comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Paterignosce illis quia nesciurit
quid faciunt Siue ergopropcerhoc
quia non uenerat iudicaremundum
sed saluare mundum dixit egononiu di¬
coquemquam siue quemammodum com¬
memoraui qm dixeratuos secundum
carnem iudicatis addidit: Ego non
iudicoquemquam. Vt intellegamus
xp̃m non secundum carnem iudicare
sicut ab hominibus iudicatus ẽ non ut
cooro scatisiam et iudicem xp̃m. audite
quid sequitur
Et siuidico ego iudicium meim uerum e
Eccehab& etiudicium sed agnoscesalua¬
torem nesentia s iudicium. Quare
autem dixit iudicium suum uerũ eẽ
uia solus inquit nonsum. sed ego et qui
memisit pater
xp̃s Eta patremissus erat. et a pa¬
trenium quam recessit Ethic fuit
per in carnationem ethic ẽ modo ꝑ
diuinitatem Fidesergomund& cor¬
da nostra ut intel lectusimpleat
corda nostra et ut intellega mus
mrsterium salutis nostrãe altum
ẽ. profundum ẽ. secretum e. Vna

Expanded text:
dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, sed salvare mundum, dixit, Ego non judico quemquam; sive, quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat: Vos secundum carnem judicatis, addidit: Ego non judico quemquam; ut intelligamus Christum non secundum carnem judicare, sicut ab hominibus judicatus est. Nam ut agnoscatis jam et judicem Christum, audite quid sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habet et judicium. Sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego, et qui me misit Pater.Christus. Et a Patre missus est, et a Patre nunquam recessit; et hic fuit per incarnationem: et hic est modo per divinitatem. Fides ergo mundet corda nostra: ut intellectus impleat corda nostra, et ut intelligamus mysterium salutis nostrae. Altum est, profundum est, secretum est. Una
Abbreviated transcription (Latin):
inmandum. Inris ones sustinuit
flagellasputa ob probria nimi co
rum. turpiss mam mortem rucis
Hec omnia sustinuit quia uoluit¬
÷ t saluar & hominem quemcre a¬
uerat Nullum genus mortis intol¬
lerabilius fuit cruce. propterlongos
cruciatus. sed nihilriunc gloriosius
quam signum crucis portare infronte
Vnde a postolus ait. gloriam crucis pre¬
dicans Mihi autem absit gloriari
Nisiincruce dñirnihũ xp̃i. perquem
milmundus crucifixus ẽ. et ego mun
do Quiauenit neminem iuidicare
Consequenter iudaeis respondit
Vos secundum carnem iudicatis ego
non iudico quem qum
Pertulit iniustum iudicium ut ager&
iustum Sed ineo quem ꝑtulit in ius¬
tum. miseri cordiae fuit. Deniq
ita humilis factus ẽ. ut ꝑuenir& ad
crucem Distulit quidem potentiam.
sed publicauit misericordiam. Vnde
distulit potentiam quia decruce
descendere noluit. qui potuit dese¬
pulchro resurgere. Unde publicaue
misericordiam quia pendens incruce

Expanded text:
in mundum. Irrisiones sustinuit, in mundum. Irrisiones sustinuit, flagella, sputa, opprobria irum, turpissimam mortem crucis. Haec omnia sustinuit, quia voluit, ut salvaret hominem quem creaverat. Nullum genus mortis intolerabilius fuit cruce, propter longos cruciatos: sed nihil gloriosius quam signum crucis portare in fronte. Unde Apostolus ait, gloriam crucis praedicans: « Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo . » Quia venit neminem judicare, consequenter Judaeis respondit: « Vos secundum carnem judicatis, ego non judico quemquam. » Pertulit injustum judicium, ut ageret justum: sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique ita humilis factus est, ut perveniret ad crucem. Distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentdescendere noluit, qui potuit de sepulcro resurgere . Unde publicavit misericordiam? quia pendens in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
que circa sesunt ita et xp̃s et seipsumos¬
tendit et alios inluminat. quicari¬
tate circa sesunt et sequuntur illum
non pedum gressibus sed caritatisoffi¬
cus Duos aduentus dni nostri
prophetis eẽ predictos. Nnum mi¬
sericordiȩ quiper accus ẽ. alterum
iudicii quiuenturus ẽ.
Prima ergo dispensatio cminos
lis Namsi primo ueniss& iudica¬
curus. Nem nem inueniss& cui pre¬
mia iustitiae redder& Quia ergo
udit omnes peccatores et omnino ee.¬
neminem in munem a morte pecca¬
ti. prius erat cius misericordia prę¬
roganda et post exercendum iudi¬
cium quia deillo cantauerat psalm
Misericor diam etiudicium cantabo
tibidñe. Nonenimait iudicium
et miseri cordiam Namsi primum
eet iudicium ulla eet misericor¬
dia Sed primo misericordia. pos
cerat. neperir& quod fecerat. Quid
hi inseriartie add potest da dit
men Nam reprobatus e. ab ho¬
mnibus proquorum salute uenerat

Expanded text:
quae circa se sunt. Ita et Christus et seipsum osquae circa se sunt. Ita et Christus et seipsum ostendit, et alios illuminat, quae charitate circa se sunt, et sequuntur illum non pedum gressibus, sed charitatis officiis. Duos adventus Domini nostri prophetis esse praedictos: unum misericordiae, qui peractus est; alterum judicii, qui venturus est. Prima ergo dispensatio Domini lis est. Nam si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem a morte peccati, prius erat ejus misericordia praeroganda, et post exercendum judicium, quia de illo cantaverat Psalmista, Misericordiam et judicium cantabo tibi Domine . Non enim ait, Judicium et misericordiam: nam si primum esset judicium, nulla esset misericordia; sed primo misericordia, postcerat, ne periret quod fecerat. Quid huic misericordiae audi potest? Addidit tamen: nam reprobatus est ab hominibus, pro quorum salute venerat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ missus Quantum debechomo
glorificare cum aquo ẽ. creatus
Ociounde ueni et quouado
ste qui in presentia uobis loqui¬
tur hab& quo non de seruit sed
tamenuenit. Non enimuenien¬
do indediscessit . aut redigendo
ab homine Non potest hoc fieri
abipso : Soloriente pergit ad
occidentem. et deserit orientem
onẽ inoriente Dñs noster
ethic e. Audi ipsum cuangelista
alio lo codicentem. Et s̃potes
clpe si non potes crede omin¬
quit Nemouiditumquam nisi
unigenitus filius quic in sinupa¬
tris ipsenarrauit. Non dixit
fuit in sinu patris hic loquebatur
sedibise cẽ dicebat. Quia et
hinc discessurus quid dixit. et¬
ceego uobiscum sum omnibus die¬
bususq ad consummationem scđ
igoucrum ẽ testimonium luminis iue
sẽ ostendat siuealia quia sine lu¬
mine non potest uidere lumen et
sine lumine non potest uidere quod¬
lib& aliud quod non est lum en
Itaq et lumenet seipsum ostendit et

Expanded text:
est missus: quantum debet homo est missus: quantum debet homo glorificare eum a quo est creatus! Scio unde veni, et quo vado. Iste qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit. Non enim veniendo inde discescit, aut rediendo ab homine non potest hoc fieri. Ab ipso sol Oriente pergit ad Occidentem, et deserit Orientem. Non est in Oriente Dominus noster et hic est. Audi ipsum evangelistam alio loco dicentem, et si potes, cape; si non potes, crede: Deum, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus quid dixit? Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia: quia sine lumine non potest videri lumen, et sine lumine non potest videri quodlibet aliud quod non est lumen. Itaque lumen et seipsum ostendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
um nonsurrexit maior iohanne bap¬
tista. Hlic tamen quone moerat maior
quiautemuenit postme fortior me
cuus nonsum dignus calciamentum
soluere. Videte quem ad modumse
lucerna dici summit tat : Lucer nam
uero ꝓsumiohannem fuissedns pse
testatut Ille erat in quit lucerna
ardens et lucens et uos uolustis ad
horam exultare in lumine cius
mnium dicis testimonium tuumN on
Videamus quid audiant audiamus
it nos sed nonsi cut illi. Illicontep¬
a distinguat auresmontes quentas
etaudiamus quidiuda eis sesponde¬
E t si ego de testimonium perhibeo
uerum est testimonium meum
Quia sciounde ueni et quouado. Lu¬
men etalia demonstrat et scipsum
xp̃s et scostendit. et patrem osten¬
dit. eed eiudacis quidcet uenturum
Ergo ait dns et uerumait. et siego de
me testimonium ꝑhibeo. uerum ẽ
testimonium incum. quia sciounde
ueni et quouado. Patrem uoleba
Intellegi. patrigloriam dabat fili¬
us aequalis. glorificat eum a quo

Expanded text:
rum non surrexit major Joanne Baptista . » Hic tamen, quo nemo erat major Qui autem venit post me, fortior me est, cui non sum dignus calceamenta solvere . » Videte quemadmodum se lucerna diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur. Ille erat inquit lucerna ardens et lucens, et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus.e teipso testimonium dicis, testimonium tuum non Videamus quid audiant, audiamus et nos, sed non sicut illi: illi contea distinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis respondeEtsi ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demonstrat et seipsumChristus et se ostendit et Patrem ostendit, et de Judaeis quid esset venturum. Ergo ait Dominus, et verum ait: Etsi ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum, quia scio unde veni et quo vado. Patrem volebat intelligi. Patri gloriam dabat Filius; aequalis glorificat eum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
tum poterat ostendit ettamen hoc ad
quoduenerat pertulit. Nam cum ꝑ¬
secut oribus sequerentibus dicer&
egosum. sola hacuoce eorum suꝑbi am
perculit et omne in terram strauit
Quiergo hoc in loco potuit manus lapi¬
dantium nonse abscondendo euadere
curabsconditse nisi quod homo inter
homines factus redemptor noster.
uebis alia uerbo loquitur. alia exem¬
plo. Quid autem nobis hoc exemplo
loquitur Nisiut etiam cum resiste¬
repossumus iram suꝑbientium humi¬
liter declinemus¬
UIN TUS

Expanded text:
tum poterat ostendit, et tamen hoc ad tum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat, pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum, sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit . Qui ergo hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi, ut etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemusQUINTUS
Abbreviated transcription (Latin):
praesentis Et quia preteritum et
futurum tempus diuinitas non hab&
sed semper ẽẽ hab& non ait ante abra¬
ham ego fui. sed ante abrahamego sum
nde et ad morsendicitur. Egosum qui
sum etdices filiis istł. Qui est quimi¬
sit me aduos Ante ergo uel post
abraham habuit quiet accederepo¬
tuit ꝑ exhibitionem presentiae.
etrecedere ꝑcur sumuitae. eritas
uero semper ee hab& quia eiquicqua :
Nec prioretem pr̃ incipitur. Nec sub
sequenti terminaturSedsustinere
ista aeternitatis uerba mentes infide¬
lium non ualentes. ad lapidescurrur
etquemintellegere non poterant obru¬
ere quaerebant. Quid autem contra
furorem lapidantium dñs fecit osten¬
ressuos dñs sese abscondendo declinaue¬
rit. Quisi diumitatissuae potentiam
exertere uoluiss&. tacito nutumtis
in suis cosictibus ligar&. aut inpoena
mortis subite obruer& Sed quia pati
uenerat exertere iudicium nolebat
Certe subipsopassionis tempore et quan¬

Expanded text:
praesentis. Et quia praeteritum tempus et praesentis. Et quia praeteritum tempus et futurum divinitas non habet, sed semper esse habet. Non ait: Ante Abraham ego fui, sed ante Abraham ego sum. Unde et ad Mosen dicitur: Ego sum qui sum . Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Ante ergo vel post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempore incipitur, nec sub sequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba, mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecit, ostenres suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena mortis subitae obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore, et quan
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo arrogantia nonitauitatur
ut ueritas relinquatur
Sed scio eum et sermonem eius seruo
Sermonem patristam quam filius lo¬
quebatur. et ipse erat uerbum patris
tandum quoduidit eos dñs a perta
sibi inpugnatione resistere. et tamen
cisselterata non de sint uoce predica¬
redicens
Abraham pater uester exultauit
ut uider& diem meum et uidit
et gauisus est
unc quippe diemdñi abraham uidit
cuminfigura summȩ trinitatis tres
angelos hospiciorecepit. Quibus
profecto susceptis. sic tribus quasi
uno locutus ẽ. Quia et simpersonis
Numerus trinitatis ẽ. innatura
unitas diuinitatis Sed carnales
mentes audientium oculos a carne
non subleuant . in cosola carnis actate
pensant dicentes
Quinquaginta annos non dumhabes
et abrahamuidisti:
Quos benigne redemptor noster a car¬
nissuȩ ituitu submouit. et ad diumi¬
tatis contemplationem trahit dicens
Amen a mendico uobis antequam fier&¬
abraham egosum
Aute eum preterititem poris ẽ. sum

Expanded text:
Ergo arrogantia non ita vitatur, Ergo arrogantia non ita vitatur, ut veritas relinquatur. Sed scio eum, et sermonem ejus servo. Sermonem Patris tanquam Filius loquebattandum, quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum, vidit et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae trinitatis tres angelos hospitio recepit. Quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uno locutus est. Quia et si in personis numerus trinitatis est, in natura unitas divinitatis. Sed carnales mentes audientium, oculos a carne non sublevant, in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne redemptor noster a carnis suae intuitu submovit, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, sum
Abbreviated transcription (Latin):
poris migratio quaed amẽ scĩs ad me¬
lioremuitam. Impiis uero ad poenas
ꝑpetuas. que hic mortis nomine
ueritas designare uoluit. Sedis¬
tamorte quã dñs uult intellegi. nec
abra ham mortuus ẽ. Nec prophe¬
tae mortui sunt. Illi enim mortu
sunt etuiuunt istiui uebant et
mortui eranT
cas mortem non uidebit in aeternũ
qui seruauerit sermonem meum.
cum scias et abra hammortuum et
prophetas mortuos
Respondit ihs̃ siego clorifico meipsũ
gloriam ea nibilẽ. Est paterms
quiglorificat me. Hocait propt̃
illud quod dixerunt quem te ipsũ
facis
Refert enimgloriam suam ad patrẽ
dequo ẽ. quoddĩ ẽ. Dicit patrem
dm̃suum et non cognouerunt
Sienim ipsum cogno uissent. cius
filium recepissent
Ego auteminquit Noui eum
Secundum carnem iudicantibus potu¬
it ethinc arrogans uideri quia dixit
ego Nouitum. Seduidequid
sequitur
Sidixero non nouieum. erosimilis
uobis mendax

Expanded text:
poris, migratio quaedam est sanctis ad meporis, migratio quaedam est sanctis ad meliorem vitam: impiis vero ad poenas perpetuas, quas hic mortis nomine Veritas designare voluit. Sed ista morte, quam Dominus voluit intelligi, nec Abraham mortuus est, nec prophetae mortui sunt. Illi enim mortui sunt, et vivunt, isti vivebant, et mortui erant.cas, mortem non videbit in aeternum, qui servaverit sermonem meum; cum scias et Abraham mortuum et prophetas mortuos? Respondit Jesus: Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est. Est Pater meus, qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt: Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Dicit Patrem Deum suum, et non cognoverunt; si enim ipsum cognovissent, ejus Filium recepissent. Ego autem, inquit, novi eum. Secundum carnem judicantibus, potuit et hinc arrogans videri, quia dixit: Ego novi eum. Sed vide quid sequitur: Si dixero, non novi eum, ero similis vobis mendax.
Abbreviated transcription (Latin):
habes. Quia enimaeterna morte
inheserant. et eandem mortem cui
in heserant non uidebant dumsola
Abraham mortuus ẽ. et prophȩte et
tudicis siquis ser monem meum ser¬
uauerit mortem nongustabit
in acternum
Unde etipsiueritati ciusdem abraham
et prophetas quasi uenerantes prȩ fe¬
tunt sed a perta nobis ratio ostenditus.
qui a quidm̃ nesciunt. diquoq famu¬
los falso uenerantur. Vositaque
dicitis daemonium habes. ego uos ad
uitamuoco. Seruate sermonem
incum et non moriemini Illiau¬
diebant mortem non uidebit in ae¬
ternum. Quiseruauerit ser mo¬
tur quia iam moitui erant
illa morte quacuitanda erat. Nam
illam mortem uitare non potuerunT
qua mortuus ẽ. abraham et prophe¬
te idẽ carnis mortem. Nam abra¬
bam spũ uiuebat ec ideo deeo ipsaue¬
ritas ait alio loco. None ds mortuorũ
sediuuorum. Quid ẽ quod dicit mor¬
tem non uidebit in aeternum: Idẽ
mortem dam pnationiscum diabolo
etangelis eius. Namista morscor¬

Expanded text:
habes. Quia enim aeternae morti habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant, non videbant, dum solam Abraham mortuus est, et prophetae, et tu dicis: Si quis sermonem meum servaverit, mortem non gustabit in aeternum. Unde et ipsi veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratio ostenditur, quia qui Deum nesciunt, Dei quoque famulos false venerantur. » Vos, inquit, dicitis: Daemonium habes. Ego vos ad vitam voco: servate sermonem meum, et non moriemini. Illi audiebant, mortem non videbit in aeternum, qui servaverit sermotur, quia jam mortui erant illa morte quae vitanda erat. Nam illam mortem vitare non potuerunt, qua mortuus est Abraham, et prophetae, id est, carnis mortem; nam Abraham spiritu vivebat: et ideo de eo ipsa Veritas ait alio loco: Non est Deus mortuorum, sed vivorum. Quid est quod dicit, mortem non videbit in aeternum? Id est, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus. Nam ista mors cor
Abbreviated transcription (Latin):
uertamus furorisSed quid nobis
adista faciendum sit. Ad huc exe¬
plonos ammon& cum subiungit
Ego autem non quero gloriam meam
Scimus certe quod scriptum est
Quia pater omne iudicium dedit
filio. et tamen ecceisdem filius In¬
iurias accipiens gloriamsuamNon
querit. in latas contum elias pa¬
tris iudicio reseruat. ut nobis pro¬
fectoinsinu&. quantum nos eẽ
pacientes debemus. dumadhuc se
ulcisci non uult et ipsequi iudicat
Cumuero malorum peruersitascres¬
cit. non solum frangi predicatio
nondeb &. sed etiam augeri. Quod
suo dñs exemplonos am mon& qui
post quam habere daemonium dic¬
tus ẽ. pracdicationis suebeneficia
largius impendit dicens
Amen amendicouobis. sequisser monẽ
meum seruauerit mortem non uide¬
bit in aeternum
Sedsicut bonis necesse ẽ ut meliores
etiam ꝑ contumelias existant. Ita sem¬
ꝑ reprobi debeneficio peiores fiunt
N amaccepta praedicatione iterum
Nunc cognouimus quia daemonium¬

Expanded text:
vertamus furoris? Sed quid nobis vertamus furoris? Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego non quaero gloriam meam, Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio : et tamen ecce idem Filius injurias accipiens, gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum adhuc se ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est, praedicationis suae beneficia largius impendit dicens: Amen, amen dico vobis: si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione, iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
erit ciuitatem. inuanum uigilant
quicus todiunt eam Et auꝑ esaiam
ritanus nonsum. sed ego daemoniũ
non habeo. Duo quippe ei inlata
fuerant unum negauit et aliud ta¬
cendo consensit. Custos namque
humam generis uenerat et si sama¬
ritanum senon essedicer & eẽ custo¬
demnegar& Sed tacuit quod re¬
cognouit. et patienter reppulit
quoddictum fallaciter audiuit di¬
cens
godaemonium Non habeo
Sic uero in semet ipsonobis dñs patien¬
tiae prebuit exemplum. quisi res¬
pondere uoluiss& iudaeis uosdae¬
monium babetis uerum utique
dixiss& quianisiimpleti daemonio
tamperuersed edõ loqui non possin
Sed accepta iniuria et iam quoduerũ
erat dicere ueritas noluit. Nenon
dixisse ueritatem sed prouocatus con¬
tumeliam red didisse uiderecur
Ex quart quid nobis innuitur. Nisiut
eo tempore quo a proximis ex falsita¬
te contumelias accipimus eorum
ctiam uera mala taceamus. Nemi¬
nisterium iuste correptionis. in arma

Expanded text:
erit civitatem, in vanum vigilant, erit civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam, et cui per Isaiam,ritanus non sum, sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei inlata fuerant, unum negavit, et alterum tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat, et si Samaritanum se non esse diceret, esse custodem negaret, sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit, quod dictum fallaciter audivit dicens: Ego daemonium non habeo. Hic vero in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum. Qui si respondere voluisset Judaeis, vos daemonium habetis, verum utique dixisset, quia nisi impleti daemonio, tam perverse de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria, et jam quod verum erat dicere veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re, quid vobis innuitur, nisi ut eo tempore, quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit uoluntate credendo quod dia¬
bolus persua sit et uitiata ẽ. Ideo
medicum querat quia sananon est
Agnoscatur natura undecreator lau¬
detur agnoscaturuitium. propter
quod medicus ad uocetur Terribile
ẽ. quod subdidit
Quiẽ exdo uerbadiaudit. propterea
uosnon auditis quia exdõ non estis
Sienim ipse uerba dĩ audit qui ex dõ ẽ
et audire uerba eius non potest quis¬
carnis desideria conteri. mundiglori¬
am declinare aliena non rapere
propria largiri. Penset ergo apud
stunus quisq ur̃m. sihaet uoxdĩ in
cordis eius aure conualuit. et quia iam
exdõsit agnoscit
Dixerunt ergo iudaei. Nonne benedici¬
mus nos quiasa maritanus estu et
daemonium habes:
Accepta autem tanta contum elia. quid
ds̃ respondeat audiamus
Egodemonium non habeo sedhonori fico
patremmeum etuos hihonoratis me
Quia enim samaritanus inter pretatur
custos et ipseueraciter custos est
Dequo psalmista ait. Nisidñs custodi¬

Expanded text:
peccavit voluntate, credendo quod diapeccavit voluntate, credendo quod diabolus persuasit; et vitiata est: ideo medicum quaerat, quia sana non est. Agnoscatur natura, unde Creator laudetur: agnoscatur vitium, propter quod medicus advocetur. Terribile est quod subdit: Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit, qui ex Deo est, et audire verba eius non potest, quiscarnis desideria conteri, mundiam declinare, aliena non rapere, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque vestrum, si haec vox Dei in cordis ejus aure convaluit, et quia jam ex Deo sit agnoscit. Dixerunt ergo Judaei: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat audiam. Ego daemonium non habeo, sed honorifico patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodi
Abbreviated transcription (Latin):
Egoueritatem dicouobis et non credi¬
tis mihi
Nammendax mendatium loquitur sed
ueritas ueritatem profert Diabo¬
lus mendax xp̃s uero ueritas et uerita¬
tis ad sertor quia exueritatis orenihil
aliud poterit procedere nisiueritas IxoxI
XCIIIISEQUI TUR ERGO
Quis exuobis arguit me depeccato
Sicut ego arguo uos ur̃m que patrem de
peccato etmendatio Eccequlis est
mansuetudo xp̃i relaxare peccata
uenerat et dicebat. quis ex uobis ar¬
guit me depeccato: Non dedigna¬
tur exratione ostendere sepecca¬
torem Noneẽ. quiex uirtute diuini¬
tatis poterat peccatores iustificare
terrogat eos quareuerttatem Non
uelint crederedicenti
Diueritatem locutus sum uobis quare
non creditis mihi
Nisi quia filii diaboli estis it nonueritatis
derent cum dicit
deo uos non auditis quia exdonon estis
Iterum nolite ad tendere naturam
seduitium Sic sunt isti exdõ. et non
sunt exdõ Natura exdõ uitio non
exdõ Natura uerobona quȩ exdõ ẽ

Expanded text:
Ego veritatem dico vobis, et non crediEgo veritatem dico vobis, et non creditis mihi. Nam mendax mendacium loquitur, sed veritas veritatem profert. Diabolus mendax, Christus vero veritas et veritatis assertor: quia ex veraliud poterit procedere, nisi veritas. Sequitur ergo: Quis ex vobis arguet me de peccato? Sicut ego arguo vos vestrumque patrem de peccato et mendacio. Ecce qualis est mansuetudo Christi. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis potuit peccatores justificare. Interrogat eos, quare veritatem non velint credere, dicens: Si veritatem locutus sum vobis, quare non creditis mihi? Nisi quia filii diaboli estis, et non veritatiderent, cum dicit: Ideo vos non auditis, quia ex Deo non estis. Iterum noli attendere naturam, sed vitium. Sic sunt isti ex Deo, et non sunt ex Deo. Natura ex Deo, vitio non ex Deo. Natura vero bona, quae ex Deo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis enimqui in dõ man& inuerita¬
teman& quiads̃ ueritas ẽ. Siquis uero
adõ recesserit mendax erit Dicen¬
te psalmigrapho. Omnis homomen¬
dax Inquantum uero homo a dõ
recedit : in tantum mendax erit.
dumse a ueritate declinauerit
Et inde peccator erit. quia omne pec¬
catum non est ueritas sed mendaciũ
qui a recedendo adõ non hab& uerita¬
tem: Diabolus uerobonus creatus ẽ
sedper seipsum malus factus ẽ. decli¬
nando se a summobono. Ideo ex
propriis locutus ẽ mendacium
quia in seipsoinuenit unde eẽt men¬
dax. Homo uero deceptus adiabolo
factus ẽ. adiabolomendax
Ideoq filius diaboli non natura sedimitati¬
one Recedamus ergo a patremenda¬
ti curramus ad patrem ueritatis
Amplectemur ueritatem ut accipiamꝰ uera
libertatem iudaci apud patrem suum
uiderant quod loquebantur quid
Nisimendatium Dñs autem apud pa¬
tem suum uidit quod loqueretur quid:
acternum et patrico aeternum Ideo
subiunxit

Expanded text:
Omnis enim qui in Deo manet, in veritaOmnis enim qui in Deo manet, in veritate manet, quia Deus veritas est. Si quis vero a Deo recesserit, mendax erit, dicente Psalmographo: Omnis homo mendax . In quantum vero homo a Deo recedit, in tantum mendax erit, dum se a veritate declinaverit, et inde peccator erit: quia omne peccatum non est veritas, sed mendacium, quia recedendo a Deo non habet veritatem. Diabolus vero bonus creatus est, sed per seipsum malus factus est, declinando se a summo bono. Ideo ex propriis locutus est mendacium, quia in seipso invenit unde esset mendax. Homo vero deceptus a diabolo, factus est a diabolo mendax. Ideoque filius diaboli, non natura, sed imitatione. Recedamus ergo a patre 555 mendacii, curramus ad Patrem veritatis. Amplectamur veritatem ut accipiamus veram libertatem. « Judaei apud patrem suum viderant quod loquebantur: quid, nisi mendacium? Dominus autem apud patrem suum vidit quod loqueretur: quid, aeternum et Patri coaeternum? » Ideo subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
tis inmente Ille homicida erat
abinitio utiq in primo homine exil¬
loillehomicida ex quo potuit fieri
Nonenim possit occidi homonisi prius
fier& homo Homicida ergoille ab
iitio etunde homicida. Etinue¬
rita tenonstetit quia uerita snonẽ
in eo. Non quomodo inxp̃osic ẽ ue¬
quiamendax ẽ et pater eius
Quid ẽ hoc : Audistis uerbactian¬
gelu intenti accepistis. Eccere¬
peto ut agnoscatis quid exigatis
ediabolo dns eadicbat quȩ de diabolo
erat abimtio uerum ẽ. Nam primũ
hominemoccidit et inueritate non
stetit quia deueritatelapsus est
Cumloquitur mendatium utiq ipse
diabolus deproprio loquitur quia
mendax ẽ. et pater eius. Diabolus
autem a semet ipsomendax fuit.
et mendatium suum ipse genuit
A Nemine audiuit prius mendatium
Quomodo ds pater genuit filium ue¬
ritate Sic diabolus genuit quasi fi¬
lium mendatium. Mendatium
genuit quia in ueritate nonstetit

Expanded text:
tis in mentem. Ille homicida erat tis in mentem. Ille homicida erat ab initio; utique in primo homine. Ex illo, ille homicida, ex quo potuit fieri Non enim posset occidi homo, nisi prius fieret homo. Homicida ergo ille ab initio. Et unde homicida? Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo. Non quomodo in Christo, sic est vequia mendax est et pater ejus. Quid est hoc? Audistis verba Evangelii, intenti accepistis: ecce repeto, ut agnoscatis quid exigatis. De diabolo Dominus ea dicebat, quae de diabolo erat ab initio. Verum est: nam primum hominem occidit; et in veritate non stetit, quia de veritate lapsus est. Cum loquitur mendacium, utique ipse diabolus, de proprio loquitur, quia mendax est et pater ejus. « Diabolus autem a semetipso mendax fuit, et mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit prius mendacium. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus genuit quasi filium mendacium. » Mendacium genuit, quia in veritate non stetit.
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. angelus et factus ẽ diabolus
Setd modo audite quoddicat dñs
osinquit a patre diabolo estis et desi¬
deria patris uestri facere uultis
Quaeritis me occidere hominem qui ue¬
ritatem uobisdico et ille inuidithomi¬
ni et occidit hominem. Diabolus
autem cum in uider& homini ser¬
pente indutus locutus ẽ mulieri
Et demuliere uenenauit et uirum
Mortiu s unt diabolum audiendo quẽ
non audissent sidmaudire uoluis¬
sent Positus enim homo inter dm̃
goillo homicida erat abinitio
Videtegenus homicidii fr̃s. Homici¬
dadicitur diabolus nongladio ar¬
matus . non ferro accinctus adhomi¬
nemuenit. uerbum malum seminauit
etoccidit: Noliergoputarete non eẽ
homicidam quando fratrituo malaꝑ
suades Si fratrituomala persuades
occidis. Audipsalmum filui hominum
dentes eorum arma et sagitte ec lin¬
guȩ eorum machera acuta. Voser¬
godesideria patrisur facere uultis.
ideo seuitis in carne quia non potes¬

Expanded text:
sus est angelus, et factus est diabolus. sus est angelus, et factus est diabolus. « Sed modo audite quid dicat Dominus: Vos, inquit, a patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis. Quaeritis me occidere, hominem qui veritatem vobis dico. Et ille invidit homini, et occidit hominem. Diabolus autem cum invideret homini, serpentem indutus, locutus est mulieri, et de muliere venenavit et virum. Mortui sunt diabolum audiendo, quem non audissent si Deum audire voluissent: positus enim homo inter Deumgo ille homicida erat ab initio. Videte genus homicidii fratres. Homicida dicitur diabolus, non gladio armatus, non ferro accinctus. Ad hominem venit, verbum malum seminavit, et occidit. Noli ergo putare te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades: si fratri tuo mala persuades, occidis. Audi Psalmistam: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Vos ergo desideria patris vestri facere vultis, ideo saevitis in carnem, quia non potes
Abbreviated transcription (Latin):
adocreatume bonum ẽ. Etomnis
homoquantum creaturadĩ ẽ. bonꝰ est
Quantum uero sesubicit ꝑ liberum ar¬
bitrium diabolo a patrediabolo est
Bona ẽ enimhominis natura sed uitia¬
uoluntatem. et inde apatre erit di¬
abolo. Quod fecit ds̃ Non potest
et malum siipse homononsit sibi
malus Inde ergouida ei dictisunt
filiidiaboli non nascendo sed imitando
Consuetudo uero scripturae scaẽ. ẽ.
eximitatione uel similitudine operũ
filios saepenominare ut pro pheta
adiudacos ait Patercuus amorreus
t matertua caethea. A morreigens
erat quȩdam unde originem iudaei
uonducebant Caethei et ipsigentẽ
suam babebant omnino aliena agene¬
re iudacorum sed quia crant impiia¬
mortei et caethei luda ciautemi¬
mitati sunt impietates illorum N
tiascerentur Sed quorum mores sec¬
tando pariter dampnarentur
Quaeritis autem fortasse unde ipsedi¬
geli insua oboedientia prȩstiterunt
le in oboediendo et suꝑ biendo lap¬

Expanded text:
a Deo creatum est, bonum est, et omnis a Deo creatum est, bonum est, et omnis homo, quantum creatura Dei est, bonus est: quantum vero se subjicit per liberum arbitrium diabolo, a patre diabolo est. « Bona est enim hominis natura, sed vitiavoluntatem, et inde a patre erat diabolo. Quod fecit Deus non potest esse malum, si ipse homo non sit sibi malus. Inde ergo Judaei dicti sunt filii diaboli, non nascendo, sed imitando. Consuetudo vero sanctae Scripturae est ex imitatione vel similitudine operum filios saepe nominare, ut Propheta ad Judaeos ait: Pater tuus Amorrhaeus et mater tua Cethea . Amorrhaei gens erat quaedam, unde originem Judaei non ducebant; Cethei et ipsi gentem suam habebant omnino alieni a genere Judaeorum. Sed quia erant impii Amorrhaei et Cethei; Judaei autem imitati sunt impietates illorum; inascerentur, sed quorum mores sectando pariter damnarentur. Quaeritis autem fortasse, unde ipse digeli in sua obedientia perstiterunt: ille inobediendo et superbiendo lap
Abbreviated transcription (Latin):
diligeretis meutique. Ego enim
exdo precessi etueni. Neque enim
ame ipsoueni sed illemisit
pius soletdicere. Non ameipso ueni
sed illememisit adõprocessi etueni
Xpiergo missio incarnatio ẽ eius quod
uero dedõ processit uerbum. acter¬
na processio ẽ. non habens tempus ꝑ
quem factum ẽ. tempus. Ergo ab
illo processit ut ds̃ aequalis. ut filius
unicus ut uerbum patrisuenit ad
nos Quia uerbum caro factum ẽ.
athabitar& inobis. Aduentuscius
humanitas eius mansio eius diuini¬
tas cius. Quare inquit loquelam me¬
am non cognoscitis : Quia non potes¬
tis cognoscere sermonem meum. Ideo
non poterant cognoscere quia nonpo¬
terant audire.Sedunde audire
Non poterant: Nisi quia corrigicre
dendo Nolebant
diupattem mutatis Modo abra¬
hammododm̃. Audite afiliodĩ
ciuius filui estis a patre diabolo estis
Osltaq creator omnium creaturarũ
creauit hominem. quogodo hic dic
uos a patrediabolo estis: Quic quid

Expanded text:
diligeretis me utique: Ego enim ex Deo processi et veni. Neque enim a meipso veni, sed ille me misit. pius solet dicere: Non a meipso veni, sed ille me misit, a Deo processi et veni. Christi ergo missio, incarnatio est ejus. Quod vero de Deo processit Verbum, aeterna processio est, non habens tempus per quem factum est tempus. Ergo ab illo processit ut Deus, ut aequalis, ut Filius unicus, ut Verbum Patris; venit ad nos, quia Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis. Adventus ejushumanitas ejus; mansio ejus, divinitas ejus. « Quare inquit loquelam meam non cognoscitis? quia non potestis cognoscere sermonem meum. » Ideo non poterant cognoscere, quia non poterant audire, sed unde audire non poterant, nisi quia corrigi credendo nolebant?diu patrem mutatis, modo Abraham, modo Deum, audite a Filio Dei, cujus filii estis. « A patre diabolo estis. » Deus itaque creator omnium creaturarum creavit hominem. Quomodo hic dicit: Vos a patre diabolo estis? Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
gem. ut impleretur quod dixerat
ipset iñs Egoueniut non uidentes
uideant etuidentescaecifiant
Caetienim facti sunt pharisaei doc¬
tores. inluminatisunt populi lege
nescientes: et in auc torem legis
credentes.
Sidodenius tamenunus expharisaeis
quiaddnm Nocteuenerat Et ipsequi¬
demnonin credulus sed timidus uam
ideo et nocte uenerat adlucem quia
inluminari uolebat ec sciritimebat
dampnatores quam cognitores
patienter uellent audire fortesimiles
fierent illis quimissi sunt tenere cum
et maluerunt credereilli quamtene
reillum. Responderunt ex preiu¬
ditiocor dissui quodetillis : Num¬
quid eitugalileus es idẽ quasi agali¬
leo seductus Dns enimgalileus di¬
cebatur qm̃denar ireth c̃iuitate e¬
rant parentes eius Secundum ma¬
riam dixit parentes: non secundum
uirile semen: Non enimquesiuit in
terra nisimatrem. quiam habebat
desuꝑ patrem. Namutraq eius na¬
tiuitas mirabilis fuit . diuinasi ne

Expanded text:
gem, ut impleretur quod dixerat gem, ut impleretur quod dixerat ipse Dominus: Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi legem nescientes, et in auctorem legis credentes. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse quidem non incredulus, sed timidus nam ideo et nocte venerat ad lucem, quiailluminari volebat, et sciri timebat esse damnatores quam cognitores.patienter vedent audire, forte similes fierent illis, qui missi sunt tenere eum, et maluerunt crre illum. Responderunt ex praejudicio cordis sui, quod et illis: Nunquid et tu Galilaeus es? Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus 541 enim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine
Abbreviated transcription (Latin):
fenderit inuno. factus omnium re¬
us. Dehac etiam et ipsaueritas
ait In hoc enim cognoscentoms
quia mei discipuliestis sidilectionẽ
habueritis ad muicem. Cumergo
haec loquebatur xp̃s indie nouis simo
festiuitatis quȩ modo preposiumꝰ
etut potiumus tractauimus
Nataẽ deillo inturba dissensio aliis
putantibus quodips e eẽt xp̃s
aliis dicentibus quia degalilea
pleniam mirationis Namet testimo¬
num ꝑhibuerunt diuinae doctrine
eius cum dicerentur a quibus missi
Quare adduxistis cum Responde¬
runt enim. Num quam se audis se
hominem sic locutum
ethomo Tamen pharisaertestimoniu
eorum repellentes dixerunt eis
Numquid etuos seducti estis:
Uidimus enim delectatos uos ee sermo¬
nibus illius. Numquit aliquis de
principibus credidit in eum aut
expharisaeis : Sed turba haec quȩ
Non nouit legemma ledicti sunt. qui
non nouerant legem ipsi credebant
Ineum. et eum quimis erat legem
contempnebant quidocebant le¬

Expanded text:
fenderit in uno, factus est omnium refenderit in uno, factus est omnium reus . De hac etiam et ipsa Veritas ait: In hoc enim cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Cum ergo haec loquebatur Christus in die novissimo festivitatis, quae modo proposuimus, et ut potuimus, tractavimusNata est de illo in turba dissensio, aliis putantibus, quod ipse esset Christus; aliis dicentibus, quia de Galilaepleni admirationis. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, cum dicerent, a quibus missi non adduxistis eum? Responderunt enim nunquam se audivissehominem sic locutum:et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Numquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Numquid aliquis de principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit Legem, maledicti sunt. Qui non noverant Legem, ipsi credebain eum; et eum qui miserat legem contemnebant qui docebant le
Abbreviated transcription (Latin):
tibus et uidendo deducentibus. as¬
cendit incaelum Ibi peractis de¬
cim diebus diepentecostes misit de
omnium gentium lingiuis locutis̃
Quaert aliquis forsitan sibaptirati
inxpo. et incaritate prȩceptorum
cius uiuentes. quare ominium gen¬
tium linguis non loquantur. dum
quia ipsa ecclesia quae ẽ. corpus xp̃i
omnium gentium linguis loquitur
Quodtunc̃ in primitiua ecdesia
presignatum est quae inuida ea una
cantum modo gente lintiata est
N unc uero exomnibus gentibus con¬
gregata. Quomodo uero unustunc
homo loquebatur linguis Ita modo
unitas scae ecclesiae omnibus loqui¬
tur lingius Accepimus ergo et nos
ne et fide gaudemus lgitur quan¬
tumquisq amat ecclesiam xp̃i. tan¬
tum habet sp̃mscm. Habemus ergo
omnibus uirtutibus fiducialiter
prȩ posuit Quicumq ipsam haba
cuncta habebitbona quia sine illa
Nhil proderit. quicquid habere po¬
tuerit homo. Dequa beatus iaco¬
bus a postolusait. Qu autem of¬

Expanded text:
tibus, et videndo deducentibus, astibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Pentecostes misit desomnium gentium linguis locuti sunt. Quaerit aliquis forsitan, si baptizati in Christo, et in charitate praeceptorum ejus viventes, quare omnium gentium linguis non loquantur, dum Quia ipsa Ecclesia, quae est corpus Christi, omnium gentium linguis loquitur. Quod tunc in primitiva Ecclesia praesignatum est, quae in Judaea una tantummodo gente initiata est, nunc vero ex omnibus gentibus congregata. Quomodo vero unus tunc homo loquebatur omnibus linguis, ita modo unitas sanctae Ecclesiae omnibus loquitur linguis. « Accipimus ergo et nos ne et fide gaudemus. Igitur quantum quisque amat Ecclesiam Christi, tantum habet Spiritum sanctum. Habemus ergo omnibus virtutibus fiducialiter praeposuit. Quicunque ipsam habet, cuncta habebit bona; quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potuerit homo » . De qua beatus Jacobus apostolus ait: Qui autem of
Abbreviated transcription (Latin):
sps scs necdum fuerat datus: mal¬
taergo inditia precedentis spũ scĩ ha¬
beinus antequam dnsglori ficeretur
resurrectione carnissuae. Non e¬
mmalium sp̃m etiam prophetae ha¬
buerunt qui xp̃m uenturum prae¬
nuntiauerunt. sed modus quidam
fucurus erat donationis huius. qui
omnino antea non apparuerat. de
ipso hicdicitur. Nusquam enm legi
mus antea congregatos hominesac¬
cepto spuscõ linguis omnium gentium
locuto fuisse. Postresur rectionẽ
autem suam primum quando
apparuit discipulissius dixit illis
Vonerat sp̃sdatus quia ih̃snondum
erat glorificatus Et insufflauit
infaciem eorum quo flatu primum
hominem quem fecit uiuificauit et
delimo erexit. quo flatuanimam
membris eius dedit. significans enim
cundem eẽ spm quem insufflauit
rent et luteis operibus renunti aren
Tunc primum post resurrectionem
suam dñs quadicit euangelista
glorificationem dedit discipulis su
cumeis xł diebus ut liberactuum
aplorum demonstrat ipsis uiden¬

Expanded text:
sanctus necdum fuerat datus? Multa enim indicia praecedentis Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis suae; non enim alium spiritum etiam prophetae habuerunt, qui Christum venturum praenuntiaverunt. Sed modus quidam futurus erat donationis hujus, qui omnino antea non apparuerat. De ipso hic dicitur: nusquam enmus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam primum, quando apparuit discipulis suis, dixit illis:Non erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Et insufflavit in faciem eorum . Quo flatu primum hominem quem fecit, vivificavit, et de limo erexit; quo flatu animam membris ejus dedit; significans enim eumdem esse spiritum, quem insufflavit rent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem suam Dominus, quam dicit evangelista glorificationem, dedit discipulis suicum eis XL diebus, ut liber Actuum apostolorum demonstrat, ipsis viden
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sequitur me nonambulat intene¬
bris sedhabebit lumen uitae
Quimeis modoius siss& exemplis obse¬
quitur. Nontimebit infuturo teno
bras dampnationis sedlucem potius
uitae ubinumquam pror sus moriatur
xp̃m lumenmundi ne ambulemus
intenebris Tenebrȩ metuendae sun
morum non oculorum Et si oculorũ
Nonexteriorum sed interiorum unde
discernitur non album et nigrum
sediustum et inustum. Cum hoc

Expanded text:
Qui sequitur me, non ambulat in teneQui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. Qui meis modo jussis et exemplis obseqbras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt morum, non oculorum; et si oculorum, non exteriorum, sed interiorum, unde discernitur non album et nigrum, sed justum et injustum. Cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nabo Vade etampliusiamnoli peccare
Qm̃ miscricors et piusẽ. preterita re¬
laxat Qm̃ iustus ẽ etiuftitiam
diligit. Neam plius iam pecc& in t̃¬
dicit. Uerum quia poterant du¬
bitare aliqui an poss&ihs quem ue¬
rum hominem nouerant dimitte¬
repeccata Dignatur ipse aꝑtius
qu ddiuinitus ualeatos tendore
Post repulsam nam que cemptato¬
rum nequitiam post salutem pec¬
catricis culpam. Iterum locutꝰ ẽ
GOSUM LUX MUND
qui sequitur me non ambulabit
intenebris sed habebit lum̃ uitae
Ubi manifeste doc& non solum qua
auctoritate mulieri peccata dimi¬
serit sed etiam ipsesit ueralux quae
inluminat omnem hominem uemen¬
tem in hunc mundum Cuuis ꝑpetuũ
splendorem humana fragilitas uide¬
r non potuss& nisi nube carnis tegere¬
cur. perquam quasi ꝑ quoddam luci¬
dissimum speculum diuini luminis
daritas humanis mentibus innotes¬
cer & quae fidepurganda ẽ ut tanti
luminis aspectui digna efficiatur
Vnde secutus ait

Expanded text:
nabo. Vade, et amplius non peccare. nabo. Vade, et amplius non peccare. Quoniam misericors et pius est, praeterita relaxat: quoniam justus est, et justitiam diligit, ne amplius jam peccet, interdicit. Verum quia poterant dubitare aliqui an posset Jesus, quem verum hominem noverant, dimittere peccata, dignatur ipse apertius quid divinitas valeat, ostendere. Post repulsam namque tentatorum nequitiam, post solutam peccatricis culpam, Iterum locutus est, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lucem vitae. Ubi manifeste docet non solum qua auctoritate mulieri peccata dimiserit, sed etiam quod ipse sit vera lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus perpetuum splendorem humana fragilitas videre non potuisset, nisi nube carnis tegeretur, per quam quasi per quoddam lucidissimum speculum, divini luminis claritas humanis mentibus innotesceret: quae fide purganda est, ut tanti luminis aspectu digna efficiatur. Unde secutus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
in huius modi periculis remedii quid
restat salutis nisiut cum peccantem
conspicimus alium mox inclinetur
deorsum. idẽ quam deieca exnrae
conditione fragilitatissimus si non nos
inspiciamus digito scribamus intra
idẽ discrimine solerti pensemus an
cumbeato iobdicere possimus. Nequȩ
enim reprehendit nos cornrm inomni
uita nr̃a Benequi inclinatus scrip¬
sit in terra. crectus miseri cordiae uer¬
bade promit Quia quod ꝑhumane
infirmitis societatem promisit. ꝑ di¬
uine uirtutem potentiae homimbus
donumpietatis inpendit
Erigens inquit scihis dixitei Muli¬
er ubi sunt quite accusabant
Nemote condempnauit. quaedic̃
uemodne : Nemo condemnare
ausus c̃. peccatricem quia in se singuli
cernere coeperant quod magis damp¬
nandum cognoscerent Sed qui ac¬
cus antium turbas prolatoiustitiae
pondere fugauit Uide amus accu¬
satam quantomisericordie munere
sub leuet SEQUITUR
Dixit autemihs Necego tecondem p¬

Expanded text:
in hujusmodi periculis remedii, quid in hujusmodi periculis remedii, quid restat salutis, nisi ut cum peccantem conspicimus alium, mox inclinemus deorsum, id est, quam dejecti ex nostrae conditione fragilitatis simus, si non nos inspiciamus? Digito scribamus in terra, id est, discrimine solerti pensemus, an cum beato Job dicere possimus: Neenim reprehendit nos cor nostrum in omni vita nostra. Bene qui inclinatus scripsit in terra, erectus misericordiae verba depromit: quia quod per humanae infirmitatis societatem promisit, per divinae virtutem potentiae hominibus domum pietatis impendit. Erigens, inquit, se Jesus, dixit ei: Mulier, ubi sunt qui te accusabant? Nemo te condemnavit? Quae dicit: Nemo, Domine. Nemo condemnare ausus est peccatricem, quia in se cernere singuli coeperant, quod magis damnandum cognoscerent. Sed quia accusantium turba prolato justitiae pondere fugavit, videamus accusatam quanto misericordiae munere sublevet. Sequitur: Dixit autem Jesus: Nec ego te condem