comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum loqui consueui:
sed quia lassescente
stomaco̾ ea que dictaueram lege¬
re ipse non possum: quosdam
ur̃m minus libenter audientes
intueor. Unde nunc a memae ĩp¬
so exĩgere contra morem uolo:
ut inter sacra missarũ sollemp¬
nia lectionem scĩ euangelii non
dictando sed colloquendo edĩ¬
seram: sicq excipiatur ut loqui¬
mur: quia colloquutionis uox
corda torpentia. plus qũa sermo
lectionis excitat: & quasi quadã
manu sollicitudinis ut euigilest
pulsat. Et quidem adhoc opꝰ
me sufficere posse non uideo: sed
tamen uires quas imꝑitia dene¬
gat. caritas ministrat. Sa cĩo
namq qui dixit. Api os tuum:
& ego adimplebo illud. Bonum
gͦ opus nobĩs in uoluntate sit:
nam ex diuino adiutorio erit in
ꝑfectione. Uat loquendi ausum
etiam resurrectionis dñicȩ tanta
sollempnitas: quia indignum
ualde est. ut eo die laudes debi¬
tas taceat lingua carnis: quo ui¬
delicet die caro surrer̃ auctoris.
Audistis frẽs km̃i. qđ scẽ mulie¬

Expanded text:
tum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. Audistis, fr
Abbreviated transcription (Latin):
pi necesse ẽ quod palpatur: q pa¬
pari non potest qd̾ ñ corrũpitur.
Sed miro modo atq inestimabili
redemptor nr̃ & incorruptibile ptꝰ
resurrectionẽ & palpabile arepus
exhibuit: ut monstrando incorru¬
tibile inuitaret ad p̃mium: p̃ben¬
do palpabile formaret ad fio em
& incorruptibilẽ se gͦ et palpa

Expanded text:
pi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
atio si ratione comp̃henditur ñ ẽ
admirabilis: nec fides habet me¬
ritum. eui humana ratio p̃bet
exꝑimentum. Sed hec ipsa redep̃¬
toris nr̃i oꝑa que ex semetipsis
comp̃hendi nequaꝗͣ possunt: ex
alia eius oꝑatione pensanda st̃:
ut reb mirabilib. fidem p̃beant
facta mirabiliora. Illud eñi cor
pus dñi intrauit ad discipulos
lanuis clausis: qd̃ uidelicet ad
humanos ocusos ꝑ natiuitatem
suam clauso exiit utero uirginis.
post resurrectionẽ suam in eter¬
num iam uicturus intrauit: qui
moriturus ueniens ñ aꝑto utero
uirginis eriuit: Sed quia ad ilus
corpus quod uideri poterat fioes
intuentium dubitabat: ostenait
eis ꝓtinus manus & latus. Palum¬
clam carnem p̾buit: quam clausis
ianuis introduxit. Qua inre Sio¬

Expanded text:
io si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant factapus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis corpus quod videri poterat fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus et latus. Palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Clavus ei
Abbreviated transcription (Latin):
aliud habet tempꝰ ꝑsecutionis.
atq aliud pacis: redemptor nr̃
ipsa eius tempora distinguit in
p̃ceptis. Nam ꝑsecutionis temꝑe
ponenda ẽ anima: pacis autẽ tẽ
faciat : Cum ꝑsecutio ab adu̾sa¬
riis de ẽ: ualde uigilantius cor
custodiendũ ẽ. Nam pacis tẽꝑe
quia licet uiuere: libet etiã am¬
bire. Quȩ ꝓfecto auaricia bene
compescitur: si ipse status ambi¬
entis sollicite consideret᷑. Nam cur
instet ad colligendum: quando
stare ñ potest qui colligit : Cur¬
sum gͦ suũ quisq consideret:
&. cognoseit sibi posse sufficere
parua que habet. S fortasse metut
ne in hiuius uitȩ itinere sumptꝰ desit
longa nr̃a desideria: increpat uia
breuis. Incassũ multa portantur.
cum iuxta est quo ꝑgitur. Plerũq
autem & auariciã uincimus: sec
adhuc obstat quod uias rectitudi¬
nis. minori tenemus custodia ꝑfec¬
tionis. Nam sepe labentia euncta
despicimus: s tamen adhuc hu¬
manȩ uerecundie usu p̃pedimur:

Expanded text:
us habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempfaciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur
Abbreviated transcription (Latin):
neamus nosmetipsi quales ꝑ gra-¬
tiam facti sumus. Ecce & enim qͥ
milis factus est : semetipsũ reliqͥt.
tiam uitam mutauit: ab negauit
cit ꝓpria qui pͥꝰ aliena rapiebat:
ꝓcul dubio semet ipsũ reliquit.
Ipse quidẽ est ꝑ naturã: sed non
ĩpse est ꝑmaliciam. Hinc enim
scriptum ẽ. Uerte impios & non
erunt. Conuersi namq impii ñ
in essentia: sed scilicet non erunt
in infidelitatis culpa. Tunc ergo
nosmetipsos relinquimus. tunc
nosmet ipsos ab negamus: cum
mutamꝰ qđ ꝑ uetustatẽ fuimus:
& ad hoc nitimur. qđ ꝑ nouitatẽ
uocamur. Pensemus quomodo
se paulus abnegauerat: qui di¬
cebat. Uiuo autem iam non ego.
Extinctus quippe fuerat ile seuꝰ
ꝑsecutor: & uiuere ceperat pius
p̃dicator. Si enim ipse eẽt: pius
ꝓfecto ñ eẽt. S qui se uiuere ne¬
gat: dicat unde ẽ quod scã u̾ba
ꝑ doctrinam ueritatis clamat.
protinus subdit. Hi iugliero in me
rꝑc. Ac si aꝑte dicat. Ego quidem
a mena ipso extinctus sum quia

Expanded text:
neamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui milis factitam mutauit, abnegauit cit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non in essentia, sed scilicet non erunt omnino in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosmetipsvitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Christus . Ac si aperte dicat: Ego quidem a memetipso exstinctus sum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt: sed fructum abstinentiȩ
interius non requirunt. Crucem
gͦ domini in angaria symon por¬
tat: quia cum ad opus bonum
ex bona uoluntate non ducitur:
rem iusti sine fructu peccator o¬
peratur. Unde isdem symon cru¬
cem portat. sed non moritur: qr
abstinentes & arrogantes ꝑ absti¬
nentiam quidẽ corpus afficiunt:
sed ꝑ desideriũ głȩ mundo ui¬
uunt. Cõpassionẽ uͦanimi pleruin¬
q latent̾ obsidet pietas falsa: ut
hanc non numꝗͣ usq ad condescen¬
dendũ uiciis ꝑtrahat: dũ ad cul¬
pas quisq ñ debeat cõpassionem
erercere sed zelũ. Compassio qͥppe¬
homini. & rectitudo uiciis de¬
betur: ut in uno eodemq homi¬
ne & diligamus bonũ qđ factꝰ ẽ.
& ꝑsequamur mala que fecit: ne
non iam ꝑ caritatẽ compati. sed
ꝑ negligentiã consensisse uideam᷑.¬

Expanded text:
ciunt, sed fructum abstinentiae ciunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio qhomini, rectitudinem vitiis debemus, ut in uno eodem homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur malum quod fecit, ne, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam condescendisse videam
Abbreviated transcription (Latin):
ego non uror: ꝑfectus quippe p̃¬
dicator ut eremplũ daret absti¬
nentiȩ: crucẽ portabat in corpore.
& quia inse trahebat dampna in¬
firmitatis alienȩ: crucem portabat
inmente. S quia ipsis uirtutib
quedam uicia iuxta sunt: dicen¬
dũ nobis ẽ. quod uicium abstinen¬
tiam carnis. & qđ obsideat cõpas¬
sionẽ mentis. Euicino namq ab¬
stinentiam carnis. ñnũquã uana
gła obsidet: quia dũ tenuitas in
orpore. dũ palsoe in uultu respi¬
estur. uirtus patefacta laudatur:
a tanto se celerius foras fundit:
quanto ad humanos oculos ꝑ osten¬
sũ pallorẽ exit.  plerũq fit. ut
quod causa dĩ agi creditur: ꝓ solis
humanis fauorib agatur. Quõ d
bene simon ille significat: qui in¬
uentus initinere crucẽ dñieam in
angaria portat. Aliena quippe o¬
hera iangaria portant᷑: quando
ꝑuanitatis studiũ aliquid ge¬
ritur. Qui gͦ ꝑ symonẽ designant᷑ xxxi
nisi abstinentes & arrogantes: qui
ꝑ abstinentiã quidem carnẽ affi¬

Expanded text:
non uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem affi
Abbreviated transcription (Latin):
eam: & qͥ ꝑdiderit animã suam
ꝓpter me. saluam faciet eamr. Sic
dicitur fideli. qui uoluerit animã
suam saluã facere ꝑdet eam. & qui
ꝑdiderit animam suã ꝓpter me
saluam faciet eam: ac si agricole
dicatur. frumentũ si seruas ꝑdis:
si seminas renouas. Qs enĩ neserat
qd̃ frumentũ cũ insemme mitcit᷑ ꝑtc¬

Expanded text:
am qui perdiderit animam suam propter me, salvam faciet illam. Sic dicitur fideli: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam propter me, salvam faciet eam, ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat, quod frumentum cum in semine mittit
Abbreviated transcription (Latin):
quia nͥ quis a semetipso deficiat.
ad eum qui suꝑ ipsum ẽ non ap¬
ꝓpinquat: nec ualet app̃hende¬
re qđ ultra ipsum e̾: si nescierit
mactare qđ est. Sic olerum plan¬
tȩ transponuntur ut ꝓficiant:
atq ut ita dixerim eradicantur
ut crescant. Sic rerum semina in
terrȩ admixtione deficiunt: ꝙ. in
reparatione sui generis uberius
assurgunt. Unde enim uidentur
ꝑdidisse quod erant: inde inci¬
piunt hoc apparere qd ñ erant.
S iam qui se a uiciis ab negat:
exquirentlȩ eius uirtutes sunt
in quib crescat. Nam cum dic
tum est. qui uult post me ueni¬
re abneget semetipsũ: ꝓtinus
additur. Tollat crucẽ suam eo¬
tidie: & sequatur me. Duob &¬
enim modis crux tollitur. cun
aut ꝑ abstinentiã afficit᷑ aorpꝰ.
aut ꝑ cõpassionẽ ꝓrimi affug¬
tur animus. Pensemꝰ qualiãs
inutroq mͦ paulus crucem suã tu¬
lerat: qui dicebat. Castigo corpus
meũ & inseruitutẽ redigo: nefor¬
ce aliis p̃dicans ipse reꝓbus effici

Expanded text:
a nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescatest: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, protinus additur: Et tollat crucem suam quotidie, et sequatur me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam portas tulit: quia ui¬
delicet redemptor nrͣ ante lucem
resurgens. ñ solum liber de infer¬
no exiit: sed ipsa inferni et̾ĩã clau¬
stra destruxit. Portas tulit. ꝙ mõ¬
tis uerticem subiit: quia resurg̃¬
do claustra inferm̃ abstulit: & a¬
scendendo cęloꝵ regna penet᷑uit.
Hãc ergo resurrectionis eiꝰ głam
mente diligamus.: ꝑ eiꝰ amore
moriamur. Ecce in resurrectioẽ
auctoris nostri: ministros eius
angelos conciues nrõs agnoui¬
mus. Ad hoꝵ gͦ ciuium illam
frequentem sollẽnitatẽ festinemꝰ:
hicũ necduuisione iungi pos¬
sumus: desiderio et mente iun¬
gamur. Transmigremus ad uir¬

Expanded text:
sed etiam portas tulit, quia vised etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed ipsa etiam inferni claustra destruxit, portas tulit. Et montis verticem subiit: quia resurgndo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus glormente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ecce de morte nomen eius ꝑ
mundum creuit: ex qͣ hoc infide¬
lis turba extinrisse se credidit.
& quȩ gaudebat occisum dolet
mortuum: qr ħc ad suam głam
cognoscit ꝑuenisse ꝑ penam.
Qd̾ bene in libro iudicũ sanson
illius facta significant: qui cum
gazam ciuitatem philistinoꝵ fu¬
isset ingressus: philistei ingres¬
sum eius ꝓtinus cognoscentes.
cluitatem repente obsidĩonib
circumdederunt. custo des depu¬
tauerunt: & sanson fortissimum
se iam comp̃hendisse gauisi st̃.
Media nocte portas ciuitatis ab¬
stulit: & montĩs uerticem ascen
quẽ nisi redẽptorem nr̃m sanson
ille significat : Quid gara cĩuitas:
nͥ infernum significat: quid ꝑ
tratur: Quĩ cũ mortuũ dominỹ
uiderent. eiꝰq corpꝰ insepulchro
ĩam positum. custodes ilico depu¬
tauerunt: & eum qui auctor uitȩ
clariierat. in inferni claustris re¬
tentũ. quasi sanson in gazam
se dep̾hendisse lȩtati sunt. San¬
son uero nocte media ñsolũ exiit.

Expanded text:
Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendquem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per tratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum, qui auctor vitae claruerat in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media non solum exiit,
Abbreviated transcription (Latin):
ractus longa molestis
sa. a clamoris uirtute succumbit¬
& quia a multis audiri ñ ualeo:
loqui fateor inter multos erubesa
Sed hanc in me uerecundiama
ipse rep̃hendo. Quid enim: Nũqd
si multis ꝓdesse nequeo. mec pauts
curabo: & si ex messe portarẽ ma¬
nipulos multos non possu̾: nũqͥo¬
nam de beo ad aream uacuus re¬
dire: Qũauis enim quantos debe¬
o ferre. non ualeo: certe uł paucis
certe uel duos. certe uel unũ ferã.
Habet namq ĩpsa infirmitatis
intentio. mercedis suȩ certitudi¬
nem: quia suꝑnꝰ arbiter noster.
ꝙ si pondus considerat in retri¬
butione: tamen uires pensat
inpondere. Lectio sc̃i ȩuangelii
quamͦ frẽs audistis. ualde insu¬
ꝑficie hystorica ẽ aꝑta: seo eius
nobĩs sunt mysteria sub breui¬
tate requirenda. Maria magda¬
lenȩ cum adhuc tenebre eẽnt᷑.
uenit ad monumentũ. Iuxta
hystoriam notatur hora: iuxti¬
qro intellectũ mysticum. requi¬
pentis signatur intelligentia. Ma
Qa enim auctorem om̃ium quem

Expanded text:
ractus longa molestia x namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium quem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit synagoga pͥor ad monum̃¬
tum s minime intrauit: quia
legis quidem mandata ꝑcepit.
ꝓphetĩas de incarnatione ac pas
sione dñica audiuit: sed credere
mortuũ noluit. Uidit eni io¬
hannes posita linteamina. nec
tamen intro iuit: qͥa uidelicet
sionis dñice credendo intrare dis
nem eẽ desperit. dm̃ carne mor¬
talem factum credere noluit.
quid gͦ est. nͥ quia & eitius cuc¬
rit: ꝙ tamen ante monumentũ
uacua stetĩt: Uenit autẽ symon
petrus sequens eũ. & introiuit
in monumentũ: qͥa secuta poste¬
rior ȩccłia gentium. mediatorem

Expanded text:
Venit Synagoga prior ad monumeVenit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnasione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet sionis Dominicae credendo intrare distnem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ioħs p̃cucurrit citius petro: &
uenit prior ad monumentũ: s in¬
gidi non p̃sũpsit. Uenit uͦ poste¬
rior petrus & intrauit. Quid frẽs¬
bm̃i. qͥd cursus ĩste signifĩcat:
Nuumqͥdnam hȩc tam subtilis ȩ¬
uangeliste descriptĩo. a misteriis
uacare credenda est: Mi nime.
Neq enim se ioħes & p̃isse & non
intrasse diceret. si inipsa sua trepi¬
datione mysterium defuisse gre
uideatur. qd̾ ꝑ ĩuniorem synagoga:
ꝑ seniorem uͦ eccłia designari ꝑ¬
hibetur: quia & si ad di cultum
pͥor ẽ synagoga quã ȩccłia genti¬
um⁊ ad usum tamensełi prior ẽ
mulłitudo gentium q̃ synagoga:
paulo attestante qui ait Quia ñ
prius qđ spiritale ẽ. sed qd̃ ani¬
male. Per seniorẽ gͦ petrum. sig¬
nificatur eccłia gentium: ꝑ iu¬
niorem iohannem synagoga
iudeoꝵ. Cucurrerunt ambo simul:
quia ab ortuᷤᷤ sui tempore usq ad
occasum pari & cõmuni uia. et¬
si non pari & cõmuni sensu gen¬
tilitas cum synagoga decucurrit.

Expanded text:
 praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credvideatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾p̃currebat u̾bo predicationis: ita bap¬
ismum penitentie quo peccata
soluuntur p̃cur.¬
reret suo baptismate quo peccata

Expanded text:
currebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. Uos ad tempus queritis
obsequium hominũ: illa despec¬
ta ab hominib inuenit socios
choros angłoꝵ. Discite igit᷑ frẽs
temꝑalia cuncta despicere: di¬
scite honorem transeuntẽ contẽp¬
nere: eternã głiam amare. Hono¬
rate quos pauꝑes cernitis: & qͦs
foris conspicitis despectos scłi.
intus arbitramini amicos dei.
Cum his participamini qđ habe¬
tis: ut hoc qͣdoq dignent᷑ uob̃¬
cũ participari qd̃ habent. Pen¬
sate qđ ore magistri gentiũ dr̃.
In hoc tempore ur̃a abundantia
illoꝵ inopiã suppleat: ut & illoꝵ a
bundantia ur̃ȩ sit inopie supple¬
mentũ. Pensate qđ ip̃sa ꝑ se ue¬
ritas dicit. Q uã dui fecistis uni
ex frĩb meis minimis: mͥ fecis¬
tis. Ad tribuendũ gͦ pigͥ cur estis:
qͣdo hoc qđ iacenti interra porri¬
gitis. sedenti in celo datis: Sed
hec om̃ps d̾s que ꝑ me in urĩs
aurib loquit᷑. ꝑ se in ur̃is m̃tib
loquatur: qui uiuit & regnat¬

Expanded text:
enit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum lementum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed haec omnipotens Deus quae per me in vestris auribus loquitur, per se in vestris mentibus loquatur, qui vivit et regna
Abbreviated transcription (Latin):
luntate ligate sunt. Que gͦ nunc
sponte ligantur inuicio: tunc
insupplicio ligantur inuitȩ. Be¬
ne autem dr̃: quod in exterior¬
es tenebras ꝓitiatur. Interiores
quippe tenebras. dicimus ceci¬
tatẽ cordis: exteriores uͦ tenebs
ȩternam noctem dampnationis.
Tunc gͦ dampnatus quisq non
ininteriores s in exteriores tene¬
bras mittitur: quia illic inuitus
ꝓicitur in noctẽ dampnationis:
qui hic sponte cecidit incecitatẽ
cordis. libi fletus quoq & stridor
dentium eẽ ꝑhibetur: ut ulic
dentes strideant. qui hic de e¬
dacitate gaudebantꝰ. illic oculi
defleant. qui hic ꝑ illicitas con¬
cupiscentias uersabantur: qua¬
tinus singula queq menbra sup¬
plicio subiaceant. quȩ hic sin¬

Expanded text:
luntate ligatae sunt. Qui ergo nunc luntate ligatae sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite. Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur. Interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant
Abbreviated transcription (Latin):
ercusationis: quippe quia ille
foris increpat: qui testis consci¬
entiȩ intus animum accusat.
S inter hec sciendũ ÷. qͥa qͥsqͥs hanc
uestẽ iurtuti hab&. seccamen ad¬
huc ꝑfecte non habet: ad pii re-
ingressum desperare¬
de uenia non debet: quia ipse qͦ
spem nobis ꝑ psalmistã tribuens
dicit. Imꝑfectum meũ uiderunt
oculi tui: & in libro tuo omnes
seribentur. S quia pauca hec
in consolatione habentis & infir¬
mantis diximus: nunc ad eum
qui hanc om̃imodo non habet.
uerba uertamus. Sequit᷑. Tunc
qrit rer ministris. Ligatis pe¬
n tenebras ext̾iores: ibi erit fle¬
des ostridor dentũ. Ligantur
tunc pedes & manus ꝑ districtio¬
nem sententie: qui modo a pͣus¬
operib ligari noluerunt ꝑ me¬
liorationem uite. Uel certe tunc
ligat pena: quos mͦ a bonis oꝑi¬
b ligauit culpa. Pedes eñi qui
uisitare egrum negligunt. ma¬
nus quȩ nichil indigentib tri¬
buunt: a bono opere iam ex uo¬

Expanded text:
excusationis, quippe quia ille excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testis conscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc ad eum qui hanc omnimodo non habet, verba vertamus. Sequitur: 13. Tunc dixit rex ministris: Ligatis main tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a poperibus ligari noluerunt per meliorationem vitae. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt a bono opere jam ex vo
Abbreviated transcription (Latin):
hec. alta sunt hec. & multis aqͥ
exhibendum difficilia: sed tames
ista est uestis nuptialis. Quisqs
hanc recumbens innuptiis non
habet. iam sollicitus metuat in¬
grediente rege quando mittatiu
bi discumbimus: qui iã fidem
in eccłia habemus: qui scriptꝰs
sacrȩ epulis pascimur: qui con¬
iunctã dõ ecclĩam eẽ gaudemꝰ
Considerate rogo. si cũ nuptiali ues¬
te ad has nuptias uenistis: co-
gitationes ur̃as sollicita inqui¬
sitione discutite: de reb singu¬
lis corda ur̃a trutinate: si iam
contra nullum odium habetis:
si contra felicitatẽ alienam nul¬
la uos inuidie face succenditis
si ꝑ occultam maliciam nemi¬
ni nocere festinatis. E cre rex ad
nuptias ingreditur. & cordis
nostri habitum contemplatur
atq ei quẽ caritate uestitum
ñ inuenit : ꝓtimis nratꝰ dicit.
Amice ꝑfidem: & non amice ꝑ o-¬
ꝑationem. at ille obmutuit: quia
quod dici sine gemitu ñ potest:
in illa districtione ultime incre¬
pationis omne argumentũ cessat

Expanded text:
ec, alta sunt haec, et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen ista est vestis nuptialis. Quisquis autem hanc recumbens in nuptiis non habet, jam sollicitus metuat, ingrediente rege, quando mittatur bi discumbimus, qui jam fidem in Ecclesia habemus, qui Scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Considerate, rogo, si cum nuptiali veste ad has nuptias venistis, 1641 cogitationes vestras sollicita inquisitione discutite. De rebus singulis corda vestra trutinate, si jam contra nullum odium habetis, si contra felicitatem alienam nulla vos invidiae face succenditis, si per occultam malitiam nemini nocere festinatis. 12. Ecce rex ad nuptias ingreditur, et cordis nostri habitum contemplatur, atque ei quem charitate vestitum non invenit, protinus iratus dicit: amice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit, quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat
Abbreviated transcription (Latin):
qui futurus erat pastor ecclesiȩ.
in sua culpa dĩsceret qualiter aliis
misereri debuisset. Prius itaq
eum ostendit .sͥ. & tunc p̃posuit cẽ¬
teris: lit ex sua infirmitate cogno¬
sceret. quã miscditer aliena infir¬

Expanded text:
qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret qualiter aliena infir
Abbreviated transcription (Latin):
tolerauit obprobria. irrisiones
sustinuit: seruauit patientiam.
distulit admirationẽ: & qui de
cruce descendere noluit. de se¬
pulchro surrexit. Plus gͥ fuit de
sepulchro surgere: quam de cru¬
ee descendere. Plus fuit mortẽ re¬
surgendo destruere: quã uitam
descendendo seruare. Sed cum iu¬
dei hunc ad ĩnsultatĩones suas
de cruce descendere mĩnime cer¬
nerent. cũ morientẽ uiderent:
eum se uicisse crediderunt: nom̃
illius se quasi extinrisse gauisistͣ.

Expanded text:
toleravit opprobria, irrisiones toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit in p̃mio. S fortasse aliqe
dicat᷑. Iure ille sarrexit: qui cũ
do̾ eẽt teneri morte non potuit.
Ad instruendã gͦ ignorantiam
nrãm: ad roborandam infĩrmi¬
tatem nrãm: suȩ resurrectionis
eremplũ nõbis suffĩcere noluit.
Solus illo intempore mortuus ẽ
ꝙ tamen solus minime resurret᷑
Nam scriptum ẽ. Multa corpora
sc̃oꝵ qui dormierant surrexerunt.
Ablata sunt gͦ omĩa argumenta
fidiȩ. Nequis enim dicat sꝑare
Ai se non debet homo. quod in
carne sua erhibuit hõ ds: ecce
homines non dubitamꝰ. Si igit᷑
p̃sumamus in nobis quod gestũ
cnistat incapite. Si multum nos
bis nos menbra ultima. quod de
Ecce uͦ ad memoriam redit: qđ
crucifiro dei filio. ĩudei insul¬
tantes dicebant. Si rex ĩsrł est.
descendat de cruce. & credimꝰ ei.
Qui si tunc de cruce descender&:
nimirũ insultantib cedens. uir¬
tutẽ nobis patientiȩ ñ demons¬
traret. S expectauit paululum:

Expanded text:
promisit in praemio. Sed fortasse aliquis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere nosolus in illo tempore mortuus est et tamen solus minime surrexit. Nam scriptum est: multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt; ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce homines non dubitamus. Si igituus, praesumamus in nobis quod gestum constat in capite. Si multum nos mus nos membra ultima quod de Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibtutem nobis suae patientiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad resurrectionẽ. a morte ad ui¬
tam: a pena ad głam: a corrupti¬
one ad incorruptionẽ transmig̾¬
uerat. & prius post resurrectĩ
gloriam post lȩti uidebimus: si
modo a uiciis ad uirtutũ celsitu¬
dinem transmigramꝰ. Qui ergo in
sepulchro nuntiatur. in transmi¬
gratione ostenditur: quia is qui
in mortificatione carnis agnõscit᷑:
sollempnitate de lectionis ȩuan¬
gelicȩ expositione transcurrimus:
sed bibet unt de hac eadem sollemo¬
nitate auiquid subtilius loquan
Duȩ &ieium uite erant quq uan
unam nouimus: alteram nosqͥe¬
bamus Una quiipe mortasis et.
alia iimortalis. Una corruptlos
alia incorruptionis. Una mats
teram. Unam ꝑtulit moriendo
ostendit alteram resurgendo.Si
gͥ nobis mortalem uitam scientib
resurrectionẽ ꝓmisteros carnis.
& tamen hanc uisibiliter non exhi¬
beret: quis eius ꝓmissionib ens¬
deret: factus itaq homo apparu¬
it in carne: mori dignatus est ex
uoluntate. Lesurrexit ex potesta¬
te: & ostendit exemplo. qđ nobis

Expanded text:
urrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionoriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur isolemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortiteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicium districtior ueniet: qͣnͣ¬
to nobis ante iudicium magnam
patientiam p̃rogauit. Hȩc itaq uo¬

Expanded text:
in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vo
Abbreviated transcription (Latin):
presbitero ꝑ uisũ dñs astitit.
cesset pes tuus. non cesset manꝰ
& retribuo tibi mercedem tuam.
bat: tam ꝓpinqui exitus diem
te dñs rediit̃. eiusq inobedien¬
tiam uehementer increpauit:
atq eadem iusionis sue uerba
retexuit. Tunc presbiter surrex̃
ut ꝑgeret. sed rursũ infirmitas
cordis. impedim̃to facta ẽ. indi¬
candȩ reuelationis. Ad ammo¬
nitionẽ quoq iterate iussionis
obduruit ꝑgere: & que uiderat
manifestare neglexit. S quia
magnã mansuetudinẽ contẽp¬
te gr̃ȩ maior sequi solet ira uin¬
dicte: uisione tercia dñs appa

Expanded text:
presbitero per uisum Dominus astitit dpresbitero per uisum Dominus astitit dcesset pes tuus; Natali et retribuo tibi mercedem tuam”»bat, tam propinqui exitus diem te Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus appa
Abbreviated transcription (Latin):
sent hostie ꝓ anime eius absolu¬
tione. Nam longa post tempora
xuersus. ammirans ualde sue in¬
dicauit uxori: qđ dieb certis eb¬
comadib singulis eius uincula
soluebantur. Quos uidelicet dies
eiis uxor atq horas discutiens.
tunc eum recognouit absolutum:
cũ ꝓeo sacrificium meminerat o¬
blata a nobis sacra hostia quantũ
in nobis ualeat soluere ligaturã
cordis: si oblata ab altero potuit
maltero soluere uincula corꝑis.
cui mos erat cotidianas dõ hosti¬
as offerre: ita ut pene nullus dies
ilite eius abscederet. quo ñ om̃i¬
botenti dño hostiam placationis
immolaret. Cui cũ sacrificio ual¬
de etiam concorclabat uita. Nam
cuncta que habebat. in elemosi-¬
nis tribuens: cũ ad horã offeren¬
di sacrificiuenisset: uelut to¬
tus in lacrimis defluens. semet¬
ipsum cũ magna cordis contri¬
tione mactabat. Cuius uitam &s
exitum: a quodam uenerabił
tritus. referente cognoul. Aiebat
enim: quod quadam nocte enis

Expanded text:
sent hostię pro animę eius absolusent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblata / a nobis sacra hostia quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis! cui mos erat quotidianas Deo hostias of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis tritus, referente cognoui. Aiebat enim, quod quadam nocte eius
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a legatio: quȩ regem uenientẽ
placat. Pensate gͥ frẽs qua benig¬
numsit: quod is qui suo aduenti
ualet opprimere. tardat uenire.
endo. sacras hostias offerendo. Sy¬
gulariter namq ab solutionẽ nrĩs
oblata cum lacrimis. & benignita¬
te mentis saeri altaris hostia suf¬
fragatur: quia isqͥ in se resurgei
a mortius iam ñ moritur: ad huc
ꝑ hanc in suo mysterio ꝓ nobis
iterum patitur. Nam quotiens
ei hostiam suȩ passionis offerimꝰ:
tociens nobis ad absolutionem
nram̃ passionem illiꝰ reparamus.
memoriam ur̃am narrando rẽ¬
uocare. Non longe a nrĩs fertur
temporib factũ: quod quidam
ab hostib captus. longe trans¬
ductus ẽ. Cũq di teneretur m
uinculis: eñ uror sua cũ ex eadeꝰ
captiuitate ñ recipet. extinctur
putauit: ꝓ quo iam uelut mortuo
hostias ebdomadib singulis eu¬
rabat offerre. Cuius tociens uincu¬
i soluebantur in captiuitate: qͦ¬
tiens ab eius conuige oblate fiuis¬

Expanded text:
nostra legatio, quae regem venientem nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. endo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuis
Abbreviated transcription (Latin):
iuguiti milib uenire đr is: con¬
tra quẽ non sufficit iste qui cũ
decem milib uenit. Decẽ quippe
milia ad uiginti milia : simplũ
ad duplũ sunt. Nos autem si
multum ꝓficimus: uix exteriora
nr̃a oꝑa in rectitudine seruamus.
Nam et si iam luxuria carnis ab
scisa est: tamen adhuc a corde
funditus abscisa non est. Ille aũ
qui iudicaturus uenit. exteriora¬
nr̃a simul & interiora iudicat:
facta pariter & cogitationes pen¬
sat. Cum dupplo gͦ exercitu con¬
tra simplũ uenit: qui nos uix
insolo opere p̃paratos. simul d̃
oꝑe & cogitatione discutit. Qd
gͦ agendum est fr̾es. nͥ ut dum
nos cũ simplo exercitu contra
duplũ illius sufficere non posse
conspicimus: dũ adhuc longe
ẽ. legationẽ mutamus. rogemꝰ
ea que pacis sunt: Longe enim
nr̃as: mittamus miscdĩȩ oꝑa:
mactemus in ara eiꝰ hostias pla¬
cationis: cognos camus nos cũ eo
iniudicio ñ posse contendere: pen¬
semus uirtutem eius fortitudins
rogemus ea que pacis sunt. Hece

Expanded text:
iginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit iste qui cum decem millibus venit. Decem millia quippe ad viginti millia simplum ad duplum sunt. Nos autem si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam et si jam luxuria cascisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
Sectionem breuẽ sc̃i eugliꝰ
breui si possum uolo sermone tũ¬
currere: ut illis in ea ꝓlixior det
intentio. qui sciunt ex paucis mis¬
ta cogitare. Quod flente dño illa
iherosolimoꝵ subuersio describas¬
tur. que a uespasiano & tito roma¬
nis principib facta ẽ. nullus qui
historiam euersionis eiusdem
legit ignorat. Romani enimprin¬
cipes denuntiantur: cũ dicitur.
Qa uenient dies inte. & circum¬
dabunt te inimici tui uallo: et
circumdabunt te & coangustabt᷑

Expanded text:
ectionem brevem sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabunt te, et coangu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq qđ addit᷑. ꝙ ñ relinquent
inte lapidem suꝑ lapidt̃. etiam
ipsa eiusdem ciuitatis transmigra¬
tio iam testatur: quia dum nunc
in eo loco constructa ẽ. ubi extra
portam fuerat dñs crucifixus. pͥor

Expanded text:
 Non relinquent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, pr
Abbreviated transcription (Latin):
mentes ur̃e uerũ dicunt. si non
plus terrena ꝗͣ celestia diligunt:
siñ amplius reb corꝑalib ꝗͣ
spitalib occupantur. Unde hic
quoq ipsa excusantiũ causa sub¬
iungitur: cũ ꝓtimis subinfertur.
Primus dirit. Uillam emi: & ne¬
cesse habeo exire & uidere illam.
Rogo te: habe me excusatum Qd¬

Expanded text:
mentes vestrae verum dicunt, si non mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc fieri a multis uidemus
offert ds qđ rogari debuit: non
rogatus dare uult qd uir sꝑari po¬
irat: qͥa dignaret᷑ largiri postula¬
sus. Contẽptorib uͦ paratas delicias
refectionis eternȩ denuintiat: et
tamen simul om̃s excusant. Po¬
namus ante oculos m̃tis minima:
ut possimus digne pensare ma¬
iora. Si quispiã potens ad inui¬
tandũ queliber pauꝑem miteret.
quid frẽs rogo. qͥd pauꝑ ille fecis¬
set: nͥ de eade ĩuitatioe sua gaudere:
repossũ humile redderet: ue stẽ muta¬
ret: ire qͣntotius festinar&e: ne pͥor se
ad potentiᷤ conuiuiũ alt̃ occurrera:
homo gͦ diues inuitat. & pauꝑ
occurrere festinat: ad dim uita¬
mur conuiuiũ & excusamus
S ecce inter hec estimare possumꝰ:
quid sibi corda nr̃a respondeant.
Decultis eñi fortasse sibi cogitati¬
onib dicunt. Fxcusare nolumꝰ:
ad ilud eñi suꝑne refectionis con¬
uiuium. & uocari & puenire gra¬
tulamur. Loquentes uobis talia

Expanded text:
adhuc fieri a multis videmus?adhuc fieri a multis videmus?Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia
Abbreviated transcription (Latin):
delitiȩ quas ꝓmitio. Sepe fres mes
solet euenire qđ dico: ut ꝑsona
potens famulũ habeat despecta
Cũq ꝑ eum siuis fortasse uł ertra¬
neis aliqđ responsũ mandat. ñ
despicitur ꝑsona loquentis seru
qͥa seruatur in corde reuerentia
mutentis dñi: Nec pensant qui
audiunt ꝑ quẽ. s qͥd uł a quo
audiant. Ita gͦ frẽs. ita uos agite.
Et si nos forsitan digne despiciti
in mente tam̃ ur̃a. uocantis dñi
reuerentiam seruate. Conuiuȩ
fieri sũmi patrisfamilias libenter
obedite: corda ur̃a discũtite: atq
ex eis mortale fastidium pellite.
Ad repellendũ namq fastidium
ur̃m: iam parata sunt om̃ia. S
si adhuc carnales estis: fortassis
carnales epulas inquiritis. Ecce
ipse carnales epule: insꝑuale uo¬
bis alimentũ conu̾se sunt. Ad ab¬
stergendũ nãq ur̃ȩ mentis fasti¬
dium: incęna dĩ ule uobis sin¬
gularis agnꝰ occisus ẽ. S quid
agimus. qui hoc qđ subiungit

Expanded text:
deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur