comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gna est om̃ uirtus paciencie que le dentem se non le¬
dit. s diligit᷑. que iniurianti in iurias remictit.
non reddit. cui nocere non potest non nocet Sparcit
Paciencia est que nos deo cõmendar. et amalis onni¬
temperat liguam Restenat/. mentem gubernat.
Ipã est. que patem cistodit᷑. disciplinã moderare
foris molenciam comp̾mit. Incendiũ simultatis ex¬
tinguit. coheocet potenciam lyrannoꝵ. resouer
in prosperis et fortes in aduersis Ipã temptariones¬

Expanded text:
gna enim est virtus patientia, quae laedentem se non laedit, sed diligit; quae injurianti injurias remittit, non reddit; quae cui nocere potest non nocet, sed parcit. atres, quae nos Deo commendat, et a malis omnitemperat, linguam refrenat, et mentem gubernat. Ipsa est quae pacem custodit, disciplinam moderate violentiam comprimit, et incendium simultatis exstinguit. Coercet potentiam divitum, refovet in prosperis, fortes in adversis, contra in
Abbreviated transcription (Latin):
muraciont faciant. ne quod ab sit murmuran¬
do ea sententia pereant. qua illi periermt qui
perierunt manna manducando. et isti in mo
murando. Illi manna manducando mortui sunt
et isti sc̾pturas legendo et audiendo spiritali
fame cotidit moruntur. Illi murmurando
terram Repromissionis non introierunt. et isti
murmurando paradisum perdant. et promis¬

Expanded text:
muratione faciant, ne, quod absit, murmurando ea sententia pereant, qua perierunt ii qui perierunt manna manducando, et isti in monando. Illi manna manducando mortui sunt, et isti Scripturas legendo, et audiendo spiritali fame quotidie moriuntur. Illi murmurando terram promissionis non intraverunt, et isti murmurando paradisi repromis
Abbreviated transcription (Latin):
ait hoc tantum indicet proprium quicquid cum fra¬
trbus possiderit indiuisum. Nani et lectio actuũ
apostolor un tempore surgentis ecclĩe taliter fide¬
les xp̃i iuxisse commemorat. Nullus inquit exbo¬
ms suis dicebat aliquid suũ esse. sed ermt illis
aunania et safira. fidem ab ꝓpostolis non merut¬
rmr ꝑcipere. qui omina sua cumante pedes apo¬
scoloru assignarent depeculiaribus frandulen¬
ter: subtractis: subite mortis uidicio dampnati sũt
Quia frans fieri deo non pocest. cum nichil deo¬
est occulturii. quod abes non Reuelabitur. Quod
sucoix delectari. ammenatus semel et itirum si neu
us. Et neq uerbo quidem audeat dicere aliquid suũ.
quod magnum sit crmeni ex ort monachi processisse
Tmnitam incam. codicem meuiii. tabulas neas. gra¬
fium meum. et cetera his similia Nami si huiꝰmo¬
diuerbum per subreptionem uel ignorantiani de ore
eus effuderiy. digna pro hoc penitencia satiffaciẽs
ueniam petat interra prostratus. Iden alius mo¬

Expanded text:
t hoc tantum judicet proprium, quidquid cum fratribus possederit indivisum. Nam et lectio Actuum apostolorum tempore surgentis Ecclesiae taliter fideles Christi vixisse commemorat: Nullus, inquit, ex bonis suis dicebat aliquid suum esse; sed erant illis Ananias et Saphira fidem ab apostolis non meruerunt percipere, quia omnia sua cum ante pedes apostolorum assignarent, de peculiaribus fraudulenter subtractis, judicio subitae mortis damnati sunt: quia fraus Deo fieri non potest; cum nihil est occulfuerit amonitus semel et iterum si se . Et nec verbo quidem audeat dicere aliquid suum, quod magnum sit crimen ex ore monachi processisse, tunicam meam, codicem meum, tabulas meas, graphium meum, et caetera his similia. Nam si hujusmodi verbum per subreptionem vel ignorantiam de ore ejus effuderit digna pro hoc poenitentia satisfaciens veniam petat in terra prostratus. § XVI
Abbreviated transcription (Latin):
Usii adiissas sustineant : intelligitur usq
admissam princpalem que onnibus sollemiri
canitur . Ilam sut plegiq monachorum nini¬
steuiales que mane audiunt missam et come¬
diuir et pergunt quo uolunt. et dicunt se
missam audisse. et ita cõmedisse. Qiuod̃ uiciũ
prouidens. prohibens q ueatus benedictus di¬
xiii. In diebus solle mp̃mbus usq admissas¬
sustineant Intranter et exemites eb domadarii
noritorio mox matutinis finitis dominica. om¬
nium gemilus prouoluantur. postulantantet
pro st orari, Hant abeis benedictionem et¬
Retoibucionis mercedem prolabore tocus sep¬
timane fidelitor expetentes ut complentes eos
xrĩ mandatum generalitꝰ ab omuibus fratie¬
bus emissa prosequatur oracĩo. Caue et eorum
cõ suimata ob sequia uelut pium sacoificiũm
deo cõmendet. et quicquid perignoranciam
aut humanam fragilitatem peccaueruir suꝑ¬
timana dicat hmis uersum. Henedictus
es domine deus qui adunistime. et consola¬

Expanded text:
usque ad missas sustineant, intelligitur usque ad missam principalem, quae ab omnibus solemniter canitur. Nam sunt plerique monachorum ministeriales, qui mane audiunt missam, et comedunt, et pergunt quo volunt, et dicunt se missas audisse, et ita comedisse: quod vitium praevidens, et prohibens B. Benedictus dixit: In diebus solemnibus usqsustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. retributionis mercedem pro labore totius septimanae fideliter expetentes: ut complentes eos Christi mandatum generaliter ab omnibus fratribus emissa prosequatur oratio; quae et eorum consummata officia velut pium sacrificium Deo commendet, et quidquid per ignorantiam, aut per humanam fragilitatem peccaverint, suptimana dicat hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, quoniam adjuvisti me, et consola
Abbreviated transcription (Latin):
uementibus diuersis fratribus estas parabit . Hec
erit cura custodis cellararii. reciurens semper
ad semorum consilium. Et Requirens de omni¬
bus nel precipue de hiis. que proprio suo intel¬
lectu non potuerir ad implece. Humilisater.
unite omma habeati. et cui substancia uon est
quod tribuatur. sermo Responsionis porrigat᷑
bonus. Ut scriptum est. Bermo bonus suꝑ¬

Expanded text:
venientibus diversis fratribus escas parabit. Haec venientibus diversis fratribus escas parabit. Haec erit cura custodis cellarii, recurrens semper ad seniorum consilium, et requirens de omnibus, vel praecipue de his quae proprio suo intellectu non potuerit adimplere. XXVI.ante omnia habeat; et cui substantia non est quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est: Sermo bonus su
Abbreviated transcription (Latin):
bet enim talis cellararius eligi: qui possit
suis uictum gubernare. qui timeat iude
sententiam que abinicio far. fuit. Studere¬
uero debet qui huic/ officio de prtatur ut audian.
nasterio tractauerit. siue inuasis. siue inferia¬
mentis uelcetera oumnia esse sanctificata. Bi
quis de fratribus aliquid neglegenter traita¬
uerin partem se habere nouerit cum illo Re¬
ge qui in nafis domus dei sanctificatis cum
aureo fratrum lecitanida finit. ut non com¬
dempnentur inpeccatis suis. Ilichil ducat ne l
glegendum. neq auaritie studeat. neq prodi¬
gus sit. Et stpator substancie monaftern. Rad
onmia mensurase faciat et secinudum. iusfio¬
cotidiane expense consuetudinem neq profu¬
se. neq auare. n uiciõ ip̃ius ne emonasteoni
substancia grauetur. Uel fratres paciantur¬
in incis iuriam. Sed et necessitate i insirmo¬
rum fratruni. ac laborem confideraus. Iichil
grotancium desiderñs neger. exhiis que
habuerit quantumillie neccesse fuerit d¬

Expanded text:
bet talis tantummodo eligi, qui possit suis victum gubernare: qui timeat Judae sententiam, qui ab initio fur fuit. Studere debet qui huic officio deputatur, ut audiat: nasterio tractatur, sive in vasis, sive in ferramentis, vel caetera omnia, esse sanctificata. Si quis de fratribus aliquid negligenter tractaverit, partem se habere noverit cum illo rege, qui in vasis domus Dei sanctificatis, cumaures fratrum recitanda sunt, ut non condemnentur in peccatis suis. Cgligendum: neque avaritiae studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secundum jussiouotidianae expensae consuetudinem, neque profuse, neque avare: ne vitio illius vel monasterii substantia gravetur, vel fratres patiantur injuriam. Sed et necessitatem infirmorum fratrum ac laborem considerans, nihil aegrotantium desideriis neget ex his qhabuerit, quantum illis necesse fuerit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autem dicit secondum modum congre¬
gationis. secondum numeri modum quantita¬
tem intelligitur monachorum Becondum
multitudinem enim congregacionis et ministro¬
rum muuetas aut mior. aut amplior de¬
putetur. Quod autem dicit ac posicionem
loci. intelligituy edificatio. uel constructiõ
monasterii. Constructio enum monasterii si
congruo ponitur loco ubi secondum huius Re¬
gule capitulum omnia inclaustro contineat
necessaria. minus coquus aliorum indiget ad¬
uitorio. Bi uerr in artoloco et angusto nel
arido portur situ. ubi nec a quam sine labort

Expanded text:
Quod autem dicit secundum modum congregationis, secundum numeri modum et quantitatem intelligitur monachorum. Secundum enim multitudinem congregationis, et numerus ministrorum, aut minor, aut amplior deputetur. Quod autem dicit, ac positionem loci, intelligitur aedificatio, vel constructio monasterii. Constructio enim monasterii, si congruo ponitur loco, ubi secundum hujus Regulae capitulum omnia in claustra contineat necessaria, minus coquus aliorum indiget adjutorio. Si vero in arcto loco et angusto vel arido ponitur situ, ubi nec aquam sine labore,
Abbreviated transcription (Latin):
atque crasse ques per ꝑance sunt. id est
solide mabo ueritatis utentes pasturs bene
de muntre dei. Sed mali illi pastores non par¬
cunt talibus. Paruni est ꝙ illas languentes et
infirmas et errantes. et perditas non curant.
etiam istas fortes et puignes necant quantum¬
in ipsis est. es ille uiũt de misficordia dei. Ui¬
nua tamen quantum ad pastores malos actiuer.
occidunnt. Quomodo inquit occidunt male uuen
le uiuentem. seddeclinet oculos a regulis domi¬
niy. et intendat in hominem. Incipir dicere in
corde suo. si prepofitus ment sis uiuit ego qui
sum qui non faciam quod ille facin. Ocadit
quod non ipse fortificauerat. sed forte aut Ro¬
bustum in uenerat male uiuendo interficit.
Dico capiti uestreiterum dico et si uiuunt
oues et si fortes sinit oues in neybo domini.
et teneum illud quod audierit adomino suo
que dicium facite. que autem faciunt fricere
nolite, lamen qui inconspectu populi male ui¬
nanti uiuit. quantum in illo est eum a quo

Expanded text:
atque crassae oves perpaucae sunt, id est solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant: etiam istas fortes et pingues necant, quantum ipsis est; et illae si vivunt, de misericordia Dei vivunt; tamen quantum ad pastores malos attinet, occidunt. Quomodo, inquit, ole viventi, si declinet oculos suos a regulis Domini, et intendit in hominem, incipit dicere in csum, qui non faciam quod ille facit? occiditquod non ipse fructificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interfecit? Dico charitati vestrae ac iterum dico: Etsi vivunt oves, etsi fortes sunt oves in verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo: Quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite , tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
minico ingredientes seconda feria. abiis iterũ
sus sequantibus hii qui egrediertur utensi¬
lia in quibus ministrautoint. at uasa confi¬
gnent que tanta sollicitudint noa q custo¬
diant. ut aliquid exeis in minuatur. aur pe¬
reati aus credant se eciam pro minimis qui¬
busq nastulis tamꝙͣ pro sanctis et magius
Rebus Racionem non solum homini sed occiã
domino reddituros. si forte aliquid exhus
hos
neglegenter fuerit fractum aut perditum. Ita
enim septimanarius obsequiũ suũ fidelit̾ per¬
agat. ne unum quidem granum legaminis
neglegent̾ ꝑire de suis manibus paciatur
Quia omnia que in monasterio fuerum semel
ingressa. tamꝙͣ sacro saucta et quasi iam do¬
mino consecrata cum sumima Reuerencia patres
nostri tractare usserunt. Ipsi es domadarii¬

Expanded text:
minico ingredientes secunda feria, aliis iterum succedentibus, hi qui egrediuntur utensilia in quibus ministraverint, et vasa consignent, quae tanta sollicitudine curaque custodiant, ne aliquid ex eis imminuatur aut pereat, ut credant se etiam pro minimis quibusque vasculis tanquam pro sanctis et magnis rebus rationem non solum homini, sed etiam Domino reddituros, si forte ex his negligenter fuerit fractum aut perditum. Ita enim septimanarius obsequium suum fideliter peragat, ne unum quidem granum leguminis negligenter perire de suis manibus patiatur: quia omnia quae in monasterio fuerint semel ingressa tanquam sacrosancta, et quasi jam Deo consecrata cum summa reverentia Patres nostri tractare jusserunt. Tanta ergo fi
Abbreviated transcription (Latin):
uel congruentes quando utrumq licet utrisq
id est et petenti petere. et dare donanti. Mlam
quando lectioni. ne loracioni debent nacaye si
lencium qz tentre. insi causa necesfitatis. nec
petere .uiii. nec donare licebit. alteri. Ile ab¬

Expanded text:
et congruentes, quando utrumque licet utrisque, id est, et petenti petere, et dare donanti. Nam quando vel lectioni, vel orationi debent vacare, silentiumque tenere inquit nisi causa necessitatis nec petere uni, nec donare licebit alteri. »
Abbreviated transcription (Latin):
rius ait. MMer molam asmariam secularis
iute circuitus ac labor exprimitur. et per
profundum maris extrema dampnacio de¬
signatur ui gͦ. sanctitatis speciem de duti¬
tus uel uerbo ceteros destruit uel exemplo
melius profecto erat ut admortem sub exte¬
riori habitu terrena acta constringerent.
quam sacra officia incuilpa ceteris mutabilem
demonstrarent. Quia nimirum. si solus
caderet utrumiq hunc tollerabilior inferm
rit: solacia ei dantur a quibus aduitus. et
ip̃e equo animo impleat officium sibi cõ¬

Expanded text:
ris . Per molam quippe asinariam, secularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent, quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni rit, solatia ei dentur, a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi com
Abbreviated transcription (Latin):
proes cõmunis domiis orationum officio dñs¬
deprecetur. Ut qui laqueo diaboli in Retitus te¬
netur donuini misericordia ac pietate curetur
Quod si nes fit corripi uoluerit intrasepta mo¬
nasterii sub penitencie tenore ab omnibus preter
custodes seggregatus. taidui corrigetur castiget᷑
diuersis correpniomibus usq dimmi eius humilitas
ommibus nera crudelitace patefiat. Quia. et
ini uitis sepe salus prestatur. Nam ideo separn¬
dus est a congregacione. ut suo uicio non macu¬
les in nocentes. Tenera uero etas qui ex cominu¬
nicandi uimi nestit. Non excõmunicatione. fed
flagello corrigenda est. hme ysodorus ait
glegit emendare. tam dui dampnationi sub¬
iaccat. quo usq uicia molita deponat. Ut quẽ
semel mlata animaduersio non cercuit. ste¬
quens seueritas senfeat censeat. emendandũ.
quanis frequencium grauisfimorum q uicio¬
tum noragine sir quisq in mersus. non est
tamen amonasterro proitiendus. sed uixta

Expanded text:
pro ea communis Dominus orationum officio dpro ea communis Dominus orationum officio deprecetur: ut quae laqueo diaboli irretita tenetur, Domini misericordia ac pietate curetur. Quod si nec sic corrigi voluerit, intra septa monasterii sub poenitentiae tenore ab omnibus, praeter custodibus, segregata, tandiu castigetur diversis correctionibus, usque dum ejus humilitas omnibus vera credulitate patefiat: quoniam et invitis saepe salus praestatur. Nam ideo separanda est a congregatione, ut suo vitio non maculet innocentes. Tenera vero aetas, quae excommunicata vim nescit, non excommunicatione, sed flagello corrigenda est. CAPUT XXI. glexerit emendare, tandiu damnationi subjaceat, quousque vitia inolita deponat: ut quem semel illata animadversio non coercuit, frequens severitas censeat emendandum. Quamvis frequentium gravissimorumque vitiorum voragini sit quisque immersus, non est tamen a monasterio projiciendus, sed juxta
Abbreviated transcription (Latin):
re ammarumii. Si enm magne mercedis est
amorie eripere carntm quandoq morituram :
quanti est meriti amorte animam liberare in
celesti patria sine fine ucturam. Qued si nec¬
isto modo sanatus fuerit. tunc iam utatur ab¬
lus ferro abstisionis ut ait apostolus. Auferte
correptus emendare noluerit. ex cõmunicacio¬
nis pro modo culpe corrigatur. NSi nec fici
aliquid proficiat increpantis correpcio. tunc uer¬
berum iundicte subiacebit auid si sic emeu¬
dari noluerit. s magis intumorem superbie
elata opera uel actus dequibus corrigitur
defenderet: tuno abbatis sciencie Regimine
corngatur. quia scriptum est. Qmabict dissci¬
plinam infelix est. moderante ergoscienciã
sam est medendi cura adhibetur. Di uero tale
uulnus perfomenta castigationum et pieta¬
tis ac leuitatis ungnenta sospitati non Red¬
uel discipline corporalis penam mcrrit
Et sic nec ex cominunicationis metu. nec¬
nec flagelli pena frangitur augeatur adhuc
pietatis fomes ita ut ab omni congregatione

Expanded text:
atorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abscisionis, ut ait Apostolus: Auferte correptus emendare noluerit, excommunicatione pro modo culpae corrigatur. Si nec sic aliquid proficiat increpantis correptio, verberum vindictae subjacebit. Quod si sic emendare noluerit, sed magis in tumorem superbiae elatus opera, vel actus, de quibus corrigitur, defenderit, tunc abbatis sententiae regimine corrigatur: Quia scriptum est, qui abjicit disciplinam, infelix est . Moderante ergo scientia saniei medendae cura adhibeatur. Si lethale vulnus per fomenta castigationum et pietatis et lenitatis unguenta sospitati non redvel disciplinae corporalis poenam incurrat. Et si nec excommunicationis metu, nec flagelli poena frangitur, augeatur adhuc pietatis fomes; ita ut ab omni congregatione
Abbreviated transcription (Latin):
ei parcere quem dominus comdempnaiit uel¬
et tam alienus atimore donniii. ut tot cafłiga¬
nombus. et tos remisfiomibus non emendetur
proiciatur. de monasterio. et uelut extranens
habeatur. ne uicio ipis alii periclisantur

Expanded text:
ei parcere, quem Dominus condemnavit, velet tam alienus a timore Domini, ut tot castigationibus et tot remissionibus non emendet, projiciatur de monasterio, et velut extraneus habeatur: ne vitio ipsius alii periclitentur
Abbreviated transcription (Latin):
gerat/ In infirmitate positis fratribus di¬
ligenter cura. et promptissimo affectu mini¬
et uisitastis me. Infantibus confiderans in eis
etatis fragilitatem. et corporis teneritudinem
que necessaria siuit. paterncr ministret af¬

Expanded text:
get. In infirmitate positis fratribus diligenti cura et promptissimo affectu » Secundo, infantes, « ut considerans in eis aetatis fragilitatem, et corporis teneritudinem, quae necessaria sunt paterno ministret af
Abbreviated transcription (Latin):
templo uel inqua domo donimi non licebit,
et eis singula ut utile iudicauerit consignet
nstodienda atq cellitenda. Ex quibus abbas
brenem teneat. et dum sibi in ip̃a ad signata
fratres iicissim fuccedunt. stiat qui dit. aut

Expanded text:
t, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbatissa brevem teneat; et dum sibi in ipsa assignata sorores vicibus succedunt, sciat quid dat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
polluit. Si debent fratres exeuntes de
monasterio iterum recipi e
ditur de uit proicitur de monasterio
fi Reuerti uolueom spondeat prius omem
emendacionem uicii pro quo egressus est
et su i ultio gradu Recipiatur. Ut exhar
eius humilitas comꝑrobetur. Quad si de mio
exierit usq tercio ita becipiatur. Iampost a
stiens omnem sibi Reuerfioris aditum denera
cit. sratir si exierit frequenter demonastio
usque inteocium uenersus Resuscipiatur.

Expanded text:
I. SI DEBEANT FRATRES EXEUNTES DE MONASTERIO ITERUM RECIPI. §editur, aut projicitur, de monasterio, si reverti voluerit, spondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo gradu recipiatur; ut ex hoc humilitas ejus comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegat: « Frater, si exierit frequenter de monasterio, usque ad tertium reversus resuscipiatur:
Abbreviated transcription (Latin):
lerarius ergo ip̃e ferater ordinetur. Iui prõta¬
tue futrit ababate sidelis. et abstinens esse.
Quem mĩquam uinicit aliquendo aliqua desi¬
deriorum gula uel qui non multum amat man¬
ducare aut bibere. ne magis detur locus dia¬
bolo ficut dicit scriptura. Nolite dare agasio¬
nem querentibus eam. et iudeatur castrimar¬
giẽ guli uoracibus uel gluctonibus fratribus
prouideri magis quem Refrenari. Non elatus¬

Expanded text:
larius vero ipse frater ordinetur, qui probatus fuerit ab abbate fidelis et abstinens esse: quem nunquam vincit aliquando aliqua desideriorum gula, vel qui non multum amat manducare, aut bibere: ne magis detur locus diabolo, sicut dicit Scriptura: Nolite dare occasionem quaerentibus eam, et videatur gastrimargiae gulae voracibus vel gluttonibus fratribus provideri magis, quam refraenari. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
illum Cui belictis nonagincta nontm ouib
in montibus abiit unam ouem que er rauerat
querere Cuius infrrmitati itantum compas¬
fus est ut ea insacris humeris dignareturm¬
poncoe. et sit Reportare ad gregem Centum

Expanded text:
plum qui relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem. COM
Abbreviated transcription (Latin):
gnouerit. eorum conseruandam airani comnnu¬
tat. Qui cothidit fratribus ad facienda opera
consignet ad numerum. et adisumgentibus
similiter munda ip̃e Recipiat et reponat. Dre¬
uem de omnibus tenente abbate Si quid de

Expanded text:
gnoverit, eorum conservandorum curam commitgnoverit, eorum conservandorum curam committat. Qui quotidie fratribus ad facienda opera consignet ad numerum, et a disjungentibus similiter munda ipsa recipiat et reponat, breve de omnibus tenente abbate. Qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
debent hni qui operantur. curaongerere ferra¬
mentorum utensiliũ eorum de quibus operã¬
tur. respondir. Primũ quidem sicut uafis
dei. uelhus que iam deo consecrata sunt ⁊iti
debenti. Deide tamꝙͣ qui non possunt fine
ipis deuocionis. et studii su emolinenta con¬
sequi . Item interrogatus. Quod si per negle¬
genciam pereat aliquid ex hiis. aut per comp¬
temptum dissipetur. respondit. Is quidem
qui comtempnis uelus sacrilegus indicandus
est. Es qui perdidit per neglegenciain. et ipẽ
siberere crimen incurrit. proeo quod omma
que adusus seruorum dei deputata siut. deo
sme dubio consecrata suns. Cuit y sodorus¬
ad ununi quem pater monachorim elegerit per¬
tinebiy. Qui ea operantibus distribuat. Recepta
custodiat. Et licet hes ciicta specialit̾er singu¬
lis maneant distributa. omma tamen a patre mo¬
nasterii ordinata ad curam prepositi pertinebunt
ramenta monasterii. in uno contineantur. cu¬
bilo. et uni fratu cuus diligenciam abbas co¬

Expanded text:
debent hi qui operantur, curam gerere ferramentorum, vel utensilium eorum de quibus operatur? RESP. Primum quidem sicut vasis Dei, vel his quae jam Deo consecrata sunt, uti debent. Deinde tanquam qui non possint sine ipsis devotionis et studii sui emolumenta consequi. INTERROGATIO CIV. Quid si per negligentiam pereat aliquid ex his, aut per contemptum dissipetur? RESP. Is quidem qui contemnit, velut sacrilegus judicandus est; et qui perdidit per negligentiam, et ipse simile crimen incurrit: pro eo quod omnia quae ad usus servorum Dei deputata sunt, Deo sine dubio consecrata sunt. INTERROGad unum, quem Pater monachorum elegerit, pertinebit, qui ea operantibus distribuat, receptaque custodiat. Et licet haec cuncta specialiter singulis maneant distributa, omnia tamen a Patre monasterii ordinata ad curam praepositi pertinebuntramenta monasterii in uno contineantur cubiculo, et uni fratri, cujus diligentiam abbas co
Abbreviated transcription (Latin):
rinto peccauit peccatum. quale nec inter gen¬
tis adpententiam paulus suscepin et non so¬
lum suscepit uerum ecciam caritatem in eo¬
confirmauitz. Quoniam quidem emendacionẽ
uidin. et causam factai expofuit dicens. Ne
forte ampliori tristicia absorbeatur qui euismo¬
di est. correꝑtionis stilicet iimetate pregra¬

Expanded text:
rintho peccavit peccatum, quale nec inter gentes, ad poenitentiam Paulus suscepit : et non solum suscepit, verum etiam in eo charitatem confirmavit. Quando quidem emendationem vidit, et causam facti exposuit dicens: Ne forte ampliori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est, correptionis scilicet nimietate praegra
Abbreviated transcription (Latin):
Quod fi nec ita correxeoit aut forte qod abfit
in superbia elatus. eciam deffendere nolueruz ope¬
ra sua. Qmi abbas faciat quod sapiens mi¬
dicus. si exibuit fomenta. si mgnenta ad hor¬
facionum. si medicamina diuinarum scriptu¬
rarum. Si adultimum ustionemi excõmurta¬

Expanded text:
Quod si nec ita correxerit, aut forte, quod ausit, in superbia elatus etiam defendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
danciori tristicia absorbeatur qui enemode
ne forte per disperationem indulgentiẽ absor¬
beatur gurgite niciorum. et adiabolo persua¬
sus ad infidelitatis et blaphemie maiora preci¬
picia deducatur. Proꝑter quod obsecrouos
ut confirmetis in illum caritatem. quam per¬
fectam se agnostat uemam con secutum. E ed

Expanded text:
dantiori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est. Ne forte per desperationem indulgentiae absorbeatur gurgite vitiorum, et a diabolo persuasus, ad infidelitatis et blasphemiae majora praecipitia deducatur. Propter quod obsecro vos, ut confirmetis in illum charitatem. Qua perfecte recognoscat se veniam consecu
Abbreviated transcription (Latin):
ninus ain  radere huiusmodi satane in
interitum carnis: ut arripiendi illum corpo¬
nec caris hic nec infuturo spiritus Requũ
habiturum. de facto peniteat. et saluetur
biue hic. Quisq proneritis suis de eccle¬
sia expellitur. sathane traditur potestati.
ut dum caro eius peri penitencrari ad flicta
queindam interitum patitur. spiritus con¬
seruetur. ihabet enum consuetudinem
scriptura: ut hominem imparte totum in¬
celligat.. Eme ita quia et hic scripture
mos est. ut incarne carnalis actus inte¬
rire. spiritus nero spiritalis conuersaciõ¬
salua fieri de monstretur It em hic ostendin eiet¬
tum extra ecclam Rapido ore demonum lacerandũ
si permanserit nolens carnis iuiciã mortificare
ut possit intam sanctam Recuperare. ut spiritus

Expanded text:
hujusmodi Satanae in interitum carnis. Ut arripiendi illum corponec carnis hic, nec in futuro spiritus requiem habiturum: de facto poeniteat ut salvetur. Sive sic quisque pro meritis suis de Ecclesia pellitur, Satanae traditur potestati: ut dum caro ejus per poenitentiam afflicta, quemdam interitum patitur, spiritus conservetur. Habet enim consuetudinem Scriptura, ut hominem in parte, totum intelligat. Sive ita, quia et hic Scripturae mos est, ut in carne carnales actus interire: in spiritu vero spiritualis conversatiosalva fieri demonstretur. Item hic ostendit ejectum extra Ecclesiam rabido ore daemonum lacerandum, si permanserit nolens carnis vitia mortificare, ut possit vitam sanctam recuperare. Ut spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
mam cborum. et uictum omnnũ monachorũ
hora autem nonã uete̾s cõmedere oela
Srride o atemport ipso hort noni quoiti ꝓle
sirelaꝰ. omiis uictus hominis non mcõ¬
grut nomen accepit anonam. Abactu
enim et sempore. multa dronantur nomĩa

Expanded text:
iam ciborum, et omnem victum monachorum: hora enim nona veteres comedere solebant, et ideo a tempore ipso horae nonae, quo illi cibos sumebant, omnis victus hominis non incongrue nomen accepit annona; ab actu enim et tempore multa derivantur nomina
Abbreviated transcription (Latin):
Quis strater presumpserit sie iussiõ¬
ni abbatis. fratri excominunitato. queli¬
bes modo se iungeye aut lequi cuiea. uel mar¬
datum ei dirigert. similem sorciatur excommui
imperium semoris: Cum ex communicato. neq
orare. neq loqui cuiq licebit. Cum ex cominum¬
cato nulli penitus ne scilicet, nec ipsi quidem qui
alimentum uictui prebet.. Hnc cassianus di
cit. Si quis autem pro qualibet culxa sua fuerit
aboracione suspensus i Mullus cun eo orandi ha¬
beat licenciam. anteqm submissaiterra peniten¬
cia coram omnibus ftatribus supplicanti ei uema
ab abbate tribuatur . Nam qui se oratiomi uel confa¬
bulacioni eus antequam apriore Recipiatur inicon¬
siderata pietate sociare p̃resupserit. similis dãp¬
naciomi eius efficitur. tradens semet ipsum nolim¬
uingit. quia solacium ei tribuens cor euis ampliꝰ
sacit indurari. et non perunctit euin per hoc
quod aboracione fuerat segregatus de satiffacio¬
nt sua. et uenia cogitare. sed maiorem superbie

Expanded text:
quis frater praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum dirigere, similem sortiatur excommuniimperium senioris. Cum excommorare, neque loqui cuique licebit; cum excommunicato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimentum victui praebet. Cujus bi. Si quis autem pro qualibet culpa fuerit ab oratione suspensus, nullus cum eo orandi habeat licentiam, antequam submissa in terra poenitentia coram omnibus fratribus supplicanti ei venia ab abbate tribuatur. Nam qui se orationi vel confabulationi ejus, antequam a Priore recipiatur, inconsiderata pietate sociare praesumpserit, similis damnationis reus efficitur, tradens semetipsum volunjungit, quia solatium ei tribuens cor ejus amplius facit indurari, et non permittit pro hoc quod ab oratione fuerat segregatus, de satisfactione sua et venia cogitare, majorem superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
tentus. Wigiluis et fletibus et humilicate
subiectus et penitencie lamentis ueniam
percipiat. et sub custodia semper et sollicitu¬
dine duorum spiritalium fratrum. in mo¬
nasterio ambulet. Rulla priuata locucione
uel consilio deiceps iuuembus coniungen¬

Expanded text:
tentus; vigiliis et fletibus, et humilitate, tentus; vigiliis et fletibus, et humilitate, subjectus, et poenitentiae lamentis veniam percipiat; et sub custodia semper et sollicitudine duorum spiritalium fratrum in monasterio ambulet, nulla privata locutione vel concilio deinceps juvenibus conjungen
Abbreviated transcription (Latin):
nebas Leginus etiam in euuangelio dñmi
dixisse Rermcaciones furta. et nec moratꝰ
addidit. Hec sunt que comquinant homine
E xhiis profecto intelligere possunt. herim
scelerum serui. quia ficut equaliter his do¬
minantur nicia. equaliter debetur et pena
qualibet occasione tur ꝑi reprehensus fucon
in hyare comprobata patenter per accusatores
uerissimos siue testes causa. publice neobere¬
tur. coronam capitis quem gestabat amictar
Decaluatus q turpiter obprobrio pateat.
Oumnium q sputamentis obliuitus in faciẽ
probraq eque suscipiat. Uncculis q arta¬
tus ferreis. carcerali sey mensibus angu¬
stia maceretur. et triduanas per ebdoma¬
das singulas. Refectione panis exigni ordea¬
cei nespeotino tempore subleuetur. postz de¬
inde expletis hus menfibus, aliis sox mnc̃¬
sibus succederitibus. sub semoris spiritalis
custodia segregata incorticula degens opera
manuũ. et oracione se continua. sit com¬

Expanded text:
nebas . Legimus etiam in Evangelio Dominum nebas . Legimus etiam in Evangelio Dominum dixisse: Fornicationes, furta; et nec moratus addidit: Haec sunt quae coinquinant hominem . Ex his profecto intelligere possunt horum scelerum servi quia, sicut aequaliter his dominantur vitia, aequalqualibet occasione turpi deprehensus fuerit inhiare, comprobata patenter per accusatores verissimos, sive testes, causa, publice verberetur; coronam capitis, quam gestat, amittat, decalvatusque turpiter opprobrio pateat; omniumque sputamentis oblitus in facie, probraque aeque suscipiat; vinculisque arctatus ferreis, carcerali sex mensibus angustia maceretur; et triduana per hebdomadas singulas refectione panis exigui hordeacei vespertino tempore sublevetur. Post deinde expletis his mensibus, aliis sex mensibus succedentibus sub senioris spiritalis custodia, segregata in corticula degens, opere manuum et oratione continua sit con
Abbreviated transcription (Latin):
sub sequentibus. Nullus enim fratrum in ulle
iungatur consorciõ. neq incollo quio. solus fu
ad opus det sibi in iuuctum persiferis inꝑera¬
di quis uero monachus fuotum fecerm. quod
poeius sagriler sacrilegium dici potest id
censuimus ordinando us iunior uirgis cesus
tanti crimims Reus numquam officium cleri¬
catus excipiat. Eti uero iam clericus in id fa¬
cinus fuerit de prehensus nominis ipius dignita¬
te priuetur/ . Cui sufficere potest pactus sui
si adhuc uocare monachum possumus. quasi
ad ulterium secondum. flagellis subdi. et ma¬
gna conteri afflictione iubenius. dantes illi¬
unam co cum foritante sentenciam. quia et
ip̃e luxuriatus est cum fucaretur. Similes
ennm̃ eos non incongrue dicimus quos insacra
lectioni prriter positos mudmmus. Dicit¬
ergo dominus per prohetam. Mon est sciencia
dei super cerram. et paulo post itnrtum.
et adulterium nundauerunt. et iterum
in psalmo. Bi indebas furem simul currebas
curn es. Et cum adulteris portionem tuam po¬

Expanded text:
ab oratorio. Nullus ei fratrum in ullo jungatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenii quis vero monachus furtum fecerit, quod potius sacrilegium dici potest, id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus tanti criminis reus nunquam officium clericatus excipiat. Si vero jam clericus in id facinus fuerit deprehensus, nominis ipsius dignitate privetur. Cui sufficere potest pro actus sui si adhuc vocare monachum possumus, quasi adulterum secundum flagellis subdi et magna conteri afflictione jubeunam cum fornicante sententiam, quia et ipse luxuriatus est cum furaretur. Similes enim eos non incongrue dicimus, quos in sacra lectione pariter positos invenimus. Dicitergo Dominus per Prophetam: Non est scientia Dei super terram . Et paulo post: Furtum et adulterium inundaverunt. Et iterum in psalmo: Si videbas furem simul, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam po
Abbreviated transcription (Latin):
quie uero frater. aun plair palam. aut absconse
cum eo suerit. ad locutus. aut iuinctus. cõmunẽ
statim cunreo excõ municacionis contrahat periã.
et ab omuibus Reus sit. atq in alio laboris ip̃se
opere sequestretur a prepofito suo. et sin ip̃e tamm
ab illo Reo. quam a bonmibus separatus et sołus.
tenciẽ simulis saciffacio abeĩs equaliter fuerit
operata. Illius propter quod extitĩt in obediens
in uicis uel peccato. istius quod mercedem .onso¬
lacionis tribiit malorimi artifici Qualis de¬
beat abbas sollicitus esse circa ex cõmumicatos
non est opus sais medicus sed male habenti¬

Expanded text:
quis vero frater aut palam aut absconse cum eo fuerit allocutus aut junctus, communem statim cum eo excommunicationis contrahat poenam et ab omnibus reus sit, atque in alio laboris ipse opere sequestretur a praeposito suo: et sit ipse tam ab illo reo quam ab omnibus sequestratus et solus, itentiae similis satisfactio ab eis aequaliter fuerit operata: illius, propter quod exstitit inobediens in vitio et peccato; istius, quod mercedem consolationis tribuerit malorum artifici. BEAT ABBAS SOLLICITUS ESSE CIRCA EXCOMMUNICATOS. non est opus sanis medicus, sed male habenti
Abbreviated transcription (Latin):
crucitando eospredicit. Ergoexceptis huis quos
diximus alciori consilio pretulerit nel degra¬
dauioit certis excausis. Re liqui oumes uti conuer¬
tinitur ita. suir. ut uerbĩ gracia. qui seconda
horadiei. ueneruz inin monasterio iumorem
se nouerit illuis esse. qui prima hora uent diei
nuslibes etatis aut dignitatis fit. Hine alibi scrip¬
tum. Abbati uero studendum est ur per ordinem
sicut conuersi in monasterio fuerum ita in suo or¬
dine constituantur. preter si uberis conueo sacio

