comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño: quid dicamus  Legem m constitue
dñe in uia tua. Ausus es petere legemꝰ Qͥd
deret petere legem nisi rimo diceret dñs
esto. Ergo si tu adiuuas tu suscipis: da legẽ.
tuo. Ipsa enĩ uia locuta ẽ. nob̃ & dix̃. Ego
quid in lege. ille qui ꝓte sanguinẽ suũ fu¬
dit confitenti ignoseit tibi: du tantũ uiam
ras miscłiã. Quid dixit. in alio psalmo:
Nã & miscdiã dabit qui legem dedit. Ergo
legem constitue michi in uia tua. Hoc adp̃¬

Expanded text:
illo, quid dicamus? Legem mihi constitue, Domine, in via tua. Ausus es petere legem? Quidderet petere, nisi primo diceret: Domiesto. Ergo si tu adjuvas, si tu suscipis, da legem: tuo. Ipsa enim via locuta est nobis, et dixit: quid in lege, ille qui pro te fudit sanguinem suum, confitenti ignoscit tibi: tu tantum viam ras misericordiam; qui dixit in alio psalmo: Nam et misericordiam dabit, qui legem dedit . Ergo, Legem mihi constitue, Domine, in via tua, hoc ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
trabat. Et quid ẽ. hoc s E orte ipse sac̃dos
est absconditũ taberna culi dĩ. Accepit enĩ
de isto tab̃naculo carnẽ. & fecit abscondi¬
tũ tab̃naculi: ut tab̃naculi eius alia mẽ¬
bra ipsi credentes in eũ sint: absconditũ
aucẽ tab̃naculi ipse sit. Mortui enĩ estisait

Expanded text:
trabat. Et forte ipse sacerdos est absconditum tabernaculi Dei. Accepit enim de isto tabernaculo carnem, et fecit nobis absconditum tabernaculi: ut tabernaculum ejus alia membra ipsius credentes in eum sint, absconditum autem tabernaculi ipse sit. Mortui enim estis, ait
Abbreviated transcription (Latin):
ciet nos spualit̃: in illa uita quȩ nob
ꝓ nuctit᷑. Est autẽ hȩc uox desiderantis
& sacram̃to ip̃so p̃figurat᷑ quiddã quod
fut ari sumus. Et illud nescio qͥd futu¬
rũ in.ffabile desidare debemus & insa¬
cram̃to gemere: ut in ea re gaudeamꝰ q̃¬
in sacram̃to p̃monstrat᷑. Ecce qͥd dicit.
Dñs illuminatio mea. &e salus mea: quẽ
tunebo: Ille me illuminat. recedant te¬
nebrȩ: ille me saluat. recedat infirmi-¬
tas. Ambulans in lumine firmꝰ quẽ t¬
mebo: Nõ enĩ talẽ salutẽ dat quȩ ab ali¬
quo possit excorqueri aut tale lum̃ ẽ.
qđ ab aliquo possit obtenebrari. Ds̃ illu¬
minans. nos illuminati: ds salu. nõ¬

Expanded text:
ciet nos spiritualiter in illa vita, quae nobis promittitur. Est autem haec vox desiderantis et sacramento ipso praefiguratur quiddam quod futuri sumus. Et illud nescio quid futurum ineffabile desiderare debemus, et in sacramento gemere, ut in ea re gaudeamus quae sacramento praemonstratur. 3. Ecce quid dicit: Dominus illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo? ille me illuminat, recedant tenebrae; ille me salvat, recedat infirmitas; ambulans in lumine firmus, quem timebo? Non enim talem salutem dat Deus, quae ab aliquo possit extorqueri; aut tale lumen est, quod ab aliquo possit obtenebrari. Dominus illuminans, nos illuminati; Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quendo: nichil in me morit᷑ nͥ mortale.
Manducent carnes meas: finitis carnib
tẽ fiducia debeat eẽ. in eo qͥ ista dicit au¬
dite. Si consistant aduersũ me castra: ñ
dunebit cor meũ. Castra niunita st̃. Sed
mͥ auferre qđ dat om̃ps.: Sicut ñ uin¬
cit᷑ qui dat: ita ñ aufert᷑ qđ dat. Ergo¬

Expanded text:
quendo, nihil in me moritur nisi mortale.Manducent carnes meas: finitis carnibustem fiducia debeat esse in eo qui ista dicit, audite: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Castra munita sunt, sed mihi auferre quod dat Omnipotens? Sicut non vincitur qui dat, sic non aufertur quod dat.
Abbreviated transcription (Latin):
ter illã petiui.: nec mͥ dixit coi meũ qͥd
petis aut aquo pecis. Audes enĩ a dõ ali¬
quid petere peccator: inique audes spare
aliquã contẽplationẽ dĩ te habituruͭ. n¬
firme inmundo corde: dudeo inquit
ñ de me s de ipsius deletatione: ñ de
mea ꝯsũptione s de illiꝰ pignore. Qui
tantũ pignus dedit ꝑegrinanti: deserit
ñ agunt: unde uox dñice orationis libera
nos amalo si ñ sumus indie maloꝵs: Sed
longe discretius dies malors agunt: qͥ ad¬
huc ñ credidunt. Nec ipsos tam̃ despexit.
Et enĩ xp̃c ꝓ impiis mortuus ẽ. Audeat gͦ
p̃sumere anima humana: & unã illã se¬
cura habebit secura possidebit. Tantũ di¬
lecta ẽ. feda: pulera quomͦ fulgebit: Pro¬
texit me in abscondito cab̃naculi sui. Qđ̃

Expanded text:
 illam petivi; nec mihi dixit cor meum: Quid petis, aut a quo petis? Audes enim a Deo aliquid petere, peccator inique? audes sperare aliquam contemplationem Dei te habiturum, infirme, immundo corde? Audeo, inquit, non de me, sed de ipsius delectatione; non de mea praesumptione, sed de illius pignore. Qui tantum pignus dedit peregrinanti, deseret es malorum non agunt, unde vox Dominicae orationis, Libera nos a malo , si non sumus in diebus malorum? sed longe discretius dies malorum agunt qui adhuc non crediderunt: nec ipsos ille despexit. Etenim Christus pro impiis mortuus est . Audeat ergo praesumere anima humana, et unam illam petere; secura habebit, secura possidebit. Tantum dilecta est foeda, pulchra quomodo fulgebit! Quoniam abscondit me in tabernaculo su
Abbreviated transcription (Latin):
pa. frange esurienti panẽ tuum. & egenos
sine tecto induc in domum tuã. Si uideris nu¬
dum uesti eum. & domesticos seminis tui ne
despicias. Tunc erumpet temꝑaneum lumen¬
tuum: & sanitas tua cito orictur.  p̃ibit an¬
te te iusticia: & claritas d̾i circumdabit te. Tẽ
exclamabis ꝙ d̾s exaudiet te: dum adhuc
loqueris dicet. ecce assum. Hȩc sunt enĩ qͥhꝰ
homo & refectus cibo frequent̃ impetrat qd̾
eroptat: ꝙ ieuinans maiora p̃mia consequit᷑
niq delectatur omp̃s d̃s. quẽ ad ieiunandũ
ñ immaniũ delictorũ frequens reatus im¬
pellit. ñ deniq adipiscendȩ głȩ temꝑalis uł
cumulandi patͥmonii cupiditas in anis incen¬
dit: s urget semꝑ religionis affectus &e de¬
uota sinceritas. Quã cum fuerint comitata
plena pietatis officia: qͣntum illa ualebunt
tantũ ille ꝓficiet. Taliter agendo: merebitur
statim p̃sentem dnm ꝓpiciumq sentire. lm¬
ple gͦ miserationis officia: & scificasti ieuima.

Expanded text:
pa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temtuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur nique delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia.
Abbreviated transcription (Latin):
minib ieuinantes. Am̃ dico uob̾: recepunt
mercedem sirã. Uos autẽ cum ieiunatis: ungui¬
te capita ur̃a. ne pareatis hominib iciunantẽ
& pater ur̃ qui uidet in occulto: reddet uobis
inpalam. Iuare fr̃s p̃uideat scĩtas ur̃a aliter ie¬
iunia acceptari ñ posse. nͥ contigerit legalicerie¬

Expanded text:
inibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt inibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis, ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto, reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet Sanctitas vestra, aliter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit legaliter je
Abbreviated transcription (Latin):
Kñi. de ieiunio cum sc̃itate ur̃a
tractandum est: ut sciatis quẽado¬
modum ieiunetis. leuinia enim xp̃ianorũ sp̃u-¬
alit̃ potius quã carnalit̃ exercenda sunt. Unde
a cibis quos dñs creauit nescio qͥs impostor absti¬
neat. & peccatoꝵ sagina pinguescat: Non tale
iernium elegi dicit dñs. Nam si flectas inqͥt
ut cͥcłm ceruicem tuam. ciliciũ autem & cine¬
rem substernas: nec sic uocabis inquit ieiuniũ
acceptin. S quid: Solue inqͥt omnẽ nodum
miquitatis: & obstinationẽ malorum. Dmitte
afflictos in reqͥem: & omnẽ conuentionem mi¬
quã dissipa. Paruum. ẽ. ieiunũ abstinere tan¬
tumm a peccatis: nͥ addamus & bona. Fraugre.
inqͥt esurienti panẽ tuum: & egenos sine te¬
cto induc indomum cuã. Si uidis nudum:
uesti eum. Porro autẽ ieiuiniis nr̃is etiã illud o-¬
portet accide: qd̾ dñs in euangłio p̃cipit. Cum
ieuinatis inqͥt: nolite fieri sicut ypochritȩ tri¬
stes. Ext̃minant enĩ facies suas: ut pareant ho¬

Expanded text:
i, de jejunio cum Sanctitate vestra tractandum est; ut sciatis quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti eum . Porro autem jejuniis nostris etiam illud oportet accedere, quod Dominus in Evangelio praecepit: Cum jejunatis, inquit, nolite fieri, sicut hypocritae, tristes
Abbreviated transcription (Latin):
guat. latiusq factis uim dilectionis exten¬
dat:atq in alim̃ta pauꝑum p̃rupti appara¬
peccata animi uirtute calcent᷑: ut anima
sci̾tate corꝑis adiuuetur. Tunc & enĩ impetra¬
ri poterit qđ optatur: sicorpus castum. ani-¬
mumq deuotũ ad officium sc̃itatis impen-¬
dendum ꝑ curã obseruationis exhibeamuᷤ.
Hȩc sunt quȩ diunã cõmouent pietatẽ: quȩ
ad impetrandã p̃cib scĩtatem semꝑ aditum
faciunt. Ceterũ si caput substernas. atq ci¬
nerem desuꝑ spargas. si deniq collum tuũ. ł.i¬
uelud circłm flectas. atq ad exorandam cle¬
mentiam di largos fletus effundas: nichil
ꝓficies. Commouẽre enĩ dumam ñ poterispi¬
etatem: qͥ circa ꝓrimos tuos debitam negleri.¬
sti caritatẽ. Scͥptum. ẽ. enĩ. Non tale ieuini¬
um elegi dicit dñs. Nec si flectas ut cͥculũ¬

Expanded text:
guat, latiusque factis vim dilectionis extenguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupti apparapeccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium e
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a fr̃s ñ solum noua dicenda: s ꝙ uetrra repe
poris refectio: uerũ etiã ã malis actib facta
discessio. Itaq cura ne mens tua grauetur op¬
pressa peccatis. neq animus tius uicioꝵ illece¬
Ibris
delectetur: ꝙ digna dõ exsollusti ieiunia.
Ceterũ si corpus tuum ieumia longa consũp-¬
serint. atq illi subtraxeris cibũ cum ñ sub¬
trahi s uicia: in malis ꝑseuierans magis hor-¬
res quã placeas do̾. Tunc erunt d̾o accepta ie¬
umia: si oꝑib scĩs fuerit expiata conscienti¬
a. Cur enim corpꝰ fame discrutias. cui turpit̃
peccando blandĩris:. Principalit̃ gͦ animus ie-¬
iunet ã malis: & sic corpis subeat exercenda
ieumia. Nam cũ sit ieiuinium humiliatio¬
animȩ. quale. ẽ. humiliari cibo & augeripec¬
cato: Quigͥ corꝑi suo ieuinia deuotus indĩcit:
pͥncipalit̾ renunciet uicũs. cupiditatis fomi¬
tem compͥmat. frangat impetus mentis. li¬
bidines uincat. faces auariciȩ ardentiᷤ extin.¬

Expanded text:
fratres, non solum nova dicenda sunt, sed et vetera repetporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstin
Abbreviated transcription (Latin):
ue erit futura gła nr̃a: nisi ȩqua¬
ri angłis & uidere dm: Quantũ
p̃stat ceco. qui illi oculos sanauerit ut ui¬
quid dulce spectaculũ omĩno: & si cogi¬
tri ex aliqua parte in enigmate et ꝑspe¬
eulũ potest. dici tam̃ nullo modo potest
pulchritudo illius dulcedinis quã ser-¬
uat dñs diligentib se. ꝑficit autẽ sꝑan-¬
tib in se. Illuc parant᷑ corda nr̃a : ĩ om̃i¬
bus intȩ huius tribulationib &e temp¬
tationib. Noli mirari quia in laborib
pararis: ad magnũ aliquid pararis.

Expanded text:
e erit futura gloria nostra, nisi aequari Angelis, et videre Deum? Quantum praestat caeco, qui illi oculos sanaverit, ut viquod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se . Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus tribulationibus et tentationibus. Noli mirari, quia in laboribus pararis: ad magnum aliquid pararis.
Abbreviated transcription (Latin):
rint totius temꝑis actiones: ea ipsa tañ que
in separabilit᷑ facta sunt nulla ꝑmutione cõ
fundimus. sed quid cuius formȩ sit exoꝑimi
qualitate sentinius. Sine uerbi enĩ potentia
nec conciꝑet uirgo nec pareret: &e sine ueri¬
tate carnis obuoluta panins infantia ñ iacẽ¬
tet.Siqe uerbi potentia. non adorirent ma¬
gi puerũ stella indice declaratũ: & sine ue¬
ritate carnis ñ iuberet᷑ transferri in egiptũ
puer: & ab herodis ꝑsecutione subdiici. Pos.

Expanded text:
rint totius temporis actiones, ea ipsa tamen, quae inseparabiliter facta sunt, permistione nulla confundimus, sed quid cujus formae sit, ex operum non efficit. Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo, nec pareret, et sine veritate carnis, obvoluta pannis infantia non jaceret; sine Verbi potentia, non adorarent magi puerum, stella indice declaratum; sine veritate carnis, non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodio persecutione s
Abbreviated transcription (Latin):
filios hominũ unus solus dñs nr̃ iħc xp̃c ue¬
crucifixi. om̃s mortui. om̃s sepulti. om̃s sint
etiã suscitati: de quib ipse dicebat. cũ exalta.¬
tus fuero aterra. om̃ia trahã adme. Fĩdes &¬
enĩ uera iustificans ipios. & creans iustos
ad humanitatis suȩ tracta participẽ. in illo ad¬
quirit salutẽ inquo solo homo se inuenit in¬
nocentẽ: liberũ habens ꝑ gr̃am dĩ de eius
potestate głari. qui contra hostem humani
generis in carnis nĩe humilitate congressus:
his uictoriã suã tribuit in quoꝵ corpore tri¬

Expanded text:
filios hominum unus solus Dominus noster Jefilios hominum unus solus Dominus noster Jecrucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes sint etiam suscitati: de quibus ipse dicebat: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . Fides etenim vera, justificans impios et creans justos, ad humanitatis suae 275 tracta participem, in illo acquirit salutem, in quo solo se homo invenit innocentem, liberum habens per gratiam Dei de ejus potentia gloriari, qui contra hostem humani generis in carnis nostrae humilitate congressus, his vindictam suam tribuit, in quorum corpore tri
Abbreviated transcription (Latin):
nati potestatẽ acceꝑint ad iusticiã renas¬
cendi: ualidius factũ est donũ libertatis ꝗͣ
debitũ seruitutis. Quã itaq sibi in huius
sacram̃ti p̃sidio sp̃e relinquunt: qui insal¬
uatore nr̃o negant humani corꝑis ueria¬
tem: Dicant quo sacrificio reconciliati: qͦ
sanguine sint redempti. Quis est ut apłs
ait qui tradidit semet ipsũ ꝑ nobis oblati¬
onẽ & hostiã dõ. in odorem suauitatis:
Aut quod umquã sacrificiũ sacratius fuit:
quã quod uerus & ęternus pontifex altari cru¬
cis ꝑ immolationẽ suȩ carnis imposuit: Quã¬
uis enĩ multoꝵ scõꝵ in conspectu dñi p̃tiosa
mors fuerit: nullius tam̃ in sontis occisio re-¬
demptio fuit mundi. Acceꝑunt iusti ñ dedert̃
coronas: & de fortitudine fideliũ exempla na¬
ta sunt patientiȩ. ñ dona uisticiȩ. Singulares
quippe in singulis mortes fuerunt. nec alte¬
rius quisquã debitũ suo fine ꝑsoluit: cũ int̾

Expanded text:
83 nati potestatem acceperint ad justitiam renas83 nati potestatem acceperint ad justitiam renascendi, validius factum est donum libertatis quam debitum servitutis. Quam itaque sibi in hujus sacramenti praesidio spem relinquunt, qui in Salvatore nostro negant humani corporis veritatem? Dicant quo sacrificio reconciliati, dicant quo sanguine sint redempti. Quis est, ut Apostolus ait, qui tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis? Aut quod unquam sacrificium sacratius fuit quam quod verus et aeternus Pontifex altari crucis per immolationem suae carnis imposuit? Quamvis enim multorum sanctorum in conspectu Domini pretiosa mors fuerit, nullius tamen insontis occisio redemptio fuit mundi. Acceperunt justi, non dederunt coronas, et de fortitudine fidelium exempla nata sunt patientiae, non dona justitiae. Singulares quippe in singulis mortes fuerunt, nec alterius quisquam debitum suo fine persolvit, cum inter
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ usurpent & cũ eugłio ueritatis qua ra.¬
tione concordent. si beate uirginis partu aut
caro sine dĩtate. aut deitas est orta sine carne.
Sicut enĩ negari ñ potest ȩuglio dicente qd̃
uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nobis: ita
negari non potest beato apło paulo p̃dican.¬
te. quod ds erat in xp̃o mundũ reconciliant
sibi. Quȩ aut reconciliatio esse posset qua hu¬
mano generi repropiciaret᷑ ds̃: nisi omium
causam mediator di hominũ q susciperet:
Qua uͦ ratione ueritatem mediatoris un.¬
pleret: nisi qui informa di ȩqualis ẽ patri.
informa serui particeps esset nr̃i. ut mortis
uinculũ unius p̃uaricatione contractũ. umꝰ
morte qui solus morti nichil debinit soluere.¬
tur. E ffusio enĩ pro in uistis sanguinis
xpͥ̃i. tam fuit diues ad p̃tium: ut si uniu̾¬
sitas captiuoꝵ in redemptorẽ suũ crederet.
nullũ diaboli uincula retinerent: qm̃ sic̃

Expanded text:
nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ranomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione concordent, si beatae Virginis partu aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est et habitavit in nobis, ita negari non potest, beato apostolo Paulo praedicante, quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Quae autem reconciliatio esse posset qua humano generi repropitiaretur Deus, nisi omnium causam mediator Dei hominumque susciperet? Qua vero ratione veritatem mediatoris impleret, nisi qui in forma Dei aequalis est Patri in forma servi particeps esset et nostri, ut mortis vinculum unius praevaricatione contractum unius morte, qui solus morti nihil debuit, solveretur? Effusio enim pro injustis sanguinis Christi tam fuit dives ad pretium, ut si universitas captivorum in redemptorem suum crederet, nullum diaboli vincula retinerent, quoniam s
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eodẽ ꝑcellatur anatheinate: qui ꝑ impi¬
os ueterũ hereticoꝵ uolutatus errores. terauĩ
apollinaris dognia delegit. ut negata humanȩ
unius assereret esse nature. taniquã uerbi dei.¬
tas ipsa se in carnẽ animãq contĩterit. & conci¬
pi & nasci. nutriri & crescere. crucifigi ac mo¬
ri. sepeliri ac resurgere. et assendere inclũ. &
in patris dextera unde adiudicandos uiuos et
mortuos ad ueniet consadere. diuinȩ tantum
essentiȩ fuerit. Quȩ nichil hoꝵs in se sine car.¬
nis recipit ueritate: qm̃ natura unigeniti
natura est patris. natura ẽ. sp̃c scĩ: sunulq
impassibilis simulq est imnutabilis sempi.¬
ternȩ trinitatis indiuisa unitas. & consubs.
tantialis ȩqualitas. Quicũq gͦ sunt illi ita ob.¬
cecati &e alumine ueritatis alieni ut uerbodi
a tempore incarnationis humanȩ carnis dene¬
gent ueritatẽ: ostendant in quo sibi. xp̃ianũ

Expanded text:
quoque eodem percellatur anathemate, qui per impiquoque eodem percellatur anathemate, qui per impios veterum haereticorum volutatus errores tertium Apollinaris dogma delegit, ut negata humanae unius assereret esse naturae, tanquam Verbi deitas ipsa se in carnem animamque converteret, et concipi ac nasci, nutriri et crescere, crucifigi ac mori, sepeliri ac resurgere, et ascendere in coelum, et in Patris dextera, unde ad judicandos vivos et mortuos veniet, consedere, divinae tantum tis fuerit, quae nihil horum in se sine carnis recipit veritate: quae natura unita naturae Patris, natura est Spiritus sancti, simulque impassibilis, simulque incommutabilis, sempiternae Trinitatis indivisa unitas, et unius voluntatis aequalitas. Uaecati et a lumine veritatis alieni, ut Verbo Dei a tempore incarnationis humanae carnis denegent veritatem, ostendant in quo sibi Christianum
Abbreviated transcription (Latin):
uamus sciam clem̃tiã tuã hununis
institutionib non egere: & sincetissi¬
mã de habundantia sp̃c sci hausisse doctri¬
nã: officii tam̃ mei ẽ & patefacere qđ intelli¬
gis. & predicare quod credis. ut ignis ille qͦm
dnĩs ueniens misit in terrã motu crebre me¬
ditationis agitatus sic concalescat ut ferueat.
& sic inflãmetur ut luceat. Magnas enĩ caligi¬
nes euticiana heresis orientis partib inferre
molita ẽ: & ab illa luce quȩ sicut eugłium
dicit lucet in tenebris & tenebre eã nõ cõpre¬
hendunt. imꝑitorũ oculos temptauit auer¬
tere. Cumq ipsa in suã reciderit falsitatẽ:
in discipłis recrudescit quod in auctore dese.¬
uirginẽ mariã non di sed hominis tantũ miͦ
ciedit genitricẽ. ut aliã ꝑsonã carnis. aliam
scõ intemꝑalis atq coȩterna ẽ. ita intra uirgi¬
nea uiscera uerbũ caro sit factũ. ut ꝑ meffã
etudũ ueritatẽ utriusq natiuix eadẽ uirgo &
hoc mͥ. ut ueniat mat̾ dñi mei ad me E utices

Expanded text:
m sciam clementiam tuam humanis institutionibus non egere, et sincerissimam de abundantia Spiritus sancti hausisse doctrinam, officii tamen mei est et patefacere quod intelligis, et praedicare quod credis, ut ignis ille quem Dominus veniens misit in terram motu crebrae meditationis agitatus sic concalescat ut ferveat, et sic inflammetur ut luceat. Magnas enim caligines Eutychiana haeresis Orientis partibus inferre molita est, et ab illa luce « quae sicut Evangelium loquitur, lucet in tenebris et tenebrae eam non comprehenderunt, imperitorum 82 oculos tentavit avertere: cumque ipse in suam reciderit caecitatem, nunc in discipulis recrudescit quod in auctore defevirginem Mariam non Dei sed hominis tantummodo credidit genitricem, ut aliam personam carnis, aliam sancto intemporalis atque coaeterna est, ita intra virginea viscera Verbum caro sit factum, ut per id qucundum veritatem utriusque naturae eadem virgo et hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Eutyches
Abbreviated transcription (Latin):
cani & peccatores uenientes discumbebãt
cum iħi ce discipłis eius. Uid̾ant publica.¬
nũ apeccatis ad meliora conũstĩ. locũ inue¬
nisse penitentiȩ: & ob id etiã ipsi ñ despe¬
rant salutẽ. Neq uero in pristinis uiciis
ꝑmanentes ueniunt ad iħm ut pharisei
&r scribȩ murmurant s pęnitentiã agenteᷤ
ut sequens diũi sermo significat dicens. mi
uiuia peccators. ut occasionẽ hab̃et docẽdi:
& spũales inuitatorib suis p̃beret cibos.
Deniq cũ frequent᷑ ꝑgere ad conuiuia des¬
cribatur. nichil refertur aliud nisi quid
ibi fecerit. quid docuerit: ut & humilitas
dñi eundo ad peccatores. et potentia doctri-¬
nȩ eius in conũsione pęnitentiũ demon¬
stretur. Quod autẽ sequit᷑ miscdĩam uolo
& ñ sacrificiũ. et ñ ueni uocare ustos sed
peccatores: de ꝓpħa ꝓferens cestimoniũ
suggillat scribas & phariseos. qui iustos
se estimantes. peccatoꝵ &e publicanoꝵ son¬

Expanded text:
cani et peccatores venientes, discumbebant cani et peccatores venientes, discumbebant cum num a peccatis ad meliora conversum locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non desperant salutem. Neque vero in pristinis vitiis permanentes, veniunt ad Jesum, ut Pharisaei et Scribae murmurant; sed poenitentiam agentes, ut sequens Domini sermo significat, dicens: Mivivia peccatorum, ut occasionem haberet docendi, et spirituales invitatoribus suis praeberet cibos. Denique cum frequenter pergere ad convivia describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in conversione poenitentium demonstraretur. Quod autem sequitur: Misericordiam volo, et non sacrificium . Et: Non veni vocare 51 justos, sed peccatores, de propheta proferens testimonium, sugillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se aestimantes, peccatorum et publicanorum con
Abbreviated transcription (Latin):
cipio sermonis: & in alio loco. die tu pec¬
cata tua ut iustificeris: matħm se qꝵ pu¬
blicanũ nominat: ut ostendat legentib¬
nullundebere saludem desꝑare si ad meliora conũ.¬
sus sit: cu de publicano in apłm sit repẽte¬
UIII. mutatus. Arguit in hoc loco porphirius
& iulianus augustus uel imꝑitiã histo¬
rici m̃tientis. uel stulticiã ooꝵ qui statim
secuti sunt saluatorẽ. quasi irracionabilit
que libet uocantẽ homine̾ suit secuti: cũ
tantȩ uirtutes tantaq signa p̃cesserint q̃
apłos anteꝗͣ crederent uidisse ñ dubĩ ẽ.
Certe fulgor ipse & maiestas diuinitatis oc¬
cultȩ quȩ etiam in humana facie reluce¬
bat: ex primo ad se uidentes trahere po¬
terat aspectu.Si enĩ in magnete lapide &
sucinis hȩc eẽ. uis dicit᷑. ut anulos ecsti¬
pulam & festucas sibi copulent: quãto
magis dñs om̃ium creaturarũ ad setrahe¬
re poterat quos uolebat: Et factũ ẽ. dis.¬
cũbente eo indomo: ecce multi publi¬

Expanded text:
cipio sermonis . Et in alio loco: Dic tu peccata tua, ut justificeris . Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostendat legentibunullum debere salutem desperare, si ad meliora conversus sit; cum ipse de publicano in apostolum sit repente mutatus. Arguit in hoc loco Porphyrius et Julianus Augustus, vel imperitiam historici mentientis, vel stultitiam eorum qui statim secuti sint Salvatorem, quasi irrationabiliter quemlibet vocantem hominem sint secuti, cum tantae virtutes, tantaque signa praecesserint, quae Apostolos antequam crederent, vidisse non dubium est. Certe fulgor ipse, et majestas divinitatis occultae, quae etiam in humana facie relucebat, ex primo ad se videntes trahere poterat aspectu. Si enim in magnete lapide et succinis haec esse vis dicitur, ut annulos, et stipulam, et festucas sibi copulent, quanto magis Dominus omnium creaturarum ad se trahere poterat, quos volebat? Et factum est, discumbente eo in domo, ecce multi publi
Abbreviated transcription (Latin):
quandiu uolitauerit: hoc pacientia pe¬
tri fecit. Permisit enĩ illũ sublimuis ascen¬
dere: ut de altius caderet. Uoluit enĩ eũ
in excelsũ leuari ad conspectũ om̃iũ: ut
ruentẽ illũ de excelso. oeuli om̃iũ puide¬
rent. Hȩc igit᷑ est ini nutatis elatiõ. ut in
altũ se ferat. in sublime erigat: sed seã
oratio omnẽ humiliat suꝑbiã uniũsam
deicit uanitatẽ.

Expanded text:
quandiu volitaverit, hoc patientia Pequandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rabilia ȩtiam magũ illũ symonẽ oratiorub
suis de aeris uacuo precȩ una ꝓstiauerint¬
Cũ enĩ idẽ simon se. xp̃m diceret: &e tanq̃.
filiũ ad patrẽ assereret uolando se posse eoi¬
scendere. atq elatus subito magicis artb
uolare cȩpisset: tunc petrus fixis genib
p̃catus ẽ. dñm. & p̃catione scã uicit magicã
leuitatẽ. Prior enĩ ascendit ad dr̃m ceatio.
quã uolatus: & ante ꝑuenit iuista peticio
quã iniqua p̃sumptio. Ante inquã petruꝰ
intris positus obtinuit quod pecebat: quĩ
simon ꝑueniret in cȩlestia quo tendebat
Tunc igitur petrus uelut iuctũ illã de sub¬
limi aere deposuit: &e quodã p̃cipitio in
saxo elidens. eius erura confregit. Et hoc
in obprobrio facti illius. ut qui paulo ante
uolare temptauerat subito ambulare nõ
posset: ce qui penias assũpserat plantas
amiteret. Sed ne forte hoc mirũ uideat᷑
qud magus iste p̃sente apło ꝑ aerẽ ali.¬

Expanded text:
rabilia etiam magum illum Simonem orationibus rabilia etiam magum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruinCum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset, tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam lenitatem: prius etiam ascendit ad Deum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutore: ut ȩqualis crudelitas utrũq con¬
stringent. Dies gͦ ꝓmerito: locus ꝓ gloria.
ꝑsecutor decretus est ꝓ urtute. Et in quo
tandẽ loco martriũ ꝑtulerunt: In urbe
roma. quȩ principatũ &e caput obtinet na¬
tionũ: scilicet ut ubi caput suꝑsticionis
erat. illic caput quiesceret scĩtatis. Et ubi
gentiliũ principes habitabant: illic ȩcclia¬
rũ principes morarert᷑. Cuiꝰ aũt meriai¬
sint beatissum petrus & paulus hunic pos.¬
sumus intelligere : quod cũ dñs orientis re.¬
gionẽ propria illustrauerit passione. occi¬
dentis plagam nequid minus esset. uice sui
apłoꝵ sanguine illuminare clignatus ẽ. Et
licet illius passio nobis sufficiat ad salutẽ:
am̃ etiã hoꝵ martyriũ nobis contulit ad
eremplũ. hodierna igit᷑ die. beati apli san¬
guinẽ profuderunt. Sed uideamꝰ causã qͣt
ista ꝑpessi sunt. Scilicet quod int̾ cetera ini.¬

Expanded text:
persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque conpersecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco iidem martyrium pertulerunt? In urbe Roma, quae principatum et caput obtinet nationum, scilicet ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis, et ubi gentilium principes habitabant, illic ecclesiarum principes morarentur. V. Pars. Grasint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui apostolorum sanguine illuminare dignatus est, et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen horum martyrium contulit ad exemplum. Hodierna igitur die beati apostoli sanguinem profuderunt. Sed videamus causam quare ista perpessi sunt; scilicet, quod inter caetera mi
Abbreviated transcription (Latin):
producit᷑. Clauis inquã est: quȩ oe consci¬
entiã ad confessionẽ peccati aꝑit. et gram
ad ȩcernitatẽ mysterũ salutaris inducit.
Ambo igitur claues adnõ ꝑceꝑunt: scientiȩ
iste. ille potentiȩ. Diuicias inimortalitatis
ille dispensat: scientiȩ thesauros iste largi¬
tur: Sunt enĩ scientiȩ thesauri. sicut serip¬
tũ est: in quo sunt onis thesauri sapientiȩ
&e scientiȩ absconditi. Ergo beati petrus &
paulus eminent int̾ uniu̾sos apłos: et pe. ix¬
culiari quadã p̃ rogatiua p̃cellunt. uerum
uit̃ ipsos quis cui p̃ponat᷑ incertũ ẽ. Puto
enĩ illos equales esse meritis. quia ȩquales
sunt passione: & simili eos fidei deuotio.¬
ne uixisse. quos simul uidemꝰ ad marti.¬
riĩ głam ꝑuenisse. Non enĩ sine causa fa¬
ctũ putemus: quod una die. uno in loco.
unius tẏranni tolerauere sententiã. Una
die passi sunt: ut ad xp̃m parit᷑ ꝑuenirent.
Uno in loco: ne alt̃i roma deesset. Stibuno

Expanded text:
quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt; verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione, et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. § 1. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio: tam iussus ut pet̾et. obe¬
dientiȩ. deb̾et explere p̃ceptũ p̃sertĩ
cum & gedeon & manue signũ peti¬
erint & acceꝑint Sçiebat rex impius¬
ꝓleuitis habebat fanaticos: ñ uult

Expanded text:
testimonio : tamen jussus ut peteret, obedientia debuit explere praeceptum, praesertim cum et Gedeon et Manue signum petierint et accepro levitis habebat fanaticos, non vult
Abbreviated transcription (Latin):
qui nascet᷑ ex uirgine odomꝰ dd̃. nc̃
ate appelletur ẽmanuel. id est nob̾cũ
ds̃: quia rebꝰ ipsis ꝑbab̾. a duobꝰ mimi¬
cis regibꝰ lib̾ata. d̾m te hab̾e p̃sentem
dd cui dei sermone precipit᷑ ut uoces
id est in uoces in ꝑiculo constituta nom̃
ẽmanueł. id est nob̾cũ dei: ñ mireris
ad nouitatẽ rei si uirgo pariat. qui tan¬
tam habeat potestatẽ ut multo post
tempore nasciturꝰ te nunc lib̾et in uo-¬
catus:. Ipse ẽ enĩ qui uisus est abraham:
& locutꝰ est cum moyse

Expanded text:
qui nascitur ex virgine, o domus David, nunc a te appelletur Emmanuel, id est, nobiscum Deus, quia rebus ipsis probabis a duobus inimicis regibus liberata, Deum te habere praesentem, d, cui Dei sermone praecipitur, ut voces, id est, invoces, in periculo constituta nomen Emmanuelis, id est, nobiscum Dei; non mireris ad rei novitatem, si Virgo Deum pariat, qui tantam habeat potestatem, ut multo post tempore nasciturus, te nunc liberet invocatus; ipse est enim qui visus est Abraham, et locutus est cum Mose
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ celo: & iħm filiũ naue in gabaon
& hailon stantibꝰ sole & luna. P leriq
putant saulem signũ accepisse de tra
& de ꝓfundo inferni: quando samuelẽ
ꝑ in cantationes & magicas artes uisus
est suscitasse. S & ionas ꝓpħa de abys¬
so & de ꝓfundo ac mortis faucibꝰ lib̾atꝰ.
signũ dedit & accepit inferni. Et¬

Expanded text:
de coelo : et Jesum filium Nave in Gabaon de coelo : et Jesum filium Nave in Gabaon et Haialon, stantibus sole et luna . Plerique putant, Saulem signum accepisse de terra, et de profundo inferni, quando Samuelem per incantationes et artes magicas visus est suscitasse . Sed et Jonas propheta de abysso, et de profundo ac mortis faucibus liberatus, signum dedit et accepit inferni
Abbreviated transcription (Latin):
ab idoł quoꝵ errore retineris. s adno
deo tuo qui tͥ auxiliũ pollicet᷑: & ipsũ
signũ optionis tuȩ est unde postules
dẽ ꝓfundo siue de excelso. Ergo sicut¬
ꝓfundũ in fernũ significat: ita excel¬
sum supͣ cȩlos intelligere debemꝰ Ut
cum de inferno siue de excelso.signũ
acceꝑis credas futura que dixi: uis in¬
quit ut scindat᷑ t̾ra. & gͣndi hiatu in¬
feri pateant. qui in corde t̾rȩ ẽẽ dicunt᷑.
an ut aꝑiant᷑ cȩli: Qđ utrũq ad tipũ
ꝑtinet mortis dñi & ascensionis. Qͥ enĩ
descendit ipse ẽ & qui ascendit. Et in
descendit in abyssũ. id est xp̃m de mor¬
tuis reducere: hoc quantũ ad misticos
ꝑtinet intellectus. Cȩtũ moyses accepit .ii.¬
signa det̾ra. de quibꝰ in psalmis. misit
signa & ꝓdigia in medio tui egyptȩ.
ranas & locustas. cinifes & cynomiam.
de cȩlo aut̃ gͣndinẽ. ignẽ. & triũ dierũ
tenebras. Reor & ezechiã quando sol
regressus est derẽ lineis signũ accepisse

Expanded text:
ab idolis, quorum errore retineris, sed a Domino Deo tuo qui tibi auxilium pollicetur, et ipsum signum optionis tuae est unde postules, sive de profundo, sive de excelso. Quod cuprofundum infernum significat; ita excelsum supra coelos intelligere debemus: ut cum de inferno sive de excelso signum acceperis, credas futura quae dixi. Vis, inquit, ut scindatur terra, et grandi hiatu inferi pateant, qui in corde terrae esse dicuntur: an ut aperiantur coeli? Quod utrumque ad typum pertinet mortis Domini et ascensionis: Qui enim descendit, ipse est qui et ascendit . Et in ascendit in quantum ad mysticos pertinet intellectus. Caeterum et Moses accepit signa de terra, de quibus in Psalmis legimus: Misit signa et prodigia in medio tui, Aegypte , ranas, locustas, ciniphes, et coenomyiam; de coelo autem grandinem et ignem et trium dierum tenebras. Ego reor et Ezechiam, quando sol decem regressus est lineis, signum accepisse
Abbreviated transcription (Latin):
storis tenet: s lucra animarum ñ querit. Ter¬
renis cõmodis iuhiat: honore p̃lationis gaud&.
temꝑalib lucris pascit᷑. impensa sibi ab homi¬
nibus reuerentia lȩcat᷑. Istȩ sunt & enĩ. mercedeᷤ
merceimarii. ut ꝓ eo ipso qđ in regimine labo-¬
rat: hic qđ quęrit inueniat. & ab hereditate
gregis in posterum alienus existat. Utrum uͦ
pastor sit an mercennarius cognosci ueracit̃ ñ
potest: si occasio necessitatis de est. Tranqͥllita¬
tis enĩ temꝑe plerumq ad gregis custodiã sic̃
uerus pastor sic etiã mercennarius constat. s
lupus ueniens indicat quo quisq animo suꝑ
gregis custodiam stabat. Lupus ꝙ enĩ suꝑ oue̾
uenit: cum quilibet iniustus & raptor fide¬
les quosq atq humiles oppͥmit. S is qui pa¬
stor uidebat᷑. eẽ. ꝙ ñ erat: relinquit ouesꝙ fu¬
git. qi dum sibi ab eo ꝑicłm metuit: resistere
eiꝰ inuisticiȩ ñ p̃sumit. fu̾git autẽ. ñ mutan¬
do locum. s subtrahendo solatiũ. fugit: qr

Expanded text:
imarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et git, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem, nec mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
trena substantia quã exterius possidemꝰ.
qui ñ dat ꝓ ouib substantiã suã. qͣndo
ꝓ his daturus. ẽ. animam suams & sunt nõ¬
nulli qͥ dum plus t̾renam substantiã quani
oues diligunt: merito nom̃ pastoris ꝑdunt De
quib ꝓtinus subdit᷑. Mercenarius autẽ. & qͥ
ñ est pastor. cuiꝰ ñ sunt oues ꝓpͥx: uidet lupũ

Expanded text:
rena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando o his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sun
Abbreviated transcription (Latin):
popłs nundinas celebraret. si ad alicuiꝰ ȩc-
ret. festinaremus simul om̃s inuenĩri. inter¬
esse unusqͥsq satãgeret. graui se dampno
afflictũ crẽderet. si sollempnitatẽ cõmunis
lexicie ñ uidẽrit. Coce in celestib electoꝵ ciuiuĩ
leticia agitur. uicissim de se om̃s in suo con .uiii.¬
uentii gratulant᷑. & tam̃ nos ab amore et̃nita-¬
tis tẽpidi: nullo desidio ardemus. int̾esse tan¬
tȩ sollempnitati ñ quȩrimꝰ. pͥuamur gaudiĩs
& leti sumus. Accendamꝰ gͦ amium fr̃s : reca-¬
lescat fides in id qd̾ credidit. in ardescant ad
suꝑna nr̃a desid̾ra. & sic amare iam ire est. Ab
int̾nȩ sollempnitatis gaudio nulla nos aduer-¬
sitas reuocet. qr et siqͥs ad locum ꝓpositũ
ire desiderat: eiꝰ desidium quelibet uiȩ asꝑi¬
prata conspiciens. obliuiscit᷑ quo tendebat.
Toto gͦ desidio ad suꝑnã patͥam mens
anhelet. nil in hoc mundo ãppetat qd̃ constat

Expanded text:
populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclpopulus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperiprata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat
Abbreviated transcription (Latin):
namq electoꝵ sunt: uultus p̃sens d̾i. Qi dũ si¬
ne defrctu conspicit᷑: si ne fine mens uitȩ cibo
saciatur. In istis pascuis de ȩternitatis sacieta¬
te letati sunt: qͥiam laqueos uoluptuose tem¬
poralitatis euaserunt. Ibi hymnidici angłoꝵ
chori. ibi societas suꝑnoꝵ ciuiũ. ibi dulcis sol
lempnitas ã ꝑegrinationis huiꝰ tristi laqueo
redeuntiũ. ibi ꝓuidi ꝓpħarum chori. ibi iuł .¬
dex aplorum numerus. ibi innumerabiliũ
tyrũ uictor exercitus. tanto illic lȩtior qͣnto hic du¬
rius afflictus. ibi confessoꝵ constantia p̃mis
sui confessione consolata. ibi fideles uiri qͦs
ã uirilitatis sue robore uoluptas scłi emolli¬
re ñ potuit. ibi scȩ muliẽres quȩ cũ seło ꝙ se¬
xum uicerunt. ibi pueri qͥ annos suos mori-¬
bus transcendunt. ibi senes qͦs hic & ȩtas debi-
torum ciuiũ sollempnitate gaudeamꝰ. Ipsa
nos lȩtantiũ festiuitas inuĩtet. Certe sicubi

Expanded text:
namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sinamque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulemnitas a peregrinationi / huius tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi iudex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus. Ibi confessorum constantia, pręmii sui perceptione consolata. Ibi fideles viri, quos a virilitatis suę robore voluptas sęculi emollire nxum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiletorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi
Abbreviated transcription (Latin):
duob gregib unũ ouile ẽfficit: q iudaicũ
& gentilem popłm in sua fide coniungit. pau-¬
lo attestante qui ait. lpse est pax nr̃a qui fecit
utraq unum. Dum enĩ ad ęt̃nam uitam ex
utraq natione simplices eligit: ad otule ꝓpͥum
oues deducit. De quib ꝓfecto ouib rursus ait.
Oues meȩ uocem meã audient. & ego cognosco
eas. & sequunt᷑ me: & ego uitam ȩt̃nam do eis.
De quib & paulo suꝑius dicit. ꝑme siquis intrro¬
ierit: saluabit᷑. & in gredietur et egrediet᷑ ꝙ pa¬
scua inueniet. Ingredietur qͥppe ad fidem: egre¬
dictur uͦ ã fide ad speciem. ã credulitate ad cõ¬
templationẽ. Pascua autẽ iueniet in ȩt̃na re¬
fectione. Oues gͦ eius pascua inuenient: q qͥdqͥs
illum corde simplici sequit᷑. ȩt̾nȩ uiriditatis pa¬
bulo nutrit᷑.Iuȩ autẽ sunt istarum ouiũ pascua
nͥ int̾na gaudia semꝑ uirentis paradysi: Pascua

Expanded text:
duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et egome si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qui hȩc loquit᷑ iołis euangłista testatur di¬
cens. Qui dicit se nosse dm. & mandata eiꝰ non cu-¬
stodit: mendax .ẽ. Unde & hoc in loco ꝓtinus do¬
minus subdit. Sic̃ nouit me pater: & ego agno¬
sco patrẽ. & animã meam pono ꝓ ouib meis. Ac
si aꝑte dicat. In hoc constat qi & cognosco patrẽ
& cognoscor ã patre: qi animã meã pono ꝓ ouibꝰ
meis. id. ẽ ea caritate ꝑ quam ꝓ ouib morior:
quantũ patrẽ diligã ostendo. Iuia uͦ ñ solum
iudeam s etiã gentilitatẽ recłimere uenerat:
adiungit. Alias oues habeo quȩ ñ sunt ex hoc
oiuili. & illas oportet me adducere. & uocẽ meã
audient. & fiet unum ouile & unꝰ pastor. Re¬
demptionẽ nr̃am qui ex gentili popło uenimꝰ
dñs aspexerat: cum se adclucere & alias oues di¬
cebat. Hoc cotidie fr̃s mei aspicitis. hoc reconci¬
liatis gentib factum hodie uidetis. Quasi ex

Expanded text:
ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, diipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungiovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex