comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut deuoti add̾m ueni¬
ant. et quod uibeat
intendarit. s. ne addi¬
abolum redeant set
ꝑsemitas uirtutum
tempnendo resurgant
obediendo.

Expanded text:
ut devoti ad Deum veniant: et quod jubeat intendant, scilicet, ne ad diabolum redeant: sed per semitas virtutum unt contemnendo resurgant obediendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Matħs dicit ioseph filium iatob. et iacob fili¬
um matham. lucas. iͥoseph. filium hely. et
holy filium mathat set mnathan. et mathat
pͥꝰ duxit. et relicto uno filio ᷤ ia cob obist᷑
posteã mathat qui ꝑ nathan descendit de
dauid. eandom duxiti et genuit hely. sic
tacob. et hely fr̾s s̃ utim. Iacob ã uxoreni
hely frĩs sine lib̾is defuncti. ad suscitand̾
dicitur filius nomine eius uocari. cui sus¬
citatur. non est uerũ cũ booꝵ. eum ꝙ ge¬
nuit exruth non elimelech cui suscitat᷑¬

Expanded text:
aeus dicit filium Jacob, et Jacob filium Mathan. Lucas Joseph filium Heli, et Heli filium Mathat, sed Mathan et Mathat dprius duxit, et relicto uno filio Jacob obiit, et postea Mathat qui per Mathan descendit de David, eamdem duxit et genuit Heli, sic Jacob et Heli fratres sunt uterini. Jacob autem uxorem Heli fratris sui sine liberis defuncti, ad suscitandumdicitur filius nomine ejus vocari cui suscitatur, non est verum cum Booz eum quem genuit ex Ruth, non Elimelech cui suscitat
Abbreviated transcription (Latin):
t̾m arguit ꝑ paraholas non
tacet quia exasꝑati sunt set
peĩõrem iam dei ꝑ allam pa¬
bolam dicit eis eẽ lienturã.
math narrat aliud simile
exparte lucas dicit set dec̃ena
.i. eterno conuiuio de quone¬
mo ingressus repellitur sic̃
de presenti etclecia.
Tauri sunt patres uet̾is .t.
quibus indulta est. licentia

Expanded text:
m arguit per parabolas: non tacet quia exasperati sunt, sed pejorem iram Dei per aliam parabolam dicit eis esse venturam. Matthaeus narrat. Aliud simile ex parte Lucas dicit de coena, id est, aeterno convivio, de quo nemo ingressus repellitur, sicut de praesenti Ecclesia. Tauri sunt patres Veteris Testamenti, quibus indulta est licentia
Abbreviated transcription (Latin):
in terire cum corꝑso
turpitudinẽ fabille
fingunt que delira¬
menti argiit eos qͥ
resurrectionem asse¬
runt pot̃ aut̃ fieri

Expanded text:
interire cum corporibus, turpitudinem fabulae fingunt, quae deliramenti arguit eos qui resurrectionem asserunt. Potest autem fieri
Abbreviated transcription (Latin):
Qiti credit et tã peccat. cadit
suꝑ lapi. et non cont̾aur set
frangitur quia ꝑ patientiam
ad salutem reseruatur set cui
maneat uel cadit suꝑ eum
qui modo contempintͥ et in¬
iuriis afficit nec dum penitus
int̾it set quassatur ut non
ambulet rectus cadit super

Expanded text:
Qui credit et tamen peccat, cadit super lapidem, et non conteritur, sed confringitur, quia per patientiam ad salutem reservatur. Sed cuimaneat. Vel cadit super eum, qui modo contemnit, et injuriis afficit, necdum penitus interit, sed quassatur, ut non ambulet rectus. Cadit super
Abbreviated transcription (French):
diendo cines sunt
et domesti deiet
gani qui a ciuita¬
qui relictis paga¬
figurantur qͥspon
te portant crucen
dm̃ insymone qui

Expanded text:
diendo cives sunt et domestici Dei;gani qui a civita relictis pagafigurantur illi, te portant crucem Domini: In Simone qui
Abbreviated transcription (Latin):
de manu contrarioꝵ liberabit¬
illum. quia ergo crucifigebat᷑
et non liberabatur credurt
et caput agitant.
creditis. si ergo de cruce descen¬
deret non cred̾ttis set hoc demo¬
nes ĩmiserunt statim enĩ fense¬
rurit uͥtutẽ crucis et suas uͥtu¬
tes fractas et hoc agunt ut
Asexta aut̃ ho. Notasole a cenit
ꝓnundi recessuro erucifigit dũl¬
quia ꝑõ peccã moritur et adam post¬
nu̾̃dicm cum peccasset uocẽ dnĩau¬
diut et erdo ẽ iationis ut quotem
penitenti latroni ianuam tesem¬
ret paradisi quod martus ait

Expanded text:
de manu contrariorum. Quia ergo crucifigebatur, et non liberabatur, credebaet caput agitant: creditis: si ergo de cruce descenderet, non crederetis. Sed hoc daemones immiserunt; statim enim senserunt virtutem crucis, et suas vires fractas et hoc agunt ut sexta autem hora. Nota, sole a centro mundi recessuro crucifigiter peccata moritur, et Adam postm cum peccasset vocem Domini audivit. Et ordo est rationis, ut quo poenitenti latroni januam reseret paradisi. Quod Marcus ait
Abbreviated transcription (Latin):
longe. iohes uero uirta crucem qr
tanto interuallo aberat ut et uixͣ
diceretur quia p̃sto erat inconspec
quod ssle que erant cum matre
dĩ postomͣ eam cõmendauit
discipulo. ab ire ceꝑant iam ut
a densitate turbe exuerent sẽ ẽt
cet᷑a que facta sunt longiꝰ intuerẽtꝰ.¬

Expanded text:
isse. Joannes vero juxta crucem, quia tanto intervallo aberat, ut juxta diceretur: quia praesto erat in conspecquod illae quae erant cum matre Domini postquam eam commendavit discipulo, abire coeperint jam, ut a densitate turbae eruerent se et caetera quae facta sunt longius intuerent
Abbreviated transcription (Latin):
et iõ est cauendus. p̃positi uero
qui filii sunt pastores et tñ u¬
qui spuałr dissipat cui qui ñ¬
mala. arguendo quod ẽ fuge
qr timor ẽ fuga animi. neꝑ¬

Expanded text:
emper est cavendus. Praepositi vero qui filii sunt, sunt et pastores, et tqui spiritualiter dissipat, cui qui nmala arguendo, quod est fugere, quia timor est fuga animi:
Abbreviated transcription (Latin):
uel sudarium capitis p̃assi
o xp̃i. cuiꝰ sacramenta in¬
fidelibus sunt occulta.
seosum qr longe a nr̃i
qtia ilie sponte et sucul

Expanded text:
el, sudarium capitis passio Christi, cujus sacramenta infidelibus sunt occultata seorsum, quia longe a nostra, quia ille sponte et sine c
Abbreviated transcription (Latin):
Populus iste qui pͥor
ductus est incaptiuita¬
te̾ et in tenebris uttioꝵ
erat. pͥor lucem p̃dicati¬
onis xp̃i iudit. deindein
om̃s g̃s euangłim disse¬

