comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas & ȩgritudo thabefecit: atq in suꝑ. tu¬
debat procedentem diuitem. & ab obse¬
quentib cuneis circumfulciri. & se in infir¬
mitate & in opia a nullo usitari. Nam
quia nemo ei adusitandum ad erat. testan-¬
tut canes qui licenter uulnera lingebant.
E x una gͦ re. omps deus duo iudicia exhi¬
buit. dum lazarum pauꝑcm ante ianuã
diuitis iacere ꝑmisit: ut & diues impius
dampnationis sibi augeret ultionem: & tẽp¬
tatus pauꝑ. tresceret ad remunerationem.
Conspiciebat ille cottidie cui non misereret᷑:
uidebat iste de quo prõbaretur. Duo infe¬
rius corda. sed untis de super inspector: qͥ
& hunc temptando exercebat ad głam.
& illum tolerando. expectabat ad penam.
Nam sequitur. fãctum est autem ut more¬
rẽtur mendicus: & portaretur ab angelis
in sinum abrahe. Mortuus est audem &
diues: & sepultus ẽ m inferno. Qui nimirũ
diues. eum cui in hac uita misereri noluit:

Expanded text:
ertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper viertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit
Abbreviated transcription (Latin):
tationem pauꝑ. Sed dum egenum & tilce¬
rosum. ante ianuam duntis. & delitiis afflu¬
entis posuit: in una eademq re & ex uisi¬
one pauꝑis non miserenti diuiti cumulũ
dampnationis intulit: & rursum exuisio¬
ne diuitis. temptatum cotidie paupem
probauit. Quantas namq hunc egenũ
& uulneribus obsessum. demptationes cre¬
ditis in sua cogitatione tolerasse: cum ip¬
se egeret pane. & non haberet etiam salu¬
tem: atq ante se diuitem cerneret. salutẽ
& delicias habere cum uoluptate. se do¬
lore & frigore affici. illum gaudere conspi¬
ceret. bysso purpuraq uestiri: se depͥmi
uulnerib. illum diffluere acceptis rebus:
se egere. illum nolle largiri: Quantus
putamꝰ fr̃s kĩi tunc in corde pauꝑis tu¬
multus temptationum fuit: cui certe pote¬
rat ad pęnam sufficere pauꝑtas. etiam si
sanus fuisset Irursum sufficeret egritudo.
etiam si subsidium ad eẽt: Sed ut proba¬
retur amplius pauꝑ: simul hunc & pauꝑ¬

Expanded text:
tationem pauper. Sed dum egenum et ulcetationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paup
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos ignorat: Unde & quibusclam
de miraculorum uirtute suꝑbientibus:
in fine dicturus est. Nescio uos unde sitis:
discedite a me omnes operarii iniquitattͤ.
At contra moy si dicitur: noui te ex nomine.
Ait gͦ de diuite: homo quidam. Ait de
paupe: egenus nomine lazarus.Ac si
aꝑte dicat. Pauꝑem humilem scio: suꝑbũ
diuitem nescio. Illum cognitum ꝑ approba¬
tionem habeo: hunc ꝑ iuditium reprobati¬
onis ignoro. Pensandum nobis est: etiam
conditor nr̃ omnia quanta consideratione
dispensat. Una & enim res non pro una re
agitur. Nam ecce plenus ulcerib. mdicꝰ
lazarus. ante ianuam diuitis iacet. Qua de
re una: dñs duo iudiciã expleuit. Habuis¬
set enim fortasse aliqͣm excusationẽ diues.
si lazarus pauꝑ & ulcerosus ante enis ia¬
nuam non iacuisset: si remotus fuisset. si eiꝰ
iopia non eẽt oculis eius inportuna. Rur¬
sum si longe eẽt diues ab oculis ulcerosi pau¬
peris: minorem tolerasset in animo temp¬

Expanded text:
superbos ignorat? Unde et quibusdam superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operarii inquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine tuo . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupaperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo ten
Abbreviated transcription (Latin):
& purpura indutus fuisset. Nemo qͥppe
uestimenta pͣrecipua. nisi ad mnanem głam
querit: uidelicet ut honorabilior cȩteris
ẽẽ uideatur. Nam quia prosola in ani
gła. uestimentum preciosius queritur. res
ipsa testatur: quod nemo uult ibi p̃ciosis
uestibus indui. ubi ab aliis non possit uidĩ.
Quam culpam possumus melius etiam exdi
uerso colligere: quia si abiectio uilis indu¬
menti uirtus non eẽt ęuuangelista uigilan¬
ter de ioħe non diceret. erat indutus pił
camelorum. Sed notandum nobis magno¬
pere est: in ore ueritatis de suꝑbo diuite¬
& humili pauꝑe qͣntus sit ordo narratio¬
nis. Ecce enim dicitur. Homo quidam erat.
diues: & protinus sub infertur. Et erat qͥdã
mendicus: nomine latarus.Certe in popło
plus solent nomina diuitum: qͣm paupe¬
rum sciri. Quid est gͦ quod dñs de paupe
& diuite. uerbum faciens nomen pauꝑis
dicit. & nomen diuitis non dicit: nisi qͦd
deus humiles nouit. atq approbat. &

Expanded text:
et purpura indutus fuisset. Nemo quippe et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumuverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit, atque approbat, et
Abbreviated transcription (Latin):
propria non dedisse. Nec dicit᷑ quia ui quẽ¬
qͣm obpresisset: sed quia in acceptis rebus
se extulit. Hinc gͦ hinc summoꝑe colli¬
gendum est. qua pena multandus sit qui
aliena diripit: si inferm dampnatione ꝑ¬
cutitur. qui propria non largitur. Nemo
itaq securum se estimet dicens: ecce aliena
non rapio. sed concessis licite reb fruor:
quia diues iste non id circo punitus est
qm̃ aliena abstcilit: sed quia acceptis reb
semet ipsum male dereliquit. Hoc quoq
fuit. quod hunc inferno tradidit. quia
in sua felicitate. timidus non fuit: quia
ꝑcepta dona ad usum arrogantiȩ infłex̃:
quia uiscera pietatis ignorauit: quia pec¬
cata sua redimere. etiam cum sibi abun¬
daret. precio noluit. Et sunt non nulli.
qui cultum subtilium preciosarumq
uestium: non putant ẽẽ peccatum. Quod
si uidelicet culpa non cẽt: nequaqͣm ser¬
mo dei tam uigilanter exprimeret: qͦd
diues qui torquet᷑ apud inferos. bysso

Expanded text:
propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempropria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso
Abbreviated transcription (Latin):
crederetis utiq & michi. De me enim ille
scripsit. Impletur gͦ quod ꝑ abrahȩ res-¬
ponsionem dicitur. Ex mortuis enim dñs
resurrexit. sed iudaicus populus. quia moysi
credere noluit. ei etiam qui resurrexit ex
mortuis. credere contempsit. Cumq moysi
uerba spiritaliter intelligere contempsit:
ad eum de quo moyses locutus fuerat ñ
allegorie mysteriis. succncte transcurrisse
sufficiat: nunc ad intuendam latius rei
geste moralitatem. animus recur rat. Hõ
quidam erat diues & induebatur purpura
& bysso: & epulabatur cottidie splendide
Et erat quidam mendicus nomine lazarꝰ.
qui iacebat ante ianuam euis. tilceribus
plenus. Nonnulli putant precepta uete¬
ris testamenti. districtiora eẽ qͣm noui: s
hi nimirum inprouida considerationẽ fal¬
luntur. In illo enim non tenatia sed rapina
multatur: ibi res in iuste sublata. restitutio¬
ne quadrupli punĩtur. Hic autem diues
iste non abstulisse aliena reprehenditur: s

Expanded text:
crederetis utique et mihi. De me enim ille crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat nonallegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
puli. precedentes patres fideles. quia mul¬
tos a sua fide deuiasse considerant: eos nul¬
la compassione a tormentis eripiunt: qͦs
tamen. ꝑ carnem filios recognoscunt. In tor-¬
mentis autem. diuies positus. quinq fr̃s¬
se habere ꝑhibet: quia suꝑbus idem iu-¬
daicus populus. qui ex magna iam par¬
te dampnatus est. sequaces suos quos suꝑ
terram reliquit. quinq moysi libris car¬
naliter intellectis. uel quinq sensib cor¬
poris deditos nouit. Quinario gͦ nume¬
ro fr̃s quos reliquerat exprimit: quia
eos ad sp̃ualem intelligentiam non assur¬
gere. ininferno positus gemit. Petit ut ad
eos lazarus mittatur: cui quia moy sen &
propħas habeant dicitur. Sed ait quia
non credent: nisi siquis ex mortuis resur-¬
rexerit. Cui protinus respondetur. Si moy¬
sen & propħas non audiunt: neq siquis
amortuis resurrexerit credent. Certe de
moyse ueritas dicit. Si crederetis moy si:

Expanded text:
puli praecedentes patres fideles, quia mulpuli praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, seqterram reliquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos reliquerat, exprimit, quia eos ad spiritualem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi,
Abbreviated transcription (Latin):
lummodo laborat. ut sciat quod loqui de¬
beat: ab ipsa refectione suȩ scientiȩ mente
uacua ieiunat. Ab extremo digiti. se tangi
desiderat: quia eternis suppliciis datus. op¬
tat oꝑatione iustorum. uel ultima partici-¬
pari. Cui respondetur. quod in hac uita. bõ¬
na receꝑit: quia omne suum gaudium
felicitatem transitoriam putauit. Habere
hic & enim possunt & iusti bona. nec tam̃
hec in recompensatione reciꝑe: quia dum
meliora. id ẽ eterna appetunt. eorum iudi-¬
cio. quelibet bona affuerint: cum scĩs
desideriis estuant. bona minimẽ uident᷑.
Unde dauid propħa. qui regni diuitũs.
multisq obsequiis fulciebatur: qͣmuis &
hec ad necessitatem. bona ẽẽ conspiceret: uni
tamen singulariter bono. in hianter estua-¬
bat dicens. Michi autem adherere deo
bonum est. Inter hȩc uero notandum est.
quod ei dicitur: memento fili. Ecce enim
abraham filium uocat. quem tamen a tor¬
mento non liberat: qm huius in fidelis po¬

Expanded text:
lummodo laborat, ut sciat quid loqui delummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis po
Abbreviated transcription (Latin):
regno cȩlorum: filii autem regni eicient᷑
intenebras exteriores. Qui enim purpura
indutus dicitur. recte regni filius uocatur.
Qui de longinquo aduidendum lararum
oculos leuat. quia dum ꝑ dampnationis sue
supplicia in fideles in imo sunt:fideles qͦsq
ante diem extremi iudicii. suꝑ sẽ requie in¬
attendunt. quoꝵ pꝰ gaudia contemplari
nullatenꝰ possunt. Conge uͦ ẽ qͦd conspiciũt:
quia illuc ꝑmeritum non attingunt. In
lingua autem amplius ardere ostendit᷑.
cum dicit. Mitte lazarum. ut intinguat
extremum digiti sui in aqͣm. & refrigeret
linguam meam: quia crucior in hac flã¬
ma. In fidelis populus. uerba legis inore
tenuit: quȩ oꝑe seruare contempsit. Ibi gͦ
amplius ardebit: ubi se ostendit scire. quod
fãcere noluit. Qua ꝓpter. bene de doctis &
negligentib. ꝑ salomonem dicitur. Omĩs
labor hominis in ore eius. sed anima illiꝰ
non implebitur: quia quisquis adhoc so-¬

Expanded text:
regno coelorum; filii autem regni ejicientur regno coelorum; filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura et bysso indutus dicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc so
Abbreviated transcription (Latin):
sancti peccata dampnant. confessionem
uero peccatorum approbant dicente apło¬
iacobo: confitemim alterutrum peccata
ur̃a. & orate pro inuicem ut saluemini:
ulcera lazari ca nes lingunt. Sancti &¬
enim doctores dum gentilium confessionẽ
accipiunt: mentium uulnera saluti resti¬
tuunt. Unde & bene lazarus interprecat᷑
adiutus: quia ipsi hunc adereptionem
iuuant. qui eius uulnera ꝑ linguȩ correc¬
.Ffiuctionem curant. Potest etiam ꝑlinctionem
canum: lata adulantium lĩgua signari.
Adulantib & enim uulnera nr̃a lingere ẽ:
quod plerumq solent etiam. ipsa mala
que nos in nobis reprehendimus imꝓbo
fauore laudare.Contigit uero ut utq
moreretur. Diues qui induebat᷑ purpura
& bẏsso. sepultus in inferno: in sinum uͦ
abrabȩ. lazarus ab angłis ductus est.
Quid abrahe sinus. nisi secretam requiem
significat patrise De qua ueritas dicit.
Multi uenient ab oriente & occidenteꝰ recum¬
bent cum abraham. & yfaac. & iacob. in

Expanded text:
sancti peccata damnant, confessionem sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem habuit. sed ad elationem: quasi de
acceptis opibus tumuit. Et quia ei uerba
defluebant de scientia: quasi micȩ cadebant
de mensa. At contra iacentis pauꝑis uulne¬
ra lingebant canes. Eonnunqͣm solent
in sacro eloquio ꝑ canes predicatores intelligi.
Canum & enim lingua. uulnus dum lingit
curat: quia & doctores sancti dum inconfessi¬
one peccati nr̃i nos instruunt: quasi uulnus
mentis ꝑlinguam tangunt: & quia nos lo¬
quendo a peccatis eripitnt: quasi tangendo
uulnera ad salutem reducunt. Quia enim
canum nomine predicatorum lingua signa¬
tur. dño ꝑ psalmistam dicitur: lingua canũ
tuorum ex mimicis ab ipso. Ex iudeis qͥppe
infidelib sancti predicatores electi sunt: qui
in assertione ueritatis contra fures latrones¬
q uenientes. magnos pro dño ut ita dicã
latratus dederunt. Quo contra de quoꝵ¬
dam reprobatione dicitur. Canes muti.
non ualentes latrare. Quia gͥ predicatores

Expanded text:
ritatem habuit, sed ad elationem, quasi de ritatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
purpura & bysso. & epulabatur cottidie splen¬
dide. nisi iudeorum populum signat: qui
cultum uite exterius habuit. qui accepte legis
deliciis adnitorem usus est non adutilitatẽ:
Quem uero latarus ulcerib plenus: nisi gen¬
tilem populum figuraliter exprimit: Qui
dum conuersus ad dñm peccata sua confi¬
teri non erubuit: huic uulnus mcute fure.
Incutis quippe uulnere. uirus a uiscerib
trahitur: & foras erumpit. Quid est ergo
peccatorum confessio: nisi quedam uulnerũ
ruptio: Quia peccati uirus salubriter aꝑit᷑
in confessione. quod pestiferum latebat in
mente. Uulnera & enim cutis. in suꝑficiem
trahunt humorem putredinis. Et confiten¬
do peccata quid aliud agimus: nisi malũ
quod in nobis latebat. aꝑimus: Sed laza¬
rus uulneratus. cupiebat saturari de micis.
quȩ cadebant de mensa diuitis. & nemo illi
dabat: quia gentilem quemq ad cognitionẽ
legis admittere suꝑbus ille popłs despicie¬
bat. Qui dum doctrinam legis non ad ca¬

Expanded text:
tidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem. Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit, qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad cha
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda est ueritas hystoriȩ: & post modũ
rquirenda spiritalis intelligencia allegoriȩ.
Tunc namq allegorie fructus suauiter car¬
pitur: cum prius ꝑ hystoriam inueritatis
radice solidatur. Sed quia allegoria non¬
nunqͣm fidem edificat. & hystoria morali¬
tatem: nos quia auctore deo iam fidelib
loquimur. non abre credimus. si ipsum lo¬
quendi ordinem post ponamus: quatinꝰ
qui firmam fidem tam tenetis: prius de
allegoria aliquid breuiter audire debeatis.
Et quod uobis de moralitate hystoriȩ ual¬
de est necessarium. hoc in expositionis nr̃e
ordine seruetur extremum: quia plerumq¬
ea solent melius recoli: quȩ contingit post¬
modum audiri. Sensus gͦ allegoricos sub
breuitate transcurrimus: ut ad moralitatis
latitudinem citius uenire ualeamus. Hõ
quidam erat diues. & induebatur purpura
cebysso: & epula batur cotidie splendide

Expanded text:
servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splend
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo dicimus patrẽ
deum. & filium dm.
nec tamen dicimus
dicere tres deos. Et tñ
qui pater est non est¬
A D filius: qui
filius est non est pater. Sp̃c autem sc̃s
patris & filii sp̃c: nec pater ẽ: nec filius.
Quamuis gͦ sicut aures catholicȩ sunt eru¬
ditȩ ingremio matris eccłiȩ nec ille qui
est pater sit filius. nec ille qui est filius
dicimus. Quamuis de singulis sic que¬
ratur: necesse est de quocumq interro¬
gati fuerimus. deum ẽẽ fateamur. In ter¬
rogant enim nos aliquando infideles:
& dicunt. Patrem quem dicitis: deum.
dicitis : Respondemus dm. Sp̃m scm̃
quem dicitis: dm dicitis: Respondemꝰ
Deus est pater. deus filius. deus ẽ & sp̃c
sc̃s. Et tamen pater non est quĩ filius
nec filius est qui pater: nec sp̃c sc̃s
patris & filiĩ. aut qui pater est. aut fi¬
lius trinitas unus deus. Trinitas tina
est ȩternitas una potestas: una maiestas.
tres mundi creatores: Non. Ergo om̃ps
pater: Ommpotens plane. Ergo & filius.

Expanded text:
uomodo dicimus Patrem Deum et Filium Deum, nec tamen dicimus dicere tres deos: et tamen qui Pater est, non est Filius; qui Filius est, non est Pater: Spiritus autem sanctus Patris et Filii Spiritus, nec Pater est nec Filius. Quamvis ergo, sicut aures catholicae sunt eruditae in gremio matris Ecclesiae, nec ille qui est Pater sit Filius, nec ille qui est Filius dicimus: quamvis de singulis si quaeratur, necesse est de quocumque interrogati fuerimus, Deum esse fateamur. 3. rogant enim nos aliquando infideles et dicunt: Patrem quem dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. Filium quem dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deus est Pater, Deus est Filius Deus est Spiritus sanctus: et tamen Pater non est qui Filius, nec Filius est qui Pater, nec Spiritus sanctus Patris et Filii Spiritus aut Pater est aut Filius. Trinitas unus Deus: Trinitas, una aeternitas, una potestas, una majestas; tres mundi creatores? Non. Ergo omnipotens Pater? Omnipotens plane. Ergo et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
consideratione debemus agnoscere. Tunc
enim ueracit̾ fideles sumus: si quod uerb̃
promittimus oꝑibus complemus. In die
quippe baptismatis omnib nos antiqui ho¬
stis oꝑib atq omnib pompis abrenuntiare
promisimus.Itaq uinusquisq ur̃m ad̃ ꝯside¬
rationẽ suam mentis oculos redũcat: & si ser¬
uat post baptismum. quod ante baptismũ
spo pondit. certus iam quia fidelis ẽ gaude¬
at. Sed ecce quod promisit minime serua
uit adexercenda praua oꝑa. adconcupiscen¬
das mundi pompas dilapsus ẽ: uideamꝰ
si iam scit plangere quod errauit. Apud
misericordem namq iudicem. nec ille fallax
habebit᷑. qui ad ueritatem reuertit᷑ etiam pꝰ¬
qͣm mentitur: quia omps d̃s dum libent
nrãm pęnitentiam suscipit. ipse suo u¬
dicio hoc quod ertauimu abscondit. Sig¬

Expanded text:
consideratione debemus agnoscere. Tunc consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat, et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, sed ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsus est: videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque Judicem, nec ille fallax habebitur qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicatio. tunc nob̃ in adiutorium fieret: cum
hanc illa ad dampnationis suȩ testimoni¬
um suꝑba repulisset. Sed cum discipłos
ad predicandum ueritas mittit:quid aliud
in mundo facit. nisi grana seminis asꝑgit:
Et pauca grana mittit in semine: ut multa¬
rum messium fruges recipiat. ex nr̃a fide.
N eq enim inuniuerso mundo tanta fide.¬
lium messis exurgeret: si de manu dñi
suꝑ rationalem terram illa electa grana
predicantium non uenissent. Sequitur.
Qui crediderit & baptitatꝰ fuerit: saluus erit.
Qui uero non crediderit: condempnabitur.
Fortasse unusquisq apud semet ipsum di¬
cat. Ego iam cͥdidi saluus ero. Uerum dicit:
si fidem oꝑib tenet. Uera & enim fides ẽ:
que in hoc quod uerbis dicit. morib ñ
contradicit. Hinc ẽ enim quod de quibus
Hinc ioħ̾s ait. Qui dicit se nosse dm. & man¬
data eius non custodit: mendax ẽ. Quodd
cum ita sit: fidei nr̃e ueritatem in uite nr̃e

Expanded text:
dicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum dicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quHinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
ritur: ut uiuicet᷑. Lapides itaq sunt. sed non
uiuunt. Arbusta autem sunt: uniunt sed
non sentiunt. Bruta uero animalia sunt:
uiuunt sentiunt sed non discernunt. Angli
& enim sunt. uiuunt. sentiunt. & discernuns.
Omnis autem creaturȩ:aliquid habet homo.
Habet namq comminȩ eẽ cum lapidib.
uiuere cum arborib. sentire cum anima¬
lib: intelligere cum angelis. Sigͥ commu¬
ne habet aliquid cum omni creatura homo:
iuxta aliquid omnis creatura homo. Om̃i
gͦ creaturȩ predicat᷑ euuangelum cum soli
homini predicatur: quia ille uidelicet do¬
cetur. propt̾ quem interra cuncta creata
sunt: & aquo omnia ꝑ qͣndam similita¬
dinem aliena non sunt. Potest etiam om¬
nis creaturȩ nomine: omnis natio genti¬
um designari. Antea & enim dictum fu¬
erat. inuiam gentitim ne abieritis: nunc
autem dicitur. predicate omni creaturȩ. ut
scilicet prius a iudȩa apłorum repulsa pre¬

Expanded text:
ritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non ritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa prae
Abbreviated transcription (Latin):
conuescens eleuatꝰ ẽ. Comedit &e ascendit:
ut uidelicet ꝑ effectum cominestionis: ue¬
ritas patesceret carnis. Marcus uͦ pͥusqͣm
fidelitatis duritia increpasse discipulos me¬
morat. Qua in re quid considerandum ẽ:
nisi quod idcirco dñs tunc discipulos in¬
crepauit. cum corporalit̾ reliqu̾it. ut uerba
quȩ recedens diceret: incorde audientium ar¬
tius impressa remanerent: Increpata gͥ eoꝵ
duricia: qͥid admonendo dicat audiamus.
Funtes in mundum uniuersum: predicate
ȩuuangłium omni creaturȩ.N unquid
fr̃s mei scm̃ euangłm Tĩsensatis reb uel bru¬
tis animalib fuerat predicandum: ut de eo
discipulis dicatur.: predicate omni creaturȩ:
Sed omnis creaturȩ nomine: significat᷑ hõ.
Sunt namq lapides. sed nec uiuunt nec sen¬
tiunt. Sunt herbe & arbusta: uiuunt qui¬
dem sed non sent̾iunt. Uitunt dico non ꝑ
animam. sed ꝑuiriditatem: quia & paulus
dicit. Insipiens tu quod seminas non uiui¬
ficatur: msi prius moriat᷑. Uiuit gͦ quod mo¬

Expanded text:
Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priusqfidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid, fratres mei, stis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod mo
Abbreviated transcription (Latin):
steria insonant conditoris sui laudes &
potentiam qͣntum preualent narrant:
quid aliud faciunt. nisi nouis linguis
loquunt᷑: Qui dum bonis suis exhortati¬
onib maliciam de alienis cordib atife¬
runt: serpentes tollunt. Et dum pestife¬
ras suasiones audiunt.sed tamen adoꝑa¬
tionem prauam minime ꝑtrahuntur:
mortiferum quidem ẽ quod bibunt.
sed non eis nocebit. Qui quotiens proxi¬
mos suos inbono oꝑeinfirmari inspici¬
unt. dum eis tota uirtute concurrunt.
& exemplo suȩ opationis illorum uitam
roborant quiȩ in propria acione tituba¬
uat quid aliud facrtine: nsi suꝑ egros

Expanded text:
steria insonant, conditoris sui laudem et steria insonant, conditoris sui laudem et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit, quia quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione titubabant, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
loquent᷑ nouis. serpentes tollent. Et si mor¬
tiferũ quid biberint non eos nocebit.
Suꝑ egros manus imponent: & bene habe¬
bunt. Nunquid nam fr̃s mei quici
ista signa non facitisIminime creditis
Sed hȩc necessaria in exordio ȩcclłiȩ fuerunt.
fuerat nutrienda: quia & nos cum arbusta
plantamus.tam diu eis aqͣm fundimus¬
quousq ea interra iam conualuisse uide¬
amus.Ac si semel radicem fixerint: irri¬
gando cessãmus. Hinc ẽ & enim quod pau¬
lus dicit. Linguȩ insignũ sunt non fideli¬
bus: sed infidelib. An habemus de bis sig¬
nis atq uirtutib quȩ adhuc subtilius
considerare debẽmus: Sancta quippe
eccłia cotidie sp̃ualiter facit: quod tunc
ꝑ apłos corporalit̾ faciebat. Nam sacerdo¬
tes eius cum ꝑ exorcismi grãm manum
credentib imponunt. & habitare malig¬
nos sp̃c in eorum mente contradicunt: qͥd
aliud faciunt nisi demonia eiciunt: Et
fideles quiq qui iam uitȩ ueteris secularia
uerba derelinquunt.sancta autem my¬

Expanded text:
rpentes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec necessaria in et virtutibus fuit nutrienda: quia nos cum arbusta plantamus, tamdiu eis aqquousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus, quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritualiter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique, qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem my
Abbreviated transcription (Latin):
signa fr̃s km̃i: auctore deo si uustis. uos
facitis E x ilis enim exteriorib signis. ob¬
tineri uita ab hȩc opantib non ualet. Nã
corporasia illa miracula ostendunt ale
non ostendunt. sed faciunt. Illa habere
& mali possunt: istis autem ꝑfrui. nisi bo¬

Expanded text:
s charissimi, auctore Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostenduntendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi bo
Abbreviated transcription (Latin):
Non nob̾ inuidet cȩlum: sed quodam modo
damat. Menbra mea estote: si ascendere
uultis in celum. In hoc gͦ ipsi interim ro¬
boremur. in hoc uotis om̃nib estuemus.
Hoc meditemur interris: quod compucemur
in cęlis. Tunc exuturi carne mortalitatis.
nunc exuamur ammȩ uetustate. Facile cor¬
pus leuabit᷑ in alta cȩlorum: si non premat

Expanded text:
non nobis invidet coelum: sed quodam modo clamat, Membra mea estote, si ascendere vultis in coelum. In hoc ergo ipsi interim roboremur, in hoc votis omnibus aestuemus. Hoc meditemur in terris, quod computamur in coelis. Tunc exuturi carnem mortalitatis, nunc exuamus animi vetustatem. Facile corpus levabitur in alta coelorum, si non premat
Abbreviated transcription (Latin):
diuina non adu¬
uet. Siquidem exer¬
cendis ad sanctimo¬
niam mentib atq
corporibus. ipsa quoq
mundi elementa famulantur: dum dierg̃
ac mensium distincte uariata resolutio. qͣs¬
dam nobis paginas aꝑit preceptorum.
ut quod sacra ammonent instituta. hoc
quodammͦ loquantur & tempora. Unde
cum septimum mensem nobis ann recur¬
sus attulerit: non ignoro obseruantiam

Expanded text:
divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam
Abbreviated transcription (Latin):
quia quicquid in hac uita boni gerimus:
quicquid iobsequium redemptoris nr̃i
lingua exultante proferimus. quicquid
pro ȩternȩ patriȩ desiderio cogitamus.
ciicta hec nimirum ea nob̃ mercede re¬
compensant᷑ ut inrequie sempiterna &
audire uocem laudis eius. & ipsi cum scĩs
eum benedicere. głam regni eius dicere. po
tentiam uirtutis eius loqui mereamur.
cantationẽ alleluia tempore quadragesi¬
me intermittendam ẽẽ sanxerunt. qͣmuis
i eccłia nunqͣm a diuina laude cessatur.
sead aliis uerbis quȩ id ipsum ꝑfecte signi¬
ficant eius cotidiȩ dona canuntur: ut no¬
ua eius repeticio maiorem gratioremq pas¬
chalib sollempniis honorificentiam red¬
dat & splendorem. Sed & hoc ieo miste¬
rium maxime designare uoluerunt. qͦd
in huius exilii ꝑegrinatione sicut ex parte
nouimus. & exparte ꝓpħamus ita etiam
ex parte dñm laudamus dicentes cum ꝓ¬
pheta. quomodo cantabimus canticum

Expanded text:
quia quidquid in hac vita boni gerimus, quia quidquid in hac vita boni gerimus, quidquid in obsequium Redemptoris nostri lingua exsultante proferimus, quidquid pro aeternae patriae desiderio cogitamus, cuncta haec nimirum ea nobis mercede recompensantur, ut in requie sempiterna et audire vocem laudis ejus, et ipsi cum sanctis eum benedicere, gloriam regni ejus dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. cantationem Alleluia tempore Quadragesimae intermittendam esse sanxerunt, quamvis in Ecclesia nunquam a divina laude cessatur, sed aliis verbis quae id ipsum perfecte significant, ejus quotidie dona canuntur, ut nova ejus repetitio majorem gratioremque paschalibus solemniis honorificentiam reddat et splendorem. Sed et hoc in eo mysterium maxime designare voluerunt, quod in hujus exsilii peregrinatione, sicut ex parte novimus, et ex parte prophetamus, ita etiam ex parte Dominum laudamus, dicentes cum Propheta: Quomodo cantabimus canticum
Abbreviated transcription (Latin):
& confessione ac dilectione. xp̃i consistere
debeat. & ad illam infuturo patriam festi¬
nare: inqua nulla diuersitas mentium.
nulla ẽ dissonantia linguarum. Ham
quomodo in iherosolimis quondam mul
ita in illa summȩ pacis uisione multitudi¬
nis uidentium deum erit corunum & ani¬
ma una. uidelicet diligendi ac laudandi
deum. cuius se gr̃a uiderint ẽẽ saluatos:
& ibi ueraciter erunt omnib omna com¬
munia. quia sicut apłs ait. erit deus om¬
nia in omnib. In cuius typum temporis
ac laudabunde nr̃e quietis: ultimi septem
psalmi. qui specialiter in domini laude ca¬
nuntur. alleluuia titulo prenotant᷑. Septi¬
ma quippe dies sabb̃i. idẽ requiei: ꝑ legẽ
uocati. & haberi precepta ẽ. Et apte liber
psalmorum post tanta celestium precepto¬
rum instituta. tot archanoꝵ sp̃ualium
mifteria decantata. tantas saluberrime
confessionis ac de precationis humillimȩ
uoces editas. septem alleluia ticulis finit᷑:

Expanded text:
i confessione ac dilectione Christi consistere i confessione ac dilectione Christi consistere debeat, et ad illam in futuro patriam festinare, in qua nulla diversitas mentium, nulla est dissonantia linguarum. Nam quomodo in Hierosolymis quondam multita in illa summae pacis visione multitudinis videntium Deum, erit cor unum et anima una, videlicet diligendi ac laudandi eum, cujus se gratia viderint esse salvatos: et ibi veraciter erunt omnibus omnia communia, quia sicut Apostolus ait, Erit Deus omnia in omnibus . In cujus typum temporis ac laudabundae nostrae quietis, ultimi eidem psalmi, qui specialiter in Domini laudem canuntur, Alleluia titulo praenotantur. Septima quippe dies Sabbati, id est requiei, per legem vocari et haberi praecepta est. Et apte liber psalmorum post tanta coelestium praeceptorum instituta, tot arcanorum spiritualium mysteria decantata, tantas saluberrimae confessionis ac deprecationis humillimae voces editas, semper Alleluia titulis finitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ac festiuius alleluia canere solemus. Allelia
namq hebreus sermo ẽ: & interpretat᷑ lati¬
ne laudate dñm. Deniq in psalmis uͭ nos
canimus laudate dñm: ꝓ hoc uerbo apud
hebreos semꝑ alleluia canitur. Quod euan¬
gelista ioħs in apocalypsi sua. ce¬
lestium agmina uir tutum cantantia se
audisse ꝑhibet. Sed & uenerabilis pater tho¬
bias ex uisione angelica intelligens. qualis
suꝑnorum ciuium gła. qͣnta ipsius ierłm
celestis sit claritas: hȩc mystica uoce dicebat.
E x lapide precioso & mundo:omnes plateȩ
eius sternentur: & ꝑ uicos eius alleluia can¬
tabitur. Rectissime aucẽ & pulcerrime ge¬
neralis sc̃ȩ eccłiȩ mos inoleuit: ut hoc diui¬
nȩ laudationis carmen propter reuerenti¬
am primȩ auctoritatis acuntis ꝑ orbem
fidelib hebrea uoce cantetur. Quod idõ fit:
ut ꝑtalis consonantiam deuotionis omnis¬
ãmoneat᷑ ȩcłia. quia ce nunc in una fide¬

Expanded text:
ac festivius Alleluia canere solemus. Alleluia ac festivius Alleluia canere solemus. Alleluia namque Hebraeus sermo est, et interpretatur Latine: Laudate Dominum. Denique in psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, pro hoc verbo apud Hebraeos semper Alleluia canitur: quod evangelista Joannes in Apocalypsi sua coelestium agmina virtutum cantantia se audisse perhibet. Sed et venerabilis pater Tobias ex visione angelica intelligens qualis supernorum civium gloria, quanta ipsius Hierusalem coelestis sit claritas, haec mystica voce dicebat: Ex lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus sternentur, et per vicos ejus Alleluia cantabitur . Rectissime autem et pulcherrime generalis sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut hoc divinae laudationis carmen, propter reverentiam primae auctoritatis, a cunctis per orbem fidelibus Hebraea voce cantetur. Quod ideo fit ut per talis consonantiam devotionis admoneatur Ecclesia quia et nunc in una fide
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis tempore gaudiisq paschalibus.
ut ꝑ eam nob̾ sepius ad memoriam reuoca
premia debeamus attingere. Porro quin¬
quagesimam ab ipso dominice resurrec¬
tionis die incho are. & gaudiis potius lau¬
dibusq diuinis q̃m ieruniis uoluerunt
ẽẽ celebrem: quatinus eius annuis festis
dulcius ammoneremur desiłium nr̃m
ad optinenda festa quȩ non sunt annua
sed continua: non terrena sed celestia semꝑ
ascendere: fixumq tenere: quia non intem¬
pore mortalitatis huius. sed ieternitate
fucure in corruptionis uera nob querenda
felicitas. uera ẽ inuenienda sollempnitas.
ubi cessantib cunctis languorib. tota in
uisione ac laude. uita geritur. uxta
hoc quod ꝓpħa corde pariter &e carne in
deum uiuum exultans. aiebat. Beati qui
habitant in domo tua domine: in seli
seculi laudabunt te. Unde merito quan¬
quagesime diebus. in memoriam huius nr̃e
quietissime ac felicissime accionis. crebrius

Expanded text:
rectionis tempore, gaudiisque paschalibus, rectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nobis saepius ad memoriam revocarpraemia debeamus attingere. Porro Quinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur, desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia, semper accendere fixumque tenere, quia non in tempore mortalitatis hujus, sed in aeternitate futurae incorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est invenienda solemnitas, ubi, cessantibus cunctis languoribus, tota in Dei visione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te . Unde merito Quinquagesimae diebus in memoriam hujus nostrae quietissimae ac felicissimae actionis crebrius
Abbreviated transcription (Latin):
ipse pailopost meadem ꝑsecuitione suum
fidelibus aurilium pollicetur dicens. In
mundo pressuram habebitis: sed confidite
ego uici mundum. Ipse alibi legitime certan¬
tib. coronam uitȩ repromitit dicens. Be¬
ati qui ꝑsecutionem paciunt᷑ ꝓpter iusti¬
explanando transcurrimus: nunc libet
de ipsa qͣm colimus quinquagesime sol¬
lempnitate subtilius aliquid loqui. Sic̃
enim imminentib sollempniis paschali¬
bus quadragesimam ieiuniorum obser¬
uantia cȩlebrauimus: sic eisdem ꝑactis qͥn¬
quagesimam non sine certi causa misteriz
festa deuotione agimus. Nam quia
sancta eccłia in quibusdam suis menbris
adhuc pro ȩterna requie laborat in terris.
inquibusdam uero omni finito labore
cum. xp̃o iam regnat incelis. in memoriã
utriusq uitȩ constituere patres nr̃i
gemina hȩc con grue religionis sollempnia
quadragesimam uidelicet afflictionis et
ieiunioꝵ. instante iam dominice resur¬

Expanded text:
ipse paulo post in eadem persecutione suum ipse paulo post in eadem persecutione suum fidelibus auxilium pollicetur, dicens, In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi legitime certantibus coronam vitae repromittit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justiexplanando transcurrimus, nunc libet de ipsa, quam colimus, Quinquagesimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resur