comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
benigni p̃tiosi patris: hugonis nãq magni p̃sulis. felicia
atq laetissima isti coenobio fuere tẽpora. quippe dum
prediis plurimisq possessionib a regib magnis acsin¬
ceris xp̃ianȩ Religionis cultorib istinc largitis: omni
aegestate exclusa. multitudinis dño militantium erat
corunũ & animauna. erantq eis omnia cõmunia nihilq
propriũ aliquid suũ ẽe̾ dicebat: sediuxta exemplum
primitiuȩ aeccłas felicit̾ ac securȩ d̾no militabant.
Omnia nãq necessaria. apatre monasteriiaccipienda
fore nouerant. Indieb deniq p̃dictorũ patrũ ctͣc
sẽꝑ fuere numero istinc habitantes serui dñisdeptũ
itaq iste locũ Regiminis & non regiminis sedpotiustiran¬
nidis: moxq reb nobiliorib ablatis. in maximã pauꝑtatẽ
hoc quondã gloriosũ coenobiũ Redegit. Nam poene t̾tiam
partẽ facultatũ abstulit: Suisq propinquis ac regiis ho¬

Expanded text:
Benigni pretiosi patris, Hugonis namque magni praesulis felicia Benigni pretiosi patris, Hugonis namque magni praesulis felicia atque laetissima isti coenobio fuere tempora. Quippe dum, praediis plurimisque possessionibus a regibus magnis ac sinceris christianae religionis cultoribus istinc largitis omni aegestate exclusa, multitudinis Domini militantium erat cor unum et anima una, erantque eis omnia communia, nihilque proprium aliquis suum esse dicebat, sed iuxta exemplum primitivae aecclesiae feliciter ac securę Domino militabant. Omnia namque necessaria a patre monasterii accipienda fore noverant. In diebus denique praedictorum patrum trecenti semper fuere numero istinc habitantes servi Domini. itaque iste locum regiminis, et non regiminis, sed potius tirannidis, moxque rebus nobilioribus ablatis, in maximam paupertatem hoc quondam gloriosum coenobium redegit. Nam poene tertiam partem facultatum abstulit suisque propinquis ac regiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
eut sindus pateꝵ coenobii scĩ Martini turonensis aeccłae.
sortit᷑ locũ Regiminis abanno dominicȩ incarnationis.¬
dͣce .xxcͦx .iiiiͦ. indictione nͤ  Hic quidem teutsindus quã
amator fuerit dĩ acscõrum aecclesiarũq eiꝰ fautor ac de¬
fensor. oꝑaquȩgessit hoc incoenobio uel qualit̃ indieb
eiꝰ Res istius monasterii augmentũ aut detrimentun
sũpserint. testimonũ ꝓhibent. Indieb namq tirannidis
non regiminis eiꝰ. hoc nobilissimũ coenobiũ. ignobile e̾
Redditũ. Ab illo enim tẽpore quo iste lugendus Regi¬
minis suscepit. locũ. status uitȩ in nocentis quẽ in eodem
coenobio secundũ eximii patris benedicti nor mamex¬
colendũ fore beatus pat̾ uuandregisilus instituerat.
obinopias plurimas fluctuare coepit: neq usq ad hanc
diem in pristinũ statũ reuocari ualuit. Deniq tempore
beati lantb̃tiarchiep̃i. Scĩ etiã ans b̾ti pontificis summi.
hiltb̃̾ti uenerabilis prbi: baini deniq gloriosi presulis.

Expanded text:
eutsindus pater coenobii Sancti Martini Turonensis aecclesiae sortitur locum regiminis ab anno dominicae incarnationiscesimo quarto, indictione secunda. Hic quidem Teutsindus quam amator fuerit Dei ac sanctorum aecclesiarumque eius fautor ac defensor, opera quae gessit hoc in coenobio, vel qualiter in diebus eius res istius monasterii augmentum aut detrimentum sumpserint, testimonium perhibent. In diebus namque tirannidis, non regiminis eius, hoc nobilissimum coenobium ignobile est redditum. Ab illo enim tempore quo iste lugendus regiminis suscepit locum status vitae innocentis, quem in eodem coenobio secundum eximii patris Benedicti normam excolendum fore beatus pater Wandregisilus instituerat, ob inopias plurimas fluctuare coepit nec usque ad hanc diem in pristinum statum revocari valuit. Denique tempore beati Lantberti archiepiscopi, sancti etiam Ansberti pontificis summi, Hiltberti venerabilis presbiteri, Baini denique gloriosi praesulis,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinã miscdłiam ex orare delectet. & ut hec auctoritas¬
sione signari uissimꝰ. O. aut pontaticos exigendos
aut telonea accipienda aut rotaticos inqͥb lib& locis
ciuitatib ac foris.  Siunuo.¬

Expanded text:
Domini misericordiam exorare delectet Et ut hec auctoritaDomini misericordiam exorare delectet Et ut hec auctoritasiones requirendas, aut pontaticos exigendos, aut telonea accipienda, aut rotaticos, in quibuslibet locis, civitatibus ac foris, no
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisti. Qđ ꝓfecto qͣnuis iustũ fuerit. & a nobis in concilio reñsi man¬
datum : ꝙ eiꝰ caritate a rigore iusticie aliqndo condescende debemꝰ.
&e ꝓ tẽpore ipsi uoluntati assensũ prebere. Credimꝰ exĩ sicut nr̃is auril
intimatũ ÷ & nos ei ꝑ scripta nr̃a mandauimꝰ. qm̃ si ei detuleris.
qđ ad honorẽ & ius rotoniagensis eccłe ꝑtinet eũ plenitudine su
gr̃e in posterũ obtinebis. Unde frat̾nitate̾ tuã roganiꝰ atq manda¬
mus. quatinꝰ de abbatib illis eius uoluntati consentias. & siquẽ
suisq successorib res predicti monasterii sub immunitatis
nr̃e defensione quieto ordine posside̾. & qͥc qͥd exinde fiscus
exigeri poterat etiam nos pro et̾na remuneratione p̾dicto
monasterio concessimꝰ ut in alimonia pauꝑum & stipendia
monachorũ ibidẽ dõ famulantiũ ꝑpetuis temporibus
proficiat in augmentis. Quatenꝰ ipsos seruos dĩ qui ibidẽ¬
tocius imꝑi adõ nob̾ concessi atq conseruandi iugiter

Expanded text:
suscepisti. Quod profecto quamvis justum fuerit, et nobis in concilio Remensi mandatum, pro ejus charitate a rigore justitiae aliquando condescendere debemus, et pro tempore ipsius voluntati assensum praebere. Credimus enim, sicut nostris auribus intimatum est, et nos ei praescripta nostra mandavimus, quoniam si ei detuleris quod ad honorem et jus Rothomagensis ecclesiae pertinet, cum plenitudine gratiae suae inposterum obtinebis. Unde fraternitatem tuam rogamus atque mandamus quatenus de abbatibus illis ejus voluntati consentias, et si qusuisque successoribus, res praedicti monasterii sub immunitatis nostrae defensione, quieto ordine possidere, et quidquid  exinde fiscus exigere poterit, etiam pro aeterna remuneratione praedicto monasterio concessimus, ut in alimonia pauperum et stipendia monachorum ibidem Deo famulantium, perpetuis temporibus proficiat in augmentis. Quatentotius regni a Deo nobis conlati uel conseruandi iugiter
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. sublimioriq fabrica ðecorauit: Sub huiꝰ etiam
tẽporib plurimȩ Res aecłȩ perierunt: quas ipse
Regiis hominib ad possidendum contradidit: misera¬
bile sibi faciens memoriale: quȩ usq hodie deeiꝰdem
coenobii ditionib ꝑman. ent ablatȩ ꝓquaetiã occasi¬
one status Regulȩ ꝑiclitari coepit õbinopiã uidelic&
cõpescendarũ indigentiarũ quas beatꝰ benedictus
in eadem lege monachis porrigendas precepit
icetiam aeccłȩ ditionib dimisit. Capsã euangeliorũ
paratã quã ipse fabricari iusserat cũ auro & argento
acgẽmis ͣ. Calicem argenteũ deauratũ.urceosalex¬
andrinoscũ aqua manilib uͦ. Cornu fabricatũ ununꝰ
Puluillos sericos sub euangł ponendos.iii. Turibula
argentea u. hanappos argenteos deauratos. duos
Dal maticã unam. Casulas sericas. quinque. Tabulas
fabricatasante altaria .uni. Pallia iii. Pallas corporal

Expanded text:
ravit sublimiorique fabrica decoravit. Sub huius etiam ravit sublimiorique fabrica decoravit. Sub huius etiam temporibus plurimae res aecclesiae perierunt, quas ipse regiis hominibus ad possidendum contradidit, miserabile sibi faciens memoriale, quae usque hodie de eiusdem coenobii ditionibus permanent ablatae. Pro qua etiam occasione status regulae periclitari coepit, ob inopiam videlicet compescendarum indigentiarum, quas beatus pater Benedictus in eadem lege monachis porrigendas praecepit. Hic etiam aecclesiae ditionibus dimisit capsam euangeliorum paratam, quam ipse fabricari iusserat cum auro et argento ac gemmis, unam, calicem argenteum deauratum unum, urceos Alexandrinos cum aquamanilibus duos, cornu fabricatum unum, pulvillos sericos sub euangelium ponendos tres, turibula argentea duo, hanappos argenteos deauratos duos, dalmaticam unam, casulas sericas quinque, tabulas fabricatas ante altaria octo, pallia tria, pallas corporalium
Abbreviated transcription (Latin):
uido laicus ex pago oximense patre irmino
nomine: matre uuitbolda: camerarius teut¬
sindi quondã ab batis. eiꝰq subcuraeducat᷑ẽ
Esicmatriculã beati martini turonensis
inbeneficii uire teut sindo hȩc eadem largiente aliquan¬
diu post obitũ illius tenuit: De functo uero austrulfo
patre monasterii fontanellensis. statim iste ad palatiũ
iredeliberauit: p̃lurima donaria auriargentiq
secũ Seferens. quȩpippino Regi ac suis satellitibus.
collata ut obtauerat abbas constituituꝵ. annosecundo
postquã idem pippinꝰ regale adeptus fuerat fastigium
quiest annꝰ dominicȩ incarnationis. dcsuiii ͫ. indictione ni
Hoc anno papa stephanꝰ uenitaburbe Roma infrantiam.
& carlomannus frater pippini postillũ. & filu p̃dica
Karolomanni atconsi sunt: & frater pippinioccisusẽ.
Sub huiꝰ tẽpore idest anno quarto regiminis sui & pip¬
pini Regis quinto beati petri aeccła igne. succensa est.
quã ipse cũ achutorio Regali inmaiorieligantia Repa¬

Expanded text:
ido laicus ex pago Oximense, patre Irmino nomine, matre Witbolda, camerarius Teutsindi quondam abbatis, eiusque sub cura educatus est. Hic matriculam beati Martini Turonensis in beneficii iure, Teutsindo haec eadem largiente, aliquandiu post obitum illius tenuit. Defuncto vero Austrulfo patre monasterii Fontanellensis, statim iste ad palatium ire deliberavit, plurima donaria auri argentique secum deferens, quae Pippino regi ac suis satellitibus collata, ut obtaverat, abbas constituitur, anno secundo postquam idem Pippinus regale adeptus fuerat fastigium, qui est annus dominicae incarnationis 753, indictione 6. Hoc anno papa Stephanus venit ab urbe Roma in Frantiam, et Carlomannus, frater Pippini, post illum, et filii praedicti Karolomanni attonsi sunt, et frater Pippini occisus est. Sub huius tempore, id est anno quarto regiminis sui et Pippini regis quinto, beati Petri aecclesia igne succensa est; quam ipse cum adiutorio regali in maiori eligantia repa
Abbreviated transcription (Latin):
causa miscđiȩ aliquȩ uillȩ de eodem fatuma gensiepis¬
copio attributȩ fuerunt: de quib una erat clouialiis
suꝑalueo sequana constituta inqua etiã postaliquot
tem poris eiectionis suȩ morbo correptꝰ uitã finiuit.
Cuius corpus fatumago delatũ e. sepulturȩq traditum
enuit autẽ nomen p̃sulis eiꝰdẽ aeccłȩ annis.xxuͦ. Huiꝰ uero
coenobii Regimen. annis duobus et dimidio
GESTABBANDONIS ABBATIS

Expanded text:
causa misericordiae aliquae villae de eodem Ratumagensi episcausa misericordiae aliquae villae de eodem Ratumagensi episcopio attributae fuerunt, de quibus una erat Clovialus super alveo Sequana constituta, in qua etiam post aliquot tempus eiectionis suae, morbo correptus, vitam finivit. Cuius corpus Ratumago delatum est sepulturaeque traditum. Tenuit autem nomen praesulis eiusdem aecclesiae annis 15, huius vero coenobii regimen annis duobus et dimidio. 13. Gesta Wandonis abbatis
Abbreviated transcription (Latin):
basilicȩ Scĩ dionisii martyris. ad limina beatis simi prin¬
cipis apłorum petricũ magnis muneribus direxit
Fodẽ anno dũ egrotare secerneret. filiis suis principatũ
suum ȩqua lance diuisit. Primogenito suo larolomanno
austrasiã. alamanniam. toringiamq Subiugauit filio
uero uniori suo pippinoneustriã. burgundiã. prouin¬
tiamq concessit. Correptꝰ autẽ febre incarisiacauilla
quȩ ẽ suꝑ fluuio isera in pace obiit. Rexit autẽ popłm
francorũ annis xxui. & mensib ui. Transut autẽ xi bł
nouẽbr. Sepultꝰq ẽ haut longe a parisia caciuitate iN
basilica scĩ dionisu martyris. Prenominatus autem
Ragenfridus proinsolentia morũ ac prauitatib suis.
etiã aclericis fatumagensib apud pippinum Regem
Accusat᷑. anno uidelic& tertio decimo postquã regim̃
istius coenobi fontinellensis amiserat. Quo eiecto de
episcopatu eiꝰdem aeccłȩ. datũ ẽ Remigio frĩ eiusdem

Expanded text:
basilicae sancti Dionisii martyris, ad limina beatissimi prinbasilicae sancti Dionisii martyris, ad limina beatissimi principis apostolorum Petri cum magnis muneribus direxit. Eodem anno, dum aegrotare se cerneret, filiis suis principatum suum aequa lance divisit; primogenito suo Karolomanno Austrasiam, Alamanniam Toringiamque subiugavit, filio vero iuniori suo Pippino Neustriam, Burgundiam Provintiamque concessit. Correptus autem febre, in Carisiaca villa, quae est super fluvio Isera, in pace obiit. Rexit autem populum Francorum annis 26 et mensibus 6; transiit autem 11. Kal. Novembris sepultusque est haut longe a Parisiaca civitate in basilica sancti Dionisii martyris. Praenominatus autem Ragenfridus pro insolentia morum ac pravitatibus suis etiam a clericis Ratumagensibus apud Pippinum regem accusatur, anno videlicet 13. postquam regimen istius coenobii Fontinellensis amiserat. Quo eiecto de episcopatu eiusdem aecclesiae, datum est Remigio, fratri eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
exultatione aclȩtitia cordis perducunt. Facta est uero
illi obuia omnis turba monachorũ cũ crucib acuexillis.
laudes dõ resonans. uocesq ad sidera dans clarissimas
Quorũ alii flebant pregaudio. alii armoniȩ dulces sonos
promebant in excelso. Introducentes deniq eũ in aecdam
beatissinu principis apłorum petri. immensam xp̃i
clementiã consona uoce collaudarunt. qui talemeis
prestiterat opem contra crudelissimum tirannum
itautcũ psalmista possent dicere. Nos autẽ populus
tuus et oues gregis tui confitebimur tibi inscła. De posito
autẽ p̃dicto ragenfrido de regimine. & substituto eodẽ
uuandone insũma pace actranquillitate hoccoe nobiũ
extitit. Huiꝰ ragenfridi anno tertio regiminis necdum
expleto: Karolus legationẽ beati papȩ gregorubis
eodẽ anno suscepit. uirosq Religiosos grimonẽ Scilicet
corbiensis monasterii patrem. & Sigibertũ Reclausum

Expanded text:
exultatione ac laetitia cordis perducunt. Facta est vero exultatione ac laetitia cordis perducunt. Facta est vero illi obvia omnis turba monachorum cum crucibus ac vexillis, laudes Deo resonans vocesque ad sidera dans clarissimas. Quorum alii flebant pre gaudio, alii armoniae dulces sonos promebant in excelso. Introducentes denique eum in aecclesiam beatissimi principis apostolorum Petri, immensam Christi clementiam consona voce collaudarunt, qui talem eis praestiterat opem contra crudelissimum tirannum, ita ut cum psalmista possent dicere: Nos autem populus tuus et oves gregis tui confitebimur tibi in secula. Deposito autem praedicto Ragenfrido de regimine et substituto eodem Wandone, in summa pace ac tranquillitate hoc coenobium extitit. Huius Ragenfridi anno tertio regiminis necdum expleto, Karolus legationem beati papae Gregorii bis eodem anno suscepit virosque religiosos, Grimonem scilicet Corbiensis monasterii patrem et Sigibertum reclausum
Abbreviated transcription (Latin):
defensione fortissima roborauerat.: adominatu tanti
pͥdonis actiranni misericorditer eos liberaret Nec mora
quȩ petierant acdipiscuntuꝵ Extemplonamq regiaauc¬
toritate idem Ragenfridus deordine Regiminis huius
coenobii depositus ẽ: Reseruato sibi episcopatu a eccłȩ
ratumagensis. Nomina autẽ frm illorũ qui regem pro
eadem re adierunt hate sud  Uuldrebrtus demeldicopago
ortus. Laurentius ex beneuento cam paniȩ carnis originẽ
trahens. Austrulfus quondam p̃positꝰ demũq huiꝰ monas¬
terii pater. Cumq ap̃fato Rege quẽ sibi preficerȩ Rectorẽ
uellent ꝑcunctati fuissent. uuandonẽ sibi pree̾e uelle
Responderunt. Erat autẽ ad huc in exilio idem uuando
intraiecto castro. inmonasterio uidelicet beati seruatu
confessoris xp̃i. Quem accersitum domnus pippinus
curam illi coenobii istius cõmisit: Sicq idem frẽs una
cũ regiis satellitib ad istud coenobiũ fontinellense cum

Expanded text:
defensione fortissima roboraverat, a dominatu tanti defensione fortissima roboraverat, a dominatu tanti praedonis ac tiranni misericorditer eos liberaret. Nec mora, quae petierant adipiscuntur. Extemplo namque regia auctoritate idem Ragenfridus de ordine regiminis huius coenobii depositus est, reservato sibi episcopatu aecclesiae Ratumagensis. Nomina autem fratrum illorum qui regem pro eadem re adierunt, haec sunt: Vuldrebertus, de Meldico pago ortus, Laurentius, ex Benevento Campaniae carnis originem trahens, Austrulfus, quondam praepositus demumque huius monasterii pater. Cumque a praefato rege, quem sibi praeficere rectorem vellent, percunctati fuissent, Wandonem sibi praeesse velle responderunt. Erat autem adhuc in exilio idem Wando in Traiecto castro, in monasterio videlicet beati Servatii confessoris Christi. Quem accersitum, dominus Pippinus curam illi coenobii istius commisit. Sicque idem fratres una cum regiis satellitibus ad istud coenobium Fontinellense cum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc administrauit. Erat namq gnarus litcerarũ. Sicuti
p̃deces sores sui grimo & uuido ideoq minus dignums ẽ
ex hibebat tantȩ Rei negotio. Quicũ Regiminis huius
coenobii post p̃fatũ uuidonẽ suscepis set curã: nichilad
consulta fr̃m agere uolebat. immo alimenta corporisac
tegumenta eis subtrahens propriis usib Retor quebat.
Unde cõmota omnis caterua monachorũ. nestatus almae
Regulȩ uacillando fluc tuaret quȩ agenda sint delibans
iħm benignũ adeunt: clementiã illius implorant ut ipse
uirtutũ dñs conuersus Respiceret de caelo uineã suam.
neperir& quod plantarat fortissima dextera sua. Post
celebratam deniq obsecrationẽ. idem milites xp̃i sanas
mentis consilio inito. tres exsemet ipsis frẽs eligunt: qui pip¬
pino principi suggererent. ut memor. propinqui s ui
beatiuuandregisili. ac genitoris sui inuicti karoli. qui
locũhunc priuilegiis suȩ auc toritatis decorauerat. ac

Expanded text:
hoc administravit. Erat namque ignarus litterarum, sicuti hoc administravit. Erat namque ignarus litterarum, sicuti praedecessores sui Grimo et Wido, ideoque minus dignum se exhibebat tantae rei negotio. Qui cum regiminis huius coenobii post praefatum Widonem suscepisset curam, nichil ad consulta fratrum agere volebat, immo alimenta corporis ac tegumenta eis subtrahens, propriis usibus retorquebat. Unde commota omnis caterva monachorum, ne status almae regulae vacillando fluctuaret, quae agenda sint deliberant. Iesum benignum adeunt, clementiam illius implorant, ut ipse virtutum Dominus conversus respiceret de caelo vineam suam, ne periret quod plantarat fortissima dextera sua. Post celebratam denique obsecrationem idem milites Christi, sanae mentis consilio inito, tres ex semet ipsis fratres eligunt, qui Pippino principi suggererent, ut memor propinqui sui beati Wandregisili ac genitoris sui invicti Karoli, qui locum hunc privilegiis suae auctoritatis decoraverat ac
Abbreviated transcription (Latin):
aginfridus presul aeccłae Ratu magensis extitit Regendi
locum Subanno dominicȩ incarnationis. dcc&UIII
quierat annus exarchatus Karoli. hilderici meroingi
Regis annus secuntꝰ. Gregorii apostolici annus nonus
Fodem anno karolus cõmoto exercitu uniuersali. partib
prouintiȩ iter dirigit auinionẽq iterũ coepit: totaq pro¬
uintia usq litus maris ꝑagrata. ad mas siliam ꝑuenit
fugatoq duce moronto qui quondam Sarracenos insuae
ꝑ fidiȩ p̃sidiũ ad sciuerat: nulloiam relictoaduersario.
totã illã Regionẽ francorũ imꝑio Subiugauit & cunctis
strenue dispositis ad proprias sedes Reuersus est
Mic raginfridũ de nobili francorũ prosapia ortũ fuis se
constat. licet oꝑa nefanda generositatẽ fȩdarent illius.
Compater etiã sꝑitalis Regenerationis pippini magni
Regis. qui deseculari quidem habitu cõmutat᷑. grimoni
Archi ep̃o succedens. presul efficit᷑ aeccłȩ Ratumagensis.
Rec torq huius coenobii fontinellensis. parũq digne

Expanded text:
aginfridus praesul aecclesiae Ratumagensis extitit regendi locum sub anno dominicae incarnationis 739, qui erat annus exarchatus Caroli 27, Hilderici Meroingi regis annus 2, Gregorii apostolici annus 9. Eodem anno Karolus, commoto exercitu universali, partibus Provintiae iter dirigit Avinionemque iterum coepit, totaque Provintia usque ad litus maris peragrata, ad Massiliam pervenit; fugatoque duce Moronto, qui quondam Sarracenos in suae perfidiae praesidium adsciverat, nullo iam relicto adversario, totam illam regionem Francorum imperio subiugavit et, cunctis strenue dispositis, ad proprias sedes reversus est. Hunc Raginfridum de nobili Francorum prosapia ortum fuisse constat, licet opera nefanda generositatem foedarent illius. Compater etiam spiritalis regenerationis Pippini magni regis, qui de seculari quidem habitu commutatus, Grimoni archiepiscopo succedens, praesul efficitur aecclesiae Ratumagensis rectorque huius coenobii Fontinellensis, parumque digne
Abbreviated transcription (Latin):
presule. adiuncto berteningo & gerlone laicis simulq
landone monacho. cuius textus talis es t
nhoc fontanellensi coenobio largitus est fr̃ib libras Nx
imulis laicis. libras.xͫ Senib in illo exenodochio & ceteris
mansionib pauꝑum solidos &  Uniuersȩ uero familiȩ
nomina adquȩ eadẽ largitio elemosinȩ ꝑuenertsingillatim
exprimãm
Adgẽmeticũ Seniq coenobiũ libras .u. di rexit.
Adlogium libramunam.
Ad fiscamnũ librãunam.
Aduillare librã unam.
Adlongogilũ libinam.
Ad sc̃muualaricũ lib.¬

Expanded text:
praesule, adiuncto Berteningo et Gerlone laicis simulque praesule, adiuncto Berteningo et Gerlone laicis simulque Landone monacho, cuius textus talis est: In hoc Fontanellensi coenobio largitus est fratribus libras famulis laicis libras decem; senibus in illo exenodochio et ceteris mansionibus pauperum solidos decem; universae vero familiae nomina, ad quae eadem largitio elemosinae pervenerit, singillatim exprimam. Ad Gemmeticum denique coenobium libras 5 direxit; ad Logium libram unam; ad Fiscannum libram unam; ad Villare libram unam; ad Longogilum libram unam; ad Sanctum Walaricum lib
Abbreviated transcription (Latin):
Item chronicam eiusdem in codice uno
historiam item acclesiasticam triũ uirorũ. ide̾soromeni.
theodoriti. Socratis. in codice uno
Canones diuersorũ patrum. in codicibus duobus
Sacramentoria in codicibus duobus.
assiodori dearithmetica arte. codeximus
ius dem in psalmis expositio codex untis
meliarũ origenis inueteritestamento in codicib duob
itas beatorũ confessoru̾hieronimi aug̃ gregorii codexunꝰ
Passionem scãe columbȩ codex unus
Institutio accollectiocuiusdã deuita ca ionica codex unus.
hesta francorũ codexunus. & alios plunmos quorũ nunc
nomina memoriae non occurruit.
nelemosinarũ uero largitionib quantũ sollicit᷑ extiterit.
ipsaeiꝰoꝑa testimoniũ ꝑhibent. Nanquodã tempore
Suarũ distributionẽ gratuito anino facere curauit
uȩ largitio seu distributio ipsius iissu ac supplicatione
aedita e̾ auiro uenerabili hilde manno beluacensis urb

Expanded text:
Item chronicam eiusdem in codice uno. Item chronicam eiusdem in codice uno. Historiam item aecclesiasticam trium virorum, id est Zozomeni, Theodoriti, Socratis, in codice uno. Canones diversorum patrum in codicibus duobus. Sacramentoria in codicibus duobus. Cassiodori de arithmetica arte codex unus. Eiusdem in psalmis expositio codex unus. Omeliarum Origenis in veteri testamento in codicibus duobus. Vitas beatorum confessorum Hieronimi, Augustini, Gregorii, codex unus. Passionem sanctae Columbae codex unus. Institutio ac collectio cuiusdam de vita canonica codex unus. Gesta Francorum codex unus. Et alios plurimos, quorum nunc nomina memoriae non occurrunt. In elemosinarum vero largitionibus quantum sollicitus extiterit, ipsa eius opera testimonium perhibent. Nam quodam tempore, suarum distributionem gratuito animo facere curavit. Quae largitio seu distributio ipsius iussu ac supplicatione aedita est a viro venerabili Hildemanno Bellvacensis urbis
Abbreviated transcription (Latin):
Deuidendo dõ lib̾.i. Libros confessionũ eiusdẽ liber unus
Pius dem librũ qui dicit᷑ enkiridionis liber. unu
Inpsalmis expositiones eiusdem libri duo
E xpositionem Sc̃iiohannis constantino politani ep̃i inmat¬
heo & a pocalipsi scĩ iohannis. condinentem etiam librũ
Scĩ isidori differentiarum codex unus
Librũ sc̃i hilarii ep̃i contra hereticos codex unus
O melias beati p̃p̃gregorii in nouissima parte ezechielis
prophetȩ uel epistolarumeiusdem in codce uno
Eiusdem in marco euangelista in codice uno
Eius dem in luca euangelista in codice uno
Eiusdem aethimologiarum in codice uno
Prosꝑi deuita actiua & contemplatiua incodice uno
Prognosticon futuri scłi in codice uno sincodiceuno
Alcuini liber detrinitate incodice uno
Regulam Scĩ basili ep̃i in codice uno
Regulam sc̃ĩ benedicti in codice uno¬
Historiã a ecclesiasticã eusebii cȩsariensis ep̃i incodice uno.

Expanded text:
de videndo Deo liber unus. Libros Confessionum eiusdem liber unus. de videndo Deo liber unus. Libros Confessionum eiusdem liber unus. Eiusdem librum qui dicitur Enkiridionis liber unus. In psalmis expositiones eiusdem libri duo.Expositionem sancti Iohannis Constantinopolitani episcopi in Matheo et Apocalipsi sancti Iohannis, continentem etiam librum sancti Isidori differentiarum, codex unus. Librum sancti Hilarii episcopi contra hereticos codex unus. Omelias beati papae Gregorii in novissima parte Ezechielis prophetae vel epistolarum eiusdem in codice uno.m in codice uno. Eiusdem in Marco euangelista in codice uno. Eiusdem in Luca euangelista in codice uno.Eiusdem Aethimologiarum in codice uno. Prosperi de vita activa et contemplativa in codice uno. Prognosticon futuri saeculi in codice uno.Alcuini liber de trinitate in codice uno. Regulam sancti Basilii episcopi in codice uno. Regulam sancti Benedicti in codice unoHistoriam aecclesiasticam Eusebii Caesariensis episcopi in codice uno.
Abbreviated transcription (Latin):
Pandectenabeato hie ronimo exhebreouelgreco eloquio
In prouerbiis salomonis eiusdem uolumen unun
In danihele propheta uolumen unum
Ineuangelio mathei eiusdẽ continens in eodem decreta
gelasũ papȩ delibris recipiendis & non recipiendis. etex¬
Eiusdẽ expositionẽ in euangeliosc̃i iohannis uolum̃unũ.
O meliare eiꝰdẽ continens sermones cxłuii. uolumenunũ.
L ibros eiusdẽ .xu. de sc̃a trinitate uolumen unum.
Concordia euangeliorum eiusdem codex unus
E iusdem dedoctrina xp̃iana codex unus
Eiusdem ex positionẽ insimbolo codexunus
Q uestiones eiusdem octoginta. codex unus
Eiusdẽ debaptismoparuulo ad mascellum libritres¬
De sermone dnĩ inmonte lib̾ .ii. Dȩꝓuidentia di sermo. unus
Denatale proprio sermo .i. Decruce sermo unus
Soliloquiorũ. libri .ii. Dem mortalitate liber unus
Dequantitaceanimȩ lib .i. Demagistro lib̾ .i. Deordine libri .ii.

Expanded text:
Pandecten a beato Hieronimo ex Hebreo vel Greco eloquioPandecten a beato Hieronimo ex Hebreo vel Greco eloquioIn proverbiis Salomonis eiusdem volumen unum. In Danihele propheta volumen unum. In euangelio Mathei eiusdem, continens in eodem decreta Gelasii papae de libris recipiendis et non recipiendis, et exejusdem expositionem in Evangelio sancti Joannis, volumen unum; Homiliare ejusdem continens sermones CXLVII, volumen unum; Libros ejusdem XV de sancta Trinitate volumen unum; concoEiusdem de doctrina christiana codex unus. Eiusdem expositionem in simbolo codex unus. Questiones eiusdem octoginta codex unus. Eiusdem de baptismo parvulorum ad Marcellum libri tresde sermone Domini in monte libri duo, de providentia Dei sermo unus, de natale proprio sermo unus, de cruce sermo unus, soliloquiorum libri duo, de inmortalitate liber unus, de quantitate animae liber unus, de magistro liber unus, de ordine libri duo,
Abbreviated transcription (Latin):
suad& deliberatuiꝵ. In qua etiã monumentũ nominis
sui collocareius sit: ut dũ uitȩ p̾sentis terminũ daret
illicasuis deponeretuꝵ. Domũ ueroqualibrorum
copia conseruaret᷑ ante Refectoriũ collocauit cuius
tegulas ferreis clauis configere ius sit
N flauiacensi quoq coenobio quȩ obtulerit dona. hoc in
Loco declarandũ censuimꝰ. Ibi namq gratiitabenignitate
largitus ẽ calices argenteos diuersõs decem¬
A qua manile argenteum cum urceosuo argenteo
Candelabra argentea numero septem
Pallia diuersa plus minusue quadraginta
Casulas planetas accindatos diuersos.xxx. quarũ colores
honeri uidetur describere dletu In¬
Fanones aclintea non occurrunt memoriȩ quot fuerint
aram tabulã argenteis imaginib decoratam collocauit:
ipsiq arȩ crucẽ argenteã imposuit. uniuersãq basilicã
uariis picturis decorariiussit. Nomina autẽ librorum
quos ipsi contulit loco haec suntYtrans latum.¬

Expanded text:
suadet, deliberatur; in qua etiam monumentum nominis suadet, deliberatur; in qua etiam monumentum nominis sui collocare iussit, ut, dum vitae praesentis terminum daret, illic a suis deponeretur. Domum vero, qua librorum copia conservaretur, ante refectorium collocavit, cuius tegulas ferreis clavis configere iussit. In Flaviacensi quoque coenobio quae obtulerat dona, hoc in loco declarandum censuimus. Ibi namque gratuita benignitate largitus est calices argenteos diversos decemaquamanile argenteum cum urceo suo argenteo; candelabra argentea numero septem; pallia diversa plus minusve quadraginta; casulas planetas ac cindatos diversos triginta, quarum colores honeri videtur describere; fanones ac lintea non occurrunt memoriae, quot fuerint aram tabulam argenteis imaginibus decoratam collocavit ipsique arae crucem argenteam imposuit universamque basilicam variis picturis decorari iussit. Nomina autem librorum quos ipsi contulit loco haec sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ad orientẽ: Ipsã etiã aparte. occidentali.xxx. pedũ in lon¬
gitudine ac totidem in latitudine accreuit constructo
desuꝑ cȩnaculo quã in honore dñi dĩ acsaluatoris np̃i
iħu xp̃i dedicandã fore p̃optabat: Sed& ipsum opus
propter mortẽ eiꝰ tamcitã in ꝑfectũ Remansit
neadẽ autẽ. Scĩ petri basilica piramidã quadrangulam
aeccłȩ collocari iussit: quã plũbo. stagno accupro de¬
Aurato cooperiri ius sit: triaq ibidem signa pofuit
Nam anteanimis humile hocopiis erat Iussit preterea
Aliã condere domũ iuxta absidam basilicȩ Sc̃ĩ petriad
plagam septentrionalem. quã conuentus siue curia e
quȩ grece beleuterion dicitur appellari placuit. ꝓptes
quodinea consiliũ dequalibet re ꝑquirentes conuenire
fr̃s soliti sint: ibinamq inpulpito lectio cotidie diuina
Recitatur. ibi quicquid Regularis auctoritasagendũ

Expanded text:
ad orientem; ipsam etiam a parte occidentali triginta pedum in lonad orientem; ipsam etiam a parte occidentali triginta pedum in longitudine ac totidem in latitudine accrevit, constructo desuper coenaculo, quam in honore domini dei ac salvatoris nostri Iesu Christi dedicandam fore praeoptabat; sed et ipsum opus propter mortem eius tam citam imperfectum remansit. In eadem autem sancti Petri basilica piramidam quandrangulam aecclesiae collocari iussit; quam plumbo, stagno ac cupro deaurato cooperiri iussit, triaque ibidem signa posuit; nam antea nimis humile hoc opus erat. Iussit praeterea aliam condere domum iuxta absidam basilicae sancti Petri ad plagam septentrionalem, quam conventus sive curia, quae Grece beleuterion dicitur, appellari placuit, propter quod in ea consilium de qualibet re perquirentes convenire fratres soliti sint; ibi nanque in pulpito lectio cotidie divina recitatur, ibi quicquid regularis auctoritas agendum
Abbreviated transcription (Latin):
licet materie Similiq mensura sicut& dormicorium.
Quam uariis picturis decorarifecit in maceria & in
laquearia madalulfo egregio pictore camaracensi sȩccłȩ
ertiã nempe domumegregiam construi fecit quam
maiorẽ uocant. quȩ ad orientem uersa. ab una fronte
contingit dormitoriũ. ab altera adheret refectorio
ubi camerã & caminatã nec non & alia plurima aedifi¬
carimandauit: Sed interueniente morte eiusdem hoc
opus ex parte in ꝑfectũ remansit. Haec triae gregia
tecta ita constituta sunt: dormitoriũ uidelicet ab una
fronte uessũ ẽ plagȩ septentrionali abalteraaus trali:
& adheret ab ea basilicȩ Sc̃i Petri. Refec toriũ similiteꝵ
uersume̾ eisdem plagis. & est fere contiguum a parte
merichana absidȩ basilicȩ. scĩ petri. Porro illa maior
domus sicut supra diximus constituta est
Neccła autẽ scĩ petri aparte meridiana sita e̾: uersatamen

Expanded text:
licet materie similique mensura sicut et dormitorium; licet materie similique mensura sicut et dormitorium; quam variis picturis decorari fecit in maceria et in laqueari a Madalulfo, egregio pictore Cameracensis aecclesiae. Tertiam nempe domum egregiam construi fecit quam maiorem vocant, quae ad orientem versa, ab una fronte contingit dormitorium, ab altera adheret refectorio; ubi cameram et caminatam necnon et alia plurima aedificari mandavit; sed, interveniente morte eiusdem, hoc opus ex parte imperfectum remansit. Haec tria egregia tecta ita constituta sunt: dormitorium videlicet ab una fronte versum est plagae septentrionali, ab altera australi, et adheret ab ea basilicae sancti Petri; refectorium similiter versum est eisdem plagis et est fere contiguum a parte meridiana absidae basilicae sancti Petri; porro illa maior domus sicut supra diximus constituta est. Aecclesia autem sancti Petri a parte meridiana sita est, versa tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Collectaneo ð duos suꝑ annicirculo pauliðiaconiuoł duo.
Libros glosarum duos. uolumina duo
Libercanonũ diuersorũ conciliorum uolumenunum
edificia autẽ publica ac priuata ab ipso coepta & con¬
sũmata hec sunt. In primis dormitoriũ frm̃ nobilis¬
simum construifecit habentẽ longitudinis pedũce .xiii.
gitur in altitudine pedum: Cuiꝰ muri decalce fortissimo
acuiscoso arenaq rufa & fossili. lapideq tofoso ac pro¬
bato
constructi sunt: Habetquoq solariũ in me¬
dio sui pauimento optimo decoratũ. cui de suꝑ e̾ laqueaꝵ
nobilissime picturis ornatũ. Continentur in ipsadomo
desuꝑfenestrȩ uitreȩ: c̃unctaq eiꝰ fabrica excepta ma¬
ceria dematerie quercuũ durabiliũ condita e Tegulȩq
ipsius uniuersȩ clauis ferreis de suꝑ affixȩ. Postquod
aedificauit aliã domũ quȩ uocatur refectoriũ. quãita
ꝑmediũ maceria adhoc constructa diuidere fecit: ut
una pars refectorii altera foret cellarii deeadem uide¬

Expanded text:
Collectaneos duos super anni circulo Pauli diaconi volumina duo. Libros glosarum duos volumina duo. Liber canonum diversorum conciliorum volumen unum. Aedificia autem publica ac privata ab ipso coepta et consummata haec sunt. Inprimis dormitorium fratrum nobilissimum construi fecit, habentem longitudinis pedum ducentorugitur in altitudine pedum sexaginta quatuor: cujus muri de calce fortissima ac viscosa, arenaque rufa et fossili, lapideqbate constructi sunt. Habet quoque solarium in medio sui, pavimento optimo decoratum, cui desuper est laquear nobilissime picturis ornatum; continentur in ipsa domo desuper fenestrae vitreae, cunctaque eius fabrica, excepta maceria, de materie quercuum durabilium condita est, tegulaeque ipsius universae clavis ferreis desuper affixae. Post quod aedificavit aliam domum quae vocatur refectorium, quam ita per medium maceria ad hoc constructa dividere fecit, ut una pars refectorii, altera foret cellarii, de eadem vide
Abbreviated transcription (Latin):
dominicȩ dcce.xxxu. quiest annus bonȩ memoriae.
domni hludo uuici magni imperatoris iuicesimꝰ pͥrimꝰ.
Nam antea ioseph ep̃s indiuortio illoꝰ tenuerat menses yi
dies duodecim. idest asexto leł septẽbr. usq ad quarto
idus martii. Septimo decimo kł aprilis fuit tuncdati
domno fulconi predictum coenobium. & tenuit
annis undecim & menses.u. diesq xxuii. idestaseptimo
decimoleł aprilis usq sexto idus octobris.
Herimbertus diaconus annis .iiIi. & menses undecim
idest aquinto idusoc tobris. quando regim̃ sumpsit
usq ii. idus septẽbris. quando ad dñm migrauit :
FINIUNT GESTA SCÕRUM PATRUM FÕTTANEUEN SISN¬

Expanded text:
dominicae 835, qui est annus bonae memoriae dominicae 835, qui est annus bonae memoriae domni Hludovici magni imperatoris vicesimus primus; nam antea Ioseph episcopus in divortio illud tenuerat menses 7, dies 12, id est a sexto Kalend. Septembris usque ad quarto Idus Martii. Septimo decimo Kalend. Aprilis fuit tunc datum domno Fulconi praedictum coenobium, et tenuit annis undecim et menses 5, dies 27, id est a septimo decimo Kalend. Aprilis usque sexto Idus Octobris. 19. Herimbertus diaconus annis 4 et menses undecim, id est a quinto Idus Octobris, quando regimen sumpsit, usque 3. Idus Septembris, quando ad Dominum migravit. FINIUNT GESTA SANCTORUM PATRUM FONTANELLENSI
Abbreviated transcription (Latin):
Ad insulam monasteriũ . similit̃.
Idandelagũ monasteriũ similit̃.
Io fontanidũ monasteriũ solid x
Idcameracũ ciuitatẽ libras. ii
dscĩn Gaugericũ. librã unan
dscm̃crispinum. solidos quindecĩ
Illis scĩmonialib libr iii
Adremis illis canonicis libr .i.
urbem solidos quindecim
Ad altũ montẽ monasterium
quoscs ansbtꝰ quondã exilio
fuittrusus atq consortus
Ad castrologiũ monastr̃ simił
Ad laubiascȩnobiũ similit᷑
Adindã cenobiũ libras.i1
coenobii. librã .i. & dimidiã
Adcusantiã simił: Adanagrates lib̾.ii.
Amenses .x. dies .x&uiii. Ipsotempore recessit domnus
lodem die cũ fletumaximo tumulatus extrab asilicam
scĩ petri adaquilonalem plagam. inporticu inqua
fr̃s conuentum celebrare soliti sunt: acconsultis dõ
dignis aures ac cõmodare. & ces sauit Regiminis locus
triginta & octo diebus.
FINIT GESTA DORAEII AHSIGISIABBATIS
Tul co uer̃abilis prb̃t succedit ab anno in carnationis

Expanded text:
ad Insulam monasterium similiter; ad Andelagum monasterium similiter; ad Fontanidum monasterium solidos decem; ad Cameracum civitatem libras duas, ad Sanctum Gaugericum libram unam; m Crispinum solidos quindecim. illis sanctimonialibus libras tres. Ad Rhemis illis canonicis libram unurbem solidos XV. ad Altum-montem monasterium, quo sanctus Ansbertus quondam exilio fuit trusus atque consortiis ad Castrologium monasterium similiter; ad Laubias coenobium similiter; ad Indam coenobium libras duas; coenobii libram unam et dimidiam; ad Cusantiam similiter; ad Anagrates libras dumenses quinque, dies 18. Ipso tempore recessit domnus ugusti; eodem die cum fletu maximo tumulatus extra basilicam sancti Petri ad aquilonalem plagam, in porticu, in qua fratres conventum celebrare soliti sunt ac consultis Deo dignis aures accommodare; et cessavit regiminis locus triginta et octo diebus. FINIT GESTA DOMNI ANSIGISI ABBATIS. 18. Fulco venerabilis presbiter succedit ab anno incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad scãm mariam indimo
eiusdẽ aeccłȩ libduas
Ad sc̃m̃ martinũ in eadẽurbe.
Ad pratellos similiter
A debroicasciuitate lib .i.
Ad duos gemellos. lib̾r ii.
Ad sc̃m martinũinturonis.
libras quiNque
Illis canonicisindomo lib̃ri.
Ad sc̃m̃ amianũ maurelianis lib
Illis canonicis indomosimiliter
Ad sc̃mbenedictũ infloriaco. libu
illismonachis libras duas
llis canonicis in eadẽ urbe: libs
Itẽ insenonas ad sc̃mpetrum
illis monachis solidos .x&.
illis monachis libram unam
Ad sc̃m remigiũ ił ł monachis simil
Ad sc̃meracliũ in eadẽurbe similit
Ad fossatosmonasterium libris
Ad sc̃m Germanum libras

Expanded text:
ad Sanctam Mariam in domo eiusdem aecclesiae libras duas, ad Sanctum Martinum in eadem urbe ad Pratellos similiter; ad Ebroicas civitatem libram unam; ad Duos-gemellos libras duas; ad Sanctum Martinum in Turonis libras quinque, illis canonicis in domo libram ad Sanctum Anianum in Aurelianis libram, illis canonicis in domo similiter; ad Sanctum Benedictum in Floriaco librasillis monachis libras duas, illis canonicis in eadem urbe libras duas, item in Senonas ad Sanctum Petrum illis monachis solidos quindillis monachis libram unam, ad Sanctum Remigium illis monachis similiter, ad Sanctum Eraclium in eadem urbe similiter; unam; ad Fossatos monasterium libras ad Sanctum Germanum libras
Abbreviated transcription (Latin):
cursu actionũ insignia subiungens. mirabile inx
suȩ dilectionis indiciũ dedit: Cuiꝰ etiã amoris inm̃sita
eũ ad sepulchra beatorũ apłorum romã ꝑduxit. ibiq uota¬

Expanded text:
cursu actionum insignia subiungens, mirabile in Christo cursu actionum insignia subiungens, mirabile in Christo suae dilectionis indicium dedit. Cuius etiam amoris inmensitas eum ad sepulchra beatorum apostolorum Romam perduxit, ibiqu
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos sepelire mortuos suos tuautẽ uade aduntu
regnum dei
uã prudens ergo & quã eruditioni fideliũ habilis. qu
audientib salubris sermo erit: quẽ dĩ seruus regisea
secularia reuocanti reddidit Ipsi quidem tunc singis¬
riter ab eodemdictus: sed omnib pie uolentib uiuer
in xp̃o manifestatꝰ. In quo et sũma ueteris legis acdi¬
trina proph& icae lectionis continetur: & plenituo
euangelicȩ ꝑfectionis constare cognoscitur. Ex ueter
quippe testamento cũ leuitis hereditatẽ terrestrẽ n¬
fugit: et cumdauid propheta dñm partẽ hereditat
suae dixit. Sed& illud. Portio mea dnẽ int̾ra uiuent
Itq cũ iheremia. Pars mea dñs. dixit anima mea Noui
uero testamenti ꝑfectionẽ cõplexus e̾: cum se xp̃¬
as sumere seruitiũ & deterrenis substantus nichil ai¬
ipisci uelle testatus est
Dis iuuentutis suȩ primordiis similia in toto uitȩ suac

Expanded text:
mortuos sepelire mortuos suos; tu autem vade, adnuntia mortuos sepelire mortuos suos; tu autem vade, adnuntia regnum Dei. Quam prudens ergo et quam eruditioni fidelium habilis, quamque audientibus salubris sermo erit, quem Bei servus patri suo se ad saecularia revocanti reddidit, ipsi quidem tunc singulariter ab eodem dictus, sed omnibus pie volentibus vivere in Christo manifestatus ! In quo et summa veteris legis ac doctrina propheticae lectionis continetur et plenitudo euangelicae perfectionis constare cognoscitur. Ex veteri quippe testamento cum levitis hereditatem terrestrem refugit et cum David propheta Dominum partem hereditatis suae dixit, sed et illud: Portio mea, Domine, in terra viventium, atque cum Hieremia: Pars mea Dominus, dixit anima mea. Novi vero testamenti perfectionem complexus est, cum se Christi adsumere servitium et de terrenis substantiis nihil adipisci velle testatus est. His iuventutis suae primordiis similia in toto vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
licae fraudis machinamentũ constanter adud
Aequanimiter pertulit sapienter superauit dicut
enim beatũ iob post multa calamitatis mala mulieris
adhoc reseruatȩ uerbis atq amicoru suggestione
pulsauit sicida hunc omnib mundi delectabilibus
laqueis scilic& accasib quib animȩ ad cȩlestia
tendentes ad terrestria retrahi consuerunt. Seo
oculorũ suorũ non miluus fuit: quia terrena accadca sibi
oblata ita regi respondens repudiauit. Nichil michirex
tã propriũ uidet᷑: quã ut xp̃i as sumã seruitiũ quie̾ & he
reditas mea. Deterrenis quippe substantiis nichiladipis
cupio: solũ modo ut xp̃o militẽ ꝑmitte. Quo responso
diabol cũ aucupio suo omniq uisco qua fallere assue
ẽ innichilũ redacto non minus eũ quã fulminis ict
ꝑcussisse credendus est. Suggestio itaq illa per regen
facta. clipeo fidei atq amore xp̃i repulsaẽ: quidiscip
ad sepeliendũ patrẽ ireuolenti respondit dicens. Sine

Expanded text:
licae machinamentum constanter adiit, aequanimiter pertulit, sapienter superavit. Sicut enim beatum Iob post multa calamitatis mala mulieris ad hoc reservatae verbis atque amicorum suggestione pulsavit, sic et hunc, omnibus mundi delectabilibus laqueis scilicet ac casibus, quibus animae ad caelestia tendentes, ad terrestria retrahi consuerunt. Sed culorum suorum, non milvus fuit, quia terrena ac caduca sibi oblata, ita patri respondens, repudiavit: Nihil mihi, pater, tam proprium videtur, quam ut Christi adsumam servitium, qui ereditas mea. De paternis quippe substantiis nihil adipisci cupio, solummodo, ut Christo militem, permitte. Quo responso diabolo cum aucupio suo omnique visco quo fallere assuetus est in nihilum redacto, non minus eum quam fulminis ictu percussisse credendus est. Suggestio itaque illa per patrem facta clipeo fidei atque amore Christi repulsa est, qui discipulo ad sepeliendum patrem ire volenti respondit, dicens: Sine
Abbreviated transcription (Latin):
ornamentis infulatꝰ sacerdotalib palmis fultꝰ uernas
uictricib redimitꝰ auratis gẽmatisq diadematibus
in mollib fulchris. celsisq recubat sedilibus: atq ipsun
mundi huiꝰ solẽ habens suppedibus. intã in effabilib
Suuiuis lagni consortiũ ut y bere mereamor amia ꝓxaiuus

Expanded text:
ornamentis infulatus pontificalibus, palmis fultus vernat ornamentis infulatus pontificalibus, palmis fultus vernat victricibus, redimitus auratis geminatisque diadematibus, in mollibus fulcris celsisque recubat sedilibus, atque ipsum mundi huius solem habens sub pedibus, in tam ineffabilibus Huius regni consortium ut percipere mereamur, orando petamus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nauibus. omnibq animalib quorũ non est numeris
Hꝰ unc inferna pauent eiꝰq conclusi incarceribus: quẽ ben¬
dicit cęli cãmera cũ uniuersis agminib: angłiarchans
throni cũ dominationibus. uirtute s. potestates. cherub
atq seraphin cũ princi patibus: inde fessauoce cantar
ulget ibi maria geminis ornata priuilegiis: pudoren¬
temeratȩ uirginitatis. et creatoris sui partu honorab
omni ex parte choris stipata uirgineis
Licabrãam et reliqui patriarchȩ cũ apłis abel iustus
cũ uniuersis martyribus: moyses & aaron cũ sacero¬
tibus. samuhel cũ reliquis nomen eiꝰ inuocantibus: Sau
eccȩteri prophetae cũ cantorib ouantes ad eptȩ in mo¬
talitatis gaudis fulgentes coronis atq stolis candidis¬
simis: tantorũ largitori bonorũ laudib canunt mellif
beatus populus cuius dñs ds ens
uib caeli senatorib beat᷑ uuandregisilus copulatus

Expanded text:
cum navibus omnibusque animalibus, quorum non est numerus. cum navibus omnibusque animalibus, quorum non est numerus. Hunc inferna pavent eiusque conclusi in carceribus. Quem benedicit caeli camera cum universis agminibus; angeli, archangeli, throni cum dominationibus, virtutes, potestates, Cherubim ac Seraphim cum principatibus indefessa voce cantant  exercituum dominus. Fulget ibi Maria geminis ornata privilegiis, pudore intemeratae virginitatis et creatoris sui partu honorabilis, omni ex parte choris stipata virgineis. Hic Abraham et reliqui patriarchae cum apostolis omnibus, Abel iustus cum universis martyribus, Moyses et Aaron cum sacerdotibus, Samuhel cum reliquis nomen eius invocantibus, David et ceteri prophetae cum cantoribus, ovantes adeptae inmortalitatis gaudiis, fulgentes coronis atque stolis candidissimis, tantorum largitori bonorum laudibus canunt mellifluis, beatus populus, cuius dominus Deus eius. Quibus caeli senatoribus beatus Amandus copulatus,
Abbreviated transcription (Latin):
osa dicta sunt dete ciuitas dĩ: Sicut laetantiũ omniũ
habitatio inte
quam in aestimabile illud regnũ. metu mortis alienũ.
quonullus miser admitat᷑. nullus felix excluditur:
in quo dñs uirtutũ et rexgłae: singularis pulchritudo
quanichil pulchrius. sũmũq bonũ quonichil melius:
in cõparabiliter sc̃s. ineffabiliter magnus inhabitat:
totãq illius patriae ampenitatẽ lumine sui splendoris
irradiat. Qui quam uis uelut omniũ ar tifex omnem
insẽ uirtutẽ continens nullo egeat: cunctaq ꝑse penet
meuitabili oculo uniuersa ꝑspiciat: dextrãq omnipote¬
tissima trinã totius orbis mãchinã contineat. tamenin
sui famulatꝰ obsequio uniuersãcreaturã arbitrio mira
potestatis inclinat
Duic quippe seruit poli firmam̃tũ cũ distinctis motibus
fulgens sol ecluna pallens cũ igneis sideribus. t̾ralauda
cũ cunctis adse ꝑtinentibus. mare magnũ & spatiosun

Expanded text:
osa dicta sunt de te, civitas Dei, sicut laetantium omnium osa dicta sunt de te, civitas Dei, sicut laetantium omnium habitatio in te. O quam inestimabile illud regnum metu mortis alienum, quo nullus miser admittitur, nullus felix excluditur! In quo Dominus virtutum et rex gloriae singularis, pulchritudo, qua nihil pulchrius, summumque bonum, quo nihil melius, incomparabiliter sanctus, ineffabiliter magnus inhabitat totamque illius patriae amoenitatem lumine sui splendoris inradiat. Qui quamvis velut omnium artifex omnem in se virtutem continens, nullo egeat, cunctaque per se penetrans, inevitabili oculo universa perspiciat dextraque omnipotentissima trinam totius orbis machinam contineat, tamen in sui famulatus obsequiouniversam creaturam arbitrio mirandae potestatis inclinat. Huic quippe servit poli firmamentum cum distinctis motibus, fulgens sol et luna pallens cum igneis sideribus, terra laudat cum cunctis ad se pertinentibus, mare magnum et spatiosum