comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de talib copiosior m̾ces acqͥrit᷑. Ergo
cura maxiã sit abbati: ne aliquã negli¬
gẽciã paciãt᷑. Qͥb frib ĩfirmis sit
cella suꝑ se deputata: ⁊ s̾uitor timẽs
deũ. ⁊ diligẽs ac sollicitꝰ Bahieaꝵ
usꝰ ĩfirmis qͦcies expedit offeratur:
Sanis aut̃ et maxiẽ iuueĩb tardiꝰ
ꝯcedat᷑. S ⁊ carniũ esꝰ ĩfirmis oĩno
meliorati fuerit᷑. a carnib more
solito os abstineat. Cura aut̃ maxĩã

Expanded text:
de talibus copiosior merces acquiritur. Ergo cura maxima sit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata et servitor timens Deum, et diligens ac sollicitus. Balnearum usus infirmis, quoties expedit, offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omnino meliorati fuerint a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam
Abbreviated transcription (Latin):
ut hora refcõĩs sñ mͬmuracõe ⁊ graui
labore ẜuiãt frĩb suis. In dieb aut̃ solẽnib
usq ad missas sustineãt. Intrãtes et exe¬
ũtes ebdomadarii ĩ oratorio mox matutĩs
tulãtes ꝓse orari Egͦdiẽs aut̃ de septiãna
dicat hũc u̾sũ B̾ñdc̃s es dnẽ deꝰ qͥ adiuuisti
me ⁊ ꝯsolatꝰ es me o2 ͦ dcõ t̾cio: accipiat
deꝰ ĩ adiutoriũ meũ t̃tẽde: dͤ. ad adue

Expanded text:
ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis tulantes pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, qui adjuvisti me, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accipiat Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dici occͣrerit. ñ stet ĩ ordiẽ suo ĩchoro.
s ultimꝰ oĩũ stet: a ĩ loco quẽ talib
negligẽtib seorsũ ꝯstituerit abbas.
ꝯpleto oꝑedei publica satisfactõẽ
peniteat Ĩdeo aũt eos ĩ ultimo loco
Nã si foris oratoriũ remaneãt: erit
forte talis qͥ se a̾ recollocet ⁊ dormĩat.
a c̾te sedeat foris ⁊ fabulis uacet Szne
det᷑ occasio maligno ĩgͤdiat᷑ ⁊̃tꝰ:. ut nͥ
totũ ꝑdat. ⁊ de reliqͦ emẽdet᷑. Diurnis
aũt horis qͥ ad opꝰ dei post u̾sũ ⁊ głia
pͥmi psalͥ qͥ pꝰ li̾sũ dicit᷑ ñ occ̾rerit:
lege qͣ supͣ diximꝰ ĩ bltio loco stet. nͨ
p̾sumat sociari choro psallẽ ciũ usq
ad satisfactoem. nͥ forte abbas licẽtiã
dederit ꝑmissione sua. ita tñ ut satꝭ¬
fatiat reus ex hoc. Ad horã aut̃ re¬
denuo ñ emẽdau̾it. ñ ꝑmittatur ad
mẽse cõmunis ꝑticipationẽ. s seq̃stͣiꝰ
a ꝯforcio oĩũ reficiat solꝰ. sblata ei

Expanded text:
stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, ndentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autdenuo non emendaverit, non permittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei
Abbreviated transcription (Latin):
uł uitas patrũ: a certe aliqͥd qd̾ edificet
audiẽtes Nõ aut̃ eptaticũ aut regũ: qr
ĩfirmis ĩtellt᷑ib ñ erit utile illa hora
scͥ pt̃a audire Aliis u̾õ horis legãt᷑ Si
ĩ tͦuallo mox accedat᷑ ad lcõnẽ collacomĩ

Expanded text:
ut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si intervallo mox accedant ad lectionem Collationum,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi audiat᷑. Que uõ necessaria st̃ come-¬
petat᷑ ꝙͣ uoce Nlec p̾sumat ibi aliqͥs
de ipã lcõe aut aliũde qͥcꝙͣ reqͥr̾e̾: ne
det᷑ occasio. nͥ forte pͥor ꝓ edificacoẽ
uoluer aliqͥd buit̾ dic̾e̾ Fr̃ autẽ¬

Expanded text:
udiatur. Quae vero necessaria sunt comepetatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pcc̃ĩs ĩcidũt. ⁊ uitã et̾nã q̃ timẽtibus
deũ p̃parata ẽ aĩõ suo sꝑ reuoluat Et
custodiẽs se oĩ hora a ꝓccĩs ⁊ niciĩs: idest
cogitacõnũ lingue ocłoꝵ maniũ pedũ
loco ab aspectu dĩnitatꝭ ĩ tuero/⁊ ab
ãgłis deo oĩ hora remĩciari. demonstrat

Expanded text:
ernam, quae timentibus Deum praeparata est, animo suo semper evolvat: et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est, cogitationum et linguae, manuum, pedum loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a mẽsa excoĩçat᷑: hora qͣ opꝰ dei
ĩ oratorio celebrat᷑ añ fores oratorii
ꝓstͣtꝰ uaceat nicħ dicẽs. nͥ tãtũ po¬
sito uẽtrã capite stratꝰ pnꝰ oũĩ de
oratorio exeũtiũ pedib Et hoc tãdiũ
faciat: usq dũ abbas iudicauĩt sar¬
Roch̃ cẽ Qͥ dũ iuss ab abbate ueut
Deñ oĩũ uestigiis fratrũ ut orẽt ꝓ.
põ Et tuc̃ si iusserit abbas recipiat᷑
ĩchoro ul ordine qͦ abbas decͤu̾it: ita
sane ut psalmũ aut lcõnẽ uł aliud
qͥd ñ p̾sumat ĩ oratorio ĩ ponẽ. niss
it̾ũ albas iubeat Et oĩb horis dũ
ꝯplet̾ opꝰ dei piciat se ĩ trã ĩloco
qͦ stat: et sic satisfaciat usq dũ xi¬
iubeat abbas ut qͥescat iã abhac
satisfactioẽ Qͥ u̾o ꝓ leuib culpis
excõĩtãt᷑ tãtũ a mensa: ĩ oratorio
satisfaciãt usq ad iussione abbatꝭ. hͦ sꝑ
faciat᷑:usq dũ bñdicat ⁊ dicat sufficit.

Expanded text:
 opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit sae. Qui dum jussus ab abbate venerit deinde omnium vestigiis fratrum, ut orent pro ipso: et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel ordine quo abbas decreverit; ita sane ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid, non praesumat in oratorio imponere, nisi iterum abbas jubeat. Et omnibus horiscompletur opus Dei, projiciat se in terra in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dum jubeat abbas ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis excommunicantur tantum a mensa, in oratorio satisfaciant, et usque ad jussionem abbatis hoc faciant, usque dum benedicat eis, et dicat: Sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
diurnis horis dicͭ ꝓph̃a Sepcies ĩ die
laudẽ dixit̾. Fã de noct᷑nis ingiliis
id̾ ipẽ ꝓphã ait. media nocte sge bã ad
ꝯfitẽdũ tͥ. Ergo hiis tꝑib ref̾amus
sue: idẽ matutĩs pͥma t̾cia sexͣ. nona
uesꝑa ꝯpletorio. et nocte surgamꝰ

Expanded text:
de his horis dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi . Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi. Ergo his temporibus referamus st matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio, et nocte surgamus
Abbreviated transcription (Latin):
girouagũ dicit᷑. qͥ totã uita sua per
diu̾sas ꝓiũcias t̾uis aut qͣt̾nis dieb
et nũꝙͣ stabiles: et ꝓpͥis uoluntatib
et gule illecebris seruiẽtes. et ꝑ oĩa
det̾iores sarabaitis de qͦꝵ oĩũ mihri-

Expanded text:
gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus nunquam stabiles et propriis voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia d
Abbreviated transcription (Latin):
periẽcia magrĩ sicut auꝵ fornacis. s
ĩ plũbi natura molliti adhuc oꝑibus
seruãtes seculo fidẽ: mẽtiri deo per
tõsurã noscũt᷑. qͥ bini aut t̾ni aut c̾te
singuli sñ pastore: nõ dñicis s suis
ĩclusi ouilib. ꝓ lege eis ẽ desiderioꝵ

Expanded text:
perientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovili
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ ⁊̃ cenobitaꝵ. hͦ ẽ monasteriale mili¬
tãs sb̃ regula uł abbate. De inde scdm̃
qͥ nõ ꝯũsionis feruore nouicio. s moͣst̾ii
ꝓbacõe diuturna didicerũt ꝯtͣ diabolũ
mltoꝵ solacio iã docti pugnare. Et
bñ instructi frat̾na exacie: ad sĩgłarẽ
pugnã heremi securiͦ sñ ꝯsolatõe alt̾iꝰ
sola manu al brachio ꝯtͣ uicia carns
ił cogitatõnũ deo auxiliãte sufficiũt

Expanded text:
rimum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum  conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, securi jam, sine consolatione alterius, sula manu vel brachio contra vitia carnis vel cogitationum, Deo auxiliante, sufficiu
Abbreviated transcription (Latin):
tores. Ideo nos iudicauimꝰ expedire
ppõ pacꝭ caritatꝭ q custodiã. iabbats
pẽde arbitͥo ordinacõe moͣst̾ii sui.
Et si pt̾ fieri ꝑ decanos ordinet᷑ ut
añ disposuiꝰ oĩs utilitas mõst̾ii
put abbas disposu̾it: ut dũ plurib
ꝯmittit᷑ unꝰ ñ sr̃biat. ed̾ si a̾ locus
expetit & ꝯgͣgatõ pecierit racõnabils
cũ hiũisitate et abbas iudicau̾ĩt eppe¬
dire. quẽꝯq elegerit abbas ꝯ ꝯsilio
fratrũ timẽciũ deũ ordinet ipẽ ẜ p̃positũ.

Expanded text:
eo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum.
Abbreviated transcription (Latin):
abbatib qͥ abbatẽ ordinãt ab ipĩs ecf
et p̃positꝰ ordinat᷑. qd̾ ꝙͣ sit absurdũ
facile adu̾titͭ . qñ ab ipo initio ordĩãcoĩs
mat̾ia ei dat᷑ Rr̾biẽdi. dũ ei suggerit
a cogitacõib suis exutũ eũ ẽe aptate
abbatꝭ sui /: qr ab ip̃is es et tu ordinatꝰi.
a qͥb ⁊ abbas. huic suscitãt᷑ iudie ripe

Expanded text:
abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae,
Abbreviated transcription (Latin):
dcõnẽ petat: trãseũte maiore iunior
surgat. ⁊ det ei locũ sedẽdi . Nl. p̃sumat
iumor ꝯsedere nͥ ei p̃cipiat senior suus:
ut fiat qd scͥptũ ẽ. honore ĩuicẽ p̃ueni¬
ẽtes. pn̾i parnuli uł adolescẽtes ĩ ora¬
torio ie ad mẽsã cũ disciplina ordĩ

Expanded text:
edictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituãt dispẽsatorẽ. Eciẽtes pro
ho se recepturos m̾cedẽ bonã siillud
caste ⁊ zelo dei faciãt: Sic e diu̾so
pccm̃ si negligãt. ordinatꝰ aut̃ ab-¬
bas cogitet sꝑ qͣle onꝰ suscepit: et
qͥd nimis. ne dũ nimis erade̾ cupit eruginein
frãgat᷑ ⁊ uas. Suã ꝙ fragilitatẽ sꝑ
sus ptꝰ sit: meminerit q calamum
cassatũ ñ ꝯterẽdũ. In qͥb ñ dicimꝰ ut
ꝑmittat nutri uicia: s prudẽt̾ s⁊ cũ
caritate ea ãputet. ut iuderit cuiq ex¬
pedire sicͭ iã diximꝰ: ⁊ studeat plus
amari ꝙͣ timeri. slõ sit t̾bulẽtꝰ ⁊ ãpiͬ
ñ sit nimius ⁊ obstinatꝰ. ñ sit zelotipꝰ
⁊ niis suspiciosꝰ: qr nũꝙͣ reqͥescit in
ip̃ĩs aũt ĩperiis suis sit puidꝰ ⁊ ꝯside

Expanded text:
constituant dispensatorem; scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et gat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatupermittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituãt᷑ noctẽ. Hoc p̾cipue ꝯmonẽtes:-
Ut si cui forte hͨ distbucõ psalꝵ dis¬
plicu̾it ordinet si meliꝰ alit̾ iudicau̾it.
dũ oĩmodis id attẽdat ut oĩ ebdomada
psalt̾iũ ex ĩ tegͦ num̾o cẽtũ qnqͣginta
psalk psallat᷑: et doĩca die sꝑ acapite
repetat᷑ ad uigilias. qr nimis ĩ hers

Expanded text:
stituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite repetantur ad vigili
Abbreviated transcription (Latin):
sui accipiat᷑. Si pot est fi õs ĩ uno loco
pausẽt Cãde la iugit ĩ eadã cella ardeat
usq mane uestiti dormiãt ⁊ cucti
cingulis aut funib. ⁊ cultellos suos
festinẽt se adĩuitẽ p̃neire ad opꝰ dei. ꝯ
oĩ tñ grauitate ⁊ modestia Adolescẽcõres
frẽs uxͣ se ñ hẽat lecta. s ꝑmixti cũ
semorib. SSurgẽtes nõ ad opꝰ dei ĩnicẽ se

Expanded text:
sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; et cultellos suos festinent se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentiores fratres juxta se non habeant lecta, sed permixti cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei se
Abbreviated transcription (Latin):
iteꝵ liber erit᷑ ut si ĩqͥeto uł ĩobe¬
diẽti gͣgi pastoris fu̾it oĩs diligẽ¬
cia attͥbuta: et morbidis eaꝵ actib¬
fuit uniu̾sa cura exhibita. pastor
eaꝵ ĩiudicio dñi absolutꝰ dicat cũ
ppħa dño Iusticiã tuã nõ abscondi in
corde meo: u̾itatẽ tuã et salutare tuũ
dixi. ipĩ aũt ꝯtẽpuẽtes spreuerũt
me. Et tũt demũ ĩobediẽtib cure sue ouibz
pena sit eis p̾ualẽs ip̃a mors. Diuisio pͥma.¬
Eirgo cũ aliqͥs suscipit nomẽ abbatis
dupliti deb doctͥna suis p̾eẽ discipulis
dñi u̾bis ꝓponat. duris corde uero et
smpliciorib ftĩs suis diuina p̃cepta
demonstret. Dĩã uero q̃ discipulis do¬
cuerit eẽ ꝯͣria ĩ suis fcĩs ĩdicet nõ
agẽda. ne aliis p̃dicãs ip̃e reꝓbus

Expanded text:
it liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; Domini proponat; duris corde vero et simplicibus factis suis divina praecepta monstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in se factis indicet non agenda: Ne aliis praedicans ipse reprobus
Abbreviated transcription (Latin):
etos debet duriꝰ argu̾e. cediẽt es aũt et
autes et paciẽtes ut ĩ meliꝰ ꝓficiãt cbse¬
trare Negligẽtes aut̃ et cõtep̃nẽtes ut
crepet et corripiat admonemꝰ. neq dis¬
simulet p̾cata delĩquẽciũ s mox ut ceꝑit̃
oriri radicitꝰ ea ut p̃ualet amputet me¬
mor periculi heli sac̾ dotis de splo Et ho¬
nestiores qͥdẽ atq ĩtelligibiles aĩmos pͥma
uł secũda admonicõe u̾bis corripiat.
Impbes aut̃ et duros corde ac suꝑbos
ĩipõ ũcio pccĩ coherceat. sciẽs scͥptũ.
stultꝰ u̾bis nõ corrigit᷑. Et iteꝵ. p̃cute
filiũ tuũ uͥga. et lib̾abis aiam̃ eiꝰ a morte.

Expanded text:
es autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat; improbos autem et duros corde, ac superbos, in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur. Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hac ꝑte apud ipsũ disceruim᷑. si
meliores ab aliis ĩ oꝑib bonis et
huĩles ĩueniam᷑. Ergo eqͣlis sit ab
eo oĩb caritas: una p̾beat᷑ ĩ om̃ib
illã sẽꝑ formã ẜuare: ĩ qͣ dicit. Argue.

Expanded text:
in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus illam semper formam servare, in qua d
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipua agẽdast̃ ĩ moͣsterio ꝯuocet᷑
abbas oem̃ ꝯgͣgacoem. ⁊ dicat ipẽ unde
agit᷑. Et audiẽs ꝯfiliũ fratrũ tractet
apud se: ⁊⁊ qd̾ utiliꝰ iuditalut faciat.
sdeo aut̃ õs ad ꝯsiliũ docari diximꝰ :
qr sepe iuniori dñs reuelat qd meliꝰ ẽ.

Expanded text:
cipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus re
Abbreviated transcription (Latin):
discedẽtib hospitib ĩclinato capite
ret᷑: qͥ et suscipit᷑. Euscepti aũt hospi
ei exhibeat᷑ humanitas. Ie iuniũ a pͥore
frãgat᷑ pp̃ hospitẽ: nͥ forte p̃cipius
sit dies ieiunii qͥ ñ possit uio lari qfrẽs

Expanded text:
inclinato capite retur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospitei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s fr̃ueĩentes hospites tãꝙͣ xp̃s
suscipiãt᷑. qr ip̃e dicturꝰ ẽ. hospes
fui et suscepistis me. Et oĩb ꝯgruus
honor exhibeat᷑: maxiẽ domesticis fi¬
dei ⁊ peregnis. Ut ergo nũciatꝰ fu̾it
hospes occ̾rat᷑ ei a pͥore uł a frĩb cũ
oĩ officio caritatꝭ: et pͥmitꝰ orẽt ꝑit̾.
et sit sibi sociẽt᷑ ĩ pace. Qd̾ pacꝭ osculũ¬

Expanded text:
rvenientes hospites, tanquam suscipiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socient
Abbreviated transcription (Latin):
beneluate et abege
mustas que operuerãt
uolnꝰ. ad quẽ ille Male¬
inquit fecisti miche quia
nusce quas amonisti Ia̾¬

Expanded text:
becillitate et abegit muscas que operuerant vulnus. Ad quem ille: Male fecisti mihi, quia musce quas amovisti ia
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ doles mn uerbis uẽrũ
amore/ nõ uerba./ quid i¬
ini. prodest clains aurea
si apperire ꝙͣ uolumꝰ nõ
p̃t. aut quid obest liuea

Expanded text:
est indolis in uerbis uerum amare, non uerba. Quid enim prodest clauis aurea, si aperire quod uolumus non potest? Aut quid obest lignea,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gͣuitate ⁊ pauca u̾ba ⁊ racõnabilia
loqt᷑. et ñ sit clamosꝰ ĩ uoce. siͭ scͥptũ ẽ.
Sapiẽs u̾bis ĩnotescit paucis. de duode¬
de duode

Expanded text:
cum gravitate, vel pauca verba et sancta loquitur: et non sit clamosus in voce, scriptum est: Sapiens verbis innotescit paucis. Deinde duode
Abbreviated transcription (French):
Iolatꝭ et pmicerio etꝭ Cantoribns
supdiaroms uasilicariis et Regio¬
mariis et uniu̾sitati aler̃ Romani
Capellams et cers osficialib
et nũosterialibus curie p̃fectꝰ¬

Expanded text:
ibus, primicerio et cantoribus, subdyaconis, basilicariis et regionariis, universitati cleri Romani, capellanis et ceteris officialibus et ministerialibus curie, prefect
Abbreviated transcription (Latin):
et coustituantur¬
.et ꝯstituãt᷑ decani: qͥ sollicitudinẽ gerãt
sĩ decanias suas ĩ oĩb scdm̃ mãdata dei.
⁊ p̾cepta abbatꝭ sui o decani tales
eligãt᷑: ĩ qͥb securꝰ abbas parciat᷑ on̾a
sua Et ñ eligãt᷑ ꝑ ordinẽ: s scd̃ uite
m̾itũ ⁊ sapĩe doctuã Qd si qͥs forte ex

Expanded text:
et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui. Qui decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. Et non eligantur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sap
Abbreviated transcription (Latin):
mac᷑o hoĩs./ instirueo est
moralis. uita guidamor
der est hũt fides con¬
cipit  spes parcurai
uiuificat.n¬

Expanded text:
matio hominis, institutio est moralis: vita ejus, amor Dei. Hunc fides concipit, spes parturit, vivificat.
Abbreviated transcription (Latin):
dñm menĩto queso ꝙ sicit
lutũ feclo me. et in plũem
reduces me huit dus
dicit ad hoiẽz, cuns es
sũ luto. et assimlãtꝰ sũ
fauille et cier. de c̾ra

Expanded text:
«Memento, queso, quod sicut lutum feceris me et in pulverem reduces me». Hinc et Deus dicit ad hominem: «Cinis es, sum, ait, luto et assimilatus sum favi
Abbreviated transcription (Latin):
Quo studio ⁊ quo affct
a noło grandus sit deus ex
nr̃a miseria siml ⁊ emd̾
mĩa. considedire possumꝰ.
¶Consude̾mꝰ ꝙͣ brems sit

Expanded text:
Quo studio et quo affectu a nobis orandus sit Deus, ex nostra miseria simul et ejus misericordia crandus sit Deus, ex nostra miseria simul et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
loqui debent de distrecõe
bnĩ ꝯsudeni. Inuenes. de
instancia bñ faciendi.
Saxiẽtes de misteriis scrix¬
tãx. Sm̃plices de exx̃¬
plis bonor epñ. lni qui
cerioa rceat negocia
de sollercia acquiredi.
hii qui quietã uita ducũt.

Expanded text:
loqui debent de discretione bene consulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de solertia acquirendi, ii qui quietam vitam ducunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mãsuetudie huili ͭ ac obediẽtia. Qd̾
si oĩno uiriũ suaꝵ mẽsurã uiderit põd̃
oñis excede̾. ĩpossibilitatꝭ sue causas
ei qͥ sibi p̃est paciẽt᷑ ⁊ oportune sugge¬
rat. ñ sr̃biendo a̾ resistẽdo uł qͣdicẽdo.
qrd̾si post sugestionẽ suã ĩ sua sẽtẽtia
poris ĩꝑiũ ꝑdurau̾it: sciat iunior
ita sibi eppedire. et ex caritate ꝯẜidẽs de

Expanded text:
ine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo aut resistendo vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de
Abbreviated transcription (Latin):
ultimã oꝑis dei ꝯmemoracõ õĩũ absẽciũ
fiat. Reu̾tẽtes aũt̃ de uia frẽs: ipõ die
qͥ redeut̃ ꝑ õs canonicas horas dũ ex¬
plet᷑ opꝰ dei ꝓstrati loco oratorii as
oĩb petãt orõnẽ pp̃ excessꝰ ne quid
sbiaceat. Similit̾ ⁊ qͥ p̃sup̃serit clan¬
stra moͣst̾ii egredi: uł qͦcũq ire. uł

Expanded text:
ei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi; vel quocunque ire, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Et mox ut aliqͥs puesalũt, aut pauꝑ
clamaiit: deo grãs respõdeat aut
benedicat. ⁊ cũ oĩ mãsuetudine
amoris dei reddat respõsũ festinãt᷑¬
⁊ cũ feruore caritatꝭ. ee portariꝰ
si ĩdiget solacio: iuniorẽ frem̃ acci¬
piat. Monast̾iũ aut̃ si possit fi̾ ita
debet ostitui: ut oiã necessaria .i. aqͣ¬

Expanded text:
Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id
Abbreviated transcription (Latin):
eis. s mẽsurata. Aiccipiẽtes noua uet̾a sẽꝑ
reddãt ĩ pñti: reponẽda ĩ uestiario pp̃ pauꝑes.
Sufficit eĩ moͣcho duas tunitas/ et duas cu-¬
cullas here. ꝓot̾ noctes ⁊ pp̃ lauare ipãs res.
Iã qd̵ sr̃ fuĩt sĩ fluũẽ. ⁊ ãputari debet. Et
pedules et qd̾cũq uetustũ ẽ sꝑ reddãt: dũ
accipiut nouũ. Femoralia hii qͥ ĩ uĩa di¬
rigũt᷑ de uestiario accipiat᷑: qͥ neu̾tẽtes
lota ibi restituat. Et cuculle ⁊ tunire
lores: qͣs exeũtes ĩ uia de uestiario accipiãt.¬

Expanded text:
. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Id quod supra fuerit, superfluum est: amputari debet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae liores: quas exeuntes in via accipiant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpascha iuxͣ ꝯsideracõnẽ ratoĩs
octaua hora noctis sgẽdũ ẽ: ut modite
ãpliꝰ de media nocte pauset᷑. ⁊ iã dige¬
sti surgãt. Qd u̾o restat post uigilias:
meditacõni ĩseruiat᷑ a pascha aut̃ usq
ad p̾dictas kalẽdas noueb̾s s tẽperet᷑
hora uigiliaꝵ ageda: ut paruissimo
ĩc̾uallo qͦ frẽs ad necessaria nate exeãt
custodito. mox magutimi qͥ ĩcipiẽte luce

Expanded text:
Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias meditationi inserviaad supradictas Kalendas Novembris, sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as agens ꝓ cottidiane uite comeatibꝰ
& quia se adymaginẽ suã creare di¬
gnatꝰ sit. & apecudibꝰ segregare. his
ꝑactis & solo deo creatore suo adora¬
to. scõs inuocet. ut ꝓse intercede¬
re apud maiestate̾ diuina
dignent᷑. hec faciant quib
basilice locus ꝓpe est inbasilica. qui
uꝰ in itinere aut ꝓqualibet occasio¬
ne insilius. aut in agris ubicũq eos

Expanded text:
gratias agens pro quotidianae vitae commeatibus, et quia se ad imaginem suam creare dignatus sit, et a pecudibus segregare. His ita peractis et solo Deo creatore suo adorato, sanctos invocet, ut pro se intercedere apud majestatem divinam dignentur. Haec faciant, quibus basilicae locus prope est, in basilica; qui vero in itinere, aut pro qualibet occasione in silvis, aut in agris ubicunque eos
Abbreviated transcription (Latin):
quetes adpenite̾ciã ⁊pelle̾ d̾beat᷑ Ex¬
pdomoda pͥori ante initium
quadragesime. pb̃ri plebiũ cõ¬
uocet ad se ppłm ꝙ discordantes ca¬
nonica auctoritate reconcilient.
& omiua iurgia sedẽt. & tc̃ pͥmũ
ꝯfitentibꝰ penitenciã dent. ita ut

Expanded text:
quentes ad poenitentiam compellere debeant. Hebdomada priori ante initium Quadragesimae, presbyteri plebium convocent ad se populum, et discordantes canonica auctoritate reconcilient, et omnia jurgia sedent, et tunc primum confitentibus poenitentiam dent; ita
Abbreviated transcription (Latin):
bitu. Melior ÷ aut̃ castitas celibũ quã nuꝑ¬
tiarũ quar̃ unã habraha habebat in usu
ambas in habitu. Caste enĩ ꝯiugaliter
iuxͣ. esst aut̃ castꝰ sine ꝯiugio potuit. s
subalta dispensatione cłi om̃s rotͦ scõs

Expanded text:
bitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjugaliter vixit. Esse autem castus sine conjugio potuit, sedsub alta dispensatione Dei omnes retro sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
nerut. Ux his apparet. qd̾ scĩ patres ante
lege̾ sine peccato plures habuerũt uro¬
res. ł ꝯcubinas. eas enĩ nc̃ uxores appellat
in hoc seruasse fide thori. qͥa ñ aliis s ꝓpͥis
uxorib ł ancillis miscebant᷑. ¶ Ecce que
suer̃ ꝯsuetudo in hac re ante legẽ legie
ũ t̃ꝑe int̃dir᷑ moyses carnalẽ copulã fieri
c̃ matre: c̃ nou̾ca. ẽ sorore. c̃ nepti. cũ
amita. c̃ mat̃rera: cũ nuru: ⁊ aliis qͥbꝰda.
ꝑmisit aut̃ diuortiũ fieri dato libollo
repudii in qͦuir scͥbebat causas ꝓ qͥbus
uxore reꝑudiabat. Pmisit etiã aliã duc̾e
fieri mala. ne fierẽt ꝑeiora. ⁊ hoc ꝑmit¬
tendo. ñ dei iusticiã demõstrauit. s in

Expanded text:
nerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat in hoc servasse fidem thori, quia non aliis, sed propriis uxoribus vel ancillis miscebantur. Ecce quae fuerit consuetudo in hac re ante legem. Legis vero tempore interdixit Moyses carnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere fieri mala, ne fierent pejora; et hoc permittendo non Dei justitiam demonstravit, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
dore aliqꝰ uage succensus libidinis.
ñ petulantis forme captꝰ decore ancil¬
lȩ ꝯtubnio ꝯiugalẽ post habuit thoꝵ
s studio generãde post̾itatis. & ꝓpaganelȩ
sobolis. ad huc post diluuiũ raritas erat
bumanis generis erat etiã religionis.
humanũ. ⁊ iđo publici muneris gr̃a
Ẽapt̃ alios sic misceri feminis uire nup¬
narũ officiosũ fuit sc̃is uiris ñ libidino¬
siĩ. Qđ otũ est cib ad saluit̃ hominuis. hoc¬

Expanded text:
dore aliquo vagae succensus libidinis, non petulantis formae captus decore, ancillae contubernio conjugalem posthabuit thorum; sed studio quaerendae posteritatis, et propagandae sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis. humanum; et ideo publici muneris gratiest propter alios. Sic misceri feminis jure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cula polluisse. ad ꝓpriũ sacerdotẽ
festinet uenire. ⁊ cũ priritate m̃tis
om̃s transgressiones. omĩa peccata
qͥb dei offensam se ĩ currisse memui¬
nit. humiliter ꝯfiteat᷑ ⁊ qͥcqͥd ei a
seisacerdote fuerit inuinctũ. ac
si ab ip̃o om̃ĩpotentis dei ore esset
ꝓlatũ ita diligent᷑ intendat & cau¬

Expanded text:
prium sacerdotem festinet venire, et cum puritate mentis omnes transgressiones, omnia peccata, quibus Dei offensam se incurrisse meminit, humiliter confiteatur: et quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat,
Abbreviated transcription (Latin):
iuficatͥce inrem eccłiam ubi qͦd
male cõmisit cũ omi humilitate
n cõtricione cordis simplicit᷑ c̃ fessuᷤ.
suscipiat remedia penitencie. scd̃m
modũ canonicis auctoritatib p̃¬
fixũ. Non solũ aut̃ ille qͥ mortale
recognoscit ĩmaculatã ꝓꝑi tunicã

Expanded text:
rem Ecclesiam, ubi, quod male commisit, cum omni humilitate et contritione cordis simpliciter confessus, suscipiat remedia poenitentiae secundum modum canonicis auctoritatibus praefixum. Non solum autem ille qui mortale recognosci
Abbreviated transcription (Latin):
S apiens sine oꝑib
Se nex sine religione
a dolescẽs sine obedientia.
Diues sine elemosina
femina sine pridicicia
Dominꝰ sine uirtute
Cristianꝰ ⁊tẽptosus
Rex iniqͥuus
Episcopꝰ negligẽs.
P lebs sine disciplina
P opulus sine lege

Expanded text:
sapiens sine operibus, senex sine religione, adolescens sine obediencia, diues sine elemosina, femina sine pudicicia, dominus sine uirtute, christianus contenciosus, rex iniquus, episcopus negligens, plebs sine disciplina, populus sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
er ea genuit iacobũ nioħem. Unde
ita ẽ intelligendũ maria iacobi
sub audit᷑ mat᷑. n salore subau¬
dit᷑ filia. Tres gͥ uiros anna habuit.
ioachim. cleopħa. salome. Prima¬

Expanded text:
 ex ea Jacobum et Johannem. Unde ita est intelligendum: Maria Jacobi, subaudis mater; et Salome, subauditur filia. Tres ergo viros Anna habuit, Joachim, Cleopham, et Salome. SERM
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ dñi ⁊ inauia mat̾ iacobi al¬
phein ioseph n maria mat᷑ filioꝵᷤ
rebedei scilicet maioris iacobi &
ioħis euangeliste. tres sorores fue¬
runt. Mania mat᷑ dñi filia ioachi
cleophas ꝯ anna dederũt ciuidã no¬
mine al pheo. Unde ille minor iaco¬

Expanded text:
mater Jacobi, Alphaei et Joseph, et Maria mater filiorum Zebedaei , scilicet Majoris Jacobi, et Johannis evangelistae tres sorores fuerunt. Maria mater Domini, filia Joachim Cleophas et Anna dederunt cuidam, Alpheo nomine: unde ille Minor Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
A Hec obsecratio: oratio diũica
uerunt dñm ut doceret
NOs eos qualr orare deberent.
iquib dñs dixit. Non est¬
Tl U necesse ut multũ loqua¬
mini ĩ oratione. quia dñs¬
ES Inomnips scit qͥd opꝰ sit. anteꝗͣ
petatis eũ. Tc̃ dixit illis. Cum
CEIsoratis dicite. Pr̃ nr̃. Qͥ pr dicit᷑
apatrando .i. ꝑficiendo. qui gͦ pat̾m
in uocat dm̃ tałẽ se debetꝰ p̃parare
ut filiꝰ eiꝰ dignꝰ sit uocari. qd si in¬
iuste uocat eũ patrẽ ꝓ ipsa uoca¬
tione in iusta suppliciũ recipiet.
Sic̃ enĩ filiꝰ imitat᷑ bonũ patre ut
ysaac imitatꝰ ẽ habrahã ꝙ iacob
ysaac. sic nos qui dm̃ patrẽ uocamꝰ.
ut boni filii sanctitatẽ illiꝰ imitari
debemꝰ. ut simus scĩ & inmaculati
Iurta qd̃ ipse dicit. Scĩ estote: quia
ego dñs ds ur sc̃s sũ Primũ fecit

Expanded text:
autem obsecratio, Oratio Dominicaverunt Dominum, ut eos doceret, qualiter orare deberent, quibus Dominus dixit: Non necesse est, ut multum loquamini in oratione, quia omnipotens scit quid opus sit antequam petatis eum . Tunc dixit illis: Cum oratis, dicite: Pater noster. Pater dicitur a patrando, id est, perficiendo. Qui ergo Patrem invocat Deum talem se debet praeparare, ut filius ejus dignus fit vocari. Quod si injuste eum vocat Patrem, pro ipsa invocatione injusta judicium recipiet. Sicut enim filius imitatur bonum patrem, ut Isaac imitatus est Abraham, et Jacob saac; sic nos qui Deum Patrem vocamus, ut boni filii sanctitatem illius imitari debemus, ut simus sancti et immaculati, juxta quod ipse dicit: Sancti estote, quia e
Abbreviated transcription (Latin):
die dicentes. Pr noster. Pr̃ duobus
modis dicit᷑ ds̃ om̃ips̃. ł quia patͣ¬
uit nos .i. creauit. ꝙ conpegit .i.¬
inrit in utero matrũ nostrarum
ex carne e anima ersemine iuri
& femine cũ non essemꝰ. ł quia fe¬
deo. Si ascendero incelũ̾ tu illic
es.si descendero ad infernũ. ad es.
Etiã si potuisset fieri ut haberen
pennas. ꝙ uolarẽ ini extremas par
impleo. altior nãq est celo. ꝓfun¬
dior abysso. latior terra. Longior
mari. ꝙ non ẽ ubiq ꝑplenitu¬
dinẽ iuinitatis sue. & non ꝑ
specialit᷑ dicit se esse in celis qͥa
ꝑcelos intelligunt᷑ angeli. & om¬
nes iusti inquib ds̃ marune ha¬

Expanded text:
ster. Pater duobus modis dicitur omnipotens, vel quia patravit nos, id est, creavit, et compegit in utero matrum nostrarum ex carne et anima, ex semine viri et feminae, cum non essemus: vel quia feDeo: Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades : etiam si potuisset fieri, ut haberem pennas et volarem in extremas partam ego impleo . Altior namque est coelo, profundior abysso, latior terra, longior mari. Et si ubique per plenitudinem divinitatis suae, et non per specialiter se dicit in coelis? Quia per coelos intelliguntur angeli, et homines justi, in quibus maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui hanc orationẽ de¬
cantat.Certũ est qd̃ actenꝰ No.
dixi. si ego dimisero peccanti
inme:tunc dimutes ea que¬
ego contra preceptũ tuum

Expanded text:
ille, qui hanc orationem decantat: Certe verum est quod hactenus dixi. Si ergo dimisero peccanti in me, tunc dimittes ea quae contra praeceptum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs gͥ iħs ad inuisibilia pat̾ne maiestati
migratus: celebrato c̃ discipulis typico
pascha. qͥd dã memorabile eis cõm̃dare
uolens. sub specie panis & uini. corpus ⁊
sanguinẽ suũ cis tradidit. ut ostend̾a. legis
uetis sacͣmenta. int̾ q̃ p̾cipuũ erat. agni pas¬
chalis sacͥficiũ: in morte sua t̾minari. ac
nouȩ legis sacͣm̃ta substitui. inquib excel¬
lit misti̾ũ eucharistię. Iõ ñ post alia dedit.

Expanded text:
sus ad invisibilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ qui locũ coꝵ tenẽt ꝑfici pot̾ aut debet.¬
uoͣ Nã si alit̾ p̃sũptũ fu̾it irritũ habeat᷑
& uacuũ. nͨ inter eccłiastica repubabit᷑ sacͣ
sacͣm̃ti ẽ. donacio sp̃s scĩ: ad robur qui in
baptismo datꝰ ẽ. ad remissionẽ. Urbanꝰ pp̃¬

Expanded text:
enent, perfici potest aut debet. Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacrsacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Un
Abbreviated transcription (Latin):
iuratio. Cathecismꝰ instruc̾tio. satherirare
est in struere. ut desĩbulo: ac rudim̾tis
fidei Sxorzitare ẽ adutiare. ut exi ab eo
spẽ in munde. Sĩbolũ dr᷑. signũ ł collatio.
Signũ: quia eo fideles. ab ĩ fidelib disc̾nũt᷑.
sollatio: qr ibi tociꝰ fid̾i sufficientia: & inte¬
gritas collata ẽ. Cathecismꝰ. & exorcismꝰ ne

Expanded text:
juratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Rabanꝰ dices. In unctione bap̾i. spm̃ sem̃¬
descende ad habitatione d̾o cõsecranda.
In hoc uͦ eiꝰdc̃. septiformẽ grãm. cũ om̃i
plenitudine scĩtatis. & uirtute uenire
Qđ fieri putat: qñ ñ ita̾ndũ it̾at᷑. S utr̃

Expanded text:
Rabanus dicens, in unctione Baptismi Snem Deo consecrandam. In hac vero, ejusdem septiformem gratiam, cum omni plenitudine sanctitatis et virtutis venire quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum
Abbreviated transcription (Latin):
celeste manna. ñ nͥ renatis p̃stari debet.
Panis ille corꝑalis : ppłm antiquũ adt̾rã
pmissionis ꝑdesertũ edux̃. hec esca celestis:
subuchit. Uñ recte uiaticũ appłłat᷑: quia
in uia nos reficiens. usq in patͥã deducit.
p̾ic̃ gͦ in mari rubro: figã bap̾i p̾cessit. ita
ĩmanna: sig̾nificatio dñici corꝑis. ħ duo sa¬
tramenta demõstrata st̃. uͥ delat̾e xꝑi: san¬

Expanded text:
coeleste manna, non nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis hit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rubro figura Baptismi praecessit, ita in manna significatio dominici corporis. Haec duo sacramenta demonstrata sunt ubi de latere Christi san
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ erit rea. s distat multũ utr
pauꝑcula sit. & ꝓdifficultate nu¬
triendi. ł fornicaria cͦuli causa.
& sui celeris celandi faciat.¬
Don asti. ł ostendisti alicui ut
conceptũ suũ erouteret. aut oc¬
cideret si fecisti unũ annui ꝑle
gutimas fr̃as penitere debes.
Ex eussisti conceptũ antegria ui¬
iuficaret᷑. si fecisti unũ annũ pe
liũ ł filiã uoluntarie post par¬
fante̾ tuũ.ut ꝑ tuã culpã sine
baptismo moreret᷑. si fecisti unu̾
Dibisti crisma ad subuertendũ dei
ł ipsa fecisti ł aliis consiliata es ar
isti ł qualicũq ingenio faceres. ut
crederes diinũ iudicii subuer¬
tere posse. si fecisti .u. annos penite
as. Posuisti infantẽ tuu̾̃ uirta igi
& alius caldariã supra igne̾ cũ aqu
misit. & ebullita aqua suꝑfusus ẽ
infans & mortiuis est. tu aut̃ qu
infantẽ .uii. annos in tua custodi
debiusti habere .iii. annos penite¬

Expanded text:
da poeniteat. Sed distat multum utrum paupercula pro difficultate nutriendi, aut fornicaria causa sit, et pro sui sceleris celandi faciatDonasti vel ostendisti alicui, ut conceptum suum vel excuteret, aut occideret? Si fecisti, septem annos per legitimas ferias poenitere debes. Excussisti conceptum tuum antequam vivificaretur? Silium vel filiam voluntarie post parfantem tuum, ut per culpam tuam sine baptismo moreretur? Si fecisti, unum Bibisti chrisma ad subvertendum Dei vel ipsa fecisti, vel aliis consiliata es, auisti, vel qualicunque ingenio faceres, ut crederes divinum judicium subvertere posse? Si fecisti, septem annos peas. Posuisti infantem tuum juxta ignem, et alius caldariam supra ignem cum aqua misit, et ebullita aqua superfusus est infans, et mortuus est. Tu autem qui infantem septem annos in tua custodia debuisti habere, tres annos pe
Abbreviated transcription (Latin):
ditis missarũ sollemni tatib ꝯuesꝑ¬
tinis officitiis largitis elemosinis ad
cibũ accedenełii eẽ.s aũ aliqͥs neces¬
sitate ꝯstrictꝰ fuer̾ ut adeccliam
stimata uesꝑtina hora ꝯpleta ora¬
tione ieuiniũ soluat. Contẽpsisti in¬
illd̃ obseruare cũ ceteris iꝑ̾anis .xx.
dies ĩ pane ⁊ aqua peniteas. Soluisti
ciã ce religionẽ ⁊x dies inpane ⁊ aqͥ
peniteas. Si nͣ obseruasti ieiunium
letanie maioris ⁊ dier̃ rogationũ
pane n aqua. Coegisti publice peni
tentẽ manducare. & bibere. ultra id
quod sibi imꝑatũ fuerat nͥ adpre¬
sens ꝓ eo elemosinã dedisses. si fecisti
x. dies inpane & aqua peniteas.

Expanded text:
ditis missarum solennibus et vespertinis officiis, et largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam stimata vespertina hora, completa oratione, jejunium solvat. Contempsisti inillud observare cum caeteris Christianis? XX dies in pane et aqua poeniteas. Solvisti tiam et religionem? XX dies in pane et aqua poeniteas. Si non observasti jejunium Litaniae majoris, et dierum Rogationum, pantentem manducare et bibere ultra id quod sibi imperatum fuerat, nisi ad praesens pro eo eleemosynam dedisses? Si fecisti, decem lies in pane et aqua poeniteas.
Abbreviated transcription (Latin):
tales qui non possũt cottilie com¬
municare. aut aliqua discordia
lutione coinquinati quo ñ posst̃
semꝑ esse parati. Econtra sunt taleᷤᷤ
nicare. illis conuenit quod dñs
dixit. racheo. hodie in domo tua
oportet me manere. At ille suscep
dio cleberent corpus & sanguunẽ.
dñi sumere. Ille uꝰ qui cottidie nͥ

Expanded text:
tales, qui non possunt quotidie communicare; aut aliqua discordia lutione coinquinati non possunt semper parati. E contra sunt tales, nicare: illis evenit, quod dominus dixit Zachaeo: Hodie in domo tua oportet me manere Luc. XIX, 5. At ille suscepidio debent corpus et sanguinem Domini sumere. Illi vero, qui quotidie non
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas uĩa quia timetis acce
ad corpis ce sanguinẽ dñi s meli̾
esset ut ab iniquitatibus uris re¬
cederetis. & mundi effecti ꝑ peni¬
tenciã. corpus & sangunẽ dñi su¬
meretis qua diu ñ acceditis. mͥ nõ
no.ho .i. omĩ tempore uite nr̃e re¬
fice nos de doctrina sanctarũ
scripturarũ. quia sicut corpo¬
reo cibo reficit᷑ corpꝰ sic sp̃uali
cibo reficit᷑ anima. ad maiorẽ q
cognitionẽ illius:
bus modis sumus Nobis de¬
debitores dei. aut
ꝓhibuit fieri. aut
non faciendo que clit &ł nos

Expanded text:
humilitas vestra, quod timetis accedere ad corpus et sanguinem Domini: sed melius esset, ut ab iniquitatibus vestris recederetis, et mundi effecti per poenitentiam, corpus et sanguinem Domini sumeretis. Quandiu non acceditis, non mihi  in omni tempore vitae nostrae refice nos doctrina sanctarum Scripturarum, quod sicut corporeo cibo reficitur corpus, sic spirituali cibo reficitur anima ad amorem et agnitionem illius. bus modis sumus debitores Dei: aut ohibuit fieri, aut non faciendo, quae jus
Abbreviated transcription (Latin):
& ab eo qd̃ ẽ pan
deruiatur panis.
ligere possumus
omnia necessariatam incibodle
quã in potu. &e uestimento om̃iq
subsidio tempdrali. Panis cottidian
corpus . & sanguinẽ dni. dequo ip¬
se dicit alibi. Nisi quis manduca¬
ut det nobis carnẽ & sanguinem
suũ adsumendũ. ut ꝑ illud quod
iusibiliter sumimꝰ. illud qd̾ non
uidemꝰ in nobis susciꝑe posunꝰ .i.¬

Expanded text:
 ab eo quod est pan, derivatur panis; ligere possumus omnia necessaria tam in cibo, quam in potu, et vestimento, omnique subsidio corporali. Panis quotidianus corpus et sanguinem Domini, de quo ipse dicit alibi: Nisi quis manducaut det nobis carnem et sanguinem suum ad sumendum, ut per illud, quod visibiliter sumimus, illud, quod non videmus, in nobis suscipere possi
Abbreviated transcription (Latin):
non separent᷑. It̃ Nicholaus pp̃. hi qui
matͥmoniũ sani ꝯtraxerũt n uni ex
duobꝰ ł ambob amentia ł furor ł aliqͦ
infirmitas accesserit. ob hano infirmita¬
enã sciendũ dehis qui ab adu̾sariis ex¬
cecant᷑ ⁊ ł membris rruncant᷑ uł ab ar

Expanded text:
. Si qui matrimonium sani contraxerunt, et uni ex duobus amentia aut furor aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitaer sentiendum de his qui ab adversariis caecantur, aut membris detruncantur
Abbreviated transcription (Latin):
cata urͣa. R uolo. Et require ab
eo diligent᷑ si ẽ incestuosus. aut
suo semori in fidelis. ⁊ si ñ uult
ĩ cestũ dimitere. nͥ potes ei dare
pentenciã. si aũ uult potes.
is p̃missis penitentẽ alloqui affec¬
tuose debet sacerdos his uerbis.
F rͣ noli erubescere peccata tua con¬
fiteri. nã ⁊ ego peccator sũ. nfor¬
rassis peiora qũa tu feceris habeo
facta. Hec idcirco ãmoneo quia

Expanded text:
a . Resp. Volo. Et require ab eo diligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autem vult, potes. His praemissis, poenitentem alloqui affectuose debet sacerdos his verbis: Frater, noli erubescere peccata tua confiteri. Nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tor dri̾e qͥ om̃s homines uis saluos
fieri. & ad agnitõnẽ u̾itatis ueni¬
re. qͥ n̾o uis mortẽ peccatopꝰ.s ut
muertant᷑ ⁊ uiuant. suscipe oratõ¬
nẽ meã quã fundo ante ꝯspectũ
clementie tue ꝓfamulis ⁊ famu¬
labꝰ tuis qͥ ad peniten ciã uenerũt.
ut des illis spm ꝯprictõnis ut resi¬
piscant adiaboli laqueis aqͥbꝰ ad¬
tracti tenent᷑. ꝙ ad te ꝑ ꝯdignã sa¬
tis factonẽ reuertantur ꝑ

Expanded text:
s salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire, qui non vis mortem peccatorum, sed ut convertantur et vivant, suscipe orationem meam, quam fundo ante conspectu clementiae tuae, pro famulis et famulabus tuis qui ad poenitentiam venerunt, ut des illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quibus astricti tenentur, et ad te per condignam satisfactionem revertantur.
Abbreviated transcription (Latin):
er cusat. Est eni ignorantia. alia facti. aua
medere Ecce qui uocat adcenã ñ opor¬
tit scire carnes sͥ appositas ydolis fuisse
ĩmolatas. Aͦd oportuit eũ scurr. sicut
ignorantia iudeoꝵ ⁊ reliqͦ infideliũ.
tiata ad huc ignorant esse cõpletã. un
ultis dampnabilis ẽ. Ius aut̃ ciuile.
ali ꝑmutit᷑ ignore. alii non. Iuris ci¬
uilis ignorantia nemini obest indãp¬
no uitando si negotiũ inde ꝯtingat
moratio fit. in illo offitio. Unde dicit᷑.
Ite missa ẽ .i. sequimini hostiã q̃ missa ẽ
ad celestiã tendentes post eã. uł quia mi¬
ssus celestis aduenit. ad ꝯsecrandũ dñic̃
corpꝰ. ꝑ quẽ ad altare celeste defert᷑ ho¬

Expanded text:
em excusat. Est enim ignorantia alia facti, aliamedere. Ecce quod vocatum ad coenam non oportuit scire, carnes sibi appositas fuisse idolis immolatas. Quod oportuit eum scire, sicut ignorantia Judaeorum et reliquorum infciata, adhuc ignorant esse completa, unde ultis damnabilis est; jus vero civile aliis permittitur ignorare, aliis non. Juris civilis ignorantia nemini obest in damno vitando, si negotium inde contmoratio fit in illo officio: unde dicitur: Ite missa est, id est: Sequimini hostiam quae missa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis venit ad consecrandum dominicum corpus, per quem ad altare coeleste defertur ho