comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed & thimiana ad olebatur: quod in p̃¬
senti lectione zacharias fecisse memora¬
tur. Dicit gͦ de hac sollempnitate dñs
moysi. Mense septimo decima die m̃sis
affligetis animas ur̃as: nullũmq facietis
ut oretis. ꝓfiliis isrł: & ꝓ cunctis peceatis
eoꝵ semel in anno. Et paulo suꝑius cũ
ritum euisdem expiationis doceret: ait
inter alia. Nullus hominũ sit in tab̾¬
nacło quando pontifex ingreditur scũ¬
arium ut roget ꝓse. & ꝓ domo sua. & ꝓ
uniuerso cetir isrł: donec egrediatur.
Longum ẽ de singulis huius diei cerimo¬
niis seriptax testimonia ponere: longius
multo singula sufficienter quomͦ nunc
Unde hoc maxime libet urȩ frat̾nitatis
aurib intimare: quã conuenienter ele¬
ctum sit tempus in quo precursoris dñi
natiuitas. & uirtus futura nuntiaretur.
Septimus quippe mensis & decima huiꝰ
dies sacratissimo huic oraculo dedicatur:
quia nimirũ ille nasciturus predicebat᷑.

Expanded text:
sed et thymiama adolebatur, quod in prsed et thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die mensis affligetis animas vestras, nullumque facietis ut oretis pro filiis Israel, et pro cunctis peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit in tabernaculo, quando pontifex ingreditur sanctuarium, ut roget pro se, et pro domo sua, et pro universo coetu Israel, donec egrediatur . Longum est de singulis hujus diei caeremoniis Scripturae testimonia ponere, longius multo singula sufficienter, quomodo nuUnde hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur
Abbreviated transcription (Latin):
quidem om̃ib quia iam redeu̾nte ex or¬
dine septimana uicis suȩ quȩ ei de uice
abia contigerat. templum ministraturus
intrauit. Sed forte aliquib obscurũ est:
quia seriptura tacere uidetur. quo hȩc
sint anni tempore gesta. Quib intĩman¬
dũ quia nec hoc scriptura p̾termisit: sed
ex eo quod addidit latent̾ innuit. Et om¬
nis inquiens multitudo erat popłi orans
foris hora incensi. Una & enim tantũmͦ
ꝑ annũm sollempnitas erat. in qua ponti¬
fice adorandũ scã scoꝵ intrante. nũllũm
prorsus hominũ intra fores templi rema¬
nere liceret: sed om̃s tempore oblationis
erterius iuberentur orare. Hȩc autẽ erat
statuta sollempnitas septimo ã pascha m̃¬
se decima die mensis quȩ dies ꝓpitiationis
siue expiationis uocabatur: quia uideli¬
cet oblatis m altari holocausti uictimis.
sanguis in sc̃a sc̃oꝵ ad expiandum infere¬
batur. Nec sanguis solum ibi asꝑgebat᷑.

Expanded text:
quidem omnibus quia jam redeunte ex orquidem omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitas septimo a Pascha nse, decima die mensis, quae dies propitiationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sanguis ibi aspergebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nus etiam ipso ortus eius miraculo pa¬
tesceret. uirum magnȩ uirtutis futu¬
rum ẽẽ qui nascebatur: ubi desinente
om̃ lasciuia concupiscentiȩ carnalis
constaret. quia nulla in conceptione
causa uoluptatis: sed sola cogitata sit
spiritalis gr̃ã ꝓlis. Sic ysaac filius ꝓmis¬
sionis. qui in figuram redemptoris nr̃i
factus est obediens patͥ usq ad mortem :
de ueteranis parentibꝰ & sterili diu ma-¬
tre natus ẽ. Sic iacob & ioseph patriar¬
chȩ. sic samson fortissimꝰ diĩcum. & ꝓpħa¬
rũm eximius samuhel. stẽriles diu cor¬
pore. sed fecundas semꝑ uirtutibꝰ habu¬
ere genitrices: ut miraculo natiuitatis
natoꝵ dignitas nosceretur. ut ꝓbarentur
sublimes in uita futuri. qui in ipso uitȩ
exortu. conditionis humanȩ iura transen¬
derent. Quod uͦ sequitur. factum ẽ autẽ
cum sacerdotio fungeretur ⁊acharias
tudinem sacerdotii sorte exiit ut incensũ
poneret. ingressus in templũ dñi: claret

Expanded text:
nus etiam ipso ortus ejus miraculo panus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur Zachtudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret
Abbreviated transcription (Latin):
habeant. Et rursus solet euenire. ut
non nulli quib dã uirtutũ oꝑib immo¬
dera tius studendo. dum sine scientia
do placere appetunt: ꝓximoꝵ oculos
offendant. A qua utraq rep̃hensione
parentes beatĩ iohannis immũnes ẽẽ
declarantur. De quib cum dictũ e̾et
erant autẽ iustiambo: continuo subne¬
ctitur. Ante dm. Et cum adiunctum
ẽẽt. incedentes in om̃ib mandatis & iu¬
stificationib dñi: mox infertur. Sine
querela. Ac si aꝑte dicatur. Ad eo se in
actib pariter & cogitationib suis circũ¬
specte agebant: ut & diumis obtutib
in occulto. & humano foris iudicio pla¬
cerent: iuxta illud apłi. Prouidemus
enim bona non solũ coram do: sed etiã
coram hominibꝰ. Et non erat illis filius:
eo quod eẽt elizabeth sterilis. & ambo ꝓ¬
cessissent in dieb suis. Diuinitꝰ est ꝓcu¬
ratum. ut sterili matre. & utroq parente
ꝓuectioris ȩtatis ioħes nasceretur: quati¬

Expanded text:
habeant; et rursus evenire solet ut habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quate
Abbreviated transcription (Latin):
ineis qui dignior uideretur. speciali reue¬
rentia ac potestate preminens: summi sa-¬
cerdotis nomen haberet. Qui autẽ ordo
partium earũdem seruari deberet: missa
coram dauid rege & eius pͥncipibꝰ. fami¬
liarum sacerdotalium & leuiticarũ sorte
querebatur. In quarũ distributione sorti¬
um. abia de cuiꝰ uice & genere zacharias
oritur. octauo loco positus inuenitur.
Et recte preco noui testamenti. in quo gła
resurrectionis mundo declaratur. loco
octauȩ sortis nascitur: quia & dñs nr̃
una sabbati quȩ ẽ adie conditionis octa
sex scłi etates. ac septimani quietis anima¬
rũ. quȩ est in alia uita. octaua iam ȩtas
ꝑpetuȩ resurrectionis infine ꝓmitcitur.
Erant autẽ iusti ambo ante dm: inceden¬
tes in om̃ib mandatis & iustificationib
dñi sine querela. Sepe contingit. ut
hi qui iam ꝑfecti hominum ȩstimatio¬
ne iudicantur: ad huc in oculis inter¬
ni arbitri minus aliquid ꝑfectionis

Expanded text:
in eis qui dignior videretur, speciali revein eis qui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octavx hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitur. Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
mos popłi circũmstantis ad memoriam
amoremq cȩlestĩum non solum sublimi-¬
tate uerboꝵ quȩ dicebantur. sed etiã su-¬
auitate sonoꝵ qua dicebantur erigerent.
Uolensq ut crescente cultu & magnifi¬
centia templi decus quoq ministerii illiꝰ.
& ministrantium cresceret cetus. conuo¬
cauit omnẽ ꝓgeniem filioꝵ aaron & eos
uidelicet qui de eleazar. & illos qui de
itamar stirpe descenderant. diuisitq eos
in partes uiginti quatuor: ac de his sin-¬
gulis singulos pontifices eligens. cete ros
qui in partib erant sacerdotii minoris qui
nunc presbiteratus uocatur officio fungi
precepit: ea uidelicet ꝓuisione. ut dum
quilibet pontificum uita decederet. qui¬
cumq ineius parte optimus putaretur
ei in pontificatu succederet. Quas uideli¬
cet partes taliter ordinauit: ut singuli
pontifices cum subiectis sibi sacerdotib
ꝑ octonos ministrarent dies: hoc est a sab
du sacerdotali ẽent ȩquales. unus tamen

Expanded text:
mos populi circumstantis ad memoriam mos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per octonos dies, hoc est a sabbdu sacerdotali essent aequales, unus tantum  Al., tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cursor existeret: Si uͦ fr̃nitatem uram̃
audire delectat. qui sit abias de cuius
uice zacharias genus duxisse phibetur:
hic temporib dauid regis summꝰ sacerdos¬
erat. Si quidemsiubente dño ꝑ moysen pͥ¬
mo unus in lege pontifex aaron est con¬
stitũtus: post cuius mortem eleazarꝰ filiꝰ
eius sacerdotium suscepit. Et hoc quoq
mortuo: finees filius eius sacerdotii suc¬
cessor extitit. Et sic usq ad tempora da-¬
uid ꝑ annos circiter quadringentos sep¬
tuaginta: unus post unum extitere pon¬
tificatus herẽdes. At uͦ dauid cum mag¬
no feruens studio religionis. templũ dño
condere desiderasset: dñs autem magis
hoc ꝑ filium eius salomonẽ uellet imple¬
ri. nichilominus ipse dauid om̃ia quȩ
ad futuram eiusdem templi constructio¬
nem uł reuerentiam ꝑtinerent. sollicitꝰ
p̃parare curauit. Unde etiam cantores
statuit. qui tempore sacrificii cotidie psal¬
mos cum melodia resonarent: atq ani-¬

Expanded text:
cursor existeret? Si vero fraternitatem vestram cursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque ani
Abbreviated transcription (Latin):
instituit. Quis gͦ congruentius translati¬
onem legalis & substitutionẽ euuangłici
sacerdotii: quam summi uixta legem sac̃¬
dotis filius ꝓpħaret: Qui cum & ipse sum¬
mus sacerdos scđm legem existere posse ui
deretur: maluit docente intrinsecus in¬
commutabili ratione ueritatis noui sacer¬
dotis preco. quam successor & heres existe¬
re ueteris. Maluit doctꝰ in sp̃u uocatis
in desertum popłis. noui testamenti sa¬
cramenta predicare: quã ad seuenientibꝰ
in templum. głosissimo illo tunc tem¬
poris sacerdotii ueteris officio preesse.
Pretulit longam solitudinis sitim & esu¬
riem continuis hostiarum sollempniis:
pilis cameloꝵ & cinctui zonȩ pelliciȩ:
auro textas pontificum post posuit sto¬
las. Ut quid enim hȩc frẽs mei. nͥ ut his
qui merito iustic iȩ ꝑfectioris auctoritatẽ
sibi p̃dicandi assciuerat: ipse etiam negle
indubius melioris pontificatus preco & p̾¬

Expanded text:
instituit. Quis ergo congruentius translatiinstituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam neglecnon dubie melioris pontificatus praeco et prae
Abbreviated transcription (Latin):
fidentius iusticiȩ precepta popłis daret.
quo hȩc ipse non quasi nouicia didicisset:
sed uelut hereditario uire a ꝓgenitorib
accepta seruaret. De sacerdotali ꝓsapia ortꝰ
est. ut eo potentius mutationem sacerdotii
p̃conaretur. quo ipsum ad sacerdotale genꝰ
ꝑtinere claresceret. Redemptor & enun
nr̃ in carne apparens. sicut rex nob̾ fieri dig¬
natus est. regnum celeste tribuendo: ita
etiam pontifex factus est semet ipsum ꝓ nob̾
offerendo hostiam dõ in odorem suauitatis.
Unde scriptum est. Iurauit dñs & non pe-¬
nitebit eum: tues sacerdos in ȩternũ. scdm
ordinem melchisedech. Melchisedech quip¬
pe ut legius sacerdos di summi. longe
legalis sacerdotii tempora precessit: offerens
dño panem & uinum. Et ido redemptor
nr̃ sacerdos ẽẽ dicitur scd̃m ordinẽ melchi¬
sedech: quia ablatis uictimis legalib idẽ
sacrificii genus in mysterium sui corꝑis &
sanguinis in nouo testamento offerendũ

Expanded text:
fidentius justitiae praecepta populis daret, fidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nr̃. multos dis¬
pensationis suȩ testes p̃mi¬
sit & nuntios : qui diuersis
temporib diuersis hisraheliticȩ plebis tͥ¬
bub orti. non diuersa fide: sed uno eodẽ¬
q ꝑ omĩa sensu eiusdem incarnationis
mysterium ꝓpħando p̃cinerent. Horum
ultimus & quasi limes quidã legis & euuan¬
głii figurȩ & ueritatis ioħes apparuit:
dño attestante quiait. Lex & ꝓpħe usq
ad iohannẽ: ex eo regnum di euuangłica¬
tur. Unde etiam plusꝙͣ ꝓpħa dictus est:
quia quem ceteri alonge. ꝓpħando solum
predixerant: ille & primo uenturũ ꝓphe¬
tando signauit: & mox uenientẽ ostenden¬
do monstrauit. Qui certe grã dispensatio¬
nis: non solum iustis: sed & de pontificali
stirpe ortis parentib natus asseritur. fu̾it
enim sacerdos sicut ex lectione euuangłica
audiuimꝰ nomine zacharias de uice abia:
& uxor illi de filiab aaron & nomen eius
elisabeth. Erant autẽ iusti ambo antedm.
Iustis quippe parentibꝰ est genitꝰ: ut eo con¬

Expanded text:
Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo con
Abbreviated transcription (Latin):
ultatio. & multi in natiuitate eiꝰ gaude¬
bunt. Magnȩ laudis est & uirtutis indi-¬
cium: quotiens in scripturis hominib
a đo nomen imponitur uł mutatur. Be¬
ne autem precur sor redemptoris nr̃i. io¬
hannes uocari iubetur. Ioħes quippe.
dni grã siue in quo est grã dicitur: quia
& ipse specialem p̃ ceteris scĩs eiusdẽ pre¬
cursiõis grãm accepit: & inauditam ea-¬
tenus mundo cȩlestis ingressus grãm pre¬
dicare aduenit. Quigͦ & grã plenus ex¬
titit: & ceteris dĩ grãm euuangłirauit:
recte preconium gr̃ȩ ipso etiam suo no-¬
mine signauit. Meritoq in eius natiui-¬
tate multis exultandum p̃dicitur: ꝑ
quem suȩ regenerationis mundo auctor
ostenditur. Erit enim magnꝰ coram dño.
Notandum quod idem laudis p̃coniũ
iohanni ab angło. quod ab euuangłista
parentib fertur illius. & illi enim iusti
ante dm & hic coram dño magnꝰ ẽẽ ꝑ-¬
hibetur: quam magnus autẽ coram do¬
mino fuerit. ipse qui solus uirtutẽ mag¬

Expanded text:
sultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor Redemptoris nostri Joannes vocari jubetur, Joannes quippe Domini gratia, sive In quo est gratia, dicitur, quia et ipse specialem prae caeteris sanctis ejusdem praecursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare advenit. Qui ergo et gratia plenus exstitit, et caeteris Dei gratiam evangelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus autem coram Domino fuerit, ipse qui solus virtutem mag
Abbreviated transcription (Latin):
Actende quod cogitas. Ita fiet
ut thesaurum tuum ex tuo amo¬
re cognoscas. & amorem tuum
indicio tuȩ cogitationis intel¬
ligas. Ostendens autẽ domin
quomodo in cȩlis thesaurira

Expanded text:
attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesauriza
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. unde scit quemadmodum
iudicet ille qui neminem fallit:
Habet conseientiam bonam. non
illum titillant crimina in corde
concepta: sed propter cotidiana qͣ¬
dam uitȩ humanȩ peccata licet
bona conscientia sit tamen dicit
do. dimitte nobis debita ña. quia
fecit quod segiitur. sicut & nos di¬
mitimus debita debitorib nris
fregit panem esurienti &x corde:
uestruit nudum ex corde: de oleo
interiori fecit oꝑa bona. oo tam̃
in illo udicio trepidat. ipsa bona
te nobis oleum. audierunt ite
potius ad uendentes: quia laudi¬
bus humanis bene uiuere con¬
sueuistis: uob̾cum oleum non por¬
tatis. Non autẽ nos damus: ne
forte non sufficiat nobis &e uobis.
Uix enim de nobis iudicamus: qͣn¬
tominus possumus udicare de
uobis: Quid uix de nobis udi

Expanded text:
tiam; unde scit quemadmodum judicet ille quia a nemine fallitur? Habet bonam conscientiam, non illum titillant crimina in corde concepta; sed propter quotidiana quaedam vitae humanae peccata, licet bona conscientia sit, tamen dicit Deo, Dimitte nobis debita nostra: quia fecit quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Fregit panem esurienti ex corde, vestivit nudum ex corde: de oleo interiore fecit opera bona, et tamen in illo judicio trepidat ipsa bona te nobis oleum. Audierunt, Ite potius ad vendentes. Quia laudibus humanis bene vivere consuestis, vobiscum oleum non portatis: non autem nos damus; ne forte non sufficiat nobis et vobis. Vix enim de nobis judicamus, quanto minus possumus judicare de vobis? Quid est, Vix de nobis judi
Abbreviated transcription (Latin):
stos. sobrios custodiatis. Unde gratias¬
đo agens supplico: ut qui uob̾ dedit ea
quȩ scã sunt fideliter inciꝑe. concedat
uob̾ felicem ꝑ seuerantiam custodire:
quicum patre & sp̃u sc̃o uiuit & reg¬

Expanded text:
stos sobriosque conservetis. Unde Deo gratiasstos sobriosque conservetis. Unde Deo gratias agens supplico, ut qui vobis dedit ea quae sancta sunt fideliter incipere, concedat vobis felicem perseverantiam custodire, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et reg
Abbreviated transcription (Latin):
tis indeserto. Uox erat: quia uerbum pre¬
Sicut sermo uocis quodamm ministerio
a uehicło ad audientẽ a loquente tͣns¬
mittitur: ita lob̃es xp̃m̃ sonans. uerbierat
minister & portitor. Sc̃s inquã iohannes
& indicia monstrabat ostendit. Et ido mi¬
sit ad xp̃m duos discipłos suos. Isti duo dis
gentibus. Iohannes mittit ad xp̃m. lex
mitat ad gram. & ꝑ euuangłii fidem. ue¬
terem desiderat astrui ueritatem. Nos u̾
possimus scđm uires nrãs. ad dandas elemo¬
sinas. & ad tenendam cum om̾ib pacem
nr̃os animos p̃paremus: & ab om̃i seurri¬
litate uł turpiloquio. non solum nomet¬
ipsos sed omnẽ familiam nrãm & ui¬
uersos ad nos ꝑtinentes ꝓ amore dei &
Relo scẽ disciplinȩ prohibere totis uiri
ꝓferendo polluere. Tunc enim ꝓ nobis
sollicitudine suggero. Nlam do ꝓpitio
ita de urã deuotione confido: quod non
solum iposmetipsos. sed etiam om̃s qui
ad uosꝑtinent cum om̃i honestate ca¬

Expanded text:
tis in deserto . Vox erat; quia Verbi Detis in deserto . Vox erat; quia Verbi DeSicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a loquente transmittitur; ita ille Christum sonans, Verbi erat minister et portitor. Sanctus, inquam, Joannes signa et indicia monstrabat, ostendit; et ideo misit ad Christum duos de discipulis suis. Isti duo discGentibus. Joannes dirigit ad Christum; Lex mittit ad gratiam, et per Evangelii fidem, veterem desiderat astrui veritatem. 4. Adhopossimus, secundum vires nostras ad dandas eleemosynas, et ad tenendam cum omnibus pacem nostros animos praeparemus: et ab omni scurrilitate vel turpiloquio non solum nosmetipsos, sed et omnem familiam nostram et universos ad nos pertinentes pro amore Dei et zelo sanctae disciplinae prohibere totis viribproferendo polluere. Tunc enim pro nobisollicitudine suggero: nam Deo propitio ita de vestra devotione confido, quod non solum vos ipsos, sed etiam omnes qui ad vos pertinent, cum omni honestate ca
Abbreviated transcription (Latin):
missus est enĩ beatus iohes uelut uex
ante uerbum. lucerna ante sole.mn. ser¬
cus ante sponsum. Et quia uniuersũ mun¬
dum peccatoꝵ tenebrȩ. & nox infidelitatis
oppresserat. & solem iusticiȩ aspicere non ua¬
lebant. beatus iohannes quasi lucerna p̃mit¬
titur. ut cordis oculi qui lippitudine iniqͥ¬
tatis oppressi magnum & uerum lumen
uidere non poterant. adlucernȩ lumen pͥ¬
mum quasi tenuem splendorem uidere
consuescerent: & paulatim peccatoꝵ nubi¬
lo remoto. & infidelitatis humore digesto.
aduenient̾e s ab illo cȩlesti lumine letificari
possit potius quam torqueri. Sicut enim
lippientes ocłi ad uidendum ꝓuocantur
si eriguum splendorem lucernȩ ostenderis.
& amplius cruciantur si lumen magnum
ingesseris: ita & dñs saluator nr̃ qui est ue¬
rum lumen nͥ prius beatum ioh̾em uelut
lucernam premitteret. claritatẽ enis to¬
tus mundus sustinere non potuisset.
loquatur ioħes & dicat. Ego uox claman¬

Expanded text:
missus est enim Joannes velut vox missus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, pracus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebant, beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui, lippitudine iniquitatis oppressi, magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine lpossent potius quam torqueri. Sicut enim lippientes oculos ad videndum provocas, si exiguum splendorem lucernae ostenderis; et amplius crucias, si lumen magnum ingesseris: ita Dominus et Salvator noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem illius totus mundus sustinere non posset. Loquatur Joannes, et dicat, Ego vox claman
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt scĩ & ante incarnationem p̃missi. uel
ab incarnato missi: om̃s de plenitudine
euis accepimus. Nos uasa sumꝰ: ille fons
iohannes homo est. xpc̃ ds est. Humilie¬
tur homo ut exaltetur ds: scdm illua qͦd
de dño ipse ioħes dixit. Illum oportet
crescere: me autẽ niuii. Ut humilietur
homo: eodem die natus ẽ ioħes. quo in¬
cipiunt decrescere dies. Ut exaltetur
dũs: eo die natus est xpẽ. quo incipiunt
crescere dies. Magnũ sacramentũ frẽs
dilectissimi. Ido celebramus natalem
ioħis sicut & xp̃i: quia ipsa natiuitas
plena est misterio. Quo mysterio. nisi
humanitatis nr̃e: sicut natiuitas xp̃i
plena est mysterio altitudinis nr̃ȩ : Er¬
go in homine minuamur: ut in xp̃o cres¬
camus. In nob̃̾ humiliemur: ut in illo
exaltemur. Humilietur humana pre¬
sumptio: ut crescat diuina miseratio.
Nam huiꝰ rei sacramentũ: etiam inpas¬
sionib amboꝵ impletum est. Ut minu
atur homo caput ioħis absciditur: ut
ante se mitti uoluerit: breuiter si uul¬

Expanded text:
quot sancti, et ante incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa sumus, ille fons Joannes homo est, Christus Deus est: humilietur homo, et exaltetur Deus, secundum illud quod de Domino ipse Joannes dixit, Illum oportet crescere, me autem minui . Ut humiliaretur homo, eo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Magnum sacramentum, fratres charissimi. Ideo celebramus Natalem Joannis, sicut et Christi, quia et ipsa nativitas plena est mysterio. Quo mysterio, nisi humilitatis nostrae; sicut nativitas Christi plena est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impleretur homo, caput Joannis abscinditur; ut ante mitti voluerit, breviter
Abbreviated transcription (Latin):
bramus: quod nulli
umquam sc̃oꝵ legimꝰ
fuisse concessum. Soliꝰ
enum dũi & beati io¬
hannis dies natiuitatis in uniuerso mi¬
do celebratur & colitur. Iilum enim ste¬
rilis peꝑit: istum uirgo concepit & pe¬
ꝑit. In elizabet sterilitas uincitur: in be¬
ata maRia conceptionis consuetudo mu¬
tatur. Elizabet uirũ cognoscendo filiũ
genuit: maria angło credidit & conce
solum hominẽ: maria autem dm & ho
minem. Quid sibi uult gͦ ioħes: Unde
interpositus. unde p̃missus: Magnꝰ gͦ
ioħes: cuius magnitudini etiam salua-¬
tor testimonium ꝑhibet dicens. Non
surrexit inter natos mulierũ maior io¬
hãne baptista. Precellit cunctis: eminet
uniuersis. Antecedit ꝓpħas: suꝑ gredi¬
tur patͥarchas. Et quisquis de muliere
natus est: inferior est ioh̾e. Dieit forte
aliquis. Si inter natos mulierum iohes
maior est: maior est saluatore. Absit.
ri sinibus effusus est: iste impollute
uuluȩ flore ꝓgenitus. Ido autem eum
iob̃is natiuitate dñi generatio deputa¬

Expanded text:
bramus, quod nulli unquam sanctorum legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur. Illum enim sterilis peperit; istum virgo concepit. In Elisabeth sterilitas vincitur; in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur. Elisabeth virum cognoscendo filium gesolum hominem, Maria vero Deum et hominem. Quid sibi vult ergo Joannes? Unde interpositus, unde praemissus? Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis; antecellit Prophetas, supergreditur Patriarchas; et quisquis de muliere natus est, inferior est Joanne. Dicit fortasse aliquis: Si inter natos mulierum Joannes major est, major est Salvatore. Absit. ri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate Domini generatio deputa
Abbreviated transcription (Latin):
tis a semoribus nostris
thedre. nomen accepit: il
quod primus apostoloru
petrus hodie episcopa¬
tus cathedram suscepisis

Expanded text:
 a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepiss
Abbreviated transcription (Latin):
ergo eis uerborum istorum obscuritatem
apuit. infusa sapientia: sed stimulata ẽ¬
scĩentia. Dirit engo eis. Adhuc modicũ lu¬
men in uobis ẽ.Hinc est quod intelligi¬
is: quia xp̃c manet in ȩternum. Ergo
ambulate dum lucem habetis: ut non
tenebie uos comprehendant. Ambulare.
accedire. totum intelligite. & moriturum
nem fusurum quo redimat. & ascensurũ
in sublimia quo ꝑducat. Tenebrȩ auitem
uos compiehendunt: si eo modo credide¬
ritis xp̃i ȩrermtatem. ut negetis in eo
mortis humaitatem. & qui ambulat
in tenebris: nescit quo uadat. Sic pocest
offendere in lapidem offensionis & petr̃a
scandali. quod fuit dominus cecis iuideis
sicut credentib lapis quem repbarat
elificantes. factus est in capuit anguiiꝰ.
Hinc dalignati sunt credere in xỹm.¬
quia eorum impietas contempsit
mortuum. irrisit occisum: & ipsa e¬
rat mors grani multiplicandi. & ex¬
lucem habetis credite in lucem. ut fi¬
l lucis sitis. Cum aliquid ueri audi¬

Expanded text:
ergo eis verborum istorum obscuritatem ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est quod intelligetis, quod Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturumt sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali , quod fuit Dominus caecis Judaeis, sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in quia eorum impietas contempsit mortuum, irrisit occisum, et ipse erat mors grani multiplicandi, et exlucem habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. » Cum aliquid veri audi
Abbreviated transcription (Latin):
exaltationem suam quid aliud cxit:
quam in cruce passionem: Quod et
ipse euuangłista non tacuit: subum¬
xit enim & ait. Hoc autem dicebat
significans qua morte essec moriturꝰ
Respondit ei turba. Nos audiuimus
ex lege: quia xp̃c manet in ȩternum.
Et quomodo tu dicis oporiet eraltari
filium hominis: Quis est iste filius
dicebat dñs assidue filium hominis se
esse. Dam hoc loco non ait si eralta¬
tus fuerit filius hominus a terra. sicut
suꝑius dixerat. quando nuntiati sunt
gentiles illi qui eum uidere cupiebant
uenit hora ut clarificetur filius homi¬
nis. Hoc itaq isti animo recinentes. et
quod nunc ait cum ȩraltatus fuero at̃¬
ra. mortem crucis intelligentes: quesie¬
runt ab illo & duerunt Norlos audiru¬
mus ex lege: quia xp̃c manet in exernũ
Et quomodo tu dicis oportet graltari fi¬
tur a terta: hoc ẽ quomͦ crucis passiõe
morietur: Hoc enim eum dicisse intelli¬
gebant: quod facere cogitabant. N on

Expanded text:
exaltationem suam quid aliud dixit, exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim et ait: « Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei turba: Nosin aeternum; et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis iste?  Dominus dicebat assidue Filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait: Si exaltatus fuerit a terra Filius hominis, sed, sicut superius dixergentiles illi qui eum videre cupiebant: « Venit hora, ut clarificetur Filius hominis. » Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, « Cum exaltatus fuero a terra, » mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: « Nos audivimus ex lege quia Christus manet in aeternum; et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Fitur a terra? id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non
Abbreviated transcription (Latin):
me. Que omnia: nisi ex quib ille eicie¬
tur foras: NIon dixit. omnes s om¬
retulit s ad creature integritatem. id est
&e illud quod uisibiles & contrectabiles
sumus. Qui enim dixit capilus capi¬
tis ur̃i non ꝑibit: omnia trahit post
se. Aut si omnia ipsi homines intelligẽ¬
di sunt. omina predestinata ad salutẽ
possumus dicere. ex quib omnib ait
nichil eẽ ꝑiturũ. cum supra de suis o¬
uibus loqueretur. aut certe omnia ge¬
honorum omnib siue in diuersitatib
ingeniorum omnib siuie in artium li¬
citarum &e utuium professionib om̃ib
& quicquid aliud dici potest. scd̃m in¬
numerabiles differentias quib inter se
ad mendicum. Omnia inquit traham
post me. ut sim caput eorum & illi men¬
bra mea: sed si exaltatus fuero a terra:
hoc est cum exaltat᷑ fuero. NIon enim
dubitat futurum esse: quod uenit im¬
plere. Hoc reserat᷑ ad illud quod supius
si aurem mortuum fuerit granũ fru¬
menti: multum fructum affert. Ham

Expanded text:
. Quae omnia, nisi ex quibus diabolus ejicitur? Non dixit omnes, sed omnum, sed ad creat, quo visibiles et contractabiles sumus. Qui enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus, ait, nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut certe omnia hohonorum omnium, sive in diversitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter sead mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granumenti, multum fructum affert. » Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cet caritas multoꝵ. Non om̃ium negauit
fidem: sed multoꝵ. Multi enim sunt uo¬
cati. pauei dutem electi. Nam & in apłis
& similib eoꝵ ꝑmansura est caritas: de
qua scriptum est. Aqua multa non pote¬
rit extinguere caritatẽ. Et ipse paulus.
Quis nos separabit a caritate xp̃i: Tri¬
bulatio: An angustia: Et reliqua. Et p̾¬
dicabitur hoc euuangłium regni: inuni¬
uerso orbe in testimonium cunctis gen-¬
tibꝰ. & tunc ueniet consummatio. Signũ
p̾dicari: ut nullus sit excusabilis. Quod
aut iam completum. aut in breui cerminꝰ
ẽẽ complendum. Non enim puto aliquã
remansisse gentem: quȩ. xp̃i nomen ig¬
noret. Et quãquã non habuerit predica¬
torem: tamen ex uicims nationibꝰ opi¬
nionẽ fidi non potest ignorare.

Expanded text:
c salvus erit. Non omnium negavit fidem, sed multorum. Multi enim vocati, pauci vero electi. Nam in apostolis et similibus eorum permansura est charitas, de qua scriptum est: Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem . Et ipse Paulus: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an fames ? et dicabitur hoc Evangelium regni in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet consummatio. Signum rbe praedicari, ut nullus sit excusabilis; quod aut jam completum, aut in brevi cernimus esse complendum. Non remansisse gentem quae Christi nomen ignoret. Et quanquam non habuerit praedicatorem, tamen ex vicinis nationibus opinionem fidei non potest ignorare.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi euis: ut ostende¬
rent ei edificia templi.
Ipse autem respondens
dixit eis. Uidetis hȩc
omnia: Amen am̃ dico uob̾: non relinque¬
tur lapis suꝑ lapideqͥ non destruatur. Iux¬
ta hẏstoriam manifestus  Recedente¬
autẽ dño de templo. omĩa legis ȩdificia.
& compositio mandatoꝵ ita destructa est:
ut nichil a uideis possit impleri: & capite
sublato uniuersa inter se membra com¬
pugnent. Sedente autẽ eo suꝑ montem
oliueti: accesserunt ad eum discipłi secre¬
to dicentes. Dic nob quando hȩc fient :¬

Expanded text:
discipuli ejus, ut ostenderent ei aedificationes templi. Ipse autem respondens, dixit illis: Videtis haec omnia? Amen dico vobis: non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus estautem Domino de templo, omnia legis aedificia, et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil a Judaeis possit impleri; et capite sublato, universa inter se membra compugnent. Sedente autem eo super montem Oliveti, accesserunt ad eum discipuli secreto, dicentes: Dic nobis quando haec
Abbreviated transcription (Latin):
ret omp̃c dñs erga proximum carita¬
tem nrãm: ut nrĩs impendat iniqui¬
tatib pietarem suam. Mementote
quod monemur. dimittire & dunit¬
tetur uobis. Ecce & debetur nob & de¬
bemus. Dimutamus ergo quod debet᷑
nobis: ut dimittatur quod debetur a
nobis. S ad hȩc mens renititur. & uult
implere quod audit: & tamen reluc¬
tatur. Ad martẏris tumbam consis¬
timus: qui ad gleste regnum ex qua
morte preuenerit scimus. Nos si
pro xp̃o corpus non ponimus: saltẽ
animum uincamus. Placatur d̾s¬
isto sacrificio. approbat qs in iudicio.
pietatis suȩ. uictoriam pacis nr̃ȩ: cer¬
tamen cordis nr̃i aspicit: & qui post
uincentes remunerat. nunc decertan¬

Expanded text:
ret omnipotens Deus erga proximum charitaret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Disto sacrificio, adprobat in iudicio pietatis suae victoriam pacis nostrę, certamen nostri cordis aspicit, et qui post vincentes remunerat, nunc decertan
Abbreviated transcription (Latin):
uantes lesit: amantes ꝑsecutus ÷ Retinen¬
da hȩc essent: si remutenda nob̾ delicta
non eẽnt. Aduocatus etenim noster pre¬
cem nobis in causa nr̃a composuit: et
ipse eiusdem causȩ uidex ÷ qui aduocat᷑
Preci autem quam composuit: condi¬
tionem inseruit dicens. Dimitte nobis
debita nr̃a: sicut & nos dimittimus de¬
bitorib nr̃is. Quia gͦ ipse iudex uenit
qui aduocatus extitit: ipse precem ex¬
audit qui fecit. Aut ergo non facien¬
tes dicimus. dimite nobis debita no¬
stra sicut & nos dimittimus debito¬
ribus nr̃is: & nos ipsos hoc dicendo ã¬
plius ligamus: aut fortasse hanc con¬
ditionem in oratione int̾mittimus:
& aduocatus nr̃ precem quam compo¬
suic non recognofit: atq apud se pro¬
tins dicit. Scio quid monui: non ẽ
ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis
agendum est fr̃s. nisi ut uerȩ caritati
affectum impendamus fr̃ibus: Nul¬
la in corde malitia maneat. Conside¬

Expanded text:
uvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venqui advocatus existit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid eagendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Conside
Abbreviated transcription (Latin):
ex principatu dehicit᷑. & tam̾ petitꝰ
ut exoraret fatetur dicens. Absit a me
hoc peccatum in dũo: quo minus ces¬
anima mea ad populum istum. Ac si a¬
ꝑte dicat. NIec illos modo pro amicis
audio: quos magnȩ uirtutis merito.
orare etiam pro imimicis scio. Uirtus
gͦ uerȩ oꝑationis÷: celsitudo caritatis.
Et tunc quisq quod recte petit adi¬
piscitur: cum eius animus in petiti¬
one. nec inimici odio fuscatur. Sed¬
plerumq reluctantem animum uin¬
cimus: & iam pro imicis oramus.
fundimus pro aduersariis precem: sed
utinam cor teneat amorem. Nam se¬
pe & orationem pro inimicis nr̃is im¬
pendimus: sed hanc ex preceptione
potius fundi quam ex caritate. Nã
&e uitam inmicoꝵ petimus: & tamai
ne eraudiamur timemꝰ. S quia mernꝰ
iudex mentem potius quam ueria con¬
siderat. pro inimico nu postulat: qui ꝓ
eo ex caritate non orat. S ecce inimicus
grauiter deliquic: dampna intulit. ui¬

Expanded text:
ex principatu dejicitur, et tamen petitus, ex principatu dejicitur, et tamen petitus, ut exoraret, fatetur, dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quominus cesanima mea ad populum istum: » ac si aperte dicat: Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est, celsitudo charitatis: et tunc quisque quod recte petit adipiseitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. plerumque reluctantem animum vincimus, cum etiam pro inimicis oramus. Fundimus pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, i
Abbreviated transcription (Latin):
uirtucem remissionis aꝑtius ostendi¬
mus: si unum testimoniũ testamenti
ueteris proferamꝰ. Certe cum iudea
conditoris sui iusticiam culpis exign¬
tib offendisset: propħam suum ab o¬
ratione dñs prohibens dicit. Non
assimas laudem cr orationem pro eis.
Si moyses & samuhel steceruit coram
me: non est anima mea ad populũ istũ
Quid est quod intermissis relictisq tõt
patrib soli moyses & samuhel ad medi¬
um dedricuntur. quoꝵ mira obtinendi
uirtus ostenditur. dum nec ipsi posse in¬
tercedere dicuntur: Aosi aꝑte dñs dicat.
Nec illos audio: quos propt̾ mag¬
num petitionis suȩ meritum. munme
contempno. Quid ergo est quod moy
ses & samubel çȩteris patrib in pos¬
tulatione prȩferunt᷑: nisi quod duo
hi cantummodo in cuncta testam̃ti
ueceris serie. etiam pro inimicis suis
legunt᷑ exorasse: Unus a populo la¬
pidib impetitur: & tamen pro lapi-¬
datore suo dominum dep̃catur. Alt̾

Expanded text:
virtutem remissionis apertius ostendivirtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid erses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur? nisi quod duo isti tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse. Unus a populo lapidibus impetitur, et tamen pro lapidatoribus suis Dominam deprecatur-alter
Abbreviated transcription (Latin):
alimentum. & quide cum hȩc desuĩs
ab om̃ipotente d̾o petenda sunt. S me¬
minisse continuo debemus. quod ex
mandato eiusdem redemptoris nr̃i ac¬
cepimus. querite primum regnum
di & uisticiam eius: & hec omnia ad¬
icient᷑ uobis. Et hȩc itaq ab iħu pete¬
re non ẽ errare: si tamen non ninue
petantur. S adhuc quod ÷ grauius
alius postulat mortem inimici. eumq
quem gladio non potest ꝑsequi. ꝑse¬
quitur oratione. Et inuit ad huc qͥ
maledicitur. & tamen is qui maledi¬
cit. iam de morte illius reus tenetur.
Iubet autem d̾s ut diligatur inimicus
& tamen rogatur d̃s. ut occidat inmi¬
cum. Quisquis itaq sic orat. ut ipsis
suis precib contra conditorem pug¬
nat. Unde & sub iudȩ specie dicitur
fiat oratio eius inpecratũ. Oratio qͥ p¬
pe in peccatum ÷ illa petere quȩ ꝓhibae
ille qui petitur. Hinc ueritas dicit.
Cum statis ad orandum. remutite
siquid habetis in cordib urĩs. Quã

Expanded text:
alimentum. Et quidem cum haec desunt, alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 1564 quod est gravius, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam