comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim subiugata ÷ iniquitati. cui sub¬
iugatos inueniens liberauit. et iun
ꝑisti uincula mea tͥ sacrificabo hosti¬
am laudis et c̃. Suꝑ illiꝰ enim carnẽ
non ÷ positum iugum. qui potestatẽ
habuit ponendi animam suam. et
iterum sumendi eam. Et dabis eam
ad elearar sacerdotem et c̃. Cur non ad
tempus quod tunc erat. sed ad postõs
huiꝰ sacerdotii passionem dñi ꝑuẽtam.
Et eicient eam extra castra. Sic eiectus
malam. et occident eam in conspecꝰtu
eiꝰ sicut occisa ÷ caro xp̃i. in conspectu
eorum qui futi erant in nouo testam̃to
dni sacerdotes. Et accipiet elearar sã¬
guiem eiꝰ et asperget contra faciem
in remissionem peccatorum. Ideo
contra faciem tab̾naculi testimo¬
nii quia non alit̾ declaratum est
quam fuerat diuino testimonio p̃¬
nunciatum. et ideo septies. quia
ipse numerus ad emundationem
ꝑtinet spũalem. Et cremabunt
eam in conspectu eiꝰ. puto quia cre
matio ad signum resurrectionis¬

Expanded text:
enim subiugata est iniquitati, cui subenim subiugata est iniquitati, cui subiugatos inueniens liberauit et eorum pisti uincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. super illius quippe carnem non est positum iugum, qui potestatem habuit ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Et dabis eam, inquit, ad Eleazar sacerdotem. cur non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? et eicient eam extra castra: sic et eiectus malam. et occident eam in conspectu eius: sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui iam futuri erant in nouo testamento domini sacerdotes. Et accipiet Eleazar sanguinem eius et asperget contra faciem in remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspectu eius. matio ad signum pertinet resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
uaccam rufam
cuiꝰ cinis expiatio¬
est populi ĩmola¬
re non poterit:
t̾rena oꝑa non fe¬
cerit. iugumq
delicꝰtinõ traxe¬
rit et uinculis
peccatorum liga¬
tus non fuerit.
¶ ꝑ masculum. for¬
titudo ꝑ feminã
infirmitas signa¬
firmitas dñice¬
carnis incarna¬
tionis ad sacrifi¬
cium assumpta
cetere hostie fig᷑abant. ubi similiter
sine uitio pecora immolari iubentur.
sed non caro peccati. Sed hic ubi euidẽ¬
tius legis distinctionem uoluit deus
cõmendare: parum fuit dicere sine ui¬
tio: nisi diceret᷑ que non habet in se
uitium. Quod si repetendi causa dictũ
est: forte non frustra ÷ quod ipsam
rem ipsa repeticio firmius cõmenda
ideo additum intelligat᷑: que non habet
inse uitium. cum dictum iam esset ui¬
uencam sine uitio. quia inse nõ habuit
uitium caro xp̃i. in aliis autẽ habuit:
quimembra sunt eiꝰ. Que enim caro
in hac uita sine peccato. nisulla sola
que non habet in se uitium:. et non ÷
suꝑpositum suꝑ eam ugum et c̃. Hõ

Expanded text:
Vaccam rufam cujus cinis est expiatio populi immolare non poterit, errena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, et vinculis peccatorum ligatus non fuerit.  masculum fortitudo, per feminam infirmitas significafirmitas Dominicae incarnationis ad sacrificium assumpta ceterae hostiae figurabant, ubi similiter sine uitio pecora immolari iubentur. sed non caro peccati. uerum tamen hic ubi euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauideo additum intellegatur "quae non habet in se uitium", cum iam dictum esset: iuuencam sine uitio, quia in se non habuit uitium caro Christi, in aliis autem habuit, quae membra sunt eius. quae enim caro in hac uita sine peccato nisi illa sola quae non habet in se uitium? et non est superpositum super eam iugum. non
Abbreviated transcription (Latin):
tari. et penetrare profunda
misteria putei: reges eẽ dicut᷑.
qui puteum in petra excudert̃.
quia dura et difficilia scientie
gͦ puteum istum principes. et
excuderunt reges gentium.
id : apostoliqui gentes congre¬
gauerunt: ad obediendum fidei. et omnibꝰ
patefecerunt scĩam xp̃i. in quo sunt om̃s
thesauri sapientie et scientie dei. abscon¬
diti. Impleuerunt enim mandatum dei.
puteus est. et omnis scripta legis et pro¬
phetarum. E uangelica quoq et apo̾sto¬
lica simul unꝰ puteus est. quem nõ pos¬
sunt fodere ł excudere: nisi reges. et
ꝑrincipes. qui scilicet possunt terram
auferre et amouere suꝑficiem littere.
Reges dicunt᷑ qui a peceati regnum ex¬
pulerunt et iusticiẽ regnũ in mẽbris suiᷤ
posuerunt. Decet enĩ eum docere ceteros.
qui priꝰ fecerit que docet. Und̃. Qui fece¬
rit et docuerit sic homines magnus
uocabit᷑ in regno celorũ. Magnũ autẽ
in regno eẽ: id÷ regem esse. Excuderũt¬

Expanded text:
tari et penetrare profunda tari et penetrare profunda mysteria putei, reges esse dicuntur, qui puteum in petra excuderunt, quia dura et difficilia scientiae ergo putenm istum principes, et excuderunt reges gentium, id est, Apostoli, qui gentes congregaverunt ad obediendum fidei, et omnibus patefecerunt scientiam Christi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Impleverunt enim mandatum Dei, bemus, nobis puteus est, et omnis Scriptura legis et prophetarum: evangelica quoque et apostolica simul unus puteus est, quem non possunt fodere vel excudere, nisi reges et principes, qui scilicet possunt auferre terram et amovere superficiem litterae, Reges dicuntur, quia peccati regnum expulerunt, et justitiae regnum in membris suis posuerunt. Decet enim eum docere caeteros, qui prius fecerit quae docet, unde: Qui fecerit et docuerit sic homines, magnus vocabitur in regno coelorum ; magnum autem in regno esse, est regem esse. VER
Abbreviated transcription (Latin):
peccati actus. Quid enĩ dulce. qͥd
suaue potest habere peccatum ̾
Si autem ueneris ad hereticã sentẽ¬
tiam et a maritudinẽ peccati: ue¬
nisti ad puteos bituminis. quod ÷
esca et nutrimentũ ignis. Sigusta¬
ueris aquam de his puteis. si here¬
ticum sensum et a maritudinem peccati¬
receꝑis. fom̃ta ignis. et gehenne incendia
in de preꝑabis. Talib dicit᷑ Ince¬
runt illũ pͥncipes. et excuderunt
reges. Principes gͦ foderũt. reges
excudẽrunt. quo᷑ ab excudendo
non ab excidendo dictũ : Excudi
enĩdicitur quod in saxo uelcedit᷑
uel format᷑. Principes gͦ tanquã
inferiores foderũt .i. quasi in t̾re
mollitiem altitudinẽ quandam
dem̃serũt. Hii uero qͦs reges ap¬
pellat quasi fortiores non solũ
terre ꝓfundum. sed saxi duritiã
penetrant. ut ꝑueniant ad pro¬
fundiores aquas et ipsas abyssi
uenas ꝑscrutent᷑. scientes iuditia
deiesse abẏssummultam. Hii
sunt apostoli quorum aliquis

Expanded text:
peccati actus. Quid enim dulce, quid peccati actus. Quid enim dulce, quid suave potest habere peccatum? Si autem veneris ad haereticam sententiam et amaritudinem peccati, venisti ad puteos bituminis, quod est esca et nutrimentum ignis Si gustaveris aquam de his puteis, si haereticum sensum et peccati amaritudinem receperis, fomenta ignis et gehennae incendia in te praeparabis. Talibus dicitur: Incerunt illum principes et excuderunt reges. Principes ergo foderunt, reges excuderunt, quod ab excudendo, non excidendo dictum est. Excudi enim dicitur, quod in saxo caeditur vel formatur. Principes ergo tanquam inferiores foderunt, id est quasi in terrae mollitiem altitudinem quamdam demerserunt: hi vero quos reges appellat, quasi fortiores, non solum terrae profundum, sed saxi duritiam penetrant, ut perveniant ad profundiores aquas, et ipsas abyssi venas perscrutentur, scientes judicia Dei esse abyssum multam. Hi sunt apostoli, quorum aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
foderunt. non quicumq hoiẽs
sed principes et horum sublimi¬
ores quos appellauit reges. ideo et
locutus est dñs moysi.
Congrega populum. et
dabo eis aquam de puteiᷤ.
est principium omnis
create᷑. Uel sic ut uerba
dirigant᷑ ex ꝑsona moy¬
si ad populum̃. Date ini¬
tium cordi ur̃o. ut incipi¬
at intelligere quid sit pu¬
teus. De quo spuãles aque
hauriende sunt. et refi
misticũ si quis excorde
uidet deum : de ꝓfũdis
possit haurire. Ad hũc
puteum moyses id ÷ lex
uidet᷑ aliquis uenire. s
nisiꝑ moysen. cõgreget᷑:
non ÷ deo acceptꝰ. Martiõ
non possunt laudare diñ
quem foderũt principes
et excuderunt reges. Est
autem uallis salsa inqua
sunt putei bituminis. Oĩs
autem heresis et omne pec¬
catum inualle est. et inual¬
le salsa. Peccatum enim
non ascendit sursum. sed semꝑ
ad ima et inferna descendit. Est
gͦ inualle positus. salsus. et a marꝰ
omnis hereticus sensus. et omnis

Expanded text:
foderunt, non quicunque homines, foderunt, non quicunque homines, sed principes, et horum sublimiores, quos appellavit reges. Ideo in locutus est Dominus Moysi: Congrega populum et dabo ei aquam de puteo. et primogenitus omnis creaturae . Vel sic, ut verba dirigantur ex persona Moysi ad populum: Date initium cordi vestro, ut incipiat intelligere quid sit puteus, de quo spirituales aquae hauriendae sunt, et reficmysticum si quis ex corde videt, Deum de profundis possit haurire. Ad hunc puteum Moyses, id est lex videtur aliquis pervenire, sed nisi per Moysen congregetur non est Deo accepnon possunt laudare Dominquem foderunt principes et excuderautem vallis salsa in qua sunt putei bituminis: omnis autem haeresis et omne peccatum in valle est, et in valle salsa. Peccatum enim non ascendit sursum, sed semper ad ima et inferiora descendit. Est ergo in valle positus, salsus et amarus omnis haereticus sensus, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mouit. quam miecerãt philistei
Notandum autem quia dumu
ueret abraham non ausi sunt phi¬
listei replere puteos. aut inicere
terram. sed eo mortuo inualne¬
rũt. et insidiati sunt pueis euis.
S reꝑant᷑ ꝑ ysaac. puer qͦ abra¬
he ad puteos inuenit rebeccã que
int̾pretat᷑ patientia. Hec efficitur
uxor ysaac sed apud puteos. Simi¬
lit̃ iacob cum ad mesop otamiam
uenit habens preceptũ patris.
ne alienigenã duceret uxorẽ. ap̃
puteos inuenit rachel. et moys es
Sephoram. Sigͦ intellexistique
et quales sunt scõrum uxores. si
uis pacientiam in coniugiũ sume:
uel sapĩam ł alias aĩuirtutes. et
dicẽ quod de sapĩa dictũ ÷. hanc
quesu mͥ ducere uxorem. Esto as¬
sidue circa puteos istos. et tͣ rͥeꝑies
huiꝰ modi coniugem. quia apud
uiuentis uerbi fluenta: certum
est habitare uirtutes. Sunt ergo
multiputei intra animã. et alii
płimi insingulis scriptarum tes¬
timoniis ł sermonib et sensib
Est tamen hic eminentior quem

Expanded text:
movit, quam injecerant Philistaei. Notandum autem quia, dum viveret Abraham, non sunt ausi Philistaei replere puteos aut injicere terram, sed eo mortuo invaluerunt et insidiati sunt puteis ejus, sed reparantur per Isaac. Puer quoque Abrahae ad puteos invenit Rebeccam, quae interpretatur Patientia: haec efficitur uxor Isaac, sed apud puteos ; similiter Jacob cum ad Mesopotamiam venit habens praeceptum patris, ne alienigenam duceret uxorem, apud puteos invenit Rachel; et Moyses Sephoram . Si ergo intellexisti quae et quales sint sanctorum uxores, si vis patientiam in conjugium sumere, vel sapientiam et alias animi virtutes, et dicere quod de sapientia dictum est: Hanc quaesivi mihi ducere uxorem , esto assidue circa puteos istos, et ibi reperies hujusmodi conjugem, quia apud viventis verbi fluenta certum est habitare virtutes. Sunt ergo multi putei intra animam, et alii plurimi in singulis Scripturarum sermonibus et sensibus: est tamen hic eminentior quem
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc isrł quid dñs deus tuus poscit
que ex nobis sunt:
deo sunt. Cum enĩ
fidem nrãm et affec¬
tum obtulerimus:¬
tuno ipse largitur
Omnia autem ex
deosunt.
¶Bamoth
aduentus mortis.
nem salutaris uie

Expanded text:
Et nunc, Israel, quid Dominus Deus tuus poscit quae ex nobis sunt, Deo sunt. Cum enim fidem nostram et affectum obtulerimustunc ipse largitur Omnia autem ex Deo sunt Bamoth adventus mortis, nem salutaris viae
Abbreviated transcription (French):
mundi et elementorum uir¬
dietatem temporum. uicisi¬
tudinum ꝑmutaciones. et cõ¬
mutaciones temꝑum. anni
circulos. et astrorum positio¬
nes. natas animaliũ. et iras

Expanded text:
entorum, inicdietatem temporum, vicissitudinum permutaciones et commutaciones temporum, anni cursus et stellarum disposiciones, naturas animalium et iras
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝑossunt idemuocaripͥn¬
prophetas intelligãmus.
Ipsi enim sensũ et ꝓphiã
sã in profundo littere collo¬
nisi occulte audieritis:
ꝑscrutant᷑ alta dei. et
ecclesias regunt. Unde
et xp̃o dicitur rex regũ.
¶ Qui bibit de hoc puteo
ad hoc proficit ut hãt
munera que deo offerat.
de quibus in lege dicit᷑.
Muneramea data mea.
Ex his gͦ que deus dedit
offert᷑ deo. Dedit autem
agnitionem sui. et hõ
offeit ei fidem suam.
et affectum.

Expanded text:
 Possunt quidem prinprophetas intelligamus, ipsi enim sensum et prophetiam am, in profundo litterae colloNisi occulte audieritis, perscrutantur alta Dei et Ecclesias regunt, unde et Christus dicitur Rex regum. Qui de hoc puteo bibit, ad hoc proficit ut habeat munera quae Deo offerat, de quibus in lege dicitur: Munera mea data mea. . Ex his ergo quae Deus dedit, offertur Deo; dedit autem agnitionem sui, et homo offert ei fidem suam et affectum.
Abbreviated transcription (Latin):
minet in finibꝰ amorrei
Si quide arnon t̃mi¬
nus est moab: diuideᷤᷤ
moabitas et amorreos.
Onde dicit᷑ in libro
bellorum domini Si
cut fecit in mari rubro:
sic faciet intorrentibus
arnon S copuli torren¬
tium indinati sunt:
ut requiescerent inar
non: et recumberent
in finibus moabitarũ
puteus super quo lo¬
cutꝰ est dominus ad
moysen Congrega po¬
pulum et dabo ei aꝙͣ
Tũc cȩenatt̃ isrł carmẽ
ubi didicerat moyses omnemsa
rum aliquo potuit hoc esse pre¬
scriptum. Qui tamen nõ iõ sit
assumendus in eas script᷑as: qͥb
diuina commẽdat᷑ auctoritas. li¬
sed non ideo omnia q̃ ibi scripta s̃
accipienda confirmat. Cur autẽ
hoc lo co cõmemoratũ sit : non
euident̃ apparet. nͥ forte ut fineᷤ
illic int̾ duas gentes constituerẽ¬
t᷑ bello actum est. Quod eiꝰdem
loci homines propt̃ magnitudi¬
nem bellum dñi esse dixerunt.
ut scriberet᷑ in aliquo eorum
libro bellum dñi.¬
ex conuocat te ad puteum
xp̃m scilicet dei filium. propria

Expanded text:
minet in finibus Amorrei siquidem Arnon terminus est Moab dividens Moabitas et Amorreos unde dicitur in libro bellorum Domcut fecit in mari Rubro, sic faciet in torrentibus Arnon. Scopuli torrentium inclinati sunt, ut requiescerent in Ar, et recumberent in finibus Moabitarum.puteus, super quo locutus est Dominus ad Mosen: Congrega populum, et dabo ei aquam. Tunc cecinit Israel carmen ubi didicerat Moyses omnem ilrum aliquo potuit hoc esse scriptum: qui tamen non ideo sit adsumendus in eas scripturas quibus diuina commendatur auctoritas. sised non ideo omnia quae ibi scripta sunt accipienda confirmat. cur autem hoc isto commemoratum sit loco, non euidenter adparet; nisi forte, ut fines illic inter duas gentes constituerentur, bello actum est, quod bellum eiusdem loci homines propter magnitudinem "bellum domini" esse dixerunt, ut scriberetur in aliquo eorum libro: bellum domiLex convocat te ad puteum, Christum, scilicet Dei Filium, propria
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ꝑutei cum fonte nominant᷑ : ac¬
cipiendum ÷ uerbũ dei. Puteus uero
si profundũ misteriũ tegit. fons aut̃
ter fontẽ in prouerbiis dicit sapĩa.
patris: uꝰ possit puteus intelligi. et¬
ueritatis. Est gͦ hec trium ꝑsonarũ¬

Expanded text:
imul cum fonte nominantur, accipiendum est verbum Dei. Puteus quidem, si profundi aliquid mysteriis tegit: fons autem, de fonte: quia in Proverbiis dicit Sapientia: Patris, unus possit intelligi putveritatis . Est ergo haec trium
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ait sp̃c ꝑ salomonem in pro¬
uerbiis. Bibe aquam de uasis
tuis. et de puteoium tuorum
fonte. et non suꝑ effundantur
aque tibi extra tuum fontem.
quamuis et in aliis exemplaris legerimꝰ
et effundant᷑ tibi aque extra tuum fon¬

Expanded text:
ei per Salomonem in Proverbiis: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fonte: et non superfundantur tibi aquae extra tuum fontem , quamvis in aliis exemplaribus legerimus, et effundantur tibi aquae extra tuum fon
Abbreviated transcription (Latin):
et c̃. Simile dicit apłs.
ciuuult nubat. tm̃ in
dño idest uiro catholi¬
co. ne possessio scilicet
bonorum oꝑum et recte
fidei ꝑdat᷑. si gẽtili aut
iudeo nupserit. Tropo¬
logice uero mulieri .i.
pie intencioni ꝑbonã
actionem cui uoluerit
li cet se coniungere la¬
bori. sic tam̃ ut pietatẽ
et religionem mõib
conseruet. ne oꝑis sui
pro quo et̃ne heredita¬
tis possessionem sꝑat:
detrimentũ paciatur.
si alieno id ⁊ terreno se
numero credentiũ iui¬
deorum docꝰtori de gen¬
tibus credentise iuĩgit.
ut eiꝰ magisti̾o filios gig¬
nat et pietatis oꝑa. Noĩe
enĩ patrui dici possunt
doctores degentibꝰ electi:
quia fratres sunt scõrũ
predicatorum qͥ fuerũt
iniudea constituti. Non
idest quinqͣge simꝰ annꝰ remissionis aduenĩt son¬
fundat᷑ sortiũ distributio: et aliorũ possessio ad
Om̃s enĩ uiri ducẽt uxores: de tͥbu et cognatione
misceant᷑ tͥbus: sed ita maneant. ut a dño seꝑate

Expanded text:
t. Simile dicit Apostolus: Cui vult nubat, tantum in Domino , id est, viro catholico, ne possessio scilicet bonorum operum et rectae fidei perdatur, si gentili aut Judaeo nupserit. Tropologice vero mulieri, id est, piae intentioni, per bonam actionem, cui voluerit, licet se conjungere labori, sic tamen ut pietatem et religionem in omnibus conservet, ne operis sui pro quo aeternae haereditatis possessionem sperat, detrimentum patiatur, si alieno, id est terreno se ro credentium Judaeorum doctori de gentibus credenti se jungit, ut ejus magisterio filios gignat, id est pietatis opera. Nomine etiam patrui dici possunt de gentibus electi, quia fratres sunt sanctorum praedicatorum, qui fuerunt in Judaea constituti. Non id est, quinquagesimus annus remissionis advenerit, confundatur sortium distributio, et aliorum possessio ad Omnes enim viri ducent uxores de tribu et cognatione misceantur tribus, sed ita maneant, ut a Domino separatae
Abbreviated transcription (Latin):
nia decertãt pro
anima fideli.
que laborem pre
obliuiscens q̃ retͦ
sunt mnanteri¬
ora se excendit.
bonorũ oꝑum:
premia eterna
consequat᷑. Qͥnq

Expanded text:
 decertant pro anima fideli, quae laborem praeobliviscens ea quae retro sunt, in anteriora se extendit, bonorum operum praemia aeterna consequ
Abbreviated transcription (Latin):
deat qualiter
sui iuris ꝑpetui
possessores fiant
nomina. Interp̃¬
tat᷑ enim gala ad
aceruuis testimo¬
nii. machir: uẽ¬
dens. manasses:
phaad umbra
fortitudinis. Lo¬
cunt᷑ gͦ pͥncipes
familiarũ gala¬

Expanded text:
t qualiter sui juris perpetui possessores fiant;nomina. Interpretatur enim Galaad acervus testimonii; Machir, vendens; Manasses, phaad, umbra formidinis. Loquuntur ergo principes familiarum Gala
Abbreviated transcription (Latin):
pumet᷑ d uniꝰ testimoniũ: nullus con¬
dẽpnabit᷑ Non accipietis p̃ciũ ab eo qͥ reu
est sanguinis: statĩ et ipse moriet᷑s xules
et profugi añ mort̾ẽ pontificis: nullo mͦ ĩ
urbes suas reu̾̃ti poterunt n e polluatiᷤᷤ
t̾ram habitacionis ur̃e: q̃ insontiũ cruore
maculat᷑ Nec alit̃ expiari potest nͥ ꝑ san
ita emundabit ur̃a possessio me cõmo¬

Expanded text:
um nullus condemnabitur non accipietis pretium ab eo qui reus est sanguinis statim et ipse morietur exules et profugi ante mortem pontificis nullo modo in urbes suas reverti poterunt ne polluatis terram habitationis vestrae quae insontium cruore maculatur nec aliter expiari potest nisi ita emundabitur vestra possessio, me commo
Abbreviated transcription (Latin):
facerent. quia oportebat eos ab immundicia
septem diebus purificari secundum legem:
consuluit dñm moyses et res¬
ponsum accepit. ut cuicumq¬
pascha faceret. propt̃ diem
mensis quartũ decimũ. ubi
lune numerus obseruabat᷑.
Sed si querat᷑ quid facerent
si forte talis immũdicia ad
ret. puto quod dictum est de
riter fuisse retinenclum ut
t̃cio mense obseruarent aut
certe si pascha nonegissent:
ad culpam non ꝑtineret.
dubiis ad tabernaculum
recurrit. Relictis tͣbis ad¬
tabernaculum recurrere est.
ꝑ ostpositis exteriorum tumł
Ibi enim dominus consulit᷑.¬
et quod foras agendum est¬
ꝓublice: intꝰ silent̃ auditur.
hoc quoq cotidie boni recꝰto¬
res faciunt. cumse res dubi¬
as discernere nõ posse cog¬
noscunt. et ad secretũ mẽtis
uelut ad quoddam taberna¬
culum reuertentes diuina
lege ppecta. quasi corã posita
archa dnm consulunt. et qd̃
ꝑrius tacentes intus audiunt
foras post modum agrntes
ignotescunt. Ut enimexte¬

Expanded text:
facerent; quoniam oportebat eos ab immunditiis septem diebus purificari secundum Legem: consuluit Dominum Moyses, et responsum accepit, cuicumqPascha, propter diem mensis quartum decimum, ubi lunae numerus observabatur. Sed si quaeratur quid facerent, si forte talis immunditia etiam ret; arbitror id quod dictum est de riter fuisse retinendum, ut tertio mense observarent, aut cead culpam non pertineretdubiis ad tabernaculum recurrit relictis ttabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumulIbi enim Dominus consulitet quod foras publice agendum est, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni doctores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis velut ad quoddam tabernaculum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exte
Abbreviated transcription (Latin):
teris uenire ad
me ꝑatũ hono¬
rare te: et qͥcqͥd
uolueris dare.
Teni et male¬
dic populo isto¬
Respondit ba

Expanded text:
teris venire ad me paratum honorare te, et quidquid volueris dare tibi. Veni et maledic populo istiRespondit Ba
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Molestus est
deo balaam. et
prope extorquet
ꝑmitti sibi ut
eat maledicere:
filiis isił. et in¬
uocare demoneᷤᷤ
ad quẽ iã uene¬
rat deus.

Expanded text:
 Molestus est Deo Balaam, et prope extorquet permitti sibi, ut eat maledicere filiis Israel, et invocet daemones ad quem jam venerat Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
est cum edificat araᷤᷤ. uictimas
imponit demoniis. et apparatu
lis ostendit᷑ cum u̾bum dei ponit᷑
in ore eiꝰ cum sp̃c dei sit suꝑ eũ.
cum de xp̃o prophetat. cum ui¬
deis et gentibus de aduentu xp̃i
bilem gloriam misticis extollit¬

Expanded text:
est, cum aedificat aras, et victimas imponit daemoniis, et apparatu lis ostenditur, cum verbum Domini ponitur in ore ejus, cum Spiritus Dei fit super eum, cum de Christo prophetat, cum Judaeis et Gentibus de adventu Chrisbilem gloriam mysticis excolit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non iam in sulcis uinear̃
sed int̃ ipsas macerias id iͥ in
uia obstitit ut non posset ad
dexteram neq ad sinistram
ad locũ angustum
tͣnsiens. ubi nec ad
dext̾am nec ad si¬
nistram poterat de¬
uiari: obuiꝰ stecit.
Cumq uidisset

Expanded text:
 Non jam in sulcis vinearum, sed inter ipsas macerias, id est in via obstitit, ut non posset ad dexteram neque ad sinistramad locum angustum transiens, ubi nec ad dexteram nec ad sinistram poterat deviare, obvius stetit. Cumque vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
dum est redimi fa¬
cies: cuiꝰ redemptio
erit post unũmẽ¬
sem sicli argenti
quinq: pondere
scũarii Siclus ui¬
ginti obolos habet.
Primogenitum
autem boius et
ouis et capre nõ
facies redimi: quia
sanctificata sunt
dño sanguinem
tantum eorũ fun¬
des suꝑ altare et
adipem adolebis

Expanded text:
dum est redimi facias cuius redemptio erit post unum mensem siclis argenti quinque pondere sanctuarii siclus viginti obolos habet primogenitum autem bovis et ovis et caprae non facies redimi quia sanctificata sunt Domino sanguinem tantum eorum fundes super altare et adipes adolebis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nutroq testa¬
mento mustris
altaris oblationeᷤ
et decime ad ne¬
cessaria tribuũ¬
t᷑. ne terrenis pos¬
sessionib audeãt
mhiare. nec lu¬
crum de ministe¬
rio querere. Uñ.
Gratis accepistis:
gratis date. Noli¬
de possidere au¬
rum neq argen¬
tum. neq pecu¬

Expanded text:
utroque testamento ministris altaris oblationes et decimae ad necessaria tribuuntur, ne terrenis possessionibus audeant inhiare, nec lucrum de ministerio quaerere: unde, Gratis accepistis, gratis date. Nolite possidere aurum neque argentum, neq
Abbreviated transcription (Latin):
nis sacrificiis ageba¬
t᷑. et diuinatio arce
magica querebat᷑.
Uolens tamen cleus
habundare gratiamn
ubi habũdauit pec¬
non sacrificiis: sedĩ
occ᷑sum uenienti. et
ibi dat uerbũ suum.
et misteria futura p̃¬
nunciat. ubi maxi¬
me fides et admira¬
tio gentiũ pendet
ut qui nr̃is nolunt
credere prophetis:
credant dumis sui.¬

Expanded text:
nis sacrificiis agebatur, et divinatio arte magica quaerebatur. Volens tamen Deus abundare gratiam ubi abundavit delnon sacrificiis, sed in occursum venienti, et ibi dat verbum suum, atque ibi mysteria futura praenuntiavit, ubi maxime fides et admiratio gentilium pendet, ut qui nostris nolunt credere prophetis, credant divi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis. Cum deus locutus sit de niniue
quod post triduũ subũteret᷑ quare non¬
est dedauid. ubi tribus dieb promissa
fuerat mors. ut uastaret populũ. et in¬
tra unam diem. et usq ad horam pran¬
dii cessauit: Uidebitur fortasse que¬

Expanded text:
inive, ut post triduum subverteretur ,est de Daniel, ubi tribus diebus promissa fuerat mors, ut vastaret populum, et intra unam diem usque ad horam prandii cessavit? Et videbitur fortassis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cumi nsona cam sua quam ꝓphetica uer¬
ba dñs reuocat. et mutat in melius.
patiens et multe misericordie. et pe¬
nitens suꝑ malitia dicit᷑ deus. uel in¬
his maxime que gn̾alit ab ieremia
pro multis miserationib. et incõpre¬
hensibili bonitate sua deus dicere. et
non facere. loqui et non ꝑmanere. sic.
suꝑ gentem et suꝑ regnũ. ut auferam
eos et disꝑdam. et si conuertat᷑ gens¬
illa a maliciis suis: penitebo de oĩbus
malis que cogitaui facere eis. et in
finem loquar suꝑ gentẽ et regnum:
ut edificem eos et plantẽ. et si fec̾i̾nt
mala in conspectu meo. et non au¬
dient uocemmeam: penitebit me
de oĩb bonis. que locutꝰ fueram: ut
facerem eis. Quomͦ gͦ p ossumꝰ his q̃
ab solute ꝑ ieremiam dicũt᷑: prefer¬
re illa que suspense ꝑ balaam dicũt᷑
nͥ quia negligentib et contemptorib
illa confirmanda. ħ uͦ a ꝑfectioribus
secretiꝰ adũtenda sunt. ¶. OR.¬

Expanded text:
cum non tam sua quam prophetae verba Dominus revocat ac mutat in melius. patiens et multae misericordiae, et poenitens super malitias dicitur Deus , vel his maxime quae generaliter a Jeremia pro multis miserationibus et incomprehensibili bonitate sua Deus dicere et non facere, loqui et non permanere. Aitsuper gentem et super regnum, ut auferam eos, et disilla a malis suis, poenitendo de omnibus malis, quae cogitavi facere eis. Et in finem loquar super gentem et regnum, ut reaedificem eos et replantem; et si fecerit mala in conspectu meo, ut non audiant vocem meam, poenitebit me de omnibus bonis, quae locutus fueram ut facerem eis . Quomodo ergo possumus his quae absolute per Jeremiam dicta sunt praeferre illa quae suspensive per Balaam dicuntur, nisi quia negligentibus et contemptoribus illa confirmanda: haec vero perfectioribus secretius advertenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est: unum cornu .i.
enim ait. pat̃ da iłł
ut sicut ego et tu
unũ sumꝰ: ita in no¬
bis unũ sint.
tis Hon est
auguriũ¬

Expanded text:
est, unum cornu est,enim ait: Pater, da illis ut sicut ego et tu unum sumus, ita in nobis unum sint .-- Non est auguriu
Abbreviated transcription (Latin):
factum : inquit u̾bum dñi. ad gad pro
Elige tibi unum ex his. quod faciãtͥ.
Et introiuit gad ad dd̾ dicens. Aut ue¬
his trib cõminationib deus inuenit᷑.
enim gad positum est non inmandatis
multa locutus est deus. aliqua camen
moyses propria auctoritate mandauit.¬

Expanded text:
Factum est, inquit, verbum Domini ad Gad propelige tibi unum ex his, quod faciam tibi. Et introivit Gad ad David, et dehis tribus comminationibus Deus invenitur enim Gad positum est, non in mandatis multa quidem locutus est Deus, aliqua tamen et Moyses propria auctoritate mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
tu. aut cupiditate. aut
iactancie gratia. dens¬
pro causarum meritiᷤᷤ
quid ratione profert᷑:
nec ut filius hominis

Expanded text:
tu aut cupiditatis aut jactantiae gratia, pro causarum meritis dquidquid ratione profertur,sicut filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Sta hic iuxta .h.t.
Ad holo caustum suũ
stabat in ydolatria
sua positus. ideo ma¬
gis cadebat. Surgere
gͦ iubet᷑ qui magis
ceciderat: cumin y¬
dolatria stare uide¬
ret.¬

Expanded text:
Sta hic juxta. Ad holocaustum suum stabat in idololatria sua positus, ideo magis cadebat: surgere ergo videtur, qui magis ceciderat, cum idololatria stare videret
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nec malos bo¬
na imꝑfecta adiuuãt.
nec bonos mala incõ¬
summata ꝯd empnãt.
orationon habet. qͣ¬

Expanded text:
quia nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant . oratio non habet, q
Abbreviated transcription (Latin):
in israel sa
ꝑ fidei puritatem
et mundiciam m̃¬
tis uidet dm̃. nec
ipsum balaam re
respuere non auds.
nisi enĩ uerbum
a deo eẽt: non illud
famulo suo moysi
procul ab senti:
cum balaam hec
diceret reuelasset.
hic dm̃ neq precepisse. nec fieri uolu
ego dico: non dñs. Et it̾m. preceptum

Expanded text:
In Israel. Qui per fidei puritatem et munditiam mentis videt Deum, nec ipsum Balaam recrespuere non audet. Nisi enim verbum a Deo esset, non illud famulo suo Moysi procul absenti, cum Balaam haec diceret, revelasset.idem non praecepisse, nec fieri voluiego dico, non Dominus . Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
isrłem suũ deserit deus. preclara pͥncipũ
potestas est pñcipatus. et regnũ uerum.
Qm̃ sunt et aliqui principes. qui de pͥn¬
cipatu suo uel pellendi uel iam forte
isrł sunt. preclara illa omnia q̃ habue¬
runt in celis illi pͥncipes. qui non serua¬
uerunt princiꝑatũ. sed reliquerũt et̾na
domicilia: iste isrł et iacob qui luctatꝰ
est et uicit accipiet. ¶. IdeM.

Expanded text:
Israel sint, videamus. Praeclara principum, potestas est principatus et regnum. Verum quoniam sunt et aliqui principes qui de principatu suo vel pellendi, vel jam forte Israelitae sunt, praeclara illa omnia quae habuerunt in coelis, illi principes qui non servaverunt suum principatum, sed derelinquerunt aeterna domicilia, Israel iste et Jacob, qui colluctatus est et vicit, accipiet, et
Abbreviated transcription (Latin):
duxisset eum in locum sublimẽ
suꝑ uerticẽ montis phaga: edi¬
ficauit balaam .uii. aras. et
impositis sup uitulo et ariete
dixit ad balac S ta hic iuxta
holocaustum tuũ: donec ego
ꝑgam obuiꝰ Cui cũ dñs occͣ¬
risset. posuisset q uerbum in
ore eiꝰ: ait Reuertere ad balac.
et hec loqueris ei Reũsus inue¬
nit eum stantem iuxta holocau¬
stum suũ. et pͥncipes moabitar̃
cum eo Ndquem balac Quid
locutus est dñs: Et ille assũp¬
ta ꝑabola sua ait Sła ia ci et¬
ausculta: audi fili sephorhon
est deus quasi homo ut menci

Expanded text:
duxisset eum in locum sublimem super verticem montis Phasga aedificavit Balaam septem aras et inpositis supra vitulo atque ariete dixit ad Balac sta hic iuxta holocaustum tuum donec ego pergam obvius cui cum Dominus occurrisset posuissetque verbum in ore eius ait revertere ad Balac et haec loqueris ei reversus invenit eum stantem iuxta holocaustum suum et principes Moabitarum cum eo ad quem Balac quid inquit locutus est Dominus at ille adsumpta parabola sua ait sta Balac etausculta audi fili Sepphor non est Deus quasi homo ut menti
Abbreviated transcription (Latin):
¶hon uult rex amarus
bñdictionem sed maledictionẽ querit. Est¬
enim de cognatione illiꝰ cuidicit᷑. Male¬
dicꝰtus tu: ab oĩbus bestiis terre. ¶ Cui uer¬
it

Expanded text:
on vult amarus rex benedictionem, sed maledicta quaerit: enim de cognatione illius cui dicitur: Maledictus tu ab omnibus bestiis terrae . Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. quibus se similẽ
fieri etiam moriendo po¬
poscerat. cõsiliũ prebint.
et occasione auaricie ob¬
innoxie tẽptant᷑ ad culpã.

Expanded text:
vitam, quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit, et cum occasionem de avaritia innoxie tentantur ad culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
quippiam horũ fecerit et hõc audiẽte¬
populo fuerit comprobatum atq
int̾ ꝑcussorem et ꝓximũ sanguinis
questio uentilata: liberabit᷑ innocens
de ultoris manu: et reducet᷑ ꝑ sentẽ
Manebit q ibi donecꝰ Sacerdo ᷤᷤ magnꝰ¬

Expanded text:
quidquam horum fecerit, et hoc audiepopulo fuerit comprobatum, atque inter percussorem et propinquum sanguinis quaestio ventilata, liberabitur innocens de ultoris manu, et reducetur per manebitq
Abbreviated transcription (Latin):
resecare turpia. et pia
uiuus relinquat᷑. nec
de regno moab. forte enĩ
mundo exisse. De basan uero
potest honestumẽẽ : quod tur¬

Expanded text:
esecare turpia, et pia vivus relinquatur, nec de regno Moab. Forte enim mundo exisse. De Basan tamenpotest honestum esse, quod tur
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad radices carpere.
Ipse erat eo tẽꝑe rex ĩmo¬
ab Misit gͦ nũtios ad ba¬
laam filiũ beor ariolum:
qui habitabat suꝑ flumẽ¬

Expanded text:
usque ad radices carpere. Ipse erat eo tempore rex in Moab. Misit ergo nuntios ad Balaam filium Beor hariolum, qui habitabat super flum
Abbreviated transcription (Latin):
lent alii minus. Balaam fãmosus
erat in arte magica. et incarmi
nibus potens. Non enĩ habebat potes¬
tatem uł artem uerborũ ad bñdi¬
cendũ: sed ad maledicẽdũ. Demoneᷤᷤ
enĩ ad maledicẽdũ inuitabant᷑ nõ ad

Expanded text:
eta. Hic Balaam famosissimus erat in arte magica, et in carminibus noxiis praepotens. Non enim habebat potestatem vel artem verborum ad benedicendum; sed habebat ad maledicendum. Daemones enim ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
pretat᷑ curpitudo. Mĩto
gͦ nec legati mittuntur.
adistam gentem. nec tnͣsitꝰ
sed ab initio statim expug¬
nanda et oĩo cauenda est.

Expanded text:
rpretatur turpitudo. Merito ergo nec legati mittuntur ad istam gentem, nec transitused ab initio statim expugnanda, et omnimodis cavenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
que si bene excolamꝰ fructũ
res scilicet in ecclesia et scĩ doctores.
quorum officium est sacramenta di¬
uina manibus contrectare. et uasa
et ad intellectum producere. Cet̃a aũt̃
t᷑ba meditet᷑ diligent̾ que caꝑe potest.
et que magistrorum discretio iubet.

Expanded text:
quae si bene excolamus fructum res scilicet in Ecclesia, sancti doctores, quorum officium est sacramenta divina manibus contrectare, vasa sanet ad intellectum perducere . Caetera autem turba meditetur diligenter quae capere potest, et quae magistrorum discret
Abbreviated transcription (Latin):
et excubent in
custodiis taber¬
naculi et in
omnibus ceri¬
moniis eius.
Alienigena nõ
miscebit᷑ uobis
Excubate in
custodia scũa¬
rii et in minis¬
terio altaris. ne
oriat᷑ in digna¬
tio suꝑ filio isrł.¬
in altario: quod est foris.
ad holocaustum ꝑopuli cõ¬
stitutum. Oportet gͦ sacerdo
ꝑmaneant. Cherubin et
propiciatorium scientia¬

Expanded text:
et excubent in custodiis tabernaculi et in omnibus caerimoniis eius alienigena non miscebitur vobis excubate in custodia sanctuarii et in ministerio altaris ne oriatur indignatio super filios Isrin altari quod foris est ad holocaustomata populi constitutum. Oportet ergo sacerdmaculata permaneant cherubin et propitiatorium. Cherub
Abbreviated transcription (Latin):
¶ primitie litte¬
rales consumũt᷑.
spũales custodiũt᷑.
Quanto enĩ u̾bum
deiampliꝰ sump¬
seris: tanto habũ¬
dabit.

Expanded text:
 Primitiae litterales consumuntur, spirituales custodiuntur. Quanto enim verbum Dei amplius sumpseris, tanto abundabit.
Abbreviated transcription (Latin):
nies etiam de arimis. et de aliis festo¬
rum dierum obseruantiis: scriptũ.
Qui a gͦ hec ommnia sub legis titulo scri
arima fut᷑orum bonorum et inuenio
dicentem apostolum. non in ferm̃to
quid circumcisionis umbra bonorũ
circumcisionis dicat paulus. Si cir¬
cumcidimini xp̃c uobis nichil prode¬
apud moy sen legis titulo signari..
Ubi uerõ dicit. nonoccides. non ad¬
ulterabis. et huiꝰ modi : legis titulum
non premisit. ħ enim mandata sunt
et ideo non exinaniunt᷑ apud discipłos
euangelii sed implent᷑. Non enim mã¬
datum sed lex umbram dicit᷑ habere.
sectare quod iustum est. Quid opus ÷
etiam in his allegoriam querere. cum

Expanded text:
nies etiam de azymis et de caeteris festorum dierum observantiis scriptum. Quia ergo haec omnia sub legis titulo scribazyma futurorum bonorum: et invenio mihi dicentem Apostolum, ut diem festum quid circumcisionis umbra futurorucircumcisionis posito Paulus, quia si circumcidamini, Christus vobis nihil prodeapud Mosen legis titulo signari. Ubi vero dicit: Non occides, Non adulterabis, et hujusmodi, legis titulum non praemisit. Haec enim mandata sunt, et ideo non exinaniuntur apud discipulos Evangelii, sed implentur. Non enim mandatum, sed lux umbram habere sectare quod justum est . Et quid opus est etiam in his allegoriam quaerere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ud de lege domini aliud de
mandato aliud de iustificati¬
ombus aliud de iudiciis di
ceptum. aliud testimonium.
aliud iustificatio. aliud iudici¬
um. Unde alibi. Hec est lex
et mandata et iustificationes
et precepta. et testimonia et
iudicia que precepit dñs mo¬

Expanded text:
ud de lege Domini diceret, aliud de mandato, aliud de justificationibus, aliud de judiciis. ceptum, aliud testimonium, aliud justificatio, aliud judicium. Unde alibi: « Haec » est lex, « et mandata, et justificationes; » et praecepta, et testimonia, « et judicia, quae praecepit Dominus Mo
Abbreviated transcription (Latin):
Rimitias omnium gregum
ut omncͥs qui possidet agrum. uine
ercet᷑ in terris. et qui peculia cuius¬
cumq pecoris nutrit: offerat deo
offerri dicit: quod sacerdotibus dat᷑.

Expanded text:
rimitias omnium frugum,ut omnis qui possidet agrum, veercetur in terris, sed et si quis peculia cujuscunque nutriat, offerat ex his Deo offerri dicit, quod sacerdotibus datur.
Abbreviated transcription (Latin):
utrum hoc moyses diffi¬
dendo dixerit: an q̃rendo.
Sed si putauerimus eum
diffidendo dixisse. queri
t᷑ cur hoc einon exprobra
ad petram unde aqua pro¬
fluxit: uidet᷑ de potestate
dñi dubitasse. Si autẽ di
guentis uidet᷑ quod ille
non credidisset. Sed meliꝰ
dicere noluerit. sed potiꝰ
oꝑe ipso potenciam suam¬
d emonstiare. Poterit enĩ
et marie dicenti quomͦ
fiet istud qm̃ uirum nõ
cognosco. a calumpnian¬
tibus obici. quod minus
crediderit. cumilla mo¬
dum quesierit. non de
uirtute dei dubitauerit
Quod autem illi respon¬
quomodo hic. Hunquid
spiũ scõ impossibile est
qui suꝑueniet inte: Ac si
idem sensus conseruaret᷑.
et uocis oppresse pena plec¬
quid ouiim et bolim
multitudo cedet᷑ ut pos¬
sit sufficere ad cibum ł
omnes pisces maris in
unum congregabunt᷑
ut eos sacient: Cui res¬
pondit dñs Nunquid
manus dñi inualida
est:Iamnunc uidebis

Expanded text:
utrum hoc Moyses diffidendo dixerit an quaerendo. sed si putauerimus eum diffidendo dixisse, nascitur quaestio cur hoc ei non exprobrauad petram unde aqua profluxit uidetur de potestate domini dubitasse. si autem dixguentis uidetur quod ille ista non credidisset. sed meliusdicere noluerit, sed potius opere ipso suam potentiam demonstrare. poterat enim et Mariae dicenti: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognosco, a calumniantibus obici quod minus crediderit, cum illa modum quaesiuerit, non de uirtute dei dubitauerit. quod autem responquomodo hic: numquid spiritui sancto inpossibile est, qui superueniet in te? ac sic idem ipse sensus conseruaretur.et uocis oppressae poena plecquid ovium et boum multitudo cedetur, ut possit sufficere ad cibum, vel omnes pisces maris in unum congregabuntur, ut eos salient? Cui respondit Dominus: Numquid manus Domini invalida est? Iam nunc videbis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostendat᷑ quia si est in aliqͦ grati¬
a sp̃c scĩ et obtrectat et detrahit:
recedit ab eo post obtrectacionem.
et lepra replet᷑ anima eiꝰ. Nam pͥ
or ille populus habuit in segrã¬
tiam dei. Sed postquam inuerũ
guas blasphemie: discessit ab il¬
lis nubes. et transuit ad nos in mõ¬
tem excelsum. cum saluator tñs
formatus est. et nubes refulgens
obumbrauit discipulos. et uox
mus est O re enim
ad os loquorei.
et palam non ꝑ
eniginata et fig᷑aᷤᷤ
deum uidet Qua¬
re igit nõ timu¬
istis detrahere
seruomeo moysiͤ.
eos abiit nubes
quoq. recessit.¬

Expanded text:
ut ostendatur quia etiam si est in aliquo gratia Spiritus sancti et obtrectat ac detrahit, recedit ab eo post obtrectationem; et sic lepra repletur anima ejus. Nam et populus ille prior habuit in se gratiam Dei; sed postquam in verumguas blasphemiae suae, discessit ab illis nubes, et transivit ad nos in montem excelsum, cum Salvator noster transformatus est, et nubes refulgens obumbravit discipulos ejus; mus est ore enim ad os loquor ei et palam non per enigmata et figuras Dominum videt quare igitur non timuistis detrahere servo meo Mosi eos abiit nubes quoque recessit
Abbreviated transcription (Latin):
adnos uel ad iꝑsum deus. nõ loquit᷑
yses gloriam dñi qñ tranfformatus
est dominꝰ: inmonte. et aderat ei
moyses cum helia. et collo queban¬
t᷑ei. Ieo recꝰte addit. Quare non¬
gelia susciꝑe uident᷑. derogant au¬
tem moẏsi. et merito arguunt᷑.
quia cum discant ꝑ euangelium
quod moyses cũ helia uidit głam¬
ut cum moyse glorificem᷑. p̾stant¬

Expanded text:
ad vel ad ipsum Deus non loquitur yses gloriam Domini, quando transformatus est Dominus in monte, et aderat ei Moyses cum Elia, et colloquebatur . Ideo recte addit: Quare dem suscipere videntur, derogant autem Moysi. Et merito arguuntur, quia cum discant per Evangelium quod Moyses una cum Elia vidit gut cum ipso Moyse conglorificari merea
Abbreviated transcription (Latin):
enigniata legis absoluit. et species
enigmatũ docet dicens. quia petra¬
erat in enignate apud moysen ante
specie petra xp̃c est. Nunc enĩ os ad os
loquitur. ꝑ legem deus. Ante in enig¬
mate fuit baptismus: in nube et in
mari. nunc in specie regenerationis
est in aqua et spiritu. Tunc enĩ in eni¬
ginate erat manna cibus. Nũc ergo¬

Expanded text:
enigmata legis Paulus absolvit, et species aenigmatum docet et dicit, quia petra in aenigmate erat apud Moysen, antespecie petra Christus est. Nunc enim os ad os loquitur per legem, Deus antea in aenigmate fuit baptismum in nube et in mari; nunc autem in specie regeneratio est in aqua et Spiritu sancto. Tunc erat in aenigmate manna cibus; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
hoc peccatum: quod stulte
cõmisimꝰ. ne fiat hec qͣsi
mortua et ut abortiuũ
quod prohiciat᷑ de uul¬
ua matris sue Ecce iam
medium carnis eiꝰ: de¬
uoratum est lepra C la¬
mauitq: moyses ad do¬
minum licẽs D nẽ ds̃:
obsecro sana eam Cui
respondit dñs S i pãt
eiꝰ spuisset in faciem illiᷤ
nõne debuerat saltem
septem lierum rubore
suffundi: Seꝑet᷑ septẽ
diebus extracastra: et
postea reuocabit᷑ Exclu¬
sa est itaq maria extͣ¬
castra seꝑtem diebus.
et populus non est motꝰ
de loco illo: donec reuo¬
cata est maria pr̃ofectu

Expanded text:
hoc peccatum quod stulte commisimus ne fiat haec quasi mortua et ut abortivum quod proicitur de vulva matris suae ecce iam medium carnis eius devoratum est lepra clamavitque Moses ad Dominum dicens Deus obsecro sana eam cui respondit Dominus si pater eius spuisset in faciem illius nonne debuerat saltem septem dierum rubore suffundi separetur septem diebus extra castra et postea revocabitur exclusa est itaque Maria extcastra septem diebus et populus non est motus de loco illo donec revocata est Maria profectu
Abbreviated transcription (Latin):
que erãt ante ta
bernaculus¬
ce maria apparu¬
it candens lepra
quasi nixCũq
respexisset eam
aaron et uidiss
ꝑfusam lepra:
ait ad moysen
O bsecro dñe mi:
ne imponas nob

Expanded text:
quae erat super bernaculuce Maria apparuit candens lepra quasi nix. Cumque respexisset eam Aaron, et vidisset perfusam lepra, ait ad Mosen: Obsecro, domine mi, ne imponas nob
Abbreviated transcription (Latin):
Si fuerit propheta quis ur̃m domino̾:
inuisiombus ei agnoscar. et insõpni¬
is loquar ei. non sicut famulo meo
sibi tͣpitudinem. illi splendorem. sibi
quia in specie locutus sit ei deus. et nõ

Expanded text:
si fuerit propheta domini in uobis, in uisu ei innotescam et in somno loquar ei, non sicut famulo meo Sibi turpitudinem, illi splendorem; sibi quia in speci locutus est Deus ei, et non
Abbreviated transcription (Latin):
In hao mansio¬
ne morit᷑ maria.
et sepelit̾. et pp
aquas contradictionis
moyses et aaron offen¬
dunt dñm et prohiben¬
t᷑ transire iordanem.¬
otrum in ligno
de terra promissionis
crucis promissus gen¬
tibus de terra genitri
rus pendentis gratie
et pressus honere sus¬
pensi: cui subicietur
iudicanti. Unde. Obs¬
curent᷑ oculi eorum ne
uideant. et dorsum
eorum semꝑ incurua.
Qui uero pͥosteriorue¬
mebat populum gen
tilem figurabat. qui
credens et xpin ante
oculos habens: semꝑ
quem portat uidet.
et quasi seruus dnm
et discipulus ma¬
gistrum sequitur.

Expanded text:
In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibentur transire Jordanem,m in ligno de terra repromissionis crucis promissus gentibus, de terra genitricrus pendentis gratiae, et pressus onere suspensi, cui subjicietur judicanti. De ne videant; et dorsum eorum semper incurva. Qui vero posterior veniebat, populi gentium gerebat figuram, qui credens et Christum ante oculos habens, semper eum portans videt, et quasi servus dominum et discipulus magistrum sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim possẽt
facile explorato
Nam si de mõtis
uertice eos puta¬
uerimus conspe¬
xisse cerram et ex¬
plorare sse. quo¬
modo possent ex
De tribu ioseph sceptri manasse: gad di
filiũ susi etribu dan: ammiel filium
gemallid etribu aser: stur filiũ micha¬
eDe tribu neptalim: nabi filiũ uapsi.
De tribu gad: guel filium machi ħ ec
sunt nomina uirorum quos misit moy¬
ses ad considerandam terram Clocauit q
osee filiũ num iosue Misit gͦ eos ad consi¬
derandam t̾ram chanaã. et dixit ad eos.
Ascendite ad meridianã plagam Cũq
qͣualis sit. et populum qui habitator est
eiꝰ: utrum fortis sit an infirmꝰ. pauci nu¬
mero anplures. ipsa t̾ra bona anmala.
Urbes quales. murate an absq muris.
humꝰ pinguis ansterilis. nemorosa an
absq arboribus Confortamini et affer¬
te nobis de fructibus terre Erat autem
tempus quando precoque uue uescipos¬
sunt. Cumq ascendissent: exploraue¬
runt terram adeserto sin. usq roob in¬

Expanded text:
non enim possent non enim possent facile exploratornam si de montis uertice putauerimus eos conspexisse terram et explorasse, quomodo possent exDe tribu Joseph, sceptri Manasse, Gaddi filium Susi. De tribu Dan, Ammiel filium Gemalli. De tribu Aser, Sthur filium Michael. De tribu Nephtali, Nahabi filium Vapsi. De tribu Gad, Guel filium Maachi: haec sunt nomina virorum, quos misit Moyses ad considerandam terram: vocavitque Josue filium Nun: misit ergo eos ad considerandam terram Chanaan, et dixit ad eos: Ascendite per meridianam plagam. Cumque qualis sit, et populum qui habitator est ejus, utrum fortis sit an infirmus: pauci numero an plures: ipsa terra, bona an mala: urbes quales, muratae an absque muris: humus, pinguis an sterilis, nemorosa an absque arboribus. Confortamini, et afferte nobis de fructibus terrae. Erat autem tempus quando iam praecoquae uvae vesci possunt cumque ascendissent exploraverunt terram a deserto Sin usque Roob in