comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minalẽ facit iobedientiã. s repugnare ⁊ uolle obe¬
dire. Eet̾um qnͣti absq illa pessima ⁊ rebelli uolũtate
ñ obediunt: Qm itaq monacho cͥm̃ insidiat᷑ ĩ obedi¬
entie si totiẽs sine cͥmine tnͣsgredit᷑. qͦciens ĩ tnsgreꝰ¬
sione defuerit huiꝰcemͦ recalcitus⁊ꝯtentio sa uolun¬

Expanded text:
it inobedientiam: sed repugnare, sed nolle obedire. Caeterum quanti absque illa pessima et rebelli voluntate non obediunt? Quomodo itaque monacho crimen insidiatur inobedientiae, si toties sine crimine transgreditur, quoties in transgressione defuerit hujusmodi recalcitrans et contentiosa volun
Abbreviated transcription (Latin):
le nͥ xp̃i eque pm. Hiue itaꝙ si cdicitis legẽ regłe
sibintsse ui habundart delictum uerũ clicitis
ectum hoc calpa ñ ẽ clate legis. aut dantis legem.
s ĩ piude ꝓfiteptis.⁊ impie p̃uaricantis. Mandatũ qͥd̾
scm̃ ⁊ iusatũ . s tu tenoris c̃ẽ carnalem uenũclatũ fb̾
ntra .d. herũ bec arte ꝓuidisse debueras. qͦ turris
huiꝰ euangłice ñ priꝰ iaceres fundam̃ta. qmͣ sedens cõpu¬
tares si haberes sũptꝰ ad ꝑficiend̃. Nũc aũt qͥd restat. nͥ ut
aut correptꝰ obedias semorib. aut cõfusus audias ab illu¬
sorib. Hic homo cepit edificaie ñ potuit .ꝯsũmare: S for¬
sitan dicitis. Ergo ueita ꝑfectꝰ quispiã inuenit᷑ eiuñ uł
minimũ aliqd̃ int̾clũ subripiat᷑ de cã młtis ac minutis
q̃ passĩ uł a negligẽtib p̃positis imꝑant᷑. Mimme qͥ dẽ

Expanded text:
e spiritui. Huic itaque si dicitis legem Regulae subintrasse, 510 ut abundaret delictum, verum dicitis. Caeterum hoc culpa non est datae legis, aut dantis legem, sed improvide profitentis, et impie praevaricantis. Mandatum quidem sanctum et justum: sed tu te noris esse carnalem, venumdatum sub peccato . Verum hoc ante praevidisse debueras, quo turris hujus evangelicae non prius jaceres fundamentum, quam sedens computares, si haberes sumptus ad perficiendum. Nunc autem quid restat, nisi ut aut correctus obedias senioribus, aut confusus audias ab illusoribus: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . 24. Sed forsan dicitis: Ergone ita perfectus quispiam invenitur, cui non vel minimum aliquid interdum subripiatur de tam multis ac minutis, quae passim vel a negligentibus praepositis imperantur! Minime quidem
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfecto p̃sumit᷑. Porro ĩꝑfecti oordis ⁊ in firme ꝓrsꝰ
uoluntaus iucliciũ ẽ: statuta sinioꝵ studiosiꝰ discut̾e
herere ad singła q̃ ĩiungunt᷑. eyigere deqͥb ꝙ iationẽ.
⁊ male suspicar de om̃i p̾cepto emꝰ causa latuerit n ñꝙͣ
libent obeclire n cñ aulire cõcigeri qd̵ ferte libu̾it.
aut qd̃ ũ alit̾ licere seu exirdire monstrau̾it. uł aꝑta
ratiꝯ uł in dubitata auctertas Ntlicata sauis ĩmoni¬
mis molesta ẽ huiꝰtemodi obodientia. Non plane hoc
illa ẽ que ex regła tuidit᷑ obediẽtia sine mora. Dis
re .Iitemͦ. gͦ carnalẽ aĩam ñ mͦ p̃mi. s etiã oppͥmi põ¬
derr p̃sũpte ꝑfectonus necẽ ẽ qr ñ potest portarecato¬

Expanded text:
. Porro imperfecti cordis, et infirmae prorsus voluntatis indicium est, statuta seniorum studiosius discutere, haerere ad singula quae injunguntur, exigere de quibusque rationem, et male suspicari de omni praecepto, cujus causa latuerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedire monstraverit vel aperta ratio, vel indubitata auctoritas. Delicata satis, imo nimis molesta est hujuscemodi obedientia. Non plane haec illa est quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Dire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam opprimi pondere praesumptae perfectionis necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ciomi ob noxiũ. Et aut uidicabor suꝑfluus aut p̃ssiptor: qd̃
uidelic pꝰ pr̃es qui hũc ip̃m locũ plenissime exposuerunt rur¬
cere deb̾e. ubi aũt dixi qd̾ apatͥb accepi dũ sic absit typꝰ p̃sũp¬
tionis ut nõ desit fructꝰ deuot̾onis: pacient̾ audiã desuꝑflui¬
tate causantes. Nouerĩt tam̃ qui me tanꝙͣ de ociosa ⁊ non
necessaria explanat̾one sugillant: ñ tã intendisse expon̾e
euangłiumr qmͣ de euangłio sum̾e cccasionẽ loq̃ndi qd̾ loqͥ
delectabat. Si uͦ pecraui qd̃ ꝓpriã magis ex hoc excitari deuotõ¬
nẽ. qmͣ cõmunẽ quesierim utilitatẽ. potens erit pia iurgo
apd̃ suũ misericordẽ filiũ hoc meũ excusare pc̃catũ. cui hoc me

Expanded text:
tioni obnoxium; et aut judicabor superfluus, aut praesumptor, quod videlicet post Patres, qui hunc ipsum locum plenissime exposuerunt, rurcere debere. Ubi autem dixi quod a Patribus accepi, dum sic absit typhus praesumptionis, ut non desit fructus devotionis, patienter audiam de superfluitate causantes. Noverint tamen qui me tanquam de otiosa et non necessaria explanatione suggillant, non tam intendisse exponere Evangelium, quam ex Evangelio sumere occasionem loquendi quod loqui delectabat. Si vero peccavi, quod propriam magis ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam hoc meum excusare peccatum, cui hoc me
Abbreviated transcription (Latin):
aleis atã ĩ manu fcm it᷑ u̾bũ dũi memorat᷑. Iichi autem
oeo ut et iuueo fiat: uxta necbũ tuũ. Nolo ut flat mͥ aut
de clamadore p̾dicatum. ant figuralit̾ significatũ. aut
ymaginatorie sõĩatum: s silent̾ inspiratũ. ꝑsonalit̾ ĩ car¬
natũ corporalit᷑ iniusceratũ. uerbũ gͥ qsd̾ inie n pot̾at¬

Expanded text:
um esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igi
Abbreviated transcription (Latin):
sa diligendi dm̃: d̾s ẽ. Modꝰ. siue mͦ diligere. Est ue hoc satis
fortassis utiq s sapienti. Eet̾um ⁊ si insipientib debitor sum: u
st ẽ dictũ sapienti. etiã illis gerendꝰ mos ẽ. Itaq ꝓpt̾ tardioreᷤ¬

Expanded text:
sa diligendi Deum, Deus est; modus, sine modo diligere. Estne hoc satis? sa diligendi Deum, Deus est; modus, sine modo diligere. Estne hoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipientibus debitor sum ; ubi sat est dictum sapienti, etiam illis gerendus mos est. Itaque propter tardiore
Abbreviated transcription (Latin):
iro illustri dño . A. eccłie romane diacono.
cardinali ⁊ cancellario. Bernardꝰ abbas dictꝰ
nes ame ⁊ ñ q̃stiones post̾e solebatis.⁊ quidẽ
ego ad neutm ydoneũ ieͣ cofico. Uerũ illd̾ indicit ꝓfesuo. ⁊s¬
ñ ita cõnersatõ. old hoc uͦ ut uerũ fatear ea mͥ de eẽ uideo que
maxinie necessaria uiderent᷑. diligentiã ⁊ ingenĩ. Placet
tñ fateor qd̾ ꝑ carnalib sp̃alia repetitis. si sane apd lacupetio¬
rẽ id facere libuiss. Quia uͦ dectis ⁊ indectis parit̾ m isti iodi
excusandi mos ẽ. nͨ facile scit᷑ q̃ uere ex ĩꝑicia. q̃ ue exu̾ecõ¬
dia ex ansato ꝓdeat. si ñ iniuneti oꝑis obedito probat. acri¬
pite de mea pauꝑtate qd̾ habeo. ñ tacendo philosphꝰ puter Nec
tam̃ ad omĩa spondeo me responsurũ. eld id solũ qd̾ de diligen¬
do deo q̃ritis: respondebo qd̾ ip̃e dabit. Hoc enĩ⁊ sapit dultiꝰ. et
tractat᷑ securiꝰ. ⁊ audit᷑ utiliꝰ Reliqua diligentiorib reseruate.

Expanded text:
ino HAIMERICO, ecclesiae Romanae diacono cardinali et cancellario, BERNARDUS abbas dictunes a me, et non quaestiones poscere solebatis: et quidem ego ad neutrum idoneum me esse confido. Verum illquae maxime necessaria viderentur, diligentiam et ingenium. Placet tamen, fateor, quod pro carnalibus spiritualia repetitis, si sane apud locupletiorem id facere libuisset. Quia vero doctis et indoctis pariter in istiusmodi excusandi mos est, nec facile scitur, quae vere ex imperitia, quaeve ex verecundia excusatio prodeat, si non injucti operis obeditio probat: accipite de mea paupertate quod habeo, ne tacendo philosophus puter. Nec tamen ad omnia spondeo me responsurum. Ad id solum quod de diligendo Deo quaeritis, respondebo quod ipse dabit. Hoc enim et sapit dulcius, et tractatur securius, et auditur utilius. Reliqua diligentioribus reservate.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ necessariora. sũt qͥppe corporis. Quat eni homo eminen¬
tiora bona sua mea parte sui qͣ pminet sibi. hoc ẽ in anima
Que sũt: dignitas. scientia uirtꝰ. Dignitatẽ in homine libe¬

Expanded text:
quia necessariora; sunt quippe corporis. Quaerat enim homo eminenquia necessariora; sunt quippe corporis. Quaerat enim homo eminentiora bona sua in ea parte sui, qua praeeminet sibi, hoc est in anima quae sunt dignitas, scientia, virtus. Dignitatem in homine libe
Abbreviated transcription (Latin):
pro se. Maiorẽ inqͥt caritatẽ nemo ħt. qmͣ ut animã suam
ponat quis pro amicis sius. Sic meruit iustꝰ ab impiis. sũ¬
mꝰ ab infimis ab infrmis om̃ipotens. S dicit aliquis. Ita qͥ¬
dem ab hominib: ẜ ab angłis ñ ita uerũ ẽ qͥa necesse ñ fuit.
Cet̾m qͥ hominib subuenit intali necessitate. seruauit ange¬
los atali necessitate. Er̃ qui homines diligendo tales fecit.
ne tales remanerẽt. ip̃e eque diligendo dedit ⁊angelis ne
ligendꝰ sit. hoc ẽ unde diligi meruerit. Qd si infideles herc
latent. dõ tñ imꝓmptũ ẽ ingratos ꝯfund̾e fuꝑ in num̾ia
bñficiis suis humano nimis ⁊ ⁊ usui p̃sticis. ⁊ sensui mani¬
festis. Nempe qͥs aliꝰ ãminisle cibũ om̃i uescenti cernenti
lucc̃. spiranti flatũ: D stultũ ẽ uelle mͦ enum̾are: q̃ĩnume¬
ra ⁊ ñ longe ante p̾t᷑at̾ sum.Satis ẽ ad exemplũ p̃cipua ꝓ¬
tulisse. panẽ. solemzaerẽ. p̃eipua duo ñ qr exdellentora. s

Expanded text:
pro se, Majorem, inquit, charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Sic meruit justus ab impiis, summus ab infimis, ab infirmis omnipotens. Sed dicit aliquis: Ita quidem ab hominibus; sed ab angelis non ita. Verum est, quia necesse non fuit. Caeterum qui hominibus subvenit in tali necessitate, servavit angelos a tali necessitate: et 585 qui homines diligendo, tales fecit ne tales remanerent; ipse aeque diligendo dedit et angelis, ne ligi meruerit. Quod si infideles haec latent, Deo tamen in promptu est ingratos confundere super innumeris beneficiis suis, humano nimirum et usui praestitis, et sensui manifestis. Nempe quis alius administrat cibum omni vescenti, cernenti lucem, spiranti flatum? Sed stultum est velle modo enumerare quae innumera esse non longe ante praefatus sum: satis est ad exemplum panem, solem et aerem. Praecipua dico, non quia excellentiora, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ dixerĩ ꝑpt̾ se ip̃m diligendũ: siue qͥa nichil iustiꝰ. siue qr¬
nil diligi fructuosiꝰ potest. Uupplicem siquid parit sensũ.
cũ querit᷑ de deo cur diligendꝰ sit Dubitari nãq potest qͥd potiꝰ¬
simũ dubitet᷑. utmnã quo suo m̾ito d̾s. aut certe qͦ nr̃o sit cõ¬
modo diligendꝰ. Sane ad ut᷑mq idẽ responderim ñ plane aliã
m dignã occurere causam diligendi ip̃m p̾ter ip̃m. ꝙ priᷤ
demerito iudeamꝰ.
ultum quupe m̾uit de nob̾: qui ⁊ im̾to dedit se ip̃m
nob̾. Qd enĩ meliꝰ se ip̃o pot̾at dare uł ip̃e: Ergo si dei
ĩi c tũ q̃rit᷑ cũ ip̃m diligendi causa q̃rit᷑ illud ẽ p̃cipuũ.
ꝗͥa ip̃e pͥor dilexit nos Dignꝰ plane qui reclamet᷑ p̃sertim si ad¬
uertat᷑. qui qͦs. qͣntũq amauit. Quis enĩ: Nõ ¶ cͤu iᷤ omĩs spe
cõfitet᷑ d̾s m̃s es tu. qm̃ bonoꝵ meoꝵ r̃. egos: W uera huiꝰ cari¬

Expanded text:
 dixerim propter seipsum diligendum: sive quia nihil justius, sive quia nil fructuosius diligi potest. Duplicem siquidem parit sensum, cum quaeritur de Deo, cur diligendus sit. Dubitari namque potest quid potissimum dubitetur; utrumnam, quo suo merito Deus, aut certe quo nostro sit commodo diligendus. Sane ad utrumque idem responderim; non plane aliam mihi dignam occurrere causam diligendi ipsum, praeter ipsum. Et prius de merito videamus. Multum quippe meruit de nobis, qui et immeritis dedit seipsum nobis. Quid enim melius seipso poterat dare vel ipse? Ergo si Dei meritum quaeritur, cum ipsum diligendi causa quaeritur, illud est praecipuum: quia ipse prior dilexit nos. Dignus plane qui redametur, praesertim si advertatur, quis, quos, quantumque amaverit. Quis enim? Nonne is cui omnis spritus confitetur: Deus meus es tu, q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sui cord̾ secreto q̃rit dicõs. Eia si d̾s ⁊ oĩs ille bratoꝵ cetͦ
uolẽt ꝙ ego: tc̃ ⁊ augm̃tũ mei boni mec̃ uolẽt. ꝙ ego
ibi ñ uelle ñ pot̾o. Pro itaq ꝑuelle meo de maiorib
incelo. Huic respondeo. ¶Qa si etiã b̾ato petro par ĩgłia
eẽ uolu̾it: erit Ingłia dico: qr ut petrꝰ sit ĩꝑsona. uel¬

Expanded text:
in sui cordis secreto quaerit, dicens: Eia! si Deus et omnis ille beatorum coetus volent quod ego, tunc et augmentum mei boni mecum volent quod ego ibi non velle non potero; ero itaque, pro velle meo, de majoribus in coelo. Huic respondeo qui, si etiam beato Petro par in gloria esse voluerit, erit: in gloria, dico, quia ut Petrus sit in persona, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nullo mͦ utile s ualde noxium est ad opꝰ ꝙ idẽ hõ fc̃urꝰ est.
Ignorantia nãq ad nicħ illi utił eẽ. s ad młta noxia. Cͦm
enĩ tot ⁊ tanta oꝑa q̃ factͣus ẽ: faciet sũ ĩ m̃sa sapĩa: olut¬
ꝙ ignoret. Boñ aũt nemo ꝑfecte noũ. nͥ ꝙͥ illd̾ amalo
scit disc̾n̾e. Hanc qͦ discret̃onẽ nullꝰ scit fac̾e. qͥ malũ

Expanded text:
nullo modo utile, sed valde noxium est ad opus quod idem homo facturus est. Ignorantia namque ad nihilum illi utilis esset, sed ad multa noxia: quomodo enim tot quod ignoret. Bonum autem nemo perfecte novit, nisi qui illud a malo scit discernere: hanc quoque discretionem nullus scit facere, qui malum
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ cõtraria ꝯsid̾atõne ĩ illa uita fut᷑a inieffabił delec¬
tatõ q̃dã bonos ĩebͥabit.⁊dulcedĩe sui totos ĩestima¬
bili exnͣdantia satiabit. Qͥd dixi cotosꝰ Ocłi aureo na¬
res os manꝰ pedes guit᷑ cor iecͤ pulmo ossa medulle
exta etiã ip̃a ⁊ cuncta singłatĩ singła q mẽb̃ eoꝵ in
cõmune tã mirabili dilectonis ⁊ dulcedinis sensuople¬
bun̾r ut uͭ cotꝰ hͦ corrente uoluptatis dei potet᷑. ⁊ abub̾¬
ligo ad qͥd ꝓ ꝯmodo corꝑis sui ult̾iꝰ porrigat᷑ effectꝰ solum¬
mͦ adsit ei ꝙͣ cunctos appet̾e diximꝰ diut᷑nitas uite. S
ista illi minime deerit. qͥa rͦti inꝑpetuũ uiuent. sicut

Expanded text:
sideratione, in illa futura vita ineffabilis delectatio quaedam bonos inebriabit, et dulcedine sui totos eos inaestimabili exundantia satiabit. Qui dixi totos? oculi, aures, nares, os, manus, pedes, guttur, cor, jecur, pulmo, ossa, medullae, exta etiam ipsa, et cuncta singulatim, singulaque membra eorum in commune, tam mirabili delectationis et dulcedinis sensu complebuntur ut vere totus homo torrente voluptatis Dei potetur, et ab ubeligo ad quid pro commodo corporis suus ulterius porrigatur affectus. Solummodo adsit ei, quam cunctos appetere diximus, diuturnitas vitae. Sed ista illi minime deerit, quia justi in perpetuum vivent sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ut dc̃a meliꝰ eluceant. ꝯsid̾a sub exemplo nat᷑am
ignis ⁊ nat᷑am rerũ ignitarũ. si forte iͥ aliqͣtenus q̃as
partiripando deificari. Etce ignis unꝰ est ⁊ ĩ sua natura
calidꝰ. In hc̃ ignẽ pone aliqd̃ lignũ. plũbũ⁊ ferrũ
smmił. Itaq tũ lignũ in carbones fuerit cõu̾sum ⁊ plũ¬
bũ liq̃fcm̃. ita ut in carbonib nil nͥ ignis appareat. ⁊ plũ¬
Licet gͥ aliud alio mag̃in calore ꝓfecerit. singłm tñ
de qͣ loqͥm᷑. Nã q̃madmod̾ hi qͥ sũme d̾i maiestati s̃ ꝓpĩ¬
quiores. ⁊ ab ħ aliis p̃stantiores dii dicentͦ ita ⁊̃ qui
citate participatũ simi noĩe dii dicent᷑. Qñ aͥ cũ tanto

Expanded text:
erum ut dicta melius eluceant, considera sub exemplo naturam ignis et naturam rerum ignitarum, si forte ibi aliquatenus queas participando deificari. Ecce ignis unus est, et in sua natura calidus. In hunc ignem pone lignum, plumbum et ferrum simul. Itaque cum lignum fuerit in carbones conversum et plumbum liquefactum, ita ut in carbonibus nihil nisi ignis appareat et plumLicet igitur aliud alio magis in calore profecerit, singulorum de qua loquimur. Nam quemadmodum hi qui summae deitati sunt propinquiores, et ob hoc aliis praestantiores, dii dicentur ita et qui citate participant simili nomine deos dicendos necesse
Abbreviated transcription (Latin):
turo habebim᷑. ꝙ exemplũ afferre q̃am ut q̃ sit intel¬
ligat᷑ ñ uid̾o. qr nil sanitatis ꝙ ei ꝯparare possim aut
ego ĩ me aut aliqͥs sb̾mortali carne degens sensit łse.
Hr enĩ tẽ nob̾ sam uidem᷑ cũ nicħ ĩ nob̾ ꝙ doleat sentimꝰ.
fallimͦ tñ ñ nũꝙͣ in hoc. Nã freq̃ñt̾ ĩ aliqua parte corꝑis

Expanded text:
ulo habebimus, quod exemplum afferre queam, ut quae sit intelligatur, non video, quia nihil sanitatis, quod ei comparare possim, aut ego in me, aut aliquis sub mortali carne degens sensit in se. Hic etenim tum nobis sani videmur, cum nihil in nobis quod doleat sentimus. Fallimur tamen nonnunquam in hoc. Nam frequenter in aliqua parte corporis
Abbreviated transcription (Latin):
dem q suũ. ac filii sui coħedem ꝯstituẽt. ⁊ eũ suo noĩe uoca¬
miseriis. Inqͥb miseriis ꝯostitutos ⁊ õĩ solatio destitutis
om̃iũq infirmitatũ passionibꝰ obnoxios. ac corruptibi
et cͤabit nos. ⁊ sanitati restitutos ornam̃tis ꝑfecte iꝰticie
et ĩ corruptibłitatis ornabit. adductosq d̾ ĩ filios adop¬

Expanded text:
redemque suum ac filii sui cohaeredem constitueret et eum suo nomine vocar multis miseriis ; in quibus miseriis constitutos, et omni solatio destitutos, omniumque infirmitatum passionibus obnoxios, ac peccatorum et curabit nos, et sanitati restitutos ornamentis perfectae justitiae et incorruptibilitatis ornabit, adductosque in filios sibi adop
Abbreviated transcription (Latin):
relictiꝰ sedib suis tufferri desid̾ant. aut si tͣnfferrntur
patiẽt̾ id pat̾ent᷑. Cod̃ mͦ in illa admuirabili  gbficata
statũ suũ potiori gͣdu mutari ñ uelit. Qͣre. Qͥa cuiq
satis erit sua felicitas ⁊ b̾̃atitudo. Ampliꝰ. Si hi qͥ iã iã in
ip̃iꝰ corꝑis unitate locatis̃ maiora qmͣ adepti st̃ desid̾arẽt
eo ip̃o misi̾ eẽnt qd̾ ñ dũ ħ̾ent ꝙ uellent. In qͦn. alieui

Expanded text:
suis, transferri desiderant; aut si transferrentur, patienter id paterentur: eodem modo in illa admirabili et glorificata statum suum potiori gradu mutari non velit. Quare? Quia cuique satis erit sua felicitas et beatitudo. Amplius, si hi qui jam in ipsius corporis unitate locati sunt majora quam sunt adepti desiderarent, eo ipso m
Abbreviated transcription (Latin):
te tpũi ⁊ st̃ onĩs alios. ĩessabili qͣdã slauitate ułsm ama¬
de concordia.
ed qm̃ solet aliqñ ꝯting̾e uit̾ hoĩes ut hi qͥ sese
altrinsocꝰ unanimit̾ amãt. ñ ĩ oĩb uͥq c̃cordẽt. dumm
huic secꝰ ac illi ałr uid̾r. ⁊ qd̾ hͥ appetit ille fugit. necĩo
addenda p̃scͥpto amori c̃cordia ẽ ne siullatenꝰ uł ĩpũcto
defu̾it aliqͣ lesio tantobono surreꝑe possit. Erit itaq tan¬
ta c̃cordia ĩ cũctie ut ĩ nullo sentias aliquẽ decͤpare ab
eo ꝙ ce ꝯstit̾it uelle. ẜorpꝰ unꝰ erinꝰ. eccłia una erimus.
cordia erit ꝙͣ nũc ẽ. uit̾ m̃bra uniꝰ corꝑis. Uum sicut

Expanded text:
te ipsum et super omnes alios ineffabili quadam suavitate illum amaDe concordia. Sed quoniam solet aliquando contingere inter homines ut ii qui sese altrinsecus unanimiter amant non in omnibus ubique concordent, dum huic secus atque illi videtur, et quod hic appetit ille fugit, necessario addenda praescripto amori concordia est, ne, si ullatenus vel in puncto defuerit, aliqua laesio tanto bono subrepere possit. Erit itaque tanta in cunctis concordia ut in nullo sentias aliquem discrepare ab eo quod te constiterit velle. Corpus unum erimus, Ecclesia una erimus, cordia erit quam nunc est inter membra unius corporis. Verum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tis uite mee offensis me oĩno sic̃ eqũ erit horrori habend̾
uidicẽt. ełd dicã Iusticia nẽpe suũ. ⁊ suũ ĩticia p̃miũ
ꝑies. de te quẽ ad mod festinas sentientẽ: Nãq uiders
te ille de qͦ agis. plane ĩtelliget te ne q̃qm se s dm̃ qñ
dimisisse. neq̃ꝙͣ ͥ in cor asdendet ut te ĩ aliqͣten᷑ iu¬
dicet. Iͥn ħ enĩ ip̃o dm̃ se offẽd̾e. gnosdẽt. ste do ꝑ om̃a
recõciliatũ ꝓ his q̃ olim fec̾as ullatenꝰ ꝯtẽpnecł cogitaret.¬
Mag̃ ã gͣtiosꝰ admirabilẽ ĩ effabilẽ d̾i clem̃tiã ñ solũ ĩte
nificabit ĩte pꝰ grãm di. uuim atq ꝯstautiã enitens uora¬
si te societate sui ꝑp̃ pecca tua indignũ uellẽt iudicare
hałes qͣlit̾ contͣ eos iure te posses defensare. Qͥ nã inqͥs
mͦ: eludi. Ppone angłm aliquẽ qͣsi talia tͥ ĩpꝑpantẽ. Tu
hõ de płuere fẽs. tu płius qñq futus. ꝯtra l̾m te extu

Expanded text:
tibus, me omnino, sicut aequum erit, horrori habendum judicent, quid dicam? Justitia nempe suum, et suum injustitia praemium peries de te, quemadmodum aestimas, sentientem. Namque videns te ille, de quo agis, plane intelliget te nequaquam se, sed Deudimisisse, nec in cor sibi ascendet ut te inde aliquatenus judicet. In hoc enim ipso Deum se offendere cognosceret, si te, Deo per omnia reconciliatum, s admirabitur ineffabilem. Dei clementiam, non solum in te, nificabit in te, post gratiam Dei, vim atque constantiam quibus si te societate sui propter peccata tua indignum vellent judicare, haberes qualiter contra eos jure te posses defensare. Quonam, inquis, modo? Audi. Propone angelum aliquem quasi talia tibi improperantem: Tu homo de pulvere factu
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta ꝙ cuiq fert naturał appetitꝰ. Iste tñ delectatio¬
nes ñ semꝑ delectant. s sius ꝙͦ amatoeib sui ñ nũꝙͣ tediũ
mꝰ ȩxemplo. neq̃at inueniri. Delectatõnib etem̃ illes qͦ
mag̃ qͥsq utet᷑ eo feruentiꝰ illas ãplectet᷑. qr ex eaꝵ sat̾i¬
tate nulłm fastidiũ ulli geu̾at᷑. ł cͤat᷑. Qs delectatones

Expanded text:
ationes non semper delectant, sed suis quoque amatoribus sui nonnunquam taedium mus exemplo nequeat inveniri. Delectationibus etenim illis quo magis quisque utetur, eo ferventius illas amplectetur, quia ex earum saturitate nullum
Abbreviated transcription (Latin):
gaudemꝰ actuutim. sic̃ u̾bi cã uisu ip̃o. potestate aliqͣ
scĩa rerũ ñ ullaꝵ.⁊ młtis in hũe mod̾. Sic⁊ tũc de qͣ agr
cã. Certe dñi corpͦ cui corpora nr̃a ꝯfiguranda paulꝰ ce¬
stat᷑. ut supͣ meminimꝰ clauso sepłchro amortius sͤrexit
ac demũ ad discipłos obseratis ianius ad palpand̾ int̾iit¬

Expanded text:
su ipso, potestate aliqua, scientia rerum nonnullarum et multis in hunc modum. Sic et tunc, de qua agitur, us, certe dominicum corpus, cui corpora nostra configuranda Paulus testatur , ut jam supra meminimus, clauso sepulcro a mortuis surrexit, ac demum ad discipulos obseratis januis palpandus introi
Abbreviated transcription (Latin):
nc ĩminori nusia nati. nutͥri ⁊ adulti. młta de maiorimiᷤᷤ¬
eria qͦtiẽs uolumꝰ edic̾e̾ ⁊ explanare ualemꝰ. Itaꝙ ẽ delec¬
tatiõe de qͣ agimꝰ ꝯstet eẽ unã portionẽ magne b̾atitu¬
dinis qͦmͦ illã explicemꝰ ut capiamꝰ ñ uidõ. nͥ forte id
agamꝰ aliq̃.traria suilitudine magne uusie ꝙͣ exmi¬
nori nectemꝰ. Sit gͥ añ ocłos cordis poĩtꝰ exẽpli cã hõ ali¬

Expanded text:
majori miseria, quoties volumus, edicere et explanare valemus. Itaque cum delectatio, de qua agimus, constet esse una portio magnae beatitudinis, quo illam modo explicemus, ut capiatur, non video, nisi forte id agamus aliqua contraria similitudine magnae miseriae quam ex minori conjectamus. Sit igitur ante oculos cordis positus, e
Abbreviated transcription (Latin):
uł cogitare possis annõ qͥ exuitatõnis tͥ eẽt. Itaq cũ¬
tua uta ꝑpetuo duret in illa uita. ⁊ ħ omĩa tͥ hñti se¬
q̃dã iubilatõ cordis.⁊ antanta bona secure sis ꝑpetuo
es: aut tu ip̃e uoles ea ꝑd̾e tua spõte aut d̃ş ea aufert tͥ
⁊ te nosente. S c̃̾te nͨ tu abiecto tanto bono ininisias q̃s
euasisse qͣtiosuꝰ exuitab̾ recd̾e uoles. nec d̾s qͥifsd̾ tam
larga ⁊ clem̃ti honitate donauit. aliq̃n tͥ aufferre uelz.
eris. nͦ alicꝰ tͥ adu̾sarii touẽ uoientis in cursum timebꝰ.
Qͥd ergo putas tͥ erit. cũ h omĩa pulchritudinẽ. iudł.¬

Expanded text:
um cogitare possis an non quid exsultationis tibi deesset. Csequaedam jubilatio cordis, et an tanta bona secure sis perpetuo es, aut tu ipse voles ea perdere tua sponte, aut Deus ea auferet tibi et te non volente, sed certe nec tu, abjecto tanto bono, in miserias quas te evasisse gratiosus exsultabis recidere voles, nec Deus, qui illud tam larga et clementi bonitate eris, nec alicujus tibi adversari volentis incursum timebis. Quid ergo putas tibi erit, cum haec omnia, pulchritudinem vid
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ces nͨ illi si alii reddit᷑ ĩ uanũ filiꝰ tantã rẽ fecisse uide¬
bit᷑ .ẜ. Hoc nefas ẽ estimare .q. Neoc̃e ẽ gͦ ut alicui alii
illi cui dabit negare: BImmo ⁊ iꝰtũ ⁊ necessariũ ĩdelligo
ut cui uolu̾it dare filiꝰ apatre reddat᷑. qr ⁊ filio ꝙ suũ ẽ
dare lie ⁊ pat̾ ꝙ debet ñ nͥ alii redde. pot̃ .A. Qͥb ꝯueniẽ¬
ut diximꝰ moriendo exemplũ moriendi ꝓp̾ iꝰticiã ded̾:
frustra qͥppe imittatores eiꝰ er̃t. si m̾itis eiꝰ parricipes
ñ er̃t. Aut qͦs iꝰtiꝰ faciet ħedes debiti qͦ ip̃e ñ eget ⁊ ex¬
ũdantie sue plenitudimi᷑ ꝙ parentes ⁊ fr̃es suos. qͦs af¬
picit tot ⁊tantis debitis obligatos. egestate tabesd̾e
ĩ ꝓfundũ miseriaꝵ. ut eis dimictat᷑ qd̾ ꝑpeccati debent
et det᷑ qͦ ꝑp̃ pecc̃a carẽt .ẜ. Nicħ rõnabiliꝰ. nicħ dulcius
nicħ desid̾abiliꝰ mundꝰ audire pot̃. Ego quid̃ tantam
fidutiã ex hoc cupio ut iã dic̾e̾ ñ possum ꝗͣto gaudio

Expanded text:
redditur; in vanum Filius 96 tantam rem fecisse videbitur. BOS. Hoc nefas est aestimare. ANS. Necesse est ergo ut alicui alii alii cui dabit negare? BOS. Imo et justum et necessarium intelligo, ut cui voluerit dare Filius a Patre reddatur: quia et Filio quod suum est dare licet, et Pater quod debet non nisi alii reddere potest. ANS. Quiut diximus moriendo exemplum moriendi propter justitiam dedit: frustra quippe imitatedes debiti, quo ipse non eget, et exundantiae suae plenitudinis, quam parentes suos et fratres, quos aspicit tot et tantis debitis obligatos egestate tabescere in profundo miseriarum; ut eis dimittatur quod pro peccatis debent, et detur quo propter peccata carent? BOS. Nihil rationabilius, nihil dulcius, nihil desiderabilius mundus audire potest. Ego quippe tantam fiduciam ex hoc concipio, ut jam dicere non possim quanto gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dico sigfico nicħ fac̾e posse. ut dũ loq̃ris ñ loqͥris ñ qd̾
aliq te cogat ad loqñdũ. Nã uiolentia nat᷑ał ꝯditionis
cog̃ celũ uolui. te uͦ ulła necessitas fac loqͥ. S uͥcũq est
p̃cedens necessitas ẽ. ⁊ seq̃ns. ñ aũt uͥ seq̃ns ibi statĩ et
p̃cedens. Dossumꝰ nãq dic̾e̾ nec̃ce ẽ. celũ uolui qr uoluit᷑.
s ñ similit̾ ẽ. uerũ iccͥco te loqͥ qr necc̃e ẽ. ut ũ loq̃ris.Ita se

Expanded text:
hoc dico, significo nihil facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod hoc dico, significo nihil facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum volvi; te vero nulla necessitas facit loqui. Sed ubicunque est praecedens necessitas, est et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim et praecedens. Possumus namque dicere, necesse est coelum volvi, quia volvitur: sed non similiter est verum, idc
Abbreviated transcription (Latin):
noĩande st̃ ĩd̾o. qͥ nicħ nͥ ꝙ uult faẽ ⁊cꝰ uolũtatẽ nłła
uis cog̾e aut ꝓhibe ualet. eld ħ enĩ ualuit ĩ xp̃o. diu̾¬
sitas nat᷑aꝵ ⁊ unitas ꝑsone. ut ꝙ opꝰ erat fieri ad hõnĩ
restauratõnẽ. si humana ñ poss nat᷑a. facet diuina⁊
si diuine minime ꝯueniret: exhiłet humanar ũ aliꝰ¬
nã solu̾et. ꝙ illa debeat.⁊ ꝑ diuinã poss ꝙ expediebat.
ꝑ ppħam qͥ de illo dixit. Oblatꝰ eͣ qr ip̃e uoluit didi
c̾did̾it. Qꝑ si teit̾m ꝑturbat qr dico necc̃e erat mem̃to
qr u̾itas fid̾i uͥgius ñ fuit causa ut ille sponte mor̾e̾t᷑
erat ut uoluntate sola moreret᷑. qr u̾a fuit fides siue
ñ cog̃ rẽ ẽẽ. s eẽ rei fac̃ necessitatẽ eẽ. Est nãq nec̃citas
p̃cedens q̃ causa ẽ ut sitres. ⁊ ẽ necessitas seq̃uf qnͣ
res facit. Precedẽs ⁊ efficiens necessitas ẽ. ẽ dr̃ celum
s fit. ẽ. c̃ dico te exnecessitate larui qr loq̃ris. Cũ .ii.

Expanded text:
a vis cogere, aut prohibere valet. Ad hoc enim valuit in Christo diversitas naturarum et unitas personae, ut, quod opus erat fieri ad hominum restaurationem, si humana non posset natura, faceret divina; et si divinae minime conveniret, exhiberet humana; et nam solveret, quod illa debebat; et per divinam posset, quod expediebat. am, qui de illo dixit: Oblatus est, quia ipse voluit , didcredidit. Quod si te iterum perturbat, quia dico, necesse erat: memento quia veritas fidei Virginis non fuit causa, ut ille sponte morereturerat ut voluntate sola moreretur; quia vera fuit fides, siveesse rei facit necessitatem esse. Est namque necessitas praecedens, quae causa est ut sit res: et est necessitas sequens, quam res facit. Praecedens et efficiens necessitas est, cumsed fit, est cum dico te ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
dictis .e. Si dicimꝰ qr dabit se ipm̃ ad obediendũ dõ.
ũ ꝑseu̾ant̾ seruando iꝰticiã subdat se uoluntati eiꝰ. ñ
nał creat᷑a debet hãc obedientiã d̾o .ẜ. Hoc negari ne¬
qͥt .el. alio itaq mͦ oportet uͥ det se ip̃m deo. aut ali¬
qͥd de se .s. ad hoc nos impellit rõ.q. bideamꝰ si forte
hoc sit dare uitã suã. sue pon̾e aĩam suã siue tͤͣdere
mori sic̃ diximꝰ .s. allit̾ neq̃s ĩcellig̾e . A. Consid̾emꝰ
ad huc utrũ sic rõnabilit̾ ꝯueniat .B. Dic tu r ego

Expanded text:
dicimus quia dabit seipsum ad obediendum Deo, ut perseveranter servando justitiam subdat se ejus voluntati; non ionalis creatura debet hanc obedientiam Deo. BOS. Hoc negari nequit. ANS. Alio itaque modo oportet ut det se ipsum Deo, aut aliquid de se. BOS. Ad hoc nos impellit ratio. ANS. Videamus si forte hoc sit vitam suam dare, sive ponere animam suam, sive tradere mori, ut diximus. BOS. Aliter nequeo intelligere. ANS. Consideremus adhuc utrum sic rationabiliter conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑsona eẽt qͥ poss. Demĩ qr de uͥgine ⁊ aꝑsona filii d̾i assu
m̃dꝰ eẽt hõ ille qͥ d̾s eẽt. ⁊ qͦmͦ sñ pecco de massa peccatͥce as¬
sumi potuerit monstrasti uitã aũt hꝰ hoĩs tã sb̾lim̃ tã
p̃ciosã aꝑtissime ꝓbastr ut suffic̾e possit ad soluendũ.
qꝓpeccatis totiꝰ mundi debet᷑ ⁊ plꝰ ĩ infinitũ. Restat gͦ
nũc ostñd̾e qͦmͦ illa soluat᷑ d̾o ꝑꝑc̃cis hõiũ . el Si ꝓpiꝰticiã

Expanded text:
de Virgine, et a persona Filii Dei esset assumendus homo ille qui Deus esset: et quomodo sine peccato, de massa peccatrice assumi potuerit, monstrasti. Vitam autem hujus hominis tam sublimem, tam pretiosam, apertissime probasti; ut sufficere possit ad solvendum quod pro peccatis totius mundi debetur, et plus in infinitum. Restat ergo nunc ostendere quomodo illa solvat
Abbreviated transcription (Latin):
tudine cecilissẽt. hoĩes ad illã ñ ascend̾ent . ẜ. Hocostat. A.
Siqͥsgͦ dixerit qr tm̃ lecabunt᷑ eloti homines de angloꝵ
ꝑditione qͣntũ gaudebũt de sua assumptioe. qm̃ absq du¬
defendi: elut qͦmͦ ddicemꝰ angłos qui oecider̾t ĩ hõĩb re¬
ꝑatos. si illi siñ ħ uitio erãt ꝑmansuri. si ñ cecidissent .i.
sñ gͣtulatiõe de casu alioꝵ. isti uͦ sñ illo ẽẽ. ñ poter̃t: Imo
qualit̾ cũ hoc uitio beati ẽẽ debeb̃t: Deniq q̃ audatia
clicemꝰ dñi ñ uelle aut ñ posse hanc restauratõnẽ sñ hoc

Expanded text:
idissent, homines ad illam non ascenderent. BOS. Hoc constat. ANS. Si quis vero dixerit quia tantum laetabuntur electi homines de angelorum perditione, quantum gaudebunt de sua assumptione, quoniam absque dudefendi? Aut quomodo dicemus angelos, qui ceciderunt, ex hominibus restauratos ; si illi sine hoc vitio permansuri erant, si non cecidissent, id est sine gratulatione de casu aliorum; isti vero sine illo esse non poterunt? Imo qualiter cum hoc vitio beati esse debebunt? Deinde qua audacia dicemus Deum non velle, aut non posse, hanc restaurationem sine hoc
Abbreviated transcription (Latin):
defendit ab impugna tõne oĩs pẽc̾ci. ita ut ntła uobis
subripet macła eiꝰ staꝙ si a uoluntate illiꝰ ñ cecidistis.
respiẽ. qͥ ꝑditõi sue uimfec̾unt. ⁊ regnũ celoꝵ uolent̾
rapuer̃t alii qͥ ĩ iłd st̃. s alio mͦ int̾turr alia rõne pari
mori ut nos ab oĩ delicto ĩ saguine suo iustificatos.

Expanded text:
defendit ab impugnatione omnis peccati, ita ut nulla vos fuscaret macula ejus. Itaque si a voluntate ejus non cecidistis, i suae vim fecerunt et regnum coelorum violenter rapuerunt , alii qui in illud sunt, sed alio modo intraturi, alia ratione paritmori, ut nos, ab omni delicto in sanguine suo justificatos,
Abbreviated transcription (Latin):
aliis: necesse fit u̾bũ dm̃ ⁊ hoẽm ĩ unã ꝯuenre ꝑsonã.
u. Sic ẽ. uia qͣ me ducis undiq munita rõne: ut neꝙ
ad dextrã neq ad sinistrã. uideã ab illa me posse de¬
clinare .e. Non ego te duco s ille de qͦ loqͥm᷑. sñ quo
nicħ possumꝰ nos duc̃ ubic̃q uiãu̾itatis trnemꝰ¬

Expanded text:
aliis, necesse est Verbum Deum et hominem in unam convenire personam. BOS. Sic est via, qua me ducis, undique munita ratione, ut neque ad dexteram, neque ad sinistram videam me ab illa posse declinare. ANS. Non ego te duco; sed ille, de quo loquimur, sine quo nihil possumus, nos ducit ubicunque viam veritatis tenem
Abbreviated transcription (Latin):
am dixiniꝰ qr d̾s ĩꝑpͥe dr᷑ aliqͥd ñ posse. aut uecessitate
fac̾e̾. Oĩs quippe necessitas. ⁊ ĩ possibilitae eiꝰ sb̾iacet uolũ¬
tati. illiꝰ aũt uoluntas nulli fb̃dit᷑ necessitati aut ĩpos¬
sibilitati. Nicħ enĩ ẽ necessariũ. aut ĩpossibile. nͥ qͥc
ip̾e ita uult. ip̃m u̾o aut uelle aut nolle aliqͥd ꝑp̾ ne¬
cessitatẽ aut ĩpossibilitatẽ alienũ ẽ au̾itate. Qre qͦ¬

Expanded text:
ecessitate facere. Omnis quippe necessitas, et impossibilitas, ejus subjacet voluntati; illius autem voluntas nulli subditur necessitati aut impossibilitati. Nihil enim est necessarium aut impossibile, nisi quia ipse ita vult: ipsum vero aut velle aut nolle aliquid propter necessitatem aut impossibilitatem, alienum est a veritate. Quare, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eqͣlitas scd̾m dignitatẽ natiuitatũ. Digniorem
riãq natiuitatẽ habebit natꝰ exd̾o. ꝙ natꝰ ex nͥgine.
Itẽ si pr̃ fu̾it ĩ carnatꝰ. er̃t duo nepotes ĩtͥuitate. qr
pr erit nepos parentũ uͥguus ꝑ hoẽm assũptũ. ⁊ u̾bũ
c̃ nicħ habeat de hõie. nepos tñ erit uͥguns qr filii
eiꝰ erit filiꝰ. Que omĩa ĩ ꝯueniẽtia sunt nͨ ĩ carnat̃o¬
ne u̾bi ꝯting̃t. Est ⁊ aliud cͦ mag̃ ꝯueniat ĩ carnari
filio. ꝙ alii s ꝑsonis. qr ĩ ꝯuenientiꝰ sonat filiũ suppli¬
care patͥ . ꝙ aliã ꝑsonã alii. It hõ ꝓ qͦ erat ꝯraturꝰ. ⁊dia¬
bołs quẽ erat expugnaturꝰ abo falsã similitudinem
di. ꝑ ꝓpriã uolũtatẽ p̃supserũt. uñ qͣsi specialiꝰ adu̾sꝰ
ꝑsonã filii peccau̾ant: qui u̾a patͥs similitudo credit᷑.
Illi itaq cu̾i specialiꝰ sit ĩ iuria cõuenientiꝰ attͥbuit᷑

Expanded text:
inaequalitas secundum dignitatem nativitatum. Digniorem namque nativitatem habebit natus ex Deo, quam natus ex Virgine. Item: si Pater fuerit incarnatus, erunt duo nepotes in Trinitate; quia Pater erit nepos parentum Virginis per hominem assumptum; et Verbum, cum nihil habeat de homine, nepos tamen erit Virginis, quia filii ejus erit filius: quae omnia inconvenientia sunt, nec in incarnatione Verbi contingunt. Est et aliud cur magis conveniat incarnari Filio, quam aliis personis: quia convenientius sonat Filium supplicare Patri, quam aliam personam alii. Item: Homo, pro quo erat oraturus; diabolus, quem erat expugnaturus; ambo falsam simipriam voluntatem praesumpserant. Unde quasi specialius adversus personam Filii peccaverunt, qui vera Patris similitudo creditur. Illi itaque, cui specialius fit injuria, convenientius attribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ ꝙ ut de femĩa sñ iuro assumat illũ hõiem quẽ q̃¬
rimꝰ utril aũt deuirgine aut de ñ uͥgine digmiꝰ hoc
fiat. ñ tͤ opꝰ disputare. s sñ dĩ dubitatiõe assendũ ẽ.
qr de uͥgine d̃m hoẽm nasci oporret .R. Scd̾mplacitũ
folidiꝰ el. Pinge gͥ ñ suꝑ fictã uanitatẽ. s suꝑ solidã i̾¬
tatẽ. ⁊ dic qr ualde ꝯueũ tit quẽ ad mod̾ hoĩs pecc̃m
et causa nr̃e dãpnatoine pͥncipiũ sũpsit afemĩa. ita
medicina pecc̃i ⁊ causa nr̃e saluat̃onis nascat᷑ de femĩa.
ele ne mulieres despent se ꝑtin̾e ad sortẽ beatoꝵ. qm̃
de femĩa tm̃ malũ ꝓcessit. oportet. ut ad reformandã
spẽ eax  mulierẽ tantũ boñ ꝓcedat. Pinge ⁊ hoc. Si ligo

Expanded text:
 ut de femina sine viro assumat illum hominem quem quaerimus. Utrum autem de virgine, aut de non virgine dignius hoc fiat, non est opus disputare; sed sine omni dubitatione asserendum est quia de virgine Deum hominem nasci oportet. BOS. Secundum placitum solidius. ANS. Pinge igitur non super fictam vanitatem, sed super solidam dic quia valde convenit ut quemadmodum hominis peccatum et causa nostrae damnationis initium sumpsit a femina; ita medicina peccati, et causa nostrae salvationis nascatur de femina: ac ne mulieres desperent se pertinere ad sortem beatorum, quoniam de femina tantum malum processit, oportet ut ad reformandam spem earum, de muliere tantum bonum procedat. Pinge et hoc: Si virgo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtũ sola rõne monstrari possint. Qͥs enĩ explicet ꝙ
necessarie ꝙ sapient̾ fc̃m eͣ. ut ille qͥ hões erat redẽpt᷑nͤ.
et deuia mortis ⁊ ꝑdicionis aduã uite ⁊ b̾atitudimꝰ
et et̾ne docendo reduct᷑us. c̃ hõibꝰ cõu̾saret᷑. ⁊ ĩ ip̃a cõ¬
u̾esatioe c̃ eos dor̾et u̾bo qͣlit̾ uiu̾e deb̾ent se ip̃m exẽ¬
plum p̃beret: Eyemplũ aũt se ip̃m qͦmͦ daret ĩfirmis
et mortalib uͥt ꝓꝑt̾ in uirias ⁊ cõtumelias aut dolores
aut mortẽ. a tͦticia ñ recełent. si ip̃m ħ̾ oĩa sentire ñ

Expanded text:
tum sola ratione monstrari possint. Quis enim explicet, quam neccessarie, quam sapienter factum est, ut ille, qui homines erat redempturus, et de via mortis et perditionis ad viam vitae et beatitudinis aeternae docendo reducturus, cum hominibus conversaretur; et in ipsa conversatione, cum eos doceret verbo qualiter vivere deberent, seipsum exemplum praeberet? Exemplum autem seipsum quomodo daret infirmis et mortalibus, ut propter injurias, aut contumelias, aut dolores, aut mortem, a justitia non recederent; si ipsum haec omnia sentire non
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. el uidr tͥ qd̾ eũ integre seruet. si sic auferri
d̾eo dicere .el. Necc̃e e gͦ ut aut ablatꝰ honor soluat᷑
aut pena sequat᷑. Alioqͥn aut sͥ cds̃ ip̃i iꝰtus ñerit.
aut ad utrũq impotens erit. quod nefas ẽ ł̾cogitare .s.
dire si pena pecrantif sit illi honori. aut cꝰmodi honor
sit. Si enĩ pena pecrantis ñ ẽ eiꝰ honor: c̃ pc̃cator ñ sol¬
int qd̃ ab stulit s punit᷑. sic ꝑdit cl̾s honorẽ suũ ut
ñ recuꝑet ꝙ his que clicta sũt repugnare uidr̾ .a. De

Expanded text:
ic auferri deo dicere. ANS. Necesse est ergo ut aut ablatus honor solvatur, aut poena sequatur; alioquin aut sibiipsi Deus justus non erit, aut ad utrumque impotens erit: quod nefas est vel cogitare . BOS. dire si peccantis poena sit illi honor, aut cujusmodi honor sit. Si enim poena peccantis non ejus honor est, cum peccator non solvit quod abstulit, sed punitur, sic perdit Deus honorem suum, ut n recuperet: quod his quae dicta sunt repugnare videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ ut iñ possĩt aduitã nutͥri de quib agimꝰ. Que
ut meliꝰ eluceant. ꝯsid̾emꝰ q̃ in hac uita potiꝰ mens amet
humana. Eẽ ex his ꝓut possumꝰ uectemꝰ ⁊ ea multo ex¬
cellentiꝰ eos habit᷑os inuita futa᷑. siqͥd int̾ mundana tẽp¬
ipsa illic fłunt adepti. plenitudĩe defiderii sui se neqͣꝙͣ
frau datos ꝑcipient. Hec inqͣ faciamꝰ ⁊ aminimis paula¬
tim ꝓ grediam᷑. Eece ut pͥmo q̃ ad corpꝰ actinent bona de¬

Expanded text:
ut inde possint ad vitam nuttriri de quibus agimus. Quae ut melius eluceant, consideremus quae in hac vita mens amet humana, et ex his, prout possumus conjectemus, ea multo excellentius eos habituros in vita futura, si quidem inter mundana tenipsa illic adepti fuerint, plenitudine desiderii sui se nequaquam fraudatos percipient. Haec, inquiam, faciamus, et a minimis paulatim progrediamur. Ecce, ut primo, quae ad corpus attinent bona su
Abbreviated transcription (Latin):
ł minuit. ⁊ẽ necessitas qͣ maior bñficio gr̃a debet᷑. ¶
enĩ aliqͥs ea necessitate cui subiacet ĩuitꝰ bñ facit. aut
nulla aut minor illi gr̃a debet᷑. Eũ uͦ ip̃e sponte sene¬
cessitati bñfaciendi subdit. nͨ eã in uitꝰ sustinet. tunr
s gratis. Nã si ꝙ hodie sponte ꝓmutis. cral te dat᷑um.
eͣdem cras uoluntate das ꝙͣ uis necesse sit te cras red¬
de ꝓmisseũ. si potes aut iñtiri. Nõ tñ minꝰ tͥ debet ille
illud exnecessitate pꝰ uotũ debet. ne apostate dãpna¬
tionẽ ĩ currat. ⁊ licet cogi possit si uolit suare. si tñ nõ¬

Expanded text:
 minuit; et est necessitas, qua major beneficio gratia debetur. Cum enim aliquis ea necessitate, cui subjacet invitus, benefacit, aut nulla, aut minor illi gratia debetur. Cum vero ipse se sponte necessitati benefaciendi subdit, nec invitus eam sustinet, tunc sed gratis. Nam si quod hodie sponte promittis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras reddere promissum, si potes, aut mentiri; non tamen minus tibi debet ille illud ex necessitate post votum debeat, ne apostatae damnationem incurrat; et licet cogi possit servare, si no
Abbreviated transcription (Latin):
casuri eẽnt. aut płres eẽnt. in illa celesti cuutate: ꝙ illa
ꝑfecti num̾iouenientia exig̾et. Si gͦ om̃ia simul fc̃a sũt:
sic uidñr angłi ⁊ duo pͥmi hoĩes ĩ nu̾o ĩ ꝑfecto fuisse. ut de
ꝑiret: ħ ꝙͦ ꝙ cadet restitueret᷑ et hoĩs nat᷑a que ĩfirmior
euit qͣi cdm excusaret atq diabolũ ꝯfund̾et. siille casũ suũ
infirmitati sue ĩputaret. cũ ip̃a infirmior staret. ac sic ⁊¬
eacł cad̾et ip̃a: mlto mag̃ cłm defend̾et otͣ cliabolũ. ⁊ contͣ
se ip̃ã cũ ip̃a ualde infirmior facta ⁊ mortalĩ electis de tãta
infirmitate tanto altiꝰ ascent̾et. qm uũ cliabolꝰ ceciclisset
qnͣto boni angłi quoꝵ eqͣlitas ei debet᷑ ꝑfeceĩt pꝰ ruiãma

Expanded text:
casuri erant; aut plures essent in illa coelesti civitate, quam illa perfecti numeri convenientia exigeret. Si ergo omnia simul facta sunt; sic videntur angeli, et duo primi homines in numero imperfecto fuisse; ut home, quod caderet, restitueretur: et hominis natura, quae infirmior erat, quasi Deum excusaret, atque diabolum confunderet; si ille suum casum infirmitati suae imputaret, cum ipsa infirmior staret: ac, si a caderet, multo magis Deum defenderet contra diabolum, et contra seipsam: cum ipsa facta valde infirmior et mortis, in electis de tanta infirmitate tanto altius ascenderet quam unde diabolus cecidisset; quanto boni angeli quorum aequalitas ei debetur, profecerunt post ruina
Abbreviated transcription (Latin):
qr pot̾at mori ut scł ip̃i ñ possent ñ mori. Qd̾ si ita ẽ. ut uicdł¬
rõnalem illã ⁊ beatã ciuitatẽ ⁊ hanc mundanã ĩ sensibilẽ¬
q nat᷑am d̾s ab initio ꝑposuerit simł ꝑfic̾e: uid̾r qͥaaut
illa cuutas ñ erat ꝯpleta ĩ nu̾o angłoꝵ añ maloꝵ ruinam.
s expectabat d̾s ut eã de hõib opleret. qnͣdo corꝑxã mundi¬
in ea peccass usq ad eand̾ mundi qm expectamꝰ renouatõ¬
nẽ aut siñ cduitiꝰ illaꝯfirmatio differenda erat accełanda
erat mundana renouatio. ut c̃ ead̃ ꝯfirmaticẽ fieret.
d qd̾ mundũ nouit̾ fc̃m statĩ d̾s renouaret. ⁊ eas res q̃ pͣ
renouationẽ illã ñ er̃t. ĩ ip̃o initio añqm appare̾t. cͤfce̾
eenͣt destruere instituerit. õi caret rõne. Seqͣ̃r gͥ qr an¬
głi ñ ita fuerunt in nu̾o ꝑfecto ut eoꝵ ꝯfirmatio du ñ
diffe̾ret᷑. ꝓꝓt̾ea qr mundi noui renouatõnẽ mox oport̾er

Expanded text:
quia poterat mori, ut, scilicet, ipsi non possent mori. Sed si ita est, ut, vidonem illam et beatam civitatem, et hanc mundanam insensibilemque naturam Deus ab initio proposuerit simul perficere: videtur quia aut illa civitas non erat completa in numero angelorum ante malorum ruinam; sed exspectabat in ea pecasset, usque ad eam mundi, quam exspectamus, renovationem: aut si non diutius illa confirmatio differenda erat, acceleranda erat mundana renovatio, ut cum eadem confirmatione fieret. Sed quod mundum noviter factum statim Deus renovare, et eas res, quae post renovationem illam non erunt, in ipso initio, antequam appareret cur factae essent destruere instituerit, omni caret ratione. Sequitur ergo quia angeli non ita fuerunt in numero perfecto, ut eorum confirmatio non diu differetur propterea quia mundi novi renovationem mox oporte
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾r necc̃e ẽẽ. ut angłi ñ sĩt fc̃i.ĩ illo ꝑfecto nu̾o ⁊ płres fut᷑ͦ
sĩt brati hoĩes qͣm sint miseri angłi .G. Nõ uideo qͣ rõne ħ
negari q̃at . A. Aliam ad huc eiusd̃ sententie posse dici pu
lẽ corporeã ĩ meliꝰ renouãdã nͨ ħ fut᷑m eeͤ donͦ impleatur
nu̾s electoꝵ hoĩm ⁊ illa beata ꝑficiat᷑ ciuitas. nͨ pꝰ eiꝰ ꝑfec
tionẽ differendũ. Uñ colligi pot̾ cdm̃ abintio ꝓposuisse.
ut utmq simul ꝑfic̾et. qͣtinꝰ ⁊ minor q̃ dñi ñ sentiret na¬
tura. añ maiorẽ qued̾o frui deł̾et. neqͣqͣm ꝑfic̾e̾tur: ⁊ ĩ
maioris ꝑfectõne mutata. ĩ meliꝰ suo qͦdãmͦ qͣi igͣtularet᷑.¬

Expanded text:
videtur necesse esse ut angeli non sint facti illo perfecto numero, et plures futuri sint beati homines, quam sint miseri angeli. BOS. Non video qua ratione hoc negari queat. ANS. Aliam adhuc ejusdem sententiae posse dici putlem corpoream in melius renovandam; nec hoc futurum esse, donec impleatur numerus eletionem differendum. Unde colligi potest, Deum ab initio proposuisse ut utrumque simul perficeret; quatenus et minor, quae Deum non sentiret, natura ante majorem, quae Deo frui deberet, nequaquam perficeretur; et in majoris perfectione, mutata in melius, suo q
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ĩ dignitatẽ ꝙͣ habiti erãt ñ posst̃ restitui.qm̃ siñ
alieno auxilio ꝑ potestatẽ suã ꝙͣ acceꝑant. stecissent
ĩ u̾itatẽ siñ pecrassent Qꝓp siquis opinat᷑ saluatoris
nr̃i redeptonẽ usq ad illos aliqñ deb̾e extendi rõnabi¬
eiꝰ mortis. om̃ibꝰ hominũ ⁊ angłoꝵ pecrates sua mag¬

Expanded text:
iam sine alieno auxilio per potestatem suam quam acceperant stetissent in veritate, si non peccassent. Quapropter si quis opinatur Salvatoris nostri redemptionem usque ad illos aliquando debere extendi, rationabim mortis
Abbreviated transcription (Latin):
obedire ⁊ eũ honorare dr̃.⁊ hoc inqxime ratõnał nat᷑a cui
datũ ẽ intellig̾e. qd̾ delrat. Que c̃ uult ꝙ debet cł̃m hono¬
rat. Nõ qr illi aliqͥd ꝯfert. ẜ qͥa sponte se eiꝰ uoluntati et
dispom sb̃dit. ⁊ ĩ rerũ uniu̾salitate ordinẽ suũ. reiꝰdẽ um¬
u̾salitatie pulcͥtudinẽ qnͣtũ in ip̃a ẽ seruat. Cũ uͦ ñ uult¬
nullatenꝰ leclat aut decoloret. Si enĩ ea que celi ãbituꝯti¬
nent᷑ uellent ñ eẽ sub celo: aut elongari a celo: nlłatenus
possent nͥ subcelo ẽẽ. nͨ fug̾e celum nͥ aꝓpinqͣndo celo. Nã ⁊

Expanded text:
norare: et hoc maxime rationalis natura, cui datum est intelligere quid debeat. Quae cum vult quod debet, Deum honorat; non quia illi aliquid confert, sed quia sponte se ejus voluntati et dispositioni subdit, et in rerum universitate ordinem suum, et ejusdem universitatis pulchritudinem, quantum in ipnullatenus laedat aut decoloret. Si enim ea, quae coeli ambitu continentur, vellent non esse sub coelo aut elongari a coelo, nullatenus possent nisi sub coelo esse, nec fugere coelum nisi appropinquando coelo. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
gine natꝰ t̾. ñ sig̃cat᷑ ĩ illo ulla ĩpotñtia seruandi aut
uolendi fu̾are uitã suã ĩmortalẽ. S ĩ mutabilitas
lã uoluntatẽ mutare. Plꝰ enĩ eẽt ĩ potentia ꝙ po¬
tentia. si poss uelle m̃tiri. aut falłe. aut m̾utare
uoluntatẽ ꝙ priꝰ in mutabilẽ eẽ uoluit. E si quẽ¬
admod̾ supͣdyxi c̃ aliqͥs sponte se ꝑponit factur᷑ boñ

Expanded text:
a impotentia servandi, aut volendi servare vitam suam immortalem; sed immutabilitas lam voluntatem mutare. Plus enim esset impotentia quam potentia, si posset velle mentiri, aut fallere, aut mutare voluntatem, quam prius immutabilem esse voluit. Et si quemadmodum supra dixi cum aliquis sponte se proponit facturum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
ii occidat᷑. Qͣ ꝓpt̾ si ñ decet cdm̃ aliquid ĩ iꝰtum. aut ĩ¬
ordinatũ fac̾e̾: ñ ꝑtinet ad eiꝰ lib̾tatem aut benignita¬
tẽ. aut uoluntatẽ. peocantẽ qui ñ soluit deo qd abstu¬
lit ĩpunicũ dimitt̾e. sb̃. Omĩa mͥ auferes que puta¬
bã tͥ obici posse sã. bide ad huc cur d̾m ħ facere ñ dece

Expanded text:
occidatur. Quapropter si non decet Deum aliquid injuste aut inordinate facere, non pertinet ad ejus libertatem, aut benignitatem, aut voluntatem, peccantem qui non solvit Deo, quod abstulit, impunitum dimittere. BOS. Omnia mihi aufers, quae putabam tibi posse objici. ANS. Vide adhuc cur Deum non dece
Abbreviated transcription (Latin):
rationali crratã exig̃. ⁊ ħilla ꝑobedientiã deo debet. ¶s.
Sic fat̾i nos oportet. Fa. hanc gͥ obedientiã debebat ħõ
ille deopatͥ ⁊ humanitas duunitati.⁊ hanc ab illo exi¬
gebat pat̾ ¶hoc nulli dubiũ ẽ sa. Eoce habes qͥdfecit
exigente obedientia. ss uerũ ẽ. ⁊ iã uideo qͥd sibu illa¬
tũ q obediendo ꝑseuerauit. sustinuit. Nã illata ẽ illi
mors. qr ꝑsistit inobrdientia ⁊ hanc sustinuit. S qͦmͦ hoc
pati mortẽ: Qut d̾s deb̾et ħ ab illo exigere sẜ Quẽad¬

Expanded text:
et hoc illa per obedientiam Deo debet. BOS. Sic nos fateri oportet. ANS. Hanc igitur obedientiam debebat homo ille Deo Patri, et humanitas divinitati; et hanc ab illo exigebat Pater. BOS. Hoc nulli dubium est. ANS. Ecce habes quid fecit exigente obedientia. BOS. Verum est; et jam video qui sibi illatum, quia obediendo perseveravit, sustinuit. Nam illata est illi mors, quia perstitit in obedientia et hanc sustinuit; sed quomodo pati mortem; aut deberet Deus hoc ab illo exigere? BOS. Quemad