comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam constantino augusto cõ¬
tra maxentium tyrannũ ꝓperanti
ad bellum signum crucis celitus fu¬
isset ostensum. ⁊ ip̃o feliciter obtine¬
te triumphum ab helena iam dicti
pͥncipis matre sc̃a crux fuisset ĩuen¬
ta atq ꝑsanitatem egroti.⁊ suscita¬
tionem mortui. fiit euidenti indicio
egina itaq uoti compos effecta
ita salutare lignum fecit secari
ꝑmedium. ut ⁊ crucem const intino¬
polim deferret ad filium ⁊ crucẽ ihe¬
rosolymis thecis argenteis conditam

Expanded text:
quam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio egina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis conditam
Abbreviated transcription (Latin):
liceat eciam si aliquomo secra
dampnum ꝓprii honoris euafiot
ordinationis ius ultius nõ habeb¬
unt nec unquam eidem sacramne¬
t interant. qd̾ neglecto diumo
i itio in merito prestiterunt:¬

Expanded text:
liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec unquam ei sacramento intererunt, quod neglecto divino judicio immerito praestiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. surrexit e abiit in tab¬
altaris. Nunciatũ q ẽ salomõ¬
ni a dicentib. Ecce adonias ti¬
mens regem salomonẽ. tenet
cornu altaris dicens. luret mͥ
hodie rex salomon qd̾ ñ inter¬
ficiat seruũ suũ gladio.
ixitq salomon. Si fuerit
uir bonꝰ. ñ cadet ne unus
qͥdem capillus eiꝰ in t̾ram. Sin
autẽ malũ inuentũ fuerit in
eo: moriet᷑. Misit gͦ rex salomõ
ce eduxit eũ ab altari. ce ing̃s¬
sus adorauit regẽ salomonem.
Dixit q ei salomorlade in

Expanded text:
t et abiit taltaris et nuntiaverunt Salomoni dicentes ecce Adonias timens regem Salomonem tenuit cornu altaris dicens iuret mihi hodie rex Salomon quod non interficiat servum suum gladio dixitque Salomon si fuerit vir bonus non cadet ne unus quidem capillus eius in terram sin autem malum inventum fuerit in eo morietur misit ergo rex Salomon et eduxit eum ab altari et ingressus adoravit regem Salomonem dixitque ei Salomon vade in
Abbreviated transcription (Latin):
sioptandum ẽ ut id ꝑdcmo sad
ant quam ad demonia consps eds
concurrant. tamen ista michi dis¬
pnret consuetuço ad negoda sela¬
ria ⁊ adinte hiuꝰ uanitate diuina
oratula uelle ꝯutere. A teu heda¬

Expanded text:
si optandum est ut ad id potius faciant quam ad daemonia consulenda concurrant, tamen ista mihi displicet consuetudo, ad negotia saecularia, et ad vitae hujus vanitatem divina oracula velle convertere.
Abbreviated transcription (Latin):
sit ixterntus. et inter lapidum fuit
quoi amenta securus. ut credulitatem iude¬
or sidenter argueret. et hemgnus prez
lapidantib exoraret. Quid est gͦ tam
magnum. atq inscrutabile genus armoꝵ
suꝑ et occisus aulam celestis regni uiuus
et coronatus intraret: Tu añt.¬

Expanded text:
sit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, super et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret?
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere quib armis precinctus stepha¬
nus seuiciam iudeoꝵ potuit suꝑare. uit ita
meruisset feliciter triumphare. Neq enĩ par¬
ipendenda est talis uirtus. talisꝙ triumphꝰ.
Nlam uero uilib armis potuit p̃minin. qui
a multis non potuit suꝑari. Inuicte namq
in eo emicuit insigne lurtutis. que nec fre¬
mentium seuitiam formidauit. nec lapidã¬
tiũ ictib deuicta succubuit. R¬

Expanded text:
agnoscere quibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. U
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ip̃ac priuilegia nichemi¬
nus pletussimum pomina oꝑti¬
ueant iugorem. Item pelaguiᷤ
armentario magr̃o militũ ĩt cet̾a.
Ostea qua ecc̃e sion licet pontifici

Expanded text:
tatur. Ipsaque privilegia nihilominus plenissimum per omnia obtineant vigorem. Item Pelagius Armentario, Magistro militum inter cetera: C. XXI. Non licet Pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
ecta sia auct̾e congregata ualet
disiuuge. ⁊ disumcta congregare
rõnis tamen eciuitate conliderata
unde uł pietatis uł necutatis in¬
tuitu se mel a se concessa a aiet ul
intotumuł in ꝑtem mantare. pod
neccutate namep coruigeridoꝵ uitis¬

Expanded text:
ctoritate congregata valet disjungere, et disjuncta congregare; rationis tamen aequitate considerata. Unde vel pietatis, vel necessitatis intuitu semel a se concessa valet in totum vel in partem commutare. Pro necessitate namque corrigendorum viti
Abbreviated transcription (Latin):
stratur ꝓhior̃ tamen fidenite ne so
hac fp̃e duimationis adantiquos
yae satrie cultus redeant. un quiõ¬
dam s te latones ⁊ futuroꝵ sigñ
custo dientibus apłs ait. Dies ob¬
tundo ne forte sine ca laborau̾im ui
uobis. Sic ⁊ astronomia seuastro¬
logia ap̃ catholicos indisnenidine
nimis erant intenti minis uacab¬
ant hus que ꝓsalute narinna s¬

Expanded text:
stratur, prohibetur tamen fidelibus, ne sub hac specie divinationis ad antiquos idololatriae cultus redirent. Unde quibusdam constellationes et futurorum signa custodientibus Apostolus ait: Dies obtimeo, ne forte sine causa laboraverim in vobis. Sic et astronomia, seu et astrologia apud catholicos in desuetudinenimis erant intenti, minus vacabant his, quae saluti anima
Abbreviated transcription (Latin):
olus dñs descendit ut multos ele¬
uaret. humikauit se rex noster ut
suos exaltaret. Qui enim corpori suo
uirginis preparauit uierum ip̃se mar
tus est nteri. ut animam stephani latim¬
do susciperet celi. Tu aute dñe.¬

Expanded text:
olus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse marttus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli. 2. Nece
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in fanciunt etas in laudem que
delictorum non nouerat crimen.¬
laudatur et uinocens in nocentium

Expanded text:
itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen.laudatur, et innocens innocentium
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ eunuchoꝵ noĩa dameli. bal¬
thazar et ananie. sydrach misa¬
heli misach.⁊ azarie abdenago.
aũt daniel in corde suo ne pol¬
lueret᷑ͤ de mensa regis. neq de uino
potus eius. Et igauit eiruichoꝵ p̃posi¬
tum ne contaminaret᷑. Cedit aut d̾s
danieli gr̃ãm et miscd̾iam in cons-¬
pectu principis eunuchoꝵ. Et ait
princeps ennuchoꝵ ad danielẽ. Ti¬
meo ego diĩm meũ regẽ. qui con¬
stituit uobis cybũ ⁊ potum. qui

Expanded text:
eli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariae, Abdenago. m Daniel in corde suo, ne pollueretur de mensa regis, neque de vino potus ejus, et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur. Dedit autem Deus Danieli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum. Et ait princeps eunuchorum ad Danielem: Timeo ego dominum meum regem, qui constituit vobis cib
Abbreviated transcription (Latin):
d sinus matrũ Derodes mi¬
litũ cogit castra. inter ube¬
ra arcem pietatis oppugnat.inte¬
neris uberib ferrũ durat. lac fũ¬
dit ante qͣm sanguinẽ. dat ante
morte sentire qm uitam tenebras
ingerit intrantib lucem. Sic a¬
git magister mali mynister doli
ire artifex. inuentor sceleris. ĩpieta¬
tis auctor pietatis p̃do. inimicus
unocentie. hostis nature.sui pe¬
ior pessimus sibi. Quẽ xp̃c nõ ut
euadẽt. s ne uideretur aufugit.
In altum tendens cacait ab alto:
celũ pulsans intrat profundum.
In seuadit cum uadit ĩ dm̃ se crcidit qͥ.
uitã cognatur occidere.quia ca-¬
pere nõ potest ꝑditionẽ salus. oc¬
cisionem uita eternitas finem.

Expanded text:
Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem.
Abbreviated transcription (Latin):
ones uł decreta ꝓcatholi re ꝯtemp¬
ca fide. uł etc̃astica discipliã sem¬
ꝓ correctione ĩmmentũ uł futuro¬
rum maloꝵ asedis apłice p̃sule sa¬
lubrit̾ ꝓmulgata contẽpserit ana¬

Expanded text:
nes vel decreta pro catholica fide vel ecclesiastica disciplina, pro correctione imminentium vel futurorum malorum, a sedis apostolicae praesule salubriter promulgata contempserit, ana
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit concessa captat qui incon¬
cessa captat. Berodes obsidens t̾¬
renũ regnũ impugnat celeste.
t̾renis inhiens irruit indiuina:
ipãm q pietatẽ insectatur. Audie¬
rat natũ regem. destinatus ad sce¬
lus ad piacłm promptus ꝑatus
ad crimen.Causas innocentie nõ
requirit ius abnegat. confundit
fas q nefas q. Cui irequitia est
sodalis. cui odiosa est equitas: in¬
iquitas est semꝑ amica. qui ce¬
dib uiuit. qui se munit sangui¬
ne. qui crudelitatib seuit. cui de
timore stat totũ. de amore nichil

Expanded text:
dit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. Sicut enĩ erant in dieb
ante diluiuum. comeclentes & biben-¬
tes. nubentes & inptum tradentes.
usq ad eum diem quo introint in
arcam noe: et non cognouerunt
donec uenit diluuum. et tulit om̃s.
ita erit et aduentus filii hominis.
unc duo erunt in agro: unus
assunetur: et unus relinquetur. Duȩ
molentes in mola: una assumetur. &

Expanded text:
erant in diebus ante diluvium comedentes et bibentes nubentes et nuptum tradentes usque ad eum diem quo introivit in arcam Noe et non cognoverunt donec venit diluvium et tulit omnes ita erit et adventus Filii hominis tunc duo erunt in agro unus adsumetur et unus relinquetur duae molentes in mola una adsumetur et
Abbreviated transcription (Latin):
in gaudium dñitui. Accelens au¬
tem et qui unum talentum accerit.
ait. Domine scio quia homo durus
es metis ubi uon seminasti. et congre¬
gas ubi non sparsisti. et tueus adti
& abscondi talentum tuum inteafa.
ecce habes quod tuum ẽ. Respondens
autẽ dominus eius: dixit ei. Serue
male et piger sciebas quia meto ubi
ñ semino. et congrogo ubi ñ sparsi.
Oportuit ergo te commnittere pecunia
meam nummularus et uenieus ego
recepissem utiq quod meum e cum
usura. Tollite itau abo talentum. et
clate ei qui habit decem talenta.

Expanded text:
 gaudium domini sui? Accedens autem et qui unum talentum acceperat, ait: Domine, scio quia homo durus es; metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti; et timens abiet abscondi talentum tuum in terra ecce habes quod tuum est respondens autem dominus eius dixit ei serve male et piger sciebas quia meto ubi non semino et congrego ubi non sparsi oportuit ergo te mittere pecuniam meam nummulariis et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura tollite itaque ab eo talentum et date ei qui habet decem talenta
Abbreviated transcription (Latin):
lus seruus ille incorde suo moram
facit dominus meus uenire. et cepe¬
rit ꝑcutere conseruos suos. mandu¬
cet autẽ & bibat cum ebriis: ueniet
dominus serui illius in die qua ñ
det eum. partemq euis ponet cum
hypocritis. lilic erit fletus et stridor

Expanded text:
lus seruus in corde suo: Moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere conseruos suos, manducet autem et bibat cum ebriosis, ueniet dominus serui illius in die qua non det eum | partem-que eius ponet cum hypocritis | illic erit fletus et stridor
Abbreviated transcription (Latin):
insicuas qint itaq uirdi adrege
isrł dicens, Caue ne transeas inlo¬
cum illum quia ibi siri in insidĩ is
sunt. Misit rex isrł ad locũ quẽ
dixerat ei uir dĩ & prȩoccu pauit eu.
& obseruauit se ibi non semel neq
bis. Conturhatũꝙ est cor regis sy¬
riȩ ꝓhac re. Et conuocatis seruis
sui&. ait.. Quare non indicastis m
quis ꝓditor meĩ sit apud regẽ isrłꝰ
Dixit ꝙ imus seruorum eiꝰ. Nequa¬
quã dñe mirex. sed heliseus ꝓpħa
qui est inisrł. indicat regi isrł omĩa
uerba quȩ cumq locutus fueris in
conclaui tuo. Dixxit eis. Ite et ui¬
dete ubi sit. ut m̃titã et capiam
eum. Annunciaueruntꝙ ei dicen¬
tes. Ecce indotham. Misit ergo
illuc equos et currus et robur exer¬
citus. Qui cũ uenissent nocte. cir¬
cũdederunt enuitatem. Consurgens
aut diluculo minister uiri dei

Expanded text:
insidias misit itaque vir Dei ad regem Israhel dicens cave ne transeas in loco illo quia ibi Syri in insidiis sunt misit rex Israhel ad locum quem dixerat ei vir Dei et praeoccupavit eum et observavit se ibi non semel neque bis conturbatumque est cor regis Syriae pro hac re et convocatis servis suis ait quare non indicastis mihi quis proditor mei sit apud regem Israhel dixitque unus servorum eius nequaquam domine mi rex sed Heliseus propheta qui est in Israhel indicat regi Israhel omnia verba quaecumque locutus fueris in conclavi tuo dixit eis ite et videte ubi sit ut mittam et capiam eum adnuntiaveruntque ei dicentes ecce in Dothan misit ergo illuc equos et currus et robur exercitus qui cum venissent nocte circumdederunt civitatem consurgens autem diluculo minister viri Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tes de mone ephraim ex fili is ꝓpha¬
rum. da eis talentũ argenti. & ues¬
tes mutatorias duplices. Dixitq
naaman. Melius est ut accipias duo
talenta. Et. coegit eũ. Ligauit ꝙ duo
talenta argenti in duobus saccis. &
duplicia uestimenta. & imposuit du¬
obus ꝓueris. suis. qui et portauert̃
corã eo. Cũq uenisset. iã uesperi.
tuiit de mani eoꝵ & reposuit indo¬
mo. dimisitꝙ uiros & abierunt.
Ipse aut̃ ingressus. stetit corã dño
suo. Et dixit heliseus. Unde uenis
giezi . Qui respondit. Non iuit
seruus tuus quoquã. At ille ait.¬
Nonne cer meũ inpresenti erat. qͣn¬
do reuersus ẽ homo decurru suo in
occursũ tu. ͦ Nc̃ gͥ accepisti argen

Expanded text:
 de monte Ephraim, ex filiis prophetarum: da eis talentum argenti, et vestes mutatorias duplices. Dixitque Naaman: Melius est ut accipias duo talenta. Et coegit eum, ligavitque duo talenta argenti in duobus saccis, et duplicia vestimenta, et imposuit duobus pueris suis, qui et portaverunt coram eo. Cumque venisset jam  Ms.de manu eorum et reposuit in domo dimisitque viros et abierunt ipse autem ingressus stetit coram domino suo et dixit Heliseus unde venis Giezi qui respondit non ivit servus tuus quoquam at ille nonne ait cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum t
Abbreviated transcription (Latin):
nadab rex syrię uniuersũ exeronũ
suu. &ascendit & obsidebat samaria
F acta ꝙ est fames magna insamaria.
Et tamdiu obsessa e donec uenunda¬
retur caput asini. lxxxx. agenteis
& quarta pars cadi sterooris colum
de area an de torculari ͦ Diocitꝙ
adeã rex. Quid tibi uis Quȩ
hordei fioiere uno anperta samarie
Lespondens inus deducibus super
ractas incęlo aperiri. nũquid pote¬
rit ee qd loqueris Qui ait. Uide¬
bis oculis tuis. & inde non comedes
Quatuor gͦ uiri erant lepsi iuxta
intigitũ portȩ. qui dixcrunt adin¬
uice. Quid hic ee talumus donec
moriamur: siue in gredi uoluerim
ciuitatem fame moriemur. siue

Expanded text:
nadad, rex Syriae, universum exercitum suum, et ascendit, et obsidebat Samariam. Factaque est fames magna in Samaria: et tamdiu obsessa est, donec venundaretur caput asini octoginta argenteis, et quarta pars cabi stercoris columbde area, an de torculari? Dixitque ad eam rex. Quid tibi vis? Quae hordei statere uno, in porta Samariae. Respondens unus de ducibus, superractas in coelo, numquid poterit esse, quod loqueris? Qui ait: Videbis oculis tuis, et inde non comedes. Quatuor ergo viri erant leprosi juxta introitum portae: qui dixerunt ad invicem: Quid hic esse volumus, donec moriamur? sive ingredi voluerimus civitatem, fame moriemur: sive
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. sitientem & dedimus tibi po¬
tum: Quando autẽ tȩ uidimus hos¬
pitem. & collegimus te: Aut nudum.
& cooperuimus te: Aut quando te
uidimus in firmum aut in earcere.
et uenimus ad te. Et respondens¬

Expanded text:
itientem, et dedimus tibi potum? Quando autem te uidimus hospitem, et collegimus te? Aut nudum, et cooperuimus te? Aut quando te uidimus infirmum, aut in carcere, et uenimus ad te? Hi profe
Abbreviated transcription (Latin):
on utiq hoc ad uniu̾sitatẽ uiii.¬
omnium retulit. s ad creatu¬
⁊ corpus. Et illud quod intelligimus.
⁊. llud quod uidemus. ⁊ illud qd uisi¬
biles. ⁊ contrectabiles sumus.¬

Expanded text:
on itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creatut animam, et corpus; et illud quo intelligimus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
temi. Prescriptione mendatioꝵ
opposita cosiue ninris naxratõe
mendatium reꝑiat᷑. siue infacti si
ue tacendi frande ꝓ tenore iũta¬
tis nõ dep̃cantis asfirmatione da
brarũ auri mulcta indices qui ue¬
tuerit p̃cum argui falsitatẽ. Ini¬
ꝯsentanenm sacru oraculũ fuedar
p̾cator attulerit. careat penitus
impetratis. ⁊ si nimia muentientis
inuenit᷑ imꝓbitas eciam seu̾itan᷑
subiaceat uidicantis. Item ꝯst antꝰ.
ut si fraus int̾uenit de negi cio teg¬
noscatur. Imp̃r arastasius O m
nes cuiꝰtũq maioris uł minoris ad
lam sacram annotatõnem. que ge¬
nerali uri uł utilitati pub. aduen¬
sa eẽ uideant: in disceptatione ciꝰ

Expanded text:
. Praescriptione mendaciorum opposita, sive in juris narratione mendacium reperiatur, sive in facti, sive in tacendi fraude, pro tenore veritatis, non deprecantis affirmatione, dabrarum auri mulcta judices, qui vetuerint pconsentaneum sacrum oraculum mendax precator attulerit, precator careat penitus impetratis, et, si nimia mentientis inveniatur improbitas, etiam severitati subjaceat judicantis. Item Imp. Constut, si fraus intervenit, de omni negotio cognoscatur. Item Imp. Anastasius: § 5. Omnes cujuscunque majoris vel minoris admlam sacram adnotationem, quae generali juri vel utilitati publicae adversa esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
ess. et super patres eorum de quoz
stirpe sunt nati interra hac morte¬
bus egrotancium morientur. Nc̃
plargentur et non sepelientur
In sterquilinium super faciem ter¬
re erunt et gladio et fame con su¬
mentur. et erunt cadauera corui
escam uolati¬
libus celi ⁊ be¬

Expanded text:
eos et super patres eorum de quorum stirpe sunt nati in terra hac mortibus aegrotationum morientur non plangentur et non sepelientur in sterquilinium super faciem terrae erunt et gladio et fame consumentur et erit cadaver eorum in escam volatilibus caeli et be
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑans est loquar uerbũ et faciã
illud clicit dñs deus. Et factus est
sermo dñi ad me dicens. Fili hoĩs.
ecce domus isrł dicentiũ. uisio qmͣ
hic uidet in clies multos. et intẽpo¬
ra longa iste ꝓphetat. Propt̾ea dic
omnis sermo meus. uerbũ qd̃ lo-¬
quutꝰ fuero complebit᷑ clicit dñs¬

Expanded text:
loquar verbum, et faciam illud, dicit Dominus Deus. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, ecce domus Israel dicentium: Visio, quam hic videt, in dies multos: et in tempora longa iste prophetat. Propterea dicomnis sermo meus: verbum, quod locutus fuero, complebitur, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
diuinãt mendatiũ in concilio
ppłi mei ñ erũt. et in scriptura do¬
quia ego dñs. eo qd̃ deceperint po-¬
pł̾m meum clicentes pax et ñ est
pax. et ip̃e edificabat patietem
illi aũt liiebãt eum licto abso
paleis. Dic ad eos qui liñt abs¬
q tẽꝑatura qd̃ casurus sit. Frit
enim ymber mundãs. et dabo
lapides pregrandes desuꝑ ireuenteᷤ
et uentũ ꝓcelle dissipantem. Si qͥ¬
dẽ eccetecidit paries. Nunquid ñ
dicet᷑ uobis. ubi est linura qmͣ
liuistis . Propterea hec clicit clñs
deus. Et erumpere faciam faciam
des ĩ ira ĩ consũmationẽ¬

Expanded text:
diuinant mendacium. In concilio populi mei non erunt, et in scriptura donus Deus. Eo quod deceperint populum meum, dicente: Pax, et non est pax: Et ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant luto absque paleis. Dic ad eos, qui liniunt absque temperatura, quod casurus sit: erit enim ymber inundans, et dabo lapides praegrandes desuper irruentes et ventum procellae dissipantem. Siquidem ecce cecidit paries; nunquid non dicetur vobis: Ubi est litura, quam linistis? Propterea haec dicit dominus Deus: Et dinis irae in consummatione
Abbreviated transcription (Latin):
dit saul. Quia uidi qd̃ dilabere¬
t᷑ ppłs a me.⁊ tu ñ ueneras iuxta
placitos dies. porro philistũ⁊ gre¬
gati fuerant in machinas. Dixi.
in galgala. ⁊ faciẽ dnĩ ñ placaui.
necessitate ꝯpulsus obtuli holo

Expanded text:
dit Saul: 'Quia vidi, quod dilaberetur populus a me, et tu non veneras iuxta placitos dies, porro Philistei congregati fuerant in Machmas, dixi: in Galgala, et faciem Domini non placavi. Necessitate compul
Abbreviated transcription (Latin):
elluris ingens conditor
mundi solum qui eruens
pulsis aque molestus terram de¬
disti uniuobilem. Ut germen
aptũ proferens fuluis decora flo¬
rib fecunda fructu sisteret pas¬
tumq gratũ redderet. entis
ꝑuste uulnera munda uiroris
gr̃a ut facta fletu diluat motus¬
ꝙ: prauos atterat. Lussis tius
obtemperet nullis malis appro¬
ximet bonis repleri gaudeat et
mortis actum nesciat.rã pat̾.¬

Expanded text:
elluris ingens Conditor, Mundi solum qui eruens Pulsis aque molestiis Terram dedisti inmobilem: Ut germen abtum preferens Fulvis decora floribus Fecunda fructum sisteret Pastumque gratum redderet. Mentis perusta vulnera Munda virore gratie, Ut facta fletu diluat, Motusque prabos adterat. Iussis tuis obtemperet, Nullis malis obproximet, Bonis repleri gaudeat, Et mortis actum nesciat. P
Abbreviated transcription (Latin):
me rectorq nr̃ respice nos aqͥete
noxia mersos sopore libera De
sc̃e xp̃e poscimꝰ ignosce tu crimi¬
nib ad confitendũ surgimꝰ mo¬
rasq noctis rumpimꝰ. Lente
manusq tollimus ꝓpha sicut
noctib nobis gerendum p̃cipit
paulusq gestis censuit. Uides
malum qd̵ gessimꝰ occulta nr̃a
pandimꝰ p̃ces gem̃tes fundimꝰ
dimite qd̾ peccauimꝰ. Irã pat̾.

Expanded text:
Rectorque noster aspice, Nos a quiete noxia Mersos sopore libera. Te Christe sancte poscimus, Ignosce tu criminibus, Ad confitendum surgimus, Morasque noctis rumpimus. Mentes manusque tollimus, Profetam sic in noctibus Nobis gerendum precipit, Paulusque gestis censuit. Vides malum quod gessimus, Occulta nostra pandimus, Preces gementes fundimus, Dimitte quod peccabimus. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
uxiliare dñe ppło tuo. ut col¬
sacre deuotionis ꝓficiens
increm̃tis. ⁊ tuo semꝑ munere
gubernet᷑. ⁊ ad redemptoĩs eterne
ꝑtineat te ducente consortiũ. ꝑ.¬

Expanded text:
uxiliare, Domine, populo tuo, ut sacrae devotionis proficiens incrementis, et tuo semper munere gubernetur, et ad redemptionis aeternae pertineat, te ducente, consortium.
Abbreviated transcription (Latin):
hostes. Recedant protul a presentia penitẽcie mei
Ut foris et ĩtus tua protectone munitꝰ. te dutẽte
ad regnũ tuũ perueniam. Ubi non mystiis sicui
hoc ip̃e agitur. S fatie ad faciem te iudebimus
cũ tradideris regnũ d̾o pr̃i. et eris deus omĩa ĩ
om̃ib. Iunt eni me de te saciabis suauitate ⁊¬
rifita. itat ut neq esuxiam net siciam. ampl

Expanded text:
hostes; recedant procul a praesentia potentiae tuae ut foris et intus per te munitus recto tramite ad tuum regnum perveniam, ubi non in mysteriis, sicut in hoc tempore agitur, sed facie ad faciem te videbimus , cum tradideris regnum Deo et Patri , et erit Deus omnia in omnibus . Tunc enim me de te satiabis satietate mirifica, ita ut n
Abbreviated transcription (Latin):
frigidiora ego uidi Et cũ dicerent. mirũ qͦd tã austẽrã
tenere c̃tinentiã uelis: respondebat: austeriora ego uidi.
Sicq usq ad diẽ suȩ uocationis. infatigabili cęlestũĩ bonce
desiderio corpus senile int̃ cotti diana ieiunia domabat.
multis & uerbo e conuersatione saluti fuit.
At Contra fuit qͥdã inꝓuintia meruorũ: cuiꝰ uisionesac
uerba ñ aut̃ i conuersatio plurimis. sed non sibi met¬
N. ipsi ꝓfut. Fu̾it aut̃ tẽporib: coenredi. qͥ post ȩdilredũ

Expanded text:
Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat: « Austeriora ego vidi. » Sicque usque ad diem suae vocationis infatigabili caelestium bonorum desiderio corpus senile inter quotidiana jejunia domabat, multisque et verbo et conversatione saluti  Al.At contra fuit quidam in provincia Merciorum, cuius visiones ac verba, non autem conversatio, plurimis, sed nec sibimetipsi profuit. Fuit autem temporibus Coenredi, qui post Edilredum
Abbreviated transcription (Latin):
sit tonsura coronatus : atq ad eũ audiendũ sepissime cum
illas in partes deuenisset accederet. Cui ui delicet monas
rius continuis inorationib famulatui sui c̃ditoris uacaret.
Et quia locus ipse suꝑ ripã fluminis erat sitꝰ. solebait hocore
in eo suꝑ meantib undis in mergi: sioq ibid̾e quã dui
sustinere posse uidebat᷑ psalmis ł p̃cib insistere: fixusq
usq ad collũ: atq inde egrediens ad terrã nũ quã ipsa ues
corpore cale sierent & siccarent᷑. Cũꝙ tẽpore hiomali de¬
fiuentib circa eũ semi fractarũ crustis glacierũ. quasce ipso
aliqͣndo c̃ triuerat. qͦ haberet locũ standi Siue in mergendi
influuio. dicerent qui uidebant: Mirũ fr̃ drichthel me
hoc enĩ erat uro nom̃. qͦd tantã frigoris asperitatẽ ulla
ratione tolerare p̃uales: respondebat ille simpliciter
erat nãq homo simplicis ingenii. ac moderatȩ naturȩ:

Expanded text:
sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet. Cui videlicet monasterius continuis in orationibus famulatui sui Conditoris vacaret. Et quia locus ipse super ripam fluminis erat situs, solebat hunc crin eo supermeantibus undis immergi; sicque ibidem quamdiu sustinere posse videbatur, psalmis vel precibus insistere, fixusque usque ad collum; atque inde egrediens ad terram nunquam ipsa vesticorpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum standi sive immergendil., dicerentque qui videbant: « Mirum, frater Drycthelme hoc enim erat viro nomen, quod tantam frigoris asperitatem ulla ratione tolerare praevales! » Respondebat ille simpliciter, erat namque homo simplicis ingenii ac moderatae naturae: «
Abbreviated transcription (Latin):
delectatus nimirũ sua uitate ac decore loci illius quẽ uttue¬
bar. simul & c̃sortio eorũ quos in illo uidebã. nec tam̃ aliqͥd¬
ne repente me it̃ homines uiuere cerno. Hlec & alia
que uiderat idẽ uir dñi. non omnub passim desidiosis.
ac uite suȩ incuriosis referre uolebat: sed illis solũ modo.
quł torm̃torũ metu ꝑ territi. uł spe gaudiorũ ꝑ enniũ
delectati: ꝓfectũ pietatis ex eius uerb haurire uolebant.
Deniq inuicinia cellȩ illius habitabat qͥđã monachus no¬
mine hȩmgils. prespiteratus etiã quẽ bonis actib ad
Pnia insula
solitarius. ultimã uitȩ ȩtatẽ. pane cibario & fr̃igido a qͣ
sustentat: hic sepius ad eundẽ uirũ ingrediens: audiunt
abeo repetita interrogatione. que &e qualia essent quȩ
Narrabat aut̃ uisiones suas &iã regi ald frido uiro unde cũ q
doctissimo: ce tã libent̃ tãq studiosȩ ab illo auditus ẽ. Att opͣ

Expanded text:
delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuedelectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuebar, simul et consortio eorune repente me inter homines vivere cerno. » Haec et alia quae viderat idem vir Domini, non omnibus passim desidiosis ac vitae suae incuriosis referre volebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum metu perterriti, vel spe gaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monachus, nomine Haemgils, presbyteratus etiam quem bonis actibus adnia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae Narrabat autem visiones suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, tamque studiose ab illo auditus est, ut ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis ut in regnũ cȩloꝵ statĩ mere ant᷑ intro duci.
qui tam̃ om̃s indie uiditu aduisionẽ xp̃i & gaudia regni
celestis unttrabunt. Nã qͥ cũq in om̃i uerbo & opere ⁊ cogi
tatione ꝑ fecti sunt: moxde cor pore egressi. ad regnũ
celeste ꝑuenuint. ad cuiꝰ uicinia punet locꝰ ille. ubi sonũ
cantilenȩ dulcis cũ odore sua uttitis acsplendore lucis audisti.
uaut̃ qͥ nõ ad corpus reũe rursũ int̃ homines uiuere
debes si actꝰ tuos curiosius discutere. & mores sermones¬
q: tuos in restitudine ac simplicitate seruare studueris:
accipies & ipse post mortẽ locũ mansionis: int̃hȩc quȩ cer¬
nis agmina letabunda spirituũ beatiꝵ. Nãq ego cũ ad tẽpus
ab scossissẽ ate. ad hoc feci: ut qͥd dete fieri deberet agnos¬
cerẽ. Hȩc cũ mͥ dixisset: multũ de testatꝰ sũ reũti ad corps.

Expanded text:
perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumque in omni verbtatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum coeleste perveniunt, ad cujus vicinia pertinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem quia nunc ad corpus reverti, et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis intenis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ retorquens: ipsa me qua uenimus uia redux̃. Cũq reũ si
ꝑ ueniremus ad mansiones illas lętas spirituũ candidatorũ:
dĩx mͥ. Scis que sint ista omia que uidistiꝰ Respondiego.
Non. Etait. Uallis illa quã aspexisti flamis feruentib &
frigorib horrendã rigidis: ipse ẽ locus in quo examinandȩ
& castigandȩ sunt animȩ illoꝵ : qui differentes confiteri &
id penitentiã confugiuint: & sic de corpore. ex eunt. Quitam̃
qͥa õfessionẽ & penitentiã ł in morte habuert̃: om̃s in die
diẽ uditis liberent᷑ aduiuant: Porro pittheus ille flã miuomꝰ
ac putidus quẽ uidisti. ipsũ ẽ os gehennȩ: in quo qͥ eũq semel¬
inciderit: nũ quã inde liberabit᷑ in euũ. Locus uͦ iste florifer
in quo pulcherrimã hanc iuuentutẽ iocundari aofulgere
conspicis: ipse ẽ in quo recipiunt᷑ animȩ eoe qͥ inbonis
quidẽ oꝑib decorpore ex eunt: non tamen sunt tantȩ

Expanded text:
sum retorquens, ipsa me qua venimus via reduxit. « Cumque revesum retorquens, ipsa me qua venimus via reduxit. « Cumque reversi  Al., reversione perveniremus ad mansiones illas laetas spirituum candidatorum, dixit mihi: Scis quae sint ista omnia quae vidisti? Respondi ego. Non. Et ait: Vallis illa quam aspexisti flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus in quo examinandae et castigandae sunt animae illorum, qui differentes confiteri et ad poenitentiam confugiunt, et sic de corpore exeunt: qui tamen quia confessionem et poenitentiam vel in morte habuerunt, omnes in die diem iudicii liberentur, adiuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus, quem inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt, non tamen sunt tantae
Abbreviated transcription (Latin):
radus. uideret᷑ eẽ p̃clarior: Erantq in hoc cãpo innumera
hominũ albatte conuenticula: sed esq plurimȩ agminũ letan¬
tiũ. Cũq int̃ choros feliciũ inelarũ medios meduceret. togi¬
tare cepi qͦd hoc fortasse esset regnũ cȩlox de qͦ p̃dicare
sepius audiui. Respondit ille cogitationi meȩ: non in quiens.¬
ñ hoc ẽ regnũ celoꝵ quod autumas. Cũꝙ procedentes tran
to maiorẽ luminis gr̃am quã pͥus: inqͣ etiã uocẽ cantantium
dulcissimã audiui : sed & odoris flagrantia miri. tanta de loco
effundebatur: ut is quẽ antea de gustans quasi mltimũ rebas
iã ꝑmodious mͥ odor uideret᷑. Sic̃ & iã lux illa cãpi florentis
&imia in cõparatione eiꝰ quȩ nc̃ apparuit lucis. tenussim a
ꝓrsus uidebat᷑ & parua. In cuiꝰ amoenitatẽ loci cũ nos in¬
traturos sperarẽ : repente ductor sub stitit. Nec mora gres

Expanded text:
radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogitare coepi quod hoc fortasse esset regnum coelorum, de quo praedicari saepius audivi. Respondit ille cogitatui meo, non, inquiens, hoc est regnum coelorum quod autumas. Cumque procedentes transto majorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fragrantiam miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, jam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia, in comparatione ejus quae nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva. In cujus amoenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repe
Abbreviated transcription (Latin):
querebant sp̃s infesti. Ille aut̃ qͥ ad ueniens eos fugauit: erat ipse
quime ante ducebat. Qui moa conuersus addectrũ it̃: quasi
contra ortũ solis brumałẽ me ducere cȩpit. Nec mora ex emptũ
tenebris : in auras me serenȩ lucis edur̃. Cũq me in luce apt
duceret: uidi antȩ nos murũ ꝑ maximũ: cuiꝰ neq longitudini
hinc uł inde neq altitudini ullus esse terminus uideret . Cepi aut̃
mirari quare admurũ accederemus : cũ in eo nulta ianuã nȩi
fenestrã uł ascensum alicubi conspicerẽ. Cũ gͦ ꝑuenissemꝰ ad murũ
statĩ noscio quo ordine fuimꝰ insummitate eiꝰ: & eccȩ ibi cãpuserait
latissimus aoletissimᷤ : tantaq flagrantia uernantiũ flosculorũ
plenus : ut omnẽ moa fetorẽ tenebrosi fornacis qͥ me ꝑuaserat :
effugaret ad mirandi huiꝰ suauitas odoris : Tanta aut̃ lur cuncta
ea loea ꝑfuderat: ut om̃i splendore diei. siue solis meridiani

Expanded text:
quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat: qui mox conversus ad dexterum iter, quasi contra ortum solis brumalem me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus neque longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Coepi autem mirari quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi campus erat latissimus ac laetissimus, tantaque fragrantia vernantium plenus ut omnes mox fetorem tenebrosi fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei sive solis meridiani
Abbreviated transcription (Latin):
dentis. Factũq ẽ. ut cũ longuis sub euntib eis. fletũ homi nũ
&e risũ demoniorũ clare discernere nequirẽ : sonũ tantũ ad¬
huc ꝓmiscuũ in aurib haberẽ. Interea ascender̃ qͥdã spirituũ
obscurarũ de abysso illa flãmi uoma: & ac currentes circum¬
dedort̃ me : atq oculis flamantib: & deore ac narib ignẽ
putidũ efflantes angebant᷑. forcipib qͦq igneis quostene.¬
bant inmanib minitabant᷑ me conp̃hendere : nec tam̃
ullatenus contingere. tã & si terrere p̃sumebant. Qui cũ undiq¬
uersus. hostib & cecitatȩ tenebrarũ conclusus. huc illucq: oculos
circũ ferrẽ si fortȩ alicunde qͥd auxilii quo saluarer ad uenire
apparuit retro uia qͣ uenerã. quasi fulgor stellȩ micantis inter
tenebras : qͥ paulatĩ crescens. t ad me ocius fostinans: ubi appro¬
pinquauit : disꝑsi sunt ce aufuger̃ om̃s qͥ me forcipib: rapere

Expanded text:
dentis; factumque est ut cum longius subeuntibus eis, fletum hominum, dentis; factumque est ut cum longius subeuntibus eis, fletum hominum, et risum daemoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc promiscuum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro via  Al., viam qua veneram quasi fulgor stellae meantis inter tenebras, qui paulatim crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere
Abbreviated transcription (Latin):
debant fastigia flãmarũ plena ẽẽ spiritib hominũ: qui
instar fuuillarũ cũ fumo ascendentiũ nunt ad sublimiora
ꝓicerentur: ñc retractis igniũ uaporib relaberent᷑ in ꝓ¬
funda : sed & fȩtor in comparabilis cũ eisde uaporib ebul¬
liens. om̃ia illa tenebrarũ loca replebat. Et cũ duitius ibi
consisterẽ : ut pote incertus quid agerẽ : quouerterẽ gressum:
qͥ me finis maneret: audio subitũ post terga sonitũ inmanissimi
fletus. ac miserrimi : simul & cachinnũ crepitantẽ : quasi uulgi
indocti captis hostib insultantis. Ut aut̃ sonitus ide clarior
redditus. ad me usq ꝑuenit: considero turbã malignorũ
spirituũ que .u. animas hominũ merentes heulantesq
ipsa multũ ex ultans & cachinnans. medias illas trahebat inte¬
nebras. Equib: uidelice hominib ut di noscere potui: quida
erat ad tonsus ut clericꝰ: quida laicꝰ quedã femina Trahentes

Expanded text:
debant, fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui debant, fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium nunc ad sublimiora proicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda. Sed et fetor incomparabilis cum eisdem vaporibus ebulliens omnia illa tenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem utpote incertus, quid agerem, quo verterem gressum, qui finis me maneret, audio subitum post terga sonitum inmanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quę quinque animas hominum merentes eiulantesque ipsa multum exultans et cachinnans / medias illas trahebat in tenebras. E quibus videlicet hominibus, ut dinoscererat adtonsus ut clericus, quidam laicus, quaedam femina. Trahentes
Abbreviated transcription (Latin):
esset infornus decuius torm̃tis intollerabilib narrari sepius
audiui. Respondit cogitationi meȩ ductor quime p̃cedebat.
on hoc inquions suspiceris: non enĩ hic infernꝰ ẽ ille quẽ
putas At cã me hoc spectaculo tã horrendo ꝑ territũ. pau¬
latim in ulteriora ꝓduceret: uidi subito ante nos obscurari
incipere loca tenebris omia repleri Quãscũ intrarem s:
intantũ paulisꝑ condensatȩ sunt. ut nihil p̃ter ipsas aspicerẽ.
excepta dũ tarat specie & ueste eiꝰ qͥ me ducebat. Et tũ ꝓgre¬
derem᷑ sola subnocte ꝑumbras. ecce subito apparent ante¬
nos crebri flã marũ tetrarũ glohi ascendentes quasi de
putheo magno: rursũq decidentes in eundẽ Iuo cũ per¬
ductus essẽ: repente ductor m̃s disparuit : ac me solũ
in medio tenebrarũ. & horride uisionis reliquit. At cũ
idẽ globi igniũ sine intermissione modo alta peterent
modo ima baratri repeterent : cerno om̃ia que ascen¬

Expanded text:
esset infernus, de cuius tormentis intolerabilibus narrari sepius audivi. Respondit cogitationi meę ductor, qui me precedebat: 'Non hoc' inquiens 'suspiceris, non enim hic infernus est ille, quem putas.' At cum me hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in ulteriora perduceret, vidi subito ante nos / obscurari incipere loca et tenebris omnia repleri. Quas cum intrassemus, in tantum paulisper condensatę sunt, ut nihil preter ipsas aspicerem excepta dumtaxat specie et veste eius, qui me ducebat. Et cum progrederemur solo, sub nocte per umbras, ecce subito apparent nobis crebri flammarum tetrarum globi, ascendentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes in eundem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit ac me solum in medio tenebrarum et horrendę visionis reliquit. At cum ibi globi ignium sine intermissione modo alta peterent, modo ima baratri repeterent, cerno omnia, quę ascen
Abbreviated transcription (Latin):
sinis. xp̃c. quia xpc̃ e̾ ds̃: & sinis pͣcepti caritas. & ds caritas: qiuia¬
& pat̃. & filius. & sp̃s sc̃s unũ sunt. Ibi tibi sinis ẽ: alibi uia ẽ. No¬
li hȩrere inuia: & ñ ꝑuenire ad finẽ. Ad quicꝗd aliud ueneris:
transi usq quo ꝑuenias ad finẽ. Quis ẽ finis. Mihi aut̃ adhęrere
đo bonũ ẽ. ad hȩsisti cło. finisti uiã: ꝑ manebis in patria. Intendi¬
te. P ecuniã aliquis quęrit : non sit ibi sinis. Transi tamgũa ꝑ egrinꝰ:
quȩre ubi transias. ñ ubi remaneas. Si aut̃ amas: ꝑ auaritiã. impli¬
catꝰ es. Erit tibi auaricia catena pedũ. ultra ꝓgredi ñ potes. Tran¬
si gͦ et hunc quere finẽ. Salutẽ corporis quęris. ad huc noli ibi
remanere. Que ẽ ista salus corporis: quȩ morte p̃mit᷑ egritu
dine ddebilitatur: friuola. mortalis. fluxa: Quȩ ilłã ne impediat
forte morbida ualitudo: opera tua bona. Ergo ñ ẽ ibi finis: quia

Expanded text:
 Quia Christus Deus, et finis praecepti charitas, et Deus charitas: quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unum sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finem. Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia
Abbreviated transcription (Latin):
cia Implesti domũ: timentur lat̾rones: ac quisisti aurũ: per¬
didisti sõnũ. Ecce ꝗd tͥ iussit auaricia: fac & fȩcisti. Quid tibi
iubet ds̃ pilige me. Aurũ diligis: que siturus es aurũ. et for¬
te ñ inuenturus. Quisquis me quęrit. cũ illo sũ. A maturus es
honorẽ: & forte ñ ꝑuenturus. Quis me amauit: & non adme
uenit᷑ Dicit tibi đs. Patronũ tibi uis facere. ut amicũ peten¬
te ambias ꝑ aliũ inferiorẽ. me ama dic̃ tibi ds. Non adme
ambitur ꝑalique: ipse amor tibi p̾sentẽ me facit. Quid dyl¬
cius dilectione ista fr̃s. Non sine causa mͦ audistis in psalmo
fratres Narrauert᷑ mihi in iusti delectationes suas. sed aon
sic̃ lex tua dñe. Quȩ ẽ lex dĩ. Mandatũ dĩ. Quid ẽ mandatũ

Expanded text:
ia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, fratres, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine . Quae est lex Dei? Mandatum Dei. Q
Abbreviated transcription (Latin):
finiui tunicã intexendo. & ibi finis sonat. & illic finis sonat.
Sedtam̃ panis finit᷑ ut consumatur. tunica finit᷑ ut c̃suetur
Panis finit᷑ ut ñsit. tunica finit᷑ ut ꝑfecta sit. Ergo sic audite
finẽ : & quando legit᷑ psalmꝰ. & auditis. infinẽ psalmus clauid:
assidue hoc auditis inpsalmis: & debetis nosse quid auditis. Od

Expanded text:
finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et deb
Abbreviated transcription (Latin):
est lex dĩ. Apł̃o dic̃: inuitẽ onera ur̃a portate. & sic implebitis legẽ
xp̃i. Ipsa ẽ consũmatio om̃iũ operũ nr̃orũ dilectio. ibi ẽ finis. Propt̾
hoc currimꝰ: ad ipsã currimus. Cũ uenerimꝰ adeã. requiescimꝰ. Audistis
derat in uerticẽ aliciuꝰ altissimi muntis & acutissimi: & ꝑ spererat &.
uiderat ambitũ terrȩ & circulos orbis uniũsi. & ideo dixit: om̃is
consũmationis uidi finẽ. Si hoc laudabile.: oculos carnis queramus
adño tã acutos. ut aliquẽ excelsissimũ montẽ qui ẽ int̾ra requi¬
ramus.: deruius cacumine uideamꝰ om̃is consũmationis uidifinẽ.
Noli ire longe : ecce dico tibi. ascende in montẽ & uide finẽ. Ap̃c
mons est: ueni ad xp̃m: uides inde finẽ omĩs c̃sũmationis. Quisẽ
iste finis Paulu int̾roga. Finis aut̃ p̃cepti. est caritas : De corde
puro. & conscientia bona: & fide ñ ficta Alio loco. Plenitudo aut̃
legis. caritas. Quid tã finitũ & terminatũ. quã plenitudo. Et enĩ fr̃s

Expanded text:
nvicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consummatio omnium operum nostrorum, dilectio. Ibi est finis: propter hoc currimus; ad ipsam currimus; cum venerimus ad eam requiescemus. 5. Audistis derat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, et vide finem. Christus mons est; veni ad Christum, vides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
posuit suꝑ eqͦs ponens ignẽ int̾ius et posuit hominẽ c̃ folli
ratis uener̃t qͣ p̃dtõs tartams ad pugnandũ et cũ ad locũ p̃lu
uenissent istes eqͦs unũ ꝯͣ aliũ p̃miser̃t uiri aũ qͥ erant retͦ
posuerunt nescio qͥd suꝑ ignem qͥ erat ũp̃dc̃a ymagine
et cũ follib fortũ sufflaueĩt uñ fcĩ ẽ qͦd de fuiuo aer de¬

Expanded text:
posuit super equos, ponens ignem interius, et posuit hominem cum follet contra predictos Tartaros ad pugnandum. Et cum ad locum prelii pervenissent, istos equos unum iuxta alium premiserunt; viri autem qui erant retro posuerunt, nescio quid, super ignem, qui erat in predicta imagine et cum follibus fortiter sufflaverunt. Unde factum est quod ex igne