comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit. xp̃m: Nichil inea qđ nouit
putent ex t̾minat᷑u. mansit
uirgo post partũ: Exultent uiduȩ. infan¬
ter missus. ẽ: de quo non haber& testimo¬
niũ salus omniũ: Nũ quid enĩ solȩ uirgines
Sancta anna. auirginitate sua septẽ annis
uixerat cũ uiro suo Quo de functo usꝙ ad
senilẽ aetatẽ ꝓuenerat. & senectute scã¬
expectabat in fantiã saluatoris ut paruũ
uider& annosa: paruũ cognoscer& anicu¬
la intrant̾ẽ inmundũ saluatorẽ. uider&
itura: & in masculino sexii. tria ipsa gene
puero: Ipse uere in tegritatẽ pueritiae
consecrauit. qui suae matri fecunditatẽ
attulit. uirginitatẽ non abstulit: Si meon
ille senex diuuixerat cuiꝰ aetas conparat᷑
annae. & audierat responsũ qđ ñ. eẽt. ui¬
fr̃s quantũ desideriũ habebant antiqui scĩ
uidere. xp̃m Sciebant illũ. eẽ. uenturum.
& om̃s qui cupiebant dicebant O si me hie
inueniat illa natiuitas. o si qđ credo inserip¬

Expanded text:
ihil in ea quod voverunt putent exterminatum: mansit virgo post partum. Exsultent viduae; infantermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Numquid enim solae virgines sancta Anna. A virginitate enim sua septem annis vixerat cum viro suo. Quo defuncto, usque ad senilem aetatem pervenerat senectute saexspectabat Salvatoris, ut parvum videret annosa, parvum cognosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in masculino sexu tria ipsa generpuero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset vi quantum desiderium habebant antiqui sancti uidere Christum! Sciebant illum esse uenturum, et omnes qui cupiebant, dicebant: "O si me illa inueniat natiuitas! O si quod credo in scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Cecto sepul chro manna in modũ
farmȩ et oleũ eu odore suauissimo
de fluit: a quo quaesit anni p̃sentis fer¬
tilitas. incolis regionis ostendit᷑: Sienĩ
exiguũ ꝓfluit. exiguũ terra exhib&
frũctu  Siuero copiose ꝓcesserit magna
fructuũ opulentia ministratur: Nam
ferunt hoc oleum nonnuquã usq ad
mediũ basilice sc̃ẽ decurrere : sicut
inprimo miraculoru eius scripsimus
libro: Passionis uero eius ita ordinem
ꝓsecuti nonsumus : quia ualde utiliter
& eliganter a quodã repperimus fuisse
conscriptũ:¬

Expanded text:
o sepulchro manna in modum farinae et oleum cum odore suavissimo defluit, a quo, quae sit anni praesentis fertilitas, incolis regionis ostenditur. Si exiguum profluit, exiguum terra exhibet fructum; si vero copiose processerit, magna fructuum opulentia ministratur. Nam ferunt, hoc oleum usque ad medium basilicae sanctae decurrere, sicut in primo Miraculorum scripsimus libro. Passionis quoque eius ita ordinem prosecuti non sumus, quia valde utiliter et eleganter a quodam repperimus fuisse conscriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ureR Naq est resgesta quã narro: quia
quedã mulier m̃te capta. dũ sensũ funditꝰ
ꝑdidiss& : ꝑ montes & ualles. siluas & cãpos:
die noctuq uagabat᷑ Ibiꝙ tantu modo
qui escebat: ubi hanc qui escere lassitudo
sa mansit: Facto autẽ mane. ita sanato
sensu egressa est: ac si eã np̃quã insama
capitis ulla tenuiss& : Quȩ omni uitȩ
sue tẽpore : in eadẽ quã acceperat salute
ꝑmansit :¬

Expanded text:
uper namque est res gesta quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo sa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat salute permansit
Abbreviated transcription (Latin):
Qalit̃ duos miserabili langore lȩpsos sola
tantũ salutatione subita insperatione mundauerit:
XXIII. Qalit̃ quendã peregrinũ scm̃ uirũ eru¬
ditionis causa ad se uenientẽ mirabilit̾ in uia
ꝑeũ coram multis astantibꝰ popłis dñs resuscitauerit :
aXIIII De

Expanded text:
aliter duos miserabili languore leprosos sola tantum salutatione subita inspiratione mundaverit. XXVII. Qualiter quendam peregrinum sanctum virum eruditionis causa ad se venientem mirabiliter in via per eum coram multis astantibus populis dominus resuscitaverit. XXVIII. De
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmunicatione separem᷑: Haec ergo cogi-¬
ad istud altart dõ auxiliante studeamus
accedere : nt ab illo aet̾noialtari ñ mereamͣ
exeludi Qu enĩ adistud altare casto corpo¬
re & mundo corde cũ secura & munda cons¬
cientia uererit : ad illud altare qđ incȩlis . ẽ.
felici traismigratione ꝓuenia:¬

Expanded text:
excommunicatione separemexcommunicatione separemad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione pe
Abbreviated transcription (Latin):
Amice quomͦ huc intrasti ñ habens uestẽ nuptia¬
lẽ: hoc enĩ hab& textus euangelicȩ lectionis.
qđ quidã fecerit nuptias filio suo: et intra-¬
uerit ut uider& simul recũ bentes: & ui¬
dens ibi hominẽ ñ habentẽ uestẽ nuptialem:
dixit adeũ: Amice quo modo huc intrasti.
ñ habens uestẽ nuptialẽ : & illo obmutescen¬
te : dixit ministris: Ligate illi manꝰ & pe¬
des: & ꝓicite eũ in tenebras exteriores. ibi
erit fletꝰ & stridor dentiũ: Ecce qualem
sententiã merebit᷑ audire. qui ad c̃iuuium
nuptiale id est ad altare dnĩ. aut ebriosus. aut
adult̃. aut odiũ in corde retinens. p̃sumit
& c̃cedat ut mala ista aut nũ quã uelimus
admittere. aut si amissa fuerint. sine ulla
mora paenitentia uel pace studeamꝰ sanare:
Et largioribꝰ elemosinis festinemꝰ abluere:
ne forte sicũ peccatoꝵ uulneribꝰ ante tribu-¬
nał aet̾ni udicis uenerimus. ab illa ȩt̾̃na
ecclesia & ab illa caelesti hierłm ꝑpetua

Expanded text:
o huc intrasti non habens vestem nuptialem? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit harissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sider&: conscientiã suã. & quando se aliquo
crimine uulneratũ. eẽ. cognouerit : Frius
orationib. ieiuni is. uel elemosinis studeat
mundare conscientiã suã. & sic eucharistiã
p̃sumat acciꝑe: Si enĩ agnoscens reatũ suũ
ipse se adiuino altari subduxerit: cito ad
sicut qui se exaltat humiliabit᷑: ita ec̃ trario
quise humiliat exaltabit᷑: Qui enĩ sicut
dixi agnoscens reatũ suũ ipsese humliter
abaltari eccłȩ ꝓem̃dationẽ uitȩ remouere
uoluerit : abaet̾no illo et çȩlesti c̃uiuio ex¬
cõmunicari penitꝰ ñ timebit:
Rogo uos fr̃s diligent᷑ at tendite si ad m̃sã
cu. iuscũꝙ potentis hoĩs nemo p̃umit cũ
uestibꝰ conscissis & inquinatis accedere: quan¬
tomagis ac̃uiuio aet̾n regis. id est ib altari
dñi deb& se unusquisq inuidiȩ uel dii

Expanded text:
consideret conscientiam suam, et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere: si enim agnoscens reatum suum, ipse a divino altari se subduxerit, cito ad t, quia sicut qui se exaltat humiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii
Abbreviated transcription (Latin):
ne dĩ nr̃ intẽplo suo. hoc ẽ. in nob̾ ipsis inueniat
qđ oculos suae maiestatis offendat Sed
habitaculũ cordisnr̃i euacuet᷑ uiciis. & uirtuti¬
bꝰ repleat᷑ : claudat᷑ diabolo & aꝑiatur xpõ:
Et ita laboremꝰ : ut nob̾ bonoꝵ operũ clauibus
ianuã regni caelestis aꝑire possimꝰ: Sicut
enĩ malis operibꝰ quasi quibusdã seris ac uectibꝰ¬

Expanded text:
 in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operib
Abbreviated transcription (Latin):
niã: ꝓut singuł necessariũ erat. Ñ ad luxuriã.
perũ: uacuiis reuertebat᷑ Qđ obtinebat ñ
diuitiarũ magnitu dine : sed prudentia dis¬
pensandi: Illud semꝑ replicans. beati miseri¬
Et sicut aqua extinguit ignẽ: ita elemosina¬
extinguit peccatũ & facite uobis amicos de¬
tab̾nacula Et date elemosinã: & ecce om̃a
munda sunt uobis: & uerba samuhel ad regẽ
nabuchodonosor : monentis prȩ ut elemosinis¬

Expanded text:
 ut singulis necessarium erat, non ad luxuriam, perum uacuus reuersus est. quod obtinebat non diuitiarum magnitudine, sed prudentia dispensandi illud semper replicans: beati misericoet: sicut aqua extinguit ignem, ita elemosyna peccata et: facite uobis amicos detabernacula . Et: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Et verba Danielis, regem Nabuchodonosor monentis al. sermon
Abbreviated transcription (Latin):
te habebimꝰ. dõ enĩ uiuunt om̃a Et quicqͥd
refertur ad dñm: in familiȩ numero conpu¬
tat᷑ Quã quã amisso illiꝰ caelestis domus
habitatiosit. unde & aliud crebrius inge¬
micens aiebat: Ad uena egosũ & peregrinꝰ.
ncut om̃s patres mei Et iterũ: Cupio dis¬
solui : &. eẽ. cũ xp̃o Quotiens autẽ infirmi¬
tate corpusculi tã in credibili abstinentia.
& duplicatis contraxerit in ie iuniis uexabat᷑.
hoc in ore uoluebat: Subitio corpus meũ: &
in seruitutẽ redigo. ne aliis p̃dicans. ipse
rȩꝓbus inueniar̃: & bonũ ẽ. uinũ ñbibere :¬
& carnẽ ñ manducare: Et humiliaui inieiu¬
nio anim̃a meã: & totũ lectũ meũ uersasti
in infirmitate  Et uersatus sũ in miseria :
dũ michi infigit᷑ spina Atq int̾ dolores.
aculeos mirã patientia sustinebat: quasi
aptossibi caelos aspicer& loquebat᷑: Quis
dabit michi pennas sicut colũbȩ & uolabo

Expanded text:
 habemus — deo enim uiuunt omnia et, quidquid refertur ad dominum, in familiae numero conputatur, quamquam amissio illius caelestis domus habitatio sit —, quaferebat: aduena sum et peregrina sicut omnes patres mei, et iterum: cupio dissolui et esse cum Christo. quotiens autem infirmitate corpusculi, quam incredibili abstinentia et duplicatis contraxerat ieiuniis, uexabatur, hoc in ore uoluebat: subicio corpus meum et in seruitutem redigo, ne aliis praedicans ipsa reproba inueniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam et: totum lectum meum uersasti in infirmitate et: uersata sum in miseria, dum mihi infigitur spina. atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi caelos aspiceret, loquebatur: quis dabit mihi pinnas sicut columbae et uolabo
Abbreviated transcription (Latin):
operari dignatus. ẽ: nob̾ quidẽ in cogni¬
ta. deo autẽ nota: Sed quantũ ad nr̃ãs
ut iam dictũ . ẽ. dies ut opinor antequ̾a
mundiciã. surdis auditũ: ademonibus¬
nẽ pe oppressis. restituit saneatẽ: In his igit᷑¬

Expanded text:
operare dignatus est, nobis quidem incognita, Deo autem nota; sed quantum ad nostrasiam persequi, dies, ut opinor, antequam munditiam, surdis auditum, a daemonibus obpressis restituit sanitatem? Igit
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus eũ cũ iniquis angłis retinere
tẽptauit. nihilꝙ suũ in eti dẽ re pe¬
riens: confusus abscessit : Quid ergo
de nobis peccatoribus erit. sitantũr
sacerdoter uoluit pars iniquanacere:
archi diaconus turon misit uelociter
qui hec diligenter inquirer&e: Qui
ueniens eo die horaq manifestissime
cognouit transisse beatũ uirũ : quo sc̃s
seuerinus audiuit psallentiũ chorum:
Sed & si ad seueri recurramꝰ historiam:
ipsa hora eũ sibi scripsit. cũ libro uitȩ

Expanded text:
diabolus eum cum iniquis angelis retinere diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tanto sacerdoti voluit pars inimica Al., archidiaconus, et Turonos misit velociter, qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eo die et hora manifestissime cognovit transisse beatum Martinum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed et si ad Severi recurramus Historiam, ipsa hora eum sibi scripsit in Al., cum libro vitae
Abbreviated transcription (Latin):
EATuis autẽ seuerinus colonensis
ciuitatis ep̃s. uir honestę uite &
ꝑcuncta laudabilis . dũ die dominico
loca scã ex consuetudine post matutinos
cũ suis clericis circuir& : illa hora qua¬
uir beatꝰ obiit audiuit choru canentiũ
in sublimi: Vocatoq archidiacono : in¬
terrogat siaures eius ꝑcuterent uoces.
quas ille attentius audir&: Respondit
nequaquã: Tunc ille diligent᷑ inquit
ausculta Archi diaconũs autẽ cepit
sursũ collũ extendere. aures erigere.
& suꝑ sũmis articulis baculo sustentante
stare. Sedcredo eũ non fuisse aequalis
meriti : a quo hec non merebatur audiri:
Tunc ꝓstrati terrȩ. ipse parceer & beatus
pietas audire ꝑmit ter&: crectis aut̃e
rursum interrogat senex : Quid audis.
quiait: uocespsallentiũ tam quã
incelo audio sed quid sit prorsus
ignoro: Cuuille Ego tibi quidsit
narrabo : domnus meus ca
angłi canendo eũ deferunt in excelsũ:
Et ut parĩꝑ ora eẽt ut hec audirent᷑.

Expanded text:
eatus autem Severinus Colonensis civitatis episcopus, vir honestae vitae et per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex consuetudcum suis clericis circumiret, illa hora qua Beatus obiit, audivit chorum canentium in sublimi. Vocatumque archidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas ille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae, ipse pariter et beatuspietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Mardo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur,
Abbreviated transcription (Latin):
III. Idus Noue pr pausaurt intace dnsi
NOC IE MEDIA. IFEINCIP̃ INMEMoRIA
SECuri REM
UINq beatoꝵ retin& domus ista
coronas quoꝵ sititulũ legas & nomina
nosces. Incelis quȩ scriptã manent sẽꝑq
manebunt. Hic exouat exutero sc̃s baptista
ioħs. Hic felix uictorꝙ pii geruasius
almus. Protasiusq sacer. sunt hic ꝑscła
testes. Quiuerã docuere fidẽ. cruce san¬
guine morte. Iuncti simul quinq digiti
de corpore xp̃i. Efficiunt celsã. magno
certamine palm̾a. Perpetui dignisq dõ.
quã florib ornant. Eusebi si tibi scã¬
fides sixp̃o dedita mens. ẽ. pontificiis
sacri meritoꝵ & mole ꝑennis. Inc studi¬
ose potes mariini discere lector. Ortũ
miliciã. natales gesta parentss. Doctrinã
mores. p̃conia bella triumphos. Supplicia
patriã. discrimina dicta labores. ꝓremia
uirtutes. actuũ p̃conia sacra.
Pasnica scĩ mxtrmi ab est ecuuitate
Opassos quingentos fere & quinqua¬
ginta. Hab& in longo pedes centum

Expanded text:
III id. novembris pausavit in pace Domini, nocte media. Item incipit in memoria securi Remigii. Quinque beatorum retinet domus ista coronas, Quorum si titulos legas et nomina nosces In coelis quae scripta manent semperque manebunt. Hic ovat ex utero sanctus Baptista Johannes. Hic Felix Victorque, piis Gervasius almus, Protasiusque sacer sunt hic per saecula testes, Qui veram decuere fidem cruce, sanguine, morte. Juncti quinque simul digiti de corpore Christi Efficiunt celsam magno certamine palmam Perpetuis dignisque Deo quam floribus ornant. Titulus libri fides si Christo dedita mens est Pontificis sacri meritorum mole perennis, Hic studiose potes Martini discere lector Ortum, militium, natales, gesta, parentes, Doctrinam, mores, preconia, bella triumphos, Supplicia, patriam, discrimina, dicta, labores, Premia, virtutes, aevum, praeconia sacra.tate passus quingentos quinquaginta. Habet in longum pedes centum
Abbreviated transcription (Latin):
et signaculũ crucis faciens in eo dixit:
sunt. cui om̃is creatura de seruit & om̃is
potestits subiectit est. et metuit et ex¬
pauescit cũ nos te ad auxiliũ inuocamꝰ.
Cuiꝰ audito nomine serpens conquiescit.
pescit: corpius extinguitur. regulus
uincitur. et cerastes nichil noxium

Expanded text:
signacu- lum crucis faciens in eo dixit: sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium prouocamus, cujus audito nomine serpens conquiescit. pescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxium
Abbreviated transcription (Latin):
et petiit abeo duos uiros qui ꝓsuis erant
eos in medio foro corã omĩ populo. in¬
conspectu apłi fecit eos bibere uenenu:¬
et bibe : ut ostendas ommipotent̾e eẽ
dm̃ tuũ. si postea quãbiberis potueris
in columis ꝑmanere : Tunc beatus ioħs¬

Expanded text:
 petiit ab eo duos latrones qui erant eos in medio foro coram omni populnte fecit eos bibere uenenet bibe, ut ostendas omnipotentem esse Deum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere». Tunc beatus
Abbreviated transcription (Latin):
EC DISSIMILE huic fuit illud cũ eum
idola destruentẽ cũltro quidã ferire
uoluiss& : in ipso ictu ferrũ eĩ de manibus
excussũ non conparuit: Plerũq autem
contradicentib sibi rusticis ne eoꝵ fana
destruer&. ita p̾dicatione scã gentiliũ
animos mitigabat : ut luce eis ueritatis
ostensa ipsi sua tẽpla subuerterent: Cura¬
tionũ uero tam potens in eo gratia erat :
ut nullus fere adeũ egrotũs accesserit.
qui ñ continuo receperit sanitat̾e: qđ uel
ex consequenti liquebit exẽplo:

Expanded text:
ec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuerterent. Curationum uero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod uel ex consequenti liquebit exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
atq alBINI. uirtutes. ñ loqͥ siue corrigere
qr memoria dignȩ st̃ crimenducentes. plebeio
ut postulastis utentes chalamo quo potius uul¬
garibꝰ ꝓsint. de plurimis pauca: sed tamen dõ
teste uerissima corrigentus: omit tentes
plurima afortunato edita quȩ fortasiis infide-¬
libꝰ in credibilia uiderent᷑: Quȩ uͦ anobis
correcta sunt. uraẽ scĩtudinis peticioni digniꝰ
offerenda putauimꝰ : ut qui illos imitari gau¬
detis. illoꝵ ꝓficiatis uirtutibꝰ informati

Expanded text:
atque Albini virtutes non loqui, sive corrigere, quia memoria dignae sunt, crimen ducentes, plebeio, ut postulastis, utentes calamo, quo potius vulgaribus prosint, de plurimis pauca, sed tamen, Deo teste, verissima corrigemus, omittentes plurima a Fortunato edita, quae fortassis infidelibus incredibilia viderentur. Quae vero a nobis correcta sunt vestrae Sanctitudinis petitioni dignius offerenda putavimus, ut qui illos imitari gaudetis, illorum proficiatis virtutibus informati.
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ germano: Gregoriꝰ
turonicȩ metropolis
humilis ep̃s salutem:
Petistis sane uti uitas &
miracula quȩ dñs per
beatum mactRriiũ atq albinũ andecauoꝵ
antistites oꝑari dignatus.ẽ. quas fortunatꝰ prbr
luculento sermone descripserat. scriptoꝵ uici is
iam pȩne de prauatas nrãe auctoritatis peri¬
tia corrigeremꝰ. uraẽq deuocioni qui prioꝵ
exẽplis ꝑficere cupitis misissemꝰ. Sed nos reco¬
lentes si id egerimꝰ ꝑfidoꝵ nos latratibꝰ atq
morsibꝰ qui doctrinã querere nesciunt sed
inuidere dilaniari : duplicis tedii merore con¬
cutim᷑ : dũ & ur̃is ñ parere iussiombꝰ ipsisq dis¬
plicere metuimꝰ: Fisi tam̃ omnipotentis ꝓmissio¬
nibꝰ qui ꝑ propħam suũ loquens in notuit. quia
qui seminant in lacrimis metent ingaudiis: uraẽ
satis faciã uoluntati Scimꝰ ñaꝙ quia sique digna
st̃ imitari & alteri posst̃ scło ꝓdesse sc̃ĩssimoꝵ¬

Expanded text:
ulum domino Germano, Gregorius Turonicae metropolis humilis episcopus, salutem. Petisti sane uti Vitas et miracula quae Dominus per beatum Maurilium atque Albinum Andecavorum antistites operari dignatus est, quas Fortunatus presbyter luculento sermone descripserat, scriptorum vitiis jam pene depravatas, nostrae auctoritatis peritia corrigeremus, vestraeque Devotioni, qui priorum exemplis proficere cupitis, misissemus. Sed nos recolentes, si id egerimus, perfidorum nos latratibus atque morsibus, qui doctrinam quaerere nesciunt sed invidere, dilaniari; duplicis taedii moerore concutimur, dum et vestris non parere jussionibus, ipsisque displicere metuimus. Fisi tamen Omnipotentis promissionibus, qui per prophetam suum loquens innotuit, quia qui seminant in lacrymis metent in gaudiis , vestrae satisfaciam voluntati. Scimus namque quia si quae digna sunt imitari, et alteri possunt saeculo prodesse, sanctissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreatus. Illa natiuitate hominẽ fecit.
ac generatione hominẽ liberauit: Utrãq
fr̃s generationẽ eius non posse narrari :¬
sententia hec una conplectitur: Illa enĩ
ẽ ante hominẽ : ista supra hominẽ: Illa
in cogitabilis: ista mirabilis : Cũ autem
diuas xp̃i docem᷑ natiuitates. nob̾ asserit̾
dĩ filius natus: sed gemina in uno dĩ
filio confirmatur ẽẽ substantia Ibi
qđ erat natus ẽ: hic qđ non erat factꝰ
ẽ Ait de his beatus euangelista iohs:
In principio erat uerbũ. et uerbũ erat

Expanded text:
procreatus. Illa nativitate hominem fecit, procreatus. Illa nativitate hominem fecit, hac generatione hominem liberavit; utramque, fratres, generationem ejus non posse narrarsententia haec una complectitur. Illa enim est ante hominem, ista supra hominem. Illa incogitabilis, ista mirabilis. Cum autem duas Christi docemur nativitates, non bis asseritur Dei Filius natus, sed gemina in uno Dei Filio confirmatur esse substantia. Ibi quod erat, natus est; hic quod non erat, factus est. Ait de his beatus evangelista Joannes : In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
nati: hodie saluator mundi ꝑ
matrẽ nascendi tẽpus accepit : qui de
patre natiuitatis non hab& tempus: hodie
ꝑ hominẽ filius dĩ ingressus ẽ. mundũ:
cuiꝰ manu ante hominẽ factus ẽ. mundus:
Hodie habitator caeli uenit ad terras: qui
terrarũ in colas euocar& ad caełũ: Mirabił
in quid ds̃. in scissuis: Si inscĩs suis mirabił
ds̃. quo modo non inseipso mirabilis.: Si
mirabilis in ioħe quẽ nasci de patre senissi.¬
mo et sterili de matre praecepit. quanto
magis in se ẽ mirabilis. qui ut nr̃ae condi¬
tionẽ carnis induer&. nouu̾ uirgini et
conceptũ dedit et partũ: Ait sc̃s abbacire
non ex pauescat et metuat tanti ꝓfundita-¬
tẽ mẏsterii: quando quidẽ unus idemq
si conceptione natus est ds̃. & si ne creante
factus ẽ homo. Duas in xp̃i generationes
genuit ds̃: hic eũ uirgo dõ operante con¬
cepit Ibi sine initio: hic sine exẽplo. Ibi
natus ut conder& uita : hic factus ẽut tol¬
ler& mortẽ Ibi patrinatus : hic om̃ibus

Expanded text:
nati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocaret ad coelum. Mirabilis, inquit, Deus in sanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret, novum virgini et conceptum dedit et partum. Ait S. Habacuc pronon expavescat et metuat tanti profunditatem mysterii, quandoquidem unus idemque 27 sine conceptione natus est Deus, et sine creante factus est homo. Duas in Christo generationes genuit Deus: hic eum virgo Deo operante concepit. Ibi sine initio, hic sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, hic factus ut tolleret mortem. Ibi Patri natus, hic hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
uertamus. quantus qualisue sit ds̃ a nob̾
non posse cognosci. ut ait dñs amoysen:
Tu autẽ non poteris uidere faciem meã:
Idẽ : non potes carnalib oculis. meã sicuti
ẽ inspicere deitatẽ: Beatus nãq dauid
uirtut̾ẽ omĩpotentiȩ eius intendens:
clamabat dicens M irabilia opera tua
dnẽ : & anima mea nouit ualde: Valde
enĩ sciebat anima ꝓphetalis: opera dĩ
omnẽ meditationẽ humanȩ mentis ex-¬
cedere Propter qđ sapientissimus patri¬
archa: mortalis sensus conclusus angust.
quȩ inuestigare non poterat mirabat᷑
Quis ergo hominũ discutere aut inquire¬
re audeat. Tantus qđ ꝓpheta miratur:
Mirabilia inquit opera tua. & anima mea
nouit ualde: Hoc ipsũ enĩ qđ inconp̃¬
hensibilis ẽ. ds̃. anima enuis nouerat :
caro sentire ñ poterat: Om̃ĩs ergo
qui oꝑa dĩ magis uult examinare quã
credere : non sequit᷑ animae sensum.
sed carnis errorẽ Et ideo fr̃s non discu-¬

Expanded text:
vertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis vertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam , id est, non potest carnalibus oculis meam, sicut est, inspicere Deitatem. Beatus namque David, virtutem omnipotentiae ejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima mea novit valde . Valde enim sciebat anima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquirere audeat, tantus quod propheta miratur? Mirabilia, inquit, opera tua, et anima mea novit valde. Hoc ipsum enim quod incomprehensibilis est Deus, anima ejus noverat, caro sentire non poterat. Omnis ergo, qui opera Dei magis vult examinare quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discu
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilis oris nr̃i. conem᷑ uerba con¬
cludere: Quomodo eñĩ cõp̃henderet
aeternũ: Si inuestigare niteris qualit̃
ds̃ in hominẽ uel homo transiuit in dm̃:
inuestiga prius si potes. quomodo exni¬
hilo factus ẽ mundus Caelũ unde
resplenduit. Aquarũ liquor terrae
soliditas. qua ratione subsistunt. Quo¬
modo & iam de t̾ra homo. de masculo
femina: itẽq ꝑ feminã masculus: Qd
illud ẽ. post omã. qđ lum̃ gigna ac
tenebras : qđ uitã facit ac mortẽ : Si
ergo te ipsũ o homo & quȩ ꝓpter te
facta sunt. qualiter aut̃ unde sint fac¬
ta conp̃hendere ñuales: qua praesũpti-¬
one. quaue stultitiã tuũ ipsius at que
omniũ discutis creatorẽ. Natũ ergo de
dõ patre dm̃: eundẽq hominẽ fac̃tum
de uirgine confitemur: Sed hȩc ħ̾mĩ
ratione caeca sunt fide manifesta : Tunc
enĩ parte ex aliqua inde finitȩ maiesta.¬
tis eius poterimus in mensa rimari: si ad¬

Expanded text:
corruptibilis oris nostri conemur verba concorruptibilis oris nostri conemur verba concludere. Quomodo enim comprehendere paeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo Patre Deum, eumdemque hominem factum de virgine confitemur. Sed haec, carissimi, rationi caeca sunt, fidei manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si ad
Abbreviated transcription (Latin):
& uerbũ caro factũ ẽ : Igitur ds̃ qui apud
dm̃ erat. ꝓdiuit adõ: et caro dĩ quae in
dõ nonerat. ꝓcessit exfemina: Ita uer¬
bũ caro factumẽ : non ut ds̃ uacuaret᷑
in hominẽ. sed ut homo glorificaret᷑
in dm̃ Itaq nob̾ natus ẽ ds̃ : sed ex duab
natiuitatibus. idẽ dĩ & hominis. se ipsũ
unigenitus patris: atq in sese hominẽ
unum eẽ uoluit dm̃ Generationem
ergo eius quis enarrauit : Frs. genera¬
tiõ xp̃i si narrari non potest: credi potest :
Si lingua deficit: fides ꝓficit: Magnꝰ
enĩ ꝓfectus ẽ. fidei: cumtantũ de dõ suo
concipit. quantũ sermo non potest partu¬
rire Caue te dilectissimi. ne quando
uos de his in credulitas moueat: quia si
homo nonual& explicare qđ dedõ sentit.
sine dubio potuit implere qđ uoluit:
Et ꝑ absurdũ ẽ fr̃s: ut in effabilẽ dm̃.
infirmissimo fragilitatis nraẽ. sermo¬
ne pensemus: Amentiae resẽ: ut opera-¬
tiones maiestatis inmense. inter exigua

Expanded text:
erbum caro factum est. Igitur Deus, qui apud Deum erat, prodivit a Deo, et caro Dei, quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua
Abbreviated transcription (Latin):
Np̃dio uͦ cui põciacense nom̃ est. erat uir quidã
saturnꝰ noĩe : quẽ exutero matrissuȩ ambas
manꝰ aridas habent̾ẽ in hanc mortalẽ uit̾a natura
ipsa produxerat: Qui cũ manuũ destitutis officiis
de uotoꝵ sẽꝑ altꝰ humilis alimoniis ad plenam
ꝑueniss& aetatẽ : quadã nocte ad monitꝰ ꝓuisũ.
audiuit uocẽ dicentẽ sibi: Vade aduirũ dĩ
Mauxiliũ. & dep̃care ipsũ ut signũ scẽ crucis
suꝑ manus tuas faciat: & statĩ sanaberis Exꝑge¬
factꝰ aut̃ : ꝓperante crastina luce. & ipse parit᷑
ꝓpere cucurrit ad uirũ: Prouolutꝰ uͦ sc̃ĩs pedibꝰ
c̃fessm is. totꝰ effusus in lacrimis: suppliciter
p̃cabat᷑ ut sibi manũ ĩponer&. exponens illi
parit̾ & ipsã quã de seipso uiderat uisionem:
Tunc beatus MAURILIUS totꝰ ut erat uerecundis.¬
simꝰ diutius erubescens. tota die & nocte illa
ie uinans & in p̃cibus solo prostratꝰ ꝑseuerans.
mane. mox ut sacerdos uenerabile crucis signũ

Expanded text:
quidam Saturnus nomine. quem ex utero matris suae ambas manus aridas habentem in hanc mortalem vitam natura ipsa produxerat. 12 Qui cum manuum destitutus offitiis, devotorum semper altus alimoniis ad plenam pervenisset aetatem, quadam nocte admonitus per visum audivit vocem dicentem sibi: Vade ad virum dei Maurilium et deprecare ipsum, ut signum sanctae crucis super manus tuas faciat, et statim sanaberis. 13 Expergefactus autem properante crastina luce et ipse pariter propere cucurrit ad virum. Provolutus vero sanctis pedibus confessoris, totus effusus in lacrimis suppliciter precabatur. ut sibi manum imponeret, exponens illi pariter et ipsam quam de se ipso viderat visionem. 14 Tunc beatus Maurilius totus ut erat verecundissimus diutius erubescens, tota die et nocte illa ieiunans et in precibus solo prostratus perseverans to vero inane mox ut sacerdos venerabile crucis signum
Abbreviated transcription (Latin):
de nescia lucis aetits moritura gaudebat:
In fans filius: omnẽ hominẽ ñ hostem res¬
picit sed parentẽ: Matres matres tulerunt
quicqͥd & angoris extitit et doloris: Et
ideo ñ carebunt marty̧ris gaudio: martyrii
la crimas quȩ fuderunt Hoc loco at tendat
auditor. attendat : ut intelligat martyriũ
ñ constitre ꝑmeritũ. sed uenire ꝑ grãm:
In paruulis quȩ uoluntits. qđ arbitriũ. ubi
captiua fuit & ipsa natura: De martyrio
ergo demus tot̾u dõ: nil nob̾ Uincere
diabolũ. corpus tradere. contẽpnere uiscera.
tormentit expendere. lassare tortorẽ. caꝑe
de in iuriis gloriã. de morte uitĩt : Non uir¬
tutis humanȩ. sed muneris est diuini:¬

Expanded text:
m, nescia aetas lucis moritura gaudebat, m, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est divini
Abbreviated transcription (Latin):
quosfecit capere sine c̃certatione uictoriam:
Quos donauit coronis ante quã mẽbris: quos
uoluit uirtutibus uicia preire. ante caelum
possidere quã terrã: Prȩ misit ergo xp̃c suos
milites. non amisit : recepit suas acies ñ reliquit: ⁊
res merures ingaudiũ commutitrunt: Viuunt
uiuunt: quia uere uiuunt qui ꝓ xpõ merent᷑
occidi: Beati uentres qui portatuerunt
tiles: beatit ubera quae se titlib infude¬
runt: Beatite lacrimȩ quȩ ꝓtitdib fusae:
flentib grãm baptismatis contulerunt:
Nam diuerso modo: dono uno in lacrimis
suis martẏres suo sanguine baptit antur:
In martyrio filioꝵ: matres passȩ sunt:
Nagladius filioꝵ ꝑtransiens mẽbra: ad
matrũ corda deuenit Et necesse ẽ ut
sint p̃mii consortes: quae fuerunt sociȩ
passionis A rridebat paruulus occisori:
gladio adiocabat᷑ infantulus. nutricis
iocũ at tendebat lactitns ꝑcussoris horrorẽ.¬

Expanded text:
quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beres, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrore
Abbreviated transcription (Latin):
saeuit. cui detimore stat totũ : de amore nichil
constat: Herodes tunc cȩcus sic xp̃m gladus
quȩrit : inuestigat cruore. crudelitate rimat᷑
Successorẽ timens: incessit in auctorẽ: Praemit
in nocentes: uolens in nocentiã deperire In no¬
centis causã.: facit nocentiũ crimen Munꝰ nati:
natoꝵ uertit inpenã  Auctoris ortũ orientũ¬
mandat eẽ occasũ: Negotiũ saluantis: saluan¬
doꝵ ẽẽ iub& discrimen Quoꝵ lingua tacuit.
oculi nil uiderunt. nil audierunt aures.
manus nil fecerunt. & quib actꝰ nullus ẽ¬
unde cul pae sũpserunt mortẽ. qui uiuere
nescierunt : quib apud herodẽ: solũ qđ nati
sunt hoc fuit crimen: Quqd xp̃c futurorũ
prescius conscius secretoꝵ. cogitationum
udex. mentiũ ꝑscruttitor: Quare de se¬
tis quare neglexit milites innocentiae suae.
coetitneũ sibi Quare contẽpsit exercitũ : quare
cunabulis sins deputiitas excubias sic reliquit.

Expanded text:
saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientmandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus esunde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare desetis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit,
Abbreviated transcription (Latin):
pietitis p̃do. inimicus in nocentiae. hostis
naturae. suis peior: pessimꝰ sibi Quẽ xpc̃ non
ut euader& : sed neuideret᷑ ai fugit In al¬
tũ tendens: cadit ab alto Caelũ pulsans: in¬
trat ꝓfundũ: In se uadit : cũ uadit in dm̃
Se occidit: qui uitã conat᷑ occidere: Quia capere
non potest ꝑditionẽ salus. occisionẽ uitit. ae¬
t̃nitits finẽ: Oãbitio quã cȩca semꝑ. Oquam Ti i.¬
praesũptio pessima Oquã ꝑdit concessa : qui
in concessa capttt Herodes obsidens terrenũ
regnũ : inpugnat cȩleste: Terrenis in hians.
inr̃uit indiuina : ipsãq pietittẽ insectittur:
Audi erat natu regẽ: Destinatus ad scelus. ad
piaculũ prõptꝰ. paratus aderimen: causas in no¬
centiae non requirit: Ius abnegat. confundit
fasq nefasq: Cui nequicia ẽ sodalis. cui odiosa ẽ
aequitits. iniquitts ẽ semꝑ amica Quicedibus
uiuit. qui se munit sanguine. qui crudelitatibꝰ

Expanded text:
pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia quo ferat᷑: herodiana hodiȩ pate¬
fecit inmanitits Quȩ dũ tẽporał regni
aemulatur angustias: aet̾ni regis or tũ molit᷑
extinguere: Tunc herodes inquit uidens quia
illusus ẽ amagis: misit inbethleem et occidit
om̃s pueros qui erant in ea. et in om̃ib finib eiꝰ.
Videns quia illususẽ amagis: dol& impietits sẽ
eẽ illusã : dilatã se crudelitas furit fremit
dolosititsse ẽẽ decept̾it: ꝙ inse fraus reuersa
collidit̾. Herodes stridit : cadens ipse in la¬
queũ quẽ tetendit: Hinc iniquitatẽ quã
considerat euaginat De fide: ꝑfidiae sumit
arma Terreno quęrit furore : quẽ natũ
caelitꝰ ñ credit Ad sinus matr̃u militũ cogit
castra: int̾ ubera arcẽ pietitis obpugnat:
inteneris uberib ferrũ durat Lac fundit
ante quã sanguinẽ : dat ante mortẽ sentire
quã uitã. tenebras ingerit intrantibus lucẽ:
Sic agit magister mali. minister doli. irae
artifex. inuentor sceleris. impietittis auctor

Expanded text:
invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit adeũ Iã sacrifica diis& intellege
tionẽ facio quia fidẽ meã habeo quam
exbaptismo accepi Tunc iussit rex exibe
lignũ magnũ scđm staturã eiꝰ & poni ante
palatiũ: & uocatist̃ milites & iussit famulũ
dĩ int̾fici & uenert̃ milites scđm ordinationẽ
t̾nas sagittas sagit tauerunt suꝑ eũ ut citius
int̾ficerent᷑: & dixit rex. Uideamus si
meis: & sagittauert̃ eũ abhora prima.
uss hora duodecima : & putabat rex qđ om̃s
sagit te incorpore eiꝰ infixe fuissent : Sagit¬
te aut̃ suspendebant᷑ auento ad extris &.¬
ad sinistris: & una exeis corpus eiꝰ ñ tetigit:
& post solis occasũ iussit eũ rex dimitti ligatũ
& custodirent eũ ne subito in nocte axpĩa

Expanded text:
. | dixit ad eum . iam sacrifica deis meis et intellege| . | dixit ad eum . iam sacrifica deis meis et intellege| tionem facio . | quia fidem meam habeo quam ex baptismum accepi| Tunc iussit rex exhibere lignum magnum secundum| statum eius . et poni ante palacium . et uocati sunt| milites et iussit famulum dei interfeci et uenerunt| milites . secundum ordinationem+ ternas sagittas| iactauerunt super eum ut cicius interficeritur.| Et dixit rex uideamus si meis . et sagittauerunt| eum ab hora prima usque+ ora duodecima et putabat| rex quod omnes sagittas in corpore eius fixas essent| Sagittæ autem suspendebantur a uento a dextris| eius et una ex eis . corpus eius numquam tetigit . et post| solis occasum misit eum rex demitte legatum . et+ custo| dirent eum ne subito in
Abbreviated transcription (Latin):
medio flã me dix̃ Hȩc torm̃ta quȩ michi
feras & in tua turpitudine et indiis tuis
consum̃tur: Nã ego semel tibi dixi quia
ñ timeo torm̃ta. nec irã tuã: Cũ hec dixis¬
set de multitudine ignis scannũ illũd factũ
est tãquã caera: Ueniens aut̃ rex uidit¬
orantẽ: Erat aut̃ facies eiꝰ tãquã rosa:
Uidens autẽ rex cecidit infaciem suã atimo¬
re magno abhora prima usq ad horã nona:
Post quã surrex̃ dix̃ ad eũ: Fera mala
ñ tͥ sufficiunt peccata animarũ quas erra¬
re fecisti & ñ ꝑmisisti sacrificare diis meis
respđ Ad huc multas animas ꝑme credẽ
habent indm̃ & tu ipse & blasfemauit¬
rex tãquã stultꝰ. & dixit adeũ: Nũ quid
& meuis intuis maleficiis adducere:
faciant dii mei & sic michi reddant si ñ
crastino eahora ꝑdidero animã tuã & ad
exẽplũ omniũ facio te ꝑuenire Altera
autẽ die : iussit rexuenire scm̃ xpõforũ:
& cũ adductꝰ fuiss& ante conspectũ eius

Expanded text:
media| flamma . et dixit . hec tormenta que mihi infris in| tua turpitudine . et in deis tuis consumentur . ego| simel tibi dixi quia non timeo tormentam nec iram| tuam. Cum haec dixisset . de multitudinem ignis| scamnus illi factus est tamquam cira. Veniens autem| rex uidrantem erat facies eius tamquam rosa. Videns eum| rex cecidit in faciem suam a timore magno . ab hora| prima usque in hora nona. Postquam surrexit dixit| ad eum . fera mala non tibi sufficiunt peccata ani| marum . quas errare fecisti . et non permisisti sacrifi| care deis meis  me credere habent deum et tu ipse et blasphemauit| tamquam stultus rex . et dixit . numquid et me| uis in tuis maleficiis adducere. faciant dei mei et sic mihi| reddant . si non crastinum ista hora perdedero ani| mam tuam . et ad exemplum omnium facio te per| uenire. Alia autem die .  cum adductus fuisset ante conspectum eius
Abbreviated transcription (Latin):
gent᷑ intẽplo quia nicea & aquil ina
sacrificare habent di is meis Congrega¬
tus est populus magnus dixit rex Nicea
& aquilina sacrificate diismeis: Venert̃
& respiciebant ad carcerẽ ubi erat inclu.¬
dicentes Ora ꝓ nob̾ famule dĩ ut lib&
nos ds̃ abidolis istis: & ingresse sunt intẽ¬
plo & clamabant idolis: dii paganoꝵ
audite nos: & ñ erat uex in illis: Dicebant
iterũ : Neforte somniũ cȩperunt & non
audiunt aut aliqua artificia operantur
& ñillis uacent : Tunc nicea soluit cinctũ
suũ. & posuit incollũ ioins & traxerunt
ãbe & iactauerunt infaciem eũ & conte¬
ruerunt : Similit᷑ & apollinẽ fecerunt:
& dixerunt : Sidi estis leuate & adiuuate
uos Audiens aut̃ rex quia meea & aquilina
deos suos conteruerunt dix̃ adillas Ego
uos rogauerã ut sacrificetis di ismeis ñ ut
nos lapides conlisimus: Talessunt dii tui

Expanded text:
gentur in templum . et quia nicia| et aquilina gentur in templum . et quia nicia| et aquilina sacrificare habent diis Cum congre| gatus est populus magnus . et dixit rex . nicia et| aquilina . sacrificate diis Venerunt . et respicie| bant in carcerem . ubi erat inclaudicentes. Ora| pro nobis famuli dei . ut liberit nos deus ab idolis.| Ingresse sunt in templum . et clamabant idolis | dei paganorum . audite nos . et non erat uox in illis .| et dicebant iterum . ne forte somnium ceperint| et non audiunt . aut aliquo artificio operantur| et non illis uacat. Tunc nicia soluit cinctum| suum . et posuit in collo iouis . et traxerunt ambas .| et iactauerunt eum in faciem et conteruerunt.| Similiter et apollene ficerunt . et dixerunt. Si dei| estis . leuate et adiuuate uos. Audiens autem rex| quod nicia et aquilina deos suos conteruerunt| dixit ad illas . ego uos rogaueram ut sacrificaretis| deis meis non ut nos lapides conlisemus . talis sunt| dei tui
Abbreviated transcription (Latin):
nos autẽ semel baptizati sumꝰ & credimus
ĩ pleuerunt martyriũ : Tunc iussit rex ut
uenirent adeũ dua puell& pulchr& nicea &
eũ secũ peccare & sacrificare diis In gresse
aut̃ ad famulũ dĩ. & ubi uiderunt faciem eiꝰ
tãquã flãmã ignis. ceciderunt infaciem suã
abhora t̃tia usq adhorã sextã Cũplensigit᷑¬
filiae meȩ: nolite timere Stare autẽ hab&
ante iudiciũ. quiuos transmisit ad me Et¬
int̾rogabat eas dicens Quid est artificiũ urm.
omna idola urã. & cõmunicate mecũ inoratione.
peccata urã: Cui dixerunt: Credimꝰ in dm̃
tuũ. quia tecũ ꝑferimꝰ martyriũ: Alia autẽ
die iussit rex illas exire de carcere : & int̾¬
rogabat eas dicens: Nicea & aquilina : fecistis
illo grande malefico ut uos negaretis
deos meos magnos Cogitate pulchritu¬
dinẽ urãm & sacrificate diis Si autẽ
cemus diis tuis iube mundare plateas
totas & exeat p̃co clamans ut om̃s congre¬

Expanded text:
Nos autem simul baptizati sumus et| credimus ri impleuerunt| martyrium bonum Tunc iussit rex . ut uenirent ad| eum duas puellas pulchras eum secum peccare| et sacrificare diis. Ingressi autem ad famulum dei| et ubi uiderunt eum faciem eius tamquam flamma| ignis ceciderunt in facies suas ab hora tercia| usque in hora sexta. Cum complessitfiliae meae . nolite| timire . stare autem habit ante iudicium dei . qui| uos transmisit ad me+ Interrogabat eas dicens.| Quod est artificium uestrum . omnia idola uestra et com| municate mecum in orationem .  et dixerunt credimus in deum| tuum . quia tecum perferimus martyrium. Alia| autem die iussit illas rex exire de carcere+ . interroga| bat eas dicens niciae . et aquilina fecistis chillo| grande maleficio . ut uos negaretis deus meus magnus| cogitate pulchritudinem uestram et sacrifi| cate diis . si autem cemus diis tuis iube mun| dare plateas totas . et exeat praecum clamans| ut omnes congre