comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne illa loca frequentẽt. ut qui recte sa¬
puint. nulla ibi suꝑstitione deuicti
teneant᷑. ⁊ o mĩo nullamemoria mar¬
tirũ probabilit̾ accipiat᷑. nisi aut ubi
corpus. aut reliquie certe sunt. aut¬
ubi origo alicuius babitationis. uł po¬
sessionis. uł passionis. fid elissima origi¬

Expanded text:
ne illa loca frequentent, ut qui recte sapiunt nulla ibi superstitione devicti teneantur. Et omnino nulla memoria martyrum probabiliter acceptetur, nisi ubi corpus aut reliquiae certae sunt, aut origo alicujus habitationis, vel possessionis, vel passionis fidelissima origi
Abbreviated transcription (Latin):
nullã maculã filio infligere potest.
Namq unus quisq ex suo admisso sor¬
ti subieit᷑. nec aliemeriminis successoꝵ
ꝯstitutͣ. Idẽ q ⁊̃ diinifr̃s ierapolita¬
quarto. ꝑ fidia parentũ filiiᷤ obeẽ ñ de
u deibaptigati sipꝰea p̃uarican. be¬
tes in xp̃m qualib pena dãpnati extite¬
rint. arebus eoꝵ fideles filios exebadi ñ
oportebit. Quia scͥptum ẽ filius ñ por¬
tabit imquitatem patris. It̃ aug̃ adbo

Expanded text:
nullam maculam filio infligere potest. Namque unusquisque ex suo admisso sorti subjicitur, nec alieni criminis successor constituitur. Idque divi fratres Hierapolitarfidia parentum filiis obesse non deudei baptizati, si postea prevaricantes in Christum, qualibet pena damnati extiterint, a rebus eorum fideles filios suos excludi non oportebit quia scriptum est: Filius non portabit iniquitatem patris. Econtra do
Abbreviated transcription (Latin):
iquis p̃bendas. uł prioratũ tauerit.¬
seudenatũ. aut honorem. uł ꝓmotio¬
nem aliquã eccłasticã. seuq̃dlibet sacra¬
mentũ eccłasticũ. ut puta erisma. uł o¬
leũ sc̃m. ꝯsecrationes altariũ. uł eccłaꝵ
int̃ ueniente ex ecrabili ardore auaritiae
ꝑpecuniã acquisiuit. honore male aoq¬
sito careat. ⁊ eptor. atq uenditor. ⁊ int̃¬
uentor. nota infamȩ ꝑcellant᷑. ⁊ nec ꝓ
pastu. nec subtenptu alicuius ꝯsuetu¬

Expanded text:
quis prebendas seu prioratum, archidiaconatum aut honorem uel promotionem aliquam ecclesiasticam seu quodlibet sacramentum ecclesiasticum utpote crisma uel oleum sanctum, consecrationes altarium uel ecclesiarum interueniente execrabili ardore auaritie per pecuniam adquisierit, honore male acquisito careat, et emptor et uenditor atque interuentor nota infamie percellantur. Et nec pro pastu nec sub obtentu alicuius consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. Nonͥ aũt uiduã. aut repudiatã. ꝗa
ꝓpt̃ hoc de inceps. nec ad sub diacona¬
tũ ꝓuebi poti̾t. neclaicus nisiuirginẽ
sortitus uxorem aut bigamus ad cl̃ica¬
tũ. uł siquis exp̃fatis ordinib desid̾ãt
ad subdiaconatũ ascendẽ non potest
sine consensu uxorissue. ut fiat de.
mine eoscogente. neq ꝑmittit᷑ p̾ea
uxor uingi eid̾ marito suo carnaliter
nec cuiquã nubere inuita. aut post

Expanded text:
tit; non autem viduam repudiatam; qui propter hoc deinceps nec ad subdiaconatum promoveri poterit, nec laicus non virginem sortitus uxorem, aut bigamus ad clericatum. Quod si quis ex praefatis ordinibus desiderat ad subdiaconatum ascendere, non potest sine consensu uxoris sumine eos cogente. Nec permittitur postea uxor jungi eidem marito suo carnaliter, nec cuiquam nubere in vita aut post
Abbreviated transcription (Latin):
Due res sunt: conscientia. ⁊ fama.
conscientia ẽ necessaru tibi. ⁊ fama.
ꝓximotuo. Quifidens conscientiȩ
negligit famãsuã. crudelis ẽ. Et infra.
Nulli licet insocietate ur̃a abere aliꝗͥ
pͥum. s forte aliqui habent. Nulli
licet. s quihabui̾nt. facuint qd ñlio.¬

Expanded text:
Duae res sunt, conscientia et fama. Conscientia necessaria est tibi, fama proximo tuo. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est. Et infra: Nulli licet in societate nostra habere aliquid proprium; sed forte aliqui habent? nulli licet, si qui habent, faciunt quod no
Abbreviated transcription (Latin):
Et infra. Quicũq ur̃m cõmunem
uitã susceptam habet. ⁊ uouit se nicħ
ꝓͥum habere. uideat nepollicitatio¬
nemsuã irritamfaciat. sed hoc q̃d
dño ẽ pollicitus sid lit̃custodiat. ne
dãpnationem. sed premiũ sibi acꝗ¬
ꝓut melius pot non ꝑficere Grauiꝰ

Expanded text:
Et quicunque vestram communem vitam susceptam habet, et vovit se nihil proprium habere, videat ne pollicitationem suam irritam faciat, sed hoc quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat ne damnationem, sed praemium sibi acqprout melius potest, non perficere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad uis ꝑtinet sa certdotum. ꝓpt̃ q̃d
in excusabilis erit omĩs quia dño. ⁊
inuadit. ut eripit ⁊ usq ademenda¬
tionẽ. eccłieq satis factionẽ ut sacri¬
legus uidicet᷑.⁊ si emendare noluĩt¬

Expanded text:
 ad jus pertinet sacerdotum; propter quod inexcusabilis erit omnis qui quae a Doinvadit, vel eripit usque ad emendationem Ecclesiaeque satisfactionem, ut sacrilegus di
Abbreviated transcription (Latin):
donensis tenorem optimi concił.
monachis quãuis religiosis ad nor¬
mã scĩ benedicti int̾ claustrũ mora¬
ri p̃cipimus. iucos. castella. ciuita¬
catione om̃io cessare censuimus
nisi forte quis de suȩ anime salute
sollicitus. ut eorũbabitu assumat.
eos int̾claustrũ ꝯsulere uolui̾t. It̃
Monachi
qui ft̃ inciuitatib ep̃o debẽt ẽẽ sub

Expanded text:
donensis tenorem optimi concilii monachis quamvis religiosis ad normam S. Benedicti intra claustrum morari praecipimus; vicos, castella, civitacatione omnino cessare censuimus, nisi forte quis, de suae animae salute solicitus, ut eorum habitum assumat eos intra claustrum consulere voluerit. Monachi, qui sunt in civitatibus, episcopo debent e
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum hõib. dsaũt qui uidet
in abscondito. ꝑspiciens eiusmentẽ
⁊ animos uicis ac passionib seruien¬
tem.⁊ incordecius non se diligi. s anͥ
auaritiã. aut libidinem. auiactãtiã
uł alia huius mõi. istum talem. ipse dñs
tradidit sarbane. quomͦ eũ tradidit
sathanȩ: discedit amente eius. ⁊ aũ¬
tit se ⁊ refugit a cogitationib eiꝰ maliᷤ.
culte. excoĩcationis contraxerit penam.
non ẽ ab eius excõicatione cessancdum.
Unde dñs in euangłio. Tẽ demũ pecca¬
torẽ dixit habendũ sicut echincũ ⁊ pu¬
blieanum. cumetcłam audire ꝯtẽpsi̾t.

Expanded text:
 qui videt in occulto, perspiciens ejus mentem et animam, vitiis ac passionibus servientem, et in corde ejus non se diligi, sed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia hujusmodi: istum talem ipse Dominus tradit satanae. Quomodo eum tradit satanae? Discedit a mente ejus, et avertit se, et refugit a cogitationibus ejus malisculte excommnuicationis contraxerit poenam, non est ab ejus communione cessandum. Unde Dominus in evangelio tunc demum peccatorem dixit habendum sicut ethnicum et publicanum, quum ecclesiam audire contempserit.
Abbreviated transcription (Latin):
quentes in manus inimicoꝵ. sed peos
qui eccłiȩ p̃sident. ⁊ potestatem habeq̃
nonsolum soluendi. sed ⁊ ligandi. Ina¬
Et ut michi iudetur duplicit᷑ etiã nũc
tradunt᷑ hoĩes de eccłampotestate ga¬
buli. hoc mõ qͦ suꝑius diximus cũ de¬
lictumeiꝰ manifestũ sit ecłiȩ. ⁊ ꝑsaẽdo

Expanded text:
eos, qui Ecclesiae praesident, et potestatem habent non solum solvendi, sed etiam ligandi, traEt ut mihi videtur dupliciter etiam nunc traduntur homines de ecclesia in potestatem Zabuli. Uno modo, quo superius diximus, quum delictum
Abbreviated transcription (Latin):
uilimundo ep̃o. Sane q̃d suꝑ ricardo.¬
⁊c̃. Require infracausa. Quidã ep̃s in
brsim lapsus. Hinc ⁊̃ xp̃s in euangłio.
Zisamadicit eẽ tolleranda usq ad meᷤ¬
Mali abonis penitus separari ñ

Expanded text:
uitmundo episcopo: Sane quod super Richardo. Require in causa: Quidam episcopus in haeresim lapsus. Hinc etiam Christus in evangelio zizania dixit esse toleranda usque ad mesMali a bonis penitus separari n
Abbreviated transcription (Latin):
equiuocationis iure fit. ⁊ necessitate.
uulgaris appellationis. potius quã
ulla causa cognationis. Txor fr̃is.
fratrissa potins quã cognata uocatur.
intrantes. Uirͥsoror glos appellatur.
Sororis aũt uir. non ht̃ speciale no¬

Expanded text:
equivocationis jure fit et necessitate vulgaris appellationis, potius quam ulla causa cognationis. Uxor enim fratris fratrissa potius quam cognata vocatur. intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale no
Abbreviated transcription (Latin):
titis. Si em̃ fr̃tuus uulnus habet incor¬
ꝑe. qđ uelit occultai̾ cũtimet secari. ñ¬
ne crudelit̃ ate siletur: ⁊ misericordit᷑
indicat᷑. Quanto gͦ potius debes ma¬
Nec qui parcit ẽ amicuᷤ. neeqͥu̾berat ẽ

Expanded text:
titis. Si enim frater tuus vulnus habet in corpore, quod velit occultari, dum timet secari, nonne crudeliter a te siletur ac misericorditer indicatur? quanto ergo potius debes maNec qui parcit e
Abbreviated transcription (Latin):
tun. sub potestate sint eiꝰ qui in ea
patrũ. neq ꝑp̃sũptionẽ recedant a
suo ep̃o. Eos uõ qui ausi fuiñt rescin¬
dere huiusmodi institutionẽ. quo¬
cũq modo. uł sinoluint subiacere
ordinationẽ subiaceant. condẽp
qui pauperũ dispositioni. uł mõas¬
teriorũ. uł martiriorũ prest̃. sub po¬
testate singłarũ ciuitatũ ep̃oꝵ. sco¬
oanonũ traditionẽ ꝑdurent. neq ꝑ
suam temeritatẽ ep̃isui modationẽ
declinent. Qui aũt buiusmoi dies¬
positionem quolib mõ sub uertere
ausi fuĩnt. ⁊ ep̃osuo non obedierint᷑
si quidemcłici fui̾tit. canonice dãpna¬
tioni subiaceant. Si aũt monacbi
uł laicisunt a cõione suspendant᷑.¬

Expanded text:
 potestate sint ejus qui in ea Patrum, ne per praesumptionem recedant a suo episcopo. Eos vero qui ausi fuerint rescindere hujus modi institutionem, quocunque modo, vel si noluerint subjacere ordinatiqui pauperum dispositioni, vel monasteriorum vel martyriorum praesunt, sub potestate singularum civitatum epanonum traditionem perdurent; nec per suam temeritatem episcopi sui moderationem declinent. Qui autem hujusmodi dispositionem quolibet modo subvertere ausi fuerint, et episcopo suo non obedierint, siquidem clerici fuerint, canonicae damnationi subjaceant; si autem monachi aut laici sunt, a communione suspendant
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens in contumac̃e fuĩt uidicatũ.
⁊ hanc sententiam ⁊ etrib aucdoĩtati¬
b conuentis. ex euangłica uitate ce¬
lestins. ad nestorium dicens. ⁊ epbe¬
sina synodus de eodem decernens. Et
beatus gͣgorius ad ioħinscribens cͥom¬
ꝓbauit. de pẽptorio scͥpto africanũ ẽ¬
cilium de monstrans de crescomo. ũ
si conuentus resipiscere detractauĩt
suo contẽptu. sua ⁊ contumaena faci¬
ente. auctoritate tam̃ uidiciaria iã¬
ꝓtinus excludat᷑. Et itembeatus gg̃.
bens ad maximũ p̃sũptorem saloni¬
tanũ ep̃mdicit. Hortamur ut ad nõ
uenire omĩnopost posita excusatio¬
ne festines. quatinus ẜuata iustitia.
hec quib accusaris. ⁊ cognoscere.⁊
finre scd̃m canonica instituta xp̃o
reuelante possimus. Ita aũt fac ut.
ad ueniendum amplius iam moras
non ingeras. nec magis ipsa te ab sẽ
tia obnoxium hisque dicunt᷑ assign:.
et nos inte hec res nonsolũ ꝓpt̃ die
ta cͥmina. que purgare subter fugis.

Expanded text:
fuerit judicatum. » Et hanc sententiam de tribus auctoritatibus conventus ex evangelica veritate Coelestinus ad Nestorium scribens, et Ephesina synodus de eodem decernens, et beatus Gregorius ad Joannem scribens comprobat. De proprio scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio ut se conventus resipiscere detractaverit, suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Et item, beatus Grebens, ad Maximum praesumptorem Salonitanum episcopum dicit: « Hortamur ut ad nos venire omni postposita excusatione festines, quatenus servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta, Christo revelante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, nec ipsa te absentia magis obnoxium his quae dicuntur assignet, et nos in te hta crimina, quae purgare subterfugis, s
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sũma penitũtia ac lacrimis ex orare.
Quod si banc sentũ tiã nr̃amte cogͦ¬
iũmus non implesse. remissuis. ñ iã
tantũ. iniustitiam s contumatiam.
frat̃nitatis tue: cognoscas. uiuante
dño se ueruis ꝓuiuendam. quia nemo
uentione aũt huius mõi imꝑatorie
mam̾festorũ criminũ lex licit. Ꝙ
cũq trib auc̃tõritatib iudicis eosi

Expanded text:
cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiafraternitatis tuae cognoscas, juvante Domino, severius puniendam, quia nemo ventione ante hujusmodi patratoris manifestorum criminum lex dicit: « Quicunque tribus auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
aliqdo demalis labor suꝑuacuus. Ma¬
xime si euicino ciuse suppetant. que
fructũdõ ualeant ferre meliorem. Se
pe agit̃ in animoꝑfectoꝵ. q̃d silentio
precereundum ñ ẽ. qui cũlaborẽ suñ
sine fructu ẽẽ ꝯsidãnt. in loco alio ad
laborem cũ fructumigrant. Unde ille
qui certamina passionũ. nonsolũipẽ
appetiit. sed adtollãnda. hec ⁊̃ alios accẽ¬
dit. da mascipsecutionẽ passus. ut po¬
tiuss euadere: murũ funem sportãq
quesiuit seq latent᷑ deponi uoluit.
Nũ quid nã paulũ mortẽ dicimuis
timusse. quãse ipse ꝓ iħu amore tẽ
tat᷑ appecere : Sed cũ in eodẽ locomi¬
norẽ sibi fructũ ad ẽẽ ꝯspiceret. ⁊ gra¬
tuẜuauit. Fortis ⁊ em̃ p̃lia dĩ teneri
intra claustra noluit. certaminis cãpr̃
quesiuit. ¶ Multorũ auctorita¬
tib apparet. quando uiuentib ep̃is
alii possint substitui.⁊ quando non.

Expanded text:
 fit aliquando de malis labor supervacuus, maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Entio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde iste um certamina non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem sportamque quaesivit, seque latenter deponi voluit. Numquid Paulum mortem dicimus timuissetatur appetere? Sed quum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, ad grservavit; fortis enim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Gratian. Multorum auctoritatibus apparet, quando viventibus episcopis alii possint substitui, et quando non.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut ꝑuiriũ fideles caueant. ⁊abh enͣ
sum moꝑe abstineant sciendum ẽ
hoc grande scelus ẽẽ. ⁊ in lege ⁊ ĩꝓpħi.
⁊ in euangłio ꝓhibitum. Audiuimꝰ
aũt quosdam parui pendere hocsce¬
lus. ⁊leuemquodã mõ ꝑiuris penitñ¬
tiȩ modũ imponere. Qui etiã nõse
debent talem de ꝑ uirio penitñtiã
impomidebere. qualem ⁊ de adult̾io.
de fornicatione.⁊ de homicidio.
sponte cõmisso. ⁊ de cet̾is criminalib
uitiis. Si quisuõ ꝑ petrato ꝑ uirio añ
quolib criminali peccato. timens
penitñtiam longã. ad confessionem
uenire noluĩt. ab eccła repellendus ẽ.
siue a cõione. ⁊ consortio fideliũ ut

Expanded text:
 perjurium fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes hoc grande scelus esse, et in lege, et prophetis, et in Evangelio prohibitum. Audivimus autem quosdam parvipendere hoc scelus, et levem quodammodo perjuris poenitentiae modum imponere. Qui etiam nosse debent, talem de perjurio poenitentiam imponere debere, qualem et de adulterio, de fornicatione, de homicidio sponte commisso, et de caeteris criminalibus vitiis. Si quis vero perpetrato perjurio. aut quolibet criminali peccato, timens poenitentiam longam, ad confessionem venire noluerit, ab Ecclesia repellendus est, sive a communione et con
Abbreviated transcription (Latin):
tere. ⁊ infra. Nolituere acciꝑe ma¬
riam cõuigemtuã. Quo sermone sp̃o¬
sam simplicit᷑ indicauit. Sicut ⁊̃ eos
quiad huc sponsist̃ gu̾os appellare scͥp¬
tura consueuit. Iuid ẽ aũt acciꝑe.¬
nͥ domi profecto retinẽ. Iam eñ illam
mente dimĩserat. Et infra. Sicut it

Expanded text:
tere. Et infra: § 2. Noli timere accipere Mariam conjugem tuam: Quo sermone sponsam similiter indicavit, sicut etiam eos, qui adhuc sponsi sunt, generos appellare scriptura consuevit. Quid enim est accipere? domi profecto retinere. Jam enim illam mente dimiserat. Et infra: § 3. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
qui animarũ curã non babentes.
bonatantũ monast̾iorũ insuo ᷤᷤ usus
conũtere cupiebant. Statutũ ẽ
ut monast̾ia cum reb suis penitus
sint libã apotestate ⁊ dm̃o ep̃orũ¬
ita intelligendũ ẽ quinipi ep̃o ali¬
quid noĩȩ eulogie. uł indiededica¬

Expanded text:
qui animarum curam non habentes, bona tamen monasteriorum in suos usus convertere cupiebant, statutum est, ut monasteria cum suis rebus penitus sint libera a potestate et dominioita intelligendum est, quin ipsi episcopo aliquid nomine eulogiae, vel in die dedica
Abbreviated transcription (Latin):
audit loꝗt᷑. cui simile ⁊̃ de se ipso
saluator ait.Sicut audio ⁊ iuidico.
Et alibi. Non po̾t filius a se ip̃ofa¬
cere quicquã nisi q̃d uidit patrem f.¬
cientem.

Expanded text:
ui etiam simile de se ipso Salvator ait: Sicut audio, et judico, et alibi: Non potest Filius facere quicquam, nisi quod viderit Patrem facientem.
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio. Ille me clarificabit
Hoc rectissime sentientes. unũ xp̃m
quia sp̃s euis nec melior nec suꝑioͣ
ipso ẽ. Sed quia hũam opa faciẽs
ad demonstrationẽ suȩditatiᷤᷤ uͥtu¬
te ꝓͥis spĩs utebat᷑. ab ipso glorifica
scendit incęlũ. Naincreditͣ xp̃s na¬
tura ds̃ existers ꝑsuũ sp̃m uirtutes
aluator qui
uiͣtas. ait. Non eñi loqu̾et̃ aseme
exse non ẽ. s expatre.⁊ me ẽ. Hoc
eñi ipsũ qd consistit. ⁊ loquitͣ apat᷑

Expanded text:
icit: Ille me glorificabit, hoc rectissime sentientes, unum Chrisquia Spiritus ejus nec melior nec superior ipso est; sed quia mira opera faciens ad demonstrationem suae deitatis virtute proprii Spiritus utebatscendit in coelum: nam creditus tura Deus existere per suum spiritum virtutes Salvator, qui et veritas, ait: Non enim loquetur a semex se non est, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
lli qui peregrinos. uł oratores
cuiuscũq scĩ. siue clicos. siue mo¬
nachos. uł feminas. aut in berme
paupere. dep̃datifui̾nt. uł bona
eorum rapint. uł in malum eis
obinaui̾nt: anathematis uincło
feriantur. nisi digne em̃datũnt
tutaẽ. Qui aũt eam in fregit᷑. ex¬
coĩcationi subdatur. EQuia¬

Expanded text:
lli, qui peregrinos, vel oratores cujuscunque sancti, sive clericos, sive monachos, vel feminas, aut inermes pauperes depraedati fuerint, vel bona eorum rapuerint, vel in malum eis obviaverint, anathematis vinculo feriantur, nisi digne emendaverintuta est. Qui autem eam infregerit excommunicationi subdatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
iur. ⁊ uxor diuertere. prosolare¬
ligiosa int̃se consenserint uita. nł¬
latenus sine conscientia ep̃ifiat. ut
ab eosingularit̃. ꝓuiso constituant᷑.
loco. Namuxore nolente. aut altõ
eorũ. ⁊̃ protalire matrimoniũ non
ris uoluntate tribis ei formcan¬
dilicentũ. ⁊ peccatũ illius. tuȩ ĩpu¬
tabitur abstinentie. Itẽ gͥg urbico

Expanded text:
ir et uxor divertere pro sola religiosa inter se consenserint vita, nullatenus sine consensu episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, vel altero illorum, etiam tali re matrimonium non ris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Item Nico
Abbreviated transcription (Latin):
sine rationabili etate sunt. non
cogant᷑ urarẽ.⁊ qui semel ꝑ iuratꝰ
fuit. nec testis sit pꝰhec. nec ad sac̃¬
mentũ accedat. nec insua causa uł
alt̾ius uirator existat. Itẽ ex c̃cilio

Expanded text:
sine rationabili aetate sunt, non cogantur jurare, et qui semel perjuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel in alterius jurator existat. CAP. CIV.
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarũ bonũ impletum ẽ in
illis parentib xp̃i. ꝓles. fides sacrã¬
mentũ. prolem cognoscimus ipsũ
Solus ibi nuptialis concubitus non
fuit. quia in earne peceati fieri ñpo¬
terat sine pudenda concupis centia¬
carnis. que accidit expeccãto. sine
qua concipi uoluit. qui futurus
erat sine peccato. ¶ tẽ in leui-¬
sam alterius inagro oppresserit. mor¬
te moriat᷑. quia uxorem alterius
uiolauit. Itẽ legib principũ. Spõ¬
sa uibet̾ lũgere morcẽ sponsi tãquã
iurisui. Itẽ in canonib inuenit᷑.

Expanded text:
nuptiarum bonum impletum est in illis parentibus Christi, proles, fides, sacramentum: prolem cognoscimus ipsum  divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat, sine illa carnis concupiscentia, quae accidit ex peccato, sine qua concipi voluit, qui futurus erat sine peccato, non in sam alterius in agro oppresserit, morte moriatur, quia uxorem alterius violavit. § 1. item in legibus principum sponsa jubetur lugere mortem sponsi tanquam viri sui. Item
Abbreviated transcription (Latin):
tum radios suos porrogit. unũ tañiẽ
copia uhertatis extendit. profluentr᷑
largitur ruios. latus pandit. unũ
tamencap̃d ẽ. ⁊ origo una. ⁊ unama¬
non po̾t sponsa xp̃i. incorrupta ẽ.
⁊pudica. Unam domũ nouit. unito
cubili sc̃ĩtatem. castopudore custodit

Expanded text:
tum radios suos porrigit: unum tamen lutum radios suos porrigit: unum tamen lucopia ubertatis extendit, profluentes largiter riuos latius pandit: unum tamen caput est et origo una et una manon potest sponsa Christi: incorrupta est et pudica. Unam domum novit: unius cubiculi sanctitatem casto pudore custodit
Abbreviated transcription (Latin):
apłs docet ⁊ sacramentũ unitatis
ostendit dicens. Unũ cõrpus. ⁊ũnꝰ
sp̃s. una sp̾es uocationis nr̃e. un̾us
dñs. una fides. unũ baͣptisma. unus
ds̃. Quã unitatem tenere firmiter
⁊ uendicare debemus. maxime no¬
ep̃i qui in eccładĩ presidemus. uep̃a¬
tũ quoq. ⁊ ipsũ unũ atq indiuisũ
ꝓbemus. Nemofraternitatẽ fallat.
Nemofidĩ ueritatẽ ꝑfida preuarica¬
tione corrumpat. Ep̃atus uͥnus. ẽ.
cuius singularis insolidum pars tenet̃
Eccłauna ẽ. que in multitudine la¬
tius incremento fecunditatis extẽ¬
ditur. Quomodo multi radii sunt¬
s lumenunũ. ⁊ rami arboris multi
sunt. s robur unũ. tenaci radicefun¬
datum. ⁊ quõ defonte uno riuiplĩ¬
mi defluunt. ⁊ nũõsitas. licet diffu¬
sa uideatur. exundantis copie largi¬
tate. uñitas tam̃ seruatur mnorigine
Auelle radiumsolis a corꝑe diuisiõe
unitas uoncipit. Ab arbore frange
ramũ fructum germin̾e non potĩt.
Afonte precide ruũi. precisus arescit.

Expanded text:
 doceat et sacramentum unitatis ostendat dicens: unum corpus et unus spiritus, una spes uocationis uestrae, unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus. Quam unitatem tenere firmiter et uindicare debemus, maxime episcopi qui in ecclesia praesidemus, ut episcopatum quoque ipsum unum adque indiuisum probemus. nemo fraternitatem mendacio fallat, nemo fidem ueritatis perfida praeuaricatione corrumpat. episcopatus unus est, cuius a singulis in solidum pars tenetur. ecclesia una est quae in multitudinem latius incremento fecunditatis extenditur, quomodo solis multi radii sed lumen unum, et rami arboris multi sed robur unum tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus germinare non poterit: a fonte praecide riuum, praecisus arescit.
Abbreviated transcription (Latin):
do. Nec incollectionib herbarũ que
medicinales st̃. aliquas obseruatioẽs
aut incantationes liceat attendere.
nisi tantũ cũ symbolo diuino. aut
oratione. dñica. ut tantũ creator
aut maleficia inueniant: uł lu̾tra¬
tiones paganorũ faciant .u. anniᷤ
tatẽ obseruare. s dm̃ inuocent ad¬
uitorẽ. qui eis sapientiã texendi do¬

Expanded text:
§ 1. Nec in collectionibus herbarum, quae medicinales sunt, aliquas observationes aut incantationes liceat attendere, nisi tantum cum symbolo divino, aut oratione dominica, ut tantum Deus creaut maleficia inveniant, vel lustrationes paganorum faciant, quinque atatem observare, sed Deum invocent adjutorem, qui eis sapientiam texendi do
Abbreviated transcription (Latin):
tenere traditiones gentilium.i
⁊ obseruare. uł colere elementa
aut lune. aut stellarũ cursus. au
inanẽ signorũ fallacim. ꝓdomo
facienda. uł. ꝓpt̃ segẽtes. uł arbore̾

Expanded text:
tenere traditiones gentilium, et observare vel colere elementa, aut lunae aut stellarum cursum, aut inanem signorum fallaciam pro domo facienda, vel propter segetes,
Abbreviated transcription (Latin):
rantia excusat. Ex carnas infirmitate
procedunt. que iture languore fiunt
que nisi inputarent̾ ad penĩ. nequaquã
apłs lege carnis grauatus diceret. infe¬
lix ego homo quis me lib̃abit de corpore
mortis buuis. ⁊ c̃. Siue ergopenes uo¬
luntatem. siue penes infirmitatẽ pec¬
cata consistant sẽꝑ inputant̃. ad penã.
Cui sentñtiȩ illud augde uera religiõt
nullo modo sit peccatũ. Et hoc qui dem
paucitas. nulla indoctorũ turba dissemi¬
at. Qr aut negandum ẽ peccatũ comitti
aut fatendum ẽ eũ uoluntate cõ mitti.¬

Expanded text:
rantia excusat. Ex carnis infirmitate procedunt quae naturae languore fiunt, quae, nisi imputarentur ad poenam, nequaquam Apostolus lege carnis gravatus diceret: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? etc. Sive ergo penes voluntatem, sive penes infirmitatem peccato consistant, semper imputantur ad poenam. § 3. Cui sententiae illud Augustini de vera religione nullo modo sit peccatum, si non sit volupaucitas, nulla indoctorum turba dissentiat. Quare aut negandum est peccatum committi, aut fatendum est, voluntate committi.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ eadẽ sacramenta sumẽ
teneat. nũquid inde sacerdos ẽ. qd
ore sacrilego carmenpublicat sacer¬
dotis: Augustinus .R. Ita istud dici
quasi modo queramus quid sit ueris
sacerdõ. ⁊ ñ quid sit uerũ baptĩ.
Ut enĩ sit quisq uerus sacerdo ᷤᷤ.
oportet ut non solũ sacramento.
s iustitia quoq in duatur sicuit
scͥptum ẽ. Sacerdotestin indnã¬
tur uistitia. Qui aũt sacram̃to¬
it cayphas ꝑsecutor unius ⁊ ueris¬
simi sacerdotis. quãuis ipse uerae
non ẽ quod dat tamen uerum ẽ
postolũ. nescio cuus aliemgene
testimoniũ. quia uerum cõperit. ⁊
ipse attestatus ẽ. cur nos apudquẽ¬

Expanded text:
hominum eadem sacramenta sumentteneat, numquid inde sacerdos est, quod ore sacrilego carmen publicat sacerdotis? Augustinus respondit: Ita istud dicis, quasi modo quaeramus quis sit uerus sacerdos et non quid sit uerum baptisma. ut enim sit quisque uerus sacerdos, oportet ut non solo sacramento, sed iustitia quoque induatur, sicut scriptum est: sacerdotes tui induantur iustitia. qui autem solo sacramentoex Caiphas, persecutor unius et uerissimi sacerdotis, quamuis ipse non sit uerax, quod dat tamen uerum est, postolus nescio cujus alienigenae testimonium, quia verum comperit, etiam ipse attestatus est, cur nos, apud quem
Abbreviated transcription (French):
sc̃m pacha. om̃scłici in sortẽ dĩuoca¬
ti. acarne ie uinent. quiasic̃ discreta
Septi¬
mã ebdomadã tel esphorus quadrage¬
sime addidit.

Expanded text:
m pascha omnes clerici in sortem Domini vocati a carne jejunent: quia sicut discreta Septimam heddomadam Telesphorus quadragesimae addit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob m ystice inm̾olat᷑. ⁊ passio xp̃i
riendo mortẽ uicerat. cotidie rẽcidi¬
ua delictorũ. ꝑhec sacramenta coR¬
pis ⁊ sangunis peccã relaxet. Unde
oramiis dimitte nob̃ debitanr̃a. Q¬
a sicdixerimus qd peccatũ ñ habemꝰ
memorationẽ passionis xp̃i. sic̃ ipse
ait. Hec quotiens cũq agitis. in me¬
ã cõmemorationẽ facite: Quoticis¬
cũq ꝗͦ hunc panẽ sumitis. ⁊ bibitis
hunc calicẽ. mortẽ dm̃ annuntia¬
bitis donec ueniat. Nonitaꝙ sicac¬
cipiendum ẽ donec mors xp̃i ueniat
quia iã ultra ñ morit᷑. s donec ipse
tianda. ut discant quia caritate dileã
hoc nos prior dileut cũ ẽẽmis gebẽ¬
ne filii. ut diligerenni ᷤ eũ amorte

Expanded text:
 nobis mystice immolatur, et passio Christi riendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, memorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moritur, sed donec ipse tianda, ut discant qua charitate suos dihoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte
Abbreviated transcription (Latin):
dñabit᷑. Qui profecto sapientia dĩ
patris. necessariũ ꝓmultis cansis ħ
ꝓuidit. Primoquidẽ quia cotidie
peccamus. saltim inpeccatis sine
quib mortalis infirmitatis uiuẽ
ñpotest. quialicet omiã peccata do¬
natasunt inbaptismo. infirmitas
tam̃ peccati ad huc in carne manet.
Uñ psalmista. Benedic anima mea
tius. quisanat om̃s infirmitatestuaᷤᷤ

Expanded text:
 quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in carne manet. Unde Psalmista: Benedic, anima mea, tuis, qui sanat omnes infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
onibꝰ ¶lus inagendo quis obseruat
arbitrui eum habere ⁊ contrase uidicẽ
ieo dem negotio non dedignet. quia¬
fuit eligat. aquibꝰ eus causa iuste ui¬
dicetur. Nlec pͥus audiat᷑. aut excõicet᷑
uł indicetur quã ipsi ꝑse eligantur.
⁊ regularit uocato ad suorũ primo ad
audiatur. ⁊ rationabilit̃ discernatur.
finis uõ euis cause ad sedem aplicam
deferat᷑. ut ibidem det̃minet᷑. Absens¬

Expanded text:
us in agendo quis observat arbitrium, eum habere etiam contra se judicem in eodem negotio non dedignetufuerit eligat, a quibus ejus causa juste judicetur. Nec prius audiatur, aut excommunicetur vel judicetur, quam ipsi per se eligantur, et regulariter vocato ad suorum primo conaudiatur et rationabiliter discernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferatur, ut ibidem determinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
si federunt se̾be ⁊ pharisei. ⁊c̃. Hineliꝗ¬
doconstat quod mali pastores dũsentñ¬
tia iusti examinis aliorũ cͥmina feriũt.
sibi ipsinocent dũ sine &emplo sue em̃¬
dationis alioꝵ uitia corrigere curant.
subditis uõ. ꝓsunt sieorũ increpatione
correcti uł sentñtta coheretti uitã suã
in melius cõ mutare didicerint. ac ꝑ
hoc dũ ab eccła tollerati fuerint. eoꝵ
debeat. zepherinus pp̃ testotut dicens.¬

Expanded text:
s sederunt Scribae et Pharisaei, etc. Hinc liqs sederunt Scribae et Pharisaei, etc. Hinc liquido constat, quod mali pastores, dum sententia justi examinis aliorum crimina feriunt, sibi ipsis nocent, dum sine exemplo suae emendationis aliorum vitia corrigere curant; subditis vero prosunt, si, eorum increpatione correcti vel sententia coerciti, vitam suam in melius commutare didicerint. Ac per hoc, dum ab ecclesia tolerati fuerint, eorum debeat, Zephyrinus Papa testatur, e
Abbreviated transcription (Latin):
non publicare. ¶tẽ in euangłio¬
nisi ut piciatur foras ⁊ ab hõib concul¬
cetur. Ex quib om̃ib datur intelligi
qd criminosus alt̾ius criminis. iudex̃
ẽt̃ non pͭ. ⁊ se ipsũ condẽpnat dum inal¬
tͣius crimensentñtiam. ꝓfert᷑.¶ S obicit᷑.
dicabat. ⁊ euis iuidiciũ uiunͣsus ppłs ex¬
pectibat. It dalid cũ eẽt ad ult̃. ⁊ hõiesda.
int̾rogatus apͣpħa sentñtiã indiuitem
dedit. qui ouem panꝑis rapuit dicens.
Iudiciũ mortis ẽ uirohiue. It̃ salomo
cũ amore muliercularũ dos gentiliũ
coleret. tamen uniu̾sa plebs israbelitici
ad eius iudiciũ confluebat. Sic ⁊ achabꝰ
quãius coleret baal. tam̃ .x. trib udica¬
bat. Multietiã alii tam inuet̾i. test. quã
innouo inueniunt᷑. quorũ uita cũ c̃et
blas phemabilis tñeorũ sentñtia quia
ex officiosuo ẜuati uidiciarii ordinis
integritate.ꝓcessit. inuenĩt ẜuata. Unde
⁊ dñs ait in euangłio. Suꝑcathedrã moriꝰ¬

Expanded text:
non publicare. Hos, si quinisi ut projiciatur foras et ab hominibus concucetur. Ex quibus omnibus datur intelligi, quod criminosus alterius criminis judex esse non potest, et se ipsum condemnat, dum in alterius crimen sententiam profert. § 1. Sed objicitur: judicabat, et ejus judicium universus populus expetebat. Item, David, quum esset adulter et homicida interrogatus a propheta, sententiam in divitem dedit, qui ovem pauperis rapuit, dicens: Judicium mortis est viro huic. Item, Salomon, quum amore muliercularum deos gentium coleret, tamen universa plebs Israelitica ad ejus judicium confluebat. Sic et Achab, quamvis coleret Baal, tamen decem tribus judicabat. Multi etiam alii tam in veteri testamento quam in novo inveniuntur, quorum vita quum esset blasphemabilis, tamen eorum sententia, quia ex officio suo servata judiciarii ordinis integritate processit, invenitur servata. Unde et Dominus ait in evangelio: Super cathedram Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lexcanonĩ que quidẽ. ꝓpt̾ trans¬
gressiones ẽ tradita. Uerbigĩa. Dec̃¬
tum ẽ incanonib clicũ non debere
crimĩnosos constitutũẽ. ne uidelic
infames ab aliquo ep̃o suscipiantun
ꝑsone. Solebant enĩ officiastta cũ
non potãnt insuo ep̃atu. in alieno ce

Expanded text:
lex canonum, quae quidem propter transgressiones est tradita. Verbi gratia: Decretum est in canonibus, clericum non debere ropter criminosos constitutum est, ne videlicet infames ab aliquo episcopo suscipiantur personae. Solebant enim officia sua, quum non poterant in suo episcopatu, in alieno ce
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ambulauĩt inci. utite. aut in¬
ina. aut inplateis. siñ oꝑimento¬
tinere longo ambulauit. Quia
sicut mulier orans ineccłiis. non ue¬
lato capite deturpat capud suum.
uixta aplicã uocẽ. ita sacerdossine
oꝑimento deturpat sacerdotiũ suũ.
Qdsitemẽ p̃sũpserit contrastatu¬
ta agere. cõmunione priuet᷑. donec
que statutast̃ ad implere maturet.
Extra domõ siñ ꝓͥo õnatu sac̃do

Expanded text:
dum ambulaverint in civitate, aut inia, aut in plateis, sine operimentotinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite deturpat caput suum, juxta Apostoli vocem, ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Quod si temere praesumserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere maturet. C. IV. Extra domum sine proprio ornatu sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
cidunt corpus. ne forte ꝓpt̾timorẽ
mortis. non libere dicatis qd audistis
ne fiducialit̃ p̃dicetis om̃ib qd in aure
soli andistis. Sic̃ ergo exhis uerbis ostt̃
tiare oportet. Aut non libere uĩtatẽ d̾¬
fendit. quam libere defendere conueñ.¬
proditorẽ uitatis. Nam sicut sacer¬
debitor. ẽ. ut uitatem quã andiuit
defendat fiducialit̃. quod si nonfeci̾t¬

Expanded text:
cidunt corpus, ne forte propter timorem mortis non libere dicatis quod audistis, nec fiducialiter praedicetis omnibus quod in aure soli audistis. Sic ergo ex his verbis ostendtiare oportet, aut non libere veritatem defendit, quam libere defendere convenproditor est veritatis. Nam sicut sacerdebitor est, ut veritatem, quam audivit quidem defendat fiducialiter. Quod si non fec
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ memoriȩ. decessorismei tp̃ibus
ꝑseruudĩ diaconẽ. quitunc eccłastici
patri monii curam gessit fuisse. dispo¬
situm. ut sacerdotes ꝑdiuersas ur̃as
dioceses constituti. quotiens ad consi¬
gnandos infantes egredumni. ultra
modũ grauarimnime debuissent:
Sũma eni prefixafuãt uob. ut audio
ꝯsentientib quȩ ab eis sacerdotibus¬
prolaborib cłĩcorũ daridebuisset.
Atq hoc qd̾ tunc placuit. sicut nunc
dicit᷑ minime custodit᷑. Vnde frat̃¬
nitatem ur̃am ammoneo. ut subiecti
ur̃ĩs graues non studeatis existere. Itẽ.¬

Expanded text:
e memoriae decessoris mei temporibus per Servumdei diaconum, qui tunc ecclesiastici patrimonii curam gessit, fuisse dispositum, ut sacerdotes per universas vestras dioeceses constituti, quoties ad consignandos infantes egredimini, ultra modum gravari minime debuissent. Summa enim praefixa fuerat, vobis, ut audio, entibus, quae ab eisdem sacerdotibusclericorum dari debuisset. Atque hoc quod tunc placuit, nunc, sicut dicitur, minime custoditur. Unde fraternitatem vestram admoneo ut subjectis vestris graves non studeatis existere, se
Abbreviated transcription (Latin):
brant. mercedem sue seruitutis
adõ non nͥ tẽporalem inueniunt.
penam uõsuȩ suꝑbiȩ ñ effugiuñ.
Unde cum dñs diceret ad ꝓpham
de nabuchodonosor. quid daboei
ꝓlabore qͦd. ẜuiuit michi apud
tprum : statim subiunxit. dab ẽ
datamsibi p̾mntia egyptum. ⁊ et bi¬
opiam. Cũ aũt in cordesuo suꝑ¬
biens postea dicet᷑. Nonne hec ẽ
babylon quãego comdidimrobo¬
re regnimei: ⁊c̃. statim in mutaũ
d̃s rationalem mentem eiꝰ ⁊ indut
eũ ferinabestulitate. ut ab hõibus
fugiens cũbestiis uiueret. Pantio¬
plebis dñs puniret.⁊ pacem quam
ex lege dĩ abiecta. ⁊ exsacris natio¬
nũ assũptis querebant. illis in ꝑni¬
tiem uerteret. quiadĩ dispositiõe
ignorans. sue facultati deuastatiõe
ilius plebis attribuit. inprecatur
in eũ ꝓpb̃a dicens. Effunde irãtuã
ingentes que te non nouerunt. ⁊ ĩ
regna que nom̃tuũ ñ inuocauert̃.¬

Expanded text:
s a Deo non nisi temporalem inveniunt, poenam vero suae superbiae non effugiunt. Unde, quum Dominus diceret ad Prophetam de Nabuchodonosor: Quid dabo ei pro labore, quo servivit mihi apud Tyrum? statim subjunxit: Da, hoc est datam sibi pronuncia, Aegyptum et Aethiopiam. Quum autem in corde suo superbiens postea diceret: Nonne haec est Babylon, quam ego condidi in robore regni mei? etc. statim immutavit Deus rationabilem mentem ejus, et induit eum ferina bestialitate, ut ab hominibus fugiens cum bestiis viveret. plebis Dominus puniret, et pacem, quam ex lege Dei abjecta, et ex sacris nationum assumtis quaerebant, illis in perniciem verteret, quia Dei dispositionem ignorans suae facultati devastationem illius plebis attribuit, imprecatur in eum Propheta, dicens: Effunde iram tuam in gentes, quae te non noverunt, et in regna, quae non invocaver
Abbreviated transcription (Latin):
sub manib eorũ diutius afflictus
peccatũ suum recognosceret.⁊ ꝑ pe
ittentiam dm̃ sibi placaret. ex lĩ p̃¬
cepto. ⁊ barach comitatus del borã
ꝓphetissam uxorem lapidoth. iabin
regem chananeorũ.⁊ sisaram ducẽ
ex ercitus sui contriuit. ⁊ gedeon. Le¬
bee. ⁊ salmana. reges macdianitarũ
zoreb ⁊ seb. duces eorũ mortit̾ra¬
didit. Apparet ergo quod aliqd̾o
ꝑlegitimam potestatem gerenite
tos. mali ꝓpeccatis suis. nonso lum
flagellantur. s ⁊̃ rite ꝑduntur. Nec
eni ẽ contrariũ illud augustini. quod
ad marcellinũ. ꝓcircum cellionibus
supplicans rogabat. ut uͣberib eos
coherceret. non morte ꝑderet. Quã¬
us eñi supplicando spatium uite
eifreseruari poposcit. nontamen
legui seuĩtatem qua tales mor¬
teplectuntur. non obseruandam
tur. In euangłioquoq dñs ait disci¬
pulis. Nolite timere eos quicorpꝰ
occidunt. aĩam autẽ nonpossunt

Expanded text:
sub manibus eorum diutius afflictus sub manibus eorum diutius afflictus peccatum suum recognosceret, et per poenitentiam Domini placaret, ex Dei praecepto Baruch comitatus de Bosram prophetissam uxorem Lapidoch, Jabin rexercitus sui, contrivit, et Gedeon Zebee et Salamana, reges Madianitarum, et Oreb et Zeb, duces eorum, morti trandidit. §. 8. Apparet ergo, quod aliquando per legitimam potestatem gerentes,tos, mali pro peccatis suis non solum flagellantur, sed etiam rite perduntur. Nec est contrarium illud Augustini, quod ad Marcellinum pro circumcellionibus supplicans rogabat, ut verberibus eos coerceret, non morte perderet. Quamvis enim supplicando spatium vitae eis reservari poposcit, non tamen legum severitatem, qua tales morte plectuntur, non observandem tur. In evangelio quoque Dominus ait discipulis suis: Nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
sic diuino iussu ad pumendũ pec¬
cata ppłi excitantur. sicut ppłs ille
uidaicus ẽ excitatus ad occupandã
t̾ram ꝓmissionis. ⁊ ad delen da̾gc̃s
peccatrices. si ne culpa noxius san¬
guis effundit᷑. ⁊ que ab eis male po¬
sident᷑ in uis. ⁊ domi niũ rite tran¬
seunt bonorũ. Cũ uero occulto dio¬
instinctu aliqui mouentur ad ꝑse¬
quendum malos. sicut sennacherib.
⁊ cet̃i qui ppłm delinquentẽ ꝑsecu¬
tisunt. licet occulto instinctu oꝑan¬
te illorum mtͣtis incitentur ad ꝑse¬
quendum: tamen quia praua intñ¬
tione. non peccata delinquentium pu¬
nire. s illorumbona rapere. ut clĩtio¬
ni subiacere querunt. non st̃ immu¬
nes acrimine. Dequib ⁊̃ notandũ
ẽ q̃d aliquando excitant᷑ ad pumen¬
dum peccata bonorum. ut tandẽ
ꝑbonos correctos ipsi quoq puman¬
binrege chananeorũ. ⁊ demadianttiᷤᷤ
q̃d. ppt̃ ydolatriam pplĩsuscitauit
eos ds. ut israhelem affligerent̾ t̾rã
eorũ occuparent. Cum aũt ppłs dĩ

Expanded text:
sic divino iussu ad puniendum peccata populi excitantur, sicut populus ille iudaicus excitatus ad occupandam terram promissionis et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sanguis effunditur et que ab eis male possidentur, in ius et dominium rite transeunt bonorum. Cum vero occulto instinctu aliqui moventur ad persequendum malos, sicut Sennacherib et ceteri qui populum delinquentem persecuti sunt, licet occulto instinctu operante illorum mquendum, tamen, quia prava intentione non peccata delinquentium punire, sed illorum bona rapere vel suae ditioni subjicere quaerunt, non sunt immunes a crimine. De quibus etiam notandum est, quod aliquando excitantur ad puniendum peccata bonorum, ut tandem per bonos correctos ipsi quoque punianbin rege Chananaeorum et de Madianitis, quod propter ydololatriam populi suscitavit eos Deus, ut Israhel affligeret et terram eorum occuparet. Cum autem populus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dñs loquit᷑ dicens. Num quid głabit
serra. contra eum quisecat in eam:
Aut nũquid ex altabitur securis
contra eum quicedit inea : Quib
similitudinib satis ꝑspicue ostndr̃.¬
quod sicut serra. ⁊ securis. nec se¬
care. nec cedere ligna possunt.
nisi abalio regantur. acidõ contͣ
regentem se suꝑbire nondebent.
Sic illi ꝑquos ds̃punit. absꝙ mi¬
tudiune cdisponsꝗtionis. nichil¬

Expanded text:
Dominus loquitur, dicens: Nunquid gloriabitur Dominus loquitur, dicens: Nunquid gloriabitur serra contra eum, qui secat in ea? aut nunexaltabitur securis contra eum, qui caedit in ea? Quibus similitudinibus satis perspicue ostendquod sicut serra et securis nec secare, nec caedere ligna possunt, nisi ab alio regantur, ac ideo contra regentes se superbire non debent: sic illi, per quos Deus punit, absque nutu divinae dispositionis
Abbreviated transcription (Latin):
e mittunt᷑ peccata ꝑdĩ uerbum
cuius leuites ẽ interpres. ⁊ quidã
&xsecutor ẽ. remiitunt᷑ ꝑ officiuo
sacerdotis sacrũq mist̾ium. Puni¬
untur quoq peccata ꝑ hõmes. sic̃t
ꝑ uidices qui potestate ad tempus
utuntur. Puniuntur peceata ⁊̃ per¬
ppłos. sicut legimus. quiasepe ab
aliem genis dĩ iussu excitatis ꝙꝓpt̃ di¬
iune maiestatiᷤᷤ offensam. subactus
ẽ qd aliquando punit ds̃ peccati ꝑ ne¬
scientes. aliquando ꝑscientes. ꝑ ne¬
scientes peccata punit. sicut ꝑ senña¬
cherib ⁊ ꝑrabuchodonosor. ⁊ ꝑan
tioehum. ⁊ ꝑ principes romanorũ
⁊ ꝑ non nullos reges gentilium ppłor
israheliticum delinquentem. aliqñ
Assur erit uirga furoris dñi. quia ꝑ
eum innumeras gentes diuina tꝰti¬
titta flagellare cdisposuit. Ipse uõ
non cognouit. quia insuꝑbia elatꝰ
uictoriam quã assecuiꝰ fuerat. non
diuinȩ potentiȩ s suis uirib att¬
buit. Unde contra eius suꝑbiam

Expanded text:
emittuntur peccata per dei uerbum, cuius Leuites interpres et quidam exsecutor est, remittuntur per officium sacerdotis sacrumque ministerium, puniuntur quoque per homines, sicut per iudices, qui potestate ad tempus utuntur, populos, sicut legimus, quia saepe ab alienigenis dei iussu excitatis propter diuinae maiestatis offensam subactusest, quod aliquando punit Deus peccata per nescientes, aliquando per scientes. Per nescientes peccata punit, sicut per Sennacherib, et per Nabuchodonosor, et per Antiochum, et per principes Romanorum. et per nonnullos reges gentilium populum Israeliticum delinquentem aliquandAssur erat virga furoris Domini, quia per eum innumeras gentes divina justitia flagellare disposuit. Ipse vero non cognovit, quia in superbiam elatus victoriam, quam assecutus fuerat, non divinae potentiae, sed suis viribus attribuit. Unde contra ejus superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ: Similit̃ cum ꝑromanos pec¬
catum mortis xp̃i ds̃ punire deeͤ¬
uiss. urbis excidium. ⁊ iudaice ple¬
bis miseram captiuitate suis uirib
ascribere ceperunt. Unde contra
eos. ꝓpha p̃catur dicens. Leuama¬
nustirs insuꝑbiaᷤᷤ eorum quite ode¬
runt.⁊ qui multa maligne oꝑati.
monimenta sue uictoriȩ possuert̃
Quib etiã p̃cepit. ut neminieoꝵs
parcerent. s om̃s mortitraderent
Quod ꝓpt̃ peccata eorumillᷤꝰᷤ com¬
tigisse ex uerbis dm apparet qui
dũdiceret ad babraham. senant
tuo dabo terramhane. ueluti que

Expanded text:
 Similiter, quum per Romanos peccatum mortis Christi Deus punire decrevisset, urbis excidium et Judaicae plebis miseram captivitatem suis viribus adscribere coeperunt, unde contra eos Propheta imprecatur, dicens: Leva manus tuas in superbias eorum, qui te oderunt, et qui multa maligne operati monumenta suae victoriae posuerunt quibus etiam praecepit, ut nemini eorum parcerent, sed omnes morti traderent. Quod propter peccata eorum illis coigisse ex verbis Domini apparet, qui, quum diceret ad Abraham: Semini tuo da
Abbreviated transcription (Latin):
inheresim lapsus. aliquot desa¬
cerdotib suis officio priuauit.
⁊sententu excõĩcationis notauit.
Post mortem deheresi accusatus.
dãpnatur.⁊ sequices euis cũ fami¬
liasua. Ehic primum queritur
anlapsus inhere sim possit alioᷤ of¬
ficio priuare. uł sentnti notare.
Scđo. anpost mortẽ aliquis p̾sit
ex cõmunicari. Tertio. an propec
deponi. aut ex cõieari non possit.
facile ꝓbatiu. Om̃is em̃beretieꝰ
aut iamdãpnatam heresim sequit᷑.
aut confingit nouam. Qui uero hr̃¬
sim iamdãpnatam sequit᷑. eius dãp¬
nationis se participem facit. Vn de
cumachatius absq sindala auctori¬
tate ab apłicose dãpnatum queret᷑.
contragelasuis scribit dicens.

Expanded text:
in haeresim lapsus aliquos de sacerdotibus suis officio privavit, et sententia excommunicationis notavit. Post mortem de haeresi accusatus damnatur, et sequaces ejus cum omni familia sua. Hic primum quaeritur, an lapsus in haeresim possit aliquos officio privare, vel sententia notare? Secundo, an post mortem aliquis possit excommunicari? Tertio, an pro pecdeponi aut excommunicari non possit, facile probatur. Omnis enim haeriticus aut jam damnatam haeresim sequitur, aut novam confingit. Qui vero haeresim jam damnatam sequitur, ejus damnationis se participem facit. Unde, quum Achatius absque synodali auctoritate ab Apostolico se damnatum quereretur, contra Gelasius scribit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter quã insanguine quidelatoremcor
betur. Et infrast .xl. xiii.t. deabo¬
litionib criminũ. Preuaricatorẽ eum
eẽ ostĩdimus. qui colludit cum reo.
ret. falsas uero excusationes ad mittẽt.
¶Si quis aũt ab accusatiõe citra ab olitio¬
nẽ destiti̾t.p̃unit᷑. Ab olitio pͥuatał publi¬
ap̃sidib postulari ac inpetrari solet.
It̃ ꝓtribunali non deplano. nec p̃ses
hanc cogrationẽ altĩdemandare pͥ.
Si plura crimina idemeidẽ intulit.
singłoꝵ debet abolitionẽ petere.
Alioquin ꝓut qui admiẜit. eiꝰ nõe¬

Expanded text:
praeterquam in sanguine qui delatorem corpraeterquam in sanguine qui delatorem corbetur. Et infra lib. XLVIII, tit. de abolitionibus criminum: § 6. Praevaricatorem esse eum ostendimus, qui colludit cum reo, ret, falsas vero rei excusationes admitteret. § 7. Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari ac impetrari solet; item pro tribunali, non de plano, nec praeses hanc cognitionem alteri demandare potest. Si plura crimina idem eidem intulerit, singulorum abolitionem debet petere, alioqui, prout quid admiserit, ejus no