comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alirabili igitur modo apłs unam
substantiã detatis patrisãfilu
osteridit ut duas ꝑ sonas apperir&.
ingła & splendore: Esplendorem
quippe unitatẽ declarauit essen¬
tiat cũdõ patre. In nomine aut̃ẽ
głae. ꝑsonã cdĩ patris exp̃ssit. Insplea.¬
dore autẽ : psonã filui & sioẽ filius
splendor desplendore: sicut lux de
luce. ds̃dedõ lum̃ delumint. prin¬
cipiũ deprincipio . Sequit᷑. Et
figura substantiae eiꝰ Quantum
ad homines ꝑtin&. aliud ÷ figura
aliud substantia : qr dũ pingitur
imago a fegura alicunis hominis
inpariete: non ÷ illud fegura qđ
.ẽ substantia. Apłsautẽ figur̃a in
posuit: & qđ hic dixit figuram
alias dix̃ formã inquiens quicum
informa dĩ esset ñ rapinã arbitra¬
tuf÷ esse se aequalẽ dõ sed sem&¬
ipsũ ex inaruuit formã serui ac.¬
cipiens. forma enĩ illic & figurahic
unã declarant aequalitatẽ essen¬
tiae xp̃s ergo splendor patris ÷
& figura substantiae eiusqua ꝑ

Expanded text:
s unam substantiam deitatis Patris et Filii ostendit, ut duas personas aperiret in gloria et splendore. Per splendorem quippe, unitatem declaravit essentiae cum Deo Patre: in nomine autem gloriae, personam Dei Patris expressit: in splendore autem, personam Filii. Et sic est Filius splendor de splendore, sicut lux de luce, Deus de Deo, lumen de lumine, principium de principio. Sequitur: et figura substantiae ejus. Quantum ad homines pertinet, aliud est figura, aliud substantia: quia dum pingitur imago et figura alicujus hominis in pariete, non est illud figura, quod est substantia. Apostolus autem figuram in posuit, et quod hic dixit figuram, alias dixit formam, inquiens: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Forma enim illic, et figura hic, unam declarant aequalitatem essentiae, Christus ergo splendor Patris est, et figura substantiae ejus, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
rantes reddere : notũ uobis
facio qđ nemo in spñ scõ loquets
spm̃ sem̃loquenis qui linguas
infantiũ facit dissertas: dicit
anathema iħu stidecretis
iustiniani imperatoris. anathe¬
ma. separatus adeo uocatur:
Legitur & incarionib ꝓmale.¬
dictione: legitur & ꝓoccisio¬
ne. sicut ipse apłs ait in ȩpła
adromanos: optabã ego ana-

Expanded text:
rantes reddere, notum vobis rantes reddere, notum vobis facio, quod nemo in Spiritu Dei loquens, m loquens, qui linguas infantium facit disertas, dicit anathema Jesu. In decretis Justiniani imperatoris, anathema separatus a Deo vocatur. Legitur et in canonibus pro maledictione. Legitur et pro occisione, sicut ipse Apostolus ait in Epistola ad Romanos : O
Abbreviated transcription (Latin):
circo muta appellantur. quia
ut psalmista ait Oshabent &
nonloquent᷑. oculos habenit¬
& non uidebunt neq enĩ est
sp̃s inore ipsoꝵ: Si quod autẽ
uerbũ abidolis auditur: demo¬
nũ deceptio & nonsimula croꝵ¬
insensibilitati asscribit᷑: Adhȩc
aderanida : tã ad emonibus quã¬
etiã ab arispiribus & philosophis
desipientib implebantur Q
est serisus Sicut cũ gentes essetis
demonũ tẽpła ᷤᷤ eluct᷑ione ꝓut
ducebaminii frequentabatis
sic modo dũ agimiru spũ scõ
aeccłam dĩ accedite. & p̃ceptis
salutiferis cũ onĩ humilitate
obtẽpeare cor ͤdite: Qi quod
dicit ꝓ ut ducebamiNii. osten¬
dit eos tantã ueneratioriem
exhibuisse si mulacris: ut eoꝵ
cultũ nequa quã obhorrerent᷑
a quib: cũq hortarent᷑. mina¬
rentur. & ducerentur ꝑ sorus
ita &̃ conuersi ad dm̃ diligen¬
Non deberent suae salutis
amatores: Idõ sub audis quia
dm̃ cognoiustis. & qr despirita¬
libus mysterus nolouos ieruo¬

Expanded text:
circo muta appellantur, quia circo muta appellantur, quia ut Psalmista ait os habent, et non loquentur: oculos, et non videbunt . Neque enim est spiritus in ore ipsorum. Si quod autem verbum ab idolis auditur, daemonum deceptioni et non simulacrorum sensibilitati ascribitur. Ad haec adoranda tam a daemonibus quam ab aruspicibus et philosophis insipientibus impellebantur, et est sensus: Sicut cum gentes essetis, daemonum templa sine reluctatione, prout ducebamini, frequentabatis, sic modo dum agimini Spiritu Ecclesiam Dei accedite, et praeceptis salutiferis cum omni humilitate obtemperare contendite. Et quod dicit, prout ducebamini, ostendit eos tantam venerationem exhibuisse simulacris, ut eorum cultum nequaquam abhorrerent a quibuscunque hortarentur, vel monerentur, et ducerentur personis, ita et conversos Deum diligenon debere suae salutis amatores. Ideo, subaudis quia Deum cognovistis, et quia de spiritualibus mysteriis nolo vos igno
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ nolo uos ignorantes reddere :
citur ab apło corinthus uitae
pristine conuersatio in notitiã:
ut ex eius consideratione cres¬
cant in inouã coruersationẽ.
Qm̃ sicut gentiles uiuentes ferue¬
bant inmendatio & errore. &
illa cultura. Nihil erat: sic iã
feruore animi debent obseqͥ
Gentes autẽ siue gentiles appel¬
.lantur: qui aberrore patrũ
suoꝵ in quo nascunt᷑ in regionẽ
melioris uite non cõmutant᷑:
unde & gens quȩ sic mana ut
genita ÷: gentilis uocatur. hi
sunt pagani qui ad diuinum
cultũ non accedunt quosgen¬
tes nunc appellat: Non quo
tunc tẽporis pagani essent
quando ista dicebat: sed quod
ante notitiã fidei fuerant:
Agens inboro. sicut est. Ñ
tantũ ꝓgente: sed ut filios dĩ
corigregat. & iunũ. Adsimu.¬
.lacr᷑a muta ꝓut ducebamini
euntes subaudis eratis. Simula¬
cra quȩ ad simulando dicunt᷑
eoqđ simulent hominẽ & nori
sit homo equus & quod non sit
equus. Ceteraq huius modi: id¬

Expanded text:
id est nolo vos ignorantes reddere. Sid est nolo vos ignorantes reddere. Scitur ab Apostolo Corinthiis vitae pristinae conversatio in notitiam, ut ex ejus consideratione crescant in novam conversationem, quoniam sicut gentiles viventes fervebant in mendacio et errore, quia illa cultura nihil erat, sic jam fervore animi debebant obsequi. Gentes autem sive gentiles appellantur, qui ab errore patrum suorum in quo nascuntur, in religione melioris vitae non commutantur. Unde et gens quae sic manet ut genita est vocatur: hi sunt pagani, qui ad divinum cultum non accedunt, quos gentes nunc appellat, non quod tunc temporis pagani essent quando ista dicebat, sed quod ante notitiam fidei fuerant. et gens in bono, sicut est, non tantum pro gente, sed ut filios Dei congregaret in unum . Ad simulacra muta prout ducebamini, euntes, subaudis eratis. Simulacra quae simulando dicuntur, eo quod simulent hominem et non sit homo, equum et non sit equus, caeteraque hujusmodi id
Abbreviated transcription (Latin):
ripimur : ut ipso timore pers¬
territi. nondãpnem᷑ aterna¬
liter cũ hoc mundo: id÷ cũ in¬
fidelib: & amatorib: huius
munidi Nihil enñ distat ab
in fideli qui inreuerenter cũ
sit omr ub peccatis crimina¬
libus cũ maculatꝰ admensam
drũ presumit accedere sed
potius deterior ⁊ illo & maiori
poena dignius: quia melius ÷.
uiã ueritatis Non cognoscere.
quã post cogrutionẽ retrorsũ.
abire: Itaq fr̃s mei cũ conue.¬
expectate ut multoꝵ obla¬
tio simul celebretur. & omnes
cõmunuter ex uno pane cõ¬
murucate: quia illa oblatio
unius panis ⁊ & cõmunis deb&
esse omĩb ÷ Siquis esurit
domi manducet: idt̃ qui in¬
patiens ÷ nec uult ieiunare
cũ ceteris. domi terreno pane
uescatur. Ut non iniuditiũ
coriueniatis id÷ ne corpꝰ xp̃i
reprebensibilit̃ ꝑcipiatis ad
dãpnationẽ uram. ¶etera
autẽ subaudis quȩ restant in¬
ordinata: cũ ueniero disponã¬
Despiritalib autẽ subaudis mis¬
terus riolouos ignorare fr̃s.

Expanded text:
r illos, ut ipsi timore perterriti, non damnemur aeternaliter cum hoc mundo , id est cum infidelibus et amatoribus mundi: nihil enim distat ab infideli, qui irreverenter, cum sit omnibus peccatis criminalibus commaculatus, ad mensam Domini praesumit accedere: sed potius deterior est illo, et majori poena dignus; quia melius est viam veritatis non cognoscere, quam post cognitionem retrorsum abire . Itaqexspectate, ut multorum oblatio simul celebretur, et omnes communiter ex uno pane communicetis: quia illa oblatio unus panis est, et communis debet esse omnibus. Si quis esurit, domi manducet, id est qui impatiens est nec vult jejunare cum caeteris, domi terreno pane vescatur, ut non in judicium conveniatis, id est ne corpus Christi reprehensibiliter percipiatis ad damnationem vestram. Caetera autem, subaudis quae restant inordinata, cum venero disponaDe spiritualibus autem, subaudis mysteriis, nolo vos ignorare, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
chias dicit. Labia sacerdotis
custodiunt scientiã & legẽ reqͥr̃
exore eiꝰ quia angłs dtũ exer¬
cituũ est. dacerdotes ergo
aeccłe sp̃s sunt quando gaudia
patriȩ celestis suis auditorib
adnuntiant dicentes. Penitentũ
agite. appax piquauit enĩ
regnũ cęloꝵ. & fulgebt̃ iusti
sicut sol. &erunt sicut angeli
dĩ incelo. Flamina uero ignis s̃
quando trorẽ igrus gehente
sius auditorib minant᷑ dicentes:
Omĩs arbor nonfaciens fructõ
bonũ extidetur &ir ugniem
mittetur: Ad filiũ autẽ subaudis
dicit psalmista. Thromis tuus dĩ
regni tui Intuere quomodo & cũ
quanta claritate discernit citatu.¬
intelligit᷑ regni. Dicit eogo
psalmista. loquens ad filiũ dĩ O dp̃
regnũ tuũ & potestas imperu
dicit admariã. Ipse regnabit it
domo iacob mȩternũ & regni euis
nonerit funt. Istud ÷ regnũ de quo
turbȩ adclamabant benedictum
quiduenit regnũ patris nr̃i dauid.
Dequo ipse dñs pilato. Regnum
meũ: non ÷ dehoc mut ido. alit̃.

Expanded text:
Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Sacerdotes ergo Ecclesiae spiritus sunt, quando gaudia patriae coelestis suis auditoribus annuntiant, dicentes: Poenitentiam agite: appropinquabit enim regnum coelorum ; et Fulgebunt justi sicut sol ; et Erunt sicut Dei in coelo. Flamma vero ignis sunt quando terrorem ignis gehennae suis auditoribus minantur, dicentes: Omnis arbor non faciens fructum bonum excidetur et in ignem mittetur. Ad filium autem. Subaudis, dicit Psalmista. Thronus tuus Deusis, virga regni tui. Intuere quomodo et cum quanta claritate discernit creatuintelligitur regni. Dicit ergo Psalmista, loquens ad Filium Dei: O Deus, regnum tuum, et potestas imperii  Ipse regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis . Istud est regnum, de quo turbae clamabant benedictum quod venit regnum patris nostri David; et de quo ipse Dominus Pilato: Regnum meum non est de hoc mundo. Aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit: Non subiectũ ei. Intel¬
ligamus ergo uruuersalẽ sub¬
iectionẽ & uoluntariã scilicet
ꝑfidẽ. & nec essariã quacogitur
om̃is creatura. subiecta esse suo
creatori. Hic uero ubi dixit nec¬
dũ uidemus omĩa subiecta ei:
tantũ modo deuoluntaria sub.¬
iectione accipere debemus. quȩ
ꝑfidem constat qua eũ credere
Nolunt. Quia enĩ tunc tẽporis
quando apłs ista loquebatur
eugłica p̃dicatio nec dũ ꝑ totũ
muridũ diuulgata erat᷑ nec dũꝙ¬
om̃s p̃destinati aduitã credeban
recte. dixit. nunc non suat ei
omĩa subiecta & non sołũ tunc:
sed &iam ad huc om̃s p̃destinati
non credunt Eum autẽ quimo.¬
dicũ quã angłi minoratus est.
Uidemus iħm ꝓptes pasionem
mortis gła & honore coonatum:
hic aꝑte manifestat rua gła et
honor xp̃i crux ens fuit. ꝓqua
modicũ minoratus ẽ ab angelis.
moriendo ꝓnr̃a salute Unde &
apłs alibi cũ dixiss&. factus es ⁊¬

Expanded text:
dimisit non subjectum ei, ut inteldimisit non subjectum ei, ut intelligamus universalem subjectionem, et voluntariam, scilicet per fidem, et necessariam, qua cogitur omnis creatura subjecta esse suo Creatori. Hic vero, ubi dixit: Necdum videmus omnia subjecta ei: tantummodo de voluntaria subjectione accipere debemus, quae per fidem constat; qua in eum credere nolunt. Quia enim tunc temporis, quando Apostolus ista loquebatur, evangelica praedicatio necdum per totum mundum diomnes praedestinati ad vitam credebant, recte dixit: Necdum sunt ei omnia subjecta, et non solum tunc, sed etiam adhuc omnes praedestinati non credunt. Eum autem qui modicum quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum. Hic aperte manifestat quia gloria et honor Christi crux ejus fuit, pro qua modicum minoratus est ab angelis moriendo pro nostra salute. Unde et Apostolus alibi cum dixisset, factus
Abbreviated transcription (Latin):
creauerat: ita cũ illo omĩa posside.¬
bat. Dicendo enũ constitiugti eum
suꝑ oꝑa manuũ tuarũ: omtus
creatura monstratur subiecta esse
ita ille homo assũptus a uerbo.
cũ uerbo possid& cuncta Omĩa
subiecisti subpedib eius. idest
acternitati illius & potestati. ut
omĩs creatura illũ ad or&. & hoc
.ẽ qđ ipse post resurrectiot usgłam
apparets discipłis: dixit eis
Data ÷ mibi om̃is potestas. incȩlo
& in it̃ra in eo enĩ qđ omĩa ei sub¬
iecie: nihil dimisit non subiectũ
ei in eo: id ÷ inhoc dono uł facto
qđ ei onũa subietit. nec cȩlestia
uidetur excepisse. nec t̃restria
ut dicen& p̃ter angłicam creatu¬
ram. sed ita condusit diceNs.
omĩa subiecit ei: Nunc autẽ: nec
Nam cũ dixiss& omĩa subiecta
xp̃o. statim sub intulit dicenis.
Nunc autẽ: nondũ uidemus omĩa
subiecta ei. Siomĩa subiecta s̃¬
ei. quomodo non sunt subiecta
Intelligendũ est ergo hoc modo.
ut superins ubi dixit nichil

Expanded text:
erat, ita cum illo omnia possidebat. Dicendo enim, Constituisti eum super opera manuum tuarum, omnis creatura monstratur subjecta esse ita ille homo assumptus a Verbo cum Verbo possidet cuncta. Omnia subjecisti sub pedibus ejus, id est aeternitati illius et potestati, ut omnis creatura illum adoret, et hoc est quod ipse post resurrectionis gloriam apparens discipulis suis dixit eis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . In eo enim quod omnia ei subjecit, nihil dimisit non ei. In eo, id est in hoc dono, vel facto, quod ei omnia subjecit, nec coelestia videtur excepisse, nec terrestria: ut diceret, post angelicam creaturam; sed ita conclusit, dicens: Omnia subjecit ei. Nunc autem necduNam cum dixisset, omnia subjecta Christo, statim subintulit, dicens: Nunc autem nondum videmus omnia subecta, quomodo non sunt subjecta? Intelligendum est ergo hoc modo ut superius ubi dixit: Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
pauimento. taceat qui antea
loquebat᷑: Potestis enĩ omi ies
ꝑ singulos ꝓpħare : ut omnes
discant. & om̃s ex hortentur
Sicut doctores non aequali peri¬
tia imbuti sunt: ita & audito¬
res quidã in aqualitate capaci.¬
tatis differri ꝓbant᷑ Idõq ꝑ¬
fecte docti ꝑfectos auditores
INsensu doceant: minꝰ docti
minius capaces instruant:
Sic singuli possunt ꝓpħare. id ÷
dicere. ł sirigulos: ut unus post
uniũ loquatur & sic ꝑordinẽ
p̃dicatio abomnub expleat᷑.¬
Sp̃s scĩ qui locutus ÷ ꝑisaiam
hieremiã. & reliquos ꝓphetas
ueteris testamenti: ꝓꝓphetas
quoq noui testamenti sicut
fuer aplia explanatores ꝓpħarũ
qui ꝓphȩ non in merito aꝓpel¬
lantur: illis om̃ib sp̃s sc̃s sub¬
iectus ÷ quodã modo. qñ not
cogit subito in uoce pre rũpere.
sicut maligni sp̃s menerguini nos
& erraticios sed eoꝵ pocestat
tribuit quando loquantur

Expanded text:
pavimento, taceat qui antea pavimento, taceat qui antea loquebatur. Potestis enim omnes per singulos prophetare, ut omnes discant, et omnes exhortentur. Sicut doctores non aequali peritia imbuti sunt, ita et auditores quadam inaequalitate capacitatis differri probantur. Ideoque perfecte docti, perfectos auditores in sensu doceant: minus docti, minus capaces instruant. Sic singuli possunt prophetare, id est docere per singulos, ut unus post unum loquatur, et sic per ordinem praedicatio ab omnibus expleatanctus qui locutus est per Isaiam, Jeremiam, et reliquos prophetas Veteris Testamenti, per prophetas quoque Novi Testamenti, sicut fuerunt apostoli et explanatores prophetarum, qui prophetae non immerito appellantur, illis omnibus Spiritus sanctus subjectus est quodammodo, quoniam non cogit subito in vocem prorumpere, sicut malignus spiritus energumenos et arreptitios, sed eorum potestati tribuit quando loquantur
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerit inter pres: taceat sub.¬
audis doctor qui hab& linguã
Icognitã: sibi autẽ loquatur
addm̃ orando. & legendo quia
ipsi cuncta nota sunt linguarũ
omne uerbũ: Cȩteri uero sub¬
audisꝓpħȩ & doctores siue
ex planatores ppħarũ di indiceNt
siquid amplius aut minꝰ loqui
necesse sit: & discernent &iam
utrũ scđ̾m ueritatẽ fidei illi
doceant. Qdsi alii sedenti reuelatũ
fuerit aspũ scõ aliter quã illa
dicat aut aliud: prior quilo.¬
quebatur taceat ad orã. Scđm
morẽ iudeoꝵ loquit᷑ qui hoc
ordine residebant insinagogis
suis uidelicet ut scribe apharis¬
aei doctoresq legis sed erenit
incathedris. qui minoris digni¬
tatis erant in sub sellus a sc̃am¬
nis: Uulgaris uero popłs et
simplices quiq in pauimento.
& suꝑ mattas residebant: Inde
dicit apłs si illi fuerit reuelatũ
qͥ sed& incathedra aliter quam
expositor loquatur. aut alicui
hoꝵ qui sed& insubselliis uł it

Expanded text:
non fuerit interpres, taceat, subnon fuerit interpres, taceat, subaudis doctor qui habet linguam incognitam, sib autem loquatur et Deo, orando et legendo: quia ipsi cuncta nota sunt linguarum omne verbum; caeteri vero, subaudis prophetae et doctores, sive explanatores prophetarum, dijudicent, si quid amplius autminus loqui necesse sit, et discernant etiam utrum secundum veritatem fidei illi doceant. Quod si alii sedenti revelatum fuerit a sancto Spiritu aliter quam ille dicat, aut aliud, prior qui loquebatur, taceat ad horam. Secundum morem Judaeorum loquitur, qui hoc ordine residebant in synagogis suis, videlicet ut scribae et Pharisaei doctoresque legis sederent in cathedris: qui minoris dignitatis erant, in subsellis et in scamnis. Vulgaris vero populus et simplices quique in pavimento et super mattas residebant. Inde dicit Apostolus: Si illi fuerit revelatum qui sedit in cathedra, aliter quam expositor loquatur, aut alicui horum qui sedent in subseliis vel in
Abbreviated transcription (Latin):
hab& dequo deb& disputare :
doctrinã hab& id̃ expositio.¬
Nit libroꝵ. apocalypsin hab&.
id÷ reuelatione adõ sibi it
corde manifestã: ꝑquã ual&
intelligere diuinias scriptu¬
ras. liiguã hab& qua ꝓferat
& interp̃tetur diceris. sic dicit᷑
iste sermo nrulla lingua. & sic
resoluit᷑ inut̃a Suĩt lingua
uidelicet ignota quis loquitur.
scdm duos subaudis fiet illa
allocutio aut multũ tres id ÷
aut qđ multũ ÷̃ scđm tres fiet.
& ꝑ partes subaudis loquantur :¬
ne simul uideant᷑ esse amentes.
siom̃s cȩperint loqui ut ut uis
inter p̃tetur. id ⁊̃ unus sit in ter¬
pres quiex poriat: & interp̃tet᷑
illoꝵ linguã obscurã. uł etiam
ideo p̃cipit loqui ꝑ partes ut
int̃ pres possit int̃pretari per
singulos & est sensus Inconuent
unius aut duo uł etiã tres lo¬
quantur. nec ipsi sintul. sed per
partes. ita ut qđ uruisquisq
loquit᷑. ab interp̃te manifestari¬
te possit a stantibus. Siaut̃

