comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pori misceat. Sed tũc eam creari: qñ corpꝰ creatur
batur inditris. Nlam etrũ antea fuissennis nec ipsi
notituniꝰ: nec qd̾ hoc qͥs hominũ licat habemꝰ Nõ est gͥ
q̃rendũ: qd̃ q̃rendo magis ẽ irridend̾. ẜentiles ⁊ hetici
de aĩa clisputare conant᷑. S qͦmͦ de illa auicͥo recte senti¬
ue possunt ⁊ qͥ auctorẽ ad cinꝰ ymaginẽ fcã ẽ ñ noũunt:
lit̾ sed t̾eporalit̃. suis effectioib. Corptis autẽ ⁊ loco ⁊ tẽpe
pus mutatio locoꝵ: hoc ẽ ad auinũ niutabłitas cogita¬
a d̾ male recessit. Et iusta dãpnatõe ĩ cõstans ꝑreꝵ raptiᷤ
uarretatẽ defluxit. Multũ ex sua net᷑a spledorem posid
aĩa sed fuscat cõmiixtiõe carnis qͣ retinet᷑ iuclusa. E
ei eñĩ parte u̾tit̾ ad peccancli ĩfirmitatẽ: salonione cli¬

Expanded text:
pori misceatur, sed tunc eam creari, quando et corpus creatur obatur indiciis. Nam utrum antea fuissemus, nec ipsi novimus, nec quis hominum dicat habemus. Non est ergo quaerendum quod quaerendo magis est irridendum. 5. Gentiles et haeretici de anima disputare conantur, sed quomodo de illa aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noveruntaliter, sed temporaliter suis affectionibus. Corpus autem et loco et tempore pus mutatio locorum, hoc est ad animam mutabilitas cogitaa quo male recessit; et justa damnatione inconstans per rerum raptus varietatem defluxit. Multum quidem ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur commistione carnis, qua retinetur inclusa. Ex ejus enim parte vertitur ad peccandi infirmitatem, Salo
Abbreviated transcription (Latin):
lent᷑ detegit᷑: statĩq despicit. quẽ se dilig̾e simulauͭ. Ami¬
titia certa ui nulla excludit᷑: nullo tẽꝑe abolet᷑. Ubicũq
tentio q̃l actõnis au̾tit. Sepe ⁊ ꝑ honorẽ qͦꝵdã mutant᷑ ⁊ mo¬
res. Et quoᷤ ante cõglutinatos caritate habuerũt. p̾trx ad cl¬
men honoris uen̾unt: amicoᷤ hẽre despitiũt. De amititia¬
fictos bñfitio adiungit᷑. Nõ st̃ fideles in amititia: qͦs .xxx.
munus nõ grã copulat. Nam cito deserũt: nisi mutuo
acceꝑint. Dilectio eĩ que munere glutinat᷑: eodẽ suspẽso clis¬
soluit᷑. Illa u̾a ẽ amititia q̃ nichil q̃rit ex rebꝰ amici nͥ solam
beniuolẽtiã scil ut gͣtis amet amãtem. płmq amititia ex
eam appetit. Naui illa ex inopia breuis ẽ ⁊ fuscata: ista pura

Expanded text:
ligere simulavit. 4. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur, ubicunque tentio quaelibet actionis avertit. 6. Saepe per honorem quorumdam mutantur et mores; et quos ante conglutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciunt. CAPUTfictos beneficio adjungitur. 2. Non sunt fideles in amicitia, quos munus, non gratia copulat. Nam cito deserunt, nisi semper acceperint. Dilectio enim quae munere glutinatur eodem suspenso dissolvitur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevoli nihil agendo eam appetit. Nam illa ex inopia brevis et fucata, ista pura
Abbreviated transcription (Latin):
tõ nõ sequif: in detiorem espeani oclis uͥt ostensa u̾tat᷑. lude
peulus cũ dic̾et caritas patiens est.:⁊ lico adiunxit. benigna
est: uidel ostendẽs. qi qͦs ex patientia tolerat. amare etiam
ex benignitate nõ cessat. Unde idẽ doctor egͤgius cũ patiẽ¬
tiam cliscipilis suad̾et clicens. amaritudo ⁊ ira ⁊ indigna¬
tõ. et clamor ⁊ blaspheinia tollat᷑ a nobis ÷ qͣsi cũctis extus
iã uñ cõpositis. ad intĩora cõuertit᷑ dũ sb̾iungit: cũ om̃i
malitia. Quia nimirum frustra indignatõ. clamor
et blasphemia ab ext̾iorib tollitur: si in int̾iorsb mat̃
ramis incilit᷑: si surrectum młtiplitiꝰ intus ĩ radice ser

Expanded text:
in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est , illico adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatio et cjam bene compositis, ad interiora revertitur, cum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice ser
Abbreviated transcription (Latin):
dat: et caute monẽdo pꝰtmod̾ que ĩ firma st̃ roborat. Ait eñs.
bratias agͥe debemꝰ deo semꝑ ꝓ uobis frats ita ut dignũ est.
qm̃ superescit fides ur̃i ⁊ habundat caritas unĩcuiꝰq inm¬

Expanded text:
dat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: dat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est: quoniam supercrescit fides vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ius uel illius uos ẽẽ dicitis ⁊ qͥ per dissolutõnem negligẽ¬
tie nulliꝰ uos eẽ mõstrastis: At cõtra pusillanimes aptiꝰ
ad iter bene agencdi reclucimus: si q̃dam illoꝵ bona ex la¬
t̾e requiiamus. It clũ in eis alia reprehendẽdo corrripimꝰ:
alia amplectendo laudamus ÷ qͣtinus eoꝵ ten̾itudinẽ. laus
aucdita nutͥat: quam culpa increpata castigat. Plerũq au¬
tẽ utilius apud illos ꝓficimꝰ: si ⁊ eoꝵ bñ gesta memoramus÷
et si qua ab eis inorcdinate st̃ gesta nõ iam tãquã ppetrata
corripimus: sed qͣsi adhuc ne ꝑpetͣri debeant ꝓhibemus ⁊ ut
et illa q̃ adꝓbamus in latꝰ fauor augeat: et cõtra oa q̃ repre¬
hendimus. magis apud pusillanimes exhortatõ u̾ecunda cõ¬
ualescat. Unde idem panlus cũ thessalonicẽses ĩ accepta p̾di¬
catõe ꝑclurantes. qͣsi de uicino m̃di t̃mino qͣdam cognoᷤce
ret pusulamiitate tͣbatos: pͥus in eis q̃ fortia ꝓspicit lau¬

Expanded text:
lius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino qret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit lau
Abbreviated transcription (Latin):
Namuis scĩ huiꝰ uite erũpnis lib̾ari se cito cupiant
uolentes exire de corpore: dei tam̃ dispositiõe plerũ¬
sq diu in hac uita u̾sant᷑: ut ꝑ lõgũ tolerantie exꝑimentũ
solidius eoꝵ pacientia roboretur.Muiti uitam oclio habẽt
et tam̃ mori timent. Qd̾ plerisq ii angustia cõting̾e sol.
Sic quidẽ e cõtiario effectu. ⁊ uiuendi hiit teclium: et mo¬
riendi metũ. Sollicite debet unuscͥisq uiu̾e. et seniꝑ t̃miuũ
uite sue cõsid̾are ⁊ ut de cõtemplatõe illiꝰ: huiꝰ scłi blancditi

Expanded text:
uamvis sancti ab hujus vitae aerumnis liberari se cupiant, volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contemplatione illius ani
Abbreviated transcription (Latin):
henne incendiis deputant. De qͥb bñ ꝑ ꝓpham dicit᷑. Du¬
cunt in bonis clies suoᷤ : et in puncto ad inferna descẽdt̃.
Iniquus moriens. qui imitatiõe sua multos ad culpã
traxerat: delectatõe peccati multos a pena reuocat terro¬
re tormenti. Qued etiam psalmista testat᷑ clicẽs. Letabi.¬
in sanguĩe peccatoris. In peccatoꝵ eĩ moriẽtium sanguine.
iusti lauantur manꝰ: qr clũ eoꝵ pena cõspicit᷑. cõspitiẽtis
uita mũdat᷑. Cuiꝰ eĩ talis crudelis exitꝰ c̾nstur: nõ solũ qͥ
uid̾it refugit. s aliõ etiani ab inistatiõe illiꝰ qͣnta ualu̾it
exortatione cõpescit. In exitu uite. anime electoꝵ nimio

Expanded text:
utantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabium sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae ele
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui ite p̾sentis lõgitudinẽ nõ de suo spatio s de eiuͤᷤ
fine cõsid̾at: quã sit misera ⁊ breuis. satis utilit pẽsat. Hita
eĩ p̾sens. qr ip̃is suis increm̃tis deficit: breuis ẽ. Suo eĩ aug¬
mento perit: ctum id qd̃ uidet᷑ in fut᷑o ꝓfic̾e. ĩ pret̾ito deficit.
Itẽ ex ip̃o breuis ẽe uita presens ostẽdlit᷑: ex q ñ ꝑmanet s fini¬
Qd̃ diu in hac uita uiuit᷑. q̃rit᷑ utrũ augmẽtum an rec¬
tius detͥmentũ cdicat᷑. S qͦmͦ possit recte cdici augm̃tũ ⁊ qd̃
uita ista mortalis ẽ. Nori oportet holem ĩ carne m̃do: ne
moriat᷑ in anima xp̃o. Nam tũc qͥsco uiuere credit᷑: si scd̾m

Expanded text:
. Qui vitae praesentis longitudinem non de suo spatio, sed ejus fine considerat, quam sit misera et brevis, satis utiliter pensat. Telaenim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex ipso esse brevis 360 vita praesens ostenditur, ex eo quod nod diu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod ista vita mortalis est. 6. Mori oportet hominem in carne mundo, ne mo
Abbreviated transcription (Latin):
lim sortita ẽ. Nullus aatẽ in alio eẽ misericors potest: qui pͣ¬
ue uiuendo inse misericors nõ ẽ. Qui eĩ sibi neqͣm ⁊ cui bonu
ẽ: Nulla scolera elemosinis po̾st̃ redtimi: si in peccatis qͥsq ꝑ¬
manserit. Tunc autẽ ꝑ fructũ elemosinaꝵ inclulgẽtia cõcedi¬

Expanded text:
lum sortita est. Nullus autem in alio misericors esse potest, qui prlum sortita est. Nullus autem in alio misericors esse potest, qui prave vivendo in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? 6. Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quis permanserit. Tunc fructu eleemosynarum indulgentia concedi
Abbreviated transcription (Latin):
as a dõ cẽcessas nõ rebꝰ salutarib s m usib pauis u¬
tuntur. Nesciunt eĩ eas imꝑtiri pauꝑib. oppressis sb̾ueĩre
despitisit ⁊ et inde magis augẽt delicta: unde reclim̾e debu¬
erunt. Hoc habet tantũ bonũ possessio reꝵ p̾sentiũ: si uitã
refitiat miseroꝵ. Pret̾ hoc. tẽptatõ ẽ m̃ailucrũ. Tantoq ma¬
iora supplitia in fut᷑um dabunt: quãto ⁊ ip̃a maiora st̃. Potõ¬
tes enĩ: potent̃ torm̃ta patient᷑. Terrena oĩa seruãdo amitti¬
mus: largiondo seruamꝰ. Pat̾moniũ eĩ retentũ perit: manet
autẽ erogatũ. Diu eĩ cũ reb nr̃is durare nõ po̾sumꝰ: qr aut noᷤ
illas moriendo deserimꝰ: aut ille noᷤᷤ uiuẽtes desersit:. ꝓ oliu̾sita¬
te alii usus de rebꝰ mũdanis ꝑeũt: quas cupicliꝰ rapiũt. Alii u̾o¬
saluant. lũ in eoꝵ pulcͥtudine. cõdlitoris pulcherrimã ꝓui-¬
ta bona mcantur. Mi scd̃ia a cõpatiendo aliene miserie uocabu¬

Expanded text:
s a Deo concessis, non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impertire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt; et inde magis augent delicta unde redimere debuerunt. 2. Hoc habet tantum bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; praeter hoc tentatio est mundi lucrum; tantoque majora supplicia in futurum dabunt, quanto et ipsa majora sunt: Potentes enim potenter tormenta patientur . 3. Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim retentum perit, manet autem erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes deserunt. 4. Pro diversitate usus alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidisalvantur, dum in earum pulchritudine Conditoris pulcherrimam proviia bona merentur. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
uissima tua: et in et̾num nõ peccabis. Hent᷑ͣi exitꝰ ignorã¬
tia certa ẽ: et clum mori qͥsq nõ existimat. tollit᷑. Unde qͥs¬
q festinet ne ni nuqͥtatib suis rapiat᷑: simłq finiat᷑ uita
cum culpa. Nam incentor diabłs eos qͦs uiuẽtes accẽclit
ad uitia: subito morientes ꝑtͣhere nitit᷑ ad torm̃ta. Sepe
diuites in hac uita fallaci. dũ potentie gła. uł reꝵ habã¬

Expanded text:
issima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel
Abbreviated transcription (Latin):
Due st̃ elemosine. Ina corporalis: egenti scil dare qͥcqͥd potu¬
eris ⁊ alt̾a spũalis: ddimitt̾e scil a qͦ lesus extit̾is. Haꝵ prima
adhibe̾da ẽ miseris: secũida malis. Erit ergo qd s̃emꝑ ĩptia̾:
et si nõ pecuniam: saltim grãm. Nõ erit elemosina cũ mur¬
matõe prebẽda: ne comitante tͥsticia. mͥces peat dispẽsata.
T̃unc autẽ bñ tͥouit᷑: qñ cũ m̃ti hilaritate p̾bet᷑. Hude et
apłs. hylarem inqͥt datorẽ: diligit ds̃. setuẽd̾ ẽ itaq
ne pauꝑ aut cũ teclio nr̃o oblata suscipiat: aut ne om̃o
p̾termissus. merẽs tͥstisq recedat. De rapinis alienis elemo¬
sinã fac̾e: nõ ẽ offitisi mifatõis. s emolumentũ scesis. Nn¬
de ⁊ salomõ. qͥ offert inqͥt sacͥfitiũ de mpina pauꝑũ: tãꝙͣ¬

Expanded text:
15. Duae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potu15. Duae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, etsi non pecuniam, saltem gratiam. 16. Non est eleemosyna cum murmuratione praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apostolus: Hilarem, inquit, datorem diligit Deus . Metuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inq
Abbreviated transcription (Latin):
largitatis impentdit. uel si qͥcl ineligẽti largif᷑: sed qͥ ĩ smicũ
cliligit. ⁊ qͥ lugẽti affectũ cõpassiois ⁊ cõsolatõis s̃pertit. aut
in quiblibet necẽsi tatibꝰ cõsiliũ adhibet: elemosinã ꝓcul
dubio facit. Nam ⁊ doctrine bonũ elemosina ẽ: et miseri¬
si indigentẽ se simulet: ex toto illi corde cõmiserãclum¬
eẽ oportet. Et licet ille fortasse falsam incligẽtis spetiẽ
p̾ferat: is tam̃ qͥ simplicit̾ imꝑtit. fructũ miscdie non
amittit. oͣuis quisq sit egens: nullus tam̃ unde ret̾¬
buat egenti excusationẽ mopie potest obtẽd̾e: quan¬
do ex precepto saluatoris etiam calicẽ aq̃ frigide p̾cipia¬
mur iudigenti p̾bere. Nam si aliua nõ habentes itl ip̃m be¬
nigne tͥbuamus: m̾cedem ꝓculdubio nõ amittimꝰ. Cet̾um
si ampliꝰ possumꝰ. ⁊ egestatẽ simłando minꝰ largim᷑: ñ egen¬
tẽ s deũ fallimus. cui cõsciẽtiam nr̃am ab̾cõdere ñ pꝰsumꝰ.

Expanded text:
 indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibusdam necessitatibus consilium adhibet, 358 eleemosynam procul dubio facit. Nam et doctrinae bonum eleemosyna est, et miserisi indigentem se simulet, ex toto illi corde commisereri oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem praeferat, is tamen qui simpliciter impertit fructum misericordiae non amittit. 14. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere . Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittimus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem, sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾um nulla ẽ delicti uenia: qñ sic p̾ceclit miscd̾ia. uͭ eam segͣ¬
tͣ peccata. Nõ est elemosina q̃ głe magis causa: quã nisscd̾ie ĩ¬
ꝑtitur intuitu. Quali eĩ itẽtioe ab uno qͦcs largit᷑: talit̾ et
apd̃ deũ recipit᷑. Qui gͦ hic de bono laudẽ p̾sentẽ appetit. spen ꝑ¬
pauꝑ pascit᷑: etiã ipm miscd̾re opꝰ in peccatũ cõu̾tit᷑. In tantũ
elemosinaꝵ oꝑa peccata extingũt. atq ĩ tantũ ad regnũ seculi
futi ꝓficiunt: ut etiam iudex celestis in fut᷑o iuclitio uoniens.
in dext̾am cõsistentib clicat. Esuriui ⁊ declistis mͥ m̃clucare. Si
tiui: et declistis mͥ bibͥe. Hopes eram: et collegistis me. Nudꝰ: et
operuistis me. Qb etiam bñ ꝓmittit clicẽs. Henste bñclicti pa¬
tris mei: paͣrcipite paratũ uobis regnũ. ⁊ c̾et̾a. hiis autẽ quos
nulla p̾cedentia elemosinaꝵ fcã secunt᷑: et̾ni iudicis uoce sie dr̃

Expanded text:
 delicti venia, 357 quando sic praecedit misericordia, ut eam sequantur peccata. 7. Non est eleemosyna, quae gloria magis causa quam misericordiae impertitur intuitu. 8. Quali enim intentione ab unoquoque largitur, taliter et apud Deum recipitur. Qui ergo de bono laudem praesentem appetit, spem ppauper pascitur, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertit. Intantum eleemosynarum opera peccata exstinguunt, atque intantum ad regnum futuri saeculi perficiunt, ut etiam judex coelestis in judicio futuro veniens, in dextra consistentibus dicat: « Esurivi, et dedististivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me. Quibus etiam bene promittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum. His autem, quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
diata ruins sue dãpna cõspitiens sese ĩ pͥcipitiũ ꝑuenisse de¬
Phendit: gressum pꝰt t̃guni reuocet ⁊ et ꝑtimescẽs que a¬
niau̾at: discat diligere que cõtempuebat. hinc est eĩ qd̃
ieremie misso ad pͥdicatõnem d̃. Ecce cõstitui te hodie fu-¬
ecificare utilit ixeta no poset Nisi ab aucitoꝵ suoꝵ codi¬
b spinas uani amoris euelleret: nimirũ frustra in esᷤ
sancte p̾clicatõnis u̾ba plantaret. Hinc est eĩ qd̾ petrus
pͥus euertit ut pꝰtmodũ cõstruat: cũ neqͣquã iudeo ᷤ mo¬
nebat quid iam fac̾ent. s de hiis q̃ fec̾ant increpabat di¬

Expanded text:
alta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse dealta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hodie edificare utiliter recta non posset: nisi ab auditorum suorum cordius spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit ut postmodum construeret, cum nequaquam Judaeos monebat quid
Abbreviated transcription (Latin):
et qͥ dolorem uuln̾is nõ sentit: salutis remeclia nõ reqͥrit.
prius gͦ ostendenda st̃ quam sint uana q̃ cliligũt: et tũc
demũ uigilant̾ intimãda ꝙͣ sint utilia q̃ pret̾mictũt.: priꝰ
uideant fugienda q̃ amant: et sine clifficultate pꝰtmod̾
cognoscẽt amanda ẽẽ q̃ fugiunt. Melius eĩ in exꝑta reci¬
piunt: si de exꝑtis qͥcqd clisputatõnis audiunt. u̾aciter
recõgnoscunt. Tunc igit᷑ pleno uoto discũt u̾a bona q̃¬
rere: cum certo iuditio deprehendũt falsa se uacue te¬
nuisse. Aucdiant gͦ qd̃ bona p̾sentia ⁊ a delectatõne citiꝰ
tͣnsitoria suit: et tamen eoꝵ causa ad ultionẽ sine tͣnsitu
ꝑmensura. Quia ⁊ mĩc qͦd itbet inuitis sb̃trahit᷑: et nũc
qd̾ dolet inuitis in supplitium reseruat᷑. Itaq eisdẽ rebus
t̾reantur salubrit̾ qͥb noxie delectant᷑ ⁊ ut clũ ꝑcussa mẽs

Expanded text:
et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius transitura sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine transitu permansura; quia et nunc quod libet invitis subtrahitur, et tunc quod dolet invitis in supplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut dum perculsa mens
Abbreviated transcription (Latin):
nientã ⁊ anetũ et ciminum. & relinqͥtis q̃ gͣuiora st̃ te¬
gis: iucdititiũ ⁊ miscd̾iam ⁊ fidẽ. sieq eĩ negligent᷑ au¬
diend̾̃ est od̃ cũ decimari minima clic̾et. extrema qͥdem
de olerib maluit. s tam̃ bene olentia memorarizut
ꝓfecto ostend̾et qr simulatores cũ parua custocliũt:
odorem de se extẽdere sc̃e opinionis querũt. Et qͣnns
imiplere maxima p̾cermittant: e taĩ miniia obser¬
uant. q̃ humano uiditio lõge latẽq irdoleãt.xxxiii.
alit qui inchoata minime cõsummãt. Qui enĩ¬
uoita n ec in choant: nõ st̃ eis prius eclificanda que salu¬
buter elligant. ses destruenda ea in qͥb semet ipõs ne¬
quiter uersant. Neq enim sequnt᷑ q̃ mexꝑta audiunt ÷
nisi priusquam ꝑnitiosa sint ea q̃ sibi sunt exꝑta dep̾hen¬
dant: qi nec leuare appetit: qui ⁊ hoc ip̃m qͥa decidit nescit.

Expanded text:
mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt lementham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorari; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittunt, ea tamen minima observant quae humano judicio longe lateque redoleant. CAP. aliter qui inchoata minime consummant; alitebona nec inchoant, non sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint ea quae sibi sunt experta, deprehendant, quia nec levari appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit;
Abbreviated transcription (Latin):
ti iudicis retͥbutõnem elatõminoris iustitie. uia fiat
ad foueam grauioris culpe. Qui eĩ uane elati. mini
mi boni cꝰtodiam suis uirib tͥbuũt: iusto d̾elicti cul¬
pis maiorib obruunt᷑⁊ et cadendo liscũt nõ fuisse
ꝓprium qd̃ steterunt : ut mala ĩmensa cor reprimant:
oo̾ bona minima exaltant. Ammonẽci st̃ ut cõsid̾ent
quod ⁊ in culpis grauiorib alto reatu se obligant: et
tam̃ plerũq in parius que c̾todiunt det̾ius peccant: qi
et in illis iniqͣ fatiunt: et ꝑ ista se hoĩb qͥa iniqͥ st̃ cegũt.
Inde fit ut cum maiora mala ꝑpetrant. corã deo aꝑte in¬
iqͥtatis sint: et cũ parua bona custocliunt. corã hoĩbus
simulate scitatis. Hinc est enĩ qd̾ phariseis dr̃. Liqͤntes
tulicem ⁊ camelũ glutientes. Ac si aꝑte dic̾etur. Mint
na mala clisceruitis: maiora deuoratis. hinc est eĩ qd̾
rursum ore u̾itatis increpant᷑: cũ audiunt. Decimatis

Expanded text:
ti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse oprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelma mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Minor uero dumi qͣsi nulla credit᷑: eo peiꝰ quo et
securius in usu retinetur. Uude fit plerũq ut mẽs
assueta malis leuib nec gͣuia ꝑhorrescat ⁊ atq ad qͣn¬
dam auctoritatẽ neqͥtie ꝑ culpas nutrita ꝑueniat: ⁊¬
tanto in maiorib cõtẽpuat ꝑtimescere. qͣnto ĩ mini¬
mis clidicit uõ timẽdo peccare. Atrõtra ammonendi
st̃ qͥ se a paruis custodiunt: s aliquãdo ĩ gͣuib dem̾gũ¬
tͣ⁊ ut sollicite seipõs depͥhendãt. qr dũ cor coꝵ de cꝰtoditiᷤ
minimis extollitur: ad ꝑpetranda grauiora. ip̃õ elatio¬
nis sue baratro deuorantur. et clum foris sibi parua
sb̾itiũt. s ꝑ manẽ głam intꝰ intumescũt: langore su¬
ra ꝓst̾nunt: Ammonẽdi gͦ st̃ qͥ se a paruis custodiunt
s aliqͣndo ĩ grauib dem̾gũtur ⁊ ut ubi se stare extͥn¬
secus estimant. ibi intrinsecus cadant: et iuxta clistͥc¬

Expanded text:
tur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et tur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed per inanem gloriam intus intumescunt, languore sura prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta distric
Abbreviated transcription (Latin):
uis in minimis s tam̃ freq̃nt̾ excedũt: ut neqͣquã cõ¬
sid̾ent qͣlia. s qͣnta cõmittũt. Facta eĩ sua si despitiũt
timere cũ pẽsant: debent formidare cũ num̾ant. Altoᷤᷤ
qͥppe gͣgites fluuminũ. parue s ĩnum̾e replent gutte
pluuiaꝵ ⁊ et hoc agit sentina latent̾ crescens: quod pa¬
tent̾ ꝓcella seuiens. Et minuta st̃ q̃ erũpũt ĩ m̃bris
ꝑ icabiem uuln̾a s cũ multitudo eoꝵ ĩnim̾abłit̾ occu¬
pat: sic uitam corꝑis sicut unũ gͣue inflictũ pectori uul¬
mis necãt. Hinc uidel scriptũ est. Qui mocdica sꝑnit. pau¬
latĩ decidit. Qui eĩ poccata minima flere ac deuitare ine¬
gligit: ao statu iustitie nõ qͥdẽ repẽtes partib totus
cadit. Ammonẽdi st̃ qui in minimis frequent̾ exce¬
dunt. ut sollicite cõsiderent. qr nõnũꝙͣ in parua de¬
t̾ius quam ĩ maiori culpa peccatur. Maior eĩ quo ci¬
tius qr sit culpa coguoscit᷑: eo etiam celerius em̃da¬

Expanded text:
in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emenda
Abbreviated transcription (Latin):
nõ amittit. Qͥ uero p̾t cõu̾sionem tepuit: et spen q̃
eẽ potuit de peccatore. sb̃straxit. Aut calidꝰ gͦ aut frigi¬
dus qͥsq ẽẽ querit᷑: ne tepidꝰ euomat᷑ ⁊ ut uidel aut
dꝰ: qui a calore quẽ ꝓposint. torpore ad noxiũ frigꝰ redit.

Expanded text:
non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de peccatore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur; ut videlicet aut dus qui a calore quem proposuit torpore ad noxium frigus redit.
Abbreviated transcription (Latin):
am nõ arriꝑe: ꝙͣ arreptam post t̃gum reclire. Nisi
eĩ retro respic̾ent: erga ceptum stucdiũ nullo tepore
languerent. Audiant gͦ qd̾ scriptũ est. shelius erat¬
eis non cognosc̾e uiam iustitie: quam post agnitionẽ
retrorsum conu̾ti. Audiant qd̃ scriptũ est. Ntinam ca¬
lidus eẽs aut frigidus ⁊ sod qͥa tepidus es: et nec frigi¬
D̾ nec calidus: incipiam te euomere ex ore meo. Ca¬
lidus qͥppe est. qͥ bona stuclia ⁊ arripit ⁊ cõsũmat. Er̃i¬
gidus uero est: qui cõsummãda nec inchoat ÷ et sicut
a frigore ꝑ teporem tͣnsitur ad calorẽ: ita a calore per
teporem reditur ad frigus. Quisqͥs gͦ amisso ĩfideli¬
tatis frigore. sed netͦquam tepore suꝑato excrescitut
ferueat: ꝓculdubio calore desꝑato clũ noxio in tepo¬
re demoratur agit ut frigescat. Sed sicut ante tepo¬
rem frigus sb̃ spe est: ita post frigus tepor ĩ desꝑatõ¬
ne. Qͥ enim adhuc in peccatis est: cõu̾sionis fidutiã

Expanded text:
am post arreptam, post tergum redire. Nisi enim retro respicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Utinanitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
frenatõ. Sic ociosis ac torpẽtib p̾dicetur sollicitudo bõi
oꝑis: ut tam̃ inqͥetis ĩmod̾ate letitia nõ augeat᷑ actõnis.
Sic inqͥetis ponatur modꝰ: ut tam̃ otiosis nõ fiat torpor
securus. Sic ab ĩpatiẽtibus extinguat᷑ ira: ut tam̃ remis¬
sis ac leuib nõ crescat negligẽtia. Sic lenes accẽdantur
ad zelum: ut tam̃ iracũdis nõ addat᷑ incendiũ. Sic tena¬
cib infundat᷑ tͥbuendi largitas: ut tam̃ ꝓdigis effusioĩs
frena minime laxent᷑. Sic ꝓdigis p̾dicetur parcitas: ut
tam̃ tenacib ꝑituraꝵ rerum custodia ñ augoat᷑. Sic m̃¬
cõtinentib laudet᷑ cõiugium: uit tam̃ cõtinentes nõ reuo¬
c̃ẽuir ad luxũ. Sicꝰ cõtinentib laudet᷑ uͥginitas corpis: ut

Expanded text:
frenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni frenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic continentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitate custodiat: ut sollicitꝰ congrua singłoꝵ uulnͥ¬
ibus medicam̃ta opponat. Sed cũ magni sit studii ut
exhortantdis singłis seruiatur ad singła. cũ ualde la¬
boriosum sit unũquẽq de ꝓpriis sb̾ clispẽsatõe debite
cõsid̾atõnis instruere: lõge tam̃ est laboriosius aucli¬
tores iunum̾os ac cliu̾sis passioĩb laborantes. uno eo¬
dẽq tẽpore. uoce unius ⁊ cõmunis ex hortatõnis ãmon̾e.
Ibi qͥppe tanta arte uox tẽꝑanda est. ut cũ cliu̾sa sint au¬
cditoꝵ uitia ÷ et singłis ĩueniant᷑ cõgrua. et tam̃ sibimet¬
ip̃i nõ sit cliu̾sa ⁊ ut int̾ passiones medias. uno qͥdẽ duclu
tͣuseat: s more bicipitis gladii tumores carnaliũ cogi¬
tatõnum ex diu̾so lat̾e ĩcidat ⁊ qͣtinus sic suꝑbis p̾cdice¬
t᷑ humilitas: ut tam̃ timidis nõ augeat᷑ metꝰ. Sic timi¬
dis infundat᷑ auctoritas: ut tam̃ suꝑbis nõ crescat ef¬

Expanded text:
sitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulnesitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboconsiderationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more bicipitis gladii tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat ef
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑ exemplũ culpa ꝓpinatur. Inde ⁊ plerũq conti¬
git ut qui negligenter de se mala opinari ꝑmittũt
per.. semetipsos quidẽ nulla miqͣ fatiant: sed tam̃ per
eos qͥ se imitati fuerint. multiplitius delinquãt. hĩc
est qd panius ĩmunda q̃dam sine pollutõne comeden¬
tib. sed inꝑfectis. tẽptatõnis scandalũ sua hac comesti¬
one mouentib. clicit Hidete ne forte hec licentia uestra.
scindalum fiat ĩfirmis. Et rursum. Et ꝑibit infirmꝰ
in tua cõscientia frat̾: ꝓpter quẽ xp̃c mortuus est Sic
xp̃o peccatis. Hinc est qd̾ moyses cũ clic̾et nõ maleclices
sureo. ꝓtinus adiuixit: nec corã ceco pones offenclicu¬
lum. Siuido qͥpoe nrlledic̾e est: absenti ac nõ audienti
derogare. Coram ceco uͥo offendiculũ pon̾e est: clisere¬
tam c̃de rem ag̾e. et tam̃ ei qͥ lim̃ eliscretõis ñ h̃t sñda¬

Expanded text:
tibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contintibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comestione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis . Et rursus: Et peribit infirmus in tua conscientia frater, propter quem Christus mortuus tum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non h
Abbreviated transcription (Latin):
didit. ⁊ głificent prem urm̃ qͥ in celis est. Qlit̾ igitur
uidenda essent uł qͣlit̾ nõ uidenda: ex sentẽtiaꝵ fĩne mõ¬
tͣuit. qͣtinus oꝑantis mẽs opus suum et ꝓpt̾ se uideri
nõ q̃reret: et tam̃ hoc propter celestis patris gloriam
nõ celaret. Unde fit plerumq ut bonũ opus ⁊ in oc¬
culto sit publice: et rursus in publico cũ agit᷑ occłte.
Qui eĩ in publico bono oꝑe. ñ suam s supni pr̃ĩs głam
querit: qd̃ fecit abscondit ÷ qi illum testem hũit: cui
placere curauit. Et qͥ in secreto suo bono oꝑe dep̾hendi
ac laudari cõcupiscit. et nullus fortasse uidit qd̃ exhi¬
buit ⁊ et tam̃ hoc coram hõib fecit: qi tot testes ĩ bono
oꝑe secum duxit. quot humanas laudes ĩ corde recͥsi¬
uit. Cum u̾o prana estimatõ in qͣntũ sine peccato ua¬
let ab intuentium m̃te ñ t̾gitur: cũctis mala credẽ¬

Expanded text:
didit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur didit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala creden
Abbreviated transcription (Latin):
occideants ne minus ꝙͣ se ꝓximos cliligant. et cñisĩpo¬
tũ salubrẽ uini sorbeant: intentis in sui cõsidatone m̃ti¬
b pestiferũ uenens poculũ fundãt hii nimirũ ĩuno ꝑ¬
ximoꝵ uitam minius adiuuãt: n alto miatã gͦuãt: cũ
student et recta occulte agere: et qͥbusdam factis ad ex¬
emplum de se praua seminare. Quisquis eĩ laudis cõcu¬
piscentiam calcare iam sufficit. eclificatõnis fraudẽ ꝑpe¬
trat: si bona q̃ agit occultat. Et qͣsi iactato semine. ger¬
minandi racdices subtrahit: qui opus qd̾ imitandum¬
est nõ ostendit. Hinc namq in euangłio u̾itas dicit.Hi¬
deant oꝑa ur̃a bona: et głificent patrem ur̃m qͥ ĩ celis
uideat᷑ clicẽs. Atcendite ne iustitiam urãm fatiatis
si laudemur: et tam̃ ostẽdenda st̃ ut laudẽ celestis prĩs
augeamus: Nam cũ nos iustitiam nrãm corã hoĩbus

Expanded text:
occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipoccidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi raest non ostendit. Hinc namque Veritas dicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis si laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum nos justitiam nostram coram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ocislis quoxdam demõstratõne oꝑuim de solo foris ius¬
titie colore blancliunt᷑. Ammonencdi itaq st̃ ne q̃ agt̃
recta despitiant: sed ea meriti melioris credant. alde nã¬
ꝙ bona sua diiudicãt: qui ad eoꝵ m̾cedẽ suffic̾e fauoreᷤ
humanos putant. Cum enĩ ꝓ recto oꝑe laus tͣnsitori¬
a q̃ritur: eterne retbutõnis res clgna uili p̾tio uenim¬
datur. De quo uidel ꝑcepto p̾cio u̾itas dicit. Am̃ dico uo
bis: iecepunt m̃cedem suam. Ammonẽcdi st̃ ut cõsidẽt
q̃ia lũ prauos se in occultis exhibẽt. s tam̃ exempla de
se publice in bonis oꝑib p̾bent: ostẽciũt sequẽtla q̃ fu¬
giunt. clamant amanda que od̾unt. Uniũt postremo
aliis.: et sibimoriunt᷑.: Atcõtra ãmonendi st qui dona
occuite fatiunt. ⁊ tam̃ qͥbusdam factis publice de seo
pinari mala ꝑmitiũt: ne cũ semet ipos actionss recte u̾r¬
tute uiuificant. in se alios ꝑ exemplũ pͣue estimatois

Expanded text:
oculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris jusoculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De qbis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt abscõcdunt. et tam̃ qͥbusdã factis publice mala
de se opinari ꝑmittũt. Ammonẽcdi st̃ eĩ qui mala occł¬
te agunt ⁊ bona publice: ut pensent humana iuclitia
quãta uelocitate euolant: cliuina autẽ. qͣnta ĩ mobłita¬
te ꝑclurant. Animonẽdi st̃ ut in fine rerũ m̃tis oculos
figant: qr ⁊ humane laudis attestatõ p̾cerit: et suꝑna
sentẽtia que ⁊ abscõdita penet᷑t. ad retͥbutõnem ꝑpetuã
cõualescit. Sũ igitur occulta mala sua cliuinis iucditi¬
is. recta autẽ sua humanis oculis auteponũt ÷ et sine
teste est bonũ qd̃ publice fatiunt: et nõ sine et̾no te ᷤ¬
te est. qd̃ latenter delinqũt. Culpas itaq suas occul¬
tando detegunt hõib u̾rtutesq pandẽdo: et unde pn¬
niri debeant abscondendo decegunt: et unde remun¬
ari pot̾ant detegentes abscõdunt. Quos recte sepłcra
dealbata spetiosa ext̾ius. sed mortuoꝵ ossib plena uitas
uocat: qi uitioꝵ mala ĩtus cõtegunt: humanis uero

Expanded text:
quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero
Abbreviated transcription (Latin):
corrigant᷑ a malo suo. s inuidentia det̾iorent᷑: et bonos a
studio sus recto quantũ in ip̃is ẽ si potuerĩt depͣuare conen
t᷑. Quando malos boni ꝓfic̾e uident nõ sc̃adalizant᷑. s quẽ
sint finẽ habit᷑i maxime cogitant. Hoc om̃is inuiclus ali¬
enis uirtutib prestat: qd̾ beato iob sathan p̾stitit. Nam
dum emularetur ꝓsꝑitatib eius. cõmouit adu̾saz s un¬
de eum creclidit diabłs posse prost̾nere inde eiꝰ aucta st̃
merita: atq inde claruersĩt ꝓbabiliora patiẽtie docu¬
uitam maculent: sicut q̃rebant ostium sodomite qͦ dom̃
loch nocit᷑i intͣrent. Illi u̾o cecitate erroris parietes uidebã.
etẽ uirtutes dissimulant. uitia u̾o ꝑqͥrunt: ꝑ ã eoꝵ cõsciẽ¬

Expanded text:
entiam deteriorentur, ut bonos a recto studio, quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. 315 6. Quando malos boni proficere vident, non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum aemulatur prosperitatibus, commovit adversa, sed dum credidit eum diabolus posse prosterni, inde ejus aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae docu bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae, quo domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris percussi, parietesetem, virtutes dissimulant, vitia vero perquirunt, per quae
Abbreviated transcription (Latin):
modũ pharetre sb̃tilit̾ insicdiaꝵ sagittas celat: ut
falsam fatiat secͣitatẽ: decipiatq callide: eũ cõtra quem
molit insiclias occulte. Cauẽdꝰ ẽ inimicꝰ qui maĩfestus ẽ: s
magis ille qui uidi nõ potest. Fãcile eĩ uincimus q̃ uidemꝰ:
q̃ autẽ nõ uidemus difficie a nob̾ expellimꝰ. ẜaro nocet᷑
homo ab extͣueis: si sui eũ nõ ledant. Magis eĩ insiduꝰ noᷤ¬

Expanded text:
modum pharetrae subtiliter insidiarum sagittas celat, ut falsam faciat securitatem, decipiatque callide eum contra quem molitur occulte. 2. Cavendus est inimicus qui manifestus est, sed magis ille qui videri non potest. Facile enim vincimus quae videmus, quae autem non videmus difficile a nobis expellimus. 3. Raro nocetur homo ab extraneis, si sui eum non laedant. Magis enim insidiis no
Abbreviated transcription (Latin):
et contͤ alios ꝑnitiosum aĩe dolci seruant. A regno eĩ dei
se seꝑant: qui semetipõs a caritate dissotiant. Sic̃ ma¬
ter ecclla praue ab hoĩb heticis premit᷑. s tam̃ eos uẽi¬
entes ad se benigna caritate amplectit᷑⁊ ita ⁊ singuli
nr̃m qͦscũq iuimicoᷤᷤ sustinemꝰ: reuertẽtes mat̾na imita¬
tõe amplecti statĩ debemꝰ. Cito gͦ ignoscẽdũ ẽ cuiꝙͣ dum
ueniam postulat. Non eĩ poͦst̃ peccata climitti: ei qui in se
p̾canti debita nõ climittit. Formã eĩ nob̾ indulgẽtie ds̃
ex m̾ito cõditioĩs nr̃e imposuit: clũ ita orare noᷤ p̾cep.
dimitte nobis debita nr̃a sic̃ ⁊ noᷤ climittimꝰ debit̾. nr̃is.
Iustũ ẽ eĩ dei iudiciũ. Tantũq a se indulgi ostendit:¬
quantũ alt̾utro unusqͥsq in se offenso indulget. Qͥ¬
dam de suis cõfidentes m̾itis. pigre in se delinq̃ntib.
qñ tardius relaxant᷑ frat̃na delicta. Qui frẽm sibi tar¬

Expanded text:
regno enim Dei se separant, qui semetipsos a charitate dissociant. 3. Sicut mater Ecclesia prave ab hominibus haereticis premitur, sed tamen eos venientes ad se benigna charitate amplectitur, ita et singuli nostrum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. 4. Cito est ignoscendum cuiquam, dum veniam postulat. 5. Non enim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita orare nos praecipit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justum est enim Dei judiciuquantum alterutro unusquisque in se offenso indulget. Quidam de suis confidentes meritis, pigre in se delinquentibusquando tardius relaxantur fraterna delicta. Qui fratrem sibi tar
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ face. Ab illo facilez ab hxc cũ labore cosirgs¬
tu dinem. recessum cẽ ꝓoħa asserit in ꝓfandum: quise
risii q uladani lege homo tenet᷑ aftrictus: rt etiam q̃d¬

Expanded text:
nsuetudinem facere. Ab illo facile, ab hoc cum labore resurginsuetudinem facere. Ab illo facile, ab hoc cum labore resurgitudinem recessum esse propheta asserit , in profundum, cujus usu, quasi quadam lege, homo tenetur astrictus, ut etiam qua
Abbreviated transcription (Latin):
pacatũ anteꝙͣ admittat᷑: ampliꝰ ꝑtimescit᷑. ꝙxuis autẽ
graue sit cdum ĩ usum uen̾it: leuie existimatur ⁊ sinet
ullo metu cõmittit᷑. Istis fomitibꝰ qͣsi qͥbdam gͣdibꝰ coales¬
cit oẽ percatũ. Gogitatõ eĩ pͣua: delectationẽ parit. Delecta¬
tio cõsensionẽ. Consensio actionẽ. Actio cõsuetutlinem.
cõsuietudo necessitatẽ. Sicq hiis uinclis hõ implicatus.
quadã cathena uitioꝵ tenet᷑ astͥctꝰ: ita ut ab ea enelli ne¬
quaꝙͣ ualeat. nͥ diuina gratia mañ iacẽtis appͥhendat.
peccatũ admitt̾e: cad̾e ẽ in puteũ. Cõsuetudinẽ u̾o pec¬
candi fac̾e: os putei ẽ coangustare. ne his qͥ cecidit ua¬
loat exire. S int̾clũ etiam d̃s tales lib̾at: clrĩ eoꝵ despa¬
tionẽ ad cõuersionẽ sib̾tatis cõmutat Ip̃o ẽ iiserãte.
peerata clnuatãtir. qrio ꝓtegente fit ne m̃ decͥsus p̃¬
caiedeo eatuur. secͥ sĩmum est peccare: peris ẽ pecraci es¬

Expanded text:
admittatur, amplius pertimescitur. Quamvis autem grave sit, dum in usum venerit, leve existimatur, et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. Peccatum admittere, cadere est in puteum. Consuetudinem vero peccandi facere, os putei est coangustare, ne is qui ceciderit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. 5. Nequissimum est peccare, pejus est peccandi co