comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am tunc ueluti ad consti-¬
tutũ pacis diẽ festinarens.
ita om̃s ad exꝑientiam
belli decisionẽ uel federis undatim
gentes cõmouebant᷑. aut suscept᷑e
conditiones pacis si uincerent᷑. aut
usure quieta lib̃tate si uincerent.
Noriei. illirii. pannonii. dalmate.
moesii. traces. ⁊ daci. ⁊ sarmathe.
plur imiq & maximi germanie
pressi. uł eciam obiectu maximoꝵ
fluminũ. rheni danubiiq seclu-¬
si sunt. Drusuis in germania pͥmũ
susipices. deinde theenteros ⁊ cattos
ꝑ domuit. marcomannos pene ad in¬
t̾nicionẽ eicidit. Postea fortissimas
nationes. ⁊ quib nat᷑a uires. ꝯsueto¬
do exꝑientiã uiriũ dabat. Ceruscos.
sueuos ⁊ sigambros parit̾ uno bello
s etiam suis asꝑo suꝑauit. Quoꝵ ex
eo consid̾ari uirtꝰ ac feritas potest.
qͦd mulieres qͦq eoꝵ si qͣndo pͥuen¬
tu romanoꝵ int̾ elaustra sua c̃elu¬
debant᷑. deficientib telis uł qualib
re qua uelut telo uti furor possit.

Expanded text:
am tunc veluti ad constitutum pacis diem festinarent, ita omnes ad experientiam belli, decisionemve foederis undatim gentes commovebantur, aut suscepturae conditiones pacis, si vincerentur, aut usurae quieta libertate, si vincerent. Norici, Illyrici, Pannonii, Dalmatae, Maesii, Thraces, Daci, Sarmatae, plurimique et maximi Germaniae repressi, vel etiam objectu maximorum fluminum Rheni Danubiiqsi sunt. Drusus in Germania primum Vsipetes, deinde Tencteros et Cattos perdomuit. Marcomannos paene ad internecionem cecidit. postea fortissimas nationes et quibus natura uires, consuetudo experientiam uirium dabat, Cheruscos Suebos et Sygambros pariter uno bello sed etiam suis aspero superauit. quorum ex eo considerari uirtus ac feritas potest, quod mulieres quoque eorum, siquando praeuentu Romanorum inter plaustra sua concludebantur, deficientibus telis uel qualibet re, qua uelut telo uti furor possit,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in ꝓuectu posita hoꝵ ip¬
soꝵ qͥb hec respond̾e cogim̾ in¬
sectacioẽ mordent᷑. septimo libel¬
lo si tam̃ adiuuante dño suffe¬
cerim cõprehendã. ut qm̃ ab
inicio ⁊ peccare homines ⁊ puni¬
ri ꝓpt̾ peccata ñ taeui nc̃ qͦq
sint ⁊ que ultiones secute sint.
absq eo qͦd om̃s ad peccandũ ge¬
neralit̾ ꝓni st̃. atq ideo singil¬
latim corripiunt᷑ expediam.¬

Expanded text:
adhuc in provectu posita, horum ipadhuc in provectu posita, horum ipsorum, quibus haec respondere cogimur, insectatione mordentur, septimo libello, si tamen adjuvante Domino suffecerim, comprehendam: ut quoniam ab initio et peccare homines, et puniri propter peccata non tacui, nunc quoque, sint et quae ultiones secutae sint, absque eo quod omnes ad peccandum generaliter proni sunt atque ideo singillatim corripiuntur, expediam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ⁊ romano censui statim asscͥꝑtꝰ
ut natꝰ ẽ. Hec ẽ pͥma illa clarissi¬
maq ꝓfessio. que cesarẽ om̃iũ pͥn¬
cipem. romanosq rerũ dños singil¬
latim cunctoꝵ hominũ edita as-¬
scͥptioe signauit. in qͦ se ⁊ ipse qͥ
cunctos homines fecit. inueniri
hominẽ. ase̾biq int̾ homines uo¬
luit. qͦd penitꝰ nũꝗͣ ab orbe ꝯdito
atq ab exordio gñis humani in
hc̃ mundũ ne babylonio qͥdẽ uel
macedonico ut ñ dicã minori cuiꝗͣ
regno concessũ fuit. Nec dubiũ
q̃m om̃iũ cognitioni fidĩ inspectioiq
in hc̃ rerũ apicẽ ꝓuexerit cuiꝰ
potentissime uoluit eẽ cũ uenit
aicendus utiq cuiis romanꝰ censꝰ
ꝓfessioe romani. Quãobrẽ qr ad
hẽ mundũ pͥmũ aduentu suo il¬
lustrauit. regnũq cesari tͣnqͥllis-¬
simũ dedit. Hc̃ qͦq sextũ libel¬
lũ hoc fine ꝯcluserim. ut g̾mi-¬
nantia tp̃ra xp̃iana magisq int̾
repͥmentũ manꝰ crescentia. ⁊ qͥ

Expanded text:
Christus, Romano censui statim adscriptus at natus est. haec est prima illa clarissimaque professio, quae Caesarem omnium principem Romanosque rerum dominos singillatim cunctorum hominum edita adscriptione signauit, in qua se et ipse, qui cunctos homines fecit, inueniri hominem adscribique inter homines uoluit; quod penitus numquam ab Orbe condito atque ab exordio generis humani in hunc modum ne Babylonio quidem uel Macedonico, ut non dicam minori cuiquam regno concessum fuit. nec dubium, quin omnium cognitioni fidei inspectioniquin hunc rerum apicem prouexerit, cuius potissime uoluit esse cum uenit, dicendus utique cinis Romanus census professione Romani. Quamobrem quia ad  mundum primum adventu suo illustravit, regnumque Caesari tranquillissimum dedit, hunc quoque sextum libellum hoc fine concluserim: ut germinantia tempora Christiana, magisque inter reprimentium manus crescentia, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
deo paruo quodã ⁊ leui
motu hesitasse erga se pa¬
rumper consuetudinẽ uolup¬
tatum indubitatissime cõtes¬
tatus : ut lib̾e conclamaret.
si reciꝑet circum. nicħ ẽẽ sͥ fac¬
tum hoc̃ nicħ egisse rome go¬
thoꝵ enses si concedat᷑ romanis
spectare circenses nͥ forte ut se
hr̾et apud plerosq hoc p̃cipue
tꝑr qui ex longa requie ur par¬
uam obortã sollicitudinẽ in to¬
lerabilẽ laborẽ putant. hasq
clem̃tissimas ammonitões
quib om̃s aliqñ p̃stringi¬
mur alioꝵ punitõib audi¬
tis lectisq preponunt quoᷤ
saltẽ de hoc ipso exitu sodo¬
moꝵ ⁊ gomorreoꝵ moneo
ut disc̾e atq intellig̾e que¬
ant qualit̃ ds̃ peceatores py¬
niuerit. qualit̃ pumire pos¬
sit. qualit̃ puniturꝰ sit. Añ¬
annos urbis condite mille
foroneum reg̾e arguioꝵ ce
par fasios ancipiti spe sine
fructu uictorie gesserunt.
idemq theleises pꝰ paululũ
uello uicti. patͥa ꝓfugi. ig¬
nariq rerum eredentes. qr

Expanded text:
em paruo quodam et leui motu haesitasse erga se parumper consuetudinem uoluptatum indubitatissime contestatus est, ut libere conclamaret, Si reciperet circum, nihil esse sibi factum, hoc est, nihil egisse Romae Gothorum enses, si concedatur Romanis spectare circenses. nisi forte, ut se habet apud plerosque hoc praecipue tempore qui ex longa requie uel paruam obortam sollicitudinem intolerabilem laborem putant, hasce clementissimas admonitiones quibus omnes aliqmur, aliorum punitionibus auditis lectisque praeponunt: quos saltem de hoc ipso exitu Sodomorum et Gomorrhaeorum moneo, ut discere atque intelligere queant, qualiter Deus peccatores punierit, qualiter punire possit qualiter puniturus sit. ante urbem conditam MLXX Foroneum, regem Argiuorum, et Parrhasios ancipiti spe sine fructu uictoriae gesserunt. idemque Telchises post paululum bello uicti, patria profugi ignarique rerum, credentes quia
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssissent. Tres legatos cũ legio¬
nib suis intͣ castra diuisos. tͥbus
eque agminib obruere repen-¬
te moliti. suoꝵ ꝓditioe detecti
sunt. Hos pea carisius bello ex-¬
ceptos. ñ parua eciã romanoꝵ.
clade suꝑauit. pars eoꝵ plio e¬
lapła. lancham confugit. Cumq
milites cͥcumdatã urbẽ incen-¬
dio adoriri pararent. dux pa-¬
carisius & a suis cessationẽ impe¬
tͣuit incendii. & a barbaris uo-¬
luntatẽ deditionis exegit
Studiose enĩ nitebat᷑ integram
atq incolum̃ ciuitatẽ uictorie
sue testem relinquere. Canta¬
brie uictorie h̃c̃ honorẽ cesar
detulit ut t̾c qͦq belli portas
claustro eohib̃i iuberet. Ita t̾e
scđo pꝰ cesarẽ. quarto pꝰ urbẽ
conditã. clausus ẽ ianus. Postħ
elaudius drusuis pͥuignꝰ cesaris
galliam rethiamq sortitus. max¬
imas fortissimasq gentes germa-¬
niȩ armis subegit.

Expanded text:
oppressissent. Tres legatos cum legiooppressissent. Tres legatos cum legionibus suis in tria castra divisos, tribus aeque agminibus obruere repente moliti, suorum proditione detecti sunt. Hos postea Carisius bello exceptos, non parva etiam Romanorum clade superavit. Pars eorum praelio elapsa Lanciam confugit. Cumque milites circumdatam urbem incendio adoriri pararent, dux Carisius et a suis cessationem impetravit incendii, et a barbaris voluntatem deditionis exegit. Studiose enim nitebatur integram atque incolumem civitatem victoriae suae testem relinquere. Cantabricae victoriae hunc honorem Caesar detulit, ut tunc quoque belli portas claustro cohiberi juberet. Ita tunc secundo per Caesarem, quarto post Urbem conditam clausus est Janus. Post hoc Claudius Drusus, privignus Caesaris, Galliam Rhetiamque sortitus, maximas fortissimasque gentes Germaniae, armis subegit.
Abbreviated transcription (Latin):
copias iubet. Cc̃ demũ cantabri
sub menib attice. maximo ꝯg̾ssi
bello ⁊ uicti. in uinniũ montẽ
nat᷑a tutissimũ ꝯfuger̃t. uͥ obsidi¬
onis fame ad extremũ pene con-¬
sũpti st̃. Rachiliũ deinde oppidũ
magna ui ac dui repugnans po¬
stremo captũ ac dirutũ ẽ. Pret̾ea
ultiores gallicie partes que mon¬
tib siluisq consite occeano t̾mi¬
nant᷑. antistius ⁊ firmꝰ legati
magnis gͣuib q bellis ꝑ domuert.
Nã ⁊ medulliũ montẽ minio
flumini ĩminentẽ. in qͦ se mag¬
tum. obsidione cinxert̾. Itaq uͥ
se gens hominũ trux natura &
ferox neq tolerande obsidioni suf¬
ficient̾e. neq suscipiendo bello pa¬
rem intelligit. ad uoluntaria mor¬
tem seruicutis timore concurrit.
Nam se pene om̃s certatim igni.
ferro. ac ueneno necauert. Astu-¬
res uͦ positis castris apud asturã
flum̃. romanos nͥ ꝓditi p̃uentiq
e̾ent. magnis consiliis uiribq

Expanded text:
copias iubet. tunc demum Cantabri copias iubet. tunc demum Cantabri sub moenibus Atticae maximo congressi bello et uicti in Vinnium montem natura tutissimum confugerunt, ubi obsidionis fame ad extremum paene consumpti sunt. Racilium deinde oppidum magna ui ac diu repugnans, postremo captum ac dirutum est. praeterea ulterioris Galletie partes, que montibus siluisque consite Oceano terminantur, Antistius et Firmius legati magnis grauibusque bellis perdomuerunt. Nam et Medullium montem Minio flumini iminentem, in qtum obsidione cinxerunt. Itaque ubi se gens hominum trux natura et ferox, neque tolerandae obsidioni sufficientem, neque suscipiendo bello parem intelligit, ad voluntariam mortem servitutis timore concurrit. Nam se pene omnes certatim igne, ferro, ac veneno necaverunt. Astures vero positis castris apud Asturam flumen, Romanos, nisi proditi praeventique essent, magnis consiliis viribusque
Abbreviated transcription (Latin):
melius ordine ꝓferet᷑. Anno ab¬
ab urbe condita. dec .xxui. imꝑa¬
tore augꝰto cesare sexies ⁊ bis. m̃.
agrippa consul cesar parũ in his¬
pania ꝑ .cc. annos actũ intelligenᷤ
si cantabros atq astures duaᷤ for¬
tissimas hispanie gentes suis uti le-¬
gib sineret. aꝑuit iani portas. atq
in hispanias ipse cũ exercitu ꝓfe-¬
ctus ẽ. Cantabri ⁊ astures galli¬
cie ꝓuincie portio st̃. qua exten¬
tũ pyrenei uigũ haut ꝓcul sed̾o
occeano sub septentͥone deducit᷑.
Hi non solũ ꝓpͥam lib̾tatẽ tueri pa¬
rati. uerũ ⁊ finitimoꝵ p̾ripere
ausi. uacceos ⁊ tugomos. ⁊ tauri¬
gonas assiduis eruptionib ppła-¬
bant᷑. Igit᷑ cesar apud segissamã
castra posuit. tͥb agminib totã
pene amplexus cantabriam dui
fatigato frustra atq in ꝑiełm sepe
deducto exercitu tandẽ ab aqͥta¬
nico sinu ꝑ occeanũ incautis ho¬
stib admoueri classem atq ex poni

Expanded text:
melius ordine proferetur. Anno melius ordine proferetur. Anno ab Vrbe condita DCCXXVI imperatore Augusto Caesare sexies et bis M. Agrippa consulibus Caesar parum in Hispania. per ducentos annos actum intellegens, si Cantabros atque Astures, duas fortissimas Hispaniae gentes, suis uti legibus sineret, aperuit Iani portas atque in Hispanias ipse cum exercitu profectus est. Cantabri et Astures Gallaeciae prouinciae portio sunt, qua extentum Pyrenaei iugum haud procul secundo Oceano sub septentrione deducitur. hi non solum propriam libertatem tueri parati uerum etiam finitimorum praeripere ausi, Vaccaeos et Turmogos et Autrigonas adsiduis eruptionibus populabantur. igitur Caesar apud Segisamam castra posuit, tribus agminibus totam paene amplexus Cantabriam. diu fatigato frustra atque in periculum saepe deducto exercitu, tandem ab Aquitanico sinu per Oceanum incautis hostibus admoneri classem atque exponi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. morti supplicioq dedendos. remit¬
tendaq sub cesare debita pecc̃oꝵ
in ea urbe in qͣ spontaneũ fluxiss
oleum. E uidentissima his qͥ propħa
rũ uoces ñ audiebant. signa in ce-¬
lo. ⁊ in t̾ra ꝓdigia ꝓdidert. Cer¬
cio autẽ cũ urbẽ tͥumphans qͥnto
ꝯsul ingressꝰ ẽ. eo scilicet die quẽ
annos pͥmũ ipse clausit ⁊ clarissi¬
mũ illud augusti nom̃ assumpsit.
Quid fidelius ac ueriꝰ credi aut
cognosci potest ꝯc̾rentib ad tantã
manifestacionẽ pacis nom̃ ⁊ diẽ.
quam hc̃ occulto qͥdem gestoꝵ or¬
dine ad obseqͥum p̃parationis eius
p̃destinatũ fuisse. qͥ eo die qͦ ille
manifestandꝰ mundo pꝰ paululum
erat. ⁊ pacis signũ p̾tulit ⁊ pote¬
statis nom̃ assũpsit: Quid aut̃ in
qͣrto reditu cũ finito cantabrico
bello. pacatisq om̃ib gentib ce¬
sar urbẽ repetiit. ad ꝯtestacionẽ
fĩdĩ quã exꝑmimꝰ actum sit. ipso

Expanded text:
tur, morti supplicioque dedendos, remittur, morti supplicioque dedendos, remittendaque sub Caesare debita peccatorum in ea urbe, in qua spontaneum. fluxisset oleum, euiderum voces non audiebant, signa in coelo, et in terra prodigia prodiderunt. Tertio autem, cum Urbem triumphans quintum consul ingressus est, eo scilicet die, quem annos primum ipse clausit, et clarissimum illud Augusti nomen assumpsit, quid fidelius ac verius credi aut cognosci potest; concurrentibus ad tantam manifestationem. pace nomine die, quam hunc occulto quidem gestorum ordine ad obsequium praeparationis eius praedestinatum fuisse, qui eo die, quo ille manifestandus mundo post paululum erat, et pacis signum praetulit at potestatis nomen adsumpsit ? Quid autem in quarto reditu, cum finito Cantabrico bello. pacatisque omnibus gentibus Caesar Vrbem repetiit, ad contestationem fidei, quam expromimus, actum sit, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
einde cum scd̾o in sycilia
receptis a pompeio & lepi-¬
ones solꝰ imꝑio suo ad tutam̃ or¬
bis t̾rarũ distribuiss ouansq ur¬
bem ingressꝰ om̃ia suꝑiora ppłi
romani debita donanda. littera-¬
rũ eciã monim̃tis abolitis censu-¬
isset. in dieb ipsis fons olei lar-¬
gissimꝰ sicut suꝑiꝰ expressi. de ta-¬
b̾na meritoria ꝑ totũ diẽ fluxit.
Quo signo quid euidentiꝰ quã in
dieb cesaris toto orbe regnantiᷤᷤ fu¬
tura xp̃i natiuitas declarata est.̃
ex qua natufrẽ. uncꝰtꝰ int̾prȩtat᷑.
Itaq cũ eo tp̃r qͦ cesari ꝑpetua tͥbu¬
nicia potestas decreta ẽ. rome fons
olei ꝑ totũ diẽ fluxit sub pͥncipa¬
tu cesaris romanoq imꝑio ꝑ totũ
diẽ hoc ẽ ꝑ om̃e romani tempꝰ in
tab̾na hoc ẽ de hospita largaq ec
cł̃a affluent᷑ atq incessabilit᷑ ꝓces¬
suros restituendosq ꝑ cesarẽ om̃s
seruos. qui tm cognoscerent dñm
suũ. cet̾osq qui sine dño inueniren¬

Expanded text:
einde cum secundo, in Sicilia receptis a Pompeio et Lepiones solus imperio suo ad tutamen orbis terrarum distribuisset, ovansque Urbem ingressus, omnia superiora populi Romani debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis censuisset; in diebus ipsius fons olei largissimus, sicut superius expressi, de taberna meritoria per totum diem fluxit. 443 Quo signo quid evidentius, quam in diebus Caesaris toto orbe regnantis futura Christi nativitas declarata est; in qua natus est, unctus interpretatur. Itaque cum eo tempore quo Caesari perpetua tribunicia potestas decreta est, Romae fons olei per totum diem fluxit: sub principatu Caesaris Romanoque imperio per totum diem, hoc est, per omne Romani tempus imtaberna, hoc est, de hclesia, affiuenter atque incessabiliter processuros restituendosque per Caesarem omnes seruos, qui tamen cognoscerent dominum suum, ceterosque, qui sine domino inueniren
Abbreviated transcription (Latin):
uiso cauis marius. ultima
desꝑatione correptꝰ. ubi a lu¬
cretio obsidebat᷑ ne manus
sino mutua morte concurrit.
Dumq uiolentius ip̃e in con¬
currentiũ manꝰ adegit: cir¬
ca suum uulnꝰ manꝰ ꝑcutien¬
tis hebetauit. Ita eo int̾fecto.
ip̃e leuit̃ uulneratꝰ. ceruices
suo seruo p̾buit. Tarrinacẽ.
uit. Inde p̾neste ꝓfectꝰ oẽs
mariane militie principes
hoc ẽ legatos. questores p̃fecꝰ¬
tos ⁊ tribunos iuissit. eccidi.
õpeius carbonẽ a corsica insu¬
la in egyptũ fuge̾ conantẽ.
in siciliam ad se retͣctũ con¬
pluresq cũ eo socios eiꝰ occidit.
Sẏlla dictator ereatus est. ũ
dñacionis ncrudelitatis li¬
bide honesti p̃cipui ꝙ noĩs¬
reuerentia ⁊ armaret᷑ nue
laretur. Nompeius in africa
transgressus. eruptione cir¬
bello domitiꝰ dux marianus¬
dũ int̃ pͥores pugnat. occi¬
sus est. idemq põpeuis hir¬
tam niunidie regem ꝑsecu¬
tus. fugientem ꝙͣ ab ogude

Expanded text:
viso C. Marius ultima viso C. Marius ultima desperatione correptus, ubi a Lucretio obsidebatur, ne in manus sino mutua morte concurrit. dumque uiolentius ipse in concurrentem manus adigit, circa suum uulnus manum percutientis hebetauit. ita eo interfecto, ipse leuiter uulneratus coruices seruo suo praebuit. Carrinatem uit. inde Praeneste profectus omnes Marianae militiae principes, hoc est legatos quaestores praefectos et tribunos iussit occidi. Pompeius Carbonem a Cossura insula in Aegyptum fugere conantem, in Siciliam ad se retractum conpluresque cum eo socios eius occidit. Sulla dictator creatus est, ut dominationis et crudelitatis libido honesti praecipuique noreverentia et armaretur et velaretur. Pompeius in Africam transgressus, eruptione cirbello Domitidum inter primores pugnat, occisus est. idemque Pompeius Hiertam Numidiae regem persecutes, fugientemque a Bogude
Abbreviated transcription (Latin):
tio.lxxx. hominũ fu̾it. In
quib iiiͬi. consulares erant.
carbo. Mariꝰ. norbanꝰ ⁊ scipio.
⁊int̾ eos sertoriꝰ. tunc maxi¬
me ꝑtimescendus. Item a¬
lia cũ quingentis nomi¬
niliꝰ proposita est. quam
cũ lollius quippe securus ni¬
chilq sͥ conscius legeret. uͥ
suum repente nom̃ effendit.
dũ se trepidus adoꝑto capi-¬
te foro subtͣhit. int̃̾fect᷑ est.
S ne in ipsis quidem tabulis
fides ac finis maloꝵ uideba¬
tur. Namq alios quos proscͥp¬
serant uigulabant. alios aũ
Nec ipsius mortis erat uia sim¬
plex aut una conditio. ut ĩ
nece ciuium. saltem ius hosti¬
um seruaret᷑. qui nichil uie̾¬
tis p̃ter uitam exigunt. Mar¬
cum marium siquidem de
capͥli casa extractum uinciri
sylla uissit. ductũq tͣns ti¬
berim ad lutatioꝵ sepulc̾rũ
effosis ocłis. menbrisq mi¬
nutatim desectis uel &̃ frac¬
tis trucidari. Post hẽ .p̃. le¬
terius senator. ⁊ uenuleiꝰ tei¬
uiuiri occisi marei marii
caput p̃neste missum. Qͦ¬

Expanded text:
toginta hominum fuit, in quibus quattuor consulares erant Carbo Marius Norbanus et Scipio et inter eos Sertorius tunc maxime pertimescendus. item alia oum quingentis nominibus proposita est, quam cum Lollius, quippe securus nihilque sibi conscius. legeret, ubi suum repente nomen offendit, dum se trepidus adoperto capite. foro subtrahit, interfectus est. sed ne in ipsis quidem tabulis fides ac finis malorum uidebatur. namque alios quos proscripserant iugulabant, alios autem nec ipsius mortis erat nia simplex aut una condicio, ut in nece ciuium saltem ius hostium seruaretur, qui nihil a uictis praeter uitam exigunt. M. Manum siquidem de caprili casa extractum uinciri Sulla iussit ductumque trans Tiberim ad Lutatiorum sepulchrum effossis oculis membrisque minutatim desectis uel etiam fractis trucidari. post hunc P. Laetorius senator et Venuleius triumuir occisi. M. Marii caput P
Abbreviated transcription (Latin):
ueste corripuit. ⁊ ne sͥ quid̃e
diis subuenientib. ignẽ illũ
qui ȩt̃nus putabat᷑ temꝑalis
ignis opp̃ssit. Uñ ⁊̃ metellꝰ dr̃
arsuros deos eripit. uix bͣchi¬
o semiustulatꝰ aufugit.I. sẽ¬
ꝓnio gracco . G̃. ualerio. flac¬
eone ꝯsulib. eũ faliseis bella¬
milia faliscoꝵ interfecta st̃.¬

Expanded text:
Vestae corripuit. Et ne sibi quidem diis subvenientibus, ignem illum, qui aeternus putabatur, temporarius ignis oppressi: unde etiam Metellus, dum arsuros deos eripit, vix brachio semiustulatus aufugit. Ti. Sempronio Graccho, P. Valerio Faltone consulibus, cum Faliscis bellandecim millia Faliscorum interfecta s
Abbreviated transcription (Latin):
odem ãno galli ci̾alpini
noui extitere hostes adu̾¬
sum quos uaria sorte bellatũ ẽ.
Nam in pͥmo ꝯflictu uario con¬
sule tͥa milia qͥngenti cecidere
S ob pͥorẽ elade tͥumplꝰ ꝯsuli de¬
negatꝰ : T manilio torquato
atilio bubuleo ꝯsulib sardini¬
a insula rebellauit auetorib
pęnis. Uñ mox sardi subacti ⁊
opp̃ssi st̃. Carthaginiensibꝰ aũ
iuolatorib pacis qũa ipsi popõ¬
cissent inferri bellũ dectũ ẽ.
contͣ carthaginienses pac̃ẽ sup¬
plicit̃ poposcert̃. Et cum bis
N ouissime hannonis minimi
hõis int̾ legatos orõe meruer̃t.
Hoc anno porta iam gemini
clausa ÷. qr nusqͣ eõdẽ anno
bellũ erat. qd̃ sub numa solũ
pompilio rege ꝓuen̾at. Hic
demum nobis tacendũ ÷. &
mitti expedit. ne obtrecta¬
¶ tores
dierum uite suȩ ad insul¬
tandum potiꝰ sͥ hoc strepi¬
tu suscitemꝰ. Ecce portę ia¬
ni clause fuert᷑. foris bellũ
romanoꝵ ñ fuit. omnẽ so¬
bolẽ suam in gͥmio ꝯqͥescen¬

Expanded text:
odem anno Galli Cisalpini noui exstitere hostes. aduersum quos uaria sorte bellatum est; nam in primo conflictu Valerio consule tria milia quingenti cecidere sed ob priorem cladem triumphus consuli denegatus est. T. Manlio Torquato C. Atilio Bubuloo consulibus Sardinia insula rebellauit auctoribus Poenis. unde mox Sardi subacti et oppressi sunt; Carthaginiensibus autem uiolatoribus pacis, quam ipsi poposcissent, inferri bellum decretum est. contra Carthaginienses pacem suppliciter poposcerunt et cum bis mpetrarent, nouissime Hannonis, minimi hominis inter legatos , oratione meruerunt. hoc anno porta Iani Gemini clausa est, quia nusquam eodem anno bellum erat; quod sub Numa solum Pompilio rege prouenerat Hio demum nobis tacendum est emitti expedit, ne obtrectatores dierum uitae suae ad insultandum potius sibi hoc strepitu suscitemus. ecce portae Iani clausae fuerunt, foris bellum Romanorum non fuit, omnem subolem suam in gremio suo conquiescen
Abbreviated transcription (Latin):
u gurthe numidiaꝵ
regi bellum ꝯsensu ppłi ro¬
mani senatꝰ indix̃. S ego
de iugurta ordinis tantr̃
loco ⁊ causa commemora¬
tionis buit̃ ꝑstrinxerim
qi ut de natura eiꝰ uaria
atq intolabili. ita ⁊ de re¬
bus tam dolose ꝗͣ. strenue
gestis ꝓpt̃ optimam scͥptoꝵ
luculentiam satis suffici¬
ens ap̃ om̃s noticia ÷ Igit᷑
iugurta micipse numida¬
rũ regis adoptiu. heres¬
q int̾ naturales eiꝰ filios
factꝰ pͥmum coheredes su¬
os. id ÷ hiensałe occidit. ad¬
herbalẽ bello uictũ. affrica
expulit. Calpurnium deinoe
ꝯsulẽ adu̾sum se missum pe¬
eunia corrupit. atq ad tur¬
pissimas ꝯditões pacis addi¬
xit. Pret̾ea cũ romã ipse ue¬
nisset. eum omnib pecunia
aut corruptis. aut ad temp¬
tatis seditiones dissensiones¬
q ꝑmiscuit. Qũã eum igͥd̃e

Expanded text:
ugurthae Numidarum regi bellum consensu populi Romani senatus indixit. Sed ego de Iugurtha ordinis tantum loco et causa commemorationis breuiter perstrinxerim, quia ut de natura eius uaria atque intolerabili ita et de rebus tam dolose quam strenue gestis propter opimam scriptorum. luculentiam satis sufficiens apud omnes notitia est. Igitur Iugurtha, Micipsae Numidarum regis adoptiuns heresque inter naturales eius filios factus, primum coheredes suos, id est Hiempsalem occidit, Adherbalem bello uictum Africa expulit. Calpurnium deinde consulem aduersum se missum pecunia corrupit atque ad turpissimas condiciones pacis adduxit. praeterea cum Romam ipse uenisset, omnibus pecunia aut corruptis aut adtemptatis seditiones dissensionesque permiscuit ; quam cum egre
Abbreviated transcription (Latin):
lib negaretur hospieiũ. õs
se argos ac thebas contulert̃.
uͥ ita hospitalitatis obsequio
foti st̃. ut ñ sol.um dolorem
amissȩ patͥȩ lenirent. uerũ
eciã spem recuꝑandȩ medi¬
tarent᷑. Erat int̾ exules tͣ¬
sibolus uir streniuis. ⁊ ge¬
neris nobilitate int̾ suos
clarꝰ. qui auetor auden¬
di pro patria fuit. Itaq
castellum sylen attieoꝵ fini¬
um collecti exules capiunt.
multaꝵq eiuitatũ opibus
adiuti uires capessunt. qͥb
lysias qͦ siracusanꝰ orator. qͣsi
in auxihũ urb̃ q̃ ẽet patͥa
commnunis eloq̃ntiȩ qͥngen¬
tos milites cũ stipendus suiꝰ

Expanded text:
libus negaretur hospitium, omnes libus negaretur hospitium, omnes se Argos ac Thebas contulerunt: ubi ita hospitalitatis obsequio foti sunt, ut non solum dolorem amissae patriae lenirent, uerum etiam spem recuperandae meditarentur. erat inter exules Thrasybulus, uir strenuus et generis nobilitate inter suos clarus: qui auctor audendi pro patria fuit. itaque castellum Fylen Atticorum flnium collecti exules capiunt multarumque ciuitatum opibus adiuti uires capessunt: quibus Lysias quoque Syracusanus orator quasi in auxilium urbis, quae esset patria communis eloquentiae, quingent
Abbreviated transcription (Latin):
i portꝰ ducentia in urbem
munimina u̾terent᷑. naues¬
inde si rectores sͥ .xxx. lectos
susciꝑent. huie conditioni
addiẽtis .⁊ suecunbentib la¬
cedemonii lisandrũ ad cõ¬
ponendas in urbe parendi
leges ꝯstituert̃. Insignis hie
annꝰ ⁊ expugnatõe athenaꝵ
⁊ morte darii ꝑsaꝵ regis. ⁊ exi¬
lio dionisii siciliȩ tyranni fu¬
it. Igit᷑ .xxx. rectores atheni¬
ensib ordinati .xxx. tyranni
exoriunt᷑ qui pͥmoͤ tͥb milib
satellitũ stipant. mox ⁊̃ septĩ¬
genta milia milites uictoris
excitꝰ lat̾ib suis circũponũt.
cedem omnium passim futu¬
ram occiso aleibiade auspicãt᷑
qui fugiens in itin̾e. elausus
cubieulo uiuus incensus est.
Quo int̃fecto qͣsi sublato ulto¬
re. seci miserȩ urb̃ reliquias
cedib rapinisq exhauriunt.
i ħ displic̾e sensert̃ in exẽplũ
timorẽq reliquoꝵ trucidãt.
Itaq om̃s passim ex urbe dif̃¬
fugiunt. s int̾dictu lacede¬
monioꝵ cũ ꝑ totã g̾eiã exu¬

Expanded text:
i portus ducentia in urbem munimina uerterentur nauesinde si rectores sibi triginta lectos susciperent. huic condicioni addictis et succumbentibus Lacedaemonii Lysandrum ad conponendas in urbe parendi leges constituerunt. insignis hic annus et expugnatione Athenarum et morte Darii Persarum regis et exilio Dionysii Siciliae tyranni fuit. igitur triginta rectores Atheniensibus ordinati triginta tyranni exoriuntur: qui primo se tribus milibus satellitum stipant, mox etiam septingentos milites uictoris exercitus lateribus suis circumponunt. caedem omnium passim futuram occiso Alcibiade auspicantur, qui fugiens, in itinere clausus cubiculo, uiuus. incensus est. quo interfecto quasi sublato ultore seouri miseras urbis reliquias caedibus rapinisque exhauriunt. haec displicere senserunt, in exemplum timoremque reliquorum trucidant. itaque omnes passim ex urbe diffugiunt, sed interdictu Lacedaemoniorum cum per totam Graeciam exu
Abbreviated transcription (Latin):
sidiis ueluti pacis uictimȩ
trucidant᷑. Ita reuocati in
unũ. pꝰ in ex plebiles magnoꝵ
lae̾mas gaudioꝵ. ħ prima
fundamina recuꝑatȩ lib̾ta¬
tis instaurant ꝓposita iu¬
ris iurandi contestatione
uti discordiȩ animositates¬
q pret̾itę in obliuionẽ ꝑꝓe¬
tuam atq in mortale silen¬
trum deducant᷑. Qd̃ pacti¬
onis genꝰ qͣsi nouam uite
institutionẽ. nouãq feli¬
citatẽ status sui informan¬
tes amnestiam uocauert̃.
id÷ abolitionẽ maloꝵ. Sa¬
pientissima atheniensiũ
p̃sertim pꝰ tanta miseriaꝵ
docum̃ta ꝓuisio si qͦ pacto
res humane manente con¬
sensu hominũ ita ut ordi¬
nant᷑ uałent. s ad eo hoc i¬
de placitum int̾ ipsa bene
placiti u̾ba corruptum est
ut uix int̾cedente biennio
soerates ille clarissimꝰ phy¬
losophoꝵ ad actꝰ malis. ue
idem athenienses adepta
sͥ penitꝰ lib̾tate sub phylip¬
yo macedonũ rege ẜuierĩt.

Expanded text:
sidiis ueluti pacis uictimae sidiis ueluti pacis uictimae trucidantur: ita reuocati in unum, post inexplebiles magnorum lacrimas gaudiorum haec prima fundamina recuperatae libertatis instaurant proposita iuris iurandi contestatione, uti discordiae animositatesque praeteritae in obliuionem perpetuam atque immortale silentium deducantur. quod pactionis genus quasi nouam uitae institutionem nouamque felicitatem status sui informantes amnestiam uocauerunt, id est abolitionem malorum. sapientissima Atheniensium, praesertim post tanta miseriarum documenta, prouisio: si quo pacto res humanae manente consensu hominum ita ut ordinantur ualerent: sed adeo hoc idem placitum inter ipsa paene placiti uerba corruptum est, ut uix intercedente biennio Socrates ille clarissimus philosophorum adactus malis ueneidem Athenienses adempta sibi penitus libertate sub Philippo Macedonum rege seruierint.
Abbreviated transcription (Latin):
ti tyranni ^ urbẽ refugert̃
om̃sq qͦs ex attheniensib
prius sͥ satellites elegerant
tẽ suspectos ꝓditõis urbis
cedemonia auxiliis. rursus
in bellũ ruunt. uͥ duo seuis¬
simi omnium tyrãnoꝵ lon¬
ge trucidantur. cȩt̾os uictoᷤ
⁊ in fugam u̾sos. tͣnsibubiᷤ
ubi uł maxime achinienses
intellegit. clamore ẽsequit᷑
orõe retinet. p̃cib ligat.
ꝓponens añ ocłõs eoꝵ quos
fug̾e uł ad quos refugere
bellum ẽe susceptũ. qͥnpotiꝰ
om̃s qui se memin̾int esse
athenienses. sequi oportere
atheniensium lib̾tatis ulto¬
res. Itaq ħ adhortatio tã¬
tum apud eos ualuit. ut
mox reu̾sr in eiuitatẽ. ty¬
rannos arce deced̾e. atq ele¬
usinã emigͥre compuħnt.
qui postqͣ. in societatẽ urb̾
ciues suos eatenꝰ exules rece¬
ꝑunt. tyrannos in bellum
emulatõe suscitant ꝙꝰ liber¬
tas alioꝵ qͣsi ipsoꝵ seruitꝰ
uidebat᷑. Tune indicta pug¬
na cum priꝰ qͣsi ad colloqͥũ
ꝯuenirent. circunuenti in¬

Expanded text:
nni in urbem refugerunt omnesque, quos ex Atheniensibus prius sibi satellites legerant, tunc suspectos proditionis, urbis cedaemona auxiliis rursus. in bellum ruunt. ubi duo saeuissimi omnium longe tyrannorum trucidantur. ceteros uictos et in fugam uersos Thrasybulus ubi uel maxime Athenienses esse intellegit, clamore consequitur, oratione retinet, precibus ligat, proponens ante oculos eorum, quos fugere uel ad quos refugere bellum esse susceptum. quin potius omnes, qui se meminerint esse Athenienses, sequi oportere Atheniensium libertatis ultores. itaque haec adhortatio tantum apud illos ualuit, ut mox reuersi in ciuitatem tyrannos arce decedere atque Eleusinam emigrare conpulerint. qui postquam in societatem urbis ciues suos, eatenus exules, receperunt, tyrannos in bellum aemulatione suscitant, quibus libertas aliorum quasi ipsorum seruitus uidebatur. tunc indicta pugna cum prius quasi ad conloquium conuenirent, circumuenti in
Abbreviated transcription (Latin):
ueuosᷤ maximã ⁊ ferocissimã
gentẽ quoꝵ ẽẽ centũ pa-¬
gos ⁊ ppłos multi ꝓdide.
totaq germaniã aduentu suo ter¬
ret. mox in galliã rescisso ponte ẽ¬
scendit. Inde ad morinos uenit. un

Expanded text:
ebos maximam et ferocissimam gentem, quorum esse centum pagos et populos multi prodidere, totamque Germaniam aduentu suo terret; mox in Galliam rescisso ponte concedit. inde ad Morinos uenit, un
Abbreviated transcription (Latin):
feda. miseriis continentissima
q̃ ⁊ m̾ito possunt horr̾e qr fue¬
runt. ⁊ necessario debent roga¬
re debent ne sint. Cum sane
rogare solum dm̃ qui ⁊ tẽ oceri¬
mem hystoriis ꝓferuntur.
piade aũ sexta. q̃ qͥnto demũ
anno.uiͬ. in medio expletis
apud helidẽ gͥeie eiuitatẽ ago¬
ne ⁊ ludis exercerr solet.¬
Ubi urbs roma in italia con

Expanded text:
foeda, miseriis continuatissima, foeda, miseriis continuatissima, quae et merito possunt horrere, quia fuerunt, et necessario debent rogare, ne sint: eum sane rogare solum Deum, qui et tunc occulnem historiis, proferentur. piade aanno, quatuor in medio expletis, apud Elidem, Graeciae civitatem, agone et ludis exerceri solet, urbs Roma in Italia
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Itaq ħ ob hoc p̃cipue cõ¬
memoranda putaui eredidi.
ut tanto archano ineffabilũ
iudicioꝵ dei ex parte patefae
murant unum dm̃ disposu¬
isse tꝑra. nin pͥncipio babylo¬
niiẜu in fine romanis. ulius
misere uiuimus. intemꝑanti¬
e nr̃e. Ecce simił babyloniȩ
ortus ⁊ rome. simił potentia
simił magnitudo. similia
tꝑra. similia bona. similia
mala. tñ ñ simił exitꝰ. simił¬
ue defectꝰ. Illa enim regnũ
amisit. ħ recinet. Illa int̾fec¬
tione regis orbata: ħ incolu¬
mi imꝑatore secura ẽ. Et hoc
quare: qm̃ ibi in rege libidi¬
num turpitudo punita. hic
xͥane religionis continentis¬
sima equitas cum rege serua¬
ta ẽ. Ibi absq religionis reu̾en¬
tia auiditatẽ uoluptatis li¬
centia furoris impleuit. Hie:
ꝓpt̃ desinant religionẽ lac̾are
.i lacessere patientiam dei. ꝓpt̃
tum habeant. si aliqñ desistãt
recolant sane mecũ maioꝵ su¬
oꝵ tꝑra bellis inquietissima sce¬
lerib exeẽbilia. dissensionibus

Expanded text:
sit. Itaque haec ob hoc praecipue commemoranda credidi, ut tanto arcano ineffabilium iudiciorum Dei ex parte patefactmurant, unum Deum disposuisse tempora et in principio Babyloniis et in fine Romanis, illius misere uiuimus, intemperantiae nostrae. ecce similis Babyloniae ortus et Romae, similis potentia, similis magnitudo, similia tempora, similia bona, similia mala; tamen non similis exitus similisue defectus. illa enim regnum amisit, haec retinet; illa interfectione regis orbata, haec incolumi imperatore secura est et hoc quare? quoniam ibi in rege libidinum turpitudo punita, hic Christianae religionis continentissima aequitas in rege seruata est; ibi absque religionis reuerentia auiditatem uoluptatis licentia furoris impleuit, hic et propter desinant religionem lacerare et lacessere patientiam Dei propter tum habeant, si aliquando desistant. recolant sane mecum maiorum suorum tempora, bellis inquietissima, sceleribus exsecrabilia, dissensionibus
Abbreviated transcription (Latin):
effulsisse. ae tres lunas distã¬
tib celi regionib uisas ap¬
paruisse. T unc qͦ magno
t̃remotu charia ⁊ rhodus
insulȩ cͤoncussȩ sunt. ut la¬
bentib uulgo tectis ingẽs
qͦ ille colossus rueret. Eodẽ
anno flaminius consul con¬
temptis auspieiis quibꝰ pug¬
nare ꝓhibebat᷑ adu̾sũ gallos
conflixit ⁊ uieit. In quo
P ost hoc eladiꝰ consul gesta¬
bi cẽ ipse uir domarũ regẽ
in pͥmam aciem ꝓgͥssus oeci¬
dit. ⁊ int̃ multa in subriũ¬
quos ad deditionẽ coegerat
oppida mediolanium quoq
urbẽ florentissimam cepit.
Dem̃ histri noui hostes exei¬
tati sunt. quos corneliꝰ. mi¬
nutiꝰq ꝯsules. multo quidem
romanoꝵ sanguine subegert̃.
Et mergit hie paululum an¬
tiquus ille romanoꝵ imꝓbe
laudis cẽ de parricidus appeti¬
tus. Nam fabius censorius
fabium brutionẽ fihum suũ
furti insimulatũ int̾feẽ. dig
eidio plectendum duc̾et qd̾ ne
leges quidẽ nͥ multa pecunie

Expanded text:
effulsisse, ac tres lunas distaneffulsisse, ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse. Tunc quoque magno terraemotu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut labentibus vulgo tectis, ingens quoque ille colossus 251 rueret. Eodem anno Flaminius cos., contemptis auspiciis quibus pugnare prohibebatur, adversum Gallos conflixit, et vicit. In quo Post hoc Claudibi etiam ipse Judomarum regem in primam aciem progressus occidit, et inter multa Insubriuquos ad deditionem coegerat oppida, Mediolanum quoque, urbem florentissimam, cepit. Deinde Istri, novi hostes, excitati sunt, quos Cornelius Minutiusque consules, multo quidem Romanorum sanguine, subegerunt. Emergit hic paululum antiquus ille Romanorum improbae laudis etiam de parricidiis appetitus. Nam Fabius Censorius Fabium Buteonem, filium suum, furti insimulatum interfecit, di vel parricidio plectendum duceret, quod ne leges quidem nisi mulcta pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
isse referunt᷑. siẽ fabuis hysto¬
ricꝰ qui eidẽ bello int̾fuit. scͥꝑsit.
Ex quib romanoꝵ. ⁊ cãpa¬
multitudo socioꝵ ingens fy¬
it. Cominisso pͣlio ap̃ arretiũ
ta milia romanoꝵ. nec saltĩ
tanta qͣnta eos t̾rere debuit.
cesa sui parte fugert̃. Nam
tria milla eoꝵ t̾c int̾fecta hy¬
storiei tͣdunt. Qd iõ ignomi¬
niosiꝰ turpiꝰq ẽ tam p̾aueis
amissis tanta agmina diffu
citu romanoꝵ erederet nu¬
merũ istum fuisse saltẽ ñ¬
dico fugisse: Post ħ scđm eỹ
gallis pͣlium gestũ ÷. in qyo
cidata sunt. Sequenti anno
manliꝰ torquatꝰ. ⁊ fuluiꝰ flac¬
cus ꝯsules primi trans padr̃
fortissimas romanas duxere
legiones. Pugnatum ⁊ ibi
dira miseram urbẽ t̾ruere
ꝑdigia. Miseram inꝙͣ. q̃ hine
fremitu hostium. inde neqͥ¬
cia demonũ t̾rebat᷑. Namq
in piceno flum̃ sanguine ef¬
fluxit. ⁊ ap̃ tuscos celũ ard̾e
no noc te multã luc̃ẽ elaram

Expanded text:
isse referuntur, sicut Fabius histoisse referuntur, sicut Fabius historicus, qui huic bello interfuit, scripsit. Ex quibus Romanorum et Campamultitudo sociorum fuit. Commisso praelio apud Aretium ta milia Romanorum, nec saltem tanta quanta eos terrere debuit, caesa sui parte fugerunt: nam tria milia. eorum tunc interfecta historici tradunt. quod ideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis tanta agmina diffugercitu Romanorum crederet numerum istum fuisse saltedico fugisse? Post haec secundum cum Gallis praelium gestum est, in quo cidata sunt. Sequenti anno Manlius Torquatus et Fulvius Flaccus consules primi trans Padum um Romanas duxere legiones. Pugnatum est ibi dira miseram Urbem terruere prodigia. Miseram utique, quae hinc fremitu hostium, inde nequitia daemonum terrebatur, namque in Piceno flumen sanguine effluxit, et apud Tuscos coelum ardere ni nocte multa lucem claram
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯciliandũ sͥ fauore paganoꝵ. re¬
stituciõe tẽploꝵ & eu̾sione eccłarũ
ĩbuturũ se regni pͥmordia minaba¬
tur. pauci eũ hisdem satelliteᷤ tan¬
tarũ molicionũ puniti sc̃. Ita mini
⁊ iundicate. Itaq pꝰ hec tanta uy¬
gm̃ita blasphemiarũ. nullãq pe¬
nitencĩa ultuna illa diuq suspen

Expanded text:
ad conciliandum sibi fauorem paganorum read conciliandum sibi fauorem paganorum restitutione templorum et euersione ecclesiarum inbuturum se regni primordia minabatur, paucique cum isdem satellites tantarum molitionum puniti sunt. ita minimet uindicatae. Itaque post haec tanta augmenta blasphemiarum nullamque paenitentiam u
Abbreviated transcription (Latin):
substituere nitebat᷑. Quãobrẽ ala¬
ricũ cunctãq gothoꝵ gent̃e ꝓpace
optima ⁊ qͥb cũiq sedib supplicit̃ ac
simplicĩt orantẽ. occulto federe fo¬
copia negata. ad t̾rendam terend̃a¬
q r̃ẽ publicã reseruauit. Preterea
gentes alias copiis uiribꝰq intole¬
rabiles. qͥb nẽ galliarũ hispania¬
rũq ꝓuntie p̃munt᷑. hoc ẽ a lano¬
rũ. sueuoꝵ. uuandaloꝵ ipsoq si¬
mul motu inpulsoꝵ burgundioꝵ
ultro in arma sollicitans. det̾so se¬
mel romani nominis metu susci¬
tauit eas uitum ripas reni q̃tere
sub hac necessitatis cͥcũstantia. qͥa ⁊
extorquere imꝑiũ gño poss in filiũ.
& barbare gentes tam facile cõpͥmi
quã cõmou̾i ualerent. Itaq uͥ ho¬
norio imꝑatori exercitiuq romano
hec tantoꝵ scelerũ scehna patefac-¬
ta ẽ. cõmoto iustissue exereitu. oc¬
cisus ẽ stilico. qͥ ut unũ puerũ pur¬
purã idueret. tociꝰ gñis humani
sangͥnem dedit. Occisus eueheriꝰ qͥ

Expanded text:
substituere nitebatur. quamobrem Alaricum cunctamque Gothorum gentem, pro pace optima et quibuscumque sedibus suppliciter ac simpliciter orantem, occulto foedere focopia negata, ad terendam terrendamque rempublicam reseruauit. praeterea gentes alias copiis uiribusque intolerabiles, quibus nunc Galliarum Hispaniarumque prouinciae premuntur, hoc est Alanorum Sueborum Vandalorum ipsoque simul motu inpulsorum Burgundionum, ultro in arma sollicitans, deterso semel Romani nominis metu suscitauit. eas interim ripas Rheni quatere sub hac necessitatis circumstantia, quia et extorquere imperium genero posset in filium et barbarae gentes tam facile comprimi quam commoueri ualerent. itaque ubi imperatori Honorio exercituique Romano haec tantorum scelerum scaena patefacta est, commoto iustissime exercitu occisus est Stilico, qui ut unum puerum purpura indueret, totius generis humani sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
unt. O acedones totiens a se
uictis hostib animosi ꝑ se
nͥ uincant mori p̃optanteᷤᷤ.
Raro in ullo p̾lio tantũ san¬
guinis fusum ẽ. S cũ da¬
rius cum uinei suos uidere
mori in bello paratꝰ ꝑ suasu
suoꝵ fug̾e compulsus est.
Hoc p̃lio asie uires. ⁊ regna
cecidert̃ totꝰq oriens in po¬
testatẽ macedonici cessit
imꝑii. atq ita attrita ẽ in
hoc bello ꝑsaꝵ omĩs fiduei¬
a ut pꝰ hoc nullus rebella¬
seruitutis acceꝑint.

Expanded text:
unt : Macedones totiens a se uictis hostibus animosi, Persae nisi uincant mori praeoptantes. raro in ullo proelio tantum sanguinis fusum est. sed Darius cum uinci suos uideret, mori in bello paratus persuasu suorum fugere conpulsus est. hoc proelio Asiae uires et regna ceciderunt totusque Oriens in potestatem Macedonici cessit imperii atque ita attrita est in hoc bello Persarum omnis fiducia, ut post hoc nullus rebellaseruitutis acceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
Seuta cẽ q̃ elephanti corio
extento atq durato ha¬
bilia. ⁊ tuta gestabant.
euiꝰ ea natura ÷ ut accep¬
tum hymbrẽ
tamꝗͣ. spongia e¬
bibat. ac ꝑ hoc intractabile
repentino pond̾e fiat. qr eir¬
cunferri non pot̾ant. defẽ¬
dere nequiuert̃. Ita ex in¬
sꝑato conturbatis destitu¬
tisq mauris. ac numidis.
boccus ⁊ iugurta fugert̃
Post hoc .xe. milia armatoꝵ
nouissimo bello ab hisdẽ re¬
usq usq ad int̾nitionem
referunt᷑. Ex eo boecꝰ spem

Expanded text:
Scuta etiam, quae elephanti corio Scuta etiam, quae elephanti corio extento, atque durato habilia, et tuta gestabant, cujus ea natura est, ut acceptum imbrem tanquam spongia ebibat, ac per hoc intractabile repentino pondere fiat, quia circumferri non poterant, defendere nequiverunt. Ita ex insperato conturbatis, destitutisque Mauris ac Numidis, Bocchus et Jugurtha fugerunt. Post hoc nonaginta millia armatorum novissimo bello ab iisdem reue usque ad internecionem referunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualebat. eminꝰ enĩ iaculis
repellebat᷑. fug̾e ñ poterañ
undiq enĩ uelocior ad ꝑse¬
qͣndum ȩques incluserãt.
Iam t̃eia dies. ⁊ nullũ un¬
decũq suffragium. dira
undiq mortis facies obici¬
ebat᷑. Tandẽ mariꝰ consul
forti desꝑatõe spei uiã fec̃
uniu̾so sĩmul agmine pro¬
rupit. euallo. campoq se¬
se simul ⁊ p̃lio dedit. &. eũ
it̾m circunfusi hostes ñ
solum agminis extrema
lamiarent. uerumetiam
media excussis ꝓeul telis
ced̾ent. turbatosq roma¬
nos insuꝑ &̃ estꝰ solis. in to¬
lerantia sitis. mortis eir¬
cunstantia usq ad extre¬
mum desꝑatõis defatiga¬
manoꝵ adu̾sus afros tẽ¬
pestatum hymbriumq
suffragrum celo missum
insꝑatȩ salutis fuit. Siqͥ¬
dem repentina pluuia
sicientib romanis ⁊ es¬
tuantib refrignm po¬
tumq p̾buit. Porro aũ
numidis hastia teloꝵ q̃
man intorq̃re sine am̃¬
tis solent. lubrica ac per
hoc mutilia reddidit.

Expanded text:
non ualebat, eminus enim iaculis non ualebat, eminus enim iaculis repellebatur; fugere non poterant, undique enim uelocior ad persequendum eques incluserat. iam tertia dies et nullum undecumque suffragium, dira undique mortis facies obiciebatur: tandem Marius consul forti desperatione spei uiam fecit, uniuerso simul agmine prorupit e uallo campoque sese simul et proelio dedit. et cum iterum circumfusi hostes non solum agminis extrema laniarent, uerum etiam media excussis procul telis caederent turbatosque Romanos insuper etiam aestus solis, intolerantia sitis, mortis circumum desperationis defatigamanorum adversus Afros tempestatum imbriumque suffragium coelo missum insperatae saluti fuit; siquidem repentina pluvia sitientibus Romanis, et aestuantibus refrigerium potumque praebuit. Porro autem Numidis hastilia telorum, quae manu intorquere sine amentis solent, lubrica ac per hoc inutilia reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ masinisse regiam adu̾sũ
romanos exƿugnationẽ eiꝰ
parantes .lx. milib equitũ
instructꝰ occurrit. Numꝗͣ.
ulla romano militi tumul¬
tusior pugna. ⁊ t̃ribilior fy¬
it. adeo ut discursu ⁊ fre¬
mitu eireuneur santium
⁊ impetentium equitum
suscitatꝰ puluis cęlũ obtex¬
uerit diem ademerit . noc¬
tem łob dux̾it. Tantꝰ aũ &
teloꝵ nimbꝰ ingruerit. ut
nulla pars corꝑis ab ictu tr¬
ta e̾et. quippe quib ⁊ uisus
ad ꝓspiciendum impedim̃¬
to caliginis. ⁊ expeditio ad
cauendum comp̃ssõe mul¬
titudinis deerat. Nec labo¬
rabat eque maurꝰ ⁊ numi¬
da ut bñ collatum hostem
oportuno teli impetu ri¬
maret᷑. s potiꝰ in incertum
pila mittebant. certi qd̃ ui¬
nera inc̾ta ñ e̾e̾nt. Ita coacti
in unũ romani pedites den¬
sabant᷑. Int̃ capedinẽ tanti
ꝑicłi nox int̃ueniens dedit.
Eadẽ post̾a die. ⁊ belli ⁊ ꝑi-¬
culi acies erumꝑe in hostẽ
qͣmuis stricto miles gladio

Expanded text:
quam, Masinissae regiam, aduersum quam, Masinissae regiam, aduersum Romanos expugnationem eius parantes sexaginta milibus equitum instructus occurrit. numquam ulla Romano militi tumultuosior pugna et terribilior fuit, adeo ut discursu et fremitu circumcursantium et impetentium equitum suscitatus puluis caelum subtexuerit, diem ademerit noctemque obduxerit, tantus autem telorum nimbus ingruerit, ut nulla pars corporis ab ictu tuta esset, quippe quibus et uisus ad prospiciendum impedimento caliginis et. expeditio ad cauendum compressione multitudinis deerat. nec laborabat eques Maurus ac Numida, ut bene conlocatum hostem opportuno teli impetu rimaretur, sed potius in incertum pila mittebant certi quod uulnera incerta non essent. ita coacti in anum Romani pedites densabantur. intercapedinem tanti periculi nox interueniens dedit. eadem postera die et belli et periculi facies: erumpere in hostem quamuis stricto miles gladio
Abbreviated transcription (Latin):
xl. militum armatoꝵ ex̾ci¬
tui p̃fecerat. ap̃ halamã ur¬
bem thesauris regis ꝯditis
inhiante̾ bello oppressit. Cui
uieto¬
q ignominiosissimum feoꝰ
exegit. uniu̾sam pene affri¬
cam a romanis deficientem
regno suo iunx̃. Postea tam̃
metelli ꝯsuł integͥtate ⁊ dis¬
ciplina eohercitꝰ. dub etiã
p̃lus uictꝰ. uidit p̃sente se. ⁊
uastari numidiam suam. ⁊
ñ posse defendi. a qͦ ad dedi¬
tionẽ coactꝰ. trecentos obsi
ꝑsoluturũ se
ẽẽ spopondit. t̾ria milia
amplius ꝑfugaꝵ reddidit
Ex in cum incertꝰ in pace im¬
ꝓbos ñ ꝓhib̾et excursus . Gͣ.
marii ꝯsuł. ñ minore pene
ꝙͣ. ipse p̃ditꝰ erat. astutia.
romanisq uirib fractꝰ ẽ.
maxime pꝰea ꝗͣ. mariꝰ urbẽ
capsam ab hereule phenice
ut ferunt ꝯditã. regiis tẽ¬
thesauris ꝯfertissimã dolo
circunuenit. ⁊ cep̃. Diffidess
in imm̃sum auctus . ma-¬
rianum ex̾citum eseb̾ri-¬
mis incursionib fatigauit.
Postremo ap̃ cirtã urbẽ anti¬

Expanded text:
 milium armatorum exercitui praefecerat, apud Calamam urbem thesauris regiis conditis inhiantem bello oppressit adque uicto ignominiosissimum foedus exegit. uniuersam paene Africam a Romanis deficientem regno suo iunxit. postea tamen Metelli consulis integritate et disciplina coercitus, duobus etiam proeliis uictus uidit praevastari Numidiam suam, et non posse defendi, ab eo ad deditionem coactus, trecentos obsidrsoluturum se spopondit: tria millia amplius perfugarum reddidit. Exin cum incertus in pace improbos non prohiberet excursus, C. Marii cos., qui non minore pene quam ipse praeditus erat astutia, Romanisque viribus fractus est, maxime postquam Marius urbem Capsam ab Hercule Phoenice, ut ferunt, conditam, regiis thesauris confertissimam, dolo circumvenit, et cepit. Diffidensin immensum auctus Marianum exercitum creberrimis incursionibus fatigauit. postremo apud Cirtam, urbem anti
Abbreviated transcription (Latin):
pente exortꝰ est. ut magna clades
ex eo urbiũ atq agroꝵ secuta nar¬
ret᷑. Codem tp̃r castor mitͥdatis p̃¬
fectis amicis regiis. arcẽ occupaũ.
&̾ quatuor mytͥdatis filios ad p̃si¬
dia romana transmisit. Mttͥdates
accensꝰ ira. in scelera exarsit.
Nam cõplures tc̃ amicos suos. ⁊ ex¬
ipodrã filiũ suũ int̾fecit. eũ an¬
tea iam alio macharã parricidio
trucidass pharnaces alt̃ filiꝰ eiꝰ
exemplo fr̃m t̾ritꝰ exercitũ ad
ꝑsequendũ se missũ sibi concilia¬
uit. & mox adu̾sꝰ patrẽ durit.

Expanded text:
pente exortus est, ut magna clades pente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narretur. eodem tempore Castor Mithridatis prfectis amicis regiis arcem ocoupauit et quattuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mithridates accensus ira in scelera exarsit. nam conplures tunc amicos suos et Exipodram filium suum interfecit, cum antea iam alio Macharem parricidio trucidasset; Pharnaces alter filius eius exemplo fratrum territus exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliauit et mox aduersus p