comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dat crucis hec species diuino munere plena
Qui signat ueniam qui sabbata lȩta quietis.
Qui legis prime post arima festa tribute
Est index et post sancta solempnia pascbe.
Ipse paracliti missi undine numine plenus.
Pacis amare probus pacis signacula profert.
Perfectus decore specie perfectus honoris
Quinq cruces prebet ramis denasq monades.
Anumerat semperq cauci apta et amica figura
Quinq libri legis extant mandataq dena
Omnia nemꝑe cruci concordant tramite dictu
Lex numerus tempus misteria facta caracter
Omnes ergo crucem pariter laudemus ouantes
Soluamus uota hinc. crucifixo et debita regi.
Sanguine qui proprio laxauit crimina mundi
Sordib a cunctis. detersit & omnia christus
Naria nam passus. labes tulit hic quoq nr̃as.
Delens aratum contra orbem tum cyrographuo
Lumen eugłii imitabile condidit auctor
Quod facinus scripto uetat omnia uana recusat.

Expanded text:
Dat crucis haec species, divino munere plena: Dat crucis haec species, divino munere plena: Qui signat veniam, qui sabbata laeta quietis, Qui legis priscae post azyma festa tributae Est index, et post sancta solemnia Paschae Ipse Paracleti missi undique numine plenus. Pacis amore probus, pacis signacula profert Perfectus decore, specie perfectus honoris. Quinque cruces praebet ramis, denasque monades X numerat, semperque cruci apta et amica figura. Quinque libri legis exstant mandataque dena. Omnia nempe cruci concordant tramite dictu, Lex, numerus, tempus, mysteria facta, character. Omnes ergo crucem pariter laudemus ovantes: Solvamus vota hinc crucifixo et debita regi, Sanguine qui proprio laxavit crimina mundo. Sordibus a cunctis, detersit et omnia Christus Noxia, nam passus labes tulit hic quoque nostras Delens aratum contra orbem, tum chirographum Lumen evangelii imitabile condidit auctor. Quod facinus scripto vetat, omnia vana recusat:
Abbreviated transcription (Latin):
aux mͥ carmen erit aures adhibete fideles.
Taus crucis ore manat deuotas ducite mente̾.
Lux eterna dei quib incorruptio amor fit.
Hic sonat artificis uirtꝰ operisq beati.
Hic decor exultat. hic gloria fingitur artis
Uester honor uiuit quia uiuida fulget origo.
Uestra manet palma iure immortalis in ętra.
Clara quia est uobis uictoria christus ubiq
Lose salus uestra & uindictam fecit in atro.
Pro uobis moriens. iusteq oppressit iniquuo
Morte interficiens mortem dum tartara uicit.
Huc huc egroti uolucri concurrite cursu en
Uester erit medicus quem crux medicabilis alto
Stipite gestauit. extendit brachia cure. et
Poscite curari & geminas expandite palmas.
Ipsius ergo ualet tactu cito in hora ac eadeor.
Reddere dextra pia. trepido hic alma quietis.
Summa cui est uirtus. sapiens adhibere saluteor
Ars qui descendit resipiscat phisica ut arte.
Dampna timoris eant. rediuiuant signa beata.
Quinqua salutarem numerũ hic ginta beatae

Expanded text:
ux mihi carmen erit, aures adhibete fideles, Laus crucis ore manat, devotas ducite mentes VLux aeterna Dei, quibus incorruptio amor fit Hic sonat artificis virtus, operisque beati Hic decor exultat, hic gloria fingitur artis, Vester honor vivit, quia vivida fulget origo, Vestra manet palma jure immortalis in aethra, Clara quia est vobis victoria Christus ubique. Ipse salus vestra, et vindictam fecit in atro Pro vobis moriens, justeque oppressit iniquum Morte interficiens mortem, dum tartara vicit. Huc huc aegroti volucri concurrite cursu, en Vester erit medicus quem crux medicabilis alto Stipite gestavit, extendit brachia curae, et Poscite curari, et geminas expandite palmas. Ipsius ergo valet tactu cito in ora hac eadem Reddere dextra pia trepido, hic alma quietis Summa cui est virtus, sapiens adhibere salutem Ars, qui descendit resipiscat physica ut arte. Damna timoris eant, redivivant signa beata. Quinqua salutarem numerum hic ginta beata
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. & quȩ in mare: optimũ laudant artificem.
At nos homines qui aliqͥntula pars creature eius
sumꝰ licet ñ condignã. tam̃ deuotã cantemꝰ glãm no¬
mini eiꝰ. & grãs ei agamꝰ ꝓ redẽptione nr̃a: quia ille
qui nos fecit & multiplicauit. ipse nos ꝓprio sanguine
de inimici potestate liberauit. Sic qͦq in hoc celebri
carmtne eiꝰ amorem quẽ in nobis ipse ostendit prȩdi¬
cemus: quia hunc inestimabili pietate oꝑando de¬
monstrauit. defensando insinuauit. suadendo qͦq &
sibi placitũ esse ostendendo nos habere precepit.
narius & quaternarius numexus e

Expanded text:
in terra, et quae in mari, optimum laudant artificem: in terra, et quae in mari, optimum laudant artificem: at nos homines, qui aliquantula pars creaturae ejus sumus, licet non condignam, tamen devotam cantemus gloriam nomini ejus, et gratias ei agamus pro redemptione nostra, quia ille qui nos fecit et multiplicavit, ipse nos proprio sanguine de inimici potestate liberavit: sic quoque in hoc celebri carmine ejus amorem, quem in nobis ipse ostendit, praedicemus, quia hunc inaestimabili pietate operando demonstravit, defensando insinuavit, suadendo quoque et sibi placitum esse ostendendo nos habere praecepit.narius et quaternarius numerus
Abbreviated transcription (Latin):
bissextilem numerat & cũ qͥnq dieb suꝑfluum co¬
adunat: ordinat etates mundi. & tempoꝵ cursum
finiet. qͣndo rex regum ueniet scĩs suis placido
uultu peccata dimittere. & regna cȩlestia tradere.
Ergo bone xex xp̃e ihu. tu bene scis famulis tus
certa premia quos ex omni mundo uera fidei lux
illuminans. & uiuus sapientiȩ haustus irrigans de¬
cor caritatis & iustitiȩ oꝑa rite ornantes ad te ꝑdux¬
erunt. Deniq p̃dictꝰ numerus circa crucem positus
indicat concursũ plebium a .iiiiʳ. plagis mundi ad re¬
demptorẽ suum. eiꝰ diuinitatẽ ꝓ eterna salute dep̃¬
cantiũ. ut ipsiꝰ magnitudinẽ ex ꝑfecto eugł̃ii dog¬
mate auide discant. & ꝑfectam fidem ꝑfectis oꝑib
probent. Omnia quidẽ oꝑa dei ꝑfecta. perfectũ insi¬
nuant creatorẽ. propͥoq decore enus decorẽ in esti¬
mabilem testant᷑. uniuersa quȩ in celis sunt & quȩ

Expanded text:
bissextilem numerat, et cum quinque diebus superfluum cobissextilem numerat, et cum quinque diebus superfluum coadunat: ordinat aetates mundi, et temporum cursum finiet quando Rex regum veniet sanctis suis placido vultu peccata dimittere et regna coelestia tradere. Ergo, bone rex Christe Jesu, tu bene scis famulis tuis certa praemia dare, quos ex omni mundo vera fidei lux illuminans, et vivus sapientiae haustus irrigans, decor charitatis et justitiae opera rite ornantes ad te perduxerant. Denique praedictus numerus circa crucem positus indicat concursum plebium a quatuor plagis mundi ad Redemptorem suum, ejus divinitatem pro aeterna salute deprecantium, ut ipsius magnitudinem ex perfecto Evangelii dogmate avide discant, et perfectam fidem perfectis operibus probent. Omnia quidem opera Dei perfecta perfectum insinuant creatorem, proprioque decore ejus decorem inaestimabilem testantur. Universa quae in coelis sunt, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
N nobilis hic micat flos & ueri
Regis hoc est ih̃u xp̃i nomine
pictus: quẽ figura sc̃ẽ crucis cor¬
nib suis eremplat᷑ leta facta
xp̃i demonstrando. Denarius gͦ
numerus quẽ ꝑ singula cornua
terno uersu dispositũ sc̃ã crux
notat. ꝑfectionẽ passionis xp̃i nr̃eq redẽptionis de¬
signat: quia sicut in senario numero mundi creatu¬
ra ꝑfecta significat᷑ ita & in senario numero ꝑ xpͣm
qui in sexta feria crucifixus est mundi reparatio.
ꝑfecta insinuat᷑. Clara nempe dies illa fuit. qua con¬
ditor opus suũ ꝑfecit: nec minꝰ ista clara est qua re¬
demptor opus suũ restaurando scĩficauit. Tunc ergo
creator creaturã suam oꝑando compleuit. & nunc etiã
ipsam reparando benedictione celesti repleuit. Deniq
di tendit rerũ ꝑfectionẽ demonstrans. quia ipse nu¬
merus primꝰ ꝑfectus est: ipseq diem artificialem
dimidiat & bis positus complet. Ipse umꝰ mensis ẽ
pars sexta. & totius anni seragesima ipse qͣdrantem

Expanded text:
n nobilis hic micat flos, et veri regis, hoc est Jesu Christi, nomine pictus, quem figura sanctae crucis cornibus suis exemplatur laeta facta Christi demonstrando. Senarius ergo numerus, quem per singula cornua terno versu dispositum sancta crux notat, perfectionem passionis Christi nostraeque redemptionis designat: quia sicut in senario numero mundi creatura perfecta significatur, ita et senario numero per Christum, qui in sexta feria crucifixus est, mundi reparatio perfecta insinuatur. Clara nempe dies illa fuit, qua Conditor opus suum perfecit, nec minus ista clara est, qua Redemptor opus suum restaurando sanctificavit. Tunc ergo creator creaturam suam operando complevit, et nunc etiam ipsam reparando benedictione coelesti replevit. Denique di tendit, rerum perfectionem demonstrans, quia ipse numerus primus perfectus est, ipseque diem artificialem dimidiat, et bis positus complet; ipse unius mensis est pars sexta, et totius anni sexagesima; ipse quadrantem
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quam in illa ubi plage totius mundi potuere com¬
prehendi. Que scilicet sancta crux est que iacens to¬
tum orbem metitur: de qua poeta ait. Quatuor inde
plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris
de uertice fulget łous. Occiduo sacre lambuntur

Expanded text:
ri quam in illa, ubi plagae totius mundi potuere comri quam in illa, ubi plagae totius mundi potuere comprehendi. Quae scilicet sancta crux est, quae jacens totum orbem metitur, de qua poeta ait: Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous. Occiduo sacrae lambuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lit hȩc figura & hȩc
conscriptio oportet
intelligi. Nomen e¬
nim primi hominis
id est adam in figu¬
ra & forma sce cru¬
cis dispositum est.
de quo exorte sunt
omnes gentes. & om¬
ne genus humanũ
originem traxit: qui scd̃m apłm est forma futuri
iudelicet xp̃i. de quo idem apostolus ita dicit. factus
est primus adam in animam uiuentem. nouissi¬
mus autem adam in spiritum uiuificantem Et pau¬
lopost. primus inquit homo de terra terrenus. scds
homo de cęlo cȩlestis. qualis terrenus. tales & ter¬
reni. & qualis celestis. tales & cȩlestes Igitur sicut
portauimus imaginem terreni. portemus & imagi¬
nem celestis. Et cur hoc direrit. statim causam subiun¬
xit. hoc autem dico fratres quoniam caro & sanguis
regnum dei non possidebunt: neq corruꝑtio incorrup¬
telam possidebit. &ecte enim nomen Adam in crucem
configuratum ponitur in qua omne genus huma¬
num ꝑ xp̃m liberatum esse cognoscitur. nec in alia
forma species redemptionis nr̃ȩ magis conuenit habe¬

Expanded text:
lit haec figura et haec conscriptio, oportet intelligi. Nomen enim primi hominis, id est Adam, in figura et forma sanctae crucis dispositum est; de quo exortae sunt omnes gentes, et omne genus humanum originem traxit; qui secundum Apostolum est forma futuri videlicet Christi, de quo idem Apostolus ita dicit: Factus est primus Adam in animam viventem, novissimus Adam in spiritum vivificantem. Et paulo post: Primus, inquit, homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis: qualis terrenus, tales et terreni; et qualis coelestis, tales et coelestes. Igitur sicut portamus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis. Et cur hoc dixerit, statim causam subjunxit: Hoc autem dico, fratres, quoniam caro et sanguis regnum Dei non possidebunt, neque corruptio incorruptelam possidebit. Recte enim nomen Adam in crucem configuratum ponitur, in qua omne genus humanum per Christum liberatum esse cognoscitur, nec in alia forma species redemptionis nostrae magis convenit habe
Abbreviated transcription (Latin):
Ast alii setas tulerant. pilosq capraruor
Nec fuerant spreti hii dona ferendo deo hec
Qua propter rogito nummatumdiues ut istic.
Uilia cũ partem hinc spernere nolit onus.
Lpse licet gazas immensas conferat amplis
Agminib fultus templa onerando dei hino
iis ego non motus conturhor. nem impie ualtu.
Sed gratulans speculor c̾rescere dona sibi
lle quoq erosa ut habeat mea munera nolo.
uius egenus hic est cuius & omnis homo est.
n quantum tribuo tribuit michi ihesus amatoꝵ
int sua facta pie hic cunctaq hic capiat

Expanded text:
Ast alii setas tulerant, pilosque caprarum: Ast alii setas tulerant, pilosque caprarum: Nec fuerant spreti hi dona ferendo Deo haec. Quapropter rogito nummatum dives ut istic, Vilia cum portem, hinc spernere nollit onus: Ipse licet gazas immensas conferat amplis Agminibus fultus, templa oneranda Dei hinc. His ego non motus conturbor nam impie vultu; Sed gratulans speculor crescere dona sibi. Ille quoque exosa ut habeat mea munera nolo; ujus egenus hic est, cujus et omnis homo est En quantum tribuo tribuit mihi Jesus amator, Sint sua facta pie hic cunctaque hic rapiat.
Abbreviated transcription (Latin):
usa cita studio gaudens nunc dicere numen
Nra cuꝑit pariter carmine et alloquiis.
Dona patris sũmi que largus redelidit orbi
Regis & altithroni sancta trophea simul
uȩ crux est sacra crucifixi numine plena.
Omnib apta bonis stirps ueneranda saris.
Hanc ego pauꝑ egenus inoꝑs en ore loquela
Temptaui hic famulus sons dare & hoc oriar
N ec me facta piant quod dignum munere tanto.
Me fore ad hoc credam sic quoq mente probuoi.
Sed michi larga dei bonitas spes maxima uoti
E st quȩ me promptum laus dabat exhilarans
P auperis & uidue non spreuit rara minuta
Sed tulit ipsa probans arbiter omnitenens
Atq orbe dominans qui sancit solus & unus
Cuncta uenusta bona hanc laude beauit amor
M andatum uetere nempe est et lege quibusq
Munera ut apta darent templa ad honesta dei.
Pars dedit argentũ pars auri munera clara.
Pars tribuit geminas pars quoꝙ tincta dedit.
Ligna. oleum quidam. pigmentaq cara dedere.
Multaq magna domus monstrat ubiꝙ micans.

Expanded text:
usa cita studio gaudens nunc dicere numen ra cupit, pariter carmine et alloquiis: Dona patris summi, quae largus reddidit orbi, Regis altithroni sancta trophaea simul. Quae crux est sacra crucifixi numine plena, Omnibus apta bonis, stirps veneranda satis. Hanc ego pauper, egenus inops, en ore, loquella Temptavi hic famulus sons dare et hoc oriar, Nec me facta piant quod dignum munere tanto Ne fore ad hoc credam, sic quoque mente probum; Sed mihi larga Dei bonitas spes maxima voti Est, quae me promptum laus dabat exhilarans. Pauperis et viduae non sprevit rara minuta Sed tulit, ipsa probans arbiter omnitenens, Atque orbe dominans qui sancit solus et unus, Cuncta venusta bona hanc laude beavit amor. Mandatum vetere nempe est et lege quibusque Munera ut apta darent templa ad honesta Dei. Pars dedit argentum, pars auri munera clara; Pars tribuit gemmas: pars quoque tincta dedit Ligna; oleum quidam, pigmentaque cara dedere: Multaque magna domus monstrat ubique micans.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc palam p̃dicantes qͦd spe eternoꝵ ardor fidei ꝑ os
electoꝵ resonans. premia celestia suis consortib pre¬
pararet & antiquũ hostem aufugeret. qͥ primũ hu¬
mano generi seuissimã intulit mortẽ: & a ꝓthopla
ad celos animo eleuat. p̃occupemꝰ faciem dm̃i in con¬
fessione. & in psalmis rite iubilantes grãm in conspec¬
tu eiꝰ inuenire studeamꝰ: taliter in laudib ipsiꝰ exul¬
tantes qͥliter iustitie exposcit ordo. & sco̾ꝵ agmina
in celis ꝑpetualit᷑ concelebrant. Hoc tunc rite fiet. si
implere contenderimꝰ precepta tonantis: & ñ solũ lin¬
gua sed etiã cogitatu. atq oꝑe ei laudes gratissimas
Qicere decertauerimꝰ. Nam sermo fidei tantũ orx ꝓlatꝰ.
sine concordia mentis & oꝑis ñ sufficit ad salutẽ: quia
talis lauclatio ñ est deo placita. quȩ licet sibi grandia

Expanded text:
hoc palam praedicantes, quod spe aeternorum ardor fidei per os hoc palam praedicantes, quod spe aeternorum ardor fidei per os electorum resonans praemia coelestia suis consortibus praeparet, et antiquum hostem aufuget, qui primum humano generi saevissimam intulit mortem, et a protoplasad coelos animo elevat, praeoccupemus faciem Domini in confessione, et in psalmis rite jubilantes, gratiam in conspectu ejus invenire studeamus: taliter in laudibus ipsius exsultantes, qualiter justitiae exposcit ordo, et sanctorum agmina in coelis perpetualiter concelebrant. Hoc tunc rite fiet, si implere contenderimus praecepta Tonantis, et non solum lingua, sed etiam cogitatu atque opere laudes gratissimas dicere decertaverimus: nam sermo fidei tantum ore prolatus, sine concordia mentis et operis, non sufficit ad salutem: quia talis laudatio non est Deo placita, quae licet sibi grandia
Abbreviated transcription (Latin):
decenter & digne de te ꝓferre
ualeant: & ꝑleno ore głam tu¬
am prȩdicare. Ego nãq ꝓ ut
potui te scã crux metrico ritu
cecini. multũ tibi desiderans
in hoc satisfacere. sed tu excedens dignitate qͥntitatẽ
uirium nrarũ. Largitũ quoq munerũ nrõꝵ suꝑasti.
Nec mirũ cũ etiã cęlestia simul & terrestria cuncta
suꝑas: nec satis ualet ullus maiestati tuȩ facere.
aut uerba condigna honori tuo aptare. Qua propt̾̃
temptaui ex celestib odis quȩdã uerba ad laudandũ
te sumere: quȩ etiã speciei tue figuręq conuenireñ.
Disposui eadẽ uerba in pagnia uersuum. ñ continu¬
atim sed disꝑse. & inserui angłicos cantus. amen ui¬
delicet in medio crucis collocans. & cũ Alleluia cor¬
nua illius complens: ut sic qͦꝙ hanc sacram effigiem
celesti carmine signarem. & misteriũ eius ꝑ hoc insinu¬
arem. Nam fideles quiq & iusti famuli dei mundi scep¬
tra hinc triumphant: & munerũ illiꝰ decorẽ sꝑnunt.

Expanded text:
decenter et digne de te proferre valeant, et pleno ore gloriam tuam praedicare. Ego namque, prout potui, te, sancta crux, metrico ritu cecini, multum tibi desiderans in hoc satisfacere, sed tu excedens dignitate quantitatem virium nostrarum largitionem quoque munerum nostrorum superasti. Nec mirum, cum etiam coelestia simul et terrestria cuncta superas, nec satis valet ullus majestati tuae facere aut verba condigna honori tuo aptare. Quapropter tentavi ex coelestibus odis quaedam verba ad laudandum te sumere, quae etiam speciei tuae figuraeque convenirent: disposui eadem verba in pagina versuum non continuatim, sed disperse, et inserui angelicos cantus, Amen videlicet in medio crucis collocans, et cum Alleluia cornua illius complens, ut sic quoque hanc sacram effigiem coelesti carmine signarem, et mysterium per hoc insinuarem. Nam fideles quique et justi famuli Dei mundi sceptra hinc triumphant, et munerum illius decorem spernunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Imago ueromea quam subter crucem genua flec¬
tentem & orantem depinxeram. asclepiadeo metro
conscripta est priorem uersum tenens exametrum
heroicum. sȩd̃m. emisticium heroici ita
Labanuor memet clemens rogo xp̃e tuere.

Expanded text:
Imago vero mea, quam subter crucem genua flectentem et orantem depinxeram, Asclepiadeo metro conscripta est, priorem versum tenens hexametrum heroicum, secundum hemistichium heroici, ita: Rabanum memet clemens rogo, Christe, tuere
Abbreviated transcription (Latin):
nis reuelare & dona uite ꝑhennis fidelib tradere.
ħpẽ gͥ rex summꝰ ⁊ celestia tribuens dñs munera
diuinꝰ scandens alta crucis robora manifeste in¬
notuit hanc speciem formando ꝑ hanc se pandere
celos mundo. Eb uult ut sequentes eiꝰ uestigia: uitȩ
ꝑ hanc repperiamꝰ introitum. Deniq quater ternoᷤᷤ
uentos a inͣi. plagis mundi & ambitu occeani in
habitu sce crutis conunctos ⁊ coadunatos s alua¬
tor salubre fecit. signaq duodeci cũ .xii. mensib
suis ipse dñator sustentans regit & gubernat ac
duodena sꝑacia horarũ oriente sole disponit ordi¬
nabilit trabi & ꝑduci ad occasum. Ad hec quoq
uniuersa demonstranda distributio duodenarii
numeri qͥdrangułã sc̃ẽ crucis formam complet.
Omnia nãq uincula peccatoꝵ nrõꝵ quib constric¬

Expanded text:
nis revelare, et dona perennis vitae fidelibus tradere. nis revelare, et dona perennis vitae fidelibus tradere. Christus ergo rex summus et coelestia tribuens Dominus, munere divino scandens alta crucis robora, manifeste innotuit, hanc speciem formando, per hanc se pandere coelos mundo, et vult ut sequentes ejus vestigia, vitae per hanc reperiamus introitum. Denique quater ternos ventos, a quatuor plagis mundi et ambitu Oceani in habitu sanctae crucis conjunctos et coadunatos, Salvator salubres fecit, signaque duodecim cum mensibus suis ipse dominator sustentans, regit et gubernat, ac duodena spatia horarum oriente sole disponit ordinabiliter trahi et perduci ad occasum. Ad haec quoque universa demonstranda distributio duodenarii numeri, quadrangulam sanctae crucis formam complet. Omnia namque vincula peccatorum nostrorum, quibus constric
Abbreviated transcription (Latin):
tissimꝰ in celis regnat. consilium
optimũ untꝰ dei patris sũma &¬
benedictio uera lumen de lumine
A ex deo genitore diuina ꝓles ge¬
nita Hinc uidelicet totius iuris
origo eit ad hunc fabrum tota cęli ⁊ terrȩ fabrica
risgieat A hunc ꝑtinet omnis uirtutũ decor. a cuiꝰ
bonitate ⁊ ueritate omne bonũ uerumq fit. ipseq
mirabilis solus mirabilia facit. & cuiꝰ iustitia ordi
& quiedo pens sufferunt angeli mali necñ ⁊ illud
potestatis ⁊prie indicia demonstrat. Qua ꝓpt̾ con¬
gruit ut nos terrgene & parady si exules. note¬
quem ꝑth oplastuo peccans olim iam amiserat.
Quot quot g a pͥncipio hos radios rite agnoscentes
dole fides xp̃i toto orbe terrarũ relucet. atq bona
corda hominũ uotaꝙ ꝑia scõꝵ patent. iusti quoq
diuino munere polientes ꝑ mistica signa olim iam
patrib tradita bonũ & salubrẽ coniciunt radiũ.
& pinde manciatis dei obedire ꝑsuadent popłis. cũ
ap̃o asscribunt soli. & ꝓfunditatẽ misterioꝵ dig¬

Expanded text:
tissimus, in coelis regnat: consilium optimum, virtus Dei Patris summa, ebenedictio vera, lumen de lumine, et ex Deo genitore divina proles genita. Hinc videlicet totius juris origo est: ad hunc fabrum tota coeli et terrae fabrica respicit, ad hunc pertinet omnis virtutum decor, a cujus bonitate et veritate omne bonum verumque fit, ipseque mirabilis solus mirabilia facit: a cujus justitia ordinet quidquid poenae sufferunt angeli mali; nec non et illud potestatis propriae judicia demonstrat. Quapropter congruit ut nos terrigenae et paradisi exsules notequem protoplastus peccans olim jam amiserat. Quotquot ergo a principio hos radios rite agnoscentes sole fides Christi toto orbe terrarum relucet, atque bona corda hominum votaque pia sanctorum patent: justi quoque divino munere pollentes, per mystica signa, olim jam patribus tradita, bonum et salubrem conjiciunt radium, et proinde mandatis Dei obedire persuadent populis, cum Christo ascribunt soli profunditatem mysteriorum dig
Abbreviated transcription (Latin):
plenam desiderat ha¬
bere noticiam necesse
est ut huiꝰ figure per
omnia memor sit. &
eiꝰ pactum mente sepiꝰ
reuoluat: & comparans
priora posteriorib reco¬
lat scriptũ omnia in
figuram contingebant
illis. scripta sunt autẽ
ad correctionem nr̃am. in quos fines scłoꝵ deuenert̃¬
& ꝗͦd exemplari & umbre deseruiunt cȩlestium. Et
item: umbram enĩ habens lex futuroꝵ bonoꝵ ñ ipsã
imaginem rerũUmbra enĩ non sine uero corpore fit:
sed tamen ipsa in se ueram & integrã speciem corpo¬
ris non expͥmit. Quaꝓpter oportet ut quisdͥs ueritatis
umbra est ocius ocłos conuertat: ne dũ in umbra pe
nitus intuitu hereat. ueritatis fructum negligens
ꝑdat. lex gͦ haustũ sitientib prebuit: sed sine ligno
potabilis non fuit Ostendit qͥꝑpe dñs moysi lignum qͦd
mittens in aquã omnẽ amaritudinẽ in ea absumpsit:
& quȩ priꝰ sitientes popłos uano alliciebat aspectu.
ligno immisso om̃s dulcissimo refrigerabat potu. Itaq

