comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alii aliqũ ambulastis.
os iõ turpuis est. si mͦ
reditis ad ead̾. ambu
tis .i. cum iutam esse
putaretis in illis. ħ
memorat ut se ͤuasis¬
se gaudeant. & de ce¬
tero sͥ caueant. Unde
subdit. Nunc a̾
poͬst maiora ꝓhibet
minora. ne uideant᷑
dit ñ indignationẽ
de alio sublunato: ĩ¬
maliciam. aͦffectum
nis. Malicia it. ẽ. qñ
quis molitur damp¬
num alicui. blaphe.
ui non hñt consuetudinem
ebrietatis. qui aliqñ¬
tñ inebriantur. sics
pue m̃tiri assidue. di
suis. ut nec actus pecc̃i
interdum. ad sit. hõ it.¬
uetus. nicħ est aliũd
ꝙͣ uita uetus. que ẽ ĩ
pecc̃o in quo ẜ adam¬
inuitur: ⁊ induentes
habitum uirtutum. qͥ
s̃ caret actib bons. no¬
uum. hominem .i. rati¬
onalem m̃tem. qui no¬
uus homo reno. inag.¬
nitionem dei. ⁊ illare
lͥ tõne que est ymago
dei. qui creauit eum. ẜ nouum hominem. in ag-¬
nitionem sui. Satis ostñdit uͭ homo sit c̾atus ad y¬
maginem dĩ. qr sĩ corporeis liueam̃tis. s forma qͣ¬

Expanded text:
alii ambulastis, et ideo turpius est, si modo reditis ad eadem. Ambtis, id est cum vitam esse putaretis, in illis. Haec memorat ut se evasisse gaudeant, et de caetero sibi caveant. Unde subdit: Nunc autPost majora, prohibet minora, ne videantur dit, indignationem, de alio sublimato; malitiam, effectum nis. Malitia autem est qua quis molitur damnum alicui, blasphemui non habent consuetudinem ebrietatis, qui tamen aliquando inebriantur; sicutpue mentiri assidue. Dicsuis, ut nec actus peccati interdum adsit. Homo evetus nihil est aliud quam vita vetus, quae est peccato, in quo ivitur. Et induentes habitu virtutum, qui non caret actibus, novum hominem, id est rationalem mentem. Qui nous homo renovatur in agnnitionem Dei et illin ratione quae est imago Dei, qui creavit eum, scilicet novum hominem in agnitionem sui. Satis ostendit ubi homo sit creatus ad imaginem Dei, quia non corporeis lineamentis, sed forma qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ affectum suum cͥ¬
ca illos ostendit. ut¬
suadeat illis carita¬
tem. Ad hoc aũ dm̃
testem dat. cui ser¬
uit dicens. Cestis .ii.

Expanded text:
 affectum suum circa illos ostendit, utsuadeat illis charitatem. Ad hoc autem testem dat cui servit, dicens: Testis est
Abbreviated transcription (Latin):
ne rei figuiã ysaac ꝯͣ naturã gn̾ationis hũ¬
mane fuit ꝓmissus. Hoc enim fuit in signum
ex homine nasciturũ. filiosq hominũ ꝑ spm̃
regen̾atioĩs ex pecc̃orib filios dĩ ex mortali¬
b ĩ mortales generãdos. Et ñ solum in ꝓmis

Expanded text:
nae rei figuram, Isaac contra naturam generationis humanae fuit promissus. Hoc enim fuit in signum,tionem ex homine nasciturum, filiosque hominum per spiritum regenerationis ex peccatoribus filios Dei, ex mortalibus immortales
Abbreviated transcription (Latin):
hesitat. Et si causam qͣ poss in firmari hab̾et.
litatem. Uñ ait. nͨ ꝯsidauit corpus suũ esse
emortuum. ⁊ Ib õꝑe gn̾andi filios. cũ fere centũ eẽt
annoꝵ: & simiłr ñ consid̾anit uuluã sarre eẽ
emortuam. Non sine causa hec ialia qͣ nat᷑a
ferret: o se omĩpotẽtem dm̃ om̃ium demon¬
straret. iliqui enĩ inflati rõne mundi dm̃
neglexerunt. iõ q̃ mundo ĩpossibilia st̃ dq̃ fe¬

Expanded text:
haesitat, etsi causam, qua posset infirmari, haberet, ectutem. Unde ait: Nec consideravit corpus suum esse emortuum, ab opere generandi filios, cum fere centum esset annorum. Et similiter non consideravit, vulva Sarae esse, emortuam. Non sine causa haec et alia contraferret, et se omnipotentem Deum omnium monstraret. Aliqui enim inflati ratione mundi, Deum neglexerunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
iam factum ẽ: ꝙ eiꝰ dispositione. ł p̃destina¬
tione fut᷑m ẽ. Undealibi. Qui fecit que uẽ¬
tura st̃. Etalibi. Qui elegit nos añ mũcli
cõstitucionem. Quis suffic̃ hoc explicare:
Eligunt᷑ qui ñ sũt nͨ errat qui eligit. nͨ ua¬
ne eligit. Eligit tñ o ht̃ electos. quos crea¬
turus ẽ eligendos. quos ht̃ apd̾ semet ip̃m ũ
ĩ sua nata. s in p̃sencia sua. Nondũ erãt qͥb
ꝓmittẽbat᷑. s quib ꝓmissũ ẽ. o ip̃i ꝓmissi
sponit. & p̃paratab eterno grãm iustificatio¬

Expanded text:
jam factum est, quod ejus dispositione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promittebatur; sed quibus promissum est, et ipsi promissi sponit et praeparat ab aeterno gratiam justificatio
Abbreviated transcription (Latin):
re expectans ꝙ ꝓmis¬
sum erat. Prior spes
lem: nͨ tñ habuit.
cia: qͥ spes ẽ gr̃e. Cre¬
didit dico. ut ita fie¬
ret pr̃ multar gen¬
ample credidit. s. ꝙ¬

Expanded text:
re exspectans quod promissum erat. Prior spes,lem nec tamen habuit; tia, quae spes est gratiae. Credidit, dico, ut ita, fieret, pater multarum genimpleri credidit, s
Abbreviated transcription (Latin):
me in cursu. s mag̃
impediunt. dem̃ id̾
aliter infringit dicẽs.
Omĩa mͥ licent. po¬
testate libi arbitrii.
&e doctͥna legie natu¬
legem naturalem. &¬
c̃. licent. quia omĩa
munda sunt. De cy
ꝓhibentur. uel omĩa licent. nõ
ꝙ omĩa liceant ⁊̃ illicita. S ecce ponamus oĩa
licere. tũ ñ omĩa edificant ꝑximos. ut quis
facit dum comedẽe ỹdolatitũ: scandalum fa¬
ꝑ eis. det̾minat quomͦ liceat ẽd̾e ł ñ ed̾e dicẽe.
mne qd

Expanded text:
me in cursu, sed magis impediunt. Deinde idem aliter infringit dicens: Omnia mihi licent. Potestate liberi arbitrii et doctrina legis natulegem naturalem licent, quia omnia munda sunt; de cibohibentur. Vel, omnia licent, non quia omnia liceant, etiam illicita. Sed ecce ponamus omnia licere. Sed non omnia aedificant proximos, ut quis facit, dum comedens idolothytum. Et scandalum faper eis, determinat quomodo liceat edere vel non edere, dicens: Omne q
Abbreviated transcription (Latin):
Sobrias. fideles in omĩb dictis. et
factis. qr si male st̃ uiri eis regen¬
dis necessarii: ñ st̃ tollendi. ⁊ nota
ꝙͣ cum scm̃ p̃cipit creari ep̃m. ⁊ diaconum:
utiq plebem ñ disparem uult eẽ. iuxta id
Ĩ mulieres. q̃ in infimo gͣu st̃: uult eẽ sine
demulierib loquitur. dicunt diaconas debe
int̾positionẽ
de mulierib. it̾m de
diaconis dicit. Diaco¬
nes sint uiri unĩus
uxoris. quã ds̃ decre¬
uit hoĩ. cum q̃ bñdici¬
tur. ñ cũ scd̾a. Qui
bñ p̃st̃ filis suis ⁊ do¬
mib suis .i. familiis
qr tales bñ ministrãt
in eccłia. ꝙ utiq mag¬
num est. Qui enĩ
bñ ministrau̾int acqͥ¬
rent sͥ gradum excel
fiant bonum. s. utilẽ¬

Expanded text:
sobrias, fideles in omnibus dictis et factis, quia si malae sunt, viri eis regendis necessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum praecipit creari episcopum et diaconum, utique plebem non vult disparem esse, juxta id mulieres quae in infimo gradu sunt, vult esse sine de mulieribus loquitur, dicunt diaconas deberinterpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint viri unius uxoris, quam Deus decrevit homini, cum qua benedicitur, non cum secunda. Qui bene praesint filiis suis et domibus suis, id est familiis, quia tales bene ministrabunt in Ecclesia, quod utique magnum est. Qui enim bene ministraverint acquirent sibi gradum excellfiant, bonum, scil
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. hec tͥscribo fili ti¬
si sꝑo cito uenĩre ad
te. tñ hec scribo. qr ad¬
eo sunt necessaria.
scribo hec. ut sci¬
as quomͦ oporteat tẽ
cautius in ea agen.¬
dum est. quia mul¬
ti ibi sunt. eccłia dico
dĩ uiui. ⁊ ita in illis

Expanded text:
u. Haec tibi scribo, fili Tis me cito venire ad te. Tamen haec quae scribo adeo sunt necessaria. scribo haec, ut scias quomodo oporteat te ccautius in ea agendum est, quia ti sunt. Ecclesia, dico, Dei vivi, et ita in illis
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti ꝙ
mandauitad
uos deus. Eti¬
am taberna¬
culum & om¬
na uasa mi¬
nist̾ii in san¬
guine simiłr
asꝑsit. Et
omnia peneĩ
sanguine mũ¬
dantur scd̃m
legem os sine
sanguinis ef¬
fusione non
est remissio.

Expanded text:
testamenti, quod mandavit ad vos Deus'. Etiam tabernaculum et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit, et omnia pene in sanguine mundantur secundum legem, et sine sanguinis fusione non fit remissio.
Abbreviated transcription (Latin):
bant ad ministium
tab̾nacłi. san. simi¬
lit̾ asꝑsit. iõ sangui¬
ne dicit. quia qued̾a
uasa sola aqua bap¬
tizabantur. s in no¬
bie sñ sanguine xͥ
nichil mundatur ĩ¬
c̾ius. ⁊ quicquid de
aliis sit. remis. pec.
ñ fit. in uet̾i legẽ.

Expanded text:
bant ad ministerium tabernaculi, sanguine similiter aspersit. Ideo sanguine dicit, quia quaedam vasa sola aqua baptizabantur, sed in nobis sine sanguine Christi nihil mundatur interius. Et quidquid de aliis sit, remissio peccati non fit in veteri lege
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ sangnine redempti os mundati sumus. quia
nulla ẽ. Sicut gͦ moyses sanguinẽ p̃dictoꝵ ani¬
malium accepit ut eos asꝑgeret ⁊ mundaret
suum sanguinem. qui uitulus dictus ẽ: pp̃u̾
tutem erucis cuius cornib impios uentilauit
& hyrcus ꝓ similitͦudine carias peccũ ⁊ qr hostia
ꝓ pecc̃o ẽ. eg̾ssum cum aqua de suo lat̾e ad hoc
p̃cio sanguinis nos redimens. lan̾a coccinea q̃
ignei coloris est. sig̾cat ignem dilectionis xp̃i.
karitas enim xpi est nob̾ lana. de qua uestẽ
faciamus .i. qua induamur. ysopus qui ualet
cͣ tumorem pulmonis. humilitatem xͥ sig̾cat.
qui ꝑ feruorem dilectõnis ⁊ humilitatem pro
nr̃a redemptione sanguinem suum fudit. eo sã¬

Expanded text:
 quia nulla est. Sicut ergo Moyses sanguinem praedictorum animalium accepit, ut eo aspergeret et mundaret prsuum sanguinem, qui vitulus dictus est propter virtutem crucis, cujus cornibus impios ventilavit, et hircus pro similitudine carnis peccati, et quia hostia pro peccato est, congressum cum aqua de suo latere, ad hoc pretio sanguinis nos redimens. Lana coccinea quae ignei coloris est, significat ignem dilectionis Christi. Charitas enim Christi nobis est lana de qua vestem faciamus, id est qua induamus. Hyssopus qui valet contra tumorem pulmonis humilitatem Christi significat, qui per fervorem dilectionis et humilitatem pro nostra redemptione sanguinem suum fudit, eo san
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi. Simul enim
aquam ce sanguuiẽ
accepit. quia nostrũ
baptisma ibi figatũ
mul sunt. alterum
enu sũ altero: nõ
ualet. accipiens in a
firmator testa.
dum testamentum.
ꝙ man. ad uos deus.

Expanded text:
t. Simul enim aquam et sanguinem accepit, quia nostrum baptisma ibi figuratumul sunt; alterum enim sine altero non valet. Accipiens, inqufirmator testamedum testamentum, quod mandavit ad vos Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
nos mores ꝑtinent.s.¬
hortare. Senes ut
so. sint pu ne luxuri¬
ent pru. prouidentes
fidĩ necessaria. sani in
gram fidem. sumliter
ut sint sani ui di. dei
ne ip̃o caritatis: ⁊ sĩt
sani. in ꝑa. temptati¬
onum. & cribulatõñ.
hortare s̃ anus sumiłr
eẽ in ha. sc̃o. ũt earũ

Expanded text:
nos mores pertinent, shortare senes, ut sobrii sint, pudici, ne luxurient, prudentes, providentes fidei necessaria, sani in gram fidem similiter, ut sint sani in dilectione ipso charitatis, et sint sani in patientia tentationum et tribulationum. Hortare etiam anus similiter esse in ha
Abbreviated transcription (Latin):
mina aliis imponen¬
tes. ꝙ solent fac̾e ado¬
lescentulis. ñ młto. ł¬
enim eẽ quedam que
corporis frigescente lu¬
xuria: uino se ꝓ libi¬
doce. ipsas adolescen¬
tulas. pruden ᷤᷤ ut a.¬

Expanded text:
mina aliis imponentes: quod solent facere adolescentulis; non mulenim esse quaedam quae corporis frigescente luxuria vino se pro libidoceant ipsas adolescentulas, prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut iii. su. quos car-¬
nali affectu naturalit̾
diligunt: ament ⁊̃ pu¬
dica dilectione. ut.s.
cum pudore uiris debi¬
cum potius reddant ꝙͣ
more doceant q̃ eas eẽ.
pru. mentis intelligẽ¬
tia. castas corporis cõ¬
tinentia. Sobrias inci¬
bo. ⁊ potu. domus sue
ł nobilita te ꝑflate. ui¬
rissius imꝑare deside¬

