comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set: samuel uemebat. ⁊ arguẽs saulẽ ait.
qͥd feciti: xd̾ saul. ppłł subt̃tugiebant. ⁊¬
tu ñ uen̾as uiͣt placitos dies. ⁊ timui ue
hostes ascend̾e̾nt ad nos priusqͣm placarem
faciem dni. ⁊ nccĩtate compulsus obtuli do¬
mino. uidet᷑ saul peccasse qd̾ sine saniuele

Expanded text:
ecce Samuel veniebat, et arguens Saulem ait: « ecce Samuel veniebat, et arguens Saulem ait: « Quid fecisti? tu non veneras juxta placitos dies; timui ne hostes ascenderent ad nos, priusquam placarem faciem Domini, et necessitate compulsus obtuli Domino. » Videtur Saul peccasse, quod sine Samuele
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duos qͣi pꝰ tres anuos elegit sibi ⁊c̃. ⁊ erãt
duo milia cũ saul in machinas in bethel.
mille aũ cũ ionatha in gabaa beuiamyn. q̃
fuit urbs phinees. filii elearari. ⁊ ꝑeussit iona¬
chas stacionẽ philysteoꝵ que erat in gabaa
.i. locũ munit̃ in quo posuerãt philistei cuᷤᷤ¬
todes tanꝙͣ du antes in isrł. ⁊ tũc erexit se isił
adñsus isrł philistiim. quo audito philistei
ascendens saul in galgala: cõuocauit pp.
⁊ samuelem ad cõsulend̾ dñm. ⁊ c̃ exp̾taret
samuelẽ .uii. dieb uixͣ condictum dslapsuᷤ
ẽ ab eo ppłus. ⁊ timẽtes abscõd̾unt se in spe¬
liuicis ⁊ iu abditis. ⁊ in antris. ebrei qͦq tͣu¬
sierunt iordanẽ. quidã erãt in isrł sic aꝑpͥato
uocabulo dicti. qui p̃ timore credunt᷑ descẽ¬
disse. in castra philistiim ad obsequdũ eis.
c̃q iudisset saul morã sibi dãpnosã. uuͦ. die
obtulit holocaustũ. ⁊ paciticas cũꝙ compleᷤᷤ

Expanded text:
 quasi post tres annos, elegit sibi, etc. « Et erant duo millia cum Saul in Machmas et in Bethel; mille autem cum Jonatha in Gabaa Benjamin, » quae fuit urbes Phinees filii Eleazari. « Et percussit Jonathas stationem Philisthinorum, quae erat in Gabaa, » id est locum munitum, in quo posuerunt Philisthaei custodes tanquam dominantes in Israel, et tunc erexit se Israel adversus Philisthiim. Quo audito, Philisthaei ascendens Saul in Galgala convocavit populum et Samuelem ad consulendum Dominum. Et cum exspectaret Samuelem septem diebus, juxta condictum, dilapsus est ab eo populus; et timentes « absconderunt se in speluncis, et in abditis, et in antris; Hebraei quoque transierunt Jordanem. » Quidam erant in Israel, sic appropriato vacabulo dicti. Qui prae timore creduntur descendisse in castra Philisthiim ad obsequendum eis. Cumque vidisset Saul moram sibi damnosam septima die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset,
Abbreviated transcription (Latin):
iuste rexit pp. In reliquis annis regni
qͣi tẏrannus fuit ⁊ ñ rex. quidã ħ legũt de
isboseth filio eius dñtes eũ anuicłm eẽ iu
pͥncipio regni pat̾ui. ⁊ de eodem dem̃ qd̾ duob¬
cepisset pat̾ euis: stare ũ pot̾. saul. it ciciter
.xx. annos regnauit. isbosech uõ regnans
post patrẽ iani quadgenarius erat. qd̾ t̃n ip̃i
de t̾minare conant᷑ dũtes saul regnare cepiᷤ¬
se pꝰ hely ⁊ ponũt iũ regno saulis auuos sa¬

Expanded text:
juste rexit populum . In reliquis annis regni quasi tyrannus fuit, et non rex. Quidam hoc legunt de Isboseth filio ejus, dicentes eum anniculum esse in principio regni paterni. Et de eodem dictucoepisset pater ejus, stare non potest. Saul enim circiter viginti annos regnavit. Isboseth vero regnans post patrem jam quadragenarius erat. Quod tamen ipsi determinare conantur dicentes Saul coepisse regnare post Heli; et ponunt in regno Saulis annos Sa
Abbreviated transcription (Latin):
rũtu ut oblõnes .uii. dierũ fierẽt ꝓ sacerdo¬
te legitur. ꝓ rege uõ ũ legit᷑ memini iue le¬
gisse. ad ħ ualde mraud̾ ẽ. qd̾ cum iãbis:
unctꝰ eẽt saul in regem qd̾ in neutͣ illarũ
eleni sic mandasse ut cũ uellet ĩ molare saui¬
ad consulend̾ dñi: cicaret ip̃m ut ostende̾t

Expanded text:
rumtamen ut oblationes septem dierum fierent, « pro sacerdote » legitur, « pro rege » vero non memini me legisse. Ad hoc valde mirandum est, cum jam bis inunctus esset Saul in regem, quod in neutra illarum elem sic mandasse, ut, cum vellet Saul immolare ad consulendum Dominum, citaret ipsum, ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tuũ cõsurget. s q̾siuit sibi dñs uirũ uͣx
cor suum. ut regat pp eius abiit aut̃ samu¬
isrł. cauerãt enĩ philistei ne facerẽt hebrei
gladiuni. aut lanceam. ⁊ descendebat isr ł
ad philistiim. ut exacueret acies omĩum
ferram̃torũ usq ad stimulũ corrigend̾ .i. emẽ

Expanded text:
ultra consurget; sed quaesivit sibi Dominus virum juxta cor suum, ut regat populum ejus. » Abiit SamuIsrael; caverant enim Philisthaei ne facerent Hebraei gladium, aut lanceam. Et descendebat Israel ad Philisthiim, ut exacuerent acies omnium ferramentorum usque ad stimulum corrigendum, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
a captiuitate. ⁊ resurreccõnis corꝑn in fine. ⁊ tulit
exechiel lignũ unũ. ⁊ scripsit suꝑillud lignũ uide. ⁊
scciorum euis. ⁊ suꝑ alt̾m lignũ scripsit lignũ effini
⁊ sociorum eius ⁊ coũtait ea. ⁊ tenuit ea i una mau
simul. ⁊ dix̾u̾nt ei. quid tibi uis in his ͤ qui. R. ħ dicit

Expanded text:
a captivitate, et resurrectionis corporum in fine. Tulit Ezechiel lignum unum, et scripsit super illud, lignum Judae, et sociorum ejus, et super alterum lignum scripsit, lignum Ephraim, et sociorum ejus, et conjunxit ea, et tenuit ea in una manu simul, et dixerunt ei: « Quid tibi vis in his? Qui respondit
Abbreviated transcription (Latin):
rata sit. ⁊ aũsa a suꝑficie t̾re. sũmitas eius a parre
una. uerum a ꝑte alia suspensa in petra sit suꝑ t̾ram.
iste ꝓpheta ppło dedit signũ in fluuo cobar. ut qñ defl¬
dei rebellionẽ ueriti: irruerũt suꝑ eos. ip̃e uõ p̃̾cibus
suis sistens: aqͣs fluminis suꝑ aqͣs ambulars cũ om̃i
multitudine ad alt̾am ripam se rocepit. ⁊ qͣtqͦt hosti¬
um p̃sumpserant eos sequi subm̾si sunt. ⁊ ꝑ orõnẽ
subito largam piscium copiam ppͦ p̃stitit ad uescend̾.
sepe qua multis deficientibus uitam restituit. Incip̃¬

Expanded text:
rata sit, et aversa a superficie terrae summitas ejus a parte rata sit, et aversa a superficie terrae summitas ejus a parte una, verum ex parte alia in petra suspensa sit super terram. Iste propheta populo dedit signum in fluvio Chobar, ut quando defibar; et Chaldaei rebellionem veriti, irruerunt super eos. Ipse vero precibus suis sistens aquas fluminis super aquas ambulans cum omni multitudine, ad alteram ripam se recepit, et quotquot hostium praesumpserant eos sequi, submersi sunt, et per orationem subito largam piscium copiam populo praestitit ad vescendum. Saepe quoque multis deficientibus vitam restituit. HI
Abbreviated transcription (Latin):
die mensis. qͣito decimo anno pͦqͣm ꝑculsa ẽ ciuitas.
in hac ĩpa die fcã ẽ manus dñi suꝑ erechielem. et
addipcit eum in sp̃u in t̾ram isrł suꝑ montẽ exceliũ.
⁊ ostendit ei descripcõnem ciuitatis. ⁊ templi suꝑ qͣm
ad litt̾am nr̃i siluerũt aitores. porro er cehiel in caldea
int̃ captiuos iudicauit tͣusg̾ssores legis. ⁊ p̾eipue qͦs¬
dam. de tribu dan ⁊ gad. ꝙ in dñm cõmittent. ĩpia
legis ꝑseq̃ndo custodes. ⁊ fecit ut dicit epiphanius.: c
ees ꝓdigium magnũ qr filii eorum. ⁊ uniũsa pecora
a serpentib ꝑierũt. ⁊ p̃dixit qd̾ tribus ille ñ reu̾t̾ent᷑
ad ꝓpria. s in medie regionib remau̾ent ꝓpt̾ qd̾ exa¬
cerbati in eum destruxerunt eum equis ꝑ crepidite̾
saxorum. ⁊ excerehaunerũt eum. ⁊ sepelierũt eũ in agͦ
maulim. in sepulcro sem. ⁊ arphasat ĩ spelunea du¬
plici. In cuius siłitudine abraham in hebron. sepul¬
crum sare composuit. duplex aut̃ dicit᷑ eo qd̾ concanie¬

Expanded text:
die mensis, quarto decimo anno, postquam percussa est civitas, in hac ipsa die facta est manus Domini super Ezechielem . » Et adduxit eum in spiritu in terram Israel, super montem excelsum, et ostendit ei descriptionem civitatis, et templi, super quam ad litteram nostri siluerunt auctores. Porro Ezechiel, in Chaldaea inter concaptivos judicavit transgressores legis, et praecipue quosdam de tribu Dan et Gad, quod in Dominum committerent impia, legis persequendo custodes. Et fecit, ut dicit Epiphanius, contra eos prodigium magnum, quia filii eorum, et universa pecora a serpentibus perierunt; et praedixit quod tribus illae non reverterentur ad propria, sed in Mediae regionibus remanerent; propter quod exacerbati in eum, distraxerunt eum equis per crepidines saxorum, et excerebraverunt eum, et sepelierunt eum in agro Maulim in sepulcro Sem, et Artaxad, in spelunca duplici. In cujus similitudinem Abraham in Hebron sepulcrum Sarae composuit . Duplex autem dicitur, eo quod came
Abbreviated transcription (Latin):
bo sepulcrũ nominat᷑ ⁊ mittam ignẽ in terrã magog.
⁊ in his qui hĩcant in insulis confident̃ ħ fabulã¬
erit ex̃tinis gog. qd̾ hebrei ꝑ .uii. annos usum lignoꝵ
hẽbunt ñ de siluis s de ariis. ⁊ colligentur ossa .uii.
antuis. ⁊ sepelient᷑ in ualle q̃ ob h dicetur poliandrum.¬

Expanded text:
 mittam ignem in terram Magog, et in his, qui habitant in insulis confidenter . » Hoc fabulanerit exercitus Gog. quod Hebraei per septem annos usum lignorum habebunt, non de silvis, sed de armis, et colligentur ossa septem annis, et sepelientur in valle, quae ob hoc dicetur Polyandrum
Abbreviated transcription (Latin):
mense .xͦ. decima die m̃sis dicens. fili homĩs scribe tibi
nom̃: diei huiꝰ in qͣ cont̾matus ẽ rex babiloris adũsiᷤ
irł̾m hodie. Ecre ego tollam hodie. a te desid̾abile ocu¬
lorum tuoꝵ ⁊ ingemisces tacens ũ plorabis. ñ plangeᷤ
luctum mortui faciens. ñ uelabis ora amictu. nͦ cilrs
lugentiũ comedes s calciam̃ta enĩt in pedib tuis. tãꝙͣ
ad eiud̾̃. ⁊ mortua ẽ uox sua uespere. ⁊ ñ plauxit.s¬
qui .ix. ħ dicit dñs. ecte ego polluam scũ artum meũ.
de si d̾abile oculorũ ur̃orum. ⁊ p̃nimia anxietate: ñ plĩ¬
getis. qr quisq de nece sua sollicitus erit. p̾ea in conso¬
lacõnẽ gentis sue p̃dixit ꝑpheta. calamitates cirtũ stã¬

Expanded text:
mense decimo, decima die mensis, dicens: Fili hominis, scribe tibi nomen diei hujus in qua confirmatus est rex Babylonis adversus Jerusalem hodie. Ecce ego tollam hodie a te desiderabile oculorum tuorum, et ingemisces tacens, non plorabis, non planges, luctum mortui faciens, non velabis ora amictu, nec cibos lugentium comedes, sed calceamenta erunt in pedibus tuis tanquam ad eundum. . Et mortua est ux« Haec dicit Dominus: Ecce ego polluam sanctuarium meum desiderabile oculorum vestrorum, et prae nimia anxietate non plangetis, » quia quisque de nece sua sollicitus erit. Postea consolationem gentis suae praedixit propheta, calamitates circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
nus dñi. ⁊ eduxit eumin spũ in campo qui plenus
erat ossibus siccis uehemẽter. ⁊ ait ad eum fili hoĩs
putas ne uinẽt ossa ista. ⁊ dixit dñe tu scis ⁊ dyxit. dic
ad ea ossa aridi ħ dicit dñs. Eece dabo suꝑ uos neruos
⁊ succsere faciam carnes. ⁊ suꝑextendam cutẽ dabo

Expanded text:
nus Domini, et eduxit eum in Spiritu, in campum qui plenus erat ossibus siccis vehementer. Et ait ad eum: Fili hominis, putasne vivent ossa ista? et dixi: Domine, tu scis. Et dixit: Dic ad ea: Ossa arida, haec dicit Dominus: Ecce dabo super vos nervos, et succrescere faciam carnes, et superextendam vobis cutem, dabo
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ erechiel in conspettu omiũ ꝑ dien cepit
tͣnsportare nasa domus sue qͣi tͣnsmigͣns ad
alium locum Uesꝑe aut̃ ꝑfadit parietẽ. ⁊ ꝑruinam
parietis exportauerũt in humeris eum serui eiꝰ
uelata fatie: nich indentem. ⁊ dixerũt ad eum
domiis isrł quid tu facis: qui . R. suꝑ regeni qui ẽ¬

Expanded text:
ost haec Ezechiel in conspectu eorum per diem coepit transportare vasa domus suae, quasi transmigrans ad alium locum . Vespere autem perfodit parietem, et per ruinam parietis asportaverunt eum in humeris servi ejus, velata facie, nihil videntem. Et dixerunt ad eum domus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ celum ⁊ terram. ⁊ adduxit eũ in irłm in
nisione dei ꝑ uidit ab aquilone in initrortu
porte ydolum baal. ⁊ ing̾ssus indit uniu̾̃sa
ydola domus isrł depicta in crreuitu per
dos cuni eis ⁊ unusqͥsq hẽlat churibulũ in manu
sua ⁊ uapor nebule de thure consurgebat. ⁊ ing̾ssũ
ꝑ hostium porte ad aquilonẽ uidit mulieres plangẽ¬
tes chamur mortuũ .i. adonideni. ⁊ laudantes rediui
bentes dorsa ad templum ⁊ adorantes ad ortũ solis. et
dixit dñs ad eum. uidisti fili hom̃is quid faciũt. nũ¬
quid leue ẽ hoc: ecce faciam eis in furore nͨ ꝑcet cełs

Expanded text:
inter coelum et terram, et adduxit eum in Jerusalem in visione Dei . Et vidit ab aquilone in introitu portae idolum Baal, et ingressus vidit universa idola domus Israel depicta in circuitu per erdos cum eis, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat. Et ingressus per ostium portae ad aquilonem vidit mulieres plangentes Thammuz mortuum, id est Adonidem, et laudantes redivivbentes dorsa ad templum, et adorantes ad ortum solis. Et dixit Dominus ad eum: « Vidisti, fili hominis, quae faciunt. Nunquid leve est hoc? Ecce faciam eis in furore, nec parcet eis
Abbreviated transcription (Latin):
lumen istud. qr dedi u̾ba mea in ore tuo. ⁊ iuit
ꝓpheta ad tͣnsinigcõnẽ iuxta fluuium cobar ad
aceruũ nouar̃ frugũ. ⁊ sedens in medio eoꝵ posuit
coram eis laterem. ⁊ descripsit in eo ciuiratẽ irłms
castra. ⁊ arietes in giro. ⁊ añposuit sartaginẽ fr̃eam
oculis suis. ne uid̾et eos ⁊ ait. sic obfirmauit dñs: fa
de decem tribubus qui ad eos confugerant: ⁊̃ de illis
locutus ẽ dñs ad eum. fili hom̃ĩs sume tibi frumentũ.
⁊ ordeum. ⁊ fabam. ⁊ lentem. ⁊ milium. ⁊ uiciã. et
facies tibi panẽ succinericiũ de eis in pond̾e .xx. sta¬
terum. ⁊ oꝑies illum in crulis illorũ ad coquendum
st̾rore humano. Cumq ab horrẽt ꝓpheta: concessit
ei fuimũ boum ꝑ st̾core humano ⁊ dices ab eos. sic
comederunt filii isrł panẽ suũ pollutũ int̾ gentes
ad qͣs eiciam eos. dixit q it̃m dñs ad eum. sume tibi
giadium radentẽ pilos .i. nouaculam. ⁊ duces illud

Expanded text:
lumen istud, quia dedi verba mea in ore tuo . » Et ivit propheta ad transmigrationem, juxta fluvium Chobar, ad acervum novarum frugum, et sedens in medio eorum posuit coram eis laterem, et descripsit in eo civitatem Jerusacastra et arietes in gyro; et anteposuit sartaginem ferream oculis suis, ne videret eos, et ait: « Sic obfirmavit Dominus fde decem tribubus, qui ad eos confugerant, etiam de eis locutus est Dominus ad eum: « Fili hominis, sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et viciam, et facies tibi panem de eis subcinericium in pondere viginti staterum, et operies illum in oculis eorum, ad coquendum, stercore humano. » Cumque haec abhorreret propheta, concessit ei fimum boum, pro stercore humano. « Et dices ad eos: Sic comedent filii Israel panem suum pollutum inter gentes, ad quas ejiciam eos. » Dixitque iterum Dominus ad eum: « Sume tibi gladium radentem pilos, » id est novaculam, « et duces illum
Abbreviated transcription (Latin):
S
p̃mebantur. eraut quo int̾ eos qui dic̾ent. qi dũ
seruierant milicie dei: omnib bonis hũtidabant.
ex quo ũo cessauerant: ꝑierant gladio. fame. ⁊ peste.
cendium ĩminere. ⁊ eos qui remanserelnt in urbe:
fame ꝑituros. ⁊ ex urbem gladio. eos aut̃ qui uini
thentur: gͣuem pasuros seruitutẽ. ip̃os autẽ ĩ pace.
⁊ qͣi libera seruitute mansuros. Ut aut̃ accoritatẽ
p̃beret ei deus p̃ostendit ei qͣs dam uisiones. similitu¬
dinẽ .s. homĩs leouis ⁊ uitisi. ⁊ aquile. ñ solum ad
p̃figurand̾ eunglistas s ut ostend̾et deum isrł deũ
ẽẽ tocius creature. ꝑ ħ digniora omnẽ intlłigens
creaturam. homo eni p̃est cet̾is animãtib. aquila:
rex ẽ auiuni. leo: ferarini. bes: uimentoꝵ. Sub
animalib uõ uidit rotam. in maedio rote ut os¬
tend̾et circũuolupcõnẽ õĩum elementoꝵ in dñi

Expanded text:
s premebantur. Erant quoque inter eos, qui dicerent quod, dum servierant militiae coeli, omnibus bonis abundabant; ex quo vero cessaverant, perierant gladio, fame et peste .cendium imminere, et eos qui remanserant in urbe fame perituros, et extra urbem gladio. Eos autem qui vivi traherentur gravem passuros servitutem; ipsos autem in pace, et quasi libera servitute mansuros . Ut autem auctoritatem praeberet ei Deus, ostendit ei quasdam visiones, similitudinem scilicet hominis, leonis, et vituli et aquilae , non solum ad praefigurandum evangelistas, sed ut ostenderet Deum Israel Dominum esse totius creaturae, per haec digniora omnem intelligens creaturam. Homo enim praeest caeteris animantibus, aquila rex est avium, leo ferarum, bos jumentorum. Sub animalibus vero vidit rotam in medio rotae, ut ostenderet circumvolutionem omnium elementorum in Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nieus auud pͥnceps erit eorum in perpetiuim.
t locutus ẽ domuiꝰ ad erechielem.
til̃i homũs. Uaticinare adũsus gog. ⁊ terrã ma¬
gog dicens ħ dicit dñs. Etce ego suꝑ te gog. p̾cepi mo¬
sag ⁊ tulal seducani te. ascend̾e te faciam de laterib
a quilonis. ⁊ adducam te suꝑ montes isrł. ⁊ cades ibi tu
et omĩa agnina tua. ⁊ dicam uolucri celi ⁊ bestiis
terre. ꝓperate cucurrite undiq ad uictimã qͣm immo

Expanded text:
um in perpetuum. » -- « Et locutus est Dominus ad Ezechielem: Fili hominis, vaticinare adversus Gog et terram Magog, dicens: Haec dicit Dominus: Ecce ego super te, Gog, princeps Mosoch et Thubal, seducam te, ascendere te faciam de lateribus aquilonis, et adducam te super montes Israel, et cades ibi tu, et omnia agmina tua, et dicam volucribus coeli et bestiis terrae: Properate, et currite undique ad victimam, quam i
Abbreviated transcription (Latin):
in serie ⁊ glosis diffusam latitarent. breue
mimis ⁊ in expõĩtuui opus agredi me cõpulerb
ad qd̵ pio ũitate hẏstone conseq̃nda recurrent
In quo sic animꝰ stilo imꝑauit ut adictis pacrũ
ñ recederet: lice̾t nouitas fauorabilis sit ⁊ mł¬
cens aures. porro a comosgͣphia moysi nicho¬
aus titulum hystoricũ dedirei: usq ad ascẽ¬
sionem saluatous. pelagus mnist̾iorum ꝑicio¬
ribus reliuquens in quibi ⁊ uetẽra ꝑrosequi
⁊ noua cudere licet. De hystoriis henui
corum quedam incedentia ꝓ rõne tenꝑis in¬
mam telinuaui ut huic oꝑi deo uolente et

Expanded text:
ie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inmam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et
Abbreviated transcription (Latin):
occisus fu̾it q̃ statim aruerũt. ⁊ relatus ẽ in irłm. ⁊¬
sepultus in manseolo patrum suorũ. ⁊ planxit eũ
exequias eius scripsit trenos lam̾tabiles. Quo modo
sedet sola ciuitas plena ppło. quib utebautur canto¬
res. ⁊ cantatrices suꝑ exequias iosie. ⁊ longis eꝑ̃ibus
in uidea. suꝑ iosiam eos replicabaut. quib postea suꝑ¬
addidit id̾ ĩemias alias lamentacõnes suꝑ excidio
pͥmũ g̾cia usa est. Quintꝰ romanoꝵ rex tarqͥnius
priscus. qui cͥcum rome edificauit muros ⁊ clea¬
cas. ⁊ capitolium extͦxit. ludos romanos iustitu̾
ppłus terre medium filium ioachat. ⁊ constituit eũ
.c. talenta argenti. ⁊ uuũ auri. ⁊ constituit regẽ
ꝓ eo: frẽm eius pͥmogenitum eliachim tributa¬
rium. ⁊ mutato nomine uorauit eum icachim. u
mutatio nomiiuis signũ eẽt subiectõnis. ⁊ dicxit se¬
cum ioachar in dolo. sub spe honorandi eumi: in egip¬

Expanded text:
occisus fuerit, quae statim aruerunt, et relatus est in Jeruoccisus fuerit, quae statim aruerunt, et relatus est in Jerusexsequias ejus scripsit Threnos lamentabiles: Quomodo sedet sola civitas, » etc., quibus utebantur cantores, et cantatrices super exsequias Josiae. Et longis temporibus in Judaea super Josiam eos replicabant. Quibus postea superaddidit idem Jeremias alias lamentationes super excidiprimum Graecia usa est. Quintus Romanorum rex Tarquinius Priscus, qui circum Romae aedificavit, muros, et cloacas, et Capitolium exstruxit, ludos Romanos instituit  populus terrae medium filium Joachaz, et constituit eum centum talenta argenti, et unum auri, et constituit regem pro eo fratrem ejus primogenitum Eliacim sibi tributarium . Et mutato nomine vocavit eum Joakin, ut mutatio nominis esset signum subjectionis, et duxit secum Joachaz in dolo, sub spe honorandi eum in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
n diebus eius ascendit pħao mechao: rex egipti cͣoͣ
regem assiriorum. audierat eiũ eum iam debili¬
tatum. qr medi ⁊ habilonii a monarchia eius reces¬
serant. ⁊ estimabat qd̾ de facili posset obtinere sirĩa
pͥmo agg̾ssus erat regeni ad remon qui reguabat.
tũc in carchamis. descendit gͦ iosias in cccursũ eius
ꝓhibens ne tͣnsitum facẽt ꝑ uideani. ⁊ misit pħao
ad iosiam dicens. quid michi ⁊ ribi rex iuda᷑ ñ ad¬
u̾sum te uenio. ad eufratem ꝓpero. mittit me deus
ad medos. sine me ne deus qui mecũ ẽ iuit̾ficiat
te ⁊ nõ acquieuit iosias s cũ rege ad remon compo¬
nebat aties. ut dimicaret adũsus pħoueni. ⁊ forte
dum tͣnsisset a curru in currum qui seq̃batur eũ
uore regio occisus ẽ a sagitariis in campis. mage¬
don ⁊ planxit enn in solabitũ ad remon. rex cum
ex̃citu suo. Unde illud dc̃m ẽ. erit planctus sicirt psãc¬
tus ad remon. tͣditur aut̃ ꝙ iiiͦx arborem ⁊ fontem

Expanded text:
n diebus ejus ascendit Pharao Nechao rex Aegypti contra regem Assyriorum . » Audierat enim eum jam debilitatum, quia Medi, et Babylonii a monarchia ejus recesserant, et aestimabat quod de facile posset obtinere Syriam. Primo aggressus erat regem ad Remon, qui regnabat tunc in Carchamis. Descendit ergo Josias in occursum ejus, prohibens ne transitum faceret per Judaeam, et misit Pharao ad Josiam dicens: « Quid mihi et tibi, rex Juda? non adversum te venio, ad Euphratem propero. Mittit me Deus ad Medos; sine me, ne Deus qui mecum est, interficiat te. Et non acquievit Josias, sed cum rege ad Remon componebat acies, ut dimicarent adversus Pharaonem. Et forte dum transisset a curru in currum, qui sequebatur eum more regio, occisus est a sagittariis in campo Mageddon, et planxit eum inconsolabiliter ad Remon rex cum exercitu suo. Unde et illud dictum est: Erit planctus, sicut planctus ad Remon. Traditur autem quod juxta arborem, et fontem
Abbreviated transcription (Latin):
riuit in montem syon ⁊ obtulerunt holos¬
causta ꝙ nemo ex eis cecidisset ⁊ redierunt ĩ
eadem die. Iudas degalaadditide ⁊ fimon de
galilea. Int̾mmi uͦ dum haberant. Iosephus ⁊
zacharias uolentes sibi facere nomen congͤs¬
si sunt con gorgia. ⁊ fugerunt ⁊ ceciderunt
⁊ zacharie ne egrederentur ⁊ uastauit iuidaᷤ
y drmeos ⁊ philistum ⁊ pertransieus sama¬
riam dechiuauit in azotum ⁊ combussit a¬
ras ⁊ deos eoꝵ ⁊ ccim spolus rediit iuuideã.
De morte antyochi

Expanded text:
obtulerunt holocausta, quod nemo ex eis cecidisset. Et redierunt in eadem die Judas de Galaaditide, et Simon de Galilaea. Interim vero dum aberant, Josephus et Azarias volentes sibi facere nomen, congressi sunt cum Gorgia, et fugerunt, et ceciderunt et Azariae ne egrederentur. Et vastavit Judas Idumaeos et Philisthiim. Et pertransiens Samariam declinavit in Azotum, et combussit aras, et deos eorum, et cum spoliis rediit in Judaeam. De morte Antiochi
Abbreviated transcription (Latin):
seitini ⁊ occurrerunt eis uabnthei ⁊ suste¬
penuit cos pacifice ⁊ narrauerũt eis qui ac
cidanto fratib suis in galaaditt& ⁊ qnõ in
munitõe tenerentur comphensi. Iudas uero
prius incendit bosor ⁊ spoliauit. ⁊ surgens noc¬
te cum daluculo uenisset ad obsidionem ui¬
dit portantes scalas ⁊ machinas ut comp̃hende¬
rent mtnitionem ⁊ uenit posteos tribus or
granit thimotheꝰ alium exercitum ⁊ sedit secꝰ
torrentem. Iitas uͦ abiit obuiam illis ⁊ ait chi¬
inotheus pͥncipib suis. si transient uidas ad
nos potens potent aduersim nos. si uͦ trarue¬
rit transire ⁊ castra posuerit extra flumen
trauseamus ad eum ⁊ pot̾muis aduersus illũ

Expanded text:
desertum. Et occurrerunt eis Nabuthaei, et suscedesertum. Et occurrerunt eis Nabuthaei, et susceperunt ciderant fratribus eorum in Galaaditide, et quomodo in munitione tenerentur comprehensi. Judas vero prius incendit Bosor, et spoliavit. Et surgens nocte, cum diluculo venisset ad obsidionem, vidit portantes scalas et machinas, ut comprehenderent munitionem. Et venit post eos tribus ordegavit Timotheus exercitum alium, et sedit secus torrentem. Judas vero abiit obviam illis. Et ait Timotheus principibus suis: « Si transierit Judas ad nos, potens poterit adversum nos. Si vero timuerit transire, et castra posuerit extra flumen, transeamus ad eum, et poterimus adversus eum. »
Abbreviated transcription (Latin):
ser. ⁊ rediit in nideam ⁊ cong̃gate sunt gẽ¬
tes q̃ erant ui galaad adu̾sus uideos qui erãt
in finib eoꝵ. Qui sugientes ii theman mise¬
tunt ad uidam ut ferret eis anxsliñ nũciã¬
tes ꝗ festinaret tymotheꝰ capere locum ad
quem consugerant Cum q adhuc legerẽ¬
tur epłe suꝑ uenerũt nũtii a galilea in¬
dicantes congregari eos qui erant in ptolo¬
mayde ⁊ tyro ⁊ synode ⁊ adusus iudeos. Er¬
go utrobiq hostib nũcatis musit uidas symo¬
uem frem̃ sium cum tͥb milib electeꝵ in
solatinm galileoꝵ. Ip̃e uͦ coni ienacha tr̃e sno
.o. uiii. exut in galaaditidem ielinquens in
uidea iosephum ⁊ zathariam duces ut serua¬
tendudeam s cum nullo hostum nrt̾im
bella cõuutt̾ent ⁊ uenit symon i gauleam
⁊ contrite sunt gentes ab eo. ⁊ ꝑsecutꝰ ÷ eos
deos quos tͣhebant captinos ⁊ reddiit in inide¬
aui iudas uͦ ⁊ ionathas transeuntes iordanẽ
aubulauerunt uiam trium dierum ꝑde

Expanded text:
congregatae sunt gentes, quae erant in Galaad, adversus Judaeos, qui erant in finibus eorum. Qui fugientes in Datheman, miserunt ad Judam, ut ferret eis auxilium, nuntiantes quod festinaret Timotheus capere locum, in quem confugerant. Cumque adhuc legerentur epistolae, supervenerunt nuntii a Galilaea, indicantes congregari eos, qui erant in Ptolemaide, et Tyro, et Sidone adversus Judaeos. Ergo utrobique hostibus nuntiatis, misit Judas Simonem fratrem suum cum tribus millibus electorum in solatium Galilaeorum. I exiit in Galaaditidem, relinquens in Judaea Josephum et Azariam duces, ut servarent Judaeam, sed cum nullo hostium interim bellum committerent. Et venit Simon in Galilaeam, et contritae sunt gentes ab eo, et persecutus est eos Judaeos, quos trahebant captivos, et rediit in Judaeam. Judas vero et Jonathas transeuntes Jordanem ambulaverunt viam trium dierum per
Abbreviated transcription (Latin):
uch notarius eius in medio ppłi qui relict̾us fũat. s¬
exitus regni hebreorum. ⁊ regnatum ẽ in eo scd̾
diebus .x. scd̾m librium regum uõ nõ plene quing¬
entis. ⁊ fuerunt in eo reges a dauid . xriꝰ. ab edifi
in templo ꝑ successionẽ .xu. sũmi sacerdotes a pri¬
mo sadoch. quem instituit salomõ: usq ad pat᷑m
iosedech q̾m int̾fecit rex babilonis

Expanded text:
uch notarius ejus in medio populi, qui relictus fuerat. uch notarius ejus in medio populi, qui relictus fuerat. exitus regni Hebraeorum. Et regnatum est, secundum decem. Secundum librum vero Regum, non plene quingentis, et fuerunt in eo reges a David viginti et unus. in templo per successionem quindecim summi sacerdotes, a primo Sadoc, quem instituit Salomon, usque ad patrem Josedec, quem interfecit rex Babylonis
Abbreviated transcription (Latin):
habilonis nabuzardau uicendit domũ diũ. ⁊ domũ
regis. ⁊ omines domos regi irłm. ⁊ totum murum
rrłm ꝑ cireuitum destruxit. ⁊ tulit omĩa uasa do¬
mus dñi. ⁊ colũpnas duas. ⁊ mare eneũ. ⁊ ligauit
quo maudatum acceꝑat nabugod̾. in hũc modũ.
tolle illum. ⁊ pone illum suꝑ oculos tuos. ꝑ ut uo¬
luerit facias ei. ⁊ p̾fecit terre godoliam filium ai¬
cham. ut p̾eẽt pauꝑibus qui relicti eraut ⁊ agͥcolis
⁊ uiuitorib ut redd̾ent singulis annis uectigalia
regi habilonis. sedit nabur ardan iu raina. ⁊ theb¬
autur ante eum chathenati. ⁊ tollens de medio
eorum iemiam: dixit ad eura. ueni mecũ in ba¬
bilonem. ⁊ honorabo te. qd̾ si displicet tibi: reside.
omnis terra iu conspectu tuo ẽ hĩta aput goliam
⁊ quocũꝙ uolu̾is uade. ⁊ tͣdidit ei naburardan. ci¬
baria. ⁊ munuscula. ⁊ duisit eum. silr ⁊ recha¬
bitas dimisit ab ire lib̾os sedit itaq ĩemias ⁊ bar¬

Expanded text:
lonis, Nabuzardan incendit domum Domini, et domum regis, et omnes domos Jerusalem, et totum murum Jerusalem per circuitum destruxit, et tulit omnia vasa domus Domini, et columnas duas, et mare aeneum, et ligavit quo mandatum acceperat Nabuzardan in hunc modum: « Tolle illum, et pone super eum oculos tuos, et ut voluerit facias ei » Tunc praefecit terrae Godoliam filium Aicham, ut praeesset pauperibus qui relicti erant, et agricolis, et vinitoribus, ut redderent singulis annis vectigalia regi Babylonis. Sedit autem Nabuzardan in Rama, et trahebantur ante eum catenati. Et tollens de medio eorum Jeremiam, dixit ad eum: « Veni mecum in Babylonem, et honorabo te. Quod si displicet tibi, reside. Omnis terra in conspectu tuo est, habita apud Godoliam, et quocunque volueris vade . » Et tradidit ei Nabuzardan cibaria, et munuscula, et dimisit eum. Similiter et Rechabitas liberos abire dimisit. Sedit itaque Jeremias, et Bar
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ app̃hendi dext̾am fubiciam gentes ⁊ reg¬
na. Ip̃e redificabit domũ meam in trłm.
Ut gͦ hanc numificam scͥpturam impleret.
ctiã stͥpturã lib̾tatis ⁊ licentie. traduxit in
unui sum regnũ suũ. dicens. Oinĩa regna
t̾re dedit mͥ doꝰ. dei celi. Eredo hunc esse ã
gens isrł adorat. In hac epistola hortatus ẽ
z uideos ut ascend̾et᷑ in uideam. ⁊ qͥ nollẽt
ascend̾e iuuarent astendẽtes im poccunia
uestib ⁊ iumentis. porro clarissimi uideoꝵ
habitabãt᷑ in babiloma .i. int̾ra babilonis
eu̾se. Babilon .ii. ꝓͥe nomen est cnutatis.
babilonia uͦ nomen regionis. licet unũ ꝓ
att̾o sepe legat᷑. Int̾eos ⁊acharias natus in
chaltea. Iam ꝓphabat. hic bñdixit salathiel
ster babilonis .q. d. hic erit magr᷑ captim¬
tatis babilonice. ad cuuis ꝓph̾e ex hortatõem
pͥmi surrex̾unt uiri uida it ascend̾ent m

Expanded text:
endi dexteram, subjiciam ei gentes, et regna. Ipse reaedificabit domum meam in Jerusalem . Ut ergo hanc munificam scripturam impleret, et scripturam libertatis et licentiae traduxit in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen regionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zacharias natus in Chaldaea jam prophetabat. Hic benedixit Salathiel ster Babylonis. Quasi dicat: Hic erit magister captivitatis Babylonicae. Ad hujus prophetae exhortationem primi surrex
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ enim nomuns płes fũnt cause. Si ꝑ tͦrim
baiel legit᷑ ꝙ atedam qui cognominatꝰ ẽ
iuda ᷤ dicti sunt indiꝰ. alibi ꝗ ainda filio ia¬
celi au̾ ꝗ auida machabeo. porro ascensuri ĩ
uerunt qͥ assentirent eis ⁊ pp̃ea tam ĩ exhor¬
tatõe quã in apparatu tres ãnos cõpleuer̃t.
gͥ int̾cio ãno tyri egressi sunt sub zoroba¬
bei duce ⁊ iħu magno satͥdore ad hortantib
eos eacharia ꝓpħa ⁊ aggeo uiuene. s nũdũ
ꝓph̾a. Erant aũ curit᷑ .I. milia fuerũt de ui

Expanded text:
 enim nominis plures fuerunt causae; super turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod a Juda Machabaeo. Porro ascensuri in nerunt, qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri regressi sunt sub Zorobabel duce, et Jesu magno sacerdote, adhortantibus eos Zacharia propheta, et Aggaeo juvene, sed nondum propheta. Era
Abbreviated transcription (Latin):
annũ darii filii ydaspis. urͣ ꝙeusebius dis
nat glosa Ionuni suꝑerechielem uͥ agit᷑ de dor¬
mitatoẽ suꝑlatus dextrum dicens ꝙ pͥmo an¬
no cyri fluxant ani desoiatõns templi .xxx.
toritas uos monet. Iste iam. lxexꝰ annꝰ est q̃¬

Expanded text:
annum Darii filii Hystaspis. Videturque Eusebius distnat glossa Hieronymi super Ezechielem, ubi agitur de dormitione super latus dextrum dicens, quod primo anno Cyri, fluxerant anni desolationis templi triginta. toritas nos movet. Iste jam septuages
Abbreviated transcription (Latin):
tabo suꝑ regem babilonis ⁊ suꝑ gentem illan
miquitatẽ eoꝵ dicit doꝰ. ⁊ ponam t̾rani in so¬
litudĩes sempit̾nas. Ex hac aut̃ actoritate
fabłantur hebrei. ut suppͣdixnnus exultasse
bng̃. ex quo cepit opͥm̾e finitimas natc̃es. hu¬
ic eppinioni atestat᷑ affricanus agens de ene¬
mia. ⁊ xxͦ. anno regis artaperxis dicens. Co
loqui p̃dictis. scd̾ ãnũ darii filu ydaspis di
tem inder nurceta. dicentẽ: dnẽ exerritirum

Expanded text:
 gentem istam iniquitatem eorum, dicit Dominus, et ponam terram in solitudines sempiternas . » Et hac autem auctoritate fabulantur Judaei, ut supra diximus, exsultasse buchodonosor, ex quo coepit opprimere finitimas nationes. Huic opinioni attestatur Africanus agens de Nehemia, et vicesimo anno regis Artaxerxis dicens: Eo loqui praedictis, secundum annum Darii filii Hystaspis dictem inter myrteta, dicentem: « Domine exercituum,
Abbreviated transcription (Latin):
niuis. larine scd̾a lex. deu¬
teron .it. scd̾m. nomia lex.
Ex ħ nomine quidau errantes dĩẽunt duaᷤᷤ
eẽ leges unam datam a deo. q̃ in p̃cedentibus
libris continetur. alt̾am datam a moyse. q̃
u ħ libro. addentes ui assercõnem sui erroriᷤ.

Expanded text:
mius, id est secunda lex. Deuteron enim, secunda, nomia lex. Et hoc nomine quidam errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris,
Abbreviated transcription (Latin):
uocat hos quinꝙ libros thorath .i. legeni. uͦ
dicta hic iterantur qͣi lex iterata. Iterãt᷑
adutem hic tria. trib de causis precepta et
cerimonie ad cõmen dacõnem meniorie.
et ip̃orũ confirmacõuemt bũficia dei ad ro¬
borandam dileccõnem dei in illis. flagella
q̃ sustinuerunt n᷑imurautes. ad timorem¬
aliqͣ p̃dictis inẽe ccrietas in suꝑficie uerbo¬
rum. iutlłectu tũ nulla est. fuerũt ⁊̃ qui
dicerent hc̃ librum fc̃m a iosue. tͣnsito ior¬
dane qr legitur. in yͥncipio. ħ sunt u̾ba que

Expanded text:
vocat hos quinque libros thorath, id est legem, dicta hic iterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etiam tria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmurantes, ad incutialiqua praedictis inesse contrarietas in superficie verborum, in intellectu tamen nulla est. Fuerunt etiam qui dicerent hunc librum factum a Josue, transito Jordane, quia legitur in principio: « Ha
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵̾ cum dixiss ei hebreus. si uis talem tuslacõnem corpo¬
eis erechielem tͣuslatum de caldea in iudeam et irri¬
sit eum hebreus dicens. In lut̾a exp̃ssuni est qd̾ erechi¬
el tnslatus ẽ in sp̃u. unde apłe uester caute locutus ẽ
dicens. siue in coppore siue extra corpus nescio. deus sit¬
⁊ addidit hebreus nil in hac fabula ꝓpħicũ narrari s
opꝰ cm̃ ex industa fc̃m¬

Expanded text:
quod cum dixisset ei Hebraeus talem translationem corpoquod cum dixisset ei Hebraeus talem translationem corpoeis, Ezechielem translatum de Chaldaea in Judaeam. Et irrisit eum Hebraeus dicens: In littera expressum est, quod Ezechiel translatus est in spiritu. Unde Apostolus noster caute locutus est dicens: « Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . « Et addidit Hebraeus nil in hac fabula propheticum narrari, sed opus tantum ex industria f
Abbreviated transcription (Latin):
sub tino. qͣm latini dicũt ylicem ił lentiscum. ⁊
alt̃ aduoratus dixit. sub pͥno. ⁊ acclamauit ppłus in
ess ꝓpt̃ dissonantiam. ⁊ unit̾cecit eos .i. regi tͣdidit in
t̾ficiendos. ⁊ fc̃s ẽ daniel magnus in ppło a die illa.
⁊ deinceps. ⁊ rex astiages appõitus est ad patres suos ⁊
suscepit cyrus regnum eius .i. regnum ꝑsarum. forte
hic det̾iuinat᷑ tempus quo lib̾ata ẽ susanna. qñ .s. cyrꝰ.¬
t̾minat tempus historie q̃ hic inchoat. ⁊ adhiic stalat
regnun habilonis ⁊ erat in babilone rex de quo statĩ
sequitur. erat aũ danel conuiua regis ⁊ honoranis
suꝑ auines amicos eius. Cuius nom̃ q tacet historia:
pot̾ uitlłigi fuisse pat̃ lulthasar. uł ip̃e baltasar sub
quo fẽm ẽ a damele qd̾ iegitur in fabula belis. et dra¬
conis qͣm fabulam applłat hebreus eo qd̾ fłm legit ĩ
ea. ⁊ impossibile. de taslacõne abacuch. ⁊ reft ieroni mꝰ

Expanded text:
Sub schino, » quam Latini dicunt ilicem, vel lentiscum. Et Sub schino, » quam Latini dicunt ilicem, vel lentiscum. Et advocatus alter dixit: « Sub prino. » Et acclamavit populus in eos propter dissonanterficiendos. « Et factus est Daniel magnus in populo in die illa, et deinceps. Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus regnum ejus, » id est regnum Persarum. Forte hic determinatur tempus, quo liberata est Susanna, quando quentis historiae, quae hic inchoat, et adhuc stabat regnum Babylonis, et erat in Babylone rex, de quo statim sequitur: « Erat autem Daniel conviva regis, et honoratus super omnes amicos ejus . » Cujus nomen, quia tacet historia, potest intelligi fuisse pater Baltassar, vel ipse Baltassar, sub quo factum est a Daniel, quod legitur in fabula Belis, et draconis, quam fabulam appellat Hebraeus, eo quod falsum legitur in eo, et impossibile de translatione Habacuc. Et refert Hieronymus,
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres decoctõnem ad nitorem faciei. tunc
currentes senes dixerũt ad eam. Conmiscere no¬
biscum. alioquin fe̾mus contͣ te restimoniuni
adult̃u. ⁊ elegit susannia ieidere in iamus eoꝵ
pocuis qͣm pecare in deum. ⁊ exclamauit ⁊ accur¬
rentes famuli erubuerũt cũ audissent senes laͥ.
alr̾a die statuta est sus anna in medio ppłi. et pot¬
entes senes manus suas suꝑ capud eius contestati
sunt uidisse iuuenem ⁊ ip̃am ꝑiter cõmisceri. ⁊
condempnauerũt eam ad mortem. ⁊ clamauit
susanua uece magna ad deuri. domine tu sis qr
imiocens morior. Cumq theretur suscitauit deus
spm piũ cui nom̃ daniel. ñ est credendum his qui
⁊ ait daniel ad ppłm. Reñtiniini ad iudicium: qͥa
falsum locuti suut adũsus eam. Cumꝙ reu̾tissẽt
seꝑauit damel senes ab inuicem. ⁊ aduocans umnum
ait. sub qua arbore uidisti eos collaqͣntes: qui ait.

Expanded text:
mulieres decoctionem forte ad nitorem faciei. Tunc mulieres decoctionem forte ad nitorem faciei. Tunc currentes senes ad eam dixerunt: « Commiscere nobiscum, alioquin feremus contra te testimonium adulterii. » Et elegit Susanna incidere in manus eorum, potius quam peccare in Deum. Et exclamavit: et accurrentes famuli, erubuerunt, cum audissent senes loqui. Altera die statuta est Susanna in medio populi, et ponentes senes manus suas super caput ejus, contestati sunt se vidisse juvenem et ipsam pariter commisceri, et condemnaverunt eam ad mortem. « Et clamavit Susanna voce magna ad Deum: Domine, tu scis, quia ignorans morior. Cumque traheretur suscitavit Deus spiritum pueri, cui nomen Daniel. » Non est credendum his qui Et ait Daniel ad populum: « Revertimini ad judicium, quia falsum locuti sunt adversus eam. » Cumque revertissent, separavit Daniel senes ab invicem, et advocans unum dixit: « Sub qua arbore vidisti eos colloquentes, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ludens scindet te mediuni exp̾ssuis fieret si diceret᷑
fc̃m ẽ feria scdͤa. ⁊ respond̾etur feriat te deus hanc
eamdem hystoriam uocat origenes fabulam in ͦx
stromatum .i. iustruccõnũ. forte scd̾m editõuem
qͣm sub obelo. ⁊ asterico composuit. stromata uora¬
uit. q ꝑ eam plenius nos instruxit. Apparet autẽ
h fc̃m ẽẽ adhuc recenti captiuitate. qi daniel adh
iuuenis erat. porro susauna uxor ioachim pulcra
erat nimis ⁊ exarserũt in eam duo seniores udi¬
ces illius anni. de quib dicit dñs. iniquitas eg̃ssa
est in babilone a seniorib udicibus tͣdunt hebrei
qr mulieres ui ħ decipiebant. dicebant se ẽẽ de
stirpe dauid. ⁊ xp̃m de semine suo nasciturum.
hii statuerunt in cõmune tempꝰ quo susannam
possent inuenire solam. ⁊ latuerũt pꝰ nũdiem ĩ
pomerio helchie.⁊ iug̃ssa ẽ susanna noleus laua
ri .i. ungi ꝓ consuetudine terie. ⁊ misit puellas
aut̃ ꝓp̾e inignia ordeum cum palea. Unde faciũt

Expanded text:
 scindet te medium. Expressius fieret, si diceretur Factum est hoc feria secunda, et responderetur: Feriat te Deus. Hanc eamdem historiam vocat Origenes fabulam in decimo Stromatum, id est Instructionum, forte secundum editionem, quam sub obelo et asterisco composuit, stromata vocavit, quia per eam plenius nos instruxit. Apparet autem hoc factum esse adhuc recenti captivitate, quia Daniel adhuc juvenis erat. Porro Susanna, uxor Joachim, pulchra erat nimis . Et exarserunt in eam duo seniores judices illius anni, de quibus dicit Dominus: « Iniquitas egressa est in Babylone a senioribus judicibus. » Tradunt Hebraei quia mulieres in hoc decipiebantur, quia dicebant se esse de stirpe David, et Christum de semine suo nasciturum. « Hi statuerunt in commune tempus, quo Susannam possent invenire solam, » et latuerunt post meridiem in pomario Helciae. Et ingressa est Susanna volens lavari, id est ungi pro consuetudine terrae, et misit puellas proprie smegma hordeum cum palea, unde faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm hebrens ñ ht̃ in libro danelis. et uo¬
sat ean fabulam ñ ꝙ int̾ficietur rem ge¬
stam s ꝙ in ea flmu legitur de sacerdotib lapidatis
quos ie̾mias adustos testatur. ⁊ qr nos fabłamur
eam scriptam a daniele ẽẽ. ẽ ung cum a quo¬
dam g̾eo scripta fuĩt. qd̾ pro.in eẽt u. batur ex eo
qd̃ quedã alluuio u̾borum fc̃a sit ibi nominib arbo¬
rum uid̾. apo toy. cimy. cyse. apotoi. pͥmi. prise.
cales enĩ allusiones ⁊̃iborum ad nomina arboriuu

Expanded text:
m Hebraeus non habet in libro Danielis. Et vocat eam fabulam, non quod inficietur rem gestam, sed quod in ea falsum legitur de sacerdotibus lapidatis, quos Jeremias adustos testatur. Et quia fabulamur eam scriptam a Daniele, cum a quodam Graeco scripta fuerit: quod probatur ex eo quod quaedam allusio verborum facta sit ibi nominibus arborum, videlicet apotoy, cymi, cyse, apotoy, primi, prise. Tales enim allusiones verborum, et a
Abbreviated transcription (Latin):
duceretur. si ph̾ao ppłur dimississet. tũe moy.
scd̾m iosephũ ꝯmemorauit qͣnta fec̃at egyptũs op¬
p̃ssis ab echiopib ⁊ iabores ⁊ ꝑicula que tułat ꝓ eis.
⁊ qd̵ ꝓ hiis cõdignani ñ acceꝑat retribucõnẽ. parit̃¬
q que sibi coutigerãt in syua exposuit. quẽ rex de
ne eum rediisse. tũc rex ait seruis suis multus ẽ
ppłus qͣnto magis si ded̾itis ei requiem ab oꝑibus:
⁊ p̃cepit ne ultra darent᷑ eis palee ad confitiendoᷤ la¬
teres q̃ cõminute luto nuscebunt᷑ ut solidiores es¬

Expanded text:
duceretur, si Pharao populum dimisisset. Tunc Moyses, secundum Josephum, commemoravit ei quanta fecerat Aegyptiis oppressis ab Aethi eis condignam non acceperit retributionem, pariterque quae sibi contingebant in signa exposuit. Quem rex derne eum rediisse. Tunc ait rex servis suis: « Multus est populus: quanto major si dederitis ei requiem ab operibus? » Et praecepit, ne ultra darentur eis paleae ad conficiendos lateres, quae comminutae luto miscebantur, ut solidiores es
Abbreviated transcription (Latin):
censum ⁊ cet̾a demollita ⁊ tumulos eoꝵ qui
cruitates usq ad seleucham maritimam mi¬
sit ad demerrium dicens. uem componamꝰ
panctum ⁊ dabo tͥ silam tͣuͤam penitet enĩ
me ꝙ dederit ilisam alexandro ⁊ tolleus fili

Expanded text:
censum, et caetera demolita, et eorum tumulos qui censum, et caetera demolita, et eorum tumulos qui civitates usque ad Seleuciam maritimam, misit ad Demetrium, dicens: « Veni componamus pactum, et dabo tibi filiam meam. Poenitet enim me, quod dederim illam Al
Abbreviated transcription (Latin):
eani ⁊ ibat appollonius in azotum ⁊ intrane¬
rinit phanum dagon ut se tuerentur ⁊ suc¬
cendit ionathas ciuuiratem ⁊ phauun ⁊ cos qͥ
erant in eo ⁊ suerunt de occisis in campo ⁊ suc¬
censis in phano. fere .uiii. ⁊ transunt iona¬
thas iaschalonem ⁊ receperunt eum ascha¬
lointe in gloria ⁊ rediit iouathas in irłm
⁊ audiuit alex̃. rex uirtutem euis ⁊ addidit
ad huc glorificare ionatham ⁊ misit ei fibłam
auream q̃ solet dari cognatis reguni ⁊ dedit
ei acharon ⁊ oumes fines eiuis cum uteretur
ionachas duobus insignib regiis forte signũ
erat de renouatõẽ regni uideoꝵ ⁊ astendit
alexand̾ in superiores partes cilicie ⁊ egressus
est rex egypti socer eius in untute magna ⁊
querebat obtinere regͣ. alexandri. dolo ⁊ appr
riebantur ei ciuitates ⁊ occurrebant sic enim
tuaudauerat alex̃. ⁊ transies i singulis cuuta¬
tibus relinquebat custodias ⁊ ut appropinqua¬
uit aroto ostenderunt oi templum dagon sue¬

Expanded text:
equites Apollonii in Azotum, et intraverunt fanum Dagon, ut se tuerentur. Et succendit Jonathas civitatem, et fanum, et eos, qui erant in eo, et fuerunt de occisis in campo, et succensis in fano fere octo millia. Et transivit Jonathas in Ascalonem, et receperunt eum Ascalonitae in gloria. Et rediit Jonathas in Jerusalem. Et audivit Alexander rex virtutem ejus, et addidit adhuc glorificare Jonathan, et misit ei fibulam auream, quae solet dari cognatis regum, et dedit ei Accaron, et omnes fines ejus. Et cum uteretur Jonathas duobus insigniis regiis, forte signum erat de renovatione regni Judaeorum. Et ascendit Alexander in superiores partes Ciliciae. « Et egressus est rex Aegypti socer ejus in virtute magna, et quaerebat obtinere regnum Alexandri in dolo . » Et aperiebantur ei civitates, et occurrebant ei; sic enim mandavit Alexander. Et transiens in singulis civitatibus relinquebat custodias. « Ut appropinquabat Azoto, ostenderunt ei templum Dagon suc
Abbreviated transcription (Latin):
isrł trui iratus uenit pcholomaiden ⁊ strip¬
dedit se ꝑitule ⁊ accepit peccuniam multam
⁊ uestes ⁊ abiit ad regem ⁊ dans ei munera
iueuit grãm in conspecdu enis ⁊ licet ml¬
ti accusarent eum magnificauit enin rex
ni conspectu ominini ⁊ statuit ei pͥncipa¬
tum sacerdocii ⁊ quecumq hũerat pri¬
us ⁊ uidens denietrius ꝙ siluit terra in cõs¬
pecta suo dimisio ex̾citum in loca sua ⁊ re¬
tinuit secum ex̾citum ꝑegͥmun ⁊ nruni¬
ci erant ei om̃s ex̾citus patrum eus. Tripħo
autem erat quidam partium alexandri pͥus
Qui uidens ꝙ onĩs exercitus murmurabat
Contra demetrium uit in arabiam ut te¬
duceret nĩ antyochum filium alexandri ĩ
terram patris sui. Eo dempore dum demetͥus
erat offensus suis misit ad eum ionathas ut
eiceret eos qui erant in aite in irlm ⁊ eos qͥ
inp̃sidiis erant quia in pugnabant isrł et
restͥpsit demetͥus dicens hec ⁊ maiora facrã
tibi cum fuerit oportimum Nunc gͦ recte

Expanded text:
t fugit in Arabiam ad parentes maternos cum Antidedit se periculo. Et accepit pecuniam multam, et vestes, et abiit ad regem, et dans ei munera invenit gratiam in conspectu ejus. Et licet multi accusarent eum, magnificavit eum rex in conspectu omnium, et statuit ei principatum sacerdotii, et quaecunque habuerat prius. Et vidit Demetrius quia siluit terra in conspectu ejus, et dimisit exercitum in loca sua, et retinuit secum exercitum peregrinum, et inimici erant ei omnis exercitus patris ejus. Tryphon autem erat quidam partium Alexandri prius, qui videns quod omnis exercitus murmurabat contra Demetrium, ivit in Arabiam, ut reduceret inde Antiochum filium Alexandri in terra patris sui. Eo tempore dum Demetrius erat offensus suis, misit ad eum Jonathas, ut ejiceret eos, qui erant in arce in Jerusalem, et qui in praesidiis erant quia impugnabant Israel. Et rescripsit Demetrius dicens: « Haec et majora faciam tibi, cum fuerit opportunum. Nunc autem recte
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Et ariurens unu ex eis adorauit. dicit a.¬
iose. tres angelos in sp̃e humana missos ut
uerterent sodomam. Eusebius nͭ ait. pͥmo om¬
nĩum ꝓpharum habrae ũbum dei. cum ĩ fi¬
gura apparuisset humana uoracõnem gen¬
tium pollicetur. ⁊ sic apparuit ei filiul quẽ

Expanded text:
s illis, unum ex eis adoravit . Dicit Josephus tres angelos in specie humana missos, ut uo, et duo subverterent Sodomam. Eusebius vero ait: Primo omnium prophetarum Abrahae Verbum Dei, cum in figura apparuisset humana, vocationem gentium pollicetur. Et sic apparuit ei Filius, quem