Expanded text:
udicaverunt. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vertur. Abbatissae vero studendum est, ut per ordinem sicut conversae in monasterio fuerint, ita in suo ordine constituantur: praeter si uberius conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
mino de liquerut. quod est confessiomis sue pac¬
tu cum professi sinir. Quod si peccauerum in
Bunt ꝓsidorus ait. Quicun aparentibus pra¬
priis in monasterio fuerir delegatus⁊ nouerit
se ibi perpetuo permansurum. Nam anma sa¬
muel puerum natum. et ab lactatum deo pietate
obtulit. quiq et in ministerio templi quo amatre
fuerar finictus permansit. et ubi constitutus est

Expanded text:
mino deliquerunt, quod est confessionis suae pacmino deliquerunt, quod est confessionis suae pactum, cum professi sunt. Et, si peccaverit, n possint. Quicunque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, noverit se ibi perpetuo permansurum. Nam Anna Samuel puerum natum et ablactatum Deo pietate qua voverat obtulit; quique et in ministerio templi, quo a matre fuerat functus permansit, et ubi constitutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tus uestibus. Resimilans seculum ad suasorem
diabolum Reuertatur et non xp̃i predatus ha¬
bitus polluatur inseculo a fugati Illam tamẽ¬
Ressiuari ut per eam eciam illo nolente si uolui¬
ri abba possit eum iterum in monasterium
Reducere ibi q subiectum tenere. Aut si forte
se dixerit esse non monachuni. oo illa peticione
uictus in monachatus Redigatur serincium
De filns nobiliũ uel pauperum qui offe
silium suũ deo in monasterio. si ip̃e puer
minori etate est. parentes eus faciant peti¬
coneni. quan supra diximus. et cum oblacio¬
ne ipsam petitionem. et manũ pueri in nol¬
uant inpalla altaris et sic eum offerant.
lintate et consensu parentum. ymo ab ipfis parenti¬
bus oblatos subtestimomio pluriorum suscipi. Uit
omnus occafio maledicti. gratia excludatur hom̃n
pessimorimi. Cum autem fuerint suscepti. si sor¬
te propositum suũ transgressi fuerinit. nec inde¬
ri eos opportet amplius. taiquam eos qui indo¬

Expanded text:
itus vestibus resimilans saeculo, ad suasorem itus vestibus resimilans saeculo, ad suasorem diabolum revertatur, et non Christi praedatus habitus polluatur in saeculo a fugaci. Recipiat talereservetur.  Ut per illam, etiam illo nolente, si voluerit abbas, possit eum iterum in monasterium reducere, ibique subjectum tenere. Aut forte, si dixerit se nor esse monachum, ab illa petitione victus, in monachatus redigatur servitiumDE FILIIS NOBILIUM ET PAUPERUM QUI OFFERfilium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. luntate et consensu parentum, imo ab ipsis parentibus oblatos, sub plurimorum testimonio suscipi, ut omnis occasio maledicti gratia excludatur hominum probare. Cum autem fuerint suscepti, si forte propositum transgressi fuerint, nec videri eos oportet amplius, tanquam eos qui in Do
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta quibus exutus est. reponantur
In uistario conseruanda. Ut si aliquando
suadente diabolo consenseris ut egrediatur
de monasterio quod absin. tunt ex utus Reb
monasterii proitiatur. huic cassianus ait¬
Illa uero que depofinit nestimenta preposito
aut mobedientiã in eo fuerir de prehensa :
ex uatur monasterii uestibus quibus indu¬
tus fuerat. et lenestitus suis antiquis que a
preposito conseouantur foras ex pellantur pel¬
latur. quia non est fas cum uestimentis mona¬
scerni que accepit abscedere. chmic quidanimo
lares. quas dumi mictat exutus fuerit cum
diligenciã Repofite conseruentur. tam laicis
quam iam de firmato conuerso. ne forte quod nõ
inconuersis contingat. Cum ad suos de mio uo¬
mitus redire uoluerit. et seculi elegerir itera¬
to Repedare itinera. et millis scripturarum
uel monicionũ poterin uinculis Retineri. red¬
das xp̃o quod suũ est .i. exutus sanctis uesti¬
hus nel habrtu sacro. suis quibus uenerat uest¬

Expanded text:
vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam taIlla uero quae deposuit uestimenta oeconomo aut inobedientia in eo fuerit deprehensa, exuatur monasterii vestibus quibus indutus fuerat, et revestitus suis antiquis, quae a Praeposito conservantur, et foris expellatur: quia non est fas cum vestimentis monasterii quae accepit abscedere. Nulli autem lares, quas duntaxat exutus fuerit, cum diligentia repositae conserventur, tam de laicis quam de firmato converso; ne forte, quod non in conversis contingat, cum ad suos denuo vomitus redire voluerit, et saeculi elegerit iterato repedare itinera, et nullis scripturarum vel monitionum poterit vinculis retineri, reddat Christo quod suum est; id est, exutus sanctis vestibus, vel habitu sacro, suis quibus venerat vest
Abbreviated transcription (Latin):
uitem sibi obiuant fratres. iumor apriore beneduc¬
tionem petat. Transeunte maiore miner surgat
ex det ei locum sedendi. Re Nes presmrat iumor
consedere insi ei precpiat semor siuio. ut fiat qd̾
criptum est. honore in uicem preuementes, huic¬
cres matutim in uia. uel in quocumnq loco occurre¬
rint. cum omni humilitate ab inuicem flectentes
benedictionem Rogente Et si unus ex eis semoi
fuerit. prius imor benedictionem postulet. cnm
demuni semor prosequatur. Inconfessu uero sta¬
trum. si aluus suꝑuenerit. qui uimores sunt or¬
dine assurgant. et semori locum prebeant.
Iumore uero. semoribus. nulla tenus superbien¬
do contradicant. sedum omni humiluate. uel
interrogati i. correpti Respondeant. Si labentem
inquolibet delicto iumor semorem aspererit. nõ
exprobrando sed magis dolendo ad confitendum
abbati uel prepofito dingat. Smilior semor iu¬

Expanded text:
autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pubi mutuatim in via vel in quocunque loco occurrerint, cum omni humilitate ab invicem flectentes benedictionem rogent; et si una ex eis senior fuerit, prius junior benedictionem postulet, tunc demum senior prosequatur. rum, si alia supervenerit, quae juniores sunt ordine, assurgant, et seniori locum praebeant. Juniores vero seniori nullatenus superbiendo contradicant; sed cum omni humilitate vel interrogatae, vel correptae respondeant. Si labentem in quodlibet delictum junior seniorem aspexerit, non exprobrando, sed magis dolendo ad confitendum abbatissae vel praepositae dirigat: similiter senior ju
Abbreviated transcription (Latin):
Edines suos in monasterio ita conseruaut
ut conuersacionis tempus. et uite meritũ
disceruit. ut que abbas constituerit Huic bea
tus fructuosur ait. Qui primus in monasterio
conuersus fuerit. primus ambules. primus
sedeat WOriius eulogiam accipiat. primus
cõmuiicet in ecclefia. prior loquatur. cum i¬
terrogantur fratres. pro aliqua causa irel questio¬
ne. prior psalmum dicat. Inchoro primus stat¬
consistat. E bdomadem prior faciat. manur
mineusai primus excendat nec etas sola int¬
inter fratres requirenda. sed conuer sacio est.
et laborie studiiq prepositum. Aude et hec
discrecio semoris est prestolanda. ut quem quo¬
modo erga dei amorem cultumq feouentem
uident. sic honoret. Ron enu generis dignitas
aut Rerum opulantia. quam quisq habuit in
seclo uel etatis grandeuitas ex quirenda. sed
uite Rectitudo ⁊ ardentissime fider merita. debẽt
esse pensanda . Ille enum pocior qui deo proxi¬

Expanded text:
dines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui asione. Qui prius in monasterio conversus fuerit, primus ambulet, primus sedeat, primus eulogiam accipiat, primus communicet in ecclesia, prior loquatur, cum interrogantur fratres pro aliqua quaene, prior psalmum dicat, in choro primus consistat, hebdomadam primus faciat, manum in mensam primus extendat; nec aetas sola inter fratres requirenda, sed conversatio est, et laboris studiique propositum. Unde et haec discretio senioris est praestolanda, ut quem quomodo erga Dei amorem cultumque ferventem viderit, sic honoret: non enim generis dignitas, aut rerum opulentia quam quisque habuit in saeculo, vel aetatis grandaevitas exquirenda, sed vitae rectitudo, et ardentissimae fidei merita debent esse pensata: ille enim potior, qui Deo proxi
Abbreviated transcription (Latin):
cliteris comtempnende. Concedatur ei tamenpost
abbatem stare. et benedicere. aut missas tenere sita¬
men uisserit et abbas. Bi alias nulla tenuc prͣe su¬
mat. scieus se disciplina regulari subditu et
magis humilitatis egempla omnibus det. Bacer¬

Expanded text:
enisti ? Concedatur ei tamen post abbatem stare, et benedicere, aut missas tenere, si tamen jusserit ei abbas: sin alias, nullatenus aliqua praesumat, sciens se disciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. E
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosorum testimonia conuenti auabbate occlesuis
Reuertentur. Si uerꝰ qued absit non pacifice sed
magis per scandalum exire uoluerint. tanti . es ex¬
uti Rebus monasterii clausa Regiã excludantur
Quia magis xxp̃i agere debent. quod aluis predi¬
cant Clericorum autem si qui eodem de fiderio
monasterio sociari uolueruit. Loco mediocri. collo¬
centur et ipsi tamen si promictunt de obser uacio¬
ne bagule uel propria stabilitate. Et hic clerias¬

Expanded text:
ligiosorum testimonia conventi ab abbate ecclesiis ligiosorum testimonia conventi ab abbate ecclesiis revertantur. Si vero, quod absit, non pacifice, sed magis per scandalum exire voluerint, tenti et exuti rebus monasterii duntaxat sine gravi injuria, clausa regia excludantur. Quia magis ipsi amplius agere debent, quod aliis praedist. Clericorum autem si quis eodem desiderio monasterio voluerit sociari, loco mediocri collocetur; et ipse tamen si promittat de observatione Regulae, vel propria stabilitate. § II
Abbreviated transcription (Latin):
cionis. aut quia saceodos est ordinatus. aut quia
ordinacionis ministeoium id est. ut aliquid et ordi¬
uaret potestatem accepir ab abbate in monasterio
si hos elegerunt ut proamore dei. uel propter disci¬
pluiam uel manfuram sancte inite monasteriis ha
Et nichil aliud eis in monasterus liceat insi oracio¬
nes colligere. complere et fignare. Aliud uero in¬
chil aut presumant aut eis liceat uel aliquid or di
amme formani licencie uelordinande dominationis
statumus eos patres monasterii appellari. poopt
sacrationem saccedatii aut ordinacionem .Hani ipsi
nasterii uti magis cotidũ eligunt. et oꝑari commu¬
semper sancti apostoli pauli formaii. ostendentis de
se et dicentis. Non gratis ꝑanem nestrum manduca¬
uimus. et item dicit. Laborauimus manibus no¬
stris. utquem uestrum grauare mus. et Item ip̃e
Qui non laborat non manduçet. E rgo quod si
duitissime ociosi labore manuui suarum. querere iut¬
tum uoluerint. cum Reuerentia permultorum Re¬

Expanded text:
tionis, aut quia sacerdos est ordinatus, aut quia ordinationis ministerium, id est ut aliquid ordinaret potestatem accepit ab abbate in monasteriosi hoc elegerint, ut pro amore Dei, vel propter disciplinam, vel mensuram sanctae vitae monasteriis habet nihil aliud eis in monasteriis liceat, nisi orationes colligere, complere et signare. Aliud vero nihil aut praesumant, aut eis liceat; vel aliquid ordinaomnem formam licentiae, vel ordinandae dominationis statuimus eos patres monasterii appellare, propter sacrationem sacerdotii, aut ordinationem; et ne ipsi nasterii, ut semper Apostoli Pauli formam ostendentis de se et dicentis: Non gratis panem vestrum manducavimus . Et item dicit: Laboravimus manibus nostris, ne quem vestrum gravaremus. Et item ipse dicit: Qui non laborat, non manducet. Ergo quod si diutissime otiosi labore manuum suarum quaerero victum noluerint, cum reverentia per multorum re