comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hac płctudr̃e ai placete. Hãc płc̃tudinem
studiosa cura ⁊ sollitita cogitatõe cõpõite.
õ amat ille fallaciaꝵ fucos. ueriss̃ntas
delectat᷑. It ile si qd legnti agnosas u̾i¬
tus uocat᷑. Ego sũ ĩꝗt uia ⁊ c̃utas ⁊ iuta.
inte ĩ illocũ illo te illo. affãb ueris ⁊ stĩisi¬
ma castitare. a uiro tali amate amari. Au¬
ris int̾ior. Sidere qͣnt̃ te p̾ceait ĩ regno re¬
gis illi alia qͣstio ẽ. Inuenistis tñ mat̾ ⁊ fi¬
te si mariti ẽẽnt qͥb platẽd̾ eẽt iã te for¬
potiꝰ głosũ ut ab illo uno simł amemini.
simulatũ at̃ cũdorẽ ac ruborẽ ⁊ pigrãtis il¬
litũ ñ adhiberetis. ĩ si iuros heretis ñ purã¬
tes dignos qͣs fauerens ñ uosq̃ fauere de¬
beretis. Nuĩt gͦ uui regi qui unice sporise cuiꝰ
inheͣte. illa ĩdegͥtate uͥgnali tu ꝯtinẽtia ui¬

Expanded text:
hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia et ueritas et uita. uite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate a uiro tali amate amari. Auris interior. uidero, quantum te praecedat in regno regis illius: alia quaestio est. inuenistis tamen, mater et fite si mariti essent, quibus placendum esset, iam te forpotius gloriosum, ut ab illo uno simul amemini. simulatum autem candorem ac ruborem et pigmentis inlitum non adhiberetis, etiamsi uiros haberetis, non putantes dignos, quos falleretis, nec uos, quae fallere deberetis. nunc ergo illi regi, qui unicae sponsae, cuius inhaerete, illa integritate ui
Abbreviated transcription (Latin):
stnͣt alioqa tot̃ alꝰ gr̃e t̾buend̾̃ ẽ. ĩ cuius
manu sãt sc̃ scͥptũ ẽ ⁊ nos ⁊ ssnones nt̃i.
i gꝰ ñ dũ dõ uouisses ꝯtmẽciã iudualem
exhortareiũ pfc̃o ut uoueres. Qͥa uł iam
nouisti exhortam̃ ut ꝑseueres. Talia mͥ
tñ indeo ẽẽ dicẽda ꝗb eã diligãt ⁊ arripi¬
ãt ⁊ q̃ ad huc mibe̾ cogitabãt. Aurẽ gͥ in¬

Expanded text:
 est, in cuius manu sunt, sicut scriptum est, et nos et sermones nostri. Si ergo nondum deo uouisses continentiam uidualem, exhortaremur profecto, ut uoueres; quia uero iam uouisti, exhortamur ut perseueres. talia mihi tamen uideo esse dicenda, quibus eam diligant et arripiant et quae adhuc nubere cogitabant. aurem i
Abbreviated transcription (Latin):
pit ꝯtinẽtiã uidualẽ s płꝰ ĩtenta ĩ dm̃ plꝰ
sit sbllicita q̃ illi placeãt actitare uocte at
die sic̃ anna ieiuniis ⁊ obsecͣtõnib sinens.
di ꝯtẽcat᷑ q̃nã istaꝵ sit m̾itis potior qͥs nõ
uideat ĩ ħ c̾timũe palmã dadã ẽẽ maiori s̃¬
uiẽtioriq pietati: Ita ⁊ si tres alie ꝯstitu¬
ant᷑ ꝗb illaꝵ tͥum unia ĩsint sĩgula desĩt.
Qͥs dubitet eas meliores fore qͥb p̾pollẽtior
fu̾it ĩ suis bomis duob pi hũilitas ut alta
sit pietas: Nulla qͥdẽ istaꝵ sex iduaꝵ Iu¬

Expanded text:
entiam uidualem, sed plus intenta in deum plus sit sollicita quae illi placeant actitare, nocte et die sicut Anna ieiuniis et obsecrationibus seruiens. si contendatur, quaenam istarum sit meritis potior, quis non uideat in hoc certamine palmam dandam esse maiori feruentiorique pietati? ita et si tres aliae constituantur, quibus illarum trium bina insint, singula desint, quis dubitet eas meliores fore, quibus praepollentius fuerit in suis bonis duobus pia humilitas, ut alta sit pietas? Nulla quidem istarum sex uiduaru
Abbreviated transcription (Latin):
dãmõ ⁊ redise deb ĩnuptu pͥana ĩ eã ĩten¬
tõem qͣ placẽd̾ ẽ dño et uideat cui placet
at q̃ dño placet. ⁊ utiq tãto ẽ beatior ꝙͣ¬
to plus ei placet. ¶ano at̃ mag̃ cogitat
en q̃ sũt mũdi tãto minꝰ plac. placete
itaq totastẽcõe specioio foxͣ p̃filiis hõm̃
eiꝰ eĩ gr̃a alli placetis q̃ diftusa ẽ ⁊̃ labus el
placete ilien qͦ ꝑte cogitatõnis q̃ occupa¬
ret᷑ mũto ut placeret᷑ iro. placete illi qui
displicnt mũto ut placẽtes ei ulerarent᷑
ex mũdo. hũc eĩ speciosũ forma p̃ filiĩ hy¬
minũ uiderũt hõies ĩ cruce passionis. ⁊ nõ¬

Expanded text:
intentionem, qua placendum est domino. et uide, cui placeat, quae domino placet. et utique tanto est beatior, quanto plus ei placet; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi, tanto minus placet. placete itaque tota intentione specioso forma prae filiis hominum. eius enim gratia illi placetis, quae diffusa est in labiis eius. placete illi ea quoque parte cogitationis, quae occuparetur mundo, ut placeretur uiro. placete illi, qui displicuit mundo, ut placentes ei liberarentur ex mundo. hunc enim speciosum forma prae filiis hominum uideru
Abbreviated transcription (Latin):
tis uduał aure matsq m̾itis addidit aliqd
de m̾ito uͥginali. Nõ eĩ nich ĩde hẽtis q̃ hancͥ
hc̃cis. ⁊ ĩlla estis qd ĩ uob̃ ñ estii. Nã ut sc̃ã
u̾gnutas ad mieret᷑ nubẽtib uob̾ idõ fc̃m
ẽut naste̾t᷑ ex uob̃. Hec itaq dem̾itis diũ

Expanded text:
s auiae matrisque meritis addidit aliquid de merito uirginali. non enim nihil inde habetis, quae hanc habetis, et in illa estis, quod in uobis non estis. nam ut sancta uirginitas adimeretur nubentibus uobis, ideo factum est, ut nasceretur ex uo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e s lacerãdo cõscĩd̾e. deĩde ut ĩ tu ip̃a Iulia¬
na ñ iblũ sues qd̃ uouisti ⁊ ĩ eobono ꝓfici¬
as. uerũ ĩ diligẽtꝰ firmꝰ ꝙ noũis id̾ bonum
tuũ ñ a malo nuptiaꝵ distĩgui. s bono np¬
tiaꝵ añponi. Nã qui iuduaꝵ fem̃aꝵ impti

Expanded text:
sed lacerando conscindere; deinde ut etiam tu ipsa non solum serues, quod uouisti, et in eo bono proficias, uerum etiam diligentius firmiusque noueris idem bonum tuum non a malo nuptiarum distingui, sed bono nuptiarum anteponi. nam qui uiduatarum femi
Abbreviated transcription (Latin):
sio meliore lapsas il nupserĩt femias
adult̾ia ẽẽ nõ quigia. s plane ñ dubita¬
u̾imdit̾e lapsus ⁊ ruinas a castitate sanc¬
tiore q̃ uouet᷑ dõ adult̾ius ẽẽ peiores. Si eĩ
qd̾ nlło mͦ dubitãd̾̃ ẽ ad offesionẽ xͥ ꝑti
net c̃ mẽbꝵ eiꝰ fidẽ ñ su̾at marito. qͣnto
gͣuiꝰ offendit᷑. c̃ illi ip̃i nõ suat̾ fides ĩ eo
ꝙ exigit oblatũ qͥ nõ exegerat offerẽdũ:¬

Expanded text:
eliore lapsas, si nupserint, feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse peiores. si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensionem Chrinet, cum membrum eius fidem non seruat marito, quanto grauius offenditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendu
Abbreviated transcription (Latin):
misres accẽdelit᷑ ũ cupiditate cõcũbẽdi
s pietate pariẽdi. ut rectissĩe cdat᷑ ꝙ co¬
itũ nõ fuissẽt q̃siture si ꝓles poss ałit̾ ꝓ¬
uenire. ⁊ niris usus pluriũ uiuaꝵ ꝯcedem
t᷑ uxoꝵ. ¶uꝰ rei ñ ꝯtupiscẽtiã carns s
ꝓuidẽciã gn̾acõnis fuisse cãm illd̾ ostẽdi
qd̾ sic̃ scĩs uiris hr̃e plẽs urores uiuas. nõ
ita ĩ scĩs feminis licerat misceri maritis pli¬
b uiuis. qm̃ tãto eẽnt t̃piores qͣnto ma¬
g̃ appecerẽt unde ñ eẽnt fecũdiores. ꝓĩde
ñ heret mortuo uiro q̃ssunt alterũ de quo
hẽret. Hac itaq bis ꝯuigata idõ annau

Expanded text:
ieres accendebantur non cupiditate concumbendi, sed pietate pariendi, ut rectissime credantur coitum non fuisse quaesiturae, si proles posset aliter prouenire, et uiris usus plurium uiuarumscentiam carnis, sed prouidentiam generationis fuisse causam illud ostendit, quod sicut sanctis uiris habere plures uxores uiuas, non ita etiam sanctis feminis licebat misceri maritis pluribus uiuis, quoniam tanto essent turpiores, quanto magis adpeterent, unde non essent fecundiores. proinde n haberet, mortuo uiro quaesiuit alterum, de quo haberet. hac itaque bis coniugata ideo Anna
Abbreviated transcription (Latin):
De t̾ciis ⁊ qͣrtis ⁊ deultͣ᷑ płib mptiis solent
hõies mou̾e q̃stionẽ. Uñ ut hr̃it̃ e deã nec
ullas nuptias audeo dãpnare nͦ eisuerũdi¬
ã num̾ositatis aufr̾e. S ne cuiꝙͣ br̃ĩtas
hꝰ respõsionis mee forte displiceat uberłꝰ

Expanded text:
De tertiis et de quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines mouere quaestionem. unde ut breuiter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare nec eis uerecundiam numerositatis auferre. sed ne cuiquam breuitas huius responsionis meae forte displi
Abbreviated transcription (Latin):
nie matrẽ quã si nuptã qd̾ ĩ ñ licet at
ab sit uidises puto qd parere ẽ illa eru¬
buisses. Qͣnͣtũ est gͦ qd̾ iã t̾ͥ ꝑiriore re¬
stat etatis: Eideo ñ diceris auuia ut scãꝵ
cogitatõnũ ⁊ operũ fetib cũ filia possis
ẽẽ fecũda. Nõ itaq ĩm̾ito mag̃ ꝓ illa soi¬

Expanded text:
liae matrem, quam si nuptam, quod iam non licet atque absit, uidisses, puto quod parere cum illa erubuisses. quantum est ergo quod iam tibi periculosae restat aetatis, quae ideo non diceris auia, ut sanctarum cogitationum et operum fetibus cum filia possis esse fecunda? non itaque inmerito magis pro illa sol
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs. qͥ cũ dixiss boñ eẽ ilł si sic per¬
mãserĩt sic̃ i ego. ꝯtinuo ꝗppe addidit
ĩe ꝙͣ ur̃i. ħ eĩ dix̃ ut effrenate libidinis
malũ ñ p̃cipitaret᷑ ĩ t̾pitudĩem flagiti¬
oꝵ cũ exciꝑet᷑ honestate uuptiaꝵ. Or̃as¬
uitas ꝓł tue cõpẽsauit dispẽdiũ u̾gini¬
tatis fu. Nã diligẽt᷑ ĩt̾rogata doctna x¬

Expanded text:
ait apostolus, cum dixisset: bonum esse illis, si sic permanserint sicut et ego; continuo quippe addidit: eas quam uri. hoc enim dixit, ut effrenatae libidinis malum non praecipitaretur in turpitudinem flagitiorum, cum exciperetur honestate nuptiarum. granitas prolis tuae conpensauit dispendium uirginitatis tuae; nam diligenter interrogata doctri
Abbreviated transcription (Latin):
clo arbit̾o ułe uolũtatis terta qͣi possit
eẽ ad ꝑficiendꝰ opus bonũ uolũtas ubera
uͥ dĩ mun̾e lib̾ata. Nec atrẽdũt id ip̃m ĩ
seipõs dono dei hr̃e ꝙ ea facultate ex hor¬
tãt᷑ ut ad cpes cẽdã uitã bonã hõiũ uolũ¬
tates piꝯ ł exutẽt accẽdãt frigidas. corri¬
gant pͣuas. au̾sur ꝗu̾tãt repugnãtes pa¬
aficẽt. Sic eĩ possũt ꝑsuadere qd̾ sucidẽt
aut si ħ s uolũtatib hoĩmi nõ agant. ꝗd

Expanded text:
ossit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent. aut si
Abbreviated transcription (Latin):
mũ o ut nou̾is bono qd̃ elegusti nõ cãp¬
nari scdãs uuptias s ĩferiꝰ honorari. Nãsi¬
c̃ bonũ sc̃e uͥginitatis qd elegit filia tua ñ
dũpnat unas nupcias tuas. sic nͦ uiduitas
rũ ⁊ nouatianoꝵ ħeses tiuerũt qͣs buc
cedit. ab hac sanitate doclie ulłiꝰ ĩdocti uł¬
uiꝰ docti disputatõe mouearis. ñ ita extolla ᷤ
bonũ tuũ ut qd̾ malũ ñ ẽ tãꝙͣ malũ cͥmi¬
neris cilienũ.  tñto mag̃ gaude tuo bono
qͣnto mag̃ uides ñ tm̃ illo deuitari mala
ge ẽ q̃ uoti lib̾tate se obstrĩtit ⁊ut s̾ ⁊̃ li¬
cita ñ licerẽt ñ ĩꝑio legis s ꝯsilio caritaris
effecit. Et bonũ ẽ pudititia ꝯuigar s me
bõi sb̃missiõe honorat᷑ ñ ald̾ bonũ meli

Expanded text:
ono, quod elegisti, non damnari secundas nuptias, sed inferius honorari. nam sicut bonum sanctae uirginitatis, quod elegit filia tua, non damnat unas nuptias tuas, sic nec uiduitas rum ac Nouatianorum haereses tumuerunt, quas buccnte concedit. ab hac sanitate doctrinae nullius indocti, nullius docti disputatione mouearis; nec ita extollas bonum tuum, ut quod malum non est, tamquam malum crimineris alienum, sed tanto magis gaude tuo bono, quanto magis uides non tantum illo deuitari mala,ge est, quae uoti libertate se obstrinxit et sibi etiam licita ne licerent non imperio legis, sed consilio caritatis effecit. et bonum est pudicitia coniugalis, sed boni submissione hono
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ut ip̃e ait ad tẽꝑanciã. sic̃ unicuiq ds̃
parutꝰ ẽ m̃surã fidei. Nõ sit gͦ mͥ aliud te
docere. ñ u̾la doctoris t̃ expon̾e. ⁊ de hiis qd̃
dñs dederit disputare. Ait itiq apłs doc¬
tor gẽtiũ uas electõnis. Dico at ĩmptis ⁊
uidius bonũ eẽ ilł si sic ꝑmãserĩt sic̃ i ego.

Expanded text:
mus, ut ipse ait, ad temperantiam. sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. non sit ergo mihi aliud te docere nisi uerba tibi doctoris exponere et de his quod dominus dederit disputare. Ait itaque apostolus, doctor gentium, uas electionis: dico autem innuptis et uiduis bonum esse illis. si sic permanserint
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̾ ĩ libͦ de sc̃a uͥginitate ⁊ ĩ oꝑe qd̃ adu̾sus
mordatusline rep̾hẽdẽdo scͥptis suis qͦꝵdã in¬
coctoꝵ aĩos a fidei sauitate retorsit. ꝓinde
⁊ exeq̃ndo pollititꝰ erã unũ qd̃ ad doctnã alte¬
ueniamꝰ ut qõ tonũ prudẽt᷑ sait᷑ ĩ ardẽt᷑ di¬
tãtũq ĩẽẽ sẽtis ꝑie ꝯtinẽtie duectõem uñfi¬
cio dĩ t̾buas ei q grãsagas. qͥ de sp̃n suo tibi
tũtuã largit᷑ ẽ ut eiꝰ ĩcorde tuo caritate oiffu
ret. Donauit eĩ ne lib̾et mmib̾e cũ liceret ⁊ ut
iã i liceret ĩ siliberet. ⁊ ex ħ firm̃ ñ larret
ne ficret ꝙ ñ liceret qd̾ fcm̃ ñ ẽ ĩ cũ liceret.¬

Expanded text:
alio libro de Sancta uirginitate et in opere, quod aduersus mordacissime reprehendendo scriptis suis quorundam indoctorum animos a fidei sanitate detorsit. Proinde  exsequenda pollicitus eram, unum, quod ad doctrinam, alteueniamus, ut quod bonum prudenter scitur etiam ditiae dilectionem beneficio dei tribuas eique gratias agas, qui de spiritu suo tibi tantum largitus est, ut eius in corde tuo caritate diffusret. donauit enim, ne liberet nubere, cum liceret et, ut iam non liceret, etiamsi liberet, et ex hoc firmius non liberet, ne fi
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ gignẽdoꝵ tãta suppetit copia tule
officiũ eẽt ex carne filios ppigure qͣle p̾¬
mis tp̃rib fuit.  t qd̃ alidi dicit. uolo gͥ
iuniores nuł̾e filios ꝓc̾are. matͤs sami¬
lias eẽ. nuptaꝵ bonũ aplĩca sobͥerate ⁊
auctoritate cõmẽdat ñ ꝓt̾andi officiũ ⁊̃

Expanded text:
italiter gignendorum tanta suppetit copia, tale officium esset ex carne filios propagare, quale primis temporibus fuit. et quod alibi dicit: uolo igitur iuniores nubere, filios procreare. matres familias esse, nuptiarum bonum apostolica sobrietate et auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. diitte mortuos sepelire mortuos su¬
os. ñ oĩo de uiuẽtib. s de peccantib dc̃m.
q̃ ĩmortał aĩe soia mors ẽ scͥbente pau¬
lo. Mortua ẽ uidua q̃ ĩ celitiis uiuit. Si¬
ego qͣnto decoloratiꝰ uiuat pͦcatrix aĩa. s¬

Expanded text:
 dimitte mortuos sepelire mortuos suos, non de omnino non uiuentibus, sed de peccantibus dictum, quae inmortalis animae sola mors est scribente Paulo: mortua est uidua, quae in deliciis uiuit; siego quanto decoloratius uiuat peccatrix anima, s
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa tenebꝵ pcũi penitet ñ ẽ de sb̃a sũm boni.¬
penitẽdi eĩ affcs ale quidest: ⁊ male fecisse
penitẽtẽ ⁊ bñ fac̾e potiuse: testat᷑. Qũo gͥ ex
me nich̃mali si ego pperaeci ᷑ aut qño me roc¬
te penitet si ego ũ feci: aipi ꝑtẽ aitam. a afi
et me nich boni ẽ. cui ron uolaitas sẽ: ani qũo
me recte penitet. s ñ ẽ. ¶brẽ aut negẽt isti

Expanded text:
animam tenebrarum peccati poenitet, non est de subim affectus ille qui prodest, et male fecisse poenitentem, et bene facere potuisse testatur. Quomodo igitur ex me nihil mali, si ego perperam feci? aut quomodo me recte poenitet, si ego non feci? Audi partem alteram: Quomodo ex me nihil boni est, cui bona voluntas inest? aut quomodo me recte poenit
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ⁊̃ tarditatẽ: uelĩ exꝑiri ꝗd mͥ respõ¬
derẽt introgãti utr̃ eis pecrasse inderetur
te cuiꝰ dormiẽtis maim st̾psiss auꝰ auqd
flagitiosũ. Om̃s ꝗs dubitet ita fuise nega¬
turos ulub eẽ pcc̃m. ita reclamaturos. ut
ĩ succenserent fortasse ꝙ tali eos rogaiõe
aliũ tã manifestũ ĩ oium cognitõne põitũ
ĩtrogãtẽ ñ molesce fr̾ent. Tũc qͣrerẽ ei nõ

Expanded text:
d mihi responderent roganti, utrum eis peccasse videretur, de cujus dormientis manu scripsisset alius aliquid flagitiosum. Omnes quis dubitet ita fuisse negaturos illud esse peccatum, ita reclamaturos, ut etiam succenserent fortasse quod tali eos rogationealiud tam manifestum, et in omnium cognitione positum, interrogantem non moleste ferrent: tunc quaererem, si non
Abbreviated transcription (Latin):
hertebat hoim. HDic fortasse ꝗs dicat.
uñ ip̃a pc̃ca. ⁊ om̃o unde malsi : si ab hoĩe.
tã ĩꝑitis ⁊ male ualẽtib act̾ tes abditas ĩ¬
cata cõnecti. Hac q̃stione illi regnare se
putãt qiͣ uero ĩt̾rogare sit scire. utinam
id eẽt. Nemo me scientior reppiret᷑. s ne¬
scio qño sepe ĩ alt̾ando magne q̃õms pro¬
põitor ꝑidnã magni doctoris ostendat. ple
diui se p̾ferẽdos arbitͣnt᷑: qr pͥores int̾io¬
gãt qd̃ cũ mstitudĩe ignorant. S si eo tp̃r

Expanded text:
Hic fortasse quis dicat: unde ipsa peccata et omnino unde malum? si ab homine, tamen inperitis et minus ualentibus acriter res abditas incata conecti. hac in quaestione illi regnare se putant, quasi uero interrogare sit scire. utinam id esset: nemo me scientior reperiretur. sed nescio quomodo saepe in altercando magnae quaestionis propositor personam magni doctoris ostentat pleruudini se praeferendos arbitrantur, quia priores interrogant. quod cum multitudine ignorant. sed s
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ħ lum̃ uita p̃cedat. nolle ꝯcedẽ ex dõ eẽs
Et c̃ ille uerũ oicat. ꝗ dic̃ in qͣnt̃ inter ex dõ
est ego ne tãdẽ ds̃ magne mentiar si di¬
cã ĩ qͣntũ uiuit ex dõ est. Non usq adeo q̃¬
sosamtas m̃tis supplicia q augeãt᷑ aĩorũ.

Expanded text:
 lumen vita praecedat, nolle concedere ex Deo esse? et cum ille verum dicat, qui dicit, In quantum nitet, ex Deo est; egone tandem, Deus magne, mentiar, si dicam, In quantum vivit, ex Deo est? Non usque adeo, quaeso, caecitas mentis suppliciaque augeantur animorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ocĩoꝵ ꝙͣ m̃tis uditio t̾ͥbuistis. apd̃ quoᷤᷤ
miam eẽ fulgẽtẽ pẽtiã q̃ ñ ex dõ fulgeat. et
cũ reputatẽ. possẽ nãq dm̃ oĩb ut oicitur
cogitare. S me duo q̃dã maxĩe q̃ etatẽ illã
ĩcautã. facile capuit. ꝑ amicaies att̾uere cͥ

Expanded text:
rum oculorum quam mentis iudicio tribuitis, apud quos nullam esse fulgentem pennam, quae non ex deo fulgeat, et  reputarem. possem namque deum omnibus, ut dicitur,cogitare. Sed me duo quaedam maxime, quae incautam illam aetatem facile c
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius illustratõis pͥuatõe au̾sat᷑. ut ẽ ĩsipi¬
entia. ꝙͣ tenebras congruedix̾im: ulłam de
ũdo fac̾em ꝯtrou̾siam s totã q̃onẽ facili di¬
uisione disroĩem. statĩ q aꝓpbatẽ bñ attẽ¬
dẽtib sub̃as intllĩgibues cẽsibiib sb̾itãtiis
dĩna ⁊ ĩcorrupta u̾itatis lege ĩpom. nͥ earum¬

Expanded text:
ipsius inlustrationis priuatione auersamur, ut est insipientia, quam tenebras animi congrue dixerimus: nullam de uerbo facerem controuersiam, sed totam quaestionem facili diuisione dissoluerem statimque adprobarem bene adtendentibus substantias intellegibiles sensibilibus substantiis di
Abbreviated transcription (Latin):
rit ñ repugnantẽ. s mag̃ aĩas dic̾em ui
Hoc loco si ꝗsꝙͣ illoꝵ cautus ⁊ uigilãs
iã ĩ scutiosior ꝙͣ ꝑtĩatior. meadinoneret
sĩ de initiosis aminis. s de ip̃is aĩ uitiis esse
t᷑. ⁊ tñ cognosc̾ent᷑ ñ nͥ intlłĩgibilia posse
accipi q̃ s̃ sẽsibilib oĩb afĩcellũt. Cur lucẽ
dõ auctori eẽ t̾buendã ĩt̾ nos quẽiret. intio¬
rũ uoͣ actorẽ dm̃ nc̃o nͥ sacrilegus diceret:
Ederem hõi si aut statĩ aut repẽte ut bõn
dĩ cultorib solet. diuinitus ffulsul ħꝰ co¬

Expanded text:
ret, non repugnarem, sed magis animas dicerem, uiHoc loco si quisquam illorum cautus et uigilans iam etiam studiosior quam pertinacior me admoneret non de uitiosis animis. sed de ipsis uitiis esse tur. et tamen cognoscerentur, non nisi intellegibilia posse accipi; quae si sensibilibus omnibus antecellunt, cur lucem deo auctori esse tribuendam inter nos conueniret, uitiorum uero auctorem deum nemo nisi sacrilegus diceret — responderem homini, si aut statim et repente. ut bonis dei cultoribus solet. diuinitus infulsisset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙq eẽt ꝓditũ difficile ẽẽ agnoscẽd̾. atipar¬
duũ ꝯfiterer. Beccerẽ ĩ me. ꝓst̾nerer dõ. alte
ĩgemisc̾em. qrens ne me ĩ medio spatio qͦ
ti q̃õne cogerer aut ĩtlligibilia sensibilib
sb̃imit̾e. ac sb̾dere: ant ip̃m uitioꝵ dice̾ aut¬

Expanded text:
gnoscendum atque arduum confiterer. Recurrerem in me, prosternerer Deo, alte ingemiscerem, quaerens ne me in medio spatio, quti quaestione cogerer aut intelligibilia sensibilibus submittere ac subdere, aut ipsum vitiorum dicere auc
Abbreviated transcription (Latin):
sẽt eẽ sapiẽt̾. atq ħ si in reb mĩorib ait ĩ
m̃cando uł colẽto agͦ. ĩ uxore ducẽda. ĩ sus¬
tpiẽdis educandis q nb̃is. ĩ ip̃a demq re
familiari admĩstͣnda. expedire nẽo ambi¬
gic: młto mag̃ ĩ religione. Mã ⁊ rec hũane
ꝓmptõres ad dignoscendũ cñt ꝙͣ diuine

Expanded text:
 sapientium. Atque hoc si in rebus minoribus ut in mercando vel colendo agro, in uxore ducenda, in suscipiendis educandisque liberis, in ipsa denique re familiari administranda expedire nemo ambigit, multo magis in religione. Nam et res humanae omptiores ad dignoscendum sunt, quam divinae;
Abbreviated transcription (Latin):
gͣm ⁊ desperato morbo affectus mox ur ius¬
sũ fũnt ꝯualescat: admirõnẽ canitatis cu¬
e sauantis ⁊̃ caritatẽ supabit. aua fc̃a sũt
uio tp̃r quo ds̃ ĩ uero hõie qͣntũ eat erat hõi¬
b apparebat. sanati ianguidi. inũdati ie¬
psi. ĩcessus claudis. cecis uisuis. surdis audit᷑
b maria. mortuos resurgẽtes incerũt. Ita
q̃dã orꝑi manifestiore bñficio. q̃dã u iñti
occiore signo. ⁊ oĩa hoĩb marestatis tesdi¬
mõio ꝯiuebant. Sic ĩ re tc̃ aĩas errantes.
mortauñ. diuina cõmonebat anctoritas.

Expanded text:
 desperato morbo affectus, mox ut jussum fuerit convalescat, admirationem sanitatis  sanantis etiam charitate superabit. Talia facta sunt illo tempore quo Deus in vero homine, quantum sat erat, hominibus apparebat. Sanati languidi, mundati leprosi; incessus claudis, caecis visus, surdis auditus bus maria, mortuos resurgentes viderunt: ita quaedam corpori manifestiore beneficio, quaedam vero menti occultiore signo, et omnia hominibus majestatis testimonio consulebant: sic in se tunc animas errantes mortalium divina commovebat auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
auꝙ̃ mͥ ad ĩuisibilia ꝯtuẽda ĩ ip̃is uisibilib
machinarer gradũ. qͦꝵ ess nob̃ nsso mͦ c̾tior
cognitio: s ꝯsuetudo fidẽtior. Itaq statĩ que¬
rerẽ ꝗd ad censũ ꝓͥe ꝑtineret oculoꝵ. ĩuẽirẽ
colores qͦtũ pͥncipatũ lux ista obtineret. ħ

Expanded text:
mihi ad invisibilia contuenda in ipsis visibilibus machinarer gradum: quorum esset nobis nullo modo certior cognitio, sed consuetudo fidentior. Itaque statim quaererem quid ad sensum proprie pertineret oculorum: invenirem colores, quorum principatum lux ista obtineret. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
atq õi se catholicos uelint inderi. alios q
p̃ter se hr̃ticos nõient: una ẽ ec̃c̃a ut om̃s
ꝯcedũt il totũ orbẽ ꝯsiceres. refertior młti¬
tudĩe. ut at̃ ꝙ nouer̃t affirmãt. ĩ sutate sĩ¬
cerior õĩb cet̾is. S de u̾itate alia q̃o ẽ. Qdãt¬

Expanded text:
atque omnes se catholicos uelint uideri aliosque praeter se haereticos nominent, una est ecclesia, ut omnes concedunt: si totum orbem consideres, refertior multitudine; ut autem qui nouerunt adfirmant, etiam ueritate sincerior ceteris omnibus. sed de ueritate alia q
Abbreviated transcription (Latin):
nõie rõis qͣ ꝓmissa nat᷑alit̾ aĩa gaud hũana
nͨ iures suas ualitudĩem q cõsiderãs sano¬
cũ escas appetendo q̃ male cõmittũt᷑ uͥ ualẽ¬
tib: irruat ĩ uenena fallentiũ. Nã uere
religionis ẽ: si credant᷑ ea q̃ qi postea si
se bñ gesẜit dignus q fuͣit assequatur ac
ꝑcipiat ⁊ oĩo sine quodam gͣui auctoritatis
ĩꝑio iniri recto ulso pacto põt. S q̃ris

Expanded text:
nis: qua promissa naturaliter anima gaudet humana, nec vires suas valetudinemque considerans, sanorum escas appetendo, quae male committuntur nisi valentibus, irruit in venena fallentium. Nam vera religio, nisi credantur ea quae quisque postea, si se bene gesserit dignusque fuerit, assequatur atque percipiat, et omnino sine quodam gravi auctoritatis erio iniri recte nullo pacto potest. 22. S
Abbreviated transcription (Latin):
ptĩ ĩ miracłõꝵ maiestare dãpnatis. culmẽ
auctoritans obruñt. Cui noue pͥmas dare
r sũme ꝓfecto ĩpietatis ẽ.r p̾cipitis arro¬
gãtie. Nã il ulłã c̾ta ad sapĩam saintẽ q
animis na ẽ. nͥ c̃ eos rõm p̾colit fides. qd
ẽ aliud ĩgͣdã ẽẽ opi atq auxilio diuino. ꝙ̃
tãto sabore p̾dicate auctoritati uelle ro¬

Expanded text:
tiam miraculorum majestate damnatis, culmen auctoritatis obtinuit? Cui nolle primas dare, vel summae profecto impietatis est, vel praecipitis arrogantiae. nam si nulla certa ad sapientiam salutemque animis uia est, nisi cum eos rationi praecolit fides, quid est aliud ingratum esse opi atque auxilio diuino, quam tanto robore praeditae auctoritati uelle re
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑. ⁊ me ad ꝯtẽpiand̃ ñdũ eẽ p̃doneũ cum
fletu ⁊ genutu ꝯfitẽti. Nõ me gͦ deseret eiuł
tĩgo. si officio ducor. si u̾itatẽ amo. si amiti¬
ciã diligo. si młtũ metuo ne fallaris Bĩs
gͥ scͥptura q̃ testam̃tũ uetꝰ uocatur. diligẽt
eã noue cupiẽtib. qͣdrifariatͣdit᷑. Scdm̃ hy¬
storiã. Scdm̃ echimologiã. scdm̃ analog̾.¬

Expanded text:
deatur, et me ad contemplandum nondum esse idoneum cum fletu et gemitu confitenti. non me ergo deseret, si nihil fingo, si officio ducor, si ueritatem amo, si amicitiam diligo, si multum metuo, ne fallaris. Omnis igitur scriptura, quae testamentum uetus uocatur, diligenter eam nosse cupientibus quadrifariam traditur: secundum historiam, secundum aetiologiam, secundum analog
Abbreviated transcription (Latin):
do cõ agit᷑: hii minꝰ seq̃ndi sũt ꝗnos c̾cere
uetãt rõem ꝓmptislĩe pollicẽtes. Nã nemi¬
ni dubiũ ẽ õł hõies aut stultos aut sapiẽ¬
tes eẽ. Hũc at sapiẽtes uoco ñ cordatos ⁊
ĩgẽiosos hõies: s eos ꝗb tnest qͣnta iẽe pͥ¬

Expanded text:
ii minus sequendi sunt, qui nos credere vetant, rationem promptissime pollicentes. Nam nemini dubium est, omnes homines aut stultos, aut sapientes esse. Nunc autem sapientes voco, non cordatos et ingeniosos homines; sed eos quibus inest, quanta ine
Abbreviated transcription (Latin):
ria: mcõ pͥus n fortꝰ ꝙͣ credi aibi uoluisse.¬
cũ illi ñdũ eẽnt ydonei ẽ qͥb ei res eẽt ad
diuina ꝑcipiẽda sec̃ta. Ꝙͥ es aliud agunt
tãta ⁊ tam młta miracula. ip̃o ĩ dicente il¬
la fĩ ñ ob aluud u̾ ut sibi credant: fide iste
stuitos ducebat: nos rõe ducitis. clamabat
ille ut crederet᷑: uos reclamatis. laudat ille¬
cdentes uos obuirgatis. Nisi uͦ ĩ uinũ aq̃m
entẽ s docẽtẽ ieq hõies possent. nͨ pendenda
uos ẽ illa. Credite dõ ⁊ mn credite. ⁊ ille culpã¬
iuit. solo eiꝰ ĩꝑio pñi su morbũ credẽs esse
cessurũ. Ergo ille atferẽs medicĩam q̃ cor¬
ruptissimos mores sariat᷑a esset miracłĩs
ꝯcaiauit anctoritatẽ. aucdoritare m̃uit fi¬
dẽ. fide ꝯtͣxir młtitudĩẽ. Multitudĩe obtimu¬
it uetustatẽ. uetustatẽ roborauit religiõẽ.

Expanded text:
bi uoluissecum illi nondum essent idonei, cum quibus ei res esset, ad diuina percipienda secreta. quid enim aliud agunt tanta et tam multa miracula, ipso etiam dicente illa fieri non ob aliud, nisi ut sibi crederetur? fide ille stultos ducebat, uos ratione ducitis; clamabat ille, ut crederetur, uos reclamatis; laudabat credentes ille, uos obiurgatis. nisi uero aut in uinum aquam entem sed docentem homines sele culpanluit, solo ejus imperio pueri sui morbum credens esse cessurum . Ergo ille afferens medicinam quae corruptissimos mores sanatura esset, miraculis conciliavit auctoritatem, auctoritate meruit fidem, fide contraxit multitudinem, multitudine obtinui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuẽiende noũ magna cura ĩ est: ꝗd Rdere
possimꝰ. Det̾ruit me maltituco. cura studio
modi afferẽnũ. cur ab inꝗrẽda p̾cĩia. eͣ
ab honore adipiscẽdo. cur demq a ꝯꝑãda
⁊ retinẽda bona ualitudĩe. Postremo cur
ab ip̃a bt̃e inite appetitõe. cũ hiis õs occu¬
pant̾i panciexcellant ulła tet̾ruit młinu
do: at absurda tͥ dici uidebãt᷑. Qͥb asserẽti¬
b ᷑ nẽpe ĩimicis. qͣtib cã. qͣlib rõe. ñ ei i
me ip̃e cognoui. Ita ne es uilła iontꝰ poetca
discipima: Gerentianũ maurũ sũ magr̃o
attĩg̾e ñ auderes. asꝑ. cormit᷑. Donatus.
sit intlłigi. cuiꝰ carmĩa ⁊ theatͥ plantus uide¬

Expanded text:
dere possimus? Deterruit me multitudo? Cur ab studio modi afferentium; cur ab inquirenda pecunia; cur ab honore adipiscendo; cur denique a comparanda et retinenda bona valetudine, postremo cur ab ipsa beatae vitae appetitione; cum his omnes occupentur, pauci excellant, nulla deterruit multitudo? 17. At absurda ibi dici videbantur. Quibus asserentibus? Nempe inimicis, qualibet came ipse cognoui. itane est? nulla inbutus poetica disciplina Terentianum Maurum sine magistro adtingere non auderes, — Asper, Cornutus, Donatus sit intellegi, cuius carmina et theatri plausus uide
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt. c̾te qd̃ nob̃ negãdũ ñ ẽet uir̃ intel ͤ¬
tũ utis carneis lũib ẜferẽdũ an excellẽ¬
tiꝰ ẽẽ. qd̾ aĩ excellẽtia. ꝙͣ ꝙ uili sensu cor¬
poris cognoscit᷑. faus̃ putarẽt. An illas
aĩas qͣs auenigenas c̾cerẽt. tãtũ ĩcllĩgẽ¬

Expanded text:
rent certe quid nobis negandum esset; utrum intellectum istis carneis luminibus praeferendum, an excellentius esse quod animi excellentia, quam quod vili sensu corporis cognoscitur, falsum putarent: an illas animas, quas alienigenas crederent, tantum intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ris aliꝗd discam. Qͥ si ñ eẽnt: discẽdũ oĩo
ẽẽ nescirẽ. Tu uõ ĩ iatebras tuas redi noc
ꝗcꝙͣ insidiare ib̾ nõie u̾itatis. qͣm couaris
eis adim̾e ꝗb auctoritatẽ ip̃e cõcedis. Si at̃¬
c̾tendũ ⁊̃ negãt nͥ ĩdubitata rõ reddita fu¬
erite xͥam ñ sũt. Nã io adũsus nos pagani

Expanded text:
ris aliquid discam, qui si non essent, discendum omnino esse nescirem. Tu vero in latebras tuas redi, nec quidquam insidiare, sub nomine veritatis, quam conaris eis adimere, quibus auctoritatem ipse concedis. endum negant, nisi indubitata ratio reddita fuerit, christiani non sunt. Nam id adversus nos pagani
Abbreviated transcription (Latin):
toritas. ħ pͥus m̃tis nr̃e a t̾rena ĩhtatõne
suspensio. ħ ĩ dm̃a uetũ ab ħꝰ mũdi amore ꝯ¬
ũsio. sol a auctoritas ẽ q̃ cõmouet itultos
ut ad sapĩam fectinẽt. Ꝙ om ĩtilĩg̾e sscera
ñ posstimꝰ: auctoritate ꝗdẽ decipi miserũ ẽ
p̾adet reb hũ anie: nͥ ẽ religione satagen
ueriate pulc̾tudi̾s conte manare c̾dendũ ẽ.

Expanded text:
abitatione suspensio, haec in Deum verum ab hujus mundi amore conversio. Sola est auctoritas, quae commovet stultos ut ad sapientiam festinent. Quamdiu intelligere sincera non possumus, auctoritate quidem decipi miserum est: praesidet rebus humanis, nihil est de religione satagendverissimae pulchritudinis fonte manare credendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ret elig̾et Tcio gñi ẽ cud̃ accomodatũ. sigs
epicurũ iedo eiꝰ ĩ nbs aliqͦ ioco uͥ ꝯtĩenciam
laudat ĩ u̾tute cuũ sũmũ uonũ posuisse as¬
error epicurs. si sũmũ bomũ hõis uoluptatẽ
ñ ꝙ eũ sensure ñ putat qd̾ centiri ñ oporteat.

Expanded text:
modatum: si quis Epicurum, lecto ejus in libris aliquo loco ubi continentiam laudat, in virtute illum summum bonum posuisse aserror Epicuri, si summum bonum hominis voluptatenisi quod eum sensisse non putat, quod sentiri non oporteat?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ tñ ꝑpeti atq tolerare pꝰt diutͥlias teneb̃s
neqͣũt. Qͥ exhausto egͦtatõe corpi accomo¬
refrenari aiq cohibẽi. ne sat̾itati ualẽtiũ
cõmut̾e sese audeant. cibis q ip̃is ag̾e uͭ ad
uiũ morbũ qͦ eos repudiabãt relitãt᷑. De ꝯ¬
ualescentib loquor. Ꝙ ip̃os egrotantes: Ił¬
ne urgemꝰ ut aligo suurãt. In quo ꝓfecto

Expanded text:
as tenebras nequeunt. Quid exhausto aegrotatione corpori accomorefrenari atque cohiberi, ne saturitati valentium committere sese audeant, cibisque ipsis agere, ut ad illum morbum, qui eos repudiabat, revertantur. De convalescentibus loquor: quid, ipsos aegrotantes nonne urgemus ut aliquid sumant? In quo profect
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facile ẽ: oportebat q̃dã miracdã ip̃is ocłis
ad moui. Q b utũt᷑ stulti młto ꝙͣ m̃te com¬
modiꝰ ut cõmotoꝵ auctoritate hõm̃: priꝰ
urta mores q pͣgarẽtur. ⁊ ita rõni accipiẽ¬
de habiles fierẽt. Cũ gͥ ⁊ hõ eẽt unnitandus
iñ ĩ hõie spes ponẽda. ꝗd potuit ĩdulgẽtins

Expanded text:
tebat quaedam miracula ipsis oculis admoveri, quibus utuntur stulti multo quam mente commodius, ut commotorum auctoritate hominum prius vita moresque purgarentur, et ita rationi accipiendae habiles fierent. Cum igitur et homo esset imitandus, et non in homine spes ponenda; quid potuit indulgenti
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdus: huic dĩno cultui denotissĩe ĩsuiũt.
honestisimũ ẽ religionis nom̃ ⁊ p̃clarissi¬
mũ. Qͥ ĩpedit tãdẽ ꝑscrutari atq discur̃e pi¬
a ac sedula ĩuestigatõe. utẽ ħ sit illd̾ qd̃ sin¬
cerissĩe uoise ⁊ cutodire paucos ncc̃e ẽ q̃
q̃rere cuinã religioni aĩas nr̃as p̾gandas
ĩstanrãdas q tradamꝰ. ꝓcidubio a cathpli¬
ca ecc̃a sumẽdũ exordiũ. plures eĩ iã xͥam

Expanded text:
o cultui devotissime inserviunt; honestissimum est religionis nomen, et praeclarissimum. Quid impedit tandem perscrutari atque discutere pia et sedula investigatione, utrum hic sit illud quod sincerissime nosse et custodire paucos necesse est,quaerere cuinam religioni animas nostras purgandas instaurandasque tradamus: procul dubio a catholica Ecclesia sumendum exordium. Plures enim jam
Abbreviated transcription (Latin):
pĩam tuã. Si id qd̾ dico agnostis ĩ te: simł
andure cuiꝰpiã religionis ĩsinuatorẽ. Ecce
res noua ẽ nob̃ negotiũ q susceptũ. q̃ c̾dẽda
sũt. credo huiꝰ rei si ulla ẽ: ꝓfestores. fac nõ
repire alios aliud opinantes: ⁊ diu̾sitateo¬
pĩonũ ad se ꝙ̃q trahere cupiẽtes. s ĩt̾ eos
pene occupatõe ppłoꝵ. utr̃ isti uerũ teneãt
magna qd ẽ. S nõne pͥus eñt explorandi
hũano errare uideam᷑. at eĩ ap̃ pancos qͦsdã
ẽu̾itas. Scis gͦiã q̃ sit siscis apud qͦs sit. Nõ¬
ne dixͥam paulo añ ut qͣi tudes q̃rerem̃: s
si ex ip̃a ni uitatis paucos eã tenͣe ꝯiectas.
ꝗ ud sint nestis: ꝗd si ira panti sũt ꝗ uer̃
stiũt ut auctoritate sua młtitudĩem tene¬

Expanded text:
s in te, simul, audisse cuiuspiam religionis insinuatorem. ecce res noua est a nobis negotiumque susceptum. quaerendi sunt, credo, huius rei, si ulla est, professores. fac nos repperisse alios aliud opinantes et diuersitate opinionum ad se quemque trahere cupientes. sed inter hos paene occupatione populorum. utrum istaestio est; sed nonne prius sunt explorandi, humano errare uideamur? At enim apud paucos quosdam est ueritas. scis ergo iam quae sit, si scis, apud quos sit. nonne dixeram paulo ante, ut quasi rudes quaereremus? sed si ex ipsa ui ueritatis paucos eam tenere coniectas, qui uero sint, nescis, quid? si ita pauci sunt, qui uerum sciunt, ut auctoritate sua multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
atq huic cognitõi uita moresq ꝯgruẽtes.
cet̾os at̃ cuiꝰq modi artib ĩertus q affec¬
ti sĩt quol uictu ꝓbanoi sñ sꝑbandi stul¬
toꝵ ĩ nũo deputauerĩ. Qc̃ ita sst: ꝗs medi¬
oct᷑ intlłigẽs ñ plane inderit stultis utiluis
atq salubriꝰ oẽ p̾ceptis obtẽꝑare sapiẽtiũ

Expanded text:
moresque congruentes: caeteros autem, cujusque modi artibus inertiisque affecti sint, quolibet victu probandi sive improbandi, stultorum in numero deputaverim. Quae cum ita sint, quis mediocriter intelligens non plane viderit, stultis utilius atque salubrius esse praeceptis obtemperare sapientium,
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ studiosiꝰ q̃reremꝰ: Nõne c̾nis ut catami¬
possit libidĩosas cãtisiculas edidusse: S re
ua renotabat nos atq ꝓhibebat a q̃rẽdo.
aut alicuiꝰ iegis sauctio. aũ adu̾sãtiũ potẽ¬
manũ c̾te uis licet. si dmmo ꝙͣ din erramꝰ¬

Expanded text:
to studiosius quaereremus? Nonne cernis, ut Catamipossit libidinosas cantiunculas edidisse? 18. Sed revera revocabat nos atque prohibebat a quaerendo, aut alicujus legis sanctio, aut adversantium potenmanum certe ius licet. si de diuino quam
Abbreviated transcription (Latin):
trmãt. ħappetũt õs q̃ maioꝵ auctoritate
firmata sũt. Cedẽ ĩꝑitoꝵ t̾be disc̾e molũt᷑.
q̃ a pantis doctis dicẽda recepta sũt. alleqũ¬
t᷑ aũt pauci. agũt pautiores. clarestũt pau¬
cissimi. Rͥ si tale qd̃dam ẽ uera religio: Q̾
si mltitudo ĩꝑitoꝵ freq̃ntat ec̃cas : s ulłm

Expanded text:
aec appetunt omnes, quae majorum auctoritate firmata sunt. Eadem imperitorum turbae discere moliuntur, quae a paucis doctis discenda recepta sunt: assequuntur autem perpauci, agunt pauciores, clarescunt paucissimi. Quid, si tale quiddam est vera religio? Quid, si multitudo imperitorum frequentat ecclesias,
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝙͣ pauci ssit eloq̃ntes : nũꝙͣ nos pentes
nr̃i magr̃is talib cõm̃dãtos putarẽt. Cumi¬
sint adamarem᷑ : cur nob̃ eẽ simsem ĩ reli¬
gione nolumꝰ cãm ꝙͣ c̃ magno aĩe discri¬
mĩe fortasse ꝯtẽpnimꝰ: Si eĩ uerisstmꝰ ⁊ st¬
cerissaꝰ dĩ cultꝰ ꝙͣuis sit apud paucos. a¬

Expanded text:
 pauci sunt eloquentes, nunquam nos parentes nostri magistris talibus commendandos putarent. Cum issunt adamaremus; cur nobis esse similem in religione nolumus causam, quam cum magno animae discrimine fortasse contemnimus? Si enim verissimus et sincerissimus Dei cult
Abbreviated transcription (Latin):
hõib ꝙ tã sereno ĩgẽio p̾diti nõ sũt: Ne¬
gandũ teligionẽ putas. an eos peterentĩ
ꝗbdã gd̃ib ad illa sũma penetͣlia ẽẽ du¬
cẽdos. Uides piane qd sit religiosius. Neq
eĩ t̾ quis hõ ĩ rei tãte capiditate ullo mͦ de¬
ẜendꝰ aut respuẽdꝰ uiteri põt. S ñne cẽses
nͥ pͥmo c̾dat se ad id qõ ĩstitint ꝑuẽtursi

Expanded text:
qui tam sereno ingenio praediti non sunt, negandam religionem putas? An eos pedetentim quibusdam gradibus ad illa summa penetralia esse ducendos? Vides plane quid sit religiosius. Neque enim tibi quivis homo in rei tantae cupiditate ullo modo deserendus aut respuendus videri potest. Sed nonne censes, nisi primo credat se ad id quod instituit perventurum,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ putauimꝰ. eoꝵ ꝙ ĩ istis ĩimici ĩ festiq sñt
uoce cõmoti. apud qͦs fła pouititatõe rõis
maudita milia sabulaꝵ ẽdẽ ⁊ cole̾ cogerenł.
S nc̃ qd̾ ũtitui ꝑagam si possũ ⁊ sic ap̃
te agã. ut fidẽ catholicam ñ int̾im aꝑiã: s
ad scrutanda eiꝰ magna mist̾ia. eis quoꝵ aĩt
iͥ cure sũt spẽ dĩm fructus ⁊ ĩuẽĩende u̾ita¬
tis ostẽdã. Hemo dubitat eũ querã religi

Expanded text:
dum putauimus, eorum qui istis inimici infestique sunt uoce commoti, apud quos falsa pollicitatione rationis inaudita milia fabularum credere et colere cogeremur. Sed nunc quod institui peragam, si possum, et sic apud te agam, ut fidem catholicam non interim aperiam, sed ad scrutanda eius magna mysteria eis. quorum animae sibi curae sunt, spem diuini fructus et inueniendae ueritatis . ostendam. nem
Abbreviated transcription (Latin):
ulos uiros ⁊oĩa mulit̾ memorie mãdase
⁊ magnos ac diuinos suure: ⁊ uã degem
dĩ iussu ac uolũtate ꝓmłgatã eẽ ⁊ cogͥtã.
credo. Et id ꝙͣꝙͣ ꝑ pauta eiꝰ gen̾s libroꝵ sciã
ꝑsuatere. tñ facile poslũ. si mͥ eqꝰ ⁊ minime.¶

Expanded text:
illos uiros et omnia utiliter memoriae mandasse et magnos ac diuinos fuisse et illam legem dei iussu ac uoluntate promulgatam esse et conditam credo et id, quamquam perpauca eius generis librorum sciam, persuadere tamen facil
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpetu ord̃is. maledc̃is q lacant qr eis ĩꝑiti
inest oĩt ũitas. ⁊ resiciẽdis ĩstautadisq
aĩs accomodatissima disciplina. Et plane
uta modificata ut inde uemo hautire pos
sit. ꝙ iͥ satis ẽ il mͦ ad hautiendũ deuote ac
pie ut nͣa teligio postit accedat. Ꝙut t̾ ꝓ¬

Expanded text:
inpetu orationis maledictisque lacerantes, quia eis inperiti inest omnino ueritas et reficiendis instaurandisque animis adcomodatissima disciplina et plane ita modificata, ut nemo inde haurire non possit. quod sibi satis est. si modo ad hauriendum deuote ac pie, ut uera religio poscit, accedat. quod
Abbreviated transcription (Latin):
ũꝙͣ libros arastotilis recõditos ⁊ obscuros au
eiꝰ inimico exponẽdos puranit. ut de hiis lo¬
qͣr oncipiinis. ĩ ꝗb iector fortaise sñ sacri¬
legio labi põt. Eͥs deniq geomet̾cas utt̾as
acchimedis legẽ magr̃o epicuto aut disc̾e

Expanded text:
uam libros Aristotelis reconditos et obscuros ab ejus inimico exponendos putavit; ut de his loquar disciplinis, in quibus lector fortasse sine sacrilegio labi potest? Quis denique geometricas litteras Archimedis legere, magistro Epicuro, aut disce
Abbreviated transcription (Latin):
ne ulsa coĩ nõie studiosoꝵ dignũ putamus.
audrẽdi at̃ cupidũ q̃adm̃ resui herẽt. ñ ap¬
pllarẽ studiosũ audiẽdi. uͥ gaudẽs uona fa¬
ma id ipe sepe uellet audire. studentẽ uͦ ⁊̃ si
semł Refer uũc aĩm ad curiosũ ⁊ dic mͥ utr̃

Expanded text:
um putamus. audiendi autem cupidum, quemadmodum se sui haberent, non appellarem studiosum audiendi, nisi gaudens bona fama id ipsum saepe uellet audire; studentem uero, etiamsi semel. refer nunc animum ad curiosum et dic mihi, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ lumĩe. c̃ uite hꝰ mũdi erã ĩplicitꝰ. tene¬
brosã spẽ gerẽs depulccitudĩe mlr̾is. de põpa
oĩciaꝵ ⁊ de ĩanitate honoꝵ cet̾is q noxiis ⁊
cũ studiose illos audirẽ: Cuꝑe ⁊ sperare nõ
desisterã. Neq ħeoꝵ doctͥne tͥbuo. fateor em̃
⁊ illos seduio monere ut ista caueãt᷑. s mͦ
me dic̾e descã lĩue c̃ ab hiis oĩb ũbris rerũ
me aũt̾im. soloq nictu ad ualitudĩẽ corꝑis

Expanded text:
ius mundi eram inplicatus, tenebrosam spem gerens de pulchritudine uxoris, de pompa diuitiarum, de inanitate honorum ceterisque noxiis et n latet, cum studiose illos audirem, cupere et sperare non desistebam. neque hoc eorum doctrinae tribuo; fateor enim et illos sedulo monere, ut ista caueantur. sed modo me dicere desertum lumine, cum ab his omnibus umbris rerum me auerterim soloque uictu ad ualetud
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ iã in p̾tana ꝯstitutꝰ utr̃ man̾em ĩ itia
secta ĩ qͣ me ĩcidure penitebat. s qͦnã mͦ ue¬
rũ ĩuẽiendũ ess ĩ cuiꝰ amorẽ suspiria mea
ullĩ meuꝰ ꝙͣ tͥ nota sũt: sepe mͥ indebat᷑ nõ
posse ĩueniri. Magni q fluctus cogitatõnũ
meaꝵ ĩ achademicoꝵ suffragm̃ ferebant᷑
Seperursus ĩtuẽs qͣntũ pot̾am mẽtẽ hũa¬
iram. tã minacẽ. tã sagatẽ. tã ꝑspitatẽ: nĩ
putabã latere u̾itatẽ. uͦ ꝙ ĩ ea q̃rendi modꝰ

Expanded text:
anerem in illa secta, in quam me incidisse poenitebat, sed quonam modo verum inveniendum esset, in cujus amorem suspiria mea nulli melius quam tibi nota sunt. Saepe mihi videbatur non posse inveniri, magnique fluctus cogitationum mearum in Academicorum suffragium ferebantur. Saepe rursus intuens, quantum poteram, mentem humanam tam vivacem, tam sagacem, tam perspicacem, non putabam latere
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmone agẽ. s ut exudĩo accipiẽda eẽ ũi ꝓ¬
bandi cã. cui um rei uu̾e iã du statumiꝰ
ũcdibili sollicitudĩe. ne mͥ errare uobiscũ
facilimũ fu̾t it̾ aũt rectũ uob̃tũ tenere sit
ñ me deseret ille cui sacratꝰ sũ. ꝙ̃ ꝑ dies noc¬
tũ ocłm̃ aĩe gerẽs: s̃uandũ me cẽ cognosto
sperãs c̃ iacrimis. Et ꝙ̃adm post longã cecita¬

Expanded text:
ose agere, sed ut existimo accipiendum esse ueri probandi causa: cui uni rei uiuere iam diu statuimus et incredibili sollicitudine, ne mihi errare uobiscum facillimum fuerit, iter autem rectum uobiscum tenere sit,btenturos, non me deseret ille. cui sacratus sum: quem dies noctum oculum animae gerens inualidum me esse cognosco saepe cum lacrimis. et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃magĩes accepert̃: eas secũ uoluũt. Et iã cũ
conãt᷑ reced̾e a sensib. ⁊ ex eaꝵ mortifã ⁊ falla¬
cissĩa regula ĩ effabilia penetͣlia u̾itatis. rectis¬
uisre. s ꝙͣ res ip̃a difficilimi sit: agnosces
ut ꝯfido hiis litt̃is meis. s ut t̾ ꝓ sunt aũ c̾te
nͣ obsint. oĩb q oĩo quoꝵ ĩ manꝰ forte deue¬
nerĩt: ⁊ rogaui dm̃ ⁊ rogo. et spero ita fore:
si bñ ili ꝯscius cũ. qd̃ ad. hũc stilũ ꝑio ⁊ offi
toio aĩo. ñ uani nõis appetitõe ac iuigatori¬
dã tͥ a possũ qd̃ manichei sac̾lege ac tem̾e
ĩ uehant᷑ ĩ eos ꝗ catholice fidei auctoritatẽ se¬

Expanded text:
s secum uoluunt, etiam cum conantur recedere a sensibus, et ex earum mortifera et fallacissima regula ineffabilia penetralia ueritatis rectisnisse; sed quam re ipsa difficillimum sit, agnosces, ut confido, his litteris meis. quae ut tibi prosint aut certe nihil obsint omnibusque omnino, quorum in manus forte deuenerint, et rogaui deum et rogo; et spero ita fore. si bene mihi conscius sum, qmo, non vani nominis appeticione aut nugatori si possum. quod Manichaei sacrilege ac temere inuehantur in eos. qui catholicae fidei auctoritatem se
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t̾ execͣreris . uix addutꝰ es. ut audiẽdi
t̾ͥ atq explorandi uiderẽt᷑. slͣ q̃so aua re de¬
lectatus es. Recordare obsecro te n̾ magna
diu maltũ q de ĩꝑitoꝵ errorib larislĩe ac
uehem̃tissie disputabãt. Ꝙ cuiuis mediocͥ¬

Expanded text:
uehementer execrareris, uix adductus es, ut audiendi tibi atque explorandi uiderentur, qua, quaeso, alia re delectatus es, recordare. obsecro te. nisi magna diu multumque de inperitorum erroribus latissime ac uehementissime disputabant —
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ĩ se ꝗsq seu̾itatẽ ex̾cere deb. ut a ce ip̃o
si eĩ nos iudicaremꝰ: a dño nõ iudicaremur.
ascẽdat itaq hõ adũsus ce tbunal m̃tis sue:
si tun itõ qd̃ opportet nos exhidere añ tri¬
bunal xͥ ut alic recipiat unusqsq q̃ ꝑ corpꝰ
gessit. sũ romũ sũ malũ. cõstituat se añ fa

Expanded text:
 ut a se ipso Si enim nos judicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat
Abbreviated transcription (Latin):
abolo et̾noꝵ q ala nisio ab ip̃o ⁊̃ capite cũ ꝯͥ¬
iuge uetitã mãdutãte sb̾trahit᷑ ut lum ocũ¬
loꝵ eiꝰ ñ sit cũ illo. ac sic ab illa cilusttõe ũita¬
tis abo nudati atq aꝑtisocĩs ꝯscĩead uidend̃

Expanded text:
la uisio ab ipso capite cum coniuge uetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum eius non sit cum illo; ac sic ab illa inlustratione ueritatis ambo nudati atque apertis oculis conscien
Abbreviated transcription (Latin):
at dicipõt publicas met̾ces qͣsutiq ad bap¬
tm̃ nͥ ab illa tͥpitudĩe lib̾at᷑ ulła admtit ecc̃a
potuisse ĩueniri ĩ tot milib tẽ c̾cẽtiũ ꝑ totgẽ¬
tes. ⁊ de hiis susciprẽdis uł ꝓhibẽdis ꝯstitũe
rib possumꝰ ꝯiectare maiora. Si eĩ ad baptm̃

Expanded text:
 dici potest publicas meretrices, quas utique ad Baptismum, nisi ab illa turpitudine liberatas, nulla admittit Ecclesia, potuisse inveniri in tot millibus tunc credentium per tot gentes, et de his suscipiendis vel prohibendis constituere s possumus coniectare maiora. si enim ad baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ ꝑire ꝑmittit. S ꝗd sit edificare
sup ħ fũdam̃tũ. aurũ argẽtũ. lapides p̾tio¬
sos. ⁊ ligna. feñ. scipulã. ⁊i sũtilꝰ disserere
coner. dereor ne ad ĩtlłigẽd᷑ difficilior sit ip̃a
q̃ q̃suit a magr̃o bono ꝗo boni fac̾et ut hr̃et
uitã et̾nã. Et audiuit si ad uitã uẽire uel¬
iet s̾u̾anda cͥ ẽẽ mãdata. et cũ q̃reret q̃mãda¬
ta: dcm ẽ ei. Nõ occides. Nõ mechab̾is. Nõ sur¬

Expanded text:
ificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos et ligna, fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, uereor, ne ad intellegendum difficilior sit ipsa qui quaesiuit a magistro bono, quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, no
Abbreviated transcription (Latin):
itat ꝓdẽ ĩ dm̃ recta fide cred̾e. dm̃i colere dm̃
nosse. ut ⁊ bñ uiuẽdi ab illo sit nob̾ auxiliũ.
⁊ si p̃cau̾imꝰ ab illo ĩdulgẽtiã m̾eam̾. Nõ ĩ fãs
q̃odit securi ꝑ seu̾antes. s ab eis recedẽtes. e¬
isꝙ dicẽtes. ego dixi oñe misere mei saua

Expanded text:
in Deum recta fide credere, Deum colere, Deum nosse, ut et bene vivendi ab illo sit nobis auxilium, et si peccaverimus, ab illo indulgentiam mereamur; non in factis quae odit securi perseverantes, sed ab eis recedentes, eique dicentes, Ego dixi, Domine, miserere mei; sana
Abbreviated transcription (Latin):
aut nepharios ex̾cende. Tũc rursꝰ ne uecerdi¬
a segniciaq dormiamꝰ. aliis aculeis p̾ceproꝵ
q̃ ad seaitatẽ cohertõnis ꝑtinẽt. excitandi su
mꝰ. ut qͥdus ur̃os ⁊̃ ia dñ ex ut̾sq testimõi¬
il alo duce atq tutore ditigẽtes ii patĩe no¬
mĩe torpescamꝰ ñ obtentu diligẽtie seuiamꝰ.

Expanded text:
us improbos exercendae; tunc rursus ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum quae ad severitatem correctionis pertinent, excitandi suus nostros in uia domini ex utrisque testimoniis illo duce atque tutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligentiae saeuiamu