comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua q̃ sunt suꝑ t̾ram: ht̃ uitam ȩt̾nam. Hoc ẽ. si compati¬
mini: et conregnabitis. Et tam̃ pleriq ab hac uoce resili-¬
entes & abeuntes hodie retrorsum: respondent ñ u̾bo s
facto. Durus ẽ. hic sermo. Quis pot̾ eum audire: Itaq ge-
dire grauatur. ac memoriam passionis sͥ udicat onero¬
sã. Uerum qͣlit̃ u̾bi illuis pondꝰ inp̃sentia sustinebit. ite
maledicti in ignem ȩt̾num qͥ p̃paratꝰ ẽ. diabolo & ange¬
lis eiꝰ: Suꝑ quẽ profecto ceciderit lapis iste: cont̾et eum.
audient. Uenite benedicti patris mei. & cet̾a. Tc̃ illa q̃
ñ direx̃ cor suum: sero quidem exꝑietur quã in illiꝰ comꝑa¬
tione doloris uigum .xͥ suaue & onꝰleue fũit: cui tanqͥm
graui et aspero. duram ceruicẽ suꝑbe subdux̃. Non pote¬
ꝓbare quam suauis ẽ. dñs Proinde quem suaue in me-¬
moria ñ sentitis: asꝑum ꝓculdubio inp̃sentia sentietis.

Expanded text:
sua quae sunt super terram, habet vitam aeternam: hoc est, si compatisua quae sunt super terram, habet vitam aeternam: hoc est, si compatimini, et conregnabitis. Et tamen plerique ab hac voce resilientes et abeuntes hodieque retrorsum, respondent non verbo, sed facto: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Itaque gendire gravatur, ac memoriam passionis sibi judicat onerosam. Verum qualiter verbi illius pondus in praesentia sustinebit: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus? Super quem profecto ceciderit lapis iste, conteret eum.audient, Venite, benedicti, Patris mei , etc. Tunc illa quae non direxit cor suum, sero quidem experietur, quam in illius comparatione doloris jugum Christi suave, et onus leve fuerit, cui tanquam graprobare quam suavis est Dominus. Proinde quem suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩgͦ querentib et suspirantib p̃sentiam p̃sto int̾m et
dulcis memoria ẽ. ñ tam̃ qua satientur: s qr magis esuri¬
ant unde satient᷑. hoc ipsum de se cib ipsẽ testat᷑: ita di¬
cens. Qͥ edit me adhuc esuriet: et qͥ eo cibatus ẽ. satiabor
riunt ⁊ sitiunt iusticiam: qm̃ quandoq ipsi ⁊ ñ alii sat᷑a¬
& insipiens: qui et memoriam fastidis & p̃sentiã expa-¬
uescis. Merito quidẽ. Nec mͦ enim lib̾ari uis de laqueo ue¬
nantiũ siquide qui et uolunt diuites fieri in boc scło:
incidunt in laqueum diaboli: nec tc̃ au̾bo asꝑo pot̾is
lib̾ari. O u̾bum asꝑum. osermo durꝰ. ite maledicti in ig¬
nẽ et̾num. Durior plane atq asꝑior ilo: qͥ cotidie nob̾
de memoria passionis in ȩccła replicatur. Qͥ manducat car
nẽ meam et bibit sanguinẽ meum: ht̃ uitã et̾nam. Hoc :
qͥ recolit mortẽ meam & exemplo meo mortificat m̃bra

Expanded text:
» Dei ergo quaerentibus et suspirantibus praesentiam praesto interim et » Dei ergo quaerentibus et suspirantibus praesentiam praesto interim et dulcis memoria est, non tamen qua satientur, sed qua magis esuriant, unde satientur. Hoc ipsum de se cibus ipse testatur ita aiens: « Qui edit me, adhuc esuriet . » Et qui eo cibatus est: « Satiabor,riunt et sitiunt justitiam, quoniam quandoque ipsi, et non alii saturaet insipiens, qui et memoriam fastidis, et praesentiam expavescis! Merito quidem: nec modo enim liberari vis de laqueo venantium, siquidem qui volunt divites fieri in hoc saeculo, incidunt in laqueum diaboli ; nec tunc a verbo aspero poteris liberari. O verbum asperum, o sermo durus! Ite, maledicti, in ignem aeternum . Durior plane atque asperior illo, qui quotidie nobis de memoria passionis in Ecclesia replicatur: Qui manducat meam carnem, et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam. Hoc est, qui recolit mortem meam, et exemplo meo mortificat membra
Abbreviated transcription (Latin):
mum frequent̃ libent̃q ingredit᷑. ꝗ̃ istimodi refertum
dix̾at gen̾atio et gen̾atio laudabit oꝑa tua. Memoria inge
neratione scłoꝵ: presentia in regno cȩloꝵ. Ex ista głificat᷑¬
iã assũpta electio: de illa int̾im ꝑegrinans gen̾atio ꝯsolat᷑.
S int̾est: quenã generatio ex dĩ capiat recordatione solam̃
Non enim gen̾atio praua et exasꝑans cui dr̃. ue uob̃ diui-¬
tes qui habetis ꝯsolationẽ ur̃am: s quȩ dic̃e ueracit̃ pot̾.
renuit consolari aĩa meã. huic plane ⁊ credimꝰ si secuta ad¬
iecerit: memor fui dĩ & delectatus sum. Iustum qͥppe ẽ uͭ
qͦs p̃sentia ñdelectant: p̃sto eis sit memoria futuroꝵ. et
de rerum fluentium qualibet affluentia despiciunt oso¬
lari. recordatio illos delectat ȩt̾nitatis. Et hec ẽ. gen̾atio q̃¬
rentium dñm querentiũ ñ quȩ sua sunt s faciẽ dĩ iacob.

Expanded text:
mum frequenter libenterque ingreditur, quod istiusmodi refertum mum frequenter libenterque ingreditur, quod istiusmodi refertum dixerat: « Generatio, et generatio laudabit opera tua . » Memoria ergo in geratione saeculorum, praesentia in regno coelorum. Ex ista jam glorificatur assumpta electio: de illa interim peregrinans generatio consolatur. Sed interest quaenam generatio ex Dei accipiat recordatione solamen. Non enim generatio prava et exasperans, sed quae tes, qui habetis consolationem vestram ; sed quae dicere veraciter potest, Renuit consolari anima mea. Huic plane et credimus, si secuta adjecerit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Justum quippe est, ut quos praesentia non delectant, praesto eis sit memoria futurorum: et qui de rerum fluentium qualibet affluentia despiciunt consolari, recordatio illos delectet aeternitatis. Et haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium non quae sua sunt, sed faciem Dei Ja
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. Uidet deide mortem mortliam. & inortis auctorẽ
tͥum phatũ: uidec de inferis ad t̾ras de t̾ris ad suꝑos ca¬
ptuiam duci captiuitatẽ. ut innomine iħ u omẽ genu
flectatur cęlestium t̾restrium & infernoꝵ. au̾tit terrã
q̃ spinas et tribulos sub antiquo maledicto ꝓduxerat.
ad noue benedictionis gr̃am innouatã refloruisse. et
his om̃ĩb illiꝰ recordata uersiculi. et refloruit cam mea:
et ex uoluntate mea confitebor e. Passionis mai. que de
ctionis quoꝵ p̃sertim fraglautia sponsum ad crebrius
reuiscendã nuitet. Deniq ait. Ecce tu pulcher es dilec¬
te mi & decorus: lectulus nr̃ floridꝰ. Quȩ lectulũ monstt.
satis qͥd desidet aꝑit. Et cum floridum nuntiat: satis
indicat unde qd̾ desid̾at optinere p̃sum at Non enim de
siuis meritis s de florib agri: cui benedixit dñs. Delectai᷑
fi audet sponsus cȩlestis talib odoram̃tis: & cordis thala¬

