comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinem quinquaginta cubitoꝵ cor extendis.
Si diuine pagine quȩ triginta libris contine.¬
tur scientiã ad eptus fueris in altitudinein tri¬
ginta cubitorum cor tuum erigis. Hec est arcba
quem edificare debes. Isti sunt termini patrũ
tuorum quos tibi transgredi nonlicet quos al.¬
tissimus constituit iuxta numerum filiorum
isrł qͣndo seꝑabat filios adam et gentes diui¬
debat. Hec est terra quam inhabitare debes &
pasei inditutiis eiꝰ. Requiesce gͦ infra hos pari¬
etis subhoc tecto mane. habita indomo hac. ꝓcel¬
gium patieris. Si suꝑbe ꝑsapientiam tuã diui-¬
na secreta rimari conaris quȩ nob̃ ds ꝑ scͥptil.¬
ram suam aꝑire noluit: altitudinẽ triginta cu¬
bitorum transcendis. Siusꝙ infinẽ scli nonere.¬
dis ȩccłiam duraturam. & aliqͣndo d̃ĩ destituen.¬
dam auxillo: trecentorum eubitoꝵ. longitud.¬
nem transis. Si frequenter de amatoribus huiꝰ
mindi et de uana conuersatione illoꝵ sogita¬

Expanded text:
dinem quinquaginta cubitorum cor extendis. dinem quinquaginta cubitorum cor extendis. Si vero divinae paginae, quae triginta libris continetur, scientiam adeptus fueris, in altitudinem triginta cubitorum cor tuum erigis. Haec est arca, quam aedificare debes. Isti sunt termini patrum tuorum, quos tibi transgredi non licet, quos Altissimus constituit juxta numerum filiorum Israel, quando separabat filios Adam, et gentes dividebat. Haec est terra, quam inhabitare debes, et pasci in divitiis ejus. Requiesce ergo intra hos parietes, sub hoc tecto mane, habita in domo hac, procelgium patieris. Si superbe per sapientiam tuam divina secreta rimari conaris, quae nobis Deus per scripturam suam aperire noluit, altitudinem triginta cubitorum transcendis. Si usque in finem saeculi non credis Ecclesiam duraturam, sed aliquando Dei destituendam auxilio, tunc centum cubitorum longitudinem transis. Si frequenter de amatoribus hujus mundi, et de vana conversatione illorum cogita
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Nec timeas hunc ignem intectis tiuis: ue
tibi si non arserit exeo tab̃naculum tuum.
Postea bituminabis archam tuã intus et ext̃
Extra ut mansuetudinẽ exhibeas. Intus: ut
caritatem non amittas. Nullatenus enĩ in
secreto conscientie tuȩ suauiter pausare
poteris. nisi prius malos et extra ꝑmansue¬
tudinem tolerare. et intus didicis ꝑcaritatẽ
non odisse. Bitumen calide naturȩ ẽ. et nasci¬
tur de terra fulminata et caritas pereatur in
anima timore diuini iudicii ꝑcussa. Deinceps
uideamus de mensura arche qualiter fieri
possit innobis. Diximus supra trecentes cubi.¬
tos p̃sens scłm designare. Sigͦ tu cogitationẽ
tuam duxeris abexordio mundi usꝙ. ad finẽ
et ꝑtransiens consideraueris quȩ & qͣnta c̃s
adhucoꝑaturꝰ. trecentorum cubitorum lon¬
gitudinem incorde tuo metiris. Siautem eo.¬
gitatione ꝑ curris ȩccdiam et uitam fideliũ con¬
templatus eã tͥ adexẽplũ ꝓponis. in latitu¬

Expanded text:
dit. Nec timeas hunc ignem in tectis tuis. Vae dit. Nec timeas hunc ignem in tectis tuis. Vae tibi si non arserit ex eo tabernaculum tuum. Postea bituminabis arcam tuam intus et extra. Extra ut mansuetudinem exhibeas, intus ut charitatem non amittas. Nullatenus enim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii percussa. Deinceps videamus de mensura arcae, qualiter fieri possit in nobis diximus supra trecentos cabitos praesens saeculum designare. Si ergo tu cogitationem tuam duxeris ab exordio mundi usque ad finem, et pertransiens consideraveris quae, et quanta Deus adhuc operaturus, trecentorum cubitorum longitudinem in corde tuo metieris. Si cogitatione percurris Ecclesiam, et vitam fidelium contemplatus eam tibi ad exemplum proponis, et in latitu
Abbreviated transcription (Latin):
subsistere possunt. Et inhoc quodammodora¬
tionalis anima similitudinem ht̃ creatoris sui
quia sicut inmente diuina omnium rerũ cause
ȩternaliter sine mutabilitate. et distinctione tẽ¬
porali substiterunt. ita etiam inmente nr̃a pre-¬
terita p̾sentia et futura ꝑ cogitationem simul
subsistunt. Sigͦ ꝑstudium meditationis assi-¬
due cor nr̃m in habitare ceꝑimus. iam quodã.¬
modo temꝑales eẽ destitimus. et quasi mortu
mundo facti. intus cum deo uiuimus. Tunc qͥe.¬
quid fortuna extra molitur facile contempnimꝰ
su bi fixum est desidium nrm̃ ubi mutabilitati
non subracemus. Ubi nec p̃terita relinquamus
sa. habeamus gͦ rec̾tas. habeamꝰ utiles et castas
cogitationes: quia de tali matia fabricabimꝰ
arcbã nrãm. Ista sunt ligna quȩ inaqͣ missa
natant. inigne posita ardent. qutia tales cogi¬
tationes fluyus carnalium delectationun
deorsum non p̾mit. s flamina caritatis iticen.¬

Expanded text:
subsistere possunt. Et in hoc quodammodo rasubsistere possunt. Et in hoc quodammodo rationalis anima similitudinem sui Creatoris habet, quia sicut in mente divina omnium rerum causae aeternaliter sine mutabilitate, et distinctione temporali substiterunt, ita etiam in mente nostra praeterita, praesentia, et futura per cogitationem simul subsistunt. Si ergo per studium meditationis assidue cor nostrum inhabitare coeperimus, jam quodammodo temporales esse desistimus, et quasi mortui mundo facti intus cum Deo vivimus. Tunc quidquid fortuna extra molitur facile contemnimus, si ibi fixum est desiderium nostrum, ubi mutabilitati non subjacemus. Ubi nec praeterita relinquamus, sa. Habeamus ergo rectas, habeamus utiles et castas cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incen
Abbreviated transcription (Latin):
intus edifitium uirtutum euius longitudo in
fide trinitatis trecentos cubitos habeat inlati-¬
tudine caritatis. Q cnqͣginta in altitudine spei
quȩ inxꝑoẽ. triginta: ut sit inbona oꝑatione
longus indilectione amplus. indesidio altus ut
corsuum babeat ubi xp̃c est indextera dĩ sedens.
Unde et ipsius crucifixi caput in altitudine cru-¬
cis positum est. manus autẽ in latitudine expan-¬
se sunt: ut affectuis cordis nr̃i usq adinimicos di-¬
ligendos extendat᷑. In longitudine crucis corpꝰ
crucifixi positum ẽ. ut nonsit remissa oꝑatio nos¬
trasz et tensã et ꝑseueret usꝙ infinem. Et ls ỹn¬
LIBER SECVNdUS S
guendumẽ. abhis quȩ scd̃m allegoriã
suꝑus assignata sunt ȩccłiȩ ut qđ ibi demons¬
tratum ẽ. inre. hoc hic queratur incogitatio¬
ne. habent enim quoddã ẽẽ suũ res inmen-¬
te hominis. ubi illa etiam quȩ inse ipsis uel
iam p̾terierunt uł adhuc futura sunt. simul.

Expanded text:
intus aedificium virtutum, cujus longitudo in intus aedificium virtutum, cujus longitudo in fide Trinitatis trecentos cubitos habeat, in latitudine charitatis quinquaginta, in altitudine spei quae in Christo est triginta, ut sit in bona operatione longus, in dilectione amplus, in desiderio altus, ut cor suum habeat ubi Christus est in dextera Dei sedens. Unde et ipsius crucifixi caput in altitudine crucis positum est, manus autem in latitudine expansae sunt, ut affectus cordis nostri usque ad inimicos diligendos extendatur. In longitudine crucis corpus crucifixi positum est, ut non sit remissa operatio nostra, sed extensa, ut perseveret usque in finem. BER SECUNDUS, guendum est ab iis quae secundum allegoriam superius assignata sunt Ecclesiae, ut quod ibi demonstratum est in re, hoc hic quaeratur in cogitatione. Habent enim quoddam esse suum res in mente hominis, ubi illa etiam, quae in seipsis vel jam praeterierunt, vel adhuc futura sunt, simul
Abbreviated transcription (Latin):
ranr̃i corporis constituta. quȩ spẽ carnisq examine
nec adexttis mñtem spc̃ ardore succensam. nec aleua
carnẽ uiciorum acuseis p̃pondare ꝑmittens tepidũ
ullum aninalis uoluntatis statum excludit. &
ad illud quartum quod nolumus salubriter ue¬
nire compellit ut uirtutes non otio et securitate.
sediugi sudore et contritione spc adquiramus.
ne in illo ꝑnitiosissimo tepore ꝑmanentes abore suo
euomere nos incipiat ds. Hanc ueroluctam carnis
et spc̃ et fructum eius apls manifestat ubi dicit.
Dicoautem spũ ambulate. et desid̃ia carnis non ꝑ¬
ficietis Caro enuim concupiscit ad uersus spiritũ.
et sp̃snaduersus carnem. Hȩc autem sibi inuicẽ
aduersantur: ut nonquȩcumꝙ uultis illa faci-¬
atis. Moraliter autem. Quisquis se abhuius
mundi delectatione separare et uirtutib oꝑã
dare contendit cooꝑante d̃ĩ grã edificare debet

Expanded text:
ra nostri corporis constituta, quae spiritus, carnisque examine, ra nostri corporis constituta, quae spiritus, carnisque examine, nec a dextra mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare permittens, tepidum illum animalis voluntatis statum excludit, et ad illud quartum quod volumus salubriter venire compellit, ut virtutes non otio et securitate, sed jugi sudore et contritione spiritus acquiramus, ne in illo perniciosissimo tepore permanentes, ab ore suo nos emovere incipiat Deus. Hanc vero luctam carnis et spiritus, et fructus ejus Apostolus manifestat ubi dicit: Dico autem spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis. Caro enim concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Haec autem sibi invicem adversantur, ut non quaecunque vultis, illa faciatis . Moraliter autem. Quisque se ab hujus mundi delectatione separare, et virtutibus operam dare contendit, cooperante Dei gratia, aedificare debet
Abbreviated transcription (Latin):
tum intrinsecus hȩc insurgentia bella dirumꝑenł̃.
Nam cum huic uoluntati famulantes uolumus
nosmetipsos paululum relaxare. confestim acu¬
lei carnis insurgentes. nequaꝗͣ nõs in illa qua
delectamur teporis puritate noxia starȩ ꝑmit¬
tunt. s ad illam quam horremus frigidã et ple¬
nam sentib uitiorum ꝑtrahuntuiam. Rursũ
cum succensi feruore spiritus oꝑa carñis uolu¬
mus extinguere sine ullo respectu fragilitatis hu¬
mane. et nosmet ipsos totos ad immodãta uirtutũ
stuilia cordis elatione conferre imbecillitas carnis int¬
pellans ab illa reprchensibili nimietate spẽ reuocat
acretarlat. & ita sit utraq concupiscentia talicollu-¬
ccatione alterna sibimet repugnante. ut animȩ uo¬
luitas. quȩ nec totam se carnalib desidetus deder nec
uitutum laboribus uult desudare. quodam iusto mo-¬
deramine tempetui. quadã equalitatis sibra instate¬

Expanded text:
tum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. tum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosmetipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, teporis puritate innoxia stare permittunt, sed ad illam, quam horremus, frigidam et plenam sentibus vitiorum pertrahunt viam. Rursum cum succensi fervore spiritus opera carnis volumus exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, et nosmetipsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat, ac retardat, et ita fit utraque concupiscentia tali colluctatione alterna sibimet repugnante, ut animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum laboribus vult desudare, quodam justo moderamine temperetur, quadam aequalitatis libra in state
Abbreviated transcription (Latin):
timere. quicquid libuerit facere. Cui e contra
concupiscentia spc̃aduersata ita desiderat tota
spiritalib studiis inherere. ut etiam necessari.¬
os carnisusus optet excludẽ. Inter has igitur
utrasq concupiscentias anime uoluntas in me¬
ditullio quodam uituꝑabiliore consistens. nec ui¬
tiorum flagitiis oblectatur. nec uirtutũ dolorib
adquiescit. sic querens apassionib temꝑare car¬
nalib. ut nequaquam consentiat dolores necessa-¬
rios sustinere. sine quib desidia spõ nequeuito
possicł̃i. donum castitatis desidans obtinere absꝙ
castigatione uł maceratione carnis sine ugilia.¬
tum labore cordis puritatem adquirere. humilita.
temxꝑi sine honoris mundani iactura exhib̃e. Pos¬
tremo sic uult futura consequibona. ut non amit¬
tat p̃sentia. Quȩ uoluntas numquam nos ad ꝑ¬
fectionem ueram ꝑduceret. s inte pore quodã
teterruno collocaret: nisi hunc tepidissimum sta¬

Expanded text:
timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario concupiscentia spiritus adversata ita desiderat tota spiritualibus studiis inhaerere, ut etiam necessarios carnis usus optet excludere. Inter has igitur utrasque concupiscentias animae voluntas in meditullio quodam temperatiore consistens, nec vitiorum flagitiis oblectatur, nec virtutum doloribus acquiescit; sic quaerens a passionibus tempererare carnalibus, ut nequaquam consentiat dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, donum castitatis desiderans obtinere absque castigatione vel maceratione carnis, sine vigiliarum labore cordis puritatem acquirere; humilitatem Christi sine honoris mundani jactura exhibere. Postremo sic vult futura consequi bona, ut non amittat praesentia Quae voluntas nunquam nos ad perfectionem veram perduceret, sed in tempore quodam teterrimo collocaret, nisi hunc tepidissimum sta
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitur. Pehinc quinariꝰ ꝓpter quinꝙ sensus
apte animales homines figurat. quiquamius
flagitiis carnalib turpiter nonsubiaceant. qi
tñ quȩ sit delectatio spc̃ non nouerunt: ea quȩ
ris ad delectationem sensuum ꝑtinent sequun¬
tur. et diligunt. Senarius propt̾ ꝑfectionem
oꝑum spũalib congruit. Septenarius quia re-¬
quiem significat animarum est inspe requies-¬
centium et p̾stolantiũ głiam resurrectionis.
Octonarius quia signum est beatitudinis. illis
contienit. quiiam receptis corporib beata im.¬
mortalitate letantur. Est adhuc aliud qđ di¬
cere possumus de trib pͥmis mansionibus. ht̃
namꝙ unus quisꝙ nr̃m tres uoluntates inse:
quarũ pͥma est carnalis. scdã animalis. tercia
spiritalis. Carnalis uoluntas est laxare frena cõ¬
cupiscentiȩ desidiis carnalib ꝑomaia sine re¬
tractatione obaudire. legi non subȩẽ. neminẽ

Expanded text:
primitur. De hinc quinarius propter quinque sensus primitur. De hinc quinarius propter quinque sensus apte animales homines figurat, qui quamvis flagitiis carnalibus turpiter non subjaceant, quia tamen quae sit delectatio spiritus non noverunt, ea quae ationem sensuum pertinent, sequuntur et diligunt. Senarius propter perfectionem operum spiritualibus congruit. Septenarius, quia requiem significat, animarum est in spe requiescentium et praestolantium gloriam resurrectionis. Octonarius, quia signum est beatitudinis, illis convenit, qui jam receptis corporibus beata immortalitate laetantur. Est adhuc aliud quod dicere possumus de tribus primis mansionibus, habet namque unusquisque nostrum tres voluntates in se, quarum prima est carnalis, secunda animalis, tertia spiritualis. Carnalis voluntas est laxare frena concupiscentiae desideriis carnalibus per omnia sine retractione obedire. Legi non subesse, neminem
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. Uolabimus mente ꝑ contemplationẽ.
uolabimus corpore ꝑ incorruptionem. Discer¬
nemus mente et ut ita dicã discernemꝰ et cor¬
pore. qͣndo ipii sensus nr̃i corporei uertentis
autemforma archȩ desuꝑ adsimilitudinem cur¬
te pẏramidis usꝙ ad sumium caeumen non ꝑ¬
uenit. hoc significare potest. quia quiequid
infra dm ẽ minus ꝑfec̾to est quia et ipse redẽp¬
tornr᷑ sodłm formam suscepte humanitatis mi¬
nor patre ẽ. et ipse hoc patri ꝑobedĩentiam su¬
bicio. quod ipse apatre ꝑ equalitatem maiesta¬
tis non accepit s̃ iquis autem uoluerit indaga¬
re misteria numerorum quos supra in altitudi-¬
ne unius euiusꝙ mansionis distribuimꝰ: uide¬
bit congrliȩ quaternarumpͥmȩ mansioni de¬
putatum. Quia enim corpus humanũ qͣtuor
elementis componit᷑. et ex quatuor bumoꝵ cõ-¬
plexione compaginat᷑: recte carnalium uita qͥ
uoluptatih corꝑis de seruiunt ꝑquat̾nariñex¬

Expanded text:
rimus. Volabimus mente per contemplationem, rimus. Volabimus mente per contemplationem, volabimus corpore per incorruptionem. Discernemus mente, et, ut ita dicam, discernemus et corpore, quando ipsi sensus nostri corporei vertentur autem forma arcae desuper ad similitudinem curtae pyramidis usque ad summum cacumen non pervenit, hoc significare potest, quod quid infra Deum est, minus perfecto est, quia et ipse redemptor noster secundum formam susceptae humanitatis minor patre est, et ipse hoc Patri per obedientiam subjicit, quod ipse a Patre per aequalitatem majestatis non accepit. Si quis autem voluerit indagare mysteria numerorum, quos supra in altitudine unius cujusque mansionis distribuimus, videbit congrue quaternarium primae mansioni deputatum. Quia enim corpus humanum ex quatuor elementis componitur, ex quatuor humorum complexione compaginatur, recte carnalium vita, qui voluptatibus corporis deserviunt, per quaternarium ex
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud quam scõrum animalium a pothea
fiund: Tercia deniꝙ: mansio animalia quidẽ
tenet sed in mansueta ꝑque designantur uita
spãlium. qui quamdiu in hac corruptione tenen¬
tur. et legi dĩ ꝑrationem subiecti sunt et tamen
incarne sua portant. ꝑ quod adhũc legi di con-¬
tradicunt. animalia gͦ sunt quia uiuunt ꝑ ra.¬
tionem mentis s inmansueta ꝑillicita deficd̃ia
carnis. Inquarta mansione sunt mitia amma.
inceps ab illicitis desidiis mansuescunt. Q ii.¬
ntam mansionẽ homo tenet et uolatilia. Per
hominem designat᷑ uiuacitas rationis et in¬
telligentiȩ. Inuolatili expͥmtur agilitas incor.¬
ruptibilis nature. Qndo gͦ mortale hoc indte¬
rit immortalitatẽ. et corruptibile hoc uestie.¬
rit incorruptionem: tunc mente pariter & cor¬
pore spiritales effecti scłm modulum nr̃m et
ꝑmentis illumina tionem omĩa scienis: & ꝑcr
poris incorruptibilis leuitatem ubiꝙ ẽẽ pote¬

Expanded text:
quid aliud quam sanctorum animalium apotheca quid aliud quam sanctorum animalium apotheca fiunt? Tertia denique mansio animalia quidem tenet sed immansueta, per quae designatur vita spiritualium, qui quandiu in hac corruptione tenentur, et legi Dei per rationem subjecti sunt, et tamen in sua carne portant per quod adhuc legi contradicunt. Animalia ergo sunt, quia vivunt per rationem mentis, sed immansueta per illicita desideria carnis. In quarta mansione sunt mitia animaliinceps ab illicitis desideriis mansuescunt. Quintam mansionem homo tenet, et volatilia. Per hominem designatur vivacitas rationis, et intelligentiae, in volatilli exprimitur agilitas incorruptibilis naturae. Quando ergo mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc vestierit incorruptionem , tunc mente pariter, et corpore spiritales effecti, secundum modulum nostrum, et per mentis illuminationem omnia sciemus, et per corporis incorruptibilis levitatem ubique esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
plationis p̃sentiam adherebunt. Quodenĩ a&.¬
cha intectosto sur sum inunum colligit᷑ quid
aliud significat nisi quod cum abhuius uite te¬
nebris educti fuerimus tunc omnium desidio.¬
rum nrõrum finẽ ad unum referamus qͣndosi¬
cuti est dm̃ uidẽ ceꝑimus ut iam nil libeat nisi
eius faciem sine intermissione intueri. eius dul¬
cedine sine fastidio fatiari. eits amore sine de-¬
ila mansione que fundo erat contigua deptia¬
tus erat fimus animalium. qui recte uitcĩ eae¬
nalium expͥmit. qm̃ hi qui carnis desidĩs mnea¬
uunto. quid aliud quam putredo fiunt : scda
abbine mansio continet cibaria animalium. ꝑ
que conuenenter de signant bii quuin sta es¬
cla quendam mediũ statum denẽt qui neꝙ ꝓt¬
sus pillicit̃a desidĩa cari succumbunt neꝗ ꝑ
contemptum mundi ad dignitatem sp̃altum ꝑ¬
tingere possunt. Hi autem dum aspiritalib spĩ.
ribus suis terrenȩ substantie subsiclia tedisunit

Expanded text:
plationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arplationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arca in tecto suo sursum in unum colligitur, quid aliud significat, nisi quod cum ab hujus vitae tenebris educti fuerimus, tunc omnium desideriorum nostrorum finem ad unum referemus, quoniam sicuti est, Deum videre coepimus, ut jam nil libeat, nisi ejus faciem sine intermissione intueri, ejus dulcedine sine fastidio satiari, ejus amore sine deIlli mansioni, quae fundo erat contigua, deputatus erat fimus animalium, qui recte vitam carnalium exprimit, quoniam ii qui carnis desideriis inserviunt, quid aliud quam putredo fiunt? Secunda abhinc mansio continet cibaria animalium, per quae convenienter designantur ii, qui in sancta Ecclesia quemdam medium statum tenent, qui neque prorsus per illicita desideria carni succumbunt, neque per contemptum mundi ad dignitatem spiritualium pertingere possunt. Hi autem dum a spiritualibus spiribus suis terrenae substantiae subsidia reddunt,
Abbreviated transcription (Latin):
est in anima et corpore resurgentiũ qui supre¬
mus est et cubito supremo contiguus. Qd tres
inferiores mansiones scdm altitudinem parietũ
indirectum ascendunt: et uersus sup̃mum cubi¬
tum non inclinantur. hoc significat quantumli¬
bet in hac uita ꝓficimus adhuc tñ afacie condito¬
ris nr̃i quasiauersi sumus quia et ꝑmeritum as¬
cendimus. s ꝑp̃sentiã contemplationis ad ipsũ
non inclinam᷑. Unde recte incanticis canticorũ
sponsa dilectum suum post parietem stare cõme.¬
morat: quia quamdiu huius corruptionis tegii¬¬
ne circumdamur: quasi quodam pariete inter¬
posito ab eius facie ꝓhibem᷑. Quarta autẽ et
quinta mansio mnascensu suo ad unũ colligunt᷑
quia animȩ scõꝵ et nunc deposito carnis onere
incontemplatione sui conditoris letantur. &
cum iterum corpora sita immortalia et impassi-¬
billa receꝑ int: tunc plenus et uiciniꝰ ei ꝑcontẽ¬

Expanded text:
est in anima et corpore resurgentium, qui supreest in anima et corpore resurgentium, qui supremus est, et cubito supremo contignus. Quod res inferiores mansiones secundum altitudinem parietum in directum ascendunt, et versus supremum cubitum non inclinantur, hoc significat, quod quantumlibet in hac vita proficimus, adhuc tamen a facie conditoris nostri quasi aversi sumus, quia et per meritum ascendimus, sed per praesentiam contemplationis ad ipsum non inclinamur. Unde recte in Canticis canticorum sponsa dilectum suum post parietem stare commemorat, quia quandiu hujus corruptionis tegmine circumdamur, quasi quodam pariete interposito ab ejus facie prohibemur. Quarta autem et quinta mansio in ascensu suo ad unum colliguntur, quia animae sanctorum et nunc deposito carnis onere in contemplatione sui conditoris laetantur, et cum iterum corpora sua immortalia et impassibilia receperint, tunc plenius et vicinius ei per contem
Abbreviated transcription (Latin):
tra indextram et decies quã latus aterra. Sexbł
intribus temꝑib scłi. Uł trecenti significant
fidem trintatis. uł crucem ꝓpt̾ tau qd innu¬
meris trecents significat. & ad huc apã syros¬
formamretinet crucis. Quinquaginta remissio¬
nempeccatorum designat. triginta: mensuram
intrinsecus altitudinem arce distinguimus in
quinꝙ mansiones archa est ȩccl̃ia et quinq mã¬
siones sunt quinꝙ status. tres p̃sentis uite et
duo futurȩ. Primus status est illorum hominũ
qui dicuntur carnales de quib dicit apls. Non
potui loqui uob̃ quasi spiritalih s quasi carna¬
libus. lac uobis potum dedi non escam. Scds sta-¬
tus est illorum hominũ qui uocantur anima¬
les de quib dicit rursum. Animalis hõ nonꝑ
cipit ea quȩ sunt di. Tercius status est spirita¬
lium de quib art. Spiritalis diudicat omnia.
animarum exutarum a corꝑe. Quintus status

Expanded text:
tra in dexteram, et decies quantum latus a terra. Sexietra in dexteram, et decies quantum latus a terra. Sexiein tribus temporibus saeculi. Vel trecenti significant fidem Trininatis, vel crucem propter Tau, quod in numeris trecentos significat, et adhuc apud suosformam retinet crucis. Quinquaginta remissionem peccatorum designant, triginta mensuram atiam, qua intrinsecus altitudinem arcae distinguimus in quinque mansiones, arca est Ecclesia, et quinque mansiones sunt quinque status, tres praesentis vitae, et duo futurae. Primus status est illorum hominum, qui dicuntur carnales, de quibus dicit Apostolus: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus lac vobis potum dedi, non escam . Secundus status est illorum hominum, qui vocantur animales, de quibus dicit rursum: Animalis homo non percipit ea quae sunt Dei ; tertius status est spiritalium, de quibus ait: Spiritualis judicat omnia, animarum exutarum a corpore; quintus status
Abbreviated transcription (Latin):
a aerias potestates debellauit. ex tunc parata
ẽ sedes eius. ex tunc redempta ẽ. ȩcclia eiꝰ. ex¬
tunc reducta est ouis quȩ ꝑierat. ex tõ celestis
regni aditus pate factus ẽ. qui prius dausus
fuerat. Uides ergo nune quomodo archa et tre¬
centorum cubitorum longa ẽ. et tam̃ non trecen¬
tis sedeentum annis fabricata ẽ. quia ȩcclia quȩ
abinitio scłifuit infine scłi redempta ẽ. Q d uͦ
series longa est ad latitudinẽ suã hec areba cade¬
cies ad altitudinem suã humani corporis instars
ostenclit. inqtio xp̃c apparuit. namet ipsa corpus
euis est. Corporis enim longitudo a uertice usꝙ
abuno latere usc ad alterum latus. e decies tan¬
tum quam et altitudo cuius altitudinis mensu¬
ra est inlatere adorso inuentrem. uelut si iacen.¬
tem hominem mnetiaris supinum siue ꝓnũ sexi¬
es tantum longituinis est acapite usꝙ ad pe-¬
des quamlatus adextra in sinistram. uł asinis:¬

Expanded text:
a aerias potestates debellavit, ex tunc parata a aerias potestates debellavit, ex tunc parata est sedes ejus ex tunc redempta est ecclesia ejus, extunc reducta est ovis, quae perierat, extunc coelestis regni aditus patefactus est, qui prius clausus fuerat. Vides ergo nunc quomodo arca et trecentorum cubitorum longa est, et tamen non trecentis, sed centum annis fabricata est, quia Ecclesia, quae ab initio saeculi fuit, in fine saeculi redempta est. Quod vero sexies longa est ad latitudinem suam haec arca, et decies ad altitudinem, suam, humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit; nam et ipsa corpus ejus est. Corporis enim longitudo a avertice usque  quae est ab uno latere usque ad alterum latus, et decies tantum quantum et altitudo, cujus altitudinis mensura est in latere a dorso in ventrem, velut si jacentem hominem metiaris supinum sive pronum, sexies tantum longitudinis est a capite usque ad pedes, quantum latus a dextra in sinistram, vel a sinis
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo mori potuit.: Qd si abinitio occisusest
prius occisiis est quam incarnatus ẽ. Si ab initio
occissis est noniam semel sed sepe. immo semꝑ
occisusest. Nam quod abinitio fuit semꝑ fuit. et
quod abintio est. semꝑ ẽ . s fortasse. si dixeris oc¬
cisus est abiitio. idest his qui fuerunt abinitio.
hoc est adredemptionem ad salutem ad reconcili¬
ationem eorum quifuerunt abimtio: ita ut ꝑ
hoo quod dicitur abinitio de termines non tem¬
pus oecisionis sed salutis: iam inconueniens nul¬
lumerit. si et semel et abinitio occisus ȩẽ dicat᷑:
priusetiam mors eius ꝓfuit: quam fuit. pritis
ꝓmissio acdeinde exhibitio. Abinitio gͦ scłi oc¬
cisus est: quia abmnitio scłi illi fuerunt. ꝓ quib
infine scłi occisus est. Sed tñ qñ indiuit decorẽ
idest carnem immacłatam. carnẽ impollutam.
carnem speciosam de uirgineis menbris assump-¬
sit. et precuixit se fortitudins idẽ. ꝑcrucis trophe¬

Expanded text:
quomodo mori potuit? Quod si ab initio occisus est, quomodo mori potuit? Quod si ab initio occisus est, prius occisus est quam incarnatus est. Si ab initio occisus est, non jam semel, sed saepe, imo semper occisus est. Nam quod ab initio fuit, semper fuit; et quod ab initio. est, semper est. Sed fortasse si dixeris, occisus est ab initio, id est, iis qui fuerunt ab initio, hoc est ad redemptionem, ad salutem, ad reconciliationem eorum, qui fuerunt ab initio, ita ut per hoc quod dicitur ab initio determines non tempus occisionis sed salutis, jam inconveniens nullum erit, si et semel, et ab initio dicatur esse occisus. Prius etiam mors ejus profuit, quam fuit prius promissio, ac deinde exhibitio. Ab initio ergo saeculi occisus est, quia ab initio saeculi illi fuerunt, pro quibus in fine saeculi occisus est. Sed tamen quando induit decorem, id est carnem immaculatam, carnem impollutam, carnem speciosam de virgineis membris assumpsit, et praecinxit se fortitudine, id est per crucis trophae
Abbreviated transcription (Latin):
puat᷑am consimilem inter homines est & ꝑuirtu¬
tem singłatẽ supra homines ẽ. Centũ anm inqͥbꝰ
ecificata est archa idem significant qd̃ centũcubi¬
ti. Nam centũ anni sig̾eant tempꝰ g̃re. quia sc̃a ecl̃ã
q̃ abmnicio mundi cepit. intempore grȩ ꝑimmo-¬
lationẽ agri mminacłati relemptionẽ acepit. Tẽ
namꝙ. fabricata est ateba: quando de laterexꝑi
incruce pendentis insanguine et aqua ꝓfluxe¬
tunt ȩccliȩ sacramenta. Quando agnus immo-¬
latus est: tunc sponsa agni nata ẽ. Q nͣdo adã
soporatus est: tunc eua fabricata est. Ascen-¬
dit spons nr̃ thalami sui lectũ dormiuit moriẽdo
exhibuit qͦd abmicio ꝓfuit. fec̃ qͦd abmitio fuit.
Uide anidem dicere uelit scriptura qñ loqͥ-¬
tur de fabricatione huius arche hoc ẽ. ȩceliȩ:
filius dĩ. ꝑmisit se crucifigi. ꝓsalute homiuũ
ꝑmisit se occidi. ꝑmisit se immolari. Infine. gͦ
mundi: Numquid priꝰ potuit occidi. quam
incarnari: Nichil ad huc mortale habuit. &

Expanded text:
uram consimilem inter homines est et per virtutem singularem supra homines est. Centum anni, in quibus aedificata est arca, idem significant quod centum cubiti. Nam centum anni significant tempus gratiae, quia sancta Ecclesia, quae ab initio mundi coepit, in tempore gratiae per immolationem Agni immaculati redemptionem accepit. Tunc namque fabricata est arca, quando de latere Christi in cruce pendentis in sanguine et aqua profluxerunt Ecclesiae sacramenta. Quando Agnus immolatus est, tunc est sponsa Agni nata. Quando Adam soporatus est, tunc Eva fabricata est . Ascendit sponsus noster thalami sui lectum, dormivit, moriendo exhibuit quod ab initio profuit, fecit quod ab initio fuit. Vide an idem dicere velit Scriptura, quando loquitur de fabricatione hujus arcae, hoc est EcclesiaeFilius Dei, permisit se crucifigi pro salute hominum, permisit se occidi, permisit se immolari. In fine ergo mundi? Nunquid prius potuit occidi quam incarnari? Nihil adhuc mortale habuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
frondet et expandit ramos. ꝑ disciplinam floret
ꝑuirtutem fruetificat ꝑpacientia matureseit.
ꝑ mortem carpitur. ꝑ contemplationem cibat.
S quia longuis sermo ꝓcessit. paululum respire¬
mus sumnul orantes ipsam dĩ fapientiã ut nos
gustu dulcedinis suȩ dignet̾ satiare. quȩ nos ꝑ
gustum amarȩ mortis non dedignata est recdi¬
mere. Cii sit honor et imꝑium ineterna scła

Expanded text:
 disciplinam floret, per virtutem fructificat, per patientiam maturescit, per mortem carpitur, per contemplationem cibat. Sed quia longius sermo processit paululum respiremus, simul orantes ipsam Dei sapientiam, ut nos gustu dulcedinis suae dignetur satiare, quae nos per gustum amarae mortis non dedignata est redimere. Cui honor, et imperium in aeterna saecula
Abbreviated transcription (Latin):
terram. ut non seruiamus ultra peccato. T̃ er.¬
ciusascensus ẽ. de frigore occidentis: quia eũ
iam ꝑfecte affec̾tus carnales ꝑ abstinentiã et ex¬
ercitium discipline in nobis extinxerimꝰ. tunc
lib̾e meditationi & doctrine ditinarũ scrip¬
turarũ uacare pot̾imus. et ꝑstudium lectioms
et meditationis rursus illuminet᷑ oculus men¬
tis sicut dicit psalmista. Declinate ame malig¬
in et scrutabor mandata di mei. Quartus as.¬
census ẽ. de calore orientis ubi de bono ꝓfici¬
mus in melius: quia nequaꝗͣ ad ꝑfectionem
uenire possumus. nisi etiã in bonis quȩ agis
sine intermissione crescere studeamus. Q d̃
autem columpnam triginta cubitoꝵ altitudi¬
nem habentẽ in medio arcȩ ereximꝰ siue iti
ad litteram factum creclamus siue non: ni.¬
chil inter ẽ. Si tamen spatiũ eiusdẽ dimen-¬
sionis et qͣntitatis ab imo sursũ patuisse in¬
telligamus. Rursum quodꝑ triginta cubi¬

Expanded text:
terram, ut non serviamus ultra peccato . Terterram, ut non serviamus ultra peccato . Tertius ascensus est de frigore occidentis, quia cum jam perfecte affectus carnales per abstinentiam, et exercitium disciplinae in nobis exstinxerimus, tunc libere meditationi, et doctrinae divinarum Scripturarum vacare poterimus, ut per studium lectionis et meditationem rursus illuminetur oculus mentis, sicut dicit Psalmista: Declinate a me maligni et scrutabor mandata Dei mei . Quartus ascensus est de calore orientis, ubi de bono proficimus in melius, quia nequaquam ad perfectionem venire possumus, nisi etiam in bonis, quae agimus, sine intermissione crescere studeamus. Quod autem columnam triginta cubitorum altitudinem habentem in medio arcae ereximus, sive ita ad litteram factum esse credamus, sive non, nihil interest, si tamen spatium ejusdem dimensionis, et quantitatis ab uno sursum patuisse intelligamus. Rursum quod per triginta cubi
Abbreviated transcription (Latin):
nas. Excitantur pigri. confortantur timai
Roborantur infirmi. et animosiores recdun
ditio concurrunt. ex omnib mundi partib
et ascendunt certatim cum alacritate etls¬
ticia uidẽ regem in decore suo.Cupiunt om̃s
cupiunt singũ indie tante sollempnitatis ap.¬
parere festiui. Loquam᷑ gͦ nc̃ debis gradibus
ascensionum quib incelum scancditur: ut ni¬
lum terreat labor itineris quem delestat prs¬
mium repmissionis. Sunt quidẽ ibi purpuri
ascensus quia cum labore ascenditur.s subster¬
initur caritas qua labor ipse alleuietur. Primn
itaꝙ ascensus est de frigore orientis. hoc est de
tumore suꝑbiȩ: quia oportet pͥmũ peccatois
humiliari. et ꝑ obedientiam resurgere. quiꝑs
sum incurrerat culpȩ. Seds ascensus ẽ. cͥe calo-¬
re occidentis quia necesse est deinde uitia car¬
nis calcare ut non ambulemus scd̾m desicdia
nr̃a. et mortificare menbra nr̃ã quȩ sunt suꝑ

Expanded text:
nos. Excitantur pigri, confortantur timidi, nos. Excitantur pigri, confortantur timidi, roborantur infirmi, et animosiores red dunnis conditio concurrunt ex omnibus mundi partibus, et ascendunt certatim cum alacritate et laetitia videre regem in decore suo. Cupiunt omnes, cupiunt singuli in die tantae solemnitatis apparere festivi Loquamur ergo nunc de his gradibus ascensionum, quibus in coelum scanditur, ut nullum terreat labor itineris, quem delectat praemium repromissionis. Sunt quidem ibi purpurei ascensus, quia cum labore ascenditur, sed substernitur charitas, qua labor ipse allevetur. Primus itaque ascensus est de frigore orientis, hoc est de tumore superbiae quia oportet primo peccatorem humiliari, et per obedientiam resurgere, qui sum incurrerat culpae. Secundus ascensus est de calore occidentis quia necesse est deinde vitia carnis calcare, ut non ambulemus secundum desideria nostra, et mortificare membra nostra, quae sunt super
Abbreviated transcription (Latin):
morbo remediũ inuenit. ubi & malis locus dat᷑.
ut se corrigant. et bonis ut meliores fiant. As-¬
cendamus gͦ omĩ occasione post posita. Ascen-¬
patrie tribus isrł ad confitendum nomini dñi
inturrib ⁊erłm. Leuemus sursũ ocłos nrõs et
uideamus puipureas semitas stratas inlat̾ibus
montium ȩternoꝵ et calles suꝑnȩ direstos usꝙ
ad portas hirł̃m. Ibi uexillum trucis in suiblimi lu¬
ce rosea micans hostes terret. & amicos confortat.
Porte ciuitatis aꝑte sunt. et inplateis eius uoces
canentium alleliua. Uidebis ultic ascendentes po-¬
ptilos multos accinctos inpsalmis canentes exom¬
nib gentib ed nationib et linguis alios inues-¬
titu roseo fulgentes. alios amictu candido niten¬
tes. Alios inuiola sandicina p̾lucentes. omĩs or¬
natus ad sollempnitatẽ. Grandis et innumerabi-¬
uis popls. qui p̃ꝑatus ẽ. ad diem dñi. Ipse rex
sur sum est.: et inuitat nes. Deorsum ẽ. et aciuat

Expanded text:
morbo remedium invenit, ubi et malis locus datur, morbo remedium invenit, ubi et malis locus datur, ut se corrigant, et bonis ut meliores fiant. Ascendamus ergo omni occasione postposita. Ascenpatriae tribus Israel ad confitendum nomini Domini in turribus Hierusalem . Levemus sursum oculos nostros, et videamus purpureas semitas stratas in lateribus montium aeternorum, et calles supernae directos usque ad portas Hierusalem. Ibi vexillum crucis in sublimi luce, luce rosea micans, hostes terret et amicos confortat. Portae civitatis apertae sunt, et in plateis ejus voces canentium Alleluia. Videbis illuc ascendentes populos multos, accinctos in psalmis canentes ex omnibus gentibus et nationibus et linguis, alios in vestitu roseo fulgentes, alios amictu candido nitentes, alios in viola sandicina praelucentes omnis ornatus ad solemnitatem. Grandis et innumerabilis populus qui praeparatus est ad diem Domini. Ipse rex sursum est, et invitat nos. Deorsum est, et adjuvat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbe exaltare se uoluit hõ et id circo incalore et
frigore occidentis adima corruit hõ. Sed ꝑ media
bant cum abraham et ysaac. et iacob. inregno
celorũ. Iamelamant aquiloni ut det. et austro
exdiuinitate remediũ. Ex humiliatione suscepte
infirmitaitis nram̃ et suꝑbiã repͥmit ed illumi.¬
nat cecitatẽ. exuirtute maiestatis et anunas no¬
stras cibo inuisibil pascit. et corꝑa nr̃a ꝑ obum¬
brationẽ spc̃ scĩ ab estu uitiorum ꝓtegit.Idẽ gͦ
nobis et lignum uite. et liber uicȩ efficitur lig¬
num: quia obumbrat & pascit. liber qr incre¬
pat et erudit. Increpat elatos. illuminat cecos.
esurientes cibat estuantes obumbrat. Audiant
elati increpationem et humilient᷑. audiant ceci a¬
nino doctrinã et illuminentur. Quos exurit es¬
tus uitiorum umbrã petant ut refrigerent᷑. Qui
esuriunt et sitiunt iusticiam huc ꝓꝑent ut satu¬
rentur. Nemo se excuset. omnis hõ congruũ suo

Expanded text:
erbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et erbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et frigore occidentis ad ima corruit homo. Sed per medbant cum Abraham et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Jam clamant aquiloni ut det, et austro ex divinitate remedium. Ex humilitatione susceptae infirmitatis nostram, et superbiam reprimit, et illuminat caecitatem; ex virtute majestatis et animas nostras cibo invisibli pascit, et corpora nostra per obumbrationem Spiritus sancti ab aestu vitiorum protegit. Idem ergo nobis et lignum vitae, et liber vitae efficitur, lignum, quia obumbrat et pascit, liber quia increpat et erudit. Increpat elatos, illuminat caecos, esurientes cibat, aestuantes obumbrat. Audiant elati increpationem, et humilientur, audiant caeci animo doctrinam, et illuminentur. Quos exurit aestus vitiorum, umbram petant ut refrigerentur. Qui esuriunt et sitiunt justitiam, huc properent ut saturentur. Nemo se excuset, omnis homo congruum suo
Abbreviated transcription (Latin):
alii de calore occidentis. alii de srigore cri¬
entis alis de frigore occidentis Calor orientis ẽ.
feruor spiritalis. calor occid̾entis ẽ. concupiscen.¬
tia carnis. frigus orientis. tumor suꝑbiȩ. frigus
occidentis cecitas ignorantiȩ. Incalore orientis cre¬
atus est hõ ꝓpter quod et positus ẽ. in hortis eden
adaustralem orientis s transiut ad frigus orientiꝰ
qͣndoad illius participationem se contulit. quipͥ¬
mus adaquilonẽ sedem se positurũ dixiti dem¬
de ad calorẽ occidentis cecidit. quando post peo¬
catum aliam legem in menbris suis repugnan¬
tem legimentis inuenit. T̃unc quoq ad frigus
cussus. illius celestis panis esum obliuisei cepit.
Incalore orientis pͥnoipium ẽ. bone nature: in-
frigore orientis. initium culpe. Incalore & frigo¬
re oecidentis. pena corꝑis et animȩ. Incalore ori¬
entis in alto creatus fuit hõ. Infrigore orientis su-¬

Expanded text:
alii de calore occidentis, alii de frigore orialii de calore occidentis, alii de frigore orientis, alii de frigore occidentis. Calor orientis est fervor spiritualis, calor occidentis est concupiscentia carnis. Frigus orientis tumor superbiae, frigus occidentis caecitas ignorantiae. In calore orientis creatus est homo, propter quod et positus est in hortis Eden ad australem orientis, sed transivit ad frigus orientis, quando ad illius participationem se contulit, qui primus ad aquilonem sedem se positurum dixit . Deinde ad calorem occidentis cecidit, quando post peccatum aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis invenit . Tunc quoque ad frigus  percussus, illius coelestis panis esum oblivisci coepit. In calore orientis principium est bonae naturae, in frigore orientis initium culpae. In calore, et frigore occidentis poena corporis et animae. In calore orientis in alto creatus fuit homo in frigore orientis, sup
Abbreviated transcription (Latin):
iħmxꝑin. In pͥma gͦ mansione est cognitio. In sccła
Sonitatẽ et disciplinã et scientiam si conuertas sci¬
entiam et disciplinam et bonitatem doce me dñe¬
iħuxꝑe. Eo columpna in medio arche erecta.
olumpna in medio arche erecta mnaltitudinẽ
triginta cubitorum. cui uniuersa fabrica
innittur. cuius p̾cisio sursum ꝑ quadrum insin-¬
glis lat̾ibus unius cubiti mensurã bt̃. Ipsa ẽ. lig¬
num uitȩ quod plantatum est in medio paradisi.
laboris quasi merces oꝑis quasi meta itineris. qͣsi
coronacertaminis. Incommuns omnib fidelibtis
ꝓpositus: qui de terra ortus ẽ. & cȩlos penetrauit.
qui ad ima uenit et summa nondeseruit: qui sur.¬
sum ipse ẽ. et deorsum sursum maiestate. deorsũ
supra nos. Peorsum quod anobis sumpsit. sursũ
qđ nob̃ ꝓposuit. Iste est mons lomus dñi p̃ꝑatus
inuertice montium. ad quem fluunt om̃s gentes
et de quatuor angulis arce qͣsi de qͣ tuor mundi par¬
tib ascendunt.
lii ascendant de calore orientis.

Expanded text:
m. In prima ergo mansione est cognitio, in secunda Bonitatem, et disciplinam et scientiam , si convertas scientiam, et disciplinam, et bonitatem doce me DI. De columna in medio arcae hujus erecta. Columna in medio arcae erecta in altitudinem triginta cubitorum, cui universa fabrica innititur, cujus praecisio sursum per quadrum in singulis lateribus unius cubiti mensuram habet, ipsa est lignum vitae, quod plantatum est in medio paradisi, asi praemium laboris, quasi merces operis, quasi meta itineris, quasi corona certaminis in communi omnibus fidelibus propositus, qui de terra ortus est, et coelos penetravit, qui ad ima venit et summa non deseruit, qui sursum ipse est et deorsum, sursum majestate, deorsum supra nos. Deorsum quod a nobis sumpsit, sursum quod nobis proposuit. Iste est mons domus Domini praeparatus in vertice montium, ad quem fluunt omnes gentes , et de quatuor angulis arcae quasi de quatuor mundi partibus ascendut. ascendunt de calore orientis,
Abbreviated transcription (Latin):
minans anias. istificans peceatores. et mor.¬
sis sapientia uidelicet di quȩ incordib seõꝵ
tamquam in paradiso inuisibili ꝑtimorem se-¬
minatur. ꝑgram rigatur ꝑ dolorem moritur ꝑ
fidem radicat ꝑdeuocionẽ germinat. ꝑcom

Expanded text:
minans animas, justificans peccatores, et morminans animas, justificans peccatores, et morsis sapientia Dei, quae in cordibus sanctorum tanquam in paradiso invisibili per timorem seminatur, per gratiam rigatur, per dolorem moritur, per fidem radicatur, per
Abbreviated transcription (Latin):
brtat scas ad am celestis. idest xpc. Tercius celes¬
tis quiest regnum di et uita ȩterna et terra ui.¬
uentium uł pocius terra uiuens inqua habitat
ds. In pͥmo paradiso lignũ uite ẽ arbor materia¬
lis. Insedo lignum uitȩ ẽ. humanitas sallatoris
Intertio lignum uite est sapientia di uerbũ
patris. fons uitȩ et origo boni. & hec est uere
dita ȩterna. Lunc uenamus ad comꝑationẽ.
Certe lignum uitȩ qu erat mparadiso terrestri
corporalem tantummꝰ uitam sine defectu ue¬
getare potuit. lignum autẽ uitȩ fidelis paradi
A. idest xp̃c iħc manducantib carnẽ suã et bi¬
bentib sanguinem suum uitã ȩterna repmit¬
tit. et tamen idem ipse exp̃mere uolens qͣntũ
distaret sacramentum auirtute: ait. Corpus
nichil ꝓdest. spẽ est qu uiufieat. Quasi di¬
ceret. Sime corporaliter in sacramento scmi-¬
tis nonboc uobis sufficere crecdatis nisi etiam
me quemadmodum uerbum uitȩ sum. illu¬

Expanded text:
bitat secundus Adam coelestis, id est Christus. Tertius coelesbitat secundus Adam coelestis, id est Christus. Tertius coelestis, qui est regnum Dei, et vita aeterna, et terra viventium, vel potius terra vivens, in qua habitat Deus. In primo paradiso lignum vitae est arbor materialis. In secundum lignum vitae est humanitas Salvatoris. In tertio lignum vitae est sapientia Dei, verbum Patris, fons vitae, et origo boni, et haec est vere vita aeterna. Nunc veniamus ad comparationem. Certe lignum vitae, quod erat in paradiso terrestri, corporalem solummodo vitam sine defectu vegetare potuit. Lignum autem vitae fidelis paradiistus manducantibus carnem suam, et bibentibus sanguinem suum vitam aeternam repromittit, et tamen idem ipse exprimere volens quantum distaret sacramentum a virtute, ait: Corpus nihil prodest, spiritus est qui vivificat . Quasi diceretur: Si me corporaliter in sacramento sumitis, non hoc vobis sufficere credatis, nisi etiam me quemadmodum verbum vitae sum illu
Abbreviated transcription (Latin):
nec maior nitoto nec minor in singłis. et ideo
non totum magis non singła minus quam totul
totam et singła totam locunt᷑ sapientiã. uer¬
bumigitur loquitur uerbũ. Sed uerbum qđ
factum est uerbum quodfecit. Uerbum quod
transit: uerbum quod mutabilitatẽ non recipit
Uerbum quod sensu ꝑcipitur. uerbũ qđ mundo
corde uidetur. Uerbum pulebrũ. uerbũ puleber¬
rimũ. Uerbũ quod oculos corporis d̃elestat uet¬
Tpum quociocuiłs condis iluminat Uerbũ creatũ
uaro us uouere atum sed ratum. nonore ꝓlatũ
hde rorae efuctatum. non quod desiit emusũ
sea quod pmanet genitum. P ropterea si sapien¬
as oplis auim compas minus est om̃e quodcũ¬
At adia quod mutabilitatẽ nescit. quam uel u¬
Nuis momenti instans qͣntum uis diuturno
cmꝑatum qđ temporis angustias nonexcedit.
in cola fuit pͥmus adam terrenus. Sccl̃ fidelis
quod est eccłla scdrum quem fuindauit et in ha¬

Expanded text:
nec minor in toto, nec minor in singulis, et ideo nec minor in toto, nec minor in singulis, et ideo non totum majus, non singula minus, quia totum totam, et singula totam loquuntur sapientiam. Verbum igitur loquitur verbum, sed verbum quod factum est verbum quod fecit, verbum quod transit, verbum quod mutabilitatem non recipit; verbum quod sensu percipitur, verbum quod mundo corde videtur; verbum pulchrum, verbum pulcherrimum; verbum quod oculos corporis delectat, verbum quod oculos cordis illuminat, verbum creatum, verbum non creatum, sed natum, non ore prolatum, sed de corde eructatum, non quod desinit emissum, sed quod permanet genitum. Propterea si sapientiae opus suum comparas, minus est omne quod transit ad id quod mutabilitatem nescit, quam vel unius momenti instans tempori quamtumvis diuturno comparatum, quod temporis angustias non excedit. incola fuit primus Adam terrenus. Secundus fidelis, quod est Ecclesia sanctorum, quam fundavit et inha
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. quia inestimabile est q̃ntum in compati¬
one suꝑetur. Si tamen altius ascendens opus fas¬
tori suo comꝑaueris: minus ad huc inuenis ẽt
omne spatium temporis comꝑatum ȩc̾nitati diti¬
bumdi ds.s: opus dĩ quia uisibile ẽ. extrinsetũ
uerbum dr̃ quasi oris ꝓlatio. sapientia uero d̃i ꝙ
inuisibilis est intrinsecum uerbũ appellat᷑. quass
mentis conceptio. Et sicut tiox ꝓlata statimꝑit.in¬
tellectus autem ꝑmanet. ic qđ ds fecit uarlatur.
qdđ est di non mutat᷑. Et sicut ꝑ prolationẽ uocis
cognoscitur cogitatio cordis. sic inoꝑe suo mani¬
festatur sapientia creatoris. Opus enimhos ꝯopꝰ
pulcbrum. opus do opifice dignũ. opus qđ sapi.¬
entẽ deceat. opus quod nemonisi omp̃s facere qie¬
at et ido specie sua tamꝗͣ uoce quadam uirtutẽ
sui conditoris ꝓtestatur: & sapientiã loquitus.
Que sapientia sic fecundauit unuersa ut ha¬
bitet meis quȩ fecit insingłis tota. et in toto tiba.

Expanded text:
idetur, quia inaestimabile est, quantum in comparatione superetur. Si tamen altius ascendens opus factori suo comparaveris, minus adhuc invenis esse omne spatium temporis comparatum aeternitati deitabum Dei Deus. Sed opus Dei, quia visibile est, extrinsecum verbum dicitur, quasi oris prolatio. Sapientia vero Dei, quia invisibilis est, intrinsecum verbum appellatur, quasi mentis conceptio. Et sicut vox prolata statim perit, intellectus autem permanet, sic quod Deus fecit variatur, quod est Deus non mutatur. Et sicut per prolationem vocis cognoscitur cogitatio cordis, sic in opere suo manifestatur sapientia Creatoris. Opus enim hoc, opus pulchrum. Opus Deo opifice dignum, opus quod sapientem deceat, opus quod nemo nisi omnipotens, facere queat, et ideo specie sua tanquam voce quadam virtutem sui conditoris protestatur, et sapientiam loquitur. Quae sapientia sic fecundavit universa, ut habitet in eis quae fecit, in singulis tota, et in toto tota,