comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pe ex cõsuetudine delinquẽdi quasi captiui ad peccãdũ
cũ quada uiolencia trahimur: sensusq nr̃os contra
rectã uolũtatẽ in nobis rebellare sentimus Si plus
obiettat mentẽ deleciticio fornicatõis ꝙ amor castitatis.
adhuc in hoĩe pctiñ regnat ¶erte si emplius delectat
puichutudo intae castitatis: iam nõ reguat ꝑctm.
sed reguat iusticia Nam nõ solũ de cõmilsa formcacis
ne pctuũ regnat in hom̃ie. sed si adhuc delectatur atꝙ
amimũ teneat. ꝓculdubio regnat Seruicario caris ad¬
ulteriũ est: forncacio aĩe seruitus ydoloꝵ Ea autem
cione eni formcandi uaria gignutur flagicia: quibus
regnũ dei claudit᷑. et homo a deo separatur Inter cete¬
ra .uii. bicia foricacio maximi est sceleris: qr per car¬
nis numũdicia templũ dei uiolat. et tollens membrũ
xp̃i facit mẽbrũ meretricis Maxime par carnis luxit¬
riam humanũ genus subditur dyãbolo ꝙͣ per cetera

Expanded text:
pe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum pe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque nostros contra rectam voluntatem in nobis rebellare sentimus. 17. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnacastitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fornicatio animae servitus idolorum est. Est autem tione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, et homo a Deo separatur. 20. Inter caetera septem vitia fornicatio maximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens membra Christi, facit membra meretricis. 21. Magis per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera
Abbreviated transcription (Latin):
tuẽ eltectib existũt superbi ut cadent carius uicis hum¬
iam extat adulteriũ i cogitatõe. Ex torde eñi primniũ tor¬
incacoẽs sũt auferende: et nõ prorũpũt postea m̃ ꝯpere.
Lut est qd̾ per ꝓpham dicitur Actingite lũbos ueftros
luper ubera ura: hoc est in corde libidines resecate. que
dũ se biciosus am̃ius in explenda forntacõe. carueluxu¬
riante larauerit: inchilominꝰ ad alia nephanda scele¬
ua suadẽtib demonib transit. dũq ĩmoderate metas
pudoris extefserit: trimẽ tͥminib adicit paulatm q ad
deteriora cõscendit Non ita sucus est anãciũ ymõ a¬
mẽciũ incerta carius libido: sicut experta nec itade¬
lectat fornicatio dũ primũ cõmutitur. nã repetita ma¬
iorẽ delectacionẽ ingerit Iam uero si usũ uenerit. tã¬
to ꝓditis dulcior fit. ut superare difficile sit Dnde et se¬

Expanded text:
tum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humtum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humre, jam adulterium exstat in cogitatione. Ex corde enim primum fornicationes sunt auferenHinc est quod per prophetam dicitur: Accingite lumbos vestros super ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quaedum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et sae
Abbreviated transcription (Latin):
accomodat delectacõi Durius imꝑugnat᷑. qui usq ad
cõsensionẽ et si nõ usq ad ꝑpetracõe temptat᷑. ꝙͣ id̾ qui
sola suggeftione pro cõdicione carnnis tẽptamẽtis solli¬
citatur Stimuli carnis qui in paulo excitante satha¬
ne angle enerant. ex lege pĩti erãt. que in mẽbris hỹi¬
uũ dẽ hece sitate li bidnns habitat. Quã reluetante
do et se et pugnat ꝓficit bitus: et dẽ nitrmitate libidi¬
uose titillacõis uirtutẽ suscipit gloriosi certam̃̃s Seruo
dei muilta s̾tanũa de sua carue monetur Na ipus eruo
more dei cor sit incõailla intencio iens tam̃e incarne
quã erxterius gestat. iuterna plia toletat Deꝰ autẽ q hec
ad probacõe pnuittit: gr̃a protegente suos nõ deserit Poc
ois nõuũꝙͣ electi lapsu caruali corruũt. ut a bicio super¬
bie qua de birtutib tuent sauentur. Et qui de burter¬

Expanded text:
accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui haec ad probationem permittit, gratia protegente, suos non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dorinit in setreto calcmi in locis humectatib Per tãi¬
lamũ em̃ mariis suꝑbia: per loca uero humencici cabr¬
msͣ demostratur lururia Per hec em̃ duo uicia dyabo¬
lus huamĩ possidet: uł dũ mẽtẽ in suꝑbiã erigit: uel
dũ per luxuriã caris corrũpit Multi luxurie subditi
sunt / et cõtumaci luꝑbia de ip̃o luxurie oꝑe gloriantur
et inde magis elati sunt. unde hũiliari dẽbuerũt Ad cẽ¬
patõe mali fit deterius qñ nõ solũ flagicia cõmittũt᷑.
sed etiã de ip̃is flagiciis uanitate laudis ꝑditi extollũ¬
tur. situt scriptũ est Qm̃ laudat᷑ pct̃or in desideriis a¬
mme sue Quid eni peius ꝙͣ in flagiciis miseros gau¬
dere de quib iam debent copiosius deplorare Libido tũt
magis queritur dũ uidetur. Nam sicut quida sapiẽs
ait . Prima fornicatõis oculoꝵ tela sũt. scd̾a uerboꝵ
Sed qui nõ capitur oculis: pot est uerbis resift̾e Sufficͥ
nis Cito em̃ resictit operi: qui titillanti cõsensũ non

Expanded text:
dormit in secreto calami in locis humentibus . Per calamum enim inanis superbia, per loca vero humecta carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genus, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit. 6. Multi luxuriae subditi sunt, et contumaci superbia de ipso luxuriae opere gloriantur; et inde magis elati sunt, unde humiliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia committuntur, sed etiam de ipsis flagitiis vanitate laudis perditi extolluntur, sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit nis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non
Abbreviated transcription (Latin):
x culpa suꝑbie plerũq in habominãda tarus
ĩmũdicia itur Nam alterũ pendet ex altero.
Ded sicut per supbia mẽtis itur m ꝓstitucõe libidi¬
nis: ita per hũisitatẽ mẽtis salua fit castitas carius
Deus autẽ nõnũꝙͣ deicit ocultã m̃etis superbia.
per carnis mãifesta ruma Libidinis nasci ĩmũdia
az de amiii occulta suꝑbia / exẽplo primi hoĩs qui mox
ut per supbia cõtra deũ tumuit: statim carius libi
pe qd̾ cetidit quociens libidinȩ unicitur:q młi preces¬
sisset lateus superbia. nõ sequetur libidiis mẽnfesta
ruia Nõmĩꝙͣ gẽino uicio xpĩanꝰ a dyabolo appeti¬
tur: et occulto pẽr elacõe. et publico ꝑer libidinẽ Sed
dũ euitat quis libidinẽ/ cadit in elacõe Item incaute¬
libidĩs itur in occultũ elacõis S dei ẜius discrete ueͣ¬
pẽsans sic cauet libidinẽ ut nõ incurratelatõeme et
sit p̃mit elatoem ut nõ resoluat ãm ad bibrdinẽ  i¬

Expanded text:
x culpa superbiae plerumque in abominandam carnis immunditiam itur. Nam alterum pendet ex altero; sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. 2. Libidinis nasci immunditiam de animi occulta constat superbia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum tumuit, statim carnis libidpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifestauam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incautelibidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei pensans sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem, et sic tremit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. L
Abbreviated transcription (Latin):
nescĩre iter per qd̾ expediat ire Qͥd em̃ prodest si qͥs
famis tẽpore ubertatis regionẽ uideat et biã per quã
ad illã pergat ignorat: Ecce patriã quisq querit
sed uiã perdidit: errando gradit᷑. nõ proficiendo.
ꝙͣto q plus ambulat tantomagis ab eo qd̾ querit
elongatur Qui uiã regiã hoc est xp̃m deserit: et si
uideat ueritatẽ a lõge uidet. qr insi per uiã nõ est quo
leonẽ incurrerit: semetip̃m redarguat dũ in dyabo¬
li fautibus heserit

Expanded text:
nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore ubertatis regionem videat, et viam per quam ad illam pergat ignorat? Ecce patriam quisque quaerit, sed qui viam perdidit errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam regiam, hoc est, Christum, deserit, etsi videat veritatem, a longe videt, quia nisi per viam non est quomleonem incurrerit, semetipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haeserit
Abbreviated transcription (Latin):
lozophi genciũ nõ sicut oportet deũ querẽtes
m̃ angelos ceciderũt preuaricatores: factus q
a deo habuerũt Dolando em̃ superbe ut aues aerem
et emergentes ĩ profundũ ut pisces mare: et ut pecco¬
ra gradientes terrã descriplerũt. uerũtĩ tota menit
auctorẽ eoꝵ intelligere noluerũt Quare nõ possũt aĩa¬
lia bruta int̾rogare. Qr nesciũt raciocinari. Ideo non
dissilẽs gẽtiles hoĩes aĩalib extiterũt. qui talia non
cõsiderãntes et ip̃a amplius diligẽtes. usq ad eoꝵ cultũ
est quoniꝰ ueniat ad eũ Philosophi autẽ mũdi utiq de¬
ũ cognouerũt: sed quiã displicuit illis hũilitas xp̃i. in
iniũo tr̃asierũt et nõ in uia Ideoq en anescẽtes gloriã
dei in mẽdaciũ mutauerũt: et rectitudinẽ uie relinquẽ¬
tes anfractus maderũt erroꝵ. Primũ unicuiq est sci¬
re quid appetat: scdm̃ uero est ut id qd̾ appetit. apprehẽ¬
dat Imꝑfecta quippe scipiẽcia est quo tendas scire: et

Expanded text:
losophi gencium non, sicut oportet, deum querentes in angelos inciderunt prevaricatores, factusque a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut aves, aerem; et demergentes se in profundum, ut pisces, mare; et ut pecora gradientes, terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles homines animalibus exstiterunt; qui talia non considerantes, et ipsa amplius diligentes usque ad eorum cultuest quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt errorum. 5. Primum unicuique est scire quid appetat; secundum vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et
Abbreviated transcription (Latin):
tebat. Eat emĩ in xp̃o hamꝰ diuinitatis: esca autẽ caro
linea genealogia que ex euuãgelio recitatur Tenens
uero hanc lineã deus pater est: de quo dixit apłs Ca¬
put xp̃i deus Et lucas lineã geu̾acõis xp̃i ab imis
ad sũma cõtexens inchoat a iõseph et cõsũmat in deũ¬
dũ dicit qui fuit hely. et ꝑficiens linẽã generacõis dicͭ
qui fuit dei. Idcirco dñs in infernũ descendit: ut his qͥ
ab eo nõ penaliter detinebantur / uiã aꝑiret reuertẽdi
maris posuit qñ in infernũ descẽdens: sitĩs iter ad celos
reuertendi mõstrauit. Sctĩ ex tp̃e resurrectõis xp̃i statĩ ut de
corpore exeũt . mox ad celeftẽ habitacõe ascendũt. qd̃ antiqͥs
pr̃ib nõ dabatur Nã ante aduẽtũ saluatoris ꝙͣspͣ sine pe¬
na supplicii: nõ tamẽ in celo sed in inferno scc̃oꝵ Anme te¬

Expanded text:
tebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, tebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, de quo Apostolus: Caput Christi Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de corpore exeunt, mox aPatribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed in inferno sanctorum animae te
Abbreviated transcription (Latin):
cuit sibi in illo aĩa mea. dedi spm̃ meũ super eũ /iudi¬
ciũ gentib proferet Qͣuis ordinẽ nr̃e liberacõis nescie
Nã li ip̃e xp̃m per mortẽ redimẽ genus huͣanũ scillet.
nõ eũ utiq ꝑemisset Ꝙ nouerĩt dyabolꝰ pro salute¬
hũai gn̾s xpm̃ uenisse euuãgelii teltĩonio edocem. quẽ
ut uidit cognoscẽdo ꝑtimuit dicẽs. Qͥd nobis et tibi fili-
per indebitã penã suã. debitã ablueret culpã nr̃am / ut
per hoc amitteret dyabolus. quos reos tenebat dũ unũ
ini̾ fecit qui nichil pct̃i admilerat Ideoq quos quali iu¬
ste tenuit / amilit: qr ĩiulte redẽptorẽ nr̃m occidit Illu¬
sꝰ est dyabolꝰ morte dm̃ quali auis ¶ã octenla xpp̃s sue
tarnis mortalitate quã interimẽdã ille appetebat: ab¬
scondit diuinitatẽ. ut laqueũ quo eũ uelut auẽ inpuidã
prudenti irretiret decipula. Nã si innoxius xp̃s non oc¬
que patebat: quali hamo dĩnitatis eiꝰ captꝰ est qui la¬

Expanded text:
in illo anima mea; dedi spiritum meum super eum, judicium gentibus proferet. 10. Quamvis ordinem nostrae liberationis nescierNam si ille Christum per mortem redimere humanum genus scisset, non euhristum venisse, Evangelii testimonio docetur; quem ut vidit, cognoscendo pertimuit, dicens: « Quid nobis et tibi, Fili per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa Christus suae carnis mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non ocquae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae la
Abbreviated transcription (Latin):
Ita corporis aĩa: uita amme deus est. Et si cor¬
pus mortuũ est sine aĩa: ita et aĩa mortua est
sine ded̾ Aĩa hoĩs nõ est homo: sed corpus qd̃ ex humo
factũ est id tm̃ homo est Inhĩtando autẽ in corpore aĩa
ex ipa ꝑticipacoe cariis homis nome accepit: sicut a¬
postolus interiorẽ hoĩe dixit dĩa. nõ carnẽ conditam
ad dei ymagnĩe ale ergo a quibusdã credit᷑. aiãm ho¬
mĩs esse corporẽa: que per id ad dei ymaginẽ facta est
ut si nõ incõmutabilis ut deus eslet. tiĩ incorporea ut deꝰ¬
exifteret. Uicut angłi: ita et aĩe. abent emĩ iniciũ:
finẽ uerõ nullũ Nam quedã in reb temporalia st̃
quedã ꝑpetua. quedã uero sempit᷑na Temporalia st̃
quib iest ortus et obitus: ꝓpetua quib ortus nõ
terminꝰ. lempiterna quib nec ortus nec terminꝰ¬

Expanded text:
ita corporis anima, vita animae Deus est. Et sicut corpus mortuum est sine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus interiorem hominem dicit animam, non carnem, conditam esse ad Dei imaginem. Male ergo a quibusdam creditur animam hominis esse corpoream, quae propter id ad Dei imaginem facta est, ut si non incommutabilis ut Deus esset, tamen incorporea ut Deuexisteret. 145 3. Sicut angeli, ita et animae; habent enim initium, finem vero nullum. Nam quaedam in rebus temporalia sunt, quaedam perpetua, quaedam vero sempiterna. Temporalia sunt quibus inest ortus et obitus; perpetua quibus ortus, non terminus; sempiterna, quibus nec ortus, nec termin
Abbreviated transcription (Latin):
rotis corpus suũ aridũ portãt. Dñ et p̃s Situuit inqͥt
abitmet et aresait Abstmecia et uiuificat et occidit
uiuticat aĩaꝵ. corpus necat Sepe abstinecia semultite
agitur: ieuuna q per yꝑocrilim excercetus Quida
enĩ uita media co. pꝰ suũ lamãt exterunnates. li
sut ait enũageliũ facies suas. ut oppareat hõib ieui¬
nantes Dre nãq pallescũt corꝑe atterũtur. tordis al¬
ba suspiria ducũt. Ante mortẽ quoq mortiferis se sup¬
pliciis tradũt : tm̃ q imseri laboris excertiũ no pro dui
amore sed pro sola hũane laudis admiratoe sectantur
Adaz incredibliter aibstinet ut hõib curiosis sc̃ti appa¬
reant: sed hoc bonũ abstinẽcie talib nõ est uirtus repu¬
tanda sed uiciũ. qr bono male utũtur I eiumũ et elemo¬
siua in abscõdito esse am̃at: ut solus deus qui inspicit
oĩa meritũ bonoꝵ operũ rependat Nã qui ea sub popu¬
lari maĩ festacõe faciũt nequaꝙͣ a deo iustificẽtur: qr¬

Expanded text:
roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, e facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, q
Abbreviated transcription (Latin):
et tnĩ seipõs a pc̃tis nõ subltrahũt Magna ia iusticie
uirtuti subdatur hũilius. ex quo sua infirmitatẽ agͦ¬
scit. Sene se iudicat iuftꝰ in hac uita: ne iudicet᷑. a deo
qñ per dignã pẽitenciã sua praua fcta cõdempnat.
Amaritudo pẽitencie facit amĩ et sua facta subtilius
discutere: et dona dei que cõtemplit flendo comẽorare
Nichil autẽ peius ꝙ culpã agnoste̾ nec deflere Dup
negligenciã bonũ nõ fecit: seu qr per audaciã malũ¬

Expanded text:
etipsos a peccato non subtrahunt. Magna jam justitiae eo divinae virtuti subdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ut non judicetur a Deo  per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. 4. Amaritudo poenitentiae facit animum, et sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. 5. negligentiam bonum non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ numerẽ. Subftãcia una est ꝑsone tres sũt Quidim¬
rũ quid uel obscurũ in hoc nich̃il si ꝑsone seorsũ a sb̃¬
stancia cogitent᷑. Nũc uero tũ tres ille ꝑsone illa sb̾¬
stancia sint: et illa una subã tres ille ꝑlone / quis nime¬
rũ neget : nã uere tres sũt Quis numeret tamẽ. nã
uere unũ sũt Aut si tu facile exꝑlicatu dici putas dicẽ¬
do tres. dicito quid numerasti Naturas. una est. Essẽ-¬
cias una est substãcias ͤ una est deitates una est Nõ
hec sed ꝑsonas numero inquis Que nõ sũt illa una
atura illa una essẽtia. illa una subctancia il
diuinitas Catholicus es mĩme hoc dabis Plonaꝵ¬

Expanded text:
quid non numerem. Substantia una est: personae tres sunt. Quid mquid non numerem. Substantia una est: personae tres sunt. Quid mirum? quid vel obscurum in hoc? Nihil, si personae seorsum a substantia cogitentur. Nunc vero cum tres illae personae illa substantia sint, et illa una substantia tres illae personae; quis numerum neget? Nam vere tres sunt. Quis numeret tamen? Nam vere unum sunt. Aut si tu facile explicatu id putas, dicendo tres, dicito quid numerasti? Naturas? Una est. Essentias? Una est. Substantias? Una est. Deitates? Una est. Non haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa una natura, illa una essentia, illa una substantia, illa una divinitas? Catholicus es: minime hoc dabis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Non est cõpõitus deus merũ simplex est. Et ut li qͥ¬
do noueris quid simplex dicã. idẽ qd̾ unũ Lam simp ͤ
deꝰ ꝙͣ unus est Est autẽ unus: et quoniͦ. aliud nichil
Si dici pollit unislimꝰ est Tnus est sol qd̾ nõ sit alt̾
Una luna ꝙ eque altera nõ sit At id quid̃ deus: s plꝰ
Quid plus ᷤ Dnus est etiã sibi: et hoc uis tibi dedara¬
¶lamat uterq se esse nõ unũ sͥ ille motib. illa et defec¬
tib sius Deus autẽ nõ modo unꝰ libi: et in se unus est
lichil in se nisi se habet Non ex tẽpore alterac
habet: nõ in substancia Alteritatẽ Hinc de eo boecius
Noc uere unũ in quo nullꝰ numerꝰ nullũ in eo aliud
preter id qd̾ est Neq em̃ subiectũ fieri põt: forma eiꝰ
eit Cõpara uni huic omẽ qd̾ unũ dici põt. et bnũ non
it Trinitas est tnĩ deus Quid ergoͦ Destrum
tũ est de unitate qr inducimꝰ trinitatẽ ᷤ nõ sed statui

Expanded text:
Non est compositus Deus: merum simplex est. Et ut liquiNon est compositus Deus: merum simplex est. Et ut liquido noveris, quid simplex dicam: idem quod unum. Tam simplex Deus, quam unus est. Est autem unus, et quo modo aliud nihil. Si dici possit, unissimus est. Unus est sol, quod non sit alter: una luna, quod aeque altera non sit. Atque id quidem Deus, sed plus. Quid plus? Unus est etiam sibi. Et hoc vis tibi declarac una luna. Clamat uterque non esse unum sibi; ille motibus, illa et defectibus suis. Deus autem non modo unus sibi: et in se unus est. Nihil in se nisi se habet. Non ex tempore alterationem habet, non in substantia alteritatem hinc de eo Boetius: « Hoc vere unum, in quo nullus est numerus, nullum in eo aliud praeter id quod est: Neque enim subjectum fieri potest: forma enim est. » Compara huic uni omne quod unum dici potest; et unum non erit. Trinitas est tamen Deus. Quid ergo? Destruimus quod dictum est de unitate, quia inducimus trinitatem? Non; sed statuim
Abbreviated transcription (Latin):
Ut iltis uisũ est Magna laus uidelicet deo ut se ab ĩforim¬
tate bendicet. forma una eẽ cõtentũ hoc est dicere.
Cetera płib. dñi nõnsi uni debere qd̾ est Quid. Cu¬
ius beneficio sũt que sũt: ipẽ pro suo esse alteri bene¬
ficio nicliuabitur. Laus itta ut uolgo dicit᷑. blasphe-¬
mia ualet. Aut nõ pluris est nullo ẽgere. ꝙͣ uno. Ha¬
be reuerenciã deo ut qd̾ pluris est illi tribuas Si cor
tuũ usq huc ascende̾ potuit: deũ tuũ int̾ra quomꝰ col
ocare poteris Ipẽ sibi forma: ipẽ sibi essencia e
lũ pocius darẽ Nũquid uerendũ ne cogitacio trans¬
uolet illũ: Ꝙͣtũtũq in altũ ꝓficiat. ultra eit. Infra
qd̃ homo cogitare poilit Altilsimũ quere̾ ⁊idiculũ est:
statuere impiũ. Ultra nõ citra q̃rendꝰ est Ascende ad¬
huc si potes ad cor alciꝰ et exaltabitur deꝰ Nõ est for¬
matꝰ deus forma elt Non est affritꝰ deꝰ: atfectio est

Expanded text:
ut istis visum est. Magna laus videlicet Deo, ut se ab informiut istis visum est. Magna laus videlicet Deo, ut se ab informitate vindicet, forma una esse contentum. Hoc est dicere, caetera pluribus, Deum nonnisi uni debere quod est. Quid? Cujus beneficio sunt quae sunt, ipse pro suo esse alteri beneficio inclinabit? Laus ista, ut vulgo dicitur, blasphemiam valet. An non pluris est nullo indigere quam uno? Habe reverentiam Deo, ut quod pluris est, illi tribuas. Si cor tuum usque huc ascendere potuit, Deum tuum infra quomodo collocabis? Ipse sibi forma, ipse sibi essentia eslum potius darem. Nunquid verendum, ne cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridiculum est; statuere, impium. Ultra, non citra quaerendus est. 17. Ascende adhuc, si potes, ad cor altius, et exaltabitur Deus. Non est formatus Deus: forma est. Non est affectus Deus: affectio est.
Abbreviated transcription (Latin):
tiplici antefertur Scio quid ad hoc responde̾ solent.
Non mlta inquiũt sed unã tm̃ diuinitatẽ que oĩa il¬
la sũt deo ut sit cõferre asserimus Asseri ergo et si
nõ młtiplicẽ dupplicẽ deũ: et nõ ad merũ simplex
ꝑuenisti. neq ad id quo melius cogitari nõ pot Lã
nõ est simplex qd̾ uel uni fu̾it obnoriũ forme quã
nec uirgo uel uni cognita uiro Securꝰ loquor ne is q̃¬
d̾ qui uel dupplex est exit meꝰ. habeo enĩ meliorẽ Esto ꝙ
hũc nu̾oso et młtiplici ante ponã: led plane pre simpli¬
ci sꝑno Meus deus ipe catholice est: tam nõ habet hoc
porib nichil de locis. nichil de reb trahẽs in se nichil ex
se deponẽs in eis: nõ habens qd̾ ad numerũ diuidat.
nõ que colligat ad unũ. Tinũ quippe est sed nõ unitũ.
Non ꝑtib cõstat ut corpꝰ nõ affectib diftat ut aĩa.
nõ formis subctat ut ome qd̾ fctm̃ est. sed neq forme-

Expanded text:
ltiplici antefertur. Scio quod ad haec respondere solent. ltiplici antefertur. Scio quod ad haec respondere solent. Non multa, inquiunt, sed unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, Deo ut sit conferre asserimus. Asseritis ergo, etsi non multiplicem, duplicem Deum; et non ad merum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni fuerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor, ne is quidem qui vel duplex est, erit meus. Habeo enim meliorem. Esto quod hunc numeroso et multiplici anteponam: sed plane prae simplici sperno. Meus Deus ipse catholice est. Tam non habet hoc poribus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis substat, ut omne quod factum est; sed neque formae,
Abbreviated transcription (Latin):
est habet. Qd̾ ht̃ hͦ est Negas diuinitatẽ deũ esse.
Non: sed nõ aliã quã ip̃e est. Aut si tu aliã inueĩsti.
adiuuet me t̾ntas deus aduersus illã: tota me con¬
tumacia erigo. Quaternitas orbem disterminat
nõ sonat deitatẽ: deus trinitas est Deus triũ singla
ꝑsonaꝵ. Si quartã diuinitatẽ addic̾e posset. interim
ego hanc que deus nõ est ꝑsuasi michi mime ado¬
non audeat arogare diuimũ At melius quartũ hoc
om̃o respuimꝰ quã sine honore respuimꝰ. Multa dicũ¬
tur esse in deo et quid̾ sane catholice q: sed multa u¬
nũ. ilioqͥn si diuersa putemꝰ. nõ trmitatẽ habemꝰ
sed tẽtentatẽ. Uerbi causa Dicimꝰ magnũ iustũ
bonũ et ĩmimera talia: sed insi oĩa unũ in deꝰ et cũ
deo consideres. habebis młtiplicẽ deũ. ichi uõ non
deesse qd̾ cogitẽ melius huiꝰ modi deo tuo Queris qͥd
Mera simplicitas Tlero iudicio natura limplex mł¬

Expanded text:
uod habet, hoc est. Negas divinitate Deum esse? uod habet, hoc est. Negas divinitate Deum esse? Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. Quaternitas orbem disterminat, non signat deitatem. Deus Trinitas est, Deus trium singula personarum. Si quartam divinitatem adjicere placet; interim ego hanc, quae Deus non est, persuasi mihi minime adoae sibi honorem non audeat arrogare divinum. At melius quartum hoc omnino respuimus, quam sine honore recipimus. Multa dicuntur esse in Deo, et quidem sane catholiceque, sed multa unum. Alioquin si diversa putemus, non quaternitatem habemus, sed centenitatem. Verbi causa, dicimus magnum, bonum, justum, et innumera talia: sed nisi omnia unum in Deo, et cum Deo consideres, habebis multiplicem Deum. 16. Mihi vero non deest quot cogitem melius ejusmodi Deo tuo. Quaeris quid? Mera simplicitas. Vero judicio, natura simplex mu
Abbreviated transcription (Latin):
Queris si in ip̃o oĩa: ip̃e ubi: Nichil minꝰ inuenio
Quis eũ capiat locus. Queris ubi nõ sit Nec hoc qd̾
dixerĩ Quis sinc deo locus. Imcõprchẽsibił ẽ deus.
Sed nõ parũ app̃hẽdisti si hoc̃ tibi de eo cõpertũ est ꝙ
nusꝙͣ lit qui nõ claudit᷑ loco et nusꝙͣ non sit qui nõ
excluditur loco. Suo autẽ illo sublimiꝰ atq ĩ cõprehen¬
sibili modo sicut oĩa in ip̃o ita ip̃e in om̃ib est Dem¬
q sicut ait euuagłista in mũdo erat . Alias uo̾ ubi e¬
rat anteꝙͣ mũdꝰ tieret ibi est Non est quod queras¬
ultra erat. et preter ipm̃ nichil erat Ergo i seipso
Si approbas. non oportet allentiaris ẽẽ aliquid quo
deus sit. et qd̾ deus nõ sit. Hoc eñi sine dubio meliꝰ
Quom ͦ nõ melius deo si deus nõ est qd̾ dat deo ut sit.
At melius illã diuini ͭ ͤ qua dicũt deũ esse sed nõ aliud
ꝙͣ deũ esse fatemͬ. Non est in deo insi deus Quid ĩqut

Expanded text:
Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque incomprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic ipse in omnibus est. Denique sicut ait evangelista, in mundo erat . Alias vero, ubi erat antequam mundus fieret, ibi est. Non est quod quaerasultra ubi erat; praeter ipsum nihil erat. Ergo in se ipsoSi approbas, non oportet assentiaris esse aliquid, quo Deus sit, et quod Deus non sit. Hoc enim sine dubio melius. Quomodo non melius Deo, si Deus non est, quod dat Deo ut sit? At melius illam divinitatem, qua dicunt Deum esse, non aliud quam Deum esse fatemur. Non est ergo in Deo nisi Deus. Quid? inquiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ aliud prĩcipiũ habuit primũ non fuit: Uerũ ere
prĩcipiũ nequaꝙͣ cepit. led totũ ab ip̃o cepit Quid ẽ
deus cui scła non accesserũt nec decesserũt: nec coet̾¬
na tamẽ Quid est deus Ex quo oĩa ꝑ quẽ oĩa inqͦ.
oĩa . ex quo oĩa creabiliter nõ semĩabiliter. per quem
oĩa ne aliũ auctorẽ at aliũ opificẽ arbitreris. In
quo oĩa nõ quasi in loco: sed quasi in u̾tute Ex quo
oĩa tamꝙͣ uno pricipio auctore om̃i. ꝑquẽ oĩa nõ per
aliũ creata. Ex quo oĩa nõ de quo. qr nõ est materia
deꝰ: efficiens causa est nõ materialis: fruara philoso¬
phi mat̾iam querũt. nõ eguit mat̾ia deus Non eĩ offi¬
cinã quelunt nõ artificẽ. ¶ pẽ ꝑse in se oĩa fecit. Unde.
De nichilo. Nãisi ex aliquo Recit. illud nõ fecit. ac per
hoc nec oĩa Absit ut de sua incorrupta ĩ corruptibili q
substãcia tã multa fecerit: et si bona corruptibilia tĩ

Expanded text:
it. Verum ergo principium nequaquam coepit, sed totum ab ipso coepit. 14. Quid est Deus? Cui saecula nec accesserunt, nec decesserunt; nec coaeterna tamen. Quid est Deus? Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia . Ex quo omnia, creabiliter, non seminabiliter. Per quem omnia, ne alium auctorem atque alium opificem arbitreris. In quo omnia, non quasi in loco, sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam uno principio, auctore omnium. Perlocus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est, non materialis. Frustra philosophi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incorrupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ Dic gͦ. dic est bernardꝰ. Sũ bona noadꝰ Cur nardus
Qñ frãgro Quo fragmĩe dulqi Cui fragrans et ubi ͤ
Nectori/ Codice sacro. Qd̃ cognomẽ habes. De claraualle
Mlanes hic. Mansi ss modo non ubi mĩc. In
uertice montis. Qualis eras in ualle manens.
Numilis modo ꝙͣtus. Maior sursũ ꝙͣto minor
Ossa. Quousq; Donec celeste fiat, terrestre

Expanded text:
o, quid hoc est Bernardus! Bona nardus. Cur nardus? Quia fragro. Quo fragramine? Dulci. Cui fragras et ubi? Lectori, codice sacro. Num cognomen habes? De clara valle. Manes hic? Mansi, sed modo non. Ubi nunc? In vertice montis. Qualis eras in valle manens? Humilis. Modo quantus? Maior nunc sursum, quanto minor Ossa. Quousque? Donec celeste fiet terrestre
Abbreviated transcription (Latin):
limitas et profundũ Cõprehendere dicit nõ cognoscere
ut nõ curiositate cõtenti sciẽcie: tota cura fructui inhy¬
enus Non ĩ togitacõe est fructꝰ: sed in cõprehelione
Alioqͥn sciẽti bonũ et nõ faciẽti ut ait quid̃ pctm̃ est il
li Et ipẽ ꝑaulꝰ in alio loco. Sic currite inquit ut cõpre¬
hedatis Quid sit cõprehedere inferiꝰ declarabo Quid
igitur est deꝰ. Lõgitudo iꝙͣ Quid ip̃a ͤ Eternitas h
tam longa ut nõ habeat terminũ nõ magis loci ꝙͣ
tpĩs Est et latitudo. Et ip̃a quid Caritas. Quibus
et ip̃a termmĩs angustetur in deo qui nichil odit eoꝵ
que fecerit: Dem̃q solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos et
malos: et pluit suꝑ iuftos et iniustos Ergõ et mĩcos
ĩcludit simus ille ne hoc q cõtentꝰ. euadit in infinitũ
Omẽ nõ modo affectoe sed et cognicõe excedit addi¬
ciente etia apło et dicente. Scire eciã suꝑeminẽtẽ sci¬

Expanded text:
limitas, et profundum . Comprehendere dixit, non, Cognoscere: limitas, et profundum . Comprehendere dixit, non, Cognoscere: ut non curiositate contenti scientiae, tota cura fructui inhiemus. Non in cognitione est fructus, sed in comprehensione. Alioquin scienti bonum, et non facienti, ut ait quidam, peccatum est ei : et ipse Paulus alio loco, Sic currite, inquit, ut comprehendatis . Quid sit comprehendere, inferius declarabo. 28. Quid igitur est Deus? Longitudo, inquam. Quid ipsa? Aeternitas. Htam longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Caritas. Quibus et ipsa terminis angustetur in deo, qui nichil odit horum, que fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniconcludit sinus ille. Nec hoc quoque contentus, evadit in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem excedit, adjiciente Apostolo et dicente: Scire etiam supereminentem sci
Abbreviated transcription (Latin):
sus hic est nõ ille: Uoces diu̾se semite młte: sed unũ
per eas significat᷑. unꝰ querit᷑. nõ diuisiones substãcie
in quaternario nr̃o exprelle lũt nõ dimẽliones quales
ipĩs melle Ratemur: et si non aliud a ꝑlonis Alioqͥn
hoc singulũ hoꝵ in deo qd̾ quatuor simul. hoc quatuor
p̃a qd̾ singulũ est Nobis aut̃ qui nõ possim¬
currit ueluti quadruplicatũ Facit hoc speculũ et enig¬
ma ꝑ qd̾ solũ interĩ uidere datur Cũ autẽ uidebimus
tacie ad faciẽ: uidebimꝰ eũ sicuti est Nec eñi iã tũc fra¬
tenꝰ resiliet. dissiliet ue in sũa pluralitatẽ Colliget se
facies resplendeat. Facies respondeat faciei Nempe si¬
milies ei erimꝰ. qr uidebimꝰ eũ licuti est Seata uilio
et imbecilles indigentes tali uehiculo Ascendamꝰ si for¬
te uel sic apphendamꝰ in quo apprehensi sumꝰ .i. huiꝰ
cõprehẽ dere cũ om̃ib sc̃ĩs que sit latitudo. longitudo. sub¬

Expanded text:
sus est hic, non ille. Voces diversae, semitae multae: sed unum sus est hic, non ille. Voces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod quatuor simul; hoc quatuor ipsa, quod singulum est. Nobis autem, quia non possumulum et aenigma, per quod solum interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fratenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese facies respondeat faciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! et imbecilles, indigentes tali vehiculo, si forte vel sic apprehendemus, in quo apprehensi sumus, id est,comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sub
Abbreviated transcription (Latin):
sũ michimet ip̃i grauis Ita est ꝯ eugem nõ põt elle deo
cõtrariũ quid. et sibimẽt cohere Omĩs qui arguetur a
deo arguetur et a semetip̃o Nõ est sane iã ꝙ tũc aut
ueritatẽ dissimłet racio. aut racoĩs intuitũ aĩa decho¬
net mẽbris auulsa corporeis et in sese collocata. Qͦ
em̃ id ualeat sopitis conclusisq in morte sensib per
quos utiq curiose exire et a se solebat in eam que p̃¬
terit huiꝰ mõdi figurã. Nides turpib nichil deesse ad
cõfusionẽ cũ producẽtur spectacłm̃ fieri deo angelis
oppositi torrenti huic directe equitatis: et huic lumim
tuo q cõfundi. Dupplici cõtricõe ait ille. cont̾e̾ eos dñe
tas et profundũ Quid inquis. Tenemꝰ te quat̾nnta¬
tis ꝙͣ abhõiatꝰ es ꝓfessorẽ. Minime Abhoĩatus sũ
et abhoĩor Tisus sũ ꝓtulisse plura: sed unũ est Onꝰ
deus signatus est pro captu nr̃o: nõ pro statu suo Diui¬

Expanded text:
sum mihimet ipsi gravis? Ita est, o Eugeni. Non potest Deo esse sum mihimet ipsi gravis? Ita est, o Eugeni. Non potest Deo esse contrarium quid, et sibimet cohaerere, sed qui arguetur a Deo, arguetur et a se ipso. Non est sane jam tunc quod aut veritatem dissimulet ratio, aut rationis intuitum anima declinet, membris avulsa corporeis, et in sese collecta. Quo enim id valeat, sopitis conclusisque in morte sensibus, per quos utique curiosius exire, et a se ire solebat in eam, quae praeterit, mundi istius figuram? Vides turpibus nihil deesse ad confusionem, cum producentur spectaculum fieri Deo, Angelisoppositi torrenti huic directae aequitatis, et huic luminituoque confundi? Duplici contritione, ait ille, contere eos, Domine tas, et profundum. Quid, inquis? tenemus te quaternitatis, quam abominatus es, professorem. Minime. Abominatus sum, et abominor. Visus sum protulisse plura, sed unum est. Unus Deus signatus est pro captu nostro, non pro suo statu. Divi
Abbreviated transcription (Latin):
sat rodere cõsciẽcia dũ ea pastꝰ esca utiq incõsumpti¬
bili ꝑpetuat uitã Morreo uerm̃e mordacẽ/ et mortem
biuacẽ Horreo incide ĩ manus mortis uiuẽtis et uite mo¬
rientis. Hec scdã mors que nũꝙͣ ꝑoccidit: sed sẽꝑ occidit.
nq ĩuocabũt mortẽ ait. et nõ ueniet Intuere id clarius
aĩa durat et mẽoria Sed qualis Feda flagiciis horrida
facinorib. uanitate tumda. cõtẽptir hispida et neglecta
Que priora trãsierũt et nõ transierũt Transierũt
a manu sed nõ a mente Qd̾ fctm̃ est nõ fctm̃ ẽẽ non
p̃t Proinde et si facere in tẽpore fuit: sed fecisse ĩ sempi¬
ternũ manet Non tr̃asit cũ tempore qd̾ tempora tr̃a¬
te et statua contra faciẽ tuã Dñs locutꝰ est cui omne
aduersũ et sibi aduersari ncce est ut sit sera querela.
Scultos hõmi quare posuisti me cõtrariũ tibi: et factus

Expanded text:
sat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptisat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. Horreo incidere in manus mortis viventis, et vitae morientis. 26. Haec secunda mors, quae nunquam per occidit, sed semper occidit. nique invocabunt mortem, ait, et non veniet . Intuere id clarius.anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transierunt. Transierunt a manu, sed non a mente. Quod factum est, factum non esse non potest. Proinde etsi facere in tempore fuit, sed fecisse in sempiternum manet. Non transit cum tempore, quod tempora trate, et statuam contra faciem tuam . Dominus locutus est, cui omne adversum et sibi adversari necesse est, ut sit sera querela: O custos hominum, quare posuisti me contrarium tibi, et factus
Abbreviated transcription (Latin):
lucet: et tenebre eã nõ cõprehenderũt Didet tenebras lux
cui hoc est uidere qd̃ lucere: sed nõ uicissim a tenebris ip̃a
uidetur. qz tenebre eam nõ cõprehẽderũt Et uidẽtur ergo
ut cõfundantur. et nõ uident ne cõsolentur Nec m ͦ a luce
et ĩ luce uidentur Aquo uel a quib ͨ Ab̃ om̃i uidente ⁊
pro młtitudine intuẽciũ fit cõfulio młta. At nullꝰ de tã¬
ta nu̾ositate spectãciũ molestior oculus suo cuiusꝙͣ erit
Non erit aspectꝰ sine in celo siue in terra ꝙͣ tenebrosa cõ¬
sciencia suffugere magis uelit: et minꝰ possit Nõ latẽt
tenebre uel seipãs Se uident que aliud nõ uident Opa
tenebraꝵ secũtur illas: non est quo se abscondẽt ab illis
ne in tenebris quid̾. Hic est ueriniõ qui nõ moritur me¬
moria preteritoꝵ Semel miectꝰ uel pocius ĩnatꝰ ꝑ pec¬
catũ hesit firmiter: nequaꝙͣ deinceps euellendꝰ Non cel¬

Expanded text:
lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, cui hoc est videre, quod lucere: sed non vicissim a tenebris ipsa videtur, quia tenebrae eam non comprehendunt 77. Et videntur ergo, ut confundantur: et non vident, ne consolentur. Nec modo a luce: et in luce videntur. A quo, vel quibus? Abpro multitudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conscientia suffugere magis velit, minus possit. Non latent tenebrae vel se ipsas. 456 Se vident quae aliud non vident. Opera tenebrarum sequuntur illas, nec est quo se abscondant ab illis, ne in tenebris quidem. Hic est vermis qui non moritur, memoria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec ces
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erit. Quid tã dãpnatũ ꝙͣ bolũtas addicta huic ne-¬
cessitati uolendi nolendi q u̾t ad neutrũ iam sicut in
si puerse. ita insi misere moueat᷑. In eternũ nõ obtine¬
bit qd̾ ult et qd̾ non wlt meternũ nichilominꝰ sufliẽ¬
bit Digne õmo ut qui ad nichil afficit᷑. unꝙͣ qd̾ deceat.
ad nichil unꝙͣ qd̾ libeat euadat Qͥs hoc faiciat  Rectus
dñs deus nr Qui et cũ ꝑuerso ꝑuertit᷑. nũꝙͣ recto prauo¬
q cõueniet Hec emĩ sibi inuicẽ adu̾santur: et si nõ ĩuicẽ
t. Lesio alteriꝰ est: absit ut dei Durũ est tibi ins
contra stimulũ calcitrare. Hoc est non atimło durũ: sed cal¬
titranti Est et turpiũ pena deus Lux est enĩ Et quid tã
iuisũ obscenis flagiciosis q mẽtib ͤ Profecto oĩs qui ma¬
le agit odit lucẽ. Sed dico mĩquid nõ poterũt declinare
Mĩme õmo: lucet ubiq et li nõ om̃ib Deniq in teneb̾s

Expanded text:
uam erit? Quid tam damnatum, quam voluntas addicta huic neuam erit? Quid tam damnatum, quam voluntas addicta huic necessitati volendi nolendique, ut ad utrumlibet jam, sicut non nisi perverse, ita non nisi misere moveatur? In aeternum non obtinebit quod vult; et quod non vult in aeternum nihilominus sustinebit. Digne omnino, ut quid ad nihil afficitur unquam quod deceat, ad nil unquam quod libeat, evadat. Quis hoc facit? Rectus Dominus Deus noster, qui et cum perverso pervertitur. Nunquam recto pravoque conveniet. Haec enim sibi invicem adversantur, etsi non invicem laedant. Laesio alterius est: absit ut Dei. Durum tibi est, inquit, contra stimulum calcitrare ; hoc est, non stimulo durum, sed calcitranti. Et est turpium poena Deus: lux est enim. Et quid tam invisum obscenis flagitiosisque mentibus? Profecto omnis qui male agit, odit lucem . Sed dico: nunquid non poterunt declinare? Minime omnino. Lucet ubique, etsi non omnibus. Denique in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ ĩcõmutabilis racio. sũma btitudo treãs mẽ¬
tes ad se ꝑticipandũ. uiuificans ad senciẽdũ. afficiens
ad appetendũ. dilatans ad capiendũ. iustificãs ad ꝓ-¬
merendũ. actendens ad zelũ. fecũdans ad fructũ di̾ri¬
gens ad equitatẽ. formãs ad bẽiuolẽtia. moderans
ad sapĩam roborans ad uirtutẽ. uisitãs ad cõsolacoẽ
illuminãs ad cognicõe. ꝓpetuans ad ĩmortalitatẽ mi¬
plens ad felicitatẽ circũdans ad securitatẽ Qͥd est deꝰ¬
nabilis quedã equitatis directio ĩ conuertibilis. atq
indeclinabilis quippe attingens ubiq: cui illisa omĩs
prauitas cõturbetur ncͣce est Quid ni in hãc omne
tumidũ uel diftortũ impingat et cõquassetͫ; Ele
uniuerso qd̾ obiuũ forte offenderit cede̾ nescia recti¬
tudo Nam et fortitudo est Quid iniquis uolũtatib
tam cõtrariũ et adu̾sũ ꝙͣ semꝑ conari impingere

Expanded text:
aeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans menaeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans mentes ad se participandum, vivificans ad sentiendum afficiens ad appetendum, dilatans ad capiendum, justificans ad promerendum, accendens ad zelum, fecundans ad fructum, dirigens ad aequitatem, formans ad benevolentiam, moderans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad consolationem, illuminans ad cognitionem, perpetuans ad immortalitatem, implens ad felicitatem, circumdans ad securitatem. CAPUT nabilis quaedam aequitatis directio inconvertibilis atque indeclinabilis, quippe attingens ubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni in hanc omne tumidum, vel distortum impingat, et conquassetur? Vae universo, quod obvium forte offenderit cedere nescia rectitudo: nam et fortitudo est. Quid iniquis voluntatibus tam contrarium et adversum, quam semper conari, impingere
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd̃ nature eius Demde ꝙ ex uetusta kuitute̾ in lib¬
tatẽ filioꝵ dei translati: in nouitate spiritꝰ ambulan¬
tes Postremo ꝙ de ptate tenebraꝵ uocati ad regnum
claritatis eterne in quo iam conledere nos fecit in xp̃o
elliem sint a nobis qui a nobis xp̃i carnẽ alienare co¬
nãtur nouã creatam in uirgine et nõ de uirgĩe sup̃¬
tã impie allerentes Pulchre ꝓpheticus sp̃s longe an¬
te occurrit huic sentencie: ymo blalphemie impĩoꝵ.
Egredietur inquiens uirga de radice iesse: et flos de ra¬
dice eius ascendet Dixille poterat et flos de uirga: sed
maluit de radice. ut unde uirgã inde florẽ duxille ori¬
gint mostrare. Inõe igitur sũ pen caro onde ort est
uirgo: nec noua in uirgine que prodiit ex radice.
deus. tũ qr tociens est iam quelitũ. tũ qz dilfidis in¬
ueniri. Dico tibi ꝑater eugeni solus est deꝰ qui fru
hoc exꝑimentũ tuũ Aut si nõ exꝑto credito nõ m
est deus. Uolũtas om̃ps beĩuolẽtissima uirtꝰ lumẽ

Expanded text:
aliquod creaturae ejus. Deinde quod ex vetusta servitute in libertatem filiorum Dei translati, in novitate spiritus ambulantes. Postremo, quod de potestate tenebrarum vocati ad regnum claritatis aeternae, in quo jam et consedere nos fecit in Christo. Alieni sint a nobis, qui Christi a nobis carnem alienare conantur, novam creatam in Virgine, et non de Virgine sumptam, impie asserentes. Pulchre propheticus spiritus longe ante occurrit huic sententiae, imo blasphemiae impiorum: Egredietur, inquiens, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Dixisse poterat, Et flos de virga; sed 455 maluit, de radice: ut unde virgam, inde florem duxisse originem demonstraret. Inde igitur sumpta caro, unde orta Virgo: nec nova in Virgine, quae prodiit ex radice. Deus? tum quia toties jam quaesitum est, tum quia diffidis inventum iri. Dico tibi, Pater Eugeni, solus est Deus, qui frushoc experimentum tuum; aut si non, experto credito, non mihi issima virtus, lumen
Abbreviated transcription (Latin):
suftinẽdi. Quis aupet msi qui cõtemplatur gloria
deis ¶Quis pauet mli qui scrutatur ꝓfinidũ saꝑĩe
Mius feruet insi qui meditatur caritatẽ dei. Nuis
suatmet et ꝑseuerat in amore/ nsi qui emulatur ca¬

Expanded text:
sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam Dei? Quis pavet, nisi qui scrutatur profundum sapientiae? Quis fervet, nisi qui meditatur charitatem Dei? Quis sustinet et perseverat in amore, nisi qui aemulatur