comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inhalitas. cinon egridietur u crbum sat
unio salsconm coi. hic primumin. Hesopo¬
ma sabitanis quoniam mosucrant  gu
Doeorum. deserentensaque caere monias
parrum suorum. quae in multidudine deo.¬
rum crunt: unum ecumcasi cotutrans qui
it pracepis eis us cairent inde. et habita=¬
rens infaram. Cumque openios es omnem
terram sameo. descenocrans in Agirtum.
ilicq perquadriagentos annos sic multi
plicali sunt ut cinumcran corum non pas¬
sescaercitus. Cumq grauaretios ReaHo.¬
ipti atque in eoiprcatronibus urbno suari
inturo cs tatere subiugassereos. clamarcrunt
ad ai dominum saum. esperruss is tosam
terram Rois plagis uaniis. Famgo escciliont¬
eos Moiptii ase. etcessasses plago ab cis. en
itcrum uellentios capere. et ad suu sens.¬
tium rerocare. Sugientibus us Deus calr
mare apenusz ita ui hinc inde aqua quasi
munis solidarentur: es isti pide sicco fun¬
numonans pero mbulando bransirent. Sn
quo loco dum in mimerabilis eaercita. Egip¬
noram co persequeresur. ita aquis cooper¬

Expanded text:
habitat, et non egredietur verbum falsum enie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi ldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadriplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecieos Aegyptii a se, et cessasset plaga ab eis, et iterum eos vellent capere, et ad suum servitium revocare, fugientibus his Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis cooper
Abbreviated transcription (Latin):
amncipi militia. Airionim quod Site de¬
pl prapararenise adnsestendum. ac
nium itinera conclasiuens: et surore.
mio cgarsis en iracundia magna: uaca¬
ique omne. purincipes. Noab eroucc: am

Expanded text:
incipi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Am
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nabugodonosor ds terre ẽ: ⁊t p
ipsum alius non esł.
actum ẽ. autem cum cessassent lon
indignatus holofernis uehem̃ter.
cens quod gens isrł defendatur adi
suo: ut ostendam tibi quia nẽ. ds̃ n
nabugodonosor: cũ ꝑcus serimus en
om̃s ficut hominem unum: cunc et
ipse cum illis assiriorũ gladio inte.¬
ribis. et omnis isrł tecũ ꝑditione diꝰ¬
sit uniuerse terre. Tunc gladius mi
liciȩ meȩ transiet ꝑ latera tua: et con¬
fixus cades inter uulneratos isrł. et
non respirabis ultra. donec ext̃mi¬
ris cum illis. Porro aittem si ꝓpħu
uam ueram existimas. non concie
iltus tuus. et pallor qui faciemi¬
uit absceclat a te: si uerba mei
utas impleri non posse. Vtaue
eris quia simul cũ illis heo

Expanded text:
m Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodonosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis et omnis Israhel tecum perditione dissit universae terrae tuncque gladius mlitiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, qui faciemuit, abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec
Abbreviated transcription (Latin):
Asine Chacim sacerdos domini magns
ini. iuiote quoniam exoudiet anus prece
nmentem in uirtate sua et in porentia
Sium oxercitu suo. et in clypcis suis
i iumibuo sues etin equitebio suis non
de qugnando,. soc precibus sanctis eranoo
Nul. sic erunt uniuerihostes Prael. si
uiuuraperitis in hoc oprere quod capistis.
lan iqitur eahertationem esus deprrecan.
siminum permanebantin conspecta ons¬

Expanded text:
Domini magnus dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orandodejecit: sic erunt universi hostes Israel: si perseveraveritis in hoc opere, quod coepistis. Ad hanc igitur exhortationem ejus deprecantes Dominum, permanebant in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
aqua q̃ a uentis circũ ferunt᷑. arbores
autũnales in fructuose bis mortue era-¬
dicate. fł uctꝰ ferimaris. dispumantes
suas confusiones. sidera errantia quib
ꝓcella tenebrarũ conseruata ẽ. inȩt̃nũ.
ropħauit aut de his septimꝰabadã.
enoch dicens. Ecce uenit dñs inscĩs
milib suis facere iudiciũ contra om̃s
et argucre om̃s impios de omib oꝑib¬
impietatis eoꝵ: quib impie egerunt et
de omĩb duris quȩ locuti sunt contra
deum peccatores impii. hii st̃ murmitato¬
res querelosi. scđm desideria sua ambu¬
lantes. et os illorũ loqͥt᷑ suꝑbiã. mirantes
ꝑsonas quȩstus causa. ui¬

Expanded text:
arbores autumnales, infructuosae, bis mortuae, eradicatae, fluctus feri maris, despuman tes suas confusiones, sidera errantia: quibus procella tenebrarum servata est in aeternum. Prophetavit autem et de his septimus ab Adam Enoch, dicens: Ecce venit Dominus in sanctis millibus suis. Facere judicium contra omnes, et arguimpietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris quae locuti sunt contra eum peccatores et impii. Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam, mirantes personas quaestus causa. V
Abbreviated transcription (Latin):
eum suꝑ iinncos eius. Conuertit cor
eorum ut odirent populũ eius: et do¬
lum facerent in seruos eius. Misit mo¬
ysen seruum suum: aaron quẽ elegit
ipsum. Posuit in eis uerba signorũ suoꝵ:
et ꝓdigiori in t̾ra cham. Misit tenebras
et obscurauit: et ñ exacerbauit sermo
nes suos. Conuertit aquas eorũ insan¬
guinem: et occidit pisceseorum. Edi-¬
dit terra eorum ranas: in penitrabilib
regum ipsorum. Dixit et uenit cinomia.
et scinifes iomnib finib eorum.
Posuit pluuias eorum grandinem: ig¬
nem comburentẽ in terra ipsorũ. Et ꝑ¬
cussit uineas eorũ et ficulneas eorum.
et contriuit lignũ finium eorum. Di¬
xit et uenit locusta: et brucus cuius
n erat numerus. Et comedit omne
fenum in t̾ra eorũ: et comedit omnẽ

Expanded text:
eum super inimicos eius. Convertit cor eorum, ut odiret populum eius  et dolum faceret in servos eius. Misit Moysen servum suum  et Aaron, quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum  et prodigiorum in terra Cham. Misit tenebras, et obscuravit eos  et exacerbanes suos. Convertit aquas eorum in sanguinem: et occidit pisces eorum. Edidit terra eorum ranas: in penetralibus regum ipsorum. Dixit, et venit cynomia, et sciniphes in omnibus finibus ipsorum. Posuit pluvias eorum grandinem: ignem comburentem in terra ipsorum. Et percussit vineas eorum et ficulneas eorum: et contrivit lignum finium eorum. Dixit, et venit locusta, et bruchus: cujus non erat numerus. Et comedit omne fenum in terra eorum: et c
Abbreviated transcription (Latin):
Misit ante eos uirum. inseruum ue-¬
nundatus ẽ. ioseph. Humiliauerunt
incõpedib pedes enis: ferrum ꝑtran¬
siit animam eius. donec ueniret uerbũ
eius. Eioquiũ dñi in flãmauit eũ misit
rex et soluit eum princeps populorũ
et dmisit eum. Constituit eũ dñmndo¬
mus suȩ: et principem omĩs possessionis
suȩ. Ut erudiret principes eius sicut
semet ipsum: et senes eius prudentiã

Expanded text:
virum; in servum venundatus est Ioseph. Humiliaverunt in compedibus pedes eius: ferrum pertransivit animam eius; donec veniret verbum eius. Eloquium domini inflammavit eum. Misit rex et solvit eum; princeps populorum et dimisit eum. Constituit eum dominum domus sue, et principem omnispossessionis sue; ut erudiret principes suos sicut semet ipsum, et senes eius prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Letetur cor quȩrentiũ dñm: quęrite
dnm et confirmamini quęrite faciẽ
eius semꝑ. Mem̃tote mirabiliũ eius
quȩ fecit: ꝓdigia eius. et iudicia oris eiꝰ.
Semen abraham seruieius: filii iacob
electi eius. Ipse dñs ds̃ nr̃: inuniuersa
tra iudicia eius. Memor fuit in scłm te¬
stam̃ti sur: uerbi qđ mandauit in mil¬
le generationes. Quod disposuit ad
abiaham: et iuram̃ti sui adysaac. Et
statuit illud iacob inp̃ceptũ: et isrł m
testam̃tũ aet̃num. Dicens tibi dabo trã

Expanded text:
num quaerite Dominum et confirmamini quaerite faciem eius semper mementote mirabilium eius quae fecit prodigia eius et iudicia oris eius semen Abraham servi eius filii Iacob electi eius ipse Dominus Deus noster in universa terra iudicia eius memor fuit in saeculum testamenti sui verbi quod mandavit in mille generationes quod disposuit ad Abraham et iuramenti sui ad Isaac et statuit illud Iacob in praeceptum et Israhel in testamentum aeternum dicens tibi dab
Abbreviated transcription (Latin):
tas delebitur: et fides in scłm stabt.
substantie in iustorũ sicut fluiius¬
siccabunt᷑. et sicut conitruũ magni
inpluuia ꝑsonabunt: inapiendo
manus suas letabit᷑. Sic p̃uaricato¬
res in consũmatione tabescent. N¬
potes impiorũ multiplicabunt ia¬
mos: et radices immunde suꝑ cacu
nis ante omne fenũ euelletur. Eirã
sicut padisus in benedictionib: et
et inea inuenies chesaurũ fili. E di¬
ficacio ciuitatis confirmabit noñ
et suꝑhanc mulier immacłata com¬

Expanded text:
tas delebitur et fides in saeculum stabit tas delebitur et fides in saeculum stabit substantiae iniustorum sicut flusiccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia personabunt. In aperiendo manus suas laetabitur sic praevaricatores in consummatione tabescent nepotes impiorum non multiplicabunt ramos et radices inmundae super cacumnis ante omnem faenum evelletur gratia sicut paradisus in benedictionibus et et in ea invenies thesaurum fili aedificatio civitatis confirmabit nomen et super haec mulier i
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. et dies finicionis residentes
suꝑ sedem gloriosam usq ad humi-¬
liatũ in terra et cinere. Abeo qui
utitur iacincto et portat coronam
usq adeum qui cooꝑitur lino cru-¬
do. furor. zelus. tumultus. fluctu¬
acio. et timor mortisciracundia ꝑseue-¬
rans. et contentio. et in tẽꝑe refectioĩs
in cubili somnus noctis immutat
scientiam eius: modicũ tanquã m-¬
chil in requie et abeo in somnis qͣ¬
si in die respectus conturbatus ẽ. in
uisu cordis sui. tanquã qui euaserit
in die belli. in temꝑe salutis sue exur-¬
rexit: et admirans adnullũ timorẽ:
cũ omni carne ab homine usq ad
peccus. et suꝑ peccatores septuplũ.
Adhȩc mors. sanguis contentio. et
rumphea. oppressiones famis. et
contriciones. et flagella. Suꝑ mi-¬
quos creata sunt hȩc omnia: et ꝓpt̃
illos factus ẽ. catadismus. Omiã¬
enim quȩ de terra sunt interram
conuertentur: et aque om̃s in mar
conuertent᷑. Omẽ munus et iniqui¬

Expanded text:
tionis et dies finitionis residentes tionis et dies finitionis residentes super sedem gloriosam usque ad humiliatum in terra et cinere ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam usque ad eum qui operitur lino crudo furor zelus tumultus fluctuatio et timor mortis iracundia perseverans et contentio et in tempore refectionis in cubile somnus noctis inmutat scientiam eius modicum tamquam nihil in requie et ab eo in somnis quasi in die respectus conturbatus est in visu cordis sui tamquam qui evaserit in die belli in tempore salutis suae exsurrexit et admirans ad nullum timorem cum omni carne ab homine usque ad pecus et super peccatores septuplum ad haec mors sanguis contentio et romphea oppressiones famis et contritio et flagella super iniquos creata sunt haec omnia et propter illos factus est cataclysmus omnia quae de terra sunt in terram convertentur et aquae omnes in mare convertentur omne munus et iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
furore suo confirmauer torm̃ta
sua. In temꝑe consũmationis effun¬
dent uirtutem: et furorẽ enis qui
fecit illos confudet. Ignis. grando.
fanies. et mors: omĩa hȩc ad uindictã
creata sunt. Bestiarũ dentes et scor-¬
pii. et serpentes. et rumphea uindi-¬
cans in ext̃minium impios. in man¬
cdatis eius epulabuntur: et suꝑ trã
mnecessitatẽ p̃ꝑabunt᷑. et intem-¬
ꝑib suis non p̃terient uerbum. ꝓp¬
terea abinicio confirmatus sum. et
consiliatus sum: et cogitaui. et scrip¬¬
ta dimisi. omnia oꝑa bona: et ome
opus ora sua subministrabit. Non
ẽ dicere: hoc illo nequius ẽ. Omĩa
enim in temꝑe suo comꝓbabunt᷑.
Et nunc inomni corde et ore collau¬
clate: et benedicite nomen dñi. cxii
ccupatio magna creata ẽ. omnib
hominib et iugum graue suꝑ
filios adam: adie exitus de uentre
matris eorũ usq in diem sepulture
inmatrẽ eorũ. cogitationes eorũ et
timores cordis. adinuentio expecta¬

Expanded text:
furore suo confirmaverunt tormenta furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fecit illos confundent ignis grando famicreata sunt. Bestiarum dentes, et scorpiones, et serpentes, et rhomphaea vindicans in exterminium impios. In mandatis eius epulabuntur et super terram in necessitatem praeparabuntur et in temporibus suis non praeterient verbum propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia opera Domini bona et omne opus hora sua subministrabit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni corde et ore conlaudate et benedicite nomen Domini occupatio magna creata est omnibus hominibus et iuguAdam a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium cogitationes eorum et timores cordis adinventio expecta
Abbreviated transcription (Latin):
et sic dicetis in confessione oꝑadnĩ
uniuerza bona ualde. In uerbo eiꝰ
stetit aqua sicut congeries: et inser¬¬
mone oris illius sicut exceptoria a¬
quarũ: qm̃ in p̃cepto illius placor sit
et ñ ẽ. minoratio in salute illius. Oꝑa¬
omnis carnis corã illo: et ñ ẽ. quicꝗ
bile inconspectu eiꝰ. Non ẽ. dicere qͥd
ẽ. hoc aut quid ẽ. illud. Omnia enim
cataclismus aridã inebriauit: sic
ira ipsius gentes que ñ exquisierunt
eum hereditabit. Quomodo conuer
tit aquas insiccitatem et siccata ẽ t̃ra
et ue illius uiis illorũ directe sunt.
sic peccatorib offensiones mira eius.
Bona bonis creata sunt abinicio:. uite¬
sic nequissimis bona et mala. hõis fubstãtia¬
Nicium necessarie rei uitȩ hominũ: cxi¬
aqua. ignis. et ferrum. Lac et pa¬
nis similagmeus. et mel. et botrus¬
uue. et oleũ. et uestim̃tũ. hac omĩa
scĩs in bonis: sic et impiis et peccatori¬
b in mala conuertentur. Sunt sp̃e
qui aduindictã creati sunt: et in

Expanded text:
et sic dicetis in confessione: opera domini uniuersa bona ualde. in uerbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum. quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius. oomnis carnis coram illo, et non est quidquam bile in conspectu ejus. Non est dicere: Quid est hoc, aut quid est illud: omnia enim cataclysmus aridum inebriauit, sic ira ipsius gentes, quę non exquisierunt eum, hereditit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viae illius viis illorum directae sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Bona bonis creata sunt ab initio, sic nequissimis bona et mala. Initium necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis et ferrum, lac et panis similaguvae et oleum et vestimentum haec omnia sanctis in bona sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt et in
Abbreviated transcription (Latin):
dam eius: et usq in scłm ñ delebit᷑.
Non recedet memoria eius: et no¬
men eius requiretur ageneratione
ingenerationẽ. Sapientiam eius
enarrabunt gentes: et laudẽ eius
pnuntiabit eccłia. Si ꝑmanserit
nomen derelinquet plus quã m il¬
l ec si requieuerit ꝓderit illi. Rtõ¬
huc consiliabor: ut enarrem. Ut¬
furore enim repletus sum. Audi
sa plantata suꝑrirui aquarum
fructificate. Quasi ubanus: odorẽ
suauitatis habete. Florete flores
quasi lilum: date odorẽ et fronde

Expanded text:
n delebitur non recedet memoria eius et nomen eius requiretur a generatione in generationem sapientiam eius enarrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomen derelinquet mille et si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem utfurore enim repletus sum in vocsa plantata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odorem suavitatis habete florete flores quasi lilium date odorem et frond
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ. Tibie et psalteriũ suauẽ faci¬
unt melodiã: et suꝑ utraq lingua
suauis. Eram et spẽm desiderabit
oculus turis: et suꝑ hoc uirides
sationes. Ainicus et sodalis intẽ¬
ꝑe conuenientes: et suꝑ utrosq
mulier cũ uiro. Ers̃ madiutorium
in temꝑe tribulationis: et suꝑ eos
miscdia liberabit. Rurũ et argeti¬
tũ et constitucio pedum: et suꝑ
utrũq consiliũ beneplacitũ. facul¬
tates et uircutes exaltant cor: et
suꝑ hec timor dnĩ. Non ẽ. intimo¬
re dnĩminoratio: et ñ ẽ. in eoque¬
rere adiutorium. Timor dnĩ ficut
ꝑadisus benedictionis: et suꝑ om¬
nem głiam oꝑuer̃ illum. De indigs

Expanded text:
ntiae tibiae et psalterium suavem faciunt melodiam et super utraque lingua suavis gratiam et speciem desiderabit oculus tuus et super hoc viride sationis amicus et sodalis in tempore convenientes et super utrosque mulier cum viro fratres in adiutorium in tempore tribulationis et super eos misericordia liberabit aurum et argentum constituet pedem et super utrumque consilium beneplacitum facultates et virtutes exaltant cor et super haec timor Domini non est in timore Domini minoratio et non est in eo inquirere adiutorium timor Domini sicut paradisus benedictionis et super omnem gloriam operuerunt illum fili
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiã. in pacientia aut pietatem
inpietate aut̃ amorẽ frat̾nitatis. ina¬
more fratnitatis caritatẽ. Haec enim
ñ presto sunt: cͤecus ẽ. in manũ tẽptans
obliuionẽ accipiens purgationis uete¬
rũ suoꝵ delictorum. in

Expanded text:
 pietatem in pietate autem amorem fraternitatis in amore autem fraternitatis caritatem haec enim non praesto sunt haec caecus est et manu temptans oblivionem accipiens purgationis veterum suorum delic
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iuda. suꝑatus ẽ. Ut autem cog-¬
nouit rebellas se philippũ anti¬
ochie qui relictus erat suꝑ negocia:
m̃te consternatus. iudeos dep̃cans.
subditusq eis iurat de omnibus
quib iustum uisum est. Et recon¬
ciliatus obtulit facrificium. hono¬
si sicauit templum. et muncra po¬
suit: machabeum amplexus ẽ. et fe¬¬
cit eum abptolomaide usq gerre¬
nos ducem et principem. Ut autẽ
uenit ptolomaidam: grauiter
ferebant ptolomenses amicicie con-¬
uencionem: indignantes ne forte
fedus irruꝑet. Tunc ascendit lisias
tribunal: et exposuit racionem et
ppłm sedauit. Regressusq ẽ anti.¬
ochiam.Et hoc modo regis ꝓfectio
et reditus processit. xlon

Expanded text:
cum Iuda superatus est ut autem cogcum Iuda superatus est ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus erat super negotia mente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ꝓlegib templo. ciuitate. pa-¬
cria et ciuib starent: circa modin
exercitum constituit. Et dato sig-¬¬
no suis de uictoria iuuenib fortissi¬
mis electis: nocte aggres susaulam
regiam incastris int̾fecit uiros qͥ-¬
tuor milia et maximum elefantoꝵ
cum his qui suꝑpositi erant. Sũ¬
moq metui ac ꝑturbacione castra¬
hostium replentes: reb ꝓsꝑe gestis
abierunt. Hoc autem factum est
die illucescente: adiuuante cum
dñi ꝓcectione. Sed rex accepto gu-¬
stu audacie iudeorum: arce difficul-¬
tates locorum temptabat. et bech¬
sure quod erat iudeorum p̃sidiũ
munitum castra admouebat: sed
fugabatur: impingebatur minii-¬
ebatur. His autem qui intus erãt
uidas neces saria mittebat. Enun-¬
ciauit autem misteria hostib rodu-¬
cus quidam de iudaico exercitu:
qui requisitus cõp̃hensusconclusꝰ ÷
terum rex sermonem habuit xlui
adeos qui erant inbethsuris: dex-¬
tram dedit. accepit. abiit. cõmisit

Expanded text:
mortem pro legibus templo civitate pamortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent circa Modin exercitum constituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in castris interfecit viros quattuor milia et maximum elefantorum cum his qui superpositi erant summoque metu ac perturbatione hostium replentes rebus prospere gestis abierunt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu audaciae Iudaeorum arte difficultates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit
Abbreviated transcription (Latin):
mori: nec tre dari menelaum. Et
quidem fatis iuste. Nam quia mul¬
ta erga aram dĩ delicta cõmisit ciuiꝰ
ignis eccinis erat sc̃s: ipse incineris
morte dampnatus est. xlu¬
ed rex mente effrenatus: uenie.¬
bat nequiorem se iudeisostensu¬
rum. Quib iudas cognitis. p̃ce¬
pit populo ut die ac nocte dñu
inuocarent quo sicut semꝑ et nẽ
adiuuaret eos. quippe qui lege e
patria scõq templo priuariuere.¬
rentur ac ppłm qui nuꝑ paululũ
respirasset. ne sineret blasphemis
rursus nationib subdi. Omnibus
itaꝙ idsimul facientib et pecna¬
bus a dnõ miscd̾iam eum flecu e
iciuniis ꝑ triduum continuum ꝓ¬
sratis hortatus ẽ. eos iudas ut se p̃¬
parent. ipse uͦ cum seniorib cogita-¬
uit priusquã rex admoueret exerci¬
tum adiudeam optineret ciuitatẽ
exire. et dñi iudicio cominittere exi-¬
tum rei. Dans itaq potestatem om̃i¬
um dõ mundi creatori. et hortatus
suos ut fortiter dimicarent et usq ad

Expanded text:
mori nec terrae dari Menelaum et mori nec terrae dari Menelaum et quidem satis iuste nam quia multa erga aram Dei delicta commisit cuius ignis et cinis erat sanctus ipse in cineris morte damnatus est sed rex mente effrenatus veniebat nequiorem se Iudaeis ostensurus quibus Iudas cognitis praecepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent quo sicut semper et nunc adiuvaret eos quippe qui lege et patria sanctoque templo privari vererentur ac populum qui nuper paululum respirasset ne sineret blasphemis rursum nationibus subdi omnibus itaque id simul facientibus et petentibus a Domino misericordiam cum fletu et ieiuniis per triduum continuum prostratis hortatus est eos Iudas ut se praepararent ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut fortiter dimicarent et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Scã gͦ et salubris ẽ. cogitacio
ꝓdefunctis exorare: ut a peccato¬
¶ soluerent᷑.¬
nno centesimo quadrages i ali¬
mo nono cognouit iudas anto¬
chum eupatorem uenire cũ muba¬
tudine aduersus iudeam: et eum
eo lisiam ꝓcuratorem et p̃positum
negociorũ secum habentem pedi¬
tum centũ decem milia. et aquiũ
quinq milla. & elefantos uigino
duos. currus cum falcib trecents
Commisit autem se illis. et mene¬
laus. et cum multa fallacia depre.¬
cabatur antiochum non ꝓpatre
salute: sed sperans se constitu
principatu. Sed rex regum fusci-¬
cauit ammos antiochi inpeccato.¬
rem: et suggerente lisia hunc eẽ.
causam omnium malorum. ius.¬
sit ut eis ẽ. consuetudo comp̃hen¬
sum ineodem loco necari. Erat
autem in eodem loco turris quin.¬
quaginta cubitorum: aggestum un¬
diq habens cineris. H.et ꝓspectũ
habebat in p̃ceps. Inde in cinerem
deici iussit sacrilegum. omnibcũ
ꝓpellentib ad interitum. Et cali
lege p̃uaricatorem legis contigit

Expanded text:
bris cogitatio pro defunctis exorare ut a peccato solverentanno centesimo quadragesimo nono cognovit Iudas Antiochum Eupatoris venire cum multitudine adversus Iudaeam et cum eo Lysiam procuratorem et praepositum negotiorum secum habentem peditum centum decem milia et equitum quinque milia et elefantos viginti duo currus cum falcibus trecentos commiscuit autem se illis et Menelaus et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum non pro patriae salute sed sperans se constitui in principatum sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum iussit ut eis est consuetudo conprehensum in eodem loco necari erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum aggestum undique habens cineris haec prospectum habebat in praeceps inde in cinerem deici iussit sacrilegum omnibus eum propellentibus ad interitum et tali lege praevaricatorem legis contigit
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta: atq ita ad p̃ces conuersi. ro-¬
gauerunt ut id quod factũ erat
t uero fortissimus iucdas horta¬
batur populum conseruare se
sine peccato sub oculis uiuentis:¬
uidentes quȩ facta sint ꝓpeccato
eorum qui ꝓstrati sunt. Et facta
collaeione duodecim milia drag-¬
mas argenti misit ierosolimam of.¬
ferri ꝓ p̾eccato sacrificium: bene
et religiose de resurrectione cogi-¬
tans. Nisi enim cos qui cecideran
resurrecturos sꝑaret: suꝑfluum ui¬
deretur et uanum orare ꝓ mortuis.

Expanded text:
nifesta atque ita ad preces conversi ronifesta atque ita ad preces conversi rogaverunt ut id quod factum erat t vero fortissimus Iudas hortabatur populum conservare se sine peccato sub oculis videntes quae facta sint pro peccato eorum qui prostrati sunt et facta conlatione duodecim milia dragmas argenti misit Hierosolymam offerri pro peccato sacrificium bene et religiose de resurrectione cogitans nisi enim eos qui ceciderant resurrecturos speraret superfluum vide
Abbreviated transcription (Latin):
de bachenoris eques uir fortis: gor¬
giam cenebat. Et cum uellet illũ
caꝑe unium. aques quidã de cra-¬
chib irruit ineum: humerũq eiꝰ
amputauit. Atq ita gorgias effu¬
git in maresa. At illis quicum es-¬
drm erant diutius pugnantib et
fatigatis: inuocauit dñm iudas
adiutorem. et ducem belli fieri. in¬
cipiens patria uoce. et cum ymnis
clamorem extollens.
Udas autem collecto exercitu: ue¬
nit in ciuitatem modollam. Et cũ
septima dies suꝑueniret: scđm con-¬
suetudinem purificati. in eodem
loco sabbatum egerunt. Et sequen-¬
ti die uenit cum suis iudas ut cor¬
pora ꝓstratorum tolleret: et cum
parentib poneret in sepulchris pa-¬
cernis. Inuenerunt autem sub tu-¬
nicis intfectorum de donariis ido-¬
lorum quȩ apud iamniam fuerar:
a quib lex ꝓhibet iudeos. Omnib
gͦ manifestum factum ẽ. obhanc
causam eos corriusse. Om̃s itaq
benedixerunt dñm et iustum ui-¬
dicium dñi qui occulta fecerit ma¬

Expanded text:
de Bachenoris eques vir fortis Gorde Bachenoris eques vir fortis Gorgiam tenebat et cum vellet illum capere vivum eques quidam de Thracibus inruit in eum umerumque eius amputavit atque ita Gorgias effugit in Marisa at illis qui cum Esdrin erant diutius pugnantibus et fatigatis invocavit Dominum Iudas adiutorem et ducem belli fieri incipiens voce patria et cum hymnis clamorem extollens fncussit Iudas autem collecto exercitu venit in civitatem Odollam et cum septima dies superveniret secundum consuetudinem purificati in eodem loco sabbatum egerunt et sequenti die venit cum suis Iudas ut corpora prostratorum tolleret et cum parentibus poneret in sepulchris paternis invenerunt autem sub tunicis interfectorum de donariis idolorum quae apud Iamnian fuerunt a quibus lex prohibet Iudaeos omnibus ergo manifestum factum est ob hanc causam eos corruisse omnes itaque benedixerunt iustum iudicium Domini qui occulta fecerit ma
Abbreviated transcription (Latin):
fectis uigiiti quinq milib. Post
horum fugam et necem mouit exer¬
citum adefron ciuitatẽ mumitam
inqua multitudo diuersarum gen-¬
tium habitabat. et robusti iuue-¬
nes ꝓmuris consistentes fortiter
repugnabant. In hac autem machi¬
ne multe: et celorum erat apꝑatus.
Sed cum om̃pem inuocasset. qui
potestate iures hostium confregit.
Inde ad ciuitatem scitarũ abieruit:
que abieros olimis sexcentis stacdiis
aberat. Contestantib autem his qͥ
apud seitopolitas erant iudeis. qđ
benigne abeis haberentur etiam
temꝑib infelicitatis quod modeste
secum egerint grãs agentes eis:
exhortati etiam de cetero erga genꝰ
suum benignos eẽ. uenerunt iero¬
solimã. die solenni septimanaꝵ instãte.
t post pentecosten: abier
contra gorgiam p̃positũ idumeȩ.
Exiuit autem cum peditib trib
milib et aequitib crecentis Quib
congressis: contigit paricos ruere
iudeorũ. Dositheus uero quidam

Expanded text:
rfectis viginti quinque milibus post rfectis viginti quinque milibus post horum fugam et necem movit exercitum ad Efron civitatem munitam in qua multitudo diversarum gentium habitabat et robusti iuvenes pro muris consistentes fortiter repugnabant in hac autem machinae multae et telorum erat adparatus sed cum Omnipotentem invocassent qui potestate vires hostium confregit cinde ad civitatem Scytarum abierunt quae ab Hierosolymis sescentis stadiis aberat contestantibus autem his qui apud Scytopolitas erant Iudaeis quod benigne ab eis haberentur etiam temporibus infelicitatis quod modeste secum egerint gratias agentes eis exhortati etiam de cetero erga genus suum benignos esse venerunt Hierosolymam die sollemni septimanarum instante et post pentecosten abierunt contra Gorgiam praepositum Idumeae exivit autem cum peditibus tribus milibus et equitibus quadringentis quibus congressis contigit paucos ruere Iudaeorum Dositheus vero quidam
Abbreviated transcription (Latin):
t machabeus ordinatis circũ
se sex milib et constitutis ꝑ co¬
hortes aduersus timocheum ꝓces-¬
sit: habentem secũ centũ uiginti
milia peditum. equitũq duo mi-¬
la quingenta. Cognito autem
ude aduentu timotheus: p̃misit
mulieres et filios et reliquum apꝑa-¬
um inp̃sidium: quod carmondici-¬
uir. Erat enim in expugnabile. et
cessu difficile: ꝓpter locorum
iigustias. Cumq cohors iude
prima appariusset.timor hostib
ncussus ẽ. ex p̃sentia dĩ qui umi-¬
uersa confpicit: et infugam uer
lsunt alius alio: ita ut magis a
lus deicerentur et gladiorum icti¬
bus debilitarentur. Iudas autem
uehem̃t instabat pumens ꝓfanos.
Ipse uͦ timotheus incidit in partes
dositei et sosipatris: et multis p̃ci¬
bus postulabat ut unuius dimitte¬
retur: eo qͥuod multorũ ex iudeis
parentes haberet ac frẽs. quos mor¬
te eius decipi eueniret. Et cum fi¬
dem dediss et restiturum. se eos se
udas autem egressus ẽ. a carmo: int̃¬

Expanded text:
t Macchabeus ordinatis circum se sex milibus et constitutis per cohortes adversus Timotheum processit habentem secum centum viginti milia peditum equitumque duo milia quingentos cognito autem Iudae adventu Timotheus praemisit mulieres et filios et reliquum adparatum in praesidium quod Carnion dicitur erat enim inexpugnabile et accessu difficile propter locorum angustias cumque cohors Iudae prima apparuisset timor hostibus incussus est ex praesentia Dei qui universa conspicit et in fugam versi sunt alius alio ita ut magis a suis deicerentur et gladiorum suorum ictibus debilitarentur Iudas autem vehementer instabat puniens profanos ipse vero Timotheus incidit in partes Dosithei et Sosipatri et multis precibus postulabat ut vivus dimitteretur eo quod multorum ex Iudaeis parentes haberet ac fratres quos morte eius decipi eveniret et cum fidem dedisset restituturum se eos secem Iudas autem egressus est a Carnio inte
Abbreviated transcription (Latin):
ob quoq exemplar patientie que
misteria suo sermone complecttur:
ꝓsa incipit. uersu labitur: pedestri
sermone finitur. Om̃sq leges diale¬
tice: ꝓpositione. assumptione. confir¬
matione conclusione det̾minat.Sin-
hec ieronimꝰ de iob. Ori¬

Expanded text:
 JOB exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, omnesque leges Dialecticae, propositione, assumptione, confirmatione, conclunem carnis sic prophetat, ut nullus
Abbreviated transcription (Latin):
miscearis. Qui maledicit patrisuo et
matri: extinguetur lucerna eius in
mediis tenebris. Hereditas ad quã fe¬
stinatur in principio: in nouissimo
benedictione carebit. Ne dicas reddã
malum: expecta dñm et liberabit ce.
bhominatio ẽ. apud dm̃ pondxxruu
et pondus: statera dolosa ñ ẽ bo¬
na. Adnõ diriguntur gressus uiri.
gere uiam suã: Quina ẽ. homini
deuorare scõs: et post uota tractare.
Dissipat impios rex sapiens: et incur.¬
uat suꝑ eos fornicem. Lucerna dnĩ
spnacłm hominis: que inuestigat
omĩa secreta uentris. Miscđia et ue¬
ritas custodiunt regem: et roboratur
clementie chronus eius. Exultatio
iuuenũ fortitudo eorũ: et dignitas
senum canicies. Liuor uulneris abster¬
get mala: et plage in secreciorib uen

Expanded text:
miscearis qui maledicit patri suo et miscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit ne dicas reddam malum expecta Dominum et liberabit te abominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona a Domino diriguntur gressus viri test viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractareDissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris. Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livor vulneris absterget mala: et plagae in secretioribus ven
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ fidelẽ quis inueniet: Iustus qͥ
ambulat in simplicitate sua: beatos
pꝰ se filios relinquet. Rex qui sedet in
solio iudicii. dissipat ome malũ intui
uis potest dicere
mundum ẽ. cormeum.purus sũ a pec¬
cato: Pondus et pondus. mensura et
mensura: utrũq ab hominabile ẽ. a¬
pud dm̃. Ex studiis suis intelligitur
puer: simunda sunt et recta oꝑa eius.
Aurem audientem. et ocłm uidentem:
dñs fecit utrũq. Noli diligere somnũ:
ne te egestas opprimat. Aperi ocłos
tuos: et saturare panib. Malũ ẽ. malũ
głiatur. Aurum et multitudo gemma¬
rum. et uas p̃ciosum: labia scientiȩ. Tol¬
le uestim̃tum eius qui fideiuxor extitit
alieni: et ꝓ extraneis aufer pignus abeo.
Suauis ẽ. homini panis mendacii: et
pꝰ ea implebitur os eius calculo. Cogi¬
tationes consiliis roborabuntur: et
gub̃naculis tractanda sunt bella. Ei
qui reuelat misteria et ambulat frau-¬
dulenter. et dilatat labia sua: ne com¬

Expanded text:
autem fidelem quis inveniet iustus qui autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque noli diligere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos tuos et saturare panibus malum est malum gloriabitur est aurum et multitudo gemmarum vas autem pretiosum labia scientiae tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne com
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis tuis. Multe cogitationes in
corde uiri: uoluntas autẽ dnĩ ꝑmane
aduitam: et inplenitudine cõmorabitur
suum applicat eam. Pestilente flagel¬
iato. stultus sapientior erit: si autẽ cor-¬
ripueris sapientẽ. intelliget disciplinã.
Qui affligit patrem et fugat matrem:
ignominiosus ẽ. et infelie. Non cesses
fili audire doctrinam: nec ignores ser-¬
mones scientiȩ. Testis iniquiis deridet
ndiciũ: et os impiorũ deuorat iniqͥta¬
cem. Parata sunt derisorib iuditia:
sa ebrietas. Quicũq his delectatur: ñ
erit sapiens. Sicut rugitus leonis. et¬
ita terror regis. qui ꝓuocat eum: pec¬
cat in animam suam. Honorẽ. homini qͥ
separat se a contentionib: om̃s autem
stutti miscentur contumeliis. ꝓpter fri¬
guspiger arare noluit. Mendicabit gͦ
estate: et ñ dabitur ei. Sicut aqua ꝓꝰ¬
funda. sic consilium incorde uiri. sed
honio sapiens ex hauriet illud. Multi
homines misericordes uocantur uirũ

Expanded text:
vissimis tuis. Multae cogitationes in vissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebad vitam: et in plenitudine commorabitur,suum applicat eam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugat matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium: et os impiorum devorat iniquitatem. Parata sunt derisoribus judicia: sa ebrietas. quicumque his delectatur, non erit sapiens. Sicut rugitus leonis, ita terror regis: qui provocat eum, peccat in animam suam. Honor est homini, qui separat se a contentionibus: omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum
Abbreviated transcription (Latin):
qui autem possessor ẽ. mentis. diligit
animam fuam. et custos prudentiȩ in¬
ueniet bona. Testis falsus ñ erit impu¬
nitus: et qui loqͥtur mendatia ꝑibit.
Non decent stultũ deliciȩ: nec seruũ
dñari principib. Doctrina uiri ꝑ paci¬
entiam noscitur: et głia eius ẽ. iniqua
p̃tergredi. Sicut fremitus leonis. ita et
ira regis: et sicut ros suꝑ herbam. ita¬
et hilaritas eius. Dolor patris filius stul¬
tus: et tecta iugiter ꝑstillantia litigio¬
gredo immittit soporem: et anima dis¬
soluta esuriet. Qui custodit mandatu¬
custodit aninam suã: qui autem negli¬
qit uias suas: mortificabitur. xxxui¬
enciatur dno qui miseret᷑ pauperi: et
uicisitudinem sitam reddet ei. Erudi
slũ cuũ ne desꝑes: ad int̾fectionẽ autẽ
ciusne ponas animam tuã. Qui impa¬
ciens ẽ. sustinebit dãpnũ: et cũ rapue-¬
nt aliud apponet. Audi consiliũ et
suscipe disciplinã: ut sis sapiens inno-¬

Expanded text:
qui autem possessor est mentis, diligit qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. Doctrina viri per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiogredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatcustodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Feneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in no
Abbreviated transcription (Latin):
ctu oris uiri replebitur uent̃ eius: et ge¬
nimina labiorũ illius. saturabunt eũ.
Mors et uita in manu lingue qui dili¬
gunt eam comedent fructus eius. xxx¬
u inuenit mulierẽ bonã. inuenit A¬
honũ: et hauriet iocunditatẽ a dño.
Cum obsecrationib loquȩt᷑ paup: et
diues effabitur rigide. Uir amabilis
frater: Melior ẽ. pauꝑ qui ambulat in
simplicitate sua: quã diues torquens
labia insipiens. Ubi ñ ẽ. scientia anime.
ñ ẽ. bonum: et qui festinus ẽ. pedibus
offendit. Stulticia c̃. hominis supplan¬
tat gressus eius: et contra dĩn feruet
animo suo. Diuicie addunt amicos
plurimos: a paupe autem et hii quos
habuit separant᷑. Testis falsus ñ erit
impunitus: et qui m̃dacia loquitur ñ
effugiet. Multi colunt ꝑsonã poten¬
tis: et amici sunt dona tribuentis.
Fratres hominis pauꝑis oderunt eũ:
insuꝑ et amicĩ ꝓcul recesser̃ abeo. Qui
tantũ uerba sectatur nichil habebit:

Expanded text:
ctu oris viri replebitur venter ejus: et gectu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus ejus. Qui invenit mulierem bonam, invenit bonum: et hauriet jucunditatem a Domino. Cum obsecrationibus loquetur pauper: et dives effabitur rigide. Vir amabilis frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. ubi non est scientia animae, non est bonum, et qui festinus est, pedibus offendit. stultitia hominis supplantat gressus eius, et contra deum feruet animo suo. diuitiae addunt amicos plurimos: a pauphabuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit:
Abbreviated transcription (Latin):
gia ꝓuocat. Os stulti contricio eius:
et labia ipsius ruma anime eius. Uer¬
Qui mollis et dissolutus ẽ. in oꝑe suo:
frater ẽ sua oꝑa dissipantis. Turris
fortissima nom̃ dnĩ: ad ipsam currit
iustus et exaltabitur. Substantia di-¬
uitis urbs roboris eius: et quasi murus
ualidus circundans eum. Antequã
conteratur exaltatur cor hominis: et
antequã glorificetur humiliatur. Q
prius respondet quã audiat. stultum
seeẽ. demonstrat: et confusione dignũ.
Sp̃c uiri sustentat imbecillitatẽ suã:
sp̃m uͦ adirascendũ facilem. quis pote¬
rit sustinere: Cor prudens possidebit
scientiam: et auris sapientiũ queret
sapientiã. Donum hominis dilatat
uiã eius: et ante principes spacium
ei facit. Iustus prior ẽ. accusator sui:
uenit amicus cius. et inuestigabit eũ.
Contradictiones cõprimit sors: et inter
potentes quoq dinudicat. Frater qui
adiuuatur a fratre quasi ciuitas firma:
et iudicia quasi uectes urbium. De fru¬

Expanded text:
gia provocat. Os stulti contritio ejus: gia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. VerQui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit justus, et exaltabitur. Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fru
Abbreviated transcription (Latin):
nec pat̾ in fatuo letabitur. Animus
gaudens aetatem floridã facit. sp̃c
tristis ex sicat ossa. Munera de sinu
impius accipit: ut ꝑuertat semitas
nidicii. Infacie prudentis lucet sapi¬
entia: oculi stultorum infinib terre.
Tra patris filius stultus: et dolor matris
quȩ genuit eũ. Non ẽ: donũ dãpnum
inferre iusto: nec ꝑcutere principem
qui recta iudicat. Qui moderatur
sermones suos. doctus et prudens ẽ.
et p̃ciosi sp̃c uir eruditus. Stultus qͦ¬
q si tacuerit sapiens reputabitur: et
abamico: omni cemꝑe erit ex ꝓbrabi-¬
lii. Non recipit stultus uerba pruden¬
tie. nisi ea dixerit quȩ uersantur in
corde eius. impius cũ in ꝓfundũ uene¬
rit peccatorũ contẽpnit: sed sequitur
eum ignominia et opꝓbriũ. Aqua
ꝓfunda. uerba exore uiri: et torrens.
redundans. fons sapientiȩ. Accipere
ꝑsonam impii iniudicio ñ ẽ. bonum:
ut declines aueritate iudicii. Labia
stulti immiscent se rixis: et os eius iur¬¬

Expanded text:
nec pater in fatuo laetabitur. Animus nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et ab amico: omni tempore erit exprobrablis. Non recipit stultus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus. Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jur
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑat federatos. Plus ꝓficit correptio
apud prudentem: quã centũ plage
apud stultum. Semꝑ iurgia quęrit
malus: angelus autẽ crudelis mittet᷑
contra eũ. Expedit magisurse occurre-¬
re raptis fetib: quã fatuo confidenti
sibi instulticia sua. Qui reddit mala
ꝓbonis: ñ recedet malũ de domo eius.
Qui dimittit aquã caput ẽ iurgioꝵ
et antequã patiatur contumeliam.
iudiciũ deserit. Et qui iustificat
impiũ. et qui condẽpnat iustũ: ab¬
hominabilis ẽ. ut̃q apud dñm. Quid
ꝓdest habere diuitias stulto. cũ sapi-¬
entiam emere non possit
mni temꝑe diligit quiamicus
ẽ et frater mangustiis comꝓba¬
tur. Homo stultus plaudet manib:
cũ spoponderit ꝓ amico suo. Qui me¬
ditatur discordias diligit rixas: et
qui exaltat os suum quęrit rumam.
Qui ꝑuersi cordis ẽ. ñ inueniet bonũ:
et qui uertit linguã incidet in malũ.
Natus ẽ. stultus in ignominia sua: sed

Expanded text:
separat foederatos. plus proficit correptio separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua qui reddit mala pro bonis non recedet malum de domo eius qui dimittit aquam caput est iurgiorum et antequam patiatur contumeliam iudicium deserit et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non possit omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet iNatus est stultus in ignominiam suam: sed