comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecit utraq enĩ est lapis angu¬
laris in quo duo po¬
de diuerso angulo¬
um parietẽ uenientes sibimet cu
in patis oscło copsan

Expanded text:
unum. Ipse enim est lapis angularis, in quo duo pode diverso angulo venientes sibimet, quasi in pacis osculo copulan
Abbreviated transcription (Latin):
qr romani imperatores.ẜgaius cesar.⁊
octouianꝰ. ⁊ augustus leges ꝓrnulgaue¬
runt. ut uidei ubicũq essent. proprio
ritu uiuerent. ⁊ pr̃iis cerimoniis de¬
seruirent. Quicũq igͦ cirtũtisus erat. li¬
cet in xp̃m crederet.q. udeus habebat᷑
in gñtibus. Qui uͦ incircũcisus se ñ esse
uideum p̃putio preferebat ꝑsequutio¬
nib tã gñtiliũ qmͣ uideoꝵ fiebat ob¬
noxius. Has igͦ ꝑsequutiones hii qui
galathas deprauauerant declinare cu¬
pientes circũcisionẽ ꝓ defensione disci¬
płis ꝑsuadebant. Nam nͨ iuudei per se

Expanded text:
quia Romani imperatores Caius Caesar, et Octavianus, et Augustus, leges promulgaverunt ut Judaei, ubicunque essent, proprio ritu viverent, et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque enim circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur in gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones, qui Galatas depravaverant, declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei perse
Abbreviated transcription (Latin):
ad udi .i. añ nota. quam ueniant. ad
discussionẽ. quorũdã aũ pecc̃a: sꝑecie
religionis tecta. ⁊ subsequũtur iudi¬
ciũ. qr ꝑ discussionẽ apparent. siłr
aũ ⁊ facta bona q̃dã manife. sunt.¬

Expanded text:
 id est ante nota quam veniant ad discussionem; quorumdam autem peccata, specie religionis tecta sunt. Et subsequuntur judicium, quia per discussionem apparent. Similiter autem et facta bona, quaedam manifesta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunauit. ñ fleuit. ñ se correxit. ñ
pauperib erogauit. in arroganciã
que ẽ ririna diaboli incidũt. qͥ pũcto
hore: necdũ discipłi fiũt magĩstri.
Oportet aũ

Expanded text:
jejunavit, non flevit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam quae est ruina diaboli incidunt, qui puncto horae necdum discipuli fiunt magistri. Oportet au
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑe in circo: hodie in altari. Dudũ
ne elatus in superbiã. p̃ cͥetĩs dignio¬
rem se putãs: nouitate potestatis
inflatus.a. eo indigeat religio in¬
cidat in iudiciũ diaboli .i. perruat
ꝑ arroganciã. sicut diabolus. Nẽscit¬

Expanded text:
vespere in circo, hodie in altari; dudum Ne elatus in superbiam, prae caeteris digniorem se putans novitate potestatis inflatus, quasi eo indigeat religio, incidat in judicium diaboli, id est ruat per arrogantiam sicut diabolus. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur pedẽ suꝑ os¬
uirabat qd̃ pacificus esset ingͥs¬
D sus. Eratis etiã ñ hñtes spem
ꝓrussionis facte filiis abrahe. ut de
et̃na heditate. ⁊ sine deo .i. sine dei no¬
ticia eratis: in hoc mundo. tã malo¬
Punc autẽ¬

Expanded text:
ebatur pedem supjurabat quod pacificus ejus esset ingressus. Eratis etiam non habentes spem promissionis factae filiis Abrahae, ut de aeterna haereditate. Et sine Deo, id est sine dei notitia, eratis in hoc mundo, tam malounc aute
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ. qm qui nondũ habebat ⁊ pp̃
illam q̃ iã inerat. perfectũ: ⁊ ꝑp̃ istã
que adhuc deerat. imperfectũ se es se
dicebat. minor ista usticia facit m̃itũ.
maior illa p̾miũ. iõ qͥ istã ñ sequit᷑:
illam ñ asseqr. Uñ ait. Quicũq ꝑfe.
tire. qd̃ ñdũ perfc̃i sumꝰ. ut illic ꝑfici¬
amur. qͦ ꝑfecte adhuc currimus. ut
cum uenerit qd̾ ꝑfectũ ẽ destruat᷑ ꝙ
to. qr fidei ⁊ spei. res ip̃a q̃ uideatur
tur. in qua plenitudine. illud p̾cept̃
caritatis im̃plebitur. Diliges dñm de
carnalit᷑ anima concupiscit. Tunc
uero erit iustus. sine omni peccato.
qr nulla lex erit. in mẽbris repug.¬
nans legimentis. iunc prorsus toto
corde. tota anima tota mente. Diliget
in hac uita nemo hãbeat: Non enĩ
recte currit᷑. si qͦ currendũ est. nesci¬
atur. qͦmͦ aũ csirͥret᷑: si nullis p̃ceptis
ostenderet᷑.. Sequitur.

Expanded text:
angelorum. Quam qui nondum habebat, et propter angelorum. Quam qui nondum habebat, et propter illam quae jam inerat, perfectum; et propter istam quae adhuc deerat, imperfectum se esse dicebat; minor ista justitia facit meritum, major illa, praemium. Ideo qui istam non sequitur, illam non assequitur. Unde ait: Quiciamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod to, quia fidei et spei res ipsa quae videatur tur. In qua plenitudine, illum praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum carnaliter anima concupiscit. Tunc vero erit intus sine omni peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget in hac uita nemo habeat? non enim recte curritur, si quo currendum est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostend
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lõquor ĩꝑfectis. quib adhuc non
ualeo loqui sapĩam: qui adhuc lacte
potantur: non solido cibo pascuntur.
s illis dico: qui iã uidentur esse per¬
fecti qui manducant solidũ cibum.
qr intelligunt equalitatẽ u̾bi cũ pr̃e.
s ñ sic uident adhuc. qͦmͦ uidendum
est facie ad faciẽ. Certa enim fides
ut cũq inchoat cognitionẽ. cognit̾o
nͥ post hano uitam: cũ uid̾imꝰ facie
ad faciem. Hoc gͦ sapiamꝰ. ut nou̾itis
tutiorẽ esse affectũ uera q̃rendi quã
incognita ꝓ cognitis p̾sumendi. Sic
gͦ queramus tanqͣm inuenturi. sic
inuemamꝰ tanqͣm q̃situri. de credendi
nulla infidelitate dubitemꝰ. de intelli¬
gendis. nulla tem̃itate affirmemus.
In illis auctoritas tmenda ẽ. in his ui¬
tas expͥmenda. Et sciendũ qd̾ tͦticiã
qua mĩstus ex fide uiuit. nunc uera
iusticia ẽ. que licet ñ m̾ito in aliqͥbꝰ¬
uistis. ꝓ huiꝰ uite capacitate ꝑfecta
dicat᷑ t̾ñ ẽ parua ad illã magnam¬

Expanded text:
n loquor imperfectis, quibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo videndum est facie ad faciem. Certa enim fides utcunque inchoat cognitionem. Cognitio nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri, et sic inveniamus tanquam quaesituri. De credendis, nulla infidelitate dubitemus; de intelligendis, nulla temeritate affirmemus. In illis auctoritas tenenda est, in his veritas exsquirenda. Et sciendum quod justitia qua justus ea fide vivit, nunc vera justitia est. Quae licet non immerito in aliquam magnam
Abbreviated transcription (Latin):
cłi mei. Distingue int̾ illa duo. ñ spre
uobis essem. neq respiustis. añ ꝯu̾sio¬
nẽ. ut ob hoc conu̾ti abhorreretis. s
extepistis me sicut angłm dei .i. acsian¬
głs dei uenisset. uł me angłm dei esse
credidistis. ĩmo ut plus dicã. sicut xp̃m
ihm. ac si ip̃e. rp̃c uenisset. qui in apło
loq̃batur. ⁊ in eo uen̾at ad illos.

Expanded text:
culi Distingue inter illa duo, non spre essem; neque respuistis, ante conversionem, ut ob hoc converti abhorreretis. Sed excepistis sicut angelum Dei, id est ac si angelus Dei venisset, vel me angelum Dei esse credidistis: imo plus dicam, sicut Christum Jesum, ac si ipse Christus venisset qui in Apostolo loquebatur, et ideo venerat ad illos.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ discipłis ait. Sedete incuutate qͦ¬
usq induamini uirtute ex al. hic ẽ gͦ
uirtus. de quadicit euuangłista. Uir¬
tus de illo exibat ⁊ sanabatom̃s. Lũ
aũ de patre ⁊ filio ꝓcedat sp̃c sc̃s dicit
tñ ip̃e filius illũ apr̃e ꝓcedere. qr ad
illũ solũ solet referre: ⁊ qd̾ ip̃ius est:
de qͦ ⁊ ip̃e ẽ. sicut alibi ait. Mea doct᷑¬
na Tñ ẽ mea. s eiꝰ qui misit me. Si gͦ¬
hic intelligitur eius doctrina. qͣm tñ
dicit ñ suam esse: s pr̃is. qnͣto magis
illic intelligendꝰ est. ⁊ de ip̃o ꝓcedere
sp̃o scs̃ .s. ubi dicit cũ de pat̾re ꝓced̾e
A quo enĩ habet filius. ut fit deus:
est enĩ de deo ds. ab illo ht̃: ut etiã
de illo procedat sp̃s sc̃s.

Expanded text:
 discipulis, ait: Sedete in civitate, quousque induamini virtute ex alto . Haec est ergo virtus de qua dicit Evangelista: Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . Cum autem de Patre et Filio procedat Spiritus Filius illum a Patre procedere, quia ad eum solet referre, et quod ipsius est de quo etiam ipse est; sicut alibi ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Si hic intelligitur ejus doctrina quam tamen dicit non suam esse, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi dicit eum de Patre procedere? A quo enim habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo, Deus ab illo habet ut etiam ab illo procedat Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ filii su misit l̃s ꝓr sp̃m fi¬
optati esse adeo infilios. sp̃m suum
dedit nobis. qui signũ patris osten¬
iñficans. ꝙ ⁊ pat̃. Et hanc consuetu¬
dinẽ in plurib locis scriptura seruat.
ut hebraicũ ũbũ. cũ int̾pretatione su
sũit: ut posteriore int̾pretaretur pri¬
mũ. Nã ħ ÷ alba qd̾ pat̾. Eleganter
autẽ intelligitur. ñ frustraduarum
linguarũ. uerba posuisse id̾ signifi¬
cantia pp̃ uniu̾sũ ppłm. qui de uideis¬
⁊ de gentib in unitatẽ fidei uocatꝰ :¬
est significatio. ad eiꝰtẽ fidei sp̃cq uni¬
tatẽ. Not̾andũ ⁊̃ qr clamor in script᷑is
ñ mag̾ne uocis einissio. s sciencie in¬
telligat᷑. ⁊ intentionis magnitudo.
Nos gͦ clamamꝰ. s ille clamare dc̃s ẽ.
mare facientẽ. Et notã sp̃m ẽẽ filii. Et¬
enĩ solius ẽpatris filius: ⁊ pater so

Expanded text:
 misit Deus Pater Spirioptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostennificans quod et pater. Et hanc consuetudinem in pluribus locis Scriptura servat, ut Hebraicum verbum cum interpretatione suasuit, ut posteriore interpretaretur primum. Nam hoc est abba quod pater. Eleganter autem intelligitur non frustra duarum linguarum verba posuisse, idem significantia, propter universum populum qui de Judaeis et gentibus in unitatem fidei vocatem significatio, ad ejusdem fidei spiritusque unitatem. Notandum quia clamor in Scripturis non magnae vocis emissio, sed scientiae intelligatur et intentionis magnitudo. Nos ergo clamamus; sed ille clamare dictus est mare facientem. Et nota Spenim solius Patris est Filius, et Pater sol
Abbreviated transcription (Latin):
Sierũ ab eo ñ ꝓcecłet. ñ pꝰt resurrecti¬
liere fluxũ sanguins patiente tetigit
me ai. Ego enĩ sensi uirtutẽ scle meex¬
isse. Nam uͥtutes nonsĩs ͤ appellari sp̃m
sc̃m̃ exeoclarũ ẽ. qd̾ marie angłs ait.¬

Expanded text:
Si enim ab eo non procederet, non post resurrectiliere fluxum sanguinis patiente: Tetigit me aliquis. Ego enim sensi virtutem de me exisse , nam virtutis nomine appellari Spiritum sanctum, ex eo clarum est quod Mariae angelus di
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ substinẽ termissione c̃¬
tarũ horarũ.¬
gat ostendit¬
subdens. Nos
dico memõres¬
sionis fidei ur̃e. Opriũ eñĩ opus fid̾ĩ :
confessio. ⁊ laboris ur̃i. q̃m habuerũt

Expanded text:
tis sine intermissione ctarum horarum.gat, ostenditsubdens: Nos, dico, memoressionis, fidei vestrae, proprium enim opus fidei est confessio, et la
Abbreviated transcription (Latin):
mala. q̃ sustinentia est spei. qr eam
facit spes głt. Noneñ tanta mala
possent sustin̾e. nisi spes eos ꝯfirma¬
Spei dico existemis. añ dm̃ ⁊ patrem
nr̃m. qr ita c̾ti estis: ac si iam uideatis
eũ ⁊ ita eos examinat: uł añ dm̃ ex¬
sistit: quia ei bñ placet. ñ ad aspectũ
hominũ. ⁊ eo actore est:
lagr̃a. Et ħ est
qd̾ ait. Agimꝰ¬
gr̃as deo. scien
⁊electi estis ad̾o.
qd̃ ꝑ hoc scimꝰ.¬
nr̃m non fuit.
tantũ .i. in os

Expanded text:
mala, quae sustinentia est spei, quia eam facit spes gloriae. Non enim tanta mala possent sustinere, nisi spes eos confirmaspei, dico, existentis ante Deum et Patrem nostrum, quia ita certi estis, ac si jam videatis eum, et ita eos animat. Vel, ante Deum existit, quia ei bene placet, non ad aspectum hominum, et eo auctore est. la gratia. Et hoc est quod ait: Agimutias Deo, scientecti estis a Deo: quod per hoc scimnostrum non fuit tant
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. qd̃ .s. fẽcit in nobis sp̃o sc̃s. imita¬
tores nr̃i fcĩ estis. ita ut sitis forma¬
fcĩ .i. exem̃plũ confessionis ⁊ doct᷑ne
omnib credentib qui sunt in mace¬
donia ⁊ achaia. qui exẽplo ur̃o non

Expanded text:
scilicet fecit in vobis Spiritus sanctus, imitatores nostri facti estis, ita ut sitis facti forma, id est exemplum confessionis et doctrinae omnibus credentibus, qui sunt in Macedonia et Achaia, qui exemplo vestro non
Abbreviated transcription (Latin):
eos miracła doc¬
trinã eiꝰ confir-¬
mantia ⁊ in
recepistis dona
parce: s in ple¬
nitudine. młta.¬
participes illos facere dignatus est.
sicut uos scitis istud uisibile .s. qͣles

Expanded text:
eos miracula, doctrinam ejus confirmantia, et in recepistis dona parce, sed in plenitudine multa. Dei qui participes illos facere dignatus est sicut vos scitis, istud visibile, s
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hominis .i. ab hõĩe fcm sus he̾dib
firmũ est qd̃ uemo sꝑnit ut dicat nõ
ualere s benc fc̃m esse aut suꝑordĩat
ut ałr de reb illis disponat. s est in
in aptatione similitudims .s. ex co. a¬
liqntulũ obscuratur. qr añqmͣ illud
ut ex dantis ⁊ accipiente̾s. dignitate
uideatur incõmutabił sponsio. ⁊ hoc
est qđ ait :

Expanded text:
ntum hominis, id est ab homine factum, suis haeredibus firmum est, quia nemo spernit, ut dicat non valere, non benefactum esse, aut superordinat, ut aliter de rebus illis disponat, sed est in in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud . Quod ideo facit, ut ex dantis et accipientis dignitate videatur incommutabilis sponsio. Et hoc est quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Et o germa¬
ne propriũ no¬
m̃ qui es cõpar
in euuangłio p̾¬
dicando ⁊̃ te ro¬
go adiuua cõn¬
fortando illas
p̃memoratas mu¬
lieres:ne defici¬
ant. q̃ in euuan¬
głio metũ labo¬
rauerunt mich̾
ministrando ne¬
cessaria. ⁊ etiã¬

Expanded text:
Et, o Germane, proprium nomen, qui es compar, in Evangelio praedicando, etiam te rogo, adjuva, confortando illas praememoratas mulieres, ne deficiant. Quae in Evangelio mecum laboraverunt, mihi ministrando necessaria. Et etia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb datus ẽ sp̃s ad mensurã. Pre¬
t̾ea ẽ aliud. quo int̾ sit plane int̾
illud caput. ⁊ cuiꝰ libet membri ex¬
cellenciã. qr singłari quadã suscep¬
tione homĩs fc̃t est hõ ille una pͦ
cũ u̾bo. De nullo enĩ scõꝵ dicipotur¬
it uł pot̃. uł pot̾it. uerbũ caro fc̃m
est. Nullus sc̃oꝵ qualib presencia
gr̃e. unigeniti nom̃ accepit ut qd̾
est ip̃m uerbũ an scła. hoc simul

Expanded text:
quibus datus Spiritus ad mensuram. Praeterea est aliud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum Verbo. De nullo enim sanctorum dici potuit vel potest, vel poterit: Verbum caro factum est . Nullus sanctorum qualibet praesentia gratiae Unigeniti nomen accepit . Ut quod est ipsum Verbum ante secula, hoc simul
Abbreviated transcription (Latin):
bo usus est. Qui uͦ dicit carnales
obseruantias esse necessarias. dic̃
xp̃m. ñ esse corpus ũbrarũ. nͨ deũ
adomina sufficientẽ. Uł c̾te̾ ideo
dic̃ corporałr. quia in xͥ corpore qd̃
sũpsit de uirgine. tanqͣm intẽplo

Expanded text:
bo usus est. Qui ergo dicit carnales observantias necessarias, dicit Christum non esse corpus umbrarum, nec Deum ad omnia sufficientem. Vel certe ideo dicit, corporaliter, quia in Christi corpore quod su
Abbreviated transcription (Latin):
corporasx. ñ hoc ideo dicit. qr corpo¬
reu̾s sit cdeus. s u̾bo tͣnslato unꝰ ẽ.
qr intẽplo manu fcõ olĩ ñ corpałr
s umbratilit̃ habitauit .i. p̾figu¬
rantib signis. Om̃s enĩ ille obser¬
uantie ũbre fuerunt futuroꝵ. Noñ
.i. cõpletiue. qr in illo implentur om¬
nia. ut qͦmͦ sit corpus ⁊ impletio.
ũbrar̃ legis .i. significatõnũ illaꝵ
ip̃e sit ueritas. Sicut gͦ ipse figure

Expanded text:
dicit, quia corporeus sit Deus, sed verbo translato usus est quia in templo manufacto olim non corporaliter, sed umbratiliter habitavit, id est praefigurantibus signis. Omnes autem illae observantiae umbrae fuerunt futurorum. Nonest completive, quia in illo implentur omnia, ut quodammodo sit corpus et impletio umbrarum legis, id est significationum illarum ipse sit veritas. Sicut ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
indigeamꝰ. qui omnia añqͣm fiant.
sicut ⁊ postqͣm fc̃a sunt: nouit. S qr
nec̃ce ht rationalis creatura obtẽpe-¬
rans deo. tẽporales cãs ad et̾nã ũitatẽ.
referre. siue petendo. quid erga se fiat.
siue consulendo. quid faciat in quo:
⁊ contestatur. qd non sibi ip̃a sit boñ.
quo beata fiat. s illud inomutabłe
cuius participatione. etiam sapiẽs
efficttur:
Et pax d̾i¬
uos moneo. uͭ¬
sũ quo hũanuᷤ¬

Expanded text:
indigeamus, qui omnia antequam fiant, sicut et postquam facta sunt novit. Sed quia necesse habet rationabilis creatura obtemperans Deo, temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat, sed incommutabile, cujus participatione etiam sapiens efficitur. Et pax DeiVos moneo sine quo humanu
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt apud dm̃. ut quodã mͦ eas
offerant deo. ⁊ de his consulant.⁊ qd̃
deo iubente implendũ esse cognou̾nt
hoc nobis uł euident̃. uł latent̃ repor¬
tent. Uñ ⁊ angłs loqũs hominib ait.
Cũ oraretis: orationẽ ur̃am obtuli deo.
Ad omma quippe scienda sufficit deo
sua perfectio. ht̃ tñ nuntios .i. angłos.
ñ qͥ ẽĩ q̃ nescit: annũtient. Non enim¬
Non ut ip̃e abeis discat. s ut ab illo
ip̃i per u̾bũ eiꝰ sine corporali sono ñ¬
eͦ. missi ad qͦs uoluerit. totũ ab illo
ꝑ illũ uerbũ euis audientes .i. in eius

Expanded text:
qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulatur, et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annunon ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nueo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum
Abbreviated transcription (Latin):
sen .i. intellectũ
ñ eoꝵ qui semꝑ¬
uident faciem᷑
rũ. Uł si nͨ ip̃os
excepisse intel¬
ligitur angłos. ita dictũ
nouit. nec nos sic possumꝰ nosse. nec
ulli angłi. Superat enĩ om̃em intel¬
lectũ p̾ter suũ. ⁊ ẽ sñsꝰ. Et pax d̾i q̃¬

Expanded text:
st intellectum, n eorum qui semvident faciem rum. Vel si nec ipsos excepisse intelligitur angelos, ita dictum novit, nec nos sic eam possumus nosse, nec ulli angeli, superat enim omnem intellectum praeter suum. Et est sensus: Pax Dei q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intellectus ur̃os. ita. ut extra xp̃m
nichil intelligatis uł appet̾atis. No¬
ta qd̃ pͥmisit de assiduitate ⁊ iugi¬
lantia or̃õnis. ⁊ post subd̃ de ctodia
ꝑacis. qr habita assiduitate or̃onis
tũc d̾emũ pax custodit corda in xͦ.
ħ lidece dic̃. qr quicũ deo hñt pacẽ ñ
timent m̃tem adu̾sam.

Expanded text:
et intellectus vestros, ita ut extra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum pax custodit corda in Christo. Hoc ideo dicit, qui cum Deo habent pacem, timent mentem adversam.
Abbreviated transcription (Latin):
ticiones ur̃e. de
fc̃ẽ cũ gr̃ar̃ actione. Qui enĩ uult alia
imꝑetrare. gratus debet esse de p̾t̾itis.
Ille inqͣm peticiones. innotescant ap̃.
deũ .i. ita sint uehem̃tes. ñ depide ut
ad deũ ꝑueniant .i. compleantur. Dis¬
tinguẽ. Oratio ⁊ obsetratio ꝯmunt̃
fiunt ab aliquibus prose: uł aliis.
⁊ de quib lib⁊ reb Pecitio ẽ de rebus
tolerantiam. non apud homines ꝑ
iactantiam. Non enĩ sic ẽ acciꝑiend̃
tanqm̃ deo innotescant. qui eas ⁊̃ añ¬

Expanded text:
de facite cum gratiarum actione. Qui enim vult aliquid impetrare, gratus debet esse de praeteritis. Et illae, inquam, petitiones innotescant apud Deum, id est ita sint vehementes, non tepidae, ut ad Deum perveniant, id est compleantur. Distingue. Oratio et obsecratio communiter fiunt ab aliquibus pro se vel aliis, et de quibuslibet rebus. Petitio est de rebus tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Non enim sic est accipiendum tanquam Deo innotescant esse a
Abbreviated transcription (Latin):
infidelib̃: ne p̃ossint rep̃hendere. ⁊ ali¬
qui conu̾tantur. Exẽplo eoꝵ uult eos
acquiri. Cũ ẽnĩ lucebunt opera eoꝵ.
ñ deerunt qui imitentur bonũ illoꝵ
.i. paratus dare quicquid opus est. in
spͣualibus uł tẽꝑoralib ⁊ ideo:
la re solliciti si¬
põita mundi sol¬
licitudine. pro¬
ocłis hr̃e. sed in¬
omni oratione

Expanded text:
infidelibus, ne possint reprehendere et aliqui convertantur. Exemplo eorum vult alios acquiri. Cum enim lucebunt opera illorum, non deerunt qui imitentur bonum illorus prope est, id est paratus dare quidquid opus est in spiritualibus vel temporalibus. Et ideo la re solliciti siposita mundi sollicitudine, poculis habete. Sed inomni oratione
Abbreviated transcription (Latin):
securi sumꝰ¬
dico: ad ħ ut redim̾et nos. ꝑ sangͥnẽ
ab om̃i iniquitate tã originali. qͣm
actuali. ⁊ mũdaret in baptismo. acul¬
ꝑa ⁊ pena ppłm sibi acceptabilẽ. uel
ram uitã sectantes: ⁊ repleti oꝑib
bonis regni di h̾edes essemꝰ possimus:¬
Hec loquere

Expanded text:
securi sumdico, ad hoc, ut redimeret nos per sanguinem ab omni iniquitate, tam originali quam actuali, et mundaret, in baptismo a culpa et poena, populum sibi acceptabilem, vel puram vitam sectantes, et repleti operibus bonis regni Dei haeredes esse possimusc loquere
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ d̃s qui solus uere ẽ. ⁊ solus uere bo¬
nus. essentie ⁊ bonitatis sue nomen:
cet̾is ĩꝑtit᷑. ut ip̃a qͦ esse ⁊ hona dican¬
tur: ita ⁊ ip̃e. qui solus pat̾ est om̃iũ
rerũ creatione. ⁊ fideliũ regen̾atõne
Pat̾nitatis nomen: cet̾is dedit. Uł no¬
minatur .i. nomĩabłis ẽ. ab illo enĩ qͥ
est pr om̃iũ. ⁊ angłi in celo. ⁊ hõmes
patrẽ se ẽẽ sigcat dicens. fili dimitto
tibi pecc̃a tua. Et itẽ. filioli mei adhuc
auctoritate exẽpli. uł r̃one bñficii.
Ad prem igͣ xp̃i. flecto genua mea. ut¬
det uob̾ d̾s scłm diui. głe sue .i. sc̃m
copiam maiestatis sue: uirtutẽ .i. conꝰ¬
tantiã .i. det nob̾ ut ñ deficiatis. Iñ.
mine. qui ab hostib ñ pͣ contingi.⁊ ħ.¬

Expanded text:
enim Deus qui solus vere est, et solus vere bonus essentiae et bonitatis suae nomen caeteris impartit, ut ipsa quoque esse et bona dicantur, ita et ipse qui solus Pater est omnium rerum creatione et fidelium regeneratione, paternitatis nomen caecis dedit. Vel nominatur, id est nominabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines Patrem se significat, dicens: Fili, dimittuntur tibi peccata tua . Et item: Filioli mei, adhucauctoritate exempli, vel ratione beneficii. Ad Patrem igim copiam majestatis suae, virtutem, id est constantiam, id est det vobis ut non deficiatis. Inde mine, qui ab hostibus non potest contingi.
Abbreviated transcription (Latin):
in celis ⁊ que lam obtulit. illud
ln iPsN implendũ. s in dispensa¬
tionem plenitudinis tẽpoꝵ .i. in
.i. in hoc temꝑe gr̃e. qͦ implere q̃
cet̾is temporib ꝓmissa ⁊ p̃figurata ft̃
diuina ꝓuidentia rõabłr dispensauit.
Si enĩ ignari penitus efsent homĩes
de naturali.⁊ doctrinali lege essent ꝯ¬
Ne gͦ q̃ratur cur in hoc tempe potius
qmͣ in alio uoluerit implere secretum
mortuus est xp̃c. s ideo etiam ꝓ angłis
fit: quicquid hominũ ꝑ eius mortem re¬
dimitur. ⁊ liberatur a malo. qr cũ eis qͦdã¬
mͦ redit. in gr̃am post inimicicias quas
int̾ homines ⁊ scõs angłos. pecca fecer̃t.
⁊ ex ip̃a hominũ redẽptõne. ruine illuis¬
angłice dãpnũ reparatur. ⁊ utiq noue¬
runt. angłi sc̃i docti de deo. cuiꝰ u̾itatis
eterna ꝯtemplatione beati sunt. qnͣti
numeri supplem̃tũ. de gn̾e humano in¬
tegritas illius ciuitatis expectet. Instau¬
ratur aũ q̃ in celis sunt. cum id qͦd̾ in de

Expanded text:
el omnibus palam obtulit. Illud  implendum, sed in dispensatione plenitudinis temporum, id  implere quae caeteris temporibus promissa et figurata sunt, divina providentia rationabiliter dispensavit. Si enim ignari penitus essent homines,de naturali et doctrinali lege essent cNe ergo quaeratur cur in hoc tempore potius quam in alio voluerit implere secretum mortuus est Christus. Sed ideo etiam pro Angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruinae illangelicae damnum reparatur; et utique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Instaurantur autem quae in coelis sunt, cum id quod inde
Abbreviated transcription (Latin):
cat. ⁊ consoletur cor¬
sicut docui fiant.
ax sit fratribus
⁊ caritas cum
fide. Pacẽ optaieis.
que est ianua dilec¬
tionis. quia per pa¬
cem manebunt in
caritate q̃ estin fi¬
de.⁊ hoc: adeo pa¬
tre nostro ⁊ domi¬
no ihesu xpristoz
Gracia sit uobis.
cum omnibus. id est
⁊ omnibus. qui dili.¬
gunt dominum nos¬
trum ihesum xpris¬
tum. Diligunt dico:
in incorruptione .i. in
integr̃itate fidei. ad si¬
militudinẽ sponse.
que non ailmittit cor¬
ruptorem. Uł gracia
sit uobis mincor. id¬

Expanded text:
unt, et consoletur corsicut docui fiant, pax sit fratribus et charitas cum fide. Pacem optat eis quae est janua dilectionis, quia per pacem manebunt in charitate quae est in fide. Et hoc, a Deo Patre nostro et Domino Jesu Christo, et gratia sit vobis, cum omnibus, id est et omnibus, qui diligunt Dominum nostrum, id est Christum. Diligunt dico, in incorruptione, id est in integritate fidei, ad similitudinem sponsae quae non admittit corruptorem, Vel, gratia sit vobis in i
Abbreviated transcription (Latin):
tis ea q̃ circame sunt.
erant tribłationes.
q̃ .&. eũ circũdabant.
uł ĩo dicit circa. quia¬
agam. Õm int̾iora ñ tangebãt.
Ut inqm illa sciatis:¬
tans sim: inter illa
ter ⁊ bene aũdiant u̾ba tytici. hunc.¬

Expanded text:
tis ea quae circa me sunt. erant tribulationes quae quasi eum circumdabant, vel ideo dicit circa, quia interiora non tangebant, ut, inquam, illa sciatis,tans sim inter illa omnia,et bene audiant verba Tychici hunc
Abbreviated transcription (Latin):
in epła ad rõanos ꝑtractatũ est. suxta
humane capacitatis ualitudinẽ. hic
perstͥngimꝰ adalia festinantes. si tñ so¬
brie de dei filio. q̃ digna sũt opinemur.
ideo missũ intellig̾e debemꝰ. qr ex illo
incõp̾hensibili. inenarrabiliq secteto
maiestatis ꝓfunde dedit se ꝯp̾hñden¬
dũ m̃tib nrĩs dei ũbũ ñ solũ cũ se
exinaniret. s cũ habitaret in nobis
sicut scͥptũ ẽ. qm̃ in habitabo in illis.
Soͣlent aũ obtendere minorẽ pr̃e esse
ñ inuiria sit missionis Misit gͦ deus
cit ex muliere: ñ ait ex uͥgĩe. s ñ mo¬
ueat. utrũq enĩde scriptura dr. ⁊ ex
uirgĩe ⁊ ex muliere. Ex uͥgine: ibi¬

Expanded text:
in Epistola ad Romanos pertractatum est juxta humanae capacitatis valetudinem, hic perstringimus ad alia festinantes. Si tamen sobrie de Dei Filio quae digna sunt opinemur, ideo missum intelligere debemus, quia ex illo incomprehensibili inenarrabilique secreto majestatis profundae, dedit se comprehendendum mentibus nostris Dei Verbum; non solum cum se exinaniret, sed etiam cum habitaret in nobis, sicut scriptum est: Quoniam inhabitabo in illis . Solent enim obtendere minorem Patre esse non injuria sit missionis. Misit ergo Deucit ex muliere, non ait ex virgine, sed non moveat. Utrumque enim de Scriptura dicitur, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i scism modũ nr̃m faceret adopta¬
uit. Iste nãq modus qͦ nos ds cũ ĩã
essemꝰ ab ip̃o. ñ nati s ꝯcliti ⁊ institu¬
ti uerbo suo ⁊ gr̃a sua genuit. ut fi¬
dedit eis potestatẽ filios dei fieri ⁊ c̃.
Nec ilix̃ atcuemꝰ s reciperemꝰ. ut sig¬
nificaret. hoc nos amisisse in adam.
ex qͦ mortales sumꝰ.¬
estis filii cłi
uidei quicredimus
Itiles. estis filii dei .ꝙ
probat effectus qm̃

Expanded text:
ti secundum modum nostrum faceret, adoptauit. iste itaque modus, quo nos deus, cum iam essemus ab ipso non nati, sed conditi et instituti, uerbo suo et graDedit eis potestatem filios Dei fieri, etc. Nec dixit acciperemus, sed reciperemus, ut significaret hoc amisisse in Adam, ex quo mortales sumestis filii Deiudaei qui credimus, ntiles, estis filii Dei. Quod probat effectus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
qui eis seruiłr tenebantur. Qͥ ⁊̃ mortẽ
sustinuit. ux ex illa alios liberaret. fc̃s
est gͦ sub lege .i. sub onere legis. sicut
sub aliis penis uñ subdit. ut eos qͥ sub
lege erant. p̾ssi ⁊ rei. redimeret. adia¬
pondit. Ad id enĩ qd̃ dixit. fa. suble.¬

Expanded text:
qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex illa alios liberaret. Factus est ergo sub lege, id est sub onere legis, sicut sub aliis poenis. Unde subdit: Ut eos qui sub lege erant pressi et rei, redimeret a diapondent. Ad id enim quod dixit factum sub le
Abbreviated transcription (Latin):
lcce uirgo ꝯcipiet ⁊ c̃.Ex muliere aut̃
mina posuit more loquutionis hebre¬
oꝵ. Usus enĩ hebres loquutionis. mu¬
lieres dicit ñ uirginitate corruptas
nͨ tñ adhuc passa erat ꝯcubitum uiri.
It̾ ñ t̾e offendat qd̃ ait fc̃m. cũ ꝯfitea¬
mur natũ. fc̃m̃ enĩ nͭ ꝯfitem᷑ nͥ hoĩem.
D̾s aũ semꝑ faciens est. fieri nescit: ut
ut esset creatura: ut qui creator semꝑ
erat: creatura esset. Manẽs enĩ d̾s. fc̃s
erat. fcm̃ gͦ dicit. p̃p̃ susceptionẽ cͤat᷑e.¬
debebat sub lege. ut circũcisus appare¬
at .e. filius abrahe cui ꝓmissus erat.
signũ hñs eiꝰ cui ꝓmissus fuerat. in qͦ
impleta cͥcũcisio ⁊ ideo signũ iam ces¬
sat. Eredidit enĩ abrahã se habiturũ
filiũ. in quo benedicerentur om̃s gñtes.
qd iã fõm credimus. fcm gͦ sub lege di¬
xit. qr circũcisus ẽ ⁊ hostia legalis pro
illa oblata est. Nec mirũ. si ⁊ illa legis
opera sustimut: ex qͥb liberaret eos:

Expanded text:
cce virgo concipiet, etc. Ex muliere autemmina posuit more locutionis Hebraeorum. Usus enim Hebraeae locutionis mulieres dicit, non virginitate corruptas, , nec adhuc passa erat concubitum viri. Item, non te offendat quod ait, factum cum confiteamur natum. Factum enim non confitemur nisi hominem. Deus autem semper faciens est, fieri nescit ut sut esset homo; ut qui creator semper erat, creatura esset; manens Deus, factus est erat. Factum ergo dicit propter susceptionem creaturadebebat sub lege ut circumcisus appareat, quasi filius Abrahae cui promissus erat, signum habens ejus cui promissus fuerat, in quo impleta est circumcisio, et ideo jam signum cessat. Credidit enim Abraham se habiturum filium in quo benedicentur omnes gentes, quod jam factum credimus. Factum ergo sub lege, dixit, quia et circumcisus est, et hostia legalis pro illo oblata. Nec mirum si et illa legis opera sustinuit ex quibus liberaret eos
Abbreviated transcription (Latin):
diuine głe. sicut enĩ ipͥsa participat nr̃a
natura. ita ad suã uidendã. nos adop
qd̃ ille unicus deĩfilius ñ dedignatꝰ
est participationẽ ur̃e nature. fc̃s ex
muliere. ut ñ solũ unigenitus esset:¬

Expanded text:
divinae gloriae. Sicut enim participat nostra natura, ita ad suam videndam nos adoptaquod ille unicus Dei Filius non dedignatus est participationem naturae nostrae factus ex muliere, ut non solum Unigenitus De
Abbreviated transcription (Latin):
nolebat. Non enĩdñs sub fato natꝰ ÷
ħ nec de te credendũ ẽ. ne dũ de illo ꝑ
Tempꝰ enĩ expectabat qͦ moreret᷑. qr
tẽpꝰ expectauit qͦ nasceretur. Ideo mł¬
pondend̾ ẽ. Qł ñdũ uen̾at plenitudo
tempora. Sciebat enĩ q̃n uenire deb̾e̾t
series p̾conũ p̃mitenda erat .i. seria¬
Nõ enĩ aͥs ꝑuꝰ uenturꝰ erat. diui fu̾at
p̃dicendꝰ semꝑ tenendꝰ. Qnͣto maior
udex ueniebat. tanto p̃conũ series
longior p̃cedere. debebat. Idõ ait.

Expanded text:
nolebat. Non enim Dominus sub fato natus est: hoc nec de te credendum est, nedum de illo peTempus enim exspectabat quo moreretur, quia tempus exspectavit quo nasceretur. Ideo mupondendum est quia nondum venerat plenitudo tempora. Sciebat enim quando venire deberet, series praeconum praemittenda erat. Non eniNon enim aliquis parvus venturus erat, diu fuerat praedicendus, semper tenendus: quanto major judex veniebat, tanto praeconum series longior praecedere debebat. Ideo ait,
Abbreviated transcription (Latin):
fili . su. satis osse tendit eo ip̃o mis¬
so filiũ qͦ: fc̃s: ex muliere. Qͥd ẽ .it
natiuitas filii ex uͥgrͥne maria: Cer¬
te assũꝑtio forme serui: Nã qͥd ẽ a¬
liud nasci filio. qmͣ accipere formã
fecit ⁊ filius. filius qͥd̾ ñ pat̾ natꝰ ẽ
de uirgine maria. s natiuitatẽ filii
de maria.⁊ pat̾ ⁊ filiꝰ oꝑatus est. Si¬
nułr ñ est passus pat̾. s filiꝰ. passio¬
nẽ tñ filii: ⁊ pat̾ ⁊ filiꝰ oꝑatus est Tra¬
didit enĩ p̃r filiũ. ⁊ tradid̃ flliꝰ se ip̃m.¬
ħ passio uni fcã ẽ. s ab utroq fc̃aẽ.
Sicut gͦ natiuitatẽ. ita passionẽ xͥ¬

Expanded text:
 satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quid est enim nativitas Filii de Virgine Maria? Certe assumptio formae servi. Nam quid est aliud nasci Filio quam accipere formam fecit et Filius: Filius quidem, non Pater natus est de virgine Maria, sed nativitatem Filii de Maria et Pater et Filius operatus est. Similiter non est passus Pater, sed Filius; passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Tradidit enim Pater Filium, et tradidit Filius seipsum. Passio haec uni facta est, sed ab utroque facta est. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. itaq lex fuit
pueros ab illicitis
recta dirigens. ti¬
Pedagogus enim
tur. ut lasciuiens: refrenetur etas.
⁊ ꝓna in uitia teneantur corda. dum
tẽnera studiis eruditur infantia. ⁊¬
⁊ metu pene coh̾cita p̾paratur ad ma¬
maiora: Et ħ ip̃m nͥ perlagogi sonat.
cõpositũ ab eo qd pueros agat .i. du
cat. lex gͦ ppło lascuuenti. ad instar pe¬
dagogi appõita est. ut custodiret eos.
⁊ future fidei p̾pararet. Ecce honor le¬
gis. qr custodiuit ut pedagogus. s ħ
Pedagogus ñr fuit dico: ⁊ hoc in xp̃o.¬

Expanded text:
fidem. Itaque lex fuit pueros ab illicitis recta dirigens Pedagogus enim parvulis assignatur, ut lasciviens refrenetur aetas, et prona in vitia teneantur corda, dum tenera studiis eruditur infantia, t metu poenae coercita, praeparatur ad majora. Et hoc ipsum nomen paedagogi sonat compositum ab eo quod pueros agat, id est ductet. Lex ergo populo lascivienti ad instar paedagogi apposita est ut custodiret eos, et futurae fidei praepararet. Ecce honor legis, quia custodivit ut paedagogus: sed hoc Paedagogus fuit no
Abbreviated transcription (Latin):
mur sub lege .a.¬
dico: conclusi. ꝙ in
ricatores ip̃ius legis inuenti sunt: ñ
ad ꝑnicĩẽ. s ad ptilitatẽ ualuit qͥ cͤdi¬
derunt. Pognitio enĩ maioris egͥtudĩs.
⁊ desiderari medicũ uehem̃tiꝰ fecit: ⁊¬
diligi ardentiꝰ. Custodiebam᷑ dico: ut
sic assueti duceremur in eã .i. tã bonã
fidẽ q̃ tẽpore xp̃i reuelanda erat. ubi
multa aperta sunt q̃ priꝰ obscura erãt
qr occulta fuit fides in antiqͥs. q̃ fides
erat fides qͣm ueniret gr̃a: Nemo pe¬
nitus głetur se: fidẽ ex pͥo sensu genu¬
isse: ꝑ qmͣ pꝰset credere indeũ. s agnos¬
utilitatẽ. lex tm̃ hũit. Qiud gͦ utilita¬
tis pͦt fidem habuit: Nichil

Expanded text:
mur sub lege, qdico, conclusi, quasiricatores ipsius legis inventi sunt, non ad perniciem, sed ad utilitatem valuit eis qui crediderunt. Cognitio enim majoris aegritudinis et desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Custodiebamur, dico, ut sic assueti duceremur in eam, scilicet tam bonam fidem quae, tempore Christi revelanda erat, ubi multa aperta sunt quae prius obscura erant, quia occulta fuit fides in antiquis, quae fides erat fides, quam veniret gratia? Nemo penitus glorietur se fidem ex proprio sensu genuisse, per quem posset credere Deo, sed agnosutilitatem lex tantum habuit, quid ergo utilitatis post fidem habuit? Nihil.
Abbreviated transcription (Latin):
sruci Er intellectã mortinus sum
tuus. nullũ carnalẽ sensum eiꝰ hñs
etis. Et itẽ. Consũmabo testam̃tũ no¬
uum. domui isrł. Et holocausta etiã.¬
ꝓ pecc̃o ñ postu. tũc dixi. ecce uemo.⁊
alia huiꝰmõi. Mortuꝰ sum legi dico: ut
sum cruci .i. crux xp̃i extinxit in me
ardorẽ pecti. ut iã uitra ad so ñ exten¬
dat. timore dei .a. clauis. carnes hñs
confiras. Uñ. Eonfige timore tuo car

Expanded text:
itualiter intellectam, mortuus sum tuus, nullum carnalem sensum ejus habens;etis . Et item: Consummabo testamentum novum domui Israel . Et: Holocausta, et pro peccato non postulasti; tunc dixi: Ecce venio ; et alia hujusmodi. Mortuus sum legi dico, ut sum cruci, id est crux Christi exstinxit in me ardorem peccati, ut jam ultra ad id non extendar timore Dei, quasi clavis habens carnes affixas. Unde: Config
Abbreviated transcription (Latin):
dei adiuta: concupiscit. adu̾sus carnẽ.
uide̾te quale bellũ ꝓposuit. qualem
rixam. ħ intra te ipͣm sentis. Nec enĩ
nullũ ẽ uitiũ. cũ caro concupiscit ad¬
u̾sus sp̃m cui uitio contraria uirtus
est. cũ sp̃c concuꝑiscit adu̾sus carnẽ.
Caro aũ dicta ẽ ꝯcupisc̾e. qr hoc sciłm ip¬
sam agit anuma. sicut auris dr᷑ au
dire. ⁊ ocłs uidere. cũ potius anima. ⁊
ꝑ aurẽ audiat. ⁊ ꝑ ocłm uideat. Caro
ẽnĩ nͥl nͥ ꝑ aĩam concupiscit. s concu¬
piscere dicitur cũ aĩa carnali concu¬
piscencia sp̃ui reluctatur. Ẽ arͣnẽ ig¬

Expanded text:
Dei adjuta concupiscit adversus carnem. Videte quale bellum proposuit, qualem rixam, hoc intra teipsum sentis. Nec enim nullum est vitium, cum caro concupiscit adversus spiritum: cui vitio contraria virtus est, cum spiritus concupiscit adversus carnem. Caro autem dicta est concupiscere, quia hoc secundum ipsam agit anima, sicut auris dicitur audire et oculus videre, cum potius anima et per aurem audiat et per oculum videat. Caro enim nihil ubi per animam concupiscit, sed concupiscere dicitur, cum anima carnali concupiscentia spir
Abbreviated transcription (Latin):
inuito. ⁊ ut q̃ratis. que alioꝵ sunt. ñ
ur̃a. ⁊ ut hec seruetis: exẽplũ xp̃i assu¬
mite. Hoc enĩ sen .i. debetis sentire. in
in eo qd̃ carnẽ assũꝑsit. ⁊ sñ pecc̃o
cũ esset: pect̃a nr̃a suscepit. ita ⁊ nos

Expanded text:
invito, et ut quaeratis quae aliorum sunt, non vestra, et ut hoc servetis, exemplum Christi assumite. Hoc enim sentite in vobis, id est debetis sentire in in eo quod carnem assumpsit, et sine peccato cum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
nec manducet Dñt quid̃¬
Alioquin: si de oꝑe corporali hoc dicẽte
in quo uł agͥcole uł opifices laborabãt.
uideretur sentire aduersus dñm. qui
in euuangłio ait. Nolite solliciti esse
quid manducetis. s suꝑfluo conantꝰ.
⁊ sͥ ⁊ cet̾is. caliginẽ obduce̾: ut qd utiłr
caritas monet: ñ solũ face̾ nolint. s
nec intelligere cũ multis aliis locis e¬
płarũ suarũ. quid hinc sentiat apłs.
aꝑtissime doceat. Uult enĩ s̃uos dei.
corporałr operari. uñ uiuant: ut nõ
cõpellantur egestate necessaria petere
nec ẽ contra illud qd̾ p̾dictũ ẽ. Nolire
solliciti esse quid mand̾. Non ħ idõ dic

Expanded text:
n manducet. Dicunt quidAlioquin si de corporali opere hoc diceret, in quo vel agricolae vel opifices laborant, videretur sentire adversus Dominum qui in Evangelio ait: Nolite solliciti esse, quid manducetis . Sed superflue conantur et sibi et caeteris caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere nolint, sed nec intelligere: cum multis aliis locis epistolarum suarum quid hinc sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari, unde vivant, ut non compellantur egestate necessaria petere, nec est contra illud quod praedictum est: Nolite solliciti esse quid manducetis. Non enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pscriptꝰ .i. exhereditatus ⁊ hoc: in uo¬
bis. In aliis ñ deberetis ꝑati: ut reg¬
nũ ⁊ h̾edit̾atẽ suã amitteret. ne dũ
in uobis.S in uob̃ ⁊̃ proscriptus ẽ
.i. hereditatẽ suã amisit inuobis .i. uoꝰ¬
ip̃os. Qd̃ aũ ait crucifixus. Pond̾e pro¬
nũtiationis indiget. cũ dolore. ꝗͥ addi¬
dit. ut hinc maxime mou̾et eos. cũ ꝯ¬
siderarent quo p̾cio. emeret pꝰsessionẽ.
qͣm in eis amittebat. Uł ita. u̾e fascina¬

Expanded text:
s, id est exhaeredatus, et hoc in vobis; in aliis non deberetis pati, ut regnum et haereditatem suam amitteret, nedum in nobis, sed in vobis etiam proscriptus est, id est haereditatem suam amisit in vobis, id od ait, crucifixus, pondere pronuntiationis indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel ita: Vere fascina
Abbreviated transcription (Latin):
circa mesunt
que undiq sunt. uł q̃ ñ ꝑtingũt usq¬
adanimam:
nota faciet.
opiis scribi¬
creditur mi¬
sisse eplam:
minister in
predicatõne.¬

Expanded text:
circa me sunt, quae undique sunt, vel quae non pertingunt usqad animam, nota faciet, opus scribicreditur misisse Epistolam inister, in praedicatione,
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris. ⁊ tunc manifestũ fc̃m ẽ.
uincłoꝵ meoꝵ habundantiꝰ quã ante:
audexent: contra impugnantes. loqͥ
ũbũ dei sine timore. Qiͣ meo exẽplo
audent confident̾ p̃dicare.ĩ. dicentes.
Si uinctus loqͦr. cur ñ potiꝰ nos. Coͣn¬
stantia enĩ eius multos animauit
ũñ tim̾ent eungłitare. Alii autem:
Quidam̃

Expanded text:
Redemptoris. Tunc manifestatum est vinculorum meorum, abundantius quam ante auderent contra pugnantes loqui verbum Dei sine timore. Quasi dicat: Meo exemplo audent confidenter praedicare ita dicentes: Si vinctus loquitur, cur non potius nos? Constantia enim ejus multos animavit, ut non timerent evangelizare. Alii autem, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ adinteriora ꝑ¬
tingunt: magis
uenerunt ad ꝑfec¬
tum euuangelii.
qͣm ad detrimentũ
nt mali intensdert̃.
Ad ꝓfectũ uenert
dicõ: ita ut uincła

Expanded text:
non ad interiora pertingunt, magis venerunt ad profectum Evangelii, quam ad detrimentum ut mali intenderunt ad profectum. Venerunt dico ita ut vincula
Abbreviated transcription (Latin):
qͥr nãq patient̾ q̃li¬
bet malasustineo.
patet ñ esse scelus
falsitatis. qd̃ in me
iusta uindicta per¬
cellat. s qͣndã ueri¬
tatis uirtutẽ quã
sustinendi fortitũdo
magnificat. Mani¬
festa fierent dico
inomini p̾torio ubi
maiores conuenũt.
⁊ in cetĩs omnibus
locis. Eum enĩ apłs
rome uinctus rẽtru¬
sus esset incarctre
in domo imꝑatoris ⁊ docet eunͣgłiũ
⁊ infirmos curaret multaq mira¬
cła parraret. ⁊ multi ꝑ eñ crederent
int̾m. uͭ dom̃ ꝑseqͣtoris. eccł̃iam fac̾et

Expanded text:
 namque patienter quaelibet mala sustineo, patet non esse scelus falsitatis quam in me justa vindicta percellat, sed quamdam veritatis virtutem quam sustinendi fortimagnificat Hieron. Manifesta fierent dico in omni praetorio, quo majores conveniunt; et in caeteris omnibus locis. Cum enim Apostolus Romae vinctus retrusus esset in carcere in domo imperatoris, et doceret Evangelium, et infirmos curaret, multaque miracula patraret, et multi per eum crederent, in tantum ut domum persecutoris Ecclesiam faceret
Abbreviated transcription (Latin):
t̾riti. putantes uitinũ esse diẽ dñi. ⁊
tim̃tes: ne dãpnarentur cũ diabolo
iudicii suo tẽpore. ne apłs in ħ m̃titꝰ
hoc expectantib aliqua fraude illu¬
deret. ẽ orrigit aũ asꝑius inqͥetos. Et
ẽ intentio apłi in hac epła honos ⁊ qͥetos
ad patĩam mon̾e. ⁊ inquietos corrig̾e.
⁊ q̃ obscure in p̾cedentiepła dix̃at: hic
aliquatenꝰ aꝑerire. Modꝰ tał: pͥmũ.
salutat. De iñ grãs agit: de bonis eoꝵ.

Expanded text:
erterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
fulus ⁊ siluanus ⁊cet̾a.
Eanc epsam itẽ scribit
apł̃s thessalonicensibus.
Orta enĩ apd̾ eos gͣuiori
tribłone. It̾.monet eos ad patĩam. os
nͨ enĩ aꝑte pͭ. de abolitione romani reg.¬
ni. ⁊ de antixͥ apparencia. ⁊ dãpnatio¬
ne. ⁊ de quoꝵdã fr̃m inquietudĩe. scͥbit¬

Expanded text:
ulus et Silvanus, etc. Hanc epistolam item scribit Apostolus Thessalonicensibus. Orta enim apud Graecos graviori tribulatione item monet eos ad patientiam, Nec enim aperte potest de abolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et damnatione, et de quo
Abbreviated transcription (Latin):
in pec̃co. lacendo. ⁊ nes
dormis.⁊ ex ais te esse in peccatis.
oblitus dei. ꝯurge.
urge amor ꝑconfessionẽ ⁊ exur¬
ge ꝑ satifactionem.¬

Expanded text:
in peccato jacendo, et nescis te esse in peccatis oblitus Dei, surge, per confessionem, et exsurge, per satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
mate .a. uetus testa. est ꝓpe interitũs
tñ: hũit olim quidẽ prius testam̃tũ
ustificationes ñ ueras. ⁊ sp̃uales. s
ꝓ modo. culture carnalis: carnales.¬
⁊ habuit scm̃ ñ sp̃uale s scłare .i.¬

Expanded text:
at: Vetus Testamentum est prope interitum, tamen habuit olim quidem prius testamentum justificationes, non veras et spirituales, sed pro modo culturae carnales, et habuit sanctum, non spirituale, sed sae
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ carnalẽ. ñ decidãt.
⁊ qr mutatierant.
in det̾ius. increpat¬
ibeo de eos. Et si enĩ recepe¬
runt eũ. sic̃ angłm.¬
la ñ ideo tñ parcit seca¬
ñ q̃rit lac ⁊lanam

Expanded text:
rem carnalem non decidant:  mutati erant in deterius increpat eos. Et si enim receperunt eum sicut angnon ideo tamen parcit secanon quaerit lac et lanam
Abbreviated transcription (Latin):
ad singłaria p̾cepta. monens diu̾sos
seꝑatim. ut inuicẽ sͥ seruiant. ñ solũ
obediendo ut mulieres uiris.⁊ filii pa
ut uiri mulierib. patres filiis. dñi suis.
ħ ẽ en̾ĩ pax domestica. ⁊ cohabitantiũ
ordinata adeo concordia. ⁊ clara iusti¬
cia. ut .s. qui excellũt ratione. excellãt
dñatione. Hãc concordiã docet dicens.

Expanded text:
ad singularia praecepta monens diversos separatim, ut invicem sibi serviant, non solum obediendo ut mulieres viris, et filii put viri mulieribus, patres filiis, Domini servis. Haec est pax domestica, et cohabitantium ordinata a Deo concordia, et clara justitia, ut scilicet qui excellunt ratione, excellant dominatione. Hanc concordiam docet dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃ter patiendũ ẽ. ⁊ mox qͥ uñturꝰ
datur. in quib nͥl pͣgand̾ ẽ ꝑ qd̾ diffe¬
ustus autẽ

Expanded text:
hementer patiendum est et mox, qui venturus datur in quibus nihil purgandum est, per quod diffeJustus aute
Abbreviated transcription (Latin):
applłare ꝯsueuit. ual¬
pecc̃oꝵ sarcinis one¬
uir ratos. Qd̃ nomen
gñtib ĩposuerũt
suꝑba. tanqm ip̃i usti essent. cũ ẽẽnt.

Expanded text:
appellare consuevit vapeccatorum sarcinis oneratos, quod nomen gentibus imposuerunt superbia, tanquam ipsi justi essent, cum essent et