comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ peccat alter. ut alt̃o ñ peccante
sit tamenculpa cõĩs. Ac ꝑ hoc potest
paruulus serel ex parentem carne
gn̾atus. dĩ sp̃oregñari. ut exillisobli¬
gatio contracta soluat᷑. Non po̾t aũdĩ
semel sp̃u regñatus ex parentũ carne
regñar. ut oblgatio que soluta est
tterũ contrabat᷑. ⁊ idõ semel ꝑceptam
cunt᷑ parentes. uł quicũq maiores fi¬
lios scuquos lib paruulos baptigatoᷤ.
de moniorũ sacrilegiis obligare co
nantes. spnͣialit̃ homicide. Naminil¬
lis quidẽ int̃fectionẽ ñ faciunt. sed
quantũ in ipsisẽ in t̾fectores fiunt.
Recte ergo illis dicit᷑. qñ ab hoc scelt̃
prohibent᷑. nolite occidere pariuilos
s quantum in ip̃sis ẽ extinctores cius
nĩto dñr. quasicagunt: ut extinctũ
uelint. Nec illud te moueat. ⁊ẽ. ⁊ ĩ¬
abeis. quorũ gestantur manib quãuiᷤᷤ
⁊ ab ipsis si ⁊ ipsiboni fideles sunt. quã
abum u̾sa societate scõrũ atq fideliũ.

Expanded text:
per quem peccante altero et altero non peccante sit tamen culpa communis. ac per hoc potest paruulus semel ex parentum carne generatus dei spiritu regenerari, ut ex illis obligatio contracta soluatur; non potest autem semel dei spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut obligatio, quae soluta est, iterum contrahatur. et ideo semel perceptam cuntur parentes vel quicunque majores filios seu quoslibet parvulos baptizatos daemoniorum sacrilegiis obligare nantes, spiritaliter homicidae. Nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt, recteque illis dicitur, quando ab hoc scelere prohibentur: nolite occidere parvulos vsed quantum in ipsis est, exstinctores ejus merito dicuntur, qui sic agunt, ut exstinctum velint. § 3. Nec illud te moveat, etc.. Et inab eis, quorum gestantur manibus, quamvis et ab ipsis, si et ipsi boni fideles sunt, quam ab universa societate sanctorum atque fidelium.
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib. aciuris dm̃timentib.
ut subeorũ conu̾satione cultũ fidci
discant. atq in melius instituti. tã
inmorib quã infide proficiãt. Itẽ
Iudĩs ad fidẽ uenientib. eũ infide¬
libus nulla sit cõmumio

Expanded text:
mulieribus Deum timentibus, ut sub eorum conversatione cultum fidei discant, atque in melius instituti tam in moribus quam in fide proficiant. C. XII. Judaeis ad fidem venientibus cum infideli nulla sit communio
Abbreviated transcription (Latin):
chiatua basilica scĩ laurentii. q̃ tẽ.
inpõssessione filii. ⁊ consibaru nr̃i iu.
ri nr̃i magnifici theodori fundata ẽ
officiũ pbrii de eẽ coͣgnouimꝰ. Et qͥa
prefatus sũ filiusmr nob̾ retulit in
uenisse se rufinũ quemidã monachũ.
olimsibi uita ⁊ morib cõprobatum.
⁊ hunc postulat ibi pb̃rm consecrari.
Quod subito fierinos prgrogata ob ẜ¬
uantia non acquieuimus. Idõq dilec

Expanded text:
chia tua, basilica S. Saurentii, quae in possessione filii et consiliarii nostri viri magnifici Theodori fundata est, officium presbyteri deesse cognovimus. Et quia praefatus filius noster nobis retulit, se invenisse Ruffinuligione et moribus comprobatum, et hunc postulat ibi presbyterum consecrari quod subito fieri nos prorogata observantia non acquievimus, ideo dilect
Abbreviated transcription (Latin):
ieps unã de parroch¬
anis eccłiis suis monastiũ dicare
uolui̾t. ut in ea monachorũ regłaĩ¬
ter congregatiouiat. hoc dec̃sen¬
su concilii sui habeat licentiã facien

Expanded text:
opus unam de parochianis ecclesiis suis monasterium dicare voluerit, ut in ea monachorum regulariter congregatio vivat, hoc de consensu concilii sui habeat licentiam facien
Abbreviated transcription (Latin):
euangłn monstrat᷑. quib dicitͣ.
terram inquid. non sub terra. oftñ¬
dens q̃d uiuentes. ꝓuarie tate mĩ¬
torum suorũ soluere possumus uł
ligare. De mortius aut̃ sentñtiã
ferre non possumus. Unde leop̃p̃
scribit rustico narbonensi ep̃o.¬

Expanded text:
evangelii monstratur, quibus dicitur: evangelii monstratur, quibus dicitur: terram, inquit, non sub terra; ostendens, quod viventes pro varietate suorum meritorum solvere possumus vel ligare; de mortuis autem sententiam ferre non possumus. Unde Leo Papa scribens Rustico, Narbonensi Ep
Abbreviated transcription (Latin):
Tepit hermigildus rexe
iuuenis terrenũ regnũ despicienꝑe
fortidesidio celeste querens. inci¬
liciis iacere uinculatus. ⁊ om̃i potñ¬
tidõ ad comfirrandũ se preces effũ¬
dere.tantoq sublimius głamtran¬
seuntis mundi despicere: quanto ⁊
religatus agnouãt nil fuisse quod
potuit aufferri. Supueniente aũ
pascalis festiuitatis die intẽpeste
noctis silentio. ad eum ꝑficdus pat̃.
arrianũ ep̃mmisit. ut de eius ma¬
nu sacrilege consecrationis cõioe
ꝑciperet. atꝙ ꝑ hoc ad patris gr̃am
redire mereretur. S uirdõ deditꝰ.
arriano ep̃o uenienti ex probraũ
ut debuit. eiꝰq ase ꝑfidiam digniᷤᷤ
increpationib reppulit. quiã si extiꝰ
iacebat ligatus. apudse tam̃ in magͦ
mentis culmine: stabat securus. Ad
se itaq reũso ep̃o arrianopat̃ infre¬
muit. statimq suos apparitores
misit. qui conftantissimũ confesso¬
remid̃i. illic ubi iacebat occidereñ.
cariualeat. uł absolui. ex uerbis

Expanded text:
em Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent.  ex verbis
Abbreviated transcription (Latin):
guim. dũmortua fuit uxor cuiu ᷤ¬
ubet. licet illi accipere aliam. s ñ
repudiatam. nec desponsatã uiro
s liberam. Similit̃ debet muliea
Unde ⁊ paulus ait. Mulier que sub
uiro ẽ ligata sublege ẽ uiri. quã¬
diuuiuit uir eius. Igitͣ uiuente
uiro uocabit᷑ ad ultera. si uincta fui̾t
alt̾i uiro. Si aũt mortuus fuĩt uiR
eius. liberata ẽ alege uiri. ita ut
nonsit ad ulta si uincta fuit cũ a¬
lio uiro. Itẽ gg¬

Expanded text:
imum. Dum mortua fuerit uxor cujuslibet, licet illi accipere aliam, sed non repudiatam, nec desponsatam viro, sed liberam; similiter debet et mulier. Unde et Paulus ait: Mulier, quae sub viro est ligata est sub lege viri, quanlege uiri. igitur uiuente uiro uocabitur adultera, si iuncta fuerit alteri uiro; si autem mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri, ita ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro. erg
Abbreviated transcription (Latin):
m̃i modopumendus ẽ quotiens
in uista appellatio ꝓnuntiatur.
Sũptus quos dũsequeret᷑ ad uersarusᷤ
inpendit reddere cogat᷑. non simplos¬
s quadrũplos. ¶ Premissis aue¬
toritatib infra .u. dies postdatam sen¬
tentiã. cuiq appellare ꝑmittit᷑. Quod
post ea iustinianus inc̃stitutionibus
siuis corrigens. infra .x. dies appellatio¬
ns remediũ cutq dandũ decreñdiẽs.

Expanded text:
mnimodo puniendus est, quoties injusta appellatio pronuntiatur, sumptus quos dum sequeretur adversarius impendit, reddere cogatsed quadruplos. Gratian. Praemissis auctoritatibus intra quinque dies post datam sententiam cuique appellare permittitur. Quod postea Justinianus in constitutionibus suis corrigens, intra decem dies appellationis remedium cuique dandum decrevit,
Abbreviated transcription (Latin):
ondebet is penam sustinere canoni¬
cam. incuius dãpnatione. non est
his datur intelligi qd in iustasentñtia
nullum alligat ap̃d dm̃. necͣ ap̃d eocłaᷤ
eus aliquis grauatur iniqua sentñti
sicut exgelassi capitulo habetur. Non
ergo ab eius cõione abstinendum est.
nec eiꝰ ab officio cessandum inquem
cognoscit᷑ iniqui ꝓlatisententia.
Cur ergo capitula car̾taginensis ⁊ a-¬
fricam atq aliorũ conciliorũ pro¬
hibent in iuste dãpnatũ in cõione

Expanded text:
on debet is poenam sustinere canonicam, in cujus damnatione non est his datur intelligi, quod injusta sententia nullum alligat apud Deum, nec apud ecclesiam ejus aliquis gravatur iniqua sententia, sicut ex Gelasii capite habetur. Non ergo ab ejus communione abstinendum est, nec ei ab officio cessandum, in quem cognoscitur iniqua prolata sententia. Cur ergo capitula Carthaginensis et Africani, atque aliorum conciliorum prohibent injuste damnatum in communione
Abbreviated transcription (Latin):
ulli unquã infami aut sacrilego de
quocumq negotio liceat ad uersus
religiosum xp̃ianũ quãuis hummib ᷤ ser¬
Tulisq ꝑsonasit. testimoniũ dicere. nec
dequalibet ratione uł inscͥptione dͥa¬

Expanded text:
ulli unquam infami atque sacrilego de quocunque negotio liceat adversus religiosum Christianum quamvis humilis servilisque persona sit testimonium dicere, nec de qualibet re actione vel inscriptione Christia
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ suoꝵ derretalia ꝯstituta. atq de¬
cretales epłas quasbeatissimi. pp. diũ¬
sis tp̃ib aburbe roma decderunt uenã¬
bilit̃ fore suscipiendas. ⁊ cꝰtodiendas.
ex̾mios p̃sules. leonẽ scł. ⁊ gelasiũ. mrã¬
Om̃sanctiones apłice sedis in refraga

Expanded text:
tuta atque decretales epistolas, quas beatissimi Papae diversis temporibus ab urbe Roma dederunt, venerabiliter fore suscipiendas et custodiendas, eximios praesules, Leonem scilicet et Gelasium, mansanctiones apostolicae sedis ir
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ bisquedẽ sunt. ⁊ uigorem suũ
assignant. presertim cũ synodalia ge̾ta
int̾̃ que ipsi canones statutift̃ in codi¬
ce canonũ non habent᷑. s a nobi ᷤ om̃i
cultu debito uene̾nt᷑. Consonat aut̃
huic beatissimo pp̾leoni. ⁊ sc̃s facund̾i¬
simus in om̃ib decretis suis . pp̃. gelasiꝰ
ita inquiens. Decretales epłas quas
beatissimi p̃p. diu̾sis tp̃ib aburbe
roma ꝓdiu̾sorũ patrũ ꝯsolatione de᷑¬
derunt. uenãbilit̃ suscipiendas detͣ

Expanded text:
mitatem his quae desunt, et vigorem suum mitatem his quae desunt, et vigorem suum assignent, praesertim quum synodalia gesta, inter quae ipsi canones statuti sunt, in codice canonum non habeantur, sed a nobis omni cultu debito venerentur. Consonat autem huic beatissimo Papae Leoni sanctus et facundissimus in decretis suis Papa Gelasius, ita inquiens: Decretales epistolas, quas beatissimi Papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum Patrum consultatione dederunt,
Abbreviated transcription (Latin):
docet᷑ anob̃ utrũq testamentũ ẽẽ re¬
cipiendũ. quãquã in ipsis canonib
patñs. nullũ eoꝵ extoto ꝯtineatur
nimirũ qd decretales epłe romanoꝵ
pontificũ st̃ recipiende. ⁊̃ sit̃st̃ cañ. co¬
dici ꝯpaginate. Qm̃ int̃ ipsos canoẽs
unũ beatileonis capĩtulũ ꝯstat eẽ. ꝑ¬
mixtũ. quoita omm̃ decretalia consti¬
tuta sedis apłice custodirimandant᷑.
ut si quis in illa cõmiserit. nouit sibi
ueniã denegari. dicendo uero omt̃a
decretalia ꝯstituta. nullũ de decrae¬
talib c̃stitutis pret̾ misit. qd non mã¬
dauit᷑ eẽ cͦtodiendũ. Trursus asseren¬
do om̃iũ decessoꝵ nostroꝵ nullũpon¬
tificũ romanoꝵ qui ant̃ se fuerunt.
excepit cuiusita ñ p̃ceꝑit decrecalia
ꝯstituti ab om̃ib custodiri. ut siquiᷤ
in illa cõmiserit. ueniã sibi de inceps
nouit denegaiͬ. Itaꝙ nchil interẽ
utrũ suit omĩa. nec nedecretalia sediͦ
ri non possint. ⁊ illa eis int̃ sint. quefirr¬

Expanded text:
nobis utrumque Testamentum esse recipiendum, quanquam in ipsis paternis canonibus nullum eorum ex toto contineatur nimirum quod decretales epistolae Romanorum pontificum sunt recipiendae, etsi non sint canonum codici compaginatae; quoniam inter ipsos canones unum beati Leonis capitulum constat esse permistum , quo ita omnia decretalia constituta sedis apostolicae custodiri mandantur, ut si quis in illa commiserit, noverit sibi veniam decretalia constituta, nullum de decretalibus constitutis praetermisit, quod non mandaverit esse custodiendum. Et rursus asserendo: omnium decessorum nostrorum, nullum Pontificum Romanorum, qui ante se fuerunt, excepit, cujus ita non praeceperit decretalia constituta ab omnibus custodiri, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Itaque nihil refert, utrum sint omnia necne decretalia sedis ri non possint, et illa eis intersint, quae fir
Abbreviated transcription (Latin):
epłas priscorũ pontificũ romanorũ
ad mittendis dñt quia incodice: ca¬
nonũ non habent᷑ asscripte. Ergo
nec gregoriiscĩ. nec ullus alterius
eoqd in codice cañ non habeant᷑ asscͥp¬
tũ. Ergodoctriñ eoꝵ ⁊ scãtiones

