comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Si haberetis fidem tanqͣm granũ sinapis. dice¬
retis huic arbori moro eradicare & tͣnsplantare in
mare. & obediret uobis. Deinde sequit᷑. Quis aut̃
urm habens seruum arantẽ & pascentẽ. cui regre¬
so d agro dic̃ illi statĩ transi recũbe. & nõ dic̃ ei pa

Expanded text:
lis: « Si haberetis fidem tanquam granum sinapis, dicelis: « Si haberetis fidem tanquam granum sinapis, diceretis huic arbori moro, Eradicare et transplantare in mare, et obediret vobis. » Deinde sequitur: « Quis autem vestrum habens servum arantem aut pascentem, qui regresso de agro dicet illi statim, Tra
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ spũ. Sicut enĩ hic ait d gła in głam: ita & ibid̃
fide in fide. De gła scilicet euangelĩ quo nunc cre¬
dentes illuminant᷑ in głam ipsius incõmutabilis
⁊ manifestę uirtutis qua tuc̃ cõmutati ꝑfruentur:.
ita ex fide uerboꝵ quibus nũc credimꝰ quod nõ dũ
uidemꝰ. in fidẽ rerum qua in ȩternũ quod nunc cre¬
sumus. & nõ dum apparuit quid erimꝰ. Scimus qr cũ
apparuerit similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eum sicutiẽ.
filios dei fieri. credentib in nomine euis ut uideamuns
in enigmate : Unde tunc aut̃ similes ei erimꝰ. nisi qm̃
nt ipse ait uidebimꝰ eũ sicuti est. Quod etiam dictum
est tunc aut̃ facie ad faciem. Illa gͦ fide p̃sentissimȩ ue¬
ritatis. plerisq non intelligentib inderi potest dñs
nr̃ discipulis suis nõ ad id quod petierunt respondis¬
se. Cum enĩ dixissent dñe auge nobis fidem: ait il¬

Expanded text:
 . Sicut enim hic ait, de gloria in gloriam; ita et ibi, ex  . Sicut enim hic ait, de gloria in gloriam; ita et ibi, ex fide in fidem: de gloria scilicet Evangelii, quo nunc credentes illuminantur, in gloriam ipsius incommutabilis et manifestae veritatis, qua tunc commutati perfruentur; ita ex fide verborum quibus nunc credimus quod nondum videmus, in fidem rerum qua in aeternum quod nunc cresumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimfilios Dei fieri, credentibus in nomine ejus , ut videamus in aenigmate ? unde autem tunc similes ei erimus, nisi quoniam, ut ipse ait, videbimus eum sicuti est? Quod etiam dictum est, Tunc autem facie ad faciem. Illam ergo fidem praesentissimae veritatis plerisque non intelligentibus videri potest Dominus noster, discipulis suis non ad id quod petiverant respondisse. Cum enim dixissent Domino, Adauge nobis fidem, ait il
Abbreviated transcription (Latin):
lum: lam cȩtera scđm suꝑiorẽ expositionẽ accipi pos
sunt: qr secretũ patris bene intelligit᷑ ubi etiã ante
resufrectionẽ animȩ iustoꝵ uiuunt cũ do. Tantõ enĩ
uerius ubiq ds ẽ: qͣntõ nullo continetur loco. sicut &
latromi dictũ est. hodie mecum eris in paradiso. Unde
nũqͣm recessit d̃i filius quãuis ab hominib ꝑ susceptã
carnẽ in ciuitate uideoꝵ tanta pateret᷑.. xl.
test quidẽ intelligi hanc fidem sibi augeri postu¬
fides rerum. qͣndo uerbis s rebus ipsis p̃sentib cre¬
ditur quod futurum est. cum ꝑ speciẽ manifestam
se contemplandam prebebit scĩs ipsa dei sapientia
ꝑ quã facta sunt omĩa. De qua fide rerum iucisq
illius p̃sentatȩ forsitã paulus apłs dic̃: iusticia eni
di in eo reuelat᷑ ex fide in fidem. Dic̃ enĩ alio loco.
Hos aut̃ reuelata facie głam dñi speculantes in eandẽ
imaginẽ tranfformamur de gła in głam: tanquã a

Expanded text:
lum? Jam caetera secundum superiorem expolum? Jam caetera secundum superiorem expoligitur, ubi etiam ante resurrectionem justorum animae vivunt cum Deo. Tanto enim verius ubique est Deus, quanto nullo continetur loco, sicut et latroni dictum est, Hodie mecum eris in paradiso : unde nunquam recessit Dei filius, quamvis ab hominibus per susceptam carnem in civitate Judaeorum tanta pateretur. XXXItest quidem intelligi hanc fidem sibi eos augeri postufides rerum, quando non verbis, sed rebus ipsis praesentibus creditur; quod futurum est, cum jam per speciem manifestam se contemplandam praebebit sanctis ipsa Dei Sapientia per quam facta sunt omipsius praesentia forsitan Paulus dicit: Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem. Dicit enim alio loco: Nos enim revelata facie gloriam Dei spectantes in eamdem imaginem transformabimur
Abbreviated transcription (Latin):
atq humilitatis quauis minima. & si no disciplina &
ꝑseuerantia uitȩ bonȩ saltĩ interdum uel casu facerẽt.
sic̃ mice cadere de m̃sa solent. Ulcera passiones sunt do¬
mini. ex infirmitate carnis qͣm ꝓ nobis susciꝑe di¬
gnatus est. Canes gͦ qui ea lingebant gentes sunt:
quos homines peccatores ⁊ inmundos dicebant iudei.
& tam̃ passiones dñi in sacram̃tis corporis ⁊ sanguinis
eius. ⁊ ꝑ totum iam orbẽ suauitate deuotissima lam¬
bunt. lam sinus abrahã intelligit᷑ secretũ patris: quo
post passionẽ resurgens assumptus est dñs. Quo eũ
portatũ ab angłis ideo dictum credo: qr ipsam recep¬
tionẽ qua in secretũ patris abscessit. angeli annũcia¬
uerunt discipulis intuentib. Dicendo enĩ quid statiᷤ
aspicientes in cęlũ. quid aliud dixunt nisi nullo modo
pesse oculos hominum usq in illud penetrare secretũ
quo ibat dñs. cum in cõspectu discipuloꝵ fesret᷑ in cę¬

Expanded text:
atque humilitatis, quamvis minima et sine disciplina et perseverantia vitae bonae, saltem interdum vel casu facerent, sicut micae de mensa cadere solent. Ulcera, passiones sunt Domini ex infirmitate carnis, quam pro nobis suscipere dignatus est. Canes ergo qui ea lingebant, Gentes sunt, quos homines peccatores et immundos dicebant Judaei, et tamen passiones Domini in Sacramentis corporis et sanguinis ejus, per totum jam orbem suavitate lambunt devotissima. Jam sinus Abrahae intelligitur secretum Patris quo post passionem resurgens assumptus est Dominus: quo eum portatum ab Angelis ideo dictum puto, quia ipsam receptionem qua in secretum Patris abscessit, Angeli annuntiaverunt discipulis intuentibus. Dicendo enim, Quid statis aspicientes in coelum ? quid aliud dixerunt, nisi nullo modo posse oculos hominum usque in illud penetrare secretum quo ibat Dominus, cum in conspectu discipulorum ferretur in coe
Abbreviated transcription (Latin):
in se alius gemines. ⁊ confitens detestat᷑. Sinus abrahe
requies beatoꝵ pauꝑũ. quoꝵ ẽ regnũ celoꝵ: quo p̃
hanc uitã recipiunt᷑. Sepultura inferni penarũ pro¬
funditas: que supbos ⁊ inmisericordes post hãc uitã
norat. Quos tam̃ dñs in ista nair̾atione dic̃ indere d
longinquo: atq sentire beatorum requiẽ. quo sane
transire nõ possunt. Quod aut̃ linguam sibi uult re¬
frigerari. cum in stama utiq totus ardet fignificat
quod scriptum ẽ mors & uita in manibus linguȩ. &¬
qr ore confessio fit ad salutẽ: quod suꝑbia ille non

Expanded text:
in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus Abrahae, in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus Abrahae, requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Quos tamen Dominus in ista narratione dicit videre de longinquo atque sentire beatorum requiem, quo sane transire non possunt. Quod autem linguam sibi vult refrigerari, cum in flamma utique totus arderet, significat quod scriptum est, Mors et vita in manibus linguia ore confessio fit ad salutem , quod
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus & alter phariseus. Diues gͦ dicit tanqͣm sa¬
ciatus iusticia nõ inter illos beatus numerãdus: qui esu¬
riunt ⁊ sitiũt iusticiã: grãs tibi ago qr nõ sum sicut
publicanus iste. Pauꝑ aut̃ qui se adiuuari desiderat
dicit. Propicius esto michi peccatori. Desiderat ta¬
m̃ saturarĩ de micis quȩ cadunt᷑ de mensa diuitis ia¬
cens ad ianuã. Non enĩ admittebat᷑ ad epulas eius
qui nec bene illis utebat᷑ nec egenti dabat: tãqͣm
scriba claues habens regni çeloꝵ nec ipse intrans.
nec alios intrare ꝑmittens. Micȩ sunt enĩ cadentes
de mensa diuitis quędã uerba legis: quȩ illi iactan¬
tes quasi ꝓiciebant in tram cum suꝑbo ppło loquerent᷑.
Ulcera sunt confessiones peccatoꝵ: uelut mali humo¬
res. a uiscerib intimis foras erumpentes. Canes qui
ea lingunt nequissimi homines amantes peccata: qͥ
lata lingua etiam laudare nõ cessant oꝑa mala quȩ

Expanded text:
publicanus, et alius pharisaeus. Dives ergo dicit tanquam sapublicanus, et alius pharisaeus. Dives ergo dicit tanquam satiatus justitia, non inter illos beatos numerandus qui esuriunt et sitiunt justitiam : Gratias tibi ago, quia non sum sicut publicanus iste. Pauper autem qui se adjuvari desiderat, dicit: Propitius esto mihi peccatori . Desiderat tamen saturari de micis quae cadunt de mensa divitis jacens ad januam. Non enim admittebatur ad epulas ejus, qui nec bene illis utebatur, nec egenti dabat; tanquam Scriba claves habens regni coelorum, nec ipse intrans, nec alios intrare permittens . Micae cadentes de mensa divitis, sunt quaedam verba Legis, quae illi jactantes quasi projiciebant in terram, cum superbe populo loquerentur. Ulcera, sunt confessiones peccatorum, velut mali humores a visceribus intimis foras erumpentes. Canes qui ea lingebant, nequissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam laudare non cessant opera mala, quae
Abbreviated transcription (Latin):
deridentiũ se talia cõtemnẽtẽ. Hic enĩ in facta: inua¬
dit quodãm quasi p̃dator uiolentꝰ regna cęloꝵ. Hoc enĩ
subuixit euangłista: cum dixiss derisum fuisse ihe¬
sum a phariseis cum de contẽnẽdis diuitiis loqueret᷑.¬
purpura & bisso. & epulabat᷑ cotidie splẽdide.
⁊ cȩta ꝑ allegoriã accipi possunt: ut in diuite in¬
telligatu suꝑbia iudeoꝵ ignorantiũ di iusticiã. &
suam uolentiũ constituere. Purpura & bissus digni¬
tas. est.  auferet᷑ inquit a uobis regnũ đi: ⁊ dabit᷑¬
genti facienti iusticiam eius. ꝓpulatio splendida ra¬
ctantia legis est. qua głabant᷑ plas ad põpã elationiᷤ
a buti. quã ad necessitatẽ salutis utentes. Mẽdiciis¬
aut̃ nomine lazarus qͦd int̾ptat᷑ aduitus. significat
ndigentẽ ueluti gentilẽ aliquẽ aut publicanũ qͥitãto
magis aduuat᷑ quantõminus de suarũ facultatũ copia¬
p̃sumit. Tales erant duo qui orabant in templũ. Unus

Expanded text:
deridentium se talia contemnentem: hac enim vi facta invadit quodammodo quasi praedator violentus regnum coelorum. Hoc enim subjunxit Evangelista, cum dixisset derisum fuisse Jesum a Pharisaeis, cum de contemnendis terrenis divitiis loqueretpurpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, et caetera. Per allegoriam sic accipi possunt, ut in divite intelligantur superbi Judaeorum, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere . Purpura et byssus, dignitas regni est. Et auferetur, inquit, a vobis regnum Dei, et dabitugenti facienti justitiam . Epulatio splendida, jactantia Legis est, in qua gloriabantur plus ad pompam clationis abutentes ea, quam ad necessitatem salutis utentes. Mendictem nomine Lazarus, quod interpretatur Adjutus, significat indigentem, veluti gentilem aliquem aut publicanum, qui tanto magis adjuvatur, quanto minus de suarum copia facultatum praesumit. Tales erant duo qui orabant in templo; unus
Abbreviated transcription (Latin):
nod dicit in alieno fideles fustis .xxxui.
alienas appellat terrenas facultates : qr nemo se¬
cũ eas moriẽs aufert. hoc ẽ quod dauid. He timueriᷤ
cũ dines factus fuerit homo: & cum multiplicata
fuerit gła domus eius. Qm̃ nõ cũ morietur accipiet¬

Expanded text:
Quod dicit, Si in alieno fideles non fuistis, Quod dicit, Si in alieno fideles non fuistis, alienas appellat terrenas facultates; quia nemo eas secum moriens aufert. Hoc est quod dicit David: Ne timueris cum dives factus fuerit homo, et cum multiplicata fuerit gloria domus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Cui nulla exparte uidex iniquus conferendus est
Quod aut̃ de centum cadis olei quĩquaginta scribi¬
fecit a debitore. & de coris tritici octognnta: ad ni
chil ualere arbitror. nisi ut ea quȩ fimilit̾ in leui¬
tas uideus quisq oꝑat᷑. in xp̃i eccłia habundat
iusticia eius suꝑ scribarũ & phariseoꝵ. Ut autem
illi decimas darent: isti decimas dent: sic̃ nõ defru¬
ctib s de ipsis bonis suis fec̃ zacheus. Aut certe du¬
plicet decimã: ut duas decimas dando suꝑet ĩpẽ¬
dia uideoꝵ. Mãmona uͦ iniquitatis ob hoc a dño
appellata ẽ ista peccuna quã possidemus ad tempꝰ
qr mãmona diuitiȩ intpretant᷑. Hec sunt istȩ diuitiȩ¬
nisi iniquis: qui in eis spem cõstitunt. atq copiam
beatitudinis suȩ. A iuistis uͦ cum hȩc possident᷑. est qui¬
dẽ ista peccuna: s nõ sunt illis diuitię nisi cȩlestes
⁊ sp̃ales. quib indigentiã suã spalit̾ supplentes ex¬

Expanded text:
cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus est. cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus est. quod autfecit a debitore, et de centum coris tritici octoginta, ad nihil aliud valere arbitror nisi ut ea quae similiter intetas Iudaeus quisque operatur in Christi ecclesia abundet iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decimas dando superet impendia Iudaeorum. mamona uero iniquitatis ob hoc a domino appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia mamona diuitiae interpretantur, nec sunt istae diuitinisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis suae. a iustis uero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis diuitiae nisi caelestes et spiritales, quibus indigentiam suam spirita.liter supplentes ex
Abbreviated transcription (Latin):
N uillico quẽ dñs eiciebat de uillicatu ⁊ laudauit eũ
quod in futurũ sibi ꝓspexerit: nõ omĩa debemus ad
imitandũ sumere. Non enĩ aut dño nr̃o facienda ẽ
in aliquo fraus. ut de ipsa fraude elemosinas faciamꝰ:
aut eos a quib uolumꝰ recipi in tabnacula ęt̾na tãqͣm
debitores d̾ĩ ⁊ dñi nri fas est intelligi. cum iusti & scĩ
significent᷑ hoc loco qui eos introducant in tabnacu¬
la et̾na quib necessitatib suis t̾rena bona cõmu¬
nicauerint. de quib etiam dic̃. quod si quis alicui.
eoꝵ calicẽ aquę frigidȩ dederit tantũ in nomine
discipuli. non ꝑdet mercedẽ suã. S etiãe contrario
dicunt᷑ istȩ similitudines: ut intelligamꝰ si lauda¬
ri potuit ille a dño cui fraudẽ faciebat. qͣnto am¬
plius placent dño do. qui scđm eius p̃ceꝑtũ illa
oꝑa faciunt sic̃ etiam de iudice inquitatis qui int̃¬
pellabat᷑ a iudua cõparationẽ duxit ad iudicẽ dm̃:

Expanded text:
n villico hoc quem dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus; aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint. De quibus etiam dicit, Quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam . Sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant domino deo qui secundum eius praeceptum illa opera faciunt; sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum,
Abbreviated transcription (Latin):
tur omĩa : ut sint ⁊ omĩũ singula. ⁊ omĩa singuloꝵ.
t enĩ cupiditas nichil sine angustia: ita nicħ cum an¬
gustia caritafitenet. S quomͦ omĩa: Hum ⁊ angelos
ait aliquis. & uirtutes sublimes. ac potestates atq uni¬
uersa cȩlestia di ministeria. ds in possessionẽ tali filio¬
subiecisse putandus est: Si possessionẽ sic accipias
ut eius possessor ipse sit dñs: nõ utiq om̃nuĩ. Nõ
enĩ dm̃ erunt s consortes angeloꝵ. De quibus di¬

Expanded text:
tur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. tur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filiosubjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum amicis meis ȩpularer: tale sit ac si diceret.
eũ qui mͥ ędus uidebatur nũqͣm mͥ dedisti ȩpulan¬
dũ eo ipso mͥ illum  nõ concedens quo mͥ ędus uideba¬
tur. Quod aut̃ dicit cum amicis meis aut ex ꝑsonͣ pͥn¬
cipum cum plebe intelligitur: aut ex ꝑsona ppłi ihe¬
rosolimitam cũ cęteris ppłis uida. Meretrices aut̃ cũ
quib dissipasse substantiam suam filius tumor accu¬
satus ẽ. recte intelligunt᷑ suꝑstitiones relicto uno co
pissima forncari. Quid deinde sibi uult quod cum
pater diceret tu mecum es semꝑ quod iam tractatũ
est addidit. & omĩa mea tua sunt: Qua in re primo
cauendum est ne ita dictum intelligas omĩa mea
tua sunt. quasi nõ sint ⁊ fr̃is: aut tanquã in t̾rena he¬
reditate patiaris angustias. quomͦ possint esse omĩa ma¬
ioris si habet ibi etiam innior partem suam. Sic enim
a ꝑfectis ⁊ perpurgatis ac iam in mortalib filiis habẽ¬

Expanded text:
ut cum amicis meis epularer; tale sit ac si diceret, ut cum amicis meis epularer; tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, nunquam dedisti mihi ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, eum amicis meis, aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Jerosolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est, recte intelliguntur superstitiones, relicto uno conpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, quomodo possint omnia esse majoris, si habet ibi etiam junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis haben
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ sententiȩ. Multũ enĩ absurdũ est eũ cin dicit᷑ tu
mecum es semꝑ. hoc optasse a patre. ut antixp̃o crede¬
ret: neq om̃ino in eis uideoꝵ qui antixpi credituri
sunt. istum filiũ fas est intelligi. Quomͦ aut̃ ȩpula¬
retur ex illo ȩdo. si ipse ess antixp̃s qui nõ ei crederet:
Aut si hoc ẽ epulari ex edi occisione quod de antixp̃i ẽ
ꝑditione letari. quomͦ dicit filius quem recepit pa¬
ter hoc sibi nõ fuisse concessum. cum om̃s filii dei
de illius aduersarii damnatione letaturi fint. Hi¬
mirũ gͦ quod in re obscurissima sine p̃indicio dili¬
gentioris inquisitionis dixerim ipsum dnm sibi ne¬
gatũ ad epulandũ cõquęriti Idũ eũ peccatorẽ pu¬
tat. Cum enĩ edus est illi genti. idẽ cum eũ sabbati
iolatorẽ ⁊ ꝓfanatorẽ legis existimat: iocũdari eius
epulis nõ meruit. Ut quodait. nũqͣm dedisti mͥ ed ũ

Expanded text:
hujusce sententiae. Multum enim absurdum est, eum cui dicitur, Tu hujusce sententiae. Multum enim absurdum est, eum cui dicitur, Tu mecum es semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse esset Antichristus, qui ei non crederet? Aut si hoc est epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit filius quem recepit pater hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo quod in re obscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem Legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi haedum,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qͣm mandatũ dĩ p̃terisse. & quẽ dicat ȩdũ quẽ nũ¬
quam accepit ut cum amicis suis epularet. S de mã¬
dato nõ p̃tergresso facile illud occurit. neq de omĩ
mandato dictum esse. s de uno maxime necessario.
tur habere ꝑsonã qui nũquam ab uno do ad simu¬
lacra conuersi sunt. Quãquã enĩ tãquã in agro po¬
fitus iste filius trena desideraret: ab uno tam̃ deo ista
desiderabat bona. quãuis comunia cum peccoribus.
Unde in psalmo Reꝑsona sinagoge qͦd int̾pretat᷑ a saph.
cõuenient̃ accipitur dictum. quasi peccus factus sũ
apito te. & ego semꝑ tecum: quod etiam patris ipsuiᷤ
testimonio cõnꝓbat᷑ cum dicit. tu mecũ es semꝑ. Hõ qͣsi
bans ad ꝑfruitionẽ portionis. atq iocũdioris exultatio¬
nis inuitat. Quis gͥ edus quẽ nĩqͣm accepit ad ȩpulã¬
dum: Reccator ꝓfecto edi nomine significari solet.S
absit ut antixꝑm intelligam. Nõ enĩ exitũ inuenio

Expanded text:
nunquam mandatum Dei praeteriisse; et quem dicat haedum quem nunquam accepit, ut cum amicis suis epularetur. Sed de mandato non praetergresso facile illud occurrit, neque de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, tur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quanquam enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona, quamvis communia cum pecoribus. Unde in Psalmo ex persona Synagogae, quod interpretatur Asaph, convenienter accipitur dictum, Quasi pecus factus sum ad te, et ego semper tecum . Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit, Tu mecum es semper. Non enibans, ad perfructionem potioris atque jucundioris exsultationis invitat. Quis est ergo haedus quem nunquam accepit ad epulandum? Peccator profecto haedi nomine significari solet. Sed absit ut Antichristum intelligam. Non enim exitum invenio
Abbreviated transcription (Latin):
nod dic̃ ant unũ odiet ⁊ alterũ diliget. aut uni
adherebit ⁊ alterũ contemnet : non sine conside¬
ratione distinguenda sunt. Hõ enĩ passim aut qͣsi te¬
mere dicta sunt. Nemo int̾rogatꝰ utrũ diligat dia¬
bolũ: respondet se diligere. s potus odisse. Dm̃ aut̃
se diligere om̃s fere ꝑclamant. Ergo aut unũ odiet
⁊ alterũ diliget ut fieri debet. odiet scilicet diabo¬
lum diliget dm̃. Quod nͦ adiũx̃ aut adherebit altĩ¬
eius p̃mia temporalia sectat᷑. cõtenet aut̃ dm̃. non
dix̃ odiet : s sicut solent minas enis postponere cu¬
piditatib suis qui de bonitate eius ad inpunitaten
sibi blandiunt᷑. Quib ꝑ falomonẽ dicitur. Filiueadi¬
cias peccatũ suꝑ peccatũ: ⁊ ne dicas miseratio dĩ ma

Expanded text:
od ait, Aut unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet, non sine consideratione distinguenda sunt. Non enim passim aut quasi temere dicta sunt. Nemo enim interrogatus utrum diligat diabolum, respondet se diligere, sed potius odisse: Deum autem se diligere omnes fere proclamant. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Quod vero adjunxit, Aut alteri aejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum su
Abbreviated transcription (Latin):
tentia accipi potest. qua dic̃ in alio loco. ut & ipsi
recipiant uos in tab̃nacula et̃na ut plebi p̃ceptum
uideat᷑ quod dictũ ẽ. date & dabitur nobis. Scdm
quã sententiam dicit apłs. Cominunicet qui cate zi
zatur uerbo. ei qui se catezizat in omib bonis. Non enĩ
diceret dabunt in sinũ urm : nisi qr ꝑ illoꝵ merita. qui¬
bus uel calicẽ aquȩ frigidȩ in nomine discipuli dederint.
mercedẽ cȩlestẽ reciꝑe merebunt᷑.II.
uod dñs dicit. nũquid potest cȩcus cȩcũ ducere. nõ¬
ne ambo in foueam cadunt: fortasse hoc ideo sub¬
iuxerit. ne sꝑarent a lȩuitis se accepturos m̃surã illã
de qua dixit dabunt in sinum ur̃m. qm̃ ipsis dabãt
decimas. quos cecos dixit. qr euãgelium non tenerẽt:
ut illam remunerationẽ ꝑ discipulos dm̃. potius pleb
inciꝑet iam sꝑare quos imitatores suos uolens osten¬
dere adidit etiam nõ ẽ discipulus suꝑ magistrum.

Expanded text:
tentia accipi potest, qua dicit alio loco: ut et ipsi tentia accipi potest, qua dicit alio loco: ut et ipsi recipiant t uos in tabernacula aeterna, ut plebi praeceptum uideatur quod dictum est: date, et dabitur uobis; secundum quam sententzatur verbo, ei qui se catechizat, in omnibus bonis . Non enim diceret, dabunt in sinum vestrum, nisi quia per illorum merita, quibus vel calicem aquae frigidae in nomine discipuli dederint, mercedem coelestem recipere merebuntur .uod Dominus dicit, Numquid potest caecus caecum ducere? nonne ambo in foveam cadunt? fortasse hoc ideo subjunxerit, ne sperarent a Levitis se accepturos mensuram illam de qua dixit, Dabunt in sinum vestrum, quoniam ipsis dabant decimas. Quos caecos dixit, quia Evangelium non tenerent; ut illam remunerationem per discipulos Domini potius plebs inciperet jam sperare: quos imitatores suos volens ostendere, addidit etiam, Non est discipulus super magistrum.
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ diceret. Sperabas sia me discessisses. aliquid am¬
plius te habiturã: ł x quo initio suꝑbiȩ omĩa pecca¬
ta siluescunt. Quȩ cum dimittũtur. septuagies septi¬
es ugnoscẽdũ esse adinonem᷑: ut intelligamiis nullũ
peccatum excipi quod penitenti ⁊ ueniam dep̾canti
habebat manũ dext̃am aridã: int̾rogabo uos
si licet sabbato benefacere an male. amnam saluam
facere an ꝑdere. Queritur cũ corpus curauerit: qua¬
re sic int̾rogauerit animã saluã facere an ꝑdere. Uel
quod illa miracula ꝓpter fidem faciebat ubi salus est
animȩ: uel quod ipsa sanatio manus dexterȩ salutẽ
animȩ significabat. quȩ a bonis oꝑibus cessans ari¬
dam quodam dexteram habere uidebatur. uel antinã
ꝓ homine posuit: sicut solet dici. tot animȩ fuerũt abi.
uod dicit dominus date & dabit᷑.
uobis. mensuram bonam & confertã. ⁊ coagitatã.
⁊ suꝑ eftuentem dabunt in sinum ur̃m : ex illa. sen¬

Expanded text:
hetam animae diceretur, Sperabas, si a me discessisses, aliquid amhetam animae diceretur, Sperabas, si a me discessisses, aliquid amplius te habituram? Ex quo vitio superbiae omnia peccata silvescunt: quae tamen dimittuntur, cum septuagies septies ignoscendum esse admonemur , ut intelligamus nullum peccatum excipi, quod poenitenti et veniam deprecanti habebat manum dexteram aridam, Interrogabo vos si licet sabbato bene facere, an male; animam salvam facere, an perdere. Quaeritur, cum corpus curaverit, quare sic interrogaverit, animam salvam facere, an perdere. Vel quod illa miracula propter fidem faciebat, ubi salus est animae: vel quod ipsa sanatio manus dexterae, salutem animae significabat, quae a bonis operibus cessans, aridam quodammodo dexteram habere videbatur: vel animam pro homine posuit, sicut dici solet. Tot animae ibi fuerunt.date, et dabitur uobis: mensuram bonam, confersam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum uestrum, ex illa sen
Abbreviated transcription (Latin):
est quod transgressio denarii peccatũ significat. ꝑ
suꝑ biam aliquid plus habere cupientis ⁊ integrita¬
tem ꝑfectionẽq amittentis. Hoc aut̃ septies. ꝓptẽa
ducitur : ut motu hominis facta significetur illa
transgressio. Ternario enĩ numero incorporea pas:
hominis significatur. Unde ẽ q̃uod ex toto corde:⁊
ex tota anima. & ex tota mente diligere iubemur
đm. Quaternario uͦ corpus. Multis enĩ modis qua¬
driꝑtita inuenit᷑ natura corporis. Ex his gͦ cõiũctis
homo constans. nõ absurde septenario numero fi¬
gnificatur. Motus aut̃ in numeris nõ expͥmitur
cũ dicimꝰ unũ. duo. tria. quatuor & cȩtera. s cũ di¬
cimus semel. bis. ter quater. Quaꝓpt̃ ut dixi non
septẽ ⁊ undecim. s septies undecim significant tͣns¬
gressionẽ quȩ motu facta ẽ hominis peccantis hoc ẽ
ꝑfectionis sue stabilitatẽ transgredientis cupiditate

Expanded text:
est quod transgressio denarii peccatum significat, per est quod transgressio denarii peccatum significat, per superbam plus aliquid habere cupientis, et integritatem perfectionemque amittentis. Hoc autem septies propterea ducitur, ut motu hominis facta significetur illa tranhominis significatur; unde est quod ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente jubemur diligere Deum : quaternario vero corpus; multis enim modis quadripartita invenitur natura corporis. Ex his ergo conjunctis homo constans, non absurde septenario numero significatur. Motus autem in numeris non exprimitur, cum dicimus, Unum, duo, tria, quatuor, etc.; sed cum dicimus, Semel, bis, ter, quater: quapropter, ut dixi, non septem et undecim, sed septies undecim, significatur transgressio, quae motu facta est hominis peccantis, hoc est perfectionis suae stabilitatem transgredientis cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ in baptismo dñ ipsi dño peccata dimissa sunt:
s ipsa ib remissio peccatoꝵ omĩũ quȩ miscdia eius
⁊ potestate donata est hominib ꝑ illũ baptismũ do¬
mini ⁊ ꝑ illum numerum generationum consecͣta atq
signata ẽ. Hec temere dñs ⁊ frustra septua gesima &
septima generatione uenit aboliturus omĩa peccata:
nisi qr in illo numero aliquid latet. quod ad signifi¬
cationẽ ꝑtineat om̃iũ peccatoꝵ. hoc aut̃ in unde¬
nario numero considerandũ est: qui numeri ꝑ se
multiplicati ad tantum ꝑueniũt. Nam undecies sep¬
teni: uel septies undem: septuaginta & septem fi¬
unt. Undecim aut̃ transgressionẽ denarii. signifi¬
cant. Ae si in denario ꝑfectio beatitudinis significa
tim. unde est etiam illud quod om̃s cõducti ad in¬
neam denario remunerantu. quod fit cum septena¬
ria creatura trinitati creatoris adiugit᷑ manifestũ

Expanded text:
Non enim in baptismo Domini ipsi Domino peccata dimissa sunt, Non enim in baptismo Domini ipsi Domino peccata dimissa sunt, sed ipsa ibi remissio peccatorum omnium, quae misericordia ejus et potestate donata est hominibus, per illum baptismum Domini et per illum numerum generationum consecrata atque signata est. Nec temere Dominus et frustra septuagesima et septima generatione venit aboliturus omnia peccata, nisi quia in illo numero aliquid latet, quod ad significationem pertineat omnium peccatorum. Hoc autem in undenario et septenario considerandum est: qui numeri per se multiplicati, ad tantum perveniunt; nam undecies septem vel septies undecim, septuaginta et septem fiunt. Undecim autem transgressionem denarii significant: ac tur, unde est etiam illud, quod omnes conducti ad vineam denario remunerantur , quod fit cum septenaria creatura trinitati Creatoris adjungitur, manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
quęri potest. Ham & huiꝰ numeri mentionẽ dñs fec̃:
cum eum petrus de dimittẽdis peccatis frĩs int̾rogas¬
s. Ait enĩ non solũ septies. s septuagies septies esse
dimittendum. Unde recte credit᷑. cominemorati one huiꝰ
numeri omĩa peccata iussisse dimnti: quãdo quidem
ipse ꝑ quẽ peccata omĩa dimissa sunt. septua gesima⁊
septima generatione scđm euangeliste memorati testi¬
moniũ ad homines humanit̃ uenire dignatus ẽ. Con¬
uenientissime aut̃ cum sit etiam alia series genera¬
tionũ quami matheus explicat: hanc ille tenuit. qͣui
baptizato dño generationes ipsas ꝑ septuaginta &
septem̃ ꝑsonas sursũ uersus enumerat. Ham reditus
est ⁊ tanquam ascensuis ad dm̃. cui post peccatoꝵ ab¬
olitionẽ reconciliam᷑ expresus: cum sursũ uersus per
illas generationes ascendit᷑. & utiq ꝑ baptismũ fit otn¬
nium remissio peccatoꝵ quȩ illo numero significat᷑.

Expanded text:
quaeri potest. Nam et hujus numeri mentionem Dominus fecit, quaeri potest. Nam et hujus numeri mentionem Dominus fecit, cum eum Petrus de dimittendis peccatis fratris interrogasset. Ait enim, non solum septies, sed septuagies septies esse dimittendum . Unde recte creditur commemoratione hujus numeri omnia peccata jussisse dimitti; quandoquidem ipse per quem peccata omnia dimissa sunt, septuagesima et septima generatione, secundum evangelistae memorati testimonium, ad homines humaniter venire dignatus est. Convenientissime autem, cum sit etiam alia series generationum quam Matthaeus explicat , hanc ille tenuit, qui baptizato Domino generationes ipsas per septuaginta et septem personas sursum versus enumerat. Nam et reditus est et tanquam ascensus ad Deum, cui post peccatorum abolitionem reconciliamur, expressus, cum sursum versus per illas generationes ascenditur. Et utique per Baptismum fit omnium remissio peccatorum, quae illo numero significatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit : alt̃ uͦ uel auũ maternum. uel aliquẽ de
cognatis maioribus posuit. cui ꝓpt̾ consanguinitatis
uitculum in filũ loco ioseph non absurde constitue¬
retirr ut inde iam usq ad dauid nõ cundẽ quẽ ma¬
theus generationũ ordinẽ texeret. In quibus causis
illa uidetim infirma. qͣm scdo loco posuimus. qr cũ
quisq apud uideos defuncto fr̃e. uel ꝓpinquo. ꝓlem d̃
uxore exfuscitat. illud quod nascit᷑ nom̃ defuncti solet
acciꝑe. E aut adoptio soluit istã questionẽ. aut ori¬
go maioꝵ : aut alia aliqua causa quȩ nobis in p̃se¬
tra non occurit. Quaꝓpter tanta est eoꝵ dem̃tia qui
facilius dilabunt᷑. ad euangelistarum aliquẽ de men¬
dario criminandũ: quã causas quęrunt cur diuer¬
soꝵ patrum nomina singuli cõmemorauerint. ut te¬
mere dicat᷑ duas solas esse quib id recte fieri potuerit:
generationes quas lucas secutus est inueniũtur:

Expanded text:
nominavit; alter vero vel avum maternum, vel aliquem de nominavit; alter vero vel avum maternum, vel aliquem de cognatis majoribus posuit, cui propter consanguinitatis vinculum, in filii loco Joseph non absurde constitueretur, ut inde jam usque ad David non eumdem quem Matthaeus generationum ordinem texeret. In quibus causis illa videtur infirma, quam secundo loco posuimus: quia cum quisque apud Judaeos defuncto fratre vel propinquo prolem de uxore ejus exsuscitat, illud quod nascitur nomen defuncti solet accipere. Ergo aut adoptio solvit istam quaestionem, aut origo majorum, aut aliqua alia causa, quae nobis in praesentia non occurrit. Quapropter tanta est eorum dementia, qui facilius dilabuntur ad Evangelistarum aliquem de mendacio criminandum, quam causas quaerant, cur diversa patrum nomina singuli commemoraverint, ut temere dicatur duas solas esse causas, quibus id recte fieri potuerit, generationes, quas Lucas secutus est, inveniuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Cȩt̾a enĩ serie generationum qui hoc putat faci¬
le refellit᷑. Quid enim de auis. atanis. ꝓauis. cȩt̾is q
maioribus dicturus est. quoꝵ diuersa nomina sĩ głi
euãgeliste in sua quisq nairatione contexunt: Quid
postremo de ipso nũmero quãdo quidẽ lucas a dño usq
ad dauid quadraginta tres generationes enumerat.
matħs aut̃ a dauid usq ad dñm inginti octo uel ui¬
gnti septẽ: Certi enim sacm̃ti gr̃ã usq ad transmi¬
grationẽ: ⁊ itẽ ab ipsa transmigratione unus bis mi
cusrunt: quarũ aliquã euagłista secutꝰ sit. Aut̃ ent
unus erat ioseph naturalis pat̾. & alter eum adopta¬
uerat: aut more iudeoꝵ cum sine filiis unus disceᷤ¬
sisset. uxorẽ eius ꝓpĩquus accipiens filium quẽ genu¬
it ꝓpinquo mortuo deputauit. ut cum ab altero altĩ
genitus esset ioseph: conuenient duos patres hab̾e
diceret᷑. Aut unus euã głista patrem eius a quo ẽ genitꝰ

Expanded text:
rit. Caetera enim serie generationum, qui hoc putat, facirit. Caetera enim serie generationum, qui hoc putat, facile refellitur. Quid enim de avis, atavis, proavis, caeterisque majoribus dicturus est, quorum diversa nomina singuli Evangelistae in sua quisque narratione contexunt? Quid postremo de ipso numero; quandoquidem Lucas a Domino usque ad David quadraginta tres generationes enumerat, Matthaeus autem a David usque ad Dominum viginti octo vel viginti septem? Certi enim sacramenti gratia usque ad transmigrationem, et ab ipsa item transmigratione unus bis numcurrunt, quarum aliquam Evangelista secutus sit. Aut enim unus erat Joseph naturalis pater, et alter eum adoptaverat: aut more Judaeorum, cum sine filiis unus decessisset, uxorem ejus propinquus accipiens, filium quem genuit propinquo mortuo deputavit ; ut cum ab altero alteri genitus esset Joseph, convenienter duos patres habere diceretur. Aut unus Evangelista patrem ejus a quo genitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃ uerbi di. impediri ant̃ uetustate nisi tecta hoc est
niat: hoc est ad ens humilitatẽ fidei pietate descendat.
Hii aut̃ a quib deponit᷑ bonos in eccłia doctores possũt̃
significare. Quod aut̃ cum lectulo deponit᷑. significat
cognosci. quẽ tam̃ lectũ sanus iubet᷑ portare. & ire
in domũ suam. ut remissione peccatoꝵ conualescen¬
tibus ꝑ spẽ bonam m̃bris animȩ. hoc opus restaura¬
re intelligat᷑: ut nõ iã in carnalib gaudiis. tãquam
in lecto requiescat animi infirmitas. s magis ipsa cõ¬
tineat affectiones carnales.⁊ tendat ad requiẽ secre
on absurde questio ꝓponit᷑ quomͦ potuerit duos pa¬
tres habere ioseph. Nam matħs eũ dic̃ genitũ ab eo qͥ
uocabt᷑ iacob lucaᷤᷤ uͦ filiũ eũ ee̾ dic̃ eius qͥui. uocabatur
heli. Heq hoc loco illud dici potest quod unus ho¬
mo sic̃ non solum apud gentes. s etiã apud iud̾os
accidere solere manifestum est duo nomina habue¬

Expanded text:
impediri autem turbis, nisi tecta, id est, niat, hoc est, ad ejus humilitatem fidei pietate descendat. Hi autem a quibus deponitur, bonos in Ecclesia doctores possunt significare. Quod autem cum lecto deponitur, significat bere cognosci. Quem tamen lectum sanus postea jubetur portare, et ire in domum suam, ut remissione peccatorum convalescentibus per spem bonam membris animae, hoc corpus restaurare intelligatur: ut jam non in carnalibus gaudiis tanquam in lecto requiescat infirmitas animi; sed magis ipsa contineat affectiones carnales, et tendat ad requiem secret. Ib. III, 23. Non absurde quaestio proponitur, Quomodo potuerit duos patres habere Joseph. Nam Matthaeus eum dicit genitum ab eo qui vocabatur Jacob . Lucas vero filium esse dicit ejus qui vocabatur Heli. Neque hoc loco illud dici potest quod unus homo, sicut non solum apud Gentes, sed etiam apud Judaeos accidere solere manifestum est, duo nomina habue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit. cum uenerit. Intelligas gͥ hoc nunc accipien
ubi iam possit esse peccatorũ legitima & fructuosa
cõfessio. Quid gͦ patri dicturum sit esse dicit. Pater
peccaui in celũ ⁊ corã te: ⁊ iam non sum dignus uoca¬
ri filius tuus: fac me sic̃ unũ de mercennariis. Utrũ
hoc est peccant in cęlum quod est corã te. ut cellũ appel¬
lauerit ipsam sũmitatem patris. unde est etiã illud
initpsalmo. a sũmio cȩlo egressio euis. cum ab ipso pa¬
tre uellet intelligi. an potius peccaui in celũ. coram
sc̃is animis. in quib ẽ sedes di. coram te aut̃ in ipso
penetrali int̾iore cõscientiȩ.A surgens uenit ad pa¬
trem suũ. Cũ aut̃ adhuc longe esset ante quã intelli¬
geret dm̃. s tam̃ cum iam pie quereret: uidit illũ pat̾
ipsius. Imꝑios aut̃ & suꝑbos conuenient nõ uidere¬

Expanded text:
promittit cum venerit. Intelligas igitur hoc nunc accipiendpromittit cum venerit. Intelligas igitur hoc nunc accipiendtui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Quid ergo patri dicturum se dicit? Pater, peccavi in coelum et coram te, et jam non sum dignus vocari filius tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis. Utrum hoc est Peccavi in coelum, quod est Coram te; ut coelum appellaverit ipsam summitatem Patris: unde est etiam illud in Psalmo, A summo coelo egressio ejus , cum ab ipso Patre vellet intelligi? An potius, Peccavi in coelum, coram sanctis animis, in quibus est sedes Dei: Coram te autem, in ipso penetrali interiore conscientiae? Et surgens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset: antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, Vidit illum pater ipsius. Impios enim et su
Abbreviated transcription (Latin):
euãgłiũ p̃dicaret᷑: Iam enĩ poterat talis animaduer¬
tere. multos p̃dicare ueritatẽ int̾ quos quidam essent.
nõ ipsius amore ueritatis ducti. s cupiditate cõꝑarã¬
doꝵ scłarium cõmodoꝵ: de quib dicebat apłs esse qͦs¬
dã qui euagłiũ annũciarent nõ caste. existimantes que¬
stum esse pietatẽ. Hon enĩ aliud annũtiabant sic̃ here¬
tici. s hoc quod paulus apłs: nõ eo tam̃ animo quo
paulus apłs. Unde mercennarii recte appellantur. h
eadẽ quippe domo eundem panẽ uerbi tractantes: non
conducti. De talib dictũ ẽ. Am̃ dico uob̃: ꝑceperunt
mercedẽ suã. Ego gͦ inquit hic fame ꝑeo. Deinde ait.
S urgã qr iacebat: & ibo qr longe abierat. ad patrem me¬
um: qr sub pͥncipe porcoꝵ erat. Cȩtera uerba sunt pe¬
nitentiã meditantis. in confessione peccati: nõ dum
tam̃ agentis. Non enĩ iam dic̃ patri: s dicturũ se eẽ

Expanded text:
Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadverEvangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate comparandorum saecularium commodorum. De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . Non enim aliud annuntiabant, sicut haeretici; sed hoc quod apostolus Paulus, non eo tamen animo quo apostolus Paulus: unde et mercenarii recte appellantur, in eadem quidem domo eumdem panem verbi tractantes; non conducti. De talibus dictum est, Amen, dico vobis, perceperunt mercedem suam . Ego ergo, inquit, hic fame pereo. Deinde ait, Surgam, quia jacebat: et ibo, quia longe aberat: ad patrem meum, quia sub principe porcorum erat. Caetera verba sunt poenitentiam meditantis in confessione peccati, nondum tamen agentis. Non enim jam dicit patri, sed dicturum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
ad militiã diaboli ꝑtinens. Uilla eius modus petesta¬
tis eius. Porci imundi sp̃s qui sub ipso sunt. Siliquȩ
quib porcos pascebat. seculares doctne sterili uanita¬
te resonantes: de quib laudes idoloꝵ fabularũq ad
đos gentiũ ꝑtinentiũ uario sermone atq carminib
ꝑcrepant quib dmonia delectant᷑. Unde cum iste sa¬
turari cupiebat aliquid solidum ⁊ rectũ. quod ad
beatã uitã ꝑtineret inuenire uolebat. in talib ⁊ nõ
poterat. Hoc ẽ enĩ quod ait: & nemo illi dabat. Inse
aut̃ reuersns iam scilicet ab eis quȩ forĩsecus frustra
illiciunt & seducunt: conscientia int̾iore reducens in¬
faciẽ intentionẽ suam dixit. Quanti mercẽnarũ in
domo patris mĩ abundant panib qUnde hoc scire po¬
terat in quo tanta erat obliuio dĩ. sic̃ in om̃ĩb idolatris
fint. nisi quod ista recogitatio iam resipicentis est. cũ

Expanded text:
ad militiam diaboli pertinens. Villa ejus, modus potestaad militiam diaboli pertinens. Villa ejus, modus potestatis ejus. Porci, immundi spiritus qui sub ipso essent. Siliquae quibus porcos pascebat, saeculares doctrinae, sterili vanitate resonantes; de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos Gentium pertinentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait, Et nemo illi dabat. In se autem reversus, jam scilicet ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit, Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in potestate accipiens ꝑ libũ arbitriũ. qr diuisit
pater filiis substantiã. minor filius in regionẽ lõgĩ¬
quã ꝓfectus est. male utẽdo naturalib bonis: eo ipso
quod patrẽ deseruit cupiditate fruendi creatura re¬
licto creatore ipso. Quod non post multos dies dix̃ fa¬
ctum ut cõgregatis om̃ibus ꝑegre ꝓficisceret᷑ in regio¬
nẽ lõginquã: qr nõ multo post institutionẽ humami
generis. ꝓlacuit anime ꝑ lib̾um arbitriũ feire secũ
quandam uehit potentiam nature sue & deserere eũ
a quo condita ẽ ꝓdigens uirib suis. Quas uires tant
consumit citius qͣntd eum deserit a quo datȩ sunt.
q sequit᷑ quȩ ab illo ꝓcedunt ⁊ relinquit eũ qui si¬
bi ẽ interior. Regio itaq longĩqua. obliuio dei est.
Fames aut̃ in illa regione ẽ: indigentia uerbi uerita¬
tis. Unus ciniũ regionis illuis: aliquis aerius prĩceps

Expanded text:
quae in potestatem accipiens per liberum arbitrium, quia divisit quae in potestatem accipiens per liberum arbitrium, quia divisit pater liberis substantiam, minor filius in regionem longinquam profectus est, male utendo naturalibus bonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus peregre proficisceretur in regionem longinquam: quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam natua quo condita est, praevidens viribus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto eum deseruit a quo datae sunt. que sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. Regio itaque longinqua, oblivio Dei est. Fames autem in illa regione, est indigentia verbi veritatis. Unus civium regionis illius, aliquis aerius princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ta nonẽ unũ deẽ ut mille sint: & ad nouẽ milia
nõgentos nonaginta nouẽ unũ deẽ ut decẽ milia
sint. Uariari gͦ ꝑ breuitatẽ ⁊ magnitudinẽ nũme¬
ri possũt. quibus unũ deẽ ut ꝑficiantur. ipsum uͦ
unũ sine uarietate in se manens cum accesserit ꝑ¬
ficit. cui deputat om̃s ꝑ penitentiã recõciliatos q̃
humilitate optinet᷑.¬
omo habens anos filios. ds ad duos discipulos
intelligit᷑. & tanqͣm stirpes duas generis humͣ¬
m. Unã eoꝵ qui ꝑmanserunt in uniꝰ dĩ cultũ: alterã
eoꝵ qui usq ad colenda idola deseruerunt dm̃. Ab
ipso aut̃ exordio creaturȩ mortaliũ cõsideratio debet
intendi. Maior gͦ filius ad cultũ unius d̃i ꝑtinet: mi¬
norẽ in regionem lõginqua ꝓfectũ esse dic̃. Petit
enĩ ut sibi pars substantię quȩ eũ tangeret dare¬
tur a patre tãquã anima potestate sua delectata.
id quod illi uiuere est. intelligere. meminisse. inge¬
nio alacri excellere. omiã ista diuina sũt munera

Expanded text:
lia nongento nonagintas novem, unum deest ut decem millia sint. Variari ergo per brevitatem et magnitudinem numeri possunt, quibus unum deest ut perficiantur: ipsum vero unum sine varietate in se manens cum accesserit perficit, cui deputat omnes per poenitentiam reconciliatos, quae humilitate obtinetomo habens duos filios, Deus ad duos populos intelligitur, tanquam stirpes duas generis humani: unam eorum qui permanserunt in unius Dei cultu, alteram eorum qui usque ad colenda idola deseruerunt Deum. Ab ipso autem exordio creaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius ad cultum unius Dei pertinet. Minorem in regionem longinquam profectum esse dicit. Petiit enim ut sibi pars substantiae quae eum tangeret, daretur a patre, tanquam anima potestate sua delectata, id quod illi est vivere, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere: omnia ista divina sunt munera,
Abbreviated transcription (Latin):
ambulemus: qr tercio die dño adherentes & ab illo pasti
non deficiemus in uia. Etiam hic sane ꝑueniri ad come
pleuerunt. Ad quas ȩccł̃ia septiformis quȩ in apocalip¬
si etiam describit᷑ ꝑtinet: idẽ omis qui ꝑseuerauerit us¬
q in finem. Ille enĩ qui dixit. putas ueniet filius ho¬
minis. ⁊ inueniet fidẽ suꝑ tram. significauit quidem
in extremo conuiuio relinqui posse ⁊ deseri escas suas.
his saluus erit : significauit non defuturam ȩccłiam
quȩ septenarios in eodẽ septem panes habundantius
recipiat. & latitudine cordis quȩ ipsam ꝑseuerantiam
in sportis uidetur significare contineat. xxii.

Expanded text:
ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus in via. 8. Etiam hic sane perveniri ad comedntorum impleverunt, ad quas Ecclesia septiformis, quae in Apocalypsi etiam describitur , pertinet, id est, omnis qui perseveraverit usque in finem. Ille enim qui dixit, Putasne, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram? significavit quidem in extremo convivii relinqui posse et deseri escas suas: hic salvus erit ; significavit non defuturam Ecclesiam, quae septenario numero eosdem septem panes abundantius recipiat, et latitudine cordis, quae ipsam perseverantiam in sportis videtur significare, contineat. LXII.