comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se sapientem fieri ꝑ se dignitatem sc̃ĩ ac generosi amoris habere. ꝑ se hue
amori uoluptatẽ subicere carnis: ꝑse & incitare ad uirtutes. &ordinare
appetitum posse testat᷑. in tantũ ut nunquã fines transeat officu illiꝰ.
quo idẽ amor eaccolendus est. Qui ipsum animũ siuis studiis ac mertos
adeam inagnitudinẽ ac pulehritudinẽ ꝓcedere dicit: ut sc̃ĩ sp̃s sit dignꝰ
aucilio. Cuiuis iudelicet sp̃s aduentũ non ita ait iuuare animũ. qͥmodo
flãma uel facem quã accendit. uel caligosam iuuat domũ quã illustrat.
sed ita potius quomodo ardentẽ siue lucentẽ uentꝰ iuuat ignẽ. ut
amplius darescat. qui quidẽ & sine afflatu uenti accendi atq ardere
ac maguã consumere siluam poterat. sed tam̃ uento impellente magis
magisq flã mascit. Hoc enim significat dicendo. ut generosũ eiꝰ ignẽ

Expanded text:
se sapientem fieri, per se dignitatem sancti et generosi amoris habere, per se huic se sapientem fieri, per se dignitatem sancti et generosi amoris habere, per se huic amori voluptatem subjicere carnis, per sese et incitare ad virtutes, et ordinare appetitum posse testatur, in tantum ut nunquam fines transeat officii illius quo idem amor excolentibus est. Qui ipsum animum suis studiis ac meritis ad eam magnitudinem ac pulchritudinem procedere dicit, ut sancti Spiritus sit dignus auxilio; cujus videlicet Spiritus adventu non ita ait juvari animum, quomodo flamma vel fax, cum accenditur, caliginosam juvat domum, quam illustrat; sed ita potius, quomodo ardentem sive lucentem ventus juvat ignem, ut amplius clarescat; qui quidem et sine afflatu venti accendi atque ardere, ac magnam consumere silvam poterat, sed tamen vento impellente magis magisque flammescit. Hoc enim significat dicendo, ut generosum ejus ignem
Abbreviated transcription (Latin):
guia sola aa auimi nr̃i ñ moueat᷑ arbitriũ. quasi ñ iracundie. uel supbie.
philargiriȩ. castrimargiae: cenodax iȩ. ceterorũq huiusmodi rabies: multo
labouosius. quam libidinis incentiua uncant᷑. quȩ & ante tempora pu¬
btatis nrm animũ ꝑturbatura adueniunt. & edomita sepe uel ꝑnatu¬
ram cessante libidine. nichilominus ipsa nos impugnare non cessant.
hoc dari ut genus humanũ arcius diligamus. quod ipsus uerbis ponere
ꝑ ordine libu̾it. Cũ igit᷑ inquit sapientis animus qui uoluptatẽ subicit
dignitati amoris & incitat & ordinat appetitũ. nunquã fines transit of
sicin sed a d eam magnitudinẽ atq pulchritudint̃ studius ꝓcedit ac meritis.
tas. quȩ non ꝓpinquos solum aut ciues. sed ipsum genus humanum¬
gremo suo conat᷑ amplecti. in qua una sententia quot & quante surd bi¬
Mats enoie facile catholicus lector animaduertit. Patet enĩ quid hu¬
mane arbitrio lib̾tatis. quid tribuat gr̃a spũali: qui animũ homuinis ꝑ

Expanded text:
quae sola ad animi nostri non moveatur arbitrium: » quasi non iracundiae, vel superbiae, philargiriae, gastrimargiae, cenodoxiae, caeteraque hujusmodi rabies, multo laboriosius quam libidinis incentiva devincantur. Quae et ante tempora pubertatis nostrum animum perturbatura adveniunt; et edomita saepe vel per naturam cessante libidine nihilominus ipsa nos impugnare non cessant. hoc dari, ut genus humanum arctius diligamus. » Quod ipsius verbis ponere per ordinem libuit. « Cum igitur, » inquit, « sapientis animus, qui voluptatem subjicit dignitati amoris, et incitat et oficii; sed ad eam magnitudinem atque pulchritudinem studiis procedit ac meritis, tas, quae non propinquos solum, aut cigremio suo conatur amplecti. » In qua una sententia quot et quantae sint blasphemiae facile catholicus lector animadvertit. Patet enim quid humanae arbitrio libertatis, quid tribuat gratiae spirituali, quia animum hominis per
Abbreviated transcription (Latin):
etuos uicior que nos cum inficit a paruo paulatumq ꝑmiltos eor ipit
amos ata rostost obligatas sbi & addietos tenet. ut ium quada uiseat habe

Expanded text:
consuetudo, quae nos, cum inficit a parvo, paulatim quae per multos corrumpit consuetudo, quae nos, cum inficit a parvo, paulatim quae per multos corrumpit annos, ita postea obligatos sibi et addictos tenet, ut vim quamdam videatur habe
Abbreviated transcription (Latin):
defenaimꝰ iaturȩ bonũ ut eam dicamus malũ facere non posse. quã utiq
boni ac mali capaeem etiam ꝓfitemur: sed ab hac eam tantũ modo iniuria
uindicamꝰ nȩ eius uicio ad malũ uide am᷑ impelli. qui nec bonũ sine uolun¬
tate ner malũ faciamꝰ & quib libum est unũ semꝑ agere. cũ sem̃ꝑ utrunq
possimꝰ. Unde enim alii iudicaturi sunt. alii iudicandi. nisi quia in eadẽ
natura dispar uoluntas est. & quia cũ om̃s idem possumꝰ diuersa facimus:
Et paulo post adam de para diso eiectum. enoch raptũ de mundo esse cõme¬
morans adiexit. Nec enim a iusto dõ aut ille puniri meruisset. aut hic
eligi. nisi ut̃q utrunq: potuusset. Hoc de chain & abel frib. hoc etiam
de esiaui e iaces geninis intelligendum est. ac sciendũ solã uoluntatis esse causã
en meadem natura meria diuer sa sunt. Et rursum post pauca Ncqiuer

Expanded text:
defendimus naturae bonum, ut eam dicamus malum facere non posse, quam utique defendimus naturae bonum, ut eam dicamus malum facere non posse, quam utique boni ac mali capacem etiam profitemur; sed ab hac eam tantummodo injuria vendicamus, ne ejus vitio ad malum videamur impelli, qui nec bonum sine voluntate, nec malum faciamus, et quibus liberum est unum semper agere, cum semper utrumque possumus. Unde enim alii judicaturi sunt, alii judicandi, nisi quia in eadem natura dispar voluntas est? et quia cum omnes idem possimus, diversa faciamus? » Et paulo post, Adam de paradiso ejectum, Enoch raptum de mundo esse commemorans, adjecit: « Nec enim a justo Deo, aut ille puniri meruisset, aut hic eligi, nisi uterque utrumque potuisset. Hoc de Cain et Abel fratribus, hoc etiam de Esau et Jacob geminis intelligendum est; ac sciendum solam voluntatis esse causam, cum in eadem natura merita diversa sunt. » Et rursum post pauca: « Neque
Abbreviated transcription (Latin):
posslt Squo d e pusculis tenuerim. tũ hic madeime seruandũ pute. ubi
aud ii pus &e legimus. & ipsi uidimꝰ. castos. patientes. modestos. liberales
abstinentes. benignos. honores simul mundi ac delicias respuentes. & ama.¬
tores uusticie ñ minus sapientiȩ. Nnde queso hominib alienis a dõ ista quȩ
dõ placent: Unde hȩc illis bona. nisi de naturȩ bono: Et cũ ista quȩ dioci
una siti exemplo suo inuicẽ ostendunt omĩa in om̃ib esse posse. quȩ uel
singula inueniunt᷑ in singulis. Quodsi etiam sine dõ homines ostendua us
quales a do factisunt: uide quid xp̃iani possint. quoꝵ in melius in xp̃o instai¬
pata natura est & qui diuinȩ gr̃e uiu̾ant᷑ auxilio. St post multa huius le¬
mod noquens de becto iob: d uirum inquit ante ȩuangłia euanglieũ. & apłoꝵ¬
aite aolia p̃ cepta discipłm. qui apiens oceultoaᷤnature duutias or mn mediũ
ꝓ ftrens eo quid oñis possemus ostendit. Itẽ post pauea. Neq nos inquit ita

Expanded text:
in aliis quoque opusculis tenuerim, tum hic maxime servandum puto, ubi audivimus et legimus, et ipsi vidimus castos, patientes, modestos, liberales, abstinentes, benignos, honores simul mundi ac delicias respuentes, et amatores justitiae non minus quam sapientiae? Unde, quaeso, hominibus alienis a Deo ista quae Deo placent? Unde haec illis bona, nisi de naturae bono? Et cum ista quae dixi, ura sit, exemplo suo invicem ostendunt; omnia in omnibus esse posse, quae vel singula inveniuntur in singulis. Quod si etiam sine Deo homines ostendunt quales a Deo facti sunt, vide quid Christiani possint, quorum in melius in Christo instaurata natura est, et qui divinae gratiae juvantur auxilio. » Et post multa hujusmodi loquens de beato Job, « O virum, inquit, ante Evangelia evangelicum, et apoultas naturae divitias, et in medium proferens ex se, quid omnes possemus, ostendit. » Item post pauca, « Neque nos, inquit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tis e saiente dĩ quã in cõprehensibilia sunt iudicia euuis.  inuaesti sabies
iue eius. Hȩc de opusculis uiliani ad cautelam legentis p̃libare cõmadũ
rati sumus: hinc ad expositionẽ cantici canticoꝵ stilũ uertamꝰ Et u
libro ad unitelligendũ dificillimo. seduli pariom uesti gia sequentes
quiedd uuante ea. quã defendimꝰ gr̃a dei ualem̃ stidi salittars impen-¬
damus In qdo oꝑe lectorẽ admoneo ne me supfluũ iudicet. quid euatu¬
ra arboꝵ siue herbarũ aromaticarũ quȩ in hoc uolumine plurime
contihent᷑ iuata quod in libris antiquoꝵ didici latius ex planare

Expanded text:
tiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Haec de opusculis Juliani, ad cautelam legentium praelibare, commodum rati sumus. Hinc ad expositionem stylum vertamuseduli Patrum vestigia sequentes, quidquid, juvante ea, quam defendimus, gratia Dei, valemus studii salutaris impendamus. In quo opere lectorem admoneo, ne me superfluum judicet, qui de natura arborum, sive herbarum aromaticarum, quae in hoc volumine plurimae continentur, juxta quod in libris antiquorum didici, latius explanare
Abbreviated transcription (Latin):
in eo planatione uer sieuli quod dictum est. apphendamte dndenan
sudlomũ matris meȩ. ibi me doce es̃ bis: patentius que contrafidem¬
suam uesana sentiret intimauit. dicens de dño. sam inipsa infantia mulo
que duiscere debeamus ostendit. Primo ipsum essẽ opificẽ uni uersoꝵ. ex
masculi & feminȩ coniunctione nascentium. qui sibi sine ministerio
uiri corpus eoc uirgine fabricasset. deinde nullum peecatũ homini esse¬
congenitũ. quando quidẽ ille & carnis ueritate circundatus. & maci
imiunis extiterit. Postremo originẽ nrãm non posse nisi impie diaboli
opibus aseribi. quȩ dõ uero non solũ conditore. sedetiam habitatoie gaui¬
dlet ec niconsolum autem hec dicendo. errorem struit: sed hoc ipsũ etia
intueniente agit ercemplo. Nam peccatum esse homini cono ipsturi
testat seriptura quȩ dicit. graue iugum suꝑ filios ada aodie enitti

Expanded text:
in explanatione versiculi, quo dictum est, Apprehendam te, et inducam in explanatione versiculi, quo dictum est, Apprehendam te, et inducam in domum matris meae, ibi me docebis ; patentius quae contra fidem vesana sentiret, intimavit, dicens de Domino: Jam in ipsa infantia multa quae discere debeamus ostendit. Primo, ipsum esse opificem universorum ex masculi et feminae conjunctione nascentium, qui sibi sine ministerio viri corpus ex virgine fabricasset. Deinde, nullum peccatum esse homini congenitum: quandoquidem ille et carnis veritate circumdatus, et maculae immunis exoperibus ascribi, quae Deo vero non solum conditore, sed etiam habitatore deret. Non solum autem haec dicendo errorem struit, sed hoc ipsum etiam interveniente agit exemplo. Nam peccatum esse homini congenitum testatur Scriptura, quae dicit: Grave jugum super filios Adam, a die exitus
Abbreviated transcription (Latin):
plum. naturam hominis mortalis assumeret. secretius heresis suȩ uenenũ
euomuit. qua dicirait uenientẽ in carne dñm non dona nobis. seđd exẽpla
cortis ise urtutis. Unde dicit post modicũ. De ipsius inquã susceptione
cõmus. inorum peccata dãpnauit. non natura uideliet carnis sed opera
comuntanao tit iustificatio legis sub exemplo ipsius cõpleret in nobis.
em in erpostione uersiculi collum tuũ sicut monilae cũ pulcsra in qͥt
pigaturan ceruix gemimarum insignit᷑ ornatu. felicitatem sine dubio
auget industria. & quasi se digna conueniunt. honor uidelicet moniliũ.
&s ceriucũ uenustas. Sic ergo & inte cuiꝰ generositatẽ doctrina cõponit
ut uirtutes tuas natura inchoet. discipłina consũmet. Proeo ut aiori¬
ret sra inchoet. gra consummet. gr̃a coronet. Item post innumera
huusmodi que inipsis eius opusculis pius lector facislime dephendit.

Expanded text:
plum, naturam hominis mortalis assumeret, » secretius haeresis suae virus plum, naturam hominis mortalis assumeret, » secretius haeresis suae virus evomuit, quia dicit « venientem in carne Dominum non dona nobis, sed exempla contulisse virtutis; » unde dicit post modicum, « De ipsius, inquam, susceptione carnis, morum peccata damnavit; non naturam videlicet carnis, sed opera commutando, ut justificatio legis sub exemplo ipsius compleretur in nobis. » Item in expositione versiculi, Collum tuum sicut monilia: « Cum pulchra, inquit, per naturam cervix gemmarum insignitur ornatu, » felicitatem sine dubio auget industria; et quasi se digna conveniunt, honor videlicet monilium, et cervicum venustas: sic ergo et in te, cujus generositatem doctrina componit, ut virtutes, quas natura inchoet, disciplina consummet; pro eo, ut diceret, « Gratia inchoet, gratia consummet, gratia coronet. » Item post innumera hujusmodi, quae in ipsis ejus opusculis pius lector facillime deprehendet,
Abbreviated transcription (Latin):
uicupa eus su nos in luee istam incapaces bontatisiu plenosuie¬
quuatis uenre testnt Qere enim profitem̃ om̃s homines in lucẽ istã
plenos inquitatis ee reatu primȩ p̃uaricationus uenire. incapaces
alte bonitatis absit ut nos nasci iuremꝰ. Sed hereticus ut arosicio¬
sus decipet infirmos. iunxit m̃dacio ꝑfidiȩ ueritatem eatholies
stis sions ⁊ tobat fali. eu iurare nos dieit mullũ ad iusticiã n solũ
ꝓtelopi sed nb saereq ude legis institutione ꝑdrici. Suiirino
fatemuir e ratione & doctrina sẽẽ legis ad iustieiã gs auceidiant
duo plus ausorgra uero uluus nec ꝑ nacuralis subsidia iuciotus.
nuo ꝑaui aebsa s seita nos posse iuistificari apło teste. quia litera¬
occidit. sp̃s autem uiuificat. I est litera p̃cipiens occidit. si non asit sp̃s qͥ
p̃cepta litterae donet impleri. & sp̃s uiuificat: donando ut ꝑfici litcera
possit. Quod autem ait de dño. ut consummatissimȩ uirtutis daturus ede ẽ¬

Expanded text:
uperat eos qui nos in lucem istam incapaces bonitatis et plenos iniquitatis venire testantur. Vere enim profitemur omnes homines in lucem istam plenos iniquitatis, ex reatu primae praevaricationis venire; incapaces autem bonitatis, absit ut nos nasci juremus. Sed haereticus, ut artificiosus deciperet infirmos, junxit mendacio perfidiae veritatem catholicae professionis. Probatur falli, cum jurare nos dicit nullum ad justitiam non solum ratione, sed ne sacrae quidem legis institutione perduci. Quinimo fateue gratia vero illius, nec per naturalis subsidia rationis, nec per divina legis scita nos posse justificari, Apostolo teste, quia Litteraoccidit, Spiritus autem vivificat , id est, littera praecipiens occidit, si non adsit Spiritus, qui praecepta litterae donet impleri. Et Spiritus vivificat, donando ut perfici littera possit. Quod autem ait de Domino, « Ut consummatissimae virtutis daturus exem
Abbreviated transcription (Latin):
rephendit eos qui naturam nr̃i corporis non eam quȩ ꝓthoplatoes¬
sca & immortalis ereata est: seđd illam quȩ post eoꝵ p̃uaricationem
uiciosa effecta est: subdunt in famiȩ dicentes. Scio quod ⁊̃ habtoric in
meusa est incarne mea bonũ alt quod idem apts aute. Caro soncu

Expanded text:
reprehendit eos qui naturam nostri corporis, non eam quae protoplasti sreprehendit eos qui naturam nostri corporis, non eam quae protoplasti sancta et immortalis creata est, sed illam quae post eorum praevaricationem vitiosa effecta est, subdunt infamiae, dicentes, Scio quod non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum . Et quod idem apostolus ait, Caro co
Abbreviated transcription (Latin):
les sin o rcato indelicus paradisi iuua ne gĩa eiuitoenenusa
lam uide res bea uisima ui te pͥmitiue mundieiã ⁊ eustodire cura¬
menta incuria peccato consensere : more iusto condeceus iudiste ner
ieo psaimdisi uouptatis ex clusi ac morte multati. pȩecati quod temere
cor paracisi udirpi generiq reliquere contagiũ. Factũq estisti pee¬
coti qued uni sponte comiserunt. nos etiam nolentes reatu contringe¬
cam̃ ua u tnc paruuli quidem. qui nl boni uel mali uelle possut᷑
ab hoc possint immunes existere. nisi donante gr̃a dei ꝑ iħm rep̃m
dnm nirm̃. Unde ꝓbat᷑ falli ulianus cũ dicit reatũ nobis solo erimires
uoluntatis aecensum & sicut post ͦ aꝑtius suũ sensum aꝑuit. dicens
om̃ia erimina moꝵ esse non seminũ. Seminũ sunt nanq: quȩ ea adã
origi ialia tradcimus. Morum uero siue uoluntatum. seu fragiliatduis
&r ignos antis. quȩ ipsi ꝑ nos erimina addidimus. P robatur falli eũ

Expanded text:
in deliciis paradisi juvante gratia ejus viveremus: quam videlicet beatissimam vitae primitivae munditiam, si custodire curaa vagae mentis incuria peccato consensere, moxque justo Conditoris judicio de loco paradisi voluptatis exclusi, ac morte mulctati, peccati quod temere contraxerant, stirpi generique suo reliquere contagium; factum est ut peccati, quod ipsi sponte commiserunt, nos etiam nolentes reatu constringeremur: ita ut ne parvuli quidem qui nil boni vel mali velle possunt, ab hoc possint immunes existere, nisi donante gratia Dei per Jesumolo crimine voluntatis accensum; » et sicut post, apertius suum sensum aperuit, dicens, « Omnia crimina morum esse, non seminum. Seminum sunt namque quae ex Adam originalia traximus; morum vero, sive voluntatum, seu fragilitatis et ignorantiae, quae ipsi per nos crimina addimus. » Probatur falli, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto corde. tota anima. tota iuirtute. diligere & ꝓximũ quisq ut
seipsum. non semꝑ hoc quod cupit obtinet. nisi quia amor idẽ ñ ad anin
moueair arbitrium ut uilianus estinat. sed ut nouit paulus lisfundi
om̃b quia habcmus finguli donationes sedim gtan aut data est nobis¬

Expanded text:
ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum quemque ut ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum quemque ut se ipsum , non semper hoc quod cupit obtinet; nisi quia amor idem non ad animi movetur arbitrium, ut Julianus existimavit, sed, ut novit Paulus, chariomnibus, quia habemus singuli donationes gratiae, quae datae sunt, d
Abbreviated transcription (Latin):
quod sufficientes simꝰ cogitare aliquid a nob. quasi ex nob seđ sufficientia
nrã eocdeo est. Sed & si n adño. uerũ a se ipso bona sua oꝑa. in qͥb. absq
tlla eontradictione amor sublimis atq continuus. arcẽ cenet habebat:
frultra dlño ꝓhisque ñ dedit gr̃as egit dicens. Deo autẽ gr̃as. qui nos semꝑ
desiderat. quasi ad soluis animi moueri arbitrium. & in actib suos habt
iocunditatem. ut ꝑturbationis immunẽ. ita etiam libertate gaudentem.
Quod est aꝑte dicere. quia exceptis quȩ ad carnis stimulos ꝑtinent. quȩ de car¬
nis stimulis ꝓdeunt: in arbitrio sit animi nr̃i situm cuise amori uel quan¬
tũ subdiderit. quodq idem amor solo animi motu dispensante. id est nulla
dei gr̃a actus. oꝑum quoq bonoꝵ ꝑfectionem liberam. & nulli obnoxiam
ꝑturbationi possideat. Quod quantum a uero distet. patent̃ prudene qͥsq
intelligit. Quare enim tanta multitudo fideliũ diligere quȩrens conditor ẽ

Expanded text:
imus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Sed etsi non a Domino, verum a se ipso bona sua opera, in quibus absque ulla contradictione amor sublimis atque continuus arcem tenet, habebat, frustra Domino pro his, quae non dedit, gratias egit, dicens, Deo autem gratias, qui nos sempedesidejocunditatem, ut perturbationis immunem, ita etiam libertate » Quod est aperte dicere, quia exceptis quae ad carnis stimulos pertinent, in arbitrio sit animi nostri situm, cui se amori, vel quantum subdiderit, quodque idem amor, solo animi motu dispensante, id est, nulla Dei gratia actus, operum quoque bonorum perfectionem liberam, et nulli obnoxiam perturbationi possideat. Quod quantum a vero distet, patenter quisque prudens intelligit. Quare enim tanta multitudo fidelium diligere quaerens Conditorem,
Abbreviated transcription (Latin):
CAIPIAUS iuuante gr̃a suꝑna in
canita canticorũ primo ad monen¬
dr̃ putaui lectorẽ. ut opuscula iu¬
iani eclanensis ep̃i de cãpania quȩ
in eundẽ librũ confecit. cautissime le¬
gat. ne ꝑ copiam eloquentiȩ blands¬
entis. cȩnũ incdat doctrinȩ nocentis:
sed ut dici solet ita botrũ carpat. ut¬

Expanded text:
cripturus, juvante gratia superna, in Cantica Canticorum, primo admonendum putavi lectorem, ut opuscula Juliani Celanensis episcopi a Campania, quae in eumdem librum confecit, cautissime legat: ne per copiam eloquentiae blandientis, in coenum incidat doctrinae nocentis: sed, ut dici solet, ita
Abbreviated transcription (Latin):
est impuguator eius qui non ait sine me modicũ quid potestis. sed sine
me inquit nichil potestis facere. Docet clausa legis sacram̃ta. solos intueri
posse eos quos oculatos & eruditio reddidisset & pietas. oblitus grẽ dei quo
etiam illiteratis & idiotis scripturarũ archana reuelauit. dicente ȩuangłist.
unc aꝑuit illis sensum ut intelligerent scripturas. quos idiotas fiusse des

Expanded text:
s, impugnator ejus qui non ait: Sine me modicum quid potestis; sed, Sine me, inquit, nihil potestis facere . Docet clausa legis sacramenta solos intueri posse eos, quos oculatos et eruditio reddidisset et pietas; oblitus gratiae Dei, quae etiam illiteratis et idiotis Scripturarum arcana revelavit, dicente Evangelista, Tunc aperuit illis sensum, ut intellig
Abbreviated transcription (Latin):
apłorq successores alloqui cepo: Utrũ quasi paruule adhuc parua illi se¬
cretor celestium archana cõmittamus. aniam maiorẽ eã ꝑaugm̃ta reddam
quatinꝰ bene ꝑficiens ꝑfectarũ possit eapade esse uirtutũ : Qui tacenti xequo
ipse uelt pociꝰ auscultanti: continuo quid fieri debeat apit.ita subiciens. Si murꝰ:¬

Expanded text:
os meos apostolorumque successores alloqui coepero? Utrum quasi parvulae adhuc, parva illi seos meos apostolorumque successores alloqui coepero? Utrum quasi parvulae adhuc, parva illi secretorum coelestium arcana committamus? an jam majorem eam per augmenta reddamus, quatenus bene proficiens, perfectiorum possit capax esse virtutum? Cui tacenti, et quid ipse velit potius auscultanti, continuo quid fieri deceat, aperit, ita subjiciens: Si mur
Abbreviated transcription (Latin):
anno tyberii cęsaris. usq ad quartũ neronis annũ ꝑtingit: & inuenies ad
p̃dicationẽ apłoꝵ plures credidisse turbas gentiũ. nusꝗ tam̃ eas toto illo tẽpore
ꝑ annos eireit̃ duo de triginta p̃dicasse repperies. Parua nãq erat adhuc ȩc-¬
dia gentium. & necdũ ad generandos uel nutriendos ꝑ doctrinã oxp̃o filios
sufficiebat. Propt̃ quod synagogã monet dñs ut germana utens caritate
possit adhibeat. Cui etiã quasi de cõmodis germanȩ consulendo: subiungit.
dñs. alloquit᷑ animam quãq electam: cũ eam de salute ꝑpetua siuȩ per
occultã sui sp̃s illustrationẽ. seu ꝑ aꝑtã p̃dicantium uocẽ admonet. In qua
humane sua cuiq dona largit᷑. Ait gͦ. Quid faciemꝰ sorori nr̃ȩ in die quando allo¬
quenda est: Acsi aꝑtedicat. Parua quidẽ numero ÷ ȩccłia gentium. & nec¬
dũ ad subeundũ uerbi ministeriũ sufficit Quid ergo t uidet᷑ o synagoga erga

Expanded text:
Tiberii Caesaris usque ad quartum Neronis annum pertingit, et invenies ad praedicationem apostolorum plures credidisse turbas gentium; nusquam tamen eas toto illo tempore per annos circiter triginta praedicasse reperies. Parva namque erat adhuc Ecclesia gentium, et necdum ad generandos vel nutriendos per doctrinam Christo filius sufficiebat: propter quod Synagogam monet Dominus ut germana utens charitate, possit, adhibeat. Cui etiam quasi de commodis germane consulendo subjungit: XXXVII. nus animam quamque electam, cum eam de salute perpetua, sive per occultam sui Spiritus illustrationem, seu per apertam praedicantium vocem admonet, in qua humanae sua dona largitur. Ait ergo: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Ac si aperte dicat: Parva quidem numero est Ecclesia gentium, et necdum ad subeundum verbi ministerium sufficit. Quid ergo tibi videtur, o Synagoga, erga
Abbreviated transcription (Latin):
uenter erae eius quia fragilttas quã induerat peccato onis e acebsa uauit
ñ amplius in ea quã i osse mottu clephantis iuciosi ardous poset inue¬
ꝓmnouebat crebra indicia ꝑpetuȩ duunitatis. &d fragilitati nanq
humanitatis ꝑtinet hoc ipsũ quod paruulus natꝰ est: eadẽq natiuitas¬
anglicis est p̃dicata uocib & celebrata mysteriis Ad potentiã diuinita¬
tis. quod indicio stelle monstrat᷑ adorandꝰ a magis. Ad fragilitatẽ hu¬
manitatis. quod insidiis ꝑfidi regis pata fugatur. Ao fragilitatẽ huma¬
ntatis. quod duci & temptari a diabolo potuit. Aopotentiã diuni¬
tatis qued illo ucto ac repillo. ministrus nonea eseilos. Qo speslitia¬

Expanded text:
venter erat ejus, quia fragilitas quam induerat peccato omni carebat, ita ut venter erat ejus, quia fragilitas quam induerat peccato omni carebat, ita ut non amplius in ea quam in osse mortui elephantis vitiosi ardoris posset inveis promovebat crebra indicia perpetuae divinitatis: ad fragilitatem namque humanitatis pertinet ipsum, quod parvulus natus est angelicis est praedicata vocibus et celebrata mysteriis; ad potentiam divinitatis, quod indicio stellae monstratur, adorandus a magis, ad fragilitatem humanitatis, quod insidiis perfidi regis patria fugatur; ad fragilitatem humanitatis, quod duci et tentari a diabolo potuit, ad potentiam divinitatis, quod, illo victo ac repulso, ministeriis honoratur angelici
Abbreviated transcription (Latin):
casterares. a umal & frigili sangumnis esse ferunte Sartes est quos uitnue
cone crebris apperaẽ insilis. ut pote qui andentia suaias crois erus adra
fang iune refrigerare desideret. Saphirus autẽ lapis auius ist ia porats ei
sapbiri & quasi celũ cũ serenũ sit. Uent̃ ergo dilecti. fragilitatẽ humas lapo¬
eiꝰ qua nobis sit conformis insinuat. Ebur decorẽ castitatis qua a corruptione
peccati carnis immunis in carne ꝑmansit. indicat. Saphiri. sullimitatem¬
iurtutũ celestium quib in carne fulgebat ex pͥmunt. Uent̃ inquit eiꝰ ebur
neus distinctus sapheris. Acsi aꝑte dicat Fragilitas quidẽ in illo substantie
mortalis uera erat. sed hȩc lasciue mortalitagis tuanduis e rp eno. Nibltatitis
potius opum splendida clarescit insignib Et pulchre uentrẽ eiꝰ totũ qͥdẽ
eburneũ. non autẽ totum sapheris uestitũ sea distinctum esse siphyris cht̃
ua tet partemebur ineo. partim apparant saphiret Et ur acus quipt

Expanded text:
castitatis animal et frigidi sanguinis esse ferunt. Unde et mors ejus a dracone crebri sappetitur insidiis, ut pote qui ardentia sua viscera potatu ejus sanguine refrigerare desideret. Sasapphiri, et quasi coelum cum serenum est . » Per ejus, qua nobis praebuit se conformem insinuat; ebur decorem castitatis, qua a corruptione peccati carnis immunis in carne virtutum coelestium, quibus in carne fulgebat, exprimunt. Venter, inquit, eburneus ejus, distinctus sapphiris. Ac si aperte dicat, Fragilitas quidem in illo substantiae mortalis vera erit, sed haec lasciviae mortalitatis funditus expers, divinorum potius operum speburneum, non autem totum sapphiris vestitum, sed distinctum esse sapphiris dixit, ita ut partim ebur, partim appareant sapphiri. Eburneus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾et & doceri. Audientesq formã eius quã obnixe petebant: adiciunt
etiam quo abierat ipse requirere. quia & hoc in unitate sc̃ȩ ȩccłiae disci
oportet: in qualium corde potissimum. & in quo genere conuersationis
dñs soleat inueniri. Cum ergo conuenientes adinuicẽ facimꝰ de dño pu-¬
ra intentione sermonẽ: & om̃s sumus filiȩ ierłm quotqͦt ad suꝑna ꝑfecte
suspiram᷑. atq in terris ꝑegrinari ac patriã nos habe in cęlis ueraciter
ꝓfitem̃. & tam̃ quisq nrm̃ recte cũ sponsa ap̃i se loqui & ab ea responsũ

Expanded text:
debet et doceri; audientesque formam ejus, quam obnixe petebant, adjiciunt debet et doceri; audientesque formam ejus, quam obnixe petebant, adjiciunt etiam quo abierit ipse requirere, quia et hoc in unitate sanctae Ecclesiae disci oportet, in qualium corde potissimum, et in quo genere conversationis Dominus soleat inveniri. Cum ergo convenientes ad invicem facimus de Domino pura intentione sermonem, et omnes sumus filiae Jerusalem, quotquot ad superna perfecte suspiramus, atque in terris peregrinari ac patriam nos habere in coelis veraciter profitemur; et tamen quisque nostrum recte cum sponsa Christi se loqui, et ab e
Abbreviated transcription (Latin):
meners aet er poeliatus dt e aus lo quu ad moy sen quomsos loqui solet
coms as amidũ sulmis A udita autẽ qualitate auleti de qua ⁊ecuisles¬
tuus opulcherrima mulierum: Pro decore enĩ carmituis. uariantur
psone colils quentium secerũ eandẽ oxp̃iȩccłiã quȩ spous & uocabulo enan¬
pena eo de signant filiȩ ierłm. Quȩ iccireo filiarũ ierłm siue sion nomine
censet᷑. quia ex multis constat animab quȩ a celesti illa ciuitate que e
sponso ipsa est ut supra dicimꝰ iocunda illa fidelium xp̃i collatio. qua
se diter utrum ad eiuis concitant amorem. Adiurauerat filias ierłm sponsa
ut si inuenirent dilectũ ipsius nunciarent ei quod ipsa eius amore lan-¬
gueret. quia nimirum cõmune est gaudiũ totius eatholicae ȩccłiae. ut
om̃s electi ꝓ eius statu dũm p̃cent᷑. Quęsierant filiȩ uerłm a sponsa qͣt
esset dilectus ipsius. quia non nisi in unitate catholica fides xp̃i & disci

Expanded text:
est; et Dominus loquitur ad Moysen, quomodo loqui solet homo ad amicum suum . Audita autem qualitate dilecti, de qua requisiers, variantur personae colloquentium. Caeterum eamdem Christi Ecclesiam quae sponsae vocabulo exprimitur, designant filiae Jerusalem, quae idcirco filiarum Jerusalem, sive Sion nomine censetur, quia ex multis constat animabus, quae de coelesti illa civitate, quae sponso, ipsa est, ut supra diximus, jocunda illa fidelium Christi collatio, qua se alterutrum ad ejus concitant amorem. Adjuraverat filias Jerusalem sponsa ut si invenirent dilectum ipsius, nuntiarent ei quod ipsa ejus amore langueret: quia nimirum commune est gaudium totius catholicae Ecclesiae, ut omnes electi pro ejus statu Dominum precentur. Quaesierant filiae Jerusalem a sponsa qualis esset dilectus ipsius, quia non nisi in unitate catholica fides Christi et disci
Abbreviated transcription (Latin):
sulesti oiis quo sauent᷑ impendunt. Et ne illos ardor cupdlitea sabstcluxn fra
amo int can didissimos uirginũ choros interp̃tant᷑. & merito qui & carniscas¬
diuiomia foris renttent. & intus fulgore inuioslati eoidis eminent Qtem puset int

Expanded text:
dilectionis, quo sanentur, impendunt, et ne illos ardor cupiditatis aut luxuriae,dilectionis, quo sanentur, impendunt, et ne illos ardor cupiditatis aut luxuriae,Dominum, inter candidissimos virginum choros interpretantur, et merito, quia et carnis castimonia foris renitent, et intus fulgore inviolati cordis eminent. Item pascit
Abbreviated transcription (Latin):
odore lȩtari. qui renitentiũ ꝑ orbẽ ȩccłiarũ fructu delectat᷑ suauissimo.
ta & enim scã uniuersalis ȩccłia nunc lilioꝵ pluralit̃. nẽ uniꝰ lili nomine
designat᷑. Sic̃ enĩ liliũ inter spinas inquit: sic amica mea int filias. Quo
modo & ꝑ uineas pluralit̾ ubi ait. uineȩ florent. & rursum singularit̾ ꝑ
uineam ubi subiecit. nam uinea nr̃a floruit. eadem ipsa quȩ ñ nisi una
est ȩccłia figurat᷑. Singularit̃ nanq ob id nominat᷑. quia multitudinis
oredentiũ est sor uniũ Carima una. & pluralit̾ rursum aptissime nuncu¬
nis. qua minreum ipsa untas cordis & atimȩ fidelis nonaãt ssi pa iug e
in mulertu dine credentium continct᷑ Notauoii qdee quos aa ui ꝓauia si soor
quod adustis igne membris mederi solent: scoꝵ actibꝰ congruuna Quai si fot
Alma n t oui exurieor da pximoꝵ deprebendunt. mox iluis sub sidium fras

Expanded text:
odore laetari, qui renitentium per orbem ecclesiarum fructu delectatur suavissimo; odore laetari, qui renitentium per orbem ecclesiarum fructu delectatur suavissimo; ita etenim sancta universalis ecclesia, nunc liliorum pluraliter, nunc unius lilii nomine designatur. Sicut enim lilium inter spinas, inquit, , sic amica mea inter filias quo modo et per vineas pluraliter ubi ait vineae florent et rursum singulariter per vineam ubi subiecit nam vinea nostra floruit: eadem ipsa quae non nisi una est ecclesia figuratur. Singulariter namque ob id nominatur: quia multitudinis credentium est cor et anima una et pluraliter rursum aptissime nuncupatur quia nimirum ipsa, unitas cordis et animae fidelis, non iam in paucis sed in multitudine credentiuquod adustis igne membris mederi solent, sanctorum actibus congruunt. Qui si forte flamma vitiorum exuri corda proximorum deprehendunt, mox illis subsidium fraternae
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s mͥ & ego illi. Alterutrum nobis uero ac sincero amore copulemur. Potest
& ita dilectus m̃s mͥ. talia diuinȩ suȩ exhortationis. consolatioms. reꝓmissio¬
nis uerba ꝓferat. & ego illi faciem meȩ conuersationis limpidam. ac uocẽ
locutionis purã semꝑ offerã & gratã. S & ita multũ decent̃ potest accipi.
ut quia multam solent uim habere ꝓnomina: dicat ȩccłia idest om̃ĩs
electoꝵ multitudo. Dilectus m̃s mͥ: & non ampluis quis. Et rursum. Dilec¬
tus m̃s michi & non alteri cuilibet subaudis ꝑpetuã dilectionis suȩ grãm
p̃stet. fructumq rependat. Et ego illi. ñ alteri cuipiam. Et ego illi. non alia
quȩlibet hominũ turba. subaudis integra semꝑ humilitatis atq obȩdientiȩ
deuotione conglutiner. Cunctis autẽ his sensib: conuenit apte qͦd sequit᷑.
Qui pascit᷑ int̾ lilia. idest qui candidissimo. dulcissimo uirtutum mearũ solet

Expanded text:
meus mihi, et ego illi, alterutrum nobis vero ac sincero amore copulemur. Potest meus mihi, et ego illi, alterutrum nobis vero ac sincero amore copulemur. Potest et ita, Dilectus meus mihi talia divinae suae exhortationis, consolationis, repromissionis verba promiserat, et ego illi faciem meae conversationis limpidam ac vocem meae locutionis puram semper offeram et gratiam. Sed et ita, multum decenter potest accipi, ut quia multam solent vim habere pronomina, dicat Ecclesia, id est, omnis electorum multitudo, Dilectus meus mihi, et non alius aliquis; et rursum, Dilectus meus mihi, non alteri cuilibet, subaudis, perpetuam dilectionis suae gratiam praestet, fructumque rependat; et ego illi, non alteri cuipiam; ego illi, non alia quaelibet hominum turba, subaudis, integra semper humilitatis atque obedientiae devotione conglutiner. Cunctis autem his sensibus convenit apte quod sequitur, Qui pascitur inter lilia. Id est, qui candidissimo et dulcissimo virtutum mearum
Abbreviated transcription (Latin):
erint nunꝗͣ rectis itinerib sed tortuosis anfractib currunt. quȩ quomo¬
do rongruant herecicoꝵ dolis ac fraudĩb facile quisq intelligiti. SIuo p̃te¬
se indum quo dñ ait capite uobis. cum ȩccłie filiis loqueret᷑. uel unea
ur̃a floruit. sed capite nobis inquit uulpes pusillas nã uinea nr̃a fiorutt e
ut hine magis om̃s qui possent ad debellandam siue corrigendam hereticoꝵ
uel maloꝵ catholicoꝵ nequiciam accenderet. quo eos sibi in hoc agendo de¬
seruire monstraret. suãq esse uineam quam defenderent ipse pioꝵ la
boꝵ remunerator ostenderet. Unde merito tali eiꝰ affectui mox annca &
sponsa ipsius colũbini cordis simplicitate respondet. Dilectus meus us¬
michi && ego illi qui pascit᷑ int lilia. Cuius responsi sensus quanto latius pa¬
tet. tanto breuiꝰ uidet᷑ esse conclusus. Potest enĩ ita recte intelligi. dilectꝰ

Expanded text:
erint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt. Quae quomoerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt. Quae quomodo congruant haereticorum dolis ac fraudibus, facile quisque intelligit. Nec praetereundum, quod non ait, Capite vobis, cum Ecclesiae filiis loqueretur, vel, Vinea vestra floruit; sed, Capite nobis vulpes pusillas, nam vinea nostra floruit; ut hinc magis omnes, qui possent, ad debellandam, sive corrigendam haereticorum, vel malorum catholicorum nequitiam accenderet, quo eos sibi in hoc agendo deservire monstraret, suamque esse vineam, quam defenderet ipse, laborum piorum remunerator ostenderet. Unde merito tali ejus affectui, mox amica et sponsa ipsius columbini cordis simplicitate respondet: X. Dilectus meus mihi, et ego illi, etc. Cujus responsi sensus tanto latius patet, quanto brevius videtur esse conclusus. Potest enim ita recte intelligi, Dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorib scã humilitate sublimib ꝑio labori insistens. capiat uulpes
pusillas. id est mox incipientes fraudulentoꝵ uersutias dep̃hendẽ. ac
debellare contendat: ne maiores effecte ꝑtempus. tanto difficilius a
lesione uinearũ eius sp̃ualium depellant᷑. quanto has diutius iam de¬
pascere consuerunt. & pulchre qui prius numero plurali uineas dixe¬
rat: rursus singulari posuit. Nã uinea nr̃a floruit. Ita & enm multas
elcsdom pleb es ostenderet. Et bene ubi capiendos uulpes ammonun. abi
mor uineam singulari appellatione signauit. ut obid iaxumne insequen¬
dos ac ꝓterendos diceret hereticos. ne fidem ȩcełiȩ quamunam esse oportet
cos uifestatio scinderet: atq in partes distraheret. Apte aritem uiulpiũ
natura monib ac uerbis conuenit hereticoꝵ. quia nimirũ ualoe frauou-¬
lenta sunt animalia. quȩ in fossis uel specub abscondunt᷑. Cũq apparu¬

Expanded text:
praedicatoribus sancta humilitate sublimibus pio labori insistens capiat vulpes praedicatoribus sancta humilitate sublimibus pio labori insistens capiat vulpes pusillas, id est, mox incipientes fraudulentorum versutias deprehendere ac debellare contendat; ne majores effectae per tempus, tanto difficilius a laesione vinearum ejus spiritualium depellantur, quanto has diutius jam depascere consueverunt; et pulchre qui prius numero plurali vineas dixerat, rursus numero singulari posuit: Nam vinea nostra floruit; ita etenim multas electorum plebes ostenderet; et bene, ubi capiendas vulpes admonuit, ibi mox vineam singulari appellatione signavit, ut ob id maxime insequendos ac proterendos doceret haereticos, ne fidem Ecclesiae, quam unam esse oportet, eorum infestatio scinderet atque in partes distraheret. Apte autem vulpium natura moribus ac verbis convenit haereticorum, quia nimirum valde fraudulenta sunt animalia, quae in fossis vel specubus absconduntur, cumque apparu
Abbreviated transcription (Latin):
cans dñs adiungit. Quia uox tua dulcis. & facies tua decora. lilius nãq
animȩ dño dułcis est uex: cui dulce est uel uerba dñi ꝓximis annun¬
ciare. uel ipsi dño laudes resonare. quȩ dicere nouit cũ ꝓpħa. Quam
dulcia faucib meis eloquia tua: suꝑ mel & fauum ori meo. Illa facies
dño decora uidet᷑. quȩ se ad uidendã ipsius faciẽ dignã exx hib̾e satagit.
uȩ ei intimo ex corde dicere consueuit. Quȩsiui uultũ tuũ: uultũ tuĩ
dñe requirem. ne auertas faciemtuam ame. Non autem sufficit nr̃ȩ
cura mundiciȩ. si non etiam errantes in quantum possumus corrigere.
si non infirmiores quosq ab eoꝵ insidus defendere euram. Unde subiun¬
floruit. Wlpes quippe quȩ demoliunt᷑ uineas heretici sunt & scismatici
qui pͣuȩ dente doctrinȩ. uineas xp̃i florentes. id est rudes fideliũ m̃tes

Expanded text:
cans dominus adiungit: Quia vox tua dulcis et facies tua decora. Illius namque cans dominus adiungit: Quia vox tua dulcis et facies tua decora. Illius namque animae domino dulcis est vox cui dulce est vel verba domini proximis adnuntiare, vel ipsi domino laudes resonare, quae dicere novit cum propheta: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel et favum ori meo. Illa facies domino decora videtur quae se ad videndam ipsius faciem dignam exhibere satagit, quae ei intimo ex corde dicere consuevit: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum domine requiram, ne avertas faciem tuam a me. Non autem sufficit nobis nostrae cura munditiae, si non etiam errantes, in quantum possumus corrigere, si non infirmiores quosque ab eorum insidiis defendere curamusVulpes quippe, quae demoliuntur vineas, haeretici sunt et schismatici, qui pravae dente doctrinae vineas Christi florentes, id est, rudes fidelium mentes,
Abbreviated transcription (Latin):
scãm & immaculatam. Lalem nanq eam feci. mundans lauachro aquȩ
in uerbo. talem sp̃s seĩ unctione ꝑfeci. signans suꝑ te lumen uultus mei.
Sonet uox tua in aurib meis. non extranea id est ea quã te in die despon¬
sationis tuȩ hab̾e docui. qua te pollicita es mͥ tuũ seruare pudorem. Itẽ
tuam ostendẽ. meis in aurib nonalioru uocẽ dare mem̃to. idest meȩ
gr̃e dilectionis non alia qualibet. & bona oꝑa facere. & uerba sca dicere
curato. Quicunq enĩ bona sua facta siue dicta humanis fauorib impen¬
dit: hic suȩ uel faciei pulchritudinẽ uel dulcedinẽ uocis exxt̾nis potius
quam conditori ostendit. Sed & iuxta litterã feminȩ quȩ ad deceptio¬
nem stultoꝵ ipsam corporis sui faciem exornare. sermonesq suos suꝑ
oleum mollire satagunt. p̃uaricatrices huiꝰ dnĩcȩ p̃ceptionis existunt
deoq eximia illa laude indigne ꝑmanent. qua suam sponsam głifi¬

Expanded text:
sanctam et immaculatam: talem namque eam feci, mundans lavacro aquae sanctam et immaculatam: talem namque eam feci, mundans lavacro aquae in verbo; talem sancti Spiritus unctione perfeci, signans super te lumen vultus mei. Sonet vox tua in auribus meis, non extranea, id est, ea quam te in die desponsionis tuae habere docui, qua tu pollicita es mihi tuum servare pudorem. Item liis, faciem tuam ostende. Meis auribus, non aliorum, vocem dare memento; id est, meae gratia dilectionis, non alia qualibet, et bona opera facere, et verba dicere sancta curato; quicunque enim bona sua facta sive dicta humanis favoribus impendit, hic vel suae faciei pulchritudinem, vel dulcedinem vocis, externis potius quam Conditori ostendit. Sed et juxta litteram, feminae, quod ad deceptionem stultorum ipsam corporis sui faciem exornare, sermonesque suos super oleum mollire satagunt, praevaricatrices hujus Dominicae praeceptionis existunt, ideoque eximia illa laude indignae permanent, qua suam sponsam glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
abdito secretȩ quietis quasi colũba in foraminib petrȩ. siue in cauerua ma¬
cerie delitescere cupis. p̃cor inpublicũ actionis ꝓcedas. ostendasq ex oꝑib:
fidemtuam. & quid intus pulchritudinis habeas. aliis etiam foris in exem¬
plum declares. Namq michi qui interiora cordis ꝑspicio. tunc faciẽ tuam os-¬
tendi estimo: cum actionẽ tuam nonhabentẽ maculam aut rugam. aut
aliquid eiusmodi. ad utilitatem ꝓoximoꝵ demonstrare consido. Quã diu
enuim quis facit uni de minorib his michi facit. Sonet uox tua in aurib meis.
Uox uidelicet laudis siue p̃dicationis. id est ea quȩ uel me in psalmis. & ymnis.
& canticis spũalib laudet: uel ad laudem meam ꝓocimoꝵ ora m̃tesq p̃dicando
Fexcitet¬
sonum uocis in eis quȩ coram eo salubrit̃ docet. Item considandũ attentius
quod ait. Ostende michi faciem tuã. tuã inquit ñ alienam. id est

Expanded text:
abdito secretae quietis, quasi columba in foraminibus petrae, sive in caverna maabdito secretae quietis, quasi columba in foraminibus petrae, sive in caverna maceriae, delitescere cupis, precor ut in publicum actionis procedas, ostendasque ex operibus fidem tuam, et quid intus pulchritudinis habeas, aliis etiam foris in exemplum declares. Namque mihi, qui interiora cordis perspicio, tunc faciem tuam ostendi existimo, cum actionem tuam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi, ad utilitatem proximorum demonstrare considero. Quandiu enim quis facit uni de minoribus his, mihi facit. Sonet vox tua in auribus meis, vox videlicet laudis, sive praedicationis, id est, ea quae vel me in psalmis et hymnis et canticis spiritualibus laudet, vel ad laudem meam, proximorum ora mentesque praedicando excitetsonum vocis in his, quae coram ipso salubriter dicit. Item considerandum intentius quod ait, Ostende mihi faciem tuam. Tuam, inquit, non alienam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
onis iamemersere in terra. postꝗͣ. in modũ putandi ceꝑunt instantib in-¬
neȩ celestis agricolis. in iusti a iustis. a uirtutib uicia discretionis doctȩ
falce separari. postꝗͣ p̃co salutis mundo iamlate insonuit. postꝙͣ mundꝰ
ipse ad agnitionẽ ueritatis uenire conuersus ac suauissima nouȩ uitȩ
ꝑgentes fama asꝑsa est. obsecro o anima fidelis. o animarũ fideliũ mul¬
tum catua mͥ dilecta. cui amiciciȩ meȩ dona contuli. quam mͥ sponsȩ
uice coniungere dignatꝰ sum: cui ꝑ infusionẽ mei sp̃s columbine m̃tis
simplicitatem contribui. ꝓ cuius sanitate ac uita ipse uulnera mortẽq
suscepi: eui contͣ hostes inuisibiles suꝑnȩ ꝓtectionis suffragia largitꝰ sum.
obsecro inꝗͣ quȩ taliũ es cõpos effecta donoꝵ. ne inerti ocio lentescere ueł
sed ad industriam potius studiũq debiti certaminisꝓ ȩt̾na quiete festi nes

Expanded text:
onis jam emersere in terra, postquam in modum putandi coeperunt instantibus vionis jam emersere in terra, postquam in modum putandi coeperunt instantibus vineae coelestis agricolis, injusti a justis, a virtutibus vitia, discretionis doctae falce separari, postquam praeco salutis mundo jam late insonuit, postquam ipse mundus ad agnitionem veritatis conversus, ac suavissima novae vitae per gentes fama aspersa est, obsecro, o animarum fidelium multum caterva mihi dilecta, cui amicitiae meae dona contuli, quam mihi sponsae vice conjungere dignatus sum, cui per infusionem mei Spiritus, columbinae mentis simplicitatem cosuscepi, cui contra hostes invisibiles supernae protectionis suffragia largitus sum; obsecro, inquam, quae talium es compos effecta donorum, ne inerti otio lentescere velis, sed ad industriam potius, studiumque debiti certaminis pro aeterna quiete festines
Abbreviated transcription (Latin):
mittit inquit angłs dñi incircuitu tim̃tiũ eũ: & oripiet eos. & apłs de angłis
loquens. Nonne om̃s sunt administratorii sp̃s in ministeriũ missi ꝓpt̃ eos qui
hereditatẽ capient salutis: In hac gͦ maceria refugiũ sibi sponsa & amica xp̃
quasi columba cauernam inuenit: dum sc̃a ȩxcłia ꝑ auxxilium se ȩtiangłicũ
a dia boli fraudib defensendam esse didicit. Hortat᷑ itaq dñs eandẽ eccłiam
hortatꝰ animam quãq sibi deuotã. ad exercitium pii ac fructiferi laboris.
acdicit. Surge ꝑꝑa amica mea. formosa mea. & ueni. lam ȩnim hẏenis transiit.
a cetera usq dumait. Surge amica mea. sponsa mea & ueni colũba mea
inforaminib petre. in cauerna maceriȩ. Aosi aꝑte dicat. Post ꝗͣ tempestos
uite gentilis suꝑna pietate remota est. postꝗͣ flores salutiferȩ conuersati-¬

Expanded text:
mittet, inquit, Angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos . Et Apostolus de angelis mittet, inquit, Angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos . Et Apostolus de angelis loquens, Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? In hac ergo maceria refugium sibi sponsa et amica Christi, quasi columba cavernam invenit, dum sancta Ecclesia per auxilium se angelicum a diaboli fraudibus defendendam esse didicit. Hortatur itaque Dominus eamdem Ecclesiam, hortatur quamque animam sibi devotam, ad exercitium pii ac fructiferi laboris; ac dicit, Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, et caetera, usque dum ait, Surge, amica mea, sponsa mea, et veni; columba mea in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ac si aperte dicat, Postquam tempestas vitae gentilis superna pietate remota est, postquam flores salutiferae conversati
Abbreviated transcription (Latin):
expositionẽ apłi petra erat xp̃c. quȩ sunt foramina
petrȩ. nisi uulnera quȩ ꝓ nr̃a salute suscepit xp̃c:
In quib ꝓfecto foraminib colũba residet ac nidificat
uel cum anima quȩq mitis. uel ȩccłia om̃is in pas¬
sione dñica spẽ suȩ salutis unicam ponit. cũ in sa¬
cram̃to mortis eiꝰ. & sese ab insidiis antiqui hostis.
quast a raptu accipitris tutari confidit. & in eodem ei sobolem sp̾ualium siue
hereticos ad unitatem ȩccłiasticȩ fidei ꝓuocans: ait. Relinquite ciuitates
& habitate in petra habitatores moab. Estote quasi colũba nidificans iri
sumo ore foraminis. Mlaceria autem quȩ ad uinearum solet munitionẽ cͥe
lapidib componi: unde in cantico ysaiȩ dicit᷑ uinea facta est dilecto in cornu.
inloco ubi & maceria circundedit. custodiam significat uirtutũ celestium
qu a dñs ȩccłiã uineã uidelicet suã circundat. ne immundoꝵ spuum tanquã
animantium imꝓboꝵ possit irruptione uastari. Hinc & enĩ ꝑsalmista. Am¬

Expanded text:
expositionem Apostoli, Petra erat Christus ; quae sunt foramina petrae, nisi vulnera quae pro nostra salute suscepit Christus? In quibus profecto foraminibus columba residet ac nidificat, vel cum anima quaeque mitis, vel Ecclesia omnis, in passione Dominica spem suae salutis unicam ponit, cum in sacramento mortis ejus, et sese ab insidiis hostis antiqui, quasi a raptu accipitris tutari confidit, et in eodem ei sobolem spiritualem, sihaereticos ad unitatem ecclesiasticae fidei provocans ait, Relinquite civitates, et habitate in petra, habitatores Moab. Estote quasi columba nidificans in summo ore foraminis . Maceria autem, quae ad vinearum munitionem solet de lapidibus componi unde in Isaiae cantico dicitur, Vinea facta estircumdedit Isai. V , custodiam significat virtutum coelestium, qua Dominus Ecclesiam, vineam videlicet suam, circumdat, ne immundorum spirituum tanquam animantium improborum possit irruptione vastari. Hinc etenim Psalmista, Im