comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne exsurgens: Adaltare cunctis cernentib
& sese adcernendũ caeleste spectaculũ com¬
prim̃tib corporalẽ pallã reuelat. & uniuer¬
sõ popło ipsaq muliere contuente partẽ digi¬
ti auricularis sanguine cruentat̾a inaenit:
ac mulieri dixit: Disce in quã ueritati uel
mͦ iã credere contestanti Fanis quẽ egodo.
caro mea . ẽ : & sanguis m̃s uere .ẽ. potus :
Sed prescius conditor nr infirmitatis nrãe.
ea potestate qua cuncta fecit ex nichilo. &
corpus sibi ex carne sẽꝑ uirginis oꝑante scõ
sp̃u fabricauit : panẽ & umũ aqua mixtũ
manente ꝓpria specie in carnẽ & sanguinẽ
suũ ad catholicã p̃cẽ obreparationẽ nr̃ãm sp̃s
sui scĩficatione conuertit Indeꝙ uniuersos
iussit diuinã p̃cari potentiã ut infor mam
pristinã sacro sc̃m reformar&e misteriũ:
quatenꝰ mulieri ad sum̃ dũ fuisse possibile.
qđ & factũ est: Vnde sepe fata mulier.

Expanded text:
ne exsurgens, ad altare cunctis cernentibus, ne exsurgens, ad altare cunctis cernentibus, et sese ad cernendum coeleste spectaculum comprimentibus, corporalem pallam revelat, et universo populo ipsaque muliere contuente, partem digiti auricularis sanguine cruentatam invenit, et mulieri dixit: Disce, inquam, veritati vel modo jam credere contestanti: Panis quem ego do, caro mea est, et sanguis meus vere est potus . Sed praescius Conditor noster infirmitatis nostrae, ea potestate qua cuncta fecit ex nihilo, et corpus sibi ex carne semper Virginis, operante sancto Spiritu, fabricavit, panem et vinum aqua mistum, manente propria specie in carnem et sanguinem suum ad catholicam precem ob reparationem nostram Spiritus sui sanctificatione convertit. Indeque universos jussit divinam precari potentiam ut in formam pristinam sacrosanctum reformaret mysterium; quatenus mulieri ad sumendum fuisset possibile, quod et factum est. Unde saepefata mulier
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ omniũ peccatoꝵ & uitã aet̾nã:
subrisit: Quod uir dñi cernens: illi cõmu-¬
nionẽ sacrã retraxit. & separatĩ super
altare reposuit. eãꝙ diacono seruandã usꝙ¬
dũ cuncti fideles cõmunicarent tradidit:
Expletis uͦ sacris misteriis: interrogauit eã
beatꝰ gregoriꝰ dicens Dic rogo: quid cordi
tuo emerserit cũ cõmunicatura risisti At
illa Recognoui i  quit portiunculã
ex eadẽ oblatione fuisse: quã ego manib meis
feci & tibi obtuli & cũ eã te intellexerĩ
corpus dñi appellasse : subrisi: Tunc sc̃s dñi
pontifex sermonẽ ex inde fecit ad popłm:
& hortatꝰ.ẽ. eũ ut supplicit̃ dñm exorar&.
quatinꝰ ad multoꝵ fidẽ corroborandã carnis
oculis ostender&. quid infidelitas huius
mulieris m̃tis ocuł uidere & fidei luminib
conspicere debuiss&: Qđ cũ fuiss& oratũ.
ipse una cũ popło & eadẽ ũ muliere aboratio¬

Expanded text:
remissionem omnium peccatorum, et vitam aeternam, remissionem omnium peccatorum, et vitam aeternam, subrisit. Quod vir Domini cernens, illi communionem sacram retraxit, et separatim super altare posuit, eamque diacono servandam usquedum cuncti fideles communicarent tradidit. Expleto vero sacro mysterio, interrogavit eam beatus Gregorius, dicens: Dic, rogo, quid cordi tuo emerserit, cum communicatura risisti? At illa: Recognovi, inquit, portiunculam illam ex eadem oblatione fuisse quam ego manibus meis feci, et tibi obtuli; et cum eam te intellexerim corpus Domini appellasse, subrisi. Tunc sanctus Domini pontifex sermonem exinde fecit ad populum, et hortatus est eum ut suppliciter Dominum exoraret, quatenus ad multorum fidem corroborandam, carnis oculis ostenderet quid infidelitas hujus mulieris mentis oculis et fidei luminibus 11 conspicere debuisset. Quod cum fuisset oratum, ipse una cum populo et eadem muliere ab oratio
Abbreviated transcription (Latin):
luit aliis quoq xp̃o largiente adquirere
si exsigis oportunitas. faciliꝰ poterat hȩc etiã
ipse ꝓmereri: Sed ne his quicũ iudeis signa
uisibilia ad ostendendã scĩ tat̾e expetunt
satis factio desit. & illis qui scõꝵ exẽplis ad
meliora accendi & ꝓuehi quȩ runt. edifica-¬
tio ꝓsit : quȩdã autumo referenda quȩ ꝑ
eũ dñs ad excitandũ & corroborandũ nrãe
m̃tis tepor̾ẽ. & ut sic dictũ sit. forte infideli¬
tatẽ potiusq ignorantiã fieri & manifestari
decreuit: Mater familias quȩ dã nobił
erat in hac ciuitate romana. quȩ religionis
& de uocionis studio oblationes facere. et
die dominica ad eccłam deferre. sũmoq
pontifici ec clesiasticȩ consuetudinis &
familiaritatis eiusdẽ grã offerre solebat:
Quae cũ quadã die exmore ad cõmunicandũ
de manu apłici ordine suo acceder&e. illiq
pontifex offã dñici corporis porrexiss& di

Expanded text:
luit, aliis quoque Christo largiente acquirere, luit, aliis quoque Christo largiente acquirere, si exegisset opportunitas, facilius poterat haec etiam ipse promereri. Sed ne his qui cum Judaeis signa visibilia ad ostendendam sanctitatem expetunt, satisfactio desit, et illis qui sanctorum exemplis ad meliora accendi et provehi quaerunt aedificatio prosit, quaedam autumo referenda, quae per eum Dominus ad excitandum et corroborandum nostrae mentis teporem, et ut sic dictum sit forte infidelitatem potius quam ignorantiam, fieri et manifestari decrevit. 23. Mater familias quaedam nobilis erat in hac civitate Romana, quae religionis et devotionis studio oblationes facere, et die Dominica ad ecclesiam deferre, summoque pontifici ecclesiasticae consuetudinis et familiaritatis ejusdem gratia offerre solebat. Quae cum quadam die ex more ad communicandum de manu apostolici ordine suo accederet, illique pontifex offam Dominici corporis porrexisset, d
Abbreviated transcription (Latin):
iã substratꝰ scõꝵ pedib seruit oceanus : eiꝰꝙ
barbaros motꝰ. quos t̾reni principes edomã¬
re. ferro nequiuerant hos ꝓdiuina formi¬
dine. sacerdotũ ora siplicib ũbis ligant:
& qui cat̾uas pugnantiũ infidelis nequa quã
metuerat. iã tunc fidelis humiliũ linguas
timet Quia eñi ꝑceptis çȩlestib uerbis
clarescentib quoꝙ miracuł uirtꝰ ei diuinȩ
cognitionis in fundit᷑ : eiꝰ dẽ diuinitatis terro¬
re refrenat᷑. ut praue agere metuat. ac
totis desideriis adaetͣnitatis grãm uenire
concupiseat Qđ totũ ut fier& : ita eidẽ bea¬
to gregorio gr̃ã diuina concessit: ut merito
angloꝵ popuł debeat apłs appellari: Quia
& si aliis ñ .ẽ. apłs: sed tam̃ illis est: Nã signa-¬
aliquib uir iste tanti meriti miraculis claru¬
erit : suꝑ fluo quȩ rit᷑. qđ luce clariꝰ cons¬
tat. qđ is qui uirtutũ signa suis meritis ua¬

Expanded text:
jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. Quod totum ut fieret, ita eidem beato Gregorio gratia divina concessit, ut merito ab Anglorum populis debeat apostolus appellari: quia etsi aliis non est apostolus, sed tamen illis est; nam signaro utrum aliquibus vir iste tanti meriti miraculis claruerit, superfluo quaeritur, quod luce clarius constat quod is qui virtutum signa suis meritis va
Abbreviated transcription (Latin):
officio functus. ẽ: opus diu desideratũ ꝑfecit:
Alios quidẽ p̃dicatores mittens: sed ipse
p̃dicationẽ ut fructi ficar& suis exhortati¬
onib ac p̃cib seu munerib fulciens:
Deniq direx̃ ad eandẽ in sulã seruos dĩ mellit̾u
augustinũ. & iohannẽ cũ multis aliis dm̃ ti¬
mentib monachis qui intra breue tẽporis spa-¬
tiũ. regẽ illũ qui incapite insulȩ morabatur
cũ suo popło c̃uerterunt: Quib ds̃ tantam
faciendoꝵ miraculoꝵ gr̃ãm contulit. ut
uerbũ fidei qđ ore p̃dicabant: signoꝵ effica¬
tia confirmarent: Vnde factum.ẽ. ut pau¬
cis elabentib annis etiam caeteri insulȩ ipsiꝰ
reges cũ his qui eis erant fubiecti: ad xp̃i
dñi fidẽ accederent: De cuiꝰ gentis con¬
uersione simul & miraculoꝵ ꝓdigiis quȩ
niȩ que nihil aliud nouerat qũa barbara
frendere ia dudũ in diuinis laudib hebrea
çepit uerba sonare: Ecce quondã tumidus

Expanded text:
officio functus est, opus diu desideratum perfecit, officio functus est, opus diu desideratum perfecit, alios quidem praedicatores mittens, sed ipse praedicationem, ut fructificaret, suis exhortationibus ac precibus seu muneribus fulciens. Denique direxit ad eamdem insulam servos Dei Mellitum, Augustinum et Joannem, cum multis allis Deum timentibus monachis; qui intra breve temporis spatium, regem illum qui in capite insulae morabatur cum suo populo converterunt. Quibus Dominus tantam faciendorum miraculorum gratiam contulit, ut verbum fidei quod ore praedicabant, signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri insulae ipsius reges, cum his qui eis erant subjecti, ad Christi Domini fidem accederent. De cujus gentis conversione simul et miraculorum prodigiis, quae niae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraea coepit
Abbreviated transcription (Latin):
b uel quib reb necessariis occupatis seder&
et leger& : uenit ad eũ locusta & dans
saltũ paginȩ quã ꝑcurrebat insedit: Cernensꝙ
eã beatꝰ gregorius tã mansuete loco quo ad¬
sederat ꝑmanere : coepit collȩtans sodalib
ipsiꝰ nom̃ recipcans quasi int̾p̃tari Locusta
in quã hȩc : dici potest quasi locostã: & sub¬
iungens: Sciatis inquit ñ ꝓgressius nos iter
coeptũ licere ꝓtendere: Uerũtam̃ surgite.
& ium̃ta sternite. ut quant᷑u licuerit quo
tendimꝰ ꝓperemꝰ: dũ autẽ hinc mutuo con¬
fabularent᷑ & secũ quererent: ꝑuenerunt
missi apłici. equis sudantib & ad modũ fatiga¬
tis: Statĩq illi cũ magna celeritate epłam
quã de tulerant porrexerunt: Qua ꝑlecta :
ita . ẽ. inquit socii ut p̃dixerã romã xeleriꝰ
remeabimꝰ: Taliq ordine interĩ dilato suȩ
de uocionis effectu : mox ut ipse pontificatꝰ

Expanded text:
bus vel quibusque rebus necessariis occupatis sederet bus vel quibusque rebus necessariis occupatis sederet et legeret, venit ad eum locusta, et dans saltum paginae quam percurrebat, insedit. Cernensque eam beatus Gregorius tam mansuete loco quo assederat permanere, coepit collaetans sodalibus ipsius nomen reciprocans quasi interpretari: Locusta, inquam, eo dici potest, quasi loco sta; et subjungens, sciatis, inquit, non progressius nos iter coeptum licere protendere. Verumtamen surgite, et jumenta sternite, ut quantum licuerit quo tendimus properemus. Dum autem hinc mutuo confabularentur, et secum quaererent, pervenerunt missi apostolici equis sudantibus et admodum fatigatis, statimque illi cum magna celeritate epistolam quam detulerant porrexerunt, qua perlecta, ita est, inquit socii, ut praedixeram, Romam celerius remeabimus. 21. Talique ordine interim dilato suae devotionis effectu, mox ut ipse pontificatus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ p̃cib uictꝰ assensit: Qui ciuib ꝓfectionis
celeriꝰ potuit it᷑ cũ apłica benedictione
arripuit: Haec interea ad noticiam popłi¬
ueniunt: Huc animi condicto om̃s urbici ac
suburbani uel quiq audientes oc currere po¬
tuerunt : sese intres partes diuidunt: Et
ꝓficiscenti apłico pelagio ad eccłam scĩpetri
t̃ribili uoce conclamant: Heia apłice quid
fecisti : sc̃m petru offendisti. romã destruxisti.
gregoriũ ñ tantũ dimisisti. quã expulisti:
His ergo uocibus horribilit̾ ꝑmotus pontifex.
populũꝙ ue hem̃tissime metuens. post eum
sũma cũfestinatione & obligationis ut quantotiꝰ
romã redir& : int̃dictione direx̃ Sed ante¬
quã missi eũ adissent : triũ dier̃u iã confecto
itinere. dũ idẽ uir dñi gregoriꝰ ut it̃ agentibꝰ
moris. ẽ circa sextã horã in quodã prato socus
quib dã qui escentib aliis autẽ illi asststenti¬

Expanded text:
ejus precibus assensit. Qui civibus profectionis ejus precibus assensit. Qui civibus profectionis celerius potuit, iter cum apostolica benedictione arripuit. 19. Haec interea ad notitiam popveniunt. Unanimi condicto omnes urbici ac suburbani, vel quique audientes occurrere potuerunt, sese in tres partes dividunt, et proficiscenti apostolico Pelagio ad Ecclesiam sancti Petri, terribili voce conclamant: Eia, apostolice, quid egisti? Sanctum Petrum offendisti, Romam destruxisti, Gregorium non tam dimisisti quam expulisti. His ergo vocibus horribiliter permotus pontifex populumque vehementissime metuens, post eum summa cum festinatione, et obligationis ut quantocius Romam rediret interdictione, direxit. 20. Sed antequam missi eum adissent, trium dierum jam confecto itinere, dum idem vir domini, Gregorius, ut iter agentibus moris est, circa sextam horam in quodam prato sociis quibusdam quiescentibus, aliis autem assistenti
Abbreviated transcription (Latin):
trahens suspiria Heu ꝓdolor in quit qđ
tã lucidi uultꝰ hoĩes tenebrarũ. auctor
possid& tantaꝙ frontis specie gr̃a m̃tẽ
ab int̾nis gaudi is uacuã gestat: Rursus
ergo int̾rogauit qđ eẽt. uocabulũ gentis
illiꝰ : Responsũ . ẽ. qđ angli uocarentur:
At ille. bene inquid Nã & angłicã habent
faciem & tales angłoꝵ inceł deca. eẽ.
coeredes Qđ habet in quit nom̃ ipsa ꝓuincia
de qua isti sunt allati : Responsũ est quia
de iri uocarent᷑. id est ꝓuinciales : Atille:
uocat᷑. responsũ ẽ. qd alle uocaret᷑: Atille
ad ludens ad nom̃: ait: Laudẽ dĩ ereatoris
illis in partib oport& cantari: Accedensꝙ
ad pontificẽ huiꝰ romanȩ & apłicȩ sedis:
rogauit ut genti angloꝵ inbrit tanniã
aliquos uerbi ministros ꝑ quos ad xpm̃
conuerteret᷑ mit ter&. asserens et se ipsũ
in hoc opus dño eooꝑante ꝑficiendũ paratũ
eẽ. si tam̃ eidẽ apłico pape hoc ut fieret

Expanded text:
trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille: vocatur? Responsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pontificem hujus Romanae et apostolicae sedis, rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asserens et seipsum in hoc opus domino cooperante perficiendum paratum esse, si tamen eidem apostolico papae 9 hoc ut fieret
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ miseratio: & deutero matris egressa
ẽ. mecũ: Ad cuiꝰ pietatis & iustitiȩ opus
quos illuc direxit: dedentib antiqui hostis
eripiens. aet̾ne lib̾tatis fecit eẽ participẽ :
Et enĩ quia qui deo nr̃o fidelit᷑ adher&e: sẽꝑ
ex eiꝰ largifluo munere ad potiora conscen¬
dit. tum scs iste ardenti studio ꝓcolligen-¬
dis particulatĩ fideliũ animab satager&.
diuinitꝰ haec: oc casio fuit: dum die quadã
ad uenientib nuꝑ mercatorib multa
uenalia infoꝵ rome collata fuissent:
Multiq ad em̃dũ hinc inde confluerent:
contigit & gregoriũ ante scilic& quã
positos lactei corporis ac uenusti uultus.
capillos quoq p̾cipui candoris habentes:
ne uel terra essent allati: dictũꝙ. ẽ. quia
de brit tannia insula. cuiꝰ incolȩ tali om̃s
decore niterent: Rursus int̾ rogauit
utrũ idẽ insułã xp̃iani. ẽẽnt. anpaganoꝵ
errorib ĩplicati: Dictũꝙ est qđ essent
pagani: At ille intimo excorde longa

Expanded text:
ero matris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter adhaeret, semper ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium animabus satageret, divinitus haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregorium ante scilicet quam positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. ne vel terra essent allati. Dictumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa
Abbreviated transcription (Latin):
cede uastant᷑: Nec langor mortẽ p̃uenit : sed
langoris moras ut cernitis mors ipsa p̃currit:
ꝑcussus quippe ante rapit᷑ : quã ad lam̃ta peni¬
tentiȩ conuertat᷑ Pensate ergo quał ad cons¬
pectũ districti iudicis ꝑuenit: cui ñ uacat
flere qđ fecit Habitator esquiq non ex
parte subtrahunt᷑ : sed parit̃ corruunt : domꝰ
uacuȩ relinquunt᷑ filioꝵ funera parentes
aspiciunt. & sui ad interitũ heredes p̃cedunt:
Vnusquisq ergo nr̃m adpenitentiȩ lamenta
c̃fugiat. dũ flere ante ꝑcussionẽ uacat:
Reuocemꝰ ante oculos m̃tis quicquid errando
cõmisimꝰ. & qđ nequit̃ egimꝰ flendo punia-¬
mus Preueniamꝰ faciem̃ eiꝰ in confessione.
& sicut ꝓpħa admon&. leuemus corda
nr̃a cumanib ad dm̃: Ad dm̃ quippe corda
cũ manib leuare. ẽ: orationis nr̃ȩ studium¬
cũ merito bone oꝑationis erigere: dat
ꝓfecto dat tremori nr̃o fiduciã qui ꝑpro¬

Expanded text:
caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti Iudicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum heredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad paenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis, quicquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. 'Praeveniamus faciem eius in confessionem', et sicut profeta ammonet: 'Levemus corda nostra cum manibus ad Deum'. Adcum manibus levare est, 482 orationis nostrae studium merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per pro
Abbreviated transcription (Latin):
hab& qđ corpus ñrm in illa in mortalitatis
gła sublimatũ quidẽ subtile sit ꝑ effectũ
spiritał potentiȩ. sed palpabile ꝑueritatẽ
naturae.iuxta exẽplũ dominici corporis:
de quo amortuis suscitato dicit ipse¬
discipulis : Palpate & uidete. quia sp̃s carnẽ
& ossa ñ hab&. sicut me uidetis habere: In
cuiꝰ assertione fidei uenerabił pat̃ grego¬
rius intantũ contra nascentẽ heresim nouã
laborare contendit. tanta hanc instantia iuuan¬
te etiã piissimo ĩperatore tiberio constantino
ita cõminuit: ut nullus exinde sit inuentus
qui eiꝰ resuscitator exister&: Igit᷑ post quam
fluuiꝰ alueũ suũ egresfus ẽ. tantũq excreuit:
ut eiꝰ unda suꝑ urb̃ muros influer&. att in ea
maxima partẽ regionis occupar&. ita ut plu¬
ra antiquarũ ȩdiũ mȩnia eicer&: Qua etiã
aquarũ uiolentia orrea eccłȩ subuersa sunt
inquib ñ nulla modioꝵ tritici milia perier̃t.
Tunc siquidẽ multitudo serpentiũ cũmagno

Expanded text:
 corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum laborare contendit, tanta hanc instantia juvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino ita comminuit, ut nullus exinde sit inventus qui ejus resuscitator existeret. 10. Igitur postquam fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque in ea maximam partem regionis occuparet, ita ut plurima antiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5
Abbreviated transcription (Latin):
librũ moysi. lapidandã esse cognoseo:
Si tacuero. malũ consentio: & cũ adul¬
teris portionẽ meã pono Qm ergo tace¬
re malũ. ẽ: ad ulteriũ ꝓdere. peius est.
Ne ꝑme fut homicidiũ : dimittã tacite
coniugiũ: Cogitauit inquid ioseph sicut¬
in euuangelio dicit. oc culte dimit tere
conceptione: Sed nontimeat maria¬
in dauid ueniã contulit sermo ꝓphetalis.
sic Mariã angłs liberat saluatoris : Ueni
iã mater dñi casta : in quã ñ uirilis fuit
appetitio. sed sp̃s scĩ adimpletio: Quã
ñ uiolauit ioseph uir iudeus : sed solus
impregnauit omp̃s ds̃ Quȩ ñ est cõ¬
mixta iosep sponso suo: nec incognito
di abolo altercatũ: Surgat dñs in adiu¬
toriũ tuũ. mittat decaelo angłm suũ.

Expanded text:
librum Moysi lapidandam esse cognosco. librum Moysi lapidandam esse cognosco. Si tacuero, malum consentio; et cum adulteris portionem meam pono. Quoniam ergo tacere malum est, adulterium prodere pejus est; per me fiat homicidium, dimittam tacite conjugium. Cogitavit, inquit, Joseph, sicut Evangelium dicit, occulte dimittere Mconceptione. in David veniam contulit sermo prophetalis, sic Mariam liberat angelus Salvatoris. Veni jam, Mater Domini casta, in qua non fuit virilis appetitio, sed Spiritus sancti adimpletio; quam non violavit Joseph vir Judaeus, sed solus impraegnavit omnipotens Deus; quae non es commixta Joseph sponso tuo, nec cognita diabolo altercatum. Surgat Deus in adjutorium tuum; mittat de coelo angelum suu
Abbreviated transcription (Latin):
Heu. heu. quid contigit: quid putas eue¬
nit. ꝑ quẽ alaria cecidit : quẽ sibi plus
quã me adulant̾ẽ inuenit: Ego autẽ
cũ licentiã habeã maritalẽ : ante thoꝵ
nuptiarũ. puellarẽ ñ uexaui pudorẽ:
me functũ sacerdocio p̃noscebã Sed
occultũ. nichil absconsũ qđ ñ reuel et᷑
et occultũ qđ inpublicũ ñueniat : In
dauid regis filia. aliquando historiam¬
recolo : Dauid regẽ inbersabee. uriȩ
cethei mulierẽ audacia extulit regał:
nec eũ timor t̾ruit parentał: Mariã
dauid filiã regis. cogitatio intulit
puellaris : nec eã timor terruit paren¬
talis: Quid ergo faciã : quid agã : anxio.
gemo. doleo. curro. consiliũ quęro.
nec plenũ inuenio Prodo. aut taceo:
quid faciã : penitus nescio: Prodo adul¬
teriũ : aut taceo ꝓpt̾ obꝓbriũ: Si ꝓdi¬
dero : ad ulterium quidem ñ consentio.
sed necẽ crudelitatis incurro. qͣm seđ̾m

Expanded text:
Heu! heu! quid contigit? quid, putas, eveHeu! heu! quid contigit? quid, putas, evenit? per quem Maria sic cecidit? quem sibi plus quam me adulantem invenit? ego enim cum licentiam haberem maritalem, ante thorum nuptiarum puellarem non vexavi pudin te qui fecit te; audi me, et ne ovum, nihil absconsum quod non reveletur, et occultum quod non in publicum veniat, in David regis filia aliquando recolo historiam. David regem in Bersabee Uriae Cethaei mulierem audacia extulit regalis, nec eum timor terruit maritalis: Mariam David regis filiam cogitatio impulit puellaris, nec eam tenuit terror parentalis. Quid ergo faciam? quid agam? Anxior, gemo, doleo, curro, consilium quaero, nec plenum invenio. Prodo, aut taceo? Quid faciam penitus nescio. Prodo adulterium, aut taceo propter opprobrium? Si prodidero, adulterium quidem non consentio, sed naevum crudelitatis incurro; quia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
adulterio in pregnatꝰ. eẽt. uent̃ m̃s:
Nãꝙ ignoto iosepħ sponso meo. uenit
ad me quidã magnus xp̃i paranĩphus:
non patriarcha primꝰ. aut ꝓpheta egre¬
gius : sed gabrihel archangelus. facie
rutilans: ueste choruscans. In cessu
inquit tecũ: sed plus quã mecũ: Dñs
tecũ : sed non sicut mecũ: In me enĩ
lic& sit dñs. memet ipsũ creauit dñs:¬
ꝑte eñ nasciturus . ẽ. dñs: Ita ẽ. eñi maria.
dñs tecũ : ut sit in corde tuo. sit inutero
tuo : adimpleat mentẽ tuã. adĩpleat
uentrẽ tuũ. Procedat for mosus de
utero tuo : tanquã sponsus de thalamo
suo Egrediatur rex ex intimo uen¬
tre tuo: tanquã rex de cubilisuo.
Procedat princeps exaula regali: ita
ut iurginitat᷑e tuã non faciat uiolari
& uterũ grauescã pudicũ. & inmu¬
Sed si potest fieri ut concipiã intacta.
Vnde hoc contigit : quid euenit: Non
cognoui : ñ noui. non tetigi Si ñ tetigi.
ñ uiolaui : Si ñ uiolaui: non grauidaui:

Expanded text:
adulterio impraegnatus esset venter meus. Namque ignorante Joseph sponso meo, venit ad me quidam magnus Christi paranymphus, non patriarcha primus, aut propheta egregius; sed Gabriel ille archangelus, facie rutilans, veste coruscans, incessu inquit, tecum; sed plus quam mecum. Dominus tecum; sed non sicut mecum. In me enim licet sit Dominus, memetipsum creavit Dtem nasciturus est. Ita est enim, Maria, Dominus tecum, ut sit in corde tuo, sit in utero tuo; adimpleat mentem tuam, adimpleat ventrem tuum; procedat formosus de utero tuo, tanquam sponsus de thalamo suo; egrediatur rex ex intimo ventre tuo, tanquam rex de cubiculo suo; procedat princeps ex aula regali; ita ut virginitatem tuam non faciat violari.  utero gravescam pudico, et immuSed si potest fieri ut et concipiam intactUnde hoc contigit? quid evenit? Non cognovi, non tetigi; si non tetigi, non violavi; si non violavi, non gravidavi.
Abbreviated transcription (Latin):
grauidauit alariã spũ scõ & qui panẽ¬
sine corruptione : Et qui fecit uirgã¬
rũ. ñ legisti isaiam ex lemine ꝓphetarũ.
quid dixerit quẽ ad modũ scripserit :
Ecce uirgo inutero accipi&e. et pariet
filiũ: & uocabis nom̃ eiꝰ emmanuhel Qđ
ergo legisti in libris tuis. aspice in inaria
oculis tuis. ut dicas digne canticũ dauid
c̃iugẽ tuã. sẽꝑ de ea securiis. & innullo
ñ est de peccato : sed .ẽ. de sp̃u sco Et
qđ nascetur ex eiꝰ utero : nonuocabitur
filiꝰ iudȩi. sed uocabit᷑ filius dei: Sicut

Expanded text:
gravidavit Mariam Spiritu sancto: et qui prgravidavit Mariam Spiritu sancto: et qui prsine n legisti Isaiam eximium Prophetarum quid dixerit, quemadmodum scripserit, Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel ? Quod ergo legisti in Libris tuis, aspice in Maria oculis tuis: ut digne dicas canticum David conjugem tuam, semper de ea securus, et in nullo n est de peccato, sed de Spiritu sancto; et qui nascetur ex ejus utero, non vocabitur filius Judaei, sed vocabit
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ : Parat ioseph animũ intẽpore : quo
Mariam possit occulte dimit tere: Ecce
sed angłs gabrihel ille conspicuus. cȩli
cursor citissimꝰ. medio noctis libramine.
tando de sudas: cur uigilando tristis ãbu¬
las: cur de Maria malam tibi ingeris
suspicionẽ. cũ ipsa tibi generatura sit
tua. qͣm quȩ cũq legisti inꝓphetia : non
intellexisti in maria: Dauid natꝰ exgene
re sacerdotali non solũ sacerdotali. uerũ
etiam et regali: filius ꝓphetarũ. socius
scribarũ : D̾s qui scripsit mirabilia inlege
sua : ipse fecit mirabilia in coniuge tua:
Quid autẽ sunt dĩ mirabilia. nisi quȩ¬
sunt hominibus inpossibilia : mirabilia
ergo dĩ in lege ñlegisti: qđ si etiã legisti.
quare ñ intellexisti :: Ipsa est certe lex
quã cotidie legis. sine grafio scripta
intabulis lapideis Lege & intellege.
arator in t̾ra nullus in duxerit : Uirga
etiam aaron annis sicca quã plurimis :¬
sine aqua reuix̾: Intẽplo floruit : nuces¬

Expanded text:
t itaque Joseph animum in tempore, quo Mariam possit occulte dimittere. 6. Seqsed angelus Gabriel ille conspicuus, coeli cursor aequissimus, medio noctis libramine dtando desudas, cur vigilando tristis ambulas, cur de Maria malam tibi ingeris suspicionem, cum ipsa tibi generatura sit tua, quia quaecumque legisti in prophetia, non intellexisti in Maria. Hinc re sacerdotali, non solum sacerdotali, verum etiam et regali, filius Prophetarum, socius Scribarum: ille Deus qui scripsit mirabilia in Lege sua, ipse fecit mirabilia in conjuge tua. Quid autem sunt Dei mirabilia, nisi quae hominibus sunt impossibilia? Mirabilia ergo Dei in Lege non legisti? Quod si etiam legisti, quare non intellexisti? Ipsa certe, Lex quam quotidie legis, sine graphio scripta est in tabulis lapideis. Lege et intellige in terra arator nullus induxit. Virga etiam Aaron annis sicca quam plurimis sine aqua revixit, in templo floruit, nuces
Abbreviated transcription (Latin):
exte scm uocabit᷑ filius dĩ: Habe ergo
ioseph cũ uaria coniuge tua. cõmunẽ
uirginitatẽ m̃broꝵ. quia de uirgina¬
lib m̃bris. uirtus nascit᷑ angłoꝵ : Ft
& honorificentia uirginitatis : ut de
uirginalib m̃bris ur̃is. generetis seculis
fr̃s Rm̃i. Uirginitas Mariae. angeli
salutatione. ẽ. in pregnata : & pregnans¬
tero. ẽ salutata & generans uirginitas
Marie : ab angelis. ẽ. hodie conlaudata.
Elactans uirginitas marix : ꝑstellam
de caelo. ẽ. p̃dicta : & amagis munerib
honorata: Gaude itaq iosẽph. nimiũq
congaude. uirginitati mariȩ. innatiui
cubitu uxoris : ut pat̾ dicaris saluatoris:
Quiuiuit & regnat in scła scłoꝵ arcux¬

Expanded text:
Habe ergo, Joseph, cum Maria conjuge tua communem virginitatem membrorum; quia de virginibus membris Virtus nascitur Angelorum. Sit et honorificentia virginitatis: ut de virginibus membris generetis saeculis fratres. Virginitas Mariae angeli salutatione est impraegnata, a Joanest salutata, et generaab Angelis est hodie collaudata, et lactans virginitas Mariae per stellam de coelo est praedicata, et a Magis muneribus honorata. Gaude itaque, Joseph, nimiumque congaude virginitati Mariae, quia solucubitu uxoris, ut pater dicaris Salvatoris, qui vivit et regnat in saecula saecu
Abbreviated transcription (Latin):
acreatore: Erã inquid maria in domo
mea puella iudea : ex semine dauid
regis generata: Adulta facta sum.¬
& desponsata: Desponsata sũ coniugi.
& placui alteri. Non interueniente
adulterio : sed intercedente sp̃ũ scõ:

Expanded text:
a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David regis generata: adulta facta sum, et desponsata sum conjugi, et placui alteri non interveniente adulterio, sed intercedente Spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad impleuit uentrẽ meũ diuinitate:
& uterũ meũ ñ euacuauit castitate:
Exiuit euentre meo giganteo cursu
magnificus: &  uenter m̃s non est
pudore euacuatus. nec conceptione
inuenta sũ sine pudore : nec parturi¬
tione inuenta sum cũdolore: O mira
landabilis int̃ feminas: quȩ ab angelo
salutat᷑. Clirginitas solã in pregnita
nec uiciata: exonerata nec euacuata :
ñ tetigit maritalis: Considero c̃ceptu
tuũ beata uirgo: & ex pauesco In tueor
partũ tuũ : & contremisco. Adoro filiũ
quomodo meruisti dici nurus dĩ. sponsaꝙ
filii dĩ: Qđ rogo indica michi: sed tam̃
conloquenti tecũ ignosce michi: Ignosce
inquã michi : qđ audeã seruus. atꝙ uti¬
ña uel bonus. & non etiã inutilis et malus
ut seruus: Ignosce ergo michi: qđ au.¬
deã cũ sponsã dñi mei confabulare : tam̃
indica michi quo modo poterit dĩ filius
ꝑte generari: Audite. audite.
uirginitatis uultũ auertentẽ a conlocu.¬
tore : & indicantẽ quomͦ pregnans sit

Expanded text:
adimplevit ventrem meum divinitate, et uterum meum non evacuavit castitate: exivit de ventre meo, giganteo cursu magnificus, et venter meus non est pudore evacuatus, nec in conceptione inventa sum sine pudore, nec in parturitione inventa sum cum dolore. O mira et laudabilis inter feminas, in qua ab angelo est salutata virginitas, sola impraegnata nec vitiata, exonerata nec evacuata; qnon tetigit maritalis! Considero conceptum tuum, beata Virgo, et expavesco; intueor partum tuum, et contremisco; adoro Filium quomodo meruisti dici nurus Domini, et sponsa Filii Dei? Quod rogo, indica mihi; sed tamen colloquenti tecum ignosce mihi: ignosce, inquam, mihi, quod audeam servus, atque utinam vel bonus, et non etiam inutilis et malus ut servus: ignosce ergo mihi, quod audeam cum sponsa Domini mei confabulari; et tamen indica mihi quomodo potuerit Dei Filius per te generari. Audite, fratres, virginitatis vultum avertentem a collocutore, et indicantem quomodo impraegnata sit
Abbreviated transcription (Latin):
metere qđ non seminauit : sicut ipse filiꝰ
ubi ñ sparsi Dicat dicat solus. dicat
natus ex uirgine. filius Mariȩ : dicat
sponse matri suȩ. meto ubi ñ se minaui.
& colligo ubi ñ sparsi dicat & beata
maria. et egd te filiũ gergraui:
sed uirginitatẽ meã ñ uiolaui Regnũ
tenui uirgmitatis: & regẽ genui castita¬
tis Ingredientẽ & egredientẽ habui
in palatio uentris filiũ imperator is. & ema-¬
nib meis ñ amisi clauĩ regii pudoris Porta
facta sũ caeli : ianua facta sum filio dĩ:
Illa porta facta sũ clausa: quã inuisi one
diuina e⁊ echihel uidit ꝓpheta. de qua
in me dicit ꝓphetia: uidi portã in domo
dñi clausam & dixit ad me angłs:
Porta hec quã uides non aperiet᷑. & hõ

Expanded text:
ipse Filiusi non sparsi . Dicat, dicat: solus dicat natus ex Virgine, Filius Mariae, dicat sponsae matri suae, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi. Dicat et Maria: Et ego te filium generavi; sed virginitatem meam non violavi: regnum tenui virginitatis, et regem genui castitatis: ingredientem et egredientem habui in palatio ventris Filium imperatoris, et de manibus meis non amisi clavem regii pudoris. Porta facta sum coeli; janua facta sum Filio Dei. Illa porta facta sum clausa, quam in visione divina Ezechiel vidit propheta, de qua in me dicit prophetizans. Vidi portam in domo Domini clausam: et dixit ad me angelus, Porta haec quam vides, non aperietur, et homo
Abbreviated transcription (Latin):
ATISSIM̃ MRAE EREI¬
NiS uterũ. sponsẽ uirginis clausũ
uentris cubiculũ. signatũ pudo¬
ris signaculũ. merito plenissime
conlaudarem : si messe᷑ metrẽ quã ñ semina¬

Expanded text:
tissimum Mariae virginis uterum, sponsae virginis clausum ventris cubiculum, signatum pudoris coenaculum merito plenissime collaudarem, si messem meterem quam non semina
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. noua sẽꝑ sobole fecundat᷑: & qđ illiꝰ
doctrinis ꝑ orbẽ uniũsũ multi de peccato elonga¬
ti ad xp̃i clem̃tiã reuertunt᷑: & qđ boni qͥq¬
eiꝰ suasionib inflãmati caelestẽ patriã deside¬
rant̃ inquirunt: Quibeatissimꝰ pontifex. post
ex hac luce subtractꝰ atq ad aet̾nã est regni

Expanded text:
esia nova semper sobole fecundatur, vel quod illius doctrinis per orbem universum multi per peccatum elongati ad Christi clementiam revertuntur; vel quod boni qejus suasionibus inflammati, coelestem patriam desideranter inquirunt. Qui beatissimus pontifex postquex hac luce subtractus, atque ad aeternam regni
Abbreviated transcription (Latin):
tis euanuit . & imꝑialis crudelitas: circũ¬
scriptione frustrata ẽ: Qui tam̃ ꝓcallidi¬
tate multiplici : breui penas ꝑfide teme¬
ritatis ex soluit¬
nali sollẽpnitate ꝑfecta. dũ cũ epĩs

Expanded text:
tis evanuit, et imperialis credulitas circumtis evanuit, et imperialis credulitas circumscriptione frustrata est. Qui tamen pro calliditate multiplici brevi poenas perfidae temeritatis exsolvitnale sollemnitate perfect
Abbreviated transcription (Latin):
nit Int̾uentu regine uel ꝓcerũ : scõ uiro
p̃sentat᷑. & tradit᷑: Quẽ diu examinatũ.
purgare eadẽ die distulit: cũsoleret
furiosissimos de mones. pͥma manus ĩ posici¬
one de pellere: Ita enĩ miserandi iuuenis.
medullas & interiora penitrauerat: ut
quasi uasꝓpriũ. certis temporibꝰ posside¬
ret Recludi eũ secũ: nocte constituit:
Tũ uero ex interioribus latebris. manifestꝰ
erupit : & quasi intorm̃ta cõpositus. tẽpus
indicat : qđ ab in eunte aetate cȩperat
in nocentẽ: Itaq iussus egreditur: purga¬
tusq a dolescens post diem alterũ: palatio
reformat᷑: Causã sanȩ armonicane regio¬
nis. quȩ necessitatẽ peregrinationis in¬
dixerat: obtenta uenia & securitate.
ꝑpetua. ad ppriũ obtinuiss& arbitrium :
nisi titubationis ꝑfidia. mobilẽ & indis¬
ciplinatũ popłm : ad rebellionẽ pristinã
reuocass& : Quo facto : & int̾tessio sacerdo¬

Expanded text:
nit. Interventu reginae vel procerum sancto viro nit. Interventu reginae vel procerum sancto viro praesentatur et traditur. Quem diu examinatum purgare die eadem distulit, cum soleret furiosissimos daemones prima manus inpositione depellere. Ita enim miserandi iuvenis medullas et interiora penetraverat, ut quasi vas proprium certis temporibus possideret. Recludi eum secum nocte constituit. Tum vero ex interioribus latebris manifestus erupit et, quasi inter tormenta conpositus, tempus indicat, quod ab ineunte aetate ceperat innocentem. Itaque iussus egreditur, purgatusque adulescens post diem palatio reformatur.. 40. Causam sane Armoricanae regionis, quae necessitatem peregrinationis indixerat, obtenta venia et securitate perpetua, ad proprium obtinuisset arbitrium, nisi Tibattonis perfidia mobilem et indisciplinatum populum ad rebellionem pristinam revocasset. Quo facto et intercessio sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
eiecit : mortuoq in oratione ꝓstratus
adiungit᷑ Rigat lacrimis terrã: incelũ
alti gemitus porrigunt᷑. uocat planctibꝰ
xp̃m Interea mouet᷑ ex animis: & paula.¬
tĩ m̃bris emortuis. uitalia redduntur
officia Oculi lucẽ quęrunt: micant
digiti. lingua iã resonat: Uterꝙ c̃surgit.
ille de oratione. & ille de morte: Germa.¬
nus manu alleuat dormientẽ : residet.
respirat. reficit᷑. respicit : paulatimq
uigore concepto. integrã recepit sospi¬
tatẽ Reddit᷑ parentibꝰ filius: luctus
uertunt᷑ ingaudiũ & uno clamore
popłoꝵ : uirtus maiestatis extollitur:
Continuat xp̃s. uintutes in famulo: eg
mox recipiendũ in requiẽ miraculoria
laude sublimat
colii eunuchi tu p̃positi regalis cubiculi
alũnus. iã iuuenis liberalit᷑ institutꝰ.
huiusmodi de monio uexabat᷑: qđ ꝑmens¬
truũ tẽpus redeuntibꝰ incrementis luna¬
ribus : captiuos suos caduca allisione ꝓster¬

Expanded text:
eiecit mortuoque, in oratione prostratus, eiecit mortuoque, in oratione prostratus, adiungitur. Rigat lacrimis terram, in caelum alti gemitus porriguntur, vocat planctibus Christum. Interea movetur exanimis, et paulatim membris emortuis vitalia redduntur officia. Oculi lucem quaerunt, micant digiti, lingua iam resonat; uterque consurgit, ille de oratione, iste de morte. Germanus manu allevat dormientem: residet, respirat, reficitur, respicit, paulatimque vigore concepto, integram recipit sospitatem. Redditur parentibus filius, luctus vertuntur in gaudium, et uno clamore populorum virtus maiestatis extollitur. Continuat Christus virtutes in famulo et mox recipiendum in requiem miraculorum laude sublimat. 39. Acoli eunuchi, tum praepositi regalis cubiculi, alumnus iam iuvenis, liberaliter institutus, huiusmodi daemonio vexabatur, quod per menstruum tempus, redeuntibus incrementis lunaribus, captivos suos caduca allisione proster
Abbreviated transcription (Latin):
conclamata sequeret᷑ Medici manus &
pmissa: iã subtrahunt᷑: Luctusq solus: pa¬
rentibus reseruat᷑: Adbeatũ uirũ: spes
tarda conuertitur. parentes cũ amicis
omnibus & ꝓpinquis. scĩ genibus aduoluun¬
t. Additur etiã int̾cessio sacerdotum:
cũ quibus festinus expetit egrotantẽ: Eun¬
tibusq occursor obuius adolescentẽ iam
mortuũ ñciauit: nec eẽ causã. qua se uir
uenerabilis fatigar&: Insistunt tamen
antis tes. supplicat multitudo: ut cȩptũ
misediȩ impler& officiũ: Inueniunt
corpus exanime : & uitȩ calore depulso.
mortis rigore iamfrigidũ: De positaq
pro animẽ requie oratione : remeabant:
Cũ subito multitudinis luctus at tollit᷑:
inherent seniores sui manibus sacerdotis.
ut ꝓparentũ orbitate & de functi reditu.
dñm p̃caret᷑ Diu restitit. scõ pudore
confusus : cessit tandẽ miseđiȩ & caritatis
imperio. fidei arma concuciens: Turbas

Expanded text:
conclamata sequeretur. Medici manus et conclamata sequeretur. Medici manus et promissa iam subtrahunt, luctusque solus parentibus reservatur. Ad beatum virum spes tarda convertitur, parentes cum amicis omnibus et propinquis sancti genibus inplicantur. Additur etiam intercessio sacerdotum, cum quibus festinus expetit aegrotantem, euntibusque occursor obvius adulescentem iam mortuum nuntiavit nec esse causam, qua se vir venerabilis fatigaret. Insistunt tamen antistites, supplicat multitudo, ut coeptum misericordiae inpleret officium. Inveniunt corpus exanime et, vitae calore depulso, mortis rigore iam frigidum, depositaque pro animae requie oratione, remeabant: cum subito multitudinis luctus adtollitur, inhaerent senioris sui manibus sacerdotes, ut pro parentum orbitate et defuncti reditu Domino supplicaret. Diu restitit, sancto pudore confusus; cessit tandem misericordiae et caritatis imperio. Fidei arma concutiens, turbas
Abbreviated transcription (Latin):
culis & sera constricta dissoluitur.¬
repagula ferrata disuliunt. diuina
pietas reserat : qđ meditatio humane
crudelitatis artauerat Procedit adlib̾ta¬
tẽ turba de uinculis: exhibens uacua
onera catenarũ. tenens nexus quibus
antea tenebat᷑ Relinquit᷑ carcer in no-¬
cens aliquandõ : quia uacuus: & p̃cedente
pietatis triũpho: turba miserorũ gremio
ec cłȩ. gaudentis infertur :U
& escebat cotidie admiratio & fama
pontificis : oc currebant popłi. sanabant᷑
infirmi : xp̃sq grãm quã contulerat
dilatabat Ad sidebant iugit̾ obsequen-¬
tes sex uenerabiles sacerdotes. qui non
minus abstinentie eiꝰ crucessine int̃polatio¬
ne durantes: quã uirtutes assiduas mira-¬
bant᷑: Hi testes operũ illiꝰ. multis fuere tẽpo¬
filius qui tũ patrici segis uulti cancellis
prȩerat : succensus igne febriũ uexabat᷑:
& ita estuantis uaporis ac censio. adolescentis
medullas corpusq consũpserat: ut desꝑatio

Expanded text:
culis et sera constricta dissolvitur,culis et sera constricta dissolvitur,repagula ferrata dissiliunt; divina pietas reserat, quod meditatio humanae crudelitatis artaverat. Procedit ad libertatem turba de vinculis, exhibens vacua onera catenarum, tenens nexus, quibus antea tenebatur. Relinquitur carcer innocens aliquando, quia vacuus, et praecedente pietatis triumpho, turba miserorum gremio ecclesiae gaudentis infertur. 37. Crescebat cotidie admiratio et fama pontificis; occurrebant populi, sanabantur infirmi, Christusque gratiam quam contulerat dilatabat. Adsidebant iugiter obsequentes sex venerabiles sacerdotes, qui non minus abstinentiae suae cruces sine interpellatione durantes quam virtutes adsiduas mirabantur. Hi testes operum suorum multis fuere tempfilius, qui tum patricii Segisvulti cancellis praeerat, succensus igne febrium vexabatur, et ita aestuantis vaporis accensio adulescentis medullas corpusque consumpserat, ut desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
cõplexa ẽ : qđ & argentũ suũ transmisis¬
sed ad pauꝑes. & illã escã beati uiri cum
ministerio abiecti uasculi suscepisset:
Nã & lignũ postea auro ambit: & panẽ
multis remedi is. & uirtutibus reserua
uit: Ouadã die dũ plateã
latissimã turbis angustatus in gredit᷑:
carcerẽ refertũ uinctis. supplicia et
mortẽ expectantibus p̃teribat Qui
agnito transitu sacerdotis: unũ clamo¬
rẽ. conlatis uocibus sustulerunt: Causã
inquirit : agnoscit: Custodes euocat:
subtrahuntur : Diuerse enĩ palacii potes¬
tates: miseroꝵ turbã. in ergastuli illiꝰ
noctes dã pnauerant Quo se uerteret
miscđia : ñ habebat Tandẽ ad notũ re¬
currit auxiliũ : & qđ difficile erat ab
hominibus impetrare a maiestate depos¬
cit: Gressũ deuertit ad carcerẽ : cernuus
in orationẽ mẽbra ꝓsternit: Tum uͦ dñs
nr̃. ad stantibus popłis gram quã famulo
suo tribuerat: ostendit: Clausura uin¬

Expanded text:
conplexa est, quod et argentum suum transisconplexa est, quod et argentum suum transisset ad pauperes et illa escam beati viri cum ministerio abiecti vasculi suscepisset. Nam et lignum postea auro ambiit et panem multis remediis et virtutibus reservavit. 36. Quadam die, dum plateam latissimam turbis angustatus ingreditur, carcerem refertum vinctis, supplicia et mortem expectantibus, praeteribat. Qui, agnito transitu sacerdotis, unum clamorem conlatis vocibus sustulerunt. Causam requirit, agnoscit; custodes evocat, subtrahuntur. Diversae enim palatii potestates miserorum turbam in ergastuli illius nocte damnaverant. Quo se verteret, misericordia non habebat. Tandem ad notum recurrit auxilium et, quod difficile erat ab hominibus impetrari, a maiestate deposcit. Gressum divertit ad carcerem, cernuus in orationem membra prosternit. Tum vero Dominus noster adstantibus populis gratiam, quam famulo suo tribuerat, ostendit. Clusura vin
Abbreviated transcription (Latin):
erebat᷑ iã ꝑ ora rauennatiũ popłoꝵ: &
aduentꝰ sui moras. p̃uiꝰ accusabat effectꝰ:
Tandẽ diu expectatus: excipit᷑: Proui¬
derat quidẽ ut noct᷑no ingressus. secreta
obscuritate tegeret᷑: sed desiderantũ
excubias. uitare non potuit Illic petrus
tione retinebatUnii
De gebat etiã romanũ imperiũ placidia
regina. cũ filio ualentiniano iã iuuene:
qui ita fidẽ catholicã diligebant. ut cũ
omnibus imperarent : dĩ famulis sublimi
humilitate seruirent : Qui om̃s uenera¬
bilẽ sacerdotẽ certantibus studiis: ꝓui
do amore suscipiunt Ambiunt principes.
occurrunt ꝓceres : eccła cũ exultatione
ãplectit᷑ : Ad diuersoriũ sacerdotis. regi¬
na uenerabilis uas argenti amplissimũ.
refersũ cibis delicatioribus: sine ulla
carnis admixtione transmisit Quod
susceptũ. ea ratione distribuit: ut cibos
ministrissuis trader&. ipse uͦ uindicar&
argentũ: Remit tens loco muneris

Expanded text:
erebatur iam per ora Ravennantium populorum, et erebatur iam per ora Ravennantium populorum, et adventus sui moras praevius accusabat affectus. Tandem diu expectatus excipitur. Providerat quidem, ut, nocturno ingressus secreto, obscuritate tegeretur; sed desiderantum excubias vitare non potuit. Illic Petrus tione retinebat. Regebat etiam Romanum imperium Placidia regina cum filio Valentiniano iam iuvene, qui ita fidem catholicam diligebant ut, cum omnibus imperarent, Dei famulis sublimi humilitate servirent. Qui omnes venerabilem sacerdotem certantibus studiis pro divino amore suscipiunt. Ambiunt principes, occurrunt proceres; ecclesia cum exultatione conplectitur. Ad diversorium sacerdotis regina venerabilis vas argenti amplissimum, refertum cibis delicatioribus sine ulla carnis admixtione, transmisit. Quod susceptum ea ratione distribuit, ut cibos ministris suis traderet, ipse vero vindicaret argentum, remittens loco muneris
Abbreviated transcription (Latin):
transiissũ fuerat : obtulerunt: De inde
c̃uersus addiaconẽ : ait Accipe quȩ
tradunt᷑: & intellige te fraudẽ fecisie
pauperibus: Nã si totũ qđ dedi indigenti¬
bus contulisses. remunerator nr̃. trecen¬¬
tos hodie reddidiss&: Contremuit dia¬
conus: secretũ reatus sui. in notuisse ponti¬
fici: UIII Nterea gradũ accele¬
rant: ꝑuenit᷑ & tanquã manifesta sani¬
tas fuiss& in gressa: ita omniũ animos.
scĩ releuauit aduentus Notas ꝓfert se
exerit medicinas. xp̃m ꝓstratus exorat.
suisq lacrimis. gaudia mercat᷑ alioꝵ:
isitant᷑ dñi. uisitant᷑ & famuli : ac sine
ulla discretione ꝑsonȩ. tuguria circuit:
cubilia uniuersa ꝑlustrat: & int̾ posito
unius diei spatio. ita fȩlestes medicinas
obtinuit : ut egrediens tercia die domũ.
totã reliquerit incolumitate gaudentẽ:
ꝓsequente eũ dnõ. quẽ lectulo inuene
ñciati desideraret᷑ agnicio:¬

Expanded text:
transmissum fuerat, obtulerunt. Deinde transmissum fuerat, obtulerunt. Deinde conversus ad diaconem, ait: 'Accipe quae traduntur et intellege, te fraudem fecisse pauperibus; nam si totum indigentibus contulisses, remunerator noster trecentos hodie reddidisset'. Contremuit diaconus, secretum reatus sui innotuisse pontifici. 34. Interea gradum accelerant; pervenitur, et tamquam manifesta sanitas fuisset ingressa, ita omnium animos sancti relevavit adventus. Notas profert et exerit medicinas; Christum prostratus exorat suisque lacrimis gaudia mercatur aliorum. Visitantur domini, visitantur et famuli, acsine ulla discretione personae tuguria circuit, cubilia universa perlustrat et, interposito unii diei spatio, ita caelestis medicina obtinuit, ut, egrediens die tertia, domui totam reliquerit incolomitate gaudentem, prosequente eum domino, quem lectulo invenernuntiati desideraretur agnitio