comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inrauit: ⁊ fecit sculptile. ⁊cur¬
ims est an illud. Mxedium enis
ꝯbussit ignĩ et de medio eiꝰ carnes i¬
coxit. et comedit. eoxit pulmentũ
et saturatꝰ est: et calefactꝰ est. ⁊ dixit
uah. calefactus sum audi focum. Re¬
liquũ aũ eiꝰ deum fecit. et sculptile
dͥ. Curuatur añ illud et adorat illd̾:
et obsecrat dicens. Libera me: qr d̃s
m̃s es tu. Nesciert᷑. n intellexerunt.
obliti enĩsũt ne uideant ocłi eorũ:
et ne intelligant corde suo. Nõ re¬
cogitant in mente suan cognos¬
cunt. n senciunt: ut dicant. faedi¬
etatem eiꝰ ꝯbussi igne: ⁊ coxi suꝑ car¬
bones eł panes et cori carnes:. ⁊ co

Expanded text:
ravit: et fecit sculptile, et curvatus est ante illud. Medium ejus combussit igni, et de medio ejus carnes comedit: Coxit pulmentum, et saturatus est, et calefactus est, et dixit: Vah! calefactus sum, vidi focum. Reliquum autem ejus deum fecit et sculptile sibi: Curvatur ante illud, et adorat illud, et obsecrat, dicens: Libera me, quia Deus meus es tu. Nescierunt, neque intellexerunt: obliti enim sunt ne videant oculi eorum et ne intelligant corde suo. Non recogitant in mente sua, neque cognoscunt, neque sentiunt, ut dicant: Medietatem ejus combussi igni, et coxi super carbones
Abbreviated transcription (Latin):
et iusticia oriatur simul. ego dñs cre¬
aui eum. Ue qui cͣcͣdicit factori suo
testa de samus t̾re. Numqͥd dicit
lutum figulo suo quid facis ⁊ opͦ
tium absq manib est. ue qͥ dicit
pr̃i qͥd generas et mulieri qͥd ꝑtu¬
ris. N ec dicit dñs sc̃s isrł. plastes
eius uentura int̾rogate me sr̃ fili¬
os meo. et suꝑ oꝑa manuũ meaꝵ

Expanded text:
ustitia oriatur simul ego Dominus creabi ea. Ve qui contradicit finctori suo: testa de samiis terre. Numquid dicit lutum figulo suo quid facis: et opus tuum absque manibus est? Ve qui dicit patri quid generas: et mulieri quid parturis. Hec dicit Dominus sanctus Srahel plastes eius: ventura interrogate me super filios meos et
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ sufficient ad holocaustum. Om̃s
gs̃ q̃i ñ sint sic sunt coram eo. ⁊ qĩ
nichilum et mane reputate sunt
ei. Cui gͥ similem fecisti dm̃i. Aut ꝙͣ
ymaginem ponetis ei. Numqͥdsculp¬
tile ꝯflabit faber aut aurifex au¬
ro figurabit illud et laminis ar¬
genteis argentariꝰ. Torte lignum
⁊ in putbale legit artifer sapiens

Expanded text:
n sufficient ad holocaustum. Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihilum et inane reputatae sunt ei. Cui ergo similem fecistis Deum? aut quam imaginem ponetis ei? Numquid sculptile conflavit faber? aut aurifex auro figuravit illud, et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit artifex sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos ꝓ aĩa tua. Noli timere qr e¬
go tẽcum sũ. ab oriente adducam
sem̃ tuũ ⁊ ab occidente ꝯg̾gabo te
Dicam aquiloni daet austro noli
ꝓhibere. affer filio meos de lon¬
ginquo. et filias meas ab extremis
t̾re et omnẽ qͥ inuocat nomẽ i eũ
In głam meã creaui eũ. formaui
eum. et feti eum. Educ foras ppłm
cecũ et ocłos hñtem. surdum ⁊ au¬
ficentur. et audiant ⁊ dicant. Ue
uos testes mei dicit dñs. et seruus
meus ꝙ̃ elegi: ut sciatis et credatis
mͥ et intelligatis qr ego ip̃e sũ. Añ
me ñ est formatꝰ d̾s. ⁊ post me ñ et̃.
Ego sum ego sũ dñs.⁊ ñ est absꝙ

Expanded text:
tua. Noli timere, quia tecum ego sum. Ab oriente adducam semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da: et austro: Noli prohibere: Affer filios meos de longinquo, et filias meas ab extremis terrae; et omnem, qui invocat nomen meum. In gloriam meam creavi eum, formavi eum, et feci eum. Educ foras populum caecum, et oculos habentem, surdum, et auficentur, et audiant, et dicant: Vere, Vos testes mei, dicit Dominus, et servus meus, quem elegi: Ut sciatis, et credatis mihi, et intelligatis, quia ego ipse sum. Ante me non est formatus Deus, et post me non erit. Ego sum, ego
Abbreviated transcription (Latin):
lum celos. ⁊ expandit eos sic̃ taber¬
nacłm ad inhabitandũ. qui dat se¬
cretoꝵ scrutatores qĩ ñ sint uidices
truntᵈ eoꝵ repente flauit in eos
et aruerunt. et turbo qĩstipulam
auferet eos. Et cui assimilastis me.
⁊ adeqͣstis me dicit sc̃s. Leuate ĩex¬
celsum ocłos uros et uidete qͥs crea¬
uit hec. Qui educit in nũo milici¬
am eoꝵ et om̃s exnõie uocat. p̃ mlł¬
titudine fortitudinis et roboris
litutisq eius: n unũ reliquũ fuit.
Quare dicis iacob et loq̾̃ris isrł.
AUscondita est uiamea a dño. et
a d̾o meo iudiciũ meũ transiuit.
Num qͥd nescis aut ñ audisti.deus
sempit̾nus dñs. qui creauit t̾mi¬
nos t̾re ñ deficiet.n laborabit. n
est inuestigatõ sapĩe eiꝰ. Qui datꝰ
lasso u̾ͥtutem ethis qui ñ sunt for¬
titudinẽ et robur multiplicat. De¬
ficient pĩ et laborabũt et uue¬
nes in infirmitate sua cadent. Qͥ
aũ sꝑant in dño mutabunt fortitu¬
dinem. assument pennas sic̃ aqͥle

Expanded text:
eos sicut tabernaculum ad inhabitandum qui dat secretorum scrutatores quasi non sint iudices trunco eorum repente flavit in eos et aruerunt et turbo quasi stipulam auferet eos et cui adsimilastis me et adaequastis dicit Sanctus levate in excelsum oculos vestros et videte quis creavit haec qui educit in numero militiam eorum et omnes ex nomine vocat prae multitudine fortitudinis et roboris virtutisque eius neque unum reliquum fuit quare dicis Iacob et loqueris Israhel abscondita est via mea a Domino et a Deo meo iudicium meum transibit numquid nescis auti creavit terminos terrae; non deficiet, neque laborabit, nec est investigatio sapientiae ejus. Qui dat lasso virtutem, et his qui non sunt fortitudinem et robur multiplicat. Deficient pueri, et laborabunt, et juvenes infirmitate cadent. Qui autem sperant in Domino, mutabunt fortitudinem, assument penn
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. ꝓ qͥb rogasti me de sennacħ re
ge assyrioꝵ. hoc est u̾bum qd̾ locu¬
tus est dñs suꝑ eum. Despexit te. sub¬
sannauit te. uirgo filia syon. pꝰ te
caput mouit uirgo filia ierłm. Cui
exꝓbrasti et quẽ blasphemasti᷑ ⁊ sr̃
qͣm exaltasti uocem tuam.⁊ leuasti
altitudinẽ ocłoꝵ tuoꝵe Ad scm̃ isrł.
In manu seruoꝵ tuoꝵ exybrastido¬
mino: et dixisti. In młtitudie qͣdri¬
gaꝵ meaꝵ ego ascendi altitudines
monciũ iuga libam. et succidam
excelsa cedroꝵ eius. et electas abie¬
tes illiꝰ. et int̾roibo altitudinẽ sum¬
mitatis eiꝰ saltum carmeli eiꝰ. Ego
fodi et bibi aqmͣ: et siccaui uesti¬
gio pedis mei. et om̃s riuos agge¬
rum. Num qͥd ñ audisti q̃ olim fece¬
rim eiͦ. Ex dieb antiqͥs ego plasma.¬
i illud: ⁊ ic adduxi. Et fc̃m ẽ in
eradicatoem colliũ cõptignantiũ:
⁊ ciuitatũ mumitaꝵ. Habitatores
eaꝵ breuiata manu ꝯtremuert̃.

Expanded text:
Israel: Pro quibus rogasti me de Sennacherib rege Assyriorum, hoc est verbum, quod locutus est Dominus super eum: Despexit te, et subsannavit te, virgo filia Sion: post te caput movit, filia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti, et super quem exaltasti vocem et levasti altitudinem oculorum tuorum ad Sanctum Israhel in manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium iuga Libani et succidam excelsa cedrorum eius electas abietes illius et introibo altitudinem summitatis eius saltum Carmeli eius ego fodi et bibi aquam et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum numquid non audisti quae olim fecerim ei ex diebus antiquis ego plasmavi illud et nunc adduxi et factum est in eradicationem collium conpugnantium et civitatum munitarum habitatores earum breviata manu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abiit. Et reu̾sus est sennacħ rex
assyrioꝵ et habitauit in ninule:
Et fc̃m est cũ adoraret in templo
mesrach deum suũ aramelechet sa¬
rasar filii eius ꝑcusserũt eũ gladi¬
o fugeruntq in t̾ram ararath. Et
regnauit ꝓ eo asaradon filius eł.¬

Expanded text:
 rex Assyriorum, et habitavit in Ninive. » Et factum est « cum adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Ararath: et regnavit Asaraddon filius e
Abbreviated transcription (Latin):
lem t̾re. et librauit in pond̾e montes
et colles in statera. Quis adiuuit
⁊ ostendit illi. Cum quo imit ꝯsili¬
um et instruxit eũ et docuit eum
senuitam iusticie. et erudunt eum
scĩa ⁊ mam prudentie ostendit illi.
Ecce gentes qĩ stilla situle. ⁊ q̃i mo

Expanded text:
pondere montes, et colles in statera? Quis adjuvit et ostendit illi? Cum quo iniit consilium, et instruxit eum, et docuit eum semitam justitiae, et erudivit eum scientiam, et viam prudentiae ostendit illi? Ecce gentes quasi stilla sit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniuint ad te: Et dix̃ ezechias.
ma longinqͣ uenerunt ad me de
ylone. Et dixit. Quid uiderũt
nomo tua. Et dixit ezechias. Oĩa
ndomo mea sunt uderũt. ñ fu
as qmͣ ñ ostenderim eis: in the¬
ris meis. Et dixit ysaias ad eze¬
dics uenient. et auferent᷑ oĩa¬

Expanded text:
unde venerunt ad te? Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae in domo mea sunt, viderunt: non fuit res, quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Isaias ad Ezedies venient, et auferentur o
Abbreviated transcription (Latin):
bitatoẽm tuam et introitum tuũ et
eg̾ssum tuũ egocognoui et insaniã
is et frenum in labus tuis. ⁊ redu¬
cam te in uiam ꝑqmͣ tenistiãibi¬
aũ ħ erit signũ. Comede ħ anno q̃
sponte nascunt᷑. et in anno scdo po¬
mis uesc̾e. In anno aũ t̾cio semina¬
te et metite et plantate uineas. et
comedite fructum eaꝵ et mittet id
qd̾ saluatum fu̾it de domo uida. ⁊
qd̾ reliquũ est muttet radices deor¬
sum. ⁊ faciet fructum sursũ. qr de
ierłm exibunt reliquie et salitatõ
de monte syon zelus dñi exercitu¬
um faciet istud. Propt̾ea hec dicit
dñs de rege assyrioꝵ. ñ intrabit ci¬
uitatem hanc. et ñ iaciet ibi sagit¬
tam ⁊ ñ occupabit eam dipeus. nõ
mittet in circuitu eius aggerem
In uia quauenit ꝑ eam reu̾tetur
⁊ ciuitatem hanc nõ ingredietur
dicit dñs. Et ꝓtegam auitatẽ istã

Expanded text:
bitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam is, et frenum in labiis tuis, et reducam te in via, per quam venisti erit signum: Comede hoc anno quae sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere: In anno autem tertio seminate, et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum. Et mittet id, quod salvatum fuerit de domo Juda et quod reliquum est, radicem deorsum, et faciet fructum sursHierusalem exibunt reliquiae et salvatio de monte Sion zelus Domini exercituum faciet istud propterea haec dicit Dominus de rege Assyriorum non introibit civitatem hanc et non iaciet ibi sagittam et non occupabit eam clypeus et non mittet in circuitu eius aggerem in via qua venit per eam revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus et protegam civita
Abbreviated transcription (Latin):
tifer lignarius extendit nor¬
nami formauit illud in runcina.
ftit ilhid in runcina angularib:
incarino tornauit illũd. et fecit
maginem uiri:qĩ speciosũ hoĩem
bitantem in domo. succidit ce¬
nd̾ tulit ylicemẽt quercũ q̃ stete¬
is int̾ ligna saltꝰ. Mlantauit pi¬
i qnͣ pluuia nutriuit: et fcã est
aminib in focũ sumpsit ex eis ⁊

Expanded text:
arius extendit normam, formavit illud in runcina: fecit illud in angularibus, et in circino tornavit illud: et fecit imaginem viri quasi speciosum hominem habitantem in domo. Succidit cedros, tulit ilicem, et quercum, quae steterat inter ligna saltus: Plantavit pinum, quam pluvia nutrivit, et facta est hominibus in focum. S
Abbreviated transcription (Latin):
uide.et audi om̃ia u̾ba sennacħ q̃ mi¬
sit ad blasphemand̾ d̾m uiuentem.
uere enĩ dñe desertas fec̾unt reges
assyrioꝵ t̾ras et regiones eaꝵ: ⁊ de¬
derunt deos eaꝵ igni. Nõ enĩ erant
dii. s oꝑa manurũ hominũ. lignũ et
cant omnia regna t̾re: qr tu es dñs¬

Expanded text:
ba Sennacherib, quae misit ad blasphemandum Deum viventem. Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regiones earum; et dederunt deos earum igni: Non enim erant dii, sed opera manuum hominum, lignum et cant omnia regna terrae, quia tu es D
Abbreviated transcription (Latin):
ntͥra sua. Reu̾sus ẽ aũ rapsaces
mienit regem assyrioꝵ p̃lian¬
madu̾̃sus sobnam. Audierat enĩ
rfectus ẽẽt de Iachis. et audiuit
i itatha rege ethiopie dicentes.
ssis est ut pugnet ccͣ te. Qd̾ cum
idss uisit nuncio ad ezechtam:
ens. Hec dicetis erechie reginide¬

Expanded text:
sus est autem Rabsaces, et invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam. Audierat enim quia profectus esset de Lachis, et audivit de Tharaca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nuntios ad Ezechiam, dicens: Haec dicetis Ezechiae regi Ju
Abbreviated transcription (Latin):
t fc̃m est in qͣrto decimo anno
regis ezechie ascendit senna¬
cherib rex assyrioꝵ suꝑ om̃s ciuitatẽ
uida munitas: et cepit eas. Et misit
rex assyrioꝵ rapsacen de lachis ĩ ie¬
rłm ad regem ezechiam. in manu
grauiet stetit in aq̃ ductu piscine
suꝑioris.in uia agͥ fullonis. Et eg̾i¬
sus est ad eum eliachim filius elchie
quierat suꝑ domũ et sobna scͥbae̾t
ioae filius asaph acom̃tariis. Et dix̃
ad eos rapsaces. Dicite ezechie. het
dicit rex magnus rex assyrioꝵ. Qͦ
ẽ ista fiducia qͣ ꝯfidis. aut quo ꝯsili¬
o uł fortitudine rebellare disponis.
sisti a me. Ecce ꝯfidis suꝑ bacłm a¬
rundieũ confractum istũ suꝑ egip¬
tum᷑ cui si innixus fu̾it hõ. intrabit
in manũ eius: et ꝑforabit eam. Sic
pharao rex egypti. om̃ib qͥ ꝯfidunt
ꝯfidimus. ñne ip̃e est cuiꝰ abstulit
ezechias excelsa et altaria. et dixit
uide. et ierłm coram altari isto ad¬
orabitis.: Et nũc tradetnaa¬

Expanded text:
est in quarto decimo anno regis Ezechiae, ascendit Sennacherib rex Assyriorum super omnes civitates Juda munitas, et cepit eas. Et misit rex Assyriorum Rabsacen de Lachis in Jerusalem, ad regem Ezechiam in manu gravi, et stetit in aquaeductu piscinae superioris in via agri fullonis. Et egressus est ad eum Eliacim filius Helciae qui erat super domum, et Sobna scriba, et Joahe filius Asaph a commentariis. Et dixit ad eos Rabsaces: Dicite Ezechiae: Haec dicit rex magnus rex Assyriorum: Quae est ista fiducia, qua confidis? aut quo consilio vel fortituest: « Ecce confidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum; cui si innixus fuerit homo, intrabit in manum ejus et perforabit eam. Sic Pharao rex Aegypti, omnibus qui confidunt nfidimus: nonne ipse est, cujus abstulit Ezechias excelsa et altaria, et dixit Judae et Jerusalem: Coram altari isto adorabitis? Et nunc trade
Abbreviated transcription (Latin):
et sataplasmarent suꝑuul
ee sanaretur Et dixit erechias.
eit signũ qͥ ascendam ĩ doms̃
qislo misit maradach baladan
poliladamn rex babylonis lib̃s
tmintta ad erechiam. Audierat

Expanded text:
plasmarent super vulnus et sanaretur et dixit Ezechias quod erit signum quia ascendam in domo illo misit Marodach Baladan filius Baladan rex Babylonis libros et munera ad Ezechiam audierat
Abbreviated transcription (Latin):
tis qͥs subu̾terunt᷑. et tu pot̾is li¬
aiqiunqͥd eruert̃ eos dii genci
quo subu̾terũt pr̃es mei. go
iauan ⁊ reseph. et filios eden qͥ
erant in thalasar. ibi est rex emathi s
rexarphat et rex urb̃ sepharuaii et¬
ana et auaᷤ. Et tulit ezechias libros de
manu nuntioꝵ: et legit eos. Et ascen¬
dit in domũ dñi. ⁊ expandit eos coram¬

Expanded text:
is quas subverterunt et tu poteris liberari numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei Gozan et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thalassar ubi est rex Emath et rex Arfad et rex urbis Seffarvaim Anahe et Ava et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum et legit eos et ascendit in domum Domini et expandit eos
Abbreviated transcription (Latin):
tertumq sercnonis et tũc nr̃o la¬
bori si potu̾it detrahat. Ubicumq
gͦ astericos .i. stellas radiare in
hoc uolumine uideritis: ibi scia¬
tis de hebreo additum qd̾ in lati.¬
nis codicib ñ ħetur. u bi u̾o obe¬

Expanded text:
textumque sermonis, et tunc nostro latextumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obe
Abbreviated transcription (Latin):
bes ⁊ regiones ⁊ saltꝰ et ꝓuinci¬
as sonant ⁊ obliq sub int̾p̃tatõe¬
t figura eoꝵ q̃dam narrant᷑ hi-¬
storie de quib in regnoꝵ libro
dr̃. Nonne ecce ħ scͥpta sunt in li¬
brou̾boꝵ dierum regum uida:
Que utiq in nr̃is cõdicib ñ hñt᷑¬
ħprimũ sciendũ qd̾ ap̃ hebreos
rum qui pp̃ magnitudinẽ ap̃ nos
duusus est qd̾ ñ nulli in bruto eci¬
am ciceronis dialogo faciunt ut
eum in tres ꝑtes sẽcent. cũ unus-¬
sa suo auctore sit editus. Deinde
eciam illud attendunt qd̾ freqñt̾
noĩa ñ uocabula hominũ. s rerũ
Ad extremum qd̾ om̃is eruditio
scͥpturarũ in ħ libro continetur.
suis locis uł ꝑstricte leruter. hic
ꝑ q̃dam ũboꝵ compendia explicẽt᷑.
xilio misi librum beniuolis pla¬
citurum. tñ inuidis displiciturũ
eẽ ñ ambigo. Optima enĩ queq
in hac int̾p̃tatõe uolu̾it aliquid
reprehendere int̾roget hebreos su¬
am ꝯscĩam recolat᷑. uideat ordinẽ

Expanded text:
bes, et regiones, et saltus, et provincias sonant, et oblique sub interpretatione et figura eorum, quaedam narrantur historiae: de quibus in Regnorum libro dicitur, Nonne ecce haec scripta sunt in libro Verborum Dierum regum Juda? Quae utique in nostris codicibus nprimum sciendum, quod apud Hebraeos,rum: qui propter magnitudinem, apud nos divisus est, quod nonnulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter nomina, non vocabula hominum, sed rerum, Ad extremum, quod omnis eruditio Scripturarum in hoc libro  Al. tac.suis locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. xilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaequin hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
opmionẽ meam. s ea ⁊̃ de quibi
sore me arbitrabar int̾rogasse
me solitum. Q nͣto mag̃ de his
suꝑ quib anceps eram: deniꝙ
legis qͦndam auctore qui ap̃ he¬
beos admiratõib habebatur
assumpsi et contuli cum eo a
iltice ut aunt usq ad extremũ
unguẽ ⁊ sic confirmatꝰ ausus
sum fac̾e qd̾ iubebatis. Lib̾e enĩ
uob loquor ita in grecis ⁊ ĩ la¬
tuus codicib. ħ nominum libei
uitõsus est: ut ñ tam hebrea qmͣ
barbara q̃dam ⁊ farmatita no¬

Expanded text:
opinionem meam, sed ea etiam de quibus scire me arbitrabar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? DeniqueLegis quondam doctorem, qui apud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confirmatus, ausus sum facere quod jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam, et Sarmatica no
Abbreviated transcription (Latin):
dominioni ⁊ r¬
gaciano suis
iħu xp̃o salutẽ.
Quomodo grecor
historias mag̾
intelligunt quiathenas uide¬
rint. ⁊ t̾cium iurgilii librũ qui
a troade ꝑ lencathen. ⁊ atroce¬
raunia ad siciliam ⁊ inde ad
hostia tibis nauigau̾int: ita
sc̃am scͥpturam lucidius intue

Expanded text:
Domnioni et Rogatiano suis in Jesu salutem. Quomodo Graecorum historias magis intelligunt, qui Athenas viderint, et tertium Virgilii librum, qui a Troade per Leucaten, et Acroceraunia ad Siciliam, et inde ad ostia Tiberis navigarint: ita sanctam Scripturam lucidius intueb
Abbreviated transcription (Latin):
ab apło audiert u̾bum
u̾itatis et subũsi sunt
multipharie a falsis
apłis. Quidam aphilosophiener¬
bosa eloqñtia. Alu seca legis ru¬
daiçe inducti. Hos reuocat apłs
ad u̾am fidem et eunͣgłicam sapi¬
entiã scͥbens eis ab epheso ꝑ timo¬

Expanded text:
ab Apostolo audierunt verbum veritatis; et subversi sunt multifarie a falsis apostolis, quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos revocat Apostolus ad veram fidem et evangelicam sapientiam, scribens eis ab Epheso per Thimo
Abbreviated transcription (Latin):
nno pͥmo balthasar rapu
Babylonis.daniel soryn¬
sim uidit. Uisio aũ capitis es mu
bili suo et sompniũ scribens b¬
ui sermone ꝯp̾hendit sũme¬

Expanded text:
nno primo Balthasar regis Babylonis, Daniel somnium vidit. Visio autem capitis ejus in cubili suo, et somnium scribens brevi sermone comprehendit, sum
Abbreviated transcription (Latin):
ter eã habitantes bestie a gri ⁊ in
ramis eiꝰ ꝯmorantes aues celi. Tu
es rex qͥ magnificatꝰ es et ĩualiu¬
sti et magnitudo tua creuit. ⁊ ꝑue¬
nit usq ad celum et potestas tua
ĩ t̾minos uniu̾se f̾re. Qd̾ aũ uidit
rex uigilem et sc̃m descend̾e de celo
et dr̃e succidite arborem et dissipa
te illam. attñ g̾m̃ radicũ eiꝰ in t̾ra
dimitate et uinciatur ferro et ere
in herbis foris et rore celi ꝯsꝑga¬
tur. et cum feris sit pabulum eius
donec .uii. temꝑa ꝯmutentur suꝑ
eũ. Hec est int̾pretatõ sñte altissims¬

Expanded text:
habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli: Tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti: et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succite illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissim
Abbreviated transcription (Latin):
illum exercitusq eiꝰ opprimetur. Et
cadent int̾fecti eius płimi. Duoꝵ qͦ
regum cor erit ut malefaciant et
⁊ ñ ꝓficient. qr adhuc finis ĩ aliud
tpͣc. Et reu̾tetur in t̾ram suam cũ
opib multis. Et cor eiꝰ adu̾sũ testa¬
mentum sc̃m et faciet. Et reu̾tet᷑
in t̾ram suam. Statuto tp̃r reũtet᷑¬
etur. Et reu̾̃tetur. Et indignabit᷑
ccͣ testam̃tum scũarii et faciet. Et
reũtetur et cogitabit adu̾sus eo¬

Expanded text:
illum, exercitusque ejus opprimetur: et illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetue. Et revertetur, et indignabitur contra Testamentum sanctuarii, et faciet ac revertetur, et cogitabit de his
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re sue. et impinget et corruet
et ñ inuenietur. Et stabit in loco
eiꝰ uilissimus et indignus decore
regio. et in paucis dieb cont̾etur
ñ in furore. nec in p̃lio. Et stabit
in loco eiꝰ despectus et ñ tͥbuet᷑ ei
honor regius. et ueniet clam et
obtinebit regnum in fraudulẽ¬
cia et brachia pugnantis expug¬
nabuntur a facie eiꝰ ⁊ ꝯt̾etur. In¬
suꝑ et dux fed̾is. Et post amicici¬
as cũ eo faciet dolum. Et ascendet
⁊ suꝑabit in modico ppło et habũ¬
dantes et uberes urbes ing̾diet᷑
et faciet q̃ ñ fecerũt pr̃es etus. ⁊
pres pr̃m eiꝰ. Rapinas et p̾dam
et diuitias eoꝵ dissipabit. ⁊ ccͣ
firmissimas cogitatões inibit
Et hoc usq ad tempꝰ et concitabs̃
fortitudo es et coreius adũsũs re¬
gem austͥ. in ex̾citu magno. Et
rex aust̾ ꝓuctabr̃ ad bellum multis
auxilus et fortib miniis. Et ñ sta¬
bunt qr inibunt adu̾sum eũ ꝯsili¬
a.Et comedentes panẽ c̃ eo. ꝯt̾ent

Expanded text:
terrae suae, et impinget, et corruet, terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non tribuetur ei honor regius: et veniet clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum ejus: Rapinas, et praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rex aqͥlonis et p̃parabit młtitu¬
dinẽ młto maiorẽ qmͣ priꝰ. Et in fine
tempoꝵ annoꝵq ueniet ꝓperans c̃
ex̃citu maximo et opibi nimiis. Et
in tp̃rib ilł. Multi ꝯsurgent adũ¬
sus regem austri. filii quo p̾ua¬
ricatoꝵ ppłi tui extollentur ut ĩ¬
pleant uisionẽ et corruent. Et ue¬
niet rex aqͥlonis et comportabit
aggerem. et capiet urbes muni.¬
tissimas et brachia austri ñ susti
ad resistendũ et ñ erit fortitudo.
Et ueniens faciet suꝑ eum iuxta
placitum suũ. et ñ erit qui stet
ccͣfaciem eiꝰ. Et stabit in t̾ra ĩclita
et ꝯsumetur in manu eiꝰ. Et ponet
faciem suam ut ueniat ad tenẽ¬
dũ uniu̾̃sum regnũ eiꝰ. Et recta fa¬
ciet c̃ eo et filiam feminaꝵ dabit
illi ut eũtat illud et ñ stabit nec
illiꝰ erit. Et conũtet faciem suam
ad insulas et capiet młtas. Et ces¬
sare faciet principem obꝓbrii sui
et obpbrium eius ꝯũtetur ĩ eñ
et ꝯuertet faciem suam ad ĩꝑiũ

Expanded text:
tudinem multo majorem quam prius: Et in fine temporum annorumque, veniet properans cum exercitu magno, et opibus nimiis. Et in temporibus illis multi consurgent adversus regem austri: filii quoque praevaricatorum populi tui extollentur, ut impleant visionem, et corruent. Et veniet rex Aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas, et brachia Austri non sustiad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium
Abbreviated transcription (Latin):
conteratur et disꝑeat usq ĩ finẽ.
Regnũ aũ et potestas ⁊ magni¬
tudo regni q̃ est subt̾ oẽ celum
detur ppło scõꝵ altissimi cꝰ reg¬
nũ regnum sempit̾num ẽ ⁊ ões
reges seruient ei et obedient. Huc¬
usq finis ũbi. Ego daniel młtũ
cogitatõib meis ꝯturbabar. et
facies meã mutata ẽ in meuer¬
um aũ in corde meo ꝯseruaui¬

Expanded text:
conteratur, et dispereat usque in finem. conteratur, et dispereat usque in finem. Regnum autem, et potestas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur populo sanctorum Altissimi: Cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient. HUCUSQUE FINIS VERBI. Ego Daniel multum cogitationibus meis conturbabar, et facies mea mutata est in me: verbum autem in corde meo conservavi
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ. Posthec uolui diligent̾ disc̾e
debestia qͣrta q̃ erat dissimił ual¬
De ab oĩb et t̾ribił nimis. Dentes
et ungues eius ferrei. Comedebat
et cõminuebat. et reliqͣ pedib su¬
is ꝯculcabat. Et de cornib decẽ q̃
habebat in capite et de alio qd̃ or¬
tum fu̾at añ ꝙ ceciderant tͥa cor¬
nua de cormi ilo qd̾ ħebat ocłos
teris. Aspiciebam et ecce cornu il
celsi et tempꝰ aduenit et regnũ
obtinũunt scĩ. Et sic ait. ẜestia
qͣrta. regnum qͣrtum erit in t̾ra
qd̾ manis erit oĩb regnis et de¬
uorabit umũsam t̾ram et ꝯcul¬
cabit et ꝯminuet eam. Porro de¬
erũt. Et aliꝰ ꝯsurget post eo ⁊ ip̃e
potñtior erit pͥorib et tres peges¬
humiliabit. et sermones ccͣ ex¬
celsum loq̃tur et scõs altissimi cõ¬
teret. et putabit qd̾ possit muta¬
re tp̃ra et leges. Et tradent᷑ ĩ ma¬
mi eius usq ad temp᷑ et temꝑa
et dimidiũ temꝑis et iudicium
sedebit ut auferatur potñia et

Expanded text:
. Post hoc volui diligenter discere de bestia quarta, quae erat dissimilis valde ab omnibus, et terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: Comedebat, et comminuebat, et reliquias pedibus suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, teris. uidebam, et cornu illcelsi, et tempus advenit, et regnum obtinuerunt sancti. Et sic ait: Bestia quarta, regnum quartum erit in terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorabit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro coerunt: Et alius consurget post eos, et ipse potentior erit phumiliabit. Et sermones contra Excelsum loquetur et sanctos Altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges, et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium temporis. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et
Abbreviated transcription (Latin):
ilł potestatem ut fac̾ent iustici¬
am genciũ et edificau̾unt gin¬
nasiũ in ierosolimis scd̾m segẽ
natõnum et fecerunt s p̃putia
et recesserunt a testam̃to sco. et
iuncti sũt natõib et uenunda¬
ti sunt ut fac̾ent malum. Et pu¬
tum ẽ regnũ in ꝯspectu antiochi
et cepit regnare in t̾ra egẏpti
ut regnaret suꝑ duo regna. Et
intrauit in egyptum in młti¬
tudine graui in cutrib et ele¬

Expanded text:
 potestatem ut facerent iustitiam gentium et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum et fecerunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gra
Abbreviated transcription (Latin):
cium. et siluit t̾ra in ꝯspectu es.Et
Me auit urtutem et exeratũ for¬
temnimis. et exaltatum ẽ. et ese¬
uatum cor eiꝰ. Et obtinuit regioes
intbutum. Et post hec decidit t l¬
tum et cognouit qr moreretur.
st uoc̾iuit pũos suos nobilesni
secum erant nut̾ti a uiuentute su¬

Expanded text:
ium et siluit terra in conspectu eius et congregavit virtutem exercituum fortem nimis et exaltatum est et elevatum cor eius et obtinuit regiones li in tributum et post haec decidit in lectum et cognovit quia moritur et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant nut
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ isrł ⁊ dixit ad eos. Ite tollẽ¬
tes animal ꝑ familias ur̃as. ĩmo¬
late phase. fasciculumq ysopi
tingite in sanguine qͥ ẽ ĩlimine.
⁊ asꝑgite ex eo suꝑliminare: ⁊ n¬
trumq postem. Nullus ur̃m egredi¬
et᷑ ostium domꝰ sue usq mane. Trã¬

Expanded text:
iliorum Israel, et dixit ad eos: Ite tollentes animal per familias vestras, et immolate Phase: fasciculumque hyssopi tingite in sanguine, qui est in limine, et aspergite ex eo superliminare, et utrumque postem. Nullus vestrum egrediatur ostium domus suae usque mane.
Abbreviated transcription (Latin):
t dixit dñs ad moyA¬
sen. Adhũc una plaga tangã
pħonem et egiptum. et post ħ dimit¬
tet uos et exire compellet. Dices gͥ
om̃iplebi ut postulet uir ab ami¬
cosuo et mulier a uicina sua ua
sa argentea et aurea.et uestes.
Dabit atĩ dñs gr̃am ppło suo corã
egypcus. fuitq moyses uir mag¬
nus ualde in ferra egypti coram
in t̾ra egypcioꝵ a pͥmogenito pħ¬
nis qui sedet in solio enis usꝙ ad
pͥmogenitum ancille q̃ ẽ ad mo

Expanded text:
t dixit Dominus ad Moysen: Adhuc una plaga tangam Pharaonem et Aegyptum, et post haec dimittet vos, et exire compellet. Dices ergo omni populo, ut postulet vir ab amico suea et aurea et uestem.Dabit autem Dominus gratiam populo coram Aegyptiis. Fuitque Moyses vir magnus valde in terra Aegypti coram in terra Aegyptiorum, a primogenito Pharaonis qui sedet in solio ejus, usque ad primogenitum
Abbreviated transcription (Latin):
lempnis ⁊ dies .uii. eadẽ festrui¬
mn eis exceptĩs hus q̃ ad nescend̾
ꝑtinent. et obseruabitis azima
In eadẽ dis .ii. ip̃a die educam
ex̾citum ur̃m de t̾ra egipti ⁊ custodi¬
etis diem istum in gn̾atõib nr̃is ri¬

Expanded text:
 dies septima eadem festiviin eis, exceptis his quae ad vescendum pertinent. Et observabitis azyma, in eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypti, et custodietis diem istum in generationes vestras ri
Abbreviated transcription (Latin):
tuam suꝑ t̾ram egypti ad locustã
ut ascendat suꝑ t̾ram et deuoret
omnẽ herbam q̃ residua fuit gnͣ¬
dini. Et extendit moyses uirgã
sr̃ t̾ram egipti et dñs induxit᷑ uẽ¬
tum urentem tota illa die ac noc¬
te. Et mans fco uentꝰ urens le¬
uauit locustas. Que ascendert̃
suꝑ unũsam t̾ram egipti et sedert̃
incunctis finib egipcioꝵ ĩnumera¬
biles qͣles añ illud tempꝰ ñ fu̾unt
nec pꝰea fut᷑e sunt. Oꝑuerũtq uni

Expanded text:
tuam super terram Aegypti ad locustam, ut ascendat super eam, et devoret omnem herbam quae residua fuerit grandini. Et extendit Moses virgam super terram Aegypti; et Dominus induxit ventum urentem tota illa die, ac nocte, et mane facto, ventus urens levavit locustas. Quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cunctis finibus Aegyptiorum innumerabiles, quales ante illud tempus non fuerant, nec postea futurae sunt. O
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ⁊ tunc rite celebrabit. eritq si¬
mul sic̾ indigena t̾re Siqͥs aũ cir¬
cumcisus ñ fu̾it. ñ uescetur ex eo.
eadem lex erit indigene et colo
filios isrł de t̾ra egipti ꝑ turmas

Expanded text:
ius et tunc rite celebrabit eritque sicut indigena terrae si quis autem circumcisus non fuerit non vescetur ex eo eadem lex erit indigenae et colonfilios Israhel de terra Aegypti per turmas
Abbreviated transcription (Latin):
um domus. ⁊ ñ sinet pcussorem
ingredi domos ur̃as s̃ ledere. Cu¬
stodite u̾bum istud legatimum
tͥ ⁊ filiis tuis usq met̾num. Cũꝙ
introieritis fram qmͣ dñs daturus
est uob̃ ut pollicitus est obserua¬
bitis cerimonias istas. Et cũ dixe¬
rint uob̾ filu ur̃i. Que est ista re¬
ligio: dicetis eis. Uictima tnͣsitus

Expanded text:
non sinet percussorem ingredi domos vestras et laedere custodi verbum istud legitimum tibi et filiis tuis usque in aeternum cumque introieritis terram quam Dominus daturus est vobis ut pollicitus est observabitis caerimonias istas et cum dixerint vobis filii vestri quae est ista religio dicetis eis
Abbreviated transcription (Latin):
surgite egredimini a ppło meo ⁊
uos et filu isrł. Ite ĩmolate dño sic̃
dicitis oues nr̃as ⁊ arm̃ta sumite
ut pecieratis ⁊ abeuntes benedici¬
te michi. Urgebantq egypcii ppłi
de t̾ra exire uelocit̾ dicentes. Om̃es
ligans in pallis posuit suꝑ hume¬
pͥ̾ceꝑat moysi. ⁊ pecierunt ab egip¬
ciis. uasa argentea ⁊ aurea. uestẽ

Expanded text:
o meo et vos et filii Israhel ite immolate Domino sicut dicitis oves vestras et armenta adsumite ut petieratis et abeuntes benedicite mihi urguebantque Aegyptii populum de terra exire velociter dicentes omnes ligans in palliis posuit super umeeceperat Moses et petierunt ab Aegyptiis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi qñ eduxit eos de t̾ra egipti.
Hanc obseruare debent om̃es fi¬
ln isrł in gen̾atõib suis. Dixit qͦ
dñs ad moysen et aaron. Hec est
religio phase. Om̃is alienigena
ñ comedet ex eo. Om̃is aũ seruus.
empticius circumcidet᷑. ⁊ sic come¬
det. Aduena ⁊ mercennariꝰ ñ co
medent ex eo. In una domo come¬
detur. nec efferetis de carnib eius

Expanded text:
s de terra Aegypti hanc observare debent omnes filii Israhel in generationibus suis dixitque Dominus ad Mosen et Aaron haec est religio phase omnis alienigena non comedet ex eo omnis autem servus empticius circumcidetur et sic comedet advena et mercennarius non edent ex eo in una domo comedetur n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es sertu tui isti ad mei⁊ ador¬
bunt me dicentes. Egred̾e tu et
om̃is ppłs qui subiectꝰ est tͥ. Postħ
begrediemur. Et exiuit a pħonei¬
ratus nimis. Dixit aũ dñs ad mo¬
ysen. Non audiet uos pħo ut mł¬
ta signa fiant in t̾ra egỹpti. mo¬
yses aũ et a aron fec̾unt om̃ia¬
signa et ostñta q̃ scͥpta st̃ corar
pħone. Et indurauit dñs corpħ¬

Expanded text:
ervi tui ad me, et adorabunt me, dicentes: Egredere tu, et omnis populus qui subjectus est tibi: post haec egrediemur. Et exivit a Pharaone iratus nimis. Dixit autem Dominus ad Moysen: Non audiet vos Pharao, ut multa signa fiant in terra Aegypti. Moyses autem et Aaron fecerunt omnia ostenta quae scripta sunt coram Pharaone. Et induravit Dominus cor
Abbreviated transcription (Latin):
sunt filii isrł de ramesse in sccoth
sextenta fere milia peditum uiro
ta et aĩancia diu̾si gen̾is młta
nimis. Coxeruntq farinam qmͣ
dudum ꝯsꝑsam de egipto tułant
⁊ fec̾unt subainericio panes azi¬
mos. Neq enĩ pot̾ant ferm̃tari cõ¬
gentib exire egypcus et nullam
fat̾e sinentib moram nec pulmẽ¬
ti quicqͣm occurrerat p̾parare. Ha¬
bitatõ añ filioꝵ isrł qua manse¬
rant in egipto fuit qͣdringentoꝵ
.xxx. annoꝵ. Q uib expletis eadẽ
die eg̾ssus ẽ omnis dñi exercitus

Expanded text:
sunt filii Israel de Ramesse in Soccoth, sexcenta fere millia peditum virorta et animantia diversi generis multa nimis. Coxeruntque farinam, quam dudum conspersam de Aegypto tulerant: et fecerunt subcinericios panes azymos neque enim poterant fermentari cogentibus exire Aegyptiis et nullam facere sinentibus moram nec pulmenti quicquam occurrerant praeparare habitatio autem filiorum Israhel qua manserant in Aegypto fuit quadringentorum triginta annorum quibus expletis eadem die egressus est omnis exercit
Abbreviated transcription (Latin):
pomoꝵ in arborib fuit. q̃ grando
dimiserat. Nicħq oĩo uirens reli¬
ctum ẽ in lignus et in herb̾ t̾re ĩ
cuncta egypto. Q mͣ obrem festi¬
nus pħo uocauit moy sen et aaron.
⁊ dixit eis. peccaui in dñm deũ ur̃m
⁊ in uos. S nunc dimittite pcc̃m¬
mͥ ⁊̃ hac uicetͣogate dñm deũ ur̃m
ut auferata me mortem istam.
egssusq est moyses de ꝯspectri pħo¬
n̾is. et orauit dñm. Qui flare fecit
uentum ab occidente uehem̃tissi¬
mũ ⁊ arreptam locustam ꝓiecit in
mare rubrũ. Non remansit. nͨ una
quid̃ in cunctis finib egipti. Et in¬
durauit dñs cor pħonis. nec dimi¬

Expanded text:
grando dimiserat nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terrae in cuncta Aegypto quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen et Aaron et dixit eis peccavi in Dominum Deum vestrum et in vos sed nunc dimittite pecm hac vice, et rogate Dominum Deum vestrum, ut auferat a me mortem istam Egressusque est de conspectu Pharaonis, et oravit Dominum. Qui flare fecit ventum, ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare Rubrum: non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit D
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dñs ad moysen. In¬
gred̾e ad pħonem. Ego enĩ indura¬
ui coreiꝰ et seruoꝵ illius ut faciam
signa mea ħ in eo. et narres in au
m̾a fet̾im in eis. et sciatis qr ego dñs
Introierunt ergo moyses et aaron
ad pħonem. et dixunt ei. Hec dicit
dñs d̾s hebreoꝵ. Usqͦ ñ uis subici
mͥ. Dimitte ppłm meũ ut sacficet mͥ
Sin aũ resistis et ñ uis dimitt̾e eñ
ecce ego inducam cras locustã ĩ fi¬
nes tuos q̃ oꝑiet suꝑficiem t̾re. nec
qͥcqm̃ͣ etus appareat. s comedat᷑ ꝙ
residuũ fuit gnͣdini. Corrodet enĩ¬
oĩa lignaq̃ germinant magͥs. et
implebunt domos tuas et seruoꝵ
runt pr̃es tin et ain ex quo orti st̃
sr̃ t̾ram usq in p̃sentem diem Cũ¬
titq se et ogressus est apħone: dixe¬
runt aũ serui pħonis ad eum.us¬
ꝙr quo paciemur ħ scandalum. Di¬
mitte hoĩes ut sacrificent dño d̾o
suo. Nonne uides qd̾ ꝑierit egiptꝰ.
Reuocau̾untq moysen et aaron
ad pħonem. Qui dixit eis. Ite ⁊ sacͥ¬

Expanded text:
dixit Dominus ad Moysen: Ingredere ad Pharaonem: ego enim induravi cor ejus, et servorum illius: ut faciam signa mea haec in eo, et narres in aurmea quae fecerim in eis: et sciatis quia ego Dominus. Introierunt ergo Moyses et Aaron ad Pharaonem, et dixerunt ei: DimitDominus Deus Hebraeorum usquequo non vis subici mihi dimitte populum meum ut sacrificet mihi sin autem resistis et non vis dimittere eum ecce ego inducam cras lucustam in fines tuos quae operiat superficiem terrae nec quicquam eius appareat sed comedatur quod residuuomnia ligna quae germinant in agris. Et implebunt domos tuas et servorum runt patres tui, et avi, ex quo orti sunt er terram usque in praesentem diem avertitque se et egressus est a Pharaone dixerunt autem servi Pharaonis ad eum usquequo patiemur hoc scandalum dimitte homines ut sacrificent Domino Deo suo nonne vides quod perierit Aegyptus revocaveruntque Mosen et Aaron ad Pharaonem qui dixit eis ite sacr
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s munitare fidei ⁊ agnitõis fi¬
ludei. in uirũ ꝑfectũ m m̃siram
etatis plenitudinis xͥ. Ut iam nõ
simꝰ ꝑuuli fluctuantes. et circũfe¬
ramur oĩ uento doctͥne in nequi¬
cia hõiũ in astutia ad circũuẽtio¬
nẽ etroris. Ueritatem aũ facien¬
tes in caritate. crescamꝰ in illo ꝑ
om̃ia qui ẽ caput xp̃c. ex quo totũ

Expanded text:
agnitionis Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Ut jam non simus parvuli fluctuantes, et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum, in astutia ad circumventionem erroris. Veritatem autem facientes in charitate, crescamus in illo per omnia, qui est caput
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Exhortati itaq iude
nib bonis ualde de quih
li posset impetus et amini
re et conflig̾e fortit᷑ ut in
de negociis iudicaret a¬

Expanded text:
Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi re et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e bellũ. Iudeis u̾o qui illũ
ꝑ necc̃isatem seq̃bantur dicenti¬
b. Ne ita ferocit᷑ et barbare fec̾is
s honorẽ tribue diei scĩficatõis.
et honora eum qui uniu̾sa ꝯspi¬
cit. At ille infelix int̾rogauit si
est potens in celo qui imꝑass agi
uiꝰ. ip̃e in celo potens qui iussit
agi septimam diem at ille ait. Et
ego potens sum suꝑ t̾ram qͥ ĩꝑo
sumi arma et negocia regis im¬
pleri. Tam̃ ñ optinuit. ut ꝯiliũ
ꝑfic̾et. et nichanor quid̃ cũ sum¬
ma suꝑbia erectus cogitabat coẽ
tropheum statũe de ułda. Macha

Expanded text:
mittere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune trop
Abbreviated transcription (Latin):
affuturam uictoriam. Et allocu¬
tus ẽ eo de lege et ꝓpħis. admo¬
nens ⁊̃ c̾camina q̃ fec̾ant prius
ꝓmptõres eos constituit. et ita
animis eoꝵ erectis simł ostendẽs
gentiũ fallaciam et iura m̃toꝵ
p̾uaricatõem. Singłos aũ illoꝵ
armauit. ñ clipei et haste mu¬
nitõe. s sermonib optimis ⁊ hor

Expanded text:
 et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis
Abbreviated transcription (Latin):
tor ciuitatis et bñ audiens qui
ꝓ affectu pat̾ uideorũ appłłabat᷑.
hic multis tp̃rib continentie ꝓpo¬
situm tenuit in uidaismo corpus¬
rantia. uolens dũ nichanor ma¬
derent. Putabat enĩ si illum dece¬
pisset sesecladem uideis maximã
illanirũ. Turbis aũ irrũe domũ
eius et ianuam dirrumꝑe atꝙ
ignem admou̾e cupientib c̃ tam
comp̾hend̾et᷑. gladio se peciit eli¬
gens nobilit̾ mori. pocius qmͣ sb̃

Expanded text:
civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusrantia volens autem Nicanor maderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori
Abbreviated transcription (Latin):
suos indignis ĩiurus agi. S c̃
ꝑ festinatdẽm ñ c̾to ictu plagã
dediss et turbe int̾ ostia irium¬
perent recurrens audact᷑ ad mu¬
rum p̾cipitauit semet ip̃m iuriłr
inturbas. Quib uelocit̾ loc̃dan¬
tib casi eiꝰ uenit ꝑ mediã cerui¬
cem. Et c̃ adhuc spirass accensus
ꝗuimis surrexit. Et c̃ sangͥs eiꝰ

Expanded text:
suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis
Abbreviated transcription (Latin):
tib nescire u̾eẽt se qͥ q̃ rebatur ex¬
tendens manũ ad templũ uirauit.
Nisi tudã unctũ mn tradid̾itis. istd̃
dei fanum tn planiciem deducam.
et altare effodiam et templũ hoc
lib̾o pr̃i ꝯsecrabo. Et hiis dictis abi¬
it. Sac̾dotes aũ ꝓdentes manꝰ ĩ celũ
muccabant eum qui semꝑ ꝓ pug¬
nator ẽ gentis tpõꝵ ħ dicentes. Tu

Expanded text:
tur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu
Abbreviated transcription (Latin):
est die illucescente adtunante eũ
dm̃ ꝓtectõe. S rex accepto gestu
tatem locoꝵ temptabat et beth¬
tum castra admoliebat s fuga¬
batur. inpingelatur minuebat᷑
Biis aũ qui intꝰ erant uidas ne¬
cessaria mitrebat. Enũciaint aũt
nust̾ia hostib rodochus quidã de
iudaico ex̾citui qui requisitꝰ cõpre¬
hensus est et ꝯlusus. It̾m rex ser¬
monem habuit ad eos qurerant
in bethsuris dextram dedit. accep̃
abut. cõmisit cũ uida. suꝑat᷑ est
Ut aũ cognouit rebellasse philip¬
pum antiochie qͥ relictus erat sp̃
negocia m̃te ꝯst̾natꝰ nideos dep̾cãs
subditq eis urat de om̃ib quib
iustum uisum est. et reconsibiat᷑
optulit sacrifitium. Honorauit tẽ¬
plum et mun̾̃a posuit. Machabeũ
amplexatꝰ est. et fecit eum a pto¬
lomaida usq ad gceno ducem ac
pͥncipem. Ut aũ uenit ꝑtolomaidã
grauit̾ ferebant ꝓtolomenses a¬
micicie conuentõem indignantes
ne forte fedus irrumperet. Tũc as¬

Expanded text:
ente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu ltates locorum temptabat et Bethtum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit cum Iuda superatus est ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus erat super negotia mente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc as
Abbreviated transcription (Latin):
nc adiuuaret eos. Quippe qͥ lege
et pr̃ia scoq templo pͥuari uerẽ¬
tur ac ppłm qui nuꝑ paululum
respirasset ne sineret blasphemiᷤ
rursus natõnib subdi. Om̃ib¬

Expanded text:
nunc adjuvaret eos, quippe qui lege, et patria, sanctoque templo privari vererentur; ac populum, qui nuper paululum respirasset, ne sineret blasphemiis rursus nationibus subdi,
Abbreviated transcription (Latin):
n et dicebat nichanorem re-
alienis assentire uidamq
ni insidiatorẽ successorẽ s̾ de¬
nasse. Itaq rex exasperans ⁊
inthanor const̾nabatur et
t ferebat si ea q̃ ꝯuen̾ant ir.¬
ta facet nicħ lesus a uiro. S¬

Expanded text:
et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus etis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro s
Abbreviated transcription (Latin):
hortãtus ẽ eos uidas. uͭt se p̃parẽt.
Ip̃e u̾o cͥ semorib cogitarit priꝰ¬
qͥmͣ rex admou̾et exercitũ ad iu¬
deam et obtin̾et ciuitatẽ exire ⁊
dñi iuditõ cõmit̾e exitum rei.
Dans itaq pot̾tatẽ oĩũ d̾o m̃di¬
n creatori. ⁊ hortatꝰ suos ut for¬
tit dimicarent. et usꝙ ad mortem
ꝓlegib. templo. ciuitate. pr̃ia. et
ciuib starent. cͥ̾ca modin excitum
ꝯstituit. Et dato signo sus dĩ uicto¬
ne uiuenib fortissimis electisno¬
cte agg̾ssus aulam regiam in ca¬

Expanded text:
eos Iudas ut se praepararent ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut fortiter dimicarent et usque ad mortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent circa Modin exercitum constituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in ca