comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil laboriosiꝰ qͥ cotidie de
uita ꝑiclitat᷑. Nichil eo fortiꝰ
illo qͥ a carne suꝑat᷑. Utrĩq rei exempla st̃
plurima. Latro credit in cruce. & statĩ meri¬
it audire. Ani ami dico tͥ. hodie mecit eris in
pamadyso. Iudas de apłatꝰ fastigio in ꝓditiois
tartaru labit᷑. & nec familiaritate conuiun.
nec intinctione blicellȩ. nec ocłi gra frangit᷑.
ne qͥsi hoĩem tradat. quẽ filiũ dei nouerat.
Quid samaritanuuliꝰ: Non solũ ipsa credidit
& post sex uiros iinũ inuenit dñm. messiaq
cognoscit ad fonte quẽ in templo uideor pope
ignorabat. s. auctor fit multoꝵ salutis. a
apłis em̃tib cybis. esurientẽ reficit Lassũq
sustentat. Quid salomone sapientĩ. Attami i¬
fatuat᷑ amorib feminarii. Bonii e sal. nulluq
sacriticiũ absq lui asꝑsione suscipit᷑. Ulude &¬
apłs pcipit. sermo ur sit sale conditꝰ. Qd si il¬
fatuat᷑. foris ꝓicit᷑. in tantũq ꝑdit nominis

Expanded text:
de vita periclitatur. Nihil fortius, ius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro credidit in cruce et statim meretur audire: Amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. Iudas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate convivii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium Dei noverat. Quid Samaritana vilius? Non solum ipsa credidit et post sex viros unum invenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. Quid Salomone sapientius? Attamen infatuatur amoribus feminarum. Bonum est sal nullumque sacrificium absque huiusaecipit: sermo uester sit sale conditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit nominis
Abbreviated transcription (Latin):
ci non potest credere. ita sane hoc dixerim.
ut ego ñ tantum paratꝰ sim. si qͥd te in meis
scriptis mouerit fr̃ne acciꝑe qͦd contrasen¬
tias. aut de correptione mea. aut de ipsa
tua beniuolentia gauisurꝰ: uerum etiam
hoc ate postule̾ ac flagit᷑e. Osi licuissec
& si non cohabitante satce uicino te in dño
ꝑfrui. ad rrebrũ & dulce colloquium.S.
qͥa id ñ .ẽ. dacũ. puto ut hoc ipsum quod
in dño qͣ possumus simul sumꝰ conserua¬
ri studeas: &e augeri ac ꝑfici. & rescripta quã¬
uis rara nͨ sꝑnere. Saluca obseqͥo meo scm

Expanded text:
ci non potest, credere. ita sane hoc dixerim, ci non potest, credere. ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis mouerit, fraterne accipere, quid contra sentias, aut de correctione mea aut de ipsa tua beniuolentia gauisurus, uerum etiam hoc a te postulem ac flagitem. 0 si licuisset etsi non cohabitante saltem uicino te in domino perfrui ad crebrum et dulce conloquium! sed quia id non est datum, peto, ut hoc ipin Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
eronimo: Augustinꝰ in dño
salutẽ. Audiui ꝑuenisse
in manus tuas literas meas s quod ad¬
huc rescripta ũ merui: nequaquam impu¬
tauerĩ dilecciom tuȩ. Aliqͥd ꝓculdubio
impedimenti fuit. Unde agnosco dñm a¬
me potiꝰ dep̾candũ: ut tuę uoluntati det
falcultatẽ inittendi qͦd rescripseris. Nam
rescribendi ia dedit. quia cũ uolueris facil¬
lime poteris. Etiã hoo adme sane ꝑlatũ
utrũ qͥdẽ crederẽ dubitaui.s hinc qͦq
tͥ aliqͥd utrũ scriberẽ dubitare ñ debui.
Hoc aucẽ breue. ẽ. Suggestũ. eẽ. caritati
tuȩ anescio qͥb firatrib mͥ dictũ. ẽ. quod
librũ aduersus te scripserim. romãq. mi¬
seri. Hoc falsũ. cẽ. noueris. Dñm iħm cestor.
hoc me non fecisse. S si forte aliqua mali¬
qͥbꝰ scriptis meis reꝑiunt᷑. in quibꝰ alit̾ ali¬
qͥd quã tu sensisse reꝑior: ñ contra te dic¬
tum .S qͦd mͥ uideba t̾ ame soriptum
ẽe. puto te debere cognoscere. aut si cognos¬

Expanded text:
ERONVMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Audiui peruenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio impedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a nescio quibus fratribus mihi dictum est, quod librum aduersus te scripserim Romamque miserim. hoc falsum esse noueris; deum nostrum testor hoc me non fecisse. sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi uidebatur, a me scriptum esse puto te debere cognoscere aut, si cognos
Abbreviated transcription (Latin):
inanita substantia. deititis s ilrcet uu
manitatis. e a ꝓpͥo statu in iliud ex̃. mu¬
tata. Qui tam dñi imꝑfectui in filio qua
homine confitent᷑. ite nec dm̃ uero. nec
hominẽ tenere credant᷑. Nos autẽ iea¬
dicimꝰ susceptu a dei filio passibile nr̃m.
ut dettas impassibił ꝑmaneret. Pafsus¬
enim fili non putatiue sed uere omĩa
que script᷑i testatur. idẽ esurie. sicim.
lassitudine̾. dolorẽ. mortẽ & cetera hu¬
iusmodi scđm illud passus est qđ pati
poterat. ide. non scłm illã substantia
que assumpsit. sed scđm illã que afsũ¬
pra est. Ipse eni dei filiꝰ scđm detcatẽ su¬
am impassibił est. ut pacer. incõprehen¬
sibił ut pater. iniusibił ut pater: in¬

Expanded text:
inanita substantia, Deitatis scilicet et inanita substantia, Deitatis scilicet et humanitatis, et a proprio statu in aliud esse mutata: qui tam Deum imperfectum in Filio, quam hominem confitentur; ut nec Deum verum, nec hominem tenere credantur. 5. Nos autem dicimus susceptum ita a Deo Filio passibile nostrum, ut Deitas impassibilis permaneret. Paenim Filius non putative sed vere, omnia quae Scriptura testatur, id est esuriem, sitim, lassitudinem, dolorem, mortem et caetera hujusmodi secundum illud passus est quod pati poterat, id est, non secundum illam substantiam quae assumpsit, sed secundum illam quae assumpta est. Ipse enim Dei Filius secundum deitatem suam impassibilis est ut Pater, incomprehensibilis ut Pater, invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
suscep isse ex maria semꝑ uirgine & uer¬
bũ arnẽ eẽ factũ assumendo homine
non ꝑmutando deitate. nec ue qͥdan
fiusse ꝓ semine. ioeł potentia ac urtietę
creacores opatũ. Sic autẽ confitem᷑ in xp̃o
unã filii ẽẽ.psonam ut dicamꝰ lu is ꝑ¬
foctas atq integras eẽ. substartias idest
dertatis & hum initatis. que ex anima
continec᷑ & corpore. Itq ut condenaniꝰ
focinũ qͥ solũ a nudũ lomine confiret᷑
in xp̃o. ita anatematizamꝰ apollinarẽ
& eiꝰ similes. qͥ dicunt dei filiũ minꝰ alio¬
qͥd de humana suscepisse nat᷑a. e uł in
carne uł in anima uł in sensu assũptii
Iominẽ his ꝓpter qͥs assũptꝰ est fuisse
dissimile̾. quẽ absq sola peccati inacła
que nat᷑at non est nob̾ conficem᷑ fuisse
pore suscepte carus omia que erant
deitatis in hominẽ deinigrasse. e rur¬
sũ que erant humanitatis in dĩn ee. trns¬
fusa. ut qđ nulla unquam heresis diccir
ausa esi. uidett᷑ haic confusione utriq er¬

Expanded text:
 hominem suscepisse ex Maria semper virgine, et Verbum carnem esse factum assumendo hominem, non permutando deitatem: nec, ut quidam semine, sed potentia ac virtute Creatoris operatum. Sic autem confitemur in Christo unam Filii esse personam, ut dicamus duas perfectas atque integras esse substantias, id est, deitatis et humanitatis, quae ex anima continetur et corpore: atque ut condemnamus Photinum qui solum et nudum hominem confitetur in Christo, ita anathemaet ejus similes, qui dicunt Dei Filium minus aliquid de humana suscepisse natura: et vel in carne, vel in anima, vel in sensu assumptum hominem his, propter quos assumptus est, fuisse dissimilem. Quem absque sola peccati macula, quae naturalis non est, nobis confitemur fuisse pore susceptae carnis, omnia, quae erant Deitatis, in hominem demigrasse; et rursum quae erant humanitatis in Deum esse transfusa: ut quod nulla unquam haeresis dicere ausa est videatur hac confusione utraque ex
Abbreviated transcription (Latin):
tare non posse. quã illos qͥ cũ iouiniano
asserunt hominẽ non posse peccare. Uterq
enĩ tollit arbitrii lib̾tate. Nos uͦ dicunꝰ ho¬
minẽ semꝑ  poccare. & non poccare poste
ut semꝑ nos libi confiteam᷑ c̾e̾. arbitrii.¬

Expanded text:
tare non posse, quam illos qui cum Joviniano tare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare: uterque enim tollit arbitrii libertatem. Nos vero dicimus hominem semper et peccare et non peccare posse, ut sem
Abbreviated transcription (Latin):
& uecꝰ testam̃tũ recipimꝰ. in co librar
numero quẽ sꝙ̃e occłie catholice tradit
auctoritas. Animas a deo dari credimꝰ
qͥs ab ipso faccas dicimꝰ. anathematiran¬
tes cos qͥ animã qͥsi parcẽ diuinȩ dic̾t cͥc.
substantiȩ. Forum quoq condẽnamꝰ
errorẽ. qui eas ante peccasse: uł in cȩł
conuersatas fuisse dicunt qua in corpora
ab om̃ib in cõmune. posse scruari. uł
qui pͥmas nuptias cũ manicheo aut
sccłas cũ catafrigis danant. Anatheina¬
tizamꝰ criam illos qͥ dei filiũ necefsitate
cirnis mentitũ ee.dict̾. & eũ ꝓpter as¬
suptĩ hominẽ ñ omia facere potiusse
que uoluit. Iouiniani quoq damnamꝰ
heresin. qͥ dicte nullã in futuro merttous
&̃. distantiã. nosq eas ibi habit᷑os uir¬
tutes. quas hic ł ab̾e noglererimꝰ. Laibũ
sic confitem᷑ arbitriũ. ut dicamꝰ nos
semꝑ dei indigere auxilio. E tam illos erra¬
re qͥ cu manichoo dict̾ homine poccatũ ui¬

Expanded text:
et Vetus Testamentum recipimus in illo librorum numero, quem sanctae Ecclesiae catholicae tradit auctoritas. Animas a Deo dari credimus, quas ab ipso factas dicimus; anathematizantes eos qui animam, quasi partem Dei, divinae dicunt esse substantiae. Eorum quoerrorem qui eas ante peccasse vel in coelis conversatas fuisse dicunt quam in corpora ab omnibus in commune posse servari, vel qui primas nuptias cum Manichaeo, aut secundas cum Cataphrygis damnant. Anathematizamus etiam illos qui Dei Filium necessitate carnis mentitum esse dicunt, et eum propter assumptum hominem non omnia facere potuisse quae voluit. Joviniani quoque damnamus haeresin, qui dicit nullam in futuro meritorum esse distantiam, nosque eas ibi habituros virtutes quas hic habere neglexerimus. Liberum sic confitemur arbitrium ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio, et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vi
Abbreviated transcription (Latin):
sed genitũ. & uniꝰ cũ patre substan¬
tię. atq ita ꝑ om̃ia equalẽ deo pa¬
tri: ut nec tempore nec gradu nec
confitem illi qͥ est genitꝰ. quantꝰ
est ille qͥ genuit. Non autẽ qͥ dicimꝰ
genitũ a patre filiũ diuina & inefra¬
bili generatione aliqđ tempꝰ ascribimꝰ.
sed noc patrẽ aliqͥndo cepisse nec filiũ.
Non enim aliter confiteri possumꝰ ecer¬
nũ patrẽ. nisi confiteam᷑ coeternũ fili¬
um. Ex filio enim pater dicit᷑. & qͥ semꝑ
pater fuit. semꝑ habuit filium. Credi¬
luntate. porestate. ecernitate. substan¬
tia. Noc est ꝓrsus aliqrin trinitate gra¬
dus. nichil qđ inferiꝰ suꝑiꝰue dici possii.
sed tota deitas sui ꝑfeccione ęqͣł est: ut
exceptis uocabulis quę ꝓpͥetaiem psona¬
rũ indicant. qͥcqͥd de una ꝑsona dicit᷑.

Expanded text:
sed genitum et unius cum Patre substantiae, atque ita per omnia aequalem Deo Patri, ut nec tempore, nec gradu, nec confiteor qui genitus es, quantus est ipse qui te genuit. Non autem, quia dico genitum a Patre Filium, divinae et ineffabili generationi aliquod tempus ascribo; sed nnon enim aliter confiteri possumus aeternum Patrem, nisi confiteamur etiam coaeternum Filium: ex Filio enim Pater dicitur, et qui semper Pater fuit, semper habuit Filium. Crediluntate, potestate, aeternitate, substantia: nec est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihil quod inferius superiusve dici possit, sed tota Deitassui perfetione aequalis est, ut exceptis vocabulis quae proprietatem personarum indicant, quidquid de una persona
Abbreviated transcription (Latin):
nuimꝰ. In qͦ si minꝰ ꝑtte aut paruꝰ caute
a te qͥ petͥ & fidẽ & sedẽ tenes. Sin aut̾
hec nr̃a confessio apłatꝰ tui iudicio cõ¬
ꝓbat᷑. qͥcũq me macłare uoluerit. se im¬
ꝑitũ ł maliuolũ ł eciã non catholicũ ñ
me herecicũ comꝓbabit.

Expanded text:
si minus perite aut parum caute a te, qui Petri et fidem et sedem tenes. Sin autem haec nostra confessio apostolatus tui judicio comprobatur, quicunque me culpare voluerit, se imperitum, vel malevolum, vel etiam non catholicum, non me haereticum comprobabit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ait sapientia quę titulo inscrbit᷑ sa¬
lomonis. Iccirco qͣntũ possumꝰ labore ui¬
tam᷑: ut habitata nr̃a sapientia dei eriga¬
t᷑. Cecidit qͥppe & de sublimi corruit. ue¬
nientib nob̾. in locũ istũ miseriarum. Ce¬
fecimꝰ. in tuste egimꝰ. impie gessim. & poti
ruina indiget erectione. Si aut ñ uis ita

Expanded text:
ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cefecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam ind
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ fortitudine dei: qͥa absq ea im¬
posfibile nob̾ẽ. id ereqͥ qđ carni repugnat
płm. sp̃u gesta carnis mortificant᷑. Dñẜgͥ
hanc terrã uenias. & consides id qđ in obꝰ
scriptũ ẽ. ueta eindatissima tamĩ exentpla¬
ria qͦmͦ statuerit ei suꝑ nichilũ : inuenies
forcituetic̃ dͥeia mnedieate nund. terre

Expanded text:
habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile est nobis id exsequi, quod carni repugnat.postolum, Spiritu gesta carnis mortificantur : Dominhanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terr
Abbreviated transcription (Latin):
erigans p̾dicet᷑. Qͥcũq est morbe isto. ante
erectionẽ cecidit.Si aut cecidit. consequen¬
ter erigendus fuit. Nemo qͥppe sine casu
srlleuat᷑. Si aut̾ erectꝰ est. ⁊udeamꝰ que ru¬
ina ycesserit. Onis corrumꝰ ꝑ peccatũ in or¬
be̾ terrar. & ans qui erigit allisos eleuaun
nos iacentes. In ada oms morim᷑. atq ita
corrint orbis terrarii. & indigec ereccioe
it in rp̃o om̃s uiuficem᷑. Igͥ a̾uplicẽ intel¬
leccii de orbe tradidimꝰ. Umi qͦmͦ singul
inime aut habitate sint aut deserte. aieur
qͣmͣ uniuersus orbis pariter ceciłit. & in
sua prudentia extencait celum. Non fortu¬
ito sapientia in cȩli extensione assupta est.
Inuenies & in ꝓuerbus dictuĩ. Ds sapientia
fundaiit terra: p̃pauit aut cȩlos prudentia.

Expanded text:
r. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terta corruit orbis terrarum, et indiget erectionis, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
quando in tepore siccitatis nulla nubes ap¬
paruit. & post ea uirta ꝓpħĩa helie future
pluiuiȩ signii in uestigio hominis ostensu ẽ.
atq tea post nubc̾ globatã rmber descendit
in t̾ras. Istis uͦ quasi subsistentib nebuł ui
bet᷑ pliuuia continere. cũ digna fuerit amina
ymbre celesti. & dr̃. mandabo nubib meis
nc pluant suꝑ ea rmbiẽ. Itaq unꝰ qͥsq scõr
nubes est. Moyses nubes erat. & quasi nubes
loquebat᷑. Attende cęlũ & loquar. & audiat
terra sermones er ore meo. I rpeccent᷑ ut
pluuia uerba mea. & descendant ut ros elo¬
quia mea. Sin fuissec nubes: nunꝗͣ dirisset.
erpectent᷑ ut pluua uerba mea. & descen¬
dant ut ros eloqͥa mea. Quasi nubes dicebat.¬
ut ymber suꝑ gramĩ & pruina suꝑ fenũ. q
nom̃ dni inuocaui. Similit & ysaias ut nu¬
bes loq̾bat᷑. Audi cęlĩ & aurib ꝑcipe terra.
ꝙ dñs locutꝰ est. Et qi ipse nubes erat: & sci¬
ebat alias nubes conppłantes sibi. ideo uati¬

Expanded text:
in tempore siccitatis nubes nulla apparuit, et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nubierit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloq« ut imber super gramen, ut pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi. » Similiter et Isaias ut nubes loquebatur: « Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . » Et quia ipse nubes erat, et sciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vati
Abbreviated transcription (Latin):
stuttifanaam ñ ẽ. op̃ sapientiã dei des¬
cend̾e. & eũ ea celluetari quȩ deorsũ sa
Añs assumpsit. ut contrariis dissoluat

Expanded text:
icandam non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ qͥppe illĩ sapientiȩ quã terreñ ñ capit
locꝰ adillã sapientiã quȩ celestis ẽ. quȩ mun¬
di unitẽ excedit: hoc qđ setneat ad hoĩes
fatuũ dei ẽ. Uerũ idipsum fatiri dei sapi¬
entĩ est hominib. Quib hominib  Non
utiq stultis s sapientib. Dicas licet sapi¬
entes scll istĩ siue pͥncipes. sicie uates: istis
sapientib scłi. hoc qđ exposuimꝰ. facuum
serere. qm sapientia minlidi stutticia ẽ. a¬
puã dm. & infatnauit ds sapientiã mun¬
di. Non in sapientia ma infatuauit sapi¬
entiã mundi: ut e̾. stulticia arguat᷑. Neq
enĩ dignat᷑ sapientia dei ad mundi sapi¬
entiã conumcendã tota descende.s. potꝰi
mocticił: hoc ẽ in carnationis sacramtu.

Expanded text:
llius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est. Verum idipsum fatuum Dei sapientius est hominibus: quibus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet sapientes saeculi istius, sive principes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus: Fatuum serere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
aninia: deserta est. habitata aut̾ ẽ. qͦn¬
do plena est deo: quando habet xpm &̃
in psalmo confessionis tres sp̃s postulat
Sps sc̃s sp̃s sc̃s est. hec in apꝓbationem
eiꝰ rei diximꝰ. qđ habitata id est orb terrar
in sapientia dei fabricata sit. Sapientia

Expanded text:
ima deserta est: habitata autem est quando plena est Deo, quando habet ChristuNam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat Spiritus sanctus est. Hoc in approbationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum, in sapientia Dei fabricata sit. Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
la exercituum interp̃tat᷑. Quintũ elion que
nos excelsũ dicimꝰ. Sextum eser ieye qł in erodo
legit᷑ qͥ ẽ. misit me. Septimũ adonay quẽ nõ
ris scribit᷑. iõth. hẽ. uãu. he. Q& quidã ñ intelli¬
gentes ꝓpter elem̃toꝵ similitudinẽ cũ in grecis

Expanded text:
la, exercituum, transtulerunt. Quintum ELION, quem nos excelsum, dicimus. Sextum ESER IEJE, quod in Exodo legitur: « Qui est, misit me. » Septimum ADONAI, quem nos ris scribitur: iod, he, uau, he. quod quidam non intellegentes propter el
Abbreviated transcription (Latin):
dixerã apud hebroos. ꝓdei ce¬
omĩa ꝑpetranda acciꝑe possumꝰ. unũq e̾ẽ. de
decẽ nominib qͥb apud hebreos as uocat᷑. Ilico
studiosissime postulasti. ut tͥ unu̾sa nomina
cũ sua int̾p̃tatione dirigerẽ. faciam qđ petisti

Expanded text:
eram apud Hebraeos pro Deo coeomnia perpetranda accipere possumus: unumque esse de decem Nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Illico studiosissime postulasti, ut tibi universa nomina cum sua interpretatione digererem. Faciam quod petisti.
Abbreviated transcription (Latin):
& holus nr̃is manib irrigatũ. & lai delitiȩ
rusticanȩ uiles qͥdẽ. s innocentes cybos p̾bent.
Ita uiuentes ñ ab oratione sõnꝰ. nec saturitas a
lectione reuocabit. Si estꝰ ẽ: secretum arbori
umbra p̾bebit. Si autumnꝰ ipsa aetis tem¬
pies. e strata subter folia locũ qͥetis osten¬
dit. Here ager florib depingit᷑. & inter que¬
rulas aues psaimi dulciꝰ cantabunt᷑. Si frigꝰ¬
fuerit. & brumał nix ligna ñ emã. calidius
uigilabo. uł dormiã. Certe qđ sciam. uiliꝰ ñ ege¬
bo. Habeat sibi roma suos tumuitꝰ. harena seui¬
at. cuxꝰ insaniat. theatra luxurient. & qr de
nr̃is cicendũ ẽ. cotidie matronarũ turba usitet᷑
senatꝰ. Nob adherere año bonũ ẽ. ponere in deo

Expanded text:
et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigufuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bonum est, p
Abbreviated transcription (Latin):
rent animã tuã ate. que aut̃ p̾ꝑasti cũi e¬
rt̾ Hestes ñ ad usũ tantũ. s ad delitias con¬
qͥrunt᷑. Ubicunq cõpendium ẽ: uelocior pes.
citꝰ sermo. auris attentior. Si damnũ ut sepe
in re familiari acccde solet. fuerit nuntiatũ.
uultꝰ merore depͥmimꝰ. letam᷑ ad nũmũ. obolo
contristam᷑. Unde cũ in uno homine animoꝵ
enĩ ad imaginẽ & similitudinẽ dei conditi su¬
mꝰ. ex uitio nr̃o ꝑsonas nob̾ plurimas suꝑ indu¬
umꝰ. Et qͦmͦ in theatralib scenis unꝰ atq idẽ
hẏstrio ñc herculẽ robust᷑ ostendit. nc̃ mollis
in uenerẽ frangit᷑. nc̃ tremulus in cybele: ita
& nos quͥasi de mundo ñ eẽmꝰ otlirem᷑ a mun¬
do: tot habemꝰ peccatoꝵ similitudines. quot
larũ concussa turbine. nc̃ scopuloꝵr illisioni¬
b ꝑforata ẽ: quã pͥmũ licet quasi quedã
portꝰ secreta ruris intremꝰ ubi cybarios pane̾

Expanded text:
rent animam tuam a te: quae autem parasti, cujus erent animam tuam a te: quae autem parasti, cujus erunt? uestes non ad usum tantum, sed ad delicias conquiruntur. ubicumque conpendium est, uelocior pes, citus sermo, auris adtentior; si damnum, ut saepe in re familiari accidere solet, fuerit nuntiatum, uultus maerore deprimitur., laetamur ad nummum, obolo contristamur. unde, cum in uno homine animorum enim ad imaginem et similitudinem Dei conditi sumus, ex vitio nostro et personas nobis plurimas superinducimus, et quomodo in theatralibus scaenis unus atque idem histrio nunc Herculem robustus ostentat, nunc mollis in Venerem frangitur, nunc tremulus in Cybelen, ita et nos, qui, si mundi non essemus, odiremur a mundo, tot habemus personarum similitudines, quot larum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quemdam portum secreta ruris intremus. Ibi cibarius panis
Abbreviated transcription (Latin):
MẜRosi. qͦ carchas. sumptꝰ.
notarios. administrante ta
Gihinumerabiles libros u̾r ao
pserat. refert nunꝗͦ se cẏbum origene p̃sente
ł noctib. ut & lctio onationẽ susciꝑet. & orenti¬
ltione. Quid nos uentris animalia tale unqͥ fe¬
emꝰ. qͦs si e scda hora legentes inuenerit oscitamꝰ
manu faciẽ defricantes. continemꝰ stomachũ. &
qͣsi pꝰ multũ laborẽ mutilamꝰ. rursũ negotiis oc¬
cupam᷑  Pret̾miito prandia qͥb mens onerata
pͥmit᷑. pudec dicere frequentiã salutandi. qͥ aut
ipsi cotidie ad auos ꝑgimꝰ. aut ad nos uenientẽ
ceceros expectamꝰ. Deinceps it᷑ ad uerba. sermo
terit᷑. locerant᷑ absentes. uita aliena describit᷑.
&e morddentes inuicẽ consumim᷑ ab inuicẽ. Iali
nos eyb occupat. & dimittit. Cũ uͦ amici reces¬
serint: ratiocinia subputamꝰ. Nunc tra nob̾
ꝑsonã leonis inducit  nc̃ cura suꝑflua in an¬
nos plurimos duratura p̾cogitat. nec recorda¬
mͦ euangłii dicent̾i. Stulte hac nocte aufe¬

Expanded text:
mbrosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante tam innumerabiles libros uere Adpserat, refert numquam se cibos Origene praesente vel noctibus, ut et lectio orationem susciperet et oratctionem. Quid nos, ventris animalia, tale umquam fecimus? Quos si secunda hora legentes invenerit, oscitamus, manu faciem defricantes continemus stomachum et quasi post multum laborem mundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus onerata mens premitur. Pudet dicere de frequentia salutandi, qua aut ipsi cotidie ad alios pergimus aut ad nos venientes ceteros expectamus. Deinceps itur in verba, sermo teritur, lacerantur absentes, vita aliena describitur et mordentes invicem consumimur ab invicem. Talis nos cibus et occupat et dimittit. Cum vero amici recesserint, ratiocinia subputamus. Nunc ira personam nobis leonis inponit, nunc cura superflua in annos multos duratura pmur Evangelii dicentis: « Stulte, hac nocte aufe
Abbreviated transcription (Latin):
rent: eoꝵ cunfabulationẽ atq conuiui¬
um añs non uitaret. Et hȩc lũcas. Cȩ¬
tera matħs it̾a loquit᷑. Cũ autẽ discũ¬
beret in domũ. ecce peccatores & pu¬
blicani uenientes recũbebant cũ iħu. &¬
cũ discipłis es. Qͦa uidentis pharisei:
dicebant discipłis etus. Quare cũ publi

Expanded text:
rent, eorum confabulationem atque conuiuirent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum Iesu et discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: qua
Abbreviated transcription (Latin):
rabolam. iusto non poterit conuenire.
ut de saluce alterius & fr̃is maxime con¬
tristet᷑. Si autẽ iͣnͣ iuidlia diaboli mors in¬
troruit in ordem t̾rarũ. & imitantur eũ
qui sunt ex parte eiꝰ: nunquã ꝑsonȩ
iusti tam in manis in uidia poterit coaꝑ¬
tari. ut foris stecerit. & clementissimo
patri rigidus obstiterit. solusq liuore
cruciatꝰ. leticiȩ domꝰ intͥ. eẽ. noluerit. Itaq
sicut in cȩceris parabolis quȩ non sunt
a saluatore dissertȩ quã ob causam dictȩ
sint solemꝰ inquirere : ita & in hac face¬
re debemꝰ. quare dñs in istiusmodi uer¬
ba ꝓruꝑit : & ob quam in t̾rogationem
respõsionis similitudo ꝓlata sit. Scribe
& pharisei. mussitabant dicentes. Qua¬
re hic peccacores recipit & uescit᷑ cũ eisꝰ
Suꝑior quippe sermo pͣmiserat. Erant
autẽ accedentes ad eũ om̃s publicani &
peccatores audire eũ. Itaq hcic om̃is
inuidia. cur quos legiꝰ p̃cepta damna¬

Expanded text:
rabolam, iusto non poterit conuenire, rabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius, numquam personae iusti tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damna
Abbreviated transcription (Latin):
se. uiã. ẽ. dedisse quȩ¬
sitis. Sapient̾ quippe
int̾roganti. sapientia re¬
putat᷑. Ais. quis. cͥ iste
in tuangelio p̾at᷑. qui auob filiis substan¬
tiã aitidit: Qui auo filii : & maior. qui¬
ue minor & Quomͦ iunior acceptam substan¬
tiam cũ meretricibꝰ dissipat. same fac¬
ta apͥncipe regionis pͣponit᷑ porcis. siliquas
comedit. ad patͤm redit. accipit anulim¬
& stolã. & ĩmola t᷑ ei uitulus saginatus:
Qͥs sit maior fr̃. ce qͦmͦ de agro ueniens
susceptioni fr̃is in uidea t. & cȩtera quȩ
in ȩuangelio pleniꝰ explicant᷑: Addis in¬
suꝑ. Scio multos aiuersa in hac letiõe
dixisse. & frẽm maiorẽ iudeũ. mminorẽ
estimasse gentilem. S: quero qͦmͦ iudaico
popło possit aptari. ecce tot annos ser¬
uio tͥ: & nunquã mandatũ tuũ pͣt̾iui.
& nunquã dedisti mͥ hedũ ut cũ amicis
meis epularer. & illud. fili. tu semꝑ me
cum es. & omĩa mea cua sunt. Si autẽ
ais de iusto & peccatore uoluerimꝰ. ẽe. pa-¬

Expanded text:
nda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si autem\', ais, \'de iusto et peccatore uoluerimus esse pa
Abbreviated transcription (Latin):
nos. lum̃ uultꝰ tui dñe.  calc iam̃ cum
in pedib eiꝰ. Sponsi quippe ꝑdid̾at dignitatẽ.¬
& nudis pedibꝰ pascha celebrare non pocerat.
llȩc sunt calciamenta de qͥbꝰ añs ait. & cal¬
ciaui te iacineto. Et calciamenta in pedibꝰ eiꝰ.
Nec uͥ coluber in sidians plantã in gredientis
in uadẽt. & scorpiones fuꝑ & serpentes secu¬
rius ambularet. ut pͣꝑaret᷑ ad euangeliũ pacis
ia non ingrediens sodm carnem s scđ̃m sp̃m.¬

Expanded text:
nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calceaui te hyacinthum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangelium pacis iam non ingrediens secundum carnem, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
parabola indumentũ dr̃ nuptiale. id.ẽ. ue¬
stem sp̃s sc̃i. quã qui non habuerit: non
potest regis int̾. eẽ. conuiuio. Et date anu¬
lum in manu illiꝰ. Signacłm similitudinis
xp̃i. scđ̾m illud. Credentes signati estis. sp̃n
reꝓmissionis scoͣ. Et ad principẽ dr᷑ tyri
qͥ similitudine̾ condicoris amiserat. Iu es
signacłm similitudinis & corona decoris
in deliciĩs paradisi dĩ natꝰ es. Ysaias qͦq
de hoc signacło loquit᷑. Tẽ manifesti ertͣ
qui signant᷑. Hoc signacłm in manu da¬
tur. quando oꝑa iusticiȩ seriptura signi.¬
namento. & imposui cͥ armillas circa ma¬
nus tuas. Rursũ ad eũ qui inducꝰ .ẽ. podẽ.
altꝰ locꝰ signaculi demonstrat᷑. ꝑtransi me¬
diam ierłm : &e da signacłm infrontib ur¬
rorũ gementiũ & dolentiũ. in om̃ibꝰ iniqͥ.¬
caribꝰ quȩ fiunt in medio eorũ. QQuare
Ut p̾tea possint dicere. Signatũ. ẽ. suꝑ

Expanded text:
parabola indumentum dicitur nuptiale, id est ueparabola indumentum dicitur nuptiale, id est uestem spiritus sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse conuiuio. Et date anulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura signinamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirum, qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: pęrtransi mediam Hierusalem et da signum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ coaptemꝰ. Si quęris quęre. ad me habita
in saltum. & ibi quippe flens ȩccłia clama¬
re iubet᷑ exeser: quia seir pilosus & hispidꝰ
int̾prȩtat᷑. ut antiquu gentiliũ significet er.¬
rorẽ. illa parit᷑ similitudine respondence.
nigra sũ & spetiosa filia ierłm. Dixͣ autẽ il¬
li filiꝰ. Pat᷑. peccaui in cęlu̾ corã ce. ĩa non
sum dignꝰ uocari filiꝰ tuus. Dicit se dignu
non. ẽe. filiũ nuncupari. & tam̃ ex naturę
uoce. ex illa substantia quã illi pater fue¬
rat aliquando largitꝰ : in nom̃ crepidus
ueritatis erumpit. pat᷑ inqͥens peccaui in
cȩlũ. Frustra gͥ quidam argumentant᷑ no-¬
men patris in scõs tantũmͦ conuenire. cum
ȩciam dm̃ patre uocet. qui se filii nomine
conficet᷑ indignũ. Nisi forte ido patrem au¬
det uocare. qͥa plena mence conuersus. ẽ.
dix̃ autẽ pater ad pueros suos. Celeriꝰ ꝓfer¬
adã peccando ꝑdiderat. stolam quȩ in alia

Expanded text:
tiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita tiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine lem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cum etiam hic deum patrem uocet, qui se filii nomine confitetur indignum; nisi forte ideo patrem audet uocare, quia plena mente conuersus est. Dixit autem pater ad pueros suos: celerius proferAdam peccando perdiderat, stolam, quae in alia
Abbreviated transcription (Latin):
nis oꝑibꝰ & uera pęnitentia ad patrẽ rediret
antiquũ : ds̃ apud quẽ cuncca futura iam
facta sunt. & qui om̃iũ. eͥ pͣsciꝰ faturoꝵ. ad
bum suũ qͦd carnẽ sũpsit ex uirgine. redicũ
filiĩ iunioris anticipat. Et pͣcurrens incu¬
buit suꝑ collum ipsiꝰ. Ante uenit ad c̾ras.
quã ille domũ confessionis intraret. In¬
cubuit suꝑ collũ ipsiꝰ. id est corpꝰ sũplit hu¬
manu᷑. Et sicuti suꝑ pectꝰ ioħes recubuit
qui secretorũ eiꝰ effectꝰ. ẽ. particeps: ita &
iugu̾ suu̾ leue. id. ẽ. mandatoꝵ suorum
facilia pͣcepta. ex gr̃a magis quã ex merito
suꝑ iumorem filiũ collocauit. Et osculatꝰ
ẽ. eũ. luxta illud qđ incantico canticoꝵ.
ȩccłia desponsi p̾cat᷑ aduentu. osculetur
sen. nolo ꝑ ꝓpħas loquãt. Ipse meũ corp
assumat. ipse me osculet᷑ in carne. ut illud
quoq quod in ysaia scriptum. ẽ. huic senten¬

Expanded text:
nis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret nis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium est praescius futurorum, uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur sen, nolo per prophetas loquatur; ipse meum corpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic senten
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. qͥ statis in domo dñi. Ad benedicion̾e
dñi stantes ꝓpħa in domo dñi cohortatur.
Et dicã illi. Pat᷑. peccaui in oȩlũ & corã te
iam non sũ dignꝰ uocari filiꝰ euus. Peccauerat
in cȩlum. qͥ ierłm cȩlestẽ reliquerat matr̃e. Pec¬
cauerat corã patre. qͥ conditore deserto fuerat
ligna ueneratꝰ. Non erat dignꝰ uocari filiꝰ dei.
qͥ seruus. ẽẽ. maluerat idolotũ. Omĩs enim
qͥ peccatũ fecit. de diabolo patre natꝰ. ẽ. Fac rae
sicut unuͦ de mercennariis cius. Fac me in qͥd
sicut unu ex iudeis. qͥ ce obpͣsentiũ tantã rerũ
ꝓmissa uenerant᷑. recipe filiũ pęnitent̾e. qͥ
merceͥnariĩs cuis peccantib sepissime peꝑci¬
sti. E uenit usq ad patrem suum. Uenimus
ad pacrẽ : quando aporcoꝵ recedimꝰ pastione
sođm illud. Stacim ut conu̾sus ingemueriᷤ.
saluus eris. Cunq ad huc longe. eẽt: tudit
eũ pater eiꝰ: & miscdĩa motꝰ. c̃. Antequã dig¬

Expanded text:
domini, qui statis in domo domini, ad benedictionem domini, qui statis in domo domini, ad benedictionem domini stantes propheta in domo domini cohortatur. Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dig
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã & ob ipsũ miscdĩȩ bonũ. s ut ad eo
t̾renȩ felicitatis & longȩ cutȩ prȩmiũ con¬
sequantur. Qui autẽ ista ddesiderat me
rico cõpellit᷑ ad obsequiũ pͣceptoꝵ. ne eoꝵ
p̃uaricatione quȩ iussa sunt careat con¬
cupitis. Porro uͥ metꝰ. ẽ. ñ.ẽ. dilectio. ꝑfecta
quippe dilectio. foras mittit timorem.
Nam qͥ diligit : non idõ imꝑata custodit.
qͥa aut timore pęnaru᷑ aut pͣmiĩ auidi.¬
tate cõpellat: s qͥa hoc ipsũ qͦd adõ iube¬
tur . ẽ. optimum. Sensus itaq iste ẽ. Quanti
ex iudeis obpͣsentiã tantũ bonã adĩ obsequio
non recedunt. & ego egestate conficior ⁊ Sur
gens ibo ad patrẽ meũ. Pulchre ait. surgeis.
Patre quippe absente : ñ stecerat. Peccatoꝵ
iacere. stare iustorũ. eͦ. Ad moysen dr᷑. Tuuͦ
hic sta mecu̾. Et in centesimo tricesimo tͥcio
psalmo. E cce ncͣ benedicite dñm õs serui

Expanded text:
iustitiam et ob ipsum misericordiae bonum, sed ut a deo iustitiam et ob ipsum misericordiae bonum, sed ut a deo terrenae fertilitatis et longae uitae praemium consequrito compellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praevaricatione quae jussa sunt, careat concupitis. Porro ubi metus est, non est dilectio. Perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. Nam qui diligit, non ideo imperata custodit, quia aut timore poenarum, aut praemii aviditate compellitur; sed quia hoc ipsum quod a Deo jubetur, est optimum. Sensus itaque iste est: Quanti ex Judaeis ob praesentia tantum bona a Dei obsequio non recedungens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliorum conscientia uulueret᷑. & putem᷑
ꝓbare. quȩ dũ legimꝰ ñ reꝓbamꝰ. Alioquin
se ꝑfectũ quẽ sciret de idolatitis manduca¬
re: Absit ut de ore xp̃iano sonec. iuppiter.
magis portenta quã numina. At nc̃ ętiam
sacerdotes dĩ omissis euangeliis & ꝓpħis
uidemꝰ comedias legere. amatoria bucolico¬
rum uersciũ uerba cantare. tenere uirgi¬
lium. & id qͦd inpueris necessitatis. ẽ: cri¬
men in se facere uoluptatis. Cauendũ gͥ
si captiuã uelimꝰ hab̃e uxort̃. ne in idolio re-¬
cumbamꝰ. Aut si certe fuerimꝰ eiꝰ amore de¬
cepti: mundemꝰ eam. & omĩ sordiũ errore
dolorum laude composita audierit ꝑsonare.
In se autẽ conu̾sus dix̃. Quanti mercennari ĩ
patris mei abundant pane. ego aute hic
fame ꝑeo: Mercennariꝰ sedm aliũd incellec¬
tum eos animaduertimꝰ ex iudeis. qui ob
psentia tantũ bona legis p̃cepta cꝰtodiunt.
Hi iusti sunt & misericordes. non ob ipsam

Expanded text:
cum aliorum conscientia uulneretur et putemur cum aliorum conscientia uulneretur et putemur probare, quae, dum legse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? Absit, ut de ore Christiano sonet, « Jupiter magis portenta, quam numina. At nunc etiam Sacerdotes Dei, omissis Evangeliis et Prophetis, videmus Comoedias legere, amatoria Bucolicorum versuum verba canere, tenere Virgilium: et id QUOD IN PUERIS necessitatis est, crimen in se facere voluptatis. Cavendum igitur, 77 si captivam velimus habere uxorem, ne in idolio recumbamus; aut si certe fuerimus ejus amore decepti, mundemus eam, et omni sordium errore dolorum laudem compIn se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! mercennarios secundum alium intellectum eos aduertimus ex Iudaeis, qui ob praesentia tantum bona legis praecepta custodiunt, id est iusti sunt et misericordes, non ob ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
dituna uox p̾cepit ut si israhelites eã hab̾e
uoluerit uxorẽ : caluitiũ ei faciat. ungues¬
effecta: t̾c transeat in uictoris amplexus.
hȩc si scđ̾m litterã in celligimꝰ. nonne ridicła
sunt e ltaq & nos hoc facere solemꝰ quan syp̃
nr̃as libri ueniunt sapientię secłaris. Si qͥd
in eis utile reꝑimꝰ. ad nr̃m dogma conu̾ti¬
mus. si qͥd uͦ scꝑfluũ de idolis. de amore.
de cura seculariũ rerũ : hȩc radimꝰ. his cal-¬
uitiũ in ducimꝰ. hȩc unguestũ more ferro
inidolio qͥs recumbat dicens. Uidete aut̾e
ne hȩc licentia ur̃a offendicłi fiat infir.¬
mis. Si enim quis uiđit eũ qui habet scien¬
tiam inidolio recumbentẽ. nonne conscien¬
tia eiꝰ cũ sit infirma ȩdificabit᷑ ad manducan.¬
est: Nonne tͥ uidec᷑ sub aliis uerb̾ dicere e
Ne legas philosophos. oratores. poetas. nec
in eorum lectione reqͥescas: Nec nob̾ blandia¬
mur sim eis que sunt scripta ñ credimꝰ.

Expanded text:
diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere uoluerit uxorem, caluitium ei faciat, ungueseffecta, tunc transeat in uxoris amplexus. Haec si secundum litteram intelligimus, nonne ridicula sunt? Itaque et nos hoc facere solemus, hocque ftras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro in idolo quis recumbat, dicens: uidete autem, ne haee licentia uestra offendiculum fiat infirbus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientiam, in idolio . recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducanest? nonne tibi uidetur sub aliis uerbis dicere, ne legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ens. cẽ. ia mortuu᷑. sicuti multos idolatras
uidemꝰ. panis miseria & egestate confectos.
hi sunt inquib ꝓphecicꝰ sermo cõplet᷑. Omĩb
meretricibus dant᷑ mercedes. tu autẽ dedisti
mercedes om̃ibꝰ amatorib tuis. & nͨ accepisti
mercedes. Possumꝰ autẽ & alit̃ siliquas int̾p̾ca¬
ri.Demonu̾ cibꝰ ẽ. carmina poetarũ. sȩcula-¬
ris sapientia. rechoricorum pompa u̾borum.
Hec sua om̃s suauitate delectant. & dũ aures
uersib dulci modulatione currentibꝰ capiunt:
animã quoq penetrant. & p̾etoris interna
deuincunt. Uerũ ubi cõsũmo studio fuerint.
ac labore ꝑlecta: nichil aliud nͥ in anem so¬
nũ & sermonu̾ strepitũ. suis leccorib tribu¬
unt. Nulla ibi saturitas uericatis. nulla
iusticiȩ refectio reꝑit᷑. Studiosi earũ. in fa-¬
me ueri & uirtutum penuria ꝑseuerant.
huiꝰ sapuntiȩ typus & in deuteronoiuo sub
mulieris captiuȩ sigura de srribit᷑. de qua

Expanded text:
ens esse iam mortuum, sicuti multos idolatras ens esse iam mortuum, sicuti multos idolatras uidemus pannis, miseria, egestate confectos. hi sunt, in quibus propheticus sermo conpletur: omnibus meretricibus dantur mercedes, tu autem dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis et non accepisti mercedes. possumus autem et aliter siliquas interpretari. daemonum cibus est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa uerborum. haec sua omnes suauitate delectant et, dum aures uersibus dulci modulatione currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio fuerint ac labore perlecta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
minis morte saturat᷑. Misit gͦ eũ inpossessio¬
nẽ suã. id.c̃. suuͦ effecit. ẽẽ. famulũ : ut pasce¬
ret porcos. ĩ molans ei animã sua̾. Et cupiebat
saturare uentre suũ de siliquis porcorũ. &
nemo illi dabat. Id qđ in erechiele cũ in cre¬
ultͣ mulieres aute fornicationẽ tuã & p̾t ce
ñ st̃ fornicace. in eo qͦd dedisti mercedes &
mercedes cͥ n st̾ datȩ : uidemꝰ infilio mino¬
re cõpletũ. Substantiã suã in regione pͥnci.¬
pis ꝑdidit. & pe ꝑditas facultates missus
ad porcos : egestate concabuit. Demonũ cib
ẽ. ebretas. luxuria. fornicatio. & uniu̾sa ui¬
cia. Hȩc blanda sunt & lasciua. & sensus uo¬
luptate de mulcene : statimq ut apparue¬
rint ad usũ sui ꝓuocant. Quib ideo luxu¬
riosus adolescens non poterat saturari. qͥa
semꝑ uoluptas famem sui habet. & trans¬
ultra ad uitiorũ abundantiã nͥ ꝓcurat. sci¬

Expanded text:
minis morte, saturatur. misit ergo eum in possessiominis morte, saturatur. misit ergo eum in possessionem suam, id est suum effecit esse famulum, ut pasceret porcos immolans eis animam suam. Et cupiebat saturare uentrem suum de siliquis porcorum, et nemo illi dabat. id, quod in Ezechiele cum increultra mulieres in non sunt fornicatae in eo, quod dedisti mercedes, et mercedes tibi non sunt datae, uidemus in filio minore conpletum. substantiam suam in regione principis perdidit et post perditas facultates missus ad porcos egestate contabuit. daemonum cibus est ebrietas, luxuria, fornicatio et uniuersa uitia. haec blanda sunt et lasciua et sensus uoluptate demulcent statimque, ut apparuerint, ad usum sui prouocant. quibus ideo luxuriosus adulescens non poterat saturari, quia semper uoluptas famem sui habet et transerit, ultra ad uitiorum abundantiam non procurat sci