comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
captiuo salios. lango bardi tenuis sent : more suo im¬
tes percircuitum. et carmine nefando dedicantes
Cumq illud ipsi prius summissis ceruicibus adorarent :
eos quoq: quosceperant. hoc adorare pariter con-¬
pellebant : Sed ex eisdem captiuis maxima multitu¬
do magis eligens moriendo aduitam in mortalem
tendere quam adorando uitam mortalem tenere :
Obtemperare iussis sacrilegis noluit et ceruicem
quam semper creatoriflexerant creaturae incli¬
nare contempserunt : Vnde factum ẽ : ut hostes
quieosceperant graui iracundia accensi cunctꝰ sgla¬
diis interficerent : quos inerrore suo participes non
haberent : Quid ergo mirum sierumpente perse¬
quutionis tempore illi martyres esse potuis serit :
qui in ipsa quoq pace ecclesiae semet ipsos semper
affligendo angustam martrrii tenuerunt uiã ÷
quando inruente per sequutionis articulo. hietiã
meruerunt martrrii palmas accipere qui inpa¬

Expanded text:
captivos alios Langobardi tenuissent, more suo imcaptivos alios Langobardi tenuissent, more suo imtum currentes et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius submissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare jussis sacrilegis noluerunt, et cervicem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pa
Abbreviated transcription (Latin):
tes. cunctis carnalibus desiderus resistentes. Per
hoc quodse omnipotentidõ incorde macta uerunt.
etiam pacistempore martyres fuerunt : Dum
nr̃i smodo temporibus. uiles quoq: et saecularisuit&
personas de quibus nilca elestis gloriae praesumi
posse uidebatur : obhorta occasione. contigit ad
amante hos fereannos quindecim sicut hii
testantur qui inter esse potuerunt. quadragin¬
ta rustici. alangobardiscapta carne simmolatici¬
ascomedere conpell&ebantur : Qui cum ualde re¬
sisterent et contingere cibum sacrilegum nolleNt :
coepere langobardi quie os tenuerant. Nis comede
nam potius quam prae sentem uitam actransitoriam
diligentes. fideliter perstiterunt : atque in sua cons¬
tantia si mul omnes occisi sunt : Quiditaq: isti. Nisi ue¬
ritatis martyes fuerunt. qui ne ue titum comeden¬
do conditorem suum offenderent. elegerunt gla¬
diis uitam finire:
odem quoq: tempore dumfere qua drin gentos

Expanded text:
tes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per tes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vitae personas, de quibus nil coelestis gloriae praesumi posse videbatur, oborta occasione, contigit ad am ante hos fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolanam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire? 28. Eodem quoque t
Abbreviated transcription (Latin):
aperta pafsione martyrium testatur in euange¬
lio dñs qui tebedaei filiis adhuc pr& infirmitate
mentis maiora sefsionis loca quaerentibus dicit :
Potestis bibere calicem quemego bibiturus sum
cui uidelicet cum responderent possimus: utris¬
qi ait: Calicem quidem meum. bibetis : Sedere
autem addexteram meam uel adsinistram.
non ẽ meum dare uobis : Quid autem calicis nomen
nisi pas sionis poculum signat : Et cumnimirum constet
quia ia cobus in passione occubuit. Io hanne suero in
pace ecdesiae quieuit : incunc tanter collegitur
esse et sine a perta passione martrrium: quando
et ille calicem dnĩ bibere dictus ẽ.: qui exper sequu¬
tione mortuus non ẽ: De his autem talibus tantisq¬
que uiris quorum superius memoriam feci. curdica¬
mus. quia si persequutionis tempus exsisteret
martyres esse potuissent: Quiocculti hostis insidi¬
astolerantes. suosq in hoc mundo aduersarios diligen¬

Expanded text:
aperta passione martyrium, testatur in Evangeaperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumus; ait utrisque: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligen
Abbreviated transcription (Latin):
sumeret. Ne forte hunc aspere ut delinquentes
solebat. increparet᷑ fecit oblationes suas easq inter
aliorum oblationes misit : ut eius munera. saltłm nes¬
ciendo susciperet: Sed cum corameo fuissent ob¬
lationes omnium deportate : uirdĩtacitus sedit :
singillatim omnes considerare studuit . et omnes
alias eligens. atq: seor sumponẽs. oblationesquas
suam omnipotentidnõtulisti : et mihituas oblatio¬
nes transmittis: e gotuam oblationem non acci¬
pio : quia suam abstulistidõ : Qua exre actum ẽ
ut prae sentes quoqi magnustimor inuaderet :
cumuirdĩ tam scienter : deabsentibus iudicaret :
Multos horum suspicor martyrium subire
potuisse: si eos tempus persecutionis inuenis set :¬
regorius. Duo sunt petre martrrii genera :
Vnum in occulto : alterum quoq: inpublico: Nã et si
persequutio de sit exterius mar tyrii meritum in
occulto ẽ : cumuirtus ad passionem prumpta
flagrat inanimo: Quia enimes se pos set et sine

Expanded text:
sumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes sumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas, easque inter oblationes aliorum misit, ut ejus munera saltem nesciendo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas suam omnipotenti Domino abstulisti, et mihi tuas oblationes transmittis? Ego oblationem tuam non accipio, quia suam abstulisti Deo. Qua ex re factum est ut praesentes quosque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutionis invenisset. GREGOR. Duo sunt, Petre, martyrii genera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine
Abbreviated transcription (Latin):
uixpoterant : ex eius manuictus ferulȩ pertimis¬
cebant. uius studium fuit. Nihil in hoc mun¬
dohabere : Nihil quaerere : Omnes qui adsecari¬
tatis causa ueniebant ad eternae uitae de side¬
ria accendere : Si quando autem quorum libet
culpas agnosceret. Numquam ab increpatione
parceret : sed amoris igne succensus. studebat
in eis uehementer per linguam saeuire:
on suetudinem uero uicini uellon gepositi
eiusdem loci accolae fecerant : ut diebus singu¬
lis perebdomadem unusquisq: ei oblationes su¬
asstransmitteret : ut esset quod ipse ad seueni¬
entibus offerre potuis set : quidã¬
uo damuero tempore possessor carterius
nomꝗnͦ inmundo desiderio deuictus . quandam
scam s inonialem feminam rapuit : sibis illicito
matrimonio coniunxit: Quod moxut uir dñĩ cog¬
nouit: ei perquos potuit. qu& fuerat dignus audi¬
re mandauit : Cumq ille sceleris sui conscius time¬
ret atq: aduirum dĩ accedere nequa quam prae¬

Expanded text:
vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimesvix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis causa veniebant, ad aeternae vitae desideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille 337 sceleris sui conscius timeret, atque advirum Dei nequaquam accedere prae
Abbreviated transcription (Latin):
prouincias claruit : narratiose nostraretorqͣtat
ante hoc fere .ẽ. decennium de functus : Decu¬
iusoperis narratione. unum auctorem non in¬
fero : quia penetot mihi in eiusuitae testes sunt
uot samnii prouinciamnouerunt : Hic itac
nihil adusum suum aliud. Nisi pauca apiumuas¬
cula pos sidebat. Huic cumlango bardus quidã
in eisdem apibus rapinam uoluis set ingerere:
prius abeodemuiro uerbo correptus ẽ: et mox
permalignum spm̃. ante eius uestigia uexatus.
Iua exre factum ẽ : ut sicut apud omnes incolas
ita etiam apud eandem barbaram gentem eius
celebrenomen habaretur Nullusq ultra pr&¬
sumeret eiuscelldlam. Nisi humilis intrare¬
aepe uero exuicina silua uenientes ursi : Apes eius co¬
medere conabantur : Quos ille depraehensos fe¬
rula quam portare manu consueuerat : caedebat :
Ante cuius uerbera in manis simae bestiae rugie¬
bant : et fugiebant : Et qu& gladios formidare

Expanded text:
provincias claruit, narratio se nostra retorqueatprovincias claruit, narratio se nostra retorqueatante hoc fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celebre nomen haberetur nullusque ultra praesumeret eius cellSaepe vero ex vicina silva venientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant, et fugiebant; et quae gladios formidare
Abbreviated transcription (Latin):
se saluti terestituet: Cumq illa detanta ui¬
sione certa.eet̃ sed quis. eet̃. a contius ignora¬
ret : Coepit huc illucq per ecclesiae locase
trahere: utquis eet̃. a contius in uestigar&
Cui repente ipsefactus . ẽ. obuiam quem que¬
rebat : eiq: dixit: Rogote pater . Indi cami¬
chiquis .ẽ. a conitius custos: cuiilleres pondit.
ego sum : At illa inquit: Pastor etnutritor nost̃
beatus petrus a postolus adte memisit : ut ab infir¬
mitate ista liberare medebeas: Cui ille respon¬
dit. Si abipsomissa es: surge : Eiusque manum
tenuit : et eam instatusuo protinus erexit. Sicq¬
que ex illa ora omnes in eiuscorpore nerui ac
membra solidata sunt : ut solutionis illius signa
ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae
in eius ecclesia gesta cognouimus. euoluere
conamur : abomnium iamprocul dubio narra¬
tione conticiscimus: Vnde me necesse est. ut
admodestos patres. quorum uita per italiae

Expanded text:
te saluti restituet. Cumque illa de tanta vite saluti restituet. Cumque illa de tanta visione certa esset, sed quis esset Acontius 336 ignoraret, coepit huc illucque per ecclesiae loca se trahere, ut quis esset Acontius investigaret. Cui repente ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus tenuit, et eam in statum suum protinus erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejus corpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres, quorum vita per Italiae
Abbreviated transcription (Latin):
nem uidit. ex qua etiam uisi one contremu¬
it. protinus adiuncxit: etegoelangui
et egro taui perdies plurimos: Caro enim
eaqu& sunt sp̃s. capere non ualet : Etidcirco
nonnumquam cum mens humana ultra se
aduidendum ducitur. Necesse ẽ ut hoc car¬
neumuasculum quod ferre talenti pondus ñ
ualet. infirmetur.
PETRUS¬
crupulum cogitationis meae : a ꝑtaratiodis¬
lius hic non ante longatem pora sicutnr̃i
seniores ferunt custosecclesiae a concius
dictus .ẽ. Magn& humilitatis atq grauita¬
tis uir: Ita omni potentidõ fideliter seruiens:
ut isdem beatus petrus a postolus signis osten¬
deret: quam de illo haberet aestimationem
Nam cum quaedã puella paralitica in eius
ecclesia permanens. manib: reper&. et dis¬
solutis renib: corpus perterrã traheret.
Diuq ab eodem beato petro a postolo peter&
ut sanari merer&ur : Noc te quadamei per
uisionem adstetit etdixit: uade ada conci¬
um mansionarium. et rogaillum : atq: ip

Expanded text:
nem vidit, ex qua etiam visione contremunem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio disAlius illic non ante longa tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quaedam puella paralytica, in ejus ecclesia permanens, manibus reperet, et dissolutis renibus corpus per terram traheret, diuque ab eodem beato Petro apostolo peteret ut sanari mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dhucsupersunt aliqui quitheo dorum eius
ecclesiae custodem nouerunt : cuius narratio¬
ne innotuit resqu& ei contigit ualde memo¬
rabilis : quod quadam nocte dumcitius ad me¬
lioranda iuxta ianuam lumina surrexis set
exmore ligneis gradib: sublampade positis
dida deorsum in pauimento constiat. eiq
dixit: Conliberte quaretam citius surrexis¬
ti quodicto. ab oculis aspicientis euanuit:
sed tantus in eo pauor irruit : ut cota in illum
corporis uirtus deficerat : Et perdies multos
destratu suo surgere non ualuit: Qua in re
quidisdembeatus apłs seruientib: sibi uolu¬
it  Nisi p̃sentiam sui respectus ostendere ⁊
qui a quicquid pro eius ueneratione agerent :
ipsehoc promercede retributionis si ne in¬
termissione semꝑ uideret : PETRUS
Mihi hoc nontam apparet mirum qui a uisus
est : sed quia is quieum uidit cum seiͥnus. eẽt
egrotauit.
Quid superhacremiraris petre: Num quid¬
nam mente excidit. quiacum danihel pro¬
pheta magnam illam acterribilem uisio¬

Expanded text:
dhuc supersunt aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis dida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visio
Abbreviated transcription (Latin):
uid alii sentiant ignoro: ego aut̃ cunctis mira¬
culis hoc potius existimo eẽ miraculum : quod ad
uitam mortuiretu eeorumq animae ad car¬
nem ex occulto reuocantur.
EREGORIUS

Expanded text:
uid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. S
Abbreviated transcription (Latin):
mula non baberet. Qui protinu sabscessit :
nec eam contingere ultra praeualuit
uidam uero felix nomine. mursince
prouintiae Nobilis pater huiuscastorii. qui
nunc nobiscum inromana urbe demoratur
Cum eundem uenerabilem uirum equitium
sacrum ordinem non habere conspiceret :
et persingulaloca discurrere. atq: studio se
praedicare : eũ quadam die familiaritatis au-¬
su adiitdicens. Qui sacrum ordinem non habes.
atq aromano pontifice sub quod egis predica¬
tionis licentiam non accepisti. praedicare
quo modo praesumis : Qua eius in quisitione con-¬
pulsus uirses in dicauit praedicationis licentiã
qualiter accepit dicens. Ea quae mibi loqueris.¬
ego quoq mecum ipsepertracto. Sed nocte qua¬
dam specio sus iibi peruisionem iuuenis asstitit :
atq: in linguamea medicinalem ferramentum
id .ẽ. flebo tum posuit dicens: Ecce posui uerba

Expanded text:
mula non haberet. Qui protinus abscessit, mula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venerabilem virum Equitium sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loquerisego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte speciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba
Abbreviated transcription (Latin):
silium exmonas terii habitatione repulerunt.
Quire pulsus dixit. Frequenter secellulame:¬
quici magicisartibus inaera suspendis se
Mec tamen eius quem piamlaedere potuisse:
qui non post longum tempus : inhac romana urbe
ex ardescente zeloxpianipopuliigne crema¬
tus .ẽ. Quadamuerodie : unadĩfamula ex eo¬
dem monasterio uirginum hortum ingressa ẽ
quae lactũ cam conspiciens concupiuit: eamq
signo crucis benedicere oblita: auide momor¬
dit : sed a repta adiabolo protinuscecidit : Cumq
uexaretur : eidem patri equitio subceleritate
nuntiatum .ẽ ut ueni ret concitus et orando
concurreret. Moxq: bortum isdempater iN
gressus ẽ. Coepit ex eiusore quasi satis faciens.
ipsequihanc arripuerat diabo lusclamare di¬
cens. Ego quid feci ego quid feci : sed ebam mihi
superlactu cam : uenit illa et momor ditme.
Cuicumgraui indignatione uirdĩ praecepit
ut abscederet: et locumi nomni potentis dĩfa¬

Expanded text:
silium ex monasterii habitatione repulerunt. silium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei fa
Abbreviated transcription (Latin):
gratiqne sciebat. Mis sum repente .ẽ. et dĩ famu¬
lo equitio nuntiatum : quod scĩ monialis illa in¬
mersis febribus estuaret: et basilii monachiui-¬
sitationem anxiae quaereret: Quoaudito uir
sc̃s dedignando subrisit. atq ait. Num quid non
dixi quod diabolus esset iste non monachus.
Ite : et eum decella expellite. Deancilla autẽ
dĩ quae anxietate febriumurguetur. Nolite
esse solliciti : quia exhachora neq febribus la¬
boratura eNeqbasilium quaesitura. Regres¬
sus ẽ monachus: et eabora saluti restitutã dĩ
uirgine magnouit : qua eandem salutem illius
dĩfamulus &quitius longe positus dixit. In uir¬
tute scilicet miraculi. exemplum tenens magis¬
tri qui inuitatus ad filium reguli. eum solo uer¬
borestituit saluti : ut reuertens pater eahora fili:¬
um restitutum uitae cognosceret : quauitam illi¬
us exore ueritatis audis set. Omne sautem mo¬
nachi iussionem sui patris implentes: eundẽba¬

Expanded text:
trum nesciebat. Missum repente est, et Dei famutrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Ba
Abbreviated transcription (Latin):
da pater: ego non uideo monachum esse. sed di¬
abolum. Cuuille respondit. Occasionem quae¬
ris. nedebeas prestare quod peto. Ad quẽ moxdi
famulus dixit. Ego quidem hoc eum denuntio¬
es sequoduideo. Netamen nolle me oboedire
existimes. facio quodiubes. Susceptusitaq in
monasterio .ẽ Cum non post multosdies. isdem
dĩ famulus proexhortandis ad desideria super-¬
na fidelibus. paulo longius acelladigressus ẽ
uodiscedente: contigit. ut inmonasterio uirgi¬
nium in quo eiusdem patriscurauigilabat. una
carum quae iuxta carnis huias putredinem
speciosa uidebatur. febrire inciperet: et ue¬
bementer anxiari : magisq noniamuocibus.
sed stridentibu sclamare modo moritura sum :
nisiba silius monachus ueniat. et ipse mihi per
suae curationis studium salutem reddar.
Sedintanti patris absentia. Accedere qui spiã
monachorum in congregatione uirginum mi¬
nime audebat : quanto minus ille qui nouus ad-¬

Expanded text:
das, Pater, ego non video monachum esse, sed didas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus ad
Abbreviated transcription (Latin):
genitalibus eius membris abscideret. Atq: ex
eo tempore ita alienus extitit a temptatione :
acsi sexum non haberet incorpore. Quauir tute
fidus ex dĩ omni potentis auxilio: ut uirisante pre¬
erat: It acoepit post modum etiam feminis prae¬
esse. Nec tamen discipulos suos ammonere
cessabat. Nese exemplo eius in hacre facile cre¬
derent : et casuri temptarent donum. quod non
accepissent.
ocuitem tempore. quomalefici in hacsuNt
romanaurbe de prehensi: basilius qui inmagi¬
cis operibus primus fuit. in mona chihabitu.
ualeriã fugiens petiit. Quiadiurum reue¬
rentis simuni castorium. amiternin aeciuita¬
ti sepm̃ pergens. sperauit ab eo ut eum equitio
abbati committeret: ac sanandum monasteri-¬
o illius commendaret. Tunc ad monasterium
uenit ep̃s. secumq ba silium monachum deduxit :
et equitium dĩ famulum. ut eundem monachũ
in congregatione susciperet rogauit. Quẽ sta:¬
timuir sc̃s intuensait. Hunc quem mihi commen¬

Expanded text:
genitalibus ejus membris abscideret; atque ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium monachum deduxit, et Equitium Dei famulum rogavit, ut eumdem monachum in congregationem susciperet. Quem statim vir sanctus intuens, ait: Hunc quem mihi commen
Abbreviated transcription (Latin):
cumneces se habes. hinc adme ingredere : et
quaetu cum peccato labor abastollere egoti¬
bi deuotus dabo.
ETRUS. NUNCusq ut inuenio incassum
egonon fuifse patres initalia. qui signa facereNt
estimabam
REGΟRΙΩS. Fortuna tiuiri uener abili scb¬
batis monasterii. quod appellabatur balneum
ciceronis. aliorumq: etiam nirorum uenerabi¬
lium didici relatione. quod narro. Ie¬
ir scĩssimus equitius nomine inualerice
magnae admirationis habebatur. Cui fortunatus
isdem familia riter notus fuit: quinimirum aequi¬
tius prosuae magnitudine scĩtatis: multorum in
eadem prouintia. monasteriorum pater extitit.
Hunc cumiuuentutis suae tempore. acricertamine
carnisincentiua fatigarent : ipsae suae temptatio¬
nis angustiae: ad orationis studium sollertiorem
fecerunt. Cumq: hac inre ab omni potenti dõre¬
medium continuis praecibus quaereret Nocte
quadam adsistente angelo eunu łitare seuidit :
eiusq uisione apparuit : quod omnem motum ex

Expanded text:
cum necesse habes, huc ad me ingredere, et cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabamREGORIUS. Fortunati viri venerabilis abbatis monasterii quod appellatur Balneum Ciceronis, aliorumque etiam virorum venerabilium didici relatione quod narro. Vir sanctissimus Equitius nomine , in Valerimagnae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex
Abbreviated transcription (Latin):
nachus rediit. Cumq meridianotempore
cuncti fratres quiescerent. more solito fur
aduenit. ascendit sepem. Et dum in hortõ
pedem poneret : uidit quia subito tensus ser¬
pensclausifset uiam. Et treme factus. post semet¬
i psum concidit : Eiusq pes percalcia mentum in su¬
de sepis inhaesit. Sicq: usq dumhorto lanus redi¬
ret: de or sum capite pependit: Consueta hora
uenit hortolanus. pendentem in sepem furem
reperita serpenti autem dixit. Cratias dõ
implestiquodius si: recedemodo. Quiflico absces¬
sit : adfurem uero perueniens ait: Quid .ẽ. frat̃:
tradiditte mihids̃. Quare in laborem monacho
rum totiens furtum facere praesumpsisti.
Et haecdicens pedemillius a sepe inquam inhae¬
serat soluit: eumq: sine laesione deposuit
Cuidixit. Sequereme. Quem sequentem. dux it
adhortiaditum : et holera quae furtĩ appetebat
auferre ei cummagna dulcedine praebuit di¬
cens. Vade et posthaec furtum non facias. Sed

Expanded text:
nachus rediit. Cumque meridiano tempore nachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed
Abbreviated transcription (Latin):
RECOnΙuS. Felix qui appellabatur curuus.
quemipse benecognouisti. qui et eiusdem monast¬
terii nuper praepositus fuit : multa mihi defra¬
tribus eius monas terii ammiranda narrauit.
Ex quibus aliqua quae ad memoriam ueniunt
supprimo: quia adalia festino. Sed unum dicã:
quod aheo narratum praetereundum nullomo¬
do aestimo. In eodem monasterio. quidam mag¬
nae uitae monachuserat hortolanus: fur
uero uenire consueuerat : persepem ascende¬
re et occulte holera auferre. Cumq ille mul-¬
ta plantaret. quae minus inueniret. et alia pe¬
dibus conculcata. alia direpta conspiceret.
totum hortum circuiens inuenititer. unde fur
uenire consueuerat. Qui in eundem hortũ
deambulans : reperit etiam serpentem.
Cui praecipiens dixit. Sequereme. Atq: ad
aditum fucris perueniens: imperauit serpen-¬
ti dicens. In nomineihũ praecipio tibi ut adi¬
tum istum custodias. acfurem huc ingredi non
permittas. Protinus serpens totũ se initine¬
re intransuersum tetendit: adcellam mo¬

Expanded text:
REGORIUS. Felix qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam mo
Abbreviated transcription (Latin):
remuner ari debuis set : membrorum dolor
aduitalia redut. Cumq se iam morti proximũ
agnouit peregrinosuirosatq in hospitalitate
susceptos ammonuit ut surgerent : et cumeo
psalmis proexpectatione exitus de cantarent
Cumq cumeis et ipse moriens psalleret : uoces psal¬
lentium repente conpescuit cum terrore
magnicla moris dicens : tacete. Numquid non
auditis quante resonent laudes incaelo: Et dũ

Expanded text:
remunerari debuisset, membrorum dolor remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cu
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ẽ peruia ÷ uit quidam seruolus nomine.
cuius tequoq non ambigo meminisse. Pauper
quidem rebus. sed meritis diueserat : qu&m longa
aegritudo dissoluerat. Nam ex quo illum scire
potuimus usq ad finem uitae : paraliticus iacebat
Quid dicam quia stare non poterat . quinumquã
inlecto surgere uelad sedendum ualebat.
Numquam manum suam adosducere numquã
sepotuit in latus declinare. Huic ad seruiendũ
mater cumfratre aderat et quic quid exelx¬
mosina potuis set accipere: hoc eorum manib
erogabat. Nequaquam litteras nouerat
sed scripturae sacrae sibimet codices emerat.
et religiosos quosq in hospitalitate suscipiens
hoscoram se legere studiose faciebat F actũq ẽ
ut iuxta modum suum plene sacram scripturam disce
ret. Cum sicut dixi litteras funditus ignoratit
Studebat indolore sempergratias agere : hrm¬
nisdĩ et laudibus diebus acnoctibus uacare
Sed cumiam tempus es sec ut tanta eius pacientia

Expanded text:
mentis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, mentis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studiose legere faciebat. Factumque est ut juxta modum suum plene sacram Scrret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat tecum. Haec uero quam petis diete
erit tricesimo secutura. Hisigitur expletis ui¬
sio a postoli adsistentis et conloquentis ab lata ẽ
At illa protenus congregationis ad sciuit matrẽ
eiq: quiduiderit quidue audierit indicauit:
Tertio autem die cum ea quae ius sa fuerat soro¬
re de functa ẽ. Illa uero quamipsa poposce¬
rat die ẽ trece simo subsequuta. Quod factũ
nuncusq in eodem monasterio manet memoriale:
sicq hoc a praecedentibus matribus traditum nar¬
rare illic subtiliter solent iuueniores quaenunc
sunt scaẽ moniales uirgines. acsullo in tempore
huic tam grandi miraculo et ipsȩ ad fuis sent
ed inter haec sciendum .ẽ. quia scepe cnuma¬
bus ex euntibus electorum : dulcedo solet laudis
caelestiserumpere. Vt dumillam libenter
audiunt: de solutionem carnis ab anima sentire
minime permittantur. Vnde in omeliis quoq:
euangelii iam narras se me memini quod in
ea porticu quae euntibus adeclesiam beatiole¬

Expanded text:
veniat tecum; haec vero quam petis, die veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissented inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Cle
Abbreviated transcription (Latin):
cordis atq orationi dedita larga indigentibus
elymosinarum operampendet : Cumq omnipo¬
tens ds perennem iam mercedem reddere eius
laboribus decreuis set cancriulcere in mamil¬
la percussa .ẽ. Nocturno autem tempore
ante lectum illius duocande labra lucere consue¬
uerant quia uidelicet amicalucis. non solum
spiritales. sed etiam corporales tenebras odioha¬
bebat. Quaedum nocte quadam ex haceadem
iaceret infirmitate fatigata. uiditbeatum pe¬
trum a postolum inter utraq candelabra ante
suum lectulum constitis se Neq perterrita
timuit. sed ex amore sumens audatiam exultauit
eiq dixit. Quid ẽ domine meus dimissa sunt
peccatamea. cuulle benignis simiut .ẽ. uultus
inclinato capite annuit dicens. Dimissa ueni
Sed quia quandam scaẽ monialem feminam in eo¬
dem monasterio praeceteris diligebat ilicogal¬
la subiunxit. Rogo ut soror benedicta mecũ
ueniat. Cui ille respondit. Non. Sed illatalis

Expanded text:
cordis atque orationi dedita, larga indigentibus cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemosynarum opera impendit. Cumque omnipotens Deus perennem jam mercedem reddere ejus laboribus decrevisset, cancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis
Abbreviated transcription (Latin):
ribus galla huiu s urbis nobilissima puella sym¬
machi consulis ac patricii filia intraado liscentia e
tempora marito tradita : in unius annispatio eius
est morte uiduata: Quamdum feruente mundi
copia aditerandum thalamum et opes et aetas
uocaret : elegit magis spiritalibus nuptiis copu¬
larido inquibus aluctu incipitur. sed ad gaudia
aeterna peruenitur : Quam carnalibus nuptus
subici quae alaetitia semper incipiunt. et ad finẽ
cumluctu tendunt: Huic autem cum ualde ignea
consparsio corporis in esset : coeperunt medici
dicere quianisi adamplexus uiriles rediret.
calore nimio contranaturam barbas es set ha¬
bitura : Quodita quoq: post factum est: sed scã
mulier nihil exterius de formitatistimuit : quae
interioris sponsi speciem a mauit: Necuerita est
si hoc in illa faedaretur : quod a caelestisponso in
ea amaretur: Moxergo ut eiusconiux de func¬
tus ẽ. ab iecto saecularihabitu ad omni potentis

Expanded text:
ribus Galla hujus urbis nobilissima puella Symribus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
Quidum lecto iacentis adsisteret subito aspexit
intrantes aduirum dĩ quosdamuiros stholis can¬
didis amictos. qui eundem quoq: candorem ues¬
tium uultuum suorum luce uincebant: Quiquae
splendoriseorum claritate percussus: quinã
illies sent: emis sa coepit uoce clamare
Quauoce etiam probus ep̃s commotus intrantes
eosaspexit et agnouit : atq eundem stridentẽ
uagientemq puerum consolari coepit dicens
Nolitimere quia ad me sc̃siuuenalis et sc̃s eleuthe¬
rius martyres uenerunt : Ille autem tantae
uisionis nouitatem non ferens : cur su concito ex¬
trafores fugit : atq: eos quos uiderat . patriac
medicis nunti auit: Qui concite descenderunt.
sed aegrum que mreliquerant. iamde functum
inuenerunt: Quia illieum secumtulerant.
quorumuisionem puerferre non potuit quihic
remansit
titerea neque hoc silenidum arbitror : quod
mibi personarum grauium atq: fidelium est
relatione conpertum: Cothorumnamq tempo¬

Expanded text:
Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Probus episcopus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansitInterea neque hoc silendum arbitror quod mihi personarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tentis dĩ famulus qui nunc in hac urbe monaste¬
rio praesto est quod appellatur renati: depro¬
bopatrĩo suo reatinae ciuitatis epõ mihinar¬
rare consueuit dicens. Quiad propinquante
uitae eiustermino eum grauissima de praessit
aegritudo : cuius pater nomine maximus pue¬
ris circumquaq: transmissis colligere medi¬
cos studuit : si fortas se eius molestiae subuenire
potuis set: Sed congregati exuicinis locis undiq
medici: a tactu uenae denuntiauerunt eius exitũ
citius ad futurum: Cum ueroiam tempus refectio¬
nisincumberet : atq diei hora tardior excreuis¬
set : uenerandus ep̃s de illorum potius quam de sua
salute sollicitus eosquiaderant ammonuit cum
suo patre insuperiorss episcopii sui partes ascen¬
dere seque post laborem reficiendo repararent:
Omnesigitur ascenderunt domum: Vnus ei tan¬
tum modo paruulus relictus ẽ puer : quem nunc
quoque praedictus probus asserit super esse:

Expanded text:
tentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monastetentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumberet, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse.
Abbreviated transcription (Latin):
mulier : adhuc igniculus uiuet paleam tolle:
Illa igitur recedente: concrefente uirtute
corporis cum magna coepit laetitia clamare
dicens : bene ueniunt dominimei. bene ueniunt do¬
minimei : quod ad tantellum seruulum uestrum es¬
tis dignati conuenire : Venio uenio gratiasago
gratias ago : Cumq hociterata crebrouoceres¬
ponderet : quibus hoc diceret: Noti sui qui illum
circum stiterant requirebant: Quibus ille ad¬
mirando respondit dicens : Num quid conuenis¬
se hic scõs apostolos nonuidetis. beatum petrum
mam reddidit: Et quia ueraciter scõs aposto¬
los uiderit. eosetiam sequendo testatus ẽ. Quod
plerumq: contingit iustis. ut in morte sua scõrũ
praecellentium uisionis aspiciant: ne ipsam
mortis sue poenalem sententiam pertimescant
Seddum eorum menti . ae ternorum ciuium so¬
cietas ostenditur a carnis suae copula. sine
doloris et formidinis fatigatione soluantur
uadere neq: hoc siletm quod probus omnipo¬

Expanded text:
mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant domini mei; quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicens: Nunquid hic convenisse sanctos apostolos non videtis? beatum Petrum mam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod plerumque contingit justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis fatigatione solvanturua de re neque hoc sileam, quod Probus omnipo