comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sos & tiiidos faciant. Aliquotiens & desꝑatione peccatorũ. menten
conuersi ꝑsopore conturbant. horreudaq & gehennȩ supplicia mini¬
tant: nonnũqu̾a autẽ & aꝑta impugnatione grassantes: humana corpora uer
berant. qđ tam̃ deo ꝑmittente malis fit ad iundictã: iustis ad tolerantiȩ głam
Plcrunq immnundi sp̃s eosquos incunbere in scłi amore conspiciunt. ormien¬
tes quadam uana spei ꝓsꝑitate illudunt. Quosdamuͦ quos formidare aliqua
aduersa ꝑsentiunt. dormientes inani t̾rore concutiunt. sicq miserorũ corda
uariis illusionibꝰ temptantes. mͦ uacua ꝓsꝑitate demulcent. mͦ uana formidine
tirrent. Qaut nullis aut raris conscii sunt delictis. aut nunquã aut raro ter-¬
roribꝰ fatigant᷑ noct᷑nis. sed placato somno qͥ escentes. int̾dũ etiã ꝑ soporẽ quȩdã
archana & nustica contuent᷑: ac udent. Quͦ corda sua gͣuioribꝰ uitiis pollue¬
runt. conscientiȩ pauore illu si species tremendas aspiciunt. Fallax enĩ i. nago

Expanded text:
 etiam ex desperatione peccatorum mentem conversi per soporem conturbant, horridaque gehennae supplicia minitant. Nonnunquam autem et aperta impugnatione grassantes humana corpora 276 verberant, quod tamen, Deo permittente, malis fit ad vindictam, justis ad tolerantiae gloriam. 2. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago
Abbreviated transcription (Latin):
¶amu suꝑ os pontt. qui bonis oꝑibꝰ lingue gxcessum oꝑit. Manũ supeos
ponit. qui male locutionis culpas. bonȩ accionis uelamine tegit. Loquens
que a ddm̃ ꝑtinent nec faciens. & si mitilis est sibi: audientib̾ tam̃ prodest.
Qui de saꝑ ientia se latidari affectant: loquentẽ ꝓpham attendant.Ueqͥ
sapiiutes estis in ocłis ur̃is. & corã uob̾metipsis prudentes. iect ex senceũ¬
tia dicit. qͥ uerã sapientiã gustu interni saporis sentit. Asentiendo etum
sententia dicit᷑. Ac ꝑ hoc arpogantes quasi sine humilitate de sola scientiad
aicunt: non dc sententia. Llle enim sapit. qͥ recte & scd̃m dm̃ sapit. In suamdi¬
cunt contumeliã doctores t̾e. si dum sint ab eis dicta sapienter: nimiũ tamen.
doqiuent᷑. Horiit cuũ sapientia spuncum uerborũ ambitũ. ac fuco mundiał
eloquentiȩ iniflatis sermonibꝰ portatũ. Quidam curiosi. aelectent̾ audite

Expanded text:
7. Manum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os 7. Manum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapientia se laudari affectant, loquentem prophetam 226 attendant: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . 10. Recte ex sententia dicit, qui veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae in
Abbreviated transcription (Latin):
gue plabim crimine. & dum facta quedam non grauia libe
ic sine metu committimꝰ: ad potiora & horrenda peccandi coti¬
suetudine labim. Sicut plerũꝙ multiloquorũ stulticia reprehendit᷑.
ita nitsim nimis tacentiũ uitia denotant᷑. Illi enĩ satis laxando linguã.
in leuitatis uitio defluunt. isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt.
Imnꝑiti sicut loqͥ nesciunt ita tacere ñ possunt. Mente enĩ ineruata. ore
loquades. ucrb ꝑstitpunt: sensu nichil dicunt. Sicut falsitatꝰ crime a
ꝓficiontib ꝑtimescitur: sta otiosa uerba a ꝑfectis iuris uitans. ⁊ Ianruet. los
quidam si cut ꝑ ocioso uerbo iatio ponit᷑. ⁊ta ꝓsermone iniusto pena gesol
nitur. uani sermones in ore xpiani eẽ. ñ debent. Nam sicut malos mores bo¬
na colloqua corrigunt: ita praua colloquia bonos mores corrũpunt. Custo¬
dia ori ponit᷑. dĩ quisq non se iustũ sed qđ magis uerũ est. peccatort fatet̃.

Expanded text:
guae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere guae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quidam: Simur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur.
Abbreviated transcription (Latin):
e opꝰ intentionis ipsiꝰ bonũ est. Alioquin: male intentionis
etiam si bonũ in factis appareat. bonũ iam ñ eiꝰt: qm̃ ex sua inten¬
tione aut ꝓbat̾ bonũ. aut reꝓbatur indignũ. Bonãgͦ intentio quȩ ꝓpt̃
quisq bonĩ opꝰ qđ agit̃. intentione bona agat: qm̃ ꝓynala itentione. ple
cuq bonũ quod agiinꝰ ꝑcdimnꝰ. & mmꝰ a culpa uagamus. Sepe quȩ apud
hominũ iudiciũ hona patent. apud examen diligentissimi & acutissimi
iudicis. repba decegunt᷑. Ideoq om̃is sc̃s ueret᷑. ne forte bonum quod a¬
git: pro aliqua aninui intentione in oculis det reptobum sit:
soliũ suũ in introitũ poitarũ ierłm. Regna aquilonis uitia sunt.
que sedes suasm portis ponunt : qͣndo ꝑ sensus carnis labem anine in¬
alias dia: Inttauuit mois ꝑftnestrais nr̃is. & alibi.& tetranei ingrediebant
illecebrando detuncunt: De si norone.xxix.
tido quedam parua uitiorũ uerba non euitamꝰ: in magno lit¬

Expanded text:
et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus appareat, bonum tamen jam non est, quoniam ex sua intentione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo intentio, quae propter squisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus bonum, quod agimus, perdimus, et minus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit. solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae inalias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantillecebrando devincunt. 228 CAPUT XXIX.Dum quaedam parva vitiorum verba non evitamus, in magnum lin
Abbreviated transcription (Latin):
lecaliter tam̃ in siuis amhiilat seĩis: ãrim de loco in iocũ predicat᷑ ab eis. Nam
Atus qͥ nce loco mouet᷑ nec ⁊: mpore. in seruis tam̃ saes & tempoie & loco mouet᷑.
quotiens ab eisae. localiter predicat᷑. Dum de deo nec słm quarititate. nee
catur. ine̾ic tam̃ ei q̃. immͦ latitudo caritatis qua nes & abirror̃e colligit.
& continet inueritat meit ei & longitucio qua noy longanim̃iter poitat¬
malos donec emendatis̃ patrie tuture restituat.eei & altitudo ꝑ qũã
omnẽ sensum suȩ scientiȩ immensitate exuꝑat. ine t ei & ꝑtundi. qtio

Expanded text:
suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo nec secundum quantitatem,catur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
rt: nͥ cradatis. Somnia similia funt arguriis. & qͥ ea intendunt. reuera au¬
gurari noscant᷑. Non ẽc uera somnia: quȩ cogitans a: imꝰ die noctuq sibi ima¬
ginat᷑. Mentes emñ nonnũꝗ ipsa sͥ somnia fingunt. Sepe dũ pͥora mala per
huiis mod mentis imaginatione aut de p̾teritis amessis. aut de futuris supplici¬
is memoria uigilantibꝰ fiunt: & ꝑ uisiones somnia occurrt̃. & cogitantiũ iñtes

Expanded text:
it, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera auit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
taaotie ⁊ reuelatione. da iele dicente: tu inquit rex eagitare cepisti instratu
tuo. quid tẽt. futurum post hęc: & qui reuelat mysteria ostendit ͥ quȩ ueita
sunt. Ettiĩ sepe ea in quib cogitationũ nr̃arũ sensum porrigimꝰ. quodam m̃t̾
excessu reuelant᷑ dũ requiescimꝰ. Quãuis nonnulla uera sunit somnia. facile
tam̃ eis credi ñ opus est: quia diuersis imaginationũ qualitatibꝰ oriuntur.
d uude ueniant raro considerant᷑. Iam facile gͥ somniis fides habenda ne
ne forte sathanas in angłm lucis sese transformans. qũelibet incautũ fallat¬
& aliqua erroris fraude decipiat. Nonnũ quã demones decepturi fraude ita
quosdam curiosius obseruantesq illudunt: ut quȩdam somnia non alicer
eremant qua ostendunt᷑. ut enĩ in multis fallant: interdũ & uera ꝓnunti¬
ans: Sed quauis ita accidant. contemnenda sunt: ne forte de illiesione ꝓce¬
ͥant. Picoosentis testimoniũ scripturȩ dicentis. si dixerint uob̾ & ita euene.¬

Expanded text:
tatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evener
Abbreviated transcription (Latin):
illi cdim. sed tunc et̃ peccatũ: si antequã illudañ eogitationis affectibꝰ p̃uerim̃.
lagxuriȩ qͥppe imagines quas inueritate gessimꝰ. sepe dormientibꝰ in animo
appa rent: ied innoxie ũtion concupiscendo occurrant. Qnocturna illusiõe
pollat᷑. quauis& si extra memoriã turpiũ cogitationũ sese ꝑsentiat inqͥnatũ:
tam hoc ut temptaret᷑ culpȩ suȩ tribuat. suãq immundiciam statim fletib
tergat:¬

Expanded text:
 peccatum, si, antequam illudamur, cogitationis affectibus praevenimur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo occurrunt. § 1. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus tergat
Abbreviated transcription (Latin):
& si ad momentũ huiusmodi uisionibꝰ commoueant᷑ mox tam̃ tugilantei illu¬
sionũ uanitates despiciunt. intentionẽ suã ꝓrinꝰ ad c̃m̃ conuertunt. Diuersȩ
qualitates sunt soniniorũ. Quȩdam enĩ ex saturitate. seu inanitione occur¬
runt. quȩ etiam ꝑ exꝑientiã nota sunt: quȩdam uͦ ex ꝓpria cogitatione ori-¬
tint᷑. Nam sepe quȩ in die cogitamꝰ. in nocoibꝰ recognoscimus. Nonnullȩ auteri
uisiones sp̃uim immundorũ ftuit illuũone: Salomont ꝓbante. multos inqͥt
eerare fecerunt somnia & illitsiones uanȩ. Porro quȩdam iusto fiunt modo.
id ÷ suꝑnę reuelationis inysterio. ũcut legit᷑ in lege de iosephsilic iacob:

Expanded text:
ilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum convertunt. 6. Diversae qualitates sunt somniorum. Quaedam enim ex saturitate, seu inanitione occurrunt, quae etiam per experientiam nota sunt. Quaedam vero ex propria cogitatione oriuntur; nam saepe quae ivisiones spirituum immundorum fiunt illusione, Salomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph filio Jacob,
Abbreviated transcription (Latin):
patres. Quare pͥmo filii: Quia
remitunt᷑ uob̾ peccata ꝑ nom̃
eius. et regeneramini innui uã
uitam. ĩ do filii. Patres quare. qr
cognouistis eum qui apͥncipio
ẽ. Pnncipiũ enim. ad pat̾nitatẽ
tiquus indiuinitate. Qmͣ antiqũũ
putanꝰe Quot annorinsꝰ Puta¬
mus ne maior quam mat̾ sua:
Maior pl᷑ne quam mat̾. Omiã
enim ꝑ ip̃m facta sunt. Si omnia.
et ipãm matrem antiquus fecit.
de qua nasceret᷑ nouus. Putamꝰ¬
ne ante matrem solam: Et ante
auũ matris: antiquus. Auus
matris ipsius: abraham. Et di¬
egosum. Ante abraham dicimꝰ:
celum et t̾ram anteqmͣ eẽt homo:
facta sunt. Ante ista fuit dominꝰ.
immo ẽ. Optune enim ñ ait ante
abrahani ego sui sante abrahã
egosum. Qd̾ enimd̾r qr fuit: ñ ẽ¬

Expanded text:
patres. Quare primo filii? Quia patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim ad paternitatem tiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Doego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conscindimꝰ unitatẽ qr tenemꝰ
cantatẽ. Scribo uob̾ filioli. quia
remitunt᷑ uobis perata ꝑ nom̃
eus Ideo filioli. quia remissis
pecatis nascimimi. S ꝑ cuiꝰ nom̃
remutunt᷑ peccata. Nunquid
augustini: Ergo nec ꝑ nomen
donati. Uidete quis augustinus
aut quil donatꝰ. Nce ꝑ nomen
pauli. nec ꝑ nom̃pem. Nam di¬
uidentib sibi eccł̃iam et partes
fac̾e de unitate conantib: parturi¬
ens paruulos mat̾ catitas in ap¬
ło. exponit iuscera sua. cõscindit
quodãmodo u̾bis ubera sua. plo¬
rat filios quo uidet efferri. Re¬
uocat ad unum nom̃. eos qui
multa nomina sibi facere uole¬
bant. Repellit ab amore suo. ut
xp̃c amet᷑. et dicit. Numqͥd paulꝰ
ꝓ nob̃ crucifixus ẽ. aut in nomi¬
ne pauli baptrrati estis: Quid
dicit: Nolo mei sitis: ut mecum
sitis. mecum estote. Om̃s illiꝰ sumꝰ.
qui ꝓ nob mortuus ẽ. qui ꝓ nob̃
crucifixus ẽ. Unde et hic dimit¬
tunt᷑ uob̾ peccata ꝑ nom̃ eiꝰ. ñ per
hominis alicuiꝰ. Ecribo uobis

Expanded text:
 non scindimus unitatem, quia tenemus charitatem. 4. Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus. Ideo filioli, quia dimissis peccatis nascimini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus ametur, et dicit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata per nomen ejus, non per hominis alicujus. 5. Scribo vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ponde et dic. Scͥptũ ẽ. Nõ temp¬
tabis dñm deum tuum. Nõ eͥgo
tẽptabo deum. qͣsi tunc ꝑtineam
ad deum si fecero miracłi ⁊ ñ ꝑti¬
neam sin fecero. Et ubi sunt u̾ba
euis. gaudete qr nomina ur̃ascͥ¬
pta st̃ in celoᷤ. De ambitione scl̃i¬

Expanded text:
ponde et dic, Scriptum est, Non tenponde et dic, Scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum: non ergo tentabo Deum, quasi tunc pertineam ad Deum si fecero miraculum, et non pertineam si non fecero. Et ubi sunt verba ejus, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo? De ambitione s
Abbreviated transcription (Latin):
reppulit temptationẽ. et docuit
pugnare militem: Ad tende qͥd
illi ait. Non insolo pane uiuit
homo. s in omni u̾bo di. Temp¬
tatꝰ est et desiderio occłorum de
miracło. qñ ei dix̃. Mute te deor¬
sum. qr scriptum ẽ Angłs suis
mandaũ de te ut suscipiant te:
neqñ osfendas ad lapidem pedẽ
tiũ sue restiat tẽptatori. Dieñ
faceret miracłm. ñ uid̾etur nisi
aut cessisse. aut cunositate fecisse.
fecit enim qñ uoluit tãqmͣ d̾s s
tanqmͣ infirmos curans. Nã sit̃ẽ
faceret quasi tantũmͦ miracłm
uoluisse fac̾e putaremꝰ sue hoc
homines sentirent: ad tende qͥd
respondit. Et qñ tͥtalis tempta¬
tio euenent. dic illicl et tu. Redi
post me satanas. Scriptum ẽ eñi.
Id est si hoc fecero temptabo deum:
hoc dix̃ qd̃ te uoluit dice̾. qñ tibi
fecisti: Ad orationes tuas mortui
surrexerunt᷑. Aut febri citantes
sanasti. Si uere ẽẽt alicuiꝰ men¬
ti. face̾s aliquod miracłm. Res¬

Expanded text:
repulit tentatorem, et docuit repulit tentatorem, et docuit pugnare militem? Attende quid illi ait: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraculo, quando ei dixit: Mitte te deorsum, quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut suscipiant te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum. Ille restitit tentatori: si enim faceret miraculum, non videretur nisi aut cessisse, aut curiositate fecisse: fecit enim quando voluit tanquam Deus, sed tanquam infirmos curans. Nam si tunc faceret, quasi tantummodo miraculum voluisse facere putaretur. Sed ne hoc homines sentirent, attende quid respondit; et quando tibi talis tentatio evenerit, dic illud et tu, Redi post me, satanas; scriptum est enim, id est, Si hoc fecero. tentabo Deum. Hoc dixit, quod te voluit dicere. Quando tibi fecisti, aut orationibus tuis mortui surrexerunt, aut febrientes sanasti? si vere esses alicujus momenti, faceres aliquod miraculum: res
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta erant. quid eis aie cd̃ns:
Nolite in hoc gaudere. s gaudete
qm̃ nomina ur̃a scripta sunt in
celis. Inde uoluit gaudere apłos.
unde̾ gaudes et tũ. Ue tͥ eñi. si
nomen tuum ñ ẽ scriptum ince¬
lo. Nunquid uetibi si ñ ambu
lauens in manꝰ: Nunquid ue
tͥ. si ñ exclusens demonia: Si ac¬
cepisti hoc unde facias. itt̾e humi¬
lit. ñ suꝑbe. Nam dequib dam
pseudo ppħ̃is dix̃ dominus. quia
facturi sunt signa et ꝓdigia. Er
go ñ sit ambitio scłi. Ambitio scłi
suꝑbia est. Iactare se uułt in hono¬
rib. Magnus sibi uidet᷑ homo si¬
ue de diuiciis. siue de aliqua pot̃ẽ¬
tia. Tria sunt ista. et nichiluiue¬
nis unde temptet᷑ cupiditas hu¬
mana. nisi aut desiderio carnis.
aut desiderio occlłorum. aut am¬
bitione scł̃i. ꝑ ista tria dominus
tẽptatꝰ ẽ ad iabolo. Desiderio car¬
nis temptatus est. qñ dictum ẽ
ei. Si filius dĩ es: dic lapidibus
istis ut panes fiant: quando e¬

Expanded text:
subjecta erant, quid eis dixit Dominus? subjecta erant, quid eis dixit Dominus? Nolite in hoc gaudere; sed gaudete quoniam nomina vestra scripta sunt in coelo . Inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Vae tibi enim, si nomen tuum non est scriptum in coelo. Numquid vae tibi, si non sulaveris in mari? numquid vae tibi, si non excluseris daemonia? Si accepisti unde facias, utere humiliter, non superbe. Nam et de quibusdam pseudoprophetis dixit Dominus, quia facturi sunt signa et prodigia . Ergo non sit ambitio saeculi. Ambitio saeculi superbia est. Jactare se vult in honoribus; magnus sibi videtur homo, sive de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ista, et nihil invenis unde tentetur cupiditas humana, nisi aut desiderio carnis, aut desiderio oculorum, aut ambitione saeculi. Per ista tria tentatus est Dominus a diabolo. Desiderio carnis tentatus est, quando dictum est ei, Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant; quando e
Abbreviated transcription (Latin):
bro unde manducẽ: ñ habeo unde
bibam. S quid: s i ñ potes halẽ
ista nisi ꝑ iniquitatẽ. ñ ne meliꝰ
amas quod ñ amittis. qmͣ ini¬
quitatẽ c̃mittas: Lucrum auni
iudes. dãpnum fid̃i ñ uides hoe
gͦ ait nob̾. Desidenum carnis ẽ.
.i. desidenum eaꝵ rerum que ꝑti¬
nent ad carnem. sic̃ cibus. ⁊ c̃cu¬
bitꝰ ⁊ cet̾a huiusmodi. Et deside¬
rium occulorum. Desidetiũ occłoꝵ
dicit om̃em curiositatem. Iam
qmͣ late petet curiositat. Ip̃a in pec¬
taculis. ipsa intheatris. in sacra¬
mentis diaboli in magicis arti¬
b. in maleficiis. ip̃a est curiosi¬
tas. Aliquando temptat etiam
seruos dei ut uelint quasi mi¬
raculum facere: temptare utrũ
exaudiat illos deus in miracłis
cuno sitas ẽ hoc est desidenum oc¬
cłorum. ñ ẽ apatre. Si deus de¬
dit: fac. Optulit enim ut facias.
Non enum qui ñ fecerunt. ad reg¬
num di ñ ꝑtinebunt. Cum gau¬
debant apłi quia demonia eis

Expanded text:
beo unde manducem, non habeo unde beo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquiides, damnum fidei non vides. Hoc ergo, ait nobis, desiderium carnis est, id est, desiderium earum rerum quae pertinent ad carnem, sicut cibus et concubitus, et caetera hujusmodi. 13. Et desiderium oculorum: desiderium oculorum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet curiositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacramentis diaboli, in magicis artibus, in maleficiis ipsa est curiositas. Aliquando tentat etiam servos Dei, ut velint quasi miraculum facere, tentare utrum exaudiat illos Deus in miraculis; curiositas est, hoc est desiderium oculorum; non est a Patre. Si dedit Deus, fac; obtulit enim ut facias: non enim qui non fecerunt, ad regnum Dei non pertinebunt. Cum gauderent Apostoli quia daemonia eis
Abbreviated transcription (Latin):
le rapine. oppressiones ibi fiunt.
Modo ñ panetes laudamꝰ. s in ha¬
bitatores parietum. Domꝰ tam̃¬
uo catur. siue illa. siue illa. Om̃s
gͦ dilectores mundi. quia delecta¬
tione inhabitant mundũ. sic̃ ce¬
lum inhabitant. quorum sursũ
cor ẽ. ⁊ ambulant carne int̾ra. om¬
nes gͦ dilectores mundi: mundꝰ
uocant᷑. Ip̃i ñ habent nisi ista tria.
desidenũ carnis. desidenum ocłoꝵ.
et ambitionem seculi. Desiderant
enim manducare. bibe̾ concũbere.
uti uoluptatib istis. Nũquidñ
est mistis modus. Aut qnͣdo drͣ.
nolite ista dilig̾e̾. hoc dicit᷑ ut non
manducetis. aut ñ bibatis. aut
filios ñ ꝓcreetis: Non hoc dr. S sit
m odꝰ. ꝓpͣt̾ creatorem ut ñ uõs illi¬
gent ista dilectione. ne ad fruen¬
dum hoc ametis. quod ad uten¬
dum hab̾e̾ debetis. Non autem ꝓ¬
bamini. nisi qñ uob ꝓponuntur
duo. hoc aut illud. Iusticiã uis. an
luc᷑. Nõ habeo unde uiuam. ñ ha¬

Expanded text:
lae rapinae, nullae oppressiones ibi fiunt. lae rapinae, nullae oppressiones ibi fiunt. Modo non parietes laudamus, sed inhabitatores parietum: domus tamvocatur, sive illa, sive illa, Omnes enim dilectores mundi, quia dilectione inhabitant mundum; sicut coelum inhabitant quorum sursum est cor, et ambulant carne in terra: omnes ergo dilectores mundi mundus vocantur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbere, uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? Non hoc dicitur. Sed sit modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus. certe hoc amaret quõd
dedit sponsus: tam̃ si diceret suf¬
ficit mͥ anulus iste. iam illiꝰ faci¬
em nolo uidere. qualis eẽt:Qͥs
ñ detestaret᷑ hanc amentiam:
ẽuite. ut ames anulum ꝑ sponso
tuo. ⁊ nol̃ uidere sponsum tuum
ad hoc tͥ arram dedit. ut ñ te oppig¬
neraret. s au̾teret. Ad hoc utiq
arram dat sponsus. ut in arrasua
ip̃e ametur. Ergo dedit tͥ d̾̃s ista
omnia. Ama illum qui fecit.
Plus est quod tͥ uult dare .i. se¬
ipsum qui ista fecit. Si autem
amaueris hec quamius illa deus
fecent. et neglexens creatorem. et
amaueris mundum. Nundus
ca qm fecit d̾s. celum et t̾ra. mare.
usibilia. et inuisibilia. s habita¬
tores mundi mundꝰ uocant᷑. Quo¬
mͦ domus uocat᷑. et parietes et in¬
habitantes. et aliqnͣlo laudamꝰ
domum. et iutuperamꝰ in habitã¬
tes. Dicimus enĩ. bona domus.
quia marmorata ẽ et pulcͣ et la¬
queata. Et alit̾ dicimꝰ. bona domꝰ.
nemo ibi patitur inuinam. nul¬

Expanded text:
sponsus? Certe hoc amaret quod sponsus? Certe hoc amaret quod dedit sponsus: tamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste, jam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detestaretur hanc amentiam? est in te, ut ames annulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia ista, ama illum qui fecit. Plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit. Si autem amaveris haec, quamvis illa Deus fecerit, et neglexeris Creatorem, et amaveris mundum; nonne tca quam fecit Deus, coelum et terra, mare, visibilia et invisibilia: sed habitatores mundi mundus vocantur, quomodo domus vocatur et parietes et inhabitantes. Et aliquando laudamus domum, et vituperamus inhabitantes. Dicimus enim, Bona domus; quia marmorata est et pulchre laqueata: et aliter dicimus, Bona domus; nemo ibi patitur injuriam, nul
Abbreviated transcription (Latin):
inte. ut udeat quia hec omĩa
bona sunt.S uetͥ. si amauens
condita et deseruers condito¬
rem. Pulchrã sunt. S ed quã¬
to ẽ ille pulcror qui ista for-¬
mauit. Intendat cartas ur̃a.
Similitudinib em̃ potestis in¬
strui. ne subrepat uobsathanas.
dicens quod solet dicere. Bene
nob̃sit increatura dei. Quare illa
fecit. nisi ut bene nob̾ sit. Et me¬
briantur. et pereunt. et obluus¬
cuntur creatorem suum. Dum
ñ temperant̾. s cupide uraunt᷑
creatis: creator contẽpnit᷑. Deta¬
lib dicit apłs. Coluerunt et
seruierunt creature. potiꝰ qͣm cre¬
atori. qui est benedictus inscl̃a.
Nonte ꝓhibet deus amare ista.
s ñ dilige̾ ad beatitudinem. s a¬
ꝓbare et laudare. ut ames creato¬
rem. Quemadmodum f̾s̃ sispõ¬
sus face̾t sponse sue anulum. et
illa acceptum anulũ plus dili¬
geret qmͣ sponsum qui illi fecit
anulum. nonne in ip̃o dono spõ¬
si adultera anima dep̾bende̾t᷑:
Quamius hoc amaret qd̃ dedit

Expanded text:
in te, ut videas quia haec omnia in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris condita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudinibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare illa Tecit, nisi ut bene vobis sit? Et inebriantur, et pereunt, et obliviscuntur Creatorem suum: dum non temperanter, sed cupide utuntur creatis, Creator contemnitur. De talibus dicit Apostolus: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, et illa acceptum annulum plus diligeret quam sponsum qui illi fecit annulum; nonne in ipso dono sponsi adultera anima deprehenderetur, quamvis hoc amaret quod dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ: Homo enim aliqͣndo uenit
ad amicũ suũ. ⁊ intrat iusstare
eũ. et ambo incarc̾e̾ uident᷑. S
multũ distant. et distinti sunt.
Illum causa p̃mit: illũ hum ani¬
tas adduxit. Sic in ista mortalita¬
te nos reatu tenebamur. ille mi¬
scd̾ia descendit Intrauit ad capti¬
uũ redemptor ñ oppressor. Dñs
ꝓ nobis sanguinẽ suum fudit.
redemit nos. mutauit spem
nr̃ãm. Ad huc portamus mor¬
talitatem carnis et defutura
in mortalitate p̾sumimus. et
inman fluctuamꝰ. s ancoram
spei interra iam fiximus. S ñ
diligamus mundũ. neq que
sunt in mũdo. Que enim sunt¬
in mundo desideraum carnis ẽ.
et desiderium oculoꝵ et ambi¬
tio scłi. Ena sunt ista. Ne quis
forte dicat. que in mundo sũt
deus fecit .i. celum et t̾ram.
mare solem lunam.stellas et¬
oĩa ornam̃ta celorum. Que¬
enim sunt ornam̃ta maris:
Omnia repentia. Que t̾reᷤ Ani¬
malia arbores uolatilia. Ista st̃
in mundo.d̾s illa fecit. Quare

Expanded text:
ipsius? Homo enim aliquando venit ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum causa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor, non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit nos, mutavit spem nostram. Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, sed anchoram spei in terra jam fiximus. 11. Sed non dili in mundo sunt. Quae enim in mundo sunt, desiderium carnis est, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi. Tria sunt ista: ne quis forte dicat, Quae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia repentia. Quae terrae? Animalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
do sunt. Si quis dilexent mũ¬
dum. nonẽ caritas patus in illo.
Quia omne quod in mũdo ẽ desi¬
denum ẽ carnis. et desidenũ occłoꝵ.
et ambitio seculi. Tna dixit. que
ñ sunt ex patre. s ex mundo sunt.
Et mund̾ transibit. et desidena
euis. Qui autẽ fecent uolunta¬
tẽ di: manet in et̾num. sic̃ et ip¬
se manet inet̾num. Quare ñ amem
quod fecit d̾s. Quiduis: Gtrũ¬
amare cemporalia. ⁊ transire cum
tempore. a mũdũ ñ amare ⁊ in et̾¬
nũ uuere cum dõ. Lerum tem¬
poraliũ fluuiꝰs trahis. stanqmͣ
cura fluuiũ arbor nata est. Domi
temporalem plantare. Bapens
inp̃ceps: tene lignum yoluit te
amor mũditene xp̃m. ꝓpt̾ tefac¬
tus est temporał. ut tu̾fiatͥ et̾miͣs.
Accessit illis aliquid extempore.
ñ decessit ex et̾nitate. Tu aut̃ tem¬
poralis natus es. et ꝑ peccatum
temporal factꝰ es. Tu factus tem
cata. Qnͣtũ int̾est cum duo sunt:
in earcere. int̾ reum et uisitatorẽ

Expanded text:
. Si quis dilexerit mun. Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in eo. 10. Quia omne quod in mundo est, desiderium est carnis, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi, tria dixit, quae non sunt ex Patre, sed ex mundo sunt. Et mundus transit et desideria ejus: qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut et ipse manet in aeternum. Quare non amem quod fecit Deus? Quid vis? utruamare temporalia, et transire cum tempore; an mundum non amare, et in aeternum vivere cum Deo? Rerum temporalium fluvius trahit: sed tanquam circa fluvium arbor nata est Dominutemporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Proptetus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex tempore, non decessit ex aeternitate. Tu autem temporalis natus es, et per peccatum temporalis factus es: tu factus es tcata. Quantum interest, cum duo sunt in carcere, inter reum et visitatorem
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Nichil uerus. Si quis
dilexent mundum. dilectio pa¬
tris ñ ẽ in ipo. Uis habere dilecti¬
onem patrs uͭ sis coheres filii᷑
Noli diligere mundum. Exclu¬
de malum amorẽ mundi. ut
implearis amore di. Nas es. sed
ad huc plenus es. funde quod
habes. ut accipias quod ñhabes.
Certe iam renati sunt. ex aqua
annos. renati sumus exaqua
mundum: ne remaneãt in nob̃
ñ firmam̃ta ad salutẽ. firmam̃¬
tum salutis est. habere caritatis¬
radicem. hab̾e̾ uirtutẽ pietatis.
ñ formã solam. Bona forma. sca
forma. S ed quid ualet forma. si
ñ teneat radicem: Sarm̃tũ p̃cisũ.
ñne in ignem mutit᷑. habe formã.
s in radice. Quomodo autẽ radi¬
camini. ut ñ eradicemini . Tenẽ
do cartatem. sicut dicit apłs.
Quomͦ ibi radicabit᷑ caritas. int̾
tanta siluosa amoris mundi :
Extirpate siluas. magnũ semen
posituri estis. Nõ sit ñgro quod
offocet semen. Hec sunt u̾ba ex¬
tirpantia que dixi. Nolite dili¬
gere inuinlũ. nec ea que in mũ

Expanded text:
tus est, nihil verius, Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Vis habere dilectionem Patris, ut sis cohaeres Filii? Noli diligere mundum. Exclude malum amorem mundi, ut implearis amore Dei. Vas es, sed adhuc plenus es; funde quod habes, ut accipias quod non habes. Certe jam renati sunt ex aqua eannos renati sumus ex aqua mundum, ne remaneant in nobis n firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut dicit apostoQuomodo ibi radicabitur charitas, inter tanta silvosa amoris mundi? Exstirpate silvas. Magnum semen posituri estis; non sit in agro quod effocet semen. Haec sunt verba exstirpantia quae dixit: Nolite diligere mu
Abbreviated transcription (Latin):
flant. quẽ iã deum confitent᷑.
S oderunt uidelicet cuutatẽ.
inqua occisus est dñs ip̃orum
Pũ homines et misericordes.
multum dolent occisum ẽẽ xp̃m:
⁊ occidunt in hominib xp̃m.
At ille dilexit illam cuuitatem.
et misertꝰ est eius Inde dicit in¬
cipere p̾dicationem suam. incipi¬
ens ab ierłm. Ille ibi pͥncipium
fecit p̃dicationis nominis sui
et tu ex hqrescis cõmunicationẽ
illus ciuitatis: Nõ ẽ mirum. si p̃¬
cisus odisti radicem. Quid ip̃e¬
ait discipłis suis: Estote sedentes
inciuitate. quia ego mitto pro¬
missionẽ meam inuos. Ecce qmͣ
cuutatẽ oderunt. Forte amarẽt.
ẽẽ de illa ciuitate. Que habebat
seiuentes in xp̃m. habet adorantes
xp̃m. Opt̾ea illam isti oderunt.
quia xp̃iani in illa sunt. Ibi uo-¬
luit sede̾ discipulos suos et illis

Expanded text:
flant, quem jam Deum confitentur? flant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere discipulos suos, et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua sarmenta inutilia. iuisa st̃
agricole p̾cidenda et fecerunt he¬
reses et scismata. Nonuos in¬
ducant p̃cisa. ut p̃cidamini. hor¬
tamini magis quep̃cisa sunt.
ut rursus inserant᷑. Manifestũ
est xp̃mpassum resurrexisse: as
cendisse incelũ maniststum est.
Et eccl̃ia quia p̃dicatur in noĩe
eius penitẽtia. et remissio pec¬
catoꝵ ꝑ omnes gentes. unde ce¬
pit. Incipiens ab ierłm. audit
stultus. uanus. et quid anplius
dicturꝰ sũ sequam cccus: Qui tã
magnum montẽ ñ uident: qui
contͣ lucernam incandelabro
positam occłos claudunt. cum
eis dicimus. Si xp̃iani catho¬
lici estis. cõmunicate illis eccł̃i¬
is. unde euuangłmtoto orbe dif¬
fundit᷑. Illi ierłm cõmunicate.
Quando eis dicimus: respondẽt
nob̃. Nõ cõmunicamus illi ci¬
uitati ubi occisus est rex ñr. uͥ
incelo. Qui sunt peiores qui cõ¬
tempser̃t quia hominẽ puta¬
bant an qui sacram̃ta eiꝰ exsuf¬

Expanded text:
aliqua sarmenta inutilia visa sunt aliqua sarmenta inutilia visa sunt agricolae praecidenda; et fecerunt haereses et schismata. Non vos inducant praecisa, ut praecidamini; hortamini magis quae praecisa sunt, ut iterum inserantur. Manifestum est Christum passum, resurrexisse, et ascendisse in coelum: manifestata est et Ecclesia, quia praedicatur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes. Unde coepit? Incipiens ab Jerusalem. Audit stultus, vanus, et quid amplius dicturus sum quam caecus, qui tam magnum montem non videt; qui contra lucernam in candelabro positam oculos claudit? 3. Cum eis dicimus, Si christiani catholici estis, communicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunditur; illi Jerusalem communicate, quando eis dicimus, respondent nobis, Non communicamus illi civitati ubi occisus est rex noster, in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsuf
Abbreviated transcription (Latin):
bat peti xp̃m. et resurgẽ ꝓpt̾ illũ
psalmum quẽ uob̃ maxime cõm̃¬
dauimꝰ. qͣrta sabb̃i. statione pͥma
nouissime ebdomadis. Quare
oportebat xp̃m pati et resurgere :¬
ꝓpt̾ cõmemorabunt᷑ et cõu̾tent᷑
ad dñm uniu̾si fines t̾re et adorab̃t
in conspectu eiuis uniu̾se patne
gentium. Nam ut nou̾itis quia
oportebat xp̃m pati et resurgere.
et hic quid addidit. Ut post cõm̃¬
dationem sponsi cõmendaret ⁊ spõ¬
samet p̃dicari inquit in nomine
eius penitentiamet remissionẽ
peccatoꝵ ꝑ omnes gentes. incipien¬
tib ab ierłm. Audistis fr̃s. tenete.
nemo dubitat de eccłia. quia ꝑ om̃s
gentes. ẽ. Nemo dubitat quia ab
ierł̾m cep̾it et omnes gentes im¬
pleuit. Agnoscimus agrum ubi
uitisplantata ẽ. Cum autem cre¬
uent. ñ agnoscimus. quia totũ
occupauit. Unde sepit : Ab ierłm.
Quoꝑuenit. Ad omnes gentes.
Pauci remanserunt. omnes tene¬
bit. Interea cum omnes tenet.

Expanded text:
bat pati Christum et resurgere? Propter illum bat pati Christum et resurgere? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, statione prima novissimae hebdomadis. Quare oportebat Christum pati et resurgere? Propterea: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Nam ut noveritis quia oportebat pati Christum et resurgere; et hic quid addidit, ut post commendationem sponsi commendaret et sponsam? Et praedicari, inquit, in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. Audistis, fratres, tenete. Nemo dubitet de Ecclesia, quia per omnes gentes est; nemo dubitet, quia ab Jerusalem coepit, et omnes gentes implevit. Agnoscimus agrum ubi vitis plantata est: cum autem creverit, non agnoscimus, quia totum occupavit. Unde coepit? Ab Jerusalem. Quo pervenit? Ad omnes gentes. Paucae remanserunt, omnes tenebit. Interea dum omnes tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
de sponsa uideamus quid dicit:
ut cum cognouens sponsum et
sponsam. ñ sine causa ad imptias
uenias. Celebratio ẽ enim nup¬
tiarum omnis celebratio eccłie
Nupne celebrantur. Ducturus
est uxorem filus regis ⁊ ip̃e filius
regis rex. Et qui frequentant: ip̃i
sunt sponsa. Non quomodo in
nuptiis carnalib. alii frequentãt
nuptias. et alia nubit In eccłia
qui frequentant. si bene frequentẽt.
sponsa fiunt. Omnis eñi eccłia. spõ¬
sax ẽ. cuius pͥncipium et pͥmitie.
caro xͥ ẽ. Ibi conuincta ẽ sponsa
sponso incarne. Merito carnem ip¬
sam cum cõm̃daret. panẽ fregit.
Et merito infractione panis. aꝑti
sunt ocłidiscipulorum. et agno¬
uerunt eum. Quid gͦ dixit dñs
scriptum ẽẽ de se. in lege. et ꝓphetis.
⁊ psalmis: Quia oportebat pati
xp̃m. Si ñ ad deret et resurgere.
recte illi plangerent. quoꝵ ocłite¬
nebant᷑. S et resurg̾e p̾dictum est.
Et ut quid hoc: Quare hoc. O porte¬

Expanded text:
De sponsa videamus quid dicat; De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sposti est, cujus principium et primitiae caro Christi est: ibi juncta est sponsa sponso in carne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege, et Prophetis, et Psalmis? Quia oportebat pati Christum. Si non adderet, et resurgere, recte illi plangerent, quorum oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid hoc? quare oporte
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ unde et ip̃os palpantes uoluit
confirmare: Aperuit enun illis
scripturas: et ostendit eis q opor¬
tebat pati xp̃m. ⁊ impleri omnia
q̃ deeo scupta sunt in lege moysi.
et ꝓpħis. et psalmis. Omnem
ueterẽ scuipturam circumplexus
est. Quicquid illarum script᷑raꝵ
est. xp̃msonat. s si aures inue¬
niant. Et aꝑuit eis sensum. ut
intelligerent scripturas. Unde
et nob̾ hoc orandum est. ut ip̃e
sensum nr̃m aꝑiat. Quid autẽ
ostendit dom inꝰ scriptum de se ĩ
lege moysi. et ꝓpħis. ⁊ psalmis:
Quid ostendit: Ip̃e dicat. Breuit̾
hoc euangelista posuitz ut nos nos¬
semus. quid intanta latitudine
scripturarum credere. et intellig̾e
debeamus. Certe multe sunt pa¬
gine. et multi libri. hoc habent
omnes qd̾ dixit dominꝰ breuit̾
discipulis suis. Quid ẽ hoc: Quia
oportebat xp̃mpati et resurgere
t̾cia die. Habes iam de sponso. qr
oportebat xp̃mpati et resurgere.
Commendatus est nob̃sponsus.

Expanded text:
nisi unde et ipsos palpantes voluit nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posuit, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die. Habes jam de sponso, quia oportebat Christum pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus.
Abbreviated transcription (Latin):
panis xp̃m cognoscit. Postea et il¬
li undecim putabant se sp̃m iudẽ.
Prebuit sepalpandum. qui se p̃¬
buit crucifigendum. Crucifigen¬
dum inimicis. palpandum ami¬
cis. Medicus tam̃ omniũ ⁊ illoꝵ
impietatis.⁊ istorũ incrẽdulita¬
tis. Namq audistis cum astus
apłorum legerent᷑ quod milia
crediderunt ex int̾fectorib xp̃i.
Si crediderunt postea qui occide¬
rant. ñ erant crediti. qui paulu¬
lum dubitabant: Et ipsis tam̃
qd̾ maxime debetis animaᷤu̾tere.
et memorie ur̃e mandare. quia
contͣ insidiosos errores deus uol¬
uit ponere firmam̃ta inscriptuns.
contra quas nullus audet lo qui
cum se palpandum p̃buisset. ñ
illi sufficit. nisi descͥptuns confir¬
maret cor credentium. Prospicie¬
bat enim nos futuros. In quo pal
mus habemus Sienum ꝓpterea
illi crediderunt. qr tenuerunt et
palpauerunt. nosquid facimus:
turꝰ nisiinfinẽ. ut uidicet de uius
et mortus. Unde creditiuisumus.

Expanded text:
panis Christum agnoscit. Postea et ilpanis Christum agnoscit. Postea et illi undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firmamentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui, istianum cum se palpandum praebuisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quodmus habemus. Si enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? turus nisi in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾. et resurrexisse. Mortuũ scili¬
cet ꝓpt̾ delicta nr̃a: resurrexisse.
ꝓꝑter iustificationem nrãm. sic̃ mͦ
audistis quia discipulorum duoꝵ¬
quos inuenit inuia tenebant᷑
oculi. ne eum cognoscerent. ⁊ in ue¬
nit eos desperantes de redemptione.
que erat in xp̃o. ⁊ existimantes ĩã
illum passum et mortuum fius¬
sesic hominem. nec tanqͣm filium
d̾i putasse semꝑ uiuere: et in carne
ita mortuum. ut ñ reuiuisceret. s
tanqͣm unũ exꝓphetissic̃ u̾ba eoꝵ
paulo ante qui intenti eratis au¬
distis. Tunc aperuit illis scripturaᷤ
incipiens a moyse ꝑ om nes ꝓpħas.
ostendenseis. omnia que passus
erat p̃dicta fuisse ne illi magis mo¬
uerent᷑. si resurrexisset dominꝰ: et
magis ei ñ crederent. si de illo ista an¬
te dictañ eent. firmata enim fides
in eo ẽ. quia omnia que euenerũt
in xp̃o p̃dicta sunt. Discipuli gͦñ
eum agnouerunt. nisimfractione
panis. Et uere qui ñ sibi iuditiũ
manducat et bibit. in fractione

Expanded text:
 scilicet propter delicta nostra, resurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorquos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si resurrexisset Dominus, et magis ei non crederent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione
Abbreviated transcription (Latin):
amorem duunũ. et incipiet ha¬
bitare caritas. de qua nichil ma¬
li pot̾ ꝓcedere. Audite gͦ u̾ba pur¬
gantis. Modo quasi agrum in¬
uenit corda hominũ. S quo¬
modo inuenit: Si siluam inue¬
nit. extupat. Si agrum purga¬
tum inuenit. plantat. Plantare
ibi uult arborem cantatem.
Et quam siluam uult extupa¬
re: Amorem mundi. Audi ex¬
tirpationem siluẽ. Nolite dilig̾e̾
mundũ. Hoc enim sequitur.
Neq que sunt in mundo. Si
quis dilexent mundũ: dilec¬
tio patus ũ ẽ in ip̃o. Audistis. qr¬

Expanded text:
amorem divinum; et incipit haamorem divinum; et incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit? Si silvam invenit, exstirpat; si agrum purgatum invenit, plantat. Plantare ibi vult arborem, charitatem. Et quam silvam vult exstirpare? Amorem mundi. Audi exstirpatorem silvae. Nolite diligere mundum, hoc enim sequitur, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, dilectio Pat