comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portune: tunc cũ languidior ẽ. anima erga
memoriam dei: & cũ iudicioꝵ eiꝰ eam incessit
obliuio. Abicere autẽ id possumꝰ cum dignam
qui dixit. Si dedero sonum occłis meis. &
palpebris meis dormitationẽ. donec inuenia¬
uomodo quis ad głam dei facit om̃ia .u
minimꝰ dñi dicentis. luceat lux ur̃a corã homi¬
nib ut uideant oꝑa ur̃a bona. & glorificent

Expanded text:
re, cum languidior est anima erga Deum, et memoriam Dei, et cum judiciorum ejus eam incessit oblivio. Abjicere autem id possumus, cum dignam m illum qui dixit: Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, et reQuomodo quis ad gloriam Dei facit omnia? REminimus Domini dicentis: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent
Abbreviated transcription (Latin):
Si ex coto ridere non licet. Rezĩ Cũ dñs cosa
qui nunc rident condempnet: manifestum est. qr
nũquã tempus ẽ risus fideli animȩ : & maxime
non honorarant ⁊ inpeccatis suis moriantur.
ꝑ quib utiq contristari indesinenter conuenit
illicitũ. tam̃ si non adreligionẽ ꝑtineat & adiur¬

Expanded text:
Si ex toto ridere non licet? RESP. Cum Dominus eos qui nunc rident, condemnet , manifestum est quia nunquam tempus est risus fideli animae: et maxime non honorent, et in peccatis suis moriantur: pro quibus tristari indesinenter convenit illicitum, tamen si non ad religionem pertineat et ad vir
Abbreviated transcription (Latin):
filio suo gratificare dignetur. & adsimilitudinẽ obla¬
tionis nr̃e quȩ munda. clara & feruida eẽ uidetur
Amoscat nobis abipso mundiciã cordis & corporis.
lumen seientie. feruorẽ sidi. & caritatis. & uirit & res.¬
Est ꝯmune mori mors nuilli ꝑtid honoriimors est inta piis pena diurna malis

Expanded text:
Filio suo gratificare dignetur, et ad similitudinem oblaFilio suo gratificare dignetur, et ad similitudinem oblationis nostrae, quae munda, clara et fervida esse videtur, deposcat nobis ab ipso munditiam cordis et corporis, lumen scientiae, fervorem fidei et charitatis, quatEst commune mori, mors nulli parcit honori. Mors est vita piis, poena diurna malis.
Abbreviated transcription (Latin):
taretus in templo. ad declarandã latentẽ deitatẽ &e in
carnalitẽ. corda ꝓphetarũ illuminabat spũ scõ. Nos
gͦ qui illũ deum uerũ & hominẽ adoramus. in memo¬
riam p̾sentationis suȩ intemplo celebramꝰ hunc diem
cũ oblatione cereorũ: ꝑlum̃ cerei diuinitẽ. ꝑcerã signi¬
ficantes carnẽ ipsius uirginalem. Apis enĩ mellis ae ce¬
re opifex. sine coitu maris & feminȩ ꝓcreatur. Patet gͦ
quia p̃sentatio. rp̃i intemplo. ꝓcessit exobedientia le¬
gis: & nr̃a significatiua oblatio ꝓcessit exdulci ac
uenerabili memoria suȩ p̾sentationis. Nos gͦ fr̃s
scientes de quãbonis pͥncipiis ista sollempnitas ꝓ
diit. & quã piam scãmq significationẽ nr̃a oblatio
gerit: sollẽpnitatẽ diuinis laudib & bonis oꝑib
exornemus. & oblationẽ pio celebremꝰ affectu. rogã¬
tes piissimã dnĩ matrẽ ut ipsa nos & munera nr̃ã

Expanded text:
taretur in templo, ad declarandam divinitatem suam in taretur in templo, ad declarandam divinitatem suam in carne latitantem corda prophetarum illuminabat Spiritus sanctus. Nos ergo qui illum verum Dominum et hominem adoramus, in memoriam Praesentationis ejus in templo celebramus hunc diem cum oblatione cereorum: per lumen cerei, divinitatem, per ceram significantes carnem ipsius virginalem. Apis enim et mellis, et cerae opifex sine coitu maris et feminae procreatur. Patet ergo quia Praesentatio Christi in templo processit ex obedientia legis, et nostra significativa oblatio est, ex dulci et venerabili memoria suae praesentationis. Nunc ergo scientes, quam ex bonis principiis solemnitas ista prodiit, et quam piam sanctamque significationem nostra oblatio gerit, solemnitatem divinis laudibus et operibus exornemus, et oblationem pio celebremus affectu, rogantes piissimam Dei Matrem ut ipsa nos, et munera nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
exponere unde cepit sollempnitas purificationis
qua hodie celebratis: & quid cerei significent quoᷤ.
offertis. Sollempnitas gͦ ista ꝓcessit exlege. Precep̃
enĩ dñs inlege ut mulier quȩ de uiro suo conceptũ
pͥmogenitũ pareret: quadragesimo die natiuitatis
presentaret eũ dño intemplo cũ hostũs. Et hic dies
purificationis uocabatur. qtiod p̃ceptum purifica¬
tionis &e oblationis. Ei impleuerunt aliȩ matres ex neces¬
sitate: quia pollute & peccatrices erant. Quando uero
xp̃s natus est debeata uirgine maria: ipsa ñ indigebat
legali purificatione quia munda erat. Ex humilitate
plo filiũ suum cũ hostiis quadragesimo die natiuitatis.
racula p̃bentes. Xp̃s namq incarne ueniens fr̃s:
ostendit parit̾ & humilitatis exemplũ. & diuine pte¬
tatis indicia. Sicut innatiuitate sua cum iaceret hu¬
militer inp̃sepio. noua stella &e laudib angłis cele¬
bratur incelo: sic aemͦ cũ paruulus infantulus p̃sen¬

Expanded text:
es, unde coepit solemnitas Purificationis, quam hodie celebratis, et quid cerei significent quos offertis. Solemnitas ergo ista processit ex lege. Praecepit enim Deus in lege ut mulier quae de viri sui conceptu primogenitum pareret, quadragesimo die nativitatis praesentaret eum Domino in templo, cum hostiis: et hic dies Purificationis vocatur. Quod praeceptum Purificationis et oblationis impleverunt aliae matres ex necessitate, quia pollutae et peccatrices erant: quando vero Christus natus est de beatissima Virgine Maria, ipsa non indigebat legali purificatione, quia munda erat et sancta. Humiplo Dei filium suum cum hostiis quadragesimo die nativitatis, racula praebentes. Christus namque in carne veniens, fratres, ostendebat pariter et humilitatis exemplum, et divinae pietatis indicia. Sicut in nativitate sua, cum jaceret humiliter in praesepio, nova stella, et laudibus angelicis celebrabatur in coelo: sic et modo cum parvulus infantulus praesen
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis gͦ meminit diũi dicentis. quia de om̃i sermone
otioso reddetis rationẽ in die iudicii: tunebit in omi
negotio hanc sententiã. Ad quiescendũ ẽ enĩ ⁊ scõ apło
dicenti: siuc manducatis siue bibitis: uł aliud quid fa¬
citis. omĩa ad głam dnĩ facite. Et it̃m. Omĩa ad edifi¬
cationem fiant. Nichil gͦ uł otiose uł mutiliter agen¬
dĩi ẽ: s ceitꝰ quis ⁊ certo tempore. ⁊ certo in loco. ⁊ certis
ꝑsonis. uł apparere uł loqui debet: ut excludatur omĩs
nefanda suspitio. ⁊ studeamꝰ sine offensione ẽẽ apd̾ om̃s.
i ad edificationẽ fidĩ unicuiq apparere. Cerde solum ad
solã accede: nulla religionis ratio ꝑmittit. Meliꝰ enĩ

Expanded text:
Si quis ergo meminerit Domini dicentis: Quia de omni sermone Si quis ergo meminerit Domini dicentis: Quia de omni sermone otioso reddes rationem in die judicii , timebit in omni negotio hanc sententiam. Acquiescendum est enim et sancto Apostolo dicenti: Sive manducetis, sive bibatis, sive aliud quid faciatis, omnia in gloriam Dei facite . Et iterum: Omnia ad aedificationem fiant . Nihil ergo vel otiose vel inutiliter agendum est: sed certus quis, et certo tempore, et certo in loco, et certis personis vel apparere, vel loqui debet: ut excludatur omnis nefanda suspicio, et servemus sine offensione esse apud omnes, et ad aedificationem fidei unicuique apparere. Certe solum ad solam accedere, nulla religionis ratio permittit. Melius es
Abbreviated transcription (Latin):
tiferam. totã ueracẽ: quomodo conuersa mamaritu
intret adfr̃s. i parentes eius ꝓ ipso exigantur & tribulen¬
tur᷑. si non affeͥit hoc culpam aliquã uł hs qui eũ sus¬
sari aut non. ait. Ostendite mͥ denariũ. Et ostendẽ
tionemn. Cum aut̃ dixifxent quia cesaris: respon¬
noxii sunt tributis cesaris: apud quos inuenitur ce¬
saris census &e imago. Si quid gͦ tale etiã iste ueni¬
cus ad fr̃s secũ detulit: obnoxiꝰ est ad exoluendum
debitũ. Si uͦ om̃ib derelictis inmanib ꝓpinquorum
abscessit: nullus uł ipsi uł frib scruptilus debet ex¬
istere. H i omi uolenti accede ad sorores opor
indulgẽre anceitis quibq psonis e cẽporib:. u
iuomodo uidende sunt sorores: Nẜ Gehis suꝑi
te debet: ẜ. cũ omi obseruatione ꝓbante eo quiꝰ ẽ. id:
ut uł ꝓsit quis ei quem uidet uł ꝓficiat ex eo: quantomagis
erga mulieres id obseruare conuenit maiori cautela.

Expanded text:
tiferam, totam veracem, quomodo conversa es in amatiferam, totam veracem, quomodo conversa es in amaintret ad fratres, et parentes ejus pro ipso exigantur et tribulentur; si non affert hoc culpam aliquam, vel his qui eum sussari, aut non; ait: Ostendite mihi denarium, cujus tionem ? Cum autem dixissent quia Caesaris, responnoxii sunt tributis Caesaris, apud quos invenitur Caesaris census et imago. Si quid ergo tale etiam iste veniens ad fratres secum detulit, obnoxius est ad exsolvendum debitum. Si vero omnibus derelictis in manibus propinquorum abscessit, nullus vel ipsi vel fratribus scrupulus debet exIV. Si omni volenti accedere ad sorores oportet indulgere: an certis quibusque et personis et temporibus? vel quomodo videndae sunt sorores? RESP. De his ste debet, sed cum omni observatione, probante eo qui praeest; id est, ut vel prosit quis ei quem videt, vel proficiat ex eo. Quanto magis erga mulieres id observare convenit majore cautela.
Abbreviated transcription (Latin):
ex uicio conquisitis abutitur. sicut fecit iniuda. Qm̃
quẽ cupidum uidit. & auariciȩ morbo egrotantẽ: ab¬
usus hoc uicio eiꝰ usq adꝑdicionis eũ oli xxͣx argenteoꝵs
lucrum ꝑtraxit ruinã. Quia autẽ mala ex nobis ipsis
oriantur: manifeste ostendit dñs dicens. quia de cor¬
de ꝓcedunt cogitationes male: ⁊ reliqͣ. Hoc autẽ acci¬
dit his qui ꝑnegligentiã inculta i squalentia natura.¬
lium inse bonorũ semina derelinqunt. sicut ait salomon.
quia sicut agricultura. ita uir insipiens.: ⁊ sicut uinea.
ita homo cui de ẽ prudentia. Si relinquas eam fiet.
deseita: & ascendent in ea spine. & fiet derelicta.
Huic gͦ animȩ quȩ exhuius modi negligentia squa¬
luerit. ⁊ indesertum uenerit: consequens ẽ. suscipe
illam sententiã quȩ dicit. spine ⁊ tribuli orientur
inte: ⁊ pati illud q̃d scriptũ ẽ. expectaui ut faceret
uuas : fecit autẽ spinas. de qua dixerat. plantaui ui-¬

Expanded text:
ex vitio conquisitis abutitur, sicut fecit in Juda: quem ex vitio conquisitis abutitur, sicut fecit in Juda: quem quoniam cupidum vidit et avaritiae morbo aegrotantem, abusus hoc vitio ejus, usque ad proditionis eum, ob triginta argenteorum lucrum, pertraxit ruinam . Quia autem mala ex nobis ipsis oriuntur, manifeste ostendit Dominus dicens: Quia de corde procedunt cogitationes malae, et reliqua. Hoc autem accidit eis qui per negligentiam inculta et squalentia naturalium in se bonorum semina derelinquunt, dicente Salomone: Quia sicut agricultura, ita vir insipiens; et sicut vinea, ita homo cui deest prudentia; et si relinquas eam, fiet deserta, et ascendent in ea spinae, et erit derelicta . Huic ergo animae quae ex hujusmodi negligentia squaluerit, et in desertum venerit, consequens est suspicere illam sententiam quae dicit: Spinae et tribuli oriuntur in te , et pati illud quod scriptum est: Exspectavi ut faceret uvas; fecit autem spinas , de qua dixerat: Plantavi vi
Abbreviated transcription (Latin):
di fr̃s arguat eũ qui delinquit. s sui uicii explendi causa:
quomodo oportet hunc corrigi. si post multã cõminatio¬
nem meisdem ꝑmaneat. M Iste uelut suis cõmodis ꝓspi¬
ciens. ⁊ pͥmatus desid̾ans notetur: & em̃dationis ei modus
ex institutionum disciplinis intimetur. Quod si ꝑmanse¬
R¶ Hoc sit inuidicio positum eorũ qui p̾sunt. uł
quanto tempore. ui quali modo corripi debeant.
quia ⁊ etas. ieruditio multam habe facit differenti¬
nan incausa eẽ. conuenit dici Rĩ Generaliter
arbitror quod sathanas ipse ꝑseipsũ causa peccati exis¬
tere nulli potest: s. motib aniȩ nr̃ȩ. siue naturali.¬
b suic etiam ex uicio conceptis abutitur aduolunta.
trahit in hoc quod sibi gratũ ẽ. id÷ peccatum. Natura¬
lib gͥ motib nr̃is abutitur. sicut illud quod in dnõ
facere conatus est. cum eũ sensisset esurire ⁊ ait adeum. Si
filius deies: dic ut lapides isti panes fiant. Motib autẽ

Expanded text:
di fratres arguat eum qui delinquit, sed sui vitii explendi gratia; quomodo oportet hunc corrigi, si post multam communicationem in eisdem permaneat? RESP. Iste velut suis commodis prospiciens et primatus desiderans notetur, et emendationis ei modus ex institutionum discipulis intimetur. Quod si permanseRESP. Hoc sit in judicio positum eorum qui praesunt, vel quanto tempore, vel quali modo corripi debeant: quia et aetas et eruditio multam haberi facit differentinam in causa esse convenit dici? RESP. Generaliter arbitror quod Satanas ipse per seipsum causa peccati existere nulli potest; sed motibus animae nostrae, sive naturalibus, sive etiam ex vitio conceptis abutitur ad voluntatetrahit in hoc quod ipsi gratum est, id est, in peccatum. Naturalibus ergo motibus nostris abutitur: sicut illud quod in Domino facere conatus est, cum eum sensisset esurire, ait ad eum: Si Filius es Dei, dic ut lapides isti panes fiant . Motibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
iatione uł ꝑsecutione continuo recesserunt. Uel cer¬
te si ꝑmamserit in bonis. maiorib p̃miis digni sunt. quasi
qui incertamine ucerint: sicut & ipse apłs cũ frequent᷑
ꝓposuisset romam ꝓficisci. ⁊ ꝓhibitũ se eẽ fatetar: tam̃
non cessauit aꝓposito. usq qͦ quod ꝓposuerat expleret:
cogene se loqui aliquid impiĩ aduersũ anm: inniu
lo penitus nec insermone quidẽ regulã pietatis exces¬
sit: quominus ea sentiret de dõ quȩ parerat sicut scrꝙ¬
tum est de eo. quia inhis omib nichil peccauit ios
labiis suis inconspectu dnĩ nec dedit insipientiam
N Si timeat sententia ci hcentis ue qui prudentes
sunt apud semet ipsos ⁊ in conspectu suo sapientes :⁊ mi¬
reuor eum qui dixit. ut iumentũ factus sum apud te. ⁊
omem prudentie arrogantia abiciens . npͥus credit
sensib: siis ieẽ aliquid bom. quam maudato dñ illu

Expanded text:
latione vel persecutione, continuo recesserunt . Vel cerlatione vel persecutione, continuo recesserunt . Vel certe si permanserint in bonis, majoribus praemiis digni sunt, quasi in certamine vicerint: sicut et ipse Apostolus, cum frequenter proposuisset Romam proficisci, et prohibitum se esse fatetur, tamen non cessavit a proposito usquequo quod proposuerat expleret .cogente se loqui aliquid impium adversus Deum, et in nullo penitus, nec in sermone quidem, regulam pietatis excessit, quo minus ea sentiret de Deo quae pia erant. Sicut scriptum est de eo: Quia in his omnibus nihil peccavit Job labiis suis in conspectu Domini, nec dedit insipientiam  stultus? RESP. Si timeat sententiam Domini dicentis: Vae qui prudentes sunt apud seipsos, et in conspectu suo sapientes . Et imitetur eum qui dixit: Sicut jumentum factus sum apud te . Et omnem arrogantiam prudentiae abjiciens, non prius credat sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut absq ulla contentione ⁊ꝑsonarũ acceptione unicui¬
q sorori opus apte ⁊ cõpetent̾ iniungat. Hi
Si potest impedire ꝓpositũ scĩ hominis sathanas. quia
scriptum ẽ egoquidẽ paulꝰ semel ibis ꝓposui uenire ad
uos s impediuit nos sathanas. Rł E orum quȩ
in dño geruntur: quedã quidẽ solo ꝓposito u iudĩo ani¬
mi efficiuntur: quedam etiã ꝑ corpꝰ adimplentur. ĩd:
uł labore uł pacientia corporis. Quȩcumq gͦ in anune
ꝓposito consistunt: hec impedire nullo modo potest
sathatias. Ea uͦ quȩ etiam ministerio corporis adimplẽ¬
tur. frequentũ. ꝑmissu tam̃ dĩ ĩpediri possunt ad ꝓba¬
tionẽ eiꝰ qui impeditur: ut appareat. si ab ono ꝓposito
nequaquã ꝑhuiꝰcemodi ĩpedim̃ta mutatur: sicutꝰ iĩ qui
supra petrã seminati dicunt᷑. qui ad presens quidẽ au¬
dientes uerbũ cũ gaudio suscepunt. facta autẽ tribu.¬

Expanded text:
ut absque ulla contentione, vel personarum acceptione unicuiut absque ulla contentione, vel personarum acceptione unicuique sorori opus apte et competenter injungat. ISi potest impedire propositum sancti hominis Satanas, quia scriptum est: Ego quidem Paulus semel et bis venire volui ad vos et impedivit nos Satanas . RESP. Eorum quae in Domino geruntur quaedam quidem solo proposito et judicio animae efficiuntur, quaedam etiam per corpus adimplentur, id est, vel labore, vel patientia corporis. Quaecunque ergo in animae proposito consistunt, haec impedire nullo modo potest Satanas; ea vero quae etiam ministerio corporis adimplentur, frequenter, permissu tamen Dei, impediri possunt, ad probationem ejus qui impeditur, ut appareat si a bono proposito nequaquam per hujusmodi impedimenta mutatur. Sicut hi qui super petram seminati dicuntur, quod ad praesens quidem audientes verbum cum gaudio susceperunt, facta autem tribu
Abbreviated transcription (Latin):
suum p̃ibitero. etiam matrẽ monasterii ibi ad eẽ Rẜ
penitentiȩ imponat. adem̃dationẽ eiꝰ que corrigi desid̾at
a peccato. H Si oportet gesta turpia & obscena
habet rationẽ: quã habet uulnus aliquod corporis. uel
passio quȩ medico demonstranda est. Sicut gͦ non
omib quis uicia uł uulnera corporis sui reuelat. nec
quib libet. shis tantumꝰ qui sũmȩ periciȩ. testimonium
habent. ⁊ curȩ ac medele disciplinã: ita &e confessio pec¬
catorum fieri debet apud eos tantũ mͦ qui curare hȩc
p̃ualent nem̃dare scc̃m qd̾ scriptũ ÷. Uos qui fortiores
estis. infirmitates infirmorum portate. Hoc ẽ auferte.
i ignorante matre seniore pbr aliquid fieri p̃cipiat
sororib : Rł Recte uidetur indignari senior mater
iualde. InI Ut illa cui lana credita ẽ. qͦmͦ debet
habere hanc curã:⁊ qͦmꝰ obseruare eas quȩ oꝑantur.
Lanam quidẽ. tanquã opus dĩ s̃ cõmissũ: sorores aut̃

Expanded text:
suum presbytero, etiam matrem monasterii adesse? RESP. poenitentiae imponat ad emendationem ejus quae corrigi desiderat a peccato. habet rationem, quam habet vulnus aliquod corporis, vel passio, quae medicinae demonstranda est. Sicut ergo non omnibus quis vitia vel vulnera corporis sui revelat, nec quibuslibet, sed his tantummodo qui summae peritiae testimonium habent, et curae ac medelae disciplinam; ita et confessio peccatorum fieri debet apud eos tantummodo qui curare haec praevalent ac emendare, secundum quod scriptum est: Vos qui fortiores estis, infirmitates infirmorum portate , hoc est, exportERROGATIO CCI. Si ignorante matre seniore presbyter aliquid fieri praecipiat sororibus, recte videbitur indignari senior materCXXXII. Et ille cui lana credita est, quomodo debet habere hanc curam; et quomodo observare eas quae operantur? RESP. Lanam quidem, tanquam opus Dei sibi commissum: sorores autem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Multa & enĩ inuenies huius modi. ꝓpt̃ quod memi¬
nisse oportet sc̃ẽ scripture dicentis. Iuxta semita scandalũ
posuerunt mͥ. Et iterum. Nisi quis legitme ceitauerit:
non coronatur. Et ideo in om̃ib obseruanda ẽ. rerum
mensura ⁊ tempus ⁊ ordo: quia ex aliqua eorũ causa
accidit. ut quod uidetur bonũ inueniatur malũ. In ⁊̃
it frẽm peccantẽ: Rł Primũ om̃ium ex eo quod
p̃cipitim ẽ. si cũ misedia ren gerat: i ẽ in eo illud quod
dixit apłs. quia si patitur unum menbrum cõpatiun¬
tur omĩa menbra. Uel illud. Quis scandaliratui. ⁊ego
non uror .: Tum deinde si inomĩ peccato similiter affli¬
gitur. ⁊ contristatur erga om̃s qui peccant: uł si inse
delinquat aliquis. uł si in alium suiliter contristatur
⁊ luget: de si arguens obseruat illã regulam quam dñs
posuit: id ÷ ut uł int̾ se ⁊ ipsũ solũ. uł alio uno aut duo¬

Expanded text:
est. Multa enim invenies hujuscemodi, propter quod memiest. Multa enim invenies hujuscemodi, propter quod meminisse oportet sacrae Scripturae, dicentis: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Et iterum: Nisi enim quis legitime certaverit, non coronabitur . Et ideo in omnibus observanda est rerum mensura, et tempus, et ordo quia ex aliqua horum causa accidit ut id quod videtur bonum inveniatur malum. INTERRit fratrem peccantem? RESP. Primo omnium ex eo quod praecipuum est, si cum misericordia redarguit, et est in eo illud quod dixit Apostolus: Quia si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra . Vel illud: Quis scandalizatur, et ego non uror? Tum deinde, si in omni peccato similiter affligitur et contristatur, et erga omnes qui peccant, vel si in se delinquat aliquis, vel in alium, similiter contristatur et luget. Et si arguens observat illam regulam quam Dominus posuit, id est, ut inter semetipsum solum, vel alio uno, vel duo
Abbreviated transcription (Latin):
Scdm quod i apłs dicit. Quia quidam ꝑ inuidiam ⁊ con.¬
nuntiant: ⁊ addidit dicens. Uerumptamen omĩ modo
siue occasione siue ueritate. xp̃i nomen annuntietur: in
dicitur talentũ i ꝓpt̾ea condempnatur. R6s
ri quancumq grãm dĩ detinet ⁊ assumit insuis usib
& non ad aliorũ utilitatẽ: iste tanquã occultati talenti
crimine dampnatur. INTR¬
Inmnundiciam quidẽ
lex ostendit. Hoc ẽ enĩ nomine usa ẽ. suꝑ his qui iuiti
ꝑ naturalẽ necessitatẽ paciebantur ea quȩ homines pa¬
ti consueuerunt. Impudicitia uͦmͥ uidetur eẽ : cũ quis
naturalem libidinis motũ impudentiꝰ ⁊ inuerec̃diꝰ con
si ab indignatione incipientes inuenimur decipe in
furorem: R P̃uroris quidẽ ꝓpͥum ẽ concitatio
anime mala meditantis. aduersum eum qui se con¬
displicet nobis quod ñ recte gestum ẽ. Quod autẽ interdũ
abono incipiens anima decidit in malum: nichil mirũ

Expanded text:
secundum quod et Apossecundum quod et Aposnuntiant ; et addidit dicens: Verumtamen omni modo sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, in dicitur talentum et propterea condemnatur ? RESP. Qui quamcunque gratiam Dei detinet et assumit in suis usibus, et non ad aliorum utilitatem, iste tanquam occultati talenti crimine condemnetur. INTmunditiam quidem lex ostendit. Hoc enim nomine usa est super his qui inviti per naturalem necessitatem patiebantur ea quae homines pati consueverunt. Impudicitia vero mihi videtur esse, cum quis naturalem libidinis motum impudentius et inverecundius si ab indignatione incipientes inveniuntur decidere in furorem? RESP. Furoris quidem proprium est, concitatio animae mala meditantis adversus eum, qui se condisplicet nobis, quod non recte gestum est. Quod autem interdum a bono incipiens anima decidit in malum, nihil mirum
Abbreviated transcription (Latin):
huicemodi dispensationem debet impere: ut unus quisq
romodo potest quis sine caritate tantã fidem ha¬
bere ut montes tranfferat: aut substantiam suam pau.¬
ꝑib diuidat. & corpus suum trade ut ardeat ReSy
Di memores sumus dnĩ dicentis. faciunt enĩ omĩa
ut iudeantur abhominib s & illud quod respondit
illis dicentib dñe nonne in nomne tuo demonia ei¬
cimus:i in nomine tuo uirtutes multas fecimus:
cũ ait adeos nescio uos unde sitis: non quia mentiti st̃
si quia dnĩ grã abusi sunt ad ꝓpͥas uoluntates. quod uti¬
q alienũ ẽ acaritate .xp̃i: si gͦ horũ meminerimus. fa¬
cile quȩ dicta sunt aduertimus. Quia autẽ grãm dĩ
uł donũ accipiunt etiam indigni: ñ ẽ nouum aut
mirum. Deus enĩ intempore hoc benignitatis & pa¬
cientiȩ sue : etiam solem suum oriri iubet suꝑ bonos
i malos. Interdum autẽ fit etiam adꝓfectum eors
qui adhue inst deles sunt die gla es mutplietur

Expanded text:
uscemodi dispensationem debet implere, ut possit unusCLXXXVII. Quomodo potest quis sine charitate tantam fidem habere, ut montes transferat, aut substantiam suam pauperibus dividat, et corpus suum tradere ut ardeat ? RESP. Si memores simus Domini dicentis: Faciunt enim omnia, ut videantur ab hominibus . Sed et illud quod respondit illis dicentibus: Domine, nonne in tuo nomine daemonia ejecimus? et in tuo nomine virtutes multas fecimus ? cum ait ad eos: Nescio vos unde sitis; non quia mentiti sunt, sed quia Dei gratia abusi sunt ad proprias voluntates, quod utique alienum est a charitate Dei. Si ergo horum meminimus, facile quae dicta sunt advertimus. Quia autem gratiam Dei vel donum accipiunt etiam indigni, non est novum aut mirum. Deus enim in tempore hoc benignitatis et patientiae suae, etiam solem suum oriri facit super bonos et malos . Interdum autem etiam ad profectum eorum qui adhuc infideles sunt, ut gloria ejus multiplicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te tua dilige dñm: & in om̃ib acꝰtib tuis placeas
illi. Si eni qui conuigi copulat᷑ festinat placere
uult u̾bis tantũ diligi: sed corde puro & oꝑib uistis
so se ducit᷑. Dsͣ enim ñ tierborũ sed cordis inspecꝰtor est:¬
& diligit eos. qͥ imsimplicitate cordis seruiunt ei. Si
terrenos parentes cum tanta affec̾tu diligimꝰ. qͥ par
nos eorũ fuit obsequiũ: xp̃i ẽ. beneficiũ. qͥ om̃iũ
dispensator ẽ. obtimꝰ. Nã & antequã nasceremur
obsequio nutriremur. Sed & matris ub̾a tunc lac¬
te replentur: quando infans fuerit natꝰ. Ergo maris
neficus ascribamꝰ. Nã & parentes nrͣos ut ꝓpria uis¬
cera diligamꝰ: si accedere nos adseruitiũ xpͣi ñ phibent.
Si aut̃ ꝓhibuerint. nec sepulcͥ̾ra illis a nob̃ debent᷑.
xp̃c diligendus est suꝑ parentes: qͥa non nob̾ tribuunt
enter narrare possit: uel quantũ nobis tͥbuat. & co¬
tidie p̃parare non desinit: Quantũ plus lauda¬

Expanded text:
mente dilige Deum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Qui enim conjugio copulatur, festinat placere vult verbis 34 tantum diligi , sed corde puro et operibus justis; so seducitur. Deus enim non verborum sed cordis inspector, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. Si terrenos parentes cum tali affectu diligimus, qui  eorum obsequium, Christi est beneficium, qui omnium dispensator optimus est. Nam antequam nasceremur praeparavit, quorum obsequio nutriemur. Sed et matris ubera tunc lacte replentur, quando infans fuerit natus. Ergo magisneficiis ascribamus. Nam et parentes nostros quasi propria viscera diligamus, si accedere nos ad servitium Christi non prohibent: si autem prohibent, nec sepultura illis a nobis debetur. Christus diligendus est super parentes, quia non tribuunt enter enarret? Vel quantum nobis tribuit, et quotidie praebendo non desinit?
Abbreviated transcription (Latin):
nam: & cũ alios pͣmant: aliis misereri se fmgt
S ds̃ non delec̾ tat᷑ oꝑib eorum: & simulatio¬
nes cordis eorũ execrat᷑ & respuit. Tu aut̃ licet
elemosinã indigenti: neq illo te meliorem cui fene
dẽ qͥa non erit gratũ dño qͥeqͥo . efficit᷑ cũ suꝑbia

Expanded text:
t cum alios premant, aliis misereri se fingunt: sed Deus non delectatur in operibus eorum, et simulationem cordis eorum exsecratur ac respuit. Tu autem, fili, licet eleemosynam indigenti; et illo cui fenerDomino, quia non erit gratum Deo quidquid efficitur cum superbia;
Abbreviated transcription (Latin):
de uolutꝰ. ꝑuinolentiã armatur ad maledicꝰ ta
& conuicia ꝑximorũ: & inutat᷑ mens. atq lingua
balbutit. Quidgͦ aliud habet᷑ quã demon ebrte¬
tas: huiusmodi enĩ uir cũ se putat bib̾e bi¬
bit᷑. Sic̃ enĩ piscis cũ auid̃ faucibꝰ fert᷑ ut glu¬
tiat escã. repente amũ intra fauces repꝑit.
ita & ebriosus intͣ uinũ suscipit inimicũ.
qͥ intͣ eũ morans inpellit ad omne opꝰ nefan¬
dissimũ: & homo racionabił ut irracionale
animal capit᷑. Tu aut̃ in om̃ib te exibe sobri¬
ũ: ut te sobrietas in om̃ib castũ exibeat. S¬
& hoc caue tu fili. ne ꝑciborũ aͦstinentia eri¬
garis insuꝑbiã: & infleris adu̾s eos qͥ ieiuniũ
tui mͣsuram ñ ualent obtinere. nequando ru¬
d̾aris abescis carnalib ieiinare & uicũs pec̾tꝰ
tuũ replere. Grandis nanq ẽ. confusio animȩ

Expanded text:
er vinolentiam armatur os ad maledicta et convicia proximorum, et immutatur mens, et lingua balbutit. Quaeso quid minus habetur quam daemonium ebrietas? Hujusmodi enim vir cum se putat bibere, bibitur. Sicut enim piscis, cum avidis faucibus properat ut glutiat escam, et repente hamum inter fauces reperit ita ebriosus intra se vinum suscipit inimicum, quod intra eum morans impellit ad omne opus foedissimum; et homo rationabilis ut irrationabile animal capitur. Tu autem in omnibus exhibe te sobrium, ut te sobrietas in omnibus castum exhibeat.  hoc, fili, ne per ciborum abstinentiam mergaris in superbiam, et ne infleris adversus eos qui jejunii tui mensuram non valent obtinere: ne quando videaris escis carnalibus abstinere, et vitiis pectus tuum replere. Grandis namque est confusio animae
Abbreviated transcription (Latin):
fugiamꝰ ebrietatẽ: ne in crimẽ luxuriȩ incu¬
ramꝰ. Uinũ enim nob̾ dnͣs adleticiã cordis. non
ad ebrietatẽ donauit: ñ quantũ gula exigit:
s quantũ naturȩ inbecillitas postulat. Nã
corporis nrͣi tͥbutũ ẽ. ad ꝑnitie̾ deputemꝰ. Nu¬

Expanded text:
Fugiamus ebrietatem, ne in retia luxuriae incurramus. Vinum enim nobis Dominus ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem creavit; non quantum gula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Et corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Plu
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ suaue acleue uidet᷑. It itis modi uir apprus
armis uulnerat᷑. Et cũ diligit ꝑiculũ ĩncidit ra
mortem. Tu aut̃ confid̾a.: cui te regi ad militandũ ꝓba¬
sti. Qtianto enim supius ẽ. regno terreno imptũ celes
sũptꝰ adextructurã: ut ceptũ edificiũ ad ꝑfec̾tũ de¬
ducas : nequando pͣtereunt ib tiemas inderisũ: &gratu¬
ient᷑ dete mimici tui. Hec turris ñ exlapidib construit᷑.
diget: sed conu̾satione fideli. Nam teͤrinȩ opes: pluri
dat. Om̃e uitiũ ex pelle abanima tua: ut uirtutes
anime c̃quirere possis. Audi igͥ. quȩ sunt uirtutes

Expanded text:
 suave ac leve. Istiusmodi vir a propriis armis vulneratur, et cum diligit periculum, incidit ad mortem. Tu autem considera cui regi te ad militandum probasti; et quanto superius est rege terreno imperium coelestsumptus ad structuram, ut coeptum aedificium ad perfectum deducas; ne quando praetereuntibus venias in risum, et gratulentur de te inimici tui. Haec turris non ex lapidibus construitur, ptibus, sed conversatione fideli: nam terrenae opes plurimudat. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae conquirere possis. Audi igitur quae sit virtus
Abbreviated transcription (Latin):
Udi fili admonitiont̃ patris tui. & incli¬
na aurem tuam ad uerba mea. Cõmo¬
da m libent̃ auditũ: & corde credulo cuncta que
dicuntur ausculta. Cupio enim te instruere
quȩ sit spiritualis militia: ⁊ quibꝰ modis regi
tuo debeas militare. Intentissime gͦ audiat
sensus tuus: & animam tuam nullus pregauet
somnus: s ad uigilandũ excita eam: & adstudiũ
intelligendi sermones meos sapiens esto. Uerba
enim mea non sunt exme: s ꝓlata ex diuinis fontib:
neq enim noua. doctrina instruo te: s ea quȩ
didici amaiorib meis doceo te: hȩc enim si immise¬
ris incor tuum: in pace dirigentur itinera tua.
militare dño: illi soli militabis. Sicut enumm qͥ
militant regi terteno in omnib russis eius ob¬
ediunt: sic & qui militant regi celesti debent
loci mittitur paratꝰ ac promptꝰ est: neq se uxri
aut filioũ gr̃a ecusare audebit. Multi magis

Expanded text:
fili, admonitionem Patris tui, et inclina aurem tuam ad verba mea, et accommoda mihi libenter auditum tuum, et corde credulo cuncta quae dicuntur ausculta. Cupio enim te instruere quae sit spiritualis militia, et quibus modis regi tuo militare debeas. Intensissime ergo audiat sensus tuus, et animam tuam nullus praegravet somnus; sed ad vigilandum excita eam, et ad studium intelligendi sermonem meum. Verba enim ista sunt ex me, sed prolata ex divinis fontibus. Neque enim nova doctrina instruam te, sed ea quam didici a patribus meis. Hanc enim si immiseris in cor tuum, in pace dirigentur itinera tua, militare Deo, illi soli militabis. Sicut enim qui militant regi terreno omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant regi coelesti, debentloco mittitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris vel liberorum gratia excusare audebit; multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia. Nolo ut sinas crescere inte cogitationes pra¬
uas neq tanquã minina neglegas eas. Qui enĩ sꝑ¬
nit minima: paulattm defluet: Nonsꝑnas morsũ
serpentis: ne uenenũ eiꝰ consꝑgat᷑ incor tuum. ab¬
scide uirgulas spinarum de agro cordis tui: ne
de figant inte altas radices. Scito qd̾ cor tuũ
ager. ẽ. dñi: excole eũ cȩlestib disciplinis: & non

Expanded text:
ibulos in te crescere sinas cogitationes malas, neque tanquam minima negligas ea: Qui enim spernit minima, paulatim defluet. Noli spernere morsum serpentis, ne venenum ejus conspergatur in cor tuum. Abscinde virgulta spinarum de agro cordis tui, ne defigant in te altas radices. Scito quod cor tuum ager est Domini, excole eum coelestibus disciplinis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
intrare non ꝑmisit. Sed & iude pectꝰ auaricie flam¬
est. Infernus quantoscũq qͥeuorauerit: non
dicit satis ẽ. Sic & si om̃s thesauri confluxerure
in auarũ: non saciabit᷑. Alienꝰ igit᷑ esto fili abhoc
uitio: & uoluntariã pauꝑtatẽ libent᷑ assume. No
creditũ fuerit. Nemo enim exigit ate: qd ipse

Expanded text:
intrare non permisit . Et Judae pectus avaritiae ardoest. Infernus igitur quantoscunque devoraverit, nunquam dicit satis est; sic etsi omnes thesauri terrae confluxerint in avarum, non satiabitur. Alienum te facito, fili, ab hoc vitio, et voluntariam paupertatem libenter assume. Nolfuerit creditum. Nemo enim exigit a te quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobis sustinuit. Qui hȩc om̃ia idõ ꝑpessus ẽ.
ut nobis uitã ȩt̾nã donaret: & cũ nob magna be¬
neficia prestitit: nichil a nob̾ exigit nisi ut dili
ille innobis semꝑ maneat. & nos ullo maneamꝰ:
Non postulat anobis aurum. neq argentũ: neq¬
aliquid. huusmodi: Nam & si fuerint nob̾ ista:
disꝑtiri ea egentib pͣcepit. Nos ipsos querit.:
nos desidat: innobis ipsis requiescere cupit:¬

Expanded text:
ssus est, ut nobis vitam aeternam donaret. Et cum nobis tanta beneficia praestet, nihil quaerit a nobis, nisi ut diligille in nobis semper habitet, et nos in illo permaneamus. Non quidquid hujusmodi; nam et si fuerint nobis ista, dispertiri egentibus praecipit: nos ipsos quaerit, nos desiderat, in nobis requiescere cupit
Abbreviated transcription (Latin):
abhomine ut infuturo possis recipere ab ȩt̾uo do
ia animȩ: inpacientia aut̃. ꝓnicies cord. E paci¬
entiã aut̃ expectatur futurdiũ bonorui spes. & cuo
ñ uidet᷑. quasi qd̾ uidet̾ ã pletꝰtit᷑. Castũ enim
gła consistente. Abom̃i polluti. ne mundũ sit con
cuũ: & ne des inut co aditũ intro eundi adte.
Abaspecꝰtu neꝗͣ au̾te ocłos tuos e ne delecteris
pultrarũ uultib feminarũ: ne ꝑtalem delec̾ta¬
tionẽ ultuna ecoluas supplicia. Mem̃to cui delegis¬
⁊i mbra tua: & ne muisteas illa meretritib.¬
Reflecꝰte amorẽ tuũ ab amore mulierũ: ne te ab
amore xp̃i excludat. Noli minima spernere. ne
tas sermocinationes utrorũq mens pollutat᷑. Noli
grauiter ferre sermones: nec stultũ arbite̾ris elo¬
qͥũ meũ : sed crede mͥ & gratant̃ accipe u̾ba mea.
tim inmutant pristinã dignitatẽ: &e quod dõ pol¬
liciti st̃. sua uoluntate amittunt. Nec enĩ potert̃
hurũsmodi mansionem inse dño preparare: sed de¬

Expanded text:
ab homine, ut in futuro possis accipere ab aeterno Dola animae, impatientia autem est pernicies cordis. Per patientiam enim exspectatur futurorum bonorum spes; et quod non videtur, quasi quod videtur amplectitur. CAPUT VII. ria consistentem. Ab omni pollutione mundum sit cor tuum, et ne des inimico aditum eundi ad te. Ab aspectu nefando averte oculos tuos, et ne delecteris pulchrarum vultibus feminarum, ne per talem oblectationem ultima exsolvas supplicia. Memento cui dedicasti membra tua, et ne commisceas illa meretricibusReflecte amorem ab amore mulieris, neque ab amore Domini te amor excludat. Noli minima contemnere, ne mas sermocinationes utrorumque mens polluatur. Noli, fili, graviter ferre sermones meos, nec stultum arbitreris eloquium meum, sed crede mihi et gratanter accipe verba mea. tim immutant pristinam dignitatem, et quod Domino polliciti sunt sua voluntate amittunt. Nec enim poterunt hujusmodi mansionem in se Domino praeparare, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ exquisiuit nos. Et cũ insulumi sederet: nrͣa grͣa
descendit ad t̾ram. Et intanta humilitate uenit. ut
seruilem formã assumeret. Et qui inpugillo contin&
orbem t̾rarũ. pannis inprȩsepio inuolutꝰ est. Et qͥ
cȩlũ palmo metit᷑. non habuit ubi caput reclinaret
m᷑ imillo: Et qui innubib uenturꝰ est. iudicare uni¬
uos & moituos: iudiciũ humanũ ꝑtulit. Et cũ sici¬
entib sit fons luminis uitȩ et̾nȩ. cũsitisset aquam¬

Expanded text:
simus exquisivit nos: et cum in sede sublimi sederet, nostri gratia descendit ad terras, et in tanta humilitate venit, ut servilem formam assumeret; et qui in pugillo suo continet orbem terrarum, pannis in praesepio involutus est: et qui coelum palma metitur, non habuit ubi caput reclinaret. mur in illo; et qui in nubibus venturus est ad judicandos vivos et mortuos, judicium hominis pertulit; et cum sitientibus sit fons
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s pax ẽ. & inpace requiescere consueuit. Ui¬
rũ aut̃ inuidũ: om̃ibꝰ mod̾ execratur. Uir pa¬
est semꝑ. Qui sec̾tat᷑ pacem: inm̃tis sue hospi¬
tio totꝰ undiq munit᷑ẽ. Nam inuidꝰ ut lupus
rapax insinit manit᷑. Pacificꝰ uir: simił ẽ. uinee ho¬
neste abundanti frucꝰtu copioso᷑ inuidi aut̃ opꝰ. in¬
digentia ac miseria detinet᷑. Et quantũ pacificꝰ au¬
dens indño delec̾ꝰtat᷑: tantũ inuidꝰ tabescens religit:¬

Expanded text:
s pax est, et in pace requiescere cupit; vir autem invidus omnibus modis exsecratur. Vir paest semper; qui autem sectatur pacem, tutus est semper undique ac munitus. Nam invidus ut lupus rapax insanit inaniter. Pacificus est ut vinea honesta abundans fructu copioso; invidi autem opus indigentia ac miseria detinetur: et quantum pacificus gaudens in Domino delectatur, tantum invidus tabescens ad ni
Abbreviated transcription (Latin):
um ad domũ conuigis ac filiorũ reu̾tetur: tuuͦ hos¬
te prostrato millã lucem celestis regni cũ om̃ib sc̃is
intrabis. Iue ꝓlabore terreno terrenũ accipit dona¬
tiuũ: tu uͦ spirituali laborẽ cȩleste accipies pͣmium.
Celeste enim donum expec̾ tat monachus. qͥ tertenoᷤ
actus a semet ipso ꝓicit : ne implicet se negotus
scłarib militans doͣ. Difficile namq ẽ. seruire
duob dñs: nec potest quisquã sercuens maumonȩ̃
spiritualia arma portare. Sed uigum xpͣi suaue

Expanded text:
um, ad domum conjugis ac liberorum revertetur; tu vero, hosum, ad domum conjugis ac liberorum revertetur; tu vero, hoste prostrato, in illud coeleste regnum cum omnibus sanctis intrabis. Ille pro labore terreno terrenum accipit donarium; tu vero pro spiritali labore coeleste recipies praemium. Coeleste enim donum exspectet monachus, qui terrenos actus a semetipso projicit, ne implicet se negotiis saecularibus militans Deo. Difficile namque est servire duobus dominis; nec potest quisquam serviens mammonae spiritalia arma portare, sed jugum Christi suave
Abbreviated transcription (Latin):
catio: t uͦ ad uersus spiritualia incelestib ẽ. collu¬
ctatio. Que contra hostem carnalem carnalibꝰ ar¬
mis utitur: tu uͦ contͣ hostẽ spicituale̾ spiritu¬
alib atmis uteris. Ille imp̃lio galeam ferream
ptͣ tuũ. ue lorica ne uulnerent indutus ẽ.¬
s tu ꝓlorica xp̃i caritate esto circũndatꝰ. Ile cont᷑
adu̾sariũ emutit lanceas & sagatas: tu uͥ cont᷑
hostem tuũ diuina eloquia iaculare: & ꝓcutiens
eum u̾bis dominicis: dicito. dñs mͥ adiutor ẽ. & ego
despiciã inimicos meos. Ille donec pugna gerit᷑ ar¬
ma asemet ipso ñ picit: ne ab aduersario uulneret᷑:
Ita &e tu nunqꝗͣ. debes eẽ. in ermis: qͥa tuus hostis
illo ẽ. astutior. Illius quidẽ hostis ad tempꝰ dimi¬
cat : tuus uͦ hostis quã diu instadio uitȩ hiuꝰ con¬
sistis tecũ prignate ñ cessat. Ilius arma laboriosa
& gtauia sunt ad portandũ: tua uͦ arma uolentib por¬
tare suauia ac letua st̃. Ille cũ suꝑauerit ad u̾sari¬

Expanded text:
tibi vero adversus spiritalia vitia in coelestibus eluctatio. Ille contra carnalem hostem carnalibus armis utitur; tu vero contra spiritalem hostem spiritalibus armis indiges. Ille in praelio galeam ferream put tuum. Ille lorica, ne vulneretur, indutus eIlle contra adversarium suum mittit lanceam et sagittas; tu contra adversarium divina eloquia jaculare, et percutiens eum verbis propheticis dicito: Dominus mihi adjutor est, et ego deridebo inimicos meos . Ille donec pugna geritur, arma a semetipso non projicit, ne ab adversario vulneretur; ita et tu nunquam debes esse securus, quia tuus hostis hoste illius est astutior. Illius quidem hostis ad tempus dimicat; tuus vero hostis, quandiu in stadio vitae hujus consistis, tecum pugnare non cessat. Illius arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; tua vero arma volentibus portare suavia ac levia sunt. Ille cum superaverit adversari
Abbreviated transcription (Latin):
mel & fauũ ori meo. S nec poteri sentire honc
dalcedinẽ. ncũ sũma uigilantia ⁊ sapientia can¬
taueris. fauces enĩ inqͥt escã gͥtabt̃ sensus aut̃
u̾bia discernunt. Sic̃ enĩ excarnalib escis alitur
caro: ita ex diuuris eloquiis tt̾ior hõ mutritur
ac pascit᷑. S in his om̃ib & uigilias scãs assume¬

Expanded text:
mel et favum ori meo ! Sed non poteris sentire hanc dulcedinem, nisi cum summa vigilantia ac sapientia cantaveris. Fauces enim, inquit, escam gustabunt, sensus autem verba discernit. Sicut enim ex carnalibus escis alitur caro, ita et divinis eloquiis interior homo pascitur ac nutritur. Sed in his omnibus vigiliis sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
Aduigilandũ auit̃ multũ icuniũ ꝓdest. Sic̃ enim
miles plurimo labore pͣgrauiatur ac p̃peditur ad
bellũ: ita impeditur monachus ad uigilias cũ
escarũ largitate feruescit. Non bene possumꝰ ui¬
de copulate ieinia: ut cunctis anima florib¬

Expanded text:
Ad vigilandum autem multum jejunium prodest. Sicut enim miles plurimo onere praegravatur, et impeditur ad bellum, ita et impeditur monachus ad vigilias, cum escarum largitate fervescit. Saepe enim de copulare jejunia, ut cunctis virt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dñs returet illud adte. Nec pollutione uult
misẽri m̃ora tua: quȩ sibi iã dedicata sunt. U¬
de gͦ ne te seducat corporis pultritudo: & decorẽ
animȩ tuȩ amittas. Ne imꝓbo ocło intucͥris spe¬
ciẽ mulieris: ne intret mors ꝑfenestras tuas. Non
a cõmodes aures tuas adꝑcipienda u̾ba carũ: ne c̃cipi¬
as nequitiã inanimã tuã. Mulieris catne̾ ne ueł
tangere ne ꝑtac̾tũ eiꝰ inflamet᷑ cor tuũ: & spũ tuo
leueris inꝑdicionẽ. Sic̃ enĩ fenũ ꝑrimans igm cõ¬
burit᷑: ita & qui tangit mulieris carnẽ. ñ euadit
sine damno animȩ sue. Et licet corpore castuis
euadat: m̃te tam̃ & corde coruptꝰ abscedit. Dic

Expanded text:
 suum requirit illud a te; nec pollutione vult misceri membra tua, quae sibi jam dedicata sunt. Vide ergo ne te seducat corporis pulchritudo, et decorem animae tuae amittas. Ne improbo oculo tuo intuearis speciem mulieris, ne intret mors per fenestras tuas. Ne aperias aures tuas ad perficienda verba eorum, nec concupisces nequitiam in anima tua. Mulieris carnem non velis tangere, ne per tactum ejus inflammetur cor tuum, et spiritu tuo labaris in perditionem. Sicut enim fenum proximans igni comburitur, ita qui tangit mulieris carnem non evadit sine damno animae suae; et licet corpore castus evaserit, mente tamen et corde corruptus abscedit. C
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia con iniquis deputatus est. Deniq postea¬
quã cõpleta : ꝓphetia de gladio: ait adpetrũ Conu̾te
gladiũ tuũ in locii suũ oms eni qui accipiunt gla¬
diũ. ingladio ꝑibunt. Ita ut non uideatur p̾ceptũ
c̃ẽ quod dicitur. uunc qui habet saccłm tollat simi¬
merent gladium. Quod aut̃ uidet᷑ quasi imꝑati¬
uo modo dici p̾positiuo. Hȩc u̾bi figura inscripturis
ꝓpheticis satis frequenter inuenitur. Sicut est
illud. filant filii eius orphani. & diabolus stet ad ex¬
tris eius. Et multa alia similia. IN TRO

Expanded text:
est; quia cum iniquis deputatus est . Denique posteaquam completa est prophetia de gladio ait ad Petrum: Converte gladium in locum suum. Omnes enim qui gladium accipiunt, in gladio peribunt . Ita ut non videatur praeceptum esse quod dicitur: Nunc qui habet sacculum, tollat simimerent gladium. Quod autem videtur quasi imperativo modo dici propositio haec verbi futura, in Scripturis propheticis satis frequenter invenitur, sicut est illud: Fiant filii ejus orphani, et diabolus stet a dextris ejus ; et multa alia similia. INT
Abbreviated transcription (Latin):
od on quuidẽ idest scm̃ uł clignũ esse. arbitror hoc
Quos aleret o debetur ab inferiorib: cleferri supiorib
sedm hanc epsam rationem qua eminentior es ipiorit᷑
obseqtuum iuhoç ii tã boni quã mali req inctio de¬
a euetimanarteas ante porcos ÷ aue quo modo
d icicon id qd alditur. ne forte conculcent eos oeo¬

Expanded text:
Ὅσιον quidem, id est, sanctum vel dignum esse arbitror hoc Ὅσιον quidem, id est, sanctum vel dignum esse arbitror hoc quod decet et debetur ab inferioribus deferri superioribus, secundum hanc ipsam rationem qua eminentiores videntur. obsequium, in hoc vero tam boni quam mali retributio de margaritas ante porcos ? aut quomodo accidit illud quod additur: Ne forte conculcent aut ped
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ꝑ spm̃ clatur sermo sapientic. atq alii ser¬
mo scientiȩ: quomͦ increpat dñs discipulos suos
dicens. adhuc & uos insensati estis & non intel¬
ligitis. & apłs culpat galathas insensatos a
Di quis scit bonitatẽ dei uolentis om̃s homines Rẽ¬
saluos. fieii. e mnagnitione ueritatis uenire. Restudiũ
noseit carditatẽ intellectus non exculpa eiꝰ descende
quidona distribuit: s ex eoꝵ qui desidia & infideltta¬
te sie nd suscipe ñ mererentur. Et idõ recte culpat᷑
insipiens uł insensatꝰ. qui u ut sole orto eaudit oc¬
culos suos ne uideat: s intenebris ambul et ¶Ĩ¬
poterab aliqͦ quid benefiͥtii consequamur. quomodo
porerimus & dño digne ⁊ integre gras agere. & eiqui
beneficuĩ pstitit: quali m̃sura uti debemꝰ inutroq¬
Uonor.  isicum auctorem e consirm ttorem omiũ
bonorum essẽ credamꝰ cum uͦ ꝑquẽ boni aliquid con¬
secinti sumꝰ. ite ninistrum dei grẽ & muneris agnos

Expanded text:
rmo sapientiae, alii sermo scientiae ; quomodo increpat Dominus discipulos suos dicens: Quia adhuc et vos insensati estis, et non intelligitis ? et Apostolus culpat Galatas insensatos ? RESP. Si quis scit bonitatem Domini, volentis omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem verbi veritatis venire ; et studium noscit tarditatem intellectus non ex culpa ejus descendere qui dona distribuit, sed eorum qui desidia et infidelitate sua id suscipere non merentur. Et ideo recte culpatur insipiens vel insensatus, qui velut sole orto claudit oculos suos ne videat, sed in tenebris ambulet. Iab aliquo quid beneficii consequimur, quomodo poterimus et Domino digne et integre gratias agere, et ei qui beneficium praestitit? Quali mensura uti debemus in utroque? RESP. Si Deum auctoritatem et consummatorem omnium bonorum esse credamus; eum vero per quem boni aliquid consecuti sumus ut ministrum Dei gratiae et muneris agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
Uos aute nolite deficere benefacientes
Dñs gͦ adp̃dicatione mitens discipulos: hec cis pci¬
piebat. U̾bi sine dubio opus erat sapientia. ad su¬
adendum eos qui docebãtur: & patientia adusus
eos qui insidiabantur. Ut sicut ibi serpens ꝑpru¬
dentiã intellexit. quã ꝑsona ad ꝑsuaclendũ aggre¬
di debet: eã scilicet que fragilior uidebatur
d ꝑsuadendũ. quo eã adõ abstractam peccato
sotiaret: ita & nos ꝑsona & mores & tempus consi¬
dare & eligere debemus. & om̃imͦ ita ordinare sermones
nr̃os inuidicio ut possimus abstrahere homines ape a¬

Expanded text:
os autem nolite deficere benefacientes . os autem nolite deficere benefacientes . Dominus ad praedicationem mittens discipulos, haec eis praecipiebat: ubi sine dubio opus erat sapientia, ad suadendum eis qui docebantur; et patientia, adversus eos qui insidiabantur. Ut sicut sibi serpens per prudentiam intellexit quam personam ad persuadendum aggredi deberet , eam scilicet quae fragilior videbatur ad persuadendum, quo eam a Deo abstractam, peccato sociaret: ita et nos personam, et mores, et tempus considerare et eligere debemus, et omni modo ita ordinare sermones nostros in judicio, ut possimus abstrahere homines a pecca