comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum reddi. Non sic est nunc. quando ñ solum nullie
bonis sed etiam multis malis oꝑibus precedentib miscdia
eius p̾uenit hominẽ. ut liberetur a malis & quȩ fecꝰ
& quae facturus fuerat nisi dĩ gr̾a regeret᷑ a quae
passurus fuerat in ȩternũ nisi erueretur a potestate
tenebrarũ. & transferret᷑ in regnũ filii caritatis dei.
Ueruntamen qͥa & ipsa uita aeterna quã certum est
bonis oꝑibus debitam reddi. a tanto apło gr̾a dĩ dicit᷑.
cum gra non oꝑibus reddatur sed gratis detur. sine

Expanded text:
operum reddi. Non sic est nunc, quando non solum nullis bonis, sed etiam multis malis operibus praecedentibus, misericordia ejus praevenit hominem, ut liberetur a malis, et quae fecit, et quae facturus fuerat nisi Dei gratia regeretur, et quae passurus fuerat in aeternum nisi erueretur a potestate tenebrarum, et transferretur in regnum Filii charitatis Dei . Verumtamen quia et ipsa vita aeterna, quam certum est bonis operibus debitam reddi, a tanto Apostolo gratia Dei dicitur , cum gratia non operibus reddatur, sed gratis detur; sine
Abbreviated transcription (Latin):
istam caritatẽ in cordib nr̃is ꝑ spͥm sc̃m qͥ datus ẽ nob̾: potest
etiam sic intelligi qđ om̃s homines uult ds̃ saluos fieri. qm̃ nos
facit uelle sic̃ misit sp̃m filii sui clamantẽ abba pat̾. id⁊ noc
clamare facientem. de ipso quippe spu alio loco dicit. Accepimꝰ
sp̃m adoptionis filioꝵ. in quo clamamꝰ abba pater. Nos gͦ clama¬
mus. sed ille clamare dictus ẽ. qͥ efficit ut clamemꝰ. Si gͦ claman¬
tem sp̃m recte dix̃ scriptura a quo efficit᷑ ut clamemꝰ: recre
etiam & uolentẽ dm̃i a quo efficit᷑ ut uelimꝰ. Ac ꝑ hoc qͥa et
corripiendo nichil aliud debemꝰ agere nͥ ut ab ista pace quȩ est

Expanded text:
est etiam sic intelligi, quod omnes homines Deus vult salvos fieri; quoniam nos facit velle: sicut misit Spiritum Filii sui clamantem, Abba, Pater , id est, nos clamare facientem. De ipso quippe Spiritu, alio loco dicit, Accepimus Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Nos ergo clamamus, sed ille clamare dictus est, qui efficit ut clamemus. Si ergo clamantem Spiritum recte dixit Scriptura, a quo efficitur ut clamemus; recte etiam volentem Deum a quo efficitur ut velimus. Ac per hoc, quia et corripiendo nihil aliud debemus agere, nisi ut ab ista pace quae est
Abbreviated transcription (Latin):
tantominus uolo finiri epłam istam. Hulla resẽ.
ardentior. ad cõmendandam caritatẽ. nichil uolis
dulcius p̃dicatur. nichil salubrius bibitur: sed
si bene uiuendo confirmetis in uobis munus dei.
ne sitis ingrati tantȩ gr̃ȩ illius. qui cum hai eret
unicũ noluit esse unum: sed ut fr̃s haberet ado
ptauit illi. qui cum illo possiderent uitã ȩternam¬

Expanded text:
tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius praedicatur, nihil salubrius bibitur: sed si bene vivendo confirmetis in vobis munus Dei. Ne sitis ingrati tantae gratiae illius, qui cum haberet Unicum, noluit ptavit illi qui cum illo possiderent vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
lux est tenebrato. habitatio ẽ. deserto. Om̃ia ergo
tibi conferunt᷑. Unde ne putes deo aliqͥd conferri
quando uenis ad dm̃. nec mancipiũ saldem. Ergo
non habebit ds̃ seruos. si tu nolueris: & si omnes
noluerint: ds̃ non indiget seruis. sed serui deo.
seruus bono tuo ut pascas illũ: eges & cu bono ser.¬
ui tui ut adiuuet te. Non tͥ potes aquã implere.
non tͥ potes coquere. non tͥ potes ante equũ currere.
iumentũ non potes curare. Uides qͥa indiges bono
serui tui: obsequio illius indiges. Non es ergo uerus
dñs. quando indiges inferiore. Ille ẽ. uerus dñs qͥ
nichilꝰ nobis quęrit: & ue nobis si eũ non quȩram
Nichil a nobis quęrit. & quȩsiuit nos cum eũ non
quereremus. Quis una errauerat: inuenit eami
gaudens in humeris suis reportauit. Et nunqͥdouis
erat pastori necessaria. & non oui potius pastor ne¬
cessarius erat : Quanto libentius de caritate loquor.

Expanded text:
lux est tenebrato, habitatio est deserto. Omnia ergo lux est tenebrato, habitatio est deserto. Omnia ergo tibi conferuntur. Vide ne putes Deo aliquid conferri, quando venis ad eum; nec mancipium saltem. Ergo non habebit Deus servos, si tu nolueris, et si omnes noluerint? Deus non indiget servis, sed servi Deo: ut pascas illum: eges et tu bono servi tui, ut adjuvet te. Non tibi potes aquam implere, non tibi potes coquere, non tibi potes ante equum currere, jumentum tuum non potes curare. Vides quia indiges bono servi tui, obsequio illius indiges. Non es ergo verus dominus, quando indiges inferiore. Ille est verus Dominus qui nihil a nobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramus. Nihil a nobis quaerit; et quaesivit nos, cum eum non quaereremus. Ovis una erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor,
Abbreviated transcription (Latin):
tentur uerbis. & factis negant. Et cognouim & credi.¬
dimus. quã dilectionẽ habet ds̃ in nobis. Et iterũ unde
cognouisti: Ds̃ dilectio est. lam dixit illud superius.
ecce iterum dicit. Amplius cͥ dilectio non potuit com-
mendari. quã ut diceretur ds̃. Forte munus dĩ con¬
tempturus eras. & dm̃ contemnis: Dẽ dilectio est: &
qͥ manet in dilectione in dõ manet. & ds̃ in eo. Uicis¬
sim in se habitant. qui continet & qui continetur.
Habitas in deo. sed ut continearis. Habitat in te ds̃. sed
ut te contineat ne cadas. Ne forte sic te putes domũ
dei fieri. quomͦ domus tua portat carnem tuã. Si sub.¬
trahat se domus in qua es. cadis. si acitẽ tu te sub¬
trahas : ds̃ non cadet. Integer ẽ. cum eũ deseris.
integer cum ad eum redieris. Tu sanaris. non illi
aliquid prestabis. Tu mundaris. tu reficeris. tu corri¬
geris. Ille medicamentũ est non sano. regula ẽ. prauo.

Expanded text:
tentur verbis, sed factis negant. Et nos cognovimus, et creditentur verbis, sed factis negant. Et nos cognovimus, et credidimus, quam dilectionem Deus habet in nobis. Et iterum unde cognovisti? Deus dilectio est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Amplius tibi non potuit dilectio commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras. Et Deum contemnis? Deus dilectio est. Et qui manet in dilectione, in Deo manet, et Deus in eo manet. Vicissim in se habitant, qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis: habitat in te Deus, sed ut te contineat, ne cadas. Ne forte sic te putes domum Dei fieri, quomodo domus tua portat carnem tuam: si subtrahat se domus in qua es, cadis; si autem tu te subtrahas, non cadit Deus. Integer est, cum eum deseris; integer, cum ad illum redieris. Tu sanaris, non illi aliquid praestabis; tu mundaris, tu reficeris, tu corrigeris. Ille medicamentum est non sano, regula est pravo,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m dei. Unde cognoscimus. quia inde cognoscis habi.¬
tare in te sp̃m dei : Paulum interroga apłm. Qm̃ cari-
misit filiũ suũ saluatorem mundi. Securi estote qui
egrotatis. Talis medicus uenit. & desꝑatis: Magni erant
morbi. insanabiliora erant uulnera. desꝑata erat egri.¬
tudo. Magnitudinẽ mali tui actendis. om̃i potentiã
medici non attendis: Tu desperatus es: sed ille om̃i.¬
potens est. cuius testes isti sunt. qui primo sanati. &
annuntiantes medicũ : & ipsi tamen plus spe sanaci¬
sunt quam re. Nam sic dicit apłs. Spe enim salui facti
sumus. Coepimus gͦ sanari in fide : ꝑficietur autem
salus nr̃a cum corruptibile hoc induerit incorruptĩ¬
onem. & mortale hoc induerit immortalitatẽ. Hȩc spes
est. nondũ res: sed qui gaudet in spea tenebit & rem.
Qui autẽ spem ñ habet: ad rem non poterit peruenire.
uerbo sed facto. non lingua sed uita. Nam multi confi¬

Expanded text:
Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habiSpiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? Paulum interroga apostolum: Quonimisit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis? Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Haec spes est, nondum res. Sed qui gaudet in spe, tenebit et rem: qui autem spem non habet, ad rem non poterit pervenire. confessus fuerit, non verbo, sed facto; non lingua, sed vita. Nam multi confi
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternȩ. Attende quȩ t tollit. Nec ipsa tͥ tolleret:
nisi ille ꝑmitt̾eret: qui flagellat om̃em filiũ quem
recipit. Quodã modo ferramentũ dei ẽ. quo saneris.
ipse inimicus cuus. Si nouit ds̃ utile tͥ esse ut expoliet
te: ꝑmictet illũ. Si nouit utile tͥ esse ut uapules:
pmittet illũ ut cȩdaris. De illo tȩ curat. opta ut ille
smetur. Dm̃ nemo uidit unquã. idete dilectissimi.
Si diligamus inuicem: ds̃ in nobis manet. & dilectio
eius erit ꝑfecta in nobis. Incipis diligere. ꝑficieris.
Cepisti diligere. cȩpit in tẽ ds̃ habitare. Ama eum
qui in te cepit habitare: ut ꝑfectius habitando faci.¬
at te ꝑfectum. In hoc cognoscimꝰ quia in eo manemꝰ
& ipse in nobis: quia de sp̃u suo dedit nobis. Bene.
ueo gr̃ãs. Cognoscimꝰ qui habitat in nobis. Et hoc
Hoc ipsũ quia de sp̃u suo dedit tibi. unde cognoscis:
Interroga uiscera tua. Si plena sunt caritate: habes

Expanded text:
aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes
Abbreviated transcription (Latin):
contumelias uerboꝵ: plerunq & ꝑcutiunt᷑. Perse.¬
quitur ille febrem. ignoscit homini. & quid dicam
fr̃s. amat inimicũ suum: immo odit inimicũ suũ.
Morbum enim ipsius odit. & amat hominẽ a quo ꝑcu.¬
titur : odit febrem. Aquo enim ꝑcutitur: a morbo.
ab egrotatione. a febre. Illud tollit qđ illi aduersatur:
ut remaneat illud unde gratuletur. Sic & tu. si odit
te inimicus tuus. & iniuste te odit: noueris qͥa cupidi¬
tas seculi in illo regnat. propterea te odit. Si odisti illũ
& tu: contra reddis malum ꝓ malo. Quid facit reddere
malum ꝓmalo: Unum egrotũ flebam qͥ te oderat: iam
duos płango. si & tũ odisti. Sed ꝑsequit᷑ rem tuam. tol.¬
lit tͥ nescio quȩq habes in terra. Ideo illum odisti: qͥ
angustias cͥ facit in terra. Noli ergo pati angustias.
migra in celum sursum. Cor ibi habebis ubi lati.¬
tudo est : ut nullas angustias patiaris in spe uitae

Expanded text:
contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persecontumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae
Abbreviated transcription (Latin):
predicare nomen ipsius. miracula faciebant in nomi-¬
ne crucifixi & occisi. Uiderunt illi int̾fectores dñi.
& qui sanguinẽ eius seuiendo fuderunt: credendo
biberunt. Hȩc dixi fr̃s. & longuiscule tamen: qͥ a
uehementius cõmendanda fuit caritati ur̃ȩ ipsa caritas. idest¬
uulla ẽ. in uobis: nichil diximꝰ. Si autẽ est in uobis.
tanquã oleum in flamias adiecimꝰ: & in quo n̾erat.
forte uerbis accensa est. In alio creuit qđ erat. in alio cę¬
pit eẽ quod ñ erat. Ad hoc certe ista diximus: ne pigri
sitis diligere inimicos. Seuit inte homo. Ille seuit. tu
precare: ille odit. tu miserere. Febris animȩ ipsius te
odit: sanus erit. & grãs tͥ aget. Quomͦ medici diliguis
egrotos: Nunqͥd egrotos diligunt : Si egrotos dili¬
gunt. uolunt ut semꝑ egrotent. Ad hoc diligunt
ȩgrotos. ñ ut egroti remaneant : sed ut ex ȩgrotis
sani fiant. Et quanta patiunt᷑ a freneticis. quales

Expanded text:
praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomipraedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales
Abbreviated transcription (Latin):
muta illũ. Non amas in illo qđ est: sed quod uis
ut sit: Prgo cum inimicũ amas. frẽm amas. Qua¬
ꝓpter ꝑfecta dilectio inimici dilectio: qͥa ꝑfecta
dilectio ẽ. in dilectione fraterna. Et nemo dicat
qͥa aliquid minus nos monuit iohannes apłs. &
plus nos monuit dñs xp̃c. Iohannes nos monuit
ut fr̃s diligamꝰ. : xp̃c nos monuit ut etiam ini¬
micos diligamus. Attende quare te monuit xp̃c.
ut diligas inimicos. Nunqͥd ut semꝑ remaueant
inimici: Si ad hoc te monuit ut inimici remane.¬
ant : odis non diligis. Actende quomͦ ipse dixit.
idest qͥa nolebat ut sic remanerent ꝑsequucores
ait. pater ignosce illis: non enim sciunt quid fa.¬
ciunt. Quib uoluit ignosci. mutari illos uoluit. Quos
uoluit mutari. ex inimicis fr̃s facere dignatus est: &
uere sic fecit. Occisufẽ. sepultus ẽ. resurrexit: in celũ
ascendit. sp̃m scm̃ misit discipłis. Cęperunt cũ fidutia

Expanded text:
muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum amas, fratrem amas. Quapropter perfecta dilectio, est inimici dilectio: quae perfecta dilectio est in dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid minus nos monuit Joannes apostolus, et plus nos monuit Dominus Christus: Joannes nos monuit ut fratres diligamus; Christus nos admonuit ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coeperunt cum fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
robur ẽ. ligni positũ ante oculos. Faber optimꝰ uidit
lignũ non dolatũ. de silua p̃cisum. ad amauit. ne.¬
scio qͥd inde uult facere. Non enim ad hoc amauit.
ut semꝑ sic maneat. In arte uidit qđ futurum est
non illud quod est. Sic nos & ds̃ am auit peccatores¬
nis medicus. sed male habentibus. Nungͥo ad hoc
amauit peccatores. ut peccatores remaneremus:
Quasi lignũ de silua uidit nos faber. & cogitauit edi.¬
ficiũ qđ inde facturus ẽ: non siluam quod erat.
Sic & tu respicis inimicũ tuum aduersantẽ. seuientẽ.
mordentẽ uerbis. ex asꝑantẽ contumeliis. in sectan.¬
tem odiis: attendis ibi qͥa homo est. Uides ista om̃ia
quȩ aduersa sunt ab homine facta. & uidesin illo
quod a deo factus sic. Qđ autẽ homo factus est: a
deo factus est. Quod autẽ te odit ipse fecit. qđ inuid&
ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo: Dñe ꝓpicius
illi esto. dimitte illi peccata. incute illi terrorem.

Expanded text:
Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non illud quod est. Sic nis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem,
Abbreviated transcription (Latin):
lo oꝑatur: ambos miseratur. ambobuult subuenire.
Ille enim qđ manducet. ille quęrit qđ imitetur. Pascis
istũ. prebes isti. Ambobus dedisti elemosinã. Illum
fecisti gratulosum de fame interfecta. hunc fecisti imi.¬
tatorem de exemplo ꝓposito. Miseramini. Etarquam
de fraterna caritate ñ tacuit. Fr̃s diligitis. Quomͦ inqͥt
illũ diligise ut sanus sit in hac uita. Quid si illi¬
ñ expeditꝰ ut diues sit: quid si ipsis diuitiis excecabit᷑
ut uxorem ducat: quid si amarã uitam inde patiet᷑
ut filios habeat : quid si mali erunt: Incerta sunt
gͦ quȩ uideris optare inimico tuo. qͥa diligis eum.
Incerta sunt: opta illi ut habeat tecũ uitam ȩt̾nam.
opta illi ut sit fr̃ tuus. Si ergo hocoptas diligen.¬
do inimicũ ut sit fr̃ tuus: cum eũ diligis. fratrem
diligis. Non enim amas in illo qđ est: sed quod uis
ut sit. Dixeram aliquando caritati ur̃ȩ nisi fallor.:

Expanded text:
lo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. lo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inqillum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor:
Abbreviated transcription (Latin):
tas: securus esto. nichil mali ꝓcedere potest. Blanditur
suꝑbia. seuit amor. Ille uestit. ille cȩdit. Ille uestit ut
placeat hominibꝰ. ille cȩdit ut corrigat disciplina. Acci.¬
pitur magis caritatis: quã elemosina suꝑbiȩ. Redite gͦ
intro fr̃s. & in om̃ib quȩcunq facitis intuemini testem
dm̃. Uidete si ille uidet quo animo facitis. di cor. ur̃m
ñ uos accusat qͥa iactantiȩ causa facitis bene. securi estote.
Nolite autẽ timere quando facitis bene. ne uideat alter. Time
ne ꝓpterea facias. ut tu lauderis. Nam uideat alter. ut
ds̃ laudet᷑. Si enim abscondis ab oculis hominis. abscon¬
facis. Duo esuriunt: unus panem. Alter iusticiam.
Inter duos istos famelicos. qͥd actum est: Beati qͥ esuriuns
& sitiunt iusticiã. qm̃ ipsi saturabunt᷑. Inter duos istos
famelicos. bonus oꝑator. constitutus est. Si caritas de il¬

Expanded text:
tas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur tas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; absconunt quibus eleemosynam facis: duo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de il
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ꝓ paupere miscdia. intercedit & suꝑbia.uid
est hoc : In oꝑibus ñ discernimꝰ. Audeo aliqͥd dicere.
sed non ego. Paulus dixit. Moritur caritas. idesti ho¬
mo habens caritatẽ confitet᷑ nomen xp̃i: ducit mar-¬
triũ. Confitet᷑ & suꝑbia ducit & martyriũ. Lile
habet caritatẽ. ille ñ habet caritatẽ. Sed audiat ab
apło. ille qui ñ habet caritatẽ. Si distribuero om̃ia mea
pauꝑibus. & si tradidero corpus meũ ut ardeam. cari.¬
tatem autẽ non habeam: nichil mͥ ꝓdest. Ergo scriptii¬
ra diuina intro nos reuocat a iactatione huiꝰ faciei
forinseciis. & ab ista suꝑficie quȩ iactatur ante homines
reuocat nos intro. Redi ad conscientiã tuã. ipsam inter¬
roga. Noli attendere qđ floret foris. sed quȩ radix est
in terra. Radicata ẽ. cupiditas: species potest eẽ bonoꝵ
factorũ. uera oꝑabona eẽ non possunt. Radicata ẽ. cari¬

Expanded text:
cedit pro paupere misericordia, intercedit et superbia. Quid cedit pro paupere misericordia, intercedit et superbia. Quid est hoc? In operibus non discernimus. Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est chari
Abbreviated transcription (Latin):
Auarior uoluit eẽ ut supra homines esset: qui supra
pecora factus ẽ: & ipsa est suꝑbia. Et uidete quanta
oꝑa faciat suꝑbia. Ponite in corde quã similia faciat. &
quasi paria caritati. Pascit esurientẽ caritas. pascitꝰ suꝑbia.
Caritas ut ds̃ laudetur. suꝑbia ut ipsa laudet᷑. Uestit
nudũ caritas. uestit & suꝑbia. Ieunat caritas. ieiunat
a suꝑbia. Sẽpelit mortuos caritas. sepelit & superbia.
Om̃ia oꝑa bona quȩ uult facere caritas & facit: agit
econtra suꝑbia. & quasi ducit equos suos. Sed interior
ẽ caritas. tollit locũ malȩ agitatȩ suꝑbiȩ. Non male
agitanti. sed malȩ agitatȩ. Ue homini. cuiꝰ auriga su.¬
ꝑbia e Necesse ẽ. enim: ut preceps eat. Ut autẽ non sit
suꝑbia quȩ agitet facta bona. qͥs nouit: quis uidebi
ubi est hoc : oꝑa uidemus. Pascit miscđia. pascit &e supbia.
Hospite suscipit miscłia. hospitẽ suscipit & suꝑbia. Inter¬

Expanded text:
avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est superbia. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere charitas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et superbia; inter
Abbreviated transcription (Latin):
bestias. id est meliorem eẽ quã bestias. Hoc naturale
habes. semꝑ eris melior. quã bestia. Si uis melior. esse
quã alius homo: inuidebis ei. quandortͥ eẽ udebies
equalem. Debes uelle om̃s homines: equales tͥ. Et si ui.¬
ceris aliquẽ ꝑ prudentiã: optare debes ut sit & ipse
prudens. Quam du tardus ẽ. discit a tẽ. quã diu in¬
doctus ẽ. indiget tui: & tu uideris doctor. ille aucẽ
discens. Tu ergo suꝑior. qͥa doctor. es: ille inferior: quia
discens. Nisi illũ optes ȩqualẽ: semꝑ uis habere discentẽ.
S i autẽ uis habere semꝑ discentẽ: inuidus eris doctor.
Si inuidus doctor. quomͦ eris doctor : Rogo te. noli do¬
cere ipsam inuidentiã tuam. Audi apłm dicentẽ de uisce¬
ribus caritatis. Uellem om̃s homines esse sicut me ipsũ.
Quomͦ uolebat om̃s equales: Ideo erat dm̃ib suꝑior: qͥa
caritate optabat om̃s ȩquales. Exenut gͦ homo modũ.

Expanded text:
bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discentem, invidus eris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo homo modum;
Abbreviated transcription (Latin):
U i sibiliter quosdã uisus ẽ. deseruisse. quosdã uisus est
eripuisse. Ideo quosdã eripuit: ne putes illũ non
potuisse eriꝑe. Testimoniũ dedit qͥa potest. ut ubi ñ
facit: secretiorem intelligas uoluntatẽ: non suspiceris
difficultatẽ. Sed qͥd fr̃s cum euaserimꝰ om̃s istos mortali.¬
tatis laqueos. cũ transierint tempora temptationis. cũ
scłi huiꝰ mutabilitas decucurrerit & receꝑimꝰ illam
stolam primã. immortalitatẽ illam quã peccando
ꝑdidimꝰ. cũ corruptibile hoc induerit incorrupti¬
onem. id est caro ista induerit incorruptionẽ: & mor.¬
tale hoc induerit immortalitatẽ. iam ꝑfectos filios dei
ubi non opus ẽ. temptari nec flagellari : agnoscet nos¬
om̃is creatura. subdita nobis erunt om̃ia. si nos hic su¬
mus subditi deo. Sic ergo debet eẽ xp̃ianus: ut ñ glori¬
etur suꝑ alios homines. Dedit enim ds̃ tibi eẽ super

Expanded text:
Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora tentationis, cum saeculi hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam stolam primam, immortalitatem illam quam peccando perdidimus, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, id est, caro ista induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si nos hic subditi sumus Deo. 8. Sic ergo debet esse christianus, ut non glorietur super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super
Abbreviated transcription (Latin):
unde domata est: De ranis & muscis. Poterat ds̃ & le¬
ones mittere. sed aliqͥs magnus: leone terrendus est.
Quanto illi erant suꝑbiores: tanto de rebus contẽptibi.¬
libus & abiectis fracta ẽ. eoꝵ ceruix mala. Sed dani¬
helem agnouer̃ leones. qͥa ille subditus erat deo. Quid
martyres qͥ ad bestias pugnauer̃. & ferarũ morsib lani.¬
ussit. quoꝵ nec uestimenta corruipit. non agnouit
machabeos: Agnouit machabeos. agnouit fr̃s et
istos: sed opus erat quoddã flagellũ ꝑmittente dño
qui dicit in scriptura. F lagellat onĩem filiũ quem
recipit. Putatis enim fr̃s qͥa ferrũ transuerberaret
uiscera dñĩ. nisi ipse ꝑmitteret. Aut hęreret in ligno.
nisi ipse uoluisset: Non eũ agnouit creatura: An exem¬
plum patientiȩ ꝓposuit fidelib suis: Ideo ds̃ quosdã
liberauit uisibiliter. quosdã non liberauit uisibiliter :
om̃s tamen sp̃ualiter liberauit. sp̃ualit̾ neminẽ deseruit.

Expanded text:
unde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leunde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leones mittere, sed aliquis magnus leone terrendus est. Quanto illi erant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid? martyres qui ad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibus lacerussit, quorum nec vestimenta corrupit ; et non agnovit Machabaeos? Agnovit Machabaeos; agnovit, fratres et istos . Sed opus erat quodam flagello, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Ideo cum multi ꝑ cupiditates malas detererent
in se imaginẽ dei. & ipsam quodã modo flammã intel.¬
ligentiȩ ꝑuersitate moꝵ extinguerent: clamabat
illis scriptura. Nolite fieri sicut equus & mulus. quib
non ẽ. intellectus. Hoc est dicere. Preposui te equo &
mulo.te ad imaginẽ meam feci: potestatẽ tͥ suꝑ ista
dedi. Quare : quia ñ habent ferȩ racionalẽ mentẽ.
tu autẽ racionali mente capis ueritatẽ. Intellige quod
Quia uͦ peccauit homo &e deseruit eũ sub quo eẽ de.¬
buit : subditus ẽ. ei supra quẽ esse debuit. Intendi.¬
te quȩ dicam. Ds̃. homo. pecora. Uerbi grã. Supra te
ds̃. infra te pecora. Agnosce eũ qui supra te ẽ: ut ag¬
noscant te quȩ infra te sunt. Ideoq dũ danihel agno.¬
uisset supra se dm̃: agnouerunt illũ supra se leones.
Si autẽ non agnoscis illũ qui supra tẽ ẽ: suꝑiorem con¬
temnis. subderis inferiori. Propterea suꝑbia egiptiorum

Expanded text:
tiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent tiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista dedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod Quia vero per peccatum homo deseruit eum sub quo esse debuit, subditur eis supra quae esse debuit. 7. Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi gratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum
Abbreviated transcription (Latin):
enim modũ homo. Quid ẽ. auarũ esse : P rogredi ultra
quã sufficit. Adam suꝑbia cecidit. Iniciũ om̃is peccati su-¬
ꝑbia inqͥt. Nunqͥd auaritia: quid auarius illo. cui ds̃ suf¬
ficere ñ potuit: E rgo fr̃s: legimus quẽ ad modũ factus
sit homo ad imaginẽ & similitudinẽ dei. & quid de illo
dixit ds̃ : & habeat potestatẽ pisciũ maris: & uolatiliũ
celi: & om̃ium pecorũ quȩ repunt suꝑ terram. Nunqͥd
dixit: habeat potestatem hominũ : habeat potestatem
ait. dedit potestatẽ naturalem. Quoꝵ habeat potestatẽ:
Piscium maris. uolatiliũ cęli. & om̃ium repentiũ quae
repunt suꝑ terram. Quare hȩc ẽ. naturalis potestas
hominis. quia homo ex eo habet potestatẽ. ubi fact
est ad imaginem dĩ. Ubi autẽ factus ẽ. ad imaginẽ dei :
In intellectu: in mente: in interiore homine. in eo quod
torem suũ habet hanc intelligentiã. qui habet pruden.¬

Expanded text:
enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis peccati superbia, inquit. Numquid avaritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres, legimus quemadmodum factus sit homo ad imaginem et similitudinem. Dei: et quid de illo dixit Deus? Et habeat potestatem piscium maris, et volatilium coeli, et omnium pecorum quae repunt super terram . Numquid dixit, Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem, ait: dedit potestatem naturalem. Quorum habeat potestatem? Piscium maris, volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super terram. Quare haec est naturalis potestas hominis in ista? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imaginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei? In intellectu, in mente, in interiore homine; in eo quod torem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet pruden
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis extinguet᷑: Germaniꝰ amas felicem hominẽ.
cui non habes qđ prestes. Purior. ille amor. erit. multoq
sincerior. Nam si prȩstiteris misero: fortassis extollere te
cupis aduersus eũ. & eum tͥ uis esse subiectũ: quia aucto.
es tui beneficii. Ille indiguit. tu impertitus es. Quasi
maior uideris tu qͥa p̃stitisti: quã ille cui prȩstitũ est.
Opta equalem. ut ambo sub uno sitiscui nichil prȩstari
potest. Nam in hoc excessit modũ suꝑba anima. & quo.¬
dam modo auara fuit : quia radix ẽ. om̃ium maloꝵ
auaritia. & iterũ dictũ est. Iniciũ omĩs peccati suꝑbia.
Et quęrimꝰ aliquando quomͦ sibi concordent istȩ duȩ sen.¬
tentiȩ: radix om̃ium maloꝵ auaritia. & iniciũ om̃is
peccati suꝑbia. Si iniciũ om̃is peccati suꝑbia: radix om̃i¬
um maloꝵ suꝑbia est : certe radix om̃ium maloꝵ aua-¬
ritia est. Inuenimus & in suꝑbia auaritiã esse. Excessit

Expanded text:
charitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem, charitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem, cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus eum, et eum tibi vis esse subjectum, qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequalem, ut ambo sub uno sitis cui nihil praestari potest. 6. Nam in hoc excessit modum superba anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malorum avaritia . Et item dictum est, Initium omnis peccati superbia . Et quaerimtentiae: Radix omnium malorum avaritia; et, Initium omnis peccati superbia. Si initium omnis peccati superbia, radix omnium malorum superbia est. Certe radix omnium malorum avaritia est: invenimus et in superbia avaritiam esse; excessit
Abbreviated transcription (Latin):
mines. quomͦ audimus gulosos dicere. Amo turdos.
Quȩris quare: ut occidat᷑ & consumat. & amare sedi.
cit : & ad hoc illos amat ut non sint. ad hoc amat ut
perimat. Et quicqͥd ad cibandũ amamꝰ. ad hoc amamꝰ
ut illud consumat᷑: & nos reficiam᷑. Nunqͥd sic amandi
sunt homines. tanꝗ consumendi: Sed amicitia quȩdã
beniuolentia ẽ: ut aliquando prȩstemꝰ eis quos amamꝰ.
Quod si non sit qđ prȩstemꝰ: sua beniuolentia sufficit
amanti. Non enim optare debemus eẽ miseros. ut pos.¬
simus exercere oꝑa miscđiȩ. Das panem esurienti. sed
melius ẽẽt ut nemo esuriret: & nulli dares. Uestis nudũ.
utinam om̃s uestiti essent: & non esset ista necessitas. Se.¬
pelis mortuũ. utinam ueniãt aliquando illa uita. ubi
nemo moriatur. Concordas litigantes. utinã sit aliquan:
do pax illa in ȩterna ierłm. ubi nemo discordat. Hȩc enĩ
om̃ia. officia necessitudinũ sunt. Tolle miseros. cessa

Expanded text:
mines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. mines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et quidquid ad cibandum amamus, ad hoc amamus, ut illud consumatur, et nos reficiamur. Numquid sic amandi sunt homines, tanquam consumendi? Sed amicitia quaedam benevolentiae est, ut aliquando praestemus eis quos amamus. Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia sufficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercere opera misericordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita ubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle miseros; cessab
Abbreviated transcription (Latin):
qͥora distendat. Propinquior tͥ frater: quã nescio quis
homo. Rursus tͥ magis adheret ille quẽ non noueras.
tibi tamen ñ aduersatur : quã inimicus qͥ etiam ad¬
uersatur. Extendens dilectionẽ in ꝓximos: ne reuo¬
ces illam extensionẽ. Prope enim tẽ diligis. qui eos
diligis qui tͥ adhȩrent. Extende ad ignotos qui tibi
nichil mali fecerunt. transcende & ipsos. ꝑueni ut dili-¬
gas inimicos. hoc certe dñs iubet. Quare iste tacuit di
lectionẽ inimici : Omĩs dilectio siue quȩ carnalis dicit᷑
quȩ non dilectio sed magis amor dici solet: dilectionis
enim nomen magis solet in meliorib rebus dici. in me.¬
lioribus accipi. Iamen om̃is dilectio fr̃s carissimi utiq
beniuolentiã quandã habet erga eos qui diliguntur.
Non enim sic debemus diligere homines. aut sic possumꝰ
diligere uel amare. Hoc enim uerbo etiam usus ẽ dñs
cũ diceret. petre amas me. Non sic debemꝰ amare ho.¬

Expanded text:
uiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis uiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribus accipi: tamen omnis dilectio, fratres charissimi, utique benevolentiam quamdam habet erga eos qui diliguntur. Non enim sic debemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare ho
Abbreviated transcription (Latin):
maxime nisi fraternã caritatẽ. Qui diligit fr̾em dicit.
& p̃ceptum nobis datũ ẽ: ut diligamꝰ inuicem. Assidue
nominauit caritatẽ fraternã. Dei caritatẽ idest qua
debemꝰ diligere dm̃: non tam assidue nominauit: sed
tamen ñ om̃ino tacuit. De inimici uero dilectione
ꝓrsus tacuit. Prope ꝑ totã ipsam epłam cũ uehement᷑
nobis predicet cõmendetq caritatẽ: non nobis dicit
ut diligamꝰ inimicos. sed dicit nobis ut fr̃s diligamus.
Aodo uero cũ euangeliũ legeret᷑ audiuimꝰ. Si enim dili¬
gitis eos qͥ uos diligunt. quã mercedem habebitis:
Nonne & publicani hoc faciunt : quid ẽ igit᷑ quod ꝓ
magno nobis ad ꝑfectum quandã fraternam dilecti
sufficere ut fr̃s diligamꝰ. sed & debere nos extendere¬
ad ipsam dilectionẽ: ut ꝑueniamꝰ ad inimicos. Iui
usq ad inimicos ꝑuenit: non transiliuit fr̃s. Necesse
ẽ sicut ignis prius occupet ꝓxima. & sic se in longin-¬

Expanded text:
maxime nisi fraternam charitatem. Qui diligit fratrem , dicit; maxime nisi fraternam charitatem. Qui diligit fratrem , dicit; et, Praeceptum nobis est datum, ut diligamus invicem . Assidue nominavit charitatem fraternam: Dei autem charitatem, id est qua debemus diligere Deum, non tam assidue nominavit; sed tamen non omnino tacuit. De inimici vero dilectione prorsus tacuit prope per totam ipsam Epistolam. Cum vehementer nobis praedicet, commendetque charitatem, non nobis dicit ut diligamus inimicos; sed dicit nobis ut fratres diligamus. Modo vero cum Evangelium legeretur, audivimus, Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt ? Quid est igitur quod pro magno nobis ad perfectionem quamdam fraternam dilectiosufficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinq
Abbreviated transcription (Latin):
dicus. E rgo quando saulus: suꝑbus. elatus. Quando
paulus: humilis. modicus. Ideo sic loquimͦ. paulopost
uidebote: idest post modicũ. Audi qͥa modicus factꝰ
tanꝗ fimbriũ uestimenti: sed tetigit ȩccła genturim
hoc dico hoc si possem ñ tacerem. Oꝑa modo illa sur
muobis. modo illa ꝓ tempore. ꝓ horis. ꝓ diebꝰ. Nunꝗd
semꝑ reficere corpus: Nunqͥd semꝑ ieuina re duim
qͥd scmꝑ dare panem egenti: Nunqͥd semꝑ nudusen
uestire: Nunqd semꝑ ȩgrotos uisitare: nunꝗd sem.¬
ꝑ discordantes concordare: Nunqͥd semꝑ mortuos
sepelire: Modo illud: modo illudꝰ inchoant᷑ & cessant.
Iile autẽ imꝑator nec incheatur. nec cessare debet. Cari-
tas non int̾mittat᷑. officia caritatis ꝓ tempore exhibe.¬
antur. Caritas gͦ sicut scriptũ ẽ fraterna ꝑmaneat.
Fortassis autẽ mouerit aliquos ur̃m ex quo istam epłam
beati iohannis tractamꝰ uobis. quare ñ cõmendauer it

Expanded text:
dicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando dicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentiumhoc dico, hoc si possem non tacerem: opera modo illa sint in vobis, modo illa, pro tempore, pro horis, pro diebus. Numquid semper reficere m dare egenti? numquid semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Charitas ergo, sicut scriptum est, fraterna permaneat . 4. Fortassis autem moverit aliquos vestrum, ex quo istam Epistolam beati Joannis tractamus vobis, quare non commendaverit
Abbreviated transcription (Latin):
minibus. Q non ibi cessauit. & non ibi finem fecit:
sed addia Et glorificent patrem ur̃m qui incęlis ẽ.
Et apłs quid ait: Eram autẽ ignotus facie eccłiis udes¬
quȩ erant in xp̃o: tantũ autẽ audientes erant qͥa qui
aliquando nos ꝑsequebat᷑: nun euangelizat fidem quã
Aliquando uastabat. & in me magnificabant dm̃. Uide
te quẽ ad modũ & ipse quia sic innotuit finem ñ posu¬
erit in laude sua: sed in laude dĩ. & quantũ ad ipsũ
ꝑtinet erat uastator eccłȩ. ꝑsequutor. inudus. mali.¬
gnus. Ipse confitet᷑. non nos conuiciam᷑. Amat eaUS
dici a nobis peccata sua. ut glorificet᷑ ille qͥ talem mor¬
bũ sanauit. Magnitudinẽ enim uulneris. manus me.¬
aici secuit & sanauit. Uox illa de cȩlo ꝓstrauit ꝑse.¬
cutorem : & erexit p̃dicatorem. Occidit᷑ saulũ. & ui
inde nomen habuit iste. quando ꝑsequebat᷑ xp̃ianos.
Postea de saulo factus ẽ paulus. Quid e. paulus s oo.¬

Expanded text:
coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judafierent. Tantum autem audientes erant quia qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Dete quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivi ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Mo
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad laudem illius a quo habes ut bonũ agas. Abs te
habes male agere. a deo habes bene agere. Contra ꝑuersi
homines uidete quã prȩposteri sint. Qđ faciunt be.¬
ne sibi uolunt tribuere. si male faciunt dm̃ uolunt
accusare. Conuerte hoc distortũ nescio qͥd & p̃posterũ.
faciens illud quodã modo capite deorsũ. Quod sursũ
faciens deorsũ. qđ deorsũ faciens sursũ. Deorsum uis
facere dm̃. & tẽ sursum : Prȩcipitaris. non eleuaris.
Ille enim semꝑ sursũ est. Quid ergo: Tu bene. & ds̃ male
Immo hoc dic si uis uerius dicere. Ego male. ille bene.
ꝓ quod ego bene ab illo bene: nam a me quicqͥd ago
male. Ista confessio confirmat cor: & facit dilectionis
fundamenta. Nam si oꝑa nr̃a abscondere deberemꝰ bona
ne uideant᷑ ab hominibꝰ. ubi ẽ. illa sententia dñi in
eo sermone quẽ habuit in monte : Ubi hoc dixit. ibi
& illud paulo ante dixit. Luceant oꝑa ur̃a coram ho

Expanded text:
sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona