comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutib. suo intuitu ac retͥbutione
dignas iudicat. Multitudo gͦ cre¬
dentium. qui relictis possessionib
uno corde et anima dño seruie¬
bant. ipsa ẽ templum di et locus
intra atum sacerdotum: specialit
illi consecratus. Porro basilica gͣnͣ¬
dis. & orantes in ea cura atrium sa-¬
ẽdotum ingyro. figuram gestant
eorum. qui eodem tempore crede¬
bant ex gentib insyria & authio¬
chia. ceterisq proiunciis. & cuu¬
tatib: quib apłi & seniores qui
erant in iherosoluis. nichil am¬
plius imponebant oneris: quã¬
ut abstinerent se ab ydolis immo¬
lato. & sanguine. & suffocato & for¬
nicatione. Quorũ tam̃ oblationib
uolebant pauꝑes scõrum qͥ erant
in iherosolimis sustentari: qͣtinus
eis carnalia sua ministrantes.
sp̃ualium ⁊ eorum possent fieri
participes. Barnabas uͦ & pau¬
lus cum sociis sius. qui oblationes¬
eorum accipientes. ierosolimam di¬
ferebant. ipsi sunt sacerdotes. qui

Expanded text:
tutibus suo intuitu ac retributione tutibus suo intuitu ac retributione dignas judicat. Multitudo ergo credentium, qui, relictis possessionibus, uno corde et anima Domino serviebant, ipsa est templum Dei, et locus intra atrium sacerdotum specialiter illi consecratus. Porro basilica grandis, et orantes in ea circa atrium sacerdotum in gyro, figuram gestant eorum qui eodem tempore credebant ex gentibus in Syria et Antiochia, caeterisque provinciis et civitatibus, quibus apostoli et seniores qui erant in Jerosolymis nihil amplius imponebant oneris, quam abstinerent se ab idolis immolato et sanguine, et suffocato, et fornicatione. Quorum tamen oblationibus volebant pauperes sanctorum qui erant in Hierosolymis sustentari; quatenus eis carnalia sua ministrantes, spiritalium eorum possent fieri participes. Barnabas vero et Paulus cum sociis suis, qui oblationehorum accipientes Hierosolymam deferebant, ipsi sunt sacerdotes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
plectuntur affectũ. Uident hostias
sacerdotum in altari igne sacroscõ
consumi: quia magna oꝑum pre
as hostias ad atrium sacerdotũ.
offerendas dño ꝑ illos: dum bona
que p̃ualent oꝑantes. maiorũ ac
doctorum et firmantur exhorta¬
tione. & intercessione commendan¬
tur. Offerunt etiã tunc hostias su¬
as sacerdotib. ꝑ eos dño cominen¬
dandas: cum scĩs quib q egentib
necessaria mundi huius quibus
ipsi abundant. summe mercedis
intuitu tribuũt: dño ammonen¬
te ac dicente. Facite amicos de mam¬
mona inquitatis: ut cum defece¬
ritis recipiant uos ꝯ ineterna
tab̾nacula. Et quicunꝙ inquit po¬
tum dederit uni ex minimis meis
calice aque frigide tantum in nomi¬
ne discipuli: amen dico uobis ñꝑdec
mercedem suam. Ac sic utrorũꝙ ho¬
stias unus idẽq in altari dĩ ignis
absumit: cum dñs elemosinas diui¬
tum quib ministrauerunt scĩs. u¬
na cum magnis eorundẽ scõiũ uir¬

Expanded text:
ffectu amplectuntur. Vident hostias ffectu amplectuntur. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia magna operum praemas hostias ad atrium sacerdotum offerendas Domino per illos, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctiorum et firmantur exhortatione, et intercessione commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis intuitu tribuunt, Domino admonente ac dicente: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Et quicunque inquit potum dederit uni ex minimis meis, calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam . Ac sic utrorumque hostias unus idemque in altari Dei ignis absumit, quando Dominus eleemosynas divitum, quibus ministraverunt sanctis, una cum magnis eorumdem sanctorum vir
Abbreviated transcription (Latin):
sortem ꝑtinent: longe tam̃ abest
ut illis equentur. qui cum fidu¬
cia ꝓloquuntur. Non enĩ audeo
aliquid loqui eorum que ꝑ me
ñ efficit xp̃c in obedientia gentiũ
uerbo et factis. Ot it̃um. Bonum
certamen certaui: cursum consum¬
maui. fidem seruaui: de reliquo
reposita ẽ mͥ corona iusticie. Accede¬
bat quidẽ uulgus usq ad atum
sacerlotum. et hostias suas ad hu¬
uis usꝙ ad ianuam deferebat: sus¬
ceptas a sacerdotib. atq in altari
oblatas oculis prosequebat᷑: in ip¬
sum etiã templũ cum aꝑiebatur.
intuitum suum a longe dirige¬
bat: nec tamen alum saceudotum
intrandi facultatẽ habebat. uerum
de inferiorib clamabat ad dñm: quia
nec carnalium in eccłia simplicitas
adño despicitur. quando fidelit ea
que ualent. illi uota pietatis offert̃.
Dirigunt enim uisus alonge in
templum di. cum uitam sublimiũ
discere. et ammirari sedulo gaudent.
et quos urtutis imitatione sequi
nequeunt. pie uenerationis am¬

Expanded text:
sortem pertinent, longe tamen abest sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur, qui cum fiducia proloquuntur. Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus in obedientiam gentium, verbo et factis . Et iterum: « Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero reposita est mihi corona justitiae . Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, et hostias suas ad hujus usque januam deferebat susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatis oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur, intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat; verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et imitari sedulo congaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequent, piae venerationis a
Abbreviated transcription (Latin):
cob: et annuntiabis filiis isrł. Et
paulo post. Et uos eritis mͥ regnũ
sacerdotale & gens scã. Basilica uero
grandis. que erat extra atͥum sacet¬
dotum. in qua omnis ppłi multitu¬
do adorare. siue ad uerbũ audien¬
dum confluere solebat: carnalium
siguraliter insinuat: qualib dici
aplẽ. Et ego fr̃s ñ potui uobis lo¬
qui quasi sp̃ualib. s quasi carna¬
lib: tanqͣm pariuilis in xp̃o las
uobis potum dediñescam. Quibe¬
ne ꝑ basilicam grandem designant᷑:
quia absꝙ ulla dubietate. multo
maior ẽ in scã eccłia talium quam
ꝑfectorum numerus: s quantum
numero p̃stant. tantũ succumbt̃
meritõ. unde apte basilica hec gͣn¬
dis. et si plurimos capit. ñ eos tam
inuit̾iora templi deaurati. ñ ad al¬
taris officium. ñ in ipsum saltem
atum sacerdotum intromittit. qͥa
carnales quiꝙ atꝙ infirmi adbuc
in eccł̃ia. & si ob meritum caste ficd̃i
ac pietatis deo deuoti. adelectorũ

Expanded text:
cob, et annuntiabis filiis Israel. Et cob, et annuntiabis filiis Israel. Et paulo post: Et vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta . Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in qua omnis populi multitudo adorare sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium figuraliter insinuat, qualibus dicit Apostolus: Et ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulvobis potum dedi, non escam. » Qui bene per basilicam grandem designantur, quia absque ulla dubietate multo major est in sancta Ecclesia talium quam perfectorum numerus. Sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit: quia carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia, etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Domino devotae ad electorum
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. figuras musteriorũ queramꝰ.
cetis ꝑ hystorie cognitionem simpli¬
citer utamur. E dificium gͦ templi
intra atͥum sacerdotum. ꝑfectoeũ
in scã eccłia & sublimiũ uitam expͥ¬
mit iurorũ: eorũ uidelicet. qui et
excellentia uirtutum dño appropin¬
quare. et aliis uerbo atꝙ oꝑe duca¬
tum solent ostendẽ salutis. Sacer¬
dos nãꝙ ab eo latine nom̃ acceptt
qͦd sacrum p̃bere ducatũ minori
debeat. Quo nomine in scͥpturis
mystice ñ soli altaris ministri ep̃
sationis. ac doctrine salutarisemi¬
nent: nec sibimet ipsis tantũmͦ s
sibi et plurib prosunt: qui dum co¬
pora sua hostiam uiuentẽ. scãm. d̾o
placentẽ exhibent: sacerdotale pr¬
rum omni demum eccłie loqueba¬
tur apłs petrus. cum ait̃. uos au¬
tem genus electum. regale sacerdo¬
tium. gens scã. ppłs acquisitionis
suius honore dignitatis etiã antiqu¬
us ppło dei erat insignitus: dicente
ipso ad moysen. hec dices domui n¬

Expanded text:
duxit, figuras mysteriorum quaeramus, duxit, figuras mysteriorum quaeramus, caeteris pro historiae cognitione simpliciter utamur. Aedificium templi intra atria sacerdotum, perfectorum in sancta Ecclesia, et sublimium vitam exprimit virorum: eorum videlicet qui et excellentia virtutum Domino appropinquare, et aliis verbo atque opere ducatum solent ostendere salutis. Sacerdos namque ab eo Latine nomen accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat: quo nomine in Scripturis mystice non soli altaris ministri, epirsationis ac doctrinae salutaris eminent. Nec sibimetipsis tantummodo, sed et pluribus, qui dum corpora sua, « hostiam viventem, sanctam, Deo placentem » exhibent , sacerdotale prorum omni Dei Ecclesiae loquebatur apostolus Petrus, cum ait: « Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis . Cujus honoris dignitate etiam antiquus populus Dei erat insignitus, dicente ipso ad Moysen: Haec dices domui Ja
Abbreviated transcription (Latin):
tantib phariseis mulier illi adul¬
tera iudicanda oblata ẽ. In hiis in¬
uenit uendentes &e ementes oues
&e boues &e columbas: hosq cũ suis
mercimoniis eliminauit e tẽplo.
In huis petrus & iohes claudum
inuenientes sanauerunt: ac secũ
ingredientes int̾ius ad orandum
duxerunt. In hiis orabat omus mul¬
titudo ppłi. qͣndo incensum ponenti
racharie angelus ad altare thymia
matis apparuit: eũꝙ de p̃cursoris
dni natiuitate ꝑdocuit. Non aut̃
hec atria cum porticib sius. aspectũ
templi delonge aspectantib abscõ¬
dere potuerunt: quia locus inquo
templum erat situm multo subli¬
mior erat. quam ubi fundate por¬
ticus fuere. Nam sicut iosephus soͥ¬
bit. extreme atriorum fabrice cũ
inquadringentis cubitis essent
tis in quo templum edificatũ ẽ.
ꝑuenerunt. Hec quidem de struc¬
tura templi studioso lectori credidi¬
mus intimandã. uerum in eis que¬
cunq scͥptura sacra referre cõmodũ

Expanded text:
tantibus Pharisaeis mulier illi adultantibus Pharisaeis mulier illi adultera judicanda oblata est. In his invenit vendentes et ementes boves, et oves et columbas, hosque cum suis mercimoniis eliminavit e templo. In his Petrus et Joannes claudum invenientes, sanaverunt, ac secum ingrediente interius ad orandum duxerunt. In his orabat omnis multitudo populi, quando incensum ponenti Zachariae, angelus ad altare thmatis apparuit, eumque de praecursoris Domini nativitate docuit . Non autem haec atria cum porticibus suis aspectum templi de longe aspectantibus abscondere potuerunt, quia locus in quo templum erat situm multo sublimior erat, quam ubi fundatae porticus fuere. Nam sicut Josephus scribit extremae atriorum fabricae cum in quadringentis cubitis essent tis, in quo templum aedificatum est, pervenerunt. Haec quidem de structura templi studioso lectori credidimus intimanda. Verum in eis quaecunque Scriptura sacra referre commodum
Abbreviated transcription (Latin):
dotes erant purificati inatrium
sacerdotum. sacerdotes ñ purificati
una cum leuitis et cantorib: in inti¬
mum atrium basilice maioris. uiri
iudei purificati stantes & orantes sub
diuo siserenum eẽt. si tempestas in
porticus proximas sese recipientes
inexterius autẽ atͥum mulieres ui¬
deȩ purificatẽ. in extremum alum
gentiles &e udei qui nuꝑ uenerant
ex gentib. usq ad sextum purifica¬
tionis diem. hec ut in pictura cassio
dori distincta reppimus. breuiter
annotare curauimus: rati eum ab
antiquis iudeis didicisse: neꝙ uirũ
tam eruditum uoluisse in exemplũ
legendi. ꝓponere. que ñ ipse pͥus ue¬
ra eẽ cognouisset. hec sunt loca qͦrũ
meminit supremus graduũ psal¬
mus. qui ita incipit. Ecce nunc be¬
nedicite dñm. omnes serui dñi. qͥ
statis indomo dñi. in atriis domus
di nr̃i. In hiis porticib iheremias oe
ppło p̃dicabant. In harum aliqua
dñs sedebat doceno: quando a temp¬

Expanded text:
dotes erant purificati; in atrium dotes erant purificati; in atrium sacerdotum sacerdotes non purificati una cum levitis et cantoribus in intimum atrium basilicae majoris, viri Judaei purificati stantes et orantes sub divo, si serenum esset; si tempestas, in porticus proximas sese recipientes; in exterius autem atrium mulieres Judaeae purificatae; in extremum vero atrium gentiles et Judaei qui nuper venerant ex gentibus, usque ad sextum purificationis diem. Hdori distincta reperimus, breviter annotare curavimus, rati eum ab antiquis haec Judaeis didicisse: neque virum tam eruditum voluisse in exemplum legendi proponere quae non ipse prius vera esse cognovisset. Haec sunt loca, quorum meminit supremus graduum psalmus, qui ita incipit: « Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . » In his portipopulo praedicabant. In harum aliqua Dominus sedebat docens, quando a ten
Abbreviated transcription (Latin):
or angulis attendebant. ubi ereas
anuas collocauit. Et paulo post.
In hoc sacrarium omnes ppłi quib
purgatio et obseruatio legitimorũ
merat. introibant. has uͦ porticus
cassiodorus senator in pictura tem¬
se in psalmorũ expositione comme¬
morat. tͥplici ordine distinxii. pri¬
mum uidelicet ordinem ponens
extia atrium sacerdotum . ex om¬
ni parte ꝑ quadrum: scđm eodem
modo extra intimas porticus un¬
diꝙ uersum ingyro: extremum
similiter ex omni latere pͥorũ por¬
ticuum incuruitu. Sicꝙ templũ
triformi edificiorum presidio ab
omni erat parte munitum: facto
pauimento subdiuo int̾ edificia
singula de marmore. & parietib
domorum interiorib. hoc ẽ eis qͥ
ad templum respiciebant factis
intercolumpnis: exteriorib uero
solidis. sicꝙ fiebat: ut om̃is structu¬
ra templi prograduum eẽt uarie¬
tate rationabiliter distincta. Nã
qͣndo inscã scõrum ingrediebatur
pontifex. in ipsum templum sacer¬

Expanded text:
or angulis attendebant, ubi aureas, or angulis attendebant, ubi aureas, anuas collocavit. » Et paulo post: « In hoc sacrarium omnes populi, quibus purgatio et observatio legitimorum inerat, introibant. » Has vero porticus Cassiodorus senator in pictura temse in Psalmorum expositione commemorat triplici ordine distinguit: primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum ex omni parte per quadrum; secundum eodem modo extra intimas porticus un versum in gyro; extremum similiter ex omni latere priorum porticuum in circuitu. Sicque templum triformi aedificiorum praesidio ab omni erat parte munitum, facto pavimento sub divo inter aedificia singula de marmore, et parietibus domorum interioribus; hoc est, eis qui ad templum respiciebant, factis inter columnis, exterioribus vero solidis. Sicque fiebat ut omnis structura templi pro graduum esset varietate rationabiliter distincta. Nam quando in sancta sanctorum ingrediebatur pontifex, in ipsum templum sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ga. id est in facie templi fiebant
ministeria scõrum. Ibi altare eneũ
ad ostias dño offerendas: ibi decẽ
luteres ad lauandas easdem osti¬
as: ibi mare eneum erat positum
ad lauandas manus pedesꝙ sa¬
cerdotum. cum ad ministrandũ
intrarent. habebat autẽ hoc atͥ¬
um tres cubitos altitudinis
ut iosephus narrat: quatinus
abingressu templi ceteros ꝓhib̾it
et solis sacerdotib hoc licere sig¬
nificaret. Eratq ei ianua ad ori¬
entalem plagam. ad qͣmusq ppł̃
hostias suas & sacrifitia inferebat.
inde suscipienda a sacerdotibus.
atq ad altare ꝑferenda. De ext̃i¬
ore uͦ atrio. quod uerba dierũ
basilicam grandem uocant: ita
scribit iosephus. Oxtͥnsecus au¬
tem huius templi aliam edifi¬
cauit aulam. quadranguli sce¬
mate factam: erigens maximas
porticus atq latas. & portas extil¬
sas et amplas ꝑ qͣtuor mundi pa¬
tes in eaconstituens: quarũ sin¬
gule adunum quẽꝙ uentum qͣtu¬

Expanded text:
ga, id est, in facie templi fiebant ga, id est, in facie templi fiebant ministeria sanctorum. Ibi altare aeneum ad hostias Domino offerendas; ibi decem luteres ad lavandas easdem hostias; ibi mare aeneum erat positum ad lavandas manus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat autem hoc atrium tres cubitos altitudinis, ut Josephus narrat, quatenus et ab ingressu templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ei janua ad Orientalem plagam, ad quam usque populus hostias suas et sacrificia inferebat, inde suscipienda a sacerdotibus atque ad altare perferenda. De exteriori vero atrio, quod Verba Dierum basilicam grandem vocant, ita scribit Josephus: « Extrinsecus autem hujus templi aliam aedificavit aulam quadrangulo schemate factam, erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo constituens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatu
Abbreviated transcription (Latin):
chana fidei. spei et caritatis. que
sublimes quiꝙ ac ꝑfecti sublimi¬
ter capiunt. queꝙ omnes electi¬
incelis plene indiina uisione
ꝑcipiunt. etiã cathecitandis ru¬
dibus pro suo cuiꝙ captu discen¬
da et confitenda traduntur: qͣti¬
nus sacris iniciati misteriis. qͣn¬
doꝙ etiam ad capienda ea que
pie credidere. ꝑueniant. De atriis
bus ordinib lapidum po¬
litorum: & uno ordine lignorũ ce¬
dri. De interiore atriobreuit̃ loqͥ¬
tur: de exteriori prorsus tacere
uidetur. uerum in uerbis dierũ
utriusq fit mentio: ubi ita scͥp¬
tum est. fecit etiam atrium sa¬
cerdotum et basilicam grandẽ
et ostia inbasilica. que texit exe.
Atrium gͦ int̾ius quod uocatur
sacerdotum. eo quod sacerdotes
et leuite in eo ministrarent. exom̃i
parte erat templo circundatum:
s ab oriente unde templierat in¬
gressus. multo longius a templo
erat quam acetĩs trib plagis se¬
cretum: quia nimirum in eapla¬

Expanded text:
cana fidei, spei et charitatis, quae cana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi plene in divina visione praesciunt, etiam catechizandis rudibus, pro suo cuique captu discenda et confitenda traduntur, quatenus sacris initiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, perveniant. « Et bus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. » De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus tacere videtur. Verum in verbis dierum utriusque fit mentio, ubi ita scriptum est. « Fecit etiam atrium sacerdotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica quae texit aere . » Atrium vero interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum. Sed ab oriente ejusdem templi, erat ingre quam a caeteris tribus plagis secretum, quia nimirum in ea pla
Abbreviated transcription (Latin):
paries ẽẽ uidetur. Similiter et
cedrinus paries cum uicenorũ
in longitudine et altitudine
eẽt cubitorũ: ñ paruam et ipse
debuit habere grossitudinem.
Quaꝓpt̃ et in huius ingressu duo
facta sunt ostia. ut uidelicet ab
utroꝙ latere hoc ẽ & intus. et
foris. equale parieti ostium pa¬
reret: & qm̃ easdem picturas osti¬
um quas et paries habebat. ue¬
raciter unus ꝑ omnia continu¬
atim extentus paries uidetur:
unum decoris grãm p̃tendens:
aliud mysterii dispensationem
p̃figurans. Quod uͦ descriptis
templi ostiis sequitur. & sculp¬
sit cherubym et palmas & celatu¬
ras ualde eminentes. oꝑuitꝙ
omnia laminis aureis oꝑe qͣdro
ad regulã: iam supra expositũ ẽ. qͥa
et in parietib domus &e in ostus. & in
int̾iorib eedem picture siue celatu¬
re sunt facte. Patetꝙ ratio figure.
quare easdem ipsas picturas & ce
laturas. eosdem cherubym pͥma
templi ianua quos et int̾ior reci¬
piat: quia nimirum eadem ar

Expanded text:
paries esse videretur. Similiter et paries esse videretur. Similiter et cedrinus paries, cum vicenorum in longitudine et altitudine esset cubitorum, non parvam et ipse debuit habere grossitudinem. Quapropter et in hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut videlicet ab utroque latere, hoc est, intus et foris, aequale parieti ostium pateret; et quoniam easdem picturas ostium, quas et paries habebat, veraciter unus per omnia et continuatim extentus paries videretur, unum decoris gratiam praetendens, aliud mysterii dispensationem praefigurans. Quod vero, descriptis templi ostiis, sequitur: Et sculpsit cherubin et palmas, et caelaturas valde eminentes, operuitque omnia laminis aureis, opere quadro ad regulam, jam supra expositum est, quia et in parietibus domus, et in ostiis, et in interioribus eaedem picturae sive caelaturae sunt factae; patetque ratio figurae, quare easdem ipsas picturas et claturas, eosdem cherubin, prima templi janua quos et interior recipiat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinis fruemur. Unde apte
introitus int̃ioris domus duo qͥ¬
dem ostia: s hec simplicia habe¬
bat. Non enum ibi fides necessa¬
ria ẽ: ubi ea que nunc credimus
ac sꝑamus. omnia manifesta
luce uidebimus. Nlon ẽ labor oꝑ¬
um necessarius: ubi mercede ꝑpe¬
tua eorũ que hic laboramus do¬
nabimur. Non necessarta pa¬
tientia: ubi nemo aliquid ad¬
uersi irrogat. Non munificentia
benignitatis: ubi nemo indiget
opus ẽ. hec de ostiorum figura ꝓ
modulo nr̃o. sequentes patrũ
uestigia disseruimus: uerũ iux¬
ta formam oꝑis. decoris gratia
ꝓusum est. ut in uno eodemq
templi ingressu duo essent ostia.
Necesse et enim erat parietes domꝰ
quicentum uiginti cubitos ha
bebant in altitudine: ñ nullos
etiam cubitos grossitudinis ha
bere. In cuius nimirum grossitu
dinis extrema parte ostia erant
affixa. ita ut equale parieti eẽt
foris templum quisꝙ positus osti¬
um inspiceret. unus ei ꝑ omnia

Expanded text:
dulcedinis perfruemur. Unde apte dulcedinis perfruemur. Unde apte introitus interioris domus duo quidem ostia, sed haec simplicia habebat: non enim fides ibi necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac speramus, omnia manifesta luce videbimus. Non est labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur. Non necessaria patientia, ubi nemo adversi aliquid irrogat. Non munificentia benignitatis, ubi nemo indiget quod opus est. Haec de ostiorum figura pro modulo nostro, sequentes Patrum vestigia, disseruimus. Verum, juxta formam operis, decoris gratia provisum est, ut in uno eodemque templi ingressu duo essent ostia; necesse etenim erat parietes domus, qui centum et viginti cubitos habebant in altitudine, nonnullos etiam grossitudinis cubitos habere, in cujus nimirum grossitudinis extrema parte ostia erant affixa, ita ut aequale parieti esset foris templum quisque positus ostium inspiceret, unus ei per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
omnib ad litus ac solitudinẽ tͣn¬
seamus uututum. Uel certe ostiũ
quod inuicem se tenebat aꝑitux
cum ꝑ ministerium p̃dicatoris dis¬
cernitur. quid ꝓpͥe ad cognitiomẽ
fidei. quid aduuendi castitatẽ
ꝑtineat. que tamen utraq a sua
nequeunt conexione separari:
quantũ distet inter se pryximoꝵ
mala tolerare. & eis nr̃a bona cõ¬
mendare: cũ ħ certissime soleant
in uno eodẽq corde ꝑfectoꝵ indis¬
solubilia ꝑmanere. Notandum
sane quod iningressu oraculi duo
quidem ostia fuisse dicuntur. s
hec duplicia fuisse ñ dicuntur:
in templi uero id est domus pͥoris
introitu. ita erant duo ostia ut
duplex esset utrũq: quia nimirũ
in presenti eccł̃ia talem nos ingre¬
di ac ducere uitam necesse ẽ. in qͣ
dilectionem di &e proxuni ꝑ fidem
et oꝑationẽ. ꝑ patientiam & benig¬
nitatem seruemus: in futura au¬
tẽ uita. ubi dm̃ et proximos in
absꝙ ullo prorsus labore. immo
mmagna multitudine diuine

Expanded text:
omnibus, ad littus et solitudinem tranomnibus, ad littus et solitudinem transeamus virtutum; vel certe ostium quod invicem se tenebat aperitur, cum per ministerium praedicatoris discernitur quid proprie ad cognitionem fidei, quid ad vivendi castitatem pertineat, quae tamen utraque a sua nequeunt connexione separari; quantum distet inter se proximorum mala tolerare, et eis nostra bona commendare, cum haec certissime soleant in uno eodemque corde perfectorum indissolubilia permanere. Notandum sane, quod in ingressu oraculi duo quidem ostia fuisse dicuntur, sed haec duplicia fuisse non dicuntur; in templi vero, id est, domus prioris introitu ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque, quia nimirum in praesenti ecclesia talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem servemus. In futura autem vita, ubi Dominum et proximos in ione absque ullo prorsus labore, immo in magna multitudine divinae
Abbreviated transcription (Latin):
tenens aꝑiebatur: quia iuncte
sunt uirtutes. neq ab iniuicem
queunt diuidi. Nam neꝙ fides si¬
ne oꝑib: neꝙ sine fide deo posst̃
oꝑa bona placere. Neꝙ iteminu¬
rias ferre sufficit: qui ei quẽ tole¬
rat. etiam ea que necesse habet.
cum posset ministrare contemp¬
sit. Neꝙ ei qui substantiam mũ¬
di habuerit. sat ẽ de hac egenti pro¬
ximo dare: si ñ etiã eas qͣs sibi forte
irrogauerit molestias sincero e
corde remittit. Quõd enim de uhͥ
illo ostio dr. quia se inuicem tenero
apiebatur. ñ hec aꝑtio seꝑationen
abinuicem sp̃ũalium designat ur¬
tutum: s hoc potius indicat. qͦ dy
harum coniunctionem ingressus
nobis scẽ eccłie magis magisꝙ pa¬
tescit. ut quo his amplius abunde¬
mus. eouerius scõꝵ cetib associe¬
mur: sicut etiã diuisio rubri ma¬
ris ꝑ quam ppłs di egyptium ꝑse¬
quentem euasit. ñ diuisionẽ un¬
ci baptismatis. s aꝑtionẽ potius
signauit. qua extinctis peccatis

Expanded text:
tenens aperiebatur, quia junctae tenens aperiebatur, quia junctae sunt virtutes, neque ab invicem queunt dividi. Nam neque fides sine operibus, neque sine fide possunt opera bona placere. Neque item injurias ferre sufficit, qui ei quem tolerat etiam quae necesse habet, cum posset, ministrare contempsit; neque ei qui substantiam mundi habuerit, sat est de hac egenti proximo dare, si non eas quas sibi forte irrogaverit molestias sincero ex corde remittit. Quod enim de utroque illo ostio dicitur, quia se invicem tenens aperiebatur, non haec apertio separationem ab invicem spiritualium designat virtutum; sed hoc potius indicat, quod per harum conjunctionem ingressus nobis sanctae Ecclesiae magis patescit, ut quo his amplius abundemus, eo verius sanctorum coetibus associemur. Sicut etiam divisio maris Rubri, per quam populus Dei Aegyptium persequentem evasit, non divisionem unici baptismatis, sed apertionem potius signavit, qua, exstinctis peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
quia inutraq dilectione duosunt
que pͥncipaliter obseruare debemꝰ.
Indilectione etenim dĩ fidem uerita¬
tis. & puritatẽ necesse ẽ habeamus
bone oꝑationis. sine fide enĩ impos¬
sibile ẽ placere deo. & fides sine oꝑib
mortua ẽ: in amore autẽ frat̃nitatis
patientia ẽ. & benignitas seruanda.
randas molestias inuiriasꝙ ꝓximoꝵ:
benigna uero. ad dimittendum ex
corde. & benefaciendum eis. quorũ
inuirias sustinet. Qualem nos ca¬
ritatem habere dñs uoluit cum
ait. Dimittte et dimittetur uob:
date & dabitur uobis. Dimitite
inuirias ledentib uos: date sub¬
sidia pietatis. eis quib laxatisin¬
iurias. Qualem nobis impendẽ
dilectionem desiderat ipse: qͥ nos
in oratione dicere p̃cepit. Panẽ
nr̃m cotidianum da nobis bodie
et dimitte nobis debita nr̃a. sic̃
et nos dimittimus debitoribus
nr̃is. Utrũq gͦ ostium duplex e¬
rat: quia dilectio utraꝙ gemino
ordine ꝑficitur. Utrũq seinuicẽ

Expanded text:
quia in utraque dilectione duo sunt, quia in utraque dilectione duo sunt, quae principaliter observare debemus. In dilectione etenim Dei, fidem veritatis et puritatem necesse est habeamus bonae operationis. Sine fide enim impossibile est placere Deo; et fides sine operibus mortua est; in amore autem fraternitatis patientia est et benignitas servanda, randas molestias injuriasque proximorum; benigna vero ad dimittendum ex corde, et benefaciendum eis quorum injurias sustinet. Qualem nos charitatem habere Dominus voluit, cum ait: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite injurias laedentibus vos, date subsidia pietatis eis quibus laxatis injurias Qualem nos impendere dilectionem desiderat ipse, qui nos in oratione dicere praecepit: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Utrumque autem ostium duplex erat, et dilectio utraque gemino ordine perficitur. Utrumque se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
ut que agere debeamus edoceat:
salus uero. ut ad hec nos ꝑagen¬
da confirmet. Temperantia: qua
discernimus. ne plus aut minus
iusto prudentie siue fortitudini
oꝑam dare inueniamur. Et qm̃
quarta post prudentiam. fortitudi¬
nem. temꝑantiam. iusticia sequitur.
Duo ostia que inhoc ingressu facta
sunt: dilectio ẽ dĩ et proximi. Que
bene altͥnsecus facta eẽ dicuntur:
quia adinuicem respiciunt: adeo
ut una sine altera ne quaqͣm pos¬
sit haberi. Omnis enim qui credit
genuit: diligie eum qui natus
ẽ ex eo. Ot sicut it̃um dicit. quia
qui ñ diligit frẽm suum quem
uidet: d̃m quẽ ñ uidet qͦmodo po¬
test diligere. Unde recte ostium
extĩus dilectio frat̃na. int̾ius ẽ di¬
lectio intelligenda diuina: quia
illa pͥor tempore. hec ẽ dignitate
sublimior. Et ꝑ illam ad hanc in¬
tratur: quia in amore pryximi
discitur. qualit̃ amari conditor de¬
beat. Utrũꝙ autẽ ostium duplex
erat. et se inuicem tenens aꝑiebat:¬

Expanded text:
ut quae agere debeamus edoceat; ut quae agere debeamus edoceat; salus vero, ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia, qua discjusto, prudentiae sive fortitudini operam dare inveniamur; et quia  Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem, et temperantiam, justitia sequitur. Duo ostia quae in hoc ingressu facta sunt, dilectio est Dei et proximi. Quae bene altrinsecus facta esse dicitur, quia ad invicem respiciunt, adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnis enim qui credit s qui diligit eum qui genuEt sicut iterum dicitur: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Unde recte ostium exterius dilectio fraterna, interius est dilectio intelligenda divina: quia illa prior tempore, haec dignitate sublimior; et per illam ad hanc intratur, quia in amore proximi discitur qualiter amari Conditor debeat. Utrumque autem ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebat
Abbreviated transcription (Latin):
introitum significat regni celestis.
quo ad uisionem nr̃i conditoris.
suꝑnorũq ciuium nos introdu¬
ci sꝑamus. ac desideramur: ita
introitus in templum pͥmordiã
nr̃e conuersionis ad dm̃. qͣndo in
p̃sentem eccłiam ingredimur. typi¬
ce demonstrat. Iste ingressum no¬
ftrum ad fidem: ille designat ad
spcciem̃. Unde apte postes huius
introitus quadrangulati sunt
facti. ꝓpter quatuor scĩ euangłii
libros. quorũ doctrina infide ue¬
ritatis erudimur: seu ꝓpt̃ totidẽ
quatuor uirtutes pͥncipales. pru¬
dentiam. fortitudinem. tempe¬
rantiam. iusticiam. Quarũ ueluti
fundamine quodam firmissimo:
omnis bonorũ actuum structu¬
ra innitit᷑. Prudentia nãꝙ est:
qua dicimus quid nos agere. qͣ¬
liter uiuere deceat. Fortitudo: per
quam ea que agenda didicimus
implemus. Quas uno uersiculo
uirtites. ꝓpħa breuiter complecti¬
tur. dicens. Dñs illuminatio mea.
& salus mea. Illuminatio uidelicet.

Expanded text:
introitum significat regni coelestis, introitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostri Conditoris supernorumque civium nos introduci speramus et desideramus, ita introitus in templum, primordia nostrae conversionis ad Deum, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, propter quatuor sancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur, seu propter totidem quatuor virtutes principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia namque est qua discimus quid nos agere, qualiter vivere deceat. Fortitudo, per quam ea quae agenda didicimus implemus, quas uno versiculo virtutes propheta breviter complectitur, dicens: Dominus illuminatio mea et salus mea . Illuminatio videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram: forncationẽ. immunditiã.
libidinem. concupiscentiã malã.
&e auaritiam que ẽ simulachrorũ
seruitus. Ad quantã uero candors
grãm banc uelit ꝑduci: ostendit a¬
lias dicens. Obsecro uos fratres
miscdiam di. ut exhibeatis corꝑa
ur̃a hostiam uuentem. scãm. deo
placentem: rationabile sit obseqͥũ
urm̃. Intexunt uelo cherubym
eisdẽꝙ qͣtuor eximiis colorib con¬
ficiuntur: cum inuniuersis qui
pie agimus. auenenatis demo¬
num telis ꝑ angelorũ p̃sidia dñ
donante ꝓtegimur. Intexuntur
uelo cherubym: cum in bonis qͥ
agimus multitudine scientiei
desinenter utimur. respicientes
semꝑ ad eloquia diuina. et ne for¬
de a uirtutum calle aberremus.
horum intuitu continuo uesti¬
gia nr̃a regimus. N ecitꝙ intro¬
itu templi postes de lignis oliua¬
rum qͣdrangulatos: &e duo ostia
de lignis abiegnis altrinsecus:
& utrũq ostium duplex erat. et
se inuicem tenens aꝑiebat᷑. Sĩc
ingressus oraculi quo ad archam
dñi cherubymꝙ ꝑueniebatur.

Expanded text:
fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et avaritiam, quae est simulacrorum servitus . Ad quantam vero candoris gloriam hanc velit perduci, ostendit alias dicens: Obsecro vos, fratresdiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum . » Intexuntur vero cherubim eisdem, quae quatuor eximiis coloribus conficiuntur, cum in universis, quae pie agimus, a venenatis daemonum telis per angelica praesidia, Domino donante, protegimur. Intexuntur velo cherubim, cum in bonis quae agimus, multitudine scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina; et ne forte a virtutum calle aberremus, horum intuitu continuo vestigia nostra regimus. « Fecitque in introitu templi postes de lignis olivarum quadrangulatos; et duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus; et utrumque ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. Sicut ingressus oraculi, quo ad arcam Domini cherubin perveniebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sub quo in oraculum intrabatur. ex
iacincto. purpura. coccino & bysso
factum eẽ: ei quoꝙ cherubym intexti
ẽẽ memorantur. Iachinctus quippe
qui celi colorem imitatur. suꝑnorũ
desidiis apte comparat᷑: purpura
que sanguine conciliorũ conficit᷑.
&& sanguineam ipsam p̃fert speciẽ.
ñ immerito sacramentum dñice¬
signat passionis: quo nos iniciari.¬
& quod imitari. crucem nr̃ãm por¬
tando debemus. Coccino qui ru¬
beo colore flammascit. congrue
mirantes dixere. qui cum dño am¬
bulauerant discipuli. Nonne
oor nr̃m ardens erat in nobis dum
loqueretur in uia: & aꝑiret nobis
scͥpturas: Byssus que de terra
uirenti germine nascitur. & lon¬
go artificum exercitio natiuum
exuit uirorem. atꝙ ad albentem
deducitur speciem. congrue casti¬
gationem nr̃e carnis insinuat:
cuius quasi humorem ingenitũ

Expanded text:
sub quo in oraculum intrabatur, ex sub quo in oraculum intrabatur, ex hyacintho et purpura, cocco et bysso, factum esse, ei quoque cherubin intexti esse, memorantur. Hyacinthus quippe, qui coeli colorem imitatur, supernorum desideriis apte comparatur; purpura quae sanguine conchyliorum conficitur, et sanguineam ipsam profert speciem, non immerito sacramentum Dominicae passionis signat, quo nos initiari, quod imitari crucem nostram portando, debemus. Coccino, qui rubeo colore flammescit, congrue mirantes dixere, qui cum Domino ambulaverunt, discipuli: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terra virenti germine nascitur, et longo artificum exercitio, nativum exuit virorem, atque ad albentem deducitur speciem, congrue castigationem nostrae carnis insinuat. Cujus quasi humorem ingenitum
Abbreviated transcription (Latin):
Ot moriente illo in cruce idem ue¬
lum scissum ẽ medium a summo
usꝙ decesum: ut aꝑte doceretur.
quia figure legales iam tuno ad
finem uenissent. ac ueritas eum¬
gelii archanaq celestia. & ipse ce¬
li ingressus ñ adhuc ꝓphetand̃.
ac figuraliter significandus. sed
endus: qui ab initio mundiusꝙ
ad id temporis. in fide ueritatis
de mundo transierunt. Nam
die post resurrectionem dñi
quadragesimo. uniuersi cum eo
celum petierunt: remotoꝙ om¬
ni uelamine. multipharias in
domo patris mansiones ꝓ sius
quiꝙ meritis acceꝑunt. & & no¬
bis qui adhuc futuri eramus. ea¬
dem hora iam reseratus ẽ suꝑne
illius cuutatis. ac domus patris
ingressus. In quam ꝓfecto ciuitatẽ
ñ nisi ꝑ int̾na et̾̃norum bonorũ
desideria. ꝑ fidem et sacramenta
dominice passionis. ꝑ feruorem
sincere dilectionis. ꝑ mortificati¬
onem concupiscentie carnalis:
ꝙe ꝑ cotidiaua angelorũ auxilia
conscenditur. Unde bene idem uelũ

Expanded text:
Et moriente illo in cruce, idem veEt moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum, ut aperte doceretur quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli ingressus non adhuc prophetandus, ac figuraliter significandus, sed endus, qui ab initio mundi usque ad id temporis in fide veritatis de mundo transierunt. Nam die post resurrectionem Domini quadragesimo, universi cum eo coelum petierunt, remotoque omni velamine, multifarias in domo Patris mansiones pro suis quique meritis acceperunt. Sed et nobis qui adhuc futuri eramus, eadem hora jam reseratus est supernae illius civitatis ac domus Patris ingressus. In quam profecto civitatem, non nisi per interna aeternorum bonorum desideria, per fidem et sacramenta Dominicae pa mortificationem concupiscentiae carnalis, et per quotidiana angelorum auxilia conscenditur. Unde bene idem velum,
Abbreviated transcription (Latin):
sinistram partem interp̃tariua¬
leat. cundis sese intuentib osten¬
dunt. Et hec om̃ia oꝑa oꝑata sũt
magnis eccłie membris fulgor su¬
pereminet amoris. Hiis ostiolis
etiam uelum fuisse additum uer¬
ba dierum narrãt. Fetit quoq
uelum inquit ex rachincto pur¬
pura cocco & bysso: & intexuit
ei cherubym. Quod decoris qͥdẽ
gra factum ẽ. ut inter parieces
deauratos etiã olosericum ful¬
geret: s in eiusdem mysterii sig¬
nificatione. cuius & ostiola an¬
te archam. atq ingressum ora¬
culi est appensum: ut sic̃ ostiola
congrius horis aꝑebantur. sic
& uelum reuelaretur. quotiens
aduenirent quib in scã scõrum
eẽt ingrediendum. Huius gͦ ue¬
li sedula reuelatio legis aꝑtionẽ
significat. & regni celestis: que
nobis ꝑ incarnationẽ dñi & sal¬
uatoris nr̃i donata ẽ. Unde et
baptrato eo celi aꝑtisunt: ut
ostendẽtur. quia ꝑbaptisma qͦd
nobis ipse consecrauit. ianuam
patrie celestis deberemus ingrech.

Expanded text:
sinistram partem interpretari vasinistram partem interpretari valeat, cunctis se intuentibus ostendunt. Et haec omnia opera sunt magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. Hietiam velum fuisse additum, Verba dierum narrant. Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso, et intexuit ei cherubin. Quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii significatione, cujus et ostiola ante arcam atque ingressum oraculi appensum est; ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, sic et velum revelaretur quoties advenirent, quibus in sancta sanctorum esset ingrediendum. Hujus ergo veli sedula revelatio legis apertionem significat, et regni coelestis, quae nobis per incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est. Unde et baptizato eo, coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma quod nobis ipse consecravit januam patriae coelestis deberemus ingredi.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sensus agere decernunt.¬
t sculpsit in eis picturam che¬
rtibym et palmarum species.& ana¬
glipha ualde ꝓminentia: & texit
ea auro. & oꝑuit tam cherubym
quam palmas &e cetera auro.Ana¬
est cum cherubym inornatu pa¬
rietum templi posita: et pro cap¬
tu nr̃o exposita siuit. Nec labo¬
randum in astruendo. quia uir¬
tutum oꝑib que ꝑtotum orbem
eccłia. in sius scĩs ac ꝑfectis exercet.
illi p̃cipue. quib fidelium cura
commissa. et claues regni celorũ
sunt date.omni debeant soller¬
tia insistere: ut qͣntum gradu
p̃minent cet̾is tantum & merito
p̃cellant bone actionis. Habent
nãq in se picturam cherubym¬
sculptam: cum angelicam inter¬
ris uitam qͣntum mortalib pos¬
sibile ẽ. et mente imitantur et
oꝑe. habent palmarum species
cum dona suꝑne retributionis
fira semꝑ intentione meditant᷑.
Palma nãꝙ: manus uictriciꝰ ornã
est.habent anagliphaualde pro¬
minentia: cum certissima bonorũ
oꝑum documenta. et que nemo in

Expanded text:
corporis sensus agere decernunt. Sculpsitque in eis picturam Cherub et palmarum species, et anaglypha valde prominentia, et texit ea auro, operuitque tam Cherubin quam palmas et caetera auro. Anaem cum cherubin in ornatu parietum templi posita, et pro captu nostro exposita sunt. Nec laborandum in astruendo, quod virtutum operibus, quae per totum orbem Ecclesia in suis sanctis ac perfectis exercet, illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere, ut quantum gradu praeminent caeteris, tantum et merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubsculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est et mente imitantur et opere. Habent palmarum species, cum dona supernae retributionis fixa semper intentione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operam documenta, et quae nemo in
Abbreviated transcription (Latin):
mdicium sui p̃bet: nisi ex ea parte
qua inuitat aues. uel animalia
capit. ¶st autẽ tortuosus plus ali
is serpentib: ita ut spinam ñ ha¬

Expanded text:
dicium sui praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sunt facta in templo. Cum enim di¬
xisset scͥptura regem salomonem fe¬
cisse mensam suꝑ quam ponerent᷑
panes ꝓpositionis auream: adiun¬
xit subsequenter. & ait. De decẽ can

Expanded text:
sunt facta in templo. Cum enim dixisset Scriptura regem Salomonem fecisse mensam, super quam ponerentur panes propositionis, auream, adjunxit subsequenter, et ait: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid expisce assumpsert¬
sibi. eos significat. qui de men¬
bris diaboli. in xp̃i menbra tͣns¬
ferunt᷑ .i. de infidelitate ꝯu̾tun¬
t᷑ ad fidem. Quicquid uͦ dimisert̃.
eos econt᷑ demonstrat. qui audi¬
to di uerbo malunt int̃ menbͣ
mortua. ac putrida. sui deceptoriᷤᷤ
residere: qua ad societatẽ sui con¬
ditoris reuertiz assauit carnes eiꝰ
meis quos carnales muenit:s
igne sui amoris sp̃itales fortes
Saliert̃ autẽ. idẽ tobias ⁊ angłs:
quia idem mediator di ⁊ homi¬
num. ⁊hunanitꝰ apłos docuit
loquendo: ⁊ duimnitus incorde e¬
is salem sapientiȩ tͥbuit. Tule¬
rt̃ autem secum quȩ sufficerent

Expanded text:
quid ex pisce sibi assumpserunt, eos significat qui de membris diaboli in Christi membra transferuntur, id est, de infidelitate convertuntur ad fidem. Quidquid vero dimiserunt, eos econtra demonstrat, qui, audito Dei verbo, malunt inter membra mortua ac putida sui deceptoris residere, quam in societatem Salvatoris reverti. Assavit carnes ejus in eis quos carnales invenit, sed igne sui amoris spirituales ac fortes Salierunt autem, id est, Tobias et angelus; quia idem Mediator Dei et hominum, et humanitus apostolos docuit loquendo, et divinitus eis in corde salem sapientiae tribuit. Tulerunt autem secum quae sufficerent
Abbreviated transcription (Latin):
lam de patre audire. id est necdũ
palam patrem uidere queunt.
fidem & opus iusticie diuino or¬
nant amore: ꝑ quem ꝑfectam ui¬
sionem. & plenam di cognitionẽ
mereantur. Lamine auree quib
oꝑta ẽ domus. oꝑationes sunt
multipharie pietatis: quas in ob¬
sequium uł sui creatoris. uł frater¬
ne necessitatis. amor castus exhi¬
bet. Glaui aurei quib erant af¬
fixe lamine. ipsa sunt p̃ceptaca¬
ritatis. siue ꝓmissa eterne darita¬
tis: ꝑ que in exercitio studioq iur¬
tutum ne deficiamus. donante
xp̃i gr̃a continemur. Unde bene
de eisdem clauis in libro parali¬
pomenon scͥptum ẽ. Sed et cla¬
uos fecit aureos: ita ut singuli
claui syclos quinquagenos ap¬
penderent. Quinquagenarionãy
numero solet in scͥpturis remis
ẽ psalmus penitentie &e remissio¬
nis. quinquagesimus annus ui¬
quagenorum erant sicloꝵ daui
singuli quib lamine auree affi¬
gebantur in parietib domusdiũ

Expanded text:
lam de Patre audire, id est, necdum lam de Patre audire, id est, necdum palam videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem perfectam visionem et plenam Dei cognitionem mereantur. Laminae aureae, quibus cooperta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quos in obsequium vel sui Creatoris, vel fraternae necessitatis amor castus exhibet. Clavi aurei quibus erant affixae laminae, ipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae claritatis, per quae in exercitio studioque virtutis, ne deficiamus, donante Christi gratia continemur. Unde bene de eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent . Quinqunumero solet in Scripturis remissus psalmus est poenitentiae et remissionis; quinquagesimus annus juquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus laminae aureae affigebantur parietibus domus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
mo: & affixit laminas claiuis aureis.
Domum aute oraculum p̃sentis ec¬
desie typum tenere diximus: ubuta
redemptoris nr̃i amore flagramus.
ut necdum ipsum uidere facie ua¬
leamus ad faciem̃ Unde apte domi
hec auro quidem purissimo cooꝑ¬
ta: hint̃posito erat medio pariete
ab oraculo secreta. Oraculum nãq
uocat᷑: cumuel diina hominib.
uł angłica allocutio cum secretoꝵ
quorũꝙ reuelatione conceditur.
Unde bene oraculum in abditis.
hoc ẽ inint̾iore domo factum est:
quia insuꝑna patria. et angeloꝵ
nob̾ uisio atq allocutio. ꝙ ipsa dĩ
presentia reuelabitur. iuxta hoc
se pollicetur dicens. Qui autẽ di¬
ligit me diligetur a patre meo: et
ego diligam eum et manifestabo
eime ipsum. Et iterum uenit ho¬
ra cum iam ñ in prouerbiis lo qͣr
uob̾: s palam de patre meo annun¬
ciabo uob̾. Domus ergo ante ora
culum auro tecta ẽ. quia ꝑfecti qͥꝙ
iusti in hac uita ubi necdum pa¬

Expanded text:
mo, et fixit laminas clavis aureis. mo, et fixit laminas clavis aureis. Domum ante oraculum praesentis Ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut necdum ipsum videre facie leamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta, sed interposita erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus, vel angelica allocutio, cum secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in adytis, hoc est, in interiori domo factum est, quia in superna patria, et angelorum nobis visio atque allocutio, et ipsa Dei praesentia revelabitur, juxta haec se pollicetur, dicens, Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam cum, et manifestabo ei me ipsum . Et iterum, Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis; sed palam de Patre meo annuntiabo vobis culum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum pa