comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepti dicentis; si quis me negauert
coram hominib. negaboeum coram
dictã ⁊ oprobria inter geauissĩas tirã¬
cuidelesqz penas: non sunt de territi
apredicacione salutis eterne. tanto
fremitu offensionis humane ꝙ eoe
diuina facientes atqz dicentes diui¬
neqz uiuences de bellatis quodãmodo
cordib diris atqz introducta pace u¬
sticie ingens in eccliã xpĩ gloria con¬

Expanded text:
co mentium: Si quis me negauerit coram hominibus, negabo eum coramdicta et obprobria, inter grauissimas crudelesque poenas non sunt deterriti a praedicatione salutis humanae tanto fremitu offensionis humanae. Et quod eos diuina facientes adque dicentes diuineque uiuentes debellatis quodam modo cordibus duris adque introducta pace iustitiae ingens in ecclesia Christi gloria con
Abbreviated transcription (Latin):
si non tenuerimus pudore pungam¬
si uero tenuerimꝰ superbia non extolla¬
mur. quoniam ut ait apostolus ĩdigne
unt passiones huius temporis pro futã
gloria que reuelabitur in nobis Et bo

Expanded text:
 non tenuerimus, pudore pungamur; si tenuerimus, superbia non extollamur; quoniam, sicut dicit apostolus, indignae sunt passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae reuelabitur
Abbreviated transcription (Latin):
feruentiore querere debemus nam
ibi sunt nature munera hoc est que
nature nr̃e ab omniũ creaturarum
creatore donancur: non solum boã
uerum eciam sempiterna non solũ
certantes: sed habentes uictorie pre¬
miũ eternam pacem quam nullus
aduersarius inquietet. ista est enĩ
beatitudo finalis. ipẽ perfeccionis
fimis qui consũmãtem non ht̃ finẽ¬

Expanded text:
feruentiore quaeratur. Ibi enim erunt naturae munera, hoc est, quae naturae nostrae ab omnium naturarum creatore donantur, non solum bona, uerum etiam sempiterna, non solum  mala quaecumque certantes, sed habentes uictoriae praemium aeternam pacem. quam nullus aduersarius inquietet. Ipsa est enim beatitudo finalis, ipse perfectionis finis, qui consumentem non habet fine
Abbreviated transcription (Latin):
remansionem. Itaqz hiis uerbis illũ¬
affacum accepimꝰ quo progredereais
sme filio pater: quo sacecdoe sine
Duicono properas tuo: tu nunꝙͣ sacri¬
ficium sine mmiistro offerre cõsueuera:
quid in me ergo displicuit pater. hec

Expanded text:
m. Itaque his verbis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num
Abbreviated transcription (Latin):
intercepta quicquid historie cradide¬
eunt carmina finreuent fabule/
adiecterunt sub hac compacoe taceãt.
quomam neõ magis diligit ꝙͣ ille
qui fecit nec quisꝙ ord̾iacius regͭ
quam is qui et fecit et diligit. nec
sapienaus quis aut forcus ordĩare
et regere facta potest. ꝙͣ qui et fa¬
cienda ꝓuidit. et prouisa ꝓ fecit
Qua propter omnẽ potestatẽ oẽm¬
regna aquibz relique ptãtes pro¬

Expanded text:
intercepta. quicquid historiae tradiderunt, carmina finxerunt, fabulae adiecerunt sub hac conparatione taceant.quis enim magis diligit, quam ille qui fecit? quis autem ordinatius regit, quam is qui et fecit et diligit? quis uero sapientius et fortius ordinare et regere facta potest, quam qui et facienda prouidit et prouisa perfecit? quapropter omnem potestatregna, a quibus reliquae potestates pro
Abbreviated transcription (Latin):
sua ineffabili misericordia factus
est hominis filius: Ut nos natura
filn hoĩs: filni dei per illum gracia
fieremur. Manens quippe ĩmutabi¬
lis : naturam nrãm in qua nos su¬
sciperet suscepit anobis et tenax
duunitatis sue nr̃e infirmitatis par¬
ticeps factus est. Ut noe ĩmelius

Expanded text:
 nos misericordia factus est hominis filius, ut nos, natura filii hominis, filii Dei per illum gratia fieremus. Manens quippe ille inmutabilis naturam nostram, in qua nos susciperet, suscepit a nobis et tenax diuinitatis suae nostrae infirmitatis particeps factus est; ut nos in melius
Abbreviated transcription (Latin):
cellens in omi genere uircus in ulli s
nouerant se fieri saluos atqz glorio¬
sissimos meternum. non eam negãdo
temporales penas euadere dilexerũt:
sed poaus confitendo prefitendo pre¬
dicando et mala omma fideliter for¬
titerq tollerando cum pia seauitate
moriendo leges quibz id cauebatur
eiubescere compulerunt mutariqz fe¬

Expanded text:
cellens in omni genere virtus in illis nouerant se fieri saluos et gloriosissimos inaeternum, non eam negando temporales poenas euadere delegerunt, sed potius confitendo profitendo praedicando et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando et cum pia securitate moriendo leges, quibus prohibebatur, erubescere conpulerunt mutarique fe
Abbreviated transcription (Latin):
non arcens in eum reditu tirãnũ
quem patria expulerat: in prelio
concidisset. non cumlatimis decer¬
tans pater decius cum eyaruas
filius cum pirro nepos se hostium
telis obiecissent. non uno bello ꝓ
patra cadentes sapiones hispana
uidisset. paulum et gerimũ cãne
uenusia marcellum latim albinũ

Expanded text:
utus arcens eum reditu tyrannum, quem ipse expulerat, in proelio concidisset; non cum Latinis decertans pater Decius, cum Etruscis filius, cum Pyrrho nepos se hostium telis obiecissent; non uno bello pro patria cadentis Scipiones Hispania vidisset, Paulum et Geminum Cannae, Venusia Marcellum, Litana Albinum,
Abbreviated transcription (Latin):
peccume liberales gloriam ingẽtẽ
diuicias tantum honestas uolebãt
hanc ardentissime dilexerunt: ꝓp̃t
hanc uiuere uoluerunt. pro hac
mori non dubitauerunt. Ceteras
imparare gloriosum arbitaba᷑.¬

Expanded text:
pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, diuitias honestas uolebant; hanc ardentissime dilexerunt, propter hanc uiuere uoluerunt, pro hac emori non dubitauerunt; ceteras imperare gloriosum, pri
Abbreviated transcription (Latin):
et finis uite tam longuã ꝙ breuẽ
uitam hoc idem efficit: neqz em̃
aliudmelius aliuid deterius aut
aliud maiꝰ aluid breuius est ꝙ
iam pariter non est. Itaqz nõ decercet
caus cothidie ĩminet. et propter
abesse: quomꝰ in omẽ tempꝰ sibi¬

Expanded text:
em uitae tam longam quam breuem uitam hoc idem facit. Neque enim aliud melius et aliud deterius, aut aliud maius et aliud breuius est, quod iam pariter non est. Quid autem casus quotidie imminet, et propter abesse, quominus in omne tempus rei
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autẽ bincuiq mortalium
sub cothidianis uite huiꝰ casib
mumerabiles mortes quodãm ͦ
cõminantur: ꝙdu incertũ est.
quenam eaꝵ uentura sit. quero
moriendo. an õs tmiere uiuendo

Expanded text:
Cum autem unicuique mortalium sub quotidianis vitae hujus casibus innumerabiles mortes quodammodo comminentur, quandiu incertum est quaenam earum ventura sit, quaero moriendo, an omnes timere vivendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ut mortem christi in corpore nr̃o cir¬
cumferamus qui habuerit inquit
in se mortẽ ihũ: is et uitam diñ
ihũ in corpore suo hẽbit operetur
igitur mors in nobis ut operetur

Expanded text:
ut mortem Jesu in corpore nostro circumferamus. Qui enim habuerit in se mortem Jesu, is et vitam Domini Jesu in corpore suo habebit. Operetur igitur mors in nobis, ut operetur
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo forti lacede monn hodie apud in¬
feros fortasse cenabinius. prolt
ihũ bone ꝙͣ illudicer iocundũ esse
debet: quo confecto nulla reliqua
cura nulla solicitudo futura sit: qͥb:
mars putanda non est ꝙͣ bona uita
precessit: neq facit malã mortem.
nisi quod sequitur morit̾. Nõ igit

Expanded text:
animo forti, Lacedaemonii, hodie apud inferos fortasse cenabimus. fuitit, quam illud iter iocundum esse debet, quo confecto nulla reliqua cura, nulla solicitudo futura sit». Id mors putanda non est, quam bona vita praecesserit. Non enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non it
Abbreviated transcription (Latin):
uatus mat̾ me genuit eadem mox gignitur
ocie ꝯcresc̾e ⁊ eadem rursus efflu̾e
gladiis diuncare. unde hic gladiator. toris.
qui gladio dimicait. ⁊ est nom̃ cͣtam officii qd
olim rome excebatur in arena. unde hec gla¬
diatura . re. ars illa ludus ille. ⁊ gladiato¬
in hac significatione cum Euao atfitẽ. ⁊ in sic¬
trum. Item gladio. as .i. gladio int̾fice. ⁊ in hc̃
sigifitatione cũ om̃ib suis apositis est actm̃.¬
gulam diuidit. nam ceta membia securi iug¬

Expanded text:
ut mater me genuit, eadem mox gignitur ciem concrescere et ex eadem rursus effluegladiis dimicare, unde hic gladiator -ris, qui gladiis dimicat, et est nomen cuiusdam officii quod olim Rome exercebatur in arena. Unde hec gladiatura -re, ars illa, ludus ille, et gladiatoin hac significatione cum suis compositis est neutrum. Item gladio -as, idest gladio interficere, et in hac significatione cum suis compositis est actgulam dividit: nam cetera membra securi
Abbreviated transcription (Latin):
pmꝰ dies menẜ qr ea die solebat pontifex ascen¬
d̾e turũ de ꝯsuetudine romanoꝵ ⁊ uolẽs mĩtiãe
qͦta eẽt lua eo dic uł pncipiũ mensis dicebat
plĩes kalo. kalo. kalo q̃i uoco uos uenite et
audite etatẽ lune ł ꝑncipiũ mẽsis. ⁊ iõ dies ille
dictus est kalende mͣ uõtiones. Uel auit̾ de con¬
reut nũdmnas ⁊ eas incipielãt in nons qr ergo
kalo quasi uoco uos ad nũdinas qt dies resta¬

Expanded text:
 cas, quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine Romana et volens nuntiare quota esset luna <eo> die vel principium mensis, dicebat pluries calo calo calo, quasi voco vos, venite et audite etatem lune vel principium mensis, et ideo dies ille dictus est kalende, quasi vocationes; vel aliter de conrent nundinas et eas incipiebant in nonis. Quia e‘calo’, quasi ‘voco vos ad nundinas’, quot dies resta
Abbreviated transcription (Latin):
iqit ad unguẽ oĩa ad se sr̾flua resetanit ut ml
se hr̃e putet putatione dig  ͫ t̾dite m̃ ⁊ putata re¬
pullulãt ⁊ refugata redeunt. ⁊ reactendũt᷑ exiit
⁊ sopita demio excitant᷑ paꝵ est ergo seł putasse
sepe putand̾ ẽ. ymo si fĩ poss sꝑ qr sꝑ qd̾ putario

Expanded text:
ita ad unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si f
Abbreviated transcription (Latin):
mensem ab euis nomĩe martiũ uocauit. uł ide
marcius dr̃ a marte qr in eo festũ martis ẽ ⁊ ei cõ¬
sec̃tus est mensis ille qr eo tp̃e cũcta aĩantia ad
martem agtent᷑ ꝯcułendi uoluntate. ⁊ idem dicit᷑
mensis nonoꝵ qr marcius olim eãt ñcĩ anmi. et

Expanded text:
ab eius nomine Martium vocavit; vel ideo Martius dicitur a Marte quia in eo est festum Martis et ei consecratus est mensis ille, quia eo tempore cuncta animantia ad Martem agantur concubandi voluntate, et idem dicitur mensis novorum quia Martius olim erat initium anni; et
Abbreviated transcription (Latin):
unus in nobis pes samis remanet atq
alius claudicat quia ncc̃e est ut debłitato
amore sli solus in nobis amor quales
titudo amoris dei infirmatur ꝓcul dubio
forcitudo carnis.

Expanded text:
unus in nobis pes sanus remanet atque alius claudicat. Quia necesse est ut debilitato amore saeculi solus in nobis amor convalefortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
nepos. l sperso criue scissisq q uestibus.
ubera quibus te mit̾erat mater ostendat
culis ad uexillum xp̃usti euola. solum pie¬
cutis genus est in hac re esse crudelem.
honorare. dehonoro. ras. erhonoro. ras .i.
iutuꝑare extra honorem facere et pon̾e
inhonoro. ras .i. non honorare contra ho

Expanded text:
nepos, licet sparso crine et scissis vestibus ubera quibus te nutrierat mater ostendat;culis ad vexillum crucis evola: solum pietatis genus est in hac re esse crudelem. honorare; dehonoro -as et exhonoro -as, idest vituperare, extra honorem facere et ponere; inhonoro -as, idest non honorare, contra ho
Abbreviated transcription (Latin):
fila ex lana tͣhentib pp̃ tͥnam uariationem
reꝵ. quedam enĩ desinũt ẽẽ. quedam inciꝑiũ
int̾ digitos uentis fhitur. futurum qd̾ est in
lana que in colo implicita est ⁊ qd̾ ad huc
ꝑ digitos uentis ad fusum tanꝙͣ p̃sens ad
fortuna. s in hoc drut qr fortuna est in hiis
que fortuitu reniunt nulla palam cã. fatum

Expanded text:
fila ex lana trahentibus propter trinam variationem rerum – quedam enim desinunt esse, quedam incipiunt inter digitos nentis trahitur: futurum in lana, quae colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad fusum, tanquam praesens adfortuna, sed in hoc differunt, quia fortuna est in his que fortuitu veniunt nulla palam causa, fatum
Abbreviated transcription (Latin):
elegiacum dcũ carmen ꝙ modulatio eiusdẽ
studio florente ꝑegi. flebilis heu mestos co¬
gor ñre modos.
ti quasi ylementum qr deus primo ioco de
uichilo t̾auit ylem. ⁊ ex ꝑle fecit elementa.⁊
ex elementis omma alia. uł dr̃ elementũ qͣi¬
⁊ ex fracta. uel elementũ qͣi eleuamentũ quia
unum suꝑ aliud est elenatum .s. aqua super
t̾ram. aer suꝑ aquam. ignis suꝑ aerem. uł¬

Expanded text:
hinc elegiacus -a -um, idest miser vel de miseria studio florente peregi. Flebilis, heu! moestos cogor inire modos. -ti, quasi ylementum, quia deus primo loco de nichilo creavit ylem, ex yle fecit elementa, ex elementis omnia alia. Vel dicitur elementum qel dicitur elementum quasi elevamentum, quia unum super aliud est elevatum, scilicet aqua super terram, aer super aquam, ignis super aerem. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
argentumq miscentur. Argentum ad clarita¬
tem crescit. Aux uͥo a suo fulgore palescit qr
fulgore ꝑ ocentia hñanis se oculis tẽꝑauit
ꝑ hoc ꝙ humana natura clarior facta est
aurum nobis palut argentum creuit qͣsi

Expanded text:
argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit; fulgoris potentia, humanis se oculis temperavit: per hoc quod humana natura clarior facta est,aurum nobis palluit per argentum. Illa eni
Abbreviated transcription (Latin):
in .xui. mor̃. sunt płiq ita hebetes ut formi¬
tare nesciant insi qd̃ corꝑaliter uident. unde
fit ut deum non metuant ꝙ̃ inde̾ nõ possũt.¬
Sed quis de deo ista uł despiciens suspicet᷑
qui minig cum sit semꝑ ommpotens. sic in¬
tendit om̃ib ut assit singulis sic adest singulis

Expanded text:
ingulis. --Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant nisi quod corporaliter vident. Unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possuSed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper Omnipotens, sic intendit omnibus, ut adsit singulis; sic adest singulis
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ dicimus. hoc est inter lucem ⁊ renebs
est. intempestu est medium ⁊ mactuosũ nottiͤ
sunt. nam tempus ꝑ se non recelligit᷑ msi ꝑ
actus hũanos. iedium ãt noctis actu car
ergo intempesta dnͣr in actuosa quasi sine

Expanded text:
dubium dicimus, hoc est inter lucem et tenebras. est. Intempestum est medium et inactuosum noctis sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actu caret: ergo tempestas inactuosa, quasi sine
Abbreviated transcription (Latin):
tione ip̃a sibi insignia retͦnis instaurat et
utiq aues pp̃ hominem sunt nõ homo pp̃
aues. sit gͥ exemplo nobis ꝙ auctor ⁊ trea¬
tor omiũ sauctos suos inꝑpetuũ ꝑire non pa¬
ciatur que auem unicam ꝑire non passus.
resurgenti eam sui semine uoluit ꝓpagari

Expanded text:
tione ipsa sibi insignia resurrectionis instaurat. et utique aues propter hominem sunt, non homo propter auem. sit igitur exemplo nobis quia auctor et creator auium sanctos suos in perpetuum perire non patitur, qui auem unicam perire non passus resurgentem eam sui semine uoluit propagari
Abbreviated transcription (Latin):
uemũt. Unde hoc festum. sci. ꝓ folempnitate
sicut enĩ ad festum lignũ cigna domus que¬
munt. sit ad festi solempnitatem homines
qͥuut. uel festum dr̃ a feria quasi feria tũ. ⁊¬
huic festus. sta. stum. ut festus dies. Et sunt
festi dies tm̃ ocui ⁊ religionis quia in eis sola
res dĩna fi Et nõ ꝙ fecti dies duͣr ex cõsue¬
tudine. s solepnes qui ad homines ꝑtinent
ut parentela ut cum quis defunicti officia ex¬
pleu̾t dicitur solempina p̾stitissime. ⁊ a festꝰ¬

Expanded text:
veniunt; unde hoc festum -ti pro solennitate: sicut enim ad festum lignum tigna conveniunt, sic ad festum solennitatem homines conveniunt; vel festum dicitur a feria, quasi feriatum. et festus -a -um, ut ‘festus dies’; et sunt festi dies tantum otii et religionis, quia in eis sola res divina fit; et nota quod festi dies dicuntur ex consuetudine, sed solennes qui ad homines pertinent, ut parentalia, ut cum quis defuncti officia expleverit dicitur solennia prestitisse. Et a fest
Abbreviated transcription (Latin):
fantasia. matis. ⁊ hec fantasia. sie. idẽ qd̾
fanfasma fasma. s fasma sꝑ est dubia.
fantasma uł fantasia qñq. IItem fancasia
est de cognitis spes in animo figata. s facitas¬
ma de incognitis. ⁊ hinc ccͣtum est ut fallatia¬
ad fantasma. uł qdͥ in se ꝯtiuet fantasiam
unde ⁊ cellula que est in antiori ꝑte caꝑitis
in qua est uis intelligendu dr̃ fantastica quia
ea homo fantastice ⁊ ymagiatorie ꝯp̃hensa

Expanded text:
fantasma -tis, et hec fantasia -e, idem quod fasma, sed fasma semper est dubia, fantasma vel fantasia quandoque; item fantasia est de cognitis species animo figurata, sed fantasma de incognitis et hinc tractum est ut fallaciaad fantasma vel quod in se continet fantasiam, unde et cellula que est in anteriori parte capitis in qua est vis intelligendi dicitur fantastica, quia ea homo fantastice et imaginatorie comprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
fastuose. sius. me. adubiũ. ⁊ ħ ec fastuositas
tatis .i. suꝑbia elacio.
gotia age cansas ex̃cere uł aliquid tale. nefastꝰ
ud dies dr̃ quasi illicitus. qr illicitũ aut qͣi nefas
erat in illo die p̃dicta age qr in illo die male
sitates sũ ꝓsꝑitates sustine̾nt eas in fastis ã¬
no fari fac̾ent. Illos g̾ dies in quib sibi ma

Expanded text:
fastuose -sius -me adverbium et hec fastuositas -tis, superbia, elatio. gotia agere, causas exercere vel aliquid tale; nefastus vero dies dicitur quasi illicitus, quia illicitum et quasi nefas erat illo die predicta agere, quia in illo die male rsitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi ma
Abbreviated transcription (Latin):
orde ip̃e folliculus ꝑ ꝙ̃ sangnis discurrit ue¬
na ip̃e sangũs cursus uł fibre sunt iecoris.
excremitates sit dicte quia apud gentiles m
rũsa cictiperent. fibre ⁊ dicuntur uene intĩo¬
¶ ibula fiblui dicunt gti. hinc. nos ħ fibla
le. qua pectus femmnar ornatur uł firmatori¬
um qua palluam ceuetur n⁊ huncus uł cinand¬
lum in lumbis. unde hoc fibularium .i. illud
qdͥ apponitur mancello uł ꝑ qd ĩmittuntur
fibuie ne dissipent mantessum.Nnus di¬

Expanded text:
folliculus per quem sanguis discurrit, vena ipse sanguinis cursus; vel fibre sunt iecoris extremitates, sic dicte quia apud gentiles inresponsa acciperent. Fibre etiam dicuntur vene interioF 33 FIBLIN dicunt Greci; hinc nos hec fibula -le, qua pectus feminarum ornatur vel firmatorium quo pallium tenetur in humeris et cingulum in lumbis; unde quod apponitur mantello et per quod immittuntur fibule ne dissipent mantellum.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ã. ssum. quasi fissus .i. diuisus a santate
nec iam integer salute. et est gn̾ale ad omĩa
enim refertur. dñis enim fessus animo festꝰ
corꝑe qd magis est ꝓpͥum. ⁊ fessus reꝵ ad ca¬
sum uenientiũ quasi mops copiax. ⁊ ẜm hoc

Expanded text:
a -um, quasi fissus, idest divisus a sanitate nec iam integer salute, et est generale, ad omnia enim refertur; dicimus enim fessus animo, fessus corpore, quod magis est proprium, et fessus rerum ad casum venientium, quasi inops copiarum, et sec
Abbreviated transcription (Latin):
ones ⁊ obẜuaciones legis quas illi deuto¬
ses uotant iustĩe p̃ferunt. unde diuisi uo¬
cantur a ppło quasi ꝑ iustitiam dei. uel q
detalogum legis in mẽbͣmilis sc̃bentes et
ꝯplicantes eas ⁊ ligantes in fronte gesta¬
bant ut religiosi iudicarentur. ⁊ inde pha¬
Pictatia cartaꝵ in fronte gebat ⁊ in simictꝰ
brachio cͥcũligata quib decalogus inscptꝰ¬

Expanded text:
deuteresis vocant, iustitiam preferunt, unde et divisi vocantur a populo, quasi per iustitiam Dei vel quia decalogum legis in membranulis scribentes et complicantes et eas ligantes in fronte gestabant ut religiosi iudicarentur et inde fapittacia chartarum in fronte gerebant, et in sinistro brachio circumligata, quibus Decalogus inscriptu
Abbreviated transcription (Latin):
cia .i. pura nec dũ ad gnandũ apta. u̾nde
puer diat a purictate qe pur ꝰẽnͤ dum
lanugnnem ⁊ florem genax ht̃. tertia etas ẽ
adolescencia ad gignendum aꝑta ⁊ adulta
que porrigitur usq ad .xxuiii. annos. que¬

Expanded text:
idest pura, nondum ad generandum apta, unde puer dicitur a puritate, quia purus est necdum lanuginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur usque ad XXVIII annos; qu
Abbreviated transcription (Latin):
qponitur cum fatio .cis. ⁊ dicitur falsifico. cas.
unde hec falsificatio. onis. pro quo quidam
ab utuntur hͦ nomĩe falła. s male. qr falla
est deceptio que est in argumentatione. fal¬
sificacio est instancia cont᷑ argumentationẽ
in qua magis apparet fli̾tas ꝙͣ in argumẽ¬
tatione. Aliter non erit falsificatio. Est emĩ
mentum nec falsissimũ ꝑ̃t falsifitari ⁊ corr̃¬

Expanded text:
t cum facio et dicitur falsifico -as, unde falsificatio -nis, pro quo quidam abutuntur hoc nomine fallacia, sed male quia fallacia est deceptio que est in argumentatione, falsificatio est instantia contra argumentationem in qua magis apparet falsitas quam in argumentatione, aliter non erit falsificatio; est enim mentum nec falsissimum falsificari pote
Abbreviated transcription (Latin):
nͥo similit̾ acciꝑint p̃titum ⁊ suꝑmũ a ꝯpo¬
sitis eoꝵ. ¶ Item nõ ꝙ fero ⁊ om̃ia ab eo
ꝯposita sunt actiua exceptis defero ꝓ honorẽ
neutra in istis significatiombr. s in aliis st
actiua ⁊ omĩa faciunt p̃titũ in tuli. ⁊ supuiũ

Expanded text:
iter accipiunt preteritum et supinum a compositis eorum. Item nota quod fero et omnia ab eo composita sunt activa, exceptis defero pro honoreneutra in istis significationibus sed in aliis sunt activa; et omnia faciunt preteritum in tuli et supinum
Abbreviated transcription (Latin):
ess nuꝑatar siue rex siue alius princeps terie¬
uant illam portam ⁊ ip̃am ꝑtuciebant et
porca fede .i. turpitꝰ occisa. cmꝰ modi mors
porca ĩmolabantur in fedẽ faciendo ⁊ fedus
p̃ueuit pacem. s fedis ꝑtes sunt inducie dcẽ¬

Expanded text:
erator sive rex sive alius princeps, tenebant porcam illam et illam percutiebant et porca fede et turpiter occisa cuius morsporca immolabantur in federe faciendo. Et fedus prevenit pacem; sed federis partes sunt indutie d
Abbreviated transcription (Latin):
fenestra ꝯponitur a fos ⁊ mimistro quia mĩs¬
trat lucem domui. Et sunt ꝓprie fenestre qbr
ertior ꝑs angusta est. s inteior diffusa. et
tras p̃parare.
euceon g̾ce latiue dicitur rubeum. unde
beo colore .i. mimo sc̃bimꝰ ut colore rep̃sente
sit rubeus siue non. ⁊ fenicens. cea .iiii. iu
codem sẜ̃u. Item a fenitia penus. na. nũ. cõ
uł mutata .ẜ. in .p. si scͥbatur ꝓ .ẜ. ⁊ a penus
nenses. ⁊ aiffricam. dido qd que fuit de tyro

Expanded text:
fenestra componitur a fos et ministro, quia ministret lucem Domini, et sunt proprie fenestre quibus exterior pars angusta, sed interior diffusa est.tras preparare.ceon grece latine dicitur rubeum, unde beo colore, idest minio, scribimus ut colore representesit rubeus sive non, et feniceus -a -um in eodem sensu. Item a Fenicia penus -a -um, quasi vel mutata f in p si scribatur per f. Et a penus, nenses et Africani. Dido quidem, que fuit de Tyro
Abbreviated transcription (Latin):
la.lle .i. scintilla. s scintilla ꝓprie dicitur accẽ¬
sa. fauilla. dicitur extincta et igne deserta
et dicitur faulla quasi fos uulsa. uel dicitur
scintilla quasi fagilla a fagm qd ẽ comede
quia est cibr ignis uł potius reliquie cibi

Expanded text:
la -le, idest scintilla -le, sed scintilla proprie dicitur accensa, favilla extincta et igne deserta,et dicitur favilla quasi fos vulsa. Dicitur etiam favilla quasi fagilla a fagin quod est comedere, quia est cibus ignis, vel potius reliquie cibi
Abbreviated transcription (Latin):
menia uñ buctinate in neomenia iuba in ro
quo buctinalatur cornb pecoriis quia ea
rediit ea die moyses ad iudeos referens eis
dm̃i placatum suꝑ oitensa iutuli ꝯflatilis. ea¬
dem die ieumaba homines ⁊ iumẽta ⁊ pueri
septẽnes a uesꝑa usq ad uespam ꝓ memoria
mortuoꝵ. Unde ⁊ dicelatur ⁊ dies afflictio¬
nis. Dicebatur nec non dies expiationis quia
eo die sangͥne intule rufe expiatatur taberna
culum ⁊ alcare ⁊ fiebat cims ex ea ad expiaci¬
onem ĩmũdoꝵ ⁊ ip̃i expiabant᷑ a pcc̃s ip̃iu
ãm ꝑ emissionem hirci apõpen. Scenophe

Expanded text:
e: « Buccinate in Neomenia tuba . » In quo buccinabant cornibus pecorinis; quia ea rediit Moyses ad eos, referens Deum eis placatum super offensam vituli conflatilis, ea die jejunabant homines, et jumenta, et pueri septenes, a vespera usque ad vesperam pro memoria mortuorum. Unde etiam dicebatur dies afflictionis. Dicebatur quoque dies expiationis, quia ea die sanguine vitulae rufae expiabatur tabernactum est. Et fiebat cinis ex eo ad expiationem immundorum, et ipsi expiabantur a peccatis illius anni, per emissionem hirci apompeii. Erat e
Abbreviated transcription (Latin):
fila ex lana tͣhentib pp̃ tͥnam uariationem
reꝵ. quedam enĩ desinũt ẽẽ. quedam inciꝑiũ
int̾ digitos uentis fhitur. futurum qd̾ est in
lana que in colo implicita est ⁊ qd̾ ad huc
ꝑ digitos uentis ad fusum tanꝙͣ p̃sens ad¬
fortuna. s in hoc drut qr fortuna est in hiis
que fortuitu reniunt nulla palam cã. fatum

Expanded text:
fila ex lana trahentibus propter trinam variationem rerum – quedam enim desinunt esse, quedam incipiunt inter digitos nentis trajicitur, futurum in lana, quae colo implicata est, quod adhuc per digitos nentis ad fusum, tanquam per fortuna, sed in hoc differunt, quia fortuna est in his que fortuitu veniunt nulla palam causa, fatum
Abbreviated transcription (Latin):
płalis mui .i. sacͥficia purgatõs que olim
solebant fieri ꝑro ammab definictorum.
huiꝰ purgationes. ⁊ a februꝰ ur febrius. hic
februarius .rii. quidam mensis sic dictus qͣi¬
amnicib defunctoꝵ ipĩ plutoni. unde februai

Expanded text:
 idest sacrificia, purgationes que olim solebant fieri pro animabus defunctorum; huiusmodi purgationes; et a Februus vel februis hic Februarius -rii, quidam mensis sic dictus animabus defunctorum ipsi Plutoni; unde februarius
Abbreviated transcription (Latin):
quis nos fascinauit .i. deceꝑit: ui̾tati nõ obedĩe
ueritas em̃ se ingit nobis ⁊ nos ei nõ creditis
cis ludificationib. Alit̾ q̃dam ocłĩs hom̃i os¬
fieri ut huic pcc̃o inẜmiant demones similit̾
Unde in libro qui sapĩa salomonis insc̾bit᷑
fascinacis malignitatis obscurat bona. Sic
fidei stoͣcho nauseante cibum sp̃t euoniu̾int

Expanded text:
avit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. cis ludificationibus aliter quaedam oculis hominum osfieri ut huic peccato inserviant daemones. SimiliteUnde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sicfidei stomacho nauseante cibum Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
diaus .i. sacerdos ꝑ quem feda fiebant uel
qui lelia annũtialat qui p ocius qui pocuis¬
dicebatur secularis. unde olim feciales ro¬
tabrntur fediales qr ꝑ eos fed̾a fiebant sicut
p seculares bella. fetialis ergo ꝓprie dicebat᷑
iie qui leganione ntebatur ꝓ fece. ⁊ Bace. Em¬

Expanded text:
dest sacerdos per quem federa fiebant vel qui bella annuntiabat, qui potius dicebatur secularis, unde olim fetiales vocabantur fediales quia per eos federa fiebant sicut per seculares bella; fetialis ergo proprie dicebatur ille qui legatione utebatur pro federe et pace.
Abbreviated transcription (Latin):
uidii in quo tͣcͣtatur de fastis. ⁊ nefastis diebus
a digniori intitulatur lib fastoꝵ. hinc ⁊̃ ana¬
les libͥ in quib sc̃bebantur fca romanorum
nis pro libro ãnali. unde lucanꝰ in .x. An mẽs
audori uincetur fastib amiꝰ. s magis ꝓprie
pro libro anali est ẜx decli. fastus. sti. nam ꝓ

Expanded text:
idii in quo tractatur de fastis et nefastis diebus a digniori parte intitulatur liber Fastorum. Hinc etiam annales libri in quibus scribebantur facta Romanorum nis pro libro annali, unde Lucanus in decimo ‘an meus Eudoxi vincetur fastibus annus’, sed magis proprie pro libro annali est secunde fastus -ti; nam pro
Abbreviated transcription (Latin):
ciminal quod cum uenatores eum setuntur
se castrat ⁊ sibi mẽtulam findit. unde ⁊ filio
nomñe dicitur castor quia ipse se castrat. En¬
.i. lana illius ammalis. unde ñ fibrina. nede¬
¶Dititur uestis que tramam defibri iana hit. uide

Expanded text:
animal quod, cum venatores eum secuuntur, se castrat et mentulam sibi findit, unde et alio nomine dicitur castor quia ipse se castret; e-ni, lana illius animalis, unde hec fibrina dicitur vestis que tramam de fibri lana habet. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
Et scias ꝙ tria sunt gna curacionis. unũ
est farnfcenticũ a farmacia que est me¬
dicamentoꝵ curatio. Scd̾m est dieticum
a dieta qd̃ est opseruatio legis ⁊ ute. Tertiũ
clrurgicum a tirurgia que est ferranenterꝵ¬

Expanded text:
Et nota quod tria sunt genera curationis, unum est farmaceuticum a farmacia que est medicamentorum curatio, secundum est dieticum a dieta que est observatio legis et vite, tertium est cirurgicum a cirurgia que est ferramentor
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ⁊ pt dici a fico arbore quasi plenus ilł
arborib. ⁊ a fico fructu quasi pleuus tũ fr̃tu
tumi. ⁊ ficticiosus .sa. sum .i. qui fingit uł qd̾
seruitiũ amici ⁊ faciunt ut ei incõmodent. uñ
⁊ fictio dicitur fuisa ⁊ ficta amiticia quasi ficta
actio. ⁊ ficticii ficte agentes¬

Expanded text:
 -um potest etiam dici a fico arbore, quasi plenus illis arboribus, et a ficu fructu quasi plenus tali fructu. -um et fictiosus -a -um, idest qui fingit vel quod servitium amici et faciunt ut ei incommodent; unde et fictio dicitur falsa et ficta amicitia, quasi ficta actio, et ficticii ficte agentes
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ris maxima uirta alexandriam in mari
dicta sic qr flc̃maꝵ iudicio longe uideatur q̃n
mĩs est ad ꝓnũciandum nauigantib uada
⁊ portus introitus uł portũ ibi esse. huc ⁊̾¬
simlr̃ iuxͣ portũ positam sup̃ quẽ uł suꝑͣ quã
igne accenso posito designabat nanigantib
portitib machina ad p̃lucendum fabͥtata

Expanded text:
ris maxima iuxta Alexandriam in mari, dicta sic quia flammarum indicio longe videatur, quasi minis est ad pronuncianda navigantibus vada et portus introitus vel portum ibi esse. Hinc similiter iuxta portum positam, supra quem vel quam igne accenso posito designabant etiam machinas ad prelucendum fabricatas
Abbreviated transcription (Latin):
ferrer ferreris uel ferrere ferretur. et ita in
Terro a ferro metallo. fit ferro ferras. ra¬
i qd̾̃ sumilit̾ pocest ficri a ferro equi. Et est fer¬
rare ferro aliquid ppare ornare. ⁊ ꝯponitur¬
uł ualde ferrare. Item cum ab .u. mutata ĩ
u. ⁊ sit aiuferro. ras. raui .i. ferrum auferre¬
Item ꝯferro. ras. raui. simil ferrare. deferro
ras .i. ualce uel deorsum ferrare ur ferrũ reo¬
Item ĩffro. rras. ferrum intronut̾e ⁊ ꝓpri
Item referro. rras .i. itin ferrare uł retro fei¬
om̃ib suis compositis est actinũ. ⁊ scͥbitur
ferrugo. ginis .i. ferri rubigo. ⁊ h ferrugo
dicitur quidam color summils ferro. ⁊ est pur¬
pure subnigre. ⁊ fit in hyspana. unde ferru¬
a ferrum. ħ ferramentũ .ti. instr̃m ferreũ.
⁊ accipitur collectiue. ⁊ hoc fr̾um .ri. pro fer¬
ro equi quia expo sict ferre et in tali sig̃oe¬

Expanded text:
i, tem a ferro metallo fit ferro -as -avi, quod similiter potest fieri a ferro equi, idest ferro aliquid preparare, ornare; et componiturvel valde ferrare, et cum ab, mutata b in u, fit auferro -as, ferrum auferre; conferro -as, simul ferrare; deferro -as, idest valde vel deorsum ferrare vel ferrum ree; inferro -as, ferrum intromittere et proprie e; referro -as, idest iterum ferrare omnibus suis compositis est activum. Item ferrugo -nis, rubigo ferri, et hec ferrugo dicitur quidam color similis ferro, et est purpure subnigre, et fit in Yspania, unde ‘ferrua ferrum hoc ferramentum -ti, instrumentum ferreum, et accipitur collective, et hoc ferrum -ri pro ferro equi, quia ex puro fiat ferro, et in tali sig
Abbreviated transcription (Latin):
tigna ad festum celare. ⁊ ideo cͣctum est inde
festinare qiͣ ad festum nare. unde festinꝰ. na
ubi. ut festino cibum. i festinant᷑ paro ut
unde fectinatus. ta.tũ. ꝑticipiũ. festino dif¬
tnͣsigit. festinat qui mulca simł incipit nec
ꝑficit .⁊. ꝓd̾ penlt̃ festino.¬

Expanded text:
tigna ad festum celerare, et ideo tractum est inde festinare, quasi ad festum nare, unde festinus -a  alterius verbi, ut ‘festino cibum’ idest festinanter paro vel unde festinatus -a -um participium. Festino diftransigit, festinat qui multa simul incipit nec perficit
Abbreviated transcription (Latin):
est ualde ⁊ eminens. Inde eximius .i. ualde
enmens. ⁊ hec iunctura equipoll suꝑlatiuo
⁊ ita signifitationem suꝑlatii qͣhit a sius cõ¬
ieat uim suꝑlatuu eximius. magis exiius
eximiissimꝰ. onde ⁊ ħ eximietas. tatis .i. soͥlim¬
cas magnitudo nobilicas claritas.

Expanded text:
est valde, et eminens, inde eximius, idest valde eminens, et hec iunctura equipollet superlativo et ita significationem superlativi contrahit a suis coet vim superlativi: eximius, magis eximius, eximissimus. Unde hec eximietas -tis, sublimitas, magnitudo, nobilitas, claritas.
Abbreviated transcription (Latin):
res dĩa d geri. ⁊ dicitur feria a feriendis uit
in quib sac̾ficia p̃cipue solent fieri. s quia
quasi faria a fanto qr in creatione inundi
ꝑ singulos dies fabatur deus. In ẜma enm
ria quia in feriis est nobͥ cempus fandi in

Expanded text:
res divina debet geri; et dicitur feria a feriendis victin quibus sacrificia precipue solent fieri; sed quia quasi faria, a fando, quia in creatione mundi per singulos dies fabatur Deus. In prima enria quia in feriis est nobis tempus fandi in
Abbreviated transcription (Latin):
lisiꝰ. lisis ꝯponitur cum .e. ⁊ dicit᷑ elisuis
sia. siũ .i. ualde solutus. uł exͣ solutionem poĩ¬
tus. Uude ⁊ elisii in inferno dnͣr campi ubi re
uł quasi exͣ solutionem positoꝵ. sunt eĩ ibi
ꝯmorantes bñ ⁊ ita nũꝙͣ patiũtur dissoluti¬
ouem. uel dicuntur elisii quasi exͣ lesionem pa¬

Expanded text:
lutio, et componitur cum e et dicitur elisius -a -um, idest valde solutus vel extra solutionem positus; unde et elisii in inferno dicuntur campi ubi reqvel quasi extra solutionem positorum: sunt enim ibi commorantes beati et ita numquam patientur dissolutionem; vel dicuntur elisii quasi extra lesionem
Abbreviated transcription (Latin):
D es est .i. comedẽ antiqui dicebant edo edis.
edit irͣriter. s postea causa drĩe corrupta est
secunda ꝑsona. ⁊ pro edis dcm̃ est es. ⁊ ut
in sũma dicatur quecumq uoces niꝰ u̾bi
secũtur scd̾am ꝑsonam per formationẽ
corrupte sunt. s que formantur a prima
ꝑsona non sunt corrupte. unde dicit p̾st̃
⁊ fuco edebam. edam. ⁊ in om̃ib quẽ solẽt

Expanded text:
 es est idest comedere; antiqui enim dicebant edo -dis -dit regulariter, sed postea, causa differentie, corrupta est secunda persona et pro edis dictum est es, et in summa dicatur: quecumque voces huius verbi sequuntur secundam personam per formationem corrupte sunt, sed que formantur a prima persona non sunt corrupte. Si ergo et futuro, edebam, edam, et in omnibus quae solent
Abbreviated transcription (Latin):
uiloquiũ. qr ethimologizando uocabulũ ue¬
ram ipius originem eioaͥmur. ⁊ diffitur sit.
Ethiologia est expositio umus rocabuli ꝑ
ciliud nocabulum siuc unũ siue plura magͥ¬
reꝵ ꝓpretatem ⁊ lr̃aꝵ similitudinem. ut lap̃
iedens ꝑedem. piger pedib eger. Et inde ethiꝓ
ethrmologiam uł qui ethimologirat. et eth¬

Expanded text:
veriloquium, quia ethimologizando vocabulum veram ipsius originem eloquimur; et diffinitur sic: ethimologia est expositio unius vocabuli per aliud vocabulum, sive unum sive plura, magroprietatem et literarum similitudinem, ut lapis ‘ledens pedem’, piger ‘pedibus eger’. Et inde ethimoethimologiam vel qui ethimologizat, et eth
Abbreviated transcription (Latin):
ua int̾preratur uita siue calamitas sine .ue.
uica qr origo fuit nascendi. calannitas ⁊ ue. qr
pp̃ p̾uaricationem causa exticit moriendi ⁊ ca
est dicta quia mulier sepe est uiro causa salutis¬
⁊ sepe calamitatis ⁊ mortis origo qd̃ est ne. q̃re

Expanded text:
VA interpretatur vita sive calamitas sive ve; vita quia origo fuit nascendi; calamitas et ve quia per prevaricationem causa extitit moriendi. A caest dicta quia mulier sepe est viro causa salutis, sepe calamitatis et mortis origo, quod est ve. E
Abbreviated transcription (Latin):
nes fiunt in pcc̃is. Aut enim dicit qui se extusat
non feci aut feci quidẽ s bene feci. aut si male
non multum male. aut si male multũ nõ ma
qui procacit᷑ ⁊ aꝑte defendit qũ occultas ⁊ mã¬
las cogitationes cordi suo adueniens humilit᷑¬
licet u̾o gn̾a ħ extusationis eatenꝰ male iudicẽt᷑
quatenus ore ꝓphico u̾ba malicie appellentur
multo tñ ꝑiculosior est fallax acq suꝑla ꝯfõ
cum de aꝑciorib argnũtur scientes ꝙ si defende

Expanded text:
nes in peccatis. Aut enim dicit qui se excusat, Non feci; aut, Feci quidem, sed bene feci; aut, Si male, non multum male; aut, Si multum male, non maqui procaciter etiam aperta defendit, quando occultas et malas cogitationes, cordi suo advenientes, humilitLicet vero genera haec excusationis eatenus mala judicentur, quatenus ore prophetico verba malitiae appellantur ; multo tamen periculosior est fallax ac superba confecum de apertioribus arguuntur, scientes quod si se defende
Abbreviated transcription (Latin):
fallax differt ab eo qui mentitur qr om̃is
homo fallax id agit ur dicit. ende aliquis
fallatur s non omĩs homio uult falie qui
mentitur ut ioculatores qui sepe menaũt
magis studio delcandi ꝙͣ uoluntate fallendi
tatione uł uoce aliqua. tamen uidetur aliud
so. sas. freꝙ̃tatmũ a quo falsito. tas. Aliud fre¬
nutant a. in .e. ⁊ carent suꝑino.¬

Expanded text:
fallax differt ab eo qui mentitur, quia omnis homo fallax id agit vel dicit unde aliquis fallatur, sed non omnis homo vult fallere qui mentitur, ut ioculatores qui sepe mentiuntur magis studio delectandi quam voluntate fallendi.tatione vel voce aliqua, cum videtur aliud so -as frequentativum, a quo falsito -as aliud fremutant a in e et carent supino
Abbreviated transcription (Latin):
ta qr eit contͣ deum ⁊ omma iuira. unde ꝓꝓcer
talem ludum muillus potest aliquid acqͣurẽ
nec titulurai nec bonam fidem hr̃e. Iniustus
cĩ titulus pro non titulo est mm̃dus ⁊ male
fidei possesor dicitur qui contͣ legum inter
liber qr totum opus illuminet. unde euange
huic eciam elencos rocamus p̃tiosos lapides
in suꝑficie ornamenti quia illud illuminent
⁊ quicũq p̃ciosi lapides in loco notabili po¬
nũtur dicuntur elenci. unde iuue ł aurib extẽ
sis magnos comisit elencos. Elencus ⁊ dicitꝰ
in dyaletica quoddã genus argumentatio¬

Expanded text:
ta quia est contra deum et omnia iura per talem ludum nullus potest aliquid acquirere, nec titulum nec bonam finem habere. Iniustus enim titulus est pro non titulo habendus et male fidei possessor dicitur qui contra lia totum opus illuminet, unde EvangelHinc etiam elencos vocamus pretiosos lapides in superficie ornamenti, quia illud illuminent, et quicumque pretiosi lapides in loco notabili ponuntur dicuntur elenci; unde Iuvenalis 6, 459 ‘auribus extensis magnos commisit elencos’. Elencus etiam dicitur in dialetica quoddam genus argumentatio
Abbreviated transcription (Latin):
falsum differt a ficto qr flm ad oratores ꝑ¬
tinet ubi uitas ita sepe ur᷑ ut que frã sunt
negent᷑. s fictũ ad poetas ubi quefacta nõ
sunt facta dicunt᷑. Falsum ergo est qd̾ un
non est. fictũ qd̃ tancũ ueisiłe est. Item fal¬

Expanded text:
falsum differt a ficto, quia falsum ad oratores pertinet ubi veritas ita sepe luditur ut que facta sunt negentur, sed fictum ad poetas ubi que facta non sunt facta dicuntur; falsum ergo est quod verum non est, fictum quod tantum verisimile. Item fal
Abbreviated transcription (Latin):
Lagus a fagni qd̾ est com̾ede dr̃ ħ̃ fagus
gi. quedam artor glandifera sit dicta quia
eius fructus olim homines comederũt ⁊ escã
hũerunt. unde sepe ꝓ agro ponit᷑. qr olim
pauit homines sicut modo ager. ⁊ ꝓd̾. fa.
tegmũe fagi.¬

Expanded text:
fagus -gi quedam arbor glandifera sic dicta quia eius fructus homines olim comederunt et escam habuerunt, unde sepe pro agro ponitur, quia olim pavit homines sicut modo ager, unde Virgiltegmine fagi
Abbreviated transcription (Latin):
gemNõ ergo diligenter has regulas
ꝓ reluquo ⁊ sufficio ꝓ sũmĩstro. ⁊ sb̾stituo st̃
actiua si uͥo desmant in .or. sũt passina p̃cer
ꝓficiscor ⁊ inficior que sunt deponentia. Item
omia p̃dicta ꝯposica redeunt ad regularitai
tant .a. sui simplicis in .I. ut ꝯficio ⁊ supĩa
in .c. ut ꝯfectũ. s p̃citum sui simplicis reti¬
uent ĩnutcitũ ut ꝯfeti. Item omnia ꝯpoĩta
a facio. ⁊ adubiis ⁊ in finitĩs sũt neutͣ ⁊ oĩa
retinent lr̃aturam sui simplicis. ubili ⁊ accẽt
similiter ⁊ suꝑ eadem silia ⁊ omĩa retinent
corrup cõm imꝑaã ut bñfatio calefacio bñ¬
feci taleferi bñfac calefac bñface calefacere
bñ facicalefactũ. Item omia ꝯposita a facio
i nom̃ĩb non ex coto possunt facile distin¬
gui circa genus. s quedam sunt actiuna ut dĩ¬
fico magnifito. quedam neutͣ ut edifico domi
cor gͣtificor ludificor. caris. ħͥ tũ regulariter
p otest dici ꝙ omia ꝯposita a facio ⁊ noĩbr

Expanded text:
Nota ergo diligenter has regulas.derelinquo et sufficio pro subministro et substituo sunt activa. Si vero desinant in -or sunt passiva preter proficiscor et inficior que sunt deponentia. Item omnia predicta composita redeunt ad regularitatetant a sui simplicis in i, ut conficio, et in supino in e, ut confectum, sed preteritum sui simplicis retinent immutatum, ut confeci. Item omnia composita a facio et adverbiis et infinitis sunt neutra et omnia retinent literaturam sui simplicis ubique et accentum similiter et super eandem sillabam et omnia retinent corruptionem imperativi, ut benefacio calefacio, benefeci calefeci, benefac calefac, benefacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domicor -aris, ludificor -aris. Hoc tamen regulariter potest dici quod omnia composita a facio et nominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥs. ep̃ĩs ml ag̾e licet. solicitudo enĩ tocius
prouincie ip̃is comissa est. omĩs a sr̃ius signa¬
ti ordines ono ⁊ eodem pocabulo epi nomĩant᷑
s ideo pͥuato nomĩe quidam utuntut ꝓpt̾ dis¬
mictionem pr̃atis qmͣ singuli acceperunt. ab

Expanded text:
episcopis nil agere licet, sollicitudo enim totius provincie ipsis commissa est. Omnes autem superius signati ordines uno et eodem vocabulo episcopi nominantur, sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatis, quam singulariter acceperunt. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
quq .s. salutano exordiũ narratio petitio et¬
tio nec conclusio quia illa prior semper
⁊ ħ ultima esse d. nam petitio p̃t p̃pom
mam cum ommia que hẽo sint exposita sꝑ
ad tuum bñplacitum ⁊ mandatum. similit᷑
narratio pt̃ p̃tͥmicti exordio ut si dicam sai¬
atis me sine nr̃o auxilio nõ ꝑ osse in studio
ut si dicam rogo dñationem nr̃am qͣtmnꝰ
michi pecuiiam tnͣsmittatis qr illam to¬

Expanded text:
dium, narratio et pettio, nec conclusio, quia illa prior semper et hec ultima esse debet. Nam petitio potest premam, cum omnia que habeo sint exposita semper ad tuum beneplacitum et mandatum. Similiter narratio potest premitti exordio, ut si dicam: Sciatis me sine vestro auxilio non posse in studio ut, si dicam: 'Rogo dominationem vestram quatinus michi pecuniam transmittatis, quia Bo
Abbreviated transcription (Latin):
redditiuꝰ qr ad eius sonũ ⁊ uocem tota fami¬
lia d ordinari. uel potius dicitur yconomꝰ
cib yton qd̾ est ymago uł signũ ⁊ noma qd
quasi signatilis lex. uł regula qr ad eius sig
nũ uł regulam tota familia debr dispensari.

Expanded text:
reditivus, quia ad eius sonum et vocem tota familia debet ordinari. Vel potius dicitur yconomus ab ycon, quod est imago vel signum, et noma, qum et legem vel regulam tota familia debet dispensari;
Abbreviated transcription (Latin):
endromis uł emdromedes. medis .i. uestis
inuosa de arietiuis peiub stã qua induelat᷑¬
rõm contͣ frigus ułꝰ eidromis dicitur dup ͭ
uestis duplex pallium ⁊ forte ⁊ iullosum et
hyemale

Expanded text:
endromis vel endromedes -dis, vestis villosa de arietinis pellibus facta qua induebantuRomani contra frigus. Vel endromis dicitur duplex vestis, duplex pallium et forte et villosum et yemale
Abbreviated transcription (Latin):
dieet senes ic pͥtach epherons diat᷑. Ecte fug
re. peult̾ corrͣ. febris simplex ⁊ non molesta que
in uno die affligit hominem in eodem die perit
quasi supͣ diem non excedens qr ultͣ unũ diem
die regularis ab̾matio ꝯputatio culculatio. Ephy¬
meris ⁊ dicitur tabula manualis uł lib̾ in quo

Expanded text:
er possunt declinari ephebus -a -um et ephebiolus -a dicitur ephimera febris simplex et non molesta que in uno die affligit hominem et eodem die perit, quasi supra diem non excedens, non durans. Et indiei rerum abbreviatio, computatio, calculatio; ephimeris etiam dicitur tabula manualis, liber in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmontorii in quo he̾bat templum irͣ troyam
uel ennosigeus int̾p̃᷑ ꝓfundum silenciũ ẽnos
euim ꝓ fundum dicitur. sige silenciũ uł laci
uł ennosigens dicitur ab enuos qdͣ est hĩtator
⁊ siche adͥ est ꝓfundum quasi ennosicheus .i.¬

Expanded text:
montorii in quo habebat templum iuxta Troiam. Vel Ennosigeus interpretatur profundum silentium; ennos enim profundum dicitur, sige silentium vel latiel Ennosigeus dicitur ab ennos, quod est habitator, et siche, quod est profundum, quasi Ennosicheus, i
Abbreviated transcription (Latin):
untib de babilone. dedicatum est in uere .xiĩ.
die marcii .i.xii. luna. Cum aͥ antiochꝰ epy¬
phanes pouuiss templum sordib ydoloꝵ¬
mũdanit templũ ⁊ restituit utensilia eius in
locis suis. ⁊ quasi dedicauit illud . xxu. die decem¬
atiridion .i. liter manuatis ⁊ dicit᷑ a ciros

Expanded text:
untibus de Babylone, dedicatum est in vere 12 die Martii, id est 12 luna. Cum autem Antiochus Epiphanes polluisset templum sordibus idolomundavit templum, restituit utensilia in locis suis, et quasi dedicavit illud 25 die Decematur
Abbreviated transcription (Latin):
elegiacum dcũ carmen ꝙ modulatio eiusdẽ
royca. ẜa dactilita ut carmina qui quondã
studio florente ꝑegi. flebilis heu mestos co¬
gor ñre modos.
ti quasi ylementum qr deus primo ioco de
uichilo t̾auit ylem. ⁊ ex ꝑle fecit elementa.⁊
ex elementis omma alia. uł dr̃ elementũ qͣi¬
⁊ ex fracta. uel elementũ qͣi eleuamentũ quia
unum suꝑ aliud est elenatum .s. aqua super
t̾ram. aer suꝑ aquam. ignis suꝑ aerem. uł¬

Expanded text:
hinc elegiacus -a -um, idest miser vel de miseria ra. Boetius: Carmina qui quondam s<tudio> flo<rente> per <egi> Fle<bilis> h<eu> m<aestos> c<ogor> i<nire> m<odos>. -ti, quasi ylementum, quia deus primo loco de nichilo creavit ylem, ex yle fecit elementa, ex elementis omnia alia. Vel dicitur elementum qel dicitur elementum quasi elevamentum, quia unum super aliud est elevatum, scilicet aqua super terram, aer super aquam, ignis super aerem. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣdo ut dcm̃ est. caballus dicit᷑ quasi cauallus
qr pede cauat t̾ram uł quia pedem ht cauim
ut dextͣrius. uł cabo dicitur equus castratus qͣ
passu ꝑ frenũ ducit᷑ ⁊ idem dr̃ gradarius a gͣdu
⁊ diftͣmitur sic. gradarius est equus mollis ĩcestꝰ
sũ succussatura incedens. Item pt̃ dici mãn
qr manu nitat᷑ ⁊ ducatur. uł qr mansuetudĩe
manuũ sequatur. ueredus dicitur equus qui
uehit redam. badius dititur equus quasi xa¬
dius a uado. dis. quia forcius uadat int̾ cet᷑a a¬
imalia. Ipse est etiã sꝑadix ꝙ̃ fremcatũ uo¬
cant. ⁊ dicitur spadix a colore ꝑalme quam
sicłi spad icam uocant. est ⁊ glancus qui qua¬
si pictos ht̃ oculos ⁊ quodam splendore ꝑfusos
nam glancon album g̾ti dicunt. ¶ Et scias

Expanded text:
dum numerum. Caballus dicitur quasi cavallus, quia pede cavat terram, vel quia pedem habeat cavum, ut dextrarius; vel cabo dicitur equus castratus, qupassu per frenum ducitur, et idem dicitur gradarius a gradu et diffinitur a gradu: gradarius est equus mollis incessus sine succussatura innitens; idem dicitur mannus, quia manu mittatur et ducatur, vel quia mansuetudinem manuum sequatur; veredus dicitur equus quia vehit redam, badius dicitur equus quasi vadius a vado -dis, quia fortius vadit inter cetera animalia; ipse est spadix, quem fenicatum vocant, et dicitur spadix a colore palme, quam Siculi spadicam vocant; et est glaucus qui quasi pictos habet oculos et quodam splendore perfusos; nam glaucon album Greci dicunt; et est