comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bariona. Constat ergo qͥa
post ueram xp̃i confes¬
siõnem uera beatitudinis
premia prestant. s intue¬
amur atcenti quale qͣntũ¬
ue sit nomen illud. qđ ꝑ
sorem głificat: ut huius
etiam nos ueraciter eũ con¬
fitendo mereamur eẽ con¬
sortes. Beatus es inquit sy¬
mon bariõna.Bariona sy¬
riace. latine dicit᷑ filius co¬
lumbe. Filius autem colũ¬
be recce uocatur apłs pe¬
trus. quia uidelicet colum¬
ba multum simplex est
animal. & ip̃e prudenti
ac pia simplicitate dõ
minũ sequebatur memor
illius precepti qd cum su¬
is condiscipulis ab eodem
magistro simplicitãtis ac
ueritatis accẽpit. Estote
prudentes sicut serpentes
& simplices sicut columbe.
Nel certe quia sp̃c sc̃s su¬
per dñm in columbe sp̃e
descendit. recte filius co¬
lumbe nũcupat: qui spi¬
ritali gr̃a plenus extitis¬
se monstrat᷑. & iusta sa¬
tis laude dilectorem con¬
fessoremq suũ dñs re¬
munerat. cum eum scĩ sp̃c

Expanded text:
Bar Jona. Constat ergo quia Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit nomen illud, quo sorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplminum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia Spiritus sanctus super Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
eius discipulo ẽẽt
renda sententia. dñs
e humilitatem assũp
humaniratis ꝓfiteat:
iscipulus excellentiam
biuine eternitatis osten¬
dat. Dñs de se qđ minꝰ
ẽ:discipulus de dño in¬
cimat qđ maius ẽ. Dñs
De se qd factus ẽ ꝓpt̃ nos:
iscipulus declaͬrat de
m̃o quia ip̃e ẽ qui fecit
nos. Sic & in euangelio
dñs multo crebrius se fĩ¬
lium hominis qͣm filiũ
d̃i appellare consueuit. ut
nos admoneat dispensa¬
tionis quam ꝓ nob̾ susce¬
ꝑit. S nos necesse ẽ tanto
humilius diuinitatis eiꝰ
Alta uenerari. qͣnto illũ
meminimꝰ ꝓ nr̃a exalta¬
tione ad humanitatis in¬
fima descendisse Le .ix.¬
i enim inter sacramen¬
ta incarnatiõnis eius qͥb
redempti sumus. potenciã
diuinitatis qua creãti su¬
mus pia semꝑ mente re¬
colimus: fit ut ip̃i qͦ cũ
petro suꝑne beatitudinis
mercede donemur.Nani
confitente illo xp̃m filiũ
di uiui. uideamus qđ sẽ¬
quitur. Respondens aũt
iħc dixit. Beatuis es symon

Expanded text:
ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon
Abbreviated transcription (Latin):
posse saluari. Cumq om¬
nis multitudo infirman¬
tium una uoce clamarẽt
sum lumen gr̃e di in me¬
dio plebis apparuit. &
ceperunt paralitici cur¬
rere sani ad pedes apłi
petri. ceci recepto uisu cla¬
mare. claudi restaurato
gressu do gr̃as agere.Lan¬
guentes reddita sanitate
gaudere. Non nulli eta
solo flatu uiuentes. ian
sine sensu & uoce recum
sp̃c sanctus in illa die
mum una uoce confiten¬
tur dñm. & intra septem
dies plusquã decem mi¬
lia hominum credentes
deo. baptismatis sunt scĩ¬
ficatione consecrati. ita
ut omni auiditatis de¬
sidio: deophilus qui erat
cunctis potentib in illa
ciuitate sublimior. domꝰ
sue ingentem basilicam
eccłe nomine consecraret.
In qua basilica iam dño
petro apło constituta ẽ¬

Expanded text:
posse salvari. Cumque omnis multitudo infirmantium una voce clamaret sum lumen gratiae Dei in medio plebis apparuit, et coeperunt paralytici currere ad pedes Petri sani, caeci recepto visu clamare, claudi restaurato gressu gratias agere, languentes recepta sanitate gaudere, nonnulli etiam solo flatu viventes, jam sine sensu et sine voce, Spiritus sanctus in illa die mum una voce confiterentur Deum. Et intra septem dies plusquam X millia hominum credentes Deo, baptizati sunt, et sanctificatione consecrati, ita ut omni aviditatis desiderio Theophilus, qui erat cunctis potentibus in civitate sublimior, domus suae ingentem basilicam ecclesiae nomine consecraret. In qua basilica Petro populo constituta e
Abbreviated transcription (Latin):
t bñ natalem cathedre
inter ip̃a ieiuniorum ini¬
tia nob ds prestitit: ut di¬
es qui prius erat intem¬
perantie. nunc sit sobrieta¬
tis que erat gule. sit absti¬
nentie. que erat peccati. sit
lempnitatem hanc meri¬
do ecclesiis religiosa obser¬
uatio introduxerit: horrẽ
quosdam infideles in hoc¬
die tam ꝑniciosus error
increuerit. ut suꝑ tumu¬
los defunctorum cibos &
uina conferant:quasi si¬
egresse a corꝑib animẽ car¬
nales cibos requirant Epu¬
las enim & resectioi es ca¬
ro tantum requint ̃
imputat pietati. Cauẽte
rore. Anime enim scẽ que
in hoc scl̃o aut ꝑ uite in¬
nocentiam pure sunt. aut
ꝑ penitentie satiffactionẽ
purgantur:a saluatore re
cipuintur. ⁊ cum eo ẽẽ cre¬
dende sunt: scđ̃m apłi di¬
ctum. cupio dissolui & ẽẽ
cum xp̃o. Anime ergo fra¬
trum parentumq nr̃oꝵ
minime cibis carnalibus
delectantur. Offendi autẽ
uos eas in terra ẽẽ credãtis.
errorib. & sicut scriptum
ẽ. que sursum sunt sapite

Expanded text:
 enim Natalem Cathedrae inter ipsa jejuniorum initia nobis Deus praestitit: ut dies quae prius erat intemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae, sit abstinentiae; quae erat peccati, sit mnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; imputat pietati. Cessate rore. Animae enim sanctae, quae in hoc saeculo aut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae satisfactione purgantur, a Salvatore nostro recipiuntur, et cum eo esse credendae sunt, secundum Apostoli dictum, Cupio dissolvi et esse cum Christo . Animae ergo fratrum parentumque nostrorum minime cibis carnalibus delectantur: offendi his mavos eas in terra esse credatis. erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite,
Abbreviated transcription (Latin):
ceamn ⁊ aquilam tota ci¬
unas audire qđ petrus
aduentaret. Om̃is autẽ
biles. cĩneres sparserunt
in capite. multiq cilitio
induti sunt: nudis pedib
penitentiam agentes. qd̃
contra predicatiõnẽ eiꝰ cũ
sent. Hec ⁊ hiis similia
ꝓsequentes: offerunt ue¬
xatos languorib. & de¬
ticos quoq. & diuersa ꝑi¬
cula patientes: & erat in¬
finita multitudo languen¬
trus ñ solum penitudinẽ
agere qđ de eo mala dixis
uerum ẽtiam tam integrã
fidem exhibere do. ut om̃s
diuersas egritudines pa¬
cientes credent ꝑ eũ pos¬
se saluari:expandit ad¬

Expanded text:
cetam et Aquilam tota civitas audire quia Petrus adventaret. Omnis autem biles cineres sparserunt in capite, cilicio induti sunt, nudis pedibus poenitentiam agentes, qui contra praedicationem ejus cum sent. Haec et his similia prosequentes, offerunt ei vexatos languoribus et faticos quoque et diversa pericula patientes, et erat infinita multitudo simul languentrus non solum poenitentiam agere de verum etiam tam integram fidem exhibere Deo, ut omnes diversas aegritudines patientes, crederent per eum posse salvari, expandit
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationis archano.Quẽ
inquit dicunt ẽẽ hõmineᷤᷤ
filium hominis: Pulchre
homines appellat. eos qui
de filio hominis tantum
loqui nouerant. qui diui¬
nitatis eius archana nes¬
ciebant. Nam qui diuini¬
tatis eius mysteria cãꝑe
norunt. merito supra ho¬
mines ẽẽ dicunt᷑: apło at¬
testante qui ait. Qđ ocu¬
lus ñ uidit nec auris au¬
diuit: nec in cor hominis

Expanded text:
revelationis arcano. Quem, revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor h
Abbreviated transcription (Latin):
ut lucas destatur. erat de¬
trarcha ituree & traconi¬
tidis regionis. Hic ergo
statuens ciuitatem in lo¬
co ubi iordanis ad radi¬
ces oritur libani montis¬
& ubi ẽ terminus uidẽe
contra septemtrionẽ: ap¬
pellauit eam cesareã phi¬
lippi. in memoriam uide¬
licet sui nominis. parit̃¬
q honorem tyberii cesaris
sub quo ip̃e regnabat. In
cuiꝰ partes ueniens ihc:
interrogabat discipulos
suos dicens. Quẽ homi¬
Non autẽ qͣi nesciens. sen¬
tenciam de se uel disci-¬
pulorum uł extraneorũ
inquirit. s ido discipłos
quid de se sentiant interꝰ¬
rogat: ut confessionem
recte fidi illorum digna
mercede remuneret.Nam
sicut interrogatis om̃ib.¬
generaliter petrus respon¬
dit unus ꝓ om̃ib: ita qd̃
petro dñs respondit. in
petro om̃ib respondit.¬
& iđ̃o quid alii de se sen¬
ciant inquirit. ut exposi¬
tis primo sententiis errã¬
tium discipuli ꝓbarent
ueritatem sue confessiõis.
ñ de opinione uulgata:
s de ip̃o percepisse dñice

Expanded text:
ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis, pariterque honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quemutem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
enim di uirtus & d̃i sapi¬
entia que dicit. Dñs posse¬
dit me initio uiarum suã¬
rum.antequam quicquã
faceret a principio. Petrꝰ
filius sp̃c sc̃i ex eo tempore.
quo ab ip̃o illuminat᷑: gra¬
ciam diuine cognitionis ac¬
cepit. & qͥa una uoluntas.
eadem ẽ oꝑatio sc̃e trinita¬
tis. Recte cũ dixiss beatꝰ es
symon bariona. id est fili
gr̃e spiritalis. ꝓtinus ad¬
iunxit. qͥa caro & sanguis
ñ reuelauit tibi: s paten
meus qui est in celis

Expanded text:
Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me in initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio ; Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset. Beatus est Simon Barjona, id est, fili gratiae spiritalis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in c
Abbreviated transcription (Latin):
qui omne uerbum & ꝓ
dignaris. ut cognoscat
om̃is creatura quia tu so¬
in celo & in terra. Lc.ui.
Lec & hiis similia di¬
dit in eminentiorẽ locũ.
& iussit ante se poni om
alloquitur. Similẽ me uo¬
lite putare qđ a me possi
anime & corꝑis medicinã.

Expanded text:
qui omne verbum et dignaris, ut agnoscat omnis creatura quia tu soin coelo et in terra. Haec et his similia didit in eminentiorem locum, et jussit ante se poni omnalloquitur: Similem volite putare quod a me possitanimae et corporis medicinam;
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ laudate simul deserta
iherlm: quia consolatus est
dñs populum suum rede̾¬
brachĩum sanctum suum
ĩn oculis omnium gentiũͦ.
⁊ uidebunt omnes fines ter¬
re salutare dei nostri. Hec¬

Expanded text:
te et laudate simul deserta Jerusalem, quia consolatus est Dominus populum suum, redebrachium sanctum suum in oculis omnium gentium, et viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri
Abbreviated transcription (Latin):
glam gregorius tante no¬
bilitatis moribus exculit:
ꝓbis accib olecorauit.
eniq ut post in lei¬
ꝓpatulo claruit. ñ sine
magno quodam presa¬
gio tale sortitus ẽ nom̃
Gregorius namq ex gre¬
co eloquio in nr̃am lin
Re etenim uera uigila¬
uit sibi. dum diuinis in¬
herendo preceptis.lauda¬
biliter uixit. Uigilauit ⁊
fidelium ppłis. dum do¬
etrine affluentis ingenio:
eis quo crimite celestia
scanderent patefecit.
isciplinis uero libera¬
lib. hoc est gramatica.
rethorica. dialetica. ita a
puero ẽ institutus: ut qͣm¬
uĩs eo tempore florerent
adhuc rome studia litce¬
rarum. nulli in urbe ip̃a
Inerat enim parua adhuc
etate matura mens. stu¬

Expanded text:
 Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra linRe etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus, ut quamvis eo tempore florerent adhuc Romae studia litterarum, tamen nulli in urbe ipsa Inerat ei in parva adhuc aetate maturum jam stu
Abbreviated transcription (Latin):
no editus. ñ solum spe-¬
ctabili senatorum ꝓsã¬
pia: uerumetiam religio¬
Ca originem duxit. Nã
dis antistes. uir magne¬

Expanded text:
 editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit. Nam dis antistes, vir magn
Abbreviated transcription (Latin):
ñ segniter obliuioni tra¬
dere. s denaci põtuis me¬
morie commendare. Hau¬
riebat q ĩam tunc sitibũ¬
do doctrine fluenta pecto¬
re.que post congruentĩ
temporẽ mellitõ gutture

Expanded text:
n segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos. iiqui  tibus
concepti.⁊ in delictn lumus
generati. scd̃e natiuitatis
que ꝑ aquam ⁊ sp̃m cele¬
bratur appetendum insi¬
nuaret misterium. Digna¬
tus ẽ lauari aquis iordani¬
cis. qui erat mundus a
sordib cunctis: ut ad dilu¬
endas nr̃orũ sordes scelerũ.
omĩum fluenta scĩficaret
aquarum. S qr humilli¬
mam dm̃ dispensationẽ
ex lectione euanglica cog¬
nouimus. etiam serui hu¬
millimã obeditionẽ solli¬
cita intentione uideamꝰ.
Sequit᷑. Ioħes autem pro¬
hibebat eum dicens. Ego
a te debeobaptitari. ⁊ tu
uenis ad me: Expauit il¬
lum ad se uenisse ut bap¬
tiraretur aqua. cui nulla
inerat que baptismo der¬
geretur culpa: immo qui
ꝑ sui grãm sp̃c cunctam
credentis mundi tolleret᷑
culpam Unde rect̾e intelli¬
gitur qđ hic dicit ioħes.¬
ꝑtinete censuramti⁊: ñ eui¬
Dentusimis plerumq sup¬
pliciis male gesta plectañ¬
tur. aut ñ sepe celestium cõ¬
mutationum derror se ostẽ¬
des monetur. ⁊ infidelitas

Expanded text:
ui in iniquitatibus concepti, et in delictis sumus generati, secundae nativitatis, quae per aquam et spiritum celebratur, appetendum insinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obeditionem sollicita intentione videamus. Sequitur: Joannes autem prohibebat eum, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Expavit illum ad se venisse ut baptizaretur aqua, cui nulla inerat quae baptismo tergeretur culpa, imo qui per sui gratiam Spiritus cunctam credentibus mundi tolleret culpam. Unde recte intelligitur quod hic dicit Jotinere censuram, quasi non evidentissimis plerumque suppliciis male gesta plectantur, aut non saepe coelestium comminationum terror ostendes monetur, et infidelitas
Abbreviated transcription (Latin):
lites signat: legiõnes laccentes
uictoria ꝑpetrata coronat. Fi¬
unt ꝓ xp̃o uictores. qui etate
fuerant coequales. Fiunt inqͣ
infantes sñ cerramine fortez
cere. qui pugnare si norant.
Existunt uicterie compotes:
qui fuerunt ecate imbelles.
Mercantur penam marty¬
rio: glam sanguine compa¬
rant. eternam uitam dem¬
porali morte cõmutant. Nec
timuit etas illa mortem:
nec horruit. Timere enim ñ
potuit:que tiere ñ nouit.
ẽransmitcit infantes infans
xp̃c ad celum. Offert noua
ẽ xiua patri: pͥmitias fructu¬
um exhibet genitõri. Osteñ¬
dit futuram fecundissimã
messem: dum in sẽmine tan¬
tam exhibet ubertatem. De¬
ruit se. derisit hostił ĩma¬
nitas:que putauit turbare
S contulit infantib mul¬
tis martirium: dum infan¬
tem querit occide xp̃m. Pre¬
stat hostis dum nocet: bene¬
fitium tribuit cum occidit
Inuideret enim eorum gle.
si amaret.S alie sunt ter¬
restres pugne. alie celestes

Expanded text:
lites designat, legiones lactentes lites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes,cere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare Sed contulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes
Abbreviated transcription (Latin):
censolari quia sunt.
i iccirco noluit consolari
quia sunt. quõm uoluit flere
quasi illos qui ñ sunt: s ut
compendio ĩam diuersitatũ
causa reddatur conditio a
marre deflẽtur. s spe gle con¬
solatio humana cnterrpnit᷑
Diecatis affectus in flecib de¬
claratur: s occisorum głia re¬
pudium consolationi indi¬
cit᷑. Ougnant enim in matre
a fectus ⁊ fides humanitas cũ
deuotione concertat. Plangit
asfectus s fides exiiltat. De¬
flet humanitas s deuõtio con¬
solatur. Licuit enim matri
humanitꝰ flere cui si licuit cõ¬
solatione humanitꝰ indigere.
solatiõne indiguit: qr hominis
fuit qdđ fleuit. cum manifẽste
ds sit qui lararum suscitauit.
S o beata lactantium głia
martiria. Expungunt tẽꝑe
uno natĩuitatem ⁊ mortem.
ingressum ⁊ exitum. pͥncĩpiũ
⁊ occasum: ut ip̃is poss tẽpore
uns ut dixi contingere.⁊ nas¬
cendo ingredi mundum:⁊de
dicare manirio celũ. Probat
nouos exercitus xp̃c. rudes mĩ¬

Expanded text:
consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitus indigere. solatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lactentium glorimartyria. Expungunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes mi
Abbreviated transcription (Latin):
post incarnationem uidert:
aspicientes humanitatem
miraculis refulgentem.⁊
intelligentes diinitatem
intus latitantem. illi maxi¬
me qui ⁊ euis claritatẽ añ
passionem tranffigurati ĩ
monte scõ contemplari me¬
ruerunt. uoce delapsa ad
eum huiuscemodi a mag¬
nifica gła. hic ẽ filius me¬
us dilectus. in quo michi
complacur. ⁊ post passionẽ
resurrectionis ascẽsionis q
ip̃ius gloria cõspecta sp̃s eiꝰ
sunt dono mirifice refecti. Qͥ
onnes maifeste cognou̾¬
unt qd̾ hunismodi giora
ñ cuilibet scõrum. s illi so¬
lum homini qͥ eẽt in diui¬
tate uuigenitꝰ a pr̃e conue¬
niret. Qõ autẽ sequitur
plenum gr̃e et i̾tatis. gra
plenus erat idem homo xp̃c
iħ̾e: cui singulari minere
pre ceteris mortalib datũ ẽ
ut statim ex quo in ut̾o uir¬
gnus concipi. et homo fieri
inciperet. uerus ec̃t et de. uni
de cadem gloriosa semꝑ uir¬
go maria. ñ solum homĩs
xp̃i. s et dei genitrix recte cre¬

Expanded text:
post incarnationem viderunt, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihicomplacui : et post passionem resurrectionis ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti; quibus omnibus manifeste cognoverunt quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi solum homini qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod autem sequitur: Plenum gratiae et veritatis. Gratiae plenus erat idem homo Christus Jesus, cui singulari munere prae caeteris mortalibus datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipi, et homo fieri inciperet, verus esset et Deus; unde et eadem gloriosa semper virgo Maria non solum hominis Christi, sed et Dei genitrix recte cre
Abbreviated transcription (Latin):
uit innob̃. Quod ẽ dicere.
⁊ filius d̃i homo fact̾us ẽ. ⁊
inter homines conuersatꝰ ẽ.
Solet namq scriptura m
anime. modo carnis uoca¬
bulo. totum designare hõ¬
minem. Ainme uidelicet
ut scriptum ẽ: quia des¬
cendit iacob in egyptum
in animab septuaginta.
Carnis uero. ut rursus scrip¬
tum ẽ. & uidebit omĩs caro
salutare d̃i. Neq enim uel
amme sñ corꝑib in egyptũ
descendere. uł caro sñ anima
uidere aliquid potest.S
ibi signatur ꝑ carnem. Sic
ergo hoc loco qđ dicit᷑. ⁊ uer¬
bum caro factum ẽ. nichil
aliud debet intelligi quã
si diceretur ⁊ d̃s homo factꝰ
est. carnem uidelicet indu¬
endo ⁊animanr: ut sicut
quisq nr̃m unus homo ex¬
unus ab incarnationis tẽ
eterno in eternum existens
uerus ut erat.hominẽ ex
tempore assumens in uni¬
datem sue ꝑsone uerum.
quem ñ habuerat. Sequit᷑.
qͣi uingeniti a patre. pleñ
gr̃e ⁊ ueritatis. Głam xp̃i¬
quam ante incarnationẽ
uidere ñ poterant homines.

Expanded text:
 dicere, et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem; animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc loco quo dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi quam si diceretur: Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam; ut sicut quisque nostrum unus homo counus ab incarnationis tempaeterno in aeternum existens verus ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Gquam ante incarnationem videre non poterant homines,
Abbreviated transcription (Latin):
biorum tantum confessio¬
ne ꝓfertur:s ea que ꝑ di¬
leccionem oꝑatur. Alioqn
fides si ñ habeat oꝑa: mor¬
tua ẽ in semetip̃a. Nullus
seip̃m despiciat. nullus de
sua salute desperet.Curra
guli. ut qui eramꝰ longe:
mereamur fieri ꝓꝑe in sã¬
guine xp̃i. Uideamus qd̃
dicitur. quia quotquot re¬
ceꝑunt eum: dedit eis po¬
destatem filios di fieri. Qt¬
quot inquit receperunt eũ.
Non ẽ enun ꝑsonarum ac¬
ceptor d̃s. s in om̃i gente qͥ
timet eum ⁊ oꝑatur iusticiã:
acceptus ẽ illi. Quo autem
ordine credentes filii d̃i pos¬
sunt fieri. & quantum hec
generatio a carnali distet:
subsecutus euangłista desig¬
inquit. neq ex uoluntate
carnis. neq ex uoluntate ui¬
ri. s ex d̃o nati sunt. Car¬
nalis quippe nr̃a singłoꝵ
generatio ex sanguinib.
id est ex natura maris ⁊fe¬
mine ac complexu conui¬
gii duxit originem. At ue
nistratur. quam a carnali
distinguens dñs ait. Nisi qͥs.

Expanded text:
biorum tantum confessiobiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet, curraguli, ut qui eramus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes filii Dei possunt fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista desiginquit neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a complexu conjugii duxit originem; at veria ministratur; quam a carnali distinguens Dominus ait: Nisi quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte recusarunt. Nq enim
om̃s recusarunt. aloquin
nullus ẽẽt saluus Iunc
Autem multi eum ex utrõ¬
q ppło credendo reeperũt.
de quibz euanglista conse¬
quenter signãt dicens. Qͦt¬
quoc autem receꝑunt eum.
dedit eis potestatem filios
tia redemptoris. quam
magna sit multitudo dul¬
cedinis eius. Unicus ex pa¬
tre natus ẽ. ⁊noluit rema¬
nere unus. descendit ad
terram. ubi fr̃es sibi quib
regnum patris sui dare pos¬
set̾. adquireret. D̾s ex deo
natus ẽ. ⁊ noluit d̃i tantũ
filius manere. Hominis qͦ
filius fieri dignatus est. ñ
amitcens qđ erat. s assii¬
uiens qđ ñ erat: ut ꝑ hoc
homines in dei filios tranf¬
ferret. gle q sue faceret co¬
heredes: qui qđ ip̃e semꝑ
habebat ꝑ naturam. inci¬
ꝑent habere ꝑ gr̃am. Con¬
sideremus quanta uirtus
ẽ fidi. cuius merito potẽ¬
stas datur hominib fili¬
os di fieri. Unde bñ scrip¬
tum ẽ: quia iustus ex fi¬
stus ex fide. ñ illa que la¬

Expanded text:
rte recusarunt. Neque enim rte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt, alioquin nullus esset salvus. Nunc autem multi eum ex utroque populo credendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eistia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret. Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat; ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui, quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fistus ex fide, non illa quae la
Abbreviated transcription (Latin):
gente uidea. quam sibi pre
ceteris nationib speciali
gra copulauerat: incarna¬
ridign̾ãtus ẽ. In mundo
ergo erat.⁊ in mundũ ue¬
nit. In mundo erat ꝑ diui¬
nitatem. in mundum ue¬
nit per incarnationem. ue¬
nire quippe uł abire hu
in mundo eẽt ꝑ diumitatẽ.
mundus eum ñ cognouit.
dignatus ẽ uenire in mun¬
dum ꝑ humanitatem: ut
uel sic eum mundus cognos¬
ceret. S iudeamus qd seꝰ¬
quitur. In propria uenit:
⁊ sui eum ñ receꝑ̾unt. Quẽ
enim in potentia deitatis
cuncta creantem regentem¬
q ñ cognouerant. ip̃m in
carnis infirmitate mira¬
culis choruscantem reciꝑe
noluerunt. & qđ grauius¬
ẽ sui eum ñ receꝑunt. hoĩes
scilicet quos ip̃e creauit. iu¬
dei quos peculiarem sibi e¬
legerat in plebem. quibus
sũe cognitionis reuelaue¬
rat archanum. quos mi¬
rificis patrum głifauerat
actib. quib sue leos doc¬
trinam contulera.⁊ in qͥ
serat ostendit: ip̃i eim re¬
cipere uenientem nagna ex¬

Expanded text:
gente Judaea quam sibi prae gente Judaea quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo ergo erat, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem, in mundum venit per incarnationem. Venire quippe vel abire humin mundo esset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret; sed videamus quod sequitur: In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia deitatis cuncta creantem regentemque non cognoverunt, ipsum in carnis infirmitate miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod est gravius, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit. Judaei quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quiserat, ostendit, ipsi eum recipere venientem ex magna pa
Abbreviated transcription (Latin):
sine naturali ingero seu
sapientia diuina. Sicut
enim nemo a seip̃o ẽẽ. ita
etiam nemo a seip̃o sapiẽs
ẽẽ potest: s illo illustrante
de quo scriptum ẽ. omnis
sapientia a dño d̃o ẽ. Ciuĩ¬
utramq naturam ⁊ diuinã¬
uidelicet qua semper ubiq
totus manet.⁊humanam
ex qua in tempore natus
loco inclusus apparuit. cõ¬
sequenter euangelista des¬
cribit dicens. In mundo erat.
⁊ mundus ꝑ ip̃m factus ẽ:¬
⁊ mundus eum ñ cognouit.
Inꝓpria uenit: ⁊ sui eum ñ
receꝑunt. In mundo quip¬
pe erat. ⁊ mundus ꝑ ipsum
factus ẽ: quia d̃s erat. quia
totus ubiq quia sue presen¬
tia maiestatis sine labore re¬
gens. ⁊ sine onere continens
quod fecit. Tmundus eum
ñ cognouit. quia lux in tẽ¬
nebris lucet:⁊ tenebre eam
ñ comprehenderunt. Mun¬
dum namq hoc loco dicit
homines mundi amore de¬
ceptos. atq inherendo crea¬
ture. ab agnoscenda crea¬
toris sui maiestate reflexos.
In propria uenit. quia in

Expanded text:
sive naturali ingenio, sive sive naturali ingenio, sive sapientia divina. Sicut enim nemo a seipso esse, ita etiam nemo a seipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est. Curamque naturam, et divinavidelicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus, loco inclusus, apparuit; consequenter Evangelista describit, dicens: In mundo erat. ipsum factus et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. In mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis, sine labore regens et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit. Quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines, mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae, ab agnoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria ve
Abbreviated transcription (Latin):
erat ille lux. s ut cestimo¬
nium ꝑhiberet de lumine
Erat lux uera que illumi¬
nat oẽm hoĩem uenientẽ in
hunc mundum. Q sancti
quidem homines lux sũt
recce uocati.dicente ad eos
domino. Uos estis lux mũ¬
di. & apłs paulus. Fuistis
aliq̃n tenebre. nunc autẽ
tum distat inter lucem q̃
illuminatur.⁊ lucem que
illuminat:inter eos qui
participatione uere lucis
accipuint ut luceant. ⁊ ip¬
sam lucem ꝑpetuam. que
ñ solm lucere in se ip̃a. s
⁊ sua resentia quoscum¬
q actgerit illustrare suf¬
ficit. ad cuiꝰ comparationẽ
uere licis. ñ tantum mino¬
res qulibet electi uerũ etiã
ip̃e iolannes quo maior
inter iatos mulierum ne
Ille enim ut scriptum est.
exat licerna ardens ⁊ lucẽs
Ardens uidelicet fide ⁊ di¬
lectione. lucens uerbo ⁊ ac¬
tione. Grãm uero lucis pec¬
catorib infundere. solius ẽ
eius de quo dicitur: erat
lux uita. que illuminat om¬
nem hominem uenientem
in hunc mundum. Omnẽ
uidelicet qui illuminatur.

Expanded text:
stimonium perhiberet de lumine; erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Et sancti quidem homines lux sunt recte vocati, dicente ad eos Domino: Vos estis lux mundi . Et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem tum distat inter lucem quae illuminatur et lucem quae illuminat. Inter eos qui participatione verae lucis accipiunt ut luceant, et ipsam lucem perpetuam, quae non solum lucere in seipsa, sed et sua praesentia, quodcunque attigerit, illustrare sufficit. Ad cujus comparationem verae lucis, non tantum minores quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemIlle enim, ut scriptum est, erat lucerna ardens et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Omnem videlicet, qui illuminatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ẽ. Uerum ne quis dubitet
hominũ. filium se di ⁊ cohe¬
redem xp̃i posse fieri. dat exẽ¬
plum euangłista. quia ⁊ ip̃e
filius d̃i homo fieri. ⁊ inter
istendo fragilitatis. homi¬
nes diuine iurtuitis sue do¬
naret ẽẽ participes. & uer

Expanded text:
st . Verum ne quis hominum dubitet filium se Dei cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri, et habitistendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse participes. VER
Abbreviated transcription (Latin):
ne.ut om̃s crederent ꝑ il
lum. Non ait ut om̃s cre¬
derent in illum. maledi¬
etus enim homo qui con¬
fidit in homine. ⁊ ponit
carnem brachium suũ:
s ut om̃s inquit crederẽt¬
ꝑ illum. hoc ẽ ut per illuĩ
destimomium crederent in
lucem. quam necdum ui
tur. Ego sum lux mundi.
qui sequitur me ñ ambu

Expanded text:
ne, ut omne, ut omlum. Non ait, ut omnes crederent in illum. Maledictus enim homo, qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum . Sed ut omnes, inquit, crederentr illum, hoc est, ut per illius testimonium crederent in lucem, quam necdum vidtur: Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambu
Abbreviated transcription (Latin):
uis ip̃i radios euisdem
lucis nequaquam capere¬
ꝑ intelligentiam possint.
ueluti si quilibet cecus
iubare solis offendatur:
nec tamen ip̃e solem cuiꝰ
lumine perfunditur as¬
piciat. S ñ tam̃ tales
omĩno suꝑna pietas des¬
pexit. uerum medelã eis
salutis qua ad uidendã
lucem ꝑuenire possint.
aohibuit. Ip̃a enim lux
inusibilis. ip̃a di sapi¬
entia carne in qua uide¬
ri possit indita est: que
in hominis habitu appa¬
rens. ⁊ loquens hominib.
paulatim fide purificata
eorum corda ad cognitionẽ
sue diuine uisionis ꝓue¬
heret. Missus ẽ autem añ¬
illam homo magni meri¬
.ti. cuiꝰ cestimonio pararen¬
tur om̃s ad audiendam
mox ut appareret ip̃am
di sapientiam. ad uiden¬
dum ip̃m solem iusticie
nube iam corꝑis tectum.
idest ad uidendum au¬
diendumq hominem qͥ
deus ẽẽt. plenum gr̃e ⁊ ue¬
ritatis. Fuit inquit homo
missus a do. cui nomen
erat ioh̃s.Hic uenit in
destimonium.ut destimo¬
nium ꝑhiberet de lumi¬

Expanded text:
 ipsi radios ejusdem lucis nequaquam per intelligentiam capere possint: veluti si quilibet caecus jubare solis offundatur, nec tamen ipse solem, cujus lumine perfunditur, aspiciat. Sed non tamen tales omnino superna pietas despexit, verum medelam eis salutis, qua ad videndam lucem pervenire possent, adhibuit. Ipsa enim lux invisibilis, ipsa Dei sapientia, carnem, in qua videri posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendumque hominem, qui Deus esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumi
Abbreviated transcription (Latin):
cumq ẽ homo. ñ ꝑcipit ea
que sunt sp̃c di. Unde bñ
cum dixiss ⁊ uita erat lux.
hominũ. subiunxit ⁊ de
hiis qui abhumane con¬
ditionis honore ꝓcul rece¬
dentes. comparãti sunt iu¬
mentis insiꝑientib: ⁊ simi¬
ies facci sunt illis. atq ido
rect̾e ueritãtis luce priuan
bris lucet. ⁊ tenebre eam
ñ comprehenderunt. Lux
omnia que illuminari
merentur corda hominũ
sue presentia conditionis
illiistrat.Tenebre autem
stulti sunt ⁊ iniqui. quoꝵ¬

Expanded text:
omo, non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Unde bene cum dixisset: Et vita erat lux hominum, subjunxit et de his qui, ab humanae conditionis honore procul recedentes, comparati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis, atque ideo recte veritatis luce privantbris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Lux omnia, quae illuminari merentur, corda hominum suae praesentia cognitionis illustrat. Tenebrae autem stulti sunt et iniqui quo
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentum. caritatis
uinculum. amoris subsi¬
dium. Hec scĩtatem fur¬
mat. castitatem ioborat:
dignitates exornat. In pu¬
eris splendet. in iuuenib
Noret: in ꝓueccis apparee
Gubernat sexus. gradus
ꝓuehit officia cuncta cu¬
stodit. In paupere grata
ẽ. iii mediocn leta. in locu¬
plete honẽsta le
Lides amicicias scruat.
collegia cõpulat. aptes cõ¬
mendat. Nullum despicit
nullum contempnit. nul¬
li deest nisi qui ei forte de¬
fuerit. fides mandata te
liares efficit dõ. amicos cõ¬
stituit xp̃o. Neq enĩ quis¬
quã fidi ꝓmissa ꝑspiciet.
nisi ꝓfessionem accib ser¬
uet: aut premiorũ potest
compos existere. qui pro¬
missam fidem̃ noluerit
conseruare. ut iam aut im¬
pleta fide merces homini
repensetur. aut iuolate pe¬
na competens tribuatur.
Iuiꝰ fidei ab abraham
ducamus exordiũ. qui cũ
in occidua constitutꝰ eta¬
te. filiũ ado ꝓmissum
se crederet accͣepturum:
⁊ ficłi precium in filio cõs¬
pexit ⁊ in stellarum nu¬

Expanded text:
fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides mandata tenliares efficit Deo, amicos constituit Christo. Neque enim quisquam fidei promissa percipiet, nisi professionem actibus servet; aut praemiorum potest compos existere, qui promissam fidem conservare noluerit, ut jam aut impletae fidei merces homini recompensetur, aut violatae poena competens tribuatur. Hujus fidei ab Abraham ducamus exordium, qui cum in excidua constitutus aetate, filium a Deo promissum se crederet accepturum, et fidei pretium in filio conspexit, et in stellarum
Abbreviated transcription (Latin):
soli. uidere possunt õculi
mundi scõrum. talem me
ad rependendam uicem di¬
lectiõnis hiis qui me dili¬
gunt ostendam. Igitur
speremus nos ut diximus
ꝑ humanitatis eius satra¬
menta ad uidendam di¬
uinitatis spẽm posse cons¬
cendere. si tñ eͥadem sacra¬
menta digno iustitie ⁊ sc̃ĩ¬
tatis ⁊ ueritãtis honore ut
accẽpimus illibata serua¬
mus.si humane conuersa¬
tiõnis eius exempla. si do¬
ccrine quam ꝑ hominẽ
nob̾ ministrauit. humiłr
dicta sequim᷑. Nam qui
humilitatis eius uestĩgia
sequi dedignat᷑. qua teme¬
ritãte sperat se. intuenda
claritatis eis posse gau
cdia penetrare: qđ ergo dñs
ꝑ om̃s annos cum paren¬
tib in pascha iherosolimã
uenit. humane nimirum
ẽ humilitatis inditium.
Hominis namq ẽ ad offe

Expanded text:
soli videre possunt oculi soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus gaudia posse penetrare? Quod ergo Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad of
Abbreviated transcription (Latin):
militãte ad memoriam
reuocata.⁊ ip̃i contͣ om̃iũ
uuln̾a pecc̃oꝵ medicam̃to ue¬
re humilitatis curemꝰ exercẽ¬
ri. pio semper animo reco¬
lentes qͣntũ nõ ꝓ diuino amore
qͣntũ ꝓ nr̃a salute oporteat
humiliari. qui terra sumꝰ
⁊ cinis: si tantũ illa sũma
potẽstas ꝓ nob̾ humiliã¬
ri ñ respuit. ut ad suscipi¬
enda nr̃e fragilitãtis infir¬
ma descenderet. Item audi¬
da credita ⁊ confessa diui¬
nitate dñi saluatoris. qua
patri ⁊ sp̃m sc̃o consubstan¬
tialis semꝑ ⁊ coeternus per¬
seuerat. sꝑemꝰ nos ꝑ huma¬
nitatis eius sacramenta qͥb
imbuti sumus. usq ad cõ¬
templandam diuinitatis
euisdem głam posse ꝑtin¬
fideli pietãte pollice̾t dicẽs.
Qui habet mandata mea
⁊ seruat ea: ille ẽ qui dili¬
git me. Qui autem diligit
me: diligetur a patre meo.
⁊ ego diligam eum:⁊ mani¬
festabo ei meip̃m. Meip̃m
inquit manifestabo.idest
ñ qualẽ me om̃s conspicere.
in decore suo regem sclorũ

Expanded text:
emoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertinfideli pietate pollicetur, dicens: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, in decore suo regem saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa ẽẽ innotuit: imple¬
tum ẽ qđ de xp̃o sius pre¬
cursor predixit. ilsum opor¬
tet crescere. me auiẽ minui.
In estimatione quippe po
ñ erat.

Expanded text:
letum est quod de Christo suus praecursor praedixit; Illum oportet crescere, me autem minui. In aestimatione quippe popnon erat.
Abbreviated transcription (Latin):
accẽpit.⁊ iudea ꝑ errorẽ
ꝑfidie hoc unde tumẽ¬
bat ꝑdidit. Om̃is enim
uallis implebitur. quia
corda humilium sacre do¬
ccrine eloquio iurtutum.
gr̃a replebuntur: iuxta
hoc qd scriptum ẽ. Qui
emitcit fontes in conual¬
lib. & unde rursum dr̃
Et conualles habundabt̃
frumento. Amontib nã¬
q aqua dilabitur. quia
des in conuallib surgũt.
quia mentes humilium.
uerbum̃ predicationis ar¬
cipuint. Iam uidemus iã
conualles frumento ha¬
bundare conspicimus.
quia illorum ora pabulo
ueritatis impleta sunt qͥ
mitces ac simplices huic
mundo despicabiles ẽẽ
hannem baptistam qr mi¬
ra scĩtate preditum popu¬
lus uiderat:. illum hũc
ẽẽ singulariter celsum ⁊
solidum montem credẽ¬
bat. de quo scriptum est.
In nouissimo dierum e¬
rit mõs domꝰ dñi prepara¬
tus in uertice montium.
bãt. sicut ꝑ euangłium
dicitur. Estimantẽ autem
quid xp̃c es tu: S nisi
idem ioh̾s apud se uallis

Expanded text:
accepit, et Judaea per errorem accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia tes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . bat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem pquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sicut ante dictum ẽ.
idõ uox a ꝓpħa uocatus
ẽ: quia uerbum preibat.
Quid autem clamaret. aꝑi¬
tur cum subdit᷑. Par ite u¬
am dñi. rectas facite semi¬
tas eius. Omĩs qui fidẽ re¬
ccam ⁊ bona oꝑa predicat.
audientium uiam pa¬
rat: Ut hec uis gr̃e pene¬
tret. lumen ueritatis illu¬
stret. ut reccas d̃o semitas
faciat. dum mundas in
animo cogitationes. ꝑ ser¬
monem bone preclicatio¬
nis format:. Omĩs uallis
implebitur.⁊om̃is mons
⁊ collis humiliabitur. Qd
hoc in loco uallium no¬
mine nisi humiles. quid
montiũ ⁊ collium. nisi
suꝑbi homines designã¬
tur: In aduentu igitur
redemptoris ualles imple¬
de.montes uero ⁊colles
humiliati sunt: quia
iuxta eius uocem qui se
exaltat humiliabitur.⁊
qui se humiliat exalta¬
bitur. Uallis ⁊enim ĩple¬
da crescit. mons autem ⁊
collis humiliatus decres¬
cit: quia nimirum in fids
mediatoris d̃i ⁊ hominũ
litas plenitudinẽ gr̃atie

Expanded text:
Qui, sicut ante per nos dictum est, Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bonaudientium viam parat, ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles? quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt. Quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum litas plenitudinem gratiae