comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. d̾iligentib se. sed reuelaũit ip̃e per spi¬
ritum suum. Sane ꝙͣtulibet ꝑfectus in carne
ad huc mortali degens. nisi enim ẽẽt hic que¬
dam ut ita dixerim imperfc̃a ꝓfectio. non
diceret apłs. quot quot ꝑfecti sumus. id ip̃m
sentiamus: idip̃m ꝑfecto quod p̃miserat. nõ
quasi iam acceꝑim. aut iam ꝑfectus sim. ⁊̃ pau¬
lus ip̃e nece ẽ fateatur: q nunc cognosco ex ꝑ
te. ⁊ trerum. uidemus nẽ per speculum in ẽ¬
nigmate: tunc autem facie ad faciem uide¬
bims. Quod gͦ homini int̾im noscitur ca¬
pabilius pia sane ⁊ prouida inconculcatio¬
ue amplus cõmendatur ꝓpͥum enim afflic¬
torum est: ut molestiis exͥmi sũmam reputẽt¬
felicitate felicitatem. et carere miseria: summi¬
mam beatitudinem arbitrentur. Uñ in
requiem tuam. quia dominus benefenit t̾:
nec ulla tñ collate mun̾a felicitatis enumo¬
rat. s ad iungit Quia eripuit animam ͤdẽ

Expanded text:
ravit Deus diligentibus se , revelaverit ipse per Spiravit Deus diligentibus se , revelaverit ipse per Spiritum suum. Sane quantumlibet perfectus in carne adhuc mortali degens nisi enim esset hic quaedam, ut ita dixerim, imperfecta perfectio, non diceret Apostolus: Quotquot perfecti sumus, idipsum sentiamus; idipsum profecto quod praemiserat: Non quasi jam acceperim, aut jam perfectus sim , etiam Paulus ipse necesse est fateatur, quia nunc com: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quod ergo homini interim noscitur capabilius, pia sane et provida inculcatione amplius commendatur. Proprium enim est afflictorum, ut molestiis eximi, summam reputent felicitatem; et carere miseria, summam beatitudinem arbitrentur. Unde requiem tuam, quia Dominus beneficit tibi: nec ulla tamen collatae munera felicitatis enumerat, sed adjungit: Quia eripuit animam de
Abbreviated transcription (Latin):
s nota omnino sentencia. in p̾cipiiꝰ
sit: ⁊ sciri posse facilius et ꝑiculosius igno¬
noeari. Ioem sane etiam spei: ñ inconue¬
menter tribii posse uidetur. longe enim
facilius mẽs humana tantoꝵ exꝑta maloꝵ.
quib sit carttuta qͣm pͥus ꝑfrustura com¬
p̃hendit. Nempe germana fidei speiq cg¬
matio ẽ: ut qd̃ ila futum ecelit. hec s incti¬
piat sꝑare futurum. Merito ꝓinde apło
sidem spandarum rerum sub̾am eẽ diffinit:
qd̾ uidelicet et non credita nemo seꝑare. ñ plꝰ
quam suꝑinane pingere possit: Dicit ergo fi¬
des ꝑata sunt magna ⁊ in excogitabilia bona
a deo fidelib suis: Ricit spes. mͦ illa seruant᷑.
nam cerria quidem caritas. curro mͥ ait ad il¬
la Cert̾um michit iam memini difficile om¬
nino aut etiam inpossibile est. elloꝵ qualita¬
tem uestigare bonoꝵ: nisi cui forte iuxtu il¬
lud apłi. que oculus non uidit. nec auris an¬
diuit. nec in cor hommis ascendit. que p̃pa¬

Expanded text:
 nota omnino sententia, in praecipuisit, et sciri posse facilius, et periculosius ignorari. Idem sane etiam spei non inconvenienter tribui posse videtur. Longe enim facilius mens humana tantorum experta malorum, quibus sit caritura, quam quibus perfruitura, comprehendit. Nempe germana fidei, speique cognatio est; ut quod illa futurum credit, haec sibi incipiat sperare futurum. Merito proinde Apostolus fidem sperandarum rerum substantiam esse definit : quod videlicet non credita nemo sperare, non plus 854 quam super inane pingere possit. Dicit ergo fides: Parata sunt magna et inexcogitabilia bona a Deo fidelibus suis. Dicit spes: Mihi illa servantur. Nam tertia quidem charitas: Curro mihi, ait, ad illa. Caeterum, ut jam memini, difficile omnino, aut etiam impossibile est illorum qualitatem investigare bonorum, nisi cui forte, juxta illud Apostoli: Quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praepa
Abbreviated transcription (Latin):
id aginius p̃sumptione. s de uoluntate
uenerabileium fratrum. ⁊ coai batum nrõꝵ
qui id nob̾ etiam iniungunt. quod tam̃
sibi passim nolunt omnino licere. Nẽpe
aliam mͥ rõnem. ⁊ singularem necessitatẽ
cẽ nou̾̃nt. Neq enim modo loquerer uo¬
bis. si possem laborare uob̾cum: Illud forte
uob̾ efficatius u̾bum foret: s et consciẽ
mee mag̃ acceptum. Cetũm qũ id michi
peccatis meis exigentib. ⁊ hoũosi huius
ut ipsi scitis tam multiplici infirmitate cor¬
ꝑis. ⁊ ip̃a qͦ temporis necessitate negatur::
ittinam dicens. ⁊ non faciens in regno d̾i.
uel minimus merear inueniriz

Expanded text:
agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi quidem passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt. Neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum foret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus ut ipsi scitis tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque temporis necessitate negatur; utinam dicens et non faciens, in regno Dei vel minimus merear inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
destiam in increpando: copiam mnexortan
ta nũmo confessionis: ut prius peccata
confitearis tua: quam ad purganda acce¬
das aliena. Magnũ prorsus et mirabile
sacramentũ aĩe suscitatio: uide ne ilud
inmundus accedas: Quod si forte non po¬
tes inocens. ĩmo quia non potes: lauaĩt̾
umocentes manus tuas. antequam cͥcum¬
dens monumentũ domini. Omnia siquid̾
inconfessione lauant᷑: et hec ablutio inꝙͣdã
ĩnocẽtiamtͥ deputabitur: ut inter innocẽ¬
tes assistas: Ad altaris officium nemo ac¬
celit inueste cõmuni: s qͥsqͥs accessurus ẽ
albi ᷤᷤ induetur: Et tu ergo cum audomini
monum̃tum. ptoperas. lauare. dealbare. in¬
duere uestim̃tis głie: ut dicatur tibi. con¬
fessioriem et decorem industit quia ubi con¬
fessio. ibi inconspectu domtin pulcͥtudo ẽs
Hec pro eo dicta sunt: ut aromata lingue
mod̾ata increpatio. copiosa exhortatio. effi¬
cax psuasio. nũmo confessionis emantur.
eruntũ legimus et¬

Expanded text:
destiam in increpando, copiam in exhortadestiam in increpando, copiam in exhortata nummo confessionis, ut prius peccata tua confitearis, quam ad expurganda accedas aliena. Magnum prorsus et mirabile sacramentum animae suscitatio est: vide ne ad illud immundus accedas. Quod si forte non potes innocens, imo quia non potes; lava inter innocentes manus tuas, antequam circumdes monumentum Domini. Omnia siquidem in confessione lavantur. Et haec ablutio in quamdam innocentiam tibi deputabitur, ut inter innocentes assistas. Ad altaris officium nemo accedit in veste communi; sed quisquis accessurus est, albis induitur. Et tu ergo, cum ad Domini monumentum properas, lavare, dealbare, induere vestimentis gloriae, ut dicatur tibi: Confessionem et decorem induisti . Quia ubi confessio, ibi in conspectu Domini pulchritudo est. 902 Haec pro eo dicta sunt, ut aromata linguae, moderata increpatio, copiosa exhortatio, efficax persuasio nummo confessionis emantur. 11. Verumtamen legimus
Abbreviated transcription (Latin):
no deo tuo: Eme inquã sicut et pͥora. sine
ulla comutatione: ut aliquid recipias: ꝑ¬
das nicħ. sine a domino modatam cor¬
reptionem: quia omnino quoddam mag¬
num bonũ. datum optimum ẽ: et qd̃
habeant pauciz Linguam enim ut ait¬
apłs beatus iacobus. nemo domare po¬
test. Nideas multos sincera licet inten¬
tione. et benigno accedant animo: Le¬
uiter dicere. quod gͣuiter auiliatur. uo¬
lat irreuocabile uerbum. et quod sa¬
nare debuerat qr mordatius foete uidet᷑.
exasꝑat ⁊ ulcerat mag̃. qñ negligentie addi¬
tꝰ impitdentia. etiam ⁊ inpatiertia cumu¬
latur ut qui in sordib erat sordescat
adhuc. declinans in uerba malicie. ad
excusandas excusationes in peccatis:
ac more frenetici. non solum repellens. s
monis inopia. linguam suam palato sẽ
let audientib obesse non parum: Alii
uero ad manum est habundantia mul¬
ta sermontim: s que dicunt nanuᷤ sapiũt.
bonim est a quo onnis scientia. mo¬

Expanded text:
no Deo tuo. Eme, inquam, et sicut priora, sine no Deo tuo. Eme, inquam, et sicut priora, sine ulla commutatione: ut aliquid recipias, perdas nihil. Eme a Domino moderatam correptionem, quia omnino magnum quoddam bonum et datum optimum est, et quod habeant pauci. Linguam enim, ut ait beatus Jacobus, nemo domare potest . Videas multos, sincera licet intentione et benigno accedant animo, leviter dicere quod graviter audiatur. Volat irrevocabile verbum ; et quod sanare debuerat, quia mordacius forte videtur, exasperat et exulcerat magis: quando negligentiae additur impudentia, etiam et impatientia cumulatur; ut qui in sordibus erat, sordescat adhuc, declinans in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis, ac more phrenetici non solum repellens, sed monis inopia linguam suam palato adhalet audientibus obesse non parum. Aliis vero ad manum est abundantia multa sermonis; sed quae dicunt, minus sapiunt, bonum est, a quo omnis scientia, mo
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓpͥa futt. Poero cõmunis e uolun¬
tas caritas ẽ. Emimus ergo absꝙ cõ¬
muttatione recipientes quod non as¬
mus melius retinentes: Quando u̾o
compatietur fratri. qui in ꝓpͥa uolun¬
tate nescit nescompati nisi sͥ: aut qñ
potest ante oculos hominum enam se
met ipm̃ seducere: ut cum pͥuato odio
uł amore ducitur. ꝯpassionis affectũ.
aut ⁊ elum putet eẽ iusticie. Uerum
facile ẽ nos se quam sint a ꝓpͥa uolũ
tituit: Nam ceritas benigna est.
caritas super iniqͥtatem non gaudet:
Iam de spitu discretionis scimus. quia
nichil sic illum extinguit quomͦ uolũ¬
tas ꝓpͥa: subuertens corda hominum et rõ¬
nis oculos claudens: Emenda ꝓiude tͥa
mentis aromata: affectus compassonis.
pectitudinis zelus. ⁊ spiritus discretionis.
Ingue quoq aromata tria nicħo¬
minus sunt: modestia ĩ incͤpando. copia ĩ
exhortando. efficatia in ꝑsuadendo: uis
H̾ero hec aromatas Eine illa adomi¬

Expanded text:
quae propria fuit. Porro communis volunquae propria fuit. Porro communis voluntas charitas est. Emimus ergo absque commutatione, recipientes quod non mus, melius retinentes. Quando vero compatietur fratri, qui in propria voluntate nescit compati nisi sibi? aut qupotest ante oculos hominum, etiam et semetipsum seducere, ut, cum privato amore vel odio ducitur, compassionis affectum, aut zelum putet esse justitiae. Verum facile est nosse quam sint aliena a proptituit. Nam charitas benigna est, charitas super iniquitate non gaudet . Jam de spiritu discretionis scimus, quia nihil sic illum exstinguit quomodo voluntas propria, subvertens corda hominum, et rationis oculos claudens. Emenda proinde sunt tria mentis aromata, affectus compassionis, rectitudinis zelus, et spiritus discretionis, inguae quoque aromata tria nihilominus sunt: modestia in increpando, copia in exhortando, efficacia in persuadendo. Vis habere haec aromata? Eme illa a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc nobis: Neq enim talia uͥtu¬
tum germina profext terra cordis nrĩ:
s magis spinas et tͥbulos germinat
nobis Cinere ergo oportet: A quo aũ
emenda sunt: abeo utiq qui ait. Ue¬
nite emuiui. te absq argento. ⁊ absq
ulla com mutatione. uinum et lac
Non ignoratis quid lactã dulcedo: qͥd
uini designet austeritas. qͥd autẽ est
emere absꝙ argẽto. ⁊ sine cõ mutaticẽ:
Non talis est emptio apud amatores
huuͦi secili: s apud actorem seculi alia
eẽ non potest ꝓpħ̃a enim dixit domi¬
no. deus meus estu. qm̃ bonoꝵ meoꝵ
non eges. Quam gͥ ei cõmutationem
dabit homo ꝓ grã sua qui nullius e
daturs etiam cum emnitur. gratis emuit᷑.
q qd̃ datur ꝓ ea nobis melius reti¬
netur. Tria gͥ aromata mentis. nũmo
ꝓp̾e uoluntatis emenda sunt: quam
quidẽ dimittentes nichil amitimus.
etiam et lucramur pluriniũ. ꝯmutã¬
tes illam in melius. ut cõmunis fiat

Expanded text:
de haec nobis? Neque enim talia de haec nobis? Neque enim talia tum germina terra cordis nostri, sed magis spinas et tribulos germinat nobis. Emere ergo oportet. A quo autem emenda sunt? Ab eo utique qui ait: Venite, emite absque argento et absque ulla commutatione 901 vinum et lac . Non ignoratis quid lactis dulcedo, quid vini designet austeritas. Quid est autem emere sine argento et sine commutatione? Non talis est emptio apud amatores hujus saeculi; sed apud auctorem saeculi alia esse non potest. Propheta enim dixit Domino: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Quam igitur commutationem ei dabit homo pro gratia sua, qui nullius egs datur: etiam cum emitur, gratis emitur; quia quod datur pro ea, nobis melius retinetur. 8. Tria ergo aromata mentis nummo propriae voluntatis emenda sunt. Quam quidem dimittentes nihil amittimus, etiam et lucramur plurimum, commutantes illam in melius, ut communis fiat
Abbreviated transcription (Latin):
mus Hic ẽ zelus̃ iusticie. quo aduersꝰ
delinquentes accendimur. tamꝙͣ pietate
ducti erga eam. quam contempni uide¬
mus t̾ticiam der: Heruntam̃ oportet.
ut pͥora sͥ uendicet compassionis affectꝰ
alioqͥu inspiritu uehementi conterimꝰ
naues tharsis: conterimus cassatum ca¬
lamumꝰ extinguimus lifͣrm fumigãs.
S cum uterꝙ aderit utcelicet et compas¬
sionis affectus et zelus iusticie: ncc̃e est
ut adsit uͥtus discretionis ne forte cum
oporteat hunc exhiberi ille procellat. ⁊
udiscretio ipã confundat uniu̾sa He
onis: ut miscens apte temporib tẽꝑa.
oportune emulara. ⁊ nich̾ominus ignos¬
cere sciar. Samarithanus sit custodiẽs
et obseruans: quando oleum misccłie.
quanto uinum feruoris exhibeat: ⁊ ne
forte meum putetis inuentum. ꝓph̾ari
aicoite in psalio. hec eabem ⁊ eodenor¬
dine postulantem. Hontatẽ inquit
et idisciplinam. ⁊ scĩam doce mez S un¬

Expanded text:
mus. Hic est zelus justitiae, quo adversus mus. Hic est zelus justitiae, quo adversus deliquentes accendimur, tanquam pietate ducti erga eam, quam contemni videmus, justitiam Dei. Verumtamen oportet ut priora sibi vindicet compassionis affectus. Alioquin in spiritu vehementi conterimus naves Tharsis, conterimus quassatum calamum, exstinguimus linum fumigans. 6. Sed, cum uterque aderit, videlicet et compassionis affectus, et zelus justitiae; necesse est ut adsit spiritus discretionis, ne forte, cum oporteat hunc exhiberi, ille procedat, et indiscretio ipsa confundat universa. Haonis, ut miscens apte temporibus tempora, opportune aemulari et nihilominus ignoscere sciat. Samaritanus sit, custodiens et observans quando oleum misericordiae, quando vinum fervoris exhibeat. Et ne forte meum putetis inventum, prophetam audite in Psalmo, haec eadem et eodem ordine postulantem: Bonitatem, inquit, et disciplinam, et scientiam doce me . 7. Sed un
Abbreviated transcription (Latin):
noliteflere suꝑ me: s super uos ipsas fle¬
te. ot suꝑ silios urõs: Ordinem diligent̃
falios urõs: Temed ip̃m attende. ut ali
noueris compati ut arguas in spiritu le¬
nitatis. to ip̃m consid̾a: ne et tu tẽpteris: s
quia exemplum efficatius ꝑsuadet et altiꝰ
impͥmit animo: mitto uos ad scm̃ illum
sonem. qui cum audisset percasse unum
e fratͥb: amarissime flebat inquiens Il¬
se. putas qi non compassus sit fr̃i: Hicita¬
q compesionis affectus multis qͥdem ꝓdest
quia animus liberalis. constristare quẽ
ꝓ se uiderit auxium erubescit S quid
agimus qd̾ non nulli dura ceruice ⁊ at¬
trita sunt fronte in quo eis magis cõ¬
patimur.tanto magis nr̃a conpalsone
et patientia abutantur: Non ne sicut
compatiebamur frĩ: ita ip̃i iusticie com¬
patiend̾ est. qm uidemus tam impudẽ¬
ter abici ⁊ tam imprudent᷑ prouocen :
Scioł si qua in nob̃ ẽ caritas: contemp¬
tum hunc dei equanimit̾ ferre non p̾su¬

Expanded text:
nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros . Ordinem diligenterfilios vestros. Temetipsum attende, ut alii noveris compati, ut arguas in spiritu lenitatis. Teipsum considera, ne et tu tenteris. Sed, quia exemplum efficacius persuadet et altius imprimit animo, mitto vos ad sanctum illum senem, qui cum audisset peccasse unum ex fratribus, amarissime flebat, inquiens: « Ilse, putas quia non compassus sit fratri? Hic itaque compassionis affectus multis quidem prodest, quia animus liberalis contristare, quem pro se viderit anxium, erubescit. 5. Sed quid agimus, quod nonnulli dura cervice et atrita sunt fronte, ut quo magis eis compatimur, tanto magis nostra et compassione et patientia abutantur? Nonne sicut compatiebamur fratri, ita ipsi justitiae compatiendum est, quam videmus tam impudenter abjici, tam imprudenter provocari? Scio quia, si qua in nobis est charitas, contemptum hunc Dei ferre aequanimiter non possu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur non incongrue intolligi posse
tamdiu xp̃m in nobis uiuere: quam¬
diu uiuit siles: At postquam fides nos¬
michi pater testimoniũ ꝑi .i. bent de
me: Net discrepare uideit iͣ tur abnͣc
sentẽtia qui fidem sine oꝑib. mortuam
asserit in semetip̃a Sicut enim corꝑis
hiuꝰ uitam ex motu suo dignoscimus:
ita et fidei uitam ex oꝑib bonis. Itaꝙ¬

Expanded text:
detur non incongrue intelligi posse, tandiu Christum in nobis vivere, quandiu vivit fides. At postquam fides nosmihi Pater, ipsa testimonium perhibent de me . Nec discrepare videtur ab hac sententia, qui fidem sine operibus mortuam asserit in semetipso . Sicut enim corporis hujus vitam ex motu suo dignoscimus, ita et fidei vitam ex operibus bonis. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis zelum. ⁊ int̾ hec discretionis sp̃m
non omittat: Quotiens enim peccatem
uideris frem̃. continuo ꝑcedere debet com¬
passionis affectus: tamꝙͣ cognatus hũa¬
nitati. quippe quem concipis exteip̃o: uos

Expanded text:
titudinis zelum, et inter haec discretionis spiritum titudinis zelum, et inter haec discretionis spiritum non omittat. Quoties enim peccantem videris fratrem, continuo procedere debet compassionis affectus, tanquam cognatus humanitati, quippe quem concipis ex teipso. Vos,
Abbreviated transcription (Latin):
gyptum. seculi huiꝰ oblectam̃ta sectantes.
ac ꝑide sidei uitum que ẽ cartas ñ hñtes
Siquis enim diligit mundum: non est
caritas patris in eo Quis mag̃ mortuus eo
nei sentit. nec ex pauescit. nec excunit: Et
ce igitur xp̃c est. in sepulchro: fioes mor¬
tua ẽ in amiio Qͣd faciemus eie Quid
fecerunt scẽ mulieres. que sole ex omnib
sus ampliori tenebantur affectus Eme¬
runt aromata: ut uenientes ungerent
iħ̾m. Nunqͥd ut suscitarent: Et nos fros
scimus. quia suscitare nr̃m ñ est: s ung̾e
nobis incumbit: Cur hoct᷑ Nempe ne
feteat qui hui modi ẽ: ne sit cet̾is sdor
mortis: ne peresfluat. et penit᷑ dilsoluat᷑
Emant ꝓinde aromata sua tres mulieres:
arbitror petrus mandatum accepit: t̾cio
pascere cregem domini: Pa̾ce inquit mente.
pasce ore: pasce oꝑe: Nasce animi oratione:
uerbi exhortatione: ꝯmpli ex hibitione.
Querat igitur mens aromata sua: ante
omnia compassionis affectum : dehini rec¬

Expanded text:
gyptum, saeculi hujus oblectamenta sectantes, ac proinde fidei vitam, quae est charitas, non habentes. Si quis 900 enim diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Quis magis mortuus eo,entia; nec sentit, nec expavescit, nec excutit? 3. Ecce igitur Christus in sepulcro, fides mortua est in animo. Quid faciemus ei? Quid fecerunt sanctae mulieres, quae solae ex omnibus suis ampliori tenebantur affectu? Emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum. Nunquid ut suscitarent? Et nos scimus, fratres, quia suscitare nostrum non est, sed ungere nobis incumbit. Cur hoc? Nempe ne feteat qui hujusmodi est ne sit caeteris odor mortis, ne pereffluat, et penitus dissolvatur. Emant proinde aromata sua tres mulieres, arbitror, Petrus mandatum accepit tertio pascere gregem Domini . Pasce, inquit, mente, pasce ore, pasce opere; pasce animi oratione, verbi exhortatione, exempli exhibitione. 4. Quaerat igitur meus aromata sua: ante omnia compassionis affectum, dehinc rec
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. fioes moritur: sicut corpus am¬
ma recedente. Tuergo si uid̾is hominẽ
in bonis oꝑib strenuum. ⁊ feruore con¬
uersationis hylarem: uiuere in eo fidẽ
ne dubites: indubitata tenens uite il
tur. Scimꝰ autẽ qi iam tunc non per¬
maneat in eis sꝑitus uite: qi scͥptum
est Non ꝑmanebit sꝑitus meus in ho¬
mine ineternum: quia saro ẽ. Quod
siꝑmanet sp̃c. haut dubium quin exci¬
Porro fidei uitam ut iam diximus in
caritate constituit: qui fidem per dilec¬
tionem ꝑhibuit operari: Hinc ergo col¬
lignur recedente spũ fidem mori: qm̃
speritus ost qui uiuificat: Demꝙ si sa¬
pere scd̾m samem mors ẽ. ñ dubium
quin illi quos uiuere letabam᷑. qmͣ
diu spiritu facta carnis mortificabãt:
scõm carnẽ uiuentes plangendi sũt.
quasi mortui: Uñ et in eodem apło le¬
gis: Si inqͥt scõm carnẽ uixeritis mo¬
riemini si autẽ sp̃u facta cars mor¬
tincau̾itis: uiuetis: ue tibi quicumq¬

Expanded text:
charitate fides moritur, sicut corpus anima recedente. Tu ergo si videris hominem in bonis operibus strenuum, et fervore conversationis hilarem; vivere in eo fidem non dubites, indubitata tenens vitae illtur. Scimus autem quia jam tunc non permaneat in eis spiritus vitae, quia scriptum est: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est . Quod siPorro fidei vitam, ut jam diximus, in charitate constituit, qui fidem per dilectionem perhibuit operari. Hinc ergo colligitur, recedente Spiritu fidem mori: quoniam Spiritus est qui vivificat . Denique, si sapere secundum carnem mors est ; non dubium quin illi quos vivere laetabamur, quandiu facta carnis spiritu mortificabant, secundum carnem viventes plangendi sint tanquam mortui. Unde et in eodem apostolo legis: Si, inquit, secundum carnem vixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Vae tibi
Abbreviated transcription (Latin):
haud clubium quin abeo serueris. ueniet
ph̾a. magnus qui regnouabit ierłm: ⁊ ille
noua faciet ommaz Hoc enim facit hic ad¬
uentꝰ. ut sicut portauimus ymaginẽ terre
fusus ꝑ totum hominem. ⁊ totumoccupa¬
uit: ita modo totum obtinet xp̃c. qui totũ
creauit. totum redennit. totum glorficabut:
quiq totum hominem saluũ fecit in sab¬
batõ. erat in nobis aliqũ uetus homo p̃ua¬
cator ille erat in nobis: taminmanu. qmi ĩ
qe ⁊ incorde. In manu duplicit̾. ꝑ facinus et
flagicium. In ore similit̾ per arrogantiam ⁊
detractionem. Incorde quoq per cdesi̾ia car¬
nis ⁊ desid̾ia głie temꝑalis. Nunc autem si
qua noua creatura impõ uetera tnͣsierunt:
⁊ contra facinus in manu ã nocñtia qͣflagitiũ.¬

Expanded text:
haud dubium quin ab eo serveris. Veniet haud dubium quin ab eo serveris. Veniet opheta magnus, qui renovabit Jerusalem, et ille nova faciet omnia. Hoc enim faciet hic adventus, ut, sicut portavimus imaginem terrenfusus per totum hominem, et totum occupavit, ita modo totum obtineat Christus, qui totum creavit, totum redemit, totum et glorificabit, quique totum hominem salvum fecit in Sabbato. Erat in nobis aliquando vetus homo: praevaricator ille erat in nobis, tam in manu quam in ore et in corde. In manu dupliciter, per facinus et flagitium. In ore similiter per arrogantiam et detractionem. In corde quoque per desideria carnis, et desideria gloriae temporalis. Nunc autem si quo nova creatura in ipso, vetera transierunt, et contra facinus in manu, innocentia; contra flagitiu
Abbreviated transcription (Latin):
amus inter medios cleros: requies ẽ et conso¬
latõ nr̃a. S ne cui forte inuenticia uideant᷑
que de hoc aduentu medio dicimus: ipm au¬
dite. Siquis diligit me sermones meos ser¬
dm̃ faciet uona. s plus aliquid dcm̃ sentio de
Haut dubium quin in corde. sicut ait ꝓpha.
sola eos serua memoria: atnero sic seruan
memoriam facile telet obliuio. S̾ serua ser¬
monemdei: quomoto melius seruare potes.
cibum corꝑis tui. Nam ⁊ ille panis uiurs
est: ⁊ cib mentis. Panis terremis dumin
archa ẽ. potest a fure tolli. potest amure cor¬
udr. it̃ netustate corrumpi Nbi u̾o cornele¬
ris illum: quid hoꝵ times: Hoc modo custo¬
diuerbum dei beati enim qui custodiunt
illud Ergo trabitiat᷑ inuiscera quedã aĩe
tue: transeat in affectiones tuas ⁊ ĩ morẽ tuos
Comeile bonum ⁊ delectabitur incrassitidi¬
ne anima tua. Ne oblnuscaris comecłe
panem tuum. ne exarescat cor tinint. s adipe

