comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit impius: iusti autem quasi fundam̃¬
tum sempit̾num. Sicut acetum denti¬
bus et fumus oculis: sic piger his qui
miserunt eum. Cimor dñi apponet
dies: et anni impiorum breuiabunt᷑.
Expectatio iustorum leticia: spesaut̃
impiorũ ꝑibit. Fortitudo simplicis
lum. lustus in et̃num ñ cõmouebitur:
impii autem non habitabunt suꝑ t̃rã.
Os iusti parturit sapientiam: lingua
prauorũ peribit. Labia iusti conside-
rant placita: et os impiorũ ꝑuersa .iiii.
luntas enus. Ubi fuerit suꝑbia. ibi e¬
rit et contumelia: ubi autem humi-¬
litas. ibi et sapientia. Simplicitas iusto¬
rum diriget eos: et supplantatio ꝑuer¬
sorum uastabit illos. Non ꝓderunt
diuitie in die ultionis: iusticia autẽ¬
liberabit amorte. Iusticia simplicis
dirget uiam cius: et impietate sua
corruet impius. Iusticia rectorũ libe¬
rabit eos: et ininsidiis suis capientur
miqui. Mortuo homine impionul¬
la erit utra spes: et expectatio sollici¬

Expanded text:
erit impius iustus autem quasi fundameerit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur expectatio iustorum laetitia spes autem impiorum peribit fortitudo simplicis lum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. os iusti parturiet sapientiam: lingua prauorum peribit. labia iusti considerant placita: et os impiorum perversa. Capluntas ejus. Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia. ubi autem humilitas, ibi et sapientia. Simplicitas justorum diriget eos: et supplantatio perversorum vastabit illos. Non proderunt diliberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homine impio nulla erit ultra spes, et expectatio sollici
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa delicta oꝑit caritas. In labiis
sapientis inuenietur sapientia: et
uirga indorso eius qui indiget corde.
Sapientes abscondunt scientiam: os
autem stulti confusioni ꝓximumẽ.
Substantia diuitis urbs fortitudinis
eius: pauor pauꝑum egestas eorum.
Opus iusti aduitam: fructus autem¬
impii ad peccatum. Uia uitȩ custodien¬¬
n disciplinan: qui autem increpationes
delinquit errat. Abscondunt odium
labia mendacia: qui ꝓfert contumeliã
nisipiens ẽ. In multiloquio peccatum
ñ deerit: qui autem moderatur labia
sua prudentissimꝰ ẽ. Argentũ electũ
lingua iusti: cor impiorum ꝓ nichilo.
Labia iusti erudiunt plurimos: qui
autem indocti sunt incordis egestate
morientur:. Benedictio dñ diuites facit:
nec sociabitur ei afflictio. Quasi ꝑ risũ
stultus oꝑatur scelus: sapientia autem
ẽ uiro prudentia. Qđ timet impius ue¬
niet suꝑ eum: desideriũ suum iustis
dabitur. Quasi tempestas transiens ñ

Expanded text:
universa delicta operit caritas in labiis universa delicta operit caritas in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas eorum opus iusti ad vitam fructus impii ad peccatum via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est in multiloquio peccatum non deerit qui autem moderatur labia sua prudentissimus est argentum electum lingua iusti cor impiorum pro nihilo labia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgentes itinere suo. Quis ẽ. paruulus:
Declinet ad me. Et uecordi locuta ẽ
Aque furtiue dulciores sunt: et panis
absconditus suauior. Et ignorauit
stultus mesticia ẽ. matris sue. Non
ꝓderunt chesauri impietatis: iusticia
il lberabit a morte. Non affliget dñs
fame animam iusti: et insidias impioꝵ
subuercet. Egestatem op̾ta ẽ. manus
remissa: manus autem fortium diuiti¬
as parat. Qui congregat in messe filius
sapiens ẽ: qui autem stertit estate filiꝰ
confusionis. Benedictio dñi suꝑ caput
iusti: os autem impiorum oꝑit iniqͥ¬
tatem. Memoria iusti cum laudib.
et nomen impiorum putres cet. Sapi¬
ens corde p̃cepta suscipiet: stultus
ceditur labiis. Qui ambulat simpli¬
citer: ambulat confidenter. Qui au¬
tem deprauat uias suas: manifestus
erit. Qui annuit oculo: dabit dolo¬
rem. Stultus labiis uerberabitur. Ue.¬
na uitȩ os iusti: et os impiorũ oꝑit mi¬
quitatem. Odium suscitat rixas. et

Expanded text:
pergentes itinere suo quis est parvulus pergentes itinere suo quis est parvulus declinet ad me et vecordi locuta est aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior et ignoravit stultus maestitia est matris suae non proderunt thesauri impietatis iustitia vero liberabit a mofame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus erit. Qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis verberabitur. Vena Vitae, os justi: et os impiorum operiet iniquitatem. Odium susc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit mensam suam. Misit ancil¬
las suas ut uocarent ad arcem: et ad
menia ciuitatis. Siquis ẽ. paruulus
ueniat adme: et insipientib locuta
ẽ. Uenite et comedite panẽ meum.
et bibite uinum quod miscui uob̃.
Relinquite infanciam et uiuite: et
ambulate in uiasprudentie. Qui
criit derisorẽ: ipse sibi iniuriam facit.
Et qui arguit impium: generat ina
culam sibi. Noli arguere derisorem.
ne oderit te. Argue sapientẽ. et dili¬
get ce. Da sapienti occasionem: et ad¬
detur ci sapientia. Doce iustũ: et fe¬
stinabit accipere.xxixincipiũ
sapientie timor dñi. et scientia sc̃oꝵ¬
prudentia . ꝑme enum multiplicabunt᷑
dies tui: et addent᷑ tibi anni uite. Sisa¬
piens fueris: tibi met ipsi eris. Si autem
illusor: solus portab̾ malum. Mulier
stulta et clamosa plenaq illecebris. et
nichil omnino sciens. sedit inforibus
domꝰ sue. suꝑ sellam in excelso urbis
loco: ut uocaret transeuntes uiam. et

Expanded text:
proposuit mensam suam. Misit ancilproposuit mensam suam. Misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et ad moena civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me. Et insipientibus locuta est: Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. Relinquite infantiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui argculam sibi. Noli arguere derisorem, ne oderit. Argue sapientem, et diliget te. Da sapienti occasionem, et addetur ei sapientia. Doce justum, et festinabit accipere . Sed rursum sapientiae, timor Domini: et scientia sancprudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco ut vocaret transeuntes viam et
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dum fontes aquarũ eruperant.
nec dum montes graui mole consiste.¬
rant. Ante colles ego parturiebar. Ad¬
huc terram ñ fecerat et flumina: et
capdines orbis terre: quando p̃ꝑabat
celos aderam. Quando certa lege et
giro uallabat abyssos. quando ethera
firmabat sursum. et librabat fontes
aquarũ. quandõ circundabat mari
t̃minum suum. et legem ponebat
aquis. ne transirent fines suos. quan¬
do appendebat fundam̃ta terre. cũ
eo eram cuncta componens: et dele¬
ctabar ꝑ singulos dies. ludens coram¬
Et delicie meȩ: eẽ cum filiis hominũ.
Nunc gͦ filii audite me. Beati qui
custodiunt uias meas. Audite disci¬
plinam et estote sapientes: et nolite
abicere eam. Beatus homo qui audit
me: qui uigilat ad fores meas cotidie.
et obseruat ad postes ostii mei. Qui
me inuenerit inuemiet uitam: et hau¬
riet salutema dño. Qui autem in me
peccauerit: ledet animam suam. Onĩs
qui me oderunt: diligunt mortem.
uit uictimas suas: miscuit unũ. et

Expanded text:
ruperant: nec dum montes gravi mole constiterant: ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat: et flumina: et cardines orbis terre. Quando preparabat celos: aderam: quando certa lege et giro vallabat abyssos. Quando ethera firmabat sursum: et librabat fontes aquarum. Quando circumdabat mari terminum suum: et legem ponebat aquis: ne transirent fines suos. Quando appendebat fundamenta terre: cum eo eram cuncta componens: et delectabar per singulos dies: ludens coramet delicie mee esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abjicere eam. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam. Omnes, qui me oderunt, diligunt mortem. vit victimas suas, miscuit vinum, et
Abbreviated transcription (Latin):
inuocabunt me et ñ exaudiã. mane con¬
surgent et ñ inuenient me: eo quod
exosam habuerint disciplinã. et timo¬
remidnĩ ñ suscepint. nec adquieuerint
consilio meo. et detraxerint uniuerse
correptiomi mee. Comedent gͥ fructus
uiȩ suȩ: suisq consiliis saturabuntur.
Auersio paruulorũ int̾ficiet eos: et
ꝓsꝑitas stultorũ ꝑdet illos. Qui autem
me audierit absq terrore quiescet. et
abundantia ꝑfruetur malorũ timore
sublato.uii. ili mi si susceꝑis sermo¬
nes meos et mandata mea absconderis
penes ce: ut audiat sapientiã auris tuã.
inclina cor tuum ad cognoscendam
prudentiam. Si enim sapientiã inuo-¬
caueris. et melinaueris cor tuũ prudẽ¬
tie. si quesieris eã quasi peccuniã. et si

Expanded text:
inuocabunt me et non exaudiam: mane consurgent et non inuenient me: eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem domini non susceperint nec adquieuerint consilio meo et detraxerint uniuersae correptioni meae. comedent igitur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia persublato. Cap. II. Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te: Ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: Si quaesieris eam quasi pecuniam, et
Abbreviated transcription (Latin):
t factum ẽ. cũ consũmasset iħc
sermones istos: nugrauit aga¬
lilea et uenit in fines iudeȩ trans-
iordanen. Et secute ft̃eũ curbe
multe: et curauit eosibi. Et acces¬
serunt ad eum pharisei tẽptantes
eum: et dicentes. Si licet homini
dimittere uxorẽ suã quacũq ex

Expanded text:
t factum est. cum consummasset Iesus sermones istos, migrauit a Galilaea et uenit in fines Iudaeae trans Iordanen. et secutae sunt eum turbae multae, et curauit eos ibi. et accesserunt ad eum Pharisaei temtantes eum et dicentes: si licet homini dimittere u
Abbreviated transcription (Latin):
suetos dñs: humiliansautem peccatores
usq ad cerram. Precmite dño in con¬
fessione: psallite dõ nr̃o in cithara.
Qui oꝑit cȩlum nubib: et parat t̾re
pluuiam. Qui ꝓducit in montib fe¬
num: et herbam seruituti hominum.
Qui dat ium̃tis escam ipsorum: et
pullis coruorũ in uocantib eum. si
infortitudine equi uoluntatẽ habe¬
bit: nec in tibiis uiri beneplacitum

Expanded text:
suetos Dominus: humilians autem peccatores usque ad terram. Praecinite Domino in confessione: psallite Deo nostro in cithara. Qui operit coelum nubibus: et parat terrae pluviam. Qui producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum. Qui dat jumentis escam ipsorum: et pullis corvorum invocantibus eum. Non in fortitudine equi voluntatem habebit: nec in tibiis viri beneplac
Abbreviated transcription (Latin):
dñõ omĩs t̾ra: seruite dño in letitia.
Introite in conspectu eius: inexulta¬
tione. Scitote qm̃ dñs ipse ẽ. ds̃: ip̃se
fecit nos et ñ ipsi nos. Populus eius
et oues pascue eius. introite portas eiꝰ.
in confessione atria eius in ymns con¬
fitemmi illi. Laudate nom̃ eius qm̃

Expanded text:
Deo, omnis terra, servite Domino in laetitia. Introite in conspectu ejus in exsultatione. Scitote quoniam Dominus ipse est Deus, ipse fecit nos, et non ipsi nos. Populus ejus et oves pascuae ejus, introite portas ejus in confessione: atria ejus in hymnis confitemini
Abbreviated transcription (Latin):
ens: oppressit liberos tuofet mortui fc̃.
Et effugiego solus: ut nuntiarem tibi.
unc surrexit iob et scidit tunicam .ii.¬
suam. Et tonso capite corruens in ter-¬
iam: adorauit et dixit. Nudus egressus
sum de utero matris mee: et nudus

