comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sue sułr p̃ortẽ uxori dereliꝗd multomag̃
⁊ luctuosam ħrditatẽ ad matrẽ uenire cu¬
ranit. Nositaq in hac sp̃ẽ paniam dubita¬
tionẽ resecantes. substitutionẽ quidem
hiũmoĩ casu u̾postumus natus adhuciᷤ¬
pubes uina matre decesscrit respuendaor
eẽ censcmꝰ. nũc aũt̃ tm̃m᷑ substitutionem
am mittimꝰ. cumpostumꝰ minime editus

Expanded text:
magis et luctuosam hereditatem ad matrem venire curavit. Nos itaque in hac specie Papiniani dubitationem resecantes substitutionem quidem in huiusmodi casu, ubi postumus natus adhuc impubes viva matre decesserit, respuendam esse censemus. tunc autem tantummodo substitutionem admittimus, cum postumus minime editus
Abbreviated transcription (Latin):
stituti sunt. noc insubstitutione
facta ẽ ullaꝵ partrũ m̃tio. uerũ ẽ
ñ alias prartes testatorẽ substituti¬
oni tacite inseruisse. quãque mani¬
feste minstitatioẽ ẽxp̃sse sunt.
lrtestatifilu cclatã nbi dubitari nõ
oportet. Substantio n testamñto pati
facta adpub̾tatis tp̃ra p̾orrigi ñ pot̃.
institritis. ⁊ inuicẽ substautis ꝑꝑ coꝵ¬
suadet. ⁊ ctuus marcus pat ꝯstituit.

Expanded text:
stituti sunt nec in substitutione facta est ullarum partium mentio, verum est non alias partes testatorem substitutioni tacite inseruisse, quam quae manifeste in institutione expressae sunt. ntestati filii delatam tibi dubitari non oportet. substitutio enim testamento patris facta ad pubertatis tempora porrigi non potest, institutis et invicem substitutis prosuadet et divus Marcus pater constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ꝑsonis utusꝙ sexus insagis ꝯstitu¬
ti ł nepti relaquere. maneant oĩa ni¬
ra adoptiua ei intacta. ħ n omĩs sanc¬
cio defilio. ⁊ filia. ⁊ nepote.⁊ nepte ⁊ de¬
inccps ꝑsonis insacͥs ꝯsimnitis ẽ mtrcituc

Expanded text:
ue sexus in sacris constituti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introduc
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Non exeo qͥ ctuplũ ꝗamatre
tua mãcipiũ ꝯ ꝑau̾it cuctiois nõe
stipulat᷑ ẽ. aliene rei scientie nõe ꝯuĩ¬
citur. nec opinio eiꝰ exħ ledit̃. ut ma¬
lefidi emptor extimetur. aliis ita

Expanded text:
. Non ex eo, quod duplam qui a matre tua mancipium comparavit evictionis nomine stipulatus est, alienae rei scientia convincitur, nec opinio eius ex hoc laeditur, ut malae fidei emptor existimetur. aliis ita
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. S iñ pꝰsessio uñdditoĩs fuit filiꝰ
eĩdẽq patris firs frustra questionẽ mo¬
uct. siuũ ñ paiͥs s filii eiꝰ psessio fuit de
qua uire ħrctitaĩo auctor laudari pot̃.
ꝯtros̾siã mouere non potest:

Expanded text:
nditoris fuit, filius eiusdemque patris heres frustra quaestionem movet, sive non patris, sed filii eius possessio fuit, de qua iure hereditario auctor laudari potest, controversiam movere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
uis ꝗfiui familias ꝯstituti apatrib
natãlib alus dant᷑ antique sapientie
inciit quedã ctubutatio. sioportet
taicm filiũ. sip̃t̾tus anata̾u parte fu¬
ecat. haẽ cc̃ eĩ testam̃tũ de in offitiosoᷤ
actionẽ. quã papimanꝰ quidẽ negat
paulus aũt siñ effectir dereliquit. mã¬
tianꝰ uͥd̾ ctistinguit ne exhac cã utͥusd
paͥs ꝑceret succissionẽ naturali qd̾ uo¬

Expanded text:
ui filii familias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre fuerat, habere contra eius testamentum de inofficioso actionem quam Papinianus quidem negat, Paulus autem sine effectu derelinquit, Marcianus vero distinguit, ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem vo
Abbreviated transcription (Latin):
d.aã. Sidoationsi ante miptias ł dotis
instrianta defucrnt. pc̃a ⁊ iũ aliaꝙ nupti¬
M celebritas omittat᷑. nillus extimet obid
tis lib̾is iura posse logitimoꝵ auftrri. inter
pares honestate ꝑsonas. nulla oge imp¬
chiente cõsortiũ ꝗd̾ ipõꝵ ꝯsensu atq anncoꝵ fidẽ¬
ħ eẽ uiclicantes. ut oĩ tpr subiectoꝵ como¬
da tã inuestigare quã eis mecłi ꝑcuremus.
lapsus qq̃ trulicrũ ꝑ quos indignã hono
lsꝰ usationẽ. inbecillitate serꝰ elegennt.
su copetenti moderatioẽ subleuandos eẽ cen

Expanded text:
. Si donationum ante nuptias vel dotis instrumenta defuerint, pompa etiam aliaque nuptiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id tis liberis iura posse legitimorum auferri, inter pares honestate personas nulla lege impediente consortium, quod ipsorum consensu atque amicorum fidee iudicantes, ut omni tempore subiectorum commoda tam investigare quam eis mederi procuremus, lapsus quoque mulierum, per quos indignam honore conversationem imbecillitate sexus elegerint, cum competenti modera
Abbreviated transcription (Latin):
oip. pliluppꝰ Siauiã tuã manumissã
p̃ea ingenua sollẽpnit᷑ ꝯstitit statũꝙ cĩ ui
quauis susceptos ingenuã lib̾tatẽ ñ inme¬
nto flagitare sicũ ꝑtioib tc̃tatũ habuisses
tum palmurene ncfactiois dãpnaticẽ ue¬
ingenuitati sue irdcli eũ efficict:

Expanded text:
o. Si aviam tuam manumissam postea ingenuam sollemniter constitit statumque eius ententiam susceptos ingenuam libertatem non immerito flagitare, si cum peritioribus tractatum habuisses,tum Palmyrenae factionis dominatione veingenuitati suae
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ emolumitis ep̃ta ꝯ fectaq st̃ eide
ingemuo d̾ putñtur. Que tñ unũsa
exactõ lib̾tatis indicio q̃ asup̃dictis
reb discernat᷑ inseq̃stro eẽ oportet.
ut his abutroq dechuctis atꝙ ĩnmectio
es. instãuis ordinariũ p̃sidẽ pete. ꝗ co¬
gnita p̃ns libalicã ex̃erm̃tu indicii

Expanded text:
rum emolumentis empta confectaque sunt, eidem ingenuo deputentur. quae tamen universa exacto libertatis iudicio, quae a supra dictis rebus discernantur, in sequestro esse oportet, ut his ab utroque deductis atque in medio es, iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cognita prius liberali causa ex eventu iudic
Abbreviated transcription (Latin):
os eẽ ꝯstat nataliũ cẽ uei̾tas uos tuctur.
nã ꝗscruitutis mouerat questionẽ apud
acta cause remĩtiando ad ingoutatis lũ
Ingenui nascunt᷑ ub̃tm manu¬
missione tantum constitiuntur pactũ
aust nec sui neclib̾tinis ingenuitatẽ adsi¬
s. ã.ibtina matre ꝓpratã ingenui na¬
sci natalib euidentis ac mani festi uiris ẽ.
cũ gͥ tematre lib̾tina eclitã dem̃ albostib

Expanded text:
esse constat, natalium veritas vos tuetur. nam qui servitutis moverat quaestionem, apud acta causae renuntiando ad ingenuitaIngenui nascuntur, libertini manumissione tantum constituuntur: pactum autem nec servis nec libertinis ingenuitatem adsii. Libertina matre procreatam ingenuis nasci natalibus evidentis ac manifesti iuris est. Cum igitur te matre libertina editam, dehinc ab hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
sr aͣ. ꝓ drargnostndos sirgulos noia
pota publico ꝯsñfu obcelandos
nataies ingenus sinmt̾et᷑ mume
R. a. Si ur̃a possessionẽ nullu
p̃ressit titulus s. ingenui ꝯstituti oꝑa
mcrocde placita locastis nec statiuꝗs¬
ꝗuã urõ derogatũ ẽ nec adꝯisntioni
iplendã fide sollepnit᷑ agl̾ ꝓ hubemini

Expanded text:
rae. Ad recognoscendos singulos nomina comparata publico consensu, ob celandos natales ingenuis si mutentur, minime . Si vestram possessionem nullus praecessit titulus, sed ingenui constituti operas mercede placita locastis, nec statui quicquam vestro derogatum est nec ad conventionis implendam fidem sollemniter agere prohibemini
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. alẽe: Sungeniłi te. irestam̃to
manumissũ et̃ cticas ap̃ suos uictices cam̃
agẽ detes sitm̃iustũ ꝯtͣctitorẽ i abes. idẽ eũ
qui se patronũ cẽ tuũclicit memotͦ senatũ
censuisse. ut ꝗpot̾ manumissi onẽ orginẽ
sepetierant eaqꝙ dedomo manumissoris hañt
ibi relinquant inqua causa ĩ legata ut li¬
b̾to dc̃ta cẽ uiris prudentib placuit.:¬

Expanded text:
to manumissum esse dicas, apud suos iudices causam agere debes, si tamen iustum contradictorem habes, id est eum, qui se patronum tuum esse dicit, memor senatum censuisse, ut, qui post manumissionem originem repetierint, ea quae de domo manumissoris habent ibi relinquant. in qua causa etiam legata ut liberto data esse iuris prudentibus placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cdare hiuiꝰmoĩ scxꝰ eratis atq atꝙ artis
ciũ ꝯstiti̾t ct̃ manumissũ. ⁊ auatria fi¬
sco cadẽ raticẽ similia que multa ñ sẽ¬
pĩponit̾ s. potius ꝯ ꝗescat. si forte ma¬
numissũ inferentẽ sibi q̃stionẽ stat᷑
obiecta legitim a p̃scptiõe potuit ex¬
clude cũ sibi amissi mãcipii dãpna

Expanded text:
dare, cuiusmodi sexus, aetatis atque artis constiterit esse manumissum, et alia tria fisco eademque ratione similia. Quae multa non semper inponitur, sed potius conquiescit, si forte manumissus inferentem sibi quaestionem status obiecta legitima praescriptione potuerit excludere, cum sibi amissi mancipii damna d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetentẽ uidicẽ ip̃s statuere. intra ꝙ
debet raciocinus añ factis ⁊ debitis que
exhis apparuerint reciditis ita ad lib̾ta¬
tẽ ꝑuenare. ¶ Neaũt quatitas fuil
p̃cu sit incerta s manifesta. Sanctimꝰ
sui p̃ciã siueancille similla arte st̃
inbuti ugniti solidis taxari his ui¬
delicet qui usq addecimũ annũ sue
uenet etatis in decẽ tm̃ mͦ solidos ponẽ¬

Expanded text:
petentem iudicem tempus statuere, intra quod debet ratiociniis ante factis et debitis, quae ex his apparuerint, redditis ita ad libertatem venire. Ne autem quantitas servilis pretii sit incerta, sed manifesta, sancimus servi pretium sive ancillae, si nulla arte sunt imbuti, viginti solidis taxari, his videlicet, qui usque ad decimum annum suae venerunt aetatis, in decem tantummodo solidis pone
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩfuo suã partẽ quã meo habebat legauit.¬
⁊ semel accepta dubitationis oocasicẽ hoc ue¬
tustas ẏmaginũ extollit certam̃. Cũ gͥ nossẽ¬
sũ huns moĩ legati crebra indagatione ad gͦ¬
dientes duplicẽ eẽ eũ oppinam᷑ aut n putanit
testator libc̃ fieri poss exparte. suũ ꝗ hiuꝰmõi
legatũ eideliꝗͤ aut siħ nimme cogitaũ affec¬
tũ sccu fecit ut ei acꝗrat᷑ ħrdẽ aũt suũ cundẽ
ẜ uũ possidẽ mimme uoluit ut si matnfestr̃
asuo patrimonio penit᷑ cẽ eũ auemitũ. Intali
itaq cõꝑaticẽ nos ꝗ fautores lib̾ati sumꝰ sic am¬
biguã testatoris int̾p̃tam̃ uolũtatẽ tãꝗͣ siuo¬
luit lib̾tate ĩ sua parte dcãre ⁊ cũ iã decoĩb sui¬

Expanded text:
ipsi servo suam partem quam in eo habebat legavit. et semel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum extollit certamen. Cum igitur nos sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duplicem esse eum opinamur: aut enim putavit testator liberum fieri posse ex parte servum, qui huiusmodi legatum eitu socii fecit, ut ei adquiratur, heredes autem suos eundem servum possidere minime voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: in tali itaque comparatione nos, qui fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur voluntatem, tamquam si voluit eum libertate in suam partem d
Abbreviated transcription (Latin):
ctis. ESm aũt aliqua arte p̃liti st̃ exceptis
notaus ⁊ mecdicis usq acd triginta solidos p̃tiũ
eoꝵ redigi siuc inmascut suic infeminis. sĩ
aũt notariꝰ sit. ł mecticus ł masculus siũ femi¬
na. notarius ꝗͣ usq ad ꝗnq̃ginta medicus aũ
ces usꝙ ad septuaginta minores ⁊ ndecẽ anni
cunuchos ñ amplus triginta solictis extuna¬
re nolumꝰ. ⁊ eoꝵ patẽ cõpetentẽ sccu accipiẽtẽ¬

Expanded text:
iti sunt exceptis notariis et medicis, usque ad triginta solidos pretium eorum redigi sive in masculis sive in feminis. Sin autem notarius sit vel medicus sive masculus sive femina, notarius quidem usque ad quinquaginta, medicus autem ces, usque ad septuaginta: minores etenim decem annis eunuchos non amplius triginta solidis aestimari volumus. Et eorum partem competentem soc
Abbreviated transcription (Latin):
so itũ neratio martello ꝯsulib facto
adpuncias porrectã ꝯstituit manu¬
missiis ouitatẽ rõmanã ꝯ secut᷑ es. p̃¬
ãministrando lib̾tatẽ q̃ fucras ꝯsctut᷑
ñ ãmisisti. nec actus tuus fitioͤ lib̾is ĩ¬
gnuosuscepto quominꝰ decuriocẽ po¬

Expanded text:
so iterum et Neratio Marcello consulibus facto ad provincias porrectam constitit, manumissus civitatem Romanam consecutus es, poadministrando libertatem quam fueras consecutus non amisisti, nec actus tuus filio ex liberis ingenuo suscepto, quominus decurio esse po
Abbreviated transcription (Latin):
depnationẽ ꝓferat uenłs uiris inł p̃tes
dupitant nedobstaculũ lib̾tati ex hac
cansa pocdat. ⁊ siplacuit canlẽ deb̾ilib̾¬
tatẽ a quo danda ẽ. utrĩe abħede ł ale¬
ꝗatalo. ⁊ si h̾rs impoãt lb̾tatẽ amuegataĩ
usꝙ expecumaria ꝯdepnatione accepit

Expanded text:
demnationem proferat: veteris iuris interpretes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deberi libertatem, a quo danda est utrumne ab herede an a legatario, et si heres imponat libertatem, an legatarius, quod ex pecuniaria condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
ub fuus efficiat᷑. ꝙ ⁊ marcellus ap̃
uilianũ inci digestis notat. ħ q̃q̃mã¬
cellũ cũ uilianĩ notaret retulisse pa¬
lã ẽ. his itaq ap̃uetẽs uiris actores in¬
uñtis docidentes tales alfcationes gnã¬
lit̃ sanctimꝰ ut nulla inducat᷑ cdiffe¬
rentia militi scupͥnati. in suis coĩb.¬

Expanded text:
servus efficiatur: quod et Marcellus apud Iulianum in eius digestis notat: hocque et Marcellum, cum Iulianum notaret, rettulisse palam est. His itaque apud veteres iuris auctores inventis decidentes tales altercationes generaliter sancimus, ut nulla inducatur differentia militis seu privati in servis co
Abbreviated transcription (Latin):
ceti õs ꝗmnubs prudẽtiũ ł ꝯstitutionib
enuimerati st̃ penit᷑ ꝯꝗescant nec lati
ti ꝯcedat᷑ ⁊ ne mnposterũ auꝙ ius lau¬
ne lib̾tatis nis logib incurrat. lexiui¬
nia taccat largĩano scnatu ꝯsulto ce¬
sante sileat edictũ cliui traiam ꝙ ea
seq̃bat̃. ⁊ siqͣua aua lex ł senat᷑ ꝯsuitũ¬
ł. ⁊ ꝯstitutio loꝗt̾ delatinis ea mefficar
ꝗͣtũ meã portẽ remaneat ⁊ triplex
anea iualib̾tatis q̃ multiplices intro¬
ducebat ãbages uno directo tramite
nitatis ei ꝓciuitate romana loꝗ intel¬
ligat᷑. S siꝙͣ lib̾ti iã mortui st̃ ⁊ boã eo

Expanded text:
i in libris prudentium vel constitutionibus enumerati sunt, penitus conquiescant nec Latinti concedantur. Et ne in posterum aliquod ius Latinae libertatis nostris legibus incurrat, lex Iunia taceat Lariano senatus consulto cessante, sileat edictum divi Traiani, quod ea sequebatur, et si qua alia lex vel senatus consultu constitutio loquitur de Latinis, ea inefficax quantum in eam partem remaneat et triplex antea via libertatis, quae multiplices introducebat ambages, uno directo tramite nitatis, ea pro civitate Romana loqui intellegatur. Sed si quidem liberti iam mortui sunt, et bona eo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ꝙ eñ qi humanũ respiciat muitos pilleatõ
enfuñ ꝑcedentes aspiciens oĩb aũt dcceptis ma¬
neant illi ut p̾stina ẜuitute publco testimo¬
no defuncti fiant itaꝙ ⁊ hii cines romani urrr
tm̃ potronat᷑ patronis integro ẜuato. ¶ Illo
ꝓcuictuio obsuando ut sias sue in cestam̃to

Expanded text:
idem eum quasi humanum respiciat multos pileatos in funus procedentes adspiciens, omnibus autem deceptis maneant illi in pristina servitute publico testimonio defraudati: fiant itaque et hi cives Romani, iure tamen patronatus patronis integro servando. Illo procul dubio observando, ut, si quis sive in testamento
Abbreviated transcription (Latin):
lanino regressos affirmes. s adhuc
inreb humanis eẽ. ⁊ boã eoꝵ frandi¬
b diu̾ise partis disscipari. inter pel¬
lat̾ retor ꝓuincie ꝓuidebit eũ sub
obsuatioẽ ꝯstitue᷑. qui stipulante
s uo publico sãt idonee decdĩt.

Expanded text:
stliminio regressos adfirmes, sed adhuc in rebus esse humanis, et bona eorum fraudibus diversae partis dissipari, interpellatus rector provinciae providebit eum sub observatione constituere, qui stipulante servo publico satis idonee dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
ac quĩ pꝰsunt. cũ captos aỹhostes mõ¬
tuos cẽ cognoscit᷑. nͥ suꝑfacuitatib eiꝰ
cuiꝰ mc̃ta uita ac fo̾tuna fuit mͣssigi
ł iudicari potuit. Uñ p̾ea ꝗ̃ ap̃ hostes
m at̾terã usã fatimuñ implesse ĩno
tinetis successionis ꝯpẽdiũ aduõꝑti¬
b filiũ titũ s siñ ullo ccͣtu tractitum
abãbaris p̃fecto legioĩs dicas p̃limi¬
nii uis locũ habuit. ⁊ illico ingenu¬
itati sue recdi cũ p̃ses ꝓuincie iubbit.
d̾. ã. Cũ ⁊ p̾limimꝰ uis ⁊ comunĩ
utalitatis ratio exigat. ut si ꝗ captũ
abhostib recdimẽtur accepto p̃cio
redep̃t̃ sue ingenuitati restituatur
ꝓpoãsq redeptorẽ tuũ noluisse obla
status securitatẽ ñ inꝗetare.
d .a Redissime mulieris nequa ꝓ
dicitie cultũ ac obs uãdã natalium
h onestatẽ actte ꝯfugisse ꝓ poãis p̃ses

Expanded text:
stes mortuos esse cognoscitur, nec super facultatibus eius, cuius incerta vita ac fortuna fuit, transigi vel iudicari potuit. Unde posteaquam apud hostes materteram vestram fati munus implesse innotm gradum obtinetis, successionis compendium adus filium tuum, sed sine ullo contracto traditum a barbaris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae reddi eum praeses provinciae iubebit. . Cum et postliminii ius et communis utilitatis ratio exigat, ut, si qui captos ab hostibus redemerint, accepto pretio redemptos suae ingenuitati restituant, proponasque redemptorem noluisse oblatpenditur status securitatem non inquietare. . Foedissimae mulieris nequitiadicitiae cultum ac servandam natalium honestatem ad te confugisse proponas, praes
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i.a: Captũ abhostib faiũ parre
mortuo meclio tp̃ẽ lex cornelia reuẽ¬
sã. simpotestate patus tpẽ quo capieba¬
t᷑ fuit. suũ fac̃ħ rdẽ. us̃si extestam̃to
adte siuie intestatosuccessionẽ patris
tii ꝑtinere ap̃p̃sidẽ ꝓuincie ꝓaiũs. re¬

Expanded text:
. Captum ab hostibus filium, patre mortuo medio tempore, lex cornelia reversum, si in potestate patris tempore quo capiebatur fuit, suum facit heredem. Unde si ex testamento ad te sive intestato successionem patris tui pertinere ap
Abbreviated transcription (Latin):
cipetionib uatta obs uationẽ custo¬
tas. ⁊ cͥcũducticẽs inexteabiles ⁊ miu¬
nosarapismãta. quoꝵ nuluaiᷤᷤ rati¬
circuitu inposterũ ꝗescente licentiã
eẽ ei ꝗemacipeae uult. ł exlege ana¬
stasiana ħ facere. ł siñ sacro rescͥpto
intrare ꝯpetãtis uidicis mbunal.

Expanded text:
ionem custotas et circumductiones inextricabiles et iniuriosa rhapismata, quorum nullus raticircuitu in posterum quiescente licentiam esse ei, qui emancipare vult, vel ex lege anastasiana hoc facere vel sine sacro rescripto intrare competentis iudicis tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
quaucũq remittat᷑ inditio. statirm
pͥstinũ recipit. quogne̾ matre filrum
rristitia recrpsenda cogitat᷑. uoti recipi
endifiliũ cogitatio cũ obtabili ꝯditicẽ
tã urix ꝯgesso recti postulas.

Expanded text:
qualicumque remittatur indicio, statum pristinum recipit. Quo genere matre filium tristitia repudianda cogitatur, voti recipiendi filium cogitatio cum optabili condiciontam iure concesso reddi postulas.
Abbreviated transcription (Latin):
illusins q̃sior udicat. ⁊ exeq̃tib uidi¬
cata ħ. siappellatio fin̾t oblata iudicii
ꝗ sĩ exd̾legaticẽ cog̾scit. Eoꝵ n sñtñtiis ap¬
peliaticẽ suspensis ꝗ exdelegatioẽ cogͦscũt.
neceẽ eos existimare uiste ne sułt appel¬

Expanded text:
illustris quaestor iudicat, exsequentibus iudicata. Haec, si appellatio fuerit oblata iudici, qui non ex delegatione cognoscit. eorum enim sententiis appellatione suspensis, qui ex delegatione cognoscunt, necesse est eos aestimare, iuste nec ne fuerit appel
Abbreviated transcription (Latin):
stcrie potestauis curiali r de officio cocartan
istatu inpĩcia patiatur. ꝯtiou̾sia uelũ
mbuta. ł fũctioẽs debes inpiuntia detmne¬
tur. sisñtetia rectoris ꝓuĩcie fui̾t appella¬
ti cẽ suspẽsa cũ tua sublanitate uirom
agnifico magisitomaltũ cognoscẽte caue̾
iubemꝰ. mĩta põdari. licet magister mili¬

Expanded text:
steriae potestatis a curia vel officio cohortali de statu in provincia patiatur controversiam vel ut tributa vel functiones debens in provincia detinetur, si sententia rectoris provinciae fuerit appellatione suspensa, cum tua sublimitate viro quoque magnifico magistro militum cognoscente causae iubemus merita ponderari, licet magister mili
Abbreviated transcription (Latin):
uis quos leges suis sanctionib cmsã¬
uet. custectiendo se uob̾ obsuãdo. ut
decẽ fatales ꝓuno uͥq instiniantur.
Inhis aũt casib inꝗb bienniũ ꝯ sti¬
tutũ ẽ qͣtm̃ moe̾ ꝯsultatiomã in rogi

Expanded text:
liis, quos leges suis sanctionibus enumeraverunt, custodiendo seu observando, ut decem fatales pro uno ubique instituantur. In his autem casibus, in quibus biennium constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
uut appellationis res agitabit᷑. s nͨ ad
nos amitat᷑ auꝗ ꝙ plena instructioẽ
inctigeat. Quociens aũt ad nr̃ã scien¬
tiã. indexse polliceat᷑ relaturũ ꝯsuita¬
tionis exẽpiũ utigatonb illico ecti ap̃
acta uibeat. ut sicui fõte relatio minũ
piena. ł cc̃tia uidcat᷑. is refutatol.aᷤ p̃ces.¬

Expanded text:
 appellationum res agitabitur. Sed nec ad tur aliquid, quod plena instructionem indigeat. Quotiens autem ad nostram scientiam iudex se polliceatur relaturum, consultationis exemplum litigatoribus ilico edi apud acta iubeat, ut, si cui forte relatio minus plena vel contraria videatur, is refutatorias preces
Abbreviated transcription (Latin):
li uictici destinata su̾it. siũ int̾ spoctabile
siũ. ⁊̃ maiorẽ cũ ĩ magist̾ie potestatis ho¬
mines nec si ꝯsuiares sepe utilita᷑ pubui
magistratũ spectare. ⁊ appellatioẽ exquo¬
cũꝙ uictioe uenientẽ. ñ ut anã ea̾t cdi

Expanded text:
pectabiles sive etiam maiore, cum etiam magisteriae potestatis homines nec non consulares saepe utilitate publimagistratum spectari et appellationem ex quocumque duce venientem non ut an
Abbreviated transcription (Latin):
sccutor sñtũtic m᷑ udicatioĩs excedat. a qͦ
siftũt appellatã. exocuti oẽ suspẽsa decẽnt̃¬
dũputam̃. ut sires mobił ẽ. ad q̃ restitu¬
endã exccutois oꝑi fust indulta. appella¬
tiet̃ suscepta. possessioĩ res ead̾e d̾trahatur
⁊idoncẽ conccccur. recdeta ei parti ꝓ q̃ sacer
cegͥtor uicdicaũt. q sid̾ possessiõ. ł desũtis¬

Expanded text:
ecutor sententiae modum iudicationis excedat. A quo si fuerit appellatum, executione suspensa decernendum putamus, ut, si res mobilis est, ad quam restituendam exsecutoris opera fuerit indulta, appellatione suscepta possessori res eadem detrahatur et idoneo collocetur, reddenda ei parti, pro qua sacer cognitor iudicaverit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
it.łc ⁊ u hui̾t ei annale ip̃s induige¬
mꝰ q̾ effulgentẽ. ⁊ lite miie fiñt
accipiente ead̾ eũ d̾appellatoĩo unia¬
nine disponimꝰ cũ sit aꝑtissime ei fa¬
cultas ⁊ nram̃ adire maiestatẽ. ⁊ tar¬
ditatẽ uidicis inquerelã inducere.
⁊ nrõ bensitio ꝑpotiri. cui ꝯsñtaneuo

Expanded text:
annale tempus indulgemus, quo effluente et lite minime finem accipiente cadere eum de appellatorio iuvamine disponimus, cum sit ei apertissima facultas et nostram adire maiestatem et tarditatem iudicis in querellam deducere et nostro beneficio perpotiri. Cui consentaneum
Abbreviated transcription (Latin):
actũsariũ exstitã plata usta antiquũ
uis. anm metas hãt litigator. ł sihuiꝰ¬
Gmõi appellatio suscepta ñ stu̾t. in q̃ infe¬
Irioꝵ uidiciũ sac̃ desid̾at᷑ auditõ. ad hoc
ead facienda sex m̃ses hat litigator. Si
appellator. tp̃ibr que d̾appellationib¬
I definta noscuntur.

Expanded text:
adversarium ex sententia prolata iuxta antiquuum ius anni metas habeat litigator: vel si huiusmodi appellatio suscepta non fuerit, in qua inferiorum iudicum sacra desideratur auditio, ad haec eadem facienda sex menses habeat litigator. Si vero appellator temporibus, quae de appellationibus definita noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. Qm̃ ñ nulli fiscidebitores cũ ius¬
si furi̾nt debitã sũmã ex soluc̃ int̃poĩto
ꝓuocationis arxilio uĩ exccutionis elu¬
cdunt. nec iã opimnonis exẽplũ. nͥ testita¬
tonias p̃ces curant petere. ł offerre placu¬
tatib p̃sta̾utos ad facienda ħ appellatiõi
cura defiãt. des ta aleo ꝓuocatio extanet᷑
moxq debitum exigatur.

Expanded text:
am nonnulli fisci debitores, cum jussi fuerint debitam summam exsolvere, interposito provocationis auxilio vim exsecutionis eludunt, nec jam opinionis exemplum nec refutatorias preces curant petere vel offerre, placutatibus praestitutos ad facienda haec appellatoris cura defuerit, deserta ab eo provocatio aestimetur, moxque debitum exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
stitiumꝰ usuras usuĩaꝵ penit̃ cẽ delẽda.
nullũ casũ relinquimꝰ. exqͦhiuꝰmõi ma¬
chinatõ p̾sit induci. Suiñ em̃datione
relinquat. aliꝗͥ absõrtũ atq ĩelegans.
necesseẽ cuenire: cũ utilit᷑ exẽctib desdẽ¬
dentes płmq minores centessie ex
nra lege factesunt. ⁊ necesse ẽ minoĩ

Expanded text:
stituimus usurarum usuras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo huiusmodi machinatio possit induci. Si enim sine emendatione relinquatur, aliquid absurdum atque inelegans necesse est evenire, cum utiliter ex contractibus descendentes plerumque minores centesimae ex nostra lege factae sunt et n
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯdẽpnatioẽ poĩtas exigere. ħꝰ moĩ ac̾¬
bitatẽ recusantes. Sanccimꝰ quactrue¬
stres incdutias quas dedimꝰ ꝯdep̃natis
⁊̃ afidenissorib coꝵ ⁊ mandatores ex¬
tñcti. nelegi sit deregatũ. cũ intuentor
soluere ꝯpellatur ⁊ ip̃ cũ coħrcebat ad
iniitã solutionẽ. nlł ꝯdẽpnatũs ha

Expanded text:
in condemnatione positas exigere, huiusmodi acerbitatem resecantes sancimus quadrimenstres indutias, quas dedimus condemnatis, etiam ad fideiussores eorum et mandatores extendi, ne legi fiat derogatum. cum enim interventor solvere compellatur et ipse reum coerceat ad invitam soluti
Abbreviated transcription (Latin):
u. ñ oppõito p̃scͥptioĩs uclam̃to. cit re¬
mediũ appellationis rescinci ñ põt.
ammnitti. sidecise semel cãe fui̾t uidi¬
ciali sñm̃tia. qͣ ꝓuocatio nulla suppen¬
ctit. s cos qui tale rescͥtũ meruert̃. ⁊̃¬
alimine uidicioꝵ debet expelli. ẜͫ fructi

Expanded text:
ue non oppositae praescriptionis velamento citra remedium appellationis rescindi non potesadmitti, si decisae semel causae fuerint iudiciali sententia, quam provocatio nulla suspendit: sed eos, qui tale rescriptum meruerint, etiam limine iudiciorum expelli. D. VI
Abbreviated transcription (Latin):
fisinimꝰ. ꝙ siuict᷑ oblatã noc receptam
aidice appellationẽ affirnri pfecto
adeat. ut ap̃cosdẽ in tegro litiget tãqͣ
appellaticẽ suscepta. Suꝑatus nsi ĩinste
appeslare iudbit. lite ꝑdita notat̃ asce¬
det. au̾simc̃it cẽ cũ iudicẽ ꝗappellati õe

Expanded text:
si victus oblatam nec receptam a judice appellationem affirmet, praefectos adeat, ut apud eos de integro litiget, tanquam appellatione suscepta, Superatus enim si injuste appellasse videbitur, lite perdita notatus abscedet, aut si
Abbreviated transcription (Latin):
s. ã. Nimanumissõri tuo iũ ⁊ auda¬
ciam obiccisti qui te beneficio suo exser¬
uitute libando ut adu̾sariũ tes aberiͥfe¬
aiͦ. p̃ses ꝓiunciȩ quatinꝰ cohercere ei moĩ
temenariam licentiam debcat extimabit.
nã si qua pecuma tͥ debebatur. siue dere¬
b adusus patronũ disceptatio fiu̾t. ñ ꝓꝰ¬
timis adutigandũ currere debueras.
Maxime aũt sih oe facere auderes: sine

Expanded text:
. Si manumissori tuo vim et audaciam obiecisti ei, qui te beneficio suo ex servitute liberando, ut adversarium haberet, fecit, praeses provinciae, quatenus coercere eiusmodi temerariam licentiam debeat, aestimabit. Nam si qua tibi pecunia debebatur sive de rebus adversus patronum disceptatio fuerat, non protinus ad litigandum currere debueras: maxime autem si hoc facere auderes, sine
Abbreviated transcription (Latin):
a. Biquis fabricensis siñlib̾is
ł igitano turede decessit᷑ ñ ꝯctitore te¬
stam̃to. cĩboã cuĩcũꝙ sũme sint ad
eos ꝑtinẽ quelut crectitores dececłetiũ
attingunt᷑. ꝗfisco ꝓ it̃cepto respondec̃
cogunt᷑. ħ n facto ꝯtingit ut rei publice
ratio salua ꝑmancat: ⁊ fabncenses col¬
legaꝵ suoꝵ solatiis ꝑfruant᷑ ꝗdãpnis
ac tdctm̃tis tenentur obnoxii. Expli¬

Expanded text:
. Si quis fabricensis sine liberis vel legitimo herede decesserit non condito testamento, eius bona, cuiuscumque summae sint, ad eos pertinere, qui velut creatores decendentium attinentur, qui fisco pro intercepto respondere coguntur. Hoc enim facto contingit, ut et rei publicae ratio salva permaneat et fabricenses collegarum suorum solaciis perfruantur, qui damnis ac detrimentis tenentur obnoxii
Abbreviated transcription (Latin):
rus licet noie filii adiit. moctis om̃ib
illigamꝰ. Qu̾a ntalem ħ itlitatẽ actire¬
rit. qualẽ nec ipẽ nc̃. nec filius i doneam
dã eẽ credens ħrditatẽ. adhuc minonb
curricuł instantib iteꝵ ꝑ auã restitutio¬
nẽ acdrre p̃fatã ħrcłitatẽ. ne lutibrioei

Expanded text:
riis, licet nomine filii adiit, modis omnibus illigamus: quare enim talem hereditatem adiit, qualem nec ipse nunc nec filius idoneam sdam esse credens hereditatem, adhuc minoribus curriculis instantibus iterum per aliam restitutionem adire p
Abbreviated transcription (Latin):
aũt patre recusante filius adire maliũt. da¬
mꝰ quid̾ẽ illilicentiã ħ faccre: patre aũt nolẽte
res filii gud̃nare. ꝑꝑ cause noccessitatẽ. hãt
facultatẽ filius acdire ꝯpetentẽ uidicẽ. ⁊ ex
eo petere curatorẽ ħrditati dati. ꝑ quẽ guber¬
integrũ restitutioĩs argiuo tnimine ei de¬
negando. ¶ Similiq mõ inmilite filio fa¬
milias ꝗ recusauĩt acditionẽ ħrilitatis. que
ei ex castrensib cocasionib ciꝑnemat patri
dãda licẽtia actire ħ rditatẽ. ut ad ip̃mꝑue¬
niat pleno uire. ⁊ tã ꝑusũ fructũ qͣ ꝑdiũum

Expanded text:
autem patre recusante filius adire maluerit, damus quidem licentiam ei hoc facere, patre autem nolenteres filii gubernare propter causae necessitatem habeat facultatem filius adire competentem iudicem et ex eo petere curatorem hereditati dari, per quem guberin integrum restitutionis auxilio minime ei denegando. Similique modo et in milite filio familias, qui recusaverit aditionem hereditatis, quae ei ex castrensibus occasionibus perveniat, patri danda licentia adire hereditatem, ut ad ipsum perveniat pleno iure tam per usum fructum quam
Abbreviated transcription (Latin):
sus filiũ similimõ actioe extñdẽda.
u̾ recusante eo pat̃ sua anctoi̾tate
t sibi uñdicet. ħmoĩ aditioĩs tra¬
mite exp̃senti loge patri ꝯpetñte. s¬
hãt pat̃ cẽmlicentiã. ⁊ actiones in¬
ouere. ⁊ abalus puisani uͥadeum
totum cõmodũ aduenit. filus similimõ
magendo. ⁊ pulsando solus hãt. ⁊ detrimẽ¬
patru mponenda. tm̃ mõ filio ꝯfũtite ⁊ agẽ¬

Expanded text:
rsus filium simili modo actione extendenda, ubi recusante eo pater sua auctoritate haec sibi vindicet, huiusmodi aditionis tramite ex praesenti lege patri competente. t pater omnem licentiam et actiones movere et ab aliis pulsari, ubi ad eum totum commodum pervenit, et filius simili modo in agendo et pulsando solus habeat et detrimenpatri imponenda tantummodo filio
Abbreviated transcription (Latin):
ł uxor. post ceptũ mattimoniũ intelligatur.
ex quo uidelicet inducta ẽ ctubictas. attm̃.
uũs moderamine tẽꝑare: ũpiget nos inp̃sñti
quoꝙ negitio dequo subuimitas tua suggrssit.
cquitati ꝯuenientẽ uiliani tante estimatio¬
nis uiri atq discrtassimi uiris ꝑiti opinionẽ se¬

Expanded text:
l uxor post coeptum matrimonium intellegatur, ex quo videlicet inducta est dubietas, attameniuris moderamine temperare, non piget nos in praesenti quoque negotio, de quo sublimitas tua suggessit, aequitati convenientem iuliani tantae existimationis viri atque disertissimi iuris periti opinione
Abbreviated transcription (Latin):
oipaco. Ocm̃ ambiguitatis ꝯfusionem
ampittantes. hacliꝗda ⁊ ꝯpendiosa lege
sanccimꝰ cͥca ussĩfractũ matnaꝵ rex nul¬
iã cẽ cufferẽtiã. siũ inpͥore matrimonio pa¬
t̃ exquofilios habuit ꝑmanc̃ uoluĩt. stuc

Expanded text:
o . Omnem ambiguitatis confusionem amputantes hac liquida et compendiosa lege sancimus circa usum fructum maternarum rerum nullam esse differentiam, sive in priore matrimonio pater, ex quo filios habuit, permanere voluerit sive
Abbreviated transcription (Latin):
que effugiunt ꝗ dẽ dñu acꝗsitionẽ:
s usus fruct᷑ tm̃im᷑ patri offertur. uł
aliis poaẽtib afilio familias cii̾cũ¬
q: qͣttus ł scxus. sĩĩ pat̃ adire filiũ
familias integre etatis opellit. ⁊ ille
reclamandũ existimat. siũ filius
fammilias adire cupit. ⁊ pat̾ incõt᷑¬
riũ inclinat. lib̾am hab̾e licentiã.
⁊ patrẽ ipĩns adire ħrclitatẽ recu¬

Expanded text:
quae fugiunt quidem dominii adquisitionem, sed usus fructus tantummodo patri offertur vel aliis parentibus a filio familias cuiuscumque gradus vel sexus, sive pater adire filium familias integrae aetatis compellit et ille reclamandum existimat, sive filius familias adire cupit et pater in contrarium inclinat, liberam habere licentiam et patrem ipsum sibi adire hereditatem recu
Abbreviated transcription (Latin):
hañt facultatẽ dm̃o uidelicet eaꝵ adliberos
ꝑtinẽte parentes aut penes qͦs mat̾naꝵ ren
uteli fruendiq tm̃ potestas ẽ ocm̃ debent
tuende rei chiugentiã acthibe. ⁊ ꝙ iure filiis
rentib irsistere atq ita oiã agere. tamquã

Expanded text:
cet earum ad liberos pertinente. Parentes autem, penes quos maternarum rerum utendi fruendique tantum potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et quod iure filiis rentibus resistere atque ita omnia agere, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ł płib ꝗmpotestate defecert̃ porcati st̃. hoc
uire utat᷑. q de filiis ꝯstitutũ ẽ. Nãlicet ħ
ẽ tñ abir ut in hoc casu deti̾ores cẽ nepotib
filui nonsiuant᷑. hat gͥ auus uenicus cum
ncpotib inpotestate cdurantib usũ fructũs
uoꝵ om̃iũ que exdefuncte auie successiõe
delata st̃. c uõhis quoq lib̾tatẽ emancipati

Expanded text:
e defecerunt, procreati sunt, hoc iure utatur, quod de filiis constitutum est. Nam licet hoc est tamen ab re, ut in hoc casu deteriores esse nepotibus filii non sinantur. Habeat igitur avus veniens cum nepotibus in potestate durantibus usum fructum bonorum omnium, quae ex defunctae aviae successione delata sunt. Cum vero his quoque libertatem emancip
Abbreviated transcription (Latin):
sposus suã spõsã lucrari uoluit. ñ acquir pa¬
ta patrio. qͣlib̾is deferri muenimꝰ aũt inue¬
tĩsiuris obsuanioẽ multas cẽ res q̃ extrinsec̃
adfiuos familias uenurat. ⁊ mmime pa¬
trib acꝗruntur. q̃ admoctũ intͣns bonis. uł

Expanded text:
sponsus suam sponsam lucrari voluit, non adquiri patam patribus quam liberis deferri, invenimus autem in veteris iuris observatione multas esse res, quae extrinsecus ad filios familias veniunt et minime patribus adquiruntur, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
to doñticẽ ł alio quolib titulodc̃ationis.
ł ĩ intestati successione ꝯtulin̾t. pat̃ filio
filieue. integra illibataq custactiat. ut nc̃¬
de dc̃ãre. relinq̃re alti obligare. sic̃ noc ma¬
t̾naboã ñpossit usuf. dũ taxat ad eũꝑtinẽ¬
te. itaut ꝗ̃ admodũ ipẽ siꝑ his reb licentiã
totĩ poͣtestatis amittit. defũcto co. fiuofili¬
fuĩnt coh̾traes usidicentur:¬
op̃. tħ: Siunia matre cmancipati st̃
tur pat̃. nec returi usum fructũ. urriles
ciint̃ faios: siũ uñ siũ płes suit. usus fru¬
ctus tribumus portione ᷤ. ESinuõ mu¬
uer moriens alios ecfiuis amacipato apait᷑.
alios inpata potestate chamsci̾t. in ħ casu
dispari utet mart᷑ dfuncte benefitio. quo
adhuc insacris retinent᷑. usum fructũ exie¬
gũ auctoritate retinebit. ⁊ p̃miũ de late cũ
uolet emãcipationis accipiet. incoꝵ uͦ par¬

Expanded text:
to donatione vel alio quolibet titulo largitionis vel etiam intestati successione contulerint, pater filio filiaeve integra illibataque custodiat, ut vendere donare relinquere alteri obligare, sicut nec materna bona, non possit usu fructu dumtaxat ad eum pertinente, ita ut, quemadmodum ipse super his licentiam totius potestatis amittit, defuncto eo filio filisunt coheredes, vindicenturo viva matre emancipati sunt tur pater nec retinet usumfructum, virilis ei inter filios, seu unus seu plures sunt, usumfructus tribuimus portionis. Si vero mulier moriens alios ex filiis emancipatos a alios in patria potestate dimiserit, in casu dispari utitur maritus defunctae beneficio, quod adhuc in sacris retinet, usumfructum ex legum auctoritate retinebit et praemium delatae, cum volet, emancipationis accipiet: in eorum vero par
Abbreviated transcription (Latin):
celebranda. ꝗusũ fructũ detimut. q̃ patir̃
bab̾e oportui̾t. ita causa intelligatur. ut
cũ dẽ usum fructũ pꝰobitum pairis. ip̃e lu¬
cretur. pareutr uis exactionis qĩdebite a
filio. ꝗusũ fructum ꝯsñsu eiꝰ possidebat.
sue potestatitati ł successioĩ minime tnͣs
mittãte. quatenꝰ moĩpace int̾ se successi
ime int̾ frs oriatur. ocasio: ¶ cum
aũt̃ ꝯstantiana lege cautũ erat. si filu fa¬
milias ab his ꝗ cos in potestate haberet.
nexupatno ꝑcmancipationẽ lib̾ent᷑
deb̾e parẽ tertiam partẽ bõꝵ q̃ adꝗri¬

Expanded text:
celebranda, qui usum fructum detinuit, quem patrem habere oportuerat, ita causa intellegatur et eundem usum fructum post obitum patris ipse lucretur, parente ius exactionis quasi sibi debitae a filio, qui usum fructum consensu eius possidebat, suae posteritati vel sucquatenus in omni pace inter se successio ime inter fratres oriatur occasio. Cum autem Constantiniana lege cautum erat, si filii familias ab his, qui eos in potestate habent, nexu paterno per emancipationem liberentur, debere patrem tertiam partem bo
Abbreviated transcription (Latin):
e.a. Ante q̃ scͥptus cuicumq põti¬
onis capecr repucdiet ħrelitatẽ. łala
ratione q̃rende facultatem amittat.
ei ꝗ testam̃tum reliꝗt ab intestato ne
defuncti ñ recte uũdicent᷑.¬

Expanded text:
. Antequam scriptus cuiuscumque portionis capax repudiet hereditatem vel alia ratione quaerendae facultatem amittat, ei qui testamentum reliquit intestato nemdefuncti non recte vindicent
Abbreviated transcription (Latin):
ieges inꝗb dã ceͣrtis casib intraduxe¬
r᷑. quãnos iiat̃nis cetisq quas ẜ¬
uare nocesse ẽ. ⁊̃ cdub itabatur. ex qͦ
ypothocas ꝯpetere oportet. unũ ne
abinitio. anexeo tp̃e ex quomale a¬
liqͥ gestũ ẽ. ꝯpenctiosa ratione in¬
t̃ptamur. initiũ gerencde. ł deferẽde

Expanded text:
ges in quibusdam certis casibus introduxerunt quam nos in maternis ceterisque, quas servare necesse est, et dubitabatur, ex quo hypothecas competere oportet, utrumne ab initio an ex eo tempore, ex quo male aliquid gestum est, compendiosa narratione interpretamur initium gerendae vel deserendae
Abbreviated transcription (Latin):
dñu iox minime acꝗsitarã. s. dimi¬
ciã usus fruct᷑ ap̃ in aioẽs ꝗemancipa¬
tionẽ dc̃ãnt. residc̃ a excptis ⁊ in hoc
patrimonui usus fiictus adsignabit᷑.
h oc optiuente. ⁊ si memancipatione
s̃ parentes hoc maume ẜ uauert̃. s¬
⁊ nͥ spãlit᷑ ł inemancipatioẽ huic p̃
⁊̃ tacentes ins ⁊ bñficiũ usus fructus
retinẽcti. ut pꝰ obitũ coꝵ usus fructũ
moĩb memoãtis causis adeos ꝑ ue¬
iã diximꝰ insuccessionib coꝵõib ẜ¬

Expanded text:
e adquisitarum, sed dimidiam usus fructus apud maiores qui emancipationem donant residere: exceptis et in hoc patrimonii usus fructus adsignabitur. 3a . Hoc obtinente et si in emancipatione sibi parentes hoc minime serhuic praetiam tacentes ius et beneficium usus fructus retinendi, ut post obitum eorum et usus fructus in omnibus memoratis causis ad eos perveiam diximus, in successionibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ⁊ breuisermõe conscͥptas exhisdẽ łb
codicib nouellis. ĩ constitutioĩb leges
conponẽ. ⁊ congritis subdere tituł. ad hiti
oibo cliasꝑsasuit. ⁊ senssĩ eaꝵ clariorẽ effici¬
entes ita tñ ut ordonpom eacldene tonstic¬
tutionũ ñ solũ exadiectis duidor⁊i quib¬

Expanded text:
revi sermone conscriptas ex isdem tribus codicibus, novellis etiam constitutionibus leges componere et congruis subdere titulis, adicieonibus dispersa sunt, et sensum earum clariorem efficientes, ita tamen, ut ordo temporum earundem constitutionum non solum ex adiectis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
uno aũt cocłice subfelici nr̃i noĩsuo¬
cabuld cõponẽdo inquẽ colligrtam
uellas pꝰcospositas constitutioes opõ¬
ꝵ tanteq solicitudini sufficientes.
ioħemuirũ excellentissimũ exque¬

Expanded text:
elici nostri nominis vocabulo componendo, in quem colligi vellas post eos positas constitutiones oporrum tantaeque sollicitudini sufficientes Iohannem virum excellentissimum ex quae
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ ꝓqͥ p̃sentẽ legem induximꝰ. Sin in
⁊ spes absenti relicta fuĩt reũtendi alteni¬
tra pars cessam̃t. insola expensaꝵ. daticẽ.¬
⁊ absolutione forsitan p̃stetur penali
sententia. hño aũt tẽ mors utis ⁊ ꝯdenp¬
natio in absentẽ introducatur. que m
his intm̃anõ casib accedunt. inꝗu trien¬
nu affluentis imminet formido. Siue
aũt alterutra pͣarte ab sente. siũ utraq
p̃sente lis fuĩt dicisa. om̃s uidices ꝗ sub
imꝑio nr̃o ꝯstituti st̃. sciant in expensaꝵ¬

Expanded text:
et praesentem legem induximus. si enim in t dilatio et spes absenti relicta fuerit revertendi, alterutra pars cessaverit, in sola expensarum datione et absolutione forsitan praestetur poenalis sententia, non autem tunc mors litis et condemnatio in absentem introducatur, quae in his tantummodo casibus accidunt, in quibus triennii effluentis imminet formido. Sive autem alterutra parte absente sive utraque praesente lis fuerit decisa, omnes iudices, qui sub imperio nostro constituti sunt, sciant in expensa
Abbreviated transcription (Latin):
or̃p. arcad̾. Siquis ł curie ł officioiui¬
intra ꝓuincias abbssent. quos aufuge¬
rat ꝯp̃hensus ñ cipectata eĩ uidicis ncci¬
cẽ sub quoꝑ ambitum coꝑat militare.
penit ꝙ em̃dicati honoris p̃scͥptioẽ sub¬
mota. añ iudicẽ ꝙ in locis aditus fuent
audiatur. manifestarũq rerũ patione
ẽiuict᷑. coꝵ sccietati quos doclinauerat
osp thcł Hac ꝑpetua lege sanctimꝰ
puncialib uidicus ñposse fori p̃scrip¬
tionẽ opponere eos. qui ad curias uocat.
eptis uidelicet his qui armata militia
li sese defendãt. ita tm ut cui e emilit᷑ai¬
b: uins curie nom̃ ł ooh artabi officu que¬
stio ingerat᷑. rectõ ꝓuincie suꝑ eĩnõe ta
adseꝰ tue magnificentie. quã ad magi¬
gisteriã. ł ad conpetentẽ referat potestatẽ.
ut hi ꝗuelut debĩ postulent᷑. prnciali
udicio destinati. ibi euentũ uidicu
expectent. ubi iura moueri p̃cipunt
lnuus mõi questicẽs. suꝑ publicis functi¬
onib. ⁊ debitis. neminiliocat forp̃scrip¬

Expanded text:
pu. Si quis vel curiae vel officiis iudintra provinciam ab his erit quos aufugerat comprehensus, non expectata eius iudicis notione, sub quo per ambitum coeperat militare, penitusque emendicati honoris praescriptione submota ab iudice, qui in locis aditus fuerit, audiatur manifestarumque rerum probatione convictus eorum societati quos declinaverato pp. Hac perpetua lege sancimus provincialibus iudiciis non posse fori praescriptionem opponere eos, qui ad curiam vocantur ceptis videlicet his qui armata militia li sese defendant, ita tamen ut, cui ex militaribus viris curiae nomen vel cohortalis officii quaestio ingeratur, rectoam ad magisteriam vel ad competentem referat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulentur, provinciali iudicio destinati ibi eventum iudicii expectent, ubi iura moveri praecipiunt huiusmodi quaestiones. Super publicis autem functionibus et debitis nemini liceat fori praescrip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ut putt̃ mauus mertto munor p̃ter¬
tur. ex quo criminat questio quecũꝗ
mõ cessauĩt. oporet cuuie dausa ue¬
lut ex integro m̾ditiũ dectuctã disting¬
ui. ut finis criminał negocu. exeodie
quo int̃ partes fuerat lata sententia.
initiũ ciuili tͥbuat q̃stioni. Slitis ꝯte¬

Expanded text:
 utpote maius merito minori praefertur: ex quo criminalis quaestio quocumque modo cessaverit, oportet civilem causam velut ex integro in iudicium deductam discingi, ut finis criminalis negotii ex eo die, quo inter partes fuerit lata sententia, initium civili tribuat quaestioni. D.
Abbreviated transcription (Latin):
iũ priuate ulte rocddit᷑. o negecium
ꝙ militie cã ẽ ei erortũ. p̃stãdi ratioci¬
qise ipe gessit aquocũq pulsat̾ fori p̃¬
scriptionib utat᷑: unũ quẽq crã suꝑ
huiusmoĩ causis idẽ publicis quas dũ
respõct̾e. in quo ⁊ instructio sufficiens. ⁊
nota testimonia ⁊ uerissima pꝰsint do¬

Expanded text:
negotium, quod militiae causa est ei exortum praestandi ratiociquem ipse gessit a quocumque pulsatus fori praescriptionibus utatur. unumquemque enim super huiuscemodi causis, id est publicis, quas dum respondere, in quo et instructio sufficiens et nota testimonia et verissima possunt do
Abbreviated transcription (Latin):
cessare sanccumꝰ: ⁊ huiꝰmõi lites ⁊ cam
pꝰ memoratũ tp̃s adexeplũ ceteraꝵ. ł in
puincus ap̃ eaꝵ moderatores. ł in hac ai¬
ma urbe ap̃ ꝯpetentia maxima uidicia
ex aminari. ꝙ ⁊iã siclarissima ꝑsc̃a suꝑ
tali cãdicicẽ. uł: nãs uili questionẽ pa¬

Expanded text:
am post memoratum tempus ad exemplum ceterarum vel in provinciis apud earum moderatores vel in hac alma urbe apud competentia maxima iudicia examinari. quod etiam, si clarissima persona super tali condicione vel etiam servili quaestionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
cdicib tan inpublicis quã mpuatis cau¬
sis obecdirt ꝯpelli ad quoꝵ sollicitutinẽ
pfessionis scunegotiationis. quã p̃t̃ inui¬
tiã ut dictũ ẽ exercent gũb̾natio uidetur
respicere. Ita tñ ut ip̃is nichominꝰ u̾icłiei¬
b: sub quoꝵ iuris diction miliciã si di

Expanded text:
dicibus tam in publicis quam in privatis causis oboedire compelli, ad quorum sollicitudinem professionis seu negotiationis, quam praeter militiam, ut dictum est, exercent, gubernatio videtur respicere, ita tamen, ut ipsis nihilo minus iudicibus, sub quorum iurisdictione militia seu di
Abbreviated transcription (Latin):
ł instrumetaposce̾nt᷑. ñ amplĩ quã iees
m̃fes inclulgeãtur. Siuo excontinenti
p piuncin.ui. menses custedm iustiti¬
a est: intransmannã aũt dilationẽ. no¬
ise m̃ses conputari oportebit: Iad ita
ꝯstitutũ udicantes sentire debebunt
ut hac ratiõe ñ sibi c̃cessum intelligant
dande cdilatioĩs arbitrũ. s candem dilatio¬
nẽ. siciũ urquentissima ratio flagita¬
ui̾t. ⁊ necessttas desiderate instructionis
eregent sifacile amplĩ quã semei nec

Expanded text:
vel instrumenta poscentur, non amplius quam tres menses indulgeantur: si vero ex continentibus provinciis, sex menses custodiri iustitiae est: in transmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Quod ita constitutum iudicantes sentire debebunt, ut hac ratione non sibi concessum intellegant dandae dilationis arbitrium, sed eandem dilationem, si rerum urguentissima ratio flagitaverit et necessitas desideratae instructionis exegerit, non facile amplius quam semel nec
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃. Incausaꝵ delegationib illud
ꝯ sultissime p̃ccpimus obẜuari ut ita
ualeant. si aduiris dictionẽ ꝑtineant
delegantis. ꝙ siquis auene uiris dictio¬
nis cam credicłit delegandã. nec p̃cepto
oognitorẽ datũ parietiam ad cõmodare
censemꝰ. ⁊ si cõtra leges obtẽꝑauĩnt de¬
logãti omĩa que ab ea delegatioẽ gerũ¬
ł itaꝓinfectis hab̾e p̃cipimus. acsi ip̃i
qui delegauĩnt aliene u̾iris dictionis
uidices resedisent. ut noc appellandi ꝙ
necessitas uictis adusus cas sententi aᷤᷤ
impoc̃tur. ħec uidices n a nob̾ specialit̃
&esigantib diti. aliis causas delega¬
uerint nidicã das. ñ ħis delegantibus
nuillo ꝑsoãꝵ causarũueł abito tracta¬
tii. appellationũ ad cos iuire iudicia

Expanded text:
pp. In causarum delegationibus illud consultissime praecipimus observari, ut ita valeant, si ad iurisdictionem pertineant delegantis. Quod si quis alienae iurisdictionis causam crediderit delegandam, nec praecepto cognitorem datum parientiam accommodare censemus et, contra leges obtemperaverit deleganti, omnia, quae ab ea delegatione geruntur, ita pro infectis haberi praecipimus, ac si ipsi qui delegaverant alienae iurisdictionis iudices resedissent, ut nec appellandi quidem necessitas victis adversus eas sententias imponatur. Haec, nisi iudices a nobis specialiter delegantibus dati aliis causas delegaverint iudicandas: nam his delegantibus nullo personarum causarumve habito tractatu appellationum ad eos iure iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
o pp. Prouintiaꝵ p̃sides moncant᷑ ut
inquestionib latronũ. ⁊ maxime is au¬
iooꝵ nullũ quadrigessime ł uenerabi¬
ic̃ pascaꝵ diem cxistiment excipiendũ
nedifferat᷑ scelaeratoꝵ ꝑditio ẽcilioꝵ q̃¬

Expanded text:
o pp. Provinciarum iudices moneantur, ut in quaestionibus latronum et maxime Isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment excipiendum, ne differatur sceleratorum proditio consilio