiso &cudiens indoloribus paries
peperisse scribitur indolore uxor finees contracta nec seerigens sicut illa
quã in euu gelio diabolus alligaũ peperit postumũ captae arccedĩ popu¬
acdicit risũ mihi fecitdns quicumque enĩ audierit. congratulabitur
mihi dolores igitur qui obt inuertur rẽgregis. dolores inferis & dolo¬
res mostis quicircũ deder̃ quidẽ & uallauer etiã saluatorẽ. sed nequa¬

Expanded text:
comprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se impecomprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se imperium, repente vastatus est. Et quomodo pariens dolorem effugere non potest: sic ille imminentem captivitatem, 483 et exercitum urbi circumdatum vitare et differre peperisse: quae quia in via erat, et in hippodromo, id est, equorum cursu, qui in Aegypto venundantur, filium peperit doloris, quem posteavocavit pater filium dextrae . Eva ejecta de paradiso et audiens: In doloribus paries , peperisse describitur in dolore. Uxor Phinees contracta, nec se erigens, sicut illa quam in Evangelio diabolus alligavit , peperit postquam captam arcam Dei popuac dicit: Risum mihi fecit Dominus, quicumque enim audierit, congratulabitur mihi . Dolores igitur qui obtinuerunt turrem gregis, dolores inferi sunt et dolores mortis, qui circumdederunt quidem et vallaverunt etiam Salvatorem; sed nequa
Abbreviated transcription (Latin):
bilone quia nec in haebreo neccipud alios hab& int̃p̃tes & uide t̃ mihi quid¬
dã decaptiuitate sensissebabyloniã qđ populus indeegrediens uenerit
hierusclẽ sequit̃ & nuncquare merore contraheris. sicut in lxc scrip¬
cũ est & nuncquare cogno uistimala ad quã uenturus ẽinquit dñs & potes¬
cas prima & regnũ. quarenunc merore contraheris autquarecognouis¬
timala statĩ queres pond&ur &dicit᷑ quia rex ñ est tibi & consiliarius
tuus periit quia comp̃hendittedolor sicut pasturientẽ aut cestecũ haec
om̃a habeasuitiotuo nec regis nec consiliarii mereris cuxiliũ qđ cut̃ait
mala dicit̃ nos semala & ignorai rebona iuxtor illud qđ in primo quoquere¬
gnorũ libro scriptũ ẽ fili heli filii pestilentiaȩ ñ cognouer dnm & alibi qui
custodit mandatũ nescit uerbũ malũ & ad peccatores recedite inquit dñs

Expanded text:
 quia nec in Hebraeo, nec apud alios habetur interpretes. Et videtur mihi qui quia nec in Hebraeo, nec apud alios habetur interpretes. Et videtur mihi quidem de captivitate sensisse Babylonia, quod populus inde egrediens venerit Jerusalem. Sequitur: Et nunc quare moerore contraheris? sive, ut in LXX scriptum est: Et nunc quare cognovisti mala, ad quam venturus est, inquit, Dominus et potestas prima et regnum? Quare nunc moerore contraheris, aut quare cognovisti mala? Statim respondetur et dicitur: Quia rex non est tibi, et consiliarius tuus periit, quia comprehendit te dolor sicut parturientem. Aut certe cum haec omnia habeas, vitio tuo nec regis, nec consiliarii mereris auxilium. Quod autem ait: mala, dicitur nosse mala, et ignorare bona. Juxta illud quod in primo quoque Regnorum libro scriptum est: Filii Heli, filii pestilentiae, non cognoverunt Deum . Et alibi: Qui custodit mandatum, nesciet verbum malum . Et ad peccatores: Recedite a me, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
co loniint̃ fecer̃ patris familiae filiũ nuncsqualida ẽ & destituta &
sub nomine arihel clamat detra in escuia & haecturris filiae est sion
siueut symmachus uestit ingracũ. ipsc ẽfiliasim & usque ad hancueni
& ds̃ uel potestas prima quae potesttis regnũ ẽ filice hieruscilẽ uenit
rasua siueut in hebreo scribit᷑ dñs posseditme cananieni ñ creciuit
me sed possedit mehabuit quae significat &uenit potesta sprima & reg¬
nũ filiae hierusalẽ ut postprima fier& & secunda sicuten ipseloquit᷑
confidenter egosũ lux mundi itci&discipulis suis donat ut ipsiquoque
lum̃ uocent̃ mundi dicitquecideos : uos estis lux mundi sed & uineã ue
tur confidenter om̃s enĩ unus panis sumus : in huncigit᷑ modũ ingredi¬
tus potestas prima & regnũ in hierusalẽ ut & credentes in eti potesta¬
tẽ faciat & regnũ qđ aut̃ in quibusdã libris legit᷑ & ingredi& princi

