comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut cadauer miserũ. tartareis post resurrectionẽ om¬
niũ mansionibus deputatũ. dissepultũ flãmis trade¬
rent ꝓtinus cõcremandũ: alioquin incepta pestilentia
nõ abiret. Et sic ab intuentiũ oculis est iuuisꝰ. ord
ut ordinauerat. letabundus ppłs ꝓtinus adimpleuit.

Expanded text:
ut cadaver miserum, tartareis post resurrectionem omut cadaver miserum, tartareis post resurrectionem omnium mansionibus deputandum, dissepultum flammis traderent protinus concremandum, alioquin incoepta pestilentia non abiret: et sic ab intuentium oculis est invisus. Quod ut ordinaverat, laetabundus populus protinus adimplevit,
Abbreviated transcription (Latin):
lo hoc cessante: cũcta que fuerant in eccłia repperiũt
reuoluta: ⁊ quasi undiq flãmis igniũ uolata. ad hoc
memoratus pontifex or̃ones indicens ppło:  quid sequẽti
nocte eueniat. p̃cepit exp̾tari: ne nimis succumbant uer¬
bis. Sequenti nocte duplex strepitus. ⁊ pauoris tribula¬
tio est subsecuta. Qua de re repletus ppłs amaritudi¬
ne ⁊ dolore. ternens millũ sibi a dño adiutoriũ eueni¬
re.sicut uuiluerati qui in monumentis ꝓrecti dornuũt.
existebat. Die autẽ illucescente. oĩbus in eccł̃ia ed or̃o¬
nes cõgregatis: głosus ionimꝰ subito septies sole splẽ¬
didior. in eccłiam ueniens. ad altareq gradiens: cun¬
ctis uidentibus ⁊ mirantibus. ꝑ horã forte sub silen¬
tio ꝑmanens: obstupenti ppło. hoc ꝓpter sacerdotis illiꝰ
miserrimi cadaner. sacris indigne locis conditũ. ad t̾¬
rerẽ pectantiũ contigisse intimauit: eidemq mãdaus.

Expanded text:
lo hoc cessante, cuncta quae fuerant in Ecclesia reperiunt lo hoc cessante, cuncta quae fuerant in Ecclesia reperiunt revoluta, et quasi undique flammis ignium violata. Ad haec memoratus pontifex orationes indicens populo, quid sequenti eveniat nocte praecepit exspectari. Ne nimis succumbam verbis, sequenti nocte duplex strepitus et pavoris tribulatio est secuta. Qua de re repletus populus amaritudine et dolore, cernens nullum sibi a Domino adjutorium evenire, sicut vulnerati, qui in monumentis projecti dormiunt, existebat. Die autem clucescente, omnibus in Ecclesia pro orationibus congregatis, gloriosus Hieronymus subito septies sole splendidior in Ecclesiam veniens, de altareque gradiens, cunctis videntibus et mirantibus, per horam forte sub silentio manens: obstupenti populo, hoc propter sacerdotis illius miserrimi cadaver, sacris indigne locis conditum, ad terrorem peccantium contigisse intimavit: eidemque mandans,
Abbreviated transcription (Latin):
tissima mͥ donaria suꝑhabundãtissime more solito imꝑtiret
me uisitare minime contentus. mecũ dignatꝰ est iam di¬
ebus pluribus cõmorari: ⁊ etiã adhuc manet: qͦd utiuã
tempore longo duret. In xp̃o nãq augustine hm̃e. uen̾a¬
bilis idem pontifex enarrauit: hoc tale in ciuitate can
dia contigisse. Wacerdos quidam sue maioris eccłie custos
impuditus. Luxurie  ebrietati deditus. uũdũ completo
auno. muserrune de hoc scło migrauit. Euiꝰ coipore in ce¬
teroꝵ sepulto baratro saterdotũ. ut eius punitio cũctis
iunotesteret ad exemplum: subsequẽti nocte tantꝰ in
in urbe illa cõmorantes excitati: pauore ingenti uelut
amentes. ad eccłiam cucurrerũt. S̾tantes itaq om̃s¬
cuta eccł̃iam. strepitus uehementes. campanarũq som¬
rant cdementiã. quatinꝰ cur ista fiant. debeat reuela
ie. s exanditionis nullũ sentiũt adiuuamen. Dilucu¬

Expanded text:
tissima mihi donaria superabundantissime more solito impertiret, tissima mihi donaria superabundantissime more solito impertiret, me visitare minime contentus, mecum dignatus est jam diebus pluribus commorari; et etiam adhuc manet, quod utinam tempore longo duret. In Christo namque, Augustine charissime, venerabilis idem pdia contigisse. Sacerdos quidam suus suae majoris ecclesiae custos, impudicus, luxuriae et ebrietati deditus, nondum completo anno de hoc saeculo migravit. Cujus corpore in caeterorum sepulto barathro sacerdotum, ut ejus punitio cunctis innotesceret ad exemplum, subsequenti nocte tantus inin urbe illa commorantes excitati, pavore ingenti velut amentes ad ecccirca Ecclesiam, strepitus vehementes campanarumque sonrant clementiam, quatenus cur ista fiant debeat revelare: sed nullum exauditionis sentiunt adjuvamen. Dilucu
Abbreviated transcription (Latin):
tes: consequenter concludi debet. ꝙ ad eterne beatitudinis
gaudia rarissimi gradiantur in tramite: quin om̃s pene
sacre scripture auctoritates hec testantur. Infinita siqͥ¬
dem et exempla possemus ꝑspicatiter intueri: ad huius¬
modi ueritatẽ sufficientiꝰ demonstrandũ. Hoc ex oĩbus
unũ censeri decet. nec ab hoc discrepari potest: nullũ sa¬
lic ad eterna modo aliquo ꝑuenire posse gaudia: nͥ omĩi¬
bus nõ particulariter s totaliter uitiis extupatis.: uii¬
tutũ studeat itinera p̃parare. His iam fine dato: exempla
⁊ ꝓdigia modica iam huiusmodi oꝑis fiis ꝓpinquus bre¬
uiter introducam. ⁊ ⁊ duo p̃cipue ãnuranta q̃ a uen̾abili
iuiro nicholao crethensis insule arthiep̃o referente didici:
ne nimia bethleem ueniens. ut eiusdẽ cũctis hono¬
ribus colendas reliquias uisitaret: nec totus caritate
feruidus redire uoluit. donec me sua gratissima iusitatõ

Expanded text:
tes. Consequenter concludi debet, quod ad aeternae beatitudinis tes. Consequenter concludi debet, quod ad aeternae beatitudinis gaudia rarissimi gradiantur. Infinitae, quinimo omnes pene sacrae Scripturae auctoritates hoc testantur. Infinita siquidem exempla possemus perspicaciter intueri ad hujusmodi veritatem sufficientius demonstrandam. Hoc ex omnibus unum censeri decet, nec ab hoc discrepare potest, nullum scilicet ad aeterna modo aliquo pervenire posse gaudia, nisi omnibus non particulariter, sed totaliter vitiis exstirpatis, virtutum studeat itinere festinare. His jam fine dato, exempla et prodigia quaedam jam hujus operis fini propinquus breviter introducam. Et duo praecipue admiranda, quae a venerabili viro Nicolao Cretensis insulae archiepiscopo referente didici,  devotione nimia Bethlehem veniens, ut ejusdem cunctis honoribus colendas reliquias visitaret. ut totus charitate fervidus, redire noluit donec me sua gratissima visitation
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus ⁊ uerberibus erudire: nec uitioꝵ uepres
sinant radices figere. nõ faciliter euellendas: ne flẽ¬
nã gaudioꝵ patriã deueniendi: artissima ⁊ sine am¬
biguitate aliqua. a paucissimis certe cognita extat
Eundi ad ꝑdicionẽ iter latissimũ. ⁊ multis immo pe¬
ne infmitis limitibus plene fore constat: quodlibet
eĩ mortaliũ pct̃oꝵ ad ꝑditionẽ tramitem sinĩ struit᷑.
Quo dũ hominũ nõ solũ paganoꝵ. s etiã illoꝵ quos
sacri baptismatis unda lauit: nã de paganis nuilla
oritur. questio ꝙ nõ dampnẽtur: maiorẽ fore liquet
numerũ. multiplicib insistentiũ flagitiis. quoꝵ nulla
pene umꝙͣ cognoscitur emendatio: quĩiimo respecti¬
ue quidẽ dico. ꝑiter bonis ⁊ malis hõĩbris considera¬
tis. nõ est qui bonũ faciat. nõ est usq ad unũ: sed
om̃s post suas improbas ⁊ pessimas ambulãt uolupta¬

Expanded text:
ctionibus et verberibus erudire: nec vitiorum ctionibus et verberibus erudire: nec vitiorum sinant vepres radices figere non faciliter evellendas, ne flennorum gaudiorum patriam deveniendi arctissima, et sine ambiguitate aliqua a paucissimis certe cognita exstat rdiditionem iter latissimum, et multis imo pene infinitis limitibus plenum fore constat. Quodlibet enim mortalium peccatorum ad perditionem suum tramitem struit: quo dum hominum non solum Paganorum, sed etiam illorum quos sacri Baptismatis unda lavit nam de Paganis nulla oritur quaestio quin damnentur majorem fore liquet numerum multiplicibus insistentium flagitiis, quorum nulla pene unquam cognoscitur emendatio: quinimo respective quidem dico pariter bonis et malis hominibus consideratis, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, sed omnes post suas improbas et pessimas ambulant volupta
Abbreviated transcription (Latin):
rupit in hec uerba. S̾iquid ille potest iotinus qui lu
urgam. Merũ hoc dũtaxat ip̃o ꝓsequente. neqͣm sp̃c¬
ii teterrimi hoĩs spẽ. cũctis iuidẽtibus locum ĩ quo lu¬
debant ueloci gradu adiens. eundẽ infelicẽ puerũ ra¬
puit: s quo eũ detulit. nulli hactenus hominũ ẽ com¬
ꝑtũ. Uerũ ut puto eũ detulit in ĩfernũ. Eadẽ nãq ho¬
ra casu ad quãdam mee domꝰ fenestrã. q̃ loco ĩ quo At¬
ludentes degebãt pater ⁊ filius ex opposito sita est.
me posueram. quo me uidere necesse fuit ueritatem.¬
ꝑspicuã seriem formidande rei geste. Biscant gͦ iuue¬
nes iñ iuuentutis tempore. quod ceteris est p̃stantis
expetendis moribus se fulsire: ne uilibus caducisq
moribus uiuenilis informatus. statũ in cauic̾ie neq̃¬
ant ꝓmutare. Quod enĩ noue carte instribitur: de
facili nõ deletur. Discant etiã parentes filios cori᷑¬

Expanded text:
rorupit in haec verba: Si quid ille potest Hieronymus, qui lurorupit in haec verba: Si quid ille potest Hieronymus, qui luurgam. Verum haec dumtaxat ipso prosequente, nequam spiritus teterrimi hominis specie, cunctis videntibus locum in quo ludebat, veloci gradu adiens, eumdem puerum infelicem rapuit: sed quo eum detulit, nulli hactenus hominum est compertum. Verum ut puto, eum detulit in Infernum. Eadem namque hora casu ad quamdam meae domus fenestram, quae in loco, in quo ludentes degebant pater et filius ex opposito sita est, me posueram: quo me videre fuit necesse veritate perspicua seriem tam formidandae rei gestae. Discant ergo juvenes in juventutis tempore, quod caeteris est praestantius, expetendis moribus se fulcire, ne vilibus caducisque moribus juvenilis animus informatus, statum in canitie nequeat permutare. Quod enim novae chartae inscribitur, de facili non deletur. Discant etiam parentes fatui, filios corre
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur: uerissiõ testĩonio cq̃pbat᷑ Iituto qͦd dico:¬
qͣmqͣm multis possem comꝓbare testibus: cũ meip̃o teste
transitoriis uimiũ locuples. qui unicũ habens filium
eiusdem stultissimi amoris cecitate ꝑtussꝰ. nõ solũ si
prauis eum nõ corrig̾e. s eciã eũ ip̃emet praua instru¬
ere conabatur. Parentes fatui ⁊ istis simles: que¬
so mentis oculos huit inclinent: ut quis finis eueni¬
ant nõ ignorent. Multi enĩ hoĩes magnas anime
⁊ corporis inciderũt ruinas: ob prauoꝵ parentum
insipientiã. Crescens nãq illius militis filius. cũctis
bonis moribus destitutus: de dee in diẽ peiorando. to¬
tũ suũ tempus amittens in ludis ⁊ blasphemiis. cũctisa
iimũdiciis patre causante: annũ artigit duodennũ.
Qui quodã aduesꝑascente die solitis cũ patre ludis in¬
sistens: ludũ ut gliscebat eodem nõ habente: primo ꝓ¬

Expanded text:
oscitur, verissioscitur, verissiquammultis possent comprobari testibus: tamen meipso teste, transitoriis nimium locuples, qui unicum habens filium, ejusdem stultissimi amoris caecitate perculsus, non solum a pravis eum non corrigere, sed etiam eum ipsemet prava instruere conabatur. Parentes fatui et isti similes, mentis quaeso oculos huc inclinent, ut quis finis eveniat, non ignorent. Multi enim homines, magnas animae et corporis inciderunt ruinas, ob pravorum parentum insipientiam. Crescens namque illius militis filius, cunctis bonis moribus destitutus, de die in diem pejerando, totum suum tempus amittens, in ludis et blasphemiis cunctisque immunditiis, patre causante, annum attigit duodenum. Qui quodam advesperascente die, solitis cum patre ludis insistens, ludum eodem, ut gliscebat, non habente, primo p
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos bonoꝵ rapiat iuermes: tam repentinꝰ interi¬
tus. Penitere nos uitioꝵ contingat. dũ tempus ĩ est:
om̃ĩ memoria deleatur: exempla alia quedã. ꝙͣbreuiꝰ
expletis diebus. dũ miser quidã ludens. quasi oĩa
que habere poterat consumpsiss: głosi cepit ioninu
nomen ausu temerario blasphemare. Quẽ nephan¬
da blasphemie uix finientẽ uerba: uidentibus ⁊ stu¬
pentibus tunctis: mox e celo fulmen ueniens intere¬
Ribus aliis ludentibus: hoc accidit quod enano.
Qum enĩ illi suũ uellent inciꝑe ludũ: ut hii qui
se hoc ab eisdem audisse. ⁊ totã rei seriem etiam se
iudisse referunt. sit dixerunt. Qnͣtãcũq uis ex̾cere
uim ĩomime: qr te inuito ludũ istũ alacriter finiemus.
His itaq dictis: suũ inceꝑunt ludũ. Quo quidem pre¬
inordinato qͣsi uno elapso instanti. se terra aꝑiens. illos
solũ absorbuit: ita ut nl ex eis ãpliꝰ fuerit iusum

Expanded text:
ne nos bonorum rapiat inermes tam repentinus interine nos bonorum rapiat inermes tam repentinus interitus: ne non poenitere nos vitiorum contingat, dum tempus inest: omnium memoria deleatur, exempla alia quaedam, quam brevius pletis diebus, dum miser quidam ludens, quasi omnia quae habere poterat consumpsisset, gloriosi coepit Hieronymi nomen ausu temerario blasphemare. Quem nefanda blasphemiae vix finientem verba, videntibus et stupentibus cunctis, mox e coelo fulmen veniens interein Tyro ludentibus hoc accidit quod enarro. Cum enim illi suum vellent incipere ludum, ut ii qui se hoc ab eisdem audisse, et totam rei seriem etiam se ur et referunt, sic dixerunt: Quamcumque potes exerce vim, Hieronyme: quia te invito ludum istum alacriter finiemus. His itaque dictis, suum incoeperunt ludum, quo quidem primordiato, quasi uno elapso instanti, se terra aperiens, illos solum absorbuit, ita ut nil ex eis amplius fuerit visum.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣntulum in me rediens: si meꝰ erat nepos uoce ce¬
pi ꝑquirere tremebunda. Ad hec ille ululatibus ⁊ sus¬
piriis. utinã inquit nõ fuissem: ne tam diris essem tru¬
ciatibus deputatus. Nam scias me tartareis mãsionibꝰ
ꝑpetuis temporibus ꝑmansurũ. Heu quid dicam: His
dictis. tantꝰ mͥ dolor affuit: ut sim pluries admiratus
quomͦ uita ꝓtinus nõ discessit. Iongis autẽ expletis
colloquiis. ab eodem sciscitatus fui. tur diem fuisset mĩe
Pro nulla inquit scias me causa fore dampnatũ. niisi
qr in ludis maxime delectabar:ͥ atq in morte accepta
penitentia. quasi stulta ignorantia ut debebam postpo¬
sui cõfiteri : diuinã nõ merui ueniam adipisci. Et
hec dicens: dispa a meis disparuit oculis. Talis ãt
eo abeunte remansit fetor: ut in locũ illũ hactenus
nullꝰ audeat introire. Ette qͣntũ turpissimũ ludi sce¬
lus. diuine abhorrent oculi maiestatis. Timeamus gͦ

Expanded text:
aliquantulum in me rediens: si meus esset nepos, voce coealiquantulum in me rediens: si meus esset nepos, voce coepi perquirere tremebunda. Ad haec ille ululatibus et suspiriis: Utinam, inquit, non fuissem; ne tam diris essem cruciatibus deputatus. Nam scias me in tartareis mansionibus perpetuis temporibus permansurum. Heu quid dicam? His dictis, tantus mihi dolor affuit, ut sim pluries admiratus, quomodo e vita protinus non discessi. Longis autem expletis colloquiis, ab eodem sciscitatus fui, cur divinae fuisset miPro nulla, inquit, me scias causa fore damnatum: nisi quia in ludis maxime delectabar. At quia in morte accepta poenitentia quasi stulta ignorantia, ut debebam postposui confiteri, divinam non merui veniam adipisci. Et haec dicens, a meis disparuit oculis. Talis autem eo abeunte remansit foetor, ut in locum illum hactenus nullus audeat introire. Ecce quantum turpissimum ludi scelus divinae abhorrent majestatis oculi. Timeamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ multe sapientie eloquẽtia qͣmꝙͣ uane decoratus:
a cũctis dilectione suꝑflua colebatur. Is nãq in octa¬
uo decimo etatis sue anno: imbecillis ⁊ miserrimꝰ ex¬
pirauit . Propter quẽ tantꝰ ab omĩb insonuit luctꝰ:
ut iux ꝑ mensem. finẽ potuenrit inuenire. S certe lu¬
ctus pro eo quod euenerat nõ suffecit. Ast ego eiꝰ
nimie incumbens dilectioni: pluries rogaui głosum
ĩonimũ. ut mͥ quid nepoti meo acciderat: reuelaret.
quod gliscebam. Oranti mͥ die quodam hora nona
adesset fetor admirarer: ͥ supͣ meũ uerticẽ eleuatis o¬
culis. infelicẽ nepotem uidi terribilis uisionis: ͥ ita ꝙ
in eum uisũ impͥmere nõ audebam: nã cathenis igne¬
is turcũligatus. fornacis instar. flãmas fetidissimas
erũpebat . Ad hanc gͥ iusionem subito me tã uehe¬
mens timor irrepuit. ⁊ ut dum płimũ loqui uellem:
formandi uocem nullatenus compos eram. Postremo

Expanded text:
te, et multae sapientiae elegantia; quanquam vane decoratus, te, et multae sapientiae elegantia; quanquam vane decoratus, a cunctis dilectione superflua colebatur. Is namque in decimo octavo aetatis suae anno imbecillis et miserrimus exspiravit. Propter quem tantus ab omnibus insonuit luctus, ut vix per mensem finem potuerit invenire. Sed certe luctus pro eo, quod evenerat, non suffecit. Ast ego ejus nimiae incumbens dilectioni, pluries gloriosum rogavi Hieronymum, ut mihi quid nepoti meo acciderat, revelaret. , obtinui quod gliscebam. Oranti adesset foetor, admirarer, supra meum verticem elevatis oculis, infelicem nepotem meum vidi terribilis visionis: ita quod in eum visum imprimere non andebam. Nam catenis igneis circumligatus fornacis instar flammas foetidissimas erumpebat. Ad hanc itaque visionem subito me tam vehemens timor arripuit, ut dum pluries loqui vellem, formandi vocem nullatenus compos eram. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
suspendit: ⁊ sic se infelix temporali uita. post ⁊i ꝓpetua
se pͥuauit. Ecce quot maloꝵ causam turpissimũ luxu¬
rie uitiũ fore liquet. Nil tam ruine anime pariter ⁊
corporis ꝓmptum: qͣntũ istud nequissimũ arbitror sce
tiis declaratur. Adhuc spatẽ ut maior iuuenibus de
On est ambignũ. ista que incipio enarrare ma¬
gis tribulationibus mee memorie reuotari: sed
tñ ut p̃missum est. ut omnib maxĩe iuuenibus ꝓueni¬
ant in exemplum. silentio illa nequeo p̃terire. Hepos
quidam meus ⁊ufus noĩe : utroq p̾uatꝰ parente. ãni¬
culus ad meas deuenit manꝰ. Qui utinã ex meis iulte¬
ribus nõ exisset. ne illi quod sustinet cõtigisset. Quẽ
tanta diligentia suo infortumo nutriui: ut a plurib
a me genitus putaretur. Crescens itaq idem puer
iufelix etate. s nõ sapĩa: ingenti pulcritudine corpo¬
ris s nõ aĩe: decorisq ꝓbis moribus. honestate. bonita¬

Expanded text:
suspendit, et sic se infelix temporali vita, quin potius et suspendit, et sic se infelix temporali vita, quin potius et perpetua privavit. Ecce quot malorum causam turpissimum luxuriae vitium fore liquet. Nihil tam ruinae animae pariter et corporis promptum, quantum istud nequissimum arbitror sceltiis declaratur. Ad hoc autem ut major juvenibus detest ambiguum, ista quae incipio enarrare, magnis tribulationibus meae memoriae revocari, sed tamen ut praemissum est ut omnibus et maxime juvenibus proveniat in exemplum, silentio illa nequeo praeterire. Nepos quidam meus, Rufus nomine, utroque privatus parente, anniculus ad meas devenit manus, qui utinam ex matris visceribus non exiisset, ne illi quod sustinet, contigisset: quem tanta diligentia suo infortunio enutrivi, ut a pluribus a me genitus putaretur. Crescens itaque in diem puer infelix, aetate, sed non sapientia, ingenti pulchritudine corporis, sed non animae, decorisque et probis moribus, honestate, bonita
Abbreviated transcription (Latin):
bili nõ suctumbam:ͥ deinceps cunctis exutus fallatiis: a
tius obsequiis nõ recedam. His finitis uerbis: uelut fu¬
mus ab eodem neqͣm sp̃t euanuit. Per annũ autẽ idẽ
sui corporis impos: ꝙ uisi alieno auxilio nõ potuit se mo¬
uere. Mox inde accepta penitentia magus añꝙͣ e lecto
surgeret. cunctis combustis codicibus. quibus artes
illas nequissimas excercebat: uenditisq oĩbus que ha¬
bebat. ⁊ pauꝑib erogatis: completo anno in illa infir¬
mitate. se ob penitentiã ꝑagendã in quadam spelunca
claudens in heremo. in qua ꝑ quadrienniũ głosus stetit
queso iuiuenes currant. ⁊ insani iuuenis exemplo dis¬
cant. ne quod illi contigit. sibi postinodũ doleant conti¬
gisse. Iusanus itaq iuuenis. tantis circũligatꝰ luxurie
laqueis. se uidens oĩmode sue miserrime ualuntatis desi¬
deuo nephandissimo defraudari÷ quadã nocte laqueo se

Expanded text:
bili non succumbam, quod deinceps cunctis exutus fallaciis, a bili non succumbam, quod deinceps cunctis exutus fallaciis, a tuis obsequiis non recedam. His finitis, velut fumus, ab eodem nequam spiritus evanuit. Per annum autem idem sui corporis impos, quod nonnisi alieno auxilio potuit se movere. Mox idem accepta poenitentia magus, antequam de lecto surgeret, cunctis combustis codicibus, quibus artes illas nequissimas exercebat, venditisque omnibus quae habebat, et pauperibus erogatis, completo anno in illa se ob poenitentiam peragendam in quadam spelunca claudens, eremo in qua per quadriennium gloriosus stetit quaeso, juvenes omnes currant, et insani juvenis exemplo discant, ne quod illi contigit, sibi postmodum doleant contigisse. Insanus itaque juvenis tantis circumligatus luxuriae laqueis, videns se omnimodo suae miserrimae voluptatis desiderio nefandissimo defraudari, quadam nocte laqueo se
Abbreviated transcription (Latin):
landes reddunt: suppliciter postulantes: ut demonẽ huc
uullatenꝰ reuersurum. de eodẽ cenobio effugaret Uix or̃o¬
nũ uerbis finitis. dyabolus magnis stridoribus ex eodem
loco recedens. magũ sidiit: eũq capiens. tantis uerbe¬
ribus ⁊ cruciatibus flagellauit. ut ꝑ multa horaꝵ spatia¬
in eo aliquod uitale signũ panlomnꝰ appareret: diris
clamans uacibus. Mei cruciatus causa funsti: ad illam
destinans monialem. Certe in te his uerberibus uindica¬
bor . Inter hec autẽ uerbera tam horrida. magus ꝯ se pe¬
ne ꝑniciei ꝓpinquũ cerneret. suas uidens artes. nullum
sibi auxiliũ adhibere : ad totius refugii portũ i̾oniinum
głosum. iam naufragans se dirigens.  głose inquit ioni¬
me huit ad tuã clemẽtiã subueni misero acturrenti. ei¬
solita nuscõie dona p̃grandia nõ denegans: ꝓmiito nãq
si tuis hac hora iutus auxiliis fuero. ꝑnitiei tam horri¬

Expanded text:
laudes reddunt: suppliciter postulantes, ut daemonem hunc laudes reddunt: suppliciter postulantes, ut daemonem hunc nullatenus reversurum de eodem coenobio effugaret. Vix orationum verbis finitis, diabolus magnis stridoribus ex eodem loco recedens, magum adiit: eumque capiens, tantis verberibus et cruciatibus flagellavit, ut per multa horarum spatia aliquod vitale signum paulominus appareret, diris clamans vocibus: Mei cruciatus causa fuisti, ad illam me destinans monialem. Certe in te eisdem verberibus vindicabor. Inter haec autem verbera tam horrenda, magus cum se pene perniciei propinquum cerneret, suas videns artes nullum sibi auxilium adhibere, ad totius refugii portum, Hieronymum gloriosum jam naufragus se dirigens, Gloriose, inquit, Hieronyme, huic ad tuam clementiam subveni misero acsolita misericordiae dona praegrandia non denegans. Promitto namque, si tuis hac hora adjutus auxiliis, perniciei tam horri
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩonimi ymaginẽ celle pictã. Quẽ deridens magus
dimisit. Moxq cõuocatũ aliũ demonẽ. ꝙͣtitius potest
mittit ad huiusmodi oꝑa finienda. Fit scd̾o: quod fcm̃
fuerat primo. At scd̃s ꝑ horã forte manens: coactꝰ
extelsas cepit uoces emutere: dicens xine me ionime
hint recedere si uis: ⁊ huc ulterius nõ reuertar. Ad
hoc stupefacta mulier q̃ or̃õnibus in cellula inherebat
quis istas fundat uoces nimio pauore ꝑtũctatur. Nõ
cessante dyabolo sic clamare: excitate illius cenobii mo¬
uiales. timore ꝑtusse grandi. tremule ad illã occurrũt
cellulam. cruce dñi p̃eunte. At ut illũ fore sp̃m̃ nequã
sciũt: eiidẽ coniurant. ut debeat qua de causa uenerit
intimare. Marrans equidẽ dẏabolus rei seriem. seq gemi¬
retineri: iogat eas ut suis meatur p̃cibus abeundi gr̃am
inuenire. At ubi hoc moniales audiũt. deo ⁊ głoso ĩonimo

Expanded text:
riosi Hieronymi imaginem in cella pictam, quem deridens magus riosi Hieronymi imaginem in cella pictam, quem deridens magus dimisit. Moxque convocatum alium daemonem, quam potest mittit citius ad hujusmodi opera finienda: fitque secundo id quod primo. At secundus per horam forte manens, coactus excelsas coepit voces emittere: Si me, Hieronyme, hinc sinis recedere, huc ulterius non revertar. Ad haec stupefacta mulier, quae orationibus in cellula inhaerebat, quis istas fundat voces, nimio pavore percunctatur. Non cessante diabolo sic clamare, excitatae illius coenobii moniales, timore percussae grandi tremulae ad illam accurrunt cellulam, cruce Domini praeeunte. At ubi illum nequam spiritum sciunt, eumdem conjurant, ut debeat qua de causa venerit, intimare. Narrans equidem diabolus rei seriem, seque gemiretineri, rogat eas, ut suis mereatur precibus abeundi gratiam invenire. At ubi moniales haec audiunt, Deo et glorioso Hieronymo
Abbreviated transcription (Latin):
se suis ꝑnitiosis turbatũ affectibus cernens. uolue¬
rit se aquis tradere suffocandum. Stulti amoris
stultũ iuuenẽ cathena de die in diem stringit: ut
hec ad scĩmonialis aurẽ resonent. ob suã nõ au¬
det pudicitiam. Qua de re om̃i ad hoc ausu destitutꝰ.
mittit. si quod optat exꝑtus fuerit. petume qͣntitatẽ
Tandem ueneficus magicis suis artibus cõuocatũ demo¬
nẽ . decipiendi causa: nocte media festine ad sanctã de
stinat monialem. Ad tellulam itaq accedens demon.
transire uult: cellule ĩonimi głosi ymaginus in cella
picte timore nimo. nequit limen. Mira res augusti¬
ne. ut multiplicibus patet exemplis. tantꝰ głosi ioui
at apparere. Nam si cui ab eodem dẏabolo obsesso. p̃¬
ciosi iomini demonstretur ymago: ab eodem continuo
dyabolus effugatur. Igitur cõmissum explendi opus
neqͣm serpens desperans. ad mitentẽ reuertitur.
sibiq negari ad monialem introitũ pandit: ob gło¬

Expanded text:
se suis perniciosis turbatum affectibus cernens, voluese suis perniciosis turbatum affectibus cernens, voluerit se aquis tradere suffocandum. Stulti amoris stultum juvenem catena de die in diem stringit. Ut haec ad sanctimonialis aures resonent, ob suam non audet pudicitiam. Qua de re omni ad hoc auxilio destitutus, promittit si quod optat expertus fuerit pecuniae quantitatem. Tunc veneficiorum magus, suis carminibus convocatum daemonem, decipiestinat monialem. Ad cellulam itaque accedens daemon transire ultra cellulae, Hieronymi imaginis in cella pictae timore nimio, nequit limen. Mira res, Augustine, ut multiplicibus patet exemplis; tantus gloriosi Hat apparere. Nam si cui ab eodem obsesso corpori pretiosa demonstretur imago, ab eodem continuo diabolus effugatur. Igitur commissum stupri opus nequam spiritus desperans ad mittentem revertitur, sibiq
Abbreviated transcription (Latin):
in quodam cenobio dñaꝵ multa sanctitate polleus
ut opinor adhuc uiuit᷑: cui quod audies dicitur cõ¬
tigisse. Sit mulier huir aliis exemplum. que huc
illucq ꝑ plateas ⁊ uicos discurrere nũꝙͣ cessant
sua stultoꝵ animas illaqueantes uisione. Nullo tot
dyabolus aĩas reti capit : ꝙͣ pessimo mulierũ. Hec¬
pedem figit: neq enĩ aliud agit opus. quin aut orõ¬
nbus uacat. aut lc̃õnibus uł meditationibus implica¬
tur. aut corpus reficit dormiendo. aut aliqͣ mambꝰ
His dirus serpens autiquus dyabolus oꝑibus inui¬
dens. ut eã a sc̃õ ꝓposito reuocaret: cuiusdã nobilissi¬
mi iuuenis animũ in eiustem sc̃ĩmonialis in tantũ
incitauit concupiscentiã: ꝙ nil aliud poterat die no¬
ctuq nisi quomͦ eam posset actingere cogitare. Cir¬
ca monasteriũ ueri luminis obcecatus continue per¬
gens : nullũ remediũ aliud repperire quibat. Tanta
nãq inscĩe nube caligatus extitit: ut multociens

Expanded text:
in quodam coenobio Dominarum multa sanctitate, ut opinor, adhuc vivit, cui quod audies dicitur contigisse. Sit mulier haec aliis in exemplum, quae huc illucque per plateas et vicos discurrere non cessant, sua stultorum hominum illaqueantes animas visione. Nullo tot diabolus animas reti capit, quot laqueo pessimo mulierum. Sadum figit, neque enim aliud agit opus, quin aut orationibus vacat, aut lectionibus et meditationibus implicatur, aut corpus reficit dormiendo, aut aliqua exercHis durus serpens antiquus, diabolus, operibus invidens, ut eam a sancto proposito revocaret, cujusdam nobilissimi juvenis animum ejusdem sanctimonialis in tantam incitavit concupiscentiam, quod nil poterat die noctuque aliud, nisi quomodo posset eam attingere cogitare. Circa monasterium veri luminis obcaecatus continue pergens, nullum remedium aliud reperire quibat. Tanta namque inscitiae nube caligatus exstitit, ut multoties
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ: statim ut eusebii corpus uen̾andũ facie tetigit:
pͥstine lucis gr̃am est adeptus. ¶ Peinde quidã alius
monachꝰ dũ sacrũ corpus ad eccł̃iam duceremus. eidem
eccłiam in qua głosi ioͥnimi cadauer sanctissimũ est
illoꝵ triũ. qui eadem st̃ hora mortui fuerũt corpora tu
p̃grandia ⁊ ineffabilia locũ teneant ꝓdigia: exinui ioͥni

Expanded text:
oculorum, statim ut Eusebii corpus venerandum facie tetigit, oculorum, statim ut Eusebii corpus venerandum facie tetigit, pristinae lucis gratiam est adeptus. Daemoniacus autem quidam dum sacrum corpus ad Ecclesiam duceremus, eidem Ecclesiam, in qua gloriosi Hieronymi cadaver sanctissimum est illorum trium qui eadem sunt hora mortui, fuere corpora tumpraegrandia et ineffabilia locum teneant prodigia eximii beati
Abbreviated transcription (Latin):
cert̾e. cũ beato eusebio qui tũc erat ex hoc scło migͣ¬
turus: głam finis nesciam adipisci. Uicq corporibus.
formidanda. que mortaliũ imp̃ssa mentibus. ab eisdem
labentiũ omnium terrenoꝵ amorem ⁊ curã ꝑuigilem
qua tot abierant hoĩes ut puto funditꝰ extirparent.
patenter didici: que si his tartis impͥmerem. plꝰ cogi¬
tato opus procederet: nec essem compos soluere iam ꝓ¬
missa:ł itaq ꝯ de ꝓximo te expectem iusitaturũ głosi
i̾onimi reliquias. ut tue quas pridie recepi lutere fa¬
tebantur: cetera que tũt potero ad memoriã meam
gens uen̾abilis eusebii sepulturam: ut ad miracula re¬
deam enarranda: que sum pollicitus enarrare. ¶¬
Obitus namq eusebii uenerabilis ⁊ triũ hominũ pre¬
sa. que p̃cedentis uite sanctitatẽ testati st̾: quoꝵ ad pre¬
sens duo solum tangam ¶ Monachus quidã eiusdem
tenobii p̃ lacrimis ⁊ iugiliis. pͥuatus corporali lumine

Expanded text:
cere, cum beato Eusebio, qui tunc erat ex hoc saeculo migrcere, cum beato Eusebio, qui tunc erat ex hoc saeculo migraturus, gloriam finis nesciam adipisci. Sicque corporibus formidanda, quae mortalium impressa mentibus, ab eisdem labentium omnium terrenorum amorem et curam pervigilem, qua tot aberrant homines, ut puto, funditus exstirparent, patenter didici: quae si his chartis imprimerem, plus cogitato opus procederet, nec essem compos solvere jam promissa. Itaque cum de proximo te exspectem visitaturum gloriosi Hieronymi reliquias, ut tuae, quas pridie recepi, litterae fatebantur, caetera quae tunc ad meam gens venerabilis Eusebii sepulturam, ut ad miracula redeam enarranda, quae superius sum pollicitus enarrare. Obitus namque Eusebii venerabilis et trium hominum praesa, quae praecedentis vitae sanctitatem testantur: quorum ad praesens duo solum dicam. Monachus quidam cujusdam oenobii, prae lacrymis et vigiliis privatus corporali lumine
Abbreviated transcription (Latin):
sidentis iudicis thronũ ueniens: nostrã sententiã suspẽ¬
di modico temporis. nosq sͥ dari ob reuerentiã ⁊ deuo¬
tionẽ quã sibi contuleramus. ⁊ ꝓpter erroris destruen
di necessitatẽ: ut uoluit impetrauit. Deinde nos secũ
ducens. onuĩ illa uallatus societate: ubi fideliũ anime
inestimabili gloria ꝑpetuo ꝑfruũtur. Que ibi gereban¬
tur: ⁊ reldemus testimoniũ. declarauit. Post hec ad
purgatoriũ ⁊ infernũ nos deducens: nõ solũ que ibi
erant indicauit: s uoluit ut penaꝵ exꝑientia ꝓha¬
remus. His gͦ omnibus sic ꝑactis.ͥ hora qua uostra
cadauera sacco quo beatus fuit ulus i̾onimꝰ. tetigit ue¬
uerabilis eusebuis: idem głosus ionimus nobis imꝑa¬
uit ut ad corpora rediremus: mandans ut de his que
uidimꝰ testaremur: ꝓmiitensq nobis uigesimo die. si
de ꝑpetratis pctĩs contingeret debitã penitentiã nos ex¬

Expanded text:
aesidentis judicis thronum veniens, nostram sententiam suspenaesidentis judicis thronum veniens, nostram sententiam suspendi modico temporis, nosque sibi dari ob reverentiam et devotionem quam sibi contuleramus, et propter erroris ddi necessitatem, ut voluit, impetravit. Deinde nos secum ducens, omni illa beata vallatus societate, ubi fidelium animae inaestimabili gloria perpetuo perfruuntur, quae ibi gerebantur, ut redderemus testimonium, declaravit. Post haec ad purgatorium et infernum nos deducens, non solum quae ibi erant indicavit; sed voluit ut poenarum experientiam probaremus. His igitur omnibus sic peractis, hora qua nostra cadavera sacco, quo beatus usus fuit Hieronymus, tetigit venerabilis Eusebius, idem gloriosus Hieronymus nobis imperavit, ut ad corpora rediremus, mandans ut de iis, quae vidimus, testaremur, promittensque nobis, vicesimo die, si de perpetratis peccatis nos contingeret debitam poenitentiam exer
Abbreviated transcription (Latin):
rum. u̾idicẽ latere potuit. ł immo cũcta que fecinus tãꝙͣ
si forent pñtia. cũctis astantibus clara erant: ita ut nui¬
ninũ nostroꝵ pectaminũ sicut fuerat apparebat Consid̾a
namq quibus ⁊ quot agitabamur terroribus. Hiic
demonũ multitudo stabat. mala testificantes que feci¬
mus: locũ. modũ. ⁊ tempora declarantes. Hint nosmet
tum qr iudicẽ cũcta scientẽ. tũ qr ip̃m quilibet nostrũ
iustissimũ cognoscebat. Heu quid dicã: Quã senten¬
tiã p̃stolabamur: Ob eiu̾s memoriã nũt formido. Hĩc
mala undiq uindictã uidici acclamabant: nec ullum
nos dignos supplicio: om̃s qui aderant exclamabant.
Qũq iam nichil deesset iusi sententiã publicari. q̃ pcco¬
ribus digna datur: ecce głosus ionimus cũctis splendidior
astris. a beato ioh̾e baptista. sũmoq apłoꝵ principe petio.
nec nõ ⁊ angeloꝵ ingenti multitudine comitatꝰ. ͥ ad p̃¬

Expanded text:
rum, judicem latere potuit: imo cuncta quae fecimus tanquam rum, judicem latere potuit: imo cuncta quae fecimus tanquam si forent praesentia, cunctis astantibus clara erant: ita ut minimum nostrorum cogitaminum, sicuti fuerat, apparebat. Considera namque quibus et quot agitabamur terroribus: hinc daemonum multitudo stabat, mala testificantes quae fecimus, locum, modum, et tempora declarantes. Hinc nosmetitum quia judicem cuncta scientem, tum quia ipsum quilibet nostrum justissimum cognoscebat. Hen quid dicam? Quam sententiam praestolabamur, ob ejus memoriam nunc formido. Hinc inde mala undique, vindictam judici acclamabant: nec ullum nos dignos supplicio omnes qui aderant, exclamabant. Cumque jam nihil deesset nisi sententiam publicari, quae peccatoribus digna datur: ecce gloriosus Hieronymus cunctis splendidior astris, beato Joanne Baptista, summoque Apostolorum principe Petro, nec non Angelorum ingenti multitudine comitatus, ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
idem liquet. Cum eiuĩ multa que st̾ notissima in natu¬
ra. nostre parue intelligentie defectu intelligere nõ possu¬
mus: ita suꝑcelestia ⁊ spũalia omnino aliena a nature
cognitione quomͦ intelligimus: Dt dicis inqͣm. S uti
potes: queso dicas. At ille. Qutũloquor inquit id quod
cptas: ⁊ dicã paulomiuꝰ quod nõ possum. At hii qui me
pͥdie aĩa a corpore tot ut supͣfatus sum p̃ssuris ⁊ dolori¬
bus dissoluta: subito ictu oculi ineffabiliter fuit añ dei
duuditantis p̃sentiã deportata: s a quib ⁊ quomͦ nõ ag¬
uosco. Nec certe mirum: nã nũt carius mole aggͣuor
tũc autẽ erat aĩa sine carne. Fuerũt etiã ibidem istorũ
anime in terrorib ⁊ cogitationibus: quid uidex ageret for¬
que tunt nobis. Certe si illius nõ foret ignorantia: nõ¬
tociens peccarent. Nullũ que toto gessimꝰ tempore pct̃o¬

Expanded text:
idem liquet. Cum enim multa quae sunt notissima in natuidem liquet. Cum enim multa quae sunt notissima in natura, nostrae parvae intelligentiae defectu intelligere non possimus, supercoelestia et spiritualia omnino aliena a naturae cognitione quomodo intelligemus? Ut dicis, inquam, est, sed ut potes quaeso dicas. At ille: Circumloquar, inquit, id quod optas, et dicam paulo minus quod possum. At hi qui mecupridie anima a corpore tot, ut supra fatus sum, pressuris et doloribus dissoluta, subito in ictu oculi ineffabiliter fuit ante Dei judicantis praesentiam deportata. Sed a quibus et quomodo, non cognosco. Nec certe mirum: nam nunc carnis mole aggravor, tunc autem erat anima sine carne. Fuerunt etiam ibidem istorum animae, terroribus inexcogitabilibus quid judex ageret forquod tunc nobis? certe si illorum non foret ignorantia, toties non peccarent. Nullum, quae toto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ contigerit nõ explere. S qr id p̃ ceteris affectabam
scire: sequenti die duobus aliis cũ eo cõuocatis insimul
ad nerrationis illiꝰ senem redii ͥ cupiens hec ab alls
etiam duobus aliis p̃audire: ut triũ testimonio solidius
edocerer. Itaq ꝯ hii iam dicta reinciꝑent: sit respondi
tamen his que iam audiui omissis: queso ut que uobis
post dissolutionẽ corporis euenerint: meo hyanti animo¬
detegatis. Ad hec ille qui mͥ que audisti transato naria¬
uerat die quod cyrille inquit interrogas. nõ est possibide
plene fari: qr̃ spũalia. nostris minime sensibus comphen¬
duntur S̾cis namq te exanimem fore: eitamen quid ⁊
qualis sit anima nõ agnoscis Deũ certe scis omnũ esse pͥn
deus. aut qualis. dũ tarnis istius grauissime ⁊ corruptibi¬
lis portas ꝯmis. nõ intelligis. nisi ꝑ spẽm scilicet ⁊ in
enigmate: s eciam de angelis ⁊ de ceteris incorporeis.

Expanded text:
tem contigerit non explere. Sed quia id prae caeteris affectabam tem contigerit non explere. Sed quia id prae caeteris affectabam scire, sequenti die duobus aliis cum eo insimul convocatis, ad narrationis illius seriem redii, hoc cupiens ab illis etiam duobus aliis peraudire, ut trium testimonio solidius edocerer. Itaque cum hi jam dictare inciperent, sic respondi: tamen iis, quae jam audivi, omissis, quaeso ut, quid vobis post dissolutionem corporis evenerit, meo hianti deregatis animo. Ad hoc ille, qui mihi, quae audisti, transacto narraverat die: Quod, Cyrille, inquit, interrogas, non est possibile plene fari; quoniam spiritualia nostris minime sensibus comprehenduntur. Scis namque non te examinem fore; tamen quid aut qualis sit anima, non cognoscis. Deum certe scis omnium esse priDeus, aut qualis, dum carnis istius gravissimae corruptibile portas onus, non intelligis, nisi per speculum scilicet et in aenigmate: sic etiam de Angelis, et caeteris incorporeis
Abbreviated transcription (Latin):
ris ululans clamoribus: limen loci quo iacebami ex¬
cessit. Tunc głosus i̾onimus aliquibus imperans aci¬
gelio ne a me discederent. s quousq reuerteretur. ex¬
pectarent: cũ ceteris angelis festinantei: absceillt
Podem quoq abounte. angeli qui me ad custodiendũ
remauseitint ⁊ me confortare ceperunt blanda en dul¬
cia ꝓmittentes: si forti animo ꝑdurarem: Inter hec
autẽ consolationis colloquiã. hora quasi decursa: scds̾ be¬
atus ĩonimus ueniens. stansq in limin̾e: uelociter ĩqͥt
uenite. Tunc subito anima corpus relinquens tã gpa¬
uiter.  acerbe. ꝙ certe qͣnte fuerint p̃ssuro ⁊ angusti
intellectu nõ caperet mens humana: nłi ut ego expiẽ¬
tia didicisset: Si eiũ oĩs humana intelligentia. quas uell
angustias ⁊ dolores estimaret: respectu aĩe dissolutionis
a corpore: tũ illa pro nichilo reputaret. Hec ⁊ alia nõ
claudi dies occasu solis: quo necesse fuit quid ei post mor¬

Expanded text:
ris ululatibus et clamoribus limen loci, in quo jacebam, exris ululatibus et clamoribus limen loci, in quo jacebam, excessit. Tunc gloriosus Hieronymus aliquibus imperans angelis, ne a me discederent, sed quousque reverteretur exspectarent, cum caeteris angelis festinanter abscessit. Eo itaque abeunte, angeli, qui ad me custodiendum remanserant, me confortare coepere, blanda et dulcia promittentes, si forti animo perdurarem. Inter haec autem consolationis colloquia, hora quasi decursa, secundo beatus Hieronymus veniens, stansque in limine: Velociter, inquit, venite. Tunc subito anima corpus reliquit tam graviter et acerbe, quod certe quantae fuerint pressurae et angustiae, intellectu non caperet mens humana, nisi, ut ego, per experientiam didicisset. Si enim omnis numana intelligentia quas vellet angustias et dolores aestimaret respectu animae dissolutionis a corpore, tamen illa pro nihilo computaret. Haec et alia non itaque claudi dies occasu solis, quo necesse fuit, quid et post mor
Abbreviated transcription (Latin):
uiter innotesce. Ad quod ille. Adueniente inquit mortis
mee hora. tanta in loto quo migraturꝯ iacebam. ne
nil penosius: nil ue horribilius extogitari potest. Po¬
tius enĩ quilibet hominũ flãmis ardentib arsuros se
expouerent: ꝙͣ eoꝵ formaꝵ utu oculi iusione potiri.
Qui ad me uenientes. oĩa quetũq ꝑpetiaui oꝑa cont᷑
deum. ad meã memoriã reuocabant. ÷ suadentes mlͥi. ut
uigore sp̃t destitutꝰ. eoꝵ uerbis paululum assentirem:
rũ septies sole splendidior : me confortans. Qui ubi
illos sp̃t nephandos fuit intuitus. me tam dure exater¬
bantes. ualde cõmotus contra eos: uote terribili eis
dixit. Quid ad hunc. nequitie ⁊ oĩs maledictionis sp̃t
uenistis: Nesciebatis hunc meis fore fouendũ auxi¬
liis: ꝓtinꝰ hunc relinquentes abite: ⁊ uestras ab eo
ongate nequitias: qͣntũ distat ariens ab occaisii. His¬
dictis. illa maledictoꝵ spirituũ societas ꝑterrita: di¬

Expanded text:
viter innotesce. Ad quod ille: « Adveniente, inquit, mortis viter innotesce. Ad quod ille: « Adveniente, inquit, mortis meae hora, tanta in loco quo migraturus jacebam, nenil poenisus, nilve horribilius excogitari potest. Potius enim quilibet hominum flammis ardentibus arsurem se exponeret, quam earum formarum ictu oculi visione potiri. Quid ad me venientes? omnia quaecumque perpetravi opera contra Deum, ad meam memoriam revocabant, suadentes mihi, ut vigore spiritus destitutus, eorum verbis paulum assentirem: rum, species sole splendidior, me confortans. Qui ubi illos spiritus immundos fuit intuitus, me tam dure exacerbantes, valde commotus erga eos, voce terribili eis dixit: Quid ad hunc nequitiae et omnis maledictionis spiritus venistis? nesciebatis hunc meis fore fovendum auxiliis? Protinus hunc relinquentes, abite, et vestras ab eo ongate nequitias, quantum distat oriens ab occasu. Hic illa maledictorum spirituum societas perterrita, di
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. ⁊ subtilius intelligit: ⁊ sic maiorẽ possidet głam.
Enc eciã de illoꝵ miseroꝵ dampnatorũ penis. dici potest.
Nam ꝯ om̃s aiiie dampnatoꝵ in uno consistãt dampna¬
toꝵ locoͥ tũ diuersis cruciantur penis: iuxta uitiorum
qualitates. Tantũ siquidem differunt inter xp̃ianorũ qui
ibi torquentur penas ⁊ paganoꝵ:  ut paganoꝵ trucianiẽ¬
ta respectu eoꝵ que falsixpĩani ⁊ pit̃ores sustinent. sint
quasi nulla: qͣmqͣm ꝯmnino ineffabilia sint: nec a uiuenti¬
bus cogitabilia. Et dignũ est. Nam illi gr̃am dei in uaciuũ
receperunt. Inec uoluerũt a ptĩs coirigi dũ uixerũt: sacͥs
cõtinus uociferantibus scripturis. quas pro nichilo repu¬
tauerunt. Tunc ego. Horribile inqͣm quod dicis. Et uti¬
nã sedulo mortaliũ insisteret mentibus: ut uel tantarũ
peuaꝵ terrore. a prauis cessassent: si uollent amore glorie
B queso quid erga te pridie exeunte aĩa ꝑactũ est: bre¬

Expanded text:
idet, et subtilius intelligit: et sic majorem possidet gloriam. Sic etiam de illorum miserorum damnatorum poenis dici potest; nam cum omnes animae damnatorum in uno consistant poenarum loco: tamen diversis cruciantur poenis, juxta vitiorum qualitates. Tantum siquidem differt inter Christianorum, qui ibi torquentur, poenas et paganorunt, ut paganorum cruciamenta respecta eorum quae falsi Christiani peccatores sustinent, sint quasi nulla: quanquam ineffabilia sunt, nec a viventibus cogitabilia. Et dignum est. Nam illi gratiam Dei ireceperunt, nec voluerunt a peccatis corrigi dum vixerunt, sacris continue vociferantibus Scripturis, quas pro nihilo putavere. » Tum ego: horribile est, inquam, quod dicis, et utinam sedulo mortalium insisteret mentibus, ut vel tantarum poenarum terrore a pravis cessarent, si nollent amore gloriae. Sed quaeso quid erga te pridie exeunte anima peractum est, bre
Abbreviated transcription (Latin):
de fouea dissepultum. in altari extitit collocatũ. s
ad huiusmodi miracula: ułterius nõ ꝓtedã. Unũ tñ¬
quod nocte sequenti accidit nõ silebo Quomõ tlauso
tissimũ in monumẽto qͦd p̃parauimꝰ posium ꝰ: s
mane monumentũ uacuũ est imuientũ: ⁊ corpꝰ scissi¬
mũ fouee p̾stine inuenimꝰ restitutũ. Quod dum
ego płimũ admirarer: nocte sequẽti mͥ dormienti
beatus ioniunus apparens iñ uisione. płima mͥ gñdia
patefecit S iutꝰ cet̾a uerba: talia ni duit. Moue
ris cpuile ꝙ corpus meũ de fouea in qua iacet neqͣ¬
qͣm ertrahetur: quousq ciuitas ihllit ab infidelib
capietur. Quo quidẽ tempore romã delatũ. ibidem
multo tempore requiescet. Ad hoc erꝑgefacta: que
uiderã cũctis epĩs ⁊ aliis uiris catholicis enariami
Quid aut hec. qñ euement: aliter nõ agnosco . Wi
inutile ⁊ nõ bonũ. ͥ solum mee insipientie ⁊s negli¬

Expanded text:
de fovea dissepultum in altari exstitit collocatum. Sed tamen de fovea dissepultum in altari exstitit collocatum. Sed tamen ad hujusmodi miracula ulterius non procedam. Unum quod nocte sequenti accidit, non silebo. CAPUT tissimum in monumento quod praeparavimus, posuimus. Sed mane monumentum vacuum fuit inventum, et corpus sanctissimum foveae pristinae invenimus restitutum. Quod dum ego plurimum admirarer, nocte sequenti, mihi dormienti, beatus Hieronymus apparens in visione plurima mihi grandia patefecit. Sed inter caetera, talia mihi veris, Cyrille, quod corpus meum de fovea, in qua jacet, nullatenus extrahetur, quousque civitas Jerusalem ab infidelibus capietur: quo quidem tempore Romam delatum, ibidem multo tempore requiescet. Ad haec expergefactus, quae videram, cunctis episcopis et aliis viris catholicis enarravi. Quid et quando haec evenient, aliter non agnosco. Si inutile et non bonum; solum meae insipientiae et negli
Abbreviated transcription (Latin):
pessimus temptator dyabolus nocendi possidet artes.
Qui incautꝰ ꝑgit: leuissime capietur. Qui in cũctis ti¬
met : ab om̃ibus dyabolia hic timetur. Certe nil plꝰ
uocet: ꝙͣ spreco bonoꝵ consilio. ut ꝓpa uolũtas p̃cipit
ambulare. Qui sue tm̃ uolũtati credit. in cũctis que
facit. finẽ odibilem adiuueniẽt. Magnus exemplo iã
finito cũctis timor. de fragilitate nr̃a maxima. ⁊ de
dyabolica calliditate ⁊ astutia nobis oĩbus demõstra¬
tur: magna ⁊ spes uenie. pctoribus declarat᷑. Cernẽs
namq se monachus sit a dẏabolo deturpatũ. delusum
ac etiã tanta miseria captiuatũ. ꝓtinus suffgiis gło¬
sissimi ĩomimi. cꝰ semꝑ deuotꝰ extiterat. suã miseriã ⁊
dem paterna domo. oĩ retardatione abita. lugens ⁊ do¬
lens ad fontẽ penitentie ꝓperauit. Deinde uero in suo
moͣft̾io ꝑ annos duos in tante abstinẽtie se asꝑitate af¬

Expanded text:
pessimus ille tentator diabolus nocendi possidet artes. pessimus ille tentator diabolus nocendi possidet artes. Qui incautus pergit, levissime capitur. Qui in cunctis timet, ab omnibus diabolis hic timetur. Certe nil plus nocet, quam spreto aliorum consilio, ut propria voluntas praecipit ambulare. Qui suae tantum voluntati credit, in cunctis quae facit, finem odibilem adinveniet. Magnus exemplo jam finito timor de fragilitate nostra maxima, et de diabolica calliditate et astutia nobis omnibus demonstratur magna, et spes veniae peccatoribus declaratur. Cernens namque se monachus sic diabolo deturpatum, delusum, ac etiam in tanta miseria captivatum, protinus suffragiis gloriossimi Hieronymi cui semper devotus exstiterat suam miseriam etdem paterna exiens domo, omni retardatione abjecta, lugens et dolens, ad fontem poenitentiae properavit. Deinde vero in suo monasterio per annos duos in tanta se abstinentiae asperitate af
Abbreviated transcription (Latin):
lateri applicauit. Ad hoc soror leui sompno dormiens
excitatur. ⁊ iurũ uxta se manu sentiens. admodũ
expauescens. diris emissis clamoribus: ad se om̃s pa¬
riter euocauit. Currũt a puelle thalamũ cũcti cum
lumine: ⁊ tandẽ u lecto inuenerũt hunc iacentẽ.
Airantur parentes ⁊ stupent ͥ ternũt hoc cũcti qui
occurrerãt: ⁊ condolebant. Interrogat a filio pater
discriminis tanti causam: reatũ suũ filius silentio
confitetur. Ut enĩ dixit. uoluit ionimus glo̾sus hũt
suã stulticiã exꝑiri: ut in posterũ humilior ⁊ asta¬
tior fieret ad cauendum ⁊ in p̃lio se tuendũ..  ne
amplius exemplo huiuismodi quis de sc̃itate sua¬
cõfideret ⁊ sꝑaret. Qnͣto enĩ menor inest hõi sci¬
tas. dũ in mari mũdi huiꝰ ꝓcelloso. ⁊ inimitorum
agminibus pleno. inbelli carnis nauicula naugat:
tanto maior in est ⁊ astutia se tuendi. Infinitas ille¬

Expanded text:
lateri applicavit. Ad haec soror levi somno dormiens lateri applicavit. Ad haec soror levi somno dormiens excitatur, et virum juxta se manu sentiens, admodum expavescens, diris emissis clamoribus ad se omnes pariter evocavit. Currunt ad puellae thalamum cuncti cum lumine, et tandem in lecto inveniunt hunc jacentem. Mirantur parentes et stupent, cernunt hoc cuncti qui cucurrerant, et condolent. Interrogat a filio pater discriminis tanti causam, reatum suum filius silentio confitetur. Ut enim dixi, voluit gloriosus Hieronymus hunc suam stultitiam experiri, ut in posterum humilior et astutior fieret ad cavendum, et in praelio se tuendum; et ne amplius exemplo suo quis de sanctitate confideret et speraret. Quanto enim major inest homini sanctitas, dum in mari mundi hujus procelloso, et inimicorum agminibus pleno, imbecilli carnis navicula navigat; tanto major est timor et astutia se tuendi. Infinitas