comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id c̾te qd̾ ctũstancia scͥptẽ ñ ĩpedit ⁊ cũ slma
des sana p̃scͥbit aliud ẽ enĩ qd potissim scͥp¬
tor senẜit ñ dinosc̾e. aliud at a rͣ pietatiser¬
rare. Si utrũq nitet᷑ ꝑ fc̃e se ht̃ fructꝰ legẽ¬
tis. Si uo utrũq uitari nõ põt ĩ si uolũtus
scͥptoris ĩct̾a sit sane fidei ꝯgruã ñ ĩutile ẽ

Expanded text:
id certe quod circumstantia scripturae non impedit, et cum sana des sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum scriptor senserit, non dignoscere, aliud a regula pietatis errare. Si utrumque vitetur, perfecte se habet fructus legentis. Si vero utrumque vitari non potest, etsi voluntas scriptoris
Abbreviated transcription (Latin):
ture ħ uoluisse ĩtelligi scͥptorẽ ñ repugͣ¬
bit᷑ adħ restabit q̃rere utr̃ ⁊ aluĩd sĩ põtu¬
erit. Ꝙ sri aliud potuisse ĩuen̾imꝰ ĩ c̾ciem
uoluisse ñ ĩꝯuẽiet̾ cͥdit᷑ si utusq sũtẽtie
cet̾ai cͥcũstãcia suffraga. Plerũq eĩ accid ͤ
ut aliꝗd de t̾ra decelo de cen̾s mmũdi hꝰ ele

Expanded text:
oluisse intellegi scriptorem non repugnauerit, adhuc restabit quaerere, utrum et aliud non potuit. quodsi et aliud potuisse inuenerimus, incertum uoluisse non inconuenienter creditur, si utrique sententiae cetera circumstantia subfragantur. Plerumque enim accidit, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
põt alius alias ĩ dagare. uł ꝗb iste quos ego
m̃i cõmemorẽt᷑ nemo tã stultus ĩeptꝰ ꝙ cõ¬
rẽdĩt.Igo at̃ quas reddidi uł ex ecc̃e aut¬
toritate a maiorib tͣdita uł ex dĩnaꝵ scͥptu¬

Expanded text:
t alius alias indagare, vel quibus istae quas ego meri commemorentur, nemo tam stultus ineptusque contenderit. Ego autem quas reddidi, vel ex Ecclesiae auctoritate a majoribus traditas, vel ex divina
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. ht̃ eĩ has tres sextis i̾tiã dimidiã. Nec
ulla ꝑs alia q̃ dici possit quota sit ĩuenit᷑ in
nẽ nob̃ sc̃a stͥptura cõm̃itat. ĩ eo maxĩe ꝙ
ds̃ sex dieb ꝑfecit oꝑa sua ⁊ sexto die fc̃s ẽ
hõ ad ẜmagĩem dĩ. ⁊ sexta etate gn̾is hu¬
mani filiꝰ dĩuenit. ⁊ fc̃o ẽ filiꝰ hõis ut nos re¬
formaret ad ẜmagĩem dĩ. ea appeñs etasa

Expanded text:
tur. Habet enim eas, tres, sextam, tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, quae dici possit quota sit invenitur in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Annus etia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb cure est ce reuolucõnib aĩactũ falsã opi¬
nionẽ ad decipiẽdos hoies sirmare uł sere¬
re. Ux ħ conici põt qr si uere illa recordarẽ¬
t᷑ q̃ ħ ĩ aliis antea põiti corporib indeãt mł¬
tis ac pene õib id ꝯtĩg̾et qũo ꝗdẽ ut de uiuiᷤ
mortuos ita de mortius uinos tãꝙͣ de ugi¬
lãtib dormiẽtes ⁊ de doumẽtib iugllãtẽs
sũ cessacõe fĩ suspicãt᷑. Oi gͦ ħẽ sapĩe ⁊

Expanded text:
onibus animarum falsam opinionem ad decipiendos homines firmare vel serere, ex hoc conjici potest, quia si vere illa recordarentur quae hic in aliis antea positi corporibus viderant, multis ac pene omnibus id contingeret: quandoquidem ut de vivis mortuos, ita de mortuis vivos, tanquam de vigilantibus dormientes, et de dormientibus vigilantes, sine cessatione fieri suspicant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ m̃tis ĩtlłc̃uał ita ꝯditã eẽ natã ut reb ĩ¬
telligibilib natm̃i ordĩe disponẽte ꝯditore
sb̾iecta sic ista uideat ĩ qͣdã luce su gn̾is ĩcor¬
porea ꝙ̃adm oculꝰ caris uid q̃ĩ hac corpo¬
rea luce cͥcũadiacẽt cuiꝰ lucis cupax eiq ꝯgru¬

Expanded text:
tis intellectualis ita conditam esse naturam, ut rebus intelligibilibus naturali ordine, disponente Conditore, subjuncta sic ista videat in quadam luce sui generis incorporea, quemadmodum oculus carnis videt quae in hac corporea luce circumadjacent, cujus lucis capax eique congru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd opꝰ eẽt eloq̃ncia cũ iudicia ulła fierẽt
aut ip̃is ⁊̃ iltutib ͦ Nec eĩ fortitudĩe ege¬
sticia cũ eẽt nͥl qd̾ appetere̾ aliem. Nec tem¬
ꝑãcia q̃ regeret eas q̃ ullẽ ẽẽnt libidĩes. s ͤ
paudencia ꝗdẽ eg̾eñ nlło delectu ꝓpõito do¬

Expanded text:
eloquentia, cum judicia nulla fierent; aut ipsis etiam virtutibus? Nec enim fortitudine egestitia, cum esset nihil quod appeteretur alieni; nec temperantia, quae regeret eas quae nullae essent libidines; nec prudentia quidem egeremus, nullo delectu proposito bo
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ĩ ula ẽẽ bĩtudĩe desinet. S tał ac tãta er̃
ut ꝑfectior ⁊ maior eẽ ñ possit. fortassis ⁊
alie tres ũtutes pͣdẽcia sũ ullo iã ꝑ idõ er¬
roris. fortitudo siĩ molestia tollerãdoꝵ ma¬
loꝵ. tẽꝑantia sũ repugnacõe libidinũ er̃t
ĩula felicitate. ut prudẽtie sit ullm̃ bonũ
dõ p̃poñe uł eqͣre fortitudĩs ei fłuissie cohe¬
rere. tẽꝑancie illõ defectu noxio delectari.¬

Expanded text:
anta erit, ut perfectior et major esse non possit. Fortassis et aliae tres virtutes; prudentia sine ullo jam periculo erroris; fortitudo sine molestia tolerandorum malorum; temperantia sine repugnatione libidinum erit in illa felicitate, ut prudentiae sit nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, fortissime cohaerere; temperantiae, nullo def
Abbreviated transcription (Latin):
ẜtã ẽ ad ymagĩem dĩ qd̾ uti rõne atq ĩtllc̃u
qͦ eẽ cepit ista tã magna ⁊ mira nat̾a silita
ab soieta sit ħ ỹmago ut pene ulłã sit obstu¬
ra atq deftrmis sũ pclara ⁊ pulchra sit satis
ẽ. Reniq ceformitatẽ dig̾tatis eꝰ iiserãt oĩ¬

Expanded text:
inem Dei quod uti ratione atque intellectu quo esse coepit ista tam magna et mira natura, sive ita obsoleta sit haec imago, ut pene nulla sit, sive obscura atque deformis, sive clara et pulchra sit, semper est. Denique deformitatem dignitatis ejus miserans di
Abbreviated transcription (Latin):
aũ appetãt. Sua ud ĩt̾ĩora ñ cogitẽt i posst̃
admou̾i ut ħ faciãt qr ñdũ admonẽtis sig¬
alia ꝓrsus nesciũt. Ꝙ at̃ aliud sic ñ se nos¬
se aimd ã secogitare iã ĩ eod̾ uoliñe ostẽ¬
dimꝰ. ¶S hac etatẽ oĩfitamꝰ q̃ nec st̾rogaͣi

Expanded text:
aut appetant: sua vero interiora non cogitent, nec possint admoneri ut hoc faciant; quia nondum admonentis sigalia prorsus nesciunt. Quod autem aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, jam in eodem volumine ostendimus . 8. Sed hanc aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗilue ꝯuigati sisi a ꝯugio lib̾i ꝯtinẽtiã ceo
nouerĩt ad modũ ẽẽ dãpnabile sĩ uł illi ꝯui¬
gales opꝰ noluer̃t appet̾e. qͦ se ñ accessuros
uł illi repet̾e. a qͦ de recessuros illi libera. illi
cõui ꝓtessi sunt uoluntate .xl. f irmissĩe

Expanded text:
tinentiam Deo voverint, admodum esse damnabile, si vel illi conjugale opus voluerint appetere, quo se non accessuros, vel illi repetere, a quo se recessuros, illi libera, illi communi professi sunt voluntate. CAP. XLIII, se
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ apotecas. apotece at̃ uł horrea: ũbũ ex ũ¬
uo repostoria dici possũt. Cur gͦ isti manus
otiosas ⁊ plena repostoria uoiũt hr̃e: cur
ea q̃ sumũt ex latorib alioꝵ. recõdũt ⁊ ser¬
uant unte cotidie ꝓferat᷑: Cur demq mo¬
lũt ⁊ coqũt: hoc eiꝰ aues nõ faciũt. aut si
suigulos dies escas afferant p̾ꝑatas: sai¬
rẽ sisi aqͣm te fontib afferũt. ur de cister¬
nis aut puteis hauriũt ⁊ reponũt. h uo¬
latilia ñ facĩt. s si ħ nõ plac: studeãt
ĩ boni fiteles ⁊ regis et̾ni deuotisstimi pro

Expanded text:
in apothecas. apothecae autem uel horrea uerbum ex uerbo repostoria dici possunt. cur ergo isti manus otiosas et plena repostoria uolunt habere? cur ea, quae sumunt ex laboribus aliorum, recondunt et seruant, unde cotidie proferatur? cur denique molunt et coquunt? hoc enim aues non faciunt. aut si singulos dies escas afferant praeparatas; saltem sibi aquam vel de fontibus afferunt, vel de cisternis aut puteis hauriunt et reponunt: hoc volatilia non faciunt. Sed si hoc placet, studeant etiam boni fideles et Regis aeterni de
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fuii dĩ ĩ inirũ ꝑ tc̃m ĩ iñsurã etatis pie¬
uitudĩs xͥ ut ulira ñ simꝰ ꝑuuli iactati ⁊ cir¬
cũlati oĩuento toctrine ĩ allusione hõiũ. ĩ
astucia ad machinatõem erroris: Da u.¬
uislone isti tecipiũt ĩꝑitos qͣ astutia ⁊ ma¬
chinam̃tis ĩuniti ⁊ ip̃i c̾cũferũt᷑. ⁊ ̃ iua cir¬
cullatione coherentes sͥ aĩos ĩsirmoꝵ q̃¬
dãmꝰ rotare conant᷑. ut ꝑit̾ nesciãt uͥ sint.
audietũt ei uł legerũt qõ scͥptũ ẽ. Gar .3¬

Expanded text:
nem filii dei, in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. ut ultra non simus paruuli iactati et circumlati omni uento doctrinae in inlusione hominum, in astutia ad machinationem erroris? qua inlusione isti decipiunt inperitos, qua astutia et machinamentis inimici et ipsi circumferuntur et in sua circumlatione cohaerentes sibi animos infirmorum quodam modo rotare conantur, ut pariter nesciant ubi sint. audierunt enim uel legerunt quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tp̃r. Inantiq ulgo qͣm ds̃ qͥde ea fuerat.
nascituꝰ ita singĩati gͣcia p̾uenit atq re¬
pleuit ut ip̃m hĩet uẽtris sui fructũ. ꝙ ex
titio ht uinũsitas dñm. It ip̃m iͥ uideret
nascẽdi ibllẽpuitate sb̃ditũ. ꝙ unitate pa¬
t̾ne ibstancie ñ solũ hũcna s ĩ angelicacã¬
tura cognoscit. ⁊ adorat altissimũ. Sic gͦ
ĩtrauit ĩmũdũ. ꝑ iuolatũ uͥginis partum
auftͥur a mũdo. Et qr ĩ ꝯditõe gem̃s hũam
ꝑ mlr̃em q̃ de solo uiro fc̃a ẽ. ꝯtigit ut mqr¬
tis uĩdõ tenerem̃ obstricti. hoc ĩ redẽptõe
hũcim geñs diuina bonitas egit. ut ꝑ uit̃
qͥde sola mliere natꝰ ẽ. uita hõib reddere¬
tuir. Illic hũanã nat᷑am neꝗlllmã de ꝯceptõ

Expanded text:
illa utique virgo, quam Deus, qui de ea fuerat nasciturus, ita singulari gratia praevenit atque replevit, ut ipsum haberet ventris sui fructum, quem ex initio habet universitas Dominum: et ipsum sibi videret nascendi solemnitate subditum, quem in unitate paternae substantiae non solum hnmana, sed etiam angelica creatura cognoscit et adorat Altissimum. 18. Sicintravit in mundum, per inviolatae virginis partum aufertur a mundo. Et quia in conditione generis humani per mulierem quae de solo viro facta est, contigit ut mortis vinculo teneremur obstricti, hoc in redemptione humani generis divina bonitas egit, ut per virum qui de sola muliere natus est, vita hominibus redderetur. Illic humanam naturam nequissima dece
Abbreviated transcription (Latin):
ita uacãdũ ẽ ut ñ tonsores opent᷑. An qui
euãglĩcas nolutres se smuitari dicũt qͣi de¬
puaritimuẽt. ne uolare ñ possĩt. u̾eor ĩ ħ ui¬
ciũ plã dic̾e pp̃ quosdã frẽs crinitos. quoꝵ¬
p̃t̾ ñ irc̃ta ⁊ pene oĩa uen̾am̃. s quo mag̃
eos ĩ xp̃o diligiũ eo couititiꝰ ãmonemꝰ. Neq
eĩ metuunꝰ ne hũtutas eoꝵ respuat ad mo¬
te titubamꝰ ant aberramꝰ cupimꝰ admoneri.
Rogͤ admonemꝰ tã scõs uiros: ne stultis ua¬
noꝵ argum̃tatõib moueãt᷑. ⁊ eos ̃ ĩ hac ꝑ¬
u̾sitate smitẽt᷑ qu sũt ĩ cet̾is ionge duliles.

Expanded text:
ita uacandum est, ut nec tonsores operentur? an quia euangelicas uolucres imitari se dicunt, quasi depilari timent, ne uolare non possint? uereor in hoc uitium plura dicere propter quosdam crinitos a ueneramur. sed quo magis eos in Christo diligimus, eo sollicitius admonemus. neque enim metuimus, ne humilitas eorum respuat admote titubamus aut aberramus, cupimus admoneri. hoc ergo admonemus tam sanctos uiros, ne stultis uanorum argumentationibus moueantur et eos in hac peruersitate imitentur, quibus sunt in ceteris longe dissimiles.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hũlitate iti appetãt: tondeant. ⁊ cilitio
capur uelẽt. s ñ ecit tc̃ spẽs illa uenalis.
qr sãson ñ cilitio s coma uelabat᷑. Iã mõ
sidici põt ꝙͣ uuctuose rididm ẽ ꝙ rursũ in¬
uentũt ad defẽsionẽ crinis̃ suoꝵ. uirũ sꝙ¬

Expanded text:
pro humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed coma uelabatur. Iam illud, si dici potest, quam luctuose ridiculum est, quod rursus inuenerunt ad defensionem crinium suorum. uiru
Abbreviated transcription (Latin):
tuiss młto posibaiꝰ hoc nata heret ange¬
dẽ tãto magis ħ eẽt p̾dita facultate. S
ostẽdit ds̃ nñ bona uolũtas hõib detut
qͣm sic amiserũt angũ cũ hr̃ent ut amis¬
catores anglõs. ⁊ ad iudicãdos hõies uiuos
⁊ mortuos felicit̃ exp̾tamꝰ. Testat᷑ eĩ beatꝰ¬

Expanded text:
tuisset, multo possibilius hoc natura haberet angedere, tanto magis hac esset praedita facultate. Sed ostendit Deus unde bona voluntas hominibus detur, quam sic amiserunt angeli cum haberent, ut amisccatores angelos, et ad judicandos homines vivos et mortuos fideliter exspectamus. Testatur enim beat
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ qs ferat bõies ꝯtumaces salub̃ri¬
mis apłi mõitis reatẽtes. si sic̃ ĩariiore
tolerari s sic̃ sanctiores ĩ ꝑdicari ut mo¬
nact̾ia toctrma samore fũdata gemĩa tile¬
cebra corrũꝑant᷑ ⁊ dubouita licẽtia uacatõ¬
nis. ⁊ faico nõie sc̃ĩtatis: Sciant gͦ ĩ ceteri

Expanded text:
es contumaces saluberrimis apostoli monitis resistentes, non sicut infirmiores tolerari, sed sicut sanctiores etiam praedicari, ut monasteria doctrina saniore fundata gemina inlecebra corrumpantur, et dissoluta licentia uacationis et falso nomine sanctitatis? sciant ergo etiam ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
ne ubeꝵ milicie dedicarẽt: sic cerẽt ⁊ ip̃i
p̃cepts ełꝰ obedire ut ꝯpatiant᷑ ĩsiriis. ⁊
amore p̾uare rei ñ iligati: manib suis ĩ
cõmũe laborare. p̾ceptis suas sñ m̾m̃e ob¬
ut eruottõem doctrine salutaris deeẽ puta¬
iĩt. cui reiuacẽt: scire desidero. Sr̃onib ĩ¬
ꝗunt ⁊ psalmis. ⁊ lectõni ⁊ u̾bodĩ. sc̃a pla¬
neuita: ⁊ xͥ suauitate laudabił. s si ab eis
auocandi ñ sumꝰ: nͨ manducãdũ ẽ. si ip̃e co¬
tidie p̃parãte ut possnt apponi ⁊ assumi. Si
at̃ ad ista uacare euos dĩ ctis int̾uair tem¬
poꝵ ip̃iꝰ ĩfirmitatis ucc̃itas cogit. Cut nĩ ⁊
diuina cãtare ⁊̃ mãib oꝑantes facile pos¬
cũt. ⁊ ipm̃n laborẽ tãꝙͣ diumo celeumate ꝯ¬
soiari. an ignoramꝰ õt opifices ĩꝗb uani

Expanded text:
e dedicarent: sic debent et ipsi praeceptis eius oboedire, ut compatiantur infirmis, et amore priuatae rei non inligati manibus suis in commune laborare, praepositis suis sine murmure obuel eruditionem doctrinae salutaris deesse putalunt, cui rei uacent scire desidero. orationibus, inquiunt, et psalmis et lectioni et uerbo dei. sancta plane uita et Christi suauitate laudabilis; sed si ab his auocandi non sumus, nec manducandum est nectidie praeparandae, ut possint adponi et adsumi. si autem ad ista uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et diuina cantare etiam manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate consolari. an ignoramus omnes opifices in qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cẽ. ad ncͣtios usus ne sĩt ĩ tructuosi. Ti¬
motheũ ⁊̃ ꝙ̃ dicit gmanissimũ faliũ q̃m
sciebat corpe ĩ firmũ sic̃ oscẽdit. monẽs eñ
ne aq̃m biberet. s modico uno uteret᷑ pp̃
stomachũ. ⁊ freqntes suas ĩfirmitates: qr
ĩ oꝑe corꝑali laborare s̃ pot̾at. ne forte cum
ĩdigeret ⁊ nouet uictu cotidiano ab eis sus
tñtari ꝗb euãgũũ ministrabat. aliq̃ sibi
negotia q̃reret. ꝗb aĩ eiꝰ ĩplicaretur ĩtentio.
auid ẽ eĩ corꝑe iaborare aĩo lib̾o. sic̃ opifex
si ñ sit fraudulentꝰ ⁊ auarus. ⁊ pͥuate rei a¬
iuidus : alud at̃ ip̃m am̃ occupare curis col¬
ligẽde sñ corꝑis labore pectume. sic̃ ss̃it uł
negotiatores. uł ꝓcuratores e ꝯductores.
cura es̃ p̾ss̃t: ñ manib oꝑanit᷑. Icõq ip̃m

Expanded text:
cessarios us us, ne sint infructuosi. Timotheum etiam, quem dicit germanissimum filium, quoniam sciebat corpore infirmum, sicut ostendit monens eum, ne aquam biberet, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates, quia in opere corporali laborare non poterat, ne forte, cum indigere nollet uictu cotidiano, ab eis, quibus euangelium ministrabat, aliqua sibi negotia quaereret, quibus animi eius inplicaretur intentio — aliud est enim corpore laborare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et auarus et priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procuratores uel conductores; cura enim p
Abbreviated transcription (Latin):
crastinũ reponat᷑. nõ possunt ista s̾uare ꝗ
se ꝑ młtos dies a ꝯspectu hoĩm seꝑatos. ⁊
ullĩ ad se p̃bentes accessũ int̾cduoũt se ip̃oᷤᷤ¬
⁊ uiuũt ĩ magna ĩtẽtõe orõnũ hii eĩ facil¬
lima ꝗtẽ atq iulissima secũ tñ ĩclud̾e alim̃¬
ta ꝯsuenerũt. q̃ ĩ illos dies ꝗb a nsło uide¬
ri statuerũt suificiãt. qd̃ aues ñ faciũt. ut
hox ꝗdẽ excitatõẽ ĩtã mirabili ꝯtinentia¬

Expanded text:
stinum reponatur: non poterunt ista seruare, qui se per multos dies a conspectu hominum separatos et nulli ad se praebentes accessum includunt se ipsos uiuentes in magna intentione orationum. hi enim facillima quidem atque uilissima, secum tamen includere alimenta consuerunt, quae in illos dies, quibus a nullo uideri statuerunt, sufficiant: quod aues non faciunt. et horum quidem exercitationem in tam mirabili continentia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stiata mũdi elegit ut ꝯfũc̾e̾t sapientes.
⁊ ignobilia mũdi ⁊ ea q̃ ñ sũt tãꝙͣ sĩt. ut ea
q̃ sunt euacuent᷑ ut ñ gloriet᷑ oĩs caro co
ĩ meliꝰ uite docum̃tũ. Neq eĩ apparet utrũ
ex ꝓp̃ito ẜuitutis dĩ uen̾unt anuitã ĩopẽ¬

Expanded text:
stulta mundi elegit, ut confunderet sapientes; et ignobilia mundi et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuentur, ut non glorietur omnis caro corin melius uitae documentum. neque enim adparet utrum ex proposito seruitutis dei uenerint, an uitam inope
Abbreviated transcription (Latin):
moratꝰ condie disputabat. ꝗs dubitaniͣt ho¬
ras eũ hũisse ad ħ officiũ ceputatas: Nã
ap̃ athenas cũ eẽt. qr studiosissunos rerum
ĩꝗsitores ĩuen̾at: ita de illo sc̾ptũ ẽ. act᷑.i7.
Disputabat gͥ ẽ iudeis ĩ sỹnagoga. ⁊ gẽtib
ĩ ũculis ⁊ toro ꝑ õem diẽ. ad om̃s ꝗaderant.¬

Expanded text:
cotidie disputabat, quis dubitauerit horas eum habuisse ad hoc officium deputatas? namque apud Athenas cum esset quia studiosissimos rerum inquisitores inuenerat, ita de illo scriptum est: disputabat igitur iudaeis in synagoga et gentibus in uiculis in foro per omnem die
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ supͣdc̃a sũt sũ uuia dubitatõe testãt᷑
Meq eĩ aut imo loco. aut b̾rat᷑ dc̃m ẽ. ut
possit cuiusuis astutissum t̾giĩsatione ĩ
aliam traduci pũtiq sentẽtiã. Cũ gͥ tãte
auctoritatis. tã magnis ⁊ crebris monb
ꝯtradicẽtiũ ꝯteratur adu̾sitas: ꝗd a me q̃¬
rũt. uł qͣle opus facierat. uł qñ faciebat :
unũ scio. ꝙ nͨ furta faciebat si effractor
aut latrd erat. nͨ auriga. aut uetiator. aũ
apta sũt hũanis usib oꝑabat᷑. sic̃ seh̃t

Expanded text:
ea quae supra dicta sunt sine ulla dubitatione testantur. neque enim aut uno loco aut breuiter dictum est, ut possit cuiusuis astutissimi tergiuersatione in aliam traduci peruertique sententiam. cum igitur tantae auctoritatis tam magnis et crebris molibus contradicentium conteratur aduersitas, quid a me quaerunt, uel quale opus faciebat uel quando faciebat? unum scio, quia nec furta faciebat nec effractor aut latro erat nec auriga aut uenator aut apta sunt humanis usibus operabatur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
diccedẽ õs iteos a roma: accessit ad illos.
⁊ pp̃ artis silĩtudĩem mãsit ap̃ios opꝰ faci¬
ens. Qrãt eĩ tab̃nacłoꝵ artifices. hoc si co¬
nati sũt anegorice ĩt̃pͥtari: ostendũt qũo
ꝓficiãt s̃ eccasticis uit̾is qb &e uacare gliat.¬
Eit c̾te illa q̃ supͣcc̃a sũt. Nũqd ego corꝰ.¬

Expanded text:
discedere omnes iudaeos ab Roma, accessit ad illos et propter artis similitudinem mansit apud illos opus faciens; erant enim tabernaculorum artifices. hoc si conati fuerint allegorice interpretari, ostendunt, quomodo proficiant in ecclesiasticis litteris, quibus se uacare gloriantet certe illa, quae supra dicta su
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. aiti sanũ ĩtlłc̃m scͥptaꝵ tefendẽ malũt
ꝙͣ quoslib hõies adulari: Exutũt ĩt̾ fr̃es
ĩ firmiores ⁊ siriores amarissse ⁊ ꝑitulo¬
sissse ꝯtentõnes. qõ iniforte siscirent: ħ qͦ
sñ dubitatõe antigerẽt. qͦꝵ cet̾a mirarũ
i amamꝰ. illos gͦ ñ corrigiꝰ. s rogamꝰ ⁊

Expanded text:
 intellectum scripturarum defendere malunt quam quoslibet homines adulare, exsistunt inter fratres infirmiores et firmiores amarissimae et periculosissimae contentiones: quod illi forte si scirent, hoc quoque sine dubitatione corrigerent, quorum cetera miramur et amamus — illos ergo non corripimus, sed rogamus
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ip̃e apłs. uͭ se ussĩ eẽ hac põtate. at a
de ope sp̃nali carnalẽ uictũ ñ hẽbat: restat
ut de ope corpau hũerit ⁊ inde dicat. Neq
panẽ gͣtis ab aliquo nrãducaunã. sĩ iabore
ñ fatigatõe uocte ⁊ die opantes. ne ꝙ̃ ur̃m

Expanded text:
dicat non se usum esse hac potestate. at si de opere spiritali carnalem uictum non habebat, restat, ut de opere corporali habuerit et inde dicat: neque panem gratis ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem
Abbreviated transcription (Latin):
gelixari: ut io euãgelute qiͣ uẽd̾e inteant᷑.
et tñ redit ĩ atq ĩ ut ostẽdat ꝗd c̃ cure dñico
liceat. ⁊ ip̃e ñ faciat. ut ñ abutar ĩꝗt põtate
mea ĩ euãglĩo. Iam uͥ q ĩfirmitati ip̃m
cõpatiẽs io eaciebat: audiamꝰ ceq̃ntia. cũ¬

Expanded text:
gelizari, ut id euangelistae quasi uendere uideantur. et tamen redit etiam atque etiam, ut ostendat, quid sibi iure dominico liceat et ipse non faciat. ut non abutar, inquit, potestate mea in euangelio. Iam uero quia infirmitati hominum conpatiens id faciebat, audiamus sequentia. cu
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝗ pͥncipes p̾clarissimo utt̾atoꝵ suoꝵ elo¬
ꝗo p̾dicari soiẽt. ꝙ rẽ cõem uniilsi pplĩ sue
citatis pͥuatis suis reb sic añponebant
ut ꝗdã eoꝵ affrica edomita t̾umphator ꝙͥ
nurẽti filre daret ñ hũerit. nͥ ex senatus

Expanded text:
cipes praeclarissimo litteratorum suorum eloquio praedicari solent, quod rem communem uniuersi populi suae ciuitatis priuatis suis rebus sic anteponebant, ut quidam eorum Africa edomita triumphator quid nubenti filiae daret non habuerit, nisi ex senatus
Abbreviated transcription (Latin):
tholicã ꝓdc̃e nõ posse. ĩmo sic̃ intͣecc̃am rede
ect̃am iuptizatis si ad eccũam nõ redieruit
eodẽ raptismo cumulari ꝑnitiẽ. tãtũ es ua¬
let ecc̾astice sbcietatis um̃tas ad salutẽ ut
laptismo ñ salnet᷑ cui ñ ibi tat᷑ ubi oportet.

Expanded text:
on posse: imo sicut intra Ecclesiam recte Ecclesiam baptizatis, si ad Ecclesiam non redierint, eodem baptismo cumulari perniciem . Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut baptismo non salvetur, cui n
Abbreviated transcription (Latin):
cetis gͦ ꝙͣuis dñs dix̃it. Noute cogitate in
dicitis ut nacetis : qur u̾oiatilia celi ñ nob̃
ꝯũtit᷑. si adhuc eũ opportet tãꝙͣ opitices ex̃ce¬
re negotia: qͣi uo facile possit ubis explica
ut uẽditis q̃ hẽuat. ⁊ ĩ digẽtie panꝑũ distti¬

Expanded text:
is dominus dixerit: nolite cogitare in dicitis, ut uacetis? cur exemplo uolatilia caeli non uobis conuertitur, si adhuc eum oportet tamquam opifices exercere negotia? quasi uero facile possit uerbis explicut uenditis, quae habebat, et indigentiae pauperum distri
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis habere fecit uat̾ale ꝯsortiũ qͦs et̾uos c̾̃a¬
uit. Et eis facuitatẽ atq ĩtlłigẽtiã cogitã¬
de cognroscẽde diuigẽde q diuinitatis iseru¬
it. Quos tñ itac̾auit ut ĩ p̃ seip̃is illũ dili¬
gerent. ciꝰ se tules c̾atos oꝑe cognouitẽt
cũ eoꝵ lit tales fierẽt ullã m̃ita p̾ceuissẽt.
uolũtatis qͦ eiꝰ tribuit lib̾tatẽ ut eẽt eis pos

Expanded text:
mentis habere fecit naturale consortium; quos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognoscendae, diligendaeque divinitatis inseruit. Quos tamen ita creavit, ut etiam prae seipsis illum diligerent, cujus se tales creatos opere cognovissent, cum eorum ut tales fierent, nulla merita praecessissent. voluntatis quoque eis tri
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾o cõtͣ sũmi creatoris ĩꝑiũ suã int̾entur
sac̾e uolũtatẽ ꝓtinꝰ a ꝯtumatib beatitu¬
co discederet. Et ad suppliciũ eis relĩq̃retur
et̾ĩntus misa errorib deĩceps dolorib q
plenit. si ꝗs eoꝵ bonitatẽ uolũtats ꝑderet.¬

Expanded text:
io contra summi Creatoris imperium suam niterentur facere voluntatem, protinus a contumacibus beatitudo discederet, et ad supplicium eis relinqueretur aeternitas misera, erroribus deinceps doloribusque plevit, ut si quis eorum bonitatem voluntatis perderet
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ etrorẽ. Qͦ ñ ad beatã ciutatẽ ꝑueniat.
s ĩ p̃cipiciũ cadat uͥ ñ gaudim̃ ꝑuenienti
detur. s cadenti ĩt̾itus inferat᷑. uerũptũ ut
ce fide sufficiẽs sm̃no ꝓmat᷑. ñ tp̃ri suffra¬
gat᷑ spaciũ. qr celerit᷑ nt̃m cuꝑis hr̃e respõ¬
sũ. ⁊ tã magnũ ẽ opꝰ dispẽsutonis hui ut
tͥ sic tebere de fide marui ut uiã qͣmilib he¬
resẽ designares. cõtͣ qͣm speciałt nr̃e dispu¬
tatõis ingilaret ĩrẽcio. S cũidesinte desii¬
cõem fidei petis dãq cupis ⁊̃ ib̾breuitate ꝯ¬

Expanded text:
tetur errorem, quo non ad beatam civitatem perveniat, sed in praecipitium cadat; ubi non gaudium pervenienti detur, sed cadenti interitus inferatur. 2. Verumtamen ut de fide sufficiens sermo promatur, nec temporis suffragatur spatium, quia celeriter nostrum cupis habere responsum, et tam mag sic te debere de fide instrui, ut unam quamlibet haeresim designares, contra quam specialiter nostrae disputationis vigilaret intentio: sed cum indefinite definitionem fidei petis, eamque cupis etiam sub brevitate c
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ manu suaa ꝑ mũdubit a ream sliã. Et cõ¬
gͥgabit triticum ĩ horreũ snũ. paleas at̃ ꝯbu¬
ret igni sextinguibili. Qͣfido ꝑ iudiciũ ustũ
seg̾gabit iustos ab iniustis. bonos a malis.
rectos aꝑũsis. bonos ꝯstituet a cextris. maloᷤ
a sinistris. It ex eiꝰ ꝯre iusti et̾mq iudici sẽ¬
pit̾na atq ĩ rõmutubili ꝓlata sũcẽtia. siqui¬

Expanded text:
sua, et permundabit aream suam, et congregabit triticum suum in horreum, paleas autem comburet igni inexstinguibili ; quando per judicium justum segregabit justos ab injustis, bonos a malis, rectos a perversis: bonos constituet a dextris, malos a sinistris, et ex ejus ore justi aeternique judicii sempiterna atque incommutabili prolata sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
ea bonũ ⁊ minui ⁊ augeri põt ĩ tantũ ma¬
la dr̃ ĩ qͣnt̃ bonũ eiꝰ minuit᷑. Malũ eĩ inchil
ẽ alud nͥ pͥuatõboni. Unde ꝯstat geminũ
tir ip̃a defecit a sũmo bono c̾atore suo. Al¬
t̾m qd ĩ rata puniet᷑ ignis em̾i supplitio.
Iud̾ passum inste qr ħ amisit l̃iuste. Et q̃ or¬
dĩem ĩ se ñ sũcunt diuine dscitutõnis ordi

Expanded text:
 in tantum mala dicitur, in quantum bonum ejus minuitur. Malum enim nihil est aliud nisi privatio boni. Unde constat geminum rie ipsa defecit a summo bono creatore suo, alterum quo invita punietur ignis aeterni supplicio: illud passura juste, quia hoc admisit injuste; et quia ordine
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. et mlr̃es uoluit ut se ad sparanda ⁊
utis ⁊ mimst̾s dĩ tãꝙͣ miutib a plebibus
ampliꝰ s̃pẽcet ecc̃e. ñ exigẽto stipẽdiũ cebi¬
tũ: s cotidianũ uictũ de suis laborib tͣnsigẽ
to. auorerat eĩ stabulariꝰ ad ꝙ̃ uuln̾atꝰ ile
do reodã t̾. Ampliꝰ gͦ erogabat apoꝰ paulus. ꝙ
suis ut ip̃e testauir scipẽdiis militabat. In euͦ
eĩscriptũ. luc̃ g. deinceps Et ip̃e it̾ faciebat ꝑ
ciuitates ⁊ castella. p̾dicãs ⁊ euãgen⁊ans re¬
gnũ dĩ. ⁊ duodecĩ c̃ illo. ⁊ mnłres auq̃ q̃ erant

Expanded text:
e ad praeparanda et listis et ministris dei tamquam militibus a plebibus amplius inpenderet ecclesiae non exigendo stipendium debitum, sed cotidianum uictum de suis laboribus transiabularius, ad quem uulneratus ille do reddam tibi. amplius ergo erogabat apostolus Paulus, qui suis, ut ipse testatur, stipendiis militabat. in euangelio enim scriptum est: deinceps et ipse iter faciebat per ciuitatem et castellum praedicans et euangelizans regnum dei et duodecim cum illo,
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ at nõ hñte nos ꝓcuidubio nichil po¬
sersi aiccipe. De plenitudĩe at eĩ om̃s nos.
accepuinuis. Ox eo gͥ ꝙ nob̃ de plenitudi¬
ne sua dedit octẽdit ĩ cũ re exĩanunt ple¬
nitudĩem ñ amisule qͣm hũit. Qͥa si pleni¬
tusĩem amitt̃et dare de illa iullatenꝰ pos¬
s forͣm gͦ sui accepit. Neq ã aimo fuit

Expanded text:
bio nihil possemus accipere. De plenitudine autem ejus nos omnes accepimus. Ex eo igitur quod nobis de plenitudine sua dedit, ostendit etiam cum se exinanivit plenitudinem non amisisse quam habuit: quia si plenitudinem suam amitteret, dare de illa nullatenus posset. Formam ergo servi accepit: neque enim aliud fuit
Abbreviated transcription (Latin):
is ur̃i qm̃ lõge sũt uł ic̃põntis aũ oppõitis
aliis a nr̃o ꝯtuitu actu q seꝑant᷑. x quo
fit ut maiorad illa ĩuẽiẽda sit labor ꝙͣ
ad ulũ a quo fc̃a sũt ẽ sit ĩcõꝑabili felici¬
tate p̾stãtiꝰ illũ ex qͣntulacũq ꝑticula pi¬
a m̃te sẽtire ꝙͣ illa uniũsai ꝯp̾hendẽ. Uñ rec¬
te culpãt᷑ ĩ libꝰ sapĩe ĩꝗsitores huiꝰ scłi. Si¬

Expanded text:
i, quoniam longe sunt uel interpositis aut obpositis aliis a nostro contuitu actuque separantur. ex quo fit, ut maior ad illa inuenienda sit labor quam ad illum, a quo facta sunt, cum sit inconparabili felicitate praestantius illum ex quantulacumque particula pia mente sentire quam illa uniuersa conprehendere. unde recte culpantur in libro sapientiae inquisitores huius s
Abbreviated transcription (Latin):
dĩs s ĩ potẽcia cãli. Nã illa magnitudo co¬
pia t̾re hũoris q ꝯgesta ẽ. s illa ĩ exigno
gͣno mirabilior p̾stãtior q ins ẽ. qͣ ualuit
adiacẽs hñor cõmixtꝰ t̾re tãꝙͣ man̾es u̾ti
ĩ ligni illiꝰ qͣlitatẽ ĩ ramoꝵ diffusionem.
ĩ folioꝵ u̾ditatẽ ac figñ ĩ fructuũ for᷑s ⁊

Expanded text:
dinis, sed ui potentiaque causali. nam illa magnitudo copia terrae humorisque congesta est. sed illa in exiguo grano mirabilior praestantiorque uis est, qua ualuit adiacens humor conmixtus terrae tamquam materies uerti in ligni illius qualitatem, in ramorum diffusionem, in folioru
Abbreviated transcription (Latin):
fer̃ ñ p̾t̾ se ip̃m uidẽs s ĩ se ip̃o ita enu̾auit
oĩa q̃ fec̃. Nec alia uisio ip̃ius ⁊ pr̃is s una
sic̃ una sb̃a. Lã ⁊ ĩ libꝰ iob ita ip̃a sapĩa ꝑ
ĩuẽta ẽ uł ꝗosit locꝰ scĩe. Ignorat mortal᷑.
uiã eiꝰ ĩuẽitur ĩ hoĩb.Ot paulo post au

Expanded text:
fecit, non praeter se ipsum uidens, sed in se ipso ita enumerauit omnia, quae fecit. nec alia uisio ipsius et patris, sed una, sicut una substantia. nam et in libro Iob ita ipsa sapientia, per uel quis sit locus scientiae? ignorat mortalis uiam eius nec inuenietur in hominibus. et paulo post: au
Abbreviated transcription (Latin):
nosẽs geui̾nt ut si dicet nolẽs absurdissiã
delut uelud ĩuicta rõe ꝯcluderet nõ nature
eẽ filiũ s uolũtutis. at ille uigilãtissĩe uicis¬
it q̃llint ab eoutrũ ds̃ pãuolẽs an uolẽt sit
ds̃. Ut si respõteret nolẽs seq̃ret᷑ illa misia
qͣm de dõ c̾de̾ magna ĩstinia est. Si at̃ dicẽt
uoles respõderẽ ei. gͦu ip̃e uolũtate sua õs

Expanded text:
 nolens, absurdissima debat uelut inuicta ratione concluderet, non naturae esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet nolens, sequeretur illa miseria, quam de deo credere magna insania est, si autem diceret uolens, resp
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ falsos patiẽtissĩa. In abel ꝑ suc̾ficiũ gͣta.
In noe ꝓ dilumũ secura. In ab ħe ꝑ eg̾natõe
ficelissima. In moyse int̾ ĩuirias leuissima.
blãdos ignes ĩnocẽt̃ expͤtat. ¶ machabeis se¬
uos ignes fornit̾ tolletat. Hasta ĩ susãna
⁊ gꝰ uirũ. In anna post uirũ. ĩ maria p̾t̾ i¬
rñ. lib̾a ĩ paulo ad argnendũ. hũił ĩ petͦ ad
olediẽd̾. humana ĩ pͥanis ad ꝯfitẽd᷑ dĩna in

Expanded text:
falsos patientissima; in Abel per sacrificium grata, in Noe per diluvium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Moyse inter injurias lenissima, blandos ignes innocenter spectat, in Machabaeis saevos ignes fortiter tolerat; casta in Susanna erga virum; in Anna post virum, in Maria praeter virum; libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum, humana in Christianis ad confitendum, divina in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ agit ꝓperã. Int̾ ob ꝓbͥa secura ẽ. It̾ odia bñ¬
sita ẽ. Int̾ iras placida ẽ It̾ ĩsidias ĩnocẽs ẽ.
Int̾ fiquitates gemẽs. In u̾itate respirans
Qͥ cua fortiꝰ ñ ad ret̾buẽdas s ad ñ curãdis
ĩuirias. Qͥ ula fideliꝰ nõ uanitati s et̾itia

Expanded text:
non agit perperam. Inter opprobria secura est, inter odia benefica est: inter iras placida est, inter insidias innocens: inter iniquitates gemens, in veritate respirans. Quid illa fortius, non ad retribuendas, sed ad non curandas injurias? Quid illa fidelius, non vanitati, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
do uob̾ ut uos suicẽ diligatis. Et i̾m. Iu ħ
sciẽt om̃s qr discipłĩ mei estis si uos ĩncem
diligatis. Ille gͦ quiuenit ꝑ crucis irrisionẽ
carnis ꝑ mĩe corruptõem i uetustatẽ iuũdĩ
moitis nr̃e sue mortis nouitate dissosu̾e.
mancato nouo fccit hõiẽ nouũ. Bes eĩ uef
erat ut hõ moreret᷑. ꝙ ne sꝑ ualetet ĩ hõie¬

Expanded text:
igatis, et iterum: in hoc scient omnes, quia discipuli mei estis, si uos inuicem dilexeritis. ille enim qui uenit per crucis irrisionem carnis perimere corruptionem et uetustatem uinculi mortis nostrae suae mortis nouitate dissoluere, mandato nouo fecit hominem nouum. res enim uetus erat, ut homo moreretur. quod ne semper ualeret i
Abbreviated transcription (Latin):
plex dicẽdus ẽ. Norꝑa appe adiũctõne
sua estñt ꝙͣuis enĩ ꝗ adheret uxori sue
uũ corpus sit maius tñ corpꝰ ut ꝙͣ si so¬
isꝰ iuri ẽẽt. aut soiꝰ uxoris. In reb ãt spi¬
ritualibꝰ cũ minormaiori ad heret sicut
catã ẽatori: illa sit maior ꝙ̃ erat ñ ille. In

Expanded text:
plex dicendus est. Corpora quippe adjunctione sua crescunt. Quamvis enim qui adhaeret uxori suae, unum corpus sit; majus tamen corpus fit, quam si solius viri esset, aut solius uxoris. In rebus autem spiritualibus, cum minor majori adhaerescit, sicut creatura Creatori, illa fit major quam erat, non ille. In
Abbreviated transcription (Latin):
Ic̃ si ꝗspiã dicat errare nolo ũne sũerret sũ
ñ errer etire tñ esi nolle ueꝵ erit: Qs est
ꝗ huic ñ ĩpudissĩe dicat forsitan falleris
ẽ ꝓfecto uͥcũq fallat᷑ falli se tñ nolle non
iestio. ⁊ ħ me scirescio: iã i a ñ cõmoda lo¬

Expanded text:
at, Errare nolo; nonne sive erret sive non erret, errare tamen eum nolle verum erit? Quis est qui huic non impudentissime dicat, Forsitan falleris? cum profecto ubicumque fallatur, falli se tamen nolle non le scio, et hoc me scire scio; jam et si non commoda elo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ poisumꝰ recte. dr̃e dm̃ nõ ẽẽ c̾torẽ. Inẽ eĩ oĩ¬
b qdͣ dã nature sui gem̾s detꝰ sc ut ĩ hiie ma¬
ior sit admiratõ bñ ꝯsiderãtis ⁊ laus lib̾ior
oĩpotẽtis artificis qui oĩa ĩ saꝑĩa fecit a fine
usq ad finẽ fortit᷑ ꝓtendẽs suauit᷑ cũcta ois¬
ponẽs. nec en ip̃a rex nouissia q̃ ꝓ sui gn̾is or¬
dr̃e dissoluũt᷑ ⁊ qͣrũ disblucõm ex pena ñte
mortalitatis horremꝰ celiꝗt ĩformia s c̾iu̾
minima corꝑe acuta sensti aĩantia ut maio¬
re attẽtõne stupenꝰ agilitatẽ muste uolã¬
tis qͣm magtudĩem iumẽti gͣdiẽtis. Impliꝰ¬
Q utr̃ ĩ pͥmis ut dixi rerũ ꝯdicõnib q̃ isto
ci ea minutisssa q̃ uł exaquis uł tris oriũt᷑¬

Expanded text:
sumus recte dicere deum non esse creatorem. inest enim omnibus quoddam naturae sui generis decus, ita ut in his maior sit admiratio bene considerantis et laus uberior omnipotentis artificis, qui omnia in sapientia fecit, quae a fine usque ad finem pertendens et suauiter cuncta disponens nec ea ipsa rerum nouissima, quae pro sui generis ordine dissoluuntur, et quarum dissolutionem ex poena nostrae mortalitatis horremus, relinquit informia, sed creat minima corpore, acuta sensu animantia, ut maiore adtentione stupeamus agilitatem muscae uolantis quam magnitudinem iumenti gradientis ampliu utrum in primis, ut dixi, rerum conditionibus, quae isto ci ea minutissima, quae ex aquis vel terris oriunt
Abbreviated transcription (Latin):
dio discẽdiẽ ⁊ uidet᷑ amare rẽ ĩ cognitã qd̾ ñ
ita ẽ. Dpẽs nãq illa tãgit aĩm qͣm nouit ⁊
cogitat ĩ qͣ elucet decus ꝯsociãdoꝵ aĩoꝵ ĩ uo¬
cib notis audiẽdis at reddẽdis. eaq accẽdit
studio: q̃rẽtẽ ꝗd̾ qd ignorat s notũ form qͦ
dicar᷑. qd ad te ꝑtin Rndebit. Ne forte an¬
diã loq̃ntẽ ⁊ ñ ĩtelliga̾. aut uspiã corte id le¬
gã. ⁊ qd ocͥptor sencerit nestiã. Qͥs tãdẽ huic
dicat. Noli ĩilłig̾e qd̾ audis noli nosse qd̾̃
lagis. Oĩb eĩ fere aminis rõnalib ĩ ꝓmptu

Expanded text:
ue amare rem incognitam, quod non ita est. Species namque ista tangit animum quam novit et cogitat, in qua elucet decus consociandorum animorum in vocibus notis audiendis atque reddendis; eaque accendit studio querentem quidem quod ignorat; sed notam formam, quo dicatur, Quid ad te pertinet? respondebit, Ne forte audiam loquentem, et non intelligam, aut uspiam forte id legam, et quid scriptor senserit, nesciam. Quis tandem huic dicat, Noli intelligere quod audis, noli nosse quod legis? Omnibus enim fere animis rationalibus in promptu
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ nͥ cinꝰ tei signũ sit cognostat᷑. ħ g ͦ qui ar¬
cẽti cura q̃rit ut nou̾it studio q accẽtus in
certe eĩ amari ad nͥ notũ ñ põt. Neq eĩ ale
istas tees silabas amat qͣs iã notas ht̃. R
si ħ ĩ eisamat qr scit eas significare aͥd: nõ

Expanded text:
i cujus rei signum sit cognoscatur. Hoc ergo qui ardenti cura quaerit ut noverit, studioque accensus insCerte enim amari aliquid nisi notum non potest. Neque enim ille istas tres syllabas amat, quas jam notas habet. Quod si hoc in eis amat, quia scit eas significare aliquid; non
Abbreviated transcription (Latin):
se noise aᵈ ñ se cogitare iata uis ẽ amoris
ut en q̃ cuł amore dui cogntaĩt eis q cure
ꝯlucino ĩheserit atcͣhat sec̃ ĩ cũ ad se cogi¬
tãdã qͣdãmꝰ redit. t qr illa corꝑa suĩt q̃fo
ris ꝑ itlus carnis adamauit eoꝵ q dint̾na
qͣda familiaritate ĩpaunta ẽ. ñ sec̃ põt ĩtror¬
sus tãꝙ ĩ regionẽ scorporee nat᷑e ip̃a corpo

Expanded text:
ta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorpor
Abbreviated transcription (Latin):
cões qͣs ꝑ cascosligit atq ita cupiditateac¬
gredi noticias ex huis q̃ foris sũt quox cog¬
intũ genꝰ amat. ⁊ sẽtit amitti pont nͣ s̃pẽ¬
sa cura teneat᷑ ꝑ dit securitatẽ. tãto q se
ip̃um muꝰ cognnt qͣnto mag̃ secura ẽ qũ

Expanded text:
colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ pores facẽ capillũ unũ albũ aũ iagrũ.
⁊ tu ad m̃cẽdã om̃ tui uocẽ uis te ẽẽ podorẽ.
Audaci conatu ⁊ sacͥlego ꝯtẽptu cͥnes to
ĩficis malo p̃sagio futuroꝵ: capillos tͥ flã¬
meos auspicaris. lõgũ ẽ inserere oĩa q̃ seqũ¬

Expanded text:
Non potes facere capillum unum album aut nigrum » ; et tu ad vincendam Domini tui vocem vis te esse potiorem. Audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis; malo praesagio futurorum capillos jam tibi flammeos auspicaris . Longum est inserere omnia quae sequ
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑. Illa qͦ eloq̃ncia geu̾is tẽꝑati apud elo¬
q̃ntẽ ecc̃asticũ ñ ĩornata relĩqͥt᷑ nͨ ĩdecent᷑
ornat᷑. nͨ solũ ħ appetit ut delectet qd̾̃ sblũ
ap̃ alios ꝓfiter᷑. uer̃ ĩ ĩ hiis q̃ laudat siue ui¬
tuꝑat istis appetẽdis uł sirimꝰ tenẽdis. illis
at̃ deuitãdis uł respucdis mat ntiq obediẽ¬
t̾ audiri. Si aũt nõ audit᷑ ĩałigẽt᷑ s̃ libent̃

Expanded text:
atur. 57. Illa quoque eloquentia generis temperati apud eloquentem ecclesiasticum, nec inornata relinquitur, nec indecenter ornatur: nec solum hoc appetit ut delectet, quod solum apud alios profitetur; verum etiam in iis quae laudat, sive vituperat, istis appetendis vel firmius tenendis, illis autem devitandis vel respuendis, vult utique obedienter audiri. Si autem non auditur intelligenter, nec libenter
Abbreviated transcription (Latin):
triũ gen̾e diẽ apte ad ꝑsuasionẽ. siuis ãt
id ꝙ intẽderis ꝑsuadere dicẽdo: ĩ qͦcũq isto¬
rũ t̾ũ generũ dic̃ ꝗdẽ eloq̃ns apteꝑ ad per¬
suasionẽ. s u ꝑsuadeat ad finẽ nõ ꝑuenit
eloq̃ntie. ꝑsuad at ĩ sũmisso gen̾e uera
ẽẽ q̃ dic̃. p̃stiad ĩ grãdi ut agant᷑ q̃ agen

Expanded text:
trium generum, dicere apte ad persuasionem; finis autem, id quod intenderis, persuadere dicendo: in quocumque istorum trium generum dicit quidem eloquens apte ad persuasionem, sed nisi persuadeat, ad finem non pervenit eloquentiae. Persuadet autem in submisso genere vera esse quae dicit; persuadet in grandi, ut agant
Abbreviated transcription (Latin):
eas q̃ form pigm̃tis colorãt uł potiꝰ decolo¬
iã picta qĩ ꝑitior reformar: gͣuis pͥoris ar¬
tificis ũuria ⁊ iusta ĩdignatõ uiderer᷑ tu te
exstimas ĩpune laturã tã ĩꝓbe rem̾itatis
audaciã dĩ artificis offensã: Ut eĩ ĩpudica
cta hoĩes ⁊ ĩ cesta fucis lenocinãtib ñ sis:
corruptis moiatis q q̃ dĩ sũt peior adult̾a
derm̾̃s. ꝙ ornari te putas. ꝙ putas comi:

Expanded text:
eas quae formam pigmentis colorant, vel potius decoloiam picta quasi peritior reformaret, grauis prioris artificis iniuria et iusta indignatio uideretur: tu te existimas inpune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? ut inpudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis uiolatisque quae Dei sunt peior adultera detineris. quod ornari te putas, quod putas comi,
Abbreviated transcription (Latin):
b nã capit ⁊̃ illa ornam̃ta pene oĩa. s ea
si nõ hũerit ñ reqrit. fcur qppe ĩpetu suo ⁊
eͥ locutõis pulchtudĩem si occurrent uirẽt̃
capit ñ cumdecoris assinnt. Satis ełest ei
industa e pectoris seqͣnt᷑ ardorẽ. Nã si au¬
rato gẽmato q tr̃o nir fortis atmet᷑ ĩten¬

Expanded text:
a ornamenta pene omnia; sed ea si non habuerit, non requirit. Fertur quippe impetu suo, et elocutionis pulchritudinem, si occurrerit, vi rerum rapit, non cura decoris assumit. Satis enim est ei industria, sed pectoris sequantur ardorem. Nam si aurato gemmatoque ferro vir fortis armetur, inten
Abbreviated transcription (Latin):
lut̾ne lux intꝰ põita foris lucent. W gͦ exse¬
qͣr u̾boꝵ parsimoniã. officõꝵ redũdãtiam.
altͣm ultͣ naturũ sẽp fuisse. alc̃m ip̃i na¬
re pene defuisse. Illic ulła ĩt̾missa tp̃ra. ħ
ꝯgeminati ieninio dies. ⁊ si qñ reficiendi
successiss uolũtas cib plerũq obiꝰ qͥ mor¬
tẽ arceret ñ delicias ministͣret. ħãt pp̃ea¬

Expanded text:
 exsequar ciborum parcimoniam, officiorum redundantiam; alterum ultra naturam superfuisse, alterum ipsi naturae pene defuisse? Illic nulla intermissa tempora, hic congeminati jejunio dies; et si quando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius qui mortem arceret, non delicias ministraret , e
Abbreviated transcription (Latin):
ne dei memores iꝰticiã c̃ religiõe retiuẽtes
ctabiles ĩ fide hũiles ĩ timore. ad õs tollerã¬
cias fortes. ad iͦtinẽtus ĩuirias mites. adi
cordes. Q uos sĩgłe o bone uͥgnies obs̃uare
dilig̾e ĩplere debetis. q̃ dõ ⁊ xp̃o uatãtes ad
dñm cui uos dicastis maiore ⁊ meliore par¬
te ẜceditis. ꝓuecte ãnis iuniorib facite ma¬
gist̾iũ. minores natu p̾bete parib ĩ citam̃¬
tũ. ornam̃tis nos mutuis extitate enuilis
de a̾itute docĩtis ad gĩam ꝓuocate. dura
mem̃tote tc̃ nrͣi c̃ ĩcipiet ĩ uob̾ uͥgĩtas ho

Expanded text:
gione retinentes, stabiles in fide, humiles in timore, ad omnem tolerantiam fortes, ad sustinendas injurias mites, ad fcordes. Quae uos singula, o bonae uirgines, obsernare, diligere, inplere debetis quae Deo et Christo uacantes ad Dominum, cui uos dicastis, et maiore et meliore parte praeceditis. prouectae annis, iunioribus facite magisterium: minores natu, praebete conparibus incitamentum. hortamentis uos mutuis excitate, aemulis de uirtute documentis ad gloriam prouocate. duratmementote tunc nostri, cum incipiet in uobis uirginitas ho
Abbreviated transcription (Latin):
cure amat᷑ religioit appent᷑ s difficilime
t̃plet᷑ Ait gͦ quotã loco. petamꝰ hãc sedẽ.
dant secessũ uicina sec̾ta. ñ dũ erratici pal¬
mitũ lapiꝰ penduł nexib ꝑ arsidines in¬
ilas repũt inteã porticũ frondea tecta
fecerũt. ñ dñt ista nͥ intrabilt acuẽtis¬
sĩa fecũditate facũdie. S ꝓfusione nimi¬

Expanded text:
cure amatur, religiose appetitur, sed difficillime impletur. Ait ergo quodam loco: Petamus hanc sedem: dant secessum vicina secreta; ubi dum erratici palmitum lapsus pendulis nexibus per arundines bajulas repunt, viteam porticum frondea tecta fecerunt . Non dicuntur ista nisi mirabiliter affluentissima fecunditate facundiae, sed profusione nimi
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ ẽ. nã sic̃ rõ rotũditatis .i. ut a pũcto me¬
dio õi linee pares ĩ exirema ducãtur eadẽ
ẽ ⁊ ĩmagno disco q̃ ĩ nuĩmulo exiguo. ita
uͥ ꝑua iuste gerũt᷑ ñ minuit᷑ iustĩe magͥ¬
tudo. De iudiciis deniq sclarib qb utiq uͥ¬

Expanded text:
Nam sicut ratio rotunditatis, id est ut a puncto medio omnes lineae pares in extrema ducantur, eadem est in magno disco, quae in nummulo exiguo; ita ubi parva juste geruntur, non minuitur justitiae magnitudo. 36. De judiciis denique saecularibus quibus utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
mẽdus au ĩ alia tͣnseundũ ẽ. Sic̃ eĩ gͣtͦe᷑̃ qͥ
cognostẽda enubilat sic oueroiꝰ ẽ qͥ cogni¬
ta ĩculcat eis dũtaxat qͦꝵ tota exptatõ in
dissoluenda eoꝵ q̃ pãdunt᷑ difficultate pẽ¬
delat. Nã delectandi gr̃a ĩ nota dñr uͥ nõ¬

Expanded text:
niendus, aut in alia transeundum est. Sicut enim gratus est qui cognoscenda enubilat; sic onerosus est qui cognita inculcat, eis duntaxat quorum tota exspectatio in dissolvenda eorum, quae panduntur, difficultate pendebat. Nam delectandi gratia etiam no
Abbreviated transcription (Latin):
no eñt᷑. magna iactatõe uẽdũt᷑. qͣm iacta¬
tõem ego ĩ retoiere u̾eor dũ ista sic disseto
ostẽtant ꝙͣ nimis isti diligũt eloq̃ntiã.
s forte ꝗs putat rãꝙͣ eloq̃ntẽ nt̃m elegis
Si at dixiss ĩꝑitus ꝗd̾ s̃mone s ñ sc̃a mil¬

Expanded text:
emuntur, magna iactatione venduntur: quam iactationem etiam ego redolere vereor, dum ista sic differo. ostentant, quam nimis isti diligunt, eloquentiam. 15. Sed forte quis putat, tanquam eloquentem nostrum elegissSi autem dixisset, Imperitus quidem sermone, sed non sci
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis si ostentari oportelat. qͦꝵ alt̾m fie¬
ret s intaret᷑ alt̾m putari poss si facae ag¬
nosceret᷑. ⁊ ĩ ꝗb forte locis agnoscit᷑ a doctis:
adhibita. s ip̃is reb uelud sponte sb̃iũcta
uideant᷑ qiͣ ⁊ sapĩam ce domo sua . r pectore
mulã ⁊̃ nõ uocatã seꝗ eloqnciã. Qͥs eĩ¬

Expanded text:
tentari oportebat; quorum alterum fieret, si vitaretur; alterum putari posset, si facile agnosceretur. Et in quibus forte locis agnoscitur a doctis, adhibita, sed ipsis rebus velut sponte subjuncta videantur: quasi sapientiam de domo sua, id est, pectore mulam etiam non vocatam sequi eloquentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑtinẽt ad uiuẽdũ cũ dõ uͥ fiat a dõ docił
dõ cui dr̃ ĩ psulmo. doce me fat̾e uolũtatẽ¬
apls̃ loq̃us utiq ad discipłm doctor. Tuãt
ꝑseuera ĩ hus q̃ didicisti ⁊ edita sũt tͥ sciens
a quo didiceris. Sic̃ eĩ corpꝰ medicam̃ta q̃ hp̃i¬
ꝑit̾ salutẽ qͥ ⁊ sñ ilł mederi põt ẽ sñ ip̃o illa
ñ poiũt ⁊ tñ adhibẽt᷑. ⁊ si ħ officiose fiat: f̃t̾¬

Expanded text:
quae pertinent ad vivendum cum Deo, nisi fiat a Deo docilis Deo, cui dicitur in Psalmo: Doce me facere voluntateapostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris . Sicut enim corporis medicamenta, quae homi salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, int
Abbreviated transcription (Latin):
qͦfit ut qͥ audit uer̃ audiat ⁊ qui audit in¬
tlłigat. ad ꝙͣ finẽ cũ uentũ fu̾nt nͭ tẽ ampli
de ip̃a re tũꝙͣ diutiꝰ dotẽda laborand̾ ẽ. s for¬
te de cõm̃dãda ut ĩ corde figat᷑. Ꝙ si faicien¬
d̾ indebit᷑: ita modeste faciend̾ ẽ ne ꝑuẽi¬
cia qͣ fit dicendo᷑ ut ñ lb̾at qd̃ ab horrebat
aut ut fiat qd̃ pigebat. s ut appareat qd̾
latebat. Ꝙ tñ si fiat ĩsucaut᷑: ad pancos qd̃
studiosussos suns ꝑuẽit fructus ꝗ ea q̃ dicẽ

Expanded text:
diat, et quod audit intelligat. Ad quem finem cum ventum fuerit, nihil tunc amplius de ipsa re tanquam diutius docenda laborandum est, sed forte de commendanda ut in corde figatur: quod si faciendum videbitur, ita modeste faciendum est, ne pervenitia, qua fit dicendo, non ut libeat quod horrebat, aut ut fiat quod pigebat, sed ut appareat quod latebat. Quod tamen si fiat insuaviter, ad paucos quidem studiosissimos suus