comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isaurie oppidum conuenirẽt.
disceptaturi quid sentirent
de fidei ueritate. Tunc iter
reliquos quarto iam exiliĩ an¬
no. de fygria sẽs hylarius
set die dominico: ingressus
ẽ templum. Mox florentia pii¬
ella gentilis inrumpens ml¬
titudinẽ ppłi. uoce magna ser¬
uum di uenisse testa ẽ. Et ad
pedes eius occurrens. non ces.¬
sauit petere nisi signũ cru¬
cis ab ipso sibi ficr fideliter
impetrasset. Quam florentius
pater secutus et cuncta fami¬
lia. in nomine dni meruerũt
pariter baptirari. Que floren¬
tia relictis parentib uestigi¬
is eius inherens: usq picta¬
uis ꝑducta ẽ. Patrem se habe¬
re non a quo generata est.
s ꝑ quẽ regenerata ẽ. predi¬
cabat. Cum uero seleutiam
ꝑuenisset: magno fauore a
cunctis exceptus ẽ: eoquod
diuina misericordia talem
uirum prudentissimũ. et
singulari eruditione cõꝑtii.
in spectaculo mundi prodii¬
ceret. ubi erat de fide censen¬
dum. Hinc post examinatio¬

Expanded text:
Isauriae oppidum, convenirent, Isauriae oppidum, convenirent, disceptaturi quid sentirent de fidei veritate, tunc inter reliquos, quarto jam exsilii anno de Phrygia sanctus Hilarius set, die Dominico ingressus est templum; moxque Florentia puella gentilis, irrumpens multitudinem populi, voce magna servum Dei illuc advenisse testata est, et ad pedes ejus accurrens non cessavit petere, nisi signum crucis ab ipso sibi fieri fideliter impetrasset. Quam Florentius pater secutus est, et cuncta familia in nomine Domini meruerunt pariter baptizari. Quae Florentia, relictis parentibus, vestigiis ejus inhaerens, usque Pictavos perducta est; patrem vero se habere, non a quo generata est, sed per quem regenerata est, praedicabat. 8. Cum vero Seleuciam pervenisset, magno favore a cunctis exceptus est, eo quod divina misericordia talem virum prudentissimum, et singulari eruditione compertum, in spectaculum mundi produxerit, ubi erat de fide censendum. Hinc post examinatio
Abbreviated transcription (Latin):
cuius nobilitas celos ascen¬
deret: Pulchritudo rosarum
et liliĩ comparationẽ prece¬
na lumina luminarent. ues¬
tis candorem niuis oppͥmeret.¬
Ornamenta inestimabili fulgo¬
reuernarent: Diuitie intra
se regna concluderent:Sapi¬
entia incõprehensibilis ema¬
naret. Duicedo faui mella p̾t¬
poneret: Pudicitia in conta¬
minata ꝑsisteret. odor suaui¬
tate flagraret: Tesauri sine
defectione constarent. Addens
ergo monitis ut filia nulli
se prius male diuisa comun¬
geret: quam ut patrẽ specta¬
ret pollicitum. et sponsum pa¬
riter cum promissione uentu¬
rum. Quod apra dulcit̾ exci¬
piens : & quasi sponsum fu¬
turum in epła patris amplec¬
tens. admonitionẽ secuta ẽ.
nulli inconiugio se reuoluẽs.
Sed qualit̾ ad illum sponsum
ꝑuenerit. locꝰ insequenti ser¬
uatur. Interea cum in toto or¬
be arriane heresis ꝑuersitas
pullularet: dato generaliter
imꝑatoris edicto. ut om̃s ori.¬
entales ep̃i. apud seleutiam

Expanded text:
cuius nobilitas caelos ascencuius nobilitas caelos ascenderit . pulchri| tudo . rosarum et lilii . conparationem preci. lumina luminarent . uestes candorem niuis opornamenta inaestimabili fulgore vernarent, divitiae intra se regna concluderent, ejus sapientia incomprehensibilis emanaret, dulcedo favi mella postponeret, pudicitia incontaminata persisteret, odor suavitate fragraret, thesauri sine defectione constarent. Addit ergo monitis ut filia nulli se prius a matre divisa conjungeret, quam ut patris exspectaret pollicitum, et sponsum pariter cum promissione venturum. Quod Abra dulciter excipiens, et quasi sponsum futurum in epistola patris amplectens, admonitionem secuta est, nulli in conjugio se resolvens. Sed qualiter ad illum sponsum pervenerit, locus in sequenti servatur. 7. Interea cum toto orbe Arianae haeresis perversitas pullularet, dato generaliter imperatoris edicto, ut omnes Orientales episcopi apud Seleuciam,
Abbreviated transcription (Latin):
uerba poterat proferre. nec
currere. s quasi natans inpe¬
lagus. ante fluctum eius e¬
loquentie mergebatur. Itaq
in frigia asie regione missus
exilio. ad uirtutis augm̃tũ
grãs egit. Quia quantũ pro
nomine xp̃i longius disce¬
debat de solo ꝓprio. tantũ
merebatur fieri uicinior celo.
Qui dum ad locum ꝑueniss
obtabilem: nobis tacendum
non ẽ. quod illi concessum
ẽ. Nam et eo tempore sancto
sibi spiritu reuelante oogno¬
uit: ed quod beatissimam a¬
pram filiam suam. quã cum¬
nlatre pictauis ieliquerat.
quidam iuuenis nobilissimꝰ
prediues pulcherrimus. con¬
ad nectendam. S ipse inter
uentu orationis assidue. ce¬
lestem illi sponsum sine con
taminatione prouiderat. Max
oportuntate reperta manu
ꝓpria subscriptam filie direx̃
epłam. sufficienti sale conditã
et uelut aromaticis unguen¬
tis infusam. que tenetur pie¬
tauis pro munere conseruata:
Inclicans ei eo quod talem sp̃o¬
sum pater anxius prouiliss:

Expanded text:
verba poterat proferre nec verba poterat proferre nec currere, sed quasi natans in pelagis ante fluctum eius eloquentiae mergebatur. 17 Itaque in Frigia Asiae regione missus exilio ad virtutis augmentum gratias egit, quia quantum pro nomine Christi longius discedebat de solo proprio tantum merebatur fieri vicinior caelo. Qui dum ad locum pervenisset optabilem, nobis tacendum non est quod illi concessum est. 18 Nam et eo temsibi| spiritu reuelante cognouit . et quod beatam apram filiam| quam cum pictauis reliquerat . qui| dam iuuenis nobilissimus praediues acque pulcherrimis| conadnectendam. Sed ipsi inter| uentu oracionis assiduae caelestem ille sponsum sine con| taminationem prouiderat. Mox oportunitatem reperta| manu propriam suscriptam filiae derixit epistulam .| sufficientem ale condita et uelut aromaticis unguentis| infusam . que tenetur pectauis pro munere conseruata .| indicans ei. Eo quod talem + Pater ancxius| prouidisset .
Abbreviated transcription (Latin):
bat. meritoꝵ grã percurrente.
Id actum ẽ. ut toto orbe uelo¬
citer beati pontificis gła mi¬
litaret. Igitur constantii un¬
peratoris tempore cum arna-¬
na heresis uenenata de racli¬
ce flore toxico pullularet. tẽ
uir sanctissimus taore nudꝰ.
fidei feruore uestitus. quasi
signifer belligerator. ꝑ medi¬
as acies int̾ hostiles fremitꝰ.
int̾ hereticos gladios se inge¬
rebat. xp̃i caritate securus.
nichil de sua morte formi¬
dans. Illud solum metuens
quod absit. pre iudicio reli¬
gionis in lato ne uiueret. Hĩc
aualente et ursatio qui pra¬
ua crudelitate eccłam dei
turbare ꝑtinacit̾ insistebãt.
imꝑatori ꝑsuasum ẽ. ut ui-
rum eruditissimũ de quo lo
ante insuꝑabilem sc̃i hyla¬
riĩ facundiam hereticus ob¬
tinere. Sꝑans hostis fidei
aliquas se nebulas splendo¬
ri catholico posse pretencłe:
si retrusus exilio talis uir
acertamine defuisset. Quo¬
niam ut dictum ẽ. quisquis¬
puersus uoluit illi confligẽ
ac si mutus et claudus. nec

Expanded text:
bat. Meritorum gratia percurrente id actum est, ut toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret. 14 Igitur Constantii imperatoris tempore cum Arriana haeresis venenata de radice flore toxico pullularet, tunc vir sanctissimus timore nudus fidei fervore vestitus quasi signifer belligerator per medias acies inter hostiles fremitus inter haereticos gladios se ingerebat, Christi caritate securus, nidans. Illud solum metuens quod| absit praeiudicio relegionis inlato+ ne uiueret. A ualente| igitur et ursatio qui praua credulitate ecclesiam dei pertur| bare pertinaciter insistebant imperatori persuasum est . ut ui| rum eruditissimum de quo loqante insuperabilem . beati . hylarii . facundiam| Heretici tinere, 16 Sperans hostis fidei aliquas se nebulas splendori catholico posse praetendere, si retrusus exilio talis vir a certamine defuisset: quoniam, ut dictum est, quis perversus voluit confligere ac si mutus et claudus nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutor. & surrex uerissi¬
mꝰ p̾dicator. Cadens lu¬
men corporis impiꝰ ꝑdidit:
surgens lum̃ cordis iusti¬
ficatus accepit. Conunc¬
tus ẽ itaq stepħo: factus
ouis ex lupo. Et ecce nunc
paulus cum stepħo letat᷑.
cũ stepħo xp̃i claritate per¬
fruit᷑. cum stepħo exultat.
cũ stepħo regnat. Quo enĩ
cutus ẽ paulus adutus
orationib stepħi. Quã uera
uita fr̃s mei ubi ñ paulꝰ
de stepħi occisione confũ¬
ditur. s stephs de pauli
consortio gratulat᷑. qm̃ ca
ritas ini utroq letatur. Ca¬
ritas quippe in stepħo su¬
ritas in paulo cooꝑuit mł¬
titudinẽ pecc̃oꝵ: caritas
in utroq parit̾ regnũ me¬
ruit possidẽ cęloꝵ. Cari¬
tas ẽ igitur omniũ fons
et origo bonoꝵ. muram̃ e¬
gregiũ: uia quȩ duc̃ ad
celum. In caritate qͥ am¬
bulat: nec errare poterit
nec timere. Ipsa dirigit. ip¬
sa protegit: ipsa ꝑducit.
xpĩanus: Purã caritatem
fortit retinete: ipsã uob̃ ĩ ui¬

Expanded text:
persecutor, et surrexit veridicpersecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim cutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano suritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit. Christianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ quẽ diligit dñs corri¬
pit: flagellat autẽ filiũ
quẽ recipit. Ap̃i ergo ca¬
ritate cõpulsi. et bonos
hortam᷑ ut in bono ꝑma¬
neant. et malos cõpelli¬
mus. ut a malo discedat
Presertim qm̃ in istis duo¬
bus scĩs geminũ nobis
monstrat᷑ salutis indici¬
um: ut siquis bonus est
imitet᷑ ꝑ seuerantiã caritatis
ĩstephano. qͥ aut̃ malus ẽ
sectetur exemplũ cõuersi¬
onis in paulo: de qͥ bonꝰ ẽ
eqͥtatẽ usq in fine teneat.
qui autem malus est.
quantocius a sua ꝑuer¬
sitate discedat. Nec boñ
hominẽ presumptio iusti¬
cie faciat negligentem:
nec malũ iniquitas faci
nũ fortit̾ teneat: iste ma¬
lũ celerit̃ deserat. Bonus
timeat ne cadat: malus
conet᷑ ut surgat. Qͥsquis
ergo malus ẽ. cũ paulo
prost̃natur in malo. ut
cũ eo erigat᷑ in bono: Qm̃
et ille cecidit malus . et
surrex̃ bonus. Prostratus
ẽ inquus. et erectus est
iustus. Cetidit seuissimꝰ

Expanded text:
Quoniam quem diligit Dominus, corriQuoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . 5. Christi ergo caritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitatis connum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus
Abbreviated transcription (Latin):
caritas et in ore iusticiã
sonet. ut errantẽ corrigat.
et in corde pacientiã ser¬
uet. ut ꝓerrante oratio¬
nẽ puro affectu dilectio¬
nis effundat. Qui enĩ er¬
rantẽ non corripuerit. de
neglegentia iudicat᷑: qui
aut̃ pro eo ñ orauerit. de
ꝑuitiȩ condempnat᷑. Quo¬
circa tr̃s si quando aliqͥs
pro anime salute corripi¬
tur. ñ asꝑnant̃ accipiat
monita caritatis. ne p̃sentẽ
tͥsticiã sue uoluntatis attñdat:
s cõsidẽt q̃ lucͣ utilitatis ad qͥrat.
dcͥco eñi arguit᷑: ut aprauis
operib corrigatur. Nec c̃u
uidet correctionem aliqua¬
qua ũboꝵ austeritate fer¬
uere: existunet caritatẽ
in corde frigescere.Sic
enĩ uigilet in ore correp¬
tio: ut in corde non dor¬
mittet oratio. Ac ꝑ hoc
in utroq peccanti consu¬
lte prospicit᷑: ut dũ hõ
correptꝰ de peccato con¬
fundit᷑. et a malis oꝑib
separet᷑. et ꝑ orationẽ dõ
miserante saluetͣ. Nam
& sancta scriptura dicit.

Expanded text:
caritas, et in ore justitiam caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliquarum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ad celi palatiũ festinã¬
tis. Ipsa enim sancta ca¬
ritas firmã seruauit in o¬
ratione pacientiã: quȩ ri¬
gi dã tenuit in correcti¬
one censurã. Et ideo in
oratione audiri meruit
lenitas: quia sine carita¬
te ñ fuit in correptione
seueritas. Ac ꝑ hoc siue
orando. siue corripiendo.
caritatẽ beatus stephs re¬
seruauit: quia utͦbiq sa¬
lutẽ errantiũ cogitauit.
et indicio sancte oratio¬
nis ostendit. increpatio¬
nẽ illã ñ fuisse odii sed
amoris. Hoc autẽ facieis.
et p̃sentib caritatẽ beatꝰ
martyr exhibuit. et uti¬
le nimis exemplũ poste¬
ris dereliquit. Demonstia¬
uit enĩ geminã ȩcclastici
dispensatoris industriã.
ut ad corrigendũ cuuisli¬
bet peccantis errorem. et
ñ desit in ore correptio.
et ad dm̃ pro eo supplex
effundat᷑ oratio. ut qui
malũ facit ꝑ increpatio¬
nẽ de malis oꝑib confui¬
dat᷑: et ꝑ orationẽ apud
dm̃ adiuuet᷑. Ac sic ipsa

Expanded text:
ris ad coeli palatium festinanris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine: dilectionis ue¬
stis in uicta ꝑseuerauit
in martyre. Et sicut in
matre dñi ñ potuit uir¬
ginitas uiolari: sic in
martyris mente ñ potu¬
it xp̃i caritas tanto se¬
uientiũ agmine suꝑari.
Stepħs ergo ut nominis
mis habebat. et ꝑ ipsam
ubiq uincebat. ꝑ carita¬
tẽ dei seuientib uideis
ñ cessit: ꝑ caritatẽ ꝓxi¬
mi ꝓ lapidantib inter¬
cessit. ꝑ caritatẽ argue¬
bat errantes ut corrige¬
rent᷑: ꝑ caritetẽ ꝓ lapidã¬
tib orabat ne punirent᷑.
Caritatis aũ uirtute subnixꝰ.
uicit saulũ crudeliter
seuentẽ. et quẽ habuit
in cerra ꝑsecutorem. in
cȩlo meruit hab̾e consor¬
tẽ. Ipsa scã et indefessa.
caritas desiderabat oran¬
do adquirere: quos neqͥ¬
uit monendo conũtere:
Neq enĩ fũs existimandus
ẽ stepħs tunc inimicos di¬
lexisse cum ꝓ eis oraret: ce
ñ dilexisse cũ eoꝵ increclu¬
litatẽ arguendo corripet.
Absit hoc ab anima marty¬

Expanded text:
virgine, dilectionis vivirgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis mis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima marty
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑaret. insuꝑ et occisꝰ
aulam celestis regni ur¬
uus et coronatus intra¬
et. Procildubio muni¬
mine riio ser nul¬
latenus eau auuiersariiꝰ
sit altissimus. ꝓ nob̃ hu¬
milis uenit. sed mnanis
uenire ñ potuit. Magñ
quippe donatiuũ suis mi¬
litib attulit. quo eos ñ
solũ copiose ditauit. s
etiã ad certandũ in uic¬
tissime confortauit. At¬
tulit nanq donũ carita.¬
tis: que ꝑduceret boĩes
ad consortiũ deitatis. Qs
ergo attulit erogauit.
nec sibi aliquid minuit:
sed mirabilit̾ et suoꝵ fi
& indeficientib thesau¬
ris plenus ipse ꝑmansit.
Caritas ergo que ad t̾ram
tas quȩ p̾cessit in rege.
ipsa subsequent̾ reful¬
sit in milite. O admirai¬
da ubiq potentia salua¬
torif. o p̃dicauda inde¬
sinent̾. gr̃a redemptoris.
Ostendit in mãtre uir¬
ginitatis et̃ne. miracu¬
lũ. demonstrauit in mͣr¬
tyre inuicte caritatis
inditiũ. Integritas qͥppe
intemerata ꝑmansit in

Expanded text:
superaret; insuper et occisus superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quae de coelotas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in
Abbreviated transcription (Latin):
hodie in mensitas cęli-
suscepit stepħm trium¬
phantẽ. Solus descen¬
dit dñs ut multos el¬
uaret:bumiliauit se
rex noster. ut suos mi¬
luies exaltaret. Qui e¬
nim corpori suo uirgi¬
nis preparauit uterũ.
ipse martyri suo ape¬
rire dignatus ẽ cȩlũ.
Dñs xp̃s angustias intͣ¬
re ñ dedignatꝰ est ute
armis precinctus stepħs
seuitiã uideoꝵ potuit su¬
perare: ut ita meruisset
fesicit᷑ triumphare. Neq
enĩ paruipendenda suNs:
talis uirtus. talisq tri¬
umphꝰ. Haut uero uilib
armis potuit p̾muniri:
qui a multis ñ potiit
suꝑari. Inuicte namq
in eo enituit insigne uir¬
tutis.quȩ nec frementiũ
seuitiã formidauut. nec
lapidantiũ ictib deuic¬
ta succubuit. Usq̃ adeo
enu int̾ frementes per¬
mansit int̾ritus. et inter
lapidũ fuit cruciamenta
securus: ut increclulita¬
tẽ iudeoꝵ fident̃ argue¬
ret. et benignus pro la¬
pidantib exoraret. Quod
ergo est tam magnũ. atq
insuꝑabile genus armo¬

Expanded text:
immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uterarmis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armo
Abbreviated transcription (Latin):
cantauerunt. hodie
stepħm letantes in su¬
um consortiũ suscepẽ¬
runt.Heri dñs exint
de utero uirginis. ho¬
die miles egressus est
de ergastulo carnis.
Heri xp̃c pro nob̾ pan¬
nis ẽ inuolutꝰ: hodie
stepħs stola ẽ ab eo in¬
mortalitatis indutꝰ. He¬
ri presepis angustia

Expanded text:
cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praes
Abbreviated transcription (Latin):
brauii tẽpo.¬
talem sempit̾¬
ni regis nr̃i
natalem: ho¬
die celebramꝰ
triumphalẽ militis pas¬
sionẽ. Heri enim rex
noster trabea carnis
indutus. de aula ute¬
ri uirginalis egrediens.
uisitare dignatus est
muncdũ: hodie de tab̃
iens. triumphator mig¬
uit ad cęlum: Ille sem¬
pit̾ne deitatis maiestae
seruata. seruile cincto¬
in huius scłi campo pu¬
gnaturus intrauit: iste
depositis corruptibilib

Expanded text:
bravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles iens triumphator migravit ad celum. Ille sempiterne majestatis deitate servata: servile tentoin hujus seculi campo pugnaturus intravit. Iste depositis corporeis
Abbreviated transcription (Latin):
ita et iste pro dei timore
loqui ueritus non est.
Et inde ad six.¬
ecclesiam maiorem aute¬
lucanam horam qua de¬
functus est. corpus ipsius
portatum est. Ibiq ea¬
dem fuit nocte qua ugi¬
lauimus in pascha. Quem
plurinu infantes baptiza¬
ti cum ad fontem uenirẽt
uiderunt: ita ut aliqui se¬
dentem in cathedra in tri¬
bunali dicerent. Alii ue¬
ro ascendentem suis parẽ¬
tibus digito ostenderent.
Sed illis udentibus ui¬
dere parentes non poterãt:
quia tam inundos oculos
non habebant. P lurimi
autem stellam supra cor¬
pus eius se uidisse nar¬
rabant Sed lucesiente
die domnnico cum corpus
eius peractis sacramen¬
tis diuinis de ecclesia leua¬
recur. portandum ad ba¬
silicam ambrosinam in
qua positus est. ita ibi de¬
monum turba clamabat
se ab illo torqueri: ut e¬
iulatus eorum ferre non
possent. Que gratia sa¬
cerdons non solum ni il¬
io loco: uerum etiam in
plurumis prouintus usq
in hodiernum diem ma¬

Expanded text:
ita nec iste pro Dei timore ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum ma
Abbreviated transcription (Latin):
se: atq octauo die episco¬
pus ordinatus est. cum
summa gratia et leticia
cunctorumr. ¶uii¬
Epse autem de sua mor¬
ce ante predixit. quod us
qr pasca nobiscum futurus
esset. Quod quidem me¬
ruit dominum obsecran¬
do: quo maturius hinic li¬
ad dominum: ab hora cir¬
citer undecuna diei usq
ad illam horam qua emi¬
sit spiritum. expansis
manib in modui crucis
orauit. Nos uero labia
illius moueri uidebamus:
uocem autem eius non
au dielamius¬
Bonoratus etiam sa¬
cerdos ecclesie uercellensis
cum insuperiora domus
sue adquiescendum se com¬
posuisset. tercio nocem uo¬
cantis se au diuit. dicentisq
sibi. Surge festina: qui¬
a modo es recessurus.
Qui descendens optulit
sancto domini corpus.
Quo accepto. ut glutiuit
emisit spiritum: bonum
uiaticum ferens: ut in
uirtute esce anima refecti¬
or angelorum consortio qͦꝵ
uita uirit in cerris: heli̾e
societace letaretur. qui a
ut helias nũquam regi¬
bus uel ullis potestatib:

Expanded text:
se, atque octava die episcose, atque octava die episcopus ordinatus est summa cum gratia et laetitia cunctorum. Igipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo maturius hinc liad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamusHonoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cum summo gaudio accepit
quod uidices a se directi ad
sacerdotiura peterentur. Le¬
tabatur etiam probz pre¬
fectus. quia uerbum eius
impleretur in ambrosio.
Direrat enim proficisceu¬
ti: cum mandata ab eodẽ
darentur. ut moris est.¬
bade age non ut uidex : s
ut episcopus. ¶i.
Pendente itaq relatione
interim fugam parauit:
atq in possessione cuius¬
dam leontiz clarissuni ui¬
ri aliquam dui latuit. Sz
ubi relationi responsum
est: ab eodem leontio pro¬
ditur. Preceptum enim
erat iucario: ut insisteret
rebus perficiendis. Qui
miuncta sibi cum uellet
implere: propolito edicto
conueiit oumes. ut si uel¬
lẽt sibi consulere rebusq
sius proderent iurum.
Proditus itaq et addu¬
ctus mediolamum. cum
inteligeret circa se dci uo¬
luntatem. nec se diutius
posse resistere: postulauit
non se insi atatholico e¬
piscopo baptizari. sollici¬
tam enim habebat perfi¬
diam arrianorum. Ba¬
ptizatus itaq. fertur omni¬
a ecclesiastica officia imples¬

Expanded text:
qui summo gaudio accepit qui summo gaudio accepit quod judex a se directus ad sacerdotium peteretur. Laetabatur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris estVade, age non ut judex, sed ut episcopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat perfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia ecclesiastica officia imples
Abbreviated transcription (Latin):
consularitatis suscepit in¬
signia. ut regeret liguri ã
emilianiq prouĩntias: ne¬
nit mediolanum. Deri¬
dem tempus mortuo au¬
rentio arriane perfidie e¬
piscopo. qui diomĩsio beate
memorie confessore ad exĩ¬
lium destinato. incum bebat
ecclesie: cum populus ad
se ditionem surgeret in pe¬
tendo episcopo. esset q illi
cura sedande sedicionis: ne
po pulus cĩuitatis in pericu¬
lum siũ conuerteretur. per¬
rexit ad ecclesiam ¶uũ.
sbiꝰ cum alloqueretur ple¬
lem. subito uox fertur infã¬
tis in populo sonuisse: am¬
brosium episcopum. Ad cu¬
ius uocis sonitum tocius po¬
puli ora conuersa sunt. ac¬
clamantes ambrosium epi¬
scopum. Itaq qui aute tur¬
bulentissime dissidebant. qui¬
a et arriaui si bi et catholici
sibi episcopum cupiebant:
superatis alterutris ordina¬
ri. repente in hunc uirum
mirabili et incredibili con¬
cordia consenserunt . ¶u.
Missa itaq relatione ad
dementissimum imperato¬
rem cunc ualentimanum.

Expanded text:
consularitatis suscepit inconsularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum. 6. Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae episcopo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo episcopo, essetque illi cura sedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium episcopum. Ad cujus vocis sonum totius populi ora conversa sunt, acclamantis Ambrosium episcopum; ita qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7.missa relatio est ad clementissimum imperatorem tunc Valentinianum,
Abbreviated transcription (Latin):
Situr posito in amministra tõ¬
ne prefecture galliarum. pr̃e
eius ambrosio: natus ambro¬
sius est. Qui infans ĩ area
pretorii ĩ cuna positus. cum
dormiret aperto ore. subito
eramen apum adueniens:
fatiem eius atq os comple¬
uit. ita ut ingrediendi in os.
egrediendiqz fre quentarẽt¬
uices. Quas pater. qui pro¬
pe cum matre uel filia deam¬
bulabat. ne abigerentur ab
ancilla que curain nutrien¬
di infantem susceperat. pro¬
hibens: sollicita enim erat.
ne infanti nocerent. expec¬
t̾abat cum patrio affectu quo
tine illud miraculum clau¬
deretur. At ille post aliquã¬
diu euolantes. intantã al
titudinẽ aeris subleuate st̃:
ut humanis oculis mimme
inderentur. Quo facto: ter¬
ritus pater ait. Si uixerit
infantulus iste. aliquid ma¬
gni erit. Bed postquam e
doctus est liberalibz discipli¬
nis. ex urbe egressus est: ꝓ¬
fectusq in auditorio prefe
perorauit. ut eligeretur a
uiro illustri probo cunc pre¬
fecto pretoru: ad consilium
tribuendum. Bostquam ¶

Expanded text:
itur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Opdoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefeperoravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec
Abbreviated transcription (Latin):
mi scrimius cum claudio cõ¬
mentariense. cepit ei uniuĩsa
referre. et qualit̃ sc̃s sebasti¬
anus cum sit amiciis imꝑ
eruditione diina ꝑfectus.
et qualit̾ animas xpĩanoꝵ
sua exhortatione reuocasset.
et quod satis idonea racio
docuisset. istã uitã fugiiuã
et imaginariã esse. et sic dũ
teneri putabat᷑ aufferri. Nar¬
rabat etiam quomͦ repente ue
niens lux de cȩlo ꝑlustrasser
eum. et quomodo uxorẽ eius
que ꝑ sex aunos muta fue¬
rat fecisset loqui. Cum
hec narrasset nicostratus
claudio: corruit ad peles
nicostrati claudius dicens.
Ex amissa coniuge duos filios
habeo: ex quib unus ydro

Expanded text:
miscrinius cum Claudio commiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S. Sebastianus, cum sit amicus impereruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydro
Abbreviated transcription (Latin):
agerentur. uenit claudius
cõmentariensis ad primi scri¬
nii nicostrati domũ. ubi ista
agebant᷑. et dicit nicostrato.
Nehementer prefectura cõmo¬
ta ẽ. quod ꝑsonas reoꝵ tue
domus custodia triidi iussi¬
sti. Hac de causa suis te rubet
responsum. Ingressus itaq
ad prefectum nicostratiis. cũ
ꝑsonas quas carceris claustra
retinebant sue uoluerit do¬
mus mancipari custodie: res¬
pondit. Amplitudinis ur̃e
iussu xpianas intra domũ
meam custodiendas suscepi
ꝑsonas: quib terrorem pas¬
sionis incuterẽ. reoꝵ illos
feci sociare ꝑsonis: ut uissi
om ur̃e. et ꝑsuasioni nr̃e. si
non consensu suo saltem ali¬
eno exꝑunento consentiant.
et metuant ne similis eos pe¬
na concludat. Libentissime
igitur hec audiens prefectus:
dimisit eum a se dicens. Mag¬
nõ te censu a parentib eoꝵ
remunerari faciam. cũ ꝑ te
illis fuerint incolumes filii
restituti. Reuertens itaq ad
domũ suam incostratus pri¬

Expanded text:
agerentur, venit Claudius agerentur, venit Claudius commentariensis ad primiscrinii Nicostrati domum, ubi ista agebantur; et dicit Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti. Hac de causa suis te jussitresponsum. Ingressus itaque ad praefectum Nicostratus cum inersonas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, cum per te illis fuerint incolumes filii restituti. 33. Revertens itaque ad domum suam Nicostratus pri
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ istam exercinit: ip
se nunc de ipso inferoꝵ cos¬
claui ex ipsis draconũ fau¬
cib animarũ ur̃arũ captun.¬
tatẽ eripuit. et uob̃ nunc
a tenebris ad lucẽ remean¬
tib ȩternȩ uite ianiias pate¬
fecit. Quia ergo om̃s demo¬
nes qui sunt tenebrarum
filiĩ contristantur. et om̃s
sancti angłi qui sunt filii
luminis gratii lant᷑: accedat
unusquisq urm. et det no¬
men suum. ut hodierno
die usq ad uesꝑum ꝑcur¬
rente ieuinio. festiuũ bap¬
tismatis sacramentiĩ opor¬
tunum tempus inueniat.
Iustum ẽ enim ut lux amor¬
tali mundo abscecdens. ad
nrãs mentes inmortales ac¬
cedat. Ut qui in isto seculo
uoluptati in luto tenebra¬
rum sumiis. aqua sanctifi¬
cationis abluti ac munda¬
u. ac sinceritate induti. ala.¬
cres ꝑgamus ad xp̃m. Hȩc
et his similia prosequente
policarpo. uniuersi gauisi
sunt: et unusquisq nomen
suũ festinabat priusquã in¬
terrogaret᷑ offerre. Cumq ħ¬

Expanded text:
virtutem istam exercuit, ipse virtutem istam exercuit, ipse et nunc de ipso inferorum conclavi, et ex ipsis draconum faucibus animarum vestrarum captivitatem eripuit, et vobis nunc a tenebris ad lucem remeantibus aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt tenebrarum filii, contristantur, unde et omnes sancti angeli, qui sunt filii lucis, gratulantur; accedat unusquisque vestrum, et det nomen suum, ut hodierno die usque ad vesperam percurrente jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes immortales accedat, ut qui in isto saeculo volutati in luto tenebrarum sumus, aqua sanctificationis abluti ac mundati, et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum festinabat priusquam interrogaretur offerre. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis unda diluit.:
et consecrando deo omnipo¬
tenti karissimos filios facit:
ꝑ hoc quod a ꝓposito suo re
uocare conati estis beatissi¬
mos milites xp̃i. opus uob̾
erat penitentia. ut ꝑ ipsam
ad indulgentiã ueniretis. Nc̃
autẽ quia ad tantã głam ac¬
cessistis: ut etiam ad passio¬
nem aqua dolenter alios re¬
uocare uoliristis. ad ipsam
desideretis gratanter uelle
currere et libent̃. Hoc uetꝰ¬
artificium xp̃i ẽ. Nam ipsiĩ
quem uas electionis sue eẽ
dignatus ẽ. et uoluit ma¬
gistrum gentib dare. non
solum fideliũ auimos a pie¬
tatis ꝓposito reuocabat. sed
etiam nolentes a xp̃o discecłe
lapidib obruebat. Hunc no¬
bis ipse dominus apłm coi¬
donauit. tribuitq nob̾ ex
saulo paulũ. ex apostata
fecit apłm. et dedit eccle
sue ex ꝑsecutore doctorem.
amaror passionis fact us e
extiterat. et qui in alienis
afflctionib prius gratula¬
batur. in suis postmodum
ꝑ secutionib letabatur. Ipse
ergo qui tiinc in apło suo

Expanded text:
baptismatis unda diluit, et consecrando Deo omnipotenti charissimos filios fecit, pro hoc quod a proposito suo sancto revocare conati estis beatissimos milites Christi, opus erat vobis poenitentia, ut per ipsam ad indulgentiam veniretis. Nunc autem quia ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle currere et libenter: vetartificium Christi. Nam ipsum quem vas electionis suae dignatus est et voluit magistrum gentibus dare, qui non solum fidelium animos a pietatis proposito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibus obruebat; hunc nobis ipse Dominus apostolum condonavit, tribuitque nobis ex Saulo Paulum, ex apostata fecit apostolum, et dedit Ecclesiae suae ex persecutore doctorem. Amator passionis factus estonis auctor exstiterat: et qui in alienis afflictionibus prius gratulabatur, in suis postmodum persecutionibus laetabatur. Ipse ergo qui tunc in apostolo suo
Abbreviated transcription (Latin):
ditor omniũ comprobat᷑. Et
si hunc derelinquentes. ad il¬
lum ab istis. qui in tantum
uester extitit inunicus. ut
uos a penas ꝑpetue mortis ad¬
duceret. et ad istũ letale fa¬
ceret exitium deuenire. quã¬
tomagis ad eum redeundũ ẽ
qui unicum filiũ passioni
et morti tradidit: ut nos a
passionib eternis et a morte
ꝑpeciia liberaret: Cum hec
mis uniuersis. et flexis geni¬
b cepert̃ cordis mugitũ reddere
et se peccasse et impie egisse
penitentie uocib exclamant.
Fundebant ergo amaras lacri¬
unanimis uocib resonabant.
Tunc beatus sebastianus ui-¬
bet eos om̃s auincłis cathe¬
policarpum presbiterum. iͥ
erat causa ꝑsecutionis occuil¬
tuis. et narrauit ei omnia q̃
gesta sunt. Quib auditis.
sc̃s policarpus grãs egit dõ.
et una cum eo uenit ad do¬
mum nicostrati primi scrinii.
Et uidens turbas credentium.
et salutans eos cum omni
gaudio ait. Beati om̃s qui

Expanded text:
ditor comprobatur. Et ditor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et a morte perpetua liberaret? Cum haecmis universi, et flexis genibus coeperunt cordis gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacryunanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catePolycarpum presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis S. Polycarpus gratias egit Deo, et una cum eo venit ad domum Nicostrati primiscrinii, et vid salutans eos cum omni gaudio, ait: Beati vos omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
te corona martyrii: habens
secum uirtutũ omniĩ: marces
diis profiituros. Audiens hec
nicostrat᷑ pruni scrinuis: abi¬
it ad claudium cõmentarien¬
sem. et uissit imniũsas ꝑsonas
disciiciendi sunt: uolo ut
cum illis xp̃ianis qui apud
me sunt presto sint. ne aliqͣ
ti starent catenarum nexib
uincti: hoc mͦ eos uir dei
sebastianus alloquit᷑. Crimi¬
na diabolica si uirtutibus
uuiu cedant. reatus uester
a morte excluditur: et gau¬
diis fugitiuis reuocatur.
Egerat enim ꝑ suos satellites
hostis iniustus: ut animos
militom xp̃i a uirtutũ cul¬
mine recto euerteret. et in
ipso ꝑfectionis fastigio po¬
sit os ad cȩnum conaret᷑ mer¬
gere inferoꝵ. Hac de causa in¬
caluit animiis bostium di¬
micatione prouocatus. ut uos
quos iam lucratus fuerat mi¬
micus. de eius captiuitate
tollentes. ur̃o uos creatori
redlamus. Diabolus enim.
nec dominus ur̃ nec creator
nec pater esse dinoscit᷑. Ds̃
autem et pat̾. et dñs. et con¬

Expanded text:
te, corona martyrii, habens te, corona martyrii, habens secum virtutum omnium flores diis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas discutiendi sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesto sint, ne aliquati starent, catenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicatione provocatus, ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollentes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Con
Abbreviated transcription (Latin):
quam prefecti. Audi itaq
consilium meum: et om̃s
quos carcer incliisit. quos
uincła tenent. quos ergastu¬
la conficriint. in inũ redi¬
ge. Quod cum feceris: an¬
tistitẽ sacro sancte legis ad¬
hibeam. ut cum omnrib qͥ
credẽ uoluerint: mysterii
suscipias sacramentii. Si em̃
diabolus xp̃o scõs euis au¬
ferre conatus ẽ et conatiir.
quantomnagis nos pietatis
argumento hos quos diabo¬
lus in iustis lucratiis ẽ cu¬
rare debemus. et fuio restitui¬
ere creatori: Et iicostratus
adhec respondit dicens. Quo¬
modo inquis et criminosis
possunt sca cõmitti. Bc̃s se¬
bastianiis ait. Saluator nr̃
pro peccatorib suam nobis
dignatꝰ ẽ exhibere presentiã:
et ostendit misterruĩ. quod om¬
nia peccata et crimina omĩa
hominib aufferent᷑. et om̃s
uirtiites dñi conferant᷑. Inter
initia igitur conuersionis tue
hoc muniis primũ si te con¬
feras xp̃o. presto erit remu¬
nerationis euis premiũ suꝑ

Expanded text:
quam praefecti. Audi itaque quam praefecti. Audi itaque consilium meum, et omnes quos carcer inclusit, quos vincula tenent, quos ergastula conficiunt, in unum redige. Quod cum feceris, antistitem sacrosanctae legis adhibeam, ut cum omnibus qui credere voluerint mysterii suscipias sacramentum. Si enim diabolus Christo sanctos ejus auferre conatus est, et conatur: quanto magis nos pietatis argumento, hos quos diabolus injuste lucratus est, curare debemus, et suo restituere C reatori? Et Nicostratus ad haec respondit, dicens: Quomodo iniquis et criminosis possunt sancta committi? Sanctus Sebastianus ait: Salvator noster pro peccatoribus suam nobis dignatus est exhibere praesentiam, et ostendit mysterium, per quod omnia peccata et crimina omnia hominibus auferantur, et omnes virtutes Domini conferantur. Et initia igitur conversionis tuae hoc munus primum si tu conferas Christo, praesto erit remunerationis ejus praemium super
Abbreviated transcription (Latin):
bito grauis oppressit. fragor
celi ꝑcussit. fulm̃ incendit.
naufragia ꝑdiderunt: texit
cͥãos. caripdis ebibit. gladiꝰ
iugulauit: Et istam miseri
cum dolorib amitentes. ui¬
tam illã penitiis inuenire
non possunt. Ad illam et e¬
nim uitam: non ducit tor¬
tura s causa. Uno deniq
eodemq penarum genere. et
innocentib salus eterna cos¬
fertur. et pena delinquen¬
tib inrogatur. Igitur cũ ħ¬
et his similia Marcꝰ prose¬
Iqueret᷑: ceꝑunt om̃s qui ad¬
erant deo grãs agere. atq
uniũsi flentes. penitudinẽ
gerebant. quod caritati dĩ
pretulerant amorẽ carnis: q¬
quia ab agone martyrii an¬
si fuissent animos reuocare
sanctoꝵ. Cumq om̃s qui ad
decipiendos scõs uenerant
unanimiter crederent ap̃o.
nicostratus cum conuige sua
urgebat se dicens. Non ca¬
si misterium mͥ xp̃iane reli¬
gionis fuerit traditum. Cui
sc̃s sebastianus dix̃. Muta
dignitatẽ tuam: & incipe ẽẽ
xp̃i magis primi scriniiis

Expanded text:
bito gravis oppressit, fragor bito gravis oppressit, fragor coeli percussit, fulmen incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes vitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena delinquentibus irrogatur. CAPUT IX. et his similia Marcus prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque universi flentes poenitudinem gerebant, quod charitati Dei praetulerant amorem carnis; quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque omnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, unanimiter crederent Christo, Nicostratus cum conjuge sua urgebat se dicens: Non csi mysterium mihi christianae religionis fuerit tsanctus Sebastianus dixit: Muta dignitatem tuam, et incipe esse Christi magis primiscrinius,
Abbreviated transcription (Latin):
iugare. Nos e contra conten¬
damus hosti non cedere. cor¬
pus contemp nere: anime
subuenire. Cur enim fortis¬
sumni duces militib miserri:¬
mis terga uertunt: et in eo
bello deficiunt. in quo pos¬
sunt esse uictores: Uel qua
racione mori timeant. qui
scunt hanc hominis natu¬
ram esse non penã: Cur in¬
quã mori timeant. qui cre¬
dunt istam uitã falsam esse.
et uerã urtã uruenire non
posse. nͥ qui ab animo suo
falsam istam abiecerit et ca¬
ducã. que non aliud amato¬
rib suis nisi peccata imꝑat:
Suadet facinora. ingerit crimi¬
nosa. nichilq aliud a suis
amatorib exigit. nisi ut pe¬
nitus de ꝑhenini uita non co¬
gitent. et regnũ dĩ futurum
eẽ desperent. Nunc uideamꝰ
quib casib subiacet. quibq
ꝑiculis sexait ancilla. iit cũ
eam probauerimus nec seip¬
sam posse regere. eruitia nr̃a
ab eius dominatione tollen¬
rito sit requiramꝰ. Quantos
enim amatores eius ruia su¬

Expanded text:
jugare. Nos e contra contenjugare. Nos e contra contendamus hosti non cedere, corpus contemnere, animae subvenire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae non aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seipsam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollenndum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina su