comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾cipiẽte p̾ore ductꝰ est
ĩ ĩfirmitoriũ ⁊ ibiq diu
iacẽs et eadẽ amẽcia la¬
borãs. didicit ex hiis que
passus ẽ cõtumax et re¬
bellis nõ ẽẽ. sicut sc̃ptũ ẽ¬
tmmõ sola uexatio ĩtel¬
lectũ dedit auditui Itaq
sicut ĩcõꝑabile malũ ẽ
suꝑbia et rebellio. ita si¬
ne exẽplo puniẽtur dãp¬
nabũt᷑ et cruciabũt᷑ suꝑ¬
bi arrogãtes et rebelles:
quoꝵ sñia lõge sit ab oĩ¬
bꝰ nobis. qͥ deũ sincẽo et
hũili corde et caritate di

Expanded text:
st in infirmitorium, ibique diu jacens et eadem amentia laborans, didicit ex iis quae passus est, contumax et rebellis non esse, et, sicut scriptum est, sola vexatio intellectum dedit auditui . Itaque sicut incomparabile malum est superbia et rebellio, ita sine exemplo punientur, damnabuntur et cruciabuntur superbi, arrogantes et rebelles. Quorum sententia longe sit ab omnibus nobis, qui Deum sincera et humili
Abbreviated transcription (Latin):
ret. faciẽq dñi ꝑ cõfessio¬
nis et pñie hũilitatẽ et¬
placaret: exhortacoĩbꝰ et
et lacrimis młtũ obsecra¬
sa dissimulacõe. ñc aũt
turbida ĩdignaciõe oxo¬
rẽ optiã salutẽ suã zelã¬
tẽ a se repellebat dicẽs.
tatẽ se magis bellicis et
militaribꝰ rebꝰ debe̾ ĩtẽdẽ
nes posse pati obpbria
ꝓpĩquoꝵ et amicoꝵ exꝑ¬
brãciũ sibi: si ocio et ĩer¬
cia torpẽs ĩimicis suis
mala irrogãtibꝰ talioe
duplicatã uł eciã triplii¬
catã nõ reddidisset Sed
licet sepiꝰ sit repulsa uł¬
lo mõ tñ desꝑaciõe frã¬
gebat᷑ oꝑtĩa mulier. q̃
uirũ suũ satri desideri

Expanded text:
ret, faciemque Domini per confessionis et poenitentiae humilitatem placaret, exhortationibus et lacrymis multis obsecrasa dissimulatione, nunc autem turbida indignatione uxorem optimam salutem suam zelantem a se repellebat, dicens tatem, se magis bellicis ac militaribus rebus debere intendere, nec posse pati opprobria propinquorum et amicorum exprobrantium sibi, si otio et inertia torpens, inimicis suis mala irrogantibus talionem duplicatam, aut etiam triplicatam non reddidisset. Sed licet saepius sic repulsa, nullo modo tamen desperatione fragebatur optima mulier, quae virum suum sacri desideri
Abbreviated transcription (Latin):
desistebat casta cõsilia
eciã ĩuito ĩportuẽ opor¬
tuneq ĩgere: donec t̃¬
dẽ assiduitate beĩuolẽ¬
cie ip̃iꝰ ꝑtesus. uxoria
qͦq caritate delinitꝰ sit
ad eã locutꝰ est Ecte ao
cõsiliũ tuũ cõfitẽi uolo
sed ubi talẽ cõfessorẽ
beniã cui tute cõsciet̃
meã cred̾e possim: qui¬
q se michi benignũ
atq huãnũ exhibeat
Mox illa que salutẽ oi
sui ardẽtissiõ pietatis
affectu siciebat: u̾bũ h
uelut auspicatũ de oe
ip̃iꝰ leta capiẽs Dñe¬
ĩqt ego uob̾fidũ et hũ¬
nũ confessorẽ ꝓcurabo
tãtũ ab hac bona et scõ
młtiplicibꝰ peccattio¬

Expanded text:
consilia etiam invito importune opportuneque ingerere, donec tandem assiduitatem benevolentiae ipsius pertaesus, uxoria quoque charitate delinitus, sic ad eam locutus est: « Ecce ad consilium tuum confiteri volo, sed ubi talem confessorem inveniam, cui tuto conscientiam meam credere possim, quique se mihi benignum atque humanum exhibeat? » Mox illa, quae salutem viri sui ardentissimo pietatis affectu sitiebat, verbum hoc velut auspicatum de ore ipsius laeta rapienit, ego vobis fidum et humanum confessorem procurabo: tantum ab hac bona et sanctmultiplicibus peccatri
Abbreviated transcription (Latin):
condẽrnat. Ipiũs oĩpo¬
tencie soli licitũ et possi¬
bile est de eadẽ massa ge¬
neris huãni face̾ aliqd̾
uas in contumeliã. aliqd̾
in honorem: nec quisꝙ

Expanded text:
condemnet? Ipsius omnipotentiae soli licitum et possibile est de eadem massa generis humani facere aliquod vas in contumeliam, aliquod in honorem, nec quis
Abbreviated transcription (Latin):
d bñdictioe hꝯ¬
scĩ prĩs b̾nardi
quidã aliqui nouicii eiꝰ
peterẽ hoem cũ actib sius
exuentes: nouũ qui scd
deũ creatus est ĩ iusticia
et scĩtate ueritatis ĩdue¬
rũt De quib uir bt̃s in
spũ dei loquens p̃dixit
oẽs eos gram spiritalis
dignitatis adepturos. et¬
nomẽ et officiũ abbatis
sortituros Cũq succedẽti¬
singulis eoꝵ ũ ͫ ꝓphecie
huiꝰ effectui mãcipae̾t᷑
unꝰ ex eis noĩe petoꝰ quẽ
ĩ suecia ad domũ noue¬
uallis abbas sc̃s direxe̾at
post obitũ ipiũs ꝑ ãnos
ꝙͣplures usq ad senecta
ymo penedecrepitã eta¬
tẽ absq hoc mune̾ grẽ
uixit. ł eo ꝙ simpliuoris
oẽt nature: et ad tantũ
officiũ ãmĩstrandũ muiꝰ
ydoneꝰ existiaret᷑ S quid ͤ
Nũquid uel ĩ extremis
finib mũdi latens uel

Expanded text:
d benedictionem husancti patris Bernardi, quidam aliquando Novitii ejus veterem hominem cum actibus suis exuentes, novum qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis, induerunt; de quibus Vir beatus in spiritu Dei loquens praedixit, omnes eos gratiam spiritualis dignitatis adepturos, nomen et officium abbatis sortituros. Cumque succedentisingulis eorum verbum prophetiae hujus effectui manciparetur, unus ex eis, nomine Petrus, quem in Suecia ad domum Novae-Vallis Abbas sanctus direxerat, post obitum ipsius per annos quamplurimos, usque ad senectam, imo pene decrepitam aetatem absque hoc munere gratiae vixit, eo quod simplicioris esset naturae; et ad tantum officium administrandum minus idoneus existimaretur. Sed quid? nunquid vel in extremis finibus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
inuerat aliquando
et propt̾ ĩopĩa domus cel¬
leranius cui ex p̾cepto
regule pauꝑi et infir-¬
moꝵ cura incũbebat nil
ad manũ habebat. oñ
pauꝑi et infirmo abba
suo qualitercũq laucuiꝰ
eduliũ p̃ꝑaret Et since¬
ra caritate abbatẽ suũ
diligens. discurrebat si
fortẽ alicubi aliꝙ̾ ĩueni¬
ret: pñ caritatẽm q̃ ini
ardebat eciã foris oñdo
Tum ecce grandis q̃dĩ
auis adpoiat non me¬
diocris ꝙͣticatis piscen
unguib ferens: quer
continuo corã miranti¬
ũ frm̃ oculis ꝓiecit et
recessit: copiosam pred

