comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ uidelicet cuncta magnã nob̃ ȩdificationẽ
pariunt: si fuerint mystica interp̃tationẽ
discussa. Quis namq sit sanguis agni. ñ¬
iam audiendo sed bibendo didicistis. Qui san¬
guis suꝑ utrumq postẽ ponit᷑. qͣndo ñ solum
ore corporis. sed etiam ore cordis haurit᷑. Inu¬
troq & enim poste.agni sãguis ẽ positꝰ: q̃ndo
sacram̃tum passionis illiꝰ cum ore adredemtio¬
nem sumit᷑: ad imitationẽ quoq intenta m̃te
cogitat᷑. Nam qui sic redemptoris sui san¬
guinẽ accipit. ut imitari passionẽ illius. nec¬
dum uelit: in uno poste sanguinẽ posuit:
qui etiam in suꝑliminarib domoꝵ ponẽn¬
dus ẽ. Quid enim sp̃ualiter domꝰ nͥ mentes
nr̃as accipimꝰͦ: in quib ꝑ cogitationẽ in habi-

Expanded text:
Haec videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nostras accipimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
qui impia nouitate presumit asserere. fili¬
um dei ac filium hominis unius eẽ nac᷑ȩ
naltersuus enim parte. uel qui solum ho¬
minẽ fuisse direrit. negabit conditoris
glsomiitel qul solum dm̃ negabit miscdiã

Expanded text:
qui impia novitate praesumit asserere, Filium Dei ac filium hominis unius esse naturae. In alterutra enim parte, vel qui solum hominem fuisse dixerit, negabit Conditoris gloriam: vel qui solum Deum, negabit miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ra potestatis acceꝑunt. atq in suos tor¬
tores ipsi ꝓtinus tormenta conuer¬
tunt : humili supplicatione cum mef¬
fabili gaudio clamantes dño ac dicen¬
tes. Ascende dñe iħu spoliato inferno.
& auctore mortis suis uinculis irretĩ¬
to. redde iam leticiam mundo. Iocun¬
dentur in ascensum tuum fideles tui:
aspicientes cicatrices corporis tui. fecit
pulchro. Ipse sua potentia se suscita¬
uit. & iterũ immaculatam carnem
uestiuit. & discipulis suis apparuit.
ut dubitationẽ auferret incredulis.
clauoꝵ uulnera demonstrauit : ut
nullam suspicionem relinqueret ma
paruit. ꝑ nubem in celos ascendit. &¬
se in sedem suã ad patris dexterã un¬
de nunquã uerbum discesserat col
lõcauit. Exultent gͦ populi xp̃iani.
ꝓ quib sanguis fusus ẽ xp̃i. locunde¬
mur om̃s in dño. qui resurre¬
ctionem carnis sollempniter celebra¬
mus in xp̃o. Omĩs ꝑ totũ mundum
catholica gratuletur ęccłia. qͥa xp̃c do¬

Expanded text:
ra potestatis accipiunt, atque in suos torra potestatis accipiunt, atque in suos tortores ipsi tunt, humili supplicatione cum ineffabili gaudio clamantes Domino, atque dicentes: Ascende, Domine Jesu, spoliato inferno, et auctore mortis vinculis irretito, redde jam laetitiam mundo. Jucundentur in ascensu tuo fideles tui, aspicientes cicatrices corporis tui. Fecit pulcro: ipse se sua potentia suscitavit, et iterum se immaculata carne vestivit. Discipulis suis apparuit, ut dubitationem auferret incredulis: clavorum vulnera demonstravit, ut nullam suspicionem relparuit, per nubem coelos ascendit, atque in sede sua ad Patris dexteram, unde nunquam Verbum discesserat, se recipit. Exsultent ergo populi Christiani pro quibus sanguis fusus est Christi. Jucundemur omnes in Domino, qui resurrectionem carnis solemniter celebramus in Christo. Omnis per totum mundum catholica gratuletur Ecclesia, quia C
Abbreviated transcription (Latin):
tu. xp̃m suspendisti in liguo. ignoras
quanta dampna sustineas in inferno.
Preuidere non poteras: qui euersorẽ
tuum in mortẽ sine reatu aliquo ꝑ¬
ducebas. Si attenderes causam: re¬
quireres culpam. In quo nichil mali
cognoueras. quare eum ad nrãm pa¬
triam ꝑducebas: Istum liberũ ad¬
sine aliqua mora ad imꝑiũ dñi ac
saluatoris om̃s ferrei confracti sunt
uectes. Et ecce subito innumerabiles
scõꝵ popł qui tenebant᷑ in morte cap¬
tiui. saluatoris sui genib obuoluti.
lacrimabili eum obsecͥratione depos
aduenisti donans in carne uiuis in¬
dulgentiã peccatorib mundi. solue
defunctos & captiuos infern. Des¬
cendisti pro nobis ad inferos. noli nob̃
deeẽ cum fueris reuersus ad suꝑos.
Posiusti titulum głȩ in cȩlo: pone sig¬
num uictoriȩ in inferno. Nec mora
post quã audita est postulatio atq
altercatio innumerabiliũ captiuoꝵ.
statim dñi iussu om̃s antiqui iusti ui¬

Expanded text:
tu Christum suspendis in ligno, ignoras tu Christum suspendis in ligno, ignoras quanta damna sustineas in inferno. Praevidere non poteras, quia eversorem regni tui in mortem sine reatu aliquo perducebas? Si attenderes causam, requireres culpam. In quo nihil mali cognoveras, quare eum ad nostram patriam perducebas? Istum liberum adsine aliqua mora ad imperium Domini ac Salvatoris nostri omnes ferrei confracti sunt vectes: et ecce subito innumerabiles sanctorum populi, qui tenebantur in morte captivi, Salvatoris sui genibus obvoluti, lacrymabili eum obsecratiadvenisti donans, in carne vivens, indulgentiam peccatoribus mundi, solvere defunctos captivos inferni. Descendisti pro nobis ad inferos; ne derelinquas nos, cum fueris reversus ad superos. Posuisti titulum gloriae in saeculo, pone signum victoriae in inferno. Nec mora, postquam audita est postulatio atque altercatio innumerabilium captivorum, statim Domini jussu omnes antiqui justi ju
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ tibi futura morte plaudebas:.
Ipse estm cuiis cruce. mundũ tibi sub¬
uigandum esse credebas in
cuius exitu nobis tanta spolia ꝓmit¬
tebas. : Quid ẽ quod egisti: Qiuid
est quod facere uoliusti: Ecce iam
totas tͥ tenebras suo ipse splendore
fugauit. & omnes carceres fregit. cap¬
tiuos eiecit. ligatos soluit. luctus eoꝵ
in gaudium cõmutauit. Eece ipsi qui
sub nr̃is solebant suspirare tormentis.
insultant nobis de ꝑceptione salutis.
Et non solũ iam nichil uerentur. in¬
suꝑ & minant᷑. Numꝗͦ hic ita suꝑbi¬
erant mortui. nec aliquando sic potue¬
runt lȩci ẽẽ captiui. Ut quid huc
istũ adducere uoluisti.I quo ueniente
oe om̃s sunt leticiȩ restituti. qui ante
fuerant desperati: Nullus hic iam
solitus eoꝵ mugitus auditur. nullus
tuas diuitias quas primo adquisieras.
ꝑ paradysi amissionẽ. nẽ ꝑdidisti ꝑ cru¬
cem. Periit omĩs lȩticia tua. in luc¬
tum conuersa sunt gaudia tua. Dũ

Expanded text:
tibi semper futura morte plaudebas? tibi semper futura morte plaudebas? ipsene est in cujus cruce omnem mundum tibi subjugandum esse credebas? ipsene est in cujus exitu nobis tanta spolia promittebas? Quid est quod egisti? Quid est quod facere voluisti? Ecce jam totas tibi tenebras suo splendore fugavit, et omnes tuos carceres fregit, captivos ejecit, ligatos solvit, luctus eorum in gaudium commutavit. Ecce ipsi qui sub nostris solebant suspirare tormentis, insultant nobis de perceptione salutis; et non solum jam nihil verentur, insuper et minantur. Nunquam hic ita superbierant mortui, nec aliquando sic potuerunt laeti esse captivi. Utquid huc istum adducere voluisti, quo veniente omnes sunt laetitiae restituti, qui ante fuerant desperati? Nullus hic jam solitus eorum mugitus auditur, nullus tuas divitias, quas primum acquisieras per paradisi amissionem, nunc perdidisti per crucem: perit omnis laetitia tua, in luctum conversa sunt gaudia tua. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. ut breuiter cuncta ꝑstringam.
mox ut spm reddidit. cũ comite sue
diuinitatis anima ad infernoꝵ ꝓfun¬
da descendit. Cumq tenebrarũ ter-¬
minũ quasi quidam depredator splen-¬
didus ac terribilis attigisset. aspicien¬
tes eum impie ac tartareȩ legiones.
territe ac trementes inquirere potu¬
erunt dicentes. Unde est iste tam¬
tam terribilis: Mundus ille qui no¬
bis subditus fuit. semꝑq nr̃is usibus
mortis tributa ꝑsoluit: nũquã talẽ
mortuũ misit. nũquã talia inferis
munera destinauit. Quis gͦ iste est
qui sic intrepidus nr̃os fines ingre
ditur. & non solũ nr̃a supplicia non
ueretur. insuꝑ & alios de unculis
nr̃is absoluit : An forte ipse ẽ ille de
quo princeps nr̃ paulo ante dicebat.
quod ꝑ eius mortem totius mundi ac¬
tiperet potestatẽ: Sed si iste est: in
tia. Et dum sibi uincere uisus est: ip¬
se potius uictus atq prostratus est. O
prĩceps nr̃. ⁊hic ne est ille de euius

Expanded text:
sus, ut breviter cuncta perstringam, sus, ut breviter cuncta perstringam, mox ut spiritum reddidit, scilicet divinitati anima ad inferorum profunda descendit. Cumque tenebrarum terminum quasi quidam depraedator splendidus ac terribilis attigisset, aspicientes eum impiae ac tartareae legiones, territae ac trementes inquirere coeperunt dicentes: Quisnam est iste ttamque terribilis? Mundus ille qui nobis subditus fuit, semperque nostris usibus mortis tributa persolvit, nunquam nobis talem misit, nunquam talia inferis munera destinavit. Quis ergo iste est, qui sic intrepidus nvit, et non solum nostra supplicia non veretur, insuper et alios de vinculis nostris absolvit? An forte ipse est ille de quo princeps noster paulo ante dicebat, quod ejus morte totius mundi acciperet potestatem? Sed si iste est, in tia: et dum sibi prse potius victus atque prostratus est. O princeps noster, hicne est ille de cujus
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi. licet
omnia ueteris
testamenti uolu-¬
mina multo an¬
te predixerint. tamen etiam ꝑ
eiũ ipse libere egit. qui nobis ho¬
die ostendit quid ẽgerit. Libere
euim egit. de quo multo ante
fuerat ꝓphetatũ. quia factus est
ut homo sine aduitorio inter
mortuos liber. Uultis tamen
scire quid egerit: Audite quid
fẽcerit. Nulla necessitate sed ꝓ¬
pria uoluntate in ligno se suspen¬
di ꝑmisit. clauis corpus suũ ꝑfo¬
rari ñ renuit. animam ponendo
mortẽ sustinuit. carnẽ in sepul
chro reposuit. & comitante secũ
anima ad inferna descendit. te¬
nebrarum & mortis principẽ col¬
ligauit: legiones illius ꝑturbauit.
portarũ inferni uectes ferreos
confregit. omnes iustos qui originali
peccato astricti tenebantur absoluit:
captiuos in libertatem pristinã reuo
splendida luce ꝑfũdit. Ecce audistis
quid defensor nr̃e ultionis libere e¬
gisse describitur. Post quam eñĩ exal¬
tatus idest a iudeis in cruce suspen¬

Expanded text:
dilectissimi, licet omnia Veteris Testamenti volumina multo ante praedixerint; tamen etiam petenim ipse libere egit, qui nobis hodie ostendit quid egerit. Libere enim egit, de quo multo ante fuerat prophetatum, quia factus est sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Vultis tamen scire quid egerit? Audite quid fecerit. Nulla necessitate, sed propria voluntate in ligno se suspendi permisit, clavis corpus suum perforari non renuit, animam ponendo mortem sucro deposuit, et comitante secum anima ad inferna descendit; tenebrarum et mortis principem colligavit, legiones illius perturbavit, portarum inferni vectes ferreos confregit, omnes justos qui originali peccato astricti tenebantur absolvit, captivos in libertatem pristinam revocs ipse sua splendida luce illuminavit. Ecce audistis quod defensor nostrae ultionis libere egisse describitur: postquam enim est exaltatus, id est a Judaeis in cruce suspen
Abbreviated transcription (Latin):
agere. ne obruant peccata. gemendo. ieni¬
nando. tribuendo ignoscendo: Iter autem
huius seculi molestum est: plenum est
temptationib. In reb prosꝑis ne extollat
in reb aduersis ne frangat. Qui tibi dedit
felicitatem huius seculi. ad consolationem
tuam dedit: non ad corruptionẽ. Rursq
qui te flagellat in hoc seculo: ademunda¬
tionem. non ad dampnationem facit. fer¬
to patrem erudientem: ne sentias iudicem
punientem. Hȩc cotidie dicimus uobis.
& sepe dicenda sunt. quia bona & salu¬
taria sunt. Fr̃ .iiiͦ. łc sc̃i euuangłii

Expanded text:
agere ne obruant peccata, gemendo, jejuagere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, ignoscendo? Iter autem hujus saeculi molestum est, plenum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia bona et salutaria sunt. TRACTATUS XIII. Ab eo Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cum dies est. Lucet dies. xp̃c est dies.
aratus est ignoscere. sed agnoscentib: pu¬
nire autem defendentes se. & iustos se iac¬
tantes. & putantes se eẽ aliquid cum ni¬
chil sint. In dilectione autem eius. & in
miscđia eius qui ambulat etiam libera¬
tus ab illis letalib & grandib peccatis:
qualia sunt facinora homicidia. furta.
adulteria. prp̃ter illa quȩ minuta ui¬
dentur eẽ peccata lingue. aut cogitatio¬
num aut immoderationis in reb conces¬
sis. facit ueritatem confessionis. & uenit
ad lucem in oꝑib bonis: qm̃ minuta pec¬
cata plura. si negligant᷑ occĩdunt. Mmi¬
te sunt guttȩ: quȩ flumina implent.
Minuta sunt grana harenȩ: sed si multa
harena imponatur. premit atq opprimit.
Hoc facit sentina neglecta: quod facit fuictus
irruens. Paulatim ꝑsentinam intrat. s diu
intrando sed non exhauriendo mergit naiĩ.
Quid ẽ autem ex haurire. nisi bonis oꝑib

Expanded text:
ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in operibus bonis: quoniam minuta plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
fugit eam: ut non arguant᷑ oꝑa eius ma-¬
la quȩ diligit. Qui autem facit ueritatẽ:
accusat in se mala sua. Non sibi parcit.
non sibi ignoscit: ut ds̃ ignoscat. quia qͦd
nult ut ds ignoscat ipse agnoscit & uenit
ad lucem: cui gr̃as agit. quod illi quid in
se odisset offenderit. Dicit deo: auerte faci¬
em tuam a peccatis meis. Et qua fronte di¬
cit. nisi iterum dicat. qm̃ facinus meum
ego agnosco: & peccatum meum contra me
est semꝑ: Sic ante te. quod non uis eẽ
ante deum. Si autem post te feceris pecca¬
tum tuum: recorquet tibi illud deus ante
oculos tuos. Et tunc retorquet. quando
iam tunc pęnitentiȩ fructus nullus erit.
Currite: ne tenebre uos comprehendant.
Fr̃s mei euigilate ad salutem urãm: eingi¬
late cum temptis est᷑. Nullus recardetur
a templo dei: nullus retandet᷑ ab oꝑe dñi:
nullus auocet᷑ ab oratione continua. nul¬
lus a solita deuotione fraudet᷑. Euigilate

Expanded text:
fugit eam, ut non arguantur opera ejus mafugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua, non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat; quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem, cui gratias agit quod illi, quid in se odisset, ostenderit. Dicit Domino: Averte faciem tuam a peccatis meis. Et qua fronte dicit, nisi iterum dicat? Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum contra me est semper . Sit ante te, quod non vis esse ante Dominum  Aug., Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet tibi illud Deus ante ocujam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant , fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sua. Qͥa qͥ conficetur peccata sua.
& accusat peccata sua: iam cum deo facit.
Accusat deus peccata tua: si & tu accusas:
coniungeris deo. Quasi due res sunt: hõ
& peccator. Quod audis homo. deus fecit:
quod audis peccator. ipse homo fecisti. De¬
le quod fecisti: ut ds saluet quod fecit. O¬
portet ut odis in te opꝰ tuum: & ames in te
opꝰ dei. Cum autem ceꝑit tibi displicere
quod fecisti: inde incipiunt bona opera
tua: quia accusas mala oꝑa tua. Initium
bonorum oꝑum: confessio ẽ malorum oꝑ¬
um. facis ueritatem: & uenis ad lucem. Qa
est facis ueritatem: Non te palpas. non tͥ
blandiris. non te adularis. non dicis iustꝰ
sum. cum sis iniquus: & incipis facere ue¬
ritatem. Uenis autem adlucem. ut mani¬
festent᷑ oꝑa tua. quia in deo sunt facta:
quia & in hoc ipsum quod tibi displicine
peccatum tuum. non tibi displiceret. nisi
deus tibi luceret: & euis ueritas tibi osten
peccata sua. odit ammonentẽ lucem. &

Expanded text:
peccata sua: quia, qui confitetur peccata sua peccata sua: quia, qui confitetur peccata sua et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accuses, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit; quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium bonorum operum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis: justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua quia in Deo sunt facta, quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostendpeccata sua, odit admonentem lucem, et
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa: fr̃s mei. quorum oꝑa bona inuenit
añs: Nullorum. Omnium enim mala
oꝑa muenit. Quomodo gͦ quidam fecert̃
ueritatem: & uenerunt ad lucem: Hoc
enim sequitur. Qui autem facit ueritatẽ
uenit ad lucem. ut manifestent᷑ oꝑa eius
quia in deo sunt facta. Quomodo quidam
bonum opus fecerunt. ut uenirent ad lu
dilexerunt tenebras: Si enim omnes
peccatores inuenit. ut om̃s apeccato sa¬
net. & serpens ille in quo figurata ẽ mors
dñi eos sanat qui morsi fuerant. & ꝓpt̾
morsum serpentis erectus est serpens idẽ
mors dñi ꝓpter mortales homines quos
inuenit mn iustos: quomodo intelligitur
hoc est iudicium. qm lux uenit in mun¬
dum. & dilexerunt homines magis tene¬
bras qͣm luçem. erant enim mala oꝑa eoꝵ:¬
Quid ẽ hoc᷑. Quorum enim erant bon̾a oꝑa:
Nonne uenisti. ut iustifices impios: S ed di¬
lexerunt inquit homines magis tenebras
qͣm lucem. Ibi posuit uim. Multi enim¬
dilexerunt peccata sua. multi confessi sunt

Expanded text:
Fratres mei quorum bona opera invenit Dominus? nullorum. Omnia enim mala opera invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Hoc enim sequitur: Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. Quomodo ergo quidam bonum opus fecerunt ut venirdilexerunt tenebras? Si enim omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat: et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant : et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos, quomodo intelligitur: « Hoc est judicium, quoniam lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras qQuid est hoc? Quorum enim erant mala opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, magis tenebras quam lucem. Ibi posuit dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ati erimus sciendo cȩlestia precepta:
si tamen ea quȩ nouimus operando
sectemur. Qui enim cognita eius
mandata seruare negligit: beatus
esse non ualet. Qui hec uel cognos¬
cere contempnit: multo longius
a beatoꝵ sorte cosecluditur. Congru¬
it his psalmista. qui mortaliũ cor¬
da ꝑpendens. ȩque om̃s beatitudi¬
nem amare. sed paucos ubi ẽ que¬
rere conspiciens. ipse quȩ sit mari¬
ma in hac uita hominis beatitudo
manifeste ꝓtestatus est dicens. Se¬
ati immaculati in uia. qui ambu¬
lant in lege dñi. Et ne putaretur
hȩc uia immaculatoꝵ ac beatorum
ab imperitis passim & rudibus posse
comprehendi. consequenter adiun¬
xit. & ait. beati qui scrutantur testi¬
monia euis. in tõto corde exquirunt
eum. Qua ꝓpter carissimi rogemus
eius clenmentiam. qui mandauit
mandata sua custodiri nimis. ut di¬
rigat ipse uias nr̃as ad custodiendas
iustificationes suas. Iꝑse post custo

Expanded text:
ati erimus sciendo coelestia praecepta, ati erimus sciendo coelestia praecepta, si tamen ea quae novimus operando sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, consequenter adjunxit et ait, Beati qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde exquirunt eum. Quapropter, charissimi, rogemus ejus clementiam, qui mandavit mandata sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custo
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Amen am̃ dico uobis. non ẽ
seruus maior dño suo: neq apłs ma¬
ior eo qui misit illum. Hȩc ideo dix̃.
quia lauerat pedes seruorum dñs:
& ipse qui misit. eorũ quos misit.
Apłs grece. latine dicitur missus:
ut ostenderet ea quȩ excelsus fecit
humiliter. multomagis humilib
& infirmis humiliter esse facienda.
S ut hoc in loco spiritalis intellectus
commonẽret: quia si ipse qui pec¬
catum non fecit. nec inuentus do
lus in ore euis. interpellat ꝓ nr̃is
excessibus: multomagis ipsi debe¬
amus orare ꝓinuicem. Sed & si
dimittit nobis ille cui non habemꝰ
quod dimittamus : multom agis opor¬
tet nos alterutrum dimittere nobis
debita nr̃a. Quod ipsum apłs quoq
precipiens ait. Estote autem ur ui¬
cem benigni. misericordes: donan¬
tes inuicem sicut & ds in xp̃o do¬
nauit uobis. Si hȩc inquit scitis:
beati eritis si feceritis ea. Salutaris
hȩc multum nr̃i saluatoris. & sedu¬
lo est cogitanda sententia: quia be¬

Expanded text:
o vobis, non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Hoc ideo dixit quia laverat pedes servorum suorum Dominus, et ipse qui misit eorum quos misit. Apostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis humilibus et infirmis humiliter esse facienda. Sed ut hoc in loco spiritualis intellectus commoneret, quia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem. Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimittere nobis debita nostra. Quod ipsum Apostolus quoque praecipiens, ait, Estote autem invicem benigni, misericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Si haec, inquit, scitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia be
Abbreviated transcription (Latin):
transierit iħc ex hoc mundo ad patrẽ:
pulchro sermone designat euuange¬
lista cum dicit: cum dilexisset suos
qui erant inmundo. infinem dilexit
eos. id est in tantum dilexit. ut ipsa
dilectione uitam ad tempus finiret
temporalẽ mox de morte ad uitam
de hoc mundo transiturus ad patrẽ.
Maiorem namq hac dilectionẽ ne¬
mo habet. ut animã suam quis po-¬
nat ꝓ amicis suis. Unde recte ut̃ꝙꝰ
transitus. & legalis uidelicet &
euuangelicus sanguine conseeratus est.
Ille. agni paschalis: iste eius de quo di¬
cit apłs: Et enim pascha nrm̃ immo¬
latus est xp̃c. Iste sanguine fuso in eru.¬
ce: ille in crucis modum medio limine.
& suꝑ liminari mediis asꝑso in postibꝰ.
Et cena inquit facta cum diabolus
misisset in cor ut traderet eum u¬
das sẏmonisscariothis. sciens quia omĩa
dedit ei pater in manus. & quia ado

Expanded text:
transierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, transierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermone designat evangelista cum dicit: Cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos , id est, in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem enim hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet, et evangelicus, sanguine consecratus est, ille agni paschalis, iste ejus de quo dicit Apostolus: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus. Iste sanguine fuso in ce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia dedit ei Pate
Abbreviated transcription (Latin):
cripturus euuan¬
gelista iohannes
memorabile illud
dñi misterium: quo
discipulis in pascha
priusquã ad passi¬
onem iret. pedes
lauare dignatus est.
primo ipsum nomen paschȩ quid my¬
stice signaret aperire curauit. ita
incipiens. Ante diem festum
paschȩ. sciens iħe quia uenit hora
eius ut transeat ex hoc inundo ad
patrem: cũ dilexisset suos qui erant
ur mundo. in finem dilexit eos. Pas¬
cha quippe transitus interpretatur:
nomen ex eo uetus habens quod tran¬
sierit in eo dñs ꝑ egyptum ꝑcutiens
primogenita egỹpti. & filios ifrł li¬
berans: & quod ipsi filii isrł transi¬
erint illa nocte de egyptia seruitute.
ut uenirent ad terram ꝓmisse olim
he reditatis & pacis : mystice autem
significans quod in eo dñs transitu¬
rus ẽẽt ex hoc mundo ad patrem:
& quod eius exemplo fideles abiectis
temporalibus desideriis. abiecta ui-¬
tiorum seruitute : continuis uirtutũ
studiis transire debeant ad ꝓmissio¬
nem patrie cȩlestis. Quomͦ autem

Expanded text:
Scripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini mysterium, quo discipulis in Pascha, priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae, quid mystice significaret aperire curavit, ita incipiens: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad promissionem patriae coelestis. Quomodo autem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ recte accipi: et deuote debet im¬
pleri. Ad litteram quidem. ut ꝑ ca¬
ritatẽ seruiamus inuicem: non solũ
in lauando pedes fratrũ. sed in quib¬
libet eoꝵ necessitatib adiuuandis.
Ad mysticum uero intellectũ ut si¬
cut dñs nobis peccata pęnitentibus
dimittere consueuit. ita etiam nos
peccantib in nos frĩb dimittere festi¬
nemus. Sicut ille lauit nos a peccatis
nr̃is interpellando patrem ꝓ nobis :
ita & nos si scimus frẽm nrm peccare
peccatum non ad mortẽ: petamus
ut detur ei uita peccanti non ad mor¬
tem. Et sicut apłs iacobus ammo¬
net. confiteamur alterutrũ peccata
nr̃a:. & oremus ꝓ inuicem ut saluem᷑.
Sicut ille ꝓ nobis animam suam po¬
suit: sic & nos instante temporis ar

Expanded text:
sum recte accipi, et devote debet imsum recte accipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet eorum necessitatibus adjuvandis. Ad mysticum vero intellectum, ut sicut Dominus nobis peccata poenitentibus dimittere consuevit, vita etiam nos peccantibus in nos fratribus dimittere festinemus. Sicut ille nos a peccatis nostris interpellando Patrem pro nobis, ita et nos si scimus fratrem nostrum peccare peccatum non ad mortem, petamus ut detur ei vita peccanti non ad mortem. Et, sicut apostolus Jacobus admonet, Confiteamur alterutrum peccata nostra, et oremus pro invicem ut salvemur . Sicut ille qui pro nobis animam suam posuit, sic et nos
Abbreviated transcription (Latin):
exercitatione purgẽtur: ipso nimirũ
interus uestigia cordis nr̃i mundan¬
te. qui sedens in dextera di ꝑ assũptȩ
habitũ humanitatis. cotidie interpel¬
lat ꝓnobis. Pͥostquam uͦ lauit pedes
discipulorum dñs. accepit uestimenta
sua: et cum recubuisset iterum aꝑuit
uerbo mysterium lauationis. quod eis
paulo ante facto necdum scientibus
exhibuerat: quia post quam patiendo
in cruce lauachrum nobis remissionis
consecrãuit: accepit membra iam un¬
mortalia quȩ mortalia posuerat. et
cum post resurrectionem apparius¬
set discipulis. ac familiariter cũ eis
ẽẽt etiam in conuescendo ꝑdies qua¬
draginta conuersatus. exposuit eis
utilitatem suȩ passionis: cuuis eate¬
nus quia iurtutẽ mysticam nescie¬
bant. euentum satis timebant. Si gͦ
inquit ego laui ur̃õs pedes dñs et
magister.: & uos debetis alter alteriꝰ
lauare pedes. Quȩ uidelicet senten¬
tia. & ad litteram & ad mysticum sen¬

Expanded text:
exercitio purgetur; ipso nimirum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumptae habitum humanitatis quotidie interpellat pro nobis. Postquam vero lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset, iterum aperuit verbo ministerium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientiexhibuerat, quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia, quae mortalia posuerat; et cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant. Si ergo, inquit, ego lavi vestros pedes Dominus et magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Quae videlicet sententia et ad litteram et ad mysticum sen
Abbreviated transcription (Latin):
tus est fonte baptismatis in remissionẽ
om̃ium peccatoꝵ. non indiget rursus
immo non potest eodem mͦ ablui. sed
cotidiana tantũ mundanȩ conuersa¬
tionis contagia necesse habet cotidia¬
na sui redemptoris indulgentia tergan
tur. Est enim toto actionũ suarum
corpore mundus: exceptis dutaxat
his que menti necessitate curȩ tempo¬
talis aclheserunt. Ob quoꝵ cotidianã
sordidationẽ simul & emundationẽ
cotidie dicimus orantes: & dimitte
nobis debita nr̃a. sicut & nos dimitti¬
mus debitorib nr̃is. Uerum hȩc de
apłis eorũq similibus dicta sunt. Bea
ti uidelicet & immaculati. qui timen¬
tes dñm ambulant in uiis eius. At
nos qui diuini sepe timoris obliti. iter
leuũ incedimus. non illa leui & coti-¬
diana orationum sollempnitate pos¬
sumus ab erratuum nr̃oꝵ sorde libe¬
rari: sed maior necesse est inquinatio
maiori orationum. uigiliarũ. uel ieiu¬
niorũ. lacrimarũ atq elemosinarũ

Expanded text:
tus est fonte baptismatis in remissionem tus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indutur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt: ob quorum quotidianam sordidationem simul et mundationem quotidie dicimus orantes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de apostolis eorumque simiti videlicet et immaculati, qui timentes Dominum ambulant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim audiamus. Qui lotus est
inquit non indiget nͥ ut pedes lãuet.
sed est mundus tõtus. Manifeste de¬
nuntiat. quod lauatio pedum illam
remissionẽ quidem peccatoꝵ designa¬
ret : non tamen eam quȩ semel in
baptismate datur. sed illam potius qua
cotidiani fidelium reatus sine quibus
in hac uita non uiuitur. cotidiana eiꝰ
grã mundantur. Pedes namq quib
incedentes terrã tangimus. ideoq
eos a contagione pulueris sicut reli¬
quum corpus immiines custodire nequi
mus: ipsam terrenȩ inhabitationis ne¬
cessitatẽ designant: quia in quantum
cotidie desides nos ac negligentes effici¬
mur: in tantum etiã magni quiq et
summȩ conuersationis uiri a cȩlesti quã
maxime diligunt contemplatione re¬
uocantur: ut si dixerimus quia pecca-¬
tũ non habemus. nosipsos seducamus.
& ueritas non sit in nobis. Qui gͦ lotꝰ
est. non indiget nisi ut pedes lauet.
sed est mundus totus: quia qui ablu¬

Expanded text:
provocet, audiamus. Qui lotus est, provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste dea. Lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum designat; non tamen eam quae semel in baptismate datur, sed illam potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivitur, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquumus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant, qua in quantum quotidie desides nos et negligentes afficimur, in tantum etiam ut magni quique et summae conversationis viri a coelesti, quam maxime diligunt, contemplatione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos seducamus, et veritas non sit in nobis . Qui ergo lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; quia qui ablu
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ nesciebat non frustra horru̾erit.
Quod etiam quilibet eorum acturus
fuisse non dubitatur: si non illa terre¬
retur sententia qua petro dictum est:
Si non lauero te: non habebis partem
mecũ. Ubi aꝑte monstratur. quod
hec pedum lauatio. spiritalem carnis
et animȩ purificationem: sine qua ad
consortium xp̃i ꝑueniri non potest
insinuat. Unde petrus hȩc audiens.
solito mox amoris diuimi feruore cor¬
reptus respondit. Domine non tantũ
pedes meos. sed & manus & caput. Ac
si aꝑte dicat. Quia iam te docente intel¬
ligo quod lauando pedes meos errata
mea te mundare significas: non solũ
pedes sed & manus & caput tibi lauan¬
dum offero: quia non solũ in cessu. s
etiam actu. uisu quoq auditu. gustu.
olfatu & tactu. multa me committe¬
re. quȩ a te debeant dimitti non am¬
bigo. Sed feruido amatori quid res¬
pondeat dñs. quomodo hunc ad intelli¬
gentiam mysticȩ lauationis ꝓuocet

Expanded text:
sterium nesciebat, non frustra horruerit. sterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
patiendi ꝓ nobis. in ipso passionis ȩxercitio.
sua membra circundedit. Solet namq
ꝑ linteum quod multiphario tormentoꝵ
labore conficitur: afflictio passionum si¬
gurari. Et dñs ponens uestimenta linteo
precingitur: ut significet se habitum cor¬
poris quem induit non sine pressura do¬
lorũ. sed longa crucis tribulatione ddepo¬
nere. Misit aquam in peluim. et cepit
lauare pedes discipuloꝵ. & extergere lin¬
teo quo erat precinctus: quando defun¬
Ctus in cruce aquam una cum sangui¬
ne de latere suo ꝓfudit in terram: quibꝰ
credentium opera mundaret. eademq
oꝑa non solum passionis sacramentis seĩ¬
ficare: sed etiam eiusdem passionis exẽ¬
plis confirmare dignatus est. Quod autẽ¬
inchoata pedum lauatione dicitur. uenit
gͦ ad sẏmonem petrum: non ita intelligen¬
dũ est quasi post aliquos ad illum uenerit:
sed quia ab illo qui primus apłoꝵ erat
ceperit: & ille tale ministeriũ. quia my¬

Expanded text:
patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod auteinchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, sed quia ab illo qui primus apostolorum erat, coeperit, et ille tale ministerium, quia my
Abbreviated transcription (Latin):
surgit a cena & ponit uestimenta: la
uit pedes discipulorum. non dei dñi
sed hominis serui implens officium:
et eius quoq pedes humiliter abluens. cu
ꝰmanꝰ in sua traditione nouerat proca¬
citer esse polluendas. Quod si altiori
indagine mysterium hoc humillimũ
nr̃i saluatoris ꝑtractare delectat: cȩ¬
na hȩc sacrosca in qua cum discipulis
recubuit dñs. tempus significat uni¬
uersum: quo corporaliter in ȩccła demo¬
ratus est. et dapibus uerbi salutaris ac
miraculoꝵ suorum dulcedine cunctos
longe lateq pauit. Et ipse audientiũ
fide ac dilectione pastus est: quia quot.¬
quot ad gram ueritatis conuertit: ꝑ
hos nimirũ corporis sui quod ẽ ȩccłia
quasi more uescentium fecit augmen¬
tum. Surrexit autem acęna & posuit
uestimenta sua: quando temporaliter
cũ homininib amplius conuersari de¬
sistens. membra corporis assumpti de¬
posuit in cruce. Accepto linteo precin¬
xit se: quando accepto a patre mandato

Expanded text:
surgit a coena, et ponit vestimenta sua, surgit a coena, et ponit vestimenta sua, lavit pedes discipulorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens officium, ut ejus quoque pedes humiliter ablueret, cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto a Patre mandato
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis eiuangelista prius cõ¬
memorat ȩternitatem diuinȩ pote¬
statis. ut & ipsum uerũ dm hominẽ¬
q demonstraret: ut & nos illius p̃¬
cepti ammoneat. ut quanto magni
sumus humiliemur in omĩbus. Ho¬
mo namq erat uerus. qui hominũ
pedes tangere ac lauare & ꝑ homi-¬
nem tradi atq ab hominib poterat
crucifigi. Ds̃ erat uerus. cui omĩa
dedit pater in manus. quia a deo
exiuit. & ad dm̃ rediit. Sciebat gͦ
dñs quia diabolus iam miserat in cor-¬
de uide ut traderet eum : sciebat
quia omĩa dedit ei pater in manus:
interq omĩa & ipsum traditorẽ. et
eos quib tradendus erat. & mortem
quam erat passurus : ut de his om̃ibꝰ
quȩ uellet faceret: malumq eorum
sua potentia conuerteret in bonum.
Sciebat quia ꝑ humilitatẽ incarna¬
tionis a deo exiuit. & ꝑ uictoriam re¬
surrectionis addm erat rediturus :
nec dm cũ inde exiret. nec nos dese-¬
rens cũ rediret. Sciebat quide omĩa
hȩc: & tamen in magnȩ suȩ indiciũ

Expanded text:
is prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suae indicium
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quomodo trahit. Erunt omnes doci¬
biles dei trahere dei est. omnis qui au¬
dit a patre & didicit: uenit ad me trahe re
magistrum homines non uiderunt: fili¬
um uiderunt: filius dicebat: sed pater
docebat. Ego cum homo sum quẽ doceo:
Quem fr̃s nisi eum qui audit uerbum
meum: Sigͦ cum homo simlillum doce
qͥ audit u̾bũ meũ: illũ docet & pat̾ qͥ audit uͭ¬
bũ eiꝰ. Siillũ docet pat̾ qͥ audit ubũ eiꝰ: qͣre

Expanded text:
Ecce quomodo trahit. Erunt omnes dociEcce quomodo trahit. Erunt omnes docibiles Dei: trahere Dei est. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me: trahere magistrum homines non viderunt, Filium viderunt? Filius dicebat, sed Pater docebat. Ego cum homo sim, quem doceo? quem, fratres, nisi eum, qui audivit verbum meum? Si ego cum homo sim, illum doceo qui audit verbum meum; illum docet et Pater, qui audit Verbum ejus: si illum d
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione mortuorum. quia ego resus-¬
citabo eum in nouissimo die. Scriptum
est enim in ꝓpħis: Et erunt omnes doci¬
biles dei. Quare hoc dixi õ uidei: Tat̾
uos non docuit: quomodo me potestis
agnoscere: Omnes regni illiuis homines
docibiles dei erunt: non ab hominibus
audient. Et si ab hominib audiunt:
tamen quod intelligunt intus datur.
intus choruscat. intus reuelat᷑. Quid fa-¬
ciunt homines: for insecus annuntiantes:
Quid facio ego cum loquor: Strepitum uͥ¬
borum ingero auribus ur̃is. Nisi gͦ reuelet
ille qui intus est: quid dico aut quid lo¬
quor᷑ Exterior cultor arboris: interior est
creator. Qui plantat & qui rigat. extͥn secꝰ
oꝑatur. Hoc facimus nos. Sed neq qui
plantat est aliquid neq qui rigat: sed
qui incrementum dat deus. Hoc ẽ erunt
omnes docibiles dei. Qui omnes: Om̃is
qui audit a patre & didicit: uenit ad me.
Uidete quomodo trahit pater beatitudinẽ
docendo: non necessitatem imponendo.

Expanded text:
resurrectione mortuorum, quia ego resusresurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum in novissimo die. 7. Scriptum est enim in Prophetis, Et erunt omnes docibiles Dei. Quare hoc dixi, o Judaei? Pater vos non docuit; quomodo potestis me agnoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum aat Deus : hoc est, Erunt omnes docibiles Dei. Qui, omnes? Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Videte quomodo trahit Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo.
Abbreviated transcription (Latin):
bariona: quia non tibi reuelauit caro &
sanguis. sed pater meus qui in celis est.
sta reuelatio: ipsa est attractio. Ramum
uiridem ostendis oui. & trahis illam̃: nu¬
ces puero demonstrantur. & trahitur. &
cordis uinculo trahitur. Si gͦ ista quȩ int̾
delicias uoluptatesq terrenas reuelantur
xp̃c a patre ÷ Quid enim fortius deside¬
rat anima: qͣm ueritatem: Quo auidas
fauces habere debet. unde optare ut sa¬
num sit intus palatum uera iudicandi:
nisi ut manducet & bibat sapientiam.
iusticiam. ueritatem eternitatem: Ubi
autem hoc: Ibi melits. uerius ibi. pleniꝰ
ibi. N am hic facilius possumus esurire.
& hoc si bonam spem habeamus: quam
Ideo cum dixisset. nemo ad me uenit nͥ
pater qui misit me traxerit eum: quid
subiecit: Et ego resuscitabo illum. in
nouissimo die. Reddo illi quod amat.
reddo quod sperat: uidebit quod adhuc
non uidendo credidit: manducabit quod
esurit. saturabit᷑ eo quod sitit. Ubi: In

Expanded text:
Bar-Jona, quia non tibi revelavit caro et Bar-Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio, ipsa est attractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces puero demonstrantur, et trahitur: et cordis vinculo trahitur. Si ergo ista quae inter delicias et voluptates terrenas revelantur Christus a Patre? Quid enim fortius desiderat anima quam veritatem? Quo avidas fauces habere debet, unde optare ut sanum sit intus palatum vera judicandi, nisi ut manducet et bibat sapientiam, justitiam, veritatem, aeternitatem? 6. Ubi autem hoc? Ibi melius, verius ibi, plenius ibi. Nam hic facilius possumus esurire, et hoc si bonam spem habemus, quam Ideo cum dixisset, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum, quid subjecit? Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Reddo illi quod amat, reddo quod sperat: videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esurit, saturabitur eo quod sitit. Ubi? In
Abbreviated transcription (Latin):
timus fr̃s. & qͣntum possumus capiamus.
Trahit pater ad filium eos qui propterea
credunt in filium: quia eum cõgitant
patrem habere deum. Deus enim pater
equalem sibi genuit filium. Et qui cõgi¬
tat atq in fide sua sentit & ruminat ȩqͣ¬
lem ẽẽ patri eum in quem credit: ipsum
trabit pater ad filium. Arrius credidit
creaturam. non eum traxit pater: quia
non considerat patrem. qui filium non
credit ęqualem. Quid dicis õ arri: Quid
rus: sed quem fecit deus uerus. Non te
trarit pater. Non enim intellexisti pa¬
trem: cuius filium negas. Aliud cõgitas.
non est ipse filius. Nec a patre traheris.
nec ad filium traheris. Aliuo ẽ enim
filius: aliud quod tu dicis. fotinus
Qui sic credit: non pater eum traxit.
filius dei uiui. Non sicut ꝓpħa non
sicut ioh̾s. non sicut aliquis magnus
iustus. sed sicut unicus. sicut ȩqualis:
Tn es xp̃c filius dei uiui. Uide quia traccꝰ
est. & a patre tractus. Beatus es symon

Expanded text:
rtamus, fratres, et quantum possumus capiamus. rtamus, fratres, et quantum possumus capiamus. Trcredunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum. Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium: et qui cogitat, atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Arius credidit creaturam, non eum traxit Pater; quia non considerat Patrem, qui Filium non credit aequalem. Quid dicis, o Ari? quid, rus; sed quem fecit Deus verus. Non te traxit Pater: non enim intellexisti Patrem, cujus Filium negas: aliud cogitas, non est ipse Filius; nec a Patre traheris, nec ad Filium traheris: aliud est enim Filius, aliud quod tu dicis. Photinus Qui sic credit, non Pater eum traxit. Filius Dei vivi. Non sicut propheta, non sicut Joannes, non sicut aliquis magnus justus; sed sicut unicus, sicut aequalis, tu es Christus Filius Dei vivi. Vide quia tractus est, et a Patre tractus est. Beatus es Simon