Expanded text:
coloni interfecerunt patris familiae filium nunc squalida est et destituta, et coloni interfecerunt patris familiae filium nunc squalida est et destituta, et sub nomine Ariel, clamat de terra in Isaia. Et haec turris filiae est Sion, sive, ut Symmachus vertit in Graecum: Ipsa est filia Sion : et usque ad hanc veniet Deus, vel potestas prima, quae potestas regnum est filiae Jerusalem. Venit ra sua , sive, ut in Hebraeo scribitur: Dominus possedit me: CANANI   enim non creavit me, sed possedit me habuitque, significat. Et venit potestas prima, et regnum filiae Jerusalem, ut post primam fieret et secunda, sicut enim ipse loquitur confidenter: Ego sum lux mundi : ita et discipulis suis donat ut ipsi quoque lumen vocentur mundi, dicitque ad eos: Vos estis lux mundi . Sed et vineam veram Paulus loquitur confidenter: Omnes enim unus panis sumus . In hunc igitur modum ingreditur potestas prima et regnum in Jerusalem, ut credentes in ea potestatem faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ttuturris gregis nebulosa filiciesion usque tid teueni& & ueni& po¬
testas prima regnũ filiae hierus alẽ: Nuncquaremerore con¬
traheris nũquid rex ñ est tibi cuit consiliarius tuus periit quia
comp̃hendit tedolor quasi pasturientẽ IXX e. tuturris gregis cali
gosa filicision ad teueni& & ingredict᷑ principatus primus regnũ deba¬
brlone filiae hierusalẽ & nuncquare cognouistimala: nũquid rex ñ
erat tibiaut consiliũ tuumperiit. quia obtinuer tedolores sicut partu¬
rientẽ : turrẽ gregis nebulosc̃ siue squalentẽ qđ haebraicedicit᷑ ofel
rẽ in medio eius idestuinece uinetiaut̃ dnĩ domus isrhłest. haecturris
quã diuhab& torcular idestaltare & in circuitu maceriã auxiliauide¬
lic& angelorũ & ñ ingredit̃ dicibolus aper inuinea ñ est squalida ñ tene¬
bros sed adnõ lucente sostita uocabulũ. apellat̾ciuitas quae in mon
ee latere non potest durris igit᷑ quondã gregis & populidĩ quia pessimi

Expanded text:
tu turris Gregis nebulosa filiae Sion usque ad te veniet et veniet potestas prima regnum filiae Hierusalem nunc quare maerore contraheris numquid rex non est tibi aut consiliarius tuus periit quia conprehendgosa filia Sion, at te veniet, et ingredietur principatus primus, regnum ÷ de Babylone filiae Jerusalem. Et nunc quare cognovisti mala? numquid rex non erat tibi, aut consilium tuum periit, quia obtinuerunt te dolores sicut parturientem? Turrem gregis nebulosam sive squalentem, quod Hebraice dicitur OPHEL rem in medio ejus, id est, vineae. Vinea autem Domini domus est Israel . Haec turris quamdiu habet torcular, id est, altare, et in circuitu maceriam, auxilia videlicet Angelorum, et non ingreditur diabolus aper in vineam, non est squalida, non est tenebrosa, sed a Domino lucente sortita vocabulum, appellatur civitas, quae in monte sita latere non potest. Turris igitur quondam gregis et populi Dei quia pessimi
Abbreviated transcription (Latin):
gloriae genetiuus casus sit numeri singularis huius gloriae & ñ nominatiuus plura¬
lis haeglorie uelceste icuntellegamus captiuitas i srhłquaeuenit lachis & geth
& maresa usqueo dollã quoque ueni& & pressius legendũ gloria isrhł RaTΑΑΝΤΙ
reditatẽ int̃p̃tatisumus sciat lestor ineo uersiculo quẽ posuimus propterea dabite
que secundũ haebraicũ ut potuimus ut nobis uisumẽ cesteut ab haebrȩis audiuimus
qua sunt̃ saxa &acutissimos scopulos nauiculã nram reximus qua eutrũ intra¬
uerit postũ anadhuc insalo flustu&. lestoriserit prudentiae iudicare. nunco¬
rationibus ur̃is ꝑgamus ad alios flustus & imminentehincinde niufragio

Expanded text:
gloriae, genitivus casus sit numeri singularis, hujus gloriae, et non nominativus pluralis, hae gloriae. Vel certe ita intelligamus: Captivitas Israel quae venit in Lachis, et Geth, et Maresa, usque Odollam quoque veniet. Et pressius legendum gloriae Israel, ut κατreditatem interpretati sumus, sciat lector in eodem versiculo quem posuimus: Propterea dabit que secundum Hebraicum ut potuimus, et ut nobis visum est, certe ut ab Hebraeis audivimus, quasi inter saxa et acutissimos scopulos naviculam nostram reximus, quae utrum intraverit portum, an adhuc in salo fluctuet, lectoris erit prudentiae judicare. Nunc orationibus vestris pergamus ad alios fluctus, et imminente expositio
Abbreviated transcription (Latin):
& egredi& & pascuai inueni& dequa posta & cilibi ꝓphetat᷑ haec estpor
tu quo intrauerat ꝑmanere sede grediat᷑ ad pascua. ut in intrando exordi¬
ũsit in exeundo & in pascua repperiendo uistutũ ꝑfestio qui in gredit᷑
ad huc in sdo est & ex creaturis intellegit crectorẽ quiut̃ egreditur.

Expanded text:
per per in quo intraverat, permanere; sed egrediatur ad pascua, ut in intrando exordium sit, in exeundo et in pascua reperiendo, virtutum perfectio. Qui ingreditur, adhuc in saeculo est, et ex creaturis intelligit  Al. intelliget Creator
Abbreviated transcription (Latin):
soluit mediũ pari&ẽ & maceriã idest obscuritatẽ ueterũ ꝓphetarũ & om̃
antiquȩ legis aperuit sacram̃ta & dissi pata incedendi difficult ate uiam
tatis caligine terreat᷑ LXX. Antefaciẽ eorũ diuiser & transier postã &e
gressi sunt pet̃ & ex utrex eorũ ante faciemeoru. chnis aut̃ princepserit¬
proptereadixitibi ascende ꝑdiuisionẽ quisurrexisticum xp̃o & etiquae¬
risquae sursũ sunt quia angelisiuepat̃ & filius & sp̃sscs diuiser qđ uide
bat̃ obstare. & feceruiã uolentibus ingredi & quia  a pesto itinere
inuaser̃ it non solũ ingressi sunt postã . sed & transierunt pereã ingres¬
si sunt cut̃ quia & rexeorũ eandẽ ingressus est posta. &a peruit eisiter
ut absqueulla difficultate in grederentur ipseeni dñs & rex & pastor.
& uicest & posta dicit quic ego suposta ꝑmequifuerit ingressus saluabit᷑¬