Expanded text:
isputare; isputare; doctrinam habet, id est expositionem librorum; apocalypsim habet, id est revelationem a Deo sibi in corde manifestatam, per quam valet intelligere divinas Scripturas; linguam habet, quam proferat, et interpretationem, dicens: Sic dicitur iste sermo in illa lingua, et sic resolvitur in nostra. Sive lingua, videlicet ignota, quis loquitur, secundum duos, subaudis fiat illa allocutio, aut ut multum tres, id est aut quod multum est, secundum tres fiat, et per partes, subaudis loquantur non simul, ne videantur esse amentes, si omnes coeperint, et unus interpretetur, id est unum sit interpres, qui exponat et interpretetur illorum linguam obscuram, vel etiam ideo praecipit loqui per partes, ut interpres possit interpretari per singulos: et est sensus: In conventu unus, aut duo vel tres loquantur, nec ipsi simul sed per partes: ita ut quod unusquisque loquitur, ab interprete manifestari possit astantibus. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
conuincitur ab ominib: qđ nisi
poenitentiã agat dãpnandus sit.
Occulta cordis eius marufes ta
fuint id ÷ cogitationes praue
& uitia quȩ illis predicatores
putant latere dũ ipsi dispu¬
tant contra uitia: manifesta
fuint abipso. qui a dicit inueri.¬
tate q ista omĩa cognoseo in
me esse Sic refert beatus au.¬
gustinus quodã loco qđ aliqͦn¬
do dũ facer& sermonẽ adpo-¬
pulũ: introiuit quidã scelestꝰ
homo. statĩq se non ad tenden¬
te: sermo suuis uersus ÷ contra
illius hominus uitia: Ille
autẽ considerans se pontifici
poerutens salutẽ obtinuit.
Sic & in iuita scĩ cęsaru a relaten.¬
sis episcopi legitur ꝗđ sp̃s sci
ut omniũ conscientias uerbis
suis concuter& quasi sibi eas
om̃s auditores indicassent.
aut p̃manib haberent scrip.¬
tas Et cadens infaciem u¬
fidelis ille uł idiota. humili-¬
ansse ad orabat dm̃ ꝓnuntians
qđ uere ds̃ in uobsit : qui &iam
suã conscientiã reuelauit
uobis Unꝰusquisq u̾rm̃ psalmũ

Expanded text:
icatur ab omnibus, et quod nisi poenitentiam agat, damnandus sit; occulta cordis ejus manifesta fiunt, id est cogitationes pravae et vitia, quae illos praedicatores putat latere: quia dum ipsi disputant contra vitia, manifesta sunt ab ipso, quia dicit: In veritate ista omnia cognosco in me esse. Sic refert beatus Augustinus quodam loco, quod aliquando dum faceret sermonem ad populum, introvit quidam scelestus homo, statimque se non attendente, sermo suus versus est contra illius hominis vitia. Ille autem considerans se pontifici poenitens salutem obtinuit. Sic et in vita sancti Caesarii Arelatensis episcopi legitur, quod Spiritut omnium conscientas verbis suis concuteret, quasi sibi eas omnes auditores indicassent aut prae manibus haberet scriptas. Et cadens in faciem, infidelis vel idiota, humilians se, adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus in vobis sit, qui etiam suam conscientiam revelavit vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit se iterũ ad ȩt̃nitatem
chuinitatis enis dicens: lumquit¬
dũt i principo creariirũ t̾rã
dispositione diuira subsistit fun.¬
data suꝑ nichili. nisi insemet ipsa
& qđ dicit oꝑa manuũ tuarũ surat
caeli non t putandũ quod uerbũ
dĩ patris qđ incorporeũ ⁊ manib¬
oꝑetur: quia non hab& liniam̃ta
corporis innatura diuinitatis
sicut nos babemus: Oꝑa ergo ma¬
.nuũ eiꝰ uirtut̃e iussionis eiꝰ debemꝰ
accipere.: qm̃ uerbo & potentia uissi

Expanded text:
convertit se iterum ad aeternitatem convertit se iterum ad aeternitatem ejus divinitatis, dicens: Tu, i in principio creaturarum terram dispositione divina subsistit, fundata super nihil nisi in semetipsa. Et quod dixit: Opera manuum tuarum sunt coeli, non est putandum quod Verbum Dei Patris, quod incorporeuoperetur, quia non habet lineamenta corporis in natura divinitatis, sicut nos habemus. Opera ergo manuum ejus, virtutem jussionis ejus debemus accipere, quoniam verbo et potentia virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
accipere. Nãlegimus saulẽ rnẽ.¬
tũ. & samuhel & dauid. salomon
quoq unotus ẽ ingion Saceado¬
tes ungebant᷑. sicut unctus est
aaron amoyse dicente sibi dño
UNiges a aron afilios enis in sacer.¬
doces iuire ꝑpetuo. Propłe nichilo.¬
minus ungebant᷑ sicut unctus
est helisaeus abhelia. cindixit
dris. Unges helisaeũ ꝓpħam ꝓte.
Isti tres ordines dñm presignabant.
qui ÷ uerus rex. sacerdos atq pro.¬
phȩta: Innouo autẽ testamerito
participes illius sunt apłi maros.¬
res. confessores. om̃sq quigratia
baptismatis abluti: donũ sps scĩ
Xp̃s ergo p̃omĩb participib suis.
unctus ÷ oleo lȩcitia: quia om̃s
adm̃suia accipiunt spm scm̃ Ipse
autẽ non accipit ad mensuram.
sed plenitudine scđm illud R
ds̃pater spm̃ filio suo. sedimpso
habitat omĩs plenitudo diuini¬
.tatis corporalites & tu in prui¬
cipio dñe terrã fondasti. & oꝑa
manuũ tuarũ sunt celi. Post
humanitatẽ filudĩ excellentẽ

Expanded text:
accipere: nam legimus Saulem unctum, et Samuel, et David: Salomom quoque unctus est in Gihon. Sacerdotes ungebantur, sicut unctus est Aaron a Moyse, dicente sibi Domino; Unges Aaron et filios ejus mihi in sacerdotes jure perpetuo. Prophetae nihilominus ungebantur, sicut unctus est Eliseus ab Elia, cui dixit Dominus: Unges Eliseum prophetam pro te. Isti tres ordines Dominum praefigurabant, qui est verus Rex, Sacerdos atque Propheta. In Novo autem Testamento participes illius sunt apostoli, martyres, confessores, omnesque qui gratia baptismatis abluti donum sancti Christus ergo prae omnibus participibus suis unctus oleo laetitiae: quia omnes ad mensuram accipiunt Spiritum sanctum; ipse autem non accipit ad mensuram, sed per plenitudinem, secundum illud: Non spiritum Filio suo; sedtudo divinitatis corporaliter . Et tu in principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli. Post humanitatis Filii Dei excellentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tiriguimꝰ Naturas. Unde anim¬
aduertendũ ⁊ sollerti indaginie
humanitatis loqui. nunc uero de
substantia deitatis Nã quod dix̃
redẽ omniũ creaturarũ. adhu.¬

Expanded text:
tinguimus naturas. Unde animadvertendum est solerti indagine: humanitatis loqui, nunc vero de substantia deitatis. Nam quod dixit redem omnium creaturarum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quidam corinthioꝵ credentiũ
sed non recte uiuentiũ habentes
acusationẽ & iuditiũ aduersus
aliquẽ frẽm fidelem: ibant ad
iudices pagatios & in deles ut
illoꝵ uiditio dãpnaretur & di
iudicaretur ille contra quem
neribus: quatinus falso aut
ueraciter illũ di iudicar&.
Qui iudices iniqui appellantur.

Expanded text:
Corinthiorum credentium, sed non recte viventium, habentes accusationem et judicium adversus aliquem fratrem fidelem, ibant ad judices paganos et infideles, ut illorum judicio damnaretur et judicaretur ille contra quem muneribus, quatenus falso aut veraciter illum dijudicarent. Qui judices iniqui appellantur:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ intẽpore facta sunt. Nam
qđ eugłista iołis dicit. omĩa per
ipsum facta s̃. & sine ipsofactũ ÷
duit utatẽ eius Deinde uero qͥb dã
gradibus ascerisionũ eleganter
uteris: ꝑuenit ad id qd omnibus
his mauis est: & in sonuit dicens
Qui ⁊ splendor głae: & figura
substantiae eius. Que admodum¬
ds̃ pater lux ÷ sicut idẽ apłs ait

Expanded text:
e in tempore facta sunt. Nam quod evangelista Joannes dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est divinitatem ejus. Deinde vero quibusdam gradibus ascensionum eleganter utens, pervenit ad id quod omnibus his majus est, et insonuit, dicens: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus. Deus Pater lux est, sicut idem A
Abbreviated transcription (Latin):
gantes: Nos infirmi qr nr̃as iti¬
iurias non uindicamus: Vos
fortes qui uirib ꝓprus resis¬
tendũ putatis Uos nobiles de
nobilitate generis gloriataites:
nos ignobiles ut uos putatis.
ꝓxp̃o: uos infirmi quitalia &
similia non audetis sustiriene :
Nos nobiles degenere patriarcha¬
rũ descendentes. uos ignobiles.
id÷ sine nominis dignitate. de
genere gentiliũ idola colentiũ:
Usq in banc horã. id ÷ usq ad
presenis tempus eximus: Longã

Expanded text:
gantes. Nos infirmi, quia nostras ingantes. Nos infirmi, quia nostras injurias non vindicamus; vos autem fortes, qui viribus propriis resistendum putatis; vos nobiles, de nobilitate generis gloriantes; nos ignobiles, ut vos putatis. pro Christo, vos infirmi qui talia et similia non audetis sustinere; nos nobiles de genere patriarcharum descendentes, vos ignobiles, id est sine nomine dignitatis, de genere gentilium idola colentium. Usque in hanc horam, id est usque ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
Puto enũ dĩ nos apłos. me & bar¬
Naban sostenen. & reliquos
qͥ uobis p̃dicauimꝰ nouissimos
ostendit: tã ꝗ morti destina.¬
tos. Idt̃ quando misit nos ad
.predicandũ uob̃ eugłm morti¬
dulitas. & ferocitas Nos int̃fici¬
et ⁊ Idõ dixit nouissimos qͥa
&electi. Spectaculũ. id ridi¬
culũ. siue irrisio. uł ꝓmiracu.¬
.lo facti sumus muado: angłis
uidelic& id̃ malignis spiritib
& malus hominub:: qͥ gaudent
de malis atq tormenitis quȩ
patim᷑ ꝓuobis. Spectaculum
dicitur ad spectando id est
uiderido & contẽplarido: qđ
& teatrũ dici potest Erat enũ
locus inciuitatib ubi exeree¬
bantur ioca regalia: &ubi de.¬
collabantur rei. & plerumq in¬
nocentes. ut erant scĩ martyres
ad quẽ confluebat omĩs popłs
adudendũ ea quȩ ibi agebant᷑.
mala inferentibus. & malũ ꝓ
malo ñ reddimus. Vosautem
prudentes inxp̃o sicut uobis
.ani. ut prudentiã mundi Non
amitatis. & magna uultis
sentire de xp̃o: infirma dene.¬

Expanded text:
stolos, me et Barnabam, Sosthenen et reliquos, qui vobis praedicavimus, novissimos ostendit tanquam morti destinatos, id est, quando misit nos ad praedicandum vobis Evangelium, mortidulitas et ferocitas non interficiet. Ideo dixit novissimos, quia electi quia spectaculum, id est ridiculum, sive irrisio, vel, pro miraculo facti sumus mundo et angelis, videlicet in mundis spiritibus et malis, et hominibus, qui gaudent de malis atque tormentis quae patimur pro vobis. Spectaculum dicitur a spectando, id est videndo, contemplando; quod et theatrum dici potest; erat enim locus in civitatibus, ubi exercebantur joca regalia, et ubi decollabantur rei et plerumque innocentes, ut erant sancti martyres, ad quem confluebat omnis populus ad videndum ea quae ibi agebantur.mala inferentibus, et malum pro malo non reddimus; vos autem prudentes in Chrito, sicut vobis Christiani, ut prudentiam mundi non amittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma dene
Abbreviated transcription (Latin):
Quid magnium. ẽ quod dixit
cui aequalis eẽt oboediuit &
qui laudissem insimilitudinẽ
hominũs factus. ẽ. homo ut
homini similis homo factus di¬
catur: sed non potest fieri
Nemo enim insimilitudiñe
cuius uult ꝑcausam enĩ simił
factus ẽ non ꝑ substantiã eqrus
est quise examinauit. Homo
ergo habebat & quomodo acce¬
pit: Sed qui poterat se exina¬
nire homo res inifirma: & in
forma dĩ nũ quid homo erat
sed forte homo informa dei
filius erat. age filius dĩ incuius
forma erat: & si iamhomo iN
forma dĩ haȩc ẽ filius di erat
iam ante passionẽ ꝑfectus
erat. non ergo post passionẽ
aliquid accepit: Sed uidemꝰ qđ
de eo scriptum sit. ꝓpter qđ suꝑ¬
exaltauit eum inquit & donauit¬

Expanded text:
quid magnum est, quod dixit quid magnum est, quod dixit cum aequalis esset, obedivit. Et quid laudis est, si in similitudinem hominis factus est homini similis homo factus dicatur? Sed non potest fieri. Nemo enim in similitudinem cujus vult; per causam enim similis factus est, non per substantiam. Et quis est, qui se exinanivit? Homo. Ergo habebat. Et quomodo accepit? Sed quid poterat se exinanire homo res infirma? Et in forma Dei numquid homo erat? Sed forte homo in forma Dei Filius erat. Age, Filius Dei in cujus forma erat? Et si jam homo in forma Dei, hoc est, Filius Dei erat, jam ante passionem perfectus erat. Non ergo post passionem aliquid accepit. Sed videamus, quid de eo scriptum sit: Propter quod superexaltavit eum Deus, et dona
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis ad patrẽ. Pater quos dedisti
mihi custodiui. Iuienĩ erant & mͥ
eos dedisti &ad discipulosait ::
Usque modo non petistis in nomine
meo. petite & accipietis Hoc ergo
natus accepit ut post cruc̃e mani-¬
festa retur quid apatre dũgeneraret᷑
accipera. Non enĩ tunc accepit. cũ
a creatore cȩpit scire Cognoscitis
enĩ quid ꝓpt̃ haec quȩ gessit anteꝗ
generar& acceperit. deniq ante
cruce dixit. Omĩa michi tradita s̃
a patre meo. Quomodo ergo adboc
corpus potest referri. ut dĩ nomen
corpori sit donatũ. cũ constet
xristũ hominẽ esse & dm̃. quia nec
dignũ est. ut ds̃ in mutetur it
carnem. neq caro possit effici
qđ est ds sed forte ut adoptionẽ
ds̃ essa. & hic color ẽ. Incipia enĩ
ex parte ds̃ uerus ess& xp̃s & expar¬
te ad optiuus aut duo du. Sed
aliud striptura significat. Illi eni
donatũ. significat quise exami¬
nauit qui formã serui accepit.

Expanded text:
discipulis ad Patrem: Pater, quos dedisti discipulis ad Patrem: Pater, quos dedisti mihi, custodivi; tui enim erant, et mihi eos dedisti . Et ad discipulos ait: Usque modo nihil petistis in nomine meo; petite, et accipietis . Hoc ergo natus accepit, ut post crucem manifestaretur, quid a Patre dum generaretur, acceperit. Nomen enim tunc accepit a Patre, cum a creatura coepit sciri; cognoscitur enim quid propter haec quae gessit, antequam gereret, acceperit. Denique ante crucem dixit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo . Quomodo ergo hoc ad corpus potest referri, ut Dei nomen corpori sit donatum; cum constet Christum hominem esse et Deum; quia nec dignum est, ut Deus immutetur in carnem, neque caro hoc possit effici, quod est Deus? Sed forte ut adoptione Deus esset, et hic color est; incipiet enim ex parte Deus verus esse Christus, et ex parte adoptivus, aut duo dii. Sed aliud Scriptura significat: illi enim donatum significat, qui se exinanivit, qui formam servi accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
carne qui. ẽ suꝑ omĩa ds benedict᷑
in scła: Que sint autẽ haec omĩa:
in epła ista aꝑit dicens. Cȩlestia
trestria & iniferna: Alia enim nul¬
la sunt: Quibusdã tam̃ uidetus
homini donatum esse nomeN
qđ e suꝑ om̃e nomen: qđ nullo
genere nulla ratione conuenit:
Si enim ip̃s dĩ filiũ idest ipse & homo
ẽ a non poterat ds̃ homo factus.
sed manens ds̃ his erigere quȩ habe¬
bat. Aut si scđm qđ homo erat his
cum ipse qui homo factuserat ni hil
dehaber&: aut non poterat filu
diuinitas corpori suo & aninte p̃stare
quȩ de erant: sed de forte quia adõ
patre sunt: omĩa idõ ipse dicitur
dedisse: Siergo a patre omĩa qͥre
nondicatur cuncta filio suo pro
generatione dedisse: & quã uis
a equalẽ sibi genuerit filium: ordo
tamen exigit ut in nomine patris
agantur omĩa. Hoc pat̃ concessit
filio post crucẽ ut omĩa in nomine
filii saluent᷑. Deniq dicit dñs de

Expanded text:
s benedictus s benedictus in saecula . Quae sint autem haec omnia in epistola ista aperit dicens, coelestia et terrestria et inferna: alia enim nulla sunt. Quibusdam tamen videtur homini donatum esse nomen, quod est super omne nomen, quod nullo genere, nulla ratione convenit. Si enim Christus Dei Filius idem ipse et homo est, non poterat Deus homo factus, sed manens Deus, his egere quae habebat: aut si secundum quod homo erat, hiscum ipse qui homo factus erat, nihil dehaberet? aut non poterat Filii divinitas corpori suo et animae praestare, quae deerant? Sed forte quia a Deo Patre sunt omnia, ideo ipse dicitur dedisse. Si ergo a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse? Et quamvis aequalem sibi genuerit Filium, ordo tamen exigit ut in nomine Patris agantur omnia. Hoc Pater concessit Filio post crucem, ut omnia in nomine Filii salventur. Denique dicit Dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eget. inꝑfectusẽ. dieni informa
dĩ erat paret de qualis do Quo¬
modo donatum. ẽ illi: ei enim
donatũ dicit qui se humiliauit.
& quasi homo apparuit. e inaners.
factus oboediens usq admortem:
Siergo ꝑfectus natus ẽ quo modo
eguit: ꝑfectum dĩ filium natum
dedõ patre qui negat. arrianus. ẽ.
Nam ante passionẽ aequale sedo
patri ostendit: sicut & supra me¬
moraui. nde constat hunc
natũ esse ꝑfectum: Innatiuitate
enĩ sua: omĩa consecutus uidetur
nplenitudine enĩ diuinitatis est
natus ad omĩa agerida quȩ gessit :
ut priusdonum accepiss& quam
genera atq agenda natus ẽ. Uidet
ergo donũ patris. hoc est eẽ. filiũ:
q nom̃ eius suꝑ omẽrr nom̃ sit. hoc
ẽ esse dm̃ Nom̃ enim dĩ sedper
naturã. non ꝑsonam appellatione
suꝑ omne nomen ẽ: Hinc est ut in
Nomine iħu om̃e genu flectatur:
cel estium & trestriũ & infernoꝵ:
Sicut ad romanos significat inter
caetera dicens: & ex quib scđm¬

Expanded text:
fectus est. Si enim in forma Dei erat, erat par et aequalis Deo; quomodo donatum est illi? Et enim donatum dicit, qui se humiliavit, et quasi homo apparuit, exinaniens se, factus obediens usque ad mortem. Si ergo perfectus natus est, quomodo eguit? Perfectum Dei Filium natum de Deo Patre qui negat, Arianus est; nam ante passionem, aequalem se Deo Patri ostendit, sicut et supra memoravi. Unde constat hunc natum esse perfectum; in nativitate enim sua omnia consecutus videtur. In plenitudine enim divinitatis est natus ad omnia agenda, quae gessit; ut prius 256 donum accepisset, quam gereret, ad quae agenda natus est. Videtur ergo donum Patris, hoc est, esse Filium, et nomen ejus super omne nomen sit, hoc est, esse Deum; nomen enim Dei sed per naturam, non per solam appellationem, super omne nomen est. Hinc est, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum; sicut ad Romanos significat, inter caetera dicens: Et ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
erant ualde bona. Quitalit̃
assumere mnaffectũ caritatis
& indilectionẽ suã iudȩũ qui
putat suillam carnẽ. lepormã
anguillinã inmundam esse et
cecera a quibus lex ꝑhib& aquȩ
ille ante grãm fidei quasi cd̃mu¬
nia. id ÷ inmunda ducebat Istũ
talẽ p̃cipit apłs assumere indi¬
lectionẽ. Assimite inquit illũ
talẽ iudeũ inaffectũ caritatis:
tationib ur̃is. neq contendatis
cũ illo. Lio& quȩdã inmunda
putant nolite manducare.
Alius enĩ credit manducare se¬
omĩa. Aliis idẽ. gentilisfirmus
infide. credit omĩa munda ẽẽ.¬

Expanded text:
erant valde bona . Qui taliter erant valde bona . Qui taliter assumere in affectum charitatis et in dilectionem suam Judaeum, qui putat suillam carnem, leporinam, anguillinam, immundam esse, et caetera a quibus lex prohibet, et quae ille ante gratiam fidei quasi communia, id est munda, dicebat. Istum tamen praecipit Apostolus assumere in dilectionem. Assumite, inquit, illum talem Judaeum in affectum charitatis tationibus vestris, neque contendatis cum illo, licet quaedam immunda putans nolit manducare. Alius enim credit se manducare omnia. Alius, id est gentilis, firmus in fide, credit omnia munda
Abbreviated transcription (Latin):
pate adulteriũ crapulã ebrie.¬
tatẽ usũ quoq balnearũ ultra
quã expediat. a cȩcera quȩ
desiderat misera caro. neꝑfici¬
atis aiẽ & non dixit cogitetis
qm̃ in possibile ⁊ cessarẽ pentus
acogitatione delectationũ. Sed
hoc considerar idũ quia quod
ꝓ hibuit indesiderus concessit
innecessitatib: Adhibenda ÷
& enĩ cura carnis innecessitatib
indelitus uero & luxuria atq
omĩ concupiscentia perutus
excludenda. Infirmũ autem
infide a ssumite subandis i
affectũ caritatis. Non indiscep¬
tationib cogitationũ. non in
di iudicationibus siue conten¬
tiorub: Infirmus ÷ nafide
qui maliqua parte fidei du¬
bitat nec credit ꝑfecte sicut
credendũ ÷ Infidelis ex toto:
qͥ nihil fida bab& firmus uero
me fide existit : qui mea nihil
dubitat Ergo infirmꝰ ÷ infide
iudȩus qͥ nouit̃ ad fidẽ uerners
non putat om̃s cibos mundos.
Firmus uero infide ÷ gentilis
munda mundis: & geniesis.
Uidit ds̃ cuncta quȩ fecit et

Expanded text:
te adulterium, crapulam, ebrietatem, usum quoque balnearum ultra quam expediat, et caetera quae desiderat misera caro, ne perficiatis ait; et non dixit, Ne cogitetis, quoniam impossibile est cessare penitus a cogitatione delectationum. Sed hoc considerandum quia quod prohibuit in desideriis concessit in necessitatibus. Adhibenda est etenim cura carni in necessitatibus: in deliciis vero et luxuria atque omni concupiXIV. Infirmum autem in fide assumite, subaudis in affectu charitatis, non in disceptationibus cogitationum; id est, non in dijudicationibus sive in contentionibus. Infirmus est in fide, qui fecte sicut credendum est. Infidelis est toto, qui nihil fidei habet. Firmus autem est in fide existens, qui in ea nihil dubitat. Ergo infirmus est in fide Judaeus qui noviter ad fidem veniens, non putat omnes cibos mundos; firmus vero in fide est gentilis, munda mundis ; et in Genesi: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
mor tuũ ÷ quic quid mutari potest
qm̃ nulla creatura ÷ quȩ ase ha-¬
beat uitã. Qm̃ mihi flectetur
qui sunt sp̃s flectent dõ geNui:
ꝑ inflectionẽ genuũ subiectio¬
nẽ debemꝰ intelligere qua u
iuditio omĩa xp̃o subdentur.
Flectet᷑ ergo dõ omẽ gerui dum
omĩs creatura subiciet᷑ illi. Omĩs
quoq lingua hominũ confitebit᷑
dõ dũ laudabit dm̃ patrẽ ꝑfiliũ
qđ de electis tantũ sentitur.
Nã de impns dicit᷑ qr non ⁊ spetiosa
laus inore peccatoꝵ. Angeli
autẽ eo modo quo sunt incorpo.¬
rei laudant a laudabunt dñm.
Uox enĩ angeloꝵ in laudẽ creato¬
ris ipsa ÷ admiratio intune con¬
tẽplationus: Ita unusquisq nr̃m̃m

Expanded text:
mortuum est quidquid mutari potest, mortuum est quidquid mutari potest, quoniam nulla creatura est quae a se habet vitam. Quoniam mihi flectetur qui sunt spiritus, flectent Deo genu? Per flexionem genuum subjectionem debemus intelligere, quia in judicio omnia Christo subdentur. Flectetur ergo Deo omne genu, dum omnis creatura subjicietur illi. Omnis quoque lingua hominum confitebitur Deo, dum laudabit Deum Patrem per Filium, quod de electis tantum sentitur. Nam de impiis dicitur quia, Non est speciosa laus in ore peccatoris . Angeli autem eo modo quo sunt incorporei, laudant et laudabunt Deum. Vox enim angelorum in laudem Creatoris, ipsa est admiratio intimae contemplationis.
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ ipse iudicando qͥ talia agc̃
regũ dĩ non consequinit᷑ cur hic
ꝓhib&̃ ne iudicem᷑ : sciendũ qđ
deaꝑtis reatib lib̾a potestas nob
iudicandi concedit᷑. sicut de ho¬
micidio & adulterio publico atq
furto. deoccultis uero quȩ poss̃¬
& bono & malo animo fieri int̃¬
dicit᷑ nob̾ udicare: qr hoꝵ iudi¬
tiles & indȩi stabimꝰ ante tribinal
dĩ. Tribunal sedes ÷ iudicis quȩ in
excelso loco collocat᷑ quo iudex
abomĩb possit uideri &̃ipse acur¬
santes & acusatos exeminenti loco
intribunali sedebit quia & ab omib
uidebit᷑ & abipso omniũ conscien¬
tiae & causae diidicabuntur
aꝑtissime : Et ⁊ sensus: Uosqͥabin¬
uicẽ fr̃s iudicatis quantũ in uob̾:
dõ aufertis suã potestatẽ Uiuo¬
ego dicit dñs hoc ꝓprie iuram̃¬
tũ dĩ ÷ inueteri testamento sidici
fas÷ sicut am̃ innouo ipse eNũ
ꝓprie uiuit &̃ uita ÷ quia mutari
non potest: Cuiꝰ cõparatione

Expanded text:
iterum ipse judicando: Qui talia agunt iterum ipse judicando: Qui talia agunt regnum Dei non consequentur , cur hic prohibet ne judicemus? Sciendum quod de apertis reatibus libera potestas nobis judicandi conceditur, sicut de homicidio, adulterio publico, atque furto. De occultis vero quae possunt bono et malo animo fieri, interdicitur nobis judicare, quia horum juditiles et Judaei, stabimus ante tribunal Christi. Tribunal est sedes judicis, quae in celso loco collocatur, quo judex ex omnibus possit videri, et ipse accusantes et accusatus ex eminenti loco in tribunali sedebit, quia et ab omnibus videbitur, et ab ipso omnium conscientiae et causae dijudicabuntur aptissime, et est sensus: Vos qui ad invicem fratres judicatis, quantum in vobis est Deo aufertis suam potentiego, dicit Dominus. Hoc proprie juramentum Dei est in Veteri Testamento, si dici fas est, sicut Amen in Novo. Ipse enim proprie vivit et vita est, quia mutari non potest, cujus comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
sistimus: Possunt hȩc uerba ex
martyrũ ꝑsona intelligi dicta
&omniũ ꝑ fectorũ qͥ non sibi ui¬
uunt: quia ñ suã uoluntatem
querunt adimplere sed dñi dũ
ꝑdilectionẽ qđ aliis expedit faci¬
unt: Qui etiã non sibi morunt᷑
morte tẽporali inqua non sibi
conceduntur neq relinquunt᷑
sed adõ assumunt᷑. Siue ettam
sibi non moriunt᷑ morte spiri¬
.tali peccatis uidelicet qͥb mori
tẽpore sed dĩ & ꝓximi dilectio¬
ne semꝑ feruere. Martyres qͦq
non sibi moriebant᷑ sed dño q
gr̃a dĩ abluti apeccatis & illorũ
qͥ cotidie moruint᷑ peccato ad
hoc ut uiuant similit uirtutib
inonitate ambulando Tuaut̃
indea quid iudicas frẽm tuum
gentilẽ manducantẽ om̃a aut
tu gentilis quare sꝑnis & despi¬
cis frẽm tuũ uideũ infirmum
adhuc infide & nolentẽ mandu.¬
care omĩa: Cũ idẽ paulus alibi
dicat. nescitis qr angelos iudicabi¬
mꝰ quanto magis secularia. et

Expanded text:
sistimus. Possunt haec verba ex sistimus. Possunt haec verba ex martyrum persona intelligi dicta et omnium perfectorum, qui non sibi vivunt, quia non voluntatem suam quaerunt adimplere, sed Domini, dum per dilectionem quod aliis expedit, faciunt. Quod autem non sibi moriuntur morte temporali, in qua sibi non conceduntur neque relinquuntur, sed a Deo assumuntur; seu etiam sibi non moriuntur morte spiritali, peccatis videlicet, quibus moriutorpere, sed Dei et proximi dilectione semper fervere. Martyres quoque non sibi moriebantur, sed Dominogratia Dei abluti a peccatis, et illorum qui quotidie moriuntur peccato, ad hoc ut vivant similiter virtutibus, in novitate vitae ambulando. Tu autem, Judaee, quid judicas fratrem tuum? gentilem manducantem omnia. Aut tu, gentilis, quare spernis, et despicis, fratrem tuum? Judaeum infirmum adhuc in fide, et nolentem manducare omnia, cum idem Paulus alibi dicat: Nescitis quia angelos judicabimus, quanto magis saecularia ; et
Abbreviated transcription (Latin):
quim᷑ sed ꝑpassionẽ & baptis mum
atq ꝑfidẽ illius abluunur. Et
nemosibi uiuit subaudis uirtu.¬
tib sed xp̃o qui surgens a mortuis
iã non moritur mors illi ultra ñ
dominabit᷑. Ad cuius exẽplũ post.¬
.quã defonte baptismatis surgimꝰ
mori peccando nulla tenꝰ debemꝰ.
ALori autẽ peccando dixi: qi anima
quȩ peccauerit ipsa morietar
Siue enĩ uiuus uirtutib & uita
spiritali dño uiuimꝰ qr abstinen.¬
do apeccatis post baptismum
exempla resurrectionis eiꝰ ad tea¬
dimꝰ postquã ipse iã non morit᷑
quatinꝰ et cȩlũ parit̃ cũ illo ascen.¬
damus. Siue morim᷑ subandis
peccato tẽpore baptismatis
dño morim᷑ : q ut ei placeamus
ad similitudinẽ illuis quinimꝗ
peccauit ꝑfidẽ & redẽptionem
sanguinis eiꝰ & ab originalib et
actualib peccatis in baptisma.¬
te mundam᷑ Siue ergo uiuimꝰ
siue morimi dñi sumus sub auđ
serui quia in potestate illius con¬

Expanded text:
quimur, sed per passionem et baptismum, quimur, sed per passionem et baptismum, atque per fidem illius abluimur. Et nemo sibi vivit, subaudis virtutibus, sed Christo, qui resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Ad cujus exemplum, postquam de fonte baptismatis surgimus, mori peccando nullatenus debemus. Mori autem peccando dixit: quia anima quae peccaverit ipsa morietur. Sive enim vivimus, virtutibus et vita spirituali, Domino vivimus: quia abstinendo a peccatis post baptismum, exemplar resurrectionis ejus attendimus, postquam ipse jam non moritur, quatenus ad coelum pariter cum illo ascendamus; sive morimur, subaudis peccato tempore baptismatis, Domino morimur: quia ut ei placeamus, ad similitudinem illius qui nunquam peccavit, per fidem et redemptionem sanguinis ejus ab originalibus et actualibus peccatis in baptismate mundamur. Sive ergo vivimus, sive morimur, Domini sumus, subaudis servi, quia in potestate illius con
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ deꝑceptis ab eo beniefitus ei¬
ipse p̃cepit abstinendũ essẽ c gr̃as¬
agit deo ꝓeo qđ dedit illi uirtu¬
.tẽ abstinentiȩ & notitiã ꝑlegem
a quib abstinere deber&. Votan¬
dum autẽ abutroq gr̃arũ actio¬
.nẽ referri omĩpotenti dõ. Gentilis
enĩ grãs refert illi ꝓlibertate ues¬
cendi omĩa iudȩus uero ꝓfructu
abstinentiȩ licet in hac parte qua
abstinet minus ꝑfectus sit: Nemo
enĩ nrm sibi uiuit &nemo sibi
morit᷑: Hoc spiritalit̃ intelligit᷑.
quã uis & ad litterã possit disci
Dullus enĩ nr̃m sibi uiuit qr non
hab& a se uitã &nullus sibi morit᷑
qđ non hab& in potestate mortẽ¬
quando uiuat & quando mori-¬
atur: Sedcũ dixit. Nemo nr̃m. id ÷
fideliũ ꝑfectoꝵ ad altiorẽ nos
peccato purgati ab omĩb delictis
in baptismate redẽpti xp̃i sangui¬
ne. Non ergo nobis morimꝰ pecca¬
.to inbaptismate sed xp̃o: dũ ñ
innr̃a potestate ablutionẽ conse.¬

Expanded text:
qui de perceptis ab eo beneficiis grqui de perceptis ab eo beneficiis gripse praecepit abstinendum esse, et gratiagit Deo, pro eo quod dedit illi virtutem abstinentiae, et notitiam per legem a quibus abstinere deberet. Notandum autem ab utroque gratiarum actionem referri omnipotenti Deo: Gentilis enim gratias refert illi pro libertate vescendi omnia; Judaeus vero pro fructu abstinentiae, licet in hac parte qua abstinet minus perfectus sit. Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Hoc spiritualiter intelligitur, quamvis et ad litteram possit dici: Nullus enim nostrum sibi vivit, quia non habet a se vitam; et nullus sibi moritur, quia non habet in potestate quando vivat, et quando moriatur. Sed dum dixit: Nemo nostrum, id est fidelium perfectorum, ad altiorem nostrum peccato, purgati ab omnibus delictis in baptismate, redempti Christi sanguine. Non ergo nobis morimur peccato in baptismate, sed Christo, dum non in nostra potestate ablutionem conse