comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis sua uirtute corroboret: et głiet᷑
suꝑ te ierłm et sit nom̃ tuũ innume¬
ro scõꝵ ⁊ iustoꝵ. & dixer̃ hi qͥ illic
erant om̃s una uoce. fiat fiat. Iudith
uͦ orans dñm transiuit portas ip¬
sas ⁊ abra eius. x. Pactum ẽ.
autẽ cũ descendẽt monͣtẽ circa ortũ
diei: occurrer̃ eĩ exploratores assiri

Expanded text:
ute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei explorat
Abbreviated transcription (Latin):
flentes dño ut scđm uoluntatẽ suã sic faciat
nob̾cũ miscdiam suã ut sic̃ conturbatũ ẽ cor
nr̃m insuꝑbia eorũ. ita etiã de nr̃a humilita¬
rum qͥ dereliquer̃ dm̃ suũ. et ad orauer̃ deos
alienos ꝓscelere qͦ dati sunt ingladiũ. et in ra-¬
pinam. et inconfusionẽ inimicis suis Nos aut̃
alterũ deũ nescimꝰ p̃ter ipsũ: Expectemꝰ humi¬
les consolationẽ eiꝰ: et exquiret sangͥnẽ nr̃m
de afflictionib inimicoꝵ nr̃oꝵ: et humiliabit
om̃s gentes quec̃q insurgunt contra nos. et

Expanded text:
flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in surum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem inimicis suis nos autem alterum deum nescimus praeter ipsum expectemus humiles consolationem eius et exquiret sanguinem nostrum de adflictionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes gentes quaecumque insurgunt contra n
Abbreviated transcription (Latin):
gib ouiũ plenas. et hec erat in omnib fa¬
mossissima qm̃ timebat dñm ualde. nec¬
erat qͥloqueretur de illa uerbũ malum
hȩc itaq cũ audisset qm̃ ozias ꝓmisisset
qd̾ transacto quinto die traderet ciuitatẽ.
misit ad prb̃os chabri et carmin. et uener̃ ad
illã et dix̃ illis Qd̾̃ ÷ hoc uerbũ in quo consen¬
sit ozias ut tradat ciuitatẽ assirus. si intra
estis uos qͥ temptatis dnm̃. Non ÷ iste ser¬
mo qͥ miscđiam ꝓuocet : sed pocius qui iram
excitet. et furorẽ accendat: Posuistis uos tẽpꝰ
miserationi dñi. et in arbitrio ur̃o diẽ consti¬
tiustis ei Sed q paciens ÷ dñs. in hoc ipsope¬
niteamur. et in dulgentiã eiꝰ lacrimis postu¬
lemus: Non enĩ qͣsi homo ds̃ sic c̃minabitur.
neq sic̃ filius hominis adira c̃diã inflãmabit᷑:
Et ideo humiliemꝰ illi animas nr̃as. et insp̃ũ
c̃stituti humiliatos seruientes illi. dicamus

Expanded text:
gibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus fagibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Derat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem misit ad presbyteros Chabri et Carmin et venerunt ad illam et dixit illis quod est hoc verbum in quo consensit Ozias ut tradat civitatem Assyriis si intra estis vos qui temptatis Dominum non est iste sermo qui miseriexcitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
t factũ ẽ. cum audisset uni estis:¬
hec uerba uidith uidua quȩ erat filia
merari. filii idox. filii ioseph. filii orie. filui
elai. filii iamnor. filii iedeon. filii rafoin fi¬
lu achitob. filii melchie. filii enam. filii na¬
chaniȩ. filii salathiel filii simeon. filii ru-¬
ben. et uir eiꝰ manasses qͥ mortuus ẽ. indie¬
b messis ordiarie instabat enĩ suꝑ alligan¬
tes manipulos incampo et uenit ȩstus suꝑ
caput eiꝰ et mortuus ẽ. in betulia ciuitate
sua et sepultus ÷ cũ patrib suis. i erat aut̃
iudith relicta eiꝰ uidua. iam annis trib et
m̃sib sex et insuꝑibrib domꝰ suȩ fecit sibi
secretũ cubiculũ in quo cũ puellis suis clau¬
sa morabat᷑. et habens suꝑ lumbos suos ci¬
liciũ ieiunabat om̃ib dieb uitȩ suȩ p̃ter
sabbata. et neomenias. et festa domꝰ isrł
erat autẽ eliganti aspectu nimis. cui uir
suus reliquerat diuicias multas. et familiã
copiosam ac possessiones. arm̃tis boũ et gre¬

Expanded text:
t factum est cum audisset haec verba Iudith vidua, quae erat filia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordiariae; instabat enim super alligantes mcaput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gre
Abbreviated transcription (Latin):
adsumpsitq dextrariola. ⁊ lilia. et¬
suis ornauit se. Cui etiã dñs contu¬
lit splendorẽ: qm̃ omĩs ista cõpositio.
ñ ex libidine sed ex uirtute pende¬
bat. Et ideo dñs hanc in illa pul¬
chritudinẽ ampliauit: ut in cõꝑa-¬
bili decore omniũ ocłis appareret.
Imposuit itaq abrę suȩ ascopam
et panes. ⁊ caseũ: et ꝓfecta ẽ. Cumq

Expanded text:
xtraliola, et lilia, xtraliola, et lilia, suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam et pane
Abbreviated transcription (Latin):
dine ẽ iurtus tua dñe neq in eqͦꝵ
uirib uoluntas tua. nec suꝑbi ab
inicio placuer̃t tͥ sed humilium
et mansuetoꝵ tibi semꝑ placuit
dep̃catio. Deus cȩloꝵ creator aqͣrũ
et dñe docius creature exaudi me
miseram dep̃cantẽ. ⁊ de tua miscđia
p̃sumentẽ. Mem̃to dñe testam̃ti tui
et da uerbũ in ore meo et in corde
meo consiliũ corrobora. ut domus
tua in tua scĩficatione ꝑmaneat.
et om̃s gentes cognoscant qr tues
ds̃ et ñ ẽ alius p̃ter te. uiiii.¬
actum ẽ autẽ cũ cessasset clamare
ad dñm: surrexit de loco quo ia¬
euerat ꝓstrata dño. uocauitq abrã
suam.⁊ descendens in domũ suam
abstulit a se ciliciũ. ⁊ exiit se ue¬
stim̃to uiduitatis suȩ. ⁊ lauit corpꝰ
suũ. ⁊ unxit se mirro optimo. et
discriminauit crinem capitis sui.
et imposuit mitrã suꝑ caput suũ.
et induit se uestim̃tis iocunditatis
suȩ. induitq sandalia pedib suis.

Expanded text:
dine est virtus tua Domine neque in equorum dine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxitdiscriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis jucunditatis suae, induitque sandalia pedibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
gnatus es: quando post seruos tuos arma-¬
ti currebant. c̃fidentes in quadrigis. ⁊ in
eqͥtatu suo.⁊ inmultitudine bellatoꝵ. sed
aspexisti fuꝑ castra eoꝵ. ⁊ tenebrȩ fatiga¬
uer̃ eos Tenuit pedes eoꝵ abissus: et aque
oꝑuer̃ eos. Sic fiant et isti dñe qui confidt̃
in multitudine sua.⁊ incurrib suis et in
contis. ⁊ in sagittis sius ⁊ in lanceis głant᷑ :
et nesciunt quia tu ipse es ds̃ nr̃. qͥ con
teris bella. ab initio. et dñs nom̃ ẽ tlli
Erige brachium tuum sicut abinitio:
et allide uirtutẽ eoꝵ inuirtute tua.
Cadat uirtus eoꝵ in iracundia tua qͥ
ꝓmittunt se uiolare scã tua et pollu¬
ere tab̾nacłum nominis tui. ⁊ deicere
gladio suo corͥ altaris tui. fiat dñe
ut gladio ꝓprio eius suꝑbia amputet᷑.
Capiatur laqueo ocłoꝵ suoꝵ inme:
et ꝑcutias eum ex labiis caritatis meȩ
Da michi in animo constantiam. ut
riale nominis tui: cũ manus femi¬
nȩ deicerit eũ. Non enĩ inmultitu¬

Expanded text:
servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in equitatu suo et in multitudine bellatorum sed aspexisti super castra eorum et tenebrae fatigaverunt eos tenuit pedes eorum abyssus et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nescteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui mittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut criale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitu
Abbreviated transcription (Latin):
riã ꝑcircuitũ usq iericho: et p̃occupauer̃ om̃s
uertices montiũ. et muris circũdeder̃ uicos suos.
et c̃gregauer̃ frum̃ta inp̃parationẽ pugne: Sa¬
cerdos ectã dñi eliachim scripsit aduniu̾sos qui
erant contra hesdrelon quȩ ẽ. contra faciẽ cãpi ma
gni uixta dothaim: et unu̾sis ꝑqͦs transitꝰ esse
poterat: ut obtinerent ascensus montiũ. ꝑ qͦs
uia eẽ. poterat adierłm. ut illic custodirent
ubi angustũ iter eẽ. poterat. inter montes Et
dñm instantia magna.: et humiliauer animas
suas. inieiuniis ipsi et mulieres illoꝵ Et indu¬
er̃ se sacerdotes cilicus. et infantes ꝓstrauer̃ contͣ
faciẽ tẽpli dñi. et altare dñi oꝑuer̃ cilicio. et da¬
mauer̃ ad dm̃ isrł unanimit̃ ne darent᷑ inp̃dam
infantes eorũ. et uxores eoꝵ ĩ diuisionẽ ⁊ cuiitateᷤ eoꝵ

Expanded text:
riam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes riam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra gni iuxta Dothaim, et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes et fDominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unianimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxo
Abbreviated transcription (Latin):
inobuiã uenienti. excipientes eũ cũ coronis et
lampadib. ducentes choros intibiis et timpha¬
nis: nec ista tam̃ facientes. ferocitatẽ eiꝰ pecto¬
r̃is mitigare potuer̃. Nam et ciuitates eoꝵ
destrux̃. et lucos eorũ succidit Preceꝑat enĩ
illi nabuchodonosor rex ut om̃s dõs t̾rȩ exter¬
minaret. uidelicet ut ipse solus diceretur ds̃.
abhis nationib quȩ potuissent holofernis
potentia subiugari Pertransiens autẽ siriã
sobal. et omnẽ apamiã. omnẽq mesopotamiã.
uenit ad idumeos in terrã gabda: accepitq ci-¬
uitates eoꝵ et sedit ibi ꝑtriginta dies: Inquibꝰ
dieb: adunari p̃cepit uniu̾sum exercitũ uirtutis
suȩ iunc audientes hȩc filii isrł qͥhabita¬
bant terram uida: timuer̃ ualde a facie eius:
Temor eciã et horror inuasit sensufeoꝵ: ne hoc
faceret ierłm et templo dñi. qd̾ fecerat ceterr.
ciuitatib et cẽplis earũ: Et miser̃ in omnẽ sama¬

Expanded text:
obviam venienti, excipientes eum cum coronis et obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in tympanis et tibiis. Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem Syriam Sobal, et omnem Apameam, omnemque Mesopotamiam, venit ad Idumaeos in terram Gabaa, accepitque civitates eorum, et sedit ibi per triginta dies, in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis unc audientes haec filii Israhel, qui habitabant terram Iudeae, timuerunt valde a facie eius. Tremor etiam et horror invasit sensus eorum, ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Sama
Abbreviated transcription (Latin):
tes adolofernẽ dixer̃ Desinat indignatio tua
cita nos Melius ÷ enĩ ut uiuentes seruiamus
nabugodonosor regi magno. et subditi simꝰ
tͥ: quã morientes cũ inceritu nr̃o. ipsi seruitu¬
tis nr̃ȩ dãpna patiamini: Omĩs ciuitas nr̃a
omĩsq possessio. om̃s colles. et montes. et cãpi.
arm̃ta boũ. greges ouium caprarũq equoꝵ
camelorũq et uniu̾sȩ facultates nr̃ȩ atq fa¬
miliȩ. inconspectu tuo st̃. suit omĩa sublege
tua Nos etiã et fillii nr̃i serui tui sumus Ue¬
ni nob̾ pacificus dñs: et utere seruitio nr̃o sic̃
placuerit tͥ: Tunc descendit de montib cũ
eqͥtib inuirtute magna: et obtinuit omnẽ ciui¬
tatẽ & omnẽ in habitantẽ t̾ram De uniisis
autẽ urbib: assumpsit sibi aupxiliarios uiros
fortes et electos ad bellũ: Tantusq metus ꝓum¬
ciis illis incubuit. ut uniu̾sarũ urbiũ habita¬
tores. pͥncipes. et honorati simul cũ popłis exircis

Expanded text:
lofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et campi armenta boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum. Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes, et honorati simul cum populis exirent
Abbreviated transcription (Latin):
incidi p̃cepit aquȩ ductũ: Erant tam̃ ñ lon¬
ge amuris fontes: ex quib furtim uidebañ
haurire aquã adrefocillandũ potius quã
adpotandũ: Sed filii ãmon et moabae¬
cesser̃ ad holofernẽ dicentes: Filii isrł ñ in
lancea nec insagita confidunt: sed mon¬
tes defendunt illos. et muniunt eos col-¬
les inp̃cipitio c̃stituti. Ut gͦ. sine congressio¬
ne pugne possis suꝑare eos. pone custodes
fontiũ ut ñ hauriant ex eis: et sine gladio
int̾ficies eos. uł cerce fatigati tradent cuui¬

Expanded text:
incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non lonincidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe fatigati tradent civi
Abbreviated transcription (Latin):
die p̃cepit exercitib suis: ut ascendent contͣ
bethuliã: Erant autẽ pedites bellatoꝵ centũ
uiginti milia. et equites uiginti duo milia: p̃t̃
pparationes uirorũ illoꝵ qͦs occupauerat capti¬
uitas: et adducti fuerant de ꝓuinciis et urbi¬
b uniu̾se uiuentutis Om̃s parit̃ p̃parauer̃
se ad pugnã contra filios isrł. et uener̃ ꝑ crepi¬
dinem montis usq ad apicem qͥ respicit dothaĩ
a loco qͥ dr̃ belma usq ad celmo qͥ ÷ contra hes-¬
drȩlon: filii autẽ isrł ut uider̃ multitudinẽ
illorũ ꝓstrauer̃ se suꝑ terrã. mittentes cinerẽ
suꝑ capita sua. unanimes orantes ut ds̃ isrł
miscdiam suã ostend̾et suꝑ popłm suũ Et assu¬
m̃tes arma sua bellica. seder̃ ꝑ loca que angu¬
sti itineris tramitẽ dirigunt int̾ montuosa
et erant custodientes ea totadie et nocte:
Porro holofernis dũ circuit ꝑgirũ repꝑit
qd̃ fons qui influebat aquȩ duccũ illorũ
a parte australi. extra ciuitatẽ dirigeret. &¬

Expanded text:
die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam erant autem pedites bellatorum centum viginti milia et equites viginti duo milia praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidia loco qui dicitur Bolma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel diam suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ ad dm̃ dicentes: Peccauimꝰ cũ patrib nr̃is.
inieste egimꝰ. iniqͥtatẽ fecimꝰ: Tuq pius e
miserere nr̃i: aut in tuo flagello uindica mi¬
quitates nr̃as. et noli tradere confitentes te
popło qͥ ignorat te. ut ñ dicant inter gentes
ubi ÷ ds̃ eorũ: Et cũ fatigati his clamorib
et his fletib lassati siluissent.. exurgene.
ozias infusus lacrimis dix̃: Equo animo
estote fr̃s: et bosquinq dies expectemꝰ a do¬
mino miscđiam: forsitan enĩ indignatio

Expanded text:
verunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, verunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim in
Abbreviated transcription (Latin):
in habitantib in bethulia. ita ut ñ ẽẽt in¬
tra ciutatẽ unde saciarent᷑ uł una die. qm̃
adm̃surã dabat᷑ popłis aqua cotidie Turc
adortam congregati om̃s uiri feminȩq ui¬
uenes et paruuli : om̃s simul una uoce di¬
xerunt: Iudicet ds̃ int̾ nos et te : qm̃ feci¬
c̃ gregate uniu̾sos qͥ inciuitate st̃: ut spon¬
te nos tradamꝰ om̃s popło holofernis Meliꝰ
÷ enĩ ut captii benedicamꝰ dñm iuuentes.
quã moriam᷑. et simꝰ opprobriũ omĩ carni.
cũ uideamꝰ uxores nras infantulos nr̃os mo
ri ante oculos nrõs Contestaour hodie
cȩlũ et trã et dm̃ patrũ nr̃oꝵ qͥ ulciscitur
nos scđm peccata nr̃a. ut iam tradatis ciui¬
tatem in manũ militiȩ holofernis. et sit
finis nr̃ breuis inore gladii qͥ longior efficit᷑
in ariditate sitis: Et cum hȩc dixissent. factus
ẽ. fletus et ululatus magnus in ȩcda magna
abomĩb et ꝑmultas horas una uoce clama-¬

Expanded text:
 in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecicongregate universos qui in civitate sunt ut sponte nos tradamus omnes populo Holofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videri ante oculos nostros. Contestamur hodie coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia ab omnibus, et per multas horas una voce clama
Abbreviated transcription (Latin):
ut susciꝑent nos cũ pace: iii. Iunc achior
dux omĩũ filioꝵ amon: respondens ait: Si
digneris audire dñe nĩs. dicã ueritatẽ incon¬
spectu tuo de popło isto qͥ in montanis habi¬
tat: et ñ egrediet᷑ uerbũ falsum de. ore meo
Populus iste: exꝓgenie chaldeoꝵ ẽ: Hic pͥmũ
inmesopotamiã habitauit: qm̃ noluer̃ seqͥ
deos patrũ suorũ qͥ erant int̾ra chaldȩorũ:
Deserentes itaq cerimonias patrũ suoꝵ quȩ
inmultitudine deorũ erant: unũ dm̃ cȩli
coluer̃. qui et p̃cepit eis. ut exirent in de:
et habitarent incharrã: Cũq cooꝑusset
omnẽ t̾rã fames. descender̃ in egiptũ: illic

Expanded text:
hior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes itaque caerimonias patrum suorum quae in multitudine deorum erant unum Deum caeli coluerunt qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque
Abbreviated transcription (Latin):
tes luminaria: c̃girauer̃ circa eã uni-¬
u̾si Illa autẽ ascendens ineminentio¬
rẽ locũ: ussit fieri silentiũ Cũq om̃s
inse. et in me ancilla sua ad impleuit
int̾fec̃ in manu mea hostẽ ppłi sui
in hac nocte: Et ꝓferens de pera caput ho¬
lofernis: ostendit illis dicens Ecce caput
holofernis. pͥncipis miliciȩ assirioꝵ: et ecce
conopeũ illiꝰ in qͦ recbebat in ebrietate sua.
ubi et ꝑmanũ femine ꝑcussit illũ dñs dõ

Expanded text:
tes luminaria, congyra verunt circa eam universi: illa autem ascendens in eminentiorem locum, jussit fieri silentium. Cumque omnes in se: et in me ancilla sua adimplevit interfecit in manu mea hostem populi sui in hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rfaxat itaq rex me¬
dorũ subiugauerat
multas gentes ĩꝑio
suo: et ipse ȩdificaũ
ciuitatẽ potencis¬
simã ꝗͣ appellauit
igbathanis. Exla¬
pidib qͣdratis et
sectis fecit muros cius. inaltitudine cubitoꝵ
septuaginta. et in laticudine cubitoꝵ.xxͣi
Turres uͦ. eiꝰ: posuit inaltitudinẽ cubitoꝵ
centũ: ꝑquadrũ uͦ. earũ: latꝰ ut̾rũq uicenoꝵ

Expanded text:
rfaxat itaque rex Medorum subiugaverat multas gentes imperio suo et ipse aedificavit civitatem potentissimam quam appellavit Igbathanis ex lapidibus quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum septuaginta et in latitudine cubitorum triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum l
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Annogͥ. duodecinio regni sui. nabugo¬
donosor rexassiriorũ qͥ regnabat in niniue
ciuitate magna. pugnauit contra arfaxas.
et optinuit eũ in cam̃po magno qͥ appellat᷑¬
ragau: cirta eufraten. et tigrin. et yadasan.
in campo erioth regis elicorũ: Tunc exaltatũ:
regnũ nabugodonosor et cor eiꝰ eleilatũ ÷: &
muit ad om̃s qͥ haditabant incilicia et damas¬
co. et libano. et ad gentes quȩ it̃ incarmelo.
ec ceclar. et in habitantes galileã. in cãpo ma¬
gno hesdrelon. et ad om̃s qͥ erant in samaria.
et transflum̃ iordanen usq inierłm. et omnẽ
trã iesse qͦusq ꝑueniat᷑ ad montes ȩhiopiȩ:
Ac̃hos om̃s misit nuntios nabuchodonosor

Expanded text:
 duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatRagau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes m
Abbreviated transcription (Latin):
gnꝰ circuiuit omnẽ isrł. allocutꝰq ẽ eos dicens Sci¬
tote qm̃ exaudiet dñs p̃ces uras. si manentes
ꝑseueraueritis in ieiuniis et orationib in c̃spectu
dñi Memores estote moisi serui dñi: qͥ amalech
confidentẽ inuirtute sua. et inpõtentia sua et
do sed p̾cib scĩs orando deiecit Sic erunt uniu̾¬
si hostes isrł. si ꝑueraueritis in hoc oꝑe qd̾ cȩpistis
Ad hanegͥ exhortationẽ eꝰ dep̃cantes dominũ
ꝑmanebant in conspectu dñi. ita ut etiã hiqui
holocaustũ deo offerebant. p̃cincti cilicus of¬
ferrent sacrificia dño. et erat cinis suꝑ capita
eorũ. et ex coto corde suo om̃s orabant dñm
ut uisitaret popłm suũ isrł: Nunciatũq
ẽ. holoferni pͥncipi militiȩ assirioꝵ. qd̃ filiiisrł¬
p̃parassent se ad resistendũ ac montiũ itine¬
ra conclusissent: et furore nimio ex arsit inira
condia magna. uocauitq om̃s pͥncipes moab.
et duces amon. et dixit eis: Dicite mͥ qͥs sit po¬

Expanded text:
t omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et do sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est Holoferni principi militiae Assyriorum quod filii Isrparassent se ad resistendum, et montium itinera conclucundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit po
Abbreviated transcription (Latin):
Saluos fac nos dñe ds̃ nr̃: et congrega nos de
nationib Ut confiteam᷑ nomini scõ tuo: et
głiemur in laude tua: Benedictus dñs deus
isrł: a scło et usq in scł̃m: et dicet omnis po-¬
pulus fiat fiat:¬

Expanded text:
os fac, domine dem noster, et congrega nos de nacionibus, ut confiteamur nomini sancto tuo et gloriemur in laude tua. Benedictus dominus, deus Israel, a seculo et usque in seculum. Et dicet omnis populus: Fiat, fiat
Abbreviated transcription (Latin):
duo filii. Uni nom̃ phaleg: quia in di¬
eb eius diuisa ẽ t̾ra. et nom̃ frĩs eius
iectan. Iectan autẽ genuit helmodad.
et salech. et asar. samoth. eiare. adurã
qͦq et ura. et decla. ebal. et abimael.
et saba. necñ et ophir. et eiula. et iobab.
Om̃s isti filii iectan. Sem genuit arfa¬
xad. sale. heber. phalec. reu. saruc. na¬
chor. thare. abram: iste ẽ abrahan.
filii abrahã: ysaac. et ismael. Et hȩ

Expanded text:
duo filii nomen uni Phaleg quia in diduo filii nomen uni Phaleg quia in diebus eius divisa est terra et nomen fratris eius Iectan Iectan autem genuit Helmodad et Saleph et Asermoth et Iare Aduram quoque et Uzal et Decla Ebal etiam et Abimahel et Saba necnon et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan Sem Arfaxad Sale Heber Phaleg Raau Serug Nahor Thare Abram iste est Abraham filii
Abbreviated transcription (Latin):
dam. seth. enos.
cainan. malalehel
iarech. enoch.
matusalã. lamec.
et iafech. Filii
iafech: gomer.
magog. ma¬
dal. et iauan
thubał. mosoch. chiras. Porro filii gomer
ascenez. et rifaz. et togorma. filii autẽ
iauan: helisa. et tharsis. cethim. et do¬
danim. Filii cham: cus. et mesraim. phur
et chanaam. filii autẽ cus: saba et eiula¬
et sabatha. et regma. et sabathacha.
Porro filii regma: saba. et dadan. Cus
autẽ genuit nemroch. Iste cȩpit eẽ po¬
tens in t̾ra. Mesraim uero genuit ludĩ.
et ananim. et laabin. et nephium: pe¬
thrusim quoq et ceslubim. de quib
egressi sunt philistum. et caphturim.
Chanaan uͦ genuit sidonem pͥmogeni¬
tum suum. etheum: iebuseum. quoq
et amorrȩum. et gergeseum. eueumq
et aracheum. et sinaeum. aradium. qͦq
et samariten. et amatheum. filii sem:
aelam. et assur. et arfarxad. et lud. et¬
aram. filii aram: us. et ul. gether. et
mes. Arfaxad autẽ genuit sale: qͥ et ip
se genuit heber. Porro heber: nati sunt

Expanded text:
dam, Seth, Enos, Cainan, Malalehel, Iareth, Enoc, Matusalam, Lamec, et Iafeth filii Iafeth Gomer Magog Madai et Iavan Thubal Mosoch Thiras porro filii Gomer Aschenez et Rifath et Thogorma filii autem Iavan Elisa et Tharsis Cetthim et Dodanim filii Ham Cet Chanaan. Filii autem Chus: Saba, et Evila, Sabatha, et Regma, et Sabathacha. Porro filii Regma: Saba, et Dadan. Chus autem genuit Nemrod: iste coepit esse potens in terra. Mesraim vero genuit Ludim, et Anamim, et Laabim, et Nepthuim, PhePhetrusim, et Chasluim, de quibus egressi sunt Philisthiim et Chaphturim. Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum, Ethaeum, eet Amorreum et Gergeseum Evheumque et Aruceum et Asineum Aradium quoque et Samareum et Ematheum filii Sem Aelam et Assur et ArfaAram filii Aram Us et Hul et Gether et Mes se genuit Heber porro Heber nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nathanahel: qͥntũ raddai. sextũ asom.
septimũ dauid: quoꝵ sorores fuer̃ saruia.
et abigail. filii sariuȩ tres. abisas. ioab. et
asael. Abigail autẽ genuit amasa: cuius
pat̾ fuit iether ismahelites. Caleb uͦ. filius
esrom accepit uxorẽ nomine atuba: de qͣ
genuit ierioth. fuer̃ quoq filii eiꝰ: iesar. et
sobab. et ardon. Cũq mortua fuisset azu¬
ba: accepit uxorẽ chaleb. epharath. quȩ
peꝑit ei ur. Pormo ur: genuit uri. Uri genu¬
it beselehel. Post hec ingressus ẽ esrom ad
filiam machir patris galaad: et accepit eã
cũ eẽt annoꝵ sexaginta: quȩ peꝑit ei segur.
Sed et segur genuit iair: et possedit ugin¬
ti tres ciuitates. in t̾ra galaad. Cȩpitq ge¬
sur. et aram oppida iair. et canath. et uicu¬
los eiꝰ sexaginta ciuitatũ. Om̃s isti: filu ma¬
chir patris gala ad. Cũ autẽ mortuus eẽt es¬
rom: ingressus ẽ caleb adeprata. Habuit qͦ

Expanded text:
Nathanahel quintum Raddai sextum Asom Nathanahel quintum Raddai sextum Asom septimum David quorum sorores fuerunt Sarvia et Abigail filii Sarviae Abisai Ioab et Asahel tres Abigail autem genuit Amasa cuius pater fuit Iether Ismahelites Chaleb vero filius Esrom accepit uxorem nomine Azuba de qua genuit Ierioth fueruntque filii eius Iesar et Sobab et Ardon cumque mortua fuisset Azuba accepit uxorem Chaleb Ephrath quae peperit ei Ur porro Ur genuit Uri et Uri genuit Beselehel post haec ingressus est Esrom ad filiam Machir patris Galaad et accepit eam cum esset annorum sexaginta quae peperit ei Segub sed et Segub genuit Iair et possedit viginti tres civitates in terra Galaad cepitque Gessur et Aram oppida Iair et Canath et viculos eius sexaginta civitatum omnes isti filii Machir patris Galaad cum autem mortuus esset Esrom ingressus est Chaleb ad Ephrata habuit quoque
Abbreviated transcription (Latin):
oolibama. dux helad. dux phison. dux cenez.
dux theman. dux mabsar. dux magdiel. dux
iram. Hi duces edom. filii autẽ isrł: ruben.
simeon. leui. uidas. isachar. et zabulon. dan
ioseph. beniamin. neptali. gad. aser. filii
filia sue chanͣtidis. fuit autẽ her. pͥmoge¬
nitus uida malus corã dño: et occidit cũ.
Thamar autẽ nurus eius: peꝑit ei phares.
et zara. Om̃s gͦ. filii uda quinq filii aũt
phares: efron et amul. filii quoq ⁊are:
zamri. et ethan. et eman. calchal. quoq
et daran. simul qͥnq filius carmi: acham.
qͥ turbauit isrł. et peccauit in furto anate¬
matis. filius etham: atarias. filii aũt esron:
qͥ nati sunt ei : ierameel. et ram. et chaleb
Porro ram: genuit aminadab. Aminadab
aũt genuit naason: pͥncipem filioꝵ uida.
Naason quoq genuit salmon: de qͦ ortus
ẽ. boor. Boor uero genuit obed: qͥ et ipse
genuit ysai. Isar autẽ genuit pͥmogentũ
heliab: scđ̾m aminadab. cc̃ium samaa. qͣrtũ

Expanded text:
Oolibama dux Hela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Magdihel dux Iram hii duces Edom filii autem Israhel Ruben Symeon Levi Iuda Isachar et Zabulon Dan Ioseph Beniamin Nepthali Gad Aser filii filia Sue Chananitidis. Fuit autem Her, primogenitus Juda, malus coram Domino, et occidit eum. Thamar autem nurus ejus peperit ei Phares et Zara. Omnes ergo filii Juda, quinque: Filii autem Fares: Esron et Amul. Filii quoque Zarae, Zamri, et Ethan, et Eman, Chalchal quoque, et Dara, simul quinque. Filii Charmi: Achar, qui turbavit Israel, et peccavit in furto anathematis. Filii Ethan: Azarias. Filii autem Esron qui nati sunt ei: Jerameel, et Ram, et Calubi. Porro Ram genuit Aminadab. Aminadab autem genuit Naasson, principem filiorum Juda. Naasson quoque genuit Salma, de quo ortus est Booz. Booz vero genuit Obed, qui et ipse genuit Isai. Isai autem genuit primogenitium Heliab secundum Abinadab tertium Samaa quartum
Abbreviated transcription (Latin):
nabaioth. deinde cedar: et abdihel. et
massam. et masma. et duma. mad. et the¬
ma. ithur. naphis. cedina. Hi st̾ filii ismaeł.
filii autẽ cethure concubinȩ abrahã quos
genuit: iamran. iexam. madan. madian.
iesboth. et sue. Porro filii iexam: saba. et
dadan. filii autẽ dadan: asurim. et lathu¬
et opher. et enoc. et abida. et theldaa.
Om̃s hi filii cethurȩ. Genuit autẽ abrahã
isaac: cuius fuer̃ filii esau et isrł. filii esau.
eliphaz. rauhel. scir. ieus. ielom. chore.
filii eliphar: theman. omar. sepphuc
filii rauhel: naad. tara. senima. meza.
filii seir: lothan. sobal. sebeon. anan. dison
eser disan. filii lothã: horri. hemã. Soror
autẽ lotham: fuit thamma. filii sobal:
aluan. et maneeth. et ȩbal. et sepphi. et

Expanded text:
Nabajoth, et Cedar, et Abdeel, et Mabsam, et Masma, et Duma, Massa, Adad, et Thema, Jatur, Niphis, Cedma. Hi sunt filii Ismaelis. Filii autem Ceturae concubinae Abraham, quos genuit: Zamram, Jecsan, Madan, Madian, Jesboc, et Sue. Porro filii Jecsan: SaDadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathuet Apher et Enoch et Abida et Eldaa omnes hii filii Cetthurae generavit autem Abraham Isaac cuius fuerunt filii Esau et Israhel filii Esau Eliphaz Rauhel Iaus Ialam Core filii Eliphaz Theman Omer Sepphu filii Rauhel Naath Zara Samma Maza filii Seir Lothan Sobal Sebeon Ana Dison Eser Disan filii Lothan Horri Humam soror autem Lothan fuit Thamna filii Sobal Alian et Manaath et Ebal et S
Abbreviated transcription (Latin):
us: regnauit ꝓ eo husan. de t̾ra thema¬
noꝵ. Obiit quoq husan: et regnauit ꝓ
eo adad filius badadi: qͥ ꝑcussit madian
in t̾ra moab et nom̃ ciuitatis eiꝰ ahuth
Cũq addad fuisset mortuus: regnauit
ꝓ eo semla. de maserecha. Sed et semla
mortuus ẽ: et regnauit ꝓ eo saul de ro¬
booth: quȩ iuixta amnẽ sita ẽ Mortuo
quoq saul: regnauit ꝓ eo balanan filiꝰ

Expanded text:
 de terra Themanorum. Obiit quoque et Husam, et regnavit pro eo Adad filius Badad, qui percussit Madian in terra Moab: et nomen civitatis ejus Avith. Cumque et Adad fuisset mortuus, regnavit pro eo Semla de Maresca. Sed et Semla mortuus est, et regnavit pro eo Saul de Rohoboth, quae juxta amnem sita est. Mortuo quoque Saul, regnavit pro
Abbreviated transcription (Latin):
greco enĩdatã tribuisse me nr̃is: nec
inimicũ debe estimari eoꝵ. quosincon-¬
uentu frm̃ semꝑ edissero. Et qđ nunc
tus sum. idcirco feci ut in extricabiles
moras et siluã nominũ quȩ scriptoꝵ
c̃fusa st̃ uitio. sensũq barbariẽ aꝑtius.
et ꝑuersuũ cola digererẽ: nͥmetipsi

Expanded text:
Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nuntus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuum cola digererem:
Abbreviated transcription (Latin):
nec auris auduit. nec in cor hominis
ascenderunt. quȩ preparauit deus
diligentibus se: cęteraq his similia
in hebreoꝵ libris inueniri. Certe a
tes nouerant. Et unde eis hȩc dicere
quȩ in septuaginta non habentur :
Xp̃c deus noster utriusq testamenti
conditor: in euangłio scđm ioħem.
qui credit inquit in me sicut dicit
scriptura. flumina de uentre eius flu¬
ent atquȩ uiuȩ. Utiq scriptum est:
quod saluator scriptum eẽ testatur.
Ubi scriptum est: Ixx non habent.
Apochrifa nescit ȩccła. Ad hebreos
igitur reuertendum ẽ unde et dñs
loquitur. et discipuli exempla presu¬
munt. Hȩc pace ueterũ loquor. et
obtrectatorib meis tantũ respondeo:
qui canino dente me rodunt. in pu¬
blico detrahentes. legentes in angulis.
idem accusatores et defensores. cum
in aliis ꝓbent. quod in me reꝓbant
quasi uirtus et uitiũ ñ in reb sit. sed
cũ auctore mutet᷑. Cȩterũ memini
editionẽ Ixx. trans latorũ olim de

Expanded text:
is ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se ; caeteraque his similia, in Hebraeorum libris inveniri. Certe ApInterpretes noverant: et unde eis haec dicere quae in Septuaginta non habentur? Christus Dominus noster utriusque Testamenti conditor, in Evangelio secundum Joannem, Qui credit, inquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent: apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de
Abbreviated transcription (Latin):
cur me ñ suscipiunt latini mei. qͥ inuio¬
lata editione ueteri. ita nouã condidi
ut laborẽ meũ hebreis. et qđ his mauis
ẽ apłs auctorib ꝓbem: Scripsi nuꝑ li¬
brũ de optimo genere int̾pretandi:
ostendens illa de euangłio. ex egipto uo¬
caui filiũ meũ. et qm̃ natareus uocabit᷑¬

Expanded text:
cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus vocabit
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Et certe origenes ñ solũ exẽpla cõ¬
posuit qͣtuor editionũ. eregione singła
uerba describens ut unus dissentiens sta¬
tim cȩteris int̾ se consentientib arguat᷑.
sed qd̾ maioris audatiȩ ẽ in editione sep

Expanded text:
nat. Et certe Origenes non solum exemplaria comnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in Edition
Abbreviated transcription (Latin):
ab cis in grecũ uersa ẽ editio ꝑma¬
neret suꝑflue michroniãti episco-¬
porũ scissime atq doctissime impelleres
ut hebrea uolumina latino sermone tͣns-¬
ferrẽ. Qđ enĩ semel aures hominũ occu¬
pauerat. et nascentis ȩccłȩ roborauerat
fidẽ: iustũ erat etiã nr̃o silentio cõpbari.
Nunc uͦ cũ puarietate regionũ diuersa
ferant᷑ exẽplaria et germana illa anti¬
quaq trans latio corrupta sit atq uio¬
lata: nr̃i arbitrii putas. aut eplurib ui¬
dicare qͥd uerũ sit. aut nouũ opꝰ in uete¬
ri ope conde. il ludentibꝰq uideis corni¬
eũ ut dicit᷑ ocłos configere. Alexandria
et ȩgiptus in septuaginta suis esichium
laudat auctorẽ constantinopolis usq an
tiochiam. luciani martiris exẽplaria ꝓ-¬
bat. mediȩ int̾ has ꝓuuitiȩ palestinos co¬
dices legunt. qͦs ab origene elaboratos.
eusebius et pamphilus uulgauer̃: totusq
orb hac int̾ se trifaria uarietate cõpug¬

Expanded text:
in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi CHROMATI episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut diet Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaEusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compug
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ ẽ.gͦ. magnũ gaudiũ in illa ciuitate:
ir autẽ quidã nomine simon. xxiii¬
qui ante fuerat in ciuitate magus se¬
ducens gentem samariȩ dicens se eẽ aliquẽ
magnum. cui ausculta baNt omnes a
minimo usq admaximũ dicentes. hic ÷ uir¬
tus dei quȩ uocatur magna. attendebars
autẽ eum ꝓpter qd̾ multo tempore magi¬
cis suis dem̃tasset eos. cum uͦ. credidissent.
philippo euangłizanu de regno dei. et in
nomine iħu xp̃i bapti zarentur uiri ac mu¬

Expanded text:
agnum in illa civitate. Vir autem quidam nomine Simon, qui ante fuerat in civitate magus, seducens gentem Samariae, dicens se esse aliquem magnum: cui auscultabant omnes a minimo usque ad maximum, dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna. Attendebant autem eum, propter quod multo tempore magiis suis dementasset eos. Cum vero credidissent Pnomine Iesu Christi baptizabantur uiri ac mu
Abbreviated transcription (Latin):
hanc potostatẽ: ut cuicunq imposuero
manuis. accipiat sp̃m sc̃m Petrus autẽ dix̃¬
ad eum: Pecunia tua tecum sit in ꝑdicione:
qm donum dei existimasti peccunia possi-¬
deri: Non ẽ. tibi pars neq sors insermone isto:
Cor enĩ tuum ñ ẽ rectum coram deo: Peniten¬
tiam itaq age ab hac nequitia tua: et roga
dm̃ si forte remittatur tibi hȩc cogitatio cor¬
dis tui: Infelle enĩ amaritudinis et obliga¬
tione iniquitatis: uideo te ẽẽ. Respondens aũt
simon: dixit: Precamini uos ꝓme ad dñm.
ut nichil ueniat suꝑ me horũ quȩ dixistis:
Et illi quidẽ testificati et locuti uerbum dñi.
redibant ierosolimã. et multis regionib sama¬
ritanorũ euangłizabant:

Expanded text:
hanc potestatem, ut cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum. Petrus autem dixad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non est tibi pars neque sors in sermone isto. Cor enim tuum non est rectum coram Deo. Penitentiam itaque age de hac malicia tua et roga Deum, si forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis et obligationSimon dixit: Precamini vos pro me ad Dominum, ut nihil veniat super me horum, quae dixistis. Et illi quidem testificati et locuti verbum Dei, rediebant ad Hierusalem, et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant
Abbreviated transcription (Latin):
hodiernũ diem Undecim autem
discipuli abierunt ingalileam in mon¬
tem ubi constituerat eis iesus : et ui¬
dentes eum adorauerunt. quidam
autẽ dubitauerunt: Et accedens.
iesus: locutus ẽ. eis dicens Data
est michi omnis potestas: incęlo
et interra Cuntes ergo docete om̃s

Expanded text:
deatur —: undecim autem, inquit, discipuli abierunt in Galilaeam in montem. ubi constituerat illis Iesus. et uidentes eum adoraueruut; quidam autem dubitauerunt. accedens accedens Iesus locutus est eis dicens: data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. euntes ergo docete
Abbreviated transcription (Latin):
abii et abscondi talentũ tuũ interra.
Ecce habes qd̾ tuũ ẽ Respondens aũt
dñs eiꝰ dixit ei: Serue male et piger.
sciebas quia meto ubi ñ seminaui.
et congrego ubi ñ sparsi Oportuit
gͦ. te mittere pecuniã meã nummu¬
lariis: et ego ueniens recepissem utiq
qd̾ meũ ẽ. cũ usura Tollite itaq ab eo
talentũ: et date ei qͥ habet decem ta¬
lenta Omni enĩ habenti dabitur.
et habundabit: ei autẽ qͥ ñ habet
& qd̾ uidetur habe auferetur ab eo
Et inutilẽ seruum eicite intenebras ex¬
teriores: illic erit fletus et stridor den

Expanded text:
abscondi talentum tuum in terra ecce habes quod tuum est respondens autem dominus eius dixit ei serve male et piger sciebas quia meto ubi non semino et congrego ubi non sparsi oportuit ergo te mittere pecuniam meam nummulariis et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura tollite itaque atalentum, et date ei qui habet decem talenta. Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo. Et inutilem servum ejicite in tenebras exteriores; illic erit fletus et stridor den
Abbreviated transcription (Latin):
lisiã ꝓcuratorẽ et p̃positũ negocioꝵ secũ ha¬
bentẽ peditũ centũ decẽ milia. et eqͥtũ qͥnq
milia. et elefantos uiginti duos. currus cũ
falcib trecentis Cõmisit aut̃ se illis. et me¬
nelaus. et cũ multa fallatia dep̃cabat᷑ antio¬
chũ ñ ꝓpatriȩ salute: sed sꝑans se c̃stitui in
pͥncipatu Sed rex regũ suscitauit animos
antiochi in peccatorẽ: et suggerente lisia
hunc eẽ. causã omĩũ maloꝵ uissit ut eis ẽ.
c̃suetudo c̃p̃hensũ in eodẽ loco necari Erat
autẽ in eodẽ loco turris qͥnqͣginta cubitoꝵ
aggestũ undiq habens cineris: Hȩc ꝓspectũ
habebat inp̃ceps: Inde incinerẽ deici uissit
sacrilegũ. onũb eũ ꝓpellentib ad interitũ.
Et tal lege p̃uaricatorẽ legis c̃tigit mo¬

Expanded text:
Lysiam procuratorem et praepositum negotiorum secum habentem peditum centum decem milia et equitum quinque milia et elefantos viginti duo currus cum falcibus trecentos commiscuit autem se illis et Menelaus et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum non pro patriae salute sed sperans se constitui in principatum sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum iussit ut eis est consuetudo conprehensum in eodem loco necari erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum aggestum undique habens cineris haec prospectum habebat in praeceps inde in cinerem deici iussit sacrilegum omnibus eum propellentibus ad interitum et tali lege praevaricatorem legis c
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ elefantoꝵ cũ his qͥ suꝑ positi
erant: Sũmoq metu ac ꝑturbatione¬
castra hostiũ replentes. reb ꝓsꝑe gestis
abierunt: Hoc autẽ factũ ÷ die illuces¬
cente. aduuante eũ dñi ꝓtectione: Sed
rex accepto gustu audatie uideoꝵ. arte
difficultates locoꝵ tentabat et bethsu¬
re qd̾ erat uideoꝵ p̃sidiũ munitũ castra
admouebat: sed fugabat᷑. impingeba-¬
tur. minuebat᷑. His autẽ qͥ intus erant
iudas necessaria mittebat: Enunciauit
autẽ misteria hostib roducus quidã de
uidaico exercitii: qͥ reqͥsitꝰ c̃p̃hensus c̃clus ::¬

Expanded text:
 cum his qui superpositi  cum his qui superpositi erant summoque metu ac perturbatione hostium replentes rebus prospere gestis abierunt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu audaciae Iudaeorum arte difficultates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclus