comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olosenses. & hi sic̃ laodicenses sunt a¬
siani. & ipsi p̾uenti erant a pseudo¬
apłis. nec adhos accessit ipse apłs. sed &
uerbũ ab archippo. qui & ministeriũ in
eos accepit. Ergo apł̃s iam ligatus scribit
eis ab epheso ꝑtichicũ diaconũ. & ane¬
simũ acolitum . EXPLI T̃ERGUM̃

Expanded text:
olossenses et hi, sicut Laodicenses, sunt Asiani, et ipsi praeventi erant a pseudoapostolis, nec ad illos accessit ipse Apostolus, sverbum ab Archippo, qui ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus, scribit eis ab Epheso per Tichicum diaconum, et Ones
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsecutus ẽ uirũ inopem & paupe¬
rem. & compunctũ corde ut int̾fice¬
elongabitur abeo. Et in dutus ẽ ma-¬
ledictione quasi uestim̃to suo. & in¬
gredietur quasi aqua in uisceribus
eius. & quasi oleũ in ossa eius. Sit

Expanded text:
secutus est virum inopem, et pauperem: et compunctum corde, ut interficeelongabitur ab eo. Et indutus est maledictione quasi vestimento suo, et ingredietur quasi aqua in viscera ejus: et quasi oleum in ossa ejus. Sit
Abbreviated transcription (Latin):
s laudabilis michi ne taceas.
quia os impii & dolosi contra me
aꝑtum est. Locuti sunt de me lingͦ
mendacis uerbis odii circũdedertꝰ
me & expugnauer̃ me frustra. Pro
eo quod eos diligebam ad uersabant᷑
mͥ. ego aut̃ orabã: & posuer᷑ contra me
malũ ꝓbono. & odiũ ꝓdilectione mea
Constitues suꝑ eũ impiũ. & sathan
stet adextris eius. Cũ fuerit iudi¬
catus exea condeminatꝰ. & oratio eius
sit in peccatũ. Fiant dies eius parui.¬
& episcopatũ eius arcipiat alt̃. Fiant
filii eius pupilli. & uxor eius uidua.
Instabiles uagentur liberi eiꝰ & men¬
dicent. & quęrant᷑ inparietinis suis.
Scrutetur exactor uniũsa qu& ha¬
b&. & diripiant alieni labores eius.
Non sit qui eius misereatur: nec qͥ
clemens sit inpupillis eius. Fiat
nouissimũ eius interitus. ingenera¬
tione altera deleat᷑ nom̃ eius. Rede¬

Expanded text:
s laudabilis mihi, ne taceas: quia os impii et os dolosi contra me apertum est. Locuti sunt de me lingua mendacii: et verbis odii circumdederunt me, et expugnaverunt me frustra. Pro eo quod eos diligebam, adversabantur mihi: ego autem orabam. Et posuerunt contra me malum pro bono, et odium pro dilectione mea. Constitue super eum impium. et Satan stet a dextris ejus. Cum fuerit judicatus, exeat condemnatus: et oratio ejus sit in peccatum. Fiant dies ejus pauci: episcopatum ejus accipiat alter. Sint filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua. Instabiles vagentur liberi ejus, et mendicent: et quaerant in parietinis suis. Scrutetur exactor universa quae habet, et diripiant alieni laborem ejus. Non sit qui ejus misereatur: nec qui clemens sit in pupillos ejus. Fiat novissimum ejus interitus: in generatione altera deleatur nomen ejus. Rede
Abbreviated transcription (Latin):
misccłia tua. Lib̾a me quia egenus
ae pauꝑ sũ. & cormeũ uulneratũ est
in me. Quasi umbra cũ inclinat᷑ ab¬
ductus sũ & extussus quasi locusta.
Eenua mea uacillauer̃ a ieiunio. &
factus sum obꝓbriũ eis. uidentes
me mouer̃ caput suũ. Ad iuiuame

Expanded text:
misericordia tua, libera me. Quoniam egenus, et pauper sum: et cor meum vulneratum est intrinsecus. Quasi umbra cum inclinatur, abductus sum, excussus quasi locusta; Genua mea vacillaverunt a jejunio, et factus sum opprobrium eis: videntes me moverunt caput suum. Adjuva me,
Abbreviated transcription (Latin):
dentia ex hoc millud. Pecora nr̃a ple¬
na in milib in numerabilia in cõpetis
nr̃is. tauri nr̃i pingues. Nlon ẽ int̾rup¬
tio & ñ est egressus. & ñ est ululatus
in plateis nr̃is. Beatus popłs cuiꝰ talia
sunt. beatus popłs cuis dñs ds̃ suus.

Expanded text:
dentia ex hoc in illud. Pecora nostdentia ex hoc in illud. Pecora nostra in millibus, et innumerabilia in compitis nostris: tauri nostri pingues. Non est interruptio, et non est egressus, et non est ululatus in plateis nostris. Beatus populus cujus talia sunt; beatus populus cujus Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Oiscđia mea & fortitudo mea. auxali¬
ator m̃s & saluator m̃s. Scutũ meũ
& inipso sꝑaui. qui subiecit popłoᷤ mͥ
Dñe quid ẽ homo quia cognoscis eũ.
filius hominis quia computas eũ. Ho¬
mo uanitati assimilatus ẽ. dies eius.
tanquã umbra ꝑtransiens. Dñẽ ineli¬
na celos tuos & descende. tange mon¬
tes & fumigabunt. Mica fulmine &
dissipa eos. mitte sagitã tuã & int̾fi
lib̾a me & erue me de aquis multis.
de manu filioꝵ alienoꝵ. Quoꝵ os lo¬
cutum ẽ uanitatẽ. & dextera eoꝵ dex¬
tera m̾dacii. Ds canticũ nouũ canta¬
ho tͥ. inpsalterio decacordo psallã tibi.
Qui dat salutẽ regib qui eruit dauid
seruũ suũ. de gladio pessimo. Lib̾a
me & erue me de manu filioꝵ alie¬
noꝵ quoꝵ os locutum ẽ uanitatem.
& dextera eoꝵ dextera mendacii. Ut¬
sint filii nr̃i quasi plantatio crescen
in adolescentia fua. filiȩ nr̃a quasi an¬
guli ornati. ad similitudinẽ templi:
PDropintuaria nr̃a plena. & suꝑ effim¬

Expanded text:
ea, auxiliator meus, et salvator meus: Scutum meum, et in ipso speravi: qui subjecit populos mihi. Domine, quid est homo, quia cognoscis eum: filius hominis, quia computas eum. Homo vanitati assimilatus est: dies ejus quasi umbra pertransiens. Domine, inclina coelos tuos, et descende: tange montes, et fumigabunt. Mica fulmine, et dissipa eos. mitte sagittam tuam, et intelibera me, et erue me de aquis multis: de manu filiorum alienorum. Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum, dextera mendacii. Deus canticum novum cantabo tibi: in psalterio decachordo psallam tibi. Qui dat salutem regibus, qui eruit David servum suum de gladio pessimo. Libera me, et erue me de manu filiorum alienorum: quorum os locutum est vanitatem; et dextera eosint filii nostri quasi plantatio crescens in adolescentia sua. Filiae nostrae quasi anguli ornati ad similitudinem templi. Promptuaria nostra plena, et supereffun
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea dñm. laudabo dñm inuita
cui ñ est salus. Egredietur sp̃s eius &
reuertetur in humũ suã. indie illa pe¬
ribunt om̃s cogitationes eius. Beatus
cuius ds̃ iacob auxliator eius. speᷤ eiꝰ
in dño dõ suo. Qui fecit celos & terrã
mare & om̃a qua meis sunt. & custodit

Expanded text:
anima mea, Dominum: laudabo Dominum in vita cui non est salus. Egredietur spiritus ejus, et revertetur in humum suam: in die illa peribunt cogitationes ejus. Beatus cujus Deus Jacob auxiliator ejus: spes ejus in Domino Deo suo. Qui fecit coelos et terram: mare, et omnia quae in eis sunt: et custodit
Abbreviated transcription (Latin):
est in uestigatio. Generatio ad genera¬
tionẽ laudauit oꝑa tua. & fortitudinẽ
tuas annuntiabunt. Decorẽ głae ma¬
gnitudinis tuxe. & uerba mirabilioꝵ
tuoꝵ loquar. Et fortitudinẽ horribi¬
lioꝵ tuoꝵ loquentur. & magnitudinẽ
tuas narrabo. Memoriã multe bonita¬
tis tu& loquentur. & iusticias tuas lau¬

Expanded text:
st II uersus: Generatio ad generationem laudabit opera tua, et fortitudines tuas adnuntiabunt. decorem gloriae magnitudinis tuae et uerba mirabilium tuorum loquar. et fortitudinem horribilium tuorum loquentur et magnitudines tuas narrabunt. memoriam multae bonitatis tuae loquentur et iustitias tuas lau
Abbreviated transcription (Latin):
seruo tuo. quia ñ iustificabitur in cons¬
pecꝰtu tuo om̃is uiuens. Per secunis est
inimicꝰ animã meã. confregit interra
me sp̃s ñs. inmedio mei sollicitum
fuit cor meũ. Recordabar dierũ anti¬
Quoꝵ meditabar om̃a oꝑa tua. facꝰta
manuũ tuarũ loquebar. Ex pandi ma¬
nus meas ad te. anima mea sic̃ terra
inlacũ. fac me audire mane miscdiã
uiã iniqua ambulo. qm̃ ad te leuaui¬
animã meã. Ltb̾a me de mimicis meiꝰ
dñe. a te ꝓtectus sũ. Hoce me ut faciã
uoluntatẽ tuã. quia tu ds̃ m̃s. sp̃s tuuͦ
bonus deduc& me int̾rã rectam. Propt̃
nom̃ tuũ dñe uiuificabis me in iusti¬
cia tua. educes de angustia animã meã.
& in miscłia tua dissipabis inimicos
meos. Et ꝑdes om̃s liganteᷤᷤ ammã meã.
Senedicꝰtus aduersꝰ goliath. Uax eccłȩ.

Expanded text:
tuo: quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Persecutus est enim inimicus animam meam, confregit in terra me spiritus meus: in medio mei sollicitum fuit cor meum. Recordabor dierum antiquorum, meditabar omnia opera tua: facta manuum tuarum loquebar. Expandi manus meas ad te: anima mea quasi terra in lacum. Fac me audire mane misericorviam inanimam meam. Libera me de inimicis meis, Domine, a te protectus. Doce me, ut faciam voluntatem tuam, quia tu Deus meus. Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me: in justitia tua educes de angustia animam meam. Et in misericordia tua dissipabis inimicos meos, et perdes omnes tribulantes animam meam: Benedictu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ clamaui ad te. festina uoox ercłe.
ad te. Dirigatur oratio mea sic̃ incensũ
inconspectu tuo. eleuatio manuũ mea
rũ sacrificiũ uesꝑtinũ. Pone dñe custo¬
diam ori meo. serua pauꝑtatẽ labioꝵ
meoꝵ. Non declines cor meũ inuerbũ
malũ. uoluere cogitationes impias. cũ
uiris oꝑantib iniquitatẽ. neq coniedere
in delicuis eoꝵ. Corripiat me iustus
in miscđia & arguat me. oleũ ama¬
ritudinis ñ impinguet caput meũ.
Quia adhuc & oratio mea ꝓmaliciis
eoꝵ. sublati sunt iuxta petrã iudiceᷤ
eoꝵ. & audient uerba mea qm̃ de¬
cora sunt. Sic̃ agricola cũ scindit t̃¬
rã. sic dissipata sunt ossa nr̃a in ore
intesꝑaui ne euacues animã meã Cu¬
tẽ. Incident in rete eius impii simul
oce mea ad dñm clamaui. uoce mea
Nd dnm dep̃catus sũ. Effundã in cons¬
pecti eius eloquiũ meũ. tribulationẽ
meã corã illo annuntiabo. Cũ anxius
absconder̃ laqueũ mͥ. Respice ad dex¬
terã & uide. quia ñ est qui cognoseat

Expanded text:
ne, clamavi ad te, festina mihi: exaudiad te. Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum; Pone, Domine, custodiam ori meo: serva paupertatem labiorum meorum. Ne declines cor meum in verbum malum, volvere cogitationes impias cum viris operantibus iniquitatem: neque comedere in deliciis eorum. Corripiat me justus in misericordia, et arguet me, oleum amaritudinis non impinguet caput meum: Quia adhuc oratio mea pro malitiis eorum: sublati sunt juxta petram judices eorum, et audient verba mea, quoniam decora sunt. Sicut agricola cum scindit terram: sic dissipata sunt ossa nostra in ore in te speravi, ne evacues animam meam. Cutem: Incident in rete ejus impii: simul Voce mea ad Dominum clamavi: voce mea ad Dominum deprecatus sum. Effundam in conspectu ejus eloquium meum: tribulationem meam coram illo annuntiabo. Cum anxius absconderunt laqueum mihi. Respice ad dexteram, et vide quia non sit qui cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
cem de p̃cationis mee. Dñe ds̃ fortitu¬
do salutis mee. ꝓtexisti caput meu̾ in
die belli. Nedes dñe desideria impiis.
scelera eius ne effundantur & eleuan¬
tur semꝑ. A maritudo con uiuoꝵ eoꝵ
labor labioꝵ eoꝵ oꝑiae eos. Cadent suꝑ
eos carbones. inigne deicies eos. infouẽ
as ut ñ consurgant. Uir linguosus ñ
dirigetur int̾ra. uirũ iniquũ mala ca¬
pient in interitu. Scio qđ faciet dñs
causã in opis. iudicia pauꝑum. Attam̃¬

Expanded text:
cem deprecationis meae. Domine Deus fortitudo salutis meae, protexisti caput meum in die belli. Ne des, Domine, desideria impii: scelera ejus ne effundantur, et eleventur. SEMPER. Amaritudo convivarum meorum: labor labiorum eorum operiet eos. Cadent super eos carbonesas, ut non consurgant. Vir linguosus non dirigetur in terra, virum injustum mala capient in interitu. Scio quia faciet Dominus causam inopis, judicia pauperum Psa
Abbreviated transcription (Latin):
rue me dñe abhomine malo. a ui¬
ris iniquis salua me. Qui cogita¬
uerunt malicias in corde. totadie uer¬
sati sunt in p̾liis. Ex acuerꝰ linguã
suã quasi serpens. uenenũ aspidum
sub labiis eoꝵ semꝑ. Custodi me dñe
de manu impii. auiro iniquitatũ ser¬
ua me. qui cogitauer supplantare gres¬
sus meos. Absconder᷑ suꝑbi laqueũ mͥ.
& funib extenderunt rete iuxta semi

Expanded text:
rue me, Domine, ab homine malo: a viris iniquis serva me. Qui cogitaverunt malitias in corde: tota die versati sunt in praeliis. Exacuerunt linguam suam quasi serpens: venenum aspidis sub labiis eorum. SEMPER. Custodi me, Domine, de manu impii, a viro iniquitatum serva me: qui cogitaverunt supplantare gressus meos. Absconderunt superbi laqueum mihi, et funibus exte
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluos faciã aliquos ex illis. Sigͦ
amissio eoꝵ reconciliatio ẽ mundi
quae assũptio nisi uita exmortuis:
Qł si delibatio scã ẽ: & massa. Et
si radix scã & rami. Quod si aliqui
ex ramis fracꝰti sunt: ni aut̃ cũ ole¬
aster esses insertus es millis. & soci¬

Expanded text:
et salvos faciam aliquos ex illis. Si enim amissio eorum, reconciliatio est mundi: quae assumptio nisi vita ex mortuis? Quod si deliberatio sancta est, et massa: et si radix sancta, et rami. Quod si aliqui ex ramis fracti sunt, tu autem cum oleaster esses insertus es in illis, et soc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo dicemus: Quia genteᷤᷤ
quae non sectabantur iusticiam
ad prehender iusticiã. Iusticiã aut̃
qu& ex fide. ẽ. Isrł uͦ sec tando legẽ
iusticia&e: in legẽ iusticiae non ꝑuenit.

Expanded text:
quid ergo dicimus? quia gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehenderunt iustitiam, iustitiam autem, quae ex fide est; Israhel uero sectando legem iustitiae ad legem iusti
Abbreviated transcription (Latin):
am elecꝰtionẽ grãe salne facte suĩ.
Si aut̃ grã: iam ñ exoꝑibus. Alioqͥn
gra: iam non ẽ grã. Quid ergo: Qđ
querebat isrł. hoc non ẽ consecutus.
electio aut̃ consecuta ẽ Cȩteri uero
excecati sunt. Sicut scriptum est.
Dedit illis ds̃ spm̃ conpuncꝰtionis.
oculos ut non uideant. & aureᷤ ut

Expanded text:
m electionem gratiae Dei salvae factae sunt. Si autem gratia, jam non ex operibus. Alioquin gratia jam non est gratia. Quid ergo? Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus, electio aut consecuta est, caeteri vero excaecati sunt, sicut scriptum est: Dedit illis Deus spiritum compunctionis, oculo
Abbreviated transcription (Latin):
Quare inꝑpetuũ obliusceris nr̃u
derelinques nos in lõgitudinẽ die¬
rum: Comi̾te nos dñe ad te et cõ¬
u̾tem᷑: in noua dies nr̃os sicut apͥnci¬
pio. Sed ꝓiciens repulisti nos: iratꝰ

Expanded text:
Quare in perpetuum oblivisceris nostri? derelinques nos in longitudine dierum? Converte nos, Domine, ad te, et convertemur: innova dies nostros, sicut a principio. Sed projiciens repulisti nos, iratus
Abbreviated transcription (Latin):
i aut ficellã iunco texerẽ. aut
palmarũ folia complicarẽ. ut in
sudore uultꝰ mei comederẽ panẽ. &
uentris opus sollicita mente tracta¬
rẽ: nullꝰ morderae. nullꝰ rep̾hende¬

Expanded text:
Si aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehende
Abbreviated transcription (Latin):
dite sp̃m nr̃m: & nolite despicere. La¬
borare fecistis dñm in sermonib ur̃is.
& dixstis. In quo eũ fecimꝰ laborare: I
eo cũ diceretis. om̃is qui facit malum.
bonus ẽ inconspectu dñi. & tales ei pla¬
cent: aut certe ubi ẽ ds̃ iudicii: Ecce
ego mittã angłm meũ: & p̃parabit uiã
ante faciem meã. Et repente ueniet
ad templũ suũ. dominator quẽ uos

Expanded text:
vestrum et nolite despicere laborare fecistis Dominum in sermonibus vestris et dixistis in quo eum fecimus laborare in eo cum diceretis omnis qui facit malum bonus est in conspectu Domini et tales ei placent aut certe ubi est Deus iudicii ecce ego mittam angelum meum et praeparabit viam ante faciem meam et statim veniet ad templum suum dominat
Abbreviated transcription (Latin):
chi genuinꝰ insigitur: corrector uici¬
oꝵ. falsarius uocor: & erroreᷤᷤ ñ aufer¬
re s serere. Lnta ẽ eñi uetustatis con¬
suetudo. ut etiã confessa plerisq uicia
placeant : dũ magis pulchros uolunt
habere codices quã em̃datos. Qua ꝓ¬
tis & humilitatis exemplar. ꝓflabello
calathis. sportellisq munusculiᷤᷤ mona¬
choꝵ spualia hec & mansura dona sus¬
cipite: ac beatũ iob qui adhuc apud
latinos iacebat instercore. & uermib
scatebat erroꝵ. integrũ inmaculatũ¬
q gaudete. Quomͦ enĩ post ꝓbationẽ
atq uictoriã duplicia ei sunt uniũ
sa reddita: ita ego in lingͣ nr̃a ut au¬
dact loquar. feci eũ habere quȩ ami¬
serat. Igitur & uos & unũ quẽq lecto¬
rem solita p̾fatione cõmoneo. & inpͥn¬
cipiis libroꝵ eadem semꝑ adnectenᷤᷤ
rogo: ut ubicũq semꝑ p̾cedentes uir¬
gulas uideritis. sciatis ea qua subiec¬
ta sunt in hebraicis uoluminib non
haberi. Porro ubi stelle imago preful¬

Expanded text:
corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices, quam emendatos. Quatis et humilitatis exemplar, pro flabello, calathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago ful
Abbreviated transcription (Latin):
& habuit filiã dĩ alieni. Disꝑdat dñs
uirũ qui fecerit hoc. magistrũ diseipui¬
lũ de tab̾naculis iacob & offerentem
munꝰ dño exercituũ. Et hoc rursꝰ feci¬
sas. Oꝑiebatis lacrimis altare dñi. fle¬
tu & mugitu: ita ut ultra ñ respiciã
ad sacrificiũ. nec accipiã placabile
quid de manu urã. Et dixistis Quam
obcausã : Quia dñs testaficatus ẽ int̃
te & uxorẽ pubtatis tua. quã tu des¬
pensti: & hec particeps tua. & uxor fe

Expanded text:
et habuit filiam dei alieni. disperdat dominus uirum, qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Iacob et offerentem munus domino exercituum. et hoc rursum fecistis: operiebatis lacrimis altare domini, fletu et mugitu, ita ut ultra non respiciam ad sacrificium, nec accipiam placabile quid de manu uestra. et dixistis: quam ob causam? quia dominus testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti: et haec partice
Abbreviated transcription (Latin):
nomini meo oblatio munda. qͥa ma¬
gnũ est nom̃ meũ ingentib. dicit
añs exercituũ: auos polluistis illud
ineo quod dicitis. m̃sa dñi contamina¬
ta ẽ & qđ suꝑ ponitur contẽptibile
ẽ. cum igne qui illud deuorat. Et dixi¬
stis Ecce de labore: & ex sufflastis illud.
dicit dñs exercituũ Et intulistis de ra
habet ingrege suo masculũ. & uotum
faciens. immolat debile dño: quia rex
magnꝰ ego sũ dicit dñs exercituũ. & no¬
m̃ meũ t̾ribile ingentib Et nc̃ aduos
mandatũ hoc o sacerdotes. Si nolueri¬
tis audire. & si nolueritis ponere suꝑ
cor: ut detis głam nomini meo. ait dñs
exercituũ mittã in uos egestatẽ. & ma¬
ledicã benedictionib uris: & maledi¬
cam illis. qm̃ non posuistis suꝑ cor. Ec¬
ꝑgam suꝑ uultũ urm stercꝰ sollẽpni¬
tatũ ur̃arũ: & assum& uos secũ. Et sci¬
etis quia misi ad uos mandatũ istud:
ut esset pactum meũ cũ leui. dic̃ dñs
exercituũ. Pactũ meũ fuit cũ eo uite

Expanded text:
ini meo oblatio munda, quia magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus exercituum. Et vos polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intulistishabet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino, quia Rex magnus ego sum, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentibus . Et nunc ad vos mandatum hoc, o sacerdotes, Si nolueritis audire, et si nolueritis ponere super cor, ut detis gloriam nomini meo, ait Dominus exercituum: Mittam in vos egestatem, et maledicam benedictionibus vestris, et maledicam illis: quoniam non posuistis super cor. Ecpergam super vultum vestrum stercus solemnitatum vestrarum, et assumet vos secum. Et scietis quia misi ad vos mandatum istud, ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum. Pactum meum fuit cum eo vitae
Abbreviated transcription (Latin):
polluimꝰ te. Ineo quod dieitis. mensa
añ despecta ẽ. Si offeratis cȩcũ adĩ¬
mo landũ: nonne malũ est: Et si offe¬
ratis claudũ &e languidũ: nonne malũ
ẽ: Offer illud duci tuo si placuerit
ei: aut si susceperit faciem tuã dicit
dñs exercituũ. Et nc̃ dep̾camini uul¬
tum dñi ut misereatur ur̃i: de manu
enĩ ura factum ẽ hoc. si quomͦ suscipi

Expanded text:
luimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne malum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer illud duci tuo si placuerit ei aut si susceperit faciem tuam dicit Dominus exercituum et nunc deprecamini vultum Dei ut misereatur vestri de manu enim vestra fac
Abbreviated transcription (Latin):
effudero uob benedictionẽ. usq ad ha¬
bundantiã. Et increpabo ꝓuob̾ deuoran¬
tẽ. & ñ corrũpet fructũ terrae ur̃ae: nec
erit sterilis uinea in agro. dic̃ dñs exer¬
cituũ. Et beatos uos dicent om̃s gen¬
tes: eritis enĩ uos tra desiderabilis. di¬
ba ur̃a. dicit dñs. Et dixistis. Quid locuti
sumꝰ contra te: Brastis. Uanus ẽ. qui
seruit dõ. Et quod emolum̃tũ. qͥa custo¬
diuimꝰ precepta eius: & quia ambula¬
uimus tristes coram dño exercituum:
Ergo nunc beatos dicimꝰ arrogantes.
Si quidem edificati sunt faciente̾ im¬
pietatẽ: & temptauer̃ dm̃. & salui fa¬
cti sunt. Iunc locuti sunt tim̃teᷤᷤ dñm

Expanded text:
enedictionem usque ad abundantiam. Et increpabo pro vobis devorantem, et non corrumpet fructum terrae vestrae, nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus exercituum, et beatos vos dicent omnes gentes. Eritis enim vos terra desiderabilis, diba vestra, dicit Dominus. Et dixistis: Quid locuti sumus contra te? Et dixistis: Vanus est, qui servit Domino, et quod emolumentum, quia custodivimus præcepta eius et quia ambulavimus tristes coram Domino exercituum? Ergo nunc beatos dicimus arrogantes, siquidem ædificati sunt facientes impietatem et temptaverunt Deum, et salvi facti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: & dixistis. Inquo dilexisti nos Non¬
ne fr̃ erat esau iacob dicit dñs. Et di¬
lexi iacob: esau aut̃ odio habui. Et po¬
sui montes eius in solitudinẽ: & here¬
ditatẽ eius in dracones deserti. Quod
si dixerit idumea. de structi sumus.
s reuertentes edificabimꝰ qu& destru¬
cta sunt: hec dicit dñs exercituũ. Ip¬

Expanded text:
istis in quo dilexisti nos nonne frater erat Esau Iacob dicit Dominus et dilexi Iacob Esau autem odio habui et posui montes eius in solitudinem et hereditatem eius in dracones deserti quod si dixerit Idumea destructi sumus sed revertentes aedificabimus quae deserta sunt haec dicit Dominus exercituum i
Abbreviated transcription (Latin):
stabiliuit illũ. Quis ascend&e in mon¬
tẽ dñr & quis stabit in loco scõ eius In¬
nocens manib & mundo corde. qui ñ
exaltauit frustra animã suã. & ñ uira¬
uit dolose. Accipia& benedictionẽ adño.
& iusticiã adõ falutari suo. Hec gene¬

Expanded text:
uis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundo corde, qui non exaltauit frustra animam suam et non iurauit dolose. accipiet benedictionem a domino et iustitiam a deo salutari suo. In
Abbreviated transcription (Latin):
rectus dñs. ꝓptea docebit peccatores
diunt pactum eius & testificationes eiꝰ
Propt̾ nomen tuũ dñe ꝓpiciare iniqui¬
tati mex. qm̃ grandis est. Quis est iste
uir timens dnm̃. quẽ docebit inuia
quã elegerit. Anima eius inbonis com
suũ ostendit eis. Ocli mei semꝑ ad dnm̃.
quia ipse educ& de reti pedes meos.
Respice in me & miserere mei. qm̃ folus

Expanded text:
atores diunt pactum ejus, et testificationes ejus. Propter nomen tuum, Domine, propitiare iniquitati meae, quoniam grandis est. Quis est iste vir timens Dominum? quem docebit in via, quam elegerit. Anima ejus in bono commsuum ostendit eis. Oculi mei semper ad Dominum: quia ipse educet de reti pedes meos. Respice in me, et miserere mei: quoniam solus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s inte confisus sũ non confun
uersi qui sꝑant inte ñ confundent᷑
confundantur qui iniquȩ gerunt fru¬
stra. Uias tuas dñe ostende mn. & se¬
mitas tuas doce me. Deduc me inue
cordare miserationũ tuarũ dñe. &

Expanded text:
meus in te fisus sum, ne confundversi qui sperant in te non confundantur: confundantur qui iniqua gerunt frustra. Vias tuas, Domine, ostende mihi, semitas tuas doce me. Deduci me in vcordare miserationum tuarum, Domine, et
Abbreviated transcription (Latin):
eius filiis hominũ. Et immolent ho
de. Qui descendunt in mare inna¬
muerunt quasi ebrius. & uniuersa
fluctus eius. Lȩtabunt᷑ qm̃ quieue¬
runt. & deduc& eos ad portum quẽ
insitim. Terrã fructiferã in salsuginẽ
pre malicia habitatoꝵ eius. Ponet
desertũ in paludes aquarũ. & t̾ram
ibi esurientes. & fundabunt urbem
ad habitandũ. Et serent agros & plan¬
tabunt uineas. & facient fruges ge¬
ꝓpt̃ angustiã & doloris. Et effund&
despectionẽ suꝑ principes. & errare
eos faciet in solitudine de uia. Et sub¬

Expanded text:
h. filiis hominum. Et immolent hosde. Qui descendunt mare in namuerunt quasi ebrius: et universa fluctus ejus. Laetabuntur, quoniam quieverunt, et deducet eos ad portum quem in sitim. Terram fructiferam in salsuginem: prae malitia habitatorum ejus, Ponet desertum in paludes aquarum, et terraibi esurientes: et fundabunt urbem ad habitandum. Et ferent agros, et plantabunt vineas: et facient fruges germina Al. gepropter angustiam mali et doloris. Et effundet despectionem super principes, et errare eos faciet in solitudine devia
Abbreviated transcription (Latin):
redempti funt a dño. quos redemit
de manu inimici. & de t̾ris congre¬
gauit eos. aborientẽ &. occidentẽ
ab aquilone & mari. Errauer̃ in soli¬
tudine in deserta uia. ciuitatem
qua h abitaret᷑ non reperierunt.
Esurientes & sitientes. anima eoꝵ
in ipsis deficiebat. Et clamauert᷑
ad dñm in tribulatione sua. & de

Expanded text:
redempti sunt a Domino: quos redemit de manu hostis. Et de terris congregavit eos, ab oriente et occidente: ab aquilone et mari: Erraverunt in solitudine, in deserta via: civitatem quae habitaretur, non repererunt. Esurientes et sitientes: anima eorum in ipsis deficiebat. Et clamaverunt ad Dominum in tribulatione sua: de
Abbreviated transcription (Latin):
dño miscđia eius & mirabilia eiꝰ
in filiis bomiinũ. Quia saturauit
animã uacuã. & animã esurientẽ
impleuit bonis. Habitantes inte¬
nebris & umbra mortis. alligatoᷤᷤ
in  opia. & ferro. Quia ꝓuocauert᷑
sermones di & consiliu excelsi blas¬
phemauer. Et humiliauit in labo¬

Expanded text:
iam ejus, et mirabilia ejus in filios hominum, Quia saturavit animam vacuam, et animam esurientem implevit bonis. Habitantes in tenebris et umbra mortis, alligatos inopia et ferro. Quia provocaverunt sermones Dei, et consilium excelsi blasphemaverunt. Et humiliavit in labo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus: & computatis p̃ciis illoꝵ in¬
uener̃ pecuniã denarioꝵ quinqua¬
ginta miliũ. Ita fortit᷑ uerbũ dĩ creᷤ¬
cebat. & confortabatur. His aut̃ ex¬
pletis: posuit paulus in spũ transita
machedonia & achaid ire ierosolimã
dicens. qm̃ postquã fuero ibi. opor¬
tet me & romã uidẽ. Mittens aut̃
in machedoniã duos exministrantib
sibi timotͥeũ & erastũ. ipse remansit

Expanded text:
illorum invenerunt pecuniam denariorum quinquaginta milium ita fortiter verbum Dei crescebat et confirmabatur his autem expletis posuit Paulus in Spiritu transita Macedonia et Achaia ire Hierosolymam dicens quoniam postquam fuero ibi oportet me et Romam videre mittens autem in Macedoniam duos ex ministrantibus sibi Timotheum et Erastum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ paulus p̃dicat. Erant̃ aut̃ qͥdã
sceue iudei principis sacerdotum
septem filii: qui hoc faciebant. Res¬
pondens aut̃ sp̃c nequã dix̃ eis. Ib̃m
noui. & paulũ scio. Uos aut̃ qͥ estis
Et insiliens homo meis in quo erat
demoniũ pessimũ: & dominatus
amboꝵ in ualuit contra eos. ita ut
nudi & uulnerati effugerent dedo¬
mo illa. Hoc aut̃ notũ factum ẽ om¬
nib iudeis atq gentilib qͥ habitabar̃
ephesi: & cecidit timor suꝑ om̃s illos

Expanded text:
quem Paulus praedicat. Erant autem quidam Judaei Scevae principis sacerdotum septem filii, qui hoc faciebant. Respondens autem spiritus nequam, dixit eis: Jesum novi, et Paulum scio: vos autem qui estis? Et insiliens in eos homo, in quo erat daemonium pessimum, et dominatus amborum, invaluit contra eos, ita ut nudi, et vulnerati effugerent de domo illa. Hoc autem notum factum est omnibus Judaeis, atque gentilibus, qui habitabant Ephesi: et cecidit ti
Abbreviated transcription (Latin):
Impius scđm altitudinẽ furoris sui ñ
requir&. nec ẽ ds̃ in om̃ib cogitationib
Parturiunt uiae eius inom̃ib tẽpore. lon¬
ge sunt iudicia tua a facie eius. om̃s¬
Loquatur in corde suo. ñ mouebor in
generatione & generationẽ ero sine malo
o aledictione os eius plenũ ẽ & dolis
& auaricia. sub lingua eius dolor & ini
D cłi eius robustos tuos cireũspiciunt
in sidiatur in abscondito quasi leo in
Et confractũ subici&. & irruet uirib suiᷤᷤ

Expanded text:
Impius secundum altitudinem furoris sui non requiret, nec est Deus in omnibus cogitationibus ejus. Parturiunt viae ejus in omni tempore. Longe sunt judicia tua a facie ejus. OmLoquitur in corde suo. Non movebor de generatione in generationem, ero sine malo. Maledictione os ejus plenum est, et dolis, et avaritia; sub lingua ejus dolus et inii ejus robustos circumspiciunt; insidiatur in abscondito, quasi leo in et confractum
Abbreviated transcription (Latin):
Increpasti gentes. periit impius. nom̃
Periit memoria eoꝵ cũ ipsis. dñs aut̃ in
iudicabit orbem in iusticia. iudicat po¬
płos in equitatib & erit dñs eleuatio op¬
presso. eleuano o portuna mangustia.
Et confident inte qui nouerunt nomen
tuũ. qm̃ non derelinquis querentes te

Expanded text:
ncrepuisti gentes, periit impius: nomen riit memoria eorum cum ipsis. Dominus autem in judicabit orbem in justitia, judicabit populos in aequitatibus. Et erit Dominus elevatio oppresso, elevatio opportuna in angustia. Et confident in te qui noverunt nomen tuum, quoniam non dereliquisti quaerentes te
Abbreviated transcription (Latin):
sti ut cor eoꝵ. audiat auris tua.
Quia eccẽ impii tetender̃ arcũ. posuer̃
sagiitã suã suꝑ neruũ. ut sagittent in
abscondito rectos corde. Toꝑatꝰ est.¬
Quia leges dissipate sunt. iustus quid

Expanded text:
sti cor eorum, audiat auris tua. Quia ecce impii tetenderunt arcum: posuerunt sagittam suam super nervum, ut sagittent in abscondito rectos corde. Quia leges dissipatae sunt, justus quid
Abbreviated transcription (Latin):
caris. Ecce eñ mniniquitatib concep¬
tus sum: & inpeccato peperit me ma¬
ter mea. scce enĩ ueritatẽ diligis. ab¬
sconditũ & archanũ sapientia tu&
uem de albabor. Auditũ mͥ facie̾ gau¬
diũ & leticiã. ut exuiltent ossa qua&
confregisti. Absconde faciẽ tuã apec
stabilem renoua inuiscerib meis.
Nepicias me a facie tua. & sp̃m scm̃¬
ma me. Bocebo iniquos uias tuas. &
peccatores ad te reuertent᷑. Lib̾a me
de sanguinib ds̃ ds salutis meȩ. lau¬
dabit lingua mea iusticiã tuã. Dñe
labia mea aꝑies & os meũ. annuntia¬
bit laudẽ tuã. Non enĩ uis ut uicti

Expanded text:
eris . Ecce in iniquitate conceptus sum, et in peccato peperit me mater mea. Ecce enim veritatem diligis, absconditum et arcanum sapientiae vem dealbabor. Auditum mihi facies gaudium et laetitiam, exsultent ossa quae confregisti. Absconde faciem tuam a pecstabilem renova in visceribus meis. Ne projicias me a facie tua et Spiritumma me. Docebo iniquos vias tuas, et peccatores ad te revertentur. Libera me de sanguinibus, Deus Deus salutis meae: laudabit lingua mea justitiam tuam. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Non enim vis ut vic
Abbreviated transcription (Latin):
tur suꝑ me inimici mei mendaces.
odientes me frustra conuiuenteᷤ ocło.
terr& uerba fraudulenta concinnant.
Et dilatauer̃ suꝑ me os suũ. dixerunt
uah. uah. uidit ocłs nr̃. Uidisti dñe ne
taceas. dñe ne elongeris a me. Con¬
in sultant michi. Ple dicant in corde
suo uah uah anima mex. ne dicant ab¬
sorbuimus eũ. Confundantur & reue¬
reantur parit᷑. qui letantur in afflicti¬
one mea. Induantur confusione & uere¬
cundia. qui magnificantur suꝑ me. Lau¬
dent & letaentur. qui uolunt iusticiã
meã. & dicant semꝑ magnificet᷑ dñs. qͥ

Expanded text:
tur super me inimici mei mendaces: tur super me inimici mei mendaces: odientes me frustra conniventes Al. cterrae verba fraudulenta concinnant. Et dilataverunt super me os suum. dixerunt vah vah: vidit oculus noster. Vidisti, Domine, ne taceas: Domine, ne elongeris a me. Coninsultent mihi. Nec dicant in corde suo, vah animae nostrae: et ne dicant, absorbuimus eum. Confundantur, et revereantur pariter qui laetantur in afflictione mea: Induantur confusione et verecundia, qui magnificantur super me. Laudent, et laetentur qui volunt justitiam meam: et dicant semper, magnificetur
Abbreviated transcription (Latin):
Udica dñe aduersarios meos. pug¬
na contra inpugnantes me. Appre¬
dic anim&e me& salus tua ego sum.
Confundantur & reuereantur. qui
querunt animã meã. Conuertant᷑
retror sũ & confundantur. qui cogitans
malũ michi. Fiant sic̃ puluis ante fa¬
ciaem uenti. & angls dñi impellat. Sit
uia illoꝵ tenebre & lubricũ. & angls dñ
ꝑsequatur eos. Quia frustra absconde¬
runt michi. insidias retis sui. sine eiu¬
in opẽ a ualidiore. & pauꝑem & m̃dieũ
a uiolento. Surgentes testes iniqui qua
nesciebam int̾rogabant me. Reddebar̃
michi mala ꝓbono. sterilitatẽ anima&
mex. Ego aut̃ cũ infirmarer abeis in¬
duebar cilicio. humiliabam in ieiumo
animã meã. & oratio mea ad sinũ meũ
reuertebantur. Quasi ad amicũ. quasi
gens & mat̾ tristis sic incuruabar. Et
infirmitate mea letabantur & congre¬
gabantur. collecti sunt aduersum me
ꝑcutientes & nesciebã. scindentẽ & ñ
tacentes. In simulatione uerboꝵ ficto¬
rũ. frendebant contra me dentib suiᷤ

Expanded text:
udica, Domine, adversarios meos: pugna contra impugnantes me. Appredic animae mae, salus tua ego Al.Confundantur et revereantur, qui quaerunt animam meam: convertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant malum mihi. Fiant sicut pulvis ante faciem venti, et angelus Domini impellat, Sit via eorum tenebrae et lubricum, et angelus Domini persequatur eos. Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui: sine cauinopem a validiore, et pauperem ac mendicum a violento. Surgentes testes iniqui: quae nesciebam interrogabant me. Reddebant mihi mala pro bono: sterilitatem animae meae. Ego autem cum infirmarentur, induebar cilicio: humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea in Al. ad sinum meum revertetur. Quasi ad amicum h. sodgens mater tristis incurvabar. Et in infirmitate mea laetabantur et congregabantur: collecti sunt adversus me percutientes, et nesciebam: scindentes et non tacentes. In simulatione verborum fictorum. frendebant contra me dentibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
in cythara. in eythara. & uoce carmi
& plenitudo enis orbis & habitato¬
res eius. Flumina plaudent manuᷤ
quia uenit iudicare t̾rx̃. Iudicabit
orbem in iusticia. & popłos inequi

Expanded text:
in cithara: in cithara et voce carminet plenitudo ejus: orbis et habitatores ejus. Flumina plaudent manu quia venit judicare terram: judicabit orbem in justitia, et populos in aequi
Abbreviated transcription (Latin):
crtate sua: quã diues prauis itinerib
Qui custodit legem filius sapiens
ẽ: qui aut̃ pascit comessatores con¬
fundit patrẽ suũ. Qui coaceruat
diuitias usuris & fenore lib̾ali:
in pauꝑes congregatꝰ eas. Qui decli¬
nat aurẽ suã. ne audiat legẽ: ora¬
tio eius erit execrabilis.
ui decipit iustos inuia mala.
ininteritu suo corruet: & sim¬
plices possidebunt bona eiꝰ. Sapi¬
ens sibi uidetur uir diues: pauꝑ

Expanded text:
citate sua, quam dives in pravis itineribus. citate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ pilo. non auferetur abeo stul¬
ticia eius. Biligent᷑ agnosce uultum
peccoris tui. tuosq greges confidera:
ñ eni habebis iugit̾ potestatẽ. s coro¬
na tribuetur in generatione & ge¬
ꝑta sunt prata & apparuer̃ her¬
be uirentes: & collecta sunt fena
de̾ montib Agni ad uestim̃tum tuũ.
& edi ad agri p̃tiũ. Sufficiat tibi
lac caprarũ incibos tuos. & in ne¬
cessaria domus tuae: & ad uictum
ancillis tuis. Fugit impius nemine
ꝑsequente: iustus aut̃ quasi leo con¬
fidens absq t̾rore erit. Propt̾ pec¬
cata t̃rae multi principes eius: & ꝓ¬
pter hominis sapientiã. & hoꝵ sci¬
entiã qua dicuntur. uita ducis lon¬
gior erit. Wir pauꝑ calunnians
pauꝑi: similis ẽ imbri uehementi
inqͦ paratur fames. Qui derelinqunt
legem laudant impiũ: qui custodi¬
unt. succendunt᷑ contͣ eũ. Uiri ma¬
li ñ cogitant iudiciũ: qui aut̃ ꝑqui¬
runt dñm animaduertunt om̃a.
Melior ẽ pauꝑ ambulans in simpli¬

Expanded text:
eretur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione gerta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena deet hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: multi principes ejus: et propter hominis sapientiam: et horum scientiam que dicuntur vita ducis longior erit. Vir pauper calunnians pauperi: similis est imbri vehementi: in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem: laudant impium: qui autem custodiunt: succenduntur contra eum. Viri mali non cogitant judicium: qui autem requirunt ns in simpli
Abbreviated transcription (Latin):
nocte con surgens: maledicenti simi¬
lis erit. lecta ꝑstillantia indie fri¬
goris: litigiose mulieri comparant᷑
Cui retinet eam quasi qui uentũ te¬
neat: & oleũ dextera sua̾ euacuet.
ferrũ ferro acuitur: & homo exacu¬
it faciem amici sui. Qui seruat ficũ
comedet fructum eiꝰ: & qui custos
ẽ dñi sui glorificabit᷑. Quomͦ in aqͦ
resplendent uultus ꝓspicientiũ: sic

Expanded text:
s maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent
Abbreviated transcription (Latin):
nuit spm̃ manib suis ͤ. Quis colligauit
aquas quasi in uestim̃to: Quis susci¬
tauit om̃s t̾minos t̾r&: Quod nomen
eius. aut qđ nom̃ filii eius si nosti:
Om̃is sermo dĩ ignitus: clipeus ẽ spe¬
rantib in se. Ne addas quicquã uer¬
bis illius: & arguaris in ueniarisq
mendax. Buo rogaui te: ne de neges
mͥ antequã moriar. Sanitatẽ & uer

Expanded text:
m manibus suis quis conligavit aquas quasi in vestimento quis suscitavit omnes terminos terrae quod nomen eius et quod nomen filii eius si nosti omnis sermo Dei ignitus clypeus est sperantibus in se ne addas quicquam verbis illius et arguaris inveniarisque mendax duo rogavi te ne deneges mihi antequam m
Abbreviated transcription (Latin):
in edib regis. Iria sunt quae bene
gradiuntur: &. quartum qđ incedit
felicit᷑. Leo fortissimus bestiarum.
ad nulliꝰ pauebit occur sũ. Gallꝰ sue¬
entus lũbos: & aries. nec eꝰ rex qui
resistat ei. Et qui stultus apparuit
post quã elatus ẽ insublune: si enĩ
in tellexisset ori inposuisset manũ.
Qui aut̃ fortit᷑ premit ubera adeli¬
ciendũ lac exprimit butyrũ : & qui:
uehem̃ter emulgit. elicit sanguinẽ.
& qui ꝓuocat iras ꝓducit discordiã.
Uerba lamuhel regis: uisio qua e¬
rudiuit eũ mat̾ sua. Quid dilecꝰte
mi quid dilecte uteri mei: qͥd elec¬
te uotoꝵ meoꝵ: Ne dederis mulie¬
rib substantiã tuã & delicias tuaᷤ.
ad delendos reges. Noli regib o la
muhel. noli regib dare uinũ. qͥa nul¬
lũ secretũ ẽ ubi regnat ebrietas:
ne forte bibant & obliuiscant᷑ bene¬
ficioꝵ tuoꝵ & mutent causã filioꝵ
pauꝑis. Date sicerã merentib & ui¬
nũ his qui amaro sunt animo. Bi¬
bant ut obliuiscant᷑ egestatis su&:

Expanded text:
n dixit: Tria sunt quae bene gradiuntur, et quartum incedit feliciter; leo fortissimus bestiarum a nullius pavebit occursu; gallus succinctus lumbos et aries nec est rex qui resistat ei et qui stultus apparuit postquam elatus est in sublime si enim intellexisset ori inposuisset manum qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos regesnum, quia nullum secretum, ubi regnat ebrietas, ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date, ait, siceram et vinum his, qui amaro sunt animo: bibant et obliviscantur egestatis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens differt & reseruat in po¬
sterũ. Princeps qui libent̾ audit uer¬
ba m̃dacii: om̃s ministros habebit
impios. Pauꝑ & creditor obui auer̃
sibi: utriusq illuminator. ẽ dñs. Rex
qui iudicat in ueritate pauꝑes thro¬
nus eius inet̾nũ firmabitur. Uir¬
ga atq correptio tribuunt sapien¬
tiam: puer aut̃ qui dimittit᷑ uolun¬
tati sua confundit matrẽ suã. In
multiplicatione impioꝵ multipli¬
cabuntur scelera: iusti rumas eoꝵ
uidebunt. Erudi filiũ tuũ &refri¬
gerabit te: & dabit delicias amma
tu&. Cũ ꝓphetia de fecerit dissipa¬
bitur popłs: qui uͦ custodit legem

Expanded text:
sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem
Abbreviated transcription (Latin):
uetur t̾ra: & quartũ non potest susti¬
neri. Per seruũ cũ regnauerit: per stul¬
tũ cũ saturatus fuerit cibo: ꝑ odiosã
mulierẽ cũ in matrimoniũ fuerit
assũpta. & ꝑ ancillã cũ heres fuerit
domine sua. Quatuor. sunt minima
tr&: & ipsa sunt sapientiora sapien¬
tib formice popłs infirmꝰ: quae pre¬
parat in messe cibũ sibi. Lepusculus
plebs in ualida: qua collocat inpetͣ

Expanded text:
uetur terra et quartum, quod non potest sustinere: per seruum, cum regnauerit; per stultum, cum saturatus fuerit cibo; et per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus formicae populus infirmus quae praeparant in messe cibum sibi lepusculus plebs in
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ surrexerint impii abscondent᷑
homines: cũ illi perierint multi¬
plicabuntur iusti. Uiro qͥ corripi¬
entẽ dura ceruice contempnit. re¬
pentinus suꝑ eũ ueniet intertius.
& eũ sanitas non sequetur. In mul¬
tiplicatione iustoꝵ letabitur uulgꝰ.
cũ impii sũpserint principatum
gemet popłs. Uir qui amat sapien¬
tiã lȩtificat patrẽ suũ: qui aut̃ nu¬
trit scorta ꝑdit substantiã. Rex iustꝰ
erigit terrã: uir auarꝰ destruet eam.
Homo qui blandis fictisq sermoni¬
b loquitur amico suo: rete expandit
gressib eius. Peccantẽ uirũ iniquũ

Expanded text:
Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierint, multiplicabuntur iusti. Et ientem dura cervice contemnit, repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
Tongi fient dies eius. Homini qui ca¬
lunniat᷑ anima: sanguinẽ eius siusq
adlacũ fuerit nemo sustinet. Qui
ambulat simplicit̾ saluus erit: qui
ꝑuersis ingreditur uiis concidet
semel. Qui oꝑatur tr̃am suã saciabi¬
tur panib qui sec tatur otiũ reple¬
bitur egestate. Uir sidelis multũ
laudabitur: qui aut̃ festinat ditari
non erit in nocens. Qui cognoseit in
iudicio faciẽ non facit bene. iste &
ꝓbuccella panis deserit ueritatẽ.
Sir qui festinat ditari & aliis in¬
uidet. ignorat qđ egestas suꝑ ueni¬
et ei. Qui corripit hominẽ grãm
Qui subtrahit aliquid apatre suo &¬
a matre & dicit hoc ñ esse peccatũ.
particeps homicide est. Qui se iac¬
tat & dilatat iurgia concitat: qui
uͦ sꝑat indño sanabitur. Qui confi¬
dit in corde suo stultus ẽ: qui aut̃
graditur sapient̾ ipse saluabit᷑. Ei
dat pauꝑi non indigebit: qui des¬

Expanded text:
longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multlaudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiqui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit: hoc non est peccatum, particeps homicidae est. qui se iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat in domino, sanabitur. qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse saluabitur. qui dat pau
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ: sic homo iracundus ꝓuocat
rixas. Serba susuronũ quasi sim¬
plicia: anpsa ꝑueniunt usq ad inti¬
ma uentris. Quomͦ si argento sor¬
dido ornare uelis uas fictile: sic
labia tumentia cũ pessimo corde
in telligitur inimicꝰ: cũ in corde trac¬
tauerit dolos. Quando sũmiserit
uocẽ suã ne credideris ei: qm̃ septẽ
nequitia sunt in corde illius. Qii
oꝑit odiũ fraudulent᷑: reuelabitur
malicia eius inconcilio. Qui fodit
foueã incidet in eã: & qui uoluit
lapidem reuertet᷑ adeũ. Lingua fal¬
lax ñ amat ueritatẽ: & os lubricũ
oꝑatur ruinas. Ne glorieris incra¬
stinũ. ignorans qͥuid suꝑ uentura
pariat dies. Laudet te alienꝰ e ñ

Expanded text:
sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertitur ad eum. lingua fallax non amat ueritatem: et os lubricum operatur ruinas. Ne glorieris in crastinum ignorans, quid superuentura pariat d
Abbreviated transcription (Latin):
in lectulo suo. Abscondit piger ma¬
nus suas sub ascella sua: & laborat
si ad os suũ eas conu̾terit. Sapien¬
tior sibi piger uidetur: septẽ uiriꝰ
loquentib parabolas Sic̃ qui apprȩ¬
hendit aurib canẽ: si qui transit
& in patiens cõmiscetur rixe alte¬
rius. Sic̃ noxius ẽ qui mittit lan¬
ceas & sagittas in mortẽ. sic uir
qui fraudulent̃ noc&e amico suo.
& cũ fuerit de prehensus dicit lu¬
dens feci. Cũ de fecerint ligna ex

Expanded text:
. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: ludens feci. cum defecerint ligna, ex