comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ iiuste nob̾ abstulert̃. canonica lege restituant.
uis. discordias ñ seminare. nec cito credẽ m̃datia ꝓferen¬
ti. Miror te tante discretionis pontificẽ cont᷑ me licet
absentẽ ea publice ꝓtulisse. quȩ incor tuũ qđ armartũ
ueritatis. eẽ. debuerat & puritatis sigillũ nũquã debius-¬
sent uenisse. Illa siqͥdẽ ate ut arbitror ñ fuert̃ priꝰ dicta:
s undecũq ꝓcessissent ea ñ dubito inuidiose & malicio¬
se fuisse inuenta. Et sic̃ uerũ ẽ. qđ falsã beatitudinẽ
normannoꝵ sequet᷑ uera miseria : ita uerũ ẽ qđ ista
quȩ cont᷑ me dicta st̃ fuert̃ falsa. Non sũ ego adeo
ꝑturbati cerebri nec scãrũ insciꝰ scripturarũ. qđ in eũ
qͥ soli cȩlo innocentiã debet sine causa posuissẽ os meũ
inpatrẽ uidelicet spualẽ quẽ brachi is filialis dilect¬
onis amplecti debe & pura ueritate uenerari a cuiꝰ

Expanded text:
illa, quae nobis injuste abstulerunt, canonica lege restituant. illa, quae nobis injuste abstulerunt, canonica lege restituant. us, discordias non seminare, nec cito credere mendacia proferenti. Miror te, tantae discretionis pontificem contra me, licet absentem, ea publice protulisse quae in cor tuum, quod armarium veritatis esse debuerat et puritatis sigillum, nunquam debuissent venisse. Illa siquidem a te, ut arbitror, non fuerunt prius dicta; sed undecunque processissent, ea non dubito invidiose et malitiose fuisse inventa, et sicut verum est quod falsam beatitudinem Northmannorum sequetur vera miseria, ita verum est quod ista quae contra me dicta sunt fuerunt falsa. Non sum ego adeo perturbati cerebri, nec sanctarum inscius Scripturarum, quod in eum, qui soli coelo innocentiam debet, sine causa posuissem os meum, in patrem videlicet spiritualem, quem brachiis filialis dilectionis amplecti debeo, et pura veritate venerari, a cuju
Abbreviated transcription (Latin):
magna ur̃a bonitate p̃sũpfio. Noueritis itaq: dile-¬
ctissime pat̾ petrũ demonte aureo qđdã cimiteriũ
nr̃m uiolent᷑ infregisse.: duasq uillas nras reb om̃ib
ablatis. pȩne pęnitꝰ destruxisse. Mauriciꝰ iterũ rotun¬¬
iard unã ȩccłiã. & terrã adȩccłiam nrãm ꝑtinentẽ
iniuste possidet quã nob abstulit. qͣ dere a cenoman-¬
nensi ep̃o & ab andegauensi sẽpe ad monitꝰ. semꝑ abla-¬
ta redde contẽpnit. Unde desinu matris nr̃e scẽ ro¬
manȩ eccłiȩ mamillã iustitię filiali dilectione reqͥ¬
rentes. urãm bonitatẽ multũ supplicit̃ p̃cam̃. qͣtinᷤ
p̃dictis epĩs misso ad eos ur̃e auctoritatis decreto
p̃cipiatis. ut uindocinensẽ monasteriũ beati petri
patrimoniũ. nullatenꝰ a parrochianis suis uexari.
uł reb ꝓpriis exspoliari consentiant : & qͥa uenera¬
.ẽ. ipsi soluere ñ posst̃. tandiu petrũ & mauriciũ
qͥ cont᷑ nos iniq egert̃ ex cõmunicatos teneant. donec

Expanded text:
magna vestra bonitate praesumptio. Noveritis itaque, dilectissime Pater, Petrum de Monte aureo quoddam coemeterium nostrum violenter infregisse duasque villas nostras, rebus omnibus ablatis, pene penitus destruxisse. Mauricius iterum Rotuniardus unam ecclesiam et terram ad ecclesiam nostram pertinentem injuste possidet, quam nobis abstulit. Qua de re a Cenomanensi episcopo et ab Andegavensi saepe admonitus, semper ablata reddere contemnit. Unde de sinu matris nostrae sanctae Romanae Ecclesiae, mamillam justitiae filiali dilectione requirentes, vestram bonitatem multum suppliciter precamur, quatenus praedictis episcopis, misso ad eos vestrae auctoritatis decreto praecipiatis ut Vindocinense monasterium, B. Petri patrimonium, nullatenus a parochianis suis vexari, vel rebus exspoliari consentiant. Et quia veneraest, ipsi solvere non possunt, tandiu Petrum et Mauricium, qui contra nos inique egerunt, excommunicatos teneant, donec
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ iã sumꝰ exꝑti. Qui nc̃ etiã nob̾ captionẽ solũmꝰ
ñminant᷑ : s mortẽ. Uitilia censis abbis nob obitũ
exꝓbrantes : quẽ sine uindicta capite dicunt fusse
truncatũ. Unde discretioni ur̃ȩ humilit̾ fupplicamꝰ.
qͣtinꝰ aut conductũ nob̶ quęratis. aut locũ significetis
securũ ubi possimꝰ uob occurrere. & quȩdã aduti-

Expanded text:
ti: qui nunc etiam nobis captionem solummodo non minantur, sed mortem: Viziliacensis abbatis nobis obitum exprobrantes, quem sine vindicta capite dicunt fuisse truncatum. Unde discretioni vestrae humiliter supplicamus, quatenus aut conductum nobis quaeratis, aut locum significetis sec
Abbreviated transcription (Latin):
ne monasteriũ nrm̃ uiguit & qͥetũ mansit. &
nulli pęnitꝰ ꝑsonȩ nͥ soli pape potestatẽ aliquã
aut dominationẽ in eo exercere. uł eiꝰ rectores qͣli-¬
bet occasione sollicitare licuit. & qͥdẽ satis iuste qͥa
abipso sui pͥncipio ꝑuenerabiles & religiosos funda¬
tores suos ab apłica sede hanc inuiolabilẽ dignitatẽ
optinint. Hac tanta a successorib beati petri p̃deces¬
sorib nr̃is dignitate concessa. nullus eoꝵ alicui con-¬
cilio unqũa affuit qđ abipso sũmo romano ponti¬
fice ñ extitit celebratũ. Illis tam̃ tẽporib hildebran¬
dus archidia conꝰ romanȩ ȩccłiȩ deinceps papa factꝰ
ti postea magnȩ auctoritatis uiri a latere beati petr
inlegationẽ miss ad has partes uener̃ & monasteriũ

Expanded text:
m viguit, et quietum mansit, et nulli penitus personae, nisi soli papae potestatem aliquam aut dominationem in eo exercere vel ejus rectores qualibet occasione sollicitare licuit. Et quidem satis juste; quia ab ipso sui principio per venerabiles et religiosos fundatores suos ab apostolica sede hanc inviolabilem 36 dignitatem obtinuit. Hac tanta a successoribus B. Petri praedecessoribus nostris dignitate concessa, nullus eorum alicui concilio unquam adfuit, quod ab ipso summo Romano pontifice non exstitit celebratum. Illis tamen temporibus, Hildebrandus archidiaconus Romanae Ecclesiae, deinceps papa factusti postea magnae auctoritatis viri a latere B. Petri in legationem missi, ad has partes venerunt, et monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
martyr cipͥanꝰ asserit dicens. Scisma ñ est faciendũ etiã¬
si in eadẽ fide & ineadẽ tͣclitiõe ñ ꝑmaneat qͥ recedit. &
salomon mȩccłiastȩ Scindens ligna ꝑiclitabit᷑ in
eis: si exciderit ferrũ. Itẽ in exodo. In domo una come-¬
det̾. ñ eicietis de domo carnẽ foras. Ex qͥb u̾bis colligit᷑.¬
nedũ unũ corrigere nitim: ꝑditio fiat multoꝵ. Hoc etiã
tionẽq honestã. aliquando fieri necesse est qđ iure re-¬
prehendit᷑: ne xp̃iane plebi scandalũ oriatur. Nam¬
ꝓpt̾ metũ udeoꝵ ne ipsi scandalizarent᷑. & pauilus pͦ
conũsionẽ.timotheũ circũcisũ fec̃. & cerimonias etiã ex¬
ereuit udeoꝵ: & petrꝰ coegit quosdã iudaitare genciliũ.
notitiã scandalizati negarent. fecer̃ hoc sc̃i apłi
uis legẽ post euangeliũ ñ esse seruandã mini me
dubitarent. Ubi beatissimȩ uitȩ uiri intelligunt᷑¬
ñ quidẽ cõmutasse consiliũ. sed ad horã ꝓ alioꝵ salutȩ

Expanded text:
n est faciendum, etiamsi in eadem fide, et in eadem traditione non permaneat qui recedit. Et Salomon in Ecclesiaste: Scindens ligna periclitabitur in eis, si exciderit ferrum . Item in Exodo: In domo una comedetur, non ejicietis de domo carnem foras . Ex quibus verbis colligitne dum unum corrigere nitimur, perditio fiat multorum. Hoc etiationemque honestam, aliquando fieri necesse est quod jure reprehenditur, ne Christianae plebi scandalum oriatur. pter metum Judaeorum, ne ipsi scandalizarentur. Nam Paulus post conversionem Timotheum circumcisum fecit, et caeremonias etiam exercuit Judaeorum et Petrus coegit quosdam judaizare gentilium. notitiam scandalizati negarent. Feceruut hoc sancti avis legem post Evangelium non esse servandam minime dubitarent. Ubi beatissimae vitae viri intelliguntur non commutasse consilium, sed ad horam pro aliorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
sedis alodiariꝰ &c seruus. dilectionẽ & totiꝰ hilectionis serui
ericrar usq infinẽ scłi dõ patrocinante habebit. beatis sẽmoꝵ¬
apłoꝵ petri &t pauli auctoritas sc̃a ꝑuenerabiles eoꝵ suc-¬
cessores cidẽ loco concesRa uos melius edocebit & uobus
ut credimus maiorem diligendi nos occasionem p̃be¬
bit. Nosenuim non potest non diligere : nisi qui eoruna
in retractabilem auctoritatem non diligit. Quȩdã ȩceliȩ
nr̃e pͥuilegia uobis idcrco mittimus transertotao qiua
quã fpoctiali imimo quã fingulari dignitate sca cortholicor
romana eccłia locĩ nr̃m ab ipso suȩ creationis intio sibi
conumxerit. bonitatẽ urãm nolumus ignorare. Nã qeqͥd
illa sublimauit & dilexit uos om̃ino diligere credimur
& udie honorare nullatemis dubitamus. Optimȩ memo¬

Expanded text:
ilectionis serviterit, et usque in finem saeculi, Deo patrocinante, habebit; beatissimo Petri et Pauli auctoritas sancta per venerabiles eorum successores eidem loco concessa vos melius edocebit, et vobis, ut credimus, majorem diligendi nos occasionem praebebit. Nos enim non potest non diligere, nisi qui eorum irretractabilem auctoritatem non diligit. Quaedam Ecclesiae nostrae privilegia vobis idcirco mittimus transcripta; quia quam speciali, imo quam singulari dignitate sancta catholica Romana Ecclesia locum nostrum ab ipso suae creationis initio sibi conjunxerit, bonitatem vestram nolumus ignorare. Nam, quidquid illa sublimavit et dilexit, vos omnino diligere credimus, et velle honorare nullatenus dubitamus. Optimae memo
Abbreviated transcription (Latin):
ras optinet pͥcipatũ. O quã uenerabił. quã sublimis
hȩc beatissima mat̃: cuiꝰ filiꝰ quãuis omps dĩ sit ei ta¬
men nichil unquã negare potuerit. hȩc uirgo tã
scã. tã głiosa. tã honorata a dõ tã sublimata ita ẽ.
humał. ita cõpatiens ita misericors & pia. qđ ꝓpt̃ ani.¬
mã peccatricẽ &iã penis deputatã ȩt̃nis. seueritati
districti iudicis se opposuerit p̃catricẽ. Xp̃ĩanꝰ & enĩ
qͥdã theophilus nomine sic̃ ueracit̃ legit᷑ suis infortu.¬
niis adeo defꝑeatꝰ fuerat & seductꝰ a qͦdã iudeo qđ xpm̃¬
dñm. & eiꝰ scissimã matrẽ negauerat: xp̃ĩane fidei
renuntians quã susceꝑat inbaptismo. Et ipsũ diabolu
adorans: huiꝰ detestabił oꝑationis ei fecerat cartã ꝓpͥo
anulo sigillatã. Postea uͦ diuinȩ pietatis miseratione cõ-¬
punctꝰ. ad miscđissimã dni matrẽ mariã piissimã uir¬

Expanded text:
tinet principatum. O quam venerabilis, quam sublimis haec beatissima mater, cujus filius, quamvis omnipotens Deus sit, ei tamen nihil unquam negare potuerit! Haec virgo tam sancta, tam gloriosa, tam honorata, a Deo tam sublimata, ita est humilis, ita compatiens, ita misericors et pia, quod propter animam peccatricem, et jam poenis deputatam 388 aeternis, severitati districti judicis se opposuerit. Christianus etenim quidam, Theophilus nomine, sicut veraciter legitur, suis infortuniis adeo desperatus fuerat, et seductus a quodam Judaeo, num et ejus sanctissimam Matrem negaverat, Christianae fidei renuntians, quam susceperat in baptismo, et ipsum diabolum adorans, hujus detestabilis operationis ei fecerat chartam proprio annulo sigillatam. Postea vero divinae pietatis miseratione compunctus, ad misericordissimam Domini Matrem Mariam piissim
Abbreviated transcription (Latin):
totũ hominẽ : animã scilicet & carnẽ. In hac carnenatꝰ
.ẽ. homo ꝓhomine. hac in carne hominẽ incruce rede¬-¬
mit. hac carne xp̃m homo ꝑemit. Homo qͥdẽ & in
anima & incorpore redẽptꝰ ẽ: s hȩc caro dñi fuit
p̃ciũ suȩ redẽptionis. Carnẽ istã inspecie panis dis-¬
cipłis sũis incena quã ante passionẽ suã cũ eis nouissi-¬
mã fec̃. manducandã donauit. Unde illis asseruit di-¬
cens. Hoc ẽ. corpꝰ meũ. Et qͥa de suo ꝓpͥe ꝓpͥo corpore di-
animarũ sit potiꝰ intelligendus quã corpoꝵ. Nã si caro
discipłis nequa quã dedisset. Morte suȩ carnis redemit
suos: suoꝵ etiã animas eadẽ carne spũalit̾ pauit. Fec̃ enĩ
ratione hoc ds̃ fecerit ñ. ẽ. opꝰ disputatione : s fides ad-¬
hibeat᷑. & suffic̃. Fide & enĩ hec oꝑa dĩ noscunt᷑: ñ sophis¬

Expanded text:
totum hominem, animam scilicet et carnem. In hac carne natus est homo pro homine. Hac in carne hominem in cruce redemit. Hac in carne Christum homo peremit. Homo quidem et in anima et in corpore redemptus est, sed haec caro Domini fuit pretium suae redemptionis. Carnem istam in specie panis discipulis suis in coena, quam ante passionem suam cum eis novissimam fecit, manducandam donavit. Unde illis asseruit dicens: Hoc est corpus meum . Et quia de suo proprie proprio corpore diceanimarum sit potius intelligendus quam corporum. Nam si caro discipulis nequaquam dedisset. Morte suae carnis redemit suos; suorum etiam animas eadem carne spiritualiter pavit. Fecit enim ratione hoc Deus fecerit, non est opus disputatione, sed fides adhibeatur et sufficit. Fide eteni
Abbreviated transcription (Latin):
ent enĩ ipsũ dĩ filiũ uocantẽ eos: & dicentẽ. Uenite bene¬
dicti patris mei: ꝑcipite regnũ qđ uob paratũ . ẽ. ab ori¬
gine mundi. Illo utiq: die homines qͥ in hoc scło humi¬
les st̃ & obedientes. patriã illã cęlestẽ & suꝑnã duce suo
capite xp̃o cũ honore magno & exultatione in trabt̃:
unde suꝑbi & in obȩdientes angłi cũ uerecundia mag-

Expanded text:
cantem eos, et dicentem: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Illo utique die homines qui in hoc saeculo humiles sunt et obedientes, patriam illam coelestem et supernam, duce suo capite Christo, cum honore magno et exsultatione intrabunt; unde superbi et inobedientes angeli cum verecundia
Abbreviated transcription (Latin):
Nã uino deficiente nuptiarũ inchana galilee: dixit
mat̃ inũu adiñm. uirgo uidelicet maria ad filiũ. Ui¬
nũ ñ habent. Ac sĩ ei p̃oiã p̃ciꝑet. ut ips&̃ faceret qđ
qͥ ñ habebant uinũ hab̾ent. Hoc bona mat̾ pietate
qͥdẽ p̃cepit: qđ bonꝰ filiꝰ pia obȩdientia cõpleuit.
Nichil in huiꝰ uirginis laudib hesitemꝰ. Honorat siqͥ.¬
dẽ filiũ qͥ laudat matrẽ : sine cuiꝰ laude dõ placere im¬
possibile .ẽ. & cũ laude eiꝰ ei difpolicere nemo potest. Hano
igit᷑ scĩssimã & admirabilẽ uirginẽ laudemꝰ : qͥa uitgi¬
nis filio placere sine matris uirginis laude ñ possumꝰ.
Diligamꝰ eã sic̃ Karissimã dñi matr̃e: quã ipse diligit
ut ꝓpͥã carnẽ. Cuiꝰ etiã laudabilẽ urrginitatẽ adeo ap¬
ꝓbare & honorare disposuit : ut qͦsdã magis de suo or¬
tu quã de eiꝰ uirgmitatis integritate dubitare uoluent.

Expanded text:
Nam vino deficiente nuptiarum in Cana Galileae, dixit Nam vino deficiente nuptiarum in Cana Galileae, dixit Mater Jesu ad Jesum, Virgo videlicet Maria ad filium: Vinum non habent, ac si ei ipsa praeciperet, ut ipse faceret quod qui non habebant vinum, haberent. 387 Hoc bona mater pietate quidem praecepit, quod bonus filius pia obedientia complevit. Nihil in hujus virginis laudibus haesitemus; honorat siquidem filium qui laudat matrem, sine cujus laude Deo placere impossibile est, et cum laude ejus ei displicere nemo potest. Hanc igitur sanctissimam et admirabilem virginem laudemus, quia virginis filio placere sine matris virginis laude non possumus. Diligamus eam sicut charissimam Domini Matrem, quam ipse diligit ut propriam carnem. Cujus etiam laudabilem virginitatem adeo approbare et honorare disposuit ut quosdam magis de suo ortu quam de ejus virginitatis integritate dubitare voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ relinquit᷑ hostia ꝓpeccatis. Ac si diceret. Nullus bapti¬
tatus pꝰ peccatũ dm̃ sibi reconciliare potuerit: quãdiu
orant & orando impetrant: s honorabił uirgo maria
si illũ ex eo qđ ds̃ & dñs. ẽ. exorare merito credit᷑. ex eo
tam̃ qđ homo ẽ & natꝰ ex ea qͣsĩ qͦdã matris imꝑio
apđ ipsũ impetrare qͥcqͥd uoluerit pia fide ñ dubitat᷑.
Nã ñ qͥlibet sc̃is apđ iustũ iudicẽ dm̃ optinet qͥcqͥd sibi
iure matris nuquã fraudabit᷑. Hoc. ẽ enĩ mat̾ra iu-¬
ris apđ filios dignitate sublimes. ut si eos matres eoꝵ
sẽpiꝰ rogent qͥa drũ st̃ : eis etiã aliqͣndo qͣsi imꝑent. qͥa
filii st̃. Bonũ utiq nature qđ dĩ hominib dedit : ñꝗͣ
sibi qͥ. ẽ. sũmũ bonũ. & a qͦ bona cuncta ꝓcedunt. ne-¬
gabit. Et qđ hȩc beatissima uirgo mat̾ dñi fecisse
legit᷑ in t̾ris : immerito facere dubitaret᷑ & incȩlis.

Expanded text:
non relinquitur hostia pro peccatis ; ac si diceret: Nullus baptinon relinquitur hostia pro peccatis ; ac si diceret: Nullus baptizatus post peccatum Deum sibi reconciliare potuerit, quandiu minum Deum orant, et orando impetrant, sed honorabilis Virgo Maria si illum ex eo quod Deus et Dominus est, exorare merito creditur, ex eo tamen quod homo est, et natus ex ea, quasi quodam matris imperio apud ipsum impetrare quidquid volustum judicem Deum obtinet quidquid sibi jure matris nunquam fraudabitur. Hoc est enim materni juris apud filios dignitate sublimes, ut si eos matres eorum saepius rogent, quia domini sunt, eis etiam aliquando quasi imperent, quia filii sunt. Bonum utique naturae, quod Deus hominibus dedit, nunquam sibi, qui est summum bonum, et a quo bona cuncta procedunt, negabit. Et quod haec beatissima Virgo Mater Domini fecisse legitur in terris, immerito facere dubitaretur et in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciẽ sicuti . ẽ: & donabit᷑ eis uita. salus & głia sempit̃.¬
na que ds̃ ẽ. Beata aut̃ Maria mat̃ uirgo. & sponsa
intacta. ibi pissima apđ pussimũ filiũ suũ optinebit.
ut nemo illoꝵ ꝑeat: ꝓquib uł sẽmel orauerit. Hec
mirũ : qͥa uniũ sũ suis p̃cib mundũ saluare potest ũ
ipsa uoluerit. Et ipia qͥdẽ ꝓuniũ so mundo paratissi-¬
ma. eẽt. ad p̃candũ. totusq mundus saluaret᷑ : s̃ p̃cib
eiꝰ sẽ faceret dignũ. Hec ueracissime apd̾ om̃ĩpotentẽ filiũ ut
diximꝰ orando potest qͥcqͥd desidat: s ꝓ illis qͥ semꝑ peccare
desidant nullatenꝰ orat. Nã qͥ huiꝰmodi st̃: dõ placere ulla
ratione ñ possint. Protalib nullus scõꝵ supplicare p̃sumit:
nec eis elemosinȩ ad conqͥrendã uitã ȩt̾nã nec sacrificia ꝓ-¬
st̃. Unde pͥnceps xp̃ĩanȩ doctrinȩ paulus apłs dic̃. Post
acceptã notitiã ueritatis uoluntarie peccantib nob: iã

Expanded text:
cuti est, et donabitur eis vita, salus et gloria sempiterna, quae Deus est. Beata autem Maria mater virgo, et sponsa intacta, ibi piissima apud piissimum filium suum obtinebit ut nemo illorum pereat, pro quibus vel semel oraverit. Nec mirum, quia universum suis precibus mundum salvare potest, si ipsa voluerit. Et ipsa quidem pro universo mundo paratissima esset ad precandum, totusque mundus salvaretur, si precibus ejus se faceret dignum. Haec veracissime apud omnipotentem Filium, ut diximus, orando potest quidquid desiderat, sed pro illis, qui semper peccare desiderant, nullatenus orat. Nam qui hujusmodi sunt, Deo placere ulla ratione non possunt. 386 Pro talibus nullus sanctorum supplicare praesumit, nec eis eleemosynae ad conquirendam vitam aeternam, nec sacrificia prosunt. Unde princeps Christianae doctrinae, Pauacceptam notitiam veritatis voluntarie peccantibus nobis jam
Abbreviated transcription (Latin):
n baptismate ꝑ sp̃m sẽm dat᷑ remissio peccatoꝵ
In confirmacione. sp̃e sc̃s inuitat᷑ ut ueniat. &
domũ ipsã quã seĩficauit in habitet : muniat &
nẽ peccatoꝵ. Acceꝑunt iterũ sp̃m & indie pente¬
costes: ad tociꝰ uirtutis & sciencię ꝑfectionẽ. hec
gultima ẽfirmacio fieri iubet᷑ ab ep̃is ÷ adtociꝰ¬

Expanded text:
datur remissio peccatorum. In confirmatione, Spiritus sanctus invitatur ut veniat, et domum ipsam, quam sanctificavit, inhabitet, muniat et nem peccatorum. Acceperunt iterum Spiritum et in die Pentecostes, ad totius virtutis et scientiae perfectionem. Haec igitur ultima confirmatio fieri jubetur ab episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
festo. xp̃i nom̃ semꝑ hab̾e. Apłi utiq antequã
hac unctiõẽ ungerent᷑. & scõ sp̃u confirmarent᷑.
ñ dũ ꝑfecti erant ÷ ad huc timebant. & non dũ xp̃i
nom̃ in fronte gerebant. In unctione autẽ infirm oꝵ
Inꝑcepcione uero corporis & sanguinis dñi
anima xp̃iana sanatur a uulnere uicior :
& reformatur in statum salutie
eternę. & unum cum xp̃o corpus
efficitur
Quid sit sacram̃ti iteracio.
bi reiteratur sacram̃tũ. ubi idipsũ iterũ dat᷑:
quasi qͦd priꝰ datũ ÷ postea posse dari credat᷑.
Uerbi gr̃a si aliqͥs baptitatꝰ. iterũ in aqͥs baptis¬
matis mergeretur ea intencione ut ab originali & aliis
peccatis solueret᷑. Alit̾ enĩ ñ rebaptizat᷑: eciã simul-¬¬
tociens aliqͥs aqͥs baptismatis submergat᷑. Ubi uͦ ꝓpt̾

Expanded text:
nomen semper habere. Apostoli utique, antequam hac unctione ungerentur et sancto Spiritu confirmarentur, nondum perfecti erant, adhuc timebant, et nondum Christi nomen in fronte gerebant. In unctione autem infirmorumIn perceptione vero corporis et sanguinis Domini anima Christiana sanatur 299 a vulnere vitiorum, et reformatur in statum salutis aeternae, et unum cum Christo corpus efficitur. IX. QUID SIT SACRAMENTI ITERATIO. Ibi reiteratur sacramentum, ubi idipsum iterum datur, quasi quod prius datum est, postea posse dari credatur. Verbi gratia, si aliquis baptizatus, iterum in aquis baptismatis mergeretur ea intentione ut ab originali et aliis peccatis solveretur. Aliter enim non rebaptizatur, etiam si multoties aliquis aquis ba
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimȩ uitȩ uri intelligunt̾ ñ qͥdẽ cõmutasse
consiliũ: sed ad horã ꝓ alioꝵ salucȩ suȩ doctrinȩ
sententiã. Nã suꝑ hoc qd̾ ipsi & alii alit̾ fecerant:
& se & alios postea correxer̃. Possunt etiã & debent
fieri dispensationes qͥb eccłiarũ & monasterioꝵᷤ
consuetudines in mutent᷑: sed ubi post ponit᷑ minꝰ
bonũ ut qđ est meliꝰ instituat᷑. Innullo aut̃ malũ
fieri debet uł ꝑmitti: nisi in ea tantũ necessitate
ubi timet᷑ ne ꝑiclitetur fides & illud post modum
corrigatur. Nã qui mala faciunt ut ueniant bona
horũ iustã eẽ. dãpnationẽ paulus apłs ꝓtestat᷑. Si qͥs
uͦ alit̾ in ȩccłia dispensationes facit: rationi simul &
ueritati contͣdicit. Nec solũ lucernã ardentẽ ñ habet :¬
uerũ etiã aliors ardentes extinguit. Et idõ ñ recte

Expanded text:
beatissimae vitae viri intelliguntur non commutasse beatissimae vitae viri intelliguntur non commutasse consilium, sed ad horam pro aliorum salute suae doctrinae sententiam. Nam super hoc quod ipsi et alii aliter fecerant, et se et alios postea correxerunt. Possunt etiam et debent fieri dispensationes, quibus Ecclesiarum, et monasteriorum consuetudines immutentur; sed ubi postponitur minus bonum, ut quod est melius instituatur. In nullo autem malum fieri debet vel permitti, nisi in ea tantum necessitate ubi timetur ne periclitetur fides, et illud postmodum corrigatur. Nam qui mala faciunt, ut veniant bona, horum justam esse damnationem Paulus apostolus protestatur. Si quis vero aliter in Ecclesia dispensationes facit, rationi simul et veritati 425 contradicit, nec solum lucernam ardentem non habet verum etiam aliorum ardentes exstinguit. Et ideo non recte
Abbreviated transcription (Latin):
ispensationes aliquando mȩccłia faciendȩ st̃.¬
ñ quidẽ amore pecuniȩ uł quolibet humano
fauore: sed pia & mi scði intentione. Tunc enim
apastore ȩccłiȩ dispensatio piȩ & miscđit̃ fieri
credit᷑: cũ aliqͥd minꝰ ꝑfectȩ ad tẽpꝰ fit ab illo uł
fieri ꝑmittit᷑. ñ uoluntate sua sed alioꝵꝰ necessitate:
ne in ipsis uidelicet fides xp̃iana ꝑiclitet᷑: Sic gͥ fa¬
cienda est dispensatio ab ȩccłia. ut sẽꝑ fidei nr̃e
ueritas instruat᷑: & si quid alit̃ ad horã factũ fuerio
uł ꝑmissũ. oportuno tẽpore corrigat᷑. Hac discreta
& sc̃a dispensatione usi st̃ beati apłi Petrꝰ & faulus
propt̃ metũ iudeoꝵ ne ipsi scandalizarent᷑. Nam¬
paulus post conu̾sionẽ timotheũ cireũcisũ fec̃. & ceri¬
monias etiã exercuit iudeoꝵ: & fetrꝰ coegit quosdã
ti fuerant: susceptã ueritatis notitiã scandalizati
glium non esse seruandã minime dubitarent. Ubi

Expanded text:
ispensationes quidem in Ecclesia faciendae sunt, non amore pecuniae, vel quolibet humano favore, sed pia et misericordi intentione. Tunc enim a pastore Ecclesiae dispensatio pie et misericorditer fieri creditur, cum aliquid minus perfecte ad tempus fit ab illo vel fieri permittitur, non voluntate sua, sed aliorum necessitate, ne in ipsis videlicet fides Christiana periclitetur. Sic igitur facienda est dispensatio ab Ecclesia, ut semper fidei nostrae veritas instruatur, et si quid aliter ad horam factum fuerit vel permissum, opportuno tempore corrigatur. Hac discreta et sancta dispensatione usi sunt beati apostoli Petrus et Paulus propter metum JudaeoPaulus post conversionem Timotheum circumcisum fecit, et caeremonias etiam exercuit Judaeorum et Petrus coegit quosdam ti fuerant, susceptam veritatis notitiam scandalizati gelium non esse servandam minime dubitarent. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
exigeret. saluator nr̃ ꝓ nob̾ mori necessariũ ñ habet.
Heu qͣntos iã ꝑdidit: qͦs adhuc potest ꝑdẽ ñ desistit.
mortẽ. Nisi enĩ peccasset & peccando pͥmũ hominẽ
peccare fecisset. homo ñ moreret᷑ incorpore: nec
eiꝰ anima mȩt̃nũ ꝑiret. Uȩ sexui cui nec timor in .ẽ.
nec uerecundia. nec bonitas: nec amicitia: qͥ magis
timeri potest cũ amat᷑ quã cũ odio habet᷑. In his

Expanded text:
exigeret, Salvator noster pro nobis mori necessarium non haberet. exigeret, Salvator noster pro nobis mori necessarium non haberet. Heu quantos jam perdidit! quos adhuc potest perdere non desistit! mortem. Nisi enim peccasset, et peccando primum hominem peccare fecisset, homo non moreretur in corpore, nec ejus anima in aeternum periret. Vae sexui, cui nec timor inest, nec verecundia, 198 nec bonitas, nec amicitia, qui magis timeri potest cum amatur, quam cum odio habetur. In his
Abbreviated transcription (Latin):
gimini : sacrificate sacrificiũ ut diximꝰ sꝑantes in dnm̃.
cuiꝰ miscđia ad uiti uisibilẽ & muisibilẽ sũꝑabitis ini¬
micũ. Certe fr̃s uos ñ pugnatis eo qđ alicui sua aufer-¬
re uł subriꝑe uelitis: s ne sponsa dĩ ȩccłia quȩ casta
om̃ino debet. eẽ & lib̾a. scłaritatis concubina fiat & an-
lunca latronũ & sentina uicioꝵ dici deb̾et. Est etiã alia
causa ur̃e magnȩ securitatis qđ ñ feriendo s patien¬
facitis. Unde patet qđ ipsius dñi nr̃i itiũ xp̃i exẽplũ¬
credimꝰ: ita & nos om̃s adũsarios nros suꝑare ualebim
si illiꝰ memibra fuerimꝰ. Rm̃i mirari nolite qđ ad uos
uenire differo: qͥa sexũ illũ mͥ fuspectũ inuenio. quẽ
nec amicis bene fisũ agnosco.Sexus iste nrm pͥmũ
uenenauit parentẽ. sũ qͦq maritũ & patrẽ. nugula-¬
uit ioħem baptistã. inimicis suis fortissimũ tradidit
sansonẽ. qͦdã etiã mͦ int̾fecit saluatorẽ: qͥa nͥ eiꝰ culpa

Expanded text:
Sacrificate sacrificium, ut diximus, sperantes in Domino cujus misericordia adjuti visibilem et invisibilem superabitis inimicum. Certe, fratres, vos non pugnatis eo quod alicui sua auferre vel subripere velitis, sed ne sponsa Dei Ecclesia, quae 197 casta omnino debet esse et libera, saecularitatislunca latronum, et sentina vitiorum dici deberet. Est etiam alia causa vestrae magnae securitatis, quod non feriendo, sed patiendofacitis. Unde patet quod ipsius Domini nostri Jesucredimus, ita et nos omnes adversarios nostros superare valebimus, si illius membra fuerimus. Charissimi, mirari nolite quod ad vos venire differo, quia sexum illum mihi suspectum invenio, quem nec amicis bene fisum agnosco. Sexus iste nostrum primum venenavit parentem, suum quoque maritum et patrem, jugulavit Joannem Baptistam, inimicis suis fortissimum tradidit Samsonem, quodam etiam modo interfecit Salvatorem, quia nisi ejus culpa
Abbreviated transcription (Latin):
seruis. salutẽ adõ: & a se purȩ dilectionis obseqͥũ
Audiuimꝰ dilectissime pat̾ ramaldũ chesellũ cle-¬
ricũ ur̃m cũ dõno Guiłłmo monacho nr̃o duellũ
cȩpisse. nullũ tam̃ ex sua parte uł exparte monachi
testẽ habuisse. Qđ qͥa scłi leges nulla ratione fieri
ꝑmittunt. & sacri canones om̃ino nefiat int̃dicunt.
humilit̃ uos rogamꝰ ut qđ in ep̃atu urõ ab ȩccłiasticis
iuiris contͣ eccłiasticas regulas p̃sũptũ dinoscit᷑. ur̃a
auc toritate irritũ fiat & corrigat᷑. neforte ꝑũsa
consuetudine p̃ualeat hominũ iniqͥtas canonicȩ
ȩqͥtati. & sic qđ absit subdat᷑ ueritas falsitati. Si uͦ
pontificũ quȩ int̃ eccłiasticos uiros monomachiã penitꝰ
inibent adnullare conat᷑. contͣ eiꝰ inflatos conatꝰ humi¬
litatẽ romanȩ ȩccłiȩ quȩ inflata crepare & suꝑba p̃me.¬
re nouit appellamꝰ.¬

Expanded text:
 dilectionis obsequium. Audivimus, dilectissime Pater, Rainaldum Chesnellum clericum vestrum cum domno 154 Guillelmo monacho nostro duellum cepisse, nullum tamen ex sua parte, vel ex parte monachi testem habuisse. Quod quia saeculi leges nulla ratione fieri permittunt et sacri canones omnino, ne fiat, interdicunt, humiliter rogamus ut quod in episcopatu vestro ab ecclesiasticis viris contra ecclesiasticas regulas praesumptum dignoscitur, vestra auctoritate irritum fiat et corrigatur, ne forte perversa consuetudine praevaleat hominum iniquitas canonicae aequitati, et sic, quod absit! subdatur veritas falsitati. Si vero pontificum, quae inter ecclesiasticos viros monomachiam penitus inhibent, annulare conatur, contra ejus inflatos conatus humilitatem Romanae Ecclesiae, quae inflata crepare et superba premere novit, appellam
Abbreviated transcription (Latin):
time habe ñ dubito. Deuirib corporis iterũ quero. nã
deiurtutib animȩ ur̃e querere suꝑfluũ estonaui qa
illã dedie in diẽ ꝓficere credo certa fide cũ diuina co
opante gr̃ã urẽ bonitatis longeua consetudo inhac
credulit̾ate sensus meos om̃ino firmet & munut.
De. eẽ. urõ quȩrens mirandũ ñ ẽ. si ualde sollicitor.
nã u ꝓspitate ur̃a letor uehem̃t & delector in ura
adũs̃tate ñ mediocrit̃᷑ afficior & contristor. licet in¬
adĩsitate quȩ iustũ hominẽ ꝓbat. eẽt potiꝰ letan¬
dũ siuis amoris qͦ uos semꝑ amaui uirtutẽ ratio¬
nis admitteret. Hȩc aut̃ ratio quãuis adostiũ mee
m̃tis sepiꝰ prlset. ei pulsanti ñ aꝑit̃ : nã funib ure
dilectionis alligata int̾re ñ sinit᷑. Uram gͥ. ꝓsotta-¬

Expanded text:
poris iterum quaero; nam de virtutibus animae vestrae quaerere superfluum aestimavi, quia illam de die in diem proficere credo certa fide, cum divina 185 cooperante gratia, vestrae bonitatis longaeva consuetudo in hac credulitate sensus meos omnino firmet et muniat. De esse vestro quaerens, mirandum non est si valde sollicitor, nam in prosperitate vestra laetor vehementer et delector, in vestra adversitate non mediocriter afficior et contristor quae justum hominem probat, esset potius laetandum, si vis amoris, quo vos semper amavi, virtutem rationis admitteret. Haec autem ratio, quamvis ad ostium meae mentis saepius pulset, ei pulsanti non aperitur; nam funibus vestrae dilectionis alligata, intrare non sinitur. Vestra
Abbreviated transcription (Latin):
nos clamant. nodo apłicȩ uirtutis monastĩo nr̃o in-¬
dissolubilit̃. eẽ. firmata legendo inuenistis. Inqͥb etiã
scriptũ scitis si obliuioni ñ tdidistis qͥa qͥcqͥd dereb mo-¬
nastĩ i nr̃i sine iudicio & uoluntate romani pontificis
definitũ uł distractũ fuerit : irritũ manebit & ua-¬
cuũ. Et qͥ diffinire tẽptauerit. potestatis honorisq̃
sui dignitate pͥuabit᷑ . spe recuꝑationis sublata. Nos
tam̃ qͥa urĩ debitores caritate sumꝰ. reuerendo con-¬
spectuu ur̃o tẽpore cõpetenti diligent̃ p̃sentabinur.
ibi dep̃dictis adũsariis iustitiã accepturi & executu-

Expanded text:
nos clamant, nodo apostolicae virtutis monasterio nostro indissolubiliter esse firmata, legendo invenistis. In quibus etiam scriptum scitis, si oblivioni non tradidistis, quia quidquid de rebus monasterii nostri sine judicio et voluntate Romani pontificis definitum, vel distractum fuerit, irritum manebit et vacuum, et qui deffinire tentaverit, 148 potestatis, honorisque sui dignitate privabitur, spe recuperationis sublata. Nos tamen, quia vestri debitores charitate sumus, reverendo conspectui vestro tempore competenti diligenter praesentabimur, ibi de praedictis adversariis justitiam accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
mił seruus dilectis filiis & frĩb hugoni pͥori &
cȩt̾is om̃ib ꝑpetuã benedictionẽ adño. & a se purã &
in tegrã dilectionẽ. Qm̃ oculus animȩ nr̃e ꝓ uob̾ uigi.¬
lat diligent̃. ut mͥ uicẽ mutuȩ dilectionis reddatis
quȩso humilit̃. Uigilate itaq orantes ꝓme licet in-¬

Expanded text:
 Hugoni priori, et caeteris omnibus, perpetuam benedictionem a Domino et a se puram et integram dilectionem. Quoniam oculus animae nostrae vobis vigilat diligenter, ut mihi vicem mutuae dilectionis reddatis, quaeso humiliter. Vigilate itaque orantes pro me, licet in
Abbreviated transcription (Latin):
dutiꝰ facere distidit. a pđ uos forsitan facere curabit:
ap̃o filiis hamelino & cȩteris om̃ib ꝓsꝑa mundi
despicere: & nulla eiꝰ adũsa formidare. Gaudeo
plane ꝓpt̃ constantiã urãm quã dõ acceptã. eẽ ñ
dubito: & corã bonis hominib cognoui apꝓbatã. Si
molestũ habetis qđ meccłia uoces cantando ñ exaltatis :
dico uob qͥa oris uocẽ ds̃ ñ attendit : s cordis. Qua re ñ
.ẽ. opꝰ sonantib ũbis cũ oramꝰ. s ubi sacrificamꝰ ibi &
orare debemꝰ. Ubi uͦ sacrificandũ sit. psalmista mani-

Expanded text:
diutius facere 196 distulit, apud vos forsitan facere curabit. diutius facere 196 distulit, apud vos forsitan facere curabit. Christo filiis Hamelino et caeteris omnibus, prospera mundi despicere, et nulla ejus adversa formidare. Gaudeo plane propter constantiam vestram, quam Deo acceptam esse non dubito, et coram bonis hominibus cognovi approbatam. Si molestum habetis, quod in ecclesia voces cantando non exaltatis, dico vobis quia oris vocem Deus non attendit, sed cordis. Quare non est opus sonantibus verbis cum oramus; sed ubi sacrificamus, ibi et orare debemus. Ubi vero sacrificandu
Abbreviated transcription (Latin):
supplico ut animal utrũq m̾ p̃stetis aut unũ : uł
.G. uindocinensis monastũi humił abba. salutẽ.
fratrẽ hunc quẽ uob notũ & exparte familia¬
rẽ agnouimꝰ cũ littĩs nrĩs ad uos mittẽ curauimꝰ :
ut eũ ad salutẽ animȩ suȩ in congregatione urã
recipiatis : si tam̃ reciꝑe uultis. Diu enĩ ut ipsẽ bene
nostis nob̵cũ fuit : s mores suos iuxta desidiũ nrm̃
corrigere noluit. Unde merito aut eiꝰ malitiosã
uita blasp̃hemari potest: aut ignorantia uł in¬
curia nr̃a qđ dĩ abnuat aceusari.¬
G. uenerabili pͥori de caritate cũ dilectione
sat. Prxsentiũ latorẽ urȩ bonitati transmit¬
timꝰ: qͣtinꝰ eũ in congregatione ura ad salutẽ animȩ¬
suȩ sĩ uultis recipiatis. hoc tam̃ uob laudare nec audemꝰ
nec uituꝑare uolumꝰ. Diu & enĩ nob̾cũ fuit. & puos
mores fuos sẽꝑ em̃dare contẽpsit. s: bonũ qđ a pđ nos

Expanded text:
supplico ut animal utrumque mihi praestetis, aut unum, vel, supplico ut animal utrumque mihi praestetis, aut unum, vel, Goffridus Vindocinensis monasterii humilis abbas, salutem. Fratrem hunc, quem vobis notum, et ex parte familiarem agnovimus, cum litteris nostris ad vos mittere curavimus, ut eum 187 ad salutem animae suae in congregatione vestra recipiatis, si tamen recipere vultis. Diu enim, ut ipse bene nostis, nobiscum fuit, sed mores suos juxta desiderium nostrum corrigere noluit. Unde merito aut ejus malitiosa vita blasphemari potest, aut ignorantia, vel incuria nostra, quod Deus abnuat, accusari.I. Venerabili fratri salutem. Praesentium latorem vestrae bonitati transmittimus, quatenus eum in congregatione vestra ad salutem animsuae, si vultis, recipiatis. Hoc tamen vobis laudare nec audemus, nec vituperare volumus, Diu etenim nobiscum fuit, et pravos mores suos semper emendare contempsit. Sed bonum, quod apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
onorabili patri & suo p̃cordiali amico Bernerio
uiro sapientiȩ doctrina & uitȩ meritis decora
to .G. uindocinensis monastĩi humł seruus se
totũ cũ posse suo. Qđ uob uenerande pat̾̃ dixi sim¬
plicit̾ sic̃ audiui monachi urĩ intellexert̃ nequit̃.
Et ego mando uob qͥa illud libent᷑ corrigã nec unde
ur̃ĩ insidiatores qͦs filios credebã uos ualeant mo-¬
lestare ulteriꝰ dicã. Simplicib: & bonȩ uoluntatis ho-¬
minib me loqͥ putabã: s p̃sentib illis religiosȩ sim-¬
plicitatis inimicis ponã ori meo custodiã. Quoꝵ im-¬
puritas uelit nolit quã diu uixero certis indituspo-¬
terit apꝓbare quã pura caritate uos diligo. Cũ qͦ
si necessitas exigit. & adũsitatẽ fustinere lȩtor: & sine
qͦ ꝓsꝑitatẽ hab̾e ñ delector.
Noueritis qđ tam̃ uob in aure dico dõ uolente me
ad p̃sens romã iturũ. s nec mulã habeo nec mu-¬
lũ & qͥa uos hab̾e credo qđ ego ñ habeo. humiliter

Expanded text:
onorabili Patri et suo praecordiali amico Bernerio, viro sapientiae doctrina, et vitae meritis decorato, Goffridus Vindocinensis monasterii humilis servus, se totum cum posse suo. Quod vobis, venerande Pater, dixi simpliciter, sicut audivi, monachi vestri intellexerunt nequiter. Et ego mando vobis, quia illud libenter corrigam, nec unde vestri insidiatores, quos filios credebam, vos valeant molestare, ulterius dicam. Simplicibus et bonae 186 voluntatis hominibus me loqui putabam, sed praesentibus illis religiosae simplicitatis inimicis ponam ori meo custodiam. Quorum impuritas, velit nolit, quandiu vixero, certis indiciis poterit approbare quam pura charitate vos diligo. Cum quo, si necessitas exigit, et adversitatem sustinere laetor, et sine quo prosperitatem habere non delector.Noveritis, quod tamen vobis in aure dico, Deo volente, me ad praesens Romam iturum: sed nec mulam habeo, nec mulum; et quia vos habere credo quod ego non habeo, humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ortȩ fuert̃ : diuina opitulante grã ad honorẽ nr̃m
& utilitatẽ st̃ sedate. Nouiciũ quendã honeste uitȩ &
optime litt̾atũ suscepi: quẽ scłi pannis exutũ. regulari
ueste habeo uestitũ . Dõnꝰ pͥor nr̃ infirmꝰ tenet᷑. s de
beata illa anima qͥd dicerẽ. quȩ si uocante dño a scło
migraret. nũquã ut ȩstimo gehennã sentiret. Sed
me infelicẽ. me miserũ. quẽ nulla peccator meoꝵ
recordatio momordit dũ carnis sanitas blandiret᷑.
nc̃ saltẽ in opinata infirmitas quȩ me subito p̃słt.
circa mea mala redđe deb̾et sollicitũ. Cũ sanguinis
iminoderantiã metuens parũ me minui fecissẽ.
minutionis die tc̃ia discors humoꝵ fluxus ordinẽ
nature tnsgrediens ꝑdiẽ & noctẽ decorpore meo
emanauit: Quẽ dũbona dĩ pietas restrinxesset
febris mͥ cognita pͥdẽ me uacuũ parit̃ & fatigatũ
animȩ meȩ succurrere qͥa ualde necesse. ẽ. ñ differatis.

Expanded text:
divina opitulante gratia, ad honorem nostrum et utilitatem sunt sedatae. Novitium quemdam honestae vitae, et optime litteratum suscepi; quem saeculi pannis exutum regulari veste habeo vestitum. Domnus prior noster infirmus tenetur, sed de beata illa anima quid dicerem, quae si, vocante Domino, a saeculo migraret, nunquam, ut aestimo, gehennam sentiret? Sed me infelicem! me miserum! quem nulla peccatorum meorum recordatio momordit, dum carnis sanitas blandiretur, nunc saltem inopinata infirmitas, quae me subito pressit, circa mea mala reddere deberet sollicitum. Cum sanguinis immoderantiam metuens parum me minui fecissem, minutionis die tertia, discors humorum fluxus ordinem naturae transgrediens per diem et noctem de corpore meo emanavit. Quem dum bona Dei pietas restrinxisset, febris mihi cognita pridem me vacuum pariter et fatigatum animae meae succurrere, quia valde necesse est, non differatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uisitaui. scitote hoc ñ meȩ uoluntatis fuisse. s pęnitꝰ ne-¬
cessitatis. Infirmitas enĩ quȩ dũ apđ uos. eẽm. me cepit.
ut a uob̾ recessi .iiͦii. tantũ dieb me dimisit. s p̾ea gͣuit̃
inuasit. Unde abamicis nr̃is accepto consilio potionẽ
sũpsi qua dũ corpꝰ purgare debui : pene me corporis
uita purgaui. Sed dĩ grã deinfirmitate illa conualui:
& aduos quã citiꝰ poto reũtar. qͦs p̃cunctis hominib¬

Expanded text:
visitavi, scitote hoc non meae voluntatis fuisse, sed penitus necessitatis. Infirmitas enim, quae dum apud vos essem me cepit, ut a vobis recessi, quatuor tantum diebus me dimisit; sed postea graviter invasit. Unde ab amicis nostris accepto consilio potionem sumpsi, qua dum corpus purgare debui, pene me corporis vita purgavi. Sed Dei gratia de infirmitate illa convalui, et ad vos quam citius potero, revertar, quos p
Abbreviated transcription (Latin):
da nimiũ pollutione cõmaculant detẽplo eicere
sic̃ saluator fec̃ ñ uales uerbib saltẽ uerbis nulla de-¬
snas occasione. Noliuir scẽ. noli crede illis qͥ te loqͥ
asser sine utilitate qm̃ eos contͣ qͦs loqueris reuoeare
ñ potes a scelere. Qui talia dicunt. tecũ parit̃ iohem
dẽ abincestu reuocare ñ posset: ueritatẽ tam̃ ñ fire¬
luit dicens qđ ei inxorẽ frĩs sui habe nulla ratione
liceret. Unde si uir sc̃s de collari meruit & coronari.
herodes impiꝰ cũ eis qͥ sibi consensert̃ ꝓmeruit ȩt̃na¬
lit̃ cruciari. Satis ẽ gͥ meliꝰ cũ ioħe redargui : quã
reticendo ueritatẽ consentire herodi. Nulli certȩ
sonã ueritatẽ occultare. nã qͥ ꝓpt̃ ꝑsonã ueritatẽ
occultat. xp̃m qͥ. ẽ ueritas uidet᷑ ab negare. Uale.
& agnoscant impii sẏmomaci te ueritatis uirtut ẽ
plus posse quã posstnt i pñ magi symonis ꝑũsitate.

Expanded text:
da nimium pollutione commaculant, de templo ejicere, da nimium pollutione commaculant, de templo ejicere, sicut Salvator fecit, non vales verberibus, saltem verbis nulla desinas occasione. Noli, vir sancte, noli credere illis, qui te loqui asserunt sine utilitate, quoniam eos, contra quos loqueris, revocare non potes a scelere. Qui talia dicunt, tecum pariter Joanndem ab incestu revocare non posset, veritatem tamen non siluit, dicens quod 184 ei uxorem fratris sui habere nulla ratione liceret . Unde si vir sanctus decollari meruit, et coronari, Herodes impius, cum eis qui sibi consenserunt, promeruit aeternaliter cruciari. Satis est igitur melius cum Joanne redarguere quam reticendo veritatem consentire Herodi. Nulli certe Cersonam veritatem occultare. Nam qui propter personam veritatem occultat, Christum, qui est veritas, videtur abnegare. Vale, et agnoscant impii Simoniaci, te veritatis virtute plus posse quam possint ipsi Magi Simonis perversitate.
Abbreviated transcription (Latin):
uindocinensis monastĩi inutilis seruus uiro ȩt̃ra
memoria digno Bernerio abbati boneuallis in
ualle fouał frum̃ti abundare & ymnũ dõ di¬
reͥmere ñ ualens multos inte adũsarios incitasti
int̾ alios maxime unũ cuiꝰ nom̃ dicere siꝑꝑfluũ puto
qͥa nec uulgo manet incognitũ. Et si illud ratira
regante frdi ñ audiunt. nec muti locinnt᷑ eis tam̃
abꝰ aliis nutib & signis ẽ indicatũ. Tibi religiose abba
a multis dr̃ qđ simonẽ magũ nr̃is tẽporib mecdia¬
suadi nullatenꝰ potest qͥn semꝑ inqͥras qͥ tecũ asurg at
cont᷑ regnantẽ in scã eccłia ab hominationẽ eũ ppso ꝓpłaa
fidelit᷑ clamare ñ cessans. qͥs consurget mͥ adũsusma
lignantes. aut qͥsstabit mecũ adĩsiis oꝑantes iniqͥta¬
tẽ. Clama itaq tu organũ dĩ. tuba sp̃s sc̃ĩ. Ne nleas
egregie p̾eo ueritatis. nec uocẽ subtrahas a correetio-¬
ne hereticȩ pͥuitatis. Et si eos qͥ soẽ ȩccliȩ castitatẽ fe¬

Expanded text:
indocinensis monasterii inutilis servus, viro aeterna memoria digno, Bernerio abbati Bonaevallis, in valle spiritualis frumenti abundare, et hymnum Deo direprimere non valens, multos in te adversarios incitasti, inter alios maxime unum cujus nomen dicere superfluum puto, quia nec vulgo manet incognitum. Et si illud, natura negante, surdi non audiunt, nec muti loquuntur, eis tamen ab aliis nutibus et signis est indicatum. Tibi, religiose abba, a multis dicitur quod Simonem Magum nostris temporibus isuaderi nullatenus potest, quin semper inquiras, qui tecum assurgat contra regnantem in sancta Ecclesia abominationem, cum ipso Propheta fideliter clamare non cessans: Quis consurgeaut quis stabit mecum adversus operantes iniquitatem? Clama itaque tu organum Dei, tuba Spiritus sancti. Ne sileas, egregie praeco veritatis, nec vocem retrahas a correctione haereticae pravitatis; et si eos qui sanctae Ecclesiae castitatem foe
Abbreviated transcription (Latin):
cata delinquentiũ ñ dissimulare . s mox ut
oriri ceꝑint radicitꝰ amprtare. De ur̃o ioscelino¬
conquerentes uob scripsimꝰ & ut deillo manifestã usti.¬
tiã dõ & ordini ur̃o faceretis diu auscultauimꝰ. & adhuc
auscultamꝰ. & nichil a uob actũ suꝑ hoc audire potu¬
iiꝰ Unde manifestũ. ẽ. qͥa aut aures tarẽ furdȩ sunt
& audire ñ posst̃ : aut manꝰ urȩ contractȩ : & ad exer¬
cenda ura iustitiȩ nullatenꝰ eas potestis aꝑre.
Sed nos dĩgrã aures ñ habemꝰ surdas. cauete igͥ ne
manꝰ habeatis contͣctas. Qđ si forte contractȩ it
aride nc̃ usq fuert̃. ñ iã oliuȩ s oleo iustitȩ unguan¬
tur ut sanent᷑. & ad repͥm̃dũ ioscelinũ pestifera in

Expanded text:
ox ut oriri coeperint radicitus amputare. De vestro Joscelinoconquerentes vobis scripsimus, et ut de illo manifestam justitiam Deo et ordini vestro faceretis, diu auscultavimus, et adhuc auscultamus; et nihil a vobis actum super hoc audire potuimus. Unde manifestum est quia aut aures nostrae surdae sunt, et audire non possunt, aut manus vestrae contractae, et ad exercenda jura justitiae nullatenus eas potestis aperire. Sed nos Dei gratia aures non habemus surdas. Cavete igitur, ne manus habeatis contractas. Quod si forte contractae vel aridae nunc usque fuerunt, non jam olivae, sed oleo justitiae ungantur, u
Abbreviated transcription (Latin):
dicente ꝓpħa. Maledictꝰ qͥ ꝓhibet gladiũ suũ a
sanguine: id ẽ uocẽ suã a peccati increpatione
Si illi qͥ qa̾ libet malũ ñ increpant maledici ad nõ
merent᷑. qͣnto gͣuiorẽ maledictionẽ incurrunt
qͥ ab hominationẽ tacendo augm̃tant ꝑ qũa sine
dubio plures fedant᷑ : Ab hominationẽ qͥppe satis
augm̃tat: qͥ inqͣntũ p̃ualet eã ñ amputat. Ortũ . ẽ.
certe moderno tẽpore norũ genꝰ ab hominationis. iã
incipit regnare filiꝰ ꝑditionis. & qđ olĩ qͣsi in occulto
faciebat nc̃ palã oꝑat᷑ mysteriũ iniqͥtatis. Quẽ contͣ
qͥlegitime certauerit uere coronabit᷑: & uelut alt̾
enoch uł helias effectꝰ. licet martyriũ obhoc non
consequat᷑ martyrũ tam̃ immortalitate głifica¬
bit᷑. Et ut adũsus p̃dictũ nequã fortiores animos
habeamꝰ. qͥd mos ses cũ qͦsdã depopło ifrł ꝓcliues
ad peccandũ considat dicat: audiamꝰ. Siqͥs ẽ. dnĩ.
iungat᷑ mͥ. Occidat uir frẽm & amicũ & ꝓximũ

Expanded text:
dicente propheta: Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine , id est vocem suam a peccati increpatione. Si illi qui quodlibet malum non increpant, maledici a Domino merentur, quanto graviorem maledictionem incurrunt, qui abominationem tacendo augmentant, per quam sine dubio plures foedantur? Abominationem quippe satis augmentat, qui, in quantum praevalet, eam non amputat. Ortum est certe moderno tempore novum genus abominationis; jam incipit regnare filius perditionis; et quod olim quasi in occulto faciebat, nunc palam operatur mysterium iniquitatis. Quem contra qui legitime certaverit, vere coronabitur: et velut alter Henoch vel Elias effectus, licet martyrium ob hoc non consequatur, martyrum tamen immortalitate glorificabitur. Et ut adversus praedictum nequam fortiores animos habeamus, quid Moyses, cum quosdam, de populo Israel proclives ad peccandum considerat, dicat audiamus: Si quis est Domini, jungatur mihi, occidat vir fratrem et amicum et proximum
Abbreviated transcription (Latin):
cet galandi qͥ sub confessionis actione. & suȩ fidei ꝓmis-¬
sione se suaq om̃ia nob̾ deuouerat. subita p̃ssũ infir-¬
mitate monachastis. & ressuas immo nras qͥa ȩccłiȩ
nime latet : & uos certũ habetis. Reqͥrimꝰ gͥ a dilec¬
tione urã hunc hominẽ & uniũsas res huiꝰ homi¬
nis cũ homine ipso nob̾ redde ñ differatis. neforte
actio dilationis uob ascribat᷑ argum̃tũ cupiditatis.
fectionis. Ualete.

Expanded text:
cet Galandi, qui sub confessionis actione et suae fidei promissione se suaque omnia nobis devoverat, subita pressum infirmitate monachastis, et res suas, imo nostras, quia Ecclesiae nime latet, et vos certum habetis. Requirimus igitur a dilectione vestra hunc hominem, et universas res hujus hominis cum homine 181 ipso nobis reddere non differatis, ne forte actio dilationis vobis ascribatur argumentum cupiditatis, erfecti
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃cordialissimo amico Bernerio boneuallis
abbi. uro uere religioso beatã trinitatẽ puro
semꝑ corde diligere. & esꝰ pximȩ festiuitati milla oc-¬
cassone de. eẽ. Ad celebrandã nob̃cũ quã doximꝰ scẽ &
induuduȩ trinitatis festuitatẽ & tante sollẽnita¬
tis deuotio uos uenire cõpellit. & ut sepositis curis om̃ib
nullatenꝰ differatis uenire. quẽ erga uos habemꝰ pi-¬
re dilec tionis affectꝰ supplicit̾ exposcit. Debitũ qͥppe
religionis .ẽ. & germanȩ caritatis augm̃tũ festa scõꝵ
dĩ & maxime suã ipsiuis festiuitatẽ deuotione celebra

Expanded text:
cordialissimo amico, Bernerio Bonaevallis abbati, viro vere religioso, beatam Trinitatem puro semper corde diligere, et ejus proximae festivitati nulla occasione deesse. Ad celebiduae Trinitatis festivitatem, et tantae solemnitatis devotio vos venire compellit, et ut sepositis curis omnibus nullatenus differatis venire, quem erga vos habemus purae dilectionis affectus suppliciter exposcit. Debitum quippe religionis est, et germanae charitatis augmentum, festa sanctorum Dei, et maxime suam ipsius festivitatem devotione