comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc dicit dñs. Ecce ego iudicabo
causam tuam. & ulciscar ultionẽ
tuam: & desertum faciam mare eiꝰ
& siccabo uenam eiꝰ. & erit babylon
in tumulos habitatio draconum:
stupor & sibilus: eo quod ñ sit ha¬
bitator. Simul ut leones rugient:
excutient comas ueluti catuli leo¬
num. In calore eoꝵ ponam potus
eoꝵ. & in ebriabo eos ut sopiant᷑.
ce dormiant sompnũ sempiter¬
num: & ñ consurgant dicit dñs.
Deducam eos quasi agnũ ad uicti¬
mam. quasi arietes cum hedis.
Quomodo capta est sesach. &e com¬
prehensa est inclita uniuersȩ terrȩ:
Quomͦ facta est in stuporẽ babylon
inter gentes: Ascendit suꝑ baby¬
lonem mare: multitudinem fluc¬
tuum eius oꝑta est. factȩ sunt ci-¬
uitates eius in stuporem: terra in¬
habitabilis & deserta. terra in qua
nullus habitet nec transeat ꝑ eam
filius hominis. Et uisitabo super
bel in babylone. & eiciam qd̃ ab¬
sorbuerat de ore eius. & ñ conflu¬
ent ad eum ultra gentes. Si qui¬

Expanded text:
haec dicit Dominus: Ecce ego judicabo haec dicit Dominus: Ecce ego judicabo causam tuam, et ulciscar ultionem tuam, et desertum faciam mare ejus, et siccabo venam ejus. Et erit Babylon in tumulos, habitatio draconum, stupor, et sibilus, eo quod non sit habitator. Simul et leones rugient, excutient comas veluti catuli leonum. In calore eorum ponam potus eorum, et inebriabo eos, ut sopiantur, et dormiant somnum sempiternum, et non consurgant, dicit Dominus. Deducam eos quasi agnos ad victimam, et quasi arietes cum haedis. Quomodo capta est Sesach, et comprehensa est inclyta universae terrae? Quomodo facta est in stuporem Babylon inter gentes? Ascendit super Babylonem mare, multitudine fluctuum ejus operta est. Factae sunt civitates ejus in stuporem, terra inhabitabilis et deserta, terra in qua nullus habitet, nec transeat per eam filius hominis. Et visitabo super Bel in Babylone, et ejiciam quod absorbuerat de ore ejus, et non confluent ad eum ultra gentes: Siqui
Abbreviated transcription (Latin):
ram babylonis desertam & inha¬
bitabilem. Cessauerunt fortes ba¬
bylonis a prelio: habitauerunt
inpresidiis. Deuoratum est robur
eoꝵ. facti sunt quasi mulieres: incen¬
sa sunt tabernacula eius.contrit
sunt uestes eius. Currens obiuiam
currenti ueniet. & nuncius obuius
nunciant: ut annunciet regi baby¬
lonis quia capta est ciuitas eius
a summo usq ad summũ. & uada
preoccupata sunt: & paludes suc¬
censȩ sunt igni. & uiri bellatores
conturbati sunt: quia hȩc dicit do
minꝰ exercituum d̾s isrł. filia baby¬
lon quasi area tempus triturȩ eiꝰ:
ad huc modicum: ce ueniet tempꝰ
messionis eiꝰ. Comedit me. & deuo¬
rauit me nabuchodonosor rex ba¬
bylonis. reddidit me quasiuas
inane. absorbuit me quasi draco.
repleuit uentrem suũ teneritudi¬
ne mea. & eiecit me iniqͥtas aduer¬
sum me. & caro mea suꝑ babylo¬
nem dicit habitatio syon: & san¬
guis meus suꝑ habitatores chal¬
dee dicit hierusalem. Propterea

Expanded text:
ram Babylonis desertam et inharam Babylonis desertam et inhabitabilem cessaverunt fortes Babylonis a proelio habitaverunt in praesidiis devoratum est robur eorum et facti sunt quasi mulieres incensa sunt tabernacula eius contriti sunt vectes eius currens obviam currenti veniet et nuntius obvius nuntianti ut adnuntiet regi Babylonis quia capta est civitas eius a summo usque ad summum et vada praeoccupata sunt et paludes incensae sunt igni et viri bellatores conturbaminus exercituum Deus Israel: Filia Babylonis quasi area, tempus triturae ejus: adhuc modicum, et veniet tempus messionis ejus. Comedit me, devoravit me Nabuchodonosor rex Babylonis: Reddidit me quasi vas inane, absorbuit me quasi draco; Replevit ventrem suum teneritudine mea, et ejecit me. Iniquitas adversum me, et caro mea super Babylonem, dicit habitatio Sion: Et sanguis meus super habitatores Chaldaeae: dicit Jerusalem. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ. & collidam in te agricolam & u¬
gales eius. &e collidam in te duces
&& magistratus. & reddam babylo¬
ni &e cunctis habitatorib chaldee
omne malum qd̾ fecerunt in syon¬
in ocłis ur̃is ait dñs. Ecce ego ad te
mons pestifer ait dñs qui corrum¬
pis uniuersam terram: & extendã
manũ meam suꝑ te. & euoluam te
de petris. & dabo te in montẽ com¬
bustionis. & ñ tollent de te lapidẽ
inangulum. & lapidem in funda¬
menta: sed ꝑditus in ȩternũ eris
ait dñs d̾s. Leuate signũ in terra.¬
& clangite bucina in montib. sci¬
ficate suꝑ eam gentes. annunciate
contra illam regib ararath. menni
& ascenez. numerate contra eam
thapser. Ad dicite equum quasi
bruchum aculeatum. sc̃ificate con¬
tra eamgentes. reges medie duces
eius & uniuersos magistratus eiꝰ.
cunctamq terram potestatis eius
Et commouebitur terra & turbabi¬
tur: quia eugilauit contra baby¬
lonem cogitatio dñi. ut ponat ter¬

Expanded text:
ejus: et collidam in te agricolam et juejus: et collidam in te agricolam et jugales ejus. Et collidam in te duces et magistratus. Et reddam Babyloni, et cunctis habitatoribus Chaldaeae, omne malum suum quod fecerunt in Sin oculis vestris ait Dominus ecce ego ad te mons pestifer ait Dominus qui corrumpis universam terram et extendam manum meam super te et evolvam te de petris et dabo te in montem conbustionis et non tollent de te lapidem in angulum et lapidem in fundamenta sed perditus in aeternum eris ait Dominus levate signum in terra clangite bucina in gentibus sanctificate super eam gentes adnuntiate contra illam regibus Ararat Menni et Aschenez numerate contra eam Thapsar adducite equum quasi bruchum aculeatum sanctificate contra eam gentes reges Mediae duces eius et universos magistratus eius cunctamque terram potestatis eius et commovebitur terra et turbabitur quia evigilavit contra Babylonem cogitatio Domini ut ponat ter
Abbreviated transcription (Latin):
bylonis. Que habitas suꝑ aquas
multas. locuples in thesauris:
uenit finis tuus pedalis precisio¬
nis tuȩ. Iurauit dñs exercituum
ꝑanimam suam: qm̃ replebo te ho¬
minib quasi brucho. & suꝑ te ce¬
leuma cantabitur. Qui fecit terrã
in fortitudine sua: & preparauit
orbem in sapientia sua: & pruden¬
tia sua extendit cȩlos. Dante eo uo¬
ces: multiplicabuntur aquȩ in cȩlo.
qui leuat nubes ab extremo derrȩ.
fulgura in pluuiam fecit: & ꝓdu
uisitationis suȩ ꝑibunt. Non sicut
hȩc pars iacob: quia qui fecit oĩa¬
ipse est. & isrł sceptrum heredita¬
tis eius. dñs exercituum nomen
eius. Collidisti tu michi uasa bel¬
h. & ego collidam in te gentes. &
disꝑdam in te regna. & collidam in
te equum & equitẽ eius. & collidam
in te currum & ascensorem eiꝰ. & col¬
lidam in te uirũ & mulierem. & col¬
lidam in te senem & puerũ. & col¬
lidam in de iuuenẽ &e uirginem.
& collidam in te pastorem & gregẽ

Expanded text:
bylonis quae habitas super aquas bylonis quae habitas super aquas multas locuples in thesauris venit finis tuus pedalis praecisionis tuae iuravit Dominus exercituum per animam suam quoniam replebo te hominibus quasi brucho et super te celeuma cantabitur qui fecit terram in fortituorbem in sapientia sua: et prudentia sua extendit celos. Dante eo vocem: multiplicabuntur aque in celo. Qui lebat nubes ab extrema terre: fulgura in pluuiam fecit et educvisitationis sue peribunt. Non sicut hec pars ipse est, et Israel sceptrum haereditatis ejus: Dominus exercituum nomen ejus. Collidis tu mihi vasa belli, et ego collidam in te gentes, et disperdam in te regna: Et collidam in te equum et equitem ejus: et collidam in te currum et ascensorem ejus: Et collidam in te virum et mulierem: et collidam in te senem et puerum: et collidam in te juvenem et virginem: et collidam in te pastorem et gregem
Abbreviated transcription (Latin):
quisq animã suam. Nolite tacere
suꝑ miquitates eius: qm̃ tempus
ultionis est dño: uicissitudinem
ipse retribuet ei. Calix aureus ba¬
bylon in manu dñi: inebrians om¬
nem terram: de uino eius bibert̃
gentes: & ideo commote sunt. Si¬
bito cecidit babylon: & contrita ẽ.
Ululate suꝑ eam: tollite resinam
ad dolorem eius: si forte sanetur.
Curauimꝰ babylonem: & non est sa¬
nata. Derelinquamꝰ eam : & eamꝰ
unusquisq in terram suam: qm̃
ꝑuenit usq ad cȩlos iudicium eiꝰ:
& eleuatũ est usq ad nubes. Ptulit¬
dñs iusticias nr̃as. Uenite &e en ar¬
remꝰ in syon opus dñi dei nostri.¬
Acuite sagittas: implete pharetras.
Suscitauit dñs sp̃m regum medo¬
rum: & contra babylonem mens
eius ut ꝑdat eam: qm̃ ultio dñi ẽ
Suꝑ muros babylonis leuate
signum. augẽte custodiam. leua¬
te custodes. preparate insidias:
quia cogitauit dñs & fecit quetũꝙ
locutus est contra habitatores ba¬

Expanded text:
squisque animam suam nolite tacere squisque animam suam nolite tacere super iniquitatem eius quoniam tempus ultionis est Domino vicissitudinem ipse retribuet ei calix aureus Babylon in manu Domini inebrians omnem terram de vino eius biberunt gentes et ideo commotae sunt subito cecidit Babylon et contrita est ululate super eam tollite resinam ad dolorem eius si forte sanetur curavimus Babylonem et non est sanata derelinquamus eam et eamus unusquisque in terram suam quoniam pervenit usque ad caelos iudicium eius et eleDominus iustitias nostras venite et narremus in Sion opus Domini Dei nostriacuite sagittas implete faretras suscitavit Dominus spiritum regum Medorum et contra Babylonem mens eius ut perdat eam quoniam per muros Babylonis levate signum augete custodiam levate custodes praeparate insidias quia cogitavit Dominus et fecit quaecumque locutus est contra habitatores Ba
Abbreviated transcription (Latin):
consilium dñi qd̵ mente concepit
aduersus babylonem: & cogita¬
tiones eius quas cogitauit super
terram chaldeoꝵ. Nisi detraxerint
eos paruuli gregum. nisi dissipa¬
tum fuerit cum ipsis habitaculũ
eoꝵ. Auoce captiuitatis babylo¬
nis commota est terra: & clamor
inter gentes auditus est. Hȩc dicit
dñs. Ecce ego suscitabo suꝑ baby¬
lonem & suꝑ habitatores eius qui
cor suum leuauerunt contra me
quasi uentũ pestilentẽ: oe mittã
in babylonem uentilatores & uen¬
tilabunt eam. & demolient᷑ ter-¬
ram eiꝰ: qm̃ uenerunt suꝑ eam in¬
diq in die afflictionis eius. Non
tendat qui tendit arcum suum:
& ñ ascendat loricatus. Nolite
parcere iuuenib eius: interficite
omnẽ militiam eius: & cadent
interfect in terram chaldeoꝵ:
& uulnerati in regionib eiͦ. Qm̃
ñ fuit uiduatus isrł ce iuda a d̾o
suo dño exercituum. terra autẽ eoꝵ
repleta est delicto: a scõ isrł. fugite
de medio babylonis: & saluet unꝰ¬

Expanded text:
d mente concepit d mente concepit adversum Babylonem, et cogitationes ejus quas cogitavit super terram Chaldaeorum: nisi detraxerint eos parvuli gregum, nisi dissipatum fuerit cum ipsis habitaculum eorum. A voce captivitatis Babylonis commota est terra, et clinter gentes auditus est haec dicit Dominus ecce ego suscitabo super Babylonem et super habitatores eius qui cor suum levaverunt contra me quasi ventum pestilentem et mittam in Babylonem ventilatores et ventilabunt eam et demolientur terram eius quoniam venerunt super eam undique in die adflictionis eius non tendat qui tendit arcum suum et non ascendat loricatus nolite parcere iuvenibus eius interficite omnem militiam eius et cadent interfecti in terra Chaldeorum et vulnerati in regionibus eius quoniam non fuit viduatus Israhel et Iuda a Deo suo Domino exercituum terra autem eorum repleta est delicto a Sancto Israhel fugite de medio Babylonis et salvet unu
Abbreviated transcription (Latin):
cum fatuis siccariis: & habitabus
in ea strutiones. & ñ inhabitabit᷑
ultra usq ad sempiternũ. nec ex¬
struetur usq ad generationẽ &e ge¬
nerationem. Sicut subuertit d̃s
sodomã & gomorram & uicinas
eius ait dominus: non habitabit.
ibi uir. nec incolet eam fihiꝰ homini
Ecce popłs uenit ab aquilone: &
gens magna &e reges multi consur¬
gent a finib terrȩ: arcum & scutũ
apprehendent: crudeles sunt ce
immisericordes. Uox eoꝵ quasima¬
re sonabit: & suꝑ equos ascendent
sicut uir paratus ad bellum contͣ
te filia babylonis. Audiuit rex
babylonis famam eoꝵ: & dissolu¬
tȩ sunt manus eiꝰ: angustia appre¬
hendit eum: dolor quasi parturi¬
entem. Ecce quasi leo ascendet de
suꝑbia iordanis ad pulchritudinẽ
robustam: quia subito currere eũ
faciam ad eam. Et quis erit elec¬
tus quem preponam ei: Quis enĩ
similis mei: & quis sustinebit me:
et quis est iste pastor qui resistit
uultui meo: P ropterea audite.¬

Expanded text:
cum fatuis ficariis et habitabunt cum fatuis ficariis et habitabunt in ea strutiones et non habitabitur ultra usque ad sempiternum nec extruetur usque ad generationem et generationem sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorram et vicinas eius ait Dominus non habitabit ibi vir nec incolet eam filius hominis ecce populus venit ab aquilone et gens magna et reges multi consurgent a finibus terrae arcum et scutum adprehendent crudeles sunt et inmisericordes vox eorum quasi mare sonabit et super equos ascendent sicut vir paratus ad proelium contra te filia Babylon audivit rex Babylonis famam eorum et dissolutae sunt manus eius angustia adprehendit eum dolor quasi parturientem superbia Jordanis ad pulchritudinem robustam, qufaciam ad illam, et quis erit electus, quem proponam ei? Quis enim similis mei? Et quis sustinebit me? Et quis est iste pastor, qui resistet vultui meo? » Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uenes eius in plateis eiꝰ: & om̃s ui¬
ri bellatores eius conticescent in die
illa: ait dñs. Ecce ego ad te suꝑbe
dicit dñs exercituum: quia uenit
dies tuus. tempus usitationis
ñ erit qui suscitet eum. Et succen¬
dam ignem in urbib eius: & deuo¬
rabit omnia in circuitu eiꝰ. Hȩc di¬
cit dñs exercituũ. Calumpniam
sustinent filii isrł & filii uida simul.
Om̃s qui ceperunt eos tenent: &¬
nolunt dimittere eos. Redemp¬
tor eoꝵ fortis: dñs exercituum no¬
men eius. Iudicio defendet causã
eoꝵ ut exterreat terram: & cõmo¬
ueat habitatores babylonis. Gla¬
dius ad chaldeos ait dñs: & ad ha¬
bitatores babylonis. & ad pͥncipes
&e ad sapientes eius. & gladius ad
diuinos eius qui stulti erunt. gla¬
dius ad fortes eius qui timebunt.
dio eius: & erunt quasi mulieres.
Gladius ad thesauros eius qͥ di¬
ripientur. Siccitas suꝑ aquas eiꝰ
erit: & arescent. quia terra sculpti¬
lium est. & in portentis glantur.
Propterea habitabunt dracones

Expanded text:
venes eius in plateis eius et omnes viri bellatores eius conticescent in die illa ait Dominus ecce ego ad te superbe dicit Dominus Deus exercituum quia venit dies tuus tempus visitationis non erit qui suscitet eum et succendam ignem in urbibus eius et devorabit omnia in circuitu eius haec dicit Dominus exercituum calumniam sustinent filii Israhel et filii Iuda simul omnes qui ceperunt eos tenent nolunt dimittere eos redemptor eorum Fortis Dominus exercituum nomen eius iudicio defendet causam eorum ut exterreat terram et commoveat habitatores Babylonis gladius ad Chaldeos ait Dominus et ad habitatores Babylonis et ad principes et ad sapientes eius gladius ad divinos eius qui stulti erunt gladius ad fortes illius qui timebunt gdio eius et erunt quasi mulieres gladius ad thesauros eius qui diripientur siccitas super aquas eius erit et arescent quia terra sculptilium est et in portentis gloriantur propterea habitabunt dracones
Abbreviated transcription (Latin):
Aperuerunt suꝑ me os suum: sicut
leo rapiens &e rugiens.
Sicut aqua effusus sum: & disꝑsa
sunt omnia ossamea.
Factum est cor meum tanqͣm cera li¬
quescens: in medio uentris mei.
Aruit tanqͣm testa uertus mea: et
lingua mea adhesit faucib meis:
& inpuluerẽ mortis deduxist me

Expanded text:
uerunt super me os suum: sicut leo rapiens et rugiens. Sicut aqua effusus sum: et dispersa sunt omnia ossa mea. Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei. Aruit tanquam testa virtus mea, et lingua mea adhaesit faucibus meis: et in pulverem mortis deduxisti me
Abbreviated transcription (Latin):
Loquere ad zorobabel ducem iuda:
dicens. Ego mouebo cȩlum pariter
& terram: & subuertam soliũ reg.¬
noꝵ. & conteram fortitudinẽ regni
gentium: & subuertam quadrigã
& ascensorem eius. Et descendent
equi &e ascensores eoꝵ:uir in gladio
frĩs sui. In die illo dicit dñs exerci¬
tuum assumam te zorobabel fili
salathiel serue meus dicit dñs. &
ponam te sicut signaculum: quia
te elegi dicit dñs exercituum.¬

Expanded text:
loquere ad Zorobabel ducem Iuda loquere ad Zorobabel ducem Iuda dicens ego movebo caelum pariter et terram et subvertam solium regnorum et conteram fortitudinem regni gentium et subvertam quadrigam et ascensorem eius et descendent equi et ascensores eorum vir in gladio fratris sui in die illo dicit Dominus exercituum adsumam te Zorobabel fili Salathihel serve meus dicit Dominus et ponam te quasi signaculum quia te elegi dicit Dominus exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
Et respondit aggeus: &e dixit. Sic
popłs iste & sic gens ista ante faci¬
em meam dicit dñs. & sic omne
opus manuũ eoꝵ & omnia que ob-¬
tulerint ibi: contaminata erunt.
Et nunc ponite corda ur̃a a die hac
& supra. ante quam poneret᷑ lapis
suꝑ lapidem in templo dñi: cũ ac-¬
cederetis ad aceruum uigingi mo¬
dioꝵ & fierent decem. intraretis ad
torcular ut expͥmeretis qͥnquagin¬
ta lagẽnas: & fiebant uignit. Per
cussi uos uento urente & aurugine.
&e grandine omnia oꝑa manuum
ur̃arum: &e non fuit in uobis qui re¬
uerteretur ad me dicit dñs. Ponite
corda ur̃a ex die ista: & in futurum.
Adie uicesima && quarta noni men¬
sis. a die qua fundamenta iactata
sunt templi dñi: ponite suꝑ cor ur̃m.
Nunquid iam semen in germine est:
Et ad huc uinea & ficus malograna¬
tum & lignum oliue ñ floruit. Ex
die ista benedicam. Et factum est
uerbum dñi scd̃o ad aggẽum in ui¬
cesima &e quarta mensis: dicens.

Expanded text:
Et respondit Aggaeus, et dixit: Sic Et respondit Aggaeus, et dixit: Sic populus iste, et sic gens ista ante faciem meam, dicit Dominus, et sic omne opus manuum eorum: Et omnia quae obtulerint ibi, contaminata erunt. Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinquaginta lagenas, et fiebant vigicussi uos uento urente et arugine et grandine omnia opera manuum uestrarum, et non fuit in uobis, qui reerteretur ad me dicit Dominus ponite corda vestra ex die ista et in futurum a die vicesima et quarta noni mensis a die qua fundamenta iacta sunt templi Domini ponite super cor vestrum numquid iam semen in germine est et adhuc vinea et ficus et malogranatum et lignum olivae non floruit ex die ista benedicam et factum est verbum Domini secundo ad Aggeum in vicesima et quarta mensis dicens
Abbreviated transcription (Latin):
est: & ego commouebo cȩlum ce ter
ram. & mare & aridam. Et mouebo
om̃s gentes: & ueniet desideratus
cunctis gentib. Et implebo domũ
istam gła dicit dñs exercituum.
Meum est argentũ & meum est au¬
rum: dicit dñs exercituũ. Magna
erit gła domus istius nouissimȩ
plus quam pͥmȩ: dicit dñs exercitu-
um. In loco isto dabo pacem dicit
dñs exercituum. In uicesima & qͣr¬
ta noni mensis. in anno scdo darii:
factum est uerbum dñi ad aggeũ
ꝓpħam dicens. Hȩc dicit dñs exer¬
cituum. Interroga sacerdotes legẽ:
dicens. Si tulerit homo carnem
scĩficatam in ora uestimenti sui ce
tetigerit de summitate eius panẽ
ac pulmentum aut uinũ. aut oleũ.
aut omnẽ cibum: nunqͥd scificabi¬
tur: Respondentes autẽ sacerdo¬
tes: dixerunt. Non. Et dixit aggeus.
Si tetigerit pollutus in anima ex
omnib his. nunquid contamina¬
bitur: Et responderunt sacerdo¬
tes: & dixerunt. Contaminabit᷑.

Expanded text:
esesram et mare et aridam et mouebo omnes gentes; et ueniet desideratus cunctis gentibus. istam gloria, dicit Dominus exercituum. Meum est argentum, et meum est aurum, dicit Dominus exercituum. Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum: et in loco ipso dabo pacem, dicit Dominus exercituum. In vicesima et quarta noni mensis, in anno secundo Darii regis, factum est verbum Domini ad Aggaeum prophetam, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Interroga sacerdotes legem, dicens: Si tulerit homo carnem sanctificatam in ora vestimenti sui, et tetigerit de summitate ejus panem, aut pulmentum, aut vinum, aut oleum, aut omnem cibum: numquid sanctificabitur? Respondentes autem sacerdotes, dixerunt: Non. Et dixit Aggaeus: Si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his, numquid contaminabitur? Et responderunt sacerdotes, et dixerunt: Contaminabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dech sacerdotis magni. & sp̃m reli¬
quoꝵ de omni popło: & ingressi st̃
ce faciebant opus in domo dñi exer¬
cituum dei sui. In die uicesima &
quarta mensis. in sexto mense in
anno scd̃o darii regis. in septimo
mense. uicesima ce pͥma mensis: fac¬
tum est uerbum dñi in manu ag¬
gei ꝓpħe dicens. Loquere ad roro
babel filium salathiel ducem iuda
& ad iħm filium iosedech sacerdo¬
tem magnũ. & ad reliquos populi:
dicens. Quis in uobis est derelictus
qui uidit domũ istam in gła sua
prima: Et quid uos uidetis hanc
nunc: Nunquid ñ ita est quasi ñ
sit in oculis ur̃is: Et nunc confor¬
tare ⁊orobabel dicit dñs. & confor¬
tare iħu filii iosedech sacerdos
magne. & confortare omnis popłe
terrȩ dicit dñs exercituum & faci¬
te: qm̃ ego uobiscum sum dicit dñs
exercituum. Uerbum qd̃ placui uo¬
biscum cũ egrederemini de terra
egypti: ce sp̃s mĩs erit in medio ur̃m
Nolite timere: quia hȩc dicit dñs
exercituum. Ad huc unũ modicum

Expanded text:
sacerdotis magni et spiritum reliquorum de omni populo et ingressi sunt et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui in die vicesima et quarta mensis in sexto mense in anno secundo Darii regis in septimo mense vicesima et prima mensis factum est verbum Domini in manu Aggei prophetae dicens loquere adbabel filium Salathiel Ducem Juda, & ad Jesum filium Josedech Sacerdotem magnum, & ad reliquos populi dicens: Quis in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? Et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare Zorobabel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & conterrae dicit Dominus exercituum et facite quoniam ego vobiscum sum dicit Dominus exercituum verbum quod placui vobiscum cum egrederemini de terra Aegypti et spiritus meus erit in medio vestrum nolite timere quia haec dicit Dominus exercituum adhuc unum modicum
Abbreviated transcription (Latin):
tem. candelabrum aureũ cum to¬
tidem lucernis quot ocłis. duas
quoq oliuas a sinistris lampadis
cernit & a dextris: ut post equos
de hierusalem. pauꝑem regem ua¬
ticmetur & predicet sedentem suꝑ
pullum filium asinȩ subiugalis.

Expanded text:
tem, candelabrumque aureum cum totidem lucernis quot oculis, duas quoque olivas a sinistris lampadis cernit et a dextris: ut post equos de Jerusalem, pauperem regem vaticinetur et praedicet, sedentem super pullum, filium asinae subjugalis.
Abbreviated transcription (Latin):
in montẽ. portate lignum. & edifi¬
cate domum: & acceptabilis michi
quisq in domũ suam: ꝓpter hoc
suꝑ uos ꝓhibiti sunt cęli ne darent
rorem. & terra ꝓhibita est ne daret
germen suum. Et uocaui siccitatẽ
suꝑ terram: && suꝑ montes. & super
tr̃iticum. & suꝑ uinum. & suꝑ oleũ.
& quecũꝙ profert humꝰ. & suꝑ ho¬
mines. & suꝑ iumenta. & suꝑ omnẽ
laborem manuum. Et audiuit zoro¬
babel filius salathiel. & iħc filius
iosedech sacerdos magnus. & om̃s
reliquiȩ popħ uocem dei sui. & uer¬
ba aggei propħȩ sicut misit eũ dñs
ḋs eoꝵ ad ipsos: & timuit populus
a facie dñi. Et dixit aggeus nunciꝰ
dñi de nunciis dñi: popło dicens.
Ego uobiscum dicit dñs. Et suscita¬

Expanded text:
in montem, portate lignum et ędificate domum, et acceptabilis michi quisque in domum suam propter hoc super vos prohibiti sunt caeli ne darent rorem et terra prohibita est ne daret germen suum et vocavi siccitatem super terram et super montes et super triticum et super vinum et super oleum et quaecumque profert humus et super homines et super iumenta et super omnem laborem manuum et audivit Zorobabel filius Salathihel et Iesus filius Iosedech sacerdos magnus et omnes reliquiae populi vocem Dei sui et verba Aggei prophetae sicut misit eum Dominus Deus eorum ad ipsos et timuit populus a facie Domini et dixit Aggeus nuntius Domini de nuntiis Domini populo dicens ego vobiscum dicit Dominus et suscita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ dicens. Nunquid tempus uob
est ut habitetis in domib laquea¬
tis: & domꝰ ista deserta: Et nunc hȩc
dicit dñs exercituum. Ponite corda
ur̃a suꝑ uias ur̃as. Seminastis mul¬
tum: & intulistis parum. Comedistiꝰ.

Expanded text:
dificandae. Nunquid tempus vobis est ut habitetis in domibus laqueatis, et domus ista deserta? Et nunc haec dicit Dominus exercituum: Ponite corda vestra super vias vestras. Seminastis multum, et intulistis pa
Abbreviated transcription (Latin):
manu inimici: muros turriũ eꝰ
uocem dederunt in domo dñi. sic
in die sollemni. hech.
Cogitauit dñs dissipare murum
filiȩ syon: tetendit funiculum suũ
&x non auertit manũ suam a ꝑditio¬
ne. Luxitq antemurale: & murus
pariter dissipatus est. Teth.
Defixȩ sunt in terra portȩ eius. &¬
ꝑdidit &e contriuit uectes eius. regẽ
eius. & pͥncipes eius. In gentib non
est lex: & ꝓpħȩ eius non inuenert̃
uisionem a dño. Ioth.
Sederunt in terra: conticuerunt
senes filiȩ syon: consꝑserunt cinere
capita sua uirgines hierusalem.
Accincti sunt ciliciis: Caph.
abiecerunt in terra capita sua uir¬
gines uida. Defecerunt pre lacrimi
ocħ mei. conturbata sunt uiscera
mea. Effusum est in terra iecur
meũ suꝑ contritione filiȩ popul
mei.: cum deficeret paruulus & lac¬
tens in plateis oppidi. La mech.
Matrib sius dixerunt. ubi est tri¬
ticum & uinũ: cum deficerent qͣs
uulnerati in plateis ciuitatis. cũ

Expanded text:
manu inimici muros turrium eius manu inimici muros turrium eius vocem dederunt in domo Domini sicut in die sollemni HETH cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion tetendit funiculum suum et non avertit manum suam a perditione luxitque antemurale et murus pariter dissipatus est TETH defixae sunt in terra portae eius perdidit et contrivit vectes eius regem eius et principes eius in gentibus non est lex et prophetae eius non invenerunt visionem a Domino IOTH sederunt in tesenes, filiae Sion consperserunt cinere capita sua: virgines Jerusalem accinctae sunt ciliciis. Abjecerunt in terra capita sua virem CAPH defecerunt prae lacrimis oculi mei conturbata sunt viscera mea effusum est in terra iecur meum super contritione filiae populi mei cum deficeret parvulus et lactans in plateis oppidi LAMED matribus suis dixerunt ubi est triticum et vinum cum deficerent quasi vulnerati in plateis civitatis cum
Abbreviated transcription (Latin):
D recipitauit dñs nec Bech¬
peꝑcit omnia speciosa iacob. de¬
struxit in furore suo munitiones
uirginis iuda. deiecit in terram:
polluit regnum &e pͥncipes eiꝰ.¬
Confregit mira furoris sui Simel.¬
omne cormi isrł. auertit retrorsũ
dexteram suam a facie inimim. &
succendit in iacob quasi ignẽ flam¬
mȩ deuorantis in giro. Deleth.
Tetendit arcum suum quasi mi¬
micus: firmauit dexteram suam
quasi hostis. & occidit omne quod
pulchrum erat uisu in tabernađło
filiȩ syon: effudit quasi ignem indig¬
nationem suam. he.
Factus est dñs quasi inimicus. pre¬
cipitauit isrł. Precipitauit omnia
menia eius: dissipauit munitiones
eiꝰ.: & repleuit in filia iuda humilia¬
tum & humiliatam.
Et dissipauit quasi hortum dento¬
rium suum: demolitus est taberna¬
culum suum. Obliuioni tradidit
dñs in syon festiuitatẽ & sabbatũ.
& obꝓbrio mindignatione furori
sui regem & sacerdotem. Zai.
Reppulit dñs altare suum: ma¬
ledixit scĩficationi suȩ. Tradidit in

Expanded text:
ecipitavit Dominus, nec pepercit, omnia speciosa Jacob: destruxit in furore suo munitiones virginis Juda, et dejecit in terram: polluit regnum, et principes eConfregit in ira furoris sui omne cornu Israel: avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devorantis in gyro.  Daleth.  Tetendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignationem suam.  He.  Factus est Dominus velut inimicus: praecipitavit Israhel praecipitavit omnia moenia eius dissipavit munitiones eius et replevit in filia Iuda humiliatum et humiliatam VAV et dissipavit quasi hortum tentorium suum demolitus est tabernaculum suum oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem et sabbatum et obprobrio in indignatione furoris sui regem et sacerdotem ZAI reppulit Dominus altare suum maledixit sanctificationi suae tradidit in
Abbreviated transcription (Latin):
esse communio cũ delictis. Nlam sic
scriptum est in libro sapientiȩ salo¬
monis. Sp̃s enim sc̃s disciplinȩ effu¬
giet fictum: & auferet se a cogitatio¬
nib que sunt sine intellectu. Est au¬
tẽ ꝓphetia magnificũ nimis & ueri¬
loquum dicendi genus. ñ humana
uoluntate compositũ. sed diuina in¬
spiratione ꝓfusum. sicut ait petrus
apłs. Non enim uoluntate humana
allata est aliquando ꝓphetia. s sp̃u
scõ inspirati locuti sunt sci dei hoĩes.

Expanded text:
esse communio cum delictis: nam sic esse communio cum delictis: nam sic scriptum est in libro Sapientiae Salomonis: Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Est autem prophetia magnificum nimis et veriloquum dicendi genus, non humana voluntate compositum, sed divina inspiratione profusum, sicut ait Petrus apostolus: Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia; sed Spiritu sancto inspirati, loc
Abbreviated transcription (Latin):
pħa post peccatum rogat sp̃m sc̃m
tuum ne auferas ame. Nam si semꝑ
ut ait beatus hieronimus in ꝓpħis
esset sermo diuinꝰ. & iuge in pectore
eoꝵ haberet hospicium: nunquam
crebro erechiel põneret. & factus est
sermo dñi ad me dicens. In libro qͥn¬
etiam regum heliseus ꝓpħa dicit
de muliere cuiꝰ filius extremũ clau¬
serat diem. dimitte eam qͥa in ama¬
ritudine est: &e dñs celauit ame hoc
& ñ indicauit michi. Apłs quoq
dicit. De uirginib p̾ceptum diii ñ
habeo. consilium autem dõ. Item
ipse comiemorat. hoc ego precipio
baptirare: ipse dixit michi. Super
quem inderis sp̃m scm̃ in specie co¬
lumbȩ descendentẽ & manentẽ in
eo: hic est qui baptirat in sp̃u scõ.
nisi ab aliis ñ nunquã recẽdere pro¬
baretur. In xp̃o enim ꝑmansit. quia
peccata ñ habuit. ab aliis iure disces¬
sit: quia pollutionis maculam ꝑcepe¬
runt. Spiritui enim scõ non pocest

Expanded text:
pheta post peccatum rogat: Spiritum sanctum pheta post peccatum rogat: Spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Nam si semper, ut ait beatus Hieronymus , in prophetis esset sermo divinus, et juge in pectore eorum haberet hospitium, nunquam crebro Ezechiel poneret: Et factus est sermo Domini ad me dicens. In libro quinetiam Regum Eliseus propheta dicit de muliere cujus filius extremum clauserat diem: Dimitte eam, quia in amaritudine est, et Dominus celavit me, et non indicavit mihi . Apostolus quoque dicit: De virginibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Item ipse commemorat: Hoc ego praecipio,t me baptizare, ipse dixit mihi: Super quem videris Spiritum sanctum in specie columbae descendentem et manentem in eo, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . nisi ab aliis nonnunquam recedere probaretur. In Christo enim permansit, quia peccatum non habuit; ab aliis jure discessit, quia pollutionis maculam perceperunt. Spiritui enim sancto non potest
Abbreviated transcription (Latin):
bem & uocem de cȩlo. ñ ꝑ alios quos¬
cumq modos. sed cȩlesti aspiratione
fuisse completum. sicut de ipso legit᷑
in pͥmo regũ uolumine. &e directus
est sp̃s dñi in dauid a die illa &e de-¬
inceps. Ipse quoq dñs in euangelio
dicit. Si dauid in sp̃u uocat eũ dñm:
quomodo dicitis quod filius eiꝰ est:
Quo dicto recognoscimꝰ euidenter
Sciendum est sane qd̃ omnis ꝓphe¬
tia aut de preterito aut de presen¬
t. aut de futuro tempore loquatur.
ut agat aliquid. Animaduertendũ
sanctissimis attributũ: ut tam̃ ad
tempus ꝓ infirmitate carnis & con¬
trarietate peccati ab ipsis offensus
abscẽderet. & iterum placatus sub
oportunitate temporis adueniret.
Unde ce sc̃s hieronimus exponens
euangelistam marcũ in loco ubi ait
tanquam columbam descendentẽ
& manentẽ in ipso:ita euidenti ra¬
tione tractauit. ut nemo contͣ sen
tentiam ipsius uenire presumat.
In psalmo quoq qͥnquagesimo pro¬

Expanded text:
bem et vocem de coelo, nec per alios quosbem et vocem de coelo, nec per alios quoscunque modos, sed coelesti aspiratione fuisse completum; sicut de ipso legitur in primo Regum volumine: Et directus est Spiritus Domini in David a die illa, et deinceps . Ipse quoque Dominus in Evangelio dicit: Si David in Spiritu vocat eum Dominum, quomodo dicitis quod filius ejus est ? Quo dicto recognoscimus evidenterSciendum est sane quod omnis prophetia, aut de praeterito, aut de praesenti, aut de futuro tempore loquatur, aut agat aliquid. Animadvertendum sanctissimis attributum, ut tamen ad tempus pro infirmitate carnis et contrarietate peccati ab ipsis offensus abscederet, et iterum placatus sub opportunitate temporis adveniret. Unde et sanctus Hieronymus exponens evangelistam Marcum in loco ubi ait tanquam columbam descendentem et manentem in ipso : ita evidenti ratione tractavit, ut nemo contra ipsius sententiam venire praesumat, In psalmo quoque quinquagesimo pro
Abbreviated transcription (Latin):
Rophetia est aspiratio diuma
quȩ euentus rerum aut ꝑ fac¬
ta aut ꝑ dicta quoꝵdam immobil
ueritate ꝓnunciat. De qua bene
quidam dixit. Prophetia est sua¬
uis dictio. cȩlestis doctrine fauus.
& dulcia diuini eloquii mella com¬
põnens. Unde & ipse dauid in cen
tis autem modis gr̃ȩ istius munera
prestabantur. Sed ut de plurimie
pauca complectar acta est ꝑ opatis¬
nes hominũ ut fuit archa noȩ. & sa-¬
crificium abrahȩ. & tr̃ansitus mariᷤᷤ
rubri. Pnatiuitates quoq: ut gemi¬
noꝵ esau scilicet & iacob. qui futura¬
rum rerum sacramenta gestabant.
Pangelos sicut locuti sunt abrahȩ.¬
& loth. zachariȩ. & mariȩ. Puisiones:
sicut ysaie ce erechiehi: &e cęteris scĩs.
ꝑsompnia: sicut salomon ce flani¬
heli. Per nubem & uocem de cȩlo:si¬
cut moysi. Unde constat scm̃ dauid
ñ ꝑ oꝑationes hominũ. non ꝑ nati¬
uitates geminoꝵ. ñ ꝑ angelos. ñ per
uisiones. ñ ꝑ sompniũ. non per nu-¬

Expanded text:
rophetia est aspiratio divina, quae eventus rerum, aut per facta, aut per dicta quorumdam immobili veritate pronuntiat. De qua bene quidam dixit: Prophetia est suavis dictio coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componens. Unde et ipse David in centltis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transitus maris Rubri; per nativitates quoque geminorum Esau et Jacob, qui futurarum rerum sacramenta gestabant; per angelos, sicut locuti sunt Abrahae vel Loth, Zachariae et Mariae; per visiones, sicut Isaiae et Ezechieli, et caeteris sanctis; per somnia, sicut Salomoni et Danieli; per nubem et vocem de coelo, sicut Moysi. Unde constat sanctum David non per operationes hominum, non per nativitates geminorum, non per angelos, non per visiones, non per somnium, non per nu
Abbreviated transcription (Latin):
res incognitas nimisq necessarias
p̃locutionis beneficio facit esse no¬
tissimas. Nam & quib data est fa¬
cultas bene intelligendi uel inter¬
pretandi scripturas diuinas: a mu¬
nere ꝓphetiȩ ñ uident᷑ excepti. sicut
tenter forsitan que leguntur cogno¬
uimꝰ nunc que restant sollicite per¬
scrutemur.

Expanded text:
res incognitas nimisque necessarias praelocutionis beneficio facit esse notissimas. Nam et quibus data est facultas bene intelligendi vel interpretandi Scripturas divinas, a munere prophetiae non videntur excepti, sicut tenter forsitan quae leguntur agnovimus, nunc quae restant sollicite perscrutemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ie ꝑdas cum impiis d̾s animã me¬
am. &e cũ uiris sanguinũ uitã meam.
In quoꝵ manib iniquitatesst̃: dext̾a
eoꝵ repleta est muneribus.
Ego autẽ in innocentia mea ingres¬
sus sum: redime me &e miserere mei
Des meus stetit inuia recta: in ȩccliis
benedicam te dñe¬

Expanded text:
am meam  et cum viris sanguinum vitam meam. In quorum manibus iniquitates sunt  dextera eorum repleta est muneribus. Ego autem in innocentiam meam ingressus sum  redime me, et miserere mei. Pes enim meus stetit in via recta  in ecclesiis benedicam D
Abbreviated transcription (Latin):
beris peccato meo: multũ est enim.
Quis est homo qui timet dñm: legẽ
statuit ei in uia quam elegit.
Anima eius in bonis demorabitur:
& semen eiꝰ hereditabit terram.
Firmamentũ ẽ dñs timentib eũ. &
testam̃tũ ipsiꝰ ut manifestet᷑ illis
Oculi mei semꝑ ad dñm: qm̃ ipse¬

Expanded text:
beris peccato meo multum est enim. Quis est homo qui timet Dominum? legem statuit ei in via quam elegit. Anima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haereditabit terram. Firmamentum est Dominus timentibus eum, et testamentum ejus ut manifestetur illis. Oculi mei semper ad Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
tib bona gr̃a. Ad olescens lõq̃re¬
in tua causa uix: sibis interro¬
gatus fueris. habeat caput respos¬
sum tuum. In multis esto quas:
inscius. & audi tacens simul ce
non p̾sumas. & ubi sunt senes ñ
multum loquaris. Ante grandi

Expanded text:
tibi bona gratia adulescens lotibi bona gratia adulescens loin tua causa uix. si bis interrogatus fueris, habeat caput responsum tuum. in muinscius, et audi tacens simul et ns . Ubi sunt senes, non multum loquaris. Ubi audi
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ: uinum multũ potatũ. Ebrie¬
tatis animositas: imprudentis
offensio: minorans uirtutẽ: & fa¬
ciens uulnera. In conuiuio uini:
ñ arguas ꝓximũ: & ñ despicias
eum in iocunditate illius. Uerba
imꝓperii ñ dicas illi: & ñ prema
illum in repetendo: Lxxxu.¬
Ectorem te posuerunt:noli
extolli: esto in illis quasi unꝰ
ex ipsis. Curam illoꝵ habe. &e sic
considera: & omni cura tua expli¬
cata recumbe. ut leteris ꝓpter
illos. Ut ornamentũ gr̃e accipi¬
es coronam: & dignationẽ conse¬
quaris conrogationis. Loquere
maior natu: decet enim te. Pri¬
mum uerbum diligenti scientiã.¬
&e non impedias musicã. Ubi au¬
ditus ñ est: non effundas sermo¬
nem: & importune noli extolli in
sapientia tua. Gemmula carbun¬
culi in ornam̃to auri. & compara¬
tio musicoꝵ in conuiuio uini. Sic̃
in fabricatione auri signũ est sina¬
ragdi: sic numerus musicoꝵ in io¬
cundo & moderato uino. Audi
tacens & pro reuerentia accidet

Expanded text:
inum multum potatum ebrietatis animositas inprudentis offensio minorans virtutem et faciens vulnera in convivio vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo rectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiaet non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet
Abbreviated transcription (Latin):
& illc auocare. ce illc lude. & age
conceptiones tuas. & non in deli¬
ctis & uerbo suꝑbo. Suꝑ his oĩb
benedicito dñm qui fecit te: & in¬
ebriantẽ te ab omnib bonis suis.
Qui timet dm̃: excipiet doctrinã
eius. & qui uigilauerit ad illum:
inuenient benedictionem. Qui
querit legem: replebitur ab ea
& qui insidiose agit: scandaliza¬
bitur in ea. Qui timent dm̃: in¬
uenient iudicium iustũ: & iust¬
cias quasi lumen accendent.
Peccator homo uitabit correptio¬
nem: &e scđm uoluntatẽ suam in¬
ueniet comparationẽ. Uir consi¬
lii ñ disꝑdet intelligentiam. alie
nus & suꝑb ñ ꝑtimescit timorem.
Etiam postquam fecit cũ eo sine
consilio: ex suis insectationib ar¬
guetur.

Expanded text:
c avocare, et illic lude, et age conceptiones tuas, et non in delictis et verbo superbo. Et super his omnibus benedicito Deum, qui fecit te, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. Qui timet Deum, excipiet doctrinam ejus; et qui vigilaverint ad illum, invenient benedictionem. Qui quaerit legem, replebitur ab ea; et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. Qui timent Dominum, invenient judicium justum, et justitiam quasi lumen accendent. Peccator homo devitabit correptionem, et secundum voluntatem suam inveniet comparationem. Vir consilii non disperdet intelligennus et superbus non pertimescet timorem, etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur.
Abbreviated transcription (Latin):
adduces corpori tuo infirmitatẽ.
Audi me fili &e ne sꝑnas me: &
in nouissimo inuenies uerbamea.
In omnib oꝑib tuis esto uelox:
& omnis infirmitas ñ occurret
tibi. Splendidum in panib be¬
nedicent labia multoꝵ: & testi¬
moniũ ueritatis illius fidele.
In nequissimo pane murmura¬
bit ciuitas: & testimoniũ nequi¬
tiȩ illius uerum est. Diligentes in
umo noli ꝓuocare: multos enim
exterminauit uinũ. Ignis ꝓbat
ferrum durum: sic uinum corda
supboꝵ arguet in ebrietate pota¬
in sobrietate: si bibas illud mode¬
rate. eris sobrius. Que ẽ uita:
Que minuitur uino. Quid defrau¬
dat uitam: Mors. Lxx¬
inum in iocunditate creatũ
est: non in ebrietate ab ini.¬
cio. Exultatio animȩ &e cordis:
umum moderate potatũ. Sani¬
tas ẽ &e corpori & animȩ: sobri

Expanded text:
adduces corpori tuo infirmitates adduces corpori tuo infirmitates audi me fili et ne spernas me et in novissimo invenies mea verba in omnibus operibus tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino noli provocare multos enim exterminavit vinum ignis probat ferrum durum sic vinum corda superborum arguet in ebrietate pota hominibus si bibas illud moderate eris sobrius quae est vita quae minuitur vino quid defraudat vitam mors inum in iucunditate creatum est non in ebrietate ab initio exultatio animae et cordis vinum moderate potatum sanitas est et corpori
Abbreviated transcription (Latin):
Upra mensam magnã sedisti:
non aꝑies suꝑ illam faucem
tuam pͥor. Non dicas si multa
sunt que suꝑ illam sunt: menĩto
qm̃ malus oculus nequã. Nequiꝰ
oculo: quid creatum est: Ideo ab
omni facie sua lacrimabit᷑ cum ui¬
derit. Ne extendas manũ tuã pͥor:
& inuidia contaminatus erubes¬
cas. Ne compͥmaris in conuiuio:
intellige que sunt ꝓximi tui. Ex
te ipso utere quasi homo frugi¬
his que tibi apponunt᷑. & ñ cum
manducas multum odio habea¬
ris. Cessa pͥor causa disciplinȩ: &
noli nimius esse ne forte offendaᷤ.
Et si in medio multoꝵ sedisti:pͥor
illis ñ extendas manũ tuã. nec pͥor
poscas bibere. Quam sufficiens
est homini erudito uinũ exigu¬
um: Et in dormiendo ñ labora¬
bis ab illo: & non senties dolorẽ.
Uigilia &e colera & tortura uiro
infrunito: sompnus sanitatis
in homine parco. Dormiet usq
in mane: &e anima illius cum ip̃o
delectabitur. Et si coactus fueris
in edendo multũ: surge e medio
& uome. & refrigerabit te. & non

Expanded text:
upra mensam magnam sedisti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et anima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et vome et refrigerabit te et non
Abbreviated transcription (Latin):
&e uolucres de ramis eius. Uerunt¬
men germen radicum eiꝰ in terra
nite. & alligetur uinculo ferreo o
aȩreo in herbis que foris sunt. &
re celi tinguatur. & cum feris core
in herba terrȩ. Cor eius ab huma
commutetur. & corfere detur ei. si
temq tempora mutentur suꝑ eun
Insententia uigilum decretum el

Expanded text:
 volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ingrediebantur arioli. magi.
chaldei &e aruspices: & sompnium
narraui in conspectu eoꝵ. & solutio¬
nem ñ indicauerunt michi: donec
collega ingressus est in conspectu
meo danihel. cuius nomen baltha¬
thasar pͥnceps arioloꝵ quem ego

Expanded text:
 magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltastassar, princeps hariolorum, quem ego
Abbreviated transcription (Latin):
laudate & suꝑexaltate eũ in scła.
Benedicite anania araria misahel
dño: laudate & suꝑ exaltate eum
in scł̃a. quia eruit nos de inferno.
& saluos nos fecit de manu mortiᷤ
& liberauit nos de medio ardentis
flammnȩ &e de medio ignis eruit
nos. Confitemini dño qm̃ bonus:

Expanded text:
 superexaltate eum in saecula. Benedicite Anania, Azaria, Misael Domino: laudate et superexaltate eum in saecula. Quia eruit nos de inferno, et salvos fecit de manu mortis, et liberavit nos de medio ardentis flammae, et de medio ignis eruit nos. Confitemini Domino quoniam bonus;
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. & scd̃m multitudinem mise¬
ricordiȩ tuȩ. & erue nos in mirabi¬
lib tuis. & da głam nomini tuo do¬
mine. & confundantur om̃s qͥ osten¬
dunt seruis tuis mala. Confundan¬
tur in omni potentia: & robur eoꝵ
conteratur: sciantq quia tu es dñs¬
d̃s solus: & gloriosus suꝑ omnem
terram.
tnon cessabant qui miserant
eos ministri regis succendere
fornacem. napta. & stupa. & pice. &
malleolis. & effundebatur flamma
suꝑ fornacem cubitis quadraginta
nouem. & erupit ce incendit quos
repperit iuxta fornacem de chaldeis

Expanded text:
am: et secundum multitudinem misericordie tue: et erue nos in mirabilibus tuis et da gloriam nomini tuo Domine. Confundantur omnes qui ostendunt servis tuis mala: confundantur in omni potentia sua et robur eorum conteratur. Et scient quia tu es DomiDeus solus, et gloriosus super orbem terrarum. Et non cessabant qui miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta et novem: Et erupit, et incendit quos reperit juxta fornacem de Chaldaei
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersȩ terrȩ. Quod autẽ uidit
rex uigilem & scm̃ descendere de çȩlo
& dicere. succidite arborem & dissi¬
pate eam. attamen germen radicũ
euis in terra dimitcite. & uinciatur
ferro & exe. in herbis foris & rore cȩ¬
li conspergatur. & cum feris sit pa¬
bulum eius: donec septem tempora
pretatio sententiȩ altissimi que per¬
uenit suꝑ dñm meum regem. Eici¬
ent te ab hominib. & cum bestiis
ferisq erit habitatio tua. & fenũ¬
ut bos comedes. & rore celi infunde¬
ris.septem quoꝙ tempora mutabũ¬
tur suꝑ te. donec scias quod dñetur
excelsus suꝑ regnum hominũ. &
cuicumq uoluerit det illud. Quod
autẽ precepit ut relinqueretur ger¬
men radicum eius id est arboris:
regnum tuum tibi manebit post¬
quam cognoueris potestatem esse
celestem. Quamobrem rex consiliũ
meum tibi placeat. & peccata tua
elemosinis redime. & iniquitates
tuas misericordiis pauperũ: & for¬

Expanded text:
universae terrae. Quod autem vidit universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora pretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super Dominum meum regem: Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua, eut hos comedes, & rore caeli infunderis: septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus super regnum hominum, & cuicumque voluerit, det illud. Undautem praecepit ut relinqueretur germen radicum ejus, id est arboris, regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperu