comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opimo ac qͥsierit. Pudet nimir̾ gͣndit̃ exultare. c̃ sñtio ĩ me uen̾ati ł diligi. ñ
quid̾ qd̾ sum s qd̾ putor. Neq .n. ego tẽ diligor. qn̾ sic diligor: s nescio qͥd ĩme
ꝓme. qd̾ nõ sum ego. Inmo ut u̾iꝰ loqrͣ. ñ nescio: nã certissime scio qd̾ nichil.
Hicħ enĩ ꝓculdubio ẽ. quicqͥd putatur.⁊ ñ ẽ. ł orro c̃ amatur qd̾ ñ ẽ s ẽẽ putat᷑.
ñ amor ł anians nicħ ẽ: s qd̾ amatur. Mirandũ. s mag̾ dolendũ ꝗͣ mirãdũ
qd̾ id q̃ nichili ẽ.amari pot̃. hinc plane sentimꝰ uñ. q uenimꝰ. qͥd ꝑdidimꝰ.
qͥd inuenimꝰ. Adħendo ei qui semꝑ ⁊ b̾ate ẽ. semꝑ ⁊ nos ẽẽ bate pot̾amuᷤ. Ad¬

Expanded text:
are, cum sentio in me 36 venerari vel diligi, non quidem quod sum, sed quod putor. Neque enim ego tunc diligor, quando sic diligor: sed nescio quid in me pro me, quod non sum ego. Imo ut verius loquar, non nescio: nam certissime scio quod nihil. Nihil enim procul dubio est, quidquid putatur et non est. Porro cum amatur quod non est sed esse putatur, non amor vel amans nihil est, sed quod amatur. Mirandum, sed magis dolendum quam mirandum, quod id quod nihil est, amari potest. Hinc plane sentimus unde, quo venimus; quid perdidimus, quid invenimus. Adhaerendo ei qui semper et beate est, semper et nos esse, et beate
Abbreviated transcription (Latin):
illos. ꝓfecto indignarent᷑. Nuc aũt diuino aut succẽseãt aut ao qͥescãt
uiditio. qͦ factum ẽ ut ⁊ si uelim. ñ ualeam ꝓficisci. S grandis in quiũt
fuit cã. grauisq necessitas. Q rendꝰ gͦ fu̾at. qui grandibꝰ diffiniendis
fuissꝰ idoneus. Si talem me putãt. ego me talẽ nõ ẽẽ neqͣꝗͣ puto. s
scio. Deniq suie grãdia sint siue parua. ad q̃ me ita ꝑurgẽt ego
cãm ñ hab̾o. Q uero si qͥd̾. Facilia s̃ an diffitiaͥ. q̃ ad ꝑturbandũ amic̃
silentiũ tantoꝑe impon̾e curatis anico: Si facilia. absq me possunt fieri. Si
difficitia ꝑie nõ possũt effici. Nisi forte tanti estimor cuign̾dia. ⁊ impossibilia
de me solo frustratũ ẽ uiditiũ ponẽs sub modio luc̾itã q̃ pot̾at luc̃e suꝑ candela¬
biũ: Et ut aꝑtiꝰ loqͣr temptãs me facẽ monachũ. ⁊ uolens abscond̾e intab̾naclo¬

Expanded text:
illos? profecto indignarentur. Nunc autem divino aut succenseant, aut acquiescant illos? profecto indignarentur. Nunc autem divino aut succenseant, aut acquiescant judicio, quo factum est ut etsi velim, non valeam proficisci. 2. Sed grandis, inquiunt, fuit causa, gravisque necessitas. Quaerendus ergo fuerat qui grandibus definiendis fuisset idoneus. Si me talem putant, ego me talem non esse nequaquam puto, sed scio. Denique sive grandia sint, sive parva, ad quae me ita perurgent ego csilentium tantopere imponere curatis amico? Si facilia, absque me possunt fieri; si difficilia, per me non possunt effici, nisi forte tanti aestimor, cui grandia et impossibilia s meus, quomodo tuum de me solo frustratum est judicium, ponens sub modio lucernam, quae poterat lucere super candelabrum; et, ut apertius loquar, tentans me facere monachum, et volens
Abbreviated transcription (Latin):
uos manet qd̾ młtoꝵ habet opinio. liceat uis̾ obsecro legatis dm archiep̃i
rem̃sis inp̃senti negotio exꝑiri. Hil quippe eos nͥd qd̾ iustum ẽ ꝑ ferre. ł q̃re¬
re suspicam᷑. Uał.
uit quid̾ parere paratum cor meũ. s ñ eq̃ ⁊ corpꝰ meũ. Seuientis siqͥd̾
Iacute febris exusta ardoribꝰ ⁊ex hausta fudoribꝰ ñ ualuit. suffic̾e sp̃ui
ꝓnito caro ĩfirma. Uolui gͥ s p̃uotãti uoluntati obstitit ea ꝗͣpixi occesio
Q ue aniusta sit. tp̃i uidicẽt amici nr̃i. qͥ me oĩ exclusa excusatione. obedi¬
entie retibꝰ cutũclusũ. cotidie de claustio ad cuitates ꝑtiubere moliunt᷑.
Simulq attendant istã me ocoasionẽ. ñ fallacit̾. ad inuenisse. s grauit̾ ꝑtu¬
lisse. ut uł nc̃ exꝑiantur. qr ñ ẽ ꝯsiliũ. ꝯtra ꝯsiliũ dñ. Qͥb si ego respõdiᷤ¬
sem. exui tumcã meã. qͦ mͦ induã illam. laui pedes mõs qͦ mͦ inqͥnabo

Expanded text:
os manet quod multorum habet opinio, liceat illud obsecro legatis domini archiepiscopi Remensis in praesenti negotio experiri. Nil quippe eos, nisi quod justum est, perferrere suspicamur.Fuit quidem parere paratum cor meum; sed non aeque et corpus meum. Saevientis siquidem acutae febris exusta ardoribus et exhausta sudoribus, non valuit sufficere spiritui prompto caro infirma. Volui ergo, sed praevolanti voluntati obstitit ea quam dixi occasio. Quae an justa sit, ipsi judicent amici nostri, qui me omni exclusa excusatione, obedientiae retibus circumclusum, quotidie de claustro ad civitates pertrahere moliuntur; simulque attendant istam me occasionem non fallaciter adinvenisse, sed graviter pertulisse: ut vel nunc experiantur, quia non est consilium contra consilium Domini. Quibus si ego respondissem, Exui tunicam meam, quomodo induam illam? lavi pedes meos, quomodo inquinabo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ am̃ qr meliꝰ uidico m̃. nr̃m culpari ingeniolũ ꝗͣ uoluntatẽ. ⁊ ꝑiclitari apd̾
uos potiꝰ imꝑitia. ꝗͣ obedientta. q̃ hoꝵ ⁊ quo uob̾ placet ir. mittam. scripto
nob̾ ꝑ p̃sentẽ nũciũ siga̾̃te. ut qi m̃ penes me ñ s̃. abhis qui h̾nt ea reqͥrã
idingã qͥc̃q mandau̾itis. et ut sciatis qͥd petatis. scio me scͥꝑsisse libellum.
qͥ insc̃br̃ de humilitate.⁊iiii. homelias ĩ laudibꝰ uirginis mat̾s nã hẽ ħc
nec ñ ⁊apologram. ad qñdã amic̃ nr̃m. uͥ aliqͣ disserui de cluniace̾sibꝰ. i nr̃is
q̃ me coram audiere loq̃ntẽ. suo stilo exceper̃. ⁊ penes se tenent. Utina qd̾ mi¬
nime sꝑo. nr̃a uob̾ inaliq̃ possit c̃e offitiosa rusticitas. Ad haim̃ic̃ cãcelł. uñ sup̃.

