comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tandem i aĩfestauerat. Uel̃ forte uidens iudica¬
tos sibi a deo scełis actores. ꝑ pulũem bibitũ.
qui in barbis eorum miraculose apparuit stãs
ii porta castroꝵ. ⁊ aduocans leuitas: ait. qui
dñi ẽ iungatur mͥ. ponat uir gladiuni suꝑ
femur suũ. tͣusite ꝑ mediũ castroꝵ. occidat qͥl¬

Expanded text:
tandem manifestaverat: vel forte videns sibi indicatos a Deo sceleris auctores per pulverem bibitum, qui in barbis eorum miraculose apparuit, stans in porta castrorum, et advocans levitas ait: « Qui Domini est jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum, transite per medium castrorum, occidat q
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnslacio ht̃ .xx.iiͦi. de hiis omnib q̃ dc̃a sunt
de uitulo tacet iosephꝰ tm̃ opĩones eoꝵ. de mora
moysi narrat. alii enĩ dicebant eũ a bestus co¬
mestum. alii a dño tͣuslatũ. alii. mentis sa¬
ne cum domiuo philosophantem

Expanded text:
ti tria millia. De his omnibus, quae dicta sunt de vitulo, tacet Josephus; tantum opiniones eorum de mora Moysi narrat. Alii enim dicebant eum a bestiis comestum, alii a Domino translatum, alii sanae mentis cum Domino philosophantem
Abbreviated transcription (Latin):
te edux̃iuit de terra egipti. fecit q aarõ alta¬
re coram donuieo. ⁊ in cͣstinũ iidix̃ sollemp¬
nitatem. inane q surgentes obtuleriuit ho¬
stias. seditq populus mauducare ⁊ bibere. ⁊
surrẽẽunt ludere .i. adorare. tũc ait dꝰ ad mo¬
te ingentẽ magnam. cui moyses q̃so dñe
quiescat ira tua. ne dicant egiptii calide edu¬
xit eos ut int̃ficeret eõs in moutib. impotẽs
uorum tuorũ quib uirasti dicens. t̃ram hãc
dabo semin ur̃o. placato ꝙ domino descendit
in eccursum eius ueg̃dielatur. ñ enĩ credibile
ẽ cum moyse eũ ieuinasse. ⁊ ait ad moy. ulula

Expanded text:
terra Aegypti. » Fecitque Aaron altare coram eo, et in crastinum indixit solemnitatem, maneque surgentes, obtulerunt hostias, « seditque populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere, » id est adorare. « Tunc ait Dominus ad Mote in gentem magnam. Cui Moyses. « Quaeso, Domine, quiescat ira tua ne dicant Aegyptii; Callide eduxit eos, ut interficeret eos in montibus, » impotens vorum tuorum, quibus jurasti dicens. Terram hanc dabo semini vestro. Placatoque Domino, descendit in occursum ejus egrediebatur. Non enim credibile est cum Moysi eum jejunasse. « Et ait ad Mo
Abbreviated transcription (Latin):
plus. completis q sermonib hiis de dit moysi
faceret: dixit ad adron. fac nohis flatili.¬
decs qui p̃cedant nos moysi eñ ignoranuis qͥ
accid̾it. excusaut se hebrei dñtes.q eloyni nõ¬
tm̃ deos s dũos souat. ⁊ dñt eos petusse dutes iti¬
neris. aaron uõ ⁊ hur restitueruit. s indignatus
populus spuens in faciem hur: spittis ut tͣdũt
eum suffocauit. Unde tiniẽs aaron ait. tollite
in aures uxoꝵ. ⁊ lib̾orum. ⁊ affr̾e ad me. ħ erat
tes auaricie sĩe nollent auferre. qͣs cũ accepiꝰ¬
set: formauit ex eis uitulũ cõflatilẽ. oꝑe fuso¬
res. ⁊ inde oꝑe demonis conflatũ cap̃ uituli tm̃¬

Expanded text:
 Completisque sermonibus his, dedit Moysi faceret, dixit ad Aaron: « Fac nobis Deos, qui praecedant nos, » « Moysi enim ignoramus quid acciderit . » Excusant se Hebraei dicentes, quia Eloim nom dominos sonat, et dicunt eos petiisse duces itineris. Aaron vero, et Hur restiterunt. Sed indignatus populus, spuens in faciem Hur, sputis, ut traditur, eum suffocavit. Unde timens Aaron ait: « Tollite inaures uxorum, et liberorum, et afferte ad me. » Hoc erat tes avaritiae suae nollent afferre, « quas cum accepisset formavit ex eis vitulum conflatilem opere fusores, et inde opere daemonis conflatum caput vituli t
Abbreviated transcription (Latin):
nichi moyses in reditu ab expłoracõne dicẽ
terra qͣm calcaũit pes tiuis: erit possessio tua
ii et̾num. pollicius q ẽ michi dñs terram
in qͣ inuenimus enachim. te audiente .xl.
ħ hodie. lyxxͤ. sum sic ualeus ut eo tempore
ualebani. benedixit ꝙ eu osue. ⁊ tͣoidit ei he¬
bron iu possessionem. ⁊ quieuit terra a preluꝰ.¬

Expanded text:
mihi Moyses in reditu ab exploratione dicens: Terra quam calcaverit pes tuus erit possessio tua in aeternum. Pollicitusque est mihi Dominus terram, in qua invenimus Enacim, te audiente. e annorum sum, sic valens, ut eo tempore valebam . » Benedixitque ei Josue, et tradidit ei Ebron in possessionem, et quievit terra a prael
Abbreviated transcription (Latin):
dius sig̃ radicem tanto copiosius ⁊ altius facit fruc¬
tum. et est sensus multitudo ppłi q̃ fugit de uidea.
aute faciem hostium ⁊ recepit se in irlm ut sal¬
uaretur: fugato hoste redibit in terram suam
tium extra: urbem. ⁊ exitus aquarum in uidea. ue
redeuntes assirii inuenirent aqͣri hiidantiam.
tũc obturauit erechias suꝑiorẽ fontem aqͣrum
gyon ⁊ aũtit eas subt̃ ad acidentem urbis dauid ut
influerent pisciuam iut̾iorẽ. fecit ⁊̃ ante fontem sy¬
lce qͣ stagnum in quo collig̾entur a que. ⁊ reser¬
uarentur ciuibus in usura obsidionis. ⁊ scd̾m epi¬
phanium ad p̃oes ysaie copiosius solito eg̃lse sũt
a que de fonte syloe ħ aut̃ stagnũ uocatur in enngłio
uatatoria sylce

Expanded text:
dius fudit radicem tanto copiosius et altius facit frucdius fudit radicem tanto copiosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostium et recepit se in Jerusalem, ut servaretur, fugato hoste, redibit in terram suam,tium extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum abundantiam. Tunc obturavit Ezechias superiorem fontem aquarum Gehon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David, ut influerent piscinam inferiorem. Fecit etiam ante fontem Siloe, quasi stagnum in quo colligerentur aquae, et reservarentur civibus in usum obsidionis. Et secundum Epiphanium ad preces Isaiae copiosius solito egressae sunt aquae de fonte Siloe. Hoc autem stagnum vocatur in Evangelio Natatoria Siloe
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ uł scd̾. lxc. q̃ prius seueras ĩminente messĩe
irruerant assirii ⁊ uastauerant segetes uineas ⁊
oliueta s q̃dam int̃ uingulas equorũ calcantiũ
euaserunt. uñ dicũt. lxx comede q̃ prius seueraᷤᷤ
⁊̃ de conculcatis quedã sponte g̾minauerunt. de
undetũq uict̾ualia. ⁊ reposuerant in irłm de qͥbũ
dicit lid̃ regum. comede qd̾ reꝑeris porio scdo anno
comede que sponte nascunt᷑ uł sed̾m ysaiani pomis
uescere qd idem ẽ. scd̾o eni anno dum moraretur sẽ¬
nacherib in egipto qi defuerant eis p̃dicta uictualia:
multiplicauit eis dũs hũndant̃: que sponte giguit hu¬
mus porio in tr̃io anno sugato hoste: seturi seminare.
metite ⁊ comedite. ⁊ tũc de irłm egredient᷑ reliqͥe
et qd̾ saluatum ẽ de monte syon. et qd̾ reliquũ
ẽ de domo iuda: inittet radicem deorsum. ⁊ faciet
fructum sursũ ꝑ sumile arboris loquitur q̃ qͣnto ꝓfun¬

Expanded text:
undum LXX « quae prius severas. » Imminente messione irruerant Assyrii et vastaverant segetes, vineas, et oliveta, sed quaedam inter ungulas equorum calcantium evaserant. Unde dicunt LXX: « Comede quae prius severas, » etiam de conculcatis quidam sponte germinaverunt. De undecunque victualia, et reposuerant in Jerusalem, de quibus dicit hic liber Regum: « Comede quod repereris. Porro secundo anno comede quae sponte nascuntur, vel, secundum Isaiam « pomis vescere , » quod idem est. Secundo enim anno dum moraretur Sennacherib in Aegypto, quia defuerant eis praedicta victualia, multiplicavit eis Dominus abundanter, quae sponte gignit humus. « Porro in tertio anno, » fugato hoste, « securi seminate, metite et comedite. Et tunc de Jerusalem egredientur reliquiae, et quod salvatum est de monte Sion, et quod reliquum est de domo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profun
Abbreviated transcription (Latin):
manu sua. tũc ascendit erechias in domũ dñi. ⁊
expandens litt̃as coram dño: orauit dicens. dñe
deus isrł audi ũba sennacherib quib ex ꝓbiauit
cherib in hunc niodum. sꝑuet te senuacherib uͥgo
filia syon. mouebit caput post t̾gum tuũ cũ fu¬
geris expbrasti sc̃o scł uirib tins ascripsisti. qd̾
uastasti uideam. s ex dieb antiquis ego plasma¬
ui illud. ⁊ nũc adduxi .i. ego qui ab et̾no disposue¬
ram ꝙ sic fiagellarem peccantes nũc impleui. ego
actor fui. tu minister ponã itaq circulum in na¬
ribus tuis. sicut fit bubalo. et chamum in labu̾
tuis sicut sit equo. ⁊ redicam te in terram tuam.
Bñc addidit ysaias ũba sua ad erechiam dicens. tͥ
aut̃ erechia. ħ erit signum lib̾tõnis tue auno. uͦi.
recedet a te sennacherib ñ rediturus. ego aũ p̾di¬
co tibi quid facies ħ anno. ⁊ quid scd̾o. ut cũ uide¬
ris impleta: scias ũni ẽẽ qd̾ p̃dixi de t̾io. comede

Expanded text:
manu sua. Tunc ascendit Ezechias in domum Domini, et expandens litteras coram Domino, oravit, dicens: « Domine Deus Israel, audi verba Sennacherib, quibus exprobravit cherib in hunc modum: « Spernet te, Sennacherib, virgo filia Sion, movebit caput post tergum tuum cum fugeris; exprobrasti sancto Israel, viribus tuis ascripsisti quod vastasti Judaeam. Sed ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi, » id est ego qui ab aeterno disposueram, « quod sic flagellarem peccantes, nunc implevi, ego auctor fui, tu minister, ponam itaque circulum in naribus tuis sicut fit bubalo, et camum in labiis tuis sicut fit equo, et reducam te in terram tuam. » Tunc addidit Isaias verba sua ad Ezechiam, dicens: « Tibi autem, Ezechia, hoc erit signum liberationis tuae. Tertio anno recedet a te Sennacherib, non rediturus. Ego autem praedico tibi quid facies hoc anno, et quid secundo, ut, cum videris impleta, scias verum esse quod praedixi de tertio. Comede
Abbreviated transcription (Latin):
tum eo ut interficerentur ⁊ uenerunt iu
locum caltiarie ꝗ hedraice dicebatur gelgota
caluaria ẽ. cuni poprie capitis humanã uudũ
⁊ quia iͥ decouabatur rei ⁊ multa ossa capit̃
ibi sparsa erant dicebatur locus caluarie ꝙ¬
romanos in detur uelle ꝯ ibi se pultus sue

Expanded text:
nterficerentur, et venerunt in locum Calvariae quod Hebraice dicitur Golgotha. Calvaria est proprie os capitis humani nudum. Et quia ibi decollabantur rei, et multa ossa capitum ibi aspersa erant, dicebatur locus CalvariRomanos, videtur velle, quod ibi se
Abbreviated transcription (Latin):
portabant. uũi. fabulant᷑ iudei ad erudandos ia¬
pides. cełius hũisse salomonẽ sanguinẽ ũ mi¬
culi qui thamir dicitur quo asꝑ̾a marmora fa¬
cile secabantur. q̃m inuenit ħ modo. erat sałoui
struccio hr̃is pullum. ⁊ indusus ẽ pullus sub
uase uitreo. q̃m cũ uid̾et struccio s hr̃e neqͥr⁊¬

Expanded text:
ptem millia. Fabulantur Judaei, ad eruderandos lapides celerius, habuisse Salomonem sanguinem vermiculi, qui tamir dicitur, aspersa marmora facile secabantur, quem invenit hoc modo. Erat Salomoni struthio habens pullum, et inclusus est pullus sub vase vitreo. Quem cum videret struthio, sed habe
Abbreviated transcription (Latin):
singulos menses uicissim ut duob mensib re¬
u̾tentes ad ꝓpͥa requiesc̾ent ⁊ .iiͦii. mense pores ad
labores denuo remearent. ⁊ p̾erat ad omram. hͦ
lapides gͣndes ⁊ p̾cios os .i. marmoreos scopulabãt.
⁊ quadrabãt qui adeo gͣndes: fuerũt un fundam̃to
ut dicit iosephꝰ ꝙ inulti ex eis hẽbant. in longi¬
tudine cubitos .xx. in latitudine.x. in altitu¬
dine .u. quadtos quid̾e lapides dolauert̃ cemẽ¬
tarii salomonis. ⁊ cem̃tarii yram. dolatos uõ
p̾parauerũt biblii polientes ⁊ sculpentes. ñ solũ
lapides s et ligna. ẽ aut̃ biblos ciuitas pheniciᷤᷤ.
de qua erethiel. senes biblii ⁊ prudentes eius
⁊ sic omiua eͣx urbem dedolata. ⁊ ꝑfectat̃ ꝙ¬

Expanded text:
singulos menses vicissim, ut duobus mensibus revertentes ad propria requiescerent, » ut quarto mense priores ad laborem denuo remearent; « et praeerat Aduram huic lapides grandes, et pretiosos, id est marmoreos scopulabant, et quadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamento, ut dicit Josephus, quod multi ex eis habebant in longitudine cubitos viginti, in latitudine decem, in altitudine quinque. Quadratos quidem lapides dolaverunt caementarii Salomonis, et caementarii Hiram. Dolatos vero praeparaverunt Biblii polientes, et sculpentes non solum lapides, sed et ligna. Est autem Biblos civitas Phoenicis, de qua Ezechiel: « Senes Biblii, et prudentes ejus . » Et sic omnia extra urbem dedolata et perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
oran silent̃. ⁊ rediens ad uiros ꝑcussit cor suũ
in quo contiuet᷑ cor. ł momiordit eum cõscĩa sua.
de eo qd̾ fecerat. cum ꝙ mͣin̾arent socii adũsuᷤ
eum timẽs ne irruerent in saul ait. uiuit dꝰ.
ũ niitam mañ meã in tͣ domini. ⁊ confregit
uires suos his sermonib porro saul egg̾ssus ibat
cepto itinere. ⁊ egg̃ssus dauid pꝰ eum clamauit.
te. cognosce oram clamidis tue in manu mea. ꝗͣ
cũ p̃cid̾em peꝑcit tibi oculus meus qͣm qͣre ꝑse¬
queris: canẽ mortuũ ⁊ pulicẽ iinũ. his auditiᷤᷤ
fleuit saul. ⁊ ait. iustior es me. reddat tibi dñs.
scio ꝙ regnaturus sis. Iura michi in dño. ne dele¬

Expanded text:
d viros, percussit cor suum, in quo continetur cor, vel momordit eum conscientia sua de eo quod fecerat; cumque murmurarent socii ejus adversus eum, timens ne irruerent in Saul, ait: « Vivit Dnon mittam manum meam in christum Domini. « Et confregit viros suos his sermonibus. Porro Saul egressus ibat cepto itinere. Et egressus David post eum clamavit: te. Cognosce oram chlamydis tuae in manu mea, quam cum praecideram, pepercit tibi oculus meus. Quem persequeris? Canem mortuum, et pulicem unum vivum. His auditis flevit Saul, et ait: Justior es me, reddat tibi Dominus. Scio quod regnaturus sis. Jura mihi in Domino ne dele
Abbreviated transcription (Latin):
dauid iatet apud nos in colle ach spelun¬
ille ueni ⁊ tradanuis eũ ĩ manus ca¬
tuas. ⁊ benedixit eis saul. ⁊ ait. consi¬
derate curiosius ubi sit pes eiꝰ. ⁊ renũtia¬
te michi. ⁊ seqͣr uos. dauit aut̃ ⁊ uiri eius
erant in deserto maon. cũ ꝙ: egg̃ssus eẽt sa¬
ul ad querendum eũ. ascendit dauid ad pe¬
deserto maon: ĩ moute opaco. porro uiri sa¬
uil in mod̾ corone cingebant montẽ. cũ ꝙ deᷤᷤ¬
peraret dauid se posse euadere uenit nuntiꝰ
ad saul. redi festinus. qm̃ infud̾unt se phi¬
listei suꝑ t̾rani. ⁊ desiit saul ꝑsequi dauid. ꝑ¬
gens in occursum philisteorũ ob ħ uexauert̃
locum illum petͣm diuidentẽ. eo qd ĩbi seꝑatꝰ
eẽt saul a dauid. ascendit gͦ dauid ide. ⁊ hĩ¬
tauit in iocis tutissimis engadi. ħ ẽ oppidũ

Expanded text:
os in colle Hachillae. Veni, et trademus eum in manus tuas. Et benedixit eis Saul, et ait: « Considerate curiosius ubi sit pes ejus, et renuntiate mihi, et sequar vos. David autem, et viri ejus erant in deserto Maon . » Cumque egressus esset Saul ad quaerendum eum, ascendit David ad Pedeserto Maon in monte opaco. Porro viri Saul, in modum coronae, cingebant montem. Cumque desperaret David se posse evadere, venit nuntius ad Saul: Redi festinus, quoniam infuderunt se Philisthaei super terram. Et desiit Saul persequi David pergens in occursum Philisthinorum. Ob hoc vocaverunt locum illum Petram dividentem, eo quod ibi separatus esset Saul a David. « Ascendit ergo David inde, et habitavit in locis tu
Abbreviated transcription (Latin):
nonĩ eis uitẽptãs nͥ ab obsidione ieced̾ent. Re¬
cedẽs gͦ aretha hyrcanũ ⁊ antipatiẽ philadelpbie
cellocauit qͥ frustrati spe arabñ. ĩ adu̾sarios spẽ¬
suã dõtulert̃. Cũ enĩ ponpeius damastũ uemi¬
ret ĩ multis in iur̾ib uenerũt ad eñ orantes
il̃ uolẽtiã. aristoboli dignã odio indicaret ⁊ hyr

Expanded text:
si ab obsidione recederent. Recedens ergo Aretha Hircanum et Antipatrum Philadelphiae collocavit. Qui frustrati spe Arabum in adversarios spem contulerunt. Cum enim Pompeius Damascum venisset, cum multis muneribus venerunt ad eum, orantes, ut violentiam Aristobuli dignam odio jud
Abbreviated transcription (Latin):
bolus calũpmas ei p̃tendebat hic ꝑsuesit hyr¬
cano ut se dolo cͥcurnuentũ cõq̃reretͤ ⁊ ait ad
arechã tegẽ arabũ cũ sugeret tꝰ auxilio rediret
to exͥcitu areta ueuit ĩ uiteã ⁊ obsedit trim ꝗͣ¬
⁊ cepisset uͥ rex temanoꝵ scarus solrusset obsi¬
diũ Iã enim syria desie̾at habere regẽ facta ro¬
manis mbutaria missus ꝙ erat pdpenis a roma¬
nis ctͣ tgranẽ regẽ armenie ⁊ is scaurũ iiserat
p̃lidẽ syrie qͥ cũ audiset disensionẽ frm̃ ĩ uidã
ratꝰ tp̃s ec̃iqͦ de facili uideã pon̾et subtͥbuto ĩ
inami ualida fines ĩtrauit iudee ad quẽ lega¬

Expanded text:
suasit Hircano, ut se dolo circumventum quaereretur, et ut ad Aretham regem Arabum confugeret, cujus auxilio rediret to exercitu, Aretha venit in Judaeam, et obsedit cepisset, nisi dux Romanorum Scaurus solvisset obsidium. Jam enim Syria desierat habere regem, facta Romanis tributaria. Missus erat Pompeius a Romanis contra Tigranem regem Armeniae, et Scaurum miserunt praesidem Syriae. Qui, cum audisset dissensionem fratrum in Judaea, ratus tempus esse quo de facili Judaeam poneret super tributo, in manu valida fines intravit Judaeae. Ad quem lega
Abbreviated transcription (Latin):
.R̾. ꝓpicuis sit michi dñs. ne dem h̾editatẽ pa¬
contristatus rex ꝓiecit se in lectum. ⁊ nolelilt¬
eum comedere. ⁊ confortauit eura ierabel dicẽ.
equo auimo esto. ego dabo tibi rineã uaboth ⁊
secripsit secreto litt̾as ex uomine. ⁊ a nullo eus
signatas ad indices ierrael ut cõuentun fac̾ent
⁊ ieiunarent tanqͣui uidicium dei facturi. et
submitt̃ent testes adũsum naboth qui dix̾ũt.
tis lapidarent. ⁊ fcm̃ ẽ ita. ⁊ lapidatus ẽ naboth
exͣ ciuitateni iexrael. Cumq accepisset achab de
dum ẽ in eodẽ loco singularit. qui .Re. ñ uine
⁊ ait helias. eo ꝙ uenũdatus sis diabolo. ut fa¬
ceres ialũ coram dño. p̃t̾ea dñs demetet posti
ora tua. ⁊ dabit domuni tuan sicut domũ iero¬
loami. ⁊ baasa. s et de ierabel dicit dũs. cauesco¬
medent iezabel in agro ierrael. aͣchab gͦ cimẽs¬
⁊ oꝑuit se cilitio. ⁊ dormiuit in sacco. ⁊ ambu¬
lauit dimisso capite. qr humiliatus ẽ achab co¬

Expanded text:
ropitius sit mihi Dominus, ne dem haereditatem pacontristatus rex projecit se in lectum, et nolebat comedere, et confortavit eum Jezabel dicens: « Aequo animo esto, ego dabo tibi vineam Naboth. » Et scripsit secreto litteras ex nomine Achab, et annulo ejus signatas, et ad judices Jezrael misit, ut conventum facerent, et jejunarent, tanquam Dei judicium facturi, et submitterent testes adversum Naboth, qui dicerenttis lapidarent. » Et factum est ita, et lapidatus est Naboth extra civitatem Jezrahel. Cum ergo accepisset Achab de dum est in eodem loco singulariter. Qui respondit: Et ait Elias: « Eo quod venundatus sis diabolo, » ut faceres malum coram Domino, propterea demetet Domi dabit domum tuam, sicut domum Jeroboam et Baasa. Sed et de Jezabel dicit Dominus: Canes comedent Jezabel in agro Jezrahel. » Achab et operuit se cilicio, et dormivit in sacco, et ambulavit demisso capite. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
nomine diũ. tunc micheas. Uidi isrł disꝑsum
qͣi oues sine pastore. ⁊ ait michi dñs ñ hñt isti
dominũ. Reũtantur. ⁊ intlligens achab ꝙ p̾dicet
ei se moriturum. ⁊ dixit ad iosaphat. uides qr ũ
ꝓphetat michi bonum. tũc addidit micheas. uidi
dñm sedentem. ⁊ angelos assistentes ei. bonos a
dextris. Malos a sinistris. ⁊ ait. quis decipiet achab
ut ascendat. ⁊ cadat in ramoth gala ad. ħ enĩ exi¬
gebant m̾ita eius. ⁊ dixit unus a sinistris. ego ero
spc̃ mendax in ore ꝓpħarun eius cui dñs. decipieᷤ
⁊ p̃ualebis. timc sedechias ꝑcussit micheani in
est tibi: cui micheas. uisurus es qñ absconsurꝰͤ¬
ẽ in cubitulo tamqͣm dep̃hensus in mendatio.
manus mea sic̃ manꝰ ierobran. s ⁊ locutus est
cͣoͣ helian qͥ predixit te moriturũ ubi mortuꝰ
ẽ naboth. tũc rex p̃cepit incarterari micheam
usq ad reditũ sĩ¬

Expanded text:
 Vidi Israel dispersum, quasi oves sine pastore. Et ait mihi Dominus: Non habent isti dominum, revertantur. » Et intelligens Achab, quod praediceret ei se moriturum, dixit ad Josaphat: « Vides quia non prophetat mihi bonum. Tunc addidit Michaeas: Vidi Dominum sedentem, et angelos assistentes ei, bonos a dextris, malos a sinistris, et ait: Quis decipiet Achab, ut ascendat, et cadat in Ramoth Galaad. » Hoc enim exigebant merita ejus. Et dixit unus a sinistris: « Ego ero spiritus mendax in ore prophetarum ejus. Cui Dominus: Decipies, et praevalebis. Tunc Sedecias percussit Michaeam in locutus est tibi? Cui Michaeas: Visurus es quando absconderis in cubiculo, tanquam deprehensus in mendacio. manus mea, sicut manus Jeroboam. Sed et locutus est contra Eliam, qui praedixit te moriturum, ubi mortuus est Naboth. Tunc rex praecepit incarcerari Michaeam, usque ad reditum s
Abbreviated transcription (Latin):
Ntim autẽ iosaphat rex iuda accepit mor¬
uxorem filio suo ioram. athaliam fi te a¬
liam achab ⁊ ierabel. ⁊ ꝑ affiuitatẽ chab.¬
confed̾ati sunt rex uida. ⁊ rex isrł. tũc descẽ¬
dit ios aphat ad regem isrł uidendum ⁊ eo pre¬
sente dixit achab seruis suis. ur̃a est ramorh
q̃ ẽ in gala athcur negligiinus eam tollere de
manu regis syrie:⁊ ait ad iosaphat. Ueiues ne
niecũ ad p̾liandũ ii ramothgala ad: qui . qꝵ. sic̃
ego ita ⁊ tu. ppłis meus ppłus tuus. s queramꝰ
ad p̾liandum. an quiescam: qui dix̃unt ascẽde.
⁊ dñs dabit eam in manui regis ⁊ ait iosaphat.
ñ ẽ h ꝓpheta dñi : cui achab. Remausit unis
tunc petente iosaphat uoratus ẽ mitheas. ⁊ hor¬
ferens cornua ferrea. ⁊ dicens ad achab ħ dicit
ħ signum do cibi. qi uentilabis syriam. donec¬

Expanded text:
erim autem Josaphat rex Juda accepit uxorem filio suo Joram Athaliam filiam Achab, et Jezabel, et per affinitatem confoederati sunt rex Juda et rex Israel. Tunc descendit Josaphat ad regem Israel videndum, et eo praesente dixit Achab servis suis: « Nostra est Ramoth quae est in Galaad, cur negligimus eam tollere de manu regis Syriae. Et ait ad Josaphat: Venies ne mecum ad praeliandum in Ramoth Galaad? Qui respondit: Sicut ego, ita et tu, populus meus, populus tuus. Sed quaeramus ad pugnandum, an quiescam? Qui dixerunt: Ascende, et Dominus dabit eam in manu regis. Et ait Josaphat: Num est hic propheta Domini? Cui Achab: Remansit unus Tunc petente Josaphat vocatus est Michaeas, et horferens cornua ferrea, et dicens ad Achab: « Haec hoc signum do tibi, quia ventilabis Syriam.
Abbreviated transcription (Latin):
ad hauc ꝑtem hystorie. sic tͣnsit iosephus moy¬
ses p̃dictam constitucõnem legum. dũ sub
syna morelrentur a deo cognouit ⁊ hebreis scͥp¬
tam tͣdidit. cuuiq cͥca legis dacõnem ħ suffic̃e
putaret ad ex̃cicii militaris uira conu̾sus ẽ.¬

Expanded text:
Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putaret, ad exercitii militaris jura conversus e
Abbreviated transcription (Latin):
ut iutͣrent t̾minos isrł. dũ inũet sanuel Iu¬
dicauit ꝙ ita samuel ppłm in bechel ⁊ galgala.
⁊ maphat. cireuiens ꝑ singulos anuos. ⁊ reu̾te¬
bechel pp̃ sompnũ iacob ⁊ galgal pp̃ currũcisionẽ
scda̾m. ⁊ maphat pp̃ freq̃utiam iosue ⁊ ascende¬

Expanded text:
amuel. Judicabat itaque Samuel populum in Bethel, et Galgala et Masphath circumiens per singulos annos, et reverteBethel, propter somnium Jacob; et Galgala propter circumcisionem secundam; et Masphath propter frequentiam Jo
Abbreviated transcription (Latin):
adh̾ebant sibi niseꝑabilit̾ ibi eos forte ĩ sigũ
el .i. docuit eos iudicia dei. quidã tñ asserunt
samuelẽ qddã idolũ redigisse in pulũeui. et
mixtũ dedisse ppͦ ad bibendum. ⁊ in harbis eoꝵ
iudicasse req ydolatrie. sic̃ quondã fec̃ moy.
mem. ĩ maphat. ⁊ armati ascend̾unt adũsus
eos. ⁊ timẽs isrł ait ad samuelem. clama pio
ii holoraustũ. ⁊ dũ clamaret samuel ad dñm:
iuitum ẽ p̾lium ⁊ intonuit dr̃is tragore mag¬
no suꝑ philisteos ⁊ mota est teria. ⁊ ꝑ loca
pandebat hiatus ⁊ philitei in fugami ũsi: cec
sunt a filiis isrł. qui ꝑeusserũt eg usq ad ter¬
miuos terie sue tulit ꝙ sanuel lapidẽ ⁊ po

Expanded text:
iter, forte in signum id est docuit eos judicia Dei. Quidam tamen asserunt Samuelem quoddam idolum redegisse in pulverem, et mistum dedisse populo ad bibendum, et in barbis eorum indicasse reos idololatriae a non remem in Masphath, et armati ascenderunt adversus eos, et timens Israel dixit ad Samuelem: « Clama pro in holocaustum. Et dum clamaret Samuel ad Dominum, initum est praelium, et intonuit Dominus fragore magno super Philisthaeos, et mota est terra, et per loca pandebat hiatus, et Philisthaei in fugam versi, caesi sunt a filiis Israel, qui percusserunt eos, usque ad terminos terrae suae. T
Abbreviated transcription (Latin):
ã herodes duoq pͥncipes cũ eo uẽdiciꝰ ⁊ silo qͥ eũ
in regno collocarẽt. Cum ꝙ uenisset gͦ ĩ ga¬
lileã fyrenẽ antigonus m̾cede corrupit ⁊ pp̃¬
ea congredi adu̾sus antigonũ simlatis occ̃om¬
b deferedat. Tũd taisdẽ obsedissent irłm ro¬
mani cũ ꝓ hremis asꝑitate. tũ ꝓ mopia uic¬

Expanded text:
am Herodes, duoque principes cum eo Ventidius, et Sylo, qui eum in regno collocarent. Cum ergo venissent in Galilaeam, Sylonem Antigonus mercede corrupit, et propterea congredi adversus Antigonum simulatis occasionibus differebat. Cumque tandem obsedissent Jerusalem Romani, tum pro hiemis asperitate, tum
Abbreviated transcription (Latin):
romã patorus rex ꝑthoꝵ ĩ manu ualida en¬
frẽm tralgssus ÷ ad qũe destendẽs lysanias
ãtigoni uepos filiꝰ ptholoniei exalexãdria uͭ
p̃dcm̃ est pollicitꝰ ⁊̃ taiẽta mille ⁊ il gines qͥn¬
gentas uͭ atigonũ ĩ regnũ ĩ duce̾t. filiꝰ accep¬
tis itaq a patoro inultis militib ꝑchoꝵ ãti¬

Expanded text:
Romam, Pachorus rex Parthorum in manu valida Euphratem transgressus est. Ad quem descendens Lysanias Antigoni nepos, filius Ptolemaei ex Alexandra, ut praedictum est, pollicitus est talenta mille, et virgines quingentas, ut Antigonum in regnum induceret. Acceptis itaq
Abbreviated transcription (Latin):
quo poco creditur deus egiptio tͣdidisse in hũc
erroiem ut apim ꝓ deo colerent. Erat aũ apis ut
ait plimꝰ qui testat᷑ se eũ uidisse. quidã taurus
qui ex inꝑuũo egrediebatir de flumine. hũs ĩ
hum̃o dextro sigũ candidũ instar lune cornicu¬
lare. ad quẽ cũ statĩ fluerẽt egiptũ onũ geuere
nusicoꝵ psallentes. leualatur in aere. ⁊ suꝑ eos
tanqͣni psallens ferebat᷑ ⁊ ad motũ uł stacõnem
ip̃uus ip̃i in terra niouesiuuit᷑ ⁊ stabant ⁊ cad̾ die
euauescebat. dñt aũ quidã ꝙ in festo serapis an¬
nuatĩ emñgelat. Uñ ⁊ ip̃m serapiu .i. serapi con¬
secͣtum autumãt uocatũ. alii tĩpꝑ decennũ se¬
mel: apparere dñt. alii tm̃ tẽꝑe uisti sac̃dotis he¬
liopoleos. Iniisti ñ. ut qͣi diuinitus usticia iudi¬
caretur cacerdotũ. pec̃m gͦ flum̃is puniuit deus
in grrore flumuuerrs

Expanded text:
quo peccato creditur Deum Aegyptios tradidisse in hunc errorem, ut Apim pro Deo colerent. Erat autem Apis, ut ait Plinius, qui et testatur se vidisse eum, quidam taurus, qui ex improviso egrediebatur de flumine, habens in humero dextro signum candidum instar lunae corniculatae, ad quem cum statim confluerent Aegyptii omni genere musicorum psallentes, levabatur in aera, et super eos tanquam psallens ferebatur, et ad motum vel stationem ipsius ipsi in terra movebantur, et stabant, et eadem die evanescebat. Dicunt autem quidam quod in festo Serapis annuatim emergebat, unde et ipsum Serapin, id est Serapi consecratum, autumant vocatum. Alii autem per decennium semel apparere dicunt. Alii, tantum tempore justi sacerdotis Heliopoleos, injusti non, ut quasi divinitus justitia indicaretur sacerdotum. Peccatum ergo fluminis punivit Deus in error
Abbreviated transcription (Latin):
ad hostium tab̾naculi uitulum ĩmatulatum.
⁊ coram altari ĩ molabat euin. hauriens ꝙ: de
sanguine infe̾bar illũ in tab̾nacłm. ⁊ iutiugẽs
in eo digitũ asꝑgebat eum septies cͣe uelum
scũarii. ⁊ de eodem pouebat suꝑ .iiͦii. cornua al¬
taris incensi. ⁊ egrediens reliquũ sangiũs fũ¬

Expanded text:
ad ostium tabernaculi, vitulum immmaculatum; » Et coram altari immolabat eum, hauriensque de sanguine, inferebat illum in tabernaculum, et intingens in eo digitum, aspergebat illum, septies contra velum sanctuarii, et de eodem ponebat super cornua altaris incensi
Abbreviated transcription (Latin):
denciũ de templo ꝗͣ constat die dominica scc̃m. ns
ob aliud cũ hẽ ordinem marchi sequim᷑. nͥ quia
quia de fcõ nõ est q̃õ. de die in arbit̾o legentis relt¬
auimus. Cuntes aũ discipłi fecerunit sicnt p̃cepeiat
illis doramus. et ponentes uestimenta sua suꝑ pul¬
lũ eũ. suꝑsedere fecerunt. marchꝰ. lncas. et ioħs.
nõ dicut eñ sedisse nͥ suꝑ pullũ. ⁊ acharias quo
ꝓpħa dixit sedens suꝑ pullũ asine. mathꝰ. dicit eũ
sedisse suꝑ asmam et pullũ qd̾ licet bienis eẽt
ma tam̃ fieri potuit ut pͥmo insedisset prillo et
forte qua nõ dum domitus et lacius erat descen¬
dit et insedit asie. qd̾ si siꝑ pullũ tm̃. mathꝰ¬

Expanded text:
dentium de templo, quam constat die Dominico factam. Nec ob aliud tamen, hunc ordinem Marci sequimur, nisi quia quia de facto non est quaestio, de die arbitrio legentis relinquimus. « Euntes autem discipuli fecerunt sicut praeceperat eis Jesus. Et ponentes vestimenta sua super pullum, eum desuper sedere fecerunt. » Marcus, Lucas et Joannes non dicunt eum sedisse, nisi super pullum. Zacharias quoque propheta dixit: « Sedens super pullum asinae . » Matthaeus dicit eum sedisse super asinam et pullum. Quod licet brevis esset via, fieri tamen potuit, ut primo insedisset pullo, et forte quia nondum domitus et lascivus erat, descendit, et insedit asinae, quod si super pullum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tisse samatiam. petrꝰ corneliũ et domũ enis.
philipꝰ samanam In hoe itiñe cuĩ descendet
ierłm. pntamus eũ esimisle. et accesisse ad ficũ.
et nõ inenisset in ea uͥ folia et nõ fructũ. ait.
cũ nõ dñ tempns ficnsĩ erit. qd̾ licet ap̃ matheũ. ⁊̃¬
legat᷑ dicat᷑ seq̃nti die fcm̃. Marchꝰ q dicat. alia di

Expanded text:
ium, et domum ejus, Philippus Samariam. In hoc itinere dum ascenderet Jerusalem, putamus eum esuriisse, et accessisse ad ficum, et cum non invenisset in ea nisi folia, et non fructum, ait: « cum nondum tempus ficuum erat, quod licet apud Matthaeum legatur sequenti die factum; Marcus q
Abbreviated transcription (Latin):
statim apparuit dũs eis. quomodo aũ prece¬
pit eis ⁊ͣ grederetur de ciuitate ⁊ enanue¬
rit ab occulis eoꝵ. ⁊ quorͦ egressi deciutate
nenenint in montem oliueti ⁊ i dñs appa¬
ruit eis in hẏstoria subticetur que dreuis
est. Tunc qui tonuenerant ceperunt e¬
um in t̾rogare. dicentes dũe si i tempore
hoc restitues regnum isrł̾ temporale. quã¬
tum ad quosdam iniꝑitos ⁊ carnaliter
sapientes. qui uidentes aliengeuam rog¬
nare ⁊ uideos sub preside eẽ querebant

Expanded text:
s apparuit eis. Quomodo autem praeceperit eis, ut egrederentur de civitate, et evanuerit ab oculis eorum, et quomodo egressi de civitate venerunt in montem Oliveti, et ibi Dominus apparuit eis, in Historia subticetur, quia brevis est. Tunc qui convenerant, coeperunt eum interrogare, dicentes: « Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel? » temporale, quantum ad quosdam imperitos, et carnaliter sapientes, qui videntes alienigenam regnare, et Judaeos esse sub praeside, quaere
Abbreviated transcription (Latin):
.s. de dilatͣione ecc̃e. ac si dicerent. stunqͥd
in hoc tempore facies ꝙ ꝓmisisti ecc̃e dũs
sent possent intlligere testicutoẽm illã
młtis temporib differendau. Non ẽ ui¬
quit nr̃m nosse tempora uł momenta¬

Expanded text:
cet de dilatatione Ecclesiae. Ac si dicerent: Nunquid in hoc tempore facies, quod promisisti Ecclesiae? sent, possent intelligere restitutionem illam multis temporibus differendam. » Non est, inquit, vestrum nosse tempora,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. que pairis patent stentie. acsi diceret
nichil ad uos querere de secretis huiꝰ. nec ad
ea ꝑcipienda estis. ydoner. si de his que ad
tacite diceret aũ regui illuis restitutõneni
non solum ta ierosolimam si ÷ om̃s uide¬
e fines ⁊ samarie. niundi ⁊̃ terminos ꝑ cir¬

Expanded text:
um Patris patent scientiae. Ac si diceret: Nihil ad vos quaerere de secretis hujusmodi, nec ad ea percipienda estis idonei. Sed de his, quae ad tacite diceret: Ante regni illius restitutionem non solum Hierosolymam, sed et omnes Judaeae fines, et Samariae,
Abbreviated transcription (Latin):
coram ioseph qui precepit q dis c̾ ben¬
pensatori suo ut introduceret eos ia-
pararet q conuiuium. qr secũ erãt mi.¬
couimessuri. Illi cunẽtes se introdͤcos:
pẽciuua qͣni retułant: dicebant dispensatori
ñ eandem retulisse ⁊ eis nescientib repoĩtam
q iuña. douͦ ingrede̾tur ioseph m̃idiem. sui
egresso obtułunt nuuera. ⁊ adorauerũt in
cerram ⁊ accepto ꝙ saluus eẽt pat̃ benedicto¬
q beniamin comota sunt uiscera eius. ⁊ in

Expanded text:
coram Joseph. Qui praecepit dispensatori suo, ut introduceret eos, pararetque convivium, quia secum erant comesturi. Illi timentes se introductos pro pecunia, quam retulerant, dicebant dispensatori, se eamdem retulisse, et eis nescientibus, repositam que munera donec ingrederetur Joseph meridie . Cui ingresso obtulerunt munera, et adoraverunt in terram, et accepto quod salvus esset pater, benedictoque Benjamin, commota sunt
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃r rouiam gallos suꝑauerunt de¬
monestes ⁊ socrates claruerunt obut pla
⁊ iiortuo iohanne in irlm successit ei fi¬
lius eus Iaddus in sacerdocium. pꝰ arsamũ
reguauit filius eius daruis. hic p̃fecit regi¬
ouib transfumĩ saraballum de genere cuthe¬
oꝵ Ex quib samarite descenderut. Erat aũ
iaddo fr̃ manasses ad poncificatum hanelans
pp̃ qd̾ ysarcham filiam sarabeue duxit uxorẽ
C̃unq ininistraret in sacerdotio ni diguati
sunt ierosolomite ⁊ uibebant eum recedere
abupore aut non uitroire in sacrificium. Itaq
manases tum upore transtiatt se ad socerun
suum. ꝙ pollicitus est ꝗ edificaret ei templum
plures de ierosolmus quib sabaua peccinuas
ministrabat t̾ram colendam deputabat ⁊
habitatõem.

Expanded text:
o tempore Romani Gallos superaverunt. Demosthenes et Socrates claruerunt. Obiit PlatEt mortuo Joanne in Jerusalem successit ei filius ejus Jaddus in sacerdotium. Post Arsamum regnavit filius ejus Darius. Hic praefecit regionibus trans flumen Saraballam de genere Cuthaeorum, ex quibus Samaritae descenderunt. Erat autem Jaddo frater Manasses ad pontificatum anhelans, propter quod Isacham filiam Saraballae duxit uxorem. Cumque ministraret in sacerdotio, indignati sunt Jerosolymitae, et jubebant eum recedere ab uxore, aut non introire sanctuarium. Itaque Manasses cum uxore transtulit se ad socerum suum. Qui pollicitus est, ut aedificaret ei templum plures de Jerosolymitis, quibus Saraballa pecunias ministrabat, terram colendam deputabat, et habitationem.
Abbreviated transcription (Latin):
on coques hedum ini lacte mat̾s non co
ponunt sic̃ ne occidas xp̃m in die concepcõnis
sue. qd tñ tͣusg̾ssi sunt. dies uõ conceptõis uo¬
catur lac matris. qr ex tune in mr̃e ꝑatur ma¬
tĩa lactis. hebreus ht̃ ñ coques seꝑatum in lac ia¬
tris sue. ⁊ ẽ sensus. seꝑatu a carne ꝑentis .i. qd̾¬
ꝑ carnalcu geñacõneni. conceptũ ⁊ edituni ẽ. Nõ
comiedes coctum in lacte. uł cum aliquo lacteo ca¬
de ouis seꝑautur qͦs in lacte coctas. uł cum lacte
comedunt. nͦ ideo de lacte mr̃is phibitum dñt.
lacte. quidam tñ de hiis que deo offeruntur in
telligunt dictum .q. ñ offeras agnũ uł hedum
int᷑ actauũ diem qi ñ dum ẽ hesibilis. nͨ diffẽrt
a lacte inr̃is. qd̾ ⁊ supͣdix̃at. de pͥmiciᷤ agnoꝵ ⁊ dec̾.
n fine uõ iudiciorum addidit dominꝰ. si fec̃is
ħ: occidani omnẽ ppłu ad quẽ ing̾dieris. et pͦ¬
fugabunt eos .i. terrores nõis tui. paulatim ũo
eiciam eos ne reducatur terra ui solitudĩem ⁊

Expanded text:
on coques hoedum in lacte matris suae . ponunt sic: Ne occidas Christum in die conceptionis suae; quod tamen transgressi sunt. Dies vero conceptionis vocatur lac matris, quia ex tunc in matre paratur materia lactis. Hebraeus habet: « Non coques separatum in lacte matris suae, » et est sensus: Separatum a carne parentum, id carnalem generationem conceptum, et editum est, non comedes coctum cum lacte, vel cum aliquo lacteo cade ovis separantur, quas in lacte coctas, vel cum lacte comedunt. Nec ideo de lacte matris prohibitum dicunt, lacte. Quidam tamen de his quae Domino offeruntur, dictum intelligunt, quasi non offeras agnum, vel hoedum infra octavum diem, quia nondum est esibilis, nec differt a lacte matris, quia et supra dixerat feceris hoc, occidam omnem populum, ad quem ingredieris, et prfugabunt eos, » id est « terrorem nominis tui; paulatim vero ejiciam eos, ne redigatur terra in solitudinem, et
Abbreviated transcription (Latin):
escere eam facies. uñ ⁊ dicebatur anuus requie¬
tionis. ⁊ ⁊̃ annus remissionis. qr in eo nulli lice¬
bat exig̾e debitum aliqd̾ nisi eo t̃minato. ⁊ si qͥd
ex eo anuo ex p̃t̃itis frugib in tra succreũit: co¬
medent pauꝑes ppłi. ⁊ qd̾ residuũ fũit pauꝑibis:
comedent bestie agri ita facies in uinea et oliue¬
to tuo dũ ħ obseruatiun ut ait iosephus in anno

Expanded text:
 facies . Unde, et dicebatur annus requietionis et etiam annus remissionis, quia in illo nulli licebat exigere debitum aliquod nisi eo terminato; « et si quid in eo anno, ex praeteritis frugibus succreverit in ea, comedent pauperes populi, et quod residuum fuerit pauperibus, comedent bestiae agri, ita facies in vinea, et oliveto tuo. » Dum hoc observatum fuit, ut ait Josephus in anno
Abbreviated transcription (Latin):
a natuntate et hito facto de salia cũ linsset
oclos enis miste eũ ad natatoniam siloe et lauit
et iudit. Siloa fotis est ad indicem montis fion
am nõ nigib a qnis sed c̃tis horis ebullit.
cimis aque ite excperent᷑ qͣi stagnũ nõ longe
a fonte constructũ erat as collecdõnem modo pi¬
sanam natatoriam necatt se̾ptura. In uolle io

Expanded text:
a nativitate. Et luto facto de saliva, cum linivisset oculos ejus, misit eum ad natatoriam Siloe, et lavit, et vidit . » Siloe fons est ad radicem montis Sion, qui non jugibus aquis, sed incertis horis ebulit, cujus aquae, ut exciperentur, quasi stagnum non longe a fonte erat constructum, quam collectionem, modo piscinam, modo natatoriam, vocat Scriptura. « Erat
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e mortem in desid̾io et utam in paciẽcia
ast ⁊̃ elicoꝵ cuiꝰ sigñ esẜ continencia. ħ audi¬
ens adoleceus abnt tͥstis erat añt pecumofus
ualde et locuples. et ait iħs ad discipłos fa¬
alius est camelũ ꝑ foram̃ a cus tr̃asire qͣi di¬
intom iutrare in regnũ celoꝵ. facilius hic

Expanded text:
e mortem in desiderio, et vitam in patientia. Est et clericorum, cujus signum est continentia. « Haec audiens adolescens, abiit tristis, erat enim pecuniosus valde et locuples. Tunc ait Jesus ad discipulos: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in r
Abbreviated transcription (Latin):
mnuña ⁊ t̾raui ad hĩtandum adopcõnemi si iã.
Sare aut̃ dix̃. Ecce dedi frĩ tuo ꝓ te mille argẽ¬
teos. ħ erit tibi in uelameit oculoꝵ coram om¬
nib qui tetum sunt .i. in memoriam uerecũ¬
die q in mendacio de prensa es. unde subdit
exponendo ⁊ ꝓ .i. quocumq ꝑrex̃is mem̃to. te
dep̾hensam uł elegans est urrisio ħ erit in uela
brae g̾ ħ in expeusas fuñis ꝙ maguis expen¬
sis fieri solelat. maxime a uideis. uł ad pe¬
pla emenda ut tegas faciem ue auieris¬
de ortu ysaac

Expanded text:
munera, et terram ad habitandum ad optionem suam. munera, et terram ad habitandum ad optionem suam. Sarae autem dixit: Ecce dedi fratri tuo pro te mille argenteos. Hoc erit tibi in velamen oculorum coram omnibus, qui tecum sunt, id est in memoria verecundiae, quia in mendacio deprehensa es. Unde subdit exponendo: Et quocunque perrexeris, memento te deprehensam. Vel elegans est irrisio: Hoc erit tibi tibi ergo haec in expensas funeris. Quod magnis expensis fieri solebat, maxime a Judaeis, vel ad pepla emenda, ut tegas faciem, ne amerDe ortu Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
alia cͣnslacio soior mea a patre est. ⁊ nõ a ma¬
tre. Sicut enĩ dicebat cognatos frẽs sic ⁊ ayg̃na¬
tas soiores. frẽui ũo suum aram pr̃em suum
uocauit. qi senior eo fũat scd̾m usum laquẽ¬
di quo maiores natu patres uocamus minoies
filios ⁊ qi dignior ⁊ maior affeccio solet eẽ ꝓpin¬
ꝑ uirum digniori nomine uocauit sororem.s.
eẽ. uec tñ mentitus ẽ. sic nͦ domiuus cum fin¬
xit se longius abire. p̃sertim cum domino
iubente credit᷑ h dixisse ⁊ ita relator fuit ũ¬
borun domini ut helyseus celauit se ñ cõg¬
noscentib. Quid̾ tũ dicũt thare mortua ma¬
tre abrthe. ⁊ mortuo aram dixisse uxoren fi¬
lu ⁊ geniusse saram unde ⁊ ħ dt̃ fil̃ia chaue s
carnem ⁊ supͣ filia saran scd̾m suscitaconẽ
seminis qr solum masculum reliquerat. ora¬
uit aut̃ habraam ꝓ eo ⁊ sanatus ẽ. ⁊ uxor et
ancille eius pperunt ⁊ dedit abymelec habeͣ

Expanded text:
alia translatio: Soror mea est a patre suo, et non a maalia translatio: Soror mea est a patre suo, et non a matre. Sicut enim dicebant cognatos fratres, sic et cognatas sorores; fratrem vero Aram, patrem suum vocavit, quia senior eo fuerat, secundum usum loquendi, quo majores natu, patres vocamus, minores filios, et quia dignior, et major affectio solet esse propin virum, digniori nomine vocavit, sororem scesse, nec tamen mentitus est, sicut nec Dominus cum finxit se longius ire : praesertim cum Domino jubente creditur hoc dixisse, et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibus. Quidam tamen dicunt Thare, mortua matre Abrahae, et mortuo Aram, duxisse uxorem filii, et genuisse Saram. Unde et hic dicitur filia Thare scarnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. Oravit autem Abraham pro eo, et sanatus est, et uxor et ancillae ejus pepererunt. Et dedit Abimelech Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
australem ⁊ peregrinatus in geraris buneloch
int̃eades. Unde fluxerunt aque conteti regẽ ge¬
onis. ⁊ sur loco sororis habens saram siłia rare.
priorib simulal ꝓ timore. Misit aut̃ abiie¬
lec rex gerare et tulit eam in quo uis foriue il¬
lius miranda notatur. & nona genaua adhuc
amari poterat s in egritudinẽ cecidit rex dei uo¬
lunitate ne eam taugeret ut ait iosephꝰ. In fiue
tũ huius capituli alia pena notatur hͥ .s. qd̵ deꝰ
p̃p̃ saram ne quid .s. femininũ in domo eius cõ¬
cipet int̃iu. medicis autẽ desꝑantib soporatus
audiuit a domino ħ sibi pp̃ uxorem regni ꝑepͥ¬
ni inferri. et p̃cepit ei ut redd̾et uxorem. uito.
qr ꝓpheta erat ⁊ ille oraret ꝓ eo ⁊ uiueret. Sta¬
tim surgens uorauit seruo suos. uocauit et
habraam. ⁊ dixit ei. Quid fecisti nobis. Quid
uidisti ut h faceres: Et ait habraam. Cogira¬
ui ne timor dei eẽt in ħ loco. ⁊ int̃ficerent me
pro uxore. alias aut̃ ⁊ uere soior mea est. et fi¬

Expanded text:
australem, et peregrinatus est in Geraris, inter Cades, unde fluxerunt aquae contradictionis, et Sur, loco sororis habens Saram, similia prioribus simulans prae timore, misit autem Abimelech Rex Gerarae, et tulit eam . Iu quo vis formae illius miranda notatur, quae nonagenaria adhuc amari poterat. Sed in aegritudinem cecidit rex Dei voluntate, ne eam tangeret, ut ait Josephus. In fine tamen hujus capituli alia poena notatur, haec scilicet propter Saram, ne quid scilicet femininum in domo ejus interim conciperet. Medicis autem desperantibus, soporatus audivit a Domino, haec sibi propter uxorem peregrini inferri. Et praecepit ei, ut redderet viro uxorem, quia Propheta erat, et ille oraret pro eo, et viveret. Statimque surgens, vocavit servos suos, vocavit et Abraham, et dicit ei: Quid fecisti nobis? Quid vidisti, ut hoc faceres? Et ait Abraham: Cogitavi, quod timor Dei non esset in hoc loco, et interficerent me pro uxore. Alias autem, et vere soror mea est fi
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb illis egrorauit abia filius ieroboam. ⁊ ait
rex uxori sue. cõmuta hĩtuni ne cognoscaris ixor
mea. ⁊ nade in sylo ad achiam ꝓph̾am qui mͥ
qͦndatu locutus est de regno ip̃e idicabit tibi ꝗͥ
uenturum sit puero huie. ⁊ ascendit mulier ad
a chiam qui uid̾e̾ ñ pot̾at p̃ sen̾tute. ⁊ͥ p̃ instructus
a domino ait. Ing̾dere ux or reroboam. qͣre te aliã
simulas: uade ⁊ dic ierolran. ħ dicit dñs. exaltaui
te de medio ppłi. tu aut̃ piecisti me post t̃gũ tuũ¬
⁊ fecisti tibi deos alienos. ⁊ contlatiles. ⁊ ego ꝑeu¬
tiaui de ieroboam mingentẽ ad parieteui. ⁊ clau
lebo de douio eius ⁊̃ ulissima. q̃ ꝓ sui uͭtilitãte
uegligenda putant᷑. ⁊ dabo ca dauera eorũ canib. ⁊
feris. tu aut̃ reu̾tere. ⁊ in uititu to moriet᷑ puer
qui solus de domo iero boau infetur. in sepulcro.
⁊ rediit mulier in thersam. ⁊ mortuus ẽ puer¬

Expanded text:
n diebus illis aegrotavit Abia filius Jeroboam, et ait rex uxori suae: Commuta habitum ne cognoscaris uxor mea, et vade in Silo ad Achiam prophetam, qui mihi quondam locutus est de regno, ipse indicabit tibi quid eventurum sit puero huic . » Et ascendit mulier ad Achiam, qui videre non poterat prae senectute, sed praeinstructus a Domino ait: « Ingredere, uxor Jeroboam. Quare te aliam simulas. Vade, et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus: Exaltavi te de medio populi, tu autem projecisti me post tergum tuu, fecisti tibi deos alienos, et conflatiles, et ego percutiam de Jeroboam mingentem ad parietem, et clauslebo de domo ejus etiam vilissima, quae pro sui vilitate negligenda putantur, « et dabo cadavera eorum canibus et feris. Tu autem, revertere, et in introitu tuo morietur puer, qui solus de domo Jeroboam inferetur in sepulcro. Et rediit mulier in Thersa, et mortuus est puer
Abbreviated transcription (Latin):
In dieb robaan latinoꝵ septimus rex fuit. ⁊ siluiuꝰ
achis. suie siluius egiptius. Refert erodotus susach
regem egipti niultas gentes sibi subiugasse. ⁊ qͣs¬
dam sine p̃lio cepisse in susannacõne qͣr in statuiꝰ
earuiu que trurmphanti p̃ferebant᷑. genitalia mu¬
irłm. nomen matris euis maacha filia thamar
filie ab salon. ⁊ ambulauit in om̃ibus poc̃is patͥs

Expanded text:
In diebus Roboam Latinorum septimus rex fuit Silvius Achis, sive Silvius Aegyptius. Refert Herodotus Sesac regem Aegypti multas gentes sibi subjugasse, et quasdam sine praelio cepisse. In subsannationem earum, in statuis quae triumphanti praeferebantur, genitalia muJerusalem: nomen matris ejus Maacha, filia Thamar, filiae Abessalon. Et ambulavit in omnibus peccatis patris
Abbreviated transcription (Latin):
derunt suꝑ eum. ⁊ dixit laban. T̃ iinulus
iste sit federis nr̃i testis. ne ego tͣnseam
tu fuseas adine uocens. nͨ afflixis filias
uieas. nec uxoies alias suꝑ eas indux̃is. et
ob h dixit iacob. lingͣ sua collem galaad .i.¬

Expanded text:
derunt super eum. Et dixit Laban: Tumulus derunt super eum. Et dixit Laban: Tumulus iste sit foederis nostri testis, ne ego transeamtu transeas ad me nocens, nec afflixeris filias meas, nec uxores alias super eas induxeris. Et ob hoc dixit
Abbreviated transcription (Latin):
consurgẽs ait ad iacob. Quare me ignoran¬
te fugisti: ⁊ cur furatus es deos meꝙy: conso¬
briuus. ⁊ gener meus. ⁊ coepulator. ħ fac̃e ñ
debueras . R. iacob. Timnui ne filias tuas ui¬
olenter auferres iͥ. q̃ cũ non tam me qͣm fi¬
lios secuntur. Qͥd aut̃ fuiti me arguis: ap̃
quẽcũq inueñis deos tuos nocetur coram fr̃ib
uostris. Ingressus q tab̾nacula lẏe ⁊ ãcillar̃
ũ inuenit. Cumq uitiet tab̾naculum racdã:
ꝙ neq̃o ei assurgere qi iuxͣ cousuetudinem fe¬
minarum: nũc accidit michi. ⁊ sic delusa ẽ¬
sollicitudo q̃reritis. Iratus q iacob imꝓperauͭ
meruerat ut ip̃e supellectilem suaui scruta¬
retur ⁊ ait laban. Omnia que habes mea
sunt. S quid possum facere filiis ⁊ nepoti¬
bus meis: ueni ⁊ ineamus fedus. Tulit q
iacob lapidem ⁊ erexit illum in titulum se¬
deris ⁊ ait frĩb suis. afferte lapides. Qui
congregantes fecerunt tunulum ⁊ come¬

Expanded text:
consurgens ait ad Jacob: Quare me ignoranconsurgens ait ad Jacob: Quare me ignorante fugisti. Et cur furatus es deos meos. Consobrinus, et gener meus, et coepulator, haec facere non debueras. Respondit Jacob: Timui ne filias tuas violenter auferres mihi, quae tamen non tam me, quam filios sequuntur. Quod autem furti me arguis, apud quemcunque inveneris deos tuos, necetur coram fratribus nostris. Ingressusque Laban tabernacula Liae, et ancillarum non invenit. Cumque intraret tabernaculum Rachel, quod nequeo ei assurgere, quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi, et sic delusa sollicitudo quaerentis. Iratusque Jacob improperavum non meruerat, ut ipse omnem supellectilem suam scrutaretur. Et ait Laban: Omnia quae habes mea sunt, sed quid possum facere filiis et nepotibus meis. Veni, et ineamus foedus. Tulitque Jacob lapidem, et erexit eum in titulum foederis, et ait fratribus suis, Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, et come