Expanded text:
solvit 464 medium parietem et maceriam, id est, obscuritatem veterum prophetarum, et omnia solvit 464 medium parietem et maceriam, id est, obscuritatem veterum prophetarum, et omnia antiquae Legis aperuit sacramenta, et dissipata incedendi difficultate, viam tatis caligine terreatur. LXX: Ante faciem eorum diviserunt et transierunt portam, et egressi sunt per eam. Exivit rex eorum ante faciem eorum: Dominus autPropterea dixi tibi: Ascende per divisionem, qui surrexisti cum Christo, et ea quaeris quae sursum sunt: quia Angeli, sive Pater et Filius, et Spiritus sanctus divisevolentibus ingredi, et quia aperto itinere invaserunt iter, non solum ingressi sunt portam, sed et transierunt per eam. Ingressi sunt autem, quia et rex eorum eamdem ingressus est portam, et aperuit eis iter, ut absque ulla difficultate graderentur. Ipse enim Dominus, et rex et pastor, et via est et porta, dicitque: Ego sum porta: pe
Abbreviated transcription (Latin):
quarediuisa ẽ propt̃te maceria : & uocaũ nom̃ eius phares qđ int̃p̃tat᷑ diuisio
& post haecegressus ẽ frat̃ eius. incuius manu erat coccinũ & uoctiũ nom̃ eus
tara qui in lingua nr̃a dicit᷑ semen uł oriens ostendi tergo senior populus in
quo eratostus & sem antequã degentibus ecclesia nascer& manũ suã in operibis
& postea contrax ec̃ audiens ꝑescuam manus enĩ urae scinguine plenes : cũque
s& incidere parietẽ quierat in medio & maceriã duospopulos separantem
& fecitunũ gregẽ & duos crecũ in se m& ipso in uno nouo homine fticiens pacem
unde & obstetrix quasi ꝓpheticaeloquens dicit adpharespopulũ iuniorem
ut quid diuisdẽ propt̃te maceria : suntellexisti exemplu genesi a scende qui
saluari cupis nequaquã ꝑu&erẽ populũ qui manũ contrastã hab& sed ꝑ
nouũ inquouia xp̃s est in quo posta ihs̃ ꝑquẽ ad patre incedimus ipseenim

Expanded text:
Quare divisa est propter te maceria? et vocavit nomen ejus Phares, quod interpretatur divisio. Et post haec egressus est frater ejus, in cujus manu erat coccinum, et vocavit nomen ejus Zara, qui in lingua nostra dicitur semen, vel oriens . Ostendit ergo senior populus, in quo erat ortus et semen antequam de gentibus Ecclesia nasceretur, manum suam in operibus, et postea contraxit eam audiens per Isaiam: Manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Cumque set incedere, parietem, qui erat in medio, et maceriam duos populos separantem: et fecit unum gregem, et duos creavit in semetipso in uno novo homine faciens pacem. Unde et obstetrix prophetice loquens dicit ad Phares populum juniorem: Ut quid divisa est propter te maceria? Si intellexistis exemplum de Genesi, ascende qui salvari cupis, nequaquam per veterem populum qui manum contractam habet, sed per novum, in quo via Christus est, in quo porta Jesus,
Abbreviated transcription (Latin):
irũ dĩ uideresedicit . xp̃i sibi repmittittis petu & haecdũ tuxat depoeniten¬
tibus c&erũ multo melius ẽ ñ habere uulnera & medi conegere curatio ñ
bectitudo sanatorũ est. sed solaciũ postdolore. igit᷑ quicuratus est. caueat ne
& uel am̃ qđ in legepositũ est interioris oculin excludit intuitũ in ulcera e &cicatri¬
cae cõbusture leprã solere germinari & mutti recolorẽpili & ad priorẽ deforma¬
tionẽ cicatricis nouella accidere foeditate . hoc propterea nequis securus de
poenitentia eo qđ postpeccatũ possitdicere ir ã dni sust inebo qm̃ peccaiuieido¬
nec iustific& causc̃ meũ pecc& & cauterio indigetit & sti natꝰ iterũ uul ner& cũ ciut̃e¬

Expanded text:
iram Dei videre se dicit, Christi sibi repromittit aspectum. Et haec dumtaxat de poeniteniram Dei videre se dicit, Christi sibi repromittit aspectum. Et haec dumtaxat de poenitentibus. Caeterum multo melius est non habere vulnera, et medico non egere. Curatio, non beatitudo sanatorum est, sed solatium post dolorem. Igitur qui curatus est, caveat, net velamen quod in Lege positum est, interioris oculi non excludit intuitum, in vibice et cicatrice combusturae lepram solere generari, et mutare colorem pili, et ad priorem deformationem cicatricis novellam accedere foeditatem. Hoc propterea, ne quis securus de poenitentia, eo quod post peccatum possit dicere: Iram Dei sustinebo, quoniam peccavi ei, donec justificet causam meam, peccet et cauterio indigeat, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
bra mostis & pedes meiimpegerint inmontes tenebrosos. tamensedentibus intene
meis ipsequippe mihi p̃cepit intenebris huius sđi constituto. sint lũbiur̃i accincti
& lucernae ardentes in manibus uris sequit᷑ irãdñĩ sustinebo qm̃pecca uieido¬
nec iustific& couscĩ meã & fticiatiudiciũ meum & educait me inlucẽ uidebo iustiti¬
sicũ iustitiae reddit his qui ꝑett̃ fuerinteruditi sentiens igit᷑ anima sepeccasse & ha
carnes mecis. resectiuul nera mea umores om̃s & pevnia noxiũcura ellebori
potionerestringe meiuitii fuit ut uulnerarer meidoloris sit ut tormiisus
que supplicia edusta de tenebris exterioribus cinima & redditono uissimoqua¬
drantedicit uidebo iustitiã eius & loquar. iustificatas iudiciatua dr̃. sicuit xp̃s¬
fuctus nobis adõ scipientia & iustitia & scĩficatio & redemptio qui iustitic post

Expanded text:
bra mortis, et pedes mei impegerint in montes tenebrosos, tamen sedentibus in tenbra mortis, et pedes mei impegerint in montes tenebrosos, tamen sedentibus in tenmeis . Ipse quippe mihi praecepit in tenebris hujus saeculi constituto: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Sequitur: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi einec justificet causam meam, et faciat judicium meum, et educat me in lucem; et videbo justitiructum pacificum justitiae reddet his, qui per eam fuerint eruditi. Sentiens igitur anima se peccasse, et carnes meas, reseca vulnera, humores omnes et ῥεῦμα noxium dura hellebori potione constringe. Mei vitii fuit, ut vulnerarer: mei doloris sit, ut tot tormeque supplicia, educta de tenebris exterioribus anima, et reddito novissimo quadrante, dicit: Videbo justitiam ejus, et loquar: Justificata sunt judicia tua, Deus. Si atio, et redemptio : qui justitiam post
Abbreviated transcription (Latin):
trroutlax sed demunitione e&abitu murate urbis transtuler. hociuxta hebra
tus in locis uel dificillimis desudemus uid& mihiom̃ anima hierus alẽ inqua¬
aedificatu fuit tepludmi & uisiopacis & nocitia scripturtirũ & postet superata pecci¬
tisdustaẽ incaptiuitatẽ tormentisque tradita dicerecontrabablonẽ ide confusionẽ
huius mundi & aduersũ contraria fostitudinẽ quae huic mundo p̃sid& noliinsulta¬
remihi inimica mea quia cecidi & re surgt̃ dñs enĩ alleuatelisos & loquit᷑ ꝑpphe
tã nũquid quicaditñ resurg& : & nolo mostẽ peccatoris tantũ ut reuestatur & uiuat
sicuit̃ id eomedesperas quia torm̃ tas ustineo disceꝑ hierechiel poenas primũ scinstio¬
ribus irrogari & diciadño a scis meis incipe quiasiambulciuero intenebris. dñslux
mea est lic&eñ restores tenebrarũ istarũ medeceperint & sed ea in tenebris &ũ¬

Expanded text:
Tyro, ut LXX, sed munitionem et ambitum muratae urbis transtulerunt. Hoc juxta Hesunt, in locis vel difficillimis desudemus. Videtur mihi omnis anima Jerusaleaedificatum fuit templum Domini et visio pacis, et notitia Scripturarum: et postea superata peccatis, ducta est in captivitatem, tormentisque tradita, dicere contra Babylonem, id est, confusionem hujus mundi, et adversum contrariam fortitudinem quae huic mundo praesidet, Noli insultare mihi, inimica mea, quia cecidi et resurgam: Dominus enim allevat elisos , et loquitur petam. Numquid qui cadit, non resurget ? Et: Nolo mortem peccatoris: tantum ut revertatur, et vivat . Si autem ideo me despicis  Al. desperas, quia tormenta sustineo, disce per Ezechielem poenas primum sanctioribus irrogari, et dici a Domino: A sanctis meis incipite . Quia si ambulavero in tenebris, Dominus lux mea est. Licet enim rectores tenebrarum istarum me deceperint, et sedeam in tenebris et um
Abbreviated transcription (Latin):
bonus pastorẽ & uirgaeius obhocꝑcutit ut emend&. meliora sermoꝓpheci¬
cus pollic& & dicit in mediocarmeli pascent᷑ ba sa nitiden &gaa la aditiniux¬
ta dies aet̃nitatis &iuxtadies egres sionis tuae ex aegrpto carmelus int̃p̃ta¬
t̃scientia circũcisionis ba sanitidis. confusio galaad confusio testimonii po

Expanded text:
bonus pastor est, et virga ejus ob hoc percutit ut emendet, meliora sermo prophetibonus pastor est, et virga ejus ob hoc percutit ut emendet, meliora sermo propheticus pollicetur, et dicit: In medio Carmeli pascentur Basanitidem et Galaaditin, juxta dies aeternitatis, et juxta dies egressionis tuae ex Aegypto. Carmelus interpretatur scientia circumcisionis: Basanitis confusio, et Galaad transmigratio
Abbreviated transcription (Latin):
bat̃ ad carneũ isrhł & necdũ adeũ qui ꝑfecta poterat nos semysteria idcrco
dictũ eẽ deeo ut pascat in uirga populu & gregẽ suũ. apłis cut̃ uirgũ excus scim
eẽ demanibus & seueritatẽ legis euuangeluclem̃tia tẽ peratã porrohupo¬
puli & isteo ues propterea percutient᷑ & pascent᷑ in uirga quia habitauer
soli insaltu qđ quidẽ possumus & dehis accipere qui sede ecclesia separantes con¬
uiuiis dedunt amicitiis quegentiliũ nec ñ & dehis qui odio generis hdmani ui¬
tã appetunt solitariã qualẽ timorẽ fuisse athenis legimus ñ quo solitaria
uita & ꝓphetica qua habuer helias & iohannes condemnanda sit. sed quo
quisolus habitat & ñ habitat in saltu iste in laudeuis tutũ est quiaut̃ solus ẽ
erigitur hic habitit in scltu & int̃ infruduosci lignauersctur. sed tam̃quia

Expanded text:
batur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco batur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco dictum esse de eo, ut pascat in virga populum et gregem suum, apostolis autem virgam excussam esse de manibus, et severitatem Legis, Evangelii clementia temperatam. Porro hi populi et istae oves propterea percutientur, et pascentur in virga, quia habitaverant soli in saltu. Quod quidem possumus, et de his accipere, qui se de Ecclesia separantes, conviviis 528 dedunt amicitiisque gentilium: necnon et de his, qui odio generis humani vitam appetunt solitariam, qualem Timonem fuisse Athenis legimus: non quod solitaria vita et prophetica quam habuerunt Elias et Joannes , condemnanda sit; sed quiaQui solus habitat, et non habitat in saltu, iste in laude virtutum est: qui autem solus est, et in superbiam erigitur: hic habitat in saltu, et inter infructuosa ligna versatur. Sed tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
animã ꝓolubus suis pascatpopulũ suũ inuirga sua & oues hereditatissuae
acneputemus eosdẽ eẽ populos quos & oues inalio locolegimus noscut popu¬
iustuus & oues pascuaetuae. popults refestur adrationabiles quosque oues
aut̃ ad eos qui necdũ ratione uiuentes tantũ simplicitati contenti sunt &
apellant᷑ deherediuited :̃ tã populus ciut quã oues indigentuir gapastorali
& semꝑcar nes ciegrptias suspirabat usũ cẽ morsen ñ solũ ciduersu cegrptios
quos ꝑcus sit decẽplagis sed etiã ad uersũ populũ in solitudi ne uirgalega
lipercutiente & om̃a uasci testea & fragilia confringente apłsaut̃ dͥnĩ¬
saluatoris quiscipientiã loquebant᷑ int̃ ꝑfestos uirga excus sc ec̃ demani¬
bus quia ꝑfecttidilestio forcis mitit timore qđ siquis nobis opposuerit
lior est ututat᷑ uirga cũ maioris ꝓfestus sit uirga ñ habere quã uirga populos
maiora eos signa inpopulo eẽ fasturos quã ipsefecerit. & quiaad hucdñs loque¬

Expanded text:
am pro ovibus suis , pascat populum suum in virga sua, et oves haereditatis suae. Ac ne putemus eosdem esse populos, quos et oves, in alio loco legimus: Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae . Populus refertur ad rationabiles quosque, oves autem ad eos, qui necdum ratione utentes, tantum simplicitate contenti sunt, et appellantur de haereditate Dei. Tam populus autem quam oves indigent virga pastorali,et semper carnes Aegyptias suspirabat, usum esse Moysen non solum adversum Aegyptios, quos percussit decem plagis, sed etiam adversus populum in solitudine, virga legali, virga percutiente, et omnia vasa testea, et fragilia confringente. Apostoliloquebantur inter perfectos , virgam excussam esse de manibus, quia perfecta dilectio foras mittit timorem . Quod si quis nobis opposuerit,lior est, ut utatur virga, cum majoris profectus sit virgam non habere, quam virga populos olis suis, majora eos signa in populis esse facturos, quam ipse fecerit . Et quia adhuc Dominus loque
Abbreviated transcription (Latin):
nũ illius destru&ur & qđ frequent̃ sol& in magnis exercitibus euenire ut inter¬
festotrranno satellites eius regnũ int̃sediuidant contraseque consurgant & in¬
testinũ inteos bellũ sit hoc& in consumatione mundi fi& quando hierusclem
macȩriae fuerint aedificate & babrloncorruerit assrrius &trrii deflumi¬
& dissipato regno illorũ fi& regnũ dño ihũ & omnegenu flect& caelestium
& terrestriũ & infernorũ & uniuerscilingua confitebitur quia dñs iħs inglo
maedĩpatris ut aut̃ sciatis finẽ huius editionis ꝓfeltũ eẽ uistutũ erit tunt terra
tes solos insaltu in medio carmeli pascent᷑ basa n& gala adiuxtt diesanti quos se

Expanded text:
num illius destruetur . Et quod frequenter in magnis exercitibus evenire solet, ut internum illius destruetur . Et quod frequenter in magnis exercitibus evenire solet, ut interfecto tyranno, satellites ejus regnum inter se dividant, contra seque consurgant, et intestinum inter eos bellum sit: hoc et in consummatione mundi fiet, quando Jerusalem maceriae fuerint aedificatae, et Babylon corruerit, Assyriique, et Tyrii de flumiet dissipato regno illorum, fiet regnum Domino Jesu, et omne genu flectetur, coelestium, et terrestrium, et infernorum, et universa lingua coei Patris . Ut autem sciatis finem hujus seditionis profectum esse virtutum, erit tunc terra tes solos in saltu in medio Carmeli: pascentur Basa
Abbreviated transcription (Latin):
postuul nerañ possesanari & respicienteã oculinrĩ &erit in conculcatione ut lutũ
platecrũ & qui c om̃ poenarũ finis bonorũ e ordiũ est & dolor ꝓficit ad scinitatẽ
deluto illius lateresfient. &eritformatio laterũ liturcieius & indieilla uete¬
res abici& errores. ciuitatisque illius quae malemunite fuerant uenient in conda¬
idẽ cingustia consurgentaliae fostitudines & erit seditio usquetideos qui scłi huius
peuna te delestant᷑ & libidines generant in hominibus & demarius quead mare
& demonteus quetid montẽ in uicẽ bella consurgent uttmaritudo pugn& contraa¬
maritudinẽ &erigens se humilianda sublimitas contraaliã dimic& altitudinem
& tuncuere compleit̃ uenite descendamus & confundamus linguas eorũ necudiat
unusquis que uocẽ proximisui prodest quippe fostitudinibus pessimis. intseñha¬
bere concordiã & cũ scitanas aduersum satanan diuisus fuerit. tuncom nereg¬

Expanded text:
osse sanari. Et respicient eam oculi nostri, et erit in conculcationem, ut lutum platearum. Et quia omnis poenarum finis bonorum exordium est, et dolor proficit ad sanitatem, de luto illius lateres fient, et erit formatio laterum litura ejus. Et in die illa veteres abjiciet errores, civitatesque illius, quae male munitae fuerant, venient in conclid est, angustia, consurgent aliae fortitudines, et erit seditio usque ad eos qui saeculi hujus rheumate delectantur, et libidines generant in hominibus. Et de mari usque 526 ad mare, et de monte usque ad montem invicem bella consurgent, ut amaritudo pugnet contra amaritudinem, et erigens se humilianda sublimitas, contra aliam dimicet altitudinem, et tunc vere compleatur: Venite, descendamus et confundamus linguas eorum, ne audiat unusquisque vocem proximi sui , prodest quippe fortitudines pessimas  Al. fortitudinibus pessimis inter se non habere concordiam. Et, cum Satanas adversus Satanam divisus fuerit, tunc demum omne reg