comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentes trucidare: fiebat gͦ. cedes ui-¬
nia: uirginũq et paruuloꝵ neces: Frant
aut̃ toto triduo octoginta milia int̾fecti:
qͣdraginta milia uincti: Sed nec ista suffi-¬
ciunt. Nusus ÷ intrare tẽplũ uniu̾sȩ t̾rȩ san¬
ctiꝰ menelao ductore: qͥlegũ & patrie fuit ꝓditor:

Expanded text:
ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuascendentes trucidare fiebant ergo caedes iunia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia interfecti quadraginta milia vincti sed nec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fui
Abbreviated transcription (Latin):
ciuib sius. nec cogitabat ꝓsꝑitatẽ adu̾sus
cognatos. malũ eẽ. maximũ arbitran
hostiũ et c̃ciuiũ se trophea capturum
Et pͥncipatũ qͥdẽ ñ optinuit. finẽ uͦ in¬
sidiarũ suarũ c̃fusione cȩpit Et ꝓfugꝰ
iterũ abii inãmaniten ad ultimũ exitũ
sui ẽclusus ab areta arabũ tiranno. fugi¬
ens deciuitate inciuitatẽ. omĩb odiosus
ut refuga legũ et execrabił ut patriȩ
et cuuũ hostis in egiptũ extrusus ẽ. Et
qͥ multos de patria expulerat peregre pe-¬
riit. lacedaonas ꝓfectus qͣsi ꝓ cognatio¬
ne ibi refugiũ habuaturꝰ: & qui insepul¬
tos abiecerat multos: ipse et in lam̃tatꝰ &
in sepultꝰ abicit᷑ sepultura neq ꝑegrina
usus. neq patrio sepulchro participans:
Dis ita gestis: suspicatꝰ ÷ rex socie .xuii¬
tatẽ deserturos uidȩos: Et ob hoc
ꝓfectꝰ exegipto: efftiratis animis. ciuitatẽ
qͥdẽ armis cepit iussit autẽ militib in¬
t̃ficere nec parcere occursantib et ꝑdomos

Expanded text:
 nec cogitabat prosperitatem adversus cognatos malum esse maximum arbitrans hostium et non civium se tropea capturum et principatum quidem non obtinuit finem vero insidiarum suarum confusione cepit et profugus iterum abiit in Ammaniten ad ultimum in exitum sui conclusus ab Areta Arabum tyrannum fugiens de civitate in civitatem omnibus odiosus ut refuga legum et execrabilis ut patriae et civium hostis in Aegyptum extrusus est et qui multos de patria expulerat peregre periit Lacedemonas profectus quasi pro cognatione ibi refugium habiturus et qui insepultos abiecerat multos ipse et inlamentatus et insepultus abicitur sepultura neque peregrina usus neque patrio sepulchro participans his ita gestis suspicatus est rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos
Abbreviated transcription (Latin):
git autẽ ꝑ uniu̾sam ierosolimoꝵ ciui¬
tatẽ uidi dieb quadraginta. paera
equites discurrentes auratas stolas ha¬
bentes. et hastas. qͣsi cohortes armatas. &
cursus equorũ ꝑ ordines digestos. et c̃gres¬
gasiones fieri c̃minus. et scutorũ motus.
et galeatoꝵ multitudinẽ gladiis distri-¬
ctis. et telorũ iactus et aureoꝵ armorũ
splendorẽ. omĩsq generis loricarũ Qua¬
ꝓpt̃ om̃s rogabant: in bonũ moristra
cuerti Sed cũ falsus rumor exisset tãꝗ
uita excessisset antiocꝰ: assũptis iason ñ
minꝰ mille uiris. repente aggressus ẽ. ciui¬
tatẽ Et cuub ad murũ c̃uolantib ad

Expanded text:
autem per universam Hierosolymorum civitatem videri diebus quadraginta per aera equites discurrentes auratas stolas habentes et hastis quasi cohortes armatas et cursus equorum per ordines digestos et congressiones fieri comminus et scutorum motus et galeatorum multitudinem gladiis destrictis et telorum iactus et aureorum armorum splendorem omnisque generis loricarum quapropter omnes rogabant in bonum monstra converti sed cum falsus rumor exisset tamquam vita excessisset Antiochus adsumptis Iason non minus mille viris repente adgressus est civitate
Abbreviated transcription (Latin):
tantẽ inphenicẽ: ascendentes nauigaui¬
mus: Cum apparuissemꝰ autẽ cypro relin-¬
quentes eã ad sinistram nauigauimu
insiriã. et uenimꝰ tyrum: Ibi enĩ nauis erat.¬
expositura onus: Inuentis autẽ discipulis
mansunꝰ ibi dieb septẽ: qui paulo dicebant
ꝑ sp̃m ne ascendet ierosolimam: Expletis die¬
b ꝓfecti ibamus: deducentib nos omnib cũ
uxorib et filiis. usq foras ciuitatẽ Et positis
genib inlictore: orauimꝰ: & cum ualefecisse¬
mus inuicẽ. ascendimꝰ innauẽ: Illi autẽ redier̃
in sua. nos uͦ nauigatione explicita a tyro des-¬
cendimꝰ ptolomaidã.: et salutatis fr̃ib maximꝰ
die una apud illos: Alia autẽ die ꝓfecti ueni-¬
mus cȩsariã.: et intrantes domũ philippi euan¬
głistȩ qui erat unus de septẽ mansimus apd̾
eum: Huic autẽ erant filiȩ quatuor uirgines.¬

Expanded text:
tantem in Phoenicem, ascendentes navigavitantem in Phoenicem, ascendentes navigavimus. Cum apparuissemus autem Cypro, relinquentes eam ad sinistram, navigavimus in Syriam, et venimus Tyrum: ibi enim navis expositura erat onus. Inventis autem discipulis, mansimus ibi diebus septem: qui Paulo dicebant per Spiritum ne ascenderet Hierosolymam et explicitis diebus profecti ibamus deducentibus nos omnibus cum uxoribus et filiis usque foras civitatem et positis genibus in litore oravimus et cum valefecissemus invicem ascendimus in navem illi autem redierunt in sua nos vero navigatione explicita a Tyro descendimus Ptolomaida et salutatis fratribus mansimus die una apud illos alia autem die mus Caesaream et intrantes domum Philippi euangelistae, qui erat unus de septem, mansimus apud eum. Huic autem erant filiae quatuor uirgines
Abbreviated transcription (Latin):
graues inuos.: ñ parcentes gregi. et exuob
ipsis exurgent uiri loquentes ꝑuersa ut
abducant discipłos post se: ꝓpter qd̾ uigi
nocte et die. ñ cessaui cũ lacrimis moneis
unũ quẽq ur̃m Et nunc comm̃do uos
deo. et uerbo. et gr̃ȩ ipsius qui potens ẽ. ȩdi¬
ficare et dare hereditatẽ inscificatis omĩbꝰ
Argentũ et aurum. aut uestẽ nulliꝰ c̃cupiui.
his qui mecũ sunt ministrauer̃ manꝰ istȩ oĩa:
Ostendi uob̾ qm̃ sic laborantes oportet
susciꝑe infirmos: ac meminisse uerbi dñi
iħu qͣm ipse dixit: Beatius ẽ. magis dare
quã acciꝑe: & cum hȩc dixisset. positis
autẽ fletus factus ẽ. omniũ: Et ꝓcũben¬
tes suꝑ collum pauli osculabantur eũ do¬
lentes maxime inuerbo qđ dixerat. qm̃
ampliꝰ faciẽ eiꝰ ñ eẽnt uisuri Et deduce¬
bant eum ad nauem:
abstracti ab eis: recto cursu uenimus
choum. et sequenti die rohdũ. et inde pa-¬
tarum: Et cum inuenissemꝰ nauẽ transfre¬

Expanded text:
graues in uos, non parcentes gregi, et ex uobis ipsis exsurgent uiri loquentes peruersa, ut abducant discipulos post se. hanc etiam qui nocte et die non cessavi, cum lacrymis monens unumquemque vestrum. Et nunc commendo vos Deo, et verbo gratiae ipsius qui potens est aedificare, et dare haereditatem in sanctificatis omnibus. Argentum et aurum, aut vestem nullius concupivihis qui mecum sunt, ministraverunt manus istae. Omnia ostendi vobis, quoniam sic laborantes, oportet suscipere infirmosiam ipse dixit: Beatius est magis dare, quam accipere. Et cum haec dixisset, positis autem fletus factus est omnium: et procumbentes super collum Pauli osculabantur eum, dolentes maxime in verbo, quod dixerat, quoniam amplius faciem ejus non essent visuri. Et deducebant eum ad navem. abstracti ab eis, recto cursu venimus Coum, et sequenti die Rhodum, et inde Pataram. Et cum invenissemus navem transfre
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑdomos. testificans uidȩis atq gentili¬
b indm̃ pęnitentiã et fidem in dñm nr̃m
et tribulationes meȩ manent: Sed nichil
horum uereor: nec facio animã meã p̃ciosio¬
rem quã me: dũ mͦ consummẽ cursũ meũ
et ministeriũ qđ accepi a dño iħu testifica¬
ri euangłium gr̃ȩ dĩ Et nunc ecce ego
scio quia amplius ñ uidebitis faciẽ meam
uos om̃s. ꝑ quos transiui p̃dic̾ans regnũ dĩ
Qua ꝓpter contestor uos hodierna die: qi
mundꝰ sum a sanguine omniũ: Non enĩ
subt̃ fugi. quo minꝰ annunciarẽ omẽ con-

Expanded text:
et per domos, testificans Iudaeis et gentiliet per domos, testificans Iudaeis et gentilibus in Deum poenitentiam, et fidem in Dominum noet tribulationes me manent. Sed nihil horum uereor, nec facto animam meam pretiosiorem quam ine, dummodo consummem cursum meum, et ministerium quod accepi a Domino Iesu testificari evangelium gratiae Dei et nunc ecce ego scio quia amplius non videbitis faciem meam vos omnes per quos transivi praedicans regnum Dei quapropter contestor vos hodierna die quia mundus sum a sanguine omnium non enim subterfugi quo minus adnuntiarem omne c
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ & c̃solati ft̃ ñ minime:
os autẽ ascendentes nauem nauigauimꝰ
inasson inde suscepturi paulũ: Sic
enim disposuerat ipse: ꝑ terrã iter facturꝰ:
Cum autẽ inuenisset nos in asson. assũp¬
to eo uenimꝰ mitilenem: Et inde nauigan¬
tes sequenti die uenimꝰ contra chiũ: et alia
die applicuimus samũ et sequenti die uent¬
mus miletũ Proposuerat enĩ paulus trats-¬
nauigare ephesum: ne qua mora illis fieret
inasia: Festinabat enĩ si possibile sibi eẽt:
ut diẽ pentecosten faceret ierosolimis: Ami-¬
leto autẽ mittens ephesum: uocauit ma¬
iores natu ȩccłȩ: Qui cũ uenissent ad eum
et simul eẽnt. dixit eis Uos scitis a pͥma
die qua ingressus sum inasiam. qualiter
uob̾cũ ꝑ omne tempꝰ fuerim. seruiens dño
cum omni humilitate et lacrimis et tẽp-¬
tationib quȩ mͥ accider̃ ex insidiis iudȩoꝵ.
quomꝰ nichil subtraxerĩ uob̾ utiliũ qͦ minꝰ
anunciarẽ uobis et docerem uos publicae

Expanded text:
t consolati sunt non minime. Nos autem ascendentes navem, navigavimus in Asson, inde suscepturi Paulum: sic enim disposuerat ipse per terram iter facturus. Cum autem convenisset nos in Asson, assumpto eo, venimus Mitylenen. Et inde navigantes, sequenti die venimus contra Chium, et aliadie, applicuimus Samum, et sequenti die, uenimus Miletum. Proposuerat enim Paulus transnauigare Ephesum, neque more illi fieret in Asia. Festinabat enim, si possibile sibi esset, ut diem Pentecostes faceret Ierosolymis. A Mileto autem mittentes Ephesum, uocauit maiores natu Ecclesiae. Qui cum uenissent ad eum, et simul essent, dixit eis: Vos scitis a prima die, qua ingressus sum in Asiam, qualiter uobiscum per omnem tempus fuerim, seruiens Domino cum omni humilitate, et lacrymis, et tentationibus, quae mihi acciderunt ex insidiis Iudaeorum: quomodo nihil subtraxerim utilium, quominus annuntiarem uobis, et docerem uos publice,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui benedicit ꝓximo suo uoce grandi:
de nocte consurgens: maledicenti simił
erit: Tecta ꝑstillantia in die frigoris:
et litigiosa mulier cõparant᷑: Qui retinet
eã quasi qui uentũ teneat: et oleũ de¬
xterȩ suȩ uocabit ferrũ ferro acuitur:
et homo ex acuet faciẽ amicisui Qui ser-¬
uat ficũ comedet fructũ eiꝰ. et qͥ custos ẽ.¬

Expanded text:
dicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos e
Abbreviated transcription (Latin):
elior ẽ manifesta correptio: quã amor
absconditus Meliora sunt uulnera dili-¬
gentis: quã fraudulenta odientis oscula:
Anima saturata calcabit fauum: anima
esuriens. et amarũ ꝓ dulci sumet: Sicut
aiis transmigrans de nido suo: sic uir
qͥ relinquit locũ suũ: Unguento et uariis
odorib delectat᷑ cor: et bonis amici con¬
siliis. anima dulcoratur Amicũ tuũ et
amicũ patris tui ne dimiseris. et domum
fr̃is tui ne ingrediaris in die afflictionis
tuȩ Melior ẽ uicinus iuxta: quã frater
ꝓcul: Stude sapientiȩ filimi. et lȩtifica
cor meũ: ut possis exꝓbranti respondẽ
sermonẽ: Astutus uidens malũ abscon¬
ditus ẽ: paruuli transeuntes sustinuere¬

Expanded text:
elior est manifesta correptio quam amor elior est manifesta correptio quam amor absconditus meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet sicut avis transmigrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus e
Abbreviated transcription (Latin):
sic homo iracundus suscitat rixas Uer¬
ba susurronis quasi simplicia: et ipsa ꝑ
ueniunt ad intima uentris: Quomodo
si argento sordido ornarẽ uelis uas fi¬
ctile: sic labia tum̃tia cũ pessimo cor¬
de sociata l.ii. Iabiis suis intelli
gitur inimicus: cũ in corde tractauerit
dolos. Quando sũmiserit uocẽ suã nec
credideris ei: qm̃ septẽ nequitiȩ sunt in
corde illuis: Qui oꝑit odium fraudulenter:
reuelabitur malitia eiꝰ in concilio: Qui
fodit foueã incidit in eã: et qͥ uoluit la¬
pidem reuertetur ad eũ: Lingua fallax
ñ amat ueritatẽ: et os lubricũ oꝑatur¬
ruinas: Ne głieris in crastinũ: ignorans
qͥd suꝑuentura pariat dies Laudet te
alienũ et ñ os tuũ: extraneus et ñ labia
tua: Graue ẽ saxũ et onerosa arena:
sed ira stulti utroq grauior: Ira ñ habet
miscđiam : nec erũpens furor: Et impe¬
tũ concitati ferre quis poterit :l.iii.¬

Expanded text:
sic homo iracundus suscitat rixas. uersic homo iracundus suscitat rixas. uerba suserveniunt ad intima ventris quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo corde sociata labiis sgitur inimicus, cum in corde tractauerit dolos. quando submiserit uocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertitur ad eum. lingua fallax non amat ueritatem: et os lubricum oruinas ne glorieris in crastinum ignorans quid superventura pariat dies laudet te alienus et non os tuum extraneus et non labia tua grave est saxum et onerosa harena sed ira stulti utroque gravior ira non habet misericordiam nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit m
Abbreviated transcription (Latin):
lenti: sic ꝑabola in ore stultoꝵ. Iudiciũ
det̃̾minat causas: et qui imponit stul¬
to silentiũ. iras mitigat.: Sicut canis
qui reuertitur aduomitũ suũ: sic in¬
prudens qui iterat stulticiã suã: Uidisti
hominẽ sapientem sibi uideri: magis
illo spem habebit stultus. Dicit piger:
Leo inuia: leȩna in itineribꝰ Sicut osti¬
um uertitur incardine suo: ita piger
in lectulo suo: Abscondit piger manus
sub ascellas suas: et laborat si ad os suũ
eas conuerterit. Sapientior sibi piger
uidetur: septẽ uiris loquentib sententi¬
as: Sicut qui app̃hendet aurib canem:
sic qui transit in patiens cõmiscet᷑ rixę
alterius: Sicut noxius ẽ qui mittit lan¬
ceas et sagittas et mortẽ: sic qui fraudu¬
lenter nocet amico suo Et cũ fuerit de¬
p̃hensus: dicit ludens feci: Cũ defecerint
lingna extinguet᷑ ignis: et susurrone
subtracto. uirgͥa conquiescunt: Sicut
carbones ad prunas et ligna ad ignem:

Expanded text:
lenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium lenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut caqui reuertitur ad uomitum suum, sic inprudens, qui iterat stultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: ludens feci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detracto iurgia conquiescunt. sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ei bonũ: sic qͥ serutator ẽ. maiesta¬
tis oppͥmetur a gła. Sicut urbs patens
et absq muroꝵ ambitu: ita uir qui ñ
potest in loquendo cohib̾e sp̃m suũ: Quo¬
modo nix ȩfate et pluuiȩ in messe: sic
indecens ẽ. stulto gła : Nam sicut auis
ad alta transuolans. et passer quolibet
uadens: sic maledictũ frustra ꝓlatũ
in quẽpiã suꝑueniet: Flagellũ ȩquo. et
camus asino: et iurga in dorso in pru¬
dentiũ: Ne respondeas stulto iuixta stulti¬
tiam suã: ne efficiaris ei simił
Desponde stulto iuxta stulticiã suam:
ne sibi sapiens eẽ uideatur. Claudus pe¬
dibus et iniqͥtatẽ hiͥbens: qui miccit uer¬
ba ꝑnuntiũ stultũ: Quomodo pulcras
frustra habet claudus tibias: sic inde¬
cens ẽ in ore stultoꝵ parabolas Sicut
qͥ mittit lapidẽ in aceruũ mercurii :¬
ita qui tribuit insipienti honorẽ: Quo
modo si spina nascatur in manu temu¬

Expanded text:
n est ei bonum sic qui scrutator est maiestan est ei bonum sic qui scrutator est maiestatis opprimitur gloria sicut urbs patens et absque murorum ambitu ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum quomodo nix aestate et pluvia in messe sic indecens est stulto gloria sicut avis ad alia transvolans et passer quolibet vadens sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet flagellum equo et camus asino et virga dorso inprudentium ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam ne efficiaris ei similis responde stulto iuxta stultitiam suam ne sibi sapiens esse videatur claudus pedibus et iniquitatem bibens qui mittit verba per nuntium stultum quomodo pulchras frustra habet claudus tibias sic indecens est in ore stultorum parabola sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii itamodo si spina nascatur in manu temu
Abbreviated transcription (Latin):
fringet duritiã. Mel inuenisti comede
qđ sufficit tͥ: ne forte satiatus euomas
illud .I. Subtrahe pedem
tuũ de domo ꝓximi tui: ne forte satiat᷑
oderit te: laculum et gladius et sagit¬
ta acuta: homo qͥ loquit᷑ contra ꝓxi¬
mũ suũ testimoniũ falsum: Dens pu¬
tridus et pes lassus: qui sꝑat suꝑ infi¬
deli in die angustiȩ. et amittt palliũ
in die frigoris: Acętũ in nitro: et qui
cantat carmina cordi pessimo: Si esu¬
rierit inimicus tuus ciba illũ: si sitierit
da ei aquã bib̾e: Prunas enĩ congrega¬
bis suꝑ caput eius: et dñs reddet ei. Uentꝰ
aquilo dissipat pluuias: et facies tristis
linguã detrahentẽ: Melius ẽ. sede in
angulo domatis: quã cũ muliere liti¬
giosa et in domo cõmuni: Aqua frigi¬
da animȩ sitienti: et nuntius bonus
de t̾ra longinqua: fons turbatiis pede
et uena corrupta: iustus cadens corã
impio: Sicut qui mel comedit multũ¬

Expanded text:
fringet duritiam. Mel invenisti, comede fringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi ventus aquilo dissipat pluvilinguam detrahentem melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi aqua frigida animae sitienti et nuntius bonus de terra longinqua fons turbatus pede et vena corrupta iustus cadens coram impio sicut qui mel multum comedit no
Abbreviated transcription (Latin):
tabile Aufer rubiginẽ de argento: et
egredietur uas purissimũ: Aufer impi¬
etatem de uultu regis : et firmabitur
iusticia thronus eiꝰ. De głiosus appareas
corã rege: et in loco magnoꝵ ne steteris:
Melius ẽ enĩ ut dicatur tͥ ascende huc :¬
quã ut humilieris coram principe:
Quȩ uider̃ ocłi tui ne ꝓferas iniurgio
cito: ne postea em̃dare non possis. cum
de honestaueris amicũ tuũ Causam tuã
tracta cũ amico tuo: et secretũ extraneo
ne reueles: ne forte insultet tͥ cũ audie¬
rit. et exphãre ñ cesset. Mala aurea
in lectis argenteis: qui loquitur uerbum
intẽpore suo: In auris aurea et margaritũ
fulgens: qui arguit sapientẽ et aurẽ obȩ¬
dientẽ: Sicut frigus nuus in die mes¬
sis: ita legatus fidelis ei qui misit eum.
animã illius requiescere facit: Nubes
et uentus et pluuiȩ ñ sequentes: uir
głiosus et ꝓmissa ñ cõplens Sapientia
leniet᷑ princeps: et lingua mollis con¬

Expanded text:
tabile aufer robiginem de argento et tabile aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inafulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis con
Abbreviated transcription (Latin):
dictio Labia de osculabit᷑. qͥ recta uerba
respondet: Preꝑa foris opus tuũ: et dili¬
genter exerce agrũ tuum. ut postea edi¬
fices domũ tuã: Ne sis testis frustra contra
ꝓximũ tuũ : nec lactes quẽquã labustus.
Ne dicas quomodo fecit mͥ sic faciã illi :
reddã unicuiq scđm opus suũ: xl uiiii.
Der agrũ hominis pigri transiui: et
ꝑ uineam iuri stulti. et ecce totũ repleue¬
Trant urtice. operuerant suꝑficiem eius
spinȩ et maceria lapidũ destructa erat:
Qđ cũ uidissem posui in corde meo: et
exemplo didici disciplinã: Parũ inquã
dormies. modicũ dormitabis. paxillum
manus conseres ut quiescas: et ueniet
qͣsi cursor egestas tua. et m̃dicitas quasi
uir armatus: Hȩ quoq parabolȩ salomo¬
nis: quas transtuler̃ uiri ezechiȩ regis
uda Gła dei celare uerbũ: et głam re¬
gum inuestigare sermonẽ: Cȩlum sur¬
sum et t̾ra deorsum: et cor regũ inscru¬

Expanded text:
dictio: Labia deosculabitur, qui recta verba dictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum repleverant urticae; operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam. Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres, uquasi cursor egestas tua et mendicitas quasi vir armatus haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscru
Abbreviated transcription (Latin):
et doctrina sapientiȩ animȩ tuȩ: Quã
cũ inueneris habebis innouissimis spem:
et spes tua ñ peribit: Ne insidieris et
quęras impietatẽ in domo iusti: neq ua-¬
stes requiem eius xl uiii. Septies
enĩ cadet iustus et resurget: impii autẽ
corruent in malũ: Cũ ceciđit in imicus
tuus ne gaudeas. et in ruina eiꝰ ne exul-¬
tet cor tuum: ne forte uideat dñs et dis¬
pliceat ei. et auferat ab eo iram suã: Ne
contendas cũpessimis. et ne emuleris im¬
pios. qm̃ ñ habent futuroꝵ spem mali.
et lucerna impioꝵ extinguet᷑ Time
dñm filimi et regem. et cũ detractorib
ñ cõmiscearis: qm̃ repente consurget ꝑdi¬
tio eoꝵ: Et ruinã utriusq quis nouit:
Hec quoq sapientib Cognoscere ꝑsonã
in uiditio: non ẽ bonum: Qui dicunt
impio iustus es. maledicent ei populi:
et detestabunt᷑ eũ tribꝰ. Qui arguunt
laudabuntur: et suꝑ ipsos ueniet bene¬

Expanded text:
et doctrina sapientiae animae tuae: quam et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque quis novitHaec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet bene
Abbreviated transcription (Latin):
Ne emuleris uiros malos. nec desidẽs eẽ cũ
eis: qr rapinas meditatur mens eoꝵ et frau¬
des labia eoꝵ loquunt᷑: Sapientia ȩdi¬
ficabitur domus: et prudentia roborabit᷑
Indoctrina replebuntur cellaria: uniu̾sa
substantia p̃ciosa et pulcherrima Uir
sapiens et fortis ẽ. et uir doctus robustus
et ualidus: qr cũ dispositione initur bel¬
lum. et erit salus ubi multa consilia st̃:
Excelsa stulto sapientia: in porta ñ ape¬
riet os suũ: Qui cogitat mala facere:
stultus uocabitur Cogitatio stulti pec¬
catum ẽ: et abhominatio hominũ detra¬
ctor. Si desꝑaueris lassus in die angustiȩ:
imminuetur fortitudo tua: a¬
rue eos qui ducunt᷑ ad mortẽ: et qͥ
trahunt᷑ ad interitũ. lib̾are ne cesses:
Si dixeris uires ñ suppetunt: qͥ inspector
ẽ. cordis. ipse intelligit et seruatorẽ ani¬
mȩ tuȩ nichil fallit reddetq homini iuix¬
ta oꝑa sua: Comede filimi mel qr bonũ
ẽ: et fauũ dulcissimũ guituri tuo Sic

Expanded text:
Ne aemuleris viros malos, nec desideres esse cum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mstultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dest cordis, ipse intelligit, et servatorem anime tue nichil fallit, reddetque homini iuxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
digebit: qui despicit dep̃cantẽ. susti¬
nebit penuriã Et cum surrexerint
impii absconduntur homines: et cũ
illi perierint. multiplicabunt᷑ iusti¬
Uiro qui corripientẽ dura ceruice con¬
tẽpnit: repentinus suꝑueniet interitꝰ.
et eũ sanitas ñ sequitur. In multipli-¬
catione iustoꝵ lȩtabitur iullgus: cum
impii sumserint principatũ gemet po
pulus Uir qui amat sapientiã. letificat
patrem suum: qui autẽ nutrit scorta.
ꝑdet substantiam. Rex iustus eriget
t̾ram: uir auarus destruet eã. Homo
qui blandis fictisq sermonibꝰ loqͥtur
amico suo: rete expandit pedib eius
Peccantẽ uirũ iniquũ in uoluet laque¬
us: et iustus laudabit atq gaudebit:
Nouit iustus causam pauꝑũ: impius
ignorat scientiã. Homines pestilentes
dissipant ciuitatẽ: sapientes uͦ. auertuns
furorem: Uir sapiens si cũ stulto conten

Expanded text:
digebit: qui despicit deprecantem, sustidigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierint, multiplicabuntur justiviro qui corripientem dura cervice contemnit repentinus superveniet interitus et eum sanitas non sequitur in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum pulus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam homines pestilentes dissipant civitatem sapientes avertunt furorem vir sapiens si cum s
Abbreviated transcription (Latin):
indigens prudentia. multos opprimet
ꝑ calumniã: qui autẽ odit auaritiã.
longi fient dies eiꝰ. Hominẽ qui calũ-¬
niatur animȩ sanguinẽ: si usq ad
lacũ fugerit. nemo sustinet Qui am¬
bulat simpliciter. saluus erit: qui ꝑ¬
uersi s ingreditur uiis. concidit semel
Qui oꝑatur t̾ram suã. saturabitur
panibus: qui sectatur otiũ. replebit᷑
egestate Uir fidelis multũ laudabit᷑
qui autẽ festinat ditari. ñ erit in no¬
cens: Qui cognoscit iniuditio faciem:
ñ facit bene Iste. et ꝓbucella panis:
deserit ueritatẽ. Uir qui festinat di¬
tari. et aliis inuidet: ignorat quod
egestas suꝑueniat ei Qui corripit
hominem. gr̃am postea inueniet
apud eũ: magis quam ille qui ꝑ lin-¬
guȩ blandim̃ta decipit: Qui subtra¬
hit aliquid a patre suo. et matre. et
dicit hoc non ẽ peccatũ: particeps ho¬
sanabitur Qui confidit in corde suo
stultus ẽ: qui autẽ graditur sapient̃
iste laudabitur: Qui dat pauꝑi ñ in¬

Expanded text:
ia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius hominem qui calumniatur animae sanguinem si usque ad lacum fugerit nemo sustentet qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur egestate vir fidelis multum laudabitur qui autem festinat ditari non erit incens. Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene: iste et pro buccella panis deserit veritatem. Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei. Qui corripit hominem, gratiam postea inveniet apud eum, magis quam ille, qui per linguae blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps hosanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcliuior Suꝑbũ sequit᷑ humilitas: et humi¬
lem spu suscipiet gła. Qui cũ fure parti¬
cipatur. odit animã suã: ad iurantẽ audit.
et ñ indicat: Qui timet hominẽ cito cor¬
ruet: et qͥ sꝑat in dño sulleuabit᷑. Multi
reqͥrunt faciẽ principis: et a dño uidi

Expanded text:
clivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
datui: om̃s ministros habet impios Pauꝑ
et creditor obiuauer̃ sibi: utriusq illu-¬
minator ẽ dñs Rex qui iudicat inueri-¬
tate pauꝑes: thronus eius in ȩt̃num fir-¬
mabit᷑. Uirga atq correptio tribuent
sapientiã: puer autẽ qui dimittitur
uoluntati suȩ. confundet matrẽ suam
Inmultiplicatione impioꝵ multiplica¬
buntur scelera: et iusti ruinas eorum
uidebt̃: Erudi filium tuũ et refrigera¬
bit te: et dabit delitias animȩ tuȩ:
Cũ ꝓphetia defecerit. dissipabitur popłs:
qui custodit legem beatus ẽ: Seruus
uerb̾ ñ potest erudi: qr qđ dicis intel¬
ligit. et respondere contẽpnit Uidisti
hominem uelocem ad loquendũ: stul¬
ticia magis speranda ẽ quã illius cor
rectio Qui delicate apueritia nutrit
seruũ suũ: postea illum sentiet contu¬
macẽ: Uir iracundus ꝓuocat rixas: et
qͥ ad indignandũ facilis ẽ. erit ad peccata¬

Expanded text:
dacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est uerbis non potest erudiri: quia quod dicis intellegit et respondere contemnit. uidisti hominem uelocem ad loquendum? stultitia mareptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tio ñ replebuntur: similiter et ocłi homi¬
num insatiabiles: Quomodo ꝓbatur in
conflatorio argentũ. et infornace aurũ:
sic ꝓbat᷑ homo ore laudantis: Si contude¬
ris stultũ in pila. quasi ꝑtisanas. feriente
desuꝑ pilo: non auferetur ab eo stulticia
eiꝰ. Diligenter agnosce uultũ peccoris
tui: tuosq greges consida. Non enim
habebis iugiter potestatẽ: sed corona
tribuetur ingeneratione generationũ:
ꝑta sunt prata et appa¬
ruerunt herbȩ uirentes: et collecta st̃
fȩna de montibꝰ. Agni aduestim̃tum
tuũ : et hedi agrip̃tium Sufficiat
tibi lac caprarum in cibos tuos in neces-¬
saria domus tuȩ: et aduictũ ancillis
tuis: fugit impuis nemine ꝑsequente :¬
iustus autẽ quasi leo confidens. absq
t̃rore erit: ꝓpter peccata t̾rȩ. multi pͥn

Expanded text:
mquam replebuntur: similiter et oculi hominum insatiabiles. Quomodo probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum: sic probatur homo ore laudantis. Si contuderis stultum in pila quasi ptisanas, feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus. Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona traperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus agni ad vestimentum tuum et hedi agri pretium sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis fugit impius nemine persequente iustus autem quasi leo confidens absque terrore erit propter peccata terrae
Abbreviated transcription (Latin):
uia qͣsi latro: et quos incautos uiderit
int̾ficiet: Cuiuȩ. cuius patriue. cui rixę
cui fouee. ciii sine causa uulnera. cui suf-
fosio ocłoꝵ: Nonne his qui morantur in
uino. et student calicib epotandis : Ne
intuearis uinum ꝗdo flauescit: cum
splenduerit in uitro color eiꝰ. Ingredit᷑
blande. sed innouissimo mordebit ut co¬
luber: et sicut regulus uenena diffundet:
Ocłi tui uidebunt extraneas: et cor tuũ
loquetur ꝑuersa: Et eris sicut dormiens
in medio mari. et quasi sopitus gub̾nator
amisso clauo: et dices: Uerberauer̃ me
et ñ dolui: traxer̃ me et ego ñ sensi: Quã

Expanded text:
via quasi latro, et quos incautos viderit, via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? fosio oculorum? nonne his qui morantur in vino, et student calicibus epotandis? Sane intuearis uinum. quando flauescit, cum splenduerit in uitro color eius. ingreditur blande,. et in nouissimo mordebit ut coluber et sicut regulus uenena dOculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: qua
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi si sapiens fuerit amicus x¬
tilus : gaudebit tecũ cor meũ. et exulta¬
bunt renes mei. cũ locuta fuerint rectũ
labia tua: Non emuletur cortuũ peccato¬
res. sed intimore dñi esto totadiȩ: qr habe¬
bis sp̃em innouissimo. et p̃stolatio tua
ñ auferetur: Audi filimi et esto sapiens:
et dirige in uia animum tuũ. Noli eẽ.
in conuiuiͥs potatoꝵ. nec in cõmessationib
eoꝵ qui carnes ad uescendum conferunt:
qr uacantes potib et dantes simbola con
sument᷑. et uestietur pannus dormitatio:
Audi patrẽ tuũ qͥ genuit te: et ne contẽ¬
nas cũ senuerit mat̾ tua Ueritatẽ eme:
et noli uende sapientiã et doctrinam.
et intelligentiã. Exulta ᷑ gaudio pater
iusti: qr sapientẽ genuit. letabitur in eo.
Gaudeat pater tiuis et mater tua: et
exultet quȩ genuit te: Prebe filimi cor
tuũ michi: et ocłi tui uias meas custodi-¬
ant: fouea ẽ enĩ ꝓfunda ẽ meretrix: et
puteus angustus aliena Insidiatur in

Expanded text:
si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt qsumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te. Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes: similis ẽ. imbri uehem̃ti. in quo
paratur fames: Qui derelinquunt legẽ.
laudant impiũ : qui custodiunt succen¬
dunt᷑ contra eũ Uiri mali ñ cogitant
iudiciũ : qui autẽ requir dñm animad
uertunt om̃ia Melior ẽ. pauꝑ ambu¬
lans insimplicitate sua: quã diuespra-¬
uis itineribus Qui custodit legẽ filiꝰ
sapiens ẽ: qui autẽ pascit cõmessatores
confundit patrẽ suũ Qui coaceruat
diuitias usuris fȩnore liberari: in pau-¬
ꝑes congregat eas. Qui declinat aurẽ
suam ne audiat legẽ: oratio eiꝰ erit
execrabilis: l.u. Qui decipit
iustos in uia mala: in interitu suo cor¬
ruet. et simplices possidebt̃ bona eiꝰ.
Sapiens sibi uidetur uir diues: pauꝑ
autẽ prudens scrutabit᷑ eũ. In exulta

Expanded text:
pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui auvertunt omnia. Melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In e
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim illi ñ effuger̃. recusantes eum
qui suꝑ terrã loquebatur: multomagis
nosqui de celis loquentẽ nobis auertimꝰ
Cuius uox mouit terrã tunc: nunc autẽ¬
reꝑmittit dicens: Adhuc semel: et ego
mouebo ñ solum terrã. sed et celum Qđ
autẽ semel adhuc dicit: de clarat mobi
immobile suscipientes: habemus grãm ꝑ
quã seruiamꝰ placentes deo cũ metu et re¬
uerentia E tenim ds̃ nr̃ ignis c̃sumens ÷:
Raritas fr̃nitatis maneat in uob̾. et hos¬
pitalitatẽ nolite obliuisci Per hanc enĩ¬
placuer̃ quidã : angłis hospicio receptis:
ementote uinctorũ tanꝗ xxxu.
simul uincti: et laborantiũ tanꝗ et
ipsi incorpore morantes: Honorabile conu¬
biũ in omnib: et torus immacłatus: For¬
nicatores enim et adulteros: iudicabit d̃s
Sint mores side auaritia: contẽpti p̃sen¬
tibꝰ. Ipse enim dixit: Non te deserã neq

Expanded text:
Si enim illi non effugerunt recusantes eum qui super terram loquebatur, multo magis nos, qui de celis loquentem nobis audivimus. Cuius vox movit terrarepromittit, dicens: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed et coelum. Quod autem adhuc semel dicit, declarat mobilimmobile suscipientes, habemus gratiam, per quam serviamus placentes Deo, cum metu et reveren. et hospitalitatem nolite obliuisci. per hanc latuerunt quidam, angelis hospitio receptis. mementote uinctorum tamquam simul uincti, et laborantium tamquam et ipsi in corpore manentes. honorabile conubium in omnibus et thorus inmaculatus: fornicatores enim et adulteros iudicabit deus. sint mores sine auaritia, contenti praesentibus. ipse enim dixit: non te desera
Abbreviated transcription (Latin):
matus factus ẽ. omnib: Ob temꝑantibus
sibi causa salutis ȩt̃nȩ. appellatus a deo
quo nobis grandis sermo et int̾p̃tabił
ad dicendũ. qm̃ imbecilles facti estis ad
audiendũ Et enim cum debetis magistri
doceamini quȩ sint elem̃ta exordii sermo¬
num dĩ. et facti estis quib lacte opus sit:
ñ solido cibo Omnis enĩ qui lactis ẽ. par-¬
ticeps : expers ẽ sermonis iusticiȩ Paruulꝰ

Expanded text:
matus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo quo nobis grandis sermo, et interpretabilis ad dicendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum debueritis magistri doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis, quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enim, qui lactis particeps, expers est sermonis justitiae. Parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
scłorũ amen Miror qd̾ sic tã cito transfe¬
rimini abeo qͥuos uocauit ingrãm xp̃isti
in aliud euangłium: qđ ñ ẽ. aliud nisi
sunt aliqui qui uos c̃turbant. et uolunt¬
c̃uertere euangłium xp̃i: Sed licet nos aut
angelus de cęlo euangłizet uob p̃ter quã¬
qd euangłiz auimꝰ uob̃: anathema sit: Sic̃
p̃diximus et nunc iterũ dico: siqͥs uobis

Expanded text:
seculorum amen. Miror quod sic tam cito transferimini ab eo: qui vos vocavit in gratiam Christi in aliud evangelium: quod non est aliud: nisi sunt aliqui qui vos cconuertere euangelium Christi. sed licet nos aut angelus de caelo euangelizauerit praeterquam euangelium uobis, anathema sit. sicut praediximus, et nunc iterum dico: si quis uobis
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione mortuoꝵ: ego iudicor: Et cũ hȩc di¬
xisset: facta ẽ. dissensio int̃ phariseos et sadduce¬
os. et soluta ÷ multitudo Sadducȩi enĩ dicuNs
ñ eẽ. resurrectionẽ. neq angłm neq sp̃m. phari-¬
sȩi autẽ utrũq c̃ficentur: factus ÷ autẽ clamor
magnꝰ. et exurgentes quidã pharisȩoꝵ pu-¬
gnabant dicentes: Nichil mali inuenimꝰ it
homine isto: Quid si sp̃c locutus ẽ. ei aut angłs
Et cũ magna dissensio facta eẽt: cimens tribu¬
nus ne discerꝑetur paulus ab ipsis. iussit mili-¬
tes descende et raꝑe eũ de medio eoꝵ ac dedu¬
cere eũ ad castra Sequenti autẽ nocte. assi-¬
stens ei dñs ait: Constans esto: Sic̃ enĩ testifi¬
catus es de me inierłm. sic te oportet romȩ
testificari:¬

Expanded text:
surrectione mortuorum ego judicor. Et cum haec disurrectione mortuorum ego judicor. Et cum haec dixisset, facta est dissensio inter Pharisaeos et Sadducaeos, et soluta est multitudo. Sadducaei enim dicunt non esse resurrectionem neque angelum; Pharisaei autem utrumque confitenturmagnus. Et surgentes quidam Pharisaeorum, pugnabant dicentes: Nihil mali invenimus in homine isto: quid si Spiritus locutus est ei, aut Angelus? Et cum magna dissensio facta esset, timens tribunus ne discerperetur Paulus ab ipsis, jussit milites descendere, et rapere eum de medio eorum, ac deducere eum in castra. Sequenti autem nocte assistens ei Dominus, ait: Constans esto: sicut enim testificatus es de me in Jerusalem, sic te oportet et Romae testificari
Abbreviated transcription (Latin):
romanus ẽẽt: et quia ligasset eum: Po¬
stera autẽ die uolens scire diligentur
qua ex causa accusaret᷑ a uidȩis: soluit eum
et ussit sacerdotes conuenire. et omẽ c̃cilium:
Et ꝓducens paulũ: statuit inter illos Inten¬
dens autẽ conciliũ paulus: ait. Uiri frs ego
omni conscientia bona conu̾satus sum ante dm̃
usq in hodiernũ diem: Princeps autẽ sacerdo.¬
tum ananias: p̃cepit astantib sibi ꝑcutere os
eus: Tunc paulus ad eum dixit: Percuciet te
ds̃ paries dealbatȩ: Et tusedens iudicas me
scđm legem. et contra legẽ iubes me ꝑcuti.
Et qui adstabant dixer̃ Summũ sacerdotẽ
dĩ maledicis.: Dixit autẽ paulus Nesciebã
fr̃s: quia pͥnceps ẽ. sacerdotũ: Scriptũ ẽ enim
Principẽ populi tui ñ maledices: Sciens autẽ
paulus qr una pars eẽt. sadduceoꝵ. et altera
phariseoꝵ: exclamauit in concilio Viri fr̃s.
ego pharisȩus sum filiꝰ pharisȩoꝵ. Despe et re-¬

Expanded text:
romanus esset et quia alligasset eum poromanus esset et quia alligasset eum postera autem die volens scire diligentius qua ex causa accusaretur a Iudaeis solvit eum et iussit sacerdotes convenire et omne concilium et producens Paulum statuit inter illos intendens autem concilium Paulus ait viri fratres ego omni conscientia bona conversatus sum ante Deum usque in hodiernum diem princeps autem sacerdotum Ananias praecepit adstantibus sibi percutere os eius tunc Paulus ad eum dixit percutiet te Deus paries dealbate et tu sedens iudicas me secundum legem et contra legem iubes me percuti et qui adstabant dixerunt summum sacerdotem Dei maledicis dixit autem Paulus nesciebam fratres quia princeps est sacerdotum scriptum est enim principem populi tui Paulus quia una pars esset Sadducaeorum et altera Pharisaeorum, exclamavit in concilio: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et re
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ suã dicentes: Tolle de t̾ra huiꝰmodi
Non enĩ fas ẽ. eum uiuere: Uociferantibus
autẽ eis et ꝓicientib uestim̃ta sua et pulue-¬
rem iactantib in aerẽ: iussit tribunus indu-¬
ci eum in castra. et flagellis cedi. et torqueri
eũ ut sciret ꝓpt̃ quã causam sic ad clamares̃
ei Et cũ adstrinxissent eũ loris. dixit ad¬
stanti sibi paulus centurtoni Si hominem
romanũ et indampnatũ licet uob̃ flagel¬
lare.⁊ Quo audito centurio accessit ad tri¬
bunũ: et nunciauit dicens: Quid acturus
es  Hic enĩ homo: ciuis romanus ẽ. Ac¬
cedens autẽ tribunus: dixit illi Dic mͥsi
tu romanus es: At ille dixit: Etiam: Et re-¬
spondit tribunꝰ: Ego multa summa ci-¬
uitatẽ hanc consecutus sum & paulus ait
Ego autẽ et natus sum: Protinus gͦ. disces¬
ser̃ abillo: qui eũ torturi erant: Tribunꝰ
quoq timuit postꝗ re sciuit quia cuus

Expanded text:
vocem suam dicentes tolle de terra eiusmodi vocem suam dicentes tolle de terra eiusmodi non enim fas est eum vivere vociferantibus autem eis et proicientibus vestimenta sua et pulverem iactantibus in aerem iussit tribunus induci eum in castra et flagellis caedi et torqueri eum ut sciret propter quam causam sic adclamarent ei et cum adstrinxissent eum loris dixit adstanti sibi centurioni Paulus si hominem romanum et indemnatum licet vobis flagellare quo audito centurio accessit ad tribunum et nuntiavit es? hic enim homo, civis Romanus est. Accedens autem tribunus dixit illi: Dic mihi si tu Romanus es? At ille dixit: Etiam. Et respondit tribunus: Ego multa summa civilitatem hanc consecutus sum. Et Paulus ait: Ego autem et natus sum. Protinus ergo discesserunt ab illo, qui eum torturi erant. Tribunus quoque timuit postquam rescivit quia civis
Abbreviated transcription (Latin):
nanias autẽ quidã uir scđm legẽ
cestimoniũ habens ab omnibus¬
habitantib udȩis: ueniens adme et ad stans¬
mͥ dixit Saule fr̃ respice Et ego eadem
hora respexi in eum Et ille dixit: Ds̃ patrũ
nr̃oꝵ p̃ordinauit te ut cognosceres uolun-¬
tatem eius. et uideres iustum. et audires uo¬
cem ex ore eiꝰ. quia eris testis illiꝰ ad om̃s ho¬
mines eorũ quȩ uidisti et audisti. Et nutc
quid moraris. Exurge et baptizare. et
ablue peccata tua inuocato nomine ip¬
suis Factũ ÷ autẽ reuertenti mͥ inierłm et
oranti intemplo: fieri me instupore mentis.
et uide eum dicentẽ mͥ festina et exi uelo
quia ego eram concludens in carcerẽ et ce-¬
dens ꝑsinagogas eos qui credebant inte: &
cũ fundetur sanguis stephani testis tui ego
adstabam et consentiebã. et custodiebam
uestim̃ta int̾ficientiũ illũ & dixit adme
Uade qm̃ ego ad nationes longe mittam te:
Audier̃ autẽ usq ad hoc uerbũ : et leuauer̃

Expanded text:
nanias autem quidam vir secundum legem testimonium habens ab omnibushabitantibus Iudaeis veniens ad me et adstans dixit mihi Saule frater respice et ego eadem hora respexi in eum at ille dixit Deus patrum nostrorum praeordinavit te ut cognosceres voluntatem eius et videres Iustum et audires vocem ex ore eius quia eris testis illius ad omnes homines eorum quae vidisti et audisti et nunc quid moraris exsurge baptizare et ablue peccata tua invocato nomine ipsius factum est autem revertenti mihi in Hierusalem et oranti in templo fieri me in stupore mentis et videre illum dicentem mihi festina et exi velocquia ego eram concludens in carcerem et caedens per synagogas eos qui credebant in te et cum funderetur sanguis Stephani testis tui ego adstabam et consentiebam et custodiebam vestimenta interficientium illum et dixit ad me vade quoniam ego in nationes longe mittam te audiebant autem eum usque ad hoc verbum et levaverunt