comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑessuos. Tu qđ habes: indigentibus p̃sta
Dia conus quasi ꝓuidus. duos erogat: unũ reser
uat : dũq agit᷑ it̃ ceptũ intuent᷑ post se equites
concitatos : qui breui ad iuncti statĩ desiliunt
domicilio fruit᷑: qui cũ familia sua ita inplici¬
tus diuerso tenetur in cõmodo ut & ꝓpria
et suoꝵ infirmitate suc cũbat Cuiꝰ ad uos
lacrimas de portamus: infirmũ si dignum
ducitis uisitate. Siuͦ p̃cẽ nrãm occupationis
urẽ nec essitas uincit : orationẽ in tercessionis
impendite. Mereat᷑ benedictionẽ : si non
meret᷑ aspectũ: Ad hȩc uirbeatissimus
replet᷑ miscđia: & relicto itinere eo uia
rectior iudicat᷑. quȩ mercedẽ boni operis
p̃parabat. De uertit reclamantibus suis: &
desideratũ petentibus prestat aduentũ
dicens: Nichil michi prius est : quã dñi pre¬
cepta cõplere: Tũ illi cũ exultatione. cũ
gaudio : ducentoꝵ solidoꝵ. munus qđ

Expanded text:
pauperes suos; tu, quod habes, indigentibus praesta'. pauperes suos; tu, quod habes, indigentibus praesta'. Diaconus quasi providus duos erogat, reservat unum. Dumque agitur iter coeptum, intuentur post se equites concitatos. Qui brevi adiuncti, statim desiliunt, domicilium fruit; qui cum familia sua ita inplicitus diverso tenetur incommodo, ut et propria et suorum infirmitate subcumbat. Cuius ad vos lacrimas deportamus: infirmum, si dignum ducitis, visitate! Si vero precem nostram occupationis vestrae necessitas vincit, orationem intercessionis inpendite; mereatur benedictionem, si non meretur aspectum'. Ad haec vir beatissimus repletus misericordia et, relicto itinere, ea via rectior iudicatur, quae mercedem boni operis praeparabat. Divertit, reclamantibus suis, et desideratum petentibus praestat adventum, dicens: 'Nihil mihi prius est quam Domini praecepta complere'. Tum illi cum exultatione, cum gaudio ducentorum solidorum munus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& tror inpopło: quis eẽt Germanꝰ: dũ alt̾
ad alterũ intuet᷑: inquirit᷑. & lic& habitu
despicabilis uideret᷑: uultus tam̃ dignitate
uenerant᷑ : ex orant ut furiosũ qui nom̃ eius
c̃fessus fuerat uisitar& : quẽ ñ p̃sũptionis
coturno. sed obȩdientiȩ studio p̃cepit ex hibi.
Remotũq insecretario celebri absolutione
purgatũ : ad conuentũq publicũ reuocauit¬
in colomen. hoc primũ uirtutis suȩ signũ:
initalia ꝑfamulũ suũ xp̃s oꝑatus est : Concur¬
nẽ ex ꝑtȩ scĩtatis oꝑiens. iunctisq cũ p̃dica¬
tionibus miraculis: & animascurabat et
corpora. UII EGressus urbe opi¬
lentissima dũ it̃ sensim oris felicibꝰ carpit:
occurrunt pauꝑes. elemosinã postulantes.
Consulit diaconẽ quantũ eẽt insũptibus:
tres tantũ aureos respondit. Iotũq statim
p̃cepit erogari ad hȩc dia comus Vnde uictu¬
rihodie sumus: Respondens ait . Pascit ds̃

Expanded text:
et terror in populo; quis esset Germanus, dum alter et terror in populo; quis esset Germanus, dum alter ad alterum intuetur, inquiritur. Et licet habitu despicabilis videretur, vultus tamen dignitate venerantur; exorant, ut furiosum, qui nomen eius confessus fuerat, visitaret. Quem non praesumptionis coturno, sed oboedientiae studio praecepit exhiberi, remotumque in secretario, celeri absolutione purgatum ad conventum publicum revocavit. Hoc priraum virtutis suae signum in Italia nem expertae sanctitatis operiens, iunctisque cum praedicatione miraculis, et animas curabat et corpora. 33. Egressus urbe opulentissima, dum iter sensim moris felicibus carpit, occurrunt pauperes, elemosinam postulantes. Consulit diaconem, quantum esset in sumptibus. Tres tantum aureos esse respondit, totosque statim praecepit erogari. Ad haec diaconus: 'Unde victuri hodie sumus?' Respondens ait: 'Pascit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunis consuetudinis resecaret :U
e cursis itaꝙ ciuitatibus gallicanis dum
alpes italiã ingressurus exsuper& : casu
artificibus exoꝑe mercennario domũ redeun¬¬
tibus itineris conlatione sociat᷑. Qui dũ grauati
in iustis fascibus iuga nubibus inserta conscen¬
derent : torrente obuio tenebant᷑. Qui in illis
p̃ruptis p̃cipitiis neq animaliũ neqꝙ hominũ
uestigia fidelit̃ herere patiunt᷑: Erat ex his
uia toribus unus & claudus & senior: huius
fascẽ uir beatissimꝰ humerissuis int̃uastos
gurgites de portauit Eumq ex honeratũ
iterato transitu: subiecta ceruice transposuit.
& cũ studiosissime sui agnitionẽ ab iectione
uelar& : mediolani quis aut quantꝰ esset
& dũ missa sacris misteriis celebrat᷑ altari:
in cognitus & in ꝓuisus. ingredit᷑: Statĩꝙ
unus eppło. captiuus iniici: cũ ingenti uoci¬
feratione ꝓclamat. Cur nos initaliã ger¬
Quiesce ut nos quieti eẽ possimus Fĩt admiratio

Expanded text:
communis consuetudinis resecaret. 31. communis consuetudinis resecaret. 31. Decursis itaque civitatibus Gallicanis, dum Alpes Italiam ingressurus exsuperat, casu artificibus ex opere mercennario domum redeuntibus itineris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati iniustis fascibus, iuga nubibus inserta conscendunt, torrente obvio tenebantur, qui in illis praeruptis praecipitiis neque animalium neque hominum vestigia fideliter haerere patiuntur. Erat ex his viatoribus unus et claudus et senior; huius fascem vir beatissimus humeris suis inter vastos gurgites deportavit eumque exoneratum, iterato transitu, subiecta cervice transposuit. Et cum studiosissime sui agnitionem abiectione velaret, Mediolani, quis aut quantus esset,Et dum missa sacris misteriis celebratur ad altare, incognitus et inprovisus ingreditur, statimque unus e populo, captivus inimici, cum ingenti vociferatione proclamat: 'Cur nos in Italia, GerQuiesce, ut nos quieti esse possimus'. Fit admiratio
Abbreviated transcription (Latin):
augustidunẽ se dũ p̃terit. aduenienti multitudo
indiscrete aetas & sexus occurrit. Illic in con-¬
uentu omniũ ꝓstrati int̾rã parentes filiã in an-¬
nis nobilibus obtulerunt : cui debilitas penam
seuissimã tẽporis ac cessione generauerat. Aboatu
enĩ natiuitatis suȩ ita contractis neruis inpalmã
digiti curuabant᷑ : ut crescentibus introrsum
nimie unguibus cedente carnis teneritudine
tot inciperent esse uulnera quot digiti. Et
nisi insistenti a cumini ossa obiecta aliquatenꝰ
restitissent : palmã totã ulcera interiꝰ in mersa
transfoderent. Huiꝰ dextrã cõp̃hensa : dũ
ad trectat sacerdos tactus salubritate benedix̃.
Ad p̃hensosq singillatĩ digitos cedentibus: ner¬
uis in usũ flexibilẽ reuocauit Redditur que
ministerio manus. quȩ inferebat sibi ipsa ꝑni¬
tiem. In suꝑ id pietatis ad iungit : ut scĩs manibꝰ
directis iam digitis excessũ unguiũ ad form̃a

Expanded text:
Augustudunense dum praeterit, advenienti multitudo Augustudunense dum praeterit, advenienti multitudo indiscretae aetatis et sexus occurrit. Illic in conventu omnium prostrati in terram parentes filiam in annis nubilibus obtulerunt, cui debilitas poenam saevissimam temporis accessione generaverat. Ab ortu enim nativitatis suae ita, contractis nervis, in palmam digiti curvabantur, ut, crescentibus introrsum nimie unguibus, cedente carnis teneritudine, tot inciperent esse vulnera quot digiti, et nisi insistenti acumini ossa obiecta aliquatenus restitissent, palmam totam ulcera ulterius inmersa transfoderent. Huius dexteram conprehensam dum adtrectat sacerdos, tactus salubritate benedixit adprehensosque singillatim digitos, cedentibus nervis, in usum flexibilem revocavit, redditurque ministerio manus, quae inferebat sibi ipsa perniciem. Id insuper pietatis adiungit, ut sanctis manibus, directis iam digitis, excessum unguium ad formam
Abbreviated transcription (Latin):
os frontẽ uultũq totũ cũ olei adtrectatione
benedixit. De inde : conditũ poculũ p̃cepit
afferri. In quo tresparticulas panis: manibus
ꝓpriis cõminutas infudit: Vnãꝙ in os puelle
ipse inseruit : imꝑans ut priꝰ quã acciperet.
peticionẽ benedictionis edicer&. Quae statin
clara uoce antequã panẽ sumer& : postulauit
ac de inceps usus loquendi natus ex mirabilibꝰ
in reliqua eiꝰ aetate ꝑmansit: De inde ꝓfectu¬
rus solito affectuosius in amicũ irruit: os
ds̃ ut nos in die iudicii sine confusione uideam᷑.
Ceterũ in hac luce mutuo nũquã fruem᷑ aspectu.
Erat it̃ illius comitatu ꝓprio solitariũ: sed occur-¬
rentibus abhominibus constipatũ. In tantũ ut
ꝑ om̃s aggeres quos itinere suo inlustratos reli-¬
quit usq hodiernũ diem. ubicũq aut orauit aut
docuit. oratoriȩ cellulȩ & signũ crucis elata
p̃fulgeant. Territorium sane

Expanded text:
os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit, imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem benedictionis ediceret. Quam statim clara voce, antequam panem sumeret, postulavit, ac deinceps usus loquendi, natus ex mirabilibus, in reliqua eius aetate permansit. Deinde profecturus solito affectuosius in amicum inruit; os, Deus, ut nos in die iudicii sine confusione videamus; ceterum in hac luce mutuo numquam fruemur aspectu!' 30. Erat iter illius comitatu proprio solitarium, sed occurrentum agminibus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres, quos in itinere suo inlustratos reliquit, in hodiernum diem, ubicumque aut oravit aut docuit, oratoriae cellulae et signa crucis elata praefulgeant. Territorium sane
Abbreviated transcription (Latin):
constantiã. ueneratur reuerentiã. auctorita¬
tis ꝑtinatia ꝑmouet᷑. Apparatus bellicus armo¬
rũq cõmocio ad consilii ciuilitatẽ de posito
tumore descendit: Tractaturq qualit̾ non
qđ rex uoluerat : sed qđ sacerdos petierat
cõpleret᷑: Ad stationis quietẽ rex exercitusq
se recepit pacis: securitatẽ fidelissimã pollicet᷑.
Ea conditione ut ueniã quã ipse p̃stiterat ab
imꝑatore : uel abetio peteret᷑: In terea ꝑ int̾ces¬
sionẽ & meritũ sacerdotis rex cõpressus est :
exercitus reuocatus. ꝓuinciȩ auastationibus
Ex initalio petiturus
egredit᷑ : cui id solũ sufficer&: ne ũquã labore
uacuus quiete frueret᷑: sed ut ꝓpħa ait. Am¬
bulabat de uirtute inuirtutẽ Nã dũ p̃terit
ex consuetudine pietatis: familiarẽ suũ senato¬
rẽ presbiterũ iterũ uisitauit. Aquo illi anno¬
rũ uiginti circit᷑ muta offert᷑ puella. Cuiꝰ

Expanded text:
constantiam, veneratur reverentiam, auctoritaconstantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae vastationibus Exin Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum iterum visitavit. A quo illi annorum XX circiter muta offertur puella, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
nificus aetius qui tũ rẽ publicã gub̾nabat:
eochari ferocissimo alanoꝵ regi loca illic incli-¬
nanda ꝓ rebellionis p̃sũptione ꝑmiserat : qũã
ille auiditate barbaricȩ cupiditatis in hiauerat
Itaꝙ genti bellicosissime regiq idoloꝵ
ministro obicit᷑ senexunus : sed tam̃ omnibꝰ xp̃i
p̃sidio maior & fortior. Nec mora festinꝰ egredit᷑:
quia ĩminebat bellicus apparatus. lam ꝓgresso
gens fuerat totũq iter equos ferratus imple¬
uerat : & tam̃ sacerdos nr̃ obuius ferebatur
donec ad regẽ ipsũ qui subsequebat᷑ accedera:
Occurrit initinere iam ꝓgresso & armato duci
int̾ suoꝵ cat̃uas opponit᷑: medioꝙ interprete
primũ p̃cẽ supplicẽ fundit Deinde increpat
differentẽ. ad extremũ manu in iecta freni
habenas inuadit atq in eo loco uniuersũ sistit
exercitũ: Ad hȩc rex ferocissimus padmiratio-
ne iracundiã dõ imꝑante concepit Stupet

Expanded text:
nificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, nificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, Gochari ferocissimo Alanorum regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet
Abbreviated transcription (Latin):
aetas & debilitas & iam sine p̃cibus alligabant.
tã miscdĩam ad diuinã elem̃tiã contulerunt.
Statĩq ad olescentẽ : beatus Germanus sedere
conpulit. Ad trectat poplitẽ debilitate curua¬
tũ: & ꝑtota infirmitatis spatia. medicabilis
dextra ꝑcurritr salubrẽ tactũ sanitas festina
subsequit᷑ Ariditas succũ : nerui officia rece¬
perunt. Et in conspectu omniũ filio in colomitas
patri filius reformat᷑: Implent᷑ popłi stupore
miraculi : & inpecto ribus omniũ fides
catholica incultata firmat᷑. Predicatio deinde
sacerdotibus adducunt᷑: ad mediterranea deferen¬
di. ut & regio absolutione. & illi emendatione
fruerent᷑ Qđ intantũ salubrit᷑ factũ est : ut
inillis locis & iam nunc intemerata ꝑduret.
Itaꝙ cõpositis omnibus beatissimi sacerdotes: ea
remeauerat : & iam legatio armoricani
tractus fatigationẽ beati antistitis ambiebat.
Offensus eni suꝑbe insolentia regionis uir mag¬

Expanded text:
aetas et debilitas etiam sine precibus adligabant. aetas et debilitas etiam sine precibus adligabant. tam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus sedere conpellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque, conpositis omnibus, beatissimi sacerdotes ea qremeaverat, et iam legatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir mag
Abbreviated transcription (Latin):
uiro : mare xp̃õ auctore conscendit᷑. ad itineris
tranquillitatẽ elem̃ta consentiunt. nauigium
sp̃s ꝑuolantes: ꝑ totã insulã germanũ uenire
inuitis uaticinationibus ñtiabant: In tantũ ut hela¬
fius quidã regionis illius primus in occursũ scoꝵ
sine ulla manifesti nuncii relatione ꝓperaue¬
rit. Exhibens secũ filiũ. qu ẽ in ipso flore adoles¬
centiȩ debilitas dolenda dãpnauerat Erat enĩ
arescentibus neruis: contracto poplite cui ꝑsicci¬
tatẽ curȩ usus uestigiis negabat᷑. Hunc elafium
ꝓuncia tota subsequit᷑. Veniunt sacerdotes:
occurrit inscia multitudo. confestĩ benedictio
& sermonis diuini. doctrina ꝓfundit᷑: recognos¬
cit popłm. inea qua reliquerat credulitate
durantẽ. In tellegunt culpã esse paucorũ: in¬
quirunt auctores. inuentosq condempnant :
c̃t subito helafius manibus aduoluit᷑
sacerdotũ : offerens filiũ cuiꝰ nec essitatẽ

Expanded text:
. , mare Christo auctore conscenditur; ad itineris . , mare Christo auctore conscenditur; ad itineris tranquillitatem elementa consentiunt; navigium spiritus, pervolantes per totam insulam, Germanum venire invitis vaticinationibus nuntiabant, in tantum ut Elafius quidam regionis illius primus in occursum sanctorum sine ulla manifesti nuntii relatione properaverit, exhibens secum filium, quem in ipso flore adulescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis, contracto poplite, cui per siccitatem crurae usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur; veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio et sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscit populum in ea qua reliquerat credulitate durantem, intellegunt, culpam esse paucorum, inquirunt auctores inventosque condemnant. 27. Cum subito Elafius manibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ambit᷑q ab eatissimo uiro ut dignaret᷑ ac ciꝑe
qđ tradebat. In cõmodũ etiam confitet᷑ uxoris.
Qua uisitata ita iuspassionis extincta est ut tremor
p̃cedens & febris subsequens delerent᷑. Redditaq
pristinȩ sanitati : fidelis matrona remedium
çȩleste suscepit. quo & corpus salubritate et
anima credulitate conualuit: Acceptis itaꝙ
exuoluntatẽ beneficiis. optatũ leuam̃ ꝓpriȩ
detulit ciuitati. Lic& in se maximũ ciuibus:
& remediũ referr& et gaudiũ:
Nterea exbrit tanniis nunciat᷑. pelagianam
ꝑuersitatẽ iterato auctoribus dilatari. Rur¬
susq ad beatissimũ uirũ p̃ces sacerdotũ omniũ
deferunt᷑ : ut causa dĩ quã prius obtinuerat
tutaret᷑. Quoꝵ petitione festinus occurrit:
dũ & laboribus delectat᷑. & xpõ se gratent̃
inpendit. Cessit tandẽ inimici inuidia uicta
sciebat. Ad iuncto itaꝙ seuero ep̃õ totius scĩtatis¬

Expanded text:
ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Acceptis itaque ex voluntate beneficiis, optatum levamen propriae detulit civitati, licet in se maximum civibus et remedium referret et gaudium. 25. Interea ex Brittaniis nuntiatur, Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari, rursusque ad beatissimum virum preces sacerdotum omnium deferuntur, ut causam Dei, quam prius obtinuerat, tutaretur. Quorum petitione festinus occurrit, dum et laboribus delectatur et Christo se gratanter inpendit. Cessit tandem inimici invidia, victa se iam senserat. Adiuncto itaque Severo episcopo totius sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sis religiosi gratulatione suscepit: apłicũ instar
sui tẽporis sacerdotẽ suscipiens. Inlustrabatur
eo tẽpr̃ ciuitas hilariosa sacerdote. multimoda
uirtute p̃ciosa Erat enĩ fidei igneus torrens
cȩl estis eloquii : & p̃ceptionis diuine operarius.
in defessus: Quiuenerabilẽ scm pontificẽ affectu
ut patrẽ : reuerentia ut apłm sublimabat. auxi¬
liaris & iam regebat tũ ꝑgallias apicẽ p̃fecture
qui p̃sentiã sacerdotis duplicata gratulatione
suscepit. Qđ & in signẽ uirtutibus uirũ desiderabat
agnoscere : & qđ uxor eiusdẽ longo tẽpr̃ quartano
tabescebat in cõmodo. Ingredienti longissimo
p̃ter consuetudinẽ famulat᷑ occursu: simulq
admiratione defigit᷑. Ita enĩ dignitas uultus
sermonis erudicio. p̃dicationis auctoritas. stupentis
animũ cõpleuerunt: ut merito fama eũ minorẽ
fuisse cognoscer&. Inuentus. ẽ. rebus maior. ẽẽ
quã ñtus. Offert munera: ingerit beneficia.

Expanded text:
sis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia,
Abbreviated transcription (Latin):
stram̃ ꝓfert quo furiosus circũdatus cũligat᷑
Qui ꝑspatiũ noctis unius quasi ad posito uallatꝰ
incendio. inclamato semꝑ noĩe sacerdotis :
qui cũ abeẽt p̃sentia. uirtute nonde erat :
diuino purgat᷑ auxilio. Neq umquã in om̃i
uitȩ suȩ spatio. ꝑiculũ tẽptationis incurrit:
adlugdunensiũ urbẽ arari famulante de¬
uectus est: ubi certantibus popłi studi is
indiscreta aetas & sexus uno occurrit offi¬
cio Om̃s benedictionẽ flagitant : tactum
requirunt. & qđ suꝑ est multitudini rele¬
uat uel uidisse. diuerse infirmitates passim
benedictione sanant᷑ p̃dicationibus ciuitas
ecreant᷑. & lic& festinus abscesserit : sitien
nera eiꝰ cuncta ꝑcurrã: si uniuersa cõmemo¬
rẽ. parabit ꝓlixitas congesta fastidiũ. Sed
dabit dñs uenia  qđ sciens plura prȩtereo:
ĩaꝙ aduenientẽ beatissimũ uirũ. urbs arelaten¬¬

Expanded text:
Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi adposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationis incurrit. ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine, relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientenera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelaten
Abbreviated transcription (Latin):
loco absens quantũ uirtutis oꝑatus est. Erat
illic presbr̃ senator noĩe natalius nobilis
religione nobilior. Coniux illi nectariola
similis sc̃ĩtate : quos p̃teriens ꝓstudio. antique
caritatis expetut. Aduenienti p̃parant
mansionẽ : & quant̾ũ maior ꝑsona aderat.
tantũ minor impendit᷑ apparatꝰ. M atrona
farti stram̃ in lectulo sacerdotis subdidit: quo
ille inscius eubitauit. De ductaq nocte oratio¬
ne uel psalmis: die reddito. it̃ quo agebat
in gredit᷑. In lustrato hospicio: familia tota
gaudebat. Strati reliquias: fideł matrona
collegit & condidit: Accidit post dies ali¬
quot ut agrestius quidã bene ingenuus habens
uxorẽ. filios. & parentes. posseslo fieret inua¬
dentis inimici : suoꝵq fletibus nonminus
Germani absentia. quã infelicis captiuitas
lugebat᷑. & cũ nichil remedii possit adhib̾i:
p̃sũpsit uirtutẽ fidei matrona uenerabilis.

Expanded text:
loco absens quantum virtutis operatus est. Erat loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubitavit, deductaque nocte oratione vel psalmis, die reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato hospitio familia tota gaudebat; strati reliquias fidelis matrona collegit et condidit. Accidit post dies aliquot, ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus non minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
confitet᷑. & ita tocius noct is spatio in retit᷑u
ẽẽ se retulit : ut longius ꝓdire ñ poss&. nec
euadendi uiã aliã reppisset: nisi ut adductũ
animal reformar&: Ad hȩc uir beatissimꝰ.
Sihesterna inquit die nudo tibi tegimen de¬
minis: ꝓpena cõmissi : non solũ ueniã. uerũ etiã
p̃miũ cũ benedictione suscepit.
uerebat uir dõ plenꝰ secretũ & abiectionẽ
oculi : cũ uirtutibꝰ ꝓderet᷑: In quo uero
euangelica sententia ꝓbat᷑. Ciuitatẽ supra
montẽ positã. latere ñ posse. Vitabat suoꝵ
solatia extraneoꝵ declinabat occursus: sed
obscurari ñ poterat maiestatis luce circũdatꝰ.
Nã uicini om̃s municipia ciuitatis qđ sese ꝑ itine¬
ris eiꝰ tramitẽ porrigebant : in occursũ cũ
coniugibꝰ ac liberis conuolabant. & continuia¬
tũ plerũq agmen dũ occurrentes iunge¬
bant᷑ ꝓsequentibus coherebant.
Rȩterire silencio impiũ puto. in alisiense

Expanded text:
confitetur et ita totius noctis spatium inretitum confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen deminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit. 21. Quaerebat vir Deo plenus secretum et abiect virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaerebat. 22. Praeterire silentio impium puto, in Alisiensi
Abbreviated transcription (Latin):
inherens contub̾nio. iungit᷑ mansione. &
int̃ in nocentes occupatosq custodes: qui
dũ animalibus uigilabant. ium̃tũ quo senior
uehebat᷑ p̃do nocturnus arripuit. Die reddito.
amissio euectionis agnoscit᷑. & ut sacerdoti
animal ñ de ess& : unꝰ exclericis inpeditem
mutat᷑ exequite. Dũq it᷑ agit᷑: circumiecti
comites. intuent᷑ beatũ uirũ extra morẽ con-¬
ceptã lȩtitiã. uultus obũbratione uelantem.
Qđ cũ abonibus uideret᷑: unus ex reliqͥs aueto¬¬
ritate c̃cepta. causã lȩtitiȩ ꝑcunctat᷑. At ille
inquiens. paululũ remorem᷑: quia infelicis
illiꝰ labor. & inridendus . ẽ. & dolendus: quẽ
mox uidebitis estuantẽ: Cũꝙ de lapsi animalibꝰ
substitissent : paulo post intuent᷑ peditẽ post
se : manu captũ animal delucentẽ. Qui breui
adiungit᷑ : dũ ille ad celerat. himorantur:
statĩ uestigiis ꝓuolutus. crim qđ cõmiserat

Expanded text:
inhaerens contubernio , iungitur mansione et inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis. Germanũ uotis duplicibꝰ ãbiebat.
quã & apud maiestatẽ diuinã. & inter
mundi ꝓcellas seruare consueuerat. Tri¬
butaria enĩ functio p̃ter solitũ: & neces¬
sitatss ĩminere ciues suos. quasi pupillos orba¬
tos parente depresserant. Recipiunt presi¬
dium destĩtuti : agnoscit causas. meroribus
congemescit. Et ꝓquiete uel requie quȩ situ¬
rus remedia ciuitati : post marina discrimina.
labores terrenȩ. expeditionis ingreditur.
Itaꝙ gallias in lustraturus cũ testat᷑ paruis.¬
simo comitatu: exigua euectione ꝓgredit᷑.
quã ꝓlargissimis thesauris xp̃m ferebatur
inpectore:¬
mandare memoriȩ etiam eiꝰ int̾ clarum
fuisse uirtutibus. Nec dũ territoriũ
suȩ ciuitatis excesserat : uiã lenit̃ carpens.
Eratq imminente iam uespera: dies pluuius.
Cũ subito comitatui suo nudus pedẽ cuculla
uacuus nimis expeditꝰ uiator adcrescit:
cuiꝰ etiã nuditati condoluit. qui dolo se

Expanded text:
civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaque Gallias lustraturus, contentus parvissimo comitatu et exigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum in pectoremandare memoriae, etiam eius iter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose
Abbreviated transcription (Latin):
Plures & iam timore p̃cipites: flum̃ qđ sensim
uenientes transierant deuorauit. ultionẽ
suã in nocens exercitus intuet᷑: & uictoriȩ
p̃stite otiosus expectator efficit᷑: Sponsalia
colligunt᷑ exposita: & p̃dã cȩlestis uictorie.
miles religiosus ad ipiscit᷑. Triumphant
pontifices : hostibus fusis sine sanguine.
Triũphat uictoria : fide obtenta non uiribus.
Cõposita itaq opulentissima insula securitate
multiplici suꝑatis. hostibꝰ uelspiritalibꝰ. uel
carne conspicuis. quippe quiuicissent pelagia¬
nistas & sarones cũ toeius numero : regionis
reditũ moriunt᷑: Tranquillã nauigationem
merita ꝓpria : & int̾cessio albani martyris
parauert̃: quietosq antistites suoꝵ desi-¬
deriis felix carina restituit. Nu aũr¬
taꝙ reditũ uenerabiliũ sacerdotũ exul¬
tant galliȩ. gaudent eccłȩ̃. de mones con¬
tremescunt. Certe expectatio ꝓpriȩ

Expanded text:
Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae
Abbreviated transcription (Latin):
parare tẽptar& : Germanꝰ ducẽ se prelii
ꝓfiteri . Elegit expeditos circũ iecta ꝑcurrit:
& eregione qua hostiũ sperabat᷑ aduentus
uallẽ circũdatã editis montibus intuetur.
Quo in loco nouũ conponit exercitũ ipse dux
agminis. etiam adherat ferex hostiũ multi-¬
tudo. quã ad ꝓpinquare intuebant᷑ in insidus
constituti: Cũ subito Germanus signifer
uniuersos ad mon& et p̃dicit : ut uoci suȩ
un o clamore respondeant : securisq hostibꝰ
qui se insꝑatũ ad eẽ. confiderent. alleluia
tercio repetitã sacerdotes exclamant:
sequit᷑ una uox omniũ & eleuatũ clamorem
reꝑcusso aere monti con clusa multiplicant:
Hostile agm̃ terrore ꝓsternit᷑: & ruisse suꝑ
se ñ solũ rupes circũ datas. uerũ etiã ipsam
çȩli machinã contremescunt: Trepidationi ꝙ
in iecte : uix sufficere pedũ ꝑnicitas credebat᷑.
Passim fugiunt. arma ꝓiciunt : gaudentes
uel mida corpora eripusse discrimina:

Expanded text:
parare temptaret, Germanus ducem se proelii parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine.
Abbreviated transcription (Latin):
cie contulerunt. ut ac cessisse maximus cre¬
deret᷑ exercitus. Itaꝙ apłicis ducibus: xp̃s
militabat incastris: Ad erant etiã quad rage¬
sime uenerabiles dies : quosreligiosiores red¬
debat p̃sentia sacerdotũ. intantũ ut cotidia¬
nis p̃dicationibus instituti. certati ad grãm
baptismatis conualerent. Nã maxima exercitꝰ
multitudo. undã lauacri salutaris ex petut.
eccła addiem resurrectionis dñicȩ frondibus
contexta cõponit᷑. & in expedicione cãpestri:
instar ciuitatis aptat᷑. Madidus baptisiatis
ꝓcedit exercitus: fides feru& inpopło. et
contẽpto armoꝵ p̾sidio. diuinitatis expectat᷑
auxiliũ Interea hec institutio: uel forma
castroꝵ hostibus ñtiat᷑. Qui uictoriã quasio
de inermi exercitu p̃sumentes : ad sũpta ala¬
critate festinant : Quoꝵ tam̃ aduentus.
exploratione cognoscit᷑. Cũq emensam
solemnitate paschali. recens de lauacro pars
maior exercitus. arma capere & bellum

Expanded text:
ciae contulerunt, ut accessisse maximus creciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. esia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾ globos flãmantis incendii. in colum̃
tab̃naculũ qđ habitator in clusus seruabat
emicuit: Exultat turba miraculo: & uictã
se diuinis uirtutibus gratulat᷑ Ex cubabat
diebus ac noctibus ante tuguriũ pauperis.
turba sine numero: hi animas curare cupien¬
tes hi corpora Referri nequeunt: quȩ xp̃s
ret᷑ ad hib̵i : quadã nocte cadentẽ niueis uestibꝰ
uidit sibi ad et̃ ꝑsonã: quȩ manu extensa iacen¬
tẽ uideret᷑ ad tollere. eũꝙ consistere firmis
uestigiis imꝑabat. Post quã horã : ita fugatis
doloribus recepit pristinã sanitatẽ. ut die
reddito itineris laborẽ subir& intrepidus
Nterea saxones pictiꝙ bellũ ad uersus bri¬
tannos uinctis suscepert̃ uiribus. quos eadem
necessitas in castra contraxerat. & cũ suas
partis trepidi pene ĩpares iudicarent:
scõꝵ antistitũ auxiliũ petiert̃: Qui ꝓmissum
maturantes aduentũ : tantũ securitatis ac fidu-¬

Expanded text:
et inter globos flammantis incendii incolome et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeunt, quae Chrisretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fidu
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus casualibus laque is p̃paratis: germani
pedẽ lapsus occasione contriuit. Ignorans
merita illius sicut iobbeatissimi: ad flictio¬
nẽ caporis ꝓpagandam:
⁊ cũ aliquandiu uno in loco infirmita¬¬
tis necessitate constringit᷑: inuicinia
qua manebat. casuale exarsit incendiũ.
Qđ consũptis domibus quȩ illic palustri
harundine tegebantur : ad eũ habitaculũ
in quo idem iacebat. flabris stimulantibꝰ
ferebat᷑. Concursus ad antistitẽ omnium
c̃ uolauit : ut eleuatis manibus periculũ
qđ imminebat eua der& Qui omnibus merepa¬¬
tis: moueri se fidei p̃sũptione ñ passus est. Multi¬
tudo om̃is desꝑatione ꝑterrita : obuiã occurrit
incendio. Sed ut dĩ potentia manifestior
apparer& : quicquid custodir& turba. igne
consumit᷑: Qđ uero iacens & infirmus defen¬
derat. reseruat᷑ hospitiũ scĩ uiri. & pauescens
flãma transiliuit. Vltra citraq deseuens:

Expanded text:
inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat casuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens,
Abbreviated transcription (Latin):
filiã cȩcã : sinibus ingerens sacerdotũ. Quam¬
illi aduersaris offerri p̃ceperunt. sed consei¬
entia puniente de territi: iungunt cũ paren-¬
tibus p̃ces: & curationẽ puellȩ a sacerdotibꝰ
dep̃cant᷑. Qui expectationẽ popłi & inclinatos
aduersarios intuentes : orationẽ breuiter
fundunt: Ac de inde Germanus plenus spũ
lateri suo capsulã cũ scõꝵ reliquiis collo auulsã.
manibus cõprehendit : eãq in conspectu omniũ
puelle oculis applicauit. Quostati euacuatis
tenebris : lumine ueritatis impleuit Exul¬
tant parentes miraculo: popłs contremescit.
Post quẽ diem ita ex animis hominũ ꝑsuasio
inqua delecta est : ut sacerdotũ doctrinã
sicientibus desideriis sectarentur:
orpressa itaꝙ ꝑuersitate dampnabili :¬
eiꝰq auctoribus confutatis animisq omniũ
fidei puritate conpositis: sacerdotes beatum
albanũ martyrẽ auctori dõ ꝑ ipsũ gr̃ãs
petierunt: Vnde dũ redeunt. in sidiator

Expanded text:
filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum; quamadversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inadversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus Spirilateri suo capsulam, cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus comprehendit, eamque in conspectu omnium puellae oculis applicavit. Quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, sectarentur. 16. Conpressa itaque perversitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturi Deo per ipsum gratias, petierunt. Unde dum redeunt, insidiator
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq in eadẽ uociferatione ꝑsister&: unus
misit exfratribus ueridicũ fuisse de moñe
ñtiauit : Nauigiũ mittit᷑ transit sacerdos.
& cũ ea qua solebat gratulatione suscipit᷑.
Incũbit sine mora oratione : congregatio
tota ꝓsternit᷑ Cũ subito ꝑ inane aeris:
inuisibilibus nexibus hostis adpenditur:¬

Expanded text:
Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis reli
Abbreviated transcription (Latin):
addiuinũ p̃sidiũ ꝑ antistitẽ de cucurrat:
Qui ꝓtinus oleũ benedixit: cuiꝰ tactu ita in¬
trinsecus tume facta tabescebat infirmitas:
remediũ eeleste suc currebat: quanta irru¬
erat illata ꝑnicies: Qđ ad missũ malignoꝵ¬
dũ ascõ uro purgat᷑ euomuit. om̃sq infugã
uersos eius oratione confessus est :
Rat autẽ familiare beatissimo uiro
alt̾nis uicibus nunc eccłam nẽ monaste¬
riũ quasi dux cȩlestiũ militũ uisitare:
ut certantibus studi is emulantes: ad ꝑfec¬
tionis głam ꝓuocaret. Quadã uice occupatio
rũ nexibus : insperatã fratribus sui p̃senti¬
am de ferebat Contigit ut hora eadem
in monasterio unus ex his qui pati c̃sueuerat.
uexaret᷑: Qui subito cũ sũma uoce ꝓclamat
Germanus ad flum̃ ẽ: sed sine nauigio u nom
potest transmeare: Diu abbas fidẽ dictis
negauit : dũ & nequã sp̃m fallere. & illũ
non adeẽ. quia excusauerat iudicauit:

Expanded text:
ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu malignodum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupationrums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
euocat aestuantẽ. omã discutit: uniuersa
cognoscit. solidi de latebris ꝓferuntur :
clamor popularis ad tollit᷑. & uno ore
germani meritũ. & diuinitatis potentia
p̃dicat᷑ Eodẽq miraculo: & de ceptus
pecuniam. &. obsessus recepit sospitatem :
Plures quidẽ iam ante curauerat : sed sẽꝑ
notitiam secreti obũbratione suppressit
Hoc uͦ factũ ideo memorabile: quia publicũ
fuit : Qodã temp̃r conspirationis
terribili : beato uiro bellũ qđdam demones
intulerunt Qũe cũ multiplici infestatione
tẽptatũ. in dutũ fidei lorica in expugna¬
bilẽ repperissent: conceptã machina ad
plebis excidiũ contulerunt: Nã primũ
paruuli : de inde maiores natu. repente
tume factis intrinsecus. faucibus interibant :
Vt in ruente morte. aegritudinis spaciũ
uix triduo traheret᷑: Ita more furentis
gladii popłs delebat᷑: nichil opis humana
piusio conferebat: & pene plebs trepida

Expanded text:
evocat aestuantem, omnia discutit, universa evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberi secrete ad se unũ ex his qui paciebant᷑
p̃cepit. Fortuitu isqui auctor furti fuerat :¬
p̃sentat᷑ Quẽ cũ districta examinatione
discutera : dicens fieri ñ posse ut ad missũ
facimis later& in iico ꝑquã fieri praua
consueuerant ĩperati. ut ueri fidẽ celerit᷑
fateat᷑ Sed nequã sp̃s crimen ac maliciam
quã cõmiserat : de negauit: Tũ uͦ pia com-¬
mocio sacerdotis: ꝓduci inficiantẽ p̃cepit
inpopło. Nec mora : missam celebraturus
egredit᷑. Prȩmissaq inpopulo salutatione
sollẽni : in oratione totacor porisstrage
ꝓsternit᷑ Stat̃ĩq infelix inimici & captiuus
parit̃. & minister in sublime suspendit᷑ :
eccła eiꝰ clamore cõplet᷑. plebs uniuersa
turbat᷑ . & quasi flãma circũdatꝰ. cũ uoce
maxima nom̃ sacerdotis inuocat: erimen
qđ cõmuserat confitet᷑: Iandẽꝙ iur beatissiniꝰ
exoratione consurgens: accedit ad podiũ.

Expanded text:
exhiberi secrete ad se unum ex his, qui pati consuexhiberi secrete ad se unum ex his, qui pati consueverant, praecepit. Fortuitu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium;
Abbreviated transcription (Latin):
meritis ueniret᷑ : non p̃sũptionis. sed miscđiȩ
principiũ fuit
rat in illo tempr̃. uir bonus moribus
ianuarius nomine : Qui cũ princeps
p̃sidali militar& officio : ex actos apuincialibꝰ
solidos. adudicẽ deferebat Iscũ uisendi epĩ
ferebat ꝓdidit Nullo de circũstantibus in¬
tuente: casu is repperit qui uexari in imica
infestatione consueuerat. Tandẽꝙ inse re¬
uersus: damnũ uator agnouit Implet
questibus ełuetatẽ : & ab eatissimo sacerdote
ñ alit᷑ quã si ipsi tradidiss& pecuniã require¬
bat Quã ille indĩ nomine reformandã :¬
quasi uerus debitor rȩ ꝓmisit Ea tũ dies
sabbati fuit̾: qua ꝑ tota urbẽ sollicita inda¬
gatione ꝑcurrit. & cũ nichil indicii fuisse
inuentũ : post triduũ his qui solidos requi¬
rebat. lacrimans genua sacerdotis amplectit᷑.
contestans ad petiturũ se supp̃me mortis
occasũ. nisi pecunia publica fuiss&e inuenta.

Expanded text:
meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae principium fuit. 7. Erat in illo tempore vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps sidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cum visendi episcopum ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset inventa.