comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui crucifixus est quęritis. Non ẽ. hic: sur.¬
rexit enĩ sicut dixit. uenite &e uidete locũ
ubi positus erat dominus: et cito euntes
dicite discipłis eius quia surrexit. & ecce
p̃cedit uos in galileã. Ibi eũ uidebitis. ecce

Expanded text:
est, quaeritis; non est hic: surrexit enim, sicut dixit; venite, videte locum ubi positus erat Dominus. Et cito euntes, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce praecedit vos in Galilaeam: ibi eum videbitis. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
hanc confessionẽ dilectissim toto cor¬
de ꝓmentes impia hereticoꝵ uenena
respiute: ut ieiunia ur̃a & elemosine
nullius erroris contagio polluant᷑.
qui ista dependunt qđ oꝑant᷑ intelli-¬
gunt. Nlam dicente dño nisi manduca¬
ueritis carnẽ filiĩ hominis & biberitis
euis sanguinẽ. ñ babebitis uitam in uo¬
sumitur qd̃ fide creditur: & frustra
ab illis añ respondetur a quib cont᷑
id qd̃ accipit᷑ disputatur. Dicente au.¬
tem ꝓpħa. beatus qui intelligit suꝑ
egenum & pauꝑem: ille circa inopes
uestuñtorũ & ciborum laucdabilis di-¬
stributor est. qui se xpm̃ in indigenti¬
b & uestire nouit & pascere. qm̃ ip¬
se ait. quãdui fecistis uni ex fr̃ib me¬
is mͥ fecistis. Uerus itaq d̃s & uerus
homo unus.ẽ. xp̃e. dliues in suis pauꝑ
in nr̃is: dona accipiens & dona diffun¬
dens. particeps mortaliũ & uuifica¬
tor mortuorũ: ut in nomine iħu xpĩ

Expanded text:
Hanc confessionem, dilectissimi, toto corde promentes, impia haereticorum commenta respuite, ut jejunia vestra et eleemosynae nullius erroris contagio polluantur;qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vosumitur quod fide creditur: et frustra ab illis AMEN respondetur, a quibus contra id quod accipitur, disputatur. Dicente autem propheta: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis distributor est, qui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni ex fratribus meis, mihi fecistis . Verus itaque Deus et verus homo, unus est Christus, dives in suis, pauper in nostris, dona accipiens et dona diffundens, particeps mortalium et vivificatio mortuorum: ut in nomine Jesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
cum spũ scõ. idem uerus homo. eẽ. digna¬
tus est. nec conceptu matris uirginis se-¬
unctus a carne nec partu: sie humani-¬
tatem sibi uniens ut d̾s in ea inmitta¬
biliter ꝑ maneret. sic ditatem homini
imꝑtiens ut eũ głificatione ñ consũme¬
ret s augeret. Qui enĩ factus. ẽ. forma
serui forma d̾i. eẽ. ñ amisit: ñ alt̃ cũ
altero s us in utroq est. suillis dis¬

Expanded text:
cum Spiritu sancto, idem verus homo esse dignacum Spiritu sancto, idem verus homo esse dignatus est, nec conceptu Virginis matris est sejunctus a carne nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret; sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est forma servi, forma Dei esse non destitit, nec alter cum altero, sed unus in utroque est: u
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ a cibis s multomagis ab errorib ie¬
uinandum: ut mens nulli carnali uolu¬
ptati dedita. nullius sit captua m̃dacii.
qr sicut in p̃teritis ita etrã in nr̃is dieb ñ
desunt ueritatis iimici qͥ contra catho¬
licam ȩccłiam mouere audeant bella ci¬
uilia: ut in consensti impioꝵ doginatũ
accrescere qͦs a ap̃i corꝑe potuerint sẽ¬
pare. Quid enĩ tam adu̾sat᷑ ꝓpłis. tam
repugnat euangłis. tam deniq est
aplicis rebelle doctrinis: quã in dño
iħu xp̃o ex maria uirgine geuito & se¬
piteruo patri intemꝑalit coȩtño unam
ac singłarem p̃dicare naturã e Altua si
hominis.ẽ. intelligenda. ubi. ẽ. quȩ sal¬
saluat᷑ humanitas: fĩdes autẽ catholica
quȩ omib resistit errorib etiã istas
simul impietates refũtat: clamꝑnans
nestoriũ diuna ab homine diuiclentẽ.
detestans euticen. in diuinis humana ua-¬
cuantem: qm̃ uere d̾i filius d̾s uerus umi¬
tatem & ęqualitatẽ habens cũ patre et

Expanded text:
est a cibis, sed multo magis ab erroribus jejunandum: ut mens nulli carnali dedita voluptati, nullius sit captiva mendacii: quia sicut in praeteritis, 356 ita etiam in nostris diebus non desunt veritatis inimici qui intra catholicam Ecclesiam movere audeant bella civilia, ut in consensum impiorum dogmatum accrescere quos a Christi corpore potuerint separare. Quid enim tam adversatur prophetis, tam repugnat Evangeliis, tam denique est apostolicis rebelle doctrinis, quam in Domino Jesu Christo ex Maria virgine genito, et sempiterno Patri intemporaliter coaeterno, unam ac singularem praedicare naturam? Quia si hominis tantum intelligenda est, ubi est quae salsalvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam istas simul impietates refutat, damnans Nestorium divina ab homine dividentem, detestans Eutychen in divinis humana vacuantem: quoniam veri Dei Filius, Deus verus, unitatem et aequalitatem habens
Abbreviated transcription (Latin):
euotione a fidelium di¬
lectissimi nichil . ẽ. in quo ꝓ¬
uidentia diuina ñ adiuuat.
Siquidẽ exercendis ad scĩ¬
moniã mentib atq corꝑi¬
bus ipsa quoq mundi elem̃ta famiulan¬
tur: dum dicrũ ac m̃siũ distincte uari¬
ata reuolutio quasdã nob paginas apit
p̃ceptoꝵ. ut qđ sacra amnonent instituta:
hoc quodãmͦ loquant᷑ & temꝑa. Unde cũ
septimum m̃sem nob̃ anni recursus attule¬
rit: ñ iguoro obseruantiã urãm ad celebran¬
dumi sollempne ieuuntĩ specialit̃ incita¬
ri. qmĩ exꝑiendo didicistis quantũ hȩc p̃̾¬
ꝑatio & ext̾iora hominũ & int̾iora purifi¬
cet: ut cum a licitis abstinet᷑. facilius
illicitis resistat᷑. Continentiȩ autẽ ratio
dilectissimi: ñ in sola castigatione corpo¬
rum uec in diminutione tantũ habet᷑
escarum. Maiora enĩ uirtutis istius bo¬
na ad illã animi ꝑtinent castitatẽ quȩ
ũ solum carnis concupiscentias cõterit.
s etiã mundanȩ sapientiȩ uana cõtẽp¬

Expanded text:
evotionem fidelium, dilectissimi, nihil est in quo providentia divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contem
Abbreviated transcription (Latin):
clare ueniã qr penes homunẽ ñ est .s
est singłare deitatis insigne: dm se. eẽ.
pectorib inserebat humanis. Probat
hoc phariseicus liuor. Nam cũ dixis¬
set remittunt᷑ tͥ peccata: respondert̃
pharisei. hic blasphemat. Qius potest
peccata dimittere nͥ solus łs: O pha¬
risee qui sciendo nescis. confitendo ne¬
gas. cum testaris impugnas: si ds. ẽ.
qui remittit peccata. cur tͥ xp̃c łs ñ
us mundi ꝑbat᷑ abstulisse peccata: Ecce
inquit ioħs agnus di: qui tollit pecrata
mundi. Ut autẽ possis maiora caꝑe eiꝰ
diuinitatis insignia: audi eu im pectoris
tui penetrasse secreta. aspice eum ad co¬
intellige eum pectoris tui nudare con¬
silia. Et cum uidisset iħe cogitationes

Expanded text:
dare veniam quia penes hominem non est, et dare veniam quia penes hominem non est, et est singulare Deitatis insigne, Deum illum pectoribus ingerebat humanis. Probat hoc Pharisaeus livor: nam cum dixisset: Remittuntur tibi peccata tua. Responderunt Pharisaei: Hic blasphemat; quis enim potest peccata remittere, nisi solus Deus? Pharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testaris impugnas: si Deus est, qui remittit pus mundi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere divinitatis ejus insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum. Aspice eum ad cointellige eum cordis tui nudare consilium. Et cum vidisset, inquit, Jes
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntates. iĩ expectare ignorantiũ fidẽ.
ñ infirmi stulta desicłia ꝑscrutari: s al¬
terius fide subuenire. Et reuera fis qͣn¬
do medicus languentium aut quexit¬
aut respicit uoluntates. cum semꝑ cõ¬
traria desidet. ac requirat infirmus:
ra pocula ingerit & apponit inuitis:
ut curam sani sentiant quã sentire nõ
poterant egrotantes. Et si homo inui-¬
rias despicit. maledicta contempnit. ut
sauciatis manib sponte uitã conferat
& salutem: qͥntomagis. xp̃c medicus
bonitate diuina morbis saucios pec
lentes: Osi uelimus fr̃s osi uelimus õs
mentis nr̃e paralysin ꝑuidere. & ani
rum stratib cerneremus: luceret no
ria nos remedia trahit & ꝑurget inui¬
tos. Fili inquit. remiitunt᷑ tibi pecca¬
ta tua. hȩc dicens: dm se uolebat in¬
telligi. qui ꝑ hominẽ oculis ad huc
latebat humanis. Uirtutib enun &
signis comꝑabat᷑ ꝓpħis. qui ꝑ ipsum
fecerant & ips̃i uirtutes. Peocatis autẽ

Expanded text:
voluntates, non exspectare ignorantium fidem, voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat infirmus; ra pocula ingerit, et apponit invitis, ut curam sani sentiant quam non poterant sentire aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, et sauciatis morbo sponte vitam conferat et salutem; quanto magis Christus medicus bonitate divina morbis saucios pecclentes? O si velimus, fratres, si velimus omnem mentis nostrae paralysim pervidere, animamrum stratis cerneremus; luceret nobria nos remedia pertrahit et perurget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, dum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis; virtutibus enim et signis comparabatur prophetis, qui per ipsum fecerant et ipsi virtutes: peccatis autem
Abbreviated transcription (Latin):
quã sẽ ꝓpt̾ nos nr̃a angustauit in carne: ce¬
pit hab̾e humanã patͥam. gꝑit ciuitatiᷤᷤ
iudaice. eẽ. ciuis. parentes hab̾e cepit. pa¬
rentum onũũ ipse parens: ut̃ inuitaret
amor. attraheret caritas. innciret affectꝰ.
suaderet humanitas qͦs fugarat dnãtio. me¬
tus disꝑserat: & fecerat uis potestatis ex¬
tortes. Uenit in ciuitatem suã. & optule
dens iħc fidem illorũ: dixit paralytico.
Confide fili: remittuntꝰ᷑ tͥ peccata tua.
audit ueniã & tacet paralyticus. nec ul¬
lam respondet grãm: qi plus corꝑis quã
animȩ tendebat ad curam. Et temꝑales
erumpnas resoluti corꝑis. sic deflebat.
ut ȩternas penas resolutioris animȩ ũ de-¬
fleret: gratiorem sibi p̃sentem uitã iudi¬
cans. quã futurã. Merito ap̃c offerenti¬
um fidẽ respicit. & uecordiam ñ respicit
sic iacentis: ut fidei alienȩ suffragio. para¬
lytici animã ante curaret. quã corpus.
Respiciens inquit fidẽ illoꝵ. Cernitis in

Expanded text:
ustiavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis: parentes habere coepit, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres. Venit in civitatem suam, et eJesus fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam: et temporales poenas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret: gratiorem sibi praesentem vitam judicans, non futuram. Merito Christus offerentium fidem non respicit, et vecordiam respicit sic jacentis, ut fidei alienae suffragio paralytici anima ante curaretur quam corpus. Respici
Abbreviated transcription (Latin):
surge & ãbula: Ut autem
sciatis qr filius hominis ha¬
bet potestatem in tra dinte¬
tendi peccata: ait paralyti
dum dissĩpati corꝑis membra cõponit.
neruos stringit. iungit ossa. complet
uiscera. firmat uirtutem: & gressus
ad cursus excitat in uiuo cadauere
iam sepultos. Tolle lectũ tuum. hoc
est. porta portantẽ. oneris muta ui¬
ces. & qđ fuit infirmitatis testimoni¬
um sit platio sanitatis: ut lectus do¬
loris tui sit meȩ curationis indiciũ.
ut recepte fortitudinis magnitudinẽ
ponłis asserat magnitudo. Uade in do
nium tuã: ne. xp̃iana fide curatus in
iuis udaicȩ ꝑficliȩ iam moreris.

Expanded text:
ge et ambula? Ut autem sciatis, quia Filius hominis habet potestatem dimittendi peccata, dixit paralyticdum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, jungit ossa, complet viscera, firmat artus, et gressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle lectum tuum; hoc est, porta portantem, omnes muta vices, ut quod est infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui sit merae curationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem ponderis asserat magnitudo. Vade, inquit, in domum tuam: ne Christiana fide curatus in viis Judaicae perfidiae jam moreris.
Abbreviated transcription (Latin):
orelinem carnis in ulo ete ociosa suscep¬
tIo. Sustinuit has necessitudines: ut homo
uerus. his necessitatib ꝓbaretur. Ascendit
in se. ad cęlestem patͥam tranquilla naui-¬
gatione ꝑducat. & innicipes cruitatis
suȩ faciat qͦs humanitatis suȩ fecit. eẽ.
get xp̃o: qr sine cȩlesti gubnatore. naus
eccłie ꝑ muudanũ pelagus int̾ talia & tan¬
ta discrimina. ad cęlestem portũ ñ ualet
ꝑuenire. Hȩc diximus fr̃s qͣntum ad in¬
telligentia spũalem: uerũ ipsius hystoris
ordinem ꝑsequam᷑. Ascendit inqͥt in naui¬

Expanded text:
ordinem, carnis in illo esset otiosa suscepordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit,in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat, et municipes civitatis suae faciat quos humanitatis suae fecit esse get Christo, quia sine coelesti gubernatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam spiritualem, verum ipsius historiae ordinem prosequamur. Ascendens, in
Abbreviated transcription (Latin):
PM in humanis ae¬
stib duuna gessis¬
se mysteria & in re¬
b uisibilib iniuisi¬
bilia exercuissene.¬
gocia: lectio hodierna monstrauit. Ascen¬
dit inquit in nauicłam: & transfretauit.
& uenit in ciuitatem suã. Nonne ipse est
qui fugatis fluctib maris ꝓfunda nuda¬
uit. ut isrłicicus popłs. int̾ stupentes un¬
das. sicco uestigio. uelud montiũ concaua
transiret : Nonne hic est. qui pet̾ pedib
marinos uertices inclinauit. ut it̃ liqui¬
dum. humanis gressib solidum p̃beret.
obsequium: Et quid ẽ. qđ ipse sibi ma¬
ris sic denegat seruitutem. ut breuissimi
laci transitum. sub mercede nautica tranꝰ¬
frecaret: Ascendit inqͥt in nauicłam: et
transfretauit. Et qͥd mirum frs : Xp̃c ue¬
conferte remedia sanitatis. Quia medicũ
qui ñ fert infirmitates. curare uescit: &
qui ñ fuerit cum infirmo infirmatus. iti¬
firmo ñ potest ferre sanitatem. Ap̃e gͦ si
in sius mansisset iurtutib cõmune cu
hominib nil hab̾et: & n̾ implesset carnĩ

Expanded text:
m in humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum, fratres? Chconferre medicamenta sanitatis, quia medicus qui non fert infirmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est noli tristis esse uelut apud scłin
derelictus: nã nec te fides uitaq tua tali
morte priuabit. Nulla te de meo transitu
quo ego gaudeo ꝑturbet anxietas: quia
mox & tu habiturus es de sua passione le.¬
ticiã. Uere beati laurenti gła singłaris: qͥ
tantũ de dõ suo consecutus ẽ. graciȩ. ut ei
martyr de martirio ꝓpħaret: quẽ ꝓsuoꝵs
p̃ rogatiua meritoꝵ ante uictoria letifica¬
uit quã pugna t̃reret. Ergo ut comꝑit ore
sacerdotis & martyris se quoq om̃i modis
assum̃dũ: congregatis in opũ turbis eccłi¬
asticũ censum religiosa liberalitate diuisit.
Quã ꝓfundũ sp̃ualis uiri & quã celeste cõ¬
silium: ut & egenis consuleret et multitu¬
dine consum̃te quod dederat inueniri nõ
posset quod raꝑet ꝑsecutor. illã nimirũ se.¬
cutus sententiã. disꝑsit dedit pauꝑib uis-
ticia eius manet in eternĩ. Miscdiȩ fuit¬

Expanded text:
hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ est fr̃s ac dõ placitũ. ut na¬
talem beati laurentii p̃cipua
deuotione uenerem᷑: cuius
radiantib flãmis uictrix in
hunc quoq diem toto orbe xp̃i coruschat
eccłia. Qui cũ in sede glosissimi patriarce
diaconatus fungeret᷑ officio: puritate in.¬
nocentis uitȩ fortissimeq mortis triũpho
apłico se consortio copulauit. Nec imme¬
rito eũ apłoꝵs supparẽ p̃dicamus: cui et
castitas animi leuiticũ ministeriũ dedit.
&e plenitudo fidei martyriĩ contulit dig¬
nitatẽ. Quẽ uenerabilis sixtus romane
urbis antistes. cum impietatẽ seuientis
mundi ꝑ tormenta suꝑaret. & regnis cẽt.
cȩlestib iam uicinus. uideret q eũ pater.¬
na de morte tristissimũ: ita illũ sp̃u pre¬
ret lem̃i. beatũ laurentiũ non de sacerdo.¬
tis sui uictoria habuisse tristiciã: sed do.¬
luisse quia ñ etiã ipse mundũ cũ suo pa.¬
rit̾ sacerdote uincebat. N oli inquit fui
mestus esse : post triduũ me sequeris.

Expanded text:
m est, fratres, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praeret, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me sequeris:
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ non hȩc ei in ȩternũ manebit iusti¬
cia: quod &e scõ impleuit oꝑe. & głosissimo
martirio consecrauit. Hoc itaq dolore finor
gentilis accensus. craticulã continuo parat
ignitam. suꝑ quã cremandũ laurenciũꝑ
menbra distendẽt: ut indignationis suȩ
flãmas impiis ignib uindicaret. Ardet pmoi¬
fecto totis uiscerib fortissimus martyr et
uritur: sed regnũ cȩli ꝓmissaq dĩ fidelim̃¬
inpectore. insuꝑabilis scĩ sp̃s flãma ferue.¬
bat. Adut nũquid cẽdere poterat monĩtanee
corporis ustioni. cuiꝰ fides ȩternũ gehennȩ
extinguebat ardorẽ e Suꝑatis itaq flammu¬
rũ ministris: omẽ mundanȩ insaniȩ re.¬
frixit incendiũ. Et adhõc usq diabolica ꝓ¬
fecit intentio: ut & iur fidelis ad dm̃ sui
głosus ascendẽt. et crudelitas ꝑsequentiũ
cũ sius ignib confusa torpesceret. Itẽ serms¬

Expanded text:
t justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli meus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret. HOM
Abbreviated transcription (Latin):
Sed utrũ ille aspiciendo tantũ siue euã
tangendo uiderit &e credicłit: illud quos
sequit᷑ magis gentiũ fidem p̃dicat atq
mendat. beati qui ñ uiderunt ce credioe¬
runt. P retiti temporis ufus est uerbis.
tanquã ille qui quod erat futurũ in sua
nouerat p̃ destinatione iã facũ. Ipso die¬

Expanded text:
sed sive aspiciendo tantum, sive etiam sed sive aspiciendo tantum, sive etiam tangendo viderit et crediderit, illud quod sequitur, magis gentium fidem praedicat atque commendat. Beati qui non viderunt, et crediderunt. Praeteriti temporis usus est verbis, tanquam ille qui quod erat futurum in sua noverat praedestinatione jam factum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et affer manũ tuã et mitte in latus me¬
uii: & noli esse incredulus sed fidelis.
Respondit thomas et dixit ei. Dñs meus
&e ds̃ meus. Uidebat tangebat q homi¬
ne᷑. et confitebat᷑ dm̃ quẽ non uidebat
neq tangebat: sed propt̃ hoc qđ uidebat
atq tangebat illud iam remota dubita¬
tione creclebat. Dicit ei iħe. Quia uidis¬
credid̾unt. Non ait tet igisti me s uidisti¬
me: quia generalis quodã mͦ sensus est
uisus. Nan et ꝑ alios quatuor sensus no¬
olet. tange &e uide ꝙͣ: bene caleat. uUbiq
sonat uide: cũ uisus proprie ñ neget᷑
ad oculos ꝑtinere. Unde hic ipse dns. In¬
fer inquit digitum tuũ: &e uide manꝰ
meas. Quid aliud quã tange et uide.Ø
Nec tam̃ ille oculos habebat in digito.
Ergo siue intuendo siue etiã tangendo.
quia uidisti me inquit credidisti: quã¬
uis dici possit ita. ñ fuisse ausũ disci¬
pulũ tangere cum se offerret ille taugen¬
dum. Non enĩ scriptũ est & tecigit thomas

Expanded text:
s meum; et noli esse incredulus, sed fidelis. Respondit Thomas et dixit ei: Dominus meus et Deus meus. » Videbat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat neque tangebat; sed per hoc quod videbat atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat. Dicit ei Jesus: Quia vidist. Non ait tetigisti, sed « vidisti, » quia generalis quodam modo sensus est visus; nam per alios quatuor nosapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus: Infer, inquit, digitum tuum, et vide manus meas. Et quid aliud ait quam tange et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo. Quia vidisti me, inquit, credidisti, quamvis dici posset, non ausum fuisse discipulum tangere cum se offerret ille tangendum. Non enim scriptum est: Et tetigit Thomas,
Abbreviated transcription (Latin):
ritas quȩ ꝑ sp̃m sc̃m diffundit᷑ in cordib
nr̃is. participũ suoꝵ peccata dimitat: eoꝵ¬
autem qui non sunt eius participes tenet.
Ideo postea quã dixit accipite sp̃m sc̃m.
hoc continuo de peccatoꝵs remissione ac
detentione subiecit. Thomas autẽ unus
ex duodecim qui dicit᷑ didimus: ñ erat
cum eis quando uenit iħc. Dixert̃ gͦ ei

Expanded text:
diffunditur in cordibus diffunditur in cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit: eoautem qui non sunt ejus participes, tenet. Ideo posteaquam dixit, Accipite Spiritum sanctum; hoc continuo de peccatorum remissione ac detentione subjecit. 5. « Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quando venit Jesus: Dix
Abbreviated transcription (Latin):
quod eors tantũ donũ ẽ. qui diuina grã
largiente ꝓ solo appetitu ȩternȩ glȩ conti.¬
nentiȩ uel ȩtiã uirginitatis ꝓpositũ ser¬
mi odoris sunt arbores & altiores cet̾is in
tis iuros possumus intelligere. id est uir¬
gines: qui centesimũ uierent᷑ metere fru¬
ctum. Quod manifeste signatũ est in bea.¬
cissua dĩ genitrice maria cuiꝰ hodie assũp.
beatisimȩ assuptionis celebrat᷑ in celis:¬
quia quod ds̃ dĩ filius se in hune mũdũ
ad redemptionẽ humani generis uenire
ꝓmisit. non ꝑ trnuptam quãuis scam ut
castam. sed ꝑ solũ hoc uirgineũ corpus ui¬
pleuit: qui quasi sol oriens netidus ab
oniũ pollutionis sordȩ ꝓcessit ex uto uirgi
nis F elix certe & onũ laude dignissima
quȩ de celo suscepit prolem. & nundo ge¬
nuit saluatorẽ. Cum gͦ tanta sint merita
uirginitatis. ñ tamen repudiandus ẽ. tho¬
rus castitatis: quia boniĩ uurginitatis. ñ ñ

Expanded text:
Quod eorum tantum donum est, qui divina gratia Quod eorum tantum donum est, qui divina gratia largiente pro solo appetitu aeternae gloriae continentiae vel etiam virginitatis propositum ser cypressus qui summi odoris sunt arbores, et altiores caeteris in tis viros possumus intelligere, id est, virgines qui centesimum merentur metere fructum. Quod manifeste signatum est in beatissima Dei genitrice Maria, cujus hodie annuum simae assumptionis celebramus in coelquia quod Deus Dei filius se in hunc mundum ad redemptionem humani generis venisse promisit, non per nuptam quamvis sanctam, ut castam, sed per solum hoc virgineum corpus implevit. Quia quasi sol oriens nitidus ab omni pollutionis sorde processit ex utero virginis matris felix certe et omni laude dignissima, quae de coelo suscepit prolem et mundo genuit salvatorem: cum igitur tanta sint merita virginitatis, non tamen repudiandus est thorus castitatis: quia bonum virginitatis non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lectam̃ta huiꝰ mundi tota deserunt uo.¬
luntate: qui huic mundo in herent sola
tantũ necessitate. De quib dicit apłs.
Qui utunt᷑ hoc mundo tanquã ñ utan¬
tur: id ẽ. necessitate tantũ & non delec¬
tationis consensu. Et sic in syon firmata
sum & inciuitate scĩficata similit̃ requi¬
eui et in hierłm potestas mea. In talib
enĩ dĩ sapientia filus dĩ manere digna.¬
tur: qui bonoꝵ oꝑũ exemplis speculũ ui.¬
tȩ aliis prebent in semetipsis: & in sancta
ȩccła scĩs morib sibi met ipsis et aliis ope¬
rant᷑ salutẽ : & ad eternȩ pacis uisionẽ
festinant. Radicaui in popłe honorifica¬
to: & in partes dĩ mei hereditas illius. sie¬
git enĩ os preom̃ib gentib isrłiticũ po¬
pulum peculiarẽ. Quia isrł uir uidens
dm̃ dr eos uult spũ alit̃ intelligi qui cas.¬
titate uite in scã conũ satione ad ȩterna
semꝑ gaudia contemplanda festinant:

Expanded text:
lectamenta hujus mundi tota deserunt volectamenta hujus mundi tota deserunt voluntate, qui huic mundo inhaerent sola tantum necessitate, de quibus dicit Apostolus: Qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur, id est, necessitate tantum, et non delectationis consensu. Et sic in Sion firmata sum, et in civitate sanctificata similiter requievi, et in Hierusalem potestas mea. In talibus enim Dei sapientia filius Dei manere dignatur, qui bonorum operum exemplis speculum vitae aliis praebent in semetipsis, et in sancta Ecclesia sanctis moribus sibimetipsis et aliis operantur salutem, et ad aeternae pacis visionem festinant. Radicavi in populo honorificato, et in partes Dei mei haereditas illius. Elegit enim Deus prae omnibus gentibus Israeliticum populum peculiarem, quia Israel vir videns Deum dicitur, eos vult spiritualiter intelligi, qui castitate vitae in sancta conversatione ad aeterna semper gaudia contemplanda festinant.
Abbreviated transcription (Latin):
creauit me requieuit in tabernaculo meo.
Dĩ sapientia id ẽ. dĩ filius manens semꝑ
in ȩcernitate cũ patre equalis ꝑ omĩa patͥ.
in maiestate: hominẽ quẽ ad suĩ imagi¬
nẽ fecit. ȩcernȩ immortalitatis possesso.¬
rem esse constituit. Sed eo seducto adiabo¬
lo &r ꝑpeccatũ mortali facto: sua miscd̃ia
ꝓposuit humana se indui mortalitate :
ut humanitatẽ. iterũ ad ȩternã reducerce
immortalitatẽ. Et dixit michi. Multismo¬
dis antea ꝑ patriarchas & ꝓpħas suum
huic mundo mandauit aduentũ. In ia.¬
cob in habita. In eis enĩ se habitare ꝓmisit
qui uicia & peccata supplantant: &e con.¬
culcant ea bonȩ oꝑationis studio: diui
largiente grã. Sequitur. Et in isrł here¬
ditare: id ẽ. in eis qui castitate & bonors
oꝑũ scĩtate dĩ uisione dignos se exhibes.
ut est illud. Beati mundo corde: qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. Et in electis meis mite ra.¬
dices. Hi sunt enĩ electi dĩ qui omia ob¬

Expanded text:
creavit me, requievit in tabernaculo meo. creavit me, requievit in tabernaculo meo. Dei sapientiquali per omnia Patri in majestate, hominem quem ad suam imaginem fecit aeternae immortalitatis possessorem esse constituit; sed seducto a diabolo, et per peccatum mortali facto, sua misericordia proposuit humana se indui mortalitate, ut humanitatem iterum ad aeternam reduceret immortalitatem. Et dixit mihi. Multis modis antea per patriarchas et prophetas suum huic mundo nuntiavit adventum. In Jacob inhabita. In eis enim se habitare promisit, qui vitia et peccata supplantant, et conculcant ea bonae operationis studio divina largiente: sequitur. Et in Israel haereditare. Id est, in his qui in castitate et bonorum operum sanctitate Dei visione dignos se exhibent, ut est illud: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et in electis meis mitte radices. Hi sunt enim electi Dei, qui omnia ob
Abbreviated transcription (Latin):
dñi morabor. Oĩ filius uerbũ or sapientia
dĩ patris locutus ẽ. ꝑ hominẽ in ꝑsona
sapientiȩ quod ẽ. ipse: aununcians huma¬
no generi qđ in eis requiescere ce in ilis
Manere desidaret: quia homo ad imaginẽ
difactus si in do̾ manere uoluerit mundo
arde & sincera uoluntate: ds in eo manet
et ipse in dõ. Unde in p̃senti lectione quã
audistis loquit᷑ sapientia dĩ ad homines
flios di: in om̃ib requiẽ quesiui: ut est
ulud quod apłs ait. Ds̃ enĩ uult omnẽho.¬
minẽ saluũ fieri & in agnitionẽ uerita¬
us uenire: ut relicto errore t̾renȩ concu¬
piscentiȩ & desicdiĩs expugnatis carnalib.
mundo corde & casto corpore dignũ sapi¬
entiȩ dĩ habitaculũ p̃paret se unꝰ quiss¬
Nam subditur. Et in hereditate. dñĩ mo¬
rabor. Hereditas dĩ sunt om̃s diligntes.⁊
dm̃ ⁊ ce euis uoluntatis fideles cooꝑato¬
res: in suã ipsoꝵ salutem. Tunc p̃cepit
&e dixit michi creator omĩum: & qui

Expanded text:
culo meo, etc. Dei filius verbum et sapientia Dei patris locutus per Salomonem in persona sapientiae quod est ipse, annuntians humano generi quod in eis requiescere et in illis manere desideraret, quia homo ad imaginem Dei factus, si in Deo manere voluerit, mundo corde et sincera voluntate Deus in eo manet, et ipse in Deo. Unde in praesenti lectione, quam audistis loquitur sapientia Dei ad homines filius Dei: In omnibus his requiem quaesivi, ut est illud quod Apostolus ait: Deus enim vult omnem hominem salvum fieri et in agnitionem veritatis venire, ut relicto errore terrenae concupiscentiae et desideriis expugnatis carnalibus mundo corde et casto corpore dignum sapientiae Dei habitaculum in se praeparet unusquisam subditur: Et in haereditate ejus morabor. Haereditas Dei sunt omnes diligentes Deum, et ejus voluntatis fideles cooperatores in suam ipsorum salutem. Tunc praecepit et dixit mihi creator omnium, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ turbabit᷑ fugiens cũ eo in egiptũ afadt
herodis: quia ipse ascenoit in celũ. d hi¬
rodes descendit in infernũ a facie ei.Iam
non turbabit᷑ erga plurima quȩ fecit
filio suo uidei: quia om̃ĩa subieta lẽ
ei. Iam filius mariȩ a uideis uel militi¬
bus ñ flagellabit᷑ nec occidetur.: qr ipi

Expanded text:
non turbabitur fugiens cum eo in Aegyptum a facie Herodis; quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit in infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima, quae fecerunt filio suo Judaei; quia omnia subjecta sunt ei . Jam filius Mariae a Judaeis, vel militibus, non flagellabitur, nec occidetur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
fugeret in egẏptũ afacie herodis : qͥ suum
talem filiũ adeo ꝑsequebat᷑ ut multos eo¬
tis suspecte pueros occidet. Turbabat᷑ cũ
uideos in sidiantes &e mortẽ ei inferre
molientes. cognosceret. Ad ultimũ turba.¬
da e. ualde et iuxta suneonẽ suã ipsie
animã ꝑ transiuit gladius. cũ uidisset
suũ talem filiũ comp̃hendi. ligari. Ragẽi¬
lari. conspi. spinis coronari: derideri
cola firari. crucifigi. mori. sepeliri. Unde
bene ei congruit quod dicit᷑. Martha mar¬
tha : sollicita es. & turbaris erga pluri¬
ma. Nemo dubitat quos beata maria
filiũ suũ uellet de omi liberari tribula
tione & se ipsã in turbatione ad uuari
a diuiniate quã eidẽ filio suo in esse sci¬
ebat: ꝑtheoriã quȩ ẽ. pars mauiȩ. Hoc ẽ
quod martha conquerit᷑ quod eã soror
reliquerit solã ministrare: &e eius auxi¬
liĩ in ministerio flagitat. Hȩc de parte
marthe. Porro de parte mariȩ quȩ opti¬
marthe. quȩ tam̃ a dño ñ laudat᷑ sed

Expanded text:
gyptum a facie Herodis, qui suum talem filium adeo persequebatur, ut multos suspectae aetatis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimum turbata est valde, et juxta Simeonis vocem, suam ipsius animam pertransivit gladius , cum videret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde bene ei congruit quod dicitur: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima. Nemo vero dubitet, quod beata virgo Maria filitione, et seipsam in perturbatione adjuvari a divinitate, quam eidem filio suo inesse sciebat per theoriam, quae est pars Mariae. Hoc est, quod Martha conqueritur quod eam soror sua reliquerit solam ministrare, et ejus auxilium in ministerio flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de parte Mariae, quae optiMarthae, quae tantum a Domino non laudatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sicientem cibo uel potii ext̾ĩori reficiunt:
ista diñ hominẽ humanitus indigentẽ
ñ solũ exteriorib cibis uel potib pauit.
uerũ etiã interiori suo lacte aluit. Et ut
facta confitetur: ista ñ quẽ libet ex mini¬
mis sed sũmũ dĩ filiũ hospitẽ suscepit.
nͣdũ carne uel etiã pannis oꝑuit. ȩsu.¬
rientẽ pauit. sicientẽ lacte potauit. infir
niũ ꝑ infantiã & iacentẽ ñ solũ iusita¬
uit. sed ȩtiã balneando. fouendo. lenien¬
do. gestando frequentauit. ut merito de
ea dicat᷑: Marcha autẽ satagebat circa
frequens ministeriũ. Comp̃henso & crucĩ¬
furo quasi in carcere posito affuit: sc̃ scrpp¬
itut e. dtabat autẽ iuita erucẽ iħu mat en¬

Expanded text:
sitientem cibo et potu exteriori reficiunt; sitientem cibo et potu exteriori reficiunt; ista Deum hominem humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, verum etiam uteri sui lacte aluit, et ut facta confitetur; ista non quemlibet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem suscepit, nudum carne, vel etiam pannis operuit, esurientem pavit, sitienmum per infantiam jacentem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem Jesu mate
Abbreviated transcription (Latin):
effectus uitarũ quarũ istȩ duȩ sorores ty.¬
pũ tenent in ea extitit singłaris. Nũquã
sic oꝑata ẽ: nũquã sic alias maria contẽ.¬
plationi uacauit. Numquã sic alias hȩc
uel illa quod suũ est exhibuit. Cũ marthã
uel mariã dico: earũ significata intelligo.
Sed iam uideamus accionẽ huiꝰ marthȩ:
deinde coniciamus contemplationẽ huiꝰ
mariȩ. Et ut planuis id faciamuis. quro
sit conferamus. Alii hospitem quẽ libet
in domo sua suscipiunt: ista non quẽ li¬
bet secd ꝓpriũ dĩ filiũ qui ñ habet ubi ca.¬
put reclinet non in domo sed in ut̃o susce.¬
pit. Alii nudũ quẽ libet ueste mutabili
atq corruptibili undelibet composita oꝑi.¬
unt: ista ũbũ dl̃. quod in eadẽ uirgine
carnẽ in unitatẽ ꝑsonȩ assumpsit. quȩ si¬
ne fine in cõmutabilis atq in corruptibi¬
lis ꝓmanebit. Alii quẽ libet esurientẽ uel

Expanded text:
effectus vitarum, quarum istae duae sorores tyeffectus vitarum, quarum istae duae sorores typum sic operata est; nunquam alias, sic Maria contemplationi vacavit. Nunquam sic alias, vel haec, vel illa, quod suum est, exhibuit. Cum Martham, vel Mariam dico, earum significata intelligo. Sed jam videamus actionem hujus Marthae, deinde conjiciamus contemplationem hujus Mariae. Et ut planius id faciamus, quid asit, conferamus. Alii quemlibet hospitem in domo suscipiunt, ista non quemlibet, sed proprium Dei Filium, qui non habet ubi caput reclinet, non in domo, sed in utero suscepit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atque corruptili undelibet composita operiunt, illa Verbum Dei in eadem virginea carne in unitate personae assumpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlibet esurientem et
Abbreviated transcription (Latin):
sit impossibile. Etiam sic uirgo maria erit
singularis : quia unicũ dĩ filiũ genuit
qui sieut ẽ. unicus unico patri. ita ẽ. uni¬
eus unicȩ matri. Ꝙ ideo nulla etiã si uir.¬
ꝗd pariat uel eundẽ uel aliũ talẽ genera¬
bit. Est gͦ castellũ quoddã in quod intra.¬
uit iħc. Porta uͦ ꝑ quã intrauit fides est.
Quia enĩ credidit ꝑfecta sunt ei a dño qͣ
abangło dicta sunt: sicut ait ad eã elisa¬
solioat. ñ confringit solida. Scd̃m nom̃ eiꝰ.
ita & opus eitis. & mulier quedã martha
nomine excepit illũ in domũ suã: et
huie erat soror nomine maria. Duȩ is.¬
exposuerunt. duas in scã ȩccłia uitas de¬
signant: martha scilicet actiuã. maria
contẽplatiuã. Ista laborat ad exhibẽda
indigenti omĩa humanitatis officia: illa
uacat & uidet qm̃ ds̃ est. Ista circa ext̾̃io.¬
ra occupat᷑: illa interiora contemplat᷑. Sic̃
autem dĩ mater ẽ. singularis: ita &e istarũ

Expanded text:
sit impossisit impossisingularis, quia unicum Dei Filium genuit, qui sicut est unicus unico Patri, ita est unicus unicae matri. Et ideo etiam si virgo pariat, nulla vel eumdem vel alium talem generabit. Est ergo castellum quoddam, in quod intravit Jesus. Porta vero per quam intravit fides est. Quia enim credidit, perfecta sunt ei a Domino quae ab angelo dicta sunt, sicut ait ad eam Elizasolidat, nec confringit solida. Secundum nomen ejus, ita et opus ejus. Et quaedam mulier Martha nomine excepit illum in domum suam, et huic erat soror nomine Maria. Duae soexposuerunt, duas in Ecclesia sancta vitas designant: Martha scilicet activam, Maria contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia, illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur, illa interiora contemplatur. Sicut autem mater Dei est singularis, ita et istarum
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ ancillȩ sue. O sublimis uirgo
mater dĩ:÷ o mater humilis ancila di. Qo
sublimiuis esse posset: quid humilius de
se sentire posset: Sunt qui castellũ hoc
magdalũ fiisse arbitrantꝰ: a quo maria
maglalena cognominatur. Quod si uerũ ẽ.
p̃ dictȩ inter p̃tationi famulat᷑. Magdalus
em̃ turris dicit᷑: & humilitati coaptatur
Hi uero ñ nominat᷑ sed tantũ quoddã deͣ
quod in discussiĩ preterire ñ debemus. Qa-¬
Di id ẽ. unicũ & singulare castellũ uirgo
rũ uirginitatis habeant. & turrĩ humi¬
litatis. id ẽ. & uirgines sint et humiles: ta¬
men salua uirginitate matres eẽ. ñ pos.¬
sunt. neq filios generare. quod ista sola fe¬
ct Et ideo castellũ hoc merito quodda idẽ.f.
singulare dicitur: quia ista singularit᷑ oe
uurgo oe mater fuit. quod nulla alia esse
potuit. uel poterit. Uerũ concedamus ali.¬
quã posse esse &e uirginẽ et matrẽ: quãuis

Expanded text:
militatem ancillae suae . O sublimis virgo militatem ancillae suae . O sublimis virgo mater Dei! o mater humilis ancilla Dei! Quid sublimius esse posset? Quid humilius de se sentire posset? Sunt qui castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalena cognominatur: quod si verum est, praedictae interpretationi famulatur. Magdalus enim turris dicitur, et humilitati coaptatur. Hic vero non nominatur, sed tantum quoddam dicitur: quod indiscussum praeterire non debemus. Quoddam, id est singulare castellum fuit virgo rum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est et virgines sint, et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare: quod ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est singulare dicitur; quia ista singulariter et virgo et mater fuit: quod nulla alia esse potuit vel esse poterit. Verum concedamus aliquam posse esse et virginem, et matrem, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
.iͣx. go humilitas. Quã uis autem quod dicit᷑
ita uerũ sit ut nichil uerius fides xp̃i¬
ana credere possit: ponamus tam̃ aliqͣ
de euglio uirginitatis ipsius & humili¬
tatis testimonia. Quippe cũ ab angło
filius ei ꝑmiteretur: respondit. Quo¬
modo fiet istud: qmͣ uirum ñ cognosco
suo disponenti nubere diceretur filiũ
habebis. nõ miraretur neq int̾rogaret
quomͦ istud fieret ut pote quȩ se despon.¬
satam &e in prorimo nupturã sciret & a
autem ñ immerito mirata est et quomͦ
qͦd ꝓ mutebat᷑ fieret sciscitata. qm̃ quãuis
desponsatã. tam̃ nũquã nupturã neq
uirũ cogniturã certissime sciebat. Hoc de
uirginitate. De humilitate uero dicendũ.
quod cũ ab angło salutaret᷑. mat̾ dĩ elige.¬
retur. quomͦ fieret salua uirginitate cui
tantũ timebat doceret᷑. benedicta suꝑ oñs
mulieres p̃dicaret᷑: respondit. Ecce ancil¬
la dñi. Et in alio loco. Quia respexithu¬

Expanded text:
ginalis humilitas. Quamvis autem quod dicitur ginalis humilitas. Quamvis autem quod dicitur ita verum sit, ut nihil verius fides Christiana credere possit, ponamus tamen aliqua de Evangelio virginitatis et humilitatis testimonia. Quippe cum ab angelo filius ei promitteretur, respondit: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco suo disponenti nubere diceretur, filium habebis, non miraretur, neque interrogaret quomodo illud fieret, ut pote quia se desponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a autem non immerito mirata est, et quomodo quod promittebatur fieret, sciscitata: quoniam quamvis desponsatam, tamen se nunquam nupturam, neque virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate. De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate, cui tantum mulieres praedicaretur, respondit: Ecce ancilla Domini ; et in alio loco: Quia respexit hu
Abbreviated transcription (Latin):
rus in circuitu eius. Quȩ duo sese in¬
uicem defendunt: ita ut hostes ꝑmu.
rũ abarce. & amuro ꝑ arcẽ arceantur.
Huiuis modi castello nõ in congrue uir.¬
go maria assimilat᷑: quã uirginitas m̃.¬
tis & corporis quasi murus undiq ual.¬
lauit. ita ut nullus umquã libidini cẽt a
eam accessus. nec sensus eius aliqua corti¬
pentur illecebra. Et quia uirginitatẽ cũ li¬
bido ñ possit solet impugnare suꝑbia. a
in eadẽ uirgine turris humilitatis quȩ a
muro uirginitatis omnẽ repellit suꝑbiã.
Et quia humilitatẽ cũ suꝑbia ñ possit so¬
let impugnare libido: murus uirginitis
a turre humilitatis omnẽ repellit libidi¬
nem. Itaq hȩc duo murus uidelicet ungi¬
nitatis & turris humilitatis ab alteru¬
tro muniunt᷑ : ut nũquã in humili
uirgine fuerit nec suꝑba uirginita. nec
inquinata humilitas. sed semꝑ in eadẽ
ꝑ manserit & humilis uirginitas. c uir¬

Expanded text:
rus in circuitu ejus. Quae duo sese inrus in circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et a muro per arcem arceantur. Hujusmodi castello non incongrue Virgo Maria assimilatur, quam virginitas mentis et corporis, quasi murus, ita undilavit, ut nullus unquam libidini ad eam esset accessurus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitatis, quae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem, cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virginitatis a turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec duo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis ab alterutro muniuntur; ut nunquam in humili Virgine fuerit nec superba virginitas, nec inquinata humilitas: sed semper in eadem permanserit et humilis virginitas et vir
Abbreviated transcription (Latin):
Nscriptura sacra res una & eadẽ nis eiꝰd.¬
locutio inuenit᷑ diũsa significare: sicut
leo. hedus. ignis. aqua. uel ȩtiã sol. & alia
multa. Est enĩ leo de tribu uida: est leo
qui circuit quȩrens quẽ deuoret. Est he.¬
dus emissarius qui peccata nr̃a portauit:
est edus asinistris qui danipnat᷑. E st ignis
quẽ dñs misit interrã. & quẽ uult ut
ardeat: est ignis qui suꝑ impios cadit ut
ñ uideant solẽ. Est aqua cuius flumina
fluunt de uentre credentis: est aqua cuiꝰ
tempestas ñ nos demergat. Est sol iusti¬
ciȩ qui nos illuminet: est sol qui nos ñ
urat ꝑ diem. Licet gͦ castellũ alias malũ
significet ut illud de quo de quo dicitur
ite in castellũ. ubi & quod addit᷑ qđ con¬
tra uos est plane manifestat quid sig.¬
nificet: tanĩ hoc castellũ quod intrauit
iħc. singularẽ & intemeratã uirginẽ
eiusdẽ iħu genitrice̾ salua scriptura.
rũ regula ꝑ similitudinẽ accipimus. Ca¬
stellũ enĩ dicit᷑ quęlibet turris: & mu.¬

Expanded text:
Scriptura sacra res una et eadem multoties invenitur diversa significare, sicut leo, haedus, ignis, aqua, vel etiam sol, et alia multa. Est enim leo de tribu Juda ; et est leo, qui circuit quaerens quem devoret . Est haedus emissarius , qui peccata nostra portavit, est haedus a sinistris , qui damnatur. Est ignis quem Dominus misit in terram, et quem vult ut ardeat : est ignis, qui super impios cadit, ut non videant solem . Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis ; est aqua cujus tempestas non nos demergat . Est Sol justitiae, qui nos illuminet Eccli, XLII, et sol qui nos non urat per diem . Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo dIte in castellum, ubi et additur, quod contra vos est , plane manifestat quid significet, tamen hic castellum in quod intravit Jesus, singularem et intemeratam virginem ejusdem Jesu gerum regula, per similitudinem accipimus. Castellum enim dicitur quaelibet turris, et mu
Abbreviated transcription (Latin):
dns. In ebriabat᷑ ab ub̃tate domusuiꝰ e
torrente uoluptatis eius potabat. Ned in¬
rum: qm̃ apud eam inmo intra ean
erat fons uite. de quo manabat tanta per¬
fectio utriusq uitȩ. Circa plurima a
um. Plurima auferunt᷑ : unĩ mauca
Singularit᷑ gͥ partẽ marchȩ ꝑegit. sangi¬
larit̾ optimã partẽ mariȩ elegit. Sell per

Expanded text:
e domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum; quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat cuncta perfectio utriusque vitae. Circa plurima, ut um ; plurima auferuntur, unum manet. Singulariter igitur partem Marthae peregit, singulariter optimam partem Mariae eleg