Expanded text:
Christi. Videt deinde mortem mortuam, et mortis auctorem Christi. Videt deinde mortem mortuam, et mortis auctorem triumphatum. Videt de inferis ad terras, de terris ad superos captivam duci captivitatem, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum . Advertit terram, quae spinas et tribulos sub antiquo maledicto produxerat, ad novae benedictionis gratiam innovatam refloruisse. Et in his omnibus, illius recordata versiculi, Et refloruit caro mea, et ex voluntate mea confitebor ei ; passionis malis, quae de ctionis, quorum praesertim fragrantia sponsum ad se crebrius revisendam invitet.. 8. Denique ait: Ecce tu pulcher es, dilecte mi et decorus; lectulus noster floridus . Quae lectulum monstrat, satis quid desideret aperit: et cum floridum nuntiat, satis indicat, unde quod desiderat obtinere praesumat. Non enim de suis meritis, sed de floribus agri, cui benedixit Deus. DelectaturGaudet sponsus coelestis talibus odoramentis, et cordis thala
Abbreviated transcription (Latin):
hominum in malum. Contra qd̃ plane fideles norunt.
tes ⁊ amplexantes suꝑeminentẽ scientiȩ caritatẽ in ip¬
so: id uł tantillum qd sunt intantȩ dilectionis et dig¬
nationis uicem ñ rependere confundunt᷑. Facile ꝓin¬
de plꝰ diligunt: qui se ampliꝰ dilectos intelligt̃. Qui aut̃
minꝰ donatum ẽ: ininꝰ diligit. Iudẽ sane siue paganus
nequaꝗͣ talib aculeis incitatur amoris: quales eccła ex¬
pitur quȩ ait. Uulnerata caritate ego sum. Et rursum.
ulcite me florib. stipate malis: qr amore langueo. Cer¬
nit regẽ salomonẽ in diademate quo coronauit eũ ma-¬
t̃ sua: cernit unicũ patͥs. crucẽ sͥ bauilantẽ. cernit ce¬
sũ & consputum dñm maiestatis cernit auctorẽ uittȩ ce. glȩ
confixum claiuis. ꝑcussum lancea. obꝓbriis saturatum.
tandem dilectã illam animã suam ponere ꝓamicis suiᷤ.
Cernit hȩc. et suam magis ipsuis animã transũb̾at gla
inortum intͦducta dilecti sponsa carpit ex ligno

Expanded text:
ibus. 7. Contra quod plane fideles norunt, tes et amplexantes supereminentem scientiae charitatem in ipso, id vel tantillum quod sunt, in tantae dilectionis et dignationis vicem non rependere confunduntur. Facile proinde plus diligunt, qui se amplius dilectos intelligunt: cui autem minus donatum est, minus diligit. Judaeus sane, sive paganus, 587 nequaquam talibus aculeis incitatur amoris, quales Ecclesia experitur, quae ait, Vulnerata charitate ego sum: et rursum, Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo Cantic. II, 4, 5. Cernit regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua ; cernit Unicum Patris, crucem sibi bajulantem; cernit caesum et consputum Dominum majestatis; cernit auctorem vitae et gloriae confixum clavis, percussum lancea, opprobriis saturatum, tandem illam dilectam animam suam ponere pro amicis suis. Cernit haec, et suam magis ipsius animam gladius amoris thortum introducta dilecti sponsa carpit ex ligno
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ñ głieris. aut mn anit̃ głeris. Deniq si ñ cog¬
noueris inquit te ipsam: egredẽ pꝰ greges sodalium tuoꝵ.
Reuera ita fit. homo factus in honore cum honorem ip¬
sum ñ intelligit: talii suȩ ignorantiȩ merito comparat᷑
peccorib uelut quibꝰdam p̃sentis suȩ corruptionis et
mortalitatis consortib. Eit gͥ ut sese ñ agnoscendo egre¬
conformanda foris reb sensibilib sua ipsius curiosita¬
te abducitur efficit᷑q una de ceteris: qd̃ se pre cet̾is ni-¬
cħ accepisse intelligat. Itaq ualde cauenda hec igno¬
rantia qua de nob̃ minus nob̃ forte sentimꝰ. s ñ minꝰ im-¬
mo & plus illa qua plus nob tͥbuimꝰ. qd fit sibonũ qd̾ cũ¬
q in nob eẽ & a nob̾ decepti putemꝰ At uͦ suꝑ utranq ig¬
norantiam declinanda &e execranda illa p̃sumptio est.
qͣ sciens et prudens forte audeas de bonis ñ tuis qͤrere¬

Expanded text:
videlicet non glorieris, aut inaniter glorieris. Denique si non cogvidelicet non glorieris, aut inaniter glorieris. Denique si non cognoveris, inquit, te ipsam, egredere post greges sodalium tuorum . Revera ita fit. Homo factus in honore, cum honorem ipsum non intelligit, talis suae ignorantiae merito comparatur pecoribus, velut quibusdam praesentis suae corruptionis et mortalitatis consortibus. Fit igitur ut sese non agnoscendo egreconformanda foris rebus sensibilibus, sua ipsius curiositate abducitur: efficiturque una de caeteris, quod se prae caeteris nihil accepisse intelligat. Itaque valde cavenda haec ignorantia, qua de nobis minus nobis forte sentimus: sed non minus, imo et plus illa qua plus nobis tribuimus: quod fit, si bonum quodcunque in nobis esse et a nobis decepti putemus. At vero super utramque ignorantiam declinanda et exsecranda illa praesumptio est, qua sciens et prudens forte audeas de bonis non tuis
Abbreviated transcription (Latin):
tia t̾rȩ imminere decernitur. Scientia quoq dupplex
erit si hanc ipsam dignitatem uł aliud qd̾cũq bonum
in nob̃ et nob̃ in eẽ. et anob̃ ñ eẽ. nouerimꝰ. Porro uirtꝰ &̾ ip¬
sa eque bifaria cognoscet᷑: si auctorem ꝯsẽquent̃ inqͥri¬
mꝰ. inuentoq inseparabilit inheremꝰ. Dignitas gͦ sine
cias. quã głam habet: Porro nosse qd̃ habes. s qr ate ñ
accepisti: quid głaris. quasi ñ acceꝑis: Nonait simpli¬
cit quid głaris. s addidit qͣsi ñ acceꝑis. ut asserat repre¬
hensibilẽ ñ qui in habitis. s qui tanquã inñ acceptis
głat᷑. Merito uana gła nuncupatur huiꝰmodi uerita¬
uis nimirum solido carens fundam̃to. Terã enĩ gł am
ab hac uita discernit. Qui głatur ait in dño głetur:
hoc ẽ. inueritate. Ueritas quippe dñs ẽ. Utrũq gͦ sci-¬
as necẽẽ ẽ. & quio sis. & qd̾ ate ipso ñ sis. ne aut oĩo

Expanded text:
er cuncta animantia terrae imminere decernitur. Scientia quoque duplex er cuncta animantia terrae imminere decernitur. Scientia quoque duplex erit, si hanc ipsam dignitatem, vel aliud quodque bonum in nobis, et nobis inesse, et a nobis non esse noverimus. Porro virtus et ipsa aeque bifaria cognoscetur, si auctorem consequenter inquirimus, inventoque inseparabiliter inhaeremus. Dignitas ergo sine cias, quam gloriam habet? Porro nosse quod habeas, sed quia a te non accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Non ait simpliciter: Quid gloriaris? sed addit, quasi non acceperis, ut asserat reprehensibilem, non qui in habitis, sed qui tanquam in non acceptis gloriatur. Merito vana gloria nuncupatur hujusmodi, veritatis nimirum solido carens fundamento. Veram enim gloriam ab hac ita discernit: Qui gloriatur, ait, in Domino glorietur , hoc est in veritate. Veritas quippe Dominus est. 4. Utrumque ergo scias necesse est, et quid sis, et quod a te ipso non sis: ne aut omnino
Abbreviated transcription (Latin):
les hȩc latent: dõ tantum in ꝓmptu est ingratos confun-¬
dere suꝑ innumeris beneficiis siuis. humano nimirũ
et usui p̃stitis. et sensu manifestis Nempe qͥs alius am¬
ministrat cibum oĩ uescenti: lum̃ cernenti. flatũ spi-¬
eẽ. longe p̃fatus sum. Satis ẽ. ad exempla precipua ꝓtu-¬
lisse: panẽ. solem. & aerem. Precipua dico. ñ q excellen¬
tiora: s quia necessariora sunt quidẽ corporis. Qͤrat e¬
nĩ homo eminentiora bona sua. in ea parte sui qͣ pre-¬
minet sͥ. hoc ẽ. in anima: quȩ st̃ dignitas. scientia uir¬
tus. Dignitatẽ in homine liberũ dico arbitriũ. in qͦ
ei nimirũ datum ẽ. cet̾is ñ solum p̃minere s & p̃sidere
animantib. Scientiam uͦ qͣ eandem in se dignitatẽ cog¬
noscat. ñ a se tam̃. Porro uirtutem quã subinde ipsũ aqͦ
ẽ. & inquirat ñ segniter: et teneat fortiter cũ inuenerit.
Itaq geminum unũ qd̃q trium hoꝵ apparet. Dignitatẽ

Expanded text:
les haec latent, Deo tamen in promptu est ingratos confundere super innumeris beneficiis suis, humano nimirum et usui praestitis, et sensui manifestis. Nempe quis alius administrat cibum omni vescenti, cernenti lucem, spie ante praefatus sum: satis est ad exemplum praecipua protulisse, panem, solem et aerem. Praecipua dico, non quia excellentiora, sed quia necessariora; sunt quippe corporis. Quaerat enim homo eminentiora bona sua in ea parte sui, qua praeeminet sibi, hoc est in anima quae sunt dignitas, scientia, virtus. Dignitatem in homine liberum arbitrium dico: in quo ei nimirum datum est caeteris non solum praeeminere, sed et praesidere animantibus. Scientiam vero, qua eamdem in se dignitatem agnoscat, non a se tamen. Porro virtutem, qua subinde ipsum a quo est, et inquirat non segniter, et teneat fortiter cum invenerit. 3. Itaque geminum unumquodque trium horum apparet. Dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ dĩ. ñ quidem gradu summo s qui ipsi tam̃ eẽt. proxi
re et deum semꝑ esse dubium ñ est quam posse et ñ pec-¬
care et ñ turbari. in quo homo ꝓfecto creatus est: Aquo
illo ꝑ peccatum immno nob̃ in illo ⁊ cum illo corruentib.
rursus ꝑ gr̃am ñ quidem ipsum s ꝓipso qͦndam in fe¬
riorem gradum recepimus. Neq enim hic possumꝰ peni¬
tus eẽ. sine peccato seumiseria: possumus tam̃ gr̃a mo
niente. nec peccato suꝑari nec miseria: quanꝗͣ tam̃ scͥp¬
tura loquatur omẽ qͥđ natum ẽ ex deo ñ peccat. S hoc
dictum ẽ. de predestinatis ad uitam ñ qd̾ omĩno ñ pec¬
cent. s qd peccatum ipsis ñ imputet᷑: qd̾ uł punitir
condigna penitentia uł incaritate absconditur. Caritã
qppe cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Et beati quoꝵ re¬
misse sunt iniquitates. ⁊ quoꝵ tecta sunt peccata. Et

Expanded text:
tiae Dei non quidem tiae Dei non quidem re, et Deum semper esse dubium non est, quam posse et non peccare, et non turbari, in quo homo profecto creatus est? A quo illo per peccatum, imo nobis in illo et cum illo corruentibus, rursus per gratiam, non quidem ipsum, sed pro ipso quemdam inferiorem gradum recepimus. Neque enim hic possumus penitus esse sine peccato, seu miseria: possumus tamen, gratia juvante, nec peccato superari, nec miseria. Quanquam tamen Scriptura loquatur: Omne quod natum est ex Deo non peccat . Sed hoc dictum est de praedestinatis ad vitam: non quod omnino non peccent, sed quod peccatum ipsis non imputetur, quod vel punitur condigna poenitentia, vel in charitate absconditur. Charitas quippe cooperit multitudinem peccatorum ; et: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata; et:
Abbreviated transcription (Latin):
expulsus uł egressus de monasterio: statim exci-¬
pitur abundecimo. Et tunc egreditur uias q̃ uident᷑
hominib bonȩ: quorum finis nͥ forte ds̃ eas sibi sepie¬
rit demergit cum in ꝓfundum inferni: id: incontẽp¬
tum dĩ. Impius siquidẽ cum uenerit in ꝓfundum ma
pellari lib̃tas peccandi. ꝑ quam monachꝰ cum iã nec
magistrum uidet quem timeat: nec fr̃s qͦs reuereat᷑.
ranto securius quanto lib̃ius sua desidia implere
delectantur. aquib in monasterio tampudore quã timo
ter submurmurans uoluntati ꝓponit nec sine aliqua
dubitatione queq primum illicita ꝑficit. s sic̃ is qui
uadum temptat pedetentim ñ curs im uitioꝵ gurgi¬
tem intrat.

Expanded text:
expulsus vel egressus de monasterio statim exciexpulsus vel egressus de monasterio statim excipitur ab undecimo. Et tunc ingreditur vias, quae videntur hominibus bonae, quarum finis nisi forte Deus eas illi sepierit demerget eum in profundum inferni, id est in contemptum Dei. Impius siquidem cum venerit in profundum mpellari libertas peccandi, per quam monachus, cum jam nec magistrum videt quem timeat, nec fratres quos revereatur, tanto securius, quanto liberius sua desideria implere delectatur, a quibus in monasterio tam pudore, quam timhuc submurmurans, voluntati proponit, nec sine aliqua dubitatione quaeque primum illicita perficit; sed, sicut is qui vadum tentat, pedetentim, non cursim vitiorum gurgitem intrat.
Abbreviated transcription (Latin):
frontosus mox ⁊ impudens factus. tanto det̾iui qͣnto
desꝑatiꝰ indecimum gradum ꝑ rebellionẽ corruit: qͥq
prius latenter arrogans fr̃s contẽpserat. iam patent̃.
colligi possunt ut in sex suꝑiorib contemptꝰ fr̃m . in .iiͦiiͬ.
sequentib contemptꝰ magistri. in duob qui restant con¬
summetur contemptus dĩ. Notandum qͦq qd̾ hi duo ul-
mi inueniuntur. sicut extra congregationem ascenden-¬
di sunt ita in congregationẽ descendi ñ possunt. Qd̃ aut̃
ante ascendi debeant ex hoc aꝑte intelligi datur: qd̾ de
t̾cio gradu in regula legitur. Tertius inquit gradꝰ est. uͭ
quis ꝓ dĩ amore omni obedientia se subdat maiori. Si
gͣ in tertio gradu subiectio collocatur quȩ ꝓculdubio
fit quando primum nouitius conuentui sociatur: c̃¬
sequens est qd duoiam anteriores transcendi intelli¬
gantur. Deniq ubi frm̃ concordiam ac magistri sen-¬
tentiam monachꝰ sꝑnit.:⁊ quid ultra in monast̾io nͥ
scandalum facit:

Expanded text:
frontosus mox et impudens factus, tanto deterius, quanto desperatius in decimum gradum per rebellionem corruit: quippe prius latenter arrogans fratres contempserat, jam patenter colligi possunt: ut in sex superioribus contemptus fratrum, in quatuor sequentibus contemptus magistri, in duobus, qui restant, consummetur contemptus Dei. Notandum quoque, quod hi duo mi inveniuntur; sicut extra congregationem ascendendi sunt, ita in congregatione descendi non possunt. Quod autem ante ascendi debeant, ex hoc aperte datur intelligi, quod de tertio gradu in Regula legitur: « Tertius, » inquit, « gradus est, ut quis pro Dei amore omni obedientia se subdat majori. » Si ergo in tertio gradu subjectio collocatur, quae procul dubio fit, quando novitius primum conventui sociatur; consequens est, quod duo jam anteriores transcensi intelligantur. Denique ubi fratrum concordiam, et magistri sententiam monachus spernit, quid ultra in monasterio, nisi scandalum facit?
Abbreviated transcription (Latin):
boum: cui iuigũ suaue gratis offert᷑. Nã iuigum xp̃i
iuigum hõis ẽ. siquidẽ &. xp̃i homo. Nec mͦ gratis tri¬
buit᷑. s & copiosa his qui tulerint remun̾atio ẽ: ut ã
nemine ñ dico emi. s gratis sustineri queat. Qͥd gͦ ꝑiuga bo¬
um distrahis animam tuã: qui iugum xͥ suscipiens. emere
poteras regnum dĩ. mercari uitam. lucrifacere xp̃m: Nã si¬
ne iugo int̾im eẽ. ñpotes: homo nimirũ qui natus ẽ. ad la¬
borem. S graue iugum suꝑ om̃s filios adam. utiq qͥ sec̃¬
stremo ut cetera sileam. cum sine ugo eẽ. ñ possim: qͣle
hoc ipsum ẽ. eligere potius quinq quã unũ: Qͥs enĩ pot̾
seruire quinq dñis÷ necdum quinq tyrannis quinq p̃¬
donib: Siquidẽ oculus ms: dep̃datur animã meam. An¬
ñ sepe gula aliud exigit: ad aliud prurritꝰ auriũ uocat:
Sic et odoratus et tactus diu̾sa int̾dum imꝑant forsitan

Expanded text:
boum, cui jugum suave gratis offertur? Nam jugum Christi, boum, cui jugum suave gratis offertur? Nam jugum Christi, jugum hominis est, siquidem et Christus homo. Nec modo gratis tribuitur, sed et copiosa his qui tulerint, remuneratio est, ut a nemine non dico emi, sed gratis sustineri queat. Quid ergo, miser, pro jugo boum distrahis animam tuam, qui jugum Christi suscipiens, emere poteras regnum Dei, mercari vitam, lucrifacere Christum? Nam sine jugo interim esse non potes, homo nimirum, qui natus es ad laborem . Sed grave jugum super omnes filios Adam , utique qui sequstremo ut caetera sileam, cum sine jugo esse non possint; quale hoc ipsum est, eligere 286 potius quinque quam unum? Quis enim potest servire quinque dominis, nedum quinque tyrannis, quinque praedonibus? siquidem oculus meus depraedatur animam meam . Annon saepe aliud gula exigit, ad aliud pruritus aurium vocat? Sic et odoratus et tactus diversa interdum imperant, forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. huic cu pa: cum tanquam unum ex his quȩ ratione
carent. sine ratione degens. et ipse sub corporeis similit̃
sensib incuruat᷑ S quid eũ uiga subisse causamur:
Arguamiis magis emisse. Illud enim stoliditatis mise¬
randȩ: istud extremȩ dem̃tiȩ ẽ. Dignus ẽ. oꝑarius mer¬
cede sua. Nam ut mercedem ꝓoꝑe tribuat: inauditum.
Deniq loquit᷑ suꝑ hoc uerbo dominus ꝑ ꝓpħam: sub
typo mulieris fornicariȩ scelera arguens isrłis. Omĩb
inquit meretricib dantur mercedes. tu autẽ dedisti cun
ctis amatorib merceuies et donabas eis ut intrarent ad
de undiq ad fornicandum factumq ẽ. in te contͣ con¬
suetudinẽ mulierum in fornicationib tuis: & pꝰte ñ
erit fornicatio. In eo qd̾ dedisti mercedes & ñ accepisti: fa¬
ctum ẽ. in te contͣrium. Plane & in eo qui iuga emit: con¬
trariũ fieri manifestumẽ. Quid enim uga emit ⁊ iuga

Expanded text:
est, huic culpa: dum tanquam unum ex his quae ratione est, huic culpa: dum tanquam unum ex his quae ratione carent, sine ratione degens, et ipse sub corporeis similiter sensibus incurvatur. Sed quid eum juga subisse causamur? Arguamus magis emisse. Illud enim stoliditatis miserandae, istud extremae dementiae est. Dignus est operarius mercede sua: nam ut mercedem pro opere tribuat, inauditum. Denique loquitur super hoc verbo Dominus per prophetam, sub typo mulieris fornicariae scelera arguens Israelis: Omnibus, inquit, meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes cunctis amatoribus tuis, et donabas eis ut intrarent ad te undique ad fornicandum; factumque est in te contra consuetudinem mulierum in fornicationibus tuis, et post te non erit fornicatio. In eo enim quod dedisti mercedes, et non accepisti, factum est in te contrarium . Plane et in eo qui juga emit, contrarium fieri manifestum est. Quid enim juga emit, et juga
Abbreviated transcription (Latin):
ge gͦ qui relinq̃re uniu̾sa disponis: te qͦq int̾ relin¬
quenda numerare mem̃to. Immo uͦ maxime & pͥn¬
cipalit abnega temet ipsum: si deliberas sequi eũ qͥ exina¬
niuit ꝓpt̃ te semet ipsum. Pone grauissimã sarcinã. po¬
ne asinariam molam. t̾renam molẽ: pone illa qͥnq
ñ hominum plane uga. s boũ quȩ tͥ insipient̃ emisi¬
sti. Alioqͥn sequi sponsum. et uenire ad nuptias sp̃ualeᷤ.
quinaria hac p̃ssus & opp̃ssus corporis sensualitate ñ po¬
teris. S & si nouissime ueneris & pulsaueris. minime ꝑfe¬
cto aꝑitur tͥ. s respondebitur deintus. qd ñ sit de bob et a
sinis. cet̾isq ium̃tis insipientib cura deo. An uͦ comparatũ
ium̃tis eẽ. quis dubitet. hominẽ qui sͥ iuga emerit ium̃¬
toꝵ: Nisi qd̃ eo sane ipsis qͦq uim̃tis conuincitur eẽ. sto¬
lidior et bestialior bestiis comꝓbatur: qd̃ iuga necessitatis
earum. ꝓpͥa ipse subeat uoluntate. Qd̃ enim illis natura

Expanded text:
ergo qui relinquere disponis omnia, te quoque inter relinquenda numerare memento. Imo vero maxime et principaliter abnega temetipsum, si deliberas sequi eum qui exinanivit propter te semetipsum. Pone gravissimam sarcinam, pone asinariam molam, terrenam molem: pone illa quinque non hominum plane juga, sed boum, quae tibi insipienter emisti. Alioqui sequi sponsum, et venire ad nuptias spirituales quinaria hac pressus et oppressus corporis sensualitate non poteris; sed etsi novissime veneris et pulsaveris, minime profecto aperietur tibi; sed respondebitsinis caeterisque jumentis cura Deo. An vero comparatum jumentis esse quis dubitet hominem, qui sibi juga emerit jumentorum? nisi quod eo sane ipsis quoque jumentis convincitur esse stolidior, et bestialior bestiis comprobatur, quod juga necessitatis earum propria ipse subierit voluntate. Quod enim illis natura
Abbreviated transcription (Latin):
res iuga qui uariis seruiunt uitiis: moꝵ magis
qulam corpoꝵ sensib: Erit profecto inuenire iã hoĩes
qui multomagis in labore hominum ñ sint. s longe ã¬
pliꝰ aliena ab homine flagella sustineant: erit inueni
elatio cordis: altera nidũ. altera foueã parat. uolare al¬
tera iubet. repere monet altera: cum neutrũ ꝓfẽcto sit
hominis. Quis enĩ estii ait hȩc. quis uͦ ille uł ule ẽ. aut
quȩ domus patͥs eorim ut eis in aliqͦ cedas: ut reuerearis eos
ut eis aliquatenus blandiaris: At bonus sermo bonum in¬
uenit locum ait ambitio: et interdũ qͦq qui pdesse ñ po¬
test. pot̾ obeise. Dissimula pͥmum. pͥmum uiniũ bonum
pone: donec ueniat hora tua. Auaricia qͦq & appetitꝰ lau¬
dis sͥ inuicem adu̾santur: & qd̵ hec congregat. hec disꝑ¬
git. Nec minus contraria sunt quȩ simulatio et pusillam¬
mitas suggert̃. impudentiȩ impatientiȩq clamorib &
utͣq labor et dolor & afflictio sp̃c.¬

Expanded text:
es juga, qui variis serviunt vitiis morum, magis quam corporum sensibus? Erit profecto invenire jam homines, qui multo magis in labore hominum non sint; sed longe amplius aliena ab homine flagella sustineant. Erit invenirelatio cordis: altera nidum, altera foveam parat. Volare altera jubet, repere monet altera; cum neutrum profecto sit hominis. Quis enim es tu, ait haec, quis vero ille vel ille est, aut quae domus patris eorum, ut eis in aliquo cedas, ut reverearis eos, ut eis aliquatenus blandiaris? At bonus sermo bonum invenit locum, ait ambitio, et interdum quoque qui prodesse non potest, potest obesse. Unde dissimula: primum vinum bonum pone, donec veniat hora tua. Avaritia quoque et appetitus laudis sibi invicem adversantur, et quod haec congregat, hic dispergit. Nec minus contraria sunt quae simulatio et pusillanimitas suggerunt impudentiae, impatientiaeque clamoribus; et utraque labor et dolor, et afflictio sp
Abbreviated transcription (Latin):
tistȩ manib celsum illũ u̾ticem inclinaret. sic inquit
decet nos implere omnẽ iusticiã: solam nimirũ huri¬
litatẽ. iusticiam reputans. Exibeatur gͦ sobrietas nob̃
iusticia ꝓximo: pietas deo. Pietas enim ipsa ẽ. cultus dĩ.
Sane ut uoluptas ⁊ uanitas elationem cordis fouere nos¬
cuntur. sic sobrietas & iusticia pietatem: uͭ int̾ hȩc lat̾a
de fide infidem. spe mediante proficiens. suꝑeminen¬
tiam aliquando teneat caritatis.

Expanded text:
tistae manibus celsum illum verticem inclinaret, Sic, inquit, tistae manibus celsum illum verticem inclinaret, Sic, inquit, decet nos implere omnem justitiam ; solam nimirum humilitatem justitiam reputans. Exhibeatur ergo sobrietas nobis, justitia proximo, pietas Deo. Pietas enim cultus Dei est. Sane ut voluptas et vanitas elationem cordis fovere noscuntur, sic sobrietas et justitia pietatem: ut inter haec latera de fide in fidem spe mediante proficiens, supereminentiam aliquando teneat charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
silio. quam humana prudentia uł adinuentione for-¬
matus: quo nuirũ tantam in uita gr̃am sc̃ĩtatis. tantũ
pꝰ obitũ głam felicitatis idem uere benedictus obtinuit.
D hȩc hactenus ne qͥs forte qd longe sit semꝑ acordib
et animare uoluisse causetur. Eã tam̃ quã uidemꝰ in ec¬
cłiis hodie formam cleri ne informẽ dixerĩ uitã a qͦ scõꝵ
habuerint. quis unquã uel innouo uł inuet̾i testam̃to
sic uix̾it. sic uiuere docuerit homines utinã ipsi sese in¬
dissimulent. Qͣntos enĩ uidemꝰ sectatores uiaꝵ qͦ uiden¬
tur qͥdẽ hominib bonȩ. s in ꝓfundũ inferni descendit
finis earum: quantos ascensores scalȩ ñcuiꝰ sũmitas
b comiñdare uolumꝰ. scalȩ gratꝰ & lat̾a ex patre utiq sunt
ñ ex mundo: cui nimirum innixus apparuit. Sobrie inqͥt
uidelicet cuiq reddens qđ suum ẽ. & adulantem deplo¬
rat & compatitur irascenti. Deniq ipse saluator dũ bap¬

Expanded text:
silio, quam humana prudentia vel adinventione forsilio, quam humana prudentia vel adinventione formatus, quo nimirum tantam in vita gratiam sanctitatis, tantam post obitum gloriam felicitatis idem vere Benedictus obtinuit. 46. Sed haec hactenus: ne quis forte quod longe sit semper a cordibus et animare voluisse causetur. Eam tamen, quam videmus in ecclesiis hodie, formam cleri ne informem dixerim vitam, a quo sanctorum habuerint, quis inquam vel in Novo vel in Veteri Testamento sic vixerit, sic vivere docuerit homines, utinam ipse sese inrias dissimulent. Quantos enim videmus sectatores viarum, quae videntur quidem hominibus bonae, sed in profundum inferni descendit finis earum? Quantos ascensores scalae, non cujus summitas bis commendare volumus scalae gradus et latera, ex Patre utique sunt, non ex mundo, cui nimirum innixus apparuit. Sobrie, ait Avidelicet cuique reddens quod suum est, et adulantem deplorat, et compatitur irascenti. Denique et ipse Salvator dum Bap
Abbreviated transcription (Latin):
giꝰ posito. alt̾i autem incella commoranti: reuelatio
uniꝰ atq indissimilis uisionis apparuit. Uider̃ namq
qr strata palliis & innumeris chorusca lampadib uia
recto orientis tramite. ab eiꝰ cella incelũ usq tendebat᷑.
Cui uen̾ando uir habitu desuꝑ clarꝰ assistens. cuiꝰ et̃
uia qͣm cern̾ent. inquisiuit. Ilui uͦ se nescire ꝓfessi ft̃. Quib
ille ait. hec ẽ uia: qua dilectus dni cȩlum benedictꝰ ascen-¬
dit. Quȩ ẽ enim uia ab eiꝰcella progrediens nͥordo quẽ idẽ
uir beatꝰ instituit: et forma uitȩ quȩ abeo sumpsit ex¬
ordium: Qͣ nimirum uia dñi dilectus ascendit: qr ñ¬
uł maxima fiducia ẽ. qui ipsius utcũq student inħere
uestigiis. ipsũ preceptorẽ p̃uiumq secuntur. Neq enĩ
uenire aliquatenus in dubium pot̾ quin oĩno sacer sit
modꝰ conu̾sationis. ⁊ diuina magis inspiratione atq con¬

Expanded text:
gius posito, alteri autem in cella commoranti, revelatio gius posito, alteri autem in cella commoranti, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis et innumeris corusca lampadibus via, recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, . Quibus ille ait: Haec est via qua dilectus Domini coelum Benedictus ascendit . » Quae est enim via ab ejus cella progrediens, nisi Ordo quem idem vir beatus instituit, et forma vitae quae ab eo sumpsit exordium? Qua nimirum via dilectus Domini vel maxima fiducia est, qui ipsius utcunque student inhaerere vestigiis, ipsum praeceptorem praeviumque sequuntur. Neque enim venire aliquatenus in dubium potest, quin omnino sacer sit modus conversationis, et divina magis inspiratione atque con
Abbreviated transcription (Latin):
ut uirgula fumi: dehinc iam miseremꝰ quiddã elapsus
ascendens etiam de deserto delitiis affluens. innixꝰ suꝑ di¬
inuenies grẽ multiformis. Uerum hȩc spũalia st̃. & sp̃u¬
alib utiq comparanda. Nunc uͦ adiniciandos potiꝰ ser-¬
mo dirigit᷑: cuius tota intentio ẽ. reuocare ad cor p̃ua¬
ricatores. Cet̾m habent ꝓficientes editum olĩ de duo¬
decĩ gradib humilitatis ex sermonis occasione libellũ.
qͦs uidelicet gratꝰ ille iustoꝵ omĩum sp̃u plenꝰ. in regu¬
lle enĩ sp̃ualem nob̃ erȩx̃ scalam cuius utiq sũmitas
cȩlos tangit: qđ in eius głoso tͣnsitu euidenti legimꝰ mi¬
racło comiñdatum. beato papa gregorio sic scribente.
Int̾ discipłoꝵ manus imbecillia m̃bra sustentans. erec¬
tis in cęlum manib stetit: & ultimũ sp̃m int̾ u̾ba ora¬
tionis efflauit. Qua scilicet die duob de frĩb uni lon¬

Expanded text:
ut virgula fumi: dehinc jam in serenius quiddam elapsus, ut virgula fumi: dehinc jam in serenius quiddam elapsus, ascendes etiam de deserto deliciis affluens, innixus super diinvenies gratiae multiformis. Verum haec spiritualia sunt, spiritualibus utique comparanda. Nunc vero ad initiandos potius sermo dirigitur, cujus tota intentio est revocare ad cor praevaricatores. Caeterum habent proficientes editum olim de duodecim Gradibus Humilitatis ex sermonis occasione libellum, quos videlicet gradus ille justorum omnium spiritu plenus in ReguIlle enim spiritualem nobis erexit scalam, cujus utique summitas coelos tangit, quod in ejus glorioso transitu evidenti legimus miraculo commendatum, beato papa Gregorio sic scribente: « Inter discipulorum manus imbecilla membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de fratribus, uni lon
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ sic alienum anatura tua: niltam contͣrium ratio¬
ni. Neq enim sic dicere possum. qͥd tͥ cum cib̃ & uestib
aut frigore. uel esurie : quid moueris cum unita ꝑso¬
nalit̾ anima ñ huic mundo s corpori. longe minꝰ carnẽ
possit odisse quã mundum: quippe q̃ huic multum
debeat. illi nichil. Qd quidẽ dixerim ñut uoluptas ꝑin-¬
de excusetur: s ut uanitas & impuritas ante oĩa fugia
mau̾is incorde tuo. &. asꝑitatem corporal̃ abstinen-¬
tiȩ & laboris amplecti & omĩ uilitate & extremitate eẽ.
contentꝰ : bona sunt latera. securꝰ iam insere gradꝰ ex̾citii
sp̃ualis: ut totum qd̾ carni & mundo subtͣhis. studio
pietatis impendas. oblitus q̃ ret sunt. & extentꝰ in an-¬
teria: ut ascensionib dipositis. de uirtute ꝓficias in uir¬
tutẽ: ut uidere dm̃ deoꝵ in syon merearis. Et pͥmũ qͥdẽ
ꝑ desertum ꝓprii cordis et conuallem plorationis ascendeis

Expanded text:
Nihil sic alienum a natura, nil tam contrarium ratioNihil sic alienum a natura, nil tam contrarium rationi. Neque enim sic dicere possum, Quid tibi cum cibis et vestibus? aut frigore vel esurie quid moveris? cum unita personaliter anima non huic mundo, sed corpori, longe minus carnem possit odisse quam mundum, quippe quae huic multum debeat, illi nihil. Quod quidem dixerim, non ut voluptas perinde excusetur, sed ut vanitas et impuritas ante omnia fugiain corde tuo, asperitatem corporalis abstinentiae ac laboris amplecti, et omni vilitate et extremitate esse contentus; bona sunt latera, securus jam insere gradus exercitii spiritualis, ut totum quod mundo et carni subtrahis, studio pietatis impendas: oblitus quae retro sunt, et extentus in anteriora , ut, ascensionibus dispositis, de virtute proficias in virtutem, ut videre Deum deorum in Sion merearis . Et primum quidem per desertum proprii cordis et convallem plorationis ascendes
Abbreviated transcription (Latin):
quih deinceps int̾ne uirtutis et gr̃e gradꝰ firmit inse¬
rantur. Est enim uide homines mundi sꝑnentes glo¬
riam: fauorẽ calcantes popłi. ñ desid̾antes humanũ
diẽ: s ñ adeo fortes intolerantia molestiȩ corporał.
ñ adeo reicientes mollia. ñ adeo carnis illecebras supe¬
rantes. Quid istos dixerim: nͥ latus alt̾um ñ ten̾e: Porro uni
tm̃ lateri innitentis ꝑiculosus nimis ascensus: et ꝓximꝰ ẽ. ru¬
inȩ. Qđ si ꝑiclitatur qͥ circa carnem uidet᷑ plusqͣ oportet
infirmari. licet mundi respuat głam ÷ nec contumeliis
moueat᷑ ꝓfecto longe horribilius ẽ. ꝑiculum & multo
magis in excus abile: siquis forte licet castigans uiriliter
uanitate. Quid enim tͥ infelix homo cum his nugis et ca¬
lamitatib: cum hoc fastu ⁊ uanitate ista qͦ nec aĩȩ nec
corpori prodest: Quidirritaris quid inflãmaris ad u̾bi
flatum: qd̾ nec carnem uulnerat nec inquinat m̃tem:

Expanded text:
quibus deinceps internae virtutis et gratiae gradus firmiter insequibus deinceps internae virtutis et gratiae gradus firmiter inserantur. Est enim videre homines mundi spernentes gloriam, favorem calcantes populi, non desiderantes humanum diem: sed non adeo fortes in tolerantia molestiae corporalis, non adeo rejicientes mollia, non adeo carnis illecebras superantes. Quid istos dixerim, nisi latus alterum non tenere? Porro uni tantum latere innitentis periculosus nimis ascensus, et proximus est ruinae. 43. Quod si periclitatur qui circa carnem videtur plus quam oporteat infirmari, licet mundi respuat gloriam, nec contumeliis moveatur: profecto longe horribilius est periculum, et multo magis inexcusabile, si quis forte, licet castigans viriliter tate. Quid enim tibi, infelix homo, cum his nugis et calamitatibus, cum hoc fastu et vanitate ista, quae nec animae nec corpori prodest? Quid irritaris, quid inflammaris ad verbi flatum, quod nec carnem vulnerat, nec inquinat mentem?
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Qm̃ enim obediens patri factus ẽ. usq ad mortem.
mortẽ autem crucis: ꝓpt̾ hoc exaltauit illum & dona¬
uit illi nom̃ qd̃ ẽ. suꝑ omne nom̃. ut in noĩe iħu omẽ
genu flectatur. hec autem dix̾im fr̃s ut noueritis qͤnã
sint duo latera scalȩ quȩ uolentibꝰ sequi dñm ꝓponitur
ascendenda: quȩ bases eorum. qͦ capita. quiue grad̃ qͦꝵ
sũmitati ds innixus est. De laterib scalȩ̾¬
portet siquidẽ domare carnem calcare mundũ:
ut uoluptatẽ corporis declinantes. caueamꝰ nichi¬
lominus scłi uanitatem. he nimirum abhominatioẽs
egyptioꝵ qͣs immolamus dño deo nr̃o. & totum qd̃ a
uia uitȩ et disciplinȩ det̾ret huius filios scłi totum
qd̾ exercet int̾im seruos dr̃ in his duob ẽ. quȩ subiio
uersu ꝓpħa comiñdat. uide inquiens humilitatẽ meã
et laborẽ meug hec gͦ sint latera scalȩ uilitas ce asꝑitaᷤ.

Expanded text:
tus. Quoniam enim obediens Patri factus est usque ad mortem, tus. Quoniam enim obediens Patri factus est usque ad mortem, mortem autem crucis, propter hoc exaltavit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur . Haec autem dixerim, fratres, ut noveritis quaenam sint duo latera scalae, quae volentibus sequi Dominum proponitur ascendenda, quae bases eorum, quae capita, quive gradus quorum summitati Deus innixus est. XXXVI.-- De lateribus scalportet siquidem nos domare carnem, calcare mundum, ut, voluptatem corporis declinantes, caveamus nihilominus saeculi vanitatem. Hae nimirum abominationes Aegyptiorum, quas immolamus Domino Deo nostro . Et totum quod a via vitae et disciplinae deterret filios hujus saeculi, totum quod exercet interim servos Dei, in his duobus est, quae sub uno versu propheta commendat: Vide, inquiens, humilitatem meam, et laborem meum . Haec ergo sint latera scalae, vilitas et asperitas:
Abbreviated transcription (Latin):
ed quando hec aut quib hec erunt: Uos inquit qͥ
secuti estis me. cum sederit filius hominis in sede
maiestatis suȩ: sedebitis & uos. Iam quidẽ sedet filius
hõis insede maiestatis. siquidem ascendens incelũ sedit
dens sic̃ apłs ait. Cum enim xp̃c apparuerit uita nr̃a:
tc̃ et uos apparebitis cum ipso in gła. An magis aude¬
bimus dicere. et ipsum adhuc stare quodammͦ. ut pote
cuiꝰ necdum sedes consũmata uidetur: necdum pedi-¬
qd̾ illi plenitudini quippiam desit: s qd̾ m̃bra caput
expectet. Audeat hoc testari: qui meruit intueri. Soce
ait stepħs uideo cȩlos aꝑtos: et filiũ hominis stautẽ
adexts uirtutis dĩ. Paulus qͦ sic seͥbit. xp̃c assistens pontifex¬
futuroꝵ bonoꝵ int᷑iuit semel in scã et̾na redẽptione iN¬
uenta. Cet̾m in regen̾atione corporum sedebit in sede ma¬
supplitio crucis & int̾rogatus ẽ. contumeliis parit̃ & tor¬
m̃to nec mͦ durissima morte s & turpissima condẽpna¬

Expanded text:
ed quando haec, aut quibus haec erunt? Vos, inquit, qui secuti estis me, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos. Jam quidem, sedet Filius hominis in sede majestatis; siquidem ascendens in coelum, sedet dens, sicut Apostolus ait: Cum enim Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . An magis audebimus dicere et ipsum adhuc stare quodam modo, utpote cujus necdum sedes consummata videtur, necdum pedib Non quod illi plenitudini quidpiam desit, sed quod membra caput exspectet. Audeat hoc testari, qui meruit intueri. Ecce, ait Stephanus, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris virtutis Dei : Paulus qfuturorum bonorum, introivit semel in Sancta, aeterna redemptione inventa . Caeterum in regeneratione corporum sedebit in sede masupplicio crucis, interrogatus contumeliis pariter et tormentis: nec modo durissima morte, sed et turpissima condemna
Abbreviated transcription (Latin):
cus nutͥendis piscib aptos: fr̃ĩb habendos conce-¬
dimus. Hec enim uictui necessaria p̃bent. Decimas uͦ ñ re-¬
cipiant: nͥ de illis quos incolunt agris. Non uillas. ñ ea¬
rum redditus. ñiura fori. ñ telonei nummos: ñ tͣnseun¬
tium mercatoꝵ laboriosos ut ita dicã recipiant oboloᷤ.
Q ͤ enim iusticia ẽ. ut siuendidit ouem uidua: iurx fori

Expanded text:
cus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorum laboriosos, ut ita dicam, recipiant obolos. Quae enim justitia est, ut si vendiderit ovem vidua, jure fori
Abbreviated transcription (Latin):
iectis ministrant: ipsi autem pleno suꝑfluitatis utun-¬
t᷑ modio: parcitatem p̃dicant subiectis: s ipsi uolunta¬
tẽ secunt᷑ St̃ etiam alii mercatores qͥ rectis utentes m̃su¬
ris. emĩti minus ex sola benignitate miscdit̃ impendt̃.
Qͥb benignitas quoꝵdam p̾latoꝵ comparat᷑ qͥ cũ subie¬
ctis necessaria ꝓuideant addunt &̃ qͣndoq minꝰ ꝑfec¬
tis aliqua uoluptuosa ne deficiant. Utamur gͦ in do-¬
mo religionis mensura discretionis. hec ÷ enĩ m̃sura

Expanded text:
jectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua voluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis, haec est enim mens
Abbreviated transcription (Latin):
sufficientie. Tc̃ enĩ res equalit̃ diuidit᷑. cũ ille qui diui¬
dit ꝓut cuiq opus ẽ. singłis partit᷑. In hoc multi mul-¬
totiens decipiunt᷑: cũ delicatiori alicui usũ delicatioriᷤˢᷤ¬
cibi concessum uidint. Non ẽ inquiunt hȩc equa religio:
quȩ ꝑsonas recipit. diuites honorat. Et sic contingit detes
diuites laboriosi fiant pauꝑes delicati him̃surã qͦrt̃
uoluptatis: ñ necessitatis. Quatuor ꝑ similitudinẽ dicũ¬
tur eẽ. m̃surȩ: idest m̃sura auaritiȩ & uoluptatis. m̃sura
dispensationis et necessitatis. Inhis lex quȩ int̃ em̃tes et
uendentes habetur: ꝑ similitudinẽ potest assignari.
Auaritiȩ m̃sura ẽ. nimia parcitas: m̃sura uͦ uoluptatis su-¬
ꝑfluitas. m̃sura dispensationis benignitas: m̃sura neces¬
sitatis sufficiens equalitas. Auaritia subtrahit necessitati:
uoluptas necessitatẽ excedit: dispensatio necessitati miscdit ad¬
m̃suris uti÷ una qua uendentes sua distͥbuunt qͦ minor

Expanded text:
icientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorat: et sic contingit, ut aidivites laboriosi, fiant pauperes delicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, non necessitatis. » Quatuor per similitudinem dicuntur esse mensurae, id est, mensura avaritiae et voluptatis, mensura dispensationis et necessitatis. In his lex, quae inter ementes et vendentes habetur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer adue duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor
Abbreviated transcription (Latin):
strat. In his ciboꝵ generib q̃ necessitati fr̃m. licita fore
diximus: tͥa st̃ obseruanda. id÷ modꝰ. msura. ⁊ numerꝰ.
Modus: ut mocłate utamur appositis: m̃sura: ut apposi-¬
ta sustentationi ñ delectationi sufficiant: numer᷑ ut
ex aliquo appositoꝵ reficiamur: ne abstinentia nimia.
caro afflicta deficiat: aut saturitate luxuriet. In m̃sura
debet eẽ. equalitas: ñ quantitatis s sufficientiȩ. Unde
beatus augustinꝰ. Ñ equalit omĩb distͥbuat᷑: qr ñ eqͣlit̃

Expanded text:
atrum licita esse atrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augustinus: « Non aequaliter, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. In his fr̃ cotidie decipim᷑: dum murmurantes
pta p̃̾latoꝵ transgredimur. ⁊ qd̃ omunit a frĩb tenet᷑
negligent̃ obseruamus. Nc̃ autẽ tͣnseamus ad ea: quȩ necessi¬
tati fr̃m mediocritas concedit habenda. Fructib arborum
ne. pulm̃ta eorum ꝯdiantur. Acar nib abstineant: nͥ
aut necessitate aut dispensatione. extra ꝯuentum ali¬
cubi concedatur Uino liceat uti frĩb inconuentir. s tñ
uitandum sũmoꝑe nob̃ eẽ. credimus. qd̃ cum uerecdia
dicturi sumus. ne scilicet qd̃ miscdit concedit᷑. ut aqͥb¬
dã fieri solet. quasi ex debito requiratur: ñ enĩ ꝓmittimꝰ
s concedimꝰ Si autẽ locus aut pauꝑtas qd̃ concedimꝰ
negau̾it: his quȩ regio aut possessio ministrau̾it: sine
stinentiã÷ quȩ de omĩb ciboꝵ generib solum carniᷤᷤ
excludit usum: cetera uero ꝯcedit ac benigne sũmini-

Expanded text:
mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes pta praelatorum transgredimur, et quod communiter a fratribus tenetur, negligenter observamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. Fructibus arborumeorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribus in conventu, sed tamen vitandum summopere nobis esse credimus quod cum verecundia dicturi sumus ne, scilicet quod misericorditer conceditur, ut a quibusdam fieri solet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministraverit, sine stinentiam, quae de omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne