comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gillatĩ. ⁊non płes gͦ debent ẽẽ qui lĩguiᷤᷤ
locuntur. iõ dicit duo łtres. quia suffic̃¬
taceat linguis. lo¬
quens in eccłia. uͥ
nichil debet ẽẽ nͥ
edificatio. sͥ aũ lo¬
quatur linguis.
.i. tac̾ite oret deũ
sͥ loquitur qui cõ¬
pungitur ex his
sermo tot hominũ.
& in ors duoꝵ ł
bum. Cet̾i aũ taci¬
te diuidicent quid
dicant. an accipien¬
dum sit ł non.
uocl si aliquid
melius reuela
audiebat prior ꝓ¬
phetans tacẽat. ⁊¬
det illi locum ũ di¬
cat. quia daturali¬
qñ inferiori. ꝙ nõ
suꝑiori. iõ dico ut
det locum. P oce¬
statis enim om̃s ⁊
sedens accepta ꝓpħã¬
simul ne ꝑturbatõ
fiat. s ꝑ sigulos. ut¬
ita ordinato ꝓ¬
maiores discant.
hortentur alios.

Expanded text:
gillatim, non plures ergo debent esse qui linguis loquuntur. Ideo dicit duo vel tres, quia sufficitaceat linguis, loquens, in Ecclesia, ubi nihil debet esse, ubi aedificatio; sibi autem loquatur, linguis, id est tacite oret Deum. Sibi loquitur, qui compungitur ex his sermo tot hominum. Et in ore duorum bum . Caeteri autem tacite dijudicent, quid dicant, an accipiendum sit an non. Quod si aliquid melius revelataudiebat, prior prophetans taceat, et det illi locum ut dicat. Quia datur aliquando inferiori quod non superiori. Ideo dico ut det locum: potestis enim omnes, sedens, accepta prophetansimul, ne perturbatio fiat, sed per singulos,ita ordinato majores, discant, hortentur alios.
Abbreviated transcription (Latin):
cationem. Ergo si uni¬
quid insanitis: .a. ar
debuntur. cum alt̃
alt̾m ñ intelligat.
fit .n. tumultus qui
patientis. aut forte
quandã seductionẽ
qui audiunt ẽẽ pu¬
tabunt os uanitatẽ.
que idõ linguis cana
ab eis uocantur. sacra uelant᷑.
ne sine uanitatib cernant illudi. Omnis
enim ĩpostura tenebras querit. & falsa pue
ris ostendit. sic̃ p̾ãgani tectis uanitatib il¬
luduntur. ap̃nos aũ: nil astute fuscatumẽ.
s simplicit᷑ & aꝑte unus laudatur deus. qr
si nullus incellig̾et: posset iuderi seductio
que linguis cañetur cũ pudor eẽt reuelari.

Expanded text:
cationem, ergo si uniquid insanitis? Quasi due videbuntur cum alter alterum non intelligat. Fit enim tumultus quidam patientis. Ambrosius Aut forte quamdam seductionem qui audiunt putabunt esse et vanitatem, quae ideo linguis canatab eis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nihil astute fucatum est, sed simpliciter et aperte unus laudatur Deus, quia si nullus intelligeret, posset videri seductio, quae linguis caneretur, cum pudor esset revelari.
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt expositionib il
in faciem .i. hu
milians sese. adorab̾
deum. qui se sibi ꝑ
nos notificauit. pro¬
in nobis. Ouid gͦ
Iam incipit decermi
ne luguaꝵ. gͦ quid
de eis o frẽs agendũ
imum. utimini

Expanded text:
fiunt expositionibus illorum. in faciem, id est humilians se, adorabit Deum, qui se sibi per vos notificavit, proin vobis. Quid ergo. Jam incipit determinne linguarum, ergo quid de eis, o fratres, agendum unum, utimini
Abbreviated transcription (Latin):
reret: castus eẽt. quisquis a dõ p̃t̃ dm̃ aliquid
querit: ñ caste dm̃ querit. tres inuenimus ꝑ¬
sonas. si dñi u̾ba in euãgłio diligent̃ inuesti¬
gamꝰ. pastoris. merceunarii. furis. pastor u̾ita
ꝓhibet mercennarios. s ꝓmitxit. quia ⁊ ip̃i
utiles st̃ ad aliqua:
Et in hoc gaudõ¬

Expanded text:
et castus. Quisquis a Deo praeter Deum aliquid quaerit, non caste Deum quaerit. Tres invenimus personas, si verba Evangelii diligenter investigamus, pastoris, mercenarii, furis. Pastor veritaolus non prohibet mercenarios, sed permittit, quia et ipsi utiles ad aliqua. Et in hoc gaud
Abbreviated transcription (Latin):
uł pecuniarũ. uł honoꝵ uł laudis humane qͦ¬
libet mͦ uolentes acciꝑe mun̾a. ñ tam salutem
eꝰ querentes cui annũciant. ꝙͣ ꝯmodũ suum
si in illum credid̾it ꝙ̃ illi annunciat: quiã¬
nunciat habebit decͥm̃tum. cui annũciabitur
habebit lucrũ. quia aiunciat eungłm. s. rem

Expanded text:
 pecuniarum, vel honoris, vel laudis humanae, quoslibet volentes accipere munera, non tam salutem ejus quaerentes cui annuntiatur commodum suum. lum crediderit quem illi annuntiant, qui annuntiat habebit detrimentum, cui annuntiatur habebit lucrum, quia annuntiat Evangelium, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ bono animo p̃dicãt.
colerandi. quid enim¬
refert qͣ intentione p̃¬
dicent. dum om̃i mͦ
ammo ut boni faciũt.
regnum celorũ annunciabant. hñtes in lingua
u̾itatem. s ñ in pectore castitatẽ. qui sũt utiles
eis: quos instruit dñs. uñ ait. Q dicunt faci¬
te. oꝑa aũ eoꝵ : nolite fac̾e. Ex occasione .it. e

Expanded text:
non bono animo praedicant tolerandi. Quid enimrefert qua intentione praedicent, dum omnimodo vero animo ut boni faciunt, regem coelorum annuntiabant, habentes in lingua veritatem, sed non in pectore castitatem, qui sunt utiles eis quos instruit Dominus. Unde ait: Quae dicunt facite, quae autem faciunt nolite facere . Ex occasione enim e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incredulitatem auditur inde ruentibus¬
Non enim sumus adult̾ances u̾bum dei
i. falsa admiscentes¬
ꝓle p̾dicantes. sicut¬
płimi faciunt. hĩc
qui corrupta doctͥ¬
na u̾itacem iolabãt.¬
de quib ysai̾as ait.
Caupones dui uino

Expanded text:
incredulitatem auditur in mortNon enim sumus adulterantes verbum Dei, id est falsa admiscentesraedicantes, sicutmi faciunt. Hic qui corrupta doctrina veritatem violabant.quibus Isaias ait: Caupones tui vino
Abbreviated transcription (Latin):
& bomi uiuant: & mali moriãtur. quomͦ tñ
fiat.: qͣnͣtum dñs inspirare dignat᷑ uob̾ reue¬
lare tĩ deuegabido. Aple̾ bene agens. beneui¬
uens iusticiam u̾bo p̃dicabat: ⁊ oꝑe demonst᷑¬
bat. ac bonam famã usꝙ qͣ disseminabat. imi
no odore uinebant. noli gͦ inuidere: & ñ ce
occidit bonꝰ odor. bonꝰ utiq õdor erat: qͦ illi
niuebant: & illi ꝑibãt. Si ĩt. ñ eẽt clari¬
tudo scõꝵ. inudia ñ surg̾et impioꝵ. cepit
s si ꝑsequendo frangũt ãpullã õdor unguẽ¬
o. iõ sumꝰ bonꝰ odor. s. hominib. Aliĩs quid̃

Expanded text:
ali moriantur. Quomodo tamen fiat, quantum Dominus inspirare dignabitur, vobis revelare non denegabo. Apostolus bene agens, bene vivens, justitiam verbo praedicabat, et opere demonstrabat, ac bonam famam quaqueusque disseminabat, imitno odore vivebant. Noli ergo invidere, et non te occidit bonus odor. Bonus utique odor erat quo illi vivebant, et illi peribant. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non resurgeret impiorum. Coepit si persequendo frangunt ampullam, odor unguenat Deo sumus bonus odor; sed hominib
Abbreviated transcription (Latin):
ta qr sue locutionis mõdũ sumit apłe. a uet̾i
lege. cum clic̃ bonus odor dõ. quia ut olim ho¬
stia legalis dicebatur suauissimꝰ odor dõ. ⁊ta
bonus odor significatur noĩatis quibdam
aromatib & unguencis in canticis. Dicit
impleta ẽ odore .i. mundꝰ impletus est bona
tat diligentes. necat inuidentes. uñ sub̾dit.
qui inde saluantur. & hoꝵ qui ꝯtempnẽ¬
tes ꝑeunt. quia bona intentione facimꝰ. ⁊ iu̾¬

Expanded text:
ta quia suae locutionis modum sumit Apostolus a veteri lege cum dicit, bonus odor Deo, quia ut olim hostia legalis dicebatur suavissimus odor Deo, ita bonus odor significatur nominatis quibusdam aromatibus et unguentis. Dicit enim impleta est odore , id est mundus impletus est bona tat diligentes, necat invidentes. Unde subdit, qui inde salvantur, et horum qui contemnentes pereunt, quia bona intentione facimus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
enim diuinus & me¬
dicus spũalis. sciens om̃ium causas & uuln̾a
magna industria ꝯforiet illos. & cõpatitur.
factus gͦ ẽ uideis tã ꝙͣ iudeus. quia ꝓpter
scandalum illoꝵ circũcidit timoclieum. &
purificatus ascendit in templum. ne occasi¬
onem ꝑ eum acciꝑent blasphemãdi. & hiõ

Expanded text:
enim divinus et medicus spiritualis, sciens omnium causas et vulnera, magna industria confovet illos, et compatitur. Factus est ergo Judaeis tanquam Judaeus, quia propter scandalum illorum circumcidit Timotheum, et purificatus ascendit in templum, ne occasionem per eum acciperent blasphemandi. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nit ⁊̃ uitentiones eaꝵ cogitatõnum. s. quo sin¬
guletendant: an ad bonum. an ad malum. &
ut amplius dicam. Non est ulla cre. cerrena ł
bestiis. spũ intelligimus cum angłis. iõq per
aiãm intelliguntur carnalia pecc̃a .i. que ac¬

Expanded text:
vit etiam intentiones earum cogitationum, scilicet quo singulae tendant an ad bonum an ad malum. Et, ut amplius dicam, non est ulla creatura, terrebestiis, spiritu intelligimus cum angelis: ideoque per animam intelliguntur carnalia peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
la .i. rõ. &. sensualitas.
in suis differentiis cõ¬
ueniant. dum suꝑior
differentia sensualita¬
tis cõsentiendo cõuenit
cum differentiis ratõ¬

Expanded text:
atio et sensualitas, quomodo in suis differentiis nveniant, dum superior differentia sensualitasentiendo convenit cum differentiis rat
Abbreviated transcription (Latin):
quam fecerat iacob.
Ita cauendum ẽ istis.
ne cum post mortem.
deberent retiꝑe benedi¬
ctionem: reꝓbentur.
&s penitentia eis non
ualeat. tunc enim in¬
fructuosa erit penitẽ
ꝑ penitentiam. ñ qͣd̾
non peniteret. s quia
ñ penituit ut debuit
dicens. ueniet dies

Expanded text:
quod fecerat Jacob. Ita cavendum est istis, ne cum post mortem deberent accipere benedictionem reprobentur, et poenitentia eis non valeat: tunc enim infructuosa erit poenitenper poenitentiam, non quod non poeniteret, sed quia non poenituit ut debuit, dicens: Venient dies
Abbreviated transcription (Latin):
b gentib unitatem uni uiro subditam .i. xp̃o.
uno uiro in alt̾uis transire conubiũ: ñ licet.
qr apostatare ab uno dõ & ire in alt̾ius ad ult̾inã
suꝑsticionem: semꝑ ẽ malum. iõ ait. unus uxo¬
ł sͥ ñ subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigẽ¬
Di alios. nec frõtem ht̃ ad alios: taliĩ cohabitator.
Iportet enim. q.

Expanded text:
bus gentibus unitatem uni uiuno viro in alterius transire connubium non licet, quia apostatare ab uno Deo, et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. Et ideo ait: unius uxovel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet enim. Q
Abbreviated transcription (Latin):
c̾dotali scĩficaretur. & dnici corporis & sã¬
guinis sacͣm̃tum ꝯfic̾etur. pꝰ celebrationẽ
u̾o sacͥ mist̾i. & cõsecrationem panis & ui¬
ni suas oblationes uendicabant. & aliis ñ
cõmunicantes: soli sumebãt. ut uĩ ⁊̃ inebͥ¬
quid̃ ebriue ẽ. ⁊ ita agitis ꝯͣ significationẽ
cotiꝰ ppłi fit .i. uniu̾sis cõmumicari debet.
st̃i ꝯuenitur: sũae oblationee causa dis¬
sensionis quam pseudo seminauerunt sͥ uendicabãt.
tãtasit. dissensiõ int̃ eos pseudo seminauert̃ u suasze¬
bñdic̾ent᷑ ⁊ ħ ita faciebãt ut ceteri uñ offeriẽt non
hñtes: pudore ꝯfund̾entur si simĩtes partem.
⁊ ħ tam cito agebant. ut suꝑuenientes nichil
inuenirẽt ꝙ ed̾ent. & dũ sic ag̾ent domi potiꝰ
ħ agenda. dic̃: quã in eccłia subdens. Nũ quid
domos ⁊c̾. q̃ patẽt usq ibi. quid dicã c cum
hec facitis. quid dicam uobiẽ: Non inuenio
quid dignum sit uob̾. Laudo uos in aliĩs. s in

Expanded text:
oris et sanguinis sacramentum confiteretur. Post celebrationem vero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde etiam inebrquod totius populi fit, id est universis communicari debet, sterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zebenedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid domos, etc., quae patent usque ibi. Quid dicam? Quasi dicat: Et cum haec facitis, quid dicam vobis? Non invenio quid dignum sit vobis. Laudo vos in aliis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝑceptionem eucharistie. quã nõ debent
pͣnsi sum̾e. ł m̃sis sius misc̾e̾. ut faciebant illi
qͦs arguit apłe. s ieiuni in honorem tanti sa¬
daret mist̾i illius altitudinem. ultimũ ħ uolu¬
it infig̾e cordib & memorie discipłoꝵ. a qui¬
b ad passionem. digressurus erat. Qũo aũ
ordine deinceps sumetur: apłis ꝑ quos eccłi

Expanded text:
dicit acceptionem eucharistiae, quam non debent pransi sumere, vel mensis suis miscere, ut faciebant illi quos arguit Apostolus, sed jejuni, in honorem tanti saendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur, apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
esurit. cui nich
beretis. multipłr tã¬
git eos. quia ⁊ pnͣsi
sumebant corpus dñi¬
&e de pnͣdio suõ luxu¬
rioso: nichil tͥbuebãt¬
esurientib. & hoc fa¬
ciebant in eccłia.
ducatis añ cenam
dñicam nec pauꝑi¬
ñ habent:
utiq facitis. Nõtaꝙ
hoc tñ noĩe uocari.
i pãm domum oroĩs

Expanded text:
esurit, cui nihilberetis. Multiplicitgit eos, qui autem pransi sumebant corpus Domiet de prandio suo luxurioso nihil tribuebantesurientibus, et hoc faciebant in ecclesiaducatis ante nicam, nec pauperin habent, utique facitis. Nota quhoc tamen nomine vocari ipsam domum orationis,
Abbreviated transcription (Latin):
hic redarguit eos. de
hoc ꝙ corpus dñicum¬
sĩ eo ordine sumebãt
quo sumi oportebat.
Int̾ prandia .it. ł post
prandia eucharistã
poti fare deleat. hã¬
rei faciende occasio¬
nem sumpser̃t̃. ex eo

Expanded text:
Hic redarguit eos de hoc quod corpus Domnon eo ordine sumebant quo sumi oportebat. er prandia enim vel post prandia, eucharistiam potius facere deberent. Hujrei faciendae occasionem sumpserunt ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑfectõ ẽ. quia sñ¬
Num ꝙ̃ ñ uidet quomͦ pͭ diligere: Itẽ diligere
proximũ .i. omen hominem tãꝙͣ seip̃m qͥs
pot̾ nͥ dm̃ diligat cuius p̃cepto ⁊ dono dilectio¬
nem ꝓxin possit implere: Cum gͦutrũq p̃¬
ceptum ita sit ut neutrũ possit teneri sñ alt̾o ꝑ
unum eoꝵ cõmemorare suffic̃ ⁊ nota ꝙait.
alib̾is intelligiuitur nec carnalif obseruã¬
tura seruis: ad caritatem referant᷑ neceẽ ẽ.

Expanded text:
. Qui enquem non videt quomodo potest diligere? Item, diligere proximum, id est omnem hominem tanquam seipsum quis potest nisi Deum diligat, cujus praecepto et dono dilectionem proximi possit implere? Cum ergo utrumque praeceptum ita sit, ut neutrum possit teneri sine altero, unum eorum commemorare sufficit. Et nota quod ait: liberis intelliguntur, nec carnaliter observantur a servis, ad charitatem referantur necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
ita s Eliscitans illũ a mortuis. ⁊ con¬
stituens il. ad dex¬
t᷑am su .i. in et̃na
beatitudine. Non¬
eos audiamus qui
uegant ad dext̾am¬
prĩs sedere filium
dicentes. Nũquid
trum. ł sinstrũ sic̃¬
corpora: nec nos ħ
de dõ sentimus. nuil

Expanded text:
tuis, et constituens illum ad dexeram suam, in aeterna beatitudine. Noneos audiamus qui negant ad dexteramris sedere Filium, dicentes: Nunquid terum, vel sinistrum, siccorpora? Nec nos hoc de Deo sentimus. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
riam. si ut stetis & hereatis. s tendatis ad
illd̃ maius ꝙ habebimꝰ. Qd̾dam enim ĩ¬
cremĩtum głe habebunt sũmi doctores ultꝰ
ilid̾ ꝙ cõmunit᷑ om̃s habebunt. hẽbunt
enun om̃s es̃clem deuarium. s differt stel¬
la a stella ui claritate. ⁊ erunt diu̾se mã¬
siones in domo prĩs. ⁊ nt̃ alios clariꝰ ful¬
srꝰ eam alt̾a corona aureola. ꝑ coronam al¬
tam digitis qͣtuor q̃m̃sam oꝑiebat: gła ui¬
te eterue signatur qͣ om̃s electi fruentur.
est ꝑfectõ remun̾ationis eoꝵ qui in doc¬
torib excellunt. iõ apłc ait. que sit sr̃¬

Expanded text:
riam, non ut stetis et habeatis, sed tendatis ad illud majus quod habebimus. Quoddam enim incrementum gloriae habebunt summi dillud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium. Sed differt stella a stella in claritate . Et erunt diversae mansiones in domo Patris . super eam altera corona aureola. Per coronam altam digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aeternae signatur, qua omnes electi fruentur, est perfectio remunerationis eorum qui in doctoribus excellunt. Ideo Apostolus ait, quae sit sup
Abbreviated transcription (Latin):
triblones que un¬
ꝑtingunt usq
ad animam uoca
faciet. ⁊ iõ non
fuit opus scribi.
ditur misisse epiͤ
nister in p̃dicatõ¬
ne. & ꝯseruus in
adu̾sis. ⁊ hoc in

Expanded text:
tiones quae unpertingunt usque ad animam, nota faciet, et ideo non fuerit opus scribi, ditur misisse Epistnister, in praedicatione, et conservus in adversis, et hoc, in
Abbreviated transcription (Latin):
est in fidelib. ita ꝯ
ambulate .i. ꝓficite
scandalizantur. ne fi¬
at eis occasioblasphe¬
mandi. &o neinciten¬
tur ad ꝑseq̃ndum sa¬
pient̃ ambulate di¬
co si ĩpedientes. sed

Expanded text:
idelibus ita, cambulate, id est proficite scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate dico, non impedientes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
redimentes tem¬
mõcdis p̃paranteᷤᷤ
oportunitatem
p̃dicandi eis. e
habito tempore
auditorib. ł ingͣ-¬
cia p̾dicanda. nõ
in lege. & sit con¬
ditus sale sapĩe.
ita ut sciatis quo¬
mͦ oporteat uos
respondere unicu¬

Expanded text:
redimentes temmodis praeparantes opportunitatem praedicandi eis: et habito tempore,auditoribus. Vel, in gratia, praedicanda, non in lege, et sit conditus sale sapientiae, ita, ut sciatis quomodo oporteat vos respondere unicu
Abbreviated transcription (Latin):
q. sigillatim diu̾sos
monui. coĩter autẽ
orõui ngilantes in
orõne fc̃a de futuris.
uos dico manentes in
actione gr̃arũ de p̃c̃i¬
um faciataꝑtum. q
ad ħ datum ẽ. ut iñ
ꝓdeat u̾bum. os aũ¬

Expanded text:
 Singulatim diversos monui, communiter autem orationi vigilantes in oratione facta de futuris. Vos dico manentes in actione gratiarum de praeterium faciat apertum quod ad hoc datum est ut inde prodeat verbum. Os au
Abbreviated transcription (Latin):
suam asserit cognitum ẽẽ donũ dĩ. ꝙ ds dat gen
paruitate repecit.
minimo: humiliat se c̃se
minimum dicit. sci¬
ens humilitatem ꝓ¬
testate seminimũ di¬
cit. s ꝓpͥorib humilior
ẽ. Nam tantam grãm
sͥ datam dicit: ut do¬
num p̃t̾itis scłie ig¬
notum asserat gͥ con¬
cessum in anifestare

Expanded text:
m asserit cognitum esse donum Dei quod Deus dat gentparvitate repetit: minimo, humiliat se cum se minimum dicit, ens humilitatem ptestate minimum dicit, sed pro prioribus humilior est. Nam tantam gratiam sibi datam dicit, ut donum praeteritis saeculis ignotum asserat cessum manifestare
Abbreviated transcription (Latin):
nus uerbum
lapsi sunt ru¬
rsum renoua¬
ri ad peniten¬
ciam. rursum
crucifigentes
sibimet ipsis
filium dei. &
ostentatiu ha¬
penitentiam. Rẽnouari enim est
nouũ fieri. uouum autem facere lauachri ẽ. uñ
renouabitur sic̃ aquile uiuentus tua. hoc fit in
baptismo. cuius uirtus in cruce xͥ constat. Unde
subdit. &usus crucifigentes.q illos dico si bep¬
tizentur. rursus crucifigentes filium dei. ⁊ osten¬

Expanded text:
 verbum lapsi sunt, rursus renovari ad poenitentiam, rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei et ostentui hapoenitentiam. Renovari enim est novum fieri. Novum autem facere lavacri est. Unde: Renovabitur sicut aquila juventus tua . Hoc fit in baptismo, cujus virtus in cruce Christi constat. Unde subdit: Rursus crucifigentes. Quasi dicat: Illos dico, si rebaptizentur, rursus crucifigentes Filium Dei, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuit᷑ peccando lapsi st̃
eos inꝙͣ qui s hec bona
habuerunt. ne dum pe¬
nitus malos impossibi¬
le ẽrur. iusticia recupe
tionem baptismi s nõ
excludit penitentiam.
⁊ ẽ sꝰ. Impossibile ẽ eos
motos ad penitentiã
qui hec acceꝑunt semel.
rursus renouari. io ẽ¬

Expanded text:
iter peccando lapsi sunt, eos inquam, qui etiam haec bona habuerunt, nedum penitus malos impossibile est, rursus justitia recupertionem baptismi, sed non excludit poenitentiam. Et est sensus: Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc acceperunt semel, rursus renovari, id e
Abbreviated transcription (Latin):
i. quantũ ad se. In se enim crucifigunt filium
dei. & cõcumelie hñt. qui grãm eius ulipenden¬
tes: in pecc̃is iacent. & ostenditur hic rõ: cur nõ
debeãt pͥma fide relicta in pecc̃m cad̾e. non enim
ultra possunt rebaptizari in remissione pecc̃orum.
& usuꝑ cõtempnunt. & ostentatui habent dei
p̾ aliter hoc capitulum
intesligi: ut dicatur ĩ¬
possibile: fore eos qui
peccauerunt ꝑpeniten
tiam renouari post hãc

Expanded text:
 quantum ad se. In se enim crucifigunt Filium Dei, et contumeliae habent qui gratiam ejus vilipendentes in peccatis jacent. Et ostenditur hic ratio cur non debeant prima fide relicta in peccatum cadere. Non enim ultra possunt rebaptizari in remissionem peccatorum, et insuper contemnunt et ostentui habent Dei otest etiam aliter hoc capitulum intelligi, ut dicatur ipossibile fore eos qui peccaverunt per tiam renovari post h
Abbreviated transcription (Latin):
similes sunt irrisorib. & crncifixorib. quia una s¬
mors xͥ. unum baptisma consecrauit. ꝙ suffic̃ contra
omĩa pecc̃a q̃ sequentia si penitencia de eis agatur.
sicut illa mors sufficit ad omĩa pecca tollenda. Qui u̾o
it̾at bapt̾m q. illa una mors: ⁊ unum ex ea baptisma
ñ suffic̃. it̾at  mortem. & ut exea it̾ata: fiat it̾ata re¬
missio. ꝙ impossibile ẽ. Sicut enim ĩpossibile scd̾o cru¬
cifigere xp̃m: ita scdo ꝑ hapt̃m : mori pecc̃is. facti enĩ
suraus ꝑ bapt̾m ꝯformes similitudini mortis eius.
mo sumus cõformes morti eius. & sepulture. qui
cuus est in carne. ita nos in bapt̾o semel pecc̃is
morimur. ñ scdo ł t̾cio. Saptisius enim nch ali¬
ud ẽ. quã int̾itus eius qui baptizatur:i resurrõ.

Expanded text:
similes sunt irrisoribus et crucifixoribus, quia una mors Christi unum baptisma consecravit: Quod sufficit contra omnia peccata etiam sequentia, si poenitentia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omnia peccata tollenda. Qui vero iterat baptismum, quasi illa una mors, et unum ex ea baptisma non sufficiat, iterat et mortem, et ut ex ea iterata fiat 244 iterata remissio, quod impossibile est. Sicut enim impossibile est secundo crucifigere Christum, ita secundo per baptismum mori peccatis. Facti enim sumus per baptismum conformes similitudini mortis ejus, mo sumus conformes morti ejus et sepulturae, quituus est in carne, ita nos in baptismo semel peccatis morimur, non secundo vel tertio. Baptismus enim nihil aliud est quam interitus ejus qui baptizatur et resurrectio.
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. licet in quibdam quos hic parit ad¬
huc ꝑegrinet᷑ donec regni eiꝰ tp̃s adueniat.
qũ congregatura ẽ om̃s in sius corporib re¬
ad eam uocamur:. ⁊ iõ celestis dr̃. quia ce-¬
lũ sedos eius est. & quos gu̾at ibi erunt c̃ea.

Expanded text:
vitas licet, in quibusdam quos hic parit, advitas licet, in quibusdam quos hic parit, adhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando congregatura est omnes in suis corporibus read eam vocamur. Et ideo coelestis dicitur, quia coelum sedes ejus est; et quos generat, ibi erunt cum ea.
Abbreviated transcription (Latin):
sñ ullo sponsi sermonis alloquio. dĩu iacuit
in deserto. s pꝰqͣm accepit illa librũ repuduii
os om̃ia ornam̃ta uiri: in ydoli u̾tit ornam̃¬
tum. tunc maritus pͥore cingło putrescente
alium lũbis suis balteũ alid̃ de gentib lũ¬
bare ꝯcexuit. q̃ statim ut ẽ uiro ꝯiuncta¬
ꝯcepit & peꝑit. uñ dñs in ysaiaᷤ exclamat
dilata locum tab̾nacłi tui ⁊ ꝓtende funi
cłos tuos ⁊ c̾. Si est gens nat᷑a simił. Syna¬
goga ẽ gͦ que ht̃ uirum .i. legem. Deserta
uo & uaga & sñ ulla leg̾ potestate uiuẽs
gentium młtitudo ẽ. que c st̾ilis erat nulliꝰ
legitimi ubi ꝓferens g̾m̃. St̾ił erat it. in om¬
nib gentib eccłia. añ qͣm iste fetus ꝙ̃ c̾ni¬
mus oriretur. ħaũ quidam uidaizantes .i.¬
ad antiꝙͣ sarram refert᷑. ħ aũ de antiqͣ sarra
suꝑflue dic̾et ysaias. q̃ młto añ tempore obie¬
rat. uel ꝑ ierłm intelligitur hic suꝑna ciui¬
tas celestis curia. Suꝑna ẽ enim scoꝵ ci¬

Expanded text:
ne ullo sponsi sermonis alloquio, diu jacuit in deserto. Sed postquam accepit illa librum repudii, et omnia ornamenta viri, in idoli vertit ornamenta, tunc maritus priore cingulo putrescente, alium lumbis suis balteum, aliud de gentibus lumbare contexuit: quae statim ut est viro conjunctancepit et peperit. Unde in Isaia Dominus exclamat, Dilata locum tabernaculi tui, et protende funiculos tuos, etc. . Item, si est gens nata simul. Syngoga ergo quae habet virum, id est legem, deserta vero et vaga, et sine ulla legis potestate vivens, gentium multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram referunt. Hoc autem de antiqua Sara superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per Jerusalem intelligitur hic superna civitas, coelestis curia. Superna est enim sanctorum ci
Abbreviated transcription (Latin):
uire dampnata nichil uere felicitatis in
post̾m m̾ebatur. ysaac ꝑ reꝓmissionem
natus nõ ꝑ gn̾ationem: sigcat᷑ filios gr̃e ci¬
ues ciuitatis libere. socios pacis et̃ne. & qi
hoc ñ ꝑ gn̾ationem s ꝑ regn̾ationẽ fut᷑m
erat. ⁊ iõ tẽ ĩꝑata ẽ circũcisio: qñ de sarra¬

Expanded text:
amnata, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac per repromissionem natus, non per generationem, significat filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae. Et quia hoc non per generationem sed per regenerationem futurum erat, ideo tunc imperata est circumcisio, q
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾m udõꝵ. st̾ilis gͦ dicta ẽ quia uirgo ẽ
que ñ carnalit̾ gñat filios. s ꝑ solam fidẽ
turit dolores patitur. ⁊ ħ exclamat in leti¬
cia salutis humane. Ierłm u̾o cerrena iõ
iuirũ hiuisse dicta ẽ. qr carnałr gu̾abat. p̃a¬
rit a ciues t̃rone ciuitatis: pecco uiciata nͦ.
Celestis u̾o ciuitatis ciuies parit: a pecc̃o nã
filiis abrahe. quoꝵ unus de ancilla sod̾m
tali ꝯmixtione qͣus eẽ pot̾at abrahe & sar¬
re in illa etate ꝙ̃ mulieris accedente st̾ĩlita¬
te q̃ si tc̃ parere potuit: qñ sĩ etas fecundi¬
tati. s etati fecunditas defuit. ꝙ u̾o uͭ ficaf

Expanded text:
. Sterilis ergo dicta est, quia virgo est quae non carnaliter generat filios, sed per solam fidem turit, dolores patitur. Haec exclamat in laetitia salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis vero civitatis cives parit a peccato, natfiliis Abrahae, quorum unus de ancilla secundtali commistione qualis esse poterat Abrahae et Sare, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod ergo natur
Abbreviated transcription (Latin):
more suꝑbie sue .i. ex¬
NIQ cecationem in xp̃o passi st̃. qui dr̃ lapis¬
Nis. offensioĩs qͣdã rõne similitudinis. Xp̃e
enim latens u humanitate. habilis fuit offen¬
d̾e ad similitudinem parui lapidis: a quo ñ ca¬

Expanded text:
excaecationem in Christo passi sunt qui dicitur lapis offensionis quadam ratione similitudinis. Christus enim latens in humilitate habilis fuit offendere ad similitudinem parvi lapidis a quo non ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quib si penitetis
de malis. bñfaciet uo¬
b̾ deus. Sic̃ enim prio¬
ra bona: ꝑsequentia.
mala mortua fuerũt.
& irrita facta: ĩta ip¬
sa ead̾ ꝑ penitentiam.
⁊ alia bona sequentia
reuiuiscent. ⁊ hoc ẽ

Expanded text:
 quibus, si poenitetis, de malis benefaciet Deus vobis. Sicut enim priora bona persequentia mala mortua fuerunt, et irrita facta, ita ipsa eadem per poenitentiam, et alia bona sequentia mala reviviscent. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm diruta macetie legalis ritus in uideis
& ydolat̾e in gentib. &int̾ dm̃ impios ꝑ fidẽ
iustificantem. & homines in eum credentes:
luinͣglizantiũ s̃ bona futura .i. pacem suꝑ¬
pacem: quia regnũ dei pͥax ẽ. Qliͣ ualde spe¬

Expanded text:
um diruta macerie legalis ritus in Judaeis, et idololatriae in gentibus, et inter Deum impios per fidem justificantem, et homines in eum credentes. Evangelizantium etiam bona futura, id est pacem supacem, quia regnum Dei pax est. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
fide ꝑfectus. credit se
posse manducare omĩa
alios. Qui aũ infir¬
musẽ .i. qui cibos di¬
scernit. reputans ali¬
os mundos. alios im¬
mundos: manducet
olus. hic indiget assu¬
mi. qui ꝑmittitur ed̾e
olus: in quo nulla
questio est in cuius esu omĩs secta cousentit. In¬
firmus gͦ est qui cibos discernit eo ꝙ uidei ꝓhi¬
biti st̃ edere. hunc suo uidicio relinquendum
dum dic̃ apłt necum scrupuloecdat. Nel infirmꝰ
dr̃ ꝓmis ad casum qui facile ĩpetu libidinis st̃¬
nitur. Qĩ .d. licet ꝑfecta fides sit que omĩa li¬
cerecredit: tam̃ qui infirmꝰ ẽ .i. qui tinet casus
uicioꝵ: in auducet olus .i. tenues & aridos ciboᷤᷤ
qui ñ sunt fom̃tum uicioꝵ. & abstineat ab ilł:
quib libido excitatur. Crassitudo enim carniũ
& deliciose epule ꝓuocant corpus ad libidinem.

Expanded text:
fide perfectus, credit se posse manducare omnia,alios. Qui autem infirmus est, id est qui cibos dscernit reputans alios mundos, alios mundos, manducet olus. Hic indiget asmi qui permittitur edere olus, in quo nulla estio est, in cujus esu omnis secta consentit. Infirmus ergo est qui cibos discernit, eo quod Judaei prohibiti sunt edere, hunc suo judicio dicit relinquendum Apostolus, ne cum scrupulo edat. Vel infirmus dicitur pronus ad casum, qui facile impetu libidinis sternitur. Quasi dicat: Licet perfecta fides sit quae omnia licere credit, tamen qui infirmus est, id est qui timet casus vitiorum, manducet olus, id est tenues et aridos cibos qui non fomentum vitiorum, et abstineat ab illis quibus libido excitatur. Crassitudo enim carnium, et deliciosae epulae provocant corpus ad libidinem.
Abbreviated transcription (Latin):
ui. pe. ñ disc̾e aliquid
ab eo. s uidere pp̃ af¬
fectum apłatus. ⁊ ut
petrus sciret me fore
mansi. receptus ab eõ
hoc ostendit ss nlło mͦ¬
dissentire ab aliis apli
ut susurrabant sui e¬

Expanded text:
um, non discere aliquid ab eo, sed videre eum fectum apostolatus, et ut Petrus sciret me fore ecim mansi, receptus ab eo hoc ostendit se nullo mdissentire ab aliis apostolis, ut susurrabant sui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cabatur a moite .i. eũ
resuscitare. & qi hoc tẽ¬
pore mortalitatis fecit.
quid gͦ post faciet: mł¬
comagis. has̾ autem.
p̃ces & supplicatioẽs

Expanded text:
cabatur, a morte, id est eum resuscitare, et quia hoc tempore mortalitatis fecit, quid ergo post faciet? mo magis. Has autem preces et supplicationes
Abbreviated transcription (Latin):
sedech. qui nĩ temporalis
fuit. scripcura subcicen¬
ce micium & finem ui¬
caret inicio & fine. & si¬
cut ille obtulit in pane ⁊
sp̃ẽ panis & uini corpuᷤ
& sanguinem suum dis.¬
cipulis tradidit. Sacer¬
deum. coeternus gignen¬
ti. s pp̃ carnem assump¬
tam. pp̃ uictimam quã
ꝓ nob̾ obtulit. ⁊ qr qͥs
quereret. quid egit pon¬
tifex: subdit. Ecce quid¬

Expanded text:
sedech, qui non temporalis fuit, Scriptura subticente initium et finem ejcaret initio et fine. Et sicut ille obtulit in pane et specie panis et vini corpus et sanguinem suum discipulis Deum, coaeternus gignenti, sed propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis obtulit. Et quasi quis quaerat: Quid egit pontifex? Subdit: Ecce, qui
Abbreviated transcription (Latin):
illud locutus est pr
de gn̾osa xp̃i natiuitate.
quemadmod̾ os in alio
loco de poncificatu eiuͤ.
dic̃ deus pat̾.tu tã dig¬
mis es sacer. s. docens.
os orans. & offerens ⁊ hoc:
inet̃. non ad tempus ut¬

Expanded text:
illud locutus est Pater de generosa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens et orans, et offerens. Et hoc, in
Abbreviated transcription (Latin):
necessario: s causa nr̃e salutis orauit. obtulit pre¬
ces dico. cum cla. ualido .i. cum intentione effica¬
cissima. ut qñ ꝓlixius orabat. ⁊ lacri. hoc̃ nõ in
eunͣgłio legr̃. crẽdendum ẽ tñ eẽ factum. & ista
offe. ex.iii. est. quia ꝙ quesiuit accepit in resur
religio meruit. quia amplius omĩb dñi reu̾i¬
tus ẽ. hoc iõ dicit. ut cerii simus nos consecutu
patris. ł p̃ces. & supplicationes xͥ dic̃. actionem
&e uitam xͥ. cuius omĩs actõ fidelium ẽ insti tu᷑¬
tio. ⁊ ad dm̃ orõ. Quic quid enim egit xp̃c : p̃ces
supplicationesq fuerũt ꝓ hominib. sanguinis ef¬
fusio: clamor fuit ualidus. in quo auditus ẽ: ꝓ
reu̾entia eiusd̃ passionis. Reu̾entia eius ẽ: qd̾
sñ pecc̃o passus est ꝓ sola caritate. ꝑ hõc gͦ illum¬

Expanded text:
necessario, sed causa nostrae salutis oravit. Obtulit pces dico, cum clamore valido, id est cum intentione efficacissima, ut quando prolixius orabat, et lacrymis. Hoc non in Evangelio legitur, credendum tamen est esse factum. Et ista offerens exauditus est, quia quod quaesivit accepit in resurrreligio meruit, quia amplius omnibus Deum reveritus est. Hoc ideo dicit ut certi simus nos consecuturPatris. Vel preces et supplicationes Christi dicit actionem et vitam Christi, cujus omnis actio fidelium institutio et ad Deum oratio. Quidquid enim egit Christus, preces supplicationesque fuerunt pro hominibus sanguinis effusio; clamor fuit validus, in quo auditus est pro reverentia ejusdem passionis, reverentia ejus, quod sine peccato passus est pro sola charitate.
Abbreviated transcription (Latin):
rexit enim ꝙ dix̾at cumait. ĩmo ꝯg. e. a dõ
ut ꝑ hoc intelligamus nec ħ quid̃ nob̾ eẽ tri¬
quiesce: cum eius mun̾s requiescimꝰ. Non it.
nere ñ suo m̾ito ł sua facultate ꝯgnou̾ãt.
⁊ iõ maluit tͦpice loqui ut cc̃ ab illo ꝯgͥtos
dr̃et: cum eis se cognoscendum p̃stitit. o u̾¬
sionem. s nũ quid añ cõu̾sionem galache isti
legem seruau̾ant: ñ utiꝙ quia gentiles erãt
oe sr̃sticioni ydolat̾e deseriuerant. iõ gͦ dicit
it̾m quia leg̾ obseruantia cͥtunc dedici e

Expanded text:
rexit eum quod dixerat, cum ait, imo cogniti estis a Deo, ut per hoc intelligamus, nec hoc quidem nobis esse triquiescere cum ejus munere requiescimus. Non enim nere non suo merito vel sua facultate cognoverunt: et ideo maluit topice loqui, ut tunc ab illo cognitos diceret, cum eis cognoscendum se praestitit, et versionem; sed nunquid ante conversionem Galatae isti legem servaverant? Non utique, quia gentiles erant, et superstitiosi idololatriae deservierant. Ideo dicit, iterum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suo funguntur offi¬
cio. hoc est opus ange¬
licum angłice func¬
tionis officium ut
omĩa fiaut ꝑ salute ꝓximoꝵ. magis aũ hoc ẽ opꝰ
xp̃i quia angelis nob̾ suꝑiorib p̃cepit: ad nrãm
põstquam lõcutus ẽ¬
de filio dĩ multa q̃ ad
eius cõmendationem¬
ualent. hortatur eos
quib scribit. ut di¬
os custodiant ea que¬
ꝑ illum annunciata
sunt eis: ⁊ ad hos ten¬
nos habundantiꝰ ob¬
ser. ea que audi. a filio dicta in eungłio. qͥuã
que delege ł de aliis a ꝓpħis ł angelis dicta sũt
qui ministri legis fuerunt. nom̃ tñ legis obti¬
cuit. quia in astructione sua. quam in post̾io¬
rib facit: manifestum ħ facit: ⁊ qͣi quis que¬
reret. qͣre magis oportet. subdit. ne forte ꝑefflu¬
amus .i. eterualit̾ puniamur. fluimus ꝑ penas
mortalis nature. effluimus peccã addendo. ꝑefflu¬
imus in et̃nam dampnationem. Hinc suadet u̾
ha xp̃i audienda: ꝑpenã q̃ erit nogligentib¬
i enim. qͣi puniemur: si non obseruamus

Expanded text:
suo funguntur officio, hoc est opus angcum, angelicae functionis officium, ut omnia fiant pro salute proximorum. Magis autem hoc est opus Christi, quia angelis nobis superioribus praecepit ad nostram Postquam locutus ede Filio Dei multa quae ad ejus commendationemalent, hortatur eos quibus scribit, ut di custodiant ea qur illum annuntiata sunt eis. Et ad hoc tennos abundantius observare ea quae audivimus a Filio dicta in Evangelio, quam quae de lege, vel de aliis a prophetis, vel angelis dicta sunt, qui ministri legum fuerunt. Nomen tamen legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus facit, manifestum hoc facit. Et quasi quis quaereret: Quare magis oportet? subdit: Ne forte pereffluamus, id est aeternaliter puniamur. Fluimus per poenas mortalis naturae, effluimus peccata addendo, pereffluimus in aeternam damnationem. Hinc suadet verba Christi audienda per poenam quae erit negligentibui enim: quod puniemur, si non observamus
Abbreviated transcription (Latin):
an: coram filiis isrł. Et de sanson. qui ut
legit᷑ in libro iudicum: afflixit uehement phi¬
listeos. ⁊ de iepte qui cum iret ad pugnam cͥcͣ
hostes uouit domino. qm̃ si tͥumphum de hosti¬
b daret. ł assequeretur: rediens ꝙ pͥmo occur¬
rent offerrent dnõ. occurrit ꝙ filia ei : ꝙͣ ĩ mo¬
lauit. nec laudatur iepte ꝙ filiam occidit. s
ꝙ ꝑ fidem dõ iuuante hostes suꝑauit. iłbrahã
u̾oñ solum ñ culpatur: crudelitatis crimine
u̾m s̃ laudatur pietatis nomine. ꝙ filium nõ
scełate s obedient̃ uoluit occid̾e. ⁊ m̾ito queri¬
tur utrum ꝓ iussu dĩ sit habendum ꝙ iepte
filiam gͥ occurit ntem occidit. cum id se uouiᷤ¬
s dõ immolaturũ ꝙ ei redeunti de p̃lio uicto¬
ri: pͥmitus occurrissi. Nec sanson: ałr excusa¬
tur ꝙ seipm̃ cum hostib ruina domus oppres¬
sit nͥ quia sp̃c latent̃ ħ̃ usserat: qui ꝑ illũ mira¬

Expanded text:
an coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut an coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam contra hostes vovit Domino, quoniam si triumphum de hostibus daret, vel assequeretur, rediens quod primo occurreret offerret Domino, occurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudatur pietatis nomine quod filium non scelerate, sed obedienter voluit occidere. Et merito quaeritur utrum pro jussu Dei sit habendum quod Jephte filiam sibi occurrentem occidit, cum id se vovisset Deo immolaturum quod ei redeunti de praelio victori primitus occurrisset. Nec Samson aliter excusatur quod ipsum cum hostibus ruina domus oppressit, nisi quia Spiritus latenter hoc jusserat, qui per illum mira
Abbreviated transcription (Latin):
liter accepco signo.
uelleris a dño. iuit
iePte. uiris. expugnauitq eos noctu:
⁊ de barac. de quo in libro iudicũ
legitur. ꝙ iabin. rege chanaan affligente
filios isrł. delbora ꝓpħissa q̃ uidicabat isrł tẽ¬
pore illo. p̃cep̃ barath filio abynoen. ut assu¬
meret .x. milia pugnatoꝵ secũ. ⁊ iret contͣ
sysarẽm principem exercitus iabin. qui di¬
xit seux. si ip̃ã cum eouet. itaq ⁊ sunit ip̃a cũ eo.
dñs aũ exterruit exercitum i abm. ꝙ̃ congregane¬
rat sysara ad torrentẽ ꝙyson. fugit ꝙ sysara: ad
temptoria iabel uxoris abeͣtonei. uͥ cũ absꝯditus
dormiss: iabel clauum tab̾nacłi ꝑcussum eũ
malleo. defixit in c̾e̾brũ eius: usꝙ ad terram ⁊
mortuus ẽ. ⁊ ecce barach sequens sysarã uenie¬
bat. egressa ꝙ iabel in occursum eius: dixit ei
ueni. & ostendam tͥ uirũ quẽ queris. qui cum
intrasset: uidit sysaram iacentem mortunm :
humiliauit gͦ deus die illo iabin. regem chana¬

Expanded text:
liter accepto signo velleris a Domino 300 viris, expugnavitque eos noctu; et de Barach, de quo in libro Judicum legitur quod, Jabin rege Chanaan affligente filios Israel, Debora prophetissa, quae judicabat Israel tempore illo, praecepit Barach filio Abynoen ut assumeret decem millia pugnatorum: fecit; et iret contra Sisaram principem exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque et ivit ipsa cum eo. Dominus autem exterruit exercitum Jabin quem congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressaque Jabel in occursum ejus, dixit ei: Veni et ostendam tibi virum quem quaeris. Qui cum introisset, vidit Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chana
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝑ p̾dicationem me
ture spc̃ scĩ qui in me
talia oꝑatur. quo in
me oꝑante. ita labo¬
raui ut repleuerim.
i. plene predicau̾im

Expanded text:
ationem, et tute Spiritus sancti, qui in me talia operatur, quo in me operante, ita laboravi ut repleverim, id est plene praedicaverim,
Abbreviated transcription (Latin):
requie qͣm ꝓmittit deus. Honora pacrẽ tuũ
os matrem tuam. tãgis quartã cordam. u̾
honorem parentib deferas. & cecidit bestia
impietatis. Non mechaberis. tangis quin¬
tam cordam. & cecidit bestia libidinis. Nonoc¬
cides. tãgis sextam cordam: cecidit bestia cru¬
delicatis. Non furtum facies. tangis septi¬
mam cordam: & ceciclit bestia rapacitatis.
Non falsum testimõium dices. tãgis octa
cordam: & cecidit bestia falsitatis. Non cõcu¬
pisces uxorem ꝓximi tui. tãgis nouam cordã:
& cecidit bestia adulterine cogitationis. Aliud
enim ẽ ñ fac̾e aliquid tale pret̾ uxorem tuam:
aliud non appetere alienã uxorem. Nõ duo p̃¬
cepta sunt. non mechaberis. & non cõcupisces
uxorem ꝓximi tui. Non cõcupisces rem ꝓxi¬
mi tui. tangis decimã cordã: o cecidit bestia
cupiditatis. Ita caclentib om̃ĩb bestiis: secu¬
rus & innocens in dĩ dilectione & humana so¬

Expanded text:
requie quam promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies, tangis septimam chordam, et cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordam, et cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui, tangis nonam chordam, et cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale propter uxorem propriam, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt: non moechaberis, et non concupisces uxorem proximi tui. Non concupisces rem proximi tui, tangis decimam chordam, et cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis, securus, et innocens in Dei dilectione et humana so
Abbreviated transcription (Latin):
legis sit caritas: Que qͣntomag̃ ẽ in homine:
tantomagis ẽ uirtute p̃ditus. Quanto ã mi¬
logus cõpletur leg᷑. Decalogus enim hc̃ decem
p̃cepta legis. que sic sunt distͥbuta. ut cͥa ꝑtine¬
ant ad deum. septem ꝑtineant ad hominẽ. Est .it.
bellum ꝙ secũ agit homo dimicans ꝯͣ cõcupiscẽ¬
cias malas. os frenans auariciam. elidens suꝑbi¬
am. suffocans ambitionẽ. trucidens libidinem.
Has pugnas fac in occłto: & ñ uinceris in aꝑto.
Ad hoc docentur manus nr̃e ad p̃lium. Non ẽl
hec in spectacłis nr̃is uenator: ꝙ sytharista. A¬
liuid ag̃ uenator. aliud citharista. In spectacło
dei unumẽ. Tãgis easd̃ decem cordas os feras
occidis. utrũꝙ simul facis. Cargis pͥmam cor¬
dam qua unus colitur deus: cecidit bestia su¬
ꝑsticionis. Cangis scd̾am cordam: qi ñ accipiᷤᷤ
nom̃ dei tii in uanũ: cecidic bestia erroris:
& uefendarium heresum. Tangis t̾ciam cordã
ubi ꝓspe future quietis facis quicquid facis:

Expanded text:
Legis, sit caritas ? An quanto magis est in homine, tanto magis est virtute praeditus: quanto autem milogus legis impletur. Decalogus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus nostrae ad praelium. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non accipis nomen Dei tui in vanum, cecidit bestia erroris et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis,
Abbreviated transcription (Latin):
amare. s. uel quia iustus ẽ: uel ut iustus sit.
Qui emm alit̃ sediligit. iniuste se diligit. qr
ad hoc se diligit. ut sit iniustus. Ad hocgͦ ut sit
malus. Ergo iam nõ se diligit. Qui enim diligit.
iniquitatsm odit animã suam. Et quia dilec¬
tio non agit malum. gͦ dilectio ẽ plenitudo le¬
gis .i. qui diligit plene legem implet. hbi enĩ
caritas est quid ẽ ꝙ possit deeẽ : hbi aũ nõ ẽ
quid ẽ ꝙ possit ꝓdesse: Cur gͦ non dicimus. qͥ¬

Expanded text:
scilicet vel quia justus est, vel ut justus sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit ut sit injustus. Ad haec ergo ut sit malus, ergo jam non se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Et quia dilectio non agit malum: Ergo dilectio est plenitudo legis, id est qui diligit plene implet legem. Ubi enim charitas est quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis tue rectissimiis finis est: ñ succen¬
gas proximum ꝓpt̾ dñi. deum u̾o ex toto corde.
ex tota anima. ex tota m̃te. ut .s. om̃s cogita¬
tiones tuas. & omẽm uitã. &. omẽm intellec
tum in illum cõferas. a quo habes ea ip̃a q̃
cõfers. Nemo gͦ diligit ꝑximum: nͥ diligat de¬
um. qͣntũ gͣ pocest ꝓximo ĩpendat quem di¬
ligit sic̃ se ipsum. ut ille diligat deũ. quẽ si p¬
si se diligunt. Ergo ut so diligant: deum di¬
ligunt. Non ẽ dilectõ in om̃ib hominib. pͥau¬
ci enim se diligunt: ut sit deus oͣmia in omł¬

Expanded text:
dilectionis tuae rectissimus finis est, non succendilectionis tuae rectissimus finis est, non succengas proximum propter Deum. Deum vero ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, ut scilicet omnes cogitatitum in illum confconfers. Nemo ergo diligit proximum, nisi diligat Deum. Quantum ergo potest, proximo impendat quem diligit, sicut seipsum, ut et ille diligat Deum, quem si ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in om
Abbreviated transcription (Latin):
unum sepe ponitur.
sine proximo: nec pro¬
ximus sine dõ diligi
p̃. hic aũ dilectõ pro¬
ximi i dõ cõmemorat᷑.
diligit deum nec potest eum cõtempn̾e quem
deus p̃cipit diligi. Et qui sce ac spũałr diligit
proximum quid in eo diligit nͥ dm̃: Ip̃a est
Dilectõ ab om̃i mundana dilectione discreta ꝙͣ
distĩguendo dñs ait. sicut dilexi nos. Quid.ii.
nͥ dm̃ dilexit in nobis̾: Non quem habeamꝰ.
s ut haberemꝰ. sic̃ medicus dr̃ dilig̾e egras. et
quid in eis diligit nͥ salutem: qm cupit utiq
reuocare. ñ morbum quem uenit expellere. Sic
gͦ & nos inuicem diligamus: ut qͣntũ possumꝰ
inuicem ad habendum in nobis dm̃. curam di¬
lectionis attrahamꝰ. Cunc ẽ quippe opcimus hõ
cum in tota uita sua ꝑgit in incõmutabilẽ
uitam: &s toto affectu inheret illi.Si aũ se.
ꝓpter diligit se. ñ se refert ad dm̃. s ad se ipm̃
conuersus. ñ ad incõmutabile aliquid cõuer¬
titur. co idõ iam cum defectu aliquo se fruitur.

Expanded text:
unum ponitur, sine proximo, nec proximus sine Deo diligi potest. Hic autem dilectio proximi ideo commemoratur, diligit Deum, non potest eum contemnere quem Deus praecipit diligi. Et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi vos . Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quem habebamus, sed ut haberemus; sicut medicus diligere dicitur aegros? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit utique revocare, non morbum quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ait, quantum possumus invicem ad habendum Deum in nobis curam dilectionis attrahamus. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit, in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi. Si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum, sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur, et ideo jam cum defectu aliquo se fruitur.
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit: nam hoc p̃¬
ceptum non adultera¬
bis. os hoc sĩ occides. &
hoc si furaberis. & hoc
non falsum testimoĩ¬
um dices. & hoc nõ cõ¬
cupisces rem ꝓximi tui.
os si ꝙ ẽ aliud manda¬
instauratur .i. cõtine¬
tur o impletur ui ħ̾
uerbo .i. in hoc manda¬
to. ꝙ moyses fecit inle
In bono diligendus ẽ ꝑ¬
ximus non in malo.
qm̃ qui diligit iniqͥ¬
tatem odit aminam
suam. & ita ñ se ipm̃
diligit. quare nec ꝓ¬
ximum sic̃ se. Et̃ no

Expanded text:
implevit, nam hoc praeceptum: Non adulterabis; et hoc: Non occides; et hoc: Non furaberis; et hoc: Non falsum testimonium dices; et hoc: Non concupisces rem proximi tui. Et si quod est aliud mandainstauratur, id est continetur et impletur. In hoc verbo, id est in hoc mandato, quod Moyses fecit in LeIn bono diligendus est proximus, non in malo, quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam ; et ita non seipsum diligit, quia nec proximum sicut se