comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit omĩ popło. Et ipsa ueritas discipulis¬
suis ait. Iterũ uidebo uos. & gandebit cor
ur̃m: & gaudiũ ur̃m nemo tolleta uobis.
Et item. Petite inquit et accipietis: ut
gaudiuĩ ur̃m sit plenũ. Quomͦ uero actib
suis isaac significet. xp̃m. longũ ẽ. ꝑ totũ
enumerare. cũ pene om̃s actus eius quos
scriptura narrat conueniant mysterio
or quod in typo ȩccłiȩ rebeccã duxit uxo¬
rẽ. quȩ gemellos ei peꝑit. sicut. xp̃o ec¬
clesia ꝑ baptismi fontem parit duos po
tans. significat eũ de quo dicit psalmi¬
sta: supplantasti om̃s in surgentes in
me subtus me. Hic quidẽ in erectione
& unctione lapidis & in somo suo sig¬
nificat passionẽ. xp̃i et resurrectionẽ eiꝰ.
quẽ unxit ds̃ oleo lȩticiȩ p̃ participibus
sius. Bethel quippe ubi iacob uisionẽ ui¬
dit. significat eccłam quȩ uere ẽ. domus
dĩ. quia domus ẽ. panis qui de cęlo des¬
cendit: & porta cęli quia ibi filius dĩ

Expanded text:
erit omni populo . Et ipsa Veritas suis discipulerit omni populo . Et ipsa Veritas suis discipulis ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Et item: Petite, inquit, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Quomodo vero actibus suis Isaac significet Christum, longum est per totum enumerare, cum pene omnes actus ejus, quos Scriptura narrat, conveniant mysterio pore. Et quod in typo Ecclesiae Rebeccam duxit uxorem, quae gemellos ei peperit , sicut Christo Ecclesia per baptismi fontem duos parit poptans, significat eum de quo dicit Psalmista: Supplantasti omnes insurgentes in me, subtus me . Hic quidem in erectione et unctione lapidis, et in somnio suo significat passionem Christi et resurrectionem ejus, quem unxit Deus oleo laetitiae prae participibus suis. Bethel quippe, ubi Jacob visionem vidit, significat Ecclesiam, quae vere est domus Dei, quia domus est panis, qui de coelo descendit , et porta coeli, quia ibi Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dicent᷑ onis cognationes terrȩ  Et isaias
ait. Si posuerit ꝓpeccato animã suã uide¬
bit sem̃ longeiũ: & uoluntas dñi inma¬
nu eiꝰ diriget᷑. Et itẽ. Tu inquit dñe pat̾¬
nr̃. redemptor. ñr. ascło nom̃ tuũ: abra.¬
ham nesciit nos. & isrł ignorauit nos.
Quomͦ autẽ abrahã actu significauerit sal¬
uatorem. testatur illud quod dñi p̃cepto
teros locupletaret᷑: & esset in gentẽ mag.¬
nã. Quod nunc cernimus ueracit̃ imple¬
tũ: cũ xp̃c relicta t̾ra et cognatione uide¬
orũ p̃pollet ut uidemus in popłis gentiũ.
Et illud qđ abrahã cũ trecentis & decẽ et
octo ũnaculis suis quinq reges debellauit.
littera trecentenariũ numerũ continens.
a dñatu carnalis sensus qui nos antea ua-¬
riis uiciis captiuatos exuꝑauerat libauito
Isaacsqui interp̃tat᷑ risus uel gaucliũ. sig¬
nificat illũ de quo dixit ad pastores ange¬
lus: annuntio uobis gaudiũ magnũ qđ

Expanded text:
dicentur omnes cogitationes terrae? Et Isaias dicentur omnes cogitationes terrae? Et Isaias ait: Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur ; et item cutuum. Abraham nescivit nos, et Israel ignoravit nos . Quomodo autem Abraham actu significaverit Salvatorem, testatur illud quod Domini praeceteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, quod nunc cernimus veraciter impletum, cum Christus, relicta terra et cognatione Judaeorum, praepollet, ut videmus, in populis gentium . Et illud quod Abraham cum trecentis decem et octo vernaculis suis quatuor reges debellavit, littera, trecentenarium numerum continens, a dominatu carnalis sensus, qui nos antea variis vitiis captivatos exsuperaverat, liberavit? Isaac quoque, qui interpretatur risus, vel gaudium, significat illum de quo dixit ad pastores angelus: Annuntio vobis gaudium magnum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
breos oleo in hoc ipsũ sollẽpnit᷑ consecra¬
t: nullus tam̃ ipsoꝵ uel genti uel disci¬
pulis aut sectatorib ex suo uocabulo nom̃
dare potuit. & appellare discipłos xp̃ianos
no sed pat̾no ẽ. spũ ꝑunctus. Hic sectatoꝵ
suoꝵ popłos & unii̾sa ꝑ totũ mundũ sui
nominis gentẽ. exueri xp̃i uocabulo appel¬
lari fecit ꝑenni nomine.xp̃ianos. Notan ii a¬
dũ autẽ quod ipsi progenitores. xp̃i qui
in genealogia eius annumerati st̃. ñsine
grandi mysterio ab eugłista assumunt᷑:
maxime cũ apłs dicat om̃ia infigura con¬
tingebant illis. sed sicut humana natiui¬
tatẽ xp̃i p̃cesserant temꝑe. ita quoq testi¬
moniũ illi dabant ex p̃tiguratione: slam
nullus eors est qui ñ aut nomine aut actu
incarnarnationẽ xp̃i significet: ce ipsĩ eẽ.
tarũ. liel pater uidens popłm. quẽ signi¬
ficat hoc nomine: nisi illũ de quo sibi
ita ꝓmissũ est in semine inquit tuo bene¬

Expanded text:
Hebraeos oleo in hoc ipsum solemniter consecraHebraeos oleo in hoc ipsum solemniter consecrai, nullus tamen ipsorum vel genti, vel discipulis aut sectatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et appellare discipulos Christianos, no, sed paterno Spiritu perunctus. Hic sectatorum suorum populos, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit perenni nomine Christianos . Notandum autem quod ipsi progenitores Christi, qui in genealogia ejus adnumerati sunt, non sine grandi mysterio ab evangelista assumuntur, maxime cum Apostolus dicat: Omnia in figura contingebant illis , sed sicut humanam nativitatem Christi praecesserant tempore, ita quoque testimonium illi dabant ex praefiguratione. Nam nullus eorum est, qui non aut nomine, aut actu incarnationem Christi significet, et ipsum esse torum, vel pater videns populum, quem significat hoc nomine, nisi illum de quo ipsi ita promissum est: In semine, inquit, tuo bene
Abbreviated transcription (Latin):
sit ds adõ. non oleo cõmuni s oleo lȩcicie:
nec sicut participes sui id est illi qui in ima¬
gie p̃cesserunt. sed p̃participib suis. Oleo
uero leticiȩ in sacris uoluminib intellec¬
tu mystico sp̃s sc̃s designat᷑. Sed &e depon¬
tificatu eius idẽ dauid alio loco tale aliqͥd
arcanis signat eloquiis : tamquã ex ꝑso¬
na patris de filio ꝓnunciantis. De uentre
inquit ante luciferu genui te. Iurauit
dñs & ñ penitebit eũ: tu es sac̃dos in ȩter¬
nũ scdm ordinẽ melchi sedech. Hic autẽ
melchi sedech in diuinis uoluminib sac̃¬
dos fuisse dĩ sũmi refertur: sed qͥ ñ oleo
cõmuni ꝑunctus sit. Neq qui ex successi¬
one generis susceꝑit sac̃dotiũ. sicut apud
hebreos fieri mos erat. Et ideo scdm ordi¬
nem ipsius sacerdos futurus dicitꝰ xp̃c: qͥ
ñ olei liquore sed uirtute cȩlesti. xp̃e con¬
secretur: Idcuco deniq cũ multi apiro he

Expanded text:
sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Sed et de pontificatu ejus idem David alio in loco tale aliquid arcanis signat eloquiis, tanquam ex persona Patris de Filio pronuntiantis: De ventre, inquit, ante Luciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fieri mos erat; et ideo secundum ordinem ipsius sacerdos futurus dicitur Christus, qui non olei liquore, sed virtute coelestis Spiritus consecretur. Idcirco denique cum multi ante, apud
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uitȩ huiꝰ xp̃i appellabant᷑ ioso¬
lam ueri xpͣi imaginẽ conseruandã:
quã ius cõpositione quadã mistica const¬
hic qui de cęlis uenerat. & cui om̃ia que
p̃cedebant gesta fuerant. xpͣc. ñ huma¬
nis opib quȩsita assumit unguenta:
sed nouo ac singulari dono paterno
sp̃u infusus & unctus. xp̃c efficit᷑. sicut
multis ante scłis de eo uates isaias p̃dixe¬
rat. ex ꝑsona ipsius. xp̃i dicens. Sp̃s dm̃¬
suꝑ me propt᷑ quod unxit me. eugłira¬
re pauꝑib misit me : p̃dicare captuus
remissionẽ. &e cecis uisũ. Nec solus isauꝰ
diuinis hȩc p̃dixit oraculis: sed & dauid
similit̃ in spiratus testat᷑ de xp̃o dicens
uirga equitatis uirga regni tui: dilex¬
sti iusticiã & odisti iniquitatẽ¬
. proptea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleole¬
ticiȩ p̃ participib tuis. In quib u̾bis
eo regale cõmemorat. Post uero etiã qualit̾
xp̃c effectus sit. indicat. dicens quod unctus

Expanded text:
i appellabantur, ad solam veri Christi imaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consehic, qui de coelis venerat, et cui omnia quae praecedebant gesta fuerunt, Christus non humanis opibus quaesita sumit unguenta, sed novo ac singulari modo paterno Spiritu infusus, et unctus Christus efficitur, sicut multis ante saeculis de eo vates Isaias praedixerat, ex persona ipsius Christi, dicens: Sp propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem et caecis visum . Nec solus Isaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea te unxit Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . In quibus verbis eo regale commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus
Abbreviated transcription (Latin):
ad patre̾ dicere posset. nuntiabo nom̃ tuũ
fr̃ib meis. in medio eccłiȩ laudabo te. Et
in eugłio de fidelib suis ipse ait. Quicũq
fecerit uoluntatẽ patris mei qui in cęlis e
ipse m̃s fr᷑ soror & mat̾ est. Eluro uͦ ds m̃s¬

Expanded text:
ad Patrem dicere posset: Narrabo nomen tuum ad Patrem dicere posset: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te . Et in Evangelio de fidelibus suis ipse ait: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est . Eliud
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio ait ego sũ resurrectio & uita. qͥ
credit in me: etiã si mortuus fuerit iuuet.
Et item. Hȩc ẽ inquit uoluntas patris¬
mei qui misit me: ut om̃is qui uidec
uitus: plane eũ significat qui dixit. Qui
me misit mecũ est: & ñ reliquit me so.¬
lum quia quȩ placita sunt ei facio semꝑ.
Et item. Pater inquit ms usq mͦ oꝑatrur.
& ego oꝑor. Et psalmista exꝑsona incar¬
nationis eius loquens ait. Ecre ds adiu¬
uat me : ce dñs susceptor ẽ. anime meȩ
Sadoch quoq iustificatus dicit᷑: &e illum
exprunit de quo ꝓpħa ait. iustus dñs et
iusticiã dilexit. equitatẽ uidit uultus eiꝰ.
Isaias uero ex ꝑsona dĩ patris talit᷑ loqͥt᷑
de axpͥo. Iustificabit ipse iustus. seruos
meos multos: & iniquitates eoꝵ ipse por¬
tabit. Achim id est frat̾ meus iste: ulũ
significat qui nr̃e infirmitatis dignatus¬
ẽ. esse particeps. ut haberet fr̃s de quibus

Expanded text:
in Evangelio ait: Ego sum resurrectio et vita, qui in Evangelio ait: Ego sum resurrectio et vita, qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet . Et item: Hvidet zor, hoc est, aditus, plane eum significat, qui dixit: Qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei facio semper . Et item: Pater, inquit, meus usque modo operatur, et ego operor . Et Psalmista ex persona incarnationis ejus loquens, ait: Ecce Deus adjuvat me, et Dominus susceptor est animae meae. Sadoch quoque justificatus dicitur, et illum exprimit de quo Propheta ait: Justus Dominus, et justitiam dilexit, aequitatem vidit vultus ejus . Isaias vero ex persona Dei Patris taliter loquitur de Christo: Justificabit ipse justus servos meos multos, et iniquitates eorum ipse portabit . Achim, id est, frater meus iste, illum significat qui nostrae infirmitatis voluit esse particeps, ut haberet fratres, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sint: sicut tu pater in me &e ego in
te. ut & ipsi in nobis unũ sint. ⁊orobabe
uͦ interp̃tat᷑ ipse magister babilonis: id
est magister confusionis. Et quid melius
babilon quã istũ mundũ significat. qͥ
post peccatũ primi hominis uariis ido¬
loꝵ cultib & humanȩ uitȩ errorib im¬
plicatus et confisus erat. sed redẽptore
nr̃o ueniente ac regim̃ in eo suspiciente.
cui pater dixit. postula. ame & dabo tibi
gentes hereditatẽ tuã &e possessionem
tuã t̾minos t̾rȩ. confestim ad unius dĩ
pit sub ordine uiuere. qui prius sole¬
bat ꝑerrors anfractus deuiare: abitid
qui interp̃tat᷑ pater meus iste. uel pater
meus ẽ: euis optime gerit figurã de quo
in psalmo scriptũ ẽ. ex ꝑsona patris dicẽ¬
tis. ipse inuocabit me. pater ins estu. et
ego primogenitũ ponã illũ excelsũ pre
regib t̾rȩ. Eliachim quoq qui latine so¬
nat dĩ resurrectio uel ds̃ resuscitans. uel
ds̃ resuscitabit: illũ typice designat qui

Expanded text:
Pater in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis sint unum . Zorobabel vero interpretatur ipse Magister Babylonis, id est, magister confusionis. Et quid Babylon melius quam istum mundum significat, qui, post peccatum primi hominis, variis idolorum cultibus et humanae vitae erroribus implicatus et confusus erat? Sed Redemptore nostro veniente, ac regimen in eo suscipiente, cui Pater dixit: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae , confestim ad unius Dei pit sub ordine vivere, qui prius solebat per errorum anfractus deviare. Abiud, qui interpretatur pater meus iste, vel pater meus est, ejus optime gerit figuram de quo in psalmo scriptum est ex persona Patris dicentis: Ipse invocabit me, Pater meus es tu; et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae regibus terrae . Eliacim quoque, qui Latine sonat Dei resurrectio, vel Deus resuscitans, vel Deus resuscitabit, illum topice designat qui
Abbreviated transcription (Latin):
& carnis desid̃ia in se mortificare. gles¬
temq conũsationẽ in terris habere. ut
dña uocatur. Et merito illa dña uocatꝰ
que dñm generare meruit cȩli acterre.
sicut & nobili s ille uersificator in lau¬
de eius ait. Conderis in solio felix regi¬
na suꝑno: cingeris & niueis lactea uir¬
go choris. Et sedulius in carmine pasci¬
li ad ipsã ita ꝓ loquit᷑. Gaudia matris
habens cũ uirginitatis honore: nec pri¬
ma̾ similẽ uisa es nec hab̃e sequentẽ.
Sola sine exemplo placiusti femina xͦ.
Decursa igitur genealogia saluatoris:
quid quisq ex intͥpretatione nominis
proprii mystice significaret: breuiter
diuinoꝵ librorũ testimoniis ad nota¬
uimus. Nunc ad cetera quȩ idẽ eugłis¬
ta de eadem genealogia subsequendo
dixerat exponendo ueniamuis. Om̃s in¬
quit generationes ab abrahã usq addĩ.
generationes quatuor decĩ: & adauid¬

Expanded text:
et carnis desideria in se mortificare, coeleset carnis desideria in se mortificare, coelestemque conversationem in terris habere, ut Domina vocatur; et merito illa domina vocatur, quae Dominum generare meruit coeli et terrae, sicut et nobilis ille versificator in laude ejus ait: Conderis in solio, felix Regina, supremo; Cingeris et niveis, lactea Virgo, choris. Et Sedulius in carmine Paschali ita proloquitur: Gaudia matris habes cum virginitatis honore, Nec primam similem visa es nec habere sequentem, Sola sine exemplo placuisti femina Christo. Decursa igitur genealogia Salvatoris, quid quisque ex interpretatione nominis proprii mystice significaret, breviter divinorum librorum testimoniis annotavimus. Nunc ad caetera quae idem evangelista de eadem genealogia subsequendo dixerat exponendum veniamus. II. Omnes, inquit, generationes ab Abraham usque ad David, generationes quatuordecim.
Abbreviated transcription (Latin):
lopost ita sub iungit. Et alias oues habeo
quȩ ñ sunt ex hoc ouili: & illas oportet
me adducere & uocẽ meã audient. et
fiet unũ ouile et unus pastor. Maria qͦ
interp̃tat᷑ stella maris: siue amarũ ma-¬
re. Et hoc nom̃ apte conuenit matͥ sal-¬
uatoris. Ipsa quippe stella maris recte
uocatur: quia huic mundo tenebris ꝑ¬
fidiȩ &e peccatoꝵ obscurato. uerã lucẽ edi¬
dit. de qua ioħs ait. erat lux uera : quȩ
illuminat omnẽ homine̾ uenientẽ in
hunc mundũ. Hȩc & amarũ mare rite
dici potest: quia uoluptates istius mun¬
di ac libidinis luxũ quȩ mare id est a¬
mnaritudo recte nũcupat᷑ eo qđ ad ama.¬
ritudinẽ ꝑpetuã gehennȩ se subsequen¬
tes ꝑtrahunt. fecit bene amarescere : e
suoͥ eremplo docuit ab illecebris huiꝰseli
abstinere. Nan cũ aprimordio mundi
nuptiȩ institutȩ sint. & totus mundus
post concupiscentias suas abiit: ista in
corde suo seruare uirginitate suã statius

Expanded text:
lo post ita subjungit: Et alias oves habeo, lo post ita subjungit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et erit unum ovile et unus Pastor . Maria quoque interpretatur Stella maris, sive amarum mare, et hoc nomen apte competit matri Salvatoris. Ipsa quippe stella maris recte vocatur, quia huic mundo tenebris perfidiae et peccatorum obscurato, veram lucem edidit, de qua Joannes ait: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Haec et amarum mare rite dici potest, quia voluptates istius mundi ac libidinis luxum, quae mare, id est, amaritudo, recte nuncupantur, eo quod ad amaritudinem perpetuam gehennae se sequentes pertrahunt, fecit bene amarescere, cum suo exemplo docuit ab illecebris hujus saeculi abstinere. Nam cum a primordio mundi nuptiae institutae sunt, et totus mundus post concupiscentias suas abiit, ista in corde suo servare virginitatem suam statuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iste d̾s meus & honorificabo eum: ds pa¬
tris mei et exaltabo eũ. Cuiq isaias ait.
uere tu es d̾s absconditus: ds isrł saluator.
Et cui thomas post resurrectionẽ eiꝰ loca
clauoꝵ tangens exclamans aiebat. Ds̃ nis.
oe dñs meus. Eleazar. ds̃ m̃s adurtor dr.
et propħa ex parte huninitatis xp̃i adpa¬
eum. Mathan. donũ ueldonans. siue do¬
natus latine sonat: &. xp̃m in hoc signifi¬
cat. Nam ille dicit᷑ donum: quia gracia
se in eugłio dixit. Sic enĩ dilexit ds mun¬
dũ ut filiũ suũ unigenitũ daret. Donans
quia ds. Ecce inquit dedi uobis potestatẽ
calcandi suꝑ serpentes & scorpiones : et
suꝑ omnẽ uirtutẽ inimici. Donatus. quia
homo.E cce ego inquit & pueri mei quos
dedit michi ds. Ioseph apposuit siue ap¬
ponens: illum nimirũ demonstrat qui¬
de fidelib suis ait. Ego ueni ut uitã ha¬
beant & habundantius habeant. Et itẽ.
Ego sũ inquit pastor bonus: & cognosco
oues meas & cognoscunt me mee. Et pau¬

Expanded text:
cabo eum; Deus patris mei, et exaltabo eum . Cuique Isaias ait: Vere tu es Deus absconditus, Deus Israel Salvator . Et cui Thomas post resurrectionem ejus loca clavorum tangens, exclamans aiebat: Deus meus, et Dominus meus . Eleazar Deus meus adjutor dicitur. Et Propheta ex parte humanitatis Christi ad Paeum . Matham, donum, vel donans, sive donatus, Latine sonat, et Christum in hoc significat. Nam ille dicitur donum, quia gratia se in Evangelio dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut filium suum unigenitum daret . Donans, quia Deus. Ecce, inquit, dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Donatus, quia homo. Ecce ego, inquit, et pueri mei quos mihi dedit Deus . Joseph, apposuit, sive apponens, illum nimirum demonstrat qui fidelibus suis ait: Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant . Et iterum: Ego, inquit, sum pastor bonus, et cognosco oves meas et cognoscunt me meae . Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
meretur. Mistice uͦ. ꝑfecti &e diuino caris¬
mate plemi in unũ redacti sunt numeri.
Nam deceni ad decalogiĩ. quatuor ad eugl̃i.¬
um. tria ad trinitatis respiciunt fidem:
dant. ita in fide scẽ trinitatis lex & eu¬
scẽ trinitatis fides predicatur

Expanded text:
est. Mystice vero perfecti et divino charismate pleni, in unum redacti sunt numerum. Nam decem ad decalogum, quatuor ad Evangelium, tria ad Trinitatis respiciunt fidem. dant, ita in fide sanctae Trinitatis lex et Evsanctae Trinitatis fides praedicatur
Abbreviated transcription (Latin):
nerationes quatuordecĩ. & atrans migra¬
tione babilonis usq ad xp̃m generatio¬
nes quatuordeci. Quarum̃ diuisionũ ra¬
cio ita constabit: si ab abrahã prima tes¬
serescedecades incipiens in dauid finia
niã priorẽ hoc est patrẽ desinat. t̾cia

Expanded text:
ecim. Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Quarum divisionum ratio ita constabit, si ab Abraham prima tessaradecas incipiens, in David finiatniam priorem, hoc est, patrem, qui Joa
Abbreviated transcription (Latin):
incensũ in conspectu tuo. Quis aũt dm̃
salus. isaias ex ꝑsona dñi loquens osten¬
dit dicens. Terra sicut uestimentũ attere¬
tur. & habitatores eius sicut hec interi.¬
bunt: salus autẽ mea insempitnũ erit.

Expanded text:
incensum in conspectu tuo . Quis autem sit Domini incensum in conspectu tuo . Quis autem sit Domini salus Isaias ex persona Domini loquens, ostendit dicens: Terra sicut vestimentum atteretur, et habitatores ejus sicut haec interibunt; salus autem mea in sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
etur: om̃ium peccatoꝵ eus quȩ opatus
est ñ recordabor. Et in eugłio ipse adpi¬
raliticũ ait. Confide fili: cdimttunt᷑ abi
peccata tua. Ammon. fidelis siue nite¬
cius: ille est de quo dicit psal mista fiat¬
lis dñs in omĩb uerbis suis: & scs in
om̃ib oꝑib suis. Fidelis autẽ udeaitꝰ
inutrãuis sint partẽ sꝑanda sunt pai¬
ter &e pauescenda. Quomodo uͦ nutricuꝰ
sit ostendit ipse dicens ad urbẽ peceatr¬
ꝓpħas. & lapidas eos qui ad te missistꝰ
quotiens uolui congregare filios tuos¬
quẽ xomodũ gallina congregat pullos
suos sub alas suas &e noluisti. Iosias qui
interp̃tat᷑ ubi ẽ. incensũ dñi uel incende
incensũ dñi. uel dñi salus. illũ significat
de quo in eugłio scriptũ est. fugit ĩ mon¬
tem solus orare. Et itẽ de eo dicit. Factus
ẽ. in agonia & prolixius orabat. Quod uͦ
incensũ orationẽ significet: psalmista tes¬
tatur dicens. Dirigat᷑ oratio mea sicut

Expanded text:
etur, omnium peccatorum ejus, quae operatus etur, omnium peccatorum ejus, quae operatus est, non recordabor . Et in Evangelio ipse ad paralyticum ait: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua . Amon fidelis sive nutricius, ille est de quo dicit Psalmista: Fidelis Dominus in omnibus verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suis . Fidelis ain utramvis sint partem, speranda sunt pariter et pavescenda. Quomodo ergo nutricius sit, ostendit ipse, dicens ad urbem peccatrprophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt, quoties quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti? Josias, qui interpretatur ubi est incensum Domini, vel in quo est incensum Domini, vel Domini salus, illum significat de quo in Evangelio scriptum est, fugit in montem solus orare . Et item de eo dicit: factus est in agoniam, et prolixius orabat . Quod vero incensum orationem significet, Psalmista testatur dicens: Dirigatur oratio mea sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio ait Non ẽ. discipłs suꝑ magis¬
trũ: ꝑfectus autẽ om̃ĩs erit si sit sic̃ ma¬
gister eius. Achar id est continens siue ap¬
prehendens: ille ueracit̃ est qui dixit.
om̃ia quȩ habet pat̃ mea sunt. Et itẽ. Da¬
ta est michi inquit omĩs potestas in celo.
& int̾ra. Ipse quippe ẽ. manus di om̃ia
continens: de qua dicit ꝓpħa. çelũ pal¬
mo metitur. & terrã pugillo concludit.
E zechias confortauit dñs. uel fortitudo
dñi int̃pretat᷑: illũ demonstrans qͥ disci¬
pulis suis ait. in mundo p̃ssurã habebi¬
tis. sed confidite. ego uici mundũ. Et scd̾m
danihelẽ lapis abscisus de monte sine ma.¬
nib cõminuit destã. ferrũ. es. argentũ &e
aurũ. Manasses obliuiosus. eiꝰ typũ noĩe
tenet. ex cuiꝰ ꝑsona ezechiel ꝓpħa dhnt.
Si autem impius egerit penitentiã a
omĩb peccatis suis quȩ oꝑatus est e ess¬
dierit uniuersa p̃cepta mea. et fecim
iuidiciũ &e iusticiã. uita uiuet & ñ moi¬

Expanded text:
magistrum . Perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus . Achaz, id est, continens, sive comprehendens, ille veraciter est, qui dixit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt . Et item: Data est mihi, inquit, omnis potestas in coelo et in terra . Ipse quippe est manus Dei, omnia continens, de qua dicit propheta: Coelum palmo metitur, et terram pugillo concludit . Ezechias, confortavit Dominus, vel fortitudo Domini, interpretatur, illum demonstrans qui discipulis suis ait: In mundo pressuram habebitis; sed confidite, quia ego vici mundum . Et secundum Danielem: Lapis abscisus de monte sine manibus , comminuit testam, ferrum, aes, argentum et aurum. Manasses, obliviosus, ejus typum nomine tenet ex cujus persona Ezechiel propheta dixit: Si autem impius egerit poenitentiam ab omnibus peccatis suis, quae operatus est, et custodierit universa praecepta mea, et fecerit judicium et justitiam, vita vivet, et non mori
Abbreviated transcription (Latin):
phat ipse uidicans: sed melius dñs udi¬
cabit int̾pretari potest. Quod illi maxime
conuenit de quo scriptũ ẽ. Parauit in u¬
dicio sedem suã: & ipse iudicabit orbem
t̾rȩ inęquitate. Et item. Dñs iudicabit fi¬
nes t̾rȩ. & ipsa ueritas de se ait. Pat̃ non
iudicat quẽquã: s om̃e iudiciũ dedit
filio. Iorã ubi ẽ. excelsus. aut quis ẽ. ex¬
celsus: sed melius sublimabit᷑. Quem
significat nisi illũ de quo ait isaias.
hȩc dicit excelsus & sublimis. habitans in¬
ȩternitate. & scm nom̃ eius. in excelso &
in sc̃o habitans. et cũ contrito & humili
sp̃u: ut uiuificet sp̃m humiliũ. oe cor
contritoꝵ. Et psalmista ait. Quis sicut
dñs ds̃ nr̃ qui in altis habitat: & humi¬
lia respicit in cęlo &e in t̾rae Et ipse dñs
in eugłio ait. Nemo ascendit in cȩlũ nͥ
qui descendit de cȩlo: filius hominis qͥ
est in cęlo. Ozias id est robustus dñi uel
fortitudo dñi: ille ẽ. de quo ipse salua¬

Expanded text:
phat, ipse judicans, sed melius Dominus judicabit, interpretari potest: quod illi maxime convenit, de quo scriptum est: Paravit in judicio sedem suam, et ipse judicabit orbem terrae in aequitate . Et item: Dominus judicabit fines terrae. Et ipsa Veritas de se ait: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit filio . Joram, ubi est excelsus? aut quis est excelsus? sed melius sublimabitur, quem significat, nisi illum de quo ait Isaias: haec dicit Excelsus et Sublimis habitans aeternitatem et sanctum nomen eius in excelso et in sancto hspiritu, ut vivificet spiritum humilium et cor contritorum? Et Psalmista ait: Quis sicutDeus noster, qui in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra? Et ipse Dominus in Evangelio ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, filius hominis qui est in coelo . Ozias, id est, robustus Domini, vel fortitudo Domini, ille est, de quo ipse Salva
Abbreviated transcription (Latin):
denotat de quo ꝓpħa p̾catur dicens. Ds iu-¬
diciũ tuũ regi da: & iusticiã tua filio re¬
na. Et dominabit᷑ amari usq ad mare:
et a flumine usq ad t̾minos orbis terrȩ.
Quod autẽ gesta plurima salomonis. et
maxime quod templũ dño cũ om̃i studio
& diligentia ȩdificauit. figurã saluatoris
nr̃i et eccłe teneant: nõ est ignotũ. Ro.¬
boam impetus popłi mei int̾pretat᷑.
et significat uelocẽ conuentũ popłoꝵ ad
fidem .xp̃i post incarnationẽ eius. Quod
ꝓpħa in sp̃ũ p̾uidens ait. Om̃s gentes
quas cũq fecisti uenient & ad orabunt
corã te dñe: & honorificabunt nom̃ tuũ.
Abia in nr̃am linguã conũtit᷑ pat̃ dñs:
ostenditq illũ de quo ꝓpħa ait. paruu¬
lus natus ẽ. nobis. & filius datus ẽ. nob̃:

Expanded text:
denotat de quo Propheta precatur, dicens: Deus, judenotat de quo Propheta precatur, dicens: Deus, judicium tuum Regi da, et justitiam tuam filio Rena; et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae . Quod autem gesta plurima Salomonis, et maxime quod templum Domino cum omni studio et diligentia aedificavit, figuram Salvatoris nostri et Ecclesiae teneant, non est ignotum. Roboam, impetus populi mei interpretatur, et significat velocem conventum populorum ad fidem Christi post incarnationem ejus. a in Spiritu praevidens ait: Omnes gentes quascunque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et honorificabunt nomen tuum . Abia, in nostram linguam convertitur pater dominus, ostenditque illum de quo propheta ait: Parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
formã serui accipiens. in similitudine
hominũ factus. & habitu inuentus ut
homo.Iesse int̾pretat᷑ insulȩ libam̃. Insu¬
lȩ eccłȩ sunt degentib: quȩ in mari isti¬
us mundi positȩ. tundunt᷑ cotidie ꝑsecu¬
tionũ estib. De quib insulis isaias dicit.
Indoctrinis głificate dm̃: in insulis ma¬
ris nom̃ dñi dĩ isrł̃. Insule gͦ libam̃. sacͥ¬
ficiũ est corꝑis &e sanguinis dñi: qđ coti¬
die scã ȩccłia cũ uotis & laudib dõ offer¬
re solet. cõmemorationẽ digne agens
passionis &e resurrectionis dñicȩ. Dauid
dȩsidabilis uel fortis manu. nullidubi¬
um quin xp̃m significet: de quo psalmi¬
sta ait. speciosus forma p̃filiis hominũ.
Et itẽ. Dñs inquit fortis. dñs potensin
plio. Cuius gesta quomͣ dñica facta sig¬
nificent. tractatores scã rũ scripturarũ
sufficient᷑ exponunt.Salonion quoq rex
& filius regis. qui intpretatus latine so¬
nat pacificus uel placatus erit illum

Expanded text:
militudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Jesse, interpretatur insulae libamen. Insulae Ecclesiae sunt de gentibus, quae in mari istius mundi positae, tunduntur quotidie persecutionum aestibus, de quibus insulis Isaias dicit: In doctrinis glorificate Dominum, in insulis maris nomen Domini Dei Israel. Insulae ergo libamen sacrificium est corporis et sanguinis Domini, quod quotidie sancta Ecclesia cum votis et laudibus Deo offerre solet, commemorationem digne agens passionis et resurrectionis Dominicae. David, desiderabilis vel fortis manu, nulli dubium quin Christum significet, de quo Psalmista ait: Speciosus forma prae filiis hominum , et item: Dominus, inquit, fortis, Dominus potens in praelio : cujus gesta quomodo Dominica facta significent, tractatores sanctarum Scripturarum sufficienter exponunt. Salomon quoque rex et filius regis, qui interpretatus Latine, sonat pacificus, vel pacatus erit, illum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃paratus mons domus dñi in uerciee
montiũ. & eleuabit᷑ suꝑ colles. & conflu¬
y ent
ad eũ om̃s gentes. Et ipse in eugłio disci¬
pulis suis ait. Si abiero & p̃parauero uob̃
locum: iterũ ueniã et accipiã uos ad me¬
ipsũ. ut ubi ego sũ & uos sitis. Notandũ
autẽ. quod si ioachim et ioachin distinguã
sequens dñi p̃paratio dnĩ dicit᷑. Quȩ utq¬

Expanded text:
paratus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et confluent ad eum omnes gentes . Et ipse in Evangelio discipulis suis ait: Si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum veniam, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis . Notandum autem, quod si Joakim et Joachin distinguantsequens Domini praeparatio dicitur, quae ut
Abbreviated transcription (Latin):
tempora respicit. In p̃teritũ. ut ẽ udit
abrahã diẽ meũ & gauisus ẽ inp̃sens
ut ẽ. qui cogitatis mnala in coedib ur̃is.
in futurũ ut est hoc. erunt sicut angłi
dĩ in cęlo. & illud. soluite templũ hoc ce
in trib dieb excitabo illud. S almon qͥ
sensibilis dicit᷑: nam in eugłio legitur
dixisse. tetigit me aliquis. nã ego sensi
de me uirtutẽ exisse. Et itẽ. q uid co-¬
gitatis mala in coedib ur̃is.: Uere senss¬
y bilis
qui cogitata ut facta & futura ut p̾sentia
cernit. sicut de eo scribit᷑. qui fecit quȩ fu¬
tura sunt. Boor in quo robur. uel in ipso
fortitudo. uel in fortitudine int̾pretatur:
apteq ad xp̃m trans ferri potest. quia
ipse ẽ. brachiũ dñi. de quo ꝓpħa dicit. Ecce
dns infortitudine ueniet: de brachiũ eius
ipsũ. Omis eni uirtus hominis. in morte
deficit. Uerbũ uͦ quod caro factũ est de
infirmitate fortius. de morte inuatius.
de humilitate excelsius factũ est. Obed

Expanded text:
dit Abraham diem meum, et gavisus est . In praesens, ut est: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? In futurum, ut est hoc: Erunt enim sicut angeli Dei in coelo . Et illud: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Salmon, qusensibilis dicitur. Nam in Evangelio legitur dixisse. Tetigit me aliquis. Nam et ego sensi de me virtutem exisse . Et item: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? Vere sensibilis, qui cogitata ut facta, et futura ut praesentia cernit sicut de eo scribitur, qui fecit quae futura sunt. Boos, in quo robur, vel in ipso fortitudo, vel in fortitudine, interpretatur, apte ad Christum transferri potest, quia ipse est brachium Domini, de quo propheta dicit: Ecce Dominus in fortitudipsum . Omnis hominis virtus in morte deficit, Verbum vero quod caro factum est, de infirmitate fortius, de morte vivacius, de humilitate excelsius factum
Abbreviated transcription (Latin):
tricib nascens omiũ peccata deleret. un¬
de & insequentib raab meretrix & ruth
moabitis ponitur: & bethsabeȩ uror
uriȩ. Ad interiorẽ uͦ intellectũ in om̃ib
istis quatuor uentura ad dñm ȩccłia de
gentilitatis errore figurat᷑: quȩ prius a¬
liena ignominiis plena &e sterilis habe¬
batur sed ad xp̃m ut legitima coniuncta
est matrona: & plures adoptiuos parit
do filios quã sy nagoga.quȩ prius ut ꝓ¬
priũ uidebatur dñm habere uirũ. Tha¬
mar gͦ int̾pretat᷑ amaritudo. cõmutans.
siue palma. Et merito hȩc om̃ia conueni¬
unt scẽ eccłiȩ quȩ amara prius fuit in
laboris. Hȩc cõmutans recte dicit᷑: qr ex
pecratrice cõmutata ẽ. in iustam. & ex odi¬
osa in amatã. Quȩ palmȩ ritȩ assimilat᷑:
propt᷑ certam̃ laboꝵ & uictoriȩ p̃mĩ. De
illa quippe bene ꝑ psalmistam dr᷑. Iustus
ut palma florebit: ut cedrus libam miil¬

Expanded text:
toribus nascens, omnium peccata deleret. Untoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab Bersabea uxor Uriae. Ad interiorem vero intellectum, in omnibus istis quatuor, ventura ad Dominum Ecclesia de gentilitatis errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis plena et sterilis habebatur, sed ad Christum ut legitima conjuncta est matrona, et plures adoptivos parit Deo filios, quam Synagoga, quae prius ut proprium videbatur Dominum habere virum. Thamar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma; et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam, quae palmae rite assimilatur, propter certamen laborum et victoriae praemium. De illa quippe bene per Psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, et sicut cedrus Libani mul
Abbreviated transcription (Latin):
ria natũ esse testatur: qui uelut hamꝰ
in retis capite. sic in fine genealogiȩ po¬
situs & in mare huiꝰ mundi apatre missut᷑.
tortuosũ draconẽ aduncatũ occisus occi¬
dit. atq humani generis mortẽ mortuus
mortificauit. Et ideo uelut fune duplica¬
to. iterato uidelicet unius cuiꝰq nomine
in retis similitudinẽ genealogiȩ ordo
contexitur: donec ab huiꝰ principio hoc
est ab abrahã ad hamũ usq hoc est ad xp̃m
ueniatur. De quo ad scm iob dicit᷑. Num¬
quid ad uncabis leuiathan hamo tuo:
aut arnulla ꝑforabis maxillã eiꝰ: Inha¬
mo ergo incarnationis xp̃i iste leuia¬
than captus est: quia dũ in illo appẽcit
ȩscam corꝑis. transfixus est aculeo diui¬
nitatis. Iudas autem genuit phares et
zarã de thamar: Notandũ quod in genea¬
logia saluatoris nullã scãrũ assumat mu¬
lierũ. sed eas quas seriptura rep̃hendit:
ut qui propt̃ peccatores uenerat de pecca¬

Expanded text:
ria natum esse testatur, qui velut hamus ria natum esse testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae positus, et in mare hujus mundi a Patre missus, tortuosum draconem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortificavit. Et ideo velut fune duplicato, iterato videlicet uniuscujusque nomine, in retis similitudinem genealogiae ordo contexitur, donec ab hujus principio, hoc est, ab Abraham ad hamum usque, hoc est, Christum, adveniatur; de quo ad sanctum Job dicitur: Nunquid aduncabis Leviaut armilla perforabis maxillam ejus ? In hamo ergo incarnationis Christi iste captus est, qui dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Judas autem genuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cit psalmista. uirauit dñs &e ñ pęnitebit
eum. tues sacerdos in eternũ scđ̃m ordi.¬
nẽ melchi sedech Filii dauid: filii abra¬
ham. Ordo p̃posterus. sed necessario com¬
mutatus. Si enĩ primũ posuisset abrahĩ.
& postea cdauid: rursus ei repetendus
fuerat abraham. ut generationis series
texeret᷑. Ideo autẽ cet̃is pretermissis hor
filiũ nuncuparut. quia ad hos tantũ fac¬
ta est de. xp̃o repromissio: ad abrahã. ui
semine inquit tuo benedicent᷑ om̃s gentes
terre. Ad dauid uͦ ait. De fructu uentris¬
.ix. tui ponã suꝑ sedem tuã. Abrahã genuit
isaac: ĩsaac autẽ genuit iacob. Exequitur
ham generatores cõmemorans. qͦs ꝑduct
ad ioseph uirũ mariȩ. dequa natus ẽ. iħc:¬
inysticeq demonstrat. quomͦ de gentilita.¬
tis caligine quasi de egiptia seruitute per
qͣdraginta duos uros ac si eiusdẽ nume¬
ri mansiones. ad uirginẽ mariã plenã
sc̃i spͣc gurgite fluentẽ ac si intelligibilẽ

Expanded text:
cit Psalmista: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Filii David, filii Abraham. Ordo praeposterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David, rursus ei repetendus fuerat Aretexeretur. Ideo autem caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio: ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes terrae . Ad David vero ait: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Abraham genuit Isaac, Isaac autem genuit Jacob. Exsequitham generatores commemorans, quos perducit ad Ioseph uirum Mariae, de qua natus est Iystice quoque demonstrat quomodo, de gentilitatis caligine, quasi de Aegyptia servitute, per quadraginta duos viros, ac si ejusdem numeri mansiones, ad virginem Mariam, pleno sancti Spiritus gurgite fluentem, ac si intelligibilem
Abbreviated transcription (Latin):
ceps pacis. Asa tollens. siue attollens. sig¬
nificat eum de quo ioħes dicit: ecce agnꝰ
dĩ. ecce qui tollit peccatũ mundi. Et ꝓpħa
iezechiel ex ꝑsona dñi de conuocatione
gentiũ loquens ait. Tollã uos de gentib

Expanded text:
eliqua . Asa, tollens sive attollens, significat eum de quo Joannes dicit: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et propheta Ezechiel ex persona Domini de convocatione genti
Abbreviated transcription (Latin):
logia ñ solũ ñculpari sed etiã laudari
meruerint: hȩc uero ad ult̾io simul et
homicidio ꝑpetrato dauid regi genuit
filium. in tantũ culpabili coniugio. ut
merito in saluatoris genealogia uideat᷑
ñ nominata. Nom̃ uero uiri eiꝰ id est
uriȩ quasi iusti hominis ponitͦ: ut ex
hoc etiã sceleris immanitas memoret᷑.
dũ uxoris causa occisus. in memoriã
reuocat᷑. M istice autẽ dauid xp̃m signi¬
ficat: qui int̾pretat᷑ manu fortis & desi¬
derabilis. Et quid fortius leone qui ui¬
cit de tribu uida radix cdauid Quomͦ
uͦ sit desidabilis. scriptura ostendit di-¬
cens. E cce uenret defideratꝰ cunctis gen¬
tib. & petrus ait. In quẽ &e desidant an.
geli ꝓspicere. Urias uͦ qui interp̃tat᷑ lus
mea dĩ. significat diabolũ qui traust̃¬
gurat se in angłm lucis: audens dõdi¬
cere lux mea di. & ero similis altissiumno
Huiꝰ erant pessimo coniugio delegati

Expanded text:
logia, non solum non culpari, sed etiam laudari logia, non solum non culpari, sed etiam laudari meruerunt. Haec vero, adulterio simul et homicidio perpetrato, Davidi regi genuit filium, in tantum culpabili conjugio, ut merito in Salvatoris genealogia videatur non nominata; nomen vero viri ejus, id est, Uriae, quasi justi hominis ponitur, ut ex hoc etiam sceleris immanitas memoretur, dum uxoris causa occisus in memoriam revocatur. Mystice autem David Christum significat, qui interpretatur manu fortis, et desiderabilis. Et quid fortius leone, qui vicit de tribu Juda, radix David? Quomodo vero sit desiderabilis, Scriptura ostendit, dicens: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Et Petrus ait: In quem et desiderant geli prospicere . Urias vero, qui interpretatur lux mea Dei, significat diabolum, qui transfigurat se in angelum lucis, audens Deo dicere: Lux mea Dei, et Ero similis Altissimo . Hujus erant pessimo conjugio delegati
Abbreviated transcription (Latin):
sabee que int̾pretat᷑ puteus sacietatis uel
in eccłia fieri designat. Dono itaq sp̃uali
hoc est septenario facta ẽ. eccłia puteus
sacietatis: quia factus ẽ. in ea fons aquȩ
salientis in uitam ȩternaͥ. Naason autẽ
genuit salmon. Ipse est naason princeps
t̾rib iuda : sicut in numeris legimꝰ. Iesse
autẽ genuit dauid regem. Regem dicit
dauid: ñ quod ipse solus in ista genea¬
logia regum fuerit positus. cũ ab ipso
usq ad transmnigrationẽ babylonis qui
scribunt᷑ om̃s regnanerint. sed quia
dauid primus de tribu iuda rex fuit. ꝑ
quã ordo decurrit genealogiȩ. Dauid
autẽ rex: genuit salomone̾ ex ea que fuit
uriȩ. Quęrit᷑ cũ tres reliquȩ extraneȩ
mulieres nominib propriis sint positȩ.
cur sola ñ nominet᷑ bechsabeẽ: sed hoc
solũ dicit᷑ quod uxor fuerit urie. Igit᷑
hoc ideo putatur factũ. quia tres alie
supra scriptȩ licet criminose fuerint in
partub tamĩ filioꝵ ꝑ quos currit genea¬

Expanded text:
 quae interpretatur puteus satietatis, vel sancti in Ecclesia fieri designat. Dono itaque spirituali, hoc est, septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam . Naason autem genuit Salmon. Ipse est Naason princeps tribus Juda, sicut in Numeris legimus . Jesse autem genuit David regem. Regem dicit David, non quod ipse solus in ista genealogia regum fuerit positus, cum ab ipso usque ad transmigrationem Babylonis qui scribuntur regnaverint, sed quia David primus de tribu Juda rex fuit, per quam ordo decurrit genealogiae. David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Quaeritur, cum tres reliquae extraneae mulieres nominibus propriis sint positae, cur sola non nominetur Bersabee, sed hoc solum dicatur quod uxor fuerit Uriae? Igitur hoc ideo putatur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genea
Abbreviated transcription (Latin):
ñ famẽ panis neq sitim aquȩ sed audien¬
di uerbũ dĩ & faciendi uoluntatẽ eiꝰ. De
hac quidẽ impetus egredit᷑: quia uelocitas
p̃dicationis flante sp̃u scõ intotã mundi
latitudinẽ dirigitur. Unde bene ꝑ hieze¬
chielẽ ꝓpħam dicit᷑. Ubi erat impetus sp̃c
illuc gradiebantͦ: nec reñtebant᷑ cũ ambu¬
larent. Deniq ruth quȩ uel uidens uel
festinans. siue diffiniens int̾pretat᷑. meri¬
to eccłam significat. quȩ in puritate cordis
dñi contemplat᷑: & scd̾m psalnistã festi¬
nat manus dare dõ. Hec definit: id est fir¬
mit᷑ in fide & dilectione dĩ ꝑsistere decer¬
nit. Unde et paulus ait. Certus sũ eni: qr
neq mors neq uita. neq angłi. neq prin¬

Expanded text:
n famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei , et faciendi voluntatem ejus. De hac quidem impetus egreditur, quia velocitas praedicationis, flante Spiritu sancto, in totam mundi latitudinem dirigitur. Unde bene per Ezechielem dicitur: Ubi erat impetus Spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur cum ambularent . Denique Ruth, quae vel videns, vel festinans, sive definiens, interpretatur, merito Ecclesiam significat, quae in puritate cordis Dominum contemplatur et secundum Psalmistam, festinat manus ejus dare Deo . Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. Unde et Paulus ait: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque prin
Abbreviated transcription (Latin):
lior omĩ gladio ancipiti. &e ꝑtingens ad
diuisionẽ animȩ ac sp̃c: compagũ quoq
ac medullarũ & discretor cogitationũ.
Zara oriens siue ortus int̾pretat᷑. Et racͥa¬
rias ait. Uisitauit nos oriens ex alto. Et
alibi scriptũ est. Ecce uir oriens nom̃ eiꝰ.
E sron sagritã uidit uel atriũ eius: deno
dantiã grȩ & latitudinẽ karitatis. dyͣ
om̃s inuitans ad seipsã ueritas ait he¬
nite ad me om̃s qui laboratis & oneua¬
ti estis: & ego reficiã uos. Aram electus
iste puer electus: nisi qui apuericia re
qui dixit. nemo tollit animã meã a
me. s ego pono eam. & iterũ sumo eã.
Iste uero caput ẽ. istius popłi. ex ciuꝰꝑ
sona psalmista loquit᷑. dño ita dicens.
son serpentinus uel auguriuĩ: figurat
eum qui in eugłio dixit. sicut moyses
exaltauit serpente̾ in deserto ita exal¬
tari oportet filiũ hominis. Auguriĩ uͦ
hic ꝓuaticiniũ uel reuelatio intellig

Expanded text:
 pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum . Zara, oriens, sive ortus, interpretatur, et Zacharias ait: Visitavit nos oriens ex alto . Et alibi scriptum est: Ecce, vir oriens nomen ejus . Esrom, sagittam vidit, vel atrium ejus, denotdantiam gratiae, et latitudinem charitatis, per quam omnes invitans ad se ipsa Veritas, ait: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Aram, electusiste puer electus, nisi qui a pueritia requi dixit: Nemo tollit a me animam meam, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Iste vero caput est illius populi, ex cujus persona Psalmista loquitur Domino, ita dicens: st . Naason, serpentinus, vel augurium, figurat eum qui in Evangelio dixit: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis . Augurium ergo hic pro vatici
Abbreviated transcription (Latin):
am. tercia die resurrexit: nosq apecca¬
toꝵs morte resurgere fecit. & in die iudi¬
cii om̃s electos suos generalit̾ resuscitans.
ad regnũ inuitat eternũ. dicens. Uenite benedica
patris mei: ꝑcipite regnũ quod uobis pa¬
ratũ est ab origine mundi. Salathiel in
latinũ transfert᷑ peticio mea ds̃: &e nulli
hoc congruentius quã redẽptori nr̃o con¬
uenit qui patrẽ pro discipłis suis petens
talit᷑ locutus ẽ. Pater scẽ. serua eos in no¬
mine tuo quos dedisti michi: ut sint u¬
nũ ficut &e nos. Et ut affectũ dep̃candi

Expanded text:
a mortuis resurrexit, nos a peccatorum morte resurgere fecit, et in die judicii omnes electos suos generaliter resuscitans, ad regnum invitat aeternum, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Salathiel, in Latinum transfertur petitio mea Deus, et nulli hoc congruentius quam Redemptori nostro convenit, qui Patrem pro discipulis suis petens, taliter locutus est: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
in domũ obedientiȩ sequi curamus. Ipse
uenit: quia ut apłs ait factus ẽ. obedi-¬
ens usq ad mort̾ẽ mortem autẽ crucis.
ꝓpt̾ quod ⁊ ds̃ illum exaltauit. Uenimꝰ
ibidem ⁊ nos: si quod ille monet agimꝰ.¬
si quod ꝓmisit intendimꝰ. Esto ait fide¬
lis usq ad mortẽ: ⁊dabo tibi coronam
uitȩ.Fitq ipsius gr̃a largiente: ut qui
nob̾cum usq ad uitȩ huius t̾minum
manet post hanc nos uitam ad uiden¬
da secum uitȩ cȩlestis p̾mia subleuet:
in qua uiuit ⁊ regnat cum patre dĩ

Expanded text:
in domum obedientiae, sequi curamus . Ipse in domum obedientiae, sequi curamus . Ipse venit, quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus. Esto, ait lis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Fitque, ipsius gratia largiente, ut qui nobiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet, in qua vivit et regnat cum Patre, Deus,