Expanded text:
inuerat aliquando et propter inopiam domus, cellerarius, cui ex praecepto Regulae pauperum et infirmorum cura incumbebat, nil ad manum habebat unde pauperi et infirmo abbati suo qualitercunque lautius edulium praepararet. Et sincera charitate abbatem suum diligens discurrebat, si forte alicubi aliquid inveniret unde charitatem, quae intus ardebat, etiam foris ostenderet; cum ecce grandis quaedam avis advolat, non mediocris quantitatis piscem unguibus ferens: quem continuo coram mirantium fratrum oculis projecit et recessit; copiosam praed
Abbreviated transcription (Latin):
et ipẽ confortatus
A dño uoce qua poterat
cũ aliis psallebat Expli¬
cita nõ psalmodia dñs
abbas poncius signo
facto p̃cepit conuentũ
abire. eo q ĩfirmũ ꝑ sal¬
lentẽ aspice̾t et putae̾t
ꝓtensa manu signifi¬
cauit abbi ut faceret
siste̾ naululũ: qr scie¬
bat se ad pũctũ ĩ mo¬
dito migraturũ Cernẽs
uaq abbas feruentissi¬
o discipline censuram

Expanded text:
et ipse confortatus a Domino, voce qua poterat cum aliis psallebat. Explicita vero psalmodia, domnus abbas Pontius signo facto praecepit conventum abire, eo quod infirmum psallentem aspiceret, et putaret protensa manu significavit abbati ut faceret sistere paululum, quia sciebat se ad punctum in modico migraturum. Cernens itaque abbas ferventissiris disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
negligencia sua oblite
erat de nud̃ prudentum.
de quo nõ fucatus adula¬
tor s uerus laudator ipiꝰ
dicit. ꝙ fuit cõpositus suꝑ
oes hoiẽs quos uiderit
in dieb suis. unꝰ idẽq

Expanded text:
negligentia oblitae erat de numero prudentum, de quo non fucatus adulator, sed verus laudator ipsius dicit quod fuerit compositus supra omnes homines quos viderit in diebus suis, unus idemq
Abbreviated transcription (Latin):
piuẽtem. lacrimosis
p̃cib ut sui miseret ͬ
orare cepit. Nec poteat
piꝰ pr̃ adhut ĩ medio fi¬
lioꝵ positꝰ tam grauẽ
filii sui calamitatẽ dis¬
fili ego dorminio et cor
meũ uigilat: continuo
qd petebat᷑ ꝑ gram deĩ
cõcessit Nã ex illa hora
et abbatem scm̃ uiue̾
post mortẽ feliti exꝑi¬
encia didicit pridie etiã
qui reconde̾t᷑ p̃ciosissim
ile thezaurꝰ puer quidã
de ꝓximo uiculo adue¬
nit. p̃ siccitate neruoꝵ
aridũ hñs brachiũ et
manũ contracta cuiꝰ
etati et debilitati q̃ pre¬
sentes aderãt ꝯpassi tãtoad
hũc fiducialiꝰ ad sacri
corꝑis tactũ ĩuitauere
post horã oroĩs nonã

Expanded text:
viventem, lacrymosis precibus, ut sui misereretur, orare coepit. Nec poterat pius Pater adhuc in medio filiorum positus, tam gravem filii sui calamitatem dis« Fiii, ego dormio, et cor meum vigilat; » continuo quod petebatur, per gratiam Dei concessit. Nam ex illa hora et Abbatem sanctum vivere post mortem felici experientia didicit. Pridie etiam quam reconderetur pretiosissimus ille thesaurus, puer quidam de proximo viculo advenit, prae siccitate nervorum aridum habens brachium et manum contractam: cujus aetati et debilitati, qui prsentes aderant, compassi, tanto hunc fiducialius ad sacri corporis tactum invitavere post horam orationis nona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣto uonitatẽ ipiũs ĩ sius
temptationib largius ex¬
ꝑiri meruerat. Ab hoc ita¬
q tꝑe extinctis in eo pas¬
si onũ carnaliũ incentinis

Expanded text:
to bonitatem ipsius in suis tentationibus largius experiri meruerat. Ab hoc itaque tempore, exstinctis in eo passionum carnalium incentivis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est germanica. ẜ u̾¬
sus latino elegant̾ cõpoĩ¬
to lrãs penitꝰ ignoranti
locutꝰ est dicens Talia
posse pati. sou merueͬ
bti hiis dictis confestim
excussus somptio aperu¬
il oculos. magnoq dei
miracło u̾ba que audie¬
rat mẽoria retinẽs grõs
egit deo et licz uim dic¬
tor neqͣꝙͣ ꝑ intelligencie
boni aliquid sibi eadẽ
portendere certissime
sꝑabat Reliquum ergo
noctis ꝓpulsata uirilit
sõpnolentia. qnͣta po

Expanded text:
hoc est Germanica, sed vehoc est Germanica, sed versu latino eleganter composito litteras penitus ignoranti locuta est, dicens: Talia posse pati soli meruere beati. His dictis confestim excusso somno aperuit oculos, magnoque Dei miraculo verba quae audierat memoria retinens, gratias egit Deo; et licet vim dictorum nequaquam per intelligentiae boni aliquid sibi eadem portendere certissime sperabat. Reliquum ergo noctis propulsata viriliter somnolentia, quanta po
Abbreviated transcription (Latin):
tota die et nocte. Etce
enĩ cũ in cotidians uig¬
liis ieuiniisq exerteant᷑
et insuꝑ hac nocte uix
aliquid sompni ceperint
nichilomunꝰ cũ tota ala¬
critate sp̃s tibi dnõ crea¬
tori suo laudũ pota ĩper¬
dere comꝑbant̾ Ego res
miseabilis pccõr nec umꝰ
saltem noctis aliquãtu¬
lũ ꝓtelatas uigilias ꝓps
nomẽ tuñ sustinere ua¬
leo quas isti continuas
suffr̃e gloriant᷑ ł ita us
nullis oĩno calarutatios
cedant. quo minꝰ ad eos¬
dem rursus agones sub¬
eundos ualenciꝰ ĩ ardescãt
Int̾ has pie querele medi¬
tationes parũꝑ obduc¬
tis palpebris in sõpnũ
tenuem quidem s felicẽ
resolutus est. uiditq du¬
as ꝑsonas celestis pulchri¬
tudinis uenustate cõspi¬
cuas moͣchico scemate re¬
uerendas. de choro psallẽ¬
ciũ ad se egredientes: qua¬
rũ una quasi cogitacio¬
nib eius rñdens ut enu¬
nencia laboris et uigiliaꝵ
in dei seruicio expensaꝵ
cõmendaret᷑ nequaꝙͣͣq
naͬli militis illiꝰ lĩgua

Expanded text:
tota die et nocte? Ecce enim cum in quotidianis vigiliis jejuniisque exerceantur, et insuper hac nocte vix aliquid somni ceperint, nihilominus cum tota alacritate spiritus tibi Domino creatori suo laudum vota impendere comprobantur. Ego vero miserabilis peccator, nec unius saltem noctis aliquantulum protelatas vigilias propter nomen tuum sustinere valeo, quas isti continuas sufferre gloriantur, ita ut nullis omnino calamitatibus cedant, quominus ad eosdem rursus agones subeundos valentius inardescant. » Inter has piae querelae meditationes parumper obductis palpebris in somnum, tenuem quidem, sed felicem, resolutus est; viditque duas personas coelestis pulchritudinis venustate conspicuas, monachico schemate reverendas, de choro psallentium ad se egredientes: quarum una quasi cogitationibus ejus respondens, ut eminentia laboris et vigiliarum in Dei servitio expensarum commendaretur, nequaquam naturali militis illius lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
peniensq in ecciãm in
ꝑte australi eiusdem eccĩe
ubi bospites dĩnis int̾eẽ
solent. corã uno de cltai¬
bus mestus consedit Be¬
dens ergo negligenciamq
suam reconpensare polẽs.
ntebat᷑ sancte deuotionis
que ꝑtotam ecciam illcĩ
tam in cantib ꝙͣ in oroĩ¬
bus certatun feruebat ali¬
quo mõ ꝑticeps fieri: s
fallaciam sõpnolentie
pressus ad pigilandum
et orandũ se minꝰ expedi¬
tũ ẽẽ dolebat Unde sibi¬
metipĩ iratus dũ ĩ lõgũ
extenderent᷑ uigilie. nũc
quidem stabat. nũc peo
sedebat int̾dũ eciã fron¬
tem et timpora manu
fricabat sicqz quasi arte
quadã sompn uiolentiã
eiũtere conabat᷑ Interĩ
pero considerans cũ qnͣ¬
ta a lacritate pocum
et menciũ frẽs dĩnus lau¬
dib insisterent. simł
eciam carnis sue ĩbecillita¬
tem phorrescens. nõ sine
magne amirationis stu¬
pore sic quasi causando
loquebat᷑ ad dinñ dicẽs
Duẽ deus que est hec to¬
lerancia pltra possibili¬

Expanded text:
eniensque in ecclesiam, in parte australi ejusdem ecclesiae, ubi hospites divinis interesse solent, coram uno de altaribus moestus consedit. Sedens ergo, negligentiamque suam recompensare volens, nitebatur sanctae devotionis, quae per totam ecclesiam illam, tam in cantibus quam in orationibus certatim fervebat, aliquomodo particeps fieri, sed fallacia somnolentiae pressus, ad vigilandum et orandum se minus expeditum esse, dolebat. Unde sibimetipsi iratus, dum in longum extenderentur vigiliae, nunc quidem stabat, nunc vero sedebat; interdum etiam frontem et tempora manu fricabat, sicque quasi arte quadam somni violentiam evincere conabatur. Interim vero considerans, cum quanta alacritate vocum et mentium fratres divinis laudibus insisterent, simul etiam carnis suae imbecillitatem perhorrescens, non sine magnae admirationis stupore, sic quasi causando loquebatur ad Dominum, dicens: « Domine Deus, quae est haec tolerantia, ultra possibili
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃i securus existo
Tũt uero abbas sollici¬
ta inquisitioẽ cepit ab
eo indagare. quonã mõ
potuisset id cognoscere

Expanded text:
isti securus existo. » Tum vero abbas sollicita inquisitione coepit ab eo indagare quonam modo id potuisset agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
ci: portantes singuli
uelud ꝑtẽsilia eccĩeͣ ali
uasa sacra altaris. alii
indumenta sancti sacri¬
ficii. quidam uero pelt

Expanded text:
ci, portantes singuli velut utensilia Ecclesiae, alii vasa sacra altaris, alii indumenta sancti sacrificii, quidam vero vel
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sibi familiariũ ads
ĩtrare : qui singuli ui¬
lut pãnos diu̾si oldi
młteq sb̾tilitatis a
ni precii portãtes co
ip̃o deposuere: sich.
cõpaciẽdo ei locut
u ypocritã illũ qui ros
eduse conat᷑. q̃ eciã ad hãt
hos ĩepciã ꝑduxit ⁊ ut ĩ me¬
Dus tenebris et ĩ horrore

Expanded text:
rum sibi familiarium ad se intrare: qui singuli, velut pannos diversi coloris multaeque subtilitatis ac magni pretii portantes, eos coram ipso deposuere: sicque quasi compatiendo ei locuti uimini hypocritam illum, qui vos seducere conatur, qui etiam ad hanc vos ineptiam perduxit, ut in mediis ten
Abbreviated transcription (Latin):
ras auidissiã cupiditate
ape festinãt Qͣpopt̾ et
ios audiẽtes calamitatẽ
ui quos attulimꝰ si eos
pare uolueritis. p̃ciũ
longato ꝙͣtũ placuerit
pmino p̃stolaturi: et si
te hortatu nr̃o ab amẽ
ũ recipere dignaremĩ
ũq uidissent callidissi¬
n et malignisimi spi¬
ritus ꝙ p̾ͥbis eoꝵ nullo mõ
mouet᷑. nullũq ab eo pos¬
sent elice̾ rñsũ. cõfusi reces¬
serũt : alterius tẽptacioĩs
p̃stigia post modicũ ma¬
chinaturi Cirta mediũ u̾o
noctis dũ niles memora¬
tꝰ de hiis q̃ uidẽat attẽtius
cogitaret: audiuit delõge
uelut strepitũ equitũ cũ tu¬
multu ꝓperãtiũ atq ĩ ectĩa
ĩ qua sedebat festinãciũ
Cũq foribus ip̃iꝰ eccłie ap¬
pĩquassẽt ⁊ cicius saltibus¬
titis de equis suis desilien¬
ari familiaritate dilexẽat:
quosq flagicioꝵ et scelerũ
socios frequẽtius habue̾a̾t
Effractis itaq ut sibi ui¬
debatur pocius ꝙͣ resera¬
tis ianius. ĩgressi sũt ad

Expanded text:
idissima cupiditate rapere festinant. Quapropter et nos audientes calamitatem rum quos attulimus, si eos comparare volueritis, pretium, prolongato, quantum placuerit, termino, praestolaturi; et si forte hortatu nostro ab amentia tinum recipere dignaremini. » Cumque vidissent calidissimi et malignissimi spiritus quod verbis eorum nullo modo moveretur, nullumque ab eo possent elicere reponsum, confusi recesserunt, alterius tentationis praestigia post modicum machinaturi. Circa medium vero noctis, dum miles memoratus de iis quae viderat attentius cogitaret, audivit de longe velut strepitum equitum, cum tumultu properantium atque ad ecclesiam in qua sedebat festinantium. Cumque foribus ipsius ecclesiae appropinquassent, citis saltibus de equis suis desilienari familiaritate dilexerat, quosque flagitiorum et scelerum socios frequentius habuerat. Effractis itaque, ut sibi videbatur, potius quam reseratis januis, ingressi sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
referente auduumꝰ q
iste dei sc̃s dũ ĩ quodã
monachoꝵ capło perbũ
dei p̃dicaret: duo ex fra¬
trib illis qui aderant
uiderũt eũ ĩ subsellio ĩ
quo residebat ĩ aeresus¬
pensũ. et qͣi mensura

Expanded text:
referente audivimus, quod ille Dei Sanctus dum in quodam monachorum capitulo verbum Domini praedicaret, duo ex fratribus illis qui aderant, viderunt eum cum subsellio, in quo residebat, in aere suspensum, et quasi mensura
Abbreviated transcription (Latin):
oĩno agit᷑ mecũ. qr uadẽs
uado ad̾ dñm meũ Quid
ergo inquit corꝑalem mo¬
lestiam egre non tollas:
et mortis cingustias nõ
formidas. Ego inquit oiã
tnͣquilla oĩa leta considero.
ĩ bñdictioĩb dulcedinis:
que oẽz mͥ merorem a
corde et oẽm pene dolorẽ
ai corꝑe tulit Rñdẽs itaq
abbas dixit ei Obseceo te

Expanded text:
omnino agitur mecum, quia vadens vado ad Dominum meum.--Quid ergo? inquit, corporalem molestiam aegre non toleras, et mortis angustiam non formidas?--Ego, inquit, omnia nquilla, omnia laeta considero, in benedictionibus dulcedinis, quae omnem mihi moerorem a corde, et omnem pene dolorem a corpore tulit. » Respondens itaque abbas dixit ei: « Obsecro te
Abbreviated transcription (Latin):
etate anteꝙͣ aist̾çiensi se
tauit in solitudine ieui¬
niis et ulaborio multis
ueterẽ hoĩnẽ ui se morti¬
ficans: et sacrificiũ sp̃s
contribulati cotidie dño
in ara cordis ĩmolans¬
Deniq herbis agrestib
et pane lixiuia confec
numera bella tempta¬
tionũ a spiritib malig¬
nis ꝓtegente se deo forti
i suꝑauit Post modum
aũt compta celebri fa¬
ma de sanctitate btĩ b̾nar¬
di abbatis atq ipiꝰ mo¬
nasterii clareuallis: cũ
magno spiritalis desi de¬
ru feruore ad eundẽ locũ
secontulit: quatenus
in tanta congregatioẽ
iustor uelud in tab̾na¬
aulo diũ in securitatem
et absconsionẽ a turbi¬
ne et pluuia tucior uiue¬
ret: sub disciplina p̃dic¬
ti prĩs qd̾ sibi de erct ꝑ¬
fectionis consecuturus.
pbi eciã ꝑ młtos ãnos

Expanded text:
se tavit in solitudine, jejuniis et laboribus multis veterem hominem in se mortificans, et sacrificium spiritus contribulati quotidie Domino in ara cordis iDenique, herbis agrestibus et pane lexivia confectnumera bella tentationum a spiritibus malignis protegente se Deo fortiter toleravit. Postmodum autem comperta celebri fama de sanctitate sancti Bernardi abbatis, atque ipsius monasterii Claraevallis, cum magno spiritualis desiderii fervore ad eumdem locum se contulit, quatenus in tanta congregatione justorum, velut in tabernaculo Domini, in securitatem et absconsionem a turbne et a pluvia tutior viveret, sub disciplina praedicti Patris, quod sibi deerat perfectionis, consecuturus, ubi etiam per multos annos
Abbreviated transcription (Latin):
inhuiusmoĩ pia ĩten¬
cione ꝓficeret. quadã
die colloquentib eis
adĩuicem suadebat ei
uenerabilis p̃sul ut ac¬
cipiens signũ trutis
se hoc nullomõ fatere
posse: nisi secũ ꝑgeret
ipẽ qui consiliũ dabat
Quo audito fidelis et
uerus amicus gratãt᷑
accepit: seq quod pete¬
bat fcũrũ in continẽti
spospondit. malens
tantis seipm̃ exponere:
nis nõ libeare Imposi¬

Expanded text:
in hujusmodi pia intenin hujusmodi pia intentione proficeret, quadam die colloquentibus eis ad invicem, suadebat ei venerabilis praesul, ut accipiens signum Dominicse hoc nullo modo facere posse, nisi secum pergeret ipse, qui consilium dabat. Quo audito, fidelis et verus amicus gratanter accepit, seque quod petebat facturum incontinenti spopondit, malens tantis seipsum exponere, nis non liberare. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
absurdũ reor si eciã duoꝵ
conspcũ diũ mortẽ quã
mircibilit̾ grã dei meruerũt
cõmẽoremꝰ Non parũ
nãq deuotus mentes in
amorem xpĩ flãmesceͬ
speraimꝰ si eiusdem re¬
demptoris nrĩ mra
et uere iocunda clemẽ¬
cia circa sceleratissimũ
pccõrẽ p̃cor diis legenti¬
um insinueret᷑ Igitur
hii duo frẽs ex p̃clarissiõ
danoꝵ sangiũẽ oriundi
ut̾ t̾re illius ꝓceres posi
regem uidebant᷑ subli¬
nuores Unus autẽ ex
eis esk illus noĩe homo
bellicosus et carnali po¬
tencia tiũdus. cũ eẽt
cũo ferus atq t̾ribilis
młtũ sanguinẽ fundebat
scẽ uite ꝑspicuus atq
ep̃s ioibergensis erat.
qui eciã p̃celsi generis
dignitatem elegãcia
morũ atq p̃rogatĩa rit¬
tutũ longe suꝑabat hi
itaq g̾niani sui ciã sin¬
tere in xpõ diligens. S
torãnitam eius uitam
uehement̾ abhorrẽs. st¬
debat eum frequent sest¬
cis arguẽ et ut a suis
prauitatibꝰ resipiscere
ãmonere B cũ parũ

Expanded text:
absurdum reor, si etiam duorum conspectu Domini mortem, quam mirabiliter gratia Dei meruerunt, commemoremus. Non parum namque devotas mentes in amorem Christi flammescere speramus, si ejusdem Redemptoris nostri mira et vere jucunda clementia circa sceleratissimum peccatorem praecordiis legentium insinuetur. Igitur hi duo fratres ex praeclarissimo Danorum sanguine oriundi, inter terrae illius proceres post regem videbantur sublimiores. Unus autem ex eis, Eskilus nomine, homo bellicosus et carnali potentia tumidus, cum esset animo ferus atque terribilis, multum sanguinis fundebat, e perspicuus, atque episcopus Wibergensis erat, qui etiam praecelsi generis nobilitatem elegantia morum atque praerogativa virtutum, longe superabat. Hic itaque germani sui animam sincere in Christo diligens, sed tyrannicam ejus vitam vehementer abhorrens, studebat eum frequenter secretius arguere, et ut a suis pravitatibus resipisceret, admonere. Sed cum parum
Abbreviated transcription (Latin):
rm̃ btĩ alberia pimi
s tenobii abbatũ. nec
õ et sãssimi b̾nardi
mni clareuallis abbatis
oꝵq successoꝵ quasi
spacioso et florido cam¬
onõ ĩutilit̾ ut reor
ta decerpsimꝰ. et fr̃ib¬

Expanded text:
m, beati Alberici primi, sis coenobii abbatum, nec non et sanctissimi Bernardi primi Claraevallis abbatis, eorumque successorum, quasi de spatioso et florido campo non inutiliter, ut reor, ista decerpsimus, et fr
Abbreviated transcription (Latin):
ut sb̃ ꝓtectiõe ip̃iꝰ acrea
ꝑtrãsiẽs ptãtes celi seci¬
ta penetrarẽ Qualibal
ip̃a ĩobedĩa mea fue̾i
cudite. Accidit aliqñ
plurimi dyocesis hꝰ psl¬
teri ĩprouida calculatiõ
decepti. ieiunia qualus
tꝑm mẽsis septẽbris
suis celebrarẽt: ĩ quoe

Expanded text:
tectione ipsius aereas pertransiens potestates coeli secreta penetrarem. Qualis autem ipsa inobedientia mea fuerit, audite: Accidit aliquando ut plurimi diocesis hujus presbyteri improvida calculatione decepti, jejunium Quatuor Temporum mensis Septembris re celebrarent, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
geãt ⁊ p̃optauerat: qui
locus mediꝰ est int̾ meõ¬
b̾nardi et malachie:
quẽq ea intencione sibi
ad locũ sepulture p̃ele¬
git. ut in diegnalis re

Expanded text:
erio praeoptaverat: qui locus medius est inter memoBernardi et Malachiae, quemque ea intentione sibi ad locum sepulturae praeelegit, ut in die generalis re
Abbreviated transcription (Latin):
et coĩ consilio pobis
socare decreueritis hoc
sionẽ im̃ppetuũ cõfuma¬
mus Post hec p̃faitus
abbas et sui. tanta et

Expanded text:
et communi consilio vobis sociare decreveritis, hocessionem in perpetuum confirmamus. » Post haec praefatus abbas et sui tanta
Abbreviated transcription (Latin):
sa penes deũ utrisaẽ re¬
sita Batagebat iscem¬
autẽ frat᷑ isdẽ infirmꝰ
in dolorib et pressuris
sius semꝑ deo gras agere
corde credens ẽt ore con¬
fitens sese recipe longe
adhuc ĩparia meritis
Cũ aũt iam ad purũ¬
excocta fuiss in eo sco

Expanded text:
trisque reposita. Satagebat autem frater idem infirmus et doloribus et pressuris suis semper gratias agere, corde credens, et ore confitens, sese recipere longe adhuc imparia meritis. 47. Cum autem jam ad purum fuisset in eo sco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ea nõ sanaueit
equũ cui ĩsideo t̾ dob
Derbũ igit᷑: hoc ille ss¬
tulant̾ et gratant̾ acci¬
piens. tota diffidencia
faciende uirtutis risit
pit̾ et irrisit. tã de cura¬
none diffidẽs qm de equi
ta fuisset et desideratã
bñdictionẽ illiꝰ adepta
ilico surrexit ĩ colunus:
alieno iã sicut hatten ᷤ
nũsterio nõ gestãda

Expanded text:
 si non eam sanaverit, equum cui insideo, tibi dabo. » Verbum igitur hoc ille gratanter et gratulanter accipiens, tota diffidentia faciendae virtutis risit pariter et irrisit, tam de curatione diffidens, quam de equi ta fuisset, et desideratam sibi benedictionem illius adepta, illico surrexit incolumis, alieno jam, sicut hactenus, ministerio no
Abbreviated transcription (Latin):
surrectioĩs p̃fatis scĩs ad¬
herens quidq̾t meritoꝵ
sibi deerit in se sc̃issimoꝵ
contubernaliũ suoꝵ me¬
ritis adipiscat᷑

Expanded text:
surrectionis praefatis sanctis adhaerens, quidquid meritorum sibi deerit in se, sanctissimorum contubernalium suorum meritis adipiscat
Abbreviated transcription (Latin):
isdem dei famulus
in eccĩa cũ ceteris frĩb sta¬
ret ad psallendũ: conspi¬
catus est manifeste spm̃
ĩmũdũ instar symie ꝑ
mediũ chorũ tnͣseuntem
Cũq uenisset et staret añ
eũ ridicula bestia. dedig

Expanded text:
idem Dei famulus in ecclesia cum caeteris fratribus staret ad psallendum, conspicatus est manifeste spiritum immundum instar simiae per medium chorum transeuntem. Cumque venisset et staret ante eum ridicula bestia, dedig
Abbreviated transcription (Latin):
derũt. q̃ p̃pauit deus hiis qui
diligũt eum. Bi enĩ cũ tan¬
ta ambicione spiritailis pom¬
pe occr̾it᷑ aĩe tunenti deum
de corꝑe egredienti quãto
putamꝰ tripudio qͣta pelo¬
ticia exultabit in possessio¬
ne celestis prĩe ubi sacia¬
bit᷑ dulcissima conditoris

Expanded text:
avit Deus his qui diligunt eum! Si enim cum tanta ambitione spiritualis pompae occurritur animae timenti Deum de corpore egredienti, quanto putamus tripudio, quantave laetitia exsultabit in possessione coelestis patriae, ubi satiabitur dulcissima Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
tera leua q comitabãt᷑
Iuã pero pissima theo¬
totos tanta uenustate
tantaq claritate uuspꝰ
et habitus radiabat᷑
ut ex fuigore ents de
ipa ꝑcedente totabasi¬
uta thoruscaret Porro
sas ꝓhecie qui ista reue¬
labat. loquebat᷑ interĩ
corde uidentis et dicebat
Hec est regina celoꝵ: hec ẽ
dña cingeloꝵ Tnͣseũtes ergo
ita solẽpnit̾ ut diximꝰ ante
gradũ sanctuarii tandẽ ꝑ
ostiũ qd̃ ad infirmitoriũ pex¬
git de oratorio exierũt. et ita¬
ab oculis intuentis euanu̾e¬
rũt Uerũ in eodem infirmĩ¬
pu prĩs canꝙͣ filius obediens
pacientissime sustinuerat.
qui tũc in extremis positus
agonizabat: et pꝰ modicũ
tꝑalis uite amaritutidinẽ
ꝓpetis uite dulcedine cõmuta¬
uit Uñ pir diũ gaufridus
qui hec uiderat indubitant᷑
credidit: qr ad indiciũ transi¬
tus et btĩficationis illius ꝓ¬
tessio talis apparuit O ꝙͣ

Expanded text:
tra laevaque comitabantur. Ipsa vero piissima Theotocos tanta venustate, tantaque claritate vultus et habitus radiabat, ut ex fulgore de ipsa procedente tota basilica coruscaret. Porro species quae ista revelabat, loquebatur interim in corde videntis, et dicebat: Haec est Regina coelorum; haec est domina angelorum. Transeuntes ergo ita solemniter, ut diximus, ante gradum sacrarii, tandem per ostium, quod ad infirmitorium vergit, de oratorio exieruab oculis intuentis evanuerunt. Verum in eodem infirmipii Patris tanquam filius obediens patientissime sustinuerat; qui tunc in extremis positus agonizabat, et post modicum temporalis vitae amaritudinem perpetis vitae dulcedine commutavit. Unde vir Domini Gaufridus, qui haec viderat, indubitanter credidit quia ad indicium transitus et beatificationis illius processio talis apparuit. O quam
Abbreviated transcription (Latin):
sic nec a fũdamẽto fi¬
dei sue alienũ existere
Constrictꝰ atq uirtute
obediencie monach
penitꝰ sine fide ut sibi
uidebat᷑ ad altare ac¬
merita confestim illũĩa¬
tus fidẽ sacramẽtoꝵ
recepit. quã ĩtemera¬
tã usq ĩ diẽ mortis sue

Expanded text:
sic nec a fundamento fidei suae alienum existere. Constrictus itaque virtute obedientiae monachus, penitus sine fide, ut sibi videbatur, ad altare acmerito confestim illuminatus, fidem Sacramentorum recepit; quam etiam intemeratam usque ad diem mortis suae
Abbreviated transcription (Latin):
abierũt et cũ paulu¬
lũ ꝓcessissent omẽs
tenebraꝵ incole una
tũ eis enanuerũt Hãc
autem pisionem frat̾
uit sub testificatione
ueritatis ĩnotuit nobis
Cuiꝰ nimirũ talis erat
cõuersatio: ut fidem
dictis eius non adhi¬
bere nefas eẽ putare¬
mꝰ Constat ergo quia
ꝑbona iustoꝵ contra¬
rie ptãtes tnͣsire pe¬
tant᷑: nisi forte exigẽ
sua apparuit ca xxxi¬
n domo fontis

Expanded text:
abierunt; et cum pauluabierunt; et cum paululum processissent, omnes tenebrarum incolae una cum eis evanuerunt. Hanc autem visionem frater t, sub testificatione veritatis innotuit nobis. Cujus nimirum talis erat conversatio, ut fidem dictis ejus non adhibere nefas esse putaremus. Constat ergo quia per bona justorum contrariae potestates transire vetantur, nisi forte exigentsua apparuit. In domo Fontis
Abbreviated transcription (Latin):
gia supplicit᷑ implora¬
bat Cũ ergo sit start
cid oroem. cexit auꝰ¬
dire strepitũ et uoci¬
ferationem quasier¬
citus ingentis ad ꝑtes
illas cursu rapido uo¬
nientis: et quanto
ampliꝰ ꝓpinquabant
res ue tubaꝵ audiob̃¬
tur: et insuꝑ diuers
generis feraꝵ monsin¬
q rugitus et uoces
terribiles meẽ dephẽ¬
debant᷑ Cũ ergo usq
ad caulas ouiũ cũ in¬
genti strepitu ꝑuenis¬
sent. tanꝙͣ ipãs oues
usq ad ossa laniatur¬
cius orante diuina
uirtute repulsi sũt.
et intrare quidem
mĩme potuerũt. ẜd
celerit᷑ tnͣseuntes ii¬
hil eis penitꝰ nocue¬
rũt Derũtñ duo exel
statura enormes ͤ
fulligine nigriores
ad fratrem orantes
diui̾terũt Cũq paulu¬
in coram eo subtitis¬
sent: unꝰ ex eis locu¬
tus est ad alterũ di¬
cens Uere dyabolus
nos ducit: et ipẽ mõ
nos huc uenire fecit
An non satis dixerã
uobis: qr non licet
nos tnͣsire ꝑ bonũ.
Hiis iaq dictis quasi
pẽnigero lapsu ꝑuicit᷑

Expanded text:
gia suppliciter implorabat. Cum ergo sit staret ad orationem, coepit audire strepitum et vociferationem quasi exercitus ingentis, ad partes illas cursu rapido venientis; et quanto amplius propinquabant,resve tubarum audiebantur, sed insuper diversi generis ferarum monstrorumque rugitus, et voces terribiles inesse deprehendebantur. Cum ergo usque ad caulas ovium cum ingenti strepitu pervenissent, tanquam ipsas oves usque ad ossa laniaturtius orante, divina virtute repulsi sunt; et intrare quidem minime potuerunt, sed celeriter transeuntes nihil eis penitus nocuerunt. Verumtamen duo ex eis statura enormes et fuligine nigriores, ad fratrem orantem deverterunt. Cumque paululum coram eo substitissent, unus ex eis locutus est ad alterum, dicens: « Vere diabolus nos deducit, et ipse modo nos huc venire fecit. An non satis dixeram vobis quia non licet nobis transire per bonum? » Hic itaque dictis quasi pennigero lapsu perniciter
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuis enĩ tã suaui uin¬
culo mutui nri nõ pep¬
ciss amoris᷑ nisi totis
suauiatis ĩnuca mors.
Ad omẽ qd̃ emn̾serit respi

Expanded text:
Quis enim tam suavi vinculo nostri non pepercisset amoris, nisi totius suavitatis inimica mors? Ad omne quod emerserit, respi
Abbreviated transcription (Latin):
motione utĩ stephĩ secundi
cisterciensis abbĩs. ⁊ qualia
instituta ipẽ nouello adii ͨᷤ
ordini suꝑaddiderit. qualit᷑
aũt sub eo multiplicatus
sit ordo et qͥb n̾tutib clarueit

Expanded text:
motione beati Stephani secundi Cisterciensis abbatis. Qualia instituta ipse novello adhuc Ordini superaddiderit, qualiter etiam sub eo multiplicatus sit Ordo, et quibus virtutibus claruerit
Abbreviated transcription (Latin):
enere se tanti prĩs filiũ
morib et pita ꝯ ꝓbabat
Tanto siquidẽ sublimiꝰ
artem uirtutũ conscen¬
dere didicerat. quanto
ecrecius magno dei mu¬
u  de uicorruptioĩs tytu
edatũ fuerat cistrue¬
ũt ĩmaculatã incor¬
cuptionis tiũcã duce
ã usq ad exitũ uite¬

Expanded text:
se tanti patris filium moribus et vita probabat. Tanto siquidem sublimius arcem virtutum conscendere didicerat, quanto secretius, magno Dei munere, de incorruptionis titulse datum fuerat, astruebant, immaculatam incorruptionis tunicam, duce gratia, usque ad exitum vit
Abbreviated transcription (Latin):
rabili conuersione dnĩ alex̃¬
andri cistertiensis abbacis
xxuiii De reuelacione quã
bt̃s cristianus monachus
de dño abbate rainardo
et cisterciensis cõuentu uide¬
quondam monachus cister

Expanded text:
rabili conversione domni Alexandri Cisterciensis abbatis. CAPUT XXVI. De revelatione, quam beatus Christianus monachus de domno abbate Rainardo et Cisterciensi conventu videquondam abbas Cis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fati monasterii
religione ꝑiter et etrite
pasceues sede̾t in claustro
librũ ante habhabens:
iħis cristus maĩb et pedi¬
b in cruce expansis: ac¬
si ecdẽ hora fuisset cruci¬
fixꝰ Que scilic uisio feli¬
cissuna ꝙͣ breius et pene
momentanea fuit. adeo
tũ maĩfesta atq efficax
extitit. ut uisionis ipĩꝰ
deuota meõria de corde
uidentis ulteriꝰ deleri nõ
potui̾t Sicut enĩ qui caĩ¬
no ignito oleũ micit totũ
flãmesceͬ facit. sic grã re¬
uelatioĩs huiꝰ p̃cordia
senis illiꝰ longo saucte cõ¬
uersatioĩs usu ignita sa¬
cri desiderii flãma ꝑcm¬
plius et ꝑfectius illustra¬
uit. uñ et ascensiones in
corde suo disponẽs et de pir¬
tute in pirtutẽ xpĩ ꝓfici¬
ens quadragesimũ ni
fallor ĩ ordine suꝑ gressꝰ
est ãnũ. tandẽq corrup¬
tibilis carius onere depo¬
sito. uidere meruit nõ ĩ
ymagine ĩfirmitatis si¬
cut antea. s in gła ma¬
iestatis deũ deoꝵ in syon

Expanded text:
fati monasterii, religione pariter et aetate Parasceves sederet in claustro, librum ante se habens, us Christus, manibus et pedibus in cruce expansis, acsi eadem hora fuisset crucifixus. Quae scilicet visio felicissima, quamvis brevis et pene momentanea fuerit, adeo tamen manifesta atque efficax exstitit, ut visionis ipsius devota memoria de corde videntis ulterius deberi non potuerit. Sicut enim qui camino ignito oleum injicit, totum flammescere facit, sic gratia revelationis hujus praecordia senis illius longo sanctae conversationis usu ignita, sacri desiderii flamma peramplius et perfectius illustravit: unde et ascensiones in corde suo disponens, de virtute in virtutem proficiens, quadragesimum, ni fallor, in Ordine suspergressus est annum, tandemque corruptibilis carnis onere deposito videre meruit, non in imagine infirmitatis, sicut antea, sed in gloria majestatis Deum deorum in Sion
Abbreviated transcription (Latin):
ce deutem: et ad hospiciũ
telerrie abeuntes cũ hac
ulacq discre̾nt nullũ
prsus uestigiũ ipsuis re¬
pire potuerũt Uñ uude
certissime credidit ange¬
lũ dnũi affuisse. qui cor¬
dis eius archana cognos¬
te: et ipm̃ ꝓ excessu suo
merentẽ tam dulci cõso
nos ferme uiguiti cũ in
ista referret. p̃ nuo
puetat.s affcũ eciã tũt al¬
crimis abstine nõ poss
ꝓcessũ itaq tꝑis cũ btĩ
bernardi abbatis celebre
nomẽ eiusq uirtutũl fa¬
ma necnõ et cenobii ipꝰ
clarissima religio ubiq
iã uulgata ad p̃dicti ri¬
ri noticiam ꝑuenisser.
non potuit requiescere
sp̃s eius: donec felicissiẽ
illius magisterio gubᷤ¬
nandũ se sub deret: uͥ
de feruentiore feruenti¬
simũ et sanctiore sanc¬
ne ueo susceptus a btõ
bernardo abbe et desidera¬
toclareuallensi collegio
sociatus tanta in eo grã¬
sanctitate mirabilis ap¬
Huit ergo młtas et mag¬
nas consolationes ꝑ spi

Expanded text:
cedentem, et ad hospitium celerrime abeuntes, cum hac illacque discurrerent, nullum prorsus vestigium ipsius reperire potuerunt. Unde vir Dei certissime credidit angelum Domini adfuisse, qui cordis ejus arcana cognoscere, et ipsum pro excessu suo moerentem tam dulci consolnos ferme viginti, cum mihi ista referret, prae nimio pietatis affectu, etiam tunc a lacrymis abstinere non posset. Processu itaque temporis, cum B. Bernardi abbatis celebre nomen, ejusque virtutum fama, necnon et coenobii ipsius clarissima religio ubique jam vulgata ad praedicti viri notitiam pervenisset, non potuit requiescere spiritus ejus, donec felicissimo ejus magisterio gubernandum se subderet, ut de ferventiore ferventissimum, et de sanctiore sanct. Susceptus vero a beato Bernardo abbate, et desiderato Claraevallensi collegio sociatus, tanta in eo virtusanctitate mirabilis apHuic ergo multas et magnas consolationes per Spi
Abbreviated transcription (Latin):
sabit. Nõne ubiq gressꝰ
meos gherardi oculi anter
de pectus mee cure notiꝰ
familicrius incursabãt.
acrius urgebant. Nõ¬
ne ui lingua illa tua

Expanded text:
sabit? Nonne ubique gressus meos Girardi oculi anteibde, pectus curae meae notius, familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua
Abbreviated transcription (Latin):
dit intea̾i ut isdem disso¬
uitus fr̃ laboris disciplĩe¬
q fugitans. stacionem
bigiliaꝵ sicut solebat
deserẽs de choro exiret qua¬
tinꝰ infirmoꝵ matutĩs
quanto breuiꝰ poss dcĩs
uoluptati carnis sue cu¬
bitũ se recollocando satis

Expanded text:
dit interea, ut idem dissodit interea, ut idem dissolutus frater laboris et disciplinae fugitans, stationem vigiliarum, sicut solebat, deserens, de choro exiret, quatenus infirmorum matutinis quanto brevius posset dictis, voluptati carnis suae cubitum se recollocando satis
Abbreviated transcription (Latin):
qñq consolabãt᷑: ita
ecia malignoꝵ spuũ
larualib umbris ut
purgatior reddẽt᷑ t̾reba¬
tur Erat autẽ in eadẽ
domo iuuenculus q̃dã
henricꝰ noĩe argẽtinen¬
sis natione robustus
et uegetus corꝑe. scor¬
ꝑe. s spiritali macie fe¬
dus ac debilis corde.
ꝰ tñ in executione dĩ¬
i seruicui delinquebat.
uat cũ utiq młtis aliis
ualidius id exequi po¬
tusset. si non sul acel¬
ls nimue pigricie ma¬
lus natualis pigoris
occuliuss. et insuꝑ sacra¬
rũ uigiliaꝵ collectam.
quasi causa infirmitatis
frequent desere solebat
atq ad repausandã mi¬
seram carnem cubitũ
ire non erubescebas huiꝰ
detestabilem negligenciã
uenẽçibilis p̾or pr̃na sol¬
licitudine nũc quidem
publice. nũc uero p̾uatĩ
monendo obsecrando. re¬
darguendo sanare cupie¬
bat s frustra ͣ ipõ quippe
pluris estimante curnis
i deoq tãꝙͣ stultus estima¬
tor reꝵ pascebat sterilem
que non parit. et uidue
non bene faciebat Acci¬

Expanded text:
quandoque consolabatur, ita etiam malignorum spirituum larvalibus umbris, ut purgatior redderetur, terrebatur. Erat autem in eadem domo juvenculus quidam Henricus nomine, Argentinensis natione, robustus, et vegetus corpore, sed spirituali macie foedus ac debilis corde, tamen in exsecutione divini servitii delinquebat, bat, cum utique multis aliis validius id exsequi potuisset, si non sub ascella nimiae pigritiae manus naturalis vigoris occuluisset; et insuper sacrarum vigiliarum collectam, quasi causa infirmitatis frequenter deserere solebat, atque ad repausandum miseram carnem cubitum ire non erubescebat. Hujus detestabilem negligentiam venerabilis prior paterna sollicitudine nunc quidem publice, nunc vero privatim, monendo, obsecrando, redarguendo, sanare cupiebat, sed frustra; ipso enim pluris aestimante carnis ideoque tanquam stultus aestimator rerum, pascebat sterilem quae non parit, et viduae non benefaciebat . Acci
Abbreviated transcription (Latin):
quidem siliabam exp̾me
ualuit Edificatꝰ ergo mł¬
tũ in grã dei et conforta¬
tus. conseruatorem loci
illiꝰ uere credidit ẽẽ dñ.
pensionẽq ãnucensus
in eadẽ eccĩa ꝓfessus ẽ:
quẽ eciam singulis ãnis
quo aduixit tpe fidelit̾
soluẽ curauit Quisqͥs
ergo metu corporree fra¬
gilitatis excluso. cordise
pusillamitate discussa
strẽnuũ se atq deuotũ
in seruicio dei exhibere
contendit. utĩtudinem
et reqͥem celestis patris
tanto fideliꝰ expectet:
ꝙͣto recenciori hoc mira¬
cło dñs ai ã bone speifi¬
delbus sius p̃rogare dig¬
natꝰ est Erat uero supra
meoratus p̾ͥor noĩe mo¬
fridus iir ꝙͣtũ ad deum
religionis eximie quã¬
tũ pero cid scłm auctori¬
tatis p̃cipue: qui eciã
domũ suã it̾ horribiles
ꝓcellas sasmatis qd̾ ten¬
ꝑibz alexandri paue fac¬
tione frederiti impato¬
ris ectiam dei diutina
euisceratione cruciaul
ne penitꝰ descruetur
mirabilis industrie ꝓ¬

Expanded text:
quidem syllabam exprimere quidem syllabam exprimere valuit. Aedificatus ergo multum in gratia Dei, et confortatus, conservatorem loci illius vere credidit esse Dominum, pensionemque annui census in eadem ecclesia professus est; quem etiam singulis annis, quoad vixit tempore, fideliter solvere curavit. Quisquis itaque metu corporeae fragilitatis excluso, cordisque pusillanimitate discussa, strenuum se atque devotum in servitio Dei exhibere contendit, beatitudinem et requiem coelestis patriae tanto fidelius exspectet, quanto recentiori hoc miraculo Dominus arrham bonae spei fidelibus suis praerogare dignatus est. Erat vero supra memoratus prior, nomine Meffridus, vir quantum ad Deum religionis eximiae, quantum vero ad saeculum auctoritatis praecipuae: qui etiam domum suam inter horribiles procellas schismatis, quod temporibus Alexandri papae factione Frederici imperatoris Ecclesiam Dei diutina evisceratione cruciavit, ne penitus destrueretur, mirabilis industriae p
Abbreviated transcription (Latin):
ãminicło ad intelligen¬
tiam quoq dictoꝵ ꝑtin¬
ge̾ uale̾t mane aũt fac¬
to iͣͥ exspectata oportu¬
nitate loquendi. p̾orem
eiusdem loci pirũ palde
religiosũ secrecius adut
qͥd uidisset uł quid audis¬
set simplicit̾ pandens:
expostulatꝰq angelicũ
dicẽ uersum absq obsta¬
culo lingue hõ ydiota
et sine lĩs sonabat u̾ba
latina. iteꝵq repetebat:
quousq p̃cordiis p̾oris
tenacius impressa labi¬
lis meõrie fugaci leui¬
tate aboleri non possẽt
mirandis plus miranda
succedũt: et qr non ꝓpt̾
se tm̃ misteriũ hoc cog¬
nouisset. uerũ młtoma¬
gis ꝓptẽa ut quoꝵ tole¬
ranciã pia simplicitate
mirabat᷑. eoꝵ btiͣtudinis
iocundus uates efficeret᷑
dñs adhuc manifestius
declarcire dignatꝰ est
Mox nãq ut u̾ba que
audierat s nõ intellexe¬
rat intelligentis conscie
dit recurrens ad arma¬
riolũ mẽorie patuũ urꝰ
ꝓrsus ĩuenit. nec uñꝙͣ
postea u̾sus quem ad ho¬
ram didicerat ne mĩmã

Expanded text:
adminiculo ad intelligentiam quoque dictorum pertingere valeret. Mane autem facto exspectata opportunitate loquendi priorem ejusdem loci virum valde religiosum secretius adiit, quid vidisset, vel quid audisset, simpliciter pandens, postulatusque angelicum dicere versum, absque obstaculo linguae homo idiota et sine litteris sonabat verba Latina, iterumque repetebat: quousque praecordiis prioris tenacius impressa, labilis memoriae fugaci levitate aboleri non possent. Mirandis plus miranda succedunt, et quia non propter se tantum mysterium hoc cognovisset, verum multo magis propterea ut quorum tolerantiam pia simplicitate mirabatur, eorum beatitudinis jucundus vates efficeretur, Dominus adhuc manifestius declarare dignatus est. Mox namque ut verba quae audierat, sed non intellexerat, intelligentis consciendit, recurrens ad armariolum memoriae vacuum illud prorsus invenit, nec unquam postea versus quem ad horam didicerat, ne minimam
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in eadem regione re¬
uerendissimus pater mora¬
retur et tamꝙͣ ex apłis unꝰ
cirtuiret ꝑ cascella et cuuta¬
tuo quem bt̃s bernardus sus¬
citauit xx De obitu bernar¬

Expanded text:
adhuc in eadem regione reverendissimus Pater moraretur, et tanquam ex Apostolis unus circuiret per castella et civitatuo quem beatus Bernardus suscitavit. CAPUT XX. De obitu bea
Abbreviated transcription (Latin):
miẽ prebens Porro cete¬
ri ordines cũ sũma reue¬
rencia uenientib ceden¬
tes et ꝑ sese tnͣseuntib
inclinantes: p̃rogatiue
felicitatis eoꝵ congratu¬
lari qd̾ãmõ uidebant᷑

Expanded text:
e praebens. Porro caeteri Ordines cum summa reverentia venientibus cedentes, et per sese transeuntibus inclinantes, praerogativae felicitatis eorum congratulari quodammodo videbant
Abbreviated transcription (Latin):
placabili et potenti
meã a sermoĩbus scłi
frequentissime uendica¬
bas et amico reddebas
silencio. Dño dederat illi
lu guã eruditã ut sciret
qu oebẽt ꝓferre sermonẽ.
Itaq deniq inprudẽtia
gra data sibi desuꝑ et
domesticis satisfaciebat
et exteris ut pene me

Expanded text:
placabili et potenti meam a sermonibus saeculi frequentissime vindicabas, 1356 et amico reddebas silentio? Dominus dederat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet proferre sermonem. Ita denique in prudentia gratia data sibi desuper, et domesticis satisfaciebat et exteris: ut pene me
Abbreviated transcription (Latin):
clarabũt Nã cũ fere ostio
desꝑacioĩs appĩquãtes de¬
uotissimis precib ad do¬
minũ clamarẽt ꝓ eo ꝙ
dignaretur meritis et
pretib ut credimus bt̃is

Expanded text:
clarabunt. Nam cum fere ostio desperationis appropinquantes, devotissimis precibus ad Dominum clamarent, pro eo quod dignaretur, meritis et precibus, ut credimus, beatis
Abbreviated transcription (Latin):
talia lo quebat᷑ qui
parietis tm̃ int̾sticio ab
eo diuisus clarius pu
murmuris susurrut̃
audiebat. quiq mox
festinꝰ ad reuerẽdissi¬
mũ abbatem gyraldũ
cuiꝰ supͣ mentionem
fecimꝰ currens quid
a p̾ore audisset intuna¬
uit a quo uocatꝰ pix
obediencia cogente ĩfir¬
nitoriũ intrare compul
sus licet hoc ĩpalescen

Expanded text:
 loquebatur, qui parietis tantum interstitio ab eo divisus, clarius pii murmuris susurrium audiebat; quique mox festinus ad reverendissimum abbatem Giraldum, cujus supra mentionem fecimus, currens, quid a priore audisset, intimavit. A quo vocatus, vix obedientia cogente, infirmitorium intrare compulsus est, licet hoc invalescen
Abbreviated transcription (Latin):
rantibꝰ acriderat Erat
in. ꝑtibꝰ germanie m¬
les quidani strẽnuꝰ et
gue nobilis. qui tre
mortuꝰ iacuisset et
iam tempꝰ humatio¬
nis instaret. aĩa rede¬
iunte repente homo
mĩe reuolicto aꝑiut
oculos atq in strati
fune reoresedit Utur¬
tib cũctis qui aderĩs
planctꝰ et lamentl

Expanded text:
rantibus acciderat. Erat in partibus Germaniae miles quidem strenuus, et genere nobilis, qui tempmortuus jacuisset, et jam tempus humationis instaret, anima redeunte repente homo amine revoluto aperuit oculos, atque in stratu funereo resedit. Stupentibus cunctis qui aderant, planctus et lament
Abbreviated transcription (Latin):
ti: saluabũt᷑ Recordatꝰ
ueo pius pr̃ cuusdam
frĩs quẽ ꝓ negligencia
et duricia cordis sui fre¬
quẽcius corripi oporte¬
batͬ et ob hoc suꝑ eo
multũ contristabat᷑: sub¬
ĩtulit dicẽs Nũꝙͣ de salu
dei Quo audito uir diũ
uehemẽt̾ gauisus est:
et tanto alacrius cũ frĩ¬
b suis ꝓpt̾ nerba labioꝵ
dnĩ custodiebat uias du¬
ras qnͣtoctius spem inͣ¬
cedis et̾ne sui re suo re¬

Expanded text:
ti, salvabuntur. » Recordatus vero pius Pater cujusdam fratris, quem pro negligentia et duritia cordis sui frequentius corripi oportebat, et ob hoc super eo multum contristabatur, subintulit dicens: « Nunquid de salutDei. » Quo audito Vir Domini vehementer gavisus est, et tanto alacrius cum fratribus suis propter verba labiorum Domini custodiebat vias duras, quanto certius spem mercedis aeternae si
Abbreviated transcription (Latin):
iuueĩs pero iste ioħes
est emangelista: cuiꝰ
castis obseq̾is benignis¬
sunꝰ filiꝰ meꝰ in crute
ꝓ urã pendens salute
me cõmisit Et fr̃ ait
Si ergo tu es illa ꝑ quã
salus hũano generi pe¬
uit quã reueret᷑ et lau¬
dat oniu̾sitas creature.
cur qͣso et tu tamꝙͣ una

Expanded text:
juvenis vero iste Joannes est evangelista, cujus castis obsequiis, benignissimus Filius meus in cruce pro nostra pendens salute, me commisit. » Et frater ait: « Si ergo tu es illa, per quam salus humano generi venit, quam reveretur et laudat universitas creaturae; cur, quaeso et tu t