comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo: quis me constituit
indicem aut diuisorẽ suꝑ
uos: Dixitq ad illos. uide¬
te et cauete ab omni auari¬
cia: qr non in habundantia
cuiꝰquam uita eius est. ex huͦ
que possidet. Diyxit autem ad
illos: similitudinẽ dicens.
Hominis cuiꝰdam diuitis u-¬

Expanded text:
homo, quis me constituit iudicem aut diuisorem supra uos? et ait ad illos: uidete et cauete ab omni auaritia, quia non in abundantia cuiusquam uita eius eet ex his quae possidet dixit autem ad illos et similitudinem. hominis cuiusdam diuitis u
Abbreviated transcription (Latin):
bis qr estis ut monumenta
que non apparent: et homineᷤ
ambulantes supra nesciũt.
ex legis peritis: ait iui. Ma¬
contumeliam facis. At ille
ait. Et uobis legis peritis

Expanded text:
bis, quia estis ut monumenta quae non apparent, et homines ambulantes supra nesciunt. ex legisperitis, ait illi: Macontumeliam nobis facis. At ille ait: Et vobis legisperitis
Abbreviated transcription (Latin):
mone hic. Uiri niniuite sur¬
gent in iudicio cum genera¬
tione hac. et ꝯdempnabũt eã:
qr penitentiam egerunt ad
predicationem ione. Et ette
plus iona hic. Nemo lucer¬
nam accendit et in abscondi¬
to ponit. neq sub modio. set
suꝑ candelabrũ: ut qui ingre¬
diuntur lumen uideant. Lu¬
cerna corporis tui: est oculus

Expanded text:
ne hic viri ninevitae surgent in iudicio cum generatione hac et condemnabunt illam quia paenitentiam egerunt ad praedicationem Ionae et ecce plus Iona hic nemo lucernam accendit et in abscondito ponit neque sub modio sed supra candelabrum ut qui ingrediuntur lumen videant lucern
Abbreviated transcription (Latin):
dos: filius autem hoĩs non
habet ubi caput suũ reclinet.
Ait autem ad alterũ. Seq̃re
me. Ille autem dixit. Dñe ꝑ
mitte michi primum ire: et
sepelire patrem meũ. Dixitq
ei ih̃c. Sine ut mortui sepeli¬
ant mortues. siios. Tu autẽ
uade: et annuntia regnum
nuntiare hiis que domi siint.
Ait ad iliũ ih̃c. Nemo mittẽs
manũ suam ad aratrum. et

Expanded text:
n habet ubi caput reclinet. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domine, permitte mihi primum ire, et sepelire patrem meum. Dixitque ei Jesus: Sine, ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, et annuntia regnum nuntiare his quae domi sunt. Ait ad illum Jesus: nemo mittens manum su
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati ab eo. Cui gͦ similes
dicam homines generatõnis
huiꝰ et cui similes sunt: Simi¬
les sunt pueris sedentibz ĩ fo¬
ro: et loquentibz adinuicem
⁊ dicentib. Cantauimus uo¬
bis tibus. et non saltastis: la¬
mentauimꝰ. et nõ plorastis. ue¬
nit enĩ iohẽs baptista. neq
manducans panem. neq bi
bens uinũ: et dicitis. demo¬
niũ haret. Henit filius hoĩs
manoucans ⁊ dibens: et dici¬
tis. Ette homo uorator.⁊ bibenꝰ
uinum: amicus publicanoꝵ
et peccatoꝵ. Et iustificata est
sapientia: ab omnib filiis su¬
is. Rogabat autẽ illũ quidã
phariseus: ut mandu caret c̃
illo. Et ingressus domum pha¬
riser: discubuit. Et ecte muli

Expanded text:
go similes dicam homines generationis huius? et cui similes sunt? pueris sedentibus in foro et loquentibus ad inuicem et dicentibus: cantauimus uobis tibiis et non saltastis, lamentauimus et non plorastis. uenit enim Iohannes baptista neque manducans daemonium habet venit Filius hominis manducans et bibens et dicitis ecce homo devorator et bibens vinum amicus publicanorum et peccatorum et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis rogabat autem illum quidam de Pharisaeis ut manducaret cum illo et ingressus domum Pharisaei discubuit et e
Abbreviated transcription (Latin):
it discipules suos. Et ait ill̾.
Cum oratis dicite. Pat̾ scĩfi¬
cetur nomen tium. Adue¬
niat regnũ tiiũ. Panẽ nr̃m
cotidianum da nobis cotidĩ¬
e: et dimitte nobis pecc̃a nr̃a.
siquidem et ipsi dimittimuᷤ
omni delenti nobis: et neno᷑
inducas in temptationẽ. Et
ait ad illes. Quis ur̃m habe¬
bit amicum. et ibit ad illum

Expanded text:
t illis cum oratis dicite Pater sanctificetur nomen tuum adveniat regnum tuum panem nostrum cotidianum da nobis cotidie et dimitte nobis peccata nostra siquidem et ipsi dimittimus omni debenti nobis et ne nos inducas in temptationem et ait ad illos quis vestrum habebit am
Abbreviated transcription (Latin):
disti hec a sapientib et pru¬
dentib ⁊ reuelasti ea pariuuilis¬
Et iam pat: qr sic placuit an¬
te te. Omnia mͥ tradita sunt
a patre meo. Et nemo scĩt qͥ
sit filius nisi pat̾. et qui sit
pat̾ nis filius: et cui uoluerit
filius reuelare. Et conuersuꝰ
ad discipules siios: dixit Be¬
ati oculi: qui uident que uoᷤ

Expanded text:
disti haec a sapientibus et prudentibus. et revelasti ea parvulis. Ita Pater. quia sic placuit ante te. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et nemo scit qui sit Filius. nisi Pater. et qui sit Pater nisi Filius et cui voluerit Filius revelare. Et conversus ad discipulos suos seorsum dixit. Beati o
Abbreviated transcription (Latin):
neratio nequam est. Signũ
querit: et signum non dabit᷑
ei nisi signum ione ꝓphẽ. Nã
sicut ionas fuit signum ni¬
niuitis: ita erit et filius hoĩs
generationi isti. Regina aus¬
tri surget in iudicio cũ uiris
generationis huiꝰ ⁊ ꝯdemp¬

Expanded text:
neratio nequam est. Signum querit: et signum non dabitur illi: nisi signum Jone prophete. Nam sicut Jonas fuit signum Ninivitis: ita erit et filius hominis generationi isti. Regina austri surget in judicio cum viris generationis hujus: e
Abbreviated transcription (Latin):
me recipit: recipit illum qui
me misit. Nam qui minor est
int̾ omnes uos: hic maior ẽ.
Respondens autem iohannes
dixit. Preceptor uidimus q̃n¬
dam in nomine tuo demonias¬
eicientem: et prohibuimꝰ eũ
quia non sequitur nobiscũ.
Et ait ad illum ih̃c Nolite pro¬
hibere. Qui enĩ non est aduer¬
sum uos: ꝓ uobis est. Factũ

Expanded text:
me recipit recipit eum qui me misit nam qui minor est inter omnes vos hic maior est respondens autem Iohannes dixit praeceptor vidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia et prohibuimus eum quia non sequitur nobiscum et ait ad illum Iesus nolite prohibere qui enim non est adversu
Abbreviated transcription (Latin):
cutit in unam marillã: pre¬
be ei.⁊ alteram. Et ab eo qͥ
aufert tibi uestimentum:
etiam tunicam noli ꝓhibe
re. Omni aut̃ petenti te tri¬
bue: et qui aufert que tua
sunt. ne repetas. Et pro ut
uultis ut faciant uobis
homines: et uos facite illis si¬
milit̾. Et si diligitis eos quĩ
uos diliguntz que uobis ẽ

Expanded text:
cutit in unam maxillam, praebe ei et alteram; et ab eo, qui aufert tibi vestimentum etiam tunicam noli prohibre omni autem petenti tribue, et qui aufert quae tua sunt ne repetas et prout uultis, at faciant uobis homines, facite illis similiter. et si diligitis eos qui uos diligun
Abbreviated transcription (Latin):
ptor bonũ est nos hic eẽ: et fa¬
ciamus tria tabernacula. unũ
tibi. ⁊ unũ moysi. ⁊ unum hx¬
lye. nesciens quid diceret. Hec
autem illo loquente. facta est
nules. ⁊ obumbranit eos: et ti¬
muerunt intrantib illis in
nubem. Et uox fc̃a est de nube:
dicens. Hic est filius meus
dilectus: ip̃m audite. Et dũ
fieret uox: inuentꝰ est ĩħ̾c solꝰ.
Et ipsi tacuerunt: et nemini
dixerunt in illis dieb quicꝙͣs
ex hiis que uiderant. Factum
dentibz illis de monte: octur¬

Expanded text:
est nos hic esse: et faciamus tria tabernacula, unum tibi, et unum Moysi, et unum Eliae, nesciens quid diceret. Haec autem illo loquente, facta est nubes, et obumbravit eos: et timuerunt, intrantibus illis in nubem. Et vox facta est de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite. Et dum fieret vox, inventus est Jesus solus. Et ipsi tacuerunt, et nemini dixerunt in illis diebus quidquam ex his, quae viderant. XCIX, uenti
Abbreviated transcription (Latin):
herodes tetrarcha omĩa que fi¬
ebant ab eo: et hesitabat eo qd
diceret᷑ a quibrdam quia iohes
surrexit a mortius ⁊ a quibus¬
dam uero qr helias apparuit:
ab aliis aut̃ qr unus ꝓpheta

Expanded text:
Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo et haesitabat, eo quod diceretur a quibusdam: quia Iohannes surrexit a mortuis, a quibusdam uero: quia Helias apparuit, ab aliis autem: quia propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Et assũptis illis: secessit seoir¬
sum in locum desertũ qui est
bechsaide. Quod cũ cognouis¬
sent turbe: secute sunt illum.
Et excepit illos. ⁊ loquebatur
illis de regno dei: et eos qͥ cu
illi. Dimitte turbas. ut eunteᷤ
in castella uillasq que circa
sunt diuertant et inueniant
escas: quia hic in loco deserto
sumus. Ait aut̃ ad illos. hos
date illis manducare. At illi di

Expanded text:
secessit seorsum in locum desertum, qui est Bethsaidae. Quod cum cognovissent turbae, secutae sunt illum: et excepit eos, et loquebatur illis de regno Dei, et eos, qui cilli: Dimitte turbas, ut euntes in castella villasque quae circa sunt, divertant, et inveniant escas: quia hic in loco deserto sumus. Ait autem ad illos: Vos date illis manducare. At ill
Abbreviated transcription (Latin):
cerdoti: et offer ꝓ emundatõ¬
ne tua sicut precepit moy¬
ses in testimoniũ ulis. ꝑ¬
ambuiabat aut̃ magis ser¬
mo de illo: et conueniebant
turbe multe ut audirent ⁊
curarentur ab infirmitati¬
b suis. Ipse autẽ secedelut
in desertũ: et orabat. Et fa¬
ctum est in una dieꝵ: et ip̃e
secebat docens. Et erant pha¬
risei sedẽtes et legis coctores.
qui uenerant ex om̃i castel

Expanded text:
i et offer pro emundatione tua sicut praecepit Moses in testimonium illis perambulabat autem magis sermo de illo et conveniebant turbae multae ut audirent et curarentur ab infirmitatibus suis ipse autem secedebat in deserto et orabat et factum est in una dierum et ipse sedebat docens et erant Pharisaei sedentes et legis doctores q
Abbreviated transcription (Latin):
me tetigit᷑ Negantib autẽ
omnib: dixit petrus et qui cũ
illo erant. Preceptor. turbe te
comprimunt et affligunt:
et dicis quis me tetigit : Et
dixit iħc. Tetigit me aliquĩ.
Nam et ego noui uirtutem de
me exisse. uidens aut̃ muli¬
er qr non latuit tremens ue¬
nit: et ꝓcidit ante pedes eius.
Et obquam causam tetigerit
eum indicauit coram omni
ppło: et quemadmodum cõ¬
festim sanata sit. At ipse di¬
xit ei. fiua fites tua te saiã
fecit. uade in pace. Ad huc illo
loquente: uenit quidam ad
principem synagoge dicens
illi qr mortua est filia tua: no¬
li uexare illum. Ihc autẽ audĩ¬
to hoc uerbo: respondit patri

Expanded text:
me tetigit? Negantibus autem omnibus dixit Petrus, et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Videns antem mulier quia non latuit, tremens venit, et procidit ante pedes ejus, et ob quaeum, indicavit coram omni populo: et quemadmodum confestim sanata sit. At ipse dixit ei: Filia, fides tua salvam te fecit: vade in pace. Adhuc illo loquente, venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: Quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Jesus autem audito hoc ver
Abbreviated transcription (Latin):
mente ad pedes eius. ⁊ timue¬
runt. Nuntiauerunt aũ illis
et qui uiderant: quomͦ sanuᷤ
factus eẽt a legione. Et roga¬
uerunt illum omnis multitu¬
do regionis gerasenoꝵ ut
discederet ab ipsis: qr timore
ascendens nauim: reuersus est.
Et rogabat illũ uir a quo de¬
monia exierant: ut cum eo es¬
set. Dimisit aut̃ eum ih̃c di¬
cens. Redi in domũ tuã: ⁊ nar¬
ra quanta tibi fecerit deus. Et
abiit per uniu̾sam ciuitatem:
disset iħc: excepit illũ turba.
Erant enim omnes expestan¬
tes eum. Et ecce uenit uir cui
nomen iairus: et ipse pr̃iceps
sẏnagoge erat. Et cecidit ad
pedes ihu. rogans eũ ut intra¬
ret in domũ eius: qr filia uni

Expanded text:
uerunt. Nuntiaverunt autem illis et qui viderant, quomodo sanus factus esset a legione; et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum, ut discederet ab ipsis: quia magnoascendens navim, reversus est. Et rogabat illum vir, a quo daemonia exierant, ut cum eo esset. Dimisit autem eum Jesus, dicens: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecit Deus. Et abiit per universam civitatem, diisset Jesus, excepit illum turba. Erant enim omnes exspectantes eum. Et ecce venit vir, cui nomen Jairus, et ipse princeps synagogae erat: et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum, ut intraret in domum ejus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ multoꝵ: pascentium in
monte et rogabant eum: ut
ꝑmitteret eis in illos ingredi.
Et ꝑmisit illis. Exierunt gͦ de¬
monia abhomine: et intra¬
uerunt in porcos. Et impetu
abit grer ꝑp̃ceps in stagnũ:
et suffocatus est. Quod ut ui¬
derunt fc̃m qui pascebant fu¬
gerunt et nuntiauerunt in
ciuitatem. ⁊ in uillas. Exierũt
aut̃ uidere qd̃ fc̃m est: et uene¬
runt ad ih̃m. ⁊ inuenerũt ho

Expanded text:
corum multorum pascentium in corum multorum pascentium in monte: et rogabant eum, ut permitteret eis in illos ingredi. Et permisit illis. Exierunt ergo daemonia ab homine, et intraverunt in porcos et impetu abiit grex per praeceps in stagnum et suffocatus est quod ut viderunt factum qui pascebant fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in villas exierunt autem videre quod factum est et venerunt ad Iesum et inve
Abbreviated transcription (Latin):
litas. Dixit aut̃ ilis. Ubi est
fides ur̃a: Qui timentes mi¬
rati sunt adinuicem dicenteᷤ.
Quis putas hic est: Quia ⁊
uentis et mari imꝑat: et obe¬
diunt ei. Enauigauerunt aũ¬
ad regionem gerasenoꝵ: que
est contra galileam. Et cum
egressus esset ad terram: oc¬
currit illi uir quidam qui ha¬
bebat demonisi iam temporibꝰ
multis. ⁊ uesti mento non
induebatur ne q in domo
manebat. set in monumentis.
Is uc uidit iħ̃m ꝓcidit ante
ĩliũ: et exclamans uoce mag¬
na dixit. Quid mͥ et tibi ẽ ihu
fili dei altissimi: Obsecro te ne
me torqueas. Precipiebat erũ
sp̃ui immundo: ut exiret ab
homine. sultis enim tempori¬
b arripiebat illũ. ⁊ uincieba¬
tur cathenis et compedibus
custoditus: ⁊ ruptis uinculiꝰ
agetatur a demonio in deser¬
to. Interrogauit aut̃ illum
ihc dicens. Quod tibi nom̃
est: At ille dixit. Legio. Quia
intrauerant demonia multa
in eum. Et rogabant illũ ne
imꝑaret illis: ut in abyssum
irent. Erat autem ibi grex por¬

Expanded text:
is: Ubi est fides vestra? Qui timentes, mirati sunt ad invicem, dicentes: Quis, putas, hic est, quia et ventis et mari imperat, et obediunt ei? Et navigaverunt ad regionem Gerasenorum, quae est contra Galilaeam. Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam, qui habebat daemonium jam temporibus multis, et vestimento non induebatur, neque in domo manebat, sed in monumentis. Is, ut vidit Jesum, procidit ante illum: et exclamans voce magna, dixit: Quid mihi et tibi est, Jesu, Fili Dei altissimi? obsecro te, ne me torqueas. Praecipiebat enim spiritui immundo, ut exiret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illum, et vinciebatur catenis et compedibus custoditus. Et ruptis vinculis agebatur a daemonio in deserta. Interrogavit autem illum Jesus, dicens: Quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio: quia intraverant daemonia multa in eum. Et rogabant illum, ne imperaret illis, ut in abyssum irent. Erat autem ibi grex por
Abbreviated transcription (Latin):
bum retinent: et fructum affe¬
tunt in pacientia. Nemo aũ
lucernam atcendens oꝑit eã
uase. aut subtus lestum ponit:
set suꝑ candelabrum: ut ĩtrã¬
tes uideant lumen. Non est
enim occultũ quõ non mani¬
festetur: nec absconditum qd
non cognoscatur et in palã
ueniat. Hidete gͦ que audia¬
tis. Qui enĩ haret dabitur il¬
li: et quicumq non halet eti¬
am qd̃ putat se habere aufere¬
tur ab eo. henerũt autem ad
illũ mat̾ et fr̃es eius: et non
poterant a dire eum pre tiirba.
Et nuntiatũ est ei. Mat̾ tua et
fres tui stant foris: uolentes
te uidere. Qui respondẽs dixit
ad ees. Mater mea et fratres
mer hii sunt qui uerbum dei
eius. Et ait ad illos. Transfre¬
temus trans stagnũ. Et ascen¬
derunt. Nauigantib autẽ il¬
lis: obdormiuit. Et descendit

Expanded text:
tinent et fructum adferunt in patientia nemo autem lucernam accendens operit eam vaso aut subtus lectum ponit sed supra candelabrum ponit ut intrantes videant lumen non enim est occultum quod non manifestetur nec absconditum quod non cognoscatur et in palam veniat videte ergo quomodo auditis qui enim habet dabitur illi et quicumque non habet etiam quod putat se habere auferetur ab illo venerunt autem ad illum mater et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba et nuntiatum est illi mater tua et fratres tui stant foris volentes te videre qui respondens dixit ad eos mamei hi sunt, qui verbum Dei ejus, et ait ad illos: Transfretemus trans stagnum. Et ascenderunt. Et navigantibus illi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ factum est deinceps. et
ipse iter faciebat ꝑ ciuita¬
tes et castella predicans. ⁊ euã¬
gelirans regnum dei: et duo¬
tetim tum illo: et mulieres aliq̃
que erant curate a spiritib ma¬
lignis. ⁊ infirmitatib maria
que uocatur magdalene. de qͣ
demonia septem exierant: ⁊
iohanna ixcor cure ꝓcuratorĩ
herodis. ⁊ susanna: et alie ml¬
te que ministrabant ei de facul¬

Expanded text:
 factum est deinceps, et ipse iter faciebat per civitates et castella, praedicans et evangelizans regnum Dei: et duodecim cum illo, et mulieres aliquae, quae erant curatae a spiritibus immundis et infirmitatibus, Maria quae vocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant, et Joanna, uxor Chuzae procuratoris Herodis, et Susanna, et aliae multae quae et ministrabant ei de facul
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum accederet. elisit illum de¬
moniũ: et dissipauit. Et incre¬
nauit puerũ: et reddidit illũ
patri eius. Stupebant autem
omnes in magnitudine dei.
Omnibq mirantib in oĩb
que faciebat: dyxit ad discipu¬
los siios. Ponite uos in cor¬
fuius enĩ hominis: futurũ
est ut tradatur in manus ho¬
minũ. At illi ignorabant uͭ¬
bum istud: et erat uelatũ an¬
te eos. ut non sentirent illd̃.
Et tĩmebant interrogare eũ:¬

Expanded text:
m daemonium et dissipavit et increnavit puerum et reddidit illum patri eius stupebant autem omnes in magnitudine Dei omnibusque mirantibus in omnibus quae faciebat dixit ad discipulos suos ponite vos in corfilius enim hominis futurum est, ut tradatur in manus hominum. At illi ignorabant verbum istud, et erat velatum ante eos, ut non sentirent illud: et timebant eum interrogare
Abbreviated transcription (Latin):
autem omnes timor: et ma¬
gnificabant deum dicentes.
Quia ꝓpheta magnus surre¬
ait in nobis: et quia deus
uisitauit plebem suam. Et exi¬
it hic sermo in uniuersam iu¬
deam de eo. et omnẽ circa regi¬
onem. Et nuntiauerunt ioh̃i
discipuli eius: de om̃ib huis.
Et conuocauit duos de disci¬
pulis suis ioħs: et misit ad
iħ̃m dicens. Tu es qui uentu

Expanded text:
 et magnificabant Deum dicentes quia propheta magnus surrexit in nobis et quia Deus visitavit plebem suam et exiit hic sermo in universam Iudaeam de eo et omnem circa regionem et nuntiaverunt Iohanni discipuli eius de omnibus his et convocavit duos de discipulis suis Iohannes et misit ad Dominum dicens tu es qui ventu
Abbreviated transcription (Latin):
Similis est homini edifican¬
ti domũ: qui fodit in altũ.⁊
posuit fundamentũ supͣ pe¬
tram. In undatione autem
facta illisũ est flumen domui
illi: et non potuit eã mouere.
Fundata enĩ erat: supͣ petrã.
Qui aut̃ audit ⁊ non facit:
similis est hõi edificanti do¬
mũ suam suꝑ terram sine fũ¬
damento: in quam illi sus ẽ
fluuiꝰ. ⁊ continuo concidit:
et facta est domus ruina illiꝰ¬
um¶ ACmagna.

Expanded text:
est homini aedificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum super petram; inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere: fundata enim erat super petram. Qui autem audit, et non facit, similis est homini aedificanti domum suam super terram sine fundamento; in quam illisus est fluvius, et continuo cecidit: et facta est ruina domus illius magna.
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri non conuenit ꝯmis¬
sura a nouo. Et nemo mit¬
teres. Alioqͥn rumpet uinũ
nouũ utres: et ipsum effũ¬
detur.⁊utres ꝑibunt. Set
uinum nouum in utres
nouos mittendum est: et
utraq conseruant᷑ Et ne¬
mo bibens uetus: statĩ uult
nouum. Dicit enim: uetus
melius est.
actum est aut̃ in sabbato
secundo primo. cum trã
cabant confricantes manib.
Quidam autem phariseoꝵ
dicebant illis. Quid facitiꝰ
quod non licet in sałbatis:
Et respondens ih̃c dixit ad e¬
os. Nec hoc legistis. quod
fecit dauid. cum esurisset
ipse et qui cum eo erant. qͦ¬
modo intrauit in domũ dei
⁊ panes ꝓpositionis sũpsit.
et manducauit. ⁊ dedit hi¬
is qͥ cum ip̃o erantz quos
non licebat manducare nͥ

Expanded text:
enit commissura a novo. Et nemo mitteres: alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Et nemo bibens vetus, statim vult novum, dicit enim: Vetus melius est.actum est in sabbato secundo primo, cum transcabant, confricantes manibus. Quidam autem Pharisaeorum dicebant illis: Quid facitis, quod non licet in sabbatis? Et respondens ados: Nec hoc legistis quod fecit David cum esurisset ipse et qui cum eo erant, quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit et manducavit, et dedit his qui cum eo erant, quos non licebat manducare nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Magister obsecro te respice ĩ
fulium meum: qr unicꝰ est mͥ.
Et ecce sp̃c apprehendit illũ.
et subito clamat.⁊elidit.⁊
dissipat eum cum spiima: ⁊
uie discedit dilanians eũ.
Et rogaui discipulos tuos ut
eicerent illum: et non potuer̃t.
Respondens autẽ ih̾c: dixit. O
generatio infidelis et ꝑu̾saz
usq qͦ ero apud ues et patiar

Expanded text:
ice in filium meum, quia unicus est mihi: et ecce spiritus apprehendit eum, et subito clamat, et elidit, et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum: et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio infidelis, et perversa, usquequo ero apud vos, et p
Abbreviated transcription (Latin):
Iħc autem: ibat cum illis.
Et cum iam non longe esset
a domo: misit ad eum cen¬
turio amicos dicens. Dñe.
noli uexari: non enim sum
dignꝰ ut subtectum meum
intres. ꝓpter quod et me ip¬
sum non sum dignũ arbit᷑.¬
tus. ut uenirem ad te: set
dic uerbo. ⁊ sanabitur puer

Expanded text:
illis. Et cum jam non longe esset a domo, misit ad eum centurio amicos, dicens: Domine, noli vexari, non enim sum dignus ut sub tectum meum intres. Propter quod et me ipsum non sum dignus arbitratus ut venirem ad te; sed dic verbo, et sanabitur puer
Abbreviated transcription (Latin):
cusarent illum. Ipse uero: sci¬
ebat cogitationes eoꝵ. Et a¬
it homini: qui habebat ma¬
num aridam. Surge et sta ĩ
medium. Et surgens stetit. A¬
it aut̃ ad illos ih̃c. Interrogo
uos. si licet sabbato benefa ce¬
re an male: aĩam saluam fa¬
cere an ꝑdere. Et circumspestiͣ
omnib: dixit homini. Exten¬
de manũ tuam. Et extendit: et

Expanded text:
cusare illum ipse vero sciebat cogitationes eorum et ait homini qui habebat manum aridam surge et sta in medium et surgens stetit ait autem ad illos Iesus interrogo vos si licet sabbato bene facere an male animam salvam facere an perdere et circumspectis omnibus dixit homini extende
Abbreviated transcription (Latin):
uere sunt aliqui hic stantes. qͥ
nõ gustabunt mortẽ donet ui¬
deant regnum dei. Factum ẽ
autem post hec uerba fere dies
octo: et assumpsit petrum. ⁊
est dum orataret species uultꝰ
eius altera: et uestitus eiꝰ albꝰ
refulgens. Et ecte duo uiri lo¬
quebantur cũ illo. Erant aũ

Expanded text:
vere sunt aliqui hic stantes, qui non gustabunt mortem, donec videant regnum Dei. Factum est autem post haec verba fere dies octo, et assumpsit Petrum, etest, dum oraret, species vultus ejus altera, et vestitus ejus albus et refulgens. Et ecce duo viri loq
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ galilee: ibiq doce¬
bat eos sabbatis. Et stupe¬
bant in doctrina eius: qr in
potestate erat sermo ipsius.
Et in synagoga erat homo
habens demonium in mundã
et exclamauit uoce magna
dicens. Sine. Quid nobis et
tibi iħu nazarene: Nenĩsti ꝑ¬
dere nosͤ Scio te: qr sis sc̃us
deĩ. Et increpauit illũ iħ̃c. di¬
cens. Obmutesce: et exi abil
monium in medium exiuit
ab illo: nichilq ei nocuit. Et
factus est pauor in omnib:
et colloquebant᷑ ad inuicem
dicentes. Quod est hoc u̾bũ.
qr in potestate. ⁊ uĩetute impe¬
rat immundis spiritib. et
exeunt: Et diuulgabat᷑ fana
de illo in omnem locũ regio

Expanded text:
itatem Galilaeae ibique docebat illos sabbatis et stupebant in doctrina eius quia in potestate erat sermo ipsius et in synagoga erat homo habens daemonium inmundum et exclamavit voce magna dicens sine quid nobis et tibi Iesu Nazarene venisti perdere nos scant? Et increpavit illum Jesus dicens: Obmutesce, et exi ab ilet illum in medium, exiit ab illo, nihilque illum nocuit. Et factus est pavor in omnibus, et colloquebantur ad invicem, dicentes: Quod est hoc verbum, quia in potestate et virtute imperat immundis spiritubus, et exeunt? Et divulgabatur fama de illo in omnem locum regio
Abbreviated transcription (Latin):
li dixerunt ad illum. Quare
discipuli iohis ieumant
frequent̾.⁊obsecrationes
faciunt similit̾ ⁊ phariseoꝵ
tui autem edunt et bibuntͤ
Quib ip̃e ait. Numqͥd potes¬
tis filios sponsi dum cum il¬
lis est sponsus facere ieuma¬
re: henient autem dies. cũ
ablatus fu̾it ab illis spon¬
sus: tunc ieiunabũt ĩ ulis

Expanded text:
runt ad eum: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum: fui autem edunt et bibunt? Quibus ipse ait: Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tunc je
Abbreviated transcription (Latin):
tum: et salua erit. Et tum ꝑ¬
uenisset ad domum: nõ ꝑmi¬
sit intrare secum quemquã
nisi petrũ.⁊ iacobum.⁊ iohã¬
nem. et patrem et matrẽ puel

Expanded text:
 salva erit. Et cum pervenisset domum, non permisit intrare secum quemquam, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem, et patrem, et matrem puel
Abbreviated transcription (Latin):
co uobis: qr nemo ꝓpheta
acceptus est in patria siia.
In ueritate dico uobis: mul¬
te uidue erant in dieb hely¬
e in israel quando clausum
est celum annis tribz. ⁊ mẽ¬
sib sex cum facta esset famẽ
magna ui omni terra: et ad
nullam eaꝵ missus est he¬
lias. nisi in sarepta sydoni¬
e ad mulierem uiduam. Et
multi leprosi erant inisrł
sub hebyseo ꝓph̃a: et nemo

Expanded text:
heta acceptus est in patria sua in veritate dico vobis multae viduae erant in diebus Heliae in Israhel quando clusum est caelum annis tribus et mensibus sex cum facta est fames magna in omni terra et ad nullam illarum missus est Helias nisi in Sareptha Sidoniae ad mulierem viduam et multi leprosi erant in Israhel sub Heliseo propheta et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnoctans in oratione d̃i. Et
cum dies factus ẽẽt uoca¬
uit discipulos suos ÷ ⁊ eleg̃
duodecim ex ip̃is. quos et a¬
postolos nominauit: symo¬
nem quẽ cognominauit pe¬
trum. et andream fr̃em eius.
iacobũ. ⁊ ioħem. philippum.
et bartholomeũ. matheum. et¬
chomam. iacobũ alphei. ⁊ sy¬
monem qui uocat᷑ delotes iu¬
dam iacobi. ⁊ udam scarioth:
qui fuit ꝓditor. Et descendens
cum ilis stetit in loco campe¬
stri et turba discipuloꝵ eius.
⁊ multitudo copiosa plebis
ab omni iudea. ⁊ iherusalem.
et maritima. ⁊ tyri. ⁊ sydonis.
qui uenerant ut audirent eũ:
et sanarentur a languorib
sius. Et qui uexabantur ab s¬
piritib inmundis: curabint᷑
Et omnis turba querebat eũ
tangere: qr uirtus de illo exi¬
bat et sanabat om̃es. Et ipse

Expanded text:
noctans in oratione dei. et cum dies factus esset, uocauit discipulos suos et elegit duodecim ex ipsis, quos et apostolos nominauit, Simonem, quem cognominauit Petrum, et Andream fratrem eius, Iacobum et Iohannem, Philippum et Bartholomeum, Mattheum Mattheum, Iacobum Alphei et Simonem, qui uocatur Zelotes, Iudam Iacobi et ludam Scariotem, qui fuit proditor. et descendens cum illis stetit in loco campestri, et turba discipulorum eius et multitudo copiosa plebis ab omni Iudaea et Hierusalem et maritima Tyri et Sidonis, qui uenerant, ut audirent eum et sanarentur a languoribus suis. et qui uexabantur ab spiritibus inmundis curabantur. et omnis turba quaerebat eum tangere, quia uirtus de illo exiebat et sanabat
Abbreviated transcription (Latin):
se sic ferebant᷑. Halide autẽ
nobis tempestate iactatis.
sequenti die iactũ fecerunt:
et tercia die suis manibz ar¬
mamenta naius ꝓiecerunt.
apparentibz ꝑ plures dies. ⁊
tempestate non exigua un¬
minente: iam ablata erat
spes omnis salutis nr̃e. Et

Expanded text:
se sic ferebantur. Valida autem se sic ferebantur. Valida autem nobis tempestate jactatis, sequenti die jactum fecerunt: et tertia die suis manibus armamenta navis proiecerunt apparentibus per plures dies et tempestate non exigua inminente iam ablata erat spes omnis salutis nostrae et
Abbreviated transcription (Latin):
iam preterisset: consolabat᷑¬
eos paulus dicens eis. ui¬
ri uideo qm̃ cum iniuria et
multo dampno non solum
oneris et nauis. set etiam
iugatio. Centurio autẽ gu¬
bernatori. ⁊ nauclero magiꝰ
credebat: quam huis que a
paulo dicebant᷑. Et cum ap¬
tus portus non esset adhie¬
mandum. plurimi statuerũt
osilium nauigare inde: si qͦ¬
modo possent deuenientes p¬
phenitem hiemare. portũ cre¬
te respicientẽ ad affricũ.⁊ ad
choꝵ. Aspirante aut̃ austro.
estimantes ꝓpositũ se tenere:
cum sustulissent de asson lege¬
bant cretam. Non post mul¬
tum aũ misit se ꝯtra ip̃am
uentꝰ typhonicus: qui uoca¬
tur euro aquilo. Cumq ar¬
repta esset. nauis et nõ pos¬
set conari inuentũ: data na¬
ue flatib ferebamur. Insu¬
lam autẽ quandam decur¬
rentes que uocatur cauda:
potuimus uix optinere sca¬
pham. Qua sublata. adiu¬
toriis utebant᷑ accingentes
nauẽ: et tunentes ne in syr¬
cim inciderent submisso ua¬

Expanded text:
iam praeterisset consolabatiam praeterisset consolabatur Paulus dicens eis viri video quoniam cum iniuria et multo damno noneris et navis, sed etiam vigatio. Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat, quam his quae a Paulo dicebantur. Et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent devenientes Phoenicem, hiemare, portum Cretae respicientem ad Africum, et ad Corum. Aspirante autem austro, aestimantes propositum se tenere, cum sustulissent de Asson, legebant Cretam. Non post multum autem misit se contra ipsam ventus Typhonicus, qui vocatur Euroaquilo. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, data nave flatibus, ferebamur. In insulam autem quamdam decurrentes, quae vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata, adjutoriis utebantur, accingentes navem, timentes ne in Syriam inciderent, summisso va
Abbreviated transcription (Latin):
diis centurioni nomini uili¬
o cohortis augustez ascenden
tes nauem adrumetinam.⁊
incipientes nauigare cirta a¬
sie loca sustulimꝰ ꝑseuerante
nobiscũ aristharcho macedomi¬
e thessalonicense. Sequenti
autem die deuenimꝰ sydonẽ.
humane autẽ tractans iuliꝰ
paulũs ꝑmisit ad amicos ire:
et curam sui agere. Et inde cũ
sustulissemus. subnauigauz¬
mus cyprum ꝓpt̾ea quod
essent uenti contrarii: et pe¬
lagus cilicie et pamphilie
nauigantes. uenimꝰ lystrã
que est lyciez et ibi inueniẽs
centurio nauem alexandri¬
nam nauigantẽ initaliam.
transposuit nos in eam. Et c̃
multis dieb tarde naingare¬
mus. ⁊ uix deuenissemꝰ contra
guidum ꝓhibente nos uẽto
ad nauigauimꝰ crete uixta sal¬
monã: et uic iuxta naiugan¬
tes. uenimꝰ in locum quendã
qui uocat᷑ boni portus cui iu¬
ata erat tiuitas thalasa. Mł¬
to autem tempore ꝑacto et
cum iam non eẽt tuta naui¬
gatio. eo quod et ieiunium

Expanded text:
diis centurioni nomine Iulidiis centurioni nomine Iulio cohortis Augustae ascendentes autem navem hadrumetinam incipientem navigare circa Asiae loca sustulimus perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicense sequenti autem die devenimus Sidonem humane autem tractans Iulius Paulum permisit ad amicos ire et curam sui agere et inde cum sustulissemus subnavigavimus Cypro propterea quod essent venti contrarii et pelagus Ciliciae et Pamphiliae navigantes venimus Lystram quae est Lyciae et ibi inveniens centurio navem alexandrinam navigantem in Italiam transposuit nos in eam et cum multis diebus tarde navigaremus et vix devenissemus contra Cnidum prohibente nos vento adnavigavimus Cretae secundum Salmonem et vix iuxta navigantes venimus in locum quendam qui vocatur Boni portus cui iuxta erat civitas Thalassa multo autem tempore peracto et cum iam non esset tuta navigatio eo quod et ieiunium
Abbreviated transcription (Latin):
ses: si passibilis xp̃c. si primꝰ
ex resurrectione mortuoꝵ u¬
men adnuntiaturus est po¬
pulo et gentib. Hec loquẽ¬
te eo et rationẽ reddente: festꝰ
magna uoce dixit. In sains pau¬
le. Multe te litere: ad insaniã
ꝯuertunt. Et paulus. Non in¬
sanio inquit optime feste: s
u̾tans et sobrietatis u̾ba elo¬
quor. Scit enun de hiis xex
ad quem et constant̾ loquor.
Latere enim eũ nicħ hoꝵ ar¬
bitror: neq enim in angulo
quicquam hoꝵ gestũ est. Cre¬
dis rex aggrippa ꝓpħ̃is: Scio
quia credis. aggrippa autem¬
dxxit ad paulũ. In modico s¬
suades me fieri xp̃ianum. Et
pauius. Opto apud dm̃. ⁊
in modico et in magno. nõ
tantũ te. set ⁊ omẽs hos qͥ
audiunt bodie fierz tales. qͣ¬
lis et ego sum: exceptis uĩcuł
hus. Et exsurcerit rex et p̃ses
et betnice: et qui adsidebant e
non appellasset cesarẽ. ¶L¬
t autẽ uidicatũ est eum
nauigare initaliã ⁊ tradi
paulum cum reliquis custo¬

Expanded text:
ses si passibilis Christus si primus ses si passibilis Christus si primus ex resurrectione mortuorum lumen adnuntiaturus est populo et gentibus haec loquente eo et rationem reddente Festus magna voce dixit insanis Paule multae te litterae ad insaniam convertunt at Paulus non insanio inquit optime Feste sed veritatis et sobrietatis verba eloquor scit enim de his rex ad quem et constanter loquor latere enim eum nihil horum arbitror neque enim in angulo quicquam horum gestum est credis rex Agrippa prophetis scio quia credis Agrippa autem ad Paulum in modico suades me Christianum fieri et Paulus opto apud Deum et in modico et in magno non tantum te sed et omnes hos qui audiunt hodie fieri tales qulis et ego sum exceptis vinculis his et exsurrexit rex et praeses et Bernice et qui adsidebant einon appellasset Caesarem ut autem iudicatum est eum navigare in Italiam et tradi Paulum cum reliquis custo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ est tibi contra stimulũ cal¬
citrare. Ego autẽ dixi. Quis
es dñe᷑ Dñs autem dixit. E¬
tu ꝑsequeris. Set exurge: et
sta supra pedes tuos. Ad hoc
enim apparui tibi. ut consti-¬
tuam te ministrũ et testẽ eo-¬
rum que uidisti. ⁊ eoꝵ quib
apparebo tibr: eripiens te de
populis et gentib⁊ in quas
nunc ego muto te aꝑire ocu¬
los eoꝵ ut conuertantur a te
rex aggrippa non fui incredu¬
lus celestis uisionis ⁊ set hiis
qui sunt damasci primũ et ihe¬
rosolimis. ⁊ in omnẽ regionẽ
uidee. et gentib ad nuntiabã
ut penitentiam agerent: et cõ¬
uerterent᷑ ad dm̃. digna peni¬
tentie opera facientes. Hac ex
causa me uidei cũ essem in tẽ¬
plo ꝯprehensũ temptabant¬
uolentes me interficere. Au¬
ccilio autẽ aduitꝰ dei usq ĩ ho¬
diernũ diem sto testificans
minori atq maiori. nicħ extͣ
dicens. quam ea que ꝓphete
sunt locuti futura ẽẽ ⁊ moy¬

Expanded text:
rum est tibi contra stimulum calrum est tibi contra stimulum calcitrare. Ego autem dixi: Quis es, Domine? Dominus autem dixit: Etu persequeris. Sed exsurge, et sta super pedes tuos: ad hoc enim apparui tibi, ut constituam te ministrum et testem eorum quae vidisti, et eorum quibus apparebo tibi, eripiens te de populo, et gentibus, in quas nunc ego mitto te, aperire oculos eorum, ut convertantur a tenrex Agrippa, non fui incredulus coelesti visioni: sed his, qui sunt Damasci primum, et Jerosolymis, et in omnem regionem Judaeae, et gentibus annuntiabam, ut poenitentiam agerent, et converterentur ad Deum, digna poenitentiae opera facientes. Hac ex causa me Judaei, cum essem in templo conprehensum temptabant interficere auxilio autem adiutus Dei usque in hodiernum diem sto testificans minori atque maiori nihil extra dicens quam ea quae prophetae sunt locuti futura esse et Mo
Abbreviated transcription (Latin):
est a deo. sto iudicio subiec¬
tus in qua duodetim trib
nostre. nocte die ac seruientes
sperant deuenire. De qua spe:
accusor a uideis rex. Quid in¬
credibile iudicatur apud uoͭ.
si deus mortuos suscitat: Et
ego quidem estimaueram me
aduersus nomen ih̃u nazare¬
ni debere multa agere contra¬
ria: qd̾ et feci iherosolimuis. Et
multos sc̃oꝵ ego in carterib
inclusi: a principib sacerdotũ
potestate accepta. Et cum occi¬
derent᷑ detuli sententiam: et
ꝑ omnes synagogas frequẽ¬
ter puniens eos ꝯpellebã blas¬
phemare et amplus insani¬
ens in eos: ꝑsequebar usq
in exteras ciuitates. In quibꝰ
dum irem damascum cũ pote¬
state ⁊ ꝑmissu principũ sacer¬
dotum: die media in uia uidit
rex de celo suꝑ splendorẽ solis
circum fulsisse me lumen. ⁊e
os qui metũ simul erant. Oẽs¬
q nos cum detidissemus in t̾¬
ram: audiui uocẽ loquentem
mͥ hebraica lingua. Saule sa¬
ule. quid me ꝑsequeris: Du

Expanded text:
est a Deo sto iudicio subiecest a Deo sto iudicio subiectus in quam duodecim tribus nostrae nocte ac die deservientes sperant devenire de qua spe accusor a Iudaeis rex quid incredibile iudicatur apud vos si Deus mortuos suscitat et ego quidem existimaveram me adversus nomen Iesu Nazareni debere multa contraria agere quod et feci Hierosolymis et multos sanctorum ego in carceribus inclusi a principibus sacerdotum potestate accepta et cum occiderentur detuli sententiam et per omnes synagogas frequenter puniens eos conpellebam blasphemare et amplius insaniens in eos persequebar usque in exteras civitates in quibus dum irem Damascum cum potestate et permissu principum sacerdotum die media in via vidi rex de caelo supra splendorem solis circumfulsisse me lumen et eos qui mecum simul erant omnesque nos cum decidissemus in terram audivi vocem loquentem mihi hebraica lingua Saule Saule q
Abbreviated transcription (Latin):
num eum morte admisse.
Ipso autem hoc appellante
ad augustũ iudicaui mit¬
tere. De quo quid certum
scribam dño non habeo.
uos. ⁊ maxime ad te rer ag¬
grippa: ut interiogatione¬
facta habeam quid scribam. Si¬
ne ratione enĩ michi uidet᷑
mutere uinctũ: et causã eiuꝰ
non significare ¶A¬
ggrippa ut̃ ad paulum.
ait. ꝑmutitur tibi loqͥ
ptemet ipso. Tunc paulus
extenta manu: cepit rationẽ
retdere. Se omnib quibz ac¬
cusor a uideis rex aggrippa.
estimo me beatũ apud te. cũ
su defensurus me hodie:
macime te sciente omĩa que
apud uideos sunt. consuetu¬
dines et questiones. ꝓter q̃:
obsecro patienter me audias.
Et quidem iutã meã a iunen¬
tute que abuuitio fuit in gẽ¬
de mea in iherosolunis. no¬
uerunt omnes iudez p̾scien¬
tes me abinitio. si uelint tes¬
timonium ꝑhiberez qm̃ se¬
cundum certissimã sectam no¬
stre religionis uici phariseꝰ.
et nunc in spe que ad patres
nr̃os repromissionis facta

Expanded text:
num morte eum admisisse. num morte eum admisisse. Ipso autem hoc appellante ad Augustum, judicavi mittere. De quo quid certum scribam daxime ad te rex Agrippa ut interrogationefacta habeam quid scribam sine ratione enim mihi videtur mittere vinctum et causas eius non significare Agrippa vero ad Paulum ait permittitur tibi loqui pro temet ipso tunc Paulus extenta manu coepit rationem reddere de omnibus quibus accusor a Iudaeis rex Agrippa aestimo me beatum apud te cum sim defensurus me hodie maxime te sciente omnia quae apud Iudaeos sunt consuetudines et quaestiones propter quod obsecro patienter me audias et quidem vitam meam a iuventute quae ab initio fuit in gente mea in Hierosolymis noverunt omnes Iudaei praescientes me ab initio si velint testimonium perhibere quoniam secundum certissimam sectam nostrae religionis vixi Pharisaeus et nunc in spe quae ad patres nostros repromissionis facta
Abbreviated transcription (Latin):
stetissent accusatores: nullã
causam deferebant de quibz
ego suspicabar malum. Qs¬
tiones uero quasdam de sua
suꝑsticione habebant adu̾¬
sus eum: et de quodam ih̃u
defuncto. quem affirmabat
paulus uiuere. Hesitans aũ
ego de huiꝰmodi questione:
dicebam si uellet ire iherosoli¬
Daulo autẽ appellante ut
seruaretur augusti cogni¬
tioni iussi seruari eũ. donͤ mit¬
tam eum ad cesarem. Aggri¬
ppa autẽ dixit ad festũ. uole¬
bam et ipse hominẽ audire.
Cras inquid audies eũ. Al¬
tera autem die cum uenissz
aggrippa.⁊ bernice cũ multa
ambitione.⁊ introissent in
auditorium cum tribunis
et iuris principalib ciuitatis:
uibente festo adductus ẽ pau¬
lus. Et dixit festus. Aggrip¬
pa rex et omnes qui sunul
adestis nobiscũ uirr. uidetis
hunc hominẽ de quo omĩs
multitudo uideoꝵ interpella¬
uit me iherosoluis peten¬
tes et hic acclamantes nõ
oportere eum uiuere ampliꝰ.
Ego uero comperi: nicħ dig¬

Expanded text:
stetissent accusatores, nullam stetissent accusatores, nullam causam deferebant, de quibus ego suspicabar malum. Quaestiones vero quasdam de sua superstitione habebant adversum eum, et de quodam Jesu defuncto, quem affirmabat Paulus vivere. Haesitans autem ego de hujusmodi quaestione, dicebam si vellet ire JerosolyPaulo autem appellante, ut servaretur ad Augusti cognitionem, jussi servari eum, donec mittam eum ad Caesarem. Agrippa autem dixit ad Festum: Volebam et ipse hominem audire. Cras, inquit, audies eum. Altera autem die, cum venisset Agrippa, et Bernice, cum multa ambitione, et introissent in auet viris principalibus civitatis et iubente Festo adductus est Paulus et dixit Festus Agrippa rex et omnes qui simul adestis nobiscum viri videtis hunc de quo omnis multitudo Iudaeorum interpellavit me Hierosolymis petens et hic clamantes noportere eum vivere amplius. Ego vero comperi nihil dig
Abbreviated transcription (Latin):
luis nosti. Si enun nocui a
aut dignũ morte aliquid fe¬
ci: non recuso mori. Si uero
nichil eoꝵ est. que hii accu¬
sant me:nemo potest me il¬
lis donare. Cesarem appello.
Tunc festus cum consilio lo¬
cutus: respondit. cesarem ap¬
pellasti: ad cesarem ibis. Et
cum dies aliquot transac¬
ti essent:aggrippa rex et ber¬
nice descenderunt cesareã ad
salutandũ festũ. Et cũ dies
plures ibidem morarent᷑. fes¬
tus regi indicauit de paulo
dicens. Hir quidam est dereli¬
stus a felice uinctus de quo
cum essem iherosolimis adi¬
erunt me principes sacerdo¬
tum. ⁊ seniores uideoꝵ: pos¬
tulantes aduersus illum dã¬
pnationem. Ad quos respon¬
diz quia non est romanis cõ¬
suetudo. donare aliquẽ homi¬
nem priusqͣm is qui accusa¬
tur presentes habeat accusa¬
tores: locumq defendendi ac¬
cipiat ad abluenda crimina.
Cum gͦ huc conuenissent. si¬
ne ulla dilatione sequenti
die sedens protribunali. iussi
adduci uirum. De quo cum

Expanded text:
liliaut dignum morte aliquid feci, non recuso mori; si vero nihil est eorum, quae hi accusant me, nemo potest me illis donare. Caesarem appello. Tunc Festus cum concilio locutus, respondit: Caesarem appellasti? ad Caesarem ibis. Et cum dies aliquot transacti essent, Agrippa rex et Bernice descenderunt Caesaream ad salutandum Festum. Et cum dies plures ibi demorarentur, Festus regi indicavit de Paulo, dicens: Vir quidam est derelictus a Felice vinctus, de quo cum essem Jerosolymis, adierunt me principes sacerdotum, et seniores Judaeorum, postulantes adversus illum damnationem. Ad quos respondi: Quia non est Romanis consuetudo damnare aliquem hominem, priusquam is qui accusatur, praesentes habeat accusatores, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Cum ergo huc convenissent sine ulla dilatione, sequenti die sedens pro tribunali, jussi adduci virum. De quo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eũ. ut iuberet ꝑduci
eum in iersm: insiclias tendẽ¬
tes ut interficerent eum ĩ uua.
festus autẽ respondit serna¬
ri paulũ in cesarea: se autem
maturius ꝓfesturũ. Qui gͦ
in uobis ait potentes sunt.
descendentes simul: si quod
est. in uiro crimen accusent
cum. Demoratꝰ autẽ inter eõ
dies non amplius quã oc¬
to aut decem: descendit cesa¬
ream. Et altera die sedit ꝓ
tribunali: et uissit paulum
adduci. Qui cum ꝓductus
esset: cirtumsseterunt eum qͥ
ab ierosoluna descenderant
uidei multas et graues cau¬
sas obicientes quas non po¬
terant ꝓbare⁊ paulo ratõ¬
nem reddentẽ: qm̃ neq in legẽ
uideoꝵ neq in templũ. neq
in cesaream quicquam pecca¬
uit. Festus autẽ uolens grãm
iudeis prestare: respondẽs pau¬
lo dixit. His iherosolimam a¬
scendere. et ibi de huis uidica¬
ri apud mes Dicit autẽ pau¬
lus. Ad tribunal cesaris sto:
ubi me oportet udicari. Inde¬
is non nocui: sicut tu me¬

Expanded text:
versus eum, ut juberet perduci versus eum, ut juberet perduci eum in Jerusalem, insidias tendentes, ut interficerent eum in via. Festus autem respondit, servari Paulum in Caesarea: se autem maturius profecturum. Qui ergo in vobis, ait, potentes sunt, descendentes simul, si quod est in viro crimen, accusent eum. Demoratus autem inter eos dies non amplius quam octo, aut decem, descendit Caesaream, et altera die sedit pro tribunali, et jussit Paulum adduci. Qui cum perductus esset, circumsteterunt eum, qui ab Jerosolyma descenderant Judaei, multas et graves causas objicientes, quas non poterant probare, Paulo ratnem reddente quoniam neque in legem Iudaeorum neque in templum neque in Caesarem quicquam peccavi Festus autem volens Iudaeis gratiam praestare respondens Paulo dixit vis Hierosolymam ascendere et ibi de his iudicari apud me dixit autem Paulus ad tribunal Caesaris sto ubi me oportet iudicari Iudaeis non nocui sicut tu me
Abbreviated transcription (Latin):
hodie a uobis. Distulit ã
illos felx:certissue sciens
de uia dicens. Cum tribunꝰ
lysias descenderit: audiam
uos. Iussitq centurioni cꝰ¬
todire eum. ⁊ habere requiẽ:
nec quemqͣm probibere de
suis ministrare ei. Post ali¬
quot autẽ dies ueniens felix
tum druxilla uxore sua que
erat uidea: nocauit paulũ. ⁊
audĩt ab eo fidem que est
in xp̃m ih̃m. Disputante
autẽ illo de iusticia et casti¬
tate. ⁊ de uidicio futuro: tre¬
mefactus felix respondit. Qd
nunc adtinet. uade tempore
autem oportuno accersiam
te. Simul et sperans qd̵ pe¬
cunia ei daretur apaulo. ꝓ¬
ter quod: frequent̃ accersiẽs
eum loquebatur cum eo. Si¬
ennio autem expleto: acce¬
pit successorẽ feux portium
festũ. Uoiens autem grati¬
am prestare uideis felix: re
estus ergo cum uenisset
in ꝓuinciã: post triouũ
ascendit iherosolunam a cesa-¬
rea. Adieruntq eum principẽ
sacercotum et primi uideoꝵ.
aduersus paulum. ⁊ rogabãt
eum postulantes gr̃am ad¬

Expanded text:
hodie a vobis distulit autem illos Felix certissime sciens de via dicens cum tribunus Lysias descenderit audiam vos iussitque centurioni custodiri eum et habere requiem nec quemquam prohibere de suis ministrare ei post aliquot autem dies veniens Felix cum Drusilla uxore sua quae erat Iudaea vocavitaudivit ab eo fidem, quae est in Christum Jesum. Disputante autem illo de justitia, et castitate, et de judicio futuro, tremefactus Felix respondit: Quod nunc attinet, vade: tempore autem opportuno accersam te. Simul et sperans, quod pecunia ei daretur a Paulo; propter quod et frequenter accersens eum, loquebatur cum eo. Biennio autem expleto, accepit successorem Felix Portium Festum. Volens autem gratiam praestare Judaeis Felix, rel Cap. XXV. Festus ergo cum venisset in provinciam, post triduum ascendit Jerosolymam a Caesarea. Adieruntque eum principes sacerdotum, et primi Judaeorum, adversus Paulum: et rogabant eum, postulantes gratiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ego paulus minist̾. scdm dis¬
pensationẽ dei q̃ data est mͥ ĩ
uobis ⁊ ut impleam uerbum
dei. misterium qd̃ absconditũ
fuit a seculis et generatõnib:
nunc autẽ manifestũ est scĩs
euis. quib uoluit d̃s notas
facere diuitias glorie sacram̃¬
in uobis spes głie quẽ nos
annuntiamꝰ. corripientes om¬
nem hominẽ. et docentes om

Expanded text:
m dispensationem Dei: que data est mihi in vos: ut impleam verbum Dei mysterium quod absconditum fuit a seculis et generationibus. Nunc autem manifestum est Sanctis ejus: quibus voluit Deus notas facere divitias glorie Sacramein vobis spes glorie quem nos adnunciamus. Corripientes omnem hom
Abbreviated transcription (Latin):
uficauit cum illo donãs
uobis omĩa delicta: delẽs
quod aduersus nos erat
cẏrographũ decreti. quod
erat contrariũ nobis: et
ipsum tulit de medio affi¬
gens illud crucis expolian᷑
principatꝰ et potestates. tra¬
triumphans illos in se¬
met ipso. Nemo gͦ uos
iudicet in cibo aut in po¬
tu. aut in parte diei festi.
aut neomenie. aut sabba¬
torum: que sunt umbra¬

Expanded text:
nans vobis omnia delicta delens quod adversum nos erat chirografum decretis quod erat contrarium nobis et ipsum tulit de medio adfigens illud cruci expolians principatus et potestates tratriumphans illos in semet ipso nemo ergo vos iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum qu