comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tari: inuocauit super illd̾ for¬
tissimum deũ isrł
gressa ẽ autẽ dina
filia lie: ut uideret
mulieres regionis il¬
lius. Quam cum uidisset si¬
chem filius emor euei prin¬
ceps terre uil.: a damauit eam
et rapuit et dormiuit cum illa:
ui opprimens uirginem. Et con¬
glutinata est aĩa eius cum ea:
cristemq blandiciis deliniuit
Et pergens ad emior pr̃em suum:
accipe inquit mͥ puellam hanc
coniugem Qd̃ cum audiss ia¬
cob absentib filiis et in pastu
pecorum occupatis: siluit do¬
nec reclirent. Egresso autem
emor patͤ sichem ut loqueret᷑
ad iacob: ecce filii eiꝰ ueniebãt
de agro. Auditoq qd̃ acciderat:
irati sunt ualde. eo qd̃ fedam rẽ
operatus ẽẽt in isrł. et uiolata
filia iacob. rem illicitam perpe
trass. Locutus est itaq emor
sit aĩa filie ur̃e. Date eam illi
uxorẽ: et iungamus uicissim
conubia filias ur̃as tradite
nobis. et filias nr̃as accipite:
et babitate nobiscum: Terra ĩ

Expanded text:
tari invocavit super illud Fortari invocavit super illud Fortissimum Deum Israhel egressa est autem Dina filia Liae ut videretmulieres regionis illius. Quam cum vidisset Sichem filius Emor Evaei, princeps terrae illius, adamavit eam, et rapuit, et dormivit cum illa, vi opprimens virginem. Et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit. Et pergens ad Emor patrem suum, Accipe mihi, inquit, puellam hanc conjugem. Quod cum audisset Jacob, absentibus filiis, et in pastu pecorum occupatis, siluit donec redirent. Egresso autem Emor patre Sichem, ut loqueretur ad Jacob, ecce filii ejus veniebant de agro, auditoque quod acciderat, irati sunt valde, eo quod foedam rem esset operatus in Israel, et, violata filia Jacob, rem illicitam perpetrasset. Locutus est itaque Emorsit anima filiae vestrae: date eam illi uxorem, et jungamus vicissim connubia; filias vestras tradite nobis, et filias nostras accipite. Et habitate nobiscum: terra in
Abbreviated transcription (Latin):
paruules habeam teneros. et
oues ac boues fetas mecũ: qͣs
si plus ĩ ambulando fecero la¬
borare morient᷑ ĩ una die cũc¬
ti greges Precedat dominꝰ m̃s
ante seruuĩ suum ⁊ et ego seqͣr
paulatim uestigia eiꝰ sicut ui¬
dero paruules meq posse: donet
ueniam ad dominũ meũ ĩ seir.
Responclit esaii Oro te: ut de po¬
pulo qui mecum ẽ saltem so¬
ci remaneant uie tue. Non. ẽ.
inquit nece̾e̾. Hoc uno indigeo:
ut ĩueniam grãm ĩ ꝯspectu tuo¬
domine mi. Reuersus. ẽ itaq
illo die esau itinere quo uene¬
rat ĩ seir. Et iacobuenit ĩ sochoth.
Nbi edificata domo. et fixis ten¬
toriis: appllauit nomen loci il¬
lius sochoth. idest tabernacula
Transiuitq in salem urbem
sichimorum que. ẽ in terra
chanaan. postqͣm reuersus.ẽ. de
mesopotamia syrie: et habita¬
uit iuixta oppidum. Emitq par¬
tem agri in qua fixerat taber¬
nacula: a filus emor patͥs sichẽ
centum agnis: Et erecto ibi al¬

Expanded text:
parvulos habeam teneros, et parvulos habeam teneros, et oves et boves fetas, mecum; quas si plus in ambulando fecero laborare morientur una die cuncti greges praecedat dominus meus ante servum suum et ego sequar paulatim vestigia eius sicut videro posse parvulos meos donec eniam ad dominum meum in Seir respondit Esau oro te ut de populo qui mecum est saltem socii remaneant viae tuae non est inquit necesse hoc uno indigeo ut inveniam gratiam in conspectu domini mei reversus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir et Iacob venit in Soccoth ubi aedificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen loci illius Soccoth id est Tabernacula transivitque in Salem urbem Sycimorum quae est in terra Chanaan postquam regressus est de Mesopotamiam Syriae et habitavit iuxta oppidum emitque partem agri in qua fixerat tabernaculum a filiis Emor patris Sychem centum agnis et erecto ibi al
Abbreviated transcription (Latin):
atus ẽ eum. Stringensq collũ
eiꝰ: et osculans fleuit. Leuatis¬
q cculis uidit mulieres et par¬
uulos earum: et ait Quid si¬
bi uolunt isti. et si ad te ꝑcinẽt:
Respondit. Paruuli sunt: quo
donauit michi deus seruo tuo.
et appropinquantes ancille ⁊
filii earum: incuruati sũt Ac¬
tremi ioseph et rachel adora¬
uerunt. Dixitq esau. Que
nam sunt iste turme quas
obuiam habui: Bespondit.
ut ĩuenirem gr̃am coram do¬
mino meo. At ille. Habeo ait
płima frater mi: sint tua tͥ.
Dixit iacob. Noli ita obsecro⁊
sed si inueni gr̃am ĩ oculis tu¬
is: accipe muniisculũ de ma¬
nib meis. Sic enim uidi faci¬
em tuam: quasi uiderim uul¬
tum dei. Esto mͥ ꝓpiciꝰ: et susci¬
pe benedc̃onem quam atculi tͥ¬
et quam actuli tibi. et quam
donauit mͥ deus tribuens oĩa.
uix fracre compellente susci¬
piens: ait. Gradiamur simł:
eroq sociuis itineris tui. Dixit¬
q iacob. Nosti domine mi qd̾

Expanded text:
atus est eum: stringensque collum atus est eum: stringensque collum ejus et osculans flevit. Levatisque oculis, vidit mulieres et parvulos earum, et ait: Quid sibi volunt isti? et si ad te pertinent? Respondit: Parvuli sunt, quos donavit mihi Deus servo tuo. Et appropinquantes ancillae et filii earum, incurvati sunt. Actremi Joseph et Rachel adoraverunt. Dixitque Esau: Qunam sunt istae turmae quas obviam habui? Respondit Jacob: Ut invenirem gratiam coram domino meo. Et ille: Habeo, inquit, plurima, frater mi, sint tua tibi. Dixitque Jacob: Noli ita, obsecro; sed, si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus meis: sic enim vidi faciem tuam, quasi viderim vultum Dei: esto mihi propitius, et suscipe benedictionem quam attuli tibi, et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre compellente suscipiens, ait: Gradiamur simul, eroque socius itineris tui. Dixitque Jacob; Nosti, domine mi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bis: Int̾rogauit eum iacob.
Sic michi quo appllaris noĩe
Respondit. Cur queris nomen
meum. Qd̃. ẽ ammirabile: Et
benedixit ei ĩ eodem loco. Uoca¬
uitq iacob nomen loci illius
phanuel: dicens uidi deũ fa¬
cie ad faciem: et salua facta
est aĩa mea. Oitusq est ei sta¬
tim sol: postqͣm trans gressus
ẽ phanuel Ip̃e uero claudica¬
bat pede. Quam ob cãm non
comeclunt filii isrł neruũ qͥ
emarcuit ĩ femore ia cob usq
in presente diem: eo qd̾ tetige¬
rit neruum femoris eiꝰ. et ob¬
stupierit. Q . ¶ Xxxiii
leuans aut̾e ia cob ocu
los: uidit uenientem
esau. et cum eo qua¬
dringentos uiros Diuisitq fili.¬
es lie et rachel ambarumq fa¬
mularum: et posuit utramq
ancillam et liberes earum in
principio liam uero et filios
euis ĩ scd̃o loco. rachel autem
et ioseph nouissimos. Et ip̃e p̃¬
grediens. adorauit pronus ĩ t̾¬
ram septies: donec appropinqͣ¬
ret frater eiꝰ Currens itaq e
sau obuiam fratͥ suo: amplex¬

Expanded text:
 Interrogavit eum Jacob: Dic mihi, quo appellaris nomine? Respondit: Cur quaeris nomen meum, quod est mirabile? Et benedixit ei in eodem loco. Vocavitque Jacob nomen loci illius Phanuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Ortusque est ei statim sol, postquam trangressus est Phanuel: ipse vero claudicabat pede. Quam ob causam non comedunt filii Israel nervum, qui emarcuit in femore Jacob, usque in praesentem diem: eo quod tetigerit nervum femoris ejus, et obstupuerit. Cap. XXXIII. Levans autem Jacob oculos suos, vidit venientem Esau, et cum eo quadringentos viros, divisitque filios Liae et Rachel, ambarumque famularum; et posuit utramque ancillam, et liberos earum, in principio; Liam vero, et filios ejus, in secundo loco; Rachel autem et Joseph, novissimos. Et ipse progrediens adoravit pronus in terram septies, donec appropinquaret frater ejus. Currens itaque Esau obviam fratri suo, amplex
Abbreviated transcription (Latin):
testis.ẽ: absq deo qui presens
respicit. Dixitq rursus ad iacob.
En tumulus his et lapis quem
erexi: interme et te testis erit.
Tumulus inquã iste et lapis:
ĩ testimonium sint. Si autẽ tͣn¬
siero ẽgo illum pergẽs ad te aut
cu preterieris malũ michi cogi¬
tans: deus abraham et deus na¬
chor iudicet inter nos deus patͥs
eorum. Iurauit iacob: per timo¬
rem pr̃is sui ysaac Immolatis¬
q uictimis ĩ monte: uocauit
frẽs suos ut ederent panẽ. Qui
cum comedissent: manser̃t ibi
Laban uero de nocte ꝯsurgens
osculatus. ẽ filios et filias suas ⁊
bñdixit illis: reuersusq. ẽ. ĩ lo¬
Acob quoq abiit itinere quo
ceperat. fueruntq ei obuiam
angeli dei. Quos cũ uidiss: ait.
Castra dei sũt hec: et applłauit
nomen lcci illiꝰ manaim idest
castra. Misit aut̾ẽ et nuncios
ante se ad esau frẽm suum in
terram seir regionis edom: pre¬
cepitq eis dicens. Sic loqui¬
mini domino meo esau.

Expanded text:
testis est absque Deo, qui praesens testis est absque Deo, qui praesens respicit. Dixitque rursus ad Jacob: En tumulus hic, et lapis quem erexi inter me et te, testis erit: tumulus, inquam, iste et lapis sint in testimonium, si aut ego transiero illum pergens ad te, aut tu praeterieris, malum mihi cogitans. Deus Abraham, et Deus Nahor, judicet inter nos, Deus patris eorum. Juravitque Jacob per timorem patris sui Isaac, immolatisque victimis in monte, vocavit fratres suos, ut ederent panem. Qui cum comedissent, manserunt ibi. Laban vero, de nocte consurgens, osculatus est filios et filias suas, et benedixit illis reversus in loacob quoque abiit itinere quo coeperat fueruntque ei obviam angeli Dei quos cum vidisset ait castra Dei sunt haec et appellavit nomen loci illius Manaim id est Castra misit autem et nuntios ante se ad Esau fratrem suum in terram Seir regionis Edom praecepitque eis dicens sic loquimini domino meo Esau
Abbreviated transcription (Latin):
q mercedem meã: decem uicib.
Nisi deus prĩs mei abraham et
tuor ysaac adfuiss michi:
forsitan nudum modo me di¬
misses. Afflictionem meam
et laborem manuũ mearũ res¬
pexit deus: et arguit te heri.
Respondit laban ei filie meez
et filii et greges tui et omĩa
que cernis: mea sunt Quid
possum facere filiis et nepoti¬
b meis: Aleni ergo et ineamꝰ
fedus: ut sit testimonium int̾
me et te. Tulit itaq iacob la¬
pidem: et erexit illum ĩ titu¬
lum. Dixitq fr̃ib suis Affer¬
te lapides. Qui congregantes
fecerũt tumulũ: comederũtq
super eũ. Quem uocauit la¬
ban cumulũ testis. et ia cob
aceruũ testimonii: uterq iux¬
ta ꝓprietatẽ lingue sue. Dixit¬
q labari. Tumulus iste testis
erit inter me et te hodie. Et id¬
circo appellatũ ẽ nomen eiꝰ ga¬
laad: id est cumulus testis. Et¬
a nobis: si afflixeris filias me¬
as et si introdiixeris alias uxores
super eas. Nullus sermonis nr̃i

Expanded text:
 mercedem meam decem vicibus  mercedem meam decem vicibus nisi Deus patris mei Abraham et Timor Isaac adfuisset mihi forsitan modo nudum me dimisisses adflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus et arguit te heri respondit ei Laban filiae et filii et greges tui et omnia quae cernis mea sunt quid possum facere filiis et nepotibus meis veni ergo et ineamus foedus ut sit testimonium inter me et te tulit itaque Iacob lapidem et erexit illum in titulum dixitque fratribus suis adferte lapides qui congregantes fecerunt tumulum comederuntque super eum quem vocavit Laban tumulus Testis et Iacob acervum Testimonii uterque iuxta proprietatem linguae suae dixitque Laban tumulus iste testis erit inter me et te hodie et idcirco appellatum est nomen eius Galaad id est tumulus Testis a nobis, si afflixeris filias meas, et si introduxeris uxores alias super eas: nullus sermonis nostri
Abbreviated transcription (Latin):
mule non ĩuenit. Cumq in¬
trasset tentoriũ rachelis: illa
festinans abscondit ydola sb¬
ter stramenta cameli et sedit
desuper. Scrutantiq om̃e ten¬
toriũ et nichil inuenienti: ait.
Ne irascatur dominus meus
qd̃ coram te adsurgere nequeo:
quia uixta ꝯsuerudinẽ femina¬
rum nũc accidit mͥ. Sic delusa
sollicitudo querentis. ẽ Tumẽs¬
q iacob. cum iurgio ait. Quã
ob culpam meam. et ob qd̃ pec¬
catum sic exarsisti post me. et
scrutatus es omẽm suppellec¬
tilem meam: Quid ĩuenisti
de cuncta substancia domus
me et te. Idcirco uiginti annis
fui tecũ: Oues tue et capre sti¬
riles non fuerunt⁊ arietes gre¬
gis cui non comedi: nec captsi
a bestia ostendi tibi. Ego om̃e
dampnum dedebam. Quicquid
furto peribat: a me exigebas.
Die noctuq estu urebar et ge¬
lu: fugiebatq sompnus ab
cculis meis Sic per uiginti an¬
nos ĩ domo tua seruiui tibiz
quatuordecim ꝓ filiab: et sex
ꝓ gregib tius Inmutasti quo¬

Expanded text:
mulae non invenit cumque inmulae non invenit cumque intrasset tentorium Rahelis illa festinans abscondit idola subter stramen cameli et sedit desuper scrutantique omne tentorium et nihil invenienti ait ne irascatur dominus meus quod coram te adsurgere nequeo quia iuxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi sic delusa sollicitudo quaerentis est tumeque Jacob, cum jurgio ait: Quam ob culpam meam, et ob quod peccatum meum sic exarsisti post me, et scrutatus es omnem supellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus me et te. Idcirco viginti annis fui tecum? oves tuae et caprae steriles non fuerunt, artetes gregis tui non comedi: nec captum a bestia ostendi tibi, ego damnum omne reddebam: quidquid furto periebat, a me exigebas: die noctuque aestu urebar, et gelu, fugiebatque somnus ab oculis meis. Sic per viginti annos in domo tua servivi tibi, quatuordecim pro filiabus, et sex pro gregibus tuis: immutasti quo
Abbreviated transcription (Latin):
tentorium. Et dixit ad iacob.
Quare ita egisti ut clam me
ambigeres filias meas quasi
captiuas gladio: Cur ignorã¬
te me fu gere uoluistr̾ nec m¬
dicare mͥ ut prosequerer te cũ
gaudio. et canticis et tympa¬
nis et cythara: Non es passus:
ut oscularer filios meos ac fili¬
as. Stulte operatus es. Et nũc
quidem ualet manus mea
reddere tibi malum: sed deus
prĩs tui heri dixit michi:. Ca¬
ue ne loquaris contra iacob
quicquam diirius. Esto. Ad
tuos ire cupiebas: et desiderio
tibi erat domꝰ prĩs tui. Cur fu¬
ratus es deos meo: Respondit
iacob. Qd̃ in scio te profectus
sum: timui ne uiolenter aufer¬
res filias tuas. Qd̃ autẽ fur¬
ci me argius : apd̃ quemcum¬
q inueneris deos tuo: necet᷑
coram frĩb nr̃is Scrutare qͥc¬
quid tuorũ apd̃ me inueneris:
et aufer. Hec dicens ⁊ ignora¬
bat qd̾ rachel furata ẽẽt ydola.
Ingressus itaq laban taberna¬
cula iacob et lyx et utͥusq fa¬

Expanded text:
tentorium et dixit ad Iacob tentorium et dixit ad Iacob quare ita egisti ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio cur ignorante me fugere voluisti nec indicare mihi ut prosequerer te cum gaudio et canticis et tympanis et cithara non es passus ut oscularer filios meos ac filias stulte operatus es et nunc valet quidem manus mea reddere tibi malum sed Deus patris vestri heri dixit mihi cave ne loquaris cum Iacob quicquam durius esto ad tuos ire cupiebas et desiderio tibi erat domus patris tui cur furatus es deos meos respondit Iacob quod inscio te profectus sum timui ne violenter auferres filias tuas quod autem furti arguis apud quemcumque inveneris deos tuos necetur coram fratribus nostris scrutare quicquid tuorum apud me inveneris et aufer haec dicens ignorabat quod Rahel furata esset idola ingressus itaque Laban tabernaculum Iacob et Liae et utriusque fa
Abbreviated transcription (Latin):
uendidit. comeditq precium
nr̃m: S deus tulit opes patris
nẽi et eas nobis tradidit ac fi¬
uis nostris Unde omĩa que pre¬
cepit fac Surrexit itaq iacobͤ
et impositis liberis ac ꝯiugib
suis super camelos abiit. Tu¬
utq om̃em substanciam ⁊ gre¬
ges et quicquid ĩ mesopota¬
mia acquisierat: pergens ad
ysaac prẽm suũ ĩ t̾ram cha¬
naan. Eo tempore ierat la¬
ban ad tondendas oues: et
rachel furata est ydola prĩs
sui. Noluitq iacob confiteri
sccero suo: qd̃ fiigeret. Cumq
abiss tam ip̃e qͣm omĩa que
uris eius erant. et anine tͣnͣs¬
misso pergeret contra montẽ
galaad: nuntiatũ ẽ laban
die tertio qd̃ fugeret iacob.
Qui assumptis frib suis:
persecutus ẽ eũ dieb septẽ:
et ꝯprehendit eũ ĩ monte ga¬
laad uiditq ĩ sompnis sibi
dicentẽ dominũ. Caue ne qͥe¬
qͣm aspere loquaris contra ia
le consecutꝰ eũ cũ frĩb suis ĩ
ecdem monte galaad fixit

Expanded text:
vendidit comeditque pretium vendidit comeditque pretium nostrum sed Deus tulit opes patris nostri et nobis eas tradidit ac filiis nostris unde omnia quae praecepit fac surrexit itaque Iacob et inpositis liberis et coniugibus suis super camelos abiit tulitque omnem substantiam et greges et quicquid in Mesopotamiam quaesierat pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan eo tempore Laban ierat ad tondendas oves et Rahel furata est idola patris sui noluitque Iacob confiteri socero quod fugeret cumque abisset tam ipse quam omnia quae iuris eius erant et amne tmisso pergeret contra montem Galaad, nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Jacob. Qui, assumptis fratribus suis, persecutus est eum diebus septem: et comprehendit eum in monte Galaad. Viditque in somdicentem Deum: Cave ne quidquam aspere loquaris cole consecutus eum cum fratribus suis in eodem monte Galaad fixit
Abbreviated transcription (Latin):
do dixit uarie erunt mercedes
tue:pariebant om̃s oues uari¬
o fetus. Quando uero econtͣ¬
rio ait alba queq acciptes ꝓ
mercede: om̃s greges alba pepe¬
rerunt. Tulitq deus substan¬
ciam prĩs uestri: et dedit michi
Postqͣm enim conceptus ouiũ
tempus aduenerat: leuaui
cculos meos et uidi ĩ sompnis
ascendentes mares super femi¬
nas uarios et maculosos et di¬
u̾sorum colorũ. Dixitq ange¬
lus domini ad me ĩ sompnis.
Iacob. Et ego respondi. Assum.
Qui ait. Leua cculos tuos et ui¬
de uniu̾sos masculos ascenden¬
tes super feminas. uarios resꝑ¬
sos atq maculosos. Uidi enim
omĩa que fecit tibi laban. Ego
sum deus bethel: ubt ubi unxis¬
ti lapidem et uotũ uousti mͥ.
Nunc ergo surge: et egredere de
terra hac reuertens ĩ tram nati¬
uitatis tue. Respondũt rachel
et h̃a. Numqͥd habemꝰ residui
quicqͣm ĩ facultatib. et heredi¬
tate domꝰ pr̃is nr̃i: Nonne qua¬
si alienas reputauit nos et

Expanded text:
do dixit: Variae erunt mercedes do dixit: Variae erunt mercedes tuae: pariebant omnes oves varios fetus; quando vero econtrario ait: Alba quaeque accipies pro mercede: omnes greges alba pepererunt. Tulitque Deus substantiam patris vestri, et dedit mihi. Postquam enim conceptus ovium tempus advenerat, levavi oculos meos, et vidi in somnis ascendentes mares super feminas, varios et maculosos et diversorum colorum. Dixitque angelus Dei ad me in somnis: Jacob! Et ego respondi: Adsum. Qui ait: Leva oculos tuos, et vide universos masculos ascendentes super feminas, varios, maculosos atque respersos. Vidi enim omnia quae fecit tibi Laban. Ego sum Deus Bethel, ubi unxisti lapidem, et votum vovisti mihi. Nunc ergo surge, et egredeterra hac revertens in terram nativitatis tuae responderunt Rahel et Lia numquid habemus residui quicquam in facultatibus et hereditate domus patris nostri nonne quasi alienas reputavit nos et
Abbreviated transcription (Latin):
taq sunt ea que erant seroti¬
na laban: et que primi tem¬
poris iacob. Ditatusq homo. ẽ
ultra modum: et habuit gre¬
ges multos. ancillas et seruos.
camelos. et asinos.
ostqͣm autẽ au¶AXX.¬
diuit uerba filiorum
laban dicentium. tu¬
lit̾ iacob omĩa que fuerant pa¬
tͥs nr̃i et de illius facultate di¬
tatus. factus est inditus: ani¬
maduertit quo faciem laban.
qd̃ non ess erga se sicut heri
et nudius t̾cius maxime dicen¬
te sͥ domino. reuertere ĩ terrã
patrum tuorũ et ad generatõ¬
nem tuam. eroq tecum: mi¬
sit et uocauit rachel et liam
in agrum ubi pascebat greges.
dixitq eis. Uideo faciem pr̃is
uestri: qd̾ non sit erga me si¬
cut heri ⁊ nudius t̾cius. Deus
autẽ pr̃is mei fuit metum: Et
ip̃e nostis: qd̾ cotis uirib meis
seruierim patri uestro. Sed pa¬
ter uester circumuenit meet
mutauit mercedẽ meam dece
uicib: et tamen non climisit
eum deus ut noceret mͥ. Si qͣn¬

Expanded text:
taque sunt ea, quae erant serotitaque sunt ea, quae erant serotina, Laban: et quae primi temporis, Jacob. Ditatusque est homo ultra modum, et habuit greges multos, ancillas et servos, camelos et asinos.ostquam autem audivit verba filiorum Laban dicentium: Tulit Jacob omnia quae fuerunt patris nostri, et de illius facultate ditatus, factus est inclytus, animadvertit quoque faciem Laban quod non esset erga se sicut heri et nudiustertius, maxime dicente sibi Domino: Revertere in terram patrum tuorum, et ad generationem tuam, eroque tecum. Misit et vocavit Rachel et Liam in agrum ubi pascebat greges, dixitque eis: Video faciem patris vestri quod non sit erga me sic ut heri et nudiustertius: Deus autem patris mei fuit mecum. Et ipsae nostris quod totis viribus meis servierim patri vestro. Sed pater vester circumvenit me, et mutavit mercedem meam decem vicibus: et tamen non dimisit eum Deus, ut noceret mihi. Si quan
Abbreviated transcription (Latin):
nerum dierum tͥum: qui pas¬
cebat reliquos greges eius.¬
eius. Tollens ergo iacob uir¬
gas populeas uirides. et a¬
migdalinas. et ex platanis:
ex parte decorticauit eas. De¬
tractiq corticib: ĩ hiis que
expoliata fiierant.candor ap¬
paruit. Illa uero que ĩtegra
erant uiridia ꝑmanserunt.
Atq ĩ hunc modũ color effec¬
tus ẽ uarius. Posuitq eas ĩ
canalib ubi effundebatur
aqua: ut cum uenissent gre¬
ges ad bibendum. ante cculos
haberent uirgas et ĩ aspectu
earum ꝯciperent. Factũq. ẽ
ut in ip̃o calore coitus. oues
intuerent᷑ uirgas: et parerent
maculos a et uaria et diuerso
colore respersa. Diuisitq gre¬
gẽ iacob: et posuit uirgas an
alba queq et nigra laban. ce¬
tera uero iacob: separatis inter
se gregib IGitur quando pri¬
mo tempore ascen debant᷑ oues:
b aquarum ante oculos arie¬
tum. et ouium ut in earum
tina admissura erat ⁊ ꝯceptus
extremꝰ non ponebat eas. Fac¬

Expanded text:
nerum dierum trium qui pasnerum dierum trium qui pascebat reliquos greges eius tollens ergo Iacob virgas populeas virides et amigdalinas et ex platanis ex parte decorticavit eas detractisque corticibus in his quae spoliata fuerant candor apparumanserunt: atque in hunc modum color effectus est varius. Posuitque eas in canalibus, ubi effundebatur aqua: ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa, et varia, et diverso colore respersa. Divisitque gregem Jacob, et posuit virgas  Valba quaeque et nigra Laban: caetera vero, Jacob, separatis inter se gregibus. Igitur quando primo tempore ascendebantur oves, bus aquarum ante oculos arietum et ovium, ut in earum serotina admissura erat, et conceptus extremus, non ponebat eas. Fac
Abbreviated transcription (Latin):
didici: qͥa benedixerit nuchi
deus ꝓpter ce Constitue mer¬
cedem cuam: quam dem tͥ. At
ille respondit. Tu nosti quomo¬
do seruierim tibi: et quanta ĩ
manib meis fuerit possessio
tua Modicum habuisti ante
nus cibi ad introitũ meum
Iustum ẽ igitur: ut aliquan¬
do prouideam ⁊ domui mee..
Dixitq laban. Quid dabo tͥ:
At ille ait. Nichil uolo. Sed
si fecis qd̃ postulo: it̾um pascã
et custodiam pecora tua. Gy¬
ra omnes greges tuoz: et se¬
para cunctas oues uarias. et
sparso uellere. Et qd̾ cumq
rufum et maculosũ uariũq
fuerit tam ĩ ouib qͣm in ca¬
pris: erit merces mea. Respõ¬
mea: quando placiti tempꝰ
aduen̾it coram te. Et omĩa
que non fuerint uaria et
habeo qd̾ petis. Et separauit in
die illa capras. et oues. hyrros.
et arietes: uarios atq macu¬
losos Cunctum autem gregẽ
unicolorẽ idest albi et nigri
uelleris tradidit ĩ manu fi¬
liorum suorum. et posuit spa¬
cium itineris inter se et ge¬

Expanded text:
didici, quod benedixerit mihi didici, quod benedixerit mihi Deus propter te: constitue mercedem tuam quam dem tibi. At ille respondit: Tu nosti quomodo servierim tibi, et quanta in manibus meis fuerit possessio tua. Modicum habuisti anteqDominus ad introi tum meum. Justum est igitur, ut aliquando provideam etiam domui mae. Dixitque Laban: Quid dabo tibi? At ille ait: Nihil volo: sed si feceris quod postulo, iterum pascam, et custodiam pecora tua. Gyra omnes greges tuos, et separa cunctas oves varias et sparso vellere: et quodcumque fulvum et maculosum, variumque fuerit, tam in ovibus, quam in capris, erit merces mea. Responmea, quando placiti tempus advenerit coram te, et omnia quae non fuerint varia, et habeo quod petis. Et separavit in die illo capras, et oves, hircos, et arietes varios atque maculosos, cunctum autem gregem unicolorem, id est, albi et nigri velleris, tradidit in manu filiorum suorum. Et posuit spatium itineris inter se et ge
Abbreviated transcription (Latin):
miuit cum ea nocte illa: et
exaudiuit d̾s preces eiꝰ. Conce¬
pitq et peperit filiũ quintũ:
et ait. Delit deus mercedem
michi: qͥa dedi ancillam me¬
am uiro meo. Appellauitq
nomen illiꝰ isachar. Rursũ
lia concipiens peperit sexcũ
filium: et ait. Ditauit me
dominꝰ dote bona. etiam hac
uice Mecum erit maritus
m̃s: eo qd̃ genuerim ei fili¬
os sex. Et idcirco applłauit
nomen eiꝰ ⁊ abulon. Post qͣm:
peperit filiam. nomine di¬
nam. Recordatus quoq do¬
minꝰ rachelis. exaudiuit eã:
et aperuit uuluam illiꝰ. Que
ꝯcepit: et peperit filiũ dicẽs.
Abstulit deus obprobrium
meũ. Et uocauit nomen uliꝰ
ioseph: dicens Addat mͥ do¬
minꝰ filiũ alt̾um. Nato autẽ
ioseph: dixit iacob socero suo.
Dimitte me ut reu̾tar ĩ patriã ⁊
ad t̾rã meã. Da mͥ uxores ⁊ libo̾s
meos ꝓ qͥb seruiui tibi ut ab eã.
Tu nost seruitutẽ: qͣ seruiui tibi.
Ait ei laban. Inueniam gr̃am:
ĩ conspectu tuo. Experimento

Expanded text:
mivit cum ea nocte illa et mivit cum ea nocte illa et exaudivit Deus preces eius concepitque et peperit filium quintum et ait dedit Deus mercedem mihi quia dedi ancillam meam viro meo appellavitque nomen illius Isachar rursum Lia concipiens peperit sextum filium et ait ditavit me Deus dote bona etiam hac vice mecum erit maritus meus eo quod genuerim ei sex filios et idcirco appellavit nomen eius Zabulon post quem peperit filiam nomine Dinam recordatus quoque Dominus Rahelis exaudivit eam et aperuit vulvam illius quae concepit et peperit filium dicens abstulit Deus obprobrium meum et vocavit nomen illius Ioseph dicens addat mihminus filium alterum nato autem Ioseph dixit Iacob socero suo dimitte me ut revertar in patriam et ad terram meam da mihi uxores meos, pro quibus servivi tibi, ut abeam; tu nosti servitutem quae servivi tibi. Ait ei Laban: Inveniam gratiam in conspectu tuo; experimento
Abbreviated transcription (Latin):
perit filium. Pyxitq rachel
diuit uocẽ meam dans mͥ fili¬
um. Et idcirco applłauit no¬
men eiꝰ dan. Rursumq bala
ꝯcipiens. peperit alterum: pro
quo ait rachel. Comparauit
me dominus cũ sororemea:
rere desiiss: zelpham ancillã
post xceptum edente filiũ: dixit.
feliciter. Et idcirco uecauit nom̃
eius gad. Peperit quo ⁊elpha
alt̾um. Dixitq lia. Hec pro be¬
atitudine mea. Beatam qͥppe
me dicent mulieres. ꝓpterea
appllauit eum aser. Egressꝰ
auce ruben tempore messis cͥ¬
ticee ĩ agrum. repperit mandrã¬
goras: quas matri lie tulit
Dixitq rachel. Da mͥ partem
de mandragoris filii tin. Illa
respondit. Parunne tͥ uidet᷑
qd̃ preripieris maritũ michi.
nisi etiam mandragoras fi¬
lii mei tuleris: Ait rachel.
Pormiat tecũ hac nocte pro
mandragoris filii tui. Rede¬
untiq ad uesperam de agro
iacob. egressa. ẽ ĩ eccursum eiꝰ¬
quit quia mercede ꝯduxi te
ꝓ mandragoris filii mei Por¬

Expanded text:
perit filium. Et dixit Rachel: perit filium. Et dixit Rachel: divit vocem meam, et dedit mihi filium: et idcirco appellavit nomen illius, Dan. Rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rachel: Comparavit me Deus cum sorore mea,rere desiisset, Zelpham ancillam post conceptum edente filium, dixit: Feliciter: et idcirco vocavit nomen ejus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. Dixitque Lia: Hoc pro beatitme dicent mulieres propterea appellavit eum Aser egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agro repperit mandragoras quos matri Liae detulit dixitque Rahel da mihi partem de mandragoris filii tui illa respondit parumne tibi videtur quod praeripueris maritum mihi nisi etiam mandragoras filii mei tuleris ait Rahel dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui redeuntique ad vesperam de agro Iacob egressa est in occursum trabis quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei dor
Abbreviated transcription (Latin):
genuit filiũ: uocauitq no¬
men eiꝰ ruben dicens. uidit do¬
minus humilitatẽ meam:
nũc amabit me iur meus.
Rursumq concepit et pepe¬
rit filium: et ait. Qm̃ au
diuit me dominus haberi cõ¬
temptut: dedit etiam istũ mͥ.
Uocauitq nomen eiꝰ symeon
Concepit f̾cio: et genuit aliũ
Sixitq sumc quoq copula¬
bitur michi maritus meus:
eo qd̾ pepererim ei tres filios. Et
ideirco applłauit nomen eius
leui. Quarco ꝯcepit et pepe¬
rit filium: et ait. Modo ꝯfite¬
bor domino. Et ob hoc uocauit
nomen eiꝰ uidam. Cessauitq
ernens aut̃ rachel
qd infecunda ẽẽt in¬
uidit sorori: et ait ma
rito suo. Da michi liberos⁊ Ali¬
oquin moriar. Cui iratus res¬
pondit iacob. NIum pro d̾õ
ego sum qui priuaui te frue¬
tũ uentris tui: At illa. Ha¬
beo inquit famłam balam.
ingredere ad illam ut pariat
super genua mea: et habeã
ex illa filios. Deditq illi ba¬
lam ĩ ꝯiugium Que ingres¬
so ad se uiro: concepit et pe¬

Expanded text:
genuit filium vocavitque nomen eius Ruben dicens vidit Dominus humilitatem meam nunc amabit me vir meus rursumque concepit et peperit filium et ait quoniam audivit Dominus haberi me contemptui dedit etiam istum mihi vocavitque nomen illius Symeon concepit tertio et genuit alium dixitque nunc quoque copulabitur mihi maritus meus eo quod pepererim illi tres filios et idcirco appellavit nomen eius Levi quarto concepit et peperit filium et ait modo confitebor Domino et ob hoc vocavit eum Iudam cessavitque ernens autem Rahel uod infecunda esset invidit sorori rito suo: Da mihi liberos, alioquin moriar. Cui iratus respondit Jacob: Num pro Deo ego sum, qui privavit te fructu ventris tui? At illa: Habeo, inquit, famulam Balam: ingredere ad illam, ut pariat super genua mea, et habeam ex ea filios. Deditque illi Balam in conjugium, quae, ingresso ad se viro, concepit, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
castris. Cumq matiire sur¬
rexiss: culit duas uxores suas
et totidem famulas cũ unde
cim filiis: et transiuit uadũ
iabetꝰ Transductisq om̃ib qͦ
ad se pertinebant: remansit
solus. Et ecce uir luctabatur
cum eo: usq mane. Qui cũ
uideret qd̾ eum superare non
posset: tetigit neruum femoris
eius et statim emarcuit. Sixit¬
q ad eum. Simitte me: iam. tu
ascendit aurora. Respondit. Nõ
dimittam te: nisi benedixeris

Expanded text:
castris. Cumque mature surcastris. Cumque mature surrexisset, tulit duas uxores suas, et totidem famulas, cum undecim filiis et transivit vadum Iaboc transductisque omnibus quae ad se pertinebant remansit solus et ecce vir luctabatur cum eo usque mane qui cum videret quod eum superare non posset tetigit nervum femoris eius et statim emarcuit dixitque ad eum dimitte me iam enim ascendit aurora respondit non dimittam te n
Abbreviated transcription (Latin):
habebat munera esau fr̃i
suo: capras ducentas. Hyrcos
uiginti. oues ducentas arietes
uiginti camelos fetas cũ pul¬
lis sius trignita uaccas qua¬
draginta et tauros iuginti.
asinas uigiiti et pullos ea¬
rum decem et misit per ma¬
nus seruorũ suorum singu¬
eris suis. Antece dite me: et sit
spaciũ int̾ grege et gregẽ. Et
precepit priori dicens. Si obui¬
um habieris frẽm meũ es au
et interrogau̾it te cuiꝰ es. aut
quo uadis. et cuiꝰ sunt ista que
sequeris: Respondebis. serui
cui iacob. Mimera misit domi¬
no meo esau: ip̃e quoz post nos
uenit. Similiter de dit manda¬
ta scd̃o ac tercio: et cunctis qͥ
sequebantur greges dicens. Is¬
dem uerbis loquimini ad esau:
cũ ĩuen̾itis eum. Et addetis.
Ip̃e quo seruus tuus iacob: iter
nostrum insequitur. Dixit .i
Placabo illum mun̾ib qͦ pre¬
cedunt: et postea uidebo illũ.
forsitan ꝓpiciabit᷑ mͥ Frecesse¬
runt itaq munera ante eũ:
ip̃e uero mansit nocte illa in

Expanded text:
habebat, munera Esau fratri habebat, munera Esau fratri suo, capras ducentas, hircos viginti, oves ducentas, et arietes viginti, camelos foetas cum pullis suis triginta, vaccas quadraginta, et tauros viginti, asinas viginti, et pullos earum decem. Et misit per manus servorum suorum singueris suis: Antecedite me: et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori, dicens: Si obvium habueris fratrem meum Esau: et interrogaverit te, Cujus es? aut, Quo vadis? aut, Cujus sunt ista quae sequeris? respondebis: Servi tui Jacob, munera misit domino suo Esau: ipse quoque post nos venit. Similiter dedit mandata secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, dicens: Iisdem verbis loquimini ad Esau, cum inveneritis eum. Et addetis: Ipse quoque servus tuus Jacob iter nostrum insequitur: dixit enim: Placabo illum muneribus quae praecedunt, et postea videbo illum, forsitan propitiabitur mihi. Praecesserunt itaque munera ante eum, ipse vero mansit nocte illa in
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Uenimꝰ ad esau frẽm
tuũ: et ecce ꝓperat ĩ occursum
tͥ cum quadringentis uiris.
Cimuit iacob ualde: et perter¬
ritus diuisit populũ qui secũ
erat. greges quoz et oues et bo¬
ues et camelos. ĩ duas turmas
dicens. Si uenerit esau ad u¬
nam curmã et perciisserit eam:
alia turma que reliqͣ ẽ salua¬
bit᷑. Dyxitq iacob. Reus patris
mei abraham. et deus prĩs mei
ysaac. domine qui dixisti mi¬
chi reu̾tere ĩ t̾ram tuã et ĩ locũ
natiuitatis tue et benefaciam
tibi: minor sum cunctis mise¬
rationib tuis et ueritate quã
explesti seruo tuo. in baculo
meo transiui iordanem istũ ⁊
nunc cum duab turmis regre¬
dior: erue me de manu fr̃is mei
de manu esai: quia ualde eñ
timeo: ne forte ueniens. percu¬
ciat matres cũ filiis. Tu locu¬
tus es qd̵ bene michi faceres.
et dilatares semen meũ sicut
arenam maris: que pre muil¬
titudine numerari non po-¬
test. Cumq dormiss ibi noc¬
te illa: separauit de huis que

Expanded text:
es: Venimus ad Esau fratrem tuum, et ecce properat in occursum tibi cum quadringentis viris. Timuitque Jacob valde: et perterritus divisit populum qui secum erat, greges quoque et oves et boves et camelos, in duas turmas, dicens: Si venerit Esau ad unam turmam, et percusserit eam, alia turma, quae reliqua est, salvabitur. Dixitque Jacob: Deus patris mei Abraham, et Deus patris mei Isaac: Domine, qui dixisti mihi, Revertere in terram tuam, et in locum nativitatis tuae, et benefaciam tibi: minor sum cunctis miserationibus et veritate quam explesti servo tuo in baculo meo transivi Iordanem istum et nunc cum duabus turmis regredior erue me de manu fratris mei de manu Esau quia valde eum timeo ne forte veniens percutiat matrem cum filiis tu locutus es quod bene mihi faceres et dilatares semen meum sicut harenam maris quae prae multitudine numerari non potest cumque dormisset ibi nocte illa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ puteo iuramenti. Surcexit
aut̃e abimelech et ficol princeps
milicie eius: reuersiq sũt in
terram palestinorũ. Abraham
uero plantauit nemus ĩ bersa¬
bee et inuccauit ibi nomen d̾i
eterni: et fuit colonus terre pa¬
lestinors̃ dieb multis ¶A AI¬
ue postqͣm gesta sunt:
temptauit deus abra¬
ham. et dixit ad eum.
Abraham abraham Ille respon¬
dit. Adsum. Ait illi. Tolle fili¬
um tuũ unigenitũ quem di¬
ligis isaac: et uade in t̾ram ui¬
sionis atq ibi offer eũ in holo¬
caustum super unũ montium
quem monstrauero tibi. Igit᷑
abraham de nocte ꝯsurgens stra¬
uit asinũ suũ: ducẽs secũ duos
iuuenes. et ysaac filiũ suũ. Cũ

Expanded text:
pro puteo Iuramenti surrexit pro puteo Iuramenti surrexit autem Abimelech et Fichol princeps militiae eius reversique sunt in terram Palestinorum Abraham vero plantavit nemus in Bersabee et invocavit ibi nomen Domini Dei aeterni et fuit colonus terrae Philisthinorum diebus multis quae postquam gesta sunt temptavit Deus Abraham et dixit ad eAbraham! Ille respondit: Adsum. Ait illi: tolle filium tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis: atque offer eum ibi in holocaustum super unum montium quem monstravero tibi: Igitur Abraham de nocte consurgens, stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes e
Abbreviated transcription (Latin):
pore dixit abymelech. et ficol
princeps excercitus eius: ad
abraham. Deus tecum ẽ: in uni¬
uersis que agis. Iura ergo per
dñm ne noceas michi et poste¬
ris meis styrpiq mee: sed iux¬
ta mĩam quam feci tibi facies
michi et terre ĩ qua uersatus
es aduena. Dixitq abraham.
Ego iurabo. Et increpauit abi¬
melech: ꝓpter puteũ aque ꝙ̃
ui abstulerant serui illius. Res¬
ponditq abimelech. Nesciui qͥs
fecerit hanc rẽ. sed et tu non
indicasti michi: et non audi¬
ui preter hodie. Tulit itaq a¬
braham oues et boues: et de¬
dit abimelech. Percusserũtq
ambo fedus. Et statuit abra¬
ham septẽ agnas gregis seor¬
sum. Cui dixit abimelech. Qd
sibi uolũt septẽ agne iste qͣs
stare fecisti seorsũ: Ad ille. Sep¬
tem inquit agnas accipies de
manu mea: ut sint in testi¬
moniũ mͥ qm̃ ego fodi pute¬
um istum. Idcirco uocatus est
locus ille bersabee quia ibi ut̃¬
q iurauit. et inierunt fedus

Expanded text:
pore dixit Abimelech et Fichol pore dixit Abimelech et Fichol princeps exercitus eius ad Abraham Deus tecum est in universis quae agis iura ergo per Dominum ne noceas mihi et posteris meis stirpique meae sed iuxta misericordiam quam feci tibi facies mihi et terrae in qua versatus es advena dixitque Abraham ego iurabo et increpavit Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi illius respondit Abimelech nescivi quis fecerit hanc rem sed et tu non indicasti mihi et ego non audivi praeter hodie tulit itaque Abraham oves et boves et dedit Abimelech percusseruntque ambo foedus et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum cui dixit Abimelech quid sibi volunt septem agnae istae quas stare fecisti seorsum at ille septem inquit agnas accipies de manu mea ut sint in testimonium mihi quoniam ego fodi puteum istum idcirco vocatus est locus ille Bersabee quia ibi uterque iuraverunt et inierunt foedus
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ et utrem aque. imposu¬
it scapule eiꝰ: tradiditq piie¬
rum. et dimisit eã. Que cum
abiss: errabat ĩ solitudine
bersabee. Cumq consumpta
ẽẽt aqua in utre: abiecit pue¬
rũ subter unam arborem que
ibi erat et abiit. Seditq e regio¬
ne procul: quantũ potest arcus
iacere. Oixit enu. Non uide¬
bo morientẽ puerum. Et sedẽs
contra leuauit uocẽ suã et fle¬
uit. Exaudiuit autẽ dominꝰ
uocẽ pueri. Uccauitq ange¬
lus domini agar de celo dicẽs.
Quid agis agar: Noli time¬
re Exaudiuit enim deus uocẽ
pueri: de loco ĩ quo est. Surge
tolle puerum et tene manũ
eius: quia in gentẽ magnã
faciam eum. Aperuitq deus
cculos eiꝰ. Que uidens puteum
aque: abiit et impleuit utrẽ.
deditq puero bibere. et fuit cũ
eo. Qui creuit. et moratus ẽ
ĩ solitudine. Factusq est iu¬
uenis sagittarius: habitauit¬
q in deserto pharan. Et acce¬
pit illi mater sua uxorem:
de terra egypti. Eodem tem¬

Expanded text:
panem et utrem aquae, imposupanem et utrem aquae, imposuit scapulae ejus, tradiditque puerum, et dimisit eam. Quae cum abiisset, errabat in solitudine Bersabee. Cumque consumpta esset aqua in utre, abjecit puerum subter unam arborem, quae ibi erat. Et abiit, seditque e regione procul quantum potest arcus jacere; dixit enim: Non videbo morientem puerum: et sedens contra, levavit vocem suam et flevit. Exaudivit autem Deus vocem pueri: vocavitque Angelus Domini Agar de coelo, dicens: Quid agis Agar? noli timere: exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est. Surge, et tolle puerum, et tene manum illius: quia in gentem magnam faciam eum. Aperuitque oculos ejus Deus: quae videns puteum aquae, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. Et fuit cum eo: qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagittarius. Habitabitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti eodem tem
Abbreviated transcription (Latin):
nectute sua: tempore quo pre¬
dixerat ei deus. Uocauitq abra¬
ham nomen filii sui quem ge¬
nuit ei sara. ysaac. Et circum¬
cidit eũ octauo die: sicut pre¬
ceperat ei deus cum centum
ẽẽt annorũ hac quippe etate
patris: natus est ysaac. Drx̃
sara. Risum fecit michi deus
Quicumq audierit. ridebit
michi Rursumq ait Quis au¬
diturus crederet abraham qd̃
sara lactaret filium quem pe¬
perit ei iam senie Creuit igitur
puer et ablactatus est. fecitq
abraham grande conuiuiũ:
in die ablactationis eiꝰ. Cum¬
q uidisset sara filiũ agar e
filium eiꝰ. Non enim erit heres
filius ancille: cũ filio meo y¬
saac. Oure hoc accepit abrahã.
pro filio suo. Cui dixit deus.
Non cibi uideatur asperũ suꝑ
puero et super ancilla tua. Oĩa
que dixerit tibi sara audi uo¬
cẽ eiꝰ: quia ĩ ysaac uocabitur
tibi semen. Sed et filium an¬
cille faciam in genfe magnã:
quia semen tuum.ẽ. Surrexit
itaq abraham mane. et tollẽs

Expanded text:
nectute sua, tempore quo praenectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die, sicut praeeperat ei Deus, cum centum esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est Isaac. Dixitque Sara: Risum fecit mihi Deus: quicumque audierit, corridebit mihi. Rursusque ait: Quis auditurum crederet Abraham, quod Sara lactaret filium, quem peperit ei jam seni? Crevit igitur puer, et ablactatus est: fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus. Cumque vidisset Sara filium Agar Aefilium ejus: non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac. Dure accepit hoc Abraham pro filio suo. Cui dixit Deus: Non tibi videatur asperum super puero, et super ancilla tua: omnia quae tibi dixerit Sara, audi vocem ejus: quia in Isaac vocabitur tibi semen. Sed et filium ancillae faciam in gentem magnam, quia semen tuum est. Surrexit itaque Abraham mane, et tollens
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem meam. Alias autẽ et¬
uere soror mea .ẽ. filia prĩs mei
et non filia mee: inatris et duxi
eam ĩ uxorem. Postqͣm autem
eduxit me deus de domo pr̃is
mei: dixi ad eam Hanc mise¬
ricordiam facies mecũ. In om¬
ni loco ad quem ingrediemur:
dices qd̃ frater tuus sim. Tu¬
lit igitur abimelech oues et
boues. et seruos et ancillas. et de¬
dit abraham. Recldiditq illi sa¬
ram uxorem suam: et ait. Terra
coram uobis. ẽ: ubicumq tibi
placuerit habita. Sare autem
dixit. Ecce mille argentecs de di
fr̃ĩ tuo. Hoc erit tibi in uelamen
cculorum ad om̃s qui cecũ sunt:
et quocsiq perrexeris memento
te deprehensam. Orante autem
abrahani: sanauit deus abyme¬
lech et uxorem ancillasq eiꝰ et
pepererũt Concliiserat enim
deus omnem uuluain domus
abumelech ꝓpter saram uxorẽ
abrahai⁊¬
isitauit aute deus sarã
sicut promiserat: et mi¬
ꝑleuit que lccutus est.
Concepitq et peperit filiũ in se¬

Expanded text:
uxorem meam: alias autem uxorem meam: alias autem vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae, et duxi eam in uxorem. Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit, habita. Sarae autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo: hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et quocumque perrexeris: mementoque te deprehensam. Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech, et uxorem ancillasque ejus, et pepererunt: concluserat enim Dominus omnem vulvam domus Abimelech propter Saram uxorem Abrahaus Saram sicut promiserat: et implevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in se
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e et iustam interficies: Non¬
ne ip̃e dixit michi soror mea. ẽ
et ip̃a ait frater meus est: In
simplicitate cordis mei et mũ¬
dicia manuũ mearũ: hoc feci.
Dixitq ad eum deus. Et ego scio
qd̾ simplici corde feceris⁊ et ideo
custocliui te ne peccares ĩ me:
et non dimisi ut tangeres eã
Nunc igitur redde uxorem ui
reddere: scito qd morte mortenᷤ
tu et omĩa que tua sunt Sta¬
tunq de nocte consurgens abi¬
melech uocauit om̃s seruos
suos: et locutus. ẽ uniuersa
uerba hec in aurib eoꝵ. Ti.¬
muerũtq omnes uiri ualde uo¬
cauit autẽ abimelech etiam a¬
braham: et dixit ei Quid fecis¬
ti nobis: Quid peccauimus ĩ
te quia induxisti super me. et
super regnum meũ peccatum
grande: Que non debuisti fa¬
cere fecisti nobis. Rursusq ex¬
postulans: ait. Quid uidisti
ut hoc faceres: Respondit abra¬
ham. Cogitaui mecum dicens.
forsitan non est timor dei ĩ loco
isto: et interficient me propt̾

Expanded text:
tem et justam interficies? Nontem et justam interficies? Nonne ipse dixit mihi: Soror mea est, et ipsa ait: Frater meus est? in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc. Dixitque ad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo custodivi te ne peccares in me, et non dimisi ut tangeres eam. Nunc igitur redde viro suo uueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quae tua sunt. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos, et locutus est universa verba haec in auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto, et interficient me propter
Abbreviated transcription (Latin):
norem. Ecce dormiui heri cum pa¬
tre meo. Demus ei bibere uinũ
etiam hac nocte: et dormies cũ
eo. ut saluemus semen de pr̃e
nr̃o. Dederunt et illa nocte pacri¬
suo uinũ. Ingressaq minor fi¬
lia: dormiuitq cũ eo. Et nec qui¬
dem tũc sensit: quando ꝯcubue¬
rit uł quando illa surrexerit.
Conceperunt ergo due filie loch:
de pr̃e suo. Peperitq maior filiũ:
et uccauit nomen eiꝰ moab. Ip̃e
est pater moabitarũ: usq ĩ pre¬
sentẽ diem. Minor quo peperit
filiũ. et uocauit nomen eiꝰ am¬
nion: idest filius populi mer
Ipe est pater ammonitarumꝰ
bitauit inter cades et
sur et peregrinatus est ĩ geraris.
Dixitq de sara uxore sua. Soror
mea est. Misit ergo abymelech
rex gerare: et culit eam. Uenit
aut̾e deus ad abymelech per sõp¬
nium nocte: et ait illi. En mori¬
eris ꝓpter mulierẽ quam culis¬
tr: habet enim uirum. Abime¬
lec uero non tetigerat eam. Et
ait. Domine nũ gentem ignorã¬

Expanded text:
norem: Ecce dormivi heri cum panorem: Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt et illa nocte patri vinum, ingressaque minor filia, dormivit cum eo, et nec tunc quidem sensit quando concubuerit, vel quando illa surrexerit. Conceperunt ergo duae filiae Lot de patre suo. Peperitque major filium, et vocavit nomen ejus Moab: ipse est pater Moabitarum usque in praesentem. diem. Minor quoque peperit filium, et vocavit nomen Ammon, id est, filius populi mei: ipse est pater Ammonitarum ubitavit inter Cades et Sur, et peregrinatus est in Geraris. Dixitque de Sara uxore sua: Soror mea est. Misit ergo Abimelech rex Gerarae, et tulit eam. Venit autem Deus ad Abimelech per somnium nocte, et ait illi: En morieris propter mulierem quam tulisti: habet enim virum. Abimelech vero non tetigerat eam, et ait: Domine, num gentem ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
rat prius cum domino⁊ intiu¬
tus.ẽ. sodomam et gomorram.
et uniuersam terram regionis
illius: uiclitq ascendentẽ fa¬
uillam de terra quasi fornacis
fumũ. Cum enim subuerteret
deus ciitates regionis illius.
recordatus est abrahe: et libe¬
rauit loch de subũsione urbi¬
um in quib hĩtauerat. Ascẽ¬
ditq loch de segor. et mansit ĩ
monte: due quoz filie eiꝰ cũ eo.
Timuerat enim manere ĩ se¬
gor: et mansit in spelunca ip̃e
et due filie eiꝰ. Oixitq maior
ad minorem. Pater noster se¬
nex est: et nullus uirorũ remã¬
sit ĩ t̾ra qui possit ingrecli ad
nos: uixta morem uniuerse ter¬
re ueni inebriemus eũ uino.
dormiamꝰq cum eo: ut seruare
possimus ex patre nostro semen
Deded̾unt itaq pr̃i suo bibere ui¬
nũ: nocte illa. Et ĩgressa est ma¬
ior: dormiuitq cum pr̃e. Atille:
non sensit:nec quando accubu¬
it filia. nec quando surrexit Al
tera quo die: dixit maior ad mi¬

Expanded text:
rat prius cum Domino intuirat prius cum Domino intuitus est Sodomam et Gomorram et universam terram regionis illius viditque ascendentem favillam de terra quasi fornacis fumum cum enim subverteret Deus civitates regionis illius recordatus est Abrahae et liberavit Loth de subversione urbium in quibus habitaverat ascenditque Loth de Segor et mansit in monte duae quoque filiae eius cum eo timuerat enim manere in Segor et mansit in spelunca ipse et duae filiae eius dixitque maior ad minorem pater noster senex est et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos iuxta morem universae terrae veni inebriemus eum vino dormiamusque cum eo ut servare possimus ex patre nostro semen dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa et ingressa est maior dormivitque cum patre at ille non sensit nec quando accubuit tera quoque die dixit major ad mi