comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oitum pꝰ dies a solstitio .xxiii. s int̾liumio oc¬
cidente: qm̃ uapore c̃stat culpa ac iniq p̃co¬
quunt᷑ in callum. Rursus plenilunium nocet
addiu. Noñ ulii. cum egipto canicula exorit᷑:
has causas st̃ uinalia alt̾a: q̃ agunt᷑ adxiiii.
hł sept̃. Uarro & a fidicula incipiente occide¬
re mane det̾minat: qđ uult initium autũp¬
ni eẽ. & hc̃ diem festum tempestatib lenien¬
dis institutũ. Nc̃ fidicłam occidere ad ui. roꝰ
auõ. seruat᷑. Intͣ hec constat cęlestis sterilitaᷤ.
lleq negauerim posse eam ꝑmutari arbitrio¬
legentium. Locoꝵ estuantium nat᷑as & a nob̾
rationẽ demonstratam eẽ. satis ẽ: reliqͣ obser¬
uatione cuiꝰq c̃stabunt. Alterutrũ qͥdẽ fore
lunium aut int̃ lunium ñ erte dubiũ. & in
hoc mirabilem benignitat̾ẽ nat᷑ȩ. Succurrit
iam pͥmum hãc inuiriam omnib annis acci¬
dere ñ posse ꝓpt̾ statutos syderum cursus. nec

Expanded text:
ortum post dies a solstitio XXIII, sed interlunio acortum post dies a solstitio XXIII, sed interlunio accidente, quoniam vapore constat culpa acinique praecocuntur in callum. rursus pla. d. IIII nonas Iul., cum Aegypto canicula exoritur,has causas sunt Vinalia altera quae aguntur a. d. XIIII kal. Septembr. Varro ea fidicula incipiente occidere mane determinat, quod vult initium autumni esse et hunc diem festum tempestatibus inhibendis institutum. Nunc fidiculam occidere a. d. VI idus Aug. servatur. Intra haec constat caelestis sterilitas neque negaverim posse eam permutare algentium locorum et aestuantium naturas et a nobis rationem demonstratam esse satis est, reliqua observatione cuiusque constabunt. Alterutrum quidem fore lunium aut interlunium, non erit dubium. Et in hoc mirabilem admirari benignitatem naturae succurrit, iam primum hanc iniuriam omnibus annis accidere non posse propter statos siderum cursus nec
Abbreviated transcription (Latin):
& cui p̃occidere caniculã necesse sit. Itaq
idẽ florialia iiii. kł easdẽ instituerunt.
oraculis sibillȩ ut oĩa bene florescerent. he
diẽ uarro det̾minat: solȩ tauri partẽ qͣr¬
tamderimã optinente. Ergo si in hoc qͣ¬
triduũ inciderit pleniluniũ: fruges & oĩa
quȩ florebunt ledi necesse erit. Uinalia pͥ¬
ora quȩ ante hos dies sunt .ix. hł mãr. de¬
gustandis uinis instituta nichil ad frutꝰ
adtinent: nec quȩ adhuc diximꝰ ad uites
oleasq: qm̃ earũ conceptꝰ exortu uergiliarũ
incipit. Ad .ui. uiꝰ mai ut docuimꝰ. aliud hoc
qͣtriduũ ẽ qđ neq rore sorbide uelim. Fxa¬
ruit enim frigidũ sidus arcturi pꝰ pͥdie occi-¬
dens: & multominꝰ pleniluntũ incidere
iiii. noñ uinĩ. Iterũ aqͥla exorit᷑ uesꝑi
decretorio die florentib oleis. uitib si ple¬
niluniũ in eũ incidat. eqͥdẽ & solsticiũ
UIII. kł iuliĩ. In simili causa dixerim & canis

Expanded text:
et cui praeoccidere caniculam necesse sit. Itaque et cui praeoccidere caniculam necesse sit. Itaque idem Floralia IIII kal. easdem instituerunt oraculis Sibyllae, ut omnia bene deflorescerent. hunc diem Varro determinat sole tauri partem XIIII obtinente. ergo si in hoc quadriduum inciderit plenilunium, fruges et omnia, quae florebunt, laedi necesse erit. 287 Vinalia priora, quae ante hos dies sunt VIIII kal. Mai. degustandis vinis instituta, nihil ad fructus attinent, nec quae adhuc diximus ad vites oleasque, quoniam earum conceptus exortu vergiliarum incipit a. d. VI id. Mai., ut docuimus. aliud hoc quadriduum est, quo neque rore sordidas velim — exurit enim frigidum sidus arcturi postridie occidens —, et multo minus plenilunium incidere. 288 IIII non. Iun. iterum aquila exoritur vesperi, decretorio die florentibus oleis vitibusque, si plenilunium in eum incidat. equidem et solstitium VIII kal. Iul. in simili causa duxerim et canis
Abbreviated transcription (Latin):
tate comitatꝰ utriꝰq cause. & ido ñ parit̃ in
toto orbe sentit᷑ ut nec dies. Aqͥlam diximuᷤˢ
in italia exoriri ad xiii. Kł iañ: nec patit᷑
ratio naturȩ qͥcqmͣ in satis ante eũ diẽ spei
eẽ. certe. Si uͦ intluniũ incidat. om̃s hibernoᷤ
fructus & p̃coces ledi necesse ẽ. Rudis fuit
pͥscoꝵ uita: atq sine litceris. Non minꝰ tn
ingenio iã fuisse in illis obseruationẽ appa¬
rebit: qmͣ nc̃ eẽ rationẽ. Kia namq temꝑa
fructus metuebant. ꝓpt̾ quos instituerunt
ferias diesq festos. rubigalia. roralia. ui¬
nalia. Rubigalia. numa c̃stituit anno reg
fere segetes rubigo occupat. hoc tempꝰ uar¬
ro det̾minat sole tauri partẽ.x obtinen¬
te. sic̃ tc̃ ferebat ratio. S uera causa ẽ. qđ pꝰ
dies unde .xx. ab eqͥnoctio uerno. ꝑ id qd̾ ad¬
tͥduũ uaria gentiũ obseruatione in .iiii. kl
mai canis occidit. sidus & ꝑ se uehemens

Expanded text:
tate comitatus utriusque causae, et ideo non pariter in tate comitatus utriusque causae, et ideo non pariter in toto orbe sentitur ut nec dies. Aquilam diximus in Italia exoriri a. d. XIII kal. Ianuar. nec patitur ratio naturae quicquam in satis ante eum diem spei esse certae. Si vero interlunium incidat, omnis hibernos fructus et praecoces laedi necesse est. priscorum vita atque sine litteris. non minus tamen ingeniosam fuisse in illis observationem apparebit quam nunc esse rationem. tria namque tempora fructibus metuebant, propter quod instituerunt ferias diesque festos, Robigalia, Floralia, Vinalia. 285 Robigalia Numa constituit anno regnfere segetes robigo occupat. hoc tempus Varro determinavit sole tauri partem X obtinente, sicut tunc ferebat ratio. sed vera causa est, quod post dies undeviginti ab aequinoctio verno per id quadriduum varia gentium observatione in IIII kMai. Canis occidit, sidus et per se vehemens
Abbreviated transcription (Latin):
uergiliȩ pͥuatim attinent ad fructuᷤ. & q̃rũ¬
exortu estas incipiat. occasu hiens semen¬
stri spacio. intͣ se messe ᷤᷤ uindemiasq & om̃u
maturitatẽ complectit᷑. Est p̾t̾ea in celo qui
uocat᷑ lacteus circulus etiã uisu facilis huius
defluuio uelut ex ubere aliqͦ sata cuncta lac
lȩ. cuiꝰ mentionẽ suo loco fecimꝰ. Ipse circuluᷤ
fert᷑ ꝑ sagitariũ & gemino ᷤᷤ solis centro ur
eqͥnoctialẽ circulũ secans. commissuras eoꝵ
optinente hinc aqͥla. illinc canicula. Iđo ef¬
fectus utͥusq ad om̃s frugiferas ꝑtinent t̾ras.
qm̃ in his tm̃ locis solis t̾req ẽtraria ẽgruunt.
Igit᷑ hoꝵ siderũ dieb si purus atq mitis aer
genitalẽ illũ lacteũq succũ tͣnsmiserit in
terras: leta adolescunt sata. Si lunȩ qͣ dictũ
ẽ ratione roscidũ frigꝰ asꝑserit: amixta ama¬
ritudo ut in lacte pueꝑium necat. Modo in
t̾ris huiꝰ iniuriȩ qmͣ fecit in quacũq ẽuexi¬

Expanded text:
ergiliae privatim attinent ad fructus, ut quexortu aestas incipiat, occasu hiems, semestri spatio intra se messes vindemiasque et omnium maturitatem conplectente. Est praeterea in caelo qui vocatur lacteus circulus, etiam visu facilis. Huius defluvio velud ex ubere aliquo sata cuncta lactlae, cuius mentionem suo loco fecimus. Ipse circulus fertur per sagittarium atque geminos solis centro in aequinoctialem circulum secans commissuras eorum obtinente hinc aquila illinc canicula. Ideo effectus utriusque ad omnes frugiferas pertinent terras, quoniam in his tantum locis solis terraeque centra congruunt. Itaque horum siderum diebus si purus atque mitis aer genitalem illum lacteumque sucum transmisit in terras, laeta adolescunt sata. Si luna qua dictum est ratione roscidum frigus adspersit, admixta amaritudo ut in lacte puerperium necat. Modos in terras huius iniuriae. Quem fecit in quacumque convexi
Abbreviated transcription (Latin):
uarto: factãq ab ea togam regiã ungulatã.
in ede fortunȩ. qͣ seruius tullius fueratinsus.
Inde factũ: ut nubentes uirgines comitaretur
colus compta. & fus cũ stamine Fapͥma texu¬
it rectã tunicã: qualescũ togapura tirones
induunt᷑. nouȩq nupte. Ungulata uestis
yͥma lautissimis fuit unde sor oriculata de.¬

Expanded text:
Varro factamque ab ea togam regiam undulatam Varro factamque ab ea togam regiam undulatam in aede Fortunae, qua Ser. Tullius fuerat usus. inde factum ut nubentes virgines comitaretur colus compta et fusus cum stamine. ea prima texuit rectam tunicam, quales cum toga pura tironi induuntur novaeque nuptae. 195 undulata vestis prima e lautissimis fuit; inde sororiculata de
Abbreviated transcription (Latin):
preciptias ht̃. polentia iuxta alpes
canusias rutiliqͣs erithreasuocant. Itẽ betica
canusiũ. fuluas tarentũ. & sue pulliginis suci¬
dis oib medicatians. Histriȩ liburniȩq lmo
ꝓpͥor ꝗͣ lanę: pexis aliena uestib & ꝗͣ sala as¬
cutulato texta cõm̃dat In lusitania fimilis:
cirea picinasptuntiȩ narbonensis. Simił &
in egipto. ex qua uestis detrita usupingitur.
auccor.ẽ. Alit̾ hec gallitingunt. alit̾ parchoꝵ
Nouissimo sui purgam̃to qͥppe eiꝰpollentiũ ex¬
extracta indum̃tis usuueneunt galliarũ ut
arbitror inuento. Certe gallicis hocdie nomu-¬
bus discernit᷑. nec facile dixerĩ qͣ id et ateceꝑit.
Antiqͥs enĩ thorus de stram̃to erat qͣlit̃ iã nẽ
incastris. Causa pr̃is mei memoria ceꝑe.amphi¬
mallia nr̃a  iullosa & etiã uentͣlia. Nã tun¬
ca lati claui in modũ gausape texi. ñc primũ
incipit. Lanarũ ingrę nullũ colorẽ bibt̃. De.
reliqͣrũ in fectu. suis locis dicemꝰ in c̃chiliis

Expanded text:
praecipuas habet, Pollentia iuxta Alpes cani, Asia rutili, quas Erythraeas vocant, item Baetica, Canusium fulvi, Tarentum et suae pulliginis. sucidis omnibus medicata vis. Histriae Liburniaeque pilo propior quam lanae, pexis aliena vestibus et quam Salacia scutulato textu commendat in Lusitania. similis circa Piscinas provinciae Narbonensis, similis et in Aegypto, ex qua vestis detrita usu pingitur auctor est. aliter haec Galli pingunt, aliter Parthornovissimo sui purgamento. quippe aenis polientium extracta in tomenti usum veniunt, Galliarum, ut arbitror, invento; certe Gallicis hodie nominibus discernitur. 193 nec facile dixerim qua id aetate coeperit; antiquis enim torus e stramento erat, qualiter etiam nunc in castris. gausapae patris mei memoria coepere, amphimallia nostra sicut villosa etiam ventralia. nam tunica lati clavi in modum gausapae texi nunc primum incipit. lanarum nigrae nullum colorem bibunt. de reliquarum infectu suis locis dicemus in conchyliis
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdictos: haut difficult̾ apparet. St̃ enĩ
q̃ dam his bella: amicitiȩq Unde & affectꝰ
p̃t̾ illa: q̃ de qͥb q eoꝵ suis diximꝰ locis. Dissi¬
dent olores & aqͥlȩ coruꝰ & choreꝰ: noctu mui¬
cẽ ouaexqͥrentes. Similimͦ coruꝰ & miluus.
illo p̃ripiente huic cibos. Cornicesatq noc¬
tua: aqͥlȩ & trochilus. si credimꝰ qm̃ rex appel¬
lat᷑ auiũ. Noctue & cȩt̃e minores aues. Rursꝰ
cũ t̾restrib mustela & cornix tuit᷑ & ꝑ ualliᷤᷤ¬

Expanded text:
supra dictos haut difficulter apparet. Sunt enim quaedam iis bella amicitiaeque, unde et adfectus, praeter illa quae de quibusque eorum suis diximus locis. dissident olores et aquilae, corvus et chloreus noctu invicem ova exquirentes, simili modo corvus et miluus, illo praeripiente huic cibos, cornices atque noctua, aquilae et trochilus, si credimus, quoniam rex appellatur avium, noctuae et ceterae minores aves, 204 rursus cum trochilo mustela et cornix, turtur et pyralli
Abbreviated transcription (Latin):
tantaq ui morsu cerebrũ app̃hendit: ut stri¬
dẽ subinde & uertigie rotata. nefilũ qͥdẽ
pendentisrumꝑe. adõñfugere queat. Nec
columbe. tͣcures & psitaci. merulȩ & tuites.
cornix & ardiolȩ contͣ: uulpiũ genꝰ cõmunibꝰ
inumiciciis. harpe & miluus: contͣtriorchin.
Quid & ñ affectꝰ: Indicia st̃ etiã in serpentib
iminitissimo animaliũ gen̾e. Dicta ft̃ que
archadia narrat: de dño adracone serua¬
to. & agnido uoce draconis. De aspide mi.¬
raculum pillarco reddat᷑. Is enĩ auccor. ẽ. cũ
adm̃sã cuiꝰdam ueniens in egipto aleret᷑ affi
due enxã catulos: qͦrũ abuno filiũ hospitiᷤ
int̾emptũ. Illã reũsam ad c̃suetudinẽ cibi.
intellexisse culpã. & necẽ intulisse catulo:
ne postea intectũ id reũsam

Expanded text:
tantaque vi morsu cerebrum adprehendit, ut stritantaque vi morsu cerebrum adprehendit, ut stridens subinde et vertigine rotata ne filum quidem pendentis rumpere, adeo non fugere queat. nec s et psittaci, merulae et turtures, cornix et ardiolae contra volpium genus communibus inimicitiis, harpe et miluus contra triorchin . quid, non et adfectus indicia sunt etiam in serpentibus , inmitissimo animalium genere? dicta sunt quae Arcadia narrat de domino a dracone servato et agnito voce draconis. de aspide miraculum Phylarcho reddatur. is enim auctor est, cum ad mensam cuiusdam veniens in Aegypto aleretur adsidue enixa catulos, quorum ab uno filium hospitis interemptum, illam reversam ad consuetudinem cibi intellexisse culpam et necem intulisse catulo nec postea in tectum id reversam
Abbreviated transcription (Latin):
A qͣtice: gaiȩ. harpe. & triorchis. accipit̾. so¬
rices. & ardiolȩ inuicẽ fetib insidiantes. Egy-¬
thus auisminima: cũ asino. Spinis enĩ sẽ
scabendi causa atterens. nidoseiꝰ dissipat.
O adeo pauet: ut uoce om̃ino rudentis au¬
dita oua eiciat. Pulli ipsi metucadunt. Igit᷑
aduolans uleera eiꝰ rostro ex cauiat. Uulpeᷤ
& nili angues & mustelȩ & sues. Esalon
uocat᷑ parua ains. oua corui frangens. cuiꝰ
pulli infestant᷑ auulpib. Inuicẽ hȩc catu¬
los eiꝰ ipsamq uellit. Qd ubi uidint corui
cont auxiliant᷑: uelut adu̾sus cõmunẽ
hostẽ. Et achantis inspinis uiuit. iccirco
asinos & ipsa odit: flores spinȩ deuoran¬
tes. Egithũ uͦ in tantũ. ut sanguinẽ eorũ
credant ñ coire. multisq idueneficiis infa¬
ment. Dissident ihopes & leones. Et mini-¬
ma ȩquȩ ac maxuna. formicosam arborem
urucȩ cauent. Librat araneus se filo. in ca¬
put serpentis porrectȩ subumbra arboriᷤ suȩ.

Expanded text:
a et harpe, harpe et triorchis accipiter, sorices et ardiolae invicem fetibus insidantes, — aegithus avis minima cum asino; spinetis enim se scabendi causa atterens nidos eius dissipat, quod adeo pavet, ut voce omnino rudentis audita ova eiciat, pulli ipsi metu cadant; igitur advolans ulcera eius rostro excavat — volpes et milui, angues et mustelae et sues. 205 aesalon vocatur parva avis ova corvi frangens, cuius pulli infestantur a volpibus. invicem haec catulos eius ipsamque vellit; quod ubi viderunt corvi, contra auxiliantur velut adversus communem hostem. et acanthis in spinis vivit; idcirco asinos et ipsa odit flores spinae devorantes, aegithum vero in tantum , ut sanguinem eorum credant non coire multisque ideo veneficiis infament. dissident thoes et leones, et minimurucae cavent. librat araneus se filo in caput serpentis porrectae sub umbra arboris suae
Abbreviated transcription (Latin):
ic gͦ casus: hic ẽ ille qui płima inuenit
tur eadẽ & parens rerũ om̃ium & magistiã.
cum ut̃q comectura pari siue ista cotidie fe¬
tas inuenire. siue semꝑ scire iudicemus pu¬
dendum: rursusq om̃ia aĩalia q̃ sint salu¬
taria nosse ipsa preter hominem. S & maio¬
luberrime ꝓmulgauere: aꝑta ꝓfessione malũ
quidẽ nullũ sine aliqͦ bono dicere. fãs gͦ nob̾ erte
qui nulla diximꝰ uenenata monstrare: Nũc¬
foliah̃t̃ cyclamini aut cucumeriᷤ. ñ płã .iiiiͬ. ab
radice lenit hyrsuta. Radicẽ modica. cãmaro
similem marino. Quare qͥda cãmaron appella¬
uere alii teliphonon ex qͣdiximꝰ causa. Arida
radix incuruat᷑ paulũ: scorpionũ modo. Q̃re
& scorpion aliqui appellauere. Nec defuere qͥ
mictonon appellare mallent. qm̃ ꝓcul & elon¬
ginquo odore mures necat. Fascit᷑ imn nudis ꝗͣs
nullo iuxta puluere qͥdẽ nut̾ente. aAliqͥ hanc
rationẽ nõis attulere. alii qͣm uis eadẽ in mor

Expanded text:
t tur eadem et parens rerum omnium et magistra—, utraque coniectura pari, sive ista cotidie feras invenire sive semper scire iudicemus. pudendumque rursus omnia animalia, quae sint salutaria ipsis, nosse praeter hominem. sed maioluberrime promulgavere aperta professione, ne malum quidem ullum esse sine aliquo bono. fas ergo nobis erit, qui nulla diximus venena, monstrare qufolia habet cyclamini aut cucumeris , non plura IIII, ab radice, leniter hirsuta, radicem modicam, cammaro similem marino; quare quidam cammaron appellavere, alii thelyphonon ex qua diximus causa. cauda radicis incurvatur paulum scorpionum modo, quare et scorpion aliqui vocavere. nec defuere qui myoctonon appellare mallent, quoniam procul et e longinquo odore mures necat. nascitur in nudis cautnullo iuxta, ne pulvere quidem, nutriente. hanc aliqui rationed nominis adtulere; alii, quoniam vis eadem esset
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nardũ indicũ imitarent᷑ species nouẽ a nob̃
ẽẽ dictas. Tanta mat̾ia adult̾andi. ẽ. Oĩa aut̃
acutiora fuint costo. amomo: q̃ marime na¬
res feriunt. Crassiora mirra suaiora ꝗmedi-¬
cinȩ aut̃ utilioracroco. acerrima ꝑse amomo.
Hoc & capitisdolores facit. Qdã satis hñt asper¬
gere q̃ st̃p̃tiosissima acet̾is decoctis. Mirra & ꝑse¬
unguentũ facit sinc oleo. stacte dũ taxat alio.¬
qͥn nuiã amaritudinẽ affeit. Eypͥno uiride
fit. susino inguinosũ. m̃desio nigrũ. rhodino
candidũ. mirra pallidũ. Hec st̃antiq inuen-¬
tionis genã. & pꝰea officinarũ furca. Nc̃ dicet᷑
cumulusiste deliciarũ. & sũma auctoritas rei¬
sap̃ .iii. Qd unguentũ regale uocet᷑. & q̃ diapaᷤ
mata & qualiter seruentur.

Expanded text:
quae nardum Indicum imitarentur, species VIIII a nobis quae nardum Indicum imitarentur, species VIIII a nobis esse dictas: tanta materia adulterandi est. omnia autem acutiora fiunt costo, amomo, quae maxime nares feriunt, crassiora murra suavioraque, medicinae autem utiliora croco, acerrima per se amomo; hoc et capitis dolores facit. quidam satis habent adspergere quae sunt pretiosissima ceteris decoctis, iunguentum facit sine oleo, stacte dumtaxat, alioqui nimiam amaritudinem adfert. cyprino viride fit, susino unguinosum, Mendesio nigrum, rhodino candidum, murra pallidum. haec sunt antiquae inventionis genera et postea officinarum furta. Nunc dicetur cumulus ipse deliciarum et summa auctoritas oleo, stacte dumtaxat, alioqui nimiam amaritudinem adfert. cyprino viride fit, susino unguinosum, Mendesio nigrum, rhodino
Abbreviated transcription (Latin):
inyriã & panacẽ. Hocoptimũ sydone. mox
egipto. Siñ addat᷑ sesamnũ oleũ durat & qdri¬
enmo excitat᷑ cinnamomo. Telinũ fit ex oleo re¬
centieypro.calamo. melitoto. fenugrecomelle.
oraro. amaraco. hoc erat cȩleberrimũ menan¬¬
dripoete comitia etate Pea multo successit ꝓpt̾
głam. appellatũ megaliũ. exoleobalanino.
calamo. iunco. xilobalsamo. cassiaresina Huiꝰ
ꝓpͥeta sut uentilet᷑ in coqͣndo donec desinat ca-¬
lere. Rursꝰ refrigeratũ odorẽ suũ capit. Singlĩ
qͦq succi nobilia unguenta faciunt. In pͥmis
Qui plurima alterutrĩ mel.salis florẽ ompha¬
tiũ ac mpoliãpanacẽ. Extͣna oĩa & ꝓdigiosa
cynnamomo p̃cia. Adicit᷑ cinnamobalani-¬
nũ oleũ xilobalsamũ. calamꝰ. tunsibalsami
semina mirra. mel. odorati. Unguentorum
hoc eͣssissitũ. p̃cia eia xxxu. ad ccc .x. Hardi¬
nũ siue foliatũ constat omphatio. balanino.
iunco. costo.nardo. ammomo myrra balsa-¬
mo. In hoc gen̾e cueniet meminisse: herbaꝵ

Expanded text:
am et panacem. hoc optimum Sidone, mox Aegypto. si non addatur sesaminum oleum, durat et quadriennio; excitatur cinnamomo. telinum fit ex oleo recenti, cypiro, calamo , meliloto, faeno Graeco, melle, maro, amaraco. hoc multo erat celeberrimum Menandri poetae comici aetate; postea successit propter gloriam appellatum megalium, ex oleo balanino, calamo, iunco, xylobalsamo, casia, resina. huius proprietas ut ventiletur in coquendo, donec desinat olere; rursus refrigeratum odorem suum capit. singuli quoque suci nobilia unguenta faciunt: in primis qui plurima, alterutri mel, salis florem, omphacium, agni folia, panacem. externa omnia et prodigiosa cinnamomino pretia: adicitur cinnamo balaninum oleum, xylobalsamum, calamus, iunci, balsami semina, murra, mel odoratum. unguentorum hoc crassissimum. pretia ei a $X$ XXXV ad $X$ CCC. nardinum sive foliatum constat omphacio aut balanino, iunco, costo, nardo, amomo, murra, balsamo. in hoc genere conveniet meminisse herbarum,
Abbreviated transcription (Latin):
banũ. resinã. terebinthinã. Cuilisfimis quidẽ
hodieq est obidereditũ. & id in uetustissimi
ẽẽ qd̃ c̃stat oleo myrteo. calamo. cup̃sso. cypro
lentisco. maligͣnati cortice. S diuulgata
maxime unguenti᷑ credidim rosa q̃ plurima
ubiq gignit᷑. Itaq simplicissima rhodini
myxtura diufuit: additis omphatio flore ro-¬
sȩcrocino.cinnabari. calamo.melle. iunco.
salis flore. aut angusto uino. Similis & in san

Expanded text:
esinam terbinthinam. 9 e vilissimis quidem hodieque est — ob id creditum et id e vetustissimis esse — quod constat oleo myrteo, calamo, cupresso, cypro, lentisco, mali granati cortice. sed divulgata maxime unguenta crediderim rosa, quae plurima ubique gignitur. itaque simplicissima rhodini mixtura diu fuit additis omphacio, flore rosae, crocino, cinnabari, calamo, melle, iunco, salis flore aut anchusa, vino. 10 similis ratio et in
Abbreviated transcription (Latin):
gnationes. Dependet õiũ mento uillus: quẽ
aruncũ uocant. Hoc siqͥs app̃hensã ex grege
unã tͣhat. cȩt̾s stupentes spectant. Id euenire:
cũ qͣndã berbã aliqͣ ex his momorderit. Mor¬
sus earũ arbori exitialis. Oliuã lãbendo qͦq¬

Expanded text:
gnationes. dependet omnium mento villus, quem gnationes. dependet omnium mento villus, quem aruncum vocant. hoc si quis adprehensam ex grege unam trahat, ceterae stupentes spectant; id evenit et cum quandam herbam aliqua ex iis momorderit. morsus earum arbori est exitialis. olivam lambendo q
Abbreviated transcription (Latin):
ediuerso: cũ circũ actũ angustiȩ ñ capeteno.
ner teciꝑcationẽ longitudo in exilitate ceca
torience iapido minacit subtet fluente alterã
ꝙ armis qͣm uillosissimos ꝓbant feminarũ
generositatis in signe: lacineȩ corporib ecer¬
uice binȩ dependentes. Non om̃ib cornua: s
qͥb st̾ inhis & indicia annorũ ꝑ increm̃ta no¬
dorũ. Mutilis lactis maiorubertas. Aurib easa̾
spirare ñ narib. necunq febri carere archelaus
auctor ẽ Idõ fortassis anuma his qͣm ouib ar-¬
dentior calidioresq concubitꝰ tͣdunt. & noc¬
tu ñ minꝰ cęrnere ꝗͣ int̃diu. Et idõ capͥnũ iecur¬
si uescat᷑ restitmi uesꝑtinã aciẽ. hisqͦs nictalo¬
pos uocant In cilicia circaq sirias uillo ton¬
sili uestiuntur. Capͣsin occasũ decłiui sole ir
pasciis negant contueri int̾ se se s auersas
iacere: reliquis aut̃ horis adu̾sas & int̾ se co-¬

Expanded text:
e diverso: cum circumactum angustiae non caperent e diverso: cum circumactum angustiae non caperent nec reciprocationem lotorrente rapido minaciter subterfluente, alteram ue, armis quam villosissimis probant; feminarum generositatis insigne laciniae corporibus e cervice binae dependentes. non omnibus cornua, sed quibus sunt, in his et indicia annorum per incrementa nodorum. mutilis lactis maior ubertas. auribus eas spirare, non naribus, nec umquam febri carere Archelaus auctor est. ideo fortassis anima iis quam omnibus ardentior calidioresque concubitus. cernere quam interdiu: ideo , si caprinum iecur vescantur , restitui vespertinam aciem iis quos nyctalopas vocant. in Cilicia circaque Syrtes villo tonsili vestiuntur. capras in occasum declini sole in pascuis negant contueri inter sese, sed aversas iacere, reliquis autem horis adversas et inter co
Abbreviated transcription (Latin):
Drino uillo qͣm pecoris uelleri ꝓpͥus qͦrũ ege¬
nere & ouib natos pͥsci umbros uocauert̃
Infirmissimũ pecori caput. Qmobrẽ au̾sũ
asole pascicogendũ. qm stultissima animaliũ
decim. Capͥs eodẽ loco undecĩ: in reliqͣ orbe
plurimũ. Utrũq genꝰ int᷑ qͣrtũ coitũ implet᷑.
aprepariunt & quat̾nos. s raro admodũ
ferant qtunq insib ut oues. Caprepin¬¬
guedine sterilescunt. Trimosminꝰ utilit̃ gene.¬
rant: & insenectault̃ qͣdrienniũ. Incipiunt
septimo mense. & adhuc laccentes. Mritilũ
mutroq sexu: utilius. Primꝰ indie coitꝰ ñ im¬
plet sequensefficatior: ac deinde conci ꝓunt
nouembrio m̃se. ut marcio pariant: turge-¬
scentib uirgultis. Aliqͣndo annicule sẽꝑ bi¬
mȩ intrimatu iutilespariunt: octonos
annos abortis frigore obnoxios. Ocłõs caput¬
suffossosiunci puncto sangune ex onerat ca-¬
perrubi. Sollerciã eiꝰ animalis mutianꝰ uisã
sibi ꝓdidit inponte p̃tenui duab obuus

