comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mm̃i. que et quanta
sunt que nobis ꝓmittuntur in
celis: uilescunt animo om̃ia
que habentur in terris. Terre¬
na namq substantia suꝑne
felicitati comparata: pondus
est non subsidium. Temꝑalis
uita eterne uite comparata:
mors est potius dicenda qũa
uita. Ipse enuim cotidianus de E¬
fectus corruptionis: quid est a¬
liud quam quedam prolixitas
mortis: Que audem lingua di¬
cere. quis uel intellectus cape¬
re sufficit. illa suꝑne ciuitatis
quanta sint gaudia: angłoꝵ
choris interesse. cum beatissi¬
mis spiritib glorie condito¬
ris assistere. presentem. dei
scriptum lumen uidere. nul¬
lo mortis metu affici. in cor¬
ruptionis ꝑpetue munere
letari: Sed adhec audita. in¬
ardescit animus: iamq illic
cupit assistere. ubi se sperat
sine fine gaudere. Sed ad
magna premia ꝑueniri non
potest: nisi ꝑ magnos labo¬
res. Unde et paulus egregius
predicator dicit. Non corona¬
uitur: nisi qui legitime certa

Expanded text:
mi, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae aucere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, Angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assistere, praesentem Dei scriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certa
Abbreviated transcription (Latin):
ili accedens ad serui uii.¬
tutem dei. sta in iusticia
et timore: et prepara animani
tuam ad temptationem. Depͥme
cor tuum et sustine. inclina au¬
rem tuam. et excipe uerba intel¬
lectus: et ne festines in tempus
obductionis. Sustine sustenta¬
tiones dei. coniungere deo. et su¬
stine: ut crescat in nouissimo ui¬
ta tua. Omne quod tibi applici¬
tum. fuerit accipe. et in dolore su¬
stine. et in humilitate tua pati¬
entiam habe: qm in igne ꝓbatur
aurum et argentum. homines

Expanded text:
ns ad seruitutem domini sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam ad temptationem. deprime cor tuum et sustine: declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem domini: coniungere domino et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe et in dolore sustine et in humilitate tua habe patientiam: quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines
Abbreviated transcription (Latin):
nus uocabitur in regno celoꝵ.
Mlandatum quippe soluit et
docet: quando hoc quisq uo¬
.ce predicat. quod uiuendo nõ
implet. Sed ad regnum et̾ne
beatitudinis ꝑuenire non
ualet: qui non uult imple¬
re opere quod docet. Quomo¬
do ergo in eo minimus uoca¬
tur: qui ad hoc nullomodo
intrare ꝓmittitur: Quidi¬
taq ꝑ hanc sententiam: ni¬
si presens eccłia regnum ce¬
iorum dicitur: In qua. doctor
qui mandatum soluerit mi¬
nimus uocatur: quia cuius
uita despicitur. restat ut et
tus autem. quinarius: dena¬
rium ꝑficit. Et quia ex uttoq
sexu fidelium multitudo col¬
ligitur: sc̃a eccłia decem iurgi¬
nib similis denuntiatur. In
qua quia mali cum bonis. ei
reprobi cum electis admixti
sunt: recte similis uirginib
prudentib et fatuis esse per¬
iubetur. Dunt namq pleriq
continentes. qui ab exteriori

Expanded text:
us vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia regnum celorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et tus autem quinarius numerus denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori
Abbreviated transcription (Latin):
Tecce uir uenit cui
Inomen erat iairus:
er ipse punceps synagoge erat.
Priori lectioni quam de abie¬
ctione synagoge fideq eccłie.
atq iterum instauratione sy¬
nagoge sumus inter pretati:
consequender archi synagogi fi
lia moriens subiungitur. Qũa
dum suscitare ꝓperat dominus
preoccupans emorousa muli¬
er preripit sanitatem: fitq
ut post ueniens. prior salute
potiatur. Ethiopia enim p̾ue¬
niet manus eius deo. Et cum.
intrauerit plenitudo gentium:
tunc omnis isrł saluus fiet.

Expanded text:
Ecce vir venit cui nomen erat Jairus, et ipse princeps synagogae erat. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae, fideque Ecclesiae, atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynaglia moriens subjungitur, quam dum suscitare properat Dominus, praeoccupat hemorroissa mulier, praeripit sanitatem, fitque ut post veniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo, et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet.
Abbreviated transcription (Latin):
uid est autem quod dan¬
do non sufficeret utrisq:
Hec maxime questionis augẽt¬
difficultatem: quamquam. et
cetera diligenter considerata.
ut omnia in unam. rationem
concurrant. nichilq in unam
partem. cdicatur quod impediat
aliam magna cautio est adhi¬
benda. Nidentur itaq michi
quinq uirgines: significare qͥn¬
ꝙ ꝑtitam continentiam a car¬
nis ulecebris.

Expanded text:
uid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationconcurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris
Abbreviated transcription (Latin):
quid est quod maria genuit:
euangłizando suo commendat
eloquio. uerbum quod in prin¬
cipio erat: et uerbum erat apd̾

Expanded text:
quid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat ap
Abbreviated transcription (Latin):
istum umquam cilicio tectũ:
quis cinerib crederet inuo¬
ture resurrectionis gła et na¬
tura demutate carnis osten¬
sus est. Iam uero in obsequi
um funeris credi non potest:
quanta. hominum multitudo
conuenerit. Tota obiam cor¬
pori ciuitas ruit: cuncti ex
agris atq uicis. multiq ex
uicinis etiam urbib affue¬
runt. O quantus luctus om¬
nium. quanta precipue meren¬
tium lamenta monachorum:
qui eo die fere ad duo milia cõ¬
uenisse dicuntur. Specialis
martini gła: eius exemplo in
domini seruitutem stirps tan¬
ta fructificauerat. Agebat ni¬
mirum ante se pastor extinctꝰ¬
greges suos. sc̃e illius multitu

Expanded text:
istum umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet inuoturae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitu
Abbreviated transcription (Latin):
pusculum lateris mutatione
releuaret: sinite inquit sinite
me fr̃es celum potius respicere
quam terram: et suo iam. itine¬
re iturus ad dñm sp̃s dirigat᷑.
Hec locutus: diabolum uidet
prop e assistere. Quid hic in¬
quit adstas cruenta bestia
Nichil in me funeste repperies:
abrahe me sinus recipit. Cum
hac ergo uoce: fatigatum di¬
Testatiq nobis sunt qui af

Expanded text:
pusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spiritum testatique nobis sunt qui ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
que in suburbano eius est:e¬
gritudine exanimatum po¬
suit infantulum. filium. Et
post orationem quam multis
cum lacrimis ibi fudit: uiuen¬
tem leuauit. uiii.

Expanded text:
quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
fide armatus et confes¬
sionis constantia roboratus ac¬
cessisset intrepidus. atq ibidem
quendam lisbium uirum ho¬
noratissimum ciuitatis pari
tus est clicens. Uir illustrissime
domini nr̃i. plurima populi mlꝰ¬
titudo incredulitate et confes¬
sione sui sci nominis benedi¬
atione baptismatis consecratur.
et cotidie fidelium numerus
augmentatur: uisum est mͥ¬
agrum secretarii tui. pretio a
tua fraternitate suscipere. et
domum baptismatis ibi con¬
laudes diuinas sacramentorũ
ministris celebrantib. populus
deo dignus possit confluere. et
carismata diuina ꝑcipere .uiii.

Expanded text:
fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepidus, quemdam quemdam Lisbium, virum honoratissimum civitatis Paristus est, dicens: Vir illustrissime, Domini nostri plurima populi multitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi conlaudes divinas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata divina percipere. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo qui ascendit suꝑ
occasum iter facimus.
cum nos eius głam ur̃is men¬
tib p̾dicamus: ut eas et ipse
post ueniens ꝑ amoris sui pre¬
sentiam illustret. Missis autẽ
predicatorib: quid dicat audia¬
mus. Messis quidem multa:
oꝑarii autem pauci. Rogate
ergo dñm messis: ut mittat
oꝑarios in messem suam. At
pauci sunt. quod si ne graui
quia et si sunt qui bona audi¬
ant. desunt qui dicant. Ecce
mundus sacerdotib plenus
est: sed tamen in messe dei iii¬
rus ualde inuenitur oꝑato:
quia officium quidem sacerdo¬
tale suscepimus. sed opus of¬
fici non implemus.

Expanded text:
i ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad pauci sunt, quod sine gravi quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur autem in descriptionib
iheremie ꝓphete quod iussit acciꝑe
eos qui transmigrabantur. ut sig¬
nificatum est: et ut mandauit
transmigratis. Et dedit eis legem
ne obliuiscerentur precepta dñi:
et ut non exerrarent mentib uiden¬
tes simulachia aurea. et argentea
et ornamenta eorum. Et alia. huiꝰ¬
cemodi dicens: hortabatur ne legẽ
amouerent a corde suo. Erat autẽ
in ipsa scriptura. quomodo tab̾¬
naculum et archam uissit pro
ph̾a diuino responso ad se facto
comitari secum: usq quo exiix in
moncem in quo moyses ascen¬
dit et uidit cl̃i hereditatem. Et
ueniens ibi iherennias inuenit
locum spelunce: et tabernacu¬
lum et archam et altare incen¬
si intulit illuc: et ostium ob¬
simul qui sequebantur ut no¬
tarent sibi locum: et non potue¬
runt inuenire. Ut autem cogno¬
uit iheremias: culpans illos
dixit. quod ignotus erit locus.
donec congreget deus congregatio¬
nem populi. et ꝓpitius fiat. Et tũc
dominus ostendet hec. et appare

Expanded text:
enitur autem in descriptionibus Iheremię prophetę, quod iussit accipere ignem eos, qui transmigrabantur, ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum etpheta divino responso ad se facto comitari secum, usquequo exiit in montem, in quo Moyses ascendit, et vidit haereditatem Dei, et veniens Jeremias invenit ibi locum speluncae, et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc, et ostium obsimul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et appare
Abbreviated transcription (Latin):
reliquistis omnia. hoc
enim et socrates fecit philo¬
sophus. et multi alii diuitias
contempserunt: sed qui secuti
estis me. quod propue apłoꝵ
est atq creclentium. in regene¬
ratione cum sederit filius ho¬
minis in sede maiestatis sue.¬
quando ex mortuis de corruptio¬
ne resurgent incorrupti. sedebi¬
tis et uos in soliis iudicantium
condempnantes cluodecim trib
isrł: quia uobis credentib illi
credexe noluerunt. Undetim.

Expanded text:
reliquistis omnia: hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit filius hominis in sede majestatis suaequando et ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel, quia vobis credentibus credere noluerunt. In
Abbreviated transcription (Latin):
anifestum est igitur illũ
caritas mittit esse intelligendũ
ubi lictum est iam non clicouo
seruos: hic autem ubi cdicitur ñ
est seruus maior domino suo.
si me ꝑsecuti sunt et uos ꝑse¬
quentur. illum significari ser¬
uum ꝑtinentem. ad timorem
castum. qui ꝑmanet in seculũ
seculi. Hic enim seruus est au¬
diuurus: euge serue bone init¬
in gaudium domini tui. Sed
hec omnia inquit facient uob̾
ꝓpter nomen meum: quia ues¬
tiunt eum qui misit me. Que
omnia facient. nisi que dixit:
odio habebunt scilicet et perse¬
quentur. sermonemq contem

Expanded text:
anifestum est igitur illum charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur, illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi . Hic enim servus est audiin gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui me misit. Quae omnia facient, nisi quae dixit: odio habebunt, scilicet, et persequentur sermonem quem contem
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem sufficit: mors nã¬
q interueniens fructum nr̃i
laboris abscidit. Quod uero ꝓ
eterna uita agitur. etiam. pt̾
mortem seruatur: et tunc ap¬
parere incipit. cum laborum
carnalium fructus ceꝑit non

Expanded text:
ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non
Abbreviated transcription (Latin):
ne amalechite ego sum. Et art
ad eum clauid. Quare non timu¬
isti mittere manum tuam: ut
occideres xp̃m domini: Uocans.¬
q dauid unum de pueris suis:
ꝑcussit illum: et mortuus est.
tuus suꝑ caput tuum. Os enim
tuum locutum est adu̾sum te
dicens. Ego interfeci xp̃m clñi.
lanxit autem clauid uiii

Expanded text:
nae Amalecitae ego sum. Et ait nae Amalecitae ego sum. Et ait ad eum David: Quare non timuisti mittere manum tuam, ut occideres christum Domini? Vocansque David unum de pueris  Vulgpercussit illum, et mortuus est. tuus super caput tuum: os enim tuum locutum est adversum te, dicens: Ego interfeci christum Domini. Planxit autem David
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq clauid ad adolescentẽ
qui nuntiabat. Unde scis.
quia mortuus est saul et ionachã
filius eius Et ait adolescens qui
narrabat ei. Casu ueni in mon¬
tem gelboe: et saul incumbebat
suꝑ hastam suam. Porro currus
et equites appropinquabant ei.
et conuersus post tergum suum:
uicdensq me uocauit. Cui cum
respondissem. adsum: dixit mͥ.
Quisnam es tu: Et aio ad eum.
Amalechites sum. Et locutus est
michi. Sta suꝑ me et interfice
me. q̃m tenent me angustie: et
adhuc dota anima mea in me ẽ.
Stansq suꝑ eum occidi illum:
sciebam enim quod uiuere non
poterat post ruinam. Et tuli dia¬
dema quod erat in capite cius. Et
armillam de brachio illius: et at¬
tuli ad te dñm meum huc.uii.¬
pprehendens autem clauid
cuestimenta sua scidit. om¬
nesq uiri qui erant cum eor et
planxerunt et fleuerunt. et ieiu¬
nauerunt usq ad uesperam suꝑ
saul et suꝑ ionathan filium eius.
et suꝑ populum domini. et suꝑ
domum isrł: quod corruissent
respondit. Filius hominis adue¬

Expanded text:
ixitque David ad adulescentem qui nuntiabat unde scis quia mortuus est Saul et Ionathan filius eius ait adulescens qui narrabat ei casu veni in montem Gelboe et Saul incumbebat super hastam suam porro currus et equites adpropinquabant ei et conversus post tergum suum vidensque me vocavit cui cum respondisQuisnam es tu? Et aio ad eum: Amalecites sum. Et locutus est mihi: Sta super me, et interfice me, quoniam tenent me angustiae, et adhuc tota anima mea in me est. Stansque super eum, occidi illum: sciebam enim quod vivere non poterat post ruinam, et tuli diadema quod erat in capite ejus, et armillam de brachio illius, et attuli ad te dominum meum huc. Apprehendens autem David vestimenta sua scidit, omnesque viri qui erant cum eo, et planxerunt, et fleverunt, et jejunaverunt usque ad vesperam super Saul, et super Jonathan filium ejus, et super populum Domini, et super domum Israel, quod corruissent respondit: Filius hominis adve
Abbreviated transcription (Latin):
retulit longam solitudi¬
nis sitim et esuriem. cõ¬
tinius hostiarum. sollempni¬
is: pilis camelorum: et cinctui
zone pellicie auro textas. pon¬
tificum post posuit stolas. Ut
quid erum hoc frẽs mei: nisi
ut is qui merito iusticie per¬
fectior is auctoritatem. sibi p̃¬
dicandi adsciuerat. ipse eti
catus ostenderet. quiatinlu¬
bius melioris pontificatus p̃¬
co et precursor existeret: Si
uero fraternitatem ur̃am au¬
dire. delectat. qui sit abia de
cuius uice zacharias genus
duxisse ꝑhibetur: hic temꝑibꝰ
dauid regis summus sacerdos

Expanded text:
etulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiacatus ostenderet quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
tradet uos in manus nr̃as. Cum
ergo surrexisset philisteus. et ue¬
niret et appropinquaret contra.
listei. Et misit manum suain in
peram. tulitq unum. lapidem:
infixus est lapis in fronte eus.
et cecidit in faciem suam in t̾ram.

Expanded text:
tradet vos in manus nostras. Cum ergo surrexisset Philisthaeus, et veniret, et appropinquaret contra Dlisthaei. Et misit manum suam in peram: tulitque unum lapidem, infixus est lapis in fronte ejus, et cecidit in faciem suam in  Ms.
Abbreviated transcription (Latin):
derunt de lauachro. Omues
gemellis fetibus: et sterilis
non est meis. Sieut corter ma¬
li punici: sic gene tue absqz oc¬
cultis tuis. Sexaginta. sunt
regine. et octoginta concubi¬
nẽ: et adolescentularum non est

Expanded text:
mnes gemellis fetibus, et sterilis non est in eis. Sicut cortex mali Punici, sic genae tuae absque occultis tuis. Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentularum non est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiendi in religione eiusdem
amoris ardor innatus est: quo
propinquantib dieb scĩs pas¬
che salutis aquam ꝑciperet. Et

Expanded text:
ficiendi in religione eidem amoris ardor innatus est, quo propinquantibus diebus sanctis Paschae salutis aquam perciperet. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bes et da pauꝑib et habebis
thesaurum in celis et ueni se¬
quere me. et suꝑ fidei fundam̃¬
tum. edificare desiderans. non
ligna fentm stipulam. sed au¬
rum argentum lapides pretio¬
sos. erat enim tunc annis ma

Expanded text:
pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . Et super fidei fundamentum aedificare desiderans, non ligna, fenum, et stipulam; sed aurum, argentum, et lapides pretiosos. Et erat tunc annis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtribz. ꝑ nationes. ꝑ linguas.
laus benedicti. frequentatur. Si
enim in multitudine populi
dignitas regis est ut ait salo¬
mon: quantã putamus esse dig¬
nitatem istuis regis. quem. tam
numerosus prosequitur exer¬
citus monachorum: Quinta.¬
us umquam rex aut im¬
ꝑator in tantis mundi. par¬
tib imꝑauir. aut ex tam diuer¬
sis nationib sibi tantas legio¬
nes conduxit: quantas uideli¬
cet iste cuiuslibet sexus et eta¬
tis. in xp̃i militia. uoluntarie
iuratas disponit: Qui quasi p̾¬
sentem intuentes. et uexillum
institutionis sequentes: diabo¬
licas acies iuriliter in fringunt
Quib illud propheticum bene¬
coaptatur. Erunt oculi tui iu¬
dentes preceptorem. tuum. uiͤ

Expanded text:
per tribus, per nationes, per linguas, per tribus, per nationes, per linguas, laus Benedicti frequentatur. Si enim in multitudine populi dignitas Regis est, vt ait Salomon: quantam putamus esse dignitatem istius Regis, quem tam numerosus prosequitur exercitus Monachorum? Quis vmquam Rex aut Imperator in tantis mundi partibus imperauit, aut ex tam diuersis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, cuiuslibet sexus & ætatis in Christi militia, voluntarie iuratas disponit? Quem quasi præsentem intuentes, & vexillum institutionis sequentes, Diabolicas acies viriliter infringunt. Quibus illud Propheticum coaptatur, erunt oculi tui, videntes præceptorem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam suo regi sociatus est
reparari poterimus..ni¬
inigredo scelerum nos
decolorauit: non simus
uit ethiops qui non mutat pel¬
iem suam. sed ad eiꝰ manum
recurrentes. annonã miscl̾ie
sicut ille suus coruus ab eo
requiramus. Si etiam inter
iniuriosos merito computan¬
di sumus: illum tamen af¬
fectum quo pro se odiente fle¬
uit ab ipso reposcamus. Neq
enim supplices quamuis in¬
dignos adu̾sabitur: qui pro
ꝑseuerante in malicia lugebat.
audeamus ergo: et mͣ.¬
erga dñm nr̃m quo ua¬
lenus annisu. dilectionis affe¬
ctum exhibeamus. Nam idcir¬
co dimissa sunt marie pecrata
multa: quia dilexit multum. Ce¬
terum ad laudes eiusdem prin¬
cipis dei semꝑ iuxta psalmistã
adicere cuiquam desiderandũ
est. Sed nos affectum quidem
exhibere possumus: effectum
uero tante rei nequaquam ex¬
plere sufficimus. iiii.¬
uappter easclem illius
laudes non una uox. non
una congregatio. neq urbs
uel prouintia proclamat: sed
ubicumq sc̃a eccłia. diffunditur.

Expanded text:
qui iam suo regi sociatus est, reparari poterimus. Si nigredo scelerum nos decolorauit, non simus vt Æthiopes, qui non mutant pellem suam: sed ad eius manum recurrentes, annonam misericordiæ, sicut ille coruus, ab eo requiramus. Si etiā inter iniuriosos merito computandi sumus, illum tamen affectum, quo pro se odiente fleuit, ab ipso reposcamus. Neque enim supplices, quamuis indignos, auersabitur: qui pro perseuerante in malitia lugebat. Gaudeamus ergo, & erga Dominum nostrum, quo valemus adnisu, dilectionis adfectū exhibeamus. Nam idcirco dimissa sūt Mariæ peccata multa, quia dilexit multum. Cæterum ad laudes eiusdem Principis Dei sēper, iuxta Psalmistam, adiicere, cuiquam desiderādum est. Sed nos affectum quidē exhibere possumus, perfectionem vero tātæ rei, nequaquam explere sufficimus. Quapropter easdem illius laudes, non vna vox, non vna congregatio, neque vna vrbs vel prouincia proclamat: sed vbicumque sācta Ecclesia diffunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redemp¬
tor ñr uulnera. suꝑ¬
bie nr̃e sanare desi¬
deians: et ipse cum in forma
dei esset. forma hominis accep¬
Nta humiliauit semetipsum. fa¬
ctus obediens usq ad mortem:
et nos quoq si culmen uere
sublimitatis conscendere uolu¬
mus. iter humilitatis arripere
p̾monet: nos si ueram uideie
uitã cupimus. et aduersa que
cipit. Promisit dona glorie: sed
premisic cercamina pugne.
Dixit ꝓmittens. erit merces
uĩa multa et eritis filii altis¬
simi: sed predixit iubens dili
inde sperantes. Decima.¬
Ca igitur premia pollicetur
electis. ut et digna premiis
merita premonstret: sic uitã
doriat eternam. ut ꝑ angustã
portam et artam uiam. ad
hanc ꝑueniendum esse decer¬
nat. Unde ait. Contendite in¬
trare ꝑ angustam portam. Cõ¬
tentione et enu non parua¬
opus est: si quis ad alta uelit
ascendere. Nam cum tanto su¬
dore uertices montium subeam.
quantum necesse est conari. ut

Expanded text:
or ac redemptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veram vitam videre cupimus, et adversa quaecepit. Promisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens, Diliinde sperantes. Ita igitur praemia pollicetur electis, ut et digna praemiis merita praemonstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parvaopus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut
Abbreviated transcription (Latin):
quod non reueletur:
neq absconditum. quod nõ
sciatur. Et quomodo in pre¬
senti seculo multorum duui
latet hipochrisis: Ergo de fu
turo intesligendum: quando
iudicabit deus occultal hom̃i¬
num: Nam sicut unus aimi¬
corum beati iob uerissimesi
clixit. laus impiorum breuis
est aet gaudium. hypochrite
inistar puncti. Si ascenderit
usq ad celum suꝑbia eius:
et caput eius nubes tetigerit:
quasi sterquilinium in fine

Expanded text:
quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis sit et gaudium hypocritae ad instar puncti si ascenderit usque ad caelum superbia eius et caput eius nubes tetigerit quasi sterquilinium in fine
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes nobis factas sufficere
dicitis: scitote quia uobiscum. po¬
situs. amplius est quam hic ope¬
ratus. Nam ut pretermittamꝰ
plurima: uobis suscitauit duos
mortuos. nobis unum. Et ut
ipsȩ dicebat sepe: maior ei uutꝰ
ante episcopatum fuit. quam
post episcopatum. Ergo necesse
est. ut quod nobiscũ ñ impleuit
uiuus: expleat uel defunctus.
Uobis est enuim ablatus: nobis
a deo donatus. Nerum si mos
antiquitus institutus seruat᷑.
in urbe qua ordinatus est. ha

Expanded text:
irtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote quia vobiscum positus, amplius est quam hic operatus. Nam, ut praetermittamus plurima, vobis suscitavit duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, major ei virtus ante episcopatum fuit, quam post episcopatum. Ergo necesse est, ut quod nobiscum non implevit vivens, expleat vel defunctus. Vobis est enim ablatus, nobis a Deo donatus. Verum si mos antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordinatus est, ha
Abbreviated transcription (Latin):
gistis. sed ego elegi
uos: et posui uos ut
eatis et fructum afferatis.
Dosui ad gr̾am. plantaui ite
eatis uolendo: fructum affe.¬
ratis oꝑando. Eatis enim uo¬
lendo cdixi: quia uelle aliquid
facere. iam mente ire est. Qua¬
lem uero fructum afferre de¬
beant: subditur. Et fructus
uester maneat.iͣ.
mne quod scd̾m presens
seculum laboramus. uix usq

Expanded text:
ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. mne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usq
Abbreviated transcription (Latin):
teratur cotidie hec oblatio.i.
licet cħrs semel passus in carne
per unã eamdẽq in ortis passioneni
semel saluauit mundũ ex qua mor¬
te idem resurgens ad uitam mors
ei ultra non dnãbitur. Quõ ꝓfit¬
to sapientia dei necessariũ pro mul¬
tis causis hoc prouidit Primo qͥdẽ
quia cotidie peccanius saltem in¬
peccatis sine quibus mortalis infir¬
mitas uiuere non potest. qui a licet
oĩa peccata condonata sint in baptis¬
mo infirmitas tamen peccati ad¬

Expanded text:
tem quotidie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati ad
Abbreviated transcription (Latin):
ui enun narrauit mala
uentusa. et protinus te¬
plum ingressus est ut de illo
uenclentes et ementes eiceret:
profecto innotun. quia ruina
populi maxime ex culpa. sacer¬
dotum fuit. Euersionem quip¬
pe describens. sed uendentes in
ipso effectit sui oꝑis ostendit
unde radix produit ꝑditionis.
Sicut autem. euangłista alio
teste didicimus: in templo co¬
lumbe uendebantur. Et quid
ꝑ columbas nisi sc̃ĩ sp̃c donum
accipitur: Sed uendentes et em̃¬
tes ex templo eliminat: quia
uel eos qui pro munere imposi¬
tionem. manuum tribuiut. uł
eos qui donum sp̃c emere nitun¬
tur dampnat. De quo templo
mox subditur. Domus mea domꝰ

Expanded text:
ui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, dom
Abbreviated transcription (Latin):
bus libidinis ardens. ꝑire ma¬
luit quam redire: et uxorem
frĩs illicite possidere. et place¬
re capriiuis criminum.
Nnocentie inimicis: odiosa fit
semꝑ libertas. Nam uirtus con¬
traria uitiosis: sacrilegis exo¬
sa scĩcas. In imica. castitas im¬
pudicis: corruptis integritas
pena luxuriosis aduersa fru¬
renda. Probat hoc euangłista.
cum dicit. Dicebat iohannes.
offencdit:ecce unde herodes
furit. Malos qui monet offen¬
dit: incurrit odium qui ar¬
guit criminosos. Dicebat ioh̾es
quod erat legis quod iusticie.
quod erat salutis: certe quod
erat non odii sed amoris. Ecce
qualem consecutus est ab un¬
pio pro pietate mercedem. Uiͣ¬
olens inquit occidere eum:
tumiuit populum. facile de¬
uiat a iusticia: qui in causis ñ
dm̃ sed homines formulat. Hinc
crimine. auidiores reddit ad
crimen: et estuat animo quo¬
usq ꝑficiat quod cogitat ma¬
lum. Solus enim dei est timor.
qui nocentes corrigit. fugat cri¬

Expanded text:
bus libidinis ardens perire mabus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frurenda. Probat hoc evangelista cum dicit: Dicebat enim illi offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. olens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hic crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat cri
Abbreviated transcription (Latin):
quat. Alligauit eum: et posuit
erodes tu adulterium
facis: et in carcerem ua¬
dit iohannes. Sic iulicat se¬
dens in loco iuidicis reus: in
loco uindicis innocentie ꝑse¬
cutor. Rogo ubi rerum facies.
ubi forma. ubi pudor: ubi existi¬
matio publici cognitoris. ubi
deus. ubi homo. ubi fas. ubi
lex: ubi ipsius iura nature:
Simul omnia sunt. herodes te
agente: te iuclicante. te uiuen¬
te confusa. Tenuit inquit io¬
in carcerem. Herodes te petit
causa. te arguunt uincula:
te carcer accusat. te diuulgat
ꝓducta in publicum pena. Io¬
hannes iniuriatur. Causam
custodie qui requirit. inde in
ueniet quod puniat: et in io¬
hanne quod doleat. Iohannes
orbi. notus. fame uirtute cog¬
nitus. celebratissimus scĩtate:
dum attrahit ad se inquisito¬
res inuirie. facit ut tuus cun¬
ctis innotescat incestus. Ait
ut te habeat confusio publica:
quem corrigere non ualuit secre¬
ta correptio et pruaca. Herodem.
iohannes monitis non accusa¬
luit non ꝑire. Sed herodes faci¬

Expanded text:
quat. Alligavit eum et posuit erodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Join carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusaluit, non perire: sed Herodes faci
Abbreviated transcription (Latin):
ficiamini sicut paruuli: non
intrabitis in regno celorum. Nõ
precipitur apłis ut etatem. ha¬
ueant paruulorum sed ut inno¬
centiam: et quod illi ꝑ annos
possident. hi possideant ꝑ in¬
clustriam: ut malitia non sapi¬
entia paruuli sint. Quicũꝙ
ergo humiliauerit se sicut
paruulus iste: hic est maior
in regno celorum. Qui imitat᷑
me fuerit. et se in exemplum
mei humiliauerit. ut tantum
se deiciat quantum ego deie¬
ci formam serui accipiens:
hic intrabit in regnum celorum.
Et qui susceꝑit unum paruulũ
talem in nomine meo. me sus¬
cipit. Qui talis fuerit ut xp̃i

Expanded text:
iamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno cme fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum ego dejeci formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
assum ptum ablaturus e¬
rium erat ut in die cene sacramẽtũ¬
nobis corporis et sanguĩs consecraret.
redemptionis oblatio: et perhẽnis
uictima illa uiueret in memoria.
unita et perfecta hostia fide existimã¬
da non specie. neq exteriori cessenda
rito celestis confirmat auctoritas.
Quia caro mea uere est cibus: et
sanguis meus uere est potus.

Expanded text:
ssumptum ablaturus erium erat, ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis sui consecraret, redemptionis oblatio, et perennis illa victima, viveret in memoria, unica et perfecta hostia, fide existimanda, non specie: nec exterioris censenda rito coelestis confirmat auctoritas, quia Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus
Abbreviated transcription (Latin):
t abiit mulier in uiam
suam et comedit: uultꝰq
uuius non sunt amplius in di¬
uersa mutati. Et surrexerunt
mane et adorauerunt coram
domino: reu̾siq sunt et ueneit̃
in domum suam ramatha. Cog¬
nouit autemr helchana. annã
uxorem suam: et recordatus est
Ieius cominus. Et factum est pͣr
circulum dierum. concepit anna et
peꝑit filium: uocauitq nomen
eius samuhel. eoquod a domino
postulasset eum

Expanded text:
t abiit mulier in viam suam, et comedit, vultusque illius non sunt amplius in diversa mutati. T. II. Et surrexerunt mane, et adoraverunt coram Domino, reversique sunt, et venerunt in domum suam Ramatha. Cognovit autem Elcana Annam uxorem suam, et recordatus est ejus Dominus. Et factum est post circulum dierum, concepit Anna, et peperit filium, vocavitque nomen ejus Samuel, eo quod a Domino postulasset eum
Abbreviated transcription (Latin):
anati sunt illic per uͣ.¬
eundem martyrem etiam
podagrici duo: ciuis unus pe¬
regrinus unus. Sed ciuis om¬
nimodo. ꝑegrinus autem per
reuelationem quid adhiberet
quando doleret audunt: et cũ
hoc fecerit. dolor continuo con.
quiescit. Audurus nomen est
fundi. ubi est eccłia: et in ea
memoria est mris stephani.
Puerum quenclam pariulum
cum in area luderet. exhorbi¬
tantes boues qui uehiculum
trahebant rota obtriuerunt:
et lconfestim palpitauit expi

Expanded text:
anati sunt illic per eumdem martyrem etiam podagri duo, unus civis, peregrinus unus; sed civis omni modo: peregrinus autem per revelationem quid adhiberet quando doleret, audivit; et cum hoc fecerit, dolor coquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspi
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitas sicut sacra¬
tissima lectionis euangłice ꝓ¬
Ait hystoria multa miraculoꝵ
sublimitate refulget: quia m¬
mirum decebat. ut ille quo ma¬
Sior inter natos mulierum ne¬
mo surrexit. maiore pre ceteriᷤ
sc̃is in ipso mox ortu. uirtu¬
tum nibare clarescerec. Senes
ac diu infecundi parentes
dono nobilissime prolis exul¬
tant: ipsi patri que incredulidaᷤᷤ
mutum reddiderat. ad salutã¬
os et lingua reseratur. Nec so¬
lum facultas dm̃ beneclicen¬
di restituitur: sed de eo etiam
prophetandi uirtus auget᷑

Expanded text:
sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris nctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutanos et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus auget
Abbreviated transcription (Latin):
ili concupiscens sapientiã¬
conserua iusticiam: ⁊ d̾s
prebebit illam tibi. Sapientia
enim et disciplina. timor dñi:
et quod beneplacitum est illi fi¬
des et mansuetudo. et adunple¬
bit thesauros illius. Contumax
non sis. et incredibilis timori do¬
mini: et ne accesseris ad illum
duplici corde. Ne fueris hypocrita
in conspectu hominum: et non
scandaliecris in labiis tuis. At¬
tende millis ne forte cadas. et

Expanded text:
ili, concupiscens sapientiam, serva justitiam, et Deus praebebit illam tibi. Sapientia enim et disciplina, timor Domini; et hoc, quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius. Contumax non sis, et incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, et
Abbreviated transcription (Latin):
iohannem creauit deus xp̃c.
rat igitur iohannes U̾¬
homo ꝑfectus quidem: et
cuius tanta gr̃a commenda¬
ta est. ut ipse de illo dominus
cdiceret. In natis mulierum:
nemo exurrexit maior iohan¬
ne baptista. Iste ergo tam ma¬
gnus agnoscit dñm in paruo
magnum: agnoscit homo eũ
qui uenerat homo deus. Si enĩ
in natis mulierum hoc est in
hominib. nemo exurrexit maior
iohanne baptista: quisquis ioh̾e
plus est. non tantum. homo sed
et deus est. Debuit ergo tantus
iste. et discipulos propuios habe¬
re: et cum liscipulis suis ma¬
gistrum omnium xp̃m cognos¬
cere. Quod enim est maius testi ui¬
monium ueritatis: quam eum
humiliando se agnoscere. cui e¬
mulando potuit inuidere. Puta
homines cum fallerentur in eo.
Num forte hic est xp̃c: Respuit
ille quod non erat:ut maneret
quod erat. Inde quippe adam
lapsus ꝑlidit quod erat: quia
id quod non erat usurpauit. Re¬
colebat hoc iste magnus: sed ut

Expanded text:
oannem creavit Deus Christus. Erat igitur Joannes homo perfectus quidem, et cujus tanta gratia commendata est, ut ipse de illo Dominus diceret, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Iste ergo tam magnus agnoscit Dominum in parvo magnum: agnoscit homo eum qui venerat homo Deus. Si enim in natis mulierum, hoc est, in hominibus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista; quisquis Joanne plus est, non tantum homo, sed et Deus est. Debuit ergo tantus iste, et discipulos proprios habere, et cum discipulis suis magistrum omnium Christum cognoscere. Quod enim est majus testimonium veritatis, quam se humiliando eum agnoscere, cui aemulando poterat invidere? Putarhomines, cum fallerentur in eo: Num forte hic est Christus? Respondit ille quod non erat, ut maneret quod erat. Inde quippe Adam lapsus perdidit quod erat, quia id quod non erat usurpavit. Recolebat hoc homo iste magnus, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo ipse conditor
sumus: in ea que nobis modo
recitata est lectione sc̃i euange¬
lii licat. audiamus. Non est
arbor bona que facit fructꝰ maloᷤ.
neꝙ arbor mala faciens fru¬
ctum bonum. Bonas ergo ar¬
bores. et bonos harum fructus:
in constructionem siue mini¬
sterum sui templi rex sapiens
querit. At uero male arboris
quis sit finis: idem. alibi do¬
cet dicens. Omnis arbor que
non facit fructum bonum:
excidetur et in ignem mittet᷑.
Arbores namq homines: fru¬
ectus autem opera dicit ipsoꝵ
ultis enim nosse: ui.¬
qui sint arboris bone. qͥ
male fructusApłs docet di
cens. Manifesta. autem sunt
oꝑa carnis: que sunt. forni¬
catio. immunditia. luxuria. ido

Expanded text:
uid ergo ipse Conditor sumus, in ea quae nobis modo recitata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex sapiens quaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dinon facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur ; arbores namque homines, fructus autem opera dicit ipsorum. Vultis autem nosse qui sint arboris bonae, qui malae fructus? Apostolus id docet: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, ido
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. ire rixe. dissensiones.
hereses. inuidie. homicidia.
ebriecates. comessationes: et
hiꝰ similia. Nultis audire: an
arbores que tales fructus fa¬
ciunt. ad eterni regis templũ
celeste ꝑtineant: Subiungit
sicut predixi: qm̃ qui talia a¬
gunt. regnum dei non conse¬
quentur. Eone quoqz arboris
fructus: subsequenter enume¬
rat cum ait. Fructus autem
sp̃c est caritas. gaudium. pax
patientia: bonitas benignitaᷤ
fides. mansuetudo. continen¬
tia castitas. De quib et alias
admonens ait. Ut filii lucis
ambulate. fructus enim lucis
est: in omni bonitate. et iu¬
sticia et ueritate. Qui nimi¬
rum fructus. cum arborib e
quib procedunt: et hic ad do¬
mum. fidei. et illic ad habita¬
tionem suꝑne beatitudinis ne¬
raciter ꝑtinent. Septima.

Expanded text:
irae, rixae, dissensiones, haereses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste pertineant? Subjungit sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audia
Abbreviated transcription (Latin):
ignus est enim oꝑariꝰ.
mercede sua. Si pax nr̃a
recipitur. clignum est ut in
eadem domo maneamus. eden¬
tes et bibentes que apud illos
sunt. ut ab eis terrena stipen¬
dia consequamur: quib pre¬
mia. patrie celestis offerimꝰ.
Unde etiam. paulus hec ipsa
pro minimo suscipiens. dicit.
Si nos uobis spiritualia semi¬
nauimus: magnum. est si ue¬
stra carnalia metamus: Et
notandum quod subditur.
Dignus est oꝑarius mercede
sua: quia iam de mercede sũt
oꝑis ipsa alimenta sustenta¬
tionis: ut hic merces de labo¬
re p̾dicationis inchoetur. qͦ
ilic de ueritatis uisione ꝑfi¬
citur. Qua in re considerandũ
est: quod umi nr̃o oꝑi due mer¬
cedes debentur. Una in uia: al¬
tera in patria. Una que nos
in labore sustentat: alia que
nos in resurrectione remune

Expanded text:
ignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remune
Abbreviated transcription (Latin):
anc quippe unionẽ. uiͦi¬
diuinitatis atq huma¬
nitatis. inconfusam indiui¬
samq fides catholica seruat.
quam sane intelligendo cog¬
noscit naturalis atq scđm sub¬
stantiam conuentio unitatis:
nt neq conuersio in alterutrũ
duarum substantiarum pari¬
ter recipiatur. neq diuisio. Sic
namq creclere. honorare est
matrem domini. que et clm̃ no¬
bis genuit et hominem: neq
unum et uerum ih̾m xp̃m. A¬
lioquin dei genitrix clici non
posset. quod multi hereticorũ
negare conati sunt: nisi dm̃
uere genuisset incarnatum.
fitemur natiuitates. unam
uicdelicet de patre sine initio
et sine temꝑe sempiternam.
et coeternam deo patri: alterã
de matre cum temꝑe. quando
miserationem. induens et mi

Expanded text:
anc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat. Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini, quae et Deum nobis genuit et hominem, nequeunum et verum Jesum Christum. Alioquin Dei genitrix dici non posset quod multi haereticorum negare conati sunt nisi Deum verum genuisset incarnatum; fitemur nativitates, unam videlicet de Patre sine initio, et sine tempore sempiternam, et coaeternam Deo Patri; aliam de matre cum tempore, quando miserationem induens et mi