comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta. m̾ itum.it. fuit in.
paulo cũ ꝑseq̃batur
eccłiam dei. s malũ.
malum. reddicum ẽ
ei bonum ꝓ malo ꝙ
ostendit eũm ais.:
Grã dei sum id ꝙ sum. & ut ostendet q̃ lib̾um ar
cua dico. s habundantius om̃ib illis sigillatĩ
laboraui. quia in tot ppłis: in quot illi non la¬
borauert. hõc tñ magis ĩpletũ est. quia os de
oꝑe manuum uixit. nͨ enungłio minus fecit.
Et nẽ ip̃a uoluntas sine grã dĩ pucetur aliquid
posse subdit.
Mon ego aũ solus sñ grã oꝑor¬

Expanded text:
ta. Meritum enim fuit in Paulo, cum persequebatur Ecclesiam Dei, sed malum. malum, redditum est ei bonum pro malo, quod ostendit cum ait: tia Dei sum id quod sum. Et ut ostenderet etiam cua dico, sed abundantius omnibus illis, sigillatim laboravi, quia in tot populis in quot illi non laboraverunt, hoc tamen magis impletum est, quia et de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid posse, subdit: Non ego autem solus sine gratia oper
Abbreviated transcription (Latin):
te post om̃s apparuit
mͥ. quia ego sum mini
uocatione. quia ulti¬
mus uocatus ẽ. ñ dig¬
nitate. labore. p̃dica
testimonium ẽ ab mi¬
mico. ꝙ añ fu̾at apłe.¬

Expanded text:
te post omnes apparuit mihi, quia ego sum minimvocatione, quia ultimus vocatus est, non dignitate, labore, praedictestimonium est ab inimico, quod ante fuerat ap
Abbreviated transcription (Latin):
stor intnͣdo ꝑ se. & ꝙ pastor est deditꝰ suis.
quia petrus est pastor. & paulus pastor.⁊
alii sunt pastores. Hostium uerõ nr̃m ñemo
se dicit. ħ enim sͥ ꝓpͥe tẽnuit. Nullus gͦ hostiũ
disciplinate ceꝑunt facere scismata. ł ita.⁊
alia hostia sͥ ponere quib iuntrarent. ut non
congregarentur s errarent os duudenturdi¬
centes. Ego sum pauli & c̃ subdit. Dun¬

Expanded text:
stor intrando per se, et quod pastor est dedit etiam suis, quia et Petrus pastor, et Paulus pastor, et alii sunt pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit. Hoc enim sibi proprie tenuit. Nullus ergo ostiumdisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere quibus intrarent, non ut congregarentur, sed ut errarent et dividerentur, dicentes; Ego sum Pauli, etc., subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
quisq urm dicit. Nã
alius dic̾hoc. s. ego¬
quidem sum pauli
Alius illd̾ dicit. Ego¬
sum apollo. Alius
u̾o. ego sum cephe.
Qalius dicit ego sũ
baptizatus baptis.¬
mo illius. alius dic̃
ego sum illius. s hoc¬
dr̃e est qͣi ỹdolat̾a
et sciendum quia
sub nomine suo &
illi quos nominat sine dubĩo boni
erant. s sub hoꝵ spẽ falsos apłos tangit.
ne si diceret in nomne illius uel illuis. ui¬
d̾ecur eis ĩuidere. & Sͥ uelle attͥbuere. Nel iõ
pouit nomina bonoꝵ apło̾ꝵ ut ostendat ꝙ¬
si in nomins maioꝵ ñ est głandum: nec ĩ
noĩe illoꝵ. quoꝵ doctͥna praua ẽ. Inter eos
aũ hos laude dignos designat. qui dicebã
xp̃i. baptismo baptizatus. hic bñ dicit qua¬
ies supra laudauit. qui tales sunt hostiũ¬
lius reuelare. Sic̃ ergo ipẽ ꝑ se nouit pa.
nos autem ꝑ illum. sic intrat in ouile ꝑ se:

Expanded text:
m dicit. Nam alius dicit hoc, scquidem sum Pauli: alius illud dicit: Esum Apollo; alius vero; Ego sum Cephae. Alius dicit: Ego sum baptizatus baptismo illius; alius dicit: Ego illius. Sed hocre est quasi idololatria. Et sciendum quia sub nomine suo, et illi quos nominat sine dubio boni erant, sed sub horum specie falsos apostolos tangit, ne si diceret in nomine illius vel illius, videretur eis invidere, et sibi velle attribuere. Vel ideo apposuit nomina bonorum apostolorum, si in nomine majorum non est gloriandum, nec in nomine illorum, quorum doctrina prava est. Inter eos autem hos laude dignos designat qui dicebant Christi, baptismo baptizatus. Hic bene dicit quales supra laudavit, qui tales sunt, ostiulius revelare. Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos autem per illum; sic intrat in ovile per se,
Abbreviated transcription (Latin):
uit:q. uictus est. ĩmo u̾o tc̃ uicit. crucifixus ẽ¬
enim. ⁊ de cruce in qͣ erat fixus: diabolum
occidit. ⁊ iñ rex nr̃. Sacerdos aũ quid ꝑ nob̾
obtulit: nichil mundum inuenit in homini
b ꝙ offerret ꝓ eis. seipm̃ obtulit. Ecce mũda
⁊ felix ⁊ u̾a uictima. carnem enim de utero
uirginis accepit. ut mũdam offerret ꝓ uniũ¬
dis̾. hanc uocat cab̾nacłm dicens. xͦ pon. da¬

Expanded text:
i victus est, imo vero tunc vicit; crucifixus eet de cruce in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde rex noster. Sacerdos autem quid pro nobis obtulit? nihil mundum invenit in hominibus quod offerret, pro eis seipsum obtulit. Ecce munda, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat tabernaculum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
cem uͦ sarre de alia
os genut. qui nõ
ꝑtinent ad hano sig̾ca¬
tionem. ⁊ iõ multile
aũ geneseos ignorã¬

Expanded text:
tem enim Sarae, de alia os genuit, qui non tinent ad hanc significationem. Et ideo multi autem Geneseos ignora
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ homines penicentiã si post bapt̃m ita
reantur. sic̃ agunt in omib eccłiis illi qui
ꝓpͥe penitentes appellantur. Est ⁊̃ penitentia
bonoꝵ & humilium fideliũ pene cocidiana
in qua pectora tundunt dicentes. dimitte
nob̾ debita nr̃a. ⁊ c̾. Non it ea nob̾ dimitti
petimus: que dimissa ñ dubitamus in bap¬
tismo. s illa que humane fragilitati ꝙͣuis
parua tñ crebra subrepunt. ẽ  collecta ꝯͣ no
fuerint: ita nos grauabunt. & oppͥment sic̃
unum aliꝙ gnͣde peccm. Quid enim int̾est
ad naufragiũ an uno gnͣdi fluctu nauis o¬
ꝑiatur os obruatur. an paulatim subrepens
aqua insentinam impleat nauem atq sub¬
mergat: Iõ ieuuna es elemosine &s orõnes
iniugilant. & cotidianã ag̾e penitentiã non
cessemus. humiliantes animas nr̃as. oe dicẽ

Expanded text:
etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita reantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appbonorum et humilium fidelium pene quotidiana, in qua pectora tundunt, dicentes: Dimitte nobis debita, etc. . Non enim nobis ea dimitti petimus, quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa quae humanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt: quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam impleat navem atque submergat? Ideo jejunia, et eleemosynae, et orationes invigilant, et quotidianam agere poenitentiam non cessamus, humilia
Abbreviated transcription (Latin):
suũ corporis. s ablatus ẽ ei omĩs sensus ho¬
tem: qñ in illius in effabilem uisionis lucem
assumitur. & ñ sit incredibile quibdã scĩẽ
nondum ita defunctis. ut sepelienda cadau̾a
reman̾ent ⁊ istam excellentiã reuelatioĩs fu¬
doctori gentium rapto usq ad istam excellen¬
tissimam usionem uoluit ds̃ demonstrare ui¬
tam in qua pꝰ hanc uidendus est ineternũ :
Et cur ñ dicatur iste ꝑadisus.&. regio uͥ ani

Expanded text:
suum corporis, sed ablatus est ei omnis sensus hotem ipsam, quando in illius ineffabilem visionis lucem assumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda corpora remanerent etiam istam excellentiam revelationis fudoctori gentium, rapto usque ad istam excellentissimam visionem voluerit Deus demonstrare vitam, in qua post hanc vitam videndus est in aeternum? Et cur non dicatur iste paradisus, excepto i
Abbreviated transcription (Latin):
pinqͣtur dõ. ⁊ ip̃e ds̃. ex quo omĩa. ꝑ quem
omĩa. In quo omĩa. ⁊ hñt hec tres uisiones
lis opinionũ falsarũ nebulis fuscatã. uͥ uircu¬
tes anime ñ st̃ oꝑose: at laboriose. Non enĩ oꝑe
puniuntur. nͨ oꝑe prudentie mala utantur.
te suo bibitur. Iñ aliquid aspergitur huic huma¬
neuite ut in temptationib hꝰ scłi temꝑant̃

Expanded text:
pinquatur Deo, et ipse Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Et habent hae tres visiones lis opinionum falsarum nebulis fucatam. Ibi virtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. te suo bibitur, unde ane vite, ut intentionibus huius seculi temperanter,
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum iat̾et donec ꝑacta illa demonstra¬
tione menbͥs mortius aĩa redd̾etur. & mortuiᷤꝰ
omĩno reuiuisc̾et. & qr ip̃a a corpore aliena¬
tõ utrum omĩno mortuũ corpus reliquerit an
seit. hoc. nescio. s c̾cissime scio hꝰmͦi¬
um. a splendore ñ a calore. Intellr̃ u̾o ult᷑ omĩa
sõd̾a mundi fuisse raptus. ⁊ cõ magnificũ &s mi¬
rabile ẽ ꝙ narrat. pͥmũ celum aercum ẽ. unde
dũr aues celi. Scd̃m. firmam̃tum. Uñ in genesi

Expanded text:
mortuum jaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur, et mortuus omnino revivisceret. Et, quia ipsa a corpore alienatio, utrum omnino mortuum corpus reliquerit, annescio, Deus scit. Hoc nescio, sed certissime scio hum a splendore, non a calore. Intelligitur vero ultra omnia sidera mundi fuisse raptus, et ideo magnificum, et mirabile est quod narrat. Primum coelum aereum est, unde dicuntur aves coeli. Secundum fir
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ñ corporalia s corporaliũ imagines erãt.
siue cum pͥmũ in extasi uise sunt: siue cũ pea
cogitate. Cum u̾o disceptabatur. & requireba¬
tur quid illa sig̃carẽt: iñtis erat actio conantis¬
s deerat effectus. doñ mens dinintus adiuta: in.¬
cellexit quid illd̾ sig̾caret. Hac iusione que dr̃¬

Expanded text:
omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, sive cum primum in exstasi visae sunt, sive cum postea cogitatae. Cum vero disceptabatur et requirebatur quid illa significarent, mentis erat actio conantis deerat effectus donec mens divinitus adjuta intellexit quid illud significaret hac visione. Quae d
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾a uisionũ . s. corꝑale spũale. iutellectuale.
sigillatim ꝯsid̾anda sunt. Scd̾m pͥmã uisio¬
nem uidit balchasar manum ꝯtinuo ꝙ cor¬
poris sensum unago rei corporałr fc̃e. sp̃iu
illa in cogitatione ꝑmansit. uidebatur illd̾̃
in sp̃ũ. & ñ intelligebat᷑. nͨ tunc intelłm erat
cum corꝑałr fieret: & appar̾e̾t. iam tñ signũ
ẽẽ intelligebat᷑. ⁊ id ex m̃tis officio erat. sicut
⁊ ipãm in quisicionem qͣ requirebatur quid
illd̾ signisicaret. utiq mens agebat. qͦ ñ ꝯꝑ¬
to daniel accessit. ⁊ spũ ꝓpħico mente illustͣ¬
ta quid illo signo portendetur: aꝑuit. meliꝰ
ꝓpͥum quã ille qui & signũ fcm̃ corꝑałr
uiderat: & tnͣsacti eus unagiem in spũ co¬
gitando cernebat. S̾cd̾m iusionem scd̾am uidit
petrus in excasi discũ plenũ uariis aĩalib. os
audmit uocem. Macta. & manduca. Redditꝰ
aũ corꝑis sensib idipm̃ ꝙ uisum in sp̃u memo¬
ria tenuit in eod̾ spũ cogitando cernebat. que

Expanded text:
 corporale, spirituale, intellectuale, singillatim considerata sunt. Secundum primam visionem vidit Balthasar manum, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spilla in cogitatione permansit. Videbatur illud in spiritu et non intelligebatur; nec tunc intellectum erat, cum corporaliter fieret et appareret. Jam tamen signum esse intelligebatur, et id ex mentis officio erat, sicut et ipsam inquisitionem qua requirebatur quod illud significaret, utique mens agebat: quo non comperto, Daniel accessit, et spiritu prophetico mente illustrata quid illo signo portenderetur aperuit. Melius proprium, quam ille qui et signum factum corporaliter viderat, et transacti ejus imaginem in spiritu cogitando cernebat. Secundum visionem secundam vidit Petrus in exstasi discum plenum variis animalibus, et audivit vocem: Macta et manduca . Redditus autem corporeis sensibus id ipsum quod visum in spiritu memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat: quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nec illud alt̾m quo absentia corporalia cogi¬
tñ corporales imagines intuem᷑. ł ueras sicut
ipã corpora iudimus & memoria retinemꝰ. ł
fictas sit̾ cogitõ formare potuit. Ałrit. co-
gitamus ꝙ nouimus: alt ꝙ nõ nouimꝰ. Ter¬
cium u̾o illud. quo dilectõ intellecta ꝯspicit᷑
eas res ꝯtinet que ñ hñt unagines sui similes
gine sui simili. s qͣntum mentecer ni
p̃ ab alio mag̃ ab alio minus ip̃a cernitur.
homo u̾o łarbor ⁊ alia corꝑalia.et
p̃sentia uidentur in suis formis. ⁊ absentia
cogitantur imaginib aĩo imp̃ssis. Hec sunt
tͥa gn̾a uisionũ pͥmũ appellatur corꝑale. qr
corporeis sensib exhibetur ẜ spũale. qr quicꝙͥ

Expanded text:
nec illud alterum, quo absentia corpora corporalia cogiti coipsa corpora vidimus et memoria retinemus, vel fictas sicut cogitatio formare potuerit. Aliter enim cogitamus quod novimus, aliter quod non novimus. Tertium vero illud quo dilectio intellecta conspicitur, eas res continet, quae non habent imagines sui similes, aliqua imagine sui simili, sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur. Homo vero vel arbor et alia corporalia et praesentia videntur in suis formis et absentia cogitantur imaginibus animo impressis. Haec sunt tria genera visionum: Primum appellatur corporale, quia corporeis sensibus exhibetu
Abbreviated transcription (Latin):
tencie nescientes hũĩ¬
litatem dei. & greci.
i. gentiles. querunt
sapiãm non ueram.
s que ingenio hominis sapĩa uideatur. scł
utrum qd̃ p̃dicatur natura patiatur.

Expanded text:
nescientes humilitatem Dei, et Graeci,  gentiles, quaerunt sapientiam, non veram, sed quae ingenio hominis sapientia videatur, scilicet utrum quod praedicatur, natura patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib. s ñ loqui. potus mulier in silentõ
s. nil int̾rogans. discat ꝙ ignorat cum omĩ
ocere au
urum in eccłia mu¬
lieri ñ ꝑmito. si enĩ¬

Expanded text:
mulieribus, sed non loqui; potius mulier in silentio, scilicet nil interrogans discat quod ignorat, cum omni ocere autem virum in Ecclesia, mulierem non permitto. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
dam uitam faciat. & u̾itas omẽm fraudem
Mexeludat. Scrip¬
uos ad hoc purgare.
& sñ hac ãmonitioẽ
debueratis fac̾e. qr¬
iam in alia epła scͥꝑ
uIIO Sig̾cãt se prius scripsisse eis aliã
rl Id. epsam. uͭ monuit illos no uinge¬
rent se male uice hominib. & quia ñ intellexe¬
rant que scͥpserat qͣliter accipienda sint decermi

Expanded text:
dam vitam faciat, veritas autem omnem fraudem excludat. . Scripvos ab hoc purgare,  hac admonitione debueratis facerjam in alia Epistola, ificat se prius scripsisse eis aliam Epistolam ubi monuit illos ne jungerent se malae vitae hominibus; et quia non intellexerant quae scripserat qualiter acc
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: iõ pascha. passio putatur eẽ. ł hoc no¬
mine a passione sic appellatum. in sua uͦ
lingͣ .i. in hebrea: pascha transitus dr̃. iõ
quia tc̃ pͥmum pascha celebrauit p̾płe dĩ
qñ ex egypto fugiences: mare oubrũ tran¬
sierunt. sũne figita illa ꝓpħica. in u̾itate cõ.¬
pleta ẽ. cum sicut ouis ad ĩmolandũ ducit᷑ xͦ.
culi tanꝙͣ a captiuitate egypciaca lib̾am̃. &
salub̾rimum tnͣsitum agimus. tñ a diabolo
transunus ad xp̃m. ab isto instabili seculo
ad eius fundatissimũ regnũ. Iõ enum ad ꝑma¬
uentem deum s tnͣsimus: ne cum hoc mũ¬
do tnͣseunte tnͣseamus. Pascha ĩmolatio est
pascha ẽ. & sic tnͣsitus. quia añ exemplũ
ẽ saluatoris: ⁊ sic salus. I ẽaꝙ .s. o qr¬

Expanded text:
deo pascha passio putatur esse, vel hoc nomine a passione sic appellatum. In sua vero lingua, id est in Hebraea pascha transitus dicitur, ideo quia tunc primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis aculi tanquam a captivitate Aegyptiaca liberamur, et saluberrimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est,pascha est, et sic transitus, quia ante exemplum est Salvatoris, et sic salus. Itaque. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionis ꝑ partes
fermento malicie. q̃
in alium exerceatur.
nequicie. & nequicie quã in se quis
hãt. Malicia enim ẽ inqui¬
tas que fit in alium. Nequicia ẽ iniqui¬
tas: qmͣ in se quis cõmictit. Sed in azi¬
nus sincetitatis &s u̾i¬
a uiciis. & u̾itatebo

Expanded text:
ruptionis per partes fermento malitiae, quae in alium exerceatur; nequitiae, quam in se quis habet. Malitia enim est iniquitas quae fit in alium, nequltia est iniquitas quam in se quis committit. Sed in azymis sinceritatis et veria vitiis et veritate bo
Abbreviated transcription (Latin):
sus nouo. nec stup̾. nec alia q̃ añ fuerunt obsut᷑ ⁊¬
sobrium. Nam ⁊ ministri templi ꝓhibentur iu¬
num ⁊ siceram bib̾e. ne hebrietate gͣuentur cor-¬
da eoꝵ: ⁊ut sensus uigeat semꝑ: ⁊ tenus sit.
prudentem in om̃ib agendis. hõc dicit cõt᷑
eos: qui sub nomiue simplicitatis: exousant
stulticiam sac̾dotũ. Ornatũm urtutib. uł¬

Expanded text:
sus novo nec stupra, nec aliqua quae ante fuerunt obsuSobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum. Et ut sensus vigeat semper et tenuis sit. Prudentem in omnibus agendis. Hoc dicit contra eos qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. Ornatum virtutibu
Abbreviated transcription (Latin):
cendi. qr innocens absꝙ sermone cõuersatõ:
qͣntũ exemplo ꝓdest: tĩ silentio nocet. nam
latratu canuum: ⁊ baculo lupi arcendi sũt.
Uñ maledictus canis ñ ualens latrare:¬
on nino Non uinolentum

Expanded text:
cendi, quia innocens absque sermone conversatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare. Non vinolentum
Abbreviated transcription (Latin):
continẽs. fue mag̃ uirgo dĩ.S mulier typus
est: carnis adam: rõuis. qui penus uirtutum uo¬
lat ad dm̃: ut passer ad domũ. Uñ ꝓpħa. Passer
ser est rõ. turtur ẽ caro. que gu̾at filios .i. ope
rabona fac̃. s in nido .i. in unitate eccłie in fi¬
de catholica. hec est que pͥmo seducitur.:⁊ se¬
ducit uirum. qͣi ꝑ carnem seducitur rõ. sicut

Expanded text:
continens? Nonne magis virgo Dei? Sed mulier typus est carnis, Adam rationis, quae pennis virtutum volat ad Deum, ut passer ad domum. Unde Propheta: Paser est ratio, turtur est caro, quae generat filios, id enido, id est unitate Ecclesiae in fide catholica. Haec est quae prima seducitur, et seducit virum, quasi per carnem seducitur ratio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
i. ñ obnoxium repre¬
hensioni. ł it̾a. Eliga¬
tur: cuius cõꝑatione¬
cet̾i grex dicantur
unius uxo.ii.i. m̃o
nogamũ post baptis¬
mum. Si enun ⁊ añ¬
baptisiũ cõiugem
habuit. que obierit.
s̃ ei ĩputatur. cui ꝓr

Expanded text:
n obnoxium rehensioni, ut talis eligatur cujus comparationteri grex dicantur. Unius uxoris virum, nogamum post baptismum, si enim et anbaptismum conjugem habuit quae obierit, n ei imputatur cui pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiende atꝙ intuende uacandũ ẽ u̾tati
sͭ autẽ ĩponitur. suscipienda ẽ pp̃ caritatis
necessitatem. s nͨ deserenda ẽ dilectõ u̾itatis.
ne subtrahatur ip̃a suauitas: ⁊ oppͥmat ista
in ep̃atu desid̾at. ui

Expanded text:
tati; si autem imponitur, suscipienda est propter charitatis necessitatem; sed nec sic deserenda est delectatio veritatis, ne subtrahatur ipsa suavitas, et opprimat ista iscopatu desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
serit in fide .i. augm̃¬
tum salutis ht̃. si fili¬
os gen̾at dõ. cotidie
instruendo ut mane¬
ant in fide. ⁊ di. dĩ ⁊

Expanded text:
serint in fide, Haimtum salutis habet, si filios generat Deo quotidie instruendo, ut maant in fide et dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
debo .o. de. Expͥon̾̃e uoluit quid sit ep̃atus. quia
nomen ẽ oꝑis: ũ honoris. Grecum enim ẽ.⁊ iñ
ductum uocabulum: ꝙ ille qui p̃ficitur illis
quib p̃ficitur suꝑintendit. curam eoꝵ s. geres̃.¬

Expanded text:
derat. Exponere uoluit quid sit episcopatus, quia derat. Exponere uoluit quid sit episcopatus, quia nomen est operis, non honoris. Graecum est enim adque inde ductum uocabulum, quod ille qui praeficitur eis quibus praeficitur superintendit, curam scilice
Abbreviated transcription (Latin):
ri. s qui sit inrepre¬
hensibilis. ⁊ hoc est
ꝙ ait. Si quis desi¬
derat episcopatum
dignitatem. labo¬
rem ñ delicias. non
crescere fastigio. s
humilitate decrescere. ut fiat seriuis & mi
missa rachele decora facie. s non relicta cũ
iacob intret ad lyam: oculis lippam.⁊ de monte
cum moyse descendat ad campos .i. de ocio cõtẽ¬
plationis. ad laborem actionis. Non enim sic
eẽ quisq debet ociosus. ut in eod̃ ocio: utilita¬
teni: non cogitet proxini. nessic actuosirs: ut
cõtemplationem non requirat dĩ. In ocio: nõ in¬
er uatatõ. delectare debet. s ł inquisitõ. uel iiuẽ¬
tio u̾itatis. ut in ea quisꝙ ꝓficiat. ⁊ ꝙ inuen̾it
alci non muideat. In actione u̾o: nõ amandusẽ
honorin hac uitã siue potentia quia omĩa st̃
uana sub sole. s opiis ip̃m: ꝙ ꝑ eũd̾ honorem ł
potentiam fit. si recte ⁊ utilit̃ fit. s. ut ualeat
ad salutem subditoꝵ. Iõait. Si quis ep̃atum

Expanded text:
ri, sed qui sit irreprhensibilis. Et hoc est quod ait: Si quis derat episcopatum,dignitatem; labonon delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiat servus et minmissa Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners vocatio delectare debet, sed vel inquisitio, vel inventio veritatis, ut in ea quisque proficiat, et quod invenerit alteri non invideat. In actione vero non amandus est honor in hac vita sive potentia, quia omnia vana sunt sub sole, sed opus ipsum quod per eumdem honorem vel potentiam fit, si recte et utiliter fit, scilicet ut valeat ad salutem subditorum. Ideo ait, si quis episcopatum
Abbreviated transcription (Latin):
lus sit: s quia in eo fiunt mala. ex hoc sensu
dr̃ dies mali st̃. dies ĩacobꝰ pessumm. mundus ĩ
maligũo positus tpra ꝑiełosa. saltus ꝙͦ quis
plem latronib. & gladiꝰ quo cruor effundr̃
& calix quo uenenũ temꝑatur. mala dicun¬

Expanded text:
lus sit; sed, quia in eo fiunt mala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus. Tempora periculosa. Saltus, qui pleni sunt latronibus, et gladius, quo cruor effunditur, et calix, in quo venenum temperatur, mala dicun
Abbreviated transcription (Latin):
rĩgorem. dñii emollit ũ
potestate qͣ p̃ualet. qͥs
in dominatu uxoris ñ
nimis souere utatur.
⁊ uos. L ilii obedite

Expanded text:
rigorem dominii emollit, ut potestate qua praevalet quis in dominatu uxoris, non nimis severe utatur. Et vos filii, obedite
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dõ placentes .i. pla¬
cere uolentes. s seruite
estis in corde tales ex¬
tra sitis. Uos dico tim̃¬
tes dñm ꝙ̃ sĩ potestis

Expanded text:
 Deo placentes, id est placere nolentes; sed servite,estis in corde, tales extra sitis. Vos dico, timentes Deum, quem non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
cati estis per eam positi in uno corpore eccłie.
pax it. nec̾ia ẽ ad unitatem corporis. ꝙͣ fac̃ ca¬
ritas. & dehis omib grati estote. dõ docentes
⁊ uos ⁊ alios. que ignoratis ꝑ uos: ⁊ cõmonõ¬
tes uosmetipõs. de scitis ut doctrina fiat illis
qui nesciunt:⁊ ꝯmonitio illis qui scinut: s pi¬
gri sunt. docentes dico. & ꝯmonentes de his
que ꝯtiuentur in psalmis qui de morib agt̃.
moniti. Estoce cantantes do.i. ad honorem do¬

Expanded text:
ti in uno corpore Ecclesiae. Pax enim necessaria est ad unitatem corporis quam facit charitas. Et de his omnibus grati estote Deo docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes vosmetipsos de scitis, ut doctrina fiat illis qui nesciunt, et commonitio illis qui sciunt, sed pigri sunt. Docentes, dico, et commonentes de his quae continentur in psalmis qui de moribus agunt, et octi et commoniti, estote cantantes Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra nos. u̾el ad iraci¬
diam. Alia lit̾. ut non
pusillo animo .ł pusil¬
lanimes fiant. s. ñ potẽ¬
tes diuiciis pati. m̾ode¬
stos p̃cipit patres eẽ fi¬
liis. ne coartati ab illis.
delinquant in illos. co
dm̃ offendant. Ira enĩ
mꝯsidata res ẽ. ita ut
aliqñ nec sͥ parcat qui

Expanded text:
tra vos. Vel, ad iracundiam, alia littera: ut non pusillo animo vel pusillanimes fiant, scilicet non potentes diutius pati. Modestos praecipit patres filiis, ne coarctati ab illis delinquant in illos, et Deum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcat qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad singłaria p̾¬
cepta mouens di¬
u̾sos seꝑatim. ũ
inuicem qͥ serui¬
ant. ñ solum obe¬
diendo ut muli¬
eres uiris. & filii
parentib.: ⁊ ser¬
sulendo ut uri
mulierib. prẽs
filiis. dm̃ seruiᷤ.
hẽ ĩt. pax dome¬
stica ⁊ cohabitã¬
tium orcdinata
adõ concordia.
& clara iusticia.
ut s. qui excellt̃
rõne: excellant
dominatione.
hanc cõcordiam
docet dicẽs. mu¬
lieres sub. estote
iii. sicut oporti.
i. tam ꝑfecte sic̃¬

Expanded text:
ad singularia praecepta monens diversos separatim, ut invicem sibi serviant, non solum obediendo ut mulieres viris, et filii parentibus, et sersulendo ut viri mulieribus, patres filiis, Domini servis. Haec est pax domestica, et cohabitantium ordinata a Deo concordia, et clara justitia, ut scilicet qui excellunt ratione, excellant dominatione. Hanc concordiam docet dicens: Mulieres subditae estote viris, sicut oportet, id est tam perfecte sic
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum intel¬
lectum habeatis.
one. ⁊c̾. quia p̃¬
cepit supra deũ
laudari in corde. nc̃
dĩ laudari. os exalta

Expanded text:
Scripturarum intellectum habeatis. Omne, etc. Quia pcepit supra Deum laudari in corde, et Dei laudari et exalta
Abbreviated transcription (Latin):
morte face. Padhuc dampnare. Suꝑ matheũ
autẽ ecõtͣ dr̃. tantaẽ labes illius pecq̃. ut de¬
p̃candi humilitatẽ subire ũ possit: ⁊̃ si pec¬
peccans. digne penitere ñ pocest. Adu̾tẽtes
igit᷑ utr ĩq auctoritatũ attestationem sine

Expanded text:
morte facere, vel adhuc damnare. Super Matthaeum autem contra dicitur: Tanta est labes illius peccati, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiamsi pecpeccans digne poenitere non potest. Advertentes igitur utramque auctoritatem attestationem sine
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ delinqunt. quisuam maliciã dĩ bonita¬
tem excẽd̾e putant. tollentes in hoc tͦbulentis.¬
simo iniquitatũ mari portũ duune indul¬
gencie quose recipiant fluctuantes. atq ip¬
sa desꝑatioẽ. addunt peccã pecc̃ĩs. dicentes
miscd̃ia nulla ẽ. Et suꝑ peccõres necc̾ia dap̃¬
natio debetͦ. qui ⁊̃ ꝑtinacit᷑ malo inherent.
In spm̃ scm̃ .i. ꝯͣ dei bonitatẽ peccant. q̃ eos
pacientissime sustinens plurimis donat
bonis: acqͣ ad correptionem & penitentiam un¬
diq nocat. Hocat euĩ beneficsis creature. uocat
rizes tͥ iram. Non tͥ siciideat ᷑ deus misericors:
ut s̃ indeatur iustus. nita iustus ut misereri
si uelit. Ad hõc enim parcit᷑ homuini ut cõu̾ta¬
diu̾si uarie sentiunt.⁊ llii orm dicunt idõ
dici in remissibile. qr talit peccantes penitere
si possunt. habentes corda indurata uelut lapi¬
des. sic̃ de diabolo dr̃. Indunitũ ẽ cor eius tãꝙͣ
lapis. alii uͦ dñt iõ dici ĩremissibile. qr caaliter

Expanded text:
m delinquunt qui suam malitiam Dei bonitatem excedere putant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari, portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes: Misericordia nulla est, et super peccatores necessaria damnatio debetur, qui etiid est contra Dei bonitatem peccant, quae eos patientissime sustinens, plurimis donat bonis atque ad correctionem et poenitentiam undique vocat. Vocat enim beneficiis creaturae, vocat rizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut convertadiversi varie sentiunt. Alii enim ideo dicunt irremissibile, qui aliter peccantes poenitere non possunt, habentes corda indurata, velut lapides, sicut de diabolo dicitur: Induratum est cor ejus tanquam lapis . Alii vero dicunt, ideo dici irremissibile, quia taliter
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰes. et in malotuo ꝑ¬
tinax: de qͦuͤ corde pe-¬
nites. St̃ enmi quidã¬
quib mala q̃ agunt
displicẽt. ⁊ ducti pe¬
nitencia cordis. qͣtinꝰ
eis detur ex eis exire¬
labozant. de quibñ
loqr̃ hic. Sunt alii qͥ¬
b placent mala. & de
illiꝰ offendt̃ patientiã. et
suam cumulant sarcinam. det̾ius peccãdo. Et st̃
aliĩ quib displicent quid mala. s qm̃ ea gͣuia
eẽ intelligist putant ꝯͥiam sĩ posse ignoscr. si¬
cut᷑ caym qui dix̃ maior ẽ iquitas mea ꝙͣ
ut ueniam m̾ear. Et hac desꝑatione subrepit
eis ut quicquid libuerit tamꝗͣ dampnatio¬
ni destinati: sine penitencia faciant. Illi gͦ
nunia spe. diũ s̃ iustum existimanͣt. Isti u des¬
ꝑatione diñ s̃i bomiĩ existimant. Ex utroq gͥ
ꝑiclitabuntur: os sꝑando & desꝑando. Contͣ¬
riĩs reb. contͣriis affectib laborantes ꝑibũt.
uersa spes. his duob fit blaphenua in spm̃¬

Expanded text:
es, et in malo tuo tinax, de quo nec corde poenites. Sunt, enim quidabus mala quae agunt displicent, et ducti pnitentia cordis, quatenus eis datur, ex eis exilaborant, de quibus non loquitur hic. Sunt alii q placent mala, et deillius ostendunt patientiam, et suam accumulant sarcinam deterius peccando. Sunt alii quibus displicent quidem mala, sed quoniam ea gravia esse intelligunt, putant sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum non bonum existimant. Ex utroque igitur periclitabuntur, et sperando et desperando. Contrariis rebus, et contrariis affectionibus laborantes peribunt. o, et perversa spes. His duobus fit blasphemia in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cia sint expositio duo¬
rũ p̃cedentiũ. Qͣ di¬
ceret. Iliis talib erit
ira dei .i. udebitur
deus iratus. in qͦ tñ
om̃is tranquaillitas
TEC ⁊ nulla ẽꝑtꝰbatio. Nam deͥnatum
ab his passionib ĩmmiinis ẽ. ⁊ ne

Expanded text:
ia sint expositio duorum praecedentium; qucat: Illis talibus erit ira Dei, id est videbitur Deus iratus, in quo omnis tranquillitas et nulla est perturbatio. Nam Dei natura ab his passionibus immunis est. Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ os curturis ad ascel
sobruis esto .i. in om̃ĩb modum serua ꝑꝙ ĩple-¬
re pot̾is. qr hec uirtus temꝑat om̃s alias. ħ iõ ma¬
xime dic̃ nese nimis affligeret pp̃ p̃dictũ p̃ceptũ.
Ego enim¬
gila. laboraei¬

Expanded text:
 os turturis ad axellasobrius esto, id est in omnibus modum serva per quod implere poteris, quia haec virtus temperat omnes alias. Haec ideo maxime dicit, ne se nimis affligeret propter praedictum praeceptum. Ego enimgila, labora,
Abbreviated transcription (Latin):
xi. tu u̾o dum tem¬
sciplina eccłiastica. ĩ
scripturis explanan¬
omis modi hominib¬
docendis. labora. &
ore p̃dicas: hoc opere
testare. ut recorquea

Expanded text:
xi. Tu vero, dum tesciplina ecclesiastica in Scripturis explanaomnis modi hominibdocendis, labora et ore praedicas hoc opere testare, ut retorqueat
Abbreviated transcription (Latin):
becilles facti estis. ⁊it.
exercitati estis in lege
indigetis rur. s. ut aͣ¬
principio cathezizatio¬
nis ur̃e. ut uos doceami¬
ni sicut pueri. quib
pͥma elem̃ta litt̾arum.¬
dantur ad legendum.
mo dei. exordium. ser¬
monũ dei ẽ simplex do¬
ctrina .i. sinbolum fi¬
mat̾ia ꝙͣ continet. ut

Expanded text:
becilles facti estis. Etenim, to, et quia exercitati estis in lege indigetis rursus, sciliprincipio catechizationis vestrae, ut vos doceani, sicut pueri quibus prima elementa litterarudantur ad legendum, monum Dei. Exordium m Dei est simplex doctrina, id est symbolum fimateria quam continet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si habilis interp̃taturi¬
addicendum .i. ad ex¬
enim de incarnato filio
difficilis ẽ ad int̃pretã¬
dum. uł int̃pretabilis.
quia młta in eo sunt¬
sacram̃ta exponenda.
b mutatione. & de sacrificiis eius. & testamẽti¬
excellentia &s nouitate. & de legis atq sacrifici¬
oꝵ uluis temporis reꝓbatione. ⁊ de aliis mul¬
tis. de quib ut dictũ ẽ: nob̾ grandis est sermo.
p̃tari. s qm̃ uos facti estis imbecilles .i. debi¬
les sensu. ad audi .i. ad intelligendum ꝓfunda

Expanded text:
 habilis ad interprdicendum, id est ad exenim de incarnato Filio difficilis ad interpretdum. Vel, interpretabilis, quia multa suntsacramenta exponenda  mutatione, et de sacrificii ejus et testameexcellentia et novitate, et de legis atque sacrificiorum illius temporis reprobatione, et de aliis multis, de quibus, ut dictum est nobis, grandis est sermo epretari, sed quoniam vos facti estis imbecilles, id est debiles sensu ad audiendum, id est intelligendum profunda
Abbreviated transcription (Latin):
uistis. & ꝑfectis cõue¬
quia pariui. ẽ.: ut uos in fide cenelli estis. & ẽ
apta comꝑacõ: Ut enim paruulus non discer¬
nit cibos. & ꝑit sum̃do noxios. sic indoctus. qui
nec ⁊̃ minoꝵ. nec dum maioꝵ ualet apprehen¬
dere rõnem. Qui enims u̾bum cͤari factum. qͦmͦ
capietin principio erat u̾bum: Mente adhuc
paruuł & lacte nutendis ꝑciꝑe talia non ualẽ¬
tib. onĩs de hac re sermo quo agitur. ut non solũ
rituales: ista carnalib ñ omĩmꝰ taceant ꝑꝑ catho¬
licam fidem que omĩb p̃licanda est. nec tñ sic
disserant ut uolentes eam ꝑdut̾e ad intelligen¬
ciam fĩ capacem facilius fastidiri faciant in u̾i¬
tate sermonem: ꝙͣ in sermone ꝑcipi u̾itatem.

Expanded text:
ustis et perfectis convequia, parvulus est, ut vos in fide tenelli estis, et est apta comparatio. Ut enim parvulus non discernit cibos, et perit sumendo noxio, sic indoctus qui nec etiam minorum nedum majorum valet apprehendcapiet, in principio erat Verbum? Mente adhuc parvulis et lacte nutriendis percipere talia non valentibus, omnis de hac re sermo quo agitur, ut non solum rituales ista carnalibus non omnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝑ sp̃m scm. U̾ide gͦ distantiam ibi pꝰ pascha
ꝙ agni inmolatione celebratum erat. quin¬
quagesimo die descendens deus in syna in ig¬
ne s plebem longe stantem t̾ritans. ⁊ digito
suo scribens in lapide ñ in corde. hic u̾o sp̃c sc̃s
les in unĩ. in igneis linguie. ñ de longinquo
territans. immo sedit suꝑ singłos eoꝵ. De ce¬
lo quid̃ fc̃s ẽ subito sonus .q. ferretur flatus
uehemens sonuit. s nullus expauit. Ibi ignis
& fumus. hic aũ ignis seremis. Set accessis¬
pendent. uͥ dicit ad
ꝙ̃ accesserint post re¬
motionem illoꝵ. ⁊¬

Expanded text:
itum sanctum. Vide ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebratum erat primo die, descendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide, non in corde; hic vero Spiritus les in unum in igneis linguis, non de longinquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi ignis et fumus, hic autem ignis serenus. Sed accessispendent, ubi dicit ad quae accesserint. Post remotionem illo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ alii: lciq młtoma¬
gis territi s̃. Sciend̾
ꝙ uoce illa uerboꝵ sig̾catur legis p̃ceptõ. & cõ¬
minatõ quã ppłs grauem putauit &. intolera¬
bilem: quia sola p̃ceptõ erat sñ grã adiuuã¬
insufficientes erant ad obseruanda legis p̃cep¬
bum. blasphennie ꝓfertur in dm̃i. tangere ẽ offẽ¬
dere. Cangit gͦ montem ut bestia: qͥ offendit de¬
ri. s si in eccłiam uult reu̾ti miscd̾it̃ suscipitur.
moyses ibi. cerritus ẽ. qr tãta erat legis asꝑitaᷤ
ut s̃ ꝑfecti t̾rerentur. qr ñ erat ibi adiutrix gr̃ã.¬

Expanded text:
go alii? utique multo magis territi sunt. Sciendum quod voce illa verborum significatur legis praeceptio et comminatio, quam populus gravem putavit et intolerabilem, quia sola praeceptio erat sine gratia adjuvaninsufficientes erant ad obseruando verbum blasphemiae profertur in Deum; tangere est offendere. Tangit ergo montem ut bestia qui offendit Deri; sed si in Ecclesia vult reverti, misericorditer recipitur. Moyses ibi territus est, quia tantum erat legis asperitas, ut imperfecti terrerentur, quia non erat ibi adjutrix gra
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itoꝵ in una uita eterna dignitates. ⁊ si id
denarius .i. uita et̾na sit omĩb. lundem it
denariũ patfamilias dedit omĩb qui oꝑati
sunt in uinea. qͥuodenario utiq aliquidsig¬
inficatur.: ꝙ om̃s cõmunit᷑ habebunt. sieu¬

Expanded text:
in una vita dignitates, et si idem denarius, id est vita aeterna sit omnibus. Eumdem enim denarium paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Quo denario utique aliquid significatur quod omnes communiter habebunt, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
& unus denarius. quia couna ẽ beatitudo ꝙͣ
illi ꝑcipiunt. os dispar retͥbutionis qͣucas.
& c̃ sint ĩparis claritatis tñ deus est omĩa ĩ
omib. Et qͦuia deus caritas ẽ. ꝑ caritatem
fiet. ut ꝙ angłi singłi hñt ꝯmine sit om̃ib¬

Expanded text:
 una est beatitudo, quam illi percipiunt, et dispar retributionis qualitas, et cum sint imparis claritatis, tamen Deus est omnia in omnibus. Et quia Deus charitas est, per charitatem fiet, ut quod habent singuli commune sit omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ta xͥ: a. utiq facit.
t panis quẽ fran¬
gimus in sacͣmento
i. participatõ fracti¬
panis in altari. sion¬
ne participatio corꝑiᷤ¬

Expanded text:
t: Utique facit. Et panis quem frangimus in sacramento, est participatio fracpanis in altari, nonne participatio cor
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut pruden
do: loquor infirmis
qui st̃ int̾ uos. ut¬
supͣ locutꝰ sum. uob̾¬
iudicate q̃ dico. anu̾a
litudinem. cs exemplũ
noui sacͣmenti osten¬
dit ut facilius suade¬
at. quia cui u̾ba nõ¬
satisfaciunt: solent
exempla suad̾e. ait

Expanded text:
ita ut prudentendo, loquor infirmis qui sunt inter vos utsupra locutus sum. dicate quae dilitudinem et exemplum novi sacramenti ostdit, ut facilius suadeat, quia cui verba nsatisfaciunt, solent exempla suadere. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
comẽdens ydolatita ut ydolatitũ: unum ẽ¬
i. ꝑ quem benedicuntur participantes: cui
& nos bñdicimus .i. quem uos fideles exalta
ẽ benedictus: s cui ⁊̃ nos sacendotes cotidiebe¬
nelicimus. ĩne cõmunicatio sanguinis est. xͥ.¬

Expanded text:
comedens idolothytum, ut idolothytum, unum eid est per quem benedicitur participans, cui et nos benedicinus, id est quem nos fideles exaltamest benedictus, sed cui etiam nos sacerdotes quotidie benedicimus, nonne communicatio sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
nem eẽ castam. ⁊ in om̃ib u̾s m̃bris uirgi¬
uitatem m̃tis & si nõ integritatẽ corporis ser¬
uare n. Hirginitas carnis. corpus ẽ intactũ.
que uirginitas paucoꝵ ẽ. Hirginitas cor¬
b errorẽ significauit. qr error ꝑ mulierem.
cep̃. iõ gͦ singłarit᷑ dix̃ iurginem. qi omnes
st̃ una uirgo pp̃ unitatẽ integre fidĩ. solide
spei. sincere caritatis. uirgo sunt. qr a pͣuita¬
te erroris ⁊ ab oꝑe malo in ꝯtaminati. casta
qr s̃ hũt estum male uoluntatis. Despondi¬
uos dico. exhib̾e .i. ut exhibeam uos deo in
die iudicii. Gimeo aũ.&. tales uos des¬

Expanded text:
in omnibus veris membris virginitate mentis etsi non corporis servare. Virginitas carnis, corpus est intactum: haec virginitas paucorum est. Virginitas correm coepit. Ideo ergo singulariter dixit virginem, quia omnes sunt una virgo propter unitatem integrae fidei, solidae spei, sincerae charitatis: Virgo sunt, quia a pravitate erroris et ab opere malo incontaminati, casta, quia non habent aestum malae voluntatis. Despondi dico, exhibere, id est ut exhibeam vos Deo in die judicii. Timeo autem. Quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
cia m̾etur. fructum dico: qui non erit sicut ẽ¬
fructas hꝰ mundi. qui mĩquã in tnͣquillitate ẽ. s
caritatis. quo deum olĩ
cõplecto mini. mͦ remis¬
sas.i. pigras ad elemosi¬
nas. ⁊ genua soluta .i.
fortitudinem q̃ firmit̃
stat᷑ ut genib q̃ soluta
est refrigidata caritate.
Eri. sursum ad dm̃. ũ nͨ
ocio torpeatis. nec debi¬
litate hesitetis. ⁊ fa. pe.¬
cedat confitendo ꝙ cre¬
dit. ⁊ si opus ẽ patien¬
do q̃ fides recte dr̃ pes.
qr totum portat. ita re¬
ctos facite. ut ñ quis.
le qui carnales obser
re passionis titubat. ma
in pedib. recta inten
tam intentionem in
operib. ut non clau.¬

Expanded text:
iam meretur. Fructus, dico, qui non erit sicut fjus mundi qui nunquam in tranquillitate est. Sed charitatis quo Deum olim complectebamini modo, remissas, id est pigras ad eleemosynas, et genua soluta, id est fortitudinem qua firmiter statur in genibus quae soluta est refrigidata charitate, erigite, sursum ad Deum, ut nec otio torpeatis, nec debilitate haesitetis. Et facidat, confitendo quod credit, et, si opus est, patiendo. Quae fides recte dicitur pes, quia totum portat. Ita rectos facite ut ne quis, le qui carnales observre passionis titubat: magsunt pedibus, recta intenttam intentionem in operibus, ut non clau
Abbreviated transcription (Latin):
homines similt᷑ pͦcantes. itũ ẽ ĩ cõdempnatio¬
nen: sic os ꝑ uniꝰ ustificationem transeũtem
in om̃s homines credentes itũ ẽ in iustificatio¬
nem uite. Non enĩ ẽgñalis dampnatõ ł uisti¬
ficatio in om̃ib. Uñ postea ait. Multi ⁊ cet̾a.¬
Sic̃ enĩ ic̾. Hic iam det̾minat delictum uniꝰ.¬

Expanded text:
similiter peccatum est in condemnationem, sic et per unius justitiam, transeuntem in omnes homines credentes, itum est in justificationem vitae. Non enim est generalis damnatio, vel justificatio in omnibus. Unde postea ait: Multi, sicut enim, etc. Hic jam determinat delictum unius
Abbreviated transcription (Latin):
it. Enim .i. qr in uniꝰ hominis delicto ꝑ unum
regnauit mors. s. diabolus ł peccm̃. Etattende
ꝙ ait mors regnauit. ñ regnat. cõcordans su¬
ꝑiori sen sui. nͥ dix̃ mortem regnasse usq ad
moysem: qr qui ꝑ legem noto dĩ iudicio ti¬
morem eius habuert̃. sublati st̃ de mortis ĩ¬
ꝑio. Ante uͦ dum sine lege timor dĩ in t̾ris nõ
erat: mors in similesade p̾ualuit. Et subi reg¬
nauit mors. inulcomagͥ hoĩes accipientes ha¬
bundantiã gr̃e & donationis & iusticie inui¬

Expanded text:
id est quia, in unius hominis delicto, per unum regnavit mors, scilicet diabolus vel peccatum. Et attende quod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo magis homines accipientes abundantiam gratiae et donationis
Abbreviated transcription (Latin):
similit᷑ p̾uaricantes. Accende ꝙ agit hic de ac¬
tuali pecc̃o ade. in quo dic̃ mortuos illos qui ac¬
tuałr peccauert ad similitudinẽ eius. c legitur
unitantes p̃uaricationẽ eius. młtomag̾ grã dei
licudinẽ p̃uaricationis ade peccauert̃. Grã aũ¬
xͥ & in eos qui similit̾ peccauert̃. & in eos qui ñ
peccauert̃ in similitudinẽ p̃uaricationis ade
habundauit. Nam os ĩ młtos qui neglecto dõ
seruierant creat᷑e. ne abhac uita discedẽtes a
scd̃a morte exciꝑent᷑. & inculcores uniꝰ dĩ. qui
pat̾no pecc̃o ex dei sentẽcia apd̃ inferos tenebã¬
tur: grã habundauit. cum descensu saluato¬
ris om̃ib dans indulgẽciam. cum tͥumpho
sublatis eis in celum. Seqͥr. Et ñ sic̃ ꝑ unum
pecc̃m fit: ita fit &e ꝑdonũ. Nam udiciũ dĩ ꝓ¬
cedit ex uno ĩcõdempnationem. Grã aũ ex mł
tis delictis in iustificationẽ. Manifeste gͦ diuer-¬

Expanded text:
similiter praevaricantes. Et attende quod agit hic de actuali peccato Adae in quo dicit mortuos illos qui actualiter peccaverunt ad similitudinem ejus, et legitur, unilitudine praevaricationis Adae peccaverunt; gratia in eos qui similiter peccaverunt, et in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae abundavit. Nam et in multos qui neglecto Deo servierunt creaturae, ne ab hac vita decedentes a secunda morte exciperentur, et in cultores unius Dei qui paterno peccato ex Dei sententia apud inferos tenebantur, gratia abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam cum triumpho, sublatis eis in coelum. Et non sicut per unum peccatum fit, ita fit et per donum. Nam judicium Dei procedit ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis, in justificationem vitae. Manifeste ergo diver
Abbreviated transcription (Latin):
possitis mala pati. si¬
tis instantes orõni. qr
adbuc differtur res:
& idõ necessaria ẽ oro.
Necessitatib. Qt̃ drẽt.
Patunini. & uecessita.¬
tib scõꝵ sicis cõmunicã

Expanded text:
possitis mala pati, sitis instantes orationi, quia adhuc differtur res, et ideo necessaria est oratio. Necessitatibus, quasi dicat: Patiamini. Et necessitatibus sanctorum sitis commu
Abbreviated transcription (Latin):
nedicite .i. bona orate
mouet eos a cõmuni cõsuetudine. ne iracoani¬
mo incitati: ut priꝰ facile maledicant. s magis
uicta iracõcdia benedicant. ut laudetur disci

Expanded text:
nedicite, id est bona orate, movet eos a communi consuetudine, ne irato animo incitati, ut prius facile maledicant, sed magis victa iracundia benedicant, ut laudetur Domi
Abbreviated transcription (Latin):
di. stultus fiat apd̃
sapiens. quia stulcuᷤ
scło prudens est deo.
a m̃ito apd̾ se stultꝰ
est: quia ita est ap̃
ciam cleus ꝓbat. qui
possenegat. Et no¬
ta ꝙ aliqñ in scrip¬
turis sapĩa ponitur
ꝓ astucia abusione u̾¬
mundi sapĩa sit stul¬
ticia ꝯfirmat aucto

Expanded text:
i, stultus fiat apud sapiens, quia stultus saeculo prudens est Deo. Et merito apud se stultus est, quia ita est apudtiam Deus probat, qui fieri negat. Et nota quod aliquando in Scripturis sapientia ponitur pro astutia, abusione vemundi sapientia fit stultitia confirmat aucto
Abbreviated transcription (Latin):
i. usu exercemꝰ nos ĩ
bonis oꝑib. uñ cres¬
cit nob̾ ficlucia tm̃
enim uidebimus qͣnͣ¬
tum creduus. & qr
aꝑta est gła. ñ cela¬
mus sensum nr̃m.
sicut mo. qui po.¬

Expanded text:
st usu exercemus nos in bonis operibus, unde crescit nobis fiducia. Tantum enim videbimus quantum credimus, et quia aperta est gloria, non celamus sensum nostrum: Sicut Moyses qui po
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam intraturos: non t̾minaret diem.
Daiud nempe licet eẽt sub lege mente cũ po
situs in tempore grẽ dicens. hodie. tercio nũ¬
ciat requiem illo tempore ꝯsũmandam.⁊ qͣt
aliquis quereret. quid opus erat ilł dr̃e. no
erat. ⁊ .i. quia hii quib priorib nunciatũ
est non introierunt in ueram requiem quam
tra ꝓmissionis designabat. ad ꝙͣ ĩ non ꝑuene¬

Expanded text:
quosdam, non terminaret diem. David, nempe licet esset sub lege, mente tamen situs in tempore gratiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore consummandam. Et quasi aliquis quaereret quid opus erat illis dicere, nolierat. Et, id est quia, hi quibus prioribus nuntiatum est, non introierunt in veram requiem, quam terra promissionis designabat, ad quam etiam non pervene
Abbreviated transcription (Latin):
guit diem quendam.
quo p̾nunciata imple¬
futuris tempore gͣ¬
cie rep̃sentat u̾ba patͥb
dicta. ⁊ hoc post tm̃ tem.
ex quo illa patrib dic¬
ta sunt in deserto. uñ
patet non de terra pro¬
missionis agi: que i am¬
dudum habebatur. Iñ
hoc enim patet ꝙ hec
est alia requies de qua
ad quam iosue duxit.
die. Sicut iam su pͣdic¬
tum est. Hodie .i. cẽ
dam. ⁊ hodis agit dẽt¬
missa est dari. iõ termi¬
nat diem intrationis.¬

Expanded text:
guit, diem quemdam, quo praenuntiata implefuturis tempore gratiae repraesentat verba patribus dicta, et hoc post tantum temporis, ex quo illa patribus dicta sunt in deserto. Unde patet non de terra promissionis agi, quae jdudum habebatur. In hoc enim patet quod haec est alia requies de qua ad quam Josue duxit. die sicut jam supra dictum est: Hodie, id est mdam et hodie, agit de tmissa est dari. Ideo terminat diem intrationis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uobis dignitatẽ.
natione dñi. ⁊ sui offi¬
cii debito. monent uoᷤ
ut pares ad recta ita
nou̾itis eos. ut habea
biteros. necessaria eis
min̾istrando. ⁊ reu̾en¬
tiam dignitati exhibẽ
norem sũ fructu ha¬
bere: Sicut diuicie ne¬
gligentiã pariunt sa¬
lutis: ita egestas dũ
saturari querit. aui¬
sticia declinat. Iõ m
alia epła p̃cipit. p̃s¬
biteros dupplici hono¬
re eẽ honorandos. &
si qñ grauit̃ increpãt.
ł puniunt: habete
pacem cum eis. pp̃opꝰ

Expanded text:
aesunt vobis dignitate: natione Domini, et sui officii debito monent vos, ut pares ad recta ita noveritis eos, ut habeatbyteros necessaria eis ministrando, et reverentiam dignitati exhibendnorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas, dum saturari quaerit, a justitia declinat. Ideo in alia Epistola praecipit presbyteros duplici honore esse honorandos. Et, si quandoque graviter increpant, vel puniunt, habete pacem cum eis propter