comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dautia suficiens. satietas delectabił qͥes gran
par rapacitatẽ. Q gͥ ad illud claustrũ ꝑfecti
tituduus ꝑ uenire desid̾at: necesse ẽ ut ad¬
huc ĩ domo ꝓbationiᷤᷤ manens. ordinẽ p̃dicti
claust̃ diligent̾ ad cdiscat. Nomus siqͥdem ꝓba¬
tionis ẽ uita regularis. In hac domo discimꝰ.
qͥd infutura fac̾e debeamnꝰ. ħ ꝓbam᷑ ut ibi recipi¬
amͣ. In hacdomo habemꝰ. xp̃m magistrũ nouiti¬
tione etiã adu̾sa sustinet. tał dico adhuc iidomo ꝓba¬
tionis positꝰ ordinẽ ꝑfecte beatitudinis exparte tenet.
S c̃ ad illud claustrum ꝑuen̾it. ñ exparte s utegro¬

Expanded text:
dantia sufficiens, satietas delectabilis, quies gad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenire desiderat, necesse est ut adhuc in domo probationis manens, ordinem praedicti claustri diligenter addiscat. Domus siquidem probationis est vita regularis. In hac domo discimus quid in futura facere debeamus. Hic probamur, ut ibi reficiamur. In hac domo habemus Christum magistrum novititione etiam adversa sustinet: talis, dico, adhuc in domo probationis positus, ordinem perfectae beatitudinis ex parte tenet. Sed cum ad illud claustrum pervenerit, non ex parte, se
Abbreviated transcription (Latin):
ierłui ꝓpħa dixisse memorat᷑. Confortauit inqͥt seras
portarũ tuarũ bũdixit filiis tuis inte. Seras confortat.
q̃ eas ne ampliꝰ aꝑiant᷑ firmat. Cũ seras confortaᷤ eẽ dit̃.
clausas iauuas beate ciuitatis ostendit. Sera inpor¬
ta pouit᷑. ut intͣndi licentiam deneget᷑.ꝙ. illo tẽpore
accidit. qn̾ sponsus intrauit. sic̃ in euͣngłio de iurgun¬
b dic̃. Et qͥ parate eraut intͣuert̃ c̃ eo ad nuptias. ⁊clau¬
sa ẽ ianua Plausa ẽ: ut qͥdam sapiens dic. ñ ad custodie¬

Expanded text:
eta dixisse memoratur. Confortavit, inquit, seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te . Seras confortat, qui eas, ne amplius aperiantur, firmat. Cum seras confortatas esse dicit, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera in porta ponitur, ut intrandi licentia denegetur, quod illo tempore accidit, quando Sponsus intravit, sicut in Evangelio de virginibus dicitur: Et quae paratae erant intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa e
Abbreviated transcription (Latin):
tus sic ext̾iora c̃cuudat ut iut̾iora impleat sic uit̾i
in sua sp̃e ut tũ coguoscat᷑ iuoꝑatione. sic uisuo cognoᷤ¬
p̃sentiã ip̃a sua iuditia testent᷑. Sic se uitelligendũ p̃bet
ut tñ ip̃m nobis radiũ sui intellectꝰ obnubilet. ⁊ rusũ
sic caligine nos ignorantie repͥmit. ut tũ mẽti nt̃e¬
ti radiis sue claritatis int̾miscet. qͣtiuꝰ ⁊ subleuata qͥꝑ¬
piã uideat ⁊ reu̾berata contreniscat. ⁊ qr eũ sicuti e̾
uidere ñ pͭ. aliqñ uidendo cognoscat. Sũt aũ in eccłiiᷤᷤ
qͥdam p̃lati. qͥ lic diu̾sis oꝑib sint intenti. tñ oꝑantur
qͥeti Int̾iora domꝰ sue inplẽt doctͥna. ext̾iora uͦ cͥcundãt
ꝓuidentia. Nec tñ sic doctͥne student. ut aꝓuidentia ces¬
sent. nͨ sic curis ext̾iorib uihiant. uit a spũali doct̾ na
refrigescant. Sũma regunt.⁊ tñ uua ñ deserũt.I. ia
c̃ pͣate. ista c̃humilitate. Nõ eiĩ asapientib recedũt.

Expanded text:
ue exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interin sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognospraesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet, et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam potest, aliquando vivendo cognoscat. Sunt autem in Ecclesiis quidam praelati qui, licet diversis operibus sint intenti, tamen operantur quieti. Interiora domus suae implent doctrina, exteriora vero circumdant providentia; nec tamen sic doctrinae student, ut a providentia cessent; nec sic curis exterioribus inhiant, ut a spirituali doctrina refrigescant. Summa regunt, et tamen ima non deserunt. Illa cum potestate, ista cum humilitate. Non enim a sapientibus recedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nemo morietur: s iuet̾na felicitate sine fine uiuet. Ne
eiĩ ad illam felicitatis et̾titatem tͣnssire meruit nisi
qͥse ciuib illiꝰ patͥe bene uiuendo unħ scło morib ꝯfirma
bit. s qͥh p̃senti scło celiben uitam duc̾e cupiunt. infu¬
tura uita suꝑnis ciuib conformes erunt. Quatuor eqͥ¬
dem euutates iudiuina scͥptura fuisse ꝑhibent᷑ qͦꝵ uua
pata. Pia constat ex lapidib ⁊ lignis. Scd̾a exhõib iu¬

Expanded text:
ue transiet, in qua nemo morietur, sed in aeterna felicitate sine fine vivet. Nemo enim ad illam felicitatis aeternitatem transire merebitur, nisi qui se civibus illius patriae bene vivendo in saeculo hoc m praesenti caelibem vitam ducere cupiunt, in futura vita supernis civibus conformes erunt. Quatuor siquidem civitates in divina Scriptura fuisse perhibentur, quapatria. Prima constat ex lapidibus et lignis; secunda ex ju
Abbreviated transcription (Latin):
Ut nichil caruale q̃rat dilectio. nichil ħeticũ doceat lectio. iu¬
chil crenũ ex optet ineditatio. In altari accendint᷑ thuniama¬
tha. iniñsa ponunt᷑ paues. uicandelabris lucerue. thina¬
enatha oratioiis. paues refectionis. luc̃ue coguitionis. Porouẽ
gͦ q̃ritur d̾s. ꝑ refectiouẽ gustat᷑ uid̾et᷑ ulumine cognntiois.
Querendo desid̾at᷑. gustatꝰ cdulcescit. cognitꝰ amat᷑. hnt chiini¬
ainatha odorem. paues soporem. coguitio auiorẽ. Oratio siqͥdẽ
redolet dm̃. paues sapiuiit. coguitio diligit. Iufundit autẽ
d̾s odori suauitatem. sapori dulcedinẽ. A mori delectatiouem.
Ut sit odor suauis. gustus dulcis. auior delectabił. ħouiua de¬

Expanded text:
ut nihil carnale quaerat dilectio, nihil haereticum doceat lectio, nut nihil carnale quaerat dilectio, nihil haereticum doceat lectio, nihil terrenum optet meditatio. In altari accenduntur thymiamata, in mensa ponuntur panes, in candelabris lucernae; thymiamata orationis, quaeritur Deus, per refectionem gustatur, videtur in lumine cognitionis. Quaerendo desideratur, gustatus dulcescit, cognitus amatur. Habent thymiamata odorem, panes saporem, cognitio amorem. Oratio siquidem redolet Deum, pDeus odori suavitatem, sapori dulcedinem, amori delectationem. Sit ergo odor suavis, gustus dulcis, amor delectabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
de altari aureo ⁊ mensa aurea et candelabris.
aurea. sũt ⁊ caudelabra de auro purissimo facta. In
altari acçedebant᷑ thimiamata. in mensa panes po¬
uebaut᷑. in candelabris lucerue. Altare uͦ sunt corda
electoꝵ. thumamata bona oꝑa. odor thiuiamatũ bo¬
ni oꝑis exemplũ. fumꝰ qͥ ascendit suꝑiꝰ. ẽ uitentio orati¬
ouis. q̃ ex affectu cordis. ad desid̾auda celestia tendit.
Nensa uͦ aurea ẽ diuina scͥptura Panes sunt apłi siue eoꝵ successoreᷤ
ex quoꝵ actib tauqͣm ex panib refitiunt᷑ fideł:um mentes. S pane
ꝓpositioiis ꝯueuient̾ possiunt apellari. qr. ad tmnitantlum ꝓpomint᷑
ituiu̾so orbi. Decẽ candelabra sunt decem legis p̾cepta. lucue: lu¬
men doct᷑ue. Posunt ħ ⁊ aliter diei. Sit gͥ altare. dilectio. Mensa:
lectio. candelabra: meditatio. Puritas auri iualtari ẽ auimꝰ ꝑfec¬
tus indilectione.Puritas aurs inmensa: sanꝰ intellectꝰ inlectio¬
ue. Puritas auri incandelabris: purus affectꝰ imeditatione.

Expanded text:
De altari aureo, et mensa aurea, et candelabris aurea, sunt et candelabra de auro purissimo facta. In altari accendebantur thymiamata, in mensa panes ponebantur, in candelabris lucernae. Altare aureum, sunt corda electorum; thymiamata, bona opera: ordo thymiamatum, boni operis exemplum. Fumus qui ascendit superius, est intentio orationis, quae ex affectu cordis ad desideranda coelestia tendit. Mensa vero aurea est divina Scriptura; panes sunt apostoli sive eorum successores, ex quorum actibus tanquam ex panibus reficiuntur fidelium mentes. Qui panes propositionis convenienter possunt appellari, quia ad imitandum proponuntur universo orbi. Decem candelabra, sunt decem legis praecepta; lucernae lumen doctrinae. Possunt et haec aliter dici. Sit igitur altare dilectio, mensa lectio, candelabra meditatio. Puritas auri in altari, est animus perfectus in dilectione. Puritas auri in mensa, sanus intellectus in lectione. Puritas auri in candelabris, purus affectus in meditatione,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ głam capitis eã infine inundi facturꝰ ẽ in uobi̾.
S ecoe resurectionẽ audio effectũ tñ eiꝰdem resurecti¬
onis exqͥro. Eredo uãꝙ qr resurecturꝰ sũ. s uolo scire
qͣlis. Sciendũ qͥppe ẽmͥ. utrũ in qͦdam alio subtili forsi¬
tam ł aerio. anin eo qͦ morior corꝑe resurgam. S siin ae¬
rio corꝑe resurexero. iã ego n̾ero qͥ resurgo. slam qͦmͦ
ẽ uera resurectio. si uera ñ pot̾it ẽẽ caro: Aꝑta gͥ sug

Expanded text:
quuntur gloriam capitis, eam in fine mundi facturus est in nobis. » Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sum, sed volo ut sciam . Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse vel aerio, an in eo quo maneo corpore surgam. Sed si in aerio corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera non potuerit car
Abbreviated transcription (Latin):
eis. qͥd hic statis tota die ociosi. Tota die ociosi stãt
qͥ omni temꝑe uite sue cessautes abono oꝑe. iu
foro uane głe torpentes ꝑseueraut. Audiant tñ
p̃lati causam occũ. Nemo uiqͥuut nos conduxit.

Expanded text:
eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquiunt, nos conduxit
Abbreviated transcription (Latin):
Nuo dicunt᷑ eẽ pueri ociosi uidelie ⁊ tepidi. portautes
p̃tatur pater multarum gentium .i. animꝰ genitor
uiultarũ cogicationũ. ascendit c̃ puero .i. c̃ corde̾ puro.
portans ignen ⁊gladium. nuianib. ꝑignẽ caritatem.
ꝑ gladium p̃dicationis u̾bum intelligimꝰ. Portat gͥ ignẽ¬
igładium in manib qͥ ꝙ auiat. ⁊ ꝙ p̃dicat᷑ implet opi
b. Ego inqͥd ⁊ puer reu̾tem̃ ad uos. slecesse ẽ ut ambo
recleant .i. uis rationis ⁊ puritas mentis. ut reu̾tant᷑
ad agendam curã carnis. ñ indesid̾iis s in necessariis
Semꝑ eium caro qͥrit affluentiam cẏbi. lib̾tatem
ocii. neccessaria uͦ inpendenda suut. ñ subtͣhenda.
S neuacet ocio dumn inpendit᷑ cyb seqͣntꝰ que con¬
ueniunt asino uirga scilicet ⁊ onꝰ Uirga correptionis
nouꝰ laboris. Inter uͥgam siquidem ⁊ onus. non ẽ
ocio locꝰ. Laboret gͥ hõ int̾ior ⁊ ext̾ior. ne dicatur

Expanded text:
Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
dum sompno torpescit inertie. ⁊ sompniis deludit᷑ cu¬
riositatis: conuocat ⁊ hortatur ext̾iorem. ut inclinet
aurem rumorib. loq̃tur uana mollib induat᷑: ma¬
ne comedat. gallꝰ cene t̾iinet lectionẽ. Euntib dormi¬
tum surgentes aduigilias obuient fr̾s. uigilautib il¬
lis dormiant. recdeuutib surgant. S melius forsitan eẽt
si nichil dic̾ent ꝙͣ si subtractis sillabis au dictionib
oscitando psalmos decautarent. ħ ÷ tarclitas ociosoꝵ
q̃ uichil oꝑaut᷑ ad horam. s seur comitant᷑ moram.
Hii sunt qͥexpectant cum asiuno nec ascendunt cum ysaac
nimontem portantes paleas ⁊istipłam q̃ ad asinum ꝑtuẽt.
ñ iguem igladium qͥ ꝑtinẽt ad sacͥfitiũ. Ait enĩ abra¬
ham ad pueros suos. Expectare ħ cũ asino. ego ⁊ puer c̃ad
Iorai̾imus reu̾tem̃ aduos. Pueri: sunt pueriles sensus
Anini. qͥ c̃ asuio expectant. q tarditatem semꝑ auiãt.

Expanded text:
dum somdum somriositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant.
Abbreviated transcription (Latin):
entie ex̃cicii ⁊ doct̾ue. Inpueritia labor discipliue.
usum duxit: insenid doceat. Est ⁊ alius labor int̾ior scilicet
cogitationis.⁊ mecditationis ut ad reqͥem ꝑiceluat coutẽ pla¬
tionis ut siqͥd ꝑ obliuione sub nube dubitationis lateat ob¬
scurum. fiat cogitatioue liquidum. melitatione liqͥdius
contemp latione liqͥdissimum. Cum enĩ aliqͥd decelestib of¬
fert menoria menti pͥus qͦsi confusum incogitatioue cer¬
nit᷑. pꝰ ea uͦ meditatione discertit᷑. ad ultiuũ uͦ coutempla¬
cione dinoscit᷑. Ascendit᷑ gͦ consid̾atione cogitatio. instam¬
matur discrecione meditatio. illuminat᷑ cogitatione¬
bona contemplatio. Est enĩ cogitatio im̃te qͣi fumuᷤ
inigne. meditatio: ꝙqͣ flãma cũ fumo. contemplatio.
rgnis c̃ flamnia sine fumo. Cum aũ mens ad consid̾au¬
sitate reuocat᷑. ⁊ sic fit qñq ut mens ociosa uoluptate

Expanded text:
et exercitii, atque doctrinae. In pueritia est labor disciplinae,et exercitii, atque doctrinae. In pueritia est labor disciplinae,usum duxit, in senectute doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis; ut, si quid per oblivionem sub nube dubitationis latet obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur, postea meditatione discernitur, ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cognitione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideransitate revocatur; et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
one mun̾is obtineat᷑. Sic ad huc cũ petro symon
magꝰ inorat᷑ in ecclla. morat᷑. ⁊ saphira cũ auania. Ppe¬
trum boni p̃lati. ꝑ symonẽ auaniam ⁊ saphiram.
mali subditi designant᷑. uoluit emere simon gr̾am.
isti obedientiam. anauia ⁊ saphyra abscund̾unt
partem substantie. isti uͦ negociis uicumbunt ad qͥrẽ¬
diaboli ⁊ dei. Audiam gͥ qͥd loqͥtur iuime dñs d̾s. Nuuqͥd
loquatur diabolus. uũqͥd loqͣtur caro. au mundꝰ. Uor
uxoris: uox carius. uox aũ caruis: noluptas. uox mun¬
gͥ uroris obedunt. qͥ carnis suggestionib ñ ꝯtradicũt.
plus uoci uxoris obecdiut qͦui creatori. Est aũ uox eͦ¬
qͥ etiam male oꝑautib obedire uissit. ut sic ingͣclia¬
ris. ⁊ egrediaris c̃ dd̃ sub saule.⁊ eundem honores. liez
reꝓbum cum samuele. Iuobedientes gͥ ⁊ suꝑbos se ip̃oᷤ
ẽẽ testant᷑ qͥp̃latis lic ꝑu̾sis. ñ obediunt. ⁊ eos ñ ue¬
nerantur. Nec bonis tamñ obeclias inialum. nͨ ꝑ uer¬

Expanded text:
one muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendiaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox munbediunt, qui carnis suggestionibus non contradicunt: et plus voci uxoris obediunt, quam voci Creatoris. Est autem vox Crequi etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in malo, nec perver
Abbreviated transcription (Latin):
pondꝰ laboris ⁊ estum solis. Portat moralit̾ pond̾ carne
fragilicatis. sustinet estus libidinis. Labore gͥ manu¬
um ad nichilat᷑ pondus tẽptationũ. ocio: inultipli¬
cat᷑ temptatio. Labore caro afflgit᷑ ocio nut̾tur. Iuuenis aũ
ĩocio: ꝙͣi iuuencus sine iugo. q̃ dum nontenet᷑ obedientie

Expanded text:
pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
norem. ũ ad laborem. ñ ad curiam. ñ adiuueam. Ioi
agitur de poude pecunie. ni deqͣntitate culpe:. de er̃a¬
minatione argenti. non depurgatione pecẽi. Sñt
tũ boui p̃lati qͥ oꝑarios ad laborem condueunt. u̾bo
die uiuenes. uesꝑe seues. Mane maurꝰ. meridie pau¬
lus. uesꝑe gentianus. ħ large accipimus uiuentutẽ
ut nou tantũ adolescentiam. s eciam maturam cõ¬
phendauiꝰ etatem. ħ ẽ etas labori congrua. In hac eta¬
te paulus uolens redim̾e tempꝰ. ñ solũ iustabat cõ¬
iuuatur lazarus ad uitam. Cum rachel ⁊ lia iacob
reu̾titur qũ aliqͥs desid̾io bene oꝑancdi gͣdieus. acti¬
ue ⁊ contemplatiue uite sociat᷑. Lazarꝰ uͦ adiutꝰ ini
terpretat᷑. Atunc resuscitat᷑. qñ aliqͥs hinc bonis o¬
ꝑib. hinc lacͥius amorte pec̾er lib̾atur. Nemo gͥ ala¬
bore ercusat᷑.ñ pueri. ñ uiuenes. ñ senes. sola tñ iu¬
uentꝰ portat pondꝰ diei. ⁊ estus. portat maturaliter

Expanded text:
d laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbodie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat conprecibus adjuvatur Lazarus ad vitam . Cum Rachel et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. Sunt eium q̃qͥam qͥ p̃latoꝵ suoꝵ occupa¬
tionẽ accusant. ingͦssus ⁊ egͤssus eoꝵ dampnant. causas
eoꝵ ignoraut. ⁊ sicoguou̾it tͣbaut: consiliis se in gerũt.
cur. qͦmͦ a quo fcm̾ sit querũt. Sic maria q̃ silentio de¬
b̾et eẽ marthe dethit. ⁊ q̃ u̾ba dñi audire consueuerat.
uerbositati seruit. ħ ẽ falsa maria. Est enĩ uera maria.
⁊ falsa maria. u̾a martha. ⁊ falsa marcha. Uera maria
tacet. audit: lacͥmat᷑. falsa maria conquerit᷑ ꝙ non e
uugat mortuum. Emit p̾cio boni oꝑis. frequentat de¬
sid̾io deuotionis ungit u̾bo consolationis. falsa maria
uendit. frequentat ñ sepulchrũ s forũ. Tnneo autẽ
ne c̃ redierit c̃ fatius uirginib: clausani inueniat
ianuam. Uera marcha conq̃rit᷑ q̃ sola ministrat qd̾

Expanded text:
scipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod noungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͦmͦ. ł qͣntũ uolunt. Inli uͦ qͥmale uiuunt ⁊ sub iectos
inale uiu̾e cogiuit: orrantes reuocãt. s fortes occidũt.
Reuocaut u̾bis. occidunt exempl. s. Religiosi uid̾i stu¬
deut: qr religiosos subse habent. Głant᷑ de eoꝵ patieu¬
tia ũ desua. qd̃ oꝑari nolunt imꝑant. oꝑant᷑ ip̃i qd̾ a¬
liis oꝑariis licitũ ñ eẽ putãt. sub iectos cogunt ip̃i.¬

Expanded text:
 quantum volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt
Abbreviated transcription (Latin):
cocta suffitiaut. ut sic̃ ait beatꝰ benedictꝰ qͥ ñ possũt
sen ex alio aliquo q. crudũ uesci possit. Incet̾is uͦ
dieb ꝓpt̾ causam ꝙͣ supͣ diximnꝰ. in hora p̾randii.
duo fercula cocta. uicena uͦ unũ crudum seu coctũ ꝓuelle
dispouentis habere licebit. Pret̃ ħ aũ sunt ⁊ alia pietatis
fercula. qͥ ad p̾latoꝵ dispensationẽ ꝑtiuent. Licet enm p̃
m̃sa sua aliqͥd ex coudescensionis beniguitate tnsmit̾e.
uͨ tñ eis iniustũ uid̾i deb qͦs fec̃ aliqͣ ꝯsuetudo fortiores. si
nuiꝰ pati uolentib siue ilł qͥ uinium patiuntur laborẽ.
uestib plac̾e̾ s morib. Quatuor aũ sunt inhabitu
sitas. Iuuilitate uana gła ⁊ simulatio. inp̾ciositate suꝑ¬
bia aũ delectatio. inpaucitate. intolłatio. seu desꝑatio.
Iusuꝑfluitate uͦ. amor scłi ñ amor celi. auior palacii ñ
amor ꝑadysi uotaut᷑. Ucami gͥ iedioc̾tatis mensura.¬

Expanded text:
cocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt centibus, seu ex alio aliquo, quod crudum vesci possit. In caeteris vero diebus propter causam, quam supra diximus, in hora prandii duo fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim prmensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu sitas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi nota
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑmittunt ad ipem. qr extincto caritatis igne nõ
infundunt hne actioni cordis dulcedinẽ. Carnẽ cru¬
dam ñ coctã querunt. qr t̾bulationis ignẽ fugientes pan¬
ꝑtati ⁊ labori se subtͣhunt. Incamino ⁊ enĩ pauꝑtis deco¬
qui solent uitia caruis. Parnẽ cruclã iecͥco desid̾ant:

Expanded text:
non permittunt adipem. quia exstincto charitatis igne non non permittunt adipem. quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Carnem crudam, non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desiderant,
Abbreviated transcription (Latin):
male uiu̾e uolũt. Qbñ uiuũt. ⁊ sub iectos male uiu̾e
ꝑmittũt: exemplo qͥppe p̃cedũt. s c̃ corrigendo ũ
iucrepau errantes delinquut. Licet enĩ bũ uiuãt.
necesse tũ est ut degrege sibi cõmisso gregis dũo ratio¬
uem redd nt. Cur suscipiant curam gregis. ⁊ fugiũt
pondꝰ laboris. Sinescunt. cur suscipunt : Si scunt ⁊ pec¬
care ꝑuitunt. c̃ soli bene uiu̾e possent: cur mortem
u currunt: Tales p̃lati nutͥunt filios eli. qͥ cũ mulie¬
rib q̃ obseruant ad hostium tab̾nacłi doriiunt. qͥue
uentes in sylo sacͥficare non ꝑuuttũt. s auteꝙͣ. incẽ¬
dat᷑ ad eps: carueni crudam rapiunt. Quasi filii
sunt hely qͥ subp̾latis bũ uiuentib disolute uiuñt.
qͥ cũ mulierib dormiũt. cũ uel ħ realiter aguit.ł cͣ
caruis desid̾iis se coniungunt. Illos qͥ ueniunt in sy¬
lo ue sacͥficent impediunt. ẽ nouit̾ conu̾sos u̾bis
⁊ exemplis. ab excicio bũ oꝑationis au̾tunt. Accendi

Expanded text:
 vivunt, et subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiunt, cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos qui veniunt in Silo, ne sacrificent impediunt, cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae actionis avertunt. Accendi
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝙ. non potes ꝓuid̾e ꝙ uescis. Quatuor ex his q̃ p̾diximꝰ.
id÷ stulticia ⁊ inertia. cupiditas ⁊ suꝑͥia. negligentiam
qͥdam ꝑcinet consiliũ. ad cliscretionẽ iuditiũ. adhumili¬
catẽ custodia. ad caritatẽ diligñtia. Consiliũ ꝓuidentie
seꝑat abonis mala. uiditiũ discretiõis eligit. q̃ meliora sũt.
humilitatis custodia uirtutũ. euitat dampuũ.diligũtia
ꝑicłm. In his uegligentia locũ ñ ht̃. Illo uͦ qͥ puideutie oc¬
culos stulticie caligine cooꝑtos hñt. qͥ ab ex̃citio boni oꝑ¬
is iuerces torpent. qͥ ꝑcupiditatẽ ad uolutuosa distra¬
huut᷑. ⁊ ꝑ suꝑbiã humilib ñ condes ceudũt. illos dico
negligentia pꝰsidet. ⁊ eoꝵ dissoluit actioues. ꝑ stulticiã
intra uegligentia ꝑ iuertiam mauec. cupiditatis desi¬
derio pascitur ꝑsuꝑbiã regnat. Audiat gͥ negligens
cendens locũ. clauso silentii hostio claustralium gͣgẽ.
i pace custodit. Auimã pouit qͥ solus int̾ munda

Expanded text:
le quod non potes, providere quod nescis. Quatuor ex his, quae praediximus, id est, stultitia et inertia, ambitio et superbia negligentiam quidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens cendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. Animam ponit, qui ad sustin
Abbreviated transcription (Latin):
ratio manifestat. Et uocẽ meã in qͥd audiunt. Tres sẽ
pastoris uoces. suauis scilic dulcis ⁊ alta. S̾uauis adin¬
.firmũ. ad morientẽ dulcis. ad surdũ ꝑtinet alca. In¬
Audiunt aũ qͥ obecliũt. audit enĩ qñꝙ. iufirmꝰ suauẽ
uocẽ ꝯsolatioĩs. desꝑans: dulcecliuẽ obsecrationis. Sur

Expanded text:
ratio manifestat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Inaudiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmus vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrati
Abbreviated transcription (Latin):
Anuĩa ponit qͥ ad sustinenda iurgia rei familia¬
ris solus exit. qͥ uit̾ adulantiũ. ac detͣhentiũ luigͣs
nedius incedit. qͥ ꝑ infirmitatis laborat. ⁊ laboran¬
tes pascit. cousolat᷑ pusillanunes. ⁊ c̃ suꝑbis increpando cõ¬
tendit. Palis pastor dic̾e pͭ. cognosco meas. ⁊ cognoseunt me¬

Expanded text:
Animam ponit, qui ad sustinenda jurgia causa rei familiaris solus exit, qui inter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas,
Abbreviated transcription (Latin):
maneat ꝑ seuerante. Tenet aũ pastor unitatem c̃
grege qu̾ non diuidit᷑ asubiectis p̃ciosiorem habitũ
uł ꝑdelicatiorem cybi. dũ fit unꝰ ꝑc̃passionẽ c̃ infir¬
mis ꝑ dispensationẽ cũ clelicatis. ut c̃ apło dic̾e possit.
Dmuib oĩa fẽs sũ ut om̃s lucͥfac̾em. Pastor uͦ negligẽs
fugit. eiuit enĩ qͥdam p̃lati qͥ fugiunt qd̾ p̃cipiunt.
Cũ enĩ hoña gͣuia umportabilia imponũt. ⁊ea digi¬
to mou̾e nolunt. fuguuit ꝙ p̃cipiũt. fugiunt ẽ se sb̃¬
trahunt. fuguint q̃ ꝑ alienas domos uagantes discur¬
riuit. fugiunt qͥ que sua sunt qͥrunt. fuguint qͥlicet
p̃sentes sint. c̃ uegligentias ud̾ut: se subsilentio ab¬
scuudunt. fuguint qͥ remoti acõuẽtu sub ocio ui¬
uunt. qͥ ac̃ inuni fr̃m consilio recedunit. qͥ pͣua agñt
⁊ rep̃hendi nolũt. uñ b̃s gregoriꝰ dic̃. Libet inqͥd dũ li¬
cent̾ etiã illicita factunt subditoꝵ nemo contra dicat.

Expanded text:
erseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicit
Abbreviated transcription (Latin):
potestate offitio. fuit enĩ xͦ sacerdos. rex.⁊ munst̾.
Saẽdos c̃ ui ara crucis se ip̃m hostiam daret. rex c̃
aliguo reguaret. minist̾. c̃ petͥ peclił aqͣm inini¬
straret. Sac̾doti gͥ diguitas. regi potestas. miuistro
c̃ petit officiũ. Dignitati debet᷑ reuerentia potestati.
p̾latis. cͥo. Noune ihis sub iecti p̃latos imitari deb̾eut.
Non. S cum uid̾int p̾latos indignitate humiles. impote¬

Expanded text:
potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in pote
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt. Ip̃i ũ flagellabunt᷑ leuiꝰ penis. s tormentis
gͣuiorib cruciabunt᷑. Eͥo aũ dicam de ilł qͥ uagi ⁊ ociosi
uacantes fabuł. ⁊ uiudantes aginiꝰe u̾boꝵ. fr̃ib labori
manuum statutis horis iustantib subsanuantes detra¬
lonicenses scͥbit apłc dicens. Denuntiamꝰ uob̃ fr̃s innoĩe¬

Expanded text:
agellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannantes detralonicenses scribit Apostolus dicens: Denuntiamus vo
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enĩ res eqͣliter diuidit᷑ c̃ ille qͥ diuidit ꝓnt euiq
opꝰ ẽ singłis partit᷑. In ħ młti młtocieus decipiunt᷑: c̃de¬
licatiori alicui usum lautioris cẏbi concessum uiderint.
nast̾io ubi qͣntum pꝰsunt fint diuites laboriosi. fiant
pauꝑes delicati. Hii mñsurã qͥrunt uoluptatis ñ nec¬
cessitatis. Qͥtuor ꝑsimilitudinẽ dicunt᷑ eẽ meusure .i.
ht̃ ꝑ suuilitudin̾ẽ p assignari. Auaritie m̃sura ẽ
nimia parcitas. m̃sura uͦ uoluptatis. suꝑfluitas. ien¬
tem excedit dispensatio uecc̃itati nuscd̾iter ad dit. nec¬
cessitas debitũ indigentie reqͥrit. Solent mercatores du¬
ab qñq mensuris uti. uua qͣ uendentes sua distͥbuũt.
culo sifbiectis munistre̾nt. ip̃i aũ pleno suꝑfluitatiᷤ ucun¬
t᷑ modio. parcitatem p̾dicant sub iectis. s ip̃i uoliuita¬
tẽ secunt᷑. Siuit etiã alii mercatores qͥ rectis utenteᷤᷤ
mensuris. ementi muuꝰ ex sola benignitate miscd̃it̾

Expanded text:
dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. nasterio ubi, quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, non necessitatis. » Quatuor per similitudinem dicuntur esse mensurae, id , per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mennenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, culo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericord
Abbreviated transcription (Latin):
concedimꝰ. Si aũ locꝰ aũ pauꝑtas ꝙ conceclimꝰ negau̾it.
omuib cỹboꝵ gen̾ib solũ carnis excludit usum. cet̾a
ũ coucedit. ac benigne submunstrat. Inhis cyboꝵ gei̾nb¬
q̃ nẽcei fr̃m licita fore diximꝰ cͥa sunt᷑ obseruanda .i. mo¬
dus. mensura ⁊ num̾us. Modꝰ. ut modate utamur appo¬
sitis. m̃sura. ut apposita sustentationi ñ delectationi sufi¬
tiant. nunierꝰ ut ex aliqͦ ꝙpositoꝵ reficiam᷑ ne abstinẽ¬
tia uimia caro afflicta defitiat. ai sat̾itate luxuriet.
Inmensura deb eẽ eqͣlitas. ñ qͣutitatis s sufficientie:

Expanded text:
concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum gen fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
epbi spͥes. hora ⁊ mñsura. ue illicitũ aut extra horam. au
extia mensurã aliqͥd sumamꝰ. Iilicitũ coniedit adam in
ꝑadẏso ⁊ expellit᷑ ⁊ extͣ horã ionathas a pr̃e nialedicitur.
popłs uͭ isił ad sepulera concupiscentie ultͣ mensura
Horeidit᷑. Transgredit᷑ adam p̾ceptũ dñ. frangit iona¬
thas ꝙ obserrabat. młtitudo popłi decipitur isrł usa¬
turitate eybi. Sic gͥ tusgressio meruit expulsionẽ. ne¬
gligentia uoti cõmunis malelictionẽ. saturitas mortẽ.
Inhis fix cotidie decipiin. dũ ñimurantes indeserto ẽ
grecum. ⁊ qd̾ cõmunit̃ afr̃ib tenet᷑: uegligeuter obser¬
uamꝰ. Nũc aũ tͣuseauiꝰ adea q̃ neccitati frm mecliocͥtas
tur. butyro ⁊oleo seu lacte ñ sagunine pulm̃ta eoꝵ con¬
diant᷑. a caruib abstineaut uͥ aũ necc̃itate aũ dispensa¬
tione extͣ comientũ alicubi concedat᷑. Uino liceat uti fr̾il
cundia dicturi suinꝰ. ue sciłic ꝙ miscd̾it̾ concedit᷑ ut aqͥ¬

Expanded text:
cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur ; extra horam Jonathas, et a patre maledicitur ; populus vero Israel ad sepulcra concupiset occiditur . Transgreditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in deserto cum ommuniter a fratribus tenetur, negligenter observamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas tur, butyro, aut oleo seu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribcundia dicturi sumus ne, scilicet quod misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
dia pecc̃oꝵ. quia manis uenter ⁊ habitus luctuosus. ambiti
&e due. pellice̾a una. suꝑ pelliciũ. pelles sine palliũ capa. fe¬
moralia. calige pedules ⁊ ꝓpter labiorem scapulare. Lectua¬
lia uͦ huiusinodi erunt culcitra defloccis liuea. capitale lin¬
theum auriculariũ. ciugulũ. cutellũ. pectem. acus. grafiꝰ.

Expanded text:
dia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuosus ambitionostrorum tunicae duae, pellicea una super pellitium, pelles sine pallium, cappa, femoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis linea, capitale linteum, auricularium, cingulum, cultellus, pecten, acus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾e respitiunt. de rident eos. de trabunt ilł. uacantes o¬
cio. pouentes symbolũ. qͣ canes deute liuido osfa pauꝑni
frm corrodentes: odientes sacum ieronimi tunica bñdie¬
li matulã eulalii. Lacͥmas arsenii. nuditatẽ apłi. ollan
atem sectando cdicturi sumꝰ. ordiue congruo
consid̾anda nob̾.iiii. occurrunt. Scilicet q
suit quiteneant ordiuẽ: au qͥ teueant ubi maneant. ⁊ undẽ
uiuant. Ut plures. sint ⁊ boni ꝓpositi. ut cohabitandi suppe¬
tant edifitia. ⁊ uictui habeaut necessaria. Sit tũ iinium̃o
possessis frugalitas. ne si cͤuerit tui ba: uascat᷑ turbatio.
aũi ꝓdificultate ꝓpositi surrepat. desꝑatio ne eredifitioꝵ
magnitudine sub iutret elatio. aut exhabundantia ierũ

Expanded text:
latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes olatere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam ritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numepossessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex ab
Abbreviated transcription (Latin):
cos fac̾e: ñ fatiat iuimicos. t̾cium. ut si istud sup¬
petit sententia discedat. qͣrtum aũ. siqͥs cedentem
ire. haberes ⁊ qͣrtũ ut cdisceclas magis. ⁊ uindiciã do̾
li spatium dilatauimꝰ in pace eohabitantes ⁊ nosinet¬
ip̃os ꝑ patientiã inuicem sub portantes. deo autẽ uindic¬
tam cõmutentes. fiuem ponamus. explicit lib̃ pͥmis.
de his q̃ adedificationem claustri mrat̾ralis ꝑtuient. qͥb¬
lit. te c̃gaudent. Scio tñ km̃e młtos e̾ẽ inmaiorib eccłiis.
qͥlicet multa possideant. iu aliis cũ pauꝑtatẽ ainant pos¬
tis diligunt. ⁊ ea q̃ depauꝑtate scͥpta sunt. studiose legunt.
legentes se ip̃os conspitiunt. ⁊ sub honẽ diuitiarũ dolen¬
tes geniunt. hii sunt pauꝑes sp̃u: ñhabitu. Nos aũ ad o¬
culuni pauꝑes sumiꝰ. locũ mutauimꝰ ñ auimũ. uestem
ũ mentem. Sũt etiam inmaiorib eccliis aliqͥ sublimes
oclis. inflati suꝑbie sp̃u. qͥ pauꝑes fr̃es c̃ suꝑuen̾int. ex

Expanded text:
cos, non faciat inimicos. Tertium, ut si istud non suppetit, sententia communi discedat. Quartum autem, ut si quis cedentem irae . Habes et quartum, ut discedas magis, et vindictam Deo imi libelli spatium dilatavimus, in pace cohabitantes, et nosmetipsos per patientiam invicem supportantes, Deo autem vindictam committentes, finem ponamus. LIBER SECUNDUS. de iis quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibulitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, postis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos auulum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex
Abbreviated transcription (Latin):
taret c̃ uepote. Pmum remouit dicens. uon sit rera iu¬
tͥ me ⁊ te. scd̃m cũ dic̾et. neq uter pastores ineos ⁊ pa¬
stores tuo. t̾cium posuit. ecce inqͥd tota t̾ra. añ te. hoc
⁊ si deme. si de amico. si de possessionib dissensio est oĩb
ceclo. Si aũ de morib non conuenit: discede ame. O
qͥnta p̃misit aũ abrham. ue cog̾etur auepote disce¬
dere. S etiam ħ uirtutis ẽ ac discipline. Dix aũ nos qͥ¬

Expanded text:
dicens, non sit rixa inter me et te; secundum, cum diceret, neque inter pastores meos et pastores tuos . Tertium posuit: Ecce, inquit, tota terra ante te, hoc est, si de me, si de amico, si de possessione dissensio est, omnibus cedo; si autem moribus non convenit, discede a me. O quanta promisit nepoti Abraham, ne cogeretur a nepote discedere. Sed etiam virtutis est hoc, ac disciplinae. Dixit enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦdaui eiꝰ decore captꝰ sequendam putet. de inde pediᷤ¬
se qͦs eiꝰ nesciens qͥb incedit comutata. sobrietatem scilii
⁊ modestiam acu̾iecundiam. parsimoniam cybi. fu¬
gam lasciue. seriam cautiouẽ. sollicitam custodiam.
subito aut eb̾etatis suocensus calore. aut ip̃iꝰ carnis
estu. aut occursu forme decencioris. ne qͣꝙͣ se teneat.¬
uͦ legi carnis repugnet nonne dic̾. Putabami rem fa¬
ciliorem castimoniam seqͥ supͣ hum̃os ineos. supͣ uire
sensuũ meoꝵ. Et conu̾sus ad aliquẽ mouitorem sui
qͥ studuerit meiꝰ ineutẽ induc̃e ad siduitatẽ castimonie.
dicens ñ arduã fore nͨ impossibile s plurib socian
finitimam studiosis. ꝯuenientẽ uoluntariis: qͥd hec
uiqͥd fecisti mͥ. Quare non dixisti mͥ qd̾ uxor tua ẽ.¬

Expanded text:
 captus decore sequendam putet, deinde pedissequas ejus nesciens, quibus incedit comitata, sobrietatem scilicet et modestiam ac verecundiam, parcimoniam cibi, fugam lasciviae, seriam cautionem, sollicitam custodiam, subitoque ebrietatis succensus calore, aut ipsius carnis aestu, aut occursu formae decentioris, nequaquam se teneat, nec carnis legi repugnet, nonne dicit: « Putabam rem faciliorem castimoniam sequi. Supra humeros meos, supra vires sensuum meorum. Et conversus ad aliquem monitorem sui, qui studuerit in ejus mentem inducere assuetudinem castimoniae dicens non arduam fore nec impossibilem, sed pluribus sociam, finitimam studiosis, convenientem voluntariis. « Quid hoc, inquit, fecisti mihi? » quare non dixisti mihi, quia uxor tua e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarum c̃ uenissent ad domũ helisei. p̃cepit heliseus
coco suo ut eis refectiouem pararet. Cũ aũ gustassent
illi pulm̃tum c̃herbis coctũ ⁊ iuuenissent amaris¬
mum: ceꝑunt clamare᷑ mors in olla homo d̾i mor
in olla hõ d̾i. ¶Ua helisei differt ab egyptiis ollis. Ille
um condiunt᷑. unde ꝓcedit iniqͥtas. ħ helisei farina
dulcorat᷑ que ẽ caritas. Illoꝵ dulcedinem seqͥtur ama
heliseus accepit faruam ꝗͣ ip̾e habebat. ⁊ posuit in
ollam. ⁊ sic factũ ẽ dulce ꝙ ꝓͥus amarũ extit̾at. heli¬
seus qͥ solaris int̾pretat᷑ xp̃m de signat. cocus docto¬
res. pulm̃tũ u̾bum d̾i. farina. caritatẽ. Ponit gͥ he¬
liseus farinaui iupuliñto. qũ aliqͥs ꝑ habundãtẽ caritati
uisitat᷑ adu̾o ut eui grossior eybꝰ fastidio pͥus extiterat:
habundat enĩ caritas eum diligit᷑ iuimicꝰ. s ñ dũ
ꝑ fecta est nͥ ꝑata sit mori ꝓ prerimo. Nemo enim
nio suo mori ũ ꝑtimescit. ħ foras mitit cunorẽ. ħ dnm̃¬

Expanded text:
arum cum venissent ad domum Elisei, praecepit Eliseus coquo suo ut refectionem eis pararet. Cum autem gustassent illi pulmentum in herbis coctum, et invenissent amarissimum, coeperunt clamare: Mors est in olla homo Dei, mors est in olla homo Dei . Olla Elisei differt ab Aegyptiis ollis. Illaeum condiuntur, unde procedit iniquitas, haec Elisei farina dulcoratur, quae est charitas. Illarum dulcedinem sequitur amars Eliseus accepit farinam quam ipse habebat, et posuit in ollam, et sic factum est dulce, quod prius amarum exstiterat. Eliseus qui solaris interpretatur. Christum designat, cocus doctores, pulmentum verbum Dei, farina charitatem. Ponit ergo Eliseus farinam in pulmento, quando aliquis per abundantem charitatem visitatur a Domino, ut cui grossior cibus fastidio prius exstiterat, Abundat enim charitas, cum diligitur inimicus, sed non est perfecta, nisi parata sit mori pro proximo. Nemo enim proximo mori non pertimescit, haec foras mittit timorem
Abbreviated transcription (Latin):
gionis idiseͤce rapunt. uocum fatiunt ꝓfessiomis ui᷑¬
culo constͥngunt᷑. Cũ aũ religionis ordiuem uł ꝯsuetu¬
enimi pͥ ferre claustri teclium diuturnitatẽ silentii. pond̾
suami ex pellentes eam ut liberi remaneant megyrno.
Adituunt enĩ habitum religionis. ⁊ uidesidiis sue caruiᷤ
ꝑseuerant. Abraham uͦ abscedit ab egypto iu bethel. ⁊. car¬
ualum uoluptatum. consortia deserens. indomo di manei
ħ eui in tp̃tat᷑ bethel. domꝰ d̾i. Abraham religionis est
forma. exemplũ cohabitantium. Eria sunt qͥ pacem coha¬

Expanded text:
faciunt, professionis vinculo constringuntur. Cum autem religionis ordinem et consuetuse. » Quis enim potest ferre claustri taedium, diuturnitatem silentii, pondus  expellentes eam ut liberi remaneant in Aegypto. Abjiciunt enim habitum religionis, et in desideriis suae carnis perseverant. Abram vero ascendit ab Aegypto in Bethel, id est, carnalium voluptatum consortia deserens, in domo Dei manet. Hoc enim interpretatur Bethel domus Dei. Abraham religionis est forma, exemplum cohabitantium. Tria sunt, quae pacem coha
Abbreviated transcription (Latin):
abosi moralit̾ designant. Padauer ẽ qi data caro qͣi uer¬
mib Sic̃ enuum caro put̾cla u̾mib nut̾mentũ p̾stat sic
carnales affectꝰ cogitatiões ꝑu̾sas nut̾ͥunt. Aues celi illos
designant. qͥ aliis ꝯtẽplationis ad cogitanda celestia sub¬
ieuant᷑. Bestiis t̾re coaptant᷑ illi qͥt̾ram suã nou̾unt ex¬
colere. qͥ neccessitati fr̃m t̾rena muinistrant rei familia¬
ris euram gerentes. qͦs alibi designant. rachel. ⁊ lya. ⁊
iuartha ⁊ muaria. his auib celi ⁊ his bestiis t̾re. cadau̾.
res mundi reuuntiatio. optunos aũ religionis coha¬
bitatio. Muudꝰ bonis ẽ pessimꝰ. religio uͦ etiã mał ẽ optima.¬
fac̃ enĩ qũꝙ debonum malo. debouo meliorem. de meliori
optimũ. Et ħ fic qũ d̾s uisitat impiũ. Uũ psalmista. Ui¬
sitasti t̾ram ⁊ ineb̾asti eã. Uisitat d̾s ualã. ⁊bonam t̾rã.

Expanded text:
oraliter designant. Cadaver est quasi caro data vermibus. Sicut enim caro putrida vermibus nutrimentum praestat, sic carnales affectus cogitationes perversas nutriunt. Aves coeli illos designant, qui alis contemplationis ad cogitanda coelestia sublevantur. Bestiis terrae coapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis terrae cadaverres mundi renuntiatio, optimos autem, religionis cohabitatio. Mundus bonis est pessimus, religio vero bonis et mae malo bonum, de bono meliorem, de meliori optimum, et hoc fit quando visitat impium Deus. Unde Psalmista: Visitasti terram et inebriasti eam . Visitat Deus et bonam et