comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pbase dño deo tuo: qm̃ in isto
mense eduxit te dñs deuous
de egypto nocte ⁊ immolabis¬
q phase dño deo tuo de omb
et de bub: ĩ loco quẽ elegerit
dñs deus tuus. ut habitet no¬
men eius ibi. Non comedes ĩ
eo panẽ fermẽtatũ. Septem
diebz comedes absq fermenti
afflictõnis panen : qm̃ in pa¬

Expanded text:
Phase Domino Deo tuo, quoniam mense eduxit te Dominus Deus tuus de Aegypto nocte. Immolabisque Phase Domino Deo tuo de ovibus, et de bobus, in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, ut habitet nomen ejus ibi. Non comedes in eo panem fermentatum: Septem diebus comedes absque fermento afflictionis panem, quon
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ solẽnitate ebdomadarũ: et ĩ
solẽnitate tabernacłor. Nion
apparebit ante dñm uacuns ÷¬
sed offeret unusquisq scdm
qd̃ habuerit: iuxta benedictio¬
nẽ dm̃ dei sui. quam dederit ei.
Iudices et magistros constitues
in om̃ibz portis turs quas dñs
deus tuus dederit tibi ꝑ singu.¬
las tribz tuais: ut iudicent ppłz
iusto iudicio. nec ĩ alterã partẽ
declinent. Non accipies ꝑsonã
nec munera: quia munera
excecant oculos sapientium.
et mutant uerba iustoꝵ. Iuste qd̃
iustũ est ꝑsequeris: ut unnas et

Expanded text:
in sollemnitate ebdomadarum et in sollemnitate tabernaculorum non apparebit ante Dominum vacuus sed offeret unusquisque secundum quod habuerit iuxta benedictionem Domini Dei sui quam dederit ei iudices et magistros constitues in omnibus portis tuis quas Dominus Deus tuus dederit tibi per singulas triusto iudicio nec in alteram partem declinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutant uerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiuas et
Abbreviated transcription (Latin):
Fecit moyses: ut p̾ceperat dñs.
Cũq tulisset iosue. statuit eñ
coram eleaz arosacerdote et oĩ
frequentia ppłi: et impositis
capiti eius manib cuucta re

Expanded text:
fecit Moses ut praeceperat Dominus cumque tulisset Iosue statuit eum coram Eleazaro sacerdote et omni frequentia populi et inpositis capiti eius manibus cuncta re
Abbreviated transcription (Latin):
stimenti lanei et linei ⁊ staim¬
nis atos subtegnuus. om̃ĩsq
suppellectilis pellicie: quomodo
mundari debeat uel cõtaminari.

Expanded text:
stimenti lanei et linei, staminis, atque subtegminis, omnisque suppellectilis pelliceae quomodo mundari debeant vel contaminari.
Abbreviated transcription (Latin):
ui a dño: et legatus ad gentes
missus est. Congreganinn et
ueiite contra eanr: et consurga¬
mus ni prelium. Ecce enim par¬
uulum dedi te ii gentibs: contẽ¬
ptibilem inter homines. Arrogã¬
tia tua decepit te et supbia cordis
tui qui habitas in cauernus petre:
et apprehendere iuteris altitudi¬
nem collis. Cum exaltaueris
quasi aquila iudum tuum.
inde detrabam te: dicit dñs. Et
crit ydumea deserta. Om̃is qui

Expanded text:
vi a Domino, et legatus ad gentes vi a Domino, et legatus ad gentes missus est: Congregamini, et venite contra eam, et consurgamus in praelium: Ecce enim parvulum dedi te in gentibus, contemptibilem inter homines. Arrogantia tua decepit te, et superbia cordis tui: qui habitas in cavernis petrae, et apprehendere niteris altitudinem collis. Cum exaltaveris quasi aquila nidum tuum, inde detraham te, dicit Dominus. Et erit Idumaea deserta: omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs. Ad ydunicam. Hec dic̃
dñs exercituum. Nunquid nõ
est ultra sapientia in theman:
Periit consilium a filiis: imiti¬
lis fcã est sapienna eoꝵ. Ffugite:
terga uertite: descendite in uo¬
raginem habitatores dedan. qm̃
ꝑditionem esau adouxi suꝑ eñ:
tempus iuisitationis eius. Si
uindemiatores uenissent super
te: non reliquissent racenum.
Si fures in nocte: rapuissent qd̃
sufficeret sibi. Ego uero discoope¬
rui esau. reuelaui abscondita ci.
et celari nou poterit. Dastatum
est semen eius et fres eus. et ui¬
cun eius: et non erit. Relinque
pupillos tuos. et ego eos faciam
uiuere: et iudue tue in me sꝑab̃t.
Quia hec dicit dñs. Ecce quibus
non erat iudicium ut biberent
calicem brbentes bibent⁊ et tu qͣsi
umocens relinqueris: Non eris
umnocens sed bibens bibes ⁊ quia
ꝑmemetip̃m iuraui dicit dñs.
qd in solitudinem et in obpro¬
brum et in derisum et in male¬
dictionem erit bosra: et ommes
cuutates ens erunt in solitudiẽs
sempiternas. Auditum audi¬

Expanded text:
ait Dominus. AD IDUMAEAM. Haec dicit Dominus exercituum. Numquid non est ultra sapientia in Theman? Periit consilium a filiis, inutilis facta est sapientia eorum. Fugite, terga vertite, descendite in voraginem, habitatores Dedan: Quoniam perditionem Esau adduxi super eum, tempus visitationis ejus. Si vindemiatores venissent super te, non reliquissent recemum: Si fures in nocte, rapuissent quod sufficeret sibi. Ego vero discooperui Esau, revelavi abscondita ejus, et celari non poterit: Vastatum est semen ejus, et fratres ejus, et vicini ejus: et non erit. Relinque pupillos tuos: egvivere et viduae tuae in me sperabunt quia haec dicit Dominus ecce quibus non erat iudicium ut biberent calicem bibentes bibent et tu quasi innocens relinqueris non eris innocens sed bibens bibes quia per memet ipsum iuravi dicit Dominus quod in solitudinem et in obprobrium et in desertum et in maledictcivitates ejus erunt in solitudines sempiternas. Auditum audi
Abbreviated transcription (Latin):
scitaret. Quẽ mox faninlus¬
dei inquisunt diceus. Ubi ẽ:
Cui ille respoudit. E cce corpꝰ
eis ad ianuã monast̾u est.
S bi duui uir dei cũ frĩb per¬
nenisset: flexit genua. et suꝑ
corpusculũ ĩfantis ĩcubuit:
seseq erigens ad celũ palinte
tetendit: dicens. Dñe nõ aspi¬
tias pocã mea : sed fidem buiꝰ
honũs qui rogat resuscitari
filiũ suũ: et redde ĩ hoc corpus¬
culo aĩam quã tulisti. Drx
ni or̃one uerba cõpleuerat:
apparuerit cõcussione mirifica
tremendo palpitasse. Cuiꝰ mor
manũ tenuit: et eius patri
uiuentẽ atq ĩcolumẽ dedit
Iiquet petre quia hoc mirach
in potestate non habuit: qd̃
ꝓstratus petut ut exhibere po¬
tuisset. Petrus. Sic cñcta eẽ
ut asseris constat patenter:
quia uerba que ꝓposueras: re¬
bus ꝓbas. Sed quesote ut ĩdi¬
ces: si scĩ uiri oĩa que uolũt
possunt. et cũcta ĩpetrant qu
desiderant obtinere. Bregor
Quisnã erit petre ĩ hecͥpanlo
sublinnor: qui de carnis sui

Expanded text:
scitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiQuisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae
Abbreviated transcription (Latin):
celebrem obseruandum.
Oude quia uestra potissim̃
interest eius et iitari uitã.
et gl̾iami uenerari: satagite
ni om̃ib et studete. ip̃iꝰ scĩ
prĩs et uiherere uestigus. et

Expanded text:
celebrem observandum. Unde, quia vestra potissimum interest, et ejus imitari vitam, et gloriam venerari, satagite in omnibus et studete ipsius sancti Patris et inhaerere vestigiis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalis et ĩpassibilis. Benc
si et ueii: quare ergo t̾rista¬
ris. si illuc asceudo unde de¬
sceudi: Tempus est ut re¬
ucrtar ad eũ qui me misit.
Et quo ego uado: tu nõ potes
postea Interim iobãnes qui¬
filius. Curã bẽbit tui: et
ait. Etce mur̃ tua. Ei serua:¬

Expanded text:
immortalis et impassibilis. Bene si et veni. Quare ergo tristaris si illuc ascendo unde descendi? Tempus est ut revertar ad eum qui me misit, et quo ego vado, non potes postea . Interim Joannes, quifilius, curam habebit tui, et ait: Ecce mater tua , ei ser
Abbreviated transcription (Latin):
et mague spes undiq arridẽ.
Obsidebant amuiũ uniueni
beniguissinũ. sodaliũ dissimi¬
les mores et anucitie ꝓcellose si¬
milẽ sibi effic̾e gestientes.
Que si ei dulcesce ꝑstitissẽt.

Expanded text:
et magnae spes undique arridere. Obsidebant autem benignum juvenis animum sodalium dissimiles mores, et amicitiae procellosae, similem sibi efficere gestientes. Quae si ei dulcescere perstitissent
Abbreviated transcription (Latin):
ia sum aucem tune esse aĩo suo
fattri solebat. ꝙ eaui tũc credi¬
derit hoiã fuisse du̾ice natĩta¬
tis. Sed et facile erat adu̾tere
his qui eus adiutoriũ frequã¬
tauerũt. in quãta euui br̃idic¬
tione ea hora p̾uenerit dũs:
cum ni bis que ad illud ꝑti¬
nẽt sacranicutũ. et sensus ci
ꝓfinidior. et sermo copiosioi
suppetẽ uideretur. Unde et pꝰ¬
modui in laudem eisdem
genitricis et geniti. et sc̃e eius
uatinitatis ĩsigne edidit opꝰ.¬
culum inter ñtia oꝑũ suoꝵ
sen tractatuũ: sũpta materia
ee eo enãgelu loco ubi legitur.
Dissus est angelus gabriel

Expanded text:
asum autem esse animo suo fateri solebat quod eam crediderit tunc horam fuisse Dominicae nativitatis. Sed et facile erat advertere his qui ejus auditorium frequentaverunt, in quanta eum benedictione ea hora praevenerit Dominus, cum in his quae ad illud pertinent sacramentum et sensus ei profundior, et sermo copiosior suppetere videretur. Unde et postmodum in laudem ejusdem Genitricis et Geniti, et sanctae ejus Nativitatis, insigne edidit opusculum, inter initia operum suorum seu tractatuum, sumpta materia ex eo Evangelii loco ubi legitur: Missus est Gabriel
Abbreviated transcription (Latin):
m autem ꝑ totum¬
ab eadem ꝓuintia re¬
ditum. uiri sc̃ĩ magis magis¬
q sigua crebrescerent ⁊ et mr¬
tiplicarentur in dies: nou
pretereũd̃ quidiiã ip̃ inter
hec anmu gereret. qui axp̃o

Expanded text:
m autem per totumab eadem provincia reditum Viri sancti magis magisque signa crebrescerent, et multiplicarentur in dies, non praetereundum quidnam ipse inter haec animi gereret, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
los honorabat. Sacabat autẽ
cũ cis oĩ hora ÷ ⁊ quasi cunu¬
chos seruitio habẽs: nõ dieb
nõ noctib a colloquiis dei ⁊
or̃onib cessabat. E ugenia¬

Expanded text:
los honorabat. Vacabat autem cum eis omni hora: et quasi eunuchos servitio habens, non diebus, non noctibus a colloquiis Dei et orationibus cessabat. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
Meus michi asuius p̾sc̃tetur:
qr qͥ me huc attulit reporta
hospitio. Statĩq subsiliẽs se¬
ipsũ cõcussit: ⁊ quasi nichil
mali passus cẽt. germanũ ad¬

Expanded text:
michi asinus presentetur, quia qui me huc attulit, reportabhospitio». Statimque subsiliens semetipsum consussit et quasi nichil mali passus esset Germanum a
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: facic uisũ protinꝰ rece
perũt. Tres pͥcipue demouiali
cathenis uĩcti ĩ illã ecclesiã plu¬
rimoꝵ hoĩ manib deportati:
sũt protinꝰ liberati. Mulicris
cuiusdã uiduc pauꝑcule pue¬
rulus ciꝰ unicus filiꝰ ĩ ecclesia
fuit pre gentiũ multitudine
cruli cadauer ad foucã ĩ qua
scpultũ fuerat corpus hicro¬
uynu gloriosi defcrẽs: cũ ĩ fo
doncc restituas michi uncũ
nicũ filiũ: quẽ amisi. Mirabi¬
lis certe dcꝰ ĩ sãctis sius. faciẽs
ꝓdigia ĩsueta ÷ statĩ ut terrã ex¬
ficti pueruli corpus tetigit: cidẽ
aĩa ẽ cõm̃cta Ouidã uir ciiius
dã sui filii de sepultura. ĩ qua ꝑ
triduũ steterat extractũ÷ mox
ad foucã illã dctulit. ⁊ illud ĩ fo¬
illico uite pristinc restitutus.
Innumerabilia pene forẽt mu¬
racula. q̃ ꝑacta sũt a manc usq
ad uesperas: quo quidẽ tẽporc
gloriosũ hicrouymi cadauer
de fouca dissepultũ ĩ altari exti¬

Expanded text:
gentes facie, visum protinus recegentes facie, visum protinus rececipue daemoniaci catenis vincti, in illam ecclesiam plurimorum hominum manibus deportati, sunt protinus liberati. Mulieris cujusdam viduae pauperculae puerulus, ejus unicus filius, in ecclesia fuit prae gentium multitudine erile cadaver ad foveam, in qua sepultum fuerat corpus Hieronymi gloriosi deferens, cum in fov recedam, donec restituas mihi unicum meum filium quem amisi. Mirabilis certe Deus in Sanctis suis, faciens prodigia insueta. Statim ut terram extincti pueruli corpus tetigit, eidem anima est conjuncta. Quidam vir corpus cujusdam sui filii de sepultura, in qua per triduum steterat, extractum mox ad foveam illam detulit, et illud in foillico vitae pristinInnumerabilia pene forent miracula, quae peracta sunt a mane usque ad vesperas, quo quidem tempore gloriosum Hieronymi cadaver de fovea dissepultum in altari exsti
Abbreviated transcription (Latin):
suiũ quiescit hicrouynu ca¬
dauer ĩsmiul cõgregatis: ho¬
nors debito. ⁊ ueneratiõe tã debi¬
ta. ꝙͣ deuota. primo egomet sa¬
cris ĩdutus uestib. ad locũ fo¬
nec. ĩ qua corpus uenerandũ
iacet accedẽs ÷ terrã cepi effodere
sepulture. quatenꝰ sacratissimũ
illud corpus ĩde ablatũ ĩ tu¬
mulo marmoreo mra pul¬
chritudĩc undiq decorato: qd̃¬
de hac causa fuerat fabricatũ.
postinodũ poneret᷑. Eũq iã fo¬
uca forct uacua. cũctis cernẽti¬
bus. corpus sãctissimũ ĩ medio
fouce tanꝙͣ ĩ aere a nulla parte
terrã tangẽs permanebat ĩte¬
grũ: nec corruptiõe aliqua uio¬
latũ. Qd̃ ĩde cleuãtes cũ odore
olfactus hominũ nũꝙͣ sensit.
Collocauimꝰ ĩ altari. quateuꝰ
a populo reliquie sãctissime
uiderc̃tur. Quot autẽ illo dic
me cũctisq qͥ aderãt. astantib
fũt peracta miracula gloriosa.
explicãdi ca nullatenꝰ cõpos es¬
sc̃. Ecci sedccĩ illas rcliquias tã¬

Expanded text:
simum quiescit Hieronymi cadaver, insimul congregatis honore debito et veneratione tam debita quam devota; primo egomet sacris indutus vestibus, ad locum foveae in qua corpus venerandum jacet, accedens, terram coepi effodere sepulturae, quatenus sacratissimum illud corpus inde ablatum, in tumulo marmoreo mira pulchritudine undique decorato, quod hac de causa fuerat fabricatum, postmodum poneretur. Cum jam fovea foret vacua, cunctis cernentibus corpus sanctissimum in medio foveae, tanquam in aere a nulla parte terram tangens permanebat integrum, nec corruptione aliqua violatum. Quod inde elevantes cum odore olfactus hominum nunquam sensit, collocavimus in altari, quatenus a populo reliquiae sanctissimae viderentur. Quot autem illo die me cunctisque qui aderant astantibus sint peracta miracula gloriosa, explicare ea nullatenus compos essem. Caeci sexdecim illas reliquias tan
Abbreviated transcription (Latin):
illius ĩuerit: uehemẽtissĩe
flere cepit: quiauas qd̃ p̾¬
stitum acceꝑat fractũ uide¬
bat. Senedictus autẽ religio¬
sus et pius puer. cũ iutricẽ
suã flere ꝯspic̾et: eius dolor
cõpassus. ablatis secũ utrisq
fracti capisteru partib. sese

Expanded text:
ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii part
Abbreviated transcription (Latin):
laudes: ꝓ deo laborib fatiga¬
ri. quã uite huiꝰ fauoribns
extolli: mitricem suã occłti
fugiẽs. deserti loci secessum
petut: cui sublacus uocabu¬
lũ est. Qui a romana ure
quadraginta fere milibus
distans: frigidas atqz ꝑspi.¬
cuas entanat aquas. Que
illic uidelicet aquaꝵ abũ¬
dautia. ĩ extenso puns lacu
colligitur: ad postremũ u̾o
ĩ aminem diriuatur. Quo
cum fugiens pergeret: nio¬
nachus quidã nõĩe roma¬
nus hũc euuteni reꝑꝑit: q
tenderet requisiuit. Cuiꝰ eñ
desideriũ cognonisset. et sen

Expanded text:
atigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum de
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare ⁊ ut posita suꝑ
candelabrũ lucerna clare sc̾et.
qͣtinꝰ om̃ib qui in donio dei
sũt luceret: cuidam presbi¬
tero longius manc̃ti. qui re¬
fectionẽ sibi in paschali festi
Tu tibi delicias p̾paras: et ser¬
uus mieus illo in loco famne
cruciatur. Qui ꝓtinus sur¬
rexit: atq in ip̃sa paschali¬
que sibi parauerat ad locũ
tetendit ÷ et uirũ dei per ab¬
rupta mõtiũ. per concaua
ualliũ. per deffossa terrarũ
repperit. Cũq oĩone facta
beuedicentes om̃ipotentem
deuni ꝑiter cõsedissẽt: post

Expanded text:
demonstrare, ut posita supra demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivTu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemniquae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post
Abbreviated transcription (Latin):
uiens. in artissimo specu se
tradidit: tribusq annis ex¬
cepto romano monacho bõĩ¬
h ĩcognitus remansit. Qͥ
nidelicet romanus. nõ longe
ni monast̾io: sub deodati pa¬
tris regula manebat. Sed pie
cusdem prĩs sui oculis fu.¬
rabatur horas ⁊ et quẽ sibi
ad manducandum subriꝑe
poterat: diebs certis benedc̃o
panẽ ferebat. Ad ecĩdem u̾o
specũ aromani cella iter nõ
erat: quia excelsa desuꝑ ru¬
pis eminebat. Sed ex cadem
rupe. in longissĩo fune reli¬
gatũ: romanus depou̾e panẽ
ꝯsueuerat. In qua etiã resti.
parnũ tintunabulũ ĩseruit:
ut ad sonũ tĩtĩnabuli iur
dei agnoscͥet. qͣndo sibi roma¬
nus panẽ p̾beret: quẽ exiens
accipet. Sed antiquus hostiͤ
ninꝰ caritati niuidẽs alt̾ius
refectioni ⁊ cum quadam die
submitti panẽ ꝯspiceret. iacta¬
uit lapidem: et tuitĩnabulũ
fregit. Romanus tamen.
horis congruentibz nũstrare
uon desut. Cuni uero iam
a labore quiesc̾e. et bñdicti
uitam in exemplo hoĩbus

Expanded text:
m specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
q sibi sub eo conspicerẽt illi¬
cita non licere⁊ et se dolerent
assucta relinquere. durũq
esset qd̃ in mente ueteri co

Expanded text:
 sibi sub eo conspicerenb illicita non licere et se dolerent assueta relinquere durumque esse, quod in mente veteri co
Abbreviated transcription (Latin):
q romã cũ bestiis t̾ra mariq
depugno : die ac nocte cõnexꝰ
⁊ colligatꝰ decẽ leopardis mili¬
tib ducor ad custodiã datis:
qͥ ex bñficiis nrĩs seniores fũt.
sed ego eoꝵ neqͥtiis magis eru
tur michi quãdo ueniẽt. qñ e¬
nuttẽtur ÷ qũ eis licebit carnib
forte. ut ĩ nõnullis fecerũt: ti¬
mcãt cõtĩgere corpꝰ meũ: quĩ¬
imo ⁊ si cũctabũtur. ego uĩ fa¬
ciã. ego me ĩgerã. Date queso

Expanded text:
que Romam cum bestiis terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudtur mihi, quando venient? quando emittentur? quando eis frui licebit carnibusforte ut in nonnullis fecerunt timeant attingere corpus meum; quinimo, etsi cunctabuntur, ego vim faciam, ego me ingeram. Da
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ribiles actus cepit pagere: ꝙ
circũstãtes monachi pauore ꝑ¬
territi uelut amẽtes. ĩ terra iace¬
bãt. Nã quãdoq trãsuexsis ocu¬
lis. manib ũictis. facie fribili.
uoceqz dura: quasi sedẽs clama¬
bat. Nõ faciã. nõ faciã: mẽtiris.
mẽtiris. Post hec ad terrã redic̃s
firmabat ĩ terrã: quãtũ potuit
clamãs. Adiuuate me fratres
nc percã. Qd̃ monachi uidẽtes
lachrymãtes. ⁊ tremẽtes: cũ ĩter¬
rogauerũt. Qd habes p̃r: Ad
quos ille. Nõ uidetis demonũ
agnuna. q̃ me debellare cupĩt:
debas ĩ terrã: Et ille. Ne ciꝰ aspec¬
tũ cernerẽ: qͥ tã turpis. ⁊ t̾ribilis
ẽ. ꝙ oc̃s pene formidines q̃ ĩ mũ¬
do sũt: respectu ciꝰ nichil sũt. Inter
hec uerba actus priores reiterans:
sic ad extremã horã uidelicet de¬
uenit. Ffratres autẽ qͥ astabãt pa¬
uore. ⁊ dolors ꝑterriti uelut mor¬
tui stabãt: qͥd facerẽt nesciẽtes.

Expanded text:
terribiles actus coepit peragere, quod terribiles actus coepit peragere, quod circumstantes monachi pavore territi, velut amentes in terra jacebant. Nam quandoque transversis oculis, manibus simul junctis, facie terribili, voceque dira, quasi sedens clamabat, Non faciam, non faciam; mentiris, mentiris! Post haec ad terram rediens, faciem firmabat in terram, quantum potuit clamans, Adjuvate me, fratres, ne peream! Quod monachi videntes, lacrymantes, et trementes eum interrogaverunt, Quid habes, pater? Ad quos ille: Non videtis daemonum agmina, quae me debellare cupiunt? debas in terram? Et ille: Ne ejus aspectum cernerem, qui tam turpis et terribilis est, quod omnes pene formidines quae in mundo sunt, respectu ejus nihil sunt. Inter haec verba actus priores reiterans, sic ad extremam horam usque devenit. Fratres autem qui astabant, pavore et dolore perterriti, velut mortui stabant, quid facerent, nescientes.
Abbreviated transcription (Latin):
de qua supra fatussũ. se migra¬
turũ scierat. dic tertia p̾cũte lan¬
guorc febriũ. cõcussus ualide.:
se super terrã magistri nõ ĩmne¬
mor. nudũ deferri fecit a fratri¬
bus. ⁊ sĩgulũ fratrũ borugna cõ¬
solatione cõfortauit: ⁊ ĩ fãcto ma¬
nerẽt ꝓposito admonuit. Deĩde
saccũ. quo gloriosus ĩduebatur
hicronymꝰ deferri fecit: ⁊ supra
se pour iuissit. Ordinauitqz se
nudũ ĩstar gloriosi magistri
ĩ ecclesia. ĩ qua iacebat sãctũ
Post hec cõmumiõe sacratissĩ cor¬
poris ihũ christi se muniẽs. dño
sc ⁊ btõ hicronyno cõmẽdauit
Et per triduũ locutiõe. corporali¬
q uisionc priuatꝰ ÷ circũastãti¬
bus fratribs alternatĩ psalte¬
riũ. passioẽs dñi.⁊ alia sacra cõ¬
tinuc legc̃tib. iacuit. Durum
quippe. ⁊ cũctis recte ĩ mũdo de¬
gc̃tib: formidabile hoc qd nar
per duas horas ante aĩe beate
exitũ ÷ uenerabilis eusebiꝰ tam

Expanded text:
de qua supra fatus sum, se migrade qua supra fatus sum, se migraturum scierat, die tertia praeeunte, languore febrium concussus valide, se super terram magistri non immemor nudum deferri fecit a fratribus et singulum fratrem benigna consolatione confortavit, et ut in sancto manerent proposito, admonuit. Deinde saccum qHieronymus, deferri fecit, et super se poni jussit, ordinavitque se nudum instar gloriosi magistri in ecclesia, in qua jacebat sancti Post haec communione sacratissimi corporis Jesu Christi se muniens, Domino se et beato Hieronymo commendavit; et per triduum locutione, corporalique visione privatus jacuit, circumstantibus fratribus alternatim psalterium, passionem Domini, et alia sacra continue legentibus. Durum quippe, et cunctis recte in mundo degentibus, formidabile hoc quod naper duas horas ante animae beatae exitum, venerabilis Eusebius tam
Abbreviated transcription (Latin):
tit: sed muinime naufragari. Quo
quidẽ forti queso esto aĩo: uirilit
age. nõ formdes. E õtra fidci per¬
secutores magnanuꝰ dimicare.
sub umbra alarũ tã pii patris.
qͥ suoꝵ fideliũ preces ĩefficaces
nõ sunt: dũ modo tota spe ⁊ pu¬
ro fiãt aĩo. Nõ ciuĩ nr̃e uequeñt
craudiri p̾ces. uisi cũ ĩ deo nr̃a
nõ perfecte spes cõsistit: uel quia
pctimꝰ nõ petc̃da. Id ipsũ ergo
dũm nõ tantũ ore. sed toto cor¬
de clanicniꝰ: dũ affliguu᷑. Et ip̃c
qͥ dominat᷑ ĩ uirtute sua. ⁊ uos
quotidic oculo respicit pictatis:
nõ ꝑmitict nos tẽtari supra id
qd̃ possumꝰ. Scd ͥnuius deuius
a ꝓposito modo gradiar:ad ĩcep¬
ta redcã. Et uencrabilis euscbii
obitũ explc̃s primo. ⁊ uiroꝵ illor
triũ simlit quos resucitatos no¬
sti nugratiõe scribẽs:.qr cadẽ hora
sũt. ⁊ dic qua cuscbiꝰ de huiꝰ mũ¬
di. ⁊ ualle miscrie exẽpti: aliqua
hicrouynu nuracula de multis

Expanded text:
tit, sed minime naufragari. Quo tit, sed minime naufragari. Quo quidem forti quaeso esto animo: viriliter age: non formides contra fidei persecutores magnanimus dimicare, sub umbra alarum tam pii patris: qui suorum fidelium preces inefficaces non sinit, dummodo tota spe et puro fiant animo. Non enim nostrae nequeunt exaudiri preces, nisi cum in Deo nostra non perfecte spes consistit: vel quia petimus non petenda. Ad ipsum ergo Dominum non tantum ore, sed toto corde clamemus dum affligimur: et ipse qui dominatur in virtute sua, et nos quotidie oculo respicit pietatis, non permittet nos tentari supra id quod possumus. Sed ne nimis devius a proposito modo gradiar, ad incoepta redeam, et venerabilis Eusebii obitum explens primo, et virorum illorum trium similiter, quos resusti, migrationem scribens: quia eadem hora sunt et die, qua Eusebius, de hujus mundi et valle miseriae exempti, aliqua Hieronymi miracula de multis
Abbreviated transcription (Latin):
bcatus hicronyniꝰ cos cõduxerat
sccũ ĩ paradisũ. purgatoriũ ⁊ ĩfex¬
nũ: ut q̃ ibi agebãtur. patefacẽt
uniuersis. Sibiq dixerat. ꝙ ad
corpora redirẽt. ⁊ de perpetratis
pecsatis ibi agerẽt pciutentiã. qͥ
co die ⁊ hora qua uencrabilis cu¬
scbiꝰ migraturus crat. ⁊ ipsi mo¬
rituri crãt: ac ctiã si bene agerẽt
pcuitentiã. cũ co gloriã adeptu¬
ri. Qd̃ ⁊ factũ c̃. ut ĩfcrius decla¬
rabo. His igitur ꝑactis multi¬
tudo maxima populoꝵ. tã fide¬
liũ. ꝙͣ ctiã illiꝰ secte defensoꝵ: qͥ
ad tã grãde cõcurrexãt spectacu¬
lũ. tã certũ ĩdiciũ. ⁊ ueritatis ex¬
permiẽtũ ÷ necnõ btĩ hicronynu
nicrita egregia ceruẽs. magnis
uorib ĩmensas gratias referũt crcatori
qͥsuos ĩ se sperãtes nõ descrit. Et
sic augustine carissime pius dũs
nauiculã sue fidei sacratissĩe m
huiꝰ mũdi mari cructãtib ma¬
lorũ homi fluctib agitari ꝑmit¬

Expanded text:
beatus Hieronymus eos conduxerat secum in Paradisum, Purgatorium, et Infernum, ut quae ibi agebantur, patefaceret universis. Sibique dixerat quod ad corpora redirent, et de perpetratis peccatis ibi agerent poenitentiam: quia eo die et hora qua venerabilis Eusebius moriturus erat, et ipsi morituri erant: ac etiam si bene agerent poenitentiam, cum eo gloriam adepturi: quod et factum est, ut inferius declarabo. His igitur peractis, multitudo maxima populorum tam fidelium, quam etiam illius sectae defensorum, qui ad grande concurrerant spectaculum, tam certum indicium et veritatis experimentum: necnon beati Hieronymi merita egregia cernentes, magnis vocibus immensas gratias referunt creatori, qui suos in se sperantes non deserit. Et sic, Augustine carissime, pius Dominus naviculam suae fidei sacratissimae, in hujus mundi mari eructantibus malorum hominum fluctibus agitari permit
Abbreviated transcription (Latin):
n cadauer humatũ ẽ cõgrega¬
tis: p̾dictoꝵ defũctoꝵ cadaucra
defcrri fecit. O nura erga hoĩes
dei muscratio. ⁊ dispẽsatio. Quot
modis ĩ se sperãtes scit iiuare:
Quãtis ⁊ quot honorib exaltat
sãctos. Fiebat ĩterca ab illiꝰ secte
cultorib dcrisio: credc̃tib ꝙ fo¬
ret crmanita manꝰ diũ. Lctet

Expanded text:
congregatis, praedictorum defunctorum cadavera deferri fecit. O mira erga homines Dei miseratio et dispensatio! Quot modis in se sperantes scit juvare: quantis et quot honoribus suos exaltat Sanctos! Fiebat interea ab illius sectae cultoribus derisio: credentibus quod foret exinanita ma
Abbreviated transcription (Latin):
ĩhumata. ĩ locũ ĩ quo meũ est
humatũ corpus facies deporta¬
ri ÷ suꝑ quib saccũ quo utebar
ponẽs. statĩ uite pristine reddi¬
ti: hãc radicitꝰ heresĩ extirpabũt
Cui uale dicẽs gloriosus hiero¬
nymꝰ: disparuit. Mane autẽ
facto. ad me qͥ bethicẽ tũc exã.
uenerabilis cusebiꝰ ueniẽs. cũcta
q̃ uiderat. cn arrauit. Quo ĩmẽ¬
las creatori grãs agens: ⁊ hic¬
dicto loco. ĩ quo pro nobis de

Expanded text:
inhumata, in locum in quo meum est humatum corpus facies deportari: super quibus saccum quo utebar pones, et statim vitae pristinae redditi, hanc radicitus haeresim extirpabunt. Cui valedicens gloriosus Hieronymus, disparuit. Mane autem facto, ad me, qui Bethleem tunc eram, venerabilis Eusebius veniens, cuncta quae viderat, enarravit. Quo immensas creatori gratias agens, et glodicto loco, in quo pro nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
Sinul qr iã ardebat aniius
uitã illiꝰ scribere ÷ partĩ ab ipso
ĩquãtũ ille ĩterrogari potuit
sciscitati sumiꝰ: partĩ ab hiis qͥ
ĩterfuerũt uel sciebãt cognouimꝰ
Quo quidẽ tp̃e credi nõ potest
qua me huĩlitate ⁊ beniguitate
susceꝑit: cõgratulatꝰ primũ et
gauisus ĩ dũo: qd̃ tanti ec̃t ha
uespcrã autẽ nobis pedes abluit.
Ndec reniti aut cõtraire cõstãtia
apud nos fuit ÷ ꝙͣ mũdi huiꝰ ille¬
cebras. ⁊ scli ou̾a relĩquẽda: ut
dũm ihm̃ liberi expeditiq scq̃re¬
nuir. Prestãtissimũq nobis pꝰ¬
sentiũ tẽporũ illustris uiri pan
set. Illũ nobis scquẽdũ. illũ cla¬
rũ q̃stionib prõptus ⁊ facilis
Et qr multos ad hãc partẽ ĩcre¬
dulos scio: quippe quos uiderĩ
me ipso etiã referẽte nõ crede̾
ihm̃ testor spemq cõmunẽ:

Expanded text:
simul quia iam ardebat animus uitam illius scribere, partim ab ipso, in quantum ille interrogari potuit, sciscitati sumus, partim ab his, qui interfuerant uel sciebant, cognouimus. quo quidem tempore credi non potest, qua me humilitate, qua benignitate susceperit, congratulatus plurimum et gauisus in Domino, quod tanti esset habuesperum autem pedes ipse nobis abluit. nec reniti aut Contra ire constantia apud nos fuit, quam mundi inlecebras et saeculi onera relinquenda, ut Dominum Iesum liberi expeditique sequeremur: praestantissimumque nobis praesentium temporum inlustris uiri Paulset: illum nobis sequendum, illum clarum quaestionibus promptus et facilis! et quia multos ad hanc partem incredulos scio, quippe quos uiderim me ipso etiam referente non credere, Iesum testor spemque commune
Abbreviated transcription (Latin):
lari etiã ꝯsueu̾at decẽ
circiter monasteria. uel edi¬
ficãdis monasterus loca cõ¬
grua numerans ĩiuste sibi
ablata ⁊ duni contendere
nollet : et magis eũ uinci
ꝙͣ alios uincere delectaret.
Ueniens aliquando clarã¬
uallem clericus quidam
babitu canonicus regłaris
importune satis ĩstabat ut
in monachum reciperet᷑.
Suadente pr̃e scõ ut ad suã
reuerteretur eccł̃iani. ne
acquiescente reciꝑe eũ: uttt
ergo ait ille ĩ libris tuis tã¬
toꝑe ꝑfeitionem cõmẽdasti.
si eam desideranti opemi re¬
nius exhibere: Et iracũdis
spũ uelementiꝰ ĩstigatus
sint postinodum enidenter
apparuit: iam ĩquit si illos
tenem decerperem libros.
Cui uir dru. Puto ait ĩ nul¬
lo eoꝵ legisti non posse te ĩ
tuo claustro esse ꝑfectum.
Poꝵ correctioneni. nõ locoꝵ
nuitationẽ si bene memini:
ui libris onĩib cõmẽdaui.
Tum uero impetum faciẽs
lonio uelut ĩsanus in eũ ÷
pussit maxillam eiꝰ: idoz
tain grauiter ut succederet

Expanded text:
lari etiam consueverat decem circiter monasteria, vel aedificandis monasteriis loca congrua numerans injuste sibi ablata, dum contendere nollet, et magis eum vinci, quam alios vincere delectaret. 67. Veniens aliquando Claram-Vallem clericus quidam habitu canonicus regularis, importune satis instabat ut in monachum reciperetur. Suadente Patre sancto ut ad suam reverteretur ecclesiam, nec acquiescente recipere 1265 eum: « Utquid ergo, ait ille, in libris tuis tantopere perfectionem commendasti, si eam desideranti opem renuis exhibere? » Et iracundiae spiritu vehementius instigatus, sicut postmodum evidenter apparuit: « Jam, inquit, si illos tenerem, discerperem libros. » Cui Vir Domini: « Puto, ait, in nullo eorum legisti, non posse te in tuo claustro esse perfectum. Morum correctionem, non locorum mutationem, si bene memini, in libris omnibus commendavi. » Tum vero impetum faciens homo velut insanus in eum, percussit maxillam ejus, idque tam graviter, ut succederet
Abbreviated transcription (Latin):
ceps tota uictus diaboli ⁊ et ml¬
ieri post confessionẽ cõmuni¬
cãti nũꝙͣ postea apparuit ñ¬
micus: sed ĩregressibiliter
climnatus aufugit. De extĩ¬

Expanded text:
ceps tota virtus diaboli, et mulieri post confessionem communicanti, nunquam postea apparuit inimicus, sed irregressibiliter eliminatus aufugit. 36. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
duuna pͥualuit ÷ ut suadẽte ĩdu¬
cente ⁊ ĩstãter urgente uenerabi¬
li uiro henrico pisano p̾sbitero
cardimali ⁊ apostolice sedis legato
desiderio accquiesce̾t. ⁊ cõsiliis
amicoꝵ. Maluit cĩ periclitari
apud regẽ. ꝙͣ desolationẽ ecclclie
q̃ multis subiacebat periculis
ultcriꝰ p̾rogari ÷ firmit̾ ĩ aĩo suo
statuẽs. aut cã de tãte seruitutis
mscria liberare: aut ad mutatio¬
nc̃ christi animã ponere ꝓ omb
sius. Potestas cñi publica ecelesie
pruulegiũ aufcrẽs: causas ĩdi

Expanded text:
praevaluit, ut suadente et inducente et instanter urgente venerabili viro Henrico Pisano, presbytero cardinali, et sedis apostolicae legato, desiderio regis acquiesceret et consiliis amicorum. Maluit enim periclitari apud regem quam desolationem Ecclesiae, quae multis subjacebat periculis, ulterius prorogari: firmiter in animo suo statuens, aut eam de tantae servitutis miseria liberare, aut ad imitationem Christi animam ponere pro ovibus suis. Potestas enim publica, Ecclesiae privilegium aufere
Abbreviated transcription (Latin):
una aqua: om̃s simul par
anucunt uocat illũ ꝓditorẽ.
Amuce inquit ad quid ueĩ¬
sti: Date igitur pacem re¬
conciliatoĩs: sed non oscłm
pditionis. Qui enĩ ficte ñ¬
nucũ osculatur. uel uerbo blã¬
ditur ÷ uide ꝓditoris fratrẽ
et sociũ ac similẽ sibi esse.
quis dubitare poterit: Sed
filius est dei. Uos enĩ frẽs
quor uita lux mũdi est. liez
mũdus uos non uideat: tr̃
lucem mũdi uos appello. et
sal terre. Ideo quia lux estis:
luceant oꝑa ur̃a boua. Nos
qui uidemur gerere ĩ corꝑis
nri hĩtu figurã crucis. ẽt
nomeu religionis sc̃ẽ bẽniꝰ:

Expanded text:
una aqua omnes simul partamicum vocat illum proditorem: Amice, inquit, ad quid venisti ? Date igitur reconciliationis pacem, sed non osculum proditionis. Qui enim ficte inimicum osculatur, vel verbo blanditur, Judae proditoris fratrem et socium et similem sibi esse, quis dubitare poterit? Sed filius est. Vos enim, fratres, quorum vita lux mundi est, licet mundus vos non videat, tamen mundi lucem vos appello et sal terrae. Ideo quia lux estis, luceant opera vestra bona. Nos qui videmur gerere in corporis nostri habitu figuram crucis, et nomen religionis sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
mua. cumi grã spũali. natu¬
rali quadau uirtute pollebat
sĩam bonã. scusualitatem
nõ curiose lasciaut. nec sup¬
le rebelleui. sed congandentẽ
cis que ad deũ sũt spoute sb̾di

Expanded text:
na, cum gratia spirituali, naturali quadam virtute pollebat animam bonam, sensualitatem non curiose lascivam, nec superbe rebellem, sed congaudentem eis quae ad Deum sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
decit ĩ iustitiani. Ef idelis etẽi
seruus xp̃i non querebat a¬
liquid suũ: quicquid tam̃
erat xp̃i. sic curabat quasi suñ
Quid uero scm̃i. quid houe¬
stũ. quid pudicũ. quid am¬
bile. quid bone fame. quid
uirtutis anit laudabilis dis¬
cipline. sius ortum ĩ qͣlibet
regione diebz ⁊ non roborau
enis anictoritas nõ foint ca¬
ritas. diligentia nõ ꝓnioni:
Quid autẽ ꝓmotũ dilatar
amplius nou optanit: quid
forte collapsũ nou totis ꝓ lori
et tp̃e uirib egit ut reparetur:
Quis ad sacrum in eiꝰ ꝑecto¬
de quacũq tribłatione felicit᷑
damiaturus accessit ⁊ et ĩeffi
caciter leborauit:. Ad estus
ab eo solatium. afflictus au¬
tliũ. consiliũ anxiꝰ. eger re¬
mediũ: pauꝑ subsiduir re¬
portabat. Ita sese oĩm fecerat

Expanded text:
derit injustitiam. Fidelis etenim derit injustitiam. Fidelis etenim servus Christi non quaerebat aliquid suum; quidquid tamen erat Christi, sic curabat ut suum. Quid vero sanctum, quid honestum, quid pudicum, quid amabile, quid bonae famae, quid virtutis, aut laudabilis disciplinae, suis ortum in qualibet regione diebus non roboravit ejus auctoritas, non fovit charitas, diligentia non promovit? Quid ante promotum dilatari amplius non optavit? quid forte collapsum non totis pro loco et tempore viribus egit, ut repararetur? Quis ad sacrum in ejus pectode quacunque tribulatione fideliter clamaturus accessicaciter laboravit? Moestus ab eo solatium, afflictus auxilium, consilium anxius, aeger remedium, pauper subsidium reportabat. Ita sese omnium fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
contra suos uel alios uitra
zelus: legatur his quẽ apolo¬
geticũ uocat. Si uigil in zelo
cordis et crrcũspecta discretio:
de p̾cepto et dispeusatõe dis¬
serens audiatur. Quam
tidelis cuussibet pie ꝯnsatõ¬
ius cõmendator funit et ad¬
uitor exortatoriꝰ: ad militeᷤ
tenpli sermo declarat. Quã
nou ĩgratus dei gr̃e ex his
liquet que de gr̃a et libero ar¬
bitrio tam fideliter ꝙͣ subti¬
liter disputauit. Quã lib̾
in uoce. ꝙͣ disertus. et ĩ rerũ
supioꝵ pariter ĩferioꝵ q sciẽ¬
tia locuples: ĩ his que ad pa¬
pami eugeniũ de ꝯsid̾atione
scripsit: diligens cõsid̾ator
agnoscet. Quã deuotissimꝰ
pdicator aliene scitatis: di¬
ligenter ep̃ĩ sci malachie uitã
ꝓsecutus ostendit. Nam in
ẜmonib suꝑ cantica cãticor.
et ĩdagatio must̾ioꝵ et mor
edificator magnificus ĩnote¬
scit. In epłis quas ad diu̾sas
ꝑsonas ob negotia diuersa
dictauit: puidens lectoi adii¬
tet. quo feruore sp̃s institiam

Expanded text:
contra suorum vel afiorum vitia zelus; legatur is, quem Apologeticum vocat. Si vigil in zelo cordis, et circumspecta discretio, de Praecepto et dispensatione disserens audiatur. Quam vero fidelis cujuslibet piae conversationis commendator fuerit et adjutor, exhortatorius ad Milites Templi Sermo declarat. Quam non ingratus gratiae Dei, ex his liquet quae de Gratia et Libero Arbitrio tam fideliter, quam subtiliter disputavit. Quam liber in voce, quam disertus et in rerum superiorum pariter inferiorumque scientia locuples; in his quae ad papam Eugenium de Consideratione scripsit, diligens considerator agnoscet. Quam devotissimus praedicator alienae sanctitatis, diligenter episcopi sancti Malachiae vitam prosecutus ostendit. Nam in Sermonibus super Cantica canticorum, et indagator mysteriorum, et morum aedificator magnificus innotescit. In Epistolis, quas ad diversas personas ob negotia diversa dictavit, prudens lector advertet, quo fervore spiritus justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
tu oĩs illa demonũ turba qͣsi
ĩfinita ciꝰ timore ꝑterrita ÷ ab
co uelut fumꝰ cuanuit. ut plu¬
res testãtur monachi: qͥ ꝓpriis
oculis dispẽsatiõe diuina. se hoc
uidisse dicũt. Sed hoc magis
approbat᷑. Nã oẽs circũstãtes au¬
dierũt has ab eusebio uoces.
audiẽtibz: alia uox respõdit Ex¬
pecta fili. ne formdes: qr te nõ
deserã. quẽ tantũ diligo. Qua
audita uoce breui. ĩde decursa mo¬
rula uenerabilis ensebiꝰ expira¬
uitz qua quidẽ hora. ⁊ illi tres qͥ
resuscitati sũt migrauere: ⁊ ut

Expanded text:
tu omnis illa daemonum turba quasi infinita, ejus timore perterrita, ab eo velut fumus evanuit, ut plures testantur monachi, qui propriis oculis, dispensatione divina, se hoc vidisse dicunt. Sed hoc magis approbatur: nam omnes circumstantes audierunt has ab Eusebio voces: audientibus, alia vox respondit: Exspecta, fili, ne formides; quia te non deseram, quem tantum diligo. Qua audita voce, brevi inde decursa morula, venerabilis Eusebius exspiravit. Qua quidem hora et illi tres, qui resuscitati sunt, migravere, et, ut
Abbreviated transcription (Latin):
angelũ suũ et eripuit me
de manu herodis. et de om̃i ex¬
pectatione plebis udeorut:
Gregorius. Duobs modis
petre extra uos ducinur.
Quia aut per cogitationis
lapsimi sub nosmetipõs de¬
cidinus: aut ꝑ cõtemplatõis
Ille itaqz qui porcos pauit: ua¬
gatione mentis et ĩmũditia
sub semetip̃o cecidit. Iste u̾o
quẽ angelus soluit. euisq
mentẽ in extasi rapuit: ext
se quidẽ sed suꝑ semetip̃m
fuit. N terqz ergo ad se rediit.
quando et ille ab errore oꝑis
se collegit ad coi: et iste a con¬
templationis culmũc ad hoc
redut qd̃ ini ĩtellectu cõmum
prius fuit. Denerabilis igitꝰ¬
uir bũdictus in illa solitudiẽ
hĩtauit secumi: ini quãtum se
intra cogitationis clanstra
custoduiit. Nam quotiens¬
cũq hũc cõtemplatioĩs ardor
ĩ altu rapuit: sed ꝓculdu¬
bio subse reliquit. Petrus.
Placet qd̃ oicis. Sed queso
respondeas si fratres deserere de¬
buit quos semel suscepit.

Expanded text:
angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum . Gregor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quare in me fac̾e ita uolui
nuie cõueniret: Ite et
iuxta mores urõs nob̃ patrẽ
querite. quia me post hec mi
ad locum dilecte solitudim
redut: et solus in suꝑni spi¬
tatous cculis habitauit secũ
Petrus ¶uus patenter inte¬
ligo: quidnam sit hĩtauit
secum. Gregoriꝰ Si scñs uir
contra se imnanimit cõspirã¬
tes. sueqz cõuersationi longe
dissimiles. coactos diu subse
tenere uoluisset: forsitã uige
ris sui usum. et modum trã¬
quillitatis excederet. atq a
cõtemplatoĩs lumĩe mẽtis
sue ocłm declinasset. Dumcs
quotidie illos. ĩ correptione
fatigatus minus curaret si
et se forsitã relinqueret. et il
et nobiscum non sumius: qͥa
nosmetip̃s mĩme nidentes
p alia uaganuir. An illum
secuni fuisse dicimus. qui ĩ
portionẽ quã acceꝑat cõsũpsit:
uni i ea ciuiũ adhesit. porcos

Expanded text:
quare in me facere ista voluisminime conveniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illet nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea c
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est de illo. in se reu̾¬
sus dixit. Quãti m̾cẽnaru
ui dono prĩs mei habundãt
panibs: Si igitur secũ fuit:
unde ad se redut: Hunc ergo
neuerabilem nirũ secũ hĩta¬
re dixerim: quia ĩ sua se sẽꝑ
custodia circũspectus. ante
culos conditoris se semꝑ as¬
ditiens. se semꝑ exanunãs:
ntra se mẽtis cculũ nõ deuul¬
gauit. Petrus. Quid ergo qd̃
de petro apło scriptũ est dimi¬

Expanded text:
scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod de
Abbreviated transcription (Latin):
tare de eius morte aliquid
couati sũt. Qui iuito con¬
silio ucuenũ uiuo miscue¬
treũ in quo ille pestifer potꝰ
habebatur recũbenti patri ex
more monasteru ad bũdicẽ¬
dum fuisset oblatum: bñ
crucis edidit. et uas qd̃ iou¬
gius tenebatur codẽ siguo
rupit. Sicq confractũm ẽ:
ac si iu illo uase mortis pro
cruce lapidem dedisset. Intel¬
lexit ꝓtuus uir dei quia po¬
tum muortis babuerat: qd̃ por¬
tare non potit signũ iute
Atq ilico surrexit. et uultu
placido et mente tͣnquilla

Expanded text:
tare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuetreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblatum, extecrucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, ment
Abbreviated transcription (Latin):
rdes eius lacͥmabili uoce ĩtri¬
lecas ꝓtestans auxietates depo¬
suit. Nec mora ĩcontune lies
abratis ꝑ os misere mulieris
diabolus locutus est: et irridẽs
caucl̾a mea hic porrulos edẽs
pbria÷ et cõfundetur ĩ pñtia
ppli:. cũ ĩdigns se audiret.
sermonibus lacessiri. Sed
uir dei astũ eius ĩtelligens:
irrisorem irrisit: et ultionẽ
uon ip̃e expetens. sed ad deũ
reuuttens: ad eccl̃iam scĩ siri
remoniacam duci precepit.
Uoluit quippe curatiois
illius glam dare scõ: et pͥmi¬
nas oꝑationũ uirtuti eius
ascribi.. It uero scũs syrus
ad hospitem suũ remsit
llegotuunz nec in eccl̃ia
sua quippiam sibi deffereus:
ĩtactum opus reduci uoluit

Expanded text:
des ejus, lacrymabili voce intrinsecas protestans anxietates, deposuit. Nec mora in contumelias Abbatis per os miserae mulieris diabolus locutus est, et irridens canicula mea hic porrulos edens probria, et confunderetur in praesentia populi, cum indignis se audiret sermonibus lacessiri. Sed Vir Dei astum ejus intelligens, irrisorem irrisit, et ultionem non ipse expetens, sed ad Deum remittens, ad ecclesiam sancti Syri daemoniacam duci praecepit. Voluit quippe curationis illius gloriam dare Sancto, et primitias operationum virtuti ejus adscribi. At vero sanctus Syrus ad hospitem suum remisit negotium, nec in ecclesia sua quidpiam sibi deferens, intactum opus reduci voluit
Abbreviated transcription (Latin):
nir dei diuiuitatisnt inider
etiã serrcta penetrait qui
ꝑspexit hũc clericũ idcreto dya¬
holo traditum ne ad sacrũ
oidmẽ accede anderet. Gregorꝰ
Quare diuitatis secreta nõ
nosset÷ qui diuinitatis pre¬
cepta sernauit. cũ scriptũ sit
qui adheret deo unus sp̃s est:
Detrus. Si unus fit cũ deo

Expanded text:
vir Dei Divinitatis, ut video, vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est ? Petr. Si unus fit cum Do