Expanded text:
re, ut viros suos, quos carnali affectu naturaliter diligunt, ament, etiam pudica dilectione, ut scilicet cum pudore viris debitum potius reddant quamore. Doceant etiam eas esse prudentes mentis intelligentia, castas corporis continentia, sobrias in cibo et potu, domus suaevel nobilitate perflatae, viris suis imperare deside
Abbreviated transcription (Latin):
uuenes similit̾ hor. ut
so. sint. qr uuentus so
lapsum. iõ salubrib
retinaculis contineri.
iubetur. ut infrenata
diuinis legib guber

Expanded text:
uvenes similiter hortare ut sobrii sint, quia juventus sollapsum: ideo salubrius retinaculis contineri jubetur, ut infrenata divinis legibus guber
Abbreviated transcription (Latin):
docet u̾bis: ostendat
factis. ut hii qui ꝓpha¬
erubescant. uidentes:
quia que docent u̾bis
cer pastor occidit oues

Expanded text:
docet verbis, ostendat factis, ut hi qui profaerubescant, videntes quia quae docet vera ter pastor occidit oves
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ceꝑit spm̃ som̃: habebit. ꝙͣ si non habu¬
it: sñ spũ sc̃õ erit. & sic̃ corpus sñ anima mor¬
tuũ ẽ: sic aĩa sine caritace mortua deputabi¬
cur. Hec ẽ uestis nipciał. qua inducti cõ¬
uiue: securi discũbunt. hac ueste pellitur
frigꝰ. quo frigebat petrꝰ calefacieus se: ad pru¬
nas cayphe. hec sola ẽ. que diuidit uit̃ fili¬
os regni: & filios ꝑditionie. dantur quid

Expanded text:
 si non habuerit, sine Spiritu sancto erit. Et sicut corpus sine anima mortuum est, sic anima sine charitate mortua deputabitur. Haec est enim vestis nuptialis qua induti convivae securi discumbunt. Hac veste pellitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ficant minorib qd
de dĩ uoluntate: pͥ¬
mi sentuint. qd̾ fit aliquib mitib aut sig¬
loquens. factus sum nelut es sonans. ꝙ in¬
do. quia sic̃ eram̃tũ & cĩbalum ĩpulsu ali¬
quo ñ ꝑ se resonant. sic loquens linguis nĩ
ꝑ se qui nescit: quid loquatur: s nrtute
sp̃s. ꝓfeit ea quib audientes mulceat Ne¬
spice ad iun̾a eccłie. os uniu̾sis excellentiꝰ
caritatis munꝰ cognoscens. Karitas .it. ẽ fos

Expanded text:
ficant minoribus, quod de Dei voluntate primum sentiunt, quod fit aliquibus nutibus aut sigloquens, factus sum velut aes sonans, quod indo, quia sicut aeramentum et cymbalum impulsu aliquo non per se resonant, sic loquens linguis, non per se qui nescit quid loquatur, sed virtute spiritus, profert ea quibus audientes mulceat. Respice ad munera Ecclesiae, universis excellentius charitatis munus cognosces. Charitas enim fons
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile sit qr inmnortale ẽ os inpassibile. ĩ
ip̃o ñ posse eẽ uidecur. uñ & xp̃c redarguit c̃r¬
ualem sensum discipłoꝵ qui putabant xp̃i
carnem sic aliam in parces eẽ dundendam.
co morsib lacͥandam. Iõ plẽs dicũt ꝙ non ẽ
ibi fractio. ẜuidetur tm̃. quib obicitua.
ꝙ ait abrosius. Nichil falsum pucandũ
ẽ iu sacficio uitatis. sic̃ fit ĩmagoꝵ p̾stigii
uͥ delusions qͣdam falluntur ocłi. uit uideãt
sus uͨ fallitur ꝙ eẽt. si cred̾etur sic frangi
ũ uidetur. nͨ illusio est ꝙ ad ntilicatem fi¬
dei si ad deceptionem sic fit. ⁊llii dicunt
ꝙ ibi sit fractio. ũ quid̃ in corpore. s in ip̃a
forma panis sacͣm̃tali. ꝙ uidetur apłs uelle
dicẽs. Panis ꝙͦ frangimus. Item augꝰ. Qñ¬
manducatur s partes de illo facimꝰ. & qui¬

Expanded text:
ibile sit, quia immortale est et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Unde et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant Christi carnem sicut aliam in partes esse dividendam et morsibus lacerandam. Ideo plures dicunt quod non est ibi fractio, sed videtur tantum. Quibus objicitur, quod Ambrosius ait: Nihil falsum putandum est in sacrificio veritatis, vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant sus nec fallitur: quod esset, si crederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed in ipsa forma panis sacramentali, quod videtur Apostolus velle dicens: Panis quem frangimus. Item Augustinmanducatur, nec partes de illo facimus, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fit fractio. & nulliꝰ rei. quia nichil ibi frã¬
gitur. Sic̃ it. st̃ ibi accidñtia sũ subiecto. sic
bile istud mist̾nm. Uñ ambix. Quid queriꝰ
nature ordinem in xp̃i corpore. cũ p̃ceyna
turam. sit ip̃e dm̃ partus ex uirgine: t̾dere
iubemur. discut̾e ñ ꝑmitimꝰ. Sciendũ ⁊̃ ꝙ li¬
cet diuetse sint ibi species panis & uini: non
tñ duo sacͤm̃ta dici debent. s unũ. quia sub
utraq spe: id̾ sumitur. Sciendũ s̃ ꝙ in¬
subalis ꝯuersio. uͥ quibdã placet. s quo¬
dam locutioĩe tropo dicatur transire ẜ con¬
sumatur sub quib erat sub̾a panis & ui¬
ni. quid de ip̃a sub̾a panis & uini fcm̃. sit.
Ad qd̾ illi respondent ł inp̃iacentem ma¬

Expanded text:
ibi fit fractio et nullius rei, quia ibi nihil frangitur. Sicut enim sunt ibi accidentia sine subjecto, sic bile istud mysterium. Unde Ambrosius: Quid quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam fit ipse Domini partus ex Virgine, credere jubemur, discutere non permittimur. Sciendum etiam quod licet diversae sint ibi species panis et vini, non tamen duo sacramenta dici debent, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Sciendum etisubstantialis conversio uti quibusdam placet, sed quodam locutionis tropo dicatur transire vel condentibus sumatur, sub quibus erat substantia panis et vini, quod 100 de ipsa substantia panis vel vini factum sit. Ad quod illi respondent,
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsisse. ut ucrũq redim̃et. Panis it. ad
corpus refertur. uinũ ad aiãm. quia uinũ
oꝑatur sanguinẽ. in quo sedes aĩe a phisi
sacram̃tum. ut aĩe os carnis susceptõ in xp̃o
& utriusꝙ lib̾atõ in nobis significetur. Iõ uͦ
apponitur aqͣ: ut ostñdatur ntã rodompcõ

Expanded text:
sumpsisse, ut utrumque redimeret. Panis enim ad sumpsisse, ut utrumque redimeret. Panis enim ad corpus refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physsacramentum, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Ideo vero apponitur aqua, ut ostendatur nostra redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
panis p̃ om̃ib cet̾is corpus reficit & sustentat &
uinũ hominem lecificat atꝙ in ebͥat. sic caroxͥ
int̾iorem hoiẽm magis cet̾is gratiis spũ alit̃
reficit & saginat. quem &e sanguis xͥ spũa¬
lit̾ letificat. & sic inebriat ut sobriũ reddat.
Nñ calix tuus ĩ eb̾ans. quã p̃clarus ẽ. ht̃ s̃ si¬
militudinem cum re significata tm̃. q̃ est uni¬
tas fidelium. Qliua sic̃ ex multis gͣnis ꝯficitur¬
unus panis. & ex płib accinis uinum inunum
ꝯfluit: sic ex multis fidelium ꝑsonis unitas eocłe
de uirgine sumpsit. Quia sit̃ corpus xp̃i ex
multis menbrie puris. & ab om̃i macula pec¬
cati ĩmunib ꝯstat: ita unitas eccłiastica ex
multis ꝑsonis mundis ⁊ ĩmacl̾atis ꝯsistit. In
cuius rei tipo facta ẽ archa dñi delignis sechĩ
que sc̃ ĩputbilia. & albe spine similia. Ecce qͣ¬
una s in duab dedit: Iõ ut ostend̾etur xͨ do
tam humanã naturã .i. aiam &e corpus as¬

Expanded text:
reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat, quem et sanguis spiritualiter laetificat, et sic inebriat, ut sobrium reddat. Unde: Calix tuus inebrians, quam praeclarus est . Habet etiam similitudinem cum re significata tantum, quae est unitas fidelium, quia sicut ex multis granis unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclede Virgine sumpsit; quia sicut corpus Christi ex multis membris puris et ab omni macula peccati immunibus constat, ita et unitas ecclesiastica ex multis personis mundis et immaculatis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis techni, quae sunt imputribilia et albae spinae similia. Ecce quuna, sed in duabus dedit? Ideo ut ostenderetur Christus totam humanam naturam, id est animam et corpus as
Abbreviated transcription (Latin):
um aũ panis ł uinuim a scĩe dicatur a
cunctis fidelib cudeatur trãsire ĩ sub̾am corpo¬
ris os sanguinis. Que sit illa ꝯu̾sio anformał.
an subalis. queri solet. ꝙ aũ formalis ñ sit ma¬
infestum ẽ. quia forma panis &e uini remanet.
Ntrum u̾o sit sub̾alis ꝑspicuũ ũ est. Quidam
hanc iu illam tñsie ł ꝯu̾ti. quia sub ilł accidẽ¬
tib sub quib priꝰ erat sub̾a panis &s umi: pꝰ
consecrationem ẽ sub̾a corporis & sanguinis.
quib oñ ip̃m corpus ñ afficit᷑. Nos aũ incer¬
ta relinquentes. ꝙ exauctoritatib certum ẽ:
u̾sioĩs ignorare: ñ erubescimis fat̾i. de pͥori
asĩ sub̾a quedam remanent.s. color. sapor.
dantu. Si nͦ queritur uͥ fund antur: dm̃s
nob̾ potiꝰ uid̾i ꝙ sit sñ subiecto. ꝙͣ in subiec¬
to. De fractione ⁊ illa q̃ri solet que ibi fi̾ ui

Expanded text:
is dicatur, et a cunctis fidelibus credatur transire in substantiam corporis et sanguinis, quae sit illa conversio an formalis an substantialis quaeri solet. Quod autem formalis non sit manifestum est, quia forma panis et vini remanet. Utrum vero sit substantialis perspicuum non est. Quidam hanc in illam transire vel converti, quia sub illis accidentibus sub quibus prius erat substantia panis et vini, post consecrationem est substantia corporis et sanguinis, quibus tamen ipsum corpus non afficitur. Nos autem incerta relinquentes, quod ex auctoritatibus certum est versionis ignorare non erubescimus fateri. De priori autem substantia quaedam remanent, scilicet color, sapor, dantur. Si vero quaeritur ubi fundentur, dicimus nobis potius videri quod sint sine subjecto quam in subjecto. De frac
Abbreviated transcription (Latin):
denta . s. o significata. & significata ñ cõten¬
ta. Res ꝯtenta & significata: ẽ caro xͥ quã
de uirgine traxit. os sangiis quem ꝓ nob̾
fudit. Ses aũ significata eo sĩ ꝯcenta: est
unitas eccłie in p̃destinãtie. uocatis iustificatis

Expanded text:
et et significata, et significata et non contenta. Res contenta et significata est caro Christi quam de Virgine traxit, et sanguis quem pro nobis fudit. Res autem significata, et non contenta est unitas Ecclesiae in praedestinatis vocatis, justificatis
Abbreviated transcription (Latin):
to & ñ rem .i. uritatẽ eccłie. &. est. Bonus mã¬
ducat spũalit̃. &e sacram̃talit̾. Malus u̾o sacra¬
iñtalit̃ tm̃. Item. Non manducans manducat:
& manducans non manducat. i. ñ manducãs
sacram̃talit̃: manducat spũalit̾. & mandu¬
canꝰ sacram̃talit̾: ñ mandrcat spũalit. Ad ꝙ

Expanded text:
t non rem, id est unitatem Ecclesiae. Et est: Bonus manducat spiritualiter et sacramentaliter; malus vero sacramentaliter tantum. Item: Non manducans manducat, et manducans non manducat, id est non manducans sacramentaliter, manducat spiritualiter, et manducans sacramentaliter, non manducat s
Abbreviated transcription (Latin):
significat. uñ in a pocalipsi. aque quas ui¬
disti: ppłi sĩt os gentes. quoꝵ salus ñ pos¬
set eẽ sũ passione dñi. nec dñi passio sine
ꝓpłi dilectioẽ. Nisi n. nos diligeret. ꝓ nob̾
morti se non trad̾et. Post ħ uidendum est.¬
utrum abonis o malisᷤ corpus xͥ os sanguis

Expanded text:
calypsi: Aquae quas vidisti, populi sunt , et gentes, quorum salus non posset esse sine passione Domini, nec Domini passio sine populi dilectione. Nisi enim nos diligeret, pro nobis se morti non traderet. Post haec videndum utrum a bonis et malis corpus Christi et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
indigne. uidiciũ sͥ manducat & bibit. ꝑ ꝙ do
cemur ꝙͣ sit cauendum male acciꝑo boniim. Ee
ce.it. fcm̃ est malum: dum male accipitur bo
cipitur malum .i. dum stimulus sachane ei
datur & pacient᷑ portat᷑. E cce ex his scõꝵ cesti
tur repugnare que silentio p̾ceroũda ñ st̃. ilit
it. aubᵈ Sonꝰ accipit sacͣmentum. & rem sacra¬
menti. Malus uͦ sacm̃tũ os ñ rem. Ad ꝙ dñs
sacram̃tum hic appellari: corpus dni de urgi¬
ne sumptum: rem aũ spũalem carnem xp̃i
que est unitas fidelium. Bonꝰ gͦaccipit sacra¬

Expanded text:
indigne, judicium sibi manducat et bibit. Per quod docemur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonbene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce ex his sanctorum testimtur repugnare quae silentio praetereunda non sunt. Aittinus: Bonus accipit sacramentum et rem sacramenti, malus vero sacramentum et non rem. Ad quod dicemus sacramentum hic appellari corpus Domini de Virgine sumptum; rem autem spiritualem carnem Christi quae est unitas fidelium. Bonus ergo accipit sacra
Abbreviated transcription (Latin):
stẽndit apłs ex his u̾¬
bis mist̾ium euchari¬
stie int̾cenandum ce
sͥ deuotum. ⁊ ẽ memoria nr̃e redemptionis.
ut redemptoris nr̃i memores: maiora ab eo cõ
testamentum ꝙ ẽ noualȩx. q̃ obedientẽ ꝯͥ tͣ¬
dit celestib regnis. testam̃tum gͦ sanguine
cõstit᷑ũ ẽ. quia bñficii diuini sangius cestis
ẽ. lñ ad cuitoẽm corporis & aĩe ꝑcipimꝰ. qr¬
sumitur & esfusus est. sic̃ p̾figͣanit moysee di¬
cens. caro ĩquit ꝓ corpore nr̃o offertur. sangui
ũo ꝑ aĩa. Iõce non manducandũ eẽ sanguinẽ
lex p̃cepit. Et qr de corpore dñ plenor si
tractatus occurrit. breuit̃ q̃ de sacͣmento cor¬
poris ce sanguinis scienda st̃ uideamꝰ. Itaꝙ¬

Expanded text:
stendit Apostolus ex his verbis mysterium eucharistiae inter coenandum celsibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri memores, majora ab eo constestamentum, quod est nova lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis. Testamentum ergo sanguine constitutum est, quia beneficii divini sanguis testis est. Unde ad tuitionem corporis sumitur. Et effusus est sicut praefiguravit Moses, dicens: Caro, inquit, pro corpore nostro offertur; sanguis vero pro anima . Ideoque non manducandum esse sanguinem lex praecipit. Et quia de corpore Domini plenior hic tractatus occurrit, breviter quae de sacramento corporis et sanguinis scienda sunt videamus. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑.s. iam ĩminen¬
te passione. ĩ nocte .it.
dum captus & deten¬
tus. ad lucem resur¬
rectionis uenit. tũc
inꝙͣ: accepit panem
os grãs agens de repa¬
ratione hominũ sis¬
futura: fregit. unũ¬
ut in unitate mane¬
ant. & dum ꝯfregit.
spontaneam suam
passionem ostendit. fregit aũ in sacram̃to .s.
Necipite os man¬
formes mͥ sitis. Ip̃ã¬
enim sacͣintalis assũp¬
tio capitis ce menbro¬
tum: unionem desig¬
nat. & facit: digne
celebrata. dixit .÷. hoc.
qd̾ aliud uidetur. ẽcor¬
pus meum. illud idẽ
substentialit. ꝙ ꝓ uo
lucem accipit: iõminꝰ
est corpus or sanguie
cite .i. corpus meum
accipite. os manduca¬
ce in meam cõmemora¬
tionem .i. in memori¬
am passionis &e mortiᷤ
mee ut sic̃ p̃cessi seqͣmi¬
exhortacione. & cali¬
cem accepit postquã
uet̾i pascha dicens.
ic calix est no. te.
lix est mens sanguis.
in quo effuso: cõfir¬
matur nouum testa

Expanded text:
jam imminete passione, in nocte enim dum captus et detentus ad lucem resurrectionis venit Tunc, inquam, accepit panem, tias agens, de reparatione hominum sifutura; fregit, uut in unitate maneant; et dum fregit, spontaneam suam passionem ostendit. Fregit autem in sacramento, Accipite et manformes mihi sitis. Ipsaenim sacramentalis assumptio capitis et membrorum unionem desigt facit digne celebrata. Dixit etiam: Hoc, quod aliud videtur, est corpus meum. Illud idem substantialiter, quod lutem accipit; ideo minus est corpus et sanguis cite, id est corpus meum accipite et manducate, in meam commemorationem, id est in memoriam passionis et mortis meae, ut sicut praeexhortatione, et calicem accepit, postquam veteri Pascha dicens: Hic calix est novum telix est meus sanguis, in quo effuso confirmatur novum testa
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ in spẽm panis os uini tracdidit di¬
scipłis suis Uͥ diligent̃ aĩadu̾tendum ẽ qͣre
tiꝰ sub ip̃a.:⁊ c̃ subip̃a qͣre sub duplici. Dem̃ qͣ¬
reaqͣ admisceatur. pꝰ: quid a bonis o quida
mał sumatur. Dem̃ que ibi uidentur eẽ ł fi̾
uetus pascha dñm corpiis & sanguinem su¬
um dedisse discipłis suis. ut ostendet uet̾is le¬
gis sacram̃ta cessatura. intque p̃cipuũ erat
agni paschał sacram̃tum. & noue legis satra¬
rie discipłoꝵ: tenatius infig̾etur. & ab eccła
it: ut fides hrẽt m̾itum. q̃ ñ est de his que uidẽ¬
tur. Quia fides ñ ht̃ m̾itun: cui humana

Expanded text:
anguinem in specie panis, vini tradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertendum est quare tius sub ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel tus Pascha, Dominum corpus et sanguinem suum dedisse discipulis, ut ostenderet veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacrariae discipulorum tenacius infigeretur, et ab Ecclesia nstituit, ut fides haberet meritum quae non est de his quae videntur, quia fides non habet meritum cui, h.
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dr̃ uirga ferrea. ꝑ quam pͣuitate distortus
si erere uelit᷑ dirigitur. Dilexisti .q. item m̾i

Expanded text:
alibi dicitur virga ferrea, per quam pravitate distortus, si ei haerere velit, dirigitur. Dilexisti. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
rã ẽ : pͥocest utiq s prudentia sarnis ñ pocest.
i. natura potest: uiciũ ñ potest. s medicꝰ ad
hoc uenit ut pellat uicium. Nenit enĩ sal¬
uator ad genus humanũ. nullum sanum in¬
uenit. Iõ magnus medicus uenit ad sanandũ
duc̾e nat᷑am mali: hoc u̾bo apłi suum con¬
firmantes errorem. S unus homo ẽ eadẽꝙ na¬
tura: abono deo cõdita bona. Que heri sapr¬
ebat scd̾m caruem hodie sapit scd̾m sp̃m.¬

Expanded text:
potest utique: sed prudentia carnis non potest; id est natura potest, vitium non potest. Sed medicus ad hoc venit ut pellat vitium. Venit enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum ducere naturam mali, hoc verbo Apostoli suum confirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona, quae heri sapiebat secundum carnem, hodie secundum sp
Abbreviated transcription (Latin):
&e traditiones ꝑuersaᷤ.
uacuat. Sũmatim¬
pro alio. illos designans: ñ sigillatim
ne maior nasc̾etur discordia.
Nemo audiens nom̃ suum taxari ł eius cui
fauet: ꝯtentus ẽ tacere. tacito uero nomine an¬
diens de se aliquid dictum dissimulat. ⁊ hoc
unus infletur aduersus alium. ꝓ se alio ab
illo .i. meliori qͣm ille .i. qͣi sit alius ab illo .i.
melior. qui nullus est qͣntũ ad se. ł qnͣtum ad
ministrum. Nel inflecur ꝓ doctore alio. ab mi¬
nistris aliis .i. meliore ꝙͣ alis sint. infietur di¬
debes głari ñ in homine. Quis enim te dis¬
solus ipẽ separat te a
quis te discerint¬
s dicis fides cua ł orõ
interrogo. quid ho
quid boni ht̃: grã saluatoris accepit. S̾ci
hibuit. ita hic. Aliud genus arrogantie
iantẽ ac

Expanded text:
ones perversas vacuat, summatim illos designans, non sigillatim, ne major nasceretur discordia. Nemo enim audiens nomen suum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum dissimulat. Et hocunus infletur adversus alium, pro se alio, ab illo, id est meliori quam ille, id est quasi sit alius ab illo, id est melior qui nullus est quantum ad se, vel quantum ad ministerium. Vel, infletur pro doctore alio, a ministris aliis, id est meliore quam alii sint. Infletur didebes gloriari, non in homine. Quis enim te dissolus ipse separat te a is te discern dicis fides tua, vel interrogo: Quid habquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Scienhibuit, ita hic aliud genus arrogantiaeautem ac
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ĩpuliciciam &s in¬
isticiam. & pudici¬
ciam os iusticiam di¬
ligamus. ⁊ ħ appecenda illaq ui¬
tauda: in dĩ u̾itate ꝯspiciamus.
de hominib aliqñ imio assidue: ñ uera sen¬
timus. ħ̃ enim ad humauam temptationem
tencias: ꝯtinere debemus. Si gͦ suspicamur
ꝙ est humana temptõ: salcem ñ iudicemꝰ.
Qñ gͦ non erratur in reb ut recta sit ĩpba¬
tio uicioꝵ uirtutũꝙ approbatio: profecto
si erratur in hominib uemalis ẽ humana tẽp̃¬

Expanded text:
injustitiam; et pudicitiam, et justitiam diligamus. Et haec appetenda, illaque vitanda in Dei veritate conspiciamus, de hominibus aliquando imo assidue non vera setimus. Haec enim ad humanam tentationem ptentias, continere debemus. Si ergo suspicamur quod est humana tentatio, saltem non judicemus. go non erratur in rebus, ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana te
Abbreviated transcription (Latin):
nescitur quis sit laude dignus. Hec aũ
illos clixisse ego sum
pauli. ego apollo. cũ
dix̾it: aꝑit hic. Q di¬
xi ñ ẽẽ głandum in

Expanded text:
nescitur quis sit laude dignus. Haec autem, illos dixisse, ego sum Pauli, ego Apollo, cum dixerit, aperit hic. Quaxi non esse gloriandum in
Abbreviated transcription (Latin):
sus alium ꝓ bapcista
ꝙ bonis sit. discernit te ab eo
zatus es apetro qͣmͦ disceriu̾s ab eo qui bap¬
cizatus esta paulo: nichil utiq ille ht̃ a bap¬
tista. ichil tu. Quid aũ h redarguit illos eos¬
dem qui głabantur de magist̾ĩo pseudo ꝯtep̃
quid hs̃ ab illis ꝙ ñ accepisti ame : ad unũ
idem acceꝑis a me: Hoc dic̃ ꝯͣ illos qui eadẽ
que ab apło acceperant audientes de magiste
cum apłs se cõtemptibilem uĩdĩ fec̾at: ut glo¬
cõcedens ꝙ eis de se ipĩs uidẽbantur cum sub

Expanded text:
t  bonus sit, discernit te ab eo zatus es a Petro, quomodo discernis ab eo qui baptizatus est a Paulo? Nihil utique illi habet a baptista, nihil tu. Quid autem hic redarguit illos eosdem qui gloriabantur de magisterio pseudo, contequid habes ab illis, quod non accepisti a me? Ad unum idem acceperis a me? Hoc dicit contra illos qui eadem quae ab Apostolo acceperant, audicum Apostolus contemptibilem se videri fecerat, ut gloconcedens quod eis de seipsis videbatur, cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
dampnaũ mũ¬
dum. & iustici¬
e que per fidem
est heres ẽ insti¬
tutus: fide qui
uocatur abra¬
ham obediuit
in locum exire.
quem acceptu.¬
rus erat in here¬
ditatem. st̃ exi¬
it nesciens quo
iret. Ni de mo¬
ratus est in ter¬
ra repmissiomᷤ.

Expanded text:
damnavit mundum: et justitiae, quae per fidem est, haeres est institutus. Fide qui vocatur Abraham, obedivit in locum exire, quem accepturus erat in haereditatem: et exiit, nesciens quo iret. Fide demoratus est in terra repromissio
Abbreviated transcription (Latin):
deret in aliis. mor i sĩ
nõ uiueniebatur. qi
trans. il. deus: qui
ab omĩum aspectũ
poc̾at eum abscond̾e.
tuse. quia ꝑ ficlem
ꝑ fidem placuit dõ.
testabantur eum pla.
saria ꝙ sñ ea quisꝙͣ
fide aliquis ñ p̾pla
tet quemlibet. acce. ad

Expanded text:
deret in aliis, mortem, etnon inveniebatur, quia transtulit illum Deus, qui ab omnium aspectu poterat eum abscondere.tus est, quia per fidem per fidem placuit Deo. testabantur eum, placsaria, quod sine ea quisquam fide aliquis non potestet quemlibet acced
Abbreviated transcription (Latin):
se. quid gͦ ei lex: ino¬
tandum: qr sñ hac fi¬
de: nemo umꝙͣ potu¬
it saluari. ħ tñ fides:
sĩ suffic̃ ad salutem.
ide. aliud exem¬
plum pouit de
noe. ad ꝯmendatõnẽ
fidĩ dicens. noe respõ.
ac. adõ. de his que ad¬

Expanded text:
se. Quid ergo ei lex? Et notandum quod sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de Noe ad commendationem fidei dicens: Noe responso accepto a Deo, de his quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
alterum horum est.
Si quis gͦ ab istis q̃
sc̃ in contumeliam. e¬
mundauit se receden¬
do ab iniquitate eoꝵ¬
ñ ab eis. erit uas ĩ ho.¬
sanctificatũ.¬

Expanded text:
alterum horum est, si quis ergo ab istis, qui sunt in contumeliam, mundavit se, recedendo ab iniquitate eorn ab eis, erit vas in hosanctificatu
Abbreviated transcription (Latin):
cõcessit dñs apłis ⁊ izania a tͥtico seꝑare. qͥs
gͦ hoc audeat: Ec̃ce ꝑ uasa aurea. & argen¬
st̃. uasa inho. quia ad honorem ⁊ głiam pa¬
crie celestis subleuantur. ꝑ uasa lignea.⁊
dampuationis. ł ꝑ uasa aurea. ⁊ ar. intelli¬

Expanded text:
huc corpore simul sunt cum bonis. Nam anc audeat? Ecce per vasa aurea et argensunt. Vasa in honorem, quia ad honorem et ad gloriam patriae coelestis sublevantur per vasa lignea, et damnationis. Vel per vasa aurea et argentea intelli
Abbreviated transcription (Latin):
restrium. ut qui hunc nouit. nicħ ult᷑ querat. nͨ
sapĩãm nec uirtutẽ. qr agnouit eum In quoꝑ
fecta uirtus ẽ. ꝑfectaq sapĩa. quicquid alibi q̃¬
ritur. hic ꝑfecte inuenitur. nam quid sapien¬
tuis salomone: quid prudentius damiele: qui
lomone ostend̾et in ficlelib se auctorem ẽẽ sapĩe to¬
tius. ꝙ inficdeles ñ putant. qr ñ legunt in enͣnge¬
liis ⁊ ꝓpħis astrologiam. geometͥam. ⁊ alia hꝰmͦi.
q̃ iõ despecta st̃ a nrĩs. qr nicħ ad salutem ꝑtinent.
s mag̾ mitunt in errorẽ.:⁊ a dõ auocant. ut d̾ũ
agant. qui u̾o xp̃m nouit. thesaurũ sapĩe ⁊ scĩe

Expanded text:
ultra quaerat, nec sapientiam nec virtutem, quia agnovit eum in quo perfecta virtus est, perfectaque sapientia. Quidquid alibi quaeritur, hic perfecte invenitur. Nam quid sapientius Salomone, quid prudentius Daniele, quiblomone ostenderet infidelibus, se auctorem esse sapientiae totius? Quod infideles non putant, quia non legunt in evangeliis et prophetis astrologiam, geometriam, et alia hujusmodi. Quae ideo despecta sunt a nostris, quia nihil ad salutem pertinent, sed magis mittunt in errorem, et a Deo avocant, ut dum agant. Qui vero Christum novit, thesaurum sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ciamus . s. ꝙ sine le¬
ge saluat gentes noᷤ
dico. Corripien¬
tes .i. arguentes. nõ
solum uos: s om̃ẽ
hoiẽm. qui deuiat
eos qui ignorant u̾i¬
tatem. ł gͣdicentes
cimus. ⁊ obedientes
docemus. docẽates di¬
co in om̃i sapĩa. nõ
sumus ceci ut pseudo.
s docemus in om̃i sa¬
pientia. u̾a sãpĩa ẽ
in diciplina diũca
diligentia ag̾e testa¬
tur. ut erudiensi
sapĩa. ꝯsũmatum.
exhibeat eũ dõ. Uñ
sub̾dit. Ut exibeamꝰ
i. offeramus dõĩ sacͥ¬

Expanded text:
tiamus, quod sine lege salvat gentes. Nos dico, corripientes, id est arguentes, non solum vos, sed omnem hominem, qui deviat eos qui ignorant veritatem. Vel contradicentes cimus, et obedientes docemus. Docentes dico, in omni sapientia, non sumus caeci ut pseudo, sed docemus, in omni sapientia. Vera sapientia est in disciplina Dominicadiligentia agere testatur, ut erudiens sapientia, consummatum exhibeat eum Deo. Unde subdit: Ut exhibeamus, id est offeramus Deo in sacr
Abbreviated transcription (Latin):
licitus erat: quã pro
hie quib p̃sens p̃di¬
cauit. nec minori af.¬
fectu diligebat eos¬
t̾os ap̃ quos erat: ⁊ ũ

Expanded text:
licitus erat, quam pro his quibus praesens praedicavit; nec minori affectu diligebat teros apud quos erat. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationẽ
tus mͥ a dõ cuispensati.
que data ẽ mͥ in uõbis¬
cipłis p̃dicatũ est uob̾.¬
ꝙͣtum si a me ip̃o. mi¬
nistrũ euuͣngłii inter

Expanded text:
dispensationem tus mihi a Deo dispensati. Quae data est mihi in vobiscipulis praedicatum est vobintum si a me ipso. Ministrum Evangelii inter
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e̾. Accipimus gͦ grãm ꝓ gr̃a: s. grã glori¬
ficationis ꝓ gr̃ã uistificationis indebite. Grã
enĩ iustificationis om̃e m̃itũ malũ deleuitt
in debito beneficio & iugi cõfirmat auxilio:
cui grã głificationis iuste reddit᷑ in p̃mio.

Expanded text:
orificationis pro gratia justificationis indebitae. Gratia enim justificationis omne meritum malum delevit, indebito beneficio, et confirmat jugi auxilio, cui gratia glorificationis juste redditur in primo.
Abbreviated transcription (Latin):
tis a pecto. serui aũ estis facti qͣi ꝑ alisi dõ:
qui tc̃ lib̾i fiustis insticie. & uos lib̾ati. &
serui facti. habetis in p̃senti fructum ur̃m.
i. uob̾ cõgruum: uos dico ducti in scĩficatio¬
nem .i. inuirtutũ cõsũmationẽ. finẽ uͦ habetiꝰ

Expanded text:
tis a peccato, servi autem estis facti quasi per alium Deo, qui tunc liberi fuistis justitiae, et vos liberati et servi facti habetis in praesenti fructum vestrum, id est congruum; vos dico ducti, in sanctificationem, id est in virtutum consummationem; finem vero habebitis
Abbreviated transcription (Latin):
bitum. Scipendũ enĩ dr̃ a stipe pendenda.
i. substancia ponderosa. AIntiquitꝰ enĩ po¬
tius pondabatur pecunia ꝗͣ num̾abatur.
que militib ꝓ patͥa militãtib ex publico
erario tbuebatur. Idõ dixit stipendiũ p¬
cati moro: ut mortẽpec̃co si ĩm̾ito illatans
debitã demonstraret. Stipendia enĩ: qͣi em̃i¬
toꝵ st̃. Et stipendiũ ꝓ oꝑe diabolice milicie de¬
bitũ redditur ñ donatur. gr̃a uͦ nͥ gͣtisẽ gͣ¬

Expanded text:
imo. Stipendium enim dicitur a stipe pendenda, id est substantia ponderanda. Antiquitus enim potius ponderabatur pecunia quam numerabatur, quae militibus pro patria militantibus ex publico aerario tribuebatur. Ideo dixit stipendium pcati mors, ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demonstraret. Stipendia enim quasi emeritorum sunt, et stipendium pro opere diabolicae militiae debitum redditur, non donatur. Gratia vero, nisi g
Abbreviated transcription (Latin):
minisante grãm: cum om̃e bonũ m̾itũ no¬
strũ ñ un nob̾ faciat nͥ grã: Quippe cũ deuᷤ
coronat m̾ita nr̃a : nichil aliud coronat quã
mun̾a sua. Nñ uita et̾na que in finea dõm̾i¬
tis p̃cedentib redditur. qr ead m̃ita quibus
redditur ñ a nob̾ st̃ s ĩ nob̾ facta st̃ ꝑ gram:
recte ⁊ ip̃a. grã nũcupat᷑. qi gratis datur. nec

Expanded text:
cum omne bonum meritum nostrum non in nobis faciat nisi gratia? 32 Quippe cum Deus coronat merita nostra, nihil aliud coronat quam merita sua. Unde vita aeterna quae in fine a Deo meritis praecedentibus redditur, quia eadem merita quibus redditur non a nobis sunt, sed in nobis facta sunt per gratiam, recte et ipsa, gratia nuncupatur, quia gratis datur:
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi estis. lib̾ati¬
estis apect̃o. c̾ tc̃ serui
eratis. Notã ꝙ suꝑra
dix̾at eosliberos fuis¬
seiusticie. ñ lib̾atos.¬
nc̃ aũ a pecc̃o ñ lib̾os
dicit. nesͥ hoc tͥbuãt:
rẽs hoc ad illã dnũsẽ
lis lib̾a ẽ qr delectat᷑ mal. iõ ñ ẽ i bonis lib̾a:
q lib̾ata ñ ẽ. nͭ potest homo aliquid boni
uelle nͥ aduuet᷑ ab eo qui malum ñ potest
uelle. Et iõ uigilantissime hic dixit lib̾atos
a pecc̃o. o supͣ lib̾os iusticie. lib̾m it arbitͥũ usꝙ¬

Expanded text:
conversi estis, liberatestis a peccato, cujus tunc servi eratis. Nota quod dixit eos liberos fuisse justitiae, non liberatosnc autem a peccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, rens hoc ad illam Domini slis libera est, quia delectatur malis, ideo non est in bonis libera, quia liberata non est; nec potest homo aliquid boni velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum non potest velle. Et ideo hic vigilantissime dixit liberatos a peccato, et supra, liberos justitiae. Lib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ iusticia tołet homo dolores. & cõcempnat oĩa
S ⁊̃ mortem. Sͣuauior ẽ enĩ iusticia. & lucidior ẽ¬
iusticia: ꝙͣ iniquitas. ⁊ iõ magisamanda alp
nã ł sic ametur. Ergo plus amanda. Plus om¬
nino. In iniquitate secutꝰ es uoluptatẽ: ꝓui
sticia tolera dolorẽ. Ecce plus: s ñ dic̃ apłs pluᷤ¬
cit: nefides qi asꝑa os ĩportabis fug̾et᷑. Inueni¬
penas mortemq pati formident. Humanũ ẽ h.
Par᷑ ẜ ut cõcempnas quicquid te delectabat. ꝯ¬
mortem. In utͦꝙ gradu amatores uisticieuõs

Expanded text:
contemnat omnia, etiam mortem. Suavior est enim justitia et lucidior quam iniquitas, et ideo magis amanda. Appnam vel sic ametur! Ergo plus amanda, plus omnino. In iniquitate consecutus es voluptatem, pro justitia tolera dolorem. Ecce plus, sed non dicit Apostolucit ne fides, quasi aspera et importabilis fugiatur. Inveniustitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, cmortem. In utroque gradu, amatores justitiae, vos
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinẽ habiustis dico in illis turpitu
erubescitis nc̃. cum sanem̃tis estis. Est enim
horrors erubescentis. & erubescendo corrigẽtis.
memoratio facit priora abhorrere.: ⁊ magis obuo¬
am finis illo c fans desuis petes

Expanded text:
turpitudinem habuistis dico, in illis turpituderubescitis nunc, cum sanae mentis estis. Est enim horrendo erubescentis, erubescendo corrigentis. memoratio facit priora abhorrere, et magis obnoam finis i
Abbreviated transcription (Latin):
liberi fuistis
sticie: i. caruistis dmño
iusticie. Seru addicti queso qua¬
iusticie. lis potest ẽe libertas: libertasser¬
ui ẽ qñ eum peccare delectat: ꝙ ẽ ex lib̾o arbi¬
tͥo. lib̾ałr enĩ seruit: qui uoluntatẽ dñi libent̃
facit. ac per hoc ad peccãdũ liber ẽ. qui pecc̃i ser¬
uꝰ ẽ. sic̃ es iusticie libere seruit. qui amat qui le¬
tatur. Ipã u̾a libertas ẽ. ꝓpt̾ recti facti leticiã.
simul & pia seruitus: ꝓptͣ p̾cepti obedientiã.

Expanded text:
liberi fuistis justitiae, id est caruistis dominio justitiae. Servi addicti, quaeso, qualis potest esse libertas? Libertas servi est, quando eum peccare delectat, quod est ex libero arbitrio: liberaliter enim servit, qui voluntatem domini libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est quia peccati servus est, sic et justitiae libere servit, qui amat, qui laetatur. Ipsa est vere libertas propter recte facti laetitiam, simul et pia servitus propter praecepti obed
Abbreviated transcription (Latin):
incutiens illis dũ di¬
cit ut hoc saltimn depẽ¬
dant iusticie: ꝙ priꝰ
ĩmũdicie detulerant.
Quid gͦ cam humasĩ
.i. sain leue. tamsine
possit carnis infirmi¬
tas excusare: Q.d.¬
Nere humanũ dico:¬
quia hoc humanum.
Sic̃ exhibuistis .i. uo¬
luntate duce p̃ꝑastis
eeñt si uellecis serure
oꝑando ĩmũdicicie car¬
nis .i. luxurie q̃ corpꝰ¬
inquinat. & iniquita¬
ti mentis. q̃ & si corpꝰ
ñ inquinat. animã
tñ corrũpit. iniquitati dico ducẽ¬
nem. ti ad iquitatẽ .i. ad mali cõsũma¬
cionem. ita .i. similit̾ nc̃ cum sitis
lib̾ati a pecc̃o. exhibete .i. p̃parate m̃bͣ urã que

Expanded text:
incutiens illis dum dicit, ut hoc saltem depdant justitiae, quod prius immunditiae detulerant. Quid ergo tam humanum, id est tam leve, tam sine possit carnis infirmitas excusare? QuaVere humanum dico,quia hoc humanum. Sicut enim exhibuistis, id luntate duce praeparastis, sent, si velletis, servire operando immunditiae caid est luxuriae, quae corpinquinat, et iniquitati mentis, quae etsi corpus non inquinet animam tamen corrumpit. Iniquitati dico ducenti, ad iniquitatem, id est ad mali consummationem. Ita, id est similiter nunc, cum sitis liberati a peccato, exhibete, id est praeparate, membra ve
Abbreviated transcription (Latin):
facit: i si milies peccant
ñ incligent alia. qr suf¬
ficit ad omĩa. ⁊ omẽm
consciãm a pecc̃o lauat.¬
ꝙ ñ uetus. Si enim hoc

Expanded text:
facit, etiam si millies peccant, non indigent alia, quficit ad omnia et omnem conscientiam a peccato lavatnon vetus. Si enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ medicam̃tum cũ fu¬
erit forte: & salutis ef¬
ficax. ⁊ uales̃ cunctã
ualitudinem. replłre. se¬
mel ĩpositum totum oꝑa¬
tur. si u̾o semꝑ apponit᷑.¬
manifestum indiciũ s̃ ñ
contulisse salutem. sic qr
illis sacͥficiĩs nemo cura¬
NOS. batur: frequent̃ offerebantur. qi enim pͥ¬
stiarũ frequentõ. ñ culparum consumptõ. s po.
bere peccm̃: offe̾rentes illas hostias. in quib ẽ cõ¬
memoratõ pecc̃oꝵ: si absolutõ. infirmitatis accu¬
sacõ: s̃ uirtutis ostensio. p̃p̃ infirmitatem ergo
ostendendam. ⁊ ut memoria pecẽoꝵ fieret imꝑa¬
uit deus illa semper offerri. quid ergo nos: nõ¬
plenus. uͥq unum ẽ corpus ꝙ offectur. ita ⁊
unum sacrificium sĩ młta. Pontifex nr̃ hosti¬
am inuudãte m nos obtulit. ipãm nos offerimꝰ.
mus. In legalib gͦ hostiis erat cõmemoratõ. nõ
abolitõ. hic aũ pecc̃oꝵ delecio. ⁊ uirtutis consũ¬
matõ. ⁊ infirmitatis nr̃e ostensio. ⁊ celebratur

Expanded text:
Sicut medicamentum cum fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem replere smel impositum totum operatur; si vero semper apponitmanifestum judicium est non contulisse: sic, quia illis sacrificiis nemo curabatur frequenter offerebantur, quia enim pstiarum frequentatio non culparum consumptio. Sed potbere peccatum offerentes illas hostias in quibus est commemoratio peccatorum, non absolutio infirmitatis; accusatio non virtutis ostensio. Propter infirostendendam, et ut memoria peccatorum fieret, imperavit Deus illa semper offerri. VERS. 5.-- Noplenus. Ubique unum est corpus quod offertur, ita et unum sacrificium non multa, pontifex noster hostiam mundantem, nos obtulit; ipsam nos offerimus,mus. In legalibus ergo hostiis erat commemoratio non abolitio. Hic autem peccatorum deletio et virtutis consummatio, et infirmitatis nostrae ostensio. Et celebratur