comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie uia aliqua fortassis dura et asꝑa occur̾re¬
re p̾sunt: ut accipias interdum p̃cepta nõ¬
milla. que licet salub̾a sint minꝰ tñ suauia
uudeantur: hec si moleste ceꝑis sustine. si di¬
inlicare p̃latum. si murmare in corde. eti¬
te mag̃ clirudicans. ⁊ duriꝰ arguens. cui ni¬
mirũ displicent que ad salutem sunt: et
incogitatione tua semꝑ ꝑtem magisiri qͦ¬
ad potes adu̾sus temetip̃m iuuans: te qͥd̃
in om̃ib accusare. ip̃m u̾o mag̃ excusare
laborans porro iam in hoc loco tauenoũ
tibi arbitror a suꝑbia. Magnum ẽ enim
omnino sicuincere semet ip̃m: Melior est¬
enim ait salomonpaciẽs uiroforti et qͥ dñat᷑¬
tur animo suo expugnatire urbium. Con¬
siclera deniq quam mãifeste ꝓph̾a doceat
nccĩam eẽ humilitatẽ. pꝰ patientiam dicẽs.
Ueritratñ deo subiecta esto anima mea.
qm̃ ab ip̃o patientia mea. Nonne uidet᷑
hic occõne pacientie temptationẽ sensisse

Expanded text:
tiae via aliqua fortassis dura et aspera occurretiae via aliqua fortassis dura et aspera occurrere possunt, ut accipias interdum praecepta nonnulla, quae, licet salubria sint, minus tamen suavia videantur. Haec si moleste coeperis sustinere, si dijudicare praelatum, si murmurare in corde; etite magis dijudicans et durius arguens, cui nimirum displicent quae ad salutem sunt; et in cogitatione tua semper partem magistri, quoad potes, adversus temetipsum juvans; te quidem in omnibus accusare, ipsum vero magis excusare laborans. 9. Porro in hoc loco jam cavendum tibi arbitror a superbia. Magnum est enim omnino sic vincere semetipsum. Melior est, ait Salomon, patiens viro forti; et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Considera 795 denique quam manifeste propheta doceat necessariam esse humilitatem post patientiam, dicens: Verumtamem Deo subjecta esto, anima mea, quoniam ab ipso patientia mea . Nonne videtur hic occasione patientiae tentationem sensisse
Abbreviated transcription (Latin):
dio hr̃nt. Quomodo gͦ putatis si iam magist̾
suus fuĩt iste qͥn facile sͥ aliqñ eo ampliꝰ quo
familiariꝰ condescendat: Illucescat igitur di¬
es temꝑantie: ut querat quomͦ temꝑari et re-¬
frenari possint incontinẽtes motus uolup¬
tatis: bestiales motus curiositatis. ceruicio¬
si motus elationis sue. Eligat ab iectus eẽ in
domo dei sui et subiectus ẽc magistro. sub qͦ
srangat᷑ eius uoluntas. ⁊ obecłientiẽfreno
qd̃ ait ꝓpħa. imposusti homines suꝑ capi¬
ta nr̃a: Nec dedignand̾ seruo qd̃ p̃cessit in
domino: siqͥtem non ẽ seruus maior domiino
suo. Ille enimcum iam creuisset etare et sa¬
pientia et grã apud deum et homines. cum
iam duod etim annoꝵ eẽt et remansisset inie¬
rusalem inuentus abeata uͥgine eta ioseph
tuꝰ filius putabatur in medio doctorum au¬
diens illos et interrogans: tñ descendit cum
illis et erat subclitus illis: Et tri gͦ sub ditꝰ
esto ꝓpt̾ illum: Sed iam tibi in ip̃a obedien¬

Expanded text:
Quomodo ergo putatis, si jam magister suus fuerit iste, quin facile sibi aliquando, eo amplius quo familiarius, condescendat? Illucescat igitur dies temperantiae, ut quaerat quomodo temperari et refrenari possint incontinentes motus voluptatis, bestiales motus curiositatis, cervicosi motus elationis suae. Eligat abjectus esse in domo Dei sui, et subjectus esse magistro, sub quo frangatur ejus voluntas, et obedientiae freno propheta: Imposuisti homines super capita nostra . Nec dedignandum servo, quod praecessit in Domino; siquidem non est servus major domino suo . Ille enim cum jam crevisset aetate, sapientia, et gratia apud Deum et homines; cum jam duodecim annorum esset, et remansisset in Jerusalem, inventus a beata Virgine et Joseph, cujus filius putabatur, in medio doctorum, audiens illos et interrogans: tamen descendit cum illis, et erat subditus illis . Et tu ergo subditus esto propter illum. 8. Sed jam tibi in ipsa obedien
Abbreviated transcription (Latin):
caro defid̃abat aduentum post̾iorem: glori¬
ficationem suam: Tunc enim implebunt᷑
desid̃ia nr̃a: et plena erit maestate domintoĩs
terra ad quam głam ad quam beatitucli¬
nem. ad quam deniq pacem. que exuꝑat

Expanded text:
caro desiderabat adventum posteriorem et gloricaro desiderabat adventum posteriorem et glorificationem suam. Tunc enim implebuntur desideria nostra, et plena erit majestate Domini omnis terra. Ad quam gloriam, ad quam beatitudinem, ad quam denique pacem, quae exsuperat
Abbreviated transcription (Latin):
s ingloria: et in maiestate sua: Quis cogitabit
diem aduentus oius. qñ clescenclet cumplemi¬
tudine luminis p̃currentib angelis et tube
concentu. excitantib de puluere corpus in opͤ
et rapientib illud obuiami xp̃c inaera: Quo¬
usq igitur caro misera insipiens et ceca de¬
mens et ꝓrsus insana caro transitorias et ca¬
chucas querit consolationes immo desolati¬
ones. Si forte contingat repelli et indignam
uidicari hac gloria: magis autem nichomi¬
nus ie̾fabili met̾num excruciari pena: Non
sic obsecro fr̃es mei non sic: quinĩmo delectet᷑
in huiꝰmodi mecditationib anima nr̃a. s etiã
caro nrã requiescat in spe. saluatorem expec¬
bit illam consiguratam corꝑi claritatis sue.
Sic enim ait ꝓpłia sitiuit inte anima iea
quam multipliciter tin caromea. Desrd̃abat
siquioem anma propb̾ał aduentum pͥorem.
quo se uonerat redimendam: s multo ampliꝰ

Expanded text:
sed in gloria et majestate sua! Quis cogitabit sed in gloria et majestate sua! Quis cogitabit diem adventus illius, quando descendet cum plenitudine luminis, praecurrentibus angelis, et tubae concentu excitantibus de pulvere corpus inops, et rapientibus illud obviam Christo in aera? 6. Quousque igitur caro misera, insipiens, caeca, demens et prorsus insana caro, transitorias et caducas quaerit consolationes, imo desolationes, si forte contingat repelli, et indignam judicari hac gloria, magis autem nihilominus ineffabili in aeternum excruciari poena? Non sic, obsecro, fratres mei, non sic: quin imo delectetur in hujusmodi meditationibus anima nostra; quin etiam caro nostra requiescat in spe, Salvatorem exspecbit illam, configuratam corpori claritatis suae. Sic enim ait Propheta: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. Desiderabat siquidem anima prophetalis adventum priorem, quo se noverat redimendam; sed multo amplius
Abbreviated transcription (Latin):
tinamretͥbuat pro me dominus meus:. Pͥmo si¬
qui tem omma sua dehinc ⁊̃ semet ipsum expo¬
suit uilitatib meis non parcens sͥ pp̃ me inieiu¬
niis mulus. in laborib frequenter inugilis
suꝑ ͣ modum. in fame et sitiz frigore et mi¬
ditate. Quid igitur: Profecto non mentiet scͥptã
qua dicitur. uoluntatem timertrum se fa¬
ciet: ⁊ dep̾cationem eoꝵ exauddiet. O si gus¬
tare forte discelinem hanc. si forte głam
istam ualeas estimare. Oira enim dicturꝰ
sum. s tñ uera: et oranino inclubitata fide¬
lib. Ip̃e dominis sabaoth dominus irtutũ
et rex glorie: ip̃e defcendit ad reformanda cor¬
ꝑa nr̃a et configuranda corꝑi claritatis sue:
Quanta erit illa gloria. quam inestimabił
exultatio. qñ creator uniu̾sitatis qui ꝑ am¬
mab nistificandis humił aute uenerat. et
occultus: ꝑ te glorificanda o misera carosb̾¬
li̾mis ueniet et manifestus. ñ iã in infirmitate

Expanded text:
tinam retribuat pro me Dominus meus. Primo sitinam retribuat pro me Dominus meus. Primo siquidem omnia sua, dehinc etiam semetipsum exposuit utilitatibus meis, non parcens sibi propter me, in jejuniis multis in laboribus frequenter, in vigiliis supra modum, in fame et siti, etiam in frigore et nuditate. Quid igitur? Profecto non mentietur Scriptura, qua dicitur: Voluntatem timentium se faciet, et deprecationem eorum exaudiet . O si forte gustare dulcedinem hanc, si forte gloriam istam valeas aestimare! Mira enim dicturus sum, sed tamen vera et omnino indubitata fidelibus. Ipse Dominus Sabaoth, Dominus virtutum et rex gloriae, ipse descendet ad reformanda corpora nostra, et configuranda corpori claritatis suae. Quanta erit illa gloria, quam ineffabilis exsultatio, quando Creator universitatis, qui pro animabus justificandis humilis ante venerat et occultus, pro te glorificanda, o misera caro, sublimis veniet et manifestus, non jam in infirmitate,
Abbreviated transcription (Latin):
res. corpusonmne ꝓigebit. facies expalescit.
In breuiꝙͦ totum cadauer putridum simul
⁊ putidum fiet. ⁊ decor omnis in sanem cõ¬
uertetur. Ut quid ergopro temꝑali quali¬
bet delectatione contristas. ⁊ leclis hospites
istum quem nec sentire quidem ullo moto
eiectus quantum tibi p̃stabit reconciliatus:
Nolio corpus impedire reconciliationem illã
nam grandis tibi ex incde gła p̃paratur: Pa¬
tienter immo et libenter temet ip̃m expone
ad omnia: nichil dissimiles qd̾ hiuc uiteat᷑
reconciliationi posse protesse. Dic hospititus
qi recordabtur dominus tuus et restituette
in gradum pͥstinum: ⁊ tu memento mer. Oĩno
enim memor erit tui in bonum. si bene serui¬
eris ei. ⁊ cum ꝑuen̾it ad tominũ suum. sug¬
geret ei te te:⁊ loquet᷑ bonum pro bouo hos¬
pite dicens Cum in ultionem culpe sue exu¬
laret seruus tuus pauper quitem apud quẽ
hospitatus sum fecit mecum miscd̾iam: et u¬

Expanded text:
res, corpus omne rigebit, facies expallescet. res, corpus omne rigebit, facies expallescet. In brevi quoque totum cadaver putridum simul et putidum fiet, et decor omnis in saniem convertetur. Utquid ergo pro temporali qualibet 731 delectatione contristas et laedis hospitem istum, quam nec sentire quidem ullo modo ejectus, quantum tibi praestabit reconciliatus? Noli, o corpus, noli impedire reconciliationem illam, quoniam grandis tibi exinde gloria praeparatur. Patienter, imo et libenter temetipsum expone ad omnia: nihil dissimules quod huic videatur reconciliationi posse prodesse. Dic hospiti tuo: Quia recordabitur Dominus tui, et restituet te in gradum pristinum, et tu memento mei . 5. Omnino enim memor erit in bonum, si bene servieris illi, et cum pervenerit ad Dominum suum, suggeret ei de te, et loquetur bonum pro bono hospite, dicens: Cum in ultionem culpae suae exsularet servus tuus, pauper quidam, apud quem hospitatus sum, fecit mecum misericordiam; et u
Abbreviated transcription (Latin):
tua: anima u̾o ꝑegͥna ⁊ cxul aprit te ẽ hospita¬
tr. Queso te quis rusticus si forte et nobrł ⁊ p̃
potens quispiam apd̾ eum uolũit hospitaru
non libenter in angulo domus sue aut subgͣ¬
dib suis uel in ip̃is ciñib accubabit: ceilens
hospiti suo locum sicuidignum ẽ potuyemt
Tu ergo fac simiłr inuirias uel molestias tuas
te demorari: Honor tibrest ut ꝓeo int̾im te exhe¬
beas inbonorum: Hac ne ferte despicias aut
ꝑuipendas hospitem tuumi. ꝓeo qd ꝑegͥnus tibi
uidtur⁊ atuena: diligenter attente. quio tͥ¬
hospitis huiꝰ p̃sentia largiatur. Ipẽ enim est
qui tribuit ocłisuisum. auditum autili p̃s¬
tat: ip̃e qui lingue itocem palato gusto gust̾
motum menbris omnib submmistrat. Si
huiꝰ hospi tis lñsicium recognosc̾e debes. De¬
niq discessus eius ꝓbat. quid p̃sentia confe¬
rebat. ꝓtinus enmanima discedente ling̃
silebit. oculimil uidebunt. obsurclescent au̾¬

Expanded text:
tua: anima vero peregrina et exsul apud te est hospitatua: anima vero peregrina et exsul apud te est hospitata. Quaeso te, quis rusticus, si forte nobilis et praepotens quispiam apud eum voluerit hospitari, non libenter in angulo domus suae, aut sub gradibus suis, vel in ipsis cineribus accubabit, cedens hospiti suo locum sicut dignum est potiorem? Et tu ergo fac similiter. Injurias vel molestias tuas te demorari. Honor tibi est, ut pro eo interim te exhibeas inhonorum. 4. Ac ne forte despicias aut parvipendas hospitem tuum, pro eo quod peregrinus tibi videtur et advena, diiigenter attende quid hospitis hujus tibi praesentia largiatur. Ipse enim est qui tribuit oculis visum, auditum auribus praestat; ipse est qui linguae vocem, palato gustum, motum membris omnibus subministrat. Si hujus hospitis beneficium recognosce. Denique discessus ejus probat quid praesentia conferebat. Protinus enim anima discedente, lingua silebit, oculi nihil videbunt, obsurdescent au
Abbreviated transcription (Latin):
rum ñ porus lib̾aridum se ẽe̾ a pessima illara¬
dice que carni infixa eit a lege peccati que
uñ ⁊ cupiebat dissolui. ⁊ eẽ cunixp̃o. Sciens
quod peccatum seꝑansinter nos et deum pe¬
ninis auferri ñ pot̾it: donec lib̾emur a corꝑe.
bat nos. concupiscentias loquor ⁊ desid̾ia ma¬
la repͥmi quidem debet ⁊ post̾ grãm dei ut nõ
regnet in nobis. nec demus menbra nr̃a ar¬
ma uniqͥtatis pcc̃o ⁊ sic nulla dampnetio est
his qui sunt in xp̃o ibn: si ñ eicitur nisunmor¬
te qñ sic discerpimur ut anima seꝑetur a cor¬
ut nunc anima ꝓse laloret: magis auten colla¬
bora er: qm̃ et si compateris ⁊ couregnabis: qnͣ¬
tum eius impedis reꝑationem. tm̃ impedis tuã.
qd̾ nimrum ante reꝑari non pot̾is donec suani
inea deus uideat Ymaginem reformatã. Nobi¬
lem hospitem h̃s scaro nobilem ualde. ⁊ tota
salus tua pendet de eius salute. Da honorem
hospii tanto: Eu quidem habitas inregione

Expanded text:
rum non prius liberandum se esse a pessima illa rarum non prius liberandum se esse a pessima illa radice quae carni infixa est, a lege peccati quae unde et cupiebat dissolvi, quod peccatum, separans inter nos et Deum, penitus auferri non poterit, donec liberemur a corpore. bat nos concupiscentias loquor et desideria mala, reprimi quidem debet et potest per gratiam Dei, ut non regnet in nobis, nec demus membra nostra arma iniquitatis peccato , et sic nulla damnatio est his qui sunt in Christo Jesu: sed non ejicitur nisi in morte, quando sic discerpimur ut anima separetur a corut nunc anima pro se laboret, magis autem etiam collabora ei, quoniam si compateris, et conregnabis. Quantum ejus impedis reparationem, tantum impedis tuam; quod nimirum ante reparari non poteris, donec suam in ea Deus imaginem videat reformatam. Nobilem hospitem habes, o caro, nobilem valde, et tota salus tua pendet de ejus salute. Da honorem hospiti tanto. Tu quidem habitas in regione
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃e consiguratum corpi claritatis sue.
Inpͥri siquitem aduentu taniꝙͣ p̃to uel mag̃
uere p̃co ipsius ioħis baptista clamat: ecce in¬
quit agnuscłi ecce qͥ toslit peccataminidi. Nõ
dieit morbos corꝑis non molestias carnis. s
peccatum qõ est morbus anime et corruptio
mentis. Ecce qui toslit peccata nrumndi. Uñ
utiꝙ amanu ab oculo. a collo. demum etiã
a carne cui altins infirumẽs Pollit peccatum
emanib cõmissa pc̃a delens: tollit ab ocu¬
lo purgans mentis intentionem: tollit a col¬
lo uiolentam remouens dominationem fĩc
scriptumẽ. Sceptrum exactoris etus suꝑasti:
sicubin die manian. Item. Conputrescet iu:¬
gum a facie olei Et apłs loquitur dicens.
uit non regnet peccatum in uestro mortali
corpe. Siquis̾ alio in loco aititem apłs. scio
inquit qd̾ ñ ẽ iume homini: hoc est incar¬
ue mea ⁊ alibi: Infelix ego homo: quis me
libabit decorpe mortis huiꝰ: Nesciebat nimi¬

Expanded text:
iguratum corpori claritatis suae . In priore siquidem adventu tanquam praeco, vel magis vere praeco ipsius Joannes Baptista clamat: Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Non dicit, Morbos corporis; non, Molestias carnis; sed, peccatum, quod est morbus animae et corruptio mentis. Ecce qui tollit peccata mundi. Unde? Utique a manu, ab oculo, a collo, demum etiam a carne ipsa, cui altius infixum est 2. Tollit peccatum e manibus, commissa peccata delens: tollit ab oculo, purgans mentis intentionem: tollit a collo, violentam removens dominationem, sicut scriptum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian : itemque, Computrescet jugum a facie olei . Et Apostolus loquitur, dicens: Ut non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Siquidem alio in loco ait idem apostolus, Scio, inquit, quod non est in me bonum, hoc est, in carne mea ; et alibi: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sciebat nimi
Abbreviated transcription (Latin):
pus insitationis ur̃e. s ne illud quid̃
quid hoc temꝑe uisttetur in nobis. Anmab
enim hoc tempͥẽ ñ corꝑib assignatum: qd̾ ui¬
delicet longe dignior anima corpe pͥorem s
sollicitudinem naturali uendicet dignita¬
te: S et pͥor reꝑancla est. quam constat
corruisse pͥorem. Anima siquilem corrupta
ri. sequend̾ nobis ẽ sane sine dubio caput
nrm: ut uideł pͥma nob̾ reꝑandarum sit sol¬
licituto animarum. ꝓ quib ip̃e iamuenit ⁊
quarum prius mederi studuit corrnptiom:
corpis uero curam illi temꝑi magis reserue¬
mus. ⁊ differamus in illum diem. quo refor
apłs licens: Saluatorem ex pͥtanrs domiñ¬

Expanded text:
pus visitationis vestrae; sed ne illud quidem, quid hoc tempore visitetur in vobis. Animabus enim hoc tempus est, non corporibus assignatum, quod videlicet longe dignior anima corpore, priorem sibi sollicitudinem naturali vindicet dignitate. Sed et prior reparanda est, quam constat corruisse priorem. Anima siquidem, corruptari, sequendum nobis est sine dubio caput nostrum: ut videlicet prima nobis reparandarum sit sollicitudo animarum, pro quibus ipse jam venit, et quarum prius 730 mederi studuit corruptioni. Corporis vero curam illi tempori magis reservemus, et differamus in illum diem quo reformApostolus, dicens: Salvatorem exspectamus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
lium diuinum a nusere cducatum. et com̾sos
ad terrentim docum̃tum signum celeste deser¬
uit. Nñ et telicto herode continuo gauisi sunt
gaudio magno ualde: Etella enim antecedebat
eosi usꝙ tlum ueniens staret supͣ domũ ubi
erat puer. Et intrantes domum inuen̾unt pu¬
erum cum maria matre eius: ⁊ ꝓcidentes ado

Expanded text:
lium, divinum amisere ducatum; et conversos lium, divinum amisere ducatum; et conversos ad terrenum documentum, signum coeleste deseruit. Unde et relicto Herode, continuo gavisi sunt gaudio magno valde. Stella enim antecedebat eos, usque dum veniens staret supra ubi puer erat. Et intrantes domum invenerunt puerum
Abbreviated transcription (Latin):
nabit. ⁊̃ siad ẽẽ contingat: qd̾ et ip̃m deus ad¬
uertat. Nam herodiana malicia ⁊ babrlonia
crudelitas ẽ. nascentem uelle extinguere reli¬
gionẽ: et allioere ꝑuulos israclis. Siqͥd enim
ad salutem ꝑtinens. siquid religionis. Ott᷑ qͥcũꝙ resistit.
quicumq repugnat. plane cum egyptiis ꝑui¬
los isrłitici germinis necare conatur. inmo cũ
herode nascentem ꝑsequitur saluatorem. s
iam inchoatam ꝓsequataur hystoriam. Credo
siquis sͥ conscius ẽ huits rei stucdiosins caue¬
bit decetero. ⁊ herodianum execrabitur animũ:
ne similem exitum sortiatur. Gͦ querentib ma¬
gis regem uideoꝵ et scicitante a scribis herode
dñice natiuitatis locum. illi iuxͣ ꝓpħ̾am nom
cuitatis educunt: Cumq recessissent magi.
et reliqͥssent uidros: ecce stella quam uicerant
in oriente autecelebat eos. hnic manifeste da¬
tur intelligi qm̃ humanũ flagitantes consi¬

Expanded text:
nabit, etiamsi adesse contingat; quod et ipsum Deus avnabit, etiamsi adesse contingat; quod et ipsum Deus avertat! Nam Herodiana malitia et Babylonica crudelitas est, nascentem velle exstinguere religionem, et allidere parvulos Israelis. Si quid enim ad salutem pertinens, si quid religionis oritur, quicunque resistit, quicunque repugnat, plane cum Aegyptiis parvulos Israeitici germinis necare conatur; imo cum Herode nascentem persequitur Salvatorem. Sed jam inchoatam prosequamur historiam. Credo, si quis conscius est hujus rei, studiosius sibi cavebit de caetero; et Herodianum exsecrabitur animum, ne similem exitum sortiatur. 4. Ergo quaerentibus Magis Regem Judaeorum, et sciscitante a Scribis Herode Dominicae Nativitatis locum, illi juxta prophetam nomen civitatis edicunt. Cumque recessissent Magi, et reliquissent Judaeos, ecce stella quam viderant in Oriente, antecebat eos. Hinc manifeste datur intelligi quoniam, humanum flagitantes consi
Abbreviated transcription (Latin):
runt aboriente. Eͣito sane aboriente ueniunt.
qui soł iusticie nouum nobis oetum aununtr¬
ant: qui letis rumorib totum mundum illu¬
minant: nisi qd̾ infelix iudea quia lucem ode¬
rat. ad fulgorem noue claritatis obtenebra¬
tur⁊ et caligantes oculi eius coruscante radro
solis et̾m multo magis excecantur. uenientes
ergo ab oriente magi quid cdixerint autiamꝰ
Nbi ẽ qm natus est rex uitem: Qnͣ certa fideꝰ
et nicħ hesitans penius: Non querunt utr̃¬
natrum natus sit s fiducialiter loquntur et
interrogant sine dubitatione. uͥ sit qui natꝰ ẽ
rex iudeoꝵ. Porro audito nomine regis rex he¬
non miretur: Uidete fr̃es quantum noce¬
at iniqua potestas: quomͦ caput impium sb̾
ciuitas in qua regnat herodes: qm̃ h̾odiane sñ du¬
bio ꝑticeps erit. malicie: et ad noue salutis or¬
tum herodiana mouebitur turbatione. Con¬
fito enim indomiuo qm̃ inter nos minime reg¬

Expanded text:
runt ab Oriente. Merito sane ab Oriente veniunt, runt ab Oriente. Merito sane ab Oriente veniunt, qui Solis justitiae novum nobis ortum annuntiant, qui laetis rumoribus totum mundum illuminant; nisi quod infelix Judaea, 802 quia lucem oderat, ad fulgorem novae claritatis obtenebratur, et caligantes oculi ejus coruscante radio Solis aeterni multo magis excaecantur. Venientes ergo ab Oriente Magi, quid dixerint audiamus: Ubi est, qui natus est Rex Judaeorum? Quam certa fides, et nihil penitus haesitans! Non quaerunt utrum natus sit; sed fiducialiter loquuntur, et interrogant sine dubitatione, ubi sit qui natus est Rex Judaeorum. Porro, audito nomine regis, rex Henon miretur? Videte, fratres, quantum noceat iniqua potestas; quomodo caput impium subjcivitas, in qua regnat Herodes; quoniam Herodianae sine dubio particeps erit malitiae, et ad novae salutis ortum Herodiana movebitur turbatione. Confido ego in Domino, quoniam inter nos minime reg
Abbreviated transcription (Latin):
diei: ab apparitione nomen accepit. Epipħia ap
paritio ẽ. Hodie gͦ apparitio domini celebratur.
nõ tm̃ una s trina: sicut a patrib nostris acce¬
pimus: hodie enimꝑuulus rex nr̃ paucis ana¬
tiuitate dieb tnͣsactis. stella declarante pͥmitiiꝰ
gentium apparuit. hodie quoq cum iam .xxx.
ferme in dispensatione carnis egesset annos. qͥ
scd̾m diuinitatem idem ip̃e ẽ ⁊ anni eius non
deficiunt. inter ppłares turbas absconditus.
ad e iordanem baptitandus aduenit: s testimo¬
nio dei patris imotuit. hodie nichominus cum
uiscipulis suis uocatus ad miptias defiente nii¬
no signo admirabili sue potentie aquas in ui¬
num mutaciit. S delectat eam que minfen¬
tia saluatoris facta ẽ apponere. diligentius in¬
tueri: qm̃ et dalcissima ẽ. et specialius hodre
noscitur cȩlebrari. Hodie ergo sicut audiuimꝰ
in euanglica lectione. maguerosolimam uene¬

Expanded text:
diei ab apparitione nomen accepit. Epiphania quippe diei ab apparitione nomen accepit. Epiphania quippe apparitio est. Hodie ergo apparitio Domini celebratur, non tantum una, sed trina, sicut a patribus nostris accepimus. Hodie enim parvulus rex noster, paucis a Nativitate diebus transactis, stella declarante primitiis gentium apparuit. Hodie quoque, cum jam triginta ferme in dispensatione carnis egisset annos qui secundum divinitatem idem ipse est, et anni ejus non deficiunt, inter populares turbas absconditus, ad Jordanem baptizandus advenit; sed testimonio Dei Patris innotuit . Hodie nihilominus cum discipulis suis vocatus ad nuptias, deficiente vino, signo admirabili suae potentiae aquas in vinum mutavit . Sed delectat eam, quae in infantia Salvatoris facta est, apparitionem diligentius intueri, quoniam et dulcissima est, et specialius hodie noscitur celebrari. 3. Hodie ergo, sicut audivimus in evangelica lectione, Magi Jerosolymam vene
Abbreviated transcription (Latin):
utile: s dieb cet̾is uitetur oportumꝰ conuenire:
fẽstiuis et maxime inp̃cipius sollemꝑnita¬
tib. magis circa eã que sollempnitatis sunt
imorand̾ uicetur: ut ꝑiter et erudiat᷑ am¬
mus et excitetur affectus Quomodo ennnce¬
lebrabitis qd̃ nescitis: aut quo modo scietis
nisi anmuntict᷑ uob̾: ꝑpterea non sit mo¬
lestum rob̾ his qui s̃ in lege ꝑiti: s doctis
morem gerimꝰ ut exͥgit ratio caritatis Cre¬
do enin ne ipõs qͥtem suis epulis eẽ frau¬
dãdos: siminus eruditis tamꝙͣ ppłaribus
turbis. grossicres pͥus apposuerim cibos. Ita
uero apponam. si fr̃ne caritatis inturu pla¬
euerunt eis que ncc̃ia sunt: ñ satis intelli¬
gentib et si fortasse sͥ minus nc̃cia indean¬
tur. Sic autem fragm̃ta post mob̾ recolli¬
gent sͥ ip̃is. ui diigentius recogitantes sub¬
Itiliora queq tamquam munda animalia rumi¬
nau̾int que parum intelligibiles animos p̃ sub¬
tilitate effugint: Sollempnitas igitur hodierne

Expanded text:
tile; sed diebus caeteris videtur opportunius convenire. Festivis autem, et maxime in praecipuis solemnitatibus, magis circa ea quae solemnitatis sunt, immorandum videtur, ut pariter et erudiatur animus, et excitetur affectus. Quomodo enim celebrabitis quod nescitis? aut quomodo scietis, nisi annuntietur vobis? Propterea non sit molestum his qui sunt in lege periti, si parum doctis morem gerimus, ut exigit ratio charitatis. Credo enim ne ipsos quidem suis epulis esse fraudandos, si minus eruditis, tanquam popularibus turbis, grossiores prius apposuerint cibos. Ita vero apponent, si fraternae charitatis intuitu placuerint eis quae necessaria sunt non satis intelligentibus, etsi fortasse minus necessaria videantur. Sic autem fragmenta postmodum recolligent sibi ipsis, si diligentius recogitantes subtiliora quaeque, tanquam munda animalia ruminaverint quae parum intelligibiles animos prae subtilitate effugerint. 2. Solemnitas igitur hodiernae
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentia pcõo. s beneplacitun queritꝰ d̾̃i pa¬
tris. cum descendit in nos sp̃c adoptionis filioꝵ.
testimonium ꝑͦibens spt̃i nr̃o. quod sumus fi lii
dei: ut mellifluam nob̃ de celo uocem indeamur
aulire. quia uere deus pater in nob̾ compla¬
cet sͥ. Nec parum clistat inter has lacͥmas de
pͥmena etas inter infantie uagitus emisit:
lac̾mas utiq penitentie et confessionis. uerñ¬
tũ longe amplins utrisq p̃cellunt alie quedã
lacͥme quib infimditur sapor uini Illas enĩ
lacͥmas uere inuinum mutari dixerim. que fr̃¬
ne compassionis affectu. inferuore ꝓdemit ca¬
ritatis: ꝓ qua etiam ab horam. tui ip̃ius ĩme¬
mor e̾e̾. sobria quadam ebͥetate uideris. In¬

Expanded text:
indulgentia peccatorum, sed beneplacitum quaeritur Dei Paindulgentia peccatorum, sed beneplacitum quaeritur Dei Patris, cum descendit in nos spiritus adoptionis filiorum, testimonium perhibens spiritui nostro quod sumus filii Dei, ut mellifluam nobis vocem de coelo videamur audire, quia vere Deus Pater in nobis complaceat sibi. Nec parum distat inter has lacrymas deas quas primaeva aetas inter infantiae vagitus emisit, lacrymas utique poenitentiae et confessionis. Verumtamen longe amplius utrisque praecellunt aliae quaedam lacrymae, quibus et infunditur sapor vini. Illas enim lacrymas vere in vinum mutari dixerim, quae fraternae compassionis affectu in fervore prodeunt charitatis; pro qua etiam ad horam tui ipsius immemor esse sobria quadam ebrietate videris.
Abbreviated transcription (Latin):
ut deum. Secure credamꝰ in eum. secure ei creda¬
mus nos ip̃os fr̃es mei ⁊ cui nec potestas deẽ sal¬
uandi nos. cum sit deus uerus et dei filius. nec
bona uoluntas cum sit tamꝙͣ unus ex nob̾ uerꝰ
homo ⁊ hominis filius. Qnomͦ namq nob̾ erit
inexorabilis. ꝓp̃ quos factus ẽ nob̾ similis passi¬
bilis: Iam sidesid̾atis suꝑ his apparitionib ali¬
qͥd ad edificationem moꝵ audie: et illud altẽ¬
clite qd̾ pͥmo om̃ium xp̃c appareat puer cum uͥ¬
gine matre: ut simplcitatem et u̾erumdiam
ante omnia querenlam nob̃ doceat eẽ: Nam
et pueris simplicitas naturalis. et cognata uͥ¬
gnib u̾ecunilia ẽ. Om̃ib gͦ nob̾ in coni̾isiõis
citas humilis. ⁊ gͣuitas u̾ecunda. In scd̃a u̾o appa¬
ritione. uenit saluator ad aquas baptismi: ñ
qsdem lauanlus. s mag̃ a patre testimonium
accepturus. Heẽ sunt lacͥme deuotiomis. inqͥb ñ

Expanded text:
ut Deum. Secure credamus in eum, secure credaut Deum. Secure credamus in eum, secure credamus ei nos ipsos, fratres mei, cui nec potestas deest salvandi nos, cum sit verus Deus, et Dei Filius, nec bona voluntas, cum sit tanquam unus ex nobis verus homo, et hominis filius. Quomodo namque nobis erit inexorabilis, propter quos factus est similis nobis passibilis? 8. Jam si desideratis super his apparitionibus aliquid ad aedificationem morum audire, illud attendite, quod primo omnium Christus appareat puer cum Virgine matre, ut simplicitatem et verecundiam ante omnia quaerendam nobis doceat esse. Nam et pueris simplicitas naturalis, et cognata virginibus verecundia est. Omnibus ergo nobis in conversionis citas humilis, et gravitas verecunda. In secunda vero apparitione venit Salvator ad aquas baptismi, non quidem lavandus, sed magis a Patre testimonium accepturus. Hae sunt lacrymae devotionis, in quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
tili corꝑe quod uͥgineo mater foueat in gremio:
quid nisi u̾itas suscepte camis apparuit: ¶Id
in eo qd̾ cum matre ꝑuulus inuenit᷑ insi uerus
homo et uerus hominis filius declaratur: Iam
uero et in secunda apparitione uite si non ma¬
nifeste uocis paterne testimonio dei filius appro
audita est. hic ẽ filius meus dilectus in quo mͥ
bene complacui. Satis eqͥdem manifestum est
ex hoc ip̃o. satis euitens et indubitabile qm̃ dei
filium rcc̃e est deum ẽẽ: nam et filios hoĩum
homines ⁊ ip̃oꝵ ꝙͦ fetus ammalium ex eodem cũ
eis genere ẽẽ nemo qui clubitet. uerumtñ ut nł¬
lus sacrilego error remaneat locusi qui inpͥma
apparitione uerus homo et filius hominis est de¬
claratus. ⁊ in sccda uerus nicħominus dĩ filius:
intercia iam uerus deus et auctor nature ꝓbat᷑.
ad cui nutum natura mutatur. Nos gͦ dilectis¬
simi xp̃m ih̾m deum diligamus ut u̾m hor̃em
et frem nr̃m: honoremus ut dei filium: adoremꝰ

Expanded text:
tili corpore, quod virgineo mater fovebat in gremio, quid nisi veritas susceptae carnis apparuit? Quid in eo quod cum matre parvulus invenitur, nisi verus homo et verus hominis filius declaratur? Jam vero et in secunda apparitione vide si non manifeste vocis paternae testimonio Dei Filius approbaudita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Satis equidem manifestum est ex hoc ipso, satis evidens et indubitabile, quoniam Dei Filium necesse est Deum esse. Nam et filios hominum homines, et ipsorum quoque animalium fetus ex eodem cum eis genere esse nemo est qui dubitet. Verumtamen, ut nullus sacrilego errori remaneat locus, qui in prima apparitione verus homo et filius hominis est declaratus, et in secunda verus nihilominus Dei Filius, in tertia jam verus Deus et auctor naturae probatur, ad cujus nutum natura mutatur. Nos ergo, dilectissimi, Christum Jesum diligamus ut verum hominem et fratrem nostrum, honoremus ut Dei Filium, adoremus
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes cune p̃sepii: Nonuos pauꝑis matris
p̃sentia ñ lanttentis infancia scandalitat. De¬
niq aꝑtis chesauris suis ait euangłista obtu¬
lerunt ei mun̾a: aurum. thus. et mirram.
Si solum obtulissent aurum. inderi fortasse
poterant pauꝑtati matͥi uoluisse consulere.
ut hr̃et nimir unde ꝑuulum posset filium
educars. Numnc autem offerentes ꝑiter aur̃.
thus et mirrã. sine dubio peccata sp̃alis obla¬
tionis gemis insinuant. Aurũ enim inter diuiti¬
as serali uidetur excellere. quod ꝑ eius grãm om̃s
nos deuore obtulimus saluatori: cum ꝑ eius noĩe
ex integro d̾eliquimus substantiam hꝰ mundi:
Iam u̾o nccẽ est ut qui ꝑfecte terrena contẽpsimꝰ:
flagͣnti desidio celestia requiramus. Sic enim
offerimꝰ thuris odoramentum. qͦ nimirum ut
in apocalipsi beati ioħis legis. significantur
orõ mea sicut incensum in conspectu tuo. Sie
et in alio loco legis: qꝑ celos penetrat oratio

Expanded text:
s cunae praesepii? non vos pauperis matris praesentia, non lactentis infantia scandalizat? 5. Denique apertis thesauris suis, ait evangelista, obtulerunt ei munera, aurum, thus, et myrrham. Si solum obtulissent aurum, videri fortasse poterant paupertati matris voluisse consulere, ut haberet nimirum unde parvulum posset filium educare. Nunc autem offerentes pariter aurum, thus et myrrham; sine dubio spiritualis oblationis genus insinuant. Aurum enim inter divitias saeculi videtur excellere; quod per ejus gratiam omnes nos devote obtulimus Salvatori, cum pro ejus nomine ex integro dereliquimus substantiam hujus muudi. Jam vero necesse est ut, qui perfecte terrena contempsimus, flagranti desiderio coelestia requiramus. Sic enim offerimus et thuris odoramentum; quo nimirum, ut in Apocalypsi beati Joannis legis, significantur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Sic et in alio loco legis, quia oratio
Abbreviated transcription (Latin):
qui auertit autem suam. ne audiat legem.
oratio eius erit execrabilis Porro siiustus eẽ
uolu̾s. ⁊ non auertere aurem tuam a man¬
datis domini: ne auertat et ip̃e suam a pre¬
cib tuis. noc̃e ut non solum p̾sens seculum
contẽpnas. s et camem ipãm castiges ⁊ subi¬
cias seruituii. nam qui dixit. nͥ quis abre

Expanded text:
ertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. 6. Porro si justus esse volueris, et non avertere aurem tuam a mandatis Domini, ne avertat et ipse suam a precibus tuis, necesse est ut non solum praesens saeculum contemnas, sed et ipsam carnem castiges, et subjicias ser
Abbreviated transcription (Latin):
crucem suam ⁊ sequatur me: qd̾ exponens
apłs. quicũq a inqͥt sunt xp̃i: carnem su¬
am crucifixerunt. cum uiciis et concupiscen¬
tiĩs. Duas gͥ alas ħt oratio nr̃a. contẽptum
mundi et afflictionem carnis. nec dubium qͥn
celos penetret ⁊ dirigatur incensum sicut in
conspectu dei. Erit enim gratum sacͥficium ⁊
acceptabił oblatio nr̃a inqua cumauro et thu¬
re fuĩt etiã ⁊ in mirra: que licet amara sit.
breuiter ꝓ imitanda magoꝵ obłone sint die¬

Expanded text:
me . Quod exponens Apostolus: Quicunque, inquit, sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Duas igitur alas habeat oratio nostra, contemptum mundi, et afflictionem carnis; nec dubium quin coelos penetret, et dirigatur sicut incensum in conspectu Dei. Erit enim gratum sacrificium, et acceptabilis oblatio nostra, in qua cum auro et thure fuerit etiam et myrrha; quae, licet amara sit, breviter pro imitanda Magorum oblatione sint di
Abbreviated transcription (Latin):
sum tͣbatis ut custodiam mandata tua:
Nec mͦ semel aut in ꝑte. s ꝑatum cor me¬
um deus. paratum cor meũ. patũ ab ut᷑mq
et in nullo p̾seribenᷤ dispositioni tue: For̃te
hoc cupio specialiter et uehement᷑ s nell
lud qͥdem recuso: sicut fuerit uoluntas

Expanded text:
sum turbatus, ut custodiam mandata tua . sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Nec modo semel, aut in parte; sed paratum cor meum, Deus, paratum cor meum ; paratum ad utrumque, et in nullo tuae praescribens dispositioni. Forte hoc cupio, et specialiter et vehementer: sed ne quidem illud recuso; sicut fuerit voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
faciem patͥs: Magnum ẽ petre quod dñm
secuturus. omĩa reliqͥstil s audiuite in mon¬
te dicentẽ. ubi tͣnͣffiguratus ẽ coram uob̾. N¬
mine. bonum ẽ nos hic eẽ: faciamus hictͥa¬
tabernacula. Dñe si adhuc populo tuo sum
necessarius. non recuso laborem. Paratum
cortuum martine. paratum coetuũ: suie
Et magna quidem in horrenda morte secu
fectio repperitur: s id quidem longe ampliꝰ
qui tanto desid̃io p̃sentiam dnĩ ꝯcupiscis:
uiu̾e quoq ñ renus. et expectatione moles¬
tissima fatigari: In quo enim alio ñ obedi¬
re potuerat: qui in hoc tanto. articulo. tã
deuote clamabat.fiat uoluntas tua: hec
ergo pars nr̃a sit. fr̃es in conuiuio hodier¬
noi hanc nob̾ obedientiam in mensa pau¬
ꝑis. ĩmo tam diuitis hiuͦ appositam dili¬
genter consid̾emus: scientes qm̃ ip̃a ẽ que
a nobis exigit᷑. ipã qmͣ oportet nos pͥpare: ut
singuli quiq dicamꝰ. quia ꝑatus sum et ñ

Expanded text:
faciem Patris. Magnum est, Petre, quod Dominum faciem Patris. Magnum est, Petre, quod Dominum secuturus, omnia reliquisti; sed audivi te in monte dicentem, ubi transfiguratus est coram vobis: Domine, bonum et hoc, « Si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem. » Paratum cor tuum, Martine, paratum cor tuum, siveChristo. 18. Et magna quidem in horrenda morte securfectio reperitur: sed id quidem longe ampliusqui tanto desiderio praesentiam Domini concupiscis, vivere quoque non renuis, et exspectatione molestissima fatigari. In quo enim alio non obedire potuerat, qui in hoc tanto articulo tam devote clamabat: « Fiat voluntas tua? » Haec ergo pars nostra sit, fratres, in convivio hodierno, hanc nobis obedientiam in mensa pauperis, imo jam divitis hujus appositam diligenter consideremus, scientes quoniam ipsa est quae a nobis exigitur, ipsa quam oportet nos praepara re, ut singuli quique dicamus: Quia paratus sum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ppło tuo sum nccĩus. non recuso laborem fiat¬
larem uoluntas tua. O uere scĩssimam aic̃nat
o mestimabilem caritatẽ. d obedientiam sin¬
gularem. Bonum certam̃ certasti. cursum
consũmasti. sidem seruasti. de reliquo suꝑẽ
tͥ corona tͦticie. quam red det tͥ dñs hodie
iustus uidex et abhuc dicis. ñ recuso
laborem fiat uoluntas tua: Obtulisti
plane ꝯsaae: unicum illũ ꝙ̃ diligis. qd ĩteẽ
iugłasti. ĩmolasti singulare gaudium tuũ.
pia deuotione. iterum paratus redire inperi¬
culas innouare certamina: denuo subire la¬
borem: sustinere tͥhulationẽ. ꝓlongare temp¬
tationem. deinde differri adhuc ab illa feli
mum ẽ. a xp̃o tuo ꝑegͥnari diutuissi modo ip̃e
uoluisset: Nec sane dubium. qum amplio¬
rem grãm consequatur. qui paratum exhi¬
audeam pace uestra nescio an inuematur
inuob̾ qͥqquam paratus in tale aliqͣndo mi¬
nist̾ium mitti: in quo necc̃e habeat non uide

Expanded text:
populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiatpopulo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat voluntas tua. » O vere sanctissimam animam! o inaestimabilem charitatem! o obedientiam singularem! Bonum certamen certasti, cursum consummasti, fidem servasti; de reliquo superest tibi corona justitiae, quam reddet tibi Dominus hodie justus judex; et adhuc dicis: Non recuso laborem, fiat voluntas tua! Obtulisti plane Isaac; unicum illum quem diligis, quod in te est, jugulasti; immolasti singulare gaudium tuum pia devotione, paratus redire iterum in pericula, innovare certamina, denuo subire laborem, sustinere tribulationem, prolongare tentationem, deinde differri adhuc ab illa tantamum est, a Christo tuo peregrinari diutius, si modo ipse voluisset. Nec sane dubium quin ampliorem gratiam mereatur, qui paratum se exhiaudeam pace vestra, nescio an inveniatur in vobis quisquam paratus in tale aliquando ministerium mitti, in quo necesse habeat non videre
Abbreviated transcription (Latin):
sus sacerdotum ꝑfidiam accerrime pugnãs.
suppliciis affectus. publice uͥgis cesꝰ Inde ꝙͦ
exire ꝯpulsus ẽ: quomͦ item cͦdam fani eu̾¬
sione. cum gentilꝰ eum siricto gladio pete¬
ret. nudam ceruicem p̃buit ꝑcussuro. do¬
nec ille extollens ad istum dexterumi cecid̃
resupinus: quomͦ alter eum cultro ferire
uoluit. s ferrum de manib eius elapsum
tepents disꝑuit. pro qͥb omnib dubium nõ
est multipliciter coronari eum: qui qͥdem
et si non semel effectu consũmate passioĩs
s quotiens martyr fuit. affectu deuotissĩe
rant: demonib imperant. fut᷑a p̾nuatiant:
miraculis choruscant. et non magis pauꝑes
sꝑitu. mites lugentes esurientes ⁊ siciẽ¬
tes iusticiam: miscd̾es. mundicordes. pacifi
minus peeteriuii quod quidem uel solum uix¬
uenit exhiberi Sane moram facimꝰ: s ut ar¬
bitror bonũ est nos hicesse. tardius enim ho¬
die uenimꝰ ad martinum: Dr̃e inqͥt si adhuc

Expanded text:
rsus sacerdotum perfidiam acerrime pugnans, rsus sacerdotum perfidiam acerrime pugnans, suppliciis fuit affectus, publice virgis caesus, inde quoque exire compulsus est; quomodo item in cujusdam fani eversione, cum gentilis eum stricto gladio peteret, nudam cervicem praebuit percussuro, donec ille extollens ad ictum dexteram, cecidit resupinus; quomodo alter eum cultro ferire voluit, sed ferrum de manibus ejus elapsum, repente disparuit. Pro quibus omnibus dubium non est multipliciter coronari eum, qui quidem etsi non semel effectu consummatae passionis, sed toties martyr fuit affectu devotissimae rant, daemonibus imperant, futura praenuntiant, miraculis coruscant; et non magis pauperes spiritu, mites, lugentes, esurientes et sitientes justitiam, misericordes, mundicordes, pacificminus praeterivi, quod quidem vel solum juxs convenit exhiberi. Sane moram facimus, sed, ut arbitror, bonum nos hic esse: tardius enim hodie venimus ad Martinum. « Domine, inquit, si adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
lum introiuit. miscd̃iam illam exhibere dig¬
netur. qua et illos olim morti destinatos ⁊
tormentis uariis deputatos eripiut: ꝓ qͥb
ante terreni iudicis ianuam. nocte melia
scribitur iacuisse: Quomodo enimm non
audiet eum nic. qui tunc fecit audiri ͤ
Porro mundiciam cordis eius. illud uelmaxi¬
me indicar: quod non ẽ ꝯfusus innnico
loquens inporta. nich in me suneste reppe¬
ries: abrahe sinus me recipiet: Nam in oꝑe
pacificoꝵ feliciter plane consumens labores
suos : licet dierum suoꝵ finem ñ ignoraret.
clericos adiit difsidentes: inter quos reforma
quomͦ apud iulianum augustum intrepi
todie mancipatus est ut inermis postero
die barbaris opponeretur: quomodo cca al¬
pes sub securi quam in uerrice eius latro
uibrabat securissimus fuit: quomͦ illum
mediolani auxentius arrianus gͣuiter in¬
sectatus. multisq appetitum inuriis de ci
uitate exturbauit. qͦm ⁊ alibi prius adu̾¬

Expanded text:
lum introivit, misericordiam illam exhibere diglum introivit, misericordiam illam exhibere dignetur; qua et illos olim morti destinatos, et tormentis variis deputatos eripuit pro quibus ante terreni judicis januam nocte media scribitur jacuisse. Quomodo enim non audiet eum nunc, qui tunc quoque fecit audiri? Porro munditiam cordis ejus illud vel maxime indicat, quod non est confusus inimico loquens in porta: « Nihil in me, funeste, reperies; Abrahae me sinus recipiet. » Nam in opere pacificorum feliciter plane consummans labores suos, licet dierum suorum finem non ignoraret, clericos tamen adiit dissidentes, inter quos reformatquomodo apud Julianum Augustum in civittodiae mancipatus est, ut inermis postero die barbaris opponeretur; quomodo circa Alpes sub securi, quam in verticem ejus latro vibrabat, securissimus fuit; quomodo illum Mediolani Auxentius Arianus graviter insectatus, multisque appetitum injuriis, tandem de civitate exturbavit; quomodo et alibi prius adve
Abbreviated transcription (Latin):
suum: sciebat numꝙͣ sese donec illuc per¬
ueniret. qd̾ desiclerarat assequiturum. Uñ
et hoc ip̃m quod delirus uocabat᷑. uiterra
merito non attendit. cuiꝰ nimirũ ꝯuersa¬
tio e̾ẽt in celis: cuiꝰ oculi in capite suo. Sa¬
ue illuc etiam lacͥie eius a maxilla ascẽ¬
dere consueuerant: quib sit habundabat.
ut soleret pro illoꝵ ꝙͦ qui obtrectatores sui
uidebant᷑. flere peccatis: Sane qͣntum t̾tici¬
am esurierit. dum incet̾is eus actib tñ
spetialiter in ydolat̾e sꝑsecutione ꝓbatum
est intẽploꝵ destrustione. islatuãt deestiõe
ĩ succisicẽ lucoꝵ. Ubi se qͦ aliqͣndo ñ ẽ uerit᷑ da¬
rediscͥmini: ut occõ tanti criniinis de medio tol¬
leretur. Nam miscd̾en eum in paupere se exꝑ¬
tum. saluator ip̃e apud angelos glabatur:
uatam sͥ medietatem uestis ostentans: Utinã¬
autem nob̾ etiam iniseris apud summũ iu¬
dicem. incuius iam admirabile tabernacu¬

Expanded text:
suum, sciebat nunquam sese, donec illuc persuum, sciebat nunquam sese, donec illuc perveniret, quod desiderabat assecuturum. Unde et hoc ipsum, quod delirus vocabatur in terra merito non attendit, cujus nimirum conversatio esset in coelis, cujus oculi in capite suo. Sane illuc etiam lacrymae ejus a maxilla ascendere consueverant, quibus sic abundabat, ut soleret pro illorum quoque, qui obtrectatores sui videbantur, flere peccatis. 15. Sane quantum justitiam esurierit, tum in caeteris ejus actibus, tum specialiter in idololatriae persecutione probatum est, in templorum destructiin succisione lucorum. Ubi se quoque aliquando non est veritus dare discrimini, ut occasio tanti criminis de medio tolleretur. Nam misericordem eum in paupere se expertem Salvator ipse apud angelos gloriabatur, datam sibi medietatem vestis ostentans. Utinam nobis etiam miseris apud summum judicem, in cujus admirabile tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
illo sulpicio sic scribente: Tantam aduersꝰ
om̃s iniurias patientiani assũpserat: ut¬
ut cum eẽt summnus pontifeꝵ. impune etiã
ab infimis cłicis lederet᷑: nec ꝓp̃ to. eosaut
loco uinqͣm admou̾it. aut a sua qnͣtum
inipõ fuit caritate reppulerit: Qd̾ quidẽ
inbͥcio manifeste probatum. om̃s uosar¬
bitror meminisse. Et̃m nẽpe ex omnib sͥ sutces¬
sorem olegit: et de tanto post fut᷑a aduersitate
premonuit: postremo in fide et lenitate ipsius
sciñ fecit illum: ad cuꝰ os. aures sue fuerant.
cum responoeret homini qui de eo sciscitabat᷑
Si illura delirum queris ꝓspice eminus: ecce
celum solito sicut amens respicit Crebro siqͥdẽ
homo dei. ut pote terram despiciens. celum
suspiriebat: Nempe sciebat ad hoc sese ut su¬
pra meminimꝰ. rectam et intp̃o corꝑe accepis¬
se staturam. sciebat illic ẽẽ thesaurum suũ:
sciebat illic secdere in dextera patris xp̃m

Expanded text:
illo Sulpitio sic scribente: « Tantam adversus illo Sulpitio sic scribente: « Tantam adversus omnes injurias patientiam assumpserat ut cum esset summus sacerdos, impune etiam ab infimis clericis laederetur: nec propter in eos aut loco unquam amoverit, aut a sua, quantum in ipso fuit, charitate repulerit : » quod quidem in Briccio manifeste probatum, omnes vos arbitror meminisse. Eum nempe ex omnibus sibi successorem elegit, et de tanta post futura adversitate praemonuit: postremo in fide et levitate ipsius sanctum fecit illum, ad cujus os aures suae fuerant, cum responderet homini, qui de eo sciscitabatur: Si illum delirum quaeris, prospice eminus; ecce coelum solito sicut amens respicit. Crebro siquidem homo Dei, utpote terram despiciens, coelum suspiciebat. Nempe sciebat ad hoc sese ut supra meminimus rectam et in ipso corpore accepisse staturam. Sciebat illic esse thesaurum suum, sciebat illic sedere in Patris dextera Christum
Abbreviated transcription (Latin):
tero cõmendetur: ut ex mutua collatione. Ut̾ꝙꝑ
ꝯplacitior fĩat: Si quidem humilis fuit ⁊ spi¬
ritu pauꝑ iste maitinus. sicut euidentissĩe
ꝓbat effc̃s ipse diuine gratie: qͣm ꝓfecto tã
multã nisi ml tum humili ñ dedisset. Ut
tũ pauca uirtit tum eius inditia promã
pauꝑem alum sp̃u beatus nouit hylariꝰ
cum imponere ei diaconatꝰ officium temꝑ¬
tans nec p̾ualens. qd̾ indignitm sese uocife¬
raretur: exorcistam eum p̃cepit eẽ. in quo qui¬
dam locꝰ iniurie uideretur: sciens minirum
qd̾ humiliorem ordinanonem minime repu¬
diaret: Pmp firtueste sosdious. criune incultꝰ
facie despicabilis: que qͥdem licet inelectiõe
eius a quibdam maliuolis obiecta fuissẽt.
et in ip̃o tñ episcopatu sicut scriptumẽ: pe¬
nitus non mutauit: Beniꝙ qi uere pauꝑ
sꝑitu fuit. martinus pauꝑ et modit. meru¬
it nominanaudiu̾o mansuetudinẽ eiꝰ. suo

Expanded text:
tero commendetur, et ex mutua collatione uterque tero commendetur, et ex mutua collatione uterque complacitior fiat. Siquidem humilis fuit et spiritu pauper iste Martinus, sicut evidentissime probat effectus ipse divinae gratiae, quam profecto tam multam nistamen pauca virtutum ejus indicia promam, pauperem illum spiritu beatus novit Hilarius, cum imponere ei diaconatus officium tentans, nec praevalens, quod indignum sese vociferaretur, exorcistam eum esse praecepit: in quo quidam locus injuriae videretur, sciens nimirum quod humiliorem ordinationem minime repudiaret. Pauper fuit, veste sordidus, crine incultus, facie despicabilis: quae quidem licet in electione ejus a quibusdam malevolis objecta fuissent, 1054 in ipso tamen episcopatu, sicut scriptum est, penitus non mutavit . Denique quia vere pauper fuit spiritu Martinus, pauper et modicus meruit nominari. Audi vero mansuetudinem ejus, suo