comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ossib eiꝰ. que confusione res dignas gerit. Cogitationes iustor
iudicia: ⁊ consilia imꝑioꝵ fraudulenta. Uerba impioꝵ insidian¬
tur sanguini: os iustoꝵ liberabit eos. Uerte impios et ñ erunt: do¬
us aut̃ iustoꝵ ꝑmanebit. Doc trina sua. noscit᷑ uir: qui aut uan̾
⁊ excors est. patebit contemptui. Melior ẽ pauꝑ et. sufficiens sibi
quam gloriosus et indigens ꝑane. Nouit iustus animas ium̃toꝵ
suoꝵ. uiscera aut̃ impioꝵ crudelia. Qui operat t̾ram̃ suam satura¬
bitur panib: qui aut̃ sectatur ocium stultissimus ẽ. Desideriũ
impii monimentum ẽ pessimoꝵ: radix aut̃ iustoꝵ ꝓficiet. Prop
ter peccata labior ruina ꝑximat malo: effugiet aut̃ iustus.
de angustia. De fructu oris sui unus qͥsq replebit᷑ bonis. ⁊ iuxta
opeta manuũ suarum retribuetur ei. Uia stulti recta in oculis
eius: qui aut̃ sapiens ẽ audit consilia. Fatuus statim indicat
iram suam: qui aut̃ dissimulat iniuriam callidus est. Qui quod

Expanded text:
s dignas gerit: Cogitationes justorum judicia: et consilia impiorum fraudulenta. Verba impiorum insidiantur sanguini: os justorum liberabit eos. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit. Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam gloriosus et indigens pane. Novit justus animam jumentorum suorum: viscera autem impiorum crudelia. Qui operatur terram suam, satiabitur panibus: qui autem sectatur otium, stultissimus est. ÷ Desiderium impii muniugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur in corde eius. Impius cũ improfundo uenerit peccatoꝵ
contemnit. s seguitur eũ ignominia. ⁊ obꝓbriũ. Aqua pro¬
funda uerba ex ore uiri: et torrens redundans fons sapientie.
accipe ꝑsonam impii in uiditio ñ ẽ bonũ: ut dedines aũi¬
ritate uidicii. Labia stulti. inmiscent se rixis: s et os eiꝰ iur-¬
gia ꝓuocat. Os stulti contricio eiꝰ. ⁊ labia ipsius riuna anune¬
eius. Uerba bilinguis. quasi simplicia. ⁊ ipsa ꝑueniunt usq
ad interiora uentris. Qui mollis ⁊ dissolutus ẽ in opere suo
rat̃ sua oꝑa dissipantis. Turris fortissima nom̃ diũi. ad ips.
currit iustus ⁊ exaltabit. Substantia diuitis. urbs robons eiꝰ.
et quasi murus ualidus circundans eum. Antequã conte¬
ratur exaltat᷑ cor hominis. ⁊ ante quã glorificetur humili¬
atur. Qui prius respondet quam audiat: stultum se ẽẽ demon¬
strat. ⁊ confusione dignũ. Spc uiri sustentat inbecillitatem
suam. ⁊ spm̃ uͦ adirascendum facilem. quis potent sustinere:

Expanded text:
ndum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa perveniunt ad  Al. usque ad interiora ventris. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
correptio. Qui delicate apueritia nutriẽt seruum suum: postea
illum sentiet contumacẽ Sir iracundus ꝓuocat rixas: et qui
ad indignandũ facilis ẽ erit adpeccata ꝓcliuior. Suꝑbum sequit᷑
umilitas: ⁊ humilem spũ suscipiet gła. Qui cum fure partio¬
tut hodit animam suam : adiurantem audit ⁊ non indicat. Qui
timet hominem cito corruet: quisperat in dño subleuabitur. Mul¬
ti requirunt faciem pͥncipis. ⁊ adnõ uidicium egreditur singuloꝵ.
Abhominantur iusti uirum impium: ⁊ abhominantur impii eos
quam locutus est uit cum quo ẽ ds̃. ⁊ qui deo secum morante
confortatus ait. Stultissimus sum uirorũ. ⁊ sapientia hominũ
ñ est mecum. Non didici sapientiam. ⁊ noui sc̃oꝵ scientiam. Qs
ascendit in celum atq descendit: Quis continuit
bus su men is: Quis conligauit aquas
quasi in uestimen¬
to: Quis suscitauit om̃s t̃minos

Expanded text:
correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominantur impii eos,quam locutus est vir, cumo quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum. Non didici sapientiam, et novi sanctorum scientiam, Quis ascendit in caelum atque descendit quis continuit bus suis quis conligavit aquas quasi in vestimento quis suscitavit omnes terminos
Abbreviated transcription (Latin):
siue rideat. ñ inueniet requiem. Siri sanguinũ hoderunt
simplicem: in iusti aut̃ quert̃ animam eius. To tum spm suũ
ꝓfert stultus: sapiens differt. et reseruat inposterũ. Princeps qui
libent̃ audit uerba mendatii: om̃s ministros habebit impios. Pau-¬
er et creditor obuiauerunt sibi. utriusq inluminator ẽ dĩ
Rex qui udicat inueritate pauperes: thronus eius in et̃num fir
mabit᷑. Uirga atq correptio tribuent sapientiam: puer aut̃ qͥ
dimittitur uoluntati sue. confundet matrem suam. In multipli¬
catione impioꝵ multiplicabuntur scelera: ⁊ iusti ruinas eoꝵ ui¬
debunt. E rudi filium tuũ ⁊ refrigerabit te ⁊ dabit delitias ani¬
me tue. Cum ꝓphetia defecerit dissipabitur popłs: qui custo¬
dit legem beatus ẽ. Seruus uerbis ñ potest erudiri. quia quo
dicif᷑ intelligit. ⁊ respondere contempnit. Uidisti hominem
uelocem adloquendum: stultitia magis speranda ẽ: quam illiꝰ

Expanded text:
sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate mabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius
Abbreviated transcription (Latin):
Qui se iactat ⁊ dilatat. uirgia concitat: qui sperat in dño sana¬
bitur. Qui confioit in corde suo stultus ẽ: Qui aut̃ graditur
sapienter iste laudabitur. Qui dat pauperi ñ indigebit. quides¬
picit dep̃cantem. sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii
abscondentur homines: cum illi perierint multiplicabuntur
tione iustoꝵ letabitur uulgus. cum impii sũpserint pͥncipatu
gemet popłs. Uir qui amat sapientiam letificat patrem suũ. qͥ
aut̃ nutrit scorta. ꝑdet subbstantiam. Rex iustus eriget t̾ram.
uir auarus. destruet eam. homo quiblandis fictisq sermonib
loquitur amico suo: rete expandit gressib eius. Peccantem ui¬
rum iniquũ: in uoluet laqueus.⁊ iustus laudabit atq gaudebit
Nouit iustus causam pauperum: imppus ignorat scientiam. ho¬
mines pestilentes dissipant ciuitatem: sapientes uͦ auertunt furo¬
rem. Uir sapiens si cum stulto contendenderit. siue irascatur

Expanded text:
Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanaQui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierint, multiplicabunturtione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive irascatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ea : miscđiam consequetur. Beatus homo qͥ semꝑ ẽ pauidus: qui
uero mentis ẽ dure. corruet in malũ. Leo rugiens. ⁊ ursus esu¬
riens. pͥnceps inpius super popłm pauperem. Dux in digens
niatur anime sanguinem: si usq adlacũ fuerit nemo sustinet.
Qui ambulat simplicit̃ saluus erit. qui peruersis ingreditur ui¬
is: concidet semel. Qui operatur t̾ram suam saturatur panib:
qui sectatur otium replebit̾ egestate. Sir fidelis multum lauda¬
bitur : qui aut̃ festinat ditari. non erit ignocens. Qui cognos¬
cit iniuditio faciem non facit bene: iste. et ꝓbucella panis
deserit ueritatem. Uir qui festinat ditari.⁊ alii .s inuidet.i¬
norat quod egestas super ueniet ei. Qui cotripit hominem
grãm postea inueniet magis apud eum: quam ille qui ꝑ lin¬
gue blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid apatre suo et
amatre. ⁊ dicit hoc ñ est peccatum: particeps homicide est.

Expanded text:
ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens pniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum laudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene: iste et pro buccella panis deserit veritatem. Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei. Qui corripit hominem, gratiam postea inveniet apud eum, magis quam ille, qui per linguae blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est.
Abbreviated transcription (Latin):
fidens. absq trore erit. Propt̾ peccata t̾re multi pͥncipes eius. et
propt̃ hominis sapientiam.⁊ horum scientiam que dicuntur ui¬
ta ducis longior erit. Uir pauꝑ calumnians pauperes. similis ẽ
ibri uehementi in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem
laudant impium: qui custodiunt succendunt᷑ contra eum. Ui¬
ri mali non cogitant uditium: qui aut̃ requirunt dnm anim¬
aduertunt omĩa. Melior ẽ pauper ambulans insimplicitate su¬
oaceruat diuitias usuris fenore liberali in pauperes congrega
eas. Qui dedinat aurem suam ne audiat legẽ: oratio eius erit exe¬
crabilis. Qui decipit iustos iruia mala. in interitu suo corruet.
⁊ simplices possidebunt bona eius. Sapiens sibi uidetur uir di¬
ues: pauper aut̃ prudens scrutabitur eum. In exultatione iustoꝵ
multa gła est regnantib impiis ruine hominum. Qui abscondit
scelera sua ñ dirigetur. Qui aut̃ confessus fuerit. ⁊ reliquerit

Expanded text:
fidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et fidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calunnians pauperi: similis est imbri vehementi: in quo paratur fames. Qui derelaudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simplicitate sucoacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui seruat ficum comedet fructum eius. ⁊ qͥ custos ẽ dñi sui
glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent uultus ꝓspiti¬
entium: sic corda hominum manifesta sunt prudentib. Infer
les. Quomͦ ꝓbatur in conflatono argentum. ⁊ infornace aurum:
ic probatur homo ore laudantis. Si contuderis stultum in
pila. quasi stipsanas feriente de suꝑ pilo: non auferetur ab eo
stultitia eius. Diligent̾ agnosce uultum peccoris tui: tuosq
greges considera. Non enĩ habebis iugit̃ potestatẽ. s corona tri-¬
buetur ingeneratione generationum. Aperta sunt prata.⁊ appa¬
ruerunt herbe uirentes: ⁊ collecta sunt fena demontib. Agni
d uestimentum tuũ.⁊ hedi agri p̃cium. Sufficiat tͥ lac capra
rum incibos tuos. ⁊ in necessaria domus tue: ⁊ aduictum ancil¬
leͥs tuis. fugit impius nemine ꝑsequente. iustus aut̃ quasi leo con¬

Expanded text:
Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus. Inferles. Quomodo probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum: sic probatur homo ore laudantis. Si contuderis stultum in pila quasi ptisanas, feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus. Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur in generatione, et generationem. Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: rum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo con
Abbreviated transcription (Latin):
ta calcabit fauum. anima esuriens ⁊ amarum ꝓdulci sumet. Sic̃
auis transmigrans de nido suo: sic uir qui relinquit locum su¬
um. Sngunto ⁊ uariis odorib delectatur cor: ⁊ bonis amici co¬
siliis anima dulcoratur. Amicũ tuũ tamicum patris tui ne
dimiseris. ⁊ domum frĩs tur. ne ingrediaris indie afflictionis
tue. Melior ẽ uicmus iuxta: quam fr̃ ꝓcul. Stude sapientie
filimi: ⁊ letifica cormeũ. ut possis exꝓbanti respondere sermo¬
nem. Astutus. uidens malum absconditus ẽ: pariuili transe.¬
untes sustinere dispendia. Tolle uestimentũ eus: qui spopondit
ꝓ extraneo: ⁊ ꝓalienis aufer ei pignus. Qui benedicit ꝓximo suo
uoce grandi denocte consurgens maledicenti sumlis ẽ. Tecta ꝑ¬
stillantia in die frigoris ⁊ litigiosa mulier comparantur. Qui reti
iet eam quasi qui uentum teneat. ⁊ oleum dextere sue uoca¬
bit. Ferrum ferro acuitur. ⁊ homo exacuet faciem amici sui.

Expanded text:
ta calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut ta calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dudimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens maledicenti similis erit tecta perstillantia in die fnet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui.
Abbreviated transcription (Latin):
simplicia ⁊ ipsa ꝑueniunt adintima uentris. Quomͦ si argen¬
to sordido ornare uelis uas fictile. sic labia tumentia cũ pes¬
simo corde sociata. Labiis suis intelligit inimicus. cũ in cor¬
de tractauerit dolos. Q uando subnriserit uocẽ suam ne cre¬
dideris ei: qm̃ septem neqͥtie sunt in corde illius. Qui operit
hodium fraudulent̃: reuelabit᷑ malitia eiꝰ inconcilio. Quif¬
a̾it foueam incidet in eam:⁊ qui uoluit lapidem. reuertet᷑
ad eum. Lingua. fallax ñ amat: ueritatẽ. ⁊ os lubricum operat᷑
partat. dies. Laudet te alienus. ⁊ ñ os tuum: extraneus.⁊ ñ
labia tua. Graue ẽ saxum ⁊ honertosa hatena: f ita stulti
uttoq grauior. Ira ñ habet miscđiam nec erumpens furo
& inpetũ concitati ferre quis poterit: Melidr ẽ manifesta
correptio: quam amor absconditus. Meliora sunt irulnera
ailigentis : quam fraudulenta hodientis oscula. Anima satura¬

Expanded text:
simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argensimplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter, revelabitur malitia ejus in concilio, Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operaturpariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus. Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Anima satura
Abbreviated transcription (Latin):
parabola in ore stultoꝵ. Iuditiũ det̃minat causas.⁊ qui impo¬
aduomitum suũ sic impnidens qui iterat stultitiam suam.
Uidisti hominem sapientem sibi uideri: magis illo spem ha¬
bebit stultus: dicit piger. Leoͭ inuia: leena initineribus. Sicut
ostium uertitur in cardine suo. ⁊ tapiger inlectulo suo. Abscondit
piger manus subascellas suas: ⁊ laborat si ad ossuũ eas conuerte¬
tit. Sĩpientior sibi piger uidet̾᷑: septẽ uiris loquentib sentei¬
tias. Sicut qͥ adprehendit aurib canem: sic qui transit ⁊ impa¬
tiens: cum miscetur rixe alterius. Sicut noxius ẽ qui mittit
lanceas ⁊ sagitas in mortẽ: sic uir qͥ fraudulenter nocet ami¬
co. suo. Et cum fuerit dep̃hensus: dicit. ludens feci. Cum defe¬
cerit ligna. extingiretur ignis. ⁊ susurrone subtracto iurgia
conquiescunt. Sicut carbones ad prunaᷤᷤ. ⁊ ligna adignem
sic homo iracundus suscitat rixas. Uerba susurronis quasi

Expanded text:
parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui impoparabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui impoad uomitum suum, sic inprudens, qui iterat stultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: ludens feci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detracto iurgia conquiescunt. sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. uerba sus
Abbreviated transcription (Latin):
in angulo domatis. quam cũ muliere litigiosa ⁊ indomo com¬
muni. aqua frigida anime sitienti: ⁊ nuntius bonus de t̾ra
longinqua. Fonsturbatus pede.⁊ uena corrupta: iustus cadens
sic qui scrutator ẽ maiestatis oppͥmetur agloria. Sicut urbs
patens. ⁊ absq muroꝵ ambitu ita uir qui ñ potest inloquen¬
passer quolibet uadens: sic maledictum frustra ꝓlatum inquẽ¬
piam suꝑueniet. Fagellum equo.⁊ camus asino.⁊ uirga indor¬
so inprudentium. Ne respondeas stulto uixta stultitiam suã ne
efficiaris er similis. Responde stulto iuxta stultitiam suã. nesibi¬
sapiens eẽ uideatur. Claudus pedib ⁊ in iniquitatẽ bibens. qͥmit¬
tit uerba ꝑnuntium stultũ. Quomodo pulchras frustra habet
claudus tybias. sic indecens ẽ inore stultoꝵ parabola. Sieut qui
nittit lapidem in aceruũ mercurii: ita qui tribuit insipie¬
ti honorem. Quo mͦ si spina nascat᷑ in manu temulenti: sic

Expanded text:
in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo comin angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquenpasser quo libet uadens, sic male dictum frustra prolatum in quempiam superueniet. flagellum equo et camus asino et uirga dorso inprudentium. ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. responde stulto iuxta stultitiam suasapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ margaritum fulgens. qui arguit sapientem. ⁊ autem obedi¬
entem. Sicut frigus niuis indie messis: ita legatus fidelis ei
qui misit eum animam illius requiescere facit. Nubes ⁊ uen¬
tus ⁊ pluuie ñ sequentes: uit gloriosus ⁊ ꝓmissa ñ complens. Pa¬
tientia lenetur pͥnceps. ⁊ lingua mollis confringet duritiam.
Mel inuenisti. comede quod sufficit tͥ: ne forte satiatus ẽuo¬
mas illud. Subtrahe pedem tuũ dedomu ꝓximi tui: ne for¬
te saciatus hoderit te. Iaculum ⁊ gladius. ⁊ sagitta acuta: ho
Dens putridus ⁊ pes lassus: qui sperat unĩ fideli in die angustie.
⁊ amittit pallium indie frigoris. Acetum innitro: ⁊ qui can¬
tat carmina cordi pessimo. Si esurierit in imicus tuus ciba
llum. si sitierit: da ei aquam bibere. Prunas enĩ congregab
suꝑ capud eius.⁊ dñs reddet ei. Sentus aquilo dissipat plu¬
uias.⁊ facies tristis linguam detrahentem. Melius ẽ sedere

Expanded text:
et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboediet margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta hoDens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, qui cantat carmina cordi pessimo. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitierit, da ei aquam bibere: Prunas enim congregabis super caput ejus, Et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis lin
Abbreviated transcription (Latin):
mitabis. pauisillum manus conseres ut quiescas: ⁊ ue¬
et quasi cursor egestas tua. ⁊ mendicitas quasi uir arma¬
tus. he quoq parabole salomonis: quas transtulerunt uiri e
dechie regis uida. Gła dĩ celare uerbum. ⁊ gła regum inuesti¬
gare sermonẽ. Celum sursum. ⁊ terra deorsum: ⁊ cor regum in¬
scrutabile. Aufer rubiginẽ de argento. et egredietur uas
purissimum. Aufer impietatẽ de uultu regis. ⁊ firmabitur
ustitia thronus eius. Ne glotiosus appareas coram rege. et u
loco magnoꝵ ne steteris. Melius ẽ enĩ ut dicatur tibi ascen¬
de huc: quam ut humilieris coram pͥncipe. Que uiderunt
oculi tui ne ꝓferas in uirgio cito: ne postea emendare ñ pos¬
sis. cumᷤ honestaueris amicũ tuũ. Causam tuam tracta cum
amico tuo: ⁊ secretum extraneo ne reueles: ne forte insultei
tibi cũ audierit. ⁊ exꝓbrare non cesset. Mala aurea in lectis
argenteis: qui loqͥtur uerbum intempore suo. In auris aurea

Expanded text:
mitabis, pauxillum manus conseres, ut quiescas: Ebi quasi cursor egestas tua, et mendicitas quasi vir armatus. HAE QUOQUE PARABOLAE SALOMONIS, QUAS TRANSTULERUNT VIRI ia Dei est celare verbum, et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnorum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc: quam ut humilieris coram principe. Quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inauris aurea
Abbreviated transcription (Latin):
minũ in telligere potest uiam suam: Ruina ẽ homini deuorare
scõs. ⁊ post uota trac tare. Dissipat impios rex sapiens. ⁊ incuruat
suꝑ eos fornicem. Lucerna dni spiraculum hominis que inuesti¬
gat omĩa secreta uentris. Misericordia ⁊ ueritas custodiunt
regem. ⁊ roboratur clementia thronus euis. Exultatio iuuenũ
fortitudo eoꝵ: et dignitas senum canities. Liuor uulnerif ab
quarum ita cor regis in manu dnĩ: quocumq uoluerit incli¬
nabit illud. Om̃is uia uiri recta sibi uidet᷑. appendit aut̃

Expanded text:
Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris. Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livor vulneris abstdivisiones aquarum, ita cor regis in manu Domini: quocumque voluerit, inclinabit illud. Omnis via viri recta sibi videtur: appendit
Abbreviated transcription (Latin):
confusionis. Benedictio dñi suꝑ capd̃ iusti: os aut̃ impioꝵ
operit iniqͥtatem. Memoria iusti cum laudib: ⁊ nom̃ impi¬
orum putrescet. Sapiens corde p̃cepta suscipiet. stultus ce¬
ditur labus. Qui ambulat simplicit̾. ambulat confideut̃.
aut̃ deprauat uias suas manifestus erit. Qui annuit ocu¬
losdabit dolorem: stultus labiss uerberabit᷑. Sena uite osiusti.
et os impioꝵ oꝑit iniqͥtatẽ. Odium suscitat rixas. ⁊ uniuer¬
sa delict̾a oꝑit caritas. In labiis sapientis. inueni̾t sapien¬
tia. et uirga dorso eius qui indiget corde. Sapientes abscon¬
dunt sapientiam: os aut̃ stulti confusiomi ꝓximũ est. Sub

Expanded text:
confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni proximum est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
entie timor dnĩ.⁊ scientia scoꝵ prudentia. E me enĩ mul¬
tiplicabunt᷑ dies tui. ⁊ adducent᷑ tͥ anni uite. Si sapiens
fueris. tibimet ipsi eris. si autem illusor. solus poͬtabis ma¬
lum. Mulier stulta et clamosa. plenaq in lecebris. ⁊ nichil
omnino sciens. sedit inforib domꝰ sue suꝑ sellam. in excelso
urbis loco: ut uocaret transeuntes uiam.⁊ ꝑgentes itinere¬
suo. Quis ẽ paruulus declinet adme: ⁊ uecordi locuta ẽ. A¬
que furtiue dulciores st̃:⁊ panis absconditus suauior & ig¬
norauit quod gigantes ubi sint: et in ꝓfundis inferni: conui¬
arabole salomonis.
ilius sapiens. letificat patrem: filius uero stultus.
mestitia ẽ matris sue. Non ꝓdert̃ thesauri impieta¬
tis: iusticia uͦ lib̾abit a morte.Non affliget dñs fame
animam iusti. ⁊ insidias impioꝵ subuertet. Egestatem oꝑat
est manus remissa: manus aut̃ forciũ diuitias parat. Qui
congregat in messe filius sapiens ẽ: qͥ aut̃ sternit estate. filiꝰ

Expanded text:
scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, Ut vocaret transeuntes per viam, et perclinet ad me et vecordi locuta est aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior et ignoravit quod gigantes ibi sint et in profundis inferni conviparabolae Salomonis filius sapiens laetificat patrem filius vero stultus maestitia est matris suae non proderunt thesauri impietatis iustitia vero liberabit a moanimam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Timor dñi: odit malum. Atrogantiam.⁊ suꝑbiam. ⁊ uiam pra¬
uam. ⁊ os bilingue detestor. Meum ẽ consiliũ. ⁊ equitas. mea pru¬
dentia. mea ẽ fortitudo. ꝑ me reges regnant. ⁊ legum conditores
iusta decernunt. ꝑ me pͥncipes imperant. ⁊ potentes decernunt
iusticiam. Ego diligentes me diligo: ⁊ qui mane uigilant ad me
inuement me. Mecum sunt diuitie et gła: opes suꝑbe. ⁊ iusti¬
tia. Melior est fructus meus auio. ⁊ lapide p̃cioso.⁊ genimina mea¬

Expanded text:
bus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam prabus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges rejusta decernunt. v.16. Per me Principes imperant; & potentes decernunt us: Ego diligentes me diligo, et qui mane uigilant ad me, inuenient me. mecum sunt diuitiae et gloria, opes superbae et iustitia. melior est fructus meus auro et pretioso lapide, e
Abbreviated transcription (Latin):
nsapientia clamitat ⁊ prudentia dat uocẽ suam: Insũmis ex¬
celsisq uerticib suꝑ uiam in mediis semitis stans. iuxta portas ciui¬
tatis. in ipsis forib loqͥtur. dicens. Oui ad uos clamito: ⁊ uox
mea ad filios hominũ. In telligite paruuli astutiam. ⁊ insipien¬
tes animaduertite. Audite qm̃ dereb magnis locutura sum et
aperient᷑ labia mea ut recta p̃dicent. Ueritatẽ meditabitur gut
meũ: ⁊ labia mea detestabunt̾ impiũ. Iusti s̃ om̃s sermones m̃i
ñ est in eis prauũ qͥd. neq ꝑuersũ. Recti sunt in telligentib ⁊ eqͥ
inuenientib scientiam. Accipite disciplinã meã.⁊ ñ pecuniã. doc
trinam ꝓag̾ quã aunũ eligite. Melior est enĩ sapientia cunctis
p̃ciosissimis opibus. ⁊ omẽ desid̾abile ei ñ potest comparari.
Ego sapientia habito in consilio ⁊ eruditis int̾ sum cogitationi¬

Expanded text:
nquit Salomon, et prudentia dat uocem suam in summis exnquit Salomon, et prudentia dat uocem suam in summis excelsis-que uerticibus super uiam in mediis semitis | stans iuxta portas ciuitatis, in ipsis foribus loquitur dicens: Viri ad uos clamito, et uox mea ad filios hominum. Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplieligite melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc in plateis: nc̃ iuxta angulos insidians. Apprehensuiq de¬
osculatur iuuenẽ ⁊ ꝓcaci uultu blandit. dicens. Sictimas ꝓsalu¬
te debui. hodie reddidi uota mea. Idcireo egressa sum in occursũ
tuum. desiderans te uidere ⁊ repperi. Intexui funib lectum me¬
um. straui tapedib ꝑictis. ex egipto. Asꝑsi cubilȩ meũ mẏrra
lune reuersurꝰ est domũ suam. In retiuit eum multis sermonib:
⁊ blanditiis labioꝵ ꝓtraxit illũ. Statim eam seqͥt᷑. quasi bos duc¬
tus aduictimã. ⁊ quasi agnus lasciuiens. ⁊ ignorans. ⁊ nescit qd̾ ad
uncula stultus trahatur. Donec tranffigat sagita iecur eius.
uelud si auis festinet adlaqueum. ⁊ nescit quia depericulo anin
illuis agitur. Nunc ergo fili audi me. ⁊ adtende uerba oris mei. Ne
abstrahatur inuiis eiꝰ mens tua: ne decipiaris semitis eiꝰ. Multos
enim uulneratos deiecit: ⁊ fortissimi quiq int̾fecti sunt ab ea.
Uie inferi domus eiꝰ. penetrantes in inferiora mortis. Numqͥd

Expanded text:
nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra lunae reversurus est domum suam inretivit eum multis sermonibus et blanditiis labiorum protraxit illum statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam et quasi agnus lasciviens et ignorans quod ad vincula stultus trahatur donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur nunc ergo fili audi me et adtende verba oris mei ne abstenim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penetrantes ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Desiderium iustoꝵ omẽ bonum est: ꝑstolatio impioꝵ furor.
Alii diuidunt propria ⁊ ditiores fiunt: alii rapiunt ñ sua. ⁊ semꝑ
in egestate sunt. Anina que benedicit imꝑingabit. ⁊ qͥ mebriat.¬
ipse quoq in ebriabit. Qui abscondit frum̃ta. maledicet᷑ in po¬
pulis: benedictio aut̃ suꝑ capd̾ uendentium. Bene consurgit
diluculo: quiquerit bona: qui aut̃ inuestigator maloꝵ ẽ. oꝑpͥnte¬
tur abeis. Qui confidit indiuiciis suis corruet: iusti aut̃. qͥsi
uirens foliũ germinabt̃. Qui conturbat domũ suam possidebit
uentos. ⁊ qͥstultus ẽ. seruiet sapienti. Fructus iusti lignũ uite
⁊ qui suscipit animas sapiens ẽ. Si iustus int̾ra recipit. qͣnto
magis impius ⁊ peccator. Qui diligit disciplinam. diligit sci¬
entiam: qui aut̃ odit increꝑationes. insi piens est. Qui bonus ẽ
hauriet adnõ grãm. que aut̃ confidit in cogitationib suis un¬
pie agit. Non roborabit᷑ homo ex impietate: ⁊ radix iustoꝵ non

Expanded text:
us: Desiderium iustorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. alii diuidunt propria et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt. anima, quae benedicit, inpingipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis: benedictio autem super caput vendentium. Bene consurgit diluculo qui quaerit bona: qui autem investigator malorum est, opprimetur ab eis. Qui confidit inomum suam possidebit ventos et qui stultus est serviet sapienti fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperi: ⁊ uideo paruulos. consideto uęcordetii iuuenum Qui
ransit ꝑ plateas iuxta angulum. ⁊ ꝓpe uiam domus illuis gra¬
ditui. in obscurat ad uesꝑascente die. in noctis tenebrif et ca¬
liginẽ.Et ecce. mulier occurrit illi. ornatu meretricio. pre¬
parata. ad capiendas animas. Garrula ⁊ uaga.quietis impa¬
titus nee lia lenfin domo consistere pedib sius. Nunc foris.¬

Expanded text:
spexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur. In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris, et caligine. Et ecce occurrit illi mulier, ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas. Garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis: Nunc foris
Abbreviated transcription (Latin):
dictio dni diuites facit. nec sociabit᷑ eis afflictio. Quasi ꝑ
risum stultus oꝑatur scelus. saꝑientia aute est uiro prudentia.
Q uod timet impius ueniet suꝑ eum: desiderium suum iustis
dabitur. Quasi tempestas transiens ñ erit impus. uistus aut̃ fu qͥsi
damentum sempit̾num. Sicut acetum dentib ⁊ fumus oculis. sic
piger his qui misert eum. Timor dñi apponet dies. ⁊ anni impi¬
orum breuiabunt᷑. Expectatio iustoꝵ leticia: spes aut̃ impioꝵ
peribit. Fortitudo simplicis uia dnĩ.⁊ pauor his qui oꝑantur¬

Expanded text:
ni diuites facit, nec \'sociabitur eis adflictio. quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est uiro prudentia. quod timet impius, ueniet super eum: desiderium suum iustis dabitfundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miserunt eum. Timor Domini apponet dies: et anni impiorum breviabuntur. Exspectatio justorum laetitia: spes autem impiorum peribit, Fortitudo simplicis via D
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ cortuũ eius: ne capiaris nutib illiꝰ. Precium enĩ scorti.
uix uniꝰ ẽ panis. Mulier aut̃ uiri p̃ciosam animam capit.
illius non ardeant. aut ambulare suꝑ prunas.⁊ ñ comburent
plante eiꝰ : Sic qui ingreditur ad mulierẽ ꝑxini sui: ñ erit
mundus cum tetigetit eam. Non grandis ẽ culpa: cum qͥs fura¬
tus fuerit. Furatur enĩ. ut esurientẽ impleat animã. Dep̃hensus
quoq reddet septuplũ: ⁊ omnẽ substantiam domus sue tradet
Qui aut̃ adult est: propt̃ cordis in opiã ꝑdet ammã suam. Tur¬
pitudinem ⁊ ignominiã congregat sibi: et opprobriũ illiꝰ non
delebit᷑. Quia telus ⁊ furor uiri. ñ parcet indie undicte. nec
ad quiescet cuiꝰ quã p̃cib: nec suscipiet ꝓredemptione dona plu¬
rima. Filimi custodi sermones meos.⁊ precepta mȩa reconde tibi.
Serua mandata m̃a ⁊ uiues: ⁊ legem meam quasi pupillam
oculi tui. Liga eam indigitis tuis: scribe illam in tabulis cor¬

Expanded text:
or tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti vix unius est panis: mulier autem viri pretiosam animam capit. enta illius non ardeant? Aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae tradet qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi serva mandata mea et vives et legem meam quasi pupillam oculi tui liga eam in digitis tuis scribe illam in tabulis cor
Abbreviated transcription (Latin):
orationes iustoꝵ exaudiet. Lux oculoꝵ letificat animam: fa¬
ma bona impingat ossa. Auris que audit increꝑationes ui¬
te: in medio sapientiũ commorabit᷑. Qui abicit disciplinam
despicit animam suam: qui aut̃ ad quiescit increpationib:

Expanded text:
orationes justorum exaudiet. Lux oculorum laetificat animam: faorationes justorum exaudiet. Lux oculorum laetificat animam: fama bona impinguat ossa. Auris quae audit increpationes vitae, in medio sapientium commorabitur. Qui abjicit disciplinam, despicit ani
Abbreviated transcription (Latin):
care adholera cum caritate: quam aduitulum saginatum
cũ hodio. Sir iracundus ꝓuocat rixas qui paciens ẽ mit¬
gat suscitatas. Iter impioꝵ quasi seꝑis sꝑmarum. uia iuisto
absq offendiculo. Filius sapiens letificat patrẽ: ⁊ stultus ho¬
mo despicit matrem. Stulticia gaudium stulto: et uit
prudens diriget gressus. Dissipantur cogitationes. ubi ñ est
consiliũ: ubi uͦ plures sunt consiliarii confirmantur. Letatꝰ
homo insententia oris sui. et sermo oportumis ẽ optimus. Se¬
mita uite suꝑ eruditum: ut declinet de inferno nouissimo.
Domum suꝑboꝵ demolietur dñs. ⁊ firmos faciet t̾minos uidui
Ab hominatio dnĩ cogitationes male. ⁊ purꝰ sermo pulcherrimꝰ
firmabit᷑ ab eo. Conturbat domũ suam. quisec tatur auaritiam
qui aut̃ hodit munera uiuet. Mens iusti meditabit᷑ obedi¬
entiam. os impioꝵ redundat malis. Loge est dñs ab impiis. et

Expanded text:
cari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi absque offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam: Stultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium. ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae, et purusrsus: Conturbat domum suam, qui sectatur avaritiam: qui autem odit munera, vivet. Mens justi meditabitur obedientiam: os impiorum redundat malis. Longe est Dominus ab impiis; et
Abbreviated transcription (Latin):
culi dñi contemplant᷑ bonos ⁊ malos. Lingua placabilis li¬
num uite. que aut̃ immoderata ẽ conteret spm. Stultus in¬
ridet disciplinam patris sui. qui aut̃ custodit increpationes
astutior fiet. Domus iusti plurima fortitudo: et infructib
impii conturbatio. Labia sapientium. disseminabunt sci¬
entiam. cor stul toꝵ dissimile erit. Uictime impior abh¬
minabiles dño uota iustoꝵ placabilia. Ab hominatio ẽ
dño uia impii: qui se qͥtur iustitiam diligitur ab eo. Doc¬
t̾rina mala deserenti uiam uite: qui increpationes odit
morietur. Infernus ⁊ ꝑditio coram dño. qͣntomag̃ corda fi-¬
liorum hominũ : Non amat pestilens eum qͥ se corripit.
nec adsapientes graditur. Cor gaudens exhilarat faciem
in merore animiꝰ eicitur spẽ. Cor sapientis querit doctrinã
et cor stoltoꝵ pascitur imperitia. Om̃s dies pauꝑis mali.
secura mens. quasi iuge conuiuiũ. Melius ẽ parum cumti¬
more dñi. quam thesauri magni. ⁊ in satiabibes. Melius ẽ uo¬

Expanded text:
ini contemplantur malos et bonos lingua placabilis lignum vitae quae inmoderata est conteret spiritum stultus inridet disciplinam patris sui qui autem custodit increpationes astutior fiet domus iusti plurima fortitudo et in fructibus impii conturbatur labia sapientium disseminabunt scientiamminabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam vitae: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum? Non amat pestilens eum, qui se corripiilarat faciem: in moerore animi dejicitur spiritus. Cor sapientis quaerit doctrinam: et os stultorum pascitur imperitia. Omnes dies pauperis, mali: secura mens quasi juge convivium. Melius est parum cum timore domini quam thesauri magni et insatiabiles. melius est uo
Abbreviated transcription (Latin):
uisticia aut̃ lib̾abit amorte. Iusticia simplicis diriget uiam
eiis. ⁊ in impietate sua corruet imꝑus. Iustitia rectoꝵ libę¬
rabit eos. ⁊ insidiis suis capientur iniqui. Mortuo homine impio.
nulla erit ultra spes. expectatio. sollicitoꝵ peribit. Iustus de an¬
istia liberatus ẽ. ⁊ tradetur impius ꝓeo. Simulator ore decip
amicũ suum: iusti aut̃ lib̾abuntur scientia. In bonis iustoꝵ ex
xultabit ciuitas. ⁊ imꝑditione impioꝵ erit laudatio. Benedicti¬
one iustoꝵ exaltabitur ciuitas.⁊ ore impioꝵ subuertet᷑. Quides¬
picit amicũ suũ indigens. corde ẽ: uir aut̃ prudens tacebit. Qui
ambulat fraudulent̃. reuelat archana: qui aut̃ fidelis ẽ celat ani¬
mi commissũ. Ubi ñ ẽ gub̾nator. popłs corruet. salus aut ͥn¬
ta consilia. Affliget᷑ malo. qui fidem facit: ꝓ extraneo. qui aut̃
robusti habebunt diuitias. Benefacit anime sue uir miseri¬
cors. qui aut̃ crudelis ẽ. ⁊ ꝑꝓinqͦs abicit. Iꝑius facit oꝑus in¬

Expanded text:
iam eius et in impietate sua corruet impius iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens coambulat fraudulenter revelat arcana: qui autem fidelis est, celat animi comnissum. Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autta consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem robusti habebunt divitias. Benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus in
Abbreviated transcription (Latin):
ce sapientiam. Que cum ñ habeat ducẽ. ⁊ p̃ceptorẽ nec pͥncipẽ.
parat estate cibum sibi. ⁊ congregat in messe qd̾ comedat. Usq qͦ
piger dorinis: quando consurges ex somno tuo:. Paululũ dorim¬
es. paululũ dormitabis. Paululum conseres manus ut dormnies.
et ueniet tͥ quasi iuator egestas. ⁊ pauperies quasi uir arnpat.
Si uͦ impiger fuense ueniet ut fons messeͥs tua. et egrstas long

Expanded text:
quae cum non habeat ducem vel praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet tibi ut messis tua, et egestas longe
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ.⁊ delicie mee eẽ cũ filuis hominũ. Nc̃ ergo filii audite
me. Beati: quicustodiunt uias m̃as. Audite disciplinam. et es¬
te sapientes. ⁊ nolite abicere eam. Beatus homo qui audit mi
⁊ qͥuigilat adfores meas cotidie: ⁊ obseruat ad postes hostii mei.
Qui me inuenerit inueniet uitam: ⁊ hauriet salutẽ adnõ. Qui¬
aut̃ in me peccauerit. ledet animã suam. Om̃s qui me hodert̃:
diligunt mortemꝰ. Sapientia edificauit sibi donum. excidit
columnas septem. Imolauit uictimas suas. miscuit uinum:
pposuit mensam suam. Misit ancillas suas ut uocarent a
arcem. ⁊ ad menia ciuitatis. Siquis ẽ paruulus ueniat ad
me. et insipientib locuta ẽ. Uenite comedite panẽ meum:
et bibite uinũ qd̾ miscui uob̾. Relinquite infantiam et

Expanded text:
e meae esse cum filiis hominum nunc ergo filii audite me beati qui custodiunt vias meas audite disciplinam et estote sapientes et nolite abicere eam beatus homo qui audit me qui vigilat ad fores meas cotidie et observat ad postes ostii mei qui me inautem in me peccaverit: ledet animam suam: et omnes qui me odorent diligant mortem. Sapientia edificavit sibi domum: excidit colunnas septem: immolavit victimas suas: miscuit vinum: et posuit mensam suam. Misit servos suos: ut vocarent ad arcem et menia civitatis: dicens. Si quis est parvulus: veniat ad me: et insipientibus locuta est. Venite comedite panem meum et bibite vinum: quod miscui vobis. Relinquite infantiam et
Abbreviated transcription (Latin):
decipiet᷑. Fili mi si spopondens ꝓ amico tuo. defixisti apd ext¬
neum manũ tuam. Illaqueatus es uerbis oris tui. et captus
ꝓpriis sermonib tuis. Fac ergo quod dico filimi.⁊ temet ipsum
libera: quia incidisti in manũ ꝑximitu. Discurre festina. sus¬
cita amicũ tuũ. Ne dederis somnũ oculis tuis. nec dormitent

Expanded text:
dicit: Fili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum animam tuam. Illaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus tuis. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui, discurre, festina, suscita animum tuum, ne dederis somnum oculis tuis, ne