Expanded text:
plenam desiderat habere notitiam, necesse est ut hujus figurae per omnia memor sit et ejus factum mente saepius revolvat, et comparans priora posterioribus recolat scriptum: Omnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines sd exemplari et umbrae deserviunt coelestium; et item: Umbram enim habens lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. Umbra enim non sine vero corpore fit, sed tamen ipsa in se veram et integram speciem corporis non exprimit. Quapropter oportet ut quisquis veritatis umbra est, ocius oculos convertat, ne dum penitus in umbra intuitu haereat, veritatis fructum negligens perdat. Lex ergo haustum sitientibus praebuit, sed sine ligno potabilis non fuit. Ostendit quippe Dominus Moysi lignum, quod mittens in aquam, omnem amaritudinem in ea absumpsit; et quae prius sitientes populos vano alliciebat aspectu, ligno immisso, omnes dulcissimo refrigerabat potu. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Siedis aplĩcȩ princeps. lux aurea Rome.
Et decus & doctor plebis et almus amor
Tu caput eccłie es primꝰ patriarcha ꝑ orbeor
Preclarus meritis. et pietate potens
Sal terre. mundi lux. atq urbs inclita xp̃i
Peipetue prebens lucis iter popitoa
Iterria ed celũ reserare & claudere linguas
In terris positus clauiger ethereus
To renouator ades patriȩ spes rector honorq
Dolcis amor cunctis dignus amore dei
Tlempora sunt huius uite nunc plena periclis
Bella mouent gentes hostis ubiꝙ funita
Uade opus est ualde tua quod ꝓtectio fortis
Soccurrat mueri. quos inimicus od
os sancte pis monitis precibq sacratis
Commissum tibimet pastor ab hoste gregeni
Et tua laus maneat merces & gloria semper
Com xpisto in celis regna beata tenen¬
ꝑ rincipi aplico petro coniunctus in euuo
I& terris uicem cuius et ipse geris

Expanded text:
Sedis apostolicae princeps, lux aurea Romae, Et decus et doctor plebis, et almus amor. Tu caput Ecclesiae es, primus patriarcha per orbem, Praeclarus meritis et pietate potens. Sal terrae, mundi lux, atque urbs inclyta Christi, Perpetuae praebens lucis iter populo. Vestra valet coelum reserare et claudere lingua In terra positus claviger aethereus. Tu renovator ades patriae, spes, rector honorque. Dulcis amor cunctis, dignus amore Dei. Tempora sunt hujus vitae nunc plena periclis: Bella movent gentes, hostis ubique furit; Unde opus est valde tua quod protectio fortis Succurrat miseris, quos inimicus odit. Eripe, sancte, piis monitis precibusque sacratis Commissum tibimet, pastor, ab hoste gregem. Ut tua laus maneat, merces et gloria semper, Cum Christo in coelis regna beata tenens, Principi apostolico Petro conjunctus in aevum, In terris vicem cujus et ipse geris
Abbreviated transcription (Latin):
seruoꝵ suoꝵ de manib eius. Et iterũ dixert̃
Alleluia. & fumus eius ascendit in scła scłoꝵ.
Et ceciderunt seniores uiginti qͣtuor. & iiͦiͦi.
animalia. & ad orauerunt dm̃ sedentẽ supex
thronum. dicentes amen alleluia. Et uox de
throno exiuit dicens. laudem dicite deo nr̃o
om̃s serui eius. & qui timetis eum pusilli
& magni. Et audiui quasi uocem turbȩ mul¬
te. & sicut uocem aquarũ multarum. & sicut
uocem tonitruoꝵ magnoꝵ dicentiũ alleluia
quoniã regnauit dñs ds̃ noster omp̃s. gaudeamus
& exultemꝰ & demus głam nomini eius qm̃ uene¬
runt nuptie agni & uxor eius prȩxarauit se & da
tum est illi byssinum ut cooꝑiat se. bissinũ splendenꝰ
candidũ. Bissinum enĩ iustificationes sunt sanctoꝵ.
& Reliqua Hec enĩ omnia licet prȩdicta sint de fu¬
turo in celis scoꝵ gaudio. post resurrectionẽ tamen
ea iam nunc ex parte canit eccli̾a. spe iam salua fac¬
ta. tunc autẽ ꝑfecte cum discessio facta fuerit. & cũ

Expanded text:
suorum de manibus ejus. Et iterum dixerunt: Alleluia. Et fumus ejus ascendit in saecula saeculorum. Et ceciderunt seniores viginti quatuor, et quatuor animalia, et adoraverunt Deum sedentem super thronum, dicentes: Amen, Alleluia. Et vox de throno exivit, dicens: Laudem dicite Deo nostro, omnes servi ejus: et qui timetis eum, pusilli et magni. Et audivi quasi vocem turbae magnae, et sicut vocem aquarum multarum, et sicut vocem tonitruorum magnorum, dicentium: Alleluia: quoniam regnavit Dominus Deus noster omnipotens. Gaudeamus, et exsultemus, et demus gloriam ei: quia venerunt nuptitum est byssinum, ut cooperiat se, byssinum splendens candidum; byssinum enim justificationes sunt sanctorum, et reliqua. Haec enim omnia licet praedicta sint de futuro in coelis sanctorum gaudio post resurrectionem, tamen ea jam nunc ex parte canit Ecclesia spe jam salva facta; tunc autem perfecte, cum discessio facta fuerit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ordines & cęlestis militie ex¬
ercitus nomine & numero
sce cadci concordant. ut eter¬
ni regis uictoriam collaudent.
& magnitudinem lȩtitie suȩ
honesto officio predicent cum
non solũ in hora natiuitatis
xp̃r laudasse & post in deser¬
to illi ministrasse sacer eugłii
textus cõmemoret uerũ etiã
in tempore passionis ac resurrectionis eiꝰ debito ei
officio ipsos ad fuisse manifestissime narret mari¬
neq illos credi oportet huius rei esse deuotos. qa
quanto dignius in eiꝰ militia militant tanto de¬
uotius eiꝰ triumphũ laudant. Nouem gͦ sunt ordi¬
nes angeloꝵ ut scẽ scripture nobis cõmendat aue¬
Seraphin Sed ad hex exponenda beati pape sr eso¬
RII uerba ponamus. Os se naq angl̃os & archan¬
gelos pene om̃s sacri eloquii paginȩ testant᷑. che¬
Rubin quoq atq sexaphin sepe ut notũ est libri
ꝓpharum loquunt᷑. Quatuor qͦq ordinũ nomina

Expanded text:
ordines et coelestis militiae exercitus, nomine et numero sanctae cruci concordant, ut aeterni Regis victoriam collaudent, et magnitudinem laetitiae suae honesto officio praedicent: cum non solum in hora nativitatis Christi laudasse, et post in deserto illi ministrasse sacer Evangelii textus commemoret, verum etiam in tempore passionis et resurrectionis ejus, debito ei officio ipsos affuisse manifeste narret; maximeque illos credi oportet hujus rei esse devotos, quia quanto dignius in ejus militia militant, tanto devotius ejus triumphum laudant. Novem ergo sunt ordines angelorum, ut sancta Scriptura nobis commendaSeraphim. Sed ad haec exponenda beati Gregorii papae verba ponamus: Esse namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum l
Abbreviated transcription (Latin):
numerum ꝑfectione sacratũ
pene nullus ignorat: & ideo
bene illum in forma caueis
xp̃i transfiguratum totus
orbis uenerat᷑. siquidem mun¬
dum quatuor elementis con¬
stare manifestum est. id est
igne. aere. aqua. & terra
& totum orbem quatuor
terminari partib siue an¬
gulis notum est. oriente
scilicet & occidente. aquilo¬
ne & meridie. Quatuor quoq sunt uicissitudines
tempoꝵ. id est uex estas. autumnus. hiemps. & qua¬
tuor quadrantes naturalis diei. id est quater sene
hore: que tamen hiis initiis dinoscunt᷑ mane uide¬
licet & meridie uespere. & intempesto. sed quomodo
eruci conuenienter possit hec dispositio coaptari in¬
timandum est. Si ergo erectam crucem uoluerimus
aspicere. ignem quod supremum est elementoꝵ in
arce illius collocemus: aerem quoq & aquam quȩ
media sunt in elementis in transuerso crucis lig¬
no quod ꝑ medium stipitis erecti ducitur consig¬
nemus. terram uero que grauissima est. & imum
in creaturis tenet locum. inferiori parti crucis

Expanded text:
numerum perfectione sacratum pene nullus ignorat, et ideo bene illum in forma crucis Christi transfiguratum totus orbis veneratur. Siquidem mundum quatuor elementis constare manifestum est, id est, igne, aere, aqua et terra. Et totum orbem quatuor terminari partibus sive angulis notum est, oriente scilicet et occidente, aquilone et meridie. Quatuor quoque sunt vicissitudines temporum, id est, ver, aestas, autumnus, hiems; et quatuor quadrantes naturalis diei, id est, quater senae horae, quae tamen his initiis dignoscuntur, mane videlicet et meridie, vespere et intempesto. Sed quomodo cruci convenienter possit haec dispositio coaptari, intimandum est. Si ergo erectam crucem voluerimus aspicere, ignem, quod supremum est elementorum, in arce illius collocemus; aerem quoque et aquam, quae media sunt in elementis, in transverso crucis ligno, quod per medium stipitis erecti ducitur, consignemus; terram vero, quae gravissima est et imum in creaturis tenet locum, inferiori parti crucis
Abbreviated transcription (Latin):
men lumen ex lumine: uera illuminatio consiliator
consilium. & communicatio a quo ꝑquem & in quo
sunt omnia. tibi laus & gloria in sempiterna secula.
Te pater clementissime peto ut qui primitus me
hoc opus conscribendo uoluisti ꝑficere quod ad lau¬
dem redemptoris & saluatoris nr̃i ꝑtinet. redempti¬
onis & saluationis eius grãm ꝑ ipsum consequi mere¬
ar & quicquid deinceps operis agam ex tua & ꝑ tuam
& in tua gratia ad laudem tuam totum ꝑuenire faci¬
as. meq deinceps tutiorem a peccatis. & in bonis ope¬
ribus ualidiorem esse prȩcipias. & quamdiu in hoc
corpusculo uiuam aliquid seruitii tibi semper ex hi¬
beam: post uero exitum anime meẽ a corpore.
ueniam peccatorum omnium consequi & uitam eter¬
nam percipere per ipsum michi concedas. qui tecum

Expanded text:
men, lumen ex lumine, vera illuminatio, consiliator, men, lumen ex lumine, vera illuminatio, consiliator, consilium et communicatio, a quo, per quem et in quo sunt omnia, tibi laus et gloria in sempiterna saecula. Te, pater clementissime, peto ut qui primi tus me hoc opus conscribendo voluisti perficere, quod ad laudem Redemptoris et Salvatoris nostri pertinet, redemptionis et salvationis ejus in gratiam per ipsum consequi merear: et quidquid deinceps operis agam, ex tua, et per tuam, et in tua gratia ad laudem tuam totum pervenire facias, meque deinceps tutiorem a peccatis, et in bonis operibus validiorem esse praecipias; et quandiu in hoc corpusculo vivam, aliquid servitii tibi semper exhibeam. Post exitum vero animae meae a corpore, veniam peccatorum omnium consequi et vitam aeternam percipere per ipsum mihi concedas qui tecum
Abbreviated transcription (Latin):
mea inconuenienter posui seu rite non intellexi tua
uisitatione me illustrare pligneris. ut ea decenter cor¬
rigam. meiq erroris ꝑ te ueniam consequar: ut ipse
quem antesinceptum opus in auxilium aduocaui
sine naufragio ad optatum littus me ꝑducas. Te eter¬
na & ꝑpetua deus trinitas & inseparabilis unitas.
toto corde tota anima. tota mente. & tota uirtute co¬
lo. adoro. exopto. desidero. tu illuminatio tu salus mea
tu laus mea. tu uirtus mea. creator. redemptor Repara¬
tor pater arbiter. magister. beatitudo fortitudo alacri¬
tudo eternitas. felicitas serenitas deus unus omnipo¬
tens deus deorum dominus. deus rerum creator om¬
nium. deus lux & uita fidelium. uita uiuens uita
a uruente iuificator uiuentium. amans & ama¬
tus. amorq amicissimus genitor & genitus. potent̾q
regenerans. dicens & uerbum ac procedens ab utrisq.
diligens ac dilectus. amborumq dilectio. uerum lu¬

Expanded text:
mea, inconvenienter posui, seu rite non intellexi, tua mea, inconvenienter posui, seu rite non intellexi, tua visitatione me illustrare digneris, ut ea decenter corrigam, meique erroris per te veniam consequar, ut ipse, quem ante incoeptum opus in auxilium advocavi, sine naufragio ad optatum littus me perducas. Te aeterna et perpetua Deus Trinitas et inseparabilis unitas, toto corde, tota anima, tota mente et tota virtute colo, adoro, exopto, desidero. Tu illuminatio mea, tu salus mea, tu laus mea, tu virtus mea, creator, redemptor, reparator, pater, arbiter, magister, beatitudo, fortitudo, alacritudo, aeternitas, felicitas, serenitas, Deus unus omnipotens, Deus deorum Dominus, Deus rerum creator omnium, Deus lux et vita fidelium, vita vivens, vita a vivente, vivificator viventium, amans et amatus, amorque amicissimus, genitor et genitus potenterque regenerans, dicens et verbum ac procedens ab utrisque, diligens et dilectus amborumque dilectio, verum lu
Abbreviated transcription (Latin):
qui uugenitum tuũ
ex te ante scłanatum
carnẽ & animam hu¬
manã in tempore assi¬
mere & crucẽ subire
pro humani generis
salute uoluisti te ad¬
oro. tibi grãs ago: quod
michi misero famulo tuo concedisti gram tuam qͣm¬
uis indigno. & multoꝵ facinoꝵ mole aggrauato ut di¬
lecti filii tui passionẽ laudib licet ñ condignis tamen
deuotis canendo & conscribendo depromerẽ. Tibi dne
ihu xp̃e fili dei unigenite humiles preces offero. & uo¬
ta orissꝑsoluo. qͦd michi peccatori inspirare dignatus
es honorem scẽ orucis tue quantulũcumq decantare
& cõmune omniũ nr̃m salutem conseruis meis predi¬
care. nec me ab incepto retardauit ꝓprioꝵ conscientia
delictoꝵ sed magis illud michi fiduciam tribuit quod
hoc in carmine celebrarem. In quo peccati regnũ
Tibi scẽ sp̃s paraclitus totis precordiis meis grates refer¬
ro. quod me tua gratia in ipso oꝑe adiuuare & consola¬
ri dignatus es: te deprecor ut si aliqua ꝓ fragilitate

Expanded text:
qui Unigenitum tuum et ante saecula natum carnem et animam humanam in tempore assumere, et crucem subire pro humani generis salute voluisti: te adoro, tibi gratias ago, quod mihi misero famulo tuo concessisti gratiam tuam quamvis indigno et multorum facinorum mole aggravato ut dilecti Filii tui passionem laudibus licet non condignis, tamen devotis canendo et conscribendo depromerem. Tibi, Domine Jesu Christe, Fili Dei unigenite, humiles preces offero et vota oris persolvo, quod mihi peccatori inspirare dignatus es honorem sanctae crucis tuae quantulumcunque decantare, et communem omnium nostrum salutem conservis meis praedicare. Nec me ab incoepto retardavit propriorum conscientia delictorum, sed magis illud mihi fiduciam tribuit quod hoc in carmine celebrarem in quo peccati regnum Tibi, sancte Spiritus paraclete, totis praecordiis meis grates refero, quod me tua gratia in ipso opere adjuvare et consolari dignatus es. Te deprecor ut si aliqua, pro fragilitate
Abbreviated transcription (Latin):
Sic abicit portum cruce dat lesum sequiturq
Nunc tibi enĩ indo datũ o semꝑ castusa ꝑiusq
Cezax large modo uisu tu castra mimici aa
Terres spemꝙ timor altus mimica fugans dat
T o pius a gratus nimium ꝓnum rogat hec gens
Ad ueniam ire animus nobis ad iussa parentisͤ
Conscripsi dudĩ nam xp̃i laude libelluo
Tensib & prosa tibi quem nunc induperator
sfero sancte libens cuius precedit iniago
tans armata fide uictorem monstrat ubique-¬

Expanded text:
Sic abicit portum, cruce dat Jesum sequiturque Sic abicit portum, cruce dat Jesum sequiturque Hunc tibi enim indo datum, o semper castusque piusque Caesar, large modo visu tu castra inimici ast Terres spemque timor altus inimica fugans dat, Tu pius et gratus nimium pronum rogat haec gens Ad veniam ire animus nobis ad jussa parentis: Conscripsi dudum nam Christi laude libellum Versibus et prosa, tibi quem nunc, induperator, Offero, sancte, libens, cujus praecedit imago Stans armata fide victorem monstrat ubique
Abbreviated transcription (Latin):
Re tutatur quã nullus iaculo premit ast fur
Fas uel in illo poterat hostis crimine diro
Defensor artis sed firmum monstrat amanduor
Tus ornatu laneat caesaris optinet haustuor
O men fitq amne ac tutum imꝑium manet orbe.
En regna graium omne ꝑ euum munera donant
Et persa dat sicq eius sobolis latus ambit.
Sens plebs leta propago succinnam pie donat
Musam uiua tedens maneat scit scutum & amare.
Spem exia sceptra tenendo dum fidei dat ubiq
Rem hautu donec secla sua depellit ab arce
ue formose uira tenebunt tela nefas sint
Et scdare qui et terrȩ solidanda proteruiao
ꝗuam est solidus ꝑmanet egit augusto uile-
Transformator bis xp̃i cum clara tributa
Ture colendi dum memor eque trophea parans da
Qoe hoc sint nomen ubiq neans deuotũ ab ore
Nempe tonat urgetq probe pectꝰ di a mare
Sit tremor esta bone diuino munere fame
Proficit inde orbe madidũ fretum illicit atił

Expanded text:
Re tutatur, quam nullus jaculo premit, ast fur Re tutatur, quam nullus jaculo premit, ast fur Fas, vel in illo proterat hostis crimine diro Defensor artis sed firmum monstrat amandum Jus ornatu laneat Caesaris obtinet haustum. Omen fitque omne, ac tutum imperium manet orbe. En regna Graium omne per aevum munera donant, Et Persa dat, sicque ejus sobolis latus ambit. Gens plebs laeta propago succinam pie donat Musam juvat edens maneat, scit scutum et amare Spem exsul sceptra tenendo, dum fidei dat ubique Rem haustu donec saecla sua depellit ab arte, Quae formose jura tenebunt tela nefas sint, Et sedare qui et terrae solidanda proterviam, Quam est solidus permane tegit Augustus ovile, Transformat orbis Christi cum clara tributa, Jure colendi dum memor aeque trophaea parans dat, Quae hoc sint nomen ubique means devotum ab ore Nempe tonat, urgetque probe pectus diu amari, Sit tremor estque bonae divino munere famae, Proficit inde orbe madidum fretum illicitaque
Abbreviated transcription (Latin):
Ex regum dñs mundam ditione gubernans.
Iinꝑii ac sceptrũ regnans qui iure ꝑhenni
inmortale tenens eũ crimina multa parenteor
arasti in crice. iusticie cum frena locaras
Omnib ergo tuis seruis super astra beatam.
Sperare hinc utã ihesu cito christe dedisti
Doni que est modo xp̾e ds̃ patrisq tui que
N onc nomen id rite tuum iam cuncta stupebant.
Secula. dudũ en uertice quod gestatur amica
S ommi ꝓp̾icole duce signat rite gerendum hoc
Per iustamq thronũ auido qͦd tollere legeor
Atq decet totum augustus nutu excolat orbem
N am hoc faenus tanto girando carmine prodit
Orbs soiat ut galeam consultu cesaris oret.
Augusto pure ferat almam hinc laude coronao
Nam optima dextram uirtꝰ diuina paret arte:
Stups ihesu tua detꝙ triũphũ poscimus omnes
Tam almũ iusto iusticiȩ quod regnet ubique
Haec silice induat. atq ligatu giret amico.
Dum affert lorica placitũ sic ipsa paratuor.
Oꝑtemus nos semꝑ amicum quem pie christus

Expanded text:
ex regum Dominus, mundum ditione gubernans, Imperii ac sceptrum regnans qui jure perenni Immortale tenes, cum crimina multa parentum Laxasti in cruce, justitiae cum frena locaras: Omnibus ergo tuis servis, super astra beatam Sperare hinc vitam Hiesu cito, Christe, dedisti: Doni quae est modo, Christe, Deus Patrisque tuique: Nunc nomen id rite tuum jam cuncta stupebant Saecula, dudum en vertice quod gestatur amica Summi Christocolae, duce signat rite gerendum hoc, Per justamque thronum avido quod tollere legem Atque decet, totum Augustus nutu excolat orbem. Nam hoc fenus tanto girando cardine prodit, Orbs sciat ut galeam consultu Caesaris oret, Augusto pure feret almam hinc laude coronam. Nam optima dextram virtus divina paret arte, Stips, Hiesu, tua detque triumphum, poscimus omnes Iam almum justo justitiae quod regnet ubique, Haec silice induat atque ligatu giret amico, Dum affert lorica placitum sic ipsa paratum, Optemus nos semper amicum, quem pie Christus
Abbreviated transcription (Latin):
in mnitio totꝰ edificationis: qui primũ sano dogina¬
te corda deuota sibi obedientiũ ad domũ regnanti
suꝑ omĩa deo fide iunxerunt. Postea ꝓphe uerba pre¬
dicationis pluerant. ut regi xp̃o uiuam aulã moni¬
tisq preceptisq suis in hoc certaminis loco constru¬
erent. quia omnis hec fabrica eccłie ꝑ confessionem
nominis ih̃u ꝓp̃i ad celeste regnũ eleuat᷑. eiusq uoce
instructa rite uget bona uite constructio. hec enĩ
iunctio ad latera sc̃ẽ crucis.iiiͬi. tetragonoꝵ hoc signat.
& nomine sacro reuelat nobis intellectũ ut sciamus
quo nos uia recta & ductor optimꝰ iũbeat ire. hoc est
ad possidendũ regnũ ꝑoetuum. Om̃s utiq quos xp̃i ui
sitatio sua mansione illustrans templũ deo dicare
dignat᷑ & cũ hiis scĩs parietib in semetipsũ lapidem
tuor uirtutib precipuis cominemoratio fit

Expanded text:
in initio totius aedificationis, qui primum sano dogmain initio totius aedificationis, qui primum sano dogmate corda devota sibi obedientium ad domum regnantis super omnia Dei fide junxerunt. Postea prophetae verba praedicationis pluerant, ut regi Christo vivam aulam monitis praeceptisque suis in hoc certaminis loco construerent: quia omnis haec fabrica Ecclesiae per confessionem nominis Jesu Christi ad coeleste regnum elevat, ejusque voce instructa rite viget bona vitae constructio. Haec enim junctio ad latera sanctae crucis quatuor tetragonorum hoc signat, et omine sacro revelat nobis intellectum, ut sciamus quo nos via recta et ductor optimus jubeat ire, hoc est, ad possidendum regnum perpetuum: omnes utique quos Christi visitatio sua mansione illustrans, templum dicare dignatur, et cum his sanctis parietibus in semetipsum lapidem tuor virtutibus praecipuis commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione suscepit quasi uestim̃tũ diuinitatis
eius est Nam hec splendorẽ maiestatis eiꝰ ab huma¬
nis conspectib cȩlat: & radios claritatis eius corã
oculis imipioꝵ abscondens claudit. Ipse tamen
miraculis choruscantib ac tonante eugłio. uerus
ds innotuit. Iste quoq magni consilii angelus ac
regno locanda exsurgit aula uidelicet iusti regis
rectionis ociter in mundo erexisti. ꝑ qͦd xp̾icoluo
genus fedus iustitie seruet. sꝑnat diabolũ rite
ctãpnatũ. & uincat pietate hominẽ inimicũ. qͥa¬
boni opis. ac palma uictoriȩ atq corona remune¬
rationis es O inelita oxux dm̃i aule xp̃i p̃ciosum
fundam̃tũ. tu pulchrior es florigera spetie omnium
germinũ. Tu excelsior cedris libani. tu p̃ciosior albo
lapide pario. quȩ qͣdratas iungis petras uuentiũ la¬
pidum in firmo fidei fundam̃to Patriarcharũ quoq
cetus & ritus antiqͥssimꝰ ure pͥma fundam̾ta iacit

Expanded text:
redemptione suscepit, quasi vestimentum divinitatis redemptione suscepit, quasi vestimentum divinitatis ejus est. Nam haec splendorem majestatis ejus, et ab humanis conspectibus celat; et radios claritatis ejus coram oculis impiorum abscondens claudit: ipse tamen miraculis coruscantibus ac tonante Evangelio verus Deus innotuit. Iste quoque magni consilii angelus, ac regno collocanda exsurgit, aula videlicet justi regis rectionis, ociter in mundo erexisti: quod Christicolum genus foedus justitiae servet, spernat diabolum rite damnatum, et vincat pietate hominem inimicum, qboni operis, ac palma victoriae, atque corona remunerationis es. O inclyta crux Domini, aulae Christi pretiosum fundamentum! tu es pulchrior florifera specie omnium germinum: tu excelsior cedris Libani, tu pretiosior albo lapide Pario, quae quadratas jungis petras viventium lapidum in firmo fidei fundamento. Patriarcharum quoque coetus et ritus antiquissimus jure prima fundamenta jacit
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce positus celeste regnũ suis concessit fidelib
Hic est d̃s pͥncipiũ omniũ rerum hic nobiscũ deus
hic origo & finis uniuersoꝵ est. Luix uera imago dĩ
patris inuisibilis. os dñi splendor lucis eterne. qͥ con¬
substantialis patri. sol iustitiȩ. uerbũ dei & ex lu¬
mine lumen est. Hic coequalis uirtus & manꝰ dñi
est dur iustoꝵ & ꝓpħa uerus. quẽ filiũ dei unigeni¬
tum & pͥmogenitũ iuste confitem̃. Hic est lapis an¬
gularis credentib lapisq offensionis & petra scan¬
dali infidelib. idemq ostium uite est. En indutus
ueste xpc ueritas. ͥd mistice significet exponam.
Uestis qͦq xp̃i lex diuina est que uili tegmine lit¬
terarũ auctorẽ rerum ominia continentẽ quodãmͦ
amplectit᷑ ad quẽ totus mundꝰ cęlum & terra & ma¬
re & uniuersitas creature ꝑtinet qͥ pugillo celũ metit᷑.
& terrã palmo concludit. Item nr̃a natura quã ꝓ nrã

Expanded text:
in cruce positus, coeleste regnum suis concessit fidelibus. in cruce positus, coeleste regnum suis concessit fidelibus. Hic de se principium omnium rerum, hic nobiscum Deus, hic origo et finis universorum est, lux vera, imago Dei Patris invisibilis, os Domini, splendor lucis aeternae: qui consubstantialis Patri, sol justitiae, Verbum Dei, et ex lumine lumen est. Hic coaequalis virtus et manus Domini est, dux justorum et propheta verus, quem Filium Dei unigenitum et primogenitum juste confitemur. Hic est lapis angularis credentibus, lapisque offensionis et petra scandali infidelibus: idemque ostium vitae est. En indutus veste Christus veritas quid mystice significet exponam. Vestis quoque Christi lex divina est, quae vili tegmine litterarum auctorem rerum omnia continentem quodammodo amplectitur. Ad quem totus mundus, coelum et terra, et mare, et universitas creaturae pertinet: qui pugillo coelum metitur, et terram palmo concludit. Item nostra natura, quam pro nostra