comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret: nͥ quantũ etiã ꝓdessent uideret: Nã dũ
iniusti seuiunt: iusti purgant᷑. E utilitati
innocentiũ militat uita prauoꝵ: dũ hanc e
p̃mendo humiliat: et humiliando semꝑ
ad melus format: Un recte quoq ꝑ salomo¬
nẽ dr̃: Qui stultus ẽ seruiet sapienti: Etam
sepe conspicimꝰ sapientes subeẽ: stultos uͦ ar¬
cẽ dñii tenere: Sapientes seruilit̾ obsequi:
stultos tyrannica elatione dñari: Quom̃
igit diffinitione diuinȩ sententiȩ sapienti
stultꝰ seruit: dũ plerũq hunc uire tẽꝑalis
dñii cõpͥmit: S sciendũ nob̃ ẽ: quia contra
sapientis uitã dũ stultus p̃minens. potestat̃
t̾rorẽ exercet: dũ hunc laborib fatigat. con¬
tumeliis lacerat: ꝓfecto hunc ab om̃i uicioꝵ
rubigie urendo purgat. Stultus gͦ sapien¬
ti etiã dñando seruit: quẽ ad meliorẽ statũ
p̃mendo ꝓuehit. Sic ñnũꝗͣ pupillis diis
ad disciplinȩ magisteriũ serui p̾sunt t̾rent¬

Expanded text:
etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit. Sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. Effraim uitula docta diligere tͥturam:
Uitula eni tͥture laborib assueta: relaxata plerũ¬
q ad eiusdẽ laboris usum etiã ñ compulsa reu̾tit᷑.
Ita pͣuor mens huiꝰ mundi seruitiis dedita et
rerũ temꝑaliũ fatigationib assueta: etiã si sibi
libere uacare liccat subeẽ tam̃ t̾renis sudorib
festinat: et usu misere conu̾sationis tͥturã la¬
boris querit: ut a uigo mundanę seruitutis
cessare ñ libeat etiã si liceat Qđ̃ udelicet iugũ
dĩs a discipłoꝵ ceruice soluebat: cũ diceret: At
tendite uob̾: ne forte grauent᷑ corda ur̃a in cra¬
pula et ebrictate. Ilico adiuuxit. et in curis huiꝰ¬

Expanded text:
qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum tendite ne forte grauentur corda uestra in ebrietate et crapula et in curis hui
Abbreviated transcription (Latin):
Utenĩ ĩ suꝑiori iam parte p̾diximꝰ ebrius quisq
qd patit᷑ nescit. Qui uͦ absinthio debriat᷑. et
hoc qđ sũpsit amarũ ẽ: eitam̃ ñ intelligit
eandẽ amaritudinẽ qua replet᷑. Humanũ gͥ
genus recto dĩ uidicio in uoluptatib suis sibi
bulationib traditũ. absinchio ẽ ebriũ: quia et
amara sunc que ꝓ huiꝰ uite amore tolerat: etta¬
m̃ eandẽ amaritudinẽ cecitate cupiditatis qͣ¬
si insensibilitate ebrietatis ignorat: Mundi e¬
nĩ głam sitiens. dũ multas ꝓ ea tribulationes
repꝑit. amaruĩ ẽ quod bibit: s: quia hoc nimis
inhiant̾ sũpsit: eiusdẽ amaritudinis malũ dis¬
cernere iam p̃ ipsa ebrictate ñ sufficit: Amant
enĩ ꝑu̾si homines ꝓ huiꝰ mundi gła etiã tribula¬
tiones: cunctisq ꝓ ea sudorib libent̾ seruiunt:
et gͣuiũ laboꝵ iugo deuotissime colla submittuss.
Qd bñ sub effraum specie osce ꝓpħante describit᷑:

Expanded text:
Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eagenus recto Dei judicio in voluptatibus calamitabulationibus traditum, ebrium est absinthio, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit: sed quod hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. Amant enim perversi homines pro hujus mundi gloria etiam tribulationes, cunctisque pro ea sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt.etante describitur,
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib exhibere: plerũq potentiã ꝑ inui¬
sticiã ostendere: semꝑ pͤua agere: ettam̃ ne
opinionẽ p̃uitatis habeant formidolose cu¬
stodire. Hec ꝓfecto om̃ia miseros pungunt:
s casdẽ punctiones ipso rerũ temꝑaliũ uicti
amore ñ sentiunt: Uñ et rec̾te nunc dr̃. E ec̃ sub
sencib delitias cõputabant: quia peccator dele¬
ctationib p̃ssi. ex affectu uide p̃sentis quã sint
tam̃ dũ dispensare sine tribulatione eadẽ tem¬
ꝑalia ñ ualent: ea cura pungunt᷑ miseri qua
p̃munt᷑: Manent sub sentib: et hoc ipsũ deliti¬
as estimant: quia et dura quidẽ ex p̃sentis ui¬
te amore tolerant: ettam̃ affectu nimie cupi¬
diatis obligati. laborem eiusde tolerantie uo¬
iuptatẽ putant Uñ recte ieremias totiꝰ in se
humanȩ conũsationis speciẽ sumens. ꝑ lam̃¬
tũ querit᷑ diccus. In ebriauit me absinthio

Expanded text:
majoribus exhibere; plerumque potentiam per impomajoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, quia et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio .
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ husociodi letant᷑: quia nimirũ attendt̃
ẽnsitoria quȩ ꝑcipiunt᷑. et intueri negliguas
ꝑmanentia bona que ꝑdunt. Cũq amore tẽ¬
paliũ flagrant: uerã letitiã uolentes ignorãt.
Quã si studiose cognoscere quererent quã flen¬
da sint gaudia quȩ appetunt uiderent. Sed
dũ meliora scire contẽpnunt: sola sibi uelut
sũma eligunt. que iusibilit̾ oculis fugaci se¬
ductione blandiunt᷑. Uisibilia scilicet sequen¬
us. cor fuguint: et tanto extͥnsccus gaudent.
qͣnto recordationẽ sui intͥnsecꝰ ñ habent. Mi¬
scent᷑ tam̃ coꝵ gaudiis plerũq tribulatiões:
atq ex reb ipsis ex quib suꝑbiunt. flagellats:
Niq enĩ sine g̃uib curarũ molestus possunt
tẽꝑalia quȩ appetunt. uł ñ habita querere.
uł quesita seruare: int̾ equales p̃stantiorem
głam expetere : a minorib reu̾entiã plus qͣ.
oportet exigere. et minꝰ quã debent eandem

Expanded text:
Inter hujuscemodi laetantur, quia nimirum attendunt Inter hujuscemodi laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
culpã labit᷑ a sui adhuc longius cognitione se¬
parat᷑. Hoc ipsũ nãq malũ qđ agit: mnti se obicẽ
ante oculũ rationis int̾serit: Uñ fit. ut anima
pͥus uoluntaruis tenebris obsessa: p̾modũ bonũ
iam nec qđ querat agnoscat. Quanto enĩ magi
malis adheret: tanto minꝰ intelligit bona que
ꝑdit: Bux quippe ueritatis quia subtilit̾ re¬
boꝵ culpas examinat: quo habita negligit᷑. eo
ꝑmittit districtius uidicans ut nec amissa re¬
quirat᷑. & cũ ab actu repellit᷑. fugit a sensu: ut
cuiꝰ quasi facies in oꝑe contẽpnit᷑: eus ꝑ recor¬
dationẽ iam nec t̃ga uideant᷑. Hinc itaq ẽ qđ
reꝓbi subiecti flendis scelerib gaudent: de qͥb
ꝑ salomone dĩ: Qui letant᷑ cũ male fecerint:
et exultant in reb pessimis: Hinc ẽ qđ lacͥ¬
marũ causas tͥpudiantes ꝑagunt: hinc ẽ qd̾
mortis suȩ negotiũ ridentes erequunt᷑. Uñ

Expanded text:
culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione seculpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur. Unde hic
Abbreviated transcription (Latin):
dũ plura semꝑ appetit. usq ad illicita et i¬
niqua descendit. Cũ gͦ sca ęccł̃a huiꝰ temꝑis
contͬria tolerat. ad uitã carnaliũ quos adũ¬
sos sibi etiam in ꝓsꝑis sustinuit ꝑ memoriã
recurrat: et quoꝵ merito hec patiat᷑ agnoscat
dicens. In desertis habitabant torrentiũ. et in
cau̾nis t̾rȩ uł suꝑ glarcam: Quia enĩ patrũ
doctrina destituti sunt. in desertis torrentiũ
quia in occultis cogitationib se tegunt. in
caũnis t̾re: Quia uͦ in p̾sentis scl̃i mobilitate
intentionẽ suam figere appetunt: suꝑ gla¬
reã habitare referunt᷑. S. utinã tales quia
peccata nolunt impugnare tẽptantia: flen¬
do tegerent uł cõmissa: Utinã mala sua saltĩ
ꝑpetrata cognoscerent: atq sterili ficulnes co¬
phinũ stercoris. id est infrucꝰtuosȩ m̃ti pingne¬
dinẽ lam̃tationis ãmouerent. S: habet hoc¬
plerũq humanus animꝰ ꝓpͥũ: qđ mor ut in

Expanded text:
dum plura semper appetit, usque ad iniqua et idum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedinem lamentationis admoverent! plerumque humanus animus proprium, quod mox ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ui quippe ut sunt. ab hominib uideri refugi¬
uit: dũq aliud quã sunt simulant: sese in con¬
scientiȩ suȩ latibulis quasi in t̾rȩ cau̾nis occul¬
tant. Qui cuncta hec ñ agerent. nͥ de et̾na et
solida uita desꝑarent: atq in hoc incerto tẽꝑa¬
litatis animũ figerent. Uñ bñ subdit᷑: uel suꝑ
nent̾ ad t̾minũ suũ ipso defectu mutabilitatiᷤ
quasi impulsu fluminis ducit᷑. Suꝑ glaream
itaq habitare ẽ. fluxui uitȩ p̾sentis inherere: et
ibi intentionẽ ponere. ubi gressũ nequeat fixe
stando solidare. Est aliud in glarca. qđ nequaꝙ̃¬
debeat tacendo p̃tiri: quia cũ pes in eius suꝑ¬
ficie ponit᷑. ipsa eius uolubilitate labit᷑. atq
ad ima deuoluit᷑. Cui uidelicet rei in nullo
discrepat uita p̾uoꝵ: quia cũ ꝓ amore mun¬
di aliqua student licita atq honesta agere:
quasi planũ in suꝑficie pedẽ ponunt. Sed
repente pes ad una labit᷑: quia coꝵ actio

Expanded text:
vi quippe ut sunt ab hominibus videri refugivi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: Vel super nenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaqdebeat tacendo praeteriri. Quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio,
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ: uł suꝑ glaream. In bona etenĩ parte recte
torrentes. scõs p̃dicatores accipimꝰ: qui dũ in
p̃senti uita diuinis nob̃ eloquiis influunt. a¬
quarũ multitudine quasi in hieme colliguts:
Qui et estiuo sole adueniente se subtrabunt: qui¬
a cũ et̾nę patrie lux emicuerit. p̾dicare cessabt̃:
Hor torrentiũ deserta: sunt uitȩ temꝑalis cõmo¬
da: Ea nãq deserunt: et ad lucra se cȩlestia adi¬
piscenda cõnuitunt. Cuncta aut̃ hec torrens
ille reliquerat: qui dicebat: Propt̾ quẽ om̃ia de¬
tͥmentũ feci: et arbitror ut stercora. S quia p᷑¬
uoꝵ m̃tes ea in hac uita adipisci appetunt. quȩ
despicientes iusti derelinquunt: in desertis
torrentiũ habitare referunt᷑. Illa enĩ quȩ scĩs
indigna sunt: ipsi ꝑciꝑe ꝓ magno concupi¬
scunt. Cau̾ne aut̃ t̾rȩ sunt. cogitationes p̾uȩ:
in quib se ab humanis oculiꝰ abscundunt: Pra¬

Expanded text:
terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudiQui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrenta deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunt et ad lucra se coelestis adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: « Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt, quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur. Illa enim quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
suos cũ donis int̾iorib ditat: ext̾iorib etiã ho¬
norib subliuat Cũq eos p̾ferendo cetis hono¬
rabiliores reddit: latius imitabiles ostendit:
& ñ nũꝗ̃ praui eoꝵ quidẽ uitã despiciunt: s feli¬
citatẽ in hoc mundo assequi concupiscunt: Qa
herbas comedunt: Quia in cogitationib suis
ext̾iorẽ coꝵ glam meditant᷑: arboꝵ cortices man¬
dunt & qm̃ in his om̃ib soli auaritiȩ tota in¬
tentione deseruiunt: radice iuniꝑi replent᷑.
Que cuncta de conuallib rapiunt: quia ex
ainore huiꝰ uifime et corruptibilis uitȩ inm̃¬
sis cupiditatib mardescunt. E cũ singła rep¬
piunt ad ea cũ clamorib currunt: quia ui¬
delicet scõꝵ patrũ quoꝵ merita adipisci non
querunt. loca atq regimina app̃hendere sata¬
gunt. & cũ tranquille nequeunt: hec ple¬
rũq assequi etiã dirupta concordiȩ pace mo
ũ actione disiuncti sunt: recte subiungitur:
In desertis habitabant torrentiũ. et in caũnis

Expanded text:
donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat, cumque eos praeferendo caeteros honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit. Et nonnunquam pravi quidam eorum vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quiolationis, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concordiae pace molum actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis
Abbreviated transcription (Latin):
storiȩ intendimꝰ: quid aliud uestim̃tũ beatub
quã eus corpꝰ accipimꝰ: Cuiꝰ uidelicet uestim¬
tũ consumit᷑: dũ caro cruciatur. Iuxta allgo
eẽt: paulus ꝓfecto ñ diceret: Ut exhib̾et sibi
głosam ȩccłam ñ habentẽ macłam aut rugĩ
id est nec ꝑ peccatũ habentẽ macłam. nec per
duplicitatẽ rugam: quia et ꝑ iusticiã mun¬
da ẽ. et ꝑsimplicẽ intentionẽ tensa: Que gͦ ab¬

Expanded text:
imus, quid aliud vestimentum beati Job quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur dum caro cruciatur. Juxta allegoesset, Paulus profectgloriosam Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam , id est, nec per peccatum maculam, nec per duplicitatem rugam; quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem tensa; quae ergo ab
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio inuliere sanguinis fluxu laborante
signatũ ẽ: De qua cũ dñs diceret quis me te¬
tigit: petrus raciocinando respondit. Turbe te
cõpͥmunt et affligunt: et dicis quis me tetigit:
S audire causas uerȩ rationis meruit: cũ ei dĩs
dixit: Tetigit me aliqͥs: Nã ego noui uirtutẽ de¬
me exisse: Eocc turbȩ p̃mebant dñm: s tam̃
sola tetigit quȩ ad eum humilit̃ uenit: quia
nimirũ multi etiã in sc̃a ȩccła reꝓbi. ueritatẽ
cognoscendo p̃munt. quã bñ uiuendo tange¬
re negligunt. Premunt et longe sunt: qͥa di¬
uinã noticiã ꝓfessionib loquunt᷑. morib fugi¬
unt. Premunt inꝗͤ s: longe sunt: quia eidem
fidĩ. quã loquendo astruunt. agendo contra
dict̃ Sic̃ gͦ hoc testimonio docem᷑ quia ñnulli
dñm ñ tangendo tangunt: ita ñnulli ñ uiden
a dĩo etiã cũ uident᷑: quia occultis eius obtutibꝰ
et ad dãpnationis supplicui apparent: et ad ele¬

Expanded text:
in Evangelio muliere sanguinis fluxu laborante in Evangelio muliere sanguinis fluxu laborante signatum est, de qua cum Dominus diceret: Quis me tetigit ? Petrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem exisse de me. Ecce turbae premebant Dominum, sed tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia nimirum multi etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo pre negligunt; premunt et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt; premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei quam ldicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad ele
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. aliqndo ad tempus relinquit. Uñ scri¬
ptũ ẽ: Ad punctũ in modico dereliqui te: et
in miserationib magnis congregabote. In mo¬
m̃to indignationis abscondi faciẽ meã paulisꝑ
relinquas usq quaq Derelĩqui gͥ sese ad modi¬
cũ posse utilit̾ nouerat: qͥ ne usq quaq re¬
linqueret᷑ petebat. Sc̃õs etenĩ suos dñs ue¬
niendo adiuuat derelinquendo ꝓbat: do¬
nis firmat. tribulationib tẽptat. Uñ recte
quoq ꝑ quendã sapientẽ dr̃. In pͥmis eligit
eum: timorẽ et metũ. et ꝓbationẽ inducit
suꝑ illũ Excruciauit illũ in tribulatione
doctrinȩ suȩ: donec tẽptet illũ in cogitati

Expanded text:
diligit aliquando ad tempus relinquit. Unde scriptum est: « Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te , mento indignationis abscondi faciem meam parumper relinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet super illum, et excruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, d
Abbreviated transcription (Latin):
to consilio aꝑtã sententiã emittit. Quia cũ flagel¬
lat᷑ qͥsq cognoscimꝰ s qua ex causa flagel¬
lũ ueniat. ignoramꝰ. Cñ uͦ post flagella
uite correctio sequit᷑ etiã ipsa consilu iuitꝰ apit̃
Pharetra gͥ clausa: ẽ consiliũ occultũ: Sed
aꝑta pharetra affligim̃: qͣndo ꝑ id qđ post
flagellũ sequit᷑ quo consilio flagellamur
uidemꝰ Cũ peccata dñs uidet. eitam̃ ma¬
nũ ad uindictã ñ cõmouet: quasiclausam
pharetrã tenet: s feriendo indicat. qͣntũ ei
in nob̾ displicuit. hoc qđ diu uidendo tole¬
rauit. Scã itaq electoꝵ eccł̃a tribulationib
p̃ssa: dicat. Pharctrã enĩ suã aꝑuit: et afflix̃
me: Que adusarioꝵ uoces in solentes sustins
dũ cernit qđ eius p̃dicatio ñ admitat᷑. quor¬
dã duriciã deserens p̃dicationis suȩ ũba mo¬
derat᷑. Ppendens etenĩ ꝑsecutores suos ad ex¬

Expanded text:
to consilio apertam sententiam emittit. Quia enim flagelto consilio apertam sententiam emittit. Quia enim flagellatur quisque cognoscimus, sed qua ex causa flagellum veniat ignoramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur videmus, cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet: quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu ravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatib moꝵ. Longe fugiunt. ñ locos merito: dũ
crescente suꝑbia aꝑta eam exꝓbratione contẽ¬
pnunt. Faciẽ nãq eius conspuere ẽ: ñ tantũ in
absentia bonis detrahere: s unũ queq iustũ e¬
tiã in p̃sentia confutare Quos tunc p̾ui dũ
aꝑte irridendo despiciunt: in eoꝵ contume¬
lus fluxa u̾ba. quasi defluentes saliuas emit
de adu̾sis deici. nec de ꝓsꝑis głari: Nouit contͤ
ꝓsꝑa m̃tẽ suã in deicctione sternere: nouit con¬
tra adu̾sa animũ ad spem suꝑni culminis ex¬
altare: Scit bona sua miscd̾iȩ redẽptoris: scit
mala sua iusticię tribuere uidicis: qđ et bona
illo largiente habeat: et adũsarioꝵ mala illo
ꝑmittente patiat᷑. Uñ et mox de dño subiung̃¬
dicens: Pharetrã enĩ suã aꝑuit: et afflirit me
Quid ꝑ pharetrã dĩ: nͥ occultũ consiliũ designat᷑:
Sagittã uͦ de pharetra dñs eicit: q̃ndo de occul¬

Expanded text:
tatibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum tatibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum crescente superbia, aperta eam exprobratione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi defluentes salivas emittde adversis dejici, nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae Redemptoris, scit mala sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subjung suam aperuit et afflixit me. - Quid per pharetram, nisi occultum consilium designatur? Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occul
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis ultimȩ cont̾ eam feruor excreu̾it:
in nocte os illius ꝑforat᷑ dolorib: quia ñnũqͥ
torm̃tis uicti etiã ipsi ad ꝑfidiã defluunt. qui
ad fidem alios tenere uidebant᷑. Ait gͦ. Nocti
os meum ꝑforat᷑ dolorib Ac si aꝑte dicat: bri¬
bulationis tenebris p̾ssi. ita afflictione tere¬
brant᷑: ut et ipsi qui in me habebant ugo¬
rẽ fortitudinis. quasi qđdã iam habeant fo¬
ram̃ tunoris: Bñ aut̃ dr̃ et qui me comedunt
ñ dormiunt: quia maligni sp̃c qui carnaleᷤ
quosq de ęccł̃a consumunt. tantomagis qui¬
escere a tẽptatione nescuint: qͣnto nullo car¬
nis pondere grauant᷑. S ꝑsecutores sc̃e eocle
quia ualde ꝑu̾si sunt: ẽẽnt utinã pauci. Seqt.¬

Expanded text:
tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde perversi sunt, essent utinam pauci. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit: q̃ndo ꝑ et̃ne contẽplationis subleuata
gr̃am. etiã semetipsam t̾nsit. S hec quȩ allego¬
rica indagatione tnscurrunꝰ: oportet ut per
om̃ia etiã iuxta hystoriã teneamus. Quȩ tam̃
nunc idcuro p̃tereo: quia hec aꝑta ẽẽ legentibꝰ
ñ ignoro: Dieb aut̃ ꝑsecutionis ultime quia
multi sunt qui ꝑeunt. et pauci st̃ qui saluats:
idcirco uir sẽs passionis suȩ tẽꝑe. et pauca de
bonis. et multa de ꝑu̾sis loquit᷑. Uñ et mox
ad eoꝵ ꝑsonã qui corruunt uerba conũtit. sic¬
q sua insinuat: ut cadentib possint congrue¬
ipsi hystoriȩ intendimꝰ patet causa: qm̃ scĩ uiri
corpꝰ pessimo ulcere scaturiens ũmiũ multitudo
lacerabat: Si uͦ allegoriȩ misteriũ ꝑscrutamur.
quid ꝑ ossa nͥ fortes quiq in scẽ eccłȩ corꝑe desi¬
gnant᷑. quȩ quasi suo robore m̃bra continent.
dũ mores infirmantiũ stabilit̾ portant: S cũ

Expanded text:
pervenit, quando per aeternae contemplationis gratiam sublevata pervenit, quando per aeternae contemplationis gratiam sublevata etiam semetipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passionis suae tempore et pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congrueipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
memetipso marcescit anima mea: et possi¬
dent me dies afflictionis Eicctoꝵ quippe a¬
nina nunc marcescit: quia in illa p̾modũ
ȩt̾na exultatione uiridescit Modo eos dies
afflictionis possident: quia dies letitiȩ post
sequunt᷑. Scriptũ quippe ẽ: Tunti dñm: bñ¬
erit in extremis: & rursũ de eccła dĩ: Ridebit
in die nouissimo: Nunc enĩ tempꝰ afflictionis
ẽ bonis: ut sequat᷑ eos exultatio qndoq sine tẽ¬
ꝑe: Hinc ab eis alias dĩ: Humiliasti nos in loco
afflictionis. Bocus nãq afflictionis ẽ: uita p̾sets
Iusti gͦ hic. id est in loco afflictionis humiliati
sunt: quia in et̾na uita. idest in loco gaudii
sublimant᷑ Cũ uͦ marcescere mhanimã dicer&x̃
recte etiã p̾misit in memetid ipso: quia
in nob̾metipsis quidẽ afficit᷑: san dõ mens
nr̃a refouet᷑. Tantoq a iuriditate gaudii longe
fit: qͣnto adhuc ab auctoris repulsa lumine. a
se recedit. Tunc aut̃ ad uerȩ letitię uiriditatẽ

Expanded text:
memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: « Timerit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem
Abbreviated transcription (Latin):
ncrepet dñs sathan in te: qui elegit ierłm:
ũquid ñ ẽ iste torris erutus de igne: Et iħc
indutus erat uestib sordidis: Sordidis enĩ
uestib iħc indutus ẽ: quia q̃muis alienus
ab om̃i peccato: tam̃ in similitudinẽ uenit
carnis peccati: Cui aduenienti sathati a dex¬
tris stetit: ꝓ magno nãq dñs iudaicũ ppłm:
et ꝓ nichilo gentes habere uidebat᷑. S pꝰqͣm
incarnatus apparuit: gentilitas quȩ ꝓ sui¬
stro habita fuerat credidit: udaicus uͦ ppłs
ad ꝑfidiam declinauit: Sathan gͦ illi a dex¬
tris stetit: quia illũ ei ppłm rapuit qui du¬
dũ dilectus fuit. S quia ille indaicus ppłs
mͦ ꝑditus. in fine ẽ qndoq creditur ꝓpħ̃a testã¬
te qui ait. reliquiȩ saluȩ fient: sachan a dex¬
tris suis diis remouet dicens increpet dñs
in te sathan: et eiusdẽ ppłi liberationẽ indi¬
cans subdit Qui elegit ierłm Qui nimirũ
ignis incendio liberat᷑: statim de eo illic sub¬

Expanded text:
atan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus erat, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat credidit; Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo perditus, in fine est quandoque crediturus, propheta testante, qui ait: Reliquiae salvae fient , Satan a dextris suis Dominus removet, dicens: Increpet Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia eligit Jerusalem . Qui nimirum em aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic sub
Abbreviated transcription (Latin):
ñe recto deuiant᷑ Bñ aut̃ adu̾sarioꝵ semitȩ
fluctib cõparant᷑: cum dĩ & oppsserunt qͣsi
fluctib semitis suis: quia scilicet uita p̾uoꝵ
insolenti inquietudine molesta. ad obruen¬
dã ut ita dixerim nauĩ cordis. quasi tẽpestas
illabitur: De qua uidelicet tempestate: ꝑsalo¬
monẽ dr̃ Quasi tempestas transiens. ñ erit un¬
pius Cũq infirmus quisq ꝑu̾sos florere con¬
spicit: hunc in ꝑu̾sitatis pelagus unda mise¬
rȩ imitationis mergit Sequit᷑ Dissi pauerus¬
itiña mea: insidiati sunt mͥ et p̃ualuert̃: et
ũ fuit qui ferret auxiliũ: Dicat hec beatus
iob de malignis spiritib uidelicet hostib oc¬
cultis: dicat uniu̾sa ecdła de p̾uis ꝑsequentib
scilicet adu̾sarus aꝑtis: Ipsi quippe eius itin̾a
dissipant: cum in quoꝵrdã infirmoꝵ m̃tib ue¬
ritatis uias callida ꝑsuasione ꝑturbant. Ip̃si in¬
sidiantes p̃ualent: cum eos quos aꝑte ad malũ

Expanded text:
iant. Bene autem adversariorum semitae fluctibus comparantur, cum dicitur: Et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. Sequitur: CAPUitinera mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmorum mentibus veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum
Abbreviated transcription (Latin):
suis: Quid ꝑ pedes ȩccłȩ: nͥ extrema illius mẽ¬
bra signantur: Quȩ dum ad oꝑa t̾rena deser¬
uiunt: tanto celeruis ab adu̾sarus falli posst̃:
qͣnto sublimia minus intelligunt. Hos itaq
pedes adu̾sarii subũtunt: uidelicet cũ extre¬
ma m̃bra illius ad sui dogmatis errorẽ trahut:¬

Expanded text:
suis. - Quid per pedes Ecclesiae nisi extrema illius memsuis. - Quid per pedes Ecclesiae nisi extrema illius membra signantur? quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus intelligunt. Hos itaque pedes adversarii subvertunt, videlicet cum extrema membra illius ad sui dogmatis errorem trahu
Abbreviated transcription (Latin):
Un et uenturꝰ udex hedos ad sinistrã: agnos ad
dexterã ponet. S cũ scã eccl̃am adu̾sitatis tẽꝑe
ipsi quoq lacessunt qui fideles ẽẽ uidebant᷑:
ei ꝓculdubio calamitates ad dexterã surgunt.
quippe eius capite scriptũ e. Oriens ẽ nom̃ eiũ.
N am quia ab oriente lurc surgit. recte oriens dr̃
cuiꝰ iusticiȩ lumine. nox nr̃e iniusticiȩ il¬
lustrat᷑. Ad orientis ergo dexterã calamitates
surgunt: quia hi quoq ad ꝑsecutionẽ ꝓsilius
qui electa mẽbra redẽptoris nri credebantur¬
ẽẽ. Quas udelicet calamitates recte ilico asserit
surgere: quia dũ ñ erant extranei qui ꝑsecuns.
ab eis repente mala. et ilico fiunt. Sin u dex¬
tera hi qui ueracit᷑ fideles sunt appellant᷑: ca¬
lamitates ad dexterã orientis surgunt: quia
erũpente ꝑsecutionis articło crudeles prauoꝵ
impetus iusti patiuntur. Sequit᷑. Pedes meoᷤ
subũtert̃: et opp̾sserunt quasi fluctib semitiᷤ

Expanded text:
x haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad dextram surgunt. quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte isurgere, quia non erant extranei qui persequuntur ab eis repente malum, et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt, appellantur, calamitates ad dexteram orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo crudeles pravorum impetus justi patiuntur. Sequitur: Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionis adu̾sa sustineret Cũ uͦ ab aliqͥb
quasi fidelib tẽptationẽ cruciam̃toꝵ patit᷑.
quasi ad dexterã illi calamitates oriunt᷑: qͥa
hi qui sub xp̃i nomine militant. xp̃i in ea
nom̃ impugnant. Ipso enĩ locutionis usu ꝓ
dextro habere dicimꝰ. qđ ꝓ magno pensamꝰ:
ꝓsinistro uͭ. id qđ despicimꝰ. Qđ racharias
aꝑte insinuat dicens. & ostendit mͥ iħm sa¬

Expanded text:
secutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: « Et
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmas emittunt: nͥ difficultas uite p̾sentis. quȩ
a dilectorib suis et ñ sine luctu agit᷑. ettam̃ cũ
lacͥmis amat᷑: Manna gͥ deserentes. cũ peponib
ac carnib porros cepasq quesierunt: quia uide¬
licet ꝑu̾se m̃tes dulcia ꝑ gr̃am quictis dona de¬
spiciunt: et ꝓ carnalib uoluptatib laboriosa hu¬
uis uitȩ itiña. etiã lacͥmis plena. concupiscunt:
Contẽpnunt habere ubi spualit gaudeant: et de¬
sid̾ant appetunt. ubi et carnalit̾ gemant. Hoꝵ
itaq uecordiã ueridica iob uoce rep̃hendat: quia
nimirũ ꝑu̾so iudicio ꝑturbata tͣnquillis dura
lenib asꝑa mitib tͣnsitoria et̾nis. suspecta securĩ.
ante ponunt. hoꝵ uecordiȩ sc̃a ȩccła recordet᷑.
cũ seuis extͥnsccꝰ adu̾sitatib p̃mit᷑: quos intra
se uelut fideles continuit. s eoꝵ uitã adu̾santẽ
fidĩ diu tolerauit: et dicat. Qui int̾ huiscemodi

Expanded text:
crymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae crymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac carnibus porros cepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnalibus voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt; contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam adversantem fidei diu toleravit, et dicat: Qui inter hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
difficultatib plana quȩdã bn iuuendi iti¬
na demonstrare: S. quia p̃uoꝵ mentes pluᷤ
ꝑ asꝑa elationis quã ꝑblanda humilitatis
ac mansuccudinis delectant᷑: cẽ sub sentibũ
delicias deputant. Dura enĩ ꝓ amore scł̃i qua¬
si queda mollia ac delectabilia ferre parati
sunt: dũ in hac uita rerũ culmina app̃hen¬
bus imꝑat: scẽ quictis dulcedinẽ ꝑsuadet: &
tam̃ uesana iniquoꝵ mens plus se assequi asꝑa
carnalit̾ quã tenere blanda sp̃ualit̃ gaudet.
Plus acerbitate fatigationis: quã quietis dulce
desuꝑ ꝑciꝑet: ab ege pto ollas carniũ. pepones.
porros cepasq concupiuit Quid enĩ signatur
in manua: nͥ esca gr̃ę suaue sapiens ad refectio¬
nẽ int̾ioris uitę bñ uacantib desuꝑ data: Et
quid ꝑ ollas carniũ: nͥ carnalia opera tribu¬
lationũ laborib quasi ignib excoquenda: Quid
ꝑ pepones: nͥ t̾renȩ dulcedines: Quid ꝑ porros
ac cepas expͥmit᷑. que plerũq qui comedunt la¬

Expanded text:
atibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saeculi quasi quaedam mollia ac delectabilia ferre parati sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehenbus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet; et tamen vaesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritualiter gaudet, plus acerbitate fatigationis quam quietis dulceddesuper perciperet, ab Aegypto ollas carnium, peporros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae, suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac caepas exprimitur, quae plerumque, qui comedunt, la
Abbreviated transcription (Latin):
tatiõe renouat᷑. At cont᷑ sunt stulti et ignobi¬
les qui dũ suꝑnã sapientiã semetipsos seqͥnsi
fugiunt: in sua ignorantia quasi in abiectȩ
plis uilitate sopiunt᷑. Quo enĩ id ad qđ con¬
diti sunt ñ intelligunt: eo etiã cognatio¬
nẽ acceptȩ ꝑ imaginẽ geñosicatis ꝑdunt:
Stulti sunt gͦ et ignobiles: quos ab et̾nȩ here

Expanded text:
tatione renovatur. tatione renovatur. les, qui dum supernam sapientiam, semetipsos sequentes, fugiunt, in sua ignorantia quasi in abjectae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad quod conditi sunt, non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et ignobiles, quos ab aete
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ: sedebitis et uos suꝑ duodecĩ chionos ui¬
dicantes duodecĩ trib isrł. Ecce relinquentĩ
temꝑalia: głam potestatis ȩt̾nȩ mercati sunt
Q uid itaq in hoc mundo stultiꝰ qͣm sua dese¬
rere: et quid in et̾nitate nobilius. qͦm cũ deo
uidices uenur: Hoꝵ scilicet uidicũ nobilicã
salomone attestante memorat᷑: cũ hoc qđ iã
p̃fatus sum dr̃: Nobilis in portis uir eius: qͥl¬
do seđit cũ senatorib t̾rȩ. Ualde quippe nobi¬
les consid̾at: quos senatores uocat. Hanc in se
nobilitatẽ paulus aspererat: cũ cognationi
conditoris ꝑ sp̃m unctus dicebat. Genusgͥ
cũ sunꝰ dĩ: ñ debemus estimare auro aut ar¬
gento. aut lapidis scupture artis et cogitati¬
onis hominis diuinũ ẽẽ simile. Genꝰ uidelici
dĩ dicim̃: ñ ex eus natura editi. s. ꝑ sp̃m illiuᷤ
et uoluntariȩ conditi. et adoptiue recreati: Tn¬
to gͦ ad hanc nobilitatẽ quisq erigit᷑: qͣnto pes
acceptã imaginẽ ad similitudinẽ illiꝰ ex uni¬

Expanded text:
duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque in hoc mundo stultius quam sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Valde quippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognationi conditoris per spiritum junctus dicebat: Genus ergo cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento aut lapidi sculpturae artis, et cogitationi hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus natura editi, sed per spiritum illius, et voluntarie conditi, et adoptive recreati. Tanto ergo ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem illius ex imi
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ẽ qđ alii uit̾ scãm eccłam uocant᷑ stulti
s tam̃ nobiles: alii uͦ sunt stulti et ignobileᷤ.
Stulti nãq dicunt᷑. s eẽ ignobiles nequeunt.
qui carnis prudentiã contẽpnentes ꝓfuturã
sibi stulticiã appetunt. et ad nobilitatẽ uitue
ꝓlis uirtutis nouitate subleuant᷑: qui stul¬
tã sapientiã mundi despiciunt: et sapientẽ
dĩ stulticiã concupiscunt. Scriptũ quippe:
Qđ stultũ ẽ dĩ.: sapientiꝰ ẽ hominib Hanc nõ¬

Expanded text:
am vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad nobilitatem internae prolis virtute novitate sublevantur. Qui stultam sapientiam mundi despiciunt, et sapientiam Dei stultitiam concupiscunt. Scriptum quippe est: « Quod stultum est Dei, sapientius est hominib
Abbreviated transcription (Latin):
rem quasi rex cicũstante exercitu: erã tam̃
merentiũ consolator: Quasi rex dñs sedet
in corde: quia circũstrepentes regit animoꝵ
motus in nr̃a cogitatione: In m̃te quippe q̃m
inhabitat. dũ torpentia excitat. inquieta fre¬
nat frigida accendit accensa modat᷑ e mol¬
lit rigida. fluxa restringit: ex ipsa hac diu̾¬
sitate cogitationũ. quasi quidã illũ exercitꝰ
circũstat. Siue certe quasi rex sedet circũstan¬
te exercitu: quia p̃sidentẽ illũ m̃tib electoꝵ
cucũstat turba uirtutũ: Qui etiã merentiũ
consolator ẽ: ea ꝓmissione qua dicit: Beati qͥ¬
capite diximꝰ: nil obstat si ad uocẽ quox¬
eiusdẽ ȩccłȩ referamꝰ: In ea quippe ordo
doctoꝵ quasi rex p̃sidet: quẽ fideliũ suz
turba circũstat. Quȩ scilicet multitudo
fideliũ recte quoq exercitꝰ dr̃: quia in ꝑcn

Expanded text:
rem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat turba virtutum. Qui etiam moerentium consolator est ea capite diximus, nihil obstat si ad vocem quoque ipsius Ecclesiae referamus. In ea quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat, quae scilicet multitudo fidelium, recte qu
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. et uilib satiant᷑ Perũq tanĩ etiam
quasi quȩdã robustiora oꝑa exercent. s in¬
tentionẽ rectam in eidem oꝑib ñ tenent:
Quib ꝓfecto arboꝵ cortices mandere ẽ: ext̾ĩoreᷤ
electoꝵ actus assumere: et intentionẽ bonã
in bonis actib ñ habere: Dum enĩ ꝓ huma¬
na laude recta oꝑa exquirt̃. s imitari cor re¬
cte oꝑantiũ negligunt: ex solis arboꝵ corticibꝰ
replent᷑ Toto nãq desid̃io p̾sentis uitȩ głam
uł habundantiã querunt: Uñ et rec̾te sub

Expanded text:
gunt, et vilibus satiantur. Plerumque tamen etiam gunt, et vilibus satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam quasi robustiora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Unde et rect
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinẽ in alta surgentẽ ex parte de¬
moliunt᷑: quoꝵdã uͦ teneritudinẽ et adhuc
in imis positã penitus conterunt: Dicat igit᷑.
Mandebant herbas et arboꝵ cortices: quia p̾uiᷤ
irrisionib in ñnullis ext̃iora oꝑa. in ñnulliᷤ.
aut̃ ꝑ spem uirentia corda dissipaban. Ułcerte¬
herbas mandere ẽ: leuia quȩdã ac tenera
de antiquis patrib imitari Arboꝵ uͦ corticeᷤ
edere ẽ: eoꝵ oꝑa suꝑficietenus agere: s inten¬
tionẽ rectam in eisdem oꝑib ñ tenere: Sunt¬
enĩ ñnulli qui dum p̾sencis mundi głam
eiusdẽ mundi actionib adipisci ñ possunt:
speciẽ sc̃itatis appetunt. habitũ uenerationĩ
sumunt: unitatores atiquoꝵ patrũ uideri
concupiscunt: & quȩdã quidẽ parua ac le¬
uia ꝑagunt: s eoꝵ fortia et quȩ ex soluis ca¬
ritatis radice ꝓdeunt imitari contẽpnunt:
hiuidelicet herbas edunt: quia magna negli¬

Expanded text:
fortitudinem in alta surgentem ex parte defortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero teneritudinem et adhuc in imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda dissipabantherbas mandere est laevia quaedam ac tenera de antiquis Patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Snulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negli