comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum airgibooptinebat quo
innũo fint unius brutus. ⁊¬
qui auetor fuit regis eicien
set lege rogatum ẽ. ictisũt.
ab eo qd płimum iri publice
ꝯsule̾rẽt. qui tñ ne ꝑ om̃ia re¬
gina potatem sibi uedicarẽt.
relictum ẽ. illis ut coherre
possent. ⁊ ĩuincula ꝑublica
duciiuberẽt. ¶Post dem̃
cum eẽsus ia amaiori tp̃r.an
gendus eẽt. ⁊ ꝯsule mõ suf¬
ficerẽt. huic quoqr offitio ⁊
deĩ aueto cum crebra orien¬
tur bella. ⁊ q̃dam acriora af
potatis magr̾atum ꝯstitui.
quib ecia capitis aĩaduer
rorib magri eꝗtum inum

Expanded text:
cum a regibus optinebat: quo in numero fuit Iunius Brutus, qui auctor fuit regis eiciendset, lege rogatum est: dicti sunt ab eo, quod plurimum rei publicae consulerent. qui tamen ne per omnia regiam potestatem sibi vindicrelictum est illis, ut coercere possent et in uincula publica duci iuberent.Post deinde cum census iam maiori tempore agendus esset et consules non sufficerent huic quoque ofde aucto cum crebra orerentur bella et quaedam acriora a fpotestatis magistratum constitui: quibus etiam capitis animadverstoribus magistri equitum
Abbreviated transcription (Latin):
post reges exactos triburxs
sibin mõtͤe sacro creauit
qui eeñt plebei magr̃atus
dicti tribum qd tũc in tres
ꝑtes ppłs diuisus erat. et
ex singłis singłi creabãtũ.
uł quia tribuum suffragi¬
o creabãtur. ¶Itẽqr ut es¬
omĩa scit᷑a sua plebs deferio¬
bat. duos ex plebe ꝯstitue¬
runt. qui eciã ediles applła¬
tisũt. ¶ Binde cũerrariu
qui illi pee̾nt. ꝯstituti sunt
dictisũt ab eo. qd inqłiren¬
erãt. ¶ Et quia ut diximu
de capiteciuis rõani. sine iꝰ¬
su ppłi. nõ erat lege ꝑmissũ.
stores ꝯstituebãtur. appłor

Expanded text:
post reges exactos, tribunos sibi in monte sacro creauit, qui essent plebeii magistratus. dicti tribuni, quod olim in tres partes populus diuisus erat et ex singulis singuli creabantur: uel quia tribuum suffragio creabantur.Itemque ut esomnia scita sua pleb‹s› deferebat, duos ex plebe constituerunt, qui etiam aediles appellati sunt.Deinde cum aerarium qui illi praeessent, constituti sunt dicti ab eo ‹quod› inquirenerant.Et quia, ut diximus, de capite ciuis Romani iniussu populi non erat lege permissum stores constituebantur a p
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝯstituto prĩcipe datum᷑
set ratum eẽt ĩta inciuitate
nr̃a. aut iure idẽmlege ꝯsti¬
tiitur. aut c̃ ꝓprium ius ci¬
uile. qd sine seripto in sola
formamagẽdiꝯtinẽt.aut
plebisitum. qd sine auẽte ⁊
parrum ẽ ꝯsticutum. autẽ
magratuũ edictum im̃ uiꝰ
honorarium nascitur. aut
ginem iuris⁊ ꝓcessum cog̾¬
tumꝯseques est ut de magi¬
stratuum nõibꝰ ⁊ origine co¬
gnoscamus. Quia utex¬
do presiit. effectus rei accipi¬

Expanded text:
tur constituto principe datum sset, ratum esset.Ita in ciuitate nostra aut iure, id est lege, constituitur, aut est proprium ius ciuile, quod sine scripto in sola formam agendi continent, aut plebi scitum, quod sine auctoritate patrum est constitutum, aut est magistratuum edictum, unde ‹ius› honorarium nascitur aut sginem iuris et processum cognitum consequens est, ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exdo praesunt effectus rei accipi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om̃s t̃ubnafuo sulpitõ no¬
minãtinz. alioqum pse corũ
scripta nõ talia extãt. ut ea ho¬
mines appetãt. deniq nec uer¬
santur oĩo scriptacoꝵ int ma¬
nus hõium. ẜ fuus libros su¬
os compleuit. penius script᷑ã¬
cum in cansis orãdis primu
locum. qũt ꝓcecto post mãcu
tulium optinẽt traditur ad
ꝯsulendum qntũmutium d̾
re amici suiꝑuenisse cum qr e¬
um sibi respondisse deiure ser¬
uus parum intelleciss. Iter
qutum in tẽrogass aqntomu¬
tio respõsum eẽ̾. ñc tamen p¬
cepisse ⁊ ita ob̾ugatum ẽẽ a
quitomutio. ¶ Nãq eu di¬
⁊rissetpe eẽ patrito ⁊ nobili⁊
⁊causas orati. iꝰ in quo u̾sare¬
tir ĩgnorare. Eauł ut ꝯturre¬
liam fuius tactus opamde¬
dit. iursciuili. ⁊ płimum eos
deqbolocutisumus auchiit.lĩ¬
stitutus ab alt̾o lut̃o .t. ĩstru¬
ctus aũt maximo agallo aq¬
lio. qui fuit c̾tine itaz ẽ płes¬
librieiꝰ extãt. c̾ci ꝯfecti. hic ẽ ĩle¬

Expanded text:
Sulpicio nominantur: alioquin per se eorum scripta non talia exstant, ut ea ‹om›nes appetant: denique nec uersantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Seruius libros suos compleuit, pro cuius scriptcum in causis orandis primum locum aut pro certo post Marcum Tullium optineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse cumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse et a Quinto Mucio responsum esse nec tamen percepisse, et ita obiurgatumQuinto Mucio: namque eum dixisse turpe esse patricio et nobili et causas oranti ius in quo uersaretur ignorare. ea uelut contumelia Seruius tactus operam dedit iuri ciuili et plurimum eos, de quibus locuti sumus, audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus autem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae: itaque ius extant Cercinae confecti. hic cum in le
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝗb plima int̾ manus u̾¬
satur hu duo primum uelu¬
ti diu̾sas sex̾tas fecerũt. Rã
hatheius capito inhis que
eitradita fuer̾at ꝑ seueraba
lab̾o ingenii qualitate ⁊ fĩdr
ma innouare instituit.⁊i
ta atreio capitoninias suri¬
us fabinus successit. labeo¬
minerua qui ad huc eas dis¬
scessioes auxerũt. hic ⁊ nerua
cesaris familianis simus fuit

Expanded text:
ex quibus plurima inter manus uersantur. hi duo primum ueluti diuersas sectas fecerunt: nam Ateius Capito in his, quae ei tradit‹a› fuerant, perseuerabat, Labeo ingenii qualitate et fiducma innouare instituit.Et ita Ateio Capitoni Massurius Sabinus successit, Labeoni Nerua, ‹qui a›dhuc eas dissensiones auxerunt. hic etiam Nerua Caesari familiarissimus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
difficile plebes ꝯueĩre cepit.
ppłs certe multo difficiliuᷤ
intãta turbahõium. neccͣi¬
tasita ip acuram rei publi¬
ce ad senatum deduxit.⁊i

Expanded text:
difficile plebs convenire coepit, populus certe multo difficilius in tanta turba hominum, necessitas ipsa curam rei publicae ad senatum deduxit: i
Abbreviated transcription (Latin):
doq seqnti anno. alias dy¬
as eisde tabuł adiecerũt et
ita exactidenti applłate it̃
leges .xii. tabul. quarum
ferendaꝵ auctorem fuisse.
ex .x. uiris hermodoꝵ quẽ¬
dam ephesinum exulatẽ.

Expanded text:
oque sequenti anno alias duas eisdem tabulas adiecerunt et ita ex accidenti appellate sunt leges duodecim tabularum. Quarum serendarum authorem fuisse ex decem viris, Hermodorum quendam Ephesium exulantem
Abbreviated transcription (Latin):
nobisuidet᷑. ip̃ius iuns ori¬
giem. atqr ꝓcessum demõ¬
strare ⁊ qd inunto cuntatis
nĩe. ppls sine lege c̾ta et sine
iure certo. primum agere ĩ¬

Expanded text:
nobis videtur ipsius iuris originem atque processum demonstrare. Et quidem initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere i
Abbreviated transcription (Latin):
stib̾im diximus. postea edile
sẽatus ꝯsulto creabãtur. Ergͦ
rectlebãt. ¶Iinis ciuił sci¬
me dignatõis apud ppłmi
rõanum. fuerunt eoꝵ in pre¬
sentia m̃tio b̾nda ẽ. ut appa¬
reat aqb ⁊ qualibet hec iuã

Expanded text:
stiberes diximus, postea aediles senatus consulto creabantur.Ergo ereddebant.Iuris ciuilis sciae dignationis apud populum Romanum fuerunt, eorum in praesentia mentio habenda est, ut appareat, a quibus et qualibus haec iura
Abbreviated transcription (Latin):
rus legum ue¬
tustarum int¬
pretat᷑oẽm. nc¬
ecẽsario prius.
aburbis mnici¬
ĩs repetendum existimain.
nõ qr uelim u̾bosos om̃tan¬
sta fet. ⁊ certe cuiisqrei potẽ¬
tiss̃ma pars principium est.
Dein sĩ inforo eãs dicẽtib.
nefas ut ita dix̾im uidetur⁊
eẽ nlla p̃factõe fca iudicis ir̃
exponẽ quãto magis int̾pre¬
tatoem ꝓmit̾tẽtib in ꝯueni¬
enserit. omissis inicus. at
origine nõ repetita. atq il

Expanded text:
rus legum uetustarum interpretationem necessario prius ab urbis initiis repetendum existimaui, non quia uelim uerbosos commentararet: et certe cuiusque rei †potissima pars principium est. deinde si in foro causas dicentibus nefas ut ita dixerim uidetur esse nulla praefatione facta iudici rem exponere: quanto magis interpretationem promittentibus inconveniens erit omissis initiis atque origine non repetita atque il
Abbreviated transcription (Latin):
ui ¶ ulier si post di¬
uortiũ alii pupta decefẜit.
nõ putat fulcinius apore
anquã dos patri redlatur.
cũ marito recte agitur. red¬
dita dote patre obligatu
bũt. utiqr aut sicũ marito¬

Expanded text:
i mulier post diuortium alii nupta decesserit, non putat Fulcinius prioreantequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique aut
Abbreviated transcription (Latin):
dar. Or simule quia ali¬
qd resormda iẽt ⁊ muli¬
op es tirore ꝑt̾iti. ne oppni¬
merẽtur plaustrum reliq¬
sent. cũ homĩbꝰ actioẽo nul¬
iam ec̃. cura dño mularũ
ẽẽ qd sineq mule neqr ho¬
mines incausa eent s mir¬
le retine̾ honus neqssent.
aut cũ conarẽtur. iapse ꝯci¬
dissẽt. ⁊ ic̃o plaustrum ces¬
mularum neq cũ rõihus
postenorum mularum ag
nõ posse. qm nõ sua spote E
ꝑcusisse retro recdisset. ¶S¬
dam boues uẽdidit ea legͥce
utidaret expindos. posteas
dit expiundos emptoris s¬
nus inerpiundo pcusus ꝓ
altem bone cormi ẽ. quere¬
batur nũ ueclitor emptori
dampnum prestare deberẽt
resõodi siemptor boues ep¬
tos ht. nõ debet prare /ẜ fiy¬
baberet empror tunc si eui¬
pahoĩs fc̃ esset ut a roue
feriretur nõ debe̾ pr̃ari. ssim
tiobons. debe. ¶ Eum pil¬
la conplures luderẽt qdam
erhis ẜuulum cum pillor
ꝑcipere conaretur. ipulit
fuus cecidit. ⁊ crux fixgit
querebatur. an dñs ẜuile¬

Expanded text:
daret. sed si mulae, quia aliquid reformidassent et muliones timore permoti, ne opprimerentur, plostrum reliquissent, cum hominibus actionem nullam esse, cum domino mularum esse. quod si neque mulae neque homines in causa essent, sed mulae retinere onus nequissent aut cum coniterentur lapsae concidissent et ideo plostrum cesmularum neque cum hominibus posteriorum mularum agi non posse, quoniam non sua sponte, sed percussae retro redissent.Quidam boues uendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundos: emptoris seruus in experiundo percussus ab altero boue cornu est: quaerebatur, num uenditor emptori damnum praestare deberet. respondi, si emptor boues emptos haberet, non debere praeaberet emptos, tum, si culpa hominis factum esset, ut a boue feriretur, non debere praestari, si uitio bouis, debere.Cum pila complures luderent, quidam ex his seruulum, cum pilam percipere conaretur, impulit, seruus cecidit et crus fregit: quaerebatur, an domi
Abbreviated transcription (Latin):
hi cassare leglo acquilie ⁊
acricem iusfo emĩ metudu¬
rer mornas edẽs infercerit
et siue ꝑuenit ignis siue
uuro domino demolituir
loco balt eas grstrinut.
oni ẽ sudicetr

Expanded text:
Aquiliae actionem: iusto enim metu duret, vicinas aedes intercidit: et sive pervenit ignis sive invito domino demolit et eo loco balneas exstruxit, oli
Abbreviated transcription (Latin):
respõndi cccidisse dicitur
mlgo qdein qui mortis
causan quoliret mõ pre¬
buiss fleges qulia is
denu teneruiss ẽ ẽ. qui
adhibitam ⁊ quañ nanx
causam mortis prebuiss¬
contracta uidelicet in terp̃¬
tatidẽ uocis a ceciendo et
a cedt ¶Rursus acqui¬
lia lege teneri extimatist̃
nõ solum quiita unlueras¬
sent ut ꝯfestim uita priua¬
uulnere ctum eẽt. alique
uitam dessurum. igiti i
qua ex priore uulnẽ mori¬
plurib idem ẜuus itauia¬
neratus eẽt. ut nõ apparet
cuius ietu piffrlo m̃slege
acquilia teneri rudic̃auert

Expanded text:
e dicitur uulgo quidem, qui mortis causam quolibet modo praebuit: sed lege Aquilia is demum teneri uisus est, qui adhibita ui et quasi manu causam mortis praebuisset, tracta uidelicet interpretatione uocis a caedendo et a caede. rursus Aquilia lege teneri existimati sunt non solum qui ita uulnerassent, ut confestim uita priuauulnere certum esset aliquem uita excessurum. igitur squam ex priore uulnere moripluribus idem seruus ita uulneratus esset, ut non appareret cuius ictu perisset, omnes lege Aquil
Abbreviated transcription (Latin):
ciuile calupmarin n̾ba eiꝰ
captari. s quam̃te id dicẽ¬
tur aiadu̾tere cõuenim. ⁊
nam illa raticẽ eciã stucno¬
sum alicuius doctime/ pos¬
se dicẽ sua intesse illos aũ
illes libros sibi exhibi qa
sieent exhibiticũ eos legis¬
si doctior ⁊ melior futurus

Expanded text:
ciuile calumniari neque uerba captari, sed qua mente quid diceretur, animaduertere conuenire. nam illa ratione etiam studiosum alicuius doctrinae posse dicere sua interesse illos aut illos libros sibi exhiberi, quia, si essent exhibiti, cum eos legisset, doctior et melior futurus
Abbreviated transcription (Latin):
sulam fulsit uł ẜuum egroty
curauit. hr̃e negor gestoruir
actoe̾ra. si utilit̾er hõc faceret.
licet cuetus nõ sit secutus.
ego quero. ꝗd si putauit se u

Expanded text:
sulam fulsit uel seruum aegrotum curauit, habere negotiorum gestorum actionem, si utiliter hoc faceret, licet euentus non sit secutus. ego quaero: quid si putauit se ut
Abbreviated transcription (Latin):
tia ceꝑim ger̃e ⁊ int̾ moras i¬
pubes facius siruł ẜm aut
filu familias ⁊ int̾ealib̾ aũi
pater familias effectus sit ħ
et ego uerius ẽẽ didiciansi ab
initio quasi unũ negotium
gesturus accesẜo de inde a¬
lio aĩo ad alt̾m accessero eo
tp̃r quo ia pubes uł lib̾. uł pa¬
ter familias effectus sit. hic
crũ quail plura negotiagesta
sunt.⁊. ꝓ qualitatẽ ꝑsonaru
⁊ actio formatur. ⁊ ꝯdẽpnatio
tia sũt. ⁊ unus ꝯtractus nisi
ab inito ad uũ negotium ⁊¬
accessit ut finito eo discedẽt.

Expanded text:
moras pubes factus sit? uel serui aut filii familias et interea liber aut pater familias effectus sit? hoc et ego uerius esse didici, nisi si ab initio quasi unum negotium gesturus accessero, deinde alio animo ad alterum accessero eo tempore, quo iam pubes uel liber uel pater familias effectus est: hic enim quasi plura negotia gesta sunt et pro qualitate personarum et actio formatur et condemnatiotia sunt, sed unus contractus, nisi si ab initio ad unum negotium accessit, ut finito eo discede
Abbreviated transcription (Latin):
pendim. retẽturum .i. solano¬
nagĩta restituẽda. siũo iusta
causam fuit. ꝑꝑquam integ̃
centum custodixẽtur ueluti
siꝑiculum erat. ne predia in
publicum committentur. re

Expanded text:
penderim retenturum, id est sola nonaginta restituenda. si uero iusta causa fuerit, propter quam integra centum custodi- rentur, ueluti si periculum erat, ne praedia in publicum committerentur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sulam fulsit uł ẜuum egru
curauit eciã ñ insula exustã
est. uł ẜuus obiit aget nego¬
ꝓbat᷑. s ut celsus refert. pcuł
apiro cum not t no semꝑde
bere dari ꝗd eniiste at insu¬
lam fulut q̃ dñs quañ impã
sinptui dereliquerit. uł quã

Expanded text:
sulam fulsit vel servum aegrum curavit, etiamsi insula exusta est vel servus obiit, aget negoprobat. sed ut Celsus refert, Proculus apud eum notat non semper debere dari. quid enim si eam insulam fulsit, quam dominus quasi impar sumptui
Abbreviated transcription (Latin):
tere act̃o. sicut rati kabitio
qd abunto tuum nõ erat.
s tua ẽ ꝯtemplatõe gestum¬
idem ait. si titii debitorem
cuite h̾rdem putabam cu
eẽt seuis heres ouenien simi¬
liter ⁊ exegero. mox turatu
gestoꝵ actõem. at qn alie¬
num negotium gestũ est.
st r̃ati habitõ hoc ꝯcilliat qre
res efficit ut tuũ negotium
gestum uideatur.⁊ ate b̾rdi¬
tͣas peti possit. Ruid ergo ĩ¬
quit pedius. si cũ te b̾rdem
putarem. insulam fulsero h̾r¬
ĩ acꝗstum est ip̃o gestu hoc
tuum negotiũ inderi. ¶ui¬
deamus inpsonacius qui
negotia ad ministãt ñque¬
dam gessit. quedam no io¬
templatoe tñ cius alius ad
hec nõ accessit ⁊ siuir diligẽ
qd abeo exiginius eciã mẽa
gesturus fuit andici debeat
cur alios debitores nõ ꝯue¬
nerit. qm̃ ꝯueiendi eos iuditi¬
o facultatem nõ habint qr¬
ꝯ nullam actoẽm intendere
potiit tñ asemet ip̃o cur nõ
exegerit. eu imputabitur. si
forte nõ finĩt uiuririum de¬

Expanded text:
tere actio. sic ratihabitio od ab initio tuum non erat, sed tua contemplatione gestum.Idem ait, si Titii debitorem, cui te heredem putabam, cum esset Seius heres, conuenero similiter et exegero, mox tu ratumgestorum actionem. adquin alienum negotium gestum est, sed ratihabitio hoc conciliat: quae res efficit, ut tuum negotium gestum uideatur et a te hereditas peti possit. quid ergo, inquit Pedius, si, cum te heredem putarem, insulam fulsero herei adquisitum est ipso gestu, hoc tuum negotium uideri.Uideamus in persona eius, qui negotia administrat, si quaedam gessit quaedam non, contemplatione tamen eius alius ad haec non accessit, et si uir diligens quod ab eo exigimus etiam ea gesturus fuit: an dici debeat cur alios debitores non conuenerit, quoniam conueniendi eos iudicio facultatem non habuit, qui nullam actionem intendere potuit: tamen a semet ipso cur non exegerit, ei imputabitur: et si forte non fuerit usurar‹i›um de
Abbreviated transcription (Latin):
phibiit habeam negotiorũ
gestoꝵ actoem. mõuetur eoq
sidata fuit adiisus cũm ac¬
tio. neccesse erit ⁊ eum ꝑstiĩgi
qui uetuit. E ⁊ illud eẽt iniqũr
eum qui nõ ꝓhibuit: alieno fr¬
t̃o lib̾ar. cum ⁊ sumutram
peccuniam alti ex sociis ꝓlibẽ¬
buit. negõꝵ gestoꝵ actoẽm.it.
tam̃ ut his qui ꝓhibuit. ex nl¬
la p̾te. neq ꝑsocium. neq per
omp. seribit sine¬
gotium ate quamuis male
gestum ꝓbauero. negõꝵ tñge¬
storum te michi nõ teneti udẽ¬

Expanded text:
negotiorum gestorum actionem? mouetur eo, quod si data fuerit aduersus eum actio, necesse erit et eum pertingi qui uetuit: sed et illud esse iniquum eum qui non prohibuit alieno facto liberari, cum ‹et› si mutuam pecuniam alteri ex sociis prohibenbuit negotiorum gestorum actionem, ita tamen ut is qui prohibuit ex nulla parte neque per socium neque per  scribit, si negotium a te quamuis male gestum probauero, negotiorum tamen gestorum te mihi non teneri. uiden
Abbreviated transcription (Latin):
ifilius familias ne¬
gotia gessisse ꝓpoati:equis¬
s̃imum erit. inpatrẽ quoq ac¬
tioẽm darisiue peccłium ht̃.
siue in rem patris suiu̾tit᷑.
et si ancilla sit simili m̃o. ałe gesa

Expanded text:
filius familias negotia gessisse proponatur, aequissimum erit in patrem quoque actionem dari, siue peculium habet siue in rem patris sui uertit: et si ancilla, simili modo. 14 Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dicto. te michi nõ teneri. qd re¬
ꝓhare nõ possum. semel ꝓba¬
tum. E ⁊ qũt admodum qd u¬
tiliter gestum est: necce̾ est ap̃
iudicem ꝑrato hãben. ita om¬
ne qd̾ ab ipo ꝓbatumͣ est. cet̃¬
nim si ubi q̃ ꝓbaui nõ est ne¬
gotioꝵ gestoꝵ act̃o ꝗd fiet. si mo
adebitore meo eragent ⁊ ꝓba¬
uerim: que admodum recipia
It̃ siuẽdiderit. ip̃e deniq siꝗd
impẽdit quẽ. iomodum recipi¬
et: nã utiq mandãtum nõ ẽ.

Expanded text:
dictum te mihi non teneri, quod reprobar‹e› non possim semel probatum: et quemadmodum quod utiliter gestum est necesse est apud iudicem pro rato haberi, ita omne quod ab ipso probatum est. ceterum si ubi probaui, non est negotiorum actio: quid fiet, si a debitore meo exegerit et probauerim? quemadmodum recipiam? item si uendiderit? ipse denique si quid impendit, quemadmodum recipiet? nam utique m
Abbreviated transcription (Latin):
se quia nullũ negotium tuũ
gestum est. cũ debitor ruus
nõ fui̾t. s rati abitõ inꝗt fec̃
truum ngotiũ⁊ ficut et aquo
exactum est adu̾sus ẽũ dat̃
repet᷑itõ qui ratum hũir. ita
et ip̃i debebit post rati habi

Expanded text:
otium tuum gestum est, cum debitor tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negotium: et sicut ei a quo exactum est aduersus eum datur repetitio qui ratum habuit, ita et ipsi debebit post ratihabi
Abbreviated transcription (Latin):
uitum p̃feien¬
dum nemo ar¬
bigit. Ruir p̃fectorius anco¬
sul.ari femine p̃feratur: udẽ¬
edum ẽ.⁊ puto p̃feriquiama¬
or dignitas ẽ in sexuurili.
tres. quodnec usqu̾a relatũ ẽ.
nec usquam receptumest

Expanded text:
uirum praeferendum nemo ambigit. sed uir praefectorius an consulari feminae praeferatur, uidendum. putem praeferri, quia maior dignitas est in sexu uirili.Ctres, quod nec usquam relatum est nec umquam receptum. 2
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. ¶ tem exigit pretor
scriotus sit nec intãto crimi
u. Si plures dolo fecerit
et unus restitĩt oñs liberã¬
turq̃d si unus quãti ea resẽ
prestit̾it. puto ad huc cet̾os li¬
et cet̾os successores datur i¬
tutio comprehẽditur ⁊ nrs̃ fi¬
titas nõ adicitur. ut possit ꝑ
nari. quãti actor inlite iura¬
uerit. s offitio iug̾icis. debet ĩ
ius iurãdum refienari. Non
tñ sẽper in hoc iuditio arbitri¬
ũ uidicis dãdum est. deĩ sima
posse uelutisi fuus dolo ma¬
lo traditus. sit defũcͥtus.⁊do¬

Expanded text:
um. Item exigit praetor, scriptus sit, nec in tanto crimi. Si plures dolo fecerint et unus restituerit, omnes liberantur: quod si unus quanti ea res est praestiterit, puto adhuc ceteros liet ceteros successores datur tutio comprehenditur: et nisi fiur, ut possit per nari, quanti actor in litem iurauerit: sed officio iudicis debet in iusiurandum refrenari. Non tamen semper in hoc iudicio arbitrio iudicis dandum est: quid enim posse veluti si servus dolo malo traditus defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ss si ꝑ patronũ stabit. qͦ
minus obligatõ trasferratur.
dicẽdum. t patronũ excepti¬
one areo submouẽdum. ego
moueor que admodum de
dolo actõ dabitur. cũ sit ailia
uctio. nisi forte qͥs dicat qm̃
exceptioe patronus submo¬
ueri põt. si agat cũreo. debere
dici quasi nulla actõ sit que
exceptõe repłłitur. dedolo de¬
cemendam. at q̃n patronus
tũc sũmouetur. si nolit expro
sus manumissil dan debebir¬
actõ de dolo aut smo soluen¬

Expanded text:
nem. sed si per patronum stabit, quo minus obligatio transferatur, dicendum ait patronum exceptione a reo summouendum. ego moueor: quemadmodum de dolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronus summoueri potesdici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summovetur, si nolit expromersus manumissum dari debebit de dolo: aut si non
Abbreviated transcription (Latin):
andedolo actio michi adu̾¬
sus cum qui uincit. competa
potest queri puto nõ compe¬
tere si ꝑatus sit reus in se
dedolo actio erit dãda si cu
ꝓcuratore agi nõ possit quia
fert cecilianum pretorẽ nor
ex magna ⁊ eiũdẽti caliditate.
nõ debet ddolo actio dani.
uec si cũ scnres eu
facultatib labrquem lueri gͣ¬
tia a firmasti michi ydon eũ
ẽẽ. inerito adu̾sus te cũ mei de¬
cipiẽdi gr̃a alium falso lauda
mami eẽ brditatem ⁊ ita eam
ab b̾rde emit nõ ẽ dedolo ac¬
torditatem quasi minus sol¬
uendo sit uł ut optem ẜuimm
quasi melior eo infiilia no
sit.dico dedolo dãnda si cali¬
ditate fecerit. ¶tẽ sitabu¬
le testĩas ne de moffitio dico¬
retor dui sup̃presse sũt mox

Expanded text:
an de dolo mihi actio aduersus eum qui uicit competat, potest quaeri. et puto non competere, si paratus sit reus transfe dolo actio erit danda, scilicet si cum procuratore agi non possit, quia fert Caecidianum praetorem non ex magna et euidenti calliditate non debet de dolo actio dari.uod si cum scires eum facultatibus labi, tui lucri gratia adfirmasti mihi idoneum esse, merito aduersus te, cum mei decipiendi gratia alium falso laudasmam esse hereditatem et ita eam ab herede emit, non est de dolo achereditatem, quasi minus soluendo sit, uel ut optem seruum, quasi melior eo in familia non sit: dico de dolo dandam, si callide hoc feceris. Item si tabulae testamenti, ne de inofficioso diceretur, diu suppressae sint
Abbreviated transcription (Latin):
on debet daĩ ⁊ ꝗbus¬
dam ꝑsonis nõ dabiturnt
puta lib̃is uł lib̃̾tis ꝯdu̾sũ
parẽtes. patronos ue cũ sit
famosa. s nec hiimili adu̾¬
sus cũ ꝗ dignitate excellet.
debet dari puta plebeio. ad

Expanded text:
on debet dari. Et quibusdam personis non dabitur, ut puta liberis uel libertis aduersus parentes patronosue, cum sit famosa. sed nec humili aduersus eum qui dignitate excellet debe‹t› dari: puta plebeio ad
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpit quasi res alio m̃õ ei ad
scilio ẜui cireũ senptus. eum ue¬
didit cũ pecculio. ep̃tor eũ ma¬
numisit dãdam in manu¬
missum de dolo actoem Nci
enĩ sic acipinius carerde do¬
lo emptorẽ. ut ex emĩpto tenĩ
nio possit. aut ull u ẽẽ uen¬
dditoem si in hoc ip̃o ut uẽdẽt.
circũ scnptus est ⁊ qd in mõ
ꝓponiturnõ inducit integrũ¬

Expanded text:
cipit, quasi res alio modo ei ad silio servi circumscriptus eum vendidit cum peculio emptorque eum manumisit, dandam in manumissum de dolo actionem hoc enim sic accipimus carere dolo emptorem, ut ex empto teneri non possit aut nullam esse venditionem, si in hoc ipso ut venderet circumscriptus est. et quod minor proponitur, non inducit in integru
Abbreviated transcription (Latin):
piriusq adeo. ut pedius. lib.
tum sit. quoquis expiri ũel
excẽpͣtio. qua se tueri pofsit.⁊
si stipulatione tutus sit. quis.
eum actoem dedolo h̾re nõ poᷤᷤ¬
se. ut puta side doͥlo stipłatus
tioẽm. cũ nemo sit adiisus nx¬
alio m̃o dacturus e actioem.
d̾. põp. refert. labonemi ex
tin poͬssit. nõ debe doli ei actio¬
nem compet̾e. ⁊ sialia actio
ip̃r finita sit. hac compet̾e ñ
deb̾e sibi imputat̃o eo qui a¬
gere supsedit. nisi in hoc quo¬
ꝙ dolus malus qmisus sit
ut tp̃s exiret. sꝗs cũ actõe

Expanded text:
i: usque adeo, ut et Pedius libro tum sit quo quis experiri, vel exceptio qua se tueri possit, csi stipulatione tutus sit quis, eum actionem de dolo habere non posse, ut puta si de dolo stipulatum tionem, cum nemo sit adversus me daturus actionem. Idem Pomponius refert Labeonem extui possit, non debere ei hanc actionem competere: et si alia actio tempore finita sit, hanc competere non debere, sibi imputaturo eo qui agere supersedit: nisi in hoc quoque dolus malus admissus sit ut tempus exiret. Si quis cum actionem
Abbreviated transcription (Latin):
ouera est. ¶Ron fuit autẽ
contentus pretor dolum dicẽ
si adiecit malũ qm̃ ueteres eci¬
solentia hoc nom̃ accipiehant.
maxime si adu̾sus hostes la¬
tronemue ꝗs machinetur.
Au pretor si de his rebo alia
ãcͤto nõ ent. merito pretor¬

Expanded text:
uera est. Non fuit autem contentus praetor dolum dicere, sed adiecit malum, quoniam ueteres dolsollertia hoc nomen accipiebant, maxime si aduersus hostem latronemue quis machinetur. Ait praetor: 'si de his rebus alia actio non erit'. merito pr
Abbreviated transcription (Latin):
to pretor.adusri
uarios ⁊ dolosos
qui aliis obfu¬
erunt calidita¬
te quadam subuenit. ne uł il¬
lis malitia sua sit lu crosa uł
istis simplicitas sit dapͥnosa.
¶Nerba aũt edicti talia sũt¬
tur. iudiͣtium dabo. ¶Dolũ
malum s̃uius ꝗdem ita diffi¬
nit machinatoem quãdam i
alt̾ius decipiẽdi causa. eũ ali¬
io simulatur. aliud agitur

Expanded text:
to praetor aduersus uarios et dolosos, qui aliis offuerunt calliditate quadam, subuenit, ne uel illis malitia sua sit lucrosa uel istis simplicitas damnosa. Uerba auttur, iudicium dabo. Dolum malum servius sic diffinit machinationem esse quandam, alterius decipiendi causa cum aliud simulatur et aliud agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cdignatioẽ iusta
quis enim asꝑnabitur. ide
ius sibiclici. qd̾ ip̃e alus dix.
ul dici effec̾itꝰ¶Nui mag̾ta¬
tum potestatẽue Hebit. siqd̃
in aliqͣue nouiluris stassie
lante eodem iure utidebet.
tum potãtemue hebit. ali¬
quid nouiiuris optinu̾it.
qtioqꝗr postea adu̾sario eius
postulante. eodem iure adu¬
sus eum dec̾netur. silieet ut

Expanded text:
dignatione iusta: quis enim aspernabitur idem ius sibi dici, quod ipse aliis dixit vel dici effecit? Qui magistratum potestatemve habebit, si quid in aliquem novi iuris statuelante eodem iure uti debet. tum potestatemque habebit, aliquid noui iuris optinuerit, quandoque postea aduersario eius postulante eodem iure aduersus eum decernetur': scilicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
cessurum dĩxit. id integrum
ac sanum pr̃are oportet. ue¬
luti sifundo dolia accessura
dixissi: nõ quassata s⁊ inte¬
gra dare debet.

Expanded text:
cessurum dixerit, id integrum ac sanum tradi oportet: ueluti si fundo dolia accessura dixisset, non quassa, sed integra dare debet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sua int̾fui̾t. cr̃c̾tasit m̃imio¬
iumextimatio. insi forte d̾eo
ꝗs iuret. qd sua intfuit nuri¬
mos sibisuadie relitos cẽ ꝙl
eñi si sub pena .p. debuit ant
sub pignore qd qr depoata. ꝑ¬

Expanded text:
 sua interfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam debuit? aut sub pignore, quod, quia deposita
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. Sue nrum qd̾ peta¬
mus silie ad exhibẽdum.aGa¬
tur. ¶Intclum qd̾ intsit a¬
gentis solum extimatur ue¬
suticũcłpa nõ restituẽtis ułñ
exhibentis punit cũũo doboᷤᷤ
aut ꝯtumatia nõ restituẽtis
uł ns̃ exhibẽtis qͣnti ĩlitẽ in¬
rauent actor. suladi ĩ nuuero sec̾i¬

Expanded text:
num.Siue nostrum quid petamus siue ad exhibendum agatur, interdum quod intersit agentis solum aestimatur, ueluti cum culpa non restituentis uel non exhibentis punitur: cum uero dolus aut contumacia non restituentis uel non exhibentis, quanti in litem iurauerit actor. 3 Ul
Abbreviated transcription (Latin):
tio aũt fcõ primo uid̾amꝰ.
et inhac ⁊ insuꝑiore sp̃e. an
prata tp̃ris eius anni dun¬
dãtur fructus qd̾ ꝓbãdum
est.ip̃ius aũt restitutio itar
fiet. ut hñti mulieri fũdum
usus. f. cedat᷑. ⁊ itacũ ꝓpricta¬
te ꝯsolidetur. S ⁊ sinõ sit fũ¬
di dña nichominus ꝯpetit i¬
dotis actio. ut dimitrat a se
um enis ꝯseꝗ sperat. aut eui¬
uis mag̃ gr̃am pr̃are q̃ relĩ¬
quere aꝑd mimicũ traslatũ¬

Expanded text:
tio autem facto primo videamus tio autem facto primo videamus et in hac et in superiore specie, an pro rata temporis eius anni dividantur fructus: quod probandum est. ipsius autem restitutio ita fiet, ut habenti mulieri fundum usus fructus cedatur et ita cum proprietate consolidetur. sed et si non sit fundi domina, nihilo minus competit dotis actio, ut dimittat a se um eius consequi sperat, aut cuivis magis gratiam praestare quam relinquere apud inimicum
Abbreviated transcription (Latin):
cominums indotẽ datus eĩt
et sotius cũ marito eg̾it com¬
mum dundũdo. ad iudicat¬
qr fundus sotio fui̾t. indote
erit q̈ntitas qua socius man¬
todapnatus fuĩt. aut si o¬
missalacitatioe extranco ad¬
dictus is fũdus fuĩt p̃tũ por¬
tio que distracta ẽ. S itaut
nõ uice corporis hãtur. nec
diuortio secuto p̃senti dic ꝙ

Expanded text:
munis in dotem datus erit et socius egerit cum marito communi diuidundo adiudicatusque fundus socio fuerit, in dote erit quantitas, qua socius marito damnatus fuerit aut, si omissa licitatione extraneo addictus is fundus fuerit, pretii portio, quae distracta est, sed ita, ut non uice corporis habeatur nec diuortio secuto
Abbreviated transcription (Latin):
cere põt ꝯdẽpnari eũ ꝗ ꝓmi¬
sit. paul. immo. qd̾ ad ex̃ne¬
um attinet. semꝑ hoc um est.
Cet̾m si manẽte affinitate i¬
dotẽ ꝓmissã gener asocero pe¬
tit. utiq in qu̾ãtum face̾ po¬
test. socer ꝯdẽpnabitur. Si
direpto matrimoĩo petitur
ex causa et ꝑsoã id tribuẽdũ
puto. qd enisi soc̾ sꝑem futu¬
re dotis induxit generĩ.⁊ ẽ
scurt se pr̃are dotẽ nõ posse
id eg̾it ut ⁊ gnͣo insicdiaret᷑.¬
mine pat indotẽ dedit hui
h̾nu filie exasse creditorib
urgẽtibꝰ patris. utilius in¬
detur potius fũdum q dota¬
lis ẽ distrahere qd̃ minus ⁊¬
fructuosus sit. ⁊ alios Hiclita¬
nos ub̃ioreᷤᷤ reditu retinẽ. ma¬
ritus ꝯsensit. sinulla ĩcare
captio sit futura. q̃ro. an ea
pars dotis q̃ in hoc fudo est
mulieri manẽte matrimoĩo

Expanded text:
cere potest condemnari eum qui promisit. Paulus: immo quod ad extraneum attinet, semper hoc verum est. ceterum si manente adfinitate dotem promissam gener a socero petit, utique in quantum facere potest socer condemnabitur. si dirempto matrimonio petitur, ex causa et persona id tribuendum puto: quid enim si socer specie futurae dotis induxerit generum et cum sciret se praestare dotem non posse, id egerit, ut genero insidiaretmine pater in dotem dederat: huius heredi filiae ex asse creditoribus urguentibus patris utilius videtur potius fundum qui dotalis est distrahere, quod minus fructuosus sit, et alios hereditarios uberiore reditu retinere: maritus consentit, si nulla in ea re captio sit futura. quaero, an ea pars dotis, quae in hoc fundo est, mulieri manente matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
siue inͥquũ. parere debeamꝰ.
so ad arbitrum itumͣ ẽ alte¬
rum eius mõi ut adboniui¬
ri arbitriũ redigi debeat. ⁊ ni
nõiatim ꝑsona sit ꝯprebẽsa
cuius arbitratu fiat.
bitrio locatoris fiat.
one arbitriũ uriboi᷑ existimo
sequdum ee. comagis ꝙ iu¬
ditiũ ꝓsocio bõefideiest.

Expanded text:
sive iniquum, parere debeamus so ad arbitrum itum est, alterum eiusmodi, ut ad boni viri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comprehensa, cuius arbitratu fiat. bitrio locatoris fiat:one arbitrium viri boni existimo sequendum esse, eo magis quod iudicium pro socio bonae fidei est.
Abbreviated transcription (Latin):
tri b̃is extit̾it iure suo rece¬
puk nõ eẽ referrendã pecci¬
am societati. quã mułr bĩtu¬
ra fuit. ⁊ si alius heres exti¬
tisf. Qd̾ si accepto amai̾to
libata eet. nequaq̃ impu¬
tari poss societati. nõ solu

Expanded text:
tri heres exstitit, iure suo recetri heres exstitit, iure suo recepisset, non esse referendam pecuniam societati, quam mulier habitura fuit, etsi alius heres exstitisset: quod si accepto a marito liberata esset, nequaquam imputari posse societati non soluta
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. Si socilis ꝓfiliadotem
pinisit. ⁊ prius q̃ soluẽt. brde
ea relictꝙ dẽcessit. que postea
cum manto de exigendai
dote eg̃it accepto lib̾ata est
quesitum ẽ ansi ꝓ socio agi¬
ret. dots q̃ntitatem prec̃i¬
pere deb̾et. nͥ forte ꝯueĩsi inter
socios ut de cõidos ostitueret᷑
oixi pactum nõ eẽ iniqũu
utiq si nõ de altius tm̃n filiq
ꝯuenit. nam sicõe hoc pactũ
funit: nõ interẽe. qd̾ alter soł
filiamhũit. ceterum si nũa¬
trimoĩo filia recuꝑass. red¬
di peccĩam socictati debuisse
pactum exequitate sic nob̾
inc̃pretantib qd si salua soci¬
etate cliuortõ m̃ium solutũ
foret: cũ sua cã dotem recuꝑa¬
ri. scilicet ut ea uł alii mari¬
todar possit. nec ñ prior ma¬
ritus face̾ nõ poss denuo de
societate ꝯstituendã dotẽ. nis
noĩatim ita ꝯueĩss. um in ꝓ¬
ponto largiter interee uide¬
bat᷑. an d̾os nũata eẽt. an
uõ ꝓmissa. nam si filia da¬
tam dotem. postea qua pa¬

Expanded text:
.Si socius pro filia dotem promisit et prius quam solueret herede ea relicta decessit: quae postea cum marito de exigenda dote egit, accepto liberata est. quaesitum est, an, si pro socio ageret, dotis quantitatem praecipere deberet, si forte conuenisset inter soci‹o›s, ut de communi dos constitueretur. dixi pactum non esse iniquum, utique si non de alterius tantum filia conuenit: nam si commune hoc pactum fuit, non interesse, quod alter solus filiam habuit. ceterum si nutrimonio filia reciperasset, reddi pecuniam societati debuisse, pactum ex aequitate sic nobis interpretantibus. quod si salua societate diuortio mat‹rimonium› solutum foret, cum sua causa dotem reciperari, scilicet ut ea uel alii marito dari possit. nec, si prior maritus facere non posset, denuo de societate constituendam dotem, nisi si nominatim ita conuenisset. uerum in proposito largiter ‹inter›esse uidebatur, dos numerata esset an uero promissa: nam si filia datam dotem, posteaquam pa
Abbreviated transcription (Latin):
Aius. Socius socio eciã  R
rum quoq rerum que postea
cuiq acqrẽtur brditatem cu¬
iuis eorum delatamin cõe
edigendam.
ut ꝗcquid errogetur. uł q̃re¬
retur: cõis lucrĩ atq icom¬
pendueẽt. ea quoq que ĩho¬
norẽ altius libor errogata
sunt. utriusq impũtada.
non cõe. s sccietatis iudicio
cogitur rem cõicare.
exhis ꝑtib quas titius ar¬
bittus fui̾t. s titius añ quã¬

Expanded text:
um.Socius socio etiam culrum quoque rerum, quae postea cuique adquirentur, hereditatem cuiuis eorum delatam in commune redigendam. ut quidquid erogetur uel quaereretur communis lucri atque impendii esse‹t›, ea quoque, quae in honorem alterius liberorum erogata sunt, utrisque inputanda. non commune: sed societatis iudicio cogitur rem communicarex his partibus, quas Titius arbitratus fuerit, si Titius antequa
Abbreviated transcription (Latin):
arbitraretur dec esẜit: nichil
agitur. nã id ip̃m actum estrra
ne aliter societas sit. quaut
titius arbitrat̾us sit.
micus coĩs partes societatiᷤ
ꝯstituẽt n̾ua autem ꝯstituit.
ut tuextrieͣte socͣius eõs. ego
exbesie. quens utrum ratum
idiure societatis sit. an nicł¬
ominus ex equis ꝑtib socu
simus. existimo aũt melius
te qĩturum fuisse. utrũ ex his
ptib socu eẽmus quas iss¬

Expanded text:
arbitraretur decesserit, nihil agitur: nam id ipsum actum est, ne aliter societas sit, quam ut Titius arbitratus sit. 7micus communis parte‹s› societatis constitueret: Nerua constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societatis sit an nihilo minus ex aequis partibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturum fuisse, utrum ex his partib
Abbreviated transcription (Latin):
uo societatem coierũt
ut gramaticam docerẽt.⁊ qd̾
ex ẽo artifitõ questus fecissẽt.
cõr eorum eẽt. de eareque uo¬
luerunt fie̾ri: in ꝑacto ꝯuẽto
socieratis p̃scripserũt. deinde
itadata fc̃a nõ erũt: te dãrixx.¬

Expanded text:
uo societatem coierunt, ut grammatica‹m› docerent et quod ex eo artificio quaestus fecissent, commune eorum esse‹t›: de ea re quae uoluerunt fieri in pacto conuento societatis proscripserunt, deinde ita data facta non erunt, tum ui
Abbreviated transcription (Latin):
guloꝵ eẽ debeat. ꝓ qua pt̃e
in fũdo fueãt. an qua ratoe¬
ex duab massis auoꝵ sin
massa coĩs ẽ. ita arbor hoc
dactam accipit: młto ma¬
gis ꝓ indiuiso communis
sit.qua massa: G nali cõ¬
uenit ratõi. ⁊ postea tãtã

Expanded text:
e in fundo fuerat? an qua ratione duabus massis duorum massa communis est, ita arbor hoc dactam accipit, multo magis pro indiuiso communis fit, quam massa? sed naturali conuenit ration‹i› et postea tantam
Abbreviated transcription (Latin):
darino uideri sibireͣm insti¬
pulatoẽm ꝑuẽisse. s dumta¬
xat penam. nõ qñutriusq
res pmissoremobligari. ute¬
a daret. facẽt. si sino fecisset:
penam sufferret. ⁊ ido societa¬
tis iuditõ agip̃osse. ¶ Suo
ꝯlibti societatem coierũt luc̃

Expanded text:
dari?" non videri sibi rem in stipulationem pervenisse, sed dumtaxat poenam non enim utriusque rei promissorem obligari, ut ea daret faceret et, si non fecisset, poenam sufferret et ideo societatis iudicio agi posse. Duo colliberti societat
Abbreviated transcription (Latin):
Rod Quid enĩ si necua ꝯsti¬
tiss ut alter ex milesima ꝑ¬
te. alt̾ ex duab millesimis
ꝑtib socius cẽt illud põt cõ¬
uenies eẽ uiribõi arbitrio. u̾
nõ utiqr exeqs ꝑtib socii si¬
mus ueluti sialt̃ plus oꝑe ĩdy

Expanded text:
rum.Quid enim si Nerua constituisset, ‹u›t alter ex millesima parte, alter ex duo millesimis partibus socius esset? illud potest conueniens esse uiri boni arbitrio, ut non utique ex aequis partibus socii simu
Abbreviated transcription (Latin):
diem acclicitur. uirũ pura
empto est. s sub ꝯdictioẽ re¬
stioĩs est ⁊ michi uidetur
uerius intẽsse. ꝗd actũ sit.
nam siꝗdem hoc actũ est. ut
tione discedatur. eĩt puraẽp¬
sin aũt hoc actum ẽ. ut ꝑfici¬
atur emptõ. nisi melior alie¬
tio offerratur. eĩt emptio cõ¬
stinximus pura uẽditio est:
uil. scrib. hũc cuires incliẽ
aclicta ẽ. ⁊ usucape posse. ⁊
fructus ⁊ accessioẽs lucrari

Expanded text:
em addicitur, utrum pura emptio est, sed sub condicione restionis est. et mihi uidetur uerius interesse, quid actum sit: nam si quidem hoc actum est, ut cione discedatur, erit pura empsin autem hoc actum est, ut perficiatur emptio, n‹i›si melior condicio offeratur, erit emptio constinximus pura uenditio est, Iulianus scribit hunc, cui res in diem addicta est, et usucapere posse et fructus et accessiones l
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. ¶olonus cum inlege lo¬
colonũ fundo eiectum: pesionĩ
debitaꝵ noĩe ꝯuẽiat. an sũptu
utilit factos inuineis instituẽdi
turum. ¶ Naue ꝯluxit. ut de
ꝓuĩcia tyrenẽsi acqlegiam nau¬
gareͣt. olei metretis tribo milibo
impõrtis. ⁊ frum̃ti modus octo
milib c̃ta m̾cede. sieuenit ut ho¬
nerata nauis im p̃a pr̃cia nouẽ
mensib detinẽtur. ⁊ honus impo¬
situm ꝯmisso tollẽtur. quesitu
est. an uecturas quas ꝯueĩt ad
conductore sm locatioem exige̾

Expanded text:
. Colonus, cum lege locolonum fundi eiectum pensionum debitarum nomine conueniat, an sumptus utiliter factos in uineis instituendisturum. Nauem conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas conuenit a conductore secundum locationem exigere
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ noticiam ĩ questioe peti pꝰ¬
sunt. ¶In oducto fũdo ñ con¬
ductor sua oꝑa aliꝗd necessaĩ
uł instiriũt. cũ id nõ ꝯuẽissẽt.
ad recipienda ea que ĩpẽdit ex
condueto cũ dño fundi expiri
fundum añ tp̃s. sine iusta ac
ꝓbabili causa deserũĩt. ad solue¬
das toeius tp̃ris pesiones ex cõ¬
dũcto ꝯueniri pot. quatenus lo

Expanded text:
ciorum notitiam in quaestionem peti possunt. In conducto fundo si conductor sua opera aliquid necessario uel instituerit, cum id non conuenisset, ad recipienda ea quae impendit ex conducto cum domino fundi experiri fundum ante tempus sine iusta ac probabili causa deseruerit, ad soluendas totius temporis pensiones ex conducto conueniri potest, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
tur eos qui ꝑ alus pecciam ex¬
soluerũt sortis solũmodo dap
q exẽplo eoloni tradius illata¬
rum ꝑmorãs colom pesionu.
prãte deb̾e usuras. U sure enĩ ĩ
bone fid̾i iudicus.⁊ sinõ tam ex
obligatioẽm ꝓficiscãtur. quã ex
officio iudicis applicetur. tncũ
fideuissor in ocm cãm se appli¬
cuit. equu uidetur ip̃m quoq
agnosẽẽ honus usuraꝵ. sac si
ita fideiussifsi in quãtum illũ
condẽpnari exbona fide orpor¬
tebit. tm̃ fide tua eẽ ubes. uel
locatorem frudi ⁊ ꝯluctore cõ¬
uenit. ne int̾ tpralocatiois euiᷤ
coduetor de fũdo. iuitus repel¬
leretur. ⁊ si pulsatus eẽt pena¬
x. pr̃aret ticius locator seio cõ¬

Expanded text:
tur eos, qui pro aliis pecuniam exsoluunt, sortis solummodo damnque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non ta‹m› ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum uidetur ipsum quoque agnoscere onus usurarum, ac si ita fideiussisset: 'in quantum illum condemnari ex bona fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?' uel locatorem fundi et conductorem conuenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo inuitus repelleretur decem praestet Titius locator Seio co
Abbreviated transcription (Latin):
Abol. Ealege fũdum tem.
locaui. ut si nõ ea lege coleretur.
relocare eum miebilicẽt.⁊ quo
minoris locassem. boc miebi p̾
nemo fundũ colebat plis tñ¬

Expanded text:
arum. Ea lege fundum locaui, ut, si non ex lege coleretur, relocare eum mihi liceret et quo minoris locassem, hoc mihi praenemo fundum colebat, pluris t
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩb idmaxiẽ expectare debemꝰ
aũt inhac sp̃e id seilentõ ꝯueĩs¬
se. neꝗd pr̃aretur. si ampliore
opus loca̾sti. ut bonitas eius
tibi asductore approbaret᷑ tã
ta et si ꝯueit ut singłas oꝑa
certa peceia daretur. prãri tñ ti¬
bi asluctore debet. sud opus
est utiũ uno p̃tio oꝑus an ĩsiti¬

Expanded text:
pectare debemus, autem in hac specie id silentio conuenisse, ne quid praestaretur, si ampliore opus locasti, ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pecunia daretur, praestari tamen tibi a conductore debet, si id opus rest, utrum uno pretio o
Abbreviated transcription (Latin):
quãtilocatoris intfuiss tãtam
peccĩam sductor ꝓmiẜat. eatenꝰ
eam obligatioẽm cc̃hi puto qͣte¬
nus uir bonus despatio tp̃ris
estimass. qr id actũ apparet ẽẽ.
ut eospatio absoluẽtur sine
quo fieri nõ possit. ¶ Suidã
in municipio balneũ prandũ

Expanded text:
ti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus uir bonus de spatio temporis aestimasset, quia id actum apparet esse, ut eo spatio absolueretur, sine quo fieri non possit. Quidam in municipio balineum praestandum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ danda sit actio de peculi¬
o.uł de pretio redhibiti Suiex
actioẽm eciam ex duple stiplã¬
rione. de reb ꝑ furtum ablatiꝰ
iam responsum ẽ. ¶Seruu
dupla emi. qui reb.ablatis fu¬
git. mox inuẽtus p̃sentibus
bonestis uiris interogatus
ani domo uẽditoris fugiss
Ra. fugisse. queho anstandum
sit respõso ẜui.paul. R.si⁊ a¬

Expanded text:
t danda sit actio de peculio uel de pretio redhibiti serui actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est. Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo uenditoris fugisset, respondit fugisse: quaero, an standum sit responso serui. Paulus respon
Abbreviated transcription (Latin):
ra paria ueneut. edicto exp̃s¬
sum ẽ. ut cum alt̾m in ea cã
sit ut redhib̾i debeat. utr̃uq ir¬
dhibeatur. in qua re tamemp¬
tori qua uẽditori ꝯsulitur. dy
ium̃ta nõse ꝑereãtur. simili
modo ⁊ sitriga uenierit redi¬
bendaerit tota. ⁊siquadriga
redhibeatur. S⁊ si duo paĩ¬
a mularum sint.⁊ una mula
uiciosa sit: uł par.solum par
redhibeatur. altm nõ. si tm̃ ñ¬
dum sint paria ꝯstituta. s fum¬
plicit̃ quatuor mule uno pre¬
tio uenierĩt unius erit mule
iredhitio. nõ om̃rum. Namet
si polia uenierit. dicemus u¬
num equũ qui uiciosus est.
peran nõ possunt. ur puta si tͣ¬

Expanded text:
nta paria uen‹e›unt, edicto exput, cum alterum in ea causa sit, ut redhiberi debeat, utrumque redhibeatur: in qua re tam emptori quam uenditori consulitur, dum iumenta non separantur. simili modo et si triga uenierit, redhibenda erit tota, et si quadriga, redhibeatur. sed si duo paria mularum sint et una mula uitiosa sit uel par, solum par redhibebitur, alterum non: si tamen nondum sint paria constituta, sed simpliciter quattuor mulae uno pretio uenierint, unius erit mulae redhibitio, non omnium: nam et si polia uenierit, dicemus unum equum qui uitiosus est, separari non possint, ut puta si t
Abbreviated transcription (Latin):
rideb̾e. atq ut ficret ĩ estimati¬
onem bõitatis agri. cumobe
dẽ ait errare ⁊ fuge ium̃tum pꝰ¬
se. nec tm erronem aut fugiti¬
uum eẽ agi posse.
corporis liscium ẽ. ueluti silu¬
dos assidue uelit spectare. aut
rabulas pictas studiose intu¬
eatur. siue eciã m̃dax. aũsimi¬

Expanded text:
ri debere, atque ut fieret in aestimationem bonitatis agri, cum ob dem ait errare et fugere iumentum posse, nec tamen erronem aut fugitiuum esse agi posse.corporis uitium est, ueluti si ludos adsidue uelit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, siue etiam mendax aut simi
Abbreviated transcription (Latin):
mit. ⁊ dñs redhibitoria agat
nõ aliter ei uẽditordaturusẽ.
quam si omĩa p̃stiterit que ⁊
huic actioĩ ꝯtinec̃tur.⁊ ꝗdem
solida. nõ peculiotenus nar
derit. redhibitoria in peculiũ
competit. in peculio aũt ⁊ cã
redhibitiois ꝯtinebitur nec
nos moueat qd̾ añ quam red¬
datur. ẜuus. nõ ẽ inpeculio.
sa ip̃ius readbibitõis in pecu
dño debeat. aũ ademptũ pec¬
culium nõ est. qd̃ si plus do¬
mino deb̾at. euẽiet. ut hoĩe

Expanded text:
ia agat, non aliter ei venditor daturus est, quam si omnia praestiterit quae huic actioni continentur et quidem solida, non peculio tenus: nam derit, redhibitoria in peculium competit. in peculio autem et causa redhibitionis continebitur: nec nos moveat, quod antequam reddatur servus non est in peculio sa ipsius redhibitionis in pecuno debeat aut ademptum peculium non est: quod si plus domino debeat, eueniet, ut hominem