Expanded text:
o villo quam pecoris velleri propius, quorum e genere et ovibus natos prisci umbros vocaverunt. infirmissimum pecori caput, quam ob rem aversum a sole pasci cogendum, quoniam stultissima animalium XIII. capris eodem loco XI, in reliquo orbe plurimum octoni. utrumque genus intra quartum coitum inpletur. pariunt et quates. capri pinguitudine sterilescunt. ante trimos minus utiliter generant et in senecta nec ultra quadriennium. incipiunt septimo mense et adhuc lactentes. mutilum in utroque sexu utilius. primus in die coitus non implet, sequens efficacior ac deinde. concipiunt Novembri mense, ut Martio pariant turgescentibus virgultis, aliquando anniculae, semper bi in trimatu inutiles. pariunt octonis annis. abortus frigori obnoxius. oculos suffusos capra iunci punctu sanguine exonerat, caper rubi. sollertiam eius animalis Mucianus visam sibi prodidit in ponte praetenui duabus obviis
Abbreviated transcription (Latin):
generib uariȩ & multifuere p̾stanteᷤ
Cato pͥmꝰ portiȩ gentis tres sũmas in
homine res p̃stitisse existinatꝰ. ẽ: optimus
orator. optimꝰ imꝑator.optimꝰ senator
Que m̾omĩa etiã si ñ priꝰ at tñ clariꝰ ful¬
sisse in scipione emiliano uident᷑: dempto
p̃terea plurimorũ odio: qͦ cato laborauit.
ltaq sit ꝓpͥũ catonis qͣter & qͣdragies cau¬
sam dixisse: nec quenꝗ sepiꝰ postulatũ &
semꝑ absolutũ.

Expanded text:
generibus varie et multi fuere praestantes. Cato primus Porciae gentis tres summas in homine res praestitisse existimatur, ut esset optimus orator, optimus imperator, optimus senator, quae mihi omnia, etiamsi non prius, attamen clarius fulsisse in Scipione Aemiliano videntur, dempto praeterea plurimorum odio, quo Cato laboravit. itaque sit proprium Catonis quater et quadragiens causam dixisse, nec quemquam saepius postulatum et semper absolutum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ t̾ragignunt᷑ lauri fruticẽ ñ iacit nec
paindi altiores specus tutissimos putant.
aut tab̃nacula pellib beluarũ qͣs uitulos
appellant qm̃ hoc solũ aĩal emarinis non
ꝑcutiat. sic̃ nec euolucrib aqͥlam.quȩ obhoc
armiger huiꝰ teli fingit᷑. In icalia int̾ t̾raemã
& edem feromȩ. turres bellicis tẽporib desi¬
ere fieri: quia ñ nulle earũ fulmine dirute¬

Expanded text:
 terra gignuntur, lauri fruticem non icit nec  ideo pavidi altiores specus tutissimos putant aut tabernacula pellibus beluarum, quas vitulos appellant, quoniam hoc solum animal ex marinis non cutiat, sicut nec e volucribus aquilam, quae ob hoc armigera huius teli fingitur. in Italia inter Tarracinam et aedem Feroniae turres belli Civilis temporibus desiere fieri, nulla non earum fulmine dirut
Abbreviated transcription (Latin):
Sanat. Aut si manet sanies cũ melle t̾tũ urma
ac meses ciunt. uͦi. iiii. ue ramuli. cũ gallici nar¬
di radice una: ciatis aquȩ sex. Meses pͥuatĩ cũ
melle sumptum & in uelłe appositũ. Anginis
subuenit cum melle & nitro. fpinictidas exaõ
sanat. Uulña recentia pꝰqͣm aq̃ tangant᷑ impo¬
sitũ. Pret̾ea capitis ulcera peculiarit̃. Ilib im¬
ponitur cũ cipria cera aut cũ fico. Sanat &

Expanded text:
sanat aut, si manent sanie, cum melle tritum. urinam sanat aut, si manent sanie, cum melle tritum. urinam ac menses cient III IIIIve ramuli cum Gallici nardi radice una, cyathis aquae VI, menses privatim cum melle sumptum et in vellere adpositum. anginae subvenit cum melle et nitro. epinyctidas ex aqua sanat, volnera recentia prius quam aqua tangantur inpositum, praeterea capitis ulcera. peculiariter ilibus inponitur cum Cypria cera aut cum fico. sanat et
Abbreviated transcription (Latin):
git. c̃ coctiones adiuuat. cruditateᷤ dechit. Cũ
ruta & piꝑe & sale. antiqͥ pͣgationis causa da-¬
bant. Cũ marinȩ aquȩ sextario se seminiis ex
dragina cũ tͥb sał & mellis eyatis efficatiꝰ pͣgat.
dupplicato sale. Diligent̾ aũ teri debet ꝓpt̃ diffi¬
cultatẽ. Qdam & in polenta dede supͣdictum
pondus: addito puleio. Alii contͣ paralisin fo-¬
lia infico. Siccat amaritudinẽ facile thoracẽ
purgat. cũ iride sumptum. In regio morbo cru-¬
dum bibit᷑. cum adipe. aut adianto. Adũsis
inflationes calidũ paulatĩ sorbet᷑ ex aqͣ hori¬
m̃s causas cũ gallico nardo. lienis cũ actto altt
pulte aut fico sumit᷑. Adu̾sat᷑ fungis ex a&a
Itẽ uisco cicutȩ. ex uio & muris aranei moisib
draconi marino scorpionib. Ođoꝵ claritati
multũ confert. Epiforis cũ passo imponit᷑. sua¬
gillatis cũ melle. Aures eiꝰ decoctũ uaporis susido

Expanded text:
get, concoctiones adiuvat, cruditates detrahit cum get, concoctiones adiuvat, cruditates detrahit cum ruta et pipere et sale. antiqui purgationis causa dabant cum marinae aquae veteris sextario seminis VI drachmas cum III salis, mellis cyatho; efficacius purgat duplicate sale. diligenter autem teri debet propter diffcultatem. quidam et in polenta dedere supra dictum pondus, addito puleio, alii pueris folia in fico sicca, ut amaritudinem fallerent. thoracem purgat cum iride sumptum. in regio morbo crudum bibitur cum apio aut adianto. adversus inflationes calidum paulatim sorbetur ex aqua, iocineris causa cum Gallico nardo, lienis cum aceto aut pulte aut fico sumitur. adversatur fungis ex aceto, item visco, cicutae ex vino et muris aranei morsibus, draconi marino, scorpionibus. oculorum claritati multum confert, epiphoris cum passo inponitur, suggillatis cum melle. aures decocti eius vapor suffitu
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea nocte ac die refrigeratũ sub diuo decoctiᷤ
sex draginis folioꝵ cũ ramis suis incȩlestis aqua
sextariis tͥb. Oportet & salẽ addi. Uetustissime in¬
usuẽ. Bibit᷑ & madefacti dilutũ. Ita enĩ appellat᷑
hoc genꝰ. Diluti ratio: ut quis qͥs fuerit modus
aquȩ tegat᷑ ꝑ tͥdium. tͥtũ. Raro in usuẽ. sic̃ &
succꝰ exp̃ssi. Expͥmit᷑ aũ cũ pͥmũ sem̃ turgescit.
madefactũ. aqua tͥduo recens. aut siccũ. uͭi. die¬
b. Dein coctũ & in eneo uase ad t̾cias .x. eminiᷤ
in aquȩ sextariis. xl.u̾. iterũq ꝑcolatũ. ħba i¬
tilis stomacho capitiq ẽ. cum sit ille decoctuᷤ
saluberrimꝰ. Nlamq astͥngit stomachũ bilẽq
detͣhit. urinã cit. aliiũ emollit. & in dolore sa¬
nat. uentͥs aĩalia pellit. malachiã stomachi
& inflãmationes discutit. Cũ sale & nardo
gallico aceto exiguo addito fastidia abster¬

Expanded text:
postea nocte et die refrigeratum sub diu ; decoci postea nocte et die refrigeratum sub diu ; decoci VI drachmis foliorum cum ramis suis in caelestis aquae sextariis III oportet, nec non salem addi vetustissimi usus est. bibitur et madefacti dilutum; ita enim appelletur hoc genus . diluti ratio ut, quisquis fuerit modus aquae, tegatur per triduum. tritum raro in usu est, sicut et sucus expressi . exprimitur autem, cum primum semen turgescit, madefactum aqua triduo recens aut siccum VII diebus, dein coctum in aēneo vaso ad tertias x heminis in aquae sextariis XLV iterumque percolatum, herba etilis stomacho capitique est, cum sit ille decoctus saluberrimus. namque adstringit stomachum bilemque detrahit, urinam ciet, alvum emollit et in dolore sanat, ventris animalia pellit, malaciam stomachi et inflationes discutit cum sile et nardo Gallico, aceti exiguo addito, fastidia abster
Abbreviated transcription (Latin):
folioꝵ odore. caulib asꝑis. geniculatiᷤᷤ. se¬
mine nigro ut edȩ bacis mollib. Nascit᷑ opacis.
& asꝑis & aqͦsis. Dat᷑ acetabulo pleno int̾iorib
feminarũ morbiᷤ Ampelasagͥos uocat᷑ ħba fo¬
liis duris. cineracei coloris qͣle in satis diximꝰ ui¬
nis additis uini choy cyatis duob: aluũ soluit
lenit̃. Ido hydropicis dat᷑. Holȩ uitia cutis infa¬
cie uulnerum em̃dant. Syaticoᷤᷤ qͦ heuri hac
lat᷑ a gallia ciuitate. ponticũ a ponto: ubi
peceora pinguescunt illo & ob id sñ felle re¬
mariꝰ s medulla pontici dulcis. De usu eiꝰ con¬
uenit dic̃e. ħbe facillime. int̾ paucaᷤ utilissi-¬
me. Pret̾ea sacͥs ppłi. R. celebrate pecullarit᷑.
Siqͥdẽ latinatũ feriis q̃drige certant in ca¬
pitolio. uictorq absinthium bibit. Credo sani¬
tatẽ p̃mio dari honorifice. arbitͥs maiorib.
Stomachũ corroborat. & ob hoc sapor eiꝰ in ui¬
na transfert᷑ ut diximꝰ. Bibit᷑ & decoctũ aq̃: ac

Expanded text:
foliorum odore, caulibus asperis, geniculatis , semine nigro ut hederae, bacis mollibus, nascitur in opacis et asperis aquosisque. datur acetabulo pleno interioribus feminarum morbis. — Ampelos agria vocatur herba foliis duris, cineracei coloris, qualem in satis diximus, vinis, additis vini Coi cyathis II, alvum solvit leniter ideoque hydropicis datur. uvolae vitia cutis in facie mulielatur e Galliae civitate, Ponticum e Ponto, ubi pecora pinguescunt illo et ob id sine felle remarius, sed medulla Pontici dulcis. de usu eius convenit, herbae facillimae atque inter paucas utilissimae, praeterea sacris populi Romani celebratae peculiariter, siquidem Latinarum feriis quadrigae certant in Capitolio victorque absinthium bibit, credo, sanitatem praemio dari honorifice arbitratis maioribus. 46 stomachum corroborat, et ob hoc sapor eius in vina transfertur, ut diximus. bibitur et decoctum aqua ac
Abbreviated transcription (Latin):
radu̾so huiꝰ situs britãnia ĩsula clara gͥciꝰ nr̃ĩq
inonim̃tis int̾ septentͥonẽ & occidentẽ iacet:
germanie gallie. hispaniȩ. multo maximis
curope partib magno int̾uallo adu̾sa. Albion
ipsi nom̃ fuit. cum britannue uocarent᷑ om̃s.
deqͥb mox paulo dicemꝰ. hec ab. c̃ agesoriaco. mor¬
inorum gentis litore ꝓximo traiecto .ĩ. circuitu.
tͣdunt: xxͣx. ꝓpe iãannis noticiã eiꝰ romanis ar¬
mis ñ ult uicinitatẽ silue calidonie ꝓpaganti

Expanded text:
rso huius situs Britannia insula, clara Graecis nostrisque monimentis, inter septentrionem et occidentem iacet, Germaniae, Galliae, Hispaniae, multo maximis Europae partibus, magno intervallo adversa. Albion ipsi nomen fuit, cum Britanniae vocarentur omnes de quibus mox paulo dicemus. haec abest a Gesoriaco Morinorum gentis litore proximo traiectu L. circuitu tradunt, XXX prope iam annis notitiam eius Romanis armis n
Abbreviated transcription (Latin):
banã coloniã sillanã. nuꝑ capue ẽtͥbutã incip̃.
faustianꝰ autẽ circit̃. iiũ. a uico ꝓpe cedias qͥ uicꝰ
ã sinuessa .ui. abẽ: nec ulli in uino maior auo¬
toritaᷤ. Solu uinonũ flamma accendit᷑. Ria eiꝰ
sũmis collib caueinũ gigni. mediis faustianũ.
imis falernũ. Non omittendũ autẽ ñ nulla ea¬
rũ q̃ celebrent᷑ iocundũ soporẽ. Nuȩ ad t̾ciam¬

Expanded text:
banam coloniam Sullanam nuper Capuae contributam incipit, banam coloniam Sullanam nuper Capuae contributam incipit, Faustinianus circiter IIa VI M passuum abest. nec ulli nunc vino maior auctoritas. solo vinorum flamma accenditur.a 63 tsummis collibus Caucinum gigni, mediis Faustinianum, imis Falernum. non omittendum autem nulli eorum quae celebrentur iucundum saporem uvae
Abbreviated transcription (Latin):
indice statuet luua agusta. Lxxxii. annos ui¬
te punino uino reculit ñ acceptos ñ aqͦso. Sig-¬
nit̾ in sinu adriatici maris. ñ ꝓcul a timauo
fonte saxeo colle maritimo afflatu. paucas co¬
quente amphoraᷤ. Nec aliud aptiꝰ medicam̃tis iu¬
dicat᷑. hoc ẽẽ. crediderim qđ greci celebrantes
miris laudib pͣictanũ appellauerint ex adri.¬
atico sinu. Duus augustꝰ secinũ p̃tulit cunctiᷤ.
ñ tem̃e cruditatib noxĩis. ab eo saliua nascit᷑.
Supͣ forũ apii antea cecubo erat generositas
celeb̃ima. In palustͥb populetis sinuani sũt ela¬
no qđ ĩa int̾cidit & curia coloni lociq angustia
mag̾̃. tñ fossa neronis qm ab aiano lacu ostiã
usq nauigabilẽ inchoauerat. Scdã nobilitas
falerno agro erat. & ex eo maxime faustini cu-¬
ra culturaq id collegerat. Exolescit hoc qͦq ni¬
mietate copiȩ potiꝰ qmͣ bonitati studentiũ. fa¬
lernꝰ ager a ponte campano leua petentib ur-¬

Expanded text:
lia Augusta LXXXVI annos vitae Pucino vino rettulit acceptos, non alio usa. gignitur in sinu Hadriatici maris non procul Timavo fonte saxoso colle, maritimo adflatu paucas coquente amphoras; nec aliud aptius medicamentis iudicatur. hoc esse crediderim quod Graeci celebrantes miris laudibus Praetetianum appellaverint ex Hadriatico sinu. 61 Divus Augustus Setinum praetulit cunctis imenta, non temere cruditatibus noxiis ab ea saliva. nascitur supra Forum Appi. antea Caecubo erat generositas celeberrima in palustribus populetis sinu Amynclano, quod iam intercidit incuria coloni locique angustia, magis tamen fossa Neronis, quam a Baiano lacu Ostiam usque navigabilem incohaverat. 62 Secunda nobilitas Falerno agro erat et ex eo maxime Faustiniano; cura culturaque id collegerat. exolescit haec quoque copiae potius quam bonitati studentium. Falernus ager a ponte Campano laeva petentibus Ur
Abbreviated transcription (Latin):
simo transitu asilurũ gente.xxx̃. passuũ. reli¬
quarũ nulla. ex̃xũ amplior cirtuitu ꝓditur.
St̃ aũ xl. orcades modicis int̾ se discrete spaciis.
acbritanniam monamana aptaricnea uectiꝰ
siliminꝰ anddros. Infra uͦ aminis etaxantos. & ab
ad uso ing̾manicũ mare sparse glessariȩ qͣs e¬
lectridas gti recentiores apellauere: qd̾ ib ielec¬
trum nasceret᷑ Ultima om̃iũ q̃ memorant᷑ ty¬
le in qua solsticio nullas ẽẽ noctes indicauimꝰ
cancri signũ sole transeunte: nullosq cont̃ ꝑ
brumam̃ dies. Hoc qͥdam senis m̃sib c̃tinuis
fieri arbitrantur. limeus hẏstoricꝰ abritannia
introrsus sex dierũ naiuigatiõe ab. eẽ. dic insulã
mictin: inqͣ candidũ plumbũ ꝓueniat. Ad eã
britannos uilib nauigiis corio cucũ sutis naui¬
gare. Sunt & qͥ alias ꝑdunt scandiã. dumnã ber¬
gos. maximãq om̃ium uerigon. exqͣ intylen
nauigetur. Atyle uniꝰ dici nauigatiõe mare con¬

Expanded text:
simo transitu a Silurum gente XXX. reliquarum nulla CXXV amplior circuitu proditur. sunt autem XL Orcades, modicis inter se discretae spatiis, ac Britanniam Mona, Monapia, Riginia, Vectis, Silumnus, Andros, infra vero Samnis et Axanthos et ab adversa in Germanicum mare sparsae Glaesiae, quas Electridas Graeci recentiores appellavere, quod ibi electrum nasceretur. ultima omnium quae memorantur Tyle, in qua solstitio nullas esse noctes indicavimus, cancri signum sole transeunte, nullosque contra per brumam dies. hoc quidam senis mensibus continuis fieri arbitrantur. Timaeus historicus a Britannia introrsus sex dierum navigatione abesse dicit insulam Ictim, in qua candidum plumbum proveniat; ad eam Britannosvitilibus navigiis corio circumsutis navigare . sunt qui et alias prodant, Scandias, Dumnam, Bergos maximamque omnium Berricen, ex qua in Tylen navigetur . a Tyle unius diei navigatione mare con
Abbreviated transcription (Latin):
palatii ꝑitissimũ ẽ lib̃tis censurã uni in epu.¬
las eiꝰ facientẽ dixisse hospiti de indigena ui-¬
no nouũ quide sͥgustũ eẽ. cũ eque ñ ex nobi¬
lib: s cesarẽ ñ aliud potaturũ. Nec negaue¬
rim & alia digna eẽ. fama s de qͥb c̃sensus
eui iudicauerunt hȩc sunt.

Expanded text:
palati peritissimum e libertis censuram vini in epupalati peritissimum e libertis censuram vini in epulas eius facientem dixisse hospiti de indigena vino, novum quidem sibi gustum esse eum atque non ex nobilibus, sed Caesarem non aliud poturum, nec negaverim et alia digna esse fama, sed de quibus consensus aevi iudicaverit haec sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
messale potu & salute. lagariȩ ñ ꝓcul grom̃to
nascentia. cãpania nuꝑ excteauit nouis nõib
auctoritatẽ siue cura siue casu: ad qͣrtũ ane¬
apoli lapide treuellicis iuxta capuam cauli¬
nis. & in suo agro trebulanis alioqͥn semꝑ int̾
plebeia & tͥfolinis głata. Nam popeianis sũ¬
mũ x annoꝵ incrementũ. ẽ. nichil senecta
cferente. dolore etiã capitũ in sextã horam di¬
ei seqñtis in festa dep̃hendunt᷑. Qb exemplis
ñ falloi manifestũ ẽ: pat̾am t̾ramq referri¬
res n uuã. & suꝑuacuam generũ csectationẽ
in nuimerũ: cũ eade uitis aliud aliis in locis
pullulat. Hispaniarũ lusitana copia nobili¬
tantur elegant̃. he uͦ tarraconensia atq lau¬
ronensia & baliariciaca ex insuł cferunt᷑ italiȩ
pͥmis. Nlec ignoro multa pͣtmissa plerosq exis¬
timaturoᷤ qnͣdo suũ euiqͦ placet. & qͦcũq eat᷑
fabula eade reppit᷑. Diui agusti iudicioꝵ ac

Expanded text:
Messalae Potiti salute Lagarina, non procul Grumento Messalae Potiti salute Lagarina, non procul Grumento nascentia. Campania nuper excitavit novis nominibus auctoritatem sive cura sive casu ad quartum a Neapoli lapidem Trebellicis, iuxta Capuam Caulinis et in suo agro Trebulanis, alioqui semper inter plebeia et Trifolinis gloriata. 70 nam Pompeianis summum decem annorum incrementum est, nihil senecta conferente. dolore etiam capitum in sexta horam diei sequentis infesta deprehenduntur. quibus exemplis, nisi fallor, manifestum est patriam terramque referre, non uvam, et supervacuam generum consectationem in numerum, cum eadem vitis aliud aliis in locis polleat . Hispaniarum Laeetana copia nobilitantur , elegantia vero Tarraconensia atque Lauronensia et Baliarica ex insulis conferuntur Italiae primis. nec ignoro multa praetermissa plerosque existimaturos, quando suum cuique placet et, quocumque eatur, fabula eadem reperitur, Divi Augusti iudiciorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
nitanis honos lagenis ꝓ mam̾itino plerũq sub-¬
ditis. Ex reliquis autẽ a suꝑo mari p̃tutia atq
a neone nascentia. & q̃ a palma una forte enata
palmesia appellauere. In medit̾raneo il cese-¬
natia ac mecenatiana. In ueroniensi itẽ reci¬
gilio: mox optimo sinu maris adriatici. Abin-¬
fero autẽ latinensia gͣui canastoniensia etru¬
rie palmã luna ht liguriȩ genua. int̾ pirene.¬
um alpesq massilia. gemino sapore. qͣndo &
condiendis aliis pingiuĩ gignit qđ uocant su
sõsum Uet̾ narũ int̾gallias c̃sistit auctoritaᷤ.
De reliqͥs in narbonensi genitis asseuerare ñ
ẽ. qm officina eiꝰ rei fecere tingentes fumo:
utinaq ñ & herbis ac medicaminib noxiis.
Qppe etiã aloe m̃cant᷑: saporẽ colorẽq adulte.
rat. Uerũ & longinqͥora italiȩ ab ausonia ma
tie & tempsie. achabiȩ. lucanaq antecedenti¬
b thormis. Om̃iũ uͦ eoꝵ maxime illustrata.

Expanded text:
enitanis honos lagonis pro Mamertino plerumque subenitanis honos lagonis pro Mamertino plerumque subditis. Ex reliquis autem a supero maria Praetutia atque Ancone nascentia, et quae a palma una forte enata palmensia appellavere, in mediterraneo vero Caesenatia ac Maecenatiana , in Veroniensi item Raetigilio, mox ab intimo sinu maris Hadriana, ab infero autem Latiniensia, Graviscana , Statoniensia . Etruriae Luna palmam habet, Liguriae Genua, inter Pyrenaeum Alpesque Massilia gemino sapore, quando et cocosum. Baeterrarum intra Gallias consistit auctoritas. de reliquis in Narbonensi genitis adseverare non est, quoniam officinam eius rei fecere tinguentes fumo, utinamque non et herbis ac medicaminibus noxiis! quippe etiam aloe mercator saporem coloremque adulterat. 69 Verum et longinquiora Italiae t Tempsae, Calabriae Lucanaque antecedentibus Thurinis. omnium vero eorum maxime inlustrata
Abbreviated transcription (Latin):
ces ac rarȩ in austero. Itẽ surrentina iniuneistm
nascentia c̃ualescentib. maxime ꝓbata ꝓpt̾ te¬
nuitatẽ salubritatẽq liberiꝰ cesar dicebat c̃sen¬
sisse medicos: ut nobilitatẽ surrentino darent.
Alioqͥ eẽ. generosũ acetũ. Gasꝰ cesar qͥ successit illi:
nobilẽ uappã. Certant massica: atq ex monte
gausano puteolos baiasq ꝓspectantia.Nam fa-¬
lerno ct̃mina statana ad pͥncipatꝰ uenere ñ du¬
hie: palamq facẽ sua qͥbq t̾ris temꝑa eẽ qđ¬
rerũ ꝓuentꝰ occasusq uncta. Is p̃poni solebãt
calena. & q̃ in uineis arbustis ue nascunt᷑ funda¬
ta ex alia uicinia urbis uel int̾ pͥu̾natia. flam
qđ signi enascit᷑ auctoritate niiia c̃tinende utile
aluo. inx̃ medicamina numerat᷑. qͣrtũ currici¬
lũ publicis epuł optiñe a diuo iulio. Is enĩ pͥmꝰ
auctoritatẽ his tͥbuit ut epuł eiꝰ apparet. Mam̃¬
tina cͥcũ camessinã in sicilia genita. Ex his po-¬

Expanded text:
rrentina in vineis tantum nascentia, convalescentibus maxime probata propter tenuitatem salubritatemque. Tiberius Caesar dicebat consensisse medicos ut nobilitatem Surrentino darent; alioqui esse generosum acetum; C. Caesar, qui successit illi, nobilem vappam. certant Massica atque a monte Gauro Puteolos Baiasque prospectantia. nam Falerno contermina Statana ad principatum venere non dubie palamque fecere sua quibusque terris tempora rerum proventus occasusque. iuncta iis praeponi solebant Calena et quae in vineis arbustique nascuntur Fundana et alia ex vicinia urbis, Veliterna, Privernatia. nam quod Signia nascitur, austeritate nimia continendae utile alvo, inter medicamina numeratur. 66 Quartum curriculum publicis epulis optinuere a Divo Iulio — is enim primus auctoritatem iis dedit , ut epistulis eius apparet — Mamertina circa Messanam in Sicilia genita; ex iis Po
Abbreviated transcription (Latin):
quet᷑q sub t̾ra. ob hoc partit᷑ uestigiiᷤ. leuit̃
ligat. a soł occasu in tͥnis dieb ut eq̃lit̃ bibas.
donec erumpant. Differunt᷑ pꝰ annũ dodran¬
tali filo custodita temꝑie: ut uiridi celo se¬
rant᷑. ac sine aura. Mirumq dictu. ꝑiculum
eo tantũ die .e. si torauerit qͥntulũ cuq imbt̃.¬
aut si afflauerit. De reliquo tute sunt ꝑpe¬

Expanded text:
 sub terra. ob hoc et pavitur vestigiis. leniter rigatur a solis occasu in trinis diebus, ut aequaliter bibat, donec erumpant. differuntur post annum dodrantali filo, custodita temperie, ut viridi caelo serantur ac sine aura. mirumque dictu, periculum eo tantum die est, si roravit quantulumcumque imbaut si adflavit. de reliquo tutae sunt perpe
Abbreviated transcription (Latin):
arietis. Hȩc ẽ. nat᷑a eiꝰ. hec potentia. Sr̃ õĩa
erit ẽ lacma nasci aliqͥd. ut suo loco dicemꝰ.
Ergo e cup̃sso femina. mas enĩ ut diximꝰ non
gignit. pilulȩ collectȩ qͥb docui mensib sican¬
tur sole. ruptȩq emittunt sem̃. formicis mite
expetitũ. ampliata etiã miracło. tantuli aĩał

Expanded text:
arietes! haec est naturae vis, haec potentia. super omnia arietes! haec est naturae vis, haec potentia. super omnia erit e lacrima nasci aliquid, ut suo loco dicemus. .Ergo e cupresso femina—mas enim, ut diximus, non gignit—pilulae collectae quibus docui mensibus siccantur sole, ruptaeque emittunt semen formicis mire expetitum, ampliato etiam miraculo tantuli animalis
Abbreviated transcription (Latin):
datũ munitũq ad incur sũ etiã gallinacei ge.¬
neris: qm minime rimosũ. ne penetrans sol
exurat fibras. Int̾uallo sesqͥ pedũ seri: ne se in¬
ter se contingant. Pret̾ea aliuitia etiã uermi¬
cosa fiunt. sariri conuenit. sepiꝰq herbaᷤ euelli
Pret̾ẽa semina ipsa fruticantia subputare:
ac falcẽ pati consuescere. Cato & furci cͣtes um¬
poni iubet altitudine hõis. ad solem recipien¬
dum. atq integi culmo ad frigora arcenda.
Sic piroꝵ maloꝵq semina nutriri. sic pineaᷤᷤ
nuces. sic cup̃ssoᷤᷤ semine satas. & ipsas mini¬
mis id gͣnis constant. ut uix ꝑspici q̃dã pos¬
sint. Non omittendũ nat᷑e mirałm etiã par-¬
uo gigni arbores. tanto maiore tritici & or¬
dei grano: ne quis fabam reputet. qͥd
simile originis ne hñt maloꝵ piroꝵq semi¬
na. hiis pͥncipii s respuentẽ secures mate¬
riẽ nasci indomitã ponderib inmensis p̾da
arboris. uelis. turrib murisq impellendis.

Expanded text:
datum munitumque ab incursu etiam gallinacei generis, quam minime rimosum, ne penetrans sol exurat fibras. intervallo sesquipedum seri—nam si inter se contingant, praeter alia vitia etiam verminosa fiunt—, sariri convenit saepius herbasque evelli, praeterea semina ipsa fruticantia supputare ac falcem pati consuescere. Cato et furcis crates inponi iubet altitudine hominis ad solem recipiendum atque integi culmo ad frigora arcenda. sic pirorum malorumque semina nutriri, sic pineas nuces, sic cupressos semine satas et ipsas. minimis id granis constat, vix ut perspici quaedam possint, non omittendo naturae miraculo e tam parvo gigni arbores, tanto maiore tritici et hordei grano, ne quis fabam reputet. quid simile origini suae habent malorum pirorumque semina? his principiis respuentem securis materiem nasci, indomita ponderibus inmensis prela, arbor es velis, turribus murisque inpellendis
Abbreviated transcription (Latin):
tales pilluli ꝓueniunt. nͥ qͣrũ radices amore
solis atq imbris in sũma tellure spatiant᷑.
Om̃ia ea ñ stati moris ẽ. in sua iocati. s pͥus
nutͥtis atq in seminariis adolescere. iterũq
migrare. Qt̃nsitꝰ mirũ in modũ mitigat etiã
siluestres. siue Arboꝵ qͦ ut hominũ
natura nouitatis ac ꝑegͥnationis auida ẽ. si¬
ue discedentes uirꝰ relinquunt: mansuescunt¬
ceu tͣctatu. ceu fere. dũ radici auellit planta.
Et aluid genꝰ simile nat᷑a p̃monstrauit. Auul¬
siq arborib stilones uixere qđ in gñe ut cũ p

Expanded text:
tales pulluli proveniunt nisi quarum radices amore tales pulluli proveniunt nisi quarum radices amore solis atque imbris in summa tellure spatiantur. omnia ea non statim moris est in sua locari, sed prius nutrici dari atque in seminariis adolescere iterumque migrare, qui transitus mirum in modum mitigat etiam silvestres, sive arborum quoque, ut hominum, natura novitatis ac peregrinationis avida est, sive discedentes virus relincunt mansuescuntque tractatu ceu ferae, dum radici avellitur planta. Et aliud genus simile monstravit, avolsique arboribus stolones vixere, quo in genere et cum p