Expanded text:
amus inter medios cleros, requies est et consoamus inter medios cleros, requies est et consolatio nostra. 2. Sed ne cui forte inventitia videantur quae de hoc adventu medio dicimus, ipsum audite. Si quis diligit me, inquit, sermones meos serDeum, faciet bona ; sed plus aliquid dictum sentio de Haud dubium quin in corde, sicut ait Prophesola eos servare memoria? At vero sic servantDenique et memoriam facile delet oblivio. Sic serva sermonem Dei, quomodo melius servare potes cibum corporis tui. Nam et ille panis vivus est, et cibus mentis. Panis terrenus dum in arca est, potest a fure tolli, potest a mure corrodi, potest vetustate corrumpi. Ubi vero comederis illum, quid horum timeas? Hoc modo custodi verbum Dei: beati enim qui custodiunt illud . Ergo trajiciatur in viscera quaedam animae tuae; transeat in affectiones tuas, et in mores tuos. Comede bonum, et delectabitur in crassitudine anima tua. Ne obliviscaris comedere panem tuum, ne exarescat cor tuum, sed adipe e
Abbreviated transcription (Latin):
iximus
iuper his qui deargentau̾nt pennaᷤ
suas dorimendum inter medios cleros. duos
signantes aduentus. s ubi sit dormiendum
non diximus: Tercius enim quidam ad¬
uentus meduis inter iłlos: in quo delecta¬
biliter dormiunt quie un norunt. Ilienim
duo manifesti sunt: s ñ iste. In pͥore qͥdem in
terris uisꝰ. ⁊ cum hominib conuersatusẽ:
qñ sicut pp̃e testat᷑. & iuderunt ⁊ oterunt¬
In postiore uero uidebit oĩs caro saintare
dei nr̃i. ⁊ idebunt in quem tnͣsfixerunt.
Medius occultus ẽ. in quo solieum in se ipsis
uident electi et salue fiunt auime eoꝵ: In pri
mogͦ ueñ in carne et in infirmitate: in hoc
medio in sp̃ĩd⁊ uirtute: multimo ingloria ⁊
maiestate. Puirtutem enim ꝑuenitur ad gĩo¬
riam: quia tominus uirtutum ip̃e ẽ rex głie:
⁊ gloriam. tuam. Aduentus siquidem iste me¬
dius: uia quedam ẽ. ꝑ quam a primo ueniat᷑
ad ultimum. In pͥmo xp̃c fuit tedemptionrã.
inultimo apparebit uita nra. In isto ut dormi¬

Expanded text:
iximus uper his qui deargentaverunt pennas suas, dormiendum inter medios cleros, duos significantes adventus: sed ubi sit dormiendum non diximus. Tertius enim quidam adventus est medius inter illos; in quo delectabiliter dormiunt qui eum norunt. Illi enim duo manifesti sunt, sed non iste. In priori quidem in terris visus, et cum hominibus conversatus est; quando, sicut ipse testat. In posteriore vero videbit omnis caro salutare Dei nostri ; et videbunt in quem transfixerunt . Medius occultus est, in quo soli eum in seipsis vident electi, et salvae fiunt animae eorum. In primo ergo venit in carne et infirmitate; in hoc medio, in spiritu et virtute; in ultimo, in gloria et majestate. Per virtutem 729 enim pervenitur ad gloriam: quia Dominus virtutum ipse est Rex gloriae . utem tuam, et gloriam tuam . Adventus siquidem iste medius, via quaedam est, per quam a primo venitur ad ultimum. In primo Christus fuit redemptio nostra: in ultimo apparebit vita nostra: in isto ut dormi
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ia caritas: humilitas contra gloriam tẽ¬
poralem. Et uide sin̾inhis trib xp̃m dei u̾¬
bum recipiant singuli electoꝵ: quib dem̃ ẽ.
Pone me signaculum suꝑ brachium tuum.
signaculum saꝑ cor tuum: ⁊ alibi. ꝓpe ẽ uer¬
bum in ore tuo: ⁊ incorde tuo.

Expanded text:
desideria, charitas; humilitas contra gloriam temporalem. Et vide si non in his tribus Christum Dei Verbum recipiant singuli electorum, quibus dictum est: Pone me signaculum super brachium tuum, signum super cor tuum : et alibi: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo
Abbreviated transcription (Latin):
quam respicit dicens Reuertere. reuer¬
ters. simamitis. reuert̾e. reu̾te̾. ut intue¬
amur te: quo uidel nec in pecandis
ꝑitulo reuocate et eripe dignorur. quifes
est nob̾ a deo patre sapientia. ⁊ t̾ticia. et
scĩficatio. et redemptio. iħic xp̃c dominus nc̃¬

Expanded text:
quam respicit, dicens: Revertere, reverquam respicit, dicens: Revertere, revertere, Qunamitis; revertere, revertere, ut intueamur te : quo videlicet nec in peccandi periculo revocare et eripere dignetur, qui factus est nobis a Deo Patre sapientia, et justitia, et sanctificatio, et redemptio, Jesus Christus Dominus n
Abbreviated transcription (Latin):
An sine fructib penitentie erat: Ieiu¬
nabat bis in sabbato: decimas dabat
omnium que possidebat. Set ingͣtum
forsitan suspicamini: Audite qd̾ dicat:
U̾s gr̃as ago tibi S ñ erat uatius. net
erat exinanitus: nõ erat humilis. s elatꝰ:
Non enim quid sibi deeẽt scire studuit.
ħ exagregauit meritum suitm: nec erat il¬
la solio a plenituoo. s tumor N acrrs ꝓ¬
fsde redit. qui plenatudinem simulauit.
nam pliblitanus ille qui exmanire se ip̃m
qui utacuuim uas ox hibere curait. gͣtiã
retulit ampliorem: Nlos gͦ frẽs si gram
oupimꝰ inuenire. sic decetero abstimeamꝰ
a uirũs: ut de pret̾itis ꝙͦ peccatis dig¬
ne peniteantus: Nichominus qͦ solliti¬
tisimus: ⁊ deuotos nos deo ⁊ uere humi¬
les exhibere: Huiꝰ modi nempe animas
gratanter respicit: pro illo respectudeqͦ
in scõs ouis: et tespectus in electos illius
Ĩ forte ꝓꝑterea quater reuocat animarer

Expanded text:
An sine fructibus poenitentiae erat? JejuAn sine fructibus poenitentiae erat? Jejunabat bis in Sabbato, decimas dabat omnium quae possidebat. Sed ingratum forsitan suspicamini. Audite quid dicat: Deus, gratias ago tibi. Sed non erat vacuus, non erat exinanitus, non erat humilis, sed elatus. Non enim quid sibi deesset, scire, studuit, sed exaggeravit meritum suum: nec erat illa solida plenitudo, sed tumor. Vacuus proinde rediit, qui plenitudinem simulavit. Nam publicanus ille, qui exinanivit se ipsum, quoniam vacuum vas exhibere curavit, gratiam retulit ampliorem . Nos ergo, fratres, si gratiam cupimus invenire, sic de caetero abstineamus a vitiis, ut de praeteritis quoque peccatis digne poeniteamus. Nihilominus quoque solliciti simus, et devotos nos Deo et vere humiles exhibere. Hujusmodi nempe animas gratanter respicit pio illo respectu, de quo in sanctos ejus, et respectus in electos illius . Et forte propterea quater revocat animam
Abbreviated transcription (Latin):
euidentet gr̃e ad uersatur: Tepescimus
ꝓcessu temꝑis a feruorore conu̾sationis
nr̃o. paulatim refrigessit caritas. habũ¬
dat inquitas. ut consũmem᷑ incarne.
qui spu ceꝑanius. Inde ẽ ut minus iam
sciamus que adeo donata sunt nob̾: in¬
de uoti ꝑiter et ingrati Tumorẽ dnĩ re¬
linquimus religiosam omitimus solitu¬
dinem⁊ uerbosi. curiosi feceti. etiam de¬
tractores. et murmuratores. uacantes
nugis fugitantes laboris ⁊ discrpline
quotiens sine nota id licet quasi uero eti¬
am confestim sit sine noxa. Quid ergo
tantis repulsam obstaculis. gram nob̾
bitet gratus est. siquis deuotus. siquis
sollicitus. siqͥs spũ feruens⁊ caueat sibi
ne suis fidat meritis: ne suis oꝑib in-¬
nitatur alioquin ne huimͦ quidem aĩ¬
mum intrat gratia: Nimir̃ plemis ẽ:
nec in eo. iam inuenit gratia locum sibi.
Gonsicłastis phariseum illum orantem:
Non erat raptor. ñ iniustus. non adult̾

Expanded text:
evidenter gratiae adversatur? Tepescimus evidenter gratiae adversatur? Tepescimus processu temporis a fervore conversationis nostrae, paulatim refrigescit charitas, abundat iniquitas, ut consummemur carne, qui spiritu coeperamus. Inde enim est ut minus ea sciamus quae a Deo donata sunt nobis, indevoti pariter et ingrati. Timorem Domini relinquimus, religiosam omittimus solitudinem, verbosi, curiosi, faceti, etiam detractores et murmuratores, vacantes nugis, fugitantes laboris et disciplinae, quoties sine nota id licet; quasi vero confestim sit etiam sine noxa. Quid ergo tantis repulsam obstaculis gratiam nobis bitet, gratus est ; si quis devotus, si quis sollicitus, si quis spiritu fervens: caveat sibi ne suis fidat meritis, ne suis operibus innitatur: alioquin nec hujuscemodi animum intrat gratia. Nimirum plenus est, nec in eo jam invenit gratia locum sibi. 10. Considerastis Pharisaeum illum orantem? Non erat raptor, non injustus, non adulter.
Abbreviated transcription (Latin):
purum. quid ue tam solioum. quam hũi¬
litas cordis: Merito ꝓinde humilib dat᷑
gr̃a. merito resperit deus humilitatem
ancille sue. Quonam merito queris: Co
utiq qd̃ animum humilem. meritũ uon
occuparet humanum: quominus libere ĩ¬
Elueret diuine gr̃e plenitudo. S ad hanc
nob̾ humilitadem quibdam erit grabib
ascendendum. Primo enim cor hominis q̃
ad huc pecrare delectat. nec miseram consue¬
tubinem ꝓposito meliore mutauit. ne sit
grẽ capax. ꝓpriis uiciis p̃peditur. Scdo qͦ
ubi iam corrigere mores. et pͥores neqͥtias
de cet̾o non trerare proponit: ip̃a tum̃ pec¬
cata p̾t̾ita. licet iam amputata qͦdãm ui
deantur: dum ini eo manent. gram̃ non
admittunt: Manent autem donet confessi¬
one lauentur. donec succedentib dignis
sructib penitencie fructib. de medio fiant:
S ue tͥ si forte uiciis et peccatis ꝑniciosioe
successerit ingratitudo Quid enim tam

Expanded text:
purum, quidve tam solidum quam humipurum, quidve tam solidum quam humilitas cordis? Merito proinde humilibus dat gratiam; merito respexit Deus humilitatem ancillae suae. Quonam merito, quaeris? Eo utique, quo animum humilem meritum non occuparet humanum, quominus libere influeret divinae gratiae plenitudo. Sed ad hanc nobis humilitatem quibusdam erit gradibus ascendendum. Primo enim cor hominis, quem adhuc peccare delectat, nec miseram consuetudinem proposito meliore mutavit, ne sit gratiae capax propriis vitiis praepeditur. Secundo quoque, ubi jam corrigere mores, et priores nequitias de caetero non iterare proponit; ipsa tamen peccata praeterita, licet jam amputata quodam modo videantur, dum in eo manent, gratiam non admittunt. Manent autem donec confessione laventur, donec succedentibus dignis fructibus poenitentiae de medio fiant. Sed vae tibi, si forte vitiis et peccatis perniciosior successerit ingratitudo. Quid enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
tiam inuenisti: Singularem quo sola hanc
inueneris plenitudmem: quod de ip̃a pleni¬
et benedictus fructus uentris tui: Singula¬
riter qͥdem fructus uentris tui est: s ad om¬
nium quid̾ mentes te mediante ꝑuenit.
Sic nimĩr olim ros totus inuellere. totus ĩ
area. s in nulla ꝑte e arẽẽ totus. sicut in
uellere fint. In te solarex ille diues et predi¬
ues exinanitꝰ. ex celsus. humiliatus. inmensꝰ.
abreuiatus. et ab angelis minorat᷑ ẽ. uerus
deniq deus et dei filius incaruatus: s quo
fructuͤ Nempe ut om̃s eius pauꝑtate
locupletemur. eius hũilitate subleuem.
eiꝰ minoratione magnificemur. euis in¬
carnatione adherentes deo incipiamus unꝰ
nam potissimum uasi grã infundetur:
Eut supͣ meminimus capax ẽ siqͥdem mi¬
sericordie fudutia. pacientia uero iuisticie:
quale iam potĩmus idoneum gr̃e recepta¬
culum ex hibere: Balsamum ẽ purissimũ
et solidissimum uas requirit. Et quid tum

Expanded text:
atiam invenisti. Singularem quod sola hanc atiam invenisti. Singularem quod sola hanc inveneris plenitudinem; generalem, quod de ipsa pleniet benedictus fructus ventris tui. Singulariter quidem fructus ventris tui est; sed ad omnium quidem mentes te mediante pervenit. Sic nimirum, sic olim ros totus in vellere, totus in area; sed in nulla parte areae totus, sicut in vellere fuit . In te sola Rex ille dives et praedives exinanitus; excelsus, humiliatus; immensus, abbreviatus, et angelis minoratus est: verus denique Deus et Dei Filius incarnatus. Sed quo fructu? Nempe ut omnes ejus paupertate locupletemur, ejus humilitate 982 sublevemur, ejus minoratione magnificemur, ejus incarnatione adhaerentes Deo, incipiamus unusnam potissimum vasi gratia infundetur? Si, ut supra meminimus, capax quidem est misericordiae fiducia, patientia vero justitiae, quale jam poterimus idoneum gratiae receptaculum exhibere? Balsamum est purissimum, et solidissimum vas requirit. Et quid tam
Abbreviated transcription (Latin):
minus: s et filius hominis est. audi etiã
qͦmͦ t̾ram sibi tanꝙͣ filius hominis uendicat:
s et cõmunicat tanquam sponsus: Flores
discrepat. quod nazareth interpretatur
flos: Amat florigeram patriam. flos de
radice iesse: et libenter inter lilia pascit᷑.
flos campi. ⁊ lilium conuallium: Cõmen¬
dat enim flores pulcritudo. suaui olentia.
⁊ spes fructus. gratia tͥplex. Teq florem re¬
putat deus. et bone ei complacet in te: sitͥ
nec honeste conũsationis decor. nec bone opi¬
nionis fragantia. nec intentio desit future
retributionis ⁊ fructus enim sp̃c ẽ uita eter¬
na. Ne timeas maria: inuenisti grãm apd̾
dominũ. Qnͣtam grãm: Gr̃am plenam: gͣ¬
ciam singularẽ: Singularem ar generalẽ:
utramq sine dubio. quiꝰ plenam teo sin¬
gularem. quo gen̾alem: ipãm et enim ge¬
neralem singularit᷑ accepisti: Eo inqmͣ singu¬
larem quo generalem: nam sola omnib gͣ¬

Expanded text:
minus, sed et filius hominis est. Audi etiam minus, sed et filius hominis est. Audi etiam quomodo terram sibi tanquam filius hominis vindicat, sed et communicat tanquam sponsus. Flores,discrepat, quod Nazareth interpretatur flos. Amat florigeram patriam flos de radice Jesse, et libenter inter lilia pascitur flos campi et lilium convallium. Commendat enim flores pulchritudo, suaveolentia, et spes fructus; gratia triplex. Teque florem reputat Deus; et bene ei complacet in te, si tibi nec honestae conversationis decor, nec bonae opinionis fragrantia, nec intentio desit futurae retributionis. Fructus enim spiritus est vita aeterna. 8. Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum. Quantam gratiam? Gratiam plenam, gratiam singularem. Singularem, an generalem? Utramque sine dubio, quia plenam, et eo singularem, quo generalem: ipsa enim generalem singulariter accepisti. Eo, inquam, singularem, quo generalem: nam sola prae omnibus gr
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ mansueris terte:. Iam uobis ni fallor
molestum est quod delitie tandant: Non
miremini: delicie sunt: Non honerabunt
qaͣtumlibet seciatos: ne a ructantib qui¬
dem poterunt fascidi Missus est gab̾el
angelus adeo. in ciuitate galilee cui no¬
nom̃ ncaretb Miraris qd̃ nazaretht
ꝑua cutas et tanti regis nuntio illustre¬
tur. et tantoe s magnus latet in hai
ꝑua ciuitate thesanrus: latet inqͣm. s
homines latet non deum. Anñ thelari᷑
dei maria: ubitumq illa est: et cor eiꝰ.
Oculi eius suꝑ eam: ubiq respitit huũi¬
litatem ancille sue. Nouit celum uni¬
genitus dei patris: Si nouit celum: et
nazareth. Quid ni sciat patriam suamͤ
Quid ni nou̾it h̾eclitatem suame Celum
ex patre. nazareth ex matre uendicat sibi:
sicut ip̃e se et filium dauid ⁊ dñm esse tes¬
tatur: Celum celi domino. terram autẽ
dedit filiis hominum. Cedat ergo ei utr̃¬
ꝙ ncc̃e est inpossessionem: qui ñ modo do¬

Expanded text:
sed pro mansuetis terrae. Jam vobis, ni fallor, sed pro mansuetis terrae. Jam vobis, ni fallor, molestum est, quod deliciae tardant. Non miremini: deliciae sunt. Non onerabunt quamlibet satiatos, nec a ructantibus quidem poterunt fastidiri. 7. Missus est Gabriel angelus a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Miraris quod Nazareth, parva civitas, et tanti regis nuntio illustretur, et tanto? Sed magnus latet in hac parva civitate thesaurus; latet, inquam, sed homines latet, non Deum. An non thesaurus Dei Maria? ubicunque illa est, et cor ejus. Oculi ejus super eam, ubique respicit humilitatem ancillae suae. Novit coelum Unigenitus Dei Patris? Si novit coelum, et Nazareth. Quidni sciat patriam suam? quidni noverit haereditatem suam? Coelum ex Patre, Nazareth ex matre vindicat sibi, sicut ipse se et Filium David, et Dominum esse testatur . Coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum . Cedat ergo ei utrumque necesse est in possessionem, quia non modo Do
Abbreviated transcription (Latin):
sermo huiꝰcemodi aliqũ de susanna. S
et parentes eius iusti erant: et uir etus
honoratior omnium udeoꝵ. Merito gͥ a
iusto iubice: iustam de iniustis obtinuit
ultionem: que tam uehement̾ iusticiam
esuriuit ut ꝓp̃ eam contẽpneret mortem
corꝑis. oꝑbrium gen̾is. luctun inconso¬
labilem amicoꝵ. Et nos frẽs si a xp̃o au¬
diuimus. nec ego te condẽpnabo. si pec¬
care iam uolumus contra ip̃m. si inip̃o uo¬
lumus pie untere. ncc̃e est ut sustineamꝰ
ꝑsecutionem ne malum ꝑro malo. aut ma¬
ledictionem ꝓ maledicto reddamus: Alio¬
ꝗuii qui patientiam non seruau̾it. ꝑdet
iusticiam: hoc est uitam ꝑdet. Hoc est per¬
det animam suam. Michi unedicram: et
ego retribuam dicit dñs. Ita ꝑesus est. ip̃e
retribuet. si ei uindictam serues. si non tol¬
las ab eo tudicium: si non reddas retri¬
buentib tibi mala faciet iudicium.
s m̃uiriam patienti: i neqiutete iudicabit.

Expanded text:
sermo hujuscemodi aliquando de Susanna. Sed sermo hujuscemodi aliquando de Susanna. Sed et parentes ejus justi erant, et vir ejus honoratior omnium Judaeorum. Merito igitur a justo Judice justam de injustis obtinuit ultionem, quae tam vehementer justitiam esurivit, ut propter eam contemneret mortem corporis, opprobrium generis, luctum inconsolabilem amicorum. 6. Et nos, fratres, si a Christo audivimus: Nec ego te condemnabo, si peccare jam nolumus contra ipsum, si in Christo volumus pie vivere; necesse est sustineamus persecutionem, ne malum pro malo, aut maledictum pro maledicto reddamus. Alioquin qui patientiam non servaverit, perdet justitiam; hoc est, vitam perdet; hoc est, perdet animam suam. Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus . Ita prorsus est. Ipse retribuet, sed si ei vindictam serves, si non tollas ab eo judicium, si non reddas retribuentibus tibi mala. Faciet judicium, sed injuriam patienti; in aequitate judicabit,
Abbreviated transcription (Latin):
pigintis crimenz Quid tam susanna fão
rater mortem ⁊ mortem anime scilicet et
corpis. undiq angustata: Melius ẽ mͥ
inquit absꝙ oꝑo incide in marus homi¬
num: qͣm reliquere legem dei meĩ. su¬
mirum sciebat ista qmͣ horrendum sit
in cidere in mamis dei uiuentis:. Nam
homines quidem cum occid̾int corpꝰ. aĩ
nõ hñt ultra quid faciant. Ille autem
timendus qui potestatem h̃t. corpꝰ et aĩ¬
mam mitt̾e inghennam: quid fami¬
lia ioachim tardat: Irruat ꝑ posticiumn
Nam in ponĩo clamor auditurz ¶la¬
mor tĩo lupoꝵ grauium: et balantis
ouicule inter eos. S non patitur ab eiꝰ
innoxiam deuorari: qui ab ipĩs eoꝵ fau¬
cib tam dignanter eripuit etiam eripi
non merentem: Merito ꝑinde cum du¬
ceretur ad mortem: erat cor eius fibuciã
hñs in domino: qͦm usq abeo timuisset¬
uł et timorem omnem postposusset huma¬
num: et ipsus legem et simul uite p̃po¬
suisset et fame Non enim dictus fuerat

Expanded text:
pingitis crimen. Quid tamen Susanna facit, pingitis crimen. Quid tamen Susanna facit, inter mortem et mortem, animae scilicet et corporis, undique angustata? Melius est mihi, inquit, absque opere incidere in manus hominum, quam derelinquere legem Dei mei. Nimirum sciebat ista, quam horrendum sit incidere in manus Dei viventis. Nam homines quidem, cum occiderint corpus, animae non habent ultra quid faciant: ille autem timendus est, qui potestatem habet et corpus et animam mittere in gehennam . Quid familia Joachim tardat? Irruat per 981 posticum, nam in pomerio clamor auditur; clamor autem luporum gravium, et balantis oviculae inter eos. Sed non patitur ab eis innoxiam devorari, qui ab ipsis eorum faucibus tam dignanter eripuit etiam eripi non merentem. Merito proinde cum duceretur ad mortem, erat cor ejus fiduciam habens in Domino, quem usque adeo timuisset, ut timorem omnem postposuisset humanum, et ipsius legem et simul vitae praeposuisset, et famae. Non enim dictus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
scribarum et phariseoꝵ: non intrabitis s
regnum celoꝵ Alioquin dicemus aiunt
qͣ te testimonium: semen chanaam ⁊
non iuda ne hoc quidem moyses in lege
mandauit: an qui decreuit adulteram
lapidareͥ mandauit accus are pudicam:
an qui iussit adulteram lapidib compͥ¬
mii etiam iussit contra in sontem testi¬
monium ferri: Immo uero sicut adul¬
teram: sic etiam falsum testem non im¬
punitum ẽẽ p̾cepit S qui głamini in
lege: ꝑ legis p̃uaricationem deum in ho¬
norastis Ingemuit susanna. ⁊ ait Angus¬
tie mͥ sunt undiꝙ Undiq enim mors:
hinc quidem corꝑea. inde sꝑitalis: Si hoc
inquit egero mors michi ẽ: si autẽ non
egero non effugiam manus urãs. Uestrã
o pharisei manus. net ad ultera effugit.
nec pudica: uestras excusationes nec sãc¬
tus nec peccator euadit. dissimulatis pesca¬
tanestra. ubi inueneritis alienas alioquin
siquis forte suum non h̃t. uestrum ei um¬

Expanded text:
Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Alioquin dicemus, aiunt, contra te testimonium. Semen Chanaan, et non Juda, nec hoc quidem Moyses in lege mandavit. An qui decrevit adulteram lapidare, mandavit accusare pudicam? an qui jussit adulteram lapidibus opprimi, etiam jussit contra insontem testimonium ferri? Imo vero sicut adulteram, sic etiam falsum testem non impunitum esse praecepit . Sed qui gloriamini in lege, per legis praevaricationem Deum inhonoratis. 5. Ingemuit Susanna, et ait: Angustiae mihi sunt undique. Undique enim mors; hinc quidem corporea, inde spiritualis. Si hoc, inquit, egero, mors mihi est; si autem non egero, non effugiam manus vestras. Vestras, o Pharisaei, manus nec adultera effugit, nec pudica: vestras accusationes nec sanctus, nec peccator evadit. Dissimulatis peccata vestra, ubi inveneritis aliena: alioquin si quis forte suum non habet, vestrum ei im
Abbreviated transcription (Latin):
sub terfugitis. Nam illa quidem sine ĩ¬
relinquitur. S consideremus fres. qͦnam
hic abeant pharisei. uidetis ue duo senes.
nam a semorib exire ceperunt: quomͦ
inpomerio ioachim absconduntur:
Susannã querunt uxorem eius. sequa¬
mur eos: nam iniqua cogitatione ple¬
ni sunt contra eam. Consentire nob̾ ai¬
unt senes. aiunt pharisei. aiunt lupi.
qui abi alt̾ius paulo ante licet errantis
ouicule fuerant deuoratione frustrati:
Consentire nobis: et cõmiscere nobiscũ:
Inuet̾ati dierum maloꝵ. modo accu¬
sabatis adult̾ium: mͦ adult̾ium suade¬
tis: S hec ost tora iusticia urã: et que
palam arguitis. ẽadem agitis in occulto:
Hinc fuit quod existis uinis post unum
cum ille om̃ium conscius ocultoꝵ. urãs tã
ualide pcussisset conltĩas dicens: Qui sine
peccato ẽ ur̃m: pͥmus in eam lapidem mir¬
tat. Merito ꝓinde ad discipulos ueritas
art. Nisi habundau̾it iusticia ur̃a plusꝙͣ

Expanded text:
subterfugitis. Nam illa quidem sine insubterfugitis. Nam illa quidem sine inrelinquitur. 4. Sed consideremus, fratres, quonam hinc abeant Pharisaei. Videtisne duos senes nam a senioribus exire coeperunt quomodo in pomerio Joachim abssconduntur? Susannam quaerunt uxorem ejus: sequamur eos; nam iniqua cogitatione pleni sunt contra eam. Consentire nobis, aiunt senes, aiunt Pharisaei, aiunt lupi, qui ab alterius paulo ante, licet errantis oviculae, fuerant devoratione frustrati. Consentire nobis, et commiscere nobiscum. Inveterati dierum malorum, modo accusabatis adulterium, modo adulterium suadetis. Sed haec est tota justitia vestra, et quae palam arguitis, eadem agitis in occulto. Hinc fuit quod existis unus post unum, cum ille omnium conscius occultorum vestras tam valide percussisset conscientias, dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in eam lapidem mittat. Merito proinde ad discipulos Veritas ait: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ in pauore suo. uadam ad portas
inferi. ut iam non nisi in sola dei misi¬
cordia respiremus: Hec uera hominis fi¬
ducia a se deficientis. et inniitentis do¬
mino suo hec inqͣm uera fiducia. cui mi¬
sericord̾ia non negatur ꝓph̾a attestante.
qm̃ beneplacitum ẽ domino super timen¬
tes eum: et in eis qui sꝑant suꝑ miscd̾ia
oius: Nec parua utiq suppetit nob̾. in
nobis quidem timoris: in pp̃o autem cau¬
sa fiducie: s uauis et mittis ẽ et copiose
miscd̾re. prestabilis suꝑ malicia: multus ad
ignoscendum. Credamus saue uel inimicil:
qui in eo nil aliud und e occ̃onẽ struende ca¬
lumpnie caꝑent inuenerunt. Compatiet᷑
aiuint peccatͥci: nec sͥ oblatam ullatenus oc¬
cidi patietur: Tenebitur itaꝙ manifestus
aduersarius legis: cum ab solueri lege dãp¬
tam. Int̾im inur̃m o pharisei caput. tota
uestre malignaitatis caput adinuentio te¬
torquetur: Diffiditis cause: qui iudicium

Expanded text:
quisque in pavore suo: Vadam ad portas quisque in pavore suo: Vadam ad portas inferi, ut jam nonnisi in sola Dei misericordia respiremus. Haec vera hominis fiducia, a se deficientis, et innitentis Domino suo. Haec, inquam, vera fiducia, cui misericordia non denegatur, propheta attestante quoniam beneplacitum est Domino super timentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus . Nec parva utique suppetit nobis: in nobis quidem timoris, in ipso autem causa fiduciae. Suavis et mitis est, copiosae misericordiae; praestabilis super malitia, multus ad ignoscendum. Credamus sane vel inimicis, qui in eo nihil aliud, unde occasionem struendae calumniae caperent, invenerunt. Compatietur, aiunt, peccatrici, nec sibi oblatam ullatenus occidi patietur. Tenebitur itaque manifestus adversarius legis, cum absolverit lege damnatam. In vestrum, o Pharisaei, caput tota vestrae malignitatis adinventio retorquetur. Diffiditis causae, qui judicium