comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum apostolo. indica¬
uit matri sue q̃ acta
erant. ⁊ arcessiuit eã
ut ueniret ad occursũ
sanctz. Que accedens.
procidit ad pedes tius.
Cui cum satis factũ
fuisset. ⁊ deprecatione
rogauit. ut accederet
ad agrum eius. in quo
serpens mire magni¬
tudinis erat: qui to¬
tam regionem illam
deuastabat. Appropin¬
quante autem aposto¬
lo: sibila magna emit¬
tens: erecto capide ue¬
nit obuiam. Erat enĩ
longitudo eius quin¬
quaginta cubitorũ.
ut om̃s qu aderant.
metu terrerent᷑ ⁊ ter¬
re decubarent. Tunc
sanctus ait ad eum.
Adde caput funeste qd̃
erexisti in principio
ad ꝑniciem generis
humani. ⁊ subdete fa¬
mulis dei ac morere.
Et statim serpens emit¬
tens grauem rugitũ.
circiundedit quercũ
magnam que ꝓpinqͥ
trat. et obligans se cir¬
sa eam. euõmens ri¬
uũ ueneni cum san¬
guine. exꝑirauit. Dc̃s
uero apostolus perue¬
nit ad predium muli¬
eris. in quo pariuilus
quem serpens pertu¬
lerat. mortiuis decuba¬

Expanded text:
cum apostolo, indicacum apostolo, indicavit matri suae quae acta erant et arcessivit eam, ut veniret ad occursum sancti. Quae accedens, procidit ad pedes eius eCui cum satisfactum fuisset depraecatione., rogavit, ut accederet ad agrum eius, in quo serpens mirae magnitudinis erat, qui totam regionem illam devastabat. Adpropinquante autem apostolo, sibila magna emittens , erecto capite, venit in obviam. Erat enim longitudo eius quinquaginta cubitorum, ut omnes qui aderant metu terrerentur et terrae decubarent. Tunc sanctus Dei ait ad eum: 'Abde caput, funeste, quod erexisti in principio ad perniciem generis humani, et subde te famulis Dei ac morire'. Et statim serpens emittens gravem rugitum, circumdedit quercum magnam, quae propinqua erat, et obligans se circa eam, evomens rivum veneni cum sanguine, expiravit. Sanctus vero apostolus pervenit ad praedium mulieris, in quo parvulus, quem serpens perculerat, mortuus decuba
Abbreviated transcription (Latin):
confortabat sc̃m apos¬
tolum in stadio. De¬
niq proconsul feruẽs
ira: iussit leopardũ
ferocissimum dimit¬
ti. Qui dimissus. re¬
liquit populum. et
ascendens ad sedem ꝓ¬
consulis. arripuit fili¬
um eius. ⁊ suffocauit
eum. Cantaq ĩsania
consulem oꝑtinuerat.
ut nichil de his aliqͥd
aut doleret aut tace¬
ret diceret. Tunc bea¬
tus apostolus ꝯuersꝰ
ad populum dixit.
Cognoscite nunc qͥa
uerum deum colitis.
cuius uirtute bestie¬
superate sunt. quem
nunc uirinus procon¬
sul ignorat. Sed ego
ut facilius credatis.
etiam filium illiis ĩ¬
euius nomine xp̃i quẽ
predico suscitabo. ut
confundatur stultis¬
simus pater eius. Et
prostratus terre. diu¬
tissime orauit. Appre¬
hensa  manu suffoca¬
ti: suscitauit eum. b
uidentes populi. mag¬
nificauerunt deum. ⁊
uoluerunt uirinum
interficere: s ꝑmiss
non sunt ab apostolo.
Uirinus autem ꝯfusͤ
discessit ad pretorium
suũ. Pis ita gestis.
adolescens qui erat iã

Expanded text:
confortabat sanctum aposconfortabat sanctum apostolum in stadio. Denique proconsul fervens ira iussit leopardum ferocissimum dimitti; qui dimissus reliquid populum, et ascendens ad sedem proconsulis, arripuit filium eius et suffocavit eum. Tantaque insania consulem obtinuerat, ut nihil de his aliquid aut doleret aut diceret. Tunc beatus apostolus conversus ad populum, dixit: 'Cognoscite nunc, quia verum Deum colitis, cuius virtute bestisuperatae sunt, quem nunc Virinus proconsul ignorat. Sed ego, ut facilius credatis, etiam filium illius in nomine Christi, quem praedico, suscitabo, ut confundatur stultissimus pater eius'. Et prostratus terrae·, diutissime oravit, adpraehensaque manu suffocati, suscitavit eum. Haec videntes populi, magnificaverunt Deum et voluerunt Virinum interficere, sed permissi non sunt ab apostolo. Virinus autem confusus discessit in praetorium suam. 19. His ita gestis, adolescens quidam, qui erat iam
Abbreviated transcription (Latin):
bam cesari. ut uelocit̾
pereatis: quia contẽp¬
nidis leges eius. Illi
autem uolendes eum
lapidib obruere: dice¬
bant. Scribe tesari.
quia macedonas rece¬
perunt uerbum dei:⁊
contemptis ydolis deũ
uerum adorant. Tũc
iratus proconsul. reces¬
sit ad pretorium. Et
facto mane. intromi
feras in stadium. ⁊ ius¬
sit trahi ⁊ proiez bea¬
tum apostolum ĩ stadio.
Quo apprebenso. trahe¬
bant per capillos. u¬
pellentes fustib. pro¬
iectum q in harena
dimiserunt aꝑrum fe¬
rocem et horribilem.
Qui ter circuunt scm̃
dei:⁊nichil nocuit.
Uidentes hec populi: de¬
derunt glam deo. Pro¬
consul uero iussit ite¬
rum dimit taurũ.
Qͥ a triginta militi¬
b adductus. ⁊ a duob
uenatorib impulsus.
andream ñ attigit :
sed uenatores ĩfrustra
discerpsit. Et dans mu¬
gitum: cetidit ⁊ mor¬
tiuis est. Et statim ac¬
clamauit populus di¬
xp̃c. Dum hec ageren¬
tur. angelus dñi uis
est descendĩsede celo:⁊

Expanded text:
bam caesari, ut velociter bam caesari, ut velociter pereatis, quia contemnitis leges eius'. Illi autem volentes eum lapidibus obruere, dicebant: 'Scribe caesari, quia Machedonas receperunt verbum Dei et, contemptis idolis, Deum verum adorant'. Tunc iratus proconsul, recessit ad praetorium, et facto mane intromisit feras in Stadium et iussit trahi et proici beatum apostolum in stadio. Quo adpraehenso, trahebant per capillos, inpellentes fustibus, proiectumque in harena dimiserunt aprum ferocem et orribilem; qui ter circuivit sanctum Dei et nihil nocuit. Videntes autem haec populi, dederunt gloriam Deo. Proconsul vero iussit iterum dimitti taurum; qui a triginta militibus adductus et a duobus venatoribus inpulsus, Andream non attigit, sed venatores discerpsit in frustra, et dans mugitum, cecidit et mortuus est. Et statim adclamavit populus ditus'. Dum haec agerentur, angelus Domini visus est descendisse de caelo et
Abbreviated transcription (Latin):
consul. ⁊ statim aper¬
ti sunt oculi eus. et
uidit illum. ⁊ indig¬
nans. ait. Que est heo
insania. ut contemp¬
nas iussionem nr̃ãm:
⁊ ministros nrõs subi¬
cias ditioni tue: Ue¬
re enim te magum at¬
q maleficum esse ma¬
nifestũ est. Nunc au¬
tem feris te subitiam.
pro contemptu deorũ
si te possit eripere cru-¬
cifixus tiuem p̾dicas.
Cui beatus apostolus
ait. Oportet te crede¬
re proconsul deum ue¬
rum. ⁊ quem misit fi¬
presertim cum uideas
unum de tuis militib
interisse. Et ꝓstratus
ad orationem᷑ sanctus
apostolus. cum diutis¬
sime preces fu disset ad
dñm: tetigit militem
dicens. Durge suscitat
quem predico. Et sta¬
tim surrexit miles: et
stetit sanus. Cũq po¬
pulus acclamaret glo¬
riam deo nr̃o: ꝓconsul
ait. Nolite crͣedere o
populi: nolite credere
magum. At illi cla¬
mabant dicentes. Non
est hec magica:sed est
doctrina sana ⁊ uera.
Proconsul dixit. Ho¬
minem istum bestiis
tradam. ⁊ de nobis scri¬

Expanded text:
roconsul'. Et statim aperroconsul'. Et statim aperti sunt oculi eius, et vidit illum et indignans ait: 'Quae est haec insania, ut contemnas iussionem nostram et ministros nostros subicias dicioni tuae? Vere enim te magum atque maleficum esse manifestum est. Nunc autem feris te subiciam pro contemptu deorum si te possit eripere crucifixus, quem praedicas'. Cui beatus apostolus ait: Oportet te credere, proconsul, Deum verum et quem misit fipraesertim cum videas unum de tuis militibus interisse'. Et prostratus ad orationem sanctus apostolus, cum diutissime preces fundisset ad Dominum, tetigit militem, dicens: 'Surge, suscitat quem praedico'. Et statim surrexit miles et stetit sanus. Cumque populus adclamaret: 'Gloria Deo nostro!' proconsul ait: 'Nolite credere, o populi, nolite credere magum'. At illi clamabant dicentes: 'Non est haec magica, sed est doctrina sana et vera'. Proconsul dixit: 'Hominem istum ad bestias tradam et de vobis scri
Abbreviated transcription (Latin):
apostolum: turbati
nichil dixerund. Tũc
proconsul hec audiens.
iratus ualde. misit ml¬
titudinem militum.
qui eum cum ui addu¬
cerent. Quib uisis a¬
postolus: dixit. Nũqͥd
propter me uenistis:
Et illi. Propter te in¬
quiunt. Si tamen tu
es magus qui p̃dicas
deos non coli. Quib
ille ait. Ego magus
non sum: sed sum apo¬
stolus dez mei iħ̃u xp̃i
qiuem predico. Dũ hec
agerentur. unus mili¬
tum arreptus a demo¬
ne. euagiato gladio.
exclamans dixit. Qͥd
michi ⁊ tibi uirine ꝓ¬
consul. ut mitteres
me ad hominem qui
non modo extrudere
ab hoc uase uiri etiã
suis me uirtutib in¬
cendere potest: Utinã
uenires ad occursum
eius. ⁊ nichil mali a¬
geres contra illum.
Qum autem hec au¬
difset dixisset demo¬
nium. egressum est
a milite. Miles igit᷑
cecidit. ⁊ mortiris ẽ.¬
Interea uenit ꝓconsul
cum magno furore: ⁊
stans secus pedes sanc¬
tum apostolum. eum
iudere non poterat.
Cuz ille dixit. Ego
sum quem queris ꝓ¬

Expanded text:
apostolum, turbati, apostolum, turbati, nihil dixerunt. Tunc proconsul haec audiens, iratus valde, misit multitudinem militum, qui eum cum vi adducerent. Quibus visis, apostolus dixit: 'Numquid propter me venistis?' Et illi: 'Propter te', inquiunt, 'si tamen tu es magus, qui praedicas deos non coli'. Quibus ille ait: 'Ego magus non sum, sed sum apostolus Dei mei Iesu Christi, quem praedico'. Dum haec agerentur, unus militum arreptus a daemone, evaginato gladio, exclamans dixit: 'Quid mihi et tibi, Virine proconsul, ut mitteres me ad hominem, qui non solummodo extrudere ab hoc vase, verum etiam suis me virtutibus incendere potest? Utinam venires ad occursum eius et nihil mali ageres contra illum'. Cum autem haec dixisset, daemonium egressum est a milite. Miles igitur cecidit et mortuus esInterea venit proconsul cum magno furore, et stans secus sanctum apostolum, eum videre non poterat. Cui ille dixit: 'Ego sum quem quaeris, p
Abbreviated transcription (Latin):
cus predicationis apo¬
stolice. ⁊ uenit ad q̃n¬
dam proconsulem ui¬
rinum dicens. Surre¬
xit homo iniquus in
thessalonica. qui tem¬
pla deoꝵ predicat de¬
strui. cherimonias re¬
spui: ⁊ omĩa prisce le¬
gis decreta. conuelli
unũ deum tantum
predicat coli. suius se
etiam famulũ ꝓtesta¬
tur. Hec audiens pro¬
consul. misit milites
cum equitib. qui eũ
exhiberent in conspec¬
tu eius. Qui uenientes
ad portam. didicerunt
in qua domo cõmora¬
retur apostolus. In¬
gredientes autem cũ
iudissent uultum exͦ
fulgore nimio resplen¬
dere. duore per terri¬
di. ceciderunt aute pe¬
des eius. Beatus uero
apostolus narrabat au¬
dientib. que de eo pro¬
consuli nuntiata fu¬
issent. Et ueniendes
populi oum gladiis ⁊
fustib: uolebant mi¬
lites interficere. Sed
ens. cum ñ inueniss
apostolum in ciuita¬
te qua preceperat.fre¬
muit ut leo: ⁊ misit
alios uiginti. Et ip̃i
ascendentes in domũ
cum uidissent beatũ

Expanded text:
cus praedicationis apocus praedicationis apostolicae et venit ad proconsulem Virinum, dicens: 'Surrexit homo iniquus in Thesalonica, qui templa deorum praedicat destrui, caerimonias respui et omnia priscae legis decreta convelli. Unum deum tantum praedicat coli, cuius se etiam famulum protestatur'. Haec audiens proconsul, misit milites cum equitibus, qui eum exhiberent in conspectu eius. Qui venientes ad portam, didicerunt, in quam domum commoraretur apostolus. Ingredientes autem, cum vidissent vultum eius fulgore nimio resplendere, timore perterriti, ceciderunt ante pedes eius. Beatus vero apostolus narrabat audientibus, quae de eo proconsuli nuntiata fuissent. Et venientes populi cum gladiis et fustibus, volebant milites interficere; sed ens, cum non invenisset apostolum in civitate qua praeceperat, fremuit ut leo et misit alios viginti. Et ipsi ascendentes in domum, cum vidissent beatum
Abbreviated transcription (Latin):
chedoniam fama de
uirtutib quas facie¬
bat super infirmos.
equenti uero die
docente eo. ecce qͥdam
adolescens exclamauit
sti: ut nos a propriis
sedib exturbares: Tc̃
beatus apostolus uoca¬
tum ad se iuuenem
ait. En arra auctor
cruminis quod sit opꝰ
nunqͣm ab eo recederẽ.
Die autem tercio. au¬
diui patrem illius di¬
centem amico suo. Ua¬
dam ad hominem fa¬
mulum dei andream:
⁊ sanabit filium meũ.
N unc autem tuens
cruciatus. quos nobis
infers. ueni ut egredi¬
ar ab eo coram te. Et
hec dicens prostratus
solo aute pedes aposto.¬
li. exiit a puero. ⁊ sa¬
natus est: ⁊ surgens
glorificabat deum.
Tantam enum grãm
deus prestitit apostolo.
ut sponte om̃s uenirẽt
ad audiendum uerbũ
salutis: ⁊ dicerẽt. Enar¬
na nobis homo dez. qͥs
est uerus deus. in cui
nom ine nrõs curas
infirmos. S ⁊ philõ¬
sophi. ueniebant. et
conquirebant cum eo:
⁊ nemo poterat resiste¬
re doctrine eius. Cũ
autem hec agerentur.
surrexit quidam inimi¬

Expanded text:
chedoniam fama de chedoniam fama de virtutibus quae faciebat super infirmos. 17. Sequenti vero die docente eo, ecce quidam adolescens exclamavit sti, ut nos a propriis sedibus exturbaris?' Tunc beatus apostolus, vocatum ad se iuvenem, ait: 'Enarra, auctor criminis, quod sit opus numquam ab eo recederem. Die autem tertio audivi patrem illius dicentem amico suo: „Vadam ad hominem famulum Dei Andream, et sanabit filium meum". Nunc autem timens cruciatos quos nobis inferis, veni, ut egrediar ab eo coram te'. Et haec dicens, prostratus solo ante pedes apostoli, exiit a puero, et sanatus est et surgens glorificabat Deum. Tantam enim gratiam Deus praestitit sancto apostolo, ut sponte omnes venirent ad audiendum verbum salutis et dicerent: 'Enarra nobis, homo Dei, quis est verus Deus, in cuius nomine nostros curas infirmos'. Sed et philosophi veniebant et conquirebant cum eo, et nemo poterat resistere doctrinae eius. 18. Dum autem haec agerentur, surrexit quidam inimi
Abbreviated transcription (Latin):
equisq eiusdem nu¬
meri ⁊ coloris. oꝑtulit
beato apostolo dicens.
Hes accipe famule di.
quia nichil repperi ĩ¬
ter res meas. his ama¬
bilius. tantũ ut sa¬
netur filia mea que ni¬
mio cruciatu uexatur.
Cui subridens beatus
apostolus ait. Accipio
quidem inunera tua
nicholae: s non hec ui¬
sibilia. Nam si profi¬
lia que preciosa in do¬
mo tua habebas offers:
qinͣtomagis ꝓ anima
debes. Ego enim hoc a
te accipere cupio. ut ho¬
mo ille interior agno¬
scat uerũ deum facto¬
rem suum creatorẽq
om̃ium. qui terrena
respuat.⁊ eterna de¬
sideret. qu caduca ne
in his exercitato sensu
uigueris. uitam eter¬
nam consequi merea¬
ris. Siliam q hic sani¬
tati redditam. etiam
in illo eternitatis gau¬
dio perfruaris. Hec
eo dicente. ꝑsuaut om¬
nib. ut relictis ydolis
deum uerum crederẽt.
Giliam quoq ipsiis
nichola sanauit ab
infirmitate qua tene¬
batur. Et om̃s mag¬
nificabant eum ꝑcur¬
rente per totam ma¬

Expanded text:
sque eiusdem nusque eiusdem numeri et coloris, obtulit beato apostolo, dicens: 'Haec accipe, famulae Dei, quia nihil repperi inter res meas his amabilius, tantum ut sanetur filia mea, quae nimio cruciatu vexatur'. Cui subridens beatus apostolus ait: 'Accipio quidem munera tua, Nicolae, sed non haec visibilia. Nam, si pro filia quae praetiosum in domo tua habebas offeres, quanto magis pro anima debes? Ego enim hoc a te accipere cupio, ut nomo ille interior agnoscat verum Deum factorem suum creatoremque omnium, qui terrena respuat et aeterna desideret, qui caduca neglegat,  his exercitatu sensu vigueris, vitam aeternam consequi merearis, filiamque hic sanitati redditam, etiam in illa aeternitatis gaudia perfruaris'. Haec eo dicente, persuasit omnibus, ut, relictis idolis, Deum verum crederent. Filiam quoque ipsius Nicolai sanavit ab infirmitate qua tenebatur, et omnes magnificabant eum, percurrente per totam Ma
Abbreviated transcription (Latin):
spectu beati apostoli
exhibeni. At ille ĩpo¬
nens eis manus. ⁊ per
toiduũ abluens nul¬
nera eoꝵ: sanitati re¬
stituit. libertati ꝙ do¬
nauit. Postera uero
die: ait ad puerum.
Surge in nomine do¬
minz ih̃u xp̃i. qui me
misit ut medererꝰ ĩfir¬
mitati tue. Et appre¬
bensa manu eius. le¬
uauit eum: qui statĩ
surrexit ⁊ ambulabat
magnificans dñm. Uo¬
cabatur enim ꝑuer
philionedis. qui uigin¬
ti tribus annis fuerat
debilis. Clamantib
autem populis et di¬
centib. ⁊ nr̃is medẽ¬
re infirmis famule d
andrea. Ait uero apo¬
stolus ad puerũ. Ua¬
de per domos egrotan¬
tium. ⁊ in nomine ih̃u
xp̃i in quo sanatus es
tu: iube eos exsũrgere.
abiit per domos infir
sanitati. Credidit oĩs
populus. offerensq ex
munera. rogabant ut
audirent uerbum di.
Beatus uero apostolus
predicans deum uerũ.
nichil de muneribus
accipiebat. Denic
nicholaus quidã e ci¬
uib exhibens sarru¬
cam deauratam. cum
quatuor mulis can¬

Expanded text:
spectu beati apostoli spectu beati apostoli exhiberi. At illi, inpositis eis manus, et per triduum abluens vulnera eorum, sanitati restituit libertatique donavit. Postera vero die ait ad puerum: 'Surge in nomine domini Iesu Christi, qui me misit, ut medear infirmitati tuae'. Et adpraehensa manu eius, levavit eum; qui statim surrexit et ambulabat, magnificans Deum. Vocabatur enim puer Philionedis, qui viginti duobus annis fuerat debilis. Clamantibus autem populis et dicentibus: 'Et nostris medere infirmis, famule Dei Andreas', ait vero apostolus ad puerum: 'Vade per domos aegrotantium et in nomine Iesu Christi, in quo sanatus es, tu iube eos exurgere'.us populis, abiit per domos infirmsanitati. Credidit autem omnis populus, offerensque ei munera, rogabant, ut audirent verbum Dei. Beatus vero apostolus praedicans Deum verum, nihil de muneribus accipiebat. 16. Denique Nicolaus quidam e civibus exhibens carrucam deauratam cum quattuor mulis can
Abbreviated transcription (Latin):
meum: quia debilita¬
tus est corpore. Et hec
dicens: flebat ualde.
Beatus uero apostolꝰ
abstergens genas eus.
⁊ caput manu demul¬
cens: dicebat. Confor¬
tare fili tantũ crede¬
uoluntates tue. Tũc
apprehendens manũ
eius: ibat in philippis.
Cumq ingrederetur
portam ciuitatis. occur¬
rit ei senex. rogans ꝓ
filiis quos pro culpa ĩ¬
effabili medias carce¬
rali supplicio detruse¬
rat: ⁊ erant ulcerib
medĩam: dixit. Aud
homo dei tu depreca¬
uis ut sanetur filius
tuus. cum apud te uin¬
cti retineantur. quo¬
rum iam sunt carnes
exese: Et ideo si pre¬
ces tuas ad dm̃ uis
proficisci. absolue pͥ¬
is miserorum cathe¬
nam. ut ⁊ filius tuns
a debilitats laxetur.
Nam uideo impedi¬
mentum ferre preci¬
b meis malitiam ꝙͣ
exerces.Tunc medias
procidit ad pedes tius:
⁊ deosculans ait. Ab¬
soluantur hii duo. ⁊
alii septem de quib¬
nichil audistis. Tantũ
ut sanetur filius me¬
iis. Et iussit eos ĩ con¬

Expanded text:
meum, quia debilitameum, quia debilitatus est corpore'. Et haec dicens, flebat valde. Beatus vero apostolus abstergens genas eius et caput manu dimulcens, dicebat: 'Confortare, fili; tantum credevoluntates tuae'. Tunc adpraehendens manum eius, ibat in Philippis. Cumque ingrederetur portam civitatis, occurrit ei senex, rogans pro filiis, quos pro culpa ineffabili Medias carcerali supplicio detruserat, et erant ulceribusMedian, dixit: 'Audi, homo; tu deprecaris, ut sanetur filius tuus, cum apud te vincti retineantur, quorum iam sunt carnes exaese. Et ideo, ei praeces tuas ad Deum vis proficisci, absolve prius miserorum catenam, ut et filius tuus a debilitate laxetur; nam video inpedimentum ferre precibus meis malitiam quam exerces'. Tunc Medias procidit ad pedes eius, et deosculans, ait: 'Absolvantur hii dno et alii septem, de quibnihil audisti, tantum ut sanetur filius meus'. Et iussit eos in con
Abbreviated transcription (Latin):
lato ⁊ posito coram a¬
postolo. narrauit ei om¬
na qualiter interfec¬
tus esset. ademone di¬
cens. Credo homo dez
quod etlam a morte
per te possit resurge¬
re. Conuersus autẽ
apostolus: ad populũ
ait. Quid uobis prode¬
rit uirz thessalonicen¬
ses. cum hec fierz ui¬
detis. si non creditis iͤ
At illi dixerunt. Ne
dubites uir dei. quia
isto resuscitaro om̃s
credemus. Hec illis di¬
centib: ait apostolus.
In nomine ih̃u xp̃i sur¬
ge puer: ⁊ statim sur¬
rexit. Et stupefactus
om̃is populus: clama¬
bat dicens. Sufficit.
nunc credimus cuncti
deo ill quem predicas
famule dez. Et dedu¬
tentes eum ad domum
cum facib ⁊ lucernis
eo qd̃ iam nox adue¬
nisset: introduxerũt
eum in domum suam.
Ubi per triduum ĩstru¬
xit illos de his que di
erant. Cenit ad eum
quidam uir de philip¬
pis medias nomine:
cuius filiuis in debili-¬
tate nimia egrotabat:¬
⁊ ait ad apostolũ. De¬
precor te o homo dei.
ut restituas mͥ filiũ

Expanded text:
lato et posito coram alato et posito coram apostolo, narravit ei, qoaliter interfectus esset a daemone, dicens: 'Credo, homo Dei, quod etiam a morte per te possit resurgere'. Conversus autem apostolos ad populum, ait: 'Quid vobis proderit, viri Thesalonicenses, cum haec fieri videtis, si non creditis?' At illi dixerunt: 'Ne dubites, vir Dei, quia, isto resuscitato, omnes credimus'. Haec illis dicentibus, ait apostolus: 'In nomine Iesu Christi, surge, puer'; ét statim surrexit. Et stupefactus omnis populus, clamabat dicens: 'Sufficit; nunc credimus cuncti Deo illi quem praedicas, famule Dei'. Et deducentes eum ad domum cum facibus et lucernis, eo quod iam nox advenisset, introduxerunt eum in domum suam, ubi per triduum instruxit illos de his quae Dei erant. 15. Venit ad eum quidam vir de Philippis Medias nomine, cuius filius in debilitate nimia aegrotabat, et ait ad apostolum: 'Depraecor, o homo Dei, ut restituas mihi filium
Abbreviated transcription (Latin):
eius abiit ad domum
suam: ⁊ dixit ad pue¬
rum. Hodie sanus eris
fili dilectissime adimã¬
the. Hoc enim erat ne¬
men puerz. Qi ait ad
effectum est sompni¬
um neum. Nã ego
rum hunc. qui me
sanum reddet. Et hec
dicens induit uestim̃¬
ta sua. surrexit ee a
grabato. ⁊ pergebat
ad theatrum cursu
ueloci. ita ut non pos¬
set aparentib ad seqͥ.
Et procidens ad pedes
beati apostoli. grat¬
as agebat pro sanita¬
te recepta. Populi au¬
tem stupebant. uiden¬
tes eum post uiginti
⁊tres annos ambulan
tem. ⁊ glorificabant
gabat beatum apłm
dicens. Dana queso uir
dei filium meum: qͥa
male a demonio uexa¬
tur. Demon uero sci¬
ens futurũ eici. sedu¬
xit puerum in secre¬
tum cubiculum. et
su ffocauit eum laq̃o.
extorquens animã eiꝰ.
Deniq pater pueri cũ
inuenisset illum mor¬
tuum fleuit multũ:
⁊ ait amicis suis. Ferte
cadãmer ad theatrum.
confido enim quod po¬
terit resuscitarz ab
hospite qui predicat
uerum deum. Quo de¬

Expanded text:
eius abiit ad domum eius abiit ad domum suam et dixit ad puerum: 'Hodie sanus eris, fili dilectissime Adimathe'; hoc enim erat nomen pueri. Qui ait ad effectum est somnium meum; nam ego rum hunc, qui me sanum redderet'. Et haec dicens, induit vestimenta sua, surrexitque a grabatto et pergebat ad theatrum cursu veloci, ita ut non possit a parentibus adsequi. Et procidens ad pedes beati apostoli, gratias agebat pro sanitate recepta. Populi antem stupebant, videntes eum post viginti tres annos ambulantem, et glorificabant gabat beatum apostolum, dicens: 'Sana, quaeso, vir Dei, filium meum, quia male a daemonio vexatur'. Daemon vero, sciens futurum se eici, seduxit puerum in secretum cubiculum et suffocavit eum, laqueo extorquens animam eius. Denique pater pueri, cum invenisset illum mortuum, flevit multum et ait amicis suis: 'Ferte cadaver ad theatrum; confido enim, quod poterit resuscitare ab hospite qui praedicat Deum verum'. Quo de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia que habebat pu¬
blicis dictionib. Post
ginta: unius hore mo¬
mento expirauerunt
Et post hec pro eo qd̃
diligerent om̃s uiri
ciuitatis adolescentẽ.
propter bonitatem ⁊
mansuetudinem eius.
omne patͥmonium ei
ꝯcessum est a publico.
⁊ erat possidens cuncta
que habuerant paren¬
tes eius. Non tamen
sed fructus prediorũ
in pauperum necessi¬
tatib ⁊ curis indigen¬
tium expendebat .S. o¬
gauit autem adoles¬
cens beatum aposto.¬
lum: ut proficisceren¬
tur simul in thessalo¬
nicam. Et cũ uenis-¬
sent ibi: congregadi
sunt om̃s ad eum. et¬
gaudebant uidentes
puerum. Tũc con¬
gregatis om̃ib ĩ the¬
atrum. predicabat
eis puer uerbum di
Ita ut sileret apostolꝰ.
⁊ admiraretur prudẽ¬
gam eius. At ill cla¬
mauerunt dicentes.
Salua filium carpi-¬
dimus. in ih̃m quem
predicas. Quibus ait
beatus apostolus. Si¬
chil est impossibile
aptid deum. sed tam̃
ut credatis: adducite
tum in conspectu no¬
stro. ⁊ sanabit illum

Expanded text:
omnia quae habebant puomnia quae habebant publicis ditionibus. Post 50 unius horae momento expiraverunt; et post haec, pro eo quod diligerent omnes viri civitatis adolescentem propter bonitatem et mansuetudinem eius, omne patrimonium ei concessum est a publico, et erat possidens cuncta quae habuerant parentes eius. Non tamen sed fructus praediorum in pauperum necessitatibus et curis indigentium expendebat. 13. Rogavit autem adolescens beatum apostolum, ut proficiscerentur simul in Thesalonica, et cum venissent ibi, congregati sunt omnes ad eum; gaudebant enim videntes puerum. Tunc, congregatis omnibus in theatrum, praedicabat eis puer verbum Dei, ita ut sileret apostolus, et admirarentur prudentiam eius. At illi clamaverunt, dicentes: 'Salva filium Carpidimus in Iesum quem praedicas'. Quibus ait beatus apostolus: 'Nihil est inpossibile apud Deum; sed tamen, ut credatis, adducite eum in conspectu nostro, et sanabit illum
Abbreviated transcription (Latin):
sum scalarum. Cumq
in hac peruersitate du¬
rarent. quidam lysi¬
macus e ciuib ait.
Ut quid o uiri casso
uos labore consumi¬
tis: Deus enim pug¬
nat pro uiris istis: ⁊
uos non cognoscitis.
Sinite ab hac stulti¬
ca: ne uos celestis ira
ꝯsumad. Hec eo dicen¬
te: conpuncti omnes
corde dicebant. Uerus
est deus quem isti co¬
lunt. quem ⁊nos per¬
sequi temptauimus.
Hec eis dicentib. cũ
iam tenebre noctis ad¬
uenissent. subito lu¬
men effulsit. ⁊ om̃iũ
oculi illuminati sũt.
ascendentes q ubi e¬
rat apostolus xp̃i: in
uenerunt eum orantẽ.
Prostratiqͦ in ꝑauim̃¬
to clamabant dicen¬
tes. Quesumꝰ dñe ut
ores pro seruis tuis. tͥ
errore seducti sunt.
Tanta enim om̃s cõ¬
punctio cordis aitige¬
rat. ut diceret lysi¬
lius dei quem unicus¬
predicat seruus tiꝰ an¬
dreas. Tunc erecti ab
apostolo: corroborati
sunt in fide. Tantũ
parentes eius pueri
non crediderunt. qui
execrantes adolessen¬
tem. regressi sunt in
patriam subdendes

Expanded text:
sum scalarum. Cumque in hac pervenitate durarent, quidam Lesemachus e civibus ait: 'Ut quid, o viri, casso vos labore consumitis? Deus enim pugnat pro viris istis, et vos non cognoscitis? Sinite ab hac stultitia, ne vos caelestis ira consumat'. Haec eo dicente, conpuncti omnes corde, dicebant: 'Verus est Deus, quem isti colunt, quem et nos persequi temptavimus'. Haec eis dicentibus, cum iam tenebrae noctis advenissent, subito lumen effulsit, et omnium oculi inluminati sunt. Ascendentesque ubi erat apostolus Christi, invenerunt eum orantem; prostrati quoque in pavimento, clamabant dicentes: 'Quaesumus, domine, ut ores pro servis tuis, qui errore seducti sunt'. Tanta enim omnes conpunctio cordis attigerat, ut diceret Lyselius Dei, quem praedicat servus eius Andreas'. Tunc erecti ab apostolo, conroborati sunt in fide, tantum parentes pueri non crediderunt. Qui exsecrantes adolescentem, regressi sunt in patriam, subdentes
Abbreviated transcription (Latin):
dis. tu extingne hos
ignes. ut tui non te¬
pescant. s magis ac¬
cendantur ad fidem.
Et hec dicens. expar¬
sit desuper aquam ex
ampula. ⁊ statim
omne incendiũ ita
sublatum est: ac si
non fuisset accensũ
Quod uidentes paren¬
tes puerz. dicebant.
Ecce iam filius nost̾
magus effectus est.
Et adhibentes scalas
uolebant ascendere ĩ
tristicum: ut eos ĩ¬
terficerent gladio.
Dñs autem excecauit
tos: ne uiderent ascẽ¬

Expanded text:
dens, tu extingue hos dens, tu extingue hos ignes, ut tui non tepescant, sed magis accendantur ad fidem'. Et haec dicens, exparsit desuper aquam ex ampulla, et statim omne incendium ita supitum est, acsi non fuisset accensum. Quod videntes parentes pueri, dicebant: 'Ecce iam filius noster magus effectus est'. Et adhibentes scalas, volebant ascendere in tristico, ut eos interficerent gladio. Dominus antem excaecavit eos, ne viderent asce
Abbreviated transcription (Latin):
qm impendens sollici¬
tudinem. Parentes au¬
tem requirentes eũ.
audierunt qd̃ in phi¬
lippis cum apostolo
moraretur. Et ueni¬
entes cum muneribus:
rogabant ut separaret᷑
ab eo. S nolebat dicẽs.
utinam nec uos has o¬
pes haberetis. ut mun¬
d cognoscentes aucto¬
rem qui est uerus d̾s:
erueretis animas ue¬
stras ab ira futura.
Sanctus uero apostolꝰ
descendit de tristico: et
predicabat eis uerbum
dei. Sed non audienti¬
b rediit ad puerũ: et
clausit hostia domus.
at illi conuosata co¬
borte. uenerunt. ut ĩ¬
cenderent domũ illã.
in qua erat iuuenis
dicentes. Intereat pu¬
er ciui reliquit paren¬
tes ⁊ patriam. Et ad¬
hibentes fasces carec¬
⁊ scirpi q ⁊ facularũ:
ceperunt succendere
domum . ⁊ cum iam
flamina ferreretur
ĩ altum: arrepta ado¬
lescens ampula aque.
ius manu om̃ium ele¬
mentoꝵ natura ꝯsistit.
qui arentia inficis. ⁊
infecta facis arescere.
qui ignita ẜ refrige¬
ras. ⁊ extincta surcen¬

Expanded text:
quam inpendens solliciquam inpendens sollicitudinem. Parentes autem requirentes eum, audierunt, quod in Philippis cum apostolo moraretur, et venientes cum muneribus, rogabant, ut separaretur ab eo; sed nolebat, dicens: 'Utinam nec vos has opes haberetis, ut mundi cognoscentes auctorem, qui est verus Deus, erueretis animas vestras ab ira futura'. Sanctus quoque apostolus descendit de tristico et praedicabat eis verbum Dei; sed non audientibus, rediit ad puerum et clausit ostia domus. At illi, convocata cohorte, venerunt, ut incenderent domum illam in qua erat iuvenis, dicentes: 'Intereat puer, qui reliquid parentes et patriam'. Et adhibentes fasces caractae scyrpique et facularum, coeperunt succendere domum. Et cum iam flamma fereretur in altum, arreptam adolescens ampullam aquaius manu omnium elementorum natura consistit, qui arentia inficis et infecta facis arescere, qui ignita refrigeras et extincta succen
Abbreviated transcription (Latin):
cesta dampnamus. H
eo loquente. cõmoti
parentes eoꝵ dixerũt.
Oramus domine. ut
depreceris pro nobis de¬
um tuum. quia nes¬
cientes fecimus hoc
delictum. Adulescen¬
tes autem uidentes au¬
uultum apostoli splen¬
dere tamqͣm angeli dĩ:
dicebant. Magna et
immaculata est doc¬
trina tua uir beate:
cognonimus: quia ds
loquitur in te. Quib
sanctus apostolus ait.
Custodite sine pollu¬
tione que audistis. ut
sit deus uobiscum. et
accipiatis mercedem
operis ur̃ĩ. idest sempi¬
ternam uitam q̃ nuł¬
lo clauditur fine. Hec
dicens apostolus. ⁊be¬
nedicens eos siluit.
rat quidam nobi¬
lis in thessalonica. no¬
bilis ualde ac diues
opib. exuor nomine.
Hic uenit ad aposto.¬
lum. nescientib apo¬
stolis parentib suis.
⁊ prõcidens ad pedes
eius. rogabat eum di¬
cens. Ostende michi
queso famule dez ue
ritatis. Cognoui enĩ
quod uerus minister
adolescens. adherens
sc̃o apostolo. nichil q
de parentib meminẽs.
atoꝵ de facultatib ali¬

Expanded text:
cesta damnamus'. Haec eo loquente, commoti parentes eorum, dixerunt: 'Oramus, domine, ut depraeceris pro nobis Deum tuum, quia nescientes fecimus hoc delictum'. Adolescentes autem videntes vultum apostoli splendere tamquam vultum angeli Dei, dicebant: 'Magna et inmaculata est doctrina tua, vir beatae, cognovimus, quia Deus loquitur in te'. Quibus sanctus apostolus ait: 'Custodite sine pollutione quae audistis, ut sit Deus vobiscum, et accipiatis mercedem operis vestri, id est sempiternam vitam, quae nullo clauditur fine'. Haec dicens apostolus et benedicens eos, siluit. 12. Erat quidam iuvenis in Tesalonica nobilis valde ac dives opibus Exuos nomine. Hic venit ad apostolum, nescientibus parentibus suis, et procidens ad pedes eius, rogabat eum, dicens: 'Ostende mihi, quaeso, famule Dei, viam veritatis. Cognovi enim, quod verus minister adolescens, adherens sancto apostolo nihilque de parentibus meminens neque de facultatibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
archangeli. quod cheru¬
bim ⁊ seraphim. et ce¬
lorum misterza nesci¬
ebant. hoc in nr̃o tem¬
pore reuelatum est. ut¬

Expanded text:
ngeli, quod cherubim et seraphim et coelorum ministeria nesciebant: hoc in nostro tempore revelatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i cuud est. nis ca¬
stitas nr̃a. qua deus
delectatur in nouissi¬
mis temporib: Qm̃
in pͥmo seculo p̃cep¬
tum est. Crescite et
multiplicamim: ⁊ re¬
plete terram. Et cũ
impleta est. nunc p̾¬
cipitur: ut qui ha¬
bent uxores sint qua¬
si non habentes. Et
piat. At si dixisset
aliis uerbis. Et qui
non potest capere. et
se ip̃m castrare no¬
luerit. regnum celo¬
rum non possi debit.
Et nos itaq oportet
circiuncidi: non in
carne. sed in spiritu.
Et p̾putium nõstrũ.
idest uitiũ om̃e a no¬
bis abscidi. ut simus
sancti ⁊ immaculati
in medio nationise pͣ¬
ue ⁊ peruerse. inter
ciuos luceamus sicut

Expanded text:
Christi quid est nisi castitas nostra, qua Deus delectatur in novissimis temporibus? Quoniam in primo seculo preceptum est: Crescite et multiplicamini et replete terram. Et cum impleta est, et nunc precipitur ut qui habent uxores sint tamquam non habentes. Et piat. Ac si dixisset aliis verbis: Qui non potest capere et se ipsum castrare noluerit, regnum celorum non possidebit. Et nos itaque oportet circumcidi, non in carne, sed in spiritu, et preputium nostrum, id est vitium omne, a nobis abscidi, ut simus sancti et immaculati in medio nationis prave et perverse, inter quos luceamus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Quid est hoc qd̃
octaua die ciroumez¬
deretur.puer:Quid¬
uerus esset deus.⁊ erat
semper apud patrem.
ita erat uerus homo
substantia de: et in
substantia hom inis
absq peccato. S in¬

Expanded text:
Sed quid est hoc, ut octava die circumcideretur puer, niverus esset Deus, et erat semper apud Patrem: ita erat verus homo substantia Dei, et in substantia hominis absque peccato; et i
Abbreviated transcription (Latin):
quo tunc beatificati
sola que bona sunt
ceummus. Et ambu¬
labunt gentes per lu¬
men eius. Dignificatꝰ
quod idem ip̃e agnus.
nunc fit peregrinanti¬
b uia. qui tunc ciui¬
b uita. Et reges ter¬
re afferent gloriam su¬
am. et honorem ĩ illam.
Reges hic spirituales
dicit qui cunctas uir¬
tutum suarum diui¬
tias ecelesie conferũt.
laudib. Et porte esus
non laudentur per di¬
em. nox enim non erit
illie. B umen agni
perpetuum. immo ip¬
sum pro lumine sem¬
piterno in illa ciuita¬
te sublato noctis tem¬
futurum. Quod autẽ
porte non claudentur.
plenissime securitatis
indicium. Non enim
ibi iam dicitur. Uigi¬
late et orate. ne intre¬
tis in temptationem.
sed potius uacate ⁊ ui¬
dete. qm̃ ego sum d̾s.
Et afferent głam et
honorem gentium in
ea. eo quod ex om̃ib¬
sit gentib congregã¬
da. Nec intrabit in
ea aliquid coinquina¬
tum. Illius temporis
describit ecclesiam.
quando iam malis
de medio segregatis.
soli cum xp̃o boni

Expanded text:
quo tunc beatificati, quo tunc beatificati, sola quae bona sunt cernemus. Et ambulabunt gentes per lumen ejus. Significat quod idem ipse Agnus nunc sit peregrinantibus via, qui tunc civibus vita. Et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam. Reges hic spirituales dicit, qui cunctas virtutum suarum divitias Ecclesiae conferant laudibus. Et portae ejus non claudentur per diem, nox enim non erit illic. Lumen Agni perpetuum, imo ipsum pro lumine sempiterno in illa civitate, sublato noctis temfuturum. Quod autem portae non claudentur, plenissimae securitatis indicium est. Non enim ibi jam dicitur: Vigilate et orate ne intretis in tentationem , sed potius: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus . Et afferent gloriam et honorem gentium in eam. Eo quod ex omnibus gentibus sit congreganda. Nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, etc. Illius temporis describit Ecclesiam, quando, jam malis de medio segregatis, soli cum Christo boni
Abbreviated transcription (Latin):
singularis quam ne¬
gotiator sapiens uen¬
ditis omnib emat:
suos nichilominus
margaritarum ful¬
gorz comparat. Et
platea ciuitatis aurũ
mundũ tamqͣm ui-¬
trum perlucidũ. His¬
dem metallis plateas
componit . quib eui¬
tatem iam dixerat
adornatam. Multi
enim sunt etiam ui¬
te latioris et inferio¬
ris suminis in ecele¬
sia cuncti uirtutib.
et puritate mentis.
et radio fulgent ope¬
ris. Et templum ñ
Q mͣuis inquit lapi¬
dib ciuitatem dixe¬
rat extructam. non ĩ
edificio tamen mate¬
uiali. significau reqͥ¬
em esse sanctoꝵ. quo¬
rum ipse deus unica
domus. et lux. et re¬
quies est. Et ciuitas
non eget sole. neq lu¬
na ut luceant in ea.
quia non lumine aut
elementis mundi re¬
gitur ecclesia. sed xͦ
eterno sole deducitur
per mundi tenebras.
Nam claritas dex il¬
luminabit eam. Ip̃o
euim lumine fruem᷑
in gła patria: quo
ninc regius gra¬
dientes in uia. Eodẽ
informati inter bona
in alaꝙ discernimus.

Expanded text:
singularis, quam nesingularis, quam negotiator sapiens venditis omnibus emat , suos nihilominus margaritarum fulgori compaplateae civitatis aurum mundum tanquam vitrum perlucidum. dem metallis plateas componit, quibus civitatem jam dixerat adornatam; multi enim sunt etiam vitae latioris et inferioris, summis in Ecclesia cincti virtutibus, et puritate mentis et radio fulgent operis. Et templum non mvis, inquit, lapidibus civitatem dixerim exstructam, non in aedificio tamen materiali significavi requiem esse sanctorum, quorum ipse Deus unica domus et lux et requies est. Et civitas non eget sole neque luna ut luceant in ea. Quia non lumine aut elementis mundi regitur Ecclesia, sed Christo aeterno sole deducitur per mundi tenebras. Nam claritas Dei illuminabit eam. Ipso enim lumine fruemur in patria, quo nunc regimur gradientes in via. Eodem in formati inter bona malaque discernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uirorum. et ex ꝑte
profitiebant in me¬
diatore dei et homi¬
pariter et perfecte
fuisse complẽta. Hec
de lapidib preciosis
copiosius fortasse ꝙͣ
commnaticum inter¬
pretandi genus dece¬
bat uideor exposuis¬
se. Necessẽ enĩ erat
eorum naturas patͥam¬
q diligenter expone¬
re. deinde sacramentũ
inuestigare sollerti¬
us . sed ordinem nu¬
meros q prosequi.
Quantum uero ad
ip̃am rei profundita¬
tem pertinet. ui deor
michi per pauca. et
hes breuiter strictĩq
dixisse. lectorem ꝙ suo¬
plex obsecro. ut si
recto me tramite ui¬
derit incessisse. agat
deo gratias: sin uero
serus qͣm uolebam
euenisse deprehende¬
rit errori meo mecũ
ueniam a dño depre¬
cetur. Sed hec hacte¬
nus uideamus. et re¬
liqua. Et duodecim
porte. duodecim sunt¬
margarete per singu¬
las. Om̃is gloria sa¬
pitis refertur ad cor¬
pus. et sicut lux ue-¬
ra que illuminat om¬
nem hominem sanc¬
tis donaiit lumen
esse mundi:sic ⁊ ip̃e
cum sit margarita

Expanded text:
viritim et ex parte viritim et ex parte percipiebant, in mediatore Dei et homipariter et perfecte fuisse completa. Haec de lapidibus pretiosis copiosius fortassis quam commaticum interpretandi genus decebat videor exposuisse. Necesse enim erat eorum naturas patriamque diligenter exponere, deinde sacramentum investigare solertius, sed et ordinem numerosque prosequi. Quantum vero ad ipsam rei profunditatem pertinet, videor mihi perpauca, et haec breviter strictimque dixisse. Lectoremque supplex obsecro ut si recto me tramite viderit incessisse, agat Deo gratias. Sin vero secus quam volebam evenisse deprehenderit, errori meo veniam mecum a Domino deprecetur. Sed haec hactenus, videamus et reliqua. Et duodecim portae duodecim margaritae sunt per singulas. Omnis gloria capitis refertur ad corpus. Et sicut lux vera quae illuminat omnem hominem , sanctis donavit lumen esse mundi, sic et ipse, cum sit margarita
Abbreviated transcription (Latin):
descensio: in ametisto.
celestis semper regni.
in humilium animo
memoria designatur.
Dinguli q lapides
preciosi. singulis st̃
fundamentis deputa¬
t: quia licet omnes
perfecti quib ciuitas
dei nr̃i in monte scõ
eius ornatur atq fũ¬
datur. spiritualis gͣ¬
tie sint luce fulgen¬
tes. alii tamen per
spiritum datur ser¬
mo sapientie. aliz¬
audem sermo scien¬
tie. alii gratia sani¬
tatum. alii generã
linguauum: alteri
fides in eodem spiri¬
tu. et cetera. Cuius
artifex et conditor
deus. qui est funda¬
mendum fundamen¬
torum. et pro nobis
etiam pontifex fieri
dignatus est. ut pro¬
prii sanguinis hostia
eiusdem menia ciui¬
tatis ablueret. pari¬
ter ater dedicaret: om¬
nia quecumq habet
pater propria possidet.
Onde in pectore sũmi
pontificis idẽ lapides
et ipsi patriarcharũ
nominibus in scripti
ui debantur imponi.
ut pulcherrimo mi¬
nisterio panderetur.
omnia spiritualia
carismata. que sin¬
guli quoq scõrum

Expanded text:
descensio. In amethysto, descensio. In amethysto, coelestis semper regni in humilium animo memoria designatur. Singulique lapides pretiosi, singulis sunt fundamentis deputati. Quia licet omnes perfecti, quibus civitas Dei nostri in monte sancto ejus ornatur atque fundatur, spiritualis gratiae sint luce fulgentes, alii tamen per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia sanitatum, alii genera linguarum, alteri fides in eodem Spiritu, etc. . Cujus artifex et conditor Deus, qui est fundamentum fundamentorum, et pro nobis etiam pontifex fieri dignatus est, ut proprii sanguinis hostia ejusdem moenia civitatis ablueret pariter atque dedicaret, omnia quaecunque habet Pater, propria possidet. Unde in pectore summi pontificis iidem lapides et ipsi patriarcharum nominibus inscripti jubebantur imponi, ut pulcherrimo mysterio pandatur, omnia spiritualia chrismata quae singuli quique sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tum inuicem. sed ad
ipsos etiam ꝑ secuto¬
res spargentes positis
genibus implorant.
Dñe ne statuas illis
hoc in peccatum. At¬
q inter calicem passi¬
onis bibendum. illius
potius uini quod leti¬
ficat cor hominis. iu¬
gi recordatione debri¬
antur. quod dñs se
nouum cum discipu¬
lis suis. in regno pa¬
tris bibiturum esse
promisit. In iaspide
ergo fidei uiriditas.
in saphiro spei celestis
altitudo: in calcedone.
flamina taritatis ĩ¬
terne figuratur: in
smaragdo autem. eiꝰ¬
dem fidei inter aduer¬
sa confessio: in sardõ¬
nice. sanctorum int̾
uirtutes humilitas.
in sardio. reuerendꝰ
martyrum cruor
exprimitur: in cri¬
soleto uero. spiritu¬
alis inter miracula
predicatio: in beril¬
lo. predicandium ꝑ¬
fecta operatio: in be¬
rillo topazio. eorum¬
dem ardens contem¬
platio monstratur.
Dorro in crisopasso.
beatorum martyrũ
pariter opus et pre¬
mium: in iacincto.
doctoꝵ celestis ad alta
subleuatio: et propt̾
milis ad humana

Expanded text:
tum invicem, sed ad tum invicem, sed ad ipsos etiam persecutores spargentes, positis genibus implorant: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Atque inter calicem passionis bibendum, illius potius vini quod laetificat cor hominis jugi recordatione debriantur , quod Dominus se novum cum discipulis suis in regno Patris bibiturum esse promisit . In jaspide ergo fidei viriditas. In sapphiro, spei coelestis altitudo. In chalcedonio flamma charitatis internae figuratur. In smaragdo autem ejusdem fidei fortis inter adversa confessio. In sardonyche, sanctorum inter virtutes humilitas. In sardio reverendus martyrum cruor exprimitur. In chrysolitho vero spiritualis inter miracula praedicatio. In berillo, praedicantium perfecta operatio. In topazio, eorumdem ardens contemplatio monstratur. Porro in chrysopraso, beatorum martyrum opus pariter et praemium. In hyacintho, doctorum coelestis ad alta sublevatio, et, propter milis ad humana
Abbreviated transcription (Latin):
cedimus deo. siue so¬
brii sumus uobis. Qͭͣ¬
bilo circumdatus lo¬
quitur. Non angu¬
stamini in nobis. an¬
gustamin autem ĩ
uisceribus nr̃is. Et
iterum. Nichil enĩ
iudicaui me scire in¬
et hunc crucifixum.
Et quasi in serena lu¬
ce uisus ait. Dapien¬
tiam audem loqpim
inder perfectos. Duo¬
decimus. ametistus.
A metistus purpure¬
us est. permixto uio¬
lato colore. et quasi
rore nitore quasdam
leniter flamnuilas fũ¬
dens. sed et quiddam
in purpura illius. ñ
ex toto igneum. sed qͣ¬
si uinum rubens ap¬
paret. Purpureus er¬
go decor celestis reg¬
ni habitum. roseus uͦ
atq uiolatius humi-¬
lem sanctorum uere¬
condiam. preciosamq
mortem designat. Qo¬
rum uidelicet mens
principaliter in sum¬
mis erigitur. etiam
cum exderis perpeti
abiecta cernuntur. do¬
minici semper inter
aduersa meror ꝓmis¬
si. Nolite timere pu¬
sistus grex: quia cõ¬
placuit patri uestro
dare uobis regnum.
quiq flamiam ca¬
ritatis. non ad se tan¬

Expanded text:
cedimus Deo, sive socedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quabilo circumdatus, loquitur: Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris . Et iterum: Nihil enim judicavi me scire inet hunc crucifixum . Et quasi in serena luce visus ait: Sapientiam autem loquimur inter perfectos . Duodecimum amethistus. Amethistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, quasdamque leniter flammulas fundens, sed et quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed quasi vinum rubens, apparet. Purpureus ergo decor coelestis regni habitum, roseus vero atque violaceus, humilem sanctorum verecundiam pretiosamque mortem designat. Quorum videlicet mens principaliter in summis erigitur, etiam cum exterius perpeti abjecta cernuntur, Dominici semper inter adversa memores promissi: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Quique flammam charitatis non ad se tan
Abbreviated transcription (Latin):
te obtusus: sed ex utͦ¬
q temperamento lu¬
cet. et purificatum
suauiter florem tra¬
hit. Hic autem ñ
rutilat equaliter: s
tatur. Sereno ent̾
perspicuus atq grat
est: nubilo corã ocu¬
lis euanescit. atq
marcescit. In dicat
autem animas cele¬
sti semper intentio¬
ni deditas. atq ange.¬
lice quodammodo qnͣ¬
tum mortalibus fas
est. conuersationi pro¬
pinquantes. quibus
omni eustodia discre¬
tionis cor seruare p̃¬
cipitur. ne uel nimia
sensus subtilitate cal¬
lentes. altiora se que¬
rere. et fortiora se scru¬
tarz audeant. Gloria
enim dei celare u̾bũ.
idest caute de deo uel
homine xp̃o philospha¬
ri. uel rursum desidia
torpente. ad infirma
fider inicia. atcp ele¬
menta exordii sermo¬
num dei reuertantꝰ.
quin potius uia regia
gradientes. a dextris ⁊
a sinistris per arma
iusticie tutati proce¬
dant. aptaqr temporis
obseruantia. cũ celo
faciem mutantes. su¬
is in spectatorib dicãt.
Siue enim mende ex¬

Expanded text:
te obtusus, sed ex utrte obtusus, sed ex utroque temperamento lucet, et purificatum suaviter florem trahit. Hic autem non rutilat aequaliter, sed tatur. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit. Indicat autem animas coelesti semper intentioni deditas, atque angelicae quodammodo, quantum mortalibus fas est, conversationi propinquantes. Quibus omni custodia discretionis cor servare praecipitur, ne vel nimia sensus subtilitate callentes, altiora se quaerere et fortiora se scrutari audeant . Gloria enim Domini celare verbum, id est, caute de Deo vel homine Christo philosophari; vel rursum desidia torpente ad infirma fidei initia atque elementa exordii sermonum Dei relabantur. Quin potius via regia gradientes, a dexteris et a sinistris per arma justitiae tutati procedant , aptaque temporis observantia cum coelo faciem mutantes, suis inspectatoribus dicant: Sive enim mente ex
Abbreviated transcription (Latin):
pureum iubar trahens.
aureis interuenienti¬
b guitis. H ascitur
audem in indra. Qui
significat eos qui ui¬
riditatem eterne pa¬
trie perfecte caritatis
fulgore promerentes.
eam etiam ceteris pur¬
purea martyrii sui lu¬
ce patefaciunt. Qui
qm̃ in eo quod presen¬
tem uitam despiciũt.
eternam gloriam pre¬
ferunt. dñi in carne
apparentis. exempla
secuntur. iam uelut
in india. idest prope
solis ortum. merito¬
rum suoꝵ fulgorem
ostendunt. Et qui ue¬
lut sol in regno pa¬
tris fulgere. regi
suo cui nuno compa¬
tiuntur: tunc com¬
regnare desiderantes
expectant: iure in de¬
cimo loco sunt positz.
Per denarium enim
qiuo dominice uinee
cultores remuneran¬
tur. eterni regis per¬
cipienda ymago figu¬
ratur. Ubi quod in
nono gradu non po¬
terat. perfecta dilecti¬
one dez et proximi. ꝑ
omnia decalogus im¬
plebitur. Undecimus.
iacinctus. Iacinctus ĩ
etyopia repperitur. ce¬
ruleum colorem ha¬
bens. optimus. qͥ nec
rarus est. nec densita¬

Expanded text:
rpureum jubar trahens, rpureum jubar trahens, aureis intervenientibus guttis. Nascitur autem in India. Qui significat eos qui viriditatem aeternae patriae, perfectae charitatis fulgore promerentes, eam etiam caeteris purpurea martyrii sui luce patefaciunt. Qui, quando in eo quod praesentem vitam despiciunt, aeternam gloriam praeferunt, Domini in carne apparentis exempla sequuntur, jam velut in India, id est, prope solis ortum, meritorum suorum fulgorem ostendunt. Et quia velut Sol in regno Patris fulgere, regique suo, cui nunc compatiuntur, tunc conregnare desiderantes exspectant, jure in decimo loco sunt positi. Per denarium enim quo Dominicae vineae cultores remunerantur, aeterni Regis percipienda imago figuratur, ubi quod in nono gradu non poterat, perfecta dilectione Dei et proximi per omnia Decalogus implebitur. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus in Aethiopia reperitur, caeruleum colorem habens; optimus qui nec rarus est, nec densita