comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditis fr̃s dñi. Mariȩ cogitate consangini.¬
nitatem: ñ iterũ parientis ullam ꝓpagnnẽ.
Sicut enĩ in sepulchro ubi positũ ẽ. corpꝰ
dnũi nec antea nec postea mortuus iacuit:
sic uterus mariȩ nec ante nec postea qͥc.¬
quã mortale concȩpit. Diximus fr̃s qui
fuerint: audiamus quid dixerint. Tran.¬
si hinc & uade in uideam: ut &e disci.¬
puli tui uideant oꝑa tua quȩ tu facis.
Oꝑa dñ discipłos nõ latebant: s istos
latebant. Isti enĩ fratres id est consangͥ¬
nei xp̃m consanguineũ hab̾e potuert᷑:
credere autẽ in eũ ipsa ꝓpinquitate fasti.¬
dierunt. Dictũ ẽ. in eugelio: ñ enĩ hoc
nos audemus opinari. Modo audistis.
Addunt &e monent. Nemo eñ in occul.¬
to aliquid facit: et quęrit ipse in palã
esse. Si hȩc facis: manifesta te ipsũ mũ.¬
do. Et continuo: neq enĩ fr̃s eius crede.¬
bant in eum. Quare in eum ñ credebãt:
Quia humanã głam requirebant. Nam

Expanded text:
ditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguiditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim in sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. Opera Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculoꝵ in quib habitauerur.
cũ ex egypto educti ꝑegrinarent᷑ in
heremo. Istȩ erat dies festus magna
festiuitas. Celebrabant hanc iudei ue.¬
lut reminiscentes beneficia dñĩ: qui
occisuri erant dñm. Hoc gͦ die festo
quia plures erant dies festi. sic enim
appellabat᷑ apud iudeos dies festus.
ut non ẽẽt. dies unus. s plures: locu
sic accipite sicut nostis: non enĩ nouũ
est quod auditis. Consanguinei uir.¬
ginis mariȩ: fr̃s dñi dicebant᷑. Erat
enĩ consuetudinis scripturarũ appel¬
lare fr̃s quoslibet consanguineos &
cognationis ꝓpinqͦs. extra usũ nr̃m: &
quo more nos ñ loqui mͦ. Nam quis di¬
cat fr̃s auunculũ & filium sororise Scrip¬
tura tam̃. ętiam huiꝰ modi cognationes
fr̃s appellat. Nam abraham & loth fr̃s
sunt dicti: cum ẽẽt. abraham patruuis
loth. Et laban & iacob frͣs sunt dicti: cũ
esset laban auunculus iacob. Cũ gͦ au.¬

Expanded text:
tabernaculorum in quibus habitaverant tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures locutFratres ejus sic accipite, sicut nostis: non enim novum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus Lot : et Laban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob . Cum ergo au
Abbreviated transcription (Latin):
retur latibulũ: p̃ cessit in capite quod
in m̃bro confirmaret᷑. Sic enĩ dictum ẽ.
nolebat ambulare in uidea: quia quę.¬
rebant eum iudei occide. quasi ñ pos¬
occidi auideis. Hanc enĩ potentiã qͣn.¬
do uoluit demonstrauit. Nam cũ eũ
iam passurũ tenere uellent: ait illis.
Quem quęritis: Respondunt. Iħm.
Et ille. E go sum. Non se occultans: sed
manifestans. Ad eam tam̃ manifestationẽ
illi ñ substiterunt: sed redeuntes retro
ceciderunt. & tam̃ quia pati uenerat
surrexerunt.tenuerunt : ad iudicem
ad duxerunt et occidunt. Sed quid fece.¬
runt: Quod ait quȩdã scriptura. Terra
tradita ẽ. in manus impii: caro data.ẽ.
in potestatẽ iudeis. Et hoc propterea:
ut quasi sacculus conscindetur. unde
p̃tium nr̃m emanaret. Erat autem in
proximo dies festus iudeoꝵ: scenophe.¬
gia. Quid sit scenophegia: scripturas
qui legerunt nouerunt. Faciebant
die festo tabernacula: ad similitudinẽ

Expanded text:
retur latibulum, praecessit in capite quod retur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posoccidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
in capite &e in corpore. Quod gͦ m̃bra eiꝰ
ipse: quod autẽ ipse. ñ continuo menbra
eius. Nam si ñ ipsi essent menbra eiꝰ. nõ
diceret saulo quid me ꝑsequeris: ñ enĩ
saulus ipsum s m̃bra eius id ẽ. fideles
eius in terra ꝑsequebat᷑. Noluit tamen
dicere sanctos meos. seruos meos. postre.¬
mo honorabilius fratres meos: s me
hoc est menbra mea. quib ego sũ ca¬
put. His p̃dicts: puto nos in hoc capi¬
tulo qđ modo lectum ẽ. ñ esse laboratu.¬
ros. Sepe enĩ significatũ est in capite:
quod futurũ erat in corpore. Post hȩc
inquit ambulabat iħe in galilea: non
enim uolebat in uidea ambulare. quia
quȩrebant eũ udei interficere. Hoc ẽ.
quod dixi: infirmitati nr̃ȩ prebebat
exemplũ. Non ipse ꝑdiderat potestatẽ
s nr̃am consolabat᷑ fragilitatem. Futu¬
rũ enĩ erat ut dixi: ut aliquis fidelis
eius abscondet se ne aꝑsecutorib inue¬
niretur. Et ne illi pro crimine obice.¬

Expanded text:
in capite et in corpore. Quod ergo membra ejus, in capite et in corpore. Quod ergo membra ejus, ipse: quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc est quod dixi; infirmitati nostrae praebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objice
Abbreviated transcription (Latin):
scđm hominẽ se plurimũ comm̃dauit fidĩ
nr̃ȩ. Et enĩ semꝑ hoc agit dictis &e factis
suis: ut et ds̃ credatur &e homo. Ds̃ qͥ nos
fecit. homo qui nos quȩsunt: ds cũ patre
semꝑ.homo nob̃cũ extemꝑe. Non enim
quȩreret quẽ fecerat: nisi fieret ipse quod
fecerat. uerum hoc mem̃tote & de cordib
Qur̃is nolite dinittere: sic esse xp̃m homi.¬
nem factũ. ut ñ destiterit ds̃ eẽ. Manens
d̾s accepit hominẽ. qui fecit hominẽ. Qnͣ.¬
do gͦ latuit ut homo. ñ potentiã ꝑdidisse
putandus ẽ: s exemplũ infirmitati p̃buisse.
Ille enĩ quando uoluit detentus ẽ: qͣndo
uoluit occisus ẽ. Sed qm̃ futura erant m̃bra¬
eius id ẽ. fideles eiꝰ qui ñ habent illã potes.¬
taten. quã habebat ipse d̾s nr̃ : qđ latebat.
quod setamꝙͣ ne occidetur occultabat. hoc
indicabat factura esse m̃bra sua. in quib
utiq menbris suis ipse erat. Non enim
xp̃c in capite et ñ in corpore: sed xp̃e totꝰ

Expanded text:
davit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic esse Christum hominem factum, ut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membraejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in corpore, sed Christus totus
Abbreviated transcription (Latin):
dicant homines: seducit turbas. De ip
so toto corpore. xp̃i hoc dr᷑. Cogita corpꝰ
xp̃i adhuc in mundo: cogita corpꝰ xp̃i
adhuc in area. Uide quẽ ad modũ blas¬
phemetur apalea. Simul quidẽ triturã¬
tur: sed paleȩ conterunt᷑. frum̃ta pur¬
gantur. Quod dictũ est gͦ de dño: ua¬
let ad consolationẽ de quocũq hoc dic̃¬
tũ fuerit xp̃iano. Nemo tam̃ palam lo¬
quebatur de illo propt̃ metũ iudeorũ.
ducit turbas: sonitus eoꝵ apparebat tã.¬
quã aridoꝵ foliorũ. Seducit turbas ela.¬
rius sonabant: bonus ẽ. pressuis susur¬
rabant. Modo autem fr̃s quãuis ñdũ
uenerit illa gla xp̃i quȩ nos ȩternos
factura ẽ: mͦ tam̃ ita creseit ȩcclĩa eius. ita
eam dignatus ẽ. ꝑ cuncta diffundere ut¬
iam susurret᷑ seducit turbas. & clarius

Expanded text:
dicant homines, Seducit turbas. De ipso, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Dolet ad consolationem, de quocunque hoc dictum fuerit Christiano. « Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum Judaeorum. ducit turbas , sonitus eorum apparebat, tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant; bonus est, pressius susurrabant. Modo autem, fratres, quamvis nondum venerit illa gloria Christi, quae nos aeternos factura est; modo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur: Seducit turbas; sed clarius
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: Quia uita nr̃a abscondita ẽ. eũ
xp̃o in dõ. Idõ licet dicere hominib ꝑ
hiemẽ: mortua est ista arbor. Uerbi gr̃a
arbor fici. arbor piri. & huiꝰ modi pomo¬
rrĩ. similis ẽ. aridȩ: et quã du hyemps
est ñ apparet. ẜ stas probat: in dicium
probat. Estas nr̃a: reuelatio xp̃i ẽ. Deus
manifestus ueniet : ds̃ nr̃ & nõ silebit.
Ignis ante ipsũ pre ibit: istȩ ignis inflã¬
mabit inimicos eius. Aridas arbores
ignis cõprehendet. Tunc enĩ aride appa¬
rebunt. quando eis dicetur: esuriui. &
ñ dedistis mͥ manducare. In alia uero
parte hoc est in dextera apparebit fȩcun¬
ditas fructuũ. dignitas q folioꝵ : uiri¬
ditas ȩternitas eis erit. Illis gͦ tanquã
aridis dicetur. ite in ignẽ ȩternũ. Ecce
enim inquit securis ad radicem arboꝵ
posita est. O mis gͦ arbor quȩ non facit
fructũ bonũ. excidetur & in ignẽ mit¬
tetur. Dicant gͦ de te si proficis in xp̃o.

Expanded text:
hoc? Quia vita nostra abscondita est cum hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judicium probat. Aestas nostra, revelatio Christi est: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Ecce enim, inquit, securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
fiebant in figura manifestant᷑ in nobis:
& ñ uacat quod de dño dictũ est ascendit
ad diem festum. ñ manifeste s tanquã
in occulto. Figura enĩ erat ipsũ in occul.¬
to: quia in ipso die festo. xp̃c latebat. qͥa
ipse dies festus. xp̃i menbra ꝑegrinatura
significabat. Iudei gͦ quȩrebant eũ in die
festo: antequã ascendet. Priores enĩ fr̃s
ascenderunt. Et ñ tunc ascendit ille qͣn.
do illi putabant &e uolebant : ut ȩtiam
hoc impleretur qđ ait ñ adhunc id est
ad quẽ uos uultis primũ uel scdm̃ diem.
A scendit autẽ postea ut eugłium loqͥt᷑
mediante die festo: id ẽ. cũ iam illius
diei festi tot dies p̃terissent. qͦt remansis.¬
sent. Ipsam enĩ festiuitatem quantũ in.¬
telligendũ est dieb plurimis celebrabant.
Dicebant gͦ. ubi ẽ. illee Et murmur
multũ de eo erat inturba. Unde mur.¬
mur:: De contentione. Quȩ fuit conten
seruis eius hoc dr̃ modo. Quicũq emi¬

Expanded text:
fiebant in figura, manifestantur in nobis. fiebant in figura, manifestantur in nobis. Et non vacat quod de Domino dictum est, Ascendit ad diem festum, non manifeste, sed tanquam in occulto. Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia ipse dies festus, Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et do illi putabant et volebant: ut etihoc impleretur quod ait: Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo, id est cum jam illius diei festi tot dies praeterissent, quod remansissent. Ipsam enim festivitatem quantum intelligendum est, diebus plurimis celebrant. « Dicebant ergo: Ubi est ille? Et murmur multum erat de eo in turba. » Unde murmur? De contentione. Quae fuit contents ejus servis hoc dicitur modo, quicunq
Abbreviated transcription (Latin):
sectabant᷑ idẽ. deledis omũb peccatis nr̃is.
traiecti sumꝰ. Modo gͦ antequã ad patriam
ꝓmissionis. idẽ ȩternũ regnũ ueniamꝰ:
in deserto in tabnaculis sumꝰ. Qui ista ag¬
noscunt. in tabnaculis sunt. Futurũ enim
erat ut quidã hoc agnoscerent. Ille enĩ est
in tabnaculo: qui se esse in mundo intel.¬
ligit peregrinũ. Ille se intelligit ꝑegrinan¬
tem: qui se uidet patriȩ suspirantẽ. Cum
autẽ corpus. xp̃i ẽ. in tabernaculis. xp̃c est¬
in tab̾naculis.S tunc ñ euident̾ s latent᷑:
ad huc enĩ umbra lucẽ obscurabat. Uenien¬
te luce. umbra remota ẽ. Xp̃c erat in occul.¬
mus nos iter agere inheremo. Quid ẽ. in
in isto mundo. ubi sititur in inuia. in in¬
aquosa.Sed sitiamꝰ ut saturem᷑. Beati enĩ
qui esuriunt & sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi
saturabunt᷑. Et sitis nr̃a de petra impletꝰ
ꝑcussa est. Ut autẽ manaret bis ꝑcussa est:
qr duo ligna sunt crucis. Omĩa gͦ hȩc quȩ

Expanded text:
tis nostris, transjecti sumus. Modo ergo antequam ad patriam promissionis, id est, aeternum regnum veniamus, in deserto in tabernaculis sumus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo intelligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, qui se videt patriae suspirantem. Cum autem corpus Christi est in tabernaculis, in tabernaculis. Sed tunc non evidenter, sed latenter. Adhuc enim umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulmus nos iter agere in eremo: si enim agnoin isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Et sitis nostra demanaret. Ut autem manaret, bis percussa est , quia duo ligna sunt crucis. Omnia ergo haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
enim patria. humilis uia. Patria ẽ.ui.¬
uiam: quid quȩrit patriam: Deniq
& illis hoc respondit quęrentib altitu.¬
dinẽ. Potestis bibere calicẽ quẽ egobibi.¬
turus sum: Ecce qua uenit᷑ ad celsitu.¬
dinẽ: quã desideratis. Caliceni quippecõ.¬
memorabat humilitatis atq passionis.
Ergo ce hic: tempus meũ nondũ uenit.
tempus autẽ ur̃m id ẽ mundi gła.
semꝑ est paratũ. Hoc ẽ. tempus: de qͦ
in ꝓpħia loquit᷑ xp̃c id est corpus xp̃i.
cum acceꝑotempus ego iusticiã iudica.¬
bo. Modo enĩ non ẽ. tempuis itdicandi:
tiũ. Habeat tam̃ iusticiã mͦ: antequã
habeat iuditiuĩ. Per iusticiã enĩ ꝑuenit¬
ad iudiciũ. Tolerantib quippe m̃bris¬
xp̃i iniquitatẽ scli hui. quid scriptura
scã dixit inpsalmo: Non repellet dñs
plebẽ suã. Laborat quidẽ plebs eius
inter in dignos. int̾ iniquos: int̾ blasphe.¬
mantes. int̾ murmu rantes. detrahentes.

Expanded text:
enim patria, humilis via. Patria est vienim patria, humilis via. Patria est viviam, quid quaerit patriam? Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ecce qua venitur ad celsitudinem quam desideratis. Calicem quippe commemorabat humilitatis atque passionis. 6. Ergo et hic, Tempus meum nondum venit; tempus autem vestrum, id est, mundi gloria, semper est paratum. Hoc est tempus de quo in pCum accepero tempus, ego justitias judicabo . Modo enim non est tempus judicandi, tium. Habeat tamen justitiam modo, antequam habeat judicium: per justitiam enim ad judicium. Tolerantibus quippe membris iniquitatem saeculi hujus quid Scriptura sancta dicit in Psalmo? Non repellet Dominus plebem suam. Laborat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne audimus apłm dicentẽ. cũ autẽ
uenit plenitudo temꝑis. misit ds̃ filiũ
suũe Si gͦ plenitudine temꝑis missus ẽ.
quando debuit missus ẽ: quando opor¬
tuit uenit. Quid gͦ est tempus meũ non.¬
dũ uenitꝰ Incelligite fr̃s quo animo illi
loquebant᷑: qui quasi frẽm suũ monere
udebantur. Dabant illi consiliũ conse¬
quende głȩ ueluti scłarit̃ &e t̾reno affec.¬
tu. monentes ne esset ignobilis & late.¬
ret. Qđ gͦ ait dñs tempus meu̾ ñdũ ue-¬
nit: illis respondit qui ei consiliũ degła
dabant. Tempus glȩ meȩ ñdũ uenit. uide-¬
te quã profundum sit. De gl̃a illi admo.¬
nebant: sed ille uoluit altitudinẽ hu.¬
militate p̃cedere. & ad ipsam celsitudinẽ
ꝑ humilitatẽ uiam sternere. Nam & illi
discipł̃i utiq głam requirebant: qui uo¬
lebant sedere unus ad dexterã eius et
alter ad sinistrã. Attendebant qͦ : & ñ ui¬
debant qua. Dñs eos ut ordinate ueniren
ad patriã. reuocauit ad uiã. E xcelsa est

Expanded text:
entem, Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ? Si ergo in plenitudine temporis missus est; quando debuit missus est, quando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de gloria dabant, Tempus gloriae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem humilitate praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatem viam sternere. Nam et illi discipuli utique gloriam requirebant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua; Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, revocavit ad viam. Excelsa est
Abbreviated transcription (Latin):
tate m̃brors quȩ unitas linguis omium
loquit᷑: renuntiet sibi quia ñ habet. Nã
si habet: det signũ qđ tunc dabat᷑. Quid ẽ.
det signũ quod tunc dabatur.: Loquat᷑
om̃ib linguis. Respondet mͥ. Quid enĩ. tu
loqueris om̃ĩb linguis: Loquor plane:
quia om̃is lingua mea ẽ. id ẽ. eius corꝑis
cuiꝰ menbrũ sũ. Diffusa eccłia ꝑ gentes lo.¬
quit᷑ om̃ib linguis. Eccłia corpus ẽ. xp̃i:
in hoc corpore menbrũ es. Cũ gͦ menbrũ
sis eiꝰ corꝑis quod loquit᷑ om̃ib linguis:
crede te loqui omĩb linguis. Unitas enĩ
m̃broꝵs caritate concordat: & ipsa unitas
loquit᷑ quomͦ tunc unus homo loqueba.¬
tur. Accipimꝰ ergo & nos sp̃m sc̃m. si ama¬
mus ȩccłiam. si caritate cõpaginam᷑: si ca¬
tholico nomine & fide gaudemus. Creda.¬
mus fr̃s: quantũ quisq amat ȩccłiam

Expanded text:
tate membrorum, quae unitas linguis omnium tate membrorum, quae unitas linguis omnium loquitur, renuntiet sibi; non habet. Nam si habet, det signum quod tunc dabatur. Quid est, det signum quod tunc dabatur? Loquatur omnibus linguis. Respondet mihi: Quid enim, tu loqueris omnibus linguis? Loquor plane, quia omnis lingua mea est, id est, ejus corporis cujus membrum sum. Diffusa Ecclesia per gentes loquitur omnibus linguis; Ecclesia est corpus Christi, in hoc corpore membrum es: cum ergo membrum sis ejus corporis quod loquitur omnibus linguis, crede te loqui omnibus linguis. Unitas enim membrorum charitate concordat; et ipsa unitas loquitur quomodo tunc unus homo loquebatur. 8. Accipimus ergo et nos Spmus Ecclesiam, si charitate compaginamur, si catholico nomine et fide gaudemus. Credamus, fratres, quantum quisque amat Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ suã dñs quã dicit euglista glori
actuũ apłoꝵ demonstrat. ipsis uidentib
o uidendo deducentib ascendit in cęlũ.
Ibi ꝑ actis decẽ dieb die pentecostes misit
uno in loco congregati accepto impleti.
fr̃s: quia modo qui baptizatur in xp̃o & cre-¬
dit in xp̃m ꝰ non loquitur om̃ĩum gentiũ
linguis. ñ est credendus accepisse sp̃m sc̃m:
Absit ut ista ꝑfidia temptetur cor nr̃m: cer¬
ti sumͦ omnẽ hominẽ acciꝑe. S quantũ uas
gͦ & mͦ accipiat᷑. dixerit aliquis quare ne.¬
mo loquit᷑ linguis omium gentiũ: Quia
iam ipsa ȩccłia linguis omĩum gentiũ lo¬
quitur. Antea in una gente erat ȩccłia: uͥ
omĩum lingius loquebat᷑. Loquendo lin¬
gius om̃iũ: significabat futurũ. ut cres¬
cendo ꝑ gentes loqueret᷑ linguis omĩum¬
gentiũ. In hac ȩccłia qui ñ est: nec modo accipit
sp̃m scm. Precisus enĩ & diuisus ab uni¬

Expanded text:
rectionem suam Dominus, quam dicit Evangelista glorifrectionem suam Dominus, quam dicit Evangelista glorifActuum Apostolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Pentecostes misit in uno loco congregati, accepto impleti, o, fratres, quia modo qui baptizatur in Christo, et credit in Christum, non loquitur omnium gentium linguis, non est credendus accepisse Spiritum sanctum? Absit ut ista perfidia tentatur cor nostrum. Certi sumus omnem hominem accipere: sed quantum vas ergo et modo accipiatur, dixerit aliquis, quare nemo loquitur linguis omnium gentium? Quia jam ipsa Ecclesia linguis omnium gentium loquitur. Antea in una gente erat Ecclesia, ubi omnium linguis loquebatur. Loquendo linguis omnium, significabat futurum ut crescendo per gentes, loqueretur linguis omnium. In hac Ecclesia qui non est, nec modo accipit Spiritum sanctum. Praecisus enim et divisus ab uni
Abbreviated transcription (Latin):
scõ agnouerit symeon. agnouerit ȩtiã
anna uidua ꝓpħissa. agnouerit ioħs ipse
qͥ eũ baptizauit. Impletus spu scõ racha¬
rias multa dixit: sp̃m sc̃m ipsa maria
ut dñm acciꝑet accepit. Multa enĩ indi¬
cia p̃cedentia de spũ scõ habemꝰ: anteqͣ
dñs glorificaret᷑ resurrectione carnis suȩ.
Non enĩ aliũ sp̃m ȩtiam ꝓpħȩ habuert̃:
qui xp̃m uenturũ pre nuntiauer̃. Sed
modus quidã futurus erat dationis huiꝰ:
qui omĩno antea ñ apparuerat. De ip̃so
hic dr᷑. Nusquã enĩ legimus andea. con¬
gregatos homines accepto sp̃u scõ linguiᷤ
omiũ gentiũ locutos fuisse. Post resurre¬
ctionẽ autẽ suam primũ quando appa.
scm̃. De hoc gͦ dictũ est: non erat spc dat᷑.
quẽ fecit uiuificauit & de limo erexit:
quo flatu animã menbris eius dedit. sig¬
nificans eũ se esse qui insufflauit in faci.¬
em illoꝵs ut aluto exurgerent. & luteis
oꝑib reñtiarent. Tunc primũ post resur¬

