comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et quare dic̃ ꝓpħa ululate. qi uasta¬
ta ÷ domus. id ÷ ciuitas tr̃rus: unde
uenire c̾sueuerat uobis aurũ. uel ur̃a
negotiatio : de terra cȩthim: reuela.
tum ÷ eis. Cȩchim ꝓgrecia posuit: sic̃
legimus in libro machabeorum de ale¬
xandro magno. qi egressus ÷ de t̾ra
çȩthim : id ÷ degrecia. Et qͥd reuela¬
tũ est acartaginiensib agrecis uas¬
tatam . eẽ. tyrum. de grecia namq
ueniebant negotiatores ad tyrum.
sicut ⁊ dediuersis gentib. & ciuitatib.
D umq. illi reuerterentur in patriam.
nuntiauer̃ cartaginiensib destructi¬
onem tyri. Tacete id ÷ penitentiã
agite qui habitatis insulã maris.
o̾ tyri qui estis negotiatio sẏdonis.
qr̾ abypsis ȩdificata ⁊ illoꝵ auitas.
ipsiq sidonii sepe ueniebant causa
negotiandi ad tyrum. Uox ꝓpħȩ
.ẽ. ad habitatores tyri. sicut & hoc
qđ sequitur : trans fretantes mare.
ui fuer̃ isti trans fretantes mare.

Expanded text:
Et quare dicit propheta, ululate? « Quia vastaEt quare dicit propheta, ululate? « Quia vastata est domus, » id est, civitas Tyrus, unde venire consueverat vobis aurum, vel vestra negotiatio. « De terra Cethim revelatum est » eis. Cethim pro Graecia posuit, sicut legimus in libro Machabaeorum de Alexandro Magno, quia egressus est de terra Cethim, id est, de Graecia. Et quid revelatum est Carthaginensibus a Graecis? Vatatam esse Tyrum. De Graecia namque veniebant negotiatores ad Tyrum, sicut et de diversis gentibus et civitatibus. Dumque illi reverterentur in patriam, nuntiaverunt Carthaginensibus destructionem Tyri. « Tacete, » id est, poenitentiam agite « qui habitatis insulam » maris, o Tyrii qui estis negotiatio Sidonis, quia ab ipsis aedificata est illorum civitas, ipsique Sidonii saepe veniebant causa negotiandi ad Tyrum. Vox prophetae est ad habitatores Tyri, sicut et hoc quod sequitur: « transfretantes mare. » Qui fuerunt isti transfretantes mare,
Abbreviated transcription (Latin):
iuit in siluam & succidit arbores. ad¬
dux̃q ad mare & inpleuit illud tam
ex lapidib. quã arborib & humo: ut
siccis pedib. poss& uenire adciuitatem.
qđ & fecit. Om̃sq. cepit qui incuutate
erant : & ipsam sub uertit. blon loqͥtur
autẽ de ista destructione ꝓpħa: sed de
illa quã nabuchodonosor adimpleuit.
Quare autẽ hoc ei euenit: hȩc est causa.
Cũ hnerłm capta. ec̃t. achaldeis tẽpo¬
rib. sedechiȩ. & popłs eiꝰ incaptiuitatem
auctus: templumq. diritum. insultauit
trrus uastacioni eius. Idõq qi gauisa
est C detribulatio ne illius. fec̾
ei dñs similiter. mittens suꝑ eam Na¬
buchodorosor. Et p̃dixit ei ꝑ ꝓpħam
mala quȩ futura illierant.
lulate Naues maris. Mechapho¬
rice loquitur ꝓpħa: qr naues
non possunt ill ulare. sed homines qͥ i illis
uenire ad trrum: negotiationis causa.
Cartago colonia fuit tiriis. qi̾ abrpsis
constructa ⁊ & ipsi eam incoluerunt.

Expanded text:
ivit in sylvam et succidit arbores, adivit in sylvam et succidit arbores, adduxitque ad mare, et implevit illud tam ex lapidibus quam arboribus et humo: ut siccis pedibus posset venire ad civitatem, quod et fecit. Omnesque cepit qui in civitate erant, et ipsam subvertit. Non loquitur autem de ista destructione propheta, sed de illa quam Nabuchodonosor adimplevit. Quare autem hoc ei evenit? Haec est causa. Cum Hierusalem capta esset a Chaldaeis temporibus Sedeciae, et populus ejus in captivitatem ductus, templumque dirutum, insultavit Tyrus vastationi ejus. Ideoque quia gavisa est de tribulatione illius, fecit ei Dominus similiter, mittens super eam Nabuchodonosor. Et praedixit ei per prophetam mala, quae futura illi erant. « Ululate, naves maris. » Metaphorice loquitur propheta: quia naves non possunt ululare: sed homines qui in illis venire ad Tyrum negotiationis causa. Carthago colonia fuit Tyriis, quia ab ipsis constructa est, et ipsi eam incoluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
It sicut legimus in iezechiele. omĩs hu¬
merus depilatus ÷ : & omẽ caput de¬
caluatum inseruitute illius. sed non
ꝓfuit illi. qr̾ non potuit illã coequare
terre. Cum autem uidissent illi qui ra
ciuitate erant. qr non poterant resistere
nabuchodonosor: quicũq illorũ ualut
naues conscende. de illis dico. qui na¬
ues habebant: fugerunt in ggs̃ pcum
⁊ ultra mare. & in moab: & in alias
regiones sibi uicinas. Qđ uidens
nabuchodonosor: furore nimo succens
conscendit in naues: & subuerat omnẽ
ciuitatẽ. om̃sq quos ibi repperit dux̃
captiuos. sicut insubsequentib uide.¬
bimus. Et reuersus ÷ in chald eam:
datũq. ẽ. illi ꝓcrro adñõ regnum
aegypti. Postea uero quã reedificata᷑.
egĩptum. diuisit partem exercitus sui
ibi contra trrum. ut coȩquarent illã
tr̃ȩ : & nonporuerunt. Ille autẽ sub¬
iugata egypco: ueniens cũ popło
aethiopum. & diuersarum genttum:

Expanded text:
Et sicut legimus in Ezechiele , omnis huEt sicut legimus in Ezechiele , omnis humerus depilatus est, et omne caput decalvatum in servitute illius: sed non profuit illi, quia non potuit illam coaequare terrae. Cum autem vidissent illi qui in civitate erant, quia non poterant resistere Nabuchodonosor, quicunque illorum valuit naves conscendere de illis dico qui naves habebant fugerunt in Aegyptum, et ultra mare et in Moab, et in alias regiones sibi vicinas. Quod videns Nabuchodonosor, furore nimio succensus conscendit in naves, et subvertit omnem civitatem, omnesque quos ibi reperit duxit captivos: sicut in subsequentibus videbimus. Et reversus est in Chaldaeam, datumque est illi pro Tyro a domino regnum Aegypti. Postea vero quam reaedificata eAegyptum, et divisit partem exercitus sui ibi contra Tyrum, ut coaequarent illam terrae, et non potuerunt. Ille autem, subjugata Aegypto, veniens cum populo Aethiopum et diversarum gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
U asorũ diuersa genera suspendit: il est
corda electoꝵ. Peruas craterarũ. hoc ÷
ꝑuas uinarium: debemus incelligere
nos etiam mebriant. Per uas autem musi¬
coꝵ: cantores scẽ eccłiȩ. qui suis modula¬
tionib corda audientium ad amorẽ dĩ
retur paxillus. qui fuerat fixus in loco
fideli: hoc reserendũ . ẽ. addiem iuditii.
Ueniente enim antixp̃o. postquã plemtu¬
do gentium intrauerit. p̃dicante helia
& enoch: om̃is isrł saluabitur. Et illo
intempore conplebitur illud qđ dictir̃:
suꝑ habundauit iniquitas. refrigescet
caritas multorum. Multi enĩ p̃timore
anti xp̃i & afflictione negabunt xpm̃.
& tunc confringetur paxillus. id ÷ euan
plena amitiis. & habundans opib. Sed
quando ysaias hoc ei p̃dicebat: inni¬
sula maris mai i edificata erat. Postea
autẽ longo post tempore uemiente na¬
bucho donosor cum omi exercitu suo.
uoluit eam continentẽ facere terrae.

Expanded text:
« vasorum diversa genera suspendit, » id est « vasorum diversa genera suspendit, » id est corda electorum. Per vas craterarum, hoc est, per vas vinarium, debemus intelligere nos etiam inebriant. Per vas autem musicorum, cantores sanctae Ecclesiae, qui suis modulationibus corda audientium ad amorem Dei la auferetur paxillus, qui fuerat fixus loco fideli, » referendum est ad diem judicii. Veniente enim Antichristo, postquam plenitudo gentium intraverit, praedicante Elia et Enoch omnis Israel salvabitur . Et illo in tempore complebitur illud quod dictum est: « Superabundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . » Multi enim prae timore Antichristi, et afflictione negabunt Christum: et tunc confringetur paxillus, id est Evaplena divitiis et abundans opibus. Sed quando Isaias hoc ei praedicebat, in insula maris magni aedificata erat. Postea autem longo post tempore, veniente Nabuchodonosor cum omni exercitu suo, voluit eam continentem facere terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła. Clanis domus dauid scien¬
tia scripturarũ intelligitur : quã
dñs aꝑuit. quando discipłis suis c̃¬
cessit ut intelligerent omĩa quȩ
de eo scripta erant in lege mossi
⁊ ꝓpħis : ⁊ psalmis. Clausit autẽ:
qu̾ quȩ ipse non aꝑuit. adhuc clausa
ꝑmanent. Perclauem &iã quam super
humerũ portauit: possumus intelligere
imꝑium regni. & signũ uictoriȩ id ÷
crucem quã ipse ꝓprio humero porta¬
uit : sicut iã dyximus illo in loco ubi dr̃.
cuius imꝑium suꝑ humerũ cius. Fixit
illum inloco fideli. id ÷ in excła fideli¬
um: unde recte sequitur: Et erit soliui
głȩ domui patris sui. Domus dĩ pa¬
tris angłi sunt : siue corda scõrum
inquib. ipse inhabitat. Cuius domus
emin& supra omnem ȩccłam. & ipse ẽ.
capit om̃ium electorum. & gła ipsor
p̃sidendo illis. & ad contemplationem
suam ac patris. eos introducendo.
Et suspendit suꝑ eum id ÷ ad tendere
fecit ad doctrinã illuis. electos suos.

Expanded text:
Clavis domus David scientia Scripturarum intelligitur, quam Dominus aperuit quando discipulis suis concessit, ut intelligerent omnia quae de eo scripta erant in lege Moysi, et prophetis, et psalmis. Clausit autem, quia quae ipse non aperuit, adhuc clausa permanent. Per clavem etiam, quam super humerum portavit, possumus intelligere imperium regni, et signum victoriae, id est, crucem quam ipse proprio humero portavit : sicut jam diximus illo in loco ubi dicitur: Cujus imperium super humerum ejus . Fixit illum in loco fideli, id est, in Ecclesia fidelium. Unde recte sequitur: « Et erit solium gloriae domui patris sui. » Domus Dei Patris angeli sunt, sive corda sanctorum, in quibus ipse inhabitat. Cujus domus eminet supra omnem Ecclesiam, et ipse est caput omnium electorum, et gloria ipsorum praesidendo illis, et ad contemplationem suam ac Patris eos introducendo. « Et suspendit super eum. » Attendere fecit ad doctrinam illius electos suos
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis uidelic&e beati pauli: quos ipse
apud eos dimisit. nec ñ pauꝑib egenisq
ꝓ nomine xp̃i. Qđ autẽ addit ut mari¬
ducent. subaudis hi qui habitauerint
corã dño. usq. in saturitatem. & uestiant᷑
usque aduetustatẽ. ad utrosq. refer¬
ripotest. ⁊ ad iudȩos ⁊ ad credentes.
qui coram dño habitauerunt. hoc est
uolamptatẽ illius impleuer̃. qd̾ exbo¬
nis illoꝵ comederint. usq ad saturitatẽ
sicut iam diximus : ⁊ uestiti sunt illorũ
uestim̃tis usq. aduetustatem. hoc est
gentium & ciuitatũ onera describit.
babilonioꝵ udelicet. assiriorũ egr̃ptioꝵ:
ceterorũq. multorum. łla uero quȩ
hic dicuntur: addicm uiditu ꝑtinent.
generaliter de uniũsis habitatoribus¬
desinat. eẽ. Qd ÷ non : dñs etiamdic̃¬

Expanded text:
discipulis, videlicet beati Pauli, quos ipse discipulis, videlicet beati Pauli, quos ipse apud eos dimisit necnon pauperibus egenisque pro nomine Christi. Quod autem addit « ut manducent, » subaudis hi qui habitaverint coram Domino, « usque in saturitatem, et vestiantur usque ad vetustatem » ad utrosque referri potest, et ad Judaeos et ad credentes, qui coram Domino habitaverunt, hoc est voluntatem illius impleverunt, quod ex bonis illorum comederint usque ad saturitatem, sicut jam diximus, et vestiti sunt illorum vestimentis usque ad vetustatem, hoc est,gentium et civitatum onera describit, Babyloniorum videlicet, Assyriorum, Aegyptiorum, caeterorumque multorum. Haec vero quae hic dicuntur, ad diem judicii pertinent, generaliter de universis habitatoribdesinat esse quod est? Non Dominus etiam dic
Abbreviated transcription (Latin):
sub ducibus zoro babel. & neemia : & tiru
post illos non longo tẽpore coniuncti
sunt in amicitia simul. & iam non abs¬
condebantur. neq reponebantur diuiciȩ
eoꝵ in chesauris cuprditatis causa.
sed ueniebant illi inhierłm & offerebant
año munera ⁊ hostias. aurũ uidelicet.
argentũ. pallia. geminas oues & boues
⁊ linteamna. unde ⁊ pars remanebat
adornatũ templi dm̃ : pars etiã cedeba¬
tur mnusus sacerdocum. idõq erant scĩ¬
ficate dño: negotiationes eius. Possumꝰ
etiam : & hoc aliter intelligere. Post as¬
censionem dnĩ ad suꝑos. p̃dicante egragio
p̃dicatore paulo. tiriis ⁊ sidoniis: cor¬
uersi sunt toto mentis desid̾io ad fidem
saluatoris. Tuncquȩ fuerunt negotiati¬
ones eius scĩficatȩ anõ : qr non abscołunt
cas in archanis thesaurorũ suoꝵ auari¬
tiȩ cupiditatisq causa. sed edificauer̃
ȩccłas excis. ⁊ prebuer̃ sumptꝰ. & ea quȩ
necessaria erant p̾dicantib. cuangłium

Expanded text:
sub ducibus Zorobabel et Nehemia, et Tyrii sub ducibus Zorobabel et Nehemia, et Tyrii post illos, non longo tempore conjuncti sunt in amicitia simul. Etiam non abscondebantur neque reponebantur divitiae eorum in thesauris cupiditatis causa, sed veniebant illi in Hierusalem, et offerebant Domino munera et hostias: aurum videlicet, argentum, pallia, gemmas, oves, et boves, et linteamina: unde et pars remanebat ad ornatum templi Domini, pars etiam cedebat in usus sacerdotum: ideoque erant sanctificatae Domino negotiationes ejus. Possumus etiam et hoc aliter intelligere. Post ascensionem Domini ad superos, praedicante egregio praedicatore Paulo Tyriis et Sidoniis, conversi sunt toto mentis desiderio ad fidem Salvatoris. Tuncque fuerunt negotiationes ejus sanctificatae Domino: quia non absconderunt eas in arcanis thesaurorum suorum avaritiae cupiditatisque causa, sed aedificaverunt Ecclesias ex eis, et praebuerunt sumptus, et ea quae necessaria erant praedicantibus Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
ut euade̾ queat iudicium dñi dicens. Su
cantando tuas miserias : quatinus mi¬
sereatur tui dñs. Bene cane: fraquen¬
ta canticum hȩc̃ quȩ secuntur ex honere
isto: adreuersionem illius ꝑtinent. Prop¬
tẽa rogat ꝓpħa canere illam : & frequen¬
tare canticum miseriarum suarum. ut
reducat ad memoriã pristina mala ꝓpt̃
niant. Dicunt enĩ doctores: qr uis est
artis musice. ut si hominẽ letum inue¬
nerit : leciorem reddat. Sin autem
tristem : tristiciam illi augeat.
te intelligenda ÷ qr post reuersionem
suam. repleta .ẽ. mercibus sicut & antea.
Et rursũ fornicabitur. fornicatio in hoc
loco: ꝓnegotiatione ponitur. quia post
restaurationem sui. cum uniuersis gen¬
tib. negotium suum exertuit. Et er̃
negotiationes eius : scificate docĩo.
Quomodo fuerunt mercedes illius scificate
dño : dicit beatus hieronimus: quia post¬
quã reuersi sunt filii isrł decaptiuitate

Expanded text:
ut evadere queat judicium Domini, dicens: « Sut evadere queat judicium Domini, dicens: « S» cantando tuas miserias, quatenus misereatur tui Dominus. « Bene cane, frequenta canticum. » Haec quae sequuntur ex onere isto, ad reversionem illius pertinent. Propterea rogat propheta canere illam, et frequentare canticum miseriarum suarum: ut reducat ad memoriam pristina mala, propniant. Dicunt enim doctores: Quia vis est artis musicae, ut si hominem laetum invenerit, laetiorem reddat. Sin autem tristem, tristitiam illi augeat. te intelligenda est, quia post reversionem suam repleta est mercibus, sicut et antea. « Et rursum fornicabitur: » Fornicatio in hoc loco pro negotiatione ponitur, quia post restaurationem sui cum universis gentibus negotium suum exercuit. « Et erunt negotiationes ejus sanctificatae Domino. » Quomodo fuerunt mercedes illius sanctificatae Domino? Dicit beatus Hieronymus, quia postquam reversi sunt filii Israel de captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
tirum : non solum muros. sed etiã om̃s
domos subuertit. & quȩ antea erat negoti
annos in captiuitatẽ mansit: ita & t̾rrꝰ
quȩ eorum malis insultauit. Sed nori
uacat qđ dicit : sicut dies regis unius
Numquã legimus in aliqua historia: quẽ¬
salomon. Otias autem qui& azarias
mina tenuit. Dicit ergo ꝓpħa. Otire.
in obluione tradunt᷑. postquã spm̃
exal auerit. forsitan si hoc ei euenit ut
tot annis regnaret: sic tu & om̃is gła
Iste uersiculus ꝑtin& ad restaurationẽ
Merecrices quȩ multos habuer̃ amatores :
post quam delinquuntur ab illis. uel
ꝓpt̃ deformitatem. uł senectutẽ so¬
lent residentes indomo cõponere
sibi carmina. & cantare ut recipiant
consolationem. uł etiam reducentes
ad memoriam hoc qđ prius gesser̃
cum cantico commemorant illud.
Sic & tyrus postquã reuersa est egit
S ume citharam: o meretrix. Consilium
dat ei ꝓpħa : qualit̾ agat pęnitentiam.

Expanded text:
Tyrum, non solum muros, sed etiam domos Tyrum, non solum muros, sed etiam domos omnes subvertit, et quae antea erat negotia per septuaginta annos in captivitate mansit: ita et Tyrus quae eorum malis insultavit. Sed non vacat quod dicit, sicut dies regis unius. Nunquid legimus in aliqua historia, quemSalomon. Ozias autem qui et Azarias mina tenuit. Dicit ergo propheta: O Tyre, in oblivione traduntur, postquam spiritum exhalaverit, forsitan si hoc ei evenit ut tot annis regnaret: sic tu et omnis gloIste versiculus pertinet ad restaurationem Meretrices quae multos habuerunt amatores, postquam derelinquuntur ab illis vel propter deformitatem, vel senectutem, solent residentes in domo componere sibi carmina, et cantare ut recipiant consolationem, vel etiam reducentes ad memoriam hoc quod prius gesserunt, cum cantico commemorant illud: sic et Tyrus postquam reversa est egit. « Sume citharam, » o meretrix. Consilium dat ei propheta, qualiter agat poenitentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ inflatasis. n cęthim con¬
sargens: trans fretas Uox ꝓpħȩ ad
tirum. In cȩthim ĩd÷ ingreciã sueris.
non habebis requiem. De illis dicit
qui transier̃ mare : ⁊ fuger̃ in egrp¬
tũ ⁊ ingreciam. Et quare non habuer̃
ibi requiem : qui a conp̾hensi sunt a
nabucho donosor. Ecce terra chal¬
aeoꝵ : talis popłs non fuit. Notandũ
quia non dixit non erit : sed non fuit.
erum ÷ enim. qr̾ usq admortẽ na¬
buchodonosor fortissimi suꝑ om̃s
gentes chaldei : assiruq. fuerunt.
Postea autẽ: grecoꝵ ⁊ romanorum
popłs fortior fuit. Assur fundauit
eam . subaudas illam terram. Assur
pocentissimus ⁊ fortissimus homo
fuit : a quo fundata ÷ id .ẽ a quo
originem sumpserunt. Uox ꝓpħȩ.
I pse assur. uenit suꝑte. O trre incap¬
tuntatẽ transduxerunt robustos:
fine captiuos eius. Cuius captiuos.
t̃ri. SuffoderuNt demos eius
Quando nabuchodonosor nauigio uenit ad

Expanded text:
superbiae inflata sis. « In Cethim consuperbiae inflata sis. « In Cethim consurgens transfreta. » Vox prophetae ad Tyrum. In Cethim, id est, in Graeciam si ieris, non habebis requiem. De illis dicit qui transierunt mare: et fugerunt in Aegyptum et in Graeciam. Et quare non habuerunt ibi requiem? Quia comprehensi sunt a Nabuchodonosor. « Ecce terra Chaldaeorum talis populus non fuit. » Notandum, quia non dixit non erit, sed non fuit. Verum est enim, quia usque ad mortem Nabuchodonosor fortissimi super omnes gentes Chaldaei Assyriique fuerunt. Postea autem Graecorum et Romanorum populus fortior fuit. « Assur. fundavit eam, » subaudis illam terram. Assur potentissimus et fortissimus homo fuit, a quo fundata est, id est, a quo originem sumpserunt. Vox prophetae. Ipse Assur venit super te, o Tyre, « in captivitatem transduxerunt robustos » sive captivos « ejus. » Cujus captivos? Tyri « suffoderunt domos ejus. Quando Nabuchodonosor navigio venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
de regno agrptioꝵ. Legimus in hieze¬
chiele : quia regnum egrpti sub uer¬
sionem trri: Aedit dñs nabuchodono¬
sor dicens. Fili hominis. nabucbodo.¬
nosor seruo meo merces non ÷ reddita:
dix̃. extend& manũ suam: modo dic̃
mandiuit. Extende manũ di: est
mandare. Mandare : illius uolunitas.
manclanit nabucliodonosor. Quid:
O t ueniree ad uersum chanaam : & c̃¬
terer& fortes eiꝰ. id ÷ fortes chananooꝵ
Tirus ut iam diximus chanancoꝵ auitas
erat: & fortissimi illoꝵ intyro habita¬
bant. ⁊ in c̃tricione tiroꝵ: illorum
fortes ꝑempti sunt. Et dixit fubaudis
dñs. non adicies ultra: & cetera. Calup̃¬
nia: ⁊ accusatio. Filia sydonis appel¬
latur tirus : quia ipsi aedificauer̃
eam. Głabatur autẽ tirus indiuitus
suis : & accus abatur ab om̃ib incir¬
cuitu suo. qđ suꝑba. eẽt. idõ dixit
Ouirgo filia sydonis. post quã destruc¬
ta fueris non gloriaberis amplius.
⁊ non accusabunt te popłi: quod trpͥo

Expanded text:
de regno Aegyptiorum. Legimus in Ezede regno Aegyptiorum. Legimus in Ezechiele , quia regnum Aegypti pro subversione Tyri dedit Dominus Nabuchodonosor, dicens: Fili hominis, Nabuchodonosor servo meo merces non est redditadixit, extendet manum suam, modo dicit, mandavit. Extendere manus Dei, est mandare. Mandare illius voluntas, mandavit Nabuchodonosor. Quid? Ut veniret adversum Chanaan, « et contereret fortes ejus, » id est fortes Chananaeorum. Tyrus, ut jam diximus, Chananaeorum civitas erat: et fortissimi illorum in Tyro habitabant, et in contritione Tyrorum, illorum fortes perempti sunt. « Et dixit, » subaudis Dominus, « Non adjicies ultra » etc. Calumnia est accusatio. Filia Sidonis appellatur Tyrus, quia ipsi aedificaverunt eam. Gloriabatur autem Tyrus in divitiis suis, et accusabatur ab omnibus in circuitu suo quod superba esset, ideo dixit: O virga filia Sidonis, postquam destructa fueris non gloriaberis amplius, et non accusabunt te populi quod typo
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ergo ꝓpħa: qr̾ tãdignos & no¬
biles habebat negotiatores & instito¬
res : qui principes ⁊ incliti poterant
.eẽ in regnis. Pñs cogitauit.
ut desuꝑbia decucatur ad ruinam.
& uniuersos inditos terre subau¬
dis cmnaneorum.: ponat ignomiuia.
ł ransi cerram tiuam o filia maris: quasi
aliquis qui cito trans nauigat aliquem
riuulum. Quare hoo: ꝗe non ÷ cingulũ
t. id. ẽ non habes ultra iuris resistendi
chaldeis. Per cingulum. fortitudinem
siue uires intellige: q̾ mlũbis qͥ cingunt᷑
angulo. uis hominis consistit. Consiliũ
dum. Ut conturbentur regna. Quȩ
regna : Aegyptioꝵ. Nloabitarũ. &
ceterorũ incircuitu tiri. Cum enim
audissent uniuersa regna quȩ erant
incircuitu tyraꝵ qđ illi dep̃dationis
ruinã sustinerent : nimio timore
perterriti dixerunt. Quid faciemus
nos mͦ. quando regina nrã p̃dȩ ÷ data:
Certe oapiem᷑ achaldeis. Sic factum est:

Expanded text:
Dicit ergo propheta, quia tam dignos et noDicit ergo propheta, quia tam dignos et nobiles habebat negotiatores et institores, qui principes et inclyti poterant esse in regnis. « Dominus cogitavit » ut de superbia deducatur « ad ruinam et universos inclytos terrae, » subaudis Chananaeorum, « ponat ignominiam. Transi terram tuam » o filia maris. « Quasi » aliquis qui cito transnavigat aliquem « rivulum. » Quare hoc? « Quia non est cingulum tibi, » id est, non habes ultra vires resistendi Chaldaeis. Per cingulum, fortitudinem sive vires intellige, quia in lumbis qui cinguntur cingulo, vis hominis consistit . Consilium dum? Ut conturbentur regna. Quae regna? Aegyptiorum, Moabitarum, et caeterorum in circuitu Tyri. Cum enim audissent universa regna quae erant in circuitu Tyrorum, quod illi depraedationis ruinam sustinerent, nimio timore perterriti dixerunt: Quid faciemus nos modo, quando regina nostra praedae est data? Certe capiemur a Chaldaeis. Sic factum est
Abbreviated transcription (Latin):
Uax ꝓpħȩ ad negotiatores carchaginis :¬
& aliarum ciuitatũ. ł rigebatur enĩ
in suꝑbiam trrus : dicens. Ego inanti¬
quo tempore edificata repleta sum
diuitiis : &̾ domina omĩum negotia¬
torum. & quia inflata suꝑbia glo¬
riata est: ducent eam pedes sui
inchal deam. De illis mͦ loquitur:
quos dux̃ nabuchodonosor inbabr¬
lonem. Quis cogitauit hoc suꝑ
trrũ. ut dostrueretur. que quora¬
trat quis cogitauit. cum dr̃ dñs
exercituum cogitauit hoc. Unde
erat coronatã : Sicut rex habens
diadema in capite. sceptrũ inmanu.
altior om̃i suo popło & p̃cdarior
extitit : sic illa residens in medio mari.
plena diuitus. & negotiationibus.:
om̃ib. ci uitatib. locupletior & p̃cel¬
sior erat. Uel eciã ex hoc appellat᷑
coronata : qđ om̃s ciuitates & negotia¬
tores in circuitu illius positi. cõni¬
fluebant undiquȩ : quib. erat circũ¬
data. quasi excorona. Institores uo¬
cantur negotiatores : eo quod super¬
insistant negotis & mercimoniis.

Expanded text:
ae ad negotiatores Carthaginis, et aliarum civitatum. Erigebatur enim in superbiam Tyrus, dicens: Ego in antiquo tempore aedificata repleta sum divitiis, et domina omnium negotiatorum. Et quia inflata superbia gloriata est, « ducent eam pedes sui in Chaldaeam. » De illis modo loquitur quos duxit Nabuchodonosor in Babylonem. « Quis cogitavit hoc super Tyrum, » ut destrueretur, quae « quontrat quis cogitavit, cum dicitur: Dominus exercituum cogitavit hoc. Unde erat coronata? Sicut rex habens diadema in capite, sceptrum in manu, altior omni suo populo et praeclarior exsistit: sic illa residens in medio mari, plena divitiis et negotiationibus, omnibus civitatibus locupletior et praecelsior erat. Vel etiam ex hoc appellatur coronata, quod omnes civitates et negotiatores in circuitu illius positi, confluebant undique, quibus erat circumdata quasi ex corona. Institores vocantur negotiatores, eo quod superinsistant negotiis et mercimoniis.
Abbreviated transcription (Latin):
effugirint. Et quomͦ aꝑiuntur illi
fenestre : qr̾ ubiq uida. ⁊ ubiq. p̃sens
ad ÷. more nr̃o loquitur. Ds̃ enim
omp̃s quando peccatores non punit.
uidetur. eẽ. absens. Quando ꝑcu¬
tit illos : lunc uidetur̾ illis ad ꝓxi¬
mare. Et concutientur fundam̃ta c̾re.
Iuxta historiam hȩc omĩa implebuntur :
quia terrȩ motus magnus erit. Al¬
legorice ailt̃ ꝑfundam̃ta terrȩ : prin¬
cipes istius scłi intelliguntur qui t̃re¬
Nȩ uiuunt. Si militer ꝑterram : ho

Expanded text:
illi fenestrae? Quia ubique videt, et ubique praesens adest: in ore nostro loquitur. Deus enim omnipotens quando peccatores non punit, videtur esse absens. Quando percutit illos, tunc videtur illis approximare. « Et concutientur fundamenta terrae. » Juxta historiam haec omnia implebuntur, quia terrae motus magnus erit. Allegorice autem per fundamenta terrae, principes istius saeculi intelliguntur qui terrene vivunt. Simil
Abbreviated transcription (Latin):
distis p̃mum urm̃ & supplicium repboꝵ:
glificate dnm̃ indoctrina urã. Et ua
insulis maris: nom̃ dnĩ subaudis p̃dica¬
te. A finib. terre laudes audiuimꝰ.
Uox electorũ : indie iudicii. Qui sut t
minis suis consistit. ⁊ sine illis stare ñ
uil&. ita mundus iste doctrina & me¬
ritis allorũ consistit. In ebreo enim̃
abalis terrȩ laudes audiuimus: ut
beatus hieronimus dicit. habetur.
Alȩ cerrȩ. soĩ intelligendi sunt: qͥ de t̃¬
renis ad celestia de caducis adman¬
sura ⁊ ꝑpetua euolant. Dicent enim
electi: indic inditii a finib. terrȩ sine
abalis audiuimꝰ : hec quȩ mͦ uidemus.
nos ad hec ⁊ monentes tuam uoluntatẽ
totis uirib exeqͥ. audiuimus etũ głam
iusti. uł specialiter głam dnĩ. qui est

Expanded text:
um et supplicium reproborum, glorificate Dominum in doctrina vestra. « Et in insulis maris nomen Domini, » subaudis praedicate. « A finibus terrae laudes audivimus. » Vox electorum in die judicii. Qui sunt fminis suis consistit, et sine illis stare non valet: ita mundus iste doctrina et meritis illorum consistit. In Hebraeo enim ab alis terrae laudes audivimus ut beatus Hieronymus dicit habetur. Alae terrae sancti intelligendi sunt, qui de terrenis ad coelestia, de caducis ad mansura et perpetua evolant. Dicent enim electi in die judicii: A finibus terrae sive ab alis, audivimus haec quae modo videmus, nos ad haec et monentes tuam voluntatem totis viribus exsequi. Audivimus etiam gloriam justi, vel specialiter gloriam Domini, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
Propt᷑ quid: Quia transgressi sunt leges.
Per t̾ram: in telligendi sunt homines
t̾reni. Et quȩ erit illa maledictio: Quȩ
uorabit. & disꝑda uniuersam terram
Sentencia suꝑ om̃s terribilis. cũ dpcerit
iudex om̃ium. ite maledicti inignem
et̃num : idõq in sanient cultores euis.
I n sanire est : in am̃tiam u instuporẽ
nimuim uerti. Cultores terrȩ sunt eiꝰ
amatores : qͥ terrenis desideriis. &curis
mundanis in cubant. atq uertent᷑ in am̃-¬
tiam amoris enis. quia uidebunt illũ
cuiꝰ p̾cepta spreuer̃ : & audient suam
dãpnationis ꝑpetuam. Et relinquent᷑
homines pauci hoo ad electos ꝑtinet.
Cũ fuerint om̃s reꝓbi inbaratrum ȩt̾nȩ
crneiationis dimersi: pauci electi re:¬
manebit. sicut ipsa ueritas dixit.
mubti uocati: pauci electi. Sed sibene
adcendimus : non erunt panci. In suo
enĩ numero ꝑfectionem habebunt:
.sed conꝑatione reꝓborũ. pauci uident᷑
icr̃ numebo. I uoxit uindegna.

Expanded text:
» Propter quid? Quia transgressi sunt leges. » Propter quid? Quia transgressi sunt leges. Per terram intelligendi sunt homines terreni. Et quae erit illa maledictio, quae vorabit et disperdet universam terram? Sententia super omnes terribilis, cum dixerit judex omnium: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » « Ideoque insanient cultores ejus. » Insanire est in amentiam et in stuporem nimium verti, cultores terrae sunt ejus amatores, qui terrenis desideriis et curis mundanis incubant. Atque vertentur in amentiam amoris ejus, quia videbunt illum cujus praecepta spreverunt, et audient suam damnationem perpetuam. « Et relinquentur homines pauci; » hoc ad electos pertinet. Cum fuerint omnes reprobi in barathrum aeternae cruciationis demersi, pauci electi remanebunt. Sicut ipsa Veritas dixit: « Multi vocati, pauci electi . » Sed si bene attendimus, non erunt pauci. In suo enim numero perfectionem habebunt, sed comparatione reproborum pauci videntur esse numero. « Luxit vinde
Abbreviated transcription (Latin):
suis : id÷ t̾reni homines int̾fecti sunt
ab alus t̾renis homidub. qui habita.¬
bant interrã. q̾ transgressi sunt leges:
mutauer᷑ uis. hȩc ad sequentia ꝑtinent:
Qđ÷ lex: hoc etiam ⁊ uis. fedus. amicitia
Quieũq ergo legem bene &rite obserua¬
uerte: ꝓ cul dubio ille meret᷑ dõ conum¬
gi ꝑbona oꝑa. & post ciunctionẽ foebas.
ħabebit cũ illo. ĩdt amiciciam sic̃ ipse dic̃
apłis. lam nondicã uossernos: sed ami¬
cos meos. Iudei iactabant se de generis
nobilitate: dicentes. Nos regale sacio.¬
tum. gens scã tifilii habrahe nobis
poq solis. data÷ lex. Sod mentiebant᷑¬
in hos: quod ipsi soli legem acceꝑiit
ralis lex : Qđ tibi nonuis ficri alteri
nefeceris. ludei ergo & legẽ naturalem.
⁊ legem scriptam. & in suꝑ euangłium
spreuerunt : ꝓnichilo ducentes. Gens
autẽ: & legem naturalem & euangłium
trans gressȩ sunt : & hoc de illis dictũ. eẽ.
ad cendendum ÷ qui xpm̃ non imitauer̃.
Propt̃ hoc : maledictio uorabit terram.

Expanded text:
sunt ab aliis terrenis hominibus, qui habitabant in terra. « Quia transgressi sunt leges, mutaverunt jus. » Haec ad sequentia pertinent. Quod est lex hoc etiam et jus, foedus, amicitia. Quicunque ergo legem bene et rite observaverit, procul dubio ille meretur Deo conjungi per bona opera, et post conjunctionem foedus habebit cum illo, id est amicitiam. Sicut ipse dicit apostolis: « Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . » Judaei jactabant se de generis nobilitate dicentes: Nos regale sacerdotium, gens sancta, et filii Abrahae, nobis quoque solis data est lex. Sed mentiin hoc, quod ipsi soli legem acceperinralis lex? Quod tibi non vis fieri, alii non feceris. Judaei ergo et legem naturalem et legem scriptam, et insuper Evangelium spreverunt, pro nihilo ducentes. Gentes autem et legem naturalem et Evangelium transgressae sunt, et hoc de illis dictum esse attendendum est, qui Christum non imitaverunt. « Propter hoc maledictio devorabit terram.
Abbreviated transcription (Latin):
critio uiter dñm ⁊ seruum: inter
ancilla ⁊ dnam. siugerq. bomus: uł utraq
bona uł mala fuerit.: sx a deeteris dicen¬
dum. Fenerator. ẽ. qui conmodat. uel
prestat alicui aliquid. Autare quidam
dicunt : mutatã peccunam redđe ꝓar
gento. aequũ uł &ĩam dicunt qi̾ mutu¬
um dr̃ meum. tuum. & tractũt exiure.
issipatione dissipabitur terra.
quia omĩa dissipabuntur. & ar¬
debunt quȩ in ea sunt. Quare. qm de¬
predabitur adrĩo. Et quomͦ dep̃dabitur :
Quia habitatores eiꝰ : non erunt in ea.
lugere : Per terrã : habitatores eiꝰ intelli¬
gamus. Deflux̃ id ÷ defici& orbis &
alcicudo popłorũ. id ÷ suꝑbi & potentes
quiq infirmabuntur indie illa. Et t̾ra

Expanded text:
cretio inter Dominum et servum, inter cretio inter Dominum et servum, inter ancillam et dominam, si uterque bonus vel utraque bona vel mala fuerit. Sic et de caeteris est dicendum. Foenerator est, qui commodat vel praestat alicui aliquid. Mutare quidam dicunt, mutatam pecuniam reddergento equum. Vel etiam dicunt: Quia mutuum dicitur, meum tuum. Et tractum est ex jure. « Dissipatione dissipabitur terra, » quia omnia dissipabuntur et ardebunt, quae in ea sunt. Quare? « Quoniam depraedabitur a Domino. » Et quomodo depraedabitur? Quia habitatores ejus non erunt in ea. lugere? Per terram habitatores ejus intelligamus. Defluxit, id est, deficiet orbis et altitudo populorum, id est, superbi et potentes quique infirmabuntur in die illa. «
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ apte ioħs in apocalipsin sua de¬
monstrat : & erit glum nouum ⁊ t̃ra
noua. Si enĩ ita transurte : penitus
desiner&. eẽ. Qđ ⁊ salomon: muume
loqueretur. Generatio p̃terit. &ge¬
neratio aduenit : terra autẽ in ȩternũ.
stat. Dissipabit ergo dñs t̾ram in extre.¬
mo iuditio : id ⁊ ꝑ ignem facior eam
transire. mutans illã ab hac specie
quã minc hab& : in meliorẽ. Et nuda¬
bit eam ab habitatorib. ab hominib:
abestiis. a serpentib ab arboribus
faciem eius : qr̾ ꝑ ignem transibit.
affligit tam̃ illum. Et disꝑga habi¬
tatores eiꝰ : idz diuid&. Quando erit
illuo : quando segregabuntur oues
ab hedis. iusti ab iniustis. Inp̃senti
enĩ scło: pariter mixci sunt : boni
⁊ mali. Tunc autẽ alias erit : qe ibt̃
impu insupplicium et̾nȩ dãpnatio.¬
nis: iusti ingaudium ȩt̾nȩ qͥetis.
E t erit sicut popłs: sic sacerdos.
B om̃is laicus cũbono sacõote remune.¬
sabitur : ⁊ malus laicus cum malo
sacerdote dãpnabitur. Non erit dis¬

Expanded text:
annes in Apocalypsi sua demonstrat: « Et erit coelum novum et terra nova . » Si enim ita transiret, penitus desineret esse. Quod et Salomon minime loqueretur. « Generatio praeterit et generatio advenit, terra autem in aeternum stat . » Dissipabit ergo Dominus terram extremo judicio, id est per ignem faciet eam transire, mutans illam ab hac specie, quam nunc habet in meliorem. « Et nudabit eam ab habitatoribus, » ab hominibus, a bestiis, a serpentibus, ab arboribus,faciem ejus » quia per ignem transibit. affligit tamen illum. « Et disperget habitatores ejus, » id est dividet. Quando erit illud? Quando segregabuntur oves ab haedis, « justi ab injustis . » In praesenti enim saeculo pariter mixti sunt boni et mali. Tunc autem alias erit, quia ibunt impii in supplicium aeternae damnationis, justi in gaudium aeternae quietis. « Et erit sicut populus, sic sacerdos. » Bonus laicus cum bono sacerdote remunerabitur, et malus laicus cum malo sacerdote damnabitur. Non erit dis
Abbreviated transcription (Latin):
minia id÷ contaminatio domus dñi
reddita ÷ illi. Et erit indie illa
hoc ÷ cum tu depositus fueris destaci¬
one idt de loco tuo: uocabo seruum
meum heliachim filium helachie
Heliachim unus erat ex .xxiiii. sacer
ꝑ somnam : qr̾ inuentus ÷ iustus
S omna fuit quasi lupus rapax. om̃i
popło. Ile autẽ ut pat̾ : tam popło.
quã sacerdotibus. Domũ dauid ap¬
pellat domũ dñi : ubi erat dauis an:¬
rea. Paxillũ ꝑ mechaphoram: ipsũ
eliachim nuncupat. Locũ fidelem
dicit: ubi comieniunt fiaele Ecrit
M agnĩ enim honorẽ habebant ꝓpinqͥ
cus ⁊ cognati: cum uide̾nt eum ita
thaphoram. S icut in paxillo id÷ in
stipite suspenduntur diuersa utensilia
sic om̃is ornatus tẽpli dñi. in regun¬
ne illius consticit. In die illadic̃
dñs : auferetur paxillus. Notandũ
isto in loco : qr̾ hȩc quȩ dicuntur. Ñ

Expanded text:
minia, id est contaminatio domus Domini, minia, id est contaminatio domus Domini, reddita est illi. « Et erit in die illa, » hoc est cum tu depositus fueris de statione, id est de loco tuo. « Vocabo servum meum Eliachim filium Helchiae. » Eliachim unus erat ex viginti quatuorper Sobnam, quia inventus est justus. Sobna fuit quasi lupus rapax omni populo. Ille autem ut pater, tam populo quam sacerdotibus, domum David appellat domum Domini, ubi erat clavis aurea. Paxillum per metaphoram ipsum Eliachim nuncupat. Locum fidelem dicit, ubi conveniunt fideles. « Et» Magnum enim honorem habebant propinqui ejus et cognati, cum viderent eum ita taphoram. Sicut in paxillo, id est in stipite, suspenduntur diversa utensilia, sic omnis ornatus templi Domini in regimine illius constitit. « In die illa, dicit Dominus, auferetur paxillus. » Notandum isto
Abbreviated transcription (Latin):
in petra. & in excelso loco: sperans
non ire incaptiuitatẽ. ut suꝑbia &
potentia quã uniens obtinuit: & lam
in sua morte ostendetur. Sedñ
.ẽ. sbi humatus : quia capt̾ĩius est
in babilonẽ ductus Sicut asportat᷑
gallus gallinatius Gallus gallina¬
tius ÷ gallus castratus : quẽ nos capũ
siue caponem dicimus. Et . ẽ. sensus.
Sicut ille portatur sine inpedim̃to
aliquo. & sicut subleuatur suꝑ scapu¬
lã sacus sine labore : sic asportatus:
ale aterra sua. Curonans corona¬
bit te. Coronã appellat laminam
auream ubi erat scriptũ nom̃ dm̃:
quã portabat sacos semel in anno
infronte. Pro illa corona: tribulatꝰ¬
est iste tribulatione. Quasi pi¬
lam : mite& te interrã.Sieut
siposita fuerit pila in aliquo tumu¬
lo. siue monte. eito decurrit in ual¬
lem: sic ille lapsus ÷ cito degła &
suꝑbia adrumã. Et ibi erit currꝰ
& potentia. & dignitate: quȩ omĩa
pariter cũ illo ducta sunt: & igno¬

Expanded text:
in petra, et in excelso loco, sperans in petra, et in excelso loco, sperans non ire in captivitatem, ut superbia et potentia quo jam vivens obtinuit, etiam in sua morte ostenderetur. Sed non est ibi humatus, quia captivus est in Babylonem ductus. « Sicut asportatur gallus gallinaceus. » Gallus gallinaceus est gallus castratus, quem nos capum sive caponem dicimus. Et est sensus: Sicut ille portatur sine impedimento aliquo, et sicut sublevatur super scapulam saccus sine labore, sicut asportatus est ille a terra sua. « Coronans coronabit te. » Coronam appellat laminam auream, ubi erat scriptum nomen Domini, quam portabat sacerdos semel in anno in fronte. Pro illa corona tribulatus est tribulatione. « Quasi pilam mittet te in terram. » Sicut si posita fuerit pila in aliquo tumulo, sive monte, cito decurrit in vallem, sic ille lapsus est cito de gloria et superbia ad ruinam. « Et ibi erit currus et potentia et dignitate, quae omnia pariter cum illo ducta sunt, et igno
Abbreviated transcription (Latin):
mittetur. Si: non ꝓͥpositum .ẽ.
t dicit dñs adisaiam. Uade ad
somnã prepositũ templi: qui
habitat in cab̾naculo subaudis dñi.
Iste somna sũmus pontifex erat: suꝑb.
& arrogans. puaricator legisdĩ. op¬
primens uniuersum popłm. & aũtens
illos ap̃ceptis & cultura dñi. & ipse
tradidit pretimore inferiorem partẽ
ciuitatis exercitui sennacherip. ĩdõ
q dñs ꝓmittit ei mala futura. hȩc
uero quȩ hic dicuntur non ꝑtinent
ad illam captiuitatẽ suꝑius memo¬
ratã : quȩ fuit tẽporib sedechiȩ. Et
quio dr̃ ei adño: Quid tuhic subau¬
dis facis : Tu qui suꝑb. es & lupus
rapax. cur moraris in domo mea.
aut quasi quis hic: Acsi diceretaluis
uerbis. Aut tu cur sedes indomo mea
non timens ire incaptiuitatẽ. quasi
hic aliqͥs semꝑ possit aeternalit᷑ ma.¬
nere. ¶Iuia excidisti tibi hic
sepulchrti.Non excidit ille in
ipso tẽplo suum sepulchrũ : sed na
ipsa ciuitate acdificauit domũculã

Expanded text:
mittetur. Si pro non positum est. Haec dicit Dominus ad Isaiam: « Vade ad Sobnam praepositum templi, qui habitat in tabernaculo, » subaudis Domini. Iste Sobna summus pontifex erat, superbus et arrogans praevaricator legis Dei, opprimens universum populum, et avertens illos a praeceptis et cultura Domini, et ipse tradidit prae timore inferiorem partem civitatis exercitui Sennacherib, ideoque Dominus promittit ei mala futura. Haec vero quae hic dicuntur non pertinent ad illam captivitatem superius memoratam, quae fuit temporibus Sedeciae. Et quid dicitur ei a Domino? « Quid tu hic » subaudis facis? Tu qui superbus es et lupus rapax, cur moraris in domo mea, « aut quasi quis hic? » Ac si diceret aliis verbis: Aut tu cur sedes in domo mea, non timens ire in captivitatem, quasi hic aliquis semper possit aeternaliter manere? « Quia excidisti tibi hic sepulcrum. » Non excidit ille in ipso templo suum sepulcrum, sed in ipsa civitate aedificavit domunculam
Abbreviated transcription (Latin):
potus adultimã quȩ fuit temporib
sedechiȩ : quam suꝑus memorauimꝰ.
Considandum ÷ &ĩam qr licet suꝑius
paxillum uoluiss& intelligere heli¬
achim pontificem : tam̃ mͦ conũtit
se adalia. significans ꝑ paxillum.
ipsũ sacerdotem: qđ post mortem
eliachim destructum ÷ Nã quãdiu
ipse uix̃ : honorifice omĩa actas̃
intẽplo dñi. Illo uero moriente:
defecit ⁊ illud. intantũ ut quan-¬
do captiuitas aduenit tẽporibus
sedechiȩ : carerent sac̾dotio. Possumꝰ
&tã hoc allegorice intelligere.
qđ de heliachim scriptũ ÷ & sõna.
Per somnam qui suꝑb. ⁊ arrogans
fuit : significantur sac̃ Q. doces
eiudeoꝵ scribe ⁊ pharisȩi. Per᷑ eliadũ

Expanded text:
us ad ultimam quae fuit temporibus Sedeciae, quam superius memoravimus. Considerandum est etiam, quia licet superius paxillum voluisset intelligere Eliachim pontificem, tamen modo convertit se ad alia: significans per paxillum ipsum sacerdotium, quod post mortem Eliachim destructum est. Nam quandiu ipse vixit, honorifice omnia acta sunt in templo Domini. Illo vero moriente, defecit et illud: in tantum ut quando captivitas advenit temporibus Sedeciae, carerent sacerdotio. Possumus etiam hoc allegorice intelligere, quod de Eliachim scriptum est, et Sobnam. Per Sobnam, qui superbus et arrogans fuit, significantur sacerdotes Judaeorum, Scribae et Pharisaei. Per Eliachim
Abbreviated transcription (Latin):
acute : & om̃s arcus eiꝰ extenti. Un¬
gulȩ equorum eiꝰ ut silex : a rote eiꝰ
quasi impetus tẽpestatis. Rugitus
eiꝰ ut leonis: rugi& ut catuli leonũ.
& frend&. & tenebit p̃dam. & am¬
plexabit᷑ . & non erit qui eripiat

Expanded text:
acutae et omnes arcus eius extenti unacutae et omnes arcus eius extenti ungulae equorum eius ut silex et rotae eius quasi impetus tempestatis rugitus eius ut leonis rugiet ut catuli leonum et frendet et tenebit praedam et amplexabi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi infaciem benedicerit tibi. Qđ
autẽ sequitur. & ꝑcussit eum id t̃
popłm suum. & conturbati sutt
montes : ĩ perbolice putamus. quod
ꝓ magnitudine maloꝵ etiã montes
cõ mouenitur : e cadauerib mortuorũ
repleantur om̃s plateȩ urbium. hoc
accidisse uidȩis post passionem anĩ
sub uespasiano & atlriano: neno quis
dubittͬe. Cumq. hȩc facta sint: nont
aduersus furor eiꝰ. sed adhuc manꝰ
eiꝰ excenta. quȩ habitũ irascentis &
ꝑcutientis ostendit. Et notandum
in his om̃ib. qđ non eis exprobroe
idolacriam. non alia peccata. ꝓpt̃
quȩ offendunt dñm : sed qĩ abiecer̃
legem enangłi i. & sermonem dĩ blas¬
phemauerurt. Et eleu abit sig
num in nationib ꝓcul: &sibilabit
ad eum definib terrae. Et eoce festi¬
nus uelocit᷑ ueni&. & non erit defi¬
ciens : neq laborans in eo. Non dor¬
mitabit neq. dormie : neq soluetur
cingulũ lumboꝵ eiꝰ neq rumpetur
corrigia calciam̃ti eius. Sagatȩ eiꝰ

Expanded text:
benedixerit tibi . » Quod autem sequitur: et percussit eum, id est populum suum, et conturbati sunt montes: hyperbolice putamus, quod pro magnitudine malorum etiam montes commoveantur, et cadaveribus mortuorum repleantur omnes plateae urbium. Hoc accidisse Judaeis post passionem Domini sub Vespasiano et Adriano, nemo quis dubitat. Cumque haec facta sint, non est aversus fe excelsa, quae habitum irascentis, et percutientis ostendit. Et notandum in his omnibus, quod non eis exprobret idololatriam, non alia peccata, propter quae offenderint Deum, sed quia abjecerunt legem Evangelii, et sermonem Domini blasphemaverunt.ilabit ad eum de finibus terrae et ecce festinus velociter veniet non est deficiens neque laborans in eo non dormitabit neque dormiet neque solvetur cingulum renum eius nec rumpetur corrigia calciamenti eius sagittae eius
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce iniquitas. Et iusticiã: &ecce
clamor Expectauit dĩ ut popłs
iudȩoꝵ iudicium facerce id ÷ uuas
& fecit inquitatẽ. id ÷ labruscas
Et expectauit iusticiã : ut largitorẽ
tantoꝵ munerum apatre missum
susciꝑ&. & fecit clamorẽ qͦ uociferatꝰ
.ẽ. contra dñm: & clamauit dicens.
Tolle colle: crucisige eum. Unde &
paulus apłs: scribens ait. Om̃ĩs ira
&clamor & blasphemia. tollatur a
uobis : cum om̃i malitia. Uel certe
qm̃ iusti sanguiniẽ fud̾ant. & sanguis

Expanded text:
et ecce iniquitas: et justitiam, et ecce et ecce iniquitas: et justitiam, et ecce clamor, sivefaceret, id est uvas: et fecit iniquitatem, id est labruscas. Et exspectavit justitiam, ut largitorem tantorum munerum a patre missum susciperet, et fecit clamorem quo vociferatus est contra Dominum, et clamavit dicens, « Tolle, tolle, crucifige eum! » Unde et Paulus apostolus scribens ait, « Omnis ira et clamor et blasphemia tollatur a vobis, cum omni malitia . » Vel certe quoniam justi sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
abhis qui indigni sunt: ut quia non
senserunt dm̃ ꝑ beneficia. sentiant
ꝑsupplicia. Uel idõ truculenta
quȩdã & asꝑa ÷ conminatꝰ : ut con¬
uersi ad poenitentiam. inminentia
torm̃ta deuitent. Et nubibus
mandabo: nepluant suꝑeam ĩmbrẽ.
Non solum de ꝓpħis sed & de apłis
possumꝰ intelligere: nec ꝓuuis af¬
ferrent spinas. sed ꝓsterilitate &
ariditate sua p̃carentur eum qͥ potest
imbres uirtutũ p̾bere. Umea dm̃
exercituum domus isrł.ẽ. & uiri iu¬
da germ̃ delectabile eiꝰ. idt dei.
Pulchre isrł hoc ÷ totus popłs isrł
domus dĩ dicitur : iudas autẽ ger¬
m̃ delectabile qͥpostea seꝑatis
tribub pullulauit. Nouellũ enim:
dicitur delectabile. Sed & hoc no¬
tandum. qđ iuxta consuetulinẽ pro¬
pħalem quȩ pͥus ꝑmetaphorã dicta st̃.
ł ꝑ pabolam : postea exponuntur ma¬
nifestus qđ uinea & nouella planta¬
tio israhel & iuda sunt.
x pectaui ut facer& iudicium:

Expanded text:
ab his qui indigni sunt: ut quia non ab his qui indigni sunt: ut quia non senserunt Deum per beneficia, sentiant per supplicia. Vel ideo truculenta quaedam et aspera est comminatus, ut conversi ad poenitentiam, imminentia tormenta devitent. « Et nubibus mandabo, ne pluant super eam imbrem. » Non solum de prophetis, sed et de apostolis possumus intelligere. Ne pro uvis afferrent spinas, sed pro sterilitate et ariditate sua precarentur eum qui potest imbres virtutum praebere. « Vinea Domini exercituum domus Israel est, et viri Juda germen delectabile ejus, » id est, Dei. Pulchre Israel, id est, totus populus Israel, domus Dei dicitur: Judas autem germen delectabile, qui postea separatis tribubabile. Sed et hoc notandum, quod juxta consuetudinem prophetalem, quae prius per metaphoram dicta sunt, vel per parabolam, postea exponuntur manifestius: quod vinea et novella plantatio, Israel et Judas sit. Et exspectavi ut faceret judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi alia sit uinea & agricola.
sic depopło loquitur & magistris
ut malos male ꝑdat. & iuineam aliis
agricolis loc&: significderis apłos
& eos qui apłis successuri sunt. Su¬
pra enĩ apud setacitus loquitur
hic autẽ qđ cogitauerit alios int̃ro¬
gat. Et nunc ostendam uobis:
quio ego faciam uineȩ meȩ. Auferã
sepem ciꝰ : & erit indireptionem
Diruam maceriã eus: &erit inconcul¬
catienẽ. Et ponam eam descrtam:
non putabitur neq fodietur. & ascen¬
dent suꝑ eam uepres aspinȩ. Quia¬
feri uinee meȩ cuncta quedebu. & ꝓ
uius acculit labruscas: auferam u¬
niu̾sa quȩ dederam. Lollam angłoꝵ
auxilia: dequib. inpsalmis scriptũ :
ircũdabit angłs dñi incircuitu tim̃¬
tium eum: & lib̾abit eos. & diripie
tur ab aduersariis. Destruam mu¬
ros eos : & ĩnimicis gentib. subiace¬
bit. Eritq. deserta : & non putabitur
inȩcernũ. nec fodietur : ut redigat᷑
in uepres. Tollet᷑ autẽ dĩ auxilium

Expanded text:
quasi alia sit vinea et alius agricola, quasi alia sit vinea et alius agricola, sic de populo loquitur et magistris, ut, « Malos male perdat; » Et, « vineam aliis agricolis locet, » significans apostolos et eos qui apostolis successuri sunt. Supra enim aphic autem quod cogitaverat, alios interrogat. Et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae meae: Auferam sepem ejus, et erit in direptionem: diruam maceriam ejus, et erit in conculcationem. Et ponam eam desertam; non putabitur, et non fodietur: et ascendent super eant vepres et spinae. feci vineae meae cuncta quae debui, et pro uvis attulit labruscas, auferam universa quae dederam. Tollam angelorum auxilia, de quibus in psalmis scriptum est: Circumdat Angelus Domini in circuitu timentium eum, et liberabit eos : et diripiet ab adversariis. Destruam muros ejus, et inimicis gentibus subjacebit. Eritque deserta, et non putabitur in aeternum, nec fodietur, ut redigatur in vepres. Tollitur autem Dei auxilium