comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plena mortificatio corporis: sed uita illic sp̃serat
Totahic parentium ꝑsecutio suscitatur. Tunc
solum & primũ patri contumax fuit : cumdĩ pa¬
tris filius esse contendit. Ordinata iam tunc
indõ sicut salomon praecepit caritate. Itaenĩ
ꝓph&a memoratus subdĩ uoce pronuntiat or¬
dinate in me caritatẽ. Ordinauit plane eã ille
et sub caritatis dispositione ꝑspexit primo dm̃
tunc preximũ diligendum: condempnare Itaq
se senectus aetatis illius conuersatione crede¬
bat : occurrit renitit̃or comininatur :¬
Nec tamen ullo hõnum pueritia dõ fr&a concatitur:¬
ad sistit tyronisuodñs. consolatur. nec dissimulat
unum et exgermanissuis incollegium suscitare.
qui exemplo ipsius ad conuersationẽ uocatus. et
senior iuniorem secutus: in ipso breui qui uixit
tempore sic ut colligio illum. ita &iam uirtute
comitatiis est: hic iam interillos certamina grata
propositi. cuiusmens ad pietatem mollior cuius¬

Expanded text:
plena mortificatio corporis; sed vita illi spiritus erat. plena mortificatio corporis; sed vita illi spiritus erat. Tota hinc parentum persecutio suscitatur. Tunc solum et primum patri contumax fuit, cum Dei Patris filius esse contendit, ordinata jam tunc in eo, sicut Salomon praecepit, charitate. Ita enim propheta memoratus sub Dei voce pronuntiat: Ordinate in me charitatem . Ordinavit plane eam ille, et sub charitatis dispositione prospexit primo Deum, tum proximum diligendum. Condemnari itaque se senectus patris, aetatis illius conversione credebat. Occurrit, renititur, comminaturnec tamen ullo horum pueritia Deo freta concutiturAssistit tironi suo Dominus consolator, nec dissimulat unum ei ex germanis suis in collegium suscitare, qui exemplo ipsius ad conversionem vocatus, et senior juniorem secutus, in ipso brevi quo vixit tempore, sicut collegio illum, ita etiam virtute comitatus est. Hinc jam inter illos certamina grata propositi, cujus mens ad pietatem mollior, cuju
Abbreviated transcription (Latin):
aurumꝰ sit. Pensabit mihigaudia caduca meliorib:
dabit: et in hac uita disciplin&e studis et oblectari
et hbrnari : et inter haec dignũ fieri caelestib regnis
Nec longas talis meditatio moras ꝑtulit : sed ilicose
inflaminã conuersationis nitrit ea huius modi fo¬
mentis scintilla Proripunt : iugum dominecae ser¬
uitutis subdita ceruice suscipiens: iugum liberta¬
tis excussit Intellegens summũ esse captuuitatis
genus licentiã iuuentutis. Rediguntur adbreues
capillos luxuriantes comȩ. transfertur adnitorẽ
mentis uestium splendor ceruicis lacte & decus
pallus rigentib: occupatur. Transit la&itia in
tat̃ sanitatẽ membronrũ uigor. Amimi uigore mutatur:
Virtus corporis inuirtutẽ sp̃s migrat. Palescit ieni¬
mo spetiosã facies. et prius fuciplena fit plena
grauitatis. Et quid plura: Ita repente totus ex¬
alio. alius ostenditur. ut non aliter genitor ipsi¬
us quam orbatus filio pater lamentar&᷑. Et uere

Expanded text:
aurus sit, qui pensabit mihi gaudia caduca melioribus, aurus sit, qui pensabit mihi gaudia caduca melioribus, dabit et in hac vita studiis disciplinae et oblectari et ornari, et inter haec dignum fieri coelestibus regnis. 8. Nec longas talis meditatio moras protulit; sed illico in flammam conversionis nutrita hujusmodi fomentis scintilla prorupit. Jugum Dominicae servitutis subdita cervice suscipiens, jugum libertatis excussit, intelligens summum esse captivitatis genus, licentiam juventutis. Rediguntur ad breves capillos luxuriantes comae. Transfertur ad nitorem mentis vestium splendor. Cervicis lacteae decus palliis rigentibus occupatur. Transit laetitia in serenitatem, membrorum vigor animi vigore mutatur. Virtus corporis in virtutem spiritus migrat. Pallescit jejunio speciosa facies, et prius succi plena, fit plena gravitatis. Et quid plura? ita repente totus alius ex alio ostenditur, ut non aliter genitor ipsius, quam orbatus filio pater lamentaretur. Et vere
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia et quies et pudor traditur: hic effre¬
nata lixuria nutritur: ibi pi&as uget : hic exer¬
citatio corporalis: illic ad aernũ regnũ xp̃s i
uitat: hic diabolus ad temporalem sollicitat :
Omne quod in mundo ẽ uanitas et concupiscentia
oculorum. et mundus transibit et concupiscentia
eius. Qui autẽ fecerit uoluntatem dĩ : man& in ae¬
ternum. sicat et ipse manet in axermĩ. łestine¬
mus ergo erui abhis laqueis dum adhucminus
animãtuã. neforte ad prehendent temale conuer¬
sationis istius. Cito serpit uoluptas uenenum :
Seruandaest xp̃o et ꝑxp̃igratiã sumpta liberas
alii aurum argentũ que mirentur. dominanus
ut uideo metalla dominantibus : Ali praedia atq
mancipia nomsib s amimisui captiuitate possideant
Alii honoribus gaudeant . & honorem diuinȩ in se
imaginis praemant. Mihi satis est mancipium non ẽe
uitiorum. mihisalus gaudium. mihi conuix sapi¬
entia mihi inuirtutibus uoluptas mihixp̃s thes¬

Expanded text:
tinentia, et quies, et pudor traditur; hic effretinentia, et quies, et pudor traditur; hic effrenata luxuria nutritur. Ibi pietas viget; hic exercitatio corporalis. Illic ad aeternum regnum Christus invitat; hic diabolus ad temporale sollicitat. Omne quod in mundo est, vanitas est et concupiscentia oculorum, et mundus transit et concupiscentia ejus; qui autem fecerit voluntatem Dei manet in aeternum, sicut et ille manet in aeternum. Festinemus ergo erui ab his laqueis, dum adhuc minus animam tuam, ne forte apprehendant te malae cogitationes. Cito serpit voluptatis venenum, servanda est Christo per ejus gratiam sumpta libertas. Alii aurum argentumque mirentur. Dominentur, ut video, metalla dominantibus. Alii praedia atque mancipia non sine animi sui captivitate possideant. Alii honoribus gaudeant, et honorem divinae in se imaginis premant: mihi satis est mancipium non esse vitiorum; mihi salus, gaudium; mihi conjux, sapientia; mihi in virtutibus voluptas; mihi Christus thes
Abbreviated transcription (Latin):
prȩmeditans cuncta contempnere : et sua si¬
mul uniuersa largiri his itaque et talibus exerei¬
tus adbaptismũ se caticumini fides robusta pro¬
ripuit. hinc tam prouidus pater et terraene
pieatis sispitione sollicitus uariis eum oblecta¬
tionibus prouocare. studiis iuuentutis in licere
diuersis mundi uoluptatibus in retire. et quasi
collegium cum filio ad olescente iuuenescere
uenatibus et ludorũ uarietatibus acupare: et totũ
ad subiugandam illam acatem saeculi huius dulce¬
dine armari: nec in merito eum saecularis sibi axp̃o
pracripi tumebat : Quem inter reliquos ornatissi¬
mos iuuenes uelut unicũ conplectebatur: uerũ
illi maior haec om̃a erat custodiendi baptis matis
cura E astidiebat ad olescens quod grande uus
oblectabatur pater. tali semꝑ ad ortatione con¬
pellens: delectat haec uita : Sed decepit : alia
in ȩcclesiis praecepta recitantur. alia ibi in aurib
meis mandata sonauerunt: illic modestia et con¬

Expanded text:
praemeditans cuncta contemnere, et sua sipraemeditans cuncta contemnere, et sua simul universa largiri. 6. His itaque et talibus exercitiis ad baptismum se catechumeni fides robusta proripuit. Hinc jam providus pater, et terrenae pietatis suspicione sollicitus, variis eum oblectationibus provocare, studiis juventutis illicere, diversis mundi vanitatibus irretire, et quasi in collegium cum filio adolescente juvenescere; venatibus et ludorum varietatibus occupare, et tota, ad subjugandam illam aetatem, saeculi hujus dulcedine armari. Nec immerito eum saecularis pater proripi timebat, quem inter reliquos ornatissimos juvenes velut unicum complectebatur. 7. Verum illi major inter haec omnia erat custodiendi baptismatis cura. Fastidiebat adolescens, quo grandaevus oblectabatur pater, tali se semper adhortatione compellans: Delectat haec vita, sed decipit. Alia in ecclesiis praecepta recitantur; alia in auribus meis mandata sonuerunt: illic modestia, et con
Abbreviated transcription (Latin):
accepit quos aliquando amictus non ornauit
Itaque uelut splendidissimã gemmã et cũ mune
omniũ decus eripi sibi simul patria. simul fa¬
miliares. simul parentes putabant: Neque enim
inmutanda haec om̃ia et reformanda inmelius ut
uidimus : sed quasi moritura credebat. Et inde
illudierat. quod quem om̃a quae adoritus erat
strenue pater agere per spexerat. ab aptismate
quam diu potuit auertit. timens neto tssimul si¬
cut consecutum est religionis amore raperetur
Inualuit tamen desiderium et amor xp̃i. et bap¬
tismũ discussit patris dissimulationibus pue¬
ritia fidelis inuasit. Ita enĩ se adhuc caticumi¬
nus inter prima fidei rudimenta formauerat
lasciuiam proreuerentia accipiende quandoq
baptismatis respuens. clericos ut patres hono¬
rans. et puerili interdum censum pauperem
iuuans. quic quid haberet adhuc illa a&cas. et
plus pronouitate habendi amare poterat: mise¬
ratione prodigus offerebat lam tunc in paruo

Expanded text:
accepit? Quos aliquando amictus non ornavit? accepit? Quos aliquando amictus non ornavit? Itaque velut splendidissimam gemmam et commune omnium decus eripi sibi simul patria, simul familiares, simul parentes putabant; neque enim immutanda haec omnia et reformanda in melius, ut vidimus, sed quasi moritura esse credebant. Et inde illud erat quod quia omnia, quae adorsus erat, strenue eum pater agere perspexerat, a baptismate quamdiu potuit, avertit, timens ne totus, sicut consecutum est, religionis amore raperetur. Invaluit tamen desiderium et amor Christi, et baptismum discussis patris dissimulationibus, pueritia fidelis invasit. Ita enim se adhuc catechumenus inter prima fidei rudimenta formaverat, lasciviam pro reverentia accipiendi quandoque baptismatis respuens, clericos ut patres honorans, et puerili interdum censu pauperem juvans. Quidquid habere adhuc illa aetas, et plus utique pro novitate habendi amare poterat, miseratione prodigus offerebat: jam tunc in parvo
Abbreviated transcription (Latin):
carituram esse ꝑspexerat. quasiti uitã suã deside¬
infantia qua modesta pueritia quã gauis ad oles
putes eruditur sine aliqua suorũ in stanti a ser¬
uat iuuantedõ baptismũ prȩter ullã hominũ
sollicitudimnẽ. Et quo dhis mauisest recenti
Iad huc & in libato uitore fontis sine ad monitore
conuertitur. Sine ad monitore dixi. Et ubi illud¬
est̃. quod patria obstabat. quod obluctabatur pat̃.
quod proquitas tota r&inebat: In trauerat enim
gratiasia omniũ sensuf :. Et cum eũ si bixp̃s adsũ¬
mer&. certatim in suis om̃ib: mundus tenebat. A¬
lios dulcedosua alligauerat. alios collegi blandi¬
menta deuinxerait. alios inuariis iuuenũ exercitus
ad miratio saecularium uirtutũ tenebat. Quođ
illi uitae prioris gratia fuerant : tota conuersatio¬
ne uinculis r&rahebatur. Commune quoddam
familiae decus praeripiom̃s timebant: Et uere
quis umquam illum habitus non quasi proprius

Expanded text:
cariturum se esse prospexerit; qua siti vitam suam desidecariturum se esse prospexerit; qua siti vitam suam desideinfantia; quam modesta pueritia; quam gravis adolescputes. Eruditur sine aliqua suorum instantia. Servat, juvante Deo, baptismum praeter ullam hominum sollicitudinem; et, quod his majus est, recenti adhuc et illibato nitore fontis sine admonitore convertitur. Sine admonitore, dixi; et ubi illud quod patria obstabat, quod obluctabatur pater, quod propinquitas tota renitebatur? Intraverat enim gratia sua omnium sensus; et cum eum sibi Christus assumeret, certatim in suis omnibus mundus tenebat. Alios dulcedo ipsius obligaverat; alios collegii blandimenta devinxerant; alios in variis juvenum exercitiis admiratio saecularium virtutum tenebat. Quot illi vitae prioris gratiae fuerant, tot a conversione vinculis retrahebatur. Commune quoddam familiae decus proripi omnes timebant. Et vere quis umquam illum habitus non quasi proprium
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod in propriis uirtutibus de est. in patram
gloria praecessis se uideatur. Nos autẽ in xp̃o om̃s
unum sumus. Et fastigium nobilitatis est inter
dĩ famulos conputari. nec addere quic qua nobis
ad dignitatẽ hanoterrenȩ originis decus nisi con¬
tempti suo potest. Nemo est in caclestib: clarior
quã qui repudiato patrũ stemate elegit sola xp̃i
paternitate censeri Praecer mito itaq: comine¬
morare auita illi saeculariũ honorũ insignia.
& quod concupiscibile acpoene summũ habeat
mundus usque ad consulatus prouectã familiae
suȩ nobilitatẽ maiore generositate pectoris fasti¬
ditam: Nec plaenisse illũ sibi desuꝑuacuis suorũ
honoribus. qui ꝑ amorẽ ueritatis iam suos non
obtabat. Ad illud potiusmeus sermo festinat.
qua fide baptisiũ in aduliscentiae annis proprio
concupierit arbi tratu quã maturo consilio sanus
mortem expauerit . qui eam antebaptis mũ uitam

Expanded text:
ut quod in propriis virtutibus deest, in patrum ut quod in propriis virtutibus deest, in patrum gloria praecessisse videatur. Nos autem omnes in Christo unum sumus; et fastigium nobilitatis est inter Dei filios computari, nec addere nobis quidquam ad dignitatem terrenae originis decus, nisi contemptu suo, potest. Nemo est in coelestibus gloriosior, quam qui repulso patrum stemmate elegit sola Christi paternitate censeri. Praetermitto itaque commemorare avita illius saecularium honorum insignia, et quod concupiscibile ac pene summum habet mundus, usque ad consulatus provectam familiae suae nobilitatem, majore generositate pectoris fastiditam. Nec placuisse illum sibi de supervacuis suorum honoribus, qui per amorem veritatis jam suos non optabat. 5. Ad illud potius meus sermo festinat, qua fide baptismum in adolescentiae annis proprio concupierit arbitratu, quam maturo consilio sanus mortem expaverit; qualiter ante baptismum vita
Abbreviated transcription (Latin):
ne prolata. plenaest haedificationis ũacua uc¬
tantiae : merita quoque in hoc eius qui laudatur
ad erescant : quod plures sua laude proficiunt:
Nec uerebor nenimis forsitan fauo rabiliter
deomeo loqui credar quia practer quam nihil
inferius dici suis uirtutibus potest: Nemo est
qui illum non suũ compit&i suui senserit sium¬
quo crediderit. Non tamen ego ingeni fiducria
neque fretus eloquio ad ađ tingendam tantium
urtam manũ mitto quãsiquis priscae eloquen¬
tiae auctor ad tingeret. non solum nihil facun¬
dia ornara. sed uictus materiae mole suecum¬
bera: Vester meamor prouocat uester¬
affectus de illo aliquid loquendi fiduciam submi¬
nistrat. Animabitur ut credimus ipsius merito
sermo quã uis repentis ingenii. Et quod iac&
uerbis eleuabitur rebus. et effusa in illo carita
om̃ib: oratorie disciplinȩ. quorũ laudandam re¬
ceperint uitã patriã prius & originẽ praedicare

Expanded text:
ne prolata plena est aedificationis, vacua jacne prolata plena est aedificationis, vacua jactantiae. Merita quoque in hoc ejus qui laudatur accrescunt, quod plures sua laude proficiunt. Nec verebor ne nimis forsitan favorabiliter de meo loqui credar, quia praeter quam nihil non inferius dici suis virtutibus potest, nemo est qui illum non suum computet, suum senserit, suumque crediderit. Non tamen ego ingenii fiducia, neque fretus eloquio ad attingendam tanti viri vitam manum mitto: quam si quis priscae eloquentiae auctor attingeret, non solum facundia non ornaret, sed victus materiae mole succumberet. Vester me amor provocat, vesteraffectus de illo aliquid loquendi fiduciam subministrat. Animabitur, ut credimus, ipsius meritis sermo quamvis tepentis ingenii; et quod jacet verbis elevabitur rebus; et effusa in illum charitate omnibus oratoriae disciplinae, quorum laudandam receperint vitam, patriam prius et originem praedicare;
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis urae corda meditintur : Ad iũuabunt
itaque sensus ur̃i conatus meas. et quic quid sermoni
meo expedire difficile est : ur̃a sibi pectora ꝓpriis
cogitationibus eloquentur. Scriptura quodam
loco contin& . sapientia in exitu canitur. Hoc est
dicere: Sapientis conuersatio in consũmationis fine
laudatur. Vnde et in alio loco : Nelaudes inquit ho¬
minem inuitasua Et iterũ. Ante mortẽ non lau¬
daueris quem quam. Tam qũa sidicer&. Lauda post
mortem In penientes eñĩ laudibus et laudato lo¬
cus uanȩ exultationis offertur : et laudatori maxi¬
me nota adsentationis ad figitur. Multi modis
autem utileest laudare defunctum Primũ qua
dum adest cui gratificari laudatione possimus:
necesse est ut ad largitorem grati& dñilaustota
reseratur. Dcinde. quia sola uirtutis ad miratio
residet : ubi suspitio adsentationis aufercur
Defancti ita que laus in scã fidelium congregatio¬

Expanded text:
dilectionis vestrae corda meditantur. Adjuvabunt dilectionis vestrae corda meditantur. Adjuvabunt utique sensus vestri conatus meos; et quidquid sermoni meo expedire difficile est, vestra sibi pectora propriis cogitatloco 1312 continet: Sapientia in exitu cernitur, hoc est dicere: Sapientis conversatio in consummationis fine laudatur. Unde et in alio loco: Ne laudes, inquit, hominem in vita sua; et iterum: Ante mortem ne laudaveris quemquam : tanquam diceret, Lauda post mortem. Viventis enim laudibus laudato locus vanae exsultationis offertur, et laudatori maxime nota assentationis affigitur. 6. Multis enim modis utile est laudare defunctum. Primum, quia dum abest cui gratificari laudatione ponecesse est ut ad largitorem gratiae laus tota referatur; deinde, quia sola virtutis admiratio residet, ubi suspicio assentationis aufertur. Defuncti itaque laus in sancta fidelium congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
fratribus ordinatis cumrege et patricio itor
agens infirmitate corripitur. Ibique diuiacens:
uirorum nobilium uel ipsius reuerentis simi regis
uisitatione frequentatus ab ore illius sermones
gratiae & condimentũ uitae ad sumebant a&c̃nae
Et sic praesentia relinquens ad accerna commi¬
grauit regna. corpus uero illius ab inlustriuiro
herc naldo patricio retento: causa ecclesiae
quam sibi magnopere construxerat inuilla cui
perrona uocabulum est ponitur. Et quia ipsi¬
us ecclesiae dedicatio. inter triginta paraba¬
turdies: in quodam loco inporticu interim
corpus scm̃ sumina cum diligentia custoditur
Atpost tantosdies ita in lȩsum inuenitur :
acsi cadem hora dehac luce fuissor egressus
Reuerenter ergo iuxtamorem propealtare
reconditur. ibique fere annis quattuor demo
laudibus semper est. nec potest quis quam merito¬
rum in lustrium uiros noncirn laudem inemorare :
Proferam ut facultas ditur. aliqua exhis quae de illo

Expanded text:
fratribus ordinatis, cum rege et patricio iter fratribus ordinatis, cum rege et patricio iter agens, infirmitate correpitur, ibique diu iacens, virorum nubilium vel ipsius reverentissimi regis visitatione frequentatus, ab ore illius sermonibus gratiae condimentum vitae adsumebat aeternae, et sic praesentia relinquens , ad aeterna conmigravit regna. 10. Corpus vero illius ab inlustri vero Erchynoaldo patricio retentum causa eclesiae, quam sibi magnopere construxerat, in villa cui Perrona vocabulum est ponitur. Et quia ipsius eclesiae dedicatio inter triginta parabatur dies, in quodam loco in porticu interim corpus sanctum summa cum diligentia custoditur ac post tantos dies ita inlaesus invenitur, acsi eadem hora de hac luce fuissit egressus. Reverenter ergo iuxta morem prope altare reconditur, ibique fere annis quatuor demolaudibus semper est , nec potest quisquam meritorum illustrium viros non cum laude memorare, proferam, ut facultas datur, aliqua ex his quae de illo
Abbreviated transcription (Latin):
ficerent . In terquos & iamgermanos proprios
habuit. foilnanum scm̃ ammodũ uirum cui
&im sortitam monasterii & ammarũ dereli¬
quit curam Alterum uero ultanũ diuturna
monasterii probatione adheremi talem uitam
multis iam annis ab codem electam derelictis om̃ib:
curis et rebus: nudus ad fratremsuum qui iam teo¬
rica pascebatur uita. solus profectus est. labori
cotidiano & orationibus continuis deseruientib
annum integrum ibidem philosophantur Tunc
quibus dam causis ingruentibus apopulo uellege
altioris ingenii ad consilium uocatus. immo&iã
compulsus. desideratum sibi heremi dereliquit
locum. Omniaq: animo ꝑuigili tractans actur¬
batam esse ꝓuintiam gentilium incursione
perspiciens. nec ibi diuturnã monasterialem
ordinem ꝑpensans: ad galliarum litora dimis¬
sus ordinatis omnib: nauigauit. Ibique a fran¬
corum rege flodoueo et patricio honorifice¬
susceptus : monasteriũ in locoquem nuncupant
latiniacum construxit. Ac non multo post

Expanded text:
iam germanus proprius habuit: Fuilanum sanctum admodum verum, cui etiam sortito monasterii et animarum dereliquit curam; alterum vero Ultanum, diuturna monasterii probatione ad heremitalem vitam multis iam annis ab eodem electum. Derelictis omnibus curis et rebus, nudus ad fratrem suum, qui iam theoricam pascebat vitam, solus profectus est. Labore cottidiano et orationibus continuis deservientibus, annum integrum ibidem phylosophantur. 9. Tunc, quibusdam causis ingravantibus, ad populo vel regi altiores ingeni ad consilium vocatus, immo etiam conpulsus, desideratum sibi herimi dereliquids locum. Omniaque animo pervigili tractans ac turbatam esse provintia gentilium incursione perspiciens nec ibi diuturnum monasterialem ordinem perpinsans, ad Galliarum litore, dimissis ordinate omnibus, navigavit, ibique a Francorum rege Chlodoveo vel patricio Ercsusceptus, monasterium in loco nuncupante Latiniaco construxit. Hac non multum post,
Abbreviated transcription (Latin):
properar&. et interillos sacri uerbi semina ia
ritalibus seminaret cloquiis : quadam die cor¬
poris aegrotantis molestia corripitur. dede¬
inde ad paterium amicis suggerentibus cominigra¬
ut domum. Illo uero suꝑ alterius manũ innitente.
ꝑrexit haud longe adomo. ues pertinalem ex orsus
psal modiami: orationi intentus tenebris subito
circumi datus stecit Nec enim pedes ynouere in fir¬
matus ualebat. sed quasi ummortuus ad proxumnã
deportatus est casum. Et cum se tenebrarum
caligine circumdiri uidiss& : quattuor manus
de suꝑ adiẽ extensas conspexit: Tenentesq illum

Expanded text:
properaret et inter illos sacri verbi semina spiproperaret et inter illos sacri verbi semina spiritalia spiritalibus seminaret eloquiis, quadam die corporis aegrotantis molestia correpitur inde ad paternam, amicis suggerentibus, commigravit domum. Quo, illo super alterius manum innitente, perrexit hac haud longe a domo, vespertinalem exorsus psalmodiam, oratione intentus, tenebris subito circumdatus restetit. Nec enim pedes movere infirmatus valebat, sed quasi iam mortuus ad proximam deportatus est casam. Et cum se tenebrarum caligine circumdare vidisset, quattuor manus desuper ad se extensas conspexit, tenentesque illum
Abbreviated transcription (Latin):
mobilis quidem genere sed nobilior falenSae¬
culi dignitate inter suos darus sed indiuinorum
mauerum gratia ubique praecipuus. Huiuisuiri
gni faontia sacris quibus dam muraculorũ presa¬
gus. apparentbuis pollebat. Summis dicamsa
cris litteris et monasticis erudiebatur discipli¬
nis. Crescente uero a&ate gratia prouidentiae
erga illum bonorũ affectaum cotidie crescebut.
Erat enim forma praccipuus corpore castus
mente deuotus. affabilis collo quio. amabilis
aspectu. prudentia praeditus. temperatia da¬
hus minterna fortitudine firmus. censuga iusti¬
tiae stabilis. longanimitate assiduus. patien¬
tia robustus. humibitate mansueus. caritate
nabat. ut secundum apłm sermo illius semꝑ in
sacrae scripturae studis aliquot uacabat an¬
nis. Ac sufficienter instructus. ad monaste¬
rium in quodam constructum loco ubi undiq
religiosis confluentibus uiris. aliquos &iam
parentum pia sollicitudine cuocare curauit
Uac ex causa dum patriam parentesq uisitare

Expanded text:
nobilis quidem genere, sed nobilior fide, saeculi dignitate inter suos clarus, sed in divinorum munerum gratia ubique praecipuus. Huius viri infantia sacris quibusdam miraculorum praesagiis apparentibus fulgebat; summis etiam sa, sacris litteris et monasticis erudiebatur disciplinis. Crescente vero aetate et gratia providentiae, erga illum omnium affectus cottidie crescebat. Erat enim forma praecipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis aspectu, prudentia praeditus, temperantia clarus, in interna fortitudine firmus, censura iustitiae stabilis, longanimitate largus, pacientia robustus, humilitate mansuetus, caritate nabat, ut secundum apostolum sermo illius semper in sacrae scripturae stadiis aliquot vacabat annis, ac sufficienter instructus, monasterium in quodam construxit loco, ubi undique religiosis confluentibus viris, aliquos etiam parentum pia sollicitudine evocare curavit. Hac ex causa dum patriam parentesque visitare
Abbreviated transcription (Latin):
ita illic refectio quam os susceperit mellifluo in
gusto : hoo unicuique sapit quod fuerit delectat᷑
Statim denique quod concupierit anima deside¬
rio eius uniuersã samulantur : et omnibus delecta¬
tionibus eius paratissimus seruit affectus Nam
si inistauita mortali contra concupiscentias suas.
iderit. illic eas integras a suo creatore

Expanded text:
ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in gustu hoc unicuique sapit, quo fuerit delectatus. Statim denique quod concupierit anima, desiderio ejus universa famulantur, et omnibus delectationibus ejus paratissimus servit effectus. 14. Nam qui in ista mortali vita, contra concupiscentias suas et c non expenderit, illic eas integras a suo Creatore
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla ibi inpediuntur occupatione delitiae.
nulla paenitus sollicitudine ibi securitas contur¬
batur. Mugitus. ululatus. gemitus. lam̃tum
aliquid aut sordidum. numquã ibi paenitus ui¬
derunt oculi habitantium. Pulchritudine uero
in amenitate nemorũ : splendore inaere itcun¬
dus & formositate atque omni eligantia sine
nntermissione oculi patenter ꝑfruuntur & ni¬
hil omnino quod conturb& mentẽ auribus datur
Sonantꝰ enim ibi iugiter organa brin norũ : quae
ad laudem regis ab angelis et archangelis de can¬
tantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum
non habent. Tonitrua : numquã ibi audita sunt.
Fulgura & coruscationes num quã paruerunt
Ernnamonũm illic uirgulta gignunt: & balsamũ
arbusta prorumpunt. Odor aereus delectationẽ
ꝑ om̃a membra diffundit : et esca ibi nulla ster cora
conficit. Sicut enĩ bono nuntio aures & bono odo¬
renares et bono aspectu oculi saginantur & ipsa
refectio non potest indigestionem prorum pere:

Expanded text:
Nulla illic impediuntur occupatione deliciae, nulla penitus sollicitudine ibi securitas conturbatur; mugitus, ululatus, gemitus, lamentum aliquid, aut sordidum numquam ibi penitus viderunt oculi habitantium: pulchritudine vero in amaenitate nemorum, splendore in aere jocundo et formositate atque omni elegantia sine intermissione oculi patentes perfruuntur; et nihil omnino quod conturbet mentem auribus datur. Sonant enim ibi jugiter organa hymnorum, quae ad laudem regis ab angelis et archangelis decantantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum non habent: tonitrua ibi numquam audita sunt, fulgura et coruscationes numquam paruerunt. Cinnamomum illic virgulta gignunt, et balsamum arbusta prorumpunt. Odor aeris delectationem per omnia membra diffundit, et esca ibi nulla stercora conficit. Sicut enim bono nuntio aures, et bono odore nares, et bono aspectu oculi saginantur, et ista refectio non potest in digestionem prorumpere;
Abbreviated transcription (Latin):
rei publicae. Eodemn die claudius magis pati¬
quod uerumest Respondit ualentinus pres¬
dimerex & saluaerit animatua & respubli¬
catua augebitur & mimicitui extinguentar
& tumomnibus uictoreris & hic regne
neo ut paenitearis desanguines cõium quẽ effu

Expanded text:
patiquod uerum est?». Respondit Valentinus: «Auet salua erit anima tua et res publica augebitur et inimici tui extinguentur et tu in omnibus uictor eris et hoc temporali ico ut peni
Abbreviated transcription (Latin):
EMEOLIIS CLAN UII: ginit
quidam uir depersidae partibus cum uxo¬
resua &filus pomine mariimartha audifax
& abbacuc xp̃iani ueri. ad orationem a postolorũ
Venientes romã : coeperunt corpora sc̃orum per
carceres & sepulturas conquirere. Et dumfre¬
quenter sollicite &curiosae quaererent : ueni¬
entes in castrum trans tiberim in carcerem:
inuenerunt hominẽ uenerabilem nomine quiri¬
num. qui iam multa uerbera pronominexp̃ĩ per¬
pessus fuerat & facultate sua nudatus
Ad quem uenientes: miserunt se ad pedeseius
marius & marha uxor eius cum duobus filiis
audifax & abbaeue ut orar& procis. Et ibi monse¬
runt diesocto : et coeperunt de facultatibus suis
ministrare beato quirino & lauare pedes eorum.
qui inuinculis erant constricti & incapita sua uel
filioiũ suorum effundere. Eodem tempore ius sit
uulgo aut incustodia sine in terrogatione puni¬
rentur Ipso praecepto diuulgante : tenuit du

Expanded text:
emporibus Claudii venit quidam vir de Perside partibus cum uxore sua et filiis, Marius, Martha, Audifax et Abacuc, christiani viri ad orationem apostolorum. Venientes Romam, ceperunt corpora sanctorum per carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose quererent, venientes in Castra trans Tiberim, intra carcerem invenerunt hominem nomine Quirinum, qui iam multa verbera pro nomine Christi perpessus fuerat et facultate sua nudatus. Ad quem venientes, miserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui in vinculis erant constricti et in capita sua vel filiorum suorum effundere. 2. Eodem tempore iussit t vel in vulgo aut in custodia, sine interrogatione punirentur. Ipse, praecepto divulgante, tenuit duc
Abbreviated transcription (Latin):
rnt Prarf̃ dix̃ Sargo unus dinuisiblis est quẽ
colitis. xp̃m que iudei cruafixrr̃ non colitis
Trinqullinus dix̃. Recte harc inqui reres. sicre¬
oue qđ laudat. sed sapientes ꝓmerito suocui¬
cumq rei aut uituperationẽ suã inpendere
noniiddur. xpm̃ non colitis quid uisus est dau¬
ditus. a int̾rogatus & om̃ia quar fragilitati¬
humanar conpãunt ineiui legit᷑ passione cam¬
pletũ: Tran quillinus dix̃. Audi similitudinem
& intellege ueritatẽ. Uerbigr̃a. Si hodie
anulum tuum habentem gẽmã p̃ciosam. uidras
ineloacã aut inf̃t̃ qui limo uoluntatẽ. A adhunc
eruendũ mittas seruos tuos. illi aut̃ nec illũ potu¬
eriliberare sed & seipsos in aliquo dũ illũ conant᷑
eripere polluerint postea uero tu ipse deponens
has sericas quas inditus es uestes. dinduaste
seruilẽ tunicã. & descendens incloa cã mittas ma¬
nus tuas inster corib. &anulũ aureũ simultuis
inuitas ad aepulas & lactaris suꝑ anulũ agẽmã

Expanded text:
t: Si ergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si creomne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere non videtur, Christum non colitis qui et visus est, et auditus, et interrogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa? Tranquillinus dixit: Audi similitudinem et intellige veritatem: Verbi gratia, si hodie annulum tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis invitas ad epulas et laetaris super annulum et gemmam,
Abbreviated transcription (Latin):
enim tempore scriptumest: Prudens intem¬
pore illo tacebit. quia tempus pessimũ est.
Quando enim auditores despiciunt uerbum:
lingua etiamdoctoris loqui praepeditur. dum
uidet quod audita praedicatio despicitur¬
usque ad passionem ad nuntiare deboe. nec¬

Expanded text:
 tempore scriptum est: Prudens in tempore illo tacebit, quia tempus pessimum est . Quando enim auditores despiciunt verbum, lingua doctoris praepeditur, dum videt quod audita praedicatio despiciturusque ad mortem annuntiare debet ve
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium haec auscultari carmina. Cui dixit¬
angelus dñi. Hoc aud itu nos promͣsterio dispen¬
fationis humanȩ sȩpe priuamur: Et quod nos¬
ad nuntiando laboramus: daemonia humana¬
corrumpendo cordadissipant. Rursumque¬

Expanded text:
gaudium, haec auscultare. Cui angelus: Hoc auditu pro mysterio dispensationis humanae saepe privamur; ne quod annuntiando laboramus, daemonia corrumpendo humana corda dissipent. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ditor eẽ dinoscit᷑. Et si hunc derelinquen¬
tes: ad illũ abistis quimtrantũ ur̃ extitit
inimicus. ut uos adpoenas ꝑpauae mortis
adducer& Radistio lartalt facer& exitiũ
deuemre: quantomagis adeũ redeundu:
qui unicũ filiũ suũ passioni acmortitra¬
didit . ut nos apassionib at̃nis &amorte ꝑ¬
paua liberar& Cũ hȩc d hssimilia pro¬
uersi & flexis gerib coeper̃ cordis gemi¬
tũ retiderers se peccasse. & impiȩ egisse.
poenitentiae uocib ex cla mabant: fun¬
debant ergo amaras lacrimas & seuelle
xp̃o credere unanimis uocib resonabañ
Tuncbratus seb astianiis iub& eosom̃s a
ubierat causa ꝑseutionis occultus &
narrauit ei om̃ia quegestas. Quibus
auditis poli carpus. gratias egit dõ. &
una cũ eouenit ad donũ nicostrati
primiscrinii : &uidens turbas creden¬
tium salutans eos cũ om̃igaudio: ait.
Beati uos om̃s. qui au distis uocẽ dñmr̃i

Expanded text:
ditor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et a morte perpetua liberaret? Cum haec et his similia proversi, et flexis genibus coeperunt cordis gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacrymas, et se velle Christo credere, unanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis S. Polycarpus gratias egit Deo, et una cum eo venit ad domum Nicostrati primiscrinii, et videns turbas credentium, salutans eos cum omni gaudio dixit: Beati omnes vos, qui audistis vocem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hic iuuenis & qualis sit & quid uelit. & quid promitat᷑
& quid possit indicabo. Interim tibi hymnum matu¬
tinũ & serotinũ misi : ut memor mei semꝑsis. Tu uero
si quid minus ꝑ a& tem hymno & epła intellegis. inter¬
roga matrem tuam quae optat ut temporibus suis
gen e rstdõ. Ds̃ quite genuit. hic & in a&ernum
custoduat. opto filia desiderantissima amin¬

Expanded text:
hic juvenis, et qualis sit, et quid velit, et quid promittat, hic juvenis, et qualis sit, et quid velit, et quid promittat, et quid possit, indicabo. Interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, ut memor mei semper sis. Tu vero si minus per aetatem hymnum et epistolam intellexeris, interroga matrem tuam, quae optat ut te moribus suis genuerit Deo. Deus qui te genuit, hic et in aeternum custodiat opto, filia desideratissima
Abbreviated transcription (Latin):
fafficit mihi color quem natura attulit. sufficimibi
textus in sumptuosus. Co& erum uestẽ illam deside¬
ro : quae dicitur non absumi non atteri non sein¬
di. At uero si tibi mirgarita offeratur. aut ssfpen¬
dendi collo. aut digito coaptanda : dices ita Non mihi
m pedimento sint istae in uitles & sordidȩ margarite.:¬
lissimã Credo patrimeo: quia & ille ei qui spopondit
si cͤredidit. propter quãmihi significauit. se & iam mo¬
riuelle. Hanc expecto. hanc desidero. quae mihi
praestabit salutẽ . & acernitatem Ergo filia subue¬
ni sollicitudinimeae : & hanc epłam mẽam semꝑlege.
& huic uesti & mir garitae te rescrua: Et ipsa tumihi
nullũ interrogans qualibus potes litteris rescribe :
utrum uestihuic & margaritȩ tereserues ut sciam
quid iuueni illi respondeam. Et ut su illã desideras. si
expectas. la&us possim ad te reditum cogitire : Cũ¬
autem tumihi rescripseris : tunc tibi & ego qui sit

Expanded text:
sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae margarittilissimam — credo patri meo, quia et ille ei, qui spopondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laautem mihi rescripseris, tunc tibi et ego quis sit
Abbreviated transcription (Latin):
debes : quiduelit filiatua Si sehuius uestis & marga¬
ritȩ meae dignam facit. id est siuestes sericas & aura¬
tas & infectas habere noluerit. et alteram : marga
riiã oderit: tunc haec quȩ me rogas tibi praestabo Post
quam uocem: filia la & tus ex surgo & secr&um ha¬
bens hanc ad te epłam feci. roganste ꝑmultas lacri¬
masmeas. ut te huic uesti & margaritae reserues
neque miserum senem tali dampnotuo ficias si hanc
uestem & hanc margaritã nonh abueris. Testor autẽ
tibifilia dm̃ caeli & terrae : quia nihil hac margarita.
atq hac ueste pra&iosius est & tui iuris uthanc habas
Tu modo quando tibiuestis alia offertur. uel infecta
uel serica ueldeaurata : dicito ei quitibi offert
E go uostem alterã expecto: propter quã paterm̃s
ame tandiu peregrinatur. quam non possumha¬
bere sihanchabuero. Sufficit mihi lana oius meȩ.

Expanded text:
debes, quid uelit filia tua. si se huius uestis et margadebes, quid uelit filia tua. si se huius uestis et margaritae meae dignam facit, id est, si uestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si omnem margaritam alteram oderit, tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem tibi, filia, deum caeli et terrae, quia nihil hac margarita atque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert: \'ego uestem alteram exspecto, propter quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc habuero. sufficit mihi lana ouis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
si quis uoluerit ueste alia colorata. & serica &
aurata uti. uestẽmeã capere nom possit. Sedilli
dabo eam : qui contentus sit non sericohabite.
sed natiuis coloribus. & in sumptuoso textu
uestiri. Ita ut propter consu&udinem purpuram ꝑ ans¬
gustas uestes habeat. Non &iam purpura ipsa diffun¬
ditur iueste Alargaritã uero qua ame p&is : naturȩ
eius ẽ ut habere eam nemopossit. qui mirgaritã al¬
teram habuerit. Quia alie margarite : aut d&erra
aut demarisunt. Mea autẽ ut ipse tuuides: speciosa
& pra&io sa est. inconparabilis &celestis. non digia¬
tur ibiesse ubi aliȩ sunt: Nunenĩ rebus meis conue¬
nit. cum rebus hominũ: quia quiuestemea & marga¬
rita utitur i na&ernum sanus est. Non febrae exar¬
descit : non uilnerl pͥat&. non annis demutatur. non
morte dissoluitur. Aequalis est semꝑ & adernus
Ego tamen hanc uestem & hanc margaritã mẽa pe¬
tenti tibidabo: ut eam filiȩtuȩ ꝑferas. Sed prius scire

Expanded text:
si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudinem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in uestem. margarita uero, quam a me petis naturae eius est, ut habere eam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de terra aut de mari sunt, mea autem, ut ipse tu uides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et caelestis est, non dignatur ibi esse, ubi aliae sunt. non enim rebus meis conuenit cum rebus hominis, quia, qui ueste mea et margarita utitur, in aeternum sanus est non febre exardescit, non uulncri patet, non annis demutatur, non morte dissoluitur—, aequalis, aeternus. ego tamen hanc uestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. sed prius scire
Abbreviated transcription (Latin):
non moriatur. Nihil omnino insehab&. quod
sito obnoxium corpori: sed utentiea mhilaccedat.
quod aut mortem afferat. aut a& atem demut&.
Aut impediat sanitati Quod ubi audiui filia : exa¬
minari magis desiderio margaritae &uestis ipsius
coepi. Et sicut prostratus iacebã. indeficienti
flau et in tenta oratione auuenem praecare coepi
dicens. Dñe scẽ : miserere praecimeae. & mserere
sollicitudini &uitae meae. Si enĩ hanc uestem mihi
& margaritam ponconcedis : miser futurus sum:
filiã meã uiuentem ꝑditurus sum Ego propter
hanc margaritã &uestem peregrinari uolo Scis
dne: quia tibi nonmentior. Postquam uocẽmeam
audiuit : iub& me leuare. & ait mihi. Alouerunt
me praeces & lacrima̧liae : & bene est quodhac
credidisti Et quia dixistite prohac margarita
ipsãuitã tuam uelle impendere : non possum
eam tibi negare. Sed scire debes ꝓpostũ & uolun¬
tatemmẽa. Vestis quamego dedero talis est: ut

Expanded text:
non moriatur. nihil omnino in se habet, quod non moriatur. nihil omnino in se habet, quod sit obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus iacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi dicens: \'domine sancte, miserere preci meae et miserere sollicitudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis, miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc margaritam et uestem peregrinari uolo. scis, domine, quia tibi non mentior\'. Postquam uocem meam audiuit, iubet me leuare et ait mihi: \'mouerunt me preces et lacrimae tuae et bene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitatem eius sparteumerat. Numquid.
candorteius mues comparatȩ nonni grescebaał:
Numquid aurum: uxta suł gorem eius non li¬
uidatꝰ ÷ Ipsa enĩ multi color & nihil prorsusti
comparatum ei poterit aequari. Post quȩ. uideo
margaritã: Quãuisã statim concidi Nonemm
poterant oculimei sustinere : tantum eius eo¬
lorem: Nam nec caeli. nec lucis. nec maris.
necterrȩ species. pulchritudini eius poterat comparari
Et cum prostratus iacerem. ait mibo quidam dead¬
sistentibus. Videote sollicitum. & bonum patrem eẽ
& hanc uestem atq hanc margaritam. ad filiatue n
desiderare: Sed ut magis desideres. ostendo tibi
quid adhuc haec uestis atq margarita bonihabeat
Vestis haec numquam tineis comeditur : non usu
at teritur. non sorde inficitur. non uiscinditur.
nondamno amittitur. sed semper talis qualis est
ꝑman&. M argarita uero haec uirtutis eius est.
ut siquis eam induitur. non ȩ grot&. non se nescat:

Expanded text:
subtilitatem eius spartum erat? numquid subtilitatem eius spartum erat? numquid candori eius niues comparatae non nigrescebunt? numquid aurum iuxta fulgorem eius non liuidatur? ipsi enim multicolor et nihil prorsus comparatum ei poterat aequari. post quam uidi margaritam, qua uisa statim concidi; non enim potuerunt oculi mei sustinere tantum eius colorem. nam nec caeli nec lucis nec maris nec terrae species pulchritudini eius poterat comparari. Et cum prostratus iacerem,ait mihi quidam de assistentibus: \'uideo sollicitum et bonum patrem esse et hanc uestem atque hanc margaritam ad filiam tuam desiderare, sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec uestis atque margarita boni habeat. uestis haec numquam a tineis comeditur, non usu atteritur, non sorde inficitur, non ui scinditur, non damno amittitur, sed semper talis, qualis est, permanet. margarita uero haec uirtutis eius est, ut, si quis ca induitur, non aegrotet, non senescat,
Abbreviated transcription (Latin):
me undit: iii terrogaro h̃a iussit. quid aedlem auit i¬
quid rogarum. Et ega respondi. audisseine deueste
sua & margarito : & uenisse Et si eam dignaracur¬
mihi praestare : esse mihi filiam quã tiehementer
diligerem. cuihanc uestem atq margaritã quȩrerẽ.
Etinter he o prostratus facie n: flenplurimum
& noctibuss ac dieb gemisçenf rog̃ nti audire digna¬
r&ur praecem meam : Post quae qbiabons iuuenis
& melius illo nihilest. ait mihi Nosti hanc uestem
atq marganitam hanc. qud ame lacrimis rogas.
uti eam filia ouae concedani: Et ego respondiilli
Dñe auditu cognoui de ipsis: & fide credidi & scio
quia optimȩ sunt. & salus uera est hac ueste uti.
& hac margarita ornari Et statimministris
suis praecepit : ut mihi et uestem hano. & mar¬
garitã ostenderent. Et confestim itafit : hanc
primo : uestem uidi. Vidifilia : uidi quodeloqui
non possum̃. Numquid non serici secundum

Expanded text:
me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarita et uenisse et, si eam mihi dignaretur praestare, esse mihi filiam, quam uehementer diligerem, cui hanc uestem atque margaritam quaererem. et inter haec prostratus in faciem fleo plurimum et noctibus ac diebus gemescens rogo, uti audire dignaretur precem meam. , Post quae, quia bonus iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uestem atque hanc margaritam, quam a me lacrimans rogas, uti eam filiae tuae concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia optimae sunt et salus uera est hac ueste uti et hac margarita ornari\'. et statim ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. hanc primum uestem uidi; uidifiliauidi, quod eloqui non possum. numquid non sericum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ULEC TISSINAE FILIAE APRAE : NILARIOS
indño salutem. Accepi litteras tuas intellegen¬
do desiderantem temeiesse. & certum itahabeo :
Sentio enim quantum praesentia horum qui a man¬
tur obtabilissit : & gauem tibiesse abson ͥtiã
meam scio: Neme forte impium esse ergate existi¬
maresi uui tam̃ diuate ab essem exonsare tibi. &
prosectionem meã & moras uolui. ut intellegeres:
me i non impietibi sedntiliter deesse: Namque
dumꝰte filiam ut unicam. itaquantum anieest.
ur ã naminem habeam  itellemte pulcherrimã
ominium & sanis simã uiuerer ñuntiatũmihi
est essẽ quendam iuuencm. habentem margaritam &
uestem in aestimabilis pra& n: Quam siquis abeo possa
mereri : suꝑhuminas diuitdis & falutem: & diues.
& saluus futurus essx Adhunc ergo hisauditis
profecdissum. Ad quem cum ꝑmultas &x longas &
difficiles uias uenissem : uidens tum statm p̾rocidi:
Ad est enim tampulcher uiuoniss. sut ante conspectũ
eius nemo audeat consistere. Qui ubi procidisse

Expanded text:
lectissimae filiae Abrae Hilarius in domino salutem. Accepi litteras tuas. intellego desiderantem te mei esse et certe ita habeo, sentio enim, quantum praesentia eorum. qui amanturoptabilis sit. et quia grauem tibi esse absentiam meam scirem, ne me forte impium esse erga te existimares. qui tam diu a te abessem, excusare tibi et profectionem meam et moras uolui. ut intellegeres me non impie tibi, sed utiliter deesse. namque cum te, filia, ut unicam, ita, quantum a me est, et unanimem habeam et uellem te pulcherrimam omnium et sanissimam uiuere, 2 nuntiatum mihi est esse quendam iuuenem habentem margaritam et uestem inaestimabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas diuitias et salutem et diues et saluus futurus esset. ad hunc ergo his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut ante conspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ta Sc̃s angelus dixit. Nisi principalia protule¬
ris crimina. propter minima non peribit Ao¬
cusator antiquus dixit Nisi remiseritis homi¬
nibus peccataeorũ : nec pater uester caelestis
dimiti& uobis peccata urã. Sc̃s angelus res¬

Expanded text:
t. Angelus: Nisi principalia protuleris crimina, propter minima non peribit. Diabolus: Scriptum est: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra . Angelus