comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione carm̃ atq ammȩ rationalis in carnatus ẽ. et qui ẽ d̾s
ueriis homo uerus factus ẽ. non ut alt̾ d̾s e̾e̾t alt̾ homo. sed
idem d̾s idem homo. qui ut illud peccatũ quod inẽcubitu
mortalis carmꝰ generatio humana contraaxit auferret.
conceptus ẽ nouo more ds. in carnatuᷤ in matre iirgme
sine coitu uiri sine libidine concipientis uirgini. ut per
dm hominem quẽ absꝙ libidine conceptũ in iuolatu
edi dit uirginiᷤᷤ uterus. ablueretur peccatũ quod nascen¬
tes trahunt om̃s homines. quibus in corpore mortis hui taliꝰ
ẽ nascendi conditio ut matres eoꝵ. fecunditatiᷤ opus imple¬
e non possint isi prius uirginitatẽ carniᷤ amiserint. Soli
igitur abstulit peccatũ con ceptionis atq natuntatiᷤᷤ hu¬
manȩ ds ungentus. qui dũ conciperetur ueritatẽ carniᷤᷤ¬

Expanded text:
tione carnis atque animae rationalis incarnatus est; et qui est Deus tione carnis atque animae rationalis incarnatus est; et qui est Deus verus, homo verus factus est, non ut alter Deus esset alter homo; sed idem Deus, idem homo. Qui ut illud peccatum quod in concubitu mortalis carnis generatio humana contraxit auferret, conceptus est novo more, Deus incarnatus in matre virgine, sine coitu viri, sine libidine concipientis virginis: ut per Deum hominem, quem absque libidine conceptum inviolatus edidit virginis uterus, ablueretur peccatum quod nascentes trahunt omnes homines: quibus in corpore mortis hujus talis est nascendi conditio, ut matres eorum fecunditatis opus implere non possint, nisi prius virginitatem carnis amiserint. Solus igitur abstulit peccatum conceptionis 508 atque nativitatis humanae Deus Unigenitus, qui dum conciperetur veritatem carni
Abbreviated transcription (Latin):
fili orum ecreorũ carne nascentiũ ñ potest sine peccato eẽ
conceptiᷤᷤ. ubi peccatũ in paruuloᷤᷤ non transmirit ꝓpagatio
sed libido. nec fecunditas naturȩ humanȩ facit homines
cũ peccato nasci. sed fęditas libidiniᷤᷤ quã homines habent.
ex illiuᷤ primi uistissima condempnatione peccati. Ideo beat
dauid quauiᷤ de legitima nasceretur iustoq conuigio. in qͦ
scilicet nec infidelitatiᷤ culpa.nec formeationiᷤᷤ macula pc¬
rat inueniri. propt̾ origmnale tam̃ peccatũ. quonaturalit᷑
obstricti filii sunt irȩ. non solũ impios. filu sed om̃s etiam qͥ
de iustorũ scĩficata carne nascuntur. ex clamat et dicit.
ecce enĩ in iniquitatibuᷤ conceptus sũ. et indelictiᷤ peperit
me mat̾ mea. Sc̃s etiã iob dicit mundũ asorde non ee̾ homi
uiẽ insimi patriᷤᷤ. ut carnẽ hominis animãꝙ mundaret. susces¬

Expanded text:
filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas naturae humanae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent ex illius primi justissima condemnatione peccati. Ideo beatus David, quamvis de legitimo nasceretur justoque conjugio, in quo scilicet nec infidelitatis culpa, nec fornicationis macula poterat inveniri; propter originale tamen peccatum, quo naturaliter obstricti filii sunt irae, non solum impiorum filii, sed omnes etiam qui de justorum sanctificata carne nascuntur, exclamat et dicit: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Sanctus etiam Jobqui est in sinu Patris, ut carnem hominis animamque mundaret, suscep
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uerũ hominẽ crede. ut ens carnẽ ñ cęlestis. ñ ȩternȩ. non
alteriuᷤ cuiusquã putes eeᷤᷤ naturȩ.sed eiꝰ ciuis ẽ om̃iũ homi¬
nũ caro. idẽ quã ipse d̾s homini primo de terra plasmaui
et ceteris hominib plasmat. quaͦ ꝑꝓpalgationẽ ex hominibus
creat. Seid licet caro xp̃i et omiu hominũ unius eiusdemꝙ
naturȩ sit. Hȩx tam̃ quã d̾s uerbũ exmaria uirgine sibi
unire dignatus ẽ. sine peccato concepta. sine percato nat
na ẽ ex ipsa sui con ceptione ꝑsona. cuiꝰ origo natiuitati
in solita. qua sic uerbũ carofactũ ẽ ut una ꝑsona e̾e̾t cũ
carne sua ungenitus ac sempit̾nus d̾s. ipsa suȩ carnis c̃ cep¬
tione conceptus. Istã uͦ ceterorũ hominũ carnem ꝑhuinanũ
certũ ẽ nasci concubitũ. Uliro seminante. femina uͦ c̾cipiente
atq pariente. et quia dũsibi inuicẽ uir mulier ꝙ miscentur ut
filios generent: sine libi dine non ẽ parentũ concubitus. obhoc

Expanded text:
 non alterius cujusquam putes esse naturae, sed ejus cujus est omnium hominum caro: id est quam ipse Deus homini primo de terra plasmavit, et caeteris hominibus plasmat, quos per propagationem ex hominibus creat. Sed licet caro Christi et omnium hominum unius ejusdemque naturae sit, haec tamen quam Deus Verbum ex Maria Virgine sibi unire dignatus est, sine peccato concepta, sine peccato natana est ex ipsa sui conceptione persona, cujus origo nativitatis insolita, qua sic Verbum caro factum est, ut una persona esset cum carne sua Unigenitus ac sempiternus Deus, ipsa suae carnis conceptione conceptus. Istam vero caeterorum hominum carnem per humanum certum est nasci concubitum, viro seminante, femina vero concipiente atque pariente. Et quia dum sibi invicem vir mulierque miscentur ut filios generent, sine libidine non est parentum concubitus, ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
filius quos uult uninficat. Sed hac distinctione uer
atꝙ manifesta quotendat et quid efficere conet᷑ adũ¬
tite. Nos inquit desola possibilitate tractamiis. dequa
nͥ quid constiterit. trans gredi ad aliud grauissimũ e̾e̾
atꝙ extra ordinẽ ducim. hoc uersat multis modis et
sermone duiturno. nequis eũ aliud quã de npeccan¬
di possibilitate quęrere existimet. Ulnde int̾multa
quib id agit etiã hoc dicit. Idẽ iterũ repcto. Ego di¬
co posse eẽ hominẽ sine peccato. lu quid dicis. ñ pos¬
se e̾e̾ hominẽ sine peccato: Neꝙ ego dico in qͥt homi¬
nẽ e̾c̾ sine peccato. neꝙ tu dicis ñ ee̾ hominẽ sine
ꝓferri solent ad istã questionẽ ñꝑtinere. in qua
querit possitne an non possit homo e̾e̾ sine peccat
ita cõmemorat. Nã nullus in qͥt mundus ẽ a sorde.
et ñ ẽ homo qui ñ peccet. & ñ ẽ iustus int̾ra. et ñ ẽ¬

Expanded text:
Filius quos vult vivificat . Sed hac distinctione vera Filius quos vult vivificat . Sed hac distinctione vera atque manifesta quo tendat, et quid efficere conetur, advertite: Nos, inquit, de sola possibilitnisi quid certum constiterit, transgredi ad aliud grauissimum esse atque extra ordinem dicimus. hoc uersat multis modis et sermone diuturno, ne quis eum aliud quam de non peccandi possibilitate quaerere existimet. unde inter multa, quibus id agit, etiam hoc dicit: idem iterum repeto: ego dico posse esse hominem sine peccato. tu quid dicis? non posse esse hominem sine peccato? neque ego dico, inquit, hominem esse sine peccato neque tu dicis non esse hominem sine proferri solent, ad istam quaestionem non pertinere, in qua quaeritur, possitne an non possit homo esse sine peccato, ita commemorat: nam \'nullus\', inquit, \'mundus est a sorde\' et \'non est homo, qui non peccet
Abbreviated transcription (Latin):
euacuetur crirx xp̃i. Cuacuat᷑ Aũt. si aliqͦ mͦ p̾t̃ illiis
sacramentũ adiustiuã intãꝙ ęt̾nã ꝑuenire posse
dicatur. quod in libro isto agitur. Nolo dicere absc¬
ente. ne illũ qui eñ scripsit ne xpianuĩ quidẽ ha¬
bendũ iudicẽ. sed quod magis credo anesciente mag¬
nis sane uirib sed eas sana uolo ñ quales frenetio
habere consuerunt. Nã prins distinguit aliud e̾e
quȩrere an possit aliquid ee quod ad solã possibili¬
tatem ꝑtinet. aliud utrumesit. Flanc distinctionẽ
uerã e̾e̾ nemo ambigit. Consequens enĩ ẽ. ut qđ
ut quod ẽ e̾ẽ potuerit. ñ ẽ aũt consequens ut qđ
ẽe̾ potest etiã sit. Quia enĩ dñs lazarũ suscitauit.
fine dubio potuit. Qina uͦ uidã ñ suscitaunt.
niiquid dicencdũ ẽ non potuit. Potint ꝙͦ. sed nolint.
Nã si uoluisset. eãdẽ etiã hoc potestate fecisset quia et

Expanded text:
euacuetur crux Christi. euacuatur autem, si aliquo modo praeter illius euacuetur crux Christi. euacuatur autem, si aliquo modo praeter illius sacramentum ad iustitiam uitamque aeternam perueniri posse dicatur: quod in libro isto agitur, nolo dicere ab sciente, ne illum, qui eum scripsit, ne Christianum quidem habendum iudicem, sed, quod magis credo, a nesciente, magnis sane. uiribus, sed eas sanas uolo, non quales phrenetici habere consuerunt. Nam prius distinguit, aliud esse quaerere, an possit aliquid esse, quod ad solam possibilitatem pertinet, aliud, utrumne sit. hanc distinctionem ueram esse nemo ambigit: consequens enim est, ut, quod est, esse potuerit, non est autem consequens, ut, quod esse potest, etiam sit. otuit: quia vero Judam non suscitavit, numquid dicendum est, Non potuit? Potuit ergo, sed noluit. Nam si voluisset, eadem etiam hoc potestate fecisset; quia et
Abbreviated transcription (Latin):
sit in hẽ munduĩ peccatores saluos facert qͦs p̾sciũ
et p̃destmauit. et uocauit et iustificauit et glo¬
rificauit. Quis igit᷑ usꝙ ad eo dem̃tissime insa¬
mat. ut ñ agat in effabiles grãs miscđie quo uo¬
linit liberantis. qͥ recte nullomͦ posset culpare uiꝰ¬
titiã uniuersos om̃ino dãpnantis : Hoc si scđm
scripturas sapiamꝰ. ñ cognmis ẽtra xp̃ianã gratiã
isputare & ea dicere quib demonstrare conemꝰ
naturã humanã neꝙ inparinilis medico in dige¬
re quia sana ẽ. et inmaiorib sibi ipsã ad iustitiã
si uelit posse sufficere. Acute quippe indentur
N olo qđ sequit dicere. ne amicis nr̃is quꝙ. forti¬
sima et celerrima ingema ñ inꝑuersũ sedma
rectũ currere uolumus facere existimemur in¬
uiriã. Quanto igitur ⁊ elo accensus ẽ libri huix
quẽ misistis conditor aduersus eos qͥ peccatis sus patro¬
ciniũ denaturȩ humanȩ infirmitate: ꝓquir̾. tanti
et multo ardentiore ⁊elo nos oportet accendi ne

Expanded text:
sit in hunc mundum peccatores saluos facere, quos praesciuit et praedestinauit et uocauit et iustificauit et glorificauit? quis igitur usque adeo dementissime insaniat, ut non agat ineffabiles gratias misericordiae quos uoluit liberantis, qui recte nullo modo posset culpare iustitiam uniuersos omnino damnantis. Hoc si secundum Scripturas sapiamus, non cogimur contra Christianam gratiam disputare et ea dicere quibus demonstrare conemur, naturam humanam neque in paruulis medico indigere, quia sana est, et in maioribus sibi ipsam ad iustitiam si uelit posse sufficere. acute quippe uidentur nolo quod sequitur dicere, ne amicis nostris, quorum fortissima et acerrima ingenia non in peruersum sed in directum currere uolumus, facere existimemur iniuriam. Quanto igitur zelo accensus est libri huius quem misistis conditor aduersus eos qui peccatis suis patrocinium de natura humanae infirmitatis perquirunt, tanto et multo ardentiore zelo nos oportet accendi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
minã. None quasi id e̾e̾t facilius quãmansuefactio bes
tiarũ sc̃s iacosrᷤ illã sententiã ꝓmintiauit. Aut ea uoce
uoluit pronuntiari. sed potius ostendens quantum sr
in homiine linguȩ malũ ut anullo homine domari pote.
cũ ab hominib doment̃ et bestiȩ.Neq hoc ideo dixit uthuiꝰ
inos mali dominationẽ ꝑ neglegentiã ꝑmanere patia¬
mur. secdut ad domandã linguã diumnȩ gr̃ȩ poscamꝰ ai¬
xilium. Non enĩ ait linguã nullus domare potest. sed
nullus hominũ. ut cũ domat᷑. dĩ miscd̾ĩa. dĩ adiutorio.
di gr̃a fieri fateamur. Conetur gͦ anima domare lin¬
guã. & dũ conat᷑ poscat auxiliuĩ et oret lingua ut do¬
metur lingua.donante illo qui dixit ad suos discipłoᷤᷤ.
Non enĩ uos estis qui loquimim. sed sp̃s patris ur̃i qͥ loqͥt᷑
iuobis. Itaꝙ p̾cepto facere cõmonemur. qđ conanteᷤᷤ

Expanded text:
eunim a m. non ergo quasi id esset facilius quameunim a m. non ergo quasi id esset facilius quamtiarum sanctus Iacobus illam sententiam pronuntiauit aut ea uoce uoluit pronuntiari; sed potius ostendens, quantum sit in homine linguae malum, ut a nullo homine domari possit, cum ab hominibus domentur et bestiae. neque hoc ideo\' dixit, ut huius in nos mali dominationem per neglegentiam permanere patiamur, sed ut ad domandam linguam diuinae gratiae poscamus auxilium non enim ait \'linguam nullus domare potest,\' sed nullus hominum, ut, cum domatur, Dei misericordia, Dei adiutorio, Dei gratia fieri fateamur. conetur ergo anima domare linguam et, dum conatur, poscat auxilium; et oret lingua, ut dometur lingua donante illo, qui dixit ad suos : non enim uos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris uestri, qui loquitur in uobi
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ e̾e. Acsi diceret᷑ ñdebet peccare. ñ in ꝓbanda
mͥ uidet᷑ huiꝰ assertio. Quis enĩ insanꝰ dicat deb̾e
peccari. cũ ideosit peccatũ quia ñdebet fieri ᷤ Sane
qđ apłs iacob ait. Linguã aũt nullus. hominũ doma¬
re porest. ñmͥ uidetur ita intellegendũ ut expo¬
nerȩ uoluit quasi ꝑ exꝓbrationẽ dictũ. tãq diceret᷑.
Ergone linguã nullus hominũ domare potest. Tãꝗ.
oburgans &. dicens. Domare feras potestis. linguã ñ
potestis. Quasi facilnussit lingua̾ domare ꝗ feras.
Non puto qđ iste sit sensus hoc loco. Si em̃ hoc sentire
uellet defacilitate domandȩ linguȩ. cȩtera seque¬
entur in bestiarũ cõparatione. Nunc uͦ sequitur
quietũ malũ. plena ueneno mortifero. utiq no¬
tentiore quã bestiarũ ẽ. atserpentiũ. Nã illud
carnẽ int̾fic̃. hoc uͦ ammã. Os em̃ qđ m̃titur. occidit

Expanded text:
dictum esse, acsi diceretur \'non debet peccare\' non inprobanda dictum esse, acsi diceretur \'non debet peccare\' non inprobanda mihi uidetur huius assertio. quis enim insanus dicat debere peccari, cum ideo sit peccatum, quia non debet fieri? Sane quod apostolus lacobus ait: linguam autem nullus hominum domare potest, non mihi uidetur ita intellegendum, ut exponere uoluit, quasi per exprobrationem dictum, tamquam diceretur: ergone linguam nullus hominum domare potest? tamquam obiurgans et dicens: domare feras potestis, linguam non potestis? quasi facilius sit linguam domare quam feras. non puto quod iste sit sensus hoc loco. si enim hoc sentiri uellet de facilitate domandae linguae, cetera sequerentur in bestiarum conparatione. nunc uero sequitur: inquietum malum, plena ueneno mortifero, utique nocentiore quam bestiarum est atque serpentium; nam illud carnem interficit, hoc uero animam; os enim quod mentitur, occidit
Abbreviated transcription (Latin):
aduerã ustitiã neꝙ illic ubi sine dubio ꝑfecta de¬
ĩderanda ẽ et speranda ꝑueniat. Et illud quod
se e̾t̾ hominẽ sine peccato. facile refellit quia ñ ẽ
tasse sine causa. cũ Aliquotiens inscripturis inuem
tur homines dictos er̾ sine querela. nemo mnuenitur
quisit dictus sine peccato nͥ unꝰ solus deqͦͦ aꝑte dic¬
tũ ẽ eũ qui nnouerat peccatũ. et eo loco ubi desa¬
cerdotib scĩs agebat᷑ et enĩ exꝑtus ẽ om̃a scdm si¬
litudine sine peccato. milla scilicet carne quę
accipiendũsit. om̃is quinatus ẽ exdõ ñpeccat .⁊.
ñ potest peccare quia sem̃ eiꝰ in ipso manet. cum
retur qui ñdũ e̾e̾nt nati exdo aꝑte posuerit. si
dixerimiis quia peccatũ ñ habemus nosmet ipsoᷤᷤ
seducimus. et ueritas in nob̾ ñ ẽ. in libris quos de
hac re ad marcellinũ scripsi sic̃ potin explicare
curam. Et illud quod dictũ ẽ ñ potest peccare. ꝓeo

Expanded text:
ad ueram iustitiam neque illic, ubi sine dubio perfecta dead ueram iustitiam neque illic, ubi sine dubio perfecta desideranda est et speranda, perueniat. Et illud, quodse esse hominem sine peccato; facile refellit : \'quia notasse sine causa, cum aliquoiatur homines dictos esse sine querella. nono inuenitur, qui sit dictus sine peccato nisi unus solus de quo aperte dictum est: cum qui non nouerat peccatum, et eo loco, ubi de sacerdotibus sanctis agebatur: etenim expertus est omnia secundum similitu dinem sine peccato: in illa scilicet carne, quaccipiendum sit omnis qui natus est ex Deo non peccat, et non potest peccare, quia semen eius in ipso manet, cum eretur, qui nondum essent nati ex Deo, aperte pdixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; in libris quos de hac re ad Marcellinum scripsi, sicut potui, explicare curaui. et illud, quod dictum est: non potest peccare, pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe̾ intentione᷑ legis arguentis. ut ꝓpt̾ illa quȩ ꝑperam
funt c̾fugiat᷑ ad grãm dm̃ miserantis. uelut pedago¬
go c̃cludente in eadẽ fide quȩ postea reuelata ẽ. ubi
ct remittant᷑ quȩ male fuint et eadẽ gr̃a uuante
ñfiant. Proficientiũ ẽ enĩ ina quãins bene ꝓficientes
dicantur ꝑfecti uiatores. Illa ẽ aũt sũma ꝑfectio
cui mhil addat᷑. cũ id qͦ tendit᷑ coeperit possideri.
ã uͦ illud qđ eis dr̃ ipsetu sine peccato es. reuera ñ ꝑ
tinet ad eã rẽ dequa uertit quęstio. sed qđ dic̃ ne¬
glegentiȩ suȩ potuis imputari qđ ñ ẽ sine peccato. Be¬
ne quidẽ dic̃. sed dignetur in de et orare dñm ne illi
hȩc miqua neglegentia dominetur. quẽ rogabat
quidã quando dicebat itmera mea dirige scͥđm uer¬
ũ tuũ. & non dominetur mihi om̃ĩs iniquitas. ne
dũ suȩ diligentie quasi ꝓpriis iurib fidit. neq hic

Expanded text:
esse intentionem legis arguentis. ut propter illa quae perperam esse intentionem legis arguentis. ut propter illa quae perperam fiunt confugiatur ad gratiam domini miserantis uelut paedagogo concludente in eadem fide, quae postea reuolata est. ubi et remittantur quae male fiunt et eadem gratia iuuante non fiant. proficientium est enim uia, quamuis bono proficientes dicantur perfecti uiatores. illa est autem summa perfecti; cui nihil addatur, cum id quo tenditur coeperit possideri. lam uero illud quod eis dertinet ad eam rem, de qua uertitur quaestio sed quod dicit, neglegentiae suae potius inputari, quod non est sine peccato, bene quidem dicit, sed dignetur inde et orare Dominum, ne illi haec iniqua neglegentia dominetur. quem rogabat quidam, quando dicebat: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas: ne dum suae diligentiae quasi propriis uiribus fidit, neque hic
Abbreviated transcription (Latin):
currere. et ñ etiã ꝑquȩ hȩc effici possint cõmemo¬
rauero. idẽ linguã. Alas. sedes. nũ ego officiorum
qualitates negaui. qui officia ipsa c̾fessus sũ Uide¬
tur certe hȩc eũ cõmemorasse quȩ natura ualent.
creatasunt eñ hȩc mẽbra hiiusmodi naturis. lin¬
guȩ. Alȩ. sedes. Nontale aliquid posint qual eo
gr̃a in tellegi uolumiᷤ sine qua homo ñ iustificat᷑.
ubi desanandis ñdeinstituendis naturis agtur.
Hinc gͦ sollicitus coepi legere cetera. & me ñ falsõ cõ¬
peri suspicatũ. Quo prius quã ueniã. indete quid
di xerit cũtractaret questionẽ dedifferentia pec¬
catꝙ. et obiceret sibi qđ quidã dicunt leuia quę¬
lã peccata ipsa multitudine qđ sȩpe mruant
ñposse cuncta uitari. negauit debere argui ne¬
leina quidẽ correctione si iutari omĩno ñ possunt. Scrip¬
turas utiq ñ aduertens noui testam̃ti ubi dicimꝰ hane

Expanded text:
currere, et non etiam per quae haec effici possint commemocurrere, et non etiam per quae haec effici possint commemorauero, id est linguam. alas, pedes. num ego officiorum qualitates negaui. qui officia ipsa confessus sum? uidetur certe haec eum commemorasse, quae natura ualent; creata sunt enim haec membra huiusmodi naturis, lingua, alae, pedes. non tale aliquid posuit, quale de gratia intellegi uolumus, sine qua homo non iustificatur, ubi de sanandis, non de instituendis naturis agitur. hinc iam ergo sollicitus coepi legere cetera et me non falso comperi suspicatum. Quo priusquam ueniam. uidete quid dixerit. cum tractaret quaestionem de differentia peccatorum et obiceret sibi, quod quidam dicunt lenia quaedam peccata ipsa multitudine, quod saepe inruant, non posse cuncta uitari, negauit \'debere argui nleuia quidem correctione, si uitari omnino non possunt , scripturas utique non aduertens non testamenti. ubi didicimus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
lo ante ꝓposuerat dicentis. Potest quidẽ e̾e̾. sed ꝑdi
sibilitatẽ nega̾t. qui ei iã dic̃ potest e̾e̾. sed ꝑdĩ grãm.
Uerũtam̃ quia isto dimisso quirẽ iã c̾̃fitetur agit ad¬
huc aduersuis cos qͥnegant e̾e possibile hominẽ e̾e
sine peccato quid adnos. Contra quos nult agat. dĩn
men hoc confittatur quod impietate sceleratissima negi¬
tur. sine grã dĩ hominẽ sine peccato e̾t̾ ñposse. Dicit.
Ergo siue ꝑ gram sine ꝑ adiutornũ. siue ꝑmiscłiam ẽt¬
confitet᷑ quisquis rẽ ipsã fatetur. fateor dilectiom
urȩ cũ ista legerẽ lęntia repente ꝑfusussũ quo
di grãm ñnegaret ꝑquã solã homo iustificari potest.
Hoc enĩ indisputationib taliũ maximȩ detestor.q
horreo. Sed ꝑgens legere cetera. primo exdatis si¬
militudinib cõepi habere suspectũ. Ait em̃. Num
si dixero homo disputare potest. Auis uolare. Lepus

Expanded text:
lo ante proposuerat dicentis: potest quidem esse, sed per lo ante proposuerat dicentis: potest quidem esse, sed per sibilitatem negat, qui ci iam dicit: \'potest esse, sed per dei gratiam\'? uerum tamen quia isto dimisso qui rem iam confitetur agit adhuc aduersus cos qui negant esse possibile hominem esse sine peccato, quid ad nos? contra quos uult agat, dum tamen hoc confiteatur, quod impietate sceleratissima negatur, sine gratia dei hominem sine peccato esse non posse. dicit ergo: siue per gratiam siue per adiutorium sine per miseconfitetur, quisquis rem ipsam fatetur. \' Fateor dilectioni uestrae, cum ista legerem, laetitia repente perfusus sum, quod dei gratiam non negaret, per quam solam homo iustificari potest; hoc enim in disputationibus talium maxime detestor et horreo. sed pergens legere cetera primo ex datis similitudinibus coepi habere suspectum. ait enim: nunc si dixero: homo disputare potest, auis uolare, lepus
Abbreviated transcription (Latin):
unigit. Ago humanitati tuȩ gr̃as. quod assertionem
meã quã dudũ oppugnabas nmodo ñ oppugnare
ut confiteri solũ contentus ñ es. uerũ ętiã ñrefu¬
gis cõpbare. Nã dicere potest quidẽ. suꝑ illud auit
illud. Quid aluid ẽ quã non solũ nsentire quod poᷤ¬
it e̾x. uerũ etiã qͦmͦ uel qualit̾ possit ostendere.
Nullus iaq magis alicinis rei possibilitatẽ. ꝓbat.
qua qui ei etiã qualitatẽ faietur. quia nec absꝙ re e̾e
qualitas potest. His dictis. iterũ sibi obicit. Sed tu
in quies hoc in loco dĩ grãm quandoquidẽ eã ñ cõme¬
moras inderis abnuere. Deinde respondit. Egone ab¬
nuo. qui re̾ c̃fitendo confitear necesse ẽ. & ꝑ quod res
effici potest. Antu qͥrẽ negando & quicquid illud ẽ
ꝑ qd̾ res efficitur ꝓculdubio negas. Oblitus ẽ iã se
illi respondere qͥuire ñnegat. cuiꝰ obiectionẽ pau¬

Expanded text:
ungit: Ago Humanitati tuae gratias, quod assertionem ungit: Ago Humanitati tuae gratias, quod assertionem meam, quam dudum oppugnabas, non modo non oppugnare, aut confiteri solum contentus non es, verum etiam non refugis comprobare. Nam dicere, Potest quidem, sed per illud aut illud: quid aliud est, quam non solum consentire quod possit esse, verum etiam quomodo vel qualiter possit, ostendere? Nullus itaque magis alicujus rei possibilitatem probat, quam qui ejus etiam qualitatem fatetur; quia neque absque re esse qualitas potest. His dictis iterum sibi objicit: Sed tu, inquies, hoc in loco Dei gratiam, quandoquidem eam non commemoras, videris abnuere. Deinde respondet: Egone abnuo, qui rem confitendo, confitear necesse est et per quod res effici pper quod res efficitur procul dubio negas? oblitus est iam se illi respondere, qui rem non negat, cuius obiectionem pau
Abbreviated transcription (Latin):
nitur capud om̃iũ iustorũ. quia primus in hominib
iustus fuit. Sedde infante ñloquor. Iuuenis uel se
nex mea regione defunctus ẽ. ubi ñ potuit xp̃i
nom̃ audire. Potuit fieri iustus ꝑnaturã et liberũ ai¬
bitriũ. annon potint. Si potuisse dicunt. ecce quod ẽ
crucẽ xp̃i euacuare.sine illa quẽquã ꝑnaturalẽ le¬
gẽ ꝙ. uoluntatis arbitriũ iustificare posse c̾tenderi
Dicamus et hic. Ergo xp̃c gratis mortinis ẽ. Lloc enĩ
om̃s possent etiã si mortinis ille ñ e̾e̾t. et si iusti e̾e̾nt
quia uellent essent. ñ quia iusti e̾e̾ ñpossent. Si aĩr
sine xp̃i gra iustificari om̃mo ñ potunt. etiã iustũ si
audet absoluat scđm uerba sua. quia si idcirco talis
fuit quod aluid e̾e̾ npotint. culpa carut. Sęd obiecit
sibi quasi abalio dictũ. et ait. Potest quidẽ e̾e̾. sed
dĩ grãm in quies. Demde uelut respondendo sub

Expanded text:
ponitur caput hominum justorum, quia primus in hominibus ponitur caput hominum justorum, quia primus in hominibus fuit justus? Sed de infante nex in ea regione defunctus est, ubi non potuit Christi nomen audiri; potuit fieri iustus per naturam et liberum arbitrium, an non potuit? si potuisse dicunt, ecce quod est crucem Christi euacuare, sine illa quemquam per naturalem legem et uoluntatis arbitrium iustificari posse contendere. dicamus et hic: ergo Christus gratis mortuus est. hoc enim omnes possent, etiamsi mortuus ille non esset; et si iniusti essent, quia uellent, essent, non quia iusti esse non possent. si autem sine Christi gratia iustificari omnino non potuit, etiam istum, si audet, absoluat secundum uerba sua, quia \'si idcirco talis fuit, quod aliud esse non potuit, culpa caruit\'. Sed obiecit sibi quasi ab alio dictum et ait: potest quidem esse, sed per dei gratiam, inquies. deinde uelut respondendo sub
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad ñ posse ꝓficiunt. Huiꝰ modi enĩ exẽplis osten¬
dit᷑. quales homines quidã tẽpore aliqͦ fuerint. ñ
qđ aliud t̾c̾ ñ potuerint. Unde & uire inueniunt᷑.
e̾e culpabiles. Nã si idcirco tales fuert quia aliud e̾ẽ
ñ potuerunt. culpa carent. llidete qͥd direrit. Ego
aut dico paruulũ natũ in eo loco ubi ei ñpotuit
tal ẽ suisse idẽ sine lauacro regenerationis ȩxisse.
quia e̾e aluid npotuit. absoluat gͦ eũ et aperiat ei
contra sententiã dm̃ regnũ cęloꝵ Sed ñ eũ apłs qͥ¬
Ait. Per unũ hominẽ peccatũ intrauit inmundum.
et ꝑpeccatũ mors. &. ita in om̃s homines ꝑtransit.
in quo om̃s percauerunt. Recte ergo ea dãpnatione
cęloꝵ. quãuis xp̃ian̾ ñsolũ ñfuerit sed nec e̾t̾ potue¬
rit. Sed ñ dãpnat᷑ inquiunt. quia in adã peccasse
om̃s ñ ppt̃ peccatũ nascendo origine attractũ sed
ꝓpt̃ imitationẽ dictũ ẽ. Si ⁊ ideo dici᷑t᷑ adã auc¬

Expanded text:
iusmodi enim exemplis ostenditur, quales homines quidam tempore aliquo fuerint, non quod aliud esse non potuerint: unde et iure inueniuntur sse culpabiles. nam si idcirco tales fuerunt, quia aliud esse non potuerunt culpa carent. Videte quid dixerit. ego autem dico, paruulum natum in eo loco, ubi ei non potutalem fuisse , id est sine lauacro regenerationis exisse, quia esse aliud non potuit. absoluat ergo eum et aperiat ei contra sententiam Domini regnum caelorum. sed non eum abspeccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Recte ergo ea damnatione, coelorum: quamvis Christianus non solum non fuerit, sed nec esse potuerit. 44. Sed « non damnatur, inquiunt, quia in Adam peccasse omnes, non propter peccatum nascendi origine attractum, sed propter imitationem » dictum est. Si ergo ideo dicitur Adam auc
Abbreviated transcription (Latin):
qua sint salubria ut cartamius errore. Unde cũ ists noroai
em hoc eis dicimus qđ sibi iste opposiit: ut e̾et causa mise¬
die oi necessarni sinisse prccatũ. Ultmã ñ suisset. noseria.
ne istante inisedia necessaria. Sed mmoratate yeueatu
neno geniore quanto facilius homo n peccaresiqe nuil
laohue tenebat infirmitas poena iustissana subosecuta
ẽi ut mercede nntiuã peccati su isemetipsia beequenrtĩ.
amittrri fub se positã sua corporis quodamͦ oboedientiã.

Expanded text:
quam sint salubria, ut careamus errore. Unde cum istis non taest agendum. Non enim hoc eis dicimus, quod sibi iste opposuit, ut esset causa misericordiae Dei, necessarium fuisse peccatum. Utinam non fuisset miseria, ne ista esset misericordia necessaria. Sed iniquitatem peccati tanto graviorem, quanto facilius homo non peccaret, quem nulla adhuc tenebat infirmitas, poena justissima subsecuta est: ut mercedem mutuam peccati sui in semetipso reciperet, amitt
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuir aũt soluto ꝑ gr̃am peccati reatu ad exercitationem
fidei mors corporis maneat quãins uenerit depeccato.
iã et hoc millis ad sc̃ȩ memoriȩ marcellinũ libris ut ua
illi etiã nasci potestas miscdĩȩ. ñ c̃ditio nature fuit. Sic
etiã mortuus ẽ potestate. et hoc ẽ p̃tiũ nr̃m quonos amꝙ¬
te redimeret. et hoc istorũ disputatio euacuare c̃tendit.
cũ abeis ita natura humana defenditur ut possit libe¬
rũ Arbitriũ isto p̃tio ñ egere. ut apotestate tenebrarum
et p̾posito mortis inregnũ ap̃i dm̃ transferamt᷑. et tam̃
quando dñs ad passiont̃ ꝑrexit. ecce inquit ueniet pͥn¬
ceps huiꝰ mundi et ime nihil inuenet. et utiq nihil

Expanded text:
cur autem soluto per gratiam peceati reatu ad exercitationem cur autem soluto per gratiam peceati reatu ad exercitationem fidei mors corporis maneat, quamuis uenerit de peccato, iam et hoc in illis ad sanctae memoriae Marcellinum libris, ut uailli etiam nasci potestas misericordiae, non condicio naturae fuit; sic etiam mortuus est potestate et hoc est pretium nostrum, quo nos a morte redimeret. et hoc istorum disputatio euacuare contendit, cum ab eis ita natura humana defenditur, ut possit liberum arbitrium isto pretio non egere, ut a potestate tenebrarum et praepositi mortis in regnum Christi domini transferantur. et tamen quando dominus ad passionem perrexit: ecce, inquit, ueniet princeps huius mundi e t in me nihil inueniet — et utique n
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ. dequa gr̃a om̃ino iste nihil diẽ quasi sola sua uolunta¬
te. si possit sanare. quia eũ potuit sola intiare. ñ ei dicimus
mortẽ corporis ad peccatũ ualere. ubi sola indicta ẽ. Nemo
aũt peccat corpore moriendo. sed ad peccatũ ualet mors
immoe quã deserun inta sua. hoc ẽ ds̃ ci. que necesse ẽ mor¬
molestias corporales absit ut dicamiis necessitatẽ habere per¬
candi. quib molestus euercitata uita iustorũ. splendidis en¬
ba uolinitate se extollens. sed humili confessione fortitudinẽ
p̃merens nouerat em̃ dõ dicere.qm̃ tues patientia mea
Dequa gr̃a et aduitorio et miscłia sine qua bene ñ possum
inuere᷑. nescio quare om̃mo iste nihil dic̃. immo etiar.
uelut sibi adiustitiã sufficientẽ. si sola uoluntas ad sit de¬
fendendo naturã. gr̃ȩ xp̃i qua iustificamꝰ aꝑtissime ẽtradic

Expanded text:
tuus est. de qua gratia omnino iste nihil dicit, quasi sola sua uoluntatuus est. de qua gratia omnino iste nihil dicit, quasi sola sua uoluntate se possit sanare, quia eum potuit sola uitiare. non ei dicimus mortem corporis ad peccatum ualere, ubi sola uindicta est — nemo enim peccat corpore moriendo —, sed ad peccatum ualet mors animae, quam deseruit uita sua, hoc est deus eius, quae necesse est morm et ceteras molestias corporales absit ut dicamus necessitatem habere peccandi, quibus molestiis exercitata uita iustorum splendidius enia dei, non superba uoluntate se extollens, sed humili confessione fortitudinem promerens. nouerat enim dei dicere: quoniam tu es patientia mea. de qua gratia et adiutorio et misericordia. sine qua bene non possumus uiuere, nescio quare omnino iste nihil dicit; immo etiam uelut sibi ad iustitiam sufficientem, si sola uoluntas adsit, defendendo naturam gratiae Christi, qua iustificamur, apertissime contradicit.
Abbreviated transcription (Latin):
incrasfeatu sine miscdia. Nic nunc sterdictt Non
dehuit sic uindicari peccatum. ut peccator ꝓuin¬
dictam plura cõmitter&. fortasse respondeat
am̃ ad isti ñ cogere sed dignos deseri tantũ destiete
Si hoc dic uerissime dic̃. Deserti quippe unt dixi luce
iusticie. et ꝑhoc contenebrati quid pariant aliud quã hȩx om̃a
quę cõmemoraui opera tenebrarũ. donec dicatur eis. Si d¬
to obaudiant. surge qͥ dormis et ex surge amortuis. et in lu¬
minabit te a p̾̃c : Mortuoᷤ ergo ueritas dic̃. unde ẽ illud.
iste dic̾ lȩde &. intiari ñ potinsse peccato. Qma indelicet
didic̃. peccitũ ñ ee̾ substantiã. Nemo ei dic̃ sic hominẽ factũ
ni de iustita quidẽ posset inpeccatũ irȩ. et de peccato ad
iustitiã redire ñ posset. sed ut inpeccatũ iret. suffic̾ liberum
arbitriũ quo se ipse itiauit. Ut aũt redeat adiustitiã. opis
habet medico qm̃ sanꝰ ñ ẽ. Opꝰ habet iustificatore. quia mor¬

Expanded text:
ne affectu, sine misericordia. hic nunc iste dicat: non debuit sic uindicari peccatum, ut peccator per uindictam plura committeret. Fortasse respondeat deum ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere. si hoc dicit, uerissime dicit; deserti quippe, ut dixi, luce iustitiae et per hoc contenebrati quid pariant aliud quam haec omnia quae commemoraui opera tenebrarum. donec dicatur eis, si dicto obaudiant: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus? mortuos ueritas dicit — unde est et illud: iste dicit laedi et vitiari non potuisse peccato, quia videlicet didicit peccatum non esse substantiam. Nemo ei dicit, sic hominem factum, ut de justitia quidem posset in peccatum ire, et de peiustitiam redire non posset; sed ut in peccatum iret. sufficit liberum arbitrium. quo sc ipse uitiauit; ut autem redeat ad iustitiam, opus habet medico, quoniam sanus non est, opus habet uiuificatore, quia mor
Abbreviated transcription (Latin):
ne. exarserunt in appetitũ sinĩ ininincẽ. Masculi in
masculos. deformitatẽ operantes. Atꝙut ostenderet
sic et̃ ista peccata. ut etiã poenesint peccato etia his
adumxit. et mercedẽ mutuã quã oportut exroris
sui insemet ipsis recipientes.idete quotienꝰ uindi¬
cet. eadẽꝙ udicta que pariat pulluletꝙy peccata
Ahuic adtendite et sic̃ ñ ꝓbauerunt inqͥt dm̃ ha¬
bere innotitiã tradidit illos d̃s̃ in repbã m̾tẽ. at
faciant quȩ ñ conuemunt. Repletos om̃i inigͥtate

Expanded text:
nae exarserunt in appetitum suum i n . inuicem, masculi in masculos deformitatem operantes. atque ut ostenderet sic esse ista peccata, ut etiam poenae sint peccatorum, etiam his adiunxit: et mercedem mutuam, quam oportuit, erroris i s sui in semet ipsis recipientes. uide quotiens uindicet eademque uindicta quae pariat pulluletque peccata. adhuc adtendite: et sicut non probauerunt, inquit, deum habere in notitiam, tradidit illos deus in reprobam mentem, ut faciant quac n
Abbreviated transcription (Latin):
hauritur iurib ita lassitudine debilitatur et frant¬
tur. ut si aliqͦmͦ ꝑduret ininta inx possit ad eũ cĩ¬
bũ reuocari unde abstinendo intiata t̃.
Sic non ẽ substantia peccatũ. sed substantia ẽ ds sũma que
sub stantia. et solus uerꝰ rationalis creature cib aquo ꝑ in¬
hoboedientiã recedendo & ꝑ infirmitatẽ ñ ualendo cape
quod debint et gaudere. Audis quẽadmodũ dicat ꝑcussũ
ẽ sicut foenũ et arint cormeũ. qm̃ oblitussũ manorcare
panẽ meũ: Adtendite aũt qͦmͦ se adhiic urgutat uer

Expanded text:
exhauritur uiribus, ita lassitudine debilitatur et frangexhauritur uiribus, ita lassitudine debilitatur et frangitur, ut, si aliquo modo perduret uita, uix possit ad eum cibum reuocari, unde abstinendo uitiata est. sic non est substantia peccatum, sed substantia est deus summaque substantia et solus uerus rationalis creaturae cibus. a quo per inoboedientiam recedendo et per infirmitatem non ualendo capere, quo debuit et gaudere, audis quemadmodum dicat: percussum est sicut faenum et aruit cor meu m, quoniam oblitus sum manducare panem meum? Adt
Abbreviated transcription (Latin):
se em̃ saliuĩ saciet popłmsim̃ apeccatis eoꝵ. Quomodo
enĩ saluũ faciet. ubi nulla ẽ egritudo: Peccata qͥppe
aquib dic̃ euantłm saluũ faciendũ popłm xp̃i substan¬
tiꝑ usunt et scdm istũ intiare ñ possunt. Ofr̃ bonũ
t᷑ ut memineris te c̾e̾. ip̃ianũ. Crede ista fortasse
sufficeret. sed tam̃ quia disputare uis. nec obẽ i̾mo.
enã. ꝓd si firmistima ꝓcędat fides.nec existuem
eccato naturã humanã ñ posse uitiari. sed dirm
credentes scripturis peccato eã e̾e̾ uitiatã. quomͦ
id fieri potuerit in quiram. qm̃ peccatũ iã didici¬
miꝰ ñ ee̾ substantiã. Nonne adtenditur ut alia
omittã. etiã ñmandũcare ñ e̾e̾ substantiã:. A sul¬
stantia quippe recedit᷑. qm̃ cib substantia ẽ. sed
abstinere acibo ñ ẽ substantia. &. tam̃ substantia
corporis si om̃mo abstinet᷑ a cibo. ita languescri.
ita ualitudinis in ęqualitate corrũpituritara

Expanded text:
se enim saluum faciet populum suum a peccatis corum. quomodo se enim saluum faciet populum suum a peccatis corum. quomodo enim saluum faciet. ubi nulla est aegritude? peccata quippe, a quibus dicit euangelium saluum faciendum populum Christi, substantiae non sunt et saluum istumstumitiarenon possunt. o frater, bonum est ut memineris te esse Christianum. credere ista fortasse suffecerit; sed tamen quia disputare uis nec obest, immo etiam prodest, si firmissima praecedat fides nee existimemus peccato humanam naturam non posse uitiari, sed diuinis credentes scripturis peccato cani esse nitiatam quomodo id fieri potuerit inquiramus. quoniam peccatum iam didicimus non esse substantiam, nonne adtenditur, ut alia omittam, etiam non manducare non esse substantiam ? a substantia quippe receditur, quoniam cibus substantia est. sed abstinere a cibo non est substantia et tamen substantia corporis, si omnino abstinetur a cibo, ita languescit, ita ualitudinis inaequalitate corrumpitur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
isto querat qđ quęrendũ putat et dicat. Otu qͥlamas sa¬
Aliqua an om̃i substantia carens nom̃ qͦ ñres. ñ existen¬
na. ñ corpus aliqđ. sed tantũ ꝑperã facti actus exþimm¬
tur.: Respondet ile. lta ẽ ut dicis. Non ẽ peccatũ aliqua
fubstantia s̃ed tantũ hoc nomine ꝑperã facti actus ꝑxpͥ¬
mitur. Et contra iste. Cuid gͦ clamas sanã ammã meã qͥm̃ł
peccam tibi. Quomͦ potuit intiare animã tuã qđ sub¬
stantia caret: Nonne ille merore confectus uulneris sur.
ne disputatione ab oratione auerteretur breuit̾ respon¬
deret et diceret. recede ame obseero. cũ illo potius dis¬
puta si potes qui dre nẽ opiis sams meclie seͥ egrotui¬
tib nuem uocare iustos sed peccatores: ubi istosti
utiꝙsanos. Peccatores aũt. Appellauit egrotos. Cermtis¬
ne qͥ tendat. et qͦ manus porrigat hȩc dispugatio. ut
om̃ino frustra dictũ putetur uocabis nom̃ eiꝰ iłim. ip¬

Expanded text:
isto quaerat quod quaerendum putat, et dicat: O tu qui clamas, Saisto quaerat quod quaerendum putat, et dicat: O tu qui clamas, Sas, non existentia, non corpus aliquod, sed tantum perperam facti actus exprimitur? » Respondet ille: Ita est ut dicis; non est peccatum aliqua substantia, sed tantum hoc nomine perperam facti actus exprimitur. Et contra iste: Quid ergo clamas, Sana animam meam, quoniam peccaui tibi? quomodo potuit uitiare animam tuam quod substantia caret?\' nonne ille maerore confectus uulneris sui. ne disputatione ab oratione auerteretur, breuiter responderet et diceret: \'recede a me, obsecro? cum illo potius disputa, si potes, qui dixit: non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus. non ueni uocare iustos, sed p c catores, ubi iustos utique sanos, peccatores autem appellauit aegrotos. Cernitisne quo tendat ot quo manus porrigat haec disputatio ? ut omnino frustra dictum putetur: uocabis nomen eius Iesum; ip
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsũ haec dixisse peniteat. Primo inqͥt de eo dis¬
putandũ ẽ. qđ ꝑpeecatã debilitata dr̃ q. ĩmnutata
iatura. Ui̾de ante om̃a quę̧rendũ puto inqͥt. qͥd¬
sit peccatũ. substantia aliqua. An om̃mo substantia
carens nom̃. quo ñres. ñ existentia. ñ corpus aliquod
sed ꝑperã sacti actus expͥmit᷑. Demde aoiuingit.
Credo na ẽ. Et si ita ẽ in qͥt. qͦmͦ potint humanã debi¬
litare uel mutare naturã quod substantia caret:
Uidete queso. quomͦ nesciens nitatur euertere medici¬
naliũ eloquiorũ salubrimas uoces. Ego dixi dñe
miserere mei. sana animã meã qm̃ peccamt. Quid¬
bilitatũ attintiatũ: Porro si ẽ quod sanẽt. unde itiatimꝰ.
Audis confitentẽ. qͥd desideras disputantẽ.  Sana inquit Am¬
mã meã. Abillo quęre unde uitiatũ sit qđ sanari rogat.
et audi quod seqiatur. Qm̃ peccauttͥ. Hunc iste int̾roget ab

Expanded text:
et ipsum haec dixisse paeniteat. primo, inquit, de eo diset ipsum haec dixisse paeniteat. primo, inquit, de eo disputandum est, quod peccato debilitata dicitur et inmutata natura. unde ante omnia quaerendum puto, inqt peccatum, substantia aliqua an omnino substantia carens nomen, quo non res, non exsistentia. non corpus aliquod, sed perperam facti actus exprimitur". deinde adiungit: "credo, ita est. et si ita est" inquit "quomodo potuit humanam debilitare uVidete, quaeso, quomodo nesciens nitatur evertere 627 medicinalium eloquiorum saluberrimas voces: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quia peccavi tibilitatum atque vitiatum? Porro si est quod sanetur, unde vitiatum est? Audis confitentem: quid desideras disputantem? Sana, inquit, animam meam. Ab illo quaere, unde vitiatum sit, quod sanari rogat: et audi quod sequitur, Quoniam peccavi tibi. Hunc iste interroget, ab
Abbreviated transcription (Latin):
mines. et quasi creaturã quȩ ꝑ illũ condita ẽ. melius
illo inspicert nouerint nocȩ ñsana sanos e̾e ꝓmunti¬
ant. Materiã peccati dic̃ er inndictã. si adhoc pecca¬
tor infirmatus ẽ ut plura percaret. nec cogitat p̾ua¬
ricatorẽ legis quẽ digne lux desciat ueriatis. qua
desertus. imiꝙ fit cecus et plus necesse ẽ offendat. et
cadendo ueretur. Ueratusq ñ surgat. ut ideo tantũ
audiat uocẽ legis qͦ ã moneatur implorare gram sal¬
natoris. Anulla poena ẽ riꝑ. dequib dic̃ apłs. qr¬

Expanded text:
mines et. quasi creaturam, quae per illum condita est. melius mines et. quasi creaturam, quae per illum condita est. melius ilio inspicere nouerint, uoce non sana sanos esse pronuntiant. Materiam peccati\' dicit \'esse uindictam, si ad hoc peccator infirmatus est, ut plura peccaret\', nec cogitat praeuarieatorem legis quam digne lux deserat ueritatis; qua desertus utique caecus et plus necesse est offendat et cadendo uexetur uexatusque non surgat, ut ideo tantum andiat uocem legis, quo ammoneatur implorare gratiam saluatoris. an nulla poena est eorum, de quibus dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
mmundũ peccatores saluos facere. et iste c̃tra fidelem
sermonẽ. et om̃i acceptione dignũ. dic̃ ñ debuisse hanc
egritudinẽ contrahi peccatis. ne adhoc e̾e̾t ista poena
peccati ut cõmitterenti: plura peccata. Quęrit enã par¬
uulis tant᷑ medicus opiulator. Et iste dic. dind queritis:
dam surit. ꝓpt̾ quo medieũ queritis. Nec ipse pͥmus homi
ideo morte dãpnatus ẽ. nã postea ñ peccaiat: quasi aur¬
quid postea deꝑfectione iustitiȩ ei audierit. nͥ qđ com¬
posteros iste dic̃ ñ solũ illo ñ et infirmiores. sed etiam
plura inpleuisse p̾cepta. cũ ille unũ implere negle¬
uerit. Quos posteros indet ita nasci. qͦmͦ certe illt᷑
factus ñ c̃. ñ solũ p̃cepti in capaces quod om̃imno ñsen¬
tiunt. sed uix capaces papillȩ cũ ȩsuriunt. eos tam̃ in
matris eccłȩ gremio cũ saluos g̃a sua facere uelit
qͥ saliũ fac̃ popłm suũ apeceatis eq. c̃tradicunt ho¬

Expanded text:
mundum peccatores salvos facere . Et iste contra fidelem sermonem et omni acceptione dignum, dicit « non debuisse hanc aegritudinem contrahi peccatis, ne ad hoc esset ista poena peccati, ut committerentur plura peccata. » Quaeritur etiam parvulis tantus medicus opitulator: et iste dicit, « Quid quaeritis? Sani sunt propter quos medicum quaeritis. Nec ipse primus homo ideo morte damnatus est: nam postea non peccavit. » Quasi aliquid postea de perfectione justitiae ejus audierit, nisi quod composteros iste dicit \'non solum illo non esse infirmiores, sed etiam plura. inpleuisse praecepta, cum ̒̒̒ιille unum inplere neglexerit\'. quos posteros uidet ita, nasci, quomodo certe ille factus non est, non solum praecepti incapaces, quod omnino non sentiunt. sed uix capaces papillae cum esuriunt. est tamen in matris ecclesiae gremio cum saluos gratia sua facere uelit. qui saluum facit populum suum a peccatis eorum. contradicunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nondũ fuerit p̃dicatũ. quid faciet humana
natura uel quid fecit. quȩ uł ante ñ audierat hoc
futurũ uel adhuc ñcõperit factũ. nͥ credendo in
dm̃ qui feẽ cęlũ et t̾rã. aqͦ et se factã naturalĩt sen¬
tit. et recte inuendo eiꝰ impleat uoluntatẽ. nulla
fide passionis xp̃i et resurrectionis imbuta. Quor
si fieri potuit aut potest hoc & ego dico qđ delege

Expanded text:
hoc nondum fuerit praedicatum; quid faciet humana hoc nondum fuerit praedicatum; quid faciet humana natura, vel quid fecit, quae vel ante non audierat hoc futurum, vel adhuc non comperit factum, nisi credendo in Deum, qui fecit coelum et terram, a quo et se factam naturaliter sentit, et recte vivendo ejus impleat voluntatem, nulla fide passionis Christi et resurrectionis imbuta? Quod si fieri potuit aut potest, hoc et ego dico, quod de lege
Abbreviated transcription (Latin):
ñputant ꝑtinere adhos om̃s qui peccauert et egent
gła dĩ. ꝓfecto nullã necessitatẽ habent ut xp̃iam
fiant. quia non ẽ opus sanis medicus. sed egyotan¬
tbus. unde n̾ueit ille uocare uistos sed peccatores. ac
ꝑhoc natura humam generis ex illius. umnus p̾uaricatori
carne ꝓcreata si potest sibi sufficere Ad implendã legem
ꝑficiendãꝙ iustitiã. dep̾nio debet e̾c̾ secura hoc ẽ deuita
ȩt̃na. etiã si mnaliqua gente aut aliquo superiore tem¬
pore fides cã latint sanginis xp̃i. Non eñ iniustus ds
qui iustos fruudet mercede iustitiȩ. si eis ñẽ Annuncia¬
tũ sacram̃tũ diuinitatis & humanitatis xp̃i quod ma¬
runt: Aut qͦmͦ audirent sine p̾dicante : fides em̃ exan
co inquit. Nĩiiuid ñ audierunt. In om̃em t̾rã ea ut
sonus eq. et infines orbis t̾rȩ uerba eꝙ. Sed Antequõ
hoc inciperet fieri. Anteq deniq usq ad fines totius or¬
tme gentes licet ut ꝓhibetur paucissime quibus

Expanded text:
n putantur pertinere ad hos omnes, qui peccauerunt et egent gloria dei, profecto nullam necessitatem habent ut Christiani fiant, quia non est opus sanis medicus, sed aegrotanibus; unde non uenit ille uocare iustos, sed peccatores. Ac per hoc natura humani generis ex illius unius praeuaricatoris carne procreata, si potest sibi sufficere ad inplendam legem perficiendamque iustitiam, de praemio debet esse secura, hoc est de uita aeterna, etiamsi in aliqua gente aut aliquo superiore tempore fides eam latuit sanguinis Christi. non enim iniustus deus. qui iustos fraudet mercede iustitiae, si eis non est annuntiatum sacramentum diuinitatis et humanitatis Christi, quod marunt? aut quomodo audirent sine praedicante? Fides enim ex auco, inquit, Numquid non audierunt? In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Sed antequam hoc inciperet fieri, antequam denique usque ad fines totius ortimae gentes, licet ut perhibetur paucissimae, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. Ergo omĩs humana natina iustificari
et redimi abira dĩ iustissima hoc ẽ aumdicta nullõ
mͦ potest. nͥ ꝑ fidẽ et sacram̃tũ sanguinis xp̃i. Na¬
tura quippe hominis pͥmit᷑ inculpata et sinȩ ullo
uitio creata ẽ. natura uͦ ista hominis qua unꝰ quisq
ex adã nascitur iã medico indiget. quia sana nc
Omã quide᷑ bona quȩ habet informatione. uita. sen¬
sib: mente. asũmo dõ habet creatore et artifice suo.
Ulituĩ uͦ qđ ista naturalia bona c̾tenebrat et infir¬
mat ut in luminatione et curatione opꝰ habeat.
ñ ab inculpabili artifice c̃tractũ ẽ sed exorigmali
peccato quod cõmissũ ẽ libero arbitrio. ac ꝑhoc na¬
tura poenis ad iundictã iustissimã ꝑtinet. Si enĩ

Expanded text:
mortuus est, ergo omnis humana natura iustificari et redimi ab ira dei iustissima, hoc est a uindicta, nullo modo potest nisi per fidem ut sacramentum sanguinis Christi. Xatura quippe hominis primitus inculpata et sine ullo uitio creata est; natura uero ista hominis, qua unusquisque que ex Adam nascitur, iam medico indiget, quia sana non est. omnia quidem bona. quae habet in formatione,, uita. sensibus, menti, a summo deo habet creatore et artifice suo. uitium uero, quod ista naturalia bona contenebrat et infirmat, ut inluminatione et curatione opus habeat, non ab inculpabili artifice contractum est, sed ex originali peccato, quod commissum est libero arbitrio. ac per hoc natura poenalis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ł inde &. ipse cũ exaggerasset lingue malũ. it̾ hȩe
dicens ñ oportet fr̃s mei hȩc ita fieri. c̾tinuo monu¬
it consũmatis his quȩ hinc dicebat. quo aduitor
ista ñfierent que dixit fieri noportere. Quis enĩ
sapiens ei disciplinatus in tͣuos: Ostendat exbona
uersatione operationẽ suã. inmansuetudine̾ sapi¬
entiȩ. Quod si  elũ amaru᷑ habetis & c̾tentiones in
cordibi ᷤ ur̃is. nolite gloriari et mdaces e̾t̾ aduer¬

Expanded text:
inde et ipse cum exaggerasset linguae malum, inter haec dicens, Non oportet, fratres mei, haec ita fieri: continuo monuit, consummatis his quae hinc dicebat, quo adjutorio ista non fierent, quae dixit fieri non oportere. Quis enim sapiens et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. Quod si zelum amarum habetis et contentiones in cordib