comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta mortalib suarũ rerũ sacietas. ẽ aliena¬
rũq auditas. Petunt gͥ in elymeos arborẽ
bratã cyp̃sso fusȩ similẽ exalbidis ramis. io¬
cundi odoris accessũ. & cũ miracło historiis
claudii ce saris p̃dicata. folia eiꝰ insꝑgere po¬
tionib parchostͣdit. odorẽ ẽẽ ꝑximũ cedro
fumũq eiꝰ contͣligna alia remedio. Nascit᷑
ult᷑ phasin. tygͥ in finib oppidi seythre in
monte schantro. Petunt & incarmanos ar
borẽ istrobũ ad suffitus ꝑ fusã iuino palmeo
accedentes. huiꝰ odor reddita camaris ad so¬
lũ iocundos. s ad gͣuans capita. cit᷑ dolorẽ
t̃n: hoc somnũ egris quȩrt̃. His cõmerciis
carra oppidũ aꝑuere qd̾. ẽ illis nundinarũ.
Inde gabbã omns petere solebant dierũ .xx.
itmere. Et palã. ẽ. syria. pꝰea tharacen peci co¬
eptũ. ad regna parchorũ. Exea causa auctor
singła milia talentũ annuatĩthuris. pensi¬
tasse arabas regib ꝑsarũ. Ex syria reuchunt

Expanded text:
tanta mortalibus suarum rerum satias est alienarumque aviditas. petunt igitur in Elymaeos arborem bratum, cupresso fusae similem, exalbidis ramis, iucundi odoris accensam et cum miraculo historiis Claudi Caesaris praedicatam. folia eius inspergere potionibus Parthos tradit; odorem esse proximum cedro fumumque eius contra ligna alia remedio. nascitur ultra Pasitigrim finibus oppidi Sostratae in monte Scanchro. petunborem stobrum ad suffitus, perfusam vino palmeo accedentes. huius odor redit a camaris ad solum, iucundus, sed agravans capita, citra dolorem tamen; hoc somnum aegris quaerunt. 80 his commerciis Carra oppidum aperuere, quod est ibi nundinarium. inde Gabbam omnes petere solebant dierum viginti itinere et Palaestinem Syriam. postea Characem peti coeptum ac regna Parthorum ex ea causa, auctorsingula milia talentum annua turis pensitasse Arabas regibus Persarum. 81 ex Syria revehunt
Abbreviated transcription (Latin):
excipi. Pretia st̃ laudatissime in libͣs asses
dib sincerꝰ. Odor ẽe debet ferꝰ & qͦdãmͦ soli¬
tudinẽ redolens. ipsũ uisu aridũ. tactu statĩ
mollescere. accensũ fulgere. Odore iocundo
igne. Pret̾ea sincero calculi potiꝰ ẽ rupib in¬

Expanded text:
excipi. pretia sunt laudatissimo in libras asses excipi. pretia sunt laudatissimo in libras asses dibus. sinceri odor esse debet ferus et quodam modo solitudinem redolens, ipsum visu aridum tactu statim mollescere, accensum fulgere odore iucundo; igni. praeterea sincero calculi potius e rupibus in
Abbreviated transcription (Latin):
in fringi atq: ita succũ uillis in herescere.
Uerũ autẽ ladanũ cipͥ in insula. ẽẽ: ut
obiter q̃q gen̾a odorũ dicant᷑. qͣuis ñ t̾raꝵ
ordine similit̾ hoc ibifieritͣdant. & ẽẽ osy¬
fũ hircorũ barbis genibq uillosis in he¬
rens.S edere flore deroso.pastib matuti-¬
nis cũ. ẽ. rorulenta cipros. dein nebula sole
discussa in puluerẽ madentib uillis adhe¬
rescere. atq ita ladanũ depecti St̃ qͥher¬
bã in cipro exqͣ id fiat ledani appellant.
ecenĩ illi ledanũ uocant. Huiꝰ pingui insid̾e
atq attͣctis funiculis herbã eã conuolui. atq
ita offasfieri. Eigo inutͣq gente hina gen̾a.
t̾renũ & facticiũ. Id qd̾ t̾renũ. ẽ. triabile. fac¬
ticiũ lentũ. Necñ fruticẽ cẽ dict̃ in carmania
& suꝑ egiptũ ꝑ ptholomeos tͣns latisplantis.
aut alu gen̾a ande in idthuris arbore colli.¬
gi. qͣ ut gũmi inciso cortice & capͥnis pellib

Expanded text:
infringi atque ita sucum villis inhaerescere, infringi atque ita sucum villis inhaerescere, verum autem ladanum Cypri insulae esse, ut obiter quaeque genera odorum dicantur, quamvis non terrarum ordine. similiter hoc et ibi fieri tradunt et esse oesypum hircorum barbis genibusque villosisi inhaerens, sed hederae flore deroso, pastibus matutinis, cum est rorulenta Cypros. dein nebula sole discussa pulverem madentibus villis adhaerescere atque ita ladanum depecti. bam in Cypro, ex qua id fiat, ledam appellent; etenim illi ledanum vocant. huius pinguia insidere; itaque et tractis funiculis herbam eam convolvi atque ita offas fieri. ergo in utraque gente bina genera, terrenum et facticium. id quod terrenum est friabile, facticium lentum. 76 nec non fruticem esse dicunt in Carmania et super Aegyptum per Ptolemaeos tralatis plantis aut, ut alii, degenerante in id turis arbore, colligique ut cummim inciso cortice et caprinis pellibus
Abbreviated transcription (Latin):
asia herba repꝑit᷑ radice folia emitens. & car¬
duũ simile malo seminis plenũ lacͥmaq
erũpit in cisa parte sũma. uix ut id dinosci
possit a mastice uera. Hecñ & t̾cia inponto
ẽ. bituminis similior. Laudatissima aut̃
chia candida. cuiꝰ p̃tiũ in libs .xx. nigreuͦ
xii. Chie lentiscontͣdit᷑ gignigũmiũ mͦ.
Adult̾at᷑ ut thura resina. Arabia etiã nẽ
& ladano głat᷑ forte casuq hoc & in iu¬
ria odores fieri plures tͣlidere: capsq male¬
ficũ alias frondib aĩal odoratorũ uͦ fruci¬
cũ expetentiꝰ tanꝗͣ intelligant pͣtia cape
germinũ caules p̃dulciliqͦre turgentes.
distillantẽq abhis casu mixta succũ imꝑ
bo barbarũ uillo abst̃gere. hẽ glomeran
puluerẽ. in coqͥ sole. & idõ in ladano capͣ¬
rũ piloseẽ.S hoc ñ alibi fieriꝗͣ innaba¬
theis: qͥ st̃ ex arabia cont̾mini syriȩ.Re
centiores exautorib stobolon hoc uo¬¬
cant: tͣdt̃q siluas arabũ pastu capͣrũ

Expanded text:
tur herba a radice folia emittens et carduum similem malo, seminis plenum ac lacrimae, quae reumpit incisa parte summa, vix ut dinosci possit a mastiche vera. nec non et ttia in Ponto est, bitumini similior, laudatissima autem Chia candida, cuius pretium in libras 𐆖 X, nigrae vero II. Chia e lentisco traditur gigni cummium modo. adulteratur ut tura resina. Arabia etiamnum et ladano gloriatur. forte casuque hoc et iniuria odorum fieri plures tradidere, caprasque maleficum alias frondibus animal, odoratorum vero fruticum adpetentius, tamquam intellegant pretia, carpere germinum caules praedulci liquor turgentes desrobo barbarum villo abstergere. hunc glomerari pulvere, incoqui sole, et ideo in ladano caprarum pilos esse. sed hoc non alibi fieri quam in Nabataeis, qui sunt ex Arabia contermini Syriae. 74 recentiores ex auctoribus storbon hoc vocant traduntque silvas Arabum pastu caprarum
Abbreviated transcription (Latin):
annos parmetres edidere. brulixiunꝰ.cxxu.
Cxxx. placentie unꝰ: fauentiȩ una mulier
cxxu. bononie.i. trcentiꝰ Marci filiꝰ Arimini
uͦ maponias sex & iͣ tertulla. cxxxuii. Citra
placentiã incollib oppidũ. ẽ. ueleiaciũ in qͦ
ccx. annos sex detulere. Qtͣtuor uͦ centenos uice¬
nos. Unꝰ.el: m mutiꝰ. M. filiꝰ galeria felix. Lene
pluribꝰ moremͣ inire confessa: in regione italis
octaua centenũ annorũ censist̃ homines. Lini
centenũ denũ homines xiiii. centenũ uicenũ
homines. iiii: centenũ tricenũ homines inͦi:¬
centenũ tricenũ quinu aut septimũ totidẽ:
centenũ qͣdragenũ homines tres. Alia mor¬
talitatis inconstantia. Homerꝰ eadẽ nocte
natos hectorẽ & polidamanta tͣdidit. Iam
diu̾se sortis. uiri .e. mario. ẽñ. carbone consu
lius licimꝰ caluus eadẽ die geniti ft̃. Oratoreᷤ
qͥdẽ ambo.s t̃n disparieuentu hoc etiã hisdẽ

Expanded text:
annos Parmae tres edidere, Brixilli unus, CXannos Parmae tres edidere, Brixilli unus, CXXV Parmae duo, CXXX Placentiae unus, Faventiae una mulier, CXXXV Bononiae L. Terentius M. filius, Arimini vero M. Aponius CXL, Tertulla CXXXVII. citra Placentiam in collibus oppidum est Veleiatum, in quo CX annos sex detulere, quattuor vero centenos vicenos, unus CXL, M. Mucius M. filius Galeria Felix. 164 ac ne pluribus moremur in re confessa, in regione Italiae octava centenum annorum censi sunt homines LIIII, centenum denum homines XIIII, centenum vicenum quinum homines duo, centenum tricenum homines centenum tricenum quinum aut septenum totidem, centenum quadragenum homines tres. Alia mortalitatis inconstantia: Homerus eadem nocte natos Hectorem etPolydamanta tradidit , tam diversae sortis viros. C. Mario Cn. Carbone III Licinius Calvus eadem die geniti sunt, oratores quidem ambo, sed tam dispari eventu. hoc etiam isdem
Abbreviated transcription (Latin):
OScere uidet᷑ locꝰ¬
ipse sideralis scientiȩ sententiã. Centũ¬
xx. duos annosimpleri negauit posse
ratio ꝗͣ petosiris ac necepsos tradiderc̃. Et ar¬
temarion appellant atriũ signoꝵ portione
qͥ posse initalie tͣctu. c̃. xͨxiiii. annos uite contĩ¬
gere apparet. Negauere illi quẽꝗͣ nonaginta
partiũ exortiuã m̃surã qͦd anapborasuocanĩ
tͣnsgredi: & hasipsas incidi occut su malefico-¬
rũ siderũ aut etiam radiiseorũ solisq: escula¬
lis accipi dicit. sed qͣntũ plurtinũ tribuat in¬
cercũ. ẽ. Rara autẽ ẽẽ dicunt longiora tẽpo¬
die obseruant᷑. in gens turba nascat᷑. scans-¬
silli annoꝵ lege occidua qͣm elimacteras
inconstantia declarat qͣm incerta res sit. Acce¬
dunt exꝑim̃ta & exempla recentissimicensꝰ:
quẽ intͣ qͣdrienniũ imꝑatorescesares uespasi¬
ani pat̾ filiusq censores egert̃: nec st̃ õĩa ua-¬
saria excutienda. Mediȩ tantũ partis inter
appenninũ padũq ponemꝰ exempla Cxx.

Expanded text:
oscere videtur locipse sideralis scientiae sententiam . Epigenes CXII annos inpleri negavit posse, ratio, quam Petosiris ac N e cep sos tradidere tetartemorion appellant a trium signorum portione, qua posse in Italiae tractu CXXIIII annos vitae contingere apparet. negavere illi quemquam LXXXX partium exortivam mensuram quod anaphoras vocant transgredi , et has ipsas incidi occursu maleficorum siderum aut etiam radiis eorum solisque. Aesculalis accipi dicit, quantum plurimum tribuat, incertum est. rara autem esse dicunt longiodie observantur, ingens turba nascuntur scansili annorum lege occidua, quam climacteras inconstantia declarat quam incerta res sit. accedunt experimenta recentissimi census, quem intra quadriennium Imperatores Caesares Vespasiani pater filiusque censores egerunt. nec sunt omnia vasaria excutienda; mediae tantum partis inter Appenninum Padumque ponemus exempla: 163 CXX
Abbreviated transcription (Latin):
cerase ꝑsicȩq: & om̃s qͣrũ g̃ca nõia aut
aliena. S q̃ ex his incolarũ nõe ẽẽ ceꝑe. dicent᷑ int̾
frugiferas. Inp̃sentia ext̾na ꝑsequem᷑: ad saluta¬
ri maxime orsi. Malus assiria ꝗͣ alias medicã
uocant. uenerimedet᷑. foliũ. ẽ. unedonis int̾¬
currentib spinis. Pomũ ipsũ. alias ñ mandit᷑
Odore p̃cellit foliorũ qͦq qͥ tͣnsit inuestes una
conditus arcetq aminaliũ noxia. Arbor tp̃a
oĩb horis pomifera. ẽ. aliis cadentib. aliis
maturescentib aliis sub nascentib. Temptau̾e
gentes tͣnfferre ad sese. ꝓpt̾ remedii p̃stantiã fic¬
tilib inuasis dato ꝑ cau̾nas radicitꝰ spiram̃to.
qͣlit̃ om̃i tͣnsit᷑a longiꝰseri artissiie tnfferriꝙ

Expanded text:
cerasi Persicaeque et omnes quarum Graeca nomina aut aliena, sed quae ex iis incolarum numero esse coepere, dicentur inter frugiferas. in praesentia externas persequemur a salutari maxime orsi. Malus Assyria, quam alii Medicam vocant, venenis medetur . folium eius est unedonis intercurrentibus spinis. pomum ipsum alias non manditur, odore praecellit foliorum quoque, qui transit in vestes una conditus arcetque animalium noxia. arbor ipsa omnibus horis pomifera est, aliis cadentibus, aliis maturescentibus, aliis vero subnascentibus. temptavere gentes transferre ad sese propter remedii praestantiam fictilibus in vasis, dato per cavernas radicibus spiramento, qualiter omnia transit
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ medos & in ꝑside nasci uoluit. Hec est
cuiꝰ gͣna parthorũ ꝓceres in coquere diximus
esculentiis cõm̃dandialitꝰ gr̃a. necalia arbor
laudat᷑ in medis. Lanigeras serũ inmentiõe
gentis eiꝰ narrabimꝰ.

Expanded text:
apud Medos et in Perside nasci noluit. haec est cuius grana Parthorum proceres incoquere diximus esculentis commendandi halitus gratia. nec alia arbor laudatur in Medis. Lanigeras Serum in mentione gentis eius narravimus
Abbreviated transcription (Latin):
equidẽ comꝑerim fuit gͣmaties ar¬
tis dapbni nati suarense uendente: & mar¬
co scauto pͥncipe ciuitatis. ĩii. ocẽ licente.
Excessere hoc in nr̃o euo. nec modice bistri¬
ones: sed libertatẽ suã mercati qͥppe cũ
iam apud maiores. rosciꝰ histrio. ino. an¬
nua mercasse ꝓdat᷑: nisi siquis in hoc loco
desidãt armemaci belli paulo ante ꝓpe
tiridaten gentis dispensatorẽ: quẽ nero. in
cxxxmanumisit. S hoc p̃ciũ belli ñ hõis
fuit: tã hercules qͣm libidinis ñ forme pa¬
tonetemes spadonis seiano. iuio. mercante¬
a sutorio prisco: qͣm quidẽ inuiriã lucrifecit
ille mercatꝰ in luctu cuntatis: qm̃ arguere
nulli uacabat.

Expanded text:
 fuit grammaticae artis, Daphnin Attio Pisaurense vendente et M. Scauro principe civitatis IIIDCC licente. excessere hoc in nostro aevo , nec modice, histriones , sed hi libertatem suam mercati, quippe cum iam apud maiores Roscius histrio II D annua meritasse prodatur, nisi si quis in hoc loco desiderat Armeniaci belli paulo ante propter Tiridaten gesti dispensatorem, quem Nero III |CXXX| manumisit. sed hoc pretium belli, non hominis, fuit tam Hercules quam libidinis, non formae, Paezontem e spadonibus Seiani III |D???| mercanteClutorio Prisco. quam quidem iniuriam lucri fecit ille mercatus in luctu civitatis, quoniam arguere nulli vacabat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fit nͥ pedamenti inopia. Simplici iugo con¬
stat porrecto ordine: qu̾e canterium appellãt.
Delior ea uino: qm̃ sibi ipsa ñ obumbrat. assidu¬
oq sole coqͥt᷑. & afflatũ mag̃ sentit. celeriꝰ rorẽ
aut harundine: aut crine funicłoue ut in hiᷤ¬
pania brundusioq Compluuiata copiosior ui¬
no ẽ. dicta a cauis ediũ cõpluris. Oiuidit᷑ in qͣt¬
nas partes totidẽ iugis. huiꝰ serendi ratio dicet᷑.
fadẽ ualitura in om̃i gn̾e: in hoc uͦ nutnerosi-¬
or. Iantũ uͦ tͥb serit᷑ modis. Optime in pastina¬
to ꝑrime in sulco. nouissime in scrobe. Cã¬

Expanded text:
non fit nisi pedamenti inopia. simplici iugo connon fit nisi pedamenti inopia. simplici iugo constat porrecto ordine quem canterium appellant. melior ea vino, quoniam sibi ipsa non obumbrat adsiduoque sole coquitur et adflatum magis sentit, celerius rorem aut harundine aut crine funiculove, ut in Hispania Brundisique. conpluviata copiosior vino est, dicta a cavis aedium conpluviis. dividitur in quaternas partes totidem iugis. huius serendi ratio dicetur, eadem valitura in omni genere, in hoc vero numerosior tantum. III vero seritur modis: optime in pastinato, proxime in sulco, novissime in scrobe.
Abbreviated transcription (Latin):
palmitẽ emittunt. Postea fistula fracta tadre
libere capit uires. uuaq fert õiũ corꝑũ fert
suoꝵ acmnos. In alio gn̾e inuentu nouitio fin¬
dit᷑ malleolꝰ mecdullaq cssa in se colligant᷑
ipsi candales. tta ut geminis parcat᷑ oĩ modo.
Tc malleolo in t̾ra fixo mixta serit᷑. & cũ spar¬
acinꝰ nicħ in se ligni habiturꝰ Columella ꝓ-¬
mittit. cũ uiuere semina ipsa ꝑqm mirũm
sie: mectulla adempta nasci. Surculꝰ etã
qͥb namsit articulatio arboris. ñ omitcen¬
dum uidet᷑. Namq buexi tenuissimis qͥuis
senisq colligatis depacti ꝓueniunt. Eidam
mobseruatione erat. ut defringerent᷑ ex inputa.¬
ta buxo alit̾ inuere nc̃ crediti det̃cere hec ex¬
pumenta. seminarii curãꝙ. Seqͥt᷑ uinearũ ra¬
tioqͥnq generũ. heȩ sparsis ꝑ t̾ram palmitibe:
aut ꝑ se uite subrecta uł cũ amminiculo sine
in qua sine ãminicło uitis ꝑ se stabit. Id enim

Expanded text:
palmitem emittunt. postea fistula fracta radix palmitem emittunt. postea fistula fracta radix libere capit vires, uvaque fert omnium corporum suorum acinos. in alio genere invento novicio finditur malleolus, medullaque erasa in se colligantur ipsi caules ita, ut gemmis parcatur omni modo. tum malleolus in terra fimo mixta seritur et, cum sparacinos nihil intus ligni habituros Columella promittit, cum vivere semina ipsa perquam mirun sit medulla adempta. Nasci surculis etiam, quibus non sit articulatio, arbores non omittendum videtur. namquesenisve colligatis depacti proveniunt. quondam in observatione erat, ut defringerentur ex inputata buxo, aliter vivere non crediti. detraxere hoc experimenta. 164 Seminarii curam sequitur vinearum ratio. quinque generum hae: sparsis per terram palmitibus aut per se vite subrecta vel cum amminiculo sine ur eius quoque, in qua sine amminiculo vitis per se stabit. id enim
Abbreviated transcription (Latin):
pedes binoᷤ fossa ꝓcedat. Fossũ p̃gari & extendi
ne crudũ relinquat᷑. uerũ exigi mensura. Ma¬
le pastinatũ deprendunt scanna ineqͣla.
Metienda ẽ. & ea pars q̃ int̾iacet pulueri.
Surculi serunt᷑ & in scrobe & in sulco lon¬
giore se. suꝑ qm tenerrima ingerit᷑ t̾ra. d
in gracili solo frustra nͥ substrato. pinguio
gi t̾rã eodẽ paxillo depͥmi & spissari. Int̾eẽ
in plantario sesqͥ pedes int̾ bina semina la
titudinẽ. in longitudinẽ semisseᷤ. Ita satos
malleoloᷤᷤ xͦxiiͦii mense redire ad imũ arti¬
culũ. nͥ ipsi parcat᷑. ocłoꝵ inde mat̾ia emi¬
cat cũ .xxͦx uiͦ. mense uiuȩ radix t̃nsfert᷑.
Est & luxuriosa ratio uites serendi ut .iiii.
malleoli uehementi uincło colligent᷑ in par
te luxuriosȩ. atq ita ꝑossa bubuli cruris
uł ꝑcolla fictilia tͣiecti obruant᷑ binis emi¬
nentib gemmis. humescunt hoc mͦ. retisiq

Expanded text:
pedes binos fossa procedat, fossum purgari et extendi pedes binos fossa procedat, fossum purgari et extendi , ne crudum relinquatur, verum exigi mensura. male pastinatum deprendunt scamna inaequalia. metienda est et ea pars, quae interiacet, pulvini. surculi seruntur et in scrobe et in sulco longiore; super quam tenerrima ingeritur terra, in gracili solo frustra nisi substrato pinguioregi, terram eodem paxillo deprimi et spissari, interesse in plantario sesquipedes inter bina semina in latitudinem, in longitudinem semisses; ita satos malleolos XXIIII mense recidere ad imum articulum, nisi ipsi parcatur. oculorum inde materia emicat, cum qua XXXVI mense viveradix transfertur. 161 Est et luxuriosa ratio vites serendi, ut quattuor malleoli vehementi vinculo colligentur ima parte luxuriosa atque ita vel per ossa bubuli cruris vel per colla fictilia traiecti obruantur binis eminentibus gemmis. uniscunt hoc modo recisisque
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ex eodẽ surculo hoc mͦ fuint. Serere epã¬
pinariis sterile ẽ. nec nͥ fecundo opͦtet. Quȩ ra-¬
ros ht̃ nodo ᷤᷤ infecunda iudicat᷑. densitas gem
marũ fertilitatis indiciũ ẽ. Qdã seri uetant
nͥ eos qͥ floruerint surculos. Sagittaᷤ serere
minꝰ utile qm̃ in tͣnsfendo facile rũpit᷑ qđ in tor¬
tũ fuit. Serunt᷑ pedali ñ breuiores longitudi¬
ne. qͥnq sexue nodoꝵ pauciores tͥb gemmis.
in hac m̃sura. ẽẽ ñ poterũt. Inseri eodem die qͦ
putant᷑ utilissimũ. Si multo pꝰea necesse sit se¬
rere custodito ᷤ uti p̾cipimꝰ: caueri utiq negrt̃
t̃rã positi sole in arescant. uento aire frigore
hebetent᷑. Qdiutiꝰ in sicco fuerint pꝰqmͣ seran¬
t᷑. in aqͣ płib dieb reuirescant. Solum apͥcum
& qm amplissimũ in seminario siue in uinta
bidente pastinari debet. t̾nos pedes bipalio
alto marra reici q̃t̾noꝵ pedũ ferm̃to. ita ut

Expanded text:
autem ex eodem surculo hoc modo fiunt. serere e pamautem ex eodem surculo hoc modo fiunt. serere e pampinariis sterile est, nec nisi fecundo oportet. quae raros habet nodos, marum fertilitatis indicium est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos. sagittas serere minus utile, quoniam in transferendo facile rumpitur quod intortum fuit. seruntur pedali, non breviores, longitudine, quinque sexve nodorum. pauciores tribus gemmis in hac mensura esse non poterunt. 158 inseri eodem die, quo deputentur, utilissimum; si multo postea necesse sit serere custoditos, uti praecepimus, caveri utique, ne extra terram positi sole inarescant, vento aut frigore hebetentur. qui diutius in sicco fuerint, priusquam serantur, in aqua pluribus diebus revirescant. <4> Solum apricum et quam amplissimum in seminario sive in vinea bidente pastinari debet, ternos pedes bipalio alto, marra reici quaternum pedum fermento , ita utin
Abbreviated transcription (Latin):
les taxilli solo patefacto serunt᷑ sic ut descen¬
dant ꝗ̃ ꝓrima arbori fuerint. duo ocłi extra
t̾rã emineãt. Ocł̃i aũ in arboꝵ surtuł ppͥe
uocant᷑ unde gminant᷑. hac de causa & inplã¬
tariis align eodẽ anno ferunt aqͣs fluere la¬
turi fructꝰ in arbore cũ tẽpestiue sati p̃gnataᷤ
inchoato ᷤᷤ c̃ceptꝰ aliubi pariunt. Ita satas ficoᷤ
t̃cio anno tͣnsferre. facile hoc ꝓse nascendi ce¬
leritate attͥbutũ huic arbori: ut citissime ꝓ-¬
ueniat. Uitũ numerosior satꝰ x̃. pͥmo om̃iũ
Solebat capitulatꝰ utrĩq eduro surculus seri.
eoq argumento malleolus uocat᷑ etiã nc̃. Post¬
ea auelli cũ sua calce ceptꝰ ẽ. ut in fico: neq ali
ud ẽ. uiuatiꝰ. Terciũ genꝰ ad iectũ etiã nc̃ expedi¬
tiꝰ sine calce qđ sagittx uocant᷑. cũ intorti ꝓpa¬
gant᷑. Id enĩ cũ recisi nec intorti tͥgẽmes. plureᷤ

Expanded text:
les, paxillis solo patefacto, seruntur sic, ut descenles, paxillis solo patefacto, seruntur sic, ut descendant quae proxima arbori fuerint, II oculi extra terram emineant. oculi autem in arborum surculis proprie vocantur, unde germinantur. 155 hac de causa et in plantariis aliquando eodem anno ferunt, quo fuere laturi fructus in arbore, cum tempestive sati praegnates inchoatos conceptus aliubi pariunt. ita satas ficos tertio anno transferre facile. hoc pro senescendi celeritate adtributum huic arbori, ut citissime veniat. 156 Vitium numerosior satus est. primum omnium solebat capitulatus utrimque e duro surculus seri, eoque argumento malleolus vocatur etiamnunc. postea avelli cum sua calce coeptus est, ut in fico, neque est aliud vivacius. tertium genus adiectum etiamnum expeditius sine calce, quod sagittae vocantur, cum intorti panguntur, iidem cum recisi nec intorti, trigemmes. plures
Abbreviated transcription (Latin):
nigriꝰq alterũ sua figura. unde uario usu
tͣnslatũ ẽ. in lenticula nom̃. Inuenio ap̃ auc¬
ł ore eqͣnimitatẽ fieri uescentib ea. Fisum in
apͥcis seri debet. frigoꝵ impatientissimũ. Ido
salsilagine. Ido solũ urit nec nͥ madefactũ
pͥdie seri debet. Differentie płes magnitu¬
dine. colore. fig᷑a. sapore. Est enĩ arietino ca¬
piti simile: unde ita appellat᷑ albũ nigrũq
Est & columbinũ qđ alii ueneriũ appellant.
candidũ. rotundũ. leue arietino minꝰ: qđ re¬
ligio ꝑuigiliis adhibet. Est & eicerula mi¬
cũ ipsis manducent granis. serere eo ᷤ qͣ uelis
t̾ra licet. Ab idib occobris in kł nouembͥs
legumina cũ maturescere ceperint rapien¬
da sunt: qm cito exiliunt latentq cũ deci¬
dͥere sicut & lupinum

Expanded text:
nigriusque, alterum sua figura, unde vario usu nigriusque, alterum sua figura, unde vario usu tralatum est in lenticulas nomen. invenio apud auctores aequanimitatem fieri vescentibus eaapricis seri debet frigorum inpatientissimum. ideo salsilagine, ideo solum urit nec nisi madefactum pridie seri debet. differentiae plures, magnitudine, colore, figura, sapore. est enim arietino capiti simile, unde ita appellatur, album nigrumque; est et columbinum, quod alii Venerium appellant, candidum, rotundum, leve, arietino minus, quod religio pervigiliis adhibet. est et cicercula micum ipsis manduntur granis. serere eos qua velis terra licet ab idius Octobr. in kal. Novembris. legumina, cum maturescere coeperunt, rapienda sunt, quoniam cito exiliunt latentque, cum decidere, sicut et lupinum.
Abbreviated transcription (Latin):
guas desiderat. Solũ in quo sata ẽ. letificat:
stercoris uice. Io circa macedoniã thessaliamq
cũ florere cepit. uertunt arua. Hascit᷑ & sua sp̃o¬
te plerisq in locis sic̃ septentͥonalis occeani in¬
sulis. qͣs ob id nr̃i fabariaᷤ appellant. Itẽ in
ñ possit. Nascit᷑ & in egypto spinoso caule qͣ
decausa corcodrilli ocłos tim̃tes refugiunt.
Longitudo scabro .iiii. cubitoꝵ ẽ. Amplissi¬
ma crassitudo in toni genicła abẽ s molli
calamo similis. cap̃ papaueri colore roseo. In
eo fabe ñ supͣ tͥcenas. folia ampla. fructus ip¬
se amarꝰ & odore s radix ꝑ qmͣ lata incola¬
rũ cibis cruda & om̃ino decocta. Harundinũ
radicib similis. Nascit᷑ & in siria ciliciaq &
in toronȩ chalcidis lacu. Ex leguminib aũ¬
uomere reserunt᷑ lens & in gretia pisa. Lens
amat solũ tenue magisqm pingue. celũ utiq
siccũ. Duo genera eiꝰ egypto. alterũ rotundiꝰ.

Expanded text:
guas desiderat. solum, in quo sata est, laetificat guas desiderat. solum, in quo sata est, laetificat stercoris vice. ideo circa Macedoniam Thessaliamque, cum florere coepit, vertunt arva. nascitur et sua sponte plerisque in locis, sicut septentrionalis oceani insulis, quas ob id nostri Fabarias appellant, item in percoqui non possit. nascitur et in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocodili oculis timentes refugiunt. longitudo scapo quattuor cubitorum est amplissima, crassitudo digiti. ni genicula abessent, molli calamo similis; caput papaveri, colore roseo, in eo fabae non supra tricenas; folia ampla, fructus ipse amarus et odore, sed radix perquam grata incolarum cibis, cruda et omni modo cocta, harundinum radicibus similis . nascitur et in Syria Ciliciaque et in Toronae Chalcidi ces lacu. Ex leguminibus autumno vereve seruntur lens et in Graecia pisum. lens amat solum tenue magis quam pingue, caelum utique siccum. duo genera eius Aegypto, alterum rotundius
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ quȩ maxime honos fabȩ. Appe ex
qua temptatꝰ sit etiam panis. Lom̃tũ appella¬
t̃ farina ea: adgͣuat᷑q pondus illa & om̃i le
tiplex usus om̃iũ qͣdrupedũ generi. p̃cipue
hõi. frum̃to etiam miscet᷑ ap̃ plerasq gentes
& maxime panico solida ac delicatiꝰ fracta. En
ẽ. p̃ualens pulm̃tari cib. & hebetare sensus
existimata. insompnia qͦ fac̾e. Obhȩc pitta¬
gorica sententia dampnata: ut aliĩ tͣdidere.
qm̃ mortuoꝵ aĩȩ sũt in ea. Quadecausa paren
fabam utiq & frugib referre mos ẽ. auspicii
causa. Quȩ ido referiua appellat᷑. & auctioni¬
b eam adhiberi lucrosũ putant. Sola certe
frugũ etiam gxesa replet᷑ crescente luna. Aqͣ
hiemẽ. Uirgiliꝰ eã ꝑ uer seri iubet cͥcͣpadanȩ ita¬
liȩ ritu: s maior pars malunt fabalia matu¬
re rationis qͣm tͥmenstrẽ fructum eiꝰ. Namq si¬
liq caulesq gtissimi ft̃ pabuli peccori. Aqͣs in
flore maxime concupiscit. Cũ uͦ defloruit: exi¬

Expanded text:
inter quae maxime honos fabae, quippe ex qua temptatus sit etiam panis. lomentum appellatur farina ex ea, adgravaturque pondus illa et omni legtiplex usus omnium quadripedum generi, praecipue homini. frumento etiam miscetur apud plerasque gentes, et maxime panico solida ac delicatius fracta. 1est. praevalens pulmentari cibo, set hebetare sensus existimata, insomnia quoque facere, ob haec Pythagoricae sententiae damnata, ut alii tradidere, quoniam mortuorum animae sint in ea, qua de causa parentfabam utique ex frugibus referre mos est auspici causa, quae ideo referiva appellatur. et auctionibus adhibere eam lucrosum putant. sola certe frugum etiam exesa repletur crescente luna. aqua hiemem. Vergilius eam per ver seri iubet circumpadanae Italiae ritu, sed maior pars malunt fabalia maturae sationis quam trimestrem fructum. eius namque siliquae caulesque gratissimo sunt pabulo pecori. aquas in flore maxime concupiscit, cum vero defloruit, exi
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ p̃stet: uinoq infuso iterũ urit᷑. Suppu-¬
rationes & panos illimunt ciñe eo. uł foliiᷤ
tusis cũ melle ocłos uͦ cũ polenta. Succꝰ fru-¬
ticis recentis accensi distillans: sanat lice¬
nas. furfures manantia ulcera. Nã lacͥmã
qͣ ex arbore ipsa distillat. & thiopicȩ maxi¬
dolores illimendos censerẽt uenenũ eẽ. p̃di-¬
cantes. atq etiã in oleastro q̃rendu ẽ radi-¬
ce olex̧ qͣ tenerrime cortex. derasũ in mel.
crebro gustatu medet᷑ sangͥnẽ reitientib.
& suppurata tussientib. Ip̃sius oleȩ cinis
cũ axungia humores sanat extͣhitq fistu-¬

Expanded text:
. suppurationes et panos inlinunt cinere eo vel foliis tusis cum melle, oculos vero cum polenta . sucus fruticis recentis accensi destillans sanat lichenas, furfures, manantia ulcera. nam lacrima, quae ex arbore ipsa destillat, Aethiopicae maxicols inlinendos censerent, venenum esse praedicantes atque etiam in oleastro quaerendum. e radice oleae quam tenerrimae cortex derasus in mel crebro gustatu medetur sanguinem reicientibus et suppurata extussientibus. ipsius oleae cinis cum axungia tumores sanat extrahitque fistu
Abbreviated transcription (Latin):
sano agro aduena cultore: lapidato luto
sole ꝑdidit fruges donee regessit lapides.
In siria leuem tenui sulco impͥmunt uome¬
rem. quia sub est sxũ exurens estate semi¬
na. Iam in quibdam locis similes estus
in modici & frigoꝵ effectus. Est fertilis tra¬
cia frugum frigore: & estib affrica & egiptꝰ
In calchia hrodioꝵ insula locꝰ quidã ẽ. in tan¬
tũ fecundꝰ ut suo temꝑe satũ demetant
ordeũ. sublatũq ꝓtinꝰ serant & cũ aliis fru¬
gib metant. Glareosum oleis solũ aptissi¬
mũ in uenefrano. pinguissimũ In betica:
pumca uina in saxo coquunt᷑. cecube uiteᷤᷤ
in pontinis paludib madent. Lanta .ẽ. ar¬
gum̃toꝵ ac soli uarietaᷤ: ac differentia.
Cesar uopiscꝰ cũ causam ap̃ censores ageret.
campos rosiȩ dixit italiȩ sumen ẽẽ. in
quib ꝑticas pͥdie relictas gramen oꝑiret.
s ñ nͥ ad pabulũ ꝓbant᷑. Non tñ indociles na¬

Expanded text:
sano agro advena cultor elapidato solo sano agro advena cultor elapidato solo perdidit fruges luto, done regessit lapides. in Syria levem tenui sulco inprimunt vomerem, quia subest saxum exurens aestate semina. iam in quibusdam locis similes aestus inmodici et frigorum effectus. est fertilis Thracia frugum rigore, aestibus Africa et Aegyptus. in Chalcia Rhodiorum insula locus quidam est in tantum fecunduhordeum sublatumque protinus serant et cum aliis frugibus metant. glareosum oleis solum aptissimum in Venafrano, pinguissimum in Baetica. Pucina vina in saxo cocuntur, Caecubae vites in Pomtinis paludibus madent. tanta est argumentorum ac soli varietas ac differentia. 32 Caesar Vopiscus, cum causam apud censores ageret, campos Rosiae dixit Italiae sumen esse, in quibus perticas pridie relictas gramen operiret, sed non nisi ad pabulum probantur. non tamen indociles na
Abbreviated transcription (Latin):
salici utił sentit᷑. Int̾ argum̃ta stipulȩ cͣssitu¬
do est tanta. Alioqͥn in leborino campaniȩ
nobili campo. ut ligni uice utunt᷑. S idẽ solũ
bunculus: q̃ t̾ra ita uocat᷑. ẜm̃dari uitẽ hac
terra putat. Nam tosus satura ac fricabilis.
expetit᷑ quoq ab auctorib Uirgiliꝰ & q̃ filicẽ
ferat ñ imꝓbat uitib salseq tertȩ. Multa me¬
liꝰ credunt᷑ tutiora uitiis in nascentiũ aĩaliũ.
Nec colles oꝑe nudant. si qͥs ꝑite fodiat: nec
campi õs minꝰ solis atq ꝑflatꝰ qm opꝰ sit acci¬
piunt. & qͣsdã pruinis ac nebuł pasci diximꝰ
uites. Om̃iũ rerũ sũt q̃dã in alto secreta. &
iudicata qͦq & diu comp̃ssa. In thessalia cir¬
ca larissam emisso lacu frigidior facta ea
regio ẽ: oleeꝰ desierunt q̃ pͥus fuerant. Item
moto hebro. & circa philippis cultura siccata
regio mutauit celi ambitũ. At si in siracu¬

Expanded text:
salici utilis sentitur. inter argumenta stipulae crassitusalici utilis sentitur. inter argumenta stipulae crassitudo est, tanta alioqui in Leborino Campaniae nobili campo, ut ligni vice utantur. sed id solum bunculus, quae terra ita vocatur, emendari intenta cura videtur. nam tofus naturae friabilis expetitur quoque ab auctoribus. Vergilius et quae felicem ferat non inprobat vitibus. salsaeque terrae multa melius creduntur, tutiora a vitiis innascentium animalium. nec colles opere nudantur, si quis perite fodiat, nec campi omnes minus solis atque perflatus, quam opus sit, accipiunt, et quasdam pruinis ac nebulis pasci diximus vites. omnium rerum sunt quaedam in alto secreta et iudicata quoque et diu comperta? in Thessalia circa Larisam emisso lacu frigidior facta ea regio est, oleaeque desierunt, quae prius fuerant, item moto Hebro, et circa Philippos regio mutavit caeli habitum. at in Syracu
Abbreviated transcription (Latin):
Itemq rubrũ etiã pingui t̾rȩ ꝑmixtũ: infe¬
cundũ ẽ. Argum̃ta qͦq iudicantiũ sepe fallt̃.
Non utiq letũ solũ ẽ: in qͦ ꝓcerȩ arbores ni¬
tent. p̃ter qm illis arborib. Qd enĩ abiete
ꝓceriꝰ: aut ꝙ uixisse possit. alia in loco eodẽ:
Nec luxuriosa pabula: pinguis soli semꝑ in¬
dicium hñt. Nam qͥd laudatiꝰ germaniȩ
pabulis: & tñ statĩ subest harena: tenuissi¬
mo cespitũ corio. Nec semꝑ aquosa ẽ t̾ra: cui
ꝓceritas herbarũ. Hon hercule mag̃ qm pin-¬
guis adherens digitiᷤ qđ in argilł arguit᷑. Scro¬
bes quide regesta meas nulla complet. ut
densa atq rara ad hc̃ modũ dep̃hendi possit.
ferroq oĩs rubiginẽ obducit. Nec gͣuis atq le¬
uior. iusto dep̃hendit᷑ pondere. Qđ enĩ pondꝰ
terrȩ iustum intelligi potest: Neq fluminib
aggesta semꝑ laudabit: qndo senescant sata

Expanded text:
itemque rubrum, etiam pingui terrae permixtum, infeitemque rubrum, etiam pingui terrae permixtum, infecundum est. argumenta quoque iudicantium saepe fallunt. non utique laetum solum est, in quo procerae arbores nitent, praeterquam illis arboribus . quid enim abiete procerius? at quae vixisse possit alia in loco eodem? nec luxuriosa pabula pinguis soli semper indicium habent. nam quid laudatius Germaniae pabulis? at statim subest harena tenuissimo caespitum corio. nec semper aquosa est terra, cui proceritas herbarum , non, Hercules, magis quam pinguis, adhaerens digitis, quod in argillis arguitur. scrobes quidem regesta in eos nulla conplet, ut densa atque rara ad hunc modum deprehendi possit, ferroque omnis rubiginem obducit. nec gravis aut levior iusto deprehenditur pondere. quod enim pondus terradgesta semper laudabilis, quando senescant sata
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ scdo uolumine: dicemusq
ꝓximo plura celestia. Interĩ manifestũ ui¬
det᷑ salubritatis argumentũ: qm̃ in meri¬
diem etiã spectantium semꝑ ante deci-¬
dant folia. Similis & in maritimis cau.sa.
Obdam locis ad flatꝰ maris noxiĩ. In płimis
ide aiunt quibdã satis e longinqͦ aspicere
maria iocundũ: ꝓpsꝰ ad mouere salis halitũ
inutile. Simił & fluminum stagnor⁊ q
ratio. Nebulis adurunt aut estuantia
refrigerant opacitate. atq etiã rigore
gaudent: q̃ diximꝰ. Quare exꝑim̃tis opti
nẽ. haut faciliore tͣcͣtatu. Qppe ñ eade ar¬
borib c̃uenit & frugib plerũq nec pura:
qualem ht̃ campania ubiq optima uitib
aut quȩ tenuas exhalat nebulas. Nec lu¬
brica multis laudata. Cretã in albanen¬
siũ pompeianoꝵq agro & argillã cunctis
ad uineas generib anteponunt. qmͣqmͣ p̃pin¬
gues: qđ excipit᷑ in eo geñe inuicẽ sabulum
album. Inticiniensi multisq in locis: ngrũ.

Expanded text:
diximus secundo volumine dicemusque proximo plura caelestia. interim manifestum videtur salubritatis argumentum, quoniam in meridiem etiam spectantium semper ante decidunt folia. similis et in maritimis causa. 24 quibusdam locis adflatus maris noxii, in plurimis iidem alunt. quibusdam satis e longinquo aspicere maria iucundum, propius admoveri salis halitum inutile. similis et fluminum stagnorumque ratio. nebulis adurunt aut aestuantia refrigerant. opacitate atque etiam rigore gaudent quae diximus. quare experimentis optimnem, haud faciliore tractatu, quippe non eadem arboribus convenit et frugibus plerumque, nec pulla, qualem habet Campania, ubique optima vitibus, aut quae tenues exhalat nebulas, nec rubrica multis laudata. cretam in Albensium Pompeianorum agro et argillam cunctis ad vineas generibus anteponunt, quamquam praepingues, quod excipitur in eo genere. invicem sabulum album in Ticiniensi multisque in locis nigrum
Abbreviated transcription (Latin):
se contͣriis pediculis. gͣcili breuiq ramo. pel¬
les candide c̃ficiunt᷑. His sem̃lentis simile.
cũ uua rubescit qd̾ uocat᷑ ros. medicam̃tũ
necessariũ¬
Tegypto multa gña: que ñ alibi. An¬
te oiã ficꝰ. obid egiptia cognominata

Expanded text:
se contrariis pediculis, gracili brevique ramo. pelles candidae conficiuntur iis. semen lenti simile cum uva rubescit, quod vocatur rhus, medicamentis necessariuegypto multa genera quae non aliubi, ante omnia ficus ob id Aegyptia cognominata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hõis uent̾ natũ eẽ uideat᷑. Miscent᷑ sapo¬
res: & alio aliꝰ placere cogit᷑. Miscent᷑ uͦ eter¬
rȩ celiq tͣctu. In alio cibi geñe india aduoca¬
t᷑. in alio egyptꝰ. creta. cyrene. singulȩq t̾rȩ.
Nec cessat in ueneficiis uita: dũ mͦ omĩa de¬
uorat. Planiꝰ hoc fit & in herbarũ nat̾a.¬

Expanded text:
atum esse videatur, miscentur sapores et alio alius placere cogitur; miscentur vero et terrae caelique tractus: in alio cibi genere India advocatur, in alio Aegyptus, Creta, Cyrene singulaeque terrae. nec cessat in veneficiis vita, dum modo omnia devoret. planius hoc fiet in herbarum natu
Abbreviated transcription (Latin):
piendis q̃ tͣdebant᷑ sepiꝰ castigatũ uer¬
berib. eadem illa meditantẽ noctu re
sul auctor.ẽ. aliquẽ ex ins & litt̾arũ ductꝰ gca¬
rũ didicisse: solitũq ꝑscribe eiꝰ linguȩ u̾bis.
Ipseͤg hec scripsi & spolia celtica ditaui. Itẽq
se uidente puteolis cũ aduecti enaue egredi
fallerent: auersos retrors isse. Predam ipsi in
se expetendã sciunt solã ẽẽ in armis suis qui
uba cornua appellat: herodotꝰ tanto antiqͣ¬
or & consuecomelius dentes. Quã obrẽ deci¬
duos casu aliquo uel senecta defodiunt. Hoc
solũ ebur est. Cȩt̾o & in his qͦq q̃ corpꝰ intexit
uilitas osse᷑ aliqͣq nuꝑ ossa etiã in laminas
secari ceꝑe penuria. Etenirata amplitudo
iam dentiũ prȩt̾ꝗͣ exindia repꝑit᷑. Cct̾a ĩnr̃o
orbe cesserc luxurie. Dentiũ candore intelligit᷑
inuenta.Cirea bos bellicura sũma. Alterius
mucroni pareunt. ne sic p̃lis hebes: alteriuᷤ
oꝑario usu fodiunt radices impellunt moles.

Expanded text:
piendis quae tradebantur, saepius castigatum verberibus, eadem illa meditantem noctu repsul auctor est aliquem ex iis et litterarum ductus Graecarum didicisse solitumque perscribere eius linguae verbis: Ipse ego haec scripsi et spolia Celtica dicavi, itemque se vidente Puteolis, cum advecti e nave egredi fallerent, aversos retrorsus isse. Praedam ipsi in se expetendam sciunt solam esse in armis suis, quae Iua cornua appellat, Herodotus tanto antiquior et consuetudo melius dentes. quam ob rem deciduos casu aliquo vel senecta defodiunt. hoc solum ebur est; cetero et in his quoque, qua corpus intexit, vilitas ossea . quamquam nuper ossa etiam in laminas secari coepere paenuria: etenim rara aiam dentium praeterquam ex India reperitur; cetera in nostro orbe cessere luxuriae. 8 dentium candore intelligitur iuventa. circa hos belvis summa cura: alterius mucroni parcunt, ne sit proeliis hebes, alterius operario usu fodiunt radices, inpellunt moles;
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs attici ferunt. Scito enĩ conferente me aucto¬
res dep̾hendisse aiuratissimis & ꝓximis ueteres
tͣnscriptos ad uerbũ: neq dñatos. ñ illa uirgili¬
ana uͥtute ut certarent. ñ ceciliana simplicita¬
te. qͥde re publica platonis secomitẽ ꝓfitet᷑. ne
in consolatione filiȩ. Crantorẽ inqͥt seqͦr. Item
panetiũ de officiis qͥ uolumina eiꝰ discenda. ñ
mͦ inmanib cotidie habenda nosti. Obnorii ꝓ¬
fecto animi & infelicis ingenii ẽ dep̃hendi iN
furto malle qͣm mutitũ reddere: cũ p̾sertĩ sors
fiat exusura. Inscͥptionis apuad gͣcos mira felici¬
tas. Cerion inscͥpsere: qͦd uolebat intellige fauũ¬

Expanded text:
quos attigi, fecerunt. scito enim conferentem auctoquos attigi, fecerunt. scito enim conferentem auctores me deprehendisse a iuratissimis ex proximis veteres transcriptos ad verbum neque nominatos, non illa Vergiliana virtute, ut certarent, non Tulliana simplicitate, qui de re publica Platonis se comitem profitetur, in consolatione filiae Crantorem, inquit, sequor, item Panaetium de officiis, quae volumina ediscenda, non modo in manibus cotidie habenda, nosti. obnoxii profecto animi et infelicis ingenii est deprehendi in furto malle quam mutuum reddere, cum praesertim sors fiat ex usura. Inscriptionis apud Graecos mira felicitas:κηρίον inscripsere, quod volebant intellegi favu
Abbreviated transcription (Latin):
nocturnis. ne qͥs ur̃m putet his cessatũ ho¬
ris. Dies nob̾ impendimꝰ. cũ somno ualitudi-¬
nẽ cõputamꝰ: uel hoc solo p̃mio contenti. qͦd
dũ ista ut ate m̃. uarro musinͤamꝰ plurib horiᷤ
uiuimꝰ. ꝓfecto enĩ uita uigilia ẽ. Quib de
causis & difficultatib nichil auso ꝓmittere. hoc
ipsũ tu p̃stas qͦd adte scͥbimꝰ. Nec fiducia oꝑis
hec ẽ Indicatura. Multa ualde p̃ciosa ido uidẽ¬
tur: qͥa sunt tẽplis dicata. Nos qͥdẽ om̃s patrẽ te
sancit᷑. Et alio qͥn statutũ erat heredi man¬
dare. neq ambitioni dedisse uitã iudicaret᷑.
Pinde occupantib locũ faueo. Ego u & poste¬
ris. qͦs scio nobiscũ decertaturos. sic̃ ipsi fecimꝰ
cũ pͥorib ¶Argumentũ huiꝰ stomachi mei ha¬
bebis. qͦd i his uoluminib auctoꝵs noĩa p̃texui
Est enĩ benignũ ut arbitror & plenũ ingenui
pudoris. fateri ꝑ qͦs ꝓfeceris. ñ ut pleriq ex his

Expanded text:
nocturnis, ne quis vestrum putet his cessatum honocturnis, ne quis vestrum putet his cessatum horis. dies vobis inpendimus, cum somno valetudinem computamus, vel hoc solo praemio contenti, quod, dum ista, ut ait M. Varro, musinamur, pluribus horis vivimus. profecto enim vita vigilia est. quibus de causis atque difficultatibus nihil auso promittere hoc ipsum tu praestas, quod ad te scribimus. haec fiducia operis, haec est indicatura. multa valde pretiosa ideo videntur, quia sunt templis dicata. Vos quidem omnes, patrem, te sancitur et alioqui statutum erat heredi mandare, ne quid ambitioni dedisse vita iudicaretur. proinde occupantibus locum faveo, ego vero et posteris, quos scio nobiscum decertaturos, sicut ipsi fecimus cum prioribus. argumentum huius stomachi mei habebis quod in his voluminibus auctorum nomina praetexui. est enim benignum, ut arbitror, et plenum ingenui pudoris fateri per quos profeceris, non ut plerique ex iis,
Abbreviated transcription (Latin):
& in aliis oꝑib ipse feci: & ꝓfiteor memirari liui¬
um auctorẽ celeberrimũ in historiarũ suarũ qͣs
repetit ab origitie urb̃ qͦdã uolumine sic orsum.
Iam sͥ satis głe quesitũ. &. potiꝰ sese desiderare ut
animꝰ inqͥete pasceret᷑ oꝑe. ꝓfecto enĩ popłi gen
illa decuit. Maius meritũ ee̾t. oꝑis amore ñ ani¬
mi causa ꝑseutrasse: & hoc popło romano presti¬
tisse ñ sibi. Iigintimilia rerũ dignarũ cura.
qm̃ ut ait domiciꝰ piso thesauros oportet e̾e̾ nõ
libros lectione uoluminũ circit̾ duũ milium¬
quoꝵ pauca ad modũ studiosi attingunt ꝓpt̾
secretũ materie exqͥsitis auctorib centũ inclu¬
simꝰ xxxu i uoluminib adiectis reb pluri¬
mis qͥs aut ignorauerant pͥores aut pꝰ ea inue¬
nerat uita. Uec dubitamꝰ multa ee̾ qͤ & nos
p̃terierint. Homines enĩ sumꝰ: & occupati of¬
ficiis. subsicuuisq tẽporib ista curamꝰ. id est

Expanded text:
et in aliis operibus ipse feci et profiteor mirari me T. Liviet in aliis operibus ipse feci et profiteor mirari me T. Livium, auctorem celeberrimum, in historiarum suarum, quas repetit ab origine urbis, quodam volumine sic orsum: iam sibi satis gloriae quaesitum, et potuisse se desidere, ni animus inquies pasceretur opere. profecto enim populi genilla decuit. maius meritum esset operis amore, non animi causa, perseverasse et hoc populo Romano praestitisse, non sibi. 17 XX rerum dignarum cura — quoniam, ut ait Domitius Piso, thesauros oportet esse, non libros — lectione voluminum circiter VV, quorum pauca admodum studiosi attingunt propter secretum materiae, ex exquisitis auctoribus centum inclusimus XXXVI voluminibus, adiectis rebus plurimis, quas aut ignoraverant priores aut postea invenerat vita. nec dubitamus multa esse quae et nos praeterierint. homines enim sumus et occupati officiis subsicivisque temporibus ista curamus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt excessus aut orationes sermones ue
apud causas mirabiles uel euentꝰ uariof.Io cũ¬
da dictu aclegentib blanda. sterili materia
rerũ nat᷑a. boc ẽ uita narrat᷑: & hec sordidissi¬
ma sui parte plurimarũ rerũ aut rusticis uo¬
cabulis aut ext̾nis immo barbaris cũ honoris
p̃satione ponendis. Pret̾ea int̾ ẽ ñ trita aucto
nos qͥdẽ tẽptauerit. nemo apo gͣcos qͥ unꝰ om̃ia
ea tͣctauerit. Magna pars studiors amenitates
subtilitatis obscurisrerũ tenebris p̃munt᷑. An
cant: ꝙ tam̃ ignota aut incerta ingeniis facta.
Ellia uͦ ita multis ꝓdita. ut infastidiũ adducant᷑.
Res ardua: uetustis nouitatẽ dare. nouis aucto¬
ritatẽ absoletis nitorẽ. obscuris lucẽ fastiditis
atq magnificũ ẽ. Eqͥdẽ ita sentio peculiarẽ in
studiis causã eoꝵ eẽ. qͥ difficultatib uictis uti¬
litatẽ utuandi p̃tulerint gr̃e placendi. Idq iã

Expanded text:
mittunt excessus aut orationes sermonesve mittunt excessus aut orationes sermonesve aut casus mirabiles vel eventus varios, iucunda dictu aut legentibus blanda sterili materia: rerum natura, hoc est vita, narratur, et haec sordidissima sui parte ac plurimarum rerum aut rusticis vocabulis aut externis, immo barbaris etiam, cum honoris praefatione ponendis. praeterea iter est non trita auctornos qui idem temptaverit, nemo apud Graecos qui unus omnia ea tractaverit. magna pars studiorum amoenitates subtilitatis, obscuris rerum tenebris premuntur. Ante είᾳ vocant, et tamen ignota aut incerta ingeniis facta; alia vero ita multis prodita, ut in fastidium sint adducta. res ardua vetustis novitatem dare, novis auctoritatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis atque magnificum est. Equidem ita sentio, peculiarem in studiis causam eorum esse, qui difficultatibus victis utilitatem iuvandi praetulerint gratiae placendi, idque iam
Abbreviated transcription (Latin):
b humanis sũmum esset ꝓfitebant᷑. Inde illa
nobiliᷤ.m.ciceronis suspiratio. O te felicẽ. m. por¬
ci:a quo rẽ impbam petere nemo audet. ¶Cũ
tͥbunos appellarit .l. scipio asiaticꝰ int̾ qͦs erat
gracchus. hoc attestabat᷑ uel inmico iudic ͣ s t ꝓ¬
bari posseqldeo summũ qͥsq cause sue iudicẽ
facit quẽcũq eligit unde ꝓuocatio appellatira.
Te qͥdem in excelsissimo generis humani fasti¬
gio positũ sũma eloqͥntia sũma eruditione
p̾ditũ religiose adiri etiã a salutantib scio.
& ideo curaui que tͥ dicant᷑ condigna sint ue¬
recundis.Lactt rustici multoq gentis &e
mola tantũ falsa litant qͥ ñ habent᷑. nec ulli
fuit uitio deos colere. qͦ quomͦ posset. ¶ee qͥ¬
dẽ tem̾itati accessit hoc qͦꝙ qͥd leuioris oꝑe hõ
tͥ dedicaui libellos vam nec ingenii st̃ capacẽ
qͦd alio qͥn nob̃ ꝑ qͣm mediocre erat. neq ad¬

Expanded text:
rebus humanis summum esset, profitebantur. inde illa rebus humanis summum esset, profitebantur. inde illa nobilis M. Ciceronis suspiratio: O te felicem, M. Porci, a quo rem inprobam petere nemo audet! cum tribunos appellaret L. Scipio Asiaticus, inter quos erat Gracchus, hoc adtestabatur vel inimico iudici se probari posse. adeo summum quisque causae suae iudicem facit quemcumque, cum eligit. unde provocatio appellatur. te quidem in excelsissimo generis humani fastigio positum, summa eloquentia, summa eruditione praeditum, religiose adiri etiam a salutantibus scio, et ideo curant, quae tibi dicantur ut digna sint. verum dis lacte rustici multaeque gentes et mola litant salsa qui non habent tura, nec ulli fuit vitio deos colere quoquo modo posset. Meae quidem temeritati accessit hoc quoque, quod levioris operae hos tibi dedicavi libellos. nam nec ingenii sunt capaces, quod alioqui in nobis perquam mediocre erat, neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
agͥcolarũ opificũ tͣbe. deniq studioꝵ otiosis.
Qđ te iudicẽ facis:Qͥa hanc oꝑam cũ dicerem
noenias in hoc albo maiorẽ te sciebã: qͣm ut des¬
censurũ huc putarẽ. Pret̾ea ẽ qͦdam publica
etiã eruditoꝵ reiectio. Utit᷑ illa & .m. tulliꝰ extͣ
omnẽ ingenitaliã positꝰ & qͦd miremͣ ꝑ aduoca¬
tũ defendit᷑. Nec doctissimis maniũ ꝑsĩ hoc le-¬
gere nolo: iumũ congũ uolo. Qd si hoc luciliꝰ
cicero mutuandũ. p̾sertĩ cũ de re .p. scͥberet. qͣn¬
to nos causatiꝰ ab aliqͦ iudice defendim̃: Seã bec
ego mͥ nunc patͦtinia ademi nuncupatione.
qm̃i plurimũ refert sortiat᷑ aliqͥs udicẽ an cli¬
gat: multũq apparatꝰ int̾ est apud inuitatum
hospitẽ & oblatũ. Cũ apud catonẽ illũ ambitꝰ
hostẽ & repulsis tanqͣm honorib ineptis gauden¬
tem. flagrantib comitiis pecunias deponereã
candidati: hoc se facere qͦd tũ ꝑinnocentia re

Expanded text:
agricolarum, opificum turbae, denique studiorum otiosis. agricolarum, opificum turbae, denique studiorum otiosis. quid te iudicem facis? cum hanc operam condicerem, non eras in hoc albo. Maiorem te sciebam, quam ut descensurum huc putarem.' praeterea est quaedam publica etiam eruditorum reiectio. utitur illa et M. Tullius extra omnem ingenii aleam positus et, quod miremur, per advocatum defenditur: nec doctissimis. Manium Persium haec legere nolo, Iunium Congium volo. quod si hoc Lucilius, avit, Cicero mutuandum, praesertim cum de re publica scriberet, quanto nos causatius ab aliquo iudice defendimur? sed haec ego mihi nunc patrocinia ademi nuncupatione, quoniam plurimum refert, sortiatur aliquis iudicem an eligat, multumque apparatus interest 'apud invitatum hospitem et oblatum. cum apud Catonem, ilium ambitus hostem et repulsis tamquam honoribus inemptis gaudentem, flagrantibus comitiis pecunias deponerent candidati, hoc se facere, quod tum pro innocentia ex