comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quas oris sonitꝰ uł quas modulatio lingͤ.
Signant ⁊ pulsu rupta labella suo.
unc iã cõpactis cursanda ẽ sillaba formiᷤ.
Ut fastiget᷑ longa breuisq flat.
Hec duo ꝑcurram uinctas litt̾a quippe.
Preueniens docuit sub rõne pari.
Hoc gͥ subdens nectendũ concipit ordo.¬
ec cum graminatice dicẽt. eamq
ꝓgredi iupit̾ deliusq ꝑciꝑent.
hic pallas de coniunctura sillabatum
inquit. dum hec litteratura depꝑat.
partem historicam p̃termisit. Quo uir¬
ginis obiectu ꝑt̾rita: scio inquit mͥ pħi-¬
ma transeunda. nec minutiora nec¬
tendo fastidium suꝑe beatitatis incͣ¬
ram. Sposito igit᷑ ꝑ compendiosõ cal¬
les festina ꝑfungar. ne dempsis obũ¬
brata ramalib uelut senticose copie
densitate siluesram. Sẏllaba gͥ dicta
ẽ. quod iunctis litteris sonitũ simul
accipientib informet᷑. Cuiꝰ ut dixi
tres partes ẽẽ. ñ dubium ẽ. De iũc¬
tura de fastigio. aut de longitudi-¬

Expanded text:
quas oris sonitus vel quas modulatio linguae quas oris sonitus vel quas modulatio linguae gignant et pulsu rupta labella suo. nunc iam compactis cursanda est syllaba formis, ut fastigetur longa brevisque fuat. haec duo percurram; iuncturas littera quippe praeveniens docuit sub ratione pari. hoc igitur subdens nectendum concipit ordoHaec cum Grammatice diceret eamque progredi Iuppiter Deliusque praeciperent, hic Pallas «de iunctura syllabarum» inquit «dum haec Litteratura deproperat, partem historicam praetermisit.» Quo uirginia obiectu perterrita, «scio» inquit «mihi plurima transeunda, ne minutiora nectendo fastidium superae beatitatis incurram. Proposito igitur per eompendiosos calles festina perfungar, ne densis obumbrata ramalibus uelut senticosae copiae densitate siluescam. Syllaba igitur dicta est, quod iunctis litteris sonitum simul accipientibus informetur. Cuius, ut dixi, tres partes esse non dubium est: de iunctura, de fastigio aut de longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
oris congruo solo spũ memoramꝰ. smit᷑.
B labris ꝑ sp̃m ĩpetũ redusis edicimꝰ scit᷑.
Imolarib suꝑ lingue extͤma appulsiꝰ epͥ
Edentes labrũ inferiꝰ depͥmentes.
O spiritus cum palato.
Hcontcti paululũ faucib uentꝰ exalat.
Isp̃c ꝓpe dentib pressis
K faucib palatoq formatuR.
Llingua palatoq dulcescit.
Mlabris imprimitur.
Nlingua dentib appulsa collidit.
Orotindi oris sp̃u comꝑatur.
Plabris sp̃e erumpit.
Qappulsu palati ore restricto.
Rsp̃m lingua cͥsꝑante corradit᷑.
Ssibilum fac̃ dentib u̾beratis. Sditur.¬
Tappulsu lingͤ dentib q impulsis excu
A quicqͥd .c. atq .s. format᷑ exibilat.
app̃ssis labris. sp̃uq ꝓcedit.
⁊uero iccirco appiꝰ claudiꝰ detestatur:
nis regula prime.
Que multiͤ tendi sueta uoluminib.
YIn qua iũcturiꝰ qͥd nectat litt̾a utrisq.
Quo admittat sociã uł faciat latere.
Que qͦ tͣnsiliat conu̾sis legib usu.
Et tͣnsformatũ nom̃ habere uelit.

Expanded text:
oris congruo solo spiritu memoramus; B labris per spiritus impetum reclusis edicimus; C molaribus super linguae extrema appulsis exprimitur; F dentes labrum inferius deprimentes, G spiritus cum palato; H contractis paululum faucibus ventus exhalat, I spiritus prope dentibus pressis. K faucibus palatoque formatur. L lingua palatoque dulcescit. M labris imprimitur. N lingua dentibus appulsa collidit. O rotundi oris spiritu comparatur. P labris spiritus erumpit, Q appulsu palati ore restricto. R spiritum lingua crispante corraditur. S sibilum facit dentibus verberatis. T appulsu linguae dentibusque impulsis extunX quicquid C atque S formavit exsibilat. Y appressis labris spirituque procedit. Z vero idcirco Appius Claudius detestatur, nis regula primae, quae multis tendi sueta voluminibus, in qua iuncturis quid nectat littera utrisque, quo admittat socium vel faciat latere, quae quo transiliat conversis legibus usu et transformatum nomen habere velit,
Abbreviated transcription (Latin):
enus ẽ multarum formarum ꝑ umũ
nom̃ complexio. ut animal. forme eius ut
homo seu equus ⁊ cet̾a. S non ñquam ali¬
que forme ita generi subiciunt᷑: ut etiam
ipse aliis sub se positis genꝰ ẽẽ possint. Nt ho¬
minũ genꝰ quod animał forma ẽ: barba¬
ris ⁊ romanis genꝰ ẽ. Et usq eo genꝰ ẽẽ pot̾:
donec eiꝰ formas diuidens. ad indiuidium
aliquid uenias. Ut si homines diuidas ĩ
masculos ⁊ feminas. item masculos in pue¬
ios. adolescentes ⁊ senes. item pueros ini-¬
fantes ⁊ eloquentes. item si puerum uł duu-
dere in catamitum aut aliũ quẽpiam cer¬
te ꝑsone puerum. Non ẽ genꝰ quod iam ad
indiuiduũ ꝑuenit. Uti aũt eogenere de¬
bemꝰ. quod ẽ p̃senti negotio ꝓrimũ. Ut
si de homine querat᷑ euis genꝰ animal debe¬
mꝰ assume̾. quod ei ꝓrimum ẽ. Nam si sub¬
stantiam dixerimꝰ. qͣntum ad rationem ꝑ¬
tinet uerum ẽ: quantum ad necessitatem
dicimꝰ quas species forme gͦ sunt: que subdi-¬

Expanded text:
enus est multarum formarum per unum nomen complexio, ut animal; formae eius, ut homo, leo, equus et cetera. sed nonnumquam aliquae formae ita generi subiciuntur, ut etiam ipsae aliis sub se positis genus esse possint, ut hominum genus, quod animali forma est, barbaris et Romanis genus, usque eo genus esse potest, donec cius formas dividens ad individuum aliquid venias; ut si homines dividas in masculos et feminas, item masculos in pueros, adulescentes et senes, item pueros in infantes et loquentes, item puerum si velis dividere in Catamitum aut alium quempiam certae personae puerum, non est genus, quod iam ad individuum pervenit. uti autem eo genere debemus, quod est praesenti negotio proximum, ut si de homine quaeratur, eius genus animal debemus assumere, quod ei proximum est. nam si substantiam dixerimus, quantum ad rationem pertinet, verum est, quantum ad necessitatem,dicimus quas species. formae ergo sunt, quae subdit
Abbreviated transcription (Latin):
potib. Sed postquam iupit̾ finem
loquendi fecit omnis deorum senatus
insufragium concitat᷑. acclamantq
cuncti fieri ꝓtinus opportere. Adici¬
untq sententie iouiali. ut deinceps
mortales quos in signis uite elatio. ⁊
maximũ culm̃ mitorum ingenium¬
q in appetitum celitem ꝓposit̾ũq hy¬
deree cupiditatis ertuserit: in deoꝵ
minerum coaptent. Ac mox int̾ ali¬
os quos aut nilus dabat. aut thebe.
ti celites nominent᷑. ut post memib
corporea deoꝵ fierent curiales. His
quoq ammente ioue: iubet᷑ quedã
grauis insignisq femina que phibo¬
sophia dicebat᷑ hoc suꝑi senatus Snͣ¬
sułtum eneis incisum tabul ꝑ orbes
& compita publicare. Tunc iuno con
omnis ille deorum senat᷑ in palacia¬

Expanded text:
potibus!». Sed postquam Iuppiter finem loquendi fecit, omnis deorum senatus in suffragium concitatur, acclamantque cuncti fieri protinus oportere, adiciuntque sententiae Iouiali, ut deinceps mortales, quos uitae insignis elatio et maximum culmen meritorum ingentium in appetitum caelitem propositumque sidereae cupiditatis extulerit, in deorum numerum cooptentur, ac mox inter alios, quos aut Nilus dabat aut Thebae, ignati caelites nominentur, ut post membra corporea deorum fierent curiales. His quoque annuente Ioue iubetur quaedam grauis insignisque femina, quae Philosophia dicebatur, hoc superi senatus consultum aeneis incisum tabulis per orbes et compita publicare. Tunc Iuno condomnis ille deorum senatus in palatia
Abbreviated transcription (Latin):
quam delius conquieuit: conũsus ad
coniugem upit̾. quid eiꝰ uoluntas ha¬
b̾et inquirit. Uerum illa multa ratio¬
ne ꝑmuilsa. pͥmo quod ei qui placidi¬
tatẽ afferre solitꝰ pħeb orabat: quiq
etiam a se eiusdem filias eruditas ad
parentum quoq conspectũ fecerat sub¬
uolare. dehinc nuptiis umo ñ solita
refragari: tunc etiam cyllenium di¬
ligebat. quod eͣiui ub̃ib educatꝰ pocu¬
lum immortalitatis exhauserat. ꝑiude¬
ꝙ ⁊ matris gr̃am conferebat᷑. Accresce¬
bat uotis. quod multa eam clarius con¬
ciliatione deui̾xerat. faciendum ꝓfecto
accelerandum q ꝑsuadet. ne itidem cyl¬
lenius cipͥdis lactatꝰ illecebris ermafro¬

Expanded text:
quam Delius conquieuit, conuersus ad coniugem Iuppiter, quid eius uoluntas haberet, inquirit. Verum illa multa ratione permulsa – primo quod ei qui placiditatem afferre solitus Phoebus orabat, quique etiam a se eiusdem filias eruditas ad parentum quoque conspectum fecerat subuolare; dehinc nuptiis Iuno non solita refragari; tunc etiam Cyllenium diligebat, quod eius uberibus educatus poculum immortalitatis exhauserat; perindeque et matris gratiam conferebat; accrescebat uotis, quod multa eam Clarius conciliatione deuinxerat – faciendum profecto accelerandumque persuadet, ne itidem Cyllenius Cypridis lactatus illecebris Hermaphro
Abbreviated transcription (Latin):
ad amplȩxis uen̾is mercurius
tnulabat paululum iouem
ne uxoris cyllemus fotib. repi¬
gratus somnolento repente mar¬
core torperet. & iam uelut mari¬
tali uacat ione fenatus discursa¬
re sub pceptis iouialib denega¬
ret. Nam illum iam pͥdem ait
philologie sentio amore torreri.
euisq studio conplures habere
cͣomꝑatas in famulitio discipli¬
nas. ipsumq lingue insignis
ornatib fandi nimiam uenus¬
tatẽ quo placeret uirgini conse

Expanded text:
s mulabat paululum Iouem, ne uxoris Cyllenius fotibus repigratus somnolento repente marcore torperet et iam uelut maritali uacatione feriatus discursare sub praeceptis Iouialibus denegaret. «Nam illum iam pridem» – ait – «Philologiae sentio amore torreri eiusque studio comparatas habere quamplures in famulitio Disciplinas, ipsum linguae insignis ornatibus fandi nimiam uenustatem, quo placeret uirgini, conse
Abbreviated transcription (Latin):
quutum. deinde barbito aura¬
taq cheli ac doctis fidib ꝑsona¬
re. Addo quod celebrat mirabile
pͣrestigium. eleganciam pingen¬
Idi. cum uiuos et iam uultus eris
Iaut marmoris sĩgnifex ammator
Iinspirat. Totum certe compla¬
Icitum ẽ. quic quid coͣmit decorẽ
Siuuenalium gr᷑arum. Se igitur
Seos iam pͥdem amore mutuo col¬
ligatos iccirco paululum distulis¬
Ise: ne inthalamum pͥmeua affec¬
tione festinans cum discurrendũ
Sesset totis noĩtib repigritior pau¬
lulum simularet anomalum.

Expanded text:
utum, deinde barbito aurataque chely ac doctis fidibus personare. addo quod celebrat mirabile praestigium elegantiam pingendi, cum vivos etiam vultus aeris aut marmoris signifex animator inspirat; totum certe complacitum est, quicquid comit decorem iuvenalium gratiarum'. se igitur eos iam pridem amore mutuo colligatos idcirco paululum distulisse, ne in thalamum primaeva affectione festinans, cum discurrendum esset, totis noctibus repigratior paululum simularet anomalum.
Abbreviated transcription (Latin):
logiam: Hec cum uino affixa uit
adherebat elatiori płimũ ioui accli¬
natis enis aurib intimaret: de qͦ
Iminis loco a lapsa sensim pallas co¬
Urusca descendit. atq ita ut uideba¬
Itur capiti iouiali inherere suꝑuo¬
Ulans tandem constitit. subluniore
quodam auixa sugͣgestu. Quam
cum iupit̾ ut uͦgali elatior adhere¬
bat de ꝓximo contiguoq suspexit:
sic exorsus est. O uirgo nr̃i par melior
oportune uotis int̾mixta maiuigene:
que siue deliacis uocib ꝑmulsa des¬
cendis: siue absq te iouis ñ erat for¬
mare consilium. seu consensus nr᷑ ne
q mutilus ẽẽ. uidẽtur apꝓꝑas: no¬
ueris tam̃ phylologie mercururn.
nuptias postulare. Hondũ mea ꝓm¬
pta seͣntentia: expecto quid suadeaᷤ.
Nom quippe quam eiꝰdem uirginis
incessabilis labor tͥ semꝑ acceptus. &
ut etius numeretur illa pedisseqͥs.
Par est gͥ ipsa p̾sertim decernas quicqͥd
de eius conubio ꝓuisura dispensas.¬

Expanded text:
Haec cum Iuno affixa, ut adhaerebat elatiori plurimum Ioui, acclinatis eius auribus intimaret, de quominis loco allapsa sensim Pallas corusca descendit atque ita, ut uidebatur uertici Iouiali inhaerere superuolans, tandem constitit sublimiore quodam annixa suggestu. Quam cum Iuppiter, ut iugali elatior adhaerebat, de proximo contiguoque suspexit, sic exorsus: «O uirgo, nostri pars melior, opportune uotis intermixta Maiugenae, quae siue Deliacis uocibus permulsa descendis, siue absque te Iouis non erat formare consilium, seu consensus noster ne mutilus uideretur approperas, noueris tamen Philologiae Cyllenium nuptias postulare. Nondum mea prompta sententia est; expecto quid suadeas. Noui quippe, quam eiusdem uirginis incessabilis labor tibi semper acceptus, et ut e tuis numeretur illa pedisequis; par est igitur ipsa praesertim decernas, quicquid de eius conubio prouisura dispensas
Abbreviated transcription (Latin):
Quo figmento innnnt᷑ quia ex mente
sumii dei saꝑientia ꝓgenita est. Ego
inquit ex ore altissimi ꝓdiui. Nam
quod pallas sine matre introducitur.
ostendit et̃nam dei sapientiam. non
ex aliis extantib. sed ex substantia di
pͥncipium habuisse. De ꝓximo & con¬

Expanded text:
Quo figmento innuitur quod ex mente summi dei sapientia progenita est: «Ego», inquit, «ex ore Altissimi <prodiui>», et quod Pallas sine matre introducitur, ostendit eternam sapientiam non ex aliis, set ex substantia dei principium habuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem conuenit uirginis subire uͣiii¬
cdiiii. que illum etiam quiescere cupien¬
tem conuere ñ ꝑferat. An uͦ quisquam
est qui phylologie se asserat ꝑuigilia laͣ¬
borata ⁊ lucubrationum ꝑheninum
nescire pallorem: Que autem noctib
uniu̾sis celum. freta. tartarumq dis¬
cutere. ac deorum om̃ium sedes curio¬
se indaginis ꝑscrutatione transire. que
textum mundi circuloꝵq uolumina.
uł orbiculata patalella. uł obliqua de¬
cusata pͥolose lẏmata axiiiiiiq utigine
cum ipsorum puncto sydum multitu¬
dinem numerare. nͥ hec phylologia
gracilenta quadam affixione consueũ:
Quotiens deos suꝑ eiusdem coactione
constantiaq conquestos. cum eos coni¬
bie aut intempeste noctis silentio qui¬
Sescentes ad se uenire in audita quadã
Sobsecratione compelleret. Tam uͦ abest
Sut subhac possit pigrescere intͥcariqͣ
cyllenius ut cõmotis ab eadem suscita¬
tisq pennis extra mundanas petere
latitudines urgeat᷑. Cur gͥ optime rex

Expanded text:
– eiusdem conuenit uirginis subire uinclum, quae illum etiam quiescere cupientem coniuere non perferat. An uero quisquam est, qui Philologiae se asserat peruigilia laborata et lucubrationum perennium nescire pallorem? Quae autem noctibus uniuersis caelum, freta Tartarumque discutere ac deorum omnium sedes curiosae indagis perscrutatione transire, quae textum mundi circulorumque uolumina uel orbiculata parallela uel obliqua, decusata, polos, climata axiumque uertigines cum ipsorum puto siderum multitudine numerare, nisi haec Philologia, gracilenta quadam affixione consueuit? Quotiens deos super eiusdem coactione instantiaque conquestos, cum eos concubiae aut intempestae noctis silentio quiescentes ad se uenire inaudita quadam obsecratione compelleret? Tam uero abest ut sub hac possit pigrescere intricarique Cyllenius, ut commotis ab eadem suscitatisque pinnis extramundanas petere latitudines urgeatur. Cur igitur, rex
Abbreviated transcription (Latin):
ditos autem dicimꝰ homines utͥus¬
q sȩxus. quos & androgenos uoca¬
autem significat quandam ser-¬
monis lascuuetatem quam pler̃¬
q neglecta ueritatis ratione suꝑ¬

Expanded text:
ditos autem dicimus homines utriusque sexus, quos et androgynos nuncupaautem signat quamdam sermonis lasciuiam, que plerumque neglecta ueritatis ratione
Abbreviated transcription (Latin):
e uiiiie parentem. pͥncipẽq maxiuũ.
Fatum ꝙ nr̃m. quippe parcharũ chorꝰ.
Humana pensat. tuq sortem celitum.
Tuumiq uelle . ẽ. ante p̾scientias.
Ac mente gestas quicquid instabit deis.
uiusq nutu. gͣrgͣnit᷑ necessitas.
utura cuius illigãt discretio.
Instatq quicquid uelle uł sẽrum potes.
T ene gͥ illo quo benignꝰ nimine es.
Deposco: celi blanda temꝑatio Spolis.¬
Piumq culm̃ uire qui duum pater:
Concede ꝓli quo ne potum ꝓueat.
Numerum. suꝑnis astra quem uibrant.
Maie tuumq flagitat pigͣnus sacrum.
halamis ingetur uirginis doctissime
Sẽd te parentis cͦuia stringit pia.
Par est deorum conͣuoces cetũ potͣens.¬
Conubium ipsa sanctiens comuge.
Quo ꝓlis extent lege suꝑa nuptie.
erpesq uinclum celitum signet decor.

Expanded text:
e nunc parentem principemque maximum fatumque nostrum quippe Parcarum chorus humana pensat, tuque sortem caelitum, tuumque uelle est ante praescientias, ac mente gestas quicquid instabit deis, cuiusque nutu gignitur necessitas, futura cuius illigat decretio, instatque quicquid uelle uel serum potes te, te igitur illo quo benignus numine es deposco, caeli blanda temperatio piumque culmen, iure qui diuum pater, concede proli quo nepotum prouehat numerum, supernis astra quem uibrant polis. Maiae tuumque flagitat pignus sacrum, thalamis iugetur uirginis doctissimae. Sed te parentis cura si stringit pia, par est deorum conuoces coetum potenconubium ipsa sanciens cum coniuge, quo prolis exstent lege supera nuptiae perpesque uinclum caelitum signet decor.
Abbreviated transcription (Latin):
ludit ad nat᷑am sydis eius. quod est
temꝑies aurarum est. temꝑatio cuiuᷤ¬
cumq rei temꝑam̃tum. Temꝑantia
minino gn̾e tam de masculo qͣm de¬
femina dr̃. ⁊ tam de uno quam de

Expanded text:
is eius quod est temperies aurarum est, temperatio cuiusque rei temperamentum, temperantia minino genere etiam de masculino dicitur et tam de uno quam de
Abbreviated transcription (Latin):
scythie. qui carnib humanis uescũͣ¬
roram .i. ortum diei manifestare scel¬
lus illorum quod noctib ꝑagunt. Bro¬
sis grece dr cibus. Hinc ambrones ip¬
si sunt ⁊ antropofagi .i. hominum

Expanded text:
Scitie, qui carnibus humanis uescunroram, id est ortum diei, manifestare scelus quod nocte peragunt. Brosis Grece dicitur cibus; uel hinc ambrones ipsi sunt et antropofagi, id est hominum
Abbreviated transcription (Latin):
tora. Poetice dicit somnum fug̾e ad le¬
theum fluuium inferni. Letheos grece
sopor uł obliuio. hinc letheus fluuius.
de quo ferunt᷑ anime obluuonem biħe¬
quidam dulcissonus multifidis suaui¬
tatib cicf. quem musarum conueni¬
entium chorus impedens imptialib
sacram̃tis modulationis docte tͣuiniti¬
b concinebat. Nam nec tybiarum me¬
la. nec ex ficdib sonitꝰ. nec hydialarum
armnonica deerat plenitudo. Sed in
blandum collacta cantum ad modifi¬
cato fine comꝑactum noci urgtnum¬
complenti spacio ratum feͥcere silenti¬
uum. Ac tunc ille omnis chorus canoriᷤ
uocib dulciq modulatu ꝑuertit om̃s
organicas suauitates Ecce ante fo¬

Expanded text:
 Poetice dixit sompnum fugere ad Letheum fluuium inferni; lethos enim Grece sopor uel obliuio Latine, hinc Letheus fluuius, de quo feruntur anime potare obliquidam dulcis sonus multifidis suauitatibus cietur, quem Musarum conuenientium chorus impendens nuptialibus sacramentis modulationis doctae tinnitibus concinebat: nam nec tibiarum mela nec ex fidibus sonitus nec hydraularum harmonica deerat plenitudo, sed in blandum collata cantum ac modificato fine compactum uoci uirginummenti spatio ratum fecere silentium. Ac tunc ille omnis chorus canoris uocibus dulcique modulatu praeuertit omnes organicas suauitates, et
Abbreviated transcription (Latin):
unc calliope.
Semper complacitsamica musis.
ii magnesia poculum fuuenta.
Etͣ fons gorgonei tulit caballi.
ui frondet uolas ꝑ ante cyrra
Te dĩctante sides sacrumq plectrum.
ouit tͤicuim sonare carmen.
Olux nr̃a sacros probare cantus.
uesce atq organicis beare circis.¬

Expanded text:
unc Calliope: Semper complacitis amica Musis, cui Permessia poculum fluenta et fons Gorgonei tulit caballi, cui frondet uiolas parante Cirrate dictante fides sacrumque plectrum mouit Threicium sonare carmen. O lux nostra, sacros probare cantus suesce atque organicis beare circis
Abbreviated transcription (Latin):
aromatib fragrantia bone opinio-¬
nis ⁊ uirtutis significat᷑. Hec omĩa
debent esse in animo sapientis.
t nam tunc tͥoseo subcerere sydera
peplo. Ceꝑat ambronum ꝓmens
aurora pudorem. Cum cregum
lux alma iicat geminata decore.
um nͣtet aurato ⁊ cum fit phos¬
phorus astro. Tunc candens ten̾o
glaciat᷑ rore ꝓruna. Et matuti¬
na greges quatuunt in pascua caulaᷤ.
anguida mordaces cum pulsant pec¬
tora cure. Et fugit expulsus lethea
ad littora sominis. Et iam tunc ro

Expanded text:
aromatibus fragrantia bone opinionis et uirtutis signatur. Hec omnia debent esse in animo sapientis.Et iam tunc roseo subtextere sidera peplo coeperat ambrosium promens Aurora pudorem, cum creperum lux alma micat, gemmata decore cum nitet, aurato et cum fit Phosphoros astro. Tunc candens tenero glaciatur rore pruina et matutina greges quatiunt in pascua caulas, languida mordaces cum pulsant pectora curae, et fugit expulsus Lethaea ad litora somnus. Ecce ante fo
Abbreviated transcription (Latin):
ti troian. Troiam reges in suo diade¬
mate iaspidem geminã ferre solebãt.
in qua palladium .i. simulacrũ pal-¬
ladis insculptum erat. ⁊ hoc habẽs
speciale decꝰ. Nulli enim reges alia¬
rum gentium hoc habuisse legunt᷑.
Sccretum gͦ troianum uocat. ipsum
troiami. Frat enim paruum siula¬
chrum quod ferebat᷑ de celo lapsum
in quo etiam erat fatum imꝑii tro¬
ianorum. quod a nullis nͥ paucis sa¬
cerdotib uidi licebat. Nam illud
palladium breue ut dictum ẽ. qͦd
agnoscebat᷑ ex toruitate .i. t̾ribilita¬
te luminum ⁊ haste mobilitate. Dic̃¬
gͦ in illo diademate fuisse geminã¬
sculptam. In qua erat scũpta imago
palladis. sicut in diademate regumꝰ
troianor usculpi solebat. At eroluit

Expanded text:
c. Troiani reges in suo dyademate iaspidem gemmam ferre solebant, in qua Palladium, id est simulacrum Palladis, inscultum erat et hoc habebant speciale decus. Nulli enim reges aliarum gentium hoc habuisse leguntur. Ergo secretum Troianum uocat illud PTroiani. Erat enim paruulum simulacrum quod ferebatur de celo lapsum, in quo <erat> fatum imperii Troianorum, quod a nullis nisi a paucis sacerdotibus uideri licebat. Nam illud Palladium breue, ut dictum est, quod agnoscebatur <ex> toruitate, id est terribilitate luminum, et haste mobilitate. go in illo dyademate fuisse gemmam, in qua gemma sculpta erat imago Palladis, sicut in dyademate regum Troianorum insculpi solebat. 2, 115. AT
Abbreviated transcription (Latin):
Quattuor aũt modis retardant᷑ sy¬
dera. aut quando in altissimis ab-¬
sidib sunt. aut quando retͦgrada s̃.
aut quando stationaria. Aut qͣndo
anomala. hoc ẽ quando ꝑ latitudine̾
uagant᷑ signiferi. Itẽ concitant᷑ trib
modis. aut̃ qͣndo ꝓpinquant terris.
aut quando impellunt᷑ radio solis. ⁊
celerius cucurrẽ uident᷑: aut quando
ꝑ rectam lineam sui circuli mouent᷑.¬

Expanded text:
Quatuor enim modis retardantur sidera: aut quando in altissimis absidibus currunt, aut quando retrograda sunt, <aut quando stationaria>, aut quando anomala, id est, cum per latitudinem uagantur signiferi. Item concitantur tribus modis: aut quando appropinquant <terris>, aut quando inpelluntur radiis solis et celerius currere uidentur, aut quando per rectam lineam sui circuli mouent
Abbreviated transcription (Latin):
plures qui neq toti terris eẽnt. neq ipsã
dic̾ent unquam se calcasse tellurem. ip
exquirẽ. credo necubi decentes puellas
isto quoq scło his u̾siformis etiam cupi¬
tor audiret. hoc gͥ ꝓme geometͥa pͥmũ
iubet᷑. ac demum cet̾a astruende pre-¬
cepta artis aꝑire. Tum illa.

Expanded text:
plures qui neque orti terris essent neque ipsi umquam plures qui neque orti terris essent neque ipsi umquam dicerent se calcasse tellurem, ipsexquirere, credo necubi decentes puellas isto quoque saeculo is uersiformis etiam cupitor audiret, hoc igitur promere Geometria primum iubetur ac demum cetera astruendae praecepta artis aperire. Tum illa:
Abbreviated transcription (Latin):
q doctissimũ in astruende p̃ceptionis
excursus potuerim subrogare. ne im¬
politum quicquam subsistẽt asser-¬
toꝵ aut ꝓfunditas caligaret: tamen
congruentiꝰ ipsa uob̾cum qr ⁊ cylleni¬
um excudit ornam̃. illi etiam elladica
tantũmͦ facultate nicħ effantes latiali¬
t̃ atticiscant. que etiam ipso se docu¬
it. quod nunꝗͣ fere accidit. romuleis
uocib ut pot̾o intimabo. Ac prĩ uoca¬
buli mei ꝓmenda ratio. ne in decent̾
squalentior ꝑagͣtrix celicolarum au¬
ratam curiam ⁊ inst̃stictu cylindris
gẽmãtib pauim̃tum rurali resꝑsura
pulu̾e credar intrasse. ¶ Geometria di¬
cor. quod ꝑmeatam crebro amm̃samq
tellurem. eiꝰq figuram. magnitudinẽ.
locum. partes ⁊ stadia ꝑossim suis ratioĩ¬
b explicare. neq ulla sit in totiꝰ terre
diu̾sitate partitio. quam ñ memoris
cursu descͥptionis absoluam. ¶Quo dic
to. qm̃ fuerant in dorum senatu. quã¬

Expanded text:
que doctissimum, in astruendae praeceptionis que doctissimum, in astruendae praeceptionis excursus potuerim subrogare, ne impolitum quicquam subsisteret assertorum aut profunditas caligaret, tamen congruentius ipsa uobiscum, quia et Cyllenium excludit ornamen, illi etiam Helladica tantummodo facultate nihil effantes Latiariter atticissant, quae etiam ipsos edocui, quod numquam fere accidit, Romuleis ut potero uocibus intimabo. Ac prius uocabuli mei promenda ratio, ne indecenter squalentior peragratrix caelicolarum auratam curiam et interstinctum cylindris gemmantibus pauimentum rurali respersura puluere credar intrasse. Geometria dicor, quod permeatam crebro admensamque tellurem eiusque figuram, magnitudinem, locum, partes et stadia possim cum suis rationibus explicare, neque ulla sit in totius terrae diuersitate partitio quam non memoris cursu descriptionis absoluam». Quo dicto quoniam fuerant in deorum senatu quam
Abbreviated transcription (Latin):
ic gͥ furue oculos splendesc̾e noctis.
erneres exaur o ut sac̃ flãma micat.
ic cypris occeam ꝑfuso syde lymphis.
ucifero amuerat. lumina tota suo.
mĩa cõparht parib sub legib ordo.
ec minꝰ ħ mira c̃ quam domꝰ alta dm.
anc mũdo assimil ẽ stupuit tͥnacͥa tellũ.
rchimedea astrificante manu.
felix cura ⁊m̃tis prudentia maior.
orꝑe sub nr̃o equiperasse iouem.
andem gͥ reglutinatis ab ethre inter¬
ubrantis admiratione luminib decẽ¬
ti collustraus diuos conspectansq cen-¬
sura. cum ab om̃ib reue̾nda uenera¬
bili dignitate ⁊ magist᷑ ceterarum
que note diuis assunt artib diceret᷑.
exqͥsitum cruditionis archanũ. ut ab
ipsis p̃ceptionis cunabulis auspicata
deꝓm̾et. Tum illa remoto paululum
obstaculo. contorti cͥnis a facie orisq lu¬
culenta maiestate resplendens. atq a-¬
baci sui suꝑ fusum pulue̾m mouens: sic
int̾ philosophos conspicata. euclidem¬

Expanded text:
Sic igitur furuae oculos splendescere noctis Sic igitur furuae oculos splendescere noctis cernas ex auro ut sacra flamma micat. Sic Cypris Oceani perfuso sidere lymphis Lucifero annuerat lumina tota suo. Omina compar habet paribus sub lecibus ordo nec minius haec mira est quam domus alta deum. Hanc mundo assimilem stupuit Trinacria tellus Archimedea astrificante manu. O felix cura et mentis prudentia maior Corpore sub nostro aequiperasse Iouem. Tandem igitur reglutinatis ab aethrae interuibrantis admiratione luminibus decenti collustrans diuos conspectansque censura, cum omnibus reuerenda uenerabili dignitate et magistra ceterarum quae notae diuis sunt Artium diceretur, exquisitum est eruditionis arcanum ut ab ipsis praeceptionis cunabulis auspicata depromeret. Tum illa, remoto paululum obstaculo contorti crinis a facie, orisque luculenta maiestate resplendens atque abaci sui superfusum puluerem mouens, sic inter philosophos conspicata Euclidem
Abbreviated transcription (Latin):
licet quot stadia e terris in celum. quot¬
q ulnas. quot deniq digitos ꝑmensa
sit instant̃ absolue̾. tam̃ iouali celestiũ¬
q maiestate cont̾cta. ad illam abacire¬
nudati mensulam circunspectans canĩe
ext̾ioris ornatum. ⁊ laqueata syderib
palatia ꝓperauit.
õstitit attonito stellãtia spectans uisu.
t decuit cͥnis. pulu̾eiq pedes.
psa etiam leua sꝑa fulgebat honora.¬
ssimilis mundo syderib q fuit.
am glob ⁊ curi. toneq ac fulgida signa.
exa recurrebant arte locata pari.
ellusq rapidum consistens suscip̃ orbẽ.
uncti instar medioheserat una loco.
anc tener ⁊ utreis circũ uolatibił auris.
er complectens ymbrificabat aquif.
ue tam̃ ĩmenso qͦ cingit᷑ illa ꝓfundo.
nt̾riuata marmore tellus erat.¬
exerat ext̾ior qui fulget circłs orbis.
theris astͥfico lumina multa peplo.
nc nitidꝰ rutilum tytan succend̾at orbẽ.
oxq nuitata piũ lactea luna diem.

Expanded text:
licet quot stadia e terris in caelum quotlicet quot stadia e terris in caelum quotque ulnas, quot denique digitos permensa sit instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate contacta, ad illam abaci renudati mensulam, circumspectans camerae exterioris ornatum et laqueata sideribus palatia, properauit. Consitit attonito spectans stellantia uisu, et decuit crinis puluereique pedes. Ipsa etiam laeua sphaera fulgebat honora, assimilis mundo sideribusque fuit, nam globus et circi zonaque ac fulgida signa nexa, recurrebant, arte locata pari. Tellus, quae rapidum consistens suscipit orbem, puncti instar medio haeserat ima loco. Hanc tener et uitres circumuolitabilis auris aer complectens imbrificabit aquis. Quae tamen immenso quo cingitur illa profundo interriuata marmore tellus erat. Texerat exterior qui fulget ciculus orbis aetheris astrifico lumina multa peplo. Hinc nitidus rutilum Titan succenderat orbem Moxque imitata pium lactea Luna diem.
Abbreviated transcription (Latin):
net appellem. policlitumq transcen¬
dit. Itaq quippe memorat᷑ posse omĩa
effigiare. ut laberintẽ dedalus credendꝰ
sit genuisse. Et cum dic̃: ꝓspicio quan¬
dam feminam luculentam radium dex¬
tera. altera sꝑam solidam gestitantem
amictamq leuorsũ peplo. in quo sydũ
magnitudines & meatꝰ circuloꝵ. insure
conȩxionesq uł forme. umbra etiam tel¬
luris. Incelum quoq ꝑueniens. uł lune
orbes ac solis auratos caliganti murice
decolorans int̾ syd̃a uidebat᷑. Ipsum uͦ
uernantis ethre colore fulgebat. Deniq
etiam in usum germane ipsuis astͦno¬
miȩ crebriꝰ cõmodatum. Reliqua uero
uersis illitum diu̾sitatib numerorũ.
gnomonũ stilis. int̾stitioꝵ. ponderum.
mensurarũq formis. diũsitate coloꝵ
uariata renttebat. Crepidas ꝑagnͣde
tulluris causa. easdemq ꝑmenso orbe
cont̾tas. iatrix infatigata gestabat.
Que quidem ingressa senatum deum.

Expanded text:
niet Apellen Polyclitumque transcenniet Apellen Polyclitumque transcendit; ita quippe memoratur posse omnia effigiare ut labyrintheus Daedalus eam credendus sit genuisse.» Et cum dicto prospicio quandam feminam luculentam radium dextera, altera sphaeram solidam gestitantem amictamque laeuorsum peplo in quo siderum magnitudines et meatus, circulorum mensurae conexionesque uel formae, umbra etiam telluris in caelum quoque perueniens uel lunae orbes ac solis auratos caliganti murice decolorans inter sidera uidebatur. Ipsum uero uernantis aethrae salo refulgebat, denique etiam in usum germanae ipsius Astronomiae crebrius commodatum, reliqua uero uersis illitum diuersitatibus numerorum, gnomonum stilis, interstitiorum, ponderum mensurarumque formis diuersitate colorum uariegata renidebat. Crepidas peragrandae telluris causa easdemque permenso orbe contritas uiatrix infatigata gestabat. Quae quidem ingressa senatum deum
Abbreviated transcription (Latin):
sius opes garasq despiciat. Hec utpotẽ
talentorum conscia. in omnium rara
congressus. nec cinquam facile pͥmores
saltem uultꝰ suꝑba cõmitdens. plerun¬
q tamen adhesit. arisit q pauꝑib. ma-¬
gisq illis quos aut pedib nudos. aut in¬
tonso cͥne hispidos. aut sordenti contexit pallio
semitectos. Deniq si marcum terentium
paucosq romuleos excipias consulares.
nullus prorsus erit. cuius ista luũ intra¬
rit. uides gͥutriq femine quam in sit
fastuosa censura: Tam̃ utraq mercuri¬
alis ministre. que ueniet officio p̃ꝑant᷑.
Ilud quippe quod gerule detulerunt:
uel linea res ductus. uł circulares flexus.
uł triangulares arradant᷑ anfractuᷤ. Hic
totum potis ẽ. ambitum ⁊ circos formare
mundi. elem̃torum facies. ipsamq ꝓfũ¬
ditatem adumbrare telluris. Uidebis is¬
tic deꝓingi. quicqͥd uerbis & insu ñ uale-¬
as explicare. Numrum inꝗͣ ista que ue¬

Expanded text:
suis opes gazasque despiciat. Haec utpote suis opes gazasque despiciat. Haec utpote talentorum conscia, in omnium rara congressus, nec cuiquam facile primorum saltem uultus superba committens; plerumque tamen adhaesit arrisitque pauperibus, magisque illis quos aut pedibus nudos aut intonso crine hispidos aut sordenti-conspexit pallio semitectos. Denique, si Marcum Terentium paucosque Romuleos excipias consulares, nullus prorsus erit cuius ista limen intrarit. Vides igitur utrique feminae quam insit fastuosa censura; tamen utraque Mercurialis ministrae quae ueniet officio praeparantur. Illud quippe quod gerulae detulerunt uel lineares ductus uel circulares flexus uel triangulares arraduntur anfractus. Hic totem potis est ambitum et circos formare mundi, elementorum facies ipsamque profunditatem adumbrare telluris uidebis istic depingi quicquid uerbis uisum non ualeas explicare.» «Nimirum, inquam, ista quae ue
Abbreviated transcription (Latin):
iocabunda. ni fallor inquit felix meus
plurimum affatimq oliui quantumq
palestras ꝑluere. uł sponsi iꝑsius posset.
suꝑfluo ꝑdidisti: dispendiaq lini ꝑfla-¬
granta deuorante cassum mulcifero.
qui tot gymnasioꝵ ac tantorum heroũ
matrem philosophiam ñ agnoscis. saltĩ
cum ꝑ eam iupit̾ dudum celestis consul¬
tum. senatꝰ tabulamq uulgaret. Cunq
ad ꝑhilologie concilianda consortia ꝓco¬
rum affatum conubialit̾ allegaret: ne
tunc eam nosc̃̾e potiusti: S quia nunc
archadiͤm ac midinum sapis. presertĩ¬
q quo ex illo quo desudatio curaq distͥc¬
tior tͥ forensis rabulationis partib alliga¬
ta. aciem industrie melioris obtudit. amis¬
sisse mͥ uidĩs ⁊ huiꝰ matrone memoriam.
cuisdem germanam uoluisse nescire. Illa
nanq parili quam accinctam cernis of-¬
ficio. pedia uocitat᷑. fẽmina ad modum
locuples. ⁊ que illas cresias darias q p̃

Expanded text:
iocabunda, «ni fallor», inquit «Felix meus, iocabunda, «ni fallor», inquit «Felix meus, plurimum affatimque oliui, quantumque palaestras perluere uel sponsi ipsius posset, superfluo perdidisti, dispendiaque lini perflagrata cassum deuorante Mulcibero qui tot gymnasiorum ac tantorum heroum matrem Philosophiam non agnoscis saltem; cum per eam Iuppiter dudum caelitis consultum senatus tabulamque uulgaret, cumque ad Philologiae concilianda consortia procum affatum conubialiter allegaret, ne tunc eam noscere potuisti? Sed quia nunc Arcadicum ac Midinum sapis praesertimque ex illo quo desudatio curaque districtior tibi forensis rabulationis partibus illigata aciem industriae melioris obtudit, amisisse mihi uideris et huius matronae memoriam et iam eiusdem germanam uoluisse nescire. Illa namque parili quam accinctam cernis officio Paedia uocitatur, femina admodum locuples et quae illas Croesias Dariasque prae
Abbreviated transcription (Latin):
ectore sarificani dic̃t horrẽ medusã.
d pauidũ stupidet sapiẽs sollertia uulgus.
rcib urbanis uet̾es tͥ templa sacrart̃.
d ratio ãplificet. qͦdq ẽ. elatior urbes.
inc de pat᷑ fert̃. sine matris fedẽ natã.
rouida consilium qͦd nesc̃ curia matrũ.
onsultisq uirũ p̃sis. hinc dicta uirago.
sacͣ doctarũ prudentia fontigenarum.
cp̃corad ꝓpͥũ dignata illabere munus.
nspirans nob̾ graias latialit̾ artes.
bogrates. optatis fulcida dignaris ainu-¬
ere. Nosco uenerorq quod uidi. Parent
deniq iam ingressure in obsequio di¬
lectissime feminarum. que decentem
quandam atq yalim puliu̾s resꝑsione
coloratam uelut mensulam gestitan¬
tes. ad medium suꝑi senatus locum fi¬
ducia ꝓmptiore ꝓcedunt. d que iste
sunt quid ue gestitent: ge̾ndorum in¬
conscius non aduerto. Hic ut lepidula
est. & que totam fabellam abinchoam̃¬
torum motu limineq susceꝑit. satyra

Expanded text:
Pectore saxificam dicunt horrere Medusam, Pectore saxificam dicunt horrere Medusam, quod pauidum stupidet sapiens sollertia uulgum. Arcibus urbanis ueteres tibi templa sacrarunt, quod ratio amplificet, quodque est elatior, urbes. Hinc de patre ferunt sine matris foedere natam, prouida consilium quod nescit curia matrum, consultisque uirum praesis; hinc dieta uirago. O sacra doctarum prudentia fontigenarum, d proprium dignata illabere munus inspirans nobis Graias Latiariter artes.bo grates; optatis fulgida dignaris annuere: nosco uenerorque quod uidi. Parent denique iam ingressurae Artis obsequio electissimae feminarum, quae decentem quandam atque hyalini pulueris respersione coloratam uelut mensulam gestitantes ad medium superi senatus locum fiducia promptiore procedunt. Sed quae istae sint quidue gestitent gerendorum inconscius non aduerto.» Hic, ut lepidula est, et quae lotam fabellam ab inchoamentorum motu limineque susceperit, Satura
Abbreviated transcription (Latin):
ngenium
mundi.
prudentia sacra tonantis.
rdor doctificꝰ nr̃eq industria sortis.
ue facis arbitͥum sapientis p̃uia cure.
crationis apex. durũq hominũq sac̾nꝰ.
ltra t̾ga means rapidi ac splẽdenti olĩpi.
elsior una ioue. flãmantiᷤ circłs ethre.¬
tis as in nũis. pͥor igni. tercia lune.
uam docto assimulãt habitu qͥa galmata fumãt.
inc nã t̃ genune rutilant de n̾tice criste.
uod dux sangͥneo p̃sulq chorꝰca duello.
el tͥ quod fulget rapit᷑q tͥangłs ignis.
inc tͥ dat clypeũ. sapĩa qd regat orbem.
el rõnis opẽ qͦd spumea p̃lia poscant.
asta etiam uibrãs penet᷑bile mostt̃ acum̃.
infa. seũ mag̾ ẽ ⁊ scutũ circułꝰ ambit.
nic nã u̾nicome frondent tͥ mun̾a oliue.
rtes cura uigil. ꝑ te quod discat oliuo.
laucam dant uoluc̾m qd̾ lumine c̃colorignies.
uq ignis flos es. clus ⁊ glaucopis athene.
n mage noctiuide tͥ tradit᷑ alitis usus.
uod iugil insõnes ducat sollertia curas.

Expanded text:
ngenium mundi, prudentia sacra Tonantis, ardor doctificus nostraeque industria sortis, quae facis arbitrium sapientis praeuia curae ac rationis apex diuumque hominumque sacer nus, ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, celsior una Ioue, flammantis circulus aethrἑπτὰς in numeris, prior igni, tertia Lunae, quam docto assimulant habitu qui agalmata firmant: Hinc nam tergeminae rutilant de uertice cristae, quod dux sanguineo praesulque corusca duello, vel tibi quod fulget rapiturque triangulus ignis. Hinc tibi dant clipeum, sapientia quod regat orbem, vel rationis opem quod spumea proelia poscant; hasta etiam uibrans penetrabile monstrat acumen, Lymphaseum magis est et scutum circulus ambit. Hinc nam uernicomae frondent tibi munera olivae, artes cura uigil per te quod discat oliuo: Glaucam dant uolucrem, quod lumina concolor igni es, tuque ignis flos es cluis et glaucopis Athene. An mage noctiuidae tibi traditur alitis usus, quod uigil insomnes ducat sollertia curas?
Abbreviated transcription (Latin):
corripuit duo ꝓ duos globosos orbes. spe¬
tebat. ꝓpter splendorem ⁊ ardorem ipsiꝰ
solis. Alius .i. lune orbis pͣntebat electͦ.
ꝓpter serenam ⁊ temꝑatam lucem lu¬
enneaptongon celestem designat mu-¬
sicam. septem uidel̃ planetarũ. ⁊ spe-¬

Expanded text:
S ORBES pTEBAT propter splendorem et ardorem ipsius solis ALIVS, id est lune orbis, PRENITEBAT ELECTRO propter serenam et temperatam lucem <luENNEAPTONGON mundanam signat musicam, septem uidelicet planetarum et spe
Abbreviated transcription (Latin):
nntrua significant᷑. que de ipso aere
ꝓcedunt. nubib uento int̾ se collisis.
Simul autem fuint comtrua ⁊ ful¬
sensus audiendi. ideo splendor antea
nob̾ uidet᷑: quam tonitruum audia

Expanded text:
nitrua signantur, que de ipso aere procedunt nubibus inter se collisis. Simul autem fiunt tonitrua et fulsensus auditus; ideo splendor ante a nobis uidetur quam tonitrus audia
Abbreviated transcription (Latin):
osculari. Post hos candida cum sorore
sol auratus expetit᷑. Qui mox ut cepit in¬
gressui ꝓpinquare. purpure rutilan¬
tis puniceꝰ quidam fulgor ande uenit.¬
& rosulentis splendoris gra totam aule
ipsuis curiam obs tupefactis cet̾is or¬
natib luminauit. Ast uͥ pͥmos honora¬
ti capitis radios ingressurꝰ immisit: ip¬
se etiam iupit̾ paululũ retͦgressus sub
iimsi nitoris imine caligauit. S pͥe
uero orbesq quos qdext̾a sustinebat. ue-¬
luti speculo cognati luminis refulsere.
Iimo autem diũsi coloris illustris or¬
natib ac uaria uelut speculo cognato
gem  narim luce resplendens: caat¬
denͥ ub hͨ tib serenis enituit. Erat illi
in ci lorem rculum ducta fulgens coͫ¬
lapid. lis i um fulgorabat. Quippe ts
fuerant a froute geme. sichnis. astrit¬
es. ⁊ ceraunos que effigie᷑ reue̾ndam a
cognitione conspicientiũ iubrantes ra¬
diorum fulgorib occulebant. Quarũ¬

Expanded text:
osculari. Post hos candida cum sorore osculari. Post hos candida cum sorore Sol auratus expetitur, qui mox ut coepit ingressui propinquare, purpurae rutilantis puniceus quidam fulgor anteuenit, et rosulenti splendoris gratia totam aulae ipsius curiam obstupefactis ceteris ornatibus luminauit. Ast ubi primos honorati capitis radios ingressurus immisit, ipse etiam Iuppiter paululum retrogressus sub immensi nitoris numine caligauit, sphaerae uero orbesque, quos dextera sustinebat, ueluti speculo cognati luminis refulsere: Iuno autem diuersicoloris illustris ornatibus ac uaria uelut speculo cognato gemmarum luce resplendens candentibus serenis enituit. Erat illi in circulum ducta fulgens colapidum fulgorabat. Quippe tres fuerant a fronte gemmae lychnis, astrites et ceraunos, quae eius effigiem reucognitione conspicientium vibrantes radiorum fulgoribus occulebant; quaru
Abbreviated transcription (Latin):
publicum conspicans componẽsq deoꝵ
senatum uissit admitti. Quanus quos
intꝰ innominabiles sacra uis testatur in¬
trarent: tam̃ etiam pͥmatib diuum pͦ¬
sertimq parentib ut̃q consurgunt.
Uerum sator eorum gressib tardus ac
remorator incedit. Glaucoq amictu tec¬
tus caput p̾tendebat dextra flãmiuo¬
uum quendam dracone̾ caude sue ul-¬
Itima deuorantẽ. quem credebant an¬
ni numerũ nomine ꝑdocẽ. Ipsus aũt
camties prumosis inuib candicabat.
licet ille etiam puer posse fieri credet᷑.
Eius coniunx grandeua corpulentaq
mat̃. quaniuis fecunda circunfusaq
partutub tam̃ floridam discoloremq
uestem. herbida palla contexerat. In
qua totus geminarum metalloꝵq cen¬
sus. atq omnium ꝓuentus frugesq
sationum larga ad modum ub̾tate fe¬
rebant᷑. Huic uesta que etiam coeua
eius fuerat adherebat. Que quod mi¬
trix iouis ipsius. suoq eum sustentas¬
se gremio ferebat᷑: caput regis ausa ẽ.

Expanded text:
publicum conspicans componensque deorum senatum iussit admitti. Quamuis intus, quos innominabiles sacra uis testatur, intrarent, tamen etiam primatibus diuum praesertimque parentibus uterque consurgunt. Verum sator eorum gressibus tardus ac remorator incedit glaucoque amictu tectus caput. Praetendebat dextra flammiuomum quendam draconem caudae suae ultima deuorantem, quem credebant anni numerum nomine perdocere. Ipsius autem canities pruinosis niuibus candicabat, licet ille etiam puer posse fieri crederetur. Eius coniunx grandaeua corpulentaque mater quamuis fecunda circumfusaque partubus, tamen floridam discoloramque uestem herbida palla contexerat, in qua totus gemmarum metallorumque census atque omnium prouentus frugesque sationum larga admodum ubertate ferebantur. Huic Vesta, quae etiam coaeua eius fuerat, adhaerebat, quae quod nutrix Iouis ipsius suoque eum sustentasse gremio ferebatur, caput regis ausa est
Abbreviated transcription (Latin):
igitur regum indum̃tis decent̾ ornati:
ante consessum in suggestu sydereo po
tura. Illic celum om̃e. aer. freta. diũsi¬
tasq telluris. claustraq fuerant tar¬
tarea. urbes etiam. compita. cuncto¬
rum sp̃es ammantiũ. tam in spe ti¬
e quam in gn̾e numerande. Que qui¬
dem spera imago quedam uidebat᷑.
ideaq mundi. In hac quid cuncta quid
singuli nationũ om̃ium populi cotidia¬
nis motib agitarent pedeire forman¬
tis speculo relucebat. Ibi quem augeri.
quem depͥmi. quem nasci. quem occidẽ
iupit̾ uellet manu ꝓpͥa ipse formabat.
Quam t̾rarum partem disꝑdẽ. quam
beare. quam uastam. quam ue celebrẽ
cuꝑet. fictor arbitrarius uariabat.

Expanded text:
ue regum indumentis decenter ornati ante consessum in suggestu sidereo postura. Illic caelum omne, aer, freta diuersitasque telluris claustraque fuerant Tartarea; urbes etiam, compita cunctarumque species animantum tam in specie quam in genere numerandae. Quae quidem sphaera imago quaedam uidebatur ideaque mundi. In hac quid cuncti, quid singuli nationum omnium populi cotidianis motibus agitarent, Pythei reformantis speculo relucebat. Ibi quem augeri, quem deprimi, quem nasci, quem occidere Iuppiter uellet, manu propria ipse formabat; quam terrarum partem disperdere, quam beare, quam uastam quamque celebrem cuperet, fictor arbitrarius uariabat.
Abbreviated transcription (Latin):
lapis uocat᷑. qui fertur opitulari contͣ
ri. a iactu crebrorum fulminũ. ꝑ scyti¬
neum ꝑ cerauniuꝰ. Arcus ue
ro ille nichil est aluid. nisi nubes aquo¬
sa. solis radio penetrata. Uñ ⁊ eregiõe
solis semꝑ apparet. Hinc uirgilius. Mille
trahens uarios adũso sole colores. Aduer-
tas iacincti. Iacinctus est lapis ce¬
rulei coloris. mirabił ⁊ uarie natu
do purus ut fluctus uidetur. ⁊ est lucis

Expanded text:
lapis dicitur, qui fertur opitulari contramontes Epiri a iactu crebrorum fulminum. /et ceraunium ro ille nichil aliud est nisi nubes aquosa <solis> radio penetrata; unde et e regione solis semper apparet; hinc Virgilius: «mille trahens uarios aduerso sole colores», tc. Iacinctus est lapis cerulei coloris, mirabilis et uarie naturdo purus ut fluctus uidetur et est lucis
Abbreviated transcription (Latin):
est uelam̃ candidissimũ. agreco quodẽ
gala .i. lac. Caput uinonis. sũmam par¬
tem aeris designat. ꝑlacteum galumna.
candiditas siue splendor suꝑioris aeris
accipitur. Ex uicinitate enim etheris:
candidus est suꝑior aer. Cui uinom e¬

Expanded text:
est candidissimum, dictum a Greco quod est gala, id est lac. Caput autem Iunonis summam partem aeris designat. Per lacteum galumna candiditas siue splendor superioris <aeris> accipitur. Ex uicinitate enim etheris candidus est superior aer. CVI, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
ne colorat᷑. Nam eiꝰdem genua zona qui¬
dem diu̾sicolor ambiebat. que nunc ꝑ¬
fulgido resplendebat orbe. nunc uanẽ¬
centis gr̃e tenuata uarietas ita penitꝰ
ablegabat. tanquam nichil habuisset
ante discolorum. Huiꝰ subaudis io¬

Expanded text:
ne coloratur. Nam eiusdem genua zona quine coloratur. Nam eiusdem genua zona quidem diuersicolor ambiebat, quae nunc perfulgido resplendebat orbe, nunc uanescentis gratiae tenuata uarietas ita penitus ablegabat, tamquam nihil habuisset ante discolorum. His i
Abbreviated transcription (Latin):
suggestui subditꝰ uinonis consessus. haut
indecent̃ ornatus. Ipsa uero tecto capi
geminis insitum diadema p̾ciosis. Nã
neq scythidis iurecta nec celaiorum
iubrans fulgoransq lum. non flucti¬
color iacincti credebat᷑ abesse. ꝓfun¬
ditas. Sed totum illud sertum capitiᷤᷤ
fulgorantis. taumantias obtulisse re-¬
gine. celitum ferebat᷑. Ipsius uͦ diue nul¬
tus. assidua ꝑlucens grã fr̃i consimilis.
nͥ quod ille ĩmutabili leticia renitebat.
hec commutationum assiduarum nu¬
bilo crebͥus turbidat᷑. Nam uestis euis
ẏalma. sed pͣeplum eius fuerat caligo¬
sum. quod tam̃ si appulsu cuiꝰq lu¬
minis tangeret᷑. inter obumbrantes
nebulas sude ꝑspicuitatis gr̃a p̾mte¬
ret. Hec fulm dext̾a. leua sonoꝵ bom¬
bis t̾rentib tymphanum sustinens.
Sub quib płimum sudans. ima sub¬
iecta roscidis uidebat᷑ mundare fłori¬
b. Huius uͦ calcei ad modum futu. Qͦ¬
rum maxime solea. atre noctis ngredi-¬

Expanded text:
suggestui subditus Iunonis consessus haud indecenter ornatus. Ipsa uero tecto capitgemmis insitum diadema pretiosis; nam neque scythidis uirecta nec ceraunorum uibrans fulgoransque lumen nec flucticolor hyacinthi credebatur abesse profunditas, sed totum illud sertum capitis fulgorantis Thaumantias obtulisse reginae caelitum ferebatur. Ipsius uero diuae uultus assidua perlucens gratia fratri consimilis, nisi quod ille immutabili laetitia renidebat, haec commutationum assiduarum nubilo crebrius turbidatur; nam uestis eius hyalina, sed peplum fuerat caligosum, quod tamen, si appulsu cuiusque luminis tangeretur, inter obumbrantes nebulas sudae perspicuitatis gratia praeniteret. Haec fulmen dextera, laeua sonorum bombis terrentibus tympanum sustinens, sub quibus plurimum sudans ima subiecta roscidis uidebatur inundare fluoribus. Huius uero calcei admodum furui, quorum maxime solea atrae noctis nigredi
Abbreviated transcription (Latin):
iguium luminabant. Tunc dũo gloͦ¬
bosos orbes quorum unꝰ auro. electro a¬
lius pͥn i tebat. dext̾a porrectiore corri¬
puit. Leua ẽnneaptongon chelin niten¬
ti similis impͥmebat. Calceos autem
sinaragdine fluctu uiriditatis herbo¬
sos uestigiis eius tellus annexiut. Inside¬
bat autem ex pͣauonuim penins inter-¬
texte oculateq palle. ex qua multi co¬
lorib notulis uaricata pictura i̾mabat.
Sub calceis uͦ fuscina depͥmebat. Iẽ¬

Expanded text:
ignium luminabant. Tunc duo globosos orbes, quorum unus auro, electro alius praenitebat, dextera porrectiore corripuit, laeua enneapthongon chelyn innitenti similis imprimebat. Calceos autem smaragdinae fluctu uiriditatis herbosos uestigiis eius Tellus annexuit. Insidebat autem ex pauonum pennis intertextae oculataeque pallae, ex qua multicoloribus notulis uariegata pictura uernabat; sub calceis uero fuscinam deprimebat.