Expanded text:
cto agnoverit Simeon, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : impletus Spiritu sancto Zacharias multa dixit ; Spiritum sanctum ipsa Maria, ut Dominum conciperet, accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificarenim alium spiritum etiam Prophetae habuerunt, qui Christum venturum praenuntiaverunt. Sed modus quidam futurus erat dationis hujus, qui omnino antea non apparuerat: de ipso hic dicitur. Nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam, primum q. » De hoc ergo dictum est: Non erat Spiritus dquem fecit, vivificavit et de limo erexit. Quo flatu animam membris ejus dedit, significans eum se esse qui insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resur
Abbreviated transcription (Latin):
do om̃ib m̃bris militat. Menbra cetera
autẽ: si in eius cõpage & caritate consisti¬
mus. Nam ipse apłs cum dixisset diũsa
dona dari diuersis hominib tanqͣm offi¬
cia quoꝵsq menbroꝵ: adhuc inquit suꝑ¬
eminentiorẽ uiã uob̃ demonstro. Et cȩpit
loqui de caritate. Preposuit eam linguiᷤᷤ
hominũ et angłoꝵ: p̃posuit miraculis fi¬
dei: p̃posuit scientiȩ et ꝓpħie: preposuit
ȩtiam illi magno oꝑi miscđiȩ. quo sua
quȩ possidet distribuit quisq pauꝑib:
& ad extremũ p̃posuit eã ȩtiam corporis
passionib. His om̃ib tam magnis reb
p̃posuit liaritatẽ. Ipsam habeto & cuncta
habebis: qr sine illa nichil proderit qͥc¬
quid habe potueris. O uia uero ad sp̃m¬

Expanded text:
do omnibus membris militat: membra caetera do omnibus membris militat: membra caetera autem, si in ejus compage et charitate consistimus. Nam ipse Apostolus cum dixisset diversa dona dari diversis hominibus, tanquam officia quorumque membrorum, Adhuc, inquit, supereminentiorem viam vobis demonstro, et coepit loqui de charitate. Praeposuit eam linguis hominum et Angelorum, praeposuit miraculis fidei, praeposuit scientiae et prophetiae, praeposuit etiam illi magno operi misericordiae, quo sua quae possidet distribuit quisque pauperibus; et ad extremum praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis rebus praeposuit charitatem . Ipsam habeto, et cuncta habebis: quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potueris. Quia vero ad Sp
Abbreviated transcription (Latin):
alii datur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii
sermo scientiȩ scdm eundẽ sp̃m: alii fideᷤ
in eodem sp̃u. alii donatio curationũ in
uno sp̃u: alii oꝑatio uirtutũ in eodẽ sp̃u.
Multa enĩ dantur ad manifestationẽ: sed
tu forsitan eoꝵ omĩũ quȩ dixi nichil ha-¬
bes. Si amas: ñ nichil habes. Si enĩ amas
unitatẽ : ȩtiam tibi habet. quisqͥs in illa
aliquid habet. Tolle inuidiam & tuũ est
qđ habeo: tollã inuidiã et meũ ẽ. qđ habe̾.
Liuor separat: sanitas iungit. Oculus so¬
lus uidet incorpore. S nũquid soli fibi
oculus uidet: Et manui uidet. & pedi
uidet: et ceteris m̃bris uidet. Non em̃ si
aliquis inpedẽ ictus ueniat: auertit se in.
de oculus ut ñ precaueat. Rursus sola ma¬
nus oꝑat᷑ in corpore. Sed nũquid soli sibi
oꝑatur. & oculo oꝑat᷑. Nam si ictus ali¬
quis ueniens ñ eat in manũ. sed tantũ
in faciem: nũquid dic̃ manꝰ ñ me moueo
quia ñtendit ad me: Sic pes ambulan.¬

Expanded text:
alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii donatio curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum in eodem Spiritu. Multa enim dantur ad manifestationem, sed tu forsitan eorum omnium quae dixi nihil habes. Si amas, non nihil habes: si enim amas unitatem, etiam tibi habet quisquis in illa habet aliquid. Tolle invidiam, et tuum est quod habeo: tollam invidiam, et meum est quod habes. Livor separat, sanitas jungit. Oculus solus videt in corpore: sed numquid soli sibi oculus videt? Et manui videt, et pedi videt, et caeteris membris videt: non enim si aliquis ictus in pedem veniat, avertit sut non praecaveat. Rursus sola manus operatur in corpore; sed numquid sibi soli operatur? Et oculo operatur; nam si ictus aliquis veniens non eat in manum, sed tantum in faciem, numquid dicit manus, Non me moveo, quia non tendit ad me? Sic pes ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ erat in eis qui crediderant in iħm.
lta enĩ disposuit dñs iħc: non eis dare
sp̃m istum de quo loquim᷑ nͥ post re-¬
surrectionẽ suã: & hoc ñ sine causa. Et
forte si quȩramꝰ annuet ut inuemanuᷤ:
& si pulsemꝰ aꝑiet ut intremꝰ. Pietas pul.¬
sat ñ manus: quãꝗͣ pulsat & manussi

