comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tt eos ooram ꝓcduce̾ ñ p̃sumam. matime cũ didic̾m. hilarium. ambrozium. augusti¬
num. Ieronimum. leonem. Gregorium. & cet̾os iudicio maiestatis uĩe ẽe dampnatos.
Qumq latinos om̃es. & a cathedra doctorum. & aregno cȩlorum excluseritis. nescio
si grectis uł alt̾ius linguȩ hominibꝰ peꝑceritis. Qͦ d si foite uł illi. sobrietate ara
eraminis ꝑemptoriam sentenciam euadere potuert̃. mͥ quid: Qntum ad p̾sent¬
negrotium spectat. aut parum aut nicb̾ ꝓdest. cũ homo tantum latius. pegn¬
ne linguȩ qm ignoro testimonus. quib uos aut conuert̾e possim Aut conunc̾e.
uti ñ ualeam. Uiderint chatholici huiꝰ oꝑis lectores. qͥd ꝓsolo isto qd nunc cõ¬
memoraui capło mereamini. qͥ eccłam dĩ armis si spoliate. & int̾ hostes in¬
nermtiu consfituere decreiustis. i mmo qͣntum ad uos iam telis & gladũs hosti¬

Expanded text:
vt eos coram producere non præsumam, maxime cum didicvt eos coram producere non præsumam, maxime cum didicnum, Hieronymum, Leonem, Gregorium et caeteros judicio majestatis vestrae esse damnatos. Cumque Latinos omnes et a cathedra doctorum, et a regno coelorum excluseritis, nescio si Graecis vel alterius linguae hominibus peperceritis. Quod si forte vel illi sobrietate vestri examinis peremptoriam sentennegocium spectat, aut parum aut nihil prodest, cum homo tantum Latinus, peregrinæ linguæ, quam ignoro, testimoniis, quibus vos aut conuertere possim aut conuincere, vti non valeam. Viderint Catholici huius operis lectores, quid pro solo isto, quod nunc commemoraui Capitulo, mereamini, qui Ecclesiam Dei armis suis spoliare, & inter hostes inermē constituere decreuistis, immo quantum ad vos, iam telis & gladiis hosti
Abbreviated transcription (Latin):
uitam in mortẽ subito ruent ꝑpetuam. Dies festi nr̃i conũtent᷑ in lustum. sabb̾a
in ohpbrium. honores in nichilum. Qͥs ista ferat: qͥs audiat des ñ aut au¬
ra onturet aut in nouos heresiarchas cũ toto qͣm dampnare laborant mundo
in surgat. S uenite uenite inqͣm adme. uos cũ quibꝰ mͥ sermo ẽ uenite &e resi¬
piscat atanto ꝓdigio. magisq eligite ab ȩccła dei discere uera. qͣm ꝑ erroris sp̃m
clocere falsa. Dicite parinlis nr̃is nullateriꝰ fidem qua saluent᷑ de ẽẽ. qͥa ñ posst̃
dici filũ in fideles. ꝓ quibꝰ uit̾uenit matris ȩccłe fides. S scio qͥa hoc deridetis. &
aliena ficde aliumꝰ posse saluari. cũ multa int̾ rusticos & imꝑitoꝵ greges subsan¬
natione negatis. a. c̃ qͣm ur̃ãm brutam & impiam heresim refellendam. in num̾a
m̃ dostorum eccłasticoꝵ testimonia suffragant᷑. s ur̃a auctoritas & sapĩa tanta est

Expanded text:
vitam in mortem subito ruent perpetuam. Dies festi nostri conuertentur in luctum, sabbata vitam in mortem subito ruent perpetuam. Dies festi nostri conuertentur in luctum, sabbata in opprobrium, honores in nihilū. Quis ista ferat? quis audiat? quis non aut aures obturet, aut in nouos hęresiarchas cū toto, quem dānare laborant, mūdo insurgat? Sed venite, venite, inquam, ad me vos, cum quibus mihi sermo est, venite & resipiscite a tanto prodigio, magisque eligite ab Ecclesia Dei discere vera, quam per erroris spiritum docere falsa. Dicite paruulis nostris nullatenus fidem, qua saluentur deesse, quia non possunt dici filij infideles, pro quibus interuenit matris Ecclesiæ fides. Sed scio quia hoc deridetis, & aliena fide alium posse saluari, cum multa inter rusticos & imperitorum greges subsannatione negatis. Ad quam vestram brutam & impiam hæresim refellendam, innumera mihi doctorum Ecclesiasticorum testimonia suffragantur, sed vestra auctoritas & sapientia tanta est,
Abbreviated transcription (Latin):
baplismate bapteatus ñ fiuit xp̃ianꝰ ñ fuit. Si xp̃ianꝰ ñ fuit: nec de clero. ncc de
poplo. nec de ꝑcclia ẽẽ potuit. QEa si ita e. qͣnta absuroitas seqͣt᷑ manifestũ esti
C um enim tota gallia. hispania. germania. italia. ac uniucrsa curopa. atrescentis uł
qͥngentis fere anuus. nullum ñ in infantia baptiatum habuerit: nullum xp̃ianũ
habuit. Si nullum xp̃ianum habuit: nec ȩceliam habuit. Si eccłam ñ habuit:
q ininfantia ñ potuert᷑. xp̃i baptismate baptirari. ꝑ ibimꝰ & nos qͥ uiiumꝰ qͥ resi¬
celorum usq ad ĩnferorum ĩma in nunĩabiles sc̃i. quos minfantia baptrratos.
& uita scĩtate & mund̃ testimonio. & cdiuinitas miracłis cõmendarat. Sllicient᷑
college demonum. qͥ erant socũ angłorũ. & qui iam ꝓ piĩs laborib etnam ꝑceꝑan

Expanded text:
baptismate baptizatus non fuit, Christianus non fuit. Si Christianus non fuit, nec de clero, nec de baptismate baptizatus non fuit, Christianus non fuit. Si Christianus non fuit, nec de clero, nec de populo, nec de Ecclesia esse potuit. Quod si ita est, quanta absurditas sequatur manifestum est. Cum enim tota Gallia, Hispania, Germania, Italia, ac universa Europa a trecentis vel quingentis fere annis nullum nisi in infantia baptizatum habuerit, nullum Christianum habuit. Si nullum Christianum habuit, nec Ecclesiam habuit. Si Ecclesiam non habuit, stri, quia in infantia non potuerunt Christi baptismate baptizari. Peribimus et nos, qui vivimus, qui resiernorum innumerabiles Sācti, quos in infantia baptizatos, & vita sanctitate, & mundus testimonio, & diuinitas miraculis commendarat. Efficientur collegæ dæmonum, qui erant socij Angelorum, & qui iam pro piis laboribus æternam perceperant
Abbreviated transcription (Latin):
temporibꝰ usq ad uos. ñ ueros ei xp̃ianos. s phantasticos crearent. Siccine cecat᷑
orbis tetrarũ. tantaq hucusꝙ caligine in uolutus. ut ad aꝑiendos ocłos suos. ⁊ad
tam diuturnã noctẽ illustrandã. pͦ tot patres. martyres. pontifices. & uniu̾satũ
ȩccłatum pͥncipes. uos tamdiu expectarit. & ad corrigendũ longum errorẽ suũ.
petauio debruis. & hemricũ eiꝰ asseclam uelut apłos nouissimos eleg̾it: Itane
usq ad nouos scli reparatores mundꝰ ꝑũt. & apd̾ filios lucis & ueritatis om̃ia in
tenebris & falsitate gesta sunt. ut cũ pene om̃s nĩe etatis uł memoriȩ in infan¬
tia baptitati sint. & xp̃ianũ nom̃ assumpserint. Ac congruo tp̃r indiu̾sis gdib
chus. nulł ut sic loqͦr extam innum̃abili num̃o saltẽ xp̃ianꝰ fuerit Nam qͥ xp̃i

Expanded text:
temporibus usque ad vos, non veros et Christianos, sed phantasticos crearent? Siccine caecatus temporibus usque ad vos, non veros et Christianos, sed phantasticos crearent? Siccine caecatus est orbis terrarum, tantaque hucusque caligine involutus, ut ad aperiendos oculos suos, et ad tam diuturnam noctem illustrandam, post tot Patres, martyres, pontifices, et universarum Ecclesiarum principes, vos tandiu exspectarit, et ad corrigendum longum errorem suum, Petrum de Bruis et Heinricum ejus asseclam, velut apostolos novissimos elegerit? Itane usque ad novos saeculi reparatores mundus periit, et apud filios lucis et veritatis omnia in tenebris et falsitate gesta sunt, ut cum pene omnes nostrae aetatis vel memoriae in infantia, baptizati sunt, et Christianum nomen assumpserint, ac congruo tempore in diversis gradibus chus, nullus, ut sic loquar, ex tam innumerabili numero saltem Christianus fuerit? Nam qui Christi
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit. & baptismũ ꝑceꝑit. posse saluari. Nam ñ alterũ horũ. s utrũq parit̾
saluat. Unde infantes licet a uob̾ baptitent᷑. qͥa tam̃ credere obstante ȩtate ñ pos¬
suit. neqͦqͣm saluant᷑. Otiosum gͥ & uanum ÷ q̃ndo eo tp̃r homines aqua ꝑfun¬
ditis. quo caruẽ qͥdẽ eorũ a sordib humano ꝓmore abluere. s animã apec̾is mini¬
me mundare potestis. Nos uͦ tempꝰ congruum fidi expestamꝰ. & hominẽ postqͣm
dm̃ suũ agnosc̾e. & in eum credere paratꝰ est. ñ ut nob̾ imponitis rebaptitam.
s baptitamꝰ. qͥa numqͦm baptitatus dicendꝰ ẽ. qͥ baptismo quo pec̾ca lauantiu
lorSeas +oN est Responsio contͣ id qđ dicuis heretici paruulo ᷤ ñ posse baptuati
No pocti homines. insipientib cẽ in doctis nunc tandem qd̾ in tellig̾e hacte¬
Inus non potuerant exponentes. ita ne desipuert̾ pret̾ita scła. ut tot milib
paruuloꝵ ꝑmille ⁊ eo ampliꝰ annos illusorium baptisma tribuerent. & a xp̃i

Expanded text:
habuerit, & baptismum perceperit, posse saluari. Nam nō alterum horum, sed vtrumque pariter saluat. Vnde infantes, licet a vobis baptizentur, quia tamē credere obstante ætate non possunt, nequaquam saluentur. Ociosum igitur & vanum est, quando eo tempore homines aqua ditis, quo carnem quidem eorum a sordibus humano pro more abluere, sed animam a peccatis minime mundare potestis. Nos vero tempus congruum fidei exspectamus, et hominem postquam Deum suum agnoscere, et in eum credere paratus est, non, ut nobis imponitis, rebaptizamus, sed baptizamus, qui nunquam baptizatus dicendus est baptismo, quo peccata lavantur, lotus non est. Responsio contra id quod dicunt haeretici parvulos non posse baptizari. Et, o dicti homines, insipientibus et indoctis nunc tandem quod intelligere hactenus non potuerant exponentes, itane desipuere praeterita saecula, ut tot millibus parvulorum per mille et eo amplius annos illusorium baptisma tribuerent, et a Christi
Abbreviated transcription (Latin):
in cacdilitas. quam ceca dubitacio.uł ñ credłe. ł dubitare panẽ ĩ x carnẽ. umũ mutari ĩtiꝰ sane
rte qdiimia. cũ ꝑ candẽ młta sepe cõmutent᷑ in aliud ĩ rerũ natura. Nonne colaliꝰ lapis de igne fit̃
ar iuas ĩter a romata fucensa moriens. de solo pulu̾e reuiuiscit. cũ alia pulu̾is. alia iã sit sib̃a aine:
U̾ ne forts ista ĩ usitata ł incognita sibi eẽ canset᷑. atendat ustatissima & cotidiana⁊ si & si negleg̾nt̾ at¬
trdit dibttare cessabitał ut melꝰ suis manib ꝗͣ alienis oꝑitꝰ ad qͥescat deseno uł filice notissima arte
aiusisi mȩ natȩ untũ ꝯficiat sicꝙ it sic dicã ñ cͥuiina s. sua mitaclã admiret᷑ sernat liqͥtissimũ findũ¬

Expanded text:
incredulitas, quam caeca dubitatio vel non credere, vel dubitare panem in Christi carnete diuina; cum per eandem multa sæpe commutentur in aliud, in rerum natura. Nonne coralius lapis de igne fit um, vt dicitur, auis, inter aromata succensa moriens, de solo puluere reuiuiscit; cum alia pulueris, alia iam sit substantia auis? Et ne forte ista inusitata vel incognita sibi esse causetur, attendat vsitatissima & quotidiana: & sic, etiam si negligenter attenderit, dubitare cessabit. Et vt melius suis manibus quam alienis operibus adquiescat, de fœno vel silice notissima arte diuersissimæ naturæ vitrum conficiat: sicque, vt sic dicam, non diuina, sed sua miracula admiret
Abbreviated transcription (Latin):
ait. fili mi noli negligͥ̾e disciplinam patͥs tui. neq fatigeris dum ab eo argueris. Qm enim
diligit ds̃: castigat. Flagellat enĩ om̃em filiũ qͣm recipit. Itemq idem de eisdẽ salomonis
libris ĩ epła ad romanos. Michi uindictam & ego retribuam. S & regum liber. qͣm sic̃ suꝑiꝰ
ostendi in arte canonica xp̃c constituit. eidẽ salomonis singłari sapĩȩ ac sepedictis eiꝰ libtis testi¬
moniũ recddit. Salomoni: ut ẽ illud. Dedit d̾s sapientiam & prucdentiã salomoni multã nimis.
& latitudinẽ cord. qͦͣsi harenam qͣ ẽ in littore maris. Et p̃cedebat sapientia salomonuis sapiãm om-

Expanded text:
neque fatigeris dum ab eo argueris. Quem enim neque fatigeris dum ab eo argueris. Quem enim diligit Deus, castigat. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Itemque idem de eisdem Salomonis libris, in Epistola ad Romanos: Mihi vindictam, et ego retribuam . Sed et Regum liber, quem, sicut superius ostendi, in arce canonica Christus constituit, eidem Salomonis singulari sapientiae ac saepe dictis ejus libris testimonium reddit Salomoni, ut est illud: Dedit Deus sapientiam et prudentiam Salomoni multam nimis, et latitudinem cordis quasi arenam, quae est in littore maris. Et praecedebat sapientia Salomoni
Abbreviated transcription (Latin):
roborat. cũ dic̃. hec omnia locutꝰ ẽ iħs ad turbas in parabolis. & sine paraboł ñ loq̃bu¬
dita a constitutiont mi̾tidi.
It qͥa psaliditilꝰ acictorinas tam his qͣm in num̾is aliis testib & testimoniis. uelut
asũmo cȩli cartłne fulget. pꝰ dd̾ & psalmos eiꝰ. ad salomonẽ & libros eiꝰ stilꝰ festinet. eiꝰq
gen̾atione ista & condempnabit eam. qͥa uenit afinib terrȩ audire salomonis.
Et ecce plusꝗͣ salomon hic. libris qͦ eiꝰ hĩde saluator testimoniũ reddidit. cũ indie
magno festiuitatis stans in templo clamabat dicens. Si qͥs sitit uemiat ad me & bibat.¬
& delibris salomonis sũpto testimonio. qͥ credit in me inqͥt sic̃ dic̃ scͥptura flumina
de uentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ. Et apłs in epła ad hebreos de ꝓu̾buꝰ qͣłã assumens.

Expanded text:
roborat, cum dicit. Hæc omnia locutus est Iesus ad turbas in parabolis, & sine parabolis non loquebaroborat, cum dicit. Hæc omnia locutus est Iesus ad turbas in parabolis, & sine parabolis non loquebadita a constitutione mūdi. Et quia Psalmorum auctoritas, tam his quam innumeris aliis testib. & testimoniis, velut a summo cœli cardine fulget: post Dauid & Psalmos eius ad Salomonem & libros eius stylus festinet, eiusqugeneratione ista, & condemnabit eam: quia venit a finibus terræ, audire sapientiam Et ecce plusquam Salomon hic . Libris quoque ejus idem Salvator testimonium reddidit, cum in die magno festivitatis stans in templo clamabat, dicens: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat . Et de libris Salomonis sumpto testimonio: Qui credit in me, inquit, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aqu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cła̾. qͥa filiũ ⁊ filiam ñ liberabunt. s ip̃i iusticia sua libetabunt animas suas
A uͦ psalmorum austoritatem licet suꝑiꝰ plene ostendim. qͥa tñ series diuinorũ librorum
hoc in loco eos optulit. addant᷑ adhuc exeu̾gli̾o testimonia. maiestati eoꝵ magis magisq
actestantia. his saluator sepe utit᷑. & cũ ad credulitatẽ uerborũ suoꝵ nullꝰ testimonio ege¬
at. ea tam̃ de psalmis ut supͣdictum ẽ sepe confirmat. błinc ẽ illd̾ qd sic̃ p̃dixi phariscis
uineȩ & hered interfecti. & homicidarũ ꝑdicionis. eiꝰdẽ pharistis dicentib. malos male
ꝑdit. respondit. Numqͣm legistis. lapidem qͣm reꝓbauert᷑ edificantes. h. f.i. c. a. A dño. f.¬
ẽ istud. &. ẽ. in .i. o. nr̃is: De his & eu̾ngłista testimonium assumens. dignitatẽ coꝵ cor¬

Expanded text:
Dominus Deus, quia filium & filiam non liberabunt, sed ipsi iustitia sua liberabunt animas suas. Dominus Deus, quia filium & filiam non liberabunt, sed ipsi iustitia sua liberabunt animas suas. Iam vero Psalmorum auctoritatem licet superius plene ostenderim, quia tamen series diuinorum librorum hoc in loco eos obtulit, addantur adhuc ex Euangelio testimonia maiestati eorum magis magisque attestantia. His Saluator sæpe vtitur, & cum ad credulitatem verborum suorum nullius testimonio egeat; ea tamē de Psalmis, vt supra dictum est, sæpe confirmat. Hinc est illud, quod, sicut prædixi, Pharisæis vineæ, & hæredis interfecti, & homicidarum perditionis, eisdem Pharisæis dicentibus, malos male perdet: respōdit. Numquam legistis, Lapidem quem reprobauerunt ædificantes, hic factus e in oculis nostris? De his & Euangelista testimonium assumens, dignitatem eorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
ne pͥma uerba apłs in epła ad romanos festiue cõmemorat dicens. lacob dilexi. esau autt̃ odio
habui. Et saluator ip̃e in eũglio de ioħe bb̃a loqͥns: turbis & discipłis ait. hic ẽ de qͦ scͥptum:
Scce mitto angłm meũ qͥ preparabit uiam añ faciem meam. Qͦ testimonio saluator usus.¬
ostendit ñ c̃ẽ repudiandũ qͥm ip̃e ñ in occulto. s in publico uidicau̾it suscipieudum.
Iinc ad ios mirabilem celicet ñ iudeum s gentilem ore tam̃ dĩ excellent̾ laudatũ sermo
Qd certe ñ de alia scͥptura qͣm delibro iob ꝓtulit. lectchiel qͦ qͣm iam autenticum eẽ ꝓba¬
uimꝰ. iusticie iob mentionẽ faciens. ciꝰ libro attestatur. ex ꝑsona dñi loqͥns. Si pestilentiã
in misero suꝑ teriam. & effucdeto indignationem meam suꝑ eam in sanguinem. ut au-¬
feram exea hominẽ & iumentũ. & noc & darriel ⁊ios si fuerint ĩ medio el. uiuo ego dicit

Expanded text:
erba Apostolus in Epistola ad Roman. festiue commemorat dicens. Iacob dilexi, Esau autem odio habui. Et Saluator ipse in Euangelio de Ioanne Baptista loquens, turbis & discipulis ait. Hic est de quo scriptum est. Ecce mitto Angelum meum, qui præparabit viam ante faciem meam. Qe non in occulto, sed in publico iudicauerit suscipiendum. Hinc ad Iob mirabilem, & licet nō Iudæum, sed Gentilem, ore tamen Dei excellenter laudatum sermo Quod certe non de alia scriptura, quam de libro Iob protulit. Ezechiel quoque, quem iam auctenticum esse probauimus, iustitiæ Iob mentionem faciens, eius libro attestatur, ex persona Domini loquens. Si pestilentiam immisero super terram, & effudero indignationem meam super eam in sanguinem, vt auferam ex ea hominem & iumentum: & Noe, Daniel & Iob fuerint in medio eius, viuo ego, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sic̃ in cõmutabił ẽ maiestas cui offert᷑. sic omnẽ respuit cõmunionẽ etiã qdͦ offeit᷑. Signat᷑ hac ser¬
uituitis ꝓpͥetate. soli dõ subditꝰ homo. ut nich supͣ se iuxta originis su ꝯditionẽ nͥ dͥm intuent᷑ aqͥ
solo se initiũ ⁊ inqͥ ĩ deficieutẽ finẽ se br̃e cognoscem. ut austori. rectori. remun̾atori subdat᷑. seruat.
obediat. Signat᷑ hoc ext̾iori obscqͥo int̾ioris animi affectus. qͥ nullatenꝰ agnosc̾t᷑. nͥ signis extͥnsetis
indicaret᷑. Signat᷑ hoc officio utraq hominis sub̾a subiesta do. ut cũ illa cleuotione dm̃ amples

Expanded text:
quia sicut incommunicabilis est majestas cui offertur, sic omnem respuit communionem etiam quod offertur. Signatur hac serquia sicut incommunicabilis est majestas cui offertur, sic omnem respuit communionem etiam quod offertur. Signatur hac servitutis proprietate soli Deo subditus homo, ut nihil supra se juxta originis suae conditionem nisi Deum intueatur, a quo solo initium, et in quo indeficientem finem se habere cognoscens, ut auctori, rectori, remuneratori subdatur, obediat. Signatur hoc exteriori obsequio interior animi affectus, qui nullatenus agnosceretur, nisi signis extrinsecis i
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ci ab ipso do ꝑ moysen constructũ. erectũ & sc̃ificatum. Hinc isaras minsione qͣmus spuali solis
dinũ a uoce clamantis. & domus impleta est fumo. habetis si adi̾atis antiqͥrũ sacͥficia in tartum
dõ placuisse. ut ñ solum ipsa s ce loca in qͥb fiebant construeret. benedic̾et. consecraret. & constusta
benedicta. consecta. fumo. nebula. igne aliisq ut clixi indicũs gu̾ficaret. Neq enĩ sacficia ꝓpt̾ templũ
uł altare celebcant᷑. s templũ & altare ꝓpt̾ sacͥficia construunt᷑. consecͣnt᷑. ornant᷑. głificant᷑. Ipsa ñ sacͥ¬
fiçia adillũ tantũm᷑ referunt᷑ cui soli absꝙ alio conparicipe echibent᷑. Hec enĩ sacficioꝵ seruit᷑ hicsol
duitati deferend̾ honor hic diuino tantũ norini exhibendꝰ cultꝰ om̃em ꝓcreatore refpuit creaturam.

Expanded text:
dum ei ab ipso Deo per Moysen constructum, erectum, & sanctificatum fuerat. Hinc Esaias in visione quamuis spirituali, solij dum ei ab ipso Deo per Moysen constructum, erectum, & sanctificatum fuerat. Hinc Esaias in visione quamuis spirituali, solij dinum a voce clamantis, & domus impleta est fumo. Habetis si aduertitis, antiquorum sacrificia in tantum Deo placuisse, vt non solum ipsa, sed & loca in quibus fiebāt, cōstrueret, benediceret, consecraret: & constructa, benedicta, consecvel altare celebrantur, sed templum et altare propter sacrificia construuntur, consecrantur, ornantur, glorificantur. Ipsa vero sacrificia ad illum tantummodo referuntur, cui soli absque alio comparticipe exhibentur. Haec enim sacrificiorum servitus, hic soli deitati deferendus honor, hic divino tantum nomini exhibendus cultus, omnem pro Creatore respuit creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħis. saccitlotib cłm ꝑ sacͥficia freqͤnta responsa responsa clclisse. sibiq hostias cor giatas ⁊ accrptas fuisẽ.
aut fumo q̃ adumbrabat. aut nebula qua tegebat. aut igne qͦ absumcbat. alnsq indiciĩs declarasse
Hinc in salomonis dedicatione & sacͥficio. qͦndo ouiũ centũ milia. boũ uginti milia oblata sũt. ꝑ nebula
gła dñi impleuit domũ clñi. hino suꝑ helye holocaustũ celestis flãma descendens. ñ solũ bouẽ obla¬
tũ.s & ligna altaris & lapides ufq adcineres ꝯsumpsit taliq signo acceptũ d̾o helye sacͥficiũ mons.¬
tiauit. Hinc in consetiatione hemitici tab̾nacłi legitur. P ostqͣm om̃ia ꝑfec̾ta sunt. oꝑiut nubes tab̾ nacłm
iestate clñi choruscante. qͥa cuncta nubes oꝑtierat. Q ꝓfecto tab̾nacłm ñ nͥ ad ad orandũ dm̃ & sacͥfican¬

Expanded text:
otibus, Deum per sacrificia frequentia responsa dedisse, eique hostias eorum gratas acceptasque fuisse, otibus, Deum per sacrificia frequentia responsa dedisse, eique hostias eorum gratas acceptasque fuisse, aut fumo quo adumbrabat, aut nebula qua tegebat, aut igne quo absumebat, aliisque indiciis declarasse. Hinc in Salomonis dedicatione et sacrificio, quando ovium centum millia, boum viginti millia oblata sunt, per nebulam gloria Domini implevit domum Domini . Hinc super Eliae holocaustum coelestis flamma descendens, non solum bovem oblatum, sed et ligna altaris et lapides usque ad cinerem consumpsit, talique signo acceptum Deo Eliae sacrificium monstravit . Hinc in consecratione eremitici tabernaculi, legitur: Postquam omnia perfecta sunt, operuit nubes tabernaculum cuncta nubes operuerat. Quod profecto Tabernaculum, non nisi ad adorandum Deum, & sacrifican
Abbreviated transcription (Latin):
uere dñs ẽ in loco isto. & ħ domꝰ łi ẽ & porta qli. Cognoscetis ae int̾ia hus. hoc ẽ int̾ gentiles cui ñ erat simł
suo tp̃r suꝑ tertam. simplicẽ ac tectũ iob dilutulo consutgentẽ. & ꝓsingłis filiis holocausta offerentẽ dicentẽq
ne forte pectaũint filũ inci. Pcedens m̃ usq ad magni moysi tp̃ia. & totã hebreor stirpt̃ de q̃ saluator cui
repugnatis scd̾m carnẽ nascit᷑us erat. muenitis ado ꝑ moysen sactisicioꝵ diu̾sis ritib & innum̾s subsitatã
& ꝓpec̃co ⁊ ꝓdldicto ꝓ purgatione. ꝓemundationt. boũ. uitulorũ. agnoꝵ. ouiũ. arietũ. hircoꝵ. turt᷑um. colubatũ.
cliũsoꝵ qͣcdrupectũ ⁊ uoluctũ hostias pene assidue offitentẽ. in tantũ ut ugxta qd̵ apłs ait. fine sałfitũ e san¬
guinis esfusione ñ fieret remissio pecc̃ꝵ. Legie leuititum. si tñ uł eiꝰ nom̃ nob notum est. immo legite totũ

Expanded text:
tiles, cui non erat similis suo tempore super terram, simplicem & rectum Iob diluculo cōsurgentem, & pro singulis filiis holocausta offerentem, dicentemque, Ne forte peccauerint filij mei. Procedetis inde vsque ad magni Moysi tempora, & totam Hebræorum stirpem, de qua Saluator, cui repugnatis, secundum carnem nasciturus erat, inuenietis a Deo per Moysen sacrificiorum diuersis ritibus & innumeris suboum, vitulorum, agnorum, ovium, arietum, hircorum, turturum, columbarum, diversorum quadrupedum et volucrum, hostias pene assidue offerentem, in tantum ut, juxta quod Apostolus ait, sine sacrificiis et sanguinis effusione non fieret remissio peccatorum . Legite Leviticum, si tamen vel ejus nomen vobis notum est, imo legite totum
Abbreviated transcription (Latin):
s peuã pec̾ci mortẽ sciłit̾ corꝑalẽ susciꝑet & ita simplici sua illiꝰ cͥuplã. horatia sua. illi̾ sẽpit̾nã ce¬
cludet. Inq̃ dispensatione. mĩa miserent᷑. usticie nil decheat᷑. dũ ꝓ et̾no supplicio bõis. tp̃rale sugdi
ciũ hõĩs ⁊ d̾ĩ ꝓȩt̾na mort hõis. tp̃rał mors di ⁊ hoĩs ei offerret᷑ sẜ tanti poncłis ĩ ip̃a ipͥiꝰ iusticie lano
c̃e cognoscit᷑. ut ad iuste ordinanda mundi pec̾a longe magis p̃poncłẽt mors tͣusitoria filii cdłi qͣm

Expanded text:
sed poenam peccati, mortem scilicet corporalem susciperet; et ita simplici sua illius duplam, horaria sua illius sempiternam exsed poenam peccati, mortem scilicet corporalem susciperet; et ita simplici sua illius duplam, horaria sua illius sempiternam excluderet. In qua dispensatione, misericordiet hominis, pro aeterna morte hominis temporalis mors Dei et hominis ei offerretur. Quae tanti ponderis in ipsa ipsius justitiae lance esse cognoscitur, ut ad juste ordinanda mundi peccata longe magis praeponderet mors transitoria filii Dei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino culpa eiꝰ ĩ regno eiꝰ ordinatissimo ĩ ordinata reman̾et si minore qͥm ȩt̾no supplicio dĩ usticia
peccatorẽ priniret. slec iã iusticia dici posset. qͦ m̾itis ꝯdigna ñ reddẽt. sa de causa ꝓpago humani genis
in radice corrupta. sic̃ uitiũ sic ⁊ eiꝰ coituptione ab origine traxit. & tota simul ꝑ longa scła lege iusticiȩ
morti ȩtnȩ subtacuit. Mhiseitꝰ tandt̃ ds c̾entiali bontate sua. ꝑdito hõĩ & eũ saluabi uolens.s insi¬
niste nec uolens. nec ualens. dum inct̾no confilio suo qgͣrerit q̃l it̾ miseio salua iustiçia miscreri ualeret bo
potissumũ occurrti q̃ͥ⁊ iusticia seruaret᷑ ⁊ hõ lib̾attt᷑. & gr̃a augct᷑&. ds głficart᷑. Misit itaq dm filũ as¬
filios hominũ. ut humanã nat̾am induens. ⁊ bumanis uicũs medens in carne assumpta ñ pcceltũ

Expanded text:
omnino culpa ejus in regno ejus ordinatissimo inordinata remaneret, si minore quam aeterno supplicio Dei justitia omnino culpa ejus in regno ejus ordinatissimo inordinata remaneret, si minore quam aeterno supplicio Dei justitia peccatorem puniret. Nec iam iustitia dici posset, quæ meritis condigna non redderet. Ea de causa propago humani generis in radice corrupta, sicut vicium, sic & eius damnationem ab origine traxit, & tota simul per longa secula lege iustitiæ morti æternæ subiacuit. Misertus tandem Deus essentiali bonitate sua perdito homini, & eum saluare volēs, siuste nec volens nec valens, dum in æterno consilio suo quæreret qualiter misero salua iustitia, misereri valeret, hoc potissimum occurrit, quo & iustitia seruaretur, & homo liberaretur, & gratia augfilios hominum, ut humanam naturam induens, et humanis vitiis medens, in carne assumpta, non peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
i̾e uoliit. Epetaꝰ. Non auro uł argento idempti estis de uana ur̃a .c. s p̃cioso sang̾ qͥsi agni ĩ ꝯtam̃
me. holocasti ⁊ similiũ passionẽ ac mortẽ dñi designari nec uos umqͣm negasse audiui. W ideo his
nõib mors eiꝰ signat᷑. qͥa sic̃ morte ammaliũ oblatoꝵ peccata purgari dicebant᷑. sic morit ip̃iꝰ totiꝰ
mundi pecc̃a tollunt᷑. & qͥa clic̃ apłs. semitipsũ obtulit ĩ maculatũ dõ. dr̃ ipse offerre se ipsum.
ẽe misericors. sic misericors ut uistꝰ sẽꝑ ꝑ maneat ĩ reb qͣs creauit. nec etiã mala qͦ ñ cͤauit: in ordinata
c̃ẽ ꝑmisit. Uñ peceatũ hoĩs qd uelut aliunde ĩ regnũ ti se ñ uste ĩ m̾serat iuste ordinans peccatorẽ dãp¬
naũ. ac sẽpit̾nȩ felicitatis ꝓfugũ. miseriȩ ac morti et̾nȩ contelidit. lntantũ qͥppe reus fc̃s fuerat ut¬

Expanded text:
ipse voluit ; et Petrus: Non auipse voluit ; et Petrus: Non auificij, victimæ, holocausti & similium, passionem ac mortem Domini designari, nec vos hoc vnquam negasse audiui. Et ideo his nominibus mors eius signatur, quia sicut morte animalium oblatorum peccata purgari dicebantur, sic morte ipsius totius mundi peccata tolluntur. Et quia dicit Apostolus, Semetipsum obtulit immacuesse misericors, sic misericors vt iustus semper permaneat; in rebus, quas creauit, nec etiam mala, quæ non creauit, inordinata esse permisit. Vnde peccatum hominis, quod velut aliunde in regnum eius se nō iuste immiserat, iuste ordinans, peccatorem damnauit: ac sempiternæ felicitatis profugum, miseriæ ac morti æternæ contradidit. In tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Cessit plinalitas iudaicarũ hostiarũ unitati uictimȩ xͥanȩ qͤ qͥa ñ pot̾at ꝑfectũ facẽ seruientẽ.
młtiplisnate sua ꝓusa ẽ ado̾ hostia qͣ offerentes mundaret. sc̃ĩficaret. ꝑfictos faceret simplicitat
sua. Bos. uitibꝰ. anes. agnꝰ. capra. hircꝰ carnib &e cruore implent altaria uideoꝵ. solꝰ agnꝰ dĩ qͥ tollit
Congrua tunc scriuiłꝰ hostia seruis seruata ẽ nr̃is dicb lib̾are uictima ĩa filiis & amicis donata ẽ. Qb in
eu̾glio clicit᷑. filidli: adhuc modicũ uob̾tũ sũ ẜiã ñ dicã uos seruos s amicos meos. Nesꝑsus ẽ textꝰ diui.¬
ne legis in num̃ns testimoniis. qd̾ młtiplicitas antiqͣrũ hostiatũ. hanc unã eu̾̃glũ hostiã designabat
s qͥa impossibile erat sanguine agnoꝵ ⁊hircoꝵ aufirri peccata ip̾a lex qͣ młta illa mandau̾at. om̃s ad
hãc unã uictimã tͣnsmittebat. De hac dd. Pleuatio manuũ mearũ sacͥficiũ uesꝑtinũ. Uisaias. iblatꝰ ẽ qi

Expanded text:
e, quae quia non poterat perfectum facere servientem multiplicitate sua, provisa est a Deo hostia, quae offerentes mundaret, sanctificaret, perfectos faceret simplicitate sua. Bos, vitulus, aries, agnus, capra, hircus carnibus et cruore implent altaria Judaeorum; solus Agnus Dei, qui tollit Congrua tunc fuit seruilis hostia seruis: seruata est nostris diebus liberatrix victima iam filiis & amicis, quibus in Euangelio dicitur. Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Et, iam non dicam vos seruosae legis innumeris testimoniis, quod multiplicitas antiquarum hostiarum hanc unam Evangelii hostiam designabat. Et quia impossibile erat sanguine agnorum et hircorum auferri peccata , ipsa lex, quae multa illa mandaverat, omnes ad hanc unam victimam transmittebat. De hac David: Elevatio manuum mearum, sacrificium vespertinum ; et Isaias: Oblatus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Iam autẽ eo descendentt. serui occurrert̾ ei. & nunciauert̾ dicentes. qͥa hen hora septima
tuus uiuit. Centurioni ꝓpucro paralitico dep̃canti pꝰ laudatã egregiş fidem ipiꝰ. ait idem
saluator. Uade & sic̃ credidisti. fiat tͥ. E mox subdit᷑. Et sanatꝰ puer in illa hora. Archisinagogo ꝓ
filia morti ꝓxima dep̃canti: ait. Crede tantũ. & salua erit. Adqͣm pꝰ paululum ingressus. & iam
mortuȩ manũ tenens: dix̃. Puella surge. &e surrexit: & ussit illi dare mandutare. Alteri ꝓde
ad iuua in c̾dulitatẽ meã. De qͣdriduano lararo marthe dicenti. dñe iam fecet. qͣtͥduanꝰ em̃ẽ.

Expanded text:
Iam autem eo descendente serui occurrerunt ei, & nunciauerunt dicentes, quia heri hora septima Iam autem eo descendente serui occurrerunt ei, & nunciauerunt dicentes, quia heri hora septima sus: filius tuus viuit. Centurioni pro puero paralytico deprecanti post laudatam egregie fidem ipsius, ait idem Saluator. Vade, & sicut credidisti, fiat tibi. Et mox subditur. Et sanatus est puer in illa hora. Archisynagogo pro filia morti proxima deprecanti, ait. Crede tantum, & salua erit. Ad quam post paululum ingressus, & iam mortuæ manum tenens, dixit. Puella surge. Et surrexit, & iussit illi dari manducare. Alteri pro adjuva incredulitatem meam . De quatriduano Lazaro Marthae dicenti: Domine, jam foetet; quatriduanus e
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃cedentib diuinos. canonicos. autenticos cẽ ꝓbamꝰ. & eoꝵ auctoritate iuxta apłm omẽm scien¬
tiam extollentẽ se aduersus altitudinẽ di̾ abicimꝰ. destruimꝰ. conculcamꝰ. Hoc mͦ cũ om̃ib bis
de qͥb egimꝰ libris crediditis. soli ut dicistis eu̾głio credetis. ꝓbatis gͥ exeu̾głio cui soli crede¬
batis. reliqͥs libris noui testam̃ti. & ex ip̾o nouo testam̃to om̃ib libris uet̾is testam̃ti. autentica
auctoritate actbuta. iam id uñ ag̾e uob̾tum ceꝑam sp̃u dĩ p̃iuo exseqͣndũ est Cont᷑ q̃d dicunt
uidendũ ẽ. si fide ip ᷤᷤ negatis alteriꝰ. alter saluatꝰ c̃. Regułꝰ in eu̾głio ꝓ sanitate filiĩ rogans
audiuit a dño. Uade fileꝰ tuus uiuit. Credidit hõ sermoni qͣm dix̃ ei iħo ⁊ ibat. st qͥd seqr̾

Expanded text:
ex pręcedentibus, diuinos, canonicos, authenticos esse probamus: & eorū auctoritate iuxta Apostolum, omnem scienex pręcedentibus, diuinos, canonicos, authenticos esse probamus: & eorū auctoritate iuxta Apostolum, omnem scientiam extollentem se aduersus altitudinem Dei abiicimus, destruimus, conculcamus. Hoc modo cum omnibus his, de quibus egimus, libris credideritis: soli, vt dixistis, Euangelio credetis. Probatis igitur ex Euangelio, cui soli credebatis, reliquis libris noui Testamenti, & ex ipso nouo Testamento, omnibus libris veteris Testamenti authentica auctoritate attributa: iam id vnde vobiscum cœperam, spiritu Dei præuio exequendum est. Sequitur videndum est, si fide, quod negatis, alterius, alter saluatus est. Regulus in Euangelio pro sanitate filij rogans, audiuit a Domino. Vade, filius tuus viuit. Credidit homo sermoni quem dixit ei Iesus, & ibat. Et quid sequitur?
Abbreviated transcription (Latin):
ab eũgłio testimonia. S nunqͥd ñ ab eũgłio sumunt᷑. q̃ abhis libris aqͥbꝰ idẽ eu̾głium testimoĩa
ꝓducit. t̾hunt᷑: Nunqͥd ñ utrax & canonitꝰ lib̾ ille udicabit᷑. qͥ ab eo cui ueritas testimoniũ ꝑhibet.
ueritatis laudẽ merct᷑. Si inqͣm ꝓpħe & psalmi ñ tantũ ascip̾io s etiam ab eu̾glio canonicã aus¬
tortatẽ optinent. cur ñ & eis libtis qͥb testimoniũ ferunt. eandẽ tribuere ualent: An forte eũgłũ
ꝓpħis uł psalmis testimoniũ ferendo ñ fallit᷑. & ꝓpłi uł psalmi aliis testimoniũ ferendo menti¬
unt᷑: Nonne & ip̃a scłaria testimonia hoc hñt. ut qͥ laudabilis ꝓbatus fuetĩt. etiam alios lau¬
dabiles cẽ. suo ꝓbare testimonio possit: Hac rõne libros ex libris p̃cedentes ex conseqͥntibꝰ. seqͣntes

Expanded text:
ab Evangelio testimonia. Sed nunquid non ab Evangelio sumuntur, quae ab his libris, a quibus idem Evangelium testimonia ab Evangelio testimonia. Sed nunquid non ab Evangelio sumuntur, quae ab his libris, a quibus idem Evangelium testimonia producit, trahuntur? Nunquid non verax et canonicus liber ille judicabitur, qui audē meretur? Si, inquam, Prophetę & Psalmi non tantum a seipsis, sed etiam ab Euāgelio canonicam auctoritatem obtinent: cur nō & eis libris quibus testimonium ferunt, eādem tribuere valent? An forte Euangelium Prophetis vel Psalmis testimonium ferendo non fallitur: & Prophetæ vel Psalmi aliis testimonium ferendo mentiuntur? Nonne & ipsa secularia testimonia hoc habent, vt qui laudabilis probatus fuerit, etiā alios laudabiles esse suo probare testimonio possit? Hac ratione libros ex libris, præcedentes ex sequētibus, sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
sublimt̃ p̃cedenciũ dignitatẽ ꝑ uenire ñ potucrt̃. ꝓpt̾ laudabilẽ tũ & ꝑ necessariã dostrinã ab
eccłiat suscipi merucrt. suꝑ qͥb uob̾ cõmendandis me laborare opꝰ ñ ẽ. Nlam si eccł̃ia alicꝰ p̃ciĩ apd
uos ẽ tiꝰ aAuctoritate aliqͥd saltem parũqͥd auob suscipiendũ ẽ. Qͦd si sic̃ iudus de moyse xp̃c dyx̃. eiꝰ
cocłe ñ creditis. qm̃ ub̃ meis credetis: Ecce qͥ ñ nͥ soli eu̾głio uos cde dicebatis iam rogo ut ñ nͥ solo
eugłio credatis. Nam sic̃ in pͥmis dixi. si soli eu̾głio credias: necessatio toti huic qͦd audistis uet̾
instrum̃to credetis. feit eñ eũgłium om̃ib qͦs supͣdixi testimoniũ. eisq auctoritatẽ canoncã dat.
cũ sermones suos coꝵ sermomibꝰ confirmat. S forte dicetis. ñ de om̃ib p̃cedentib libris sumpta

Expanded text:
edentium dignitatem pervenire non potuerunt, propter laudabilem tamen et pernecessariam doctrinam, ab edentium dignitatem pervenire non potuerunt, propter laudabilem tamen et pernecessariam doctrinam, ab Ecclesia suscipi meruerunt. Super quibus vobis commendandis, me laborare opus non est. Nam si Ecclesia alicujus pretii apud vos est, ejus auctoritate aliquid, saltem parum quid, a vobis son creditis, quomodo verbis meis credetis? Ecce qui non nisi soli Evangelio vos credere dicebatis, jam rogo ut non nisi soli Evangelio credatis. Nam sicut in primis dixi: Si soli Evangelio creditis, necessario toti huic quod auditis, Veteri Instrumento credetis. Fert enim Evangelium omnibus, quos supradixi, testimonium, eisque auctoritatem canonicam dat, cum sermones suos eorum sermonibus confirmat. Sed forte dicetis non de omnibus praecedentibus libris sumpta
Abbreviated transcription (Latin):
ltimꝰ in agiografis hoc ẽ sc̃ȩ scͥpturȩ libris scqͥt᷑ libit hester: cin austoritaĩt alioꝵ agio gcaphoꝵ aus¬
toritas confert. Si enĩ illi abbebraia ueritate ouginẽ trahentes. hunc sociũ & parit auctoataus in
eodẽ hebraico canone habutit̾. seqͥtũr qͥa nullo cõꝑ liborũ excepto. om̃es pari mͦ suscipi debuerunt. ped
ñ solum xp̃ianis. s & ip̃is nidaicis litt̾is attestantib om̃es iuxta sup̃scͥptũ ordinẽ libris alibro iobiisꝙ
adbunc deqͥ aegtur librum hestet. co sciliet ñ exclus ẜ acdidito paris auctortatis st Igt absq distinep̃õs
aliq̃. om̃s cqͣlit̾ suscipi debuett. Qd qͥa ita ẽ. cum xp̃c. apł̃i & ꝓpħe auctoritatem p̃cedentib chuic libro
parib libris. suis testimonus dełĩnt. indubia rõne cogente. huic qͥq libid dignitatẽ similẽ contule
estant pꝰ bos autenticos sq̃ scͥpture libros. sex ñ reticendi libri. Tob. Ti oith. & rũt¬

Expanded text:
graphis, hoc est sanctae Scripturae libris, sequitur liber Esther, cui auctoritatem aliorum agiographorum auctoritas confert. Si enim illi ab Hebraica veritate originem trahentes hunc socium, et paris auctoritatis in eodem Hebraico Canone habuerunt, sequitur, quia nullo eorum librorum excepto, omnes pari modo suscipi debuerunt. Sed non solum Christianis, sed & ipsis Iudaicis literis attestantibus, omnes iuxta suprascriptum ordinem libri, a libro Iob vsque ad hunc, de quo agitur, librum Hester, eo scilicet non excluso, sed addito, paris auctoritatis sunt. Igitur absque distinctione aliqua, omnes ęqualitparibus libris suis testimoniis dederint, indubia ratione cogente, huic quoque libro dignitatem similem contulerunt. Restant post hos authenticos sanctae Scripturae libros, sex non reticendi libri Sapient
Abbreviated transcription (Latin):
na quedã deqͥb tiactabat nobile de textu eiꝰ destimonium ꝓfert. Adhuc inqͥt unũ moa¬
cumq & ego comitiouebo celum & terram. &. mare & aridam. & mouebo om̃es gentes. & ueniet de¬
sideratꝰ cunctis gentib.
Suic eiꝰ socium rachariam ordo ip̃e librorum & tp̾ris conningat. Cuiꝰ testimoniũ eũgłiũ sollẽp¬
nĩt ꝓfertus. ait ẜxulta satis filia syon. iubila filia i hrłm. ecce rex cuus uenit tͥ iust̾ & saluator.

Expanded text:
na quædam, de quibus tractabat, nobile de textu eius testimonium profert. Adhuc, inquit, vnum modna quædam, de quibus tractabat, nobile de textu eius testimonium profert. Adhuc, inquit, vnum modicumque, & ego commouebo cœlum & terram, & mare & aridam, & mouebo omnes gentes, & veniet desideratus cunctis gentibus. Huic eius socium Zachariam, ordo ipse librorum & temporis coniungat. Cuius testimonium Euangelium solemniter proferens ait. Exulta satis filia Sion, iu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat more suo apłs eumq diuinum & ueracem ñ pseudo ꝓpħam tẽ sumpto de
eo testiminio comꝑbet. sic̃ in epła ad romanos & illa ad hebreos dicit. Sicut inqͥt
scͥptum ẽ utiq apd̾ hunc ꝓpħam. Iustus autẽ exfide uiuit. So p ti oni as¬
ed & tam desopbonia qui pꝰ hunc uenit qͣm de ysaia: apłs in epła adroma¬
nos. Reliqͥȩ inqͥt filiorum isrł saluȩ fient. Sophonias autẽ sic eandem sentenciã
babilonis: ieconias gen̾ salathiel. Salathiel aũ: gen̾ ⁊orobabel. Ad qͣm ⁊orobabel mis¬
sus adeo iste ꝓpħa ait. Confortare ⁊ orohabel dicit dñs exercituum: & facite. qm̾ ego
uob̃tum sum dicit dñs. & confortare iħu fili iosedech sacerelos magne. & conforta¬
re om̃is ppłe terrȩ dicit dñs exercituũ. & facite. qm ego uob̾cũ sum dic̃ dñs exeta¬
tuum. Nam mittebat᷑ ꝓpħa dñi ut confortaret pͥncipem & pͦpłm ad construendam

Expanded text:
veniat more suo Apostolus, eumque diuinum & veracē non pseudo-Prophetam esse, sumpto de veniat more suo Apostolus, eumque diuinum & veracē non pseudo-Prophetam esse, sumpto de eo testimonio comprobet, sicut in Epistola ad Roman. & illa ad Hebræos dicit. Sicut, inquit, scriptū est, vtique apud hunc Prophetā, Iustus autem ex fide viuit. Sed & tam de Sophonia, qui post hunc venit, quam de Esaia, Apostolus nos: Reliquiae, inquit, filiorum Israel salvae fient . Sophonias autem sic eamdem sententiam Babylonis, Jechonias genuit Salathiel. Salathiel autem genuit Zorobabel . Ad quem Zorobabel missus a Deo iste propheta, ait: Confortare, Zorobabel, dicit Dominus, et co& confortare omnis popule terræ, dicit Dominus exercituum, & facite, quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exercituum. Nam mittebatur Propheta Domini, vt confortaret principem & populum, ad construendam,
Abbreviated transcription (Latin):
& tu bethleem terra uida neq̃ qͣm minima es in principib uda: Extẽ mͥ egͥrediẽ
qui sit dñator in isrł. & egressus eiꝰ abinitio adieb ȩt̾nitatis  An o¬
Quam speciosi iuqͥt pedes esingłiancium pacem. eungłitantium bona. Licet pau¬
cis mutatis uerbis iste dicat. Ecce suꝑ montes pedes annuntiantis & eungłiantis
pacem. Qͥ d testimonium ysaias pene eiꝰdẽ uerbis. s tam̃ uno eocdẽq uersũ ꝓtulit. qͥa
ñ multiplex uł diuersus. s unꝰ & idem sp̃c est: qui ꝑ ysaiam & naum. & ꝑ om̃es locdt̃¬
ab apło sumptum ẽ Aa
ei uͦ intoto orbe abacuc ꝓpħe auctoritas ñ in notuit. cum & freqͣnt̾ legat᷑. & libtit̾
audiatur. translatus ab angło ꝑ cincinnũ capitis le udea in babilonẽ. ibiq cdam¬
eli in lacu leonum clauso prandium qͦd messorib parauenit exhibuisse: bd si istu
iuxta beatum ieronimum qͥa in hebraicis libris ñ legitur. in sufficiens uidetur

Expanded text:
uda. Ex te mihi egredietur qui sit Dominator in Israel, et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis . VQuam speciosi, inquit, pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona! Licet paucis mutatis verbis, iste dicat: Ecce super montes pedes annuntiantis et evangelizantis pacem . Quod testimonium Isaias pene eisdem verbis, sed tamen uno eodemque versu protulit , quia non multiplex vel diversus, sed unus et idem Spab Apostolo sumptum est. Cui vero in toto orbe Abacuc Prophetæ auctoritas nō innotuit, cum & frequenter legatur, & libenter audiatur translatus ab Angelo per cincinnū capitis de Iudæa in Babylonem, ibique Danieli in lacu leonum clauso prandium quod messoribus parauerat exhibuisse? Quod si istud iuxta beatū Hieronymum, quia in Hebraicis libris non legitur, insufficiens videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
talem eis głam pr̾at. Nõ ẽ uitał e salutifera adoranda. qͦ uitã mortuis beatã. qͣ salutẽ ꝑditis confere
ģ̾nam. Est plane uelint nolint herecici. uitał qͥa uitã. salutifera: qͥa salutẽ. honorabił. qͥa honorẽ
amabil.: qͥa amorẽ. admirabił. qi admirõnẽ. felix. qͥa feliciatẽ. nobił. qͥa nobiłitatẽ. beata. qr ben

Expanded text:
talem eis gloriam præstat? Non est vt vitalis & salutifera adoranda, quæ vitam mortuis beatam, quæ salutem perditis conferet talem eis gloriam præstat? Non est vt vitalis & salutifera adoranda, quæ vitam mortuis beatam, quæ salutem perditis conferet æternam? Et plane velint nolint hæretici, vitalis, quia vitam: salutifera, quia salutem: honorabilis, quia honorem: amabilis, quia amorem; admirabilis, quia admirationem: felix, quia felic
Abbreviated transcription (Latin):
filĩ hoñs ĩcelo crux ẽ. Q qͥa ⁊ bic insignũ gxp̃o leuata natiões oib̃ ad fid̃e salutis ȩtne aqͥtior uentis
congͤgat. & in ultimo xp̃i uidicio ad cande et̾nã salutẽ ⁊ gla̾m aqͥtuor uentis hoc t̃ de toto mundo eleb̃
adorant: An ñ honorãt qñ cõmotis ad iudiciũ celi uirtutib ipsã mundo iudicando sccũ pant̾
rep̃sentant: Hã qͥ chx̃ uirtutes celoꝵ mouebunt᷑. ip̃e subdidit. E tc̃ apparebrt signũ filũ hoĩs in
cȩlo. sũq ut dictũ ẽ hoc signũ crux xͥ sit. cũ uirtutes celoꝵ hoc ẽ ordo totꝰ celestiũ sp̃iũ desuꝑue
mens apparuerit: tc ipsa parit̾ incelo fulgebit. Fulgebit in celo ut discant t̾rigene ñ possesdi
conscensũ ẽẽ ad celos nͥ ꝑ ipsa̾. & agnostant siln hoĩum ñ nͥ ꝑ ip̃am se posse fitri sotios angłoꝵ
Nõ ẽ gͥ honoranda ab hõĩb qͥ angłicũ cis honorẽ p̃parate Nũ ẽ glificanda a mortalib. qͣ imimnor¬

Expanded text:
tuor ventis congregat: & in vltimo Christi iudicio ad eandem æternam salutem & gloriam a quatuor ventis, hoc est, de toto mundo, electos honorant? An non honorant, quando commotis ad iudicium cœli virtutibus, ipsam mundo iudicando, secum pariter repræsentant? Nam qui dixit, Virtutes cœlorum mouesignum crux Christi sit, cum virtutes cœlorum, hoc est, ordo totus cœlestium spirituum desuper veniens apparuerit, tunc & ipsa pariter in cœlo fulgebit. Fulgebit in cœlo, vt discant terrigenæ non posse sibi conscensum esse ad cœlos, nisi per ipsam: & agnoscant filij hominum, non nisi per ipsam se posse fieri socios angelorum. Non est igitur honoranda ab hominibus, quæ angelicum eis honorem præparat? Non est glorificanda a mortalibus, quæ immor
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ ⁊ penale siñ ceneat᷑. qͣ am̃ hanc ascensionẽ fuerat uoluntariũ. Uñ ⁊ dñs dic̃. Nemo
mittens manũ suã ad aratrũ ⁊ retro aspiciens : aptꝰ : Fegnodei. Pget̾at enĩ añ ascensionẽ
ẽt̃ inferior. ñ tͣndet̾ior. Post ascensionẽ uͦ: inferior ÷ ⁊det̾ior. Hec de admonitione.
ndͥulgentia uͦ qͣntũ nob uidet᷑. qͥa meliora ñ eligit. remedium᷑ qͥdẽ ht̃ ñ p̃miũ. s obhoc si
qͥs aeclinauit. met᷑ exitiale iudicuł̃. ̾bigra. Scimꝰ sic̃ ab apło didicimꝰ humano gñi¬

Expanded text:
sarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo sarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro aspiciens, aptus est regno Dei . Poterat enim ante Ascensionem esse inferior, non tamen deterior; post Ascensionem vero inferior est, et deterior. Haec de admonitione. Indulgentia vero quantum nobis videtur quia meliora non eligit, remedium quidem habet, non praemium; sed ab hoc si quis declinaverit, meretur exitiale judicium. Verbi gratia: Sc
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ cupiunt ꝯseruare. dͥaũ sũma suadẽt. salutẽ student aug̾ẽ. Hoc attendens diligens.
lictor intelliget unã faciẽ ẽt eloqͥoꝵ sacroꝵ. cũ distincte ꝯsidabit qͥd sit admonitio. qͥd sit
p̃ceptũ. qͥd ꝓbibitio. qͥd remissio. ⁊ hec nec se ĩuict̃ ĩpugna̾re. nec ase ipsis distare. ẜõib¬
ꝯueniant. qͣ sint remissibilia. qͣ irremissibilia. ⁊ q̃n uł qͥb sint de causis remittenda.
paulo latiꝰ : distinguendũ. Et pͥma qͥdẽ admonitio penã ñ intentat siqͥs post eã ñ eat.
oĩa ꝗͣ habes ⁊ da pauꝑib & habebis thesaurũ incęlo. Ecee lectio ista eỹgłica ĩ uolunta¬
te hõis ꝑfectionẽ ponẽs. ñ cogit. ñ mninas intentat. sic̃ nec illa qͥ spadones laudans qͥse
castrauert ꝑp regnũ cęloꝵ. subinfert. Qpot̃ caꝑe capiat. At tñ cũ ad ꝑfeccionẽ uoto qͥs¬
se astͥnxerit. uł gͣdũ quẽ nullꝰ absq ꝯtinentie intute ascend̾e debet ascend̾it: iã sit neces¬

Expanded text:
salutem cupiunt conservare; qui autem summa suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec, nec se invicem impugnare, nec a seipsis distare, conveniant, quae sint remissibilia, quae irremissibilia, et quando, vel quibus de causis sint remittenda, paulo latius distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, omnia quae habes; da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens, non cogit, non minas intentat. Sicut nec illa quae spadones laudans: Qui se castraverunt propter regnum coelorum , subinfert: Qui potest capere capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quiquis astrinxerit, vel gradum, quem nullus absque continentiae virtute ascendere debet, ascenderit, jam sit neces
Abbreviated transcription (Latin):
prba nalłli dauid rgem. hoc fortassis & si malus nabucho donosor ꝓpłtam danielem adoraut. ħeq emũ
di eqͣnimit᷑ tolerasse. UInde clarũ ẽ modũ hunc ñ c̃e adorationis dicinȩ. s uen̾ationis humans
nec cẽ singłare illud in signe dettatis. s officiosam & cõmunẽ exhibitionẽ honoris. S speciale illud
om̃em creaturã resugit. gen̾ale istud tam citatori ꝙͣ creaturȩ rõnali inseruit. llã irronali honore uł
sis. scu qͥb libit talib rebꝰ honor defeit᷑. ñ qͥa sũt in sensibilia. pulcta. suania. p̃ciosa. uł qͣlibit rã corpasitꝰ

Expanded text:
Propheta Nathan Dauid Regem. Hoc fortassis etsi malus Nabuchodonosor Prophetam Danielem adorauit. Neque enim Propheta Nathan Dauid Regem. Hoc fortassis etsi malus Nabuchodonosor Prophetam Danielem adorauit. Neque enim di aequanimiter tolerasse. Unde clarum est modum hunc non esse adorationis divinae, sed venerationis humanae; nec esse singulare illud insigne deitatis, sed officiosam et communem exhibitionem honoris. Sed speciale illud omnem creaturam refugit; generale istud tam Creatori quam creaturae rationali inservit. Nam irrationali honorem vel sis, seu quibuslibet talibus rebus honor defertur, non quia sunt insensibilia, pulchra, suauia, preciosa, vel quolibet modo corporaliter