comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta elle oĩa uti pĩ qui eius dilpolicõi aduerlantur eiꝰ
impleant uolũtatẽ Proptea in hac uita boni iudicã¬
tur a malis: ut iterũ in illa uita mali iudicẽtur
a bonis. siue ut eciã sit hic bouis tẽporalis afflictio.
et illic eterua remunerac ͦ I dcirto sũt necessarii
mali: ut quociens boni offendũt flagellentur ab
illis Hinc est ꝙ assur uirgã furoris sui testatur doꝰ
Sed quociens ita fit de dei indiguacõe procedit: Ut
deus ꝑ illos seuiat quos flagellando emendare de¬
siderat Sed ille iustissima uolũtate: illi uero sepe
crudeli intencõe. sicut ꝑ ꝓphũ de eod̾ assur dr̃ I pse
autẽ nõ sic arbitratur: sed ad cõterẽdũ ꝑatũ est cor
eius Atrocẽ super eoo diuinũ furorẽ uenturũ / qui ex¬
istũt ꝑsecutores uiolenti fidelib Tõsolando eñ ꝑ pro
pheta deꝰ suos: ita iudicare ꝑmittit aduersarios E¬
os inquit qui iudicauerut te ego iudicabo: et cibabo
hostes tuos caruib suis. et quasi a musto sangñe

Expanded text:
 ipsi qui ejus dispositioni adversantur ejus impleant voluntatem. 6. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis; sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. 7. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offundunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus ; sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentione, sicut per Prophetam de eodem Assur dicitur: Ipse autem non sic arbitratur, sed ad conterendum paratum est cor ejus. 8. Atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt persecutorDeus suos ita judicare promittit. Adversus eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo, et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi mixto sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
semetipos abscidũt A ultis cõsilioꝵ argũetis insidiat᷑.
eis dyabolꝰ in acquirẽdo płima qui in paucis ⁊ modicis
ficiat. quatinꝰ hiis blandimẽtt incencõe bone deuocionis
subuertat: atq in terrenis luctis deceptã mẽtẽ reducat
Młtis argumẽtis insidiatur dyabolꝰ eis qui renũciant
bi draibolus monachũ: ut quẽ per scli amorẽ retrie morie
podut ai bẜ uunatis culime subtrribat et superbie tũore
bibi sidiũ faciat. Dei seriuus sẽper fallẽtis draboli pre¬
iudere debet insidias: et magis in bomisᷤ opib cordis debet
adhitere tautelam ne per uanã głam perdat lemetip̃me
at ꝑeat. cũcta q bona amittat que recte agẽdo obtinue¬
¶ .xxiii.

Expanded text:
iliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis ficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant bi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne per vanam gloriam perdat semetipsum, ac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuUT XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
tas setuli E promide obluustũtur boti. qi tãpiutur i¬
taluabat. insi xp̃s eruerit Qui seculo renũciare disposie
trãsgressiomis reatu astringit᷑. si uotũ mutanerit Atiu¬
ter em̃ in discussiõe diuim iudicii arguendi sũt: qui qd ꝑ
fessionie spopouderant. implere oꝑe cõtemplerũt Mirabi¬
liter cõpatut siłitudo a boluptatib mũdi conãti redire ad
deũ retinẽtib eũ cupiditatib scłi. ei qui dorinitãs exur¬
gere conatur. et sopore sompni depriuitur Ille em̃ ad bo¬
nũ nouil redire et boluptatũ fascit᷑. nõ sinitur: iste me¬
liuis elegit uigilare sed soporis torpore tenet᷑. A bonoin
deterius lapłos supra carbones frigidos fieri ingriores.
qr per torporẽ mẽtis ab igne caritatis dei exticti sũt: et ꝑ
niudi appetitũ a luce suꝑnę illiuacõio p̾uati ingredine

Expanded text:
untur voti, quia capiuntur isalvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾riblĩs reprobis Nã qualẽ quisq cõscienciã tulerit:
talẽ et iudicẽ habebit. ut manẽte in sua trãsquillitate
xp̃o illis solis terribilis appareat quos cõscia in malis ac
culat Due lũt difterẽcie uel ordines hom̃i in iudic ͦ. hoc
est electoꝵ et reproboꝵ: qui tñ diuidũtur in quatuor.
Derfectoꝵ ordo unus est qui cũ dño iudicat: ⁊ aliꝰ qui
iudicatur utriq tamẽ cũ xp̃o regnabũt Sulr ordo re-¬
proboꝵ partit᷑ in duob: dũ iiqui intra ecclam sũt.
mali iudicãdi sũt et dampnãdi: qui uo̾ extra ecclam ĩ¬
uemẽdi sũt nõ sũt iudicadi sed tantũ dãpnãdi Primꝰ
igitur ordo eoꝵ qui iudicãtur et pereũt: opponit᷑. illi or¬
dim bonoꝵ de quo sũt qui iudicant᷑. et regnãt Scds¬

