comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bene dictione om̃iuĩ gentiũ. qđ exeoꝵ semine ꝓmisit. Nec inmerito
ipse abraham cũ eiꝰ seruus ei iuraret subfemore suo iussit eũ ponere
manũ. sciens inde uenturã carnẽ xp̃i. Inqͦ benedici om̃s es̃. ñ nunc pre¬
nunciamꝰ. sed qđ tunc p̃nunciatũ ÷ nunc uidemus.. Uellem scirẽ. Imimo
melius nescierim qua cecitate animi legerit faustꝰ. ubi uocauit ia cob
filios suos & dix̃. Congregamini ut nuntiem uob quȩ occursura sunt
uob innouissimis dieb Congregamini & audite filu iacob isrł patrẽur̃m¬
Nic corte nemo dubitat ꝓphetantis ꝑsonã eẽ dilucidatã. Audiamꝰ eͦ
nem. sicut apłica ddoc trina testatur. luda inquit te laudabunt fr̃s¬
tui. manus tuȩ suꝑdorsa inimicoꝵ tuoꝵ adorabunt te filii patristui.
Catulus leonis uida. de germinatione filius mis. ascendisti recumbens. dormisq

Expanded text:
benedictione omnium gentium, quod ex eorum semine promisit. nec inmerito benedictione omnium gentium, quod ex eorum semine promisit. nec inmerito ipse Abraham, cum eius seruus ei iurasset, sub femore suo iussit eum ponere manum, sciens inde uenturam carnem Christi, in quo benedici omnes gentes non nunc praenuntiamus. sed quod tunc praenuntiatum est, nunc uidemus. Uellem scire, immo melius nescierim, qua caecitate . animi legerit Faustus, ubi uocauit Iacob filios suos et dixit: congregamini, ut nuntiem uobis, quae occursura sunt uobis in nouissimis diebus: congregamini et audite. filii Iacob: auic certe nemo dubitat prophetantis personam esse dilucidatam. Audiamus igitur nem, sicut apostolica doctrina testatur . Juda, te laudabunt frtui; manus tuae super dorsa inimicorum tuorum, adorabunt te filii patris tui. catulus leonis Iuda, de germinatione filius meus, ascendisti recumbens, dormisti
Abbreviated transcription (Latin):
ea quę p̃nuntiata intellegimꝰ. & iam demons tramꝰ imploa. Cũ fabulas
suas ut aliquomꝰ cõmendent adnescio quas filogias ł theologias idrra
tiones naturales ł diuinas int̃p̃tandoreferre conantur. ex parte pleue.
iudicantes qualia sunt: ex parte aut̃ dissimulantes dũ earident inthea¬
tris quȩ uenerantur intemplis. inturpitudine nimiũ liberi. in super¬
sticione nimiũ serui. Nob̾ aut quisquis dixerit ñĩdõ illa ł gesta uel
scripta ut ap̃e ineis intellegat᷑ excepta ipsa tantũ consonantiar eis
pfiguratarum & nunc impletarũ aliis p̃sagiis ꝓpheticis aptis mani¬
festisq ferietur sicuti est illud. insemine tuo benedicentur om̃sgs.
hoc dictũ ÷ ad abraham: hoc adisaac hoc ad iacob Unde ñ in merito
dicit. Egosũ ds̃ abraham. et as isa ac. & ds̃ iacob. cõpleturus utiqꝙ in

Expanded text:
ea, quae praenuntiata intellegimus. etiam demonstramus inpleta, cum fabulas ea, quae praenuntiata intellegimus. etiam demonstramus inpleta, cum fabulas suas ut aliquo modo commendent, ad nescio quas physiologias uel theologias, id est rationes naturales uel diuinas interpretando referre conentur ex parte plene satis indicantes, qualia sint; ex parte autem dissimulantes. dum ea rident in theatris, quae uenerantur in templis. in turpitudine nimium liberi. in superstitione nimium serui. Nobis autem quisquis dixerit non ideo alia uel gesta uel scripta, ut Christus in eis intellegatur, excepta ipsa tanta consonantia rerum praefiguratarum et nunc inpletarum aliis praesagiis propheticis apertis manifestisque ferietur, sicuti est illud: in semine tuo benedicentur omnes gentes. hoc dictum est ad Abraham. hoc ad Isaac, hoc ad Iacob. unde non inmerito dicit: ego sum deus Abraham et deus Isaac et deus Iacob. conpleturus utique in
Abbreviated transcription (Latin):
bant om̃ia quȩ ad intellegendũ xp̃m nihil impedirent. qm̃ in corpo¬
re humano &iam ille humani generis saluator apparuit. nec tam̃
defecit ut tam̃ aliquid diceret inferiores corporis partes qu a
urina &smus egeruntur illo ostio significari ausis: eredere. ausus: etset¬
bere. Nanmirũ si ostio ñ inuento sicerrauit. qđ si ad aꝓm̃ transisset ablato
uelamuic sacranĩta ȩccłȩ mantintia exlatere hominis illius inuenisset:
lã qr p̃dic tũ ÷ erunt duo in carne una. ꝓpterea in arca quȩdã ibi adap̃m.¬
quȩdã uꝰ ad ecclam referuntur ꝗd totũ xp̃e ÷ sic et inaeteris int p̃tacio¬
nib figurarũ ꝓunuuersũ textũ duunę scripture s licet õsiderare. et
alia quȩlibet ea detorquere conantur Nlec pagani nobis inhioc obstrt¬
punt: neq enĩ audent contradicere. ne illa niolũ dicta sederia fata
figurante accepta int̃pretemur adpm̃ intellegendũ. p̃sertom quia

Expanded text:
bant omnia, quae ad intellegendum Christum nihil inpedirent, quoniam in corpobant omnia, quae ad intellegendum Christum nihil inpedirent, quoniam in corpore humano etiam ille humani generis saluator adparuit, nec tamendefecit. ut tamen aliquid diceret, inferiores corporis partes, qua urina et fimus egeruntur, illo ostio significari ausus est credere, ausus et dicere, ausus et scribere. non mirum. si ostio non inuento sic errauit. quodsi ad Christum transisset, ablato uelamine sacramenta ecclesiae manantia ex latere hominis illius inuenisset. nam quia praedictum est: erunt duo in carne una, propterea et in arca quaedam ibi adus est. sic et in ceteris interpretationibus figurarum per uniuersum textum diuinae scripturae licet considerare et i praeter Christum ad alia quaelibet ea detorquere conantur. Nec pagani nobis in hoc obstrepunt; neque enim audent contradicere, ne illa non solum dicta sed etiam facta figurate accepta interpretemur ad Christum intellegendum, praesertim quia
Abbreviated transcription (Latin):
atũ uideri coguntur a nobis dicere quid illa significent quȩ nobali¬
ꝗd significare concedunt. tam̃ diuinę auctoritatis libros. ab inepta¬
rũ fabularũ ignominia ñ defendunt. Uidit hoc filio quidã uir libe¬
ralit̃ cruditissimus. untꝰ eoꝵ. cuius eloquiũ greci platoni ȩquare ñ dubi¬
tant. & conatꝰ ÷ aliqua int̾p̃tari ñ ad xpm intellegendũ inquẽ ñ cre
diderat. sedinde magis apparer quantũ int̾sit utrũ ad ap̃m r eferas
omia ꝓppt̃ quẽ uere sic dicta sunt. anꝓpt̾ illũ quas libet c̃ iesturas
quolibet mentis acumine persequaris. quantumq ualeat qd apłs
ait. cũ transieris ad dnm̃ aufertur uelam̃. Ut enĩ quidã eiusdem
filonis cõmemorẽ. archã diluuii scdm̃ rationẽ humani corporis fa¬
bricatam uolens intelligi tamquã m̃bratim om̃ia ꝑtrac tabat. Cui
sub tilissime numeroꝵ &iam regulas consulenti congrunt̃ occurre¬

Expanded text:
atum uideri,  coguntur nobis dicere, quid illa significent: quae nisi aliatum uideri,  coguntur nobis dicere, quid illa significent: quae nisi aliquid significare concedunt, tam diuinae auctoritatis libros ab ineptarum fabularum ignominia non defendunt. uidit hoc Philo quidam, uir liberaliter eruditissimus unus illorum, cuius eloquium Graeci Platoni aequare non dubitant, et conatus est aliqua interpretari non ad Christum intellegendum, in quem diderat; sed ut inde magis appareret quantum intersit utrum ad Christum referas omnia, propter quem vere sic dicta sunt, an praeter illum quaslibet conjecturas quolibet mentis acumine persequaris: » quantumque valeat quod Apostolus ait: « Cum transieris ad Dominum, auferetur velamen : » Ut enim quiddam ejusdem Philonis commemorem, arcam diluuii secundum rationem humani corporis fabricatam uolens intellegi tamquam membratim omnia pertractabat. cui subtilissime numerorum etiam regulas consulenti congruenter occurre
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis adreligionẽ posteritati ꝓpagandis cõmemorari: Si ꝓp̃t genus
eparandũ animalia includi oportebat. quid opis erat illo poti
mero septena de mundis. bina de inmundis: aditũ ad archã fieri necessi¬
cogebat.Immolari filiũ iubetur abraham. Iussus hoc fuerit. ut euis
obȩdientia tali etiam examine ꝓbata posteris innotesceret. conuenient ligna
ꝑmissus. ne orbitate grauissumna se feriret Numquid & iã si nullo effuso sanguine
rediretur minus ꝓbatus eẽt abraham: aut si iam opus erat ꝑfici sacrifi¬
ciũ & iamne ut ille aries inuepre adherens cornib appares et. adullum
augm̃tũ uic tunȩ ꝑtinebat: Sic om̃ia cũ consider antur & quasi super¬
flua necessariis c̃ texta inuenuintur admonent humanũ geniũ. id ÷
nimũ rationalẽ pͥus aliquid significare. Deinde quid significet
nolunt talib rerum ñ tantũ dictarũ sed etiã gestarũ figuris p̃nunci¬

Expanded text:
scriptis ad religionem posteritati propagandis commemorari ? si propter genus scriptis ad religionem posteritati propagandis commemorari ? si propter genus reparandum animalia includi oportebat, quid opus erat illo potissimum numero septena de mundis, bina de inmundis? aditum ad arcam fieri necessicogebat? immolare filium iubetur Abraham: iussus hoc fuerit, ut eius oboedientia tali etiam examine probata posteris innotesceret; conuenientius ligmissus, ne orbitate grauissima se feriret: numquid etiamsi nullo effuso sanguine rediretur, minus esset probatus Abraham? aut si iam opus erat perfici sacrificium, etiamne, ut ille aries in uepre adhaerens cornibus adpareret, ad ullum augmentum uictimae pertinebat? sic omnia cum considerantur et quasi superflua necessariis contexta inueniuntur, admonent humanum animum, id est animum rationalem prius aliquid significare, deinde quid significentnolunt talibus rerum non tantum dictarum, sed etiam gestarum figuris praeunti
Abbreviated transcription (Latin):
de tot factis quȩ nullo naturali usu nulla negotii necessitate facta sunt.
nihil ne significant: Si quis nr̃m qͥ hebreas litteras ignoramꝰ. id ipsas uocũ
carac teras uideret eas in pariete conscriptas honorato aliquo loco. quis eẽt
tam excors ut eomodo pittum parietẽ putaret. ac ñ potius intellegeret
scriptũ. ut sinon legere ualeret. non tam̃ illos apices aliquid significare dubi¬
taret : Ita prius illa om̃ia quȩ sunt interi instrum̃to scripturarũ scãrũ.
quisquis ꝑuerso animo non legerit. sic oportet moueatur: ut aliquid ea
significare non ambigat. Uerbi enĩ gr̃a. numquio si oportebat ad uito¬
riũ uro feminã fieri. &iam hoc necessitas ulla cogebat. uel ulla suad ebat
utilitas. ut de dormientis latere fieret: Si causa euadendi diluuii opꝰerat
fabricari archã. qd operat msura erꝰ. aut ipsas potissimũ fieri. aut &am

Expanded text:
de tot factis. quae nullo naturali usu, nulla negotii necessitate facta sunt? de tot factis. quae nullo naturali usu, nulla negotii necessitate facta sunt? nihilne significant? si quis nostrum, qui Hebraeas litteras ignoramus, id est ipsos uocum characteres, uideret eas in pariete conscriptas honorato aliquo loco: quis esset tam excors, ut eo modo pictum parietem putaret? ac non potius intellegeret scriptum, ut si legere non ualeret, non tamen illos apices aliquid significare dubitaret? ita prius illa omnia. quae sunt in uetere instrumento scripturarum sanctarum, . quisquis non peruerso animo legerit, sic oportet moueatur, ut aliquid ea significare non ambigat. Uerbi enim gratia: numquid, si oportebat adiutorium uiro feminam fieri, etiam hoc necessitas ulla cogebat uel ulla suadebat utilitas. ut de dormientis latere fieret? si causa euadendi diluuii opus erat fabricari arcam, quid opus erat. mensuras eius aut ipsas potissimum fieri aut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ingłam sempit̃nȩ salutis assumitur. qd &iã inpsalmo dedicationis domꝰ
aꝑtissime canitur. Conũtisti luc tũ meũ ingaudiũ mͥ. c̃scidisti saccũ meũ et¬
& accinxistime lȩticia. ut cantet tͥ głamea. & ñ cõpungar. quis potest ex
occasione alterius operis om̃iaꝙ in illis ueterib: legis & ꝓph&arũ libris figu¬
rate xp̃m adnunti ant. quantalibet breuitate ꝑstringere. nͥ forte putat
ingenio fieri ut eaque rerũ ordine ꝑsua tempora concurrunt. ad xp̃i signi¬
ficationes int̃p̃tando uertantur hoc forte iudei facere possunt siue pagani
Cis cit qui se xp̃ianos putari uolunt p̃mit ceruicẽ apłica auctoritas dicens.
Om̃ia hȩc infigura contingebant illis. &hȩc om̃ia figure nr̃ȩ fuerunt.
Nã si hismahel & isaac homines nati duo testam̃ta significant. qd̾ credendũ ⁊

Expanded text:
tionis in gloriam sempiternae salutis adsumitur. quod etiam in psalmo dedicationis domus tionis in gloriam sempiternae salutis adsumitur. quod etiam in psalmo dedicationis domus apertissime canitur: conuertisti luctum meum in gaudium mihi. conscidisti saccum meum et accinxisti me laetitia, ut, cantet tibi gloria mea et non conpungar. Quis potest ex occasione alterius operis omnia, quae in illis ueteribus legis et prophetarum libris figurate Christum adnuntiant, quantalibet breuitate perstringere ? nisi forte quis putat ingenio fieri, ut ea quae rerum ordine per sua tempora cucurrerunt, ad Christi significationes interpretando uertantur. hoc forte Iudaei possunt dicere siue pagani; eis autem, qui se christianos putari uolunt, premit ceruicem apostolica auctoritas dicens: omnia haec in figura contingebant illis et: haec omnia figurae nostrae fuerunt. nam si Ismahel et Isaac homines nati duo testamenta significant, quid credendum est
Abbreviated transcription (Latin):
& tranquillã uitã agamꝰ. in om̃i pietate & caritate. hoc eñi bonũ et acce¬
tũ ÷ corã saluatore nr̃o dõ qui om̃s homines uult saluos fieri. et in agnitio¬
horti ubi &iam int om̃ia holera granũ illud sinapis regnat. subcuius sumbraculis
longe lateq porrectis. &iã altipetax suꝑbia gentiũ tamquã in uolatilib celi
reditur ex captiuitate & templũ renouatur. quis fidelis xp̃i ñ intellegat p euolu¬
ta tem pora. quȩ septenarii dierum numeri pͥeticione transcurrunt᷑. &iã nobis
id̾ ȩxcłȩ dĩ. adillam cȩlestem hierusaleni. ex huius scłi peregrinatione redeundỹ
ꝑque. nisi ꝑiħm ap̃m uere sacerdotẽ magnum cuius figurã gerebat ille ihc̃ sacer¬
dos magnus. illis temporib quib templum ȩdificatũ est pꝰ captiuitatẽ. quẽ pro¬
phora Zacharias uidit in sordido habitu. deuic toq diabolo qͥ ad eiꝰ accusationẽ

Expanded text:
tate et caritate. hoc enim bonum et accetate et caritate. hoc enim bonum et acceptum est coram saluatore nostro deo, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitiohorti, ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat. sub cuius umbraculis longe lateque porrectis etiam altipetax superbia gentium tamquam in caeli uolatilibus remiae prophetiam reditur ex captiuitate et templum renouatur. quis fidelis Christi non. intellegat post euoluta tempora. quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis, id est ecclesiae dei. ad illam caelestem Hierusalem ex hum Christum uere sacerdotem magnum, cuius figuram gerebat ille Iesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est post captiuitatem ? quem propheta Zacharias uidit in sordido habitu deuictoque diabolo, qui ad eius accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
tia xp̃i tãquã infruc t uosas arbores cederet. quia de illo ioħs dixerat. Ecce
securis ad radices arborũ posita est. ab eis int̾ueniente passione corpꝰ ipsũ
de seruit. in inferni ꝓfunda descendens. qͦ insepultura desuꝑ posito tãquã
ad manubriũ suũ spũ redeunte surrexit. Quã multa p̃ter eã breuitatis
necessitate c̃strict. norunt qui legunt. Iam ipsa in babiloniã transmi
eis ipsis inquoꝵ regno peregrinantur. ut in illoꝵ pace. &iã pax eẽt iustoꝵ.
& edificarent domoͦs. & nouellarent iun eas & plantarent hortos. quis ñ agnos¬
cat quid p̃figurauerit. qui attenderit ueros israhelitas in quib dolus ñ est.
ꝑ apłicã dispensationẽ cũ euangelico sacramento ad regnũ gentiũ trans¬
migrasse : Unde nob̾ apłs tamquã hicremias replicans dicit. Uolo ego
primo om̃iũ fieri dep̃cationes. ad orationes. int̃pellationes. gratiarum

Expanded text:
tia Christi tamquam infructuosas arbores caederet, — quia de illo Iohannes dixerat: ecce tia Christi tamquam infructuosas arbores caederet, — quia de illo Iohannes dixerat: ecce securis ad radices arboris posita est — ab eis interueniente passione corpus ipsum deseruit in inferni profunda descendens, quo in sepultura desuper posito tamquam ad manubrium suum spiritu redeunte surrexit. Quam multa praeteream breuitatis necessitate constrictus norunt qui legunt. iam ipsa in Babyloniam transmigeis ipsis, in quorum regno peregrinantur, quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat quid figurauerit, qui attenderit ueros Israhelitas, in quibus dolus non est, per apostolicam dispensationem cum euangelico sacramento ad regnum gentium transmigrasse? unde nobis apostolus tamquam Hieremiam replicans dicit: uolo ergo primum omnium fieri deprecationes, adorationes, interpellationes, gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ & hilaritas caritatis quȩ cũ impenditur. ñ deficit. Hilarẽ enĩ datorẽ
diligit as̃. heliseo pueros insultantes & clamantes calue calue bestiȩ comedt̃.
puerili stulticia deridentes xpm̃ in loco caluarie erucifixũ inuasi ademonib
pereuiit. Mittit heliseus ꝑseruũ baculũ suꝑmortuũ & ñ reuiuiscit. uenit
ipse conuingit & coaptat se morti es & reuiuiscit. Misit sermo dĩ legẽ ꝑseruĩ
suũ nec ꝓfuit᷑ inpeccatis mortuo generi humano. quȩ tam̃ ñ sine causa missa
est. Ille enĩ misit qͥsciret eã prius eẽ mittendã. Uenit ipse c̃formauit se
iobis. factꝰ particeps mortis nr̃e & uiuificati sumꝰ. Cũ securib lig
rentur. deligno ferrũ exiliens inꝓfundũ fluminis mersũ est atꝙ in lignũ
de suꝑͣ heliseo ꝓ ieCtũ reuersũ est. Ita cũ impios udeos ꝑcorpꝰ operata p̃sen

Expanded text:
fructus et hilaritas caritatis, quae cum inpenditur. non deficit; hilarem enim datorem fructus et hilaritas caritatis, quae cum inpenditur. non deficit; hilarem enim datorem diligit deus. Heliseo pueros insultantes et clamantes: calue, calue! bestiae comedunt: puerili stultitia deridentes Christum in loco Caluariae crucifixum inuasi a daemonibus pereunt. mittit Heliseus per seruum baculum super mortuum et non reuiuescit: uenit ipse, coniungit et coaptat se morti eius et reuiuescit: misit sermo dei legem per seruum suum nec profuit in peccatis mortuo generi humano. quae tamen non sine causa missa est ; ille enim misit, qui sciret eam prius esse mittendam. uenit ipse, conformauit se nobis factus particeps mortis nostrae, et uiuificati sumus. cum securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exiliens in profundum fluminis mersum est atque in lignum desuper ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus operata prae
Abbreviated transcription (Latin):
cauit quas ñ licebat manducare nisi solis sacer dotib inuna ꝑsona utrũ
futurũ iđ in uno ihũ xp̃o regnũ & sacerdoriũ figurauit: Nonne cũ
decẽ trib atemplo separatȩ sant. & duȩ derelic łe. satis indicat qd de
tota ipsa gente apłs ait. reliquiȩ ꝑelationẽ grẽ saluȩ facte sunt
Pascitur helias tempr̃ famis eor uis mane afferentib. panẽ. & aduespe¬
ram
carnes
& manichei non intellegunt in illis libris xp̃m cu quodã mꝰ salutẽ nr̃am esurienti c̃fi¬
tentur peccatores fidẽ primitias sp̃s nunc habentẽ. Infine aũt uelut aduesperã
scłi & iã carnis resurrectionẽ: Mittitur helias pascendus ad alienigenã uiduam
quȩ uolebat duo ligna colligere antequã moreretur. non hic solo ligni namine.
sed &iã numero lignoꝵ signd̃ crucis exprimitur. benedicitur farina eiꝰ etoleũ

Expanded text:
cauit, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus, in una persona utrumque cauit, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus, in una persona utrumque futurum, id est in uno Iesu Christo regnum et sacerdotium figurauit? nonne cum decem tribus a templo separatae sunt et duae derelictae. satis indicat, quod de tota ipsa gente apostolus ait: reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt?_ Pascitur Helias tempore famis coruis mane adferentibus panem et ad uesperam carnes: et Manichaei non intellegunt in illis libris Christum, cui quodam modo salutem nostram esurienti confitentur peccatores fidem primitias spiritus nunc habentem, in fine autem uelut ad uesperam saeculi etiam carnis resurrectionem. mittitur Helias pascendus ad alienigenam uiduam. quae uolebat duo ligna colligere. priusquam moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. benedicitur farina eius et oleum:
Abbreviated transcription (Latin):
mundata aturpitudine fornicationis. ꝑfenes trã ẽfessionis in sangiune remis¬
sionis uideat tẽpora. primũ uidicũ. postearegũ. Sic̃ erit primo iuditium
necans cũ petendȩ uxoris causa ad alienigenas tenderet. nisi qͥ eccłam uoca¬
turus exgentib dix̃. Gaudete qr ego uici scłm qͣuid sibi uult inore ipsos
leonis occisi fauus exstruc Rꝰ. nisiquia ecce conspicimꝰ leges ipsã regniter
reni quȩ adũs xpm̃ ante fremuerant. nunc iã ꝑenita feritate dulcedin
euuangelicȩ p̃dicande & iã munim̃ta p̃bere. quȩ : illa mulier plena
fiduciȩ hostis timpora ligno transfigens. Nisi fides ecctȩ regna dia
nunc aut̃ inmanifestatione totꝰ orb id ht̃
illa uacuata : Quid iã regũ temporib ut et inde pauca cõmemorẽ. ũne
ab ipso exordio cõmutatũ sacer dotiũ insamuelẽ repbato hel. & cõ mu¬
tatũ regnũ dauid repbatosaule. clamat p̃nunciar nouũ sacer do¬
tium nouũ ꝙ regnũ repbato uetere. quod umbra erat futur in dño

Expanded text:
esia liberetur. mundata a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis in sanguine remissionis. Uideat tempora primo iudicum postea regum, sicut erit primo iudicium,necans, cum petendae uxoris causa ad alienigenas tenderet. nisi qui ecclesiam uocaturus ex gentibus dixit: gaudete, quia ego uici saeculum? quid sibi uult in ore ipsius leonis occisi fauus exstructus, nisi quia ecce conspicimus leges ipsas regni terreni, quae aduersus Christum ante fremuerant, nunc iam perempta feritate dulcedini euangelicae praedicandae etiam munimenta praebere? quid est illa mulier plena fiduciae hostis tempora ligno transfigens nisi fides ecclesiae cruce Cnunc autem in manifestatione totus orbis id habet, illa uacuata est. Quid iam regum temporibus, ut et inde pauca commemorem ? nonne ab ipso exordio commutatum sacerdotium in Samuhelem reprobato Heli et commutatum regnum in Dauid reprobato Saule clamat praenuntiari nouum sacerdotium nouumque regnum reprobato uetere, quod umbra erat futuri. in dom
Abbreviated transcription (Latin):
non infirmor : Quis scandalizatur et ego non uror: Siglo
oporta in his quȩ insirmitatis mea sunt gloriabor. Quanta sapien¬
tia ista sint dicta uigilantes uident. quanto urro eloquentiae cucurre¬
rint flumine. & quistertit aduertit. Porro aut̃ qui nouit agnoscit
qđ ea cesa qua comata greci uocant & menbra & circuttus. de quibus
paulo aate disserui cum centelima uari& ate inter ponerent᷑.

Expanded text:
non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Si gloriari oportet in iis quae infirmitatis meae sunt, gloriabor. Quanta sapientia ista sint dicta, vigilantes vident: quanta vero eloquentia cucurrerint flumine, et qui stertit advertit. Porro autem qui novit, agnoscit, quod ea caesa, quae commota Graeci vocant, et membra et circumitus, de quibus paulo a
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis pulsat sedelacionis pietate insultat: Pane itasit. ita fiat. uistũ:
m̃ claudatur suꝑbis ianua salutis. ueniat mansuetꝰ quẽ docet dñs uias suas.
at ħm introducentẽ ppłm int̾ram ꝓmissionis. Neq enĩ hoc temert
abinicio uocibutur. sed ex ipsa dispensatione nomine mutato it̃c appellat᷑ est.
uideat botrũ detra ꝓmissionis in ligno. pendentẽ. Uideat inhiericho tãqua in
hoc mortali scło meretricẽ. Dequalib ait dñs qđ p̃cedant suꝑbos iregnũ celoꝵ. ꝓ

Expanded text:
pietatis pulsat, sed elatione inpietatis insultat? plane ita sit, ita fiat; iustum est enim. claudatur superbis ianua salutis, ueniat mansuetus, quem docet dominus uias suas : at Iesum introducentem populum in terram promissionis. neque enim hoc temere ab initio uocabatur. sed ex ipsa dispensatione nomine mutato Iesus appellatus est. uideat botrum de terra promissionis in ligno pendentem. uideat in Hiericho tamquam in hoc mortali saeculo meretricem — de qualibus ait dominus, quod praecedant superbos in regnum caelorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi indexteram partem missa ceperunt Ita multis alus atq. aliis nu¬
merorum formis quȩ dam similitudinũ in sc̃ĩs libris secreta ponunt᷑.
quȩ ꝓpt̃ nume rorũ imperitiã legentib clausa sunt: Non panca e̾tũ
claudit atq obtegit non nullarũ rerum musicarum ignorantia. Iam
&de psalteriqͥ & cytharȩ diffrrentia quidam non in concinne aliquas
rerum: aperuit. & decem cordarum psalterium non in portune inter

Expanded text:
ni in dexteram partem missa ceperunt . Ita multis aliis atque aliis numerorum formis quaedam similitudinum in sanctis Libris secreta ponuntur, quae propter numerorum imperitiam legentibus clausa sunt. 26. Non pauca etiam claudit atque obtegit nonnullarum rerum musicarum ignorantia. Nam et de psalterii et citharae differentia, quidam non inconcione aliquas rerum figuras aperuit: et decem chordarum psalterium , non importune inter
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ generi dictio tota tribuitur. cuius copia p̃ualuerit. Int̾ ÷ enĩ qdđ genꝰ cui generi¬
ponatur ł adhibeatur certis & necessariis locis. Nã & ingrandi genere si
semꝑ tẽperata decet eẽ principia. & in potestate : loquentis. ut dicantur ñ nulla sũ¬
misse & iã quȩ possent grandit̃ diciut ea quȩ dicuntur grandit̾ ex illoꝵfiant cõparati¬
one grandiora & eoꝵ tamquã umbris luminosi ora reddantur. in qͦcũq aut̃ genere a
ꝑ hoc eo genere utendũ ÷ & in aliis duob generib quando esista incidunt. sic̃ laudan¬
dũ aliquid. ł uituperandũ ubi nec dã pnatio cuiusquã. nec liberatio. nec ad actionẽ
quã libet assensio requiritur. inqͦcũq alio genere occurrerit. genꝰ adhibendũ et
int ponendu ÷ teperandũ. Ingand g gouert inucniunt locosios diocct᷑ &insuimssosim¬

Expanded text:
tamen genere dictio tota tribuitur, cujus copia praevaluerit. CAPUT XXIII.-- Quomodo intertamen genere dictio tota tribuitur, cujus copia praevaluerit. CAPUT XXIII.-- Quomodo interinterponatur, vel adhibeatur, certis et necessariis locis. Nam et in grandi genere semper aut pene semper temperata decet esse principia. Et in potestate est eloquentis ut dicantur nonnulla submisse, etiam quae possent granditer dici; ut ea quae dicuntur granditer, ex illorum fiant comparatione grandiora, et eorum tanquam umbris luminosiora reddantur. In quocumque autem generie vindicat. Ac per hoc eo genere utendum est et in aliis duobus generibus, quando eis ista incidunt: sicut laudandum aliquid vel vituperandum, ubi nec damnatio cujusquam nec liberatio, nec ad actionem quamlibet assensio requiritur, in quocumque alio genere occurrerit, genus adhibendum et interponendum est temperatum. In grandi ergo genere inveniunt locos suos
Abbreviated transcription (Latin):
mis. cur te formosam eẽ m̃tiris. nec tuȩ c̃scientiȩ. necalien igrãm esroris
Ille enĩ alterã diligit tualteri uisplacere. & irasceris siamet alterã qui adulterare inte doce¬
tur: Male magistra es iniuriȩ tuȩ. lenocinari refugit᷑ &iam quẽ : pͥassa lenonem. Ac licet
uilis mulier ñ alteri tam̃ sedsibi peccat. to lerabiliora ꝓpe modũ in adulterio crimina st̃.
bi enĩ pudicetia. hic natura adulteratur. Satis ut existimo apparet feminas nesuã fucis
adulterent formã & adpudorẽ & idtimorẽ hai feͣcund uehem̃t̃ impelli. Pinde neq sũ¬
missũ neq temperatũ. sed grande omnino gen hoc elocutionis agnoscimꝰ. Et hisa ut̃ qͦs

Expanded text:
mis, cur te formosam esse mentiris, nec tuae conscientiae, nec alieni gratiam errormis, cur te formosam esse mentiris, nec tuae conscientiae, nec alieni gratiam erroris habitura? Ille enim alteram diligit, tu alteri vis placere: et irasceris si amet alteram, qui adulterare in te docetur. Mala magistra es injuriae tuae. Lenocinari enim refugit, etiam quae est passa lenonem; ac licet vilis mulier, non alteri tamen, sed sibi peccat. Tolerabiliora propemodum in adulterio crimina sunt: ibi enim pudicitia, hic natura adulteratur . Satis, ut existimo, apparet feminas ne suam fucis adulterent formam, et ad pudorem et ad timorem hac facundia vehementer impelli. Proinde neque submissum neque temperatum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ternis medicamina fucis uim̃ aatiũ ueramutant᷑: Oñf tuusdicit. Non potes facere
cappili unũ albiu aut uigr ũ & tu aduincendã dni tui uocẽ iuste ce potiortalo
Audati conato & sacrilego c̃ tẽptu crines tuos inficis malo psagio futuroꝵ capillos
iã tͥ flammeos auspuicaris. Longũ ÷ inserere omĩa quȩ sequuntur. Ille uͦ pasteris¬
ut intales dicert. Hinc illa inquit nascuntur incentiua uicioꝵ ut quȩ sttis colo¬
rib ora depineant dũ uiris displicere formidant & de adulterio uultꝰ medi¬
tentur adulteriũ castitatis. Quanta hic am̃tia effigiẽ mutare nature. picturã
quȩrere & dũuerent᷑ maritale iuditiũ ꝑdidero suĩ. Priorem descꝓnuntiat que
ꝯcupit mutareqdnata est.
tadĩ aliis studet placere: prius ipsasib displicet. Quẽ uidicẽ mulier ueriorẽ reqͥremis
deformitatis tuȩ quã te ipsã quȩ uideri times Sipulchra es. ꝗd absconderis: si defor¬

Expanded text:
teriis, medicaminum facis in mendacium uera mutantur? Dominus tuus dicit: non potes facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad uincendam Domini tui uocem uis te esse potiorem, audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis, malo praesagio futurorum capillos iam tibi flammeos ausput in tales diceret: Hinc illa, inquit, nascuntur incentiva vitiorum, ut quaesitis coloribus ora depingant, dum viris displicere formidant, et de adulterio vultus meditentur adulterium castitatis. Quanta haec amentia, effigiem mutare naturae, picturam quaerere; et dum verentur maritale judicium, prodere suum? Prior enim de se pronuntiat, quae cupit mutare quod nata est: ta dum alii studet placere, prius ipsa sibi displicet. Quem judicem, mulier, veriorem requiremus deformitatis tuae, quam teipsam, quae videri times? Si pulchra es, cur absconderis? si defor
Abbreviated transcription (Latin):
facere qd̃ dr̃. dicendũ ÷ ꝓculdubio grandit̃. Sed quis tnouetur. si nescit qͥd dr̃ . aut¬
quis tenetꝰ utaudiat siñdelectatur : Unde&isto genere. ubi ad obedientiã cor

Expanded text:
facere qfacere qquis tenetur ut audiat, si non delectatur? Unde et in isto genere, ubi ad obedientiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
ta delectatur. Et in hoc igitur genere sũmisso iste nr̃ doctor & dictor idagere debet
ut ñ solũ intellegent᷑ uerũ &iam libent̃ & obȩdient᷑ audiatur. Illa ꝗꝗ eloquentia
generis tẽperat apud eloquentẽ ẽcłasticũ. nec in ornata relinquirtur. nec uide¬
cent̃ ornatur. nec solũ hocappetit ut deleotet qđ solũ apud alios ꝓpfitetur. uerũ etiã
inhisq laudat siue uituperat. istis appetendis. illis aut̃ deuitandis ł respuendis uult
utiꝙ obȩdient audirqͥ. Si aut ñauditur intellegent̃ nec liberit̃ potest. Pinde illa tria
ut intellegant qͥ audiunt. ut delectentur. ut obȩdiant &iã in hoc genere agendũ
ẽ ubi tenet delectatio principatũ. Lim uꝰ ubi monere & flectere grandi genere opꝰ
estauditorẽ. qđ tunc ÷ opꝰ quando & ueracit̃ dici & suauit̃ c̃fitetur. &tam̃ ñuuit

Expanded text:
ta delectat? Et in hoc igitur genere submisso iste noster doctor et dictor id agere debet, ta delectat? Et in hoc igitur genere submisso iste noster doctor et dictor id agere debet, ut non solum intelligenter, verum etiam libenter et obedienter audiatur. 57. Illa quoque eloquentia generis temperati apud eloquentem ecclesiasticum, nec inornata relinquitur, nec indecenter ornatur: nec solum hoc appetit ut delectet, quod solum apud alios profitetur; verum etiam in iis quae laudat, sive vituperat, istis appetendis vel firmius tenendis, illis autem devitandis vel respuendis, vult utique obedienter audiri. Si autem non auditur intelligenter, nec libenter potest. Proinde illa tria, ut intelligant qui audiunt, ut delectentur, ut obediant, etiam in hoc genere agendum est, ubi tenet delectatio principatum. 58. Jam vero ubi movere et flectere grandi genere opus est auditorem quod tunc est opus, quando et veraciter dici et suaviter confitetur, et tamen non vult
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat nec libent᷑ cũ posse nec obȩdient̃ audirq Perũq aut̃ dictio ipsa sumissa
dũ soluit difficillimas quȩstiones & inopinata manifestacione de monstrat.
dũ sententias ac utissimas de nescioquib quasi caũnis unde ñsperabat᷑ ẽruit et
ostendit. dũ adũsarii c̃uincit error ẽ. &docet falsũ eẽ. qđ ab illo dici uidebat᷑
inuistr̃. maxime quando adest eiꝰ quoddã decus ñapetitũ sed quo modo naturale
& ñnulla ñ iactanticula sedquasi necessaria. erita dicã ipssreb extorta numero¬
sitas clausolarũ. tantas acclãnones excitat. ut iuox intellegatur ẽẽ sumissa. Non enĩꝙ
certisꝙ collidit & obsistentẽ subruit: acdestruit mbris fortisimis falsitatẽ. Unde aut̃
crebro &multũ acclamat᷑ ita dicentib. quia ueritassic demonstrata. sic defensa. sic inuis¬

Expanded text:
nesciat nec libenter eum posse, nec obedienter audiri? Plerumque autem dictio ipsa submissa, nesciat nec libenter eum posse, nec obedienter audiri? Plerumque autem dictio ipsa submissa, dum solvit difficillimas quaestiones, et inopinata manifestatione demonstrat; dum sententias acutissimas de nescio quibus quasi cavernis, unde non sperabatur, eruit, et ostendit; dum adversarii convincit errorem, et docet falsum esse quod ab illo dici videbatur invictum; maxime quando adest ei quoddam decus non appetitum, sed quodammodo naturale, et nonnulla, non jactanticula, sed quasi necessaria, atque, ut ita dicam, ipsis rebus extorta numerositas clausularum; tantas acclamationes excitat, ut vix intelligatur esse submissa. Non enim qcertisque collidit; et obsistentem subruit ac destruit membris fortissimis falsitatem. Unde autem crebro et multum acclamatur ita dicentibus, nisi quia veritas sic demonstrata, sic defensa, sic invic
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ tria quȩ supͣposiumꝰ eũ qui sapient̃ dicit. sietiã eloquent̃ uult dicere. id agere
debere. ut intellegent̃. ut libent̃ ut obedient̃ audi xtur: Nonsic accipienda st̃ tãquã
singula illis trib dicendigenerib ita tribuantur ut adsũmissu intellegent̃:
ad t̾emperatũ libent̃ ad grande ꝑtineat obȩdient̃ audibe. sedsic potius ut hec tria sẽꝑ
intendat. & quantũ potestagat &iã cũ in illoꝵ singulo qͦqͣuer satꝰ. Nolumeruĩ fastidi¬
ri &iã qđ sumisse dicm. ac ꝑ hoc uolumꝰ. ñ solũ intellegent᷑. uerũ &iã libent audiri
Quid aũt agimꝰ diuinif testimoniis docendo qđ didicimꝰ. nisi ut obedient̃ audiam᷑ iđ utere¬
datur eis opitulante illo cui dictũ ÷. tes timonia tua credibilia facta st̃ ualde: Quid
&iã cupit nii credi : qui aliquid licet sũmisso eloquio discentib narrat. quis eũ uelit
audire nisi auditorẽ non nulla &iã suauitate detineat Nãsiñ intellegat᷑. quis

Expanded text:
itaque tria, quae supra posuimus, eum qui sapienter dicit, si etiam eloquenter vult dicere, id agere debere, ut intelligenter, ut libenter, ut obedienter audiatur, non sic accipienda sunt tanquam singula illis tribus dicendi generibus ita tribuantur, ut ad submissum intelligenter, ad temperatum libenter, ad grande pertineat obedienter audiri; sed sic potius ut haec tria semper intendat, et quantum potest agat, etiam cum in illorum singulo quoque versatur. Nolumus enim fastidiri, etiam quod submisse dicimus; ac per hoc volumus non solum intelligenter, verum etiam libenter audiri. Quid autem agimus, divinis testimoniis docendo quod dicimus, nisi ut obedienter audiamur, id est ut credatur eis, opitulante illo cui dictum est, Testimonia tua credita facta sunt valde ? Quid etiam cupit nisi credi, qui aliquid, licet submisso eloquio, discentibus narrat? et quis eum velit audire, nisi auditorem nonnulla etiam suavitate detineat? Nam si non intelligatur, quis
Abbreviated transcription (Latin):
Dix enĩ adcain. sirecte offeras. recte aut̃ ñ diuidas peccasti. qͥsi obtẽperasset
dõ dicenti. quiesce. ad te enĩ c̃uersio esꝰ. & tudominaberis illius ad se c̃ uertisset
itũ suũ. sibi hoc tribuens. & confitens dõ. ac sic aduitꝰ indulgentiȩ:
peccato suo dominaret᷑. Non illo sib dominante seruus peccati frm̃ occideret
innocentẽ. Sic & uidei inquoꝵ hȩc figura gerebant᷑. s̃i quiescerent asua ꝑt̾ba¬
tione. & tempus salutis ꝑgrãm inpeccator remissione cognoscentes audirent
xp̃m dicentem. Non ÷ opꝰ sanis medicus. sed male habentib. Nonueni uocare
uistos sed peccatores inpęnitentiã. & um̃is qui facit peccatũ seruus : pec cati.
& siuos filius liberauerit. tunc uere liberi eritis. ad se c̃uertissent peccatũ suuar
Qunc aũt ignorantes dĩ iustitiã & suã uolentes c̃stituere elat de operib legis. ñ hun¬

Expanded text:
dixit enim deus ad Cain: si recte offeras, recte autem non diuidas, peccasti. qui si obtemperasset dixit enim deus ad Cain: si recte offeras, recte autem non diuidas, peccasti. qui si obtemperasset deo dicenti: quiesce; ad te enim conuersio eius, et tu dominaberis illius, ad se conuertisset peccatum suum sibi hoc tribuens et confitens deo ac sic adiutus indulgentiae gratia ipse peccato suo dominaretur, non illo sibi dominante seruus peccati fratrem occideret innocentem. sic et Iudaei, in quorum haec figura gerebantur, si quiescerent a sua perturbatione et tempus salutis per gratiam in peccatorum remissione cognoscentes audirent Christum dicentem: non est opus sanis medicus, sed maenitentiam, et: omnis qui facit peccatum, seruus est peccati, et: si uos filius liberauerit, tunc uere liberi, eritis, ad se conuertissent peccatum suum nunc autem ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere. elati de operibus legis, non hum
Abbreviated transcription (Latin):
& matrẽ. & adherebit uxorisuȩ. &erunt duo incarne una. Sacram̃tũ inquit
reliquisse patrẽ. quo cũ informadĩ eẽt ñrapinã arbitratꝰ : eẽ se equaliꝰ dõ. sed
semet ipsũ exinaniuit formã serui accipiens. reli quisse &iam matrẽ sinagogã
uideoꝵ ueteri testam̃to carnalit̃ inherentẽ & adhesisse uxorisuȩ scẽ ȩccłȩ. ut
pace noui testam̃ti essent duo in carne una. qr cũ sit ds̃ apud patrẽ. ꝑquẽ facti sumꝰ.
tib rȩplatur. abel aũt sacrifitiũ exouib & earfadipe suscipitur. ita noui testa¬
m̃ti fides ex innocentia gr̃ȩ dm̃ laudans. ueteris testam̃ti terrenis operib p̃
ponitur.ꝙ & si uides ante recte illa fecert̃. in eo tam̃ infidelitatis rerst̃ quia
xp̃oueniente iã tẽpꝰ noui testam̃ti atẽpr̃ ueteris testam̃tiñ distinxerunt

Expanded text:
et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. sacramentum, inquit,et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. sacramentum, inquit,reliquisse patrem, qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens. reliquisse etiam matrem, synagogam Iudaeorum ueteri testamento carnaliter inhaerentem, et adhaesisse uxori suae sanctae ecclesiae, ut pace noui testamenti essent duo in carne una, quia cum sit deus apud patrem, per quem facti sumus, m ex terrae fructibus reprobatur, Abel autem sacrificium ex ouibus et earum adipe suscipitur, ita noui testamenti fides ex innocentia gratiae deum laudans ueteris testamenti terrenis operibus anteponitur, quia etsi ante Iudaei recte illa fecerunt, in eo tamen infidelitatis rei sunt. quia Christo ueniente iam tempus noui testamenti a tempore ueteris testamenti non distinxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tu dictionis eidẽ gras agant a quo idse accepisse ñdubitant. Ut qgłatur in illo
glorietur incuius manu st̃ et nos & sermones nr̃i. Longior euasit iste lib quam¬
uolebã quãꝙ putaueraaa. Sedlegenti ł audient: cuigratꝰ : longus non est. Cui
aut longus : ꝑ partes eum legat qui habert uult cognitũ. Quẽ il cognitionis es¬
n qualis ego eeai cui multa de surg sed qualis eẽ debeat qui indo ctrina sana iđ

Expanded text:
tu dictionis eidem gratias agant, a quo id se accepisse non dubitant: ut qui gloriatur, in illo tu dictionis eidem gratias agant, a quo id se accepisse non dubitant: ut qui gloriatur, in illo glorietur, in cujus manu sunt et nos et sermones nostri . CAvolebam, quamque putaveram. Sed legenti vel audienti, cui gratus est, longus non est: cui autem longus est, per partes eum legat, qui habere vult cognitum; quem vero cognitionis enon qualis ego essem, cui multa desunt, sed qualis esse debeat, qui in doctrina sana, id
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur dicendũ ab alio ñ di serto sedbono ipse cõponat. Qdcũ fit ipse a se ipso tradit alis¬
nũ iIlle abalieno accipit suum. Cũ uͦ boni fideles bonis fidelib hanc operã cõmodant.
utriq suadicunt. quia & ds ipsoꝵ ÷ cuuis sunt illa q̃dicunt & easua faciunt que ñ ipsi cõ¬
ponere potuerunt. qͥ scdm̃ illa cõposite uiuunt. Siue aut̃ apud ppłm ł apud quoslibet
iã ĩꝗ dictur. siue quod apud ppłmdicendũ. ł abeis quolueruit aut potuerint le¬
gendũ ÷ dic taturꝰ aret ut as̃ sermonẽ bonũ det inosesꝰ. Si enĩ regina orauit hester
ꝓsuȩ gentis tẽporaria salute locutura apud regẽ . ut inosesds c̃ gruũ sermonẽ daret
dostrinalaborat: Illi uͦ qui ea dicturist q̃ alialiis acceperunt. &c antequã acci¬
perint orent ut bene & ipsi ꝓferant & illi ad quos ꝓfer̃ sumant. Et de ꝓsperoex:¬

Expanded text:
aedicetur, dicendum ab alio non diserto sed bono, ipse componat; quod cum fit, ipse a seipso tradit alieaedicetur, dicendum ab alio non diserto sed bono, ipse componat; quod cum fit, ipse a seipso tradit alienum, ille ab alieno accipit suum. Cum vero boni fideles bonis fidelibus hanc operam commodant, utrique sua dicunt: quia et Deus ipsorum est, cujus sunt illa quae dicunt; et ea sua faciunt, quae non ipsi componere potuerunt, qui secundum illa composite vivunt. CAPUT XXX.-- jamjamque dicturus, sive quod apud populum dicendum vel ab eis qui voluerint aut potuerint legendum, est dictaturus; oret ut Deus sermonem bonum det in os ejus. Si enim regina oravit Esther, pro suae gentis temporaria salute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret n verbo et doctrina laborat? Illi vero qui ea dicturi sunt quae ab aliis acceperunt, et antequam acciperint, orent ut bene et ipsi proferant, et illi ad quos proferunt sumant; et de prospero exi
Abbreviated transcription (Latin):
quendo quȩ dist̃ cũmali sint faciendo quȩ sua st̃. Nlec sane ipsi dicunt bona que dicunt. si
diligent᷑ adtendas. Luomodo enĩdicunt uerb qđ negant factis: Noneñ frustra detalib
ait apłs. confitent̾ se nosse dm̃ factis aut̃ negant. Modo gͦ quodã ipsi dicunt. & rursus
inquit facite q̃ aũt faciunt facere nolite. hoc: qdexore illoꝵ audistis facite. qd in ope¬
re uidetis. facere nolite. Dicunt enĩ inquit & ñ facuint. Ergo quã uis ñfaciant. tam̃
dicunt. Sed alio loco tales arguens. Hy pocrite inquit. quomꝰ potestis bona loqͥ cũ sitis
mali : de ꝑhoc & ea q̃ dicunt quando bona dicunt. ñ ipsidicunt uoluntate scilicet atq
opert negando qddicunt. Vnde c̃tigit ut homo disertꝰ & malus sermonẽ qͣueritas p̃¬

Expanded text:
quendo quae Dei sunt; cum mali sint, faciendo quae sua sunt. Nec sane ipsi dicunt bona quae dicunt, si quendo quae Dei sunt; cum mali sint, faciendo quae sua sunt. Nec sane ipsi dicunt bona quae dicunt, si diligenter attendas. Quomodo enim dicunt verbis, quod negant factis? Non enim frustra de talibus ait Apostolus: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Modo ergo quodam ipsi dicunt, et rursus inquit, facite; quae autem faciunt, facere nolite; hoc est, Quod ex ore illorum auditis, facite; quod in opere videtis, facere nolite: dicunt enim, inquit, et non faciunt . Ergo quamvis non faciant, dicunt tamen. Sed alio loco tales arguens: Hypocritae, inquit, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali ? Ac per hoc et ea quae dicunt, quando bona dicunt, non ipsi dicunt, voluntate scilicet atque opere negando quod dicunt. Unde contingit ut homo disertus et malus, sermonem quo veritas pr
Abbreviated transcription (Latin):
quasi copia dicendi forma uiuendi. Sunt sane quidã qͥ bene ꝓnuntiare possunt. ꝗd
aut ꝓnuntient ex cogitare ñ possunt. qdsi abalus sumant eloquent̃ sapient̃ꝙ c̃scrp¬
tũ memorieq cõm̃dent adq adppłm ꝓferant. si eã ꝑsonã gerunt ñ inꝓbe faciunt¬
&iam. Sic enĩ qđ ꝓfecto utile ÷ multi p̃dicatores ueritatis fiunt. nec multi magis¬
tri siuius ueri magistri id ipsũ dicant om̃s & ñ sint in eisscismata. Nec de terrendi
Qii eñ furantur. alienũ auferunt. Uerbũ aut̃ dĩnon÷ abeis alienũ qͥ ob tẽperante. potusq
ille dicit aliena. qͥ cũdicat bene uuut male. Quȩcũq enĩ bona dicit ei excogitari uident᷑ in¬
genio sed ab eius morib aliena st̃. Cositaq dix̃ as furari uerba sua. qͥ boni uolunt uideri lo¬

Expanded text:
quasi copia dicendi forma vivendi. 62. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare possunt, quid quasi copia dicendi forma vivendi. 62. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare possunt, quid autem pronuntient, excogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapienterque conscriptum, memoriaeque commendent, atque ad populum proferant; si eam personam gerunt, non improbe faciunt. Sic enim, quod profecto utile est, multi praedicatores veritatis fiunt, nec multi magistri, si unius veri magistri idipsum dicant omnes, et non sint in eis schismata . Nec deterrendi sproximo suo . Qui enim furantur, alienum auferunt; verbum autem Dei non est ab eis alienum, qui obtemperant ei: potiusque ille dicit aliena, qui cum dicat bene, vivit male. Quaecumque enim bona dicit, ejus excogitari videntur ingenio, sed ab ejus moribus aliena sunt. Eos itaque dixit Deus furari verba sua, qui boni volunt videri, lo
Abbreviated transcription (Latin):
si ue grandit̃ dicat. idagit uerbis ut ueritas pateat. ueritas placeat. ueritas moueat.
Qm̃ nec ipsiquȩ p̃cepti finis & plenitudolegis ÷ caritas ullo modo eẽ recta potest. si eaqre¬
itꝰ ñ uera sea falsa st̃. Sicut aũt cuius pulehrĩ corpꝰ & deformis : animꝰ. mag
lendus ÷ quã si deforme haberet & torpꝰ lta qui eloquent̃ ea quȩ falsa st̃ dicunt. magis
miserandi. quã si talia de formit̃ dicerent. Quid ÷ gͦ ñ solũ eloquent̃ uerũ &iã sapient̃
dicere. nisi uerba insũ misso genere sufficientia intẽperato splendentia. in grandiue¬
hem̃tia ueris tam̃ reb quas audir oporteat adhibere: Sedqͥutrũ ꝙ ñ potest. dicat
sapient̃ qđ ñ dic̃ eloquent̃. potius quã dicat eloquent̃. qđ dic̃ insipient̃. Sia ũt ne ho¬
quidẽ porest. ita c̃ũsetur ut noꝰblũsib p̃miũ cõparet. sed & p̃beat aliis exẽplũ & sit eiꝰ

Expanded text:
sive granditer dicat, id agit verbis ut vesive granditer dicat, id agit verbis ut vequoniam nec ipsa quae praecepti finis et plenitudo legis est charitas, ullo modo recta esse potest, si eanon vera, sed falsa sunt. Sicut autem cujus pulchrum corpus et deformis est animus, magis dolendus est, quam si deforme haberet et corpus; ita qui eloquenter ea quae falsa sunt dicunt, magis miserandi sunt, quam si talia deformiter dicerent. Quid est ergo non solum eloquenter, verum etiam sapienter dicere, nisi verba in submisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia, veris tamen rebus, quas audiri oporteat, adhibere? Sed qui utrumque non potest, dicat sapienter quod non dicit eloquenter, potius quam dicat eloquenter quod dicit insipienter. CAPUT quidem potest, ita conversetur, ut non solum sibi praemium comparet, sed etiam praebeat aliis exemplum, et sit ejus
Abbreviated transcription (Latin):
iecit unde ñ ẽ tẽpneretur. atq ait. Sed forma estofideliuĩ insermone. in cũsatione. indi¬
lectione. infide. incastitate. Talisdoctor utobedient̃ audiat᷑. ñ inpudent̃. ñ solũ sũmisse¬
his c̃sulendo. In ipso &iã sermone malit reb placere. quã uerbis. nec existimet dic
oli uerbis c̃tendere. Adnihil enĩ utile ÷ nisi ad subũsionẽ audientiũ Neꝙ eni hoc idõdictũ :
ut adũsariis obpugiantib ueritatẽ. nihil nosꝓueritate dicamꝰ. e t ubierit qd cũ ostende
ret quał eẽ ep̃sdebeat. ait int̾cet᷑. Ut potens sit in doctrinasana & c̃tra dicentes argue :ra¬
re : Verb enĩ c̃tendere ÷ ñcurare quomodo error ueritate uincatur. sed quomodotia
dictio dic tioni p̃feratur alterius. Porroqͥ ñ uerbis c̃tendit. siue sumisse. siue tẽperate.

Expanded text:
jecit unde non contemneretur, atque ait: Sed forma esto fidelium in sermone, in conversatione, in dijecit unde non contemneretur, atque ait: Sed forma esto fidelium in sermone, in conversatione, in dilectione, in fide, in castitate . CAhis consulendo. In ipso etiam sermone malit rebus placere quam verbis; nec aestimet dici Noli verbis contendere; ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem audientium . Neque enim hoc ideo dictum est, ut adversariis oppugnantibus veritatem, nihil nos pro veritate dicamus. Et ubi erit quod cum ostenderet qualis esse episcopus debeat, ait inter caetera: Ut potens sit in doctrina sana et contradicentes redarguere ? Verbis enim contendere, est non curare quomodo error veritate vincatur, sed quomodo tua dictio dictioni praeferatur alterius. Porro qui non verbis contendit, sive submisse, sive temperate,