Expanded text:
Populus iste qui prior ductus est in captivitatem, et in tenebris vitiorum erat, prior lucem praedicationis Christi vidit. Deinde in omnes Evangelium disse
Abbreviated transcription (Latin):
uite sanctificate.¬
ignen. probationetͥ¬
uulationis. uel spũ
inp̃senti abluit. post
si qua macula surre¬
ꝑit igne purgatorio
ad purum adurituł¬

Expanded text:
itu sanctificatiid est probatione tribulationis. Vel spiritu in praesenti abluit: post, si quae macula surrepit, igne purgatorio ad purum exuret
Abbreviated transcription (Latin):
u̾cl gentiles. lapides uocat et est sẽ¬
defuncto smne liheris ne tantus
de sara genuit filium.
confiat et ferro .i. humanitate
ꝗͣ rẽnetur et diuinitate quanĩ¬
cͥidit: posita esti quia et si ꝑ paci
iudaici populi ut auferat de
terra uiuentium eos qui in xͤ
non credunt uel securis seutẽ¬
tia iuditu uel p̃dicatio euͣngłii.
boris absciduntur. cum tota
ditur ne quid remaneat. uñ
iterum aliqͥd germinis oriatur.
tm corꝑa lauo quia pecc̃a solu̾e
nequeb ut sicut nastendo p̾di¬
cando p̾eurro sic̾ baptizatido
ut penitentes qͦs ego ħ signacu¬
lo ab ĩpenitentibus discorño.

Expanded text:
l gentiles lapides vocat: et est sendefuncto sine liberis, ne tantus de Sara genuit filium. constat et ferro, id est, humanitate qua tenetur, et divinitate quia incidit. Posita est: quia etsi per patiJudaici populi, ut auferat de terra viventium eos qui in Christo non credunt. Vel, securis, sententia judicii, vel praedicatio Evangelii. boris abscinduntur? Cum tota nditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid germinis oriatur.m corpora lavo, quia peccata solvere nequeo, ut sicut nascendo, praedicando, praecurro sic baptizando: ut poenitentes, quos ego hoc signaculo ab impoenitentibus discerno,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uocatur petrus uł
qñ pͥmum audreas adͦ¬
durit eum. hoc nomẽ
indirum est ei. dum dr᷑
mittere. u̾el qñ cõfessus

Expanded text:
Qui vocatur Petrus. Vel quando primum Andraeas adduxit eum, hoc nomen inditum est ei, dum diciromittere. Vel quando confessus
Abbreviated transcription (Latin):
non piscatio. muta¬
tur retia indoctͥnã.
cupiditas in amo
ꝑ piscatoria uadit
looa mistice dũ in¬
Marnatus carnem
di spũales piscatores
et alus quid eeñt o¬
inter duos ẽ. uocatio

Expanded text:
non piscatio, mutantur retia in doctrinam, cupiditas in amor piscatoria vadit loca. Mystice. Cum incarnatus carnem di spirituales piscatores: et aliis quid essent ointer duos est. Vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
Dmͣ adota. hoc uel ad diabolum dt̃
non quia exdeuotione sit impletutꝰ
set ut eccͣ qmͣ ip̃e moltebatur scrip¬
tum ostenditur quod non ipẽ set
sinuat. Similiter et sslud ñ tem¬
ꝑtabit dominum d̾m tuum
eguisse uel uicisse set ut ille uictus
abut ꝑati ad obsequium uenert̃
sicut in hoc agone milctia rm p̃¬
struitur ita i obsequio angłoqꝵ
głosa remuneratio docetur.

Expanded text:
m tuum. Hoc vel ad diabolum dicitur: non quia ex devotione sit impleturus sed ut, econtra, quam ipse moliebatur scriptum ostendatur quod non ipse, sedsinuat. Similiter, et illud: Non tentabis Dominum Deum tuumeguisse vel vicisse. Sed ut ille victus abiit, parati ad obsequium venerunt. Sicut in hoc agone militia nostra praestruitur, ita in obsequium angelorum gloriosa remuneratio docetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dũi carpimus a uanitate
scłi icumamus et futuri
promissione reficimur.
Sͥ i filius dei es. nouerat fili
ei indubium uenit. unde
et callide ex quirit. nec int.
tationes suꝑando:. nobis

Expanded text:
Domini carpimus, a vanitate saeculi jejunamus, et futura repromissione reficimur.Si Filius Dei es. Noverat Filiuei in dubium venit. Unde et callide exquirit: Nec indigtationes superando nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ut ostendatur non alius qmͣ ia
in om̃ibus qui abinitio aliquid diui¬
uitus dixerunt et tñ iste solus uox
quia ꝑ cum p̾sens u̾bum ostenditux¬
uocem enĩ et u̾bum uͥl ẽ muedium
Set ut uox sonuit et mox u̾bũ p̃cipi¬
tur sigũt ioħes clansus destituit xit
uͥtutibus claruit uñ et ioħes figu¬
ra est ꝓph̾aꝵ et legis qui u̾e sunt
uox clamantis sapientie dei quoꝵ

Expanded text:
dicat: ut ostendatur non alius quam quin omnibus qui ab initio aliquid divinitus dixerunt: et tamen iste solus vox, quia per eum praesens verbum ostenditul est medium, sed ut vox sonuit, mox verbum percipitur: sicut Joannes clausus destitit: Christus virtutibus claruit. Unde Joannes est figura prophetarum et legis, qui vere sunt vox clamantis sapientiae Dei, quo
Abbreviated transcription (Latin):
apͣti suntic. Et hoc ad impletionẽ
lũstitie non eñi tunc pͥmiĩ sibi̾
patuere celestia. uel spc̃ sanctuᷤ
est datus set nobis ꝑ acceptum
bap̃m: aditum celesti patere:
et sp̃m scm̃ dari monstrauit.
et c̃. hec m̃istica sunt in nobis.
ultutibus in columba significa
ꝓhibemut sbita. millum ore
uel unguibus leditin quo nota¬
tur innocentia. nec minimas
ainculas muadit. quibus alie
aues se et pullos suos mitͥrit.
tatur abstinentia. alienos taa¬
qmͣ pullos suos fouet. ecce cari¬
tasi gemitũ procãtũ ecte cõput̾¬
tio. suꝑ aquas sedetꝰ ut accipi¬
trem p̾uisa iaquis umbra

Expanded text:
Aperti sunt, etc. Et hoc ad impletionem justitiae. Non enim tunc primum sibi patuere coelestia vel Spiritus sanctus est datus: sed nobis per acceptum baptismum aditum coeli patere, et Spiritum sanctum dari monstravit. etc., haec mystica insunt nobis. nati septem virtutibus in columba significatprohibemur ab ira. Nullum ore vel unguibus laedit, in quo notatur innocentia. Nec minimas aviculas invadit, in quibus aliae aves se et pullos suos nutriunt:tatur abstinentia, alienos tanquam pullos suos fovet, ecce charitas. Gemitum dat pro cantu, ecce compunctio. Super aquas sedet ut accipitrem praevisa in aquis umbra
Abbreviated transcription (Latin):
uel diuerso temꝑe ut aliꝰ euangłista
narraueruntt intendit in hoc ecten¬
dere excellentiam xp̃i et suam hũt¬
litarem. uel scdm allegoriam calcia
ioħs corrigiam soluere quia incarna¬
tionis mistĩum non sufficit in uestiga¬

Expanded text:
erso tempore: ut alius evangelista narraverunt. Intendit autem in hoc ostendere excellentiam Christi et suam humilitatem. Vel secundum allegoriam. CalceaJoannes corrigiam solvere, quia incarnationis mysterium non sufficit investiga
Abbreviated transcription (Latin):
medio iordanis int̾¬
ram transportari fe¬
cit et alios ex terra
in eodem alueo resti¬
tui ꝑ quos exceatẽ
udeoꝵ et gentiũ¬
Arbor humanũ genꝰ
pariunt set morta¬
lem. alti .i. catholici
qui bonsi fructum
ferunt. oĩs gͦ arbor qͣ ñ
te: qui nullum et he¬
retici: qui malumꝰ.

Expanded text:
medio Jordanis in terram transportari fecit, et alios ex terra in eodem alveo restitui: per quos excaecatio Judaeorum et gentiuArbor humanum genuspariunt, sed mortalem. Alii, id est, catholici, qui bonum fructum ferunt. Omnis ergo arbor, ut ae, qui nullum, et haeretici, qui malum.
Abbreviated transcription (Latin):
onis et emendatõii
descendebant iara
tunc enim baptizã
et ꝓmittendi meliora
figura baptismi pre

Expanded text:
onis et emendationis descendebant. Jam tunc enim baptizandet promittendi meliora.figura baptismi prae
Abbreviated transcription (Latin):
Confessio pectõo canscientie est t̾esti¬
monium timentis deum qui tmmiet
omnem gudorem. confessĩo peccati
pudorem habet. et ip̃a erubescen¬
tia grauis pena. lõꝙ iubemur cõ¬
fiteri peccata. ut erubescentiam ꝑe¬
tamur ꝑro pena. nam hoc ipsum¬
reticis uideoꝵ quia pharisei obser¬
uationum et traditionum p̃ferũt
iustitiam. unde et pharisel .a. dinisi

Expanded text:
Confessio peccatorum, conscientiae est testimonium timentis Deum. Qui enim tomnem pudorem. Confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena. Nam hoc ipsumreticis Judaeorum, et Pharisaei observationum et traditionum praeferunt justitiam. Unde et Pharisaei, i
Abbreviated transcription (Latin):
et̾miatis sue sub̾am astehdisse legit᷑.
sicut ergo elegit tempus quo nasce¬
petur et locum ita et ciuitatem in
qͣm cõalesderet. cuius nom̃ itditio
est. quod ipe sauctitas in sanctitate
nutͥtus. sanctus scõꝵ tecte dicitur.

Expanded text:
tatis suae substantiam ascendisse legitur. Sicut ergo eligit tempus quo nasceretur et locum, ita et civitatem in qua coalesceret: cujus nomen indicio est, quod ipsa sanctitas, in sanctitate nutritus, sanctus sanctorum recte dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ herodes alius fr̾ euis regnabat. Qa
archelaus post patrem monarchiam
totius regni obtimuit. set insolescenᷤ
a tiberio cesare de iectus ẽ. lugdimũ
i exilium. et tunc diuisum ẽ reg¬
num in .iiiͦi. tetͣtchias quaꝵ unam

Expanded text:
 Herodes alius frater ejus regnabat? Quia Archelaus post patrem monarchiam totius regni obtinuit: sed insolescens a Tiberio Caesare dejectus est Lugdunum in exsilium, et tunc divisum est regnum in quatuor tetrarchias, quarum unam
Abbreviated transcription (Latin):
timuit ire ioseph. ⁊¬
galileam sicut minde¬
am cum et ibi regna
lius poruit in nazare¬
th que remota erat
ubi erat caput regui
et assiduus archelaus.
transfertur partera
ciusdera gentis que
fidem susceptura erat
signific̾. unde flos int̾tẽ
quia eccłia quo ardentiꝰ
habundat.

Expanded text:
timuit ire in Galilaeam sicut in Judaeam, cum et ibi regnalius potuit in Nazare remota erat ubi erat caput regni et assiduus Archelaus.transfertur, partem ejusdem gentis quae fidem susceptura erat, significat: unde flos interpretatur: quia Ecclesia quo ardentiusabundat.
Abbreviated transcription (Latin):
ce pͥueroꝵ accipitur. Dicit ergo qͥa
tunc completum sit quod dcm̃ ẽ
quia et si ad ĩmigentem captiui¬
tatem serͣmo ꝓphie respicit tñ
in eõ situt in umbra u̾itas futu¬
ra cedis infantiũ ꝓnuntiatur.
nos plorat ꝑemptos neq uult cõ¬
solari inpresenti quia non sunt

Expanded text:
ce puerorum accipitur. Dicit ergo, quod tunc completum sit quod dictum est, quia etsi ad imminentem captivitatem sermo prophetiae respicit, tamen in eo sicut in umbra, futura veritas caedis infantium pronuntiatur. nos plorat peremptos: neque vult consolari in praesenti, quia non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ros deleuit. coꝵ qui suꝑ fuerunt
ploratus et ululatus auditus est
usq tama. qui est locus inxtaga
iam mortua dolentis affectu filios
flere dicatur. uñ ꝑ ħ dechaldeis hỹ¬

Expanded text:
ros delevit: eorum qui superfuerunt ploratus et ululatus auditus est usque Rama, qui est locus juxta Gajam mortua, dolentis affectu filios jam flere dicatur. Unde per hoc de Chaldaeis h
Abbreviated transcription (Latin):
debat .i. ignis diuini
rebaptizat et exu¬
rit carnis eoꝵ uitia.
Qͥ a non extaguet᷑
nec extinguet ctuci¬
atos set eternaliter
puniet dr autem ad
differentiam ssaus
de quo dicitur. igne

Expanded text:
est, ignis divini rebaptizat et exurit carnis eorum vitia.Quia non exstinguetur neque exstinguet cruciatos, sed aeternaliter puniet. Dicitur autem ad differentiam illius de quo dicitur: Igne
Abbreviated transcription (Latin):
ti corde. mente instabiles. consllio
nfirrai. ¶Pdͣsaꝰ utilibus. eterms
cduca p̾ferant. set crutem potius
qmͣ mundi fałas tollant. et idco
ita ꝓdeundũ ut mente carnis in

Expanded text:
stabiles, consilio infirmi, speciosa utilibus aeternis caduca praeferrent, sed crucem potius quam mundi phaleras tollant. Et ideo prodeundum, ut mente carnis inf
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant turbantur alienis.¬
centes preceptor pe¬
rimus at ille sur¬
gens increpauituẽ¬
tum et tempestate

Expanded text:
fretemus trans stagnum et ascentes: Praeceptor, perimus. At ille surgens, increpavit ventum, et tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
diunt dicta ud̾n¬
t᷑. pot̃ et gn̾aliter
accipi quia et in¬
geniosus negli¬
gendo. sap̃ia uera
se pͥuat. et sint¬
plex studiosus la¬
borando degustat.

Expanded text:
diunt dicta videntur. Potest et generaliter accipi, quia et ingeniosus, negligendo, sapientia vera se privat et simplex studiosus laborando degustat.
Abbreviated transcription (Latin):
Mater tuã et fres
tu slant foris uolẽ¬
tes te uidere. Qui
respondens dixit ad
eos. mater mea et
fratres mei husut
et ipse ascendit in nauiculam
discipuli eius. et ait ad illos. tns¬
fretemus trans stagnum. et ͥ as¬
cenderunt. Haingantibus autẽ¬
illis obdormiuit. et
descendit procella
uentĩ instagnum¬
et complebatur et
ꝑiclitabant᷑. acce¬
dentes autem susci
ẽ cũ bonis et qͥ suis m̾itis firmi

Expanded text:
mater tua et fratres tui stant foris volentes te videre qui respondens dixit ad eos mater mea et fratres mei hii et ipse ascendit in naviculam et discipuli eius et ait ad illos transfretemus trans stagnum et ascenderunt navigantibus autllis obdormiit et descendit procelt ad venti in stagnumet complebantur, et periclitabantur. Accedentes autem susciet ipse ascendit in naviculam
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis ecc̃one ꝑcipe dignã¬
t᷑. porro supra petaimi et ispi¬
nis semmant᷑ qui audiunt qͥd¬
ẽ et utilitatẽ uerbi ꝓbant. et
desid̾ium gustant. set ne ꝑue¬
niant ad id quod gustant uł
adu̾sa terrendo. uel prospera
blandiendo retardant. his trl¬
bus gm̾ibus quicumq ubum¬

Expanded text:
ercipere dignantur. Porro super petram et in spinis seminantur, qui audiunt quidem et utilitatem verbi probant et desiderium gustant, sed ne perveniant ad id quod gestiunt: vel per adversa terrendo, vel prospera blandiendo retardant. His tribus generibus quicunqu
Abbreviated transcription (Latin):
Candem eccłiam de gentibus
a sordibus uitioꝵ mundatam
quam maria sig̃cat᷑ sig̾cat et
demptam et gr̃a impletam.
que quasi uxor erat diaboli.
diuersitas hominum: ita et
diuersitas intimatur uolunta¬
tum. iĩ.N. omnes eadem uo¬
luntate set diu̾sis ex causis xp̃m
sequabant᷑. quidam probono
stat. docenido. alendo. sanando.
Seeus iuam. uia est cor sedulo
malatum cogitationũ transi¬
tu attͥtum. et a refc̃m ne se¬
men uerbi possit exciꝑe. uel
uolucres celi dnr qͥa celestis ⁊
Petra indomitum cor nullas
uere fidei uomere penetratũ :
in quo noꝵi est uerus amor et
perseuerentie iurtus:¬
Cẽtuplum. cum denarius pro
netur. cente narus qui ꝑ mł¬
tiplicatum denarium surgit

Expanded text:
Eamdem Ecclesiam de gentibus a sordibus vitiorum mundatam, quam Maria significat, significat et demptam, et gratia impletam, quae quasi uxor erat prius diaboli. diversitas hominum, ita etiam diversitas intimatur voluntatum. Non enim omnes eadem voluntate, sed diversis ex causis Christum sequebantur: quidam pro bonoaestat, docendo, alendo, sanando.Secus viam. Via, est cor sedulo malarum cogitationum transitu attritum et arefactum, ne semen verbi possit accipere vel volucres coeli dicuntur, quia coelestis et Petra indomitum cor nullo verae fidei vomere penetratum, in quo non est verus amor et perseverantiae virtusCentuplum, etc. Cum denarius pro netur, centenarius qui per multiplicatum denarium surgit
Abbreviated transcription (Latin):
ut de negligentia iustius puniatur
qua scire contempsit quod sine labore
Iassequi potuit. et alicsn studiosus tar¬
d̾itate intelligentie p̃mit᷑. ut eo ma¬
iora p̾mia inueniat. qͦ studiosiꝰ elaborat

Expanded text:
ut de negligentia jutius puniatur, qui scire contempsit quod sine labore assequi potuit, et aliquando studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia inveniat, quo studiosius elabor
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad uolandum pulos suos pau¬
fdei plumis uirtutum induit. qͥ¬
bus post ea sublimiꝰ uolare et
alios instnuere ualeant. pͥus
docet insmagogis. miracula fac̃
famã ubiq disꝑgit. turbas sus
turba docet et miseris solita p̃
liarius audiant solis illis occul¬
tiora exponit mistĩa. et sic demũ
ip̃is potestatem curandi et mit¬
tit predicare regnum dei.
Maria amarum mare ꝓpt̾̃
insitum pñie rugitum quo
ip̃a uel nos singuli mala defle¬
Aantiquis mos erat iud̾oor nec
ducebant᷑ inculpam ut mulie¬
res sua suba pascerent et uesti¬
rent doctores quia hoc in gen
isse. ministrabant ergo dño car¬
nalia cuius metebant sp̃ua¬

Expanded text:
tis ad volandum pullos suos, pafidei plumis virtutum induit, quibus postea sublimius volare, et alios instruere valeant. Prius docet in synagogis, miracula facit, famam ubique dispergit, turbas suscturba docet, et miseris solita praliarius audiant solis illis occultiora exponit mysteria, et sic demum ipsis potestatem curandi, et mittit praedicare regnum Dei. Maria, amarum mare, propter insitum poenitentiae rugitum, quo ipsa vel nos singula mala defleAntiquus mos erat Judaeorum, nec ducebatur in culpam, ut mulieres sua substantia pascerent et vestirent doctores. Hic quia hoc in gentisse. Ministrabant ergo Domino carnalia, cujus metebant sp
Abbreviated transcription (Latin):
sequia. in futuro it¬
humanitatis eiꝰ głiam
et diuinitatis etͤnita¬
tem quia caput xp̃i
deus ẽ simul intuẽ
stica nardo głificabit.

Expanded text:
sequia. In futuro humanitatis ejus gloriam, et divinitatis etem, quia caput Christi Deus, simul intuendtica nardo glorificat.
Abbreviated transcription (Latin):
aue cum sua int̾pretatione
posita sit. et cauendũ ẽ uͥcum¬
ꝙ dominus rogatus a discipu¬
lis intͥnsecus sermones suos
disserit ne uł aluid uel plus
uelimus intelligere quam¬

Expanded text:
ae cum interpretatione sua posita sit. Et cavendum est ubicunque Dominus rogatus a discipulis intrinsecus sermones suos disserit, ne vel aliud vel plus vel minus intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
contemptores hu¬
ius seculi et castos
homines esse bea
obtutibus presen¬
tantur: inox recedit
ab eis quitquid re¬
cte cogitauerant.

Expanded text:
contemptores saeculi et castos homines esse beatobtutibus praesentantur, mox recedit ab eis quidquid recte cogitaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
Duo debitores. Duo sunt ppłi
qui deo creatori debent ñum
insignitã. et ad seruandum
gis ꝑseruum datum plus debet
xp̃ianus cui ꝑfiliur gr̃a com¬

Expanded text:
Duo debitores, duo populi sunt, qui Deo creatori debent nummuinsignitam, ad servandum gis per servum datur; plus debet Christianus, cui per Filium gra
Abbreviated transcription (Latin):
cantauim̃ꝰ uobis tibiis et ñ sal¬
tastis lameut auimiis et non plo¬
rastis euit enim iohannes ba¬
ptista neq manducans panem
neq bibens uinum. et dicitis demo¬
nium habet. uenit filius homi¬
nis manducans et bibens et dici¬
tis. ecce homo uorator et bibens
uinum. amicus publicanorum
et peccoꝵ. Et iustificata est et¬
sapientia omnibus filiis suis

Expanded text:
cantauimus uobis tibiis et non saltastis, lamentauimus et non plorastis. uenit enim Iohannes baptista neque manducans panem neque bibens uinum, et dicitis: daemonium habet. uenit filius hominis manducans et bibens, et dicitis: ecce homo deuorator et bibens uinum, amicus publicanorum et peccatorum. et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
pendi ꝑ habundantiam non
est regnum dei esca et potus
quoꝵ non usus set concupi¬
scentia reprehenditur.
Iustificata quicquid de me pu¬
tetis ego tñ uͥtus et dei
sap̃ia iuste facere intelligor

Expanded text:
pendi per abundantiam. Non est regnum Dei esca et potus . Quorum non usus, sed concupiscentia reprehenditur. Justificata, etc. Quidquid me putetis, ego tamen Dei virtus et Dei sapientia juste facere intelligor
Abbreviated transcription (Latin):
co gͦ exemplo ad urtutem subeũ
bra solunitur extorres celestis
regni subiure diaboloꝵ qui sut᷑
reges tenebiarum intra habita¬
cula hꝰ mundi consenescunt

Expanded text:
ergo exemplo ad virtutem subeundmbra solvuntur, exteros coelestis regni, sub jure daemonum qui sunt reges tenebrarum intra habitacula hujus mundi consenescunt
Abbreviated transcription (Latin):
rum testificationib
qmͣ ũboꝵ sponsioni¬
tunc in pectanbus
lege nutabat ipso
rectionis testimomio
panderetur. q uod gͦ¬

Expanded text:
rum testificationibus quam uerborum sponsiontunc in pectoribus lege nutabat, ipsorectionis testimonio panderetur. et
Abbreviated transcription (Latin):
bantur qui  contribulib sole¬
bant exproprare quod nͨ psal¬
mis atlecti ad laudes assurre
threnis .i. lamentationib ꝓpħa¬
rum ꝓ excidiis iam fc̃is uel fa

Expanded text:
bantur, quia contribulibus solebant exprobrare quod nec psalmis allecti ad laudes Dei assuthrenis id est lamentationibus prophetarum pro excidiis jam factis vel fa
Abbreviated transcription (Latin):
curauit multos alan¬
gorib et plagis et sp̃i dum¬
tiate iohanni que uidistis et auditis.
Q uia ceti uident claudi ambulant
leprosi mundantur. surdi audiunt

Expanded text:
curavit multos a lanoribus et plagis. et sptiate Johanni quae vidistis. et audistis. quia caeci vident. clodi ambulant. leprosi mundantur. surdi
Abbreviated transcription (Latin):
sor eodem dieꝰ pro pec̃cis
suis crucifixus ẽ gr̃a
cellere et alios a pͥmã
estate spñali studia fer¬
uentes ad extremum
ocio tepesce̾re:¬

Expanded text:
sor eodem die quo pro peccatis suis crucifixus est, gratia excellere, et alios a prima aetate spirituali studio ferad extremum otio torpescere
Abbreviated transcription (Latin):
to humore sangurneo
uermest̾e nequeat caro
eñi uel sanguis uermes
creant quia delectatõ¬
mentem condimũto¬

Expanded text:
to humore sanguineo, vermis esse nequeat. Caro ergo et sanguis vermes creant, quia delectamentum continent
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ soli. duo educunt
ebreos de egipto. duo
portant botrum de
terra sancta ut semꝑ¬
tabulis proferant in¬
luantur et abluant¬

Expanded text:
ua. Duo educunt Hebraeos de Aegypto. Duo deportant botrum de terra sancta: ut semtabulis proferant, eluantur, et abluan
Abbreviated transcription (Latin):
tͣhumei barthimeus
cecis sedebat iuixta
uiam mendicans.
Qui cum audisset
quia ih̾c nazarenus
eẽt cepit clamare
et dicere fili dauid

Expanded text:
Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam mendicans qui cum audisset quia Iesus Nazarenus est coepit clamare et dicere Fili David
Abbreviated transcription (Latin):
b. Audierat credoiste a dño tc̃ cos
qu̾i uolt̾ ꝑuulis eẽ siłes introiu res¬
ni celestã eẽ dignos et iõ c̃tier eẽ dcũ¬
dat non ꝑ parabolas set aꝑte qͥbus
oꝑin ñtis uitã et̾na conseqla possit.

Expanded text:
. Audierat, credo, iste a Domino tantum eos qui volunt parvulis esse similes introitu regni coelestis esse dignos, et ideo certior esse desiderat, non per parabolas, sed aperte: quibus operum meritis vitam aeternam consequi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
uocari et uocant cecumi
dicentes ei anntenuio
esto. Surge uocat te qͥ
prolecto uestuneti do suo
exiens uenit ad eum
et respondens iħc dixit
ei. uade fides tua te saluũ
fecit. et confestim uidit et
sequebatur eũ iuia. et
cumappropinquaret ihe

Expanded text:
ocant caecum dicentes ei animaequior esto surge vocat te qui proiecto vestimento suo exiliens venit ad eum et respondens illi Iesusilli vade fides tua te salvum fecit et confestim vidit et sequebatur eum in via et cu
Abbreviated transcription (Latin):
alu eni ignem alii aꝗͣ uen̾abant᷑.¬
bulitas nr̃a ut rostiãta lingua
infirma est nisi in nixa aduiterio
dei fides cum lacrimis optata uo¬
ta capit ut est fiat tͥ scd̾ fider tua.¬

Expanded text:
i enim ignem, alii aquam venerabantnostra, ut rostrata lingua infirma est, nisi innixa adjutorio Dei. Fides cum lacrymis optata vota capit, ut est: Fiat tibi secundum fidem tua
Abbreviated transcription (Latin):
ioħm seorsum ductis in
tum sbi eis creditumeẽ
set et petro sicut mathꝰ¬
dicit claues regni celoꝵ
sipra petram fidei aqͥ
ip̃e nornen acceꝑat edi

Expanded text:
m seorsum ductos in etum ibi esse creditum eis, sed et Petro, sicut Matdicit, claves regni coelorum super petram fidei, a qua ipse nomen acceperi
Abbreviated transcription (Latin):
bant ergo neułrp̃
ille euius uita et tra¬
gistio gaudebanti uii¬
dotum et scribis et senioribus. et condemp¬
bunt es̃ morte. et tradent eũ gentibus
et illudent el et consplient eum et fla¬
gellabunt eum et mterficient e⁊ tercia die resurget. et adaccedũt
ad eum iacobus et iohannes fiu ⁊ e bedei dicentes. magister uolumus
ut quodcumꝙ ate petieriui fatias nobis. at ille dixit eis quio uuil¬
tis ut fatiam uobis et diperunt da nobis ut imus ad dext̾am. et a

Expanded text:
bant ergo ne vel ille, cujus vita et magisterio gaudebant, dotum et scribis et senioribus. Et condemnabunt eum morte: et tradent eum gentibus: et illudent ei. Et conspuent eum: et flagellabunt eum et interficient eum et tertia die resurget et accedunt ad illum Iacobus et Iohannes filii Zebedaei dicentes magister volumus ut quodcumque petierimus facias nobis at ille dixit eis quid vultis ut faciam vobis et dixerunt da nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pondens ih̾c ait illis. ne÷ eo uobis di¬
C inqua potestate hec fatiam. et cepit
ilus parabolice loqui. uliieai past ma¬
uit homo et crcumdedit sepem et ⁊o¬
dit lacuse ẽt edificauit᷑ turrem et sccu¬
unt eam agricolis et pegre pͥrofectus est
uulit ad agriclas in tempõte seruum

Expanded text:
is in qua potestate haec faciam et coepit illis in parabolis loqui vineam pastinavit homo et circumdedit sepem et fodit lacum et aedificavit turrem et locavit eam agricolis et peregre profectus est et misit ad agricolas in tempore servum
Abbreviated transcription (Latin):
R. Int̾rogemis arti¬
um et ennomiũ ecce
pater dicitur ignora
respond̾int hoc i¬
telligant pro filio
qui sẽ dicit ignoiare
consumationis diem.

Expanded text:
ur. Interrogemus Arium et Eunomium. Ecce pater dicitur ignorarresponderint, hoc intelligant pro Filio, qui se dicit ignorare consummationis diem.
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia fidelium que si sule¬
sione ꝓximu pu̾sas cogitationeᷤᷤ
ꝓfert quas in spelunca latrones
resident et simpliciter gradien¬
tes iut̾ficiunt et sic mens iara
ficus ut ostendetur gens impia
non ad tempus uel exparte cor
tum est set om̃i et et̾na dͥarap¬
natione ferienda. alit̃ arefacta
diumo intus fauore funditus
destituenda nam et intara ꝑ¬
dit incelis et patͥam int̾ris:¬

Expanded text:
conscientia fidelium, quae in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt: et sic mens jam ficus, ut ostenderetur gens impia non ad tempus, vel ex parte cortum est, sed omni et aeterna damnatione ferienda. Aliter. Arefactdivino intus favore funditus destituenda: nam et vitam perdidit in coelis et patriam in terris
Abbreviated transcription (Latin):
quid dixerit quid facitis dicite quia domino
neccius est et continuo sllum dimittet huc
et abeuntes inuenerunt pullum ligatum
ante ianuam foris mbuuo et soluunt eum
et quidam de ilis stantibus dicebat illis. quid
facitis soluentes pullumm. qui dixerunt iu.si¬

Expanded text:
is dixerit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ oblata qmͣ templm uelal¬
tare ut homines promptio
ad p̃ces fundendas intemplo
uel iustitias fatiendas in quo
non dei timorem set suam cu

Expanded text:
 oblata quam templum vel altare: ut homines promptioruam ad preces fundendas in templo vel justitias faciendas. In quo non Dei timorem, sed suam cu
Abbreviated transcription (Latin):
pene filius est quia nec remis¬
sionem peccõꝵi recipit et in
sotietatem eoꝵ incidit qui
xp̃m sunt ꝑsecuti quisquis
eiꝰ filiꝰ dicitur. cuius opa agit.
Proseliti sunt de gentib in
synagogam recepti quaꝵ
raritas punum signatur qr
iux aliqłus post xp̃ra.¬

Expanded text:
poenae filius est: quia neque remissionem peccatorum accipit, et in eorum societatem incidit qui Christum sunt persecuti. Quisquis ejus Filius dicitur cujus opera agit. proselytum. Proselyti sunt de gentibus in Synagogam recepti, quorum raritas per unum significatur, quia vix aliquis post Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̃titur origenes
gnitate sicut et sac̾¬
dotes de quibus dicit᷑
labia dolosacerdotis
custodiunt sc̾iam et¬

Expanded text:
ut mentitur Origenes, gnitate: sicut et sacerdotes, de quibus dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scie
Abbreviated transcription (Latin):
na eius. erat᷑ enini docens
quid nobis et tibi isu nazarene ante¬
tempus uenisti percerenos. scio quodsis
sanctus dei et comminatus ẽ ei ihcdiceñ¬
etc̃co obmutesce et exi de hoie¬
sit idem ordo restau

Expanded text:
na ejus: erat enim docens Quid nobis, et tibi, Jesu Nazaraene: venisti perdere nos? scio qui sis, sanctus Dei. Et comminatus est ei Jeens: Obmutesce, et exi de hominesit idem ordo restau
Abbreviated transcription (Latin):
compniguens. nec auctoritatem facte rei de meret et ꝑfitiendo
operis ple nit udiem non negaret. Deniq amputasse sibi post
fidem pollicem dicitur ut sacerdotio reprobus haberetur set tm̃
consentiens fidei predestnita potuit electio. ut nec sio more
uerbi ꝑd̾et quod pouis meruerat ingenere. nam et alexan
drie ep̃c fuit. cuius ꝑ singula opus fuit scire et euangłi in se
dicta disponere et disciplinam m̃ se legis agnoscere et diumam
nitarnem dñi intelligere naturam que mnoł pͥmut requi¬

Expanded text:
otulit, ut nec auctoritatem facti demeret, et perficiendi operis plenitudinem non negaret. Denique post fidem amputasse sibi pollicem dicitur, ut sacerdotio reprobus haberetur. Sed tantum consentiens fidei praedestinata potuit electio, ut nec sic in opere Verbi perderet, quod prius it episcopus: cujus per singula opus fuit scire, et Evangelii in se dicta disponere, et disciplinam in se legis cognoscere, et divinam in carne Domini intelligere naturam. Qui seminat post
Abbreviated transcription (Latin):
spuma fumus. sompͥnus.
ritudinem radicis dulcedo pomi compen¬
sat ꝑicula maris spes poetus delectat dolo
agat qui uult eterno ad herere bono
p̃conia xp̃i narrare possunt qui ad pal¬
mam indulgentie meruretunt ꝑueni¬

Expanded text:
spuma, fumus, somnus. ritudinem radicis dulcedo pomi compensat: pericula maris spes portus delectat, doloagat, qui vult aeterno adhaerere bono. Praeconia Christi narrare possunt, qui ad palmam indulgentiae perveni
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit. ut eas ip̃a repetitio fir¬
maret. uenit gͦ maria magdale¬
ne anuntians discipulis et alie
que cum ea erant. quas lucal cõ¬
memorat. plures quidem fuett̃
apparitiones quod ianuit paulus
qnͣs qͥagentis ftĩbũ limiul ser decẽ
legimus in eu̾ͣngłis quinquiesi
ipoꝰ resurrectionis die. pͥmo apꝑuit
marie magdale flenti ad monu
U. res̃sis itiis et narrantibus quo¬
ne parus apiit ianiuis clauais uͥ
thomas aberit.ui. post dies octo
cantibus ad mare ⁊yberiadu. u¬
iii. in mante galilee que longe
era celosq petentem dicentib¬

Expanded text:
occurrit, ut eas ipsa repentio confirmaret. Venit ergo Maria Magdalena, nuntians discipulis, et aliae quae cum ea fuerant, quas Lucas commemorat. Plures quidem fuerunt apparitiones, quod innuit Paulus simul . Sed decem legimus in Evangeliis, quinque in ipso die resurrectionis. Primo apparuit Mariae Magdalenae flenti ad monum reversis et narrantibus quone panis, apparuit januis clausis, ubi Thomas aberat. Sexto post dies octo, cantibus ad mare Tyberiadis. Octavo in monte Galilaeae qui longe era, coelosque petentem, dicentib
Abbreviated transcription (Latin):
minis qui est in celõ
thalamo sito .i. de uir¬
ginali ut̃o clausum
ente uero sponsodomiꝰ
pxima mea dilecca¬
mea coluraba mea

Expanded text:
in coelo: thalamo suo, id est, virginali utero, clausum ente vero sponso, domuproxima mea, dilectaa, columba mea
Abbreviated transcription (Latin):
ea fuerant. uidensq lapidera
qui etiam cu curłt̾ ad monum̃¬
tum et non ruento corpore cre¬
stetit foras plorans in orto .s mqͦ
ingresse fuerant. tunc inderunt
cus dicunt. qui dixit eis. nolite ti
ria dum fleret inclinauit se
et prospexit inmonuniento et
uidit duos angłos unũ ad caput
et unum ad pedes sedentes mal¬
bis dicunt itli. mulier quid plo
hic intelligendi sunt surrexise¬
angeli ut et stantes uid̾eritur
sicut lucas ait: qui et eos dixisse
maria retco. et uidit sħm ftan¬
tem. ut ioh̾e ait et non sciebat
ubi et nominata. agnouit eum
cui. et dictum est noli. me. ti tẽ
egressa est de monimertto .i. de
loco ante lapidem effosum et cũ
ea abie quas ut marcus ait ti¬
mor inuaserat et nenimi quic¬

Expanded text:
ea fuerunt. Vidensque lapidem qui etiam cucurrerunt ad monumentum, et non invento corpore, crestetit foris plorans. In horto quo jam egressae fuerant. Tunc viderunt cus dicunt. Qui dixit eis: Nolite timria dum fleret, inclinavit sese, et prospexit in monumentum, et vidit duos angelos, unum ad caput, et unum ad pedes, sedentes in albis, et dicunt ei: Mulier, quid ploHic intelligendi sunt angeli surrexisse, ut et stantes viderentur, sicut Lucas ait, qui et eos dixisse Maria retro, et vidit Jesum stantem, ut Joannes ait, et nesciebat ubi et nominando eum agnovit, cui dictum est: Noli me tangere. Tunc egressa est de monumento, id est, de loco ante lapidem effossum, et cum ea aliae, quas ut Marcus ait timor invaserat, et nemini qui
Abbreviated transcription (Latin):
bet deme fet habes¬
.i. pat̃ ip̃e qui in me
manet testimoniũ¬
ꝑibet de me et c̃. ex¬
empla ut hoc. discite
plum enim de.uo.
libi. latum m̃anda:¬
tum tuum nimis qr
aquila qui dis¬
plus fide qnimi qmͣ
oculis carnis testĩõ¬
nium indiget. qtͣto

Expanded text:
bet de me, sed habe. Pater ipse qui in me manet, testimonihibet de me. Exempla, ut hoc: Discite plum enim dedi volibi: Latum mandatum tuum nimis ; quia, qui ditius fide animi, quam oculis carnis testimonium indiget. Quarto
Abbreviated transcription (Latin):
in quo eñĩ iuditio iudiccũum
iudicabitur de nobis. m̃ his.¬
fid̾ei spes. caritas. timore nlq
incipimius. fide seruamus ꝙ¬
incipinus. spe eriginud ca¬
eñi p̃cepti est caritas. hu¬

Expanded text:
In quo enim judicio judicabimus, judicabitur de nobis . In hisfides, spes, charitas. Timore namque, incipimus, fide servamus incipimus, spe erigimur, chaenim praecepti est charitas . H
Abbreviated transcription (Latin):
ad mansuẽtos. et cum caritate numqmͣ ca¬
dente manentem suscipimus et uoxadeo
sicut et nos unũ sumus timnc sp̃c nos expel¬
lit indesertum quadragenario nũo temp¬
tandos a sathana ut patientia pmbatio¬

Expanded text:
ad mansuetos, et cum charitate numquam cadente, manentem suscipimus: et vox de sicut et nos unum sumus. Tunc spiritus nos expellit in deserto quadragenario numero tentandos a Satana: ut patientia nobi
Abbreviated transcription (Latin):
se est qui pͦt antiochum eupatorẽ asye
⁊ syrie regnauit. qui ⁊ ip̃e cognomina¬
tus ẽ sother. hoc est saluator. In hñc enĩ
annoꝵ mimerus qui computatus est
hoc est centesimus. sexagesimus nonus
decurrit. Nam antiochus epyphanes qͥ
pt centesimũ tricesimũ septimũ ãnũ¬
regni grecoꝵ cepit regnare. regnait
ãnis .xi. antiochus eupater ãins duo¬
b ⁊ demetrius sother annis .xii. qui
sunt anni a pͥncipio regni seleuci nicha¬

Expanded text:
se est: qui post Antiochum Eupatorem Asiae et Syriae regnavit, qui et ipse cognominatus Sother, hoc est salvator. In hunc enim annorum numerus hic computatus est, hoc est, centesimus sexagesimus nonus, decurrit. Nam Antiochus Epiphanes, qui post centesimum tricesimum septimum regni Graecorum coepit regnare, regnavit annis undecim. Antiochus Eupator annis duobus, et Demetrius Sother annis duodecim, qui sunt anni a principio regni Seleuci Nica
Abbreviated transcription (Latin):
n intellectus ꝑduxerut. hii merito e¬
ufrathei de bethieem iuda inda orti st̃
qui telestipane saciati ꝑ p̾dicationẽ
eũngelii fructam pdicatiomis college¬
runt. Enfratheus enĩ frngifer. beth¬
leem domus. Indas contessio. Uñ. Uos¬

Expanded text:
runt. Hi merito Ephrathaei et de Bethlehem Juda orti sunt: qui coelesti pane satiati per praedicationem Evangelii fructum praedicationis collegerunt. Ephrathaeus enim frugifer, Bethlehem domus panis, Juda confessio in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dropter pancitatẽ sp̃ualium doctoꝵ
quib idicandi datur auctoritas fr̃a ẽ
te sunt liberati.
Abiit quo homo ac̾. Quẽ quidam de¬
calogum legis int̾ptantur ⁊ uxorẽ eiꝰ
sẏnagogam ⁊ duo filios. regalẽ hono
quirebant. sicut in tp̃re dauid. ⁊ salo¬
mouis ⁊ alioruan factum est ..¬

Expanded text:
 Propter paucitatem spiritualium doctorum quibus judicandi datur auctoritas, facta ete sunt liberati. Abiit homo. Quem quidam Decalogum legis intelligunt, et uxorem ejus synagogam, et duos filios, regalem honorquirebant, sicut in tempore David, et Salomonis et aliorum factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
narum beatitudinis.
Studiose satagit eccłia¬
ut plebes quas apłi ⁊ pro¬
phete tẽpore suo instrure¬
runt ꝑducat ad imitatẽ
fidei ⁊ iocutatẽ xp̃iane re

Expanded text:
narium beatitudinis. Studiose satagit Eccut plebes quas Apostoli et prophetae tempore suo instruxerducat ad unitatem fidei et societatem Christianae re
Abbreviated transcription (Latin):
ns sue sustollit. Quia enim ip̃e .uiiͦi.
octonario numero tempus ⁊̃ nr̃e re¬
surrectionis exp̃mituꝵ.

Expanded text:
ne sustollit. Quia enim ipse octavo doctonario numero tempus etiam nostrae resurrectionis exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾. In fine libri
ihu naue breuiter
narrator porrexit hy¬
storiam quousq fi¬
lii isrł ad colendos de¬
oz alienos declinane¬
ꝯseq̃ntia gesta fuer̃t¬
naue. Non ergo ab il¬
lo tempore incipit li¬
ber quo ppłs ad colẽ¬
chra deflixit. S ed a

Expanded text:
. In fine libri su Naue breuiter narrator porrexit hstoriam, quo usque filii Israhel ad colendos deos alienos declinaueuentia gesta fuerNaue. non ergo ab illo tempore incipit liber, quo populus ad colcra defluxit, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
puͣtes. ⁊ apud dementẽ iudicẽ uemam mmi¬
petrare nob̃ ꝑ sacras or̃ones festines. Siciꝑ
optimo largitori dignum honorẽ. ⁊ fragili
opifici oportuũ conteres solatiũ. frat̾nta¬
tẽ tuam diuina maiestas ꝓsperis successib
pollentẽ. ⁊ et̾ne beatitudinis gaudia ꝓme¬

Expanded text:
putes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
decetero quo uolo sc̃tatẽ tuam scire q nod
ip̃m opus ido partim de cliuina hystoria:
partim de iosephi indeoꝵ hẏstoriti traditõ¬
ne. partim no de aliaꝵ gentium hystoriis
contexm. ut quia ñ tm̃ gentis uidee at pͥn¬
cipum enis. s ⁊ aliaꝵ gentum similiter
in ip̃o libro mentio fit ex młtoꝵ libroꝵ col¬
latione i̾ntas sacro hystorie pateat. ⁊ sensr
narrationis eus lectori lntidior fiat. Tu
u̾o siquid ĩ memorato oꝑe tibi gratum ati
utile ĩueneris: largitori õmm bonoꝵ indẽ¬

Expanded text:
De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bono
Abbreviated transcription (Latin):
Euerentistimo ⁊ omuicaritatis
officto dignissimo geroldo satri
palacii archidiacono: rabbamis¬
salutẽ. Memim me in palatio
uaagioniim tuntatis ꝯstitutũ tetum hñis¬
se sermonẽ de emmentia sc̃aꝵ scripturaꝵ
⁊ de difficultate dimnaꝵ hystoriaꝵ ĩ qm
o ñ solum ꝑ aliqͣnta loca p̃p uarietatẽ rerꝑ
⁊ situm ꝓuniciaꝵ obscurus ẽ scnsus. quin
ĩ ꝑ tropos figuraꝵ occultus est intellectꝰ
⁊ qr eodem tp̃re cõmentario ĩ libros regñ
imꝑ a nobis editos uenerabili abbati hub¬
dumo tradiderant: tu quid̃ parurtatem
qͣntum potin. ⁊ prioris libri expoutionem
ludouico regi editam dedi. seq̃nti u̾o tue sc̃i¬
tati tradendam reseruam. ut petitio tua ñ
ẽẽt uana. neq hĩes me iuggillandũ. qͣi tͥ
roganti nollem conferre: ꝙ aliis gratis cõ¬
tilerim. ꝑinde quia iam confectum opus
habes utere eo sicut decet seruum xp̃i cum
cõmmminone multoꝵ. ⁊ ꝙ solus impetrane¬
ras ad płimoꝵ utilitatem ꝑuenire facias

Expanded text:
everendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archidiacono, RABANUSsalutem. Memini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficulon solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias.
Abbreviated transcription (Latin):
nii teunitatẽ ea que inmeditatiõe scãrũ
scripturaꝵ elaborani offerre deterno. que
licet ñ suit condigna prudentie urẽ: tamẽ
quin ⁊̃ ex nostre parnitatis sensu ꝯfecerã
siunt u̾o quia tẽpus ẽ illad qd̃ romana ec
aesia constitint ubro machabeoꝵ legi in
ecłia eoꝵdem libroꝵ expositionẽ quãm añ
ãno aliquot regantib amicis sensu hys¬
torico sumil ⁊ allegorico dictasam excellen¬
tie ur̃e defero. ut si aliqñ sensũ misticũ in eis
uor dmoscere delectet h̾̃atis ĩꝓmptu quo
illum explicim̃ ĩuenire tialẽatis. ñ dico nal¬
de diserte. ⁊ orone rethorita. s lucido sermõe
ci retolica fite. Uo quo si quid in p̾dicto o¬
pere reperiatis uobis gratum ⁊ rite platũ
eis grẽ hoc deputetis a quo ẽ omñe bonũ
Siquid aũt minus recte. nł inꝯuementer
ꝓpostum nobis ibidem iuideatir. imꝑicie
mee magis deputetis qͣ malicit. qui quã¬

Expanded text:
i tenuitatem ea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet non sint condigna prudentiae vestrae, tamen quin et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero quia tempus est illud quo Romanstituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus amicis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum meis vos dignoscere delectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico valde diserte et oratione rhetorica, sed lucido sermone et catholica fide. Vos quoque si quid in praedicto opere reperiatis vobis gratum et rite prolatum, ejus gratiae hoc deputetis a quo est omne bonum; si quid autem minus recte vel inconvenienter positum vobis ibidem videatur, imperitiae me
Abbreviated transcription (Latin):
tes hester hebraicũ librũ ꝑsingula u̾ba nr̃am translationẽ
aspicite ut possitis agnoscere me. nich ⁊ augmentasse addẽ¬
do s fideli testimonio simplicit sicut ĩ hebreo habetur hysto¬
riam hebraicã latine lingne tradidisse. nec affectamꝰ laudes
hominũ. nec uitupationes expauescimꝰ. deo enĩ placere curan

Expanded text:
Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo eni