comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libus. Qn educet tanqͣ. mudiem
dño: &r ora eum. hoc sit uita nr̃a
obedire p̾ceptis eius: oe obsecrare
eum. ꝑseu̾et bonum opus ⁊ oratio.
donec det quod ꝓmisit. Si uidis
florere impium: nonte moueat
uanitas. Noli emulari in eo qͥ ps¬
peratur inuia sua: & in homine
faciente iniusticias. ꝓͥsꝑatur in¬
uia sua: tu labora in uria cłi. Illi
ꝓspitas in ua est: inꝑuentione
infelicitas. Tibi labor inuia: inper-¬
uentione felicitas. Illa uia lata ẽ:
sinis eius in ꝓfundum inferi per¬
ducit. Uia tua angusta est: finis
eius uita ȩt̾na. Oieo ne emuleris.
Et si aliqͦm motus es siue in am¬
mo siue incorpore: corrige illud.
Et hoc est qd subdit. Desine abi¬
ra ce derelinque furorem: noli
emulari ut maligneris. Ira ꝑtinet
ad animum: furor ad corpꝰ. Acsi
dic̾et. Nec iniquitas pͣuorum mo¬
ueat te ad iracundiã: nec illorum
ꝓsꝑitas ad inuidiam. Qm̃ qui ma¬
lignant᷑ ext̾minabuntur. idest

Expanded text:
libus. Quando educet tanquam meridiemlibus. Quando educet tanquam meridiemDomino, et ora eum. Hoc sit vita nostra, obedire praeceptis ejus, et obsecrare eum. Perseveret bonum opus et oratio, donec det quod promisit. Si videris florere impium, non te moveat vanitas. Noli aemulari in eo, qui prosperatur in via sua, et in homine faciente injustitias. Prosperatur ia sua? Tu labora in via Dei. Illi prosperitas in via est, in perventione infoelicitas. Tibi labor in via, in perventione foelicitas. Illa via lata est, finis ejus in profundum inferi perducit: via tua angusta est , finis ejus vita aeterna. Dico, ne aemuleris. Et si aliquo modo motus es, sive in animo, sive in corpore, corrige illud. Et hoc est quod subdit: 8. Desine ab ira, et derelinque furorem: noli aemulari, ut maligneris. Ira pertinet ad animum, furor ad corpus. Ac si diceret, Nec iniquitas pravorum moveat te ad iracundiam, nec illorum prosperitas ad invidiam. Quoniam, qui malignantur, exterminabuntur. Id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mces delectantis indño. Q̃ quia
posset aligus dicere. ñ possũ dele-¬
ctari uł sꝑare in dño. quia multa
habeo peccata. contra hoc salubre
accusa ce corrige te ipsum: oe sꝑa
ineo oe ipse faciet. Spẽ enim ꝓ mi¬
tit peccatorib: oe facit inctulgẽ¬
tiam agentib penitentiam. Oꝙͣ.
salubͥa mandata non inuid̾e ma¬
lis: non dilig̾e iniquitatẽ: ĩ dño¬
tari: uias ce oꝑa nr̃a dño confiteri.
Si hoc facis: & ipse faciet. Quidꝰ de
educet quasilumen iusticiam tuã.
ut numguam intenẽbris ⁊ uuens
obseuretur. Iusticia tua est fides tua:.
iustus enim ex fide iiuit. Hec iusti.¬
cia mͦ abscondita est. In fide resest.
ñdum inspecie. Aliquid crectis ut
facias: mindum iudes quoderedis
Cum autem ceꝑis uid̾e qd̃ credidis¬
t. educetur inlumen iusticia tra.
& iudicium tuum tanquam midi
s nunquã est clarior lux quam me.¬
ꝓposinsti: hoc elegisti. In abscondito
est iudicium tuum: adhuc rep̾¬
henditur &e irridetur ab infide¬

Expanded text:
erces delectantis in Domino. Et quia posset aliquis dicere, Non possum delectari, vel sperare in Domino: quia multa habeo peccata: contra hoc salubre Accusa, et corrige teipsum . Et spera in eo, et ipse faciet. Spem enim promittit peccatoribus , et facit indulgentiam agentibus poenitentiam . O quam salubria mandata, non invidere malis, non diligere iniquitatem, in Dotari, vias et opera nostra Domino confiteri! Si hoc facies, et ipse faciet. Quid? 6. Et educet quasi lumen justitiam tuam. Ut nunquam in tenebris et vitiis obscuretur. Justitia tua est fides tua . Justus enim ex fide vivit . Haec justitia modo abscondita est. In fide res est, nondum in specie . Aliud credis, ut facias, nondum vides, quod credis. Cum autem coeperis videre, quod credidisti, educetur in lumen justitia tua . Et judicium tuum tanquam meridiesed nunquam est clarior lux, quam meproposuisti, hoc elegisti. In abscondito est judicium tuum , adhuc reprehenditur et irridetur ab infide
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis patͥa: De qua alibi dr̃: cre¬
douidere bona dm̃ interra uiuẽ¬
tium. Hane t̾ram sustinentes dñor
hereditabunt: id est hereditario
iure possidebunt. Et ne hanc su¬
stinentiam longissimam estuma-¬
illim &e non erit peccator: id est
non apparebit. Breuis est pͣuoꝵ
uita ⁊ felicitas. ⁊ si longum spaciũ
uidetur cum iiuunt: breue iude

Expanded text:
patria, de qua alibi dicitur, Credo videre bona Domini in terra viventium . Hanc terram sustinentes Dominum haereditabunt, id est, haereditario jure possidebunt. Et ne hanc sustinentiam longissimam aestimaillum, et non erit peccator. Id est, non apparebit. Brevis est pravorum vita et foelicitas. Et si longum spatium videtur, cum vivunt, breve vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit nob̃ dñs beatitudinẽ
in fut᷑a uita: s si diligent᷑ atten¬
dimus etiam in hac t̾ra ĩa par¬
tem pͥmii possidemꝰ Pars utiq
magne felicitatis est. scłm potu¬
isse despicere: ⁊ om̃i potenticdo
seruire cepisse. Euasisse uicioꝵ
infelicissimum dñatũ: libͥũ ẽẽ
a misera seruitute diaboli. ⁊ pec¬
eati. uanarum rerum cupidi¬
tatib non excruciari: scelerib
ñ ĩmisceri. Innoeent᷑ uiu̾e. bea¬
te castitati oꝑam dare: glose
pauptatis sufficientiam possid̾e.:
nichil extra dm̃ querere: in ip¬
sius amore ⁊ contẽplatione sua¬
uit̾ requiescere. Pensemꝰ qͣntũ
nobis dñs pia uocatione con¬
tułit ⁊ de quantis fraudibus.
adult̾iis. rapinis. ꝑ uiriis. sacͥle¬
giis. ĩmundiciis. uiciis. ⁊ pecca¬
tis lib̾auit: ⁊ tunc cognoscemꝰ
quam uerum sit. qd̵ audimꝰ
inpsalmo quo dr᷑: ibeatũ faci¬
at eum interra. hunc autem
intelligentẽ ⁊ si traddit aligñ
ds in manꝰ inunicorum eius. ut

Expanded text:
mittit nobis Dominus beatitudinem in futura vita: sed si diligenter attendimus, etiam in hac terra jam partem praemii possidemus. Pars utique magnae felicitatis est, seculum potuisse despicere, et omnipotenti Deo servire coepisse, evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, liberum esse a misera servitute diaboli et peccati , vanarum rerum cupiditatibus non excruciari, sceleribus non immisceri, innocenter vivere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam possidere: nihil extra Deum quaerere, in ipsius amore et contemplatione suaviter requiescere. Pensemus quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit, de quantis fraudibus, adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis, immundiciis, vitiis et peccatis liberaverit: et tunc cognoscemus, quam verum sit, quod audimus in psalmo, quod dicitur: et beatum faciat eum in terra. Hunc autem intelligentem, etsi tradit aliquando Deus in manus inimicorum ejus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse rex eorũ defendens illos
a potestate diaboli. & regeneos
spͥalit̾ ne peccatum regnet il
eorum mortali corpore. De qui¬
b adhuc subditur. Ins uirtu¬
tem ppło suo dabit. ne ab ini¬
Ni henedicet ppło suo in uace: uit post
pcellas & titrbines istius scl̃i reqͥes¬
eant feliciter inȩt̾nitate.xxii

Expanded text:
et ipse rex eorum, defendens illos et ipse rex eorum, defendens illos a potestate diaboli, et regens eos spiritualiter ne peccatum reguet in eorum mortali corpore . De quibus adhuc subditur: 11. Dominus virtutem populo suo dabit. Ne ab ininus benedicet populo suo in pace. Ut post procellas et turbines istius seculi, requiescant feliciter in aeternitate. TI
Abbreviated transcription (Latin):
non timebant. His condensa reuela¬
uit ⁊ qͥa scͥpturas aꝑuit: & diuna
iystia mnanifestauit. hine paulus
ait. Audiui archana u̾ba que nõ
licet homini loqui. ꝙ scͥptũ est.
aꝑuit illis sensiu. ut intellige¬
rent scͥpturas. Tunc eis reuelanit
opacitates diuinoꝵ libroꝵ &e um¬
bracła mystiorum: ubi cum libͣta¬
te pascantur. & quia ꝑħ dona cõ¬
summnat ds eccłiam suam: recte
subiungitur. & in templo eius
om̃s dicent głam. Hoc est inse¬
ipsis templũ d̃i factis. dño głam
dicent: aguo bona ꝑceꝑunt. que
habent. Dñs diluuum inhabita¬
re facit: quia electos suos tanqͣm
in archa. ita in excl̃ia eustoditos mũ¬
dum istum suꝑare & cdespicere fac̃
Qui mundus recte ꝑdilirrum
designatur: quia carnales intra
se extinguit. sp̃ales supͣ se repellit.
&̃ qr semꝑ in eccłia sua dñs regna¬
bit post diluiiũ: bene fubiine¬
tum est. Ꝙ sedebit dñs rex inet¬
num. Sunt enun sancti sedesdll̃

Expanded text:
non timebant. His condensa revelanon timebant. His condensa revelavit, quia scripturas aperuit, et divina mysteria manifestavit. Hinc Paulus ait, Audivi arcana verba, quae non licet homini loqui . Et scriptum est, Aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Tunc eis revelavit opacitates divinorum librorum et umbracula mysteriorum, ubi cum libertate pascantur. Et quia per haec dona consummat Deus Ecclesiam suam, recte subjungitur: Et in templo ejus omnes dicent gloriam. Hoc est, in seipsis templum Dei factis Domino gloriam dicent, a quo bona perceperunt quae habent. 10. Dominus diluvium inhabitare facit. Quia electos suos, tanquam in area, ita in Ecclesia custoditos, mundum istum superare et despicere facit. Qui mundus recte per diluvium designatur: quia carnales intra se extinguit, spirituales supra se repellit. Et quia semper in Ecclesia sua Dominus regnabit post diluvium, bene subjunctum est: Et sedebit Dominus rex in aeternum. 127 Sunt enim sancti sedes Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
iuitulus ꝑ ip̃am huiꝰ scl̃i nobili¬
tatem ac̃iuctimam ductus est. Asti¬
terunt enim reges terre ⁊ pͥncipeꝰ
Nam or ip̃e dilectus atq unicus
batͥ exinaniuit se nobilitate sua:
& factus est homo sicut filius ui¬
deorũ ignorantium iusticiã dĩ:
⁊ suꝑbe iactantium tanqͣ singła¬
rem uisticiam suam. Uox dñi
intͬeidentis flammam ignis. id
est dudentis furentem iracun¬
diam ꝑsecutorum suorum. ut a¬
lu dicerent. nunquid forte ipse
płm. atq ita p̾cidentis insanũ
tumultum eorum. ut alios tͣic̃et.
alios in malitia eoꝵ relingueret.
Uox dñi concucientis ddesertum:
id÷ cõmouentis ad fidem gentilẽ
ppłm: qui qͦndam erat sine spe.
sine do. sine ꝓpħa. sine p̃dicato¬
re. Ꝙ cõmouebit dñs desertum
cades: idest uere celebrari faciet
designant: qͥ p̾parante eoᷤ spũ scõ
adcurrendum. & engcm nunti¬
andum. agiles erant: quiq mor¬
tifera uenena diaboli & heticoꝵ

Expanded text:
vitulus per ipsam hujus seculi nobilivitulus per ipsam hujus seculi nobilitatem ad victimam ductus est. Astiterunt enim reges terrae, et princiNam et ipse dilectus, atque unicus Patri exinanivit se nobilitate sua, et factus est homo, sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei, et superbe jactantium tanquam singularem justitiam suam. 7. Vox Domini intercidentis flammam ignis. Id est, dividentis furentem iracundiam persecutorum suorum, ut alii dicerent: Nunquid forte ipse pulum , atque ita praecedentis insanum tumultum eorum, ut alios trajiceret, alios in malitia eorum relinqueret. 8. Vox Domini concutientis desertum. Id est, commoventis ad fidem gentilem populum, qui quondam erat sine spe, sine Deo, sine propheta, sine praedicatore. Et commovebit Dominus desertum Cades. Id est, vere celebrari faciet designant, qui praeparante eos Spiritu Sancto ad currendum, et Evangelium enunciandum agiles erant, quique mortifera venena diaboli et haereticorum,
Abbreviated transcription (Latin):
hie homo. ẽ anta huius uocis do¬
mimee uͥtus erat: quod or mortuoᷤ
suscitabat. cecos illuminabat. be¬
tute ⁊ magnificentia fuit : cum
pͥus apłos fidi uͥtute instruxit: ce
ꝑ eos post modum magna fecit.
Unde sub infertur. Uox domini
confringentis cedros: or confrin¬
get dnĩs cedros libani. Quid ꝑce
ctros nisi alti insuꝑbia designat᷑:
sẽ bene post cedros ad didit liba¬
ni. Libanꝰ enĩ int̾p̃tatur candida¬
tio. Uox autem dñi confringet
cedros libam: qͥa ꝑ eam etiam
illi conterunt᷑: qui inbonore oe
druiens. ⁊ innitore t̾rene nobili¬
tatis exaltantur. Unde apłs ait.
Infirma mundi elegit ds: ut
confundat fortia. S sciendũ
quia duob modis confringit
eeros nox dñi. qͦs d̃a uidelicet
dãnandor quosdam ad se tͣhen¬
do ⁊ penitus humiliando: de
quib subiunctum est. Et cõmi¬
nuet eas tanꝗͣ uitulum libani:
⁊ amputata supba celsitudine
illorum. deponet eos adimita¬
tionẽ humilitatis suȩ: qͥ tanꝗͣ.

Expanded text:
hic homo . Tanta hujus vocis Dominicae virtus erat, quod et mortuos suscitabat, caecos illuminabat, levirtute et magnificentia fuit, cum prius Apostolos fidei virtute instruxit, et per eos postmodum magna fecit. Unde subinfertur: 5. Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani. Quid per cedros, nisi alti in superbia designantur? Et bene post cedros addidit, Libani. Libanus enim interpretatur candidatio. Vox autem Domini confringit cedros Libani: quia per eam etiam illi conteruntur, qui in honoribus et divitiis, et in nitore terrenae nobilitatis exaltantur. Unde Apostolus ait: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Sed sciendum, quia duobus modis confringit cedros vox Domini: quosdam videlicet damnando, quosdam ad se trahendo et penitus humiliando: de quibus subjunctum est, 6. Et comminuet eas tanquam vitulum Libani. Et amputata superba celsitudine illorum, deponet eos ad imitationem humilitatis suae, qui tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s maiestatis intonuit: ds de nu¬
be carnis terribilit̾ penitentiã p̃di¬
cauit. Ipse ꝑ se ipsum intonuit. qͥ
ałs est maiestatis. potestatis. ce ex¬
celse urrtutis. Hinc est qd̾ in canti¬
cis eccłia dicit. Anima mea liquefa¬
cta est ut dilectus locutꝰ ÷. Intonu¬
it etiam uox dñi suꝑ aquas : qͥa
in iordane suꝑ xp̃m uox patͥs au¬
dita est: hic ẽ filus m̃s dilectus.
Intonat mine quoq suꝑ aguas
baptismatis: quia in nomine pa

Expanded text:
Deus majestatis intonuit. Deus de nuDeus majestatis intonuit. Deus de nube carnis terribiliter poenitentiam praedicavit. Ipse per seipsum intonuit, qui Deus est majestatis, potestatis et excelsae virtutis. Hinc est, quod in Canticis Ecclesia dicit, Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Intonuit etiam vox Domini super aquas: quia in Jordane super Christum vox Patris audita est: Hic est Filius meus dilectus . Intonat nunc quoque super aquas baptismatis: quia in nomine Pa
Abbreviated transcription (Latin):
fferte dño filułr. afferte
dño filios arietũ. Afferce.
duces gregum apłi genuerunt:
habentes tanquam duo cornua.
duo testam̃ta. Hinc paulus aries
sp̃italis. gregi suo dicit. Namin
turio. Bo nos offerimus: si deuo¬
te agunus. qd̃ ꝑ sapientiam au¬
dimus. Prebe inguit fili eortu¬
um mͥ. S necẽẽ est ut hȩc obla¬
tio cordis. etiam in completiore
se demonstret actionis. Unde c
subditur. Afferte dño głam ce
honorẽ. T̃ales uos exhibete. rit hons¬
retur &e głificetur ds in uob: uyx¬
ta qd̃ scͥptum est. Luceat lux ur̃a
coram hominib: ut uidentes oꝑa
ur̃a bona. glificent dm̃ patrem
ur̃m qui incelis est. Afferte dĩ
głam nomini eius. Głose ꝑ orbẽ
ipsos debemus: a quo conditisumꝰ.
medificationem sp̃italis tab̃nacłi
idest ȩcłiȩ subscribuntur. Dicitur
enim. Uox dñ suꝑ aquas: uox dñi
suꝑ ppłos qui ꝑ aquas recte desig¬
natisunt. qm̃ aquarum more. flu¬
xu mortalitatis incessanter decrt̾.

Expanded text:
fferte Domino filii Dei, afferte Domino filios arietum. Afferte duces gregum Apostoli genuerunt, habentes tanquam duo cornua, duo Testamenta. Hinc Paulus aries spiritualis gregi suo dicit, Nam inturio . Deo nos afferimus, si devote agimus, quod per sapientiam audimus. Praebe inquit fili, cor tuum mihi . Sed necesse est, ut haec oblatio cordis etiam in completione se demonstret actionis. Unde et subditur: Afferte Domino gloriam et honorem. Tales vos exhibete, ut honoretur et glorificetur Deus in vobis. Juxta quod scriptum est: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, glorificent Patrem vestrum, qui in caelis est . Afferte Domino gloriam nomini ejus. Gloriose per orbem ipsos debemus, a quo conditi sumusin aedificationem spiritalis tabernaculi, id est Ecclesiae subscribuntur. Dicitur enim: 3. Vox Domini super aquas. Vox Domini super populos, qui per aquas recte designati sunt, quoniam aquarum more fluxu mortalitatis incessanter decurrunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. pͥma sabbati. Significat
que pͥma ẽ post sabbatum. qua
die resurrexit dñs amortuis:
que ꝓpter excellentiam tanti
miracłi ꝓpͥe dominica ñ cupa¬
tur. Dicit psalmus quod dñi:
terra: &e abip̃o fundata. Intendit
quosq fideles ammonere. ut as¬
cendant in montem domini. mõ¬
dem uistietȩ ⁊ ut mundent se ab
omni inquinam̃to carnis ce sp̃s: ut
ꝓficiant in oꝑib bonis: ut custo¬
diant se abomni dolo: quatinuᷤ
acciꝑe mereantur benedictionẽ.
&e miscdiam a domino. Itẽ am¬
monentur attolle portas uirtu¬
tum. ad introducendum domi¬
num. qui est fortis et potens de¬
bellator hostium ⁊ uitiorum:
um xp̃o resurgenti: quasi incto¬
ri de bello redeunti. Dicatur gͦ.¬

Expanded text:
ant. Prima sabbati significat e prima est post sabbatum, quo die Dominus resurrexit a mortuis. Qui propter excellentiam tanti miraculi proprie Domini ntur. Dicit psalmus quod Domini est terra, et ab ipso fundata. Intendit quosque fideles admonere, ut ascendant in montem Domini , montem justitiae: ut mundent se ab omni inquinamento carnis et spiri us, ut proficiant in operibus bonis, ut custodiant se ab omni dolo: quatenus accipere mereantur benedictionem et misericordiam a Domino . Item admonentur attollere portas virtutum ad introducendum Dominum, qui est fortis et potens debellator hostium et vitiorum, um Christo resurgenti, quasi victori de bello redeunti. Dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
de illo dicitur: postquam comple-¬
uit omnem temptationẽ diabo¬
lus. Et quia tam mirabilis dñs
quod infantes erudit ⁊ astustos
destruit ⁊ peccatorib miseretur ⁊
seõs iusitat ⁊ angłos possidet ⁊ ho¬
mines continet: omnem creaturã
sͥ subicit ⁊ ipm̃ qui est pͥncipiũ
⁊ finis laudemnus in pͥncipio. oe
infine: & nunquam a laude ei
cessemus dicentes. Dñe dñs nr. ic̃¬

Expanded text:
de illo dicitur, Postquam complede illo dicitur, Postquam complevit omnem tentationem diabolus . Et quia tam mirabilis est Dominus, quod infantes erudit, astutos destruit, peccatoribus miseretur, sanctos visitat, 44 angelos possidet, homines continet, omnem creaturam sibi subjicit: ipsum qui est principium et finis, laudemus in principio et in fine, et nunquam a laude ejus cessemus, dicentes: Domine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dentes: ubi nichil arduum. ni¬
chil laboriosum ascendunt. Cãpꝰ
est enim lata uia. que durit ad
it̃itum. Incampo abel occidit᷑.
uolueres cęli sunt elati⁊ quico¬
gitatione ⁊locutione tumidi.
dum cetõs se inferiores pensant:
mente quasi in altum uolant.
De quib dr̃. Labia nr̃a a nobis
sunt. quis nr̃ dñs est: Pisces ma¬
ris st̃ curiosi. qui ꝑambulant se¬
mitas maris: idest inquirunt
in ꝓfundo huiꝰ scłi temporalia:
que tanquam semitȩ in marici¬
to euanescunt ⁊int̾eunt. & non
ait ambulant. s ꝑambulant:
ostendens ꝑtinacissimũ studi¬
um. inania ⁊ p̃tͣfluentia queren¬
tium. hec autem tria genera
uiciorum idest uoluptas carnis.
i suꝑbia. & curiositas. omnia pec¬
cata concludunt: que aiohanne
apło enuniantur. cumdicit. No
tia carnis sunt. & concupiscentia
ocłorunt. ⁊ ambitio scłi. Poculos
enim. curiositas solet intelligi.
Et his tribus temptationibus
dominus temptatus est. Et cum non
potuit ap̃ eum ualere immicus. ħ

Expanded text:
dentes, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendit. Campus est enim lata via, quae ducit ad interitum. In campo Abel occiditur. Volucres caeli sunt clati, qui cogitatione et locutione tumidi, dum caeteros se inferiores pensant, mente quasi in altum volant. De quibus dicitur, Labia nostra a nobis sunt, quis noster Dominus est ? Pisces maris sunt curiosi, Qui perambulant semitas maris. Idest, inquirunt in profundo hujus saeculi temporalia, quae tanquam semitae in mari cito evanescunt et intereunt. Et non ait, Ambulant, sed Perambulant: ostendens pertinacissimum studium, inania et praeterfluentia quaerentium. Haec autem tria genera vitiorum, idest, voluptas carnis, et superbia, et curiositas, omnia peccata concludunt, quae a Joanne Apostolo enumerantur , cum dicit: Nol, concupiscentia carnis sunt, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi . Per oculos enim curiositas solet intelligi. Et his tribus tentationibus Dominus tentatus est : et quum non potuit apud eum valere inimicus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gustaret: Ꝙ apłi eum fugerir.
Nullũ autem maiis aut meliꝰ
negocium est intͥbulatione. qũa
reced̾e ab eostrepitu quiforis est:
ec in int̾iora secreta m̃tis ire. Ibiq
orare dñm ne intemptatione
uincamur: deinde ut etramil¬
li gui nos ꝑsecunt᷑. ad sanitatẽ
iusticie conu̾tantur. Id̾o subrũ¬
ctum est. Et oratio mea insinui mõ

Expanded text:
gustaret? Et Apostoli eum fugerunt . Nullum autem majus aut melius negocium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est: et in interiora secreta mentis ire, ibique orare Dominum, ne in tentatione vincamur. Deinde ut etiam illi qui nos persequuntur, ad sanitatem justitiae convertantur. Ideo subjunctum est; 14. Et oratio m
Abbreviated transcription (Latin):
ampluis intelligere debemus.
Ego intelligo. quia in sinu suo
habebat patrem. Bs enĩ erat
iuxp̃o: mundum reconeiliãs
sibi. Inse gͦ habebat quẽ dep̾ca¬
retur: quia ip̃e dirͣat. ego in
patre. ⁊ pater in me ẽ. Quanto
auitem affectu eos diligebat
ꝓ quib orabat: ostnͣdit cum sub

Expanded text:
amplius intelligere debemus. Ego intelligo, quia in sinu suo habebat Patrem. Deus enim erat in Christo, mundum reconcilians sibi . In se ergo habebat, quem deprecaretur: quia ipse dixerat, Ego in Patre, et Pater in me est . Quanto autem affectu eos diligebat, pro quibus orabat : ostendit, cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
trit ⁊ dolorem repellit : ita scĩ
sp̃c unctio. m̃tem quam reple¬
facit. Hoc autem oleo sp̃ali p̾cõ¬
sortib suis unctus ẽ xp̃e⁊ quia
in ipso u̾o fuit om̃is plenitudo
diuinitatis corporaliter. Et notan¬
dum qd̃ non ait fecisti uistieiã:
s dilexisti. Neq dixit religuist:
iniquitatem: s odisti. Multi enĩ
bona faclunt: plus timore penȩ.
quam amore iusticie. Inquib
⁊ si actio uidetur bona: uolũtas
tñ tenetur rea. Qui cẽ si exoꝑe
apparent rusti: in eo tñ iniusti
ft̃. quo peccare uellent. sumpune
possent. Relinquunt innqua
oꝑa: s ad huc retinent desid̾ra
pͣua. ꝓfectus aliguis ẽ ineo qđ̃ o¬
pera iusticie faciunt. s adhue
ad consequendum regnum di
non est hoc sufficiens: qͥauir¬
tutem iusticie ñdũ in corde ha¬
bent. Ouo gͦ sunt que u̾aciter
faciunt iustum: amor boni.
nodium mali. Quisquis hec du-
o hr̃e potest. unctione sc̃i sp̾e
dignus ẽ: que sanitatem ⁊ leti¬

Expanded text:
trit, et dolorem repellit: ita sancti trit, et dolorem repellit: ita sancti Spiritus unctio mentem quam replefacit. Hoc autem oleo spirituali prae consortibus suis unctus est Christus, in ipso vero fuit omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Et notandum quod non ait, Fecisti justitiam, sed, Dilexisti. Neque dixit, Reliquisti iniquitatem, sed odisti. Multi enim bona faciunt plus timore poenae, quam amore justitiae: in quibus etsi actio videtur bona, voluntas tamen tenetur rea. Qui etsi ex opere apparent justi, in eo tamen injusti sunt, quo peccare vellent, si impune possent. Relinquunt iniqua opera, sed adhuc retinent desideria prava. Profectus aliquis est in eo, quod opera justitiae faciunt: sed adhuc ad consequendum regnum Dei non est hoc sufficiens, quia virtutem justitiae nondum in corde habent. Duo ergo sunt quae veraciter faciunt justum: Amor boni, et odium mali. Quisquis 222 haec duo habere potest, unctione sancti Spiritus dignus est, quae sanitatem et laeti
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie. Uirga directionis uͥ¬
ga regnitui.Nirga hec est uis¬
ticia. Tali uirga rex nͣr gub̃nat
regnum suum: quod nos siimꝰ.
rigit. Quomͦ sac̾dos ẽ ad scificã¬
dos nos: itarex ad regendos noꝰ.
Curui erant homines regni
sui: distorti erant : sibi regnare
cupiebant ⁊ se amabant : ñ uo¬
luntatem suam d̃o subdebant:
s etiam uoluntatem ad suas cõ¬
cupiscentias flecte eupiebant.
Uenit rex cum directionis uirga:
directit nos in iusticia: em̃dauit
nrãm tortitudinem. scđm regule
sue rectitudinem. De hac uirgga
alibi dr̃. Reges eos in uirga ferrea.
ld̾oferrea: quia dura ce inflexibi¬
lis est iustieia. Alios regit: alios
cont̾it. Regit sp̃ales: cont̾it car¬
nales. Benedico uirgam tuam
eẽ dicrectionis : quia tu dilexisti
iusticiam ⁊ nte. ⁊ in aliis: ⁊ in ta¬
tum qd̾ ⁊̃ otlisti iniquitatẽ. Et uͭ
talis posses ẽẽ⁊ ꝓpt̾ea unxit te
tecum uoluisti consortes. Recte
sp̃e sc̃s oleo leticie comꝑatur:
quia sicut ołm. &e carnem nui-¬

Expanded text:
sapientiae . Virga directionis virga regni tui. Virga haec est justitia. Tali virga rex noster gubernat regnum suum, quod sumus nos. rigit. Quomodo sacerdos est ad sanctificandos nos, ita rex ad regendos nos. Curvi erant homines regni sui, distorti erant, sibi regnare cupiebant, se amabant, non voluntatem suam Deo subdebant sed ejus voluntatem ad suas concupiscentias flectere cupiebant. Venit Rex cum directionis virga. Direxit nos in justitia, emendavit nostram tortitudinem secundum regulae suae rectitudinem. De hac virga alibi dicitur, Reges eos in virga ferrea . Ideo ferrea, quia dura. Inflexibilis est justitia. Alios regit, alios conterit. Regit spirituales, conterit carnales. Bene dico virgam tuam esse directionis, quia tu 8. Dilexisti justitiam. Et in te et in allis. Et intantum quod etiam Odisti iniquitatem. Et ut talis posses esse, Propterea unxit te tecum voluisti consortes. Recte Spiritus sanctus oleo laetitiae comparatur, quia sicut oleum et carnem nu
Abbreviated transcription (Latin):
de peccatorib. Consũmet᷑ nequi¬
cia peccatorum. uidetur consum¬
mata nequicia hominum quieri¬
cifirerunt filium deiz sed eorum
maior est qui uolunt recte uiu̾e:
& oderunt p̾cepta u̾nitatis. ꝓ quibꝰ

Expanded text:
de peccatoribus, Consummetur nequitia peccatorum. Videtur CONSUMMATA NEQUITIA hominum, qui crucifixerunt Filium Dei : sed eorum MAJOR est, qui nolunt recte vivere et oderunt praecepta veritatis, pro quib
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓpter m̃itum meum: nunc
autem qm̃ uocatus tenuit.⁊ ser¬
uauit p̾cepta que accepit:audet
dicere. iudica me scdm iusticiã
meam. ⁊ seđm in nocentiam me-¬
am suꝑme. Illa est uera innocen¬
tia: quȩ nec inmico nocet. Itaq
se bene iudicari postulat seđm
innocentiam: qui uere dicere po¬
tuit. si reddidi retribuentib mi¬
chi mala. Qd̃ autem addit. super
me. non ad innocentiam tantũ.
s ad iusticiam quoq sub audiri
potest: ut iste sit sensus. ludiea
me dñe sedm iusticiam meam.
⁊ scdm innocentiam meam: que
iusticia ⁊ innocentia suꝑ me est.
Quo additamento. demonstrat
id ipsum quod anima iusta est.
& in nocens: non ꝑse hab̃e. s per
illustrantem ⁊ illuminantẽ de¬
um. Nine iacob ait. Smne cda

Expanded text:
non propter meritum meum. Nunc autem quoniam vocatus tenuit, et servavit praecepta quae accepit, audet dicere, Judica me secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me. Illa est vera innocentia, quae nec inimico nocet. Itaque se bene judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri potest, ut iste sit sensus: Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam, quae justitia et innocentia super me est. Quo additamento demonstrat idipsum quod anima justa est et innocens, non per se habere, sed per illustrantem et illuminantem Dominum. Hinc Jacobus ait
Abbreviated transcription (Latin):
cientie exercitia: ut gła domini
saturari ualeamꝰ. Sit nob̃ noster
redẽptor in exẽplũ acdorãdũ. ad oꝑã¬
dum. ad paciendũ: oe sit etiam
comes ad gaudendum.MUIo

Expanded text:
ientiae exercitia, ut gloria Domini saturari valeamus. Sit nobis noster Redemtor in exemplum, ad orandum, ad operandum, ad patiendum: et sit etiam comes ad gaudendum. TI
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. nͥ illa qua dicetur: uenite
bñdieti patͥs mei ꝑcipite regnũ
qd̃ uob̾ paratum est ab origine
mundi: Talis bñdictio suꝑ nos
& suꝑ filios nostros. Amen.

Expanded text:
ipsius? nisi illa, qua dicitur, Venite benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis praeparatum est ab origine mundi . Talis benedictio super nos et super filios nostros. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ua mutarent᷑. dixi ecce ueni¬
o: id÷ delib̾aui. ut in manifes¬
tatione fieret aduentus m̃s. Hu¬
iꝰ aduentꝰ testimonium de scͥp¬
tura trahit. cum subdit: conu̾¬
tendo se ad patrem. ⁊ dicendo.
Incapite libri scͥptumẽ de me.¬

Expanded text:
va mutarentur: Dixi, Ecce venio , idest, deliberavi ut in manifestatione fieret adventus meus. Hujus adventus testimonium de scriptura trahit, cum subdit convertendo se ad Patrem, et dicendo: In capite libri scriptum est de me
Abbreviated transcription (Latin):
culum portarent. Sacłm nainq
portat: qui u̾ba diuina in corde
celat. Iusticia in hoc loeo intelli¬
gitur fides. Iustus enĩ ex fide ui¬
uit. Credidit abrabam d̃o: ce re¬
putatum est ei adiusticiã. Hanc
multi absconderunt incorde su¬
otimore mortis. Multi adhuc
abscondunt di iusticiã. aut ꝓpt̾
penam qͣm timent: aut ꝓpter
dampnum. Quiã nec penam
nec dãnum tunẽt : ad illos ꝑti

Expanded text:
cculum portarent . Sacculum namque portat, qui verba divina in corde celat. Justitia in hoc loco intelligitur fides. Justus enim ex fide vivit . Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Hanc multi absconderunt in corde suo, timore mortis. Multi adhuc abscondunt Dei justitiam, aut propter poenam timentes, aut propter damnum. Qui autem nec poenam, nec damnum timent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbibitum est a pͥncipib ne ul¬
tra loqueretur de ib̃u:. cẽ ipse
uirilit̾ respondit. Obedire opi¬
tet do magis quam hominisꝰ.
Et quia prompta sunt labia
mea ad annuntiandam u̾ita¬
tem: dñe tu scisti. Tuenim
cognitor cordis: tu testis conscientiȩ.
Qc qͥd labia nra loqͣntur. ds sẽꝑ
attendit cor nr̃m: ce sẽm illud̃
nos iudicat. Tales gͦ nos exib̾e
debemꝰ: ut dño do nr̃o corde oe
labiis placeamꝰ. Corde inquit
apłs creditur ad iusticiam: ore
autem confessio fit ad salutẽ.
Sona labiis : ꝓpinqua corde⁊ ut
testem cordis tui possis inuoca¬
re dmͣ dicens. dñe tu scisti. Gła
enĩ nr̃a hȩc est : testimoniũ con¬
scientiȩ nr̃ȩ. Unde ⁊ subditur.
Iusticiam tuam non abscõdi in

Expanded text:
prohibitum est a principibus, ne ulprohibitum est a principibus, ne ultra loqueretur de Jesu: et ipse viriliter respondit, Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et quia promta sunt labia mea ad annuntiandam veritatem, Domine, tu scisti. Tu enim cognitor cordis, tu testis conscientiae. Quicquid labia nostra loquantur, Deus semper attendit cor nostrum, et secundum illud nos judicat. Tales ergo nos exhibere debemus, ut Domino Deo nostro corde et labiis placeamus. Corde, inquit Apostolus, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Sona labiis, propinqua corde, ut testem cordis tui possis invocare Dominum, dicens, Domine, tu scisti. Gloria enim nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Unde et subditur: 11. Justitiam tuam non abs
Abbreviated transcription (Latin):
ge dni uoluntas eius. Hic uͦ
ait. ut fac̾em uoluntatẽ tuã.
bitur die ac noctẽ. Hic autem dic̃
oe legemtuam in medio cordis
mei. Hȩc satis eguipollentia st̃
Qđ medium est: non declinat ma¬
gis ad aliquam partem. Ille gͦ
habet legem d̃i in mredio cordis
sui qui mandata eius ita medi¬
tatur ⁊ seruat: ut non declinet¬
neq ad dext̾am neq ad sinistr̃a.
Ille habet legem in medio cordiͤ
sur. qui diligit dnm̃ dm̃ ex toto
corde suo ⁊ ex tota anima sua.
oe ex totis uirib sius. &ꝰ proximũ
suum sicut se ipsum. Quisquis
talis est. uistum ꝓfecto est: ut iͦ¬
ticiam quam ipse habet. aliis
p̾dicare non cesset. Unde &e sub¬
ditur. Annuntiaui iusticiam tu¬
am in eccłia magna. toto orbe
t̾rarum diffusa. Annuntiaui
qđ ex legalib institutis iusticia
nonfiat: s exte. Ecce labia mã
non ꝓhibebo. Si aligui uolue¬
riit ꝓhib̾e: non tacebo. Talia
labia habebat petrus. tam ꝓmp¬
ta ad p̾dicandam iusticiã⁊ quͥ

Expanded text:
ge Domini voluntas ejus: hic vero ait, Ut facerem voluntatem tuam. bitur die ac nocte: hic autem dicit, Et legem tuam in medio cordis mei. Haec satis aequipollentia sunt. Quod medium est, non declinat magis ad aliquam partem. Ille ergo habet legem Dei in medio cordis sui, qui mandata ejus ita meditatur et servat, ut non declinet ad dexteram, neque ad sinistram . Ille habet legem Dei in medio cordis sui, qui diligit Dominum Deum ex toto corde suo, et ex tota anima sua, et ex totis viribus suis, et proximum suum sicut seipsum . Quisquis talis est, justum profecto est, ut justitiam, quam ipse habet, aliis praedicare non cesset . Unde et subditur: 10. Annuntiavi justitiam tuam in Ecclesia magna, 186 Toto orbe terrarum diffusa. Annuntiavi quod ex legalibus institutis justitia non fiat, sed ex te. Ecce labia mea non prohibebo. Si aliqui voluerint prohibere, non tacebo. Talia labia habebat Petrus, tam promta ad praedicandam justitiam: quando
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc oꝑe fuisse: ut qd̾ moribꝰ
corrigendis magis ẽẽt excł̃iȩ diꝰ
necessarium. hoc tantũ de diũ.

Expanded text:
in hoc opere fuisse, ut quod moribus corrigendis magis esset Ecclesiae Dei necessarium, hoc tantum de di
Abbreviated transcription (Latin):
ipse se seducit. Nec iste ex hoc mag¬
nus est: nam inflatio ⁊ cumor uni¬
tatur magnitudinẽ ⁊ s nonhabet
sanitatem. Sic pͥmꝰ homo conditus
fuit: ut ꝑ aitgm̃ta temꝑum tend̾i
posset. eius uita tantũm. non euol¬
iri. S giua sponte ad culpam deci¬
dit: quo attigit uetitum. ꝑtulit
decursum. Id̾o n̾e iste uir sel dies
suos transitorios conspieit. ⁊ se m¬
chil nͥ pulu̾em cognoseit: uude ⁊̃
secutus adiungit. Uerũtñ uiiu̾sa
uanitas: omnis homo iuuens. Iã

Expanded text:
ipse se seducit . Nec iste ex hoc magipse se seducit . Nec iste ex hoc magnus est, nam inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitatem. Sic primus homo traditus fuit, ut per augmenta temporum tendi posset ejus vita tantummodo, non evolvi. Sed quia sponte ad culpam decidit quo attigit vetitum, pertulit decursum. Ideo nunc iste vir sanctus dies suos transitorios conspicit, et se nihil nisi pulverem cognoscit. Unde etiam sequutus adjunxit: Verumtamen universa vanitas, omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pͥus ȩt̾na bona que amisimꝰ. dño
reuelante cognoscamris. Iecireo
repbi quid eiꝰ desit dep̃hende nõ
possunt: qͥa terrenis reb ex amo¬
re succumbũt. Cunq ad phenni¬
tatem corda non subleuant ⁊ exili¬
um patriam. tenebras lucem. cur¬
sum stabilitatem putant: quia qͥ
maiora nesciunt: uidicare de mi¬
nimis non posst̃. Quocontra ser¬
uus di cum ad suꝑna coreleuat:
defectũ tpr̃alitatis exconsid̾atione
ꝑhennitatis melius pensat. Uñ
cangũa noto fine suo. ⁊ ntm̾o di¬
erumquiest: attencdit ad hec q̃
transeunt. ⁊ ait. Ecce m̾surabiles
posiusti dies meos: id÷ non et̾noᷤ.
s defectiuos. Quisq enim subcer.¬
mta m̾sura uiuit. E substantia mede
ñ reuouatio quam fecit xp̃cis
Quidam uidentur magni ante se.
de quib scͥptum est. ue qui sapien¬
des estis inoculis ur̃is: s ante diñ
nichil sunt. teste apło qui ait. Qui
putat se aliquid ẽẽ eum nichil sit:

Expanded text:
nisi prius aeterna bona, quae amisimus, Domino nisi prius aeterna bona, quae amisimus, Domino revelante, cognoscamus. Idcirco reprobi quid eis desit, deprehendere non possunt, quia terrenis rebus ex amore succumbunt. Cumque ad perennitatem corda non sublevant, exilium patriam, tenebras lucem, cursum stabilitatem putant: quia qui majora nesciunt, judicare de minimis non possunt. Quo contra servus Dei cum ad superna cor elevat, defectum temporalitatis ex consideratione perennitatis melius pensat. Unde tamquam noto fine suo, et numero dierum qui est, attendit ad haec quae transeunt, et ait: 6. Ecce mensurabiles posuisti dies meos. Id est, non aeternos, sed defectivos. Quisque enim sub certa mensura vivit. Et substantia mea: non renovatio quam fecit ChristusQuidam videntur magni ante se, de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis vestris : sed ante Deum nihil sunt, teste Apostolo, qui ait: Qui putat se aliquid esse, cum nihil sit,
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾e uideatur. inuanum currit.
Nec certum finem tantũmͦ. s u̾am
quoq uitam scire postulat. eum
subiungit. Et nun̾um dierũ meo¬
rum quiẽ: notum fac mͥ. Quareꝰ
Ut sciamguo desit mͥ. Isti dies non
sunt. Ante abeunt pene qũa ueni¬
ant: &e cum uenerint. stare non pos¬
sunt. Urgent se. seciit᷑ se: ⁊ ñse te.¬
nent. Nichil de pͣt̾ito reuocatur:
qd̵ fut᷑um ẽ tnͣsiturum expectatur:
ñdum habetur dum ũ uenit: ñ
tenetur dum uen̾it. Num̃us gͦ dier̃
qui est. ipsa est infir nitas ȩt̾nitatis:
que uerum eeͣ habet. quia p̾t̾ire ñ
ualet. Nec iło dr̃ dierum num̾us.
quod ita sit inre: s quia nos lon¬
gaspacia tpr̃m designamꝰ plurali¬
tate dierum ⁊ ꝓ nr̃a capacitate. infi-¬
nitum et̾nitatis spacium. num̾ũ
dierum quiest. imꝓpͥe uoluit appel-¬
lare. Reste autem illa pͥus scire
appetit. ut post modum seiat qͥdei
desit: non enim plene scire possu¬
mus que nob̃ desint in tpr̃alibus:

Expanded text:
vivere videatur, in vanum currit. vivere videatur, in vanum currit. Nec certum finem tantummodo, sed veram quoque vitam scire postulat, cum subjungit: Et numerum dierum meorum quis est, notum fac mihi. Quare? Ut sciam quid desit mihi. Isti dies non sunt. Ante abeunt pene quam veniant: et cum venerint, stare non possunt. Urgent se, sequuntur se, et non se tenent. Nihil de praeterito revocatur, quod futurum transiturum exspectatur: nondum habetur, dum non venit: non tenetur, dum venerit. Numerus ergo dierum qui est, ipsa est infinitas aeternitatis, quae verum esse habet: quia praeterire non valet. Nec ideo dicitur dierum numerus quod ita sit in re: sed quia nos longa spatia temporum designamus pluralitate dierum pro nostra capacitate, infinitum aeternitatis spatium, numerum dierum qui est, improprie voluit appellare. Recte autem illa prius scire appetit, ut postmodum sciat quid ei desit. Non enim plene scire possumus quae nobis desint in temporalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pluis ignis exardescoe. Positus in
hac fluctuatione dicendi ⁊ tacen¬
di. int̾ eos qui calĩnari parati st̃¬
⁊ eos qui affectant instrui: ꝑieli¬
tans ne ꝓiciat margaritas porcis.
ꝑiclitaris ne noneroget eybaria c̃¬
serius: in hoc estu q̃siuit aliũ me¬
liorem locum: & suspirans infinem
Locutꝰ sum inlingna mea. S cur ez
loquitur in linguasua: eui nota:
coritacio suaꝰ. S fortassis ĩo in lingͣ
loguit᷑: ut eius locutione auditoꝵ
uita instruatur. Ait gͦ. Notum fac mͥ
dñe finem meum. Quia iam iuas
finem suũ quo tend̾e debeat scire:
ne si currat in incertũ ualeat aberra¬
re. Finemiite n̾re nob̾ ostñdit apłs:
uͥait. Finis legis xp̃c ad iusticiam
omni credents Xp̃c ẽ finis nr̃ioꝑis:¬
⁊ m̾ces laboris. Adipsumtendimꝰ:
ultra ip̃m nonest quo tend̾e ualea¬
mꝰ. Ipse enim est sĩmum bonum:
sũma beatitudo. Quisqͥs hũc finẽ
nescit. ad ip̃m nontendit: ⁊̃ sirecte

Expanded text:
plius ignis exardescet. Positus in plius ignis exardescet. Positus in hac fluctuatione dicendi et tacendi, inter eos qui calumniari parati sunt, et eos qui affectant instrui, periclitans ne projiciat margaritas porcis, periclitans ne non eroget cibaria conservis: in hoc aestu quaesivit alium meliorem locum, et suspirans in finem Locutus sum in lingua mea. Sed cur ei loquitur in lingua sua, cui nota est cogitatio sua? Sed fortassis ideo in lingua loquitur, ut ejus locutione auditorum vita instruatur. Ait ergo: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Quia jam vias finem suum quo tendere debeat, scire: ne si currat in incertum, valeat aberrare. Finem viae nostrae nobis ostendit Apostolus, ubi ait: Finis legis Christus, ad justitiam omni credenti . boris. Ad ipsum tendimus, ultra ipsum non est quo tendere valeamus. Ipse est enim summum bonum, summa beatitudo. Quisquis hunc finem nescit, ad ipsum non tendit. Etiam si recte
Abbreviated transcription (Latin):
ihumiliatꝰ sum: ut intelligamus
uirum iustũ obiuituisse. ñ exira si¬
ue indignatione: s solumꝰ exhuii¬
uitate. Siluit autem abonis: ut ñ
delingueret inmalis. Et exhoc ĩgͥt
dolor m̃s renouatꝰ ÷ Adolore quip¬
pe quodam. qũe mͥ inflixerant ca¬
lũniatores ⁊ repͥbensores : tanqͣm
reqͥeueram in silentio: &e cessau̾at
dolor ille qui factus fuerat a calũ¬
mantib. Renouatꝰ ÷ autem dolor
m̃s÷ qͥa cepi plꝰ dolere tacuisse que
dic̾e deberem : qͣm dolueram dixis¬
se que dice non deb̾em. Q icło cõca¬
luit cormeum intrame. Cepit ẽẽ
inquietum cor meũ: uidebam in¬
sensatos. ⁊ tabescebam. Non argue¬
bam: ⁊ me sic tacentẽ ⁊elus domꝰ
tue comedebat. Q̃ ne putaremꝰ hũe
calorẽ eeͣ paruũ: ꝯtimo ad iunxit.
Et in meditatione mea exardeseoe
ignis. In eo qd̾ non ait exarsit. s
exardescet: ostñd illũ ignẽ eͤsẽe
mag̃ ac magis ex tacit᷑nitate. Acsi
dic̾et. Quam diu silebo: tanto am¬

Expanded text:
liatus sum: ut intelligamus virum justum obmutuisse, non ex ira sive indignatione: sed solnmmodo ex humilitate. Siluit autem a bonis, ut non delinqueret in malis. Et ex hoc, inquit, dolor meus renovatus est. A dolore quippe quodam , quem mihi inflexerant calumniatores et reprehensores, tanquam requieveram in silentio, et cessaverat dolor ille, qui factus fuerat a calumniantibus. Renovatus est autem dolor meus, quia coepi plus dolere tacuisse quae dicere deberem, quam dolueram dixisse quae dicere non deberem. Et ideo: 4. Concaluit cor meum intra me. Coepit esse inquietum cor meum: videbam insensatos, et tabescebam. Non arguebam, et me sic tacentem zelus domus tuae comedebat . Et ne putaremus hunc calorem esse parvum, continuo adjunxit: Et in meditatione mea exardescet ignis. In eo quod non ait: Exarsit, sed Exardescet: ostendit illum ignem crescere magis ac magis ex taciturnitate. Ac si diceret: Quandiu silebo, tanto am
Abbreviated transcription (Latin):
rum mnaniter expendit. Auarꝰ
enim etiam animam suamue¬
nalem habet. Hinc dñsdicit.
ineugłio. & quid ꝓdest bomi¬
aĩe autem sue detrim̃tum pati¬
atur: Et io subditur. Uerun¬
tamen uane conturbat᷑ om̃is
homo. Om̃is scilicet homo qui
carnalit̾ uiuit. dum t̾rena ap¬
pet̾e ꝑcupiditatem nititur: in¬
utiliter conturbatur. Quis uelde
hac t̾ra certũ ẽ. nͥ mors: Consid̾a¬
te omĩia uel bona uel mala ui¬
te huiꝰ: uel in ipsa iusticia. uel
in ipsa iniguitate. oĩa incͥta st̃.
Qa sis hodie scis: quid̃ fut᷑us
sis incrastino nescis. Pauꝑes:
inc̾tum ẽ anditescas. Indoctꝰ¬
es: inc̾tũ ẽ anerudiaris. Imbe¬
cillis: inc̾cũ ẽ an conualescas.
slatus es: cͥtũẽ tͥ quia morieris.
Qcunq te u̾teris inc̾ta sunt oĩa:
sola mors certa: ⁊ sola multum
cauetur : que nullomͦ deuita¬
tur. Qͥs qͥs gͦ conturbatur. iactee
indomino curam suã⁊ oẽ dicat
quod seguitur. Exandi or̃onẽ
meam. ut finem meum notũ

Expanded text:
rum inaniter expendit. Avarus rum inaniter expendit. Avarus enim etiam animam suam venalem habet. Hinc Dominus dicit in Evangelio: Et quid prodest homianimae autem suae detrimentum patiatur ? Et ideo subditur: Veruntamen vane conturbatur omnis homo. Omnis scilicet homo, qui carnaliter vivit, dum terrena appetere per cupiditatem nititur, inutiliter conturbatur. Quis Ex Auhac terra certum est, nisi mors? Considerate omnia, vel bona, vel mala vitae hujus, vel in ipsa justitia, vel in ipsa iniquitate: omnia incerta sunt. Quid sis hodie scis: Quid futurus sis crastino, nescis. Pauper es? incertum est an ditescas. Indoctus? incertum est an erudiaris. Imbecillis? incertum est an convalescas. Natus es? certum est, quia morieris. Quocunque te verteris, incerta sunt omnia. Sola mors certa: et sola multum cavetur, quae nullo modo devitatur. Quisquis ergo conturbatur, jactet in Dominum curam suam, et dicat quod sequitur: 13. Exaudi orationem meam. Ut finem meum notum
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti humanam animã: ad eru¬
diendum eam ꝓ iniquitate. Eru¬
dicio iusti di. hanc infirmitatẽ
fecit. Fortitudo quedã erat uici¬
um fortitudĩe quadã displicuit
homo. ut erudiretur infirmi¬
tate: quia suꝑbia displicuit: e¬
ruditur humilitate uł infir¬
mitate. Iste u̾sus aplicari potest.
ce ad bonos ⁊ ad malos. Ad bonoᷤᷤ
hocmͦ. Ita corripusti hominẽ.
ut penitus se mundo mortifico¬
ret: sicut aranea se mortificat ĩ
suo oꝑe. ẽabescit aĩa iusti sicut
aranea. qñ a pinguedine car¬
nalis uoluptatis deficit ⁊ cũ car¬
nem ieiunis ⁊ uigiliis macerat.¬
⁊ mentem a desĩiis illicitis
castigat : cum studet se uiciis
⁊ concupicentiis mortificare at¬
q in uͥtutib extenuare : terere:
ut cum ueste nuptiali. cȩlesti
sponso digna ualeat apparere.
uł sicut a ranea ad inutile opꝰ
faciendum int̾iora sua exchit.
oe consumit: sic peccator int̾iora
anime sue in appetitu terreno¬

Expanded text:
fecisti humanam animam, ad erufecisti humanam animam, ad erudiendum eam pro iniquitate. Eruditio justi Dei hanc infirmitatem fecit. Fortitudo quaedam erat vitium, fortitudine quadam displicuit homo, ut erudiretur infirmitate, et quia superbia displicuit, eruditur humilitate, vel infirmitate. Iste versus applicari potest et ad bonos, et ad malos. Ad bonos hoc modo: Ita corripuisti hominem, ut penitus se mundo mortificaret, sicut aranea se mortificat in suo opere. Tabescit anima justi sicut aranea, quando a pinguedine carnalis voluptatis deficit, cum carnem jejuniis et vigiliis macerat, et mentem a desideriis illicitis castigat: cum studet se vitiis et concupiscentiis mortificare, atque in virtutibus extenuare: texere, ut cum veste nuptiali caelesti sponso digna 182 valeat apparere. Vel sicut aranea ad inutile opus faciendum interiora sua extrahit et consumit: sic peccator interiora animae suae, in appetitu terreno
Abbreviated transcription (Latin):
hoc planius in alio psalmo. Boñ
mͥ dñe quod humiliasti me: ut
discam iustificationes tuas. humi¬
liatus sum ⁊ bonum est mͥ. ⁊ pe¬
na est. ⁊ gr̃a est. Hine alibi dicitur.
Quifingis laborem inp̃cepto: id:
laborem formas. ut mͥ sit pͥceptũ
dico. ã moue. ⁊opus est ut amoue¬
as : quia ego defeci. id est sustiñe
non potui a fortitudure manus
tue: id: a forti uindicta tua. fas
ta increpationib. ꝑhoc quoddi¬
cit in inerepationib:. notat dm̃
undictam suam ad hoe facere:
ut retrahat hominem a pecca¬
do. Cum dico plagas tuas. aut for¬
tem manum tuam. non te accuso.
s ꝯfiteor me hab̾e iniguitatẽ: ꝓyt
quam disciplinis tuis corripiusti
me hominem. Hic notatur iu
pater castigat: ut aduiam i̾ta¬
tis reducat. Unide adhuc subiũ¬
git. & tabesc̾e fecisti sicut arane¬
am animam eiꝰ Attende ip̃sum
animal quam tabidum est. Po¬
ne supra digitum: ruina e̾um.
sichil omnino tabidius. Talem

Expanded text:
hoc planius ex alio psalmo. Bonum hoc planius ex alio psalmo. Bonum mihi Deus, quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Humiliatus sum, et bonum est mihi: et poena est, et gratia est. Hinc alibi dicitur: Qui fingis laborem in praecepto, id est, laborem formas, ut mihi praeceptum sit. Dico, amove. Et opus est, ut amoveas, quia ego defeci, id est, sustinere non potui, a fortitudine manus tuae, id est, a forti vindicta tua facta in increpationibus. Per hoc quod dicit, in increpationibus, notat Deum vindictam suam ad hoc facere, ut retrahat hominem a peccato. Cum dico plagas tuas, aut fortem manum tuam, non te accuso: sed confiteor me habere iniquitatem, propter quam disciplinis tuis corripuisti me hominem. Hic notatur judpater castigat, ut ad viam veritatis reducat. Unde adhuc subjungit. Et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus. Attende ipsum animal, quam tabidum est. Pone supra digitum, ruina est. Nihil omnino est tabidius. Talem
Abbreviated transcription (Latin):
ieeit. & non aꝑui os meum: ut sui
tulat. causam p̃mittendo: cum
subruungit. Qm̃ tu fecisti: amoue
⁊ mortabitas : Ab istis plagis sa¬
nari desid̃at. ⁊ ad ueram sanitatẽ
reduer: id est adimpassibilitatẽ
⁊ ĩmortalitatem. Et debes inguit
hoc facere: qm̃ tu fecisti me uł
qm̃ tu fecisti illas plagas: amou̾e
eas debes ame. Sicut enutuũ
ferire peccatorem ex iustieia ⁊ sic
tuum est parc̾e ex miseđia neq
enimn tantum iustus es. s etiam
misericors. Ostñdit autẽ uebem̾¬
ter se afflictum: cum subd̃. Afor¬
titudine manus tuie ego defeci
in inerepatiomib. Fortitudo ma¬
nꝰ d̃i. ip̃a ẽ ꝑeussio flagelli Ipso
flagellante: a rigore defecimus nr̃e
suꝑbie. Ipsis ꝑcussiones. nobis st
increpationes. In eo enim guod̃
flagellat: increpat nos. qͥa pec
tatem corripiusti hominẽ. Totum
quod feci: quod infirmꝰ sum. qd̾
in imo elamo ⁊ totum ꝓiniquitate
⁊ inhoc erudisti hominẽ. Audi

Expanded text:
jecit, Et non aperui os meum: ut sui jecit, Et non aperui os meum: ut sui tulat, caussam praemittendo, cum subjungit: 11. Quoniam tu fecisti: amove et mortalitas? Ab istis plagis sanari desiderat, et ad veram sanitatem reduci, id est, ad impassibilitatem et immortalitatem. Et debes, inquit, hoc facere, quoniam tu fecisti me, vel quoniam tu fecisti illas plagas, amovere eas debes a me. Sicut enim tuum est ferire peccatorem ex justitia, sic tuum est parcere ex misericordia. Neque enim tantum justus es, sed etiam misericors. Ostendit autem vehementer se afflictum, cum subdit: 12. A fortitudine manus tuae ego defeci in increpationibus. Fortitudo manus Dei ipsa est percussio flagelli. Ipso flagellante a rigore defecimus nostrae superbiae. Ipsius percussiones nobis sunt increpationes. In eo enim, quod flagellat, increpat nos: quia pectatem corripuisti homines. Totum quod feci, quod infirmus sum, quod in imo clamo, totum pro iniquitate: et in hoc erudisti hominem. Audi