comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nancea est hasta amentũ ha-¬
bens in medio. dꝰ aut̃ lance¬
a eo qd̾ equa lance .i. equali am̃¬
to ponderata iubretͦ. amentũ
ninđm est iaculoꝵ hastiliũ
qd in mediis hastis aptat᷑. et
inde drͦ amentũ ex eo qd̃ media
hasta religat᷑ ⁊ iaculat᷑. apud¬

Expanded text:
Lancea est hasta amentum habens in medio: dicta autem lancea quod aequa lance, id est aequali amento, ponderata vibratur. Amentum vinculum est iaculorum hastilium qui mediis hastis aptatur: et inde amentum quod media hasta religatur ut iaculetu
Abbreviated transcription (Latin):
les. leiiticos ⁊ laitos. sacerdotales
erãt panes ꝓpositionis. qui de pu¬
blico sũptu fiebãt. quos nõ lice¬
bat ed̃e nͥ solis sacerdotib. pa¬
nes leuitici qui ⁊ offcorii. quib
pudiata nͥ ncͣcͣitate rediret ad
domũ prĩs sui. ut eẽt qiͣ filia
familias hiis nõ uescebantur
aditene inquilinꝰ et m̃cennariꝰ
sacerdotis. una tamen ⁊ emp¬
ticiꝰ ipsius uesci pota̾nt. laicr .i.

Expanded text:
les, Leviticos, et laicos: Sacerdotales erant propositionis, qui de publico sumptu fiebant, quos non licebat edere nisi solis sacerdotibus; panes Levitici, qui et offertorii, quibus pudiata, nisi necessitate rediret ad domum patris, ut esset quasi filia familias. His non vescebatur advena, inquilinus, mercenarius sacerdotis; verna tamen, vel emptitius ipsius vesci
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. lacertus reptile genus est uo¬
catus. ita qd̃ brachia ħeat ge¬
nera lacertoꝵ plura. botx botͣca
salamandͣ. saura. stellio. botͣta
dc̃a. qr rane h̾eat faciem. Nam
greci ranã botͣtam uocant. Sa¬
lamandra uocata qđ̵ contͣ in¬
cendia ualet cuiꝰ it̃ omĩa ue¬
nenata iuis maxĩa ẽ. cet̾a enim¬
int̃ singłos fer̾unt. ħ plures ꝑi¬
ter int̾imit. nam si arbori ir¬
rexĩt om̃a ponia inficit uene¬
no ⁊ eos qui ederũt occidit. q̃
si in puteum cadat uis uene¬
ni eius potantes int̾ficit. ista cõ¬
tra incendia repugnans ignes
sola ałium extinguit. uiuit
enĩ in mediis flammis sine do¬
nõ urte ͦ s extinguit uicendiũ.
Saura lacertus est qͥ qñ senes
ramen pieus aspiciens contͣ
orientem. ⁊ orto sole incendit
⁊ illuminatͦ. Scellio de colore
ĩ dicum nomen ht̃. est enĩ ter¬
gore pictus lucentib guitis
bet. uariis stellatꝰ corꝑa guttis.
hic aut̃ scorpionib adeo ꝯͣtius
tradit᷑ ut uiso eo pauorẽ hiit

Expanded text:
. Lacertus reptile genus est, vocatus ita quod brachia habeat. Genera lacertorum plura: ut botrax, salamandra, saura, stellio. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori inrepserit, omnia poma inficit veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine donon uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senesramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit, et illuminatur. 38. Stellio, de colore inditum nomen habet. Est enim tergore pictus lucentibus guttisbet, variis stellatus corpora guttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur, ut viso eo pavorem iis
Abbreviated transcription (Latin):
.uiii. lamias quas fabule tra¬
dunt infantes corriꝑe ac lani¬
are solitas a laniando sp̃aliter
domos intrare infantes corri¬
ꝑe et laniare. et postea uiuos
restituere. et habent faciem
homĩs s corpus bestiaꝵ. s suꝑ¬

Expanded text:
is. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter domos intrare et infantes corripere et laniare, et postea vivos restituere, et habent faciem hominis sed corpus bestiaru
Abbreviated transcription (Latin):
fossa ubi remanent aque ptꝰ
effusionem imbͥum. uel ad ꝙͣ
confuunt ĩmũdicie ⁊ est
ꝓprie intͥͣ fores. sicut forica
extia. et quadam siłitudĩe
hoc lacunar .s. testudo que solz

Expanded text:
fossa ubi remanent aque post effusionem imbrium vel ad quam confluunt immunditie, et est proprie intra fores sicut forica extra, et quadam similitudine hoc lac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundum mergunt᷑. nec matiã
ullam sustinet nͥ q̃ bitumine il¬
lustratͦ. lucernam accensam
fert̃ suꝑ natare. extiicto lumĩe
demergi. hoc mare salinarũ drꝰ
siue lacus asfalti .i. bituminis
et est in uidea int̃ iherico ⁊ toiam.¬
prus tyberiadis ab oppido.¬
ldem qd̾ qͦndam herodes in honore
tyberi cesaris condidit. Et au¬
tem in iudea om̃ib lacub sa¬
lubrior ⁊ ad sanitatẽ corporũ
quodãmͦ efficatior arcuit stadi-¬
dit᷑ stadiis. lacitudine .xl. dif¬
sundicur. crispantib aquis au¬
ram non uentis s de semet ip¬
so sibimet extreans. unde ⁊ ge¬
nesar dicitͦ greco uocabło. qiͣ
generans sibi auram. deniq
ꝑ diffusiora loca lacus srequẽ¬
tib auris spirantib agitat
unde et purior haustus eius
ad potandũ dulcis ⁊ habilis.
no ⁊ cocto in craticula Ita dͦrͦ¬

Expanded text:
fundum merguntur: nec materiem ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur: lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est, bituminis; et est in Judaea inter Hiericho et Zoaus Tiberiadis ab oppidoquod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem corporum quodammodo efficacior. Circuit stadiditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habilis. no, et cocto in craticula. Si ver
Abbreviated transcription (Latin):
herbaꝵ dicit sic. frigida lactuce
uis constat ⁊ humida ualde. uͣͥ
potest nimios hec massa leua¬
re calores. Et p̃stabat idẽ suꝑ¬
addas si bene cͥcam. Utilis ẽ
stomacho. sompnũ dat mollit
⁊ alnũ. Om̃ib hiis meliꝰ ꝓdest
decocta comesta. Et stomacho
pociꝰ ñ lota comesta medet᷑
lactuce semen componit sop¬
na uana. cũ uino bibitũ stu¬
xum qͦq repͥmit aliu. lac dat
hũndant̃ nutͥti sup̃ta freqͤn¬
ter: ut qͥdam dicut ocłis ca¬
ligo creatur. hiis hbus assi¬
due fuerit cibus eiꝰ in usum.

Expanded text:
. LACTUCA. Frigida lactucae vis constat et humida valde, unde potest nimios haec mansa levare calores, et praestabit idem superaddas si bene tritam; utilis est stomacho, somnum dat, mollit et alvum, omnibus his melius prodest decocta comesta, et stomacho potius non lota comesta medetur. Lactucae semen compescit somnia vana, cum vino bibitum f1uxum quoque reprimit alvi, lac dat abundanter nutrici sumpta frequenter. Ut quidam dicunt oculis caligo creatur his, quibus assiduo fuerit cibus ejus in usu.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ. nam neq pisces
ht̃. nec assuetas aqͥs ⁊ lecas
mergendi usus patitꝰ aues
s quecũq iuuentia mergen¬
da temptaui̾s quacũq arte
diu̾sa statim resiluĩt. ⁊ qͣm¬
ius uehement̃ illisa confestĩ
excutiunt᷑. s neq uents mo¬
uetur resistente turbimbus
bitumen quo aqua om̃is stag¬
nat᷑ neq nauigionis paciẽs
est. qr omĩa uita carentia in

Expanded text:
tium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves. Sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris quacunque arte demersa, statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia, in
Abbreviated transcription (Latin):
intrare. subauditur: recto tͣmi¬
te incedere. tenuetũt lacinias
suas. hoc est alioꝵ ducatum ex¬
pecebant ut eoꝵ actuũ exem-¬
plis qiͣ quibdam laciniis tͣcti
gressum imitarent᷑ p̃cedentiã¬

Expanded text:
» inquit, subauditur, recto tramite incedere, tenuerunt lacrymas lacinias suas, hoc est, aliorum ducatum expetebant, ut eorum actuum exemplis, quasi quibusdam laciniis tracti, gressum imitentur praecedenti
Abbreviated transcription (Latin):
bendo nominata¬
sunt. qd̃ aut̃ suꝑius est labi¬
um dicimus quod inferiꝰ eo
qd̃ grossius est labrũ. alii ui¬
roꝵ labra. mulierũ labia dicũt

Expanded text:
bendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus; quod inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ructus nomen accepit
a frumine .i. eminente gut¬
iuris parte qua uesci᷑. in de
⁊ fruges. fuictus aut̃ ꝓpͥe di¬
cuntur agroꝵ ⁊ ar̃boꝵ. qui¬
b utiq utimur. In atuma¬

Expanded text:
ructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte, quo vescimur; unde et fruges. Fructus proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utimur; in anima
Abbreviated transcription (Latin):
.s. cuncti se scire fatent. quid
fortuna petat ppłi s dicere
ces ad tecta uolant interi
ora latini. In te oculos refe¬
rũt mussat rex ip̃e latinꝰ¬

Expanded text:
 cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere ces ad tecta volant. In te ora Latini, in te oculos referunt; mussat rex ipse Latin
Abbreviated transcription (Latin):
.xuͦ. mansolea sũt sepultͣ seu
monum̃ta regum a mauso¬
leo rege egypuoꝵ dcã. Nam eo
desuncto uxor eius nure mag¬
nitudinis. et mire pulcͥtudi¬
nis extruxit sepulchrũ in
tm̃ ut usq hodie omĩa mo¬
numenta p̃ciosa ex nomine
euis mausolea nuncupent᷑¬

Expanded text:
ur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupent
Abbreviated transcription (Latin):
.xix. sic ait. meloces que ⁊ pe¬
ra uocat᷑ pellis capͥna a collo
pendens precincta usq ad lũ¬
bos. Est aut̃ habitus ꝓpͥe ne¬
cessarius ad oꝑis ex̾citiũ. fie¬
bat aut̃ pͥus ut quidam existi¬
mant de pellib mellonũ. Uñ
⁊ mellotes uocata est¬

Expanded text:
 dicunt. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes vocatae
Abbreviated transcription (Latin):
arboris humor ardẽtis cuiꝰ folia
ad cipp̃ssi siłitudinẽ Nndent
lignũ u̾o iocundi odoris ẽ ⁊
diu durans. nͭ atinea unqͣm
ext̾minatꝰ. uͣ ⁊ in templis
ꝓpt̃ durabłitatẽ ex hoc lig
ꝑliniti ex ea nec tineas paciã¬
tur. nec temꝑe consenescũt.¬

Expanded text:
arboris humor ardentis, cujus folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero jucundi odoris est, diu durans, nec a tinea unquam exterminatur, unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc lign, ut perliniti ex ea nec tineas patiantur, nec tempore consenescant
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ossa mollia ⁊ sine medulla
qd̾ genꝰ auricłe et nariũ discͥ¬
men. ⁊ costaꝵ extremitates ha¬
bent suie oꝑcula ossiũ q̃ mo¬
u acͥtu carent dolore dũ plecũt᷑¬

Expanded text:
s, ossa mollia, et sine medulla, quod genus auriculae, et narium discrimen, et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moattritu carent dolore, dum flect
Abbreviated transcription (Latin):
arctis fistulis ꝑ quas trahit spi
b s in canda habet. et potius
n̾bere qm ictu nocet. In noxius
aut̃ est a uenenis. s huic ad
mortem faciendã non sunt ue-
nena necessaria. qr si quẽ liga¬
uerit occidit a quo nec elephas
tutus ẽ sui corporis magniru¬
dine. nam cirta semitas deli¬
tescens ꝑ quas elephantes gra¬
diuntur. soliti crura coꝵ nodis
illigat ⁊ suffocatos pimit. gig¬
nuntur aut̃ in echiopia ⁊ ĩ
india in ip̃o incendio iugis es¬

Expanded text:
arctis fistulis, per quas trahit spirbus, sed in cauda habet, et verbere potius quam rictu nocet. 5. Innoxius autem est a venenis, sed ideo huic ad mortem faciendam venena non esse necessaria, quia si quem ligaverit, occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti solito gradiuntur, crura eorum nodis illigat, nitur autem in Aethiopia et India in ipso incendio iugis aes
Abbreviated transcription (Latin):
yabolus dicitᷤ deorsum flu¬
ens. qr quietus in celi cul-¬
mine stare cõtempsit s suꝑ-¬
bie pond̾e deorsum corruens
cecidit. Grece u̾o dyabolus cri¬
minator uocat᷑ qr uel cͥmina
in que ip̃e illicit ad dm̃ referat
uł qr electoꝵ innocentia cͥmi¬
nib fictis accusant. Uñ in. apo.¬

Expanded text:
aice dicitur deorsum fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enim diabolus criminator vocatur, quod vel crimina in quae ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat. Unde et in Apo
Abbreviated transcription (Latin):
raco maximus ẽ cunctoꝵ
serpentiũ siue omniũ aĩ¬
mantiũ suꝑ t̾cam. hũc greci
uatũ est in latinũ ut draco
diceret᷑ qui sepe a speluncis
abstractus fertur in aerem
concitatur q ꝓpt̃ eum aer
Est aut̃ cristaius ore ꝑuo ⁊

Expanded text:
raco maximus est omnium serpentium sive omnium animantium super terram. Hunc Graeci vatum est in Latinum, ut draco diceretur qui saepe a speluncis abstractus fertur in aerem, concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo
Abbreviated transcription (Latin):
mensa suꝑior discus dr᷑ aliqñ
mappa. que mensale dicitur
discrs appellat᷑. Uñ ⁊ ałia di¬
cunt᷑ apparuisse petro ĩ disco
qd̃ alibi lib̾ act. apłoꝵ. linthe¬

Expanded text:
mensa superior discus dicitur. Aliquando mappa, quae mensale dicitur, discus appellatur, unde et animalia dicuntur apparuisse Petro in disco, quem alibi liber Actuum apostol
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ qo tunc dis p̃ponit᷑
.t. uł .i. loco consonantis. ute
discumbo. discutio. differo. dif¬
fido. diffundo. in quib .s. uł. f.
conũticur euphonie causa. displicz
disturbo. discorqueo. disicctus dis¬
iectus. disungo. aliis u̾o quib¬
cumq consonantib sequentib
di p̃ponit᷑ ut dimitto diruo. di¬
duco. digero. diluo. ⁊ nͥq ꝓdu¬
cit᷑.di. excepto duimo ⁊ disertꝰ¬

Expanded text:
iendum, quod tunc dis praeponitur, t uel i loco consonantis, ut discumbo, discutio; differo, diffido, diffundo, in quibus s in f conuertitur euphoniae causa; displiceodisturbo, distorqueo; disiectus, disiungo. aliis uero quibuscumque consonantibus sequentibus di praeponitur: dimitto, diruo, diduco, digero, diluo. et ubique producitur di, excepto dĭrimo et dĭsert
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ in ip̃o anulus geritur
idem ⁊ medicinalis eo qd cit¬
ca colłia a medicis colligunt᷑
Qͥntus auricłaris ꝓ eo qd̵ eo
aurem sculpimus.

Expanded text:
eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus.
Abbreviated transcription (Latin):
machabeoꝵ. mensis ille qui a¬
pud grecos dr᷑ dioscorꝰ idem ẽ
qui apud latinos drꝰ iumꝰ. huic
ergo mensi geminoꝵ signa a¬
scribunt᷑. Nam gemini .s. castor
et pollux grece dyascori uocã¬

Expanded text:
meo, etc. Mensis ille, qui apud Graecos dicitur Dioscorus, idem est qui et apud Latinos vocatur Junius. Huic ergo mensi Geminorum signa ascribuntur. Nam Gemini, id est Castor et Pollux, Graece Dioscori vocan
Abbreviated transcription (Latin):
a sole appellau̾nt qui est pͥn
ceps omniũ siderũ. sic ⁊ idem
dies capud est om̃ium dierũ.
Scd̃m a luna. qui soli ẽ splen¬
dore ⁊ magnitudine ꝓxima
⁊ ex eo mutuatͦ lumen. Terci¬
um a stella martis que uesꝑ
uocatur. quartũ a stella mer¬
curii. qmͣ quidam candidum
circłm dicũt. Qͥntã a stella
plus lucis ht̃. septimũ a scel¬
la sacurni. que sexto delo loca¬
ta .xxx. annis explere fertͦ cur¬
sum suũ. ꝓinde aut ex ipsis¬
aliqͥd sibi effici estimarent.
dicentes se a sole hr̃e sp̃m. a
lua corpꝰ. a mercurio ingeni¬
ĩ ⁊ linguam a uen̾e uolun¬
tatem. a marte sanguinem
a ioue temꝑantiã. a saturno

Expanded text:
a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella plus lucis habet; septimum a stella Saturni, quae septimo coelo locata XXX annis fertur explere cursum suum. 8. Proinde autem ex his saliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Jove temperantiam, 221 a Saturno
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dẏadema est ornamentum
capttis. matͦnaꝵ ex auro ⁊ gem¬
mis contextũ. qd̾ in se circũda¬
tis extͤmitatib recro astͥngitꝰ
⁊ exinde dcã est grece qd̾ p̾liget᷑.¬

Expanded text:
 Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum Graece quod praeliget
Abbreviated transcription (Latin):
iubileum inicium habuisse pro re
missione captuoꝵ. Iobel enun ĩ¬
ĩprecat᷑ remissio uel initiũ. uñ
iubileus remissinus uel miciatꝰ
ob hoc aut̃ institutꝰ est qͥnqua¬
gesimꝰ. quia tũt erat loch ut di¬
cunt qͥdam .i. annoꝵ. uel tunt¬

Expanded text:
ubileum initium habuisse pro hac remissione captivorum. Jubel enim remissio, vel initium, inde jubileus remissivus, vel initians, ob hoc autem institutus est quinquagesimus, quia tunc erat Lot, ut dicunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ẏsopus herba purgandis pul¬
monib apta. uñ ⁊ in ueceri
cestamento per ysopi fascicu¬
lum asꝑgebantur agni san¬
guine qui mundari uolebãt
nascit᷑ in petris. herens sa-¬

Expanded text:
yssopus herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebatur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens sa
Abbreviated transcription (Latin):
eciam scd̃m qͦsdam roroasten ma¬
gice arus inuentorem instrit
Nouerat eiũ qd̃ intemꝑies ae¬
pressis planetis semꝑ usq ad
.i. annos ad temꝑiem redit et.
qd̃ iudit fieri in astris uolu¬
it imitari in t̾ris. It̃ in hystoen

Expanded text:
etiam, secundum quosdam Zoroastem, magice artis inventorem, instruxit, noverat quod intemperies aepressis planetis semper versus ad L annos ad temperiem redeat. Et quod vidit fieri in astris voluit invitare in terris. Christian
Abbreviated transcription (Latin):
siue qd̃ ab amplo in angustũ
sinit ut ignis siue qd̵ concep¬
tum duiceneat ignem adeo ut
si pire ex eus cinere fuerint
operte usq ad annũ peruẽt¬
ant. pira enĩ apd̾̃ gͤcos dr᷑ ignis.¬

Expanded text:
sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant: pyr enim apud Graecos ignis
Abbreviated transcription (Latin):
dus. ꝓprie quidem iubilus ẽ uox
confusa p̃ gaudio. uñ iubilo. las. Iub¬
gaudii. ⁊ lecicie. ⁊ remissionis
tatis dñabant᷑. debita relaxa¬
bant᷑. captiui absoluebant᷑
possessiones gratis restituebã.¬
suie qd̃ iure disceptent. Iure
aut̃ disceptare est iudicare

Expanded text:
tus: proprie quidem iubilus est vox confusa pre gaudio, unde iubilo -as gaudii et letitie et remissionis, tate donabantur, debita relaxabantur, captivi absolvebantur, possessiones gratis restituebansive quod iure disceptent. Iure autem disputare est iuste
Abbreviated transcription (Latin):
alii io̾preces qui ex hebrea
lingua in grecam sacra eloqͥa
transtulu̾nt. sicut aqͥla phy¬
macus ⁊ theodotion. sicut eti¬
am ⁊ uulgaris illa editio cu¬
uis actor non apparet. ⁊ ob
hoc sine nomine int̃precis
qͥnta ediuo nũcupatͦ. pre¬
terea sextam ⁊ septimã edi¬
tionẽ origenes labore tairo
repperit. ⁊ cũ ceci̾s editioni¬
b comꝑauit. presbit̃ quoq¬

Expanded text:
alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecam sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion: sicut etiam est vulgaris illa interpretatio cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis quinta editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore reperit, et cum caeteris editionibus comparavit. Presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
pureũ ab aqua u̾idem. a t̾ra
nigͣ. hinc est qd̃ si uideatur
yris in mane uidet᷑ in occidẽ¬
te. si in uespe iudet᷑ in orien¬
te. si in meridie uidet᷑ͦ in sep¬
temtͥone. In meridie nunꝙͣ
uideri porest cum sol in oppo¬
sita ꝑte nunqmͣ possit esse.

Expanded text:
pureum, ab aqua viridem, a terra pureum, ab aqua viridem, a terra nigrum. Hinc etiam est quod, si videatur iris in mane, videtur in occidente, si in vespere, videtur in oriente, si in meridie, videtur in septentrione; in meridie numquam videri potest cum sol in opposita parte numquam possit esse.
Abbreviated transcription (Latin):
nũcia est et pedissequa iuno
qmͣ nubes soli opposita ⁊ radi¬
is solis mulciplicit̃ informa¬
ta. ea enim est natura lu¬
minosi corꝑis ut semꝑ in op¬
posito radios dirigat. sol gͦ
radios suos mitit in par¬
tem oppositã in qua qñq nu¬
bem uiuenit. que in una sui
parte est densa in alia densi¬
or ⁊ in alia densissima. It in
alia sui ꝑde est rara. In lia
rarior ⁊ in alia ratissima. In alia
que est densa solares radii qiͣ
faciunt. In densiori ceruleum
In densissima nugͫ. It in rara
faciunt iuridẽ. in rariori oͦceũ.
in rarissima albũ. ⁊ ita scꝯ̃m
maiorem densitatẽ illiꝰ nubis
magis accedit ad colores ngͣ¬
dini affines. scd̾m maiorẽ ra¬
ritatem magis accedit ad co¬
lores albedini affines. p̃t̾ea
nubes illa qd̃dam corpꝰ est cõ¬
positum ex .iiii. elementis ⁊
aquosum que radiis solari¬
b accensa a .iiiͦiͦ. elementis
quad̾ ꝑtitum trahit colorem
ab igne rubeũ. ab aere ce-¬
ruleũ. siue luuidũ uł pur¬

Expanded text:
nuntia et pedissequa Iunonquam nubes soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densa, in alia densior, in alia densissima, item in aliqua sui parte est rara, in alia rarior, in alia rarissima. In illa que est densa solares radii, tamfaciunt, in densiori ceruleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, secundum maiorem densitatem illius nubis, magis accedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor elementis et aquosum, que, radiis solaribus accensa, a quattuor elementis et quadripertitum contrahit colorem, ab igne rubrum, ab aere ceruleum sive lucidum vel pur
Abbreviated transcription (Latin):
spendet dũ caue nubes ex ad¬
uerso radiũ solis accipiuĩt. et
arcus sp̃em sungũt. cui uarios
colores illa dat res. qr aqͣtenu¬
is der lucidus ⁊ nube caligniã¬
tes irradiata ista uarios colo¬
acre quadricolor ex sole adu̾so
nubib q formatꝰ. dum raduis
solis ĩ missus caue nubi repul¬
sa acie in solem restͥngitꝰ istar
cere ymaginẽ anuli reddẽtis
qui de celo igneũ de aqua pͦ¬
pureũ. de aere iacindinũ. de
ẽra gͣmineum trahit colorẽ
rarius aut̃ estate qmͣ hyenle
⁊ raro noctib nͥ in plenilu¬
nio cernit᷑ ut pote de lunare¬

Expanded text:
splendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt, et arcus speciem fingunt, cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligans irradiata, ista varioaere quadricolor, ex sole adverso nubibusque formatur, dum radius solis immissus cavae nubi, repulsa acie in solem refringitur, instar cerae imaginem annuli reddentis: qui de coelo igneum, de aquis purpureum, de aere hyacinthinum, de terra gramineum trahit colorem. Rarius autem aestate quam hyeme, et raro noctibus nec nisi in plenilunio cernitur, ut pote de luna re
Abbreviated transcription (Latin):
ntempestus .ta. tũ. incongriius
nox dicit᷑ intempesta qͥiͣ incon-¬
grua. qr nõ habet ydoneũ tem
non ita diuidunt᷑ ꝑ nr̃os accꝰ
sicut temꝑa diei. unde ⁊ que¬
dam ꝑs noctis dicit᷑ intempe¬

Expanded text:
ntempestus -a -um, incongruus, nox dicitur intempesta, quasi incongrua, quia non habeat ydoneum tempnon ita dividuntur per nostros actus, sicut tempora diei; unde et quedam pars noctis dicitur hoc intempe
Abbreviated transcription (Latin):
pocta dicitꝰ fictor simulator ⁊
rep̃sentator alteriꝰ ꝑsone. simulat e¬
nim se eẽ qd̾ non est. et componit᷑¬
ab yꝓ qd̃ est suꝑ et crisis qd̃ est
cie ⁊ exterius uidet᷑ boms. cum
aurũ. qiͣ habens aluid sub auro
habet enim aurũ in suꝑficie

Expanded text:
pocrita -te, fictor, simulator et representator alterius persone; simulat enim se esse id quod non est; et dicitab yper quod est super et crisis quod est cie et extrinsecus videtur bonus cum aurum, quasi habens aliud sub auro: habet enim aurum in superficie
Abbreviated transcription (Latin):
media int̃colũpnia quadeata
dia nntẽcolũpnͥa dicit tabu¬
lam suꝑioren. que sicut alie
quadrata erat similiq sculp¬
tura ⁊ in summitate sui ha¬
bebat rotunditatẽ uniꝰ ⁊ di¬
midii cubiti in qͣlutũ ponebat᷑.¬

Expanded text:
media inter columnam quadrata, diam inter columnam dicit tabulam superiorem, quae sicut alia quadrata erat, similiterque sculpta et in summitate sui habebat rotunditatem unius et dimidii cubiti, in qua luter ponebat
Abbreviated transcription (Latin):
nuncia luctus. ignarus bubo du¬
rum mortalib omen. deniq a¬
pud augures malum portend̾e
iudetꝰ. Nam cum in urbe uisa fu-¬
erit solliitudinẽ significare¬

Expanded text:
nuntia luctus, Ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur; nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significar
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ sonat uir meus
.i. robur meũ ⁊ capud. be¬
elebub tam̃ nulliꝰ ydoli
nouien erat. s uidei irri¬
sorie ui cinum sibi ydolũ acha-¬
rourtaꝵ sic uocabant et so¬
nat uir muscaꝵ ob sordes
immolaticii sangͥnis quẽ
sequunt᷑ musce. nec est fi¬
nalis litt̾a .d. uel .l. uel .u. s¬
ditor niniue belo pr̃i statu¬
am consecrauit ei q diui¬
nũ honorem constituit. Cu¬
nẽ caldei suscipientes bel
nẽ gentiũ beelrebub appel-¬

Expanded text:
at, vir meus, id est robur meum et caput. Beelzebub tamen nullius idoli nomen erat, sed Judaei irrisorie vicinum sibi idolum Acharonitarum sic vocabant, et sonat vir muscarum, ob sordes immolatitii sanguinis, quas sequuntur muscae. Nec est finalis littera d, vel l, vel v, sditor Ninivae, Belo patri statuam consecravit, eique divinos honores constituit. Cunem Chaldaei suscipientes, Bel nem gentilium Beelzebub appel
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ nom̃ habet aius feralisꝰ¬
honusta qͥdem plumis s gͣni
semꝑ decenta pigricia ⁊ in se¬
pulchris die noctuq u̾scitꝰ᷑
et semꝑ cõmorans in cai̾is

Expanded text:
situm nomen habet, avis feralis,usta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritie; in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis;
Abbreviated transcription (Latin):
tas. autũpnus ⁊ hyemps
nis temꝑamento. qd̵ inui¬
cem se humore. siccitate.
calore et frigiditate tem¬
pent. hec et curricła dicũt᷑
qr non stant s carrũt. uer¬
hyemeni uellit᷑ tellus herbis
et in florem ortnia iltunur
estas qiͣ usta . uexusta ⁊ arida
nam calor aridꝰ est. autũpuꝰ
a tempestate uocatꝰ. qñ folia
arboꝵ cadunt et om̃ia ma¬
turescunt. Hyemt̃ rõ hemis¬

Expanded text:
tas, autumnus et hiems; nis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. usta, id est, exusta et arida: nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando et folia arborum cadunt, et omnia maturescunt. Hiemem ratio hemis
Abbreviated transcription (Latin):
ra aut̃ sunt stelle plurib¬
s hec nomina scͥptores con-¬
fundũt. et astra pro stellis
dicunt᷑ que nauigantes con¬
siderant qd̃ ad cursum suũ¬
dirigũt consiliũ. astra aut̃¬
sũt stelle gnͣdes ut orion stel¬
le aut̃ minores ut młtinges
ut hyades pliades. Signum
u̾o quo animãtis ymago for¬
mata est ut taurus scorpio

Expanded text:
ra autem sunt stellae grSed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, dicuntur quibus nauigantes considerant quod ad cursum dirigant consilium; astra autem stellae grandes, ut Orion; stellae autem minores uel multiuges, ut Iadas, Pliades; signum uero quo animantis imago formata est, ut Taurus, Scorpio
Abbreviated transcription (Latin):
ait. aspis uocata. qr morsu ue¬
nena ĩnuitat et spargat. y-¬
morsu uenenato int̾inat. fer¬
tur aut̃ aspis cũ pati ceperit
incantatorem qͥ eam qͥbdam
carminib ꝓpriis euotat ut e¬
am de cau̾na ꝓducat illa cũ
exire nolu̾it unã aurẽ in t̾ra
p̃mit. altãm cauda obturat
gicas ñ audiens ñ exit ad ĩ¬

Expanded text:
. Aspis vocata, quod morsu venena immittat et spargat; ἰmorsu venenato interimat. tur autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, ut eam de caverna 66 educat, illa cum exire noluerit, unam aurem ad terram premit, alteram cauda obturat gicas non audiens, non exit ad in
Abbreviated transcription (Latin):
in uidea intͣ t̾minos tm̃
uiguiti iugerũ erat. ptꝰ ea¬
qͣm eadem regione roma-¬
collib ꝓpagata est stirpe
siłisuitis. fõliis similis ruce. s
albiorib semꝑ q manenti¬
b. arbor aut̃ balsamũ lignũ
eius. xilobalsamũ drͦ fructus
siue semen. carpobalsamum¬
succus opobalsamũ. qd̃ ĩo cũ
adiectione significatur eo ꝙ
ꝑcussus ferreis ungulis cor¬
tex ligni ꝑ cau̾nas eximii
odoris gititas discillat. Ca¬
cuiꝰ guttam adulta̾nt an¬
mixto ciprino oleo uł młłe
s sincerus liquor ꝓbatur
a melle si cũ lacte coagula¬
uerit. ab oleo si instillatus
aque aut ãmixtus facile
suerit resolutus. p̾cẽa et si
lanee uestes ex ip̃o pollute ñ
maculant᷑ ad ult̾atus qͥdẽ
neq cum lacte coagulat ⁊
ut oleũ in aqua suꝑnatat
et uestem maculat. balsa
ma si plura sui̾nt tantã ium
hñt. ut si sol excanduerit
sustineri ĩ manu nõ posstc̃.

Expanded text:
in Judaea intra terminos tantum viginti jugerum erat. Posteaquam eadem regione Romacollibus propagata est. Stirpe similis viti, foliis similis rutae sed albioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur; fructus sive semen carpobalsamumsuccus opobalsamum: quod ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis vinculis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Cacujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratum quidem, neque lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri manu non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
bos sumit ñ residens s in ae-¬
re capit escas ⁊ edit. Garru¬
la aius ꝑ tortuosos orbes
candis q fecib sollertissuna.
habens eciã qͥddam p̃scum
qd̃ lapsum deserat. nec appe-¬
tat culmina. aliis quoꝙ di¬
ris auib non imperitꝰ. nec ẽ¬
ibiq in hyeme cõmorat᷑
peculũ ⁊ feruens semper¶
ad coitum. cuius ocłi ad libi¬
dinẽ in tnͣsfusum aspiciunt
unde et nomen tͣtit. hyra sũt
ocłorum angłi scõ in sueconiũ¬
ciuus natura a deo calidissima
ẽut ad amantẽ lapidẽ. quem
nec ignis nec ferrũ domare pͣ
solus huiꝰ cruor dissoluae. ita

Expanded text:
non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat: garrula avis et per tortuosos orbes candisque foetibus solertissima, habens etiam quoddam praescium, quod lapsura deserat, nec appetat culmina: ab aliis quoque avibus non impetitur, nec ibique hieme commoret fervens semper ad coitum, cuius oculi ob libidinem in transversum aspiciunt. Vnde et nomen traxit. Nam hirci sunt oculorum anguli secundum Suetoniucujus natura adeo calidissima est, ut ad adamantem lapidem, quem nec ignis nec ferrum domare valet, solus hujus cruor dissolvat. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ab antiqͥs dc̃a eo qd̃ in mole al¬
taris posita iuctima cederecur
uñ ⁊ mactatio post iinmola¬
tionem ẽ. Nunc aut̃ immola¬
tio panis ⁊ iuni conuenit

Expanded text:
ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est: nunc autem immolatio panis et calicis convenit
Abbreviated transcription (Latin):
ter magnitudinẽ corꝑis apud
animantis in reb bellicis aptum
medi ligneis turrib collocatis
tamqͣm de muris iaculis demi¬
cant. Incellcũ aut̃ ee memoria
multa iugent. gregatim incedt̃
motu qͦ ualint salutãt murẽ
fuguint ad u̾si coeunt. qñ aust̃
parturiũt in aqͥs uel in ĩsulis¬
dimittũt fecits ꝓpt̃ dracones
qr eis inimici sunt. et ab eis im¬
plicati necant᷑. biennio autẽ
portant fecus nec ampluis ꝙͣ
semel gignũt uͦ plures s tm̃¬

Expanded text:
 magnitudine corporis. Apudanimantis in rebus bellicis aptum Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel indimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
il. et sine copła cõcipere ⁊ gen̾a¬
re natos q eoꝵ pene usq ad
centũ annos ꝓcede uultures
airẽ sicut ⁊ aquile etiã ultra
maria cadau̾a sentiuĩt altius
qͥppe uolantes. młta q ex mon¬
tiũ obscuritate celantꝰ. ex alco¬
illi prospicuntt¬

Expanded text:
cipere, et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex altoillae conspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ulpes dc̃a qiͣ uolupes. ẽ enĩ
uolubilis pedib ⁊ ñqmͣ
rectis itiñb s corcuosis aufͣ¬
dtib currit. fraubulentũ ani¬
mal insidiis decipies. nã dum
ñ habuit elc̃a suixit mortem
sicq qi descendentes ad cada¬
uer aues rapit ⁊ deuorat. ita¬

Expanded text:
ulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal, insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes, quasi ad cadaver, aves rapit, et devorat.
Abbreviated transcription (Latin):
nbilicꝰ ẽ mediꝰ locus corpo¬
ris sic dc̃s eꝯ qd̵ fit umbo
ylioꝵ uñ ⁊ umbo appellat᷑
lotꝰ in medio dipei a qͦ de
pendet. ex eo enĩ infans in
ut̾o pendet. ex eo eciã enu
mbra est aer carens sole.
dcã aut̃ sic qd̃ fiat cũ solis
obicim᷑ radiis. Est aut̃ mobił
⁊ incerta ex solis eͥcuitu ⁊ ex mo¬
tu uentoꝵ. Nam qͦciens moue¬
mur ĩ sole moueri nobiscũ

Expanded text:
bilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbo iliorum; unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et mbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole
Abbreviated transcription (Latin):
orobabel apd̃ hebͤos extͥ¬
ẽẽ compõitũ .zo. iste .ro. magi¬
ster. babel ꝓprie babyloniã
sonat. et efficitꝰ nom̃ ⁊oroba¬
bel. Iste mag̾r de babilone. ĩ
babilonem enĩ ortꝰ est. uͥ et

Expanded text:
orobabel, apud Hebraeos ex tresse compositus. Zo, iste; RO, magister; BABEL proprie Babylonium sonat; et efficitur nomen ZOROBABEL, iste magister de Babylone, in Babylone enim ortus est, ubi et
Abbreviated transcription (Latin):
teli sp̃em p̃fert. capreoli dq̃
qr capiant arbores. sũt enĩ
cincuini siue cuitĩnuli quib
se innecłe uites ⁊ suspend̾e
solent arborib. quo amtui¬
nicło freti palmites uẽtos
ac turbines contin̾e q̃ant
⁊c̃. Corimbi sũt anuli quib¬
ꝓxima queq ligãt ⁊ com¬
prehedunt ne longiꝰ laxati
palmites uentoꝵ flatibus
b int̃ cetera magis ista cõ¬
ueniunt illaq̃atio. putatio. ꝓpa¬
ginatio. fossio. oblaq̃are est
circa corticem t̾ram aꝑire. et
uelud lacus effic̾e. hoc aliqui
excorticare appłłant. putare
est uirgam ex uite suꝑuacit¬
am resecare cuiꝰ flagellis lu¬
xuriat. putare. enim drꝰ
purgare .i. amputare. ꝓpagi¬

Expanded text:
te pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus bus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Tra
Abbreviated transcription (Latin):
surgit. et t̾ram in circutou
mitits. Sic ⁊ in u̾tice hõis
arterie et uene uentosita
tem ex resoluta humtatõe
gignũt in oculis girum facuĩt. Uͥ
⁊ ꝟtigo ñcupata est. et Inde dici¬

Expanded text:
surgit et terram in circuitu mittit. Sic et in vertice hominis arterie et vene ventotem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt, unde et vertigo nuncupata est. 5. Epi
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait. turtur de uoce uocat᷑
morans. cecta enĩ hoĩm ⁊ comul¬
sationẽ fugit ⁊ cõmorat᷑ in
silius. Ciu econtͤno columba ho¬
spicia humana diligit. domo
rum semꝑ blanda habitatͥx¬

Expanded text:
cepit. Turtur de voce vocaturmorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur in us e contrario columba hospitia humana diligit semper domorum blanda habitat
Abbreviated transcription (Latin):
tem. cuta hoĩem leonũ nata
est ut nͥ lesi nequeat irasci.
assidius ꝓstratis enim ꝑcãt. cap¬
tiuos obiuos repat̾are ꝑmutũt
hõminẽ ñ iͥ magna fame ĩtimũt
epra est asꝑitas cutis squamo
nigredinem ũtitͦ. nũc in albo¬
hominis ita lepͣ disnoscit᷑. si
uariatim int̃ sanas cutis par¬
si ita se uͥq diffundat ut oĩa
uniꝰ coloris qmͣiuis adulteri¬

Expanded text:
m leonum natura est ut nisi laesi nequeant irasci. assiduis. Prostratis enim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in magna fame interimuntepra est asperitas cutis squamosnigredinem vertitur, nunc in albohominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis parsi ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulte
Abbreviated transcription (Latin):
siuit in serpentis tortitudine
fluxa mollicies. in uecte autẽ
dura rigiditas. ut gͦ hũc durũ
sigͣret. ⁊ mollem et uectem no¬
minat ⁊ seͥpentem. durꝰ qͥppe
est ꝑ maliciam. mollis ꝑ blan¬
dimentũ. uectis dr. qr usq ad

Expanded text:
uod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam, mollis per blandimenta. Vectis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ce sollercia multa ꝓuidet in
futurũ ⁊ p̃parat estate qd̾
aut̃ eligit uͥticum. ordeũ nõ
tangit dum pluit enĩ super
frumentũ totũ eicit. formi¬

Expanded text:
s sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
ter quãt̃ ue ꝑ singłos annos
generat fructus atq altero ma¬
turescente alt̃ oboritͤ. huic et
carice a copia nominate. ⁊se¬
quitur a senib in cibo sepuis
sumpte ficus rugas eoꝵ ferũ¬
tauros quoq ferocissimos ad
fici arborem colligatos repen¬

Expanded text:
terque quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. t. A senibus in cibo saepius sumptae ficus, rugas eorTauros quoque ferocissimos ad fici arborem colligatos repen
Abbreviated transcription (Latin):
echym̃. uͥ agit de edificiis sacͥs
sacra sũt loca diuinis cultib
insticuta. ut pote ea in quib
alcaria litantib de more pon¬
tificibꝰ consecntur. Sc̃a iuxta
ueteres ext̾iora templi sunt
dc̃a aut̃ scõꝵ locus templi secͤ¬
tior ad quẽ nulli erat accessus
nͥ tm̃ sacerdoti. dc̃a aut̃ sc̃a sc̃oꝵ

Expanded text:
entur. § 4 De aedificiis sacris. Sacra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi tantum sacerdotis. Dicta autem Sancta
Abbreviated transcription (Latin):
cis rute uis caustica di᷑ esse.
siccaq fertur in hiis gradꝰ
illi tercius eẽ. Uuilis est sepe
stomacho si sepe bibatur.
Expellit ꝑtum potu uene̾m¬
q cohercet. tussim si bibit᷑ cõ¬
pescit menstrua purgat. Si co¬
quis hanc in aquam cui uinũ
iunxeris acre. Compescit tal
decoctio tormina uentͥs. pł¬
mones iuuat et pectus mor¬
boq medecͦ. Costaꝵ quẽ ple¬
resĩ uocat att̾ta lingua. lũ¬
bricos oleo decocta et pota
oculos caligine curat. Nari¬

Expanded text:
cis rutae vis fervida dicitur esse siccaque, fertur in his gradus illi tertius esse. Utilis est valde stomacho, si saepe bibatur, expellit partum potu veneremque coercet, tussim si bibitur compescit, menstrua purgat. Si coquis hanc in aqua, cui vinum junxeris acre, compescit talis decoctio tormina ventris, pulmones juvat et pectus, morboque medetur costarum, quem pleuresim vocat attica lingua, bricos oleo decocta et pota oculos caligine curat,
Abbreviated transcription (Latin):
fuscina corripit penultĩam
quomodo fiscina. cur gͦ pisci¬
na producit᷑. quia hoc sine du¬
bio a pisce d̾uatum est. siscina
aut̃ a fisco. an fiscus a fiscina
an neutrum a neut᷑ dubiũ ẽ.
Nam nec fuscina a fusco. nͭͨ pa-¬
gina a pago. nec mutina a mu¬
to. nͨ arminũ ab armo d̾iua-¬
ta. cũ sint pͥmiti̾a penłtimã

Expanded text:
fiscĭna corripit paenultimam, quomodo fuscĭna, cur ergo piscīna producit? quia hoc sine dubio deriuatum est a pisce; fiscina autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuata, cum sint primitiua, paenultimam
Abbreviated transcription (Latin):
sic a stratu sagoꝵ .i. sellarũ
uel qr selle sago solent sc̾mi
corrupte uulgo salma dicit᷑
t᷑ uñ et caballus sagmarꝰ
mula saginaria dicitur.¬

Expanded text:
sic a stratu sagorum, idest sellarum, vel quia selle sago solent struicorrupte vulgo salma dicitur, r: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
.ui.a. tela iugo uinicta ẽ. sta¬
men secernit arundo. Inseri¬
uur medium radiis sub teginẽ
acitis. qd digii expediunt at-¬
q int̾ stamina ducunt. Per¬
cusso feriĩt inserti pectine
genꝰ oliuaꝵ ob longitudinẽ
qr longe sunt ad similitu¬
dinem radioꝵ. Radius etiã
dicitꝰ uirga qua geometͥ fi¬
guras faciunt in supposito
puluere. It̾ raduis dicitur

Expanded text:
as tela iugo iuncta est, stamen secernit harundo; inseritur medium radiis subtemen acutis, quod digiti expediunt, atque inter stamina ductum percusso paviunt insecti pectine genus olivarum ob longitudinem, quia longe sunt ad similitudinem radiorum. Radius etiam dicitur virga qua geometre figuras faciunt in supposito pulvere, et radius dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
apud quẽ uxor sua non inue¬
niebat gr̾am ꝓpt̃ aliqͣm fedi¬
tatem que mulumode pro¬
uenit scribebat qđ̵ nunquã
conueniebat cum ea. et causã
ob qm displicebat ei mulier
ne conueniret. et tradebat
libellum in quo scͥpta hec
erant mulieri ut coram sacer¬
dote legeret᷑. et cum iuirasse sẽ
uerum qd scͥpserat licebat utͥ¬
q alii copulari. qd̾ si ingredet᷑
mulier ad alt̾m qui iterũ darz
ei libellum repudii pͥori uiroñ
licebat eam reciꝑe. qr abhoĩa¬
bilem eam fecerat corã dũo

Expanded text:
apud quem uxor sua non inveniebat gratiam propter aliquam foeditatam, quae multimode proveniunt, scribebat quod nunquam conveniebat cum ea, et causam ob quam displicebat ei mulier, ne conveniret, et tradebat libellum, in quo scripta erant haec mulieri, ut coram sacerdotibus legeretur. Et cum jurasset verum esse, quod scripserat, licebat utrique alii copulari. Quod si ingrederetur mulier ad alterum, qui iterum daret ei libellum repudii, viro priori non licebat eam recipere, quia abominabilem fecerat eam co
Abbreviated transcription (Latin):
ferro. Rubigo est uitiũ rodẽs
ferrũ uel segetes. qiͣ rodigo.
murtata una lutꝰa. hec ⁊ erugo
ab erodendo dr᷑. Nam erugo ui¬
cuim ẽ ferri ab erodendo dcm̃. ñ
Dab eramento.

Expanded text:
ria. Robigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; haec et aerugo ab erodendo; nam aerugo vitium est ferri ab erodendo dicta, non ab aeramento.
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥesco .iii. qđ non solũ contin¬
git in hiis s in młtis aliis uͥ
inchoatiua sũt in usu ⁊ pͥmi¬
tua eoꝵ in p̃c̾ito. s ñ in pre¬
senti ut senesco. scs. senui. et¬
suescis. sueui. et etiã alia rõe
talis declinatio in hiis. quia

Expanded text:
contingit in his sed etiam in multis aliis ubi inchoativa sunt in usu, et primitiva eorum in preterito sed non in presenti, ut senesco -is -nui,  -evi. Et etiam alia ratione fit talis declinatio in his, quia
Abbreviated transcription (Latin):
paratꝰ. bustũ corpꝰ concrematĩ
Sepulctũ ubi ossa conduntur
tumulꝰ congestio t̃re in religio¬
ne sancita. qui ⁊ sine ossibus
potest ẽẽ. Monum̃tũ u̾o est
cuiꝰcumq rei memoria que
monet mentem. Nogns dictt᷑¬

Expanded text:
paratus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus potest esse, monumentum vero est cuiusque rei memoria que moneat mentem. It
Abbreviated transcription (Latin):
mũ gurgulioni quo cib ⁊ poc̾o
deuorat᷑. hinc bestie que cibũ
reuocant ac remandũt ru¬
eminente guituris ꝑte ꝑ qͣm
dimissus cibus a certis alib¬

Expanded text:
mum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, rueminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis animalibu
Abbreviated transcription (Latin):
inoceron a grecis uocat᷑
latine int̾̃p᷑ in nare cor¬
nu. Idem ⁊ monoceros .i. uni¬
tornis eo qd̃ unũ cornu in
medio fronte ħ̃eat. pedum
.iiiͦiͦ. ita acutũ ⁊ ualidum
ut quicqͥd impecierit. aut
uentilet aut ꝑforet. Nam
et cum elephantib sepe certam̃
habet. ⁊ in uentre uuln̾acos
ꝓse̾uit. tante aut̃ est fortuudi¬
nis ut nulla uenenantiũ iur¬
tute capiat᷑. s sicue asserunt
qui naturas animaliũ scrip¬
serũt. uirgo puella ꝓponit᷑. q̃
uenienti suiũ aperis in quo
ille om̃i ferocitate deposita
capd̃ ponit. sic q soporatus

Expanded text:
inoceron a Graecis vocatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem esse fortitudinis ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella praeponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput ponit, sicque soporatus
Abbreviated transcription (Latin):
bos qd̃ greci timorem uocãt¬
ni ab aque metu lymphaticũ
uocant. qd̃ fit ex canis rabidi
morsu. uel ex eius spuma. qmͣ
si homo uel bestia tetigĩt in

Expanded text:
bos, quod Greci timorem vocantni ab aque metu lymphaticum vocant, et fit ex canis rabidi morsu vel ex eius spuma, quam si homo vel bestia tetigerit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
que in nr̃o iure consistũt. Iu¬
ra aut̃ sũt que a nobis iure
possident᷑ nec aliella sunt.
dc̃a aut̃ res a recte habendo
Ius aut̃ a iuste possidendo. hoc
enim iuste. possidetur. qd rͤte.¬
qd̃ iuste. hoc iuste. qd bene. qd̃
auẽ male possidecꝰ alienũ ẽ¬
male aut̃ possidet᷑ qui suis male
utitur uel aliena p̃sumit. pos¬
sidat᷑ aut̃ iuste qui non irri¬
tatur cupiditate. Qͥ aut̃ cupi-¬
ditate tenet᷑ possessus est nõ
possessoi. Rba sũt ysidori.¬

Expanded text:
quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum esMale autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Bona sunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
i qͥnq uicib accepi quadͣge¬
nas ꝓcussiones mia minus
ne ĩmisericordes uiderentur
qͥnquies .n. flagellatꝰ est a
iudeis scd̃m legem moysi ac¬
cipiens plagas .ipxix. sicut
pc̃ti erit ⁊ plagaꝵ modꝰ. ita
duintaxat. ut quadragena¬
rium numerũ non excedãt
ne sede laceratꝰ aute oculos
tuos abeat frat̾ uus. haimo¬

Expanded text:
inque vicibus, accepi quadragenas percussiones una minus, ne immisericordes viderentur. Quinquies enim flagellatus a Judaeis secundum legem Moysi, accipiens plagas XXXIX, sicut peccati erit, et plagarum modus: ita duntaxat, ut quadragenarium numerum non excedat, ne faede laceratus ante oculos tuos abeat frater tuus.