comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus baptitati sumꝰ: siue iudei. siue gen¬
tiles. siue serui. siuie liberi. & om̃s uno
spũ potati sumꝰ. Nam & corpꝰ ñ. ẽ. unũ
membrũ: sed multa. Si dixerit pes qm̃
ñ sum manꝰ: ñ sum de corpore. ñ ideo ñ
ẽ. de corpore: Et si dixerit auris quia ñ
sum ocłs. ñ sum de corpore. ñ ideo ñ est
de corpore: Si totum corpꝰ ocłs. ubi au¬
ditus: Si totum auditꝰ. ubi odoratus:
Nunc autem posuit ds̃ mẽbra unũqd¬
q eoꝵ in corpore sicut uoluit. Qđ si es¬
sent omĩa unum mẽbrum. ubi corpus:
Nunc autẽ multa quid̾ mẽbra: unum
autẽ corpꝰ. Non potest autem dicere o¬
cłs manui. oꝑa tua ñ indigeo. aut ite¬
rum caput pedib ñ estis mͥ necessarii:
Sed multo magis quȩ uident᷑ mẽbra
honesta autem nr̃a nullius egent: sed
ds̃ temꝑauit corpꝰ ei cui deerat habun¬
dantiorem tribuendo honorem. ut ñ sit
scisina in corpore: sed in idipsum ꝓmui¬

Expanded text:
entiles, sive servi, sive liberi; et omnes in uno spiritu potati sumus. Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes, quoniam non sum manus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Et si dixerit auris, quia non sum oculus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si totum auditus, ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunautem corpus: non potest autem oculus dicere manui: opera tua non indigeo: aut iterum caput pedibus: non estis mihi necessarii. Sed multo magis, quae videntur membra honesta autem nostra nullius egent; sed Deus temperavit corpus, ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem, ut non sit schisma in corpore, sed in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
na: Tamen quȩ sine anima sunt: uocẽ
dantia. siue tybia. siue cythara. hisi di¬
stinctionẽ sonituum dederint. quomͦ
scietur id qđ canit᷑ aut qđ cytharizat᷑:
etenim si nacertã uocem det tuba. qͥs
parabit se ad bellum: Ita & uos ꝑ lin.¬
guam nisi manifestum sermonẽ de¬
deritis. quomͦ scietur id qđ dicitur:
Eritis enim inera loquentes. Tã mul¬
ta utputa genera linguarũ sunt iN

Expanded text:
na? Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo scietur id quod canitur, aut quod citharizatur? Etenim si incertam vocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et vos per linguam nisi manifestum sermonem dederitis: quomodo scietur id quod dicitur? eritis enim in aera loquentes. Tam multa, ut puta, genera
Abbreviated transcription (Latin):
ectamni caritatem.
emulamini sp̃ualla: magis aut̃
ut ꝓpħetis. Quid enim loquitur lin¬
gua ñ hominib loquitur sed deo. Ne¬
mo enim audit: sp̃u autem loquitur
mysteria. Nam qui ꝓpħat: hominib
loquitur edificationem. exhortationẽ
& consolationẽ. Qui loquitur lingua se¬
met ipsum edificat: qui autem ꝓpħat:

Expanded text:
i charitatem, aemulamini spiritualia, magis autem ut prophetis. Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo. Nemo enim audit. Spiritus autem loquitur mysteria. Nam qui prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem et exhortationem et consolationem. Qui loquitur lingua, semetipsum aedificat; qui autem prophetat,
Abbreviated transcription (Latin):
de finis cum tradiderit regnum dõ &
autem illum regnare: donec ponat õs¬
inimicos sub pedib eius. Nouissima
autem inimica destruet᷑ mors. Omĩa¬
tem dicat omĩa subiecta sunt ei: sine
dubio preter eum qui subiecit ei omĩa.
Cum autẽ subiecta illi fuerint omnia
tunc ipse filius subiectꝰ erit illi qui sibi
subiecit omĩa: ut sit ds̃ omĩa iominib.
Alioqͥn qui faciunt qui baptizant᷑ ꝑ

Expanded text:
de finis, cum tradiderit Christus regnum Deo Pattionem. Oportet autem illum regnare donec ponat inimicos suos sub pedibus ejus. Novissima autem inimica destruetur mors . » Item dicat omnia subjecta sunt ei: sine dubio preter eum qui subjecit ei omnia. Cum autem subjecta fuerint illi omnia: tunc ipse filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia: ut sit Deus omnia in omnibus. Alioquin quid facien
Abbreviated transcription (Latin):
ulieres in eccłiis taceant. Non enĩ
ꝑmittit᷑ eis loqui: sed subditas
ec̃. sicut lex dicit. Si quid autẽ uolunt
discere: domi uiros suos interrogent.
Turpe. ẽ. enim mulieri in eccłia loqui.
An auob̾ uerbum dĩ ꝓcessit. aut in uos

Expanded text:
ulieres in ecclesiis taceant: non enim permittitur illis loqui, sed subditas esse, sicut lex dicit si quid autem uolunt discere, domi uiros suos interrogent. turpe est enim mulieri loqui in ecclesia. an a uobis uerbum dei processit, aut in uos
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Eingilate iusti: & nolite peccare.
Ignorantiam enim dĩ quidam habent.
Ad reuerentiam uob̃ dico. Sed dicet ali¬
quis. Quomͦ resurgunt mortui: Quali
autem corpore ueniunt: Insipiens ti
qđ seminas ñ uiuificatur: nisi priꝰ mo¬
riatur. Et qđ seminas ñ corpꝰ qđ futurũ
tritici aut alicuiꝰ ceteroꝵ. Ds̃ autem dat
illi corpꝰ sicut uult: & unicuiq seminũ
ꝓpͥum corpꝰ. Non omĩs caro eadem caro:
lucrum. alia autem piscium. Et corpo¬
ra celestia. & corpora terrestria: sed alla
Alia claritas solis. alia claritas lunȩ: alia

Expanded text:
 et iusti, et nolite peccare: ignorantiam enim dei quidam habent. ad uerecundiam dico uobis. sed dicit aliquis: quomodo resurgunt mortui? quo autem corpore ueniunt? insipiens: tu quod seminas non uiuificatur nisi moriatur et quod seminas non corpus quod tritici, aut alicujus caeterorum. Deus autem dat illi corpus sicut vult: et unicuique seminum proprium corpus. Non omnis caro eadem caro: lucrum, alia autem piscium. Et corpora coelestia, et corpora terrestria: sed alia alia
Abbreviated transcription (Latin):
Cum conuenitis: unꝰquisq ur̃m psal¬
mũ habet. doctrinã habet. apocalipsim
habet. linguam habet. interp̃tationẽ
habet. O mĩa ad edificationẽ fiant. Siue
lingua quis loquit᷑ scđm duos aut mul¬
tum tres: & ꝑ partes & unꝰ interpretetur.
Si autem ñ suerit interpres taceat in ec-¬
cłia: sibi etiam loquatur & deo.
rophe duo aut tres dicant: & ceteri
diuidicent. Qd si alii reuelatum
fuerit sedenti: pͥor taceat. Potestis enim
sanecorum doceo.

Expanded text:
cum convenitis unusquisque vestrum psalmum habet doctrinam habet apocalypsin habet linguam habet interpretationem habet omnia ad aedificationem fiant sive lingua quis loquitur secundum duos aut ut multum tres et per partes et unus interpretetur si autem non fuerit interpres taceat in ecclesia sibi autem loquatur et Deo prophetae duo aut tres dicant et ceteri diiudicent quod si alifuerit sedenti, prior taceat. Potestis enim sanctorum doceo.
Abbreviated transcription (Latin):
pilli ꝓuelamine ei dati sunt. Si qͥs aut̃
uidetur contentiosus. eẽ. nos talẽ con-¬
suetudinem ñ habemꝰ. neq eccłia de i.
hoc autem p̃cipio ñ laudans qđ ñ iN
meliꝰ sed in deteriꝰ conuenitis.
rimũ quidem conuenientibꝰ uo¬
bis inȩccłiam: audio scissuras. eẽ.¬

Expanded text:
ei dati sunt. Si quis autem videtur contentiosus esse: nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei. Hoc autem praecipio: non laudans, quod non in melius, sed in deterius convenitis. Primum quidem convenientibus vobis in Ecclesiam, audio scissuras e
Abbreviated transcription (Latin):
barus. Sic & uos. Qm̃ emulatores estis
sp̃uum: ad edificationem eccłiȩ queri¬
te ut habundetis. Et ideo qui loquitur
lingua: oret ut int̾pretetur. Nam si orẽt
lingua sp̃c m̃s orat. mens autẽ inea si¬
ne fructu. ẽ. Quid gͦ ẽ: Orabo sp̃u. o
rabo & m̃te: psallam sp̃u. psallam &
mente. Ceterum si benedixeris sp̃u. qͥ
supplet locum ydiotȩ. quomͦ dicet a¬
men suꝑ tuam benedictionẽ: Qm̃ qͥd
dicas nescit. Nam tu quid̾ bene gr̃ãs a¬
gis: sed alter ñ edificatur. Grãs ago dõ
sed in ecłia uolo quinq uerba sensu
meo loqui. ut & alios instruã. quã de-¬
cem milia uerboꝵ in lingua. Pr̃s noli

Expanded text:
barus. Sic et vos, quoniam aemulatores estis spirituum, ad aedificationem Ecclesiae quaerite ut abundetis. Et ideo qui loquitur lingua, oret ut interpretetur. Nam si orem lingua, spiritus meus orat, mens autem mea sine fructu est quid ergo est orabo spiritu orabo et mente psallam spiritu psallam et mente ceterum si benedixeris spiritu qui supplet locum idiotae quomodo dicet amen super tuam benedictionem quoniam quid dicas nescit nam tu quidem bene gratias agis sed alter non aedificatur gratias ago Deo Sed in ecclesia volo quinque verba sensu meo loqui, ut et alios instruam, quam decem millia verborum in lingua. » Proponi
Abbreviated transcription (Latin):
manducate: nichil interrogantes ꝓpter¬
conscientiam. Si quis autem dixerit hoc ĩ
pter illum qui indicauit & ꝓpt̾ conscien-¬
tiam. Conscientiam autem dico ñ tuã:
sed alterius. Ut quid enuim libertas mea
iudicatur ab aliena conscientia: Si ego
cum gr̃a participo. quid blasphemor ꝑ
co quod grãs ago: Siue gͦ manducatis
siue bibitis. uł aliud quid facitis: om¬
nia ingłam dei facite.

Expanded text:
manducate, nihil interrogantes prconscientiam. Si quis autem dixerit: Hoc impter illum qui indicavit, et propter conscientiam: conscientiam autem dico non tuam, sed alterius. Ut quid enim libertas mea judicatur ab aliena conscientia? Si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago? Sive ergo manducatis, sive bibitis, sive aliud quid facitis: omnia i
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis tamꝗͣ iudens: ut iudeos lucra¬
rer. his qui sub lege sunt quasi sub le¬
ge. eẽm. cum ipse sub lege ñ. eẽm. ut
eos qui sub lege erant lucrifacerẽ. his
qui sine lege erant tainqͥ sine lege es¬
sem cum sine lege dei ñ. eẽm. sed in le¬

Expanded text:
Judaeis tamquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem; his qui sub lege erant, quasi sub lege essem cum ipse sub lege non essem, ut eos qui sub lege erant lucrifacerem; his qui sine lege erant, tamquam sine lege essem cum sine lege Dei non essem, sed in le
Abbreviated transcription (Latin):
deide uirtutes: ex in gr̃as curationũ.
guarum. Numqͥd om̃s apłi: Numqͥd
om̃s ꝓpħȩ: Numqͥd om̃s doctores: Nũ¬
quid om̃s uirtutes: Numqͥd om̃s grãm
habent curationum: Numqͥd om̃s lin¬
guis locuntur: Numqͥd om̃s int̾p̃tant᷑:
mulamini autem
carismata meliora: & adhuc ex¬
cellentiorem uiam uob̾ demonstro. Si
linguis hominũ loquar & angłoꝵ ca¬
ritatẽ autem ñ habeam: factus sũ ue

Expanded text:
deinde uirtutes, exin gratia curationum, guarum. numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid omnes uirtutes? numquid omnes gratiam habent curationum? numquid omnes linguis locuntur? numquid omnes interpretantur? aemulamini autem carismata maiora: et adhuc excellentiorem uobis uiam demonstro. Si linguis hominum loquar et angelorum, caritat
Abbreviated transcription (Latin):
& de lacce gregis ñ manducat: Numqͥd
scđm hominem hec dico: An & lex hoc
dicit: scriptum. ẽ. enim in lege moysi.
Non alligabis os bouis triturantis. Nũ.¬
quid de bob cura. ẽ. deo: An ꝓpt̃ nos
utiq dicit: Nam propt̃ nos scripta st̃:¬

Expanded text:
et de lacte gregis non manducat? Numquid secundum hominem haec dico? an et Lex haec non dicit? Scriptum est enim in Lege Moysi, Non alligabis os bovi trituranti. Numquid de bobus cura est Deo? An propter nos hoc utique dicit? Nam propter nos utique s
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃unque autem nupta. ẽ. cogitat quȩ
sunt mundi quomͦ placeat iuiro. Porro
hoc ad utilitatem urãm dico ñ ut laque¬
um uob̃ iniciam. sed ad id qđ honestũ. ẽ:
& qd facultatem prebeat sine impedim̃¬
to dño obsequendi.
iquis autem turpem se uideri ex¬
istimat suꝑ uirgine sua quod sit
suꝑ adulta. & ita oportet fieri: qđ uult
faciat. Non peccat: si nubat. Nam qui
statuit in corde suo firmus ñ habens ne¬
cessitatem: potestatem autẽ habens suȩ
uoluntatis. & hoc iudicauit in corde suo

Expanded text:
cogitat quae sunt mundi quomodo placeat viro porro hoc ad utilitatem vestram dico non ut laqueum vobis iniciam sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento Dominum observandi si quis autem turpem se videri existimat super virgine sua quod sit superadulta et ita oportet fieri quod vult faciat non peccat nubat nam qui statuit in corde suo firmus non habens necessitatem potestatem autem habet suae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
scłaria: scłaria gͥ iudicia si habueritis:
contẽptibiles qui sunt ineccłia illos consti¬
tuite ad iudicandum. Ad uerecundiam
ur̃am dico. Sic ñ. ẽ. inter uos sapiens qͥs¬
quam. qui possit iudicare inter frẽm &¬
frẽm suum: sed frat̃ cum frẽ iudicio con¬
tendit. & hoc apud infideles.
am quidem om̃ino delictum. ẽ. in uobis:

Expanded text:
ria igitur iudicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in ecclesia, illos constituite ad iudicandum. ad uerecundiam uestram dico. sic non est inter uos sapiens quisquam, qui possit iudicare inter fratrem suum? sed frater cum fratre iudicio-contendit, et hoc apud infideles? iam quidem omnino delictum est in uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ. ẽ. seruus: lib̾tus ÷ dñi. Similit̃ qui
liber uocatus ẽ: seruus ÷ xp̃i. Precio em¬
pti estis. Nolite fieri serui hominum.
Unusquisq in quo uocatꝰ ÷ frat̃: in hoc
maneat apud diñ
miscdiam consecutꝰ a dñõ ut sim fidelis.
E xistimo gͦ hoc bonum ꝓpt̃ necessitatẽ
instantem: qm̃ bonum. ẽ. homini sic¬

Expanded text:
tus est Domini similiter qui liber vocatus est servus est Christi pretio empti estis nolite fieri servi hominum unusquisque in quo vocatus est fratres in hoc maneat apud Deum misericordiam consecutus a Domino ut sim fidelis existimo ergo hoc bonum esse propter instantem
Abbreviated transcription (Latin):
in idipsum. ne temꝑtet uos sathanas
ꝓpter incontinentiã urãm.
oc autem dico scłm indulgentiã.
ñ scd̾m imꝑium. Uolo autẽ om̃s
homines. eẽ. sicut meipsum: sed unus¬
quisq ꝓprium habet donum ex deo.
alius quid̃ sic. alius uͦ sic.
ico autem in nuptiis & uidius:
bonum.ẽ. illis si sic maneant sic̃
& ego. Quod si non se contiuent: nubant.
Melius ÷ enu nubere ꝗͣ uri.
is autem qui matͥmonio iuncti
sunt precipio ñ ego sed dñs: uxo¬
rem a uiro ñ discedere. Qd si discesserit:
manere innuptam. aut uiro suo recon

Expanded text:
m, ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. hoc autem dico secundum . indulgentiam, non secundum imperium. uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum: sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alius quidem sic, alius uero sic. dico autem non nuptis et uiduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego. quod si se non continent, nubant. melius est enim nubere quam uri. his autem qui matrimonio iuncti sunt praecipio, non ego, sed dominus, uxorem a uiro non discedere: quod si discesserit, maner
Abbreviated transcription (Latin):
at. Uxori uir debitum reddat: similit̾̃
autem & uxor uiro. Mulier sui corporis
potestatem ñ habet: sed uir. Similiter
autẽ & uir sui corporis potestatem Ñ
habet: sed mulier. Nolite fraudare inui

Expanded text:
st: uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. mulier sui corporis potestatem non habet, sed uir; similiter autem et uir sui corporis potestatem non habet, sed mulier. nolite inui
Abbreviated transcription (Latin):
edunt. & qui altari deseruiunt de alta¬
ri participant᷑: Ita & dñs ordinauit bis
qui euangłium annuntiant: de euuan¬
głio uiuere. Ego autem nullo hoꝵ usꝰ
sum. Non scripsi autem hȩc: ut ita iN¬
me fiant. Bonum. ẽ. enim mͥ magis mo¬
ri: quam ut głam meam quis euacuet.
Nam si euuangłizauero: ñ. ẽ. mͥ gloria.
Necessitas enim mͥ incumbit. Ue enim
mͥ. ẽ: si ñ euuangłiz auero. Sienim uo¬
lens hoc ago: mercedem habeo. Si autẽ
inuitꝰ: dispensatio mͥ credita. ẽ. Quȩ. ẽ.
gͦ merces mea: Ut euuangłium predi

Expanded text:
ltario participantur? ita et dominus ordinauit • his qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere. ego autem nullo horum usus sum. non scripsi autem haec, ut ita fiant in me. bonum est enim mihi magis mori quam ut gloriam meam quis euacuet nam si euangelizauero, non est mihi gloria: necessitas enim mihi incumbit: uae enim mihi est, si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus, dispensatio mihi credita est. quae est ergo merces mea? ut e
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. aut auaris. aut rapacib. aut y¬
dolis seruientib. Alioquin: debueratis
de hoc mundo exisse. Nunc autem scri¬
psi uob̃: ñ cõmisceri. Si is qui frat᷑ nomi¬
natur est fornicator. aut auarus. aut ydo¬
lis seruiens. aut maledicus. aut ebriosꝰ.
aut rapax: cum eiꝰmodi nec cybũ sume¬
re. Quid enim mͥ de his qui foris sunt ui¬
dicare: Nonne de his qui iitꝰ sunt uos

Expanded text:
aut idolis servientibus alioquin debueratis de hoc mundo exisse nunc autem scripsi vobis non commisceri si is qui frater nominatur est fornicator aut avarus aut idolis serviens aut maledicus aut ebriosus aut rapax cum eiusmodi nec cibum sumere quid enim mihi de his qui foris sunt iudicare nonne de his qui intus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
emo se seducat. Siquis inter uos uide
tur sapiens. cẽ. in hoc scło: stultꝰ fi¬
at ut sit sapiens. Sapientia enim huius
mundi: stulticia. ẽ. apud dm̃. Scriptũ
ẽ. enim. Comprehendam sapientes in a¬
stutia eoꝵ. Et iterum. Dñs nouit cogita¬
tiones sapientium: qm̃ uanȩ sunt.
taq nemo głetur in hominib.

Expanded text:
se seducat. Si quis uidetur inter uos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens. Sapientia enim huius mundi stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes hominum quia uanae sunt. Itaque nemo g
Abbreviated transcription (Latin):
ni ñ insublimitate sermonis aut
sapientiȩ: anñtians uob̾ testimonium¬
xp̃i. Non enim iudicaui scire me aliqͥd
inter uos nisi xp̃m iħm: & hunc cruci¬
fixum. Et ego in infirmitate & timore
& tremore multo fui apud uos: et ser¬
mo m̃s & predicatio mea ñ in ꝑsuasibi¬
lib humanȩ sapientiȩ uerbis. sed in o¬
stensione sp̃c & uirtutis. ut fides ur̃a

Expanded text:
 sublimitatem sermonis aut sapientiae adnuntians vobis testimoniumsti non enim iudicavi scire me aliquid inter vos nisi Iesum Christum et hunc crucifixum et ego in infirmitate et timore et tremore multo fui apud vos et sermo meus et praedicatio mea non in persuasibilibus sapientiae verbis sed in ostensione Spi
Abbreviated transcription (Latin):
mus: & demas. Salutate fr̃s qui sunt.
laodiciȩ: & nẏmphã. & quȩ in domo eiꝰ
c̃. eccłiam. Et cum lecta fuerit apuduos
epła facite ut et in laodicensiũ eccłia le¬
gatur: & ea quȩ la odicensium . ẽ. uob̾ le¬

Expanded text:
mus, et Demas. Salutate fratres qui sunt Laodiceae, et Nympham, et quae in domo ejus est ecclesiam. Et cum lecta fuerit apud vos Epistola, facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur, et ea quae Laodicensium est, vobis le
Abbreviated transcription (Latin):
expoliantes uos ueterem hominẽ cum
actib suis. & induentes nouũ eum qui
renouat᷑ in agnitionẽ scđm imaginẽ eiꝰ
qui creauit eum ubi ñ. ẽ. gentilis & iu¬
deus. circumcisio & p̃putiũ. barbarꝰ et
scytha. seruus & liber. sed omnia & iN
omnib xpistus.
Nduite uos gͦ sicut electi dĩ scĩ & dilecti.
uiscera miscdiȩ. benignitatẽ. humilita

Expanded text:
m hominem. eum actibus eius et induentes nouum, eum qui renouatur in agnitionem, secundam imaginem eius, qui cr.eauit eum: ubi non est gentilis et Iudaeus, circumcisio et praeputium, barbarus et Scytha, seruus et liber, sed omnia et in omnibus Christus. induite ergo uos sicut electi dei, sancti et dilecti, uiscera m
Abbreviated transcription (Latin):
us. & marcꝰ consobrinꝰ barnabȩ de quo
accepistis mandata. si uenerit ad uos ex¬
cipite illum: & iħc qui dicit᷑ iustus qui
sunt ex circumcisione. Hi soli sunt adiu¬
tores mei in regno dĩ: qui michi fuert̃
solatio.
aliitat uos epaphras qui ex uob̾
ꝑ uob̾. in orationib. ut stetis ꝑfecti & ple¬
ni in om̃i uoluntate dĩ. Testimoniũ enĩ¬

Expanded text:
quo accepistis mandata: si venerit ad vos, excipite illum: et Jesus, qui dicitur Justus: qui sunt ex circumcisione, hi soli sunt adjutores mei in regno Dei, qui mihi fuerunt solatio. Salutat vos Epaphras, qui ex vobis pro vobis in orationibus, ut stetis perfecti, et pleni in om
Abbreviated transcription (Latin):
olosenses & hi sicut laodicenfes:
sunt asiani. Ipsi p̾uenti erant
a pseudo apłis. Nec adhos acces
po: qui & ministeriũ in eos accepit. Ergo
apłs iam ligatus: scribit eis ab epheso

Expanded text:
olossenses et hi, sicut Laodicenses, sunt Asiani, et ipsi praeventi erant a pseudoapostolis, nec ad illos accesserbum ab Archippo, qui ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus, scribit eis ab Epheso
Abbreviated transcription (Latin):
& crescit sicut. in uob̾ ex ea qua
audistis die & cognouistis gr̃a
dei in ueritate sicut didicistis
ab epaphra carissimo conser
uo nr̃o qui.ẽ. fidelis ꝓuobis
minister iħu xp̃i. qui etiam
manifestauit nob̾ dilectionem
urãm in sp̃u. Ideo & nos ex qͣ die
audiuimꝰ ñ cessamꝰ ꝓuob̾ orantes &¬

Expanded text:
 crescit, sicut in vobis, ex ea die, qua audistis, et cognovistis gratiam Dei in veritate, sicut didicistis ab Epaphra charissimo conservo nostro, qui est fidelis pro vobis minister Christi Jesu, qui etiam manifestavit nobis dilectionem vestram in spiritu. Ideo et nos ex qua die audivimus, non cessamus pro vobis orantes
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Et si benefecerit ignoranter &
ñ uolens facit: & in nouissimo mani¬
festat maliciã suam. Neqͣm ẽ. oculus
liuidi: & au̾tens faciem & despiciens
ammã suam. Insatiabilis ocłs cupidi
in partem iniquitatis ñ satiabit᷑. do¬
ner consumat arefaciens animã suã.
Ocłos malus ad mala erigit. & ñ sati¬
abitur ꝑane: indigens ẽ in tristicia

Expanded text:
illius et si bene fecerit ignoranter et illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus malus ad mala et non satiabitur pane et in tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
decepto: multi recuꝑatores. Locutꝰ. ẽ.
suꝑba: & iustificauerunt illum. Hu
ues locutꝰ ẽ. & om̃s tacuer̃t. & uerbum
illiꝰ usq ad nibes ꝑducent: pauꝑ lo¬
cutꝰ ẽ & dicunt. Quis ẽ. hic: Et si of¬
fenderit: subu̾tent illum. Bona est
substantia cui ñ ẽ peccatũ in consciẽ-¬
tia: & nequissima pauꝑtas inore im¬
pii. Cor hominis immutat faciem
illius: siue in bono siue in malo. Ue¬
stigium cordis boni & faciẽ bonam:
difficile inuenies & cum labore. xli.
eatus uir qui ñẽ. lapsus uerbo
ex ore suo: & ñ ẽ. stimulatꝰ in tͥsti¬
cia delicti. Felix qui ñ habuit animi
sui tͥsticiam: & ñ excidit a spe sua.
Uiro cupido & tenaci sine ratione. ẽ.
substantia: & humili liuido ad qͥd au¬
rum: Qui aceruat ex animo suo i¬
uiste aliis congregat: & in bonis illuᷤᷤ
alius luxuriabitur. Qui sibi neqͣmẽ.
cui alii bonꝰ erit: Et ñ iocundabitur
in bonis suis. Qui sibi inuidet nichil
ẽ. illo nequiꝰ. & hȩc redaitio. ẽ. maliciȩ

Expanded text:
decepto, multi sunt recuperatores: locutus est superba, et justificaverunt illum. Humves locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile invenies, eatus uir, qui non est lapsus uerbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti. felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua. uiro cupido et tensubstantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
impinguaris. & ne long̃e sis ab eo ne
cas in obliuionẽ. Ne retineas ex ȩqͦ
loqui eum illo: & credas multis uer¬
bis illuis. Ex multa enĩ loquela tẽp¬
tabit te: & subridens interrogabit
te de absconditis tuis. Si immittis a¬
nimo illiꝰ: conseruabit uerba tua &
ñ parcet. De malicia & de uinculis
caue tͥ. & attende diligent̃ auditui
tuo: qm̃ cum subuersione tua am¬
bula. Audiens uͦ illa quasi in somp¬
nis uide: & uigilabis om̃i uita tua.
Dilige dm̃: & inuoca illũ in salute
tua. Om̃e animal diligit simile sͥ:
sic & om̃is homo ꝓximũ sibi. Om̃ĩs
caro ad simile sibi coniungetur. &
om̃is homo simili sibi sociabit᷑. Sic
cõmunicabit lupꝰ agno aliqͣndo: sic
peccator iusto. Quȩ cõmunicatio sco
homini ad canẽ. aut quȩ pax bona
diuiti ad pauꝑem. Uenatio leonis
onager inheremo: sic pascua sunt di
uitũ pauꝑes. Et sicut abhominatio

Expanded text:
impingaris, et ne longe sis ab eo, et impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis hcaro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancto homini ad canem? aut quae pax bona diviti ad pauperem? venatio leonis onager in eremo, sic pascua divitum sunt pauperes. Et sicut abomi
Abbreviated transcription (Latin):
nui. & multa susurrans. cõmutabit
Pondꝰ suꝑse tollit qui honestiori se cõ¬
municat: & ditiori te ne sociꝰ fueris.
Quid cõmunicabit caccabꝰ ad ollam:
Quando enĩ se colliserint: confrin¬
getur. Diues iniuste agit & fremet:
pauꝑ autem lesus tacebit. Si largitꝰ
fueris assumet te: & siñ habueris de¬
linquet te. Si habes conuiuet tecum
& euacuabit te: & ipse ñ dolebit suꝑ
te. Si necessarius illi fueris supplanta.¬
bit te: & subridens spem dabit nar¬
rans tͥ bona & dicet quid opꝰ est tibi.
& confundet te in cybis suis donec tẽ
exinaniat bis & ter: & in nouissimo
deridebit te. Post ea uidens delinqͥt te:
& caput suum mouebit ad te. Humi¬
liare dõ: & expecta manꝰ eiꝰ. Attende.
ne seductꝰ in stulticia humilieris. No¬
li. eẽ. humilis in sapientia tua: ne hu¬
miliatꝰ instulticiã seducaris. Aduo¬
catꝰ a potentiore discede. ex hoc enĩ ma¬
gis te aduocabit: ne impbus sis ne

Expanded text:
nu, et multa. susurrans commutabit nu, et multa. susurrans commutabit Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat. Ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad ollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te; si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo deridebit te. Postea videns, derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiliare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
amicꝰ agnitꝰ ẽ. Non credas immico tuo
inęt̾num. Sicut enĩ ȩram̃tum: eru¬
ginat nequitia illiꝰ. Et si humiliatꝰ
uadat curuus: obfirma animũ tuum.
& custodi te abillo. Non illum penes te¬
statuas nec sedeat ad dexterã tuã: ne
conuersꝰ stet in loco tuo. ne forte conu̾¬
sus in locum tuũ inquirat cathedrã
tuam. & in nouissimo cognoscas u̾ba
mea: & in sermonib meis stimuleris.
Quis medebit᷑ incantatori a serpente
ꝑcusso. & om̃ib qui apppiant bestiis:
Et qui comitat᷑ cum uiro iniquo & ob¬
uolutꝰ ÷ in peccatis eiꝰ. una hora tecũ ꝑ¬
manebit: Si autẽ declinaueris: ñ sub¬
portabit. In labiis suis indulcat mimi¬
cus: & incorde suo insidiatur ut subu̾¬
tat te in foueam. In ocłis suis lacruna¬
tur inimicꝰ: & si inuenerit tempꝰ. Ñ
satiabitur sanguine. Si incurrerint¬
t mala: inuenies eum illic prioremn.
In ocłis suis lacrimat᷑ inimic̾: & qͥsi
adiuuans suffodiet plantas tuas.
Caput suũ mouebit & plaudebit ma-¬

Expanded text:
I uersus: Non credas inmico tuo m aeternum: sicut euim aeramentum aeruginat nequitia illius. et si humiliatus uadat curuus, adice animum tuum et custodi ab illo. non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram M tuam, ne conuersus stet in loco tuo, ne forte conuersus in locum tuam inquirat cathedram tuam et in nouissimo agnoscas uerba mea et in sermonibus meis stimuleris. quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis? et qui comitatur cum uiro iniquo et obuolutus est in peccatis eius. una hora tecum permanebit: si autem declinaueris, non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insidiatur, at subuertat te in foueam in oculis suis lacrimatur inimicus: et si inuenerit tempus, non satiabitur sanguine. ri incurrerint mala tibi, inuenies eum illic priorem. in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuuans suffodiet plantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem facit. & peccatum est iniqui¬
tas. Et scitis quia ille apparuit ut pecca¬
ta tolleret: & peccatum in eo ñ.ẽ. Omnis
qui in eo manet: ñ peccat. Et omnis qui
peccat: ñ uidit eum nec cognouit eum.
Filioli: nemo uos seducat. Qui facit iusti¬
ciam ustus. ẽ: sicut & ille iustus. ẽ. Qui fa

Expanded text:
tem facit: et peccatum est iniquitas. Et scitis quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. Omnis qui in eo manet, non peccat: et omnis qui peccat, non vidit eum, nec cognovit eum. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ & intellectꝰ. & stola głe uestiet illũ.
Iocunditatẽ & exultationẽ thesauri¬
zabit suꝑ eum: & nomine ȩt̾no hȩre¬
ditabit illum. Homines stulti ñ app̃¬
hendent illam: & homines sensati ob¬
uiabunt illi. Homines stulti ñ uide¬
bunt illam: longe enĩ ab est a super¬
bia & dolo. Uiri m̃daces ñ erunt illiꝰ¬
memores: & uiri ueraces inuenient᷑¬

Expanded text:
oriae vestiet illum, jucunditatem et exsultationem thesaurizabit super illum, et nomine aeterno haereditabit illum. Homines stulti non apprehendent illam, et homines sensati obviabunt illi, homines stulti non videbunt illam. Longe enim abest a superbia et dolo. Viri mendaces non erunt illius, et viri veraces invenient
Abbreviated transcription (Latin):
sis illiꝰ intelligens. uadens post illum
quasi inuestigator. & inuiis illiꝰ con¬
sistens. Qui respicit ꝑ fenestras eiꝰ: &¬
in ianuis illiꝰ audiens. Qui reqͥescit
iuxta domũ illiꝰ: & in parietib illius
figens palum. Statuet casulam suã
ad manꝰ illiꝰ: & requiescent incasula
illiꝰ bona ꝑeuum. Statuet filios sub
tegmnine illiꝰ: & sub ramis illiꝰ mora¬
bitur. Proteget᷑ sub tegmine illiꝰ ã
feruore: & ingłia eiꝰ requiescet. Qui
tuet dm̃ faciet bona: q̃ui c̃tinens
ẽ. iusticiȩ app̃hendet illam. & obui¬
abit quafi mater honorificata. & qͣ

Expanded text:
m quasi vestigator et in viis illius consistens qui respicit per fenestras et in ianuas illius audiens qui requiescit iuxta domum illius et in parietibus illius figens palum statuet casulam suam ad manus illius et requiescunt in casula eius bona per aevum statuet filios suos sub tegimen illius et sub ramis illius morabitur protegetur in subtegmine illius a fervore et in gloria eius requiescet qui timet Deum faciet illud et qui continens est iustitiae adprehendet illam et obviabit illi quasi mater honori
Abbreviated transcription (Latin):
nem dĩ. Non ẽ. speciosa laus in ore
a dõ ꝓfecta ẽ. sapientia. Sapientię e¬
nim adstabit laus: & inore fideli ha¬
bundabit. & dñator dabit eam illi.
ne feceris. Non dicas: ille me implaca.¬
uit. Non enim necessarii sunt. illi ho¬
mines impii. Om̃e execram̃tum er-¬
roris odit dñs: & ñ erit amabile tim̃¬
tibus illum.

Expanded text:
a laus in ore profecta est sapientia. sapientiae enim dei adstabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. ne feceris. non dicas: ille me inplanauit: non enim necessarii sunt illi homines impii. omne execramentum erroris odit deus, et non erit amabile timentibus illum.
Abbreviated transcription (Latin):
inferoꝵ: qd̾ monstratũ ẽ. tͥ. Testam̃¬
tum enim huiꝰ mundi: morte morie¬
tur. Ante mort̾ẽ benefac amico tuo:
& scd̾m uires tuas exporrigens da pau¬
ꝑi. Non defrauderis adie bono: et
Particła bom diei ñ te p̃tereat. N¬
ne aliis relinques dolores & labores
tuos: In diuisione sortis da & accipe:¬

Expanded text:
inferorum quia demonstratum est tibi testamentum enim huius mundi morte morietur ante mortem benefac amico tuo et secundum vires tuas exporrigens da pauperi non defrauderis a die bono et particula boni doni non te praetereat nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis da
Abbreviated transcription (Latin):
Iter fecerunt ꝑ deserta quȩ ñ in habi¬
tabant᷑: & in locis desertis fecert casas.
S̾teterunt contra hostes: & de inunicis
se uindicauerunt. Sitierunt & inuo¬
cauerunt te: & data ẽ. illis aqua de pe¬
tra altissima. & requics sitis de lapide
duro. Perquȩ enĩ penas passi sunt ini¬
sunt: ꝑ hȩc cum illis dec̃ẽnt. bene cum
illis actum ẽ. Nam ꝓ fonte quidem
sempit̾ni fiuminis: humanũ sangui¬
nẽ dedisti iniustis. Qui cũ minueren¬
tur intraductione infantiũ occisoꝵ.
dedisti illis habundantẽ aquã insꝑa¬
te. ostendens ꝑ sitim quȩ tunc fuit
quẽ adinodum tuos exaltares. & adu̾¬
sarios illoꝵ necares. Cum eiũ tempta¬
ti sunt. & quid̃ cum miscdia discipli¬
nam acceꝑunt: scierunt quẽ admodũ
cum ira iudicati impii torm̃ta pat̾e̾n¬
tur. Hos quid̾ tamꝗͣ pater monens ꝓ¬
basti. illos autẽ tamꝗͣ rex durus inter¬
acceꝑat tedium: & gemitꝰ cũ memoria
pret̾itoꝵ. Cum eñĩ audirent ꝑ sua tor¬

Expanded text:
iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro per quae enim poenas passi sunt inisunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim quae tunc fuitquemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam acceperunt, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam rex durus interacceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum enim audirent per sua tor
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Si gͦ delectamini in sedib & sce¬
ptris oreges popłi. diligite sapientiã:
ut inꝑpetuum regnetis. diligite lum̃
sapientiȩ: om̃s qui preestis populis.
Quid est autẽ sapientia. & quẽ ad mo¬
dum facta sit referam. & ñ abscolidã
a uob̾ sacram̃ta dĩ: sed abinicio nati¬
uitatis inuestigabo. & ponã in lucem
scientiã illius. & ñ prȩteribo ueritatẽ.
neq cũ inuidia tabescente it̃ habebo:

Expanded text:
tua. Si ergo delectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut in perpetuum regnetis cum ea. Diligite lumen sapientiae, omnes qui praeestis populis Quid est autem sapientia, et quemadmodum facta sit referam, et non abscondam a vobis sacramenta Dei, sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius, et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habebo,
Abbreviated transcription (Latin):
duitiꝰ errauerunt: deos existimantes
hȩc quȩ inanimalib sunt suꝑuacua.
infantiũ insensatoꝵ more uiuentes. ꝓ¬
pter hoc tamꝗͣ pueris insensatis uidi¬
cium inderisum dedisti. Qui autẽ lu¬
dibrus & increꝑationib ñ correpti sũt.
dignum dei iudiciũ exꝑti sunt. In his
enim quȩ patiebant᷑ moleste ferebant.
in quib patientes indignabant᷑ ꝑ hȩc qͣ¬
putabant dõs in ipsis cum extermina¬
rentur uidentes illum quẽ olim nega¬
bant se nosse. dm̃ uerũ agnouerunt.
Propter & finis condẽpnationis illorũ

Expanded text:
erunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur putabant deos, in ipsis cum exterminarentur videntes, illum, quem olim negabant se nosse, Deum verum agnoverunt; propter quod et finis condemnationis illorum
Abbreviated transcription (Latin):
inicium ẽ. e ob hoc qdđ om̃ium aũs co¬
om̃ib te parcere facit. Tirtutẽ enim
ostendis tu qui ñ crederis. eẽ. inuirtu¬
te consummatꝰ. & hos qui te nesciunt¬
in audacia traducis. Tu autẽ dñator
uirtutis cum tͣnquillitate iudicas: et
cum magna reuerentia disponis nos
Subest enu tͥ cum uolueris posse. Do¬
cuisti autem popłm tuũ ꝑ talia oꝑa:
qm̃ oportet iustum. ẽẽ. & humanũ. et
bone spei fecisti filios tuos. qm̃ iudicãs
das locum penitentiȩ in peccatis.
i enĩ inimicos seruoꝵ tuoꝵ & debi¬
Itos morti cum tanta cruciasti atcen¬
uone. & liberasti dans tempꝰ & locum ꝑ
quȩ possint mutari amalicia. cũ qͣnta
diligentia iudicasti filios tuos quoꝵ
dedisti bonarũ ꝓmissionum. Cum gͦ
nob̾ disciplinam das: inimicos nostros
multipliciter flagellas. ut bonitatẽ co

Expanded text:
initium est et ob hoc quod omnium Doinitium est et ob hoc quod omnium Doomnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatisi enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti attentione, et liberasti, dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia, cum quanta diligentia judicas filios tuos, quorum dedisti bonarum promissionum? Cum ergo nobis disciplinam das, inimicos nostros multipliciter flagellas, ut bonitatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
his tamꝗͣ hominib peꝑcisti: e misisti
antecessores nr̃os exercitus tui uespas
ut illos paulatin ext̾minarent: ñ qͥa
impotens eras inbello subicere ĩpios
iustis. aut bestiis seuis. aut uerbo duro
simul ext̾minare: sed partib iudicans
dabas locum penitentiȩ. ñ ignorans
qm̃ iniqua ẽ. natio eoꝵ. & naturalis
cogitatio illoꝵ imꝑpetuũ. Semen enĩ
erat maledictũ ab inicio: nec timens
aliquẽ ueniam dabas peccatis illorũ.
Quis enĩ dicet tͥ quid fecisti. aut quis
stabit contra iudiciũ tuum aut quis
in conspectu tuo ueniet uindex ini qͦ¬
rũ hominũ. aut qutis tͥ imputabit si
enĩ alius ds̃ qͣm tii cui curaẽ. de om̃i¬
bus: ꝙ ut ostendas qm̃ ñ intuste iudicas¬
iudicium. Neq rex neq tyrannus in
conspectu tuo inquirent dehis: quos ꝑ¬
didisti. Cum sis gͦ iustus: iuste omĩa
disponis. Ipsum quoq qui ñ debet pu¬
niri condẽpnas: & exterum estimas a
tua uirtute. Mircꝰ enim tua iusticie

Expanded text:
percisti, et misisti antecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. Non quia impotens eras in bello subjicere impios justis, aut bestiis saevis, aut verbo duro simul exterminare; sed partibus judicans dabas locum poenitentiae, non ignorans, quoniam nequam est natio eorum, et naturalis cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si s quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uerus filius di: suscipiet illum. & li.¬
berabit eum de mani contrarioꝵ. Con¬
tumelia & torm̃to int̾rogemꝰ illum:
ut sciamꝰ reuerentiã illiꝰ. & ꝓbemꝰ pati¬
entiam eius. Morte turpissima con¬
dempnemꝰ eum: erit enim respectus
ex sermonib illius. Hȩc cogitauerunt
& errauerunt: excecauit enim illos ma¬

Expanded text:
filius est, suscipiet illum et liberabit illum de manibus contrariorum. contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam ipsius. morte turpissima condemnemus illum; erit enim respectus ex sermonibus ipsius. haec cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim illos ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in te: semitȩ in corde
eiꝰ. Transeuntes in ualle
fletus: fontẽ ponent eam.
benedictionẽ quoq amiti¬
etur doctor. I bunt de for¬
titudine in fortitudinem:
parebunt apud dm̃ in sy¬

Expanded text:
n te, semitae in corde ejus: transeuntes in valle fletus fontem ponent eam. Benedictionem quoque amicietur doctor: ibunt de fortitudine in fortitudinem; parebunt apud Deum in S
Abbreviated transcription (Latin):
ce ad me & miserere mei:
da fortitudinem tuã ser¬
uo tuo. & salua filium an¬
cillȩ tuȩ. Eac mecum sig
latus es me.¬

Expanded text:
e ad me, et miserere mei: da fortitudinem tuam servo tuo, et salva filium ancillae tuae. Fac mecum signlatus es me
Abbreviated transcription (Latin):
facies eoꝵ ignominia: & q̃¬
rent nom̃ tuum dñe. Con¬
fundant᷑ & conturbent᷑ usq
inȩternum: & erubescant
& peant. Et sciant quia no¬
men tuum dominꝰ solus:
tu excelsus suꝑ om̃em t̾ram.
tua dñe uirtutum:
concũp̾iscit & deficit ani¬
ma mea inatria domini.
Cor meũ & caro mea: exulta¬
uerunt in dm̃ uiuum.
Et enĩ passer inuenit sibi do¬
mũ: & turtur nidum sibi
ubi reponat pullos suos.
Altaria tua dñe uirtutum:
rex m̃s & ds̃ m̃s. B eati qͥ
habitant in domo tua: in

Expanded text:
 ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine. Confundantur et conturbentur usque in aeternum, et erubescant, et pereant, et sciant quia nomen tuum Dominus, solus tu excelsus super omnem terram. tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum. Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum sibi, ubi ponat pullos suos. Altaria tua, Domine virtutum, rex meus et Deus meus. Beati qui habitant in domo
Abbreviated transcription (Latin):
bose & curiose loquentes quȩ ñ oportet.
Uolo gͦ iuniores nubere. filios ꝓcreare.
matresfamilias. eẽ: nullam occasionem
dare aduersario maledicti gr̃a. Iam enĩ
Si quis fidelis uel si qua fidelis habet
uiduas. subministret illis. & ñ grauetur
eccłia: ut his quȩ uerȩ uiduȩ sunt suffi¬
ciat. Qui bene p̃sunt p̃sbiteri duplici
honore digni habeant᷑: maxime qui la¬
borant in uerbo & doctrina. Dicit enim
scriptura. Non infrenabis os bouis tri¬
turantis: & dignus ÷ oꝑariꝰ mercede sua.
Aduersꝰ presbiterum accusationẽ noli
reciꝑe: nisi sub duob aut trib testib.
Peccantes coram om̃ib argue: ut ceteri
timorem habeant. Testor coram dõ & xp̃o
iħu & electis angłis ut hȩc custodias sine
p̃iudicio: nichil faciens in aliam partẽ
declinando. Manꝰ cito nemini imposue¬
ris: neq cõmunicaueris peccatis alienis.
Te ipsum castum custodi. Noli adhuc aqͣ
bibere: sed uino modico utere ꝓpt̾ sto¬
machum tuum & frequentes tuas IN¬

Expanded text:
entes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. iam enim st satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus peccantes coram omnibus argue ut et ceteri timorem habeant testor coram Deo et Christo Iesu et electis angelis ut haec custodias sine praeiudicio nihil faciens in aliam partem declinando manus cito nemini inposueris neque communicaveris peccatis alienis te ipsum castum custodi noli adhuc aquam bibere sed vino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas in
Abbreviated transcription (Latin):
castitate. Dum uenio attende lectioni:
& exhortationi. doctrinȩ. Noli negligere
grãm quȩ inte. ẽ. quȩ data. ẽ. tibi ꝑ ꝓ
pħiam. cum impositione manuũ pres¬
biterii. Hec meditare. in his esto: ut pro¬
fectus tuus manifestus sit omib. Atten¬
de tͥ: & doctrinȩ insta millis. Hoc enim
faciens: & te ipsum saluum facies. & cos
qui te audiunt. Seniorem ne increpa¬
ueris. sed obsecra ut patrem: iuuenes
ut fr̃s. anus ut matres. iuuencłas ut
sorores in om̃i castitate.
iduas honora: quȩ uerȩ uiduę
surit. Si qua autẽ uidua filios
aut nepotes habet: discat primũ do¬
mũ suam regere. & mutuã uicem red¬
nib & orationib die ac nocte. Nã quȩ
in delictis ẽ: uiuens mortua ẽ. Et hoc
p̃cipe: ut in rep̃hensibiles sint. Siquis
autem suoꝵ & maxime domesticoꝵ cu¬
ram ñ habet: fidem negauit. & ẽ. infide¬
li deterior. Uidua eligat᷑ ñ minꝰ sexa¬
ginta annoꝵ. quȩ fuerit uniꝰ uiri uxor:
in oꝑib bonis testimoniũ habens. si fi

Expanded text:
lectioni et hortationi doctrinae. Noli negligere gratiam quae in te est, quanta est tibi per prophetiam cum impositione manuum presbyteri. Haec meditare, in istis esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. Attende tibi et doctrinae, insta in illis hoc enim faciens et te ipsum saluum facies et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaueris, sed obsecra ut patrem, iuuenes ut fratres, anus ut matres, iuuenculas ut sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiit: « Si qua autem vidua filios et nepotes habet, discat primum domum suam pie tractare, et mutuam vicem nibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, s
Abbreviated transcription (Latin):
õ homo dĩ hȩc fuge: sectare uͦ iusticiã. pie¬
tatem. fidem. caritatem. patientiã. man¬
suetudinem. Certa bonum certam̃ fidei:
app̃hende uitam et̾nam in quã uocatꝰ
es: & confessus bonam confessionẽ coram

Expanded text:
o homo De, haec fuge. Sectare vero justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam, mansuetudinem. Certa bonum certamen fidei, apprehende vitam aeternam, in quam vocatus es, et confessus bonam confessionem colam
Abbreviated transcription (Latin):
ad omĩa utilis ẽ: ꝓmissionem habens in¬
te quȩ nunc. ẽ. & futurȩ. Pidelis sermo
& om̃i acceptione dignꝰ. In hoc enim la¬
boramꝰ & maledicim᷑. quia sꝑamiꝰ in deo
uiuo qui.ẽ. saluator om̃ium hominum
maxime fidelium. Precipe hec & doce.¬

Expanded text:
tilis est, promissionem habens vitae quae nunc est et futurae. Fidelis sermo et omni acceptione dignus. In hoc enim laboramus et maledicimur, quia speramus in Deum vivum, qui est salvator omnium hominum, maxime fidelium. » Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
eri ñ ꝑmitto. neq dñari in uirũ: sed. ẽẽ.
in silentio. Adam enim primꝰ formatꝰ
ẽ: deinde eua. Et adam ñ .ẽ. seductꝰ: mu¬
lier autem seducta in p̾uaricatione fuit.
Saluabitur autẽ ꝑfilioꝵ generationẽ:
si ꝑmanserit in fide & dilectione & scĩfi¬

Expanded text:
eri non permitto neque dominari in uirum, sed esse in silentio. Adam enim primus formatus est, deinde Eua, et Adam non est seductus, mulier autem seducta in pręuaricatione fuit. Saluabitur autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et dilectione et s
Abbreviated transcription (Latin):
secutꝰ sum: ut in me pͥmo ostenderet
xp̃c iħc om̃em patientiam adinforma¬
tionem eoꝵ qui credituri sunt illi in
tibi fili timothee scd̾in p̃cedentes inte
ꝓpħias: ut milites in illis bonã militiã
habens fidem & bonam conscientiã. Quã

Expanded text:
mo ostenderet Christus Iesus omnem patientiam ad deformationem eorum qui credituri sunt illi in tibi fili Timothee secundum praecedentes in te prophetias ut milites in illis bonam militiam habens fidem et bonam conscie