comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ quoque tuae yolumus adliaercre.ut quem fidci su a meritis uiuere
apud Deuti nostrum nouimus: in ic sibi cum praelentem agnoseãt. Illudos
ilectionem tuam nosse uolumus: fratrem & cocpiscopum nostrum busc.¬
bium: qui causa fidei multa discrimina laboresq colerauit nobiscum inte¬
rim demorari. &t in nostra nunc comoonione persistere: cuius Ecclesiam
tua solicitudinc uolumus esse defensam: ut nihil codemn absente depercari.
& nullus ci in aliquo praeiudicare praesumat: donec cum litcrarum nostri.¬
rum ad ros prosecutione perueniat. Et ut maior circa te uel nostra. uelto.¬
tiuo si hiristiana plebis affectio prouocetur: hoc quod ad dilectionem tuã
scripsimus. in omnium rolumus notitiam perucnire: ut qui Deo nostro de¬
scruiunt: de confirmata apud te pace sedis apostolica gratulentur. De caete¬
ris uerd causis atq ꝑersonis dilectio tua literis: quas per nostros accipiets

Expanded text:
uae meritis vivere apud Dominum nostrum novimus, in te sibi eum praesentem esse cognoscant. Illud quoque dilectionem tuam nosse volumus, fratrem et coepiscopum nostrum Eusebium, qui causa fidei multa discrimina laboresque toleravit, nobiscum interim demorari et in nostra nunc communione persistere, cujus Ecclesiam tua sollicitudine volumus esse defensam, ut et nihil eodem absente depereat, et nullus ei in aliquo praejudicare praesumat, donec cum litterarum nostrarum ad vos prosecutione perveniat. Et ut major circa te vel nostra vel totius Christianae plebis affectio provocetur hoc quod ad dilectionem tuam scripsimus in omnium volumus notitiam pervenire; ut qui Deo nostro deserviunt de confirmata apud te pace sedis apostolicae gratulentur. De caeteris vero causis atque personis dilectio tua litteris quas per nostros accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
iciuniis & manus impositione purgari:ut dcinceps ab idolothytis
abstinentes:sacramentorum Christi possint essc participes.Si autẽ
idola adorauers: aut homicidiis uel fornicationibus contaminati sunt'

Expanded text:
jejuniis et manus impositione purgari: ut deinceps ab idolothytis abstinentes, sacramentorum Christi possint esse participes. Si autem aut idola adoraverunt, aut homicidiis vel fornicationibus contaminati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
EGLlitcras apostolatus uestri: poscẽtes secundũ sim¬
plicitatem L.RA. interprctum cancns: psalmographũ
interpretari festincm: propter fastidium Romanorũ.¬
ut rbi obscuritas impedit. apertius & Graco & Lati¬¬
ne trahatur sensus: Eliens ergo precatur tuus ut uox
ista psallentium in sede tua Romana dic noctuquo¬
canatur: & in finc psalmi cuiuslibet: siue matutinis uel
uespertinis horis coniungi pracipiat Apostolatus tui
ordo Gloria patri & filio & spiritui sancto. & reliqua. Istud carmen laudis
omni psalmo coniungi praecipias: ut fides trecentorum decem & octo Epi¬
scoporum Niccni concilii in uestro ore pari cansortio declarctur:ubi aurem
Dcus & homo honorabili uoco cattatur.Alleluia semper cum omibus psal¬
mis affigatur, ut omniloco cõmunitor respondeatur nocturnis tẽporibus.
In Ecclesia autero post resurrectioncm usq sanctam pentecosten finiatur.
inter dictum uerd spatia tibi soli quinquagesiti a propter nouitatem sancto
praefatio dicitut¬

Expanded text:
egi litteras apostolatus vestri poscentes, secundum simplicitatem LXX, Interpretum, canones, psalmographum interpretari festinem propter fastidium Romanoruut ubi obscuritas impedit, apertius et Graece et Latine trahatur sensus. Cliens precatur ergo tuus ut vox ista psallentium in sede tua Romana die noctuqucanatur, et in finem psalmi cujuslibet sive matutinis vel vespertinis horis conjungi praecipiat apostolatus tui ordo; Gloria Patri et Filio et Spiritui sancto, et reliqua. Istud carmen laudis omni psalmo conjungi praecipias, ut fides trecentorum decem et octo episcoporum Nicaeni concilii etiam vestri oris consortio declaretur: » Haec Deus et homo honorabili voce cantatur, Alleluia semper cum omnibus psalmis affigatur, ut omni loco communiter respondeatur nocturnis temporibus. In Ecclesia autem post resurrectionem usque sanctam Pentecostem finiatur, inter dierum vero spatia, tibi soli, Quinquagesimae propter novitatem sancti praefatio dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
Auesa fidoi in qua salus Christiana consistit multa me solici¬
suidiue laborane edippellit metuentcm nc praliaao. quae in
suio fuerat amputanda principiis procesiu temporos &per ur¬
nacior fiat & latidt. Nam quum clementisoimus linperator
talia ad noo scripia direxerit: quibus solicitrauscin sungce
pace yniuersales t. celesie de monstraret iple Constas tinociquldanem spã oro¬
puosisti hu qu etndem coplecrarant preter id quod ad oydinanos epilco¬
ui antistins pertinebat nitl nobis de coripeebios dal delina ri oner poc
in dicaruot quasi in ella pedesia nullum scancalum. Hulbl esatis ert oriou¬
sis aut non hine praci pue fuerit ordinau meritum ⁊culdr ettindet often¬
liera ã se qua catbrolie orũ sensibuo sunt adduersa ao camioril a e charq ulod¬

Expanded text:
ausa fidei, in qua salus Christiana consistit, multa me sollicitudine laborare compellit metuentem, ne pravitas, quae in suis fuerat amputanda principiis, processu temporis et pertinaciter fiat et latior. Nam cum clementissimus imperator talia ad nos scripta direxerit, quibus sollicitudinem suam pro pace universalis Ecclesiae demonstraret, ipse Constantinopolitanus episcopus, et hi qui eumdem consecrarunt, praeter id quod ad ordinationem novi antistitis pertinebat, nihil nobis de compressis vel abdicatis erroribus indicarunt, quasi in illa Ecclesia nullum scandalum, nulla exstitisset offensio, aut non hinc praecipue fuerit ordinati meritum demonstrandum, si aliena a se quae catholicorum sensibus sunt adversa docui
Abbreviated transcription (Latin):
Gnosius haec Radamanthus habet durissima regnaͬ.
Castigatꝗ auditꝗ dolos. subigit ꝗͥ fateri.
Quae quis apud superos. furto laetatus inani.

Expanded text:
Gnosius haec Rhadamanthus habet, durissima regna, castigatque auditque dolos, subigitque fateri, quae quis apud superos, furto laetatus inani
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiam ieiunii: sed etiam eleemosynarum curam oportet adsumi: ut
de terra quoque cordis nostri. germen iustitia & fructus charitatis oria¬¬
tur: & misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo mercamur. Effica'¬
cissima cnĩm est ad exorandum Dcum postulatio: cui pictatis opera sus¬¬
fragantur.Quoniã qui suum ab inope nõ auertitanimũ: citd ad se dñi con¬
uertit auditum: dicente Domino:Estote miscricordes: sicut & pater uester
miscricors est. Dimittite. & dimittetur yobis. Quid hac iustitia benigniusᷤ
Quid

Expanded text:
tinentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut tinentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut de terra quoque cordis nostri germen justitiae et fructus charitatis oriatur, et misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo mereamur. Efficacissima enim est ad exorandum Deum postulatio, cui pietatis opera suffragantur, quoniam qui suum ab inope non avertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Domino: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est; 53 dimittite, et dimittetur vobis . Quid hac justitia benignius? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Uangelicis sanctionibus dilectissimi multũͤ autoritatis prȩ¬¬
bet doctrina legalis: cum quaedam de mandato uetcri ad no¬.¬
uam obseruantiam transferuntur: & ex ipsa Ecclesiastica de¬¬
uotione demonstratur:quod dominus lesus Christus non ue¬
uit lege Ioluere: sed adimplere.Cessantibus enim significationibus: quibus
Saluatoris nostri nunciabatur aduentus:& perattis figuris:quas abstulit ip¬
sa praesentia ueritatis, ea quae uel ad regulas morum. uel ad simplicem Dei
cultum: ratio pietatis instituit: in eadem apud nos forma: in qua sunt con¬¬
dita: perseuerant:& qua utrique testamento erant congrua, nulla sunt com¬
mutatione uariata.Ex iis autem est etiam decimi mensis solenne iciunium,
quod a nobis nunc est annua cousuctudinc celebrandum. Quia plenum
iustitiae estatque pictatis:gratias agere diuinae largitatipro fructibus:quos
in usus hominum secundum summa prouidentis temperamentum terra
produxit.Quodut prompto animo nos facere monstremus: non solum cõ¬

Expanded text:
angelicis sanctionibus, dilectissimi, multum auctoritatis prabet doctrina legalis, cum quaedam de mandato veteri ad novam observantiam transferuntur, et ex ipsa ecclesiastica devotione demonstratur, quod Dominus Jesus Christus non venit legem solvere, sed adimplere . Cessantibus enim significationibus quibus Salvatoris nostri nuntiabatur adventus, et peractis figuris quas abstulit ipsa praesentia veritatis, ea quae vel ad regulas morum vel ad simplicem Dei cultum ratio pietatis instituit, in eadem apud nos forma in qua sunt condita perseverant; et quae utrique Testamento erant congrua, nulla sunt commutatione variata. Ex iis autem est etiam decimi mensis solemne jejunium, quod a nobis nunc annua est consuetudine celebrandum: quia plenum justitiae est atque pietatis, gratias divinae agere largitati pro fructibus quos in usus hominum secundum summae providentiae temperamentum terra produxit. Quod ut prompto animo nos facere monstremus, non solum con
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam suam non dedit ad usuram : & s tabernaculo Dei ostenditur
alienus. & a sancto monte cius extrancus. qui dolosum quastum de
pecuniae sua captat usuris:& dum per aliena cupit damna ditari, ater.¬
na dignus est egestate puniri. Uos itaque dilectissimi: qui ex toto
corde promilsionibus Domiti credidistis: fugientes auaritia lepratti
immundissimam: donis Dei pic & sapienter utimini. Et quoniam do
ipsius largitate gaudetis: date operam: ut possitis gaudiorum uestrorum
habere consortes. Multis enim quȩ uobis suppctunt desunt: & in quo¬¬
rundam indigentia.yobis matcria data cst diuina bonitatis imitanda: ur
perros & in alios diuina beneficia transirent: & bene dispensantes tem

Expanded text:
pecuniam suam non dedit ad usuram; et a tabernaculo Dei ostenditur pecuniam suam non dedit ad usuram; et a tabernaculo Dei ostenditur alienus, et a sancto monte ejus extraneus, qui dolosum quaestum de pecuniae suae captat usuris; et dum per aliena cupit damna ditari, aeterna dignus est egestate puniri. CAP. IV. Vos itaque, dilectissimi, qui ex toto corde promissionibus Domini credidistis, fugientes immundissimam avaritiae lepram, donis Dei pie et sapienter utimini. Et quoniam juste de ipsius largitate gaudetis, date operam ut possitis gaudiorum vestrorum habere consortes. Multis enim, quae vobis suppetunt, desunt, et in quorumdam indigentia, materia vobis data est divinae bonitatis imitandae: ut per vos etiam in alio
Abbreviated transcription (Latin):
futura. merito in hoc frequenter incurrit. yt ei cupiditas in iusti lucri non
iniusti causa sit damni. Unde quilibet sequatur euentus: mala semper ci
ratio foenerantis. cui pecuniam & minuisse & auxisse peccatum est:
aut miser sit amittendo quod dedit, aut miscrior accipiendo: quod no
dedit. Fugienda prorsus est iniquitas focnoris: & lucrum: quod omn
caret humanitate. uitandum est. Multiplicatur quidem facultas iniu¬
stis & tristibus incrementis sed mentis substantia contabescit. quo¬
niam focnus pecuniae, funus est anima. Quid enim de huiusmodi sen'
tiat Dcus, sacratissimus prophieta Dauid manifestat. Qui cum diceret:
Dominc quis habitabit in tabernaculo tuo: aut quis requiescet in mon.¬
te sancto tuo: responso diuinae uocis instruitur:& eum ad aternam re¬¬
quiem pertinere cognoscit, qui inter alias pia conuersationis regulas,

Expanded text:
futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupiditas injusti lucri non futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupiditas injusti lucri non injusti causa sit damni. CAP. III. Unde quilibet sequatur eventus, mala semper est ratio fenerantis, cui pecuniam et minuisse et auxisse peccatum est: ut aut miser sit amittendo quod dedit, aut miserior accipiendo quod non dedit. Fugienda prorsus est iniquitas fenoris: et lucrum quod omni caret humanitate vitandum est. 54 Multiplicatur quidem facultas injustis et tristibus incrementis, sed mentis substantia contabescit: quoniam FENUS pecuniae funus est animae. Quid enim de hujusmodi hominibus sentiat Deus, sacratissimus propheta David manifestat: qui cum diceret, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? responso divinae vocis instruitur, et eum ad aeternam requiem pertinere cognoscit, qui inter alias piae conversationis regulas,
Abbreviated transcription (Latin):
num laborantium captet necessitates, ne per dolosa officia laqueos inci¬¬
dat in solubilium debitorum, sed illius sit creditor. illius fcenerator: qui
dicit.Date: & dabituryobis. Et qua mensura mensi fueritis: cadem re¬¬
metictur uobis. Infidelis autem & iniquus est ctiam sibi: qui quod &sti:¬
mat diligendum: non uult habere perpetuum. Quantalibet adiiciat: quan¬
talibet condat & congreget inops de hoc mundo & egenus abscedet di¬
cente Dauid propheta: Quoniam cum interierit: non accipiet omnia: ne.¬
que descendet cum co gloria domus eius.Qui si benignus esset anima sux
illi bona sua crederet. qui & idoneus fideiussor est paupcrum: & largissi.¬
mus redditor usurarum. Sed iniusta & impudens auaritia: qua beneficnim
se dicit praestare cũm decipit: non credit Deo ueraciter promittenti. & cre¬
dit homini trepide paciscenti:dumque certiora existimat pralentia quam

Expanded text:
num laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injicnum laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injiciat insolubilium debitorum, sed illius sit creditor, illius fenerator, qui dicit: Date, et dabitur vobis; et qua mensura mensi fueritis, eadem remetietur vobis. Infidelis autem et iniquus est etiam sibi, qui quod aestimat diligendum non vult habere perpetuum. Quantalibet adjiciat, quantalibet condat et congerat, inops de hoc mundo et egenus abscedet, dicente David propheta: Quoniam cum interierit non accipiet omnia, neque descendet cum eo gloria ejus . Qui si benignus esset animae suae, illi bona sua crederet, qui et idoneus fidejussor est pauperum, et largissimus redditor usurarum. Sed injusta et impudens avaritia, quae beneficium se dicit praestare cum decipit, non credit Deo veraciter promittenti, et credit homini trepide paciscenti; dumque certiora existimat praesentia quam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hac retributione clementius: rbi sententia iudicaturi in potestate po¬
nitur iudicandi: Date inquit: & dabituruobis.Quam cito diffidentia soli.¬
citudo & auaritia est amputata cunctatio: ut quod redditura sc promittis
reritas: secura expendat liumanitas. Constans esto Christianc largitor.da
quod accipias: sere quod metas:sparge quod colligas.Noli tetucre dispen¬
dium. noli de dubio iuspirare prouentu. Substantia tua cum bene erogatur.
augetur:& concupiscere iustum miscricordia lucrũ: aterni quaestus est se¬¬
ctari comertium. Muneratortuus uult te esse munificum: & qui datut ha¬
beas: mandat: yt tribuas: dicens:Date: et dabitur tobis.Amplectenda est tibi
promissionis istius gratulanda conditio. Quamuis enim non habeas: nisi Luc.S.¬
quod acceperis. non potes tamen non habere.quod dederis.Qui ergo pecu¬
nias amat: & multiplicare opes suas immodicis optat augmẽtis: hoc porius
sanctum focnus exerceat. & hac ysurarum arte ditescat: ut non homi¬

Expanded text:
Quid hac retributione clementius, ubi sententia judicaturi in potestate ponitur judicandi? Date, inquit, et dabitur vobis . Quam cito diffidentiae sollicitudo et avaritiae est amputata cunctatio, ut quod reddituram se promittit veritas, secura expendat humanitas. CAP. II. Constans esto, Christiane largitor: da quod accipias, sere quod metas, sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene erogatur, augetur. Concupisce justum misericordiae lucrum, et aeterni quaestus sectare commercium. Munerator tuus vult te esse munificum, et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. Amplectenda est tibi promissionis istius gratulanda conditio. Quamvis enim non habeas nisi quod acceperis, non potes tamen non habere quod dederis. Qui ergo pecunias amat, et multiplicare opes suas immodicis optat augmentis, hoc potius sanctum fenus exerceat, et hac usurarum arte ditescat, ut non homi
Abbreviated transcription (Latin):
tutc operum nullam inter se & spiritum sanctum uoluit esse distantiam.
quia nulla est diuersitas in natura:dicens:Ego rogabo patrem: & alium pa'¬
racletum dabit yobis.ut uobiscum sit in aternum:spiritum yeritatis.Et ite.i¬
rum:Paracletus autem spiritus sanctus: quem mittet pater in nomine mco.
ille uos docebit omnia: & suggeret uniuersa quaecunquc dixi uobis. Et itc.¬
rumo:Cum uenerit ille spiritus ueritatis, ille dirigetuos in omnem ucritatc̃.
Cũ itaq ucritas Christus sit:& spiritus ueritatis:spiritus s. nomenq: paracle
tĩ ytrique proprium: non dissimile est festum: ubi unum est sacramentum.

Expanded text:
tute operum nullam inter se et Spiritum sanctum voluit esse distantute operum nullam inter se et Spiritum sanctum voluit esse distanquia nulla est diversitas in natura, dicens: Rogabo ego Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut vobiscum sit in aeternum, spiritum veritatis . Et iterum: Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater meus in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret universa quaecunque dixi vobis . Et iterum: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ille diriget vos in omnem veritatem . Cum itaque veritas Christus sit , et Spiritus sanctus spiritus verti utrique proprium, non dissimile est festum ubi unum est sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
doccbantur: & formam & potestatem tradidit baptizandi, dicens: Funtes¬
ergo nunc: docete omnes gentes: baptizantes cos in nominc patris. & filii
& spiritus sancti.De quo utique eos etiam ante passionem potuisset instru¬¬
cre nisi proprie uoluisset intelligi. regenerationis gratiat ex sua resurrecti.¬
one cocpisse.Additur sane huic obseruantix.ctiam Pentecostes ex aduentu
spiritus sancti consecrata solennitas: qua de Paschalis festi pendet articulo.
Et cum ad alios dies alia festa pertincant:haec semper ad cum dicm: qui re¬
surrectione Domtini est insignis: occurrit.porrigens quodammodo auxili.¬
antis gratiae manum:ut hi:quos a die Paschae:aut molestia infirmitatis: aut
longinquitas itineris aut nauigationis difficultas interclusit inuitos: aut
quibuslibet necessitatibus impeditos:desiderii sui effectum dono spiritus
sancti consequantur.Ipse enim ynigenitus Dei in fide credentium. & in uix¬

Expanded text:
ducebantur, et formam et potestatem tradidit baptizandi dicens: ducebantur, et formam et potestatem tradidit baptizandi dicens: ergo nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii Spiritus sancti . » De quo utique eos etiam ante passionem potuisset instruere, nisi propriae voluisset intelligi regenerationis gratiam ex sua resurrectione cepisse. Additur sane huic observantiae etiam Pentecostes ex adventu Spiritus sancti consecrata solemnitas, quae de paschalis festi pendet articulo, et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eumdem qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum, ut hi quos a die Paschae, aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit invitos, aut quibuslibet necessitatibus impeditos, desiderii sui effectum dono Spiritus sancti consequantur. Ipse enim unigenitus Dei in fide credentium, et in vir
Abbreviated transcription (Latin):
nouitate xita ambulemus. Si cnim complantati facti sumus similitudini
mortis eius. simul &e resurrectionis crimus. Et caetera. qua latius magister
gentium: ad commendandum sacramentum baptismatis disputauit: ut ap¬¬
pareret ex huius doctrinae spiritu regencrandis filiis hominum: E in Dei fi¬
lios adoptandis:illum diem esse: & illud tempus clectum. in quo per simili¬
tudinem. formamque mystcrii.ca quaerantur membris:qua in ipso capi
te sunt gesta, congruere: dum in baptismatis regula: & mors interuenit: in
terfectione peccati. & scpulturam triduanam imitatur trina demersio. &
ab aquis cleuatio:rosurgentis ad instar est de scpulchro. Ipla igitur operi
qualitas docet.celebrandae generaliter gratie cum esse legitimum diem in
quo orta est & uirtus muneris: & specics actionis.Ad cuius rei confirmatie¬
nem plurimum ualet: quod ipse Dominus Iesus Chiristus. posteaquam re¬
surrexit a mortuis. discipulis suis, in quibus omnes Ecclesiarum prasules

Expanded text:
vitae ambulemus. Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus ; et caetera quae latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis disputavit: ut appareret ex hujus doctrinae spiritu, regenerandis filiis hominum, et in Dei filios adoptandis, illum diem esse et illud tempus electum, in quo per similitudte sunt terfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina demersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulcro. Ipsa igitur operis qualitas docet celebrandae generaliter gratiae diem legitimum eum esse, in quo ornata est virtus muneris, et species actionis. Ad cujus rei confirmationem plurimum valet, quod ipse Dominus Jesus Christus, posteaquam resurrexit a mortuis, discipulis suis, in quibus omnes ecclesiarum praesules
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis ergo & illa quae ad humilitatẽ: & illa qua ad gloriã perti¬
nẽt Christi. in unã cõcurrant: candemq: persona:totũq quicꝗd in
illo & uirturis diuinae est & infirmitatis humana ad nostrȩ repara
tionis tendat effectũ: propris tamen in morte crucifixi. & in resurrectione¬
ex mortuis: potẽtia haptismatis noua creatutã cõdit ex yeteri:ut in renascẽ¬
tibus & mors Christi opcretur & uita:dicente beato apostolo Paulo:Ani'¬
gnoratis: quia quicunq baptitati sumus in Christo Iesu: in morte ipsius ba¬
ptirati sutnus. Conscpusti enim surous cuco illo per baptismu in taortein.

Expanded text:
uamvis ergo et illa quae ad humilitatem et illa quae ad gloriam pertinent Christi, in unam concurrant eamdemque personam, totumque quidquid in illo et virtutis divinae est et infirmitatis humantionis tendat effectum, proprie tamen in morte crucifixi, et in resurrectione mortui, potentia baptismatis novam creaturam condit ex vetere, ut in renascentibus et mors Christi operetur et vita, dicente beato apostolo Paulo: An ignoratis, quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepult
Abbreviated transcription (Latin):
Mpletis per misericordiam Dc̃ĩ communibus uotis:dignum
est fraternitatem uestram sanctorum gaudiorũ habere con¬
sortium. Nam fratres inci: qui pice mea Orientali synodo¬
prasederunt: quae uota rctulere: significo: confirmata catho.¬
lica fide & glorificata apostolica pradicationis triumpho:
quod etiam hi. qui ad deuiandum uel seducti fuerant. uel impulsi. recepta
ueritatis luce. laetantur.Siquidem omnes Domini sacerdotes in una senten¬
tia: sancto spiritu docente consensere.Et de sacramẽto dominica incarna¬
tionis: in qua multorum intelligentia caligabat: ita tenebra erroris ablata
sunt: ut in rno Domino nostroucro Dei & hominis filio. nec de humanita
tis ambigatur natura: nec de deitatis essentia. In impios autem nefatdi ctro¬
ris a uthores. qui indignos se Dei gratia iudicantes: correctionis uti reme¬
diis noluere. qualis sit lata sentenua: exemplaria quȩ misimus,edocebunt:
ut agnoscat uestra dilectio fratres charissimi: in sancto examinc diuinum

Expanded text:
mpletis per misericordiam Dei communibus votis, dignum est fraternitatem vestram sanctorum gaudiorum habere consortium. Nam fratres mei, qui praesederunt, quae vota retulere significo confirmata catholica fide, et glorificato apostolicae praedicationis triumpho. Quod etiam hi qui ad deviandum, vel seducti fuerant, vel impulsi, recepta veritatis luce laetantur. Siquidem, omnes Domini sacerdotes in una sententia sancto Spiritu docente consensere, et de sacramento Dominicae incarnationis in qua multorum intelligentia caligabat, ita tenebrae erroris ablatae sunt, ut in uno Domino nostro, vero Dei et hominis Filio, nec de humanittis ambigatur natura, nec de Deitatis essentia. In impios autem nefandi erroris auctores, qui indignos se Dei gratia judicantes, correctionis uti remediis noluerunt, qualis sit lata sententia, exemplaria quae misimus edocebunt: ut agnoscat vestra dilectio, fratres charissimi, in sancto examine divinum
Abbreviated transcription (Latin):
ratione nascatur: quanquam ignorarc nũquam licuerit sacerdotcm: quod
canonum fucrit regulis definitum.Hac ergo ad prouincias uestras: per In¬¬
nocentium: Legitimum: & Segetium fratres & cocpiscopos nostros scri¬¬
pta dircximus.ur qua male pullulassc noscuntur, radicitus cuellantur. &
meslem dominicam ⁊izania nulla corrumpant. Ita enim fructuta uberom,
qua sunt sy nccra: praestabunt: si ca. qua natam segetem enccare consueue.¬
runt: diligentius amputentur.

Expanded text:
ratione nascatur; quamquam ignorare numquam licuerit sacerdotem, quod ratione nascatur; quamquam ignorare numquam licuerit sacerdotem, quod canonum fuerit regulis 615 definitum. Haec ergo ad provincias vestras, per Innocentium, Legitimum et Segetium, fratres et coepiscopos nostros, scripta direximus; ut quae male pullulasse noscuntur, radicitus evellantur, et messem Dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem quae sunt sincera praestabunt, si ea quae natam segetem enecare consueverunt diligentius amputentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ualis perd unicuiq natalium honestas & morum esse debeat: qui
rosque fratrum declinasie & penitus deuiasse reperimus. Nam constat ad
diuina praeceptione didicimus:& canonum regulis: a quibus ple¬
numorosa coniugia. & cum omni licc̃tia uita liberior ad sacrum ordincm
passim parefactis aditibus fuisse permissos: contra illam beati apostoliuo¬
cem. qua talibus exclamat: dicens: Unius uxoris uirum.Et contra illud anti¬
qua legis praeceptum. quo dicitur & cauctur: Sacerdos uirgincm yxotem
accipiat: non uiduam: non repudiatam.Hos ergo.quicunque tales admissĩ
sunt ab Ecclesiasticis officiis. & a sacerdotali nomine, apostolice sedis au¬
choritate iubemus arccri: nec enim hoc sibi poterunt pro arbitrio uendi
carc: cuius capaces: per hoc quod illis obstiterat, non fuerunt. huius di¬¬
scusdionis curã nobis specialiter uendicantes:ut:si qua forsitan de his com¬
missa sunt. corrigantur. ne liccat ultra cõmitti:& nc qua cxcusatio de igno¬

Expanded text:
ualis vero unicuique natalium honestas et morum esse debeat, qui rosque fratrum declinasse et penitus deviasse reperimus. Nam constat addivina praeceptione didicimus, et canonum regulis, a quibus pleronumerosa conjugia, et ad omnem licentiam vita liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos; contra illam beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat dicens: Unius uxoris virum; et contra illud antiquae legis praeceptum quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat, non viduam, non repudiatam. Hos ergo, quicunque tales admissi sunt, ab ecclesiasticis officiis et sacerdotali nomine apostolicae sedis auctoritate jubemus arceri; nec hoc enim sibi pocare, cujus capaces per hoc quod illis obstiterat, non fuerunt. Hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi, et ne qua excusatio de igno
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt. & infcrendum uniuerso mundo sacramentum regenerationis
accipiunt. In hac sicut beatus Ioannes Euangelista testatur congre.¬
gatis in unum discipulis: ianuis clausie: quum ad cos Dominus introiis.¬
set: insufflauit: & dixit : Accipite spiritum sanctum : quorum remi Ioam. ⁊e
seritio peceata. temituntut cis. & quorum detinueritio. detenta erunc. lon ꝗ us¬
In hac̃ denique promissus a Domino apostolis spititus sanctũs aduenit ui
coelesti quadam regula insinuatum & traditum nouerimus. in illa dic cele¬¬
branda nobis esse mysicria sacerdotalium benedictionum: in qua collata
sunt omnia dona gratiaruma.

Expanded text:
sumunt , et inferendum universo mundo sacramentum regenerationis sumunt , et inferendum universo mundo sacramentum regenerationis accipiunt. In hac, sicut beatus Joannes evangelista testatur, congregatis in unum discipulis, januis clausis, cum ad eos Dominus introisset, insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum seritis peccata remittuntur eis; et quorum detinueritis, detenta erunt In hac denique promissus a Domino apostolis Spiritus sanctus advenit ; ut coelesti quadam regula insinuatum et traditum noverimus, in illa die celebranda nobis esse mysteria sacerdotalium benedictionum, in qua collata sunt omnia dona gratiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus mitterent pradicandum: iciunantes & orantes imposucrunt cius
manus: ut intelligamus: quanta & dantium & accipientium deuotione cu'¬
randum sit: ne tanta bencdictionis sacramentum negligenter uideatur im¬¬
plerum.Et idco pic & laudabiliter apostolicis morem gesseris institutis. si
hanc ordinandorum sacerdotum formam per ecclesias: quibus Dominus
praeesse te uoluit:etiam ipse seruaueris: ut his: qui consecrandi lunt: nunquã
benedictiones nisi in dic relurrectionis dominicȩ tribuantur:cui a uespera
sabbati initium constat adscribi & tantis diuinarum dispositionum ty.¬
steriis est consecrata. ut quicquid est a Domino insignius constitutut. in
huius dici dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium in hac
per resurrectionem Christi: & mors interitum, & uita accepit initium.
In hac apostolia Domino pradicandiomnibus gentibus Euangelii tubam

Expanded text:
gentibus mitterent praedicandum, jejunantes et orantes imposuerunt eis gentibus mitterent praedicandum, jejunantes et orantes imposuerunt eis manus: ut intelligamus quanta et dantium et accipientium devotione curandum sit, ne tantae benedictionis sacramentum negligenter videatur impletum. Et ideo pie et 630 laudabiliter apostolicis morem gesseris institutis, si hanc ordinandorum sacerdotum formam per Ecclesias quibus Dominus praeesse te voluit, etiam ipse servaveris: ut his qui consecrandi sunt numquam benedictio nisi in die resurrectionis Dominicae tribuatur, cui a vespera sabbati initium constat ascribi, et quae tantis divinarum dispositionum mysteriis est consecrata, ut quidquid est a Domino insignius constitutum, in hujus diei dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium. In hac per resurrectionem Christi, et mors interitum, et vita accepit initium. In hac apostoli a Domino praedicandi omnibus gentibus Evangelii tubam
Abbreviated transcription (Latin):
els corporis de fidei sateamur: in aliquo discrepemus. E&t alia doctoris alia
discipuli instituta uideantur.
Uod ergo a patribus nostris propensiore cura nouimus esse serua.¬
tum: axobis quoque rolumus custodiri: ut non passim dichus om.¬
nibus sacerdotalis uel leuitica ordinatio celebretur: sed post
diem sabbati cius noctis: qua in prima sabbati lucescit: exordia deligatur:¬
di sunt: icĩunis: & aiciunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ciusdẽ
obseruantie crit. si mane ipso dominico die: continuato sabbati ieiunio.
celebretur: a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt: quam
ad dicm resurrect ionis: sicut etiam in Pascha Dottti declaratur: pertine¬¬
re non dubium est.Nam prȩter authoritatem cõsuetudinis: quam ex Apo.¬
stolica nouimus ycnire doctrina:etiã sacra scriptura manifestat: qudd quũ
apostoli Paulum & Barnabam ex praecepto spiritus sancti ad Euangelium

Expanded text:
esse corporis et fidei fateamur, in aliquo discrepemus; et alia doctoris, alia esse corporis et fidei fateamur, in aliquo discrepemus; et alia doctoris, alia discipuli instituta videantur. uod ergo a patribus nostris propensiore cura novimus esse servatum, a vobis quoque volumus custodiri, ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur; sed post diem sabbati, ejus noctis quae in prima sabbati lucescit, exordia deliganturdi sunt, jejunis et a jejunantibus sacra beneobservantiae erit, si mane ipso Dominico die, continuato sabbati jejunio, celebretur, a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt, quam ad diem resurrectionis, sicut etiam in Pascha Domini declaratur, pertinere non dubium est. Nam praeter auctoritatem consuetudinis, quam ex apostolica novimus venire doctrina, etiam sacra Scriptura manifestat , quod cum apostoli Paulum et Barnabam ex praecepto Spiritus sancti ad Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
Leo Episcopus Dioscoro Episcopo Alcxandrino
salutem.
Ctũ. ex hoc poteris approbare: qudd tua firmius desidera mus¬
fundare initia: ne quid charitati tua ad perfectionem deesse
uideatur. quutti tibi specialis gratia merita ot probauimus
agc̃tur. Paterna igitur & fraterna collauo debet sanctitati tua esle gra¬
tiscima & a tc taliter suscipi. quemadmodum a nobis eam intelligis profi.¬
cisci. Unum cium nos sentire oportet & agere: ut sicut legimus in nobis
quoque rnum esle cor & anima comprobetur.Quum cnim beatissimus P¬
trus apostolicum a Dño acceperit principatum:et Romana Ecclesia in cius
permaneat institutis. ncfas est credere. quod sanctꝰ discipulus cius Marcus:
qui Alexandrinam primus ecclesiam gubernauit: aliis regulis traditionum
suarum decreta formauerit: quum sine dubio de eodem fonte gratia unus
spiritus fucrit & discipuli & magistri: nec aliud ordinatus tradere potuerit
quam quod ab ordinatore suscpit. Non ergo patimur: ut quum ynius nos

Expanded text:
LEO episcopus DIOSCORO episcopo Alexandrino salutem. ctum, ex hoc poteris approbare, quod tua firmius fundare desideramus initia, ne quid charitati tuae ad perfectionem deesse videatur, cum tibi spiritalis gratiae merita, ut probavimus, suffragentur. Paterna igitur et fraterna collatio debet sanctitati tuae esse gratissima, et a te taliter suscipi, quemadmodum a nobis eam intelligis proficisci. Unum enim nos sentire oportet et agere, ut sicut legimus in nobis quoque unum esse cor, et una anima comprobetur . Cum enim beatissimus Petrus apostolicum a Domino acceperit principatum, et Romana Ecclesia in ejus permaneat institutis, nefas est credere quod sanctus discipulus ejus Marcus qui Alexandrinam primus Ecclesiam 629 gubernavit, aliis regulis traditionum suarum decreta formaverit: cum sine dubio de eodem fonte gratiae unus spiritus et discipuli fuerit et magistri, nec aliud ordinatus tradere potuerit, quam quod ab ordinatore suscepit. Non ergo patimur, ut cum unius nos
Abbreviated transcription (Latin):
abiume uita no filio oius est: Qui babes filium. habet uitam: qui non habet
pernam habetio quĩ creditio in nomine filii Der & haecc e Tucias quaante.¬
bemius ad cum. quĩ quo dcunque pcticrimuo: se cundum dluntareae ue
puedit ꝓoe: de seito uo quĩa audit nos quicquidd pcticrimuo scimius quonia lus¬
bemus petitiones quas postulemus ab eo. Qui lcit fratrem suums peccare pec¬
cecum non a diooreom petat. & dabitur ei uita peccanti non ad mostera ꝑet¬

Expanded text:
Et haec vita in Filio ejus est. Qui habet Filium, habet vitam: qui non habet am habetis bemus ad eum, quia quaecunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos. Et scimus quia audit nos quidquid petierimus. Scimus quoniam habemus petitiones quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat; et dabit
Abbreviated transcription (Latin):
niam sicut non obest filio: cum solus pater dicitur lucem inaccessibilem ha'¬
bitare:ita non obest patri cum sapientia: qua est filius:gyrum coeli sola dici'¬
tur circuire. Pater itaq cũ sit inuisibilis: & ingenitus in se: in filio visus Apo¬¬
sstoli testimonio comprobatur.& in filio:a se inenarrabiliter genito: mansis¬
sc ac requicuissc monstratur: ipso filio in Proplieta loquente:Qui genuitme
requieuit

Expanded text:
niam sicut non est in Filio cum solus Pater dicitur lucem inaccessibilem haniam sicut non est in Filio cum solus Pater dicitur lucem inaccessibilem habitare, ita non sufficit Patri, cum Sapientia, quae est Filius, gyrum coeli sola dicitur circuire . Quod itaque cum sit invisibilis et ingenitus, in Filio visus Apostoli testimonio comprobatur, et in Filio, a se ineffabiliter genito, mansisse ac requievisse monstraretur, ipso Filio in propheta dicente: Qui genuit me, requievit
Abbreviated transcription (Latin):
consequuta.De his uerd quibus ab insidiatoribus fatigamini:unde & nos cõ¬
sulere:& a nobis edoceri inter catera uoluistis: eo quod sint quidam qui ar¬¬
bitrantur de patre solo dictum esse: quia ipse solus habet immortalitatera, et
clucem habitat inaccessibilem: ita eos Apostolicis repercutite ferulis: & diui¬¬
nis redarguite prȩceptis.Non cnim solus pater sinc filio: iuccin in accessibilẽ
habitat. quia ubipater est: ibi etiam filium esse indubitabili fide credendum
est:nam si solus pater sine filio.quod dicere nefas est: lucem habitat inacces¬¬
sibilem: necesse est ut sequestratam pater a filio habeat mansionem.Quod si
ita est quonam modo idem filius ad dexteram patris stans a beato martyre
Stephano dicitur conspicitsi secundum eos solus dicitur sedibus lucis con'¬
tineri.Absit hoc a sensu fidelium:Ehristo in unitate fidei adhaerentium:quo

Expanded text:
consecuta. Deus te consecuta. Deus te sulere, et a nobis edoceri inter caetera voluistis, eo quod sint quidam qui arbitrantur de Patre solo dictum esse, quia ipse solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, ita eos apostolicis percutite ferulis, et divinis redarguite praeceptis: Non enim solus Pater sine Filio lucem inaccessibilem habitat, quia ubi Pater est, ibi etiam Filium esse indubitabili fide credendum est; nam si solus Pater sine Filio quod dicere nefas est lucem habitat inaccessibilem, necesse est ut sequestratam Pater a Filio habeat mansionem; quod si ita est, quonam modo idem Filius ad dexteram Patris astans a beato martyre Stephano dicitur conspici, si Pater secundum eos solus dicitur sedibus lucis contineri. Absit hoc a sensu fidelium Christo in unitate fidei adhaerentium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gata fuerit.&uota succurrerint legitima:nam fructus diuinus est: prȩcepta di¬
uina custodire:ca quoq deserere: pra sumptionem fieri nulli dubium est.Cur
ergo indignum est ucritatem Ecclesia custodire: cum idem omnes pariter et
sentiamus & pronunciemus:Si aliter cnim prasumpta fuerint: perdunt pro.G¬
fectd ipsi transgressores sciplos: qui semetipsos decipiunt.Hac cuncta, reci.¬
tanda per omnes Africanasfcclesias: scripta dirigite: &istis connectite. quas
adiunximus literas praefectorum.ut de his qua inique laudantur: si quid tale
prohari poterit: iudicium fiat. & in hibita cocrceantur. & praterita mala &
illicita coniugia si doceantur admissa:digna sȩueritate corripiantur.De ca¬¬
tero uerd caueantur talia per omnes Ecclesias: ne Ecclesia sanctitas:per no¬
stram fatigata negligentiam: perdat priuilegia. quae est peruiros yeuerabiles

Expanded text:
gaverit, et vota succurrerint legitima. Nam fructus divinus est praecepta digaverit, et vota succurrerint legitima. Nam fructus divinus est praecepta divina custodire. Ea quoque deserere, praesumptionem fieri nulli dubium est. » Cur ergo indignum est unitatem Ecclesiae custodiri? Idemque omnes pariter et sentiamus et pronuntiemus. Si enim aliter praesumpta fuerint, perdunt profecto ipsi transgressores seipsos, qui semetipsos decipiunt. tanda per omnes Africanas Ecclesias scripta dirigas, et istis connectas, quas adjunximus litteras praefprobari poterit judicium fiat, et inhibita coerceantur, et praeterita mala, et illicita conjugia, si doceantur admissa, digna severitate corripiantur. De caetero vero caveantur talia per omnes Ecclesias, ne Ecclesiae sstram fatigata negligentiam perdat privilegia quae est per viros venerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
focminam dominationem habere uidentur:& a quibus custoditur.uxor pe¬¬
tatur: & a parentibus: propinquioribus: sponsetur. & legibus detur. & suo
tempore lacerdotaliter:. ut mos est.cum precibus & ablationibus a sacerdote
benedicatur. & a paranymphis, ut consuctudo docet: custodita. & sociata a
proximis: tempore congruo petita:legibus detur:& solenniter accipiatur: &
biduo ueltriduo orationibus uacent: & castitatem custodiant, ut bona so.¬
boles generentur.& domino suis in actibus placeant.Taliterenim & Domi¬
no placebunt: & filios non spurios:sed legitimos atque hareditabiles gene¬¬
nerabunt. Quapropter filii charissimi: & merito illustres: fide cathiolica luf¬
fragãte ita peracta legitima scitote esse coniugia: aliter uerd prae sumpta, non
coniugia: sed aut adultcria: aut contubernia aut stupra.uel fornicationes.po¬¬
tius quam legitima coniugia esse non dubitate, nisi uoluntas propria suffra¬¬

Expanded text:
feminam dominationem videntur habere, et a quibus custoditur, uxor pefeminam dominationem videntur habere, et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus aut propinquioribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et consociata, a proximis tempore congruo petita, legibus dotetur, et solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur, et Domino in actibus suis placeant. Taliter enim et Domino placebunt, et filios non spurios, 587 sed legitimos atque haereditabiles generabunt. Quapropter, filii charissimi et merito illustres, fide catholica suffragante, ita peracta legitima scitote esse conjugia. Aliter vero praesumpta, non conjugia, sed aut adulteria, aut contubernia, aut stupra, vel fornicationes, potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffra
Abbreviated transcription (Latin):
II RCTISSINISfratribuo Uniuersis Africae regi¬
onis Episcopis. Euaristus. Consulentibus robis fra.¬
tres charissimi. quid super his qua in uestris contine.¬
bantur scriptis:uisum nobis essct.uel quid docilis ra.¬
tio persuaderet. aut quid a beatis Apostolis. nobis
traditum aut custoditum remaneret. optantes. ut re-¬
tulistis. nostris instrui documentis.Siquidem dile.¬
ctio uestra normã sequuta prudentiũ ad sedẽ Apo.¬
quasi ad caput. ꝗd deberet de rebus dubiie custodire.
Episcopi: in unaquaque ciuitatc: iuxta Apostolorum constituta, septem de¬¬
bent esse: qui custodiant Episcopum praedicantem, ne aut ipse ab insidiato.¬
ribus quoquo modo infestetur:aut ladatur a suis:aut uerba diuina detrahen¬
do. aut insidiando polluantur.uel despiciantur.sed ucritas lpiritali redolcat
Iegitimum: ut a patribus acccpimus:& a sanctis apostolis: corumq: successo¬
ribus traditum inuenimus: non fit coniugium, nisi ab his qui super ipsam

Expanded text:
ilectissimis fratribus universis Africae regionis episcopis EVARISTUS. Consulentibus vobis, fratres charissimi, quid super his, quae in vestris continebantur scriptis visum esset, vel quid docilis ratio persuaderet, aut quid a beatis apostolis nobis traditum, aut custoditum remaneret, optantes ut retulistis nostris institui documentis. Si quidem dilectio vestra normam secuta prudentium ad sedem Apoquasi ad caput, quid deberet de rebus dubiis custodire pepiscopi in unaquaque civitate juxta apostolorum constituta septem debent esse, qui custodiant episcopum praedicantem, ne aut ipse ab insidiatoribus quoquo modo infestetur, aut laedatur a suis, aut verba divina detrahendo aut insidiando polluantur, vel despiciantur, sed veritas spirituali redoleat legitimum, ut a patribus accepimus et a sanctis apostolis eorumque successoribus traditum invenimus, non fit coniugium, nisi ab his qui s
Abbreviated transcription (Latin):
per delectari ⁊ estiuit. Super sũltem & specicm inquit: diserue pesie sero
luc epropo sui habere cam̃ quopiam inextinguibile cit lumen ciul Hancu
tur lucem Pa uid i copheta de siderans: anxius proclamabat. dicens. Cance ui¬
pemiguant st uerĩtateta tuam. Et itcrum. in luminc tuo uide bironoibmeti e In lꝰ¬
ꝑliuius ⁊gitue lureuin io claitate: fliuo seiplum in mones rrbels tnlis Iumis pr en¬
ostendit qui toctuio ortio perterriti prostatiq in facicm: puc in seppulit pre.¬
elle senserunt. Natc i nquato. lucem in se fuise dariomi fiz eos sibs pite ae¬
mrabar. Ec uiin eadem ipeederent. discipulos premonebat. Dlinlo pro tla¬

Expanded text:
per delectari gestivit. Super salutem et speciem, inquit, dilexi eam, et pro luce proposui habere eam, quoniam inexstinguibile est lumen ejus ? Hanc igitur lucem David propheta desiderans, anxius proclamat, haec dicens: Emitte lucem tuam, et veritatem tuam . Et iterum: In lumine tuo videbiur luminis claritate Filius seipsum in monte tribus discipulis praeostendit, qui metu mortis perterriti, prostratique in faciem, sibi vitae finem adesse senserunt: hanc, inquam, lucem in se fuisse demonstrans Filius proclamabat, et ut in eadem incederent, discipulos praemonebat: «
Abbreviated transcription (Latin):
Gelista u firat lux uera que Mliminat omnem homitiema ecnientem in hunc¬
mundum di ue e hur edu& ere dentibus promittitur in filio else pe oi in liune
cum e ter ro a icrna esse dicitur. quomodo a robis abinaccessibili luce pe¬
tris filius separatur. Sl enim filius Deus uerus & uita deternacst sinc dubear
Hee luce simul cum patre habitare eredendus cstꝰ. quama nulus ebbo sor¬
strum in los morta t corpore constitutus: potis cst aliquatenos concueri
o sed cuon aoparuent tunc pore Illum uidebit scurti est qus ciate tlis font uoris
clgnuo fuerit co aptari:& non si cut UAoyles xteriq ꝑ coDACIE CON sPESTIBUS¬
ta de fitura  sediolam yeraciter in filio. secundum NpoliCubet ontcoba¬
tog de itatis umagineio. Nam si hunc cundemque bropnere tesit onio salb.
sequenter sereno mentis intuitu inuestigare poluetis inucns les filium non
posse ab nae luce patio penitus separaritquoniam cum soluen sia linidi. ecit
en teter cum hcrtuimibuo eo nuersatum. patrem ab illo non est credendunt¬

Expanded text:
quae illuminat omnem hominem venientem in huncmundum . Si haec lux, quae credentibus promittitur, in Filio esse probatur, et cum aeterno aeterna esse dicitur, quomodo a vobis ab inaccessibili luce Patris Filius separatur? Si enim Filius Deus verus et vita aeterna, sine dubio in hac luce simul cum Patre habitare credendus est, quam nullus modo in hoc mortali corpore constitutus, potest al; sed dum apparuerit, tunc vere illam videbit sicuti est, qui ejus conspectibus dignus fuerit coaptari: et non sicut Moyses caeterique prophetae per aenigmata et figuram, sed ipsam veraciter in Filio secundum Apostolum contuebitur deitatis substantiam. Nam si hunc eumdemque prophetae testimonium sequentem, sereno mentis intuitu investigare volueris, invenies Filium non nuncupasse ab hac luce Patris penitus separari, quoniam cum solum Filium dixerit in terra cum hominibus conversatum, Patrem ab illo non fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
gratus quasi fabula uana in orc indisciplinatorum assidiua crit. Ex orc fatui
reprobabitur parabola, non cnim dicit illam in tẽpore suo. Est qui uetatut
peccarc ab inopia:et in requic sua stimulabitur.Est qui perdet animam Iua m
pra confusione: et ab lmprudenti persona perdet cam:persona autẽ accepti.¬
õc perdet se. Est qui pra cõfusione promittit pro amico. et lucratus est cũ ini¬
toicũ gratis.Opprobriũ cnim nequã in homine mendaciũ. et in orc indisci.¬
plinatorum assiduc erit.Laudat furcm assiduitas uiri mendacis: perditionem
autcm ambo harcditabunt. Mores hominum mendacium sinc honore, et
confusio illorum cum ipsis sinc intermissionc.Uos fratres admoncmus pro¬
futura homitib. inuicct indesinenter sectari in charitate Christi.Situiliter
obsecramus yos in Domino:ut digne ambulctis uocatione:qua uocati estis'
cum omni humilitate: et mansuctudine: cum patientia inuicem supportan.

Expanded text:
gratus , quasi fabula vana in ore indisciplinatorum assidua erit. Ex ore fatui gratus , quasi fabula vana in ore indisciplinatorum assidua erit. Ex ore fatui reprobabitur parabola: non enim dicit illam in tempore suo. Est qui vetatur peccare ab inopia, et in requie sua stimulabitur. Est qui perdet animam suam pro confusione, et ab imprudenti persona perdet eam, personae autem acceptione perdet se. Est qui prae confusione promittit pro amico Vulg., prom. amico, et lucratus est cum inimicum gratis. Opprobrium nequam in homine mendacium, et in ore indisciplinatorum assidue erit. Laudat furem assiduitas viri mendacis, perditionem autem ambo hereditabunt. Mores hominum mendacium sine honore, et confusio illorum cum ipsis sine intermissione . Vos fratres admonemus, profutura hominibus invicem indesinenter sectari in charitate Christi: similiter obsecramus vos in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis, cum omni humilitate et mansuetudin