comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum patri uiuentem atq incolu¬
men reddidit. Liquet ergo quia
hoc miratulum in potestate nõ ha¬
buit: quod prostratus pecht ut exhi-¬
bere potuissz.¬
uis nam erat in hac uita pau¬
lo sublimior qui de catius su¬
estimulo ter dñm rogauit ⁊ tamẽ
quod uoluit obtinere non ualuit
Ex qua re netesse est ut tibi deue¬
nerabili patre benedicto narrem
quia fuit quiddam quod uoluit
sed non ualuit implere.
oror namqz eius scolastita noĩe
omnipotenti dño ab ip̃o infancie
tempore dicata n ad eum semel per an¬
num uenire consueuerat: ad quam uir
dei non longe extra ianuam in posses¬
sione monasterii descendebat. Quadã
uero die uenit ex more: atqz ad eam
tum discipulis uenerabilis eius descen¬
dit frater. Qui totum diem in dei lau¬
dib lacrisqz colloquiis ducentes: incũ¬
bentib iam noctis tenebris simul acce¬
perunt abos. Cumq ad huc ad mẽ¬
sam sederent ⁊ inter sacra colloquia
tardior se hora protraheret eadem scĩ-¬

Expanded text:
eum patri viventem atque incolueum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuissQuisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanct
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nunquid ego tibi filium tuũ
abstuli. Cui ille respondit. Mortuus
est ueni et reluscita eum. Quod mox
ut dei famulus audiuit ualde cont̾s¬
tatus est ditens. Recedite fratres rece¬
dite: het nr̃a opera non sunt s sancto¬
rum apostoloꝵ sunt. Quid nobis o¬
nera uultis inponere que nõ possumꝰ
portare: At ille quem nimius cogebat
dolor in sua peticione ꝑstitit: uurrans
quod non retederet nĩi cius filium
iesuscitaret. Quem mox dei famu¬
perueniss flexit genua ⁊ suꝑ corpus¬
tulum infantis incubuit: leseq eni¬
gens ad telum palmas tetendit di¬
cens. Uñe non aspicias pectata me¬
a sz fidem huius hominis qui resusci-¬
tare filium suũ rogat. ⁊ reode in hos
corpustulo animam quam abstulis¬
ti. Uix in or̃one uerba compleuerat
⁊ regrediente anima ita corpusculũ
pueri omne contremuit ut sub ocł̃is
omniũ qui aderant apparuerit cõ¬
tussione mirifica tremendo palpiteᷤ¬
se. Cuius mox manum tenuit. ⁊

Expanded text:
dicens: Nunquid ego filium tuum tibi dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famupervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando mira facere sciam ex potes¬
tate possũt. Qui enĩ ferotitatem go¬
thi terribilis sedens repressit. lora uẽro
nodosq ligature que innocentis bra¬
thia astrinxerant oculis dissoluit: ip¬
sa miratuli celeritate indicat quia ex
potestate accepetat habere quod fecit
Rursum quoq quale quantumq
miratulũ orando ualuit obturete sub¬
iungam.
agui fuerat egressus. Quidam
uero defuncti filii corpus inulnis fe¬
rens orbitatis luctu estuans ad mo¬
nasterium uenit: benedictum patiẽ
quesiuit. Cui cum dictum eẽt quia
idem pater cum fratrib inagro mo-¬
rarctur: protinus ante monasterii
ianuam corpus extincti filii proie¬
cit: et dolore turbatus ad inueni¬
endum uenerabilem patrem se se cõ
citus incursum dedit. Eadem utro
hora uir dei ab agu oꝑe iam cum
fratribus reuectebatur. Quem mox ut
orbatus iusticus aspexit clamare cepit
Redde filiũ meum: redde filiũ meum.
Uir autem dñi in hat uoce substitit

Expanded text:
aliquando mira facere etiam ex potesaliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. pera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad iuius uocem uir dei protinus otu¬
los leuauit alectione eumqz intuitus
mox etiam iusticum qui ligatus te¬
nebatur attendit. I cuius brachiai dũ
otulos deflexiss miro modo tanta se
celentate ceperunt in ligata brachiis
lora deuoluere ut dislolui tam contite
tulla hominũ festinatione potuissẽt.
Cumqzis qui ligatus uenerat cepils
lubito astare solutus ad tante p. otes¬
tatis uim tremefactus zalla ad t̾rã
corruit ⁊ ceruitem trud elitatis rigi-¬
de Adeius uestigia inclinans or̃onib¬
le illius cõmendauit. Hir autẽ sc̃s
a lectione minime surrexit: s uocatis
fratub eum introrlus tolli ut bene¬
ditionem actiꝑet precepit. Que ad
se reductum: ut a tante crudelitatis
isania quiescere deberet admonuit.
Qui fractus recedens nichil ulterius
petere a rustico presumpsit: quem uir
dei non tãgendo set respiciendo solue¬
rat. Gtte est quod dixi. quia hii qui
omiipotenti deo familiatius seruiũt

Expanded text:
Ad cujus vocem vir Dei protinus ocuAd cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
estu succensus in rapinam rerum in hi¬
ans: dum quenidam rusticum tormen-¬
tis crudelibus affligeret eumq ꝑ diuer¬
sa supplicia laniaret. uictus penis rus¬
titus lese res suas benedicto dei famu-¬
lo comendasse professus ẽ ut dum hoc
a torquente creditur suspensa interim
trudentate aduitam hore raperentur.
Tunc idem zalla ceslauit rusticũ affli¬
gere sed eius brachia loris fortibus as¬
tringens ante equũ suum cepit inpel¬
lere: ut quis eẽt benedictus qui eius
res susceperat demonstraret Quem
ligatis brachiis rusticus antecedens
duxit ad scĩ niri monasterium cumq
anteingressum celle solum sedentem
repperit et legentem. Eidem autem
subsequenti ⁊ seuienti zalle: iusticus
dixit. E cce iste est de quo dixeram: be
nedictus pater. Qui tum feruido spũ
eum peruerse mentis insania fuiilz
intustus eo terrore quos consueuerat¬
cepit clamare dicens. Surge surge:
⁊ res istius rustici redde quas accepsti

Expanded text:
aestu succensus, in rapinam rerum inhiaestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueveratvocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti.
Abbreviated transcription (Latin):
um reddidisset.
nis oratorium quod ip̃a montis
celsitudine situm est pergeret: ei anti¬
quus hostis in tmo mediti sp̃e obui¬
am factus est coru ⁊ trepedicam ferẽs.
Quem cum requisissz dicens ubi uadi
ille respondit. Ecce ad fratres ueido:
poriorlem eis dare. Itaq prexit uencra¬
bilis benedictus ad oracionem. Qua
completa concitus rediit. Malignuᷤ
uero spiritus imium seniorem mona¬
chum inuenit aquam aiientem inqͦ
statim ingressus ast. eumq interram
proiecit ⁊ uehementissime uexauit.
Quem cum uir dei aboracione rediens
tam crudeliter uexari conspiceret: ei so¬
lũmodo alapam dedit ⁊ malignum ab
e spiritum protinus excussit ita ut re
dire ad eum ulterius non auderet
othoꝵ quidam ⁊ alla nomĩe ꝑfi¬
die fuit arriane: qui totile regiᷤ
corũ temꝑib contra catholice ecc̃e reli¬
giosos uiros ardore immanissime cru-¬
deliratis exarsit ita ut quisquis cleritus¬
set ab eius manibus uiuus nullo modo
exiret. Quadam uero die auaricie sue

Expanded text:
um reddidisset. um reddidisset. nis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderetothorum quidam Zalla nomine peridiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, quisquis ei clericusset, ab eius manibus vivus nullo modo exir
Abbreviated transcription (Latin):
de infidelitate sua ⁊ suꝑbia coram omnib
ta: se se cum eisd̃e fr̃ibus in or̃onem de¬
dit. In co autẽ loso ubi cũ fr̃ibus ora¬
bat: nacuum erat ab oleo dolium ⁊ co¬
opertum. Cumq sanctus uir inor̃one
persisteret: cepit operimentum eiusdẽ
dolii olco ex crescente subleuan. Quo
cõmoto atq sublenato olcum quod ex¬
creuerat ora dolii transiens pauimẽtũ
loci in quo incubuerat inundabat. Qd̃
benedictus dei famulus ut aspexit. proti¬
nus oracionem compleuit: atq inpa¬
uimentum oleum defluere cessauit. Tt̃
diffidentẽ in obedientem q fratrem lacius
admonuit: ut fidem habere disceret et
humilitatem. Idem uero frater salubrit᷑
correptus enibuit: quia uenerabilis pat̾
uirtutem omnipotentis dñi quã ad mo¬
nicione intimauerat miratuł ostende¬
bat. Nec erat iam ut quiiquã de eius
promissionib dubitare poss: qui in
lino eodemqz momento pro uitreq
uase pene uacuo plenum oleo doli¬

Expanded text:
de infidelitate sua et superbia coram omnibus de infidelitate sua et superbia coram omnibus ta, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo doli
Abbreviated transcription (Latin):
magnope postulans ut sibi aliquantu¬
lum oler dare debuissz. Uir autem dñi
qui cuncta decreuerat interra tribuere ut
incelo omnia reseruaret: hoc ip̃m ꝓuũ
quod remanserat olei iussit petenti da¬
ri. Monachus uero qui cellarium te¬
nebat audiuiquidem iubentis uerba
s implere distulit. Cumqz post pacilu¬
lum si id qd̃ iussertidatum eẽt inquireret
respondit monachus se minime dedisle
quia si illud tribueret omnino nichil
fratrib remaneret. Gunc iratus aliis p̾¬
cepit ut hoc ip̃muas uitreum in quo pa¬
rum olei remansisse uidebatur ꝑ fenes¬
tram proicerent: ne intella aliquid ꝑ
in obedientiam remaneret. Factumq ẽ.¬
Sub fenestra autem cadem ingens precipici¬
rm patebat: saxoꝵ molibus asperum.
Proiectum itaq uas unitreum uenit in sax¬
is sed sic mansit incolume ac si proiertum
potuiss. Quod uir dñi precepit leuau at¬
q ut erat integrum petenti tribuit. Tunc
tollectis fratribz in obedientem monachum

Expanded text:
magnopere postulans ut sibi aliquantumagnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque estSub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum
Abbreviated transcription (Latin):
subito tredecim sunt inuenti. Quos uir
dei deferti iussit et afflicto petitori tribu¬
it dicens ut duodecini redderet. ⁊ unũ in
expensis ꝓpriis haberet. S ad eam ñc
redeam que eius ilibr discipulis in
libri huius exordio predictis ⁊ referentib
agnoui.
u dam uir grauissima auersarii
mulacione laborabat cuius ad hoc
usq odium prorupit. ut nescienti inpotũ
uenenum daret. Qui quamuis uitam
auferre non ualuit cutis tamen colore̾
mutauit: ita ut diffusa in corpore eiꝰ
uauetas lepre morem imitari uderetur.
Sz ad dei hominẽ dedititius: salutem
pristinam citius recepit. Nam mox ut
eum contigit: omnem tutes illius uari¬
etatem fugauit.
o quoq tempore quo alimentorũ
inopia campaniam grauiter af¬
Eligebat uir dei diu̾sis indigentib mo¬
nasterii sui cuncta tribu̾at ut pene ni¬
chil incellario nisi paruum quidolei ĩui¬
treo uase remanent. Tunc quidam sb̾¬
diaconus agapitus nomine aduenit

Expanded text:
subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.Eo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit,
Abbreviated transcription (Latin):
mesceret. atq increscentem saniem occl¬
tare nõ posset. Qui ad uirum dei ab
eodem patre eius missus est. ⁊ saluti
pristine sub omni sceleritate restitutus.
pulus ꝑegnnus nomine narrare
consuerauerat: quia die quadam fide¬
lis uir quisam necessitate debiti con¬
pulsus unumsibi fore remedium credidͭ
si ad uirum dei pergeret: et que urgeret de¬
biti necessitas cudicaret. Uenit itaq ad
monasterium omipotentis dei famulum
repperit benedictum. et quia a creditore su-¬
o pro duodecim solidis grauiter afflig̾e¬
tur intimauit. Cui uencrabilis p̃r̃ neqͣ¬
quam se hr̃e duodecim solidos respondit
lz tamen cius inopiam blanda locuci¬
one consolatu ait. Uade et post bidu¬
um reuertere quia deest hodie quod ti¬
bi dare debeam. In ip̃o autem biduo:
more suo in oracione fuit occupatus.
Cum die tertio is qui necellitate debiti af¬
fligebatur rediit. Super archam uero¬
monasterii. que erat frumento plena:

Expanded text:
mesceret, atque increscentem saniem occulmesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus. pulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena,
Abbreviated transcription (Latin):
precibus ut relaxaretur innueret: qͣ¬
dam die idem uenerabilis paternimi-¬
crans eius tedio affectus iratus iussit ut
discederet. Qui mox ut monasterium
exiit: contra assistere aperto ore draco¬
nem initinere inuenit. Cumq eũ idem
draco qui apparuerat deuorare uellet ce¬
pit ip̃e tremens et palpitans magnis
liocibus clamare dicens. Occurrite octur¬
rite: quia draco iste me deuoraie mlt.
Cuirentes autem fratres draconem mi¬
nime uiderunt: led trementem atq pal¬
pitantem monachum ad monastenum
reduxerunt. Qui statim promisit nũ¬
quam se iam a monasterio recessurum:
atq ex hora eadem in sua promissione
permansit. Quippe qui sancti uiri ora¬
tionib contra assistere draconem in¬
derat: quem prius non uidendo seque¬
batur.
ed neq hoc silendum puto quod
illustri uiro optonio narrante.
cognoui: qui aiebat patris sui puerũ
morbo elephantino fuisse corceptum.
ita ut iam pilis cadentib cutis intu¬

Expanded text:
precibus ut relaxaretur immineret, quaprecibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intu
Abbreviated transcription (Latin):
e alters proiectũ foras corpus inuẽ¬
tum est. Quod rursus tradere seplꝰ¬
ture curauerũt: ẜ sequenti die iterũ
proiectum exterius atq ĩ humatum
sicut prius inuenerũt. Gũc concite
ad benedicti patris uestigia cuiren¬
tes: cum magno fletu pecierunt
ut suam grãm largire dignaretur.
Quib uir du manu sua protinus
cõmunionem dñicicorporis dedit di¬
tens. Ite atq hoc dñitam corpus su¬
per eius pectus cum magna leuerẽ¬
tia ponite eumqz sepulture sic tradi¬
te. Quod cum factum fuiss: suscep¬
tum corpus eius terra tenuit nec ul¬
tra proiecit. Perpendis apud ihm̃
fulerit ut eius corpus etiam terra pro¬
ieceret. qui bendili gr̃am nõ haberet.
uidam autem eius monachus
mnobilitatem menti dederat et
bermanere in monasterio nolebat.
Cumq eum uir dei assidue corripe¬
ret frequenter admoneret: ip̃e uero
nullo modo consentiret in congre¬
gacione persistere. atq importimis

Expanded text:
e altero projectum foras corpus ejus invene altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. Perpendis, Petre, apfuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet.Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis
Abbreviated transcription (Latin):
poterant: ad memoriam rediit que
uir dei illis adhuc uiuentib manda¬
uit. Cas quippe se cõmunione pri¬
uare dixerat: nsi mores suos ⁊ uerha
corrigerent. Tũt semo dei cum gra¬
ui merore indicatum est. Qui ma¬
nu sua protinu oblacionem dedit
dicens. Ite et hnͣc oblacionem ꝓ eis
offari domino facite ⁊ ulterius ex cõ¬
municate non erunt. Que dum obla¬
tio pro eis fuiss ĩmolata et a diacono
iuxta morem clamatum ut nõ com¬
munitantes ab ecc̃a exirent. ille exire
ab ecc̃a ulterius ini se non sunt. Qua¬
a ex re indubitanter patuit: quia dũ
inter cos qui cõmunione priuati sũt
minime recederent: cõmumionem
a dno per seruum dñi recepusent.¬
Aladam quoq die dum quidã
eius puerilis monathus parẽ¬
les iuos ultra quã debebat diligens
atq ad eoꝵ habitatulum tendens
sine benuictione de monastio exillz:
codem die mox ut ad eos ꝑuenit de¬
functus est. Cumq eẽt sepultus: di¬

Expanded text:
poterant, ad memoriam reduxit quae poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissentQuadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, di
Abbreviated transcription (Latin):
rant: et eundem uirum religiosum
qui ad exteriora necessaria eis obse¬
quium prebebat in cautis sepe sermo¬
nibus ad iracundiam prouocabant.
Qui dum diu ista tolleraret perrexit
ad dei hominem: quantasq pateretur
uerboꝵ contumelias enarrauit. Bir
autem dei hec de illis audiens eis pro¬
tinus mandauit dicens. Corrigite
linguam uestram: quia si nõ emen¬
daueritis excomunicabo nos. Quã
usdelicet excomunicatoĩs sentenciam
non proferendo intulit s intemptan¬
do. Ille autem a pristinis moribus iu¬
chil nutate: intra pancos dies defũc¬
te sunt atq in ecc̃a sepulte. Cum in
cadem ecca millaꝵ sollempnia celebͣ¬
rentur atqz ex more diaconus clama¬
ret siquis non cõmunicat det locum:
nutux earum que ꝓ etꝰ oblacionem
dño offare consueuerat. eas de sepul¬
chri sui progredi ⁊ exire ecc̃am iubebat.
Quod dum sepius cemeret quia ad
nocem diaconi clamantis exibant
foras atq intra ecc̃am ꝑmanere nõ

Expanded text:
rant, et eumdem religiosum virum rant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non
Abbreviated transcription (Latin):
terii ita construite. Qui hec audien
tes admirati ad predictum predium
sunt reuersi: et cũcta habitacula sicut
ex reuelacione didicerent cõstiuxerut.
ix ip̃a cõmunis eius locuturio a
uirtutis pondere erat uacua.
Quia cuius cor se se in alta suspende¬
retit: nequaquã uerba de ore illius
incassum cadebant. Siquid uad un¬
quam non iam decernendo sz minan¬
do diceret: tantas uires sermo illius
habebat ac si non dubie atq suspẽ¬
se sz iam ꝑsententiam protuliss. Nã
non longe ab eius monasterio due
sanctimoĩales femine nobiliori genere
ex orte in loco ꝓprio conuersabantur qͥ¬
bus quidam religiosus religiouir a dex¬
terioris uite nlum p̾bebat obsequiũ. S
situt nõ nullus solet nobilitas generis
ꝑare ignobilitatem mentis: ut minus
le in hoc nundo despitiant qui plus se
cet̾is aliquid fuisse meminerũt nec dum
predicte sc̃imoniales femine ꝑfecte lin
guam sub habitus sui frenõ retriuxe¬

Expanded text:
terii ita construite. Qui haec audienterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxe
Abbreviated transcription (Latin):
nire potuissent uidebantur ẽc̃ necessa¬
ria. Nacte uero cadem qua promissus
illucescebat diesadem. seruo dei quem il¬
lit patrem constituerat atq eius ꝓposi¬
to lir dñi in sompnis appuit ⁊ loco sĩ¬
gula ubi quid edificare debuissent sub¬
tiliter designanit. Cumq utriq a sõp¬
no surgerent sibi inuicem quod uide¬
rant retuleunt. Non tamen uisioni il¬
li omni mods fidem dantes uirum dei
sirut se uenire promiserat expectabãt.
Cum uir dei constituta die minime
uenissz ad eum cum merore reuersi sũt
dicentes. Expectanimus pater ut ue¬
nires sicut promiseras ⁊ nobis osten¬
deres ubi edificare deberemus: et nõ ue¬
nisti. Quib ip̃e ait. Quare fratres qͣ¬
re ista dicitis: numquid sic̃ ꝓmisi non
ueni. Qui cum ip̃i dicerent quomodo
uenisti: respondit. Nũquid utrisq uo¬
bis dormientib nõ appari ⁊ loca sin¬
gula designaui: ite ⁊ sicut ꝑ uisionem
audistis omne habitaculum monas¬

Expanded text:
nire potuissent, videbantur esse necessanire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monas
Abbreviated transcription (Latin):
sed die trastina habundanter habebi¬
tis. Sequenti autem dicei ducenti fa¬
rine modii ante fores celle insaccis in¬
uenti sunt: quos om̃ps deus quib de¬
ferentib transmisisset nũc usq ma¬
net incognitum. Quod cum fratres
ceruerent dño gracas reftrentes: didi¬
cerunt iam de habundancia nec ineges¬
tate dubitare.
Lio quoqz tempore a quodã fide¬
li uiro fuerat rogatus: ut ĩ eiꝰ
predio iuxta fracinensem urbem mis¬
sis discipulis suis construere monas¬
terium debuillz. Qui roganti consen¬
riens deputatis fratribus patrem cõ¬
stituit et quis ei secundus eẽt ordina¬
uit. Quib euntib spopondit dicens.
Ite: ⁊ die illo ego ueniam ⁊ ostendam
uobis in quo loco dratoium inquirle¬
fectorium fratrum in quo suscepcionem
hospitum: uel queq sunt necessaria
edificare debeatis. Qui benedutiont
ꝑcepta ilico perrexeũt. Et constitutũ
diem magnoꝑe prestolantes: parauert̃
omĩa que hiis qui tum tanto patre ue¬

Expanded text:
sed die crastina abundanter habebised die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare.lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre ve
Abbreviated transcription (Latin):
e lucernam de manibus tolli. Ip̃m u̾o
iussit. a ministerio recedere: et sibi hora
eadem quietum residere. Qui requisitus
a fratubus quid habuerit in corde: ꝑ or¬
dinem narrauit quanto suꝑbie sp̃u in¬
tumuerat. et que contra uirum de uer¬
ba ꝑ cogitatignem tacitus dicebat. Tũc
liquido omnib patuit: quod uenerabi¬
lem benedictum latere nichil poss intu¬
ius aure etiam cogitacionis uerba so-¬
nuissent.
panie regione fames incubuerat.
magq omnes alimentoꝵ indigenti¬
a coagustabat. Iamqz in benedicti moͣs¬
tero trticum de erat. Panes uero fe¬
re omnes consumpti fuerant: ut nõ plꝰ
quam quinqz ad refeccionis horã fra¬
tribus inueniri potuissent. Cumq e¬
os uenerabilis patex contristatos ter¬
neret eoꝵ pusillanimitatem studuit
modestia increpacione corrigere ⁊ rur¬
sum promissiont subieuare ditens.
Quare de panis in dpia uester animꝰ
contristatur: Hodie quidem minus ẽ.

Expanded text:
ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc Liquido omnibus patuit, quod venerabilem Benedictum latere nil potuit, in cuius aure etiam cogitationis verba sonuissent. paniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ma amaritudine cepit increpare dicens.
Quomodo ingressa est iniquitas ĩsig¬
num tuum: At ille obstupuit. et quid egis¬
s oblitus unde corripiebatur ignorabat.
Cui ait. Numquid ego illit presens ñ
eram quando a ancilis dei mappulas
accepisti tibiq eas insignũ misisti. Qͥ
mox eins uestigiis prouolutus stulte
se egisle penituit ⁊ eas quas insinu ab¬
sconderat: mappulas proiecit.
uadam quoq die dum uenerabil
uater uespertina iam hora corporiᷤ
alimenta percipet: eius monachus cu¬
iusdam defenioris filius fuerat qui ei
ante mensam luternam tenebat. Cuinq
mente sua tacitus uoluere ⁊ ꝑ cogita¬
tionem dicere. Quis est hic cui ego
manducanti alisto. luternã tenes. ser¬
uicium inpendo: quis lum ego ut isti
seruiam. Ad quem uir dei sanctus sta¬
tim sonuersus: uehementer cum sepit
increpare dicens. Signa cor tuũ frat᷑.
Quid est quod loqueris. Signa cor¬
tuũ. Hocatisq statim fratrib: pretepit

Expanded text:
ma amaritudine coepit increpare, dicens: ma amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit.Quadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cortuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
monuit dicens. Uide fili de illo flaicone
quem abscondisti iam non bibias: s in¬
dlina illum caute et inuenies quid intꝰ
habetur. Qui tonfusus ualde: a dei ho¬
mine exiuit. Et reuersus uolens hoc ꝓ¬
bare quod audierat. cum flasconẽ inclĩas¬
set de eo protinus serpens egressus est. B̃t
predictus exhilaratus puer ꝑ hoc quod ĩ
ueneno reppent. expauit malum qd̃ fecit.
onlonge autem a monastecio uitus
erat: inquo nõ minima multitu¬
do hominũ ad fidem ab idolorum cultu
benedicti fuerat exhortacione conuersa. Ibi
quoq sanctimoĩaleᷤ quedã femine inerãt.
et crebro illut pro exhortandis animab
fratres suos mittere benedictus de famulꝰ
curabat. Quadam uero die misit ex mo¬
re: sed is qui mislus fuerat monachus
post admonicionem fc̃ãm a sc̃ĩmonisli¬
b feminis rogatus mappulas accepit si¬
biqz eas abscondit insignum. Qui mox
ut reuersus est eum uirͣ dei uehementissi¬

Expanded text:
monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit.on longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissi
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit nos aitem cernimus: qui des¬
tructum modo a longobardoꝵ gente
monasterium scimus. Nocturno enĩ
tempore ⁊ quiescentib fr̃ib: nuꝑ illut
langobardi ingressi sunt. Qui diri¬
pientes omĩa nec unum quidẽ homi¬
nem illit tenete potuerũt. S impleuit
omnipotens deus quod fideli famulo¬
suo beneduto promiserat. ut si res gen¬
tibus tradere ł animas custodiret.
Qua in re pauli uitem usdes tenuisse
benedictum: tuius dum nanis rerũ
oĩm iacturam ꝑtulit ip̃e in consalacio¬
nem uitam oĩm qui eum comitabãt᷑
accepit.
uodam quoq tempore exhilaratꝰ¬
nr̃ quen ip̃e conuersum nosti tnͣs¬
millus a dño suo fuerat ut dei uiro in
monasteriũ uino plena duo lignea ua¬
cula que uulgo flascones uocantur
deferret. Qui uirũ detulit: alterum
uero ꝑgens initinere abscondit. Uir
autem dñi quem facta absencia lat̾e
non poterant unũ cum graciarũ at¬
cione luscepit: ⁊ discedentem puerum

Expanded text:
audivit, nos autem cernimus, qui desaudivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.Quodam quoque tempore Exhilaratunoster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum
Abbreviated transcription (Latin):
inniores suos sibimet suꝑponi in sa¬
cus ordinib cerneret: uerba uin dei
quasi ex longinqus tempore oblitus
post posuit atq ad sacitm ordinem
litcessit. Quemmox is qui reliq̃rat
diabolus tenuit: eumq uexare quo¬
usqz aĩam eius excuteret non cessauit
tr quidami nobilis theoprob no¬
ine eiusdem benedicti pr̃is fu¬
erat ad monicione conueisus: qui pro
uite sue meccto magnam apud eum
familiartatis fidutiam hab̾ebat. His
cum quadam die eius cellulam fuiss
in gressur hũt amarissime flenten ie¬
pent. Cuinqz diu subsisteret eiusq nõ
finiri lacrimas uideret nec tamen ut un
dei consueuerat orando plangeret s
merendo: que nã causa banti luctus
existeret inquisiuit. Cui nir dei ilico
respondit. Omne hoc monasteriũ qd̃
construxi ⁊ cuncta que fratrib ppara¬
ui: ominipotentis dei iudicio gentib
tradita sunt. Uix autem obtinere potu¬
l: ut michi ex hoc loco anime concede¬
rentur. Cuius uocem tũc theoprob

Expanded text:
minores suos sibimet superponi in saminores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavitr quidam nobilis Theoprobus noine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus
Abbreviated transcription (Latin):
fratribus fuisse testatur.
o dem quoq tempore quidam acqͥ¬
nensis eccĩe cl̾itus: a demonio uex¬
abatur. Qui auenerabili uiro constã¬
tino eccĩe eiusdem antistite ꝑ multa fu-¬
crat martirum loca tnͣsmissus: ut sana¬
ri potuissz. Sz sancti dei maitires. nolu¬
erunt ei sanitatis donũ tribuere: ut qnͣ¬
ta ẽẽt in benditto gr̃a demonstarent
Uuctus itaqz est ad omnipotentis dei
famulum benedictum: qui ihũ xp̃o
dño preces fundens antiquũ hostem
de obsesso homine protinus expulit.
Cui sanato precepit dicens. Bade ⁊ post¬
hec carnem non comedas: ad sacium ue¬
io ordinem nũquã accedere presumas.
Quacumq autem die satrum ordi¬
nem temerare p̾sũpseus: statim iuri
diaboli iterum manciparis. Uisceslit
igitur cł̾ius sanus: et sicut terrere so¬
let animũ pena recens: ea que uir de¬
i preceꝑat interim custodiuit. Qum
uero post annos multos omnes pri¬
mes illius de hac luce migrassent ⁊

Expanded text:
fratribus fuisse testatur.fratribus fuisse testatur.Eodem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et
Abbreviated transcription (Latin):
us. Quibus auditis rex uehement᷑
t̾ritus or̃one petita recessit: atq exillo
iam tempore minus crudelis fuit.
Cum non multo post romã adiit ad
siciliam ꝑrexit. anno autem regni su¬
i desiiõ omnipotentis dei iudicio
regnum cum uita ꝑdidit. Pret̾ea
antistes camisine ecc̃e adeundem dei
famulum uenire consueuerat: quẽ
Is itaq dum cũ illo de ingressu re-¬
gis totile ⁊rome urbis ꝑdicione
colloquiũ haberet: dixit. P hũc re¬
gem tiuitas ista destruetur. ut iam
amplius non inhabititur. Cui uit̃
dei respondit. Roma agentibus nõ
exterminabitur set tẽpestatib. chorus¬
qui in hac inbe dissolicta menia. eu̾sas do¬
mos. destructas eccãs. turbine cernimus
eiusq edificia longo senio lassata quia
iinis hos crebrescentibus prosternant᷑
uidemus. Quamuis hoc honoratus: eiꝰ
discipulus cuius michi relacione cõptũ
est. nequaquam exore illius audisle se
ꝑhibet: s quia hoc dixerit dictum sibi a

Expanded text:
ris'. Quibus auditis, rex vehementer ris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Domini respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus corusqui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus, ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, videmus. Quamvis hoc Honoratus ejus discipulus, cujus mihi relatione compertum est; nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a
Abbreviated transcription (Latin):
portas non est tuum. Qui riggo ptinꝰ
int̾ram cetidit et quia tanto iuro illude¬
ie presumpsissz expauit. Omnesq qui
cum eo ad de hominem ueniebant: ter¬
re consfuati sunt. Singentes artem ad
eum propinquare minime presũpserũt.
set ad suum regẽ reuersinunciauerunt
trepidi in quanta uelocitare fuerant de¬
unt per se idem totila ad dei homi¬
nem accessit. Quem cum longe
sedentem cerneret: nõ ausũ acedere se¬
se interram dedit. Cui cum uir dei bis
terq diceret surge sed ip̃e ante eum de
terra engi non auderet: benedictus
ihũ xp̃i dñi famulus per semet ip̃m
dignatus est accedere ad regem. ꝓrost̃¬
tum. Quem de terra eleuauit de suis
actibz increpauit: atq in paucis sermo¬
nib cuncta que illi erant uentura p̾¬
nunciauit ditens. Multa mala fatis.
multa mala fecisti. iam alquando ab
iniquitate cõpesce. Et quidem romã
ingressinus es: mare transitirus. no¬
uem annis regnabis: decimo morie¬

Expanded text:
portas non est tuum'. Qui Riggo protinus portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant deTunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de terra non auderet, benedictus Ihesu Christi domini famulus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morie