comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bet. iluci eburta p̃ciosũ. inimo imp̃ciabile uirginalis castimoniȩ¬
de qͦ scił sedẽ sͥ facere delegit qui sedet suꝑ cherubyn: hȩc inqͥens re¬
qͥes mea in scłm scł. hic sedebo qm elegi eã. Quã intidũ ebur illit
qͦd ocłis tanti tãq diuitis regis placuit: in cuiꝰ dieb argentũ nulliꝰ:
p̃cii. quã frigidũ. qͦd nec conceptu incaluit. quã solidũ. qͦd nec
partus uiolauit: quã candidũ simul ⁊ rubicundũ. qͦd candor
lucis ȩt̾nȩ. ignisq sp̃s scĩ. uniu̾sa sui plenitudine repleuit. Ma¬
ria siqͥdem ⁊ ipsa candidior niue. rubicundior ebore antiquo:
cui scił incõꝑabilem. ⁊ castitas candorẽ. icaritas seu martẏriũ.
suã ipsius animã ꝑtransiuit gladius. ut mat̾ sumi uirginiᷤᷤ
admodũ dilectus eiꝰ candidus ⁊ rubicundus. Deniq sicut sa¬
lomon in oĩb thesausis suis ⁊ opib tantiꝰ nicħ habuit tã p̃ciosũ
p̃ferendum: sic maria singłarem pꝰ omĩb electis angłoꝵ ⁊ ho¬

Expanded text:
bet illud ebur tam pretiosum, imo et impretiabile, virginalis castimoniade quo scilicet sedem sibi facere delegit, qui sedet super Cherubim: Haec, inquiens, requies mea in saeculum saeculi; hic sedebo, quoniam elegi eam . Quam nitidum ebur illud, quod oculis tanti tamque divitis Regis placuit, in cujus diebus argentum nullius est pretii! quam frigidum, quod nec a conceptu incaluit! quam solidum, quod nec partus violavit! quam candidum simul et rubicundum, quod candor lucis aeternae ignisque Spiritus sancti, universa sui plenitudine replevit! Maria siquidem et ipsa candidior nive, rubicundior ebore antiquo; cui scilicet incomparabilem et castitas candorem, et charitas seu martyrium rusuam ipsius animam pertransivit gladius, ut mater summi Virginisadmodum dilectus ejus candidus et rubicundus . Denique, sicut Salomon in omnibus thesauris suis et opibus tantis nihil habuit tam pretiosum, praeferendum, sic Maria singularem prae omnibus electis Angelorum et ho
Abbreviated transcription (Latin):
uelut punctũ omĩum media temporaliũ: cuiꝰ immobili simplic¬
tati semꝑ equaliter p̃sens ẽ circuitus ⁊ rota tẽpoꝵ. Hunc ocłm ȩter¬
nũ sine int̾missiõe uidentẽ. ⁊ udicantẽ omĩa semꝑ çogitat. suaq
se cogitatiõe sollicitat timor diĩi: qͥ reuocat a malis. ñ solũ oꝑib
s ⁊ cogitationib erudiens nos. ut iusticiã potiꝰ meditemꝰ: continens
ut cũ sapia morenur. Ita enĩ sensi fit. ut qͥ pͥmo cohercetur timo¬
re iudicii. ⁊ pene: postea pascat᷑ amore ac meditatioe iusticiȩ. de¬
mũq reqͥescat ac delectetur in conuictu. ⁊ amplexii sapie. Hȩc
aĩo tediũ ⁊ anguorẽ infundendo suauitatẽ: sicut qͥd̾a conturb̾¬
niũ habens ipsius. de ea loquebat᷑. Intrans ĩ domũ meã. conqͥes¬
cã cũ illa: ñ enĩ ht amaritudinẽ conu̾satio illiꝰ: nec tediũ con¬

Expanded text:
velut punctum, omnium media temporalium, cujus immobili simplicivelut punctum, omnium media temporalium, cujus immobili simplicitati semper aequaliter praesens est circuitus et rota temporum. Hunc oculum aeternum, sine intermissione videntem et judicantem omnia, semper cogitat, suaque se cogitatione sollicitat timor Domini, qui revocat a malis non solum operibus, sed et cogitationibus; erudiens nos, ut justitiam potius meditemur; continens, ut cum sapientia moremur. Ita enim sensim fit ut qui primo coercetur timore judicii et poenae, postea pascatur amore ac meditatione justitiae, demumque requiescat ac delectetur in convictu et amplexu sapientiae. Hanimo taedium et langorem, infundendo suavitatem, sicut quidam, contubernium habens ipsius, de ea loquebatur: Intrans in domum meam conquiescam cum illa; non enim habet amaritudinem conversatio illius, nec taedium con
Abbreviated transcription (Latin):
cie cultus erit silentiũ tuu: Sigͦ uis in sap̾ia morari: stude in
iusticia morari. Concupisti inquit sapĩam conserua iusticiã.
⁊ dñs p̃bebit illã tͥ. Si autẽ quasi uiolente irruunt cogitatio¬
nes noxe: pone tͥ uiriłẽ ⁊ fidele custodiã. qͣ oĩ custodia seruet
cortuũ. Dico autem timorẽ di qui nichil negligit: qͥ nullũ indis¬
cussum intrare ꝑmittit: sepius int̾rogans etiã angłm lucis.
Nr es. an adu̾sarioꝵ: Undiq enĩ sͥ circuspicit. tanqꝗͣ omihora
cogitans circũspectiones dĩ: quẽ sine int̾missiõe intueri ac iudica¬
re corda filioꝵ hominũ. attendit. Pulchre autẽ dictũ ẽ. in sensu co¬
gitabit circũspectionẽ di: qi ꝓrsus sine sensue̾. ⁊ a corde. extessit. qͥ
timore di. cogitare negligit: qͥ pondus tantȩ maiestatis ac iudicii
at. s similit̾. ꝙ simpliciter cuncta circũspiciat: sitq illa et̾nitas

Expanded text:
tiae cultus erit silentium tuum? Si ergo vis in sapientia morari, stude in tiae cultus erit silentium tuum? Si ergo vis in sapientia morari, stude in justitia meditari. Concupisti, inquit, sapientiam? conserva justitiam, et Dominus praebebit illam tibi . Si autem quasi violente irruunt cogitationes noxiae, pone tibi virilem et fidelem custodiam, quae omni custodia servet cor tuum. Dico autem timorem Dei, qui nihil negligit, qui nullum indiscussum intrare permittit, saepius interrogans etiam angelum lucis: Noster es, an adversariorum? Undique enim sibi circumspicit, tanquam omni hora cogitans circumspectionem Dei, quem sine intermissione intueri ac judicare corda filiorum hominum attendit. Pulchre autem dictum est: In sensu cogitabit ; quia prorsus sine sensu est et a corde excessit qui timorem Dei cogitare negligit, qui pondus tantae majestatis ac judicii iat, sed similiter, quia simpliciter, cuncta circumspiciat; sitque illa aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spe. erit inquit fortitudo ur̃a. Sienĩ colas rusticiã ĩ silentio.
i sicut hieremias ait. bonũ ẽẽ si p̾stoleris cũ silentio salita¬
re dñi: in medio silentio secretus tͥ illabet᷑ a regalib sedib om¬
nipotens sermo: ⁊ aque syloe que uadunt cũ silentio. conualłe
quieti. ac placidi pectoris. grato rigabunt ꝓfluuio. Hoc ñ semel
s sepius exꝑiẽris. si mͦ silentiũ tuũ cultus iustiqę. sit : i. si in uis¬
ticia mediteris. ut ꝑ seueres in scͥptura quã ꝓposui. ⁊ in sensu co¬
git E circũspectionẽ dei. Hȩc meditare in his esto: ut ꝓfectꝰ
tuus manifestus fiat. Si eniꝰ unqͥtatẽ mediteris. ĩ cubili tuo
malicias scił quas malignus ininittit. aut phantasyas qͣs cor
tuũ parturit aut inanes phẏlosophẏas: aut fallaces theorias
que uelut sunt egͥ somnia: nonne magis iniusticie quã iusti¬

Expanded text:
et spe erit, inquit, fortitudo vestra . Si enim colas justitiam in silentio, et spe erit, inquit, fortitudo vestra . Si enim colas justitiam in silentio, et, sicut Jeremias bonum esse ait, praestoleris cum silentio salutare Domini; in medio silentio secretus tibi illabetur a regalibus sedibus omnipotens sermo, et aquae Siloe, quae vadunt cum silentio, convallem quietsed saepius experieris, si modo silentium tuum cultus justitiae sit , id est, si in justitia mediteris, ut perseveres in Scriptura quam proposui, et in sensu cogites circumspectionem Dei. 6. Haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus fiat. Si enim iniquitatem mediteris in cubili tuo, malitias scilicet quas malignus immittit, aut phantasias quas cor tuum parturit, aut inanes philosophias, seu fallaces theorias, quae sunt velut aegri somnia; nonne magis injustitiae quam justi
Abbreviated transcription (Latin):
lentii disciplinã. Quia enĩ in exitu sapĩa canit᷑. gaudebunt ait sc̃s
labia mea cũ cantauero tͥ: du etiã ad litt̾am exitus matutini. ⁊ ues¬
pere delectabis. De oratioẽ qͦq certũ. ⁊ ipsi cotidie capitis exꝑim̾¬
tũ: qd̾ melior sit finis orationis. ꝗͣ pͥncipiũ: ut fidele ꝓbetis dñicũ
illud tociens inculcatũ. tot exemplis cõmendatũ. de oratiõis ꝑse
nib ꝓicere. quẽ fructũ putas tͥ poterit parare: Si sc̾pture im¬
moratus finis. ut assiduitate studii. ei fias familiaris: qñ putas
bundabit: qͥ uͦ ñ ħt. ⁊ qͦd habet ꝑ naturã. auferet᷑ ab eo ꝓpter ne¬
gligentiã. De oꝑe autem manuũ. nne ⁊ de ipso satis cõꝑistis:
qr sicut denarius oꝑariis. sic consolatio sepuis seruatur ĩ fine
oꝑis: De silentio quippe nota ẽ. ꝓmissio ꝓpħica: q in silentio

Expanded text:
lentii disciplinam Quia enim sapientia in exitu canitur: Gaudebunt, ait sanctus, lentii disciplinam Quia enim sapientia in exitu canitur: Gaudebunt, ait sanctus, labia mea, cum cantavero tibi , dum etiam ad litteram, exitus matutini et vespere delectabis . De oratione quoque certum et ipsi quotidie capitis experimentum, quod melior est finis orationis quam principium; ut fidele probetis dominicum illud toties inculcatum, tot exemplis commendatum nibus projicere, quem fructum, putas, tibi poterit parere? Si Scripturae immoratus non fueris, ut assiduitate studii ei fias familiaris, quando, putas, abet, et quod habet per naturam, auferetur ab 971 eo propter negligentiam. De opere autem manuum, nonne et de isto satis comperistis quia sicut denarius operariis, sic consolatio saepius servatur in fine operis? De silentio quippe nota est promissio prophetica, quia in silentio
Abbreviated transcription (Latin):
ne: s scimꝰ qr magna ẽ. multitudo dulcedinis tuȩ dñe. quam
abscondisti tim̃tib te. ꝑficies sꝑantib inte. Ego autẽ semꝑ sꝑa¬
bo: etiã si occid̾is me. Immo tunc amplius sꝑabo. cũ flagellaue¬
ris. secueris. usseris. occid̾is qͥcqͥd uiuebat in me: ut ñ ego. s xp̃c
uiuat. in me. Omĩno ñ discedimus ate: qr uiuificabis nos eciã
occidens: saluabis ꝑcutiens. Uere beatꝰ qͥ cũ sapĩa moratur. hac
constantia ⁊ fide. longammnit̾ paciens. ⁊ fidelit̾ obediens usq ad
mortẽ: nec deserens locũ suũ quotienscũꝙ sp̃c potestatẽ habentis
ascendit suꝑ eũ: sciens qi curatio discipline faciet cessare. pecc̃a¬
maxima. Sane ad hanc sapĩam morandi ĩ sapia illud p̃cipue
ꝑtinere arbitror: ut inquietudo uł quelibet leuis molestia
ñ facile qudcũꝙ opꝰ sapĩe uobis excutiat: ũbig̾ͥa. sollempnẽ
psalmodiã. orationẽ. lectionẽ diuinã. pensũ oꝑis diurni: aut si¬

Expanded text:
 scimus quia magna est multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te , perficies sperantibus in te. Ego autem semper sperabo, etiamsi occideris me. Imo tunc amplius sperabo, cum flagellaveris, secueris, usseris, occideris quidquid vivebat in me; ut non ego, sed Christus vivat in me. Omnino non discedimus a te, quia vivificabis nos etiam occidens, sanabis percutiens. Vere beatus qui cum sapientia moratur, ac constantia et fide longanimiter patiens et fideliter obediens usque ad mortem, nec deserens locum suum, quotiescunque spiritus potestatem habentis ascenderit super eum, sciens quia curatio disciplinae faciet cessare maxima peccata . 5. Sane ad hanc sapientiam morandi in sapientia, illud praecipue pertinere arbitror, ut inquietudo vel quaelibet levis molestia non facile quodcunque opus sapientiae nobis excutiat, verbi gratia, solemnem psalmodiam, orationem, lectionem divinam, pensum operis diurni, aut si
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ⁊ de illo fonte ȩtno sucũ uitȩ ⁊ gię iugit̾ bib̾it: ñ timebit cum
uen̾it estus iudicii: s afferens ⁊ offerens fructũ quẽ fecit plurimũ.
id remuneratiois accipiet ut floreat in ȩt̾nũ añ dñm. cui ẽ. honor⁊i¬

Expanded text:
rit, et de illo fonte aeterno succum vitae et gratiae jugiter biberit, non timebit cum rit, et de illo fonte aeterno succum vitae et gratiae jugiter biberit, non timebit cum venerit aestus judicii; sed afferens et offerens fructum quem fecit plurimum, id remunerationis accipiet ut floreat in aeternum ante Dominum, cui est honor
Abbreviated transcription (Latin):
parere facio. ipse ñ pariã dicit dñs: Ipse parit cũ ingen̾at bo¬
nam uoluntatẽ: plantat cũ instituit uitã: rigat cũ sensib infun¬
dit grãm: colit cũ morib adhibet disciplinã. Audite me diuimi fruc¬
tus: i quasi rosa plantata suꝑ riuos aquarũ. fructificate. Mittite
radices ad humorẽ uitȩ .i. ad amorẽ t̾rȩ uiuentiũ. ñ huiꝰ. in qͦ oĩa
senescunt ⁊ putrescunt. Non pot̾ arbor fac̾e fructũ qͥ ꝑmaneat. nͥ
sursũ in cęlestib radicem figat: ut que sursũ st̃. ñ que suꝑ terrã.¬
⁊ querat. ⁊ sapiat. Quod enĩ physic dicunt homine eẽ arborẽ conu̾sã
eo qd̃ nerui corꝑis radicem ⁊ iniciũ ĩ u̾tice habeant: ego illo potiꝰ
sensu int̾ptor. qͦd radicẽ amoris ⁊ desidii sui figere debeat ĩ cęlo.
in sũmo uertice rerũ capite nr̃o ihu xp̃o. Qͥ illuc radices mise¬

Expanded text:
parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Ipse parit, cum ingenerat voparere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Ipse parit, cum ingenerat voluntatem bonam; plantat, cum instituit vitam; rigat, cum sensibus infundit gratiam; colit, cum moribus adhibet disciplinam. Audite me, divini fructus, et quasi rosa plantata super rivos aquarum fructificate . Mittite radices ad humorem vitae, id est ad amorem terrae viventium, non hujus in qua omnia senescunt et putrescunt. Non potest arbor facere fructum qui permaneat, nisi sursum in coelestibus radicem figat, ut quae sursum sunt, non quae super terram, quaerat et sapiat. Quod enim physici dicunt hominem esse arborem inversam, eo quod nervi corporis radicem et initium in vertice habeant, ego illo potius sensu interpretor, quod radicem amoris et desiderii figere debeat in coelo, in summo vertice rerum capite nostro Jesu Christo. Qui illuc radices mise
Abbreviated transcription (Latin):
inaquosa. in t̾ra salsuginis. diuina regen̾atio uł mutatio dext̾e
exelsi. transplantauit suꝑ aquas refectioĩs: ut qͥb pͥus ꝓpt̾ st̾ili¬
tatẽ parabatur securis ⁊ ignis: nunc plantati in domo dni. in atͥ¬
is domus di nr̃i. floreatis ⁊ fructũ faciatis: ⁊ fructus ur̃ mane¬
at. An ñ aque refectionis scͥpture sp̃c scĩ: in quib meditam ur
die ac nocte: An ñ aque refectionis lacrime cõpunctionis: que
nobis facte sunt panes die ac nocte: An ñ aque refectionis. sac¬
menta ⁊ subsidia nr̃ȩ salutis: qͥb pascim᷑ ⁊ potamͣ in altari ͤ
Inhis siqͥd̾e om̃ib quasi quibdã riuulis fons sapie qͥ orit᷑ in me¬
dio paradysi diriuatur foris: ⁊ in plateis aqͦs suas diuidit. Ego
ut colligere potestis exipsius ore sapĩe parturientis. ⁊ plantan¬
tis: ortus plantationũ. ẽ. cong̾gatio filioꝵ. Numqͥd enĩ ego qͥ alios

Expanded text:
inaquosa, in terra salsuginis, divina generatio vel mutatio dexterae inaquosa, in terra salsuginis, divina generatio vel mutatio dexterae Excelsi transplantavit super aquas refectionis; ut quibus prius propter sterilitatem parabatur securis et ignis, nunc plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri, floreatis, et fructum faciatis, et fructus vester maneat. An non aquae refectionis Scripturae Spiritus sancti, in quibus meditamur die ac nocte? an non aquae refectionis, lacrymae compunctionis, quae nobis factae sunt panes die ac nocte? an non aquae refectionis, Sacramenta et subsidia nostrae salutis, quibus pascimur et potamur in altari? In his siquidem omnibus, quasi quibusdam rivulis, fons sapientiae qui oritur in medio paradisi, derivatur foris, et in plateis aquas suas dividit. Ego,ut colligere potestis ex ipsius ore Sapientiae parientis et plantantis, hortus plantationum est congregatio filiorum. Numquid enim ego, qui alios
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. loquens ad cr hierłm. Et bene illud irriguũ inferius qͦd qͣs
ad radices fluens nutrit humilitatẽ: hoc autẽ suꝑius qͦd se se desuꝑ
effundens spe ⁊ exultatiõe attollit mentẽ. Sigͦ ⁊ uos fr̃s ad illud
suspiratis suꝑius irriguũ laudabile qͥd̾e desid̾iũ: s tñ ñdũ attm¬
let caꝑe leticiã contẽplatiue. meditetur iusticiẽ uitȩ adiuȩ: inde
radices actionũ inpingũet: dulcoret mores. omemq uitȩ statu
informet: quatinꝰ in ipso ne marcescat ac defluat foliũ .i. uerbũ¬
leuiter aut inutilit̾ ꝓlatũ: nec aliqn uita desinat fac̾e fructũ.
Benedictũ lignũ cuiꝰ foliũ ad medicinã. fructus ad uitã: .i. cuiꝰ
sermo grãm prãt audienti. ⁊ opꝰ. uitã facienti. Ad hoc uos fr̃s mei¬
ꝓfecto. qͦs carnalis gen̾atio uł consuetudo scłaris plantau̾at in t̾ra

Expanded text:
verbum, loquens ad cor Jerusalem. Et bene illud irriguum inferius, quod quasi verbum, loquens ad cor Jerusalem. Et bene illud irriguum inferius, quod quasi ad radices fluensnutrit humilitatem; hoc autem superius, quod sese desuper effundens, spe et exsultatione attollit mentem. Si ergo et vos, fratres, ad illud suspiratis superius irriguum, 974 laudabile quidem desiderium; si tamen nondum attilet capere laetitiam contemplativae, meditetur justitiam vitae activae. Inde radices affectionum impinguet, dulcoret mores, omnemque vitae statum informet, quatenus in ipso nec marcescat aut defluat folium, id est verbuleviter aut inutiliter prolatum, nec aliquando vita desinat facere fructum. Benedictum lignum, cujus folium ad medicinam, fructus ad vitam; id est, cujus sermo gratiam pamei, quos carnalis generatio vel consuetudo saecularis plantaverat in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. ⁊ ipsũ ñ desinat aliqñ face̾ fructũ. qͦdcũq opꝰ pietatis: Et
grata qͥde illa u̾na tẽꝑies pacis ⁊ leticiȩ: desid̾abilis illa pluuia uo¬
luntaria quã seg̾gauit ds hereditati suȩ: s si ita necesse e᷑. adurat
omia estus tribulationis: ueniant it̾m quecũq ꝓpħauit hiereimi¬
⁊ fecundat: quandui uidelicet fidem ꝓpositi conseruat. ad ꝑseue¬
randũ confortat: uerbũq ir rep̃hensibile. ⁊ opꝰ stabile subminis.
tiones ñ mͦ carnales s ⁊sp̃uales subtraxerit uob̃. ñ negligentia ur̃a.
s dispensatio diuina. Et fortasse quidẽ illa q̾m diximus occulta
grã spc̃. irriguũ ẽ. inferiꝰ. qͦ nimirũ axa ñ uult ẽẽ contenta: nͥ ⁊ ad¬
iciatur ei irriguũ suꝑius. ⁊ inferius. ut scił de excelso effundat᷑
sp̃s: rorent cȩli desuꝑ ⁊ nubes anglicȩ pluant iustũ. iustificans di

Expanded text:
ritatis; et ipsum non desinat aliquando facere fructum quodcunque opus pietatis? Et ritatis; et ipsum non desinat aliquando facere fructum quodcunque opus pietatis? Et grata quidem illa verna temperies, pacis et laetitiae; desiderabilis illa pluvia voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae; sed, si ita necesse est, adurat omnia aestus tribulationis, veniant iterum quaecunque prophetavit Jeremi fecundat; quandiu videlicet fidem propositi conservat, ad perseverandum confortat, verbumque irreprehensible et opus stabile subministrtiones non modo carnales, sed et spirituales subtraxerit vobis non negligentia vestra, sed dispensatio divina. Et fortasse quidem illa, quam diximus, occulta gratia Spiritus irriguum est inferius, quo nimirum Axa non vult esse contenta, nisi adjiciatur ei et irriguum superius ; ut scilicet de excelso effundatur Spiritus, rorent coeli desuper, et nubes angelicae pluant justum, justificans Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. qm iratus es mͥ. statĩ subsequent᷑: conuersus ẽ. furor tuus.
⁊ consolatus es me: eo qͦd ñ nͥ in breui exarserit ira eiꝰ. quã tã cito
placauerit confessio reatus. Merito gͥ benedictũ uirũ qͥ confi¬
dit in dño. ligno cõꝑat hieremias. qͦd transplãtat᷑ suꝑ aquas:
n̾it estꝰ. ire ⁊ tribulationis: s ĩ tẽpore siccitatis cũ multo tẽpore
cȩlũ clausũ fu̾it. nec ros nec pluuia gr̃ȩ suꝑ eũ descenderit.
ñ erit t̃ñ sollicitũ. quasids eũ ꝑiecerit. Sentit qͥppe se plantatũ si¬
de radicatũ caritate. suꝑ aquas uitȩ: que scd̾m hiete chielem de sc̃ua¬
rio egredientes. uiuificant oĩa: ⁊i habent in utraq ripa om̃e lignũ
pomiferũ. cuius foliũ ñ defluit. nec fructus deficit. Cur gͥ lignũ
illud benedictũ aut timeret estũ. aut de siccitate eẽt sollicitũ. cui
innistrare ñ desinit: ũn ⁊ foliũ sit uiride.i. uerbũ plenũ gr̃ȩ. ⁊iue¬

Expanded text:
oniam iratus es mihi, statim subsequentur: Conversus est furor tuus, et consolatus es me , eo quod nonnisi in brevi exarserit ira ejus, quam tam cito placaverit confessio reatus. 5. Merito igitur benedictum virum qui confidit in Domino ligno comparat Jeremias quod transplantatur nerit aestus irae et tribulationis; sed et in tempore siccitatis, cum multo tempore coelum clausum fuerit, nec ros nec pluvia gratiae super eum descenderit, non erit tamen sollicitum, quasi Deus eum projecerit . Sentit quippe se plantatum fide, radicatum charitate super aquas vitae, quae, secundum Ezechielem, de sanctuario egredientes vivificant omnia, et habent in utraque ripa omne lignum pomiferum, cujus folium non defluit, nec fructus deficit . Cur igitur lignum illud benedictum aut timeret aestum, aut de siccitate esset sollicitum, cuiministrare non desinit; unde et folium sit viride, id est Verbum plenum gratiae et ve
Abbreviated transcription (Latin):
assũpta ⁊ fabricata sit. Et certe si sedes dauid ñ ẽ: tñ sedes tua
dłs. in scłm scł ipsa ẽ. Si soliũ dauid ñ ẽ: certe soliũ excelsũ. iele¬
uatũ. suꝑ omẽm creaturã ipsa ẽ. Siqͥs autẽ etiã thronũ illũgͣn¬
de ꝗͥ rex salomon sͥ fecit de ebore. corpus ipsũ int̾pretet᷑ qͦd paci¬
ficus nr hodie sũpsit ex uirgine. ñ multu auͦ uidebitur ab hor¬
rere: qnqͥde ⁊ illud qͦo seqͥt᷑. ⁊ uestiuit eũ auro fuluo nimis.
eide satis corꝑi congruit: qͦd iã dñs decorem induit fulgoris
intolerabilis. Uestiuit inqͥt eũ auro fuluo nimis. Prorsus

Expanded text:
assumpta et fabricata sit. Et certe, si sedes David non est, tamen sedes tua, assumpta et fabricata sit. Et certe, si sedes David non est, tamen sedes tua, Deus, in saeculum saeculi ipsa est. Si solium David non est, certe solium excelsum et elevatum super omnem creaturam ipsa est. Si quis autem etiam thronum illum grandem, quem rex Salomon sibi fecit de ebore, corpus ipsum interpretetur, quod Pacificus noster hodie sumpsit ex Virgine, non multum a vero videbitur abhorrere; quandoquidem et illud quod sequitur, et vestivit eum auro fulvo nimis , eidem satis corpori congruit; quod jam Dominus decorem induit fulgoris intolerabilis. Vestivit, inquit, eum auro fulvo. Prorsus,
Abbreviated transcription (Latin):
truxit: in qua cũ etiã sedeat nunc. quasi rex circũstante. exercitu an¬
głoꝵ. in celis: ẽ. tñ merentiũ consolator in terris. Regali siqͥdem
ex ꝓgenie uirgo electa ẽ. generositatis qͥde regie nobilis ꝓles. s
uirtutis regie nobilior indoles: ut ȩt̾noregi filio regis mat̾na qͦq
uobilitas regiũ honorẽ defenderet: ⁊ uenientẽ a regali sede patrs.
reał ̃ thronꝰ ĩ aula uirginali. regine susciꝑͤ t matris. In ipsa
qͥppe ⁊iex ipsa sapia edificauit sͥ domũ: in ipsa ⁊ex ipsa parauit
s thronũ. cũ mea. ⁊i ex ipsa corpꝰ sͥ aptauit. ita ad oĩa ꝑfectu ⁊ con¬
gruũ: ut ⁊ domus ei sit ad quiescendũ. ⁊ thronꝰ ad iudicandũ:
qd pͥmo tabnacłm ei fuit adpugnandũ. ⁊ cathedra ad docendũ
Uide aut̃ neforte ipsa sit sedes dauid patͥs eiꝰ. quã ei danda pro¬
muittit angłs: ñ qd̾ dauid in ea sederit: s qͦd ex semine dauid

Expanded text:
struxit; in qua cum etiam nunc sedeat, quasi Rex circumstante exercitu Anstruxit; in qua cum etiam nunc sedeat, quasi Rex circumstante exercitu Angelorum in coelis, est tamen moerentium consolator in terris. 3. Regali siquidem ex progenie Virgo electa est, generositatis quidem regiae nobilis proles, sed virtutis regiae nobilior indoles: ut aeterno Regi, Filio Regis, materna quoque nobilitas regium honorem deferret, et venientem a regali sede Patris, regalis etiam thronus in aula virginali Reginae susciperet Matris. In ipsa quippe et ex ipsa, Sapientia aedificavit sibi domum , in ipsa et ex ipsa paravit sibi thronum, cum in ea et ex ea corpus aptavit sibi ita ad omnia perfectum et congruum, ut et domus ei sit ad quiescendum, et thronus ad judicandum, quod primo tabernaculum ei fuit ad pugnandum, et cathedra ad docendum. Vide autem ne forte ipsa sit sedes David patris ejus , quam ei dandam promittit angelus; non quod David in ea sederit, sed quod ex semine David
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecce magnitudo tẽporis uorporis ut saluatorẽ suũ fasti¬
diat hõ peccator. Annuntiatur salus ꝑditis. ⁊ contẽpnunt.⁊
ꝓmittit᷑ uita desꝑatis. ⁊ negligunt: uenit d̃s ad hoĩes. ⁊ ñ
assurgunt. Assurgit qͥ aliqua deuotioe se erigit ut det glãm
gr̃ȩ di: assurgit qͥ saltẽ cũ gaudio suscipit uerbũ. ꝓpͥe salirtis.
Scio autẽ scio: qͥs ẽ. qͥ letificat᷑ illo sermone bono. Ille ꝓculdu¬
bio que prius humiliauit pius meror in corde sug meror de
tis: ⁊ ꝑicła inferni inuenerinr. Hiuc nimirũ iocundus ad¬
uenit hodiernus ille nuntius de cęlo: hic gratulabundus
excipit sermione de di filio: huic inꝗͣ lugenti ⁊ merenti qͦd tan¬
tis sit malis p̃uentus ⁊ circũuentus. ñ sine gaudio lib̾ator
bono. Bonus plane sermo. ⁊ consolat᷑ius omp̃s sermotuus dñe: qui
hodie a regalib sedib uenit ĩ ut̾m uirginis. uͥ etiã sede regalẽ sͥ ex¬

Expanded text:
et ecce magnitudo temporis, ut Salvatorem suum fastiet ecce magnitudo temporis, ut Salvatorem suum fastidiat homo peccator. Annuntiatur salus perditis, et contemnunt; promittitur vita desperatis, et negligunt; venit Deus ad homines, et non assurgunt. Assurgit, qui aliqua devotione se erigit ut det gloriam gratiae Dei; assurgit, qui saltem cum gaudio suscipit verbum propriae salutis. Scio autem, scio quis est qui laetificatur illo sermone bono. Ille procul dubio quem prius humiliavit pius moeror in corde suo: moeror de tis, et pericula inferni invenerint. Huic nimirum jucundus advenit hodiernus ille nuntius de coelo, hic gratulabundus excipit sermonem de Dei Filio; huic, inquam, lugenti et moerenti quod tantis sit malis praeventus et circumventus, non sine gaudio liberator bono. Bonus plane sermo et consolatorius omnipotens Sermo tuus, Domine, qui hodie a regalibus sedibus venit in uterum Virginis, ubi etiam sedem sibi regalem ex
Abbreviated transcription (Latin):
auxisse uidetur angłoꝵ. Quẽ gͦ ñ letificet ille sermo bonus
in afflictione sua: quẽ ñ consoletur uerbũ illud in humilitate
sua: Memor esto inqͥt dauid uerbi tui seruotuo. in qͦ m
spẽ dedisti: hȩc enĩ me consolata ẽ. in humilitate mea. Uer¬
bũ tm̃ ꝓmissionis. acceꝑat: s nullo adhuc indico sese effectus
ꝓdebat. Affligeat. eũ dilatio uoti: s consolabat᷑ certitudo spei.
ex fide ꝓmittentis. Sigͦ dauid sola spe salutis huius que nobis
seruabatur animũ pascebat: qͦd gaudiũ. q̃ delicie. rei ipsius
exhibitio nobis eẽ debuerat: O felicitas tẽpoꝵ istoꝵ: o infeliqi¬
tas tẽpoꝵ istoꝵ. An ñ felicitas tẽpoꝵ: in qͥb tanta plenitudo
gr̃e ⁊ omium bonoꝵ:. An ñ infelicitas tẽpoꝵ: in qͥb tanta
ingratrtudo redemptoꝵ: Ecce enĩ uenit plenitudo tẽporis.
in qͦ misit d̾s filũ suũ ut fiat filius hoĩs hominũq saluator

Expanded text:
auxisse videtur Angelorum. Quem ergo non laetificet ille sermo bonus auxisse videtur Angelorum. Quem ergo non laetificet ille sermo bonus in afflictione sua, quem non consoletur verbum illud in humilitate sua? Memor esto, inquit David, verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti; haec enim me consolata est in humilitate mea . Verbum tantum promissionis acceperat, sed nullo adhuc indicio sese effectus prodebat. Affligebat eum dilatio voti, sed consolabatur certitudo spei ex fide promittentis. 2. Si ergo David sola spe salutis hujus, quae nobis servabatur, animum pascebat, quod gaudium, quae deliciae, rei ipsius exhibitio nobis esse debuerat? O felicitas temporum istorum! o infelicitas temporum istorum! An non felicitas temporum in quibus tanta plenitudo gratiae et omnium bonorum? an non infelicitas temporum in quibus tanta ingratitudo redemptorum? Ecce enim venit plenitudo temporis, in quo mittit Deus Filium suum, ut fiat Filius hominis, hominumque Salvator;
Abbreviated transcription (Latin):
portune nobis in his dieb quadragesimalis obser¬
uantie. sollẽpnitas int̾uenit dnĩce anmintatiois.
ut qui fatigantur afflictiõe corporali. gaudio recre¬
ari ualeant sp̃itali: ⁊ qͦs humiliauit penitentiȩ
luctus: annuntiatio illius qͥ tollit pecca mundi. consolet᷑.
Sic qͥppe scͥptũ habetur. Meror incorde uiri humiliabit eũ:
⁊ sermone bono letificabit᷑ Prorsus sermo bonꝰ. sermo fide¬
lis ⁊ omni acceptioẽ dignus. euangłiũ nr̃ȩ salutis: qͦd
angłs missus ado. hodierna die marie euangli¬
zauit : ac letũ de incarnatiõe t̾bi. dies diei. angłs uirgi¬
.III. uerbũ eructauit. Sermo ille dũ filiũ ꝓmittit uirgini.
uenam pollicetur reis: redeptiont̃ captiuis. ad aꝑtionẽ
clausis: uitãq sepultis. Sermo ille dũ filii regnũ p̃dicat
iustoꝵ qͦq głam annuntiat. t̾ret inferos. letificat cȩlos:
& sicut cognitiõe mystioꝵ. sic etiã nouitate gaudioꝵ. ꝑfectiõem

Expanded text:
portune nobis in his diebus Quadragesimalis observantiae solemnitas intervenit Dominicae Annuntiationis, ut qui fatigantur afflictione corporali, gaudio recreari valeant spirituali; et quos humiliavit poenitentiae luctus, annuntiatio illius qui tollit peccata mundi, consoletur. Sic quippe scriptum habes: Moeror in corde viri humiliabit eum; et sermone bono laetificabitur . Prorsus sermo bonus, sermo fidelis et omni acceptione dignus, Evangelium nostrae salutis; quod angelus missus a Deo, hodierna die Mariae evangelizavit, ac laetum de Incarnatione Verbi, dies diei, angelus Virgini verbum eructavit. Sermo ille, dum Filium promittit Virgini, veniam pollicetur reis, redemptionem captivis, adapertionem clausis, vitamque sepultis. Sermo ille, dum Filii regnum praedicat, justorum quoque gloriam annuntiat; terret inferos, laetificat coelos; , sicut cognitione mysteriorum, sic etiam novitate gaudiorum perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
sa eor qui amore sapĩe in quieti fiunt: ⁊ eoꝵ de qͥb. loqͥ ce ꝑam.
qui leui i friuola ꝑmoti causa. a sapĩa resiliunt. Sicut enim
ꝑ patienciã disciplinis sapie qͥs immorat᷑. ut discat sapĩam: sic
& facile ꝑdunt sustinentiã ñ demorabunt᷑ ut scͥptũ ẽ ꝓice illã:¬

Expanded text:
sa eorum qui amore sapientiae inquieti fiunt, et eorum de quibus loqui coeperam, sa eorum qui amore sapientiae inquieti fiunt, et eorum de quibus loqui coeperam, qui levi et frivola permoti causa a sapientia resiliunt. Sicut enim per patientiam disciplinis sapientiae quis immoratur, ut discat sapientiam; sic qui facile perdunt sustinentiam, non demorabuntur, ut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tadicari ⁊ fructificari possis mora remporis: Interroga patrem
tuũ beatũ benedictũ. ⁊ annuntiabit t̃: ꝙ claustrũ monastii
Estabilitas in cong̃gatiõe. locus idoneus sit ad ferendũ omiũ
fere fructus uirtutu: quarũ longũ ibid̾e texit cathalogũ. Qd
enĩ de instabili salomon ait: Sicut auis transinigrans de
uido suo: sic uir qͥ relinquit locũ suũ Inuenerat turtur nidũ
u poneret pullos suos. ⁊ceꝑat eũ caleface. ⁊ ab eo calefieri: uene¬
rant usq ad partũ pulli: iecce auolat opusq cȩptũ imꝑfectũ re¬
linet. Quareun. uel q̃ auolet. ipse uidit: uł qͣndo cor dispendia.
que nit̾m patit᷑ cõpensabit: uł qua ratioẽ pͥmã fide irrite facꝰ¬
tã exusabit. Ego eiĩ non putarẽ ẽẽ consilii ꝓ spe incerta. cer¬
ta subire dispendia: ⁊ si ꝓfectus quaꝵd̾a me ubeat int̾un
a p̾cipitatiõe cohibere sententiã. Enimũ multũ dissimilis ẽ cau¬

Expanded text:
ra temporis? Interroga Patrem tuum Benedictum, et annuntiabit tibi quia claustrum monasterii, et stabilitas in congregatione, locus idoneus sit ad ferendum omnium fere fructus virtutum, quarum longum ibidem texit catalogum . Quid enim de instabili Salomon ait? Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui relinquit locum suum . Invenerat turtur nidum ubi poneret pullos suos, coeperat eum calefacere et ab eo calefieri, venerant usque ad partum pulli, et ecce avolat, opusque coeptum imperfectum relinquit. Quare, unde, vel quo avolet, ipse viquae interim patitur, compensabit, vel qua ratione primam fidem irritam factam excusabit. Ego enim non putarem esse consilii, pro spe incerta, certa subire dispendia; etsi profectus quorumdam me jubeat interim a praecipitatione cohibere sententiam. 3. Enimvero multum dissimilis est cau
Abbreviated transcription (Latin):
sit dici fides: que fictos ⁊ dolosos pociꝰ facit quã fideles. Scio qͥde
q confessiõe fid̾i. pleua ẽ. terra: s tñ audio ꝓpħam plangentẽ qr
periit fides de terra. Putas enĩ filius hoĩs si numnc ueniret: In¬
ueniret fidẽ suꝑ terrã: Nũqͥd fid̾e reputaret hanc fictã fid̾e.
negligentiũ. ⁊ contempnentiũ. qua leuius dampnat cecitatẽ
infideliũ. qua meliorẽ iudicat credulitatẽ demonũ: demo
cunt. Demones quẽ credt̃ uerent᷑. homines dũ quẽ credt̃ nec tim̃t.
nec uerent᷑. grauiꝰ de contẽptu iudicantur. Non fallamur

Expanded text:
sit dici fides, quae fictos et dolosos potius facit quam fideles. Scio quidem sit dici fides, quae fictos et dolosos potius facit quam fideles. Scio quidem quia confessione fidei plena est terra, sed tamen audio prophetam plangentem, quia periit fides de terra . Putas enim, Filius hominis si nunc veniret, inveniret fidem super terram ? Nunquid fidem reputaret hanc fidem negligentium et contemnentium, qua levius damnat caecitatem infidelium, qua meliorem judicat credulitatem daemonum? Daemcunt. Daemones quem credunt verentur; homines dum quem credunt, nec timent nec verentur, gravius de co
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quare enĩ corrupti ⁊ abhominabiles facti st᷑ miniqͥtati
certe si nescire dm ñ ꝑmittitur. ñ ẽ. timor di ante ocłos eniꝰ
s dolose agit in conspectu eiꝰ. dissimulans qͦd nouit inuitꝰ.
ut inueniatur iniquitas eius ad odiũ: Merito ꝓrsus do¬
losus ad odiũ: qͥ ignorantiã di ñ ħt. s odiũ. Quomodo enĩ
ñ odit dm̃: cuiꝰ declinat aspectũ. contẽpnnt imꝑiũ. uellet
ñ eẽ uidiciũ: Ignorans qͥdẽ iguorabit᷑: odiens autẽ ⁊ odiet᷑. Ille
repbabitur ueritate iudicii: in istũ uindicabit᷑ seueritate odii.
lat: quã fides nulla. fides nulla ꝑ insipientiã dicit in corde suo
ñe. d̾s fides ficta ꝑ nequitiã dolose agit inconspectu eiꝰ: & se
scire dm uł sciri ado dissimulat: dũ sciens. iprudens. immo
imprudens. ⁊ impudens sub oclis eiꝰ ꝑeccat. Hescio tñ qͦmͦ poᷤ¬

Expanded text:
tur. Quare enim corrupti et abominabiles facti sunt in iniquittur. Quare enim corrupti et abominabiles facti sunt in iniquit ? aut certe si nescire Deum non permittitur, non est timor Dei ante oculos ejus, sed dolose agit in conspectu ejus, dissimulans quod novit invitus, ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Merito prorsus dolosus ad odium, qui ignorantiam Dei non habet, sed odium. Quomodo enim non odit Deum, cujus declinat aspectum, contemnit imperium, vellet n esse judicium? Ignorans quidem ignorabitur, odiens autem et odietur. Ille reprobabitur veritate judicii, in istum vindicabitur severitate odii. lat, quam fides nulla. Fides nulla, per insipientiam dicit in corde suo: Non est Deus; fides ficta per nequitiam dolose agit in conspectu ejus, et se scire Deum vel sciri a Deo dissimulat; dum sciens et prudens, imo imprudens et impudens sub oculis ejus peccat. Nescio tamen quomodo pos
Abbreviated transcription (Latin):
lanter intendimus: Aut quare tristicia pene absorbeniꝰ: nͥ ꝙ
reniuñationẽ ꝓmissam minꝰ fidelit̾ cogitamꝰ: Hȩc siquidẽ
duo mnala sunt. negligentia scił ⁊ tristicia: quib miserabilit̾
infidelitas nr̃a laborat: q uidelicet aut negligimꝰ mandata. aut
si necessitate timoris. a negligentia cohercem᷑. nequaquã hilarit᷑
oꝑamur: nec sicut fides postulat. spe remunationis in labore con¬
solamur. Credere inqͥt oportet accedentes ad dm. qr ẽ. ⁊ inqui¬
rentib se remun̾ator ẽ. Sinon dissimulemꝰ qr ẽ. habemus custo¬
diam timoris: si ñ dissimulemꝰ qi inquirentib se remun̾ator
ẽ. habemꝰ consolationẽ spei. Ubi custodia timoris. nullus locus
negligentie: uͥ consolatio spei. nullus locus tristicie. Sicut aut̃.
defide qua dłs crecutur. timor salubris nascitur: ita cũ minimi
creditur aut dissimulatur. omnibus malis frena laxan¬

Expanded text:
lanter intendimus? aut quare tristitia pene absorbemur, nisi quia lanter intendimus? aut quare tristitia pene absorbemur, nisi quia remunerationem promissam minus fideliter cogitamus? Haec siquidem duo mala sunt, negligentia scilicet et tristitia, quibus miserabiliter infidelitas nostra laborat; quia videlicet aut negligimus mandata, aut, si necessitate timoris a negligentia coercemur, nequaquam hilariter operamur, nec, sicut fides postulat, spe remunerationis in labore consolamur. Credere, inquit, oportet accedentes ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator est . Si non dissimulemus quia est, habemus custodiam timoris; si non dissimulemus quia inquirentibus se remunerator est, habemus consolationem spei. Ubi custodia timoris, nullus locus negligentiae; ubi consolatio spei, nullus locus tristitiae. Sicut autem de fide, qua Deus esse creditur, timor salutis nascitur, ita cum minime creditur, aut dissimulatur, omnibus malis frena laxan
Abbreviated transcription (Latin):
dm ⁊ si ñ appareat. p̾sentẽ t̾n sͥ ẽẽ corarguit. ꝓbat ⁊ conuncit.
Illi qͥ dicebat qͥ conresuscitauit. ⁊ consedere fecit in cęlestib in xͦ.
fides erat sub̃a rerũ sꝑandarũ: illi qͥ inuisibiłe tanꝗͣ uidens
sustinebat. argum̃tũ erat ñ apparentiũ. Qenĩ dicebat spe
salui facti sumus: nonne quod sꝑabat ⁊ ꝑ patientiã expectabat.
iam ꝑfidẽ in corde suo subsistere demonstrabat: Et qui ꝓyone¬
bat dm̃ inconspectu suo semꝑꝰ nonne ꝑsuasũ tenebat. arguin̾to
fidei eũ p̃sentẽ eẽ qui ñ apparebat: Huic fidei ꝓrsus aptissime
congruit qͦd scpͥtura dicit uistus ex fide uiuit. Hec enĩ iustũ facit.
iustũq custodit: iut uiuat in eternũ. int̾im spei gaudio pascit.
Qd enĩ hominẽ sic a peccato reuocat ⁊ seruat᷑ sicut fides que in¬
uisibiłẽ tanquã uidens sustinet ⁊ obseruat: Quid ita spe facit
quare negligentes sumus: ñ q p̾sentiã iudicis nr̃i minus uigi¬

Expanded text:
arguit, probat et convincit. Illi qui dicebat: Qui conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo , fides erat substantia rerum sperandarum; illi qui invisibilem tanquam videns sustinebat , argumentum erat non apparentium. Qui enim dicebat: Spe salvi facti sumus , nonne quod sperabat et per patientiam exspectabat, jam per fidem in corde suo subsistere demonstrabat? Et qui proponebat Dominum in conspectu suo semper, nonne persuasum 979 tenebat, argumento fidei, eum praesentem esse, qui non apparebat ? 4. Huic fidei prorsus aptissime congruit quod Scriptura dicit: Justus ex fide vivit . Haec enim justum facit, justumque custodit, et, ut vivat in aeternum, interim spei gaudio pascit. Quid enim sic hominem a peccato revocat et servat sicut fides, quae invisibilem tanquam videns sustinet et observat? quid ita spe gaudenquare negligentes sumus, nisi quia praesentiam Judicis nostri minus vigi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sum̃do quod futurũ ẽ. ⁊ corpus excedat intuendo qd̾ sp̃c ẽ. Gemina
siquidẽ ẽ. fidi uirtus. contemplantis ñ ea que uident᷑. s qͤ ñ uident᷑.
sicut gemina ẽ. ratio eoꝵ que ñ uidentur. Aut enĩ ido ñ uident᷑
qi p̾sentia ñ siuit: aut ido q ⁊ si p̾sentia sunt. sp̃ualia st̃. Presen¬
tia ñ sunt. bona futura que ꝓmittuntur: p̃sens ẽ. s occultus ẽ. q¬

Expanded text:
praesumendo quod futurum est, et corpus excedat, intuendo quod spiritus est. Gemina praesumendo quod futurum est, et corpus excedat, intuendo quod spiritus est. Gemina siquidem est fidei virtus, contemplantis non ea quae videntur, sed quae non videntur; sicut gemina est ratio eorum quae non videntur. Aut enim ideo non videntur quia praesentia non sunt, aut ideo quia, etsi praesentia sunt, spiritualia sunt. Praesentia non sunt bona futura quae promittuntur; praesens est, sed occultus est, q
Abbreviated transcription (Latin):
egẏptioꝵ. imꝑpium xp̃i: adusa non tiuit. ñ ueritus scił animo¬
sitatẽ regis. Ad utraq uͦ. causam apłs subiunxit. uũ scił id potue¬
rit: ut discamus un fides nr̃a infirmet᷑. ĩ nobis. Maiores diuiciaᷤᷤ
in reniunationẽ. Nonẽ. ueritus animositatẽ regis: inuisibiłe
enĩ inqͥt tanquã uidens sustinuit. Dimirũ iñ fit. ut nichili
reputantur temporalia. si p̃ ocłis habeantur ȩterna: iñ fit ut
facile potestas contempnatur humana: si tanꝙͣ semꝑ unminenᷤ
potestas timeat᷑ diuina. Utrũq uͦ sola fides agit: cuius tã ui¬
uidi. tã ꝑspicaces st̃ ocłi. ut ⁊ in ea que futura st̃ ꝓspectũ u
uacit̾ porrigat: ⁊ in ea que licet p̾sentia suit. occulta tñ st̃. intu¬
itũ ꝑspicacit̾ figat. fidei siquidẽ quã eternus spẽ illuminat. nec
mora tẽporis. nec moles corꝑis p̃iudicare potest: quin ⁊ tempꝰ p̃cedat

Expanded text:
erium Christi: adversa non timuit, non veritus scilicet animoerium Christi: adversa non timuit, non veritus scilicet animositatem regis. Ad utrumque vero causam Apostolus subjunxit, unde scilicet id potuerit, ut discamus unde fides nostra infirmetur in nobis. Majores divitias em regis: invisibilem enim, inquit, tanquam videns sustinuit ? Nimirum inde fit ut nihil reputentur temporalia, si prae oculis habeantur aeterna; inde fit ut facile potestas contemnatur humana, si tanquam semper imminens potestas timeatur divina. Utrumque vero sola fides agit, cujus tam vividi, tam perspicaces sunt oculi, ut et in ea quae ivaciter porrigat, et in ea quae, licet praesentia sint, occulta tamen, intuitum perspicaciter figat. Fidei siquidem, quam aeternus Spiritus illuminat, nec mora temporis, nec moles corporis praejudicare potest quin et tempus praecedat,
Abbreviated transcription (Latin):
nec iam lenitas suspecta erit. si fide ᷤᷤ p̃cesserit: tm̃ fides ñ ficta.
s uera sit: fides ñ mortua. s uiua. iuiuida sit. Non mͦ uiua
uł uiuida. s ⁊ constans ⁊ in trepida erat fides moysi: de quo
paulus scribit. fide reliqͥt egyptũ: ñ ueritus ammositatẽ re¬
gis. Animosi st̃ reges. s animosior est fides: qͥppe que poten¬
tiam eoꝵ nullam ẽẽ uidet. ac ꝑ hoc omẽm ꝑsequentiũ in sa¬
nã setura quasi suꝑior irridet: ꝓuitior ⁊ fortior ad ꝑferendũ.¬
quam illoꝵ furor ad ꝑsequendũ. Duo saue cõmendare mͥ uidet᷑.
apłs in illa memorabili fide moysi: cui occasiõe lectionis hodierne
cõparanda diximus fidẽ sc̃i patris nr̃i benedicti: scił qͦd isde mo¬
yses qͥ fid̾i exemplũ factus ẽ. huiꝰ mundi contẽpsit ꝓsꝑa. nec tunu¬
it ad u̾sa. Prosꝑa contẽpsit. maiores diuicias estimans thesauris

Expanded text:
nec jam lenitas suspecta erit, si fides praecesserit: tantum fides non ficta, nec jam lenitas suspecta erit, si fides praecesserit: tantum fides non ficta, sed vera sit; fides non mortua, sed viva et vivida sit. Non modo viva vel vivida, sed et constans et intrepida fides erat Moysi, de quo Paulus scribit: Fide reliquit Aegyptum, non veritus animositatem regis. Animosi sunt reges, sed animosior est fides, quippe quae potentiam eorum nullam esse videt, ac per hoc omnem persequentium insaniam secura, quasi superior, irridet; promptior et fortior ad perferenduquam illorum furor ad persequendum. Duo sane commendare mihi videtur Apostolus in illa memorabili fide Moysi, cui occasione lectionis hodiernae comparandam diximus fidem sancti patris nostri Benedicti: scilicet quod idem Moyses, qui fidei exemplum factus est, hujus mundi contempsit prospera, nec timuit adversa. P
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aduersus enuilos memorat: Huiꝰ mansuetudinẽ magistri
me legisse memini: iracon diã ñ memini. Quãqͣ nec in ipso
sicut nec in moyse p̃conio sc̃ȩ lenitatis p̃ iudicet. si iustus ⁊ e¬
lo contra peccantes feruet: sine qͦ lenitas tepor aut timiditas
ẽ. Quomͦ enmm lenitas ipsa sc̃m quẽpiã fac̾et. que in hely qui
alias sẽs erat. dampuata ẽ: fr̃s habete pacẽ int̾ uos. mandat
ille inagister pacificus. ileiris: pͥus tñ p̾mittit habete salẽ in
uobis: sciens nimirũ pacis lenitatẽ. uicioꝵ eẽ nutͥcẽ. nͥ pͥus as¬
ꝑitas reli mordacẽ in eis insꝑserit sałe: sic̃ ⁊ carnes uermescere
facit clem̃ca temporis. nͥ desiccauerit eas feruor salis. Habete
itaq Mãcem inter uos. s que sale condita sit. sapĩe : secta mini
lenitate. s que ferueat fide. In fide ⁊ lenitate uos qͦq scĩ eritis

Expanded text:
tum adversus aemulos memorat ? Hujus autem magistri tum adversus aemulos memorat ? Hujus autem magistri me legisse memini, iracundiam non memini. Quanquam nec in ipso, sicut nec in Moyse, praeconio sanctae lenitatis praejudicet, si justus zelo contra peccantes fervet, sine quo lenitas tepor aut timiditas est. Quomodo namque lenitas illa sanctum quempiam faceret, quae in Heli, qui alius sanctus erat, damnata est? . Fratres, habete pacem inter vos, mandat ille Magister pacificus et lenis; prius tamen praemittit: habete salem in vobis ; sciens nimirum pacis lenitatem vitiorum esse nutricem, nisi prius asperitas zeli mordacem eis insperserit salem; sicut et carnes vermescere facit clementia temporis, nisi desiccaverit eas fervor salis. Habete itaque pacem inter vos, sed quae sale condita sit sapientiae; sectamini lenitatem, sed quae ferveat fide. 3. In fide et lenitate vos quoque sancti eritis;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lenitate ipsius scm̃ fecit illũ dñs: presertĩ cũ harũ p̃cipue
uirtutũ. fid̾i scł ⁊ lenitatis nob̾ ip̃e inagister sit: qͥ nequaqͦ
alit̾ uint quã docuit. Qd enĩ p̃clarius illiꝰ fide. q ĩ etatẽ¬
puerili mundũ sͥ arridentẽ irridens. tã mundi quã corꝑis
sui florẽ quasi iam aridũ calcauit: magis appetens ꝓdo mala
mundi ꝑpeti. quã in eo tẽꝑalit̾ ꝓsꝑari: Quid similius illi fidi
moysi quã apłs comendans aiti fide moyses gͣndis factus. nega¬
uit se filiũ filie pharaonis: magis eligens affligi cũ ppło d̃i. ꝙͣ
tẽporalis pecc̃i hab̾e iocunditatẽ. Qͥd autẽ sanctius lenitate pa¬
tris nr̃i: qͥ nec malicia falsoꝵ frm uitȩ ipsius insidiantiũ. ⁊ ꝓ
ra p̾dicat in itissimũ fuisse suꝑ om̃s hoĩes. qͥ morabant᷑ ĩ terra.
nũqͥd tñ exacerbatũ eiꝰ sp̃m negat: Numqͥd ñ iratũ :⁊ ualde ira¬

Expanded text:
et lenitate ipsius sanctum illum Dominus; praesertim cum harum praecipue et lenitate ipsius sanctum illum Dominus; praesertim cum harum praecipue virtutum, fidei scilicet et lenitatis, nobis ipse magister sit, qui nequaquam aliter vixit quam docuit. 2. Quid enim praeclarius illius fide, qui in aetatepuerili mundum sibi arridentem irridens, tam mundi quam corporis sui florem quasi jam aridum calcavit, magis appetens pro Deo mala mundi perpeti, quam in eo temporaliter prosperari? Quid similius illi fidei Moysi, quam Apostolus commendans ait: Fide Moyses grandis factus negavit se filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo Dei, quam temporalis peccati habere jucunditatem ? Quid autem sanctius lenitate Patris nostri, qui nec malitia falsorum fratrum vitae ipsius insidiantium, et pra praedicat mitissimum fuisse super omnes homines qui morabantur in terra ; nunquid tamen exacerbatum spiritum ejus negat? nunquid non iratum et valde ira
Abbreviated transcription (Latin):
dux fuit exeuntiũ de egypto: iste ren̾tiantiũ scło. Legis lator
ille: legis lator ⁊iste. Ille tñ minist̾ lict̾e occidentis: iste sp̃c
uiuificantis. Ille ad duriciã cordis iudeoꝵ dedit eis iustifica¬
tiones ñ bonas p̾t̾ pauca moralia: iste solam puritate euan¬
głicam. simplicẽq moꝵ tradidit disciplina. Ille tã multa scͥ¬
bit intellectu difficilia factu impossibilia. uł inutilia: iste
rectessimã uitȩ sc̾bit reguła. sermone luculentã: discretioe
p̾cipuã. Deniq dux ille filioꝵ isrł qͦs de egypto eduxit. in re¬
quie ꝓmissam uͣ induxit: dux nr̃ recta uia orientis tramite
tanꝗͣ signifer. exercitus monachoꝵ. hodie p̾cessit nos in reg¬
nũ cęloꝵ. Itaq ñ erit absurdũ si credat᷑ illiꝰ adequasse meri¬
tũ: cuius inuenit᷑ etiã suꝑasse minist̾i̾um. Nec incongrue
uidebitur ad ipsũ ẽẽ translatũ qͦd de illo scͥptũ legit᷑. in fide

Expanded text:
dux fuit exeuntium de Aegypto; iste, renuntiantium saeculo: legislator dux fuit exeuntium de Aegypto; iste, renuntiantium saeculo: legislator ille, legislator et iste: ille tantum minister litterae occidentis; iste, spiritus vivificantis: ille ad duritiam cordis Judaeorum dedit eis justificationes non bonas, praeter pauca moralia; iste solam puritatem evangelicam simplicemque morum tradidit disciplinam: ille tam multa scribit intellectu difficilia, factu impossibilia, vel inutilia; iste rectissimam vitae scribit Regulam, sermone luculentam, discretione praecipuam. Denique dux ille filiorum Israel, quos de Aegypto eduxit, in requiem promissam non induxit; dux noster recta via, orientis tramite, tanquam signifer exercitus monachorum hodie praecessit nos in regnum coelorum. Itaque non erit absurdum si credatur illius adaequasse meritum, cujus invenitur etiam superasse ministerium. Nec incongrue videbitur ad ipsum esse translatum quod de illo scriptum legitur: In fide