Expanded text:
tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Tunc surrexit Job, et scidit tunicam suam, et tonso capite corruens in terram, adoravit, et dixit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus
Abbreviated transcription (Latin):
adinferos non ascendet: nec reuerte-¬
tur ultra indomum suam. neq cognos-¬
cet eum amplius locus eius. qua ꝓpter
et ego non parcam ori meo. Loquar
in amaritudine sp̃c mei: confabulabor
cũ amaritudine anime meȩ. Nunquid
mare sum ego aut cetus. quia circun-¬
dedisti me carcere: Si dixero consola¬
bitur me lectus ms̃: et reuelabo loq̃is
mecum instiatu meo: terreb me ꝑ sõ¬
na et ꝑuisiones horrore concuties M
obrem elegit suspendium anima mea:
et mortem ossa mea. Desperaui: neqͣ¬
quam ultra iam uiuam. uii¬
arce michi dñe: nichil enim sunt
dies mei. Quid ẽ homo quia mag.¬
nificas eum. aut quid apponis erga eũ

Expanded text:
ad inferos, non ascendet. Nec revertead inferos, non ascendet. Nec revertetur ultra in domum suam, neque cognoscet eum amplius locus ejus. Quapropter et ego non parcam ori meo, loquar in tribulatione spiritus mei: confabulabor cum amaritudine animae meae. Numquid mare sum egodedisti me carcere si dixero consolabitur me lectulus meus et relevabor loquens mecum in strato meo terrebis me per somnia et per visiones horrore concuties quam ob rem elegit suspendium anima mea et mortem ossa mea desperavi nequaquam ultra iam vivam parce mihi nihil enim sunt dies mei quid est homo quia magnificas eum aut qu
Abbreviated transcription (Latin):
te aurem: et uidete anmentiar. Respõ-¬
dete obsecro absq contentione. et loq̃n¬
tes id quod iustum ẽ. iudicate: et non
inuenietis in lingua mea iniquitatem.
nec infaucib meis stulticia ꝑsonabit.
Milicia ẽ. uita hominis suꝑ terram:
et sicut dies mercennarii dies enis.
Sicut ceruus desiderat umbram. et si¬
cut mercennarius prestolatur finem
oꝑis sui: sic et ego habui menses uacu¬
os. et noctes laboriosas enumeraui mͥ.
Si dormiero: dico. Quando consurgã.
Et rursum expectabo uesꝑam: et re-¬
plebor dolorib usq ad tenebras. Indu¬
ta ẽ. caro mea putredine: et sordibus
pulueris. Cutis mea aruit: et contracta
ẽ. Dies mei uelocius transierunt quam
a texente tela succiditur: et consũpti
sunt absq ulla spe. Memento quia
uentus ẽ uita mea. Et non reuertetur
oculus ms̃ ut uideat bona: nec aspici-¬
et me uisus hominis. Oculi tui in me:
et non subsistam. Sicut consumitur
nubes et ꝑtransit: sic qui descenderit

Expanded text:
te aurem et videte an mentiar responte aurem et videte an mentiar respondete obsecro absque contentione et loquentes id quod iustum est iudicate et non invenietis in lingua mea iniquitatem nec in faucibus meis stultitia personabit militia est vita hominis super terram et sicut dies mercennarii dies eius sicut servus desiderat umbram et sicut mercennarius praestolatur finem operis sui sic et ego habui menses vacuos et noctes laboriosas enumeravi mihi si dormiero dico quando consurgam et rursum expectabo vesperam et replebor doloribus usque ad tenebras induta est caro mea putredine et sordibus pulveris cutis mea arest. Dies mei velocius transierunt quam a texente tela succiditur, et consumpti sunt absque ulla spe. Memento quia ventus est vita mea, et non revertetur oculus meus, ut videat bona. Nec aspiciet me visus hominis: oculi tui in me, et non subsistam. Sicut consumitur nubes, et pertransit: sic qui descenderit
Abbreviated transcription (Latin):
me: sicut torrens qui raptim transit in
conuallib Qui timent pruinam: irru¬
et suꝑ eosiix: Tempore quo fuerint dis¬
si pati ꝑibunt: et incaluerint soluent᷑
de loco suo. In uolute sunt semite gressu¬
um eorum: ambulabunt inuacuum et
ꝑibunt. Considerate semitas themãn. iti-¬
nera saba: et expectate paulisꝑ. Confusi
sunt: quia sꝑaui. Uenerunt quoq us-¬
q ad me: et pudore cooꝑti sunt. Nunc
uenistis: et modo uidentes plagam meã
timetis. Nunquid dixi afferte michi et de
substantia ut̃a donate michi. uel liberate
me de manu hostis. et de manu robusto¬
rumeruite me: Docete me et ego tace¬¬
bo: et si quid forte ignoraui instruite
me. Quare detraxistis sermonib ueri-¬
tatis. cum e uob̃ nullus sit qui possit
arguere. Adincrepandum tantum elo¬
quia concinnatis. et inuentum uer-¬
ba ꝓfertis. Suꝑ pupillum irruitis: et
subuertere nitimim amicũ ur̃m. Ue-¬
runtamen: quod cepistis explete. Prebe-¬

Expanded text:
me, sicut torrens qui raptim transiit in me, sicut torrens qui raptim transiit in convallibus. Qui timent pruinam, irruet super eos nix; tempore quo fuerint dissipati peribunt, et ut incaluerint, solventur de loco suo. Et involutae semitae gressuum eorum; ambulabunt in vacuum, et peribunt. Considerate Themam, et itinera Saba. Et exspectate paulisper; confusi sunt, quia speravi. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me quare detraxistis sermonibus veritatis cum e vobis nullus sit qui possit arguere ad increpandum tantum eloquia concinnatis et in ventum verba profertis super pupillum inruitis et subvertere nitimini amicum vestrum verumtamen quod coepistis explete praebe
Abbreviated transcription (Latin):
mea dolore sunt plena: quia sagite
dnĩm me sunt. quarũ indignatio ebi¬
bit sp̃m meũ: et terrores dni militant
contia me. Nunquid rugiet onager
cum habuerit herbam. aut mugiet
boscum ante presepe plenum steterit:
Aut poterit comedi in fulsum. quod
non ẽ sale conditum: Aut potest
aliquis gustare quod gustatũ afferet
mortem : Anime enim esurienti: etiã
tangere nolebat anima mea: nunc
p̃angustia cibi mei sunt. Quis det ut
ueniat petitio mea. et quod expecto
tribuat michi ds̃. et qui cepit ipse
me conterat: Soluat manum suam
et succidat me: et hec michi fit con¬
solatio. ut affligens me dolore non
parcat: nec contradicam sermonilu
scĩ. Quȩ ẽ. enim fortitudo mea ut su¬
stineam. aut quis finis m̃s ut patienter
agam: Nec fortitudo lapidum forti¬
tudo mea: nec caro mea enea ẽ. Ecce
ñ ẽ auxilium michimnme: et necessa¬
rii quoq mei recesserunt ame. Qui
collit abamico suo miscłiam: timorẽ
dis̃i derelinquit. Eratres mei p̃terierunt

Expanded text:
mea dolore sunt plena:  quia sagittae Domini in me sunt. Quarum indignatio ebibit spiritum meum,  et terrores Domini militant contra me. Numquid rugiet onager cum habuerit herbam?  aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? 266 Aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum?  aut potest aliquis gustare, quod gustatum affert mortem? Animae enim esurienti etiam tangere nolebat, anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt. Quis det ut veniat petitio mea, et quod expeto tribuat mihi Deus? Et qui cepit, ipse me conterat, solvat manum suam, et succidat me; et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat, nec contradicam sermonibus Sancti quae est enim fortitudo mea ut sustineam aut quis finis meus ut patienter agam nec fortitudo lapidum fortitudo mea nec caro mea aerea est ecce non est auxilium mihi in me et necessarii quoque mei recesserunt a me qui tollit ab amico suo misericordiam timorem Domini derelinquit fra
Abbreviated transcription (Latin):
sconderis: et non timebis calamitatẽ
cum uenerit. Inuastitate et fame ridebis.
et bestiam terre non formidabis: sed
cum lapidib regionum pactum tuum
et bestiȩ terre pacifice erunt tibi. Et
scies quod pacem habeat tabnaculum
tuum: et uisitans speciem tuam non pec¬
cabis. Et scies quoꝙ qm̃ multiplex erit
semen tuum: et ꝓgemes tua quasi herba
cerre. In gredieris in habundantia sepul-¬
chrum: sicut infertur aceruus intem-¬
pore suo. Ecce hoc ut inuestigauimus
ita ẽ. Quod auditum: mente ꝑtracta.
espondens autem iob: dixit.¬

Expanded text:
sconderis, et non timebis calamitatem sconderis, et non timebis calamitatem cum venerit. In vastitate et fame ridebis, et bestias  Al. bestiam terrae non formidabis. Sed cum lapidibus regionum pactum tuum, et bestiae terrae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam, non peccabis. Scies quoque quoniam multiplex erit semen tuum, et progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce, hoc, ut investigavimus, ita est: quod auditum, mente pertracta. RESPONDENS AUTEM JOB, DIXIT
Abbreviated transcription (Latin):
lor. homo ad laborem nascitur: et auis
ad uolatum. Quam obrem ego depre¬
cabor dñm: et ad dm̃ ponam eloquium
meum. Qui facit magna et inscrutabi¬
lia: et mirabilia absꝙ numero. Qui dat
pluuiam suꝑ faciem terre: et irrigat aqͥs
uniuersa. Qui ponit humi lesin sullumnt.
et merentes erigit sospitate. Qui dissi¬
pat cogitationes malignorum: ne pos¬
fint implere manus eorum quod cepars.
Qui apprehendit sapientes in astutia eo-¬
rum. et consilium impiorum dissipat.
Per diem incurrent tenebras: et quasi
in nocte sic palpabunt in meridie. Por-
corum: et de manu uiolenti pauꝑem.
Et erit egeno spes: iniquitas: iniquitas¬
autem contrahet os suum. Beatus ho-¬
mo qui corripitur a deo. Increpationem
gͦ dñine reꝓbes: quia ipse uulnerat
et medetur: ꝑcutit et manus eius sana¬
bunt. In sex tribulationib liberabit
te: et in septima non tanget te malum.
In fame eruet te de morte: et in bello
de manu gladii. A flagello lingue ab¬¬

Expanded text:
lor. Homo ad laborem nascitur, et avis lor. Homo ad laborem nascitur, et avis ad volatum. Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero: Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate: Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possint implere manus eorum quod ceperant. Qui apprehendit sapientes in astutia eorum, et consilium pravorum dissipat: Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Porroeorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes, iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo, qui corripitur a Deo: increpationem ergo Domini ne reprobes: Quia ipse vulnerat, et medetur: percutit, et manus ejus sanabunt. In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. In fame eruet te de morte, et in bello de manu gladii. A flagello linguae ab
Abbreviated transcription (Latin):
inhorruerunt pili carnis meȩ. Stetit
quidam cuius non agnoscebam uul¬
tum. imago coram oculis meis: et uo¬
cem quasi aure lenis audiui. Nunqͥd
homo dei comꝑatione iustificabit᷑
aut factore suo purior erit uir: Ec¬
ce qui seruiunt ei non sunt stabiles:
et in angulis sins repperit prauitatem.
Quanto magis hii qui habitant do¬
mos luteas. qui terrenum habent fun¬
ctantũ: consumentur uelut a tinea. De
mane usq ad uesꝑam succidentur. et qr
nullus intelligit in ȩt̾num ꝑibunt. Q
autem reliqui fuerint: auferent᷑ exeis.
scõrum conuertere. Uere stultum intfi¬
eit iracundia: et paruulũ occidit mui¬
dia. Ego uidi stultum firma radice: et
maledixi pulchritudini enis statim.
Longe fient filii eius a salute. et con¬
terentur in porta: et non erit qui eru¬
at. Cuius messem famelicus comedet:
et ipsum rapiet armatus. et bibent sici¬
entes diuitias eius. Nichil in terra sine
causa sit: et de humo non orieturdo¬

Expanded text:
inhorruerunt pili carnis meae stetit inhorruerunt pili carnis meae stetit quidam cuius non agnoscebam vultum imago coram oculis meis et vocem quasi aurae lenis audivi numquid homo Dei conparatione iustificabitur aut factore suo purior erit vir ecce qui serviunt ei non sunt stabiles et in angelis suis repperit pravitatem quanto magis hii qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum consumentur velut a tinea de mane usque ad vesperum succidentur et quia nullus intellegit iautem reliqui fuerint, auferentur ex eis: sanctorum convertere. Vere stultum interficit iracundia, et parvulum occidit invidia. Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim, Longe fient filii ejus a salute, et conterentur in porta, et non erit qui eruat. Cujus messem famelicus comedet, et ipsum rapiet armatus, et ebibent sitientes divitias ejus. Nihil in terra sine causa fit, et de humo non oritur do
Abbreviated transcription (Latin):
espondens autem eliphar thema¬
nites: dixit. Si ceꝑimus tibi loqui.
forsitan moleste accipies. Sed concep¬
tum sermonẽ. tenere quis possit: Ec¬
ce docuisti multos: et manus lassas
roborasti. Tlacillantes confirmauer
sermones tui: et genua trementia
te plaga et defecisti: tetigit te et contͣ
patientia tua. et ꝑfectio uiarũ tuarũ.
Recordare obsecro te quis unquã m¬
nocens periit: Aut quando recti de
leti sunt. Quin potius uidi eos qui
oꝑantur iniquitatem: et seminant
dolores. et metunt eos. flante dõ pe¬
risse. et sp̃u ire eius eẽ. consumptos.
Rugitus leonis et uox leene. et den¬
tes catulorum leonum: contriti sunt.
Tigris periit eo quod non haberet
p̃dam: et catuli leonis dissipati sunt.
Porro ad me dictum ẽ. uerbũ abscon¬
ditum: et quasi furtiue suscepit auris
mea uenas susurrii eius: in horrore ui¬
sionis nocturne: quando solet sopor
occupare homines: pauor tenuit me
et terror. et omĩa ossa mea ꝑterrita
sunt. Et cum spẽ me p̃sente transiret.

Expanded text:
espondens autem Eliphaz Themanites, dixit: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies: sed conceptum sermonem tenere quis possit? Ecce docuisti multos, et manus lassas roborasti. Vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementiumte plaga, et defecisti: tetigit te, et contupatientia tua, et perfectio viarum tuarum? Recordare, obsecro te, quis umquam innocens periit? aut quleti sint quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem et seminant dolores et metunt eos flante Deo perisse et spiritu irae eius esse consumptos rugitus leonis et vox leaenae et dentes catulorum leonum contriti sunt tigris periit eo quod non haberet praedam et catuli leonis dissipati sunt porro ad me dictum est verbum absconditum et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri eius in horrore visionis nocturnae quando solet sopor occupare homines pavor tenuit me et tremor et omnia ossa mea perterrita sunt et cum spiritus me praesente transiret
Abbreviated transcription (Latin):
Maledicant ei qui maledicunt diei: qui
pati funt suscitare leuiathan. Obtene¬
brentur stelle caligine eius. Expectet
lucem et ñ uideat. nec ortum surgentis
aurore: quia non conclusit ostia uen-¬
tris qui portauit me. nec abstulit ma-¬
la aboculis meis. Quare ñ inuulua
mortuus sum egressus ex utero non sta-
tim perii: Quare exceptus genibus.
cur lactatus uberibus: Nunc enim
dormiens silerem. et sõno meo requies¬
cerem cum regib et consulib terre.
qui edificant sibi solitudines. aut cũ
principib qui possident aurum et
replent domos suas argento. Aut si¬
cut abortiuum absconditum non sub-
lucem. Ibi impii cessauerunt atumul-¬
tu. et ibi requieuerunt fessi robore:
et quondam uincti pariter sine mo-¬
lestia non audier̃ uocẽ exauctoris. Par¬
uus et magnus ibi sunt: et seruus liber
a dño suo. Quare data ẽ misero lux. et
uita his qui mnamaritudine anime fc̃.
qui expectant mortem et ñ uenit. qͣsi
effodientes thesaurum. gaudentq

Expanded text:
ei qui maledicunt diei qui parati sunt suscitare Leviathan obtenebrentur stellae caligine eius expectet lucem et non videat nec ortum surgentis aurorae quia non conclusit ostia ventris qui portavit me nec abstulit mala ab oculis meis quare non in vulva mortuus tim perii? Quare exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem; et somno meo requiescerem: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento: Aut sicut abortivum absconditum non subsilucem.  Al. solem. Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverunt fessi robore. Et quondam vincti pariter sine molestia, non audierunt vocem exactoris. Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo. Quare data est misero uita his qui in amaritudine animae sunt, qui expectant mortem et non uenit, quasi effodientes thesaurum gaudentque
Abbreviated transcription (Latin):
nomen dñi benedictum. In omnib his
non peccauit iob neq stultum quid con¬¬
tra deum locutus est¶ Factum ẽ. autem
cum quadam die uenissent filii dĩ et sta¬
rent coram dño: uenisset quoq fathan
inter eos. et staret in conspectu eius: ut
diceret dñs ad fathan. Unde uenis:
respondens ait. Circuiui terram: et pđ¬

Expanded text:
enedictum in omnibus his non peccavit Iob neque stultum quid contra Deum locutus est factum est autem cum quadam die venissent filii Dei et starent coram Domino venisset quoque Satan inter eos et staret in conspectu eius ut diceret Dominus ad Satan unde venis qui respondens ait circuivi terram et p
Abbreviated transcription (Latin):
singuli de loco suo: eliphath themanites.
et baldad suites. et sophar naamathites.
tes uisitarent eum et consolarentur.
Cumq eleuass ent ꝓcul oculos suos ñ
cognouerunt cum. Et exclamantes
plorauerunt: scissisq uestib sparser
puluerem suꝑ caput suum in cęlum.
Et sederunt cum eo in terra septẽ dieb
et septem noctib: et nemo loquebatur
ei uerbum. Uidebant enim dolorem eẽ.
uehementem. iiii¬
Uost hec aꝑuit iob os suum et maledi¬
rit diei suo: et locutus ẽ. Pereat dies

Expanded text:
singuli de loco suo, Eliphaz Themanites, singuli de loco suo, Eliphaz Themanites, et Baldad Sutes visitarent eum, et consolarentur. Cumque levassent procul oculos suos, non cognoverunt eum, et exclamantes ploraverunt, scissisque vestibus, sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus et septem noctibus, et nemo loquebatur ei verbum; videbant enim dolorem esse vehementem. Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo, et locutus est. Quia s
Abbreviated transcription (Latin):
quid considerasti seruum meum iob qđ
non sit ei similis in terra uir simplex et¬
rectus ac timens dm̃ et recedens a malo.
et adhuc retinens innocentiam. Tu aut̃
commouisti me aduersus eum: ut affli¬
gerem eum frustra. Cui respondens sa¬
than: ait. Pellem ꝓpelle: et cuncta quȩ
habet homo dabit ꝓanima sua. Alioqͥn
mitte manum tuam et tange os eius et
carnem: et tunc uidebis quod infacie
benedixerit tibi. Dixit ergo dñs ad sa¬¬
chan. Ecce inmanu tua ẽ ueruntamen
sathan a facie dnĩ. ꝑcussit iob uulnere
pessimo: a planta pedis usq aduerticẽ
eius. Qui testa saniem deradebat: sedeis
insterquilinio. Dixit autẽ illi uxor sua.
Adhuc tu ꝑmanes in simplicitate tua:
Benedic dõ et morere. Qui ait ad illam.
Quasi una de stultis mulierib locuta
es. Si bona suscepimꝰ de manu dni. qͣ¬
re mala non suscipiamus: In omnib
his non peccauit iob labiis suis. ui.¬
gitur audientes tres amici iob omne
malum quod accidisset ei. uenerunt

Expanded text:
 servum meum Job; quod non sit ei similis in terra, vir simplex, ac timens Deum, et recedens a malo, et adhuc retinens innocentiam? Tu autem commovisti me adversum eum, ut affligerem eum frustra. Cui respondens Satanas, ait: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua: alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in facie benedicat tibi. Dixit ergo Dominus ad Satanam: Ecce in manu tua est, verumtamen Satan a facie Domini percussit Iob ulcere pessimo a planta pedis usque ad verticem eius qui testa saniem deradebat sedens in sterquilinio dixit autem illi uxor sua adhuc tu permanes in simplicitate tua benedic Deo et morere qui ait ad illam quasi una de stultis locuta es si bona suscepimus de manu Domini quare mala non suscihis non peccavit Job in labiis suis. Igitur audientes tres amici Job omne malum quod accidisset ei, venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Chaldei fecerunt tres turmas et
inuaserunt camelos et tulerunt eos:
necnon et pueros ꝑcusserunt gladio.
Et ego fugi solus: ut nuntiarem tibi.
Adhuc loquebatur ille: et ecce alius in¬
trauit et dixit. Filiis tuis et filiab uescen-¬
tib et bibentib uinum in domo frĩs
sui primogeniti: repente uentus uehe¬
mens irruit a regione deserti. et concus

Expanded text:
dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens ir
Abbreviated transcription (Latin):
is mncrs a. hone celei a malo. Cui re¬
pondens sathan: ait. Nunquid frustra
timet iob dm̃: Nonne tu uallasti eum
ac domum eius uniuersãq substantiã
ꝑ eirtuitum. oꝑibusq manuum eius
benedxisti. et possessio eius creuit in
terra: Sed extende paululum manũ
tuam et tange cuncta quȩ possidet nͥ
in facie tua benedixerit tibi. Dixit ergo
dnis ad sathan. Ecce uniuersa quȩ habet
inmanu tua sunt: tantum ieum ne
extendas manum tuam. Egressusq ẽ.
sathan: a facie dñi. Cum autem quadã
die filii et filiȩ eius comederent et bibe¬
rent umum in domo fr̃is fui primoge.¬
niti: nuntius uenit ad iob qui diceret.
B̾oues arabant et asine pascebantur iu-¬
xta eos: et irruerunt sabei. tuleruntq
omnia. et pueros ꝑcusserunt gladio.
Et euasi ego solus: ut nuntiarẽ tibi.
Cumq adhuc ille loqueretur: uenit
alter et dixit. Ignis descendit e cęlo:
et tactas oues puerosq consumpsit. Et
effugi ego solus: ut nuntiarem tibi. Sed
et adhuc illo loqliente: uenit alius et

Expanded text:
ac recedens a malo cui respondens Satan ait numquid frustra timet Iob Deum nonne tu vallasti eum ac domum eius universamque substantiam per circuitum operibus manuum eius benedixisti et possessio illius crevit in terra sed extende paululum manum tuam et tange cuncta quae possidet nisi in facie tua benedixerit tibi dixit ergo Dominus ad Satan ecce universa quae habet in manu tua sunt tantum in eum ne exteni. Cum autem quadam die filii et filiae ejus comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. mulieris. sicut xp̃e caput ẽ. accłie. ipse
saluator corꝑis eiꝰ. Sed ut aeccłia subie-¬
cta ẽ. xp̃o: ita et mulieres uiris suis in
omnib. xxiiii Uiri diligite uxores
urãs: sicut et xp̃c ddilexit aeccłiam. Et se¬
ipsum tradidit ꝓ ea: ut illam scĩficaret
mundans lauaero aquȩ inuerbo uitȩ.
ut exhiberet se sibi głosam aeccłiam ñ ha-¬
bentẽ macłam. aut rugam. aut aliqͥd
eiꝰmodi. sed ut sit scã et immacłata. Ita
et uiri debent diligere uxores suas: ut
corꝑa sua. Qui suam uxorẽ diligit:
se ipsũ diligit. Nemo enĩunq carnẽ
suã odio habuit. sed nutrit et fouit eã.
sicut et xp̃c aeccłiã: quia m̃bra sumus
corꝑis eius de carne eiꝰ et de ossib eius.
matrẽ suã. et adherebit uxori suȩ: et
erunt duoicarne una. Sacram̃tũ
hoc magnũ ẽ. Ego autẽ dico inxp̃o
et in aeccłia. Ueruntam̃ et uos singuli
unꝰ quisq suã uxorẽ sicut se ipsũ dili¬
gat: ux̃or autẽ timeat uirũ suum.

Expanded text:
 mulieris, sicut Christus caput est Ecclesiae, ipse Salvator corporis ejus. Sed sicut Ecclesia subjecta est Christo, ita et mulieres viris suis in omnibus. Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret, mundans lavacro aquae in verbo: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid eiusmodi, sed ut sit sancta et inmaculata. ita et uiri debent diligere uxores suas ut corpora sua. qui suam uxorem diligit, se ipsum diligit. nemo . umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fouet eam, sicut et Christus ecclesiam: quia membra sumus corporis eius de carne eius et de ossibus eius.  et erunt duo in carne una. sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum.
Abbreviated transcription (Latin):
cate fidei. et agnitionis filii dĩ. iuirũ
ꝑfectum in m̃surã aetatis plenitudinis
xp̃i. ut iam ñ simꝰ paruuli fluctuantes.
et circũferant᷑ om̃i uento doctrine ne
quitia hominũ in astutia ad circũuen¬

Expanded text:
nitionis Filii Dei in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut jam non simus parvuli fluctuantes, et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum, in astutia ad circumven
Abbreviated transcription (Latin):
et conexũ ꝑ omnẽ iuncturã submini-¬
strationis. scd̾m oꝑationẽ in m̃surã uniꝰ¬
cuiusq menbri augm̃tũ corꝑis facit
in aedificationẽ sui in caritate.x
oc gͥ dico et testificor in dño. ut iam
ñ ambuletis sicut et gentes ambulant
inuanitate sensus sui. tenebris obscu¬
ratum habentes intellectum alienati
auia dĩ ꝑ ignorantiam quȩ ẽ millis

Expanded text:
omnem juncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri augmentum corporis facit, in aedificationem sui in charitate. Hoc igitur dico et testificor in Domino, ut jam non ambuletis sicut et gentes ambulant in vanitate sensus sui, tenebris obscuratum habentes intellectum, alienati a vita Dei per ignora
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. Vnde ꝓbat᷑ qđ idolis seruiuimꝰ.
ñ obstinationi m̃tis. sed ignorantiȩ depu¬
tandũ. Qui enimagnitũ ilico sequim᷑.
olim utiq sequerem̃. si antea cognouis¬
semꝰ. Sic aut̃ uos de generis nobilitate
iactatis: quasi ñ morũ imitatio. magis
quã carnalis natiuitas nos filios faciat
eẽ. scõrũ. Deniq esau. et ismahel cum
ex abrahe stirpe sint: minime cam̃
in filios reputant᷑. His talit̃ alt̃cantib
apłs se mediũ int̾̃ponens. ita partĩ diri-¬
mit quȩstiones. ut neutrũ eoꝵ sua iu-¬
sticia salitẽ meruisse confirmet. am¬
bos uͦ ppłos. et scient̃ et grauit̃ deliqͥs¬

Expanded text:
dicatum. Unde probatur quod si idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim agnitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si ante cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas vos faciat filios esse sanctorum. Denique Esau et Ismael, cum ex Abrahin filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliq
Abbreviated transcription (Latin):
rissima ratione demonstrat. p̃sertim
cũ in eadẽ lege p̃dictũ. et iudeos et gen¬
ces atixp̃i fidẽ uocandos ostendit. Quã¬
obrem uicissim eos humilians: adpa¬
cem et concordiam cohortatur. Exelic

Expanded text:
ertim cum in eadem lege praedictum sit et Judaeos et gentes ad Christi fidem vocandos esse ostendat. Quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortatur. 3 6
Abbreviated transcription (Latin):
in doctrina. in integritate. ingrauitate.
uerbũ sanum in rep̃hensibile. ut is qͥ¬
eraduerso ẽ. uereatur. nichil habens
de nobis dicere malum.i¬
eruos dnĩs suis subditos eẽ: in omĩb
placentes. ñ contradicentes. non frau¬
dentes. sed in omnib fidem bonã osten¬
dentes. ut doctrinam saluatoris dĩ nr̃i

Expanded text:
in doctrina, in integritate, in grauitate, in sermone sanum, inreprehensibilem, ut aduersarius reuereatur, nihil habens quod dicere malumervos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes, ut doctrinam Salvatoris Dei nostri
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nȩ. Fidelis sermo ẽ. Et de his uolote
confirmare: ut curent bonis oꝑib pre¬
eẽ qui credunt dõ. Hac sunt bona etu¬
tilia hominib. u Stultas auttẽ
questiones. et genealogias et contẽptio¬
nes. et pugnas legis: deuita. Sunt enĩ
mutiles. et uarie. Hereticũ hominem
post unam et scd̾am correptionẽ deui-¬
ta: sciens quia subuersus ẽ. qui eiusmo¬
di ẽ. et delinquit cũ sit ꝓprio iudicio con
dempnatus. Cum miseroad
te artheman. aut tichĩcum: festina ao
me uenire nicopolim. Ibi enimstatu
hiemare. Tenam legis ꝑitum. et apol¬
lo sollicite p̃miite: ut nichil illis desit
Discant aut̃ et nr̃i bonis operib p̃eẽ.
adusus necessarios. ut ñ sint infructu

Expanded text:
ersus: Fidelis sermo est, et de his uolo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt deo. haec sunt bona et utilia hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est et \'delinquit prdemnatus. Cum misero ad te Artemam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim: ibi enim statui hyemare. Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad usus necessario
Abbreviated transcription (Latin):
Ab subditos eẽ. dicto obedire ad omẽ
opus bonũ ꝑatos eẽ neminẽ blasphema¬
re ñ litigiosos eẽ. sed modestos: omnem
ostendentes mansuetudinẽ adom̃s ho¬
mines. Eramus enim et nos aliquando
insipientes. increduli. eriantes. seruien¬
tes desideriis. et uoluptatib uariis in ma¬
licia et inuidia agentes. odibiles. odi¬
entes inuicem. Cum aut benignitas et
bumanitas apparuit saluatoris ñ¬

Expanded text:
 subditos esse, oboedientes, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. fuimus enim et nos aliquando stulti et incredibiles, errantes, seruientes desideriis et uoluptatibus uariis, in malitia et inuidia agentes, odibiles, odientes alterutrum; sed cum benignitas et humanitas inluxit saluatoris n
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerum ẽ. Quam obcausam increpa
illos dure: ut sani sint infide. ñ intenden¬
tes iudaicis fabulis. et mandatis homiñ
auersantium se aueritate. Omĩa mun¬
da mundis. coinquinatis autẽ et infide¬
lib nichil mundũ. sedinquinate sunt
eorum et mens. et conscientia. Confiten¬
tur se nosse dm̃. factis autem negant: eũ
fint abominati. et incredibiles. et ad om̃e
opus bonum reprobi. ii
uautem loquȩre quȩ decet sanã doctrinã
senes ut sobrii sint. pudici. prudentes
sani infide: in dilectione: in pacientia. anꝰ

Expanded text:
os uersus: Quam ob causam increpa illos. dure, ut sani sint in fide, non adtendentes Iudaicis fabulis et mandatis hominum auersantium se a ueritate. omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum : sed inquinatae sunt eorum et mens et conscientia. confitentur de nosse deum, factis autem negant, cum sint abominati et increopus bonum reprobi. II. Tu autem loquere quae decent sanam doctrinam. Senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani in fide, in dilectione, in p
Abbreviated transcription (Latin):
scm. continentẽ. amplectentẽ eũ qui scdm
doctrinam ẽ: fidelẽ sermonem ut potens
sit exhortari in doctrina sana. et eos qui
contradicunt arguere. Sunt enim mul
ti in obedientes. uaniloqui et seductores.
maxime aut̃ qui decircũcisione sunt
quos oportet redargui. qui uniuersas
domos subuertunt. docentesquȩ ñ opor¬
cet turpis lucri grã. Dixit quidã exillis:

Expanded text:
ntinentem, amplectentem eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere. Sunt enim multi etiam inobedientes, vaniloqui et seductores: maxime autem qui de circumcisione sunt, quos oportet redargui: qui universas domos subvertunt, docentes quae non oportet, turpis lucri gratia. Dixit quidam ex illis,
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. Et omĩs qui diligit eum
qui genuit: diligit et eũ qui natꝰ ẽ ex
eo. In hoc cognouimꝰ qm̃ diligimus
natos dĩ: cũ dm̃ diligamꝰ et mantata es
faciamꝰ. haec ẽ. enim caritas dĩ: ut man¬¬
data eiꝰ custodiamꝰ. Et mandata eiꝰ grauia¬

Expanded text:
natus est. Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit et eum qui natus est ex eo. In hoc cognoscimus quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, et mandata ejus faciamus. Haec est enim charitas Dei, ut mandata ejus custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Qui confitetur filiũ: et patrẽ ht̃.
os qđ audistis ab imcio:
in uob̃ ꝑmaneat. Si inuob̃ ꝑman¬
serit qđ abinicio audistis: et uos in fi¬
lio et patre manebitis. Et hec ẽ. reꝓmis¬
sio: quã ipse pollicitus ẽ. nob̃ uitam
aet̃nam. Haec scripsi uob: de his qui
seducunt uos. Et uos unctionẽ ꝙͣ
accepistis abeo maneat in uob: et ñ
necesse habetis ut aliquis doceat uos
sed sicut unctio eiꝰ docet nos de omĩb
uerũ ẽ. et ñẽ. mendaciũ. sicut et docuit
ciam et ñ confundam̃ ab eo inaduentu
eiꝰ. Si scitis qm̃ iustus ẽ. scitote qm̃ et
omĩs qui facit iusticiã ex ipso nat᷑ ext.

Expanded text:
atrem habet. Vos quod audistis ab initio, in vobis permaneat. Si in vobis permanserit quod audistis ab initio, et vos in Filio et Patre manebitis. Et haec est repromissio, quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his, qui seducunt vos. Et vos unctionem quam accepistis ab eo, maneat in vobis. Et non necessdocet vos de omnibus et verum est et non est mendacium et sicut docuit ciam et non confundamur ab eo in adventu eius si scitis quoniam iustus est scitote quoniam et omnis qui facit iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
dedõ. et qui ñ diligit frẽm suũ: qm̃
hȩc ẽ. anñciatio ꝗͣ audistis abinicio ut
diligatis alterutrũ ñ sicut cai quiex
maligno erat et occidit frẽm suũ. Et
olite mirari frẽs. si odit uosmundus.

Expanded text:
Deo, et qui non diligit fratrem suum: quoniam haec est annuntiatio, quam audistis ab initio, ut diligatis alterutrum. Non sicut Cain, qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et li
Abbreviated transcription (Latin):
et nundũ apparuit quid erimus. Sci¬
mus qm cum apparuerit similes ei eri¬¬
mus: qm̃ urdebimꝰ eum sicuti ẽ Et oĩs
qui habet spem hanc ineo: scĩficat se
sicut et ille sanctus est.x
mĩs qui facit peccatũ: et iniquitatẽ
facit. Et peccatũ ẽ inqͥtas. Et scitis
quia ille apparuit ut peccata tolleret:
uidit eũ nec cognouit eum. Filioli: ne¬
mo uos seducat. Qui facit iusticiã iustꝰ
ẽ sicut et ille iustus ẽ. Qui facit pecca-¬
tũ ex diabolo ẽ qm̃ abinicio diabolus

Expanded text:
quod erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Et omnis qui habet spem hanc in eo, sanctificat se, sicut et ille sanctus est. Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit, et peccatum est iniquitas. Et scitis quia ille apparuit ut peccata tolleret, dit neque cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. omnis qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus est. qui facit delictum, ex diabolo est, quoniam diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. ꝑmansissent utiq nob̃cũ. sed ut
manifesti sint. qm̃ ñ sunt oms ex nob.
Sed uos unctionẽ habetis a scõ: et nostis
omĩa. Non scripsi uob̃ quasi ignoran¬
tib ueritatẽ. sed quasi scientib eã. et
qm̃ om̃e m̃daciũ exueritate ñ ẽ. Quis
ẽ. ñdax nisihis qui negat qm̃ iħc ñ ẽ. xp̃c¬

Expanded text:
sissent utique nobiscum: sed ut manifesti sint, quoniam non sunt omnes ex nobis: sed vos unctionem habetis a Sancto, et nostis omnia. Non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam: et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Quis est mendax, nisi is qui negat, quoniam Je
Abbreviated transcription (Latin):
moriatur. uos autem dicits si dixerit
homo patri aut matri corban. quod
ẽ. donum quodcũq ex me tibi ꝓfir¬
erit. et ultra ñ dimictis eũ quicquam
facere patri suo aut matri. rescinden¬

Expanded text:
sua . Vos autem dicitis: Si dixerit homo patri aut matri, corban quod est donum quodcunque ex me, tibi profuerit. Et ultra non dimittitis eum quidquam facere patri suo aut matri, etc