comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stris orationib comitatus. et
sc̃orum apłorum intercessionib
roboratus. in tui apostolatus
sorte apłica nr̃a auctoritate om¬
nem suscipiens galliam opus

Expanded text:
stris orationibus comitatus, et sanctorum apostolorum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus
Abbreviated transcription (Latin):
Consolator autem idem sp̃c uocat᷑:
quia de peccati ꝑpetracione meren¬
tib. dum spem uenie p̾parat. ab
afflictione tristicie ment̾e leuat.
De quo recte ꝓmittitur. ip̃e uos do¬
cebit omnia: quia nisi idem sp̃c
cordi adsit audientis. otiosus est
sermo doctoris. Nemo ergo docen¬
ti homini tribuat. quod ex ore do¬
centis intelligit: quia nisi intus
sit qui doceat. doctoris lingua ex¬
trinsecus in uacuum laborat. Eo¬
ce unam loquentis uocem om̃s
pariter audistis: nec tamen ꝑit̾
sensum audite uocis ꝑcepistis.
Cum ergo uox dispar non sit. cur
in cordib ur̃is dispar est uocis in¬
telligentia: nisi quia ꝑ hoc quod
uox ioquentis cõmunit̾ admonet.
est magister interioz. qui de uocis
inteiligentia quosdam specialit
docet De hac unctione sp̃c: rur
cet uos de omnib. Per uocem gͤ
non instruitur: quando mens ꝑ

Expanded text:
Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ece unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rcet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per
Abbreviated transcription (Latin):
esse humilior atq ad serui¬
endum promptior quisq de¬
bet ex munere: quanto se ob¬
ligatiorem esse conspicit in
reddendo rationem. Ecce ho¬
mo qui peregre proficiscitur

Expanded text:
esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur
Abbreviated transcription (Latin):
debebat: subito errorum. languo¬
re consternata. spiritualis uite
uias ingredi desperabiliter o¬
misit: et si non axp̃o succurre¬
tur. horrendam ꝑ omnia corru¬
isset in morcem. Et contigit dũ
iret: a turba. comprimebatur.
Ad puellam ꝑgens sanandam.
dominus a turba comprimitur:
quia genti uidee salutaria id¬
nita. prebens. quib egram uiti¬
is eius conscientiam crigeret:
noxia carnalium ppłorum. est
consuecudine grauatus. Dñica¬

Expanded text:
debebat, subito errorum languodebebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ecidit igitur archi xiͣ.¬
synagogus ad pedes
ihu: quia legislator cum to¬
ta patrum ꝓgenie. xp̃m in
carne apparentem longe sibi
dignitatis gloria preferendũ
esse cognouit: illud apłi seclu¬
la deuotione protestans: qͥa
quod infirmum est dei. forti¬
us est hominib. Rogauit eũ
intrare in domum eius: quia
continuis gaudiorum uotis.
eius uidere desiderabat aduen¬
tum. Anima autem mea in
quit exultabit in domino: et
delectabitur suꝑ ih̾u eius. Oĩa
ossa mea licent. Domine quis
similis tibi: Et hoc est ad pe¬
des ih̾u cadere: eum suꝑ om̃s
singulariter magnum pia.
fide fateri. Quia filia unica
erat illi fere annorum duo¬
decim: et hec moriebatur. xii.¬
psa synagoga que sola legali
institutione composita. quasi
unica. moysi nata erat. qua¬
si duodecimo etatis anno. hoc
est temꝑe pubertatis appro¬
pinquante moriebatur: quia
nobiliter a prophetis educa¬
ta postquam ad intelligibiles
annos ꝑuenerat. postquam
sp̃uales deo fructus gignere

Expanded text:
ecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desiderabat adventum. Anima autem mea in exsultabit in Domino, et delectabitur super Jesu ejus. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃orib indignari
ed aliud est quod agitur
typo suꝑbie: aliuid quod
zelo discipline. Dedignantur et¬
enim: sed non. de ignantes. De¬
sꝑant: sed non desꝑantes. ꝑsecu¬
tionem commouent. sed amantes:
quia et si foris increpationes per
displinam ex aggerant. intus
tamen dulcedinem ꝑ caritatem
seruant. Preponunt sibi in animo
ipsos plerumq quos corrigunt:
meliores existimant eos quoq qͦs
iudicant. Quod iudelicet a gentes:
et ꝑ disciplinam subditos. et per
humilitatem. cu stodiunt semet

Expanded text:
catoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semet
Abbreviated transcription (Latin):
Pro eo quod nos in latinis co¬
dicib habemus consentiens:
autem et consequentib mani¬
festus est sensus. quod nos dñs
atq saluator. dum in istius se¬
culi uia currimus. ad pacem
et adconcordiam cohortetur:
iuxca apłm dlicentem. Si fieri
potest quantum. ex uobis est: cũ
omnib hominib pacem haben¬
tes. Nam et in precedenti capi¬
tulo dixerat. Si offers munus
tuum ad altare: et ibi recorda¬
tus fueris quia frater tuus ha¬
bet aliquid adu̾sum te. Et hoc
funto statim infert. Esto benig¬
nus aut beniuolus adu̾sario
tuo. et reliqua. Et in consequẽ¬
tib iubet. Diligite inimicos
ur̃os: benefacite his qui uos

Expanded text:
Pro eo quod nos habemus in Latinis codicibus, consentiens, autem et consequentibus manifestus est sensus, quod nos Dominus atque Salvator noster, dum in istius saeculi via currimus, ad pacem et ad concordiam cohortetur, juxta Apostolum, dicentem: Si fieri potest, quantum ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Nam et in praecedenti capitulo dixerat: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te: et hoc finito, statim infert: Esto consentiens aut benignus adversario tuo, et reliqua. Et in consequentibus jubet: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui o
Abbreviated transcription (Latin):
nm̃i. quia de accepta pe
uetis: et curate ut ex eo quod
auclistis. etiam alia studea¬
tis inteiligere que non au¬
cdistis: quatinus alia ex a¬
liis colligentes. etiam illa
discatis ex uobis metipsis a¬
gere. que necdum ex predi¬
catoris ore didicistis. Pigrũ
uero seruum: qua sententi¬
a feriat aucdiamus. Tollite
ab eo talentum: et date ei

Expanded text:
mi, quia de accepta hac vetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei
Abbreviated transcription (Latin):
opulis autem rogan ũ.¬
tib. ut quis esset pater¬
Non est hoc meum. Quod ad me
ꝑtinuit: sollicitus fui. Uobis si
aliquid suppetit: ꝑ nos rescite.
Tