comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ eund̾ hoĩem de ĩmacłata t̾ra factũ eẽ didicimꝰ : sic salua¬
torẽ nrm natũ eẽ de intemerata uirgine fideli relatione
demonstͣbimꝰ. sic̃ adã sexta ebdomadis die a dõ inspiratꝰ ac-¬
cepit ab eo lib̃i arbitrii sui potestatẽ. ꝑ quã ñ seruili necessi¬
tate s in genua uoluntate obedira creatori. utͣ de obedientia
uite ec̃ne p̃miũ. ⁊ de in obedientia m̾ito ꝯseq̃ret᷑ int̾itũ : ĩ ta¬

Expanded text:
sicut eundem hominem de immaculata terra factum esse didicimus, sic Salvasicut eundem hominem de immaculata terra factum esse didicimus, sic Salvatorem nostrum natum esse de intemerata virgine fideli relatione demonstrabimus. Et sicut Adam sexta ebdomadis die a Deo inspiratus accepit ab eo liberi arbitrii sui potestatem, per quam non servili necessitate sed ingenua voluntate obediret Creatori, ut et de obedientia vitae aeternae pretium et de inobedientia merito consequeretur interitum, i
Abbreviated transcription (Latin):
ro de uirtutũ urar̃ p̃conio. qͣs originis urẽ sublimitas. ⁊ na-¬
ture felicitas uob̾ infudert̃ mͦ loqͥ erubesco. ne uidear uti
leuitate parasitica. Loqͣr aut̃ alias. ubi fuerit oportuñ. His
aũ qͥ sinistrorsũ suscepturi st̃. qd ħ opꝰ uob̾ dedicaui respon-
multis scriptis honorasse sepe. ⁊ uenerabilẽ ggoriũ anti¬
titẽ romañ theudelinde italoꝵ regme : iiiiͬ. dialogi sui li-¬
bros tͣnsmisisse. S ⁊ mulier secꝰ pedes dñi sedens. audiebat
ũba oris eiꝰ. tanto phariseis ⁊ saduceis ñ solũmͦ.s ⁊ ipsis a pĩ
ministris melior. ꝗͣto deuotior. Sexꝰ enĩ femineꝰ ñ pͥuat
rer̃ ꝑfundar̾ intelligentia. uer̾ ut in seq̃nti lectioẽ lucide
deciarabimꝰ. sol&e aliꝗͣdo aliq̃ñ feminis in eẽ magna m̃tis
in dustria. ⁊ moꝵ ꝓbatissimoꝵ elegantia. p̃t̾ea huiꝰ histori.
cognouimꝰ : sic sexta mundi etate redẽptũ declarabimꝰ. oe.

Expanded text:
e virtutum vestrarum preconio, quas originis vestrae sublimitas et naturae felicitas nobis infuderunt, modo loqui erubesco, ne videar uti levitate parasitica. Loquar autem alias ubi fuerit oportunum. His autem qui sinistrorsum suscepturi sunt, quod hoc opus vobis dedicavi, respondeustochiam multis scriptis honorasse saepe, et venerabilem Gregorium antistitem Romanum Theudelindae Italorum reginae quatuor dialogi sui libros transmisisse. Sed et mulier secus pedes Domini sedens audiebat verba oris ejus, tanto Phariseis et Saduceis non solummodo sed et ipsis Christi ministris melior, quanto devotior. Sexus enim femineus non privatur rerum profundarum intelligentia, verum, ut in sequenti lectione lucide declarabimus, solet aliquando feminis inesse magna mentis industria et morum probatissimorum elegantia. Preterea hujus historiae cognovimus, sic sexta mundi aetate redemptum declarabimus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dens erũpnosa facta fuerat. ꝯtra humanã inuidia inar-¬
desceis naturã. suggessit ei offendiculũ peccati. ut eã ĩpie-¬
atis sue neuo polluerae magñ credens eẽ sibi solatiũ.
una ruerent. ⁊ sui reatꝰ penã parit̾ pat̾ent᷑. Qd diuina
maiestas ñ ꝑtulit. s humanã naturã ad pͥstine decreuit
reformare dignitatis nobilitatẽ. Un supsit de femina
carnẽ. ut hab̾ae in eiꝰ incarnatiõe ipsa humana nat᷑a. un pos¬
s&e ad illã ꝗͣ ꝓdid̾at bãtitudinẽ eiꝰ bñficio remeare. Osten¬
dit gͦ ds̃ in angłica nat᷑a. ꝗͣ puniuit. iusticie sue censurã. ⁊ in
humana ꝗͣ redemit. miseratioñ suar̃ dulcedinẽ. Uniu̾se qͥp¬
pe uie eiꝰ miscd̾ia ⁊ ueritas. Itaq sic̃ ꝑ adã pͥma mundi etatẽ

Expanded text:
dens erumpnosa facta fuerit, contra humanam invidia inardescens naturam, subgessit ei offendiculum peccati, ut eam impietatis suae nevo pollueret, magnum credens esse sibi solatium, si una ruerent et sui reatus poenam pariter paterentur. Quod divina majestas non pertulit, sed humanam naturam ad pristinam decrevit reformare dignitatis nobilitatem. Unde sumpsit de femina carnem, ut haberet in ejus incarnatione ipsa humana natura, unde posset ad illam quam perdiderat beatitudinem ejus beneficio remeare. Ostendit ergo Dominus in angelica natura, quam punivit, justitiae suae censuram, et in humana, quam redemit, miserationum suarum dulcedinem. Universae quippe viae ejus misericordia et veritas. Itaque sicut per Adam prima mundi aeta
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. Anteꝗͣ tam̃ ħ fierent. t̾cia iã mundi etate eͣcitit a-¬
brahã patͥarcha. aqͦ ritꝰ n religio circ̃cisiõĩs sup̃sit exordiũ.
c̃ õs gentes corrupte simulacris ĩmolarent. demu uͦ data est

Expanded text:
uam tamen haec fierent, tertia jam mundi aetate extitit Abraham patriarcha, a quo ritus et religio circumcisionis sumpsit exordium, cum omnes gentes corruptae errore simulacris immolarent. Demum vero data est
Abbreviated transcription (Latin):
sime denotabo. usq ad Rarolũ magñ ⁊ eiꝰ filiũ ludouicũ. Ecce
habetis. qđ otiabunda legatis. actꝰ idelicoe antiqͦꝵ ĩꝑatoꝵ. ⁊¬

Expanded text:
sime denotabo usque ad Karolum Magnum et ejus filium Ludovicum. Ecce sime denotabo usque ad Karolum Magnum et ejus filium Ludovicum. Ecce habetis quod otiabunda legatis: actus videlicet antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
to. Calũpniosis uͦ suie mor dacibus uiris patet in me con¬
fiteor campꝰ calũpniendi ꝓfusior qr tã arduũ opꝰ nimis
audact arripui. qd̾ eet̃ uiris eruditis reseruandũ. At inuidis
despicient suꝑeidio respondeo. qr de illoꝵ nõib reminiscendiᷤ.
ñ erit sic̃ suspicor postmodũ postitas laboratura : s eque ut
ꝓbra. ita eoꝵ p̃conia tecta manebt̃. Urĩ aut̃ nõis monim̃tũ
dnã mea tã huiꝰ libra occasione. ꝗͣ bonoꝵ oꝑm ex sc̃cutio ẽ
nec potit unꝗͣ ullo obluuonis tẽꝑe t̾minari. Igit᷑ ħ exile
munꝰ a me uob̾ oblatũ gratanter suscipite. ⁊ ab ĩꝑbis fauo¬
re ur̃o defendite. Sapientes enĩ quondã antiquoꝵ gesta u
ñ negligent̃ p̃t̾ibant. s ad institutionẽ p̃sentis uit̾ȩ libris
inferebant: Siquidẽ ꝑ historiã p̃t̾iti tẽporis series cõp̃hen¬
ditur. et ꝑ regũ et ĩꝑatoꝵ suecessiones multa necessaria

Expanded text:
to. Calumpnosis vero sive mordacibus viris patet in me, conto. Calumpnosis vero sive mordacibus viris patet in me, confiteor, campus calumpniandi profusior, quia tam arduum opus nimis audacter arripui, quod esset viris eruditis reservandum. At invidis despicient supercilio, respondeo, quia de illorum nominibus reminiscendis non erit, sicut suspicor, postmodum posteritas laboratura, sed eque ut probra ita eorum preconia tecta manebunt. Vestri autem nominis monimentum, domina mea, tam hujus libri occasione, quam bonorum operum executione, nec poterit umquam ullo oblivionis tempore terminari. Igitur hoc exile munus a me vobis oblatum gratanter suscipite, et ab improbis favore vestro defendite. Sapientes enim quondam antiquorum gesta virorum non negligenter preteribant, sed ad institutionem presentis vitae libris inferebant. Siquidem per historiam preteriti temporis series comprehenditur, et per regum et imperatorum successiones multa necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ ꝓficere c̃monem᷑. Eccliasticã enĩ relegens historiã. a
multis historiologis ꝑ parteᷤs editã. ⁊ modis uarus ꝓp̃hensã.
ħ uno uolumine decreui coartare: ⁊ coadunatis mͥ ꝗͣ pluri.¬
b libris deflorare ueritatisq medullã de singłis diligent̃
tatẽ ñ ñ ꝗͣ comitat᷑ obscuritas. c̃ ⁊ luculentꝰ eẽ ꝯtendo. ⁊b̾.¬
uis ẽẽ laboro. Ceter̃ oiã que ibi amea rusticitate dicta-¬
ta reperiunt̾: inculto sermone ꝑorata ꝓbantͥ. Uer̃ ut cũq hec
dicta sint : potert̃ tam̃ legentib ꝓdẽẽ.⁊ ub̾iorẽ gestoꝵ seriẽ.
memoriã reuocare. in doctis scł atq doctis ac scłarib negotis oc-¬
cupatis ilł maxime qͥ in legendis diuinis scripturis magñ
inuita positũ solam̃ existimant. dũ ille qui multa legit
dẽ ibi breuit̾ recordat᷑. et ẽpendio ignarꝰ instruitu
Si quis autẽ his contentiis ẽẽ noluerit. hunc ad opulen¬
ta et magnifica uolumina de qͥbus hȩc sũpsi transmit¬

Expanded text:
melius proficere commonemus. Aecclesiasticam enim relegens historiam a multis historiologis per partes editam et modis variis comprehensam, hoc uno volumine decrevi coartare et coadunatis mihi quam pluribus libris deflorare, veritatisque medullam de singulis diligenter tatem nonnunquam comitatur obscuritas, cum et luculentus esse contendo et brevis esse laboro. Ceterum omnia quae ibi a mea rusticitate dictata repperiuntur, inculto sermone perorata probantur. Verum utcumque haec dicta sunt poterunt tamen legentibus prodesse, et uberiorem gestorum seriem ad memoriam revocare, indoctis scilicet atque doctis ac secularibus negotiis occupatis, illis maxime qui in legendis divinis Scripturis magnum in vita positum solamen existimant, dum ille qui multa legit eadem ibi breviter recordatur et compendio ignarus instruitur. Si quis autem his contentus esse noluerit, hunc ad opulenta et magnifica volumina de quibus haec sumpsi transmit
Abbreviated transcription (Latin):
sub diaconis ⁊ leuitis ad quẽ ꝑtinẽt ista minist̾ia. Ocdinatio uestiendi altaris ale¬
parrochiar̃. ⁊ ordinaitio ⁊ adeiꝰ curã iurgia ꝑtinent ꝓreparandis diccesianis basi¬
licis ipse suggͥet sacͥdoti. Ipse abit parrochias cũ isione ep̃i. ⁊ ornam̃ta ł res ba¬
diacono ep̃oñtiant᷑ excessꝰ diaconoꝵ ipse denutiat᷑ sac̾doti insac̾rio ieiunioꝵ die
atq sollepintatũ. ⁊ ab ipso ĩexeła publice p̾dicant᷑. Quãdo uͦ archidiacon ab

Expanded text:
subdiaconis et levitis, ad quem pertinent ista ministeria, ordinatio vestiendi altaris a leparochiarum et ordinatio ussione episcopi, et ornamenta et res badiacono episcopo nuntiantur excessus diaconorum; et ipse denuntiat sacerdoti in sacrario jejuniorum dies atque solemnitatum, et ab ipso in ecclesia publice praedicantur. Quando vero archidiaconus ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ excercitõtos ĩ eccłiasticis sc̃ĩonib qͥ ordinandoꝵ uitã. genꝰ. patͥã. etatẽ istitutionẽ. locũ uͥ
educati s̃. si sint bene lit̾ati sint lege dñi ĩstructi diligent̃ ĩuestigent. añ om̃ia
ut ĩ dignũ ⁊ minꝰ idoneũ ad sacͦs gͣdꝰ scipiendos ep̃i manib applicent. Qđ si feceruit
⁊ ille qͥ indigne accesserit abaltari remouebit᷑. ⁊ illi qͥ donũ sc̃i sp̃c̃ uend̾e conati
s̃. corã dõ iã dãpnati eccliastica dignitate carebt̃. Gꝑtres ꝯtinuos dies dilige

Expanded text:
iasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omniaut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica digni
Abbreviated transcription (Latin):
ficȩ obeunte. q̃ ob ħ ĩferunt᷑. ꝙ absq ĩꝑiali uoticia ⁊ suoꝵ legatoꝵ p̃sentia pon¬
ificis fit ꝯsec̾tio. nec ñ canoniceꝰ ritu ⁊ ꝯsuetudine ab iꝑatore directi. it̃ s nuncii.
qͥ scandala uetent fieri. uolumꝰ. ut cũ istituendꝰ. ẽ pontifex ꝯuenientib epis.
⁊ uniu̾so clero eligat᷑. ex p̃sente sanatu ⁊ ppło qͥ ordinatꝰ ẽ. ut sic̃ electꝰ ab oĩb
p̃sentib legatis imꝑatoris ꝯsecet᷑. nuslꝰ sine sui ꝑicło uiram̃ta ł ꝓmissiones aliqͣs no¬

Expanded text:
otitia et suorum legatorum praesentia pontificis fit consecratio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, convenientibus episcopis et universo clero eligatur, ex praesente senatu et populo, qui ordinandus est, et sic electus ab omnibus praesentibus legatis imperi
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝯ cessimꝰ ⁊ successorib illiꝰ qͥ ab hac aplica sede ꝑsonalit᷑ ħ uis ĩpetͣuerint. Qd̾ si
pͣuoꝵ atq iiquoꝵ hõiũ ita ꝑu̾sitas ĩualuerit. ut pura sucera atq gͣtuita electio
fieri ĩ urbe ñ possit. cardinales ep̃i. cũ religiosis clericis catholicisq laicis licet
paucis uis potestatis obtineant elig̾e apłicȩ sedis pontificẽ. uͥ ꝯgruentiꝰ iudicau̾int.
Plane pꝰ ꝗͣ electio fuerit facta. si bellica tẽpestas. ł qͣłcũq hõinũ conatꝰ malignitatis studio
restit̾it. ut his qͥ electꝰ ẽ in apłica sed̾ uixta ꝯsuetudinẽ ĩtronizari ñ ualeat electꝰ¬

Expanded text:
 ab hac apostolica sede personaliter hoc ius impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas invaluerit, ut pura, sincera atque gratuita electio fieri in Urbe non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, ius potestatis obtineant eligere apostolicae sedis antistitem, ubi congruentius iudicaverint. Plane postquam electio fuerit facta, si bellica tempestas vel qualiscunque hominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede iuxta consuetudinem intronizari non valeat, elect
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice i pͥmis cardinalis ep̃i diligentissima simul ꝯsidatiõe tͣctantes. iox sͥ
clericos. cardinales adhibeant. sicq reliqus clerꝰ ⁊ ppłs ad ꝯsensũ noue electioĩs
edant. ut nimir̃ ne uenȩalitatis morb qͣlibi occasiõe subrepa¬
uiri p̃duces sint ĩ ꝓmouendi pontificis electiõe reliqͥ aũ seqͣces. Ꝙ̾ certe rectꝰ atq
legitimꝰ hic electiõĩs ordo ꝑpendit᷑. si ꝑspectis diu̾soꝵ patrũ regłis siue gestis ⁊̃ illa
beati p̃d̾cessoris leonis sententia recolat᷑. Nulla ĩ qͥt ratiosinit̾. ut int̾ ep̃os habeant᷑.¬

Expanded text:
pontifice, imprimis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis morbus qualibet occasione subrippraeduces sint in promovendi pontificis electione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis seu gestis, etiam illa beati Leonis sententia recolatur: « Nulla, inquit, ratio sinit ut inter episcopos habeant
Abbreviated transcription (Latin):
si aũ mãducau̾int ꝗͣ uesꝑtinũ cęlebret᷑ officiũ. Couerendũ ẽ enĩ ad inissã ⁊ auditis
aliqͥs necessitate ꝯstrictꝰ fuerit. ut ad missã uenire ñ ualeat. estimata uesꝑtina
int tͥ cotidiana ieiunia ⁊ refectio sacietatẽ fugiens. Nich̾ enĩ ꝓdest tͥ biduo aut¬
tͥduo tͣnsmisso uacuũ portare uentrẽ. si parit̾ obruat᷑. si cõpensant᷑ satitate ie¬
unia. Ilico mens repleta torpescit ⁊ irrigata t̾ra corꝑis huiꝰ spiias ⁊ carduos ge¬

Expanded text:
si ante manducaverint quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad Missas, et auditis aliquis necessitate constrictus fuerit ut ad missam convenire non valeat, aestimata vespertina sint tibi cotidiana ieiunia et refectio satietatem fugiens. nihil prodest biduo triduoque transmisso uacuum portare uentrem, si pariter obruitur, si conpensatur saturitate ieiunium. ilico mens repleta torpescit et inrigata humus spinas libidinum ge
Abbreviated transcription (Latin):
g̾it. ⁊ feminã ipsã uiolentiã ꝑtulisse ꝯstit̾it stam̃tĩ libet᷑ de potestate raptoris. ⁊ pa¬
rentib reddat᷑. ⁊ raptor mortis ł penar̾ ĩpunitate ꝯcessa lib̾ã hãt eundi facultatẽ. Si
uͦ parentes mulieris eccłiasticis uiris obedire noluerint excõmunicent᷑: ex eoð̾ ꝯcło.
statĩ adseruitiũ dñi sui redire cogat᷑. ⁊ pꝰꝗ̃ dato sac̃iñto dño suo fucrit ꝯsignatꝰ. si aliꝗͥd pene
ꝑeadẽ culpa q̃ accusat᷑ ꝓbatꝰ fuerit ꝑtulisse ꝓꝯteptu ȩcclę ⁊ p̾uaricatiõe fidi acõmunione ca¬
m̃tũ dñi sui clericis exigentibꝰ dimpunitate ꝑceꝑit. exire nolentẽ adnõ liceat occupari

Expanded text:
feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et parentibus reddatur, et raptor mortis, vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint, excommunicentur. CAP.statim ad servitium domini sui redire cogatur. Et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus, si aliquid poenae pro eadem culpa qua accusatramentum domini sui clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari
Abbreviated transcription (Latin):
It canonũ statuta sine p̃iudicio ab oĩbꝰ ctodiant᷑. ⁊ nemo ĩactiõib ł iudiciis ec¬
go soł eis seͥpturar̃ libris qͥ iã canonici appellant᷑. didici huuc. timorẽ honorẽq d̾¬
ferre. ut nullũ eoꝵ auctorẽ scbendo errasse aliqͥd firmissime credã. Aut si aliqͥd
tẽ qd dictũ ẽ ł minime intellexisse ñ abigã. A lios aũ lego. ita ut qͣntalibi sc̃itate
scͥpt᷑a ministta ẽ. atq ꝯscͥpta aliqͥd ĩsus libris fuisse m̃titos. Asiaquęstio ẽ. utrũ i¬
torẽ scãrũ scͥptarũ m̃tiri oportuerit. immo ñ alia .s. nulla quęstio ẽ. Sergii p̃p. ex libro põtific̃¬

Expanded text:
 Canonum statuta sine praejudicio ab omnibus custodiantur, et nemo in actionibus, vel in judiciis eclis eis scripturarum libris, qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam ac, si aliquid xisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate Scriptura ministrata est, atque conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quaestio est utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit; imo non alia vero, sed nulla quaestio est. Admisso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gislam. Habuit &̃ alias duas filiaᷤ de fastrada sua
uxore. fastrada uͦ defuncta: leodgardã alamannã
dux̃ uxorẽ. & ea mortua: habuit itũ duas ꝯcubina.¬
esuindã saxonici gen̾i̾s. de qua ei nata filia nomins
ad altruth. & reginã quȩ genuit ei drogonẽ ⁊ hugo¬
nem. Pret̾ea mat̾ eiꝰ bertrada in magno apd̃ eum
stituendos ut tam filii quã filiȩ pͥmo liħalibꝰ studuis
quib & ipse oꝑam dabat erudirent᷑. Iũ filios cũ
primũ etas p̾atiebat᷑. more francoꝵ. equitare
& armis ac uenationib exerceri fecit. filias uero
lanificͥo assuescere. coloq ac fuso ne ꝑ otiũ corpent
oꝑam impencłe: atq ad omnẽ honestatẽ erudiri
iussit. Ex his om̃ib duos tantũ filios ac filiã pͥꝗͣ
noreret᷑ amisit karolũ qͥ natuͣ erat. & pipinũ

Expanded text:
et Gislam. Habuit etiam alias duas filias de Fastrada sua et Gislam. Habuit etiam alias duas filias de Fastrada sua uxore. Fastrada vero defuncta, Leothgardam Alamannam duxit uxorem; et ea mortua, habuit iterum duas cesuindam Saxonici generis, de qua nata est ei filia nomine Adaltruth, et Reginam, quae genuit ei Drogonem et Hugonem. Preterea mater ejus Bertrada in magno apud eum stituendos, ut tam filii quam filiae primo liberalibus studiis, quibus et ipse operam dabat, erudirentur. Tum filios, cum primum aetas patiebatur, more Francorum equitare et armis ac venationibus exerceri fecit. Filias vero lanificio assuescere coloque ac fuso, ne per otium torperent, operam impendere atque ad omnem honestatem erudiri jussit. Ex his omnibus duos tantum filios ac filiam, priusquam moreretur, amisit, Karolum, qui natu major erat, et Pipinu
Abbreviated transcription (Latin):
& apice capitis rotundo. naso paululũ mediocrita¬
tẽ excedente. ocłis pulchris. canicie ueneranda. fa-
ferculis p̾bebat᷑. p̃t̃ assam carnẽ ꝗͣ uenatores uerib
inferre solebat. qua ille libentiꝰ quã ullo cibo alio
uescebat᷑. Int̾cenandũ aut aliqd acroma aut lec̾torẽ
diebat. Legebant᷑ ei historie. & antiquoꝵ res
geste. delectabat᷑ & libris scĩ augꝰtini. p̃cipueq his
qui deciuitate dĩ p̃titulati st̃. Uini uͦ & om̃is potꝰ
eo parcꝰ inbibendo erat: ut suꝑ cęnã raro plꝰ
ter biberet. Estate pꝰ cibũ meridianũ pomoꝵ. aliqͥd
sumens ac semel bibens depositis uestib & calcia¬
m̃tis uelut noctu solitus erat duabꝰ aut tribꝰ horis
qͥescere. Noctibꝰ sic dormiebat. ut sõnũ quat᷑ aut qͥn¬
qͥes ñ solũ exꝑgiscendo. s & surgendo int̾rũperet.
q ludouicũ. Habuit &ꝰ tres filias. Rothrudẽ. ⁊ bergã.

Expanded text:
et apice capitis rotundo, naso paululum mediocritaet apice capitis rotundo, naso paululum mediocritatem excedente, oculis pulchris, canitie veneranda, faciferculis prebebatur, preter assam carnem, quam venatores veribus inferre solebant, qua ille libentius quam ullo alio cibo vescebatur. Inter coenandum aut aliquod acroama aut lectorem audiebat. Legebantur ei historiae et antiquorum res gestae; delectabatur et libris sancti Augustini, precipueque his qui de civitate Dei pretitulati sunt. Vini vero et omnis potus adeo parcus in bibendo erat, ut super coenam raro plus quam ter biberet. Aestate post cibum meridianum pomorum aliquid sumens, ac semel bibens, depositis vestibus et calciamentis, velut noctu solitus erat duabus aut tribus horis quiescere. Noctibus sic dormiebat, ut somnum quater aut quinquies non solum expergiscendo sed etiam surgendo interrumperet.et Ludovicum. Habuit et tres filias, Rothrudem, Bergam
Abbreviated transcription (Latin):
ditaũ. & insuꝑ qd̾ ẽ p̾ciosiꝰ scĩssimis reliquiaꝵ. patroci¬
eiꝰ dictione manebant. Roma. Rauenna. Mediolaniũ.
Foꝵ iulii. Gradꝰ. Colonia. Magontiacꝰ. Iuuau . ĩ. & S alt¬
burg. Preueris. Senonis. Uesontiũ. Lugdunũ.
contentꝰ. s &̃ inꝑegrinis linguis ediscendis oꝑam
pendit. Uerũ grecã linguã meliꝰ poterat inteli¬
gere quã ꝓnuntiare. Indiscenda deniq grammatica
petrũ pisanũ habuit auditorẽ: & incęt̾is discipli-¬
nis asbinũ cognom̃to aleoinũ. Temptabat & scrib̾e.
tabulasq ferebat. ut cũ uacuũ tẽpꝰ eẽt. manũ lictis
effigiendis assuesceret. S parũ ꝓfuit labor p̃posterꝰ
marinis regionib in syriã & egyptũ. ⁊ affricã ⁊ iero¬
solimis. & alexandriȩ atq cartagini peccunias multaᷤ
mitt̾e satagebat. Obhoc &̃ maxime tͣnsmarinoꝵ. re¬
gũ amicitias expetebat. ut sub eis degentibꝰ xp̃ianis
corpore fuit amplo atq robusto statura eminenti.

Expanded text:
insuper, quod est preciosius, sanctissimis reliquiarum patrociejus ditione manebant: Roma, Ravenna, Mediolanum, Forojulium, Gradus, Colonia, Magontiacus, Juvavum et Saltburg, Treveris, Senonis, Vesontium, Lugdunum, contentus, sed etiam in peregrinis linguis ediscendis operam impendit. Verum Grecam linguam melius poterat intelligere quam pronuntiare. In discenda denique grammatica Petrum Pisanum habuit auditorem et in ceteris disciplinis Albinum cognomento Alcuinum. Temptabat etiam scribere, tabulasque ferebat, ut, cum vacuum tempus esset, manum litteris effigiendis assuesceret; sed parum profuit labor preposterus marinis regionibus in Syriam et Aegiptum et Affricam et Hierosolimis et Alexandriae atque Kartagini peccunias multas mittere satagebat. Ob hoc etiam maxime transmarinorum regum amicitias expetebat, ut sub eis degentibus christianis corpore fuit amplo atque robusto, statura eminenti
Abbreviated transcription (Latin):
florentii. Mon ast̾iũ caroffi. Mon astiũ concas. Mon astĩũ
sci maxentii. Aonast̾iũ menate. Aon astiũ magniloci.
Monastĩũ musciacũ. Monast̾iũ scĩ sauini. Monasteriũ
nobiliacũ. Mon astiũ scĩ theotfridi. Monastĩũ scĩ pas-¬
centii. Monastiũ dorosa. A onastĩũ sollẽpniacũ. Mona¬
st̾iũ puellare sc̃ȩ mariȩ. Monastĩũ puellare scẽ rade¬
gundis. Mon astiũ de uera. Mon ast̾iũ deut̾a inpago
osano. Monastiũ ualida in septimania. Monast
sc̃i aniani. Alonast̾iũ galunȩ. Monastĩũ sc̃ĩ laurentii.
& cet̾a płima. quib ueluti quib dã lihnis totũ deco¬

Expanded text:
Florentii, monasterium Caroffi, monasterium Concas, monasterium Florentii, monasterium Caroffi, monasterium Concas, monasterium sancti Maxentii, monasterium Menate, monasterium Magniloci, monasterium Musiacum, monasterium sancti Savini, monasterium Noviliacum, monasterium sancti Theofridi, monasterium sancti Pascentii, monasterium Dorosa, monasterium Sollempniacum, monasterium puellare sanctae Mariae, monasterium puellare sanctae Radegundis, monasterium de Vera, monasterium Deutera in pago Tholosano, monasterium Valida in Septimania, monasterium sancti Aniani, monasterium Galune, monasterium sancti Laurentii, et cetera plurima, quibus veluti quibusdam lychnis totum deco
Abbreviated transcription (Latin):
ordinata re publica: inchoauit oꝑa plurima
sc̃ẽ dĩ genitricis aquis grani.oꝑe mirabili construc̾ta.
& pons apd magontiacũ in rheno qͥngentoꝵ. passuũ
longitudinis: na tanta ÷ ibi fluminis latitudo. Qͥ
tamen uno antequã deceđet anno incendio conflagra¬
uit. nec refici potuit ꝓpt̾ festinatũ illiꝰ decessũ. quã¬
quã in ea meditatione ẽẽt. ut ꝓligneo lapideum
restitueret. Inchoauit & palatia oꝑis egreg̾ii unũ haud
ge a magonciaca ciuitate ixtͥa uillã cui uoc¬
bulũ : in gelebem & alt̾ũ nouio magis suꝑ uahalem
fluuiũ qͥ batauoꝵ insulã in parte meridiana p̃t̾fiu¬
it. Pcipue tam̃ ȩdes sacras ubicũq in toto regno suo
uetustate collapsas cõꝑit: pontificibꝰ & patribꝰ a qͦꝵ
curã ꝑtinebant ut restaurarent᷑ ĩꝑaũ. adhibens cu-¬
ĩꝑio st̃ reꝑata. ĩmo a fundam̃tis ȩdificata monasteria:
s p̃cipue hȩc. Mon asteriũ sc̃i philib̾ti. Monaft̾iũ scĩ

Expanded text:
ctum est et ordinata republica inchoavit opera plurima sanctae Dei genitricis Aquisgrani opere mirabili constructa, et pons apud Magontiacum in Rheno quingentorum passuum longitudinis; nam tanta est ibi fluminis latitudo. Qui tamen uno antequam decederet anno incendio conflagravit, nec refici potuit propter festinatum illius decessum, quamquam in ea meditatione esset ut pro ligneo lapideum restitueret. Inchoavit et palatia operis egregii, unum haut longe a Magontiaca civitate juxta villam cui vocabulum est Ingelebem, et alterum Noviomagi super Vahalem fluvium qui Batavorum insulam in parte meridiana preterfluit. Precipue tamen edes sacras ubicumque in toto regno suo vetustate collapsas comperit, pontificibus et patribus, ad quorum curam pertinebant, ut restaurarentur imperavit, adhibens cuimperio sunt reparata, immo a fundamentis aedificata monasteria, sed precipue haec: monasterium sancti Philiberti, monasterium sancti
Abbreviated transcription (Latin):
de domo dei. Si aũt pͥmum a
nob̾. qui finis eorũ qui non dĩ¬
credunt dĩ euangelio: Et si
iustus uix saluabitur. ĩ pus
et peccator ubi parebunt:
taq et qui patiuntur scdm
uoluntatem dĩ: fildeli cre
atori commendent animas
suas in benefactis. Seniores
sͦ qui in uobis sunt. obsecro
consenior et testis xp̃i pas-¬

Expanded text:
de domo dei. si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluabitur, impius et peccator ubi apparebit? itaque et . hi qui patiuntur secundum uoluntatem dei, atori commendent animas suas in benefactis. V. Seniores ergo qui in vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi pas
Abbreviated transcription (Latin):
facti gregi ex anima ut cũ appa-¬
tuerit priceps pastorũ ꝑcipi¬
lẽ głe coronam. Similiter et
adolescentes. subditi estote se¬
nioribus. Om̃s aut̃ inimuicẽ¬
quietem humilitatem ani-¬
ds̃ resisitit. hunulibus aũt
dat gr̃am. Numili amini
igitur sub illa potentissimi
manu dĩ. ut uos exaltet
in tempore usitationis suę
Omnẽ sollicitudinẽ ur̃am ꝓ¬
icientes ineũ. qm̃ ipsi cura
÷ de uobis. Sobru estote et

Expanded text:
ti gregis ex animo. et cum apparuerit princeps pastorum, percipilem gloriae coronam. similiter, adulescentes, subditi estote senioribus. omnes autem inuicem humilitatem insins resistit, humilibus autdat gratiam. Humiliamini igitur sub potenti Dei manu: ut vos exaltet in tempore visitationis sue: omnem solicitudinem vestram projicientes in eum: quoniam ipsi cura est de vobis. Sobrii estote.
Abbreviated transcription (Latin):
fraternitati fieri. D̾s aut̃
omnis gratiȩ qͥ uocauit
uos in eterna suã gł am
in xp̃o iħu modicũ passos
fratrem ut arbitrior bre¬
uiter scripsi obsecrans et

Expanded text:
fraternitati fieri. Deus autem omnis gratiae, qui vocavit nos in aeternam suam gloriam in Christo Jesu, modicum passos fratrem vobis, ut arbitror, breviter scripsi: obsecrans et
Abbreviated transcription (Latin):
Carissimi: nolite ex pauescere
inferuore: qui ad temptationẽ
uob̾ sit nolite pauere quasi
Ded communicantes xp̃i passio¬
nibus gaudete. ut in reuela-¬
tione głe eiꝰ gaudeatis exultan-
tes. Si exprobramini in nomiẽ
uos requi escit. Nemo enim
ur̃m paciatur quasi homici¬
da aut fur aut maledicus.
aut alienoꝵ appetitor si aũt

Expanded text:
Carissimi, nolite expavescere in fervore, qui ad tentationem vobis fit. Nolite pavere, tanquam sed ut communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsulttes. Si exprobramini in nomine bis requiescit. Nemo enim vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appetitor. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
tellectu hõ dm̃ capit. qͥ ipsũ intellectũ suũ qͦ eũ uult caꝑe ñdũ capit. Si aut hc̃ ca¬
pit. iã attendat. diligent̃ nicħ in eo ẽẽ insua nat᷑a meliꝰ. ⁊ uideat utrũ ibi uide¬
at ulla liniam̃ta formar nitores coloꝵ spaciosũa gͣnditatẽ parciũ distantiã mo¬
lis distentionẽ aliqͣs ꝑ locoꝵ int̾ualla motiones. ł aliq eiꝰ modi. Nicħ certe istoꝵ
inuenimꝰ in eo qͦ innat᷑a nr̃a nicħ meliꝰ inuenimꝰ .i. in nr̃o intellectu qͦ sapientiã¬

Expanded text:
tellectu Deum capit homo, qui ipsum intellectum suum quo eum vult capere nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distensionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe istorum invenimus in eo, quo in natura nostra nihil melius invenimus, id
Abbreviated transcription (Latin):
in coͬdib ur̃is. parati semꝑ
ad satisfactionẽ om̃i poscen¬
ti uos rationẽ de ea quȩ in
uob ÷ spe s cum modestia
et timore comscientiã ha-¬
bentes bonã ut in eo quod
detrahunt. deuob̾ confundan¬
tur qͥ calumpniantur ũrã
bonã in xp̃o conuersationẽ.

Expanded text:
ris, parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea, quae in vobis est, spe: sed cum modestia et timore, conscientiam habentes bonam, ut in eo quod detrahunt vobis, confundantur qui calumniantur vestram bonam in Christo conversationem.
Abbreviated transcription (French):
mandã. Qui ambul auerunt
in luxurus. desideriis. uino¬
lentiis. comessationibus. pota¬
tionibus. et illicitis idolorũ
dẽ luxuriȩ confusionẽ blas¬
phemantes. Qui redoent ra-

Expanded text:
m, his qui ambulaverunt in luxuriis, desideriis, vinolentiis, comessationibus, potationibus, et illicitis idolorum dem luxuriae confusionem, blasphemantes. Qui reddent
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ corpꝰ aut reliquiȩ martyrisꝯ ditȩ ꝓbant᷑ ab ep̃is qͥ eisdẽ locis p̃sunt si fieri pot̾ eutant᷑.
Si aut̃ hoc ꝑtumultꝰ popłares ñ finit᷑. plebes tñ ãmoneant᷑. ne illa loca frequentent. ut qͥ recte
sapiunt nulla ibi suꝑsticiõe de uicti teneant᷑. ⁊ om̃ino nulla memoria martyrũ accipiat᷑
delis abbates. ⁊ monachi qui ñ studio caritatis. s zelo rapacitatis ĩui
ĩ morte ĩ monast̾iis illoꝵ tͣadant. ⁊ eccłis quib subditant eẽ uident᷑. ⁊ aqͥbꝰ. baptismũ
penitentiã. eucharistiã. nec ñ pabulũ uitȩ cũ lacte carnis acceꝑunt. ł accipiunt. ni¬
cħ de bonis suis relinquant. Hanc deniq fidẽ ł famã discordie. nos aĩadu̾tentes oĩb¬

Expanded text:
nullum corpus aut reliquiae martyrum conditae probantur, ab episcopis qui iisdem locis praesunt si fieri potest evertantur: si autem hoc per tumultus populares non sinitur, plebes tamen admoneantur ne illa loca frequentent, ut qui recte sapiunt nulla ibi superstitione devincti teneantur. Et omnino nulla memoria martyrum probabilitdelicet abbates et monachi, qui non studio charitatiin morte in monasteriis illorum tradant, et ecclesiis quibus esse videpoenitentiam, Eucharistiam, nec non pabulum vitae cum lacte carnis acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique famam discordiae nos animadvertentes, o
Abbreviated transcription (Latin):
oncedimꝰ ⁊̃ ut sic uͥ qd pecc̃is nr̃is exigentib ꝑplurimũ ÷ factũ anormannis ⁊ fla¬
uis ⁊ abulgaris. ⁊ amalis. xͥ anis seu alio qͣlic̃q mͦ ȩccłȩ fuerint incense ⁊ cõbꝰtȩ
rari queant. Initin̾e uͦ positis si eccła defuerit ut subͥ diuo seu intentoriis. Iten.

Expanded text:
uod, peccatis nostris exigentibus, perplurimum est factum a Northmannis et Sclavis, et a Bulgaris, et a malis Christianis seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, rari queant. In itinere vero, si ecclesia defuerit, ut sub divo, seu in tentoriis. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla fere ꝓuntia romana. nulla ciuitaᷤᷤ. nulla domꝰ
fuit. q̃ ñ illa gn̾ali pestilentia correpta atq euacuata
sit hac sola ꝑnicie in signes gallꝰ & uolusianꝰ dũ contͣ
lianũ nouis rebꝰ studentẽ bellũ moliunt᷑ ciuil
occisi st̃. Emilianꝰ tam̃ t̾cio m̃se inuase tirannidis¬

Expanded text:
nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tam
Abbreviated transcription (Latin):
giomẽt. pictor fictorq ex ęre. ł marmore. atq facet
acer nimis ad lacessendũ. & ad respondendũ. serus.
ioco maledictis. Sic enĩ referebat carm̃ carmini.
dic̾tũ dic̾tu. ut ꝓrsꝰ ad oĩa diceres meditatũ. Hic &̾
ꝑ qͣdratũ discipłm apłoꝵ & aristidẽ atheniensẽ uirũ
nutiũ fundanũ ꝓconsulẽ asie datã. ut nemini liceret
xp̃ianũ sine obiectu cͥminis ac ꝓbatione dãpnare.
Hic & bellũ contͣ sauromatas gessit & uic̃. Iudeos denio
ꝑturbatioe scelerũ suoꝵ ex agitatos ꝓuinciã qͦndã suã¬

Expanded text:
geometra, pictor, fictorque ex aere, et marmore, proximeAcer nimis ad lacessendum pariter et respondendum seriis ioco maledictis; referre carmen carmini, dictum dictui, prorsus ut meditatuAcer nimis ad lacessendum pariter et respondendum seriis ioco maledictis; referre carmen carmini, nutium Fundanum proconsulem Asiae datam, ut nemini liceret Christianos, sine objectu criminis aut probatione damnare. it, bellum contra Sauromatas gessit 490 et vicit. Judaeos sane, perturbatione scelerum suorum exagitatos, et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
anno pꝰ ꝗͣ cep̃ ȩdificari. Unde uidei dño euanglico sermone di¬
xisse referunt᷑. Quadraginta ce sex annis edificcatũ ẽ tẽp̃lũ
in exercitu suo septingenta milia armatoꝵ & de auxilus
trecenta milia grecilã expiignaturꝰ legit᷑ habuisse. Nauies
&e postratas mille. ducentas. ⁊ honerarias tria milia. sed
tanto agmni dux desuit. Hã sẽꝑ̃ in p̃lio pꝰtremꝰ. ⁊ in fuga pͥmꝰ
flatꝰ ante exꝑim̃tũ belli opib magnis fretꝰ montes in plañ
ex eqͣbat. ⁊ maria pontib honerabat. ⁊ ĩm̃sas aqͣrͣ uoragines
ꝑmeabiles faciebat. S ubi ad angꝰtias t̃mopilar̃ ꝑuenit. qͣ in¬

Expanded text:
anno postquam coepit aedificari. Unde Judaei Domino in Evangelico sermone dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum in exercitu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus  ante experimentum belli opibus magnis fretus, montes in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dulcis dñis ad quẽ accedẽ¬
tes lapidẽ uiuũ ab hominibꝰ
quidẽ reprobatũ. ad eo aut̃
eclectũ & honorificatuon ẽ.¬
Et ipsi tamquã lapides uiui.
suꝑ edificamini domus spi¬
ritales sacerdociũ sc̃m of¬
ferre spiritales hostias dõ¬
acceptabiles per iħu xp̾m.¬

Expanded text:
 accedentes lapidem vivum ab hominibus quidem reprobatum a Deo autem electum honorificatum et ipsi tamquam lapides vivi superaedificamini domus spiritalis sacerdotium sanctum offerre spiritales hostias acceptabiles Deo p
Abbreviated transcription (Latin):
latura. aut circũdacio.
auri aut indum̃ti uestim̃¬
tori cuitus sed qui ab sc̃oditꝰ
cordis ÷ homo. in incorrupti¬
bilitate quieti & modesti sp̃e
qui ÷ in conspectu dĩ locu-¬
ples. Sic eñi aliquando et
sc̃ẽ mulieres sperantes in dõ
ornabant se subiecte ꝓpͥis
uiris. sĩc sarra obediebat
habrahe dñm eũ uocans
cuiꝰ estis filiȩ benefacientes.

Expanded text:
latura, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorum cultus: sed qui absconditus est cordis homo in incorruptibilitate quieti ac modesti spiritus, qui est in conspectu Dei locuples. Sic enim aliquando et sanctae mulieres, sperantes in Deo, ornabant se, subjectae propriis viris: sicut Sara obediebat Abrahae, dominum eum vocans. Cujus est
Abbreviated transcription (Latin):
comminabitur. Tradebat
aut̃ iudic anti se miꝰte: qui
peccata nr̃a ipse pertulit
in corpore suo. super ligñ:
ut peccati mortui. iusticiȩ
uiuamus cius liuore sana
ti. E ratis eni sic̃ oues erran-¬
tes. sed conuersi estis nunc
ad pastorẽ & episcopum
animarũ ur̃arũ. Similit̃
mulieres subdite uiris sius
sint & si qui non credunt.
uerbo ꝑ mulierũ conuer-¬
sationẽ. sine uerbo lucrifi aNT.
Considerantes intumore sc̃am

Expanded text:
comminabitur: tradebat autem judicanti se injuste. Qui peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut, peccatis mortui, justitiae vivamus; cujus livore sanaestis eratis enim sicut oves errantes sed conversi estis nunc ad pastorem et episcopum animarum vestrarum similiter mulieres subditae suis viris ut et si qui non credunt verbo per mulierum conversationem sine verbo lucri fiant considerantes in timore ca
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Non tantũ bonis. & mo-¬
destis. s etiã discolis. Hec ẽ
enĩ gratia. si propter con-¬
scientiã dĩ sustinet quis
tristicias paciens in iuste.
Quȩ ẽ enĩ gr̃a si pecantes et
colaphitati sufferitis.: S si
benefacientes pacienter sus-¬

Expanded text:
 non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Haec est enim gratia, si propter conscientiam Dei sustinet quis tristitias, patiens injuste. Quae enim gloria est, si peccantes et colaphizati suffertis? Sed si bene facientes patimini,
Abbreviated transcription (Latin):
si abiecit. ⁊ miserebitur. scdm multi¬
tudinẽ miscdiarũ suarũ. Caph. Non enĩ humi-¬
liauit excorde suo. & abiecit filios hominis.
Lamech. Ut conteret sub pedib suis om̃s uin¬
ctos terrȩ. Lamech. Ut declinaret iudici.¬
um uiri in conspectu uultꝰ altissimi. Lamec.
Ut ꝑu̾te̾t hominẽ in iudicio suo dominꝰ igno.¬
rauit. Men. Quis ÷ iste qui dixͣ. ut fieret
dño non iubente. Aen. Ex ore altissimi ñ
egredientur nec bona nec mala. Men. Cid
murmurauit homo uiuens. uir ꝓpeccatis
suis. Nun. Leuemꝰ corda nra cũ manib ad
dñm in celos. Nun. Nos iniq egimꝰ & ad ira¬
cundiam ꝓuocauimꝰ. iccirco tu in exorabił ÷.¬

Expanded text:
si abiecit et miserebitur secundum multisi abiecit et miserebitur secundum multitudinem misericordiarum suarum CAPH non enim humiliavit ex corde suo et abiecit filios hominis LAMED ut contereret sub pedibus suis omnes vinctos terrae LAMED ut declinaret iudicium viri in conspectu vultus Altissimi LAMED ut perverteret hominem in iudicio suo Dominus ignoravit MEM quis est iste qui dixit ut fieret Domino non iubente MEM ex ore Altissimi non egredientur nec mala nec bona MEM quid murmuravit homo vivens vir um NUN levemus corda nostra cum manibus ad Dominum in caelos NUN nos inique egimus et ad iracundiam provocavimus idcirco tu inexorabi
Abbreviated transcription (Latin):
& posuit me quasi signũ ad sagittã. He.
Misit in renib meis filias pharetre suę.
He. factus sũ in derisũ om̃i popło meo.
canticũ eoꝵ totadie. He. Repleuit me
amaritudinib inebriauit me absintio.
Uau. & fregit ad numerũ dentes meos: caba.
uit cinẽ. Uau. Et repulsa ÷ anima mea ob-¬
litꝰ sũ bonoꝵ. Uau. Et dixiꝑut finis ms.
&e spes mea a dño. ⁊ai. Recordare pauꝑ¬
tates tͣnsgressionis meȩ. absincii & fellis.
Zai. Memoria memor ero. ⁊ tabesce ĩme
anima mea. Zi. hec recolans in corde meo
sumꝰ consũpti. qr ñ defecerunt miseratio¬
nes eiꝰ. Hech. Noue diluculo: multa est
fides tua. Heth. Pars mea dñs dix̾ aĩa
gũ abolestentia sua. Ioth. Sedebit soli¬
tariꝰ & tacebit. quia leuauit se suꝑ se.
Ioch. Ponet in puluere os suũ. si forte sit
spes. Ioch. Dabit ꝑcitienti se maxillam
sat̾abitur obꝓbriis. Caph. Quia non
repellet in sẽpiternũ dñs. Caph. Quia

Expanded text:
et posuit me quasi signum ad sagittam HE et posuit me quasi signum ad sagittam HE misit in renibus meis filias faretrae suae HE factus sum in derisu omni populo meo canticum eorum tota die HE replevit me amaritudinibus inebriavit me absinthio VAV et fregit ad numerum dentes meos cibavit me cinere VAV et repulsa est anima mea oblitus sum bonorum VAV et dixi periit finis meus et spes mea a Domino ZAI recordare paupertatis et transgressionis meae absinthii et fellis ZAI memoria memor ero et tabescet in me anima mea ZAI hoc recolens in corde meo sumus consumpti quia non defecerunt miserationes eius HETH novae diluculo multa est fides tua HETH pars mea Dominus dixit anima gum ab adulescentia sua IOTH sedebit solitarius et tacebit quia levavit super se IOTH ponet in pulvere os suum si forte sit spes IOTH dabit percutienti se maxillam saturabitur obprobriis CAPH quia non repellet in sempiternum Dominus CAPH quia
Abbreviated transcription (Latin):
casti quasi ad diẽ sollempnẽ. qui terrent me
de circuitu. & ñ fuit indie furoris domini
qͥ effugẽt & relinqueretur. Quos educaui
& enutriui: inimicus meus consũpsit os.
Aleph. Ego uir uidens pauꝑtatẽ meã in uir¬
ga indignationis eius. Aleph. Meminiuit
&e addux̃ in tenebris & non in lucẽ. Aleph.
Tantũ in me u̾tit. & cõuertit manũ suam
totadie. Beth. Uetustã fec̃ pellẽ meam &
carnẽ meã. contͥuit ossa mea. Beth. E difi¬
caũ in gyro meo. & circũdedit me felle &
labore. Beth. In tenebrosis collocauit me:
quasi mortuos sempiternos. Gimel. Circũ¬
edificauit adu̾sum me ut ñ egrediar adgͣ.¬
uarit cõpedem meã. Uimel. S & cũ clama-¬
uero. & rogauero. exclusit orationẽ meam.
Gimel. Conclusit uias meas lapidib quadris
semitas meas u̾tit. Delech. Ursus insidians
factꝰ ÷ mͥ leo in absconditis. Delech. Semitaᷤ
meas subu̾tit & confregit me posuit me
desolatam. Deleth. Tetendit arcũ suum

Expanded text:
diem sollemnem qui terrerent me de circuitu et non fuit in die furoris Domini qui effugeret et relinqueretur quos educavi et enutrivi inimicus meus consumpsit eos ALEPH ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis eius ALEPH me minavit et adduxit in tenebris et non in lucem ALEPH tantum in me vertit et convertit manum suam tota die BETH vetustam fecit pellem meam et carnem meam contrivit ossa mea BETH aedificavit in gyro meo et circumdedit me felle et labore BETH in tenebrosis conlocavit me quasi mortuos sempiternos GIMEL circumaedificavit adversum me ut non egrediar adgravavit conpedem meam GIMEL sed et cum clamavero et rogavero exclusit orationem meam GIMEL conclusit vias meas lapidibus quadris semitas meas subvertit DELETH ursus insidians factus est mihi leo in absconditis DELETH semitas meas subvertit et confregit me posuit me desolatam DELETH tetendit arcum suum
Abbreviated transcription (Latin):
IUII. Uigilauit iugum iniquitatũ mearũ
in manu eius conuolute sunt ⁊ imposite
collo meo. Infirmata ÷ uirtꝰ mea dedit me
dñs in manu de qua non pot̾õ surgere.
Samech. Abstulit om̃s magnificos meos dt̃s
de medio mei. Uocauit aduersũ me tempꝰ
ut contereret electos meos. Torcular
calcauit dñs uirgini filie uida. Au¬

Expanded text:
 mearum. in manu ejus convolutae sunt, et impositae collo meo: infirmata est virtus mea: dedit me Dominus in manu, de qua non potero surgere.  Samech.  Abstulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei: vocavit adversum me tempus, ut contereret electos meos: torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda.
Abbreviated transcription (Latin):
furore &e ꝑcussti nos. occidisti nec peꝑcisti.
Semech. Opposiusti nubem tibi ne tnͣseat o¬
laqueus facta ÷ nobis uatinatio ⁊ contͥcio.
Ee. Diuisiones aquarũ dedux̃ ocułꝰ meus
meus asflictꝰ ÷ nec tacuit eoqd non eẽt reqͥ¬
es. A in. Donec respicẽt & uidet dñs de
celo. Ain. Ocl̃ mĩs dep̃datꝰ ÷ animã meã
in cunctis filiab urbis meȩ. Sade. Uenatiõe
ceꝑur̃ me. quasi nimici mei gratis. Sade. Lap¬
sa ÷ in lacu uita mea & posuer̃ lapidẽ suꝑme.
Sade. Inundauerunt aquȩ suꝑ cap̃ meũ dixi ꝑu
Coph. Inuocaui nom̃ tut̃ domine: de lacu noud¬
simo. Coph. Uocẽ meã audisti ne au̾tas aurẽ¬

Expanded text:
furore et percussisti nos occidisti nec pepercisti SAMECH opposuisti nubem tibi ne transeat olaqueus facta est nobis vaticinatio et contritio FE divisiones aquarum deduxit oculus meus meus adflictus est nec tacuit eo quod non esset requies AIN donec respiceret et videret Dominus de caelis AIN oculus meus depraedatus est animam meam in cunctis filiabus urbis meae SADE venatione ceperunt me quasi avem inimici mei gratis SADE lapsa est in lacu vita mea et posuerunt lapidem super me SADE inundaverunt aquae super caput meum dixi perii COPH invocavi nomen tuum Domine de lacis novissimis COPH voce
Abbreviated transcription (Latin):
quia longe factꝰ ÷ ame consolator cõu̾tens
animã meã. facti sunt filii mei ꝑditi qm̃
inualuit mimicꝰ. Es. Expandit sion manꝰ
suas. non ÷ qui consoletur eã. Mandauit
añs ad uersum iacob in circuitu eius hostesciꝰ.
facta ÷ ierłm quasi polluta menstruis int̾ eos.
Sade. Iustus ÷ dominꝰ quia os eius ad iracondi¬
am ꝓuocauit. Audite obsecro uniu̾si ppłi.
& uidete dolorem meũ. Uirgines mee &
iuuenes mei habierunt incaptiuitatẽ. Coph.
Uocaui amicos meos. & ipsi deceꝑunt me. Sacer-¬
dotes mei & senes mei. in urbe consũpti st̃.
quia quesierunt cibũ sibi ut refocilarent
animã suam. RES. Uide dñe qm̃ tribulor.
uenter ms conturbatus ÷ subuersumẽ cor
meum in mem&e ipsa qm̃ a maritudine ple-¬
na sũ. Foris interfecit gladius. & domi mors
÷ simił. SeN. Audicrunt quia ingemisco
ego. & non ÷ qui consoletur me. Om̃s ini¬
mici mei audierunt malũ meũ. letati st̃

Expanded text:
est a me consolator convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta est Hierusalem quasi polluta menstruis inter eos SADE iustus est Dominus quia os eius ad iracundiam provocavi audite obsecro universi populi et videte dolorem meum virgines meae et iuvenes vocavi amicos meos et ipsi deceperunt me sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt quia quaesierunt cibum sibi ut refocilarent animam suam RES vide Domine quoniam tribulor venter meus conturbatus est subversum est cor meum in memet ipsa quoniam amaritudine plena sum foris interfecit gladius et domi mors similis est SEN audierunt quia ingemesco ego et non est qui consoletur me omnes inimi
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ. mutatꝰ ÷ color optimꝰ. Disꝑsi s̃ lapides
scũarii in capite om̃iũ platearũ. Beth. filiȩ
sion incliti ⁊ amicti auro pͥmo quomͦ repictati
st̃ in uasa testea. opꝰ manitũ figuli. Gimel. S
& lanne nudauer̃ manmã lactauer̃ catulos
suos. filia populi mei crudeł quasi structio
ingiro deserto. Delech. Aohesit lingua lac¬
tantis ad palatũ eiꝰ. in siti paruuli peciert̃

Expanded text:
aurum mutatus est color optimus dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum BETH filii Sion incliti et amicti auro primo quomodo reputati sunt in vasa testea opus manuum figuli GIMEL sed et lamiae nudaverunt mammam lactaverunt catulos suos filia populi mei crudelis quasi strutio in deserto DELETH adhesit lingua lactantis ad palatum eius in siti parvuli petierunt
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq quidã ignorant: blasphemant. Que¬
cũq aut̃ naturaliter tamqmͣ muta animalia.
norunt: in his corrumpuntur. Ue illiᷤ qui uia
cahin abierunt. & errore balaan mercede effu
sunt: & contradictione chore ꝑier. Hi sunt
in epłis suis macule conuiuantes sine timore
seme ipsos pascentes. nubes sine aqua que auen¬
tis circunferuntur. Arbores auctunnales in¬

Expanded text:
quaecumque quidem ignorant, blasphemant: quaecumque autem naturaliter, tamquam muta animalia, norunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes sine timore, semetipsos pascentes, nubes sine aqua, quae a ventis circu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ gemitꝰ mei. & cor incũ merens. Al eph.
Quomͦ obtexit caligine in furore suo dñs
filiam sion. ꝓiecit de celo terrã inclitam
isrł & non ÷ recordatus scabelli pedũ tuoꝵ
in die furoris sui. Beth. Precipitauit dñs
nec peꝑcit omĩa speciosa iacob. Destruxit in
furore suo munitiones uirginis uida. De¬
iecit in terram. polluit regnũ pͥncipes eiꝰ.
Gimel. Confregit in ira furoris om̃e cornu
ifrł. auertit retrorsũ dextãm suã a facie
inimici. & succendit in iacob. quasi ignẽ
flãme deuorantis ingiro. DEL Eth. Tetend

Expanded text:
enim gemitus mei et cor meum maerens ALEPH quomodo obtexit caligine in furore suo Dominus filiam Sion proiecit de caelo terram inclitam Israhel et non recordatus est scabilli pedum suorum in die furoris sui BETH praecipitavit Dominus nec pepercit omnia speciosa Iacob destruxit in furore suo munitiones virginis Iuda deiecit in terram polluit regnum et principes eius GIMEL confregit in ira furoris omne cornu Israhel avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici et succendit in Iacob quasi ignem f