Expanded text:
. Tamen quia melius judico mihi, nostrum culpari ingeniolum, quam voluntatem; et periclitari apud vos potius imperitiam, quam obedientiam: quae horum, et quo vobis placet ut misentem nuntium significate; ut quae modo penes me non sunt, ab his qui habent ea requiram, et dirigam quocunque mandaveritis. Et ut sciatis quid petatis, scio me scripsisse libellum, qui inscribitur, De humilitate; et quatuor homilias in Laudibus Virginis Matris nam hunc habet necnon et Apologiam ad quemdam amicum nostrum, ubi aliqua disserui de Cluniacensibus, et nostqui me coram audiere loquentem, suo stilo exceperunt, et penes se retinent. Utinam, quod minime spero, nostra vobis in aliquo possit esse officiosa rusticitas. 38
Abbreviated transcription (Latin):
in tpĩ malo. ⁊ ĩ loco ꝑegrinatioĩs mee : hõne uos indno : minime quid̾ desit
me qͦc̾q iero dulcis memoria ur̃i. s ꝗͣto memoria dulcior. tanto absentia mo¬
lestior. heu mͥ qͥa ĩcolatus m̃s nõ sũ ꝓ longatus ẽ. s ⁊ camulatꝰ. Et reu̾a uixta
ꝓpħam sr̃ dolorẽ uulner̃ m̾oꝵ addider̾. qͥ me aub̾ uł aliqñ corpĩ seꝑant. ẽ cõ¬
mune exiliũ. ip̃mq molestũ satis quid̾ ꝗͣ du sumꝰ in ħ corꝑ pegrinam᷑ a
ongͣ molestia ẽ ⁊ tediosa expectatio uanitati huic occupanti oĩa. tã diu manere
subiectũ. faculenti corporis horrido cͥc̾dari caro̾e mortis uincłis. finibꝰq pece̾oꝵ
nec dũ ab solui. ⁊ tanto tp̃r nõ ẽẽ c̃xͦ. Cet̾m adu̾sus ħ unũ mͥ remediũ qͣlecũq¬

Expanded text:
in tempore malo, et in loco peregrinationis meae? Nonne vos in Domino? Minime quidem deserit me, quocunque iero, dulcis memoria vestri: sed quanto memoria dulcior, tanto absentia molestior. Heu mihi, quia incolatus meus non solum prolongatus est, sed et cumulatus! et revera, juxtacorpore separant. Est commune exsilium ipsumque molestum satis, quod quandiu sumus in hoc corpore, peregrinamur a Longa molestia, et taediosa exspectatio, vanitati huic occupanti omnia tamdiu manere subjectum, faeculenti corporis horrido circumdari carcere, et mortis vinculis, funibusque peccatorum necdum absolvi, et tanto tempore non esse cum C
Abbreviated transcription (Latin):
toto affectu desid̾o. Uer̃tñ ñ m̾a uolũtas s tua fiat. Hec mͥ uiu̾e uolo. nͨ mori
S ⁊ dignũ ẽ ut qͥ dolorẽ ineũ audistis.⁊̃ ꝯsolationẽ ñ ignoretis si qͣ ẽ. Primil qͥd̾
moĩ labore ⁊ calamitate ꝗͣ patior solũ arbitror eẽ ĩ causa. eũ cui oĩa uiuunt.
U elĩ. nolĩ. neceẽ ẽ me uiu̾e illi qͥ meã sibi ppͥe uite positione ac quisiuit. qͥ ⁊ po¬
tens ẽ siqͥd patim̃ ꝓ tp̃o. reꝯpensare nb̾ in illa die misericors ⁊ i̾tus uitex. Qd̾ si

Expanded text:
 tua fiat. Nec mihi vivere volo, nec mori. 3. Sed dignum est ut qui dolorem meum audistis, etiam consolationem non ignoretis, si qua est. Primum quidem omni labore et calamitate, quam patior. solum arbitror esse in causa eum cui omnia vivunt. Velim, nolim, necesse est me vivere illi, qui meam sibi propriae vitae positione acquisivit; qui et potens est, si quid patimur pro ipso, recompensare nobis in illa die misericors et justus judex. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
irenouãs dulcẽ memoriã.⁊ excusãs molestissimã morã. Minime qͥd̾ defide¬
rantiũ te cordibꝰ ulla potuit subriꝑe qñq obliuio tue dilectionis. s te tui fateor
pene oblitum eẽ putauimꝰ. priusꝗͣ illas litt̾as uid̾emꝰ. Hunc itaq rũpe moras
fac cito. qd̾ scͥpsisti.⁊ si u̾acit̾ stilꝰ exp̃ssit affectũ. efficant᷑ opꝰ stilum testificetur.
Od tardus ip̃m q̃ tam dudũ ꝯepisti sp̃m parturire salutis: Hil mortalibꝰ łmor
c̃te ł nõ tim̾e. Iustus quippe mortẽ ⁊ si ñ cauet. tñ ñ puuet. deniq si morte.¬
p̃. fu.ĩ.r.erit. Moritur quid̾ ⁊iustus. s secure. qͥppe.cꝰ mors ut p̃sentis ẽ exitᷤᷤ
uite. ita iitroitꝰ melioris. Bona mors si pecc̾o moriaris. ut iꝰatie uiuas. ħmors
durat. bum uiuis ĩcarne morere mũdo. ut pꝰmortẽ carnis dõ uiu̾e ĩcipias. Qed
it. si ꝯidit mors saccũ corporis tui. dũ te subinde cͥc̾det leticia: Oꝗͣ b̾ti mortui qͥ¬

Expanded text:
renovans dulcem memoriam, et excusans molestissimam moram. Minime quidem desiderantium te cordibus ulla potuit subrepere quandoque oblivio tuae dilectionis; sed te tui, fateor, pene oblitum esse putavimus, priusquam illas litteras videremus. Nunc itaque rumpe moras, fac cito quod scripsisti; et si veraciter stylus expressit affectum, efficaciter opus stylum testificetur. Quid tardas ipsum, quem jamdudum concepisti, spiritum parturire salutis? Nil mortalibus vel certe vel non timere. Justus quippe mortem, etsi non cavet, tamen non pavet. Denique si morteerit . Moritur quidem et justus, sed secure; quippe cujus mors ut praesentis est exitus vitae, ita introitus melioris. Bona mors, si peccato moriaris ut justitiae vivas. Haecdurat. Dum vivis in carne, morere mundo, ut post mortem carnis Deo vivere incipias. Quid enim si conciderit mors saccum corporis tui, dum te subinde circumdet laetitia? O quam beati mortui q
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qd̾ una eadq imago ĩp̃ssa ceris. uñ edemq nom̃ p̃signãtũ ĩ sceduł mani¬
feste de uno fonte dulce ⁊amau illd̾ manare cuncus qͥ ab er̃t minĩtibꝰ. de¬
ctamibat̃. T̃ enent᷑ ĩmanibꝰ ꝯtͣdictorie litt̾e̾ ut̾sub obedire decreũis: mobediẽs
neceẽ ẽ teneatis. aut.N.p̾orẽ te recipientẽ cłam postior ꝯdep̾nabit: aut si postĩo¬
se se uł ip̃ã tueri adu̾sus t̾crã. S ecce litt̾e ꝯtͣ litt̾as mãdatũ adu̾s mãdatum.
ita ut ñ iã ꝗ̃ ad mod̾ ĩ ꝓpħa mãda remada. s mãda demãda. potiꝰ inculcet᷑. Interĩ¬
nẽpe hõ qͥ ⁊ ꝯsec̾tionẽ fug̾at. ⁊ ełctionẽ refutarat. festinauit ad regẽ. regaliũ

Expanded text:
nisi quod una eademque imago impressa ceris, unum idemque nomen praesignatum in schedulis, manifeste de uno fonte dulce et amarum illud manare cunctis qui aderant 163 mirantibus declarabant. Tenentur in manibus contradictoriae litterae: utris libet obedire decreveris, inobediens necesse est tenearis. Aut enim priorem te recipientem epistolam posterior condemnabit: aut si posteriosese vel ipsa tueri adversus tertiam. Sed ecce litterae contra litteras, mandatum adversus mandatum: ita ut non janempe homo qui et consecrationem fugerat, et electionem refutarat, festinavit ad Regem. Regalium
Abbreviated transcription (Latin):
paucos mnurbe fatiens. uͥ adnõ m̃o ĩpetrare potui facłtatẽ redeũdi ad
fr̃s it̃ arripuimꝰ. Et trãsalpinãtes: ꝯꝑimꝰ ĩstare diẽ qͣ foret sacrandꝰ hc̃o
ĩuitus audiui. Qd pła: a religiosis uiris ũ paucis. qͥ nb salutãdi gr̾a occ̾rerãt.
ego aliunde obuie ꝯpñdiũ ire statuerã. ꝯsulens ualitudini. ⁊ lassitudini cor¬
poris p̃sertĩ qd̾ nõ liqͥdo fateor credebã rumoribꝰ. Ꝙꝯ.it. tantũ cred̾et uirũ
tanta uti leuitate ut pꝰ posita tã recente ꝓmissione sua. ĩ sr̃ dñ sui mãdata.
ꝑsone notabili manũ ĩ pon̾e ñ tim̃et: Itaq ꝯsilio religiosoꝵ ac quiescete
luga. it̃ aneximꝰ. ⁊ ꝑuemientes oĩno sic̃ audiuimꝰ sic udimꝰ. Pauibant᷑ illa ñ festa.
uitatẽ repleu̾at. Qd facerem: Conueni archi ꝙ̃m. reu̾ent̾ qͥd̾ st̃ pacto qd̾ fec̾at.¬

Expanded text:
paucos in Urbe faciens, ubi a domino meo impetrare potui facultatem redeundi, ad fratres iter arripuimus. 2. Et transalpinantes comperimus instare diem, qua foret sacrandus homoinvitus audivi. Quid plura? A religiosis viris non paucis, qui nobis salutandi gego aliunde ob viae compendium ire statueram, consulens valetudini et lassitudini corporis, praesertim quod non liquido, fateor, credebam rumoribus. Quis enim crederet tantum virum tanta uti levitate, ut postposita tam recente promissione sua, insuper domini sui mandato, personae notabili manum imponere non timeret? Itaque consilio religiosorum acquiescenteientes, omnino sicut audivimus, sic vidimus. Parabantur illa, non festa, vitatem repleverat. 3. Quid facerem? Conveni archi
Abbreviated transcription (Latin):
d.t. Qd̾ ẽ dicẽ. Sumite sp̃alia: s priꝰ tate corꝑalia. Optimꝰ at̾ ille: qui
qͣntũ potui stilo corripui. Et me q ab huiꝰmõi falsa suspitiõe purgaui:
ut debui. S qm̃ de nris minime paroo: nõ nullis de urĩs nimiũ ĩ quibꝰ
nõ decet uideor assentire pauea q̃ iuib̾ displic̾e cognoui. ⁊ oĩb bonis uitã¬
absit tam̃ ut sit̃ de ordine. Nullꝰ qͥppe ordo: qͥppiã recip̃ ĩ ordinatũ. Qd̾ uͦ
in ordinatũ ẽ: ordo ñ ẽ. Uñ ñ ad u̾sum ordinẽ s ꝓ ordine disputare putãdꝰ
ero: si ñ ordinẽ ĩ hoĩb s hõmũ uitia rep̾hendo. Equidẽ diligñtibꝰ ordinẽ
in hac re molestũ me fore ñ timeo. qn ĩmo gͣtũ ꝓculdubio accepti sũt.
nem ñ diligt̃ cuiꝰ utiq corruptionẽ.i. uitia dup̾nari nolut. Ipĩs itaq

Expanded text:
d est dicere, Sumite spiritualia, sed prius date corporalia. Optimus autem ille, qui quantum potui, stylo corripui; et me quoque ab hujusmodi falsa suspicione purgavi, ut debui. Sed quoniam dum nostris minime parco, nonnullis de vestris nimium, in quibus non decet, videor assentire; pauca quae et vobis displicere cognovi, et omnibus bonis vitanabsit tamen ut sint de Ordine! Nullus quippe ordo quidpiam recipit inordinatum: quod vero inordinatum est, ordo non est. Unde non adversum Oero, si non Ordinem in hominibus, sed hominum vitia reprehendo. Et quidem diligentibus Ordinem in hac re molestum me fore non timeo: quinimo gratum procul dubio accepturi suntnem non diligunt, cujus utique corruptionem, id est vitia, damnari nolunt. Ipsis i
Abbreviated transcription (Latin):
m̾es. istã taces: Si ꝓilla ł minima habes: audi apłm. Neq maledici
ait. regnũ dĩ possidebt̃. audi ⁊dm̃ inpsalio ꝯminãtẽ. Arguã te ĩquit
⁊ sta .ꝯͣ. f.t. Qd̾ qͥa detractori loq̃tur: c̾tum ẽ exp̾cedentibꝰ. e quidẽ iuste
induunt᷑. sani carnib seu carniũ pinguedine uescunt᷑. tͥa ł qͣtuor pul¬
m̃taria una die qd̾ regła ꝓhib admutũt. opꝰ manuũ qͥ uib ñ facuit᷑.¬
młta demiq ꝓhibitu suo uł nuttat̃ ł augẽt ł miniuit᷑: Recte. Hon
possut᷑ ħ negari. S attendite in regłam dĩ: cui utiq ñ dissonat ĩsti¬
alim̃tis corporis: s mu̾tutib int̾ioris hoĩs. Uñ apłs. Regnũ dĩ ñ ẽ:

Expanded text:
meres, istam taces? Si pro nulla vel minima habes, audi Apostolum: Neque maledici, meres, istam taces? Si pro nulla vel minima habes, audi Apostolum: Neque maledici, ait, regnum Dei possidebunt . Audi et Deum in Psalmo comminantem: Arguam te, inquit tuam . Quod quia detractori loquatur, certum est ex praecedentibus. Et quidem juste induuntur; sani carnibus, seu carnium pinguedine vescuntur; tria vel quatuor pulmentaria una die quod Regula prohibet admittunt; opus manuum, quod jumulta denique pro libitu suo vel mutant, vel augent, vel minuunt? Recte. Non possunt haec negari. Sed attendite in regulam Dei, cui utique non dissonat instialimentis corporis, sed in virtutibus interioris hominis. Unde Apostolus, Regnum Dei non est
Abbreviated transcription (Latin):
aut cadut̃. Qͥs uos ꝯstituit iudices suꝑ eos : de iñ siia ũ dr̃ de ordine ur̃o
p̃sumitis. qͣt̾ ordo c̃ ut añ ꝗͣde suo qͥsq ocło trabe̾ eiciat. in frm ocłis tã curio¬
se festucas ꝑqͥnitis: Qͥ in regła głamiini. cur ꝯtui regłam detrahitis : Cur
eũgło uł apło: Auoqͥn regła iã ñ ẽ regła: qr ñ recta. Audite ⁊ dicite ordinẽ.
qͥ ꝯtͣ ordinẽ aliis ordinibꝰ derogatis. Hypocͥta inqͥt eice pͥmũ trabe̾ d̾ ocło
tuo: ⁊ sic uideb̾ eic̃ẽ festucã de ocło fr̾is tui.Ꝙtis ꝗͣ trabẽ. Anñ grãdis ⁊¬
grossa tͣbes ẽ suꝑbia. q̃ te putas eẽ aliqͥd c̃ nicħ sis: Insanissime t̾ tãqͣ sanꝰ
exłtas: ⁊ aliis uanissue tbe̾ portãs de festucis exultas. biũs inqͥf ago tͥ¬
d̃ qͥr ñ sc̃ sũ cet̾ĩ hõmũt initi. raptores adultĩ. Seq̃re gͦ: ⁊ dic detractores.
neq .it. minima ẽ hec festuca int̾ cet̾as. Quare cũ tã diligent᷑ alias enu¬

Expanded text:
 de Ordine vestro praesumitis; qualis ordo est, ut antequam de suo quisque trabem ejiciat, in fratrum oculis tam curiose festucas perquirat? Qui in Regula gloriamini, cur contra Regulam detrahitis? curolo? alioquin Regula jam non est regula, quia non recta. Audite, et discite ordinem, qui contra ordinem aliis Ordinibus derogatis. Hypocrita, inquit, ejice primum trabem de oculo tuo, et sic videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . grossa trabes est superbia, qua te putans esse aliquid, cum nihil sis, insanissime tibi tanquam sanus exsultas, et aliis vanissime, trabem portans, de festucis insultas? Gratias, inquis, ego t non sum sicut caeteri hominum, injusti, raptores, adulteri : sequere ergo, et dic, Detractores. Neque enim minima est haec festuca inter caeteras. Quare cum tam diligenter alias enu
Abbreviated transcription (Latin):
glutientes culicẽ liqͣtis: Magna abusio. Maxima cumi ẽ ut corpꝰ re¬
głarit̾ induat᷑. ⁊ ꝯtͣ regłam suis uestib anma nuda deserit᷑: Curtã¬
to studio tunica ⁊ cuculla corpori ꝓcurẽt᷑. qͣtmꝰ cui deer̾ moa̾chꝰ ñ putet᷑.
cur simiłr sp̃ui pietas ⁊ hũilitas q̃ ꝓfecto spũalia ĩdum̃ta s̃ ñ ꝓuidẽt᷑¬
pellicea lũbos accnxx̾it. ⁊ ip̃e tunicar̃ institutor ĩ solitudinẽ. ñ tunicis sed
pellibꝰ sese induerit. Repleti de m̃ uenirẽ faba. m̃tẽ suꝑbia. cibos damp¬
namꝰ sagmatos: qiͣ ñ meliꝰ sit exigno sagimine adusũ uesci.ꝗͣ uẽtoso
legumine usq adructũ ex saturari p̾cipue cũ esau cũ de carne. s delente
sit rep̃hensus. ⁊ de ligno adã ñ de carne dap̃natꝰ. ⁊onathas ex gustu melł
ñ carnis morti adiudicatꝰ. E ꝯtri uͦ helias ĩnotie oarnẽ comed̾it. abralum¬
satiꝰ ẽ modico uino uti ꝓpt̾ infirmitatẽ.ꝗͣ młta a qͣ ingurgitari ꝑ auidita¬

Expanded text:
glutientes, culicem liquatis? Magna abusio! Maxima cura est, ut corpus regulariter induatur, et contra regulam suis vestibus anima nuda deseritur. Cum tanto studio et tunica, et cuculla corpori procurentur, quatenus cui deerunt, monachus non putetur: cur similiter spiritui pietas et humilitas, quae profecto spellicea lumbos accinxerit ; et ipse tunicarum institutor in solitudine, non tunicis, sed pellibus sese induerit. Repleti deinde ventrem faba, mentem superbia, cibis damnamus saginatos! quasi non melius sit exiguo sagimine ad usum vesci, quam ventoso legumine usque ad ructum exsaturari: praecipue cum et Esau non de carne, sed de lente sit reprehensus ; et de ligno Adam, non de carne damnatus ; et Jonathas ex gustu mellis, non carnis, morti adjudicatus : econtra vero Elias innoxie carnem comederit ; Abrahsatius est modico vino uti propter infirmitatem, quam multa aqua ingurgitari per avidita
Abbreviated transcription (Latin):
miis laboribꝰ atteris. ac regłaribꝰ aspitatibꝰ mortificas m̃bra tua q̃ sũt
suꝑ tr̃ã: bene facis. Sed qͥd si ille q̃ similit̾ ñ laborantẽ diuidicas. mo¬
dic̃ qͥdẽ ħat de huc q̃ ad modic̃ utił ẽ corporali uidłt ex̾citationẽ. ampliꝰ
ãt ꝗͣ tu de illa q̃ ad orã ual .i. pietatis. Qͥs q̃so adurm̃ regłam meliꝰ¬

Expanded text:
miis laboribus atteris, ac regularibus asperitatibus mortificas membra tua quae sunt miis laboribus atteris, ac regularibus asperitatibus mortificas membra tua quae sunt super terram. Bene facis. Sed quid si ille quem similiter non laborantem dijudicas, modicum quidem habeat de hac, quae ad modicum est utilis, corporali videlicet exercitatione; amplius autem quam tu de illa
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ qͥd głamini. cũ ⁊marcha laborãs inc̾pata. ⁊ maria qͥescẽs lauda¬
ta sit: ⁊ paulꝰ aꝑte dicat labor corꝑis admodiẽ ual pietas at ad oĩa. Op¬
timꝰ labor: de qͥ ꝓpħa dicebat. Laborau ingemitu mo̾. Et de qͦ alibi. Me¬
mor fui dĩ ⁊ delectatꝰ sũ: ⁊ ex̾citatꝰ sũ. Ac ne corporale intelligas ex̾citiũ:¬
mus corporalia dap̾nes: Heq̃ꝗͣ. S illa oportet ag̾e: ⁊ ista ñ omitt̾e. Alio¬
qͥn c̃ aut ista omuitti necesse ẽ: aut illa ista potiꝰ omutẽda s̃. ꝗͣ illa. Qͣnto
cũ de hoꝵ obseruatione elatus: aliis ead̾ ñ obseruantibꝰ de rogas. ñne te
mag̾ tͣnsgssorẽ regłe iudicas. cuiꝰ lic minima q̃dã tenẽs. meliora de¬
uitas : De qͥb paulꝰ. Emulamini ait carismata meliora. De trahendo
qͥppe fr̃̾ib inqͦ temet ip̃m extollis: ꝑdis huilitatẽ. inqͦ alios de primis
caritatẽ: q̃ sũt ꝓculdubio carisiata meliora. Tui tuũ corpꝰ młtis ⁊ ni¬

Expanded text:
m, quam desideraverat, potare timuerit ; virique illi Gedeonis, qui prae aviditate toto corpore prosad modicum valet, pietas autem ad omnia? Optimus labor, de quo propheta dicebat: Laboravi in gemitu meo : et de quo alibi, Memor fui Dei, et delectatus sum, et exercitatus sum. Ac ne corporale intelligas exercitiumus, corporalia damnes? Nequaquam: sed illa oportet agere, et ista non omittere. Alioquin cum aut ista omitti necesse est, aut illa; ista potius omittenda sunt, quam illa. Quanto e magis transgressorem Regulae indicas, cujus licet minima quaedam tenens, meliora devitas, de quibus Paulus: Aemulamini, ait, charismata meliora? Detrahendo quippe fratribus, in quo temetipsum extollis, perdis humilitatem; in quo alios deprimis, charitatem: quae sunt procul dubio charismata meliora. Tu tuum corpus multis et ni
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ.a. ab eo. Qd̾ si regłam aboĩb qͥ eã ꝓfessi s̃ sic ad li̾q̃ tenendã
cense. ut nullã oĩno dispensationẽ admuti patraris audact̾ dico nec tueã
nec ille tenetis. Ham ⁊ si ille qͣntũ qͥdẽ ꝑtin ad obseruatioẽs corꝑeas in
in uno offend̾it: oĩum ẽ reus.Sin u̾o ꝯcedis aliqͣ posse mutari dispẽsato¬
re: ꝓculdubio ⁊ tu illã tenes ⁊ ille. ꝗͣ ꝗͣ dissimilit̾. Nam tu qͥdẽ districtiꝰ.

Expanded text:
am ab omnibus qui eam professi sunt, sic ad litteram tenendam censes, ut nullam omnino dispensationem admitti patiaris, audacter dico, nec tu eam, nec ille tenetis. Nam etsi ille quantum quidem pertinet ad observationes corporeas, in tari dispensatorie, procul dubio et tu illam tenes, et ille, quanquam dissimiliter: nam tu quidem districtius,
Abbreviated transcription (Latin):
oĩmodis amolẽdino ꝓhibebit᷑. aut molendinũ cuic̃q extraneo ⁊ñ ꝯũsis custo¬
diendũ ꝯmutet᷑. aut idẽ oĩno molendinũ relinq̃tur. Ad gͥdonẽ abb̾em mo¬
Ad gͥdonẽ abbem mo

Expanded text:
omnimodis a molendino prohibebitur; aut molendinum cuicunque extraneo, et non Conversis custoomnimodis a molendino prohibebitur; aut molendinum cuicunque extraneo, et non Conversis custodiendum committetur; aut idem omnino molendinum relinquetur. EPISTOLA LXXX AD GUIDONEM ABBATEM MO
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tͥ uisũ fu̾it. ad locũ ꝓpͥum reuocet᷑. Ham ad nr̃m ordinẽ ut transeat: ur̃o fortaᷤᷤ¬
sis ñ expedit. Et quidẽ qd̾ scripsisti illum sepe dixisse nr̃a se ꝓmissione tenere.
tͥ ñ placusꝗͣ eũ illoꝵ q̃ dixi locoꝵ mitt̾e ad habitandũ. aut te uolente. iste
forsitã ñ ꝯsentit. aut c̃ utͥq ꝯplaceat forte ñ inueniat᷑ qͥ eũ reciꝑe uelit. tuẽ
oportet ut aut urgẽte necessitatis cã qͦc̾q ad saluandã aiãm suã ire uoluerit.
cũ littĩs dimittat᷑. aut dispensãte pictatis gra in loco suo retineat᷑. si tñ ꝑse̾tiri
potiũit qͣmͦ ibid̾ oĩs ei cccasio it̾andi aut seminãdi hãc it̃pitudinẽ penitꝰ fubtra¬
hatur. Et de isto ista suffitiãt. Est aliud apd̾ uos de qͦ ea p̾sũptione qͣ soleo ñ cuc̃¬
tabor d̾re qd̾ sentio. De molendino illodico qd̾ ꝯũsi cꝰtodientes. femurar̾ pati
cogunt᷑ freqñtiã. Si mͥ credit᷑. unũ e trib fiet. Aut uideł feminar̃ accessus

Expanded text:
cum tibi visum fuerit, ad locum proprium revocetur. Nam ad nostrum Ordinem ut transeat, vestro fortassis non expedit. Et quidem quod scripsisti illum saepe dixisse nostra se promissione tenere tibi non placet usquam eum illorum quae dixi locorum mittere ad habitandum, aut te volente iste forsitan non consentit, aut cum utrique complaceat, forte non inveniatur qui eum recipere velit; tunc oportet ut aut urgente necessitatis causa, quocunque ad salvandam animam suam ire voluerit, cum litteris dimittatur; aut dispo ibidem 84 omnis ei occasio iterandi aut seminandi hanc turpitudinem penitus subtrahatur. Et de isto ista sufficiant. 3. Est aliud apud vos de quo ea praesumptione, qua soleo, non cunctabor dicere quod sentio. De molendino illo dico, quod Conversi custodientes, feminarum pati coguntur frequentiam. Si mihi creditur, unum e tribus fiet: aut videlicet feminarum accessus
Abbreviated transcription (Latin):
ris monita. s grãs insuꝑ retułis monitori: prudent̾ utiq ñ aqͦ s qͥd mon̾e¬
ris attendens. Gnĩs ago ⁊ ip̃e dõ. qd̾ m̃a p̾sũptio gr̾ã egit mag̾ ꝗͣ indignationem
m̾uerit. Tenentes itaq tue tante humilitatis ĩsigne.apliori iã fidutia mone¬
mꝰ. qd̾ ⁊ priꝰ monuimꝰ. Obsecramꝰ ꝑsangͥnẽ illũ qͥ pro ar̃ab fusus ẽ ne tanti emp¬
tarũ parui pñdat᷑ ꝑicłm. qd̾ maxime ex uiroꝵ ⁊ feminaꝵ cohabitatioẽ ñ ĩm̾i¬
to timet᷑. ab his qͥ inscoladĩ diu iã ꝯtrapiabłi tẽptam̃ta luctati. ꝓͥa exꝑiẽtia
edocti drẽ posst̾ cũ apło. ñ .it. ignoramꝰ astutias eiꝰ. demq ꝗͣ ñ negligent̾ te opor¬
teat audire ñ meũ s ip̃iꝰ apłi de hac re ꝯsiliũ ĩmo p̃ceptũ aꝑte clamãtis fugite.

Expanded text:
ris monita, sed gratias insuper retuleris monitori, prudenter utique non a quo, sed quid monereris attendens. Gratias ago et ipse Deo, quod mea praesumptio gratiam egit magis, quam indignationem meruerit. Tenentes itaque tuae tantae humilitatis insigne, ampliori jam fiducia monemus quod et prius monuimus. Obsecrambitatione non immerito timetur ab his qui, in schola Dei diu jam contra diaboli tentamenta luctati, propria experientia edocti dicere possunt cum Apostolo: Non enim ignoramus astutias ejus . Denique quam non negligenter te oporteat audire non meum, sed ipsius Apostoli de hac re consilium, imo praeceptum, aperte clamantis, Fugite
Abbreviated transcription (Latin):
tantoꝵ uiroꝵ testimoniũ. uase̾tinũ laq̃r. ⁊ grãnopolitanũ. audict᷑. It̾m
supplico ⁊ adpedes dnĩ m̃i ea qͣ possum m̃te uxia descendo ne ab hoĩe ini quo
i doloso religiosoꝵ monastĩum destrui patrat᷑. Et.it.ñ pare nr̃o qͥ suũ pe¬
ne destruxit. Uñ addo solita p̃sumptione. Si puero nr̃o cred̾etis. hõmẽ hẽ
qͥ b̾neficia pietatis ur̃e abutit᷑. inclastrũ suũ remitẽtis.⁊ dño albati casc¬

Expanded text:
alentinum loquor, et Gratianopolitanum, audietur? Iterum supplico, et ad pedes domini mei ea qua possum mente anxia descendo, ne ab homine iniquo et doloso religiosum monasterium destrui patiatur. Etenim non parcet nostro, qui suum pene destruxit. Unde addo solita praesumptione: Si puero vestro crederetis, hominem hunc, qui beneficio pietatis vestrae abutitur, in claustrum suum remitteretis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ ꝓpͥ̾a iã pene ñ ħris. q̃ deuoret. ĩ ꝓrima passim more tyrannico de baccat᷑. Monachũ
habitu m̃tiens re exhib ⁊ uñ dep̃donib. Oĩno ĩmemor regłariũ traditionũ siri¬
rũ. legũ canonũq ꝯtẽp̃tor. Frontosꝰ ad u̾ecundiã. ĩsensatꝰ ad ietũ. ĩ flexibił ad
pietatẽ. adirã p̾ceps. autux ad facmnꝰ. ꝓnꝰ adinurias. Et miror q̃ m uirreligio¬
sus abb̃s case di. ĩ monacho suo tot ⁊ tanta uitia. aut ignorare possit aut dissi¬
młare. S de ħ qͥd adnos: Ip̾e uid̾it. Ip̾e suo dño aut stat aut eed̾. Nob̾ suffic̃
libari de manibꝰ eiꝰ. a uob̾ idoĩmoĩs flagitamꝰ. qd̾ aliuñ frast᷑ tep̾tatũ ẽ. sirẽ

Expanded text:
pria jam pene non habens quae devoret, in proxima passim more tyrannico debacchatur. Monachum habitu mentiens, re exhibet unum de praedonibus, omnino immemor regularium observationum, legum canonumque contemptor. Frontosus ad verecundiam, insensatus ad metum, inflexibilis ad pietatem, ad iram praeceps, audax ad facinus, pronus ad injurias. Et miror quomodo vir religiosus abbas Casae Dei in monacho suo tot et tanta vitia aut ignorare possit, aut dissimulare. 2. Sed de hoc quid ad nos? ipse viderit: ipse suo domino stat aut cadit. Nobis sufficit liberari de m
Abbreviated transcription (Latin):
minir᷑ audatiꝰꝰ q̃ sentit dł. ñ ad cẽ. deniq ĩ suggillationẽ dectoꝵ eccłie m̃s¬
nis effeit laudibꝰ philosophos. adĩuentiões illoꝵ ⁊ suas nouitates catholicor
patt᷑ doct̾ne ⁊ fid̾i prefert. Et c̃ õs fugiant a facie ciꝰ. me oium minimũ ex¬
petit ad singłare c̾tam̃. Deniq scripsit mͥ sollicitãte quid̾ ip̃o archi ep̃ seno¬
nẽsis diem statuens ꝯg̾ssionis. q̃ ille ĩp̾sentia eiꝰ ⁊ co cp̃oꝵ suoꝵ deb̾et si poss
ille uir bellator ab adolescẽtia. tũ qi uidicarẽ ĩ dignũ rõnẽ fid̾i huianis cõ¬
mitti rõciuncłis agitandã. ꝗͣ tã c̾ta ac stabili u̾itate ꝯstat et subniã. Dice¬
Disseminaũ uͥq se mͥ dic statuto apd̾ senonas respõsurũ. Exiit sermo ad os.
⁊ñ potuit me tat̾e. Dissimubaui pͥmũ. nec enĩ satis rumore ppłari mouebar.
Sedes tũ licet uir ita ut flerẽ. ꝯfino amicoꝵ qͣ uidẽtes q̃ m se ad spectałm os

Expanded text:
audacius, quo sentit David non adesse. Denique in suggillationem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus philosophos; adinventiones illorum et suas novitates catholicorum Patrum doctrinae et fidei praefert: et cum omnes fugiant a facie ejus, me omnium minimum expetit ad singulare certamen. 4. Denique scripsit mihi, sollicitante quidem ipso, archiepiscopus Senonensis, diem statuens congressionis, quo ille in praesentia ejus et coepiscoporum suorum le vir bellator ab adolescentia: tum quia judicarem indignum, rationem fidei humanis committi ratiunculis agitandam, quam tam certa ac stabili veritate constat esse subnixam. DiceDisseminavit ubique, se mihi die statuto apud Senonas responsurum. Exiit sermo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimulavi primum: nec enim, satis rumore populari movebar. Cedens tamen licet vix, ita ut flerem consilio amicorum, qui videntes quomodo se quasi ad s
Abbreviated transcription (Latin):
t.q. f. mͥ. hõ. conuen̾ãnt aut̃ pret̾ ep̃o ⁊ ulł̾es płimi uiri teligiosi. ⁊ de
ciuitatib magist̾ scolar̾.⁊ cłici litt̾ati młti ⁊ rex p̃sens erat. Itaq ĩ p̾set̾ia
olum ad u̾sario stante exadũso ꝓducta s̃ q̃dã capła de libris eiꝰ excciptã.
Q cũ cepissẽt legi. nolẽs audire. exiuit. appellãs abelectis uidicibꝰ. qd̾ ñ puta¬
mus lice̾. Porto capitła uiditio oĩum examinata: ĩuenta s̃ fid̾i adu̾sãtia

Expanded text:
et abbates plurimi viri religiosi, et de civitatibus magistri scholarum, et clerici litterati multi, et Rex praesens erat. Itaque in praesentia omnium, adversario stante ex adverso, producta sunt quaedam capitula de libris ejus excerpta. Quae cum coepissent legi, nolens audire exivit, appellans ab electis judicibus, quod non putamus licere. Porro capitula judicio omnium examinata, inventa sunt fidei adversantia,
Abbreviated transcription (Latin):
delũ t̾rã inqͣ habito spinas ⁊tͥbulos germinare mͥ. succisi ᷤᷤ succed̾e nouas et
rursũ illis alias sine fine sine int̾missione succresc̾e : Audierã ħ s meliꝰ ut nẽ
expior ipã ueratio dat ĩtellectũ auditui. Innouatꝰ ẽ dolor. ñ ext̾minatꝰ. lacͥme
ĩundauer̃. qͥa ĩualuer̾ mala ⁊ciꝑtis pruinã irruit sr̃ eos nix. Añ faciẽ frigoriᷤᷤ
hꝰ qͥs sustinebit : ħ frigore refrigesc̾ caritas ut habund⁊ iniqͥtas. Leonem
cuasimꝰ. s ĩcidimꝰ ĩdraconẽ. qui ñ minꝰ forsan noceat sedẽs ĩ insidiis. ꝗͣ ille
iugiẽs ĩ excelso. Qmꝗͣ nõ rã ĩ ĩ sidiis. cꝰ uirulenta forra utinã adhuc laterẽt
in scͥmis. ⁊ ñ intriuiis legerent᷑. Uolat libri.⁊ qͥ oderãt licẽ qm̃ mali s̃. im¬
peger̃ ĩlucẽ. putantes lucẽ tenebras. Urbibꝰ ⁊ castelł ingerunt᷑ ꝓluce te¬

Expanded text:
debam terram, in qua habito, spinas et tribulos germinare mihi; succisis succedere novas, et debam terram, in qua habito, spinas et tribulos germinare mihi; succisis succedere novas, et rursum illis alias sine fine, sine intermissione succrescere. Audieram hoc: sed melius, ut nunc experior, ipsa vexatio dat intellectum auditui. Innovatus est dolor, non exterminatus; lacrymae inundaverunt, quia invaluerunt mala; et expertis pruinam, irruit super eos nix. Ante faciem frigoris hujus quis sustinebit! Hoc frigore refrigescit charitas, ut abundet iniquitas. Leonem evasimus, sed incidimus in draconem, qui non minus forsan noceat sedens in insidiis, quam ille rugiens de excelso. Quanquam non jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam adhuc laterent in scriniis, et non in triviis legerentur. Volant libri: et qui oderant lucem, quoniam mali sunt, impegerunt in lucem, putantes lucem tenebras. Urbibus et castellis ingeruntur pro luce te
Abbreviated transcription (Latin):
quidã scõꝵ. Suffic̃ mͥ dñe ait. tolle aĩa meã. neq .it. melior sũ ꝗͣ patres mei.
E st ⁊ mͥ nc̃ aliqͥd ꝯmune ẽ scĩs. ĩ uoluntate dũ tanit. ñ ĩm̾ito. Ham uellẽ u ipse
m̾ de medio fieri. uictꝰ fateor apusillanimitate sp̃s̃ ⁊ tẽpestate. Uereor at̾ ne ñ
sic̃ parit̾ affectus. ita parit̾ ⁊ paratꝰ ĩueniar. Tedet uiu̾e.⁊ anmori expedrat neᷤ¬
cio. Et idõ forte ⁊ ĩuotis distẽ a scis: qd̾ ip̃i ꝓuocentur desid̾io melioꝵ. cũ ego scã¬
tit bonũ. nͦ ego qd̾ molestũ patior nͨ hab̾e ualemꝰ.⁊ obħ exire quidẽ ãbo pari cupimꝰ
uolũtate s nͨ pari ĩtentioẽ. Stulte mͥ dudũ reqͥem ꝓmutebã. siqͥd̾ leonina ra¬
bies qͥeuisset: ⁊ pax eccłe redd̾etur. Naim ecce illa qͥeuit s inͦ ego nesciebã me.
ẽẽ ĩualle lacͥmarũ aut oblitus fua̾m habitare me int̾a obliuioĩs: Hõ attẽ¬

Expanded text:
icit mihi, Domine, ait, tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Est et mihi nunc aliquid commune cum sanctis, in voluntate duntaxat, non in merito. Nam vellem et ipse modo de medio fieri, victus, fateor, a pusillanimitate spiritus et tempestate: vereor autem, ne non sicut pariter affectus, ita pariter et paratus inveniar. Taedet vivere, et an mori expediat, nescio; et ideo forte etiam in votis distem a sanctis, quod ipsi provocentur desiderio meliorum, cum ego scantit bonum; nec ego quod molestum patior, non habere valemus. Et ob hoc exire quidem ambo pari cupimus voluntate, sed non pari intentione. 2. Stulte mihi dudum requiem promittebam si quidem Leonina rabies quievisset, et pax Ecclesiae redderetur. Nam ecce illa quievit, sed non ego. Nesciebam me esse in valle lacrymarum, aut oblitus fueram habitare me in terra oblivionis. Non atten
Abbreviated transcription (Latin):
mutuã nr̃i sollititudinẽ ñ infructuose nc̃ renonatã ẽe putau̾im. Cuiꝰ fruct̃
tẽ nos qͥd̾ copiosũ sꝑaremꝰ acciꝑe. si tui nob̾ copta c̃ oportunitate daret᷑. Alioqͥn
opoitumꝰ dĩcimꝰ nos nr̃a ꝯtentos e̾ẽ in opia. ꝗͣ ĩportuna copia habũdare.

Expanded text:
mutuam nostri sollicitudinem, non infructuomutuam nostri sollicitudinem, non infructuotunc nos quidem copiosum speraremus accipere, si tui nobis copia cum opportunitate daretur. Alioquin opportunius ducimus nos nostra contentos esse inopia, quam importuna copia abundare.
Abbreviated transcription (Latin):
dirigendũ. Si quid̾ in ip̃e suo more d̾i grã fortit᷑̾ ag̾. alienã ase int̾m ad¬
huc fatiens illã sententiã. uir aupplex aĩo in ꝯstãs ẽ inoĩb uiis sł. Uias quippe
Ani simplicit̾. ac ꝑ ħ ꝯfident̾ ambulãs uõ sentit illd̾ ue de qͦ dĩ. Ue trã ĩg̾diẽti
duabꝰ uiis. Te aũ audieramꝰ in discordiã u̾fari. domũ urãm nõ sine scandalo
alb̃is ⁊ fr̃m deseruisse. solũq habitare ĩ nescio q̃ satis ĩꝯueniẽti loco. Q rumo¬
re nb̾ ꝑmotis. anxieq q̃rentibꝰ si qͦ m̃ tͥ anob̾ posset ꝯsultũ iri. nicħ paratius
ccurrere potuit. ꝗͣ ut te uocato ad nos ꝑre dete c̾tiores pꝰ effici curaremꝰ. sicq
qd̾ ĩ ꝓmptu ẽet p̾sentes p̃senti ꝯfuleremꝰ. S⁊ iã tuo scͥpto nr̃õq rescͥpto utro¬
rũq ab alt̾utro false suspitionis timore depusso. parit̾ quiescamꝰ. Uer̾ hac
faisitate ꝗ̃ ita sit ad nos inuicẽ diłctio. ꝯꝓbatũ ẽ. Quã quid̾ diłctionẽ ꝑ hac̃

Expanded text:
dirigendum. Siquidem ipse suo more Dei gratia fortiter agit, alienam a se interim adhuc faciens illam sententti duabus viis! Te autem audieramus in discordia versari, domum vestram non sine gravi scandalo abbatis et fratrum deseruisse, solumque habitare in nescio quo satis inconvenienti loco. Quo rumore nobis permotis, anxieque quaerentibus si quo modo tibi a nobis posset consultum iri; nihil paratius occurrere potuit, quam ut, te vocato asentes praesenti consuleremus. Sed jam tuo scripto, nostroque rescripto, utrorumque ab alterutro falsae suspicionis timore depulso, pariter quiescamus. Verum hac falsitate quam vera sit ad nos invicem dilectio, comprobatum est; quam quidem dilectionem per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis gradꝰ ẽ: de qͦ scͥptum ẽ. Miserere aĩe tue. placens dõ. Ex ħ aut̃ admiserã¬
dum ꝓximũ recto iã mimite caritas ordinata ꝓcedit. qͥppe. quẽ ad sui quisq
m̃surã amare p̃cipit᷑. Qd̾ si in hẽ modũ qͦ te hactenꝰ ip̃e amasti. ⁊ tͥ ꝯmit̾ndos.
⁊ sit. ad restituendũ innocẽtiã efficatior uelox clem̃tia. ꝗͣ diutuina penite̾tia:.
eatus si quid̾: cui ñ imputabit dñs pecc̾m. Nã qͥs accusabit adu̾sũ electũ dĩ : Si
eodẽq die simul ⁊ ꝯfessus lat᷑cima. ⁊ntroductꝰ ingłam. b̾ui qͦdã ꝯtentꝰ ponte
fecis inparadisum uoluptatis. ħ subitũ pietatis remediũ ꝑcep̃ felix illa pec¬
catux: c̃ repente uͥ suꝑ habundau̾ĩt delicta: suꝑ habundare cep̃ ⁊ gñi. Absq¬

Expanded text:
tatis gradus est, de quo scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Ex hoc autem ad miserantatis gradus est, de quo scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Ex hoc autem ad miserandum proximum recto jam tramite charitas ordinata procedit; quippe quem ad sui quisque mensuram amare praecipitur. Quod si in hunc modum quo te hactenus ipse amasti, et tibi committendos acordiam, et sit ad restituendam innocentiam efficacior velox clementia quam diuturna poenitentia? Beatus siquidem, cui non imeodemque die simul et confessus latrocinia, et introductus in gloriam, brevi quodam contentus ponte viventium, et de luto faecis in paradisum voluptatis . Hoc subitum pietatis remedium percepit felix illa peccatrix, cum repente ubi superabundaverant delicta, abundare coepi
Abbreviated transcription (Latin):
te ad ep̃atum ac qͥescere debeas. Qs ħ mortaliũ diffinire p̾suntat: Ds̃
forsitã uocat: quis audeat dissuad̾e: Forte ñ uocat. Qs appropinqͣre ꝯsulat:
Utrum uͦ d̾ĩ uocatio sit. an ñ sit. qͥs scire possit: Excepto sp̃u qͥscrutat᷑ ⁊̃ alta dei.
uł si cui forte reuelau̾it ip̃e : Mag̃ qͦ dubiũ retdit ꝯsilium ilba inlitt̾is tiuꝰ hu
mił s t̾ribił confessio. qͣuitã tuã tã grauit̾. ⁊ ut c̾do ñ nͥ u̾acit̾ accusas. Hec .N.
negandum ẽ hꝰcemõi uitã ẽẽ indignã tam sac̾ dignitate mist̾i̾i. S rursum
scientie talento non facis lucrũ. nͥ qd̾ alio forte negocrandi gn̾ẽ. ⁊ si minꝰ copio¬
se. minus tñ inꝑicłose. fructficare uałes.horreor fateor. sic. Nt .tͥ. ut mͥ loqui
peniuts. ip̃ p at̾ ut tũq huiꝰ cemõi ꝑicłosissimꝰ transitꝰ frat. Ec quid̾ rectꝰ ordo
requirit. ui pꝰqplins. de iñ alienas curare studeas ꝯsc̾tas. Primus quippe pie¬

Expanded text:
e ad episcopatum acquiescere debeas. Quis hoc mortalium definire praesumat? Deus forsitan vocat: quis audeat dissuadere? Forte non vocat: quis appropinquare consulat? Utrum vero vocatio Dei sit, an non sit; quis scire possit, excepto Spiritu qui scrutatur etiam alta Dei, vel si cui sas. Nec enim negandum est, hujuscemodi vitam esse indignam tam sacri dignitate ministerii. Sed rursum scientiae talento non facis lucrum: nisi quod alio forte negotiandi genere, etsi minus copiose, minus tamen periculose fructificare valeres. Horreo, fateor, sic enim tibi, ut mihi loqui tcunque hujuscemodi periculosissimus transitus fiat. Et quidem rectus ordo requirit ut prius propriam, deinde alienas curare studeas conscientias. Primus quippe pie
Abbreviated transcription (Latin):
mptꝰ fuerit. ñ me ualde ꝯfortat. c̾ a puero mũdã inmũdo dux̾it uitã. ⁊ sic ⁊
fuga ⁊ tatebrs. młtisq dissimulationũ motis de clinare conatꝰ sit. Side saulo
qͣ factiis repente paulus. repñte uas ełctionis. rep̃nte doctor gentiũ. in erẽplũ
ignorans ip̃o teste pecenũ. manẽs ĩ incrudelitate. Quã qͣ si tale qͥspiã q̃nq bene
iundit᷑ factũ fuisse agnoscitur. de q̃ dici u̾aciter possit. ħ ẽ mutatio dexte ex¬
celsi: ñ tam exemplũ ꝗͣ micłm afferre debeat ħ interun ame adidꝗd̾ q̃ritis
suspensiue. responsa suffitiant. Neq eñ possum uñ certus nõ sũ. c̃ttĩ ꝑferre sen¬
tentiã. Sic ꝯting̃e debet q̃renti rem uͭ ñ sit. Senmo appħa. ꝯsiliũ asapiente. q̃¬
rendum ẽ. Nũqͥs at. de luto limpidũ quippiã hautire potestis: Unũ tñ ẽ qd̾

Expanded text:
n me valde confortat, cum a puero mundam in mundo duxerit vitam, et sic etiam fuga et latebris multisque dissimulationum modis declinare conatus sit. Si de Saulo quoque factus repente Paulus, repente vas electionis, repente Doctor gentium in exemplum ignorans ipso teste peccavit, manens in incredulitate . Quanquam si tale quidpiam quandoque bene et utiliter factum fuisse agnoscitur, de quo dici veraciter possit, Haec est mutatio dexterae Excelsi , non tam exemplum, quam miraculum afferri debeat. 4. Haec interim a me ad id quod quaeritis, suspensive responsa sufficiant. Neque enim possum, unde certus non sum, certam proferre sententiam. Sic contingere debet quaerenti rem ubi non sit sermo a propheta. Consilium a sapiente quaerendum est. Nunquid enim de luto limpidum quidpiam haurire potestis? Unum tamen est quod a
Abbreviated transcription (Latin):
nõ finudator atimpletionis ũidex ñ auctor p̃uarcatioĩs. Qs gͥ: Ponã in
iII. audiens ex regła si qñ alit̃ fec̃o ad̾o me c̾e dap̃nandũ quẽ urideo: Si alba
m̃ꝰ. aut ⁊̃ angłs de celo ꝯtrana uisserit: lib̾e recusabo huiꝰ mõi obedientiam
scripture ũ̾itatem exore meo uł ꝯdẽpnandum uł iustificandũ. ⁊ qr os qd̾ me¬
titur occid̾ animã. ⁊ qd̾ dõ uãcit̾ canit᷑. ꝑdes om̃s qͥ locunt᷑ m̾dantiũ. ⁊ qr un̾qͥ¬
nens in ꝯspectu di iangłoꝵ illd̾ de psalmo. reodã tͥ uota m̃a. q̃ distmrer labia
mea: uid̾it deniq ałbus ñs qͥd sͥ faciendum putet de eo qd̾ erregła ad itp̃m
specialit̾ dirigr̃. ut p̃sentem regłam inoĩb ꝯseruet. ⁊ itẽ qd̾ untũsalit̾ p̃cipr¬

Expanded text:
udator adimpletionis; vindex, non auctor praevaricationis. Quid igitur? Ponam in re firmavi, audiens ex Regula , si quando aliter fecero, a Deo me esse damnandum, quem irrideo? Si abbas meus, aut etiam angelus de coelo contraria jusserit, libere recusabo hujusmodi obedientiam,Scripturae veritatem ex ore meo vel condemnandum , vel justificandum; et quia os quod mentitur, occidit animam ; et quod Deo veraciter canittiens in conspectu Dei et angelorum illud de Psalmo: Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea? Viderit denique abbas meus, quid sibi faciendum putet de eo quod ex Regula ad ipsum specialiter dirigitur, « Ut praesentem regulam in omnibus conservet: » et item, quod universal
Abbreviated transcription (Latin):
genua sira an̾ baai: ausculta gͥ emulc calupmator. dixic̃ de aliis monaste¬
nĩs ad nr̃a uementes recipiendos censuerĩ. Numqͥd ñ ueniẽtes dap̾naui:
Ex cuso illos: ñ istos accuso. Soli s̃ inuidi: qͦs excusare nec uolo nec ualeo.
oeb exceptis. siqͥs cct̾oꝵ ad regłe cupiat tiũsire p̃itatẽ. s ꝓpt̾ scandalum
ñ audeat. aut c̾te ⁊̃ obcertã corporis ĩ firmitat̾e: puto qr ñ peccat. dũ tñ
in suo studeat loco sobrie. ⁊ iuste.⁊ pie ꝯũsati. Nam si ꝗͣ ex more ꝯũsari.¬
monasfi minꝰ forte districte qm regła ꝯsticuisse uidet᷑ obseruare ꝯpellit᷑:
excusabit ħ forsitã aut illa cantas qͣ cũctat᷑ inigrare ad meliꝰ ꝓpt̾ scãda¬

Expanded text:
. Dixi cur de aliis monasteriis ad nostra venientes, recipiendos censuerim. Nunquid non venientes damnavi? Excuso illos, non istos accuso. Soli sunt invidi, quos excusare nec volo, nec valeo. Quibus exceptis, si quis caeterorum ad Regulae cupiat transire puritatem, sed propter scandalum non audeat, aut certe etiam ob certam corporis infirmitatem; puto quia non peccat, dum tamen in suo studeat loco sobrie, et juste, et pie conversari. Nam si qua ex more monasterii minus forte districte, quam Regula constituisse videtur, observare compellitur; excusabit hoc forsitan aut illa charitas, qua cunctat
Abbreviated transcription (Latin):
poter᷑ reddant. ⁊ soliꝰ rupte stabilitatis dampna reliqꝵ regłariũ p̃ceptoꝵ in¬
tegra obseritatiõe ꝯp̃nsent. Si cui displicet ħ imurm̃at adu̾sus hoĩem qͥrẽ¬
tem falutẽ sut̃t. respondebit ꝓ eo salutis auctor. hõne ocłs tuus neꝗͣ ẽ. quia
uie bonꝰ: o qͥsqͥs es qui salu̾ti inuides auene: parcito uł tue. An nescis qd̾ in¬
uidia diaroli mors intrauit. iorbẽ tr̃arũ : attñde itaq cͥ. Si .it. uͥ iuidia.
coi mors: ꝓfecto ñ potes simul ⁊ inuide. ⁊uiu̾e. &d molestus es fri tuo qͣm

Expanded text:
poterunt, reddant; et solius ruptae stabilitatis damna reliquorum regularium praeceptorum integra observatione compensent. Si cui displicet hoc, et murmurat adversus hominem quaerentem salutem suam; respondebit pro eo salutis Auctor: Nonne oculus tuus nequam est, quia ille bonus? O quisquis es qui saluti invides alienae, parcito vel tuae. An nescis quod invidia diaboli intravit mors in orbem terrarum . Attende itaque tibi. Si enim ubi invidia, ibi mor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ unitate sto. ꝯmunibꝰ pͥuata ñ p̃fero. qͥ etus ⁊ subiectus in q̃ positus sũ per¬
ricor uotũ. qͥ unanimitatiᷤᷤ ñ rũpo uincłm: pacis firmam̃tũ ñ desero: et
si corpꝰ ab sentauit obediẽtia: s sp̃m semꝑ ibid̾ presentẽ tenet cõcors deuo¬
tio: ⁊mnullo dissimił ꝯu̾fatio. Qua die aũt qd̾ quid̾ ds aũtat. aliis ĩcipiã
uiũe iegib. aliis morib ꝯũsari. diu̾sis deseriuire obseruantiis. ad inueni¬
re noua. ȩxtraneas isupare ꝯsuctudines. transg̾ssor ꝓfessionis. ꝓmissam
stabilitatẽ iam nõ me ten̾ẽ ꝯfido. Dico gͥ abb̾i ꝑ oĩa obtemꝑandũ: s salita
ꝓfessione. Uerum tu ꝓfessus scd̾m regłam sc̃i bndicti. ũ ꝓͥmisisti ⁊ stabisita
tem. Qd̾ si obedieris quid̾. stabił aũt nõ fu̾is: dũ offend̾is inuno. factus es
nem sufficit excusare : q̃ nec s̃ qͥd̾ uaiet pat̾cinan: Item. Notum ẽ sollẽpnit̾

Expanded text:
in unitate sto, communibus privata non praefero, quietus et subditus in quo positus sum perricor votum, qui unanimitatis non rumpo vinculum, pacis firmamentum non desero? Et si corpus absentavit obedientia, sed spiritum semper ibidem praesentem tenet concors devotio, et in nullo dissimilis conversatio. Qua die autem quod quidem Deus avertat aliis incipiam vivere legibus, aliis moribus conversari, diversis diservire observantiis, adinvenire nova, extraneas usurpare consuetudines: transgressor professionis, promissam stabilitatem jam non me tenere confido. Dico ergo abbati per omnia obtemperandum, sed salva professione. Verum tu profestem. Quod si obedieris quidem, stabilis autem non fueris; dum offendis in uno, factus es nem sufficit excusare, quae nec sibi quidem valet patrocinari? Idem notum est solemniter
Abbreviated transcription (Latin):
te obtineat᷑. ł ꝑfectã ꝯordiã si fieri ꝯcordiã pot̾.aut c̾te indutias usq dũ liceat nb̾
firmã q̃rere pacẽ.ad d̾i uolũtatẽ.⁊honorẽ tuũ. ⁊ pat̾e salutẽ. Alioqͥn si nec oblatã
iticiã recipis. nec nos p̾cantes respicis. ĩmo d̾ni in nob̾. de tua te falute ꝯmonẽtẽ
ñ attñdis: uideat ip̃e ⁊ uidicet. Scimꝰ aut̃ qd̾ m̃ito formidamꝰ diffitile posse ꝯg̾di.
tantos excitus absq uitiusq partis grauissima strage.

Expanded text:
ias, usquedum liceat nobis firmam quaerere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, et patriae salutem. Alioquin si nec oblatam justitiam recipis, nec nos precantes respicis, imo Deum in nobis de tua te salute commonentem non attendis, videat ipse et judicet. Scimus autem quod merito formidamus, difficile posse congredi tantos exercitus absque partis gravissima strage.