comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾mittenda credim᷑. Non enĩ de mirabłi¬
reminisci possibile ẽ: nos spopondim̃ me¬
morie tradituros: ut ncͣciam tm̃ ꝑfc̃e uite¬
ĩstructõem ñ mnutilẽ absq ulla meditatõe
uicioꝵ ac suꝑ uacuã admiratõem legẽti¬
b p̃beremꝰ. Cũ itaq beatus pyamon sũma
nos gratulatõne susceptos humanitate
sideriũ ꝑfestõnis nos illo aduenisse ag¬
noscens ita exorsus ẽ. Quisqͥs hoĩm o
filii cuiꝰlibet artis ꝑiciã in assequi cõcu¬
piscit: nͥ oĩm cura atq uigilancia eius
se ꝙͣ nosse desiderat discipline studiis mã
tat attingere: quoꝵ curam atq ĩdustriã
detrectat emulari. Nouimꝰ enĩ nõ nullos
ita ad ħ loca de urĩs regionib aduenisse.
cuirent: non ut has regulas ob qͣs huc ꝯme¬
au̾ant atq ĩstituta susciꝑent. Quamobrẽ¬

Expanded text:
mittenda credimus. non enim de mirabiliam quae reminisci possibile est nos spopondimus memoriae tradituros, ut necessariam t ulla emendatione uitiorum ac superuacuam admirationem legentibus praeberemus. cum itaque beatus Piamun summa nos gratulatione susceptos humanitate siderium perfectionis nos illo aduenisse cognoscens ita exorsus est. Quisque hominum, o filii, cuiuslibet artis peritiam adsequi concupiscit, nisi omni cura atque uigilantia eius se quam nosse desidetat attingere, quorum curam atque industriam detrectat aemulari. Novimus enim nonnullos ita ad haec loca de vestris regionibus advenisse, steria circumirent, non ut has regulas, ob quas huc commeaverant, atque instituta susciperent, ac se
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ait ego ĩ celo fui: ⁊ qͥ de hac domo mo¬
rituri sũt agnoui. Ille ⁊ ille. atq ille: mo¬
rituri sũt. Tu uoͣ ne tuneas: q hoc temꝑe
moriturꝰ ñes. Ut uoͣ scias qd̾ me in celo fu¬
isse u̾m fateor. ecte accepi illuc. ut ling̾s om̃i
b loqͣr. Cui tũc grece dñs suus locutꝰ ẽ: at
ita ille in eadem lingͣ ꝙndit. ut cũdiqͥ ade¬
rant mirarẽt᷑. In eaquo domo p̃dicti nar¬
si: spatariꝰ bulg̾ar manebat. Q festine ad
egrum deduaꝰ. ei burgaria lingua loqut᷑
ẽ. S ita puer ille in italia natꝰ ⁊ nutꝰtus.
in eadem bar bara locutione andit ac si ex
eadem fuisset gente generatꝰ S die t̾cio¬
quo occulto d̾i uidicio nescit᷑ manꝰ ac brachia
lac̾tosq suis dentib lanauit: atq ita de cor.¬
ꝑe exiuit. Qͦ mortuo om̃s illi qͦs p̃dix̾at ex
hac ꝓtinꝰ luce sb̃tracti sũt. Nullꝰq in illa domo¬

Expanded text:
Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateoor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Miratquo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
aureis inuenit. Primũ qͥdẽ ut dicebat siũ
nom̃ repperit. ac deiñ oĩum ĩ illo tpre bapti¬
zatoꝵ. Qͣ de re certũ tenuit. ⁊ se ⁊ illos de
hac uita ẽẽ sb̾ cełitate migͣturos. Fã q est
ut die eadẽ ip̃e mor̾et᷑. atq post eũ curictu il¬
li qͥ baptizati fuerãt ita secuti sũt. ut intͣ¬
ꝑ paucos dies. eoꝵ nlls ĩ hac uita remanẽt.
In ea mortalitate q̃ patͥtii uarsi temꝑib hãt
ni puer armẽtariꝰ fuit. p̾cipue simplicita¬
tis ⁊ hu̾ilitatis. Cũ uoͣ eiusdem domꝰ eadem¬

Expanded text:
dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc ni puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem ad
Abbreviated transcription (Latin):
estꝙ alti p̃cipies̃ adiunxit. Scribe marcellũ.
recordor. Quib expletis: addidit dicens. Scͥbe
et hũc ipm̃: qui nos aspicit. Ex qͣ uisiõe c̾t᷑
qui ẽent ex eadem cella moriti. qͦs se ⁊̃ denũ¬
tiauit ẽẽ secutu. T̃um die alio p̃dcĩ frer
mori cepert᷑: atq sb̾ eodẽ ord̾ie se ĩ morte secu¬
ti sunt qͦ fuerãt in descͥptiõe noĩati. ad extir¬
mõaft̾io mellitꝰ moachꝰ infirmat᷑. felici epõ¬

Expanded text:
e alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, unc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus  brevi ex eadem cella morituri, quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremo
Abbreviated transcription (Latin):
a q̃q tẽdentis. Argumentoq nobis est
quam siit omnia perferenda ue dese¬
ramus deum: si tanta illi ne deserant¬
que cura uolũt hoĩes ꝑ dominatõnem
mum tenuit infixum deo: ut satis nõ
nostri temporis homines: ñ magno oꝑe ĩ¬

Expanded text:
a quaeque tendentis, argumentoque nobis est, quam sint omnia perferenda, ne deseramus Deum, si tanta illi ut deseranquae cum volunt homines per dominationem mum tenuit et infixum Deo, ut satis demonostri temporis homines, non magnopere i
Abbreviated transcription (Latin):
mor ĩtegr̃ se p̃bens ei ꝙ amatur. forti¬
tudo: amor facłe tołans oĩa pp̾ id ꝙ a¬
mat᷑. Iusticia amorsoli amato serui
ea qͥb adiuuat᷑ abeis qͥb ĩpedit᷑ saga¬
cit̾ eligẽs. D hunc amorẽ ñ cui᷑libet.
s dĩ eẽ diximꝰ .I. sũmi boni: sũme sapi¬

Expanded text:
amor integrum se praebens ei quod amatur, fortitudo amor facile tolerans omnia propter quod amatur, iustitia amor soli amato seruieea quibus adiuuatur ab eis quibus impeditur sagaciter seligens. sed hunc amorem non cuiuslibet, sed dei esse diximus, id est summi boni, summae sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dum afr̃ib freq̃ntati iugi secceto ac di¬
uturno silencio scd̾m desideriũ nr̃m ne¬
cie: ꝙͣ ꝓ castigatõe corporis ĩ discuptã ꝑ¬
nlłm aut certe rarissimnũ ꝓfessionis
huius uirũ ĩuenire possibile ẽ. abrahã.
Itratõnabłis atꝙ ĩ ꝯsiderate distristõis
ĩmo pociꝰ sũmi tẽporis indiciũ ẽ. nequaꝙͣ
ab hominib freq̃ntari. Qui enuĩ ĩ hac ꝙͣ
arripuit uia nimium tardis passib gͣ
s nec hõim qͥdẽ ullus adueniat. Uos aũt
uore sectamini: ad q̃libet loca ĩ accessibilia¬
fug̾itis ncc̃e ẽ ea ab hominib freq̃ntari.
qͣntoq uos ꝓpiores deo amoris diuini ar¬
dor efficerit: tanto ad uos maior scoꝵ fra¬
trum ꝯfluet multitudo. Non enĩ potest
ut dũ maiora eis ꝓmittit ncͣcia cotidiam
frustus emolum̃ta sbripiat. obstructõres.
s. ac uastiores solitudĩes expeti debere ꝑsu¬
adens: easq uelud miris amenitatib cõ¬

Expanded text:
rdum a fratribus frequentati iugi secreto ac diuturno silentio secundum desiderium nostrum nequam pro castigatione corporis indisruptam pernullum aut certe rarissimum professionia huius uirum inuenire possibile est ABRAHAM: Inrationabilis atque inconsideratae districtionis, immo potius summi teporis indicium est nequaquam ab hominibus frequentari. qui enim in hac quam arripuit uia nimium tardis passibus grsed ne hominum quidem ullus adueniat. uos autemuore sectamini, ad qfugeritis, necesse est ea ab hominibus frequentari: quantoque vos propiores Deo amoris divini ardor effecerit, tanto ad vos major sanctorum fratrum confluet multitudo. Non enim potest,ut, dum eis maiora promittit, necessaria cotidiani fructus emolumenta subripiat, abstrusiores scilicet ac uastiores solitudines expeti debere persuadens easque uelut miris amoenitatibus co
Abbreviated transcription (Latin):
cies omĩs. Qͥa nec boues suberãt nec castra
usꝙͣ oĩo remãserant. S ⁊ rusticoꝵ manꝰ alia
int̾ierat: et subinde que forte suꝑ erat. iam
alii secreta silue petebãt: antiqͣs radices ħbaꝵ
uł qͥsqͥlia aliqͣ requirẽtes. Non nlłi cũ domos
nitentur ingredi: in ip̃o limine corruentes
cat̾uatĩ fame debeslante cadebant. Strate uͦ
uł semite cadauerib replete: exalanciũ fe¬
tore mortuoꝵ gradientes uiuos ex om̃i ꝑ
te necabãt. Nec deerant cotidie ubiq exprã¬
tium funera.⁊ ñ erat uͥtus q̃ miserationis
impende̾t sepulturã. Neq enĩ sufficiebant
ad sepeliendũ niui: fame claũante ⁊ ip̃i post
paululũ morituri. Urgebat᷑ infelix mul¬
titudo: ad ipãm urbẽ carthaginẽ congrega¬
ri. Et dum ad huc cat̾uatim illuc aĩata cã¬
dau̾a fluerent: ubi rex inferẽdaꝵ morciũ
uidit strages. pelli urbe om̃s ilico iubet:
ne cõtagio deficientiũ cõe ꝑaret ⁊̃ examini

Expanded text:
 quia nec boues suberant nec castra omnino remanserant. Sed et rusticorum manus alia interierat, et subinde quae forte supererat, iam radices herbarum uel quisquilia alia requirentes. Nonnulli, cum domo niterentur egredi, in ipso limine conruentes cateruatim fame debellante cadebant; stratae uero uel semitae. cadaueribus repletae exalantium fetore mortuorum gradientes uiuos omni ex parte neoabant. Nec deerant cotidie ubique expirantium funera et non fuerat uirtus, quae miserationis inpenderet sepulturam; neque enim sufficiebant ad sepeliendum uiui, fame dominante et ipsi post paululum morituri. Cupiebant titudo ad ipsam se urbem Carthaginem congregare. Et dum illuc catervatim adhuc animata cadavera confluerent, ubi rex inferendarum mortium vidit strages, pelli urbe omnes ilico iubet, ne contagio deficientium commune pararet etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uł non intelligentes uł ne obesset ĩ
cabam. Tales ẽẽ infantes didici: et
me talem fuisse magis ip̃i mͥ indi¬
cauer̃t. nescientes ꝙͣ scientes. nutri¬
ecit artifex. Aut ulla uena trahit᷑
aliunde qͣ ẽẽ ⁊ uiuere currat ĩnos. p̃¬
ter quam ꝙ tu facis nos dñe cui esse
Sũmus .n. es ⁊ ñ mutaris. Neq ꝑ
.n. hẽrent uias transeundi: nͥ ꝯtin̾es
ea. Et qm̃ anni tui non deficient:
anni tui hodiernus dies. Et ꝙͣ młti
iam dies nr̃i et pr̃m nr̃oꝵ per hodier¬
num tuũ transierunt. et ex illo ac¬
ceperunt modos ut utrũq subsis¬
accipient ut utrumq subsistant.
Tu autem idem ip̃e es. Et oĩa crasti¬
na atq ultra omnia que hesterna.
et retro hodie facies: hodie fecisti.
dicit ħ. Et misereris eius qr fecisti e¬
nemo mundus apcc̃o cuiꝰ uu diei ẽ¬
bam. An qr uberib ihiabam. plo¬
rans. Nam siquidem nunc faciaur
ñ qͥdẽ uberib s esce ꝯgruẽti ãnis mĩs
ita ĩhians deridebor atq rep̃hendar

Expanded text:
uel non intellecto uel ne obesset, incabam. tales esse infantes didici, quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicauerunt nescientes quam scientes nutrierit artifex? aut ulla uena trahitur aliunde, qua esse et uiuere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, domine, cui esse summus enim es et non mutaris, neque enim haberent vias transeundi, nisi contineres ea. Et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi jam dies nostri et patrum nostrorum per hodiernum tuum transierunt, et ex illo acceperunt modos, et utcumque exstiaccipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. dicit haec, et misereris eius, quoniam tu fecisti enemo mundus bam? an quia uberibus inhiabam plorans? nam si nunc faciam, non quidem uberibus, sed escae congruenti annis meis ita inhians, deridebor atque reprehendar
Abbreviated transcription (Latin):
serias exꝑtus sum ⁊ ludificatões. qñ¬
quidem michi recte uiuere pu̾o. id
p̃ponebat᷑ obtemperare. monẽtib.
ut in hoc scło florerem. ⁊ excellerẽ lĩ¬
gosis artib ad honorem hoĩm fłas
diuicias. famulantib. Inde ĩscolam
datus sũ ut litt̾as dice̾m ĩ qͥb qͥd uti¬
segnis eẽm ĩdiscendo uapłabam.
Laudabant᷑ enĩ hic amaiorib: et
multi ante nos uitam illam agẽ¬
tes p̃struxerũt erũpnosas uias per
qͣs transire cogebam̃: multiplicato

Expanded text:
serias expertus sum et ludificationes, quandoquidem mihi recte vivere puero ibi proponebatur, obtemperare montibus, ut in hoc seculo florerem et excellerem linguosis artibus ad honorem hominum et falsas divitias, famulantibus. Inde in scholam datus sum, ut litteras discerem, in quibus quid utisegnis in discendo essem, uapulabam. laudabatur enim hoc a maioribus, et multi ante nos uitam istam agentes praestrtfxerant aerumnosas uias, per quas transire cogebamur multiplicato
Abbreviated transcription (Latin):
pacta. perpetue salutis accepta negli
ñ est interior litteraꝵ scĩa. ꝙͣ scͥpta cõ¬
sciencia: id se alii ñ facere ꝙ uolit pati.
Quam secretus es hĩtans in excelsis in
silencio deus magnꝰ solus. lege infati¬
gabili spargens penales cecitates supͣ
t̾ deus meus inquib laudabar abeis qͥ¬
b plac̾e̾ erat. michi honeste uiu̾e. Non
.ni. uidebam uoraginem. turpitudius ĩ
quam proiectus eram ab ocuł tuis. Erã

Expanded text:
pacta perpetue salutis neglignon est interior litterarum scientia quam scripta conscientia, id se alteri facere quod nolit pati. quam tu secretus es, habitans in excelsis in silentio, deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates supra tibi, deus meus, in quibus laudabar ab eis, quibus placere tunc mihi erat honeste uiuere. non enim uidebam uoraginem turpitudinis, in quam proiectus eram ab oculis tuis. nam
Abbreviated transcription (Latin):
noram ⁊ adquiesc̾e delectatõnib: fle¬
re aũt offensiones carnis mee. nicħ
amplius. Et ecce paulatim senciebã
uͥ ẽẽm: et uoluntates meas uolebam
ostendere eis per quos ĩplerent᷑ et ñ
pot̾am: qr ille intus erant. Illi autẽ¬

Expanded text:
noram et adquiescere delectationibus, flenoram et adquiescere delectationibus, flere autem offensiones carnis mememini. Et ecce paulatim sentiebam ubi essem, et voluntates meas volebam ostendere eis per quos implerentur, et non poteram; quia illae intus erant, foris aute
Abbreviated transcription (Latin):
pro locutus sum adu̾sum delic¬
tãmea d̾s meus. ⁊ tu remisisti impi¬
etatẽ pcc̃i mei. Non uidicio ꝯtenido
tecum qui u̾tas es: nolo .n. fallere
me ip̃m ne menciatur iniquitas m̃a
sibi. Non ego iudicio ꝯtendo tecum:
tufortasse irrides me: s ꝯuersus mi¬
sereberis mei. Quid ẽ enĩ ꝙ uolo di¬
me consolatõnes lastis humaui:¬
nec mat̾ mea uel nutritis met si¬
biubera ĩplebant. s tu mͥ dñe per
eas dabas alimentũ infancie scd̃m in¬
stitutõem tuam: et diuicias usq ad
fund̾ rer̃ dispositas. Tu etiam michi
dabas nolle amplius qͣm dabas. ⁊ nu¬
trientibz me. dare michi uelle ꝙ eis
dabas. Dare enim michi per ordinat̾.
affectũ uolebant quo habundant
exte. Nam bonũ erat eis. bonũ meũ
exeis: ꝙ ex eis si s per eas erat. exte
quippe bona omnia deus: et exte salus
michi uniuersa. Quod animadu̾ti pꝰ¬
mod̾ clamante te mͥ: per ħ ip̃a q̃ tribu¬
is intus et foris. Nam in quidã sugg̾e

Expanded text:
prolocutus sum aduersum me delicta mea, deus meus, et tu dimisisti inpietatem cordis mei? non indicio contendo tecum, qui ueritas es; et ego meipsum ne mentiatur iniquitas mea sibi. Non ego judicio contendo tecum, tu fortasse inrides me, sed conuersus misereberis mei. quid enim est quod uolo dime consolationes miseratinec mater mea uel nutrices meae sibi ubera implebant, sed tu mihi per eas dabas alimentum infantiae secundum institutionem tuam et diuitias usque ad fundum rerum dispositas. tu etiam mihi dabas nolle amplius, quam dabas, et nutrientibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum meum ex eis, quod ex eis non, sed per eas erat: ex te quippe bona omnia, deus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc sugere
Abbreviated transcription (Latin):
gebat ħ omerꝰ hominib flagiciosis
tliuina tribuendo ne flagicia putarẽ¬
tut: et ut quicumq ea fecisset non
hoĩes ꝑditos. s celestes dõs. putaretur
non raperetur ꝑĩanͥa nugaꝵ turpis

Expanded text:
e, sed hominibus flagitiosis diuina tribuendo, ne flagitia flagitia putarentur et ut quisquis ea fecisset, non homines perditos, sed caelestes deos uideretur non raperetur per inania nugarum turpis
Abbreviated transcription (Latin):
cogebar enee nescio. cuĩ errores. oblitus
erroꝵ meoꝵ: et plorare didonẽ mortu¬
am qr se occidit obamorẽ. ꝯ ĩte̾a me ip¬
sum in hiis ate moriẽtẽ d̾s uita mea sic
cis oculis ferrẽ miserrimꝰ. Quid .n. mi¬
seriꝰ misero ñ miserante se ip̃m ⁊ flẽte
didonis mortẽ q̃ fiebat amando eneã.
ã. ⁊ sinũ cogitatõnis mee. Nonte a¬
mabam et fornicabar abste: ⁊ forni¬
canti sonabat undiq euge euge. A¬
miciciam enĩ huiꝰ mundi fornicatõ¬

Expanded text:
cogebat Enee nescio cuius errores, oblitus cogebat Enee nescio cuius errores, oblitus errorum meorum et plorare Didonem mortuam, quia se occidit ob amorem, cum interea meipsum, in hicis oculis ferrem miserrimus. Quid enim miserius misero non miserante se ipsum et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aenean,am et sinum cogitationis meae? non te amabam et fornicabar abs te et fornicanti sonabat undique: euge, euge." amicitia enim mundi huius fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
mus autem minus scribendo aut le¬
gendo aut cogitando de litt̾is ꝙͣ exige¬
batur anobis. Non erũ deerat dñe me¬
moria uł ingeniũ q̃ nos hẽte uoluisti
pro illa etate satis: s ludere delectabat.¬
utiq agebant. S maioꝵ nuge ne¬
niuntur amaiorib. Et tñ mͥ bñ fie¬
bat: et ñ faciebam ego. bene. Nõ enĩ
disce̾m nͥ coger. Nemo aũt bñ facit ĩ¬
uitꝰ᷑. etiam si bonũ ẽ ꝙ facit. Nec qui
me urgebant. benefãciebant si bene
michi fiebat abste deus m̃s. Illi enum
non intuebant᷑ quo referrẽ ꝙ me dis¬
ce̾ cogebãt: p̃t̾. ꝙͣ ad saciendas insaci¬
abiles cupiditates. copiose ĩ opie: ⁊ ig
nominiose glorie. Tu uero cui nume
stabant ut disc̾e̾m utebaris adutilita¬
tẽ m eã: ĩeo aũt qui discere nolebam
cantillus puer et tantus peccator.I¬
ta de ñ bonefacientib benefaciebas
michi:⁊de peccante me ip̃o iuste retri¬
buebas mͥ. Iussisti.n. ⁊ sic est: ut pena
sit sibi ornis animꝰ ĩordinat᷑. Ten̾e

Expanded text:
mus tamen minus scribendo aut legendo aut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. non enim deerat, domine, memoria uel ingenium, quae nos habere noluisti pro illa aetate satis, sutique agebant: sed maiorum nuge neniuntur a maioribus; et tamen mihi bene fiebat et non faciebam ego bene; non enim discebam nisi cogerer. Nemo autem bene facit invitus, etsi bonum est quod facit. Nec qui me urgebant bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te deus meus. Illi enim non intuebantur quo referrem quod me discere cogebant, preterquam ad satiandas insatiabiles cupinominiosae gloriae. Tu vero cui numerum qui mihi instabant ut discerem, utebaris ad utilitatem meam; meo autem, qui discere nolebam, tantillus puer et tantus peccator. Ita de non bene facientibus tu bene faciebas mihi; et de peccante meipbuebas mihi. Iussisti enim et sic est, ut pena sibi sit omnis animus immoderatus. Tenere
Abbreviated transcription (Latin):
onĩa pene muncli regna. Nonissĩo u̾o
tp̃r regnũ illd̾ qd̾ in tybiis siuis ferreis diu¬
tissĩe ⁊ firmissie̾ sñ aliqͣ lassitudi̾e steterat.
tandẽ fr̃o sue fortitudĩs ꝯmycto cũ testa
huãe ĩbecillitatis exalto dñatõis sue gra¬
du cũ fragore t̾ribłi labare cepit. Hoc reg¬
num pͥmi ꝑ se ĩpulet̃t: qͥ semꝑ cũ romano
pene ex equo se habu̾nt. mͦ u̾o uacillante
rei publice statu. eos ultro ĩpet̾e ñ timu̾nt.
⁊ iusr̾ eos sins finibꝰ mutilare potu̾nt. qñ
quo cet̾is miscuit. cũctis pene gentibus
prede ⁊ ludibrio patuit ⁊ qͥolim cũ aliis
gentib ꝓ sola gla c̾cabant: mͦ saluti sue
iux satis ꝯsulere pot̾ant. Nam quecũq
gs̃ aut minuende domo młtitudĩs cã.
aut amore ex̾cende sue feritatis a prĩa
sua exulabant: romanũ imꝑiũ lacesse¬
bant. ⁊ de eiꝰ latissimo corꝑe: uelud ꝑtes
quasdã sibi excidebant. ⁊ in eis sibi reg¬
nandi locũ statuebant.

Expanded text:
omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando quo ceteris miscuit, cunctis gentibus paene praedae et ludibrio patuit; et qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum statuebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ex soluitur: De inde si pro ocioso ser
gociosum silencium: ut susanne. que
plus egit tacendo: ꝙͣ feciss loq̃ndo. Ta¬
cendo .ii. apud homines: loquta ẽ dõ. nec
ullum maiꝰ inuenit sue castitatis indi

Expanded text:
endi . Deinde si pro otioso verbt negotiosum silentium; ut erat Susannae, quae plus egit tacendo, quam si esset locuta . Tacendo enim apud homines, locuta est Deo: nec ullum majus indicium suae castita
Abbreviated transcription (Latin):
ad diligendũ: ꝙͣ gr̃a. Illi de generes fre
critas: ita in adolescentib uerecũdia
uelud quadam dote ꝯmendatur uere.¬
Est ĩ ip̃o motu gestu et incessu tenẽda
uerecundia. Hĩtus .n. mentis in corpo¬
tur: et quasi q̃dam fercula põpaꝵ et
statuaꝵ motus mitancium. ut quo¬
cienscumq gradũ tranfferũt᷑ modulõ
quosdani seruare uideant᷑. Nec cur¬
sum ambulare honestũ arbitror: nͥ

Expanded text:
ad diligendum, quam critas; ita in adolescentibus verecundia, velut quadam dote commendatur  in ipso motu, gestu, incessu tenenda verecundia. Habitus enim mentis in corposus, et quasi quaedam fercula pomparum et statuarum status imitantium, ut quotiescunque gradum transierint modulos quosdam servare videantur. Nec cursum ambulare honestum arbitror, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ quid scłaris fc̃ura ẽ multitudo. cũ
uoluptatib illicitis. ⁊ actõnib uertis
ad similem facinoꝵ uoraginẽ ep̃c mul¬
titudinem ppłi ꝓuocau̾it. ut nulli
licitum perpetratur: s magis credant.
homines ẽẽ laudabile. quicquid ep̃c
huĩt delestabile. nec quisꝙͣ ꝙ ag̾e põ¬
nfex ñ dubitat se dubitant̾ age di

Expanded text:
 Quid secularis factura est multitudo, cum voluptatibus illicitis et actionibus vetitis ad similem facinorum voraginem episcopus multitudinem populi procreaverit? Ut nulli licitum perpetratur, sed ipsum magis credunt homines esse laudabile quicquid episcopus habuit delectabile; nec quisquam quod agere pontifex non dubitat se dubitanter agere di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfusas macłis ꝯp̃hendens in amplexu oscła.¬
batur: indeo eas toto diligens aĩo. Dem̃posi¬
ta mẽsa ferens aqmͣ calidã faties lauabat ma¬
nus. ungues ⁊ ulca: ⁊ rursus adm̾istrabiat.
ip̃a pascẽs singłas recedentib p̃bebat aurił¬

Expanded text:
is maculis conprehendens . in ample| xu osculabatur et uultus toto diligens animo. Deinde| posita mensa ferens aquam caledam . facies lauabat| manus . ungues . et ulcera . et rursus administrabat.| Ipsa pascens per singula . recedentibus praebebat auri
Abbreviated transcription (Latin):
ualem segessit ꝑsingła. qͥs enumẽt
ꝑ infinita. Qͦ ⁊̃ ĩmensa sub fladone
ducabat eccłte. sic ut nemo ꝑciꝑet. Nã ex il¬
lo tpre qͦ bõ medardo ꝯsecrante uelata ẽ usq
ad infirmitatẽ nich p̃ter leguiũ et olera.

Expanded text:
ualem se gessit per singula . quis enumerit in| finita quod in mensam sub fladone ducabat occulte . sic ut nemo perci| peret nam. Ex illo tempore quo beato medardo consecran| te uelata est usque ad infirmitatem praeter ligumen . et| holera .
Abbreviated transcription (Latin):
inquirentib nobis cur interdum residen¬
tes incellula nr̃a tanta a lacritate cordis
s ne ip̃e quidẽ sensus occurreret. ⁊ mẽs ple¬
na sp̃ualib fructib p̃ces suas efficaces ac
leues etiam per soporẽ supplicans ad dñm
ꝑuenire sentiret: ac rursus nullis existẽ¬
tib causis tanto subito replerem᷑ angore
⁊ irrationabili quadam mesticia ut etiã¬
horreret lectõ sorderet sella ip̃a quoq in¬
ut ingemiscentib ⁊ conantib nob̾ ad di¬
restõem pͥstinam reuocari mens nr̃a nec¬
desiderio regni celoꝵ nec metu gehenne ꝓpo¬
sito ad hoc letali quodam sompno ualeret.
extitari: ita sndit. Tripertita nob̃ ama
tradita. Aut .n. de negligencia nr̃a. aũ de
ĩpugnatõne dỹaboli: aut de dispensatõne
dei et probatõne descendit. Dispensatõnis
aũt ac probatõnis: duplex causa ẽ. p̾ma
ut paulisꝑ adrĩo derelicti et mentis nr̃e
ĩfirmitatẽ humilit̾ intuẽtes super p̃cedẽ¬

Expanded text:
inquirentibus nobis, cur interdum residentes in cellula tanta alacritate cordis sed ne ipse quidem sensus occurreret, oratio na spiritalibus fructibus preces suas efficaces ac lenes etiam per soporem supplicans ad deum peruenire sentiret, ac rursum nullis exsistentibus causis tanto subito repleremur angore et inrationabili quadam maestitia prehorreret cella, sorderet lectio, ipsa quoque inut ingemescentibus et conantibus nobis ad directionem pristinam reuocari mens nostra ndesiderio regni caelorum nec metu gehennae proposito ab hoc letali quodam somno ualeret excitari, ita respondit.- Tripertita nobis a mtradita. aut enim de neglegentia nostra aut de inpugnatione diaboli ant de dispensatione domini ac probatione autem ac probationis duplex causa est. prima, ut paulisper a domino derelicti et mentis nostrae infirmitatem humiliter intuentes super praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ se sentiret auxilio dñi ñ egere: et ob id
semper ĩ eius meditatõe et inuocatõe ꝑsis¬
tens ñ mertia solu̾et᷑. nec bellandi usum
et exercicia uirtutis amitt̾et. freq̃nt̾ .n.
quo ñ potuer̃t adu̾sa suꝑare: securitas
et prosperitas deiecer̃t.

Expanded text:
mquam se sentiret auxilio domini non egere, et ob id semper in eius meditatione et inuocatione persistens nec inerti otio solueretur nec bellandi usum et exercitia uirtutis amitteret. frequenter enim, quos non potuerunt aduersa superare, securitas et prosperitas deieoerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥram᷑: ac solliciciꝰ inuentã custodire. ac
uisitatõnib ad ĩplemͣ: ita ut mens hac
oblectatõe resoluta ĩ quendam sp̃t rapi¬
atur excessũ seꝙ ꝯmorari obliuscatur
incarne. In tantum uero illam desertõem.

Expanded text:
ratur, sollicitius inuentam custodire ac tuisitationibus adimplemur, ita ut mens hac oblectatione resoluta in quendam spiritus rapiatur excessum seque conmorari obliuiscatur in carne. In tantum uero illum quem diximus
Abbreviated transcription (Latin):
gignat. Sĩt itaq ñ nulli: qͥ magnis ut di¬
ximus mun̾ib ditati dũ soliꝰ contemplaci¬
onis ftudiis ĩ arcdescũt: parere utilitati ꝓ¬
ximoꝵ. inp̃dicatione refugiũt. de quo sĩ dis¬
tricte iudicẽtur: ex tantis ꝓculdubiͦrei fr̃.
Qnͣtis uenientes ad publicũ ꝓdesse potu¬
erunt. Qua enĩ mente his qͥ ꝓximis ꝓfu¬
turꝰ euitesc̾et. utilitati proximoꝵ secretũ
p̃ponit suũ: qñ ip̃e sũmi prĩs unigenitus
mant p̃ferantiar. Quoꝵ ꝑfecto hu̾ilitas¬

Expanded text:
it. Sunt itaque nonnulli qui magnis, ut diximus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiutricte iudicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum, prodesse potuerunt. Qua enim mente is, qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum; quando ipse summi Patris Unigenitus, mant, p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ copiã cui iurgantib difficile cõcedis:
udicium ẽ bene iudicataturi. Quis eĩ
se ñ ambiat arbitrũ legi aut p̾cio ali¬
qͥd indultur̾ aut grẽs Sentẽciã tuã nec
uictus accusat ut stolidꝰ. nec uictorir¬
ridet ut argutꝰ. u̾itatis q respectu ĩpẽ¬
dũt tͥ additi reu̾entiã: gram liberati. ui
tanda sũt plerũq cõsilia medicoꝵ as¬
sidenciũ ⁊ dissidenciũ: qui paꝵ docti et
satis seduli langͥdos multos officiosis¬

Expanded text:
quod copiam tui iurgantibus difficile concedas, indicium est bene iudicaturi. Quis enim se non ambiat arbitrum legi aut pretio aliquid indulturus aut gratie. Sententiam tuam non victus accusat ut stolidus, nec victor irridet ut argutus: veritatisque respectu impendunt tibi addicti reverentiam, gratiam liberati. Quitanda sunt plerumque consilia medicorum assidentium et dissidentium, qui parum docti et satis seduli, languidos multos officiosis
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾o decimat᷑. Quid u̾o de pͥmiciis dicã
quas abomnib qui xp̃o fidelit̾ famłant᷑
cotidie certũ ẽ exhiberi: Nã cũ ex pergiti
a sompno ⁊ qͣi rediuina pꝰ soporẽ alacri¬
tate surgẽtes. priusꝙͣ motũ sensus ulliꝰ
corde ꝯcipiant uł memoriam aut curã
rei familiaris. admittãt. cogitatõnum
suarum ortus atq principia diuinis con¬
secrant holocaustis: qͥd nͥ primicias uere
pro usu uite huiꝰ ⁊ hymagine cotidiane
resurrectõnis exsoluunt. Quiq etiã a sõp¬
no exciti. hostiam iubrlatõnis sue dõ si¬
milit̾ offerentes: pͥmo lingue sue motu
a. Cui etiam pari differ̃t modo prima
manuũ suaꝵ gressum̃ꝙ libamina: cũe
cubilib cõsurgẽtes in or̃one ꝯsistũt. ⁊ pri¬
ꝙͣ in ꝓpriis causis mẽbroꝵ suoꝵ fungãt᷑
officio nich sibi de ministerio eoꝵ añ de¬
cerpũt. s ad ip̃ius honorẽ ꝓmouẽt gres¬
sũ atq ĩ eiuis laudatõem defigñt. ĩcuruatõ

Expanded text:
 deerit. Quid uero de primitiis dicam, quas ab omnibus qui Christo fideliter famulantur cotidie certum est exhiberi? nam cum ezpergefaoti a somno et quasi rediuiua post soporem alacritate surgentes, priusquam motum sensus ullius corde concipiant uel memoriam aut curam rei familiaris admittant, cogitationum suarum ortus atque principia diuinis consecrant holocaustis, quid nisi primitias uere pro usu uitae huius et imagine cotidianae resurrectionis exsoluunt? quique etiam a somno exciti hostiam iubilationis suae deo similiter offerentes primo linguae suae motu a. Cui etiam pari deferunt modo prima manuum suarum gressuumque libamina, cum e cubilibus consurgentes in oratione consistunt, et priusquam in propriis causis membrorum suorum fungantur officio, nihil sibi de ministerio eorum ante decerpunt, sed ad ipsius honorem promovent gressum, atque in ejus laudatione defigunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprios p̾sumentes reliquias eaꝵ dño ac
minimã deferũt portionẽ: uelud oꝑ a¬
rios fraudulentos sermo diuinꝰ ita cõ¬
dẽpnat. Maledẽs qͥ facit oꝑa dñi fr̃. Ita
offerre p̃cipimur: multo mag̾ ncc̃e est
ut ip̃ius qͦ cõuersatõnis nr̃e et humani
usus operũꝙ nr̃oꝵ decimas offeramꝰ. Qͤ
ꝓfecto ĩ suppuratõne q̃dragesime euidẽt
ĩplent᷑. Oĩm eĩ dier̃ numerꝰ qͥb reuolutꝰ¬

Expanded text:
proprios praesumentes, reliquias eorum Domino ac minimam deferunt portionem, velut operarios fraudulentos sermo divinus ita condemnat, Maledictus qui facit opus Domini fraofferre praecipimur, multo magis necesse est ut ipsius quoque conversationis nostrae et humani usus operumque nostrorum decimas offeramus, quae profecto in supputatione Quadragesimae evidenter implentur. Omnium enim dier
Abbreviated transcription (Latin):
Non mirũ si cõtra me puũ homũcłm
in munde suesgru ninant. ⁊ pedib mͣr¬
garitas conculcent: ꝯ adu̾sum doctissĩo ᷤ¬
quoq uiros et qͥ głiam ĩuidia calcare
debuerant. liuor exarserit. Semper qͥdẽ
q sũmos fulgura montes. Me uero ꝓ¬
cul ab urbib foro litib turbisq remo¬
aũt nos humiles atq pauperculi. nec
habemus diuicias. nec oblatas digna¬
mur reciꝑe: ita et alii nouint se non

Expanded text:
Non mirum ergo si contra me parvum homunculum immundae sues grunniant, et pedibus margaritas conculcent, cum adversus doctissimos viros, et qui gloria invidiam superare debuerant, livor exarserit. Verum hoc que summos Fulmina montes . Me vero procul ab urbibus, foro, litibus, turbis remoUt nos humiles, ait, atque pauperculi nec habemus divitias nec oblatas dignamur accipere, ita et illi noverint non
Abbreviated transcription (Latin):
dño impetrare poscebat. Uecũ ꝯtempꝰ
ad fuisset quo munus ad altare offer¬
Cũq obtulisset: sic̃ solitꝰ erat: intra
cancellos stetit. Rursus aũt ambrosui
mo qͥdẽ requisiuit: qͥd ibidẽ expestaret.
Imperatore dicente sustinere se sacroꝵ¬
tor ĩt̾iora loca sacerdotib tm̃ st̾ collata
audacie cã ĩtra cancellos mansi: s in
constantinopolitana urbe hanc cõsue
modi medicina. Tali ergo tantaq et
presul et ĩꝑator utute clarebant: et¬

Expanded text:
eniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet, quo munus ad altare solebCum vero obtulisset, sicuti solitus erat, et intra cancellos stetit, rursus Ambrosius non mo quaesivit quid ibidem exspectaret. Imperatore autem dicente, sustinere se sacrotor, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuethujusmodi medicina. Tali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant. E
Abbreviated transcription (Latin):
e.ꝑ. Et aliud ẽ de siluestri cacumĩe
suo leone ⁊ dracone: et aliud ten̾e: ui¬
am illue ducentẽ cura celestis ĩꝑatoris
miuittam. uͥ ñ latrocinantur qui ce¬
lestẽra muliciam deseruert. Uitant.
n eam sicut supplicium .lxii. dec̾citu¬

Expanded text:
. et aliud est de siluestri cacumine suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mi
Abbreviated transcription (Latin):
firmam diuinitatẽ ex participatõne
tunice pellicee nostre: et lassi ꝓsterne¬
rentur. meam illa aũt surgens leua¬
ret eos. Garriedam plane quasi ꝑttꝰ¬
ceperam uelle uideri sapiens. phenꝰ
pena mea. ⁊ ñ flebam: insuper et in¬
flabar scĩa mea. Ubi enum erat illa e¬
dificans caritas afundamento huĩli

Expanded text:
firmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuaret eos. Ego uesem. iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans caritas a fundamento humili
Abbreviated transcription (Latin):
romane eccͣe.xluiiꝰ. p̃sidet. Hic mani¬
cheos rome ĩuentos in exiliũ deportari
fecit. et codices eoꝵ ĩcendit. Hic tractatus
et hymnos ꝯposuit. Hic int̾ cet̾a sacͣm̃toꝵ
p̃faciões ⁊ orõnes c̾auto et limato sermo¬

Expanded text:
Romanae aecclesiae 47u s presidet. Hic Manicheos Romae inventos in exilium deportari fecit, et codices eorum incendit. Hic tractatus et ymnos composuit; hic inter cetera sacramentorum prefationes et orationes cauto et limato sermo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥq p̾cipites colligant: cũ ꝙͣta culpa ex appe
plebium ducatũ susciꝑe deo ⁊̃ iubente ti¬
muer̃t. Moyses suadente dño trepidat.
et infirmꝰ quisq ut honoris honꝰ accipia
hanelat. ⁊ qui ad casũ ualde urget᷑ ex ꝓpͥ¬
is humeꝵ libent̾ oppͥmẽd̾ põderib sb̾mit¬
tit alienis.¬

Expanded text:
quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetplebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis
Abbreviated transcription (Latin):
tacite ꝯ templatioĩs lucͣ loquẽdo ꝑd̾et. Ille
ne dãpna studiosi oꝑis tacẽdo sentiret. S¬
ne ñ restitit. et is qͥ mitti uoluit: pͥus seꝑ
altaris caltulũ purgatũ uidit. ne aut nõ¬
purgatus adire qͥsq satra m̾isteria audeat.¬
aut quẽ suꝑna grã elegit sub hũilitatis sp̃e
suꝑbe contradicat. Qͥagͥ ualde difficile ẽ p᷑¬
gatum se qũelib posse cognosc̾e: p̃dicati¬
onis offm tuciꝰ declinat᷑. Nõ tamẽ declina

Expanded text:
tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sne non restitit; et qui mitti voluit, prius se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut impurgatus adire quis sacra maut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declina
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias qͥppe dño querẽti ꝙ̃ mittẽt: ultro se
obtulit dicẽs. Ecce ego: mitte me. Ierenuaᷤᷤ
aũt mittit᷑: et tam̃ ne mitti debeat hũ̾ilit̾
trisq ex̾cius diu̾sa nox ꝓdiit: s ñ a diu̾so
fonte dilectioĩs emanauit. ꝑ actiuã enĩ ui

Expanded text:
saias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter trisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo qui
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ħ huilitate sintera ꝯ sortib suis añ
non detulit: qͦmodo deferri sibi ab aliis pa¬
cient admaittit. ꝯgrauari se eoꝵ obsequiiᷤ
intelligat. pociꝰ ꝙͣ foueri qͥ accipere fr̃m
mag̾ uult quam retipere famulatũ. cx.¬

Expanded text:
autem haec humilitate sincera consortibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat potius quam foueri, quia accipere fratrum mauult quam reddere famulatum?
Abbreviated transcription (Latin):
ta etiam domoꝵ atq agroꝵ possessione
ditabitur: quisqͥs una domo ꝓ xͥ dilectõe
reiecta. ĩnumera monast̾ioꝵ hĩtacula
tanꝙͣ ꝓprĩa possidebit. ĩ quacũꝙ orb̾ ꝑte.
uelud in sue domus ure succedens. Quo eĩ
ñ centuplum s plusꝙͣ centuplũ recipit. qͥ de¬
cem uł uigini seruoꝵ ministeria infida
uł coacticia. derelinq̃ns tot ĩgenuoꝵ acno¬
bilium sporitaneo fulcit᷑ obseqͥo. S ħ scõ¬

Expanded text:
ta etiam domorum atque agrorum possessione ditabitur, quisquis una domo pro Christi dilectione rejecta, innumera monachorum habitacula tamquam propria possidebit, in quacumque orbis parte velut in suae domus jure succedens. Quomodo enim  est plus quam centuplum recipit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quo
Abbreviated transcription (Latin):
securitatis quietẽ. ꝓ ĩfructuosa scłi huiꝰ
penaliq tristicia salutaris tristicie frustũ.
appenderis ubertatẽ: retributõem ĩ hoꝵ af¬
fectuũ ꝯmutatõe cẽtupli ꝓuidebis. Et si
mitusciꝰq uicii breui ac lubrice uolup¬
tuplo ħ ẽẽ meliora. multiplicata iocun¬
ditas approbabit. Centupli nãq fr̃m pa¬

Expanded text:
securitatis quietem, pro infructuosa saeculi huius poenalique tristitia salutaris tristitiae fructum,alis gaudii adpenderis ubertatem, retributionem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptuplo haec esse meliora multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim
Abbreviated transcription (Latin):
prehensaꝙ ligna:. sũt repẽte ꝯsũp¬
ta. Columpne u̾o suffulture solatõ
mutate. ⁊ ip̃e cecid̾unt: et alias .xii.
una traxu̾nt. Tum latus ꝙ coħebat
tẽplo: uiolenta ruina depositũ ẽ. So¬
tos fecit ibi ꝯcurrere. Et dũ inimici
demonis aperte cognouissent fugã:
ĩdĩnis laudib ora soluebãt. Sic enĩ
et alia templa sacratissimꝰ pontifex
ille destruxit: qui et uistorib scͥbebat
martyrib. et rescͥpta suscipiebat :¬

Expanded text:
prehensaque sunt ligna, et repente consumpprehensaque sunt ligna, et repente consumpta. Columnae vero suffulturae solatio nudatae, et ipsae ceciderunt, et alias duodecim una traxerunt. Tum latus quod cohaerebat templo, violentia ruinae depositum est. Sotos fecit ibi concurrere. Et dum inimici daemonis aperte cognovissent fugam, in divinis laudibus ora resolvebant. Sic enim et alia templa sacratissimus pontifex ille destruxit. Qui et victoribus scribebat martyribus, et rescripta suscipiebat, e
Abbreviated transcription (Latin):
Haꝵ itaq per circuitũ subfodiẽs. ⁊ ss
eaꝵ basib forcia ligna supponẽs in¬
mĩsit ignẽ. Quo fc̃o: ñ poterat lig¬
na naturalit̾ ignis accend̾e. Demo
et enĩ quidam tet̾rimꝰ. apꝑuit. qui.
tlaniam uires suas ꝓhibebat oꝑari.
Cũq freq̃nt̾ hoc fac̾ent: ⁊ molitõem
suam explere ñ possent: nũciauer̃t
hoc pontifici midie dormiẽti. At ille
repente ad ecc̃am ꝯcurrẽs: ⁊ aꝙͣ ĩnas¬
culo portari p̃cipiens: aꝙͣ posuit sb̾
altare. Ip̃e uo ĩpauimẽto poĩta fr̃ote:
clementi dño supplicabat. ne ãpliꝰ
tyrannidẽ demoĩs ullã pat̾et᷑ hẽre fi¬
duciam: s ut ĩfirmitatẽ illiꝰ euad̾et
⁊ signũ ꝓprie uirtutis ostend̾et. ne¬
casio nasce̾t᷑. Hec ꝯdixisset: fc̃o sig¬
nacło crucis in aqua ꝙ̃dã dyaconũ
suũ equiciũ fide ⁊ zelorunitũ. su¬
mere iussit aꝙͣ ⁊ uelocit̾ curre̾:⁊ cõ
ferens a q uirtutẽ. Ignis aũt ueld̾
oleũ hiũt. illius aque naturã. Cõ¬

Expanded text:
 tres per circuitum suffodiens, et sub earum basibus fortia ligna supponens, immisit ignem. Quo facto, non poterat ligna naturaliter ignis accendere: daemon etenim quidam teterrimus apparuit, qui flammam vires suas prohibuerat operari. Cumque frequenter hoc facerent, et molitionem suam explere non possent, nuntiaverunt hoc pontifici meridie dormienti. At ille repente ad ecclesiam concurrens, et aquam in vasculo portari praecipiens, aquam posuit sub altari. Ipse vero in pavimento posita fronte clementi Domino supplicabat ne amplius tyrannidem daemonis ullam pateretur habere fiduciam, sed ut infirmitatem illius enudaret, et signucasio nasceretur. Haec cum dixisset, facto signaculo crucis in aqua, quemdam diaconum suum Equitium, fide et zelo munitum, sumere jussit aquam, et velociter currere, et cum ferens aqua virtutem. Ignis autem velut oleum habuit illius aquae naturam, com
Abbreviated transcription (Latin):
Riñ gͥ alioꝵ marcellus ep̃c le¬
ge pͥncipis ꝓ armis usus. ꝓprie
scitatis templa destruxit: de fiducia
opꝰ dignũ memoria: narrare ñ sile¬
am. Defuncto ioh̾e appaniie ciuita¬
duos mille narios ꝯsubiectis habens.
Quo fc̃o: ppłs militari tumore ꝑt̾¬
titus ẽ. Ubi dũ ẽẽt templũ iouis
ualde p̃cipuũ. et ornamentis płimiᷤ
uariatũ: p̃fectus id destruere niteba¬
tur. Uidens aũt forte nimis edifici¬
um ac robustũ: ĩpossibile iudicaũ
hoĩb lapidũ iuncturas. ⁊ ꝯmissioẽs
posle dissolũe. Etant .ii. ĩgentes ⁊
altutris illigati: in super et ferroplũ¬
roq ꝯuincti. Porro marcellus pusilla¬
nimitatẽ p̃fecti uidens eũ qͥdẽ misit
ad alias ciuitates. ip̃e u̾o supplicadat
deo. ut tẽpla destruẽdi p̃beret occasic¬
nẽ. Inter hec uenit qͥdam spõte dilucło.
na in humeros ꝯsuetus. Is gͦ accedẽs.
pinisit facile tẽplũ ẽẽ soluend̃: qui
tantũ modo acciꝑe mercedẽ poscebat

Expanded text:
itur aliorum Marcellus episcopus, lege principis pro armis usus, propriae civitatis templa destruxit: de fiducia opus dignum memoria narrare non silebo. Defuncto Joanne, Apamiae civitaduos millenarios cum subjectis habens. Quo facto, populus militari timore perterritus est. Ubi dum esset templum Jovis valde praecipuum et ornamentis plurimis variatum, id praefectus destruere nitebatur. Videns autem forte nimis aedificium ac robustum, impossibile judicavit hominibus lapidum juncturas et commissiones posse dissolvere. Erant enim ingentes et alterutris illigati, insuper et ferro plumboque conjuncti. Porro Marcellus pusillanimitatem praefecti videns, eum quidem misit ad alias civitates; ipse vero supplicabat Deo ut templi destruendi praeberet occasionem. Inter haec venit quidam sponte diluculo, na in humeros consuetus. Is ergo accedens promisit facile templum esse solvendum: qui tantummodo accipere mercedem poscebat
Abbreviated transcription (Latin):
uidia loqrͣ ep̃oꝵ magister: scͥpsit scolas¬
tico ⁊ aꝑto sermone młta. Ex qͥb sũt
ista q̃ legi. de u̾ginitatis bono ad marᷤ¬
cellum ꝓb̾rm: libri tres. Adu̾sus auari¬
ciam: libri .uiͦi. De p̃senti udicio. libri.u.
et pro eoꝵ m̾ito satiffactioĩs. Ad saloniũ

Expanded text:
orum magister, scripsit scholastico et aperto sermone multa: ex quibus ista legi, de Virginitatis bono ad Marcellum Presbyterum libros tres; Adversum Avaritiam libros quatuor, de Praesenti Judicio libros quinque, et pro eorum merito satisfactionis ad Salonium
Abbreviated transcription (Latin):
tini dep̾cans cũ ꝯtestatione dina sic̃ ei litĩs¬
fu̾at intimatũ. ut pictauis ñ acced̾et hĩc
rex amaritud̾ie plenꝰ intlłigẽs hãc petitõ¬
nẽ eẽ bẽ regine: pnĩa ductꝰ malis ꝯsiliariis
istud reputãs: seq ĩdignũ iudicãs. qd̾ talẽ
hr̃e reginã diutiꝰ nõ meruiss: ꝓsteruit se
et ille añ limina scĩ martini pedib apłici
radegunde: ut ei indulgẽt. ꝙ ĩ ea ꝑ malos
consiliarios peccau̾a̾t. Uñ ultio d̾ina de p̃¬
senti eos uindicauit. Sic̾ eĩ arriꝰ qͥ cõtra
fidẽ catholicã certãs omĩa in testina sua.¬

Expanded text:
ni cum contestatione divina, sicut ei litfuerat intimatum, ut Pictavis non accederet. Sic rex amaritudine plenus intelligens hanc petitionem esse reginae, paenitentia ductus, malis consiliariis istud reputans, seque indignum judicans quod talem habere reginam diutius non meruisset prosternit se et ille ante limina sancti Martini pedibus apostoRadegundi, ut ei indulgeret quod in ea per malos consiliarios peccaverat. Unde ultio divina de praesenti in eos vindicavit. Sicut enim Arius, qui contra fidem catholicam certa
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ discordantes sedasset in trastinũ se facie¬
dum ⁊ ꝑ̃dci domniꝰli aduetũ p̾dixit. Q ⁊ iple
domnoł d̾ina reuelatione p̾moit ẽ. ut iret
id octobris. cͥa annũ dñi.dͫ. lix. obiit ⁊ sũ cha¬
perico rege francoꝵ sepultus duos cetos illiuia¬
uit ⁊ etiã nc̃ ꝙͣti aps̾ dm̃ sit miti frequẽtiami¬
radoꝵ offedit. Huiꝰ leonardi uita apd̾ cobis¬
iuacũ legr᷑ qͥa corpꝰ eiꝰ ibi reqͥescit. Unde ⁊ loc

Expanded text:
uicem discordantes sedasset in crastinum se finieuicem discordantes sedasset in crastinum se finiendum et predicti Domnoli aduentum predixit. Qui et ipse Domnolus diuina reuelationeidus octobris circa annum domini DLXX obiit et sub Chilperico rege Francorum sepultus duos cecos illuminauit et etiam nunc quanti apud deum sit meriti frequentia miraculorum ostendit. Huius Leonardi uita apud Corbiniacum legitur quia corpus eius ibi requiescit; unde et locus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpũctus de hiis qͥ u̾iuriã uirid̃ĩ ꝯceperat:
d̾o grãs retulit qͥ tã ꝯstantes sͥ famłos elige¬
bat. Et int̾im scm̃ leonard̾ dilexit: qd̾ ei
cũcta lib̾ałr porrigẽs et detractores eiꝰ reb ⁊
honorib suis pͥuatis. uix tandẽ p̃cib scĩ
uiri eos sue reftituit dignitati. Erat enĩ
aꝑte pedũ sursũ tendens et sinũ eiꝰ ꝑ lus¬
trans. ñ solũ ei noc̾e̾ nõ potuit: s nec mẽ¬
tem eiꝰ ab orõne turbauit. Et fcã or̃one
dixit ei. Scio qͥdẽ qd̾ ab initio tue creatoi̾s
hõies ꝙͣtum p̃uales inquietas: et nũc
in spe mĩe d̾i fac ĩ me qͥcqͥd merui. si tibi
detur potestas. Quo dco: serpens ꝑ capi¬
cium tunice eiꝰ exiens ad pedes eiꝰ exani¬
pens. I Esdurins itaq usꝙ ad tp̃a scig̾ina¬
ni ꝑisien̾. epi: et scĩ domnoli qui innocentie.¬
piscopo cenomãnẽsi successit cũ eos forte abiu¬

Expanded text:
compunctus de his que iniuriam uiri dei conceperat, compunctus de his que iniuriam uiri dei conceperat, deo gratias retulit qui tam constantes sibi famulos eligebat; et in tantum sanctum Leonardum dilexit quod ei cuncta liberaliter porrigens et detractores eius rebus et honoribus priuans uix tandem precibus sancti uiri eos sue restituit dignitati. Erat enim ei parte pedum sursum tendens et sinum eius perlustrans, non solum ei nocere non potuit, sed nec mentem eius ab oratione turbauit. Et facta oratione dixit ei: «Scio quidem quod ab initio tue creationis homines quantum preuales inquietas, sed et nunc in spe misericordie dei fac in me quicquid merui si tibi detur potestas». Quo dicto serpens per capucium tunice eius exiens ad pedes eius examiuit. Perdurans itaque usque ad tempora snsis episcopi et sancti Domnoli qui Innocenti episcopo Cenomanensi successit, cum eos forte ab in