comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tauer̃ nat᷑alẽ usũ in eũ usũ qͥuẽ cont naturã. p̃cipue qr nos ñ dãnabilẽ obscenitatẽ nc̃ sic̃ ille c̃ memoramꝰ
atq rep̃bendimꝰ s in explicandis quantũ possumꝰ humane gnatiõis effectib ũba tam̃ sic̃ ille obscena nitamꝰ¬
Seminar& gͥ ꝓlẽ uir. suscip& femina genitałib m̃bris quanđ id opꝰ ẽẽt. Et quantũ opꝰ eẽt uoluntate motis
ñ libidine c̃citatis. Neq enĩ ea sola m̃bra mouemꝰ ad nutũ q̃ c̃pactis articulata sossib sic̃ & manꝰ. & peoi
digitos: uerũ oriã illa ꝗ̃ mollib remissa s̃ neruis cũ uolumꝰ mouemꝰ agit ando & porrigendo ꝓducimꝰ & tor¬
q̃ndo flectimꝰ. & c̃stringendo duramꝰ. Sic̃ ea s̃ q̃ inore ac facie quantũ potẽ uoluntas mou&. Pulmones deniq

Expanded text:
taverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam : praecipue quia nos non damnabilem obscenitatem nunc, sicut ille commemoramus taverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam : praecipue quia nos non damnabilem obscenitatem nunc, sicut ille commemoramus atque reprehendimus, sed in explicandis, quantum possumus, humanae generationis effectibus, verba tamen, sicut ille, obscena vitamigitur prolem uir, susciperet femina genitalibus membris, quando id opus esset et quantum opus esset, uoluntate motis, non libidine concitatis. Neque enim ea sola membra mouemus ad nutum, quae conpactis articulata sunt ossibus, sicut manus et pedes et digitos, uerum etiam illa, quae mollibus remissa sunt neruis, cum uolumus, mouemus agitando et porrigendo producimus et torq
Abbreviated transcription (Latin):
resistit & c̃pellit ueniã honore p̃fato apudicis aurib poscere. curid fier& nulla causa ẽẽt S: om̃a q̃ de huꝰ mͦdi
m̃bris sensũ cogitantis attingerent : sine ullo timore obscenitatis lib̾ sermo ferret᷑: nec ipsa ũba eẽnt q̃ uocarent᷑
obscena. s qͥc ꝗd inde diceret᷑ tã honestũ eẽt quã de aliis cũ loqͥm̃ corporis partib: Ns qͥs gͦ ad has litas ĩpudicus
accedit: culpã refugiat. ñ naturã: facta denot& suȩ t̃pitudinis. ñ ũba nr̃e necessitatis inqͥb mͥ facillime pudic
&religios lector ł auditor ignosc̃. donec infidelitatẽ refellã ñ de fidererũ in exꝑtarũ s de sensu eaꝑtarũ
argum̃tantẽ. legit eñ hȩc sine offensiõe. qͥ ñ ex horre apłm horrenda feminaꝵ. flagitia rep̃hendentẽ: Qĩmu¬

Expanded text:
resistit, et compellit veniam honore praefato a pudicis auribus poscere, cur id fieret nulla causa esset: sed in omnia quae de hujusmodi resistit, et compellit veniam honore praefato a pudicis auribus poscere, cur id fieret nulla causa esset: sed in omnia quae de hujusmodi membris sensum cogitantis attingerent, sine ullo timore obscenitatis liber sermo ferretur: nec ipsa verba essent, quae vocarentur obscena; sed quidquid inde diceretur, tam honestum esset, quam de aliis cum loquimur corporis partibus. Quisquis ergo ad has litteras impudicus accedit, culpam refugiat, non naturam; facta denotet suae turpitudinis, non verba nostrae necessitatis; in quibus mihi facillime pudicus et religiosus lector vel auditor ignoscit, donec infidelitatem refellam, non de fide rerum inexpertarum, sed de sensu expertarum argumentantem. Legit enim haec sine offensione, qui non exhorret Apostolum horrenda feminarum flagitia reprehendentem, quae immu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtinis ẽ: Mmꝰ tam̃ pud & sibi animꝰ ex uitiosis suis partib: ñ obtẽꝑat᷑ : quã cũ ei corpꝰ qđ altũ ab illo ẽ atq
in fra illũ ẽ : & cuiꝰ sine illo natura ñ uiuit uolenti libentiq ñcedit: S cũ alia m̃bra retinent᷑ uoluntaris
ĩpio. sine qͥb illa q̃ cont᷑ uoluntatẽ libuline c̃citant᷑ id qđ appetunt ĩ plere ñ poss : puditicia custodit᷑ nõ
nis indigentiã : ꝓcul dubio nisi culpabilis inobȩdientia. pȩnali in obȩdentia plecteret᷑ : in paradysonup¬
fin tiȩ ñ hab̾ent. s uoluntati m̃bra ut cet̾a ita cuncta seruirent: Ita genitale aruũ uas in hocopꝰ
creatũ seminar&: ut ñc̃ t̾rã manꝰ: Et qͦmꝰ de hac re nob̾ uolentib diligentius disputare ueretũdia

Expanded text:
us tamen pudet, cum sibi animus ex uitiosis suis partibus non obtemperat, quam cum ei corpus, quod alterum ab illo est adque us tamen pudet, cum sibi animus ex uitiosis suis partibus non obtemperat, quam cum ei corpus, quod alterum ab illo est adque infra illum est et cuius sine illo natura non uiuit, uolenti iubentique non cedit. Sed cum alia membra retinentur uoluntatis imperio, sine quibus illa, quae contra uoluntatem libidine concitantur, id quod adpetunt inplere nis indigentiam, procul dubio nisi culpabilis inobedientia poenali inobedientia plecteretur, in paradiso nuptiae non haberent, sed voluntati membra illa, ut caetera cuncta, servirent. Ita genitale arvum vas in hoc opus creatum seminaret, ut nunc terram manus. Et quod modo de hac re nobis volentibus diligentius disputare, verecundia
Abbreviated transcription (Latin):
tura hõis assumer& : ut filis dut̃ ĩ pari corporis m̃bris ꝓp̃t obediendi facilitatẽ. uitiosas uͦ animi¬
partes ut seruos aspiore ĩpio coerceri : Et utiq ordine nat᷑ ali: animiis ante ponit᷑ corpori. & tam̃ ipse anim
ĩꝑat corpori facilius quã sibi: Uerũ tam̃ hec libido de qua nc̃ disserimꝰ eo magis erubescenda ex istit : qͦ animꝰ
in ea nec sibi efficacit̃ ĩꝑat ut om̃ino ñ libeat. nec om̃imꝰ corpori. ut pudenda m̃bra uoluntas potiꝰ quã
libido c̃moueat: Iđ si ita eẽt : pudenda ñ eem̃t: Nc̃ uͦ pud& animũ resisti sibi a corpore. qđ ei natura in¬
feriore subiectũ ẽ: In aliis qͥpye affectiõib cũ sibi resistit iđo minꝰ pud& qr cũ ase ipso uincit᷑ nã cũ ordi
nate se anim uinc̃ ut inrationa les motꝰ eiꝰ m̃ti rationiq: subdant᷑ si tam̃ & illa dđo subdita ẽ laudisatq

Expanded text:
is adsumeret, ut filiis dixit imperari corporis membris propter oboediendi facilitatem; uitiosas uero animipartes ut seruos asperiore imperio coherceri? Et utique ordine naturali animus anteponitur corpori, et tamen ipse animus imperat corpori facilius quam sibi. Verum tamen haec libido, de qua nunc disserimus, eo magis erubescenda extitit, quod animus in ea nec sibi efficaciter imperat, ut omnino non libeat, nec omni modo corpori, ut pudenda membra uoluntas potius quam libido commoueat; quod si ita esset, pudenda non essent. Nunc uero pudet animum resisti sibi a corpore, quod ei natura inferiore subiectum est. In aliis quippe adfectionibus cum sibi resistit, ideo minus pudet, quia, cum a se ipso uincitur, nate se animus vincit, ut irrationales motus ejus menti rationique subdantur si tamen et illa Deo subdita est, laudis atque
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ regit aliud qđ regit᷑. s sic̃ euidentissime appar&e indiu̾si setus corporib maseulũ & feminã ita creatos
t ꝓlẽ gn̾ando crescerent & multi plicarent᷑ & ĩplerent trã : magnȩ absi¬
enĩ de sp̃ũ qͥ ĩperat & carne q̃ obtẽpat: aut de animo rationali qͥ regit & inrationali cupiditate q̃
regit᷑ : aut de uirtute c̃tẽplatiua q̃ excellit & de actiua q̃ subdit᷑ aut uitellectum̃tis & sensu corporis:
s aꝑte de uinculo c̃iugali qͦ inuicẽ sibi ut̃q senis obstringit᷑. dns int̾rogatꝰ utrũ licer& quacũq causa di¬
mittere urorẽ.qͣm ꝓp̃t̃ duritiã cordisis rahelita moyses dari ꝑmisit libellũ repudii responđ atq ait ñ
legistis qi qͥ fec̃ ab initio masculũ &feminã fec̃ eos  Et dit̃. ꝓpt̃ hoc dimitt&r hõ patrẽ & matrẽ & adhe¬

Expanded text:
est quod regit, aliud quod regitur: sed sicut evidentissime apparet in diversi sexus corporibus, masculum et feminam ita creatos, est quod regit, aliud quod regitur: sed sicut evidentissime apparet in diversi sexus corporibus, masculum et feminam ita creatos, ut prolem generando crescerent, et multiplicarentur, et implerent terram, magnae absenim de spiritu qui imperat et carne quae obtemperat, aut de animo rationali qui regit et inrationali cupiditate quae regitur, aut de uirtute contemplatiua quae excellit et de actiua quae subditur, aut de intellectu mentis et sensu corporis, sed aperte de uinculo coniugali, quo inuicem sibi utm propter duritiam cordis Israelitarum Moyses dari permisit libellum repudii, respondit adque ait: Non legistis, quia, qui fecit ab initio, masculum et feminam fecit eos et dixit: Propter hoc dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
sua ĩpl&r anima eiꝰ q manme dñat᷑: cũ inurtute multiplicat᷑: Carnales aũ fetꝰ sine libidine q̃ post peccatũ extr¬
ta inspecta c̃fusa uelata ẽ ne t̾ẽ nasci potuisse sic̃ neq nẽ poss nec in paradẏso futuros fuisse s: foris. sic̃ & factũ:
Nã postea quã inde dimissi s̃ ad gignendos filios coierant filiosq: genuerant ꝓlos aũ nullomꝰ dubitamꝰ scđm bene
dictioẽm đi crescere & multiplicari & ĩplere t̾rã donũ eẽ nuptiaꝵ quas ds̃ ante peceatũ hõis abinitio ẽsti¬
tuit creando masculũ & feminã. qͥ serus euidens utiq incarne ẽ. huic gͥppe oꝑi di &iã benedictio ipsa subiunc¬
ta ẽ Nã cũ scriptura duiss& masculũ & feminã fec̃ eos. c̃tuiuo subdit & benedit̃ eos ds̃ dics Crescite & mul¬
talẽ referri: masculũ tam̃ efeminã ñ sic̃ simile aliꝗd &riã in hõieuno intellegi potẽ: qi uidelic& in eo aliud

Expanded text:
eiusque maxime dominatur, cum in uirtute multiplicatur; carnales autem fetus sine libidine, quae post peccatum exorta inspecta, confusa uelata est, nec tunc nasci potuisse, sicut neque nunc possunt, nec in paradiso futuros fuisse, sed foris, sicut et factum est. Nam postea quam inde dimissi sunt, ad gignendos filios coierunt eosqcrescere et multiplicari et inplere terram donum esse nuptiarum, quas Deus ante peccatum hominis ab initio constituit, creando masculum et feminam, qui sexus euidens utique in carne est. Huic quippe operi Dei etiam benedictio ipsa subiuncta est. Nam cum scriptura dixisset: Masculum et feminam fecit eos, continuo subdidit: Et benedixit eos Dtualem referri, masculum tamen et feminam, non sicut simile aliquid etiam in homine uno intelligi potest, quia videlicet in eo aliud
Abbreviated transcription (Latin):
falso utiq: referunt᷑ : uerũ ille hos motꝰ certȩ dispensanõis gr̃aita cũ uoluit suscep̃ animo humano :
ut cũ uoluit factꝰ ẽ hõ. Pinde qđ fatendũ ẽ &iã cĩ rectas & scđm đm habemꝰ has affectiões. huiꝰ uitȩ s̃:

Expanded text:
falso utique referuntur. uerum ille hos motus certe dispensationis gratia ita cum uoluit suscepit animo humano, falso utique referuntur. uerum ille hos motus certe dispensationis gratia ita cum uoluit suscepit animo humano, ut cum uoluit factus est homo. proinde, quod fatendum est, etiam cum rectas et secundum deum habemus has affectiones, huius uitae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hiaffectꝰ de amore boni & descã caritate uenientessi uitia uocanda s̃ : sinamꝰ ut ea q̃ uere uitia s̃ iurtutes
uocent᷑ S cũ rectã rationẽ sequant᷑ istȩ affectiões quando ubi oport& adhibent᷑ qͥs eas tc̃ morbos seu ui¬
tiosas passiões audeat dicere : Iuã obrẽ euã ipse dñs in forma serui agere uitã dignatꝰ humanã s: nullũ
habens om̃ino peecatũ adlubuit easidi ad hbendas eẽ uidicaũ: Neq eñi inqͦ uerũ erat hõis corpꝰ &uerus
hõis animꝰ falsꝰ erat humanꝰ asfect᷑. Cũ gͦ eiꝰ in eu uanglio ista referunt᷑ qđ suꝑduritia cordis iudȩ oꝵ cũ
ira ẽtristatꝰ sit : qđ diterit gandeo ꝓpt̃ uos ut credatis : qđ latarũ suscit aturꝰ &iã lacrimas fuderit.
qđ c̃cupiuerit cũ discipulis suis manducare pascba: qđ ꝓpinquante possiõe tristis fuerit anima eiꝰ. n

Expanded text:
hi adfectus de amore boni et de sancta caritate uenientes si uitia uocanda sunt, sinamus, ut ea, quae uere uitia sunt, uirtutes hi adfectus de amore boni et de sancta caritate uenientes si uitia uocanda sunt, sinamus, ut ea, quae uere uitia sunt, uirtutes uocentur. Sed cum rectam rationem sequantur istae adfectiones, quando ubi oportet adhibentur, quis eas tunc morbos seu uitiosas passiones audeat dicere? Quam ob rem etiam ipse Dominus in forma serui agere uitam dignatus humanam, sed nullum habens omnino peccatum adhibuit eas, ubi adhibendas esse iudicauit. Neque cum ira contristatus sit, quod dixit: gaudeo propter uos, ut credatis, quod Lazarum suscitaturus etiam lacrimas fuderit, quod concupiuerit cum discipulis suis manducare pascha, quod propinquante passione tristis fuerit anima eius, non
Abbreviated transcription (Latin):
laboraũ &plurib epłis ppłos di ñ eos tantũ qͥ p̃sentes ab illo uidebant᷑ uerũ &iã illos qͥfuturi p̃uidebant᷑
instrut̃: illũ inquã uirũ athletã ap̃i doctũ ab illo. unctũ de illo crucifuũ cũ illo głosũ in illo: urtheatro
huiꝰ mundi cui spectaculũ factꝰ ẽ & angłis & hõib legrime magnũ agonẽ certantẽ & palmã suꝑnȩ uo¬
catiõĩs in anteriora sectantẽ: Oculis fidei libentissime spectant : gauđe cũ gaudentib flere cũ flentib
habeat in illissic̃ & incet̾is gentib ȩmulant ẽ corrunthios & ipsa emulatiõe metuentẽ ne sei
m̃tes a castitate ꝙ̃ in ap̃o ẽ: Magnã tristiciã &c̃tinuũ dolorẽ cordis dehisrahelitis habentẽ qđ igno¬
rantes di iusticiã & fuã uolentes c̃stituere iusticiȩ dĩ ñ eeñt subiecti. Nec solũ dolorẽ uerũ &iã luctũ
suũ denuntiantẽ qͥb dã qͥ ante peccauer̃ & ñ eget̃ penitentiã suꝑ ĩ munditia & fornicatiõib: suis. himotꝰ

Expanded text:
o videbantur, verum etiam illos qui futuri praevidebantur instruxit; illum, inquam, virum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum cum illo, gloriosum in illo, in theatro hujus mundi, cui spectaculum factus est angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem, et palmam supernae vocationis in anteriora sectantem, oculis fidei libentissime spectant, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, habeat et in illis, sicut et in caeteris gentibus, aemulantem Corinthios, et ipsa aemulatione metuetes a castitate quae in Christo est, magnam tristitiam et continuum dolorem cordis sui de Israhelitis habentem, quod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; nec solum dolorem uerum etiam luctum suum denuntiantem quibusdam qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam s
Abbreviated transcription (Latin):
Ut añ cupiant tẽptari audiunt quendã uirũ fortẽ ciuitatis di dicentẽ: ba me dñe & tẽpta me ure
renes meos & cormeũ. Vt doleant intẽptatiõib: uident petrũ flentẽ ut gaudeant intẽ ptatiõib: audi¬
unt iacobũ dicentẽ: Om̃e gaudiũ existimate fr̃s mei cũ intẽptatiões uarias in cideritis. ñ solũ aũ ꝓp̃t se
ipsos his mouent᷑ affectib: uerũ &ĩã ꝓpt̃ eos qͦs libari cupiunt & nepereant in etuunt & dolent si pereunt¬
& gaudent si lib̵ ant᷑: Iiũ qͥppe optimũ & sertissimũ uirũ qͥ insius infirmitatib: głat᷑. ut eũ potissimũ c̃me¬

Expanded text:
unt quendam uirum dei fortem ciuitatis dei dicentem: proba me, domine, et temta me; ure renes meos et cor meum. ut doleant in temtationibus uident Petrum flentem; ut gaudeant in temtationibus audiunt Iacobum dicentem: omne gaudium existimate, fratres mei, cum in temtationibus uariis incideritis. Non solum autem propter se ipsos his monentur affectibus uerum etiam propter eos quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt et dolent si pereunt, gaudent si liberantur. illum quippe optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmitatibus gloriabatur, ut eum potissimum c
Abbreviated transcription (Latin):
posuer̃ qr priꝰ erea petunia inusu cep̃ eẽ. pꝰ argentea: Miror aũ qđ argentinꝰ: ñ genuit aurinũ: qr & aurea
subsecuta ẽ: Iuẽ dm isti si hab̾ent. si c̃ sat᷑no iouẽ : ita & patri argentino & auo esculano: aurinũ p̃pone¬
rent: Id gͦ erat necesse ꝓrt̃ hȩc hona ł animi ł corporis. ł ext̾na tantã łoꝵ t̃bã cołe & inuocare qͦs neq:
om̃s c̃memoraui. nec ipsi potuer̃ om̃ib: bonis humanis minutatĩ singulatĩq: digestis. dõsminutos & singłos
ꝓuidẽ: Cũ posser. magno. faciliq c̃pendio. una dea felicitas. cuncta c̃ferre. nec solũ bona caprenda qͥs quã
alius: s neq asepellenda mala. q̃reret᷑: Cur enĩ eẽt in uocanda ꝓpt̃ fessos. diua fessona ꝓp̃t̃ hostes depellen

Expanded text:
posuerunt, quia prius aerea pecunia in usu coepit esse, post argentea. Miror autem, quod Argentinus non genuit Aurinum, quia et aurea posuerunt, quia prius aerea pecunia in usu coepit esse, post argentea. Miror autem, quod Argentinus non genuit Aurinum, quia et aurea subsecuta est. Quem deum isti si haberent, sicut Saturno Iouem, ita et patri Argentino et auo Aesculano Aurinum praeponerent. Quid ergo erat necesse propter haec bona uel animi uel corporis uel externa tantam deorum turbam colere et inuocare quos neque omnes commemoraui, nec ipsi potuerunt omnibus bonis humanis minutatim singillatimque digestis deos minutos et singulos prouidere, cum posset magno facilique conpendio una dea Felicitas cuncta conferre, nec solum ad bona capienda quisquam alius, sed neque ad depellenda mala quaereretur? Quur enim esset inuocanda propter fessos diua Fessona, propter hostes depellen
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cultorib suis : ut eis ingeniosi filii nascerent᷑ : Id opꝰ erat parturientib: inuocare lucinã. cũ siad eẽt
felicitas. ñ solũ bene parerent. s & iã bonos: qd necesse erat: opideȩ c̃m̃dare nascentes đo uaticano.
uagientes. dee cunine. iacentes. dee rum inȩ sugentes. đo statilino stantes. dex ad eonȩ ad euntes. ab eonȩ.
abeuntes. deȩ m̃ti. ut bonã hab̾ent m̃tẽ. đo uolumno. & deȩ uolumnȩ. ut bona uellent : diis nuptialib ut
bene c̃iu garent᷑. diis a grestib: ut fructꝰ uberrimos capent. et marime ipsi diuȩ fructesee marti & bellon
ut bene belli gerarent. deȩ uictoriȩ ut uincerent. do honori ut honorarent᷑. Deȩ pecuniȩ. ut pecumos:
eeñt. do esculano. & filio ei argentino. ut hab̾ent ȩreã. argentẽãq pecunia : Nã iđo patrẽ argentini. esculanũ

Expanded text:
eius cultoribus suis, ut eis ingeniosi filii nascerentur. Quid opus erat parturientibus inuocare Lucinam, cum, si adesset eius cultoribus suis, ut eis ingeniosi filii nascerentur. Quid opus erat parturientibus inuocare Lucinam, cum, si adesset Felicitas, non solum bene parerent, sed etiam bonos? Quid necesse erat Opi deae commendare nascentes, deo Vaticano uagientes, deae Cuninae iacentes, deae Ruminae sugentes, deo Statilino stantes, deae Adeonae adeuntes, Abeonae abeuntes; deae Menti, ut bonam haberent mentem, deo Volumno et deae Volumnae, ut bona uellent; dis nuptialibus, ut bene coniugarentur, dis agrestibus, ut fructus uberrimos caperent, et maxime ipsi diuae Fructeseae; Marti et Bellonae, ut bene belligerarent, deae Victoriae, ut uincerent; deo Honori, ut honorarentur, deae Pecuniae, ut pecuniosi essent, deo Aesculano et filio eius Argentino, ut haberent aeream argenteamque pecuniam? Nam ideo patrem Argentini Aesculanum
Abbreviated transcription (Latin):
regni atq diut᷑nitas: ad eand ẽ ꝑtiner felicitatẽ. cur ñ intellectũ ẽ. dona di eẽ ñ deas: si aũ putatȩ
s̃ dee : saltẽ alia tanta đoꝵ tba ñ q̃reret᷑ : Csidatis enĩ officiis đoꝵ dedꝵq: om̃iũ. q̃ sic̃ uoluer̃ ꝓsua¬
opinatiõe finxer̃ : inueniant si poss aliꝗd qđ p̃stari ab aligͦ do possit. hoĩ habenti uirtutẽ. habenti
felicitatẽ: Id doctrinȩ ł amercurio. ł aminerua petendũ eẽt. cũ uirtꝰ om̃a secũ haber& : Ars
artis latinos traduaisse putauer̃ : S si uirtꝰ ñ nisi ad ingeniosũ poss& uenire : ꝗd opꝰ erat catius. do
catio patre : qͥ catos idẽ acutos facer&: cũ hoc poss&r c̃ferre felicitas : Ingeniosũ qͥppe nasci : felitita
ẽ: Uñ &iã si ñ potuit añdũ nato coli dea felicitas. ut hoc ei c̃ciliata donaree: c̃ferr& hoc parentib

Expanded text:
regni adque diuturnitas, ad eandem pertinet felicitatem: quur non intellectum est dona Dei esse, non deas? Si autem putatae regni adque diuturnitas, ad eandem pertinet felicitatem: quur non intellectum est dona Dei esse, non deas? Si autem putatae sunt deae, salteopinatione finxerunt, inueniant si possunt aliquid, quod praestari ab aliquo deo possit homini habenti uirtutem, habenti felicitatem. Quid doctrinae uel a Mercurio uel a Minerua petendum esset, cum uirtus omnia secum haberet? Ars artis Latinos traduxisse putauerunt. Sed si uirtus non nisi ad ingeniosum posset uenire, quid opus erat deo Catio patre, qui catos, id est acutos faceret, cum hoc posset conferre felicitas? Ingeniosum quippe nasci felicitatis est, unde, etiamsi non potuit a nondum nato coli dea Felicitas, ut hoc ei conciliata donaret, conferret hoc parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
principes ñ paruã głam c̃pararint : Curdeniq fortitudodea ñ ẽ. q̃ affuit mucio cũ dexterã porrexit in
flamas: Iaffuit curtio : cũ se ꝓpatria in abraptã t̾rã p̃cipitẽ dedit᷑..I affuit decio patri. & detio filio cũ ꝓerer¬
citu se uouer̃: sitam̃ hisom̃ib uera in erat fartitudo uñ mͦ ñ agit᷑: Quare prudentia. quare sapientia. nulla
numinũ loca meruer̃: Anqͥa in noie gnãli ipsiꝰ uirtutis om̃s colunt᷑ : Sicgꝰ poss& & unꝰ ds̃ coli: cius¬
partes cet̾i dii putant᷑ S in illa una uirtute. & fides ẽ & puditicia. queq tam̃ eatra. in edib: ꝓpriis
ubi ẽ uirtꝰ & felicitas ꝗđ aliud querit᷑: ꝗdei suffic̃ ciu uirtꝰ felieꝰsq: ñ susfic̃s Om̃a qͥppe agenda
cõplectit᷑ uirtꝰ: om̃a optanda : felicitas Si iuppit̾ ut hec daret iđo colebat᷑. qr sibonũ aliꝗd ẽ latitudo

Expanded text:
principes non parvam gloriam compararint? Cur denique fortitudo dea non est, quae adfuit Mucio, cum dexteram porrexit in principes non parvam gloriam compararint? Cur denique fortitudo dea non est, quae adfuit Mucio, cum dexteram porrexit in flammas; quae adfuit Curtio, cum se pro patria in abruptam terram praecipitem dedit; quae adfuit Decio patri, et Decio filio, cum pro exercitu se voverunt? Si tamen his omnibus vera inerat fortitudo, unde modo non agitur. Quare prudentia, quare sapientia nulla numinum loca meruerunt? an quia in nomine generali ipsius virtutis omnes coluntur? Sic ergo posset et unus Deus coli, cpartes ceteri di putantur. Sed in illa una uirtute et fides est et pudicitia, quae tamen extra, in aedibus propriis ubi est uirtus et felicitas, quid aliud quaeritur? Quid ei sufficit, cui uirtus felicitasque non sufficit? Omnia quippe agenda conplectitur uirtus, omnia optanda felicitas. Si Iuppiter, ut haec daret, ideo colebatur, quia, si bonum aliquid est latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
quã qͥs qͥs prudent᷑ agnoscit: habitaculũ illi se ipsũ fac̃ : Uñ aũ sciunt illi ꝗd sit sides. cuiꝰ pͥmũ & matimũ offi¬
ciũ ẽ ut inuerũ credat᷑ dm : S cir ñ suffecerat uirtꝰ: Nonne ibẽ & fides : Quandoqͥdẽ uirtutẽ in quatuor
species distribuendã eẽ uider̃. Prud entiã. iusticiã. fortitudinẽ. tẽꝑantiã. & qm̃ & iste singulȩ. species suas
habent. in partib iusticiȩ fides ẽ marmũq: locũ apđ nos hab& : qͥcũq scimꝰ ꝗd sit qđ uist us ex fide uiuit :
S illos miror appetitores multitud inis đoꝵ si fidesdea ẽ: quare aluis tã multis deab in uiriam fecerint:
Pt̾ mitte eas. qͥb similit̃ edes & aras dedicare potuer̃: Curtẽꝑantia dea eẽ ñ meruit. cũ eiꝰ noĩe. ñ nulli romani

Expanded text:
us primum et maximum offius primum et maximum officium est, ut in verum credatur Deum? Sed cur non suffecerat virtus? nonne ibi est et fides? Quando quidem virtutem in quatuor species distribuendam esse viderunt, prudentiam, justitiam, fortitudinem, temperantiam. Et quoniam istae singulae specieustitiae fides est; maximumque locum apud nos habet, quicumque scimus quid sit, quod justus ex fide vivit . Sed illos miror appetitores multitudinis deorum, si fides dea est, quare aliis tam multis deabus injuriam fecerint praetermittendo eas, quibus similiter aedes et aras dedicare potuerunt? Cur temperantia dea esse non meruit, cum ejus nomine nonnulli Romani
Abbreviated transcription (Latin):
exiã loeitũ ẽẽ memoriȩ c̃m̃dauerint: atq dixisse ñ semel s iterũ qđ eã rite matronȩ dedicauerint: qt
qͥdẽ siuerũ sit : mirari nosm oport& : N enĩ malignis demonib &xiã sic difficile ẽ fallere: quoꝵ artes Et¬
atq ũsutias hinc potiꝰ isti adũtere debuer᷑ qđ illa dea locita ẽ q̃ fortuitu accidit. ñ q̃ meritis uenit Fuit
enĩ sortuna loquax. & muta felicitas Ut ꝗd aliud nisi ut hoĩ es recte uiuere ñ curarent c̃cilata sibi
fortuna : q̃ illos sine ullis bonis meritis facer& fortunatos: Et certe si fertuna loqtꝰ ñ saltẽ muliebris s uirilis
potiꝰ loqueret᷑. ut ñ ipse qͣ simulagũ dedicauer̃ : putarent᷑ tantũ miraculũ muli ebri loquacitate finxisse :
a qͦ solo dari potẽ. & om̃is falsoꝵ doꝵ t᷑ba uanescit: S cur & fides dea eredita ẽ. & ac cep̃ &iã ipsa tẽplũ & altare :¬

Expanded text:
emoriae memoriae commendauerint adque dixisse non semel, sed iterum, quod eam rite matronae dedicauerint. Quod quidem si uerum, sit, mirari nos non oportet. Non enim malignis daemonibus etiam sic difficile est fallere, quorum artes adque uersutias hinc potius isti aduertere debuerunt, quod illa dea locuta est, quae fortuito accidit, non quae mentis uenit. Fuit enim Fortuna loquax et muta Felicitas, ut quid aliud, nisi ut homines recte uiuere non curarent conciliata sibi Fortuna, quae illos sine ullis bonis meritis faceret fortunatos? Et certe si Fortuna loquitur, non saltem muliebris, sed uirilis potius loqueretur, ut non ipsae, quae simulacrum dedicauerunt, putarentur tantum miraculum muliebri loquacitate finxisse. a quo solo dari potest: et omnis falsorum deorum turba vanescet. Sed cur et Fides, dea credita est, et accepit etiam ipsa templum
Abbreviated transcription (Latin):
subalterius libidini oriã ercitate suȩ forte c̃sentiant iũ sibi qua morant᷑ inferendã putant: Cetũ absit a
m̃te xp̃iana q̃ dõ suo fidit. in euq spe posita eiꝰ adiutorio nitit᷑. absit in quã ut mens talis ciuꝰ lib& cariis uo¬
iuptatib: ad csensũ t̃pitudinis cedat. Nđ si illa c̃cupiscentialis in obedientia q̃ adhuc in m̃bris moribundis ha¬
bitat p̃t̃ nr̃ȩ uoluntatis segẽ quasi lege sua mouet᷑. quanto magis absq: culpa ẽ incorpore ñ c̃sentientis

Expanded text:
sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, uim sibi, qua moriantur, inferendam putant. Ceterum absit a sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, uim sibi, qua moriantur, inferendam putant. Ceterum absit a mente Christiana, quae Deo suo fidit in eoque spe posita eius adiutorio nititur, absit, inquam, ut mens talis quibuslibet carnis uoluptatibus ad consensum turpitudinis cedat. Quod si illa concupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae uoluntatis legem quasi lege sua mouetur, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis,
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ aliena libidine c̃citate. qͥđo potiꝰ eiꝰq sapientiȩ quã corpori c̃cupiscentieq subiectꝰ ẽ. Uerũ tam̃ si decesta¬
bile facimꝰ & dãnabile scelꝰ ẽ. &iã seipsũ hoĩem occide sic̃ ueritas manifesta ꝙ cdamat. Iiis ita desipiat utdicat
Iã nc̃ peccemꝰ ne pꝰea forte peccemꝰ : Iãnc̃ ꝑpetremꝰ homicidiũ. nepꝰea forte incidamꝰ in adulteriũ: Non ne
si tantũ dñat᷑ iniqͥtas ut ñ ii nocentia sed peccata potiꝰ eligant᷑. satius ẽ in cectũ defut̃o ad ulterũ: quã certũ
dep̃senti homicidiũ: Ilonne satius ẽ flagitiũ cõ¬
mittere qđ penitendo sanet᷑ quã tale facinꝰ ubi
locꝰ salubri penitentiȩ ñ relinquit᷑: hec din ꝓp̃t̃ eos ł eas q̃ ñ alieni s ꝓpri peccati deuitandi causa ne

Expanded text:
nis suae aliena libidine concitatae, qui Deo potius ejusque sapientiae, quam corporis concupiscentiae subjectus est. Verumtamnis suae aliena libidine concitatae, qui Deo potius ejusque sapientiae, quam corporis concupiscentiae subjectus est. Verumtamipsum hominem occidere, sicut veritas manifesta proclamat; quis ita desipiat, ut dicat, Jam nunc peccemus, ne postea forte peccemus; jam nunc perpetremus homicidium, ne forte postea incidamus in adulterium? Nonne si tantum dominatur iniquitas, ut non innocentia, sed potius peccata eligantur, satius est incertum de futuro adulterium, quam certum de praesenti homicidium? nonne satius est flagitium committere, quod poenitendo sanetur, quam tale facinus ubi locus salubris paenitentiae non relinquitur? Haec dixi propter eos uel eas, quae non alieni, sed proprii peccati deuitandi causa, ne
Abbreviated transcription (Latin):
si eos diuina dispositio ł ꝓbandos ł em̃dandos ad tẽpꝰ hostib: subiugauerit. qͦsin illa humilitate ñdesenit. qͥ ꝓint̃
eos tã humilit̃ altissimꝰ uenit. Psertĩ qͦs nullius militaris potestatis ł talis militiȩ iura ẽstringt᷑ apsũ hostem
ferre suꝑatũ ¶ Is gͦ tã mal error obrepit ut hõ se ocadat. ł qr in eũ peccaũ. ł nein eũ pecc& in imicncũ ł pecea¬
torẽ ł peccatꝵ ipsũ occidẽ ñ audeat in imicũ: At enĩ tim̃dũ ẽ & cauendũ ne libidini hostili subditũ corpꝰ
in lecebrosissuna uoluptate animũ alliciat c̃sentire peccato. P inde inquiunt ñ iã ꝓ pt̃ alienũ s ꝓpt̃ suum
peccatũ. ante quã hoc ͥsq h c̃mittat se deb& occidẽ. Hullomꝰ quidẽ hoc faci& animꝰ ut c̃sentiat libidint ear¬

Expanded text:
si eos diuina dispositio uel probandos uel emendandos ad tempus hostibus subiugauerit, quos in illa humilitate non deserit, qui propter si eos diuina dispositio uel probandos uel emendandos ad tempus hostibus subiugauerit, quos in illa humilitate non deserit, qui propter eos tam humiliter altissimus uenit, praesertim quos nullius militaris potestatis uel talis militiae iura constringunt ipsum hostem ferire superatum. Quis ergo tam malus error obrepit, ut homo se occidat, uel quia in eum peccauit, uel ne in eum peccet inimicus, cum uel peccatorem uel peccaturum ipsum occidillecebrosissima voluptate animum alliciat consentire peccato. Proinde, inquiunt, non jam propter alienum, sed propter suum peccatum, antequam hoc quisque committat, se debet occidere. Nullo modo quidem hoc faciet animus, ut consentiat libidini car
Abbreviated transcription (Latin):
maluit. magnũ scelꝰ eẽ si se hõ int̾imat ꝓcul dubio iudicaũ. Int̾ om̃s suos laudabiles & uirtutis insignib in lustres
uiros ñ ꝙfer̃ romani meliorẽ quẽ neq felicitas corruperit. Nã uitanta uictoria mansit pauꝑrimꝰ. nec infelicitas
fregerit. Nã ad tanta exitia reũtit̃ intrepid. Porro si fortissimi & p̃clarissimi uiri t̾renȩ patriȩ defensores doꝵ¬
q lic& falsoꝵ ñtam̃ fallaces cultores s ueracissimi &iã uiratores qͥ hostes uictos more ac iure belli ferre potuer.
hi ab hostib uicti se ipsos ferire noluer᷑ & cũ mortẽ muime formidarent : iuctores tam dños ferre quã eã sibi
inferre maluer̃. quanto magis ap̃iani uerũ dim colentes & suꝑnȩ patriȩ suspirantes ab hoc facinore tẽꝑabt:

Expanded text:
maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres uiros non proferunt Romani meliorem, quem neque felicitas corruperit, nam in tanta uictoria mansit pauperrimus, nec infelicitas fregerit, nam ad tanta exitia reuertit intrepidus. Porro si fortissimi et praeclarissimi uiri terrenae patriae defensores deorumque licet falsorum, non tamen fallaces cultores, sed ueracissimi etiam iuratores, qui hostes uictos more ac iure belli ferire potuerunt, hi ab hostibus uicti se ipsos ferire noluerunt et, cum mortem minime formidarent, uictores tamen dominos ferre quam eam sibi inferre maluerunt: quanto magis Christiani, uerum Deum colentes et supernae patriae suspirantes, ab hoc facinore temperabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sua carne ꝑpeti maluit. quã in lata sibi merte om̃ib carere cruciatib ł alios sc̃os exliteris nr̃is sũma auctoritate
celsisimis fideq dignissimis qͥ captiutatẽ dñatiõemq hostiũ ferre quã sibi necẽ inferre maluerintt: catoni p̃feramꝰ.
sed erliteris eorundẽ : illũ marto catoni. marcũ regulũ p̃ferã. Cato eni nunꝗͣ cesarẽ uicerat. cui uictꝰ dedig¬
do quã eisse auferre moriendo. đ inđ seruaũ & sub cartaginensiũ dñatiõe patientiã. & in romanor dilectione
c̃stantiã. Nec uictũ auferens eorpꝰ ab hostib nec in uictã animũ aciuib Nec qđ se occidẽ noluit uite huiꝰ amore
fec̃. hoc ꝓbaũ cũ causa ꝓmissi uirisq: uirandi. ad eosdẽ hostes qͦsgͣuius insenatu ũbis quã bello armis offendat: sine
ulla dubitatiõe remeaũ. Tantꝰ itq uitȩ huiꝰ c̃tẽptor cũ seui entib hostib ꝓ quaslib& penas eã finire quã se ipse pimeri

Expanded text:
sua carne perpeti maluit quam inlata sibi morte omnibus carere cruciatibus, uel alios sanctos ex litteris nostris summa auctoritate celsissimis fideque dignissimis, qui captiuitatem dominationemque hostium ferre quam sibi necem inferre maluerunt, Catoni praeferamus; sed ex litteris eorum eundem illum M. Catoni Regulum praeferam. Cato enim numquam Caesarem uicerat, cui uictus dedigdo quam eis se auferre moriendo. Proinde seruauit et sub Carthaginiensium dominatione patientiam et in Romanorum dilectione constantiam, nec uictum auferens corpus ab hostibus nec inuictum animum a ciuibus. Nec quod se occidere noluit, uitae huius amore fecit. Hoc probauit, cum causa promissi iurisque iurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu uerbis quam bello armis offenderat, sine ulla dubitatione remeauit. Tantus itaque uitae huius contemtor, cum saeuientibus hostibus per quaslibet poenas eam finire quam se ipse perimere
Abbreviated transcription (Latin):
quando coleret᷑ nisi diabolo seruret᷑ : It& neiste romanũ c̃der&. dilatar& c̃seruaret ĩꝑiũ qͦuis romano
cu talia displicebant hoiẽ abiectior: iste daret felicitatẽ. qͥ tã infelicit̃ colebat᷑. & nisi ita coleret᷑.
infelicius irascebat᷑ Eclatũ ẽ in literas: doctissimũ pontificẽ scȩ uolã putasse tria gnr̃a t̾dita doꝵ: Umim

Expanded text:
quando coleretur, nisi diabolo seruiretur? Itane iste Romanum conderet dilataret conseruaret imperium, quouis Romano, cui talia displicebant, homine abiectior? Iste daret felicitatem, qui tam infeliciter colebatur, et nisi ita coleretur, infelicius irascebatur? CAPUT XXVII
Abbreviated transcription (Latin):
niuriã iã lib tis ꝓ romana re publica pugnaturis. arma defuer̃: Detͣcta s̃ tẽ plis tanꝗ̧
nom anis dus sdis dicerent: Ponite q̃ tã duiꝰ nant᷑ s abuistis neferte alisd utile mẽ facere possut nr̃a mancipiae

Expanded text:
njuriam, jam libertis pro Romana republica pugnaturis arma defuerunt. Detracta sunt templis, tanquam Romani diis suis dicerent, Ponite quae tam diu inaniter habuistis, ne forte aliquid utile inde facere possint nostra mancipia
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Indigne s̃ passiões huiꝰ tpr̃is ad futrͣa głam: q̃ reuelabit᷑ in nob Ad humanã uͦ gł̃an. p̃sentesq tp̃ns satis
ut ñ ꝓ t̾renis & tpr̃̾alib beneficiis q̃ diuina ꝓuidentia ꝓmitte. bonis malisq c̃ceit. s pet̃na uita munerib: q:
ꝑpetuis & ipsiꝰ suꝑnȩ ciuitatis societate. colat᷑ ds̃ unꝰ & uerꝰ rectissime istoꝵ głȩ donati s̃ uthi qͥ qualib cũ

Expanded text:
passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae reuelabitur in nobis. Ad humanam uero gloriam praesentisque temporis satis ut non pro terrenis et temporalibus beneficiis, quae diuina prouidentia permixte bonis malisque concedit, sed pro aeterna uita muneribusque perpetuis et ipsius supernae ciuitatis societate colatur Deus unus et uerus, rectissime istorum gloriae donati sunt, ut hi, qui qualibuscumque
Abbreviated transcription (Latin):
exguo tpr̃is. quđ uit se gemini dũ nascerent᷑ habuerint: ꝓpt̃ cȩli particulã ubi ponit᷑ horȩ notatio. quẽ ho¬
roscopũ uocant: Aut ñ tantũ ual& quanta inuenitꝰ ingem inoꝵ uoluntatib. morib casibq diu̾sitas. Paut¬
plus exiã ual&: quã ẽ geminoꝵ. ł humilitas gnr̃is eadẽ ł nobilitas. cuiꝰ marimã diũsitatẽ. ñ nisi in hora qua
qͥsq nascit᷑ pont̃: Ac ꝑ hoc si tã celerit᷑ alt̃ pꝰ alterũ nascit᷑ ut eadẽ pars horos copi maneat. paria cuncta q̃ro:¬

Expanded text:
exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habuerunt, propter caeli particulam, ubi ponitur horae notatio, quem hoexiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habuerunt, propter caeli particulam, ubi ponitur horae notatio, quem horoscopum uocant: aut non tantum ualet, quanta inuenitur in geminorum uoluntatibus actibus moribus casibuplus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatem non nisi in hora, qua quisque nascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut eadem pars horoscopi maneat, paria cuncta q
Abbreviated transcription (Latin):
tandi parilitatẽ. cũ tã multa diũsusimi gnris diũsissimoꝵ affectuũ. & euentoꝵ. eodẽ tpr̃e: in unius regiõi
t̾ra eidẽ cȩlo subdita potuerint c̃cipi & nasci : nescio auꝰ sit in solentiȩ : Nos aũ nouimꝰ geminos. ñ solũ actꝰ.
& ꝑegrinatiões hab̃e diũsas. uerũ &iã dis pares egͥtudines ꝑpeti : de quare facillimã qͣntũ m uidet᷑ ratioẽm
redđ& y pocras. diũsis alim̃tis exercitatiõib q̃ ñ de corporis tẽꝑatiõe : s de animi uoluntate ueniunt : dis¬
miles eis acciđe potuisse ualitudines: Porro aũ possidonius. ł qͥlib& fataliũ syđũ assertor. mirũ si potẽ hic
inuenire ꝗd dicat . si nolit ĩ pitira m̃tib: in eis quas nesciunt reb ĩn ludere : Id enĩ conant᷑ efficere de int̃ ualo

Expanded text:
tandi parilitatem, cum tam multa diuersissimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis tandi parilitatem, cum tam multa diuersissimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis terra eidem caelo subdita potuerint concipi et nasci, nescio cuius sit insolentiae. Nos autem nouimus geminos non solum actus et peregrinationes habere diuersas, uerredderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo
Abbreviated transcription (Latin):
solebat asserere. ita qđ medicꝰ ꝑtinere credebat ad simillimã tẽꝑiẽ ualitudin is: hoc phylosophus astrologꝰ ad
um c̃stitutioẽmq sydũ q̃ fuerat qͦ tpr̃e ccepti natiq s̃ : In hoc multo ẽ acceptabilior & deptimo credibilior
ciatura medicin alis qm̃ parentes uterant corpore affecti dũ c̃cũberent ĩ ta pͥmordia c̃ceptoꝵ asffici potuer̃.
ut c̃secutis ex mat̃no corpore priorib: increm̃tis : paris ualitudinis nascerent᷑ : De inđ inuna domo eisdẽ alim̃tis
nutriti. ubi aerẽ: & loci positioem &iuĩ aquaꝵ plurimũ ualere ad corpꝰ. ł bene. ł male. accipiendũ medicina
testat᷑. eisedẽ exiã exercitatiõib assuefacti : tã similia corpora gererent. ut &iã adͥ egrotandũ uno tpre. eisdẽ q:
causis similit̃ mouerent᷑: C̃stitutiõem uͦ cȩli ac sydũ q̃ fuit qͣnđ c̃cepti siue nati s : uelle t᷑here adistã egro¬

Expanded text:
solebat adserere. Ita quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem ualetudinis, hoc philosophus astrologus ad uim constitutionemque siderum, quae fuerat quo tempore concepti natique sunt. In hac causa multo est acceptabilior et de proximo credibilior coniectura medicinalis, quoniam parentes ut erant corpore adfecti, dum concumberent, ita primordia conceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materno corpore prioribus incrementis paris ualetudinis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nutriti, ubi aerem et loci positionem et uim aquarum plurimum ualere ad corpus uel bene uel male accipiendum medicina testatur, eisdem etiam exercitationibus adsuefacti tam simi lia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno tempore eisdemque causis similiter mouerentur. Constitutionem uero caeli ac siderum, quae fuit quando concepti siue nati sunt, uelle trahere ad istam aegro
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ se gemini poss hab̃e nascentes reb mm̃mił tribui  d equalib mathematici ñ solent c̃suli. Iuis enĩ c̃sulat.

Expanded text:
inter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulatinter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat
Abbreviated transcription (Latin):
motu ñ paruo int̃uallo: in rotȩ illiꝰ ex tremitate distantia: Sic in qͥt intanta rapacitate cȩli. &iã sialt̃ post
altũ tanta celeritate nascat᷑: quanta. rotã bis ipse ꝑcussi: incȩli spatio plurimũ ẽ: hinc s̃ inqͥt. q̃cũq dissi mil¬
lima ꝑ hibent᷑ inmotib casibq geminoꝵ: hoc figm̃tũ fragilius ẽ: quã uasa q̃ illa rotatiãe fingunt᷑
Nã sitã multũ incȩlo int̾ ẽ : qđ c̃stellatiõib c̃p̃bendi ñ potẽ. ut alteri geminoꝵ hereditas obueniat:
alteri ñ obueniat. cur audent: cet̾is qͥ gemini ñ s̃. cũ inspexerint eoꝵ c̃stellatiões. talia ꝓnuntiare. quȩ
ad illud secretũ ꝑtinent. qđ nemo potest cõp̃henđe. & mom̃tis annoture nascentiũ : Siaũ ꝓpt̾ea talia
dict̃ in alioꝵ genituris. quia hȩx ad ꝓductiora spatia tẽpoꝵ ꝑtinent : mom̃ta uͦ illa partiũ minutaꝵ. quȩ̃

Expanded text:
motu, non paruo interuallo in rotae illius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in moribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragilius est quam uasa, quae illa rotatione finguntur. Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tos ꝑducat adđm s q̃cũ q alioꝵ ꝓphetiȩ dedi ꝑiłm ap̃m gr̃a ꝓferunt᷑ poss putari axpĩanis eẽ c̃ficte:
Iđo nihil ẽ fumius ad c̃iuncendos ͦslib& alienos si de hacre ẽtend int nr̃osq faciendos sirecte sapuerint.

Expanded text:
ia proferuntur, possunt putari a Christianis esse confictae. Ideo nihil est firmius ad conuincendos quoslibet alienos, si de hac re contenderint, nostrosque faciendos, si recte sapuerint
Abbreviated transcription (Latin):
mã qͥppe c̃putant a nerone ꝓ̃facta ẽ scđam ad omitiano atraiano t̾ciã quartã ab antonino a seuero
qͥntã sextã amatimo adecio septimã octauã aualeriano ab aureliano nonã: decimã adiochciano

Expanded text:
mam quippe conputant a Nerone quae facta est, secundam a Domitiano, a Traiano tertiam, quartam ab Antonino, a Seuero quintam, sextam a Maximino, a Decio septimam, octauam a Valeriano, ab Aureliano nonam, decimam a Diocletiano
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ adipiscunt᷑ eemali. Ac ꝑ hoc &ĩa in his reb inqͥb ñ appar& diuina iusticia salutaris ẽ diuina
do ctrina: Nescimꝰ eni qͦ iuditio đi bonꝰ ille sit pauper. malꝰ ille sit diues. Iste gaudeat quẽ ꝓsuis ꝑdi¬
tis morib cruciari debuisse merorib arbit᷑m Ic̃ tristet᷑ ille quẽ uita laudabilis gauđe debuisse ꝑsuad&
reat de iuditio ñ solũ inultꝰ uerũ &iã dãnatꝰ in nocens. aut iniqͥtat
ualeat. pius languore tabescat latro cinent᷑ sanissim uiuenes. & qͥ nec ũbo quẽquã leđe potuer̃
diũsa morboꝵ atrocitate affligant᷑: infantes ut iles. reb: humanis ĩ matura morte rapiant᷑. Et
iuid et̃ nec nasci debuisse duutissime in suꝑ uiuat plenꝰ giminib: sablimet᷑ honorib Ihomẽm
sine q̃ rela: tenebrȩ ignobilitatis abscondant ecceta huiꝰ mͦ di ꝗͣ qͥs colligit qͥsenumeratĩ qsiba
berent in ipsa uelut absurditate c̃stantiã. ut in hac uita in qͦ hõ sic̃ facer psalmꝰ eloqͥtꝰ similis

Expanded text:
ipiscuntur et mali. Ac per hoc etiam in his rebus, in quibus non apparet divina justitia, salutaris est divina doctrina. Nescimus enim quo judicio Dei bonus ille sit pauper, malus ille sit dives: iste gaudeat, quem pro suis perditis moribus cruciari debuisse moeroribus arbitramur; contristetur ille, quem vita laudabilis gaudere debuisse persuadet: exeat de judicio non solum inultus, verum etiam damnatus innocens, aut iniquitatvaleat, pius languoribus tabescat, latrocinentur sanissimi juvenes; et qui nec verbo quemquam laedere potuerunt, diversa morborum atrocitate affligantur. Infantes utiles rebus humanis immatura morte rapiantur, et qui videtur nec nasci debuisse insuper diutissime vivat plenus criminibus, sublimetur honoribus, et hominem sine querela tenebrae ignobilitatis aberent in ipsa uelut absurditate constantiam, ut in hac uita, in qua homo, sicut sacer psalmus eloqui
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃to xp̃m. Qđ ut de ipsa similitudine quantociꝰ adũtamꝰ nibil in edificio p̃ponit᷑ fundam̃to: Qsqͥs
itaq sic hab& incorde ap̃m ut ei t̾rena ⁊ tpr̃a lia nec ea q̃ resicta s̃ atq: c̃cessa p̃ponat. fundam̃tum

Expanded text:
amus, nihil in aedificio praeponitur fundamento. Quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia, nec ea quae licita sunt atque concessa praeponat, fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
s. ꝑ regnãtioem futurũ erat. iđo nc̃ ĩꝑata ẽ circũ cisio quando desarra ꝓmiss ẽ filiuss & qđ
om̃s ñ solũ filios uerũ &iã seruos uernaculos &ẽpticios cirtũ cidicub& ad om̃s istã gram ꝑtiner
testat᷑. ꝗd enĩ aliud circũ cisio significat quã naturã exuta uetustate renouatã: & ꝗd aliud
quã ap̃m octauus dies. qͥ ebdomade cͥpleta. hoc ẽ pꝰ sabbatũ resuriteait: Parentũ mutant᷑
& noia om̃a resonant nouitatẽ & intestam̃to uetere obumbrat᷑ nonũ. Qdẽ enĩ qđ ar testamtono¬

Expanded text:
 regenerationem futurum erat, ideo nunc imperata est circumcisio, quando de Sarra promissus est filius. Et quod omnes non solum filios, uerum etiam seruos uernaculos et emticios circumcidi iubet, ad omnes istam gratiam pertinere testatur. Quid enim aliud circumcisio significat quam naturam exuta uetustate renouatam? Et quid aliud quam Christum octauus dies, qui hebdomade conpleta. hoc est post sabbatum, resurrexit? Parentum mutantur et nomina: omnia resonant nouitatem, et in testamento uetere obumbratur nouum. Quid est en
Abbreviated transcription (Latin):
Dit̃ aũ ds̃ ad abrahãsita. Ecce sarra utor tua pari& tͥ siliũ & uocabis nom̃ eiꝰ ysaac. &statuã testa¬
m̃tũ meũ ad illũ intestam̃tũ ȩt̾nũ eẽ illiꝰ &ͦ semini eiꝰ pꝰillũ: Deismahe au̾ exce exadiui te. ecre

Expanded text:
Dixit autem Deus ad Abraham: Ita, ecce Sarra uxor tua pariet tibi filium, et uocabis nomen eius Isaac; et statuam testaDixit autem Deus ad Abraham: Ita, ecce Sarra uxor tua pariet tibi filium, et uocabis nomen eius Isaac; et statuam testamentum meum ad illum in testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
te l& dabo tͥ & semini tuo post te t̾rã inqua in cola ess omẽm t̾rã chanaan in possessionẽ ȩt̃nã & ero
illis ds̃. & dũ ds̃ ad abrahã: Tuaũ testam̃tũ meũ c̃seruabis tu & sem̃ tuũ poste in ꝓgeniessuas. &
hoc ẽ testam̃tũ qđ seruabis int̃me & uos & int̃ sem̃ tuũ postte ingn̾atiõ essuas. Circũidet᷑ ur̃m om̃e
masculinũ & crcũ cidimini carnẽ p̃putii ur̃i &erit insigno testam̃ti int̃me & uos & puer octo¬
dierũ circũcidet᷑ urm om̃e masculinũ in ꝓgenies ur̃as sũnacul &ẽpticius ab om̃i filio alieno qͥ ñ ẽ de se¬
mine tuo circũcisione cirtũ aidet᷑ ũnacul domꝰ tue & ẽpticrus. &erit testam̃tũ meũ in carne ur̃a
gentiũ ereo er̃. Et ꝓadit abrahã suꝑfaciẽ suã &risit. in animo suo dics. Si mͥ centũ annos habẽti
nascet᷑ &si sarra annoꝵ non aginta pari& : Dit̃ aũ abrahã adđm. Ismahel hic uiuat in c̃spectu tuo:¬

Expanded text:
ram Chanaan in possessionem aeternam, et ero illis Deus. Et dixit Deus ad Abraham: Tu autem testamentum meum conseruabis, tu et semen tuum post te in progenies suas. Et hoc est testamentum, quod conseruabis inter me et uos et inter semen tuum post te in generationes suas: Circumcidetur uestrum omne masculinum, et circumcidemini carnem praeputii uestri, et erit in signo testamenti inter me et uos. Etpueroctodierumcircumcidetur, uestrum omne masculinum in progenies uestras. Yernaculus et emticius ab omni filio alieno, qui non est de semine tuo, circumcisione circumcidetur uernaculus domus tuae et emticius. Et erit testamentum meum in carne uestra Et procidit Abraham in faciem et dixit in animo suo dicens: si mihi centum annos habenti nascetur, et si Sarra annorum nonaginta pariet! admirantis esse ista
Abbreviated transcription (Latin):
herent ꝑuener̃: Si c ĩa &ĩa in libro quẽ seqͥt᷑ iste tract auimꝰ. Cfitendũ ẽ gͥ cũ debita laude ereatoris:
ñ adsolos sc̃os hoĩes ꝑtinere : uerũ &iã descis angłis posse dici. qđ caritas di diffusa sit ineis ꝑsp̃m scm¬

Expanded text:
fierent, peruenerunt; sicut iam etiam in libro, quem sequitur iste, tractauimus. Confitendum est igitur cum debita laude Creatoris fierent, peruenerunt; sicut iam etiam in libro, quem sequitur iste, tractauimus. Confitendum est igitur cum debita laude Creatoris non ad solos sanctos homines pertinere, uerum etiam de