comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pacuperib: & situedidero corpus meũi turde¬
amccritatẽ aute habec̃ nibil mihi prodese:
ergo scriptunt diuina intronos reuoaet a
iactatione huius fecciẽ forinsecus & abista
suꝑficie quae i astat᷑ ante homines ⁊ peuoct
nos intro rediat conscienticẽtuã ⁊psc̃int᷑¬
rogi: poli adtendere quod flortesoris
sed quac ent dix in t̾ra: Radicati ẽ cupidi¬
tas : species potest eẽbonorũ stcctorũ uere
opentbona eẽ nom possunt : Radicati ẽ
caritas securus estonihil madi procedere
potest ꝓlacndit᷑ suꝑb: sȩuit amor: illeues¬
tit : illecȩdit: ille eni uestit ut plice at homini¬
b:: illecȩditut corrigat discipulũ : accipit̃mo¬
gis placgi caritatis: quec̃ el omosina suꝑbiae
Redi teergo intro fr̃s& inomnib: quacecũq
facitis intuemini testẽ dm̃: uid&e suilleui¬
d&: quo animo faciatis : Sicor ur̃m ñ uosaccu¬
sit quiaiastantiae causac faccitis. bene secu¬
ri estote nolite autẽ timere quando stccitis

Expanded text:
ribus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis
Abbreviated transcription (Latin):
ditas sueculi milloregnat ꝓptereateo ditsi
odisti illũ &etucorħtereddis madũ ꝓmalo: quid
facit redderemadũ ꝓmalo unũ egrotũ fle¬
bã qͥte odeyut : Iam duos plangosi ae tuo disti:
sed ꝑseqtꝰ rẽtuã toll& tibinescioquid quar
habes int̾nt ideo illũ odistiquia angustiastibi
sacit intnt : Noli patiangustie migntt inacelo
sursũ corib habebis tubilatitudo ẽ ut nol¬
las angustics paticris inspeuitae a&ernae:
adtende quae tibitollit nec ipsatibi toller&e
nisi ille ꝑmitter& qͥ flagellatomnẽ filiũ quẽ
recipit: quodĩ modo fenim̃tũ dĩ ẽ quo sicna¬

Expanded text:
ditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si ditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo s
Abbreviated transcription (Latin):
fuit caritatiuntc̃e ipsa caritas idẽ com¬
m̃ dccnia sibienit : Si enĩ cacritas nullio ẽ
oleũ in flamma adiecimꝰ: & in quoñerit:
foste uerbis accensus ẽ: Inadiocreuit qđ
erit : in aliocepit eẽ quod ñerat: ad hoc
ergo istadiximꝰ nepigris :tis diligere in¬
imicos: sȩuit inte homo illes euit tudep̃¬
care ⁊ lleo dittumi serere: febri s ceni¬
mȩipsiusteo dit sanerit & gutics tibi
agit ⁊ quomodo medicidiligin egrotos:
nũ quidȩgrotos diligin  siȩ grotos dili¬
gin : uoliñ semꝑ ae grotent ad hocdiligint
ȩgrotos neȩ grotire maneant sodut
exegrotis sani ficNt & quanta plerũ q¬
tres amat inimicũ suũ immo odit inimicã suq̃mor¬
bũi psũ enĩꝓdit & amat hominẽ a quo ꝑcutitꝰ odit
febrẽ ã quo enĩ ꝓcutitꝰ a morbo abaegrotatio¬
ne a febre illud tollit quodillicduer satꝰ: ut re¬
maneat illud unde gratul& : Sic &tus i oditte
inimicustuus & iniuste teo dit noueris. qͥacupi¬

Expanded text:
fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumqtres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupi
Abbreviated transcription (Latin):
nib: superior quia caritate obtabatom¬
nes aequales : Excessitergo homomodũ aucc¬
rior uoluit eẽ ut supricomnes ca qui su¬
d& equanti copertt facciat suꝑbia: ponite in
corde quã simiba feccit: & quasi parice ec¬
ritati: pascit esurientẽ caritas: pascit&
lacud& : uestit nudũ cacritas. uestit & suꝑbia
Iei unat ccritas ieiunat & suꝑbiac. Sȩpe¬
lit mostuos caritas: sepe lit & suꝑbic om¬
niac opeyrbona quace uult faccere caritas
& foccit. agitat contrit suꝑbic& quacsi duicit
e quos suos sed interior . ẽ: caritas tollitdo¬
clĩ maliagitatȩ suꝑbiae : Ñmde agitanti.
sed male cgitatȩ: uȩ hominicuius a urigo
suꝑbia ẽ : necesse ẽ enĩ ut p̃ceps eat ut
acutẽ ñ sit suꝑbicquaeugit && fecctabo na
cedit & suꝑbia: quid ẽ. hoc  in operibus
ñ discernimꝰ audeo cdiquid dicere sed ñ
ego : paculus dix̃ moritꝰ caritas idẽ homo
habens caritatẽ confit& nom̃ xp̃idĩc¬

Expanded text:
nibus superior, quia charitate optabat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo homo modum; avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui suvidete quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere charitas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, rcedit et superbia. Quid est hoc? In operibus non discernimus. Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens c
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ id ẽ caro stac induerit incorrup¬
tionẽ & mostade hocinduerit in mostee¬
litat ÷̃ Iam ꝑfectos filios dĩubi ñ opus ẽ
temptarinec flagellari agnosc& omnis
creatunt sub dita nobiserunt omnia si
enĩ tibids̃ ẽẽ suꝑbestias idẽ meliorẽ eẽ
quãbestias: hoc natunt lehabes seꝑme¬
lior eris quac̃ bestia: Siuis melior eẽ qͥcẽ
alius homo inuidebis ei quando tibi eẽ
uidebis aequalẽ : debesuelle omnes ho¬
õmines aequales tibi: & siũi deris cliquem
ꝑ prudeniac̃ obtaredebes ut sit & ipse
prudens quã diu tardus ẽ discita tec
quec̃ diuindostus ẽ: indigete &tuuideris
doctor illeccutẽ discens : tuergo superior quiae
dostor es ille inferior quiccdiscens : nisi illũop
eris doctor : Siinuidus doctor quo modoeris
doctor ÷ pogo tenolidocere ipscc̃ in uidenicctu¬
cm: aud a postolũ dicenẽ deuis cerib: cccritic¬
tisũellẽ omnes homines ẽẽ sicut meipsu : quo¬
modo uolebat omnes ae quades e idederitom¬

Expanded text:
t incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum opteris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat om
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ cacstus. ñ enĩ uenit ex amoredĩ sedexti¬
more poene: cũ ccutẽtimes dm̃ n edesentte
p̃senicces ecmplecteris cũ ipso fruidesi deiits ñ
potest melius explanariquidint̃ sit int̃duos
lieres maritatas quacrũ unutac constitutuo¬
lenđẽ stccere cedulteriũ delestacrineqͥcia sed
timere nedec̃ n&ꝰ & marito tim& maritũ sedquia
adhucamat nequitiã . Ideotim & maritũ. huic ñ gro¬
ta sed onero sa ẽ mariti p̃senig &si fosteuiuit
neqͥt̃tim& maritũ neueniat: tades sinł qͥ timent
neueniat diesiudiciu ftccod tenit amareuirũ de¬
bere illiccstos amplexus: nulla seadulteri nao
in mundicia maculare : optict p̃senlu c̃uiri: & uo¬
modo discernunt᷑ duo istamorese tima illat
m& & illa: nt̃rogat quasi unũ tibires pondeno¬

Expanded text:
dum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex tidum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit inter duos lieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasi unum tibi responden
Abbreviated transcription (Latin):
dis sonanł ꝗ nã excute cures intende melod¬
cũ ñsi necausachic ad didit castus. ille naddi¬
dit nisi qͥa ẽ timoredius qͥdicitꝰ castus ẽ cotẽ
alius timor qͥñ dicitꝰ castus: discernamꝰ istos
duostimores & in tollegimꝰ consoncnicẽ tibia¬
rũ : quomodo intellegimꝰ uel quomodo discer¬
nimꝰ : acdtendat caritasunt̃ : sin homines qͥ
ꝓpt̃ eactim eÑ dm̃ nemittaqł in gebennaẽ nesor¬
te arde cpscũ diabolo inignẽ anũ Ipse ẽti¬
mor ille qͥ introducit oxcritictẽ. Sed sicuenit
ut exeat: si enĩ cadhuc ꝓpt̃ poenastimes dm̃ ñ dũ
camas quẽ sictimes n bonc desidents sed mida
caues sed exeo qͥ amala cauescorrigiste & in¬
cipis bona desidertere : cũbona desidenitrecoe¬
peris : eritinte timor castus: quistimor cas¬
tus ne amittas ipsaabonco : Intendeçdiud ẽ time
redm̃ nemittat te ingehennã cũdiabulo: ab¬
ud ẽ timer edm̃ ne recedat aetgilletimorqͥo
timens ne inignẽ a & nũ mittariscũ diabo lon¬

Expanded text:
dissonant? Non: excute aures, intende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic non addidit: nisi quia est timor alius qui dicitur castus, est autem alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Attendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, non
Abbreviated transcription (Latin):
acẽ nahieru sclẽ ubine modiscordat: haec
eni omnia officia necessitatũ sinħ tolle
miseros cessabinToperemi sericordice:
opert misericor diccecessabint Nũquid
ardor cacritatis extingustꝰ germanus
amabis felicã hominẽ cuiñ habes quod pres¬
tes : purior ille amor erit multoquie
sincerior: nicc̃ si prestiteris miserofostus¬
sis extollere tecupis aduersuseũ & eũ
tibiuis eẽ subiectũ quiccauctor ẽ tubene¬
ficii ꝯille in diguit tuinꝑtitus es : quasi
mcuoriuidẽmsqͥatu prestitisti: quã ille
cui prestitũ ẽ: opta ꝓqualẽ ut ambosub
uno sitiscuinihil prestare potest mã
in hoc excessit modũ. suꝑ anima & quodc̃¬
modo a uorte fuit: quiartdix omniũ malo¬

Expanded text:
aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle miseros; cessabunt opera misericordiae. Opera misericordiae cessabunt; numquid ardor charitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem, cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus eum, et eum tibi vis esse subjectum, qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequalem, ut ambo sub uno sitis cui nihil praestari potest. 6. Nam in hoc excessit modum superba anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malo
Abbreviated transcription (Latin):
diligere uel amare: hocenĩ &iã uerbo usus
ẽ dñs cũ dicer& p&reamasme : ñ sic debe¬
mꝰama rehomines: quomodoccudimꝰ glo¬
sos dicere : amo.tur dos quaeris quare : ut
occidit & consumat & amare sedicit & ud
hoc illos amatut ñ sin ad hocamatut ꝑimat:
& quicquid ad cibandũ amamꝰ ad boca ma¬
mꝰ ut illud consum& & nos reficiamur:
nũ quidsica mandis i homines tec̃quã consu¬
nt̃di sed amicitia quadẽbeniuolentiae
ut eliquando prestemꝰ eis quo sa mamꝰ quod
sin sit quod prestemꝰ : suabeniuolentiasuf¬
ficit amansi : Ñ enĩ optaredebemꝰ eẽ mise¬
ros. ut possimꝰ exercere opent misericor¬
dicce : dics panẽ esurien sed melius sine mo
esurir& & nullidcres : uestis nudũ uti nac̃
omnes uestitiesseNł & non & ã istu necessi¬
tas: sepelis mostuũ : ut inc̃ueniat aeliquan¬
do illauitã ubinemomoriat᷑ concordas
litigantes ut inũ aliquando sit poex illac

Expanded text:
diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare homines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et quidquid ad cibandum amamus, ad hoc amamus, ut illud consumatur, et nos reficiamur. Numquid sic amandi sunt homines, tanquam consumendi? Sed amicitia quaedam benevolentiae est, ut aliquando praestemus eis quos amamus. Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia sufficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercere opera misericordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita ubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa
Abbreviated transcription (Latin):
quandã frtt̃ nã dilectionẽ cõm̃datiohan¬
nescopostolus ÷ dñ sccutẽ dic̃ ñ nob̵ suffice¬
peut fr̃s diligamꝰ : sed deberenos exten¬
dere ipsac̃ dilestionẽ ut ꝑueniamꝰ acdini¬
imicos: quiusq: ad inimicos ꝑuenit non
traensi lit fr̃s necesse ẽ sicut ignis pusoc¬
mo rursus tibimagis adhaera illeqͥẽ ñ nouents
qui tibi tam̃ ñ aduersatꝰ quac̃ in imicus qͥ & it ad¬
uersatur extende dilectionẽ in ꝑximoneo uoces
illa extenionẽ ꝓpeenĩ tediligis : qͥ eos diligis
qͥ tibiad haerent: extendecdignotos qͥ tibi
nihil mcle feceri trtnscende & ipsos ꝓueni
ut diligasin imicos ⁊ hocceste dñs iub&: quare
istutacuit de dilectione in imicie omnis dilec¬
tiosiue quae carnalis dicitꝰ ñ dilectio sed mac¬
gis amor dicisol&: Dilestionis enĩ nom̃ magis
sol & in meliorib reb: dicic inmeliorib: rebac¬
cipi: tam̃omnis dilestio fr̃s Rm̃i ut iq beniuo
sic debemꝰ diligerehomines : aut sic possumꝰ

Expanded text:
nam dilectionem commendat Joannes apostolus; Dominus autem dicit non nobis sufficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius ocmo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribus accipi: tamen omnis dilsic debemus diligere homines, aut sic possumus
Abbreviated transcription (Latin):
fermidecmꝰ : Int̃ cesser i cutẽ ut int̃mittere¬
m̃textuabiuus epistoliace quitedĩ ꝓdiebi ses¬
tis solema lestionũ quaem̃ potuer nis legi
& ipsa tuctari nuncergo ad pt̃missuor¬
piat sc̃itics uñt: nescio ut rũ magnificensis
nobcaritas com̃dari possit quaut dicere¬
tͦ dis caritas ẽ breuis laus ce maegnadecos:
breuis insersione & magna inintellestu qc̃ cito
dicitꝰ osdilestio ẽ & hocbreue ẽ sinumeres unũ ẽ:
si cappendas qͥantũ ẽ s os dilestio e & qͥman& inqͥit
indilesto nein doman& & dĩ in illomaen&: Sittibi¬

Expanded text:
formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum orpiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ aut dedit potestatẽ natuntlẽ quorũ
habeat potestatẽ pisciũ maris: uolatilũ
caeli : & omniũ repentiũ quae repinsuꝑ
t̃ntt̃ : quarehaec ẽ matunelis potestas ho¬
minis in ista e quiahomo ex eohadi& potestu¬
tẽ ex quo facstus ẽ adimaginẽ dĩ in intelles

Expanded text:
Quorum habeat potestatem? Piscium maris, volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super terram. Quare haec est naturalis potestas hominis in ista? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imaginem Dei. Ubi autem
Abbreviated transcription (Latin):
cati suꝑbia ẽ : padixomniũ malorũ suꝑ¬
bia ẽ : cestentdix omniũ maldrũ auaricu
ẽ: Inuenimꝰ & in suꝑbia. auicriciã eõ exces¬
sit enĩ modũ homo: quid ẽ. a uarũ eẽ  pro¬
grediult ytꝰ quã sufficit: adc̃ suꝑbia ceci¬
dit: initiũ omnis peccati. suꝑbia in quit nũ¬
quid acuccricia quid auarius illocuids̃
sufficere ñ potuite ergo fr̃legimꝰ qͥẽa d¬
modũ stcctus sit homo adimaginẽ & similitu¬
dinẽdi: & quid deillo dix ds̃ ut habeat potes¬
tatẽ pisciũ maris & uolatiliũ caceli& omni¬
ũ pecorũ quaerepun suꝑtenit̃ . Nũ quid dĩx̃

Expanded text:
ium malorum superbia est. Certe radix omnium malorum avaritia est: invenimus et in superbia avaritiam esse; excessit enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis peccati superbia, inquit. Numquid avaritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres, legimus quemadmodum factus sit homo ad imaginem et similitudinem. Dei: et quid de illo dixit Deus? Et habeat potestatem piscium maris, et volatilium coeli, et omnium pecorum quae repunt super
Abbreviated transcription (Latin):
locũ prepayit caritati cũ autẽ coeperit cari¬
tas habitacre pellitꝰtimor q̃ eip̃pantuit locũ :
qua ndũ eni illac cyescit. ⁊llede crescit : && qͣ cnũillaesit
interior timor pellit̃ sortesinaior cccritas. minor
prius intrat sed nisi exeat ñ succeditlinũ sicti¬
mor primo occupatmentẽ ñacutẽibi reman&
timor quia id eo intiituit ut introducer& cac¬
ritatẽ: Iamstcsta securitate in animo . qͥ cle
gicudiũ nob̵ ẽ. uelin hoc uel in futuro scło & in
hoc scło quis nob nocebit plenis ccritate : ui¬
dore quomodo exult& cepłs deipsac cacritate:
quis nosinquid sepa rbita caritatex p̃iotri
bulatio a nangustia. anꝑsecutio annuditas¬

Expanded text:
autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsa charitate. « Quis nos, inquit, separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fa
Abbreviated transcription (Latin):
ris e ñ eleura ris: ille enim semꝑ sursum ẽ
quidergo tubene &ds made immohoc
dic siuis uerius dicere ego male: ille
bene & quo de gobeneꝵ ab illobene nã
ame : quicquidacgo maele: ista confes¬
sio firmatcor & facit dilationis fun¬
dum̃ta : Nasio peranũt abscondere debe¬
remꝰ boncneuideantur ab hominib: ubi¬

Expanded text:
ris, non elevaris: ille enim semper sursum est. ris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
te facere iustiticc̃ unt̃m cont̃ hominib:
ut ui de cminicebeis : Nũ quid hoc uoluit
dicere ut quacecũq bona saccimꝰ abs¬
condamus aboculis hominũ & time amꝰ
uideri e si times expestactores : ñ habe¬
bis imitatores : debesergo uideri sedud
hoc ñ debesficcere ut uideccris : ñibi deb&
essefinis gecuditui Nonibit̃ mines la&¬
tiae tuace : ut pute ste totũ frustũ conse¬
cutũ esse bonioperistui. cũuisus fueris
atq laudatus nihil .ẽ. hoc contẽpnete
cũ locudccris ⁊ ille in telacud&ur : quiꝑte
openctur : noliergo ad licudem tucc̃opent¬
ri. quob bonu agis sed acdlccudem illius
neagere: conhit ꝑuersibomines uid&e
quac̃priceposteri sint quod stcciunt bene¬
uolunt caccuscre : conueste hoc distostũ
nescioquid & preposterũ : sicc illud quo¬
decm modo capite deor sũ: quod ẽ sulsũ
stcciasio sũ: quod deor su ficcies susum:
io suuis faccere dm̃ & te susũ pricecipitio¬

Expanded text:
te facere justitiam vestram coram hominibus, te facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius ne agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt benevolunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
tes siue uacanes ⁊ semꝑhaec tenenda sip
quicintus suntiomnes istoceuis tutes qͥas
nominaui: quis autẽ sufficit omnes no¬
mincre: quasi exercitus ẽ impert¬
toris. qui sed & intus in mente tucçqo¬
piens hahitare in interiore homine
nr̃o Id ẽ in mene ꝑfidemutitur i sts uir¬
tutib: qua si ministrissuis & ꝓhasuistu¬
tes qua euiderꝗ oculis ñ possunt: & ta¬
men quando nominant᷑ locudantur:
poncutẽ lccudicrent᷑ nisi amarentꝰ.
Noncmarent᷑ nisi uiderent᷑ : & siutiq
non amacyent᷑ nisiuederent᷑ Alio ocu¬
louident᷑ id ẽ intemore cordis a spec
tu. hccsuistutes in uisibi les mouentur
membntui sibilit̃ pedes cedambulcn¬
dũ sed quo mouerit honauoluntas quoce
militat. bono imperatori : manus ad
operitndũ : sed quid e quodiusserit caritas
quae inspiyita ẽ intus abspũ scõmembra
lus nouit qui iub& & ille in tuscui iub&
ger& ceste siccurẽ ibi ñ tantũ corporisa
sed & cordis habuistis: quidait : caue¬

Expanded text:
ive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quopiens habitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra lus novit qui jubet, et ille intus cui jubetgeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cave
Abbreviated transcription (Latin):
uit ponibi finẽ fecit: Sed addidit & glo¬
rificens patrẽ urm qui inic elis ẽ: & apos¬
tolus quidait Erã autẽ ignotus stccie
autẽ audientes eytent quia quialiquin¬
do nos ꝑsequebat᷑. nunceucengelizat fi¬
dem quic̃ aliquando uastubat & in me
in laudẽ succ̃ : sed in lccudem dģ artquantũ
adipsũ ꝑtin&s uastator aeclesice : ꝑse¬
cutor inuidus÷ malignus ꝓpse confite¬
tur Ñnos conuinciamur: a mat patu¬
lus dicia nob peccata suac: ut glori ficar᷑
ille quitadẽ morbũ sanuit mnagnitudi¬
nẽ enĩ uulneris ianꝰ medici secccuit & scc¬
nauit: Vox illa decaelo prostntiit ꝑse

Expanded text:
vit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie autem audientes erant quia qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutorerit scõsuiro s̃. Inde nom̃ hab&
ste quaendo ꝑsequebat xp̃ianos : posteade
sculo stcctus ẽ. pcculus : quid ẽ paculus mo¬
dicus: ergo quando sccuł suꝑbus elactus:
quandopaculus : humilis modicus: ideosic
loquimur: poculo post uidebote : Idẽ post
modicũ: audi quiac modicus factus. ego enĩ
sũ nouissimꝰ apostolorũ & mihiminimoom¬
nũ scoru: dicitidio locosiceratint̃ e posto¬
los tã quac̃ simbriũ uestim̃ti. Sedte tigit
dieo hocsi posse n tacere opert modo illa
sintin uob modo illa ꝓtempore ꝓhoris ꝓdeb
quid semꝑ resicere corpus : Nũ quid semꝑieiunc¬
re ic nũ quid semꝑdecrepanẽ egentie nũ quid
sem ꝑnudũ uestire : nũ quid sem ꝑȩgrotosui¬
sitare : Nũ quid sem ꝑ discordanes concor¬
dare  nũ quid sem ꝑmostuos sepelire
modo illud modo illud : inhoantꝰ ista&ces¬
sant : illeccutẽ impenctor nec inchoctur:
nec cesscre deb&: caritas intus ñ int̃mittat᷑
officit caritatis ꝓtempore exͥibeant᷑ : cari¬

Expanded text:
 inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum minimus Apostolorum ; et, Mihi minimo omnium sanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit dico, hoc si possem non tacerem: opera modo illa sint in vobis, modo illa, pro tempore, pro horis, quid sempegenti? numquid semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Chari
Abbreviated transcription (Latin):
encẽ dĩ caritatẽ id ẽ quia debemꝰ dilige
redm̃ ñtã ad sidue nomincuit sed tamen
ñ omni notacuit : dein imici uero dilectione
prorsus tacuit ꝓpe ꝑtotã ipscc̃ epistolũ
cũ uebem̃ter nob̵ predic&: cõmenda quȩ e¬
caritatẽ ñ nob̵ dicit ut diligamꝰ in imices

Expanded text:
em charitatem, id est qua debemus diligere Deum, non tam assidue nominavit; sed tamen non omnino tacuit. De inimici vero dilectione prorsus tacuit prope per totam ipsam Epistolam. Cum vehementer nobis praedicet, commendetque charitatem, non nobis dicit ut
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio dulce uerbũ ẽ. sed dulcius factũ :
sc̃ ꝑdeilladoqui non possumus molta enĩ
ugimꝰ & diuersce actiones distendunt nos ut ñ
uicc& lingua niẽt̃ semꝑ dedilestione loqui: pc̃
nihilmelius a gera dinguc np̃it. sed de quac se ꝑ
pasticula cantamꝰ alleluia & ua gramꝰ adecdi¬
ud ẽ autẽ alleluia. Sicut iamnostis. lau¬
potest: quimorib dm̃ lacudat: semꝑ potest :
oper misericordice : affectus caritatis
scĩtatis pi&atis: in corruptio castititis
modestia sobri&atis ⁊ semꝑ haectenendic
sunt siue cũ in publico sumꝰ siuecũ indomo:
si ue cũ ante homines siue in cubiculo siue

Expanded text:
ilectio dulce verbum, sed dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laupotest: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas pietatis, incorruptio castitatis, modestia sobrietatis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse quidis rumpis aeclesi cc̃quã ille
congregauit ÷ contrir x p̃mer gouenis
anticristus es: Sed quando intus .es la¬
tes quando foris es mani festacris:Sol¬
uisihm̃ & negaseũ incarneuenis se ñ es
exdõ : Ideo dicit in euangelio : qui solue¬
rit unũ exmandatis istis minimis: & do¬
cuerit sic minimꝰ uocubit᷑ in regnocielo¬
rũ quid ẽ soluit᷑ quid .ẽ docaeꝰ. Soluit᷑
facctis. & doc& quasi uerbis : qui pritedi
cus non funtendũ funtris : Soluit ergo in
fucto qui furit᷑ & qua sidoc&. sic minimꝰ
uocabitꝰ in regnocaelorũ . Id e. in aede¬
sicc huius temporis: deillis dictũ ẽ quie
dicunt facite. quae autẽ facinNT ficere
nolite: quiautẽ fecerit & sic docuerit
magnus uocabit᷑ in regnocaelorũ exeo
quod dix hic fecerit : contye hoc ibi dixit
soluerit : Id ẽ ñ fecerit & docuerit sic
illeergo soluit : qui non faccit: quid nosdo¬
c& nisiut ficeta in t̃rogemꝰ non uerba

Expanded text:
venisse, qui disrumpis Ecclesiam Dei, quam ille venisse, qui disrumpis Ecclesiam Dei, quam ille congregavit? Contra Christum ergo venis; antictes, quando foris es, manifestaris. Solvis Jesum, et negas eum in carne venisse; non es ex Deo. Ideo dicit in Evangelio: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic, minimus vocabitur in regno coelorum. Quid est, solvitur? quid est, docetur? Solvitur factis, et docetur quasi verbisin facto qui furatur, et quasi docet sic; minimus vocabitur in regno coelorum, id est, in Ecclesia hujus temporis. De illo dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite . Qui autem fecerit, et sic docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum . Ex eo quod dixit hic, fecerit, contra hoc ibi dixit, solverit, id est, non fecerit, et docuerit sic. Ille ergo solvit qui non facit. Quid nos docet, nisi ut facta interrogemus, non verba
Abbreviated transcription (Latin):
cis uocenegascorde : dici uerbis negas
fuctis. quomodo inquis nego focctis : qͥce
ide o uenitxp̃s incarne ut morer& ꝓnobis:
Id eomortuus ẽ ꝓ nob̵ qͥa caritatẽ multac̃
ñ habes caritatẽ qͥa ꝓhonor& uodiuidis
unitatẽ : Ergo hinc intellegite spm̃ ex
dõ ⁊ pulsate tangiteuasa fictiliac nefor¬
te crepuerint. & mule resonent: uid&e
si integi sonant: uid&e. si ẽ ibicaritas
tollis te ab unitate orbis t̃rtrũ diuidis
aceclesic̃ ꝓschis mate dilaniascorpus xp̃i :
Illeuenit incarne ut colligat tuideo du¬
mas ut spargas: ergo ipse ẽ sp̃sdi qͥ dic̃
uita ñ uerbis sed fuctis : manifestatũ ẽ
ergo unde cognoscamꝰ fratres: multim
tus quasi intus: nemo autẽ foris nisi uere
foris: ad eout noueritis quuc ad feccta
incarneuenis se : ñ .ẽ. exdõ : Soluere fuc¬
tis intellegitꝰ quid tibi ostendit qui
negit qͥudĩx. Soluit illeuenit colligere¬
tuuenis soluere: distringere uis mem¬

Expanded text:
cis voce, negas corde; dicis verbis, negas cis voce, negas corde; dicis verbis, negas factis. Quomodo, inquis, nego factis? Quia ideo venit Christus in carne, ut moreretur pro nobis. Ideo mortuus est pro nobis, quia caritatem multam non habes charitatem; quia pro honore tuo dividis unitatem. Ergo hinc intelligite spiritum ex Deo. Pulsate, tangite vasa fictilia, ne forte crepuerint et male resonent: videte si integre sonant, videte si ibi est charitas. Tollis te ab unitate orbis terrarum, dividis Ecclesiam per schismata, dilanias corpus Christi. Ille venit in carne, ut colligat: tu ideo mas ut spargas. Ergo ipse est spiritus Dei, vita; non verbis, sed factis. Manifestum est ergo, unde cognoscamus fratres. Multi intus, quasi intus sunt, nemo autem foris, nisi vere foris. Adeo ut noveritis, quia ad facto, in carne venisse, non est ex Deo. Solvere factis intelligitur. Quid tibi ostendit? qui negat; quia dixit, solvit. Ille venit colligerevenis solvere. Distringere vis mem
Abbreviated transcription (Latin):
heic fratres õpent adtendamꝰ ñ strepitũ
linguue: quaeramꝰ qua re uenerit in
neuenisse: nã silinguas adtendasmul¬
tas hereses auditurus es : confitente sxp̃m
incarneuenisse : Sed conuincit illosueri¬
tas qua reuenit xp̃s incurnem̃ neds̃ enit :¬
ñ nede illo dictũ .ẽ. In principioenttuer¬
bũ : ñne ipsepascebat angelos & ipse
pascitangelos Ñ ne sicuenit ut indeñ
receder& : non ne sic ascendit ut nos ñ.
ne : quia opostebat nob ostendi spẽre¬
surrectionis ds̃ enit & in carneuenit:
ds̃ enĩ moriñ poterit : caromori poterit.
Ideo ergouenit in carne ut morir&e ꝓnobis:
que ad modũ aut ẽ mostuus ẽ ꝓ nob̵: maio¬
rẽ hanc caritatẽ nemohab& quã ut ani¬
mam suã ponat ꝓamicissuis : Earita sergo
illũ adduxit ad carnẽ : quis qui sergo non
hab& caritatẽ negit xp̃m in carneuenisse:
Nunc &iã interroga omnes her&icosxp̃s
or : Immo hoc negas undenego: audis qͥa¬
hocdico. Immoego conuinco qͥu negasdi¬

Expanded text:
Eia, fratres, opera attendamus, non strepitum linguae. Quaeramus quare venerit in ne venisse. Nam si linguas attendas, multas haereses auditurus es confitentes Christum in carne venisse: sed convincit illos veritas. Quare venit Christus in carne? Nonne Nonne de illo scriptum est, In principio erat Verbum ? Nonne ipse pascebat Angelos, et ipse pascit Angelos? Nonne sic huc venit, ut inde non recederet? Nonne sic ascendit, ut nos non ne? Quia oportebat nobis ostendi spem resurrectionis. Deus erat, et in carne venit; Deus enim mori non poterat, caro mori poterat; ideo ergo venit in carne, ut moreretur pro nobis. Quemadmodum autem mortuus est pro nobis? Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Charitas ergo illum adduxit ad carnem. Quisquis ergo non habet charitatem, negat Christum in carne venisse. Hic nunc jam interroga omnes haereticos, Cor. Imo hoc negas. Unde nego? audis qhoc dico? Immo ego convinco, quia negas. Di
Abbreviated transcription (Latin):
incorneuenisse : Iam biceriginł seforte aduer¬
sus nos aedicuntuos ñ hab&is spm exdõ sed¬
& nos confitemur ihm̃xp̃m in carneuenisse
in carne uenisse : omne sergo istiheresesspm̃¬
dĩ habent Nergopseudo ꝓph&ae si n ulla ẽ¬
ibiergod eceptio : pulla ẽ ibi seduetio ceste
anticristi sunt qͥ ex nob̵ exier̃ sed ñentiT ex
nob: quidergo facimꝰ unde discernimꝰte In¬
tendite eumꝰ simulcorde & pulsemꝰ: uigilut
ipsa caritas qͥa ipsa pulsatunt ẽ. Ipsa a ꝑ¬
anticristus & ibiquae siuimꝰ quis neg&
qui a nec nos negamꝰ nec illinegaN & inue¬
nimꝰ quos dac̃ negare & adhibui mꝰ testimo¬
niũ deccpostolo quiait: Confitent᷑ enim
senos sedm̃ factis autẽ negant: sicergo &
modo quaertmꝰ infactis ñ in lingua: quis

Expanded text:
in carne venisse? Jam hic erigunt se forte adversus nos, et dicunt: Vos non habetis spiritum ex Deo; sed nos confitemur Jesum Christum in carne venisse:in carne Dei habent? Non ergo pseudoprophetae sunt? Nulla est ergo ibi deceptio, nulla seductio? Gerte antichristi sunt, qui ex nobis exier13. Quid ergo facimus? unde discernimus? Intendite; eamus simul corde, et pulsemus. Vigilat ipsa charitas, quia ipsa pulsatura est, ipsa aperantichristus . Et ibi quaesivimus, quis neget; quia nec nos negamus, nec illi negant. Et invenimus quosdam factis negare ; et adhibuimus testimonium de Apostolo, qui ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Sic ergo et modo quaeramus in factis, non in lingua. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
se de monstrans: de indedi¬
cendo quid fecisti: satis orꝰ¬
tendit illudei procrimine
alnectum: titm quam dicer&s:
si regemte negas. quid fecisti
ut traderi smihi  quasil
mirum non err& sipunien¬
dus iudici traeder&ur qui
sedicer& regem: Si autẽ
hoc non chcer&. querendũ
abilloess& quid aliud forte
feciss& unde tradi iudiei
dignus ess& Auditeergo
Siuditei &gentes. Audi
circum cisio. audite pͣputiũ.
Audite omnia regna tene¬
nac: Nonin pedio domina¬
tionem uestraem in hoc mun¬
do: Regnum meum none
de hocmuneso Noli me tuere
m&uuanissimo quodhero¬
des illemaior cum xp̃s natꝰ
nuntir&sur expecuit: N
tot in fantes ut ad eũmorspes¬
uenis & occidit timendo quoc̃
iscendo crudelior Reg¬
num meum inquit non est de
hocmundo: Quiduultis ampli¬
ussuenite acl regnum : quod non
est dehocmundo ⁊ Uenite cres

Expanded text:
se demonstrans. Deinde dise demonstrans. Deinde dicendo: Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum, tanquam diceret: Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? quasi mirum non esset si puniendus judici traderetur, qui se diceret regem. Si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud fore fecisset, unde tradi judici dignus esset. Audite ergo, Judaei et gentes, Audi, circumcisio, audi, praeputium. Audite, omnia regna terrae. Non impedio dominationem vestram in hoc mundo. Regnum meum non est de hoc mundo. Nolite metuere metu vanissimo, quo Herodes ille major cum Christus natus nuntiaretur expavit, et tot infantes, ut ad eum mors perveniret, occidit, timendo quam irascendo crudelior . Regnum, inquit, meum non est de hoc mundo. Quid vultis amplius? Venite ad regnum quod non est de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
tetr& regnum. uelqm̃ solent
regnaturis inuidere regnã¬
ter & uidelic& cauendũ
ero& nehuius regnum si¬
ueromanis siue iuditeir ersde
aduersum Poteroo aut̃
dñs quodait Regnum
meum non estedemundo
hoc ceteste adorima
interro gationem p̃sidisre¬
spondere ubieidixit Tues
rexiudteorum: sed eumui¬
cissim in terrogans utrũ
hoc a sem&ipso dicer& an
audirs& abaliis Illo respo¬
dente ostendereuoluit
Hoc sibi apudillum fuisse
aiuditeis ueluderimen ob¬
iectum Pateficciens nob
cogitationes hominum quas
ip̃se nouert& qm̃ uanaesunt:
Eisque post reponsionem pilati
ictm iudiceis & gentibus op¬
intend gcante. pilato contino
respondir&: non &i am iuda¬
is. sed solingentibus hocdeser
opinantibus respondisse uide¬
dit pilactur num quidegoiu¬
dceus sum genstuct & pon¬
cifices trae Sdiderunt temib
quid fecisti : Abstulit ase
suspitionem qua poss& puta¬
ri a sem&ipso dixirse: quod
ihm̃ regem diaero& esseiudeo¬
rum Idre aiud ieis audis¬

Expanded text:
taverit regnum, vel quoniam solent taverit regnum, vel quoniam solent regnaturis invidere regnantes. Et videlicet cavendum erat, ne hujus regnum sive Romanis, sive Judaeis, esset adversum. Poterat autem Dominus quod ait: Regnum meum non est de mundo hoc, etc., ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi ei dixit: Tu es Rex Judaeorum? Sed cum vicissim interrogans utrum hoc a semetipso diceret, an audisset ab aliis, illo respondente ostendere voluit hoc sibi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum, patefaciens nobis cogitationes hominum, quas ipse noverat quoniam vanae sunt . Eisque post responsionem Pilati jam Judaeis et gentibus opinterrogante Pilato continuo respondisset, non etiam Judaeis, sed solis gentibus hoc de se opinantibus respondisse videndit Pilatus: Nunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi; quid fecisti? abstulit a se suspicionem qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis audis
Abbreviated transcription (Latin):
UIDPILATUS
quiduepilato ipse
responderit : istoser¬
mone considoten¬
dum atque trocctã¬
dum est: Cumenĩ
dictum ess& iudiceis
Accipite eum uos & secundũ
legem uram iudicateeum. Atq
il lirespondiss& nobis non lico
occidere quemquam. Introut
dit ihs̃ Atem&ipso hocdicis
an alii tibi dixerunt deme
Sciebatutique dñs. & quod ipse
interrogiut. & quodillere¬
sponsurur fuit: sed itonendici
uoluit: nonutipse scir&. sed
conscriber&ur quod nos uoluit
ut sciremus: Respondit pila¬
tus: Num quid ego iudeus sũ:
gestuat & ponti fices tracchide¬
runt temihi quid fecisti. Re¬
spondit ihr̃ : Negnum meum
non est dehocmundo⁊ siex
mundo ess& regnum meum
ministrimei decertarent. ut
non traederer iuda eis: Nunc
autem regnum meum non esthic
hocest quodbonus magister sci¬
renos uoluit sed prius demõs¬
taenda fueroo uoma hominũ
deregno eius. opinio siuegen¬
tium siuȩ iudaeorum aquib
id pylatus audiert&. quacñ
propterea fuiss& morte pla¬
tendus quodinlicitum ad fec¬

Expanded text:
uid Pilatus quidve Pilato ille responderit, isto sermone considerandum atque tractandum est. Cum enim dictum esset Judaeis, « Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum » atque illi respondissent, « Nobis non licet occidere qdit Jesus: A temetipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? » Sciebat utique Dominus et quod ipse interrogavit, et quod ille responsurus fuit; sed tamen dici voluit, non ut ipse sciret, sed ut scriberetur quod nos voluit ut sciremus. « Respondit Pilatus: Numquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? Respondit Jesus: Regnum meum non est de hoc mundo. Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri meinon traderer Judaeis. Nunc autem regnum meum non est hinc. Hoc est quod bonus Magister scire nos voluit. Sed prius nobis demonstranda fuerat hominum de regno ejus opinio, sive gentium, sive Judaeorum, a quibus id Pilatus audierat, quasi propterea fuisset morte plectendus, quod illicitum affec
Abbreviated transcription (Latin):
eos quiuenercent adseprin¬
cipes sacerdotum & megistroc¬
tus templi &iseniorer : quoc¬
si adlatronem existis: & ent
Si cutergo principes sacerdo¬
tum omperseipsos sedꝑ
eos quos misserant ad con¬
p̃hendendum ihm̃ uid
aliud quatmipsi in succe iussio¬
nis potestate uenerant : sic
omnes qui crucifigendum a pm̃
impis uocibus dam auerunt
Nonquidem ꝑseipsos eum
sed tamen ipsi ꝑillum qui eoꝵ
cditmore ad hoc ne fus in pui¬
sus est oeciderunt: Quoduero
uohannes euangelista subiun¬
git uit sermo ihũ implere¬
tur quem dixit significatns
si mortem crucis hic uelimus
accipere tia quam ideod¬
xerint iuditei nobis nonb
c& interficere quem quecm
Qiainter sici aliud est aliud
crucifigi: Noniudeo quomo¬
do id possit consequenterm
tellegi. curo hoc ad pilactiuer¬
ba responderit quibus
eis diacero Accipite eum
uos ̃ secundum legem urocm
indicate eum: Num quider¬
go non eum poterant accipe

Expanded text:
eos qui venerant ad se, prineos qui venerant ad se, principes sacerdotum, et magistratus templi, et seniores: Quasi ad latronem existis , et caetera. Sicut ergo principes sacerdotum non per seipsos, sed per eos quos miserant ad comprehendendum Jesum, quid aliud quam ipsi in suae jussionis potestate venerunt? sic omnes qui crucifigendum Christum impiis vocibus clamaverunt, non quidem per seipsos eum, sed tamen ipsi per illum qui eorum clamore ad hoc nefas impulsus est, occiderunt. 5. Quod vero Joannes evangelista subjungit, Ut sermo Jesu impleretur quem dixit, significans si mortem crucis hic velimus accipere, tanquam ideo dixerint Judaei, Nobis non licet interficere quemquam, quia interfici aliud est, aliud crucifigi; non video quomodo id possit consequenter intelligi, cum hoc ad Pilati verba responderint, quibus eis dixerat, Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum. Numquid ergo eum non poterant accipe
Abbreviated transcription (Latin):
uos asaanguine in nocentis in¬
pollutos erse credatis quia
eum fundendum alteritroe¬
didistis: Num quid &pilot¬
tus illum qui potestati ieius
a uobis ingeritur occidẽ dus
suis est mamibus occisurus si
non eum uoluistis occidi. sinonin¬
sidicti estis: si non uobistroa dea¬
dum pecunia conpartestis.
sinon conp̃hendistis. unxistis
ad duxistis: sinon occiden¬
do manibus obtulistis. uocibus
poscitis: non eum a uobis inter¬
fectum esseiactate: siautem
illis omnibus uestris p̃ceden¬
tibus factis: &iam crucifi¬
ge crucifige el amastis: Au¬
dite quodi contraeuos &uict̃¬
 prophosa damat. filii homi¬
num dentes eorum arma.
& sagutite &lingua eorũ
quibus armis quibus sagit¬
tis. quacmachente iustĩt in¬
terfecistis: Quando uobis
interficere qr uem quetm non
liceredocistis : Hinc est quod
ad conp̃hendum ihm̃ cumsa¬
cerdotum nonuenissent prin.¬
.cipes seonisissent. Lucas
tumen eu corgelista in eodẽ
Dixcit autem inquit ihẽ ad

Expanded text:
vos a sanguine innocentis imvos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri tradidistis? Numquid et Pilatus illum, qui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus, suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunia comparastis, si non comprehendistis, vinxistis, adduxistis, si non occidendum manibus obtulistis, vocibus poposcistis, non eum a vobis interfectum esse jactate. Si autem illis omnibus vestris praecedentibus factis, etiam Crucifige, crucifige, clamastis ; audite quod contra vos etiam propheta clamat: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum quibus armis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis, quando vobis interficere quemquam non licere dixistis. Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum sacerdotum non venissent principes, sed misissent; Lucas tamen evangelista in eodem Dixit autem, inquit, Jesus ad