comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sonnio beatã agathen in medio angłorum
gẽmis ornatã stant̾ẽ. & dicent̾e: Soror mea
lucia uirgo dõ deuota. quid ame petis. qđ
tu poteris prestare continuo: Nam & matri
tuȩ fides tua subueni&. et ecce salua facta ẽ:
tremens: et ait matri sue : Mat̾ mea : ecce
salua facta es: Per ipsã te dep̾cor quȩ te salua¬
uit suis orationibus: ne tumichi aliquando spon¬
sũ nomines. ne tuuelis de corporis mei posteri¬
tate fructũ mortalitatis inquirere : sed omĩa
quae michi eunti ad corruptionis meȩ auctorẽ
hominẽ moriturũ eras datura. damichi eunti
Cui mater eiꝰ euticia ait Omĩa que sunt patris
tui defuncti ante nouẽ annos in contaminant᷑
custodiens ampliaui pocius quã minui in patrimoniũ:
M eauͦꝰ om̃ũ quȩ sunt uel eẽ possunt: ipsi melius
rint de istis facultatibus facito Lucia dixit:
Audi mat̾ consiliũ meũ: Nonsatis dõ carus ẽ:
qui illi hoc dat qđ secũ ferre non potest:

Expanded text:
Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| mihi eunti ad corruptionis meae. Auctorem hominem| moriturum eris datura. Da mihi eunti Cui mater eius euticia| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens . ampliaui potius| quam minui in patrimonium mea uiro omnia quae| sunt uel esse possunt ipsa+ melius rint de ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
dentessimul ex officio impudent trahentes
deficiebant sudore : uirgo dñi immobilis
consistebat: Tunc miserunt funes in manus
eius & pedes: & coeperunt om̃s parit̾ trahere.
& illa quasi mons immobit ꝑmanebat : Tunc Liiii.¬
angustari coepit pascasius & merore deficere:
et uocauit magos & aruspices et tẽploꝵ omniũ
sacerdotes. quiq om̃s agebant suꝑsticiones
suas contra eã ut moueret᷑: & ta ꝑmane¬
bat fixa corpore. ut penitꝰ per aera eius
uestigia minime mouerentur: Tunc pascasius
aqua eam ꝑfundi iussit : credens ab asserentib
qđ maleficuis quibusdã star& immobilis
ducta sunt multa paria boum ut ab ipsis
traheret᷑ : et omnino moueri non potuit:
Tunc dix̃ ei paschasius Quae sunt ista male¬

Expanded text:
ti ex officio inpendentes tra| hentis deficiebant sudore. Virgo domini inmobilis consis| tebat. Tunc miserunt funes in manus eius et pedis| Et coeperunt omnes pariter trahere et illa qua| si mons immobiles permanebat. Tunc angustiare| coepit pascasius . et merore deficere Et uocauit| magos et arospicis . et templorum omnium sacerdotes .| quoque omnes agebant . supersticiones suas contra eam .| ut moueritur. Et ita permanebat fixa corpore ut pe| nitus per aera eius uestidia moueritur+ Tunc pasca| sius lucio eam perfundi iussit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilis ducta sunt| multa paria bobum . ut ad ipsis traheritur. Et omnino| moueri non potuit. Tunc dicit ei pascasius quae sunt| ista male
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑdictꝰ adurbẽ romã: ab om̃i senatu romano
auditus. accepit sententiã capitalẽ: Dĩ autem
martyr lucia uirgo sacratissima de loco in qͦ
ꝑcussa ẽ penitꝰ mutata non ẽ: neq exiuit sp̃s
eius. nisi uenientibꝰ sacerdotibus & mysteria
et dantibus atq. om̃ibus dicentibus ameN:
illa emisit sp̃m: In eodẽ loco fabricata est.¬
scĩ nominis eius basilica: in qua orationes eius
florent nunc & sẽꝑ & in scła scłoꝵ ameN:

Expanded text:
qui perductus ad urbem romam . ab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei autem martyr. Lucia uirgo sacratissima. de loco in quo percussa est . paenitus mota non est| neque exiuit spiritus eius . nisi uenientibus sacerdotibus . et| misteria ei dantibus . atque omnibus dicentibus Amen .| illa emisit spiritum in eodem loco fabricata ssi non probasti . discede. Eo magis pascasius aneh| labat . quia de se ipso risus
Abbreviated transcription (Latin):
UM PER EI NIUERSAM
ꝓ uinciã beatissime uirginis
a ratae fama crebrescer&.
et sẏracusanus populus. ꝑmilia quoq quin¬
quaginta adurbẽ catinensiũ sicient̃ ꝑger&.
ad sepul chr̃u scẽ agathȩ uirginis uenerandã:
uitante cũ matre sua euticia. quae ꝑ annos
quat tuor. fluxũ sanguinis paciebat᷑. quã
Igit᷑ dũ ꝓcessionis misteria agerentur: haec
euuangelii lectio fuit. quã legit᷑ fimbria
uestimenti dñi. mulierẽ sanguinis fluxu
saluatã eẽ & dum hȩc recitatur: dixit
sc̃a lucia matrisuȩ : Si credis mater his
quȩ leguntur: crede agathen passam pro
nomine xp̃i hoc meruisse. ut semꝑ in p̾senti
habeat eũ. ꝓcuiꝰ noĩe passa ẽ Continge ergo
sepul chrũ eius credens: & lib̾aberis: Igitur
cũ ꝑactis om̃ibus. popłs abscessis& : ꝓstrauert̃

Expanded text:
um per uniuersam prouinciam . beatissimae uirgi| nis . Agathes fama crebresceret . et seracusanus popu| lus per milia quoque quinquaginta ad urbem| cataniensium sicienter pergeret ad sepulchrum sanctae| Agathes uirginis uenerandum. uitante. Cum matre| euthicia+ per annos quattuor fluxu sanguinis patie| batur+ . Igitur| dum processiones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Et dum haec lectio recitatur . dixit sancta| lucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . cre| de Agathen passam . pronomine hoc meruisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eũ : timuit popłm: Facile deuiat aiusticia :
qui incausis ñ dm̃. sed hoĩes formidat Huic
tẽ: Vide etiã quossuspendit acrimine :
auidiores reddit ad crimen: & ȩstuat animo:
quo usq ꝑficiat qđ cogitat malũ: Solus enĩ
dĩ est timor qui nocentes corrigit: fugat
crimina. in nocentiã seruat. ꝑpetẽ tribuit
Die inquid natalis herodis. saltauit herodiades
filia eiꝰ in medio triclinio : & placuit herodi.¬
.ẽ. ei dare qđ cũq postulass& abeo: At illa
p̃monita amatre sua Da michimnquid in
disco: caput ioħis baptiste: Hec ẽ. mulieris
iqua malicia : quȩ adã eiecit de paradysi.
deliciis: Hec cȩlestes hoĩes facit terrenos:
hec umanũ genꝰ mersit in infernũ: Hec uitã
abstulit mundo : ꝓpt̃ uniꝰ arboris pomũ: Hoc
malũ qđ hoĩẽs ducit ad mortẽ : hoc malum
inuenit uerũ laborẽ & pressurã : quȩ nunc
occidit ioħm baptistã: Hȩc puericiã ꝑdit:

Expanded text:
eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hictem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit onem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Herodius est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic in disco disi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħs ubi notꝰ fama. uirtute cognitus. celebratissi¬
mus scĩtate . dũ ad trahit adse inquisitores
in iuriȩ : facit ut tuus cunctis in notescat inces¬
tus Agit: ut te habeat confusio publica.
quẽ corrigere ñ ualuit secretã correptio¬
&̃ priuata: Herodẽ ioħs monitis. ñ accusatione
corrigere uoluit ñ perire Sedherodes
facibus libidinis ardens: perire maluit quã
redire: & uxorẽ frĩs inlicite possidere : et¬
placere captiuis criminũ. in nocentiȩ inimicis
Odiosa fit sep̃ lib̾tas: Nã uirtꝰ contraria uiciosis.
sacrilegis exosa scitas. in imica castitas impudicis:
corruptis integritas poena. luxuriosis aduer¬
ioħs offendit : ecce unde herodes furit : Malos
quimon& offendit : incurrit ediũ qui arguit
criminosos: Dicebat ioħs: qđ erat ioħis. Qđ
iusticiȩ : qđ erat salutis. Certe qđ erat᷑ odii :
sed amoris: Ecce qualẽ consecutus. ẽ. ab impio:
ꝓpietate mercedẽ: Uolens inquit occidere

Expanded text:
Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione orrigere voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adverJoannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere
Abbreviated transcription (Latin):
cinia cantoꝵ. uoluptatũ fom̃ta. uentris
honera. naufragiũ m̃tis. cũ herodiadis con¬
uiuio abscondant᷑ : ut p̃sens gaudiũ ur̃m ad
leticiã ueniat sẽpit̃nã: Fr̃s. hodie sermonẽ¬
tulimꝰ inherodẽ. quia satis auditor intellegit
quanta sit gła marty̧ris. quando miseriam
ꝑsecutoris audierit: Uerũ tamen nos conue¬
nit scire : quia ioħs demorte sua natus est.
& de natali suo herodes mor tuus est:¬

Expanded text:
cinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris cinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam. Hodie, fratretiam in Herodiadem; quia satis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali suo mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
bentes nssit dari : misit ꝙ & de collauit
ioħm. & adlatũ . ẽ. caput eiꝰ indisco: et
datũ.ẽ. puellȩ : puella autẽ detulit matri
suȩ: Audistis fr̃s quanta nata sit de uolupta¬
te crudelitas : de libidine impietas : Adlatũ ẽ.
dabat incestui Mensa migrat in caueam:
spectatores: mutat᷑ furore conuuiũ : Fit
cibus cedes : uinũ transit in sanguinẽ: Finis
adponit᷑ innatali : in ortu exhibet᷑ occasus 
tͣ infunus. tragediȩ ꝑsonant seculoꝵ: Intrat
bestia ñ puella. querit caput amputare :
crudelitate ñcorpore : & singularis fera usq
dũ capiat p̃dã. fremit ore. dentibꝰ frendit.
ferrũ ñ suscipit. sed ꝓducit Premonita¬
inquid amatre sua : De matris pectore dans
caput ipsa truncatura ꝑuasit Verũ nequis
auctoris: honestate conuiuiũ natura ipsa
quȩ nos ꝓducit honoret᷑. leticia mense urẽ
ꝑtingat ad pauperes xp̃i Familia ur̃ã innocen¬
absistat. fuget᷑ effusio. salta tricũ pestis. leno¬

Expanded text:
bentes jussit dari, misitque decollari Joannem, et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est itur domus, mensa migrat in caveam; spectatores, furore mutatur convivium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, r, organa tragoediam personant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum nnis Baptistae. De matris pectore dans caput ipsum truncatura pervadit. Et contrisauctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocenabsistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, leno
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cursor uidicis. xp̃i metator. dnĩ testis. totius
tradit᷑ adultere : addicit᷑ ialtatrici Merito
ergo confusa st̃ uiscera: corda tremuerunt:
sustulit. confudit ordinẽ. temerauit regnũ.
corrupit quiequid erat religionis. qđ legis
sanguinis ꝓmanebat: Hinc .ẽ. qđ icħis sanguinẽ
piũ: in poculo crudelitatis absoluit: Sed ista
lectio: ĩ loquat᷑: Herodes inquit tenuit ioħm:
& alligauit eũ: Qui uincula soluerat peccatoꝵ.
peccatoris uinculis alligat᷑: ut uincta uenia.
locũ ueniȩ ñ relinquat: Alligauit eũ: et
posuit in carcere Herodes tu adulteriũ facis.
& in carcerẽ uadit ioħs: Sic iudicat sedens in
loco iudicis reus: in loco uindicis in nocenuae
ꝑsecutor Rogo. ubi rerũ facies. ubi forma.
ubi pudor. ubi existimatio publici cognitoris:
ubi ds̃ ubi hõ. ubi fas. ubilex. ubi ipsius iura
naturȩ : simul omã st̃ herodes te agente.
te iudicante. te uiuente confusa: Tenuit ł iiii.¬
Herodes: te petit causa. te arguunt uincla. te

Expanded text:
cursor Christi, metator Domini, Dei testis, totius traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerunt. cerdotium sustulit, confudit ordinem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat religionis; quod vitasanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, Herodes, te causa petit, te arguunt vinc
Abbreviated transcription (Latin):
odie nobis ioħis uirtꝰ. hero disferitas.
cũ refert᷑: confusa sunt uiscera
corda tremuerunt. Caligauit
uisus. hebuit intellectus: aufugit auditus
Aut qͥd constat insensibꝰ humanis. quando
ꝑdidit uirtutũ magnitudinẽ criminum
magnitudo : Herõdes inquit tenuit iohannẽ.

Expanded text:
odie nobis Joannis virtus, Herodis feritas dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit visus, intellectus hebuit, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sicut dilexiuos: Vt qͥd enĩ nos dilex̃ xp̃s.
discernamus aceteris qui ñ ad hoc se inuicẽ¬
diligunt quia nec diligunt Qui autẽ sȩ ꝓpt̃
habendũ dm̃ diligunt : ipsi se diligunt: gͦ
ut se diligant: dm̃ diligunt: Non ẽ dilectio¬

Expanded text:
est: sicut dilexi vos. Ut quid enest: sicut dilexi vos. Ut quid eniscernamus a caeteris, qui non ad hoc se diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligant. Non est haec dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
hec. Alaior autẽ hoꝵ caritas & si incaritate
igit᷑ nob̃ quã multa mandata sunt. quam
multa de spe. quis potest cuncta colligere.
quis enumerando sufficere : Sed intueam᷑
qđ ait idẽ apłs. plenitudo legis caritas ubi gͦ
caritas ẽ. quid.ẽ. qđ possit de esse : ubi autem
ñ ẽ. qͥd .ẽ. qđ possit ꝓdesse : De mon credit: nec
diligit: Nemo diligit : qui ñ credit Frus¬
tra quidem. sed tamen potest spare ueniam
qui ñ diligit: Nemo autẽ potest de spare:
git dm̃. quomͦ diligit ꝓximũ tã quã seipsũ.¬
ĩpius & iniquus: Qui autẽ diligit iniquitatẽ.
ñ plane diligit. sed odit animã suã : Hoc gͦ
p̃ceptũ dñi teneamus : ut nos inuicẽ diligamꝰ.
& quicqͥd aliud p̃cedit faciemꝰ. qm̃ quicqͥd est
aliud hic habemꝰ: Discermt᷑ quippe ista di¬
lectio. ab ea dilectione qua se inuicẽ diligunt
hoĩes sic̃ hoĩes: Nã ut discerneret᷑: ad iunctũ

Expanded text:
haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qquomodo diligit proximum tanquam seipsimpius et iniquus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ siue mandatũ: ex uno greco
sententiã & antea dixerat. de qua me uobis
ut potui disputassẽ meminisse debetis:
bi enĩ sic ait Mandatũ nouũ douob̾. ut dili¬
gatis inuicẽ sicut dilexiuos: ut & uos diligatis
inuicẽ: Huiꝰ itaq mandati repeticio cõmen
datio est: nisi qđ ibi mandatũ inquit nouum
do uob̾: hic autẽ hoc ẽ inquit mandatũ meũ:
Ibi tãquã ñ fuerit ante tale mandatũ: hic tã-¬
quã ñsit aliud eiꝰ mandatũ: Sed ibi dictũ ẽ
nouũ ne inuetustate nr̃a ꝑseueremꝰ: hic dic¬
tũ ẽ meũne c̃temnendũ putemꝰ: Quod autẽ
hic ita dixit hoc ẽ mandatũ meũ uelut ñsit
aliud. Quid putamꝰ fr̃s mei : Nũ qͥd nã solũ eiꝰ
de ista dilectione mandatũ. ẽ. qua diligimus
r uicẽ ñne .ẽ. & aliud maiꝰ ut diligamꝰ dm̃.
aut uͦ de sola nob̵ dilectione mandauit. ut
alia ñ inqui ramꝰ: Tria certe cõm̃dat apłs
dicens: Manent autẽ fides. spes. caritas. tria

Expanded text:
ceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque manisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria
Abbreviated transcription (Latin):
re quẽ foras caritas mittit : est etiam seruitus
simul foras cũ ipso timore mittenda : Utrũq
enĩ iunx̃ apostoł. hoc ẽ & seruitutẽ & timorẽ
dicendo. Non enĩ accepistis sp̃m seruitutis iterũ
intimorẽ: Adhanc seruitutẽ seruũ ꝑtinentẽ :¬
intuebat᷑ & dñs dicens: Iam ñ dico uos seruos.
quia seruus nescit quid faciat dñs eiꝰ: Non ille
utiꝙ seruus ad timorẽ ꝑtinens castũ cui dicitur.
Euge bone serue intra gaudiũ dñi tui: Sed ille
seruus ꝑtinens ad timorẽ. foras a caritate mit ten¬
dũ: de quo alibi dicit Seruus ñ man&e inact̾nũ:

Expanded text:
re quem foras charitas mittit, est etiam servitus re quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia servus neutique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possimus. nisi p̃cepta dm̃ fecerimꝰ : quo modo
p̃cepta faciendo serui ñ erimus: Si seruus non
ero p̃cepta faciendo. & nisi p̃cepta fecero serui¬
re ñ potero. ergo seruiendo seruus ñ ero: In tel¬
ligamus fr̃s. intelligamus: & hoc in nob̵ ds̃ faciat
ut intelligamꝰ. faciat & iam ut intellecta facia¬
mꝰ: Hoc aut̾e siscimus. ꝓfecto scimus quod facit
dñs: quia nos ipsos tales ñ facit nisi dñs & ꝑ hoc
ad eiꝰ amicitiã ꝑtinemꝰ: Sicut enĩ duost᷑ timo¬
res qui faciunt duo genera timentiũ: sic duȩ
sunt seru itutes quȩ faciunt duo genera seruoꝵ:
Est timor quẽ ꝑfecta caritas foras mittt : & est
alius timor castus. ꝑmanens inscłm scłi Illum
timorẽ qui ñ ẽ incaritate ad tendebat apłscũ
dicebat: N enĩ accepistis sp̃m seruitutis nerũ
intimorẽ : illũ autẽ timorẽ castũ ad tendebat
cũ dicebat. noli altũ saꝑe sed time In illo rimo¬

Expanded text:
non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timo
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ergo intellecturi sumꝰ & seruũ & ami¬
cũ ẽẽ seruũ bonũ cũdicat. iã ñdico uos seruos.
quia seruus nescit quid faciat dñs eiꝰ: Ita nomen
constituit amici ut auferat serui : ñ ut in uno
utrũq maneat. sed ut alterũ altero decedente
suecedat Quid ẽ hoc: ita ne cũ p̃c epta dñĩ fece¬
rimus. serui ñ erimus : Itane tunc serui ñ erinꝰ
quando boniserui fuerimus : & quis poterit¬
contradicere ueritati quȩ ait. iã ñ dico uos
seruos : & quur hoc dixerit doc et : Quia ser¬
uus inquit neseit quid faciat dñs eiꝰ: Nũ quio¬
secreta cõmittit : Quid ẽ enĩ qđ ait seruus nes¬
cit quid faciat dñs eiꝰ : uerũ ẽ nescit quid faciat:
Nũqͥd nescit cetiam quid p̃cipiat : nã & si hoc
nescit. quomodo seruit : Aut quomͦ seruus est
qui ñ seruit : et tamen ipse ds̃ loquit᷑: uos
amici mei estis si feceritis quȩ ego p̃cipio uobis.
iã ñ dico uos seruos Orẽ mirabilẽ. cũ seruire

Expanded text:
amicum esse servum bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis contradicere potest veritati quae ait, Jam non dico vos servos? Et cur hoc dixerit, docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Numquidsecreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen ipse Deus loquitur: Vos amici mei estisJam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire
Abbreviated transcription (Latin):
OauNo beatissino &
michi a postelico honore
uenerabili cenfurio papȩ:
constantius peccator. Prima michi cura est :¬
pudorẽ conscientiȩ humilis custodire: Cuius
cancellos si in aliquo forte transgredior iuben-¬
tũ magisculpa quã mea. ẽ Itaq ut uit̾a gestaꝙ
beatissimi germani epi. uel exparte ꝑstringe¬
rẽ : fratris ur̃i scĩ antistitis pacientis fecit auc¬
toritas. Cuiꝰ p̃ceptioni si non ut debui: ut
potui tam̃ parui Cũq oboedientia mea ad
beatitudinis urãe notitiã ꝑ ueniss& : ut iterato
in temeritatẽ ꝓrũperẽ : p̃cepistis iubendo
ut paginulã quȩ adhuc intra secreti uicinia
tenebat᷑ longius me auctore ꝓceder& : essẽq
ipse reatus mei quod am modo : & accusator
& ꝓditor: Manifeste enĩ cõmendatio in
me manebit: si uerboꝵ meoꝵ abiectio
doctoꝵ offerat᷑ auditui  Re iecto itaꝙ pudo¬
ris uel amine obtẽperans iussioni : transmisi
uob̾ impensȩ de uocionis obsequiũ. ꝓfiducia

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO ET MIHI APOSTOLICO HONORE VENERABILI CENSURIO PAPAE CONSTANTIUS PECCATOR. Prima mihi cura est pudorem conscientiae humilis custodire, cuius cancellos si in aliquo forte transgredior, iubentum magis culpa quam mea est. Itaque, ut vitam gestaque beatissimi Germani episcopi vel ex parte perstringerem, fratris vestri sancti antestitis Patientis fecit auctoritas; cuius praeceptioni, si non ut debui, ut potui tamen parui. Cumque oboedientia mea ad beatitudinis vestrae notitiam pervenisset, ut iterato in temeritatem prorumperem, praecepistis iubendo, ut paginula, quae adhuc intra secreti vicinia tenebatur, longius me auctore procederet essemque ipse reatus mei quodammodo et accusator et proditor. Manifeste enim condemnatio in me manebit, si verborum meorum abiectio doctorum offeratur auditui. Reiecto itaque pudoris velamine, obtemperans iussioni, transmisi vobis inpensae devotionis obsequium, pro fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ẽ puer philionedis qui uiginti
duob annis fuerat debilis. Claman-¬
tibus autem popłis & dicentibus et
ꝑdomos aegrotantium. et in nomine
iħuxp̃i in quo sanatus es iube eos ex ur¬
nomine. restituebat eossanitati.
Credidit omĩs popłs offerensq ei
munera : rogabant ut audirent
uerbũ dĩ Beatus uero apłs p̃dicans
dm̃ ueru nihil demunerib accipiebat:
ENIQME Nicholaus quidam

Expanded text:
r enim puer Philionedis, qui viginti r enim puer Philionedis, qui viginti duobus annis fuerat debilis. Clamantibus autem populis et dicentibus: 'Et puerum: 'Vade per domos aegrotantium et in nomine Iesu Christi, in quo sanatus es, tu iube eos exurnomine, restituebat eos sanitati. Credidit autem omnis populus, offerensque ei munera, rogabant, ut audirent verbum Dei. Beatus vero apostolus praedicans Deum verum, nihil de muneribus accipiebat. 16. Denique Nicolaus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
detruserat. et erant ulceribus putre¬
facti. Conuersus autem sc̃s apłs ad mediã
dixit : Audi homo. Tu de p̃caris ut sanet᷑
filius tuuscũ apae te uincti retineant᷑
quoꝵ iam sunt carnes exese. & ideo
sip̃ces tuas ad dm̃ uis ꝓficisci : absolue
prius miserorũ catenã. ut et filius
tuus a debilitate Laxetur : Nam uideo
impediment᷑u ferre p̃cibus meis
malitiam quã exerces Tunc medias
ꝓcidit ad pedes eius et de osculans ait:
Absoluantur hidũo & alii septem de
quib nihil audisti: tantu ut sanetur
filius meus & iussit eos in conspectu
beati apłi exhiberi. At ille ihpositis
eis manus. et ꝑtriduum abluens uul-¬
nera eorũ : sanitati restituit. lib̾tatiq
donauit Postera uero die: ait adeũ
puerũ : Surge in nomine dnĩ iħu
xp̃i. qui memisit ut mederer infir¬
mitati tuȩ. Et app̃hensa manu eius.:
leuauit eũ. Quistat̃i surrexit. et
ambulabat magnificans dñm. uocabat᷑¬

Expanded text:
detruserat, et erant ulceribus putredetruserat, et erant ulceribus putrefacti. Conversus autem sanctus apostolus ad Median, dixit: 'Audi, homo; tu deprecaris, ut sanetur filius tuus, cum apud te vincti retineantur, quorum iam sunt carnes exaese. Et ideo, ei praeces tuas ad Deum vis proficisci, absolve prius miserorum catenam, ut et filius tuus a debilitate laxetur; nam video inpedimentum ferre precibus meis malitiam quam exerces'. Tunc Medias procidit ad pedes eius, et deosculans, ait: 'Absolvantur hii dno et alii septem, de quibus nihil audisti, tantum ut sanetur filius meus'. Et iussit eos in conspectu beati apostoli exhiberi. At illi, inpositis eis manus, et per triduum abluens vulnera eorum, sanitati restituit libertatique donavit. Postera vero die ait ad puerum: 'Surge in nomine domini Iesu Christi, qui me misit, ut medear infirmitati tuae'. Et adpraehensa manu eius, levavit eum; qui statim surrexit et ambulabat, magnificans Deum. Vocabatu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s credemus. Hec illis dicentibus:
ait apłs: In omine iħu xp̃i: surge puer
et statim surrexit. et stupe factus om̃is
popłs clamabat dicens : Sufficit nunc
credimus cuncti dõ illi quẽ p̃dicas
famule dĩ Et deducentes eum ad
dom̃u cũfacibus et lucernis eo qđ iam
nox aduenisse : intreduxerunt eum
in domũ suam. ubi ꝑtriduum instruxit
illos de his quȩ dĩ erant: AT
enit adeũ quidã uir de philippis me¬
dias nomine euius filius in debilitate
nimia egrotabatũ egait ad apłm de¬
p̃cor o homo dĩ ia restituas michi filiũ
meũ quia debilitatus est corpore.
Et haec dicens flebat ualde: Beatus uͦ
apłs abstergens genas eius & caput
manu de mulcens dicebat: Confor¬
tare fili tant᷑ũ crede : et inplent᷑
uoluntates tue: Et app̃hendens
manũ eius: ibat inphilippis: Cumq
ingrederet᷑ port̾a ciuitatis. oc currit
ei senex rogans ꝓfiliis quos ꝓculpa in¬
effabili medias carcerali supplicio

Expanded text:
omnes credimus'. Haec illis dicentibus, omnes credimus'. Haec illis dicentibus, ait apostolus: 'In nomine Iesu Christi, surge, puer'; ét statim surrexit. Et stupefactus omnis populus, clamabat dicens: 'Sufficit; nunc credimus cuncti Deo illi quem praedicas, famule Dei'. Et deducentes eum ad domum cum facibus et lucernis, eo quod iam nox advenisset, introduxerunt eum in domum suam, ubi per triduum instruxit illos de his quae Dei erant. 15. Venit ad eum quidam vir de Philippis Medias nomine, cuius filius in debilitate nimia aegrotabat, et ait ad apcor, o homo Dei, ut restituas mihi filium meum, quia debilitatus est corpore'. Et haec dicens, flebat valde. Beatus vero apostolus abstergens genas eius et caput manu dimulcens, dicebat: 'Confortare, fili; tantum crede, et inplentur voluntates tuae'. Tunc adpraehendens manum eius, ibat in Philippis. Cumque ingrederetur portam civitatis, occurrit ei senex, rogans pro filiis, quos pro culpa ineffabili Medias carcerali supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti tres annos ambulantem
et glorificabant dm̃ dicentes
quia non est similis dõ andreluu
umus dutem eciuibus cuius filius
habebat sp̃m inmundũ rogabat
beatũ apłm dicens: Sana queso iom
de filium meũ quia male ade prenio
ueratur : D mon uero sciens se futu
tũ eici seduxit puerũ insec retum
cubiculũ et suffocauit eum. laqueo
extorquens anima eius: Deniq pater
pueri cũ inueniss& illũ mortitum fleuit
multũ & ait amicis suis. Ferte cadauer
ad teatrũ: Confido enĩ qđ poterit
resuscitari abhospite quip̃dicat dm̃
uerũ. Quo delato et posito corã apło.
narrauit ei qualiter interfectus eẽt
adȩmone dicens: Credo homo di
qđ etiam amorte ꝑte pte possit
resurgere: Conuersus autẽ apłs
adpopulũ ait: Quiduobis ꝓderit
uiri thesilonicenses cũ hȩc fieri uidetise
si non credideritis : at illi dixerunt:
Nedubites uir dĩ quia isto resuscitato

Expanded text:
viginti tres annos ambulantem, viginti tres annos ambulantem, et glorificabant Deum, dicentes, quia: 'Non est similis deo Andreae'. 14. Unus autem e civibus, cuius filius habebat spiritum inmundum, rogabat beatum apostolum, dicens: 'Sana, quaeso, vir Dei, filium meum, quia male a daemonio vexatur'. Daemon vero, sciens futurum se eici, seduxit puerum in secretum cubiculum et suffocavit eum, laqueo extorquens animam eius. Denique pater pueri, cum invenisset illum mortuum, flevit multum et ait amicis suis: 'Ferte cadaver ad theatrum; confido enim, quod poterit resuscitare ab hospite qui praedicat Deum verum'. Quo delato et posito coram apostolo, narravit ei, qoaliter interfectus esset a daemone, dicens: 'Credo, homo Dei, quod etiam a morte per te possit resurgere'. Conversus autem apostolos ad populum, ait: 'Quid vobis proderit, viri Thesalonicenses, cum haec fieri videtis, si non creditis?' At illi dixerunt: 'Ne dubites, vir Dei, quia, isto resuscitato,
Abbreviated transcription (Latin):
nic̃a. Et cũuenissent ibi congregati
sunt om̃s ad eũ gaudebantq uidentes
puerĩ : Tunc congregatisu omnibus
inteatrũ : p̃dicabat eis puer uerbũ dĩ
ita ut siler& apłs et ad miraretur
prudentiam eius At illi clamauerunt
dicentes Salua filium carpiani ciuis
nr̃i quia ualde egrotat: et credimus
miħm quẽ p̃dicas Quib ait beatus
apłs Nichil est inpossibile apud dm̃
sed tamen ut credatis. adducite eũ
in conspectu nr̃o. et sanabit illum
domu suam et dixit ad puerũ: hodie
sanus eris fili dilectissime adimate
Hoc enĩ erat nomen pueri: Qui ait
ad patrẽ Uęre enĩ effectum est
somnium meũ: Nam ego uidi ꝑsemnũ
uisiĩ uirũ hunc quime sanũ reddera&e.
& hec dicens: induit uestimenta sua
surrexitq agrabatto. et ꝑgebat
adteatrũ cur su ueloci: ita ut non posse
aparentib assequi: Et ꝓcidens ad
pedes ius heati a postoli gratiasis
agebat ꝓianitate recepta Populi
au̾tẽ stupebant uidentes eum post

Expanded text:
congregati sunt omnes ad eum; gaudebant enim videntes puerum. Tunc, congregatis omnibus in theatrum, praedicabat eis puer verbum Dei, ita ut sileret apostolus, et admirarentur prudentiam eius. At illi clamaverunt, dicentes: 'Salva filium Carpiani civis nostri, quia valde aegrotat, et credimus in Iesum quem praedicas'. Quibus ait beatus apostolus: 'Nihil est inpossibile apud Deum; sed tamen, ut credatis, adducite eum in conspectu nostro, et sanabit illum domum suam et dixit ad puerum: 'Hodie sanus eris, fili dilectissime Adimathe'; hoc enim erat nomen pueri. Qui ait ad patrem: 'Vere enim effectum est somnium meum; nam ego vidi per visum virum hunc, qui me sanum redderet'. Et haec dicens, induit vestimenta sua, surrexitque a grabatto et pergebat ad theatrum cursu veloci, ita ut non possit a parentibus adsequi. Et procidens ad pedes beati apostoli, gratias agebat pro sanitate recepta. Populi antem stupebant, videntes eum post
Abbreviated transcription (Latin):
ta .ẽ. initio: uuante grã catholicȩ ueritatis¬
ad triuit: Siquidẽ euthicius eiusdẽ urb̃ ep̃s.
doc matizabat corpus nr̃m in illa resurrec¬
tionis gła. in palpabile uentis aereq subti¬
liꝰ. ẽẽ. futurũ : Qđ ille audiens: & ratione
ueritatis & exẽplo dominicȩ resurrectionis.

Expanded text:
ta est initiota est initioattrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum: quod ille audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ab eisdẽ frib enixe rogatus. maximeq alean-¬
dro uenerabili uiro hispalensii epõ. qui ꝓcausis
uisi gotharũ legatꝰ eo tẽpore constantinopolĩ
aduenerat : cõpulsus ẽ. ut librũ beati iob
multis inuolutũ misteri is enodaret: Neꝙ
ille negare potuit opus qđ sibi karitate
int᷑ueniente amor frat̾nꝰ multis utile im¬
ponebat futurũ: Sed eundẽ librũ quomͦ
iuxta lit terã intelligendus. qualit̃ ad xp̃i
seriem miranda ratione ꝑ docuit: In quib
libris ita de uirtutib uicusq disseruit: ut
ñ solis uideat᷑ eadẽ uerb̃ exponere : sed
formis. modo aliquo uisibilib de monstrare :
Vnde ñ .ẽ. dubiũ eum ꝑfectionẽ ipsarũ assecutũ
ẽẽ. uirtutũ : quarũ ita efficacit̾ intimare
uoluit effectu Qui cũ adhuc eẽt. in eadẽ
regia urbe positꝰ: nasc entẽ ibi nouã heresi
dẽ statu nr̃e resurrectionis. cũ ipso quo ex hor¬

Expanded text:
ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leanab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Chrinque librorum seriem miranda ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed formis aliquo modo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc esset in eadem regia urbe positus, nascentem ibi novam haeresim de statu resurrectionis, in ipso quo exor
Abbreviated transcription (Latin):
bit: Deniq cernens romanꝰ pontifex qui
asciuit: Nec multo post. ꝓ responsis ecclesiasti.¬
cis: adurbẽ constantinopolĩ apochrisarium
direx̃: Nec tam̃ ille quãuis in terreno con¬
uersaret᷑ palatio: uitȩ caelestis inter misit
ꝓpositũ: Secuti nãq sunt eũ multi ex monas¬
terio fr̃s sui. germana de uincti Raritate :
qđ diuina factũ dispensatione comspicitur.
ut eoꝵ uidelic& exẽplo adorationis placidũ
litus: quasi anchore funere stringeret᷑. ut
dũ causarũ scłariũ incessabili pulsu fluctua
fluctusq refuger& Et lic& illud eum
ministeriũ ex monas terio abstractum.
a pristinȩ quietis uita mucronȩ suae ocupa¬
tionis exxtinxerit: inter eos tam̃ ꝑstudio¬
sȩ lectionis alloquiũ. quotidi anȩ
aspiratio conpunctionis animabat. Horũ
ergo consortio: ñ solũ aterrenis est munitꝰ
incursibus: uerũ etiam ad caelestis uitae
exercitia magis magisq succensus: Tunc

Expanded text:
bit. Denique cernens Romanus pontifex, qui bit. Denique cernens Romanus pontifex, qui ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi ex monasterio fratres sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur; ut eorum videlicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum causarum saecularium incessabili pulsu fluctuarfluctusque refugeret. Et licet illud eum ministerium ex monasterio abstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
quid amisi: Cũq intueor illud qđ ꝑdidi:
fit hoc grauiꝰ qđ porto Ecce & enĩ nunc
magni maris fluctib quatior : atq in naui
m̃tis tẽpestatis ualidis ꝓcelł illidor: & cũ
prioris uitȩ recolo statũ. quasi post ergũ
reductis ocuł: uiso littore suspiro Qđq ad¬
huc .ẽ. grauiꝰ dũ inm̃sis fluctib turbatus
feror. uixiam portu ualeo uidere quẽ reliqͥ
haec autẽ ipse non ꝓfectũ iac tando uirtutũ.
sed deflendo potius defectũ referre c̃sueuerat:
Sed quãuisde se talia ex magne humilitatis in¬
tentione dixerit : nos tam̃ credere dec&.
nichil eũ monachicae ꝑfectionis ꝑdidisse :¬
occasione curȩ pastoralis. Immo potiorem
tunc sũpsisse ꝑfectũ delabore conuersationis
multoꝵ : quã dȩ ꝓpriȩ quondã quiete con¬
uersationis habuerit: Sed qualit̾ hic sc̃s
uir ad dia conatus officiũ. & post ad pontificatꝰ
culm̃ ascenderit : subsequens sermo de clara¬

Expanded text:
quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, referre consueveratSed quamvis talia de se ex magnae humilitatis intentione dixerit, nos tamen credere decet nihil eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declara
Abbreviated transcription (Latin):
modis ita uitaliũ cruciabat᷑ incisione: ut
crebris in terceptꝰ angustiis. ꝑ singula pene
horarũ mom̃ta adexitũ ꝓpinquar&: Quał
autẽ in monasterio fuerit. quãq laudabili
studio uitã duxerit: ex ipsiꝰ possumꝰ uerbis
colligere. quib ipse inpontificatu iam
positꝰ dũ cũpetro suo colloqueret᷑ diacono.
flendo usus ẽ. dicens: Infelix quippe animꝰ
m̃s occupationis suae pulsatꝰ uulnere : me¬
minit qualis aliquando in monasterio fuit.
quomodo ei labentia cuncta subt̃ erant.
nulla nisi caelestia cogitare consueuerat.
qđ etiã retentꝰ corpore ipsa ĩã carnis claus
tra contẽplatione transi ebat: Qđ mortem
quoq quȩ pęnȩ cunctis pęna. ẽ: udelicet
ut ingressũ uite & laboris sui p̃miũ amabat:
At nunc exoccasione curȩ pastoralis. scłariũ
hominũ negotia patit᷑: & post tãpulchrã
quiȩtis suȩ speciem. t̾reni actꝰ puluere
fedat᷑: Perpendo itaꝙ qđ tolero. ꝑpendo

Expanded text:
modis ita dolore vitalium cruciabatur, ut modis ita dolore vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius possumus verbis colligere, quibus ipse in pontificatu jam positus, dum cum Petro suo diacono colloqueretur, flendo usus est, dicens: « Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia curet, ut nulla nisi caelestia cogitare soleret, ut etiam retentus cotra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videut ingressum vitae, et laboris sui praemium amabat. At nunc ex occasione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ omni domꝰ p̾sidio uendidit : ac pauꝑib
erogauit Nobilitat̃ẽq illã quã ad scłm
uidebat᷑ hab̾e : totã ad natiscendã suꝑnȩ
głam dignitatis. diuina grã largiente
conuertĩt: & quia ante serico contextu.
ac gẽmis micantib solitus erat ꝑ urbem
ꝓcedere trabeatus: post uili contextus
tegmine. ministrabat pauꝑ ipse pau¬
peribus: Et enĩ mutato repente scłi habi¬
tu. monasteriũ petiit : & exhuiꝰ mundi
naufragio nudus euasit : In quo tanta ꝑ¬
fectionis gr̃a c xpit iconuar fari  ut iam
tunc in ipsis initus
ꝑfectoꝵ¬
numero poss& deputari: In erat deniq ei-
tanta abstinentia incibis. uigilantia in orati¬
onib strenuitas in ie iuniis: ut infirmato
stomacho uix consistere poss&: Sustinebat
p̃terea assiduas corporis infirmitates. maxi¬
meq ea pulsabat᷑ molestia: quã medici
greco eloquio sincopi uocant: Cuiꝰ in com-¬

Expanded text:
vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incom
Abbreviated transcription (Latin):
sołi uias ingredi: deo caepit de uotus
eastere . & ad suꝑnȩ uitae patriam
totis de sideriis anhelare: Seddũ diu longe¬
que conuersationis grãm differr&. et
post quã caelesti est afflatꝰ desiderio scłari
habitu contegi meliꝰ putar&. uell&ꝙ p̃
senti mundo quasi specietenus de seriuire:
cȩperunt multa contra eũ ex eiusdẽ mundi
cura suc crescere. ut in eo ñ iã speciȩ sed
ut ipse de se asseruit retineret᷑ & m̃te :
Tandẽ cũ & parentũ iã dudũ obitu. liberã
que iã indiuinis erat obtutibus: humanis
etiam uisib ostendit: Mox & enĩ cuncta
quȩ hab̾e potuit. ad pietatis opus distri¬
buit. ut xp̃m ꝓ nob̾ factũ egenũ: egens
ipse sequeretur: Sex deniq insicilia
monasteria construens: fr̃s illic serui
turos xp̃o aggregauit: Septimũ uero
intra urbis illiꝰ muros instituit : in quo et
ipse post modũ regulari tramite. multis ibi
sociatis fr̃ib sub abbatis imperio militauit :

Expanded text:
saeculi ingredi Deo coepit devotus saeculi ingredi Deo coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam dodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit.
Abbreviated transcription (Latin):
patre gordiano: matre uͦ siluia
dux̃: Nã felix istius apłicae sedis antistes.
eiꝰ at tauus fuit : Sed tam̃ hano grego¬
riꝰ tantȩ nobilitatis lineã. morib extulit:
ꝓbis actib decorauit: deniq ut post
in ꝓpatulo clar̾uit : non sine magno p̃sagio
tale sortitus est nom̃: Gregorius namq
ex greco eloquio: in nrãm linguã uigilator
seũ uigilanssonat: Re & enĩ uera uigila¬
uit sibi : dũ diuinis inherendo p̃ceptis
laudabilit̃ uix̃: Vigilauit & fidelibꝰ
popłis : dũ doct̾rinȩ affluentis ingenio.
eis quo tramite cael estia scanderent
pate fecit. disciplinis uͦ liberalib hoc .ẽ.
Atica. rethorica. dialectica.
ita
apueritia est institutus :
ei ad huc inparua aetate maturũ iam
Et si quid dignũ potuiss& auditu ꝑcipere:
ñ segnit᷑ obliuione tradere: sed tenaci
potius memoriae cõm̃dare: Hauriebatꝙ
ia tunc si tibundo doctrinȩ fluenta pec¬
tore : quȩ post congruenti tẽpore melli¬
to gutture eructuar&e: Hic in annis ado¬

Expanded text:
patre Gordiano, matre vero Silvia duxit. Nam Felix, istius apostolicae sedis antistes, anc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est atica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus, ei in parva adhuc aetate maturum jam et si quid dignum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis ado