Expanded text:
et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, talem et judicem habebit, ut manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos consccusat. 10. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, id est, electorum et reproborum; qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius, qui judicatur · utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. 11. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt opponitur illi ordini bonorum de quo sunt qui judicantur et regnant. S
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pena dãpnacõis Dĩa aut̾ ꝑgũt ad unũ locũ: dũ mor¬
te corporali in t̾ram et iuctus et impiꝰ reuertitur Re¬
tributio aut dillimłis licuti ꝑ eũdẽ salomonẽ ditr̃ ¶
plus habet sapiens a stulto: insi qr illuc ꝑgit bbi ui¬
ta est ͤ Ergo interrã om̃s pariter redeũt: non ubi ui
dũ aut hit pro luis meritis mẽtis cecitate ꝑcucit᷑. ne ue¬
ritatẽ uideat. aut dũ in fine dcĩpnabit᷑. ut debitas pẽas
exoluas Seminũ est diuinuĩ udiciũ: unũ quo et hic u¬
dicãtur hoĩes et in futuro: alterũ quo ꝓpterea hic iudi¬
cantur ne illic dap̃nentur ̃deoq quibuldã ad purga¬
cionẽ tẽporalis ꝓficit pena: quibuldã uero hic nchoait
dapnacio. et illic ꝑfecta sperat᷑. ꝑdicio In iudicio repro
duunitatẽ u̾o̾ eius nõ uidebũt ne gaudeant Qͥb em̃ di¬
nuntas ostendit᷑. utiq ad gaudiũ demõstratur. Pro diu̾¬
sitate cõsciẽciaꝵ et mitis apparebit in iudicͦ. xp̃s elct̃is.

Expanded text:
Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vitdum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat danitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitis apparebit in judicio Christus electis,
Abbreviated transcription (Latin):
sed in enuãgelio dic̾e et scire discipłos noluit Riã
dũ dicat idẽ dñs per ꝓphãm Dies ulcõis in corde meo
indicat se nõ nescire. sed nolle indicare De domo dm̃i
sicut scriptũ est incipit iudiciũ: qñ electi .i. domꝰ dei
hit per flagella iudicãtur. impii uo̾ illit ad dãpnacioe
iudicandi sũt Unde et lequitur Si autẽ primũ a no¬
bis: quis finis eoꝵ qui nõ crediderũt: Ad diftricti exa¬
men iudicis nec iusticia insti secura est insi pietate
diuina: Ut et ipã iusticia qua quilq iustus est deo
iustificãte iustificet᷑. Alioqͥn apud deũ et ip̃a pctm̃ est
Inde est ꝙ ait iob Innocẽtẽ et impiũ ip̃e cõlumet Con¬
lumitur quippe a deo ĩnoxius: qñ ip̃a innocẽcia liquidi¬
us requisita et diuine ĩnocẽcie cõparata. nichil efficit

Expanded text:
sed in Evangelio dicere et scire discipulos noluit. Nam, cum dicat idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle judicare: De domo Domini, sicut scriptum est, incipit judicium ; cum electi, id est domus Dei hic per flagella judicantur, impudicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comparata nihil efficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
de quo sut qui iudicãtur et ꝑeũt Quartꝰ ordo eoꝵ qui
nõ iudicantur et regnãt: opponit᷑. illi cõtrario ordim.
in quo illi lũt qui nõ iudicat᷑. et pereũt
De gehenna
El plex dãpuatoꝵ pena est in gehẽna quoꝵ et
mẽtẽ brit t̾sticia ⁊ corpus flama iusta bicissi¬
tudine: ut qui mẽte tractauerũt qd̾ ꝑficerẽt corpore
simul et aĩo pumiantur et corpore Ignẽ gehenie ad
aliquid lumẽ habere et ad aliquid nõ habere: hoc est
habere lumẽ ad dãpnacõe. ut uideant impii unde do¬
leant et nõ habere ad cõsolacõem: ne uideant unde
gaudeant Alpta fit cõparacio de camino triũ pu̾oꝵ
ad exemplũ ignis gehenne. Nami sicut ille ignis non
arsit ad triũ pu̾oꝵ suppliciũ et arsit ad cõbi
gamia uinculoꝵ: ita igins gehẽne et lucebit miseris
ad augmẽtũ penaꝵ u̾t uideant unde doleant. et nõ
lucebĩt ad cõlolacõem/ ne uideant unde gaudeant. In¬
ter huiꝰ uite et future infelicitatis mileriam mulla

Expanded text:
de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt. De gehenna. 1. Duplex damnatorum poena est in gehenna, quorum et mentem 187 urit tristitia, et corpus flamma juxta vicissitsimul et animo puniantur et corpore. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, et ad aliquid non habere, hoc est, habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum, ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum , ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa
Abbreviated transcription (Latin):
cie genus in modũ pharetre subtiliter insidi
ittas celat: ut falsam faciat securitatẽ deci¬
at callide eũ. contra qũe molitur occulte. Lauendus
est inimicꝰ qui mãifestꝰ est: sed magis ille qui uideri
non potest Facile em̃ uincimꝰ que uidemꝰ: que autẽ
non uidemꝰ. difficile a nobis expellimꝰ Raro nocetur
io ab extraneis: si sui eũ non ledãt Magis ẽ¬
circũlita melle uerboꝵ: et tãdiu bonitatẽ deceptor simu-¬
lat, quoulqz fallendo decipiat

Expanded text:
e genus in modum pharetrae subtiliter insidiarum sagittas celat, ut falsam faciat securitatem, decipiatque callide eum contra quem molitur occulte. 2. Cavendus est inimicus qui manifestus est, sed magis ille qui videri non potest. Facile enim vincimus quae videmus, quae autem non videmus difficile a nobis expellimus. 3. Raro nocetur homo ab extraneis, si sui eum non laedant. Magis ecircumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat
Abbreviated transcription (Latin):
to amore cupimiꝰ  Pleriq potẽtes tanta cupiditatis ra-¬
ie inflãmant᷑ .: ut de cõfiiis suis pauꝑes excl
nec hĩtare ꝑmittãt Q̾b recte per ꝓpħa dicit᷑. De qui
cõiungitis domũ ad domũ: et agrũ agro copulatis bsq

Expanded text:
to amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte per Prophetam dicitur: Vae qui conjungitis domum ad domum, et a
Abbreviated transcription (Latin):
cupilcũt alleqũt᷑: quatenꝰ de alfectu mali deliderii fortiꝰ
pumãtur Electos autẽ suos deus nõ dimittit ire in desi¬
deriũ maloꝵ seu profectionẽ. Led in dolorẽ mẽtẽ cõuertit
eoꝵ. pro eo qd̾ in setulo nequit̾ appetũt ut hac exꝑien
resipiscant/: et cõuertãtur ad deũ a quo mẽte recesse¬
rant Deũ ergo sibi ꝓpiciũ nouerit aduersari: qui qd̾
tẽporaliter cõcupiscit. nõ ꝑmittit᷑. adimplere Secreto
autẽ dei iudicio fieri creditur ut duriꝰ pereãt hii quoꝵ
cupiditatẽ effectꝰ latĩ sequit᷑. actionis Nũꝙͣ saciari
nouit cupiditas: qr lemper auarus eget. ꝙͣtoq mag
acquirit. tãto ampliꝰ cupit Nec solũ desiderio augen¬
di excruciatur: sed eciam amittendi metu afficit᷑. In¬
opes nascim᷑. in hac uita: in opes recessuri de hac uĩta.
Si bona mũdi huiꝰ peritura credimꝰ cur peritura tã¬

Expanded text:
cupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius cupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos Deus non dimittit ire in desideriorum malorum perfectionem, 250 sed in dolorem mentem convertit eorum, pro eo quod in saeculo nequiter aresipiscant reverti ad Deum, quod his mente recesserunt. Deum ergo sibi propitium noverit adversari, qui quod temporaliter concupiscit non permittitur adimplere. Secreto autem Dei judicio fieri creditur ut durius pereant hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tan
Abbreviated transcription (Latin):
Dn polle quẽpiã spiritalia bella suscipe: inłi
prius carnis edomuerit cupidi ͭ ͤ ͦᷤ Non potest
ad comtẽplandũ deũ mens esse libera: que desideriis huiꝰ
mũdi et cupidi ᵇ inhyat Neq enĩ alta cõspic̾e poterit o¬
culꝰ: quẽ puluis claudit Dmĩ pcc̃o peior est auaricia
et amor peciũaꝵ Unĩ et per salomoẽ dicitur Nichil est
sceleftiꝰ ꝙͣ amare peciũa: hic em̃ et anmã sua benalẽ
facit. qm̃ in uita lua proiecit intinia lua Cupiditas
oñ t̾minũ mat̾ia est. Dñ et apłs ait Radix om̃ ma¬
loꝵ cupiditas eat: quã quidã appetentes errauerũt a fi¬
de Si ergo sucaditur radir criminũ: nõ pullulẽt cet᷑e
tidẽ ab negauerũt Cupiditas enĩ xp̃m uendid ͭ. nã et ple-¬
risq tñ in reb alicnis est desiderũt. ut etiã homicidiũ ꝑ¬
petrare nõ uereant᷑. sicut achãb qui appetitu cupiditatu
sue sangiũs expleuit ultionẽ Sepe iiqui mala que cõ¬

Expanded text:
n posse quempiam spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta conspicere poterit oculus quem pulvis claudit. 3. Omni peccato pejor est avaritia et amor pecuniarum. Unde et per Salomonem dicitur: Nihil est scelestius quam amare pecuniam ; hic enim animam suam venalem facit, quoniam in vita sua projecit intima sua. 4. Cupiditas omnium criminum mater est. Unde et Apostolus ait: Radix omnium malorum cupiditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis explevit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae con
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ ꝙ morientes inferm ignib deputẽtur: qui biuen¬
tes flaminã cupidi ͭ ͥ ᷤᷤ sue mime extinxerũt Qui deside¬
rio cupidi ͭ ͥ ᷤᷤ exestuant: flatu dyabolice ĩspiracõis brũ¬
tur Accendit enĩ mẽtẽ eue luperbia: ut de ligno uetito
mãducaret. Accẽdit caynmẽtẽ ĩuidia: ut fratrẽ occide¬
ret Accẽdit salomonẽ luxurie facib: ut ꝑ ardorẽ libidĩs
ydola adoraret Accendit achab cupiditãte: ut homicidiũ
auaricie annecteret. iis ergo inspiracõib dyabolꝰ
corda hominũ occultis deprcuat cupiditatib¬

Expanded text:
rientes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. Accendit enim mentem Evae superbia, ut de ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem luxuriae facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus diabolus corda nominum occultis depravat cupiditatib
Abbreviated transcription (Latin):
stancia mẽtis nuĩc recordacõe pct̃i lacrimas fundũt.
nũc uero reuuuscẽte usu. ea que fleuerũt iterando
cõmittũt Qui et p̃terita uolt plangere: et actionib
sclarib incubare. iste iustã mũdacoẽm non habet: qz
adhuc agit que penitẽdo deflere possit ysaias pct̃orib
dixit Lauanũ mũdi eftete 2c̾. Lauat᷑. ittq et mũdꝰ
est: qui et p̃terita plaugit. et flenda iterũ nõ cõmit¬
tit Lauatur et nõ est mũdꝰ qui plangit que gellit.
uec tñ deserit et posi lacͥmas ea que defleuerat repetit
Sit demiq et alibi aĩa penitẽtẽ atq iterũ delinquẽtẽ
Emo diuinus increpat dicens Qͣ uilis facta es ninid
iterans uias Quisquis ergo culpas p̃teritas plorat. huc
nct̃e est modũ teneat. ut sic admilla defleat. ne iterũ
flenda cõmittat De mͥ milero ylidoro qui et penite.
retroacta negligo: et adhuc penitẽda cõmito.

Expanded text:
stantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, ea quae fleverant iterando committunt. 3. Qui et praeterita vult plangere, et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur itaque, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo.
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ꝑtinẽtes: ille uero nequiores. qr ingerũt hoĩb ꝑinci¬
osã mẽtis elacionẽ. Meliores esse grama ͨ ͦ ᷤᷤ ꝙͣ hereticos.
etici em̃ haustũ letiferi succi hõib ꝑsuadendo
gramaticoꝵ autẽ doctrina potest ecia profice̾ ad uitã
dum fuerit in meliores usus accepta

Expanded text:
tium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus pernicitium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haeretici enim haustum lethiferi succi hominibus persuadendoGramaticorum autem doctrina potest eciam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
in lapientia uerbi led in osteulione lp̃s. hoiẽs ad tidem
per duceri: Nami li dyaletiti acumĩs u̾sucia aut retho¬
rire artis eloquẽcia editi essent: nequaꝙͣ fides xp̃i puta
retur in dei uirtute. sed in eloquẽtie hũane arguruẽtis
consistere: nec quẽꝙͣ crederemꝰ ad fidẽ diuino iuspira ͫ.
pronocari. sed pocius uerboꝵ calliditate seduci Dĩs scla¬
ris doct̾na spum̃atib uerbis resonãs ac ꝑ se eloquẽ¬
xm̃i euacuata est. sicut scriptũ Nõne stultã fecit de¬
mitteria eiꝰ intendãt: cõfestim aduertũt ꝙͣtũ excelsa
sũt que in illis despiciũt In lectõe non uerba: sed ueritaõ
est amanda Sepe autẽ reꝑitur limplicitas uĩdica/ et cõ¬
posita talsitas que hoĩez sius errorib illicit. et ꝑ lingue
maiora fuerĩt litterature studia: tãto aĩmꝰ arrogãcie
faltu inflatꝰ maiore intumescit iactãcia Uñ et bene¬

Expanded text:
in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquenhristianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Demysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, etmaiora fuerint litterature studia, tanto animus arrogancie fastu inflatus maiori intumescit iactancia. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ꝓhibet᷑. xp̃ianis legere figm̃eta poetaꝵ: qr ꝑ oblec¬
tamẽta mamũ fabulaꝵ.mẽtẽ excitãt ad incẽtiua li¬
hidinũ Non emĩ solũ thura offerendo demõib ĩmola¬
tur. sed etiã eoꝵ dicta libenciꝰ capiẽdo Quidã plꝰ me¬
ditari delectantur gẽtiliũ dct̃a ꝓpt̾ tumẽtẽ et ornatũ
ẜmonẽ: ꝙͣ scripturã lctãm pp̃ eloquiũ hũile S qͥd pro¬
dest ĩ mũdams doctrinis profic̾e et ĩanescere in diuis.
caduca sequi figm̃ẽta / et ad celestia fastidire misteria
cia nitent: interius uacua uirtutis sapiẽcia manent.
Eloq autẽ lacra ecõuerso exterius incõptu uerb
apparent: interius aũt milterioꝵ sapiencia fulgẽt
Dnĩ et apłs Habemꝰ inquit thesauirũ ictũ in ualis fic¬
tilib Sermo quippe dei occultũ habet fulgorẽ sapiẽ¬
cie et ueritatis repositũ in uerboꝵ uillssimis uasculis
Ideo libri sancti simplici ẜmone cõscripti sũt: ut non

Expanded text:
Ideo prohibetur Christianus legere figmenta poetarum, quia per oblectamenta inanium fabularum mentem excitat ad incitamenta libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus itur, sed etiam eorum dicta libentius capiendo. 2. Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? ntia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum sapientia fulgent. Unde et Apostolus: Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus . 4. Sermo quippe Dei occultum habet fulgorem sapientiae et veritatis repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
erit. corde suo reprehẽsus cõfũdit᷑. qr id qd̾ nõ agit mẽora¬
tur et teste cõsciẽcia interius acculatur. Unde et dd̾ ꝓph̾a
dep̃cat. dicẽs ⁊ut̃ nõ cõfũdar dũ bespitio oĩa mãdata tua

Expanded text:
erit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoraerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua
Abbreviated transcription (Latin):
erudit. seu qr a mũdi uanitatib abftractũ hom̃ie ad a¬
morẽ dei ꝑducit Ercitati emĩ sepe illiꝰ serm̃oe substrahim᷑.
a desiderio bite mũdane: atq accensi in amore sapĩe tanto
uana spes mortalitatis huiꝰ nobis uilescit. ꝙͣto amplius
legendo spes eterna claruerit Seminũ est lectionis ftudi¬
um: primũ quomiͦ scripture intelligãtur. scdm̃ qua uti¬
litate uel dignitate dicant᷑. Erit eñi autea quilq prõptꝰ
ad intelligendũ que legit. sequenter ydoneꝰ ad ꝓferẽdũ
que didiscit Lector stremius pocius ad agend̾ que legit: ꝙͣ
appetas: ꝙ ea que noueris nõ implere Sicut em̃ legen
do scire coͣcupiscimꝰ. lic laiẽdo recta que dilcimꝰ implere
debemꝰ Lex dei et premiũ habet et penã legentibz eã: pre¬
miũ his qui eam bene unẽdo cuctodiũt. penã uero eis qͥ
male eã uiuẽdo cõtẽpnũt Dis qui a preceptis dei discedit
opere: quociens eadẽ dei precepta legere uel audire potu¬

Expanded text:
ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicappetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut edo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potu
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ ur̃oꝵ Bonoꝵ studia sac̾dotũ młta diligẽtia eciã
praua plebiũ facta ꝑquirũt: ut dũ in m̃imis subditoꝵ
pctis se acerrĩos p̃ctant: de maiorib malis cautos sibi
subiectosq ac solicitos faciãt. sicut medici morbos ĩmuũẽ¬
tes curãdos lulcipuĩt: futuros uõ ne irrepãt medicine
obiectu quadã p̃sciẽtia antecedũt. ita et doctores bomi sic

Expanded text:
. 9. Bonorum studia sacerdotum multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia anteced
Abbreviated transcription (Latin):
delinquẽtes sermo est ꝓferẽdus: sicut eius qui corripit᷑.
Sepe ecclesie censura arrogantib uidetur esse suꝑbia:
et qd̾ a bonis pie fit crudeliter fieri putatur a pr̃aiuis.
qr nõ discernũt recto oculo qd a bonis rcco fit aĩo Notã¬
ĩ est uehemẽter ab om̃i pontifice ut tanto cauo
sicut scriptũ ẽ In qua mesura mẽsi fu̾itis remecietur
uob̾ Qruotidie nãq om̃s delinquimꝰ: et ĩ młtis errorib

Expanded text:
delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur 17. Saepe Ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbia; et quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis, quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. 18. Notandum est vehementer ab omni pontifice ut tanto cautius erga sicut scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . 19. Quotidie namque omnes delinquimus, et in m
Abbreviated transcription (Latin):
sionis imiẜacõe. scil ut ita uicia aliena fleret ꝙͣ addũ
si tali et ip̃e implicaret᷑. errore Boni pastores ppłi debẽt
delicta deflere: et totos se plãctib tradere imitãtes
ihe ͣ ipha dicẽtẽ Quis dabit capiti meo aquã et ocdis
meis fontẽ lacͥmaꝵ: et plorabo die ac nocte interfectos
ppłi mei ; Cãꝙͣ ꝓpria igitur delicta plebis pct̃a sac̃dos
flere debet: led affectu cõpaciendi/ nõ aciulacõe cõmilli
Nõnulli p̃sules gregis quold̾. pro pcc̃o a cõione eiciũt.¬

Expanded text:
sionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantesapiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta plebis peccata sacerdos flere debet, sed affectu compatiendi, non actione commissi. 8. Nonnulli praesules gregis quosdam pro peccato a communione ejiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ceruũt: sua nõ alpiciũt. et cũ ip̃i maxĩs t̾m̃ib obuoluti
tencantur. m̃ora pcc̃a frĩb nõ dimittũt Ypocrite trabez
intendũt ẜacilius reprehendimꝰ uicia ãliena ꝙͣ noftra.
Nã sepe que puersa in aliis iudicamꝰ.in nõbis noscibilia
ẽẽ muiꝰ sentimꝰ. et qd̃ in aliis reprehẽdimꝰ agere ip̃i nõ
erubescimꝰ Saciliꝰ uicia uniuscuiusq ꝙͣ uirtutes inten¬
dimꝰ. nec quid bomi quisq gellerit agnoscere cupimius.
sed quid mali egerit ꝑscrutamur¬
De subditis ¶.

Expanded text:
Et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. 21. Hypocritae trabem intendunt. 22. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus; et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes intendimus; nec quid boni quisque gesserit agnoscere, sed quid mali egerit, perscrutamurDe subditis.
Abbreviated transcription (Latin):
bo castigatꝰ nõ corrigit᷑. acriꝰ ncce est ut arguat᷑. Cũ do¬
lore em̃ abscĩdẽda sũt: que leniter sanari nõ possũt Qͥ
endus est: ut Wluꝰ qd̾ occulte sanari nescit. mãi feste sa¬
nari debeat et emẽdari. Itlamfesta pct̃a nõ st̃ occulta
correpcõe purgãda Palã enĩ sũt arguẽdi qui palã no¬
tent: ut dũ aperta obiurgacõe lanãtur. hii qui eos iui

Expanded text:
bo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Quendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi q
Abbreviated transcription (Latin):
amorreũ patrẽ et cetheam matrẽ esse israei dñs dicͭ
nõ utiq uascẽdo sed mitãdo Sic et in meliorẽ partẽ
filii dei inĩcupantur: qui precepta dei custodĩt. Du¬
de et nos non natura sed optione clamamꝰ deo dicẽtes
ater nr̃ qui es in celis Non solũ tantũ natiu
sed eciã imitacõe filios posse alicuius uocari. Nã iudei
Eni tarnẽ filii abrahe: ẜm uo cõuersacoe filii drabo¬
li mĩtupantur. at per hoc illi sũt semẽ abrahe qui eiꝰ
imitantur fidem. nõ qui ex eus generati sũt carne De
errore auctoris trahitur a quibusdã et nomẽ et culpa:
ut ip̃ius uotabulo tẽseatur cuiꝰ errorẽ insequit᷑. sicͭ
eccłe ꝑgami in apocalipsi dr̃ Habes tenẽtes doctrina
balaam et iezabel Doctrinã igit᷑. balaam dicit᷑. ha

Expanded text:
Amorrhaeum patrem, et Gethaeam matrem esse Israel Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando. Sic et in meliorem partem Filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos, non natura, se« Pater noster, qui es in coelis , » non solum tantum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari; nam Judaei secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; ac per hoc illi sunt semen Abrahae, qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Balaam dicitur ha
Abbreviated transcription (Latin):
habere uenia nsi per ecclesiã catholicã sicut
et amnici iob nõ per se placare deũ potuerũt: insi pro ei
iob sacrificiũ obtulisset Opera bona que he̾tici faciĩt
pleant: ex eo tñ ꝙ catholic nõ sunt. nõ est deus in eoꝵ con¬
nentib ip̃o dnõ cestante Si steterit moyles et lamuel
corã me: nõ ea aĩa mea ad ꝓpħn istũ: eice eos a facie
mea et egrediantur Per moylẽ quippe et laiuelẽ legẽ
accipe. et ꝓphetas: quos ꝙͣuis h̾e̾tii opere implere cõtendãt.
ꝓpter erroris tiĩ impietatẽ a wltu dei ꝓiciũt᷑. et a iustoꝵ
conuẽtib separantur paganus et hereticꝰ: ille qr nũ ꝙ
a xp̃o ad dyaboli ꝑtinent corpꝰ Qui ab ydolatria ad iu¬

Expanded text:
habere veniam, nisi per Ecclesiam catholicam: sicut et amici Job non per se placare Deum sibi potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, pleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coetibus separantur paganus et haereticus. Ille quia nunquam a
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Cogendo em̃ añn remĩsci qd̾ mẽorie cõmẽdatũ est: dr̃
cogitat᷑. Reꝵ om̃i thesaurꝰ mẽoria est Ipã est eñ cultos
ebus inũetis: ip̃a cogitatis de qua ad liquidũ difficile elt
aliquẽ disputare. qr grandis ꝑplexitas eiꝰ est et aĩmus
ip̃e eit ħmago a sensib corꝑis remota sue spẽi similitu¬
dinẽ relĩquit ĩ mẽoria: limilitudinẽ autẽ nõ per yma¬
gines sicut cetera. sed sicut gaudiũ sine ymagine remĩs
si per seipam adesset utiq nõ obluusc̾em᷑. Coẽm hom̃i¬

Expanded text:
tio. Cogendo enim animum reminisci quod memoriae commendatum est, dicitur tio. Cogendo enim animum reminisci quod memoriae commendatum est, dicitur cogitatio. Rerum omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis ejus perplexitas est, et animus ipsa est. 8. Imago a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; beatitudinem autem non per imagines sicut caetera, sed sicut gaudium sine imagine reminissi per seipsam adesset, utique non oblivisceremur. 148 9. Com
Abbreviated transcription (Latin):
dmodũ oculꝰ ita et aĩmꝰ cetera uidet sese nõ in¬
tuetur Aliaꝵ em̃ rerũ origines: species et magnitudĩes
perspicit. de se autẽ tãta ueri ignorãcia inficit᷑. ut in
hiis oĩb nichil cercius cõtẽpletur. Homo qui miraris
syderũ altitudinẽ ⁊ maris profũditatẽ animi tui abys¬
sũ intra et mirare si potes Multa cogitantes sine sen¬
su carnis et sine ymaginib uiuis animo tñ cernen¬
tes intuemur: mẽoriaq mentis ibi eas fingente te¬
nemus Multa quoq intelligimꝰ sensu: que lingua
explicare nõ pollumꝰ Snuoxios elle infantes opere nõ
nnoxios cogitacõe: qr motũ quẽ gerũt mẽte nor
possũt explere opere. ac per hoc in illis est etas imbecil¬
lis nõ amiꝰ Ad mitũ enĩ uolũtatis nõdũ obtemꝑat
illis fragilitas corporis: nec adeo opere nocere possũt. sicut
cogitatõe mouẽtur Ex caula uocabulũ sortita est cogita¬

Expanded text:
dmodum oculus, ita et animus caetera videt, sese non indmodum oculus, ita et animus caetera videt, sese non intuetur. Aliarum enim rerum origines, species, et magnitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia inficitur, ut in his omnibus nihil incertius contempletur. 5. Homo, qui miraris siderum altitudinem, et maris profunditatem, animi tui abyssum intra, et mirare, si potes. Multa cogitantes 147 sine sensu carnis, et sine imaginibus vivis, animo tantum cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non animus. Ad nutum enim voluntatis nondum obtemperat illis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione moventur. 7. Ex causa vocabulum sortita est cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Dn uirtute nõ sensu corꝑis sed racõe mẽtis
excellimus aĩalib ceteris Pro reb corporen
utendis lufficit lenlus carnis: non pro spiritualib
capiendis. Illecti autẽ hoĩes usu corporeaꝵ rerum
nichil putant aliud esse preter qd̾ carins sensu
cõcipint Sicut precellũt libi corporei sensꝰ diu̾sita¬
te locoꝵ: ita si binnct et uirtute senciendi precellũt Nã
prestancior est odoratus sapore et posicõe loci: et sencien¬
di longinquitate/ sic auris adoratu. longius eñĩ audi¬
mus ꝙͣ odoramꝰ et sic oculi aurib: longius emĩ uidemꝰ
ꝙͣ audimus Animꝰ autẽ et loco et merito hiis uniuer¬
sis sensib suꝑfertur In arce enĩ capitis cõstitutus.
quod illi corporalit̾. non attingũt icte intellectualiter c̃¬
tuetur Ampliꝰ excellit oculoꝵ lensꝰ ceteris sensibus
quãdo quidẽ que ad alios ꝑtiñet sensus inde dicamus
ueluti cũ dicimꝰ. uide quomiͦ. lonat uide quo ͦ lãpit ⁊c¬

Expanded text:
n virtute, non sensu corporis, sed ratione mentis excellimus animalibus caeteris. 2. Pro rebus corporeis utendis sufficit sensus carnis, non pro spiritualibus capiendis. Illecti autem homines usu corporearum rerum nihil putant aliter esse praeterquam quod carnis sensu concipiunt. Sicut praecellunt sibi corporei sensus diversitate locorum, ita sibimet virtute sentiendi praecellunt; nam sicut praestantior est odoratus sapore, et positione loci, et sentiendi longinquitate, sic auris odoratu. Longius enim audimus quam odoramus; et sic oculi auribus: longius enim videmus quam audimus. 3. Animus autem et loco, et merito his universis sensibus superfertur. In arce enim capitis constitutus, quod illi corporaliter non attingunt, iste intellectualiter contuetur. Amplius excellit oculorum sensus caeteris sensibus, quandoquidem quae ad alios pertinent sensus inde dicamus, veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide quomodo sapit
Abbreviated transcription (Latin):
ti esse uidentur et sancti. dicẽte ꝓpħ̾a Eocabit dñs
iudiciũ ad ignẽ et deuorabit abyssũ młtã: et comed
b gloriantur De quib dñs dixit Multi dicent michi
in ula die dñe dñe nõne ĩ noĩe tuo ꝓphetauimꝰ. et in

Expanded text:
ti esse videntur et sancti, dicente Propheta: Vocabit Dominus ti esse videntur et sancti, dicente Propheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet bus gloriantur. De quibus et Dominus dicit: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus? in
Abbreviated transcription (Latin):
Icut fasciculi lignoꝵ ad cõbustionẽ de similib
colligant᷑. ita in iudicii die silĩs culpe rei su-¬
is similib iũgent᷑. ut ex equo pena cõstringat qͣ si
in talcicłi quos accio liles fecit in malũ Sicut unꝰ¬
quilq lanctus in futuro iudicio pro iͣtitate u̾tutũ
gloriticabit᷑. ita et unulquisq impiu̾s ꝓ ꝙͣtitate
facĩoꝵ cõdempnabr̃. nec deerit in supplicio futuro dãp

Expanded text:
icut fasciculi lignorum ad combustionem similibus colligantur, ita in judicii die similis culpae rei suis similibus jungentur, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condem
Abbreviated transcription (Latin):
nosti a nobis nõ odienda est aĩa sed eius carnales affec¬
tus odio hrẽ dẽbemꝰ: ita nec ꝑarentes odio a nobis habẽ¬
di non sunt. sed eoꝵ impedimẽta que nos ab itin̾e̾ recto
i̾pediũt. dũ tamẽ oñs ita precipit a nobis parẽtes odire
uaccas designasse allophiloꝵ/ archani dei gestãtes Nam
sicut ille pignoꝵ affectib a recto itinere mĩme disgresse
debet a bono impediri ꝓposito.

Expanded text:
nostra nobis non odienda est anima, sed ejus carnales affecnostra nobis non odienda est anima, sed ejus carnales affectus odio debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, qupraepediunt. Dum tamen Dominus ita praecepit a nobis parentes odiri vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressaentu non debet a bono praepediri proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
setent b sor dis expellatur ĩ portuna secular iũ iilit¬
tudoturaꝵ. aĩa que intrĩsecus iacel uequaꝙͣ resureit
a duse ꝑ inunncras scli cogitacões spargittad coside¬
racam siu se nullatenꝰ colligit Arguitur eoꝵ tepor qui
deo bacare uolentes/ et mũdo renũciant et curas ꝓprias
aspernãtur. sed dũ ꝓpiiquoꝵ utilitates ꝓturãt aͣ dei a¬
more le separãt Uir spiritalis ita prodesse debet lue pro¬
ꝓuiquitati: ut dũ illis graciã carnis prestare studet. ip¬
se a spiritali ꝓpõĩto nequaꝙͣ decliuet Multi em̃ m̃ochoꝵ
amore parentũ nõ solũ t̾rems curis: sed eciã forensib
nirgiis ĩuoluũtur. et pro suoꝵ tẽꝑali salute suas aĩas
ꝑdiderũt. Intdũ ordinata discrecio est dũ negatur ꝓxi¬
no qd̾ p̃ctatur extraneo: ut noueris ꝓhiberi nõ pieta¬
tis officium. sed negari tarnalitatis affectũ Parẽtib
eĩ carnaliter p̃statur: qd̾ extraneis pie impẽdit᷑. Sicut

Expanded text:
secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias aspernantur; sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare studet, ipse a spirituali proposito nequaquam declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involvuntur, et pro suorum temporali salute animas suas perdunt. 5. Interdum ordinata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est qui carnaliter hoĩez moriturũ plus diligit ꝙͣ opor¬
tet Qͥ enĩ intẽꝑanter amicũ amat: prole magis illũ
quẽ pro deꝯ amat Qͣtũ ergo bonus est qui pro deo fra¬
trẽ diligit: tantũ ꝑniciolus qui eũ pro leip̃o amplec¬
tit᷑ Plerũq diligit in alio homo qd̾ odit in se: ut po¬
te in infantib dimamꝰ eĩ quãda eoꝵ ignauia:⁊.
tnĩ odimꝰ. qr ignaui elle nolumus Sic lapides eqͦs

Expanded text:
est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oporest, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, quod odit in se, utpote in infantibus. Amamus enim quamdam eorum ignaviam, et tamen odimus, quia ignavi esse nolumus. Sic lapides, equo
Abbreviated transcription (Latin):
Ti̾o sũt erga dilectionẽ proximi cõlerũada: u¬
nũ ne malũ quis inferat. alterũ ut bonũ in¬
tendat Primũ ut caueat ledere: sequẽter ut discat p̃¬
stare Amicicia est aĩoꝵ societas Hec quippe a duob in
nncipit: nã minꝰ ꝙͣ inter duos dilectio esse nõ pot̾it
Antiqui enĩ dixerũt de societate duoꝵ unã ẽẽ aiam
in dnob corꝑib ꝓpter uim scil amoris: sicut in actib
apłoꝵ legitur Erat illis cor unũ: et aĩa una Nõ ꝙ mł¬
ta corpa una hẽant aĩani: sed qr uincło et igne carita¬
tis coiũcti unũ om̃s gu̾aliter. line dilleulione lapie¬
bant Amicicia et prosperas res dulciores eẽ facit: et
aduerlas cõmunione temꝑat. leuioresq reddit quia
dũ in tribulacõe amici cõsolacio adiugitur nec frangi
tur: nec cadere patit᷑. Tũc uere amicꝰ amatur li non
pro se sed pro deo ametur Qͥ uero pro se amicũ diligͭ.
insipiẽter eũ amplectitur. Multũ in terra dimersũs

Expanded text:
o sunt erga dilectionem proximi conservanda; unum, ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt de societate duorum, unam esse animam in duobus corporibus, propter vim scilicet amoris, sicut in Actibus apostolorum legimus: Erat ill sed quia, vinculo et igne charitatis conjuncti, unum omnes generaliter sine dissensione sapiebant. 4. Amicitia et prosperas res dulciores facit, et adversas communione temperat levioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5. Tunc vero amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequatur audaciꝰ Ob hanc utilitatẽ celsabũt sub an¬
tixpõ ab eccła miracła et u̾tutes ut per hoc sct̃oꝵ clare¬
at paciẽtia: et reproboꝵ qui scãdaliz abũt᷑ leuitas oftẽ¬
datur. et ꝑsequẽtiũ audacia forcior efficiatur

Expanded text:
persequatur audacius. Ob hanc utilitatem cessabunt sub Anpersequatur audacius. Ob hanc utilitatem cessabunt sub Antichristo ab Ecclesia miracula et virtutes, ut per noc et sanctorum clareat patientia, et reproborum, qui scandalizabuntur, levitas ostendatur, et persequentium audacia ferocior efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus data est signoꝵ propter fidẽ genciũ nutriẽ¬
dam. eccłe tamẽ deta est uirtus operũ propter eandẽ fidẽ
oruãdam Et tamẽ in ip̃is apłis plus erat mirabilis uir¬
tus operũ: ꝙͣ uirtus lignoꝵ. Ita et nũc in eccła plus est
bat mũdũ mracłis credere. nũc uero iã credẽtem oportet
bouis oꝑib choruscare Nã ideo tũc signa fiebat exterius
Ut interius fides roboraret᷑: Iam in fide miracła quicũq
requirit: uanã gloriã ut laudet᷑. querit Scriptũ est em̃
Lingue in signũ sũt: nõ fidelib sed infidelib Ecte sigͥ¬
nõ est fidelib necessariũ qui iam crediderũt: sed infideli¬
b ut cõuertant᷑. Nam paulꝰ pro nõ credẽciũ intidelitate
patrẽ publii de infirimitate febriũ uirtutib curat
Infirimãte uero thimotheũ fidelẽ nõ oracõe sed mediciã¬
liter tẽporat: ut noueris miracła pro incredulis non
eccła et signa cessabũt. quatenus eam qiͣ abiectiorem

Expanded text:
nutriendam, Ecclesiae tamen data est virtus operum propter eamdem 180 fidem ornandam. Et tamen in ipsis apostolis plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, noi jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut noveris, miracula pro incredulis, non Ecclesia, et signa cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem
Abbreviated transcription (Latin):
lũ non sentit᷑. qd̾ ꝑ ebrietatẽ cõmititur Tlerũ eit ꝙ¬
iuxta ꝓphãm formcatio et ebrietad aufert cor sorm¬
catio en̾m sicut ait salomõ infacuat fapientem: ebri¬
etas licut in loch sensus et racõem captiuat Unde et in
puerbiis Potentes inquit qui iracũdi sũt uiũ nõ bibat.
ne cũ biberint obliuiscantur sapiãm Plerũq laus ẽ
multũ bibere. et non in ebriari Audiant hii adu̾sum
se dicentẽ ꝓphãm De qui potẽtes estis ad bibendũ ui-¬
ũ: et uiri fortes ad miscenda ebrietatẽ u¬

Expanded text:
lum non sentitur quod per ebrietatem committitur. Verum est itur: Fornicatio et ebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot, sensum rationis captivat ; unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam . Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem