comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit: quomodo prȩceꝑit xp̃s. Multi enĩ
dicunt credo sedd fides sine oꝑibus non sal¬
uat. Opus. aut̃ fidei ipsa dilectio ẽ. dicen.¬
te paulo apło. Est fides quȩ ꝑ dilectionẽ
operatꝰ. Opera quidẽ tua prȩterita anteqͣ
crederes. uel nulla. erant: uel sibona uide :¬
bantꝰ. in ania erant. Si enĩ nulla erant :
sic eras quasi homo sine pedibus. aut
uexatis pedibus ambulare non ualens. Si
autẽ bona uidebant᷑. antequã crederes
currebas quidẽ. sed prȩter uiam currendo
eriabas potius .quã ꝑueniebas. Est ent
nobis & currendũ & in iua curr endã
Qui prȩter. dee uiã currit. in aniocur.¬
rit ::immo ad laborẽ currit. Tanto
plus m errat. quanto prȩter
uiam
eeurrat. Suȩ est uia ꝑ quã
currimus: A p̃c dixit.
Ego sum uia. Quȩ patria
ego sũ ueritas. ser illũ curris. ad illũ curris.
in ipso requiescid. Sed ut curreremꝰ ꝑ illũ:
extendit se usq ad nos. Longe enĩ eramꝰ
& longe ꝑegrinabamur. Parũ est quia

Expanded text:
vivit quomodo praecepit Christus. Multi enim dicunt, Credo; sed fines sine operibus non salvat. Opus autem fidei ipsa dilectio est, dicente Paulo apostolo, Et fides quae per dilectionem operatur . Opera quidem tua praeterita, antequam crederes, vel nulla erant; vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant; sic eras quasi homo sine pedibus, aut vexatis pedibus ambulare non valens: si autem bona videbantur; antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currendo, errabas potius quam perveniebas. Est ergo nobis et currendum, et in via currendum. Qui praeter viam currit, inaniter currit: imo ad laborem currit. Tanto plus errat, quanto praeter viam currit. Quae est via per quam currimus? Christus dixit, Ego sum via. Quae patria, Ego sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos: longe enim eramus, et longe peregrinabamur. Parum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo natꝰ est. Sed quid est credere illicd:
Et onũis qui diligit qui genuit eũ. diligit
eum qui genitus est ab ipso. Statĩ fidei
conuunxit dilectionẽ. quia sine dilectio¬
ne fides in anis est Cũ dilectione fides xp̃i.¬
ani: sine dilectione fides dȩmonis. Qui aũt
non credunt. peiores sunt quã demones.
et tardiores quam demones. Nescio quiᷤ non
uult credere in xp̃m: adhuc nec demones
imitatur. lam credit in xp̃m. sed odit . xp̃m.
Habet confessionẽ fidĩ in timore poenȩ.
non in amore coronȩ. Nam & illi puniri
timebant. Adde huic fidei dilectionẽ. ut
fiat fides qualẽ dicit apl paulus. fides quȩ
nisti ciuẽ hierusale: uiuenisti ciuẽ angłoꝵ¬

Expanded text:
ex Deo natus est. Sed quid est credere illud? ex Deo natus est. Sed quid est credere illud? Et omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Statim fidei conjunxit dilectionem; quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in Christum, sed odit Christum; habet confessionem fidei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae nisti civem Jerusalem, invenisti civem Ang
Abbreviated transcription (Latin):
uiui. suꝑ hanc põrtã inquit. fund abo ecłam
meã Magna laus. Ergo dicit petrus tues
xp̃s filius dĩ uiui. dicunt & dȩmones scimꝰ
qui sid̾ filius dĩ. scd̃ dĩ. Noc petrꝰ. hoc & de¬
mones. Eadẽ uerba. ñ iden animus. Et
unde constat. quia petrꝰ hoc cũ dilectio
ne dei dicebat : Quia fides xp̃iana. cũ
dilectione  demonis aut sine dilectione.
Quomodo sine dilectione : Hoc dice¬
bat petrꝰ. ut xp̃m amplecteret᷑: hoc
dicebant demones. ut xp̃s ab eis rete¬
deret. Namq antequã dicerent scintꝰ
qui sis tues filiꝰ ĩ. quid nob et t̾
ut repellas a te xp̃m. Ergo uidetis
qi quomodo hic dicit qui credit: ꝓpria
quedã fides est ñ quomodo multis.
ltaq fĩs. nemo liyteticoꝵ dicat uobis
& nos crediius. Ideo enĩ de de monibus
exemplũ ꝓposui: ne gaudeatis ad uerba
credentium sed exploretis facta uiuentuũ:
Uideamus ergo: quid est credere in xp̃m.
Quid credere: Quia iħs ipse est xp̃c.
Sequit᷑. Om̃is qui credit quod iħs sit xp̃c.

Expanded text:
vivi. Super hanc petram, inquit, fundabo Ecclesiam meam. Magna laus! Ergo dicit Petrus. Tu es Christus Filius Dei vivi: dicunt et daemones, Scimus qui sis, Filius Dei, sanctus Dei. Hoc Petrus, hoc et daemones: eadem verba, non idem animus. Et unde consne dicebat? Quia fides Christiani cum dilectione Dei est; daemonis autem sine dilectione. Quomodo sine dilectione? hoc dicebat Petrus ut Christum amplecteretur: hoc dicebant daemones, ut Christus ab eis recederet. Namque antequam dicerent: « Scimus qui sis, Filius Dei; quid nobis et tibi ut repellas a te Christum. Ergo videtis quia quomodo hic dicit, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis. Itaque, fratres, nemo haereticorum dicat vobis, Et nos credimus. Ideo enim de daemonibus exemplum proposui, ne gaudeatis ad verba credentium, sed exploretis facta viventium. 2. Videamus ergo quid est credere in Christum; quid, credere quia Jesus ipse est Christus. Sequitur, Omnis qui credit quod Jesus sit Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
sum asr. fui od ost mandatũ dĩ nouũ
Ilud mmandatũ quod ideo nonũ dicitꝰ. quia
innouat. Mandatũ nouũ do uobis. ut uosi
imidee diligatis Audi. quia ipsa est lex dei
a postolus dicit: Inuicẽ onera ur̃a portate
e sic edaulebitis legẽ xp̃i Ipsa est consum

Expanded text:
Novum illud mandatum, quod ideo novum dicitur, quia innovat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Audi quia ipsa est lex Dei: Apostolus dicit, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consum
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ anant m̃bra. corpꝰ se amat. Et
si patitur unũ menbrũ. conpatiuitꝰ omĩa m̃bra
Et si glorificat᷑ unũ membrũ congauden
omia membia. Et quid secutus attĩnosaũt¬
ostis corpus xp̃i. & membra. Dicebat paulo
ante de dilectione fraterna & ait. Sui
non diligit fratrem quẽ uideti dm qus̃
non udet quomodo poterit diligeres: St
aut diligis fratrẽ. forte fratrꝓ̃ diligis. et
xpm non diligis. Quomodo. Quando
Qi liligi s ũ fisiũ dĩ diligis. et patrẽ dili¬
gis. Non potest ergo separari dilectio.
Elige tibi quid diligas. sequuntꝰ teree e¬
ra. Dicas: Dra solum diligo. adm patrẽ: m̃ti¬
ris. Si diligis. ñ solũ diligis. sed si diligoe
patrẽ. diligis &e filiũ. E cce inquis diligo pa¬
patre auligo filiũ: sed hoc solum Patrem

Expanded text:
se invicem amant membra, corpus se amat, 'et se invicem amant membra, corpus se amat, 'et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membestis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non videt quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, forte fratrem diligis, et Christum non diligis? Quomodo, quando Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
illo. si tam̃ & tu hoc es. Omĩs qua chligit
qui genuit eum: diligit eun qui genitꝰ est
ab ip̃so. Iuis genuit: Pãt. Quis est genitꝰ:
Filius. Quid ergo ait Omis qui diligit
patrem. diligit filiũ. In hoc cognoscimus qr
diligimus filios dei. Quid est hoc fr̃s : faulo
ante de filio dĩ dicebat. non de filiis dei:
Ecce unus positus est xp̃s contemplandus
nobis: & dictũ est nobis. Omĩs qui credit
diligit qui genuit eum id est patrẽ. diligit
eum qui genitꝰ est ex ipso. id est filiũ dñm
nr̃m ilim xp̃m. Et sequit᷑. In hoc cognosci¬
mus quia diligimus filiosdĩ: quia sic dictu.¬
rus esset: In hoc cognoscimus quia diligimꝰ
filiũ dĩ. Filios dĩ dixit. qui filiũ dĩ paulo
ante dicebat: quia filii di corpus sunt uni¬
ci filii dĩ. Et cũ ille caput. nos m̃bra: unus
ẽ filius dĩ. Ergo qui diligit filios dĩ. filium
patrẽ. nisi diligat filiũ. Et qui diligit filiũ:
filii dei. et diligendo fit & ipse m̃brũ et

Expanded text:
illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis, Omnis qui credit is qui diligit qui genuit eum, id est, Patrem, diligit eum qui genitus est ex ipso, id est, Filium Domristum. Et sequitur, In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei; quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium, filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum e
Abbreviated transcription (Latin):
tum nouũ do uob̃. ut uos inuicẽ diligatis.
Nicis ergo te diligere xp̃m. serua manda-¬
ta oiud̃. & fratrẽ dilige. Si aũt fram non
diligis. quomodo eũ diligis. cuiꝰ mandata
contenpnis.Fr̃s ego non satior loquen¬¬
do de caritate in nomine . xp̃i. Quantũ
& uos habetis huiꝰ rei auaritiã. tantũ
sꝑamus quia crescit in uobis ipsa. et fo¬
ias mittit tunorẽ: ut remaneat ille
timor castus ꝑmanens in scłm scłi
Toleremus mundũ. toleremus tribulatio¬
nes ipsus. toleremus scandala temptatio¬
num. ñ recedamus auia teneamus unita¬
tom eccłȩ. teneanus xp̃m: teneamus cara¬
tatem. non diuellamut ã m̃bris sponsȩ ipsi¬
us. non duellamur ãfide. ut gloriemur
in p̃sentia ipsius. & securi manebimus in
etꝰ modo ꝑfidẽ. tc̃ ꝑ spetiem: cuiꝰ tantas
arras habemus donum sp̃s scĩ¬

Expanded text:
tum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fratrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tentationum. Non recedamus a via; teneamus unitatem Ecclesiae, teneamus Christum, teneamus charitatem. Non divellamur a membris sponsae ipsius, non divellamur a fide, ut gloriemur in praesentia ipsius: et securi manebimus in eo, modo per fidem, tunc per speciem, cujus tantas arrhas habemus donum Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
& negat eum incarne nuenisse. non est ex deo.
et hic est antixp̃c de qͦ auditis qđ uenturus sit.
eg nunc in isto mundo es t
ic meministis fãs hesterno nos clausisse ser¬
monẽ ad istam sententiã: quę sine dubio
manere debuit et debet in corde ur̃o. quia ipsã
nouissima audistis. filioli non diligamus uerbo tantũ &
lingua. sed oꝑe et ueritate. Pemde sequitur. Et in
ẽ ds̃ corde nr̃o. & nouit omnia Dixerat non
disigamus uerbo tantum et lingua. sed opere
et ueritate. Iueritꝰ a nob̾ in quo oꝑe et in qua
ueritate a gnoscit᷑ qui diligit đm. uel qͥ didi¬
git frẽm suum Iellł superius diaerit quoisq
caritas ꝑficiatur. quod et dñs in cugłio ait.
maiorem hac nemo habet caritatẽ. quã ut animam
suam ponat quas ꝓ amicis suis. Et iste hoc dixerat

Expanded text:
tum in carne venisse, non est ex Deo, et hic est Antichristus, de quo audistis quod venturus sit, et nunc in isto mundo esti meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis: « Filioli, non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. » Deinde sequitur: « Et iest Deus corde nostro, et novit omnia. » Dixerat, « Non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate: » quaeritur a nobis, in quo opere et in qagnoscitur qui diligit Deum, vel qui diligit fratrem suum. Jam superius dixerat quousque charitas perficiatur; quod et Dominus in Evangelio ait, Majorem hac nemo habet charitatem, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et iste hoc dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am non norunt. In partibꝰ sunt istĩ montes.
Ille autem mons non sic: quia impleuit uniuer¬
sam faciem terrȩ: et de illo dicitur: paratus
in cacumine montium. Mons est  suꝑc¬
suꝑ cacumina
ominium montium. Et cong̃gabuntur inquit
ad eum omnes gentes. Quis errat in hoc monte.
Quis frangit faciem offendendo in illo : quis
ignorat ciuitatẽ suꝑ montẽ constitutam.
Sed nolite mirari. quia ignoratur ab istis qui o¬
derunt fratres: quia in tenebris ambulant.
ꝓ nesciunt quo eant: qm̃ tenebrȩ excecduerunt
oculos eoꝵ. Montem non uident. Nolo mireris.
oculos non habent. Unde oculos non habent:
Quia tenebrȩ excecauerunt eos. Unde ꝓbamꝰ
quia fratres oderunt . quia cum offendunt᷑
in affris: separant se ab orbe t̾rarum. quia
non tolerant ꝓ pace & ẽi quos infamant: et
tolerant ꝓ parte donati quos dampnant.

Expanded text:
nostrum non norunt. In partibus sunt isti montes. nostrum non norunt. In partibus sunt isti montes. Ille autem mons non sic, quia implevit universam faciem terrae; et de illo dicitur, Paratus in cacumine montium. Mons est super cacumina omnium montium. Et congregabuntur, inquit, ad eum omnes gentes . Quis errat in hoc monte? Quis frangit faciem offendendo in illum? Quis ignorat civitatem super montem constitutam? Sed nolite mirari quia ignoratur ab istis qui oderunt fratres: quia in tenebris ambulant, et nesciunt quo eant; quia tenebrae excaecaverunt oculos eorum. Montem non vident: nolo mireris, oculos non habent. Unde oculos non habent? Quia tenebrae excaecaverunt eos. Unde probamus? Quia fratres oderunt, quia cum offenduntur in Afris, separant se ab orbe terrarum quia non tolerant pro pace Christi quos infamant, et tolerant pro parte Donatiquos damnant.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne manifesta: nonne tenet omnes gentes.
Nonne impletur quod aute tot annos pro¬
missum est abrahȩ. in semine  tuo benedi¬
CI omnes gentes : uni fideli ꝓmissum
est : in milib fidelium mundus impletus
est. Ecce mons: implens uniuersam faciẽ
t̾rȩ. Ecce ciuitas: de qua dictum est.
Non potest ciuitas abscondi suꝑ montẽ. cori¬
consti.¬
tuta.
I. Illi autem offendunt in montem.
et cum eis dicitur. ascendite : non est
mons. dicunt:. et facilius illuc faciem im¬
pingunt : quam illic habitaculum que¬
rant. Isaias hesterno die lectus est.
iuis quis ur̃m uigilabat non oculis tantũ
sed aure: nec aure corporis sed aure cor¬
dis: aduertit. Erit innouissimis diebꝰ¬
doma manifestus mons dñi. paratus in cacu¬
mine montium. Iuid tam manifestum
quam mons. Sed sunt et montes ignoti.
quia in una parte terrarum positi sunt.
Quis uestrum nouit olẏmpum montẽ.:
quomodo et qui ibi habitantum gidabam

Expanded text:
nonne manifesta? nonne tenuit omnes gentes? nonne manifesta? nonne tenuit omnes gentes? nonne impletur quod ante tot annos promissum est Abrahae, in semine ejus benedici omnes gentes ? Uni fideli promissum est, et millibus fidelium mundus impletus est. Ecce mons implens universam faciem terrae: ecce civitas de qua dictum est, Non potest civitas abscondi super montem constituta . Illi autem offendunt in montem. Et cum eis dicitur, Ascendite; Non est mons, dicunt; et facilius illuc faciem impingunt, quam illic habitaculum quaerunt. Isaias hesterna die lectus est; quisquis vestrum vigilabat, non oculis tantum, sed aure, nec aure corporis, sed aure cordis, advertit, Erit in novissimis diebus manifestus mons domus Domini, paratus in cacumine montium. Quid tam manifestum quam mons? Sed sunt et montes ignoti, quia in una parte terrarum positi sunt. Quis vestrum novit Olympum montem? quomodo ibi qui habitant, Giddabam
Abbreviated transcription (Latin):
tis legem & x̃i. Nam qui odit fr̃em suum:
intenebris ẽ. et intenebris ambulat: ꝙ nescit
quo eat. Aagna res. Fr̃s. attendite: rogamꝰ
uos. Iui odit fratrem suum intenebris ambu¬
lat . ꝙ nescit quo eat : qm̃ tenebrę excȩcauer̃
oculos eius. Quid tam ec̨cum. qu̾a isti qui
oderunt fratres. nam ut noueritis quia cȩci s̃.
in montẽ offenderunt. Eadem dico: ne uob̃
excidant. Nonne lapis ille qui p̃cisus est de
sine opere maritali. ñonne ille lapis creuit¬
fregit omnia regna t̾rarum. id est omnes
dominationes ẏdolorum et demoniorum.
Numquid digitd ostendimus istum montem:
quomodo ostenditur hominibꝰ tercia luna.
Uerbi gratia. Iuando uolunt homines ui¬
dere lunam nouam. ecce luna. ecce ubi
est. Et iunt ibi qui non ualeant intende¬
re aciem: et dicunt. Ubi: intenditur illis
digitꝰ: ut iudeant. Aliquando dum e¬
rubescunt ne cęci putentur : dicunt se uidis¬
se quod non uiderunt. Num quid sic osten¬
dimus ęcclãm fratres mei : nonne aꝑta ẽ:

Expanded text:
ti . 13. Nam qui odit fratrem suum, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat. Magna res, fratres; attendite, rogamus vos. Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Quid tam caecum, quam isti qui oderunt fratres? Nam ut noveritis quia caeci sunt, in montem offenderunt. Eadem dico, ne vobis excidant. Nonne lapis iste qui praecisus est de sine opere maritali? Nonne ille lapis cregna terrarum, id est, omnes dominationes idolorum et daemoniorum? Numquid digito ostendimus istum montem, quomodo ostenditur hominibus tertia luna? Verbi gratia, quando volunt homines videre lunam novam, dicunt, Ecce luna, ecce ubi est: et si sunt ibi qui non valeant intendere aciem, et dicant, Ubi? intenditur illis digitus ut videant. Aliquando dum erubescunt ne caeci putentur, dicunt se vidisse quod non viderunt. Numquid sic ostendimus Ecclesiam, fratres mei? Nonne aperta est?
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio dei. Tencte  dilectionẽ dei. ut quo¬
modo ds̃ ȩternus est. sic et uos maneatis in
cternum. quia talis ẽ quisꝙ: qualis eius
dilectio est. Terram diligis: terra eris.
Deum diligis: quid dicam: deus eris.
Non audeo ex m̃e dicẽre. scripturas audia¬
mus. Ego dixi dii estis. & filii altissimi

Expanded text:
dilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, ut quodilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, ut quomodo Deus est aeternus, sic et vos maneatis in aeternum: quia talis est quisque, qualis ejus dilectio est. Terram diligis? terra eris. Deum diligis? quid dicam? deus eris? Non audeo dicere ex me, Scripturas audiamus: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi
Abbreviated transcription (Latin):
est. non temptabis dnm̃ dm̃ tuum. Non gͦ
temptabo dm̃. quasi tunc ꝑtineam ad dm̃
si fecero miraculum. et non ꝑtineam si non
fecero. Et ubi sunt uerba eins. gaudete
quia nomina uestra scripta sunt in cęlo.
De ambitione seculi. quomodo temptatus
est dñs. quando eum leuauit in excelsũ¬
tibi dabo. si prostratus ad oraueris me.
De clatione regni terreni : uoluit tem pta¬
re regem seculorum. Sed dñs qui fecit
celum et terram. diabolum conculcanit. Fo
magnum. t̃ a dño diabolum unci. quid gͦ
respondit diabolo. nisi quod te a docuit
ut respondeas. Scriptum ẽ. Dnm̃ dm̃ tuum
adorabis. et illi soli seruies. Tenentes ista. ñ
habebitis concupiscentiam mundi. Non ha¬
bendo concupiscentiam mundi : non uos sub¬
uigabit carnis desiderium. nec desiderium
oculorum. nec ambitio seculi. et facitis locũ
caritati uenienti. ut diligatis am̃. quia
si fuerit ibi dilectio mundi : non ibi erit

Expanded text:
est, Non tentabis Dominum Deum tuum: non ergo est, Non tentabis Dominum Deum tuum: non ergo tentabo Deum, quasi tunc pertineam ad Deum si fecero miraculum, et non pertineam si non fecero. Et ubi sunt verba ejus, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo? De ambitione saeculi quomodo tentatus est Dominus? Quando elevavit eum in excelsutibi dabo, si prostratus adoraveris me. De elatione regni terreni voluit tentare regem saeculorum: sed Dominus qui fecit coelum et terram, diabolum calcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam mundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit ibi dilectio mundi, non ibi erit
Abbreviated transcription (Latin):
orsum. quia scriptum ẽ. Angelis suis man¬
dauit dete. ut
suscipiant te.¬
dauit de te. utꝰ suscipiant te.
ne quando offendas ad lapidem pedem tuum.
Ille restitit temptatori a Si enm feni sot mi¬
raculum. non uideretur nisi aut cessisse.
aut curiositate fecisse. Fecit enim qͣndo
uoluit. tanquã deus. sed tãquam infirmos curanꝰ.
Nam si tunc faceret. quasi tantummͦ miraculũ
uoluisse facere putaret᷑: S ne hoc homines
sentirent : attende quid respondit. & quando
tibi talis temptatio euenerit: dic illud & tu.
Redi post me sathanas. Scriptum est enim. non
temptabis dnm dm̃ tuum. id est si hoc fecero
temptabo dm̃. Nl oc dixit quod te uoluit dicẽ¬
re. quando tibi suggerit inimicuis. Iualis
homo. qualis xp̃ianus. Modo uel unum
miraculum fecisti. aut orationibꝰ tuis mor¬
tui resurrexerunt. aut febrientes sanasti
Si uere esses aliciius momenti: faceres ali quod
miraculum. Responde et dic. Scriptum

Expanded text:
orsum, quia scriptum est, Angelis suis manorsum, quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut suscipiant tedavit de te, ut suscipiant te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum. Ille restitit tentatori: si enim faceret miraculum, non videretur nisi aut cessisse, aut curiositate fecisse: fecit enim quando voluit tanquam Deus, sed tanquam infirmos curans. Nam si tunc faceret, quasi tantummodo miraculum voluisse facere putaretur. Sed ne hoc homines sentirent, attende quid respondit; et quando tibi talis tentatio evenerit, dic illud et tu, Redi post me, satanas; scriptum est enim, Non tentabis Dominum Deum tuum: id est, Si hoc fecero. tentabo Deum. Hoc dixit, quod te voluit dicere. Quando tibi suggerit inimicus, Qualis homo, qualis christianus? modo vel unum miraculum fecisti, aut orationibus tuis mortui surrexerunt, aut febrientes sanasti? si vere esses alicujus momenti, faceres aliquod miraculum: responde et dic, Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
uę tibi si non excluseris demonia : sicͣ cͤpisti hoc un¬
de facias. utere humiliter non suꝑbe. Nam et
de quibusdam pscudo ꝓphetis dixit dñs. quia
facturi sunt signa et ꝓdigia. Ergo non sit am¬
bitio seculi. Ambitio seculi. suꝑbia est. Iacta¬
re se uult in honoribus. Magnus sibi uidetur
homo. si de diuitiis. siue de aliqua potentia.
Tria sunt ista. et nihil in̾uenis unde temptet᷑
cupiditas humana. nisi aut desiderio carnis.
aut desiderio oculorum. Aut ambitione scłi.
Per ista tria : temptatus est dñs a diabolo. Desi¬
derio carnis temptatus est. quando dictum ẽ
ei. Si filius dei es. dic lapidibꝰ istis ut panes
fiant. quando esuriuit post ieunuim. Sed
quomodo reppulit temptationẽ. et docuit
pugnare militem. attende quid illi ait.
Non in solo pane uiuit homo. s in omni uer¬
bo dei. Temptatus est et desiderio oculoꝵ
de miraculo : quando ei dixit. Mute te de¬

Expanded text:
vae tibi, si non excluseris daemonia? Si accepisti unvae tibi, si non excluseris daemonia? Si accepisti unde facias, utere humiliter, non superbe. Nam et de quibusdam pseudoprophetis dixit Dominus, quia facturi sunt signa et prodigia . Ergo non sit ambitio saeculi. Ambitio saeculi superbia est. Jactare se vult in honoribus; magnus sibi videtur homo, sive de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ista, et nihil invenis unde tentetur cupiditas humana, nisi aut desiderio carnis, aut desiderio oculorum, aut ambitione saeculi. Per ista tria tentatus est Dominus a diabolo. Desiderio carnis tentatus est, quando dictum est ei, Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant; quando esurivit post jejunium. Sed quomodo repulit tentatorem, et docuit pugnare militem? Attende quid illi ait: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraculo, quando ei dixit: Mitte te de
Abbreviated transcription (Latin):
tus. et cetera huiusmodi. Et desiderium oculoꝵ.
Desiderium oculoꝵ dicit omnem curiositatem.
Iam quam late patet curiositas . ipsa in specta¬
culis. intheatris. in sacramentis di aboli.
in magicis artibꝰ. in maleficiis. Ipsa ẽ curi¬
ositas. Ali quando temptat. etiam seruos
dei. ut uelint quasi miraculum facere.
Temptare quemquã utrum ex audiat illum
deus in miraculis : curiositas est. hoc est
desiderium oculorum. Non ẽ a patre. Si
deus dedit : fac. Optulit enim : ut facias.
N on enim qui non fecerunt : ad regnum dei
non ꝑtinebunt: Cum gauderent apostoli
quia demonia eis subiecta erant. quid eis
ait dñs . nolite in hoc gaudere. sed gau¬
dete quia nomina ur̃a scripta sunt incelo.
Inde uoluit gaudere apłõs. unde gaudes
et ti. Ue enim tibi. si nomen tuum non
est scriptum in cęlo. Num quid uę tibi. si
non suscitaueris mortuos: num quid uę
tibi. si non ambulaueris in mari. nũ qͥo

Expanded text:
tus, et caetera hujusmodi. 13. Et desiderium oculorum: tus, et caetera hujusmodi. 13. Et desiderium oculorum: desiderium oculorum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet curiositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacramentis diaboli, in magicis artibus, in maleficiis ipsa est curiositas. Aliquando tentat etiam servos Dei, ut velint quasi miraculum facere, tentare utrum exaudiat illos Deus in miraculis; curiositas est, hoc est desiderium oculorum; non est a Patre. Si dedit Deus, fac; obtulit enim ut facias: non enim qui non fecerunt, ad regnum Dei non pertinebunt. Cum gauderent Apostoli quia daemonia eis subjecta erant, quid eis dixit Dominus? Nolite in hoc gaudere; sed gaudete quoniam nomina vestra scripta sunt in coelo . Inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Vae tibi enim, si nomen tuum non est scriptum in coelo. Numquid vae tibi, si non suscitaveris mortuus? numquid vae tibi, si non ambulaveris in mari? numquid
Abbreviated transcription (Latin):
et ambulant carne interra. Om̃s gͦ dilecto¬
res mundi : mundus uocantur. Ipsi non ha¬
bent nisi ista tria. desiderium carnis. deside¬
rium oculorum. et ambitionem seculi. Desi¬
derant enim manducare. bibere. concumbere:
uti uoluptatibꝰ istis. Numquid non est ihis
modus. aut quando dicitur nolite ista di¬
ligere. hoc dicitur ut non manducetis: Iit
non bibatis. aut ut filios non ꝓcreetis : non
hoc dicitur. S sit modus propter creatorem.
ut non uos ista dilectione. ne ad fruendum
hoc ametis. quod ad utendum habere debe¬
tis. Non autẽ probamini : nisi quando uo¬
bis proponuntur duo. hoc aut illud.
ustitiam uis anlucra. Sed dicis. Non
habeo unde uiuam. non habeo unde man¬
dicem. non habeo unde bibam. Sed quid.
Si non potes habere ista nisi ꝑ iniquitatẽ
nonne melius amas quod non amittis. quã
iniquitatem committis. lucrum auri uides.
dampnum fidei non uides. Hoc gͦ ait nobis.

Expanded text:
et ambulant carne in terra: omnes ergo dilectoet ambulant carne in terra: omnes ergo dilectores mundi mundus vocantur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbere, uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? Non hoc dicitur. Sed sit modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non habeo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquitatem committis? Lucrum auri vides, damnum fidei non vides. Hoc ergo, ait nobi
Abbreviated transcription (Latin):
retur hanc amentiam. quis non animum
uiro. amas anulum ꝓsponso: si hoc est in
te. ut ames anulum ꝓ sponso tuo. & nolis
uidere sponsum tui : ad hoc tibi arram
dedit non ut te oppigneraret. sed auerte¬
ret. Ad hoc utiq arram dat sponsus: ut
in arra sua ipse ametur. Ergo dedit tibi ds̃
ista omnia. ama illum qui fecit Plus est
quod tibi uult dare id est se ꝑ ipsum
qui ista fecit. Si autea
a maueris hȩc. quamuis illa ds̃ fecerit. & ne¬
glexeris creatorem. si isium̃et a¬
non solum ista fabrica quam fecit deis.
sibilia . s habitatores mundi: mundus uo¬
cantur : quomodo domusuocatir. &
na domus: quia marmorata est. et pul¬
chra & laqueata. & aliter dicimus. bona
domiis. nemo ibi patitur inuiriam. nullȩ
rapinȩ. nullȩ oppressiones ibi fuint. Modo
non parietes laudamus. sed in habitatores pa¬
rietum. Domus tamen uocatur : siue illa. si¬
ue illa. Onines enim dilectores mundi quia
dilectione in habitant mundum : mundus¬

Expanded text:
retur hanc amentiam? quis non adulterretur hanc amentiam? quis non adulterviro, amas annulum pro sponso: si hoc est in te, ut ames annulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia ista, ama illum qui fecit. Plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit. Si autem amaveris haec, quamvis illa Deus fecerit, et neglexeris Creatorem, et anon solum ista fabrica quam fecit Deus, sibilia: sed habitatores mundi mundus vocantur, quomodo domus vocatur et na domus; quia marmorata est et pulchre laqueata: et aliter dicimus, Bona domus; nemo ibi patitur injuriam, nullae rapinae, nullae oppressiones ibi fiunt. Modo non parietes laudamus, sed inhabitatores parietum: domus tamen vocatur, sive illa, sive illa, Omnes enim dilectores mundi, quia dilectione inhabitant mundum; s
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ enim potestis instrui: ne subrepat uobis
sathanas. dicens quod solet dicere. Bene nob̾
sit in creatura dĩ. Quare illã fecit. nisi ut be¬
ne nobis sit. et in ebriantur : et pereunt.
et obliuiscuntur creatorem suum. Dum ñ
temperanter sed cupide utuntur creatis:
creator contempnitur. De talibus dicit
a postolus. Coluerunt et seruerunt crea¬
turȩ potius quam creatori. qui est bene¬
dictus in secula. Non te ꝓhibet. ds̃ amare
ista. sed non diligere. adbeatitudinem. sea
approbare & laudare. ut ames creatorẽ
lueni ad modum frs si sponsus faceret sponsȩ
suȩ anulum. et illa acceptum anulum
plus diligeret quam sponsum qui illi fecit
anulũ ÷ nonno. in ipso doño sponsi adultera
anima deprehenderetur. quam uis hoc ama¬
ret quod dedit sponsus : certe hoc ama¬
rit. quod dedit sponsus. Tamen si dice¬
ret . sufficit m anulus iste. iam illius faciem
nolo uidere : qualis esset illa : quis ñ detesta¬

Expanded text:
nibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis nibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare illa Tecit, nisi ut bene vobis sit? Et inebriantur, et pereunt, et obliviscuntur Creatorem suum: dum non temperanter, sed cupide utuntur creatis, Creator contemnitur. De talibus dicit Apostolus: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, et illa acceptum annulum plus diligeret quam sponsum qui illi fecit annulum; nonne in ipso dono sponsi adultera anima deprehenderetur, quamvis hoc amaret quod dedit sponsus? Certe hoc amaret quod dedit sponsus: tamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste, jam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detesta
Abbreviated transcription (Latin):
non oppressor. Dñs ꝓ nobis sanguinẽ suum
fudit. redenit nos. mutauit spem nostram.
Adhuc portamus mortalitatẽ
carnis. et
de futura immortalitate p̃sumimus Et in
mari fluctumus. sed anchoram spei in t̾ra iã
fiximꝰ. Sed Nondiligamus mundum. neq
ea quȩ inmundo sunt. Quȩ enim sunt inmun¬
do : desiderium carnis ẽ. et desiderium ocu¬
lorum. et ambitio scłi. Iria sunt ista. Ne
quis forte dicat. quȩ inmundo sunt as̃ fe¬
cit: idest celum et terram. mare. solem. lu¬
nam. stellasi .iomnia ornamenta celorum.
Quȩ emim sunt ornamenta maris : ommare¬
malia. arbores. uolatilia. Ista sunt inmun¬
do. deus illa fecit. Iuare gͦ non amem. quod
dĩ fecit: Sp̃s dei sit inte. ut uideas quia ha
omnia bona sunt. S uę tibi. si amaueris condi¬
ta. & deserueris conditorem. Pulchra tibi sunt.
S quanto ẽ ille pulchrior. qui ista forma¬
uit Intendat karitas ur̃a. Similitudi¬

Expanded text:
non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit nos, mutavit spem nostram. Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, sed anchoram spei in terra jam fiximus. 11. Sed non diligamus mundum, neque ea quae in mundo sunt. Quae enim in mundo sunt, desiderium carnis est, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi. Tria sunt ista: ne quis forte dicat, Quae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia remalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare ergo non amem quod Deus fecit? Spiritus Dei sit in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris condita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
amare. et in ȩternum uiuere cum deo.
Rerum temporalium fluuius trahit. sed tãꝗͣ
circa fluuium arbor nata ẽ. Dñs nr̃ iħc
se quodammodo circa fluuium plantare.
R aperis in preces ntene lignum Uol uit te
amor mundi. tene & t̃m. Propt̃ te factus
est temporalis. ut tu fias ęternus. qͥa et ille
sic factus est temporalis. ut maneret ęt̾nus.
Accessit illi aliquid ex tempore. non decessit
ex ȩternitate. Tu aut̃ temporalis natus. es.
et ꝑ peccatum temporailis factus es. Tu factus
es temporalis ꝑ peccatum. ille factus temporalis ꝑ
miscdĩam dimittendi peccata. Quantum inter¬
est. cum duo sunt in carcere. inter reum et
uisitatorem ipsius. ł omo enim aliquando.
uenit ad amicum suum. et intrat e uisitare
eum. et ambo in carcere uidentur:. sed multũ
distant. & distincti sunt. Illum causa premit:
illum humanitas adduxit. Sic in ista morta¬
litate nos reatu tenebamur : ille misericordia
descendit. Intrauit ad captiuum redemptor.

Expanded text:
amare, et in aeternum vivere cum Deo? Rerum temporalium fluvius trahit: sed tanquam circa fluvium arbor nata est Dominus nostese quodammodo circa fluvium temporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Propter te factus est temporalis, ut tu fias aeternus; quia et ille sic factus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex tempore, non decessit ex aeternitate. Tu autem temporalis natus es, et per peccatum temporalis factus es: tu factus es temporalis per peccatum, ille factus est temporalis per misericordiam dimittendi peccata. Quantum interest, cum duo sunt in carcere, inter reum et visitatorem ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum causa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor,
Abbreviated transcription (Latin):
suos. ułndicat sibi possessionem suã. Non de¬
lst̃ titulos. sed intrat & possidet. Sic ad catho¬
licam uenienti non deletur baptismus. ne
titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit
in catholica: agnoscitur titulus Iͥ ntrat pos¬
sessor sub titulis suis. quo intrabat predo
sub titulis alienis. Ex łł omelia xiiͣ.

Expanded text:
suos; vindicat sibi possessionem suam: non desuos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis. TRACTATUS VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uendat cũ a maritudine blandit᷑. pater
ut corrigat. seuit. Tales estote ad om̃s. Uidete
fr̃s. Magnũ documentũ. magna regula.
Unus quisq habet filios. aut habere uult.
Aut si om̃ino decreuit filios non habere
carnaliter: uł spiritaliter cupit habere.
Quis est qui ñ corrigit filiũ suũ : quis est
cui non det disciplinã pat̾ : & tamen sȩuire
uidetur. Amor seuit. Karitas seuit. Seuit
quoda modo sine felle more colũbino. non coruno.
Unde uenit in mente fr̃s mei dicere uobis. quia
illi uiolatores karitatis scisma fecerunt. Quo¬
modo oderunt ipsam k aritatem. sic odert̃¬
& columbam. Sed conuincit illos columba.
Procedit de cęlo. aperiuntur cęli. & manet
suꝑ caput dñi. Ut quid hoc : ut audiat. hic
est qui baptizat. Recedite p̃dones: recedite
in uasores possessionis xpi.in possessionibus
urĩs. Ubi dominare uultis : titulos potentis
ausi estis infringere : Cognoscit ille titulos

Expanded text:
ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos
Abbreviated transcription (Latin):
seruart K aritatem. Non sic seruat᷑. Non
putes tunc te amare seruũ tuũ quando eũ
non cedis : atit tunc te amare. filiũ tuum
quando ei ñ das disciplinã. aut tunc te ama¬
re uicinũ tuũ. quando eũ ñ corripis. Non
est ista karitas. sed languor. ferueat k aritas
ad corrigendum. ad emendandũ. Sed sunit boni
mores delectent sunt mali: emendentur.
corrigantur. Noli in homine amare errorẽ.
sed hominẽ. Hominem enim ds fecit. erro¬
rem᷑ ipse homo fecit. Ama illud qd fecit.¬
ds: noli amare qđ ipse homo fecit. Cũ illud :.¬
amas. illud tollis. Cũ illud diligis. illud emen¬
das. Sed &si seuis ali quando. ꝓpt̾ correptionẽ
cies illa columbȩ. in qua specie uenit sp̃s sc̃s.
quo nobis karitas infunderetur. Quare hoc :
fel columba non habet. tamen rostro & pen¬
nis ꝑnido pugnat. fine amaritudine seuit.
hoc facit & pater quando filium castigat. sed¬
ad disciplinam castigat sicut dixi. Seductor

Expanded text:
servari charitatem. Non sic servatur. Non servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis cies illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo uobis placet quando laudatis. sic
uobis placeat ut in corde seruetis. Inten¬
dite enim quid dicam fr̃s. ex hortor uos quantũ
dat dñs ad magnũ thesaurũ. Si uobis ostende¬
retur aliquod uasculũ anagliphum. in aura¬
tum. operose factum. & illicetet oculos ur̃os.
& duceret in se intentionem cordis ur̃i. & pla¬
ceret uobis manus artificis. & pondus argen¬
ti. & splendor metalli : nonne unusquisq
urm̃ diceret. o si baberem uasculũ istud: &
sine causa diceretis: in potestate enim ur̃a
non erat. Aut si quisquã uellet habere. cogi¬
taret illud de domo aliena furari. Laudat᷑
Karitas uobis. si placet habete. possidete. Non
opus est ut furtum alicui faciatis. ñ opus est
ut emere cogitetis. Gratis constat. tenete
eam. amplectimini eã. Dulcius illa nichil
est. Si cũ cõmemoratur talis est. cũ habetur
osam. nec quadã mansuetudine. imo non
mansuetudine sed remissione & neglegentia

Expanded text:
quomodo vobis placet quando laudatis, sic quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur osam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
qualem staturam habet : quales pedes habet:
quales manus habet : nemo potest dicere.
habet tamen pedes. Nam ipsi ducunt ad ec-¬
cłam. habet manus. nã ipsȩ pauperi porri¬
gunt. Nabet oculos. nã inde intelligit᷑ ille
qui eget. Beatus qui intolligit suꝑ egenũ et
pauperem. Habet aures. de quibus dicit dñs.
Qui habet aures audiendi. audiat. Non st̃
menbra. distincta ꝑ loca. sed in intellectu.
Totum simul uidet. qui habet. Karitatem.
habita. & in habitaberis. Mane. & mane¬
bitur in te. Quid enim fr̃s mei : quis amat
quod non uidet: Quare autem quando laudat᷑
Karitas erigimim : acclamatis. laudatis : quid
uobis ostendi : aliquos colores ꝓtuli. aurũ et
argentũ ꝓposui. gemmas de thesauris effodi:
Quid tale ostendi oculis uris : nũquid faci¬
es mea mutata est cũ loquor:: Carnẽ gero.
in ipsa forma sum in qua ꝓcessi. in ipsa
forma estis in qua uenistis. Laudat᷑ Kari¬
tas. & clamatis. Certe nichil uidetis. Sed

Expanded text:
qualem staturam habet? quales pedes habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super egenum et pauperem . Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ubi inuenit uictimã quã purã uolebat of¬
ferre : aliud non inuenit. se ipsũ obtulit.
Dilectissimi. siita ds dilexit nos. debemus & nos
Amo. Pasce oues meas. Dm̃ nemo uidit umquã.
Res est inuisibilis. non oculo sed corde que¬
rendus est. Sed quẽ ad modũ si solem istum
udere uellemꝰ oculũ corporis purgaremus.
unde uideri lux potest. uolentes uidere
dm̃. oculũ quo d̾s uideri potest purgemus.
Ubi est iste oculus : audi eugłium. Beati
mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Sed
nemo sibi ꝓ concupiscentia oculoꝵ cogitet
dm̃i. Facit enim sibi aut ingentẽ formam.
aut magnitudinẽ aliquã in estimabilem:
distendit ꝑ loca uelut lucẽ istam quã ui¬
detis oculis.  auget ꝑ campos quantũ potest.
ut faciat sibi aliquẽ quasi uenerabilis for¬
mȩ senem. N ichil horũ cogites. Est quod
cogites. Si ius uidere dm. d̾s dilectio est. Qualẽ
faciem habet dilectio : qualem formã habet:

Expanded text:
ubi invenit victimam quam puram volebat ofubi invenit victimam quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos Amo. Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet?
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Nam multa fieri possunt quȩ speciẽ habent
bonã. & non ꝓcedunt de radice karitatis. Habent
enim & spinȩ flores. Quȩdã uͦ uident᷑ aspera.
uidentur truculenta. sed fiunt ad discipli¬
nam dictante karitate. Semel gͦ breue pre¬
ceptum tibi p̃cipitur. Dilige. & quod uis fac
Siue taceas dilectione taceas: siue clames
dilectione clames:ͥ siue emendes dilectione
emendes : siue parcas dilectione parcas. Radix
sit intus dilectionis. Non potest de ista radice
nisi bonũ ecistere. In hoc est dilectio. in
hoc manifestata est dilectio dĩ in nob̃. quia
ds filiũ suũ unigenitũ misit in hc̃ mundũ.
ut uiuamus ꝑ ipsum. In hoc est dilectio. ñ quia
nos dileximus sed quia ipse dilexit nos. Non
illũ dileximus prius. Nam ad hoc nos dilexit.
ut diligamus eum. Et misit filiũ suũ litatorẽ
ꝓ peccatis nrĩs. Litatorem. sacrificatorẽ. Sacri¬
ficauit ꝓ peccatis nr̃is. Ubi inuenit hostiam.

Expanded text:
tatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent tatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum existere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Deus Filium suum misit unigenitum in hunc mundum, ut vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro peccatis nostris. Ubi invenit hostiam?