comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciantes ueniunt ad gentes: nimirũ & ierłm
occurrit. cum hi om̃s una sit ierłm ciuitas. u¬
num᷑ templũ. In hac itaq cuutate atq in hoc¬
dicens. Suscepimus d̾s misodiam tuã in medio
templi tui: subaudis. in medio eccł̃iȩ quȩ .ẽ.
templum tuũ. Siue autẽ iuxta hystoriã. siue
turta mysticum intellectũ. cur xp̃e a paren¬
tib ad sc̃am ciuitatem & templũ ducatur.
causa manifestat᷑ cum subiungitur. Ut cda-¬
rent hostiam scd̃m qđ̃ dictum est in lege do-¬
mini: par turturũ aut duos pullos colum¬
barum. Eceptum siquidẽ legis fuerat: ut
sicui forte agnus defuisset & unum horũ
id.ẽ. aut par turturũ aut duos pullos co-¬
lumbarũ inueniss&. deo in oblationem filii
offerret. nec p̃iudicaret᷑ ex altero. qui unũ
utrumq ad sacrificiũ matrẽ inuenisse ate
optulisse. Deniq in hac oblatione auiũ. illa p̃¬
figurabatir oblatio quȩ ꝓ salute mundi ob¬
lata est uesꝑa diei: dñi iudelicet passio ꝑ quã

Expanded text:
tiantes, veniunt ad gentes, nimirum et Jerusoccurrit, cum hi omnes una sint Jerusalem civitas, unum et templum. In hac itaque civitate et dicens: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui , subaudis in medio Ecclesiae, quae est templum tuum. Sive autem secundum historiam, sive juxta mysticum intellectum, cur Christus a parentibus ad sanctam civitatem et templum ducatur, causa manifestatur, cum subditur: 5. Ut darent hostias, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Praeceptum quidem legis fuerat, ut si cui forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut par turturum, aut duos pullos columbarum invenisset, Deo in oblationem filii offerret, nec praejudicaretur ex altero, qui unum utrumque ad sacrificium matrem invenisse atque obtulisse. Denique in hac oblatione avium illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespera diei, Domini videlicet passio, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
metipsum cdeo oblationẽ & hostiam d̾o in o¬
dorem suauitatis. Et itum. Qui dilex̃ me
inquit. & tradidit semet ipsũ ꝓ me. Quia uͦ
om̃s electi membra st̃ xp̃i. in turture scibie&
turtures atq in columba columbȩ. designat
etiã hec auium oblatio mortificationẽ carnĩ
secro uos ꝑ misccłiam dei: ut exhibeatis cor¬
pora ur̃a hostiam uiuentem. sc̃ãm. deo pla-¬
centem. S nulla. eẽ potest accepta deo morti¬
ficationis oblatio: in quib ñ fuerit uere fi¬
dei castitas uereq caritatis concordia. Pinde
ꝑhibetur: ex tuiturib & columbis fuisse ꝑlubet᷑.¬
narratiur. In turture enĩ castitas inuenit᷑: &
in columba caritas commendat᷑. Curtur nãq¬
intemeratã seruat uni uiro ficlem: columba
uͦ aliarum cohabitantiũ ñ deserit unitatem.
dulitate conseruet: & heretice prauitatis
sensum tainqͣ fornicationis inquinamenta
repudiet. Le uere erit columba. si longani¬
miter usq ad finem in catholica ecclia ꝑ̃seue¬

Expanded text:
m Deo, in odorem suavitatis ; et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit seipsum pro me . 8. Quia vero omnes electi membra sunt Christi, in turture scilicet turtures, atque in columba columbae, designat etiam haec avium oblatio mortificationem electorsecro vos per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Sed nulla potest esse accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, verae castitatis concordia. Proinde tice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba unitas commendatur. Turtur naintemeratam servat uni viro fidem; columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. dulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiat. Tunc vero erit columba, si longaminiter usque ad finem in catholica societate pe
Abbreviated transcription (Latin):
genter ob secuntur: & si forte ualeant imitari.
sedula curiositate quo ordine sit eadẽ passio
completa ꝑpendunt. Et reũtentes parauert̃
aromata &e ungenta: et sabbato quidẽ silue¬
runt scdm mandatũ. Inspecta autem dñi se.
pultura reuertentes p̃parant aromata &e un.¬
guenta: qui lecta. audita & recordata passio¬
ne dñica. mox ad patranda se oꝑa uirtutũ qͥb
xp̃c delectetur conuertunt. Et sabbato quidẽ
paratis aromatib silent. uenturi post sabba¬
tum cũ munerib ad dñm: cũ finita presentis
uitȩ parasceue.beata in requie gaudentes ex.¬
pectant quando temꝑe resurrectionis appa-¬
rente. redolentib xp̃o spualiũ actionũ aroma¬

Expanded text:
genter obsequuntur, et si forte valeant imitari, sedula curiositate quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. Et revertentes paraverunt aromata et unguenta. Et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. pultura revertentes parant aromata et unguenta, qui lecta, audita, recordata passione dominica, mox ad patranda se opera virtutum quibus Christus delectetur convertunt, et Sabbato quidem paratis aromatibus silent venturi post Sabbatum cum muneribus ad Dominum, cum, finita praesentis vitae parasceve, beata in requie gaudentes exspectant, quando tempore resurrectionis apparente, redolentibus Christo spiritalium actionum
Abbreviated transcription (Latin):
eoempior nr̃ p̃uidens ex paᷤ¬
sione sua discipłoꝵ animos ꝑ-¬
turbandos: eis longe ante et
eiusdẽ passionis pęnam & re-¬
surrectionis suȩ głam p̃dicit.
ut cum morientẽ sicut p̃die¬
tum est cernerent. etiã resurrecturum ñ

Expanded text:
edemptor noster, praevidens ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non
Abbreviated transcription (Latin):
dđm nulla cadit: s nr̃o more loquens qui
compungi penitentia solemus quando cõtͣ
uotum nr̃a oꝑa uerti uidemus. penitere se
dixit homine fecisse. quem a rectitudine
suȩ facture peccando degenerare conspex.
In filio aucẽ suo unigenito sibi singłarit᷑
complacuit: qi hẽ hominẽ quẽ induerat
a peccato immunẽ seruare cognouit. Et
in hac quoq uoce patris sicut & in cetĩs
baptuati dñi mysteriis: omĩs iusticie de¬
claratur impletio. Coet̃nus enim & con¬
substantialis patri filius. descendente
suꝑ eum spũ qui sit hominib intunat᷑:
ut ꝑ hoc discant homines ꝑ gr̃am se bap¬
tismatis accepto spii sc̃o de filiis diaboli
in d̾i filios posse transferri. sicut apłs do¬
cet. fidelib ita dicens. Accepistis spm̃ ad op¬
tionis filiorum: in quo clamamus abbapa¬
ter. Et euglista iohannes. quotqͦt inquit
receꝑunt cum: dedit eis potestatem filios
tis: ad nos ipsos reu̾tamur. Et quia humi¬

Expanded text:
Deum nulla cadit, sed nostro more loquens, qui Deum nulla cadit, sed nostro more loquens, qui compungi poenitentia solemus, quando contra votum nostra opera verti videmus, poenitere se dixit hominem fecisse, quem a rectitudine suae facturae peccando degenerare conspexit. In Filio autem suo unigenito sibi singulariter complacuit, quia hunc hominem quem induerat a peccato immunem servare cognovit. Et in hac quoque voce Patris sicut et in caeteris baptizati Domini mysteriis, omnis justitiae declaratur impletio. Coaeternus enim et consubstantialis Patri Filius descendendo super eum spiritu, qui sit, hominibus intimatur, ut per hoc discant homines per gratiam se baptismatis accepto Spiritu sancto de filiis diaboli in Dei filios posse transferri. Sicut Apostolus edocet, fidelibus ita loquens: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater; et evangelista Joannes: Quotquot, inquit, receperunt eum dedit eis potestatem filios tis, ad nosipsos revertamur, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. Hinc est qđ simon qui in felle ama¬
ricudinis & obligatione peccati ꝑmanere
consensit: partem sortemq in hoc spũ ha-¬
bere nequiuit. Illo enim spũ plenus erat:
qui inserpente hominib apparendo. qua
ipse maliciȩ & insidiarum peste infectus
eẽt corda diligent̃ edocuit. S descendente
di baptizatur in homine. sps̃ dei descendit
in columba: pater d̃s adest in uoce. sc̃ȩ & in¬
diuiduȩ triuitatis in baptismo declarat᷑
mysterium. & recte: ut qui sacramentoꝵ
suoꝵ dispensatorib erat p̃cepturus doce¬
re om̃s gentes. & baptitare eos in nomine
in baptismate totam ꝑsonalit̾ panderet
ad eẽ trinitatem. Qđ ait uox pat̾na. hic.ẽ.
filius m̃s dilectus in quo mͥ bene compla¬
cui: ad comꝑationẽ terreni hominis dicit.
in quo peccante quodam᷑ sibi displicuisse
ds conditor insinuat cum ait. penitet me
hominẽ fecisse in terra. Penitentia quidẽ in

Expanded text:
peccatis . Hinc est quod Simon, qui in felle amapeccatis . Hinc est quod Simon, qui in felle amaritudinis et obligatione iniquitatis permanere consensit, partem sortemque in hoc Spiritu habere nequivit. Illo enim spiritu plenus erat qui in serpente hominibus apparendo, quia ipse malitiae et insidiarum peste infectus esset corda diligenter edocuit. Sed descendente Dei baptizatur in homine, Spiritus Dei descendit in columba, Pater Deus sonat in voce, sanctae et individuae Trinitatis in baptismo declaratur mysterium. Et recte, ut qui sacramentorum suorum dispensatoribus erat praecepturus docere omnes gentes, et baptizare eos in nomine in baptismate totam personaliter panderet adesse Trinitatem. Quod autem ait vox paterna: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui, ad comparationem terreni hominis dicit, in quo peccante quodammodo se sibi displicuisse Deus conditor insinuat, cum ait: Poenitet me hominem fecisse in terra . Poenitentia quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
& alloquutione głificata: in terre tamen
huius erat locis constituta terrenis: quãiuᷤˢ
nullo labore questis alenda fructib. At
minis uita beata ita fuit immortalis. ut
posset in ea homo ñ mori. si se i peccati sedu¬
ctione cautus seruaret: sccła uͦ ita fiet
immortalis. ut ñ possit inea homo mori:
ñ ulla ꝑeccati pulsantis seductione temp¬
tari. bͥ ene autem sp̃s reconciliationis in
columba que multũ simplex est auis
apparuit: ut & sue uidelicet naturȩ sim¬
plicitatem ꝑ huuis speciẽ animalis osten-¬
deret. sp̃s enim sc̃s disciplinȩ effugiet fi-¬
etum: & eum in quem descendit mansu¬
ẜetum
strumq doceret mundo. eẽ. uenturum: si¬
mul & om̃s qui sua gr̾ã eẽnt renouandi
di. uixta qđ scriptum est. Sentite de dño in
bonitate. & in simplicitate cordis quȩrite
illum: qm̃ in maliuolã animam ñ introi¬
bit sapientia. nec habitabit in corꝑe subdito

Expanded text:
et allocutione glorificata, in terrae tamen et allocutione glorificata, in terrae tamen hujus erat locis constituta terrenis, quamvis nullo labore quaesitis alenda fructibus: atminis vita beata ita fuit immortalis, ut posset in ea homo non mori, si se a peccati seductione cautus servaret; secunda vero ita fiet immortalis, ut non possit in ea homo mori, nec ulla peccati pulsantis seductione tentari. Bene autem Spiritus reconciliator in columba, quae multum simplex est avis, apparuit, ut et suae videlicet naturae simplicitatem per hujus speciem animalis ostenderet. Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, ut eum in quem descendit mansuetum strumque doceret mundo esse futurum; simul et omnes qui sua gratia essent renovandi, di, juxta quod scriptum est: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum. Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito
Abbreviated transcription (Latin):
sacroseo corꝑis sui intinctu baptismi coͣ
strauit. Et congrua multum distantia: q
pͥmus addam ab iminundo spũ cleceptus ꝑ
serpentem gaudia regni celestis amisit:
scds adam a sp̃ũ scõ ꝑ columbã glificatus.
eiuscdẽ regni limina reserauit: flaminamq
uibrantẽ qua ingressũ paradysi expulso
adam pͥmo cherub custos interelusit.
scłs aciam hodierna die ꝑ aquam laua¬
cri renascentis extingui deb̾e monstrauit:
ut unde ille cum sua coniuge ab hoste
uictus exiit. ibi iste cum scõꝵ eccłia spon¬
sa udelicet sua de hoste uictor redir&e:
immo potiora redemptis apeccato uitȩ
inmortalis munera. pat̃ futuri scł̃i prin¬
ceps pacis donaret. quã p̃sentis nr̃i scłli
pat̃: princeps discordiȩ uenundatus sub
peccato sua cum styrpe ꝑdidit: qr nt¬
mirum uita illa beatissima quã ꝑdidit
adam. quãuis in comꝑabili luce & pace su¬
blunis. ab omĩ curarum stimulantiũ nube
serena. crebra d̾i & angłoum fuerit uisione

Expanded text:
sancto sui corporis intinctu baptismi lavacrum ri monstravit. Et congrua multum distantia, quia primus Adam ab immundo spiritu deceptus per serpentem, gaudia regni coelestis amisit; secundus Adam a Spiritu sancto per columbam glorificatus ejusdem regni limina reseravit, flammamque vibrantem, qua ingressum paradisi expulso Adam primo Cherub custos interclusit. Secundus Adam hodierna die per aquam lavacri renascentis exstingui debere monstravit, ut unde ille cum sua conjuge ab hoste victus exiit, ibi iste cum sanctorum Ecclesia, sponsa videlicet sua, de hoste victor rediret, imo potiora redemptis a peccato vitae immortalis munera pater futuri saeculi princeps pacis donaret, quae praesentis nostri saeculi pater princeps discordiae venundatus sub peccato sua cum stirpe perdidit; quia nimirum vita illa beatissima, quam deseruit Adam, quamvis incomparabili luce et pace sublimis ab omnium curarum stimulantium nube serena crebra Dei et angelorum fuerit visione
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i & eccłiȩ membra. qͦs ñ solum homines
qui erant in atͣcha cum noe. s & anmantia
quȩ archa continebat. & ipsa ligna qͥuoq ex qͥb
eadem facta est archa. figurant: post acceptũ
undȩ regenerantis lauacrum. ꝑ unctionẽ sa¬
cri crismatis gr̃a sp̃s scĩ signamur. Quã conser¬
uare in nob̾ intemeratam dignetur ipse qui

Expanded text:
mines qui erant in arca cum Noe, sed et animantia quae arca continebat, et ipsa quoque ligna ex quibus eadem facta est arca, figurant post acceptum undae regenerationis lavacrum: per unctionem sacri chrismatis gratia Spiritus sancti signamur, quam conservare in nobis intemeratam dignetur ipse qui
Abbreviated transcription (Latin):
tima catholicȩ pacis & quietis unitate exte¬
riora. id.ẽ. scłi desideria sequendo desciscunt.
Emisit post eum columbã. At illa uenit ad
cum uesꝑe ⁊ portans ramum oliue iurentib
foliis in ore suo. Anunadũtitis credo fr̃s : &
me loquentem ur̃o intellectu p̃uenitis. ra¬
mum oliuȩ uirentib foliis grãm. eẽ. sp̃s sci. ui¬
tȩ uerbis abundantẽ. De cuius plenitudine
suꝑ xp̃m requiescente: psalmus ait. Unxit te
d̾s. ds tuus oleo leticiȩ p̃ consortib tuis. De cu¬
ius dono consortib apĩ dato loquitur ioħes.
Uos unctionem habetis a scõ: & nostis omĩã.
Et pulcherrima comꝑatione umbra ueritati
concinit. Ramum oliuȩ columba corꝑalis
abluta diluuii aguis detulit in archam:¬

Expanded text:
tima catholicae pacis et quietis unitate, extetima catholicae pacis et quietis unitate, exteriora, id est saeculi desideria, sequendo desciscunt. Emisit post eum columbam; at illa venit ad eum vespere, portans ramum olivae virentibus foliis, in ore suo. Animadvertitis credo, fratres, et me loquentem vestro intellectu praevenitis, ramum olivae virentibus foliis gratiam esse Spiritus sancti vitae verbis abundantem: de cujus plenitudine super Christum requiescente, psalmus ait: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae consortibus tuis . De cujus dono consortibus Christi dato loquitur Joannes: Vos unctionem habetis a sancto, et nostis omnia . Et pulcherrima comparatione umbra veritatis concinit. Ramum olivae columba corporalis ablutam diluvii aquis detulit in arcam
Abbreviated transcription (Latin):
decantari ac p̾dicari gratulatur. Surge inqͥt
amica mea. speciosa mea. & ueni: columba mea
u foraminib petrȩ in cau̾na maceriȩ. Ostende
mͥ faciem tuam: sonet uox tua in auribꝰ meis.
Hec de natura columbȩ septem uirtutis ex¬
empla commemorasse sufficiat. Et recte for¬
tasse: quia sp̃s scĩ qui in columba descendit
septiformis est gr̃a. Uerum ex omĩb que de
eius natura moralit int̃p̃tanda humana po¬
test comꝑire sollertia: restat unum qd̃ de
eius actu mystico sacra narrat historia. Cum
enim dñs in figurã futuri baptismatis ori¬
ginalis mundi scelera diluuii aquis ablue¬
ret: transacta inundatione scire uolens noe
qualit̾ se facies hab̾et tertȩ: emisit coruũ.
Qui ad archã redire contempsit: fignificans
eos qui abliiti licet unda baptismatis. nger¬
rimum tam̃ uetis habitum hominis emen¬
datius uiuendo deponere negligunt. & ne scĩ
sp̃s iuictione renouari mereant᷑. statim ab in¬

Expanded text:
decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis . Haec de natura columbae septem virtutis exempla commemorasse sufficiat. Et recte fortasse, quia Spiritus sancti, qui in columba descendit, septiformis est gratia. Verum ex omnibus quae de ejus natura moraliter interpretanda humana potest comperire solertia, restat unum quod de ejus actu mystico sacra narrat historia. Cum enim Dominus in figuram futuri baptismatis originalis mundi scelera diluvii aquis ablueret, transacta mundatione scire volens Noe qualiter se facies haberet terrae, emisit corvum, qui ad arcam redire contempsit, significans eos qui abluti licet unda baptismatis nigerrimum tamen veteris habitum hominis emendatius vivendo deponere negligunt, et ne sancti Spiritus unctione renovari mereantur, statim ab in
Abbreviated transcription (Latin):
enim lugentes: qm̃ ipsi consolabunt᷑.ui. Su¬
ꝑ aquas sedere consueuit: ut uenturi rap¬
tum accipitris p̃uisa in aquis umbra decli¬
net. Et nos mundi simus: ac mundandi scͥp¬
turarum fluentis secluli assidere curemus.
quarui speculis edocti dinoscere & p̃cauere
ualeamus insidias hostis antiqui. Tales qͥp
cut columbȩ quȩ lactȩ sunt lotȩ. & residẽt
iurta fluenta plenissima. Uii. Nidificare so¬
sanguis & aqua nr̃ȩ uidelicet scificationis
& ablutionis mysterium exiuit. Maceria eiꝰ
mos dum ad fidei spei & ailectionis ꝑfectionẽ
nutriendos suscipunt. quasĩ nilificantib co¬
lumbis in sc locum panclunt. Hȩc gͦ fortioꝵ
auxilia qui adhuc pusilli in fide sumus hu¬
militer subeamus: his dnĩcȩ passionis sacra¬
mentis semꝑ scĩficari cureinus. Talẽ namq
omium nr̃m conu̾sationẽ dñs quexit. talibꝰ
intentam studiis unusciuusq nr̃m uitã
uidere desiderat: talium uoce suas laudes

Expanded text:
enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Suenim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Tales quippcut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Nidificare sosanguis et aqua, nostrae videlicet sanctificationis et ablutionis mysterium, exivit. Maceria ejus mos dum ad fidei, spei et dilectionis perfectionem nutriendos suscipiunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Haec ergo fortiorum auxilia, qui adhuc pusilli in fide sumus, humiliter subeamus, his Dominicae passionis sacramentis semper sanctificari curemus. Talem namque omnium nostrum conversationem Dominus quaerit, talibus intentam studiis uniuscujusque nostrum vitam videre desiderat, talium voce suas laudes
Abbreviated transcription (Latin):
bis emendatioris instituta sumamus.l.
quib minores om̃s pene auiculȩ se suosq
dentes nr̃i sint arma & sagicte: ne morden¬
tes & comedentes iniicem consumamur ab
inuicem. Contineamus manus a rapinis. qͥ
furabatur iam ñ furetur. magis autẽ labo¬
ret oꝑando manib: qͣd̾ bonum est: ut habe¬
at unde tribuat necessitatem patientislã
ꝙ columba sepe alienos quasi suos fert᷑ alere
pullos.uii. lpsa terrȩ fruetib & semine pasci¬
tur. Audiamus apłm: bonum est ñ mandu-¬
care carnem & ñ bib̾e uinum. & apłs petrꝰ:
ministrate inquit in fide ur̃a uirtutem. in
uirtute autẽ scientiam. in scientia autem ab¬
stinentiã. in abstinentia autẽ patientiã. in
patientia autẽ pietatem: in pietate autem
amorem fr̃nitatis .u. Gemitũ ꝑ cantu ha-¬
bet. Miseri simus & lugeamus. & ploremꝰ
coram dño quifecit nos: risus nr̃ in luctũ
conu̾tatur. & gaudiũ in merorem. Beati

Expanded text:
bis emendatioris instituta sumamus. Haec bis emendatioris instituta sumamus. Haec quibus minores pene omnes aviculae se suosque dentes nostri sint arma et sagittae, ne mordentes et comedentes invicem, consumamur ab invicem. Contineamus manus a rapinis: qui furabatur, jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum . Et apostolus Petrus: Ministrate, inquit, in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus, et lugeamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati
Abbreviated transcription (Latin):
ens. septemplici peste deprimat. & sint no¬
uissima nr̃a peiora priorib. Caueamus se¬
dulo: ne ignem nob̾ ipsi qui uitȩ it̃ obclu¬
dat. nr̃oꝵ crebro accendamus fomite uicio¬
rum. Flammeus namq gladius qualis cũq
ille est qui paradysi ostia seruat. singłis qͥbꝰq
ut redire possint ablatus: infidelib autẽ
uocatis quidẽ s ñ electis. dum post baptis¬
ma se criminib implicare ñ metuunt. qͣsi
post extinctionẽ idem ignis reaccenditur:
ne mereant᷑ intrare regnum qd̃ ficto corde
ac duplici requirunt. serpentino potius den¬
te fraudulenti. quã simplici oculo colũbini.
Quem inȩccłia sua multum se diligere dñs
ostendit: qui in amoris cantico ait. Eoce tu
pulchra es amica mea. ecce tu pulchra: oculi
tui columbarũ. Unde quia nob ad discendã
deo placitã simplicitatem columbȩ forma
ꝓponitur: diligentius eius naturã uideamꝰ.
ut ꝑ singła innocentie eius exempla. uitȩ no-¬

Expanded text:
ens, septemplici peste deprimat et sint noens, septemplici peste deprimat et sint novissima nostra pejora prioribus. Caveamus seduli, ne ignem nobis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque ille est, qui paradisi ostia servat, singulis quibusut redire possit homo ablatus, infidelibus autemvocatis quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia nobis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, diligentius ejus naturam videamus, ut per singula innocentiae ejus exempla, vitae no
Abbreviated transcription (Latin):
nis & sp̃s. ꝑficientes scificationẽ in timo¬
re d̾i. Humilit̾ eius subeunda & seruan¬
da mysteria. his qui necdũ in his sunt
iniciati suadeamus: & quotqͦt ꝑ gradũ
sacerdotalem ad dispensanda sumus illoꝵ
sacramenta ꝑmoti. humilit̾ iniunctum
nob̾ impleamus officium. Studeamus õs
solliciti: ut ianuã patriȩ celestis quȩ nob̃
est diuinis patefacta mystersis. humanis
ipsi nob̃ ñ int̾eludamus illecebris. hleq
enĩ frustra dnm apud cũgłistam lucam
post baptisia orasse. & sic celo aꝑto sp̃in
ac uocem patͥs uenisse cominemoratur:
qui etiã trib consonantib euangłistis.
baptiiatus mox ieuiũ quadraginta di¬
erum solitarius exercuit. s nos ꝓfecto do¬
cuit. nosq suo informauit exemplo. ut
post acceptam in baptismo remissionem
peccatoꝵ. iuglus. iciuniis. orationibus.
ca¬
cetisq sp̃s fructib oꝑam demus: ne nob̾ tor¬
pentib minusq sollicitis. immundus sp̃s qͥ
cdeat. nosq spũalib diuitiis uacuos inueni¬

Expanded text:
ficientes sanctificationem in timore Dei. Humiliter ergo ejus subeunda et servanda mysteria eis qui necdum in his sunt initiati suadeamus, et quotquot per gradum sacerdotalem ad dispensanda illorum sumus sacramenta promoti, humiliter injunctum nobis impleamus officium. Studeamus omnes solliciti, ut januam patriae coelestis, quae nobis est divinis patefacta mysteriis, humanis ipsi nobis non intercludamus illecebris. Neque enim frustra Dominum apud evangelistam Lucam post baptisma orasse, et sic coelo aperto Spiritum ac vocem Patris venisse commemoratur, qui etiam tribus consonantibus evangelistis baptizatus, mox jejunium quadraginta dierum solitarius exercuit; sed nos profecto docuit, nosque suo informavit exemplo, ut post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, vigiliis, jejuniis, orationibus caeterisque Spiritus fructibus operam demus, ne nobis torpentibus minusque sollicitis immundus spiritus, qui deat, nosque spiritualibus divitiis vacuos inveni
Abbreviated transcription (Latin):
quia necdum erat solida credentium fides
ꝓ crimine impingit᷑. Iħc autẽ dixit illis.
Utiq. Numꝗͣ legistis quia ex ore infantiũ
& lactentium ꝑfecisti laudem: Quam mo-¬
derate .i. ntentia temꝑata: & responsio in¬
utrumq u̾gens. & calumpniȩ ñ patens. N
dirit qđ scribȩ audire cupiebant. bene fa¬
ciunt pueri ut mͥ testimonium ꝑhibeant:
nec rurslm errant. pueri sunt. debetis eta-¬
ti ignoscere: s ꝓfert exemplum de octauo
illis abit foras extra ciuitatem in bethani-¬
am: ibiq mansit. Reliquit incredulos: &
urbem egressus contradicentiũ. iuit betha-¬
niam. quȩ int̾p̃tatur domus obedientiȩ.
iam tc̃ uocationẽ gentium p̾figurans. ibiq
mansit. qi in irł ꝑͤmanere ñ potuit. Hoc
quoq intelligendum est: qd̃ tantȩ fuerit
pauꝑtatis. & ita nulli sit adulatus. ut in
urbe maxima nullũ hospitem. nullã in-¬
uentret mansionem: s in agro paruulo a-¬

Expanded text:
quia necdum erat solida credentium fides, quia necdum erat solida credentium fides, pro crimine impingitur. Jesus autem dicit eis: Utique. Numquam legistis, quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Quam moderate sententiam temperat, et responsio utrimque vergens, et calumniae non patens? Non dixit quod Scribae audire cupiebant, bene faciunt pueri, ut mihi testimonium perhibeant, nec rursum, errant: pueri sunt, debetis aetati ignoscere; sed profert exemplum de octavo illis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit. Reliquit incredulos, et urbem egressus contradicentium, ivit Bethaniam, quod interpretatur domus obedientiae, jam tunc vocationem gentium praefigurans, ibique mansit, quia in Israel permanere non potuit. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli adulatus sit, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullam invenerit mansionem, sed in agro 167 parvulo a
Abbreviated transcription (Latin):
natisunt & dixerunt ei. Audis quid isti di¬
cant: Pleriq arbitrant᷑ maxinum. eẽ. signoꝵ
qd̾ lararus suscitatus est: qd̾ cecus ex uto lu¬
men acceꝑit. qđ ad iordanem uox audita sit
patris. qđ transfiguratus in monte. głam os¬
tenderet tͥumphantis. Michi int̾ omr̃ã sig¬
na quȩ fecit hoc uidetur. cẽ. mirabilius: qd̾
unus homo & illo temꝑe contemptibilis.
& intantũ iuilis ut postea crucifigeretur.
scribis &e phariseis contra se scuentib & ui
dentib lucra sua destrui. potuerit ad uniꝰ
flagelli uerb̃a tantã eicere multitudinem.
mensasq sub u̾tere. & cathedras confringe¬
re: & alia facere quȩ infinitus ñ fecisset
exercitus. Igneum enĩ quiddã atq sidere¬
um radiabat ex oculis eius: & diuinita¬
tis maiestas lucebat in facie. Cumq ma¬
num ñ audeant inicere sacerdotes. tam̃ oꝑa
calumpniant᷑: & testimoniũ popli atq pue¬
rorum qui clamabant. osanna filio dauid.
u̾tunt in calumpniã. qd̾ uidelicet hoc ñ cdi

Expanded text:
id isti dicunt? Plerique arbitrantur maximum esse signorum, quod Lazarus suscitatus est , quod caecus ex utero lumen acceperit , quod ad Jordanem vox audita sit Patris , quod transfiguratus in monte gloriam ostenderit triumphantis . Mihi inter omnia signa quae fecit hoc videtur mirabilius esse, quod unus homo, et illo tempore contemptibilis, et intantum vilis 166 ut postea crucifigeretur, Scribis et Pharisaeis contra se saevientibus, et videntibus lucra sua destrui, potuerit ad unius flagelli verbera tantam ejicere multitudinem, mensasque subvertere, et cathedras confringere, et alia facere, quae infinitus non fecisset exercitus. Igneum enim quiddam atque sidereum radiabat ex oculis ejus, et divinitatis majestas lucebat in facie. Cumque manum non audeant injicere sacerdotes, tamen opera calumniantur, et testimonium populi atque puerorum qui clamabant, Osanna filio David, vertunt in calumniam: quod videlicet hoc non dic
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. mirans frequentiã. nesciens ueritatem
& licens. Quis est hic: Qđ̃ quidẽ & in alio loco
dicentes anglos legimus. Quis est iste rex gle:
plebecula confitetua: a minorib incipiens ut
sui dixerat. eẽ uenturum: & qui ꝓprie apud
grecos cumarthros scͥbitur. A narareth gͣali¬
leȩ quia ibi educatus fuerat: ut flos campi
nutriret᷑ in flore uirtutum. E intrauit ihc
in templum di. & eiciebat om̃s uendentes et
ementes in templo: & mensas nummularioꝵ

Expanded text:
vetur, mirans frequentiam, nesciens veritatem, et dicens: Quis est hic? Quod quidem in alio loco dicentes angelos legimus: Quis est iste rex gloriae ? plebecula confitetur: a minoribus incipiens, utsui dixerat esse venturum, et qui proprie apud Graecos cum arthro scribitur. A Nazareth autem Galilaeae, quia ibi educatus fuerat: ut flos campi nutriretur in flore virtutum. Et intravit Jesus in templum Dei: et ejiciebat omnes vendentes et ementes in templo
Abbreviated transcription (Latin):
mularioꝵ subu̾tit. Obserua: ꝓpt̃ auarici¬
am sacerdotum altaria d̾i nummularioꝵ¬
mensas appellari. Cathedras quoq uen
ta simplicem intelligentrã. columbe non
erant in cathedris s in caueis: nͥ forte co-¬
lumbarum institores sedebant in cathe¬
dris. qđ penitus absurdum est: quia in
cathedris magistroꝵ magis dignitas indi¬
catuur. quȩ ad nichilum redigit᷑ cum mixta
fuerit lucris. Qđ de eccłiis diximus: unꝰ
ris nri negatiatio. ñ uendentium emen¬
tiumq cõmertia. ñ donoꝵ cupiditas:
ne ingrediatur iħe iratus & rigidus.
& ni alit̾ mundet templũ suum nisi
flagello adhibito. ut de spelunca latronũ
& domo negotiationis faciat domum orati-¬
onis. Et accesserunt ad eum ceci & claudi
in templo: & sanauit eos. Nisi mensas num¬
mularioꝵ subu̾tisset. cathedrasq columbas
uendentium: ceci & claudi lucem pͥstinam &
concitum gradũ ñ meruissent acciꝑe. Uiden¬

Expanded text:
mulariorum subvertit. Observa propter avaritimulariorum subvertit. Observa propter avaritiam sacerdotum altaria Dei nummulariomensas appellari. Cathedrasque vendentta simplicem intelligentiam, columbae non erant in cathedris, sed in caveis, nisi forte columbarum institores sedebant in cathedris. Quod penitus absurdum est, quia in cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus iratus et rigidus, et non aliter mundet templum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis, domum faciat orationis. Et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo, et sanavit eos. Nisi mensas nummulariorum evertisset, cathedrasque columbas vendentium, caeci et claudi lucem pristinam, et concitum gradum non meruissent recipere. Viden
Abbreviated transcription (Latin):
exigerent quȩ numinis coemunt᷑: quasi non
hoc ipsum ierechiel p̃cauerit dicens. Usurã
& suꝑabundantiã ñ accipies. Istuismnodi dñs
cernens in domo patris negotiationem seu
latrocinium: ardore sp̃s concitatus. iuxta
qđ scͥptum est in septuagesimo octauo psal¬
mo. zelus domus tuȩ comedit me : fecit si¬
bi flagellum ẽ funiculis. & tantã hominũ
multitudinem eiecit de templo dicens. Scͥp¬
titm est. domus mea domus orationis uo¬
cabitur. uos autẽ fecistis eam speluncã
latronum. Latro enim est. & templum d̾i
in latronum conu̾tit speluncã. qui lucra cle-
religione sectatur: cultusq eius ñ tam cul-¬
tus d̾i quã negotrationis occasio est. Hoc iu¬
ata historiam. Cet̾um uixta mysticos in-¬
tellectus cotidie iħe ingreditirr intemplũ
patris. & eicit om̃s tam ep̃os quam pbros
& diaconos. quam laicos & uniu̾sam turbã
de eccłia sua: & unius criminis habet uen-

Expanded text:
exigerent quae in nummis coemuntur; quasi non exigerent quae in nummis coemuntur; quasi non hoc ipsum Ezechiel praedicaverit dicens: « Usuram et superabundantiam non accipietis . Istiusmodi Dominus cernens in dolatrocinium, ardore spiritus concitatus juxta quod scriptum est in sexagesimo octavo psalmo : Zelus domus tuae comedit me , fecit sibi flagellum de funiculis, et tantam hominum multitudinem ejecit de templo, dicens: Scriptum est: Domus mea, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum. Latro enim est, et templum Dei in latronum convertit specum, qui lucra de religione sectatur, cultusque ejus non tam cultus Dei quam negotiationis occasio est. Hoc juxta historiam: caeterum secundum mysticos intellectus, quotidie Jesus ingreditur templum Patris, et diaconos quam laicos, et universam turbam de Ecclesia, et unius criminis habet vende
Abbreviated transcription (Latin):
malia quib opus erat ad sacrificia uendebãt.
ut & uendent ñ habentib. & ipsi rursus emp-¬
ta susciꝑent. Hanc stropham eoꝵ crebra ueni¬
entrum inopia dissipabat. qui indigebat sump¬
tib: & ñ solum hostias ñ habebant. s ne unde
cinerent quidẽ aues ac uilia munuscula. Po¬
suerunt itaq & nummularios: qui mutuã
sub cautione darent pecuniã. S quia erat in
lege p̃ceptum ut nemo usuras acciꝑet. & pro-¬
desse ñ poterat pecunia fenerata quȩ com-¬
modi nichil habet & int̾dum sortem ꝑderit:
riis collibistas facerent. cuius u̾bi ꝓprietatem
latina lingua ñ expͥmit. Colliba dicunt᷑ apud
eos quȩ nos appellamus tragemata uł uilia
manuscula: u̾bi gr̾a. frixiciceris uuarumq
passirum. & poma diu̾si generis. Igitur quia
usuras acciꝑe ñ pot̾ant. collibiste qui peccuni¬
am fenerauerant ꝓ usuris accipiebant uarias
species. ut qđ in nũmo ñ licebat in his rebus

Expanded text:
malia quibus opus erat ad sacrificia vendebant, malia quibus opus erat ad sacrificia vendebant, ut et venderent non habentibus, et ipsa rursus empta susciperent. Hanc stropham eorum crebra vendentium inopia dissipabat, qui indigebant sumptibus, et non solum hostias non habebant; sed nec unde emerent quidem aves ac vilia munuscula. Posuerunt itaque et 128 nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam. Sed quia erat in lege praeceptum , ut nemo usuras acciperet, et prodesse non poterat pecunia foenerata, quae commodi nihil haberet, et interdum forte perderetur, riis collybistas facerent. Cujus verbi proprietatem Latina lingua non exprimit. Collyba dicuntur apud eos quae non appellamus tragemata vel vilia munuscula: verbi gratia, frixi ciceris uvarumque passarum, et poma diversi generis. Igitur quia usuras accipere non potuerant collybistae, qui pecuniam foeneraturi erant, pro usuris accipiebant diversas species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uocabitur: uos autẽ fecistis illam spe¬
luncam latronũ. Comitatus iħc turba creden¬
tium. quȩ uestim̃ta sua ut illeso pede pullus
inceleret strauerat: ingreclitur in templum. &
eiecit om̃s qui uendebant & emebant utẽplo.
mensasq nummularioꝵ subu̾tit. & cathedras
uendentiũ columbas dissipauit. Diritq eis de
patris eius orationis domus. eẽ deb̾et: ñ spelun-¬
ca latronum. uł domus negotiationis sicut in
alio euangłista scͥptiun est. Et hoc pͥmum sci¬
endum: qd̃ uixta legis mandata augustissimo
in toto orbe templo dii & de cunctis pene regi
onib tudeoꝵ illuc popło confluente. innume¬
rabiles immolabant᷑ hostiȩ. maxime festis dieb. tauroꝵ.
arietum. hircoꝵ: pauꝑib ne absq sacrificio es¬
sent pullos columbarũ & turtures offerentibꝰ.
Accidebat plerumq: ut qui delonge uenerant.
ñ hab̾ent uictimas. Eatogitauerunt gͥ sacerdo¬
tes quomͦ p̾dam de popło facerent: & omĩa ani-¬

Expanded text:
cabitur: vos autem fecistis illam speluncam latronum. Comitatus Jesus turba credentium quae vestimenta sua ut illaeso pede pullus incederet, straverat, ingreditur templum, et ejicit omnes qui vendebant et emebant in templo: mensasque nummulariorum subvertit, et cathedras vendentium columbas dissipavit, dixitque eis, dPatris ejus, orationis domus esse deberet, non spelunca latronum, vel domus negotiationis : sicut in alio Evangelista scriptum est . Ex hoc primum sciendum, quod juxta mandata Legis augustissimo in toto onibus Judaeorum illuc populo confluente, innumerabiles immolabantur hostiae, maxime festis diebus, taurorum, arietum, hircorum; pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus . Accidebat plerumque, ut qui de longe venerant, non haberent victimas. Excogitaverunt igitur sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, et omnia ani
Abbreviated transcription (Latin):
dicor: qui mundo pectore & intenta sedu¬
lus aurc.atq in hianti desiderio u̾bũ fi¬
dei suscipit. Et qui uitȩ sue macdis crube
scens. ꝓcidendo in faciem humilitatis parit̾
oe pudoris indicia p̃fert: iure a suo p̃cep¬
tore meretur erigi. Petrus uͦ leuauit eum
dicens. Surge: & ego ipse homo sum. Com¬
mmunionẽ quippe ȩqualitatis meruit scĩ¬
tas actionis. Nam in auaniȩ & saphirȩ cul¬
pa: zelus ultionis uis aꝑuit potestatis. Lo¬

Expanded text:
ditor, qui mundo pectore et intenta seduditor, qui mundo pectore et intenta sedulus aure, atque inhianti desiderio verbum fidei suscipit. Nam qui tarde ad crescens, procidendo in faciem humilitatis pariter et pudoris indicia praefert, jure a suo praeceptore meretur erigi. Petrus vero levavit eum, dicens: Surge, et ego ipse homo sum. Communionem quippe aequalitatis meruit sanctitas actionis. Nam in Ananiae et Sapphirae culpa selus ultionis jus aperuit potestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse petriis in euangłio tercio int̾rogatur
utrum ciligat łm: ut trina responsione
uincula quȩ dnm̃ negando ligauit absol¬
ueret. hec oportune petro ostensa sunt.
cum cornelius ad eum exhibendum initte¬
ret: ne clubitaret incͥcumcisis xp̃i fidem
tractere. Erat enĩ ex illis animalib euglico
celo recipitur: q post huius scłi conu̾sa¬
tionem qua ꝑfidem & baptismũ muncda¬
ta ꝑegrinatiu eccłia. celestis habitatio fe¬
lix & eterna sequitur. Dirit sp̃s ei. Ecce
uiri tres querunt te. in mente hec ab spũ
ñ in aure carnis audiuit. Surge itaq &
descende & uade cum eis. Descendere de su¬
ꝑiorib ad p̃dicandum ire iubetiu: ut ec
etiam infirmis quibq & quasi alhue ex¬
terius positis s tam̃ ostium simonis id .ẽ.
obeduientiȩ pulsantib ad actiuam uitã
redeundo uelut e lecto surgendo dm p̃di¬
lius: qͥd intus in corele deuotionis habu¬
erit. Obuiam enĩ suo doctori uenit au¬

Expanded text:
ipse Petrus in Evangelio, tertio interrogatur ipse Petrus in Evangelio, tertio interrogatur utrum diligat Dominum, ut trina responsione vincula, quae Dominum negando ligavit, absolveret. Haec opportune Petro ostensa sunt, cum Cornelius gentilis ad exhibendum eum mitteret, ne dubitaret incircumcisis Christianam tradere fidem. Erat enim ex illis animantibus Evangelio coelo recipitur, quia post hujus saeculi conversationem, qua per fidem et baptismum mundata peregrinatur Ecclesia, coelestis inhabitatio felix et aeterna sequitur. Dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. In mente haec a Spiritu, non in aure carnis audivit Surge itaque et descende, et vade cum eis. Descendere de tecto, et ad praedicandum ire jubetur, ut Eccetiam infirmis quibusque, et quasi adhuc exterius positis, sed tamen ostium Simonis, id est, obedientiae pulsantibus, ad activam vitam redeundo, velut e lecto surgendo, praedilius quid intus in corde devotionis habuerit. Obviam enim suo doctori venit au
Abbreviated transcription (Latin):
occicle & manduca. Surge inquit: ad eu̾głi¬
randum p̾ꝑare. Occide in gentib qđ fuert̃:
& fac qd̃ es. Qui enĩ manducat: cibĩ foris
positum in suũ corpus traicit. Precipit gͦ:
ut nationes ꝑ incredulitatẽ ante foris posi¬
tȩ. int̾fecta p̾tĩta uita societati eccł̃iȩ quã
significat petrus inserant᷑: uixta qđ de seip¬
ducaui omẽ rominune & immundũ. Popls
iudeoꝵ partem dei. eẽ. se iactans. cõmunes
cibos uocat quib om̃s utunt᷑ homines:
ũbi grã. siullam carnẽ. ostreas. lepores. &¬
istiusiodi animantia que ungulã ñ fin¬
dunt nec riuninant. nec squamosa in pis¬
cib sunt. liniminc uͦ eibi diciuit᷑ bestiarũ
uł reptilium carnes: nulli mor talium cõ¬
mestibiles. Hoc autẽ factum est ꝑ ter. Tercio¬
repetita figura: rationẽ trinitatis exp̃ssit.
Et idco mỹsteriis int̾rogatio trma defert᷑.
& confirmatio trina celebrat᷑. Nec potest qͥs
quã nͥ trina confessione purgari. Unde &

Expanded text:
occide, et manduca. Surge, inquit, ad evangelizandum praeparare. Occide in gentibus quod fuerant, et fac quod es. Qui enim manducat cibum foris positum, in suum corpus trajicit. Praecipit ergo ut nationes per incredulitatem ante foris positae, interfecta praeterita vita, societati Ecclesiae, quam significat Petrus, inserantur. Juxta quod de seipducavi omne commune et immundum. Populus Judaeorum partem Dei esse se jactans, communes cibos vocat, quibus omnes utuntur homines. Verbi gratia, suillam carnem, ostreas, lepores, istiusmodi animantia, quae ungulam non findunt, nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Immundi vero cibi dicuntur, bestiarum vel reptilium carnes, nulli mortalium comestibiles. Hoc autem factum est per terrepetita figura operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis interrogatio trina defertur, et confirmatio trina celebratur, nec potest quis nisi trina confessione purgari. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
qui aucliebant u̾bum. Ne baptisma gen¬
tib tradere dubitet. sp̃s scĩ testimonio cõ¬
firmatuu: ipsas lauacri aquas quas scĩfi¬
care solet nouo orline p̃curreutis. Qđ̃ se¬
mel in testimonuun s gentiũ: numꝗͣ uͦ¬

Expanded text:
icantes Deum. Ne baptisma gentibus tradere dubitet, Spiritus sancti testimonio confirmatur, ipsas lavacri aquas quas sanctificare solet, novo ordine praecurrentis; quod semel in testimonium fidei gentium, nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
ginali. carne̾ ñ de nichilo nõ aliunde sed
mat̃na traxit ex carne. Alioquin. nec uere
filius hominis dic̾etur: qui originẽ ñ ha-¬
beret ex homine. Et nos gͥ his cont᷑ euticen
dictis. extollamꝰ uocẽ eũ eccłia catholica ciuꝰ
hȩc mulier typũ gessit: extollamꝰ & mentẽ
de medio turbarũ. dicamꝰq saluatori. Be¬
atus uent̾ quite portauit: &e ub̃a quȩ sub¬
xisti. Uere enĩ beata parens quȩ sic̃ quidã ait
enixa est puerꝑa rege̾. qui cęlũ terrãq tena¬

Expanded text:
ginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed ginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque ten
Abbreviated transcription (Latin):
stantialẽq patridĩ filiũ negabant: sic hereti¬
unigenito dõ carnis suȩ materiã ministrasse.
uerũ cõsubstantialẽq matri filiũ hominis
fateri ñ deberi dixert̃. S sicaro u̾bi dĩ scđm
carnẽ nascentis a carne uirginis matrisꝓ
nuntiat᷑ extͣnea: sine causa uent̾ qui eum
portasset & ub̾a quȩ lactassent beatificant᷑:
Qua enĩ consequentia eiꝰ lacte credat᷑ nutri¬
tus. cuiꝰ semine negat᷑ ẽẽ conceptꝰ: cũ ex uniꝰ
eiꝰ dẽq fontis origine seđm phisicos ut̃q liqͦt¬
emanare ꝓbet᷑. nͥ forte putanda ẽ uirgo sem̃ti¬
uã suȩ carnis materiã nutriendo in carne dĩ
fio suggerere potuisse. incarnando aut̃ qͣsi
maiori & inusitato miracło minime potu¬
isse: Sed huic opinioni obstat apłs dicens: qͥa¬
factum misit as̃ filiũ suũ factũ ex muliere: nãtũ
sub lege. Neq enĩ audiendi st̃ qui legendum
putant natũ exmuliere. factũ sub lege. sed
factũ ex muliere: qr conceptus in utero uir¬

Expanded text:
stantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretiunigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne Virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? Cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liqemanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero vir
Abbreviated transcription (Latin):
quid facies de his quȩ de cȩlo uenerint: Utiq
respondebis &x magos in egẏpto multa sig¬
na fecisse de cȩlo. Ipse aut̃ ut uidit cogitatio¬
nes eoꝵ: dixit eis. Omẽ regnũ in seipsum
diuisũ desolabit᷑: & domꝰ supͣdomũ cadet.¬
nõ ad dicta s ad cogita respondit: uͭel sic cõ-¬
pellerent᷑ credere potentiã euis qui cordis
uidebat occulta. Si aut̃ omẽ regnũ in se ip¬
so diuisũ desolatur: gͦ patris & filii & sp̃c
scĩ regnũ nõ est diuisũ. qđ sine ulla cõtradic̾tione¬

Expanded text:
qui feceris de iis quae de coelo venerint? Utique qui feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo. Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supNon ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolabitur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisu
Abbreviated transcription (Latin):
signant. uos beel zebub principi demonior
Porro si indigito dĩ eicio demonia: ꝓfecto ꝑ-¬
uenit in uos regnũ dei. Iste ẽ digitus quẽ
confitent᷑ ar magi. qui contͣ moysen &e aa¬
ron signa faciebant dicentes. digitus dĩ ẽ.
quo &e tabulȩ lapideȩ seriptȩ st̃ in monte
sina. Igit᷑ si manus & brachiũ dĩ filius est.

Expanded text:
signant, vos Beelzebub principi daemoniorum. signant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est,
Abbreviated transcription (Latin):
attendant qđ sequit᷑. Si aut̃ ego in beelre¬
bub eicio demonia. filii ur̃i inqͦ eiciunt:
Idõ ipsi udices ur̃i erunt. Dixit hoc utiq
de discipłis suis illiꝰ popłi filiis: qui certe
discipłi dñi nr̃i iħu. xp̃i bene sibi conscii
fuerant. nichil se malarũ artiũ a bono
magistro didicisse: ut in principe demo¬
niorẜ eicerent demones. Idõ inqͥt ipsi u¬
dices ur̃i erunt. Ipsi inquit: ipsi ignobi¬
lia ce contemptibilia huiꝰ mundi. inqͥb
nõ artificiosa malignitas sed scã simplici¬
tas meȩ uirtutis apparet: ipsi testes mei.
iudices ur̃i erunt. Alit̃. filios uideors ex¬
orcistas gentis illiꝰ ex more significat: qͥ
ad inuocationẽ dĩ eiciebant demones. Et
coartat eos introgatione prudenti: ut
demonũ. in filiis ur̃is dõ ñ demonib depu-¬
tat᷑: quare in me idẽ opꝰ nõ eãdẽ habeat causa:
Ergo ipsi iudices ur̃i ert̃: nõ potestate sed cõ-¬
paratione. dũ illi expulsionẽ demonũ dõ as¬

Expanded text:
 sequitur. Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis, qui certe discipuli Domini Jesu Christi bene sibi conscii fuerant, nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo inquit ipsi judices erunt vestri, ipsi inquit ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo as