comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tarii om̃s aut quid̾a cõtest¬
acone sibi ⁊missa nolumͭ
uenire. nec adẽẽ muentari¬
otunc .n. ucencia erit hr̃di
⁊̃ nõ aduenientio legata¬
riis. contentum ed tegium
p̃sencia. et facẽ descriptone
repoĩto ⁊̃ sic legatario. uire¬

Expanded text:
tarii omnes aut quidem contestatione sibi missa noluerint venire nec adesse inventario; tunc enim licentia erit heredi etiam non advenientibus legatariis contentum esse testium praesentia et facere descriptionem, reposito etiam sic legatariis et iure
Abbreviated transcription (Latin):
b scripti sunt hr̾des aut mẽ¬
ruert fid̾iamissa puniũsi¬
tatẽ forsanant spem ꝑ aut
legatum. neccitatẽ hr̃eque¬
cumq testator ⁊ honorans
eos disposint omĩmodo cõp̃¬
lere. siid qd p̾cipitu legitui.¬
mum sit. aut si nõ illud ali

Expanded text:
uibus scripti sunt heredes, aut meruerunt fideicommissa, per universitatem forsan aut per speciem, aut legatum, necessitatem habere, quaecumque testator et honorans eos disposuerit, ex omni modo complere, si quod praecipitur legitimum sit, aut si non illud ali
Abbreviated transcription (Latin):
t n inuisticiam fac̾e moriẽti¬
eesi enĩom̃o quidã sibiiu
nuit aliquos fieri urdos et
hreqñdam consolatonem
ex sua successione ⁊ arbite
sufficientẽ se ure sbam ñtñ¬

Expanded text:
neque iniustitiam facere morienti. Si enim omnino quidem sibi vult aliquos fieri heredes et habere quandam consolationem ex sua successione, et arbitratur sufficientem se habere substant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iudisse quent agebant᷑
⁊ ninulio conscios ẽẽ scer
ab hrde malignitatis ¶Sic¬
U in hiis que relicta sunt
a testatorib inuenrenen¬

Expanded text:
idisse, quae tunc agebantur, et in nullo conscios esse factae ab herede malignitatis, sicque in his, quae relicta sunt a testatoribus, invenire
Abbreviated transcription (Latin):
auferuntur. uement ꝯ̃plẽ¬
tes ubiꝙ deficientium. le¬
successiones. ut nõ renian¬
eat sine adictione morien¬
tisbr̃ditas ¶ Ex yrdatos an
lipos si iuste apre ex elusist
te nõ uocamꝰ. n respicimt᷑
l decies millesies nelint.y
na est eminlegis intencio.
utine dispoita sunt amo¬
rientib ĩpleantur. eumn. ss
bex br̾datonem fcãm ĩ ear¬
eum exp̾ssum fi ꝑticipem
uolunt¶ Siuo ablatam
ptem a non compelsenten
morientis nouuntatẽ pri
dedirenins ad substitutos.
legatarios ⁊ fidicomiisan¬

Expanded text:
auferuntur, venient, complentes ubique deficientium lesuccessiones, ut non remaneat sine aditione morientis hereditas. Exheredatos autem filios, si iuste a patre exclusi te, non vocamus neque respicimus, licet decies milies velint. Vna enim est legis intentio, ut quae disposita sunt a morientibus impleantur; eum enim,exheredationem factam in eum expressim fieri participem noluit? Si vero ablatam partem a non complente morientis voluntatem prius deduximus ad substitutos, legatarios et fideicommissar
Abbreviated transcription (Latin):
tinentib hno ab brde. S a
legatario aut fidiamissa¬
rio aut mortis cã pcipiente
dari aliquid. aut fieri testa¬
toruolint. ¶Eodem orie
in oceone ablatarum rese
a substitutis legatarirt
hanc legem duram bãtt
is mories impabite sino
huius legis meatu aurili¬
um nich hoꝵ que cum oĩ
studio disposueratad effe¬
ctum pducet. nõ .n. hiisqi
sub nob n qui nunc solũ
currenti tempori legẽ po¬
nimus. ¶ Hinc nob ingres¬
sa c̾cura ⁊ quedam connda¬
to falcidie legis que ⁊ inin¬
tis cestatorib siexpendant᷑

Expanded text:
icet non ab herede, sed a legatario aut fideicommissario aut mortis causa percipiente dari aliquid aut fieri testator voluerit; eodem ordine in occasione ablatarum rerum ab substitutis legatarii, hanc legem duram habeatis moriens imperabit, et si non huius legis mereatur auxilium, nihil horum, quae cum omni studio disposuerat, ad perfectum perducet. Non enim his, qui sub nobis neque qui nunc solum currenti tempori legem ponimus. Caput II Hinc nobis ingressa est cura et quaedam consideratio Falcidiae legis, quae etiam invitis testatorib
Abbreviated transcription (Latin):
inuentarum ab urde metu¬
ente nefortenõ hãt. post de¬
bita et legata falcidiam ẜ
modum et tempa ꝑqued
o solo ut opteat hĩ brdẽqñ¬

Expanded text:
inventarium ab herede metuente, ne forte non habeat post debita et legata Falcidiam, secundum modum et tempora, pero solo, ut oporteat huiusmod
Abbreviated transcription (Latin):
intalib fidiemissis locu.
pegasiam circuitones hodi¬
o hñtes. et expellentes ¶ Eoi
u̾o aut ñ fint quispiam d¬
aut ꝑ uniu̾sitatem hono¬
ratus. aut nolint ag̾e qd
iussum ẽad eos quimaio¬
rib ꝓpͥis aut legatis aut
fidicõmissis honorati sũt.
hĩ uenire fiduciam. sic quo¬

Expanded text:
cum. Pegasiani circuitiones odio habentes et expellentes. Si vero aut non fuerit quispiam per universitatem honoratus aut noluerit agere quod iussum est, ad eos, qui maioribus propriis legatis aut fideicommissis honorati sunt, huiusmodi venire fiduciam. Sic quo
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc quid omĩa sc̃imus uͥ
nc̃cia quedam sb̃iacet dat̾o
maliquo cin ex̾naturam
debetur quedam successio a
fiat᷑. demdescriptus nõ com¬
pleat. qd̾ p̃cipitur intͣ p̃dẽm
a nob̃ ducdum tempꝰ illu
quid pͥuari omĩbꝰ relictis.

Expanded text:
Et haec quidem omnia sancimus, ubi necessaria quaedam subiacet datio in aliquo, cui ex natura debetur quaedam successio a fiat, deinde scriptus non compleat quod praecipitur intra praedictum a nobis dudum tempus, illum quidem privari omnibus relictis,
Abbreviated transcription (Latin):
dit romanis deus. ¶Icurrũt
etiam ꝓpͥe sollicituames. a
nr̃is subiectis semp nũciate.
quaꝵ singlis quid damus
competẽtem formam. Ocũ
sunt scripta legẽ enninem

Expanded text:
omanis deus, incurrunt etiam propriae sollicitudines a nostris subiectis semper nuntiatae, quarum singulis quidem damus competentem formam. Quaecsunt scripta lege ut communem
Abbreviated transcription (Latin):
que atodo dontinentur
In orciinatum uo nicħ̃ ne
oms uocatus post eum qui
.iam exclusus ẽ a lege nr̃aĩ
nocetur por. dem̃ qui post il¬
lum ẽ. Ita de ceto doneculti¬
musrelictus locũ faciat q̃
alici ext̾uis uementium.
⁊ adire⁊ que belicta fũt im¬
płe post quos ⁊̃ fiscum si ro¬
lunt ponimꝰ. ¶Et enmet¬

Expanded text:
ento continentur. Inordinatum vero nihil neque nem vocatus post eum, qui iam exclusus est a lege nostra, ita vocetur prior, deinde qui post illum est, et ita de cetero, donec ultimus relictus locum faciat etiam alicui exterius venientium, et adire et quae relicta sunt implere; post quos etiam fiscum, si volu
Abbreviated transcription (Latin):
sitas leges iam plerumq
neglectas inuenimꝰ reꝑa¬
re eas iudicamus oport̃e et
tam uiuentib prebere exei
cautelam qm̃ morientibus
hinc exbiberebonorẽ. ¶pri¬
mum itaq illud est cogitã
turam eisdereatur. quele hoc
filiis ⁊ nepotib ⁊ pr̃ib at

Expanded text:
sitas leges iam plerumque neglectas invenimus, reparare eas iudicavimus oportere et tam viventibus praebere ex eis cautelam quam morientibus hinc exhibere honorem. Primum itaque illud est cogitandturam eis debeatur, quale est filiis et nepotibus, et patribus atque
Abbreviated transcription (Latin):
bis ĩportum sunt alii quidẽ
prolegatis relictis nõ tamẽ
p̾ bitis ad euntes. alii u̾o ꝓli
bertatibzalii obaliud quod¬
dam ꝙ tñsiitentes quide
hrditates dari quibdamaut
fi consticuerũt. indeuote aut̃¬
⁊ res adeunt. et eas ꝑcipiunt
⁊ qd ẽ iussum nõ facumt cũ

Expanded text:
bis importuni sunt alii quidem pro legatis relictis, non tamen praebitis adeuntes, alii vero pro libertatibus, alii ob aliud quoddam, quod transmittentes quidem hereditates dari quibusdam aut fieri constituerunt, indevote autem et res adeunt et eas percipiunt, et quod est iussum non faciunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
fiat ab eo qui honoratus ẽ
tam̃ ratumeẽ exp̃sseiami
demonstrat. ¶ Eiquis aut̃
nõ implens qd dispoĩtũ ẽ
S lum ꝯpetat ei qui hone¬
cretonidicis ad monitus. ã¬
nũtotum ꝓtaxit nõ agẽs
hoc quod p̾ceptum ẽ siquid

Expanded text:
noratus est, tamen ratum esse expresse iam demonstret. Si quis autem non implens quod dispositum est, sed dum competat ei qui honodecreto iudicis admonitus annum totum protraxerit, non agens hoc quod praeceptum est, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nis que unicuiq distribu¬
ta ẽ ¶ ESin̾̃o nullait̃ sit
br̃e aut sint quid scripti ꝙ¬
dam nõ aut̾adeant br̃cit¬
atem tunc qd̾ anfertur adi¬
ciatur aliis reb ⁊ licencia p̃¬
beatur. slegatariis ⁊ fid̾i cõn¬
missarus. et ẜuis lib̃tateh¬
onorateis adire. ⁊ hoc adqre
rit modus. qr res accipien¬
tes agunt meis que recte i¬
uoluerũt testatores. Onte¬
rum nlłs horum dequibu
testo memoria eoꝵ fc̃a est
cobr̃s aut legataris ant
fid̃i cõmissariꝰ aut ẜius ui¬
bertate honoratus. tũcada¬
lios quos lee abintestato uo¬
cat post eum ꝯdem qui scͥp¬
tus est hr̃e. et legitima per
hanc legem ꝑte exclusus¬
est deferri res. ⁊ ip̃os simulr
p̃bentes cautonem. qr ꝯplẽt

Expanded text:
nis, quae unicuique distributa est, si vero nullus alter sit heres, aut sint quidem scripti quidam, non autem adeant hereditatem, tunc quod aufertur adiciatur aliis rebus, et licentia praebeatur et legatariis et fideicommissariis et servis libertate honoratis adire et hoc adquirerrit modus quia res accipientes agunt in eis, quae recte voluerunt testatores. Si vero nullus horum, de quibus testamento memoria facta est, coheres aut legatarius aut fideicommissarius aut servus libertate honoratus, tunc ad alios, quos lex ab intestato vocat post eum quidem, qui scriptus est, et legitima per hanc legem parte exclusus, deferri res, et ipsos similiter praebentes cautionem, quia complent
Abbreviated transcription (Latin):
erit exponat᷑ ⁊ ita dem̃ dis¬
thende possõis facultate
accipiat. si alienatoisne¬
ccessitatẽ ꝓbaunt infirma.
eĩm erit uenditio. si hec f¬
uerit for neglecta itaem¬

Expanded text:
r exponat et ita demum distrahendae possessionis facultatem accipiat, si alienationis necessitatem probaverit. infirma enim erit venditio, si haec fuerit forma neglecta. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃ Absit ut nos instru¬
ctiones me publice ⁊ pone¬
nm stratarum oꝑacitulis
maioꝵ pͥncipum dedicata
int̃ sordida munamimem¬
e̾g repationesq icinerumi
poncimq num gñs hoĩm
millius q dignit᷑atis acue¬
n̾a t̃ois m̃ritis cessare oportet
bilititulo libent᷑ ascribim
Opr̃ Excepto pr̃imonio p¬
ietatis nr̃ecinꝰ quid̃ redrt᷑
ncc̃itatib .pii. freq̃ntissime
o functiones in suꝑ tytulis¬

Expanded text:
p. Absit, ut nos instructionem viae publicae et pontium stratarumque opera titulis magnorum principum dedicata inter sordida munees reparationesque itinerum pontiumque nullum genus hominum nulliusque dignitatis ac venerationis meritis cessare oportet.bili titulo libenter adscribimp. Excepto patrimonio pietatis nostrae, cuius quidem reditus necessitatibus publicis frequentissime ores functiones in superi
Abbreviated transcription (Latin):
inꝰ sustine. s excessit occasi¬
o uissionẽ qñquid̃ nõ locis
soucis frum̃ta que cxdiu̾s¬
is sunt saltib ꝯuehenda tͣ¬
hantur s eos us portent᷑q
gͣue atq dampnosumest
pͥuehere. pide Expectatai
sinceritas tua remeantẽin

Expanded text:
mus sustinere. Sed excessit occasio iussionem, quandoquidem non locis solitis frumenta quae ex diversis sunt saltibus convehenda trahantur, sed eo usque portentur, quo grave atque damnosum est provehere. Proinde spectata sincerit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Pui cuiͣcunq sexus
libõs ꝙ. hãbeant impetrataiꝰ
semelnacationem potiri cõ
uenit.ut si in hocnuno eta¬
obemcdis statim pro suo pat
missa legib ĩmunitateser¬
uanda. Q si quis p̃pt̃ censu
tenmorẽuacationẽ meruer¬

Expanded text:
em, qui cujuscumque sexus liberos quinque habeant, impetrata semel vacatione potiri, ita ut, si in hoc numero filobeundis statim pro suo patre missa legibus immunitate servanda. § 1. Quod si quis propter censum tenuem vacationem meruer
Abbreviated transcription (Latin):
cum possent setueri in ꝙͥ adm̃¬
mumitate eis concessa decu¬
curiones se fieri inpr̃iam su¬
am maluerint redire ad ex¬
cusationẽ qͣm reliquerũt ñ
possũt. nͥ certa lege. ⁊ pacto ẜ¬
orpr. Oui publicis mniͣ
uacationẽ hr̃et. si aliquem
honorẽ excest odecurionat᷑ꝰ
sponte suscepit obid quodi

Expanded text:
cum possent se tueri immunitate his concessa, decuriones se fieri in patria sua maluerunt, redire ad excusationem quam reliquerunt non possunt, nisi certa lege et pacto s. Qui publici muneris vacationem habet, si aliquem honorem excepto decurionatu sponte susceperit, ob id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fundos ex reprinata nonater¬
stra ita tractippetuariis ut di¬
tradanturn enĩ quicqͣm po¬
test ex deuociomis ple. test.

Expanded text:
fundos ex re privata nostra ita tradi perpetuariis, ut petradantur. Neque enim quicquam potest ex devotionis plenit
Abbreviated transcription (Latin):
presencia cialium celebre
pars curie competit tñsact¬
iones interpoĩtas firmasil¬
libatas quq man̾e decern¬
łnepotum łpronepotum.
cegras opas ꝑuenire censu¬
neptẽ proneptẽ ue p̃ncipa
ł proauus oritur nuptum.

Expanded text:
praesentia curialium celebretpars curiae conpetit, transactiones interpositas firmas inlibatasque manere decernnepotum ac pronepotum, tegras opes pervenire censuneptem proneptemve principali vel proavus oritur, nuptam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem pr̃imonii curia conse¬
quatur. sũ uni filiequecia¬
lib nupciis copulata sit.de¬
putanda. sũ ex alus brdib
colligenda. filia procul du¬
ubio qͥnecuriali nupsit ĩm
eius qnͣtum ad ip̃ĩus p̃mi
cuĩesit satisfc̃m iab hoc ob¬
ẜuarino solũ siuitĩo diem¬
sium obierit. s isiquid dr̃¬
quinus fuit ł mmimedẽlic

Expanded text:
tem patrimonii curia consequatur, sive uni filiae, quae curialibus nuptiis copulata sit, deputanda sive ex aliis heredibus colligenda, filia procul dubio que curiali nupsit immueius quantum ad ipsius personam curiae sit satisfactum: et hoc observari non solum si ultimo esuum obierit. Sed si quid minus fuerit vel minime derelict
Abbreviated transcription (Latin):
issarus u̾b̾ decurrerit hr̃cdit
sortitum casum q decducti ͤ
dodrantis clectio ex sortis fe¬
fati successores. ⁊ curia pro
ps borum mortui curie deb
offertiĩmobiles quid̃ res q̃
neclat̾e facile possunt. necꝰ
cuqͣm si demuulgetur officꝰ¬
uunt. sb̃aspectu etiam ciali¬
um estimari diuidiq ꝯced
amin hĩiure consistatĩm
ectium proferri dinilgan¬
q nõ patumͣ. s iuratis suc¬
cessorib cum ap̃sediligẽt᷑
existimau̾int. que qntiq¬
p̾cii sint facuitates credi d¬
oport̾e dec̃nmꝰ. ¶Qd .n. tãs¬
qm pompaq rr familiarũs
⁊ pauptatis detegi uilitatẽ.
⁊ inuidie pat̾e dinncias in
exigendisn̾o debitis si p̾ciũ
ꝙ pro qrta ꝑte actoni cune
competit. successores p̃stare
sibi exigat portione equede
cdiu̾so es alienum sibitibi
defunctꝰ fuat obligatꝰta
idem successores qͣm cina ꝑ
sua sorte restitũe compellet᷑¬

Expanded text:
issariis verbis decurrit hereditasortitum casumque deductis vedodrantis electio ex sortis cofati successores et curia prompars bonorum mortui curiae debet offerri, inmobiles quidem res, quae nec latere facile possunt nec quicquam si divulgentur officiunt, sub adspectu etiam curialium aestimari dividive conceam in huiusmodi iure consistat in medium proferri divulgarique non patimur, sed iuratis successoribus, cum apud se diligenter aestimaverint quae quantique sint pretii facultates, credi oportere dec pompaque rerum familiarium et paupertatis detegi vilitatem et invidiae patere divitias? In exigendis vero debitis, si pretium, quod pro quarta parte actionum curiae conpetit, successores praestare sibi exigat portionem: eque diverso aes alienum, si cui defunctus fuerat obligatus, tam idem successores quam curia pro sua sorte restituere compelle
Abbreviated transcription (Latin):
num cad curia soratur
urbanorum qm rusticoꝵ
pclioꝵ dumtaxat fructib
addicaturita tñut exsacra¬
m̃ti tam deqͣntita ce. qͣm de
estimation e rr̃ ĩmobiliu
deq actionib inferendis

Expanded text:
num eadem curia sortiatur urbanorum quam rusticorum praediorum dumtaxat fructibus addicatur: ita tamen, ut sacramenti tam de quantitate quam de aestimatione rerum mobilium deque actionibus inferendis
Abbreviated transcription (Latin):
suam sbam dẽliquit.ut ex
hac primonii distributio¬
ne ad filium quid. ł filios.
ciales minima pas sb̃e rem¬
odictioni obnoxiis sanxiꝰ
rem tñsmitte. sũ unus est.
tõe ex ꝑmixtione sororũ esꝰ
es possit cunale hr̃e ꝯsorti¬
umad hñc sc̃imus siquis
ciał filiab płib delictis
ab hac luce fu̾nit sotractu
quarum ima ciali eiusder
p̾tem hrlib delictis ñ uid¬
eri curie exsmna legis theod¬
osiane ad apolinu scrip

Expanded text:
stantiam dereliquit, ut ex hac patrimonii distributione ad filium quidem vel filios curiales minima pars substantiae remndicioni obnoxii: sancimurem transmittere, sive unus est tione ex permixtione sororum eis es possint curiales habere consortium. Ad hoc sancimus, si quis curialis filiabus pluribus derelictis ab hac luce fuerit subtractus, quarum una curiali eiusdem partem heredibus derelictis, non videri curiae ex sententia legis theodosianae ad apollonium scrip
Abbreviated transcription (Latin):
consortio sic aliemis ꝗcuri¬
ał successit competentis eid̃
.iiris. siue cxasse ssi cxꝑte he¬
res sit borum ue possor ꝑtez
qrͣtamiure optimo acuria
peti decreuim.¬

Expanded text:
consortio sit alienus qui curiali successit, competentis eidem iuris  sive ex asse sive ex parte heres sit bonorumve possessor partem quartam iure optimo a curia peti decernim
Abbreviated transcription (Latin):
issa lege diuali. portonẽ qrͣ¬
tam de facultatib cĩalium
librnonissĩa noluntatenl
tin curiarũ deputasse corpos¬
ribis milti tam qm corr¬
umpendi tocius pr̃imonnis.
rei sibi ꝑticłam uĩdicãdo al

Expanded text:
issa lege divali portionem quartam de facultatibus curialium bet novissima voluntate veantur, curiarum deputasse corporibus. Sed multi tamquam corrumpendi totius patrimonii rei sibi particulam
Abbreviated transcription (Latin):
qr int̾dic̃e est denũtiare ⁊ pro¬
mbẽ restitutoria aut̃ exbi bi¬
toria ꝓp̾e decreta uocari. s tñ
optinuit omĩa interdicta
appellari. qr in t̾ duosdicũt᷑.
¶seq̃ns diuisio int̾dictoꝵ hec
ẽ. qd quedam adipiscende pͦ¬
sessionis c̃a compata st̃q̃dã
retinende: quedam recuꝑan¬
de ¶Adipiscende possonis cã
intlictum accõmodatiur bõ¬
rum possori quod appułatur
id ei cui boꝵ possõ data ẽ re¬
stitu᷑e debeat. ¶ꝑ u̾rde aute
possidere iidetur qui putat
se brdem ẽẽ ¶Pro possore i
possidet. qui nullo uire rem

Expanded text:
 interdicere est denuntiare et prohibere: restitutoria autem et exhibitoria proprie decreta vocari: sed tamen optinuit omnia interdicta appellari, quia inter duos dicuntur. Sequens divisio interdictorum haec est, quod quaedam adipiscendae possessionis causa comparata sunt, quaedam retinendae, quaedam reciperandae. Adipiscendae possessionis causa interdictum accommodatur bonorum possessori, quod appellatur id ei cui bonorum possessio data est restituere debeat. pro herede autem possidere videtur qui putat se heredem esse: pro possessore is possidet qui nullo iure rem
Abbreviated transcription (Latin):
itate nõ ꝑtin̾e possidet. io
aut̃ adipiscende possõnis
uocatin intercdictum. qr tã
tum ei utile est. qui nẽ pri¬
mum conatur adipiscire¬
i possõnẽ itaq si quis adep¬
tus possonẽ amisit camħ
miterdictum ei inutue est.
Intdictum quoq: ꝙ appe¬
llatur saliuanũ. adipiscẽ¬
de possõnis cã comꝑatum ẽ.
eo quoꝙ ntitur dñs fundi
dereb colonrquas his ꝓñi
cedib fundi pignori futa
pepigiss. ¶ Retinende possõ¬
niscausa cõpata sunt int̾¬
dicta uti possidetis et utrob
at namqr nͥ añ exploratũ
fu̾it. utrius eoꝵ possõ sit. nõ
potest petitoris acto consti
alius alius apossidente pet

Expanded text:
inere, possidet. ideo autem adipiscendae possessionis vocatur interdictum, quia ei tantum utile est qui nunc primum conatur adipisci rei possessionem: itaque si quis adeptus possessionem amiserit eam, hoc interdictum ei inutile est. interdictum quoque, quod appellatur Salvianum, adipiscendae possessionis causa comparatum est, eoque utitur dominus fundi de rebus coloni quas is pro mercedibus fundi pignori futuras pepigisset. Retinendae possessionis causa comparata sunt interdicta uti possidetis et utrubiat. namque nisi ante exploratum fuerit, utrius eorum possessio sit, non potest petitoria actio institossideat, alius a possidente pet
Abbreviated transcription (Latin):
uti possidetis interclicto iᷤ
uincebat. qui int̾clicti tẽ¬
pore possidebat. si modo nͣ
ui. nec clam: nec p̃carion
natus fu̾it ab adũsario pꝰ¬
sessionẽ. etiam si alium d¬
iu expulerat. aut lam ar¬
ripuerat alienam possõnẽ
aut p̾cario rogau̾at aliꝙͣ
ut sibi posside lic̾et ¶Ytro
biuo int̾dicto isuncebat.
qui maiore parte euisan:
pot̾as qnͣtum ad possõne
ꝑtinet exeqͣnta ẽ ut ille uĩ¬
cat. et uiresoli. nure mob¬
ili: qui possõnẽ. necui. nͣ
clam. nec p̃cario. ab adus¬
ario utis contestatois tp̃re
detinet. ¶Possid̾e aut̾undet᷑
quisq nõ solum supe pos¬
fidcat. s si eius nomine eĩ¬
aliquis ĩ possessione ens¬
sit. licet is eius niri sbiectꝰ
nõsit quat ẽ colonus ⁊ m¬
quos deposuit quisantꝙ¬

Expanded text:
uti possidetis interdicto is vincebat qui interdicti tempore possidebat, si modo nec vi nec clam nec precario nanctus fuerat ab adversario possessionem, etiamsi alium vi expulerat aut clam abripuerat alienam possessionem aut precario rogaverat aliquem, ut sibi possidere liceret: utrubi vero interdicto is vincebat, qui maiore parte eius annpotestas, quantum ad possessionem pertinet, exaequata est, ut ille vincat et in re soli et in re mobili, qui possessionem nec vi nec clam nec precario ab adversario litis contestationis tempore detinet. Possidere autem videtur quisque non solum, si ipse possideat, sed et si eius nomine aliquis in possessione sit, licet is eius iuri subiectus non sit, qualis est colonus et iquos deposuerit quis aut
Abbreviated transcription (Latin):
licia simplicia sunt ueluti
tum ꝓhib pretor in loco sa¬
cro ui in fuimine publico
ripaue euisaliquid fĩ. nam
actor ẽ. qui desiderat nequid
fiat reus qui aliquid facere
conatur ¶Duplicia sunt.
uocantur. qr pͣutrursꝙ liti
gatoris in his condicõ ẽ. nec
quisqͣm precipuereus ur.x
tam rei qͣm actoris ꝑtemd
sustinet ¶De ordine et uetĩ
eritu interclictoꝵ supnacuũ
ẽ hodie dicẽ. Nam quouens

Expanded text:
licia. simplicia sunt, veluti licia. simplicia sunt, veluti cum prohibet praetor in loco sacro vel in flumine publico ripave eius aliquid fieri nam actor est qui desiderat, ne quid fiat, reus qui aliquid facerconatur. Duplicia sunt uuocantur, quod par utriusque litgatoris in his condicio est nec quisquam praecipue reus vel tam rei quam actoris partem sustinet. De ordine et veteri exitu interdictorum supervacuum est hodie dicere: nam quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ adipiscinemo po¬
solet int̾dicr. siquis exposs¬
essione fundi. redium in
deiectus fu̾nt. Nam ei ꝓpon¬
is qui deiecit. cogitur ei rest
si quis rẽ ꝑiuĩ occupau̾̃it.⁊
si quid̃ ĩ bonis enise diu̾oi
euis pͥuatur. si alienã post
cus restitutõnẽ ctiam exti¬
mat̾onẽ rei dareiĩ passo
ꝯpellit᷑ur qui ant̾ aliq̃m de
leinlia dem pͥuata ant de
ui publica. s in pͥnata si
sñ armisiũ fecit. sin aut̃ cũ
arinis eum de possõne ui ex¬
pulit deui publica armoꝵ
tem scuta ⁊ gladios. ⁊ gale¬
as significari intelligimꝰ
S et flstes ⁊ iapides ¶Terci¬
a diuisio int̾clictoꝵ hec ẽ: ꝙ
ant simplicia. aut duplici¬
a sunt ¶ Simplicia suntxe
lti inquib alt̾ actor alter
reus est. quaua sunt omĩai
restitutoria ant exibitoria.
Namq actor ẽ qui de siderat
aut eribĩ. autrestituireus¬
ẽ is. a quo desi derati ut rest¬
ituat aut eribeat. ¶ꝑhibito¬
rum aut interdictorum a¬
lia simplicia sunt alia dup¬

Expanded text:
sessionem adipisci nemo posolet interdici, si quis ex possessione fundi vel aedium vi deiectus fuerit: nam ei proponis qui deiecit cogitur ei restisi quis rem per vim occupaverit, si quidem in bonis eius est. dominio eius privatur, si aliena, post eius restitutionem etiam aestimationem rei dare vim passo compellitur. qui autem aliquem de lege Iulia de vi privata aut de vi publica: sed de vi privata, si sine armis vim fecerit, sin autem cum armis eum de possessione expulerit, de vi publica. ‘ armorum lum scuta et gladios et galeas significari intellegimus, sed et fustes et lapides. Tertia divisio interdictorum haec est, quod aut simplicia sunt aut duplicia. simplicia sunt, in quibus alter actor, alter reus est: qualia sunt omnia restitutoria aut exhibitoria: namque actor est qui desiderat aut exhiberi aut restitui reus is a quo desideratur ut restituat aut exhibeat. prohibitoriorum autem interdictorum alia simplicia sunt, alia dup
Abbreviated transcription (Latin):
aut resticutoria. aut exhibi¬
toria. ¶ꝓhibitona sunt qbͦ¬
iĩ si ne uicio possidentiul
mortuum ĩferentiquo ei iꝰ
erat in ferendiaił ĩ loco sacͦ
edificariał ĩ flumine pub¬
lico ripane eis aliquid fie¬
ri: quo peius naingaretur.
Restitutoria st̃. qui b restit¬
u aliquid iubet. ueluti cum
det ex ea br̃ditate aut cum
iubet ei. qui depossõne fundi
deiectus fit restitui possõne
exibicoria st̃. ꝑ que iuret ex¬
ibi ueluti cum cuiusi ⁊ de
Elibertate agiturant libtu

Expanded text:
exhibitoria. prohibitoria sunt quivim sine vitio possidenti, vel mortuum inferenti quo ei ius erit inferendi, vel in loco sacro aedificari, vel in flumine publico ripave eius aliquid fieri quo peius navigetur. restitutoria sunt quibus restitui aliquid iubet, veluti bonodet ex ea hereditate, aut cum iubet ei qui vi possessione fundi deiectus sit restitui possessionem. exhibitoria sunt per quae iubet exhiberi, veluti eum cuius de libertate agitu
Abbreviated transcription (Latin):
cdictis seuactiomib
que pro his ex̃centur erant
autem interdicta forme d
pretor ant iurebat aliqͣ fĩ
aut fi phibebat qd̾ tunc ma¬
xime faciebat cum depossi¬
one aut qł possõne interali¬
quos contendebatur.¶Sñ¬

Expanded text:
dictis seu actionibus quae pro his exercentur. erant autem interdicta formae praetor aut iubebat aliquid fieri aut fieri prohibebat. quod tum maxime faciebat, cum de possessione aut quasi possessione inter aliquos contendebatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
it pro eo erit atq si dixit ac¬
⁊ iuc. ¶ Instipulatonib fide¬
uissorum.sciendum ẽ gña.¬
liter hoc accipi ut quol cũꝙ
scriptum sit. qiͣ actum uidea
q̃ actum. Id̃oq constat.si qui

Expanded text:
it, pro eo erit, ac si dixerit λἐγω In stipulationibus fideiussorum sciendum est generaliter hoc accipi, ut, quodcumque scriptum sit quasi actum, videatur etiam actum: ideoque constat, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. Non solumenĩ inqnͣti¬
nus. et plus intelligitur. plꝰ
est eium statim auquid da¬
reminꝰ ẽ post tempꝰdare.
¶Esi quis aut̃ fideuissor pro
reo solnt euis reirecupande cã
hãt cum eo mandatiuidiciũ.
Grece fide iuissor plerumq ita

Expanded text:
t. non solum enim in quantinus et plus intellegitur. plus est enim statim aliquid dare, minus est post tempus dare. Si quid autem fideiussor pro reo solverit, eius reciperandi causa habet cum eo mandati indicium. Graece fideiussor plerumque ita
Abbreviated transcription (Latin):
conem ⁊ sequi pot̾. ¶ Si płe
suit fideuissores q̃tqt eximi
num̾o singli insolidum te¬
uentur. Itaq libumẽ credi¬
tori aquonent solidum pe
n expellitur creditorasing¬
nlis qui modo soluendo sĩt
uttis ꝯtestate tempe partes
pet̾e. Id̃oq si qus ex fideuisso¬
rib eo temꝑe soluendo ñsit.
hoc cet̾os ronerat ¶ S si ab
umo fidenssore creditor totũ
cõsecutus fu̾nit hꝰ solins detri¬
mentum erit sus pro quo fi¬
deuissit soluendo nõsit. et si¬
bimputare d cum potĩnt¬
areti actõ. ¶ fidenssores ita
obligari nõ possunt. ut plꝰ
debeant qm debeat bis debit¬
or ꝓquo obligantur. Nam
eorum obligato accessio est
pͥncipar obligat̾onis necp¬
uis inaccessione ẽẽ potest. qͣ
in pͥncipalire ⁊ Exdiu̾so uͤ¬

Expanded text:
sequi potest. Si plures sint fideiussores, quotquot erunt numero, singuli in solidum tenentur. itaque liberum est creditori, a quo velit solidum petadriani compellitur creditor a singulis qui modo solvendo sint litis contestatae tempore partes petere. ideoque si quis ex fideiussoribus eo tempore solvendo non sit, hoc ceteros onerat. sed et si ab uno fideiussore creditor totum consecutus fuerit, huius solius detrimentum erit, si is pro quo fideiussit solvendo non sit : et sibi imputare debet, cum potetur actio. Fideiussores ita obligari non possunt, ut plus debeant, quam debet is pro quo obligantur: nam eorum obligatio accessio est principalis obligationis nec plus in accessione esse potest quam in principali re. at ex diverso, u
Abbreviated transcription (Latin):
NRo eo qui ꝓmit sole¬
ntalu obliganqui fi¬
deuissores applsantur
quos homines accipesolent
iussorem a ẜuo accipiat. sũ
ip̃e dñs in idꝙ sibi natura¬
lit̾ debetur. ¶ fidenissornõ tã¬
tum obligatur.Setia

Expanded text:
ro eo qui promittit solent alii obligari, qui fideiussores appellantur, quos homines accipere solent iussorem a servo accipiat, sive ipse dominus in id quod sibi naturaliter debetur. Fideiussor non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
łfiguram fc̃as lanceas etq̃i
apud hysauros nominant᷑¬
pellatos sinrmos sen missib¬
ilia inisuꝑ ⁊ aspides siue scu¬
ta. et galcas sen cassides nec
enmiista auo cuidam inst¬
ruere sinimus. p̃ter eos qui
deputati sunt in sacrisnrĩs
ucitur. ¶ Presentem gͣ gna¬
lem legem tua celsitũdo i

Expanded text:
figura factas lanceas, et quae apud Isauros nominantpellatos siginnos seu missibilia, insuper et aspides sive scuta et galeas seu cassides: nec enim ista alio cuidam instruere sinimus praeter eos qui deputati sunt in sacris nostrutitur. Praesentem igitur generalem legem tua celsitudo in
Abbreviated transcription (Latin):
sin cingsi sẜiac̃e. et hoꝵ offi¬
ciade fensores ant̾ ⁊ pres ci¬
itatum truĩ auri librarum
mulctaripena ⁊ in capite su¬
stine piculum si quod tale
fc̃m compientes nõpuine¬
rit. aut ħ age ualentiorno
aut palam fiant que anob
nris fabricentib referunt᷑
fr̾ant p̾natis uendi arma.¬
⁊ħ ppsentem legẽ signifis¬
arc curauimꝰ. ¶probibem
⁊ sagittas. et spatas ⁊ ensesq̃
nocare consueuerunt semis¬

Expanded text:
i cinguli subiacere et horum officia, defensores autem et patres civitatum trium auri librarum multari poena et in capite sustinere periculum, si quid tale factum comperientes non punierint aut hoc agere valentibus non autem palam fiant quae a nobis nostris fabricensibus referuntur, fieri aut privatis vendi armasentem legem significare curavimus. Prohibemus et sagittas et spathas et enses quae vocare consueverunt semis
Abbreviated transcription (Latin):
urimas nopire fuctiones
dum terre cultores iitam a¬
mitte metuentes fuga pp̃ti
morẽntunturr. õ ergo eos ꝗ
chriguntu. a tua ceisitudi¬
ne ⁊ memorato fabricensma
scrimo. ad pro hñdos pnato

Expanded text:
ro perire functiones, dum terrae cultores vitam amittere metuentes fuga propter timorem utuntur. Oportet ergo eos qui diriguntur a tua celsitudine ex memorato fabricensium scrinio ad
Abbreviated transcription (Latin):
mebunt penas. s ⁊ incorpe
smpplicia pacientur et ĩmi¬
licia cacdunt in sr̾ nec ip̃m i
scrimũ ult̾ius ꝑmitti a nob̾
ram ¶Queg̾ placuerunt
nob ⁊ phanc legem decłat¬
a sunt tua celsitudo ⁊ quip
te incingłin fuerint operi
terminoq contͣdere festin
indignationem nranra ip̃¬
si metuentes. nͥ rem sicutu¬
tilem . re.pi custolierint.

Expanded text:
nt poenas, sed etiam in corpore supplicia patientur et militia cadunt, insuper nec ipsum scrinium ulterius permitti a nobisram. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc legem declarata sunt tua celsitudo et qui post te in cingulum fuerint operi terminoque contradere festinent, indignationem nostram et ipsi metuentes, nisi rem sic utilem reipublicae custodierint.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ eostonam opinionem
qui in hac felicissima cunta
tes prohibeant pͥnatos ant
talios a nosda circa eos qui
deputatisunt int̾ fabricen¬
tes arinifacture age̾ camet
quimquibcumq repierĩt
locis aliquos prinatos ẜ an¬
dientes hoc anferti et fisciꝓ
plicari armamento ¶Eama

Expanded text:
 bonam opinionem qui in hac felicissima civitates prohibeant privatos aut etiam alios quosdam, citra eos qui deputati sunt inter fabricenses, armifacturae agere causam, et in quibuscumque repererint locis aliquos privatos hoc audentes, haec auferri et fisci applicari armamento. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
pn. hr̃e licençiam pͥuatosi
aut alium q̃m piam arma
face. antuend̾e. aut quolib
fabricentes referuntur re
institue. et de ferre ad sacru

Expanded text:
habere licentiam privatos aut alium quempiam arma facere aut vendere aut quolibet fabricenses referuntur haec instruere et deferre ad sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
em accipt⁊ ꝑ loca indices. et
siecta eis officia. ⁊ ciuitatũ
defessores ⁊ pres quinil uale¬
bant deceto hoꝵque a nob
ꝓhibita sunt aliquid age

Expanded text:
m per loca iudices et subiecta eis officia et civitatum defensores et patres, quia nihil valebunt de cetero horum quae a nobis prohibita sunt aliquid age
Abbreviated transcription (Latin):
pellant.qui de fisco annonaᷤᷤ
accipiunt ꝑmittimo opari
aut alieninende arma sr
solum diligenciam brear¬
moꝵ milites innumo cõn¬
stitũtos inquib militant.
Siuo nonu aliquia facuit
ħoffe anferri ab eis ⁊ insã¬
cro nro inferriarmanito al¬
diciendum ibi reportis pub¬
pcliusas statiumo ciuitat¬
es orcimantee eoe⁊ armai
fa cerescientes. ut et ipa sola
publica arma marmamẽ¬
tis publicis imĩ cumsq ci¬
iitatis recondita corrigãt
atꝙ renonent ¶ Siquino
rus deputati st̃ ꝑicło pr̃m
cinitatum sb quib ⁊ ip̃os
balistarios statiuma ⁊ p̃u¬
blicoꝵ armoꝵ diligenciã¬

Expanded text:
qui de fisco annonas accipiunt, permittimus operari aut alicui vendere arma, sed solum diligentiam habere armorum milites in numeris constitutos in quibus militant; si vero novum aliquid faciunt, hoc auferri ab eis et in sacro nostro inferri armamento adiciendum ibi repositis pubdiversas statuimus civitates, ordinantes eos et arma facere scientes, ut et ipsi sola publica arma in armamentis publicis uniuscuiusque civitatis recondita corrigant atque renovent. Si qui vero riis deputati sunt periculo patrum civitatum, sub quibus et ipsos balistarios statuimus et publico
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium sꝑ̃ muocantes st¬
udemꝰ om̃s nros sbiectos qͣ¬
rum regimen concessit nõ¬
bis ds̃ illesos ⁊ sñ calumpn¬
ia custodire ⁊ inhibere bella.
que ꝑsuam considationer
suscipientes adñsus alt̾ut᷑s
opantirdolores duplex er
hoc ctͣ se supplicium infen¬
ces tamqͣm sibimet ifert¬
qmͣ quocd ex legib uesamã
coꝵ punientib pacuntur

Expanded text:
auxilium semper invocantes studemus omnes nostros subiectos, quorum regimen credidit nobis deus, inlaesos et sine calumnia custodire, et inhibere bella quae per suam inconsiderantiam suscipientes adversus alterutros operantur dolores, duplex ex hoc contra se supplicium inferentes, tam quod sibimet inferuquam quod ex legibus vesaniam eorum punientibus patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut ꝑsemet ip̃m aut ꝑali¬
um eãdem remmandator
exequatur.nam itan̾renũ¬
cietur. utintegͦ cã mandat¬
ori reseruetur camd explic¬
anli inchomiinꝰ mandati
actõ locum ht. nͥiusta c̾am¬

Expanded text:
er semet ipsum aut per alium eandem rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem explicandi, nihilo minus mandati actio locum habet, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
fundus em̃etur isutiq mãd¬
dasse intelligit᷑. ut mino¬
ris si possit emeretur ¶ Rec¬
te quoq mandatũ cẽtuni
sidimiadhucres integraꝰ
est̾. ¶ Itema adhuc integͦ
mandato mors altutrius
andatum susceꝑit soluit᷑
mandatũ. outilitatis cã
receptum ẽ. ut si mortuo
eo qui tibi mandai̾nt. ĩ ig¬
norans eum decessisse exec¬
utus fueras mandatum pͤ¬
sete agemandati accone
alioqn iusta et ꝓbabil ig᷑¬
rantia dampñ tibi asserat
⁊ binc sumile ẽ. quod plac¬
uit.si debitores manimns
rõne nõ possent libanquia
lu soluissent qm ci solũe
debueñt¶ Mandatum u̾o

Expanded text:
fundus emeretur, is utique mandasse intellegitur, ut minoris, si possit, emeretur. Recte quoque mandatum contractum, si, dum adhuc integra escit. Item si adhuc integro mandato mors alterutriuandatum susceperit, solvitur mandatum. sed utilitatis causa receptum est, si mortuo eo qui tibi mandaverit, tu ignorans eum decessisse exsecutus fueras mandatum, posse te agere mandati actione: alioquin iusta et probabilis ignorantia damnum tibi afferat. et huic simile est quod placuit, si debitores manumissratione non possent liberari, quia alii solvissent, quam cui solvere debuerint. Mandatum no
Abbreviated transcription (Latin):
tantur circa aliam ⁊ circaip¬
tionem ⁊ preuaricari cami
uitentib y multaint̾mĩa¬
ta refrenauit a talib eos pͥs¬
umpcionib ⁊ ꝓpris tempᷤ
tatum simł. ⁊ iniusticiam p
pimꝰ custodire nrãmq rei¬

Expanded text:
tantur circa alia et circa iptionem, et praevaricari eam nitentibus per multam interminata refrenabit a talibus eos praesumptionibus et propriis tempus tatem simul et iniustitiam per pimus custodire, nostramque rem
Abbreviated transcription (Latin):
damĩs impatori libͣmta tñ¬
puteturexceptis auncente¬
nanis que neẽte ẽ. ab ypoco¬
mis ⁊ insolitis acculeis repor¬
tari.
omos ꝑ eos qui u̾edis utent᷑
indigna spoliatone uexari
fiquid ñ nlli u̾edarii sagare¬
oꝵ dicuntur auferre. queci

Expanded text:
deraminis imperatorii libramenta traputetur: exceptis auri centenariis, quae necesse est ab hippocomis in solitis sacculis reportari.omos per eos qui veredis uterentur indigna spoliatione vexari, si quidem nonnulli veredarii saga eorum dicuntur auferre vel
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ihu xp̃o nstereferatis
omẽm pro nr̃a utilitate ꝑr̃¬
fĩmus laborem. noticia hoꝵ
que sub una quaq sõdictaꝵ
ãmistracione d p̃beri cũ cõ¬
suetudine qnͣtitatis ab his
qui ãmĩstratõnes hñt nlto
presumẽte exͣ ea que supͣ sc̃p¬
ta sunt nequaqͣm requirere
aliquio ampuus aspectabi¬
liconite orientis insaero cu¬
pͥmic̾io clarissĩoꝵ tͥbunoꝵ¬

Expanded text:
sto iuste referatis omnem pro vestra utilitate perferimus laborem. Notitia horum quae ab unaquaque subditarum administratione debent praeberi causa consuetudinum quantitatis ab his qui administrationes habent; nullo praesumente extra ea quae supra scripta sunt nequaquam requirere aliquid amplius. Ab spectabili comite Orientis ita: in sacro cuimicerio clarissimo
Abbreviated transcription (Latin):
li.ẜm nr̃as constitut̾oes suꝑ
Id si hoc ip̃mactis in t̾ueni¬
entibꝰ apud ⁊petentem iu¬
dicem manifestau̾it p̃sen¬
ce eo qui adoptatur ⁊ nõ ceͣ¬
dicente. nec ño eo qui adop¬
tat. soluitur quid̃ ius pot̾a¬
cis pr̃is naturar tñsit autẽ¬
Ad bĩ parẽtem adoptunm
Incuiꝰ ꝑsonam ⁊ adopc̃onẽ
plenissimam aña diximꝰ
Illud aucem scire or qd si nu¬
rus tua ex fiuo tuo ꝯcepit. et
uł madopconem dederis pre¬
gnante nuru cua. nichos q
nascitur. Ꝙ si post emanci
modo possunt cog̾e parẽte̾
de pot̾ate sua eos dimuttere
de tucel. cro.

Expanded text:
ras constitutiones super id est si hoc ipsum, actis intervenientibus, apud competentem iudicem manifestavit, praesente eo qui adoptatur, et non contradicente nec non eo qui adoptat, solvitur quidem ius potestatis patris naturalis, transit autedi parentem adoptivum, in cuius persona adoptionem plenissimam esse antea diximus. Illud autem scire oportet, quod, si nurus tua ex filio tuo conceperit et vel in adoptionem dederis praegnante nuru tua, nihilo minascitur: quod si post emancipmodo possunt cogere parentum de potestate sua eos dimittere. DE TUTELIS Tr
Abbreviated transcription (Latin):
penas iniuro ⁊ mulre ĩdelie¬
to .n. equali proximas ei ĩmi
tiat pedicta sollempna et
bus qui hanc maximam ei¬
iutatem ⁊ qui prouincias
babitant. ut nlls oĩmquei
ad salutẽ ꝯmuẽ sc̃ita sunt
anobignoret.

Expanded text:
poenas in viro et muliere. In delicto enim aequali proximas eis immifaciat per edicta sollemnia et his qui hanc maximam civitatem et qui provincias habitant, ut nullus omnium quae ad salutem communem sancita sunt a nobis ignoret.
Abbreviated transcription (Latin):
obligacones. ¶Obli sx.¬
gatio est iuris umcu
añ obligat̾om sũmadunsi¬
o induo gn̾a deducit᷑. nam¬
q aũ ciuiles sunt. aut p̃tori¬
e ¶Cuules sut que añ legibꝰ¬
constituit. que ⁊̃ honora dñr.¬

Expanded text:
obligationes. obligatio est iuris vincuautem obligationum summa divisio in duo genera deducitur : namque aut civiles sunt aut praetoriae. civiles sunt, quae aut legibco
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis his qui aprobatisr¬
imuis aꝓpbatiabhac debeti
colluone secerni. turpeem
ẽ ut prĩe fuctiones ferreñ
possit qui ĩ fortimenim se
ferre ꝓfitetur.

Expanded text:
exceptis his, qui a probatissimis approbati ab hac debent colluvione secerni. Turpe enim est, ut patriae functiones ferre non possit, qui etiam fortunae vim se ferre profitetur
Abbreviated transcription (Latin):
libet portu scu uitore dim¬
tũtur nullam concussio¬
nẽ łdampna sustineantĩ
tñ ut earum nauderi depo
cos postea inlignatio sen

Expanded text:
libet portu seu litore dimittuntur, nullam concussionem vel damna sustineant: ita tamen, ut earum naucleri deponeos postea indignatio seu
Abbreviated transcription (Latin):
calce ꝓcusfit aut bos corn¬
u pete solitus pet̾it ¶Rec aũ
act̾o in bis. que cẽnaturã
monentu locum ht̃ cete¬
rum si genitar sit feritas.
cessat demiq siursus fugͣ¬
iiuria facientis datũ. nec d¬
enim potest animaliniu¬
riam fecisse dici: quod sen¬
su caret hoc quod ad noxal¬
em actonẽ ꝑtinet ¶ Ceter
sciendum c̃. edilito edc̃o
pbib̾enos canẽ uerreni a¬
prũursum leonẽ ibi br̾e.
qua uugo it̾fit ⁊ si adu̾¬
sus ea fẽmerit. ⁊ notitũ ho¬
est. et equum iudici ndẽt᷑
tanti dñs ⁊dempnetur ceta¬
sit. dupli. preterbas aut̃ ed¬
concurrentes alia aliam ⁊¬

Expanded text:
calce percusserit aut bos cornu petere solitus petierit. haec autem actio in his quae contra naturam moventur locum habet: ceterum si genitalis sit feritas, cessat. Deniqiniuria facientis datum: nec enim potest animal iniuriam fecisse dici, quod sensu caret. haec quod ad noxalem actionem pertinet. Ceterum sciendum est aedilitio edicto prohiberi nos canem verrem aprum ursum leonem ibi habere, qua vulgo iter fit: et si adversus ea factum erit et nocitum hobonum et aequum iudici videtur, tanti dominus condemnetur, ceterasit, dupli. praeter has autem aedconcurrentes alia aliam c
Abbreviated transcription (Latin):
rõne carent. siquidẽ
lascuna aut feruore aut᷑
feritate paupiem fecerũt.
arum proditaẽ que anim¬
aua. si nore tradantur. ꝓfiat¬

Expanded text:
one carent, si quidem lascivia aut fervore aut feritate pauperiem fecerint, larum prodita est quae animalia, si noxae dedantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Deni¶ cimꝰ uiris excelien¬
tissimislꝯ suriblarib omĩ¬
b qui iam fci sũt ur postea
fuunt procedendi quoq ⁊ re
ip̃a pannũ gencliconsula¬
tus impetͣto idel p̾ncipal¬
iiudicio lege ip̃a tribui fac¬
ultatẽita ut pacta qm̃me¬
ruerĩt. ꝓfessione nõ solũ al

Expanded text:
Sancimus viris excellentissimis consularibus omnibus, qui iam facti sunt vel postea fuerint, procedendi quoque et re ipsa per annum gerendi consulatus, impetrato videlicet principali iudicio, legitimam tribui facultatem, ita ut acta quam meruerint processione non
Abbreviated transcription (Latin):
nitatemcum pocior ⁊ sier¬
dem honoris p̾tendat am¬
spicia ced̾e tñilliꝰ tp̃ns cõꝰ¬
sulib debeat quo ipeñ fuit
e fastigia consualatꝰ aliqs
gnĩtate quo siquis pͥor con¬
sul postiori ꝯsuli eiusõ pr̃o¬
no posthuiꝰ pr̾iciatum po¬
stea consequatur.uincienĩ
oportet qui pͥor ñuint prici¬
atum postꝰ iste honore cligͥt.
Mp̃r.¶Edinẽ cõsuatus
ad antiqm reduxinꝰ scĩon¬
emut sellam nr̃am honor¬
is merito ñ rapiendi stud

Expanded text:
nitatem? cum posterior, et si eiusdem honoris praetendat auspicia, cedere tamen illius temporis consuli debeat, quo ipse non fuerit. e fastigia consulatus aliquis gnitate. Quod si quis prior consul posteriori consuli eidemque Patricio posthabitus patriciatum postea consequatur, vinci eum oportet qui prior meruit patriciatum, postquam iste honore patriciae Ordinem consulatus ad antiquam reduximus sanctionem, ut sellam nostram honoris merito, non rapiendi stud
Abbreviated transcription (Latin):
consui postea creatꝰ ꝑsolu
pricios quos in hiꝰ dignita¬
te apicem augusta maiest
ti quis ⁊̃ paciat᷑ pr̃emquidẽ
eẽ pemancipationis modũ
sius nexib filium relaxare
impatoriamant̾ celsitudũ¬
nẽ nõ uase eum qd̃ sibi pa¬
trem łfecit relegit ab alie
minin udeatur ⁊ hoc quidẽ
raro contigit satis certũ est
Nemo enim facile respexit

Expanded text:
consul postea creatus persoPatricios, quos in huiusmodi dignitatis apicem Augusta maiestati. Quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suis nexibus filium relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab alienminui videatur. Et hoc quidem raro contingere satis certum est: nemo enim facile respexit
Abbreviated transcription (Latin):
usurpantes sibi noĩa magr̃o¬
nim in pubticis magr̃atoᷤib̾
celuus ꝙ collectos undecũꝙ
discipulos circũferre ⁊ sueue¬
rũt abostentatõe mugari u¬
eoꝵ postemissos quime scio¬
nis affatus que probibemꝰ
atq dampnam. iterũ forte
temptai̾nt. nõ solumeiꝰ ꝙͣ
metur in famie notam sulx¬
at. ueriri pellend se ex ip̃a i
tisatur illicite urbe cognose¬
at. Illoc no quunt᷑ plimorũ
domꝰ cad exce y̾natim studia
consuenert su p̃is tm̃modoi
discipłis uacare maluerint
quos int̾ pietes domesticos
docent nlla hiꝰ int̾minatõe
fint qui indent᷑ intͣ capitol¬

Expanded text:
usurpantes sibi nomina magistrorum in publicis magistrationibus cellulisque collectos undecumque discipulos circumferre consuerunt, ab ostentatione vulgari peorum post emissos divinae sanctionis adfatus quae prohibemus atque damnamus iterum forte temptaverit, non solum eius quam meretur infamiae notam subeat, verum etiam pellendum se ex ipsa ubi versatur illicite urbe cognoscat. Illos vero, qui intra plurimorum domus eadem exercere privatim studia consueverunt, si ipsis tantummodo discipulis vacare maluerint, quos intra parietes domesticos docent, nulla huiusmodi interminatione fuerint, qui videntur intra Capitol
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o gͣmaticos inhus ⁊̃ qui
facundia gͣuitatis pollere
loriosam optamꝰ institiu.
ꝓfundioris quo scĩe atqi
doctrinememoratismema¬
gr̃is sociamꝰ auctoresnũ
gͥ adiũgi cet̾is uolumꝰ qui
rhilorhie arthana runetur
duo quoq quirisac legum
noluntates pandãt.itant
unicuiq loca sp̃a łr deputat¬
a assignan faciat tua sb̃lu¬
mitas ne discipuli sibi qd̾¬
mincem possint obstrepere
ł magrĩneue lingarum cõ¬
fusio ꝑmixta ł uocum. aur¬
es quoꝵdam autmẽtes ab
studio litt᷑arũ au̾tat. de hono

Expanded text:
o grammaticos: in his etiam, qui facundia Graecitatis pollere loriosam optamus institui, profundioris quoque scientiae atque doctrinae memoratis magistris sociamus auctores. Vnum igitur adiungi ceteris volumus, qui philosophiae arcana rimetur, duo quoque, qui iuris ac legum voluntates pandant, ita ut unicuique loca specialiter deputata adsignari faciat tua sublimitas, ne discipuli sibi invicem possint obstrepere vel magistri, neve linguarum confusio permixta vel vocum aures quorundam aut mentes a studio litterarum avertat. D. III
Abbreviated transcription (Latin):
cant. scituri. quod si adusꝰ
celestia statuta facientes fu¬
erĩt dep̃hensi inch penitꝰ ex
ilł pͥuilegus conseqͣntur q̃
hiis qui in capitouo tm̃m
doce p̾cepti sunt mito deferũ¬
tur hant gͥ aucutoriũ sp̃atr¬

Expanded text:
cant, scituri, quod, si adversus caelestia statuta facientes fuerint deprehensi, nihil penitus ex illis privilegiis consequantur, quae his, qui in Capitolio tantum docere praecepti sunt, merito deferuntur. Habeat igitur auditorium sp
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝯmuniuocabulonũcupãt᷑.
hoc adiciend necc̃ario nr̃a ꝑ
utait humanitas ut nllĩ¬
ex̃neo ilł quoquomodo poss¬
idendi licencia atrribuatur
S si quis ex husd̃ icarus lo¬
ca suiuiris alienare uolue¬
rit.no lic̾e ei. nͥ adhĩtatore
cere urillic possidere temp¬
erit carebit effectu ⁊ contͣcͣt¬
u soluto si quid p̃stitũ ẽħ¬
tm̃ recdlatur.

Expanded text:
communi vocabulo nuncupantur, hoc adiciendum necessario nostra putavit humanitas, ut nullitraneo illic quoquo modo possidendi licentia tribuatur: sed si quis ex isdem vicanis loca sui iuris alienare voluerit, non licere ei nisi ad habitatorem vel illic possidere temperit, carebit effectu et contu soluto, si quid praestitum esum reddetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ri imqus arbiterre potest.
qui murbib magnificor
statu p̃dc̃is acuotmuac̾iali¬
umi numnositate locupleti¬
acti honeris ꝯpellatur. nt c̃

Expanded text:
iri iniquus arbiter rerum potest, qui in urbibus magnifico statu praeditis ac votiva curialium numerositate locupletiacti oneris impellat, ut,