Expanded text:
epistolas priscorum pontificum Romanorum admittendas dicunt, quia in codice canonum non habentur ascriptae, ergo nec Gregorii sancti, nec ullius alterius eo quod in codice canonum non habeatur ascriptum. Ergo doctrinam eorum et sanctiones
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ib. ⁊̃ illa tp̃a uirsc̃s cõp̃bendit. que
crebrescentib paganoꝵ ꝑsecutionib
ad sedem aplicã deferri. causas ep̃oꝵ
difficillime ꝑmittebant. Hisita fauẽ
lam differentiã eẽ int̃ illa decreta q̃ ĩ
corꝑe canonũ hñt᷑ sedis apłice p̃sulũ.¬

Expanded text:
tiam illa tempora vir sanctus comprehendit, quae crebrescentibus paganorum persecutionibus ad sedem apostolicam deferri causas episcoporum difficillime permittebant. His ita divinllam differentiam esse inter illa decreta, quae in codice canonum habentur, sedis apostolicae praesulu
Abbreviated transcription (Latin):
i romanoꝵ pontificũ decreto cętͣoꝵ
opuscula tractatoꝵ reprobantur
apłica ꝓbauit. hodie teneat᷑ acceptr̃.
⁊ qd illa reppulit. hactenus in efficax
habeat᷑ quãnto potuis que. ipsa proca¬
tholica fide: ꝓsanis dogmatib. ꝓua
riis ⁊ multiphariis eccłie necessitatib.
⁊ fideliũ morib diu̾so tp̃e sẽpsit. om̃i
debent honore p̃ferri. ⁊ om̃ib prsus
in quib lib oportunitatib discͣtiõe.
uł dispensatione magistra reuerent᷑.
assumi. Quã quã quidã ur̃m scͥpserĩt
aut illa decretalia priscorũ pontifi¬
cũ. intotocanonũ codicis corpore ẽ¬

Expanded text:
i Romanorum Pontificum decreto ceterorum opuscula tractatorum approbantur tolica probavit, hodie teneatur acceptum, et quod illa repulit, hactenus inefficax habeatur: quanto potius, quae ipsa pro catholica fide, pro sanis dogmatibus, pro variis et multifariis ecclesiae necessitatibus et fidelium moribus diverso tempore scripsit, omni debediscretione vel dispensatione magistra reverenter assumi? Quanquam quidam vestrum scripserint, haud illa decretalia priscorum Pontificum in toto canonum codicis corpore
Abbreviated transcription (Latin):
stateras ur̃as dolosas. ubi appenda
hoc graue. hoc leue ẽ. Sed afferamꝰ
diuinã stateram descͥpturis sc̃is. tã¬
quã dethesauris dm̃cis. ⁊ in illa quid
sit grauius appendamus. Tp̃e q̃ dñ
cauenda monstrauit. ⁊ ydolũ fabri
liber. traregis contẽptoris incensus.
⁊ scis mateptatum. ydolatria gladio
pͥunita ẽ. Exustiolibr. belliea ce¬
de. ⁊ ꝑ egrina ciptiuitite. scisma.¬

Expanded text:
stateras dolosas, ubi appendamhoc graue, hoc leue est,\' sed adferamus diuinam stateram de scripturis sanctis tamquam de thensauris dominicis et in illa quid sit grauius appendamus, immo non appcauenda monstrauit et idolum fabricticus liber ira regis contemptoris iucensus et schisma temptatum, idololatria gladio punita est, exustio libri bellica caede et peregrina captiuitate, schisma
Abbreviated transcription (Latin):
uratos ugonimilites cogatin
comiti. ne ipsiquamdui excoĩcatus ẽ
ẜuiant. ꝓhibeto quisi sac̃menta p̃ten¬
dint moneant᷑ oporteredõ magis ser¬
iure quã hõib fidelitatẽ eñi quã ͥano
pͥncipi uirart̃. do eiusq scĩs adu̾santi.¬

Expanded text:
uratos milites Hugoni Comiti, ne ipsi, quamdiu excommunicatus est, serviant, prohibeto. Qui si sacramenta praetenderint, moneantur, oportere Deo magis servire quam hominibus. Fidelitatem enim, quam Christiano principi jurarunt, Deo ejusque s
Abbreviated transcription (Latin):
baptismus rẽpeti non pͥ. Quid cm̃
nia brcicis ratum eẽ ꝑmittat. Cũ
gͥg sacrlegam uocet conserrationẽ
arrianorũ. cũ ciprianus quecũq
abhereticis fui̾t eẽ carnalia inania
⁊ falsa uidicet. cũ ieronimus omĩa
que abeis offeruntur contaminata
inconspectudiũ asserat. cũ leo extra
eccłam. nec rataͤ sacerdotia. necua
sacrificia testet᷑. patet qd̃ sacram̃ta
eccłastica p̃terbaptisia ut supra
dictum ẽ abħrticis ministrari ñpꝰ¬

Expanded text:
baptismus, repeti non potest. Quid enim haereticis ratum esse permittat: quum Gregorius sacrilegam vocet consecrationem Arianorum: quum Cyprianus quaecunque ab haereticis fiunt carnalia, et inania, et falsa judicet: quum Hieronymus omnia, quae ab eis offeruntur contaminata in conspectu Dei asserat; quum Leo extra ecclesiam nec rata sacerdotia, nec vera sacrificia esse testetur: patet quod sacramenta ecclesiastica praeter baptisma ut supra dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
roma nullũ placitũ. aut ordinatiõẽ
facĩ de om̃ib que adce aut rona¬
nos prinent sine tuo consilio ⁊ ꝗces
italicũ cõmisero uirare faciam illuo
ut ad uitor tuisit ad defendendam.

Expanded text:
Roma nullum placitum aut ordinationem faciam de omnibus, quę ad te aut ad Romanos pertinent, sine tuo consilio; et quiItalicum commisero, iurare faciam illum, ut adiutor tui sit ad defendendam
Abbreviated transcription (Latin):
ira temerant᷑. ⁊ uxoris pudor sol¬
uit᷑ idõq cũ pretenderet abimẽ¬
lech. qd uxorẽ eẽ alienam ig̾rauĩt.
quã sororẽ ẽẽ uir ipse suam dixit.
respondit eidñs. Et ego cognom
qmpuro corde fecistihoc. ⁊ idõ pe
ꝑcitibi ut non peccares. Propt̃ hoc
ñ sum passus te tangereeam. Cogͦ¬
peccare eum indm̃. cuiuslegẽ uo¬
let: gr̃amsoluat. Et quia in dĩn
percat. sacramenti celestis amit᷑¬

Expanded text:
ra temerantur, et uxoris pudor solvitur. Ideoque, quum praetenderet Abimelech, quod uxorem alienam esse ignoraverit, quam sororem esse vir ipse suam dixerit, respondit ei Dominus: Et ego cognovi, quoniam puro corde fecisti hoc, et perci tibi, ut non peccares in me: propter hoc non sum passus te tangere illam . Cognpeccare eum in Deum, cujus legem violet, gratiam solvat. Et ideo quia in Deum peccat, sacramenti coelestis amit
Abbreviated transcription (Latin):
castimona. Quicquid ineã. q̃ non
fit legitima uxor cõmissũ fuerit.
adultii dãpnatur crimine. In eodẽ.¬
Nulli licet mulieremscire pret̃
uxorẽ. Idõq conuigii tibi datũ ẽ
uis. ne in laqueũ incidas. ⁊ cũ abera
muliere delinquas. Tollerabili
surpetur auctoritas. Nec hoc solũ
ẽ adultĩum cũ aliena peccare c̃ui¬
ge. s õm̃e q̃d nonht̃ ꝓotestatem cõ¬
iugii. tam̃locus ist̾e docet grauus

Expanded text:
castimonia. Quidquid in ea quae non castimonia. Quidquid in ea quae non sit legitima uxor commissum fuerit, adulterii damnatur crimine. ErgoNulli licet scire mulierem praeter uxorem; ideo conjugii tibi datum est jus, ne in laqueum incidas, et cum aliena muliere delinquas. Et post paucsurpetur auctoritas. Nec hoc solum est adulterium, cum aliena peccare conjuge, sed omne, quod non habet potestatem conjugii. Tamen locus iste docet, gravius
Abbreviated transcription (Latin):
ra ad abrabam. Ecce ꝯclusit me
dñs. ut ñpariam. intra ergoadan¬
cillam meã ut filiũ facias ex illa.
Et ita factũ ẽ. Sed consida primũ
qd̾ abraham añt legem moysi. ⁊
añt euangłiũ fuit. Nondũ intẽn¬
dictũ adultͣiũ uidebat᷑. Penaerĩ¬
minis. ex tp̃r legis ẽ. que crimen
inibuit. nec ant legem niula ẽ rei
dãpnatio. s exlege. Nonergo i
laudaua̾t. ñ adult̾iũ dãpñauerat.
Scdã illa ẽ qued non de ardore abiͦᷤ
uage succensus libidinis. nonpetu¬
lantis forme captus decore: ancille
contubiuo coniugalem post habit
thorũ. s studio querende posti̾tatis
⁊ ꝓpagande sobolis. Ad bucpost
deretur naturs.Deniq loth sc̃ifili¬
e. hanc causam querende posfitatiꝰ
habuerunt. negenus deficeret hu¬
manũ ⁊ idõpublicimũnis gr̃am pͥ¬
uatã culpã pretexuit. Idem in eod.¬
emosibi blandiat᷑ delegibũs
hõiũ. Ome stũprũ adultiumẽ.
neciuro licet. qd mulieri non licet:
cademuiro que abuxore debetur

Expanded text:
ra ad Abraham: Ecce conclusit me Dominus, ut non pariam; intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex illa. Et ita factum est. Sed consideremus od Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit; nondum ergo interdictum adulterium videbatur. Pena criminis ex tempore legis est, que crimen inhibuit nec ante legem ulla rei est damnatio, sed ex lege. Non ergo ilaudaverat, non adulterium damnaverat. Secunda illa est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc postderetur naturae. Denique et Lot sancti filiae hanc causam quaerendae posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum; et ideo publici muneris gratia privatam culpam praetexuit. Nec otiosemo sibi blandiatur de legibus hominum: omne stuprum adulterium est; nec viro licet quod mulieri non licet. Eadem a viro quae ab uxore debetur
Abbreviated transcription (Latin):
sam in illo graui crimine non fuin
dep̃hensi. Eeusatiert̃ parentes. Si
rentib sponsalia filiorum suorum
frangere. Uerũ hoc de illis intelli
tricem sibi conuigio copulauit. que
erat sterilis neptis ingenui. filia orĩ¬
ginarii. Quã cũpat̾ alii uellet trade̾
auus huic eamcopulauit. causasoli
incontinentiȩ. Deinde hic penitñ¬
tiaductus. ex ancilla ꝓpria filiossibi
querere.cepit. Post ea de adultĩo cõ¬
uictus.⁊ punitus quendã rogauit.
ut ui uxorem suã opprimeret. ut
sic eamdimate᷑ posset. Quo facto qrͣ¬
dam infidelem sibicopulauit. ea
tam̃ conditione ut adxp̃ianam rel¬
ligionẽ transiret. Hic primũ qr̃.
an meretrix licite ducat̾ in ẽ iugẽ.
Scđo. aneaque causa incontinen¬
tiȩ ducit᷑. sit conur appellanda. Tet¬
tio. cuius arbitriũ aliquasequat᷑
an libi aui. anoriginarii patris. Qr¬
to. si uiuente uxore liceat alicui ex
ancilla filiosquerere. Quinto. si
eaque uim patit᷑ pudicitiã amattẽ

Expanded text:
nsa illo gravi crimine non fuerint deprehensi, excusati erunt parentes. Si rentibus sponsalia filiorum suorum frangere. Verum hoc de illis intelligtricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originarii; quam quum pater alii vellet tradere, huic avus eam copulavit, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio convictus et punitus quemdam rogavit, ut vi uxorem opprimeret suam, ut sic eam dimittere posset, quo facto quamdam infidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad Christianam religionem transiret. Hic primum quaeritur, an meretrix licite ducatur in uxorem? Secundo, an ea, quae causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim patitur, pudicitiam amittere
Abbreviated transcription (Latin):
babillonioꝵ scirent ẽẽ peccatũ. nũꝗ
aquiescerent discere qd nonlicebat.
mathematico uelit scribere ĩꝑituma
que olim omisimu ᷤ. ñ nr̃e ẽ uolũtati ᷤᷤ
s ita dicã grauissime necessitatis. ut

Expanded text:
Babyloniorum scirent esse peccatum, nunquam acquiescerent discere quod non licebat. mathematicos velit scribere imperituque olim omisimus, non est nostre voluntatis, sed ut ita dicam, gravissime necessitatis; ut
Abbreviated transcription (Latin):
quoclã mõ auxiliantis grẽ mariũ. ⁊ eos
quos adie pasche. aut molestia infir¬
mitatis. ant longinquitas itineris aut
nagationis difficultas int̃ clusit mnui¬
tat ut quib libet necessitatib inpedi¬
tide sideriisui effectũ donoscĩsp̃s ẽse¬
defendere. sed exapłica auctoritate
seruare satis idoneo ꝓbamu ᷤ exẽp̃lo.
sequentes beatũ petrũ apłm qui inipõ
die quo omẽm credentiũ numerũ pro¬
missus scĩsp̃s repleuit aduentus. triũ

Expanded text:
quodammodo auxiliantis gratiae manum ad eos, quodammodo auxiliantis gratiae manum ad eos, quos a die Paschae aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti desiderii sui effectum dono sdefendere, sed ex apostolica auctoritate servare, satis idoneo probamus exemplo sequentes beatum apostolum Petrum qui in eo die quo omnem credentium numerum promissus Spiritus sancti replevit ad
Abbreviated transcription (Latin):
in menbris. hĩs ipso inque sunt
capite gesta congruere. dũ inbapt̾i¬
matis regula. ⁊ mors int̾uenit. int̃ue¬
fectionẽ peccati. ⁊ sepulturã triduanã
inmitat᷑ trina dimersio. ⁊ ab aquis ele¬
natio. resurgentis instar ẽ de sepuleͦ.
Ipsaigit̃ oꝑis qualitas docet celebrãde.
gnalit gr̃e liem legitimũ eẽ eũ. in qͦ
orta ẽ. ⁊ uirtus munis ⁊ species actiois
ad cuius reiconfirmationẽ płimũna¬
rexit a mortius discipłis sus inquib õs
eccłãrũ principes docebant᷑. ⁊ formã
⁊ potestatem. tradidit baptigandidi
quo utiq eos ⁊̃ ant̃ passionẽ potuisset
instr̾uere. nisi ꝓͥe uoluisset intell. gi
regnãtionis gram ex sua resurrectioe su
scepisse. Adit̃ sane huic obseruantiȩ
⁊̃ pente costẽe xaduentu sp̃s scĩ sacrata
sollẽpnitas. que depaschalis festipend
articulo. ⁊ cũadalios dies alia festaꝑti¬
neant. hec sẽꝑ ad eumdiem qui resur¬
rectio dni ẽ insignis occurrit. porrigenꝰ

Expanded text:
in membris iis quae in ipso sunt capite gesta, congruerent, dum in baptismatis regula, et mors intervenit interfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina dimersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulcro. Ipsa igitur operis qualitas docet celebrandae generaliter gratiae diem legitimum eum esse, in quo orta est et virtus muneris, et species actionis. Ad cujus rei confirmationem plurimum varexit a mortuis, discipulis in quibus omnes ecclesiarum praesules docebantur, et formam et potestatem tradidit baptizandi, dquo utique eos etiam ante passionem potuisset instruere, nisi proprie voluisset intelligi, regenerationis gratiam ex sua resurrectione coepisse. Additur sane huic observantiae etiam Pentecostes ex adventu sancti Spiritus sacrata solemnitas, quae de Paschalis festi pendet articulo. Et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eum diem, qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens
Abbreviated transcription (Latin):
Si eñĩ conplantati facti sumus si mi¬
litudin mortis euis. si mul ⁊ resurrec¬
tionis erimus. ⁊ cet̾a que latius magis¬
ter gentiũ ad cõmendandũ sacm̃tũ
baptismati s disputauit. ut appare¬
ret ex hu uisdõctrine sp̃ũ regnandis
filiis bõiũ ⁊ indĩfilios ad obtands
illumdiem ⁊ illud ip̃s electũ. in quo ꝑsi

Expanded text:
enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . » Et caetera quae latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis deputavit, ut appareret ex hujus doctrinae spiritu regenerandis filiis hominum, et in Dei filiis adoptandis illum diem esse, illud tempus elect
Abbreviated transcription (Latin):
digens remissione peccati. nec querẽs
remediũ renascendi. sic uoluit bapti¬
Sari quomo ⁊ uoluit cireũcidi. Hosti¬
amq ꝓemundatione offerri. ut ꝗ
factus erat exmuliere sicut apłs ait.
fieret sub lege. quã ñuenerat solue̾
s implere. ⁊ implendo funre. sicut

Expanded text:
digens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, sicut voluit circumcidi, hostiamque pro se mundationis offerri, ut « qui factus erat ex muliere sicut Apostolus ait fieret sub lege ; » « quam non venerat solvere, sed adimplere , » et implendo finire, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
betur ergo deminib taliũ sacerdotũ
sacram̃ta suscipi. non quinsint uera qͣn¬
tũ adformã. ⁊ effectũ. s quia dũ huius¬
scemodi sacerdotes se appło ꝯtẽptos
uidĩnt rubore uerecundit facilius ad
Qui uxorẽ ducẽ uolui̾t. añ ordinẽ

Expanded text:
bentur ergo de manibus talium sacerdotum bentur ergo de manibus talium sacerdotum sacramenta suscipi, non quin sint vera quantum ad formam et effectum, sed quia, dum hujusmodi sacerdotes se a populo contemtos viderint, rubore verecundiae facilius ad Qui uxo
Abbreviated transcription (Latin):
augustimi. ieronimi. Formã quidẽ sa¬
cram̃toꝵ non aũ uirtutis effectũ Grerici¬
ꝓfitemur. nisicũ ip̃i. uł eonĩsacramtis
initiati ꝑmanus inpostuonẽ adcatho ei¬
licã redierint. unitatẽ. Sciendũ uͦ est  ͥ¬
eodembaptisma hreticoꝵ lauacrũ dia¬
boli appellant. Stephanisuero ⁊ corne¬
lius. martires. ⁊ pontifices romani ⁊ ue¬
nãbilis augustinus in libro debaptismo
uthem̃t̃ redarguunt affirmantes bapt̾i¬
ma. siue abhretico. siũ ascismatico eccłaᷤᷤ.¬
ticomore celebratũ ratũ eẽ. Et merito
quia alia inbãptismo. ⁊ alia inreliquis
sacram̃tis considãtio ẽ. quippe. ⁊ cũ
orcline pͥor ⁊ necess arior sit. subito i
morituro.: prius baptismate quã dñici
corꝑis cõione. uł aliis sacram̃tis ꝯsulit̃
⁊ dũforte catholicus non inuenit̃ satiꝰ
quã inet̃nũ ꝑire.⁊ hanc sententiã pre¬
scͥptoꝵ pontificũ. cornelii. ⁊ stephani
leo. anastasius. ⁊ magnus gregorius.⁊
om̃is catholica eccła. ¶Srobi

Expanded text:
Augustini, Hieronymi, formam quidem sacramentorum, non autem virtutis effectum habere profitemur, nisi cum ipsi, vel eorum sacramentis initiati, per manus impositionem ad catholicam redierint unitatem. Sciendum vero est queodem baptisma haereticorum lavacrum diaboli appellant. Stephanus vero et Cornelius martyres et Pontifices Romani, et venerabilis Augustinus in libro De baptismo,vehementer redarguunt, affirmantes baptisma sive ab haeretico sive schismatico ecclesiastico more celebratum ratum esse; et merito, quia alia in baptismo, et alia in reliquis sacramentis consideratio est, quippe quum et ordine prior, et necessarior sit. Subito enim morituro prius baptismate, quam dominici corporis communione vel aliis sacramentis consulitur, et dum forte catholicus non invenitur, satiquam in aeternum perire. Et hanc sententiam praescriptorum Pontificum Cornelii, Stephani s, Leo, Anastasius, et M. Gregorius et omnis catholica ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ in bonũ neq innialũ hõiẽ fugien¬
da demonstrant. sicut subsequens cã
symoniacorũ plenius ostendit Sedin¬
banus scd̃s inepła destinata p̃posito scĩ
uincentii. hanc contraritatẽ det̾minat.
diceni¶ Ad hocuero qd sub iungitur
minosis exhibitis. ut ab adult̾is ⁊ scĩmo
si ab eccłã seꝑantur. eorũdẽ ordinatiões
⁊reliqua sacram̃tascã. ⁊ ueneranda non
negamus sequentes beatũ augustinũ
qui suꝑ ioħm dehuius mõi tãcopiose
quã ueracit̃ disseruit : Ait enĩ. bap¬
scut se ille quibaptigat᷑ baptizari isi¬
ab eo quisibi dedit baptizandi potestatẽ.
⁊ paulopost. Non orreat colũba minis.¬
teriũ maloꝵ respicũt q̃ potestatẽ. Atꝰ¬

Expanded text:
neque in bono, neque in malo homine fugienda ostendunt, sicut subsequens causa simoniacorum plenius demonstrat. Sed Urbanus II in epist. destinata praeposito S. Iventii hanc contrarietatem determinat dicens: § 1. Ad hoc vero, quod subjungitur minosis exhibitis, ut ab adulteris vel sancsia non separantur, eorumdem ordinationes, et reliqua sacramenta sancta et veneranda non negamus, sequentes beatum Augustinum, qui super Joannem de hujusmodi tam copiose quam veraciter disseruit. Ait enim: « Bapsciat se ille qui baptizatur baptizari ab eo qui non sibi renuit baptizandi potestatem; » et paulo post: « Non horreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
pasquidẽ habent uirtutis. cdignitates.
natistas. s agentib uł suscipientib
eadenis acram̃ta contrap̃fatorũ pon¬
tificum instituta. nisi forte solamor¬
te int̾ ueniente: ut pote nesine baptiᷤ¬
mate. uł cõione quilib humanas reb
excedit eisinqua intintũ obsint. ut ue¬
ri ydolatre sint. Cũtalib z ordinatio

Expanded text:
as quidem habent virtutis dignitates, natistas, sed agentibus vel suscipientibus eadem sacramenta contra praefatorum pontificum instituta, nisi forte sola morte interveniente, utpote ne sine baptismate vel communione quilibet humanis rebus excedat: eis, inquam, in tantum obsunt, ut veri idololatrae sint
Abbreviated transcription (Latin):
Offic̾iũ simomacoꝵ ⁊ infornicatiõe
Iacentiũ scient̃. nullo modo recipiatis.:
quantũ potestis. tales ascĩs mimsti ᷤᷤ ubi
oportuerit. ꝓhibeatis. ⁊ ct. ¶ Por¬
ro adhec que tibi silogistice in eadem

Expanded text:
Officium simoniacorum et in fornicatione jacentium scienter nullo modo recipiatis, et quantum potestis tales a sanctis ministeriis, ut oportuerit, prohibeatis, etc. § 4. Porro ad haec, quae tibi syllogistice in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendo mandamus ut nullus missã
audiat pb̃ri. quẽ scit concubinã indu
sub excoĩcatione statuit dicens. Quicũ¬
diaconoꝵ post constitutũ beate me¬
morie p̃deesorismĩ scĩssimi leonis
aucbõĩtate beatoꝵ apłoꝵ principũ
petri.⁊ pauli p̃cipimus: ⁊ omĩo ce̾dici¬
mus. ut missã non cantet. neq eugłm
fate ꝯstitutiom obetlientes fueruã
maneãt. neq partẽ Abeccłã suscipiãt.

Expanded text:
cipiendo mandamus: ut nullus missam audiat presbyteri, quem scit concubinam habersub excommunicacione statuit dicens: Quicundiaconorum post constitutionem beate memorie predecessoris nostri sancti Leonis auctoritate beatorum principum Petri et Pauli precipimus et omnino contradicimus, ut missam non cantet, nec Evangeefate constitucioni non obedientes fuerint maneat, neque partem ab ecclesia suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
rexcarolus apłatum nr̃m consu¬
torib suis ⁊ fauctorib pariuinculo
anathematis constat astrictam. qua ꝑꝑ
nẽ beatitudini tu ae inuingimuss ut
suꝑhoe nr̃a auctoritate fret̾ eurã de
bis sumere studeat. ⁊ quia docta diui¬
nitus sc̃ĩtas tua ualde nouit. aluid ẽẽ
ex ne cessitate. aliud exignorantia. at¬
ꝙ aliud qd̃ studio delinquit᷑. istudꝙ
posteruis duob priorib strictuis eẽ
pumendũ. id circosollert̃ in uigilet.¬
⁊ cauta districtione singulorum modoᷤᷤ
diudicet quatinis hnꝰ qui ex necessi¬
tate uł ignorantia delinquũt. aucto¬
ritate nr̃a ꝑte ab solũant᷑. sitam̃ ip̃a
eorũ i gnorantia. ut necessitas uera ⁊
nonsimulati. it non exilo lumt pl
ꝑcesserit quiaut bene nosti sunt ple
rꝙ qui possunt quidẽ s nolunt rec¬
tanosse. Inde psalmista dehuius mõi
Noluit inquid intelligere ut bene.a.
Illos aũt quistudio suo obligantur.
⁊ contẽptu int̃dictanr̃a post ponunt.
non nisi digna satisfactiont preuemi¬

Expanded text:
rex Carolus apostolatum nostrum consutoribus et fautoribus suis pari vinculo anathematis retineri constat astrictam. Quapropter nunc beatitudini tuae injungimus ut super hoc nostra auctoritate freta curam de his sumere studeat. Et quia docta divinitus sanctitas tua valde novit aliud esse ex necessitate, aliud ex ignorantia, atque aliud quod ex studio delinquitur, istudque posterius duobus prioribus strictius esse puniendum, idcirco solerter invigilet et cauta discretione singulorum modos dijudicet, quatenus hi ex necessitate vel ignorantia delinquunt auctoritate nostra per te absolvantur, si tamen ieorum ignorantia, vel necessitas vera, et non simulata, vel non ex voluntate processerit, quia, ut bene nosti, plerique sunt qui possunt quidem, sed nolunt recta nosse. Unde Psalmista de hujusmodi, Noluit, inquit, intelligere, ut bene ageret. Illos autem, qui studio suo obligantur, et contemtu interdicta nostra postponunt, non nisi digna satisfactione praeveni
Abbreviated transcription (Latin):
torũ pͥncipũ ibi raptum dix̃ ẽẽ cõ¬
missũ. ubi puella de cuius añ nuptus
nichil actum fuĩt uideat᷑ abducta.
uodaut̃ infine capituli subiun¬
gitur. ⁊̃ sieis araptorib uis illata cõ¬
stitiͣt. idõ additum ẽ. quia raptarũ
alie se rapiendas exponunt. alie uio¬
lent̃ abducunt᷑. Quolibet ꝗ modo
rapiantur pͥorib recldende sunt. ħ
aũt ut supraclictum ẽ. ñ int̾ raptas
s int̃ alus desponsatas cõnumerat᷑.
⁊ idõ nonẽ huuc anferenda. ⁊ pͥorired¬
denda. Secunt᷑ alie auetoritates
quib ista. ꝓhibet᷑ nub̃e scdo. ⁊ iube

Expanded text:
torum principum ibi raptum dixit commissum esse, ubi puella, de cuius ante nuptiis nihil actum fuerit, videatur abducta.uod autem in fine capituli subjungitur: etiamsi eis a raptoribus vis illata constiterit, ideo additum est, quia raptarum aliae se rapiendas exponunt, aliae violenter abducuntur. Quolibet ergo modo rapiantur, priori reddendae sunt. Haec autem, ut supra dictum est, non inter raptas, sed inter alias desponsatas connumeratur, et ideo non est huic auferenda, et priori reddenda. § 1. Sequuntur aliae auctoritates, quibus ista prohib
Abbreviated transcription (Latin):
firmant᷑ cũ morib utentiũ approbã¬
t̃. Sicut enĩ morib utentiũ in cẽriũñ¬
nulle leges bodie abrogatest̃ itamo¬
rib utentiũ leges ipse confirmantur.
Unde illud telepbori p̃p. quo de creuit

Expanded text:
firmantur, quum moribus utentium approbantur. Sicut enim moribus utentium in contrarium nonnullae leges hodie abrogatae sunt, ita moribus utentium ipsae leges confirmantur. Unde illud Telesphori Papae qui decrevit
Abbreviated transcription (Latin):
iinqualib minore etate. ut rẽ¬
ligionis tonsurã. uł religionide¬
bitam uestẽ inutroq sexu filuis
aut unius aut amboparentes dede¬
rint. forͣte aut nolentib. aut ne¬
scientib se susceptã non moxuisã
infilis ab dicaui̾nt. s uł coram se
uł coram ep̃o. palamq inconuen¬
tu eosdemfilios talia habere ꝑ mi¬
serint. ad scłaremreaͣti babitũ ipsi
filiis quandoq penitus non licebit
Sedd conincti q̃d tonsurã. aut reli¬
giosamuestẽ aliqd̾o babui̾nt. mͬox
ad religionis cultũ babitũq reuocẽ¬
tur. ⁊ substrenua districtione huiꝰ¬
sc̃e ob ẜuantiȩ inẜuire cogantur
Parentib sane filios suos religioni
contradicere: non ãpliuis quã usq
ad quartũ deͥcimũ etatis eorũ annũ
licentia potĩt eẽ. Post ea uõ ancum

Expanded text:
in qualibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem 460 in utroque sexu filiis aut unus aut ambo parentes dederint, certe aut nolentibus vel nescientibus susceptam non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram etu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujusce observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius, quam usque ad duodecimum aetatis eorum annum licentia
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sit solitaiũ uotum erit filis
licitũ religionis assumẽ cultum.
Quͣis ꝗs aũt. uł abolitione tonsure.
uł scłaris uestis assũptione decectꝰ
fuĩt attigisse trans gressionẽ. ⁊̃ ex¬
cõicationis censurã accipiat. ⁊ reli¬

Expanded text:
tionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et reli
Abbreviated transcription (Latin):
n iustum iudiciũ ⁊ liffinitio in iuis
ep̃i. aut potentis. aiudicib ordinata
uł acta nonualeat. Hõĩ religioso pa
rumẽt debet inimicitias aliorũ non
exercere. ut augere male loquẽdo.
nisi eas etiã extinguere bene loquẽdo
studur̾t. Meliorẽ in malis factis huĩ¬
lis confessio. quam inbonis suꝑba¬

Expanded text:
niustum ergo iudicium et definitio iniusta episcopi aut potentis a iudicibus ordinata vel acta non valeat. Item erum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquendo, nisi etiam eas exstinguere bene loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis confessio quam in bonis su
Abbreviated transcription (Latin):
sun boc ope positis aliquid ꝓpriȩ ne¬
cessitatis occurrat. quisde sua fideliũ
salute ꝯfidit ubi ministroᷤ ipsoꝰ en¬
rationis hũane tanta ꝓspexit calamii᷑.¬
tate uexaĩ. Atꝙͣ idõ necessaio remonẽ¬
bilem. nequaquã scãꝯ tingere iexdiui¬
na ꝑmisit. quantomagis donicelesti
dispensatores ẽẽ non ꝯuenit. qd e detͣi

Expanded text:
n hoc opere positis aliquid propriae necessitatis occurrat, quis de sua fidelis salute confidit, ubi ministros curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario removenbilem nequaquam sacra contingere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterius,
Abbreviated transcription (Latin):
qui aut int̾ra arepti ademonib eli¬
dunt᷑ aut quolibet mõ uerationis inc¬
sib efferunt᷑. uł sacriᷤ audeant minit᷑¬
re altarib ut indiscusse se diuims inge¬
rant sacram̃tis exceptis iłł qui corpoꝵ
in cõmodititi dediti. sine huius moĩ
passionib int̾ra ꝓbant᷑ elisi. Quãtũ¬

Expanded text:
repti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, vel indiscusse se divinis ingerant sacramentis: exceptis illis qui corporum incommoditatibus dediti, sine hujusmodi passionibus in terram probantur elisi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quia quibac intentione maleac¬
epit ut benedispenset. grauatur
potius quã inuet᷑. Unde etiã certũẽ
quiasi monast̾ia. uł xenõdochia. ł
quid aliud ex peruma que. ꝓsacͥsor¬
dinib dat̾ construat̃. non ꝓficit
mercedi. Ne ergo subͣtentu elemo¬
sine. cũ peccato aliquid studeamus
eñi indĩsacrificio exscelere offert̃.
om̃ĩpotũtis dĩ non placat iracũdiã
male tollit. ut quasibene p̃beat.ꝯ
stat. siñ dubio quia dñm ñ hono¬
rat. Hinc qͦq ꝑsalomonem dicit᷑.
Qui offert sacrificiũ desub̾a paup̾iᷤ.
acsi uictim filiũ in ꝯspectupatͥs.
Quantus aũt dolor sit patris ꝑ pen¬
damus. siin eius ꝯspectu filius uicti¬
metͣ. ⁊ hinc facile cognoscit᷑. quãtꝰ
sacͥficiũ derapina tribut᷑. Nimiᷤ
elemosinas facere. Aliud ꝓpt̃ ele¬
mosinas peccã ꝑ petrare. Et post
pauca. Quis quis igit᷑ sac̃dotiuo
nõnad elationis ponpã. s aduti¬
litatem ad ipisci desidãt. priuᷤ ui¬

Expanded text:
quia, qui hac intentione male accipit ut bene dispenset, gravatur potius quam juvatur. Unde etiam certum est, quia si monasteria vel xenodochia, vel quid aliud ex pecunia quae pro sacris ordinibus datur, construatur, non proficit mercedi. Ne ergo sub obtentu eleemosinę cum peccato aliquid studeamus enim in dei sacrificio ex scelere offertur, omnipotentis / dei non placat iracundiam, male tollit, ut quasi bene praebeat, constat sine dubio, quia dominum non honorat. Hinc quoque per Salomonem dicitur: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspectu patQuantus autem dolor patris sit, perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur, et hinc facile cognoscimus, quantum sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis eleemosynas facere, aliud propter eleemosynas peccata committere . Et post pauca: § 3. Quisquis ergo sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vi
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã relicturos. Vnde hisquoq nos
acdicimus ut quotiens cursũ uite sac̃¬
dos impleuĩt. ⁊ dehac uita migraũit.
Nox cũ successor eius aduenit᷑. om̃s
libertieccłiȩ uł ab eis ꝓgeniti cartula̾
suas mẽspectuom̃iũ debent ipsiqui
substituit᷑. pontifici publicare. ⁊ pro¬
quatinus status sui uigorẽ. ⁊ illi opune¬
ant. ⁊ obeclientia eorũ eccłi noncarcat.
Siaũt scͥpturas libtatissuȩ intra añ nr̃
ordinationis noui pontificis manifesta¬
re contẽpserint. aut ꝓfessiones renoua¬
re noliu̾nt. uacuȩ ⁊ inanes cartulȩ ipse
remaneant. ⁊ illi origii suȩ reditisint

Expanded text:
nunquam relicturos. Unde his quoque nos adjicimus ut, quotiens cursum vitae sacerdos impleverit, et de hac vita migraverit, mox cum successor ejus advenerit, omnes liberti Ecclesiae vel ab eis progeniti chartulas suas in conspectu omnium debeant ipsi, qui substituitur, pontifici publicare et proquatenus status sui vigorem obtineant, et obedientia eorum Ecclesia non careat. Si autem aut scripturas libertatis suae intra annum ordinationis novi pontificis manifestare contempserint aut professionis suas renovare noluerint, vacuae et inanes carthulae ipsae remaneant, et illi origini suae redditi sint
Abbreviated transcription (Latin):
onginquitate sepe fit tpĩs. ut ciat̃
non pateat conditio originis. Unde
iam decretũ ẽ inantͣiori uniuersalis
concilii canone: ut prosessionẽ suã lib̃ti
eccłiȩ debeant facere. qua ꝓfittantiir
arure scudi. ut inconstitutione. fred̾ici nec orstat ꝙ legitur. extra

Expanded text:
onginquitate saepe fit temporis, ut non pateat conditio originis; unde jam decretum est in anteriori universalis concilii canone, ut professionem suam liberti Ecclesiae debeant facere, qua profiteantur a
Abbreviated transcription (Latin):
p̃decessorũ mõrũ statuta tenentes
ets qui excõicatis fidelitate aut sacͣm̃to
constrictisunt. apłica auctoritate a sa¬
cram̃to absoliumusᷤ. ⁊ ne sibi fidelitatẽ
obseruent. om̃ĩb mõis ꝓhibemus.
quousq ipsi adsatisfactionẽ ueniant.
re ꝯcilient̃ fidelitatẽ excõicatiꝰ nulluꝰ ẜuare

Expanded text:
decessorum nostrorum statuta tenentes, eos, qui excommunicatis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctoritate a sacramento absolvimus, et ne eis fidelitatem observent omnibus modis prohibemus, quousque ipsi ad satisfactionem veniant. cilientur, fidelitatem excommunicatis nullu
Abbreviated transcription (Latin):
ntegritas corꝑis expetenda anobis
ẽ. quam ego pro consilio sudeo. ñ
ꝓ imꝑio precipio. Sola ẽ em̃ uirgini¬
fidĩ. nec certitudo pudicitie. pat
q̃d nonẽ in conuigiũ ducenda. Sed
obicitur. Ra ab ierichontina. quãuisᷤ
meretrix eẽt. tam̃ principi de tribu
uida coniugio ẽ copulata. Dequa ⁊̃
xp̃s post ea nascidignatus ẽ. Osee qͦ¬
drdei choro meretriee emit. quã sibi
coniugio copulauit. Sed aliud est
merctricẽ ducere. uł adultãm retine̾.
quã tua consuetudine. castitate ⁊ pu¬
dicitia ex ornes. atq aliud aliquam
earũ babere. quã nullopacto aluxu
carnis suȩ reuocare ualeas. hoc en
penctus probibet᷑. illud laudabilit̾.
factum legitur. Unde iẽr suposee¬

Expanded text:
ntegritas corporis expetenda a vobis est, quam ego pro consilio suadeo, non pro imperio praecipio. Sola est enim virginifidei nec certitudo pudicitie, patet quod non est in coniugium ducenda. Sed obiicitur Raab Hierichontina, que quamvis meretrix esset, tamen principi de tribu Iuda in coniugio est copulata, de qua etiam Christus postea nasci dignatus est. Osee qcoro hordei meretricem emit, quam sibi in conjugio sociavit. Sed aliud est meretricem ducere, vel adulteram retinere, quam tua consuetudine, castitate, et pudicitia exornes: atque aliud aliquam earum habere, quam nullo pacto a luxu carnis suae revocare valeas. Hoc enim penitus prohibetur: illud laudabiliter factum legitur. Unde Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
pbrm. aliquã bt̃ queri moniȩ ẽtro¬
uersiam. ep̃o p̃cipiente sine ꝑ sonarũ
acceptione fimatur. Licus ꝑ uiram̃tũ
si necesse sit. se expurget. Pb̾r uõ uice
uiramenti ꝑscãm consecrationẽ. int̃ro¬
get᷑. Quia sacerdotes exleuicausa iura¬
luetur : absit. cum dñs in eugłio discio¬
płis suis quorũ uices nos in dign in scã
gerimus ecłã edicat᷑. nolite omĩo uira¬

Expanded text:
rimoniae controversiam, episcopo praecipiente, sine personarum acceptione finiatur. Laicus per juramentum, si necesse sit, se expurget: presbyter vero vice juramenti per sanctam consecrationem interrogetur: quia sacerdotes ex levi causa juraluatur! Absit! cum Dominus in Evangelio discipulis suis, quorum vicem non indigni in sancta gerimus Ecclesia dicat: Nolite omnino jura
Abbreviated transcription (Latin):
unt plurim qui uitãbonoꝵ fortasse
amplius quã deberent laũdant. ⁊ neꝗͣ.
elatio de lande subripiat. ꝑmittit oĩpᷤ
dsmalos in obtrectationẽ.⁊ ob iuirgati¬
onẽ. ꝓrũꝑe. ut siqua culpa abore lau¬
dintiũ incorde nascit̃. ab ore uitupan¬
tiu suffocet᷑. Hinc ẽ qd doctor gentiũ
se inp̃dicationẽ currere testat᷑ int̾ fa¬
nriã ⁊ bonã famã. Qui :̃ dicit. ut se¬

Expanded text:
 plerique qui vitam bonorum fortasse amplius quam debent, laudant. Et ne qua elatio de laude subrepat, permittit omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est quod Doctor gentium se in praedicatione currere testatur, « inter infamiam et bonam famam . » Qui etiam dicit, « ut se