comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signa: que nos omĩno ñ ignoramꝰ uera. Stelle¬
tione dnĩ millesimo nonagesimo gͥato.
pͥdie nonarũ ap̃liũ. feria .iiii. luna
iugesimã uͣ. uisus ẽ ab inmeris inspectorib in
gallus tantꝰ stellarũ discursus: ut grando
nͥ lucerent ꝓddensitate putarent᷑. Opinabant᷑ etiam
qͥdã eas cecidisse: nos cam̃ de earũ occubitu nichil
temere p̃sumimꝰ afłirmare. Noiuimꝰ tam̃ ueritate
testante: qͥa qndoq stelle cadent decelo. Dediscur
repꝑiet Paltẽ ad qͥescat. Qd autẽ ccursus iste p̃ci¬
pue portenderit. minime diffimmꝰ : p̃sertĩ cũ nob
ñdũ datũ sit nosse misteriũ regni dei : sed ꝑparabo¬
las ce quadã cõpetentiaᷤᷤ motui stellarũ xxpĩanitatiᷤᷤ
motũ cõparabant. Quippe anno subsequente & s¬
nodꝰ arueriuis habita ẽ: ⁊ uia inchoata ẽ. Pret̾ hec
omĩa quedã. xp̾ianiᷤᷤ uitima inspirabat᷑ uoluntaᷤᷤ:

Expanded text:
signa, quae nos omnino non ignoramus vera. Asigna, quae nos omnino non ignoramus vera. Aone millesimo nonagesimo quinto, pridie Nonarum Aprilium, feria quarta, luna vigesima quinta, visus est ab innumeris inspectoribus in Galliis, tantus stellarum discursus, ut grando, nisi lucerent, pro densitate putarentur: opinabantur etiam quidam eas cecidisse, nos tamen de earum occubitu nihil temere praesumimus affirmare. Novimus tamen, Veritate testante, quod quandoque stellae cadent de coelo . De discursreperiet, saltem acquiescat. Quid autem concursus iste praecipue portenderit minime diffinimus: praesertim cum nobis nondum datum sit nosse mysterium regni Dei, sed per parabolas et quasdam competentias, motui stellarum Christianitatis motum comparabant. Quippe anno subsequente nodus Arvernis habita est, et via inchoata est. Praeter haec omnia, quaedam Christianis intima inspirabatur voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
nemini uiantiũ denegabit. Ecce dõ grãs iã xp̃ia¬
nis ituriᷤᷤ. duo ultronei ꝓcessere duces: ecce sac̾do¬
tiũ ⁊ regnũ. clericlariᷤ ordo ilaicał: ad exercitũ
dei c̃ducendũ c̃cordãt. Ep̃s ⁊ comes: moisen ⁊ aa¬
ron nob̃ reimaginant᷑. His auditiᷤᷤ : si qͥ pusilla.¬
nunes heri extiterant: hodie animabant᷑⁊
scã cruce passim palliabant᷑. Solutũ ẽ c̃c̃iliũ:
⁊ nos unꝰ qͥsq ꝓꝑantes rediuimꝰ ad ꝓpͥa. Predica¬
bant ep̃i: ⁊ uoce lib̾iori iã illud idẽ uocifẽrabant᷑
laici. Uerbũ dei seminabat᷑ : i qͦtidie numerus
ierosolunitanoꝵ augebat᷑. Ierecondabant᷑ qͥrema¬
nebant: ⁊ iã corã głabant᷑ qͥ ꝑegrinatũ iri dispo¬
nebant. Alii alios coartabant᷑: ⁊ inangulis ⁊ in
cõpitiᷤᷤ inde singuli sermocinabant᷑. Nimirũ
ꝓhiᷤᷤ agendis dicunt quedã diuinitꝰ contigisse

Expanded text:
nemini viantium denegabit. Ecce, Deo gratias, jam Christianemini viantium denegabit. Ecce, Deo gratias, jam Christianis ituris, duo ultronei processere duces; ecce sacerdotium et regnum; clericalis ordo et laicalis ad exercitum Dei conducendum concordant. Episcopus et comes, Moysen et Aaron nobis reimaginantur. » His auditis si qui pusillanimes heri exstiterant, hodie animabantur, et sancta cruce passim palliabantur. Solutum est concilium, et nos unusquisque properantes redivimus ad propria. Praedicabant episcopi, et voce liberiori jam illud idem vociferabantur laici: verbum Dei seminabatur, et quotidie numerus Jerosolymitanorum augebatur; verecundabantur qui remanebant, et jam coram gloriabantur qui peregrinatum ire disponebant: Alii alios cohortabantur; et in angulis et in compitis, inde singuli sermocinabantur. Nimirum pro his agendis dicunt quaedam divinitus obtigisse
Abbreviated transcription (Latin):
dei inuento pͥmicerio p̃buit assensũ multitudo
multa nobiliũ : & statim om̃s inuestib suꝑ antic¬
tis consuer̃ scẽ crucis uexillũ. Sic ⁊ enĩ papa p̃ceꝑat
&e ituris hoc signũ facere cõplacuerat. Quippe
p̃dicauerat sũmꝰ pontifex : dñm dixisse sequa¬
cib suis. Siqͥs ñ baiulat gucẽ suã ⁊ uenit pꝰ
me: ñ potest ms̃ eẽ discipłc. Id circo inqͥt de¬
betis uob̃ gucẽ coaptare ur̃is inuestib qͣtin
&. ex hoc tuciores incedatis ⁊ his qͥ uiderint exemplũ.
&. incitam̃tũ suggeratis. Dũ hec agerent᷑ : ecce ede
inꝓuiso affuerunt legati comitis tolosã. Raioꝯun¬
di uidelicet de sc̃o egidio. qͥ ipsũ iturũ: iãq crucẽ¬
sibi coaptasse pape retuler̃: &. in concilio testati
st̃. Adiuncti st̃ etiã ipsi inqͥunt milites inmeri
& popłm inducatu suo c̃ducet quã plurimũ. Et
digentib cõmunicabit. ⁊ auxiliũ ⁊ cͣsiliũ suũ

Expanded text:
Dei invento primicerio, praebuit assensum multitudo Dei invento primicerio, praebuit assensum multitudo multa nobilium, et statim omnes in vestibus superamictis consuerunt sanctae crucis vexillum. Sic etenim papa praeceperat, et ituris hoc signum facere complacuerat: quippe praedicaverat summus pontifex Dominum dixisse sequacibus suis: « Si quis non bajulat crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Idcirco, debus et ex hoc tutiores incedatis, et his qui viderint, exemplum et incitamentum suggeratis. » Dum haec agerentur, ecce ex improviso adfuerunt legati comitis Tolosani, Raimundi videlicet de sancto Aegidio, qui ipsum iturum jamque sibi crucem coaptasse retulerunt, et in concilio testati sunt. « Adjuncti sunt etiam ipsi, inquiunt, milites innumeri, et populum in ducatu suo conducet quam plurimum. » Et digentibus communicabit, et auxilium et consilium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥituri estis. habebitis nos ꝓ uob̃ oratores. nos habea¬
mꝰ uos ꝓpopło dei pugnatores. Nr̃m ẽ orare : urm
ẽ cͣtra amalechitaᷤᷤ pugnare. Nos extendemꝰ cũ
moise manꝰ in defessas orantes in celũ: uos exerite
⁊ ubrate intrepidi p̾liatores inamalet gladiũ
adño apłico his qͥ aderant luculent᷑ in incipit:¬
tumatis. alii suffundebant᷑ ora lacrimis :
alii trepidabant. alii suꝑ hac re disceptabant. Int̃
onĩs autẽ in eodẽ concilio nob̃ uidentib uir magni
nominiᷤ & sume ingenuitatis ep̃c podiensis noĩe.
haioꝯaRus ad dñm papã uultu iocundꝰ accessit.
oe genu flexo licentiã ⁊ benedictionẽ eundi po¬
poscit. &. ĩpetrauit: in suꝑ & ab apłico mandatũ
ꝓmeruit. ut om̃s ei obedirent: &. ipe ꝓ officio
suo in om̃ib exercitui patrocinaret᷑ : ut pote¬
quẽ om̃s magne strenuitatis ⁊ singularis in¬
dustrie p̃sulẽ nouerant. Digno itaq exercitui

Expanded text:
qui ituri estis, habebitis nos pro vobis oratores; nos habeaqui ituri estis, habebitis nos pro vobis oratores; nos habeamus vos pro populo Dei pugnatores. Nostrum est orare, vestrum sit contra Amalecitas pugnare; nos extendemus cum Moyse manus indefessas orantes, in coelum; vos exerite et vibrate intrepidi praeliatores in Amalech gladium. » apostolico, his qui aderant luculenter intimatis, alii suffundebantur ora lacrymis, alii trepidabant, alii super hac re disceptabant. Inter omnes autem in eodem concilio, nobis videntibus, vir magni nominis et summae ingenuitatis episcopus Podiensis nomine Naimarus, ad dominum papam vultu jucundus accessit, et genu flexo, licentiam et benedictionem eundi poposcit et impetravit; insuper et ab apostolico mandatum promeruit, ut omnes ei obedirent; et ipse pro officio suo in omnibus, exercitui patrocinaretur, utpotquem omnes magnae strenuitatis et singularis industriae praesulem noverant. Digno itaque exercitui
Abbreviated transcription (Latin):
Neuͦ de crastiniᷤᷤ euectionib solliciti sitiᷤᷤ : sciatiᷤᷤ qͥa
tim̃tib dm̃ nichil de ẽ: nec his qͥ eũ diligunt in
ueritate. Facultates etiã inimicoꝵ ur̃e ert̃: qm̃ ⁊
remeabitiᷤᷤ : uł sangne ur̃o purpurati ꝑhenne bra¬
uiũ adipiscemini. Iali ĩꝑatori militare debetiᷤᷤ.
cui om̃is ñde est potentia. cui que rependat nul¬
la de st̃ stipendia. Uia breuiᷤᷤ ẽ. labor ꝑmodicꝰ ẽ. qͥ
tam̃ ĩ marcescibilẽ uob̃ rependet coronã. Iã nc̃ gͥ:
auccoritate loqͣmͣ apłica. Accingere o homo unꝰqͥsq
gladio tuo suꝑfem tuũ potentissime. Accingimini
inꝗͣ ⁊ estote filii potenteᷤᷤ: qm̃ meliꝰ ẽ. nob̾ morim
bello: quã uide mala gentiᷤᷤ ur̃e ⁊ scoꝵ. Nonuo ᷤᷤ¬
demulceant illecebrosa bladm̃ta mulierũ. recũq
ur̾arũ. quineatis : nec uoᷤᷤ de treant ꝑferendi la¬
bores qͣtinꝰ remaneati. Et cũsus ad epos. uos¬
ore uirilit̃ p̃dicate. Confessis peccatoꝵ suoꝵ ignoran

Expanded text:
solliciti sitis, sciatis quod timentibus Deum nihil deest, neque his qui eum diligunt in veritate. Facultates etiam inimicorum vestrae erunt: remeabitis, vel sanguine vestro purpurati, perenne bravium adipiscemini. Tali imperatori militare debetis, cui omnis non deest potentia, cui quae rependat nulla desunt stipendia. Via brevis est, labor permodicus est, qui tam immarcescibilem vobis rependet coronam. Jam nunc igitur auctoritate loquamur Prophetica. « Accingere, » o homo, unusquisque, « gladio tuo super femur tuum, potentissime : » Accingimini, inquam, et estote filii potentes, quoniam melius est vobis mori in bello, quam videre mala gentis vestrae demulceant illecebrosa blandimenta mulierum, rerumque vestrarum, quin eatis, nec vos deterreant perferendi labores, quatenus remaneatis. » Et conversus ad episcoposore viriliter praedicate. Confessis peccatorum suorum igno
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchro ⁊ ineccłia circũ circa luminib iubare
diuino lãpades extincte re accendunt᷑. Cuiꝰ pectꝰ
silicinũ fr̃s. tantũ miraculũ ñemolliat. Credite
mͥ bestialis homo ꝙ insulsi capitis e. cuiꝰ cor uirtꝰ
diuina tã p̃sens ad fidẽ ñ euerbat. Et tam̃ gentiles
cu xp̃ianis ista uident cõmunit̾: nec enĩdant᷑..
erterrent᷑ eqͥdẽ. sed ñ cũtunt᷑ ad fidẽ : nec nurũ.
qm̃ m̃tis obcecato illis dñat᷑. Quantis afflictatio¬
nib uos qͥ adestis. qͥ redistis iniuriauerint. uosisi
meliꝰ nostis : qͥ substantiaᷤᷤ ur̃as. qͥ sanguinẽ ur̃m
uubi dõ ĩmolastis. hec idcuro kmĩ dixerimꝰ: ut¬

Expanded text:
sepulcro et in ecclesia circumcirca luminibus, jubare sepulcro et in ecclesia circumcirca luminibus, jubare divino lampades exstinctae reaccenduntur. Cujus pectus silicinum factum tantum miraculum non emolliat? Credite mihi, bestialis homo et insulsi capitis est, cujus cor virtus divina tam praesens ad fidem non verberat, et cum gentiles cum Christianis ita videant communiter, nec emendantur. Perterrentur equidem hi, nec convertuntur ad fidem: nec mirum, quoniam mentis obcaecatio illis dominatur. Quantis afflictionibus vos qui adestis, qui redistis, invaserunt, vos ipsi melius nostis, qui substantias vestras, qui sanguinem vestrum ibi Deo immolastis. H
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ꝓ nob̃ passus ẽ. peccatis nr̃is exigentib sub spur¬
citia paganoꝵ redacta ẽ. dĩq seruituti ad ignominiã
nr̃am dico sub ducta ẽ. Id̃ enĩ ita ẽ. ĩpꝓꝑii urĩ cu¬
mulꝰ ẽ: xpiãnoꝵ qͥita ꝓmeruimꝰ magnũ dedecꝰ ẽ.
Cui seruit. nc̃ eccłia beate marie. inqͣ ipsa ꝓ corpore
sepulta fuit. inualle iosaphat. Sed qͥ tẽplũ salomo¬
nis ĩmo diũ pͣt̾ misimꝰ. inqͦ sinulacra sua barbare
nationes contͣ ius ⁊ fas mͦ collocata uenerant᷑: Itẽ
ur̃is uidistis. qͣnte abhominationis traditũ sit.
nde uiolent̃ abstrahunt turci qͣs ꝓelemosina. illuc
moltotiens intulistis oblationes. ibi nimirũ mul¬
a tas ⁊ innumeras religioni nr̃e ingert᷑ irrisiones.
t tam̃ illo in loco nĩgnota loqͦr reqͥeuit dr̃: ibi
ꝓ nob mortuus ẽ: ibi sepultꝰ ẽ. Quã p̃ciosꝰ sepul¬
qͥdẽ ibi ds̃ adhuc animũ p̾t̾mittit facere mi¬
raculũ: cũindieb passionis sue extinctis om̃ib & in

Expanded text:
ipse pro nobis passus est, peccatis nostris exigentibus, sub spurcitiam Paganorum redacta est, Deique servituti ad ignominiam nostram dico subducta est, quod enim ita est improperii qui ita promeruimus, magnum dedecus est. Cui servit nunc ecclesia B. Mariae in qua ipsa pro corpore sepulta fuit in valle Josaphat? Sed quid templum Salomonis, imo Domini praetermisimus, in quo simulacra sua barbarae nationes contra jus et fas modo collocata venerantur? De ris vidistis quantae abominationi traditum sit. Inde violenter abstrahunt Turci quas pro eleemosyna illic multoties intulistis oblationes, ibi nimirum multas et innumeras religioni nostrae ingerunt irrisiones. Et tamen illo in loco non ignota loquor, requievit Deus, ibi pro nobis mortuus est, ibi sepultus est. Quam pretiosus sepuldem ibi Deus hoc annuatim praetermittit facere miraculum, cum in diebus passionis suae exstinctis omnibus et in
Abbreviated transcription (Latin):
subiugata rursũ seruiuit. qͥa celesti imꝑatori
militare pede temptĩ c̃cẽpsit. Facta ẽ. igitur᷑
babilonico admirabili tẽpore diutino tributa¬
ria. que suꝑba cerucositate axp̃o suo deuiaue¬
rat. Quã obrẽ seruier̃ dñis ꝑ fanis. hii qͥ mortẽ¬

Expanded text:
subjugata rursum servivit, quia coelesti imperatori subjugata rursum servivit, quia coelesti imperatori militare pedetentim contempsit. Facta est igitur Babylonico admiraldi diutino tempore tributaria, quae superba cervicositate a Christo suo deviarat; quamobrem servier
Abbreviated transcription (Latin):
sessã. ⁊ ad solũ usq dicutã.
& aꝓpͥis filiis incaptiuitatẽ abductis orbatã. uari¬
asq tempoꝵ tumultuationes ante saluatoris ad¬
uentũ ꝑpessã nouert̃ qͥuł historĩgraphoꝵ libros
saltẽ tenint̾ legert̃. uł qͥ cõputantiũ relationi
aures audiendi auidas accõmodauer̃. Lam uero
xp̃m p̃dicantẽ suꝑ eã flesse. ⁊ eiꝰ abolitionẽ de¬
nuntiasse nullus ignorat nͥ si qͥs forte pagniã e¬
uãgłui imprudens. ⁊ impudens. uecordit̾ c̃culcat.
Quod qͦmͦ acciderit. legenti gesta titi iuespasiani
in difficult̃ patebit. quã lectionẽ uir eloquen¬
tissimꝰ iosephus stilo celebri c̃secrauit. Ipsãi¬
terũ reedificatã. ⁊xpĩanis insignib insignitã.
⁊ eccłiarũ edificiis decentissimis honoratã. isa
ad huc loquunt᷑ aedificia: os qͥb tota ciuitas
circũ uallat᷑ ꝓuecta testant᷑ moenia. Que ciui
tas: qm̃ ipͣsiꝰ sue xpĩanitatis temporib xp̃o
suo quã oportuit minꝰ obtẽꝑauit : t̃reno regi

Expanded text:
 ad solum usque dirutam, et a propriis filiis in captivitatem abductis orbatam, variasque temporum tumultationes ante Salvatoris adventum perpessam, noverunt qui vel historiographorum libros saltem tenuiter legerunt; vel qui computantium relationi aures audiendi avidas accomodaverunt. Jam vero Christum praedicantem super eam flesse, et ejus abolitionem denuntiasse, nullus ignorat, nisi si quis forte paginam Evangelii imprudens et impudens vecorditer conculcat. Quod quomodo acciderit, legenti gesta Titi et Vespasiani indifficulter patebit: quam lectionem vir eloquentissimus Josephus, stylo celebri consecravit. Ipsam iterum reaedificatam et Christianis insignibus insignitam, et ecclesiarum aedificiis decentissimis honoratam, ipsa adhuc loquuntur aedificia, et quibus tota civitas circumvallatur provecta testantur moenia; quae civiam in ipsius suae Christianitatis temporibus, Christo suo quam oportuit minus obtemperavit, terreno Regi
Abbreviated transcription (Latin):
płationes. qͦ singulatĩ possemꝰ referre : sed instant
lacrime ⁊ gemitꝰ. instant suspiria & singultꝰ.
loremꝰ fr̃s. eia ploremꝰ : ⁊ cũ salmista medullitꝰ
plorantes ingemiscamꝰ. Nos miseri. nos infelice ᷤ:
gentes inhereditatẽ tuã. polluer̃ tẽplũ scm̃
tuũ. possuer̃ ierłm in pomoꝵ custodiã. Posue

Expanded text:
lationes, quae sigillatim possemus referre; sed instant lacrymae ac gemitus, et instant suspiria et singultus. Ploremus, fratres, eia ploremus, et cum Psalmista medullitus plorantes ingemiscamus, nos miseri, nos infelices, qgentes in haereditatem tuam, polluerunt templum sanctum tuum; posuerunt Jerusalem in po
Abbreviated transcription (Latin):
nuus. Aciei Sexcte p̃sedit Boamũdꝰ ut om̃t
siquo uenerande crucis editiorib stantes inlocs
om̃s consignabant. Eoribant autẽ᷑ ordinate ꝑ
portã que est ante machomariã. Nec illus si¬
lentio suppͥm̃dũ arbitror: qͦd dũ exirent de
ciuitate. pluuuola tamꝙͣ roscida stilla cecidit.
que quasi ros matutiꝰ irroratos eqͦs areqͥdes
ita letisicauit. ut eqͥ tamꝙͣ echi larati brui
uocant. inuachinã iacere.&. nicbil otiosũ
admitt̃e.Ap̃iani econtia oleũ qͥmaxime
formidare. innullo tam̃ defic̾e. Sic p̃liũ
illud ad uesꝑam usq ꝓtelatũ ẽ. Lantũ¬
siqͥdẽ erat infatigata uͥtꝰ agarenorũ
ut audact̃ resellerent. uetsutias xͥ anorũ.
ulferiꝰ tam̃ dͤ turrib uir alti sangͦinis
r audatie mirabił lemouicensis ori

Expanded text:
nuus: aciei sextae praesedit Boamundus, ut omnnuus: aciei sextae praesedit Boamundus, ut omnsigno reverendae crucis, editioribus stantes in locis, omnes consignabant. Exibant autem ordinate per portam quae est ante Machomariam. Nec illud silentio suprimendum arbitror: quod dum exirent de civitate, pluviola, tanquam roscida stilla, cecidit: quae, quasi ros matutinus, irroratos equos et equites ita laetificavit ut eqni tanquam exhilarati hiocant, in machinam jacere, et nihil otiosum admittere. Christiani econtra oleum, quod maxime formidare; in nullo tamen deficere. Sic praelium illud ad vesperum usque protelatum est. Tantum erat infatigata virtus Agarut audacter refellerent versutias Christianorum. Gulferius tamen de turribus, vir alti sanguinis et audaciae mirabilis, Lemovicensis ori
Abbreviated transcription (Latin):
iã subacta. Legati tro gradũ iter arripientis es¬
certiore reddidet᷑ Int̃im fames in ualescebat.
crtimor curcorũ corda pauitanciũ xp̃ianorĩ
aslbuc aliquatenꝰ euirabat. Landẽ sacerdotũ
edicdo triduanis expletis ieuimis ꝓcessionibs
ꝑeccłias cuͣ letaniis celebratis: a oxpĩanorũ
singłis sacro sc̃o uiatico munitis pugnã ori¬
nauer̃. Sex gͥ acies in ipsa ciuitate ordinaues
Inacie pͥma fuit hugo magnꝰ cũ francigenis:
a comite flandrensi. Inscda dua Godefredꝰ: cu
suo bellicoso exercitu. Int̾cia: Rob̾tꝰ normas¬
norũ dux. Inquarta. Podiensis ep̃s. secũ por¬
tans lanceã quã xp̃iani s p̃ferri desid̾abas
. p̾sidiũ  tutam̃tũ ibi magnũ credebant
Baunũdꝰ qͦq comes scĩ egidiire mansis. qi¬
tus obsernaret net᷑ci de castello descende
qi. inciuitatẽ pede libo irruerent. Acier
qͥntaᷤ regebat Tancredꝰ pͥnceps. omiles str¬

Expanded text:
jam subacta. » Legati retrogradum iter arripientes, fesjam subacta. » Legati retrogradum iter arripientes, fescertiorem reddiderunt: interim fames invalescebat; et timor Turcorum corda pavitantium Christianorum adhuc aliquatenus evirabat. Tandem, sacerdotum edicto, triduanis expletis jejuniis, processionibusque per ecclesias cum laetaniis celebratis, et Christianorum singulis sacrosancto viatico munitis, pugnam ordinaverunt. Sex igitur acies in ipsa civitate stabiliverunt. In acie prima fuit Hugo Magnus cum Francigenis et comite Flandrensi: in secunda, dux Godefridus cum suo bellicoso exercitu: in tertia, Robertus Northmannorum dux: in quarta, Podiensis episcopus, secum portans lanceam, quam Christiani sibi praeferri desiderabant; et praesidium et tutamentum sibi magnum credebant: Raimundus quoque comes Sancti Aegidii remansit, quatenus observaret ne Turci de castello descenderent, et in civitatem pede libero irruerent. Aciem quintam regebat Tancredus, princeps et miles stre
Abbreviated transcription (Latin):
nus toruo uultu: respondisse fert᷑. Longe alit̃
trutinamꝰ. Acp̃ĩanitatẽ enĩ ur̃ãm que idolatria
ꝙ. ab ominatio est om̃ind respuimꝰ : & abomitiamͣ.
Crucifixus urͣ quẽ p̃cenditis. qͥse crucis imꝓꝑio
ñ pocuit eriꝑe. uos nrĩs cripiet manib ⁊ Miram᷑
qͦd hiatu t̾rã quã diu possedittiꝰ urãm uocare p̃sumitis
quã ante setrũ illũ suꝑsticiosũ ur̃m ꝓgenitores
nr̃i posseder̃ sed illos fallaciis suis adiͣtatis sue
cult̾a auertit. eosq innugacissimã sectã urãm
deceptos seducit. Porro &. t̾ra nr̃i uiris est ab an¬
tiquo: .&. uirtꝰ nt̃a uob̾ erasis nob̃ eã more resti¬
tuet. Qd si nob̾cũ uellecis turci fieri qͦd nob̾ ad
uitã tutandã eẽt ꝑ necessariũ .&r. statĩ ciuitatẽ
&. multas alias regiones uob̾ cõmittemꝰ. & qͥcũq.
pedites sunt eqͥtes sublimaremꝰ: & ꝓ uob̾ ubiq
pugnarenꝰ Eͥd si cahos respuitis. uos cogitate de
fuga nos enĩ ꝓuis  miꝰ nob̾ dec̾ta subigenda ĩmo

Expanded text:
o vultu respondisse fertur: « Longe aliter trutinamus: Christianitatem enim vestram, quae idololatria et abominatio est, omnino respuimus et abominamur. Cruxcifixus vester, quem praetenditis, qui se crucis improperio non potuit eripere, vos nostris eripiet manibus? Miramur, quo hiatu terram, quam diu possedimus, vestram vocare praesumitis, quam ante Petrum illum superstitiosum vestrum, progenitores nostri possederunt: sed illos fallaciis suis, a Deitatis suae cultura avertit; eosque in nugacissimam sectam vestram deceptos seduxit. Porro, et terra nostri juris est ab antiquo, et virtus nostra, vobis erasis, nobis eam mox restituet. Quod si nobiscum velletis Turci fieri, quod nobis ad vitam tutandam esset pernecessarium, et istam civitatem, et multas alias regiones vobis committeremus: et quicunque pedites sunt equites sublimaremus; et pro vobis ubique pugnaremus. Quod si et hoc respuitis, vos cogitate de fuga: nos enim providebimus nobis de terra subigenda, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a uob̾ absportare ꝑmitt̾ent. &. siqͥd uelle¬
tes de suo gratis contrad̾ent. Si autẽ qͦd meliꝰ
eẽt adbaptismũ suspiraretis. sacram̃tũ illud
uob̾ libent᷑ imꝑtirent. &. t̾rã istã dicioni ur̃e resti¬
tuerent. &. semet ipsos inimicis ur̃is ꝓuob̾ tamqͣ.¬
uteritu fr̃s oppone̾nt. Sin autẽ: accingimini
gladio .a. si audetis cogitate dep̃lio. Pugnabit
securiꝰ. quẽ eiꝰdẽ cause ꝓqua pugnat᷑. iusticia
tue t᷑. Sed nos inuoluntate dĩ c. dm̃ ꝓmerebim᷑

Expanded text:
vestra vobis absportare permitterent; et si quid vellevestra vobis absportare permitterent; et si quid velletis de suo gratis contraderent. Si autem, quod melius esset, ad baptismum suspiraretis, sacramentum illud vobis libenter impertirent: et terram istam ditioni vestrae restituerent; et semetipsos inimicis vestuterini fratres, opponerent. Sin autem accingimini gladio et si audetis cogitare de praelio, pugnabit securius, quem ejusdem causae, pro qua pugnatur, justitia tuetur: sed nos, in voluntate Dei, et Deum promerebimur
Abbreviated transcription (Latin):
debello tractare. Consiliati st̃ gͦ ut ñtios suos
ad turcorũ pͥncipes dirig̾e̾nt. qͥꝑ int̃pretẽ ad eos
sua it : ponsa referrent. Miser̃ autẽ enos secrũ
heremitã .x. quendã herluinũ: lingue turcane
uĩ exꝑtẽ. hi duo satis gnari.&. industrii uiri. ex
xp̃ianis corbaranno suisq ita dixcer̃. Mittiuit
citus. rogantes ut abeorũ infestacione de in ab¬
sistatis : &. xp̃ianos insectari amodo desinatis.
Ut qͥd enĩ contra eos tentoria ur̃a locastis. & armi
bellaturi uibrando parastis.o Qd enĩ uob̾ male
faciunt e Nã qͥd ad uos de antiochia ꝓqua con¬
gregati estis. Si uidicio contend̾e uultis. nũ qͥd
tra ista dietante iusticia xp̃ianorũ ñ est & Non¬
ne eã p̃dicatione sua beatꝰ xp̃ianitati s destiua¬
uit Pecrus: Nũ qͥd ñ inipsa eadẽ ipse p̾sedit
ausu temerario meos militare disponitis. Itane
gatis. ⁊ Mandant gͥ qͦd si parificĩ hecodetis. oĩa

Expanded text:
de bello tractare. Consiliati sunt ergo ut numios suos de bello tractare. Consiliati sunt ergo ut numios suos ad Turcotum principes dirigerent, qui per interpretem ad eos sua responsa referrent. Miserunt autem duos, Petrum Heremitam, et quemdam Herluinum, linguae Turcanae non expertem. Hi duo, satis gnari et industrii viri ex Christianis, Curbaranno suisque ita dixerunt: « Mittunt citus, rogantes ut ab eorum infestatione dein absistatis: et Christianos insectari a modo desinatis. Ut quid enim contra eos tentoria vestra locastis, et arma bellaturi vibrando parastis? Quid enim vobis male faciunt? Nam quid ad vos de Antiochia, pro qua congregati estis? Si judicio contendere vultis, nunquid terra ista, dictante justitia, Christianorum non est? Nonne eam praedicatione sua beatus Christianitati destinavit Petrus? Nunquid in ipsa eadem ipse praesedit ausu temerario in eos militare disponitis. Itane gatis? Mandant igitur quod si pacifici recederitis, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dini deputaret᷑. ñ francorũ fortitudim. Qui
autẽ erant inciuitate addmͣ conuersi. totaͣ
sua̾ spẽ insuꝑnis collocauere. qmͣ abbuma¬
no adiutorio coacti st̃ diffid̾e. Locuti s̃ gͦ ad
in uicẽ: de lancea dnĩ disquerenda. Magnã
etũ habebant in illa fiducia᷑ si nueniret᷑:
luit autẽ sententia plurimorũ: &. tredecĩ
laboriosis .o. strenius hominib qͥ ibi curiose
fõd̾ent opus alud cõmiser᷑ fo̾d̾unt gͦ amane usq
ad uesꝑam᷑: &. tandẽ eodẽ Petro cui reuelatũ fu¬
erat. p̃semt. repper᷑ lanceã. Qua condigna reu¬
rentia leuata. publicꝰ clamor exorit᷑: ir. ut dͥe¬
bebat᷑ letabundꝰ ad eã fit concursus m. taͦta de¬
uotione de osculat᷑. Uid̾es popłos lacͥmis irrora¬
tos quas extorquebat gaudiũ : ꝑpend̾es gaudiũ
qͦd peꝑerat tante rei exꝑunͣtũ. Orta ẽ gͥ int eos
tanta leticia. ut remota om̃i accidia. deinceps
nulliꝰ meminerint mesticie.&. extc̃ ausi fuerit

Expanded text:
. Qui autem erant in civitate, ad Deum conversi, totam suam spem in supernis collocavere: quoniam ab humano adjutorio coacti sunt diffidere. Locuti sunt ergo ad invicem de lancea Domini disquirenda, magnam enim habebant in illa fiduciam, si inveniretur; luit autem sententia plurimorum, et tredecim laboriosis et strenuis hominibus, qui ibi curiose foderent, opus illud commiserunt: foderunt ergo a mane usque ad vesperam: et tandem, codem Petro cui revelatum fuerat praesente, repererunt lanceam. Qua cum digna reverentia levata, publicus clamor exoritur; et ut debebatur, laetabundus ad eam fit concursus, et tota devotione deosculatur. Videres populos lacrymis irroratos, quas extorquebat gaudium: perpenderes gaudium, quod pepererat tantae rei experimentum. Orta est igitur inter eos tanta laetitia, ut, remota omnia accidia, deinceps nullius meminerint maestitiae. Et extunc ausi fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
etiã om̃is eocercitꝰ ille die illo facti sunt stupidi.
ut stupore m̃tis ꝑt̾riti. pene a se ipsis desipu¬
erint. Tandc̃ tam̃ redier̃ ad se: &. uoces queru¬
las .&. p̃ces placabiles .cr. lugubres querelas de¬
nuo addm̃ deuotiꝰ emisere. Imꝑator autẽ ni¬
mis festine uerb̃ credulus blesiensis in illa sin¬
gulari necessitate nullo x p̃ianis obsessis au¬
xilio collato. constantinopolĩ sue qͥeti satis¬
faciens reu̾sus ẽ. Ecce quantũ nocuit exerci¬
tui dĩ Stephanꝰ carnotensis. qͥdũ sibi soli
consuluit. fr̃ĩb co cõmilitonib suis. dimissis:
ĩꝑatoris auaciliarẽ p̃sentiã ab eis au̾tit.cr.
rumores alios quã eũ decuit. ñ ueridicꝰ por¬
titor eructuauit. Eoc dĩ tam̃ dispositione
factũ nequaꝙͣ dubitamꝰ. qͥ disponit om̃ia sua¬
uit᷑ : nec casu fortuito. ꝑmittit. uel unũ passe¬
rẽ ad tͣrã cad̾e. Si enĩ aleaeiꝰ inꝑator ad ue¬

Expanded text:
etiam omnis exercitus ille, die illo facti sunt stupidi, etiam omnis exercitus ille, die illo facti sunt stupidi, ut stupore mentis perterriti pene a seipsis desipuerint: tandem tamen redierunt ad se; et voces querulas et preces placabiles, et lugubres querelas, denuo ad Deum devotius emisere. Imperator autem, nimis festine verbis credulus Blesiensis, in illa singulari necessitate, nullo Christianis obsessis auxilio collato, Constantinopolim suae quieti satisfaciens reversus est. Ecce quantum nocuit exercitui Dei Stephanus Carnotensis, qui dum sibi soli consuluit, fratribus et commilitonibus suis dimissis, imperatoris auxiliarem praesentiam ab eis avertit; et rumores alios quam eum decuit, non veridicus portitor eructavit. Ex Dei tamen dispositione factum non dubitamus, qui disponit omnia suaviter; nec casu fortuito permittit, vel unum passerem ad terram cadere. Si enim Alexius imperator adve
Abbreviated transcription (Latin):
successuns saltẽ generationib militẽ
głosũ nr̃a cõm̃dauerit pagina. heu
qͦt &r quantis calamitatib frantorũ
emarcuerant animi. qͥ unũ exsuis co¬
tadie uider̃ pugnantẽ nec succurre:
audier̃ clamantẽ nec responder̃.
Quos cũ duces uocarent ñconuenie¬
bant. cũ litui clang̾ent indomib
latitabant: ĩmo inermes .ꝙ. exani¬
mati bellũ diu rogatũ de testabant᷑.
q. lã uelud ex animes. imbelles co.an¬
glorii mori pͣ optabant Boamũdꝰ
c. duces sic exeicitũ defectũ ire uiden¬
tes. qͥa nec uolebant se ẽ defendere.
nec saltẽ ad murũ usq qͥ ciuitate᷑
aboppido ut cũq. tenui discͥmine
separabat. pot̾ant eos deducere:
ignẽ copiosũ mandauer̾ accendi.
ciuitatẽ᷑ ex parte cremari. quatenꝰ
uel sic domos exirent.&. latibula
inqͥb ad ultimũ eiuirati satis inue¬
recunde delitescebant. Aecensus ẽ
itaque ignis in urbe: qua parte

Expanded text:
successivis saltem generationibus, militem successivis saltem generationibus, militem gloriosum, nostra commendaverit pagina. Heu! quot et quantis calamitatibus Francorum emarcuerant animi, qui unum ex suis tota die viderunt pugnantem, nec succurrerunt; audierunt clamantem, nec responderunt. Quos cum duces vocarent, non conveniebant; cum litui clangerent, in domibus latitabant: imo inermes et exanimati, bellum diu rogatum detestabantur; et jam velut exanimes, imbelles et inglorii, mori praeoptabant. Boamundus et duces sic exercitum defectum ire videntes, quod neque se volebant defendere; nec saltem ad murum usque qui civitatem ab oppido utcunque tenui discrimine separabat, poterant eos conducere: ignem copiosum mandaverunt accendi; civitatem ex parte cremari: quatenus vel sic domos exirent, et latibula in quibus ad ultimum evirati, satis inverecunde delitescebant. Accensus est itaque ignis in urbe qua parte
Abbreviated transcription (Latin):
erant incastello axp̃ianorũ infestina¬
tione nullatenꝰ absistebant. sed tota d se¬
dulitate francos incursabant. Inclu¬
serunt itaque quadã die francis uiden¬
tib tres xp̃ianos inquadã turre : nec ausi
fuerunt franci subsidiũ inclusis conferre.
De fecerant enĩ multis afflicti tͥbulatio¬
nibus: x. ad huc tabescebãt nullis nͥ in
spe releuati consolationib. Duo gͥ ex
eis grauit᷑ uulnerati exier᷑ deturre : t̾ciꝰ
quoque uirilit̃ totadie se defendebat.
solus de turcorũ inuasione. Strauit etiã
duos turcos nullis coaduinatꝰ auxiliis.
sed sola manu ꝑsequentiũ obstitit turmis.
hec id circo dixerimꝰ. ut quantũ iã eat̾ri¬
ti fueruit xp̃ian dic̾e non omiserimꝰ. qm̃
bant ꝓeis corã positi obluctari. Ille p̃lia¬
tor fortissimꝰ hugo sorsennatꝰ dicebat᷑.
de exerecitu Godefredi de monte scabio¬
so. uir qͥdẽ magnanimꝰ & audax: &
uit̾ om̃s bellicosos p̃cipua laude dignꝰ
hunc gͥ quẽ suorũ ñ uiuer᷑ arma.

Expanded text:
erant in castello, a Christianorum infestatione nullatenus absistebant; sed tota sedulitate Francos incursabant. Incluserunt itaque quadam die, Francis videntibus, tres Christianos in quadam turre, nec ausi fuerunt Franci subsidium inclusis conferre. Defecerant enim multis afflicti tribulationibus; et adhuc tabescebant, nullis nisi in spe relevati consolationibus. Duo igitur ex eis graviter vulnerati, exierunt de turre; tertius quoque viriliter tota die se defendebat solus de Turcorum invasione: stravit itaque duos Turcos, nullis coadjutus auxiliis: sed sola manu persequentium obstitit turmis. Haec idcirco dixerimus, ut quantum jam exterriti fuerint Christiani, dicere non omiserimus: quobant pro iis, coram positi, obluctari. Ille praeliator fortissimus, Hugo Forsenatus dicebatur, de exercitu Godefridi de monte Scabioso; vir quidem magnanimus et audax, et inter omnes belticosos praecipua laude dignus. Hunc igitur quem suorum non juverunt arma,
Abbreviated transcription (Latin):
quus ꝓpe sequebat᷑ : .x. castra meta¬
ti sunt adpontẽ ferreũ.ꝙ. firmitatẽ
illã confestim expugnauer᷑ .&. om̃s
ex timplo int̾fecer᷑. reseruato illiꝰ cas¬
telli dño : ferreisq uinculis alligato.
Is etiã bello de quo pͦ dicet᷑ ꝑ acto: ui¬
uus .ꝙ. uinctꝰ in uentꝰ est. Facta est di¬
es crastina: x. corbarannꝰ intͣ lacũ
. flumen metatꝰ est castra: or. ibi
duos fecer̃ dies. Castellũ autẽ sibi
redditũ cuidã familiari suo coͣmisit
cr. ait. Noui fidẽ tuã . audacia᷑ .&.
tẽꝑantiã. . idcirco ciuitatẽ hanc ui¬
gilantie tua cõmittã. Sciebã in ꝙͣ

Expanded text:
quus pone sequebatur, et castra metaquus pone sequebatur, et castra metati sunt ad Pontem Ferreum: et firmitatem illam confestim expugnaverunt, et omnes extemplo interfecerunt, reservato illius castelli domino, ferreisque vinculis alligato. Is etiam bello, de quo post dicetur, peracto, vivus et vinctus inventus est. Facta est dies crastina, et Curbarannus inter flumen et lacum metatus est castra: et ibi duos fecerunt dies. Castellum autem sibi redditum cuidam familiari suo commisit, et ait: « Novi fidem tuam, et audaciam, et temperantiam; et idcirco civitatem hanc vigilantiae tua
Abbreviated transcription (Latin):
mrminat᷑ grandia. Ecce antiochiã
in expugnabilẽ ciuitatẽ. ingenio¬
sa ꝓditione obtinuer᷑: .x. munici¬
piũ qͦd ĩminet urbi popłs teme¬
rariꝰ obseder̃ hiatuque coturnoso
contra gentẽ nr̃ãm qͥs qͥlie uiles
niendo festina. qm non recedes irre¬
meratus. nec ero beneficiis tuis in¬
gratus. Pret̾ea tͥ ꝑpes faciã homi¬
nũ.&. urtua fidelitate ciuitatẽ ꝙͣ.
nolueris ut totis uirib ꝓte conten¬
dam. castellũ imanꝰ nr̃a cõmicte.
ir ego illud satellitib meis delega¬
bo pꝰ quã dece sic̃ dixi securꝰ ero.
plebeculã illã totis nisib impugna¬
bo. Sin autẽ: tͣre mee tamtũ modo
patrocinabor. Sen sadolus indigus
auxilũ corbaraum postulationib
adqͥeuit: or. municipiũ potestati
ꝓtectoris contradidit. Tertia uͦ die
pͦ quã ciuitas xp̃ianis est tradita.
municipiũ qͦ que corbarannꝰ obti¬
nuit: p̃dicti pͥncipis cursores ꝓpe
ciuitatẽ cursitauer̃. Exercitꝰ reli¬

Expanded text:
et minatur grandia. Ecce Antiochiam et minatur grandia. Ecce Antiochiam inexpugnabilem civitatem ingeniosa proditione obtinuerunt; et municipium quod imminet urbi, populus temerarius obsederunt, hiatuque Coturnoso contra gentem nostram, quisquiliae viles, niendo festina, quoniam non recedes irremuneratus, nec ero beneficiis tuis ingratus. Praeterea perpes tibi faciam hominium, et in tua fidelitate civitatem quam volueris ut totis viribus pro te contendam, Castellum in manu nostra committe; et ego illud satellitibus meis delegabo. Postquam de te, sicut dixi, securus ero; plebeculam illam totis nisibus impugnabo: sin autem, terrae meae tantummodo patrocinabor. » Sensadolus indignus auxilii, Curbaranni postulationibus acquievit, et municipium potestati protectoris contradidit. Tertia vero die postquam civitas Christianis est tradita, municipium quoque Curbarannus obtinuit; praedictique principis cursores prope civitatem cursitaverunt: exercitus reli
Abbreviated transcription (Latin):
nalitatis humanꝰ affectꝰ. Cognita in quã
inqͦs deuenerim casus : ꝑpende mundane
tͥbulationis uicissitudines. Que me modo
fortuna oblico respicit intuitu. mͥ nuꝑ
arridebat : o. tunc prẽ obtuno .cr. ciuitate
inclita gratulabar. Idẽ infortuniũ. tibi
timeas oportet. Intuis scd̃is successib p̃¬
mediteris necesse est. depͣcauendis aduer¬
sitatib. fortunati cr. lib̾alis hominis est.
alienas calamitates autumare suas: alie¬
ne miserie largã impend̾e miscd̃iam.
Succurre gͦ mͥ qͦtibi succurri uelles ani¬
mo: si te fortuna meo tetigisset incõ¬
modo. Si de xp̃ianis tͥumphare uo¬
lueris : potes &. enĩ eos indifficult᷑¬
m. gentẽ nr̃am lib̃tati restitues.
Qͥd si contra eos dimicare dissimu¬
laueris. qͥd restat nͥ ut domũ &. cog¬
nationẽ tuã ꝑditũ ire contendant ⁊
Gens enĩ ista nisi uirilit᷑ repͥmat᷑.
corasanũ ire aubelat: c. mirũ im
modũ ultra uires suas attemptat.

Expanded text:
nalitatis humanus affectus. Cogita, inquam, nalitatis humanus affectus. Cogita, inquam, in quos devenerim casus, perpende humanae tribulationis vicissitudines. Quae me modo fortuna obliquo respicit intuitu, mihi nuper arridebat; et tunc patre optimo et civitate inclyta gratulabar. Idem infortunium tibi timeas oportet. In tuis secundis successibus praemediteris necesse est de praecavendis adversitatibus. Fortunati et liberalis hominis est alienas calamitates autumare suas; alienae miseriae, largam impendere misericordiam. Succurre ergo mihi, quo tibi succurri velles animo, si te fortuna meo tetigisset incommodo. Si de Christianis triumphare volueris, potes etenim eos indifficultet gentem nostram libertati restitues. Quod si contra eos dimicare dissimulaveris, quid restat nisi ut domum et cognationem tuam perditum ire contendant? Gens enim ista nisi viriliter reprimatur, Corrosanum ire anhelat; et mirum in modum ultra vires suas attentat,
Abbreviated transcription (Latin):
imm̃ sũ conflauerat. Contraccis itaque
merare nemo pot̾at. ad uinctis adhuc
eidẽ collegio ierosolimitanorũ admirato.
damascenorũ quoque rege: corbarandꝰ ad
antiochiã ꝓficiscebat᷑. Erant in eadem eoc¬
peditione ut dictũ est. agulani circiter
cria milia. qͥtoti ferro loricati: neque sa¬
gictas neque lanceas tunebant: neque p̃¬
ter gladios inbellũ arma ferebant. Istis
antiochiã appropinquantib obuiauit
sensadolus cassiani filiꝰ &. ꝓ capta ciuita¬
te lugubris. &. pro morte pr̃is contabescens.
Uideres lacrimas ꝑpubescentia stillantes
oraque pectus etiã ad amantinũ admiscd̾ia
cõmouerent.er. ad ad uitoriũ incitarent.
Is gͥ huiuscemodi uerba flebiliter insinũ
corbaranni ꝓ fudit. Princeps in uictissime
inimica lesus fortuna supplex adte cõpel¬
lor acced̾e.ꝙ. auxciliũ alib̾ali munificen¬
tia tua rogare. Moueat te queso debita
mi iseris miscdia. cogat te mutue car¬

Expanded text:
immensum conflaverat. Contractis itaque immensum conflaverat. Contractis itaque merare nemo poterat, adjunctis adhuc eidem collegio, Jerosolymitanorum admirato, Damascenorum quoque rege, Curbarannus ad Antiochiam proficiscebatur. Erant in expeditione eadem, ut dictum est, Agulani, circiter tria millia, qui toti ferro loricati, neque sagittas neque lanceas timebant; neque praeter gladios in bellum arma ferebant. Istis Antiochiam appropinquantibus obviavit Sensadolus, Cassiani filius, et pro capta civitate lugubris, et pro morte contabescens. Videres lacrymas per pubescentia stillantes ora, quae pectus etiam adamantinum ad misericordiam commoverent, et ad adjutorium incitarent. Is igitur hujuscemodi verba in sinum Curbaranni profudit: « Princeps invictissime, inimica laesus fortuna supplex ad te compellor accedere; et auxilium a liberali munificentia tua rogare. Moveat te, quaeso, debita miseris misericordia, cogat te mutuae car
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. nisi filios &r. uacores. penatesque
suos : lariũque suorũ residuã supellectilẽ
desides tutarent᷑. Horũ pͥnceps .ꝙr. dux cors¬
barandꝰ erat. uir qͥdem bellicosissimꝰ. nul¬
li audatia scd̃s. prudentia p̾ditꝰ. diuiciis
copiosus militarib auxciliis constipatꝰ.
cupidꝰ laudis. inflatꝰ suꝑcilio iactantie.
magni nominis homo milicie soldani
ꝑsie magister. hunc ca̾sianꝰ antiochie ad¬
miratꝰ dũ obsid̾etur multis in uitauerat
legationib quatenꝰ ad antio chiã liħ andã
festinaret. nã illũ multis honoratũ do¬
nariis remitt̃et. Corbarannꝰ autẽ cũ ut
stipendia ꝓmissa reciꝑet. tũ maxime ut
nomͣ suũ dilataret acaliphas gentis sue
apłico accepta licentia semiendi inxcp̃ia¬
nos sibi gentes inumeras. turcos udeli¬
cet .q. sarracenos. arabes. publicanos. a⁊i¬
mitas. curtos. perses. agulanos. &. alios
innumeros. coagulauerat.M. exercitũ

Expanded text:
rentur, nisi filios et uxores penatesque rentur, nisi filios et uxores penatesque suos lariumque suorum residuam suppellectilem desides tutarentur. Horum princeps et dux Curbarannus erat, vir quidem bellicosissimus, nuli audacia secundus, prudentia praeditus, divitiis copiosus, militaribus auxiliis constipatus, cupidus laudis, inflatus supercilio jactantiae, magni nominis homo, militiae soldani Persiae magister. Hunc Cassianus Antiochiae admiratus, dum obsideretur, multis invitaverat legationibus, quatenus ad Antiochiam liberandam festinaret: nam illum multis honoratum denariis remitteret. Curbarannus autem, tum ut stipendia promissa reciperet, tum maxime ut nomen suum dilataret, a Caliphas, gentis suae apostolico, accepta licentia saeviendi in Christianos, sibi gentes innumeras, Turcos videlicet, Sarracenos, Arabes, Publicanos, Azimitas, Curtos, Perses, Agulanos, et alios innumeros coagulaverat, et exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
multi adhuc confluebant:
Sed qui confluxerant capta ciuitate.
alii ꝑ empti sunt. alii in municipiũ re¬
cepti. alii uͦ uite sue fuga consuluerunt.
Qui autẽ confluebant. audito de antio¬
chenorũ casu rumore substiter᷑ : de li¬
bantes anꝓcul disced̾ent. an ꝓpiꝰ acced̾ent.
Disced̾e suadebat fama que felices xp̃ia¬
norũ passim p̃nuntiabat successus.or. ex
felicib feliciores auspicabant᷑ : coad circo
mecus quã macimꝰ singulorũ pectorib
inserebatur. Acced̾e uͦ eos exortabatur
ira ꝓcontͥbuliũ suorũ inimica int̾fectione.
pudor ꝓ pegrinorũ nullatenꝰ adhuc rep̃s¬
sa temeritate. Confidebant etiã innatio¬
nũ coagulatarũ diffusa multitudine.&. in sua
sicuti lactitabant singulari animositate.
Pret̾ea inglorios se ẽẽ dicebant. nisi inplti
paucorũ stoliditatẽ cõpescerent. nisi mnuen¬
ticios indigene asuis finib dissicerent. nisi
suorũ sanguinẽ hostiliter effusũ uscisce¬

Expanded text:
multi adhuc confluebant: multi adhuc confluebant: sed qui confluxerant, capta civitate, alii perempti sunt, alii in municipium recepti, alii vero, vitae suae fuga consuluerunt: qui autem confluebant, audito de Antiochenorum casu rumore, substiterunt, deliberantes an procul discederent, an proprius accederent. Discedere suadebat fama, quae felices Christianorum passim praenuntiabat successus, et ex felicibus feliciores auspicabantur, et idcirco, metus quammaximus singulorum pectoribus inserebatur. Accedere vero eos exhortabatur ira, pro contribulium suorum inimica interfectione; pudor, pro peregrinorum nullatenus adhuc repressa temeritate. Confidebant etiam in nationum coagulatarum diffusa multitudine; et in sua, sicuti jactitabant, singulari animositate. Praeterea ingloriose se esse dicebant, nisi multi paucorum stoliditatem compescerent, nisi adventitios indigenae a suis finibus dissiscerent, nisi suorum sanguinem hostiliter effusum ulcisce
Abbreviated transcription (Latin):
nes mundatia ꝓsꝑitas. huius modi st̃
tua stipendia. fallar or. deceptiua for¬
tuna. Gentiles fatis &. fortune nobis
ad qͥescunt : ecce cassianꝰ in felia dux.
infestis delusus. ꝑunitur : ecce germen
regiũ tamꝙͣ qͥlibet instercore natꝰ in¬
decenter corpore in humato capite
plectitur. Balteu̾ autẽ eiꝰ o uaginã
serraginita bizanteos app̃tiauer̃. Gentes enĩ
ille huiusmodi faleris &. fibulis ualde
gloriantur. Platee uͦ &. om̃s ciuitatis int᷑¬
capedines ita densis erant occupate. ca¬
daueribus. ut lib̾ nemini daret᷑ incessus.
cõpita nimirũ &r. uiculi cesis impediebant᷑
corporibꝰ. Horror itaque .&. fecor nimiꝰ:
qͥbus libet incũbebat uiatorib. Ciuitas
itaque antiochia excepto muncipio
capta est:ꝙ. cassianꝰ ut dictũ est de for¬
miter obtruncatꝰ est. quarta feria. tͣcio
nonas uinii. E xelicit LIEER SECUNDUS
uos obsid̾etur antiochia: mul¬
ti ad eiꝰ ad itoriũ conflexerant.

Expanded text:
nes, mundana prosperitas! hujusmodi sunt nes, mundana prosperitas! hujusmodi sunt tua stipendia, fallax et deceptiva fortuna! Gentiles fatis et fortunae nimis acquiescunt. Ecce Cassianus infelix, dux infestis delusus, perimitur. Ecce germen regium, tanquam quilibet in stercore natus, indecenter corpore inhumato pleplectitur. Balteum autem ejus et vaginam, sexaginta byzanteos appretiaverunt. Gentes enim illae hujusmodi faleris et fibulis valde gloriantur. Plateae vero et omnes civitatis intercapedines ita densis erant occupatae cadaveribus, ut liber nemini daretur incessus, compita nimirum et viculi, caesis impediebantur corporibus. Horror itaque et fetor nimius quibuslibet incumbebat viatoribus. Civitas itaque Antiochia, excepto municipio, capta est; et Cassianus, ut dictum est, deformiter obtruncatus est, quarta feria, tertio Nonas Junii. INCIPIT LIBER TERTIUSum obsideretur Antiochia, multi ad ejus adjutorium confluxerant,
Abbreviated transcription (Latin):
co. nescio quo modo non minori tamͣ
infortunio. sed dilato uiuus aufugit. Cer¬
uenit enĩ in lancredi tͣram ultra quã
credi potest palpitans. Incertũ habet᷑
antociꝰ ex pers confugũ discesserit. an
ad dis qͥrendũ acontͥbulib suis adiuitoriũ
discurrerit. Illud certũ habet᷑. qm̃ si
castellũ suũ introisset : sibi suisque
oportunꝰ consuluisset. Eqͥs gͦ illiꝰ soda¬
liũque suorũ ad extremũ fatigatis.
coactꝰ sustitit. o in qͦddã tuguriũ di¬
uertit : ibique ñ satis fidelit᷑ delituit.
hoc .&. enĩ regionis illiꝰ accole cõꝑto.
stiam uidelicet uel armenii. concursu
in eũ facto suꝑ incubuer̃ .&. app̾hensi
capud amputauer̃: o. amputatũ corã
Boamũdo deculer᷑: ut scilicet taliter
ipsiꝰ ꝓ mererent᷑ grãm : ipsique libtate
donarent᷑. & potirent᷑ obtata. Gassiani aui di¬
autẽ uiri clarissimi. finis fuit obscurꝰ
ar miserabilis. Tales st̃ tue remuneratio¬

Expanded text:
et nescio quomodo, non minori tamen et nescio quomodo, non minori tamen infortunio, sed dilato, vivus aufugit. Pervenit enim in Tancredi terram, ultra quam credi potest palpitans. Incertum habetur, an totius expers confugii discesserit, an ad disquirendum a contribulibus suis adjutorium discurrerit. Illud certum habetur, quoniam si castellum suum introisset, sibi suisque opportunius consuluisset. Equis ergo suis sodaliumque suorum ad extremum fatigatis, coactus substituit; et in quoddam tugurium divertit, ibique non satis fideliter delituit. Hoc etenim regionis illius accolae comperto, Suriani videlicet vel Armenii, concursu in eum facto, superincubuerunt: et apprehensi caput amputaverunt, et amputatum coram Boamundo detulerunt, ut scilicet taliter ipsius promererentur gratiam, ipsique libertate donarentur et potirentur optata. Cassiani autem, viri clarissimi, finis fuit obscurus et miserabilis. Tales sunt tuae remuneratio
Abbreviated transcription (Latin):
le.Tanto siqͥdẽ examine urbẽ introierãt
franci. gentiq illi circũcise pͣualuerant:
ut in numeris in t̾emptis qͥcqͥd residuũ
eẽ potuit. uel incastellũ qͦd imminebat
urbi abigerent: uel in alia quelibet di¬
uertacula effugarent. Nec etati nec se¬
xeui: nec cuiꝰ condictione nocte illa in¬
dultũ est. Nox erat ambigua. cr. idõ ꝓ¬
miscui secus nullũ exceꝑat. Dies illũ¬
deit .cr. qͥ morabant᷑ incastris tumultu¬
antib popłis or reboantib lituis excĩti.
uexillũ boamũdi uiderͣ ꝙ. agnouer᷑:
&. de capta ciuitate gauisi st̃. Cucurrer
gͥ ad portas .cr. introeuntes siqͦs in ue¬
ner᷑ turcos subt̾ sugere molientes cccider᷑
o. facta ẽ illa dies maxima gentiliũ
strages. Nor illa o. mane illud. letalẽ᷑
peꝑerunt antiochenis fortuna᷑. Quidã
etiã ꝑportas uiui effuger᷑: qm impetuo¬
sis francis in cogniti fuer. Cassianus
autẽ turcorũ dñs int̾fugientes delituit.

Expanded text:
le. Tanto siquidem examine urbem introierant le. Tanto siquidem examine urbem introierant Franci, gentique illi circumcisae praevaluerant, ut innumeris interemptis, quidquid residuum esse potuit, vel in castellum quod imminebat urbi abigerent, vel in alia quaelibet diverticula effugarent, nec aetati nec sexui, nec cuivis conditioni nocte illa indultum est. Nox erat ambigua et ideo promiscui sexus nullum exceperat. Dies illuxit, et qui morabantur in castris, tumultuantibus populis, et reboantibus exciti lituis, vexillum Boamundi viderunt et agnoverunt, et de capta civitate gavisi sunt. Cucurrerunt igitur ad portas, et introeuntes, si quos invenerunt Turcos subterfugere molientes, ceciderunt, et facta est illa die maxima gentilium strages. Nox illa et mane illud lethalem peperit Antiochenis fortunam. Quidam etiam per portas vivi effugerunt, quoniam impetuosis Francis incogniti fuerunt. Cassianus autem Turcorum dominus inter fugientes delituit;
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis accidisse nemo sani capitis dubi¬
tat. Phalanges siquidẽ francorũ uisũ propt̃
muros aderant: sed eis qͥ sursũ &. intꝰ pug¬
nabant. nullũ auxciliũ conferre pot̾ant.
Orta est gͥ ibi non modica tristicia. Erat autẽ
non ꝓcul a scala quedã porta. quã recroactis
dieb xxp̃iani ex plorantes uid̾ant. hanc
asinistra parte palpantes in uener̃: &. ipsa
fracta quã totiꝰ ingressi sunt. Lcͣ maior
exorsus est fragor. &. ub̃ior succreuit xp̃i¬
anis dimicandi occasio: turcisq sõno uinoq
sepultis erudelior necis obuenit angustia.
Gentiles illi dũ ꝑiculũ imminẽs effugere uel¬
lent impegerunt inxp̃ianos: .&. impetum
euitare satagentes. dũ nesciunt in repenti¬
nũ ceciderunt mortis discrimen. Bõamũdꝰ
qm̃ animo cupienti nichil satis festinat᷑
morarũ impatiens. uexcillũ suũ afferri
mandauit. inciuitate.ꝙ. collocari contra
municipiũ qͦd erat in urbe: in editiori col¬

Expanded text:
Christianis accidisse, nemo sani capitis dubiChristianis accidisse, nemo sani capitis dubitat. Phalanges siquidem Francorum, visum propter muros aderant: sed eis qui sursum et intus pugnabant, nullum auxilium conferre poterant. Orta est igitur ibi non modica tristitia. Erat autem non procul a scala quaedam porta, quam retroactis diebus Christiani explorantes viderant, hanc a sinistra parte palpantes invenerunt; et ipsa fracta, quantocius ingressi sunt. Tunc major exortus est fragor, et uberior succrevit Christianis dimicandi occasio, Turcisque somno vinoque sepultis, crudelior necis obvenit angustia. Gentiles illi, dum periculum imminens effugere vellent, impegerunt in Christianos, et impetum evitare satagentes, dum nesciunt, in repentinum ceciderunt mortis discrimen. Boamundus, quoniam animo cupienti nihil satis festinatur, morarum impatiens, vexillum suum efferri mandavit in civitate, et collocari contra municipium quod erat in urbe, in editiori col