comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fantissime sera ẽ in qͥ¬
sitio. & tardae data mͥ
scribendi optio. quia
peccatis meis ingru¬
entib non mͦ sterilita¬
tis uł in opie malo. uerũ ⁊̃ litis et hos¬
tilitatis. quo minus inquirerẽ horribi¬
li sum p̃ditꝰ icursu. Nunc autẽ ⁊ si
mille necesfitatib mille curis atritus.
pꝰ lõgũ miserie tempus uelud ab imꝑ¬
bi soporis ut ita dixer̃i gͣuedine suscita¬
tꝰ: saciꝰ meȩ suggestionis affatib depen¬
dẽ p̾sumo salutis obsequiũ. ⁊ cordis et
corporis humilitate ꝓstratꝰ imp̃cans
excellentissimã tue beatitudinis potes¬
tatem: ut peculiarẽ famulũ quẽ illo
sacre dignationis intuitu semꝑ habu¬
isti susceptũ: usq in finẽ habe̾ iubeas cõ¬
dolore discrucior. qͦo emenso temꝑe tã
ꝓlixo uł nunc ur̃m non mereor utoere
ꝯspectũ. s sꝑo in illũ qui non obliuisci¬
t᷑ misereri nec repellit in finẽ: qͥa exau
bit aspectui. Suggero sane ⁊ omĩmoda
supplicatione deposco. ut librũ aethimo¬

Expanded text:
stantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas comdolore discrucior, quod emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaubit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymo
Abbreviated transcription (Latin):
desiderauinẽ
uide̾ faciem
aliquando
impleret ds̃
uotum meum ante quam moriar.
Ad p̃sens autẽ deprecor ut conmendeᷤᷤ
me dõ orationib tuis ut in hac uita
sp̃e meã impleat et in futura beati¬
tudinis tuȩ ꝯsorciũ mͥ coucedat. Et
manu sua. Ora ꝓ nobis beatissime dñe¬

Expanded text:
desideravi nunc videre faciem aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor, ut commendes me Deo orationibus tuis, et ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime d
Abbreviated transcription (Latin):
circularis nĩs ẽ ita qͥ dũ siłr multipli¬
catꝰ fuit a se in choans ad se ꝯũtit᷑. ut
in modũ flãme ꝯsurgt̃ ita
cib ut sunt tessere ita.
Sphere quib ẽ eqͣł undi¬
q rotunditas ita. D

Expanded text:
Circularis numerus est ita, qui dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut in modum flammae consurgunt, ita. Cubus, ut sunt tesserae, ita. Sphaerae, quibus est aequalis undique rotunditas, ita.
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris appłłata ẽ. quȩ ap̃ antiqͦs
tenuit imꝑiũ. orientis. hec in tercia orbis
no ab occiduo nr̃o mari finit᷑ ã septẽtͥo ẽ¬
in eotide lacu. ⁊ tanai fluuio: t̃minat᷑. ht̃
aut̃ ꝓuincias mltas. ⁊ regiones quarũ bre¬
uit᷑ nomina ⁊ situs expediã. sũpto initio a
ꝑadiso. Parach̾sus ẽ locꝰ in orientis partib
ꝯstitutꝰ. cuiꝰ uocabłm ex g̾co in latinũ u̾¬
tit᷑. ortꝰ. porro hebraice ender dr̃ qd̾ in
nr̃am linguã delicie int̾ptant᷑. qͦd utr̃¬
q iuĩctũ facit oetum. deliciarũ. E st em̃
onuĩ gn̾e ligni ⁊ pomiferarũ arboꝵ ꝯsitꝰ.
pens: totũ nemꝰ irrigat. diuiditur in.
quatuor nascentia flumina. cuiꝰ loci pꝰ
pecc̃m hominis aditꝰ int̾clusus ẽ septꝰ est
enĩ undiq rũphea flãmea .i. muro igneo
angłi boni fubmoueant. necui carni uł
spũ transg̾ssionis a ditꝰ ꝑadisi pateat. In¬
dia uocata ab indo flumine qͦ ex parte

Expanded text:
mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis no, ab occiduo nostro mari finitur, a SeptentrioneMaeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibus constitutus, cuius vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus: porro Hebraice Eden dicitur, quod in nostra lingua deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarupens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
desiderauinẽ
uidẽ faciem
aliquando
impleret dc̃
uotum meum ante quam moriar.
Ad p̃sens autẽ deprecor ut conmendeᷤᷤ
me dõ orationib tuis ut in hac uita
sp̃e meã impleat et in futura beati¬
tudinis tuȩ ꝯsorciũ mͥ concedat. Et
manu sua. Ora ꝓ nobis beatissime dñe

Expanded text:
desideravi nunc videre faciem aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor ut commendes me Deo orationibus tuis, et, ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine
Abbreviated transcription (Latin):
plano pede .i. suꝑficie ꝯtinet᷑.
tͥ goniis nunu̾s ẽ ita.
Qͤdratꝰ nu̾s ẽ ita.
Qͥnqͥangulus ita.

Expanded text:
plano pede, id est superficie continentur. Trigonus numerus est ita.o Quadratus numerus est ita.o Quinqueangulus ita.
Abbreviated transcription (Latin):
ceani ꝓfunda. cursus suos dirig̃. Ib̃us am
qui in eo płimꝰ inuenit᷑. Dariꝰ ã g̾cis qi doricꝰ.
Tagũ fluuiũ cartago spanie nũcupauit.
ex qua ortꝰ ꝑcedit fluuiꝰ harenis auriferiꝰ
copiosus. ⁊ ob hoc cet̾is fliuuiis hispanarũ
mite coronã. aurea qͥ nitidis uellã tinguis
aqͥs. eo ꝙ ibi lane pulcͦ colore tingunt᷑. be¬
tis autẽ dictꝰ eo ꝗ humili solo decurrat.
dã autẽ flumina in diluuio soluta: mo¬
le trarũ p̾clusa st̃. quedã uͦ quȩ non erant.
abyssi tunc ruptis meatib erumper̃t. Dedi¬

Expanded text:
eani profunda cursus suos dirigit. Iberus aeani profunda cursus suos dirigit. Iberus aqui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cartago Hispaniae nuncupavit, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob hoc ceteris fluviis Hispaniarum mite corona Aurea, qui nitidis vellera tingis aquis. eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus, eo quod humili solo decurrat. dam autem flumina in diluvio soluta, moterrarum praeclusa sunt; quaedam vero, quae non erant, abyssi tunc ruptis meatibus eruperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. ⁊ de exitu suo nom̃ dedit. nã antea
albula. antiquũ nom̃ a colore habuit. ꝗ
niuib alb sit. ip̃e ẽ autẽ tybris. qͥ ⁊ tybis
.s. tybĩs in cotidiano sermone: tibris in usu¬
dr̃. Danubiꝰ g̾manie fluuiꝰ uocari fert᷑ ni¬
uiũ copia quib mag̾ auget᷑. iste ẽ qͥ in
europa plus om̃ib ht̃ fame. idẽ ⁊ ister. q
dũ ꝑ innum̾as uadit gentes. mutat ⁊ nom̃.
⁊ maiores sibi ambiendo collig̃ uires. Orit᷑
ãgermanicis iugis. ⁊ occidentalib partib
barbaroꝵ ꝑgens contͣ orientẽ sexaginta
in se fluuios recip̃. septẽ hostiis in pontũ
influit. Rodanꝰ gallie fluuiꝰ ab opido rodo
ꝯgnominatꝰ. quẽ coloni radioꝵuo cauer̃t.
qͥ rapido ꝯcitꝰ cursu tirreni equoris freta
scindẽs. non modic̃ nauigantiũ sepe facit
ꝑicłm. dũ int̾ se maris fluctꝰ.⁊ amnis flu¬
enta dec̾tant. R enꝰ a rodani societate fer
fluuios cõputatꝰ. qͥ ã nigo alpiũusq in oc¬

Expanded text:
cidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis, sed Tiberis in quotidiano sermone, Tibris in r. Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. Rhenus a Rhodani societate fertfluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oc
Abbreviated transcription (Latin):
regione posita. omĩb parti¬
b celi in modũ centͥ. eqͣli
int̾uallo consistens qͦ singła¬
ri numo. totũ orbẽ sig̾cat.
płali uͦ singłas partes. cuiꝰ nomina diu̾sa dat
rõ. nã terra dicta a suꝑiori parte qͣ t̾itur.
Humus ab infiõri uł humida t̾ra ut sub
mari. Tellus aut̃ quia fructꝰ eiꝰ tollimus.
ħ ⁊ obs dicta.eo ꝗ opẽ fert frugib Eadẽ
⁊ arua ab arando ⁊ colendo dicta pͥe aut̃¬

Expanded text:
regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie aut
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. ⁊ de exitu suo nom̃ dedit. nã antea
albula. antiquũ nom̃ a colore habuit. ꝗ
niuib alb sit. ip̃e ẽ autẽ tybris. qͥ ⁊ tybis
.s. tybĩs in cotidiano sermone: tibris in usu
dr̃. Danubiꝰ g̾manie fluuiꝰ uocari fert᷑ ni¬
uiũ copia quib mag̾ auget᷑. iste ẽ qͥ in
europa plus om̃ib ht̃ fame. idẽ ⁊ ister. q
dũ ꝑ innum̾as uadit gentes. mutat ⁊ nom̃.
⁊ maiores sibi ambiendo collig̃ uires. Orit᷑
ãgermanicis iugis. ⁊ occidentalib partib
barbaroꝵ ꝑgens contͣ orientẽ sexaginta
in se fluuios recip̃. septẽ hostiis in pontũ
influit. Rodanꝰ gallie fluuiꝰ ab opido rodo
ꝯgnominatꝰ. quẽ coloni radioꝵuo cauer̃t.
qͥ rapido ꝯcitꝰ cursu tirreni equoris freta
scindẽs. non modic̃ nauigantiũ sepe facit
ꝑicłm. dũ int̾ se maris fluctꝰ.⁊ amnis flu¬
enta dec̾tant. R enꝰ a rodani societate fer
fluuios cõputatꝰ. qͥ ã nigo alpiũusq in oc¬

Expanded text:
cidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur. Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. Rhenus a Rhodani societate fertfluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oc
Abbreviated transcription (Latin):
MNib animantib adã pͥm̃
uocabła indidit. appłłans
unicuiq nom̃ ex p̾senti in¬
stitutioe. uixta condicionẽ
nͨ cui seruiret. Gentes aũ
unicuiq animaliũ ex pͥa lingua dedert̃
rarũ noĩa ilł imposuit adã. S illa qͤ ante¬

Expanded text:
mnibus animantibus Adam prima vocabula indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione, juxta conditionem naturae, cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederuntrarum nomina illa imposuit Adam; sed illa lin
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c̾itũ tempꝰ inpͥmiturq memoriȩ. Ind̾
a poetis iouis ⁊ memoriȩ filias musas
ẽẽ ꝯfictũ ẽ. Nisi ab homine memoria
teneat᷑ soni: ꝑeunt q scͥbi ñ possunt.
Spera ẽ figura in rotundũ in¬

Expanded text:
praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt.Sphera est figura in rotundum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ꝯsũmatũ : ꝓmissionis urẽ memores
seruo ur̃o dirigẽ iubeatis. Quia ut mͥ
sũ ꝯsciꝰ magna ibi ex parte serui tui
postulatione sudasti. ⁊ idõ pͥmũ mie
existens munificꝰ sic in sc̃oꝵ cetib & fe¬
lix habearis ⁊ pͥmꝰ. Gesta ⁊̃ sinodi in qͣ
sinthacus examinis ur̃ igne et si non
purificatꝰ inuenit᷑ tñ iñ coctus. queso
ut ur̃o instinctu a filio ur̃o dño rege
nob̃ dirigat᷑ cito. Nam et nr̃a eiꝰ sic
flagitauit głam suggestio. Qui a mul¬
tũ in ꝯcilio ꝓ inuestiganda opꝰ ẽ u̾itate.
De cet̾o creatoris altissimi pietatẽ eff¬
lagito. ut coronã beatitudinis ur̃e ꝓ in¬
tegͥtate fidĩ. & statu eccłiȩ sue longo
temꝑe p̃cipiat ꝯseruare. Meq int̾ ob
latͣncia p̾sentis mundi uaria ⁊ innu¬
m̾abilia discͥmina intinitũ reddat tue
int̾cessionis grã. Hac reconditũ in g̾mi¬
ũ memoriȩ tuȩ tutũ ab oĩ tẽpestate pec¬

Expanded text:
mus consummatum, promissionis vestrae memores mus consummatum, promissionis vestrae memores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, melatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate pec
Abbreviated transcription (Latin):
fantissime sera ẽ inqͥ¬
sitio. & tardae data mͥ
scribendi optio. quia
peccatis meis ingru¬
entib non mͦ sterilita¬
tis uł in opiȩ malo. uerũ ⁊̃ litis et hos¬
tilitatis. quo minus inquirerẽ horribi¬
li sum p̃ditꝰ incursu. Nunc autẽ ⁊ si
nlle necessitatib mille curis atritus.
pꝰ lõgũ miserie tempus uelud ab imꝓ¬
bi soporis ut ita dixerĩ gͣuedine suscita¬
tꝰ: saciꝰ meȩ suggestionis affatib depen¬
dẽ p̃sumo salutis obsequiũ. ⁊ cordis et
corporis humilitate ꝓstratꝰ imp̃cans
excellentissimã tue beatitudiuis potes¬
tatem: ut peculiarẽ famulũ quẽ illo
sacre dignationis intuitu semꝑ habu
dolore discrucior. qͦd emenso temꝑe tã
ꝓlixo uł nine ur̃m non mereor uidere
ꝯspectũ. s sꝑo in illũ qui non obliuisci¬
t᷑ misereri nec repellit in finẽ: qͥa exau
bit aspectui. Suggero sane ⁊ omĩmoda
supplicatione deposco. ut librũ aethimo¬
logiarũ quẽ iam faciente dño audiui¬

Expanded text:
stantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habui gravi dolore discrucior, quod emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaubit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quȩ inundauĩt deleat. Primũdi¬
luuiũ extitit sub noe. qñ hominũ scełib of¬
fensus omp̃s. toto orbe contecto. deletis eũẽ¬
tis. unũ spaciũ celi fuit ac pelagi. Cuiꝰ indi¬
ciũ hactenꝰ uidemꝰ in lapidib. qͦs in remotis
montib conchis ⁊ ostreis ꝯcretossepe ⁊̃ caua¬
tos aqͥs uidẽ solemꝰ. Scdm diluuũ fuit ĩ acha¬
ia. iacob patͥarche.⁊ ogigi tẽꝑib qͥ eleusine
ꝯditor ⁊ rex fuit. nom̃q loco ⁊ tẽꝑi dedit.
Tciũ diluuiũ in tessalia. moysi uł amphitͥo¬
nis tẽꝑib fuit. qͥ t̾tiꝰ post cicropẽ regnauit.¬
cuiꝰ tẽꝑib aquarũ illuuies. maiorẽ partẽ po¬
płoꝵ tessalie assũpsit. paucis ꝑ refugia mõ¬
tiũ lib̾atis. maxime in monte parnaso. ĩ cuiꝰ
circuitu: deucalion t̃c̃ regno ponebat᷑. qͥtc̃
ad seratib ꝯfugientes. susceptos. ꝑ gemina
parnasi iuga fouit ⁊ aluit. a quo ꝓpt̾ea genꝰ

Expanded text:
omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Ccuius temporibus aquarum inluuies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso, in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fouit aluitque; a quo propterea genus
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris appłłata ẽ. quȩ ap̃ antiqͦs
tenuit imꝑiũ. orientis. hec in tercia orbis
no ab occiduo nr̃o mari finit᷑ ã septẽtͥo ẽ
in eotide lacu. ⁊ tanai fluuio: t̃minat᷑. ht̃
aut̃ ꝓuincias mltas. ⁊ regiones quarũ bre¬
uit᷑ nomina ⁊ situs expediã. sũpto initio a
ꝑadiso. Parach̾sus ẽ locꝰ in orientis partib
ꝯstitutꝰ. cuiꝰ uocabłm ex g̾co in latinũ u̾¬
tit᷑. ortꝰ. porro hebraice ender dr̃ qd̾ in
nr̃am linguã delicie int̾ptant᷑. qͦd utr̃¬
q iuĩctũ facit oetum. deliciarũ. E st em̃
onuĩ gn̾e ligni ⁊ pomiferarũ arboꝵ ꝯsitꝰ.
pens: totũ nemꝰ irrigat. diuiditur in.
quatuor nascentia flumina. cuiꝰ loci pꝰ
pecc̃m hominis aditꝰ int̾clusus ẽ septꝰ est
enĩ undiq rũphea flãmea .i. muro igneo
angłi boni fubmoueant. necui carni uł
spũ transg̾ssionis a ditꝰ ꝑadisi pateat. In¬
dia uocata ab indo flumine qͦ ex parte

Expanded text:
mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis no, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina, et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. 2. Paradisus est locus in Orientis partibus constitutus, cujus vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus; porro Hebraice Eden dicitur, quod in nostra lingua deliciae interpretatur. Quod utrumque junctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiterarupens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ in hoc corꝑe
aspicerẽ ⁊ uisionem.
Qͥd autẽ mͥ euenit ꝓ peccatis meis
manifestabo. quia non fui dignꝰ tua
ꝑlegẽ eloqͥa statĩ enĩ uͥ accepi pitta¬
uiũ tuũ puer reciꝰ ad me uenit. De¬
di cubiculario meo pittauiũ.⁊ ꝯfestĩ¬
ambulaui ad pͥncipẽ ut postea ꝑlege¬
rẽ ⁊ rescriberẽ. Reu̾sus de palacio re¬
gis. Non solũ scͥpta tua non inueni. s
⁊̃ quicqͥd aliud in cartis fuit ꝑiit. ⁊
rocirco scit dñs luxi m̾itũ meũ qͥa
non ꝑ legi eloquiũ tuũ. s rogo ut q̃¬
cumq occasio uen̾it rescribe̾ mͥ. &e
gr̃ãm u̾bi tui non auferas. ⁊ qͦd ex
meo delicto ꝑdidi iterũ gr̃ã tua reci-¬
piam. Et manu sua. Ora ꝓ nob̾ beatis¬

Expanded text:
salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo, quia non fui dignus tua perlegere eloquia, statim ut accepi pittatium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud piambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatis
Abbreviated transcription (Latin):
logiarũ quẽ iam faciente dño audiui¬
mꝰ ꝯsũmatũ : ꝓmissionis ur̃e memores
seruo ur̃o dirige iubeatis. Quia ut mͥ
sũ ꝯsciꝰ magna ibi ex parte serui tui
postulatione sudasti. ⁊ idõ pͥmũ in me
existens munificꝰ sic in sc̃oꝵ cetib & fe¬
lix habearis ⁊ pͥmꝰ. Gesta ⁊̃ sinodi in qͣ
sinthacius examinis ur̃ igne et si non
purificatꝰ inuenit᷑ tñ iñ coctus. queso
ut ur̃o instinctu a filio ur̃o dño rege
nob̃ dirigat᷑ cito. Nam et nr̃a eiꝰ sic
flagitauit głam suggestio. Qui a mul¬
tũ in ꝯcilio ꝓ inuestiganda opꝰ ẽ u̾itate.
De cet̾o creatoris altissimi pietatẽ eff¬
lagito. ut coronã beatitudinis ur̃e ꝓ in¬
tegͥtate fidĩ. & statu eccłiȩ sue longo
temꝑe p̃cipiat ꝯseruare. Meq int̾ ob¬
latͣncia p̃sentis mundi uaria ⁊ innu¬
m̾abilia discͥmina munitũ reddat tuę
int̾cessionis grã. Hac reconditũ in g̾mi¬

Expanded text:
logiarum, quem jam, favente Domino, audivilogiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremi
Abbreviated transcription (Latin):
relam. Ut qͦd supplicacione neqͥui.
uł calumpniis lacessando ualeã adipis¬
ci. sepe nã sol⁊ mendico ꝓdesse uocife¬
ratio. Quo cͥca quero te midnẽ eur
non tribuas qd̃ rogaris. Unũ scias ñ
dimittã q̃ fingis nolle negata s querã
ã pũssimo redep̃tore iubente querite
⁊ inuenietis. ⁊ adiciente pulsate et
aꝑiet᷑ uob̾. Quesiui et quero ⁊ iã pul¬
so. Uñ ⁊ clamito ut aꝑias. Nam huiꝰ¬
sisti postul antẽ exaudias forte calũp¬
mantẽ. Hinc ⁊ ego scienti tua ing̾o
nͦ stulti iactõe noui aliqͥd sugg̾e̾ in¬
sipiens porrecto p̃sumo. Non tñ¬
egi. Desidĩo enim omĩ desiderans qͣmuis
dit ꝑ caritatẽ quȩ diffusa ẽ in cordib
nr̃is. Codicẽ ethimologiarũ cũ aliis co¬
raconẽsi non eã qm petis sensi senteniã
mũ illic manet inc̾tũ. Peto autẽ uͥ ꝓ meis
peccatis apd̾ dm̃ existẽ int̾cessor digneris

Expanded text:
relam, ut quod supplicatione nequivi, relam, ut quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, am, piissimo Redemptore jubente: Quaerite, et invenietis, et adjiciente: pulsate, et aperietur vobis . Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito, ut aperias. Nam hujsisti postulantem, exaudies forte calumniantem. 4. Hinc et ego scienti tua ingero, nec styli jactatione novi aliquid suggerere insipiens perfecto praesumo. Nec tegi; desiderio omni desiderans, quamvis ditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Corraconensi non eam quam petisti sensi sententiam mum, illi manet incertum. Peto autem ut pro meis pe
Abbreviated transcription (Latin):
uelle meũ ẽ. mi dñe reue¬
rentissime nͥ culparũ mat̾ia mearũ
obsistat ⁊ benigne te inqͥsitionẽ meã
amplecti ⁊ querularũ dminiam pa¬
cient̃ acciꝑe. Utrũq enĩ ago ⁊ officiũ
mearũ necessitates dirigo. Qͦd ut be¬
nignissime auditui tuo admitas min
peto a culmine ur̃i apostolatꝰ ⁊ qͣmꝗͣ
bacillet calũpnie obiectõ tibi lacͥma¬
rũ ẽ intercessio cũ lacͥme non sint
calup̃me ⁊ calũpniabiles lac̾me s utr̃¬
q ꝓ licenciosa amoris p̾sũptione: non
autẽ ꝓ arrogantiȩ temitate. S iã causã
ex ordiar. Septimũ ni fallor annũ tem¬
ꝑa girant ex qͦ memini me libro suo
excondito originẽ postulasse ⁊ uario
&e absenti nil iñ uos rescͥpsisse s subti¬
li dilatiõe mͦ nec dũ esse ꝑfectos. mͦ
nec dũ scͥptos mͦ littãs uieas int̾cidisse.
aliaq multa opponens ad hanc usq di¬
em ꝑuenimꝰ. ⁊ sine peticiõis affectu
manemꝰ. ob hoc ego ⁊̃ u̾tã p̃ces in que¬

Expanded text:
velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in peto a culmine vestri apostolatus: et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptione, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordiar. Septimum, ni fallor, annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, modo necdum scriptos, modo meas litteras intercidisse, aliaque multa opponentes, ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in que
Abbreviated transcription (Latin):
Rimus bella intulit ninus. assiri¬
oꝵ rex. ip̃e enim finib suis neqͣ¬
quã contẽptꝰ. humane societa¬
tis fedus irrumpens exercitꝰ ducẽ alie-¬

Expanded text:
rimus bella intulit Ninus Assyriorum rex. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus irrumpens, exercitus ducere, alie
Abbreviated transcription (Latin):
tur. undiq enĩ occeanꝰ circũfluens eiꝰ in
circło ambit fines Diuisꝰ ẽ autẽ tͥpharie ẽ
quib una pars asia. alt̾a europa. tercia af¬
frica: nũcupãt᷑. qͣs tres partes orbis: uet̾es
non equalit̃ diuisert̃. Nam asia ã meridie
ꝑ orientẽ usq ad septẽtͥonẽ: ꝑuenit. Suro¬
pa uͦ a septẽtrione usq ad occidentẽ. atq
inde affrica: ab occidente usq ad m̾idiem.

Expanded text:
tur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque ind
Abbreviated transcription (Latin):
europa. ⁊ affrica. aliũ uͦ dimidiũ sola asia teuet.¬
S i dõ iste due partes facte st̃. quia int̾
utͦq ab occeano mare magnũ ing̃dit᷑. qd̾
eas int̾secat qua ꝓpt̾ si induas partes ori
tã uͦ europa. ⁊ affrica.
De asia ⁊ partib

Expanded text:
frica, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes orietera vero Europa et Africa. De asia . Asi
Abbreviated transcription (Latin):
partibꝰ exortus faciunt matutinos. Itemq in alio lat̾e : in.cxx.
partibus uicinantes stationes faciunt uesꝑtinas. Quas etiã scdas
dicunt. qͥ suꝑiores pͥmas ẽẽ dixerunt. Consecutꝰ autẽ radiꝰ intra
xii. partes eas opprimit & occultat. S cursus diuersitatẽ altitu¬
dinisq causas. consistendi. retrogradiendiq atq incedendi om̃ibꝰ
supradictis importat radiꝰ soliᷤ. affulgens. qui eos ꝑcutiens. aut in

Expanded text:
partibus exortus faciunt uespertinos; itemque in alio latere in CXX partibus exortus faciunt uespertinos; itemque in alio latere in CXX partibus uicinantes stationes faciunt uespertinos, quas etiam secundas dicunt, qui superiores primas esse dixerunt. Consecutus autem radius intra XII partes eos opprimit et occultat. Sed cursus diuersitatem altitudinisque, causas consistendi retrogradiendique atque incedendi omnibus supra dictis importat radius Solis affulgens, qui eos percutiens aut in
Abbreviated transcription (Latin):
fenonis autem hoc est saturni prelatiꝰ om̃ibus sidus. modico minꝰ
annis xxx. cuculũ suũ ꝑ longitudinẽ circuncurrit. In latitudi¬
ne uͦ tribus tantũ. aut etiã duabus partibus ꝑuagat᷑. Altitudoaũ
eius circuli:. inscorpionis signo grandescit. Uerum absis ipsius
in libre .xxͫ. portione. Ortꝰ autem tã ei quã duobus inferioribus sũt
similes. Cum ultra.xii. partes eos matutini radiꝰ ñ p̃sserit solis. Tunc
quippe matutinũ ortũ facere ꝑhibent᷑. Oocasum autẽ cũ sole dimer¬
so remote tot partibus poterunt apparere. Est et aliꝰ qui akꝑony¬
hoyr ꝑhibet᷑ cũ sole intra orizontẽ demergente de orientis facie cla¬
rum planete nascentis sidus emergit. Oocultationes uͦ eoꝵ sic fiunt:
cũ radio consequente propͥi luminis iubratũ amittunt. Deniq a par¬
tibus. cxx. stationes matutinas efficiunt. Moxq incontͣrio in .clexx.

Expanded text:
Phaenonis autem, hoc est Saturni, praelatius omnibus sidus modico minus Phaenonis autem, hoc est Saturni, praelatius omnibus sidus modico minus annis XXX circulum suum per longitudinem circumcurrit, in latitudine uero tribus tantum aut etiam duabus partibus peruagatur. Altitudo quidem huius circuli in Scorpionis signo grandescit, uerum absis ipsius in Librae uicesima portione. Ortus tam ei quam duobus inferioribus sunt similes, cum ultra XII partes eos matutini radius non presserit Solis; tunc quippe matutinum ortum facere perhibentur, occasiuum autem, cum Sole demerso remotae totidem partibus poterunt apparere. Est et alius, qui ἀκρόνυχος perhibetur, cum Sole intra horizontem demergente de orientis facie clarum planetae nascentis sidus emergit. Occultationes uero eorum fiunt, cum radio consequentis proprii luminis uibratus amittunt. Denique a partibus CXX stationes matutinas efficiunt, moxque in contrario in CLXXX
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑpositis ortus. occasus. stationesq ac reditꝰ uideant᷑ eẽ cõmu¬
nes: tamen et altitudinem ꝓpͥam. & stationẽ pͥmã & absidem
suam exceptã cet̾is nouit. Nã eiꝰ altitudo. idẽ ubi se eiꝰ circulus a t̾ra
altiꝰ tollit: subsigni leonis regione consurgit. Statio uͦ spetialis eiꝰ
pͥma. Nam ut pote soli coniunctis de ꝓrimo etiã in quadratura eiꝰ po¬
sitꝰ radios sentit. Quippe innonagesima parte ex utroq eiꝰ lat̾e remo¬
rat᷑. Absidem etiã habet recessumq sublimem: in capricorni confinio
suꝑior duodecim annis. longitudinẽ propͥe circumactionis excurrit.
ꝑ latitudinẽ uͦ quinq partiũ spatiatur. Altitudo eiꝰ circuli: in uir¬
gine repperit᷑. Absis uero in cancͥ quinta decima portione. Quias¬
census descensusq ecentron eẽ t̾re ipsum qͦq circulũ contestant᷑.

Expanded text:
super positis ortus, occasus stationesque ac reditus uideantur esse commusuper positis ortus, occasus stationesque ac reditus uideantur esse communes, tamen et altitudinem propriam et stationem propriam et absidem suam exceptam ceteris nouit. Nam eius altitudo, id est ubi se eius circulus a terra altius tollit, sub signi Leonis regione consurgit; statio uero specialis eius prima. Nam utpote Soli coniunctus de proximo etiam in quadratura eius positus radios sentit, quippe in nonagesima parte ex utroque eius latere remoratur. Absidem etiam habet recessumque sublimem in Capricorni confinio,superum rector, XII annis longitudinem propriae circumactionis excurrit, per latitudinem uero quinque partium spatiatur. Altitudo eius circuli in Virgine reperitur, absis uero in Cancri quinta decima portione. Qui ascensus descensusque eccentron esse terrae ipsum quoque circulum contestantur.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfert᷑. ñt̃umquam subiacet. Quippe que non annis omnibus re¬
ueret cursum. ł uc̃ &ẽ cũ retrogradit᷑ ultra anni cireulũ tardior
collustrat orbem. Cum autẽ directo cursu meat. etiã undecimo
mense circulũ complet. nunc faciẽsortũ ante soł ortũ lucifere. aane¬
nc̃ post occasũ solis essulgens. uesꝑ. Uel uesꝑugo nominat᷑. Sola dẽ
quinq sideribus: umbramꝰ redilit ut luna. solaꝙ fulgoris folis
emergeritis dui conspecta ñ cedit. Que quidẽ mortu matutino ꝑle¬
rumq .iiii. mensibꝰ ĩmorat᷑: in uesꝑtino uero numquã plus ꝙridi¬
ebiis. Serũ tam insus eiꝰ quam occultationes. decẽ et nouẽ mensi¬
bus restaurant᷑. Nlam pirois siue martiũ sidꝰ. ultra solem meanis.
ꝑprium etiã ipse circum telluris ecentron meat. annis ꝓpe duobus
tlatitudine.. uel aiii. partes excurrit. Cuilicet cum diobus

Expanded text:
superfertur, nonnumquam subiacet, quippe quae non annis omnibus resuperfertur, nonnumquam subiacet, quippe quae non annis omnibus revocet cursum. 883 tunc enim, cum retrograditur, ultra anni circulum tardior collustrat orbem; cum autem directo cursu meat, etiam undemense circulum complet, nunc faciens ortum in Lucifero, nunc post occasum Solis effulgens Vesper uel Vesperugo nominatur. Sola de quinque sideribus umbram reddit ut Luna, solaque fulgori Solis emergentis diu conspecta, non cedit. Quae quidem in ortu matutino plerumque quattuor mensibus immoratur, in uespertino uero numquam plus XX diebus. Verum tam uisus eius quam occultationes X et VIIII mensibus restaurantur. Iam Pyrois siue Martium sidus ultra Solem means proprium etiam ipse circum telluri eccentron meat, at annis prope duobus; in latitudinem quinque partes excurrit. Cui licet cum duobus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuenientis oculit᷑. Aliũ cũ idem retrogradatione sui. uicinie
solis admotꝰ. idem patit᷑ in occasũ. abeo quippe solis lumine inter¬
uigniti momenta. abeẽ non pot̾it. licet maioribꝰ partibus aber¬
rarit. qui ultra scdm signũ non pot̾it inueniri. Q has tamen obs¬
curationes ortusq ꝑspicuos. quarto mense nec id tamen
semꝑ offendit. At uenus que ab aliis phosphoros nominat. aps¬
tagora samio cum suis. ostensa ẽ certis rationibus puestigata
et ipsa cira anni confita. ambire curulũ propriũ ꝑhibetur.
Nam diebꝰ trecentis & aliquot. latitudinis uͦ partibꝰ Auodecim. lu¬
ne similis ꝑuagat᷑. Quinquaginta momentis asolis orbe disceẽs.
licet plus a.xl xi. partibus aberrare ñ ualeat. et in suo posint
cireulo. eum uaria diuersitate circundat. Quia aliquando euiu
transcurrit. aliquando eum subsequit᷑. nec comprehendit. Aliqͣndo

Expanded text:
supervenientis occulitur, alium cum itidem retrogradatione sui viciniae supervenientis occulitur, alium cum itidem retrogradatione sui viciniae Solis admotus it pariter in occasum. ab eo quippe Solis lumen ultra XX momenta abesse non poterit, licet maioribus partibus aberrarit, qui ultra secundum signum non poterit inveniri. et has tamen obscurationes ortusque perspicuos quarto quoque mense, nec id tamen semper, ostendit. 882 At Venus, quae ab aliis Phosphoros nominatur, a Pythagora Samio cum suis ostensa est terris rationibus pervestigata. et ipsa circa anni confinia obire circulum proprium perdocetur; nam diebus ccc et aliquot, latitudinis vero partibus XII Lunae similis pervagatur, L momentis a Solis orbe discedens, licet plus a XLVI partibus aberrare non valeat. et in suo posita circulo eum varia diversitate circumdat, quia aliquando eum transcurrit, aliquando subsequitur nec comprehendit, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
aberrare. nec duobus signis absistere. ñc preteriens nunc consistens
aut certe regrediens. qui quidẽ diuersis scematibus uariatur.
lam licet exiguo paruiq spatio temporis faciat: tamen & ortũ
facit et occasum. Quippe ubi radiis solaribus. conditione partiũ ẽ¬
liberatꝰ. ante emergentis splendorẽ iubaris iuibrabund̾ apparet.
uitra terrarũ orizontẽ subleuatꝰ. Nam acronico ortu hic numꝗͣ
pot̾it eleuari. Qͥppe ĩ diamet᷑ soł positis. posse euentre sẏderibus.
ista fit ut iste qͥ ultra signũ et alteram ȩxiguã portionẽ sequentis
ab ẽẽ non poterit ñ illi cͦontingat ortu acronico subleuari. Demq
nec contrariũ idem nouit occasum. sed ortũ itidem uesꝑtinum
facit. cũ post occasum solis luminis sui lib̾tate clarescit. Itẽ occa¬
sus duos habet. Unũ cũ ante solẽ apparere solitꝰ claritate radiis

Expanded text:
aberrare nec duobus signis absistere, nunc praeteriens, nunc consistens aberrare nec duobus signis absistere, nunc praeteriens, nunc consistens aut certe regrediens. Qui quidem diuersis schematibus uariatur; nam licet exiguos paruique temporis faciat, tamen et ortum facit et occasum. Quippe ubi radiis solaribus condicione partium liberatus ante emergentis splendorem iubaris uibrabundus apparet, tra terrarum horizontem subleuatur. Nam acronycho ortu hic numquam poterit eleuari, quod in diametro Solis positis potest euenire sideribus ita fit, ut isti, qui ultra signum et alteram exiguam portionem sequentis abesse non poterit, non illic contingat ortu acronycho sublevari. 881 denique nec contrarium eidem novit occasum; sed ortum idem vespertinum facit, cum post occasum Solis luminis sui libertate clarescit; item occasus duos habet, unum cum ante Solem parere solitus claritate radii
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͥmo mense duodecima. euisdem temporis qd̾ addit᷑ estate adcresca
Scd̃o mense sexta: t̾cio quarta. E quarto m̃se alia .iiii. Quinto sexta.
Sexto duodecima. Inud qͦq manifestũ. quod ⁊odiacus cirea cancrũ
capͥcornũq flexior. equinoctialẽ pene directum seccat. Hactenꝰ de so¬
le nẽ planetar̃ cͣsus conuenit intueri. eoꝵq p̃cipue que circa solẽ
ꝑagͣciõẽ mundana uoluunt᷑. Nam stilbon pene anno circulũ ducens.
ꝑ octo latitudinis partes alterna incitatꝰ diuersitate discurrit. huiꝰ.
u̾eneris q circulos epiciclos ẽẽ suꝑius memoraui. idẽ ñ intra ambi¬
tum ꝓpriũ rotunditatẽ telluris concludere. s de lat̾e quodã modo
cirtulũ induei. quiut oriri subinde occidereq uideant᷑ mundani
motꝰ raptibus inuoluunt᷑. S idem stilbon licet solem ex diuersis cir¬
culis conimittet᷑: abeo tamen numquã ultra.xxxii. partes pot̾it

Expanded text:
ut primo mense duodecima eiusdem temporis quod additur aestate accrescat, ut primo mense duodecima eiusdem temporis quod additur aestate accrescat, secundo mense sexta, tertio quarta, et quarto mense alia quarta, quinto sexta, sexto duodecima. Illud quoque manifestum, quod zodiacus circa Cancrum Capricornumque flexior aequinoctialem paene directim secat. Hactenus de Sole; nunc planetarum cursus conuenit intueri, eorumque praecipue, qui circa Solem peragratione mundana uoluuntur. Nam Stilbon paene anno circulum ducens per VIII latitudini partes alterna incitus diuersitate discurrit. Huius Venerisque circulos epicyclos esse superius memoraui, id est non intra ambitum proprium rotunditatem telluris includere, sed de latere quodammodo circumduci; qui ut oriri subinde occidereque uideantur, mundani motus raptibus inuoluuntur. Sed idem Stilbon, licet Solem ex diuersis circulis continetur, ab eo tamen numquam ultra XXII partes poterit
Abbreviated transcription (Latin):
quod ducit᷑ ꝑ cyrenas in affricã carthagini ab austro adiacentem.
Quartũ et medium exom̃ibus diarodii quod ꝑ mediã pel opensem
si ciliamq ductũ adhostiũ bootis ꝑuenit. Quintũ ẽ diaromes per
inde sextum ꝑ ellespontũ. traciamq & confinẽ germanie galliam.
Septimũ diaboristenes ꝑponticũ mare. & ab altera parte germa¬
niã brittãniã q p̃cidens. Ultimũ ẽ ultra meotis paludes. et infra
ripheos montes. Ergo scdm climata dies dicant᷑. Hiameroes maxiniꝰ
dies: habet equinoctiales horas.xiii. minimꝰ dies .xi. Diasienes. maximꝰ
UIII.Diaripheon maximꝰ .xui.minimꝰ .uiii. Deinde cum ꝓpe cardi¬
nem accesseris. longior dies. semꝑq breuior nox fit. Deniq colligit᷑ sub
ipõ u̾e cardine estiuo tẽꝑs sẽꝑdiẽ eẽ. Int̾ea his climatibus quibusq cres¬
cunt: decrescuntq luces. Sciendum brumales dies ita crescere.

Expanded text:
quod ducitur per Cyrenas in Africam Carthagini ab austro adiacentem, quod ducitur per Cyrenas in Africam Carthagini ab austro adiacentem, quartum et medium ex omnibus Diarhodu, quod per mediam Peloponnesum Siciliamque ductum ad ostium Baetis pervenit, quintum est Diarhomes per inde sextum per Hellespontum Thraciamque et confinem Germaniae Galliam, septimum Diaborysthenus, Ponticum mare et ab altera parte Germaniam Britanniamque praecidens; ultimum est ultra Maeotis paludes et infra Riphaeos montes. 877 Ergo secundum climata dies dicantur. Diameroes maximus dies habet aequinoctiales horas XIII, minimus dies XI; Diasyenes maximus VIII; Diarhiphaeon maximus XVI, minimus VII. deinde cum prope cardinem accesseris, longior dies semper breviorque nox fiet; denique colligitur sub ipso sphaerae cardine semestrem diem esse. Interea bis climatibus quibusque crescunt decrescuntque luces, sciendumque a bruma ita dies accrescere,
Abbreviated transcription (Latin):
arietem surgit: uernũ tempus adridet. Ex huic denuo in canero
estas torridaꝰ renouat᷑. S econtrario ꝑferre omĩa non dubitat alti¬
podas: quoꝵ estate capͥcornus facit. hẏemem cancer. Soltenenis eͥ¬
noctia . utriq parti temꝑiem. Iam illud suꝑfluũ puto. noctiuo
accessus defectꝰ q memorare. Cum pares proiota sint. estuus dieb̃.
hiemis noctes. & hiema libus noctes estiue. una que equinoetialos
nor quebis anno contingit par sit dici suo. Iam eum abeqͥnos¬
tio uerno in cancrũ sol meat: omnes dies maiores sunt noctibꝰ
suis. Item ab autumminali equinoctio usq ad brumã. minores di¬
es noctibus dilat atis. minimꝰ autẽ anni dies: brumalis ẽ qui
habet horas uiii. Maximus solsticialis habet horas .xui. Licet hoc ꝓ
climatũ rationibus uarietur. Nam climata.uiii. sunt: s proximu̾m
solsticiali diameroes. Deinde alterũ cliasi enes. Terciũ dia alȩxandrias

Expanded text:
Arietem surgit, vernum tempus arridet; exhinc denuo in Cancro Arietem surgit, vernum tempus arridet; exhinc denuo in Cancro aestas torrida renovatur. sed e contrario perferre omnia non dubitatur antipodas, quorum aestatem Capricornus facit, hiemem Cancer, Sol tenens aequinoctia utrique parti temperiem. 875 Iam illud superfluum puto, noctium accessus defectusque memorare, cum pares pro rata sint aestivis diebus hiemis noctes et hiemalibus diebus noctes aestivae, unaque aequinoctialis nox, quae bis anno contingit, par sit diei suo. nam cum ab aequinoctio verno in Cancrum Sol meat, omnes dies maiores sunt noctibus suis; item ab auctumnali aequinoctio usque ad brumam minores dies noctibus lateratis. 876 Minimus autem anni dies brumalis est, qui habet horas VIIII, maximus solstitialis habet horas XIIII, licet hoc pro climatum rationibus varietur. nam climata VIII sunt, sed proximum solstitiali Diameroes, deinde alterum Diasyenes, tertium Diaalexandrias,
Abbreviated transcription (Latin):
codem equinotiali. tamen sol diu̾sa utrumq ratione discurrat di¬
ei ut diri paria sint signa partis utriꝰq. Uerum id quod ad solsti¬
cialem consurgit. c lxxxu. diebꝰ & quadrante diei noctisq Idau¬
tem quod ad brumalem depͥmitur. clxxx diebus ꝑagit᷑. Quod utiq
ila res facit. quod ecentron solis curulo dixri eẽ tellurem. Einsu¬
ꝑiore emispherio altius tolli. In inferiore: ad terre confinia ꝓro
pinqͣre. Dubiũ autem ñ est eitius transcurrere. biraiorẽ sait
tarois q profusum. Nerũ sol cũ ad cancrũ abequinoelia li parte
conscendit. estatẽ prestat hominibus. Quos inter solsticialẽ. septem¬
tonalemq in uere dubiũ non habetur. Cum abeedem cancro mecͥi¬
notialem libram descenderit: autiumũ facit. Cum uero ad bruna¬
lem lineam recedit: hiemps habet᷑ Propt̾e̾a quod calore dunotoe
torpor innadit. Rursum cum acapͥcorno hyemali in equinoctialẽ

Expanded text:
eodem aequinoctiali, tamen Sol diuersa utrumque ratione transcurrat, cueodem aequinoctiali, tamen Sol diuersa utrumque ratione transcurrat, cum, ut dixi, paria sint signa partis utriusque. Verum id, quod ad solstitialem consurgit, CLXXXV diebus et triente diei noctisque, id autem, quod ad brumalem deprirnitur, CLXXX diebus peragitur; quod utique illa res facit, quod eccentron Solis cuculo dixi esse tellurem et in superiore hemisphpinquare. dubium autem non est citius transcurrere breviorem sinum tardiusque diffusum. verum Sol, 874 cum ad Cancrum ab aequinoctiali parte conscendit, aestatem praestat hominibus, quos inter solstitialem septentrionalemque vivere dubium non habetur; cum ab eodem Cancro in aequinoctialem Libram descendit, auctumnum facit; cum vero ad brumalem lineam recedit, hiems habetur propterea, quod calore dimoto torpor invadit. rursum, cum a Capricorno hiemali in aequinoctialem
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum ex ea parte qua cũ mundo uoluit᷑. cotidie ortꝰ sui lineã mu¬
tat. & qm̃ om̃s ductꝰ ꝑ qͦs uoluit᷑ curulos appellamꝰ: clxxxiii. eos¬
dem ẽẽ dubium ñ habet᷑. Nam siue a cancro descendat. ꝑ eosdem
usq adbrumalem circulũ currit. siue abruma in solsticiũ ueniat.
ꝑ ipsos denuo reuoluitur. Quiquidẽ secantes denuo ⁊ odiacũ: con¬
frarus signis ꝑpetuo lineant᷑. llam pͥmꝰ arietis cireulus. primꝰ est
e primꝰ. Sic gͥ coc lxui. partibus: fiunt clxxxiii. cireuli. quos om¬
nes paralellosꝰ appellamꝰ. ꝙ ex contrario ut dixi signa hisdem parti¬
bris secant. Ergo bis hos circulos annuos.ccc. lx uͦ. diebus: & quadran¬
te diei ꝑagr t: Siue ad solsticialem curculum tendat. siue exinde
reuertatur. Iuud aẽ non tacendum ẽ. quod cum duo sint paria emis¬
ꝑia. unũ ab equinoctiali euculo inseptemtͥonẽ: aliud in austrũ ab

Expanded text:
verum ex ea parte, qua cum mundo volvitur, cotidie ortus sui lineam muverum ex ea parte, qua cum mundo volvitur, cotidie ortus sui lineam muam omnes ductus, per quos uoluitur, circulos appellamus, CLXXXIII eosdem esse dubium non habetur. Nam siue a Cancro descendat, per eosdem usque ad brumalem circulum curret, siue a bruma in solstitium ueniat, per ipsos denuo reuoluetur; qui quidem secantes secundo zodiacum contrariis signis perpetuo lineantur. Nam primus Arietis circulus primus est est primus. Sic igitur CCCLXVI partibus fiunt CLXXXIII circuli, quos omnes parallelos appellamus, et ex contrario, ut dixi, signa isdem partibus secant. Ergo hos circulos annuos CCCLXV diebus et triente diei peragit, siue ad solstitialem circulum tendat, siue exinde reuertatur. Illud etiam non tacendum, quod, cum sint duo hemisphaeria, unum ab aequinoctiali cuculo in septentrionem, aliud in austrum ab
Abbreviated transcription (Latin):
liter infuscat᷑. Nam sol umbrã t̾re in suã lineã mittit. Quã si lune
corpus intrarit. qm̃ uidere lumen solis t̾ra obstante ñ poterit:
luminis soliti ademptione furuescit. alias cũ insuꝑiore aut in¬
feriore latitudinis loco fuerit. pleni luminis effigie relucescit.
Deniq ideo intra .uiͣ. mensẽ defectꝰ non poterunt iterari. quia aut
quinta decima. aut pͥma in eadẽ solis linea. cũ ꝑ .xii. parciũ lati¬
tudinem spatiat᷑ deinde ñ pot̾it inueniri. Unde si ab aquilone
rediens ad solẽ in lat̾e ꝓximoposita nõ. obsistit: srapa aa a xyneyno¬
ai facere ꝑhibet᷑. Que sialatere septentrionis transcurrens coit
fecisse dicit᷑. Si autẽ ad sola rem cursum ueniens ab austro obsti
gemino dicimꝰ meare motu. qͥppe ab ortu aut cũ mundo
corripit᷑ur. aut ipse suũ circulũ contra mundũ ꝑ obliqua distendit.¬

Expanded text:
liter infuscatur. nam Sol umbram terrae in suam lineam mittit, quam si Lunae liter infuscatur. nam Sol umbram terrae in suam lineam mittit, quam si Lunae corpus intrarit, quoniam videre lumen Solis terra obstante non poterit, luminis soliti ademptione furvescit: alias cum in superiore aut inferiore latitudinis loco fuerit, pleni luminis effigie relucescit. 871 denique ideo intra sextum mensem defectus non poterunt iterari, quia aut quinta decima aut prima in eadem Solis linea, cum per XII partium latitudinem spatiatur, deinde non poterit inveniri. unde si ab aquilone rediens ad Solem in latere proximo posita non obsistit, παράλλαξιν ἐν συνόδᾠ facere perhibetur; quae si a latere septentrionis transcurrens coit ecisse dicitur; si autem ad solarem circulum veniens ab austro obstit, quem gemino diximus meare motu quippe ab ortu aut cum mundo corripitur, aut ipse suum circulum contra mundum per obliqua distendit