Expanded text:
nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loquimur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si
Abbreviated transcription (Latin):
sciat ȩtiã quid agatur in nob̃. nos autẽ
sine eius spũ scire ñ possimꝰ quid agat᷑
indõ. Ds̃ autẽ scit in nobis: & qđ ipsi
nescimus in nob̾. Nam infirmitatẽ suã
petrus nesciebat: quando adño qđ ter
esset negaturꝰ audiebat. Et eger se igno¬
rabat: medicus egrũ sciebat. Sunt ergo
quedã quȩ ds nouit in nob̃ nescientib
nobis: tam̃ quantũ ad homines ꝑtinet
nemo sic se nouit quomͦ ipse homo.
Alius nescit quid in illo agatur: s sp̃ẽ
eius nouit. Accepto autẽ spn dĩ discimꝰ
& qͥd agat᷑ in dõ: ñ totũ quia ñ accepi¬
mus totũ. De pignore multa nouimus.
Pignus enĩ accepimꝰ: & huiꝰ pignoris
plenitudo postea dabit᷑. Interim ĩ hac
ꝑegrinatione pignus nos consolet᷑: qr
qui nos dignatus est oppignerare. mul¬
tũ paratus est dare. Si talis ẽ. arra:
quid ẽ. cuiꝰ ẽ. arra: Sed quid est qđ ait.
głificatus: In euidenti ẽ. intellectꝰ. Nõ
enĩ nõ erat sp̃c di qͥ erat apud dñi: sed

Expanded text:
in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod ait, glorificatus? In evidenti est intellectus. Non enim non erat Spiritus Dei, qui erat apud Deum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
quib alii confunderent᷑. alii docerent᷑:
nouissimo festiuitatis illius die tũc enĩ
ista agebant᷑ quȩ appellat᷑ scenophegia.
id est tabernaculoꝵ constructio. de qua fes¬
tiuitate iam antea meminit caritas ur̃a
ueniat ad eum. Si sitimus ueniamꝰ: & ñ
pedib sed affectib. nec migrando s aman.¬
do ueniamꝰ. quã ꝙͣ scdm̃ interiorẽ ho.¬
minẽ & qui amat migrat. & aliud est
migrare corpore. aliud corde. Migrat
corꝑe qui motu corꝑis mutat locũ: mi¬
grat corde qui motu cordis mutat affec¬
tũ. Si aliud amas aliud amabas: ñ ibies
tibi eras. Clamat gͦ nob̃ dñs. Stabat enĩ
& clamabat. Si quis sitit: ueniat ad me
et bibat. Qui credit in me: sicut dixit
scriptura flumina de uentre eiꝰ fluent
aquȩ uiuȩ. Quid hoc esset quando euu-¬
głista exposuit: immorari ñ debemus.
Unde enim dixerit dñs. siquis sidit ueniat
ad me & bibat. & qui credit in me flu-¬
nuna de uentre eius fluent aquȩ uiuȩ:¬

Expanded text:
quibus alii confunderentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit Charitas vestveniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Quid hoc esset, quando Evangelista exposuit, immorari non debemus. Unde enim dixerit Dominus, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat, et, Qui credit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae
Abbreviated transcription (Latin):
si nulla p̃t᷑ inisisse uideant᷑: quȩ tam̃ alt̾i¬
uis euangłistȩ consicłata scriptura q̃ loco
transuita fuerint diligens lector inueniet.
Puer autem crescebat & confortabatur:
plenus sapientia. E grã dei erat in illo.
manȩ fragilitatis iuduerat: crescere & con¬
fartatibabebat. In co uͦ qđ ctiam u̾bum d̾i
& as cc̃aus erat: nec confortati indigebat.
nec babebat augeri. Unac rectissime ple
homo fieri cȩpisset ꝑfectus cẽt & deus.
Uu sunile est qđ ioliannes sctibit cum
plenum gra & ueritate: candẽ iꝑsẽ diui¬
nitatis excellentiam ueritatis quã lucas
sapientiȩ nomine commendans. Sermo¬

Expanded text:
si nulla praetermisisse videantur. Quia tamen alterisi nulla praetermisisse videantur. Quia tamen alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transulta fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat et confortabatur, plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. manae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenhomo fieri coepisset, perfectus esset et Deus. Cui simile est, quod Joannes scribit, eum plenum gratia et veritate, eamdem ipse divinitatis excellentiam veritatis, quam Lucas sapientiae nomine commendans. E
Abbreviated transcription (Latin):
test gr̃am possidett. Si autem hoc ñ potu¬
erit s euenerit ei ut ꝑdat uirum: uidua
ꝑseueret. Qd quidẽ ñ solum post. mortẽ
uiri: s etiam cum ille uuuit debet hab̾e
in arimo. ut etiam si ñ cuenerit. uoluntaᷤᷤ
ipsiuis & ꝓpositum a dño coronet᷑: & di¬
cat. Hoc nͥoueo atq ꝓmitto: si mͥ buma¬
num aliqͥo qđ ñ opto contigetit. nichil ali¬
ud ficiam quã incontaminata & iudua
ꝑ scuerem. Et ut ꝑfecerunt omĩa scdłm
legem dñi: reu̾si sunt in galileam in ciuita¬
tem suam uazareth. Eret̾misit hoc loco lu¬
cas quȩ a matheo satis exposita nouerat:
uidelicet dñm post hec ne ab herode necan¬
aus inueniretur egyptum a parentib
ẽt delatum: defunctoq herode sic de¬
intm galiltam reu̾sum: nazareth cuuta¬
tem suam inhabitare cepisse. Solent cũ
euangłiste singuli sic omittere quedã que
uł ab aliis cõmemorata iuderint. uł ab
alus cominemoranda in spu p̃uidint.
ut continuata suȩ narrationis serie qua.¬

Expanded text:
tis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas ipsius et propositum, a Domino coronetur, et dicat: Hoc voveo atque promitto, si mihi humanum aliquid quod non opto contigerit, nihil aliud faciam quam incontaminata vidua Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth. » Praetermisit hoc loco Lucas, quae a Mattheo satis exposita noverat, Dominum videlicet, post haec ne ab Herode necandus inveniretur, Aegyptum a parentibus esse delatum. Defunctoque Herode, sic demum Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commerata viderint vel ab aliis commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuata suae narrationis serie, qua
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibili sagina cos iuiuficans. qr uer¬
bum dĩ est cuiuis uita uiuunt. cuius cc̃¬
nitate semꝑ uuituit. cuiꝰ bonitate semꝑ
beate uiuunt. Iui enĩ condigne laudint
d̃i apud dm. & dant. głain in excelsis d̾o:
nos autem plebs cuis & oues manuũ cius.
ꝓ modulo infirmitatis nr̃e pacem ꝑ houã
uoluntatem reconciltati inereamͣ. Ipsoꝵ
cnim angłorũ uere bodierna uax est: quã
nob̾ irato saluatote exultando fuderunt.
Głam excelsis d̾o: & in t̃caꝑax homnubꝰ bo¬
uę uoluntatis. Laudant gͦ illi competen¬
ter: laudamus & nos obędient᷑. St̃ illi
nuncii eius: simus & nos pecora cius.
Impleuit incelo mensã psorũ. impleuit in
tetta p̃sepe nr̃m. Plenitudo enim m̃se ipso
bitauit in nob̃. Ut cuĩ panem angłor in in¬
ducaret honio: creator angłoꝵ factus est ho¬
mo. Iili laudint uidendo. nos credendo. illi
stuendo. nos sꝑando. lili capiendo. nos quę¬
tendo: illi intraudo. nos pulsando. Quis eni¬

Expanded text:
sagina vivificans; quia Verbum Dei est, cujus vita vivunt, cujus aeternitate semper vivunt, cujus bonitate semper beate vivunt. Illi eum condigne laudant, Deum apud Deum, et dant gloriam in excelsis Deo. Nos autem plebs ejus et oves manuum ejus , pro modulo infirmitatis nostrae pacem per bonam voluntatem reconciliati mereamur. Ipsorum enim Angelorum vere hodierna vox est, quam nato nobis Salvatore exsultando fuderunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Laudant ergo illi competenter, laudemus et nos obedienter. Sunt illi nuntii ejus, sumus et nos pecora ejus. Implevit in coelo mensam ipsorum, implevit in terra praesepe nostrum. Plenitudo enim mensae ipsobitavit in nobis . Ut enim panem Angelorum manducaret homo, creator Angelorum factus est homo. Illi laudant vivendo, nos credendo: illi fruendo, nos petendo: illi capiendo, nos quaerendo: illi intrando, nos pulsando.
Abbreviated transcription (Latin):
dulos uniu̾sa quȩ de co scripta sunt signũ¬
sunt cui contradicat᷑. Deuide suneon ait.
Et cuãipsius animã ꝑtͣnsibit gladius.
Nulla docet bistoria beatam mariam ex
hac uita gladũ occisione migrassẽ: p̃scitim
cum ñ anima s corpus solcat interfici.
Unde restat intelligigladiun illum de
quo dicit᷑ & gladus in labus eorum: suoc
.c̃. dolorem anĩce passionis euis aniimã ꝑ¬
transisse. Quȩ & si xpm̃ utpote dei filum
sponte ꝓpria mori. mottemq ipsam u̾e
bitaret. ec̃. deuicturum: ut sua tamen ex¬
ne ꝓcreatum ñ suic doloris affectu potiut
uidere crucifigi. Nam & fertum qđ ani¬
mam iosepb ꝑtransisse cãnitur: nullũ t¬
luis quã dura tribulatio mentis intellis¬
tut. Ut reuelent᷑ ex mutis cordib cogti¬

Expanded text:
dulos universa, quae de eo scripta sunt, signudulos universa, quae de eo scripta sunt, signusint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus soleat ferro interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est dolorem dominicae passionis, ejus animam pertransisse. Quae et si Christum ut pote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devitaturum, ut sua tamen carne procreatum non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum quod animam Joseph pertransisse canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogita
Abbreviated transcription (Latin):
simlitudinẽ cotꝑis etiam nr̃a corꝑa redi¬
metet ã peccatis. ut daret nob̾ spem resur
rectionis. Resurrexit a mortius: & hoc
signitm. ẽ. cui contradicit᷑. Quomiꝰ resurre¬
xit utriun ipse & talis qualis mortiuis.ẽ
an ceite in melioris substantis corpus re-¬
surrexerit. est infucta contentio: aliis cdi¬
centib figuram clauoꝵ thome monstra¬
uit in manib suis. aliis eregione tractan¬
tib. si idem corpus habuit. quomiͦ clau-
quęstio concitetur: & sit signum ciu
contradicit᷑. Ego & hoc qd ꝓpłiarum ore
p̃cdictus .c̃. puto signum. cẽ. cui contradi¬
citu. Sunt enim plures heretici:. qui as¬
serunt eum a ꝓpłis penitus ñ fuisse p̃¬
duictum. & qͥd ie necesse . ẽ. multa ꝑ seqͥ:
Omĩa quȩ de eo narrat historta. signum t̃
cui contradicitur : ñ quo contradicant h
qui credunt in cum: uos quippe omia senꝰ
uera. cẽ quȩ scripta sunt .s. qr apud iucit¬

Expanded text:
similitudinem corporis etiam nostra corpora redisimilitudinem corporis etiam nostra corpora redimeret a peccatis, et daret nobis spem resuronis. Resurrexit a mortuis: et hoc signum est cui contradicitur, quomodo resurrexit, et utrum ipse, et talis qualis mortuus est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexerit. Et est infinita contentio: aliis dicentibus, fixuram clavorum Thomae ostendit in manibus suis : aliis e regione tractantibus, si idem corpus habuit, quomodo clausquaestio concitetur, et fit signum cui contradicitur. Ego et hoc quod prophetarum ore praedictum est, puto signum esse cui contradicitur. Sunt enim plures haeretici, qui asserunt eum a prophetis penitus non fuisse praedicatum. Et quid me necesse est multa prosequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur. Non quod contradicant hi qui credunt in eum: nos quippe omna scimus vera esse quae scripta sunt; sed quia apud incre
Abbreviated transcription (Latin):
tibi pͥmum concedit᷑ ut corruas. Ethnicus
eras: cadat in te etlinicus. Diligebas scorta:
pͥmum inte scortator intercat. Peccator
cras: cadat in te peccator ut possis dehiuic
surgere & dicere. si cominortui sumus &
coniuremus: & si conformes facti sumus
moitis. conformes & resurrectionis crimꝰ
Iste igit᷑ in ruinam & in resurrectionẽ mul¬
tor um positus est in isrł: hoc est. in his
qui plena possunt acie & ratione conspice¬
re. Et insignun cui contradicet᷑. Omĩbꝰ qui̧
nartat historia de saluatore contradicit᷑.
Uirgo mat᷑ est: signum . ẽ. cui contradicit᷑.
Marcionite contradicunt biuc signo: &
aiuint eum penitus de muliere ñ. eẽ. gene¬
ratum. Hebionite contradicunt signo: di¬
centes ex uiro &e muliere ita natum. et̃. ut
nos quoc nascimur. Habuit corpus bu¬
inanum: & boc signum. ẽ. cui contradicit᷑.
Aui etum cum dicunt uenisse de cęlis:
alii tale quale nos corpus habusse. ut ꝑ

Expanded text:
tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes facti sumus mortis, conformes et resurrectionis erimus . Iste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signuionitae contradicunt huic signo, et aiunt, penitus eum de muliere non esse generatum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes ex viro et muliere ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii enim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mirarur de uerbo d̾i: cum sermo iste
quem ꝓiipsimus ita liber sensib influ¬
at. st eum & tecipiat & ñ includat au¬
ditor.: Nam uͥ reciꝑetur nemitnẽ instrue¬
ret : si includeretur ad alios ñ uetiret.
Et utiq sermo iste u̾bis silabisq auudit᷑:
nec tam̃ exeo tanquã ex cibo uentris sin¬
gulas particulas tollitis. s om̃s totum si¬
mul auditis. totum singłi capitis. Nec ti¬
niemus dum loquimͣ ne totum audien-¬
do unus absuat. ne alt̃ possit habete qd̃
sumat: s ita uos attentos. ẽẽ. uolumus
nullius aurem mentemq fraudeͣntes ait
totum singłi audratis. & totum audien¬
dum cet̾is relinquatis. Neq hoc fit alter¬
nis temꝑib ut cum sermo qui dicit᷑ pri
mo ad te intrauerit exeat ã te ut ad aliũ
possit intrare: s simul ad om̃s uenit. to¬
tus ad singłos ꝑuenit. & si totus memo¬
ria teneri ualuisset. sicut ad cotum au¬
diendum onĩs uenistis. ita cum toto sin¬
guli rediretis. Quantomagis u̾bum d̃i

Expanded text:
hoc miramur de Verbo Dei, cum sermo iste quem promimus ita liber sensibus influat, ut eum et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermo iste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos pervenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes venistis, ita cum toto singuli rediretis. Quanto magis Verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. desiuerent. & occideret cas ille qui ꝑ
nob mortuus est. Quãdui enun absconditi
erant cogitationes nec ꝓlitȩ tu meclium.
impossibile erat eas penitis int̃fici. Unar
& nos si peccauerimris. debemus dicete. pti¬
catum meũ notum tͥ feci. & iniquitatem
meam si abscondi: dixi. annunciabo unu¬
s & his qui possunt mecderi uulueribꝰ nt̃s
atq peccatis: delebunt᷑ uuluera nt̃a abci
quiait: ecce delebo ut nubem iniquitatas
tuas. & sicut caliginem peccata tua. Post
simeonis ꝓpłiirin. qr necesse erat ut muli¬
etes etiam᷑ saluarent᷑: uenit. proplietes
Non uentt ante uirum miilier: s prius ue¬
nit sẏmeon qui app̃licndit infantem & de¬
nuit in brachiis suis: dein muliet cutus ñ
eo omib qui expectabant redemptionem
meruit acciꝑe: qi longa castitate longisqi
ieuinus ad hoc culmen ascenderat. Uidete
mulieres testimonium annȩ: & unitami¬
ni illud. Si qͣndo uob̾ euenerit ut ꝑdatis
uiros: considate quid de ea scͥptum sit. sep¬

Expanded text:
eas ille qui pro nobis mortuus est: quamdiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos, si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum feci tibi, et iniquitatem meam non abscondi. Dixi, Annuntiabo injused et his qui possunt mederi vulneribus nostris atque peccatis, delebuntur peccata nostra ab eo qui dixit: Ecce ego delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetissa non venit ante virum mulier, sed prius venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non eo omnibus qui exspectabant redemptionem meruit accipere, quia longa castitate longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Sep
Abbreviated transcription (Latin):
nos renati. Hodie saluator
mundi ꝑ matrem nascendi
tempus accepit: qui de pa¬
tre iatiuitatis ũbabet tem¬
pus. Hodie ꝑ hominem fili¬
us dei ingressus .ẽ. mundum: cuius ma¬
nu ante hominẽ factus .ẽ. mund̾. hodi
chabitator celi uenit ad tertas: qui ter¬
rarum ineolas eucheret ad olos. Mira¬
bilis inquit ds in scĩs suis. Si in scĩs suis
mirabilis ds: quomodo ñ inscipso mira¬
bilis: Si mirabilis in iohanne quẽ nasci
de patre senulimo & sterii  matre p̃ce¬
pit: quantomagis in se .ẽ. inirabilis. qͥ
ut nr̃ȩ conditionem carnis iudũeret.

Expanded text:
nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocaret ad coelum. Mirabilis, inquit, Deus in sanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret,