comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nua flect̾e ꝓ ephesus. dũ in misera carne utu̾et. & ut par ÷ credeͤ exauditꝰ est:
& nc om̃i miseria exutus. b̃ccudini sempto̾nȩ conuuctꝰ. ꝓ eisdem uł qͥb libet
digne dep̾cubit᷑ & ñ exaudiet᷑: Orauit ut dictũ ÷. helyas ꝓ pluuia tollenda.
orauit & ꝓ eadem reddenda ĩ corpore manens. nec p̾cum effestu ił in modico frustͣ¬
tus est: dũ exutꝰ corpore fuerit nã ad huc in corpore uiuit. ꝓqͥb libet dignis tam
ad huc miseri obtinuert᷑.: si qͥd dignum pecierint iam beati non obtinebs̃.⁊ faeti et
orttio abeccłia adhuo ꝑegna ad dm̃ ꝓ petio. ito de caroere erueret᷑. ⁊ missõ angło erep¬
cus est: Oraibit iaͣ conuinota gccła deo ut ꝓ aliqͥb obtinendis audiatur. & nͥ exaudies
Et certe ilttioni huic auctorteate sua eadem eccłia attestat᷑. mortus uidolicet. alor

Expanded text:
nua flectere pro Ephesiis, dum in misera carne viueret: &, vt par est credere, exauditus est, nua flectere pro Ephesiis, dum in misera carne viueret: &, vt par est credere, exauditus est, & nunc omni miseria exutus, beatitudini sempiternæ coniunctus, pro eisdem vel quibuslibet digne deprecabitur, & non exaudietur? Orauit, vt dictum est, Helias pro pluuia tollenda, orauit & pro eadem reddenda in corpore manens; nec precum effectu vel in modico frustratus est, dum exutus corpore fuerit nam adhuc in corpore viuit, pro quibuslibet dignis tamen adhuc miseri obtinuerunt, si quid dignum petierint iam beati non obtinebunt? Facta est oratio ab Ecclesia adhuc peregrina ad Deum pro Petro, vt de carcere erueretur, & misso Angelo ereptus est: orabit iam coniuncta Ecclesia Deo, vt pro aliquibus obtinendis audiatur, & non exaudietur? Et certe rationi huic auctoritate sua eadem Ecclesia attestatur, mortuis videlicet aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
An apud pussimã in aiestitre płus possunt uiuentes iusti. minꝰ mortui uesti: Au¬
maioris apud dm p̃tũ st p̾oes bonoꝵ uiientiũ ꝙͣ bonoꝵ supplicationes mortuoꝵ
llũquid gxcellentioris m̃iti sunt apud dm suuͦ sci m corpore constituti. & ĩferioris.
moxtalitate exuti: Nlũqͥd maioris gͣclus ił grx s̃ adhuc in carne positi. & minoris
iam do coniuncti : Nlon hoc ñ hos ĩqͣm ratio uł iusticia patit᷑. ut qͣudo debent eẽ.
robustiores. fiaut ĩ firmiores. qͣndo debent õe potentiores. sint ĩ potentiores. qͣndo
debent esse ꝑfectiores. suit inꝑfectiores. qͣndo solet talib ad augeri gła. minuat᷑
gr᷑a. qn suꝑne largitatis erga tales dona solent in effabilit̾ acouinulari. quȩ
priꝰ collecta fuerant uideant᷑ auferri. Pͥotuit certe paulus orire ꝓ romanis ge¬

Expanded text:
An apud piissimam maiestatem pAn apud piissimam maiestatem pmaioris apud Deum pretij sunt preces bonorum viuentium quam bonorum supplicationes mortuorum? Nunquid excellentioris meriti sunt apud Dominum suum sancti in corpore constituti, & inferioris mortalitate exuti? Nūquid maioris gradus vel gratiæ sunt adhuc in carne positi, & minoris iam Deo coniuncti? Non hoc, non hoc, inquam, ratio vel iustitia patitur, vt quando debent esse robustiores, fiant infirmiores, quando debent esse potentiores, sint impotentiores, quando debent esse perfectiores, sint imperfectiores, quando solet talibus adaugeri gloria, minuatur gratia, quando supernæ largitatis erga tales dona solent ineffabiliter accumulari, quæ prius collecta fuerant, videantur auferri. Potuit certe Paulus orare pro Romanis, ge
Abbreviated transcription (Latin):
.xͫͫ. tͥbus quȩ sunt indispsione. & in illis cotiꝰ mundi fideles. ut orent ꝓ se i̾uicem.
subditq causam ut saluent᷑. dum heliam &̾ ꝓ impiis oitisse & exauditũ fuisse me¬
morit. qͥd inquã in his om̃ib tantis tamq sollempnib sacre leg̃ destimoniis. qͥd
spu̾alia uł corporalia. spualib aut corporilib subsidiis portare debe: lam sequentis
particulȩ ꝓbatio. unde melus qͣm ex p̾cedentis ꝓbatione ꝓbat᷑ : Sanis eniꝰ auctorita¬
tibus multiplicit̾ ꝓbatum est uiuentiu bona uiuentib si digni sunt posse ꝓdesse.
Inde gͦ colligitur mortuoꝵ hominu᷑ bona mortuis hominib si ⁊ ipsi digni sunt. ad
salutẽ seu ad maloꝵ leuam posse ꝓfic̾e. Cũ enĩ bonoꝵ uiuentiũ oratio uiuentib
ꝓfuerit. cur eoꝵ. dem itł similtũ moxtuoꝵ dep̾catio mortius ꝓdesse non pou̾tt:

Expanded text:
duodecim tribus, quæ sunt in dispersione, & in illis totius mundi fideles, vt orent pro se inuicem; duodecim tribus, quæ sunt in dispersione, & in illis totius mundi fideles, vt orent pro se inuicem; subditque causam, vt saluentur: dum Heliam etiam pro impiis orasse & exauditum fuisse memorat; quid, inquā, in hispiritualia vel corporalia, spiritualibus aut corporalibus subsidiis portare debere? Jam sequentis particulae probatio, unde melius quam ex praecedentis probatione probatur? Sacris enim auctoritatibus multipliciter probatum est, viuentium bona viuentibus, si digni sunt, posse prodesse. Inde ergo colligitur mortuorum hominum bona mortuis hominibus, si & ipsi digni sunt, ad salutem seu ad malorum leuamē posse proficere. Cum enim bonorum viuentium oratio viuentibus profuerit, cur eorumdem vel similium mortuorum deprecatio mortuis prodesse non poterit?
Abbreviated transcription (Latin):
coram saluatore nr̃o deo. hunc iacob post ꝙͣ dixit. consitenim alt̾utrũ peccita utti. ad¬
aidit. ꝙ orite ꝓ inuide̾ ut saluemini. Quod fieri debere ꝓpħico testimonio cõꝓbat. cum
heliã inteducit orisse ito ñ plueret suꝑ t̾r̃.⁊ nͥ pluisse annos ties & menses sex. & rur¬
sum omsse. & clum dedisse pluuiam. ⁊ t̾rã dedisse fruotũ suũ. Qd ultͣ: qͥ ult᷑ cersi
aut me loquendo. aut de o lector sfatigare legendo : Eoce his pau̾cis plenissime. his
buib exemplis largissime monstratũ est. bona uiuoꝵ uiuis. uixta qd̾ gr̃a diuina
dispensat. & utriꝰq partis m̾itũ postulat. & olim ꝓfuisse. & ut dictũ⁊ semꝑ dum
hio uiuit᷑ posse ꝓdesse. Dũ eniꝰ paulꝰ romanoꝵ insuis oititionib meinoriã fãcio. duͦ.
sc̃i obsecrat. ut adiuent se in orationib ad dm. dum colosenses monet ut orti
secͣtiones. oritiones. postulationes. grtarũ actiones. ꝓ regib & om̃ib qͥm sublimi¬

Expanded text:
Deo. Hinc lacobus postquam dixit, Confitemini alterutrum peccata vestra, addidit: & orate pro inuicem vt saluemini. Quod fieri debere Prophetico testimonio comprobat, cum Heliam introducit orasse vt non plueret super terram, & nō pluisse annos tres & menses sex: & rursum orasse, & cœlum dedisse pluuiam, & terram dedisse fructum suum. Quid vltra? quid vltra certe, aut me loquendo, aut te, o lector, fatigarem legendo? Ecce his paucis plenissime, his breuibus exemplis largissime monstratum est, bona viuorum viuis, iuxta quod gratia diuina dispensat; & vtriusque partis meritum postulat, & olim profuisse, &, vt dictum est, semper dum hic viuitur posse prodesse. Dum enim Paulus Romanorum in suis orationiitatem Spiritus sancti obsecrat ut adjuvent se in orationibus ad Deum; dum Colossenses monet ut oratisecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro regibus et omnibus qui in sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
usq adinstante finem. qͥoqͥd abore ur̃s exiuit. & auotoritate uacuũ. et om̃i ap¬
paruto ratione destitutũ: Sio enĩ i uanii u̾ba funditis. sio muentos & ntibila uer¬
ba iactatis ut more dementiũ. os ad u̾ba aꝑire doca sit utilitas: rcio aerem
ꝑcussisse. llũqͥd o brutissimi. qñ ħ cogitare cepistis. itł dic̾e inchoastis. nulla men¬
tib uis ex innumͤis anctoritas diia occurrit : sur psaltẽ psalmi. qͥ ab ouolero
eccłꝰe di. eo ingrime aprb̾iris qr ipsi fuistis frequentat᷑. qnͣ ħ oogitastis. dixislis. pͣbi¬
castis. Aliqñ ñ occurrert : Iloͦne ĩ cisdẽ sepe aut pene assidue legitis. & remota altioris
mist̾u maiestate. & ad litt̾am dictu adu̾titis. si sapitis. si sentitis. cuitate dño canti¬
cum nouũ. cantate dno oiꝰsc̾ia. cantate dño et benedicite ndi eiꝰ. & tt̾m. cantate¬

Expanded text:
d ab ore vestro exivit, et auctoritate vacuum et omni apparuit ratione destitutum? Sic enim in vanum verba funditis, sic in ventos et nubila verba jactatis, ut more dementium, os ad verba aperire tota sit utilitas, ratio tota aerem percussisse. Nunquid, obrutissimi, quando hoc cogitare coepistis, vel dicere inchoastis, nulla mentibus vestris ex innumeris auctoritas divina occurrit? Cur saltem psalmi, qui ab omni clero Ecclesiæ Dei, & maxime a presbyteris, quod ipsi fuistis, frequētantur: quādo hoc cogitastis, dixistis, prædicastis, aliquando non occurrerunt? Nonne in eisdem sæpe aut pene assidue legitis, & remota altioris mysterij maiestate, etiam ad literam dictum aduertitis, si sapitis, si sentitis. Cantate Domino canticum nouum, cantate Domino omnis terra. Cantate Domino, & benedicite nomini
Abbreviated transcription (Latin):
catis puiuentiũ bona uelotiꝰ salitti posse restiui. Sciat gͦ morcuus cc̃ sibi uuen¬
tiu̾bona posse ꝑdesse. si exuita p̃t̾itei meruerit particeps c̾e̾ uite et̾nȩ. Tc̾ omĩ quȩcu̾q
illũ ad eam adipiscenda adhuc impediunt. ⁊ oratio̾ib & piis oꝑib uiuoꝵ. remon̾i ꝑ
largã dĩ misoiã poteit᷑. Qͥ si du hic exiũ. ad eos qͥ hereditateᷤ capuuit saluois ꝑtine¬
nͥ meruit. ia de unuentiũ bonis sblandiri ñ poc̾it. qͥ dũ iuuceret. i fra p̾destinatoꝵ
numũ cõpittari nͦstuduto: Ne gͥ male diffidat. icł insuꝑ ⁊ penis confidat. dũ uiuto
es licet. ħ ꝓmereri laboret. ut si huo iuꝑfectꝰ tͣnsierit. mereatur alienis oꝑib
aduuari. immo qd meliꝰ est ea unus agere studeat. ut mortuus uiuentiũ boniꝰ
non geat. C ontͣ id quod dicuĩ do non esse cantandum.

Expanded text:
 saluti posse restitui. Sciat ergo mortuus, tunc sibi viventium bona posse prodesse, si ex vita praeterita meruerit particeps esse vitae aeternae. Tunc enim quaecunque illum ad eam adipiscendam adhuc impediunt, et orationibus et piis operibus vivorum removeri per largam Dei misericordiam poterunt. Quod si, dum hinc exivit, um bonis sibi blandiri non poterit: qui, dum viveret, infra praedestinatorum numerum computari non studuit. Ne igitur male diffidat, vel insuper etiam pejus confidat, dum vivit et licet, hoc promereri laboret, ut si hinc imperfectus transierit, mereatur alienis operibus adjuvari, imo quod melius est ea vivus agere studeat, ut mortuus viventium bonis non egeat. Contra id quod dicunt Deo non esse cantandum.
Abbreviated transcription (Latin):
sane mtis nemo negabit. qͥcũq phartionis os nabuchodonosor regum. quicuꝰq
ioseph de genesi. & ioseph de ouangelio recordatus fuerit. Scrutet᷑ insuper om¬
nem historiam uet̾is & noue legis. et si uł utũ in ea somniu̾ uanuꝰ esse inue¬
nerto. camncta absq exceptione somnna uana esse diudicet. S fotte effectus
uictorie non est subsecutus. ⁊ ideo uisio cottet᷑ pnenda. Non ita est. Uictꝰ ÷ euuͦ
in cristino apopło dei paganꝰ exeroitꝰ. et atreo gladio preclaru uistoris tͥum phu̾
signante dux ipse ꝓstititus. caput eiꝰ trunactum. dextia suꝑba precisa. lingua
blasphema euulsa. et frustatim in pastũ auib data. ꝙ licet ꝓpositũ exem¬
plum ad ostendendum quod mortuoꝵ bona uiuentib possint ꝓ desse. pbene suf¬
ficiat. aocedat taamꝰ et apłioꝵ reuelatiois quȩ grece apocalipsis dicitur. digniꝰ desti

Expanded text:
sanae mentis negabit, quicunque Pharaonis et Nabuchodonosoris regum, quicunque sanae mentis negabit, quicunque Pharaonis et Nabuchodonosoris regum, quicunque Joseph de Genesi et Joseph de Evangelio recordatus fuerit. Scrutetur insuper omnem historiam veteris et novae legis, et si vel unum in ea somnium vanum esse invenerit, cuncta absque exceptione somnia vana esse dijudicet. Sed forte effectus victoriae non est subsecutus, ideoque visio contemnanda. Non ita est. Victus est enim in crastino a populo Dei paganus exercitus, et aureo gladio praeclarum victoriae triumphum signante, dux ipse prostratus, caput ejus truncatum, dextera superba praecisa, lingua blasphema evulsa, et frustatim in pastum avibus data. Et licet propositum exemplum ad ostendendum quod mortuorum bona viventibus possint prodesse, plene sufficiat, accedat tamen et apostolicae revelationis, quae Gr
Abbreviated transcription (Latin):
et iam pro uisticia ierosolimis occisus sacerdos onias. eoce orat sõs & ꝓueritace
in egypto lapidatꝰ ꝓpħa ieremias. ortint oerte i̾ti isti iam mortui deũ ꝓuideis
adhuo uiuentib & fiꝰ: oredendũ p̾ces scoꝵ mortuoꝵ posse ꝓdesse uiuentibus:
Necesse ⁊ gͦ ut aut cedat᷑ libro qui diuinꝰ esse creditur. et in eo suscipiant᷑ ista.
Aut si ecolie spͣta autoritate iste poicit᷑. in illo reioiant᷑ et ista S si ecołe aucto¬
uitti istum suscipienti defertur: necessario a fidelib suscipietur. Quod si ad¬
mistꝰ suerio. in illo ꝙ̾ iam dicta usio admitcet᷑. S̾ forte aliquis ħ somniũ fu¬
isse. & ut uana sonia contempnendum esse causabitur. No̾nego plane sic̃ sepe
uana sõnia. sio sepe esse & conte̾pnenda. nec ĩmemor sum sapientiȩ quȩ dicit.
multas cutas secunt᷑ somnia. nec mente gxcidit deutͥonomiũ pͥceptũ. quo drꝰ.
nͨ auguriabimini. tieo obseruabitis sõnia s sic̃ nͦ semꝑ uera. ita ñ semꝑ falsa.¬

Expanded text:
et jam pro justitia Jerosolymis occisus sacerdos Onias; ecce orat sanctus et pro veritate in Aegypto lapidatus propheta Jeremias. Orant certe justi isti jam mortui Deum pro Judaeis adhuc viventibus, et non est credendum preces sanctorum mortuorum posse prodesse viventibus? Necesse est ergo ut aut cedatur libro qui divinus esse creditur, et in eo suscipiantur ista; aut si Ecclesiae sumpta auctoritate iste rejicitur, in illo rejiciantur et ista. Sed si Ecclesiae auctoritati istum suscipienti defertur, necessario a fidelibus suscipietur. Quod si admissus fuerit, in illo etiam dicta visio admittetur. Sed forte aliquis hoc somnium fuisse, et ut vana somnia contemnendum esse causabitur. Non nego plane, sicut saepe vana somnia, sic saepe esse etiam contemnenda. Nec immemor sum Sapientiae quae dicit. Multas curas sequuntur somnia . Nec mente excidit Deuteronomii praeceptum, quo dicitur: Non augurabimini, nec observabitis somnia . Sed sicut non semper vera, ita n
Abbreviated transcription (Latin):
memi nisse dign̾is. &. illos quonclã spiialem tͥ filiũ gra dei fiusse. ꝓgenitũ. & idec
te specialit᷑ euisx hano esse causã. ne petitẽ tuãqus nobis filiis głabat᷑. dilapi¬
aata heditaris portionis substantia confundamꝰ. s potiꝰ ut orationib tuis condonẽõ
aibi. ito a ille animã itł de minimo scitatistuȩ digito distillans refrigerii gutta re¬
spgad. et nob̾ dum tempꝰ est recurrentib ad ceꝰ. diuna miseraitio de utt̾ueniente
succurrat. Idem in epła ad amancũ ep̃m. de eadem & ꝓ eadem re. Seritio ait ur aulce¬
dinem sunud aonigoremn iibi celestis tenet et nob̾ ministitit. ut nos & ur̃e pruden

Expanded text:
filium gratia Dei fuisse progenitum, et ideo tuae specialiter curae hanc esse causam, ne pietatem tuam quae nobis filiis gloriabatur, dilapidata haereditariae portionis substantia confundamus, sed potius ut orationibus tuis condonetur tibi, ut et illius animam vel de minimo sanctitatis tuae digito distillans refrigerii gutta respergat, et nobis dum tempus est, recurrentibus ad te, divina miseratio te interveniente succurrat. Idem in epistola ad Amandum episcopum, de eadem, et pro eadem re: Sermo, ait, vester dulcedinem simul ac vigorem verbi coelestis tenet, et nobis ministrat, ut nos etiam vestrae pruden
Abbreviated transcription (Latin):
rate pefunotis. edam tactas nominib eoꝵ suscepit eocłu. ut qͥb ad ista de sunt pa¬
renttes aut filli. aut qͥũq cognati itł amici. ab una eis exhibeat᷑ pia matre comu¬
ni. d sn possit religiosus animꝰ uͥeligit huinare quẽ diligit. millo mͦ tũ debes a
supplicatiõib necessarsis ieiꝰ comendatione cessare. lleo estimemꝰ ad mortuos pio
quip carao iaras ꝑ lienise nisi qd ꝓ eis siue altaris. siue ortitionum. siue demosi¬
madam sacficus sollempriit scpplicamꝰ. Quamiuis ñ ꝓ qͥb fiunt om̃ib ꝓsit. s eis¬
oporcet ea p eeiatis om̃ib facere. ut nullus eoꝵ pcmittatur. ad qͦs hec benesi¬
du possit u debcant ꝑuenre. In libro quoq enchuidion quem ad lautentiũ scͥo¬
sit. neq neganduũ est niqͥt defunostoꝵ aĩas piecate suoꝵ uiuentiũ releuari. cum

Expanded text:
tate defunctis, etiam tacitis nominibus eorum suscepit Ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia matre communi. Et si non possit relsupplicationibus necessariis in ejus commendatione cessare. Ubicunque quibus curam gerimus, peruenire nisi quod pro eis siue altaris siue orationum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibusoportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint vel debeant pervenire. In libro quoque Enchiridion, quem ad Laurentium scripsit: Neque negandum est, inquit, defunctorum animas pietate suorum viventium relevari, cum
Abbreviated transcription (Latin):
studiis eruditꝰ ad diu̾sos soͥpsit. de beneficiuĩs que ꝓdefunotis sidelib ĩexeba
gelistarum qualem ab antiqͦ sententiam de hoc unde agimꝰ unistersa ł sulia
teueat. uł debeat ten̾e. tã futuris quã presentib xͥanis. auctorice Sarisima
caruali defuncto. qͥmoriens. minꝰ ꝓuide qͣntũ ad anmã tes suas disposueste.
Dieues in qͥ sc̃e affectionis tuȩ littertis. magno affestu nob copiolas. siteto
pus ⁊ breuiandi sermonis ee̾ uisum est. contͥstatos aitte nos ueheneitt  latesa

Expanded text:
studiis eruditus ad diversos scripsit, de beneficiis quae pro defunctis fidelibus in Ecclesia gelistarum, qualem ab antiquo sententiam de hoc unde agimus, universalis Ecclesia teneat, vel tenere debeat, tam futuris quam praesentibus Christianis, auctoritate clarissima carnali defuncto, qui moriens minus provide, quantum ad animam, res suas disposuerat. Breves, inquit, sanctae affectionis tuae litteras, magno affectu nobis copiosas, in toto am breuiandi sermonis esse uisum est. contristatos autem nos uehementer fatemur
Abbreviated transcription (Latin):
potest gc̾na sapientia quȩ illa ꝯtulit ignoitire. ñ pot̾ sũma benignitas nͭ exiudite.
sec eniꝰ ipse dñs tales illis affectꝰ conferret. si eos gxauditurꝰ non ess. hoc gͥ mͦ bona
mortuoꝵ mortuis posse ꝓdesse. ⁊ auotoritas docet: & ratio ꝑsuadet. Ista ĩꝗͣ bona.
sc̃oꝵ ñ minuent bitudine̾. s alioꝵ ut dictũ ÷ niuabt̾ inꝑfectionẽ. Nec uocabitur

Expanded text:
na sapientia, quæ illa contulit, ignorare, non potest summa benignitas non exaudire. na sapientia, quæ illa contulit, ignorare, non potest summa benignitas non exaudire. Nec enim ipse Dominus tales illis affectus conferret, si eos exauditurus non esset. Hoc igitur modo bona mortuorum mortuis posse prodesse, & auctoritas docet, & ratio persuadet. Ista inquam bona sanctorum non minuent beatitudinem, sed aliorum, vt dictum est, iuuabunt imperfectionem. Nec vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uinotti. totã illũ iationalem & beatam creatuiaꝰ implebit. eãq ex inceg sibi uen¬
dicans. ad infetcigabilem laudem creatoris et̾nalit̾ animabit. litt̃qus bona sua
qͣmdu necesse fuerit &̃ hoc bonuͦ habebit. ut ĩmiseria tẽporali adhuc laboranti¬
bus conseruis benigne subueniat. & merttis felicib. nͨ miseris lam̃tacionibus
os ad sue beatitudinis cõsortiũ ꝑtͣhat. Ea ꝓpt̾ affectꝰ qͦ mortui ꝓ mortuis deo supplicant. ñ
de miseria÷ s de bitudine. nͣ de laboriosis supplicationib huiꝰ utge. s de riuo ĩ eiꝰ dixiuato
aeritatis⁊ bitudims sempit̾ns. Hoc igiur modo mortui ꝑfectiorres ꝓ inꝑfectiorib sup¬
plicant. qñ dm̃ ñ sic̃ in hac utea miseris gemitib. s scĩs affectib sic̃ uiteͦi illã decet
ꝑ dignis exorint. Nlõ enĩ eos inp̾cib neoesse ⁊ laborare. quoꝵ sc̃a merita uł affectꝰ. ñ¬

Expanded text:
juncta, totam illam rationalem et beatam creaturam implebit, eamque ex integro sibi vinjuncta, totam illam rationalem et beatam creaturam implebit, eamque ex integro sibi vindicans, ad infatigabilem laudem Creatoris aeternaliter animabit. Inter quae bona sua, quandiu necesse fuerit, etiam hoc bonum habebit, ut in miseria temporali adhuc laborantibus conservis benigne subveniat, et meritis felicibus, non miseris lamentationibus eos ad suae beatitudinis consortium pertrahat. Eapropter affectus quo mortui pro mortuis Deo sde miseria est, sed de beatitudine, non de laboriosis supplicationibus huius vitæ, sed de riuo in eis deriuato charitatis & beatitudinis sempiternæ. Hoc igitur modo mortui perfectiores pro imperfectioribus supplicant, quando Deum non sicut in hac vita miseris gemitibus, sed sanctis affectibus, sicut vitam illam decet, pro dignis exorant. Non enim eos in precibus necesse
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ cum felicitate et̾na ÷.pmũ gͦ bonu inp̾senti tantũ utta exereet᷑. seq̃ns bot
infut᷑a ꝑpetuo recinet᷑. Illuo gͥ bonũ. m̾itũ cõpaitins. quod laboris. amaritudinis
& miseriȩ esse dixi. a sõis uł iã beatis om̃ino renioueo. illo uͦ qđ delectabile. qd aul¬
cedinis. quod felicitatis et̾nȩ bonum uocaui. eos tantumꝰ frui affirmo. Nles enĩ
ult beatos illos esse pauꝑes oportebit. neqͣqͣm esurir corꝑalitͥ uł sitire neqͥqͣm flet
uł geni̾e. neqͣqͣm ꝑsecutionẽ ꝓ iꝰticia pati eis ultͣ necesse erit. & his simliabomis
ut dixi m̾itũ cõꝑantia. s ttintũ excellentiꝰ bonũ. qd̾ m̾cedẽ p̾cedentiũ bonoꝵ uo¬
caui. eis de eẽ. nͨ poc̾io. qd beatꝰ ille qͥcũq suerit celicola. et̾nalit᷑ obtinebit. hoc:
bonũ illud qd beatitudo uocat᷑. cuiꝰ beatitudinis uł p̾cipua uł dota uusa ⁊ condito¬
ris contemplatio. amor & delectatio. Qnȩ cõtem platio amori ut diri creatoris ad

Expanded text:
in præsenti tantum vita exercetur, sequēs bonum in futura perpetuo retinetur. Illud igitur bonum meritum comparans, quod laboris, amaritudinis, & miseriæ esse dixi, a sanctis vel iam beatis omnino remoueo: illo vero quod delectabile, quod dulcedinis, quod felicitatis æternæ bonum vocaui, eos tantummodo frui affirmo. Nec enim vltra beatos illos esse pauperes oportebit, nequaquam esurire corporaliter vel sitire, nequaquā flere vel gemere, nequaquā persecutionem pro iustitia pati eis vltvt dixi, meritum cōparantia: sed tantū excellētius bonum, quod mercedem præcedentiū bonorum vocaui, eis deesse nō poterit, quod beatus ille quicūque fuerit cœlicola, æternaliter obtinebit. Hoc est bonum illud quod beatitudo vocatur, cuius beatitudinis vel præcipua, vel tota causa est, conditoris contem
Abbreviated transcription (Latin):
uandã pͥncipales substantias: ad uitam sempit̾nã hominib restaurandam. dei sapi¬
entia forciter suauit̾q disponens omĩa assun̾e uoluit. eaq decausa ĩ illarũ sp̃e car¬
nem suaᷤ admanducandũ. sanguine̾ suũ ad bibendũ hominib date decreuit. Osten

Expanded text:
vandam principales substantias, ad vitam sempiternam hominibus restaurandam, Dei sapivandam principales substantias, ad vitam sempiternam hominibus restaurandam, Dei sapientia fortiter suaviterque disponens omnia , assumere voluit eaque de causa in illarum specie carnem su
Abbreviated transcription (Latin):
licis de esse uł eos litere putet᷑. qd de canti saoͣmenti ratione institutor deus aꝑto:
aꝑiatur. Dat plane carne̾ suam.dat sanguine᷑ suuͦ. ñ solu̾ ad honorandũ. ñ solu̾
ad adorandũ. s &̾ ad manducandũ & bibendũ xp̃o hominib. ut siõ absq carna¬
licibo & potu nullũ motcaliu mortalem & mnisera uita posse tͣnsigere ceruit̾.
sio absq istti spuali esca & potu. nemine̾ imortalem & beata᷑ u toti asseqͥ posse cre
miiu. qͣm exemplo illarum rerum. inquib est uita hominũ ͥ Incibo eni ⁊ potu.
uita ÷ om̃iũ hominũ. atq uit̾ multifories escas & pocula qͥb uita sustentut᷑ ho¬
minu. pͥncipalẽ locuͦ optinent panis & uinuͦ. qͥb salubiiꝰ & sollẽpniꝰ uita cotidie
recreat᷑ & reforinat᷑ hominũ. Unde has solle̾pnes. & ad uita tpmlem hominu conser¬

Expanded text:
licis deesse, vel eos latere putetur, quod de tanti sacramenti ratione institutor Deus aperit, licis deesse, vel eos latere putetur, quod de tanti sacramenti ratione institutor Deus aperit, aperiatur. Dat plane carnem suam, dat sanguinem suum, non solum ad honorandum, non solum ad adorandum, sed etiam ad manducandum et bibendum Christus hominibus, ut sicut absque carnali cibo et potu nullum mortalium mortalem et miseram vitam posse transigere cernitur, sic absque ista spirituali esca et potu neminem immortalem et beatam assequi posse credminum, quam exemplo illarum rerum in quibus est vita hominum? In cibo enim et potu, vita est omnium hominum, atque inter multiformes escas et pocula, quibus vita sustentatur hominum, principalem locum obtinent panis et vinum: quibus salubrius et solemnius vita quotidie recreatur, et reformatur hominum. Unde has solemnes et ad vitam temporalem hominum conser
Abbreviated transcription (Latin):
na ititione rationabilior ÷: Annon intelligis hoo uoluntat᷑e dĩ cẽ. qd ratione᷑
cu ois uoluntas disit ititio. & ois intio sit eiꝰ uoluntis: Na̾ sid eiꝰ uoluntas non
pocest esse iuinitionabilis. ttai & ititio ñ potest ñ esse illiꝰ uolutatis. Qĩ heo ttsio.
om̃i intioni & ititionabilimenti sufficit uoluntas eiꝰ. &̃. non expostta ittione uo¬
luntitcis eiꝰ. Unde in hoc sacͣmento sicut & in cet̾is sufficit uosuntas & pceptũeiᷤ
cũ constet nec sũmã sapientiã errare. nec sũmã itttionẽ aliquid unttionabilit̾ ag̾e̾
posse. Sufficit gͦ & om̃ino abundant᷑ sufficit ad rationem. xp̃m dñm hominib
caruẽ suã ad manducandũ & sanguinẽ suii ad bibendũ dedisse. S licet ut dis¬
tum est sit contͣ ittione̾. dei cognita uoluntate eiꝰ querere iationẽ: ne tam̃ hic cathõ¬

Expanded text:
na ratione rationabilior est? An non intelligis hoc voluntatem Dei esse quod rationem, na ratione rationabilior est? An non intelligis hoc voluntatem Dei esse quod rationem, cum omnis voluntas Dei sit ratio, et omnis ratio sit ejus voluntas? Nam sirrationabilis, et ita et ratio non potest non esse illius voluntatis. Cum haec ita sint, omni rationi et rationabili menti sufficit voluntas ejus, etiam non exposita ratione voluntatis ejus. Unde in hoc sacramento sicut et in caeteris, sufficit voluntas et praeceptum ejus, cum constet nec summam sapientiam errare, nec summam rationem aliquid irrationabiliter agere posse. Sufficit ergo, et omnino abundanter sufficit ad rationem Christum Dominum hominibus carnem suam ad manducandum et sanguinem suum ad bibendum dedisse. Sed licet, ut dictum est, sit contra rationem, Dei cognita voluntate, ejus quaerere rationem, ne tamen hic Catho
Abbreviated transcription (Latin):
medrissoat. Labo eniꝰ carne̾ meã hominib. nͥ more cad auerñ detrimcandã. iani¬
endatii od̾ sumendam. qr sic accepta caro mea ti ꝓdesset qͥcqͣs. s dabo eam absq do¬
lois dinidendam. absq inminutione partiendam. absq consũptione comeden
dam. qͥa spͣc ÷ qͥ uiuificat. & qͥa sio in tellecta & accepta caro mea. utct᷑ ñ moriilem
s xt̾nam ꝑcipientib donat. S ad huo urges ⁊ dicis. Et si d̾atti ÷ caro xͥ hominibas
inmortalit̾ ⁊ iniuiolabiliter adhonorandũ ad adorandũ. quare ad comedendu̾s
Qd emiꝰ honoitiri qd̾ ad oitiri debeat. fidelib om̃ib certũ est. qd aute᷑  comedi qͥa
comestionis itttio non uidet᷑. ꝓfesto admutibile & suꝑ om̃ia stupendũ est. fã¬
deor plane & ego. fatet᷑ & oiͦs sanu sapiens. hoc suꝑ omia miracula stupendũ
& admiuibile esse. S num qͥd tu qui rationẽ tanti sacͣmenti exigis. cuncta
roliqͣ sacͣmenta dei ratione cõphendis: None sola uoluntas dei. om̃i huma¬

Expanded text:
t. Dabo enim carnem meam hominibus, non more cadaverum detruncandam, minuendam, consumendam, quia sic accepta caro mea non prodesset quidquam; sed dabo eam absque dolore dividendam, absque imminutione partiendam, absque consumptione comedenic intellecta et accepta caro mea vitam non mortalem, sed aeternam percipientibus donat. Sed adhuc urges et dicis. Et si data est caro Christi hominibus immortaliter et inviolabiliter ad honorandum, ad adorandum, quare ad comedendum? Quod enim honorari, quod adorari debeat, fidelibus omnibus certum est; quod autem et comedi, quia comestionis ratio non videtur, profecto admirabile et super omnia stupendum est. Fateor plane et ego, fatetur et omnis sanum sapiens hoc super omnia miracula stupendum et admirabile esse. Sed nunquid tu, qui rationem tanti sacramenti exigis, cuncta reliqua sacramenta Dei ratione comprehendis? Nonne sola voluntas Dei omni huma
Abbreviated transcription (Latin):
stilus festiuet. & sicut bonia uuioꝵ mortius posse ꝓdesse ostencit. sio moctliaꝵ ho¬
na uiuentib ꝓficers posse demonstret. R eseit pͥmisus slłs mac siabaorcuiorib
bellicosũ illũ deoq fidelem udã machabeoꝵ. cũ nicanore paganio pnicipe al¬
micaturuͭ oraitione diuma et constanti ad pugnã exhortatã esse sotios. & ui¬
der cecera sonio ddiem belli pͥoelente uiso: Ad speni andertis mellesorcos. arui¬
mnasse. Crit aute̾ ut scͥtura loquit᷑. huiꝰmodiuissus. Sniatn qui sireias suus

Expanded text:
et, & sicut bona viuorum mortuis posse prodesse ostendit, sic mortuorum bona viuentibus proficere posse, demonstret. Refert præmissus secundus Machabæorum liber, bellicosum illum, Deoque fidelem Iudam Machabæum, cum Nicanore Pagano Principe dimicaturum, oratione diuina & constanti ad pugnam exhortatum esse socios: & inter cætera somnio diem belli præcedente viso, ad spem victoriæ multo magis animasse. Erat autem, vt scriptura loquitur, huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
que &. uer fidei inseruto. & carttrs copagiliẽ non dissoluit. Ubi uͦ aut fides
ledĩt᷑ aut cartcas uuitas ꝑicdlitat᷑. si occulte sio dãpnabile ÷: si publice daͣpnabile
simul & hecicu̾ est. Istud ad hoc intuli. ut qͥ bona uiuoꝵ mortius qͥ digni sunt ꝓdess
denegat. ñ ad eã ꝙͣ premisi bonoꝵ issuũ ueritate᷑. s ad co̾nuinis fidei lesionẽ ꝑtin̾e
cognosont. Ee̾qͥa ħ̃ ad lesione̾ fidei ꝑtinet. sicut publica pestis h̃etica expellenda. sio
occulta banguentiũ passio si potest fieri remediis mediciualib ÷ curanda. Medici¬
nalia aut̃ remedia patrũ acholicoꝵ exempla & monita dico. ut quȩ ħeticis ꝑdess
ñ posse a qͥb ñ audiunt᷑ ꝓsint itł istis aqͥb suscipiunt᷑. Ilã parut̃ itt̾m regno cȩloꝵ¬

Expanded text:
non dissolvit. Ubi vero aut fides laeditur, aut charitatis unitas periclitatur, si occulte fit, damnabile est; si publice, damnabile simul et haereticum est. Istud ad hoc intuli, ut qui bona vivorum mortuis, qui digni sunt, prodesse denegat, non ad eam, quam praemisi, bonorum usuum varietatem, sed ad communis fidei laesionem pertinere cognoscat. Et quia hoc ad laesionem fidei pertinet, sicut publica pestis haeretica expellenda, sic occulta languentium passio, si poterit fieri, remediis medicinalibus est curanda. Medicinalia autem remedia, Patrum catholicorum exempla et monita dico, ut quae haereticis prodesse non possunt, a quibus non audiuntur, prosint vel istis a quibus suscipiuntur. Nam non
Abbreviated transcription (Latin):
clurissime demonstrat. cuͣ. ad addit. Bibebant aute de spitali. sequenti petia.
petiti autem erat xp̾o. De petiti ergo quȩ eos secitinti eritt. id ÷ de xͦ qͥ pꝰ eosuen¬
turꝰ erat. hoc dix. qui sp̃alem escam od sp̾alem potu. hoo ÷ corpꝰ suũ & sanguine̾.
tittaͦ ȩt̾nã hominib spalit̾ conferente᷑. ĩ sacͣmento sepe nominato donauie. qi
tante iurtutis fuit᷑. non solum xpͣm seruentes. s sͦ ab inicio mundi ipsũ p̾ceden¬
tes fideles. non quidem corporaliter sic̃ post illũ uniu̾si. s tam᷑ spͣalit᷑ sid̾ uił¬
uersi. omͦs eande̾ escã spͤalem manducarent. ⁊ .o.e. p .s. biberent. hoc ⁊ eundem

Expanded text:
 scripserit, clarissime demonstrat, cum addit: Bibebant autem de spirituali sequente petra:  scripserit, clarissime demonstrat, cum addit: Bibebant autem de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . De petra ergo, quae eos secutura eratpotum, hoc est corpus suum et sanguinem vitam aeternam hominibus spiritualiter conferentem, in sacramento saepenominato donavit. Quod tantae virtutis fuit, ut non solum Christum sequentes, sed etiam ab initio mundi ipsum praecedentes fideles, non quidem corporaliter sicut post illum universi, sed tamen spiritualiter sicut universi: Omnes eamdem escam spiritualem mand
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥ descendit de orlo & dat uitti mundo. Panis enrille ñ celestis fuerit. s aeriꝰ.
hoo ÷ de aere deo ibi eum creante delapsus. licet aer in ꝓpͥe celuᷤ diatt᷑. ac ꝓpt̾
hoc manna inde delapsio. panis celestis uocet᷑. S nͦ fuit tam̃ illud manna pans
celestis. s est dei filius de oelo descendens. ut ipse fatetur panis oglestis. qͥ etiã aute¬
qͣm de celo descend̾et. panis hoc ẽ uitti eitit angłoꝵ. & postꝗͣ. de celo descendit. pa¬
nis hoc ẽ utta factus ẽ hominũ. Unde se non mortuu sicut manna fuit. s ui-¬
uum panem uocat. quia illud mortuũ resiciebat moritura corpota udeoꝵ. iste.
tia. sicut docet apłs. de patͥb loquens. omne̾s eande̾⁊ escam sp̃alẽ manducauerunt. ꝙ
om̃s eñde potum sp̃alem biberunt. ¶d qͥa neq de mantia iudaico. neq de aqđ expit᷑

Expanded text:
est, qui descendit de coelo, et dat vitam mundo . Panis enim ille non coelestis fuerat, sed aerius, est, qui descendit de coelo, et dat vitam mundo . Panis enim ille non coelestis fuerat, sed aerius, hoc est de aere, Deo ibi eum creante, delapsus, licet aer improprie coelum dicatur, ac propter hoc manna inde delapsum, panis coelestis vocetur. Sed non fuit tamen illud manna panis coelestis, sed est Dei Filius de coelo descendens, ut ipse fatetur, panis coelestis, qui, etiam antequam de coelo descenderet, panis, hoc est vita erat angelorum, et postquam de coelo descendit, panis, hoc est vita factus est hominum. Unde se non mortuum, sicut manna fuit, sed vivum panem vocat, quia illud mortuum reficiebat moritura corpora Judaeorum; isum salutis operantia, sicut docet Apostolus de Patribus loquens: Omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt . Quod quia neque de manna Judaico, neque de aqua ex petra
Abbreviated transcription (Latin):
ait. panis quem ego decło caro mea ÷ ꝓmundi uita: uitaᷤ eu esse hominu sẽpr¬
t̾nam. discunt homines comedendo. Comedendo gͦ meliꝰ qͣm audiendo discut
euͦ hoĩes suã esse uitt̃ in mortalẽ. sicut escis corpotailib suã enittͥunt uit moxta¬
lem. Ut gͦ nͨ cantũ u̾bis disc̾ent. s s familiariꝰ factis sentirent homines se mori
ꝑpetuo se ninctos ã xp̾o. se non posse semꝑ uiuere nͥ coniunctos & unttos xpͥo:
adsimilitudinem esex & uite carnał accipint copꝰ xͥ. bibunt sangumne xͥ.
uon ab alio data. nĩ ab alio susceptti qͣm ab ipso xpͦo. qui eoꝵ. pꝰ hano uttã fucurꝰ ÷
esca. hoo ÷ uttri & becteitudo et̾nia. Hoc ut ostenderet. ut ꝓpt̾ hoc carnem suam
admanducandũ. sanguine siruᷤ ad bibendũ ot̃ib se. dare uelle signaret.
ducta ab hac heremitico manna similitudine. ait in euangłio uideis de se suo
mannia iactantib. Non moy ses dedit nobis panem de celo ueru. Panis eniꝰ dĩ

Expanded text:
t: Panis quem ego dedero, caro mea est pro mundi vita : vitam eum esse hominum sempiternam discunt homines comedendo. Comedendo ergo melius quam audiendo discunt eum homines suam esse vitam immortalem, sicut escis corporalibus suam enutriunt vitam mortalem. Ut ergo non tantum verbis discerent, sed etiam familiarius factis sentirent homines, se mori perpetuo sejunctos a Christo, se non posse semper vivere nisi conjunctos et unitos Christo, ad similitudinem escae et vitae carnalis accipiunt corpus lio suscepta quam ab ipso Christo, qui eorum post hanc vitam futurus est esca, hoc est vita et beatitudo aeterna. Hoc ut ostenderet, ut propter hoc carnem suam ad manducandum, sanguinem suum ad bibendum omnibus se dare velle signaret, ducta ab eremitico manna similitudine, ait in Evangelio Judaeis se de suo manna jactantibus: Non Moyses dedit vobis panem de coelo; se
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ & iuistũ fuit. ut humanitatis & mortis ẜ memoria. nͦ tantu̾ auditu ꝑ
aures. s etiam uisu ꝑ oculos uiuaret᷑. Ea de aiusa signũ hoc a xp̃o ꝓpositum ⁊

Expanded text:
dignum et justum fuit ut humanitatis et mortis Christi memoria non tantum audiretur per dignum et justum fuit ut humanitatis et mortis Christi memoria non tantum audiretur per aures, sed etiam visu per oculos juvaretur. Ea de causa
Abbreviated transcription (Latin):
neo fugax memoria diu retineri ualebat. nͥ signo congruo apparente. lle gͥ
a corde sugeret. qd maxime cordi in ẽẽ oportebat. signo rei congruente ueluti
sune in solubili colligata est cordi memoria. qͦ fortiter uinciente. semꝑ redẽp¬
tus rede̾ptionis preotũ cogitaret. indeq rede̾ptori gitis agens. fide que ꝑdiles¬
tione̾ oꝑat᷑ ne quaꝙͣ se ingͣcum tante grͦx̧ demonstraret. Et posset quidem m̃t.
bus humanis huiꝰ rei ut cuͦq absq signo uisibili imesse memoria. sic̾ multaru᷑
tam diuinaru rerũ ꝗͣ humanaru recordatio. frima. lectione doctͥna ineis aut
gignit᷑ aut conseruat᷑. s qͥa uixta quenda᷑. segniꝰ irrituit animos demissa
ꝑ aurẽ. qͣm que st̃ ocłis subiecta sidelib. & res tanta einit. ut ad eam cogitanda᷑.
amanda. amplectendã. ñ segnit̾ s insignit̾ humani animi mouendi essent.

Expanded text:
nec fugax memoria diu retineri valebat, nisi signo congruo apparente. Ne igitur nec fugax memoria diu retineri valebat, nisi signo congruo apparente. Ne igitur a corde fugeret quod maxime cordi inesse oportebat, signo rei congruente veluti fune insolubili colligata est cordi memoria: quo fortiter vinciente, semper redemptus redemptionis pretium cogitaret, indeque Redemptori agens gratias, fide quae per dilectionem operatur, nequaquam se ingratum tantae gratiae demonstrareibili inesse memoria, sicut multarum rerum tam divinarum quam humanarum recordatio, fama, lectione, doctrina, in eis, aut gignitur, aut conservatur; sed quia, juxta quemdam, Segnius irritant animos demissa per aurem, Quam quae sunt oculis subjecta fidelibus, et res tanta erat, ut ad eam cogitandam, amandam, amplectendam, non segniter, sed insigniter humani animi movendi essent;
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit. Nã post ꝗͣ dixit hoo facite: stati addidit in tneã cd̾memoritione̾. Hec ÷ gͦ caui¬
sa sacͣmenti: cõmemoiitio xp̃i. llouerait saluator qͥd fecerat. qͥd sacturꝰ erat ꝓ pt̾
hominẽ. nouenit singłare opus quod gesserait uiduendo homine̾. nouerat stu¬
pendum qd gesturꝰ eitt moriendo ꝓpt̾ hominem. Sciebat hoo se oꝑe saluatur uͦ
homine̾. s absq huiꝰ oꝑis dilectioue. nullũ saluari posse homine̾. Sciebat quia
humanitatis & mortis sue opꝰ. sic̃ suꝑ oĩa oꝑa sua sũme celebratũ sic mortalib
ꝓ qͥb fiebat sume eitit cõmendandũ. Coͦmendandti erat. ut pote cuiꝰ caro ꝓ illis
torquebat᷑. cuiꝰ aĩa ꝓ ipsis tͥstabatur. cuiꝰ nouissue mors. illoꝵ. utoe ministiti¬
batur. Hoo certe sollempnit̾ cõmendandũ erat. ut xpͣc dilig̾et᷑. dilectꝰ hab̾et᷑.

Expanded text:
aperuit. Nam postquam dixit: Hoc facite, statim addidit, in meam commemorationem. Haec est ergo cauaperuit. Nam postquam dixit: Hoc facite, statim addidit, in meam commemorationem. Haec est ergo causa sacramenti, commemoratio Christi. Noverat Salvator quid fecerat, quid facturus erat propter hominem; noverat singulare opus quod gesserat induendo hominem, noverat stupendum quod gesturus erat moriendo propter hominem. Sciebat hoc se opere salvaturum hominem, sed absque hujus operis dilectione nullum salvari posse hominem. Sciebat quia humanitatis et mortis suae opus, sicut super omnia opera sua summe celebratum, sic mortalibus, pro quibus fiebat, summe erat commendandum. Commendandum erat, utpote cujus caro pro illis torquebatur, cujus anima pro ipsis tristabatur, cujus novissime mors illorum vitae ministrabatur. Hoc certe solemniter commendandum erat, ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hoo esse tantũ incena diũ. Sienĩ usq ad cosu̾mationẽ scłie non tantuĩ ĩcena do¬
mini S cogentib p̾dictis auctoritatib: datum est usq ad consũmationẽ scłi.
Non gͥ cantũ incena dñ. Iam illud qͦ non mͦ ab incredulis opponit᷑. s̃ & a fide¬
lib quer itui. sui hoo sacͥfictũ tociens iteratur. cum xpͦs semel in crucr oblatus
ad tollenda tociꝰ mundi peceatiti sufficiat. maxime cum nͥ hic aliud & ibi aliud. s
hio ⁊ ibi idẽ ꝓrsus sacͥficiu̾ hoc ẽ id ẽ xp̃c offertttur: idendũ ẽ. Sienĩ illud ĩcruce
suffecto. suꝑfluu̾ hoc in altari uidetur.S non ÷ suꝑfluũ. qͥa certa de causa a
iationabilis immo totꝰ rationis sons & ꝑfectio est. nichil agere. nichił iubete
irrationabilit̾ potest. Unde cum hoc dixit. cũ hoc saoͣmentũ suis tͣdidit. non absq
muneris. causã redd̾e tante largitionis. Quã causam: dando ipsum saoͣmentum

Expanded text:
Si enim usque ad consummationem saeculi, non tantum in coena Domini, sed cogentibus praedictis auctoritatibus datum est usque ad consummationem saeculi. Non igitur tantum in coena Domini. Jam illud quod non modo ab incredulis opponitur, sed et a fidelibus quaeritur, cur hoc sacrificium toties iteratur, cum Christus semel in cruce oblatus ad tollenda totius mundi peccata sufficiat, maxime cum non hic aliud, et ibi aliud, sed hic et ibi idem prorsus sacrificium, hoc est, idem Christus offeratur, videndum est. Si enim illud in cruce suffecit, superfluum hoc in altari videtur. Sed non est superfluum, quia certa de causa a ia, quia summe rationabilis, imo totius rationis fons et perfectio est, nihil agere, nihil jubere irrationabiliter potuit. Unde cum hoc dixit, cum hoc sacramentum suis tradidit, non absque muneris causam reddere tantae largitionis. Quam causam, dando ipsum sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ corpꝰ & sanguine̾ redẽptoris occultat. S ad huo carnalis animꝰ ⁊ ndũ ple¬
ne ab humana consuetudine defecatꝰ: obicit & dicit. Ueru quideꝰ cor pꝰ & san¬
guinem redemptoris sub panis ac uini sp̃e in altaris sacramento dari filelibus
scio. s cur ad manducandũ uł bibendũ detur si liceat querere quero. Nã si ad
honorandũ. si ad adorandũ tantum modo daret᷑: questio non est. S quia etiã
ad manduomdum datur. animt nondũ ꝑ fecte sublimia sapiente mouet. Queͣ
enĩ non moueat. sic̃ qͦndam illos xͥ discipusos moũ. contͣ humanuᷤ more᷑. contiti
pietatem. carne xͥ uł sanguine̾. mmo dm ⁊hõiem ab hominib. magubrum
lut gscarum more cõmuntu᷑ deuoitiri : Nec in quã qui obicis. sicut ipse fateris
& qͥs potest euꝰ audire ÷ lox a uideis increduł̃. s de hacre litigantib dicta sunt. qͦmͦ

Expanded text:
verum corpus et sanguinem Redemptoris occultat. Sed adhuc carnalis animus, et nondum pleverum corpus et sanguinem Redemptoris occultat. Sed adhuc carnalis animus, et nondum plene ab humana consuetudine defaecatus, objicit et dicit: Verum quidem corpus et sanguinem Redemptoris sub panis ac vini specie in altaris sacramento dari fidelibus scio, sed cur ad manducandum vel bibendum detur, si liceat quaerere, quaero. Nam si ad honorandum, si ad adorandum tantummodo daretur, quaestio non esset. Sed quia etiam ad manducandum datur, animum nondum perfecte sublimia sapientem movet. Quem enim non moveat, sicut quondam illos Christi discipulos movit, contra humanum morem, contra pietatem, carnem Christi vel sanguinem, imo Deum et hominem ab hominibus, magistrum s atteri, et velut escarum more communium devorari? Haec, inquam, qui objicis, sicut ipse fateris,Et quis potest eum audire? Haec a Judaeis incredulis; et de hac re litigantibus, dicta sunt: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tis & consulentis caro comedit᷑ & sanguis bibitur. ipso iuxta bi apłi andigr ier¬
ba. in suo regno integio. uitucto. mulolato. in mortali. in corrupcibilidno
spetioso. głoso. adorando ꝑmanente. & mortales ꝑ iam ĩ mortale corpͦscusad
eande̾ ĩ mortalitatem ꝑ ducente. llon ÷ gͦ durum. crudele. s pruis amabilet
qͥa non nolens neq coactus s uolens &. spontaneus hõib carne̾ stua adͥnsan¬
ducandi. sanguine adbibendũ dedit. Neo irrationabile: quia ie peceib¬
torib uenia. inde largitori tantx grȩ debetur & gloria. Manet tamen deõ¬
ta ueritas carnis & sanguinis honestai panis ⁊uini spetie ut & ustli humano
condescendat᷑. & fides exerceat᷑. & meritũ augeat᷑. lude est qd  sacͣnttu. mus¬
t̾ium. spẽs & siguiti uocat᷑. quia uit᷑ hoc qd ext̾iqr forma niuitiat. uirtꝰ adina

Expanded text:
tis et consulentis caro comeditur, et sanguis bibitur, ipso, juxta beati apostoli Andreae vertis et consulentis caro comeditur, et sanguis bibitur, ipso, juxta beati apostoli Andreae verba, in suo regno, integro, intacto, inviolato, immortali, incorruptibili, imo specioso, glorioso, adorando permanente, et mortales per jam immortale corpus suum ad eamdem immortalitatem perducente. Non est ergo durum, crudele, sed pium, et amabile, quia non nolens, neque coactus; sed volens et spontaneus hominibus carnem suam ad manducandum, sanguinem ad bibendum dedit. Nec irrationabile, quia unde peccatoribus venia, inde largitori tantae gratiae debetur et gloria. Manet tamen tecta veritas et carnis et sanguinis honesta panis et vini specie, ut et usui humano condescendatur, et fides exerceatur, et meritum augeatur. Inde est quod sacramentum, mysterium, species et figura vocatur, quia intra hoc quod exterior forma nuntiat, virtus divina
Abbreviated transcription (Latin):
homo ÷. nobiscum est usq ad consũmationem seculi. Nlon÷ suꝑfluu̾. quia xp̃c qͥ t
corpꝰ suũ redemit nos. ꝑide̾m corpꝰ sicũ resicit nos. ut redempti ꝑ corpꝰ eiꝰ. & refecti¬
crpore eiꝰ. nittriam᷑ ⁊ pascam᷑ humanitate eiꝰ. doneo saciem᷑ deitite & gła eiꝰ. Inde
est qd̃ inspetieb humano uictu & uitx magis congruentib hoc sacͣmentũ con¬
sticuit. utt agnoscerent adu̾tentes. ꝑ spẽm quide panis t̾reni. s ꝑ uerttate panis
celestis. non moxtalem quam solet ille. s uitam datam hominib iͦmortalẽ. Un¬
refugiat: Qd̃olimqͥdam etiam ex discipłis gxseoͣns. neo qd ide adño dictuit
sueitit capientes: dixeruito Durꝰ ÷ hic sermo & quis potest euͦ audire: S non
⁊̃ durꝰ. ĩ mo lenis & suauis sermo. quia & si hominis xͥ caro comedio᷑. nitam lesi
aut detruncati. non iminti aut mittulati. ñ nolentis neq dolentis. s uolen¬

Expanded text:
homo est, nobiscum est usque ad consummationem saeculi. Non est superfluum, quia qui per corpus suum redemit nos, per idem corpus. Inde est quod in speciebus humano victui et vitae magis congruentibus, hoc sacramentum constituit, ut agnoscerent advertentes, per speciem quidem panis terreni, sed per veritatem panis coelestis, non mortalem quam solet ille, sed vitam datam hominibus immortalem. Unrefugiat: quod olim quidam etiam ex discipulis exsecrantes, nec quod inde a Domino dictum fuerat capientes, dixerunt: Durus est hic sermo, et quis potest durus, imo lenis et suavis sermo, quia etsi hominis Christi caro comeditur, non tamen laesi aut detruncati, non imminuti aut mutilati, non nolentis neque dolentis, sed volen
Abbreviated transcription (Latin):
auoio ad caone tabita. hoc ne qͥs dͥubitet: sc̃i illa scͥtura testaitur. fãctum est inqͥt ĩ die¬
bus. aalis. ut infibmata sellicet tabita moreret᷑. Quã cdi lauissent: posuert᷑ in cenaculo.
suia de petro qeis att ponens genua: ortiuit. & post pauca. sũ uocassec inqͥt scõs ac
udicas passignautt en uiia. Quid de paulo: Quidã inqͥt adolescens nõio eitticꝰ. auctꝰ
sorno cetidt de t̾cio cenaculo deꝯisũ. &sublitꝰ ÷ mortuus. Ad que cũ descendiss paulꝰ.

Expanded text:
ne quis dubitet, sancta illa scriptura testatur. Factum est, inquit, in diebus illis, vt infirmata, scilicet Tabita, moreretur. Quam cum lauissent, posuerunt in cœnaculo. Quid de Petro? Petrus, ait, ponens genua, orauit. Et post pauca. Cum vocasset, inquit, sanctos ac viduas, assignauit eam viuam. Quid de Paulo? Quidam, inquit, adolescens nomine Euticus, ductus somno cecidit de tertio cœnaculo deorsum, & sublatus est mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
tib peceatoꝵ. gign̾et remissione̾. Soluto qͥde̾ & plene tollit peccata iundi
agnus dei in oruce ĩmolitoꝰ. nec ttimͦ id cͥco ut dixi suꝑbluus est in altari oblittus.
Et ut unte ipso ã te ipso hoc discus. aduerte quicumq hec legis. teq ipsuut terto¬
ga. quaudo magis mouearis si tn qd̾ ꝓfiteris firmit̾ credis. utrum qͣndo dr᷑. x̃
te magis moueat. & ad adinutindũ & amandũ accendat. eiꝰ p̃dicata absen¬
tia. ꝙͣ demonstrata p̾sentia. S scio qr non difsiteris quod ueru est magis huma¬
na corda moueri p̾sentib quam absentib rebꝰ. quia istis plerũq ucredit᷑. de
illis itł in modico dubitare animꝰ nͣ sinto᷑. Mouet᷑ gͥ magis ad p̾sentẽ quã
ad absentem. mouet᷑ magis ad uisũ ꝗͣ ad auditu xp̃m. iouet᷑ ad adinitin.¬

Expanded text:
tibus peccatorum gigneret remissionem. Solvit quidem et plene tollit peccata mundi tibus peccatorum gigneret remissionem. Solvit quidem et plene tollit peccata mundi Agnus Dei in cruce immolatus; nec tamen idcirco, ut dixi, superfluus est in altari oblatus. Et ut in teipso hoc dicas, adverte quicunque haec legis, teque ipsum interroga, quando magis movearis, si tamen quod profiteris firmiter credis, utrum quando diciturte magis moveat, et ad admirandum et amandum, accendat ejus praedicata absentia quam demonstrata praesentia? Sed scio quia non diffiteris quod verum est, magis humana corda moveri praesentibus quam absentibus rebus, quia istis plerumque non creditur, de illis vel in modico dubitare animus non sinitur. Movetur igitur magis ad praesentem quam ad absentem, movetur magis ad visum quam ad auditum