comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũt oblaristens et ĩ ea que aute funt extentꝰ. iã p̃ncipiũ
uiaꝵ suaꝵ tusierat. hoc es eo nõ indigebat: a famen
mediendum et exoedieudum iter ẽ onubꝰ qui aduepliatẽ ꝑ ue¬
iure et in uita ẽtua ꝑmauere desiderant dit eñ auᵗ
ego sum ueritas et uita s uia. hoc et ꝑ me uenitur ad
me ꝑueuit᷑. in me ꝑmanet᷑. Cum eñ ad ipsum ꝑ uenitur¬
et ad patrẽ puenitri quia ꝑ equalẽ ille cuis ẽ equalis¬
agnostitur. nutiẽte et tanꝙ anlutiuãte uos st̃o spli quo
i sũmo atq ĩ tomutabili bono ꝑmauere possimꝰ. Ex
quo intelligit᷑. quia nullã ros ĩ uia teuere nos debeat
quãdo uet ipse dũs inquãtum ma nr̃a ẽẽ dignatꝰ õ Teuere
nos uoluerit ẜ trarsire ne rebꝰ tẽporalibꝰ quãuis ab illo
ꝓ salute uostra susteptis et gestis hereamꝰ ĩfiruũt. sed ꝑ

Expanded text:
sunt obliuiscens et in ea quae ante sunt extentus iam principium uiarum transierat, hoc est eo non indigebat, a quo tamen grediendum et exordiendum iter est omnibus, qui ad ueritatem peruenire et in uita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum uia et ueritas et uita, hoc est "per me peruenitur, ad me peruenitur, in me permanetur". cum enim ad ipsum peruenitur, ad patrem peruenitur, quia per aequalem ille cuiquo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. ex quo intellegitur, quia nulla res in uia tenere nos debeat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infi
Abbreviated transcription (Latin):
oentꝰ niuerꝰ.: crcatoris acq creatore siguifitat
steutia. Alam fuitas catoris est. septenariꝰ autem
iiuerꝰ ccaturã inditat ꝓpt intam et corxꝰ. larꝰ ĩ
illa tria sunt . Unde et toto corde tota anima tota
uẽte diligendꝰ est deꝰ Incorꝑe añt mamfistissiã
quatuor apporent : quibꝰ cẽstant elem̃ta Iuhot
ꝯ. denario dum temporalit nob insincuat᷑ id est
quãt dicit᷑ caste et cõtiuẽtur atempoꝵ delectatiõe
iuuere: hoc est quadragnita diebꝰ ieiuuore. ¶Hoclex
qui tauꝙͣ testumoniũ habent exlerge e ꝓħis iedius iũt illos
⁊̃ mote tribꝰ distipłis uidentibꝰ acꝙ stupentibꝰ claruit. Deiuide
ita queritur qmodo quĩquagerariꝰ deqͣdr apeuario uic .ͦ existat
qui nõ meliocrĩt in nostra Religione sacͣtus est ꝓpter pc̃¬
tecosten. et qͦmods terductꝰ ꝓpter tua tempora. autẽ leg̃e

Expanded text:
denarius numerus creatoris atque creaturae significat scientiam; nam trinitas creatoris est, septenarius autem numerus creaturam indicat, propter vitam et corpus. Nam in illa tria sunt: unde etiam toto corde, tota anima, tota mente diligendus est Deus; in corpore autem manifestissima quatuor apparent, quibus constat, elementa. Hoc ergo denario dum temporaliter nobis insinuatur, id est, quater ducatur, caste et continenter a temporum delectatione vivere, hoc est quadraginta diebus jejunare. Hoc est lex stimonium habens a lege et prophetis, medius inter illos in monte, tribus discipulis videntibus atque stupentibus, claruit. Deinde ita quaeritur quomodo quinquagenarius de quadragenario numero existat, qui non mediocriter in nostra religione sacratus est propter Pentecosten; et quomodo ter ductus propter tria tempora ante legem,
Abbreviated transcription (Latin):
iuali sumꝰ. intautũ et miuit suuꝰ. Diligit eñ d̃s nos et mł¬
tum nob dilectionẽ eiꝰ erga nos diuino striptura cõuẽdat. Quo
g ͦ diligit ut nob utatur an ut fruatur. ded sifruitur eget
bouo nr̃o. quod nemo sanꝰ diIexerit. Qũie em̃ uonũ nd̃m.
uł ip̃e uł ab ippo est. Cin autẽ obeturũ u dubiũ ẽ nõ egere
luce reꝵ hoꝵ initore qͣipse illustrauit. Dicit aꝑtissime
diges. Non yͦ fruit᷑ nob. ẜ utitur. Nam si neꝙ friit᷑ neque
utitur. nõ ĩuemio quẽ ad modum diligat ded nos uitur sit¬
ut nos. nã uos res quilꝰ utiuur ad id referumꝰ. ut uei uo¬
uitate ꝑfruant᷑. deꝰ u ͦ. ad suam bonitatẽ usum nr̃m ⁊ofert
om̃mo ĩ cõmutabib ẽ et qui pleuissiuis diterl potunit cego
sum qͥ sum. et dices eis qͥ est iiufit iue ddoes ut cẽta que
sunt et iust ab illo esse nõ possũt. intautũ bona sant in
quautũ acceꝑũt ut suit. Ille gͥ s qui dicit᷑ dĩ quo

Expanded text:
um. Diligit enim nos Deus, et multum nobis dilectionem ejus erga nos divina Scriptura commendat: quomodo ergo diligit? ut nobis utatur, an ut fruatur? Sed si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Omne enim bonum nostrum vel ipse, vel ab ipso est: cui autem obscurum vel dubium est, non egertissime eges . Non ergo fruitur nobis, sed utitur. Nam si neque fruitur neque utitur, non invenio quemadmodum diligat. CAPUT ut nos: nam nos res quibus utimur ad id referimus, ut Dei bonitate perfruamur; Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. omnino incommutabilis est, et qui plenissime dicere potuit: Ego sum qui sum; et, Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Ut caetera quae sunt, et nisi ab illo esse non possint, et in tantum bona sint, in quantum acceperunt ut sint. Ille igitur usus qui dicitur Dei, quo
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ delectanone faciauiꝰ: est euĩ eccłia corpꝰ eiꝰ. sicut
gͦ suũ multis mẽbris diuersa officia gerentibꝰ: nodo
uuitatis et caritatis tauꝙͣ sauitatis asf̾ugit. Excercet ãt
hot tp̃r et purgat meditiualibꝰ quibusdam molestus
Porro qm̃ ĩnia sumꝰ nec uia ista locoꝵ est s affec¬
tuũ qͣm ĩtercludebat qͣri septa quedã spinosa p̃teritoꝵ
malitia pectatoꝵ.: quid lib̾aliꝰ et nuẜitordiꝰ fatẽ potuit
qui se ip̃m nõb qua rediremꝰ subffuere noluit. nͥ ut
onĩa douars pc̃ta c̃uersis. et gͣuiter fixa int̃dicta.

Expanded text:
 sicut ergo suum multis membris diversa officia gerentibus , nodo unitatis et charitatis tanquam sanitatis astringit. Exercet autem hoc tempore et purgat medicinalibus quibusdam molestiis, Porro quoniam in via sumus, nec via ista locorum est, sed affectuum, quam intercludebat, quasi septa quaedam spinosa, praeteritorum malitia peccatorum; quid liberalius et misericordius facere potuit, qui seipsum nobis, qua rediremus, substernere voluit, nisi ut omnia donaret peccata conversis, et graviter fixa interdicta
Abbreviated transcription (Latin):
pantissima ad cẽtos seusus. llam cũ inuimꝰ nõ damꝰ
suignũ iusi otũł. ei qũe nolumꝰ ꝑ hoc signũ uolinta¬
tis nr̃e ꝑticipẽ facere. Et quidam motꝰ manuũ: pleraꝙ
significãt Et ĩstriones oñũu nũbroꝵ motibꝰ dãt sigua
quedam stiẽtibꝰ: et cũ otũł eoꝵ quasi fobulant᷑. Et uexilla
et sunt om̃a hec q̃si quedam uerba uisibilia. Adauresãt
que ꝑtiuẽt ut dixi plura sũt ã uerbis maxuul. Nam
sunt. Uerba em̃ ꝓrfus int̃ homĩes obtiuer̃t pͥncipatum
significandi quetũꝙ auimo tẽcipiũtur. s ea quisq ꝓdere
uelit. Nam et odore iegũdti dñs quo ꝑfusi sũt pedes eius
suigriũ aligudd dedit et satrauito corꝑis et augiũs suꝑ
yustato significauit quod uoluit. Et cum mulier tangẽdo
fimboria uestuuẽti eiꝰ salua facta et: nõ nichil significat
Sod ĩinuerabił multitudo signoꝵ quibꝰ cogitatiouls suos¬

Expanded text:
m cum innuimus, non damus signum nisi oculis ejus quem volumus per hoc signum voluntatis nostrae participem facere. Et quidam motu manuum pleraque significant: et histriones omnium membrorum motibus dant signa quaedam scientibus, et cum oculis eorum quasi fabulantur; et vexilla et sunt haec omnia quasi quaedam verba visibilia. Ad aures autem quae pertinent, ut dixi, plura sunt, in verbis maxime. Nam sunt. uerba enim prorsus inter homines obtinuerunt principatum significandi quaecumque animo concipiuntur, si ea quisque prodere uelit. nam et odore ungenti dominus, quo perfusi sunt pedes eius, signum aliquod dedit et sacramento corporis et sanguinis sui per gustatum significauit quod uoluit, et cum mulier tangendo fimbriam uestimenti eius salua facta est, nonnihil significat. sed innumerabilis multitudo signo
Abbreviated transcription (Latin):
debeant an .uii. an utrimq. P̃ceptũ ẽ enĩ nõb ut diliganꝰ ĩ¬
uitẽ. d querit᷑ utrũ ꝓpt̃ se homo ab homẽ diligendꝰ sutian
tiui᷑. eo uidetur autẽ i ꝓpter aliud diligendꝰ Quod em̃
ꝓter se diligendũ est in eo cõstituitur beata uita: ciuiꝰ et
si nõdum ⁊es tam̃ spes eiꝰ in hot tpr̃e fosolatur aualedictꝰ
autẽ: qui sp̃e suã pouit ĩ hoĩe. D nec se ipso qͥs quã fande¬
bet si liqͥde aduertas: quia uet se ipsũ debet ꝓpter se ipsum
diligere. s ꝓpter illum quo fiuendũ est. Tint est. qͥpe op¬
tuũꝰ homo cũ lota uita sua ꝑgit ĩ incõruntabilẽ uitam.
Et too affectu ĩ herst illi. di autẽ ꝓpter se diligit no se¬

Expanded text:
debeant an uti an utrumque. praeceptum est nobis, ut diligamus inuicem. sed quaeritur, utrum propter se homo ab homine diligendus sit an utimur eo. uidetur autem mihi propter aliud diligendus. quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata uita, cuius etiam si nondum res, tamen spes eius nos hoc tempore consolatur. maledictus autem qui spem suam pobet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et to
Abbreviated transcription (Latin):
u ois surrexit ĩstructio: ut ꝑfecrũ aliquid tenentes ea
que sune exporte nõ querãt. ꝑfectum saue quãtum rehar
uita potst. Nam ĩ tõꝑatione fut̾e inte nullius iustr
et st̃i est iuta ista ꝑfecta. Ideo moueret inquit fides
spes coritas tria hec maior aũt hoꝵ caritas: quia et
tas auctior et certior ꝑmanebit. Quo ꝓpter tũ quisq tog¬
nouerit fuicm p̃cepti dẽ caritatem de corde puro et costientia boua
et fide non ficta oiũd que iutalectum diuinaꝵ stripturaꝵ ad
ista tria relatuꝵ: ad tractatiouẽ illoꝵ libroꝵ seturꝯ accedat¬
.Cum em̃ diceret caritas addidit decorde puro ut nichil aliud
ꝙͣ id qd̵ diligendilm ẽ diligat᷑. Constitutiã uͦ bonã cõm̃xit
ppt spem. Illt em̃i se ada quod credit et diligt ꝑuent᷑us eẽ desꝑat
Di em̃ fides nostra mẽdatio caruerit tñc et nõ diliguuꝰ qued
nõ ẽ diligendus. et recte uiuldo id sꝑauiꝰ ut nullo modo spes

Expanded text:
ea quae sunt ex parte non quaerant: perfectum sane, quantum in hac uita potest; nam in comparatione futurae uitae nullius iusti est et sancti uita ista perfecta. ideo: manent, inquit, fides, spes, caritas, tria haec: maior autem horum est caritas, quia et ibus caritas auctior et certior permanebit. Quapropter cum quisque cognouerit finem praecepti esse caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, omnem intellectum diuinarum scripturarum ad ista tria relaturus ad tractationem illorum librorum securus accedat. cum enim diceret: caritas, addidit: de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est diligatur. conscientiam uero bonam subiunxit propter spem; si enim fides nostra mendacio caruerit, tunc et non diligimus quod non est diligendum et recte uiuendo id speramus, ut nullo modo spes
Abbreviated transcription (Latin):
illud ai quod ferim̃ diligamꝰ Qiuisgnis gͥ srripturas diuĩ¬
uas uł quãlib laꝵ ꝑtem intellexisse subi iudet᷑ ita ut
eo ĩ tellectu nõ edificet: istã genimã caritatẽ dĩ et ꝓxrĩn
uõdum ĩ tellexit Eiuisquis u ͦ tam̃ talẽ iude seutẽniam
dibexerit. ut huit edificande cartati sit utilis uet taĩo
hoc dixit quod ille quẽ legit eo loco seusisse ꝓbabit᷑. uõ õmo
indõ multos ĩ uenimꝰ qui mẽtiri uelĩt qui autẽ falẜa uenu¬
nẽ. Cum ꝯͥ hot scieus homo fatiat illũd uestieus patiat᷑

Expanded text:
itur Scripturas divinas vel quamlibet earum partem intellexisse sibi videtur, ita ut eo intellectu non aedificet istam geminam charitatem Dei et proximi, nondum intellexit. Quisquis vero talem inde sententiam duxerit, ut huic aedificandae charitati sit utilis, nec tamen hoc dixerit quod ille quem legit eo loco sensisse probabitur, non peideo multos invenimus, qui mentiri velint; qui autem falli, neminem. Cum igitur hoc sciens hom
Abbreviated transcription (Latin):
ueuerit. Non em̃ satiat auiuiã: cui uera et et certa sodes
efuitas. Eteruũ aũte ardentiꝰ diligit᷑ adextũ quã desidera¬
tum. Nulli em̃ desideranti cõceditur plꝰ de illo existunorl
quã se habet ut ei uilestat cũ miuꝰ ĩ ueuerit s quãtũ qui ge
uemios existimare potueat. plꝰ ꝑueniẽs ĩ uenturꝯ ẽ. homo
itaq fide et spe et coritote subiuxꝰ eaq ĩ cõtisse ⁊ dmẽs: nõ
indiget scripturis iusi adalios instrueudos. Ieaꝵ multi ꝑ
hec tria et ĩ solitudinẽ siul codicibꝰ uiiuunt. unde in
illis arbitror iam nuplet̾ũ ẽe quod dict̾u ẽ sine ꝓpħĩe eua¬

Expanded text:
satiat animam, cui uera est et certa sedes aeternitatis — aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuenturus est. Homo itaque fide, spe et caritate subnixus eaque inconcusse retinens non indiget scripturis nisi ad alios instruendos. itaque multi per haec tria etiam in solitudine sine codicibus uiuunt. unde in illis arbitror iam impletum esse quod dictum est: siue prophe
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possit ueꝵ eẽ quod seuserat. fit ꝙ ĩeo uestio quour ͦ ut amã¬
do sentẽtias sua tripte ĩcipiat offensior eẽ quõ sibi Et
malũ suꝑseueraũĩt euertetur exeo. ꝑfidem em̃ ambulamiꝰ.
nõ ꝑ spetie. Citubabit autẽ fides: sui diuinaꝵ stripturaꝵ ua¬
cillat auctoritas. Porro fide titubante. caritas et ifsa lau¬
guestit. Nam si efide quisq ceciderit: acoritate uecese et ca¬
dat Non em̃ potest diligere: quod ẽẽ nõ croit. porro sa et
crodit et diligit beul agendo et pceptis bouoꝵ moꝵ obfeꝑando

Expanded text:
non possit verum esse quod senserat; fitque in eo, nescio quomodo, ut amannon possit verum esse quod senserat; fitque in eo, nescio quomodo, ut amando sententiam suam, Scripturae incipiat offensior esse quam sibi. Quod malum si serpere siverit, evertetur ex eo. Per fidem enim ambulamus, non per speciem ; titubabit autem fides, si divinarum Scripturarum vacillat auctoritas: porro fide titubante, charitas etiam ipsa languescit. Nam si a fide quisque ceciderit, a charitate etiam necesse est cadat; non enim potest diligere quod esse non credit: porro si et credit et diligit, bene agendo et praeceptis morum bono
Abbreviated transcription (Latin):
ese nĩdatũo: postest iudiutilẽ aliquãdo ẽẽ unquitate. Nemro
eñ mentieus ĩ eo quod m̃ẽtitur seruot fidem. Nam hoc utiq
uult it cui mẽtitur fidem sibi habeat. qͣm tam ei iuẽtiendo
no seruat. Omis amt̃e fidi uiolator: iniquus est. Aut gͥ
inquitas aliq̃do ẽ utilis quod fieri nõ potest: aut mẽdaciũ
semꝑ ĩ utile est d si quis ĩ stripturis aliua seutit ꝙͣ ille qui
criypit: illis ño iuẽtientibꝰ fallitur D tãm ut dicere ceꝑam
s ea seuteria fallit᷑. qua edificet caritatẽ que fiuis p̃cepti est
ita fallitur at siquiꝙy eriore dotreus iiã eo tam̃ ꝑagrũ ꝑgpit
quo ecia illa uia ꝑdutit. Corrigendꝰ est tam̃ et quã sut ut
lius nia nõ deserere demosfũdum est: ue cõsuctudiue demiãdi
ĩ transuersum aut ꝑuersum ire cogatur. Assereudo eñ teml¬
re quod ille nõ seutit quẽ legit. plerũq ĩcurrit. ĩ alio que illi
seutẽtie cõtexere uequeat. que si uera et certa ẽe cõsentit illud

Expanded text:
ium, potest uideri utilem aliquando esse iniquitatem. nemo enim mentiens in eo quod mentitur seruat fidem; nam hoc utique uult, ut cui mentitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis autem fidei uiolator iniquus est. aut igitur iniquitas aliquando est utilis, quod fieri non potest, aut mendacium semper inutile est. sed quisquis in scripturis aliud sentit quam ille qui scripsit, illis non mentientibus fallitur, sed tamen, ut dicere coeperam, si ea sententia fallitur, qua aedificet caritatem, quae finis praecepti est, ita fallitur, ac si quisquam errore deserens uiam eo tamen per agrum pergat, quo etiam uia illa perducit. corrigendus est tailis viam non deserere demonstrandum est, ne consuetudine deviandi, etiam in transversum aut perversum ire cogatur. Asserendo enim temere quod ille non sensit quem legit, plerumque incurrit in alia quae illi sententiae contexere nequeat. Quae si vera et certa esse consentit, illud
Abbreviated transcription (Latin):
potest ĩ longiiquo ⁊ adiantẽ sun que aspectus ĩfirunta
ee suistiuere se illam lucẽ nõ posse ꝑsenserit : ã qͥnto
gradu hoc ẽ ĩ cõsilio nustdĩe purgat anim̾ã tumul¬
tuantẽ quodam modo acq obstrepeutẽ sibi de apetiti
ĩstroꝵ foceptis sordibꝰ. lyic uͦ se ã dilectione ꝓxum su¬

Expanded text:
potestpotestte sustinere se illam lucem non posse persenserit, in quinto gradu, hoc est. in consilio misericordiae purgat animam tumultuantem quodammodo, atque obstrepentem sibi de appetitu inferiorum conceptis sordibus. Hic vero se in dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
ut tota dilectio ꝓximi sicut et nr̃o dilectio ⁊ eftrar᷑ ⁊̃ dmn
De quibꝰ duobꝰ p̃certis: cum derebꝰ ageremꝰ libro suꝑꝑiore
tractanimꝰ. Accesse est gͦ ut pͥmo se quisq ĩ stripturis iu¬
ueniat amore humꝰ secłi hoc est semporaliũ rerũ implitatũ
longe sem̃tũ ẽẽ atanto amore di et atanto amort ꝓpon
quãtũ scriptina ipsa p̾scribit. Cum uero ille tiuor q
cogitat de indicio dĩ et illa pictas q̃ nõ potest uͥ credẽ
et rredẽ auctoritati stoꝵ libroꝵ. cogit cũ se ipsum lu¬
gere. Lam ista stientia uaut spei hominẽ nõ se iactete
s laũitantẽ facit Quo affectu nupetrat sedulis p̃tibꝰ.
tosolationẽ diuini ad iutorii ue desꝑatione frangat᷑ et¬
tui iusticia. hoc em̃ affectu ab oĩm auortifera iocũdi¬
tate rcrũ fusemtiũ se exthit et inde se aduerteus
fouertit ad dilectionẽ ẽtnoꝵ ĩ cõuntobile stilic uiu¬
tatẽ caudemq tͥuitate. Quã uͥ aspeperit qͣntum

Expanded text:
ut tota proximi sicut etiam nostri dilectio referatur in deum. de quibus duobus praeceptis, cum de rebus ageremus, libro superiore tractauimus. necesse est ergo, ut primo se quisque in scripturis inueniat amore huius saeculi, hoc est temporalium rerum, implicatum longe seiunctum esse a tanto amore dei et tanto amore proximi, quantum scriptura ipsa praescribit. tum uero timor ille, quo cogitat de iudicio dei, et illa pietas, qua non potest nisi credere et cedere auctoritati sanctorum librorum, cogit eum se ipsum lugere. nam ista scientia bonae spei hominem non se iactantem, sed lamentantem facit. quo affectu impetrat sedulis precibus consolationem diuini adiutorii, ne desperatione frangatitur justitia. Hoc enim affectu ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium sese extrahit, et inde se avertens convertit ad dilectionem aeternorum, incommutabilem scilicet unitatem eamdemque Trinitatem. 11. Quam ubi aspexerit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
res oliꝯͣ est. Quõd eiũ nulla ⁊es ẽ: om̃o nichil ẽ. Nou
autẽ om̃is res. ⁊ siguũ est Et ideo inhac diuisioul ⁊ex acq
ad significaudũ possuit. nõ ĩpediant partitionẽ qͣui pͥus de
rebus postra desiguis disseremꝰ iuemorĩt q teneaiuꝰ id est nũt
in rebus cõsideraudũ ẽẽ. qd̵ sunt u qd aliud ⁊ ꝓpt̾ se ip̃as signficãt¬
res gͦ alie sunt quibꝰ fruendũ est alie quibꝰ uteudũ: aie que
fruũtur et utuntur. Ille quibꝰ fruendũ est: nos beatos fatiũt
Istis quibꝰ utendũ ẽ tendentes ad beatitudiuẽ adiuuaut᷑. et
qͣ̃si ad ãunintulant᷑ ut ad illas que nos faciũt beatos per¬

Expanded text:
res aliqua est; quod enim nulla res est, omnino nihil est: non autem omnis res etiam signum est. Et ideo in hac divisione rerum atque ad significandum possint, non impediant partitionem, qua prius de rebus, postea de signis disseremus; memoriterque teneamus id nunc in rebus considerandum esse quod sunt, Res ergo aliae sunt, quibus fruendum est; aliae, quibus utendum est; aliae, quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt; istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
uersantur huic uite. Talis filiꝰ astendit adsapĩetiã
que ulima et septima est qua pactatus tnsqmnblue
illum g̾rdium rõsideracionẽ reserauiꝰ de quo disserere ꝙ
dñs suggesserit atq t̃ctare ĩstituius. Erit qͥ diui¬
naꝵ scripturaꝵ sollertissimus ĩdagator qͥ p̃mo totas
legenit nctesꝙ hobuerit et si nõdum intellectu ĩa tamẽ
letrione: dum toxat casq applant tauoite nã

Expanded text:
versantur huic vitae. Talis filius ascendit ad sapientiam, quae ultima et septima est, qua pacatus tranquillusque illum gradum considerationem referamus, de quo disserere quod Dominus suggesserit, atque tractare instituimus. Erit igitur divinarum Scripturarum solertissimus indagator, qui primo totas legerit, notasque habuerit, et si nondum intellectu, jam tamen lectione, duntaxat eas quae appellantur ca
Abbreviated transcription (Latin):
ille cu duo ip̃a p̃cepta ꝓtulerat acq meis pendere totam
legem ꝓpħas que leges oĩis dilexerat cũ iuterrogaret euz
dicens et quis est nuichi ꝓximꝰ et hominẽ quẽdam ꝓposut
destendentẽ alech abieam iuerico intidisse iulatͦues. et ab
oit grait᷑ nubueatũ. santium et seun iumũ esse derelictum
Cu ꝓpxiiũ et̃ nõ docuit iusi qua erga illũ retreaudrun
atq turaudum iuseritors extitit: ita ut hoc qui interroga¬
uerat interroyatꝰ ipse fateret᷑. Tui dñs ait uade et tu fat
sinulit ut uidelicet ẽe eum ꝓxiuũ intelligamꝰ tuꝰ uł ex
ibendum est officiũ nusede si iudiget. nł exibendum esset
si indigeret: ex quo ẽ iam cq̃stquens ut eteille aquo nobis
hoc intissim exibendum est ꝓxiiuꝰ sit nr̃. Proxini eum
nom ad aliquid est net qusꝙͣ ẽẽ ꝓxim̃ꝰ insi ꝓxio potest¬

Expanded text:
ille cui duo ipsa praecepta protulerat, atque in eis pendere totam Legem Prophetasque dixerat, cum interrogaret eum dicens, Et quis est meus proximus? hominem quemdam proposuit descendentem ab Jerusalem in Jericho, incidse derelictum; cui proximum esse non docuit, nisi qui erga illum recreandum atque curandum misericors exstitit, ita ut hoc qui interrogaverat, interrogatus ipse fateretur. Cui Dominus ait, Vade, et tu fac similiter ; ut videlicet eum esse proximum intelligamus, cui vel exhibendum est officium misericordiae si indiget, uel exhibendum esset si indigeret. Ex quo est iam consequens, ut etiam ille a quo nobis uicissim exhibendum est proximus sit noster. Proximi enim nomen 'ad aliquid' est, nec quisquam esse proxim
Abbreviated transcription (Latin):
lons quid uł falso suspiceũt nõ ĩ ueuiũt. Ita obsture
ẽẽ diuinitꝰ nõ dubito odomadã labore srꝓbia et intellectũ
afastidio reuouãdumi: cuni facile ĩ uestigata pleriõꝵ
uilestũt. Quid eñ est queso quod si quisꝙͣ dicat stos ẽe
libet suꝑsticiourbꝰ p̃cidit eos qui adse ueruũt et nui¬

Expanded text:
locis quid vel falso suspicentur, cum non inveniunt, ita obscure locis quid vel falso suspicentur, cum non inveniunt, ita obscure divinitus esse non dubito, ad edomandam labore superbiam, et intellectum a fastidio revocandum, cui facile investigata plerumque vilescunt. Quid enim est, quaeso, quod si quisquam dicat sanctos esse slibet superstiti
Abbreviated transcription (Latin):
fͣusent uet diurius mauẽt q̃ui couãt: instituta sũt per
licteras sugua ueiboꝵ. Ita uotes occũł estendunt᷑. nõ ꝑre
ipsas. s ꝑ sugna quedam sua. Ista gͥ signa nõ potuerint
cõnimuuã ẽt om̃ibꝰ gentibꝰ pectato quedam disseusioius
humane cum ad se quisq pͥncipatũ rapit. Cuiꝰ suꝑbie sigͣ
est crecta illa turris ĩ celum. Ui honies ingmi nõ solum
aiiuos s et uotes dissonas hãbe meruer̃t exquo factum est¬
ut et scriptura diuina q̃ tautis mõrb̃ humanaꝵ uolun¬
tation subueuit᷑ ab nua liugua ꝑfecta iue oꝑtime potut
ꝑ orbem trarum disseminaꝵi. ꝑ uorias intp̃tũ linguas
louge late ꝙ diffusa ĩ uotesteret gentibꝰ ad salute qͣui le¬
gentes nichil aliud appetũt qͣm togitationes uolutatẽ ꝙ
illoꝵ afuib cõtrpta ẽ ⁊̃ uerure: et ꝑ illas uolũtatẽ dei¬
bus obsturitatibꝰ et ambigutatibꝰ decipiũtur quã eom¬
temere legunt. aliud pro alio sentientes. Quibusdã autẽ

Expanded text:
instituta sunt per litteras signa verborum et ita voces oculis ostenduntur, non per seipsas, sed per signa quaedam sua. Ista signa ergo non potuerunt communia esse omnibus gentibus, peccato quodam dissensionis humanae, cum ad se quisque principatum rapit, cujus superbiae signum est erecta illa turris in coelum, ubi homines impii non solum animos, sed etiam voces dissonas habere meruerunt. Suina, qua tantis morbis humanarum uoluntatium subuenitur, ab una lingua profecta,» qua opportune potuit per orbem terrarum disseminari, per uarias interpretum linguas longe lateque diffusa innotesceret gentibus ad salutem, quam legentes nihil aliud appetunt quam cogitationes uoluntatemque illorum a quibus conscripta est inuenire et per illas uoluntatem deibus obscuritatibus et ambiguitatibus decipiuntur, qui temere legunt, aliud pro alio sentientes, quibusdam autem
Abbreviated transcription (Latin):
eũ diligunt nõ ꝓpͤsest illos ẜ ꝓpter eum quẽ pariter diligũt
Et quãtum et ĩ eiꝰ auiore feruetior tantum agrit Iuobꝰ modit
potest. ut apluribꝰ diligatur et tauto pluribꝰ eũ cupit.
ostendẽ. et quẽ sugidiorẽ uidet exicitat eũ quãtu potest laudibꝰ
illiꝰ. si autẽ contͣ ueniẽtem iuuenerit. odit ĩ illo uehemter
odiũ dilecti suni: et quibꝰ modis ualet istat ut et auferat
Tuid nos iu otietate dilectioiis dĩ ag̃ẽ ꝯueuit. qͦ ꝑfun bt̃e
uiuerl est et aquo habent oĩis qui eum diligunt et qd st̃
et quod eũ diligunt dequo iuchil meturiuꝰ netuꝙͣ possit
roguitꝰ displicere: et qui se uult diligi ũ ut subi aliquid
s ut eis qui diligunt eteruũ p̃mu tõferat᷑ hoc ẽ ipse
quẽ diligunt huit efficitur: ut nuuicos et iõs diligamꝰ llon¬

Expanded text:
iter diligunt; et quanto est in ejus amore ferventior, tanto agit quibus potest modis, ut a pluribus diligatur, et tanto pluribus eum cupit ostendere; et quem frigidiorem videt, excitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem invenerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societateivere est; et a quo habent omnes qui eum diligunt, et quod sunt, et quod eum diligunt; de quo nihil metuimus, ne cuiquam possit cognitus displicere; et qui se vult diligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bmaua ꝑ desse aio porisie hũs potissinũ cõsulendũ ẽ qui pro
locorum et temporum uł quazelibet rerum oportuntatibus
tõstrictiꝰ riba q̃s. quadam sorte iungĩtur dicut oũ stⁱ
habundaret aliqd quod daꝵ oporteretei qui uõ haberet: uer
duobꝰ doꝵ potruss si tibi occurrerent duo quoꝵ uenter alĩ
uł iudigentia nł ergate aliqͣ necessitudius suꝑaret nichil
iustiꝰ faceres quã ut sorte legeres. cun daudum esset quod
dan utiqz nõ posset. sic in horinibꝰ quibꝰ onũbꝰ ꝯsilere
nequeis ꝓ sorte hobendũ est ꝓ ut quisq tibi tẽporalit colli¬
gatus adherere potuerit. Dñu autẽ qui nõbtu frm.
pefunt dõ. partim eos diligiuꝰ quos ipsi aduiuant̃: portim
eos aquibꝰ adiunami ꝑtim quoꝵ et indigemꝰ adiutorio et ĩ¬
digentie subueniurꝰ: partĩ quobꝰ uec ipsi cõferunꝰ aliquid
couidii uec ab eis ut nob ꝯferatur adtendunꝰ. Uelle tauen
debonꝰ ut oũis nob̃tum diligant deum: et tctũ quod eos uel

Expanded text:
bus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deo, partim eos diligimus quos ipsi adiuuamus, partim a quibus adiuuamur, partim quorum et indigemus adiutorio et indigentiae subuenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. uelle tamen debemus, ut omnes nobiscum diligant deum, et totum, quod eos uel
Abbreviated transcription (Latin):
hũs duobꝰ p̃teptis p̃ter issũ est Cum enĩ p̃tinrat dilentio dei
eis q dilectionis modꝰ p̃striptꝰ appareat. ita ut cẽta ĩ illum
cofluant. dedilectione tua nchil dictũ indetur. D tñ dictimꝰ
est diliges ꝓximũ lñu tanꝙ̃ te ipsum. suul et tui abste dic¬
lectio non p̃termisa est. Ille autẽ iuste et ste uiut .qu terar
itege e qstimatoi ẽ.: Iyse est aũt qui ordiuatã hobet diletio

Expanded text:
s duobus praeceptis praetermissum est. cum enim praecurrat dilectio dei eiusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut cetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem iuste et sancte uiuit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
enor impioꝵ. Ergo qũ p̃cepto nõ op̃ꝰ est ut se quisq et
corpꝰ suu̾̃ diligat. id est qm̃ id quod siuuꝰ ⁊ id qd iufra nos ad
nos tam̃ ꝑtiuet. ĩ cõcussa nature loge dilignuꝰ. que ĩ bestus ot
ꝓuulgrata ẽ nam et bestie se acq corꝑa sua diligũt restabat
ut de illo quod supͣ uos est et de illo qd iuxta uos est. p̃tepta
simereiuꝰ. Diliges inquit dñm dm̃ tnũ extoto corde tuo et ex

Expanded text:
est. 27. Ergo, quoniam praecepto non opus est ut se quisque et corpus suum diligat, id est, quoniam id quod sumus, et id quod infra nos est, ad nos tamen pertinet, inconcussa naturae lege diligimus, quae in bestias etiam promulgata est nam et bestiae se atque corpora sua diligunt; restabat ut et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, praecepta sumeremus. Diliges, i
Abbreviated transcription (Latin):
tautum indent ĩ q̃ntum morĩtur huit scło ĩqͣntũ
aut huic uiuũt nõ uidcnt. Et ider qͣm ius iam
certior et nõ solum tolerabilior. s ctĩa a tundior
speties lutis illiꝰ incipiat ipperere. ĩ cugiiate ad¬
huc taiuẽ et ꝑspetulũ inderi drͣ. quia magis ꝑfidẽ
qͣm ꝑ spetiem aiubulat᷑ cũ ĩ hac uita ꝑegrinaui᷑ ꝙͣ¬

Expanded text:
tantum vident, in quantum moriuntur huic saeculo, in quantum autem huic vivunt non vident, et ideo quamvis jam certior, et non solum tolerabilior, sed etiam jucundior species lucis illius incipit apparere, in aenigmate adhuc tamen et per speculum videri dicitur, quia magis per fidem quam per speciem ambulatur, cum in hac vita peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
est eñ quia uult sibi seruire ꝙ infra se est. cũ ipse siuꝑion
serure uolit. Rectissume dictũ est qm autẽ diligit nquitatẽ
ddit anũa sũa. et ideo fit infiriuꝰ aniurꝰ et demortali
torꝑe trunat᷑. Necesse et em̃ĩ ut illud diligat: et ẽuis tor¬
ruptione pgrauetur. Inmortalitas em̃ et in corruptio tor¬
ꝑis. de sanitate amiim cõsistit. Dauitas aute aurmm̃e. fir¬
nussuue in herere potiori: hoc est iutonuitabili dõ. Cũ
uͦ. etꝭ eis qui sibi nataliter pares suint hoc est honiub
dũan affertat ⁊ tollerobĩł om̃ino suꝑbia est. Nero gͦ seodit¬

Expanded text:
est enim, quia vult sibi servire quod infra se est, cum ipse servire est enim, quia vult sibi servire quod infra se est, cum ipse servire superiori nolit: rectissimeque dictum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam : et ideo fit infirmus animus, et de mortali corpore cruciatur. Necesse est enim ut illud diligat, et ejus corruptione praegravetur. Immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi existit; sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili Deo. Cum vero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est, hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino superbia est. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
est diligenda sunt: ẜ ea sola que aut nob̃ cũ sotieate quadla
refernitur in dm̃. sicut est homo uł aug̃łs. aut aduos relata
beneficio dĩ ꝑuos indigent: sicuti est corpꝰ. Nam utiꝙ
mr̃s nõ dilexert scilus ꝑseguẽtiũ se quo tam usi fũt̃ ad pro¬
merendũ deũ Cum gᵒ. quatuor si ut diligenda ilũ ꝙ
supͣ nos est alterũ ꝙd nos sumꝰ. terciũ ꝙ iuxta nos est. quartũ
qdͣ iufra nos. de stdõ et quarto nulla p̃cepta dauda erant
Quaulũlib homo excidat aueritate. remauet illi dilectio
sun et dilectio torꝑis sui fugꝯ em̃ auiius ab ĩcountabili
liuuiẽ onirus regnatore id agit ut ip̃e sibi reguet et corpi
suo: et ideo nõ p̃t nͥ et se ⁊ corpꝰ suũ diligẽ. Magnũ ãt
aliquid adeptũ se putat. sed ett sotus id est aluĩs hominibꝰ
dominaꝵ potuerit. In est em̃ ut intioso aniuo id magis
apẽte et sabi tauꝙͣ debitũ uendicare: qd̵ uiu ꝓp̾e debetur
deo. Talis aute sin dilectio: iulius odiũ uotat᷑. Incguũ

Expanded text:
unt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo, vel angelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se, quo tamen usi sunt ad promerendum Deum. Cum ergo quatuor sint diligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos est, quartum quod infra nos est; de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. Fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi regnet et corpori suo; et ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. 23. Magnum autem aliquid adeptum se putat, si etiam sociis, id est aliis hominibus, dominari potuerit. Inest enim vitioso animo id magis appetere, et sibi tanquam debitum vindicare, quod uni proprie debetur Deo. Talis autem sui dilectio melius odium vocatur. Iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
situt xp̃s eccłiam. Mlodꝰ gͦ diligendi p̃cipieud ꝰ est homm.
id est quomodo sediligat ut ꝓsit sibi. qͥn aur̃e se diligatint
ꝓdest ce sibi uelit. dubitare depntis ẽ. Pretipiendũ et quo :
corpꝰ suũ diligat ut ei ordiuate pudeut̃ꝙ tõsulat. Nam
quod diligat etꝭ corpꝰ suũ id ꝙ saluũ habere acq integr uelit
eq maifestũ est. Aliqͥd itaꝙ ampluis diligere aliquis pctest
quã salutẽ acq integritatẽ corꝑis sin. Nlam multi et delores
ot auussiones nõ nulloꝵ mẽbroꝵ uoluntarias sustepisse ĩ ueni¬
uutur: sed ut alia q̃ ampliꝰ diligebant tõrequerent᷑. Non tꝭꝓptea¬

Expanded text:
tur. 26. Modus ergo diligendi praecipiendus est homini, id est, quomodo se diligat ut prosit sibi. Quin autem se diligat et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat etiam corpus suum, idque salvum habere atque integrum velit, aeque manifestum est. Aliquid itaque amplius diligere aliquis potest, quam salutem atque integritatem corporis sui. Nam multi et dolores et amissiones nonnullorum membrorum voluntarias suscepisse inveniuntur, sed ut alia quae amplius diligebant, consequerentur. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
que sibi queq uiuẽtia ĩ uicem daut addemõstrandos quãtũ
posfunt anũm motꝰ sun uł seusa aut intellecta quelibet: ut̃
ulla causa ẽ nob sugnifficand id ẽ siguidandi iusi ad depro¬
mẽdum et traitiendum ĩ alterius animũ id ꝙ anino gerit
qui signũ dat. Horum gͥ signoꝵ genꝰ q̃ntum adh omines
ad tiuet cõsierare atq tractorl statuiruꝰ. quia et signa diuuitꝰ
data q̃ scripturis sc̃is cõtiuẽtur ꝑ homĩes nob indicta suunt qui
ea coustrixserũt. Habent et bestie quedam int̃ se signã quibus
ꝓdiut appetitum anum sun. Nam et guallꝰ gallurx eiꝰ reꝑto
ribo dat signũ galliuis ut accurrat. Et colmabꝰ gouutu
coluba nocat uł ab ea intissim uocat᷑ et multa huiꝯᵈi
am̃ aduerti solent: que utrũ sicut uultꝰ aut dolentes cla
an uere ad significandum deut᷑. alia quistio ẽ et ad r̃ẽ qul

Expanded text:
quae sibi quaeque viventia invicem dant, ad demonstrandos quantum quae sibi quaeque viventia invicem dant, ad demonstrandos quantum possunt motus animi sui, vel sensa aut intellecta quaelibet. Nec ulla causa est nobis significandi, id est signi dandi, nisi ad depromendum et trajiciendum in alterius animum id quod animo gerit qui signum dat. Horum igitur signorum genus, quantum ad homines attinet, considerare atque tractare statuimus; quia et signa divinitus data, quae in Scripturis sanctis continentur, per homines nobis indicata sunt, qui ea conscripserunt. Habent etiam bestiae quaedam inter se signa, quibus produnt appetitum animi sui. Nam et gallus gallinaceus reperto cibo, dat signum vocis gallinae ut accurrat; et columbus gemitu columbam vocat, vel ab ea vicissim vocatur; et multa hujusmodi animadverti solent. Quae utrum, sicut vultus aut dolentis claman vere ad significandum dentur, alia quaestio est, et ad rem quae
Abbreviated transcription (Latin):
re sanit uestigio iuso tñsisre anial cuꝰ uestigiũ ot to¬
gnitauiꝰ et fuino iuso igũe suib eẽ toguostuuus. et note aui¬
mantis audita efectionẽ auum huiꝰ aduertimꝰ et tuba o¬
nante nulites ul ꝓgredi uł regrodi et si quid aliud piigua
alia data. Nlatalia sunt que siue uliuntate acq ullo apperita
siciafficandi p̃ter se aliud aliquid exse coguosti faciũt ficiti
est fuiuꝰ signiffitans igñe. Non em̃ uoleus signifitore id
facit. s rerũ exꝑtorum am̃aduersione et notatione coguostit
iquẽ sub ẽẽ. et ⁊ solus fuiaꝰ appareat. S et uestigiũ trãserutis
a niuãtis: ad hoc geuꝰ ꝑtiuet. Et uultꝰ irati seu tristis. affectio¬
nẽ auim sugnificat et nulla eiꝰ uoluntate q̃ aut iratꝰaut
tustis est aut si quis alius motꝰ aĩ uultu ĩ dite ꝓdit᷑ et nõb̃
nõ id agentibꝰ ut ꝓdatur. D dehoc ioto genere nc̃ dissecere li
est ꝓpositum. qm̃ tãm ĩ cidit ĩ partitionẽ uram p̃teririnõ po

Expanded text:
so, transisse animal cujus vestigium est, cogitamus; et fumo viso, ignem subesse cognoscimus; et voce animantis audita, affectionem animi ejus advertimus; et tuba sonante, milites vel progredi se, vel regredi, et si quid aliud pugna alia data. Naturalia sunt, quae sine voluntate atque ullo appetitu significandi, praeter se aliquid aliud ex se cognosci faciunt, sicuti est fumus significans ignem. Non enim volens significare id facit, sed rerum expertarum animadversione et notatione cognoscitur ignem subesse, etiam si fumus solus appareat. Sed et vestigium transeuntis animantis ad hoc genus pertinet: et vultus irati seu tristis affectionem animi significat, etiam nulla ejus voluntate qui aut iratus aut tristis est; aut si quis alius motus animi vultu indice proditur, etiam nobis non id agentibus ut prodatur. Sed de hoc toto genere nunc disserere non est propositum. Quoniam tamen incidit in partitionem nostram, praeteriri o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sapiẽtiam cognostere dñi. platuit dõ ꝑstultitiã p̃dicatioiuis
saluos facẽ credentes. Non gͥ ꝑ locoꝵ spatia ueniendo: s iũ
carue mortali mortalibꝰ apporeudo uerusse ad uos ditit᷑. Illuc
g ͦ ueuit ubi erat: quia ĩ hoc nũdo erat et nũdꝰ eũ
factus est. d qm̃ cupiditate fruendi ꝓ ipo creatore. creatura
honuĩes cõfigurati huic mũdo et ir̃di nominẽ cõgruẽtissiẽ
uotati uõ eẽt coguouer̃: ꝓpt̃ea dixit euãglĩsta. et iuũdus
eũ nõ coguouit. Itaq ĩ sapientia dĩ: nõ pot̾at nũidꝰ per
sapiẽtiam cognestere uñi. Tur g ͦ. ueuit cũ hit ẽẽt. nͥ quia

Expanded text:
tiam cognoscere deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. non igitur per locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine congruentissime uocati non eam cognouerunt, propterea dixit euangelista: et m undus eum non cognouit. itaque in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam co
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃e ait toto torde tota aĩa lota iuẽte. nullã iute ur̃e ꝑtẽ
reliqͥd que uacere debeat et qͣsi lotũ dare . ut alia reue¬
lit frui. s qͥcqͥd aliud diligendũ ueuerit ĩ auiuiũ illut
rapiat᷑ quo nctꝰ dilectioiis impetꝰ turrit. Quisquis
toto gorde fota auina tota iuente diligat dñi. Sitem̃ eũ
diligẽs tanꝙ̃ se ipsum. iotã dilectionẽ sm et illiꝰ ⁊effert

Expanded text:
ait, toto corde, tota anima, tota mente, nullam vitae nostrae partem reliquit, quae vacare debeat et quasi locum dare ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis impetus currit. Quisquis toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam seipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
.a ii nõ cõhenpũẽtibes deũ sirista que ipcatur stuliniãh¬
autẽ stulticia  sapiẽcia est uiucentibo diabolui. Not i mor¬
talitate male usi sumꝰ. ut morerenͭ. xp̃s mortalitate beul usꝰ
est. ut uiueremꝰ. Corrupto animo femmie in grossi est morbꝰ
integro corpore femiue ꝓcessit salus. Adeadem cõtroria ꝑtiuet
qd̃ et exemplo uitutũ eiꝰ. uitia nr̃a curãtur Iam uero sa¬
milia qͣsi ligam̃ta mẽloris et uulu̾bꝰ nr̃is adhibi̾ta illa sũt.
qd̵ ꝑfeniuã deceptos. ꝑ fominã uatus homo hoĩẽs mortãt.
mortales. morte mortuos loberauit. Multa quoq alia dili

Expanded text:
eum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uincentibus diabolum. nos immortalitate male usi sumus, ut moreremur, Christus mortalitate bene usus est, ut uiueremus. corrupto animo feminae ingressus est morbus, integro corpore feminae processit salus. ad eadem contraria pertinet, quod etiam exemplo uirtutum eius uitia nostra curantur. iam uero similia quasi ligamenta membris et uulneribus nostris adhibita illa sunt, quod per feminam deceptos per feminam natus homo homines, mortalis mortales, morte mortuos liberauit. CCXLVII
Abbreviated transcription (Latin):
siue aliqͣ labe siue nuitationis assiuit. Ita usrbũ dĩ nõ cõnuntatũ
caro tauiẽ factũ et ut habitoret in uobis dicut autẽ trratio
uia est. ad sanitatẽ: sic ista curatio peccatores sauandos rofe¬
tieudosꝙ suscepit. Et quẽ adiurdũ mediti tũ alligant nul¬
uera. nõ in tõposite sed aꝑte hoc faciũt. ut uiutuli utilitote
quedam pultritudo etꝭ cõseq̃tur suc meditiua sapiẽtie ꝑ hõis

Expanded text:
s assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habitaret in nobis. Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per ho
Abbreviated transcription (Latin):
nuuẽ quetũꝙ ĩ scuiptias obstura sunt iutellig̾e głiatur beue quidẽ
creditu et uerũ est nõ ẽẽ illã suã facultatẽ qͣsi ose ipso exisfẽtem
sod diuinitꝰ editam: ita eiũ dĩ głiam quent ⁊ nõ suã. Sed
cũ legit et nullo sibi homnũ expouẽte intelligit cur ip̃e aliis
affectat exponẽ at ũ potiꝰ eos reuuctit deo ut ipsi quoq nõ
ꝑ homiñe. ẜ illo iuitus docẽte intelligant: sed uidelit tunet
ne audiat adnõ: serue neqͣui dares pecuniã mẽa mĩmuloris.
dicut .gͣ. hu ea que ĩtelligũt ꝓdunt cetis uł loquẽdo uł stri¬
bendo. I̾ta ego qͦꝙ si nõ solũ ea que ĩtelligo. ẜ õẽ ĩ intelligẽdo
ea que obseruent ꝓdidero. culpari ab eis ꝓfecto nõ debeo quãꝙͣ
uenio debeat aliqͥd hic habere qͣsi suũ ꝓprimu: nõ forte mẽda¬
ciũ. Naui om̃e uerũ: ab illo ẽ qͥ ait ego suũ ueritas. Quid

Expanded text:
scura sunt intelligere gloriatur, bene quidem credit, et verum est, non esse illam suam facultatem quasi a seipso existentem, sed divinitus traditam; ita enim Dei gloriam quaerit et non suam: sed cum legit, et nullo sibi hominum exponente intelligit, cur ipse aliis affectat exponere, ac non potius eos remittit Deo, ut ipsi quoque non per hominem, sed illo intus docente intelligant? Sed videlicet timet ne audiat a Domino, Serve nequam, dares pecuniam meam nummulariis . Sicut ergo hi ea quae intelligunt, produnt caeteris vel loquendo vel scribendo; ita ego quoque si non solum ea quae intelligant, sed etiam intelligendo ea quae observent, prodidero, culpari ab eis profecto non debeo: quanquam nemo debet aliquid sic habere quasi suum proprium, nisi forte mendacium. Na
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. mnutabili eẽ p̃fereudã. Io ifsum enĩ qd̃ iutrogat uude
stiam. om̃ibꝰ ad cõtenplaudũ fouiuũt acq ĩ cõuuntabilit᷑ presto e
Et hot qui nõ uidet ita est q̃sr tetꝰ ⁊̃ sole: tui iuchil prodest
ipsis lots ocłoꝵ eiꝰ tã clere ac p̃sentis lutis fulgor ĩ fusus
Qmi autẽ iudet ⁊ refugit: cõsuetudiue uomibraꝵ cerualiũ
ĩ ualidam mẽtis atiem gerit. Prauoꝵ igit᷑ moꝵ qͣdi
cõt᷑us flatibꝰ ab ip̃a patria ⁊ eꝑtutiũt᷑ homiues: poste¬
riora atq inseriora sectantet᷑ qͣm. illud qd̵ lẽ meliꝰ acq p̾stanten
cõfitentur. Qua ꝓpter cũ illa ueritate ꝑfiuendũ sit. que ĩ cõuuntobilit
uiuit et mea triuitas deus auctor et cõditor uniuersitotis. ⁊ eb ꝯ
quas codidit cõsulat. purgandꝰ est auiiuus ut et ꝑ sprtere illam
lucem ualeat et iuherere ꝑspecte. Quã purgationẽ qͣsi ambilationẽ
q̃udam. et qͣsi uaiugationẽ ad pat̾am ẽẽ arbitrem᷑. Non eiñ ad eũ

Expanded text:
rogat, unde sciam, omnibus ad contemplandum communiter atque incommutabiliter praesto est. Et hoc qui non videt, ita est quasi caecus in sole, cui nihil prodest ipsis locis oculorum ejus tam clarae ac praesentis lucis fulgor infusus. Qui autem videt et refugit, consuetudine umbrarum carnalium invalidam mentis aciem gerit. Pravorum igitur morum quasi contrariis flatibus ab ipsa patria repercutiuntur homines; posteriora atque inferiora sectantes, quam illud quod esse melius atque praestantius O. Quapropter cum illa ueritate perfruendum sit, quae incommutabiliter uiuit, et in ea trinitas deus, auctor et conditor uniuersitatis, rebus, quas condidit, consulat, purgandus est animus, ut et perspicere illam lucem ualeat et inhaerere perspectae. quam purgationem quasi ambulationem quandam et quasi nauigationem ad patriam esse a
Abbreviated transcription (Latin):
nuue: qũ et nos homĩes sumus. d quia uot tũ ad illam ueniis
sapiẽter fatumꝰ ip̃a cũ ad uõt ueuit ab hominibꝰ suꝑbis qͣsi
stulte fecisse putata ẽ. Et qm̃ ues tũ ad illam neuimꝰ cõuale¬
cuius: ipsa cũ ad uos ueĩt qͣsi ĩfirma existuũata ẽ. S quod
stultũ est doi sapiẽtiꝰ est ꝙ̃ homines et qd̃ ĩfiruiũ dĩ. fortuis

Expanded text:
sumus. Sed quia nos cum ad illam venimus, sapienter facimus; ipsa cum ad nos venit, ad hominibus superbis quasi stulte fecisse putata est. Et quoniam nos cum ad illam venimus, convalescimus; ipsa cum ad nos venit, quasi infirma existimata est. Sed quod stultum est Dei, sapientius est hominibus: et quod infirmum est Dei, fortius
Abbreviated transcription (Latin):
steretur nõ erat sapiẽs. Tt uͦ ipsa sapiẽtia uec fuit iiuꝙ̃
isipiẽs: nec uiꝙͣ eẽ potest. Quã su nõ uiderẽt nullo iuodo
plena fidutia intã ĩ cõuintabilit᷑ saprẽtem. cõmntabili uite
aute pouerẽt. Ipsam quippe regulã ueritatis qua illõ clauãt
eẽ meliorẽ. ĩ cõnutobilẽ iudẽt: nec usquom iusa supͣ suã ua¬

Expanded text:
sceretur non erat sapiens; at vero ipsa Sapientia nec fuit unquam sceretur non erat sapiens; at vero ipsa Sapientia nec fuit unquam insipiens, nec esse unquam potest. Quam si non viderent, nullo modo plena fiducia vitam incommutabiliter sapientem commutabili vitae anteponerent. Ipsam quippe regulam veritatis, qua illam clamant esse meliorem, incommutabilem vident; nec uspiam nisi sup
Abbreviated transcription (Latin):
unũi aliquid cogitant. illi soli possũt nõ absurda et ĩdigua ex¬
istuore de dõ qui uitã ipsam cogitant. et quetũq illis. for¬
ma occurrent corꝑis. eã uito uiutre nõ uiuere statuũt. et
uiuẽte nõ uiuẽti autẽ ponũt. eãq ipãm uiuẽtem corporis
forma qͣmtallbet bute refulgeat qͣntalibet magritudiẽ p̃iuiueat
qͣntalibet pulcutudiẽ oruetur. aliud ẽẽ ipsam. aliud iutã qua
uegetat᷑ intelligũt. eãq illi moli que ab illa nogetatur et aia¬
uatur. dignitate ĩ cõparabili p̃̾ferunt. Deiuide ipsã iutãm
ẽ arboꝵ. p̾ponũt ei sentientẽ quał et pectoꝵ: et huic rursus
intelligentẽ qualis est hominũ. quã tũ od huc nuitabilẽ iuderĩt
et huit clitm aliq̃m ĩ cõiuntobilẽ cogũtur p̃pouere: illõ stelicet
uitã que uõ aliqͣndo desipit aliqͣndo sapit. D est potius ipsa
sapientia. Sapieus euĩ iuẽs id est adepta sapiẽtiã. autqͣm adipi¬

Expanded text:
vivum aliquid cogitant, illi soli possunt non absurda et indigna existimare de Deo, qui vitam ipsam cogitant, et quaecumque illis forma occurrerit corporis, eam vita vivere vel non vivere statuunt, et viventem non viventi anteponunt; eamque ipsam viventem corporis formam, quantalibet luce praefulgeat, quantalibet magnitudine praeemineat, quantalibet pulchritudine ornetur, aliud esse ipsam, aliud vitam qua vegetatur intelligunt, eamque illi moli quae ab illa vegetatur et animatur, dignitate incomparabili praeferunt. Deinde ipsam vitam est arborum, praeponunt ei sentientem, qualis est pecorum, et huic rursus intelligentem, qualis est hominum: quam cum adhuc mutabilem viderint, etiam huic aliquam incommutabilem coguntur praeponere, illam scilicet vitam quae non aliquando desipit, aliquando sapit, sed est potius ipsa Sapientia. Sapiens enim mens, id est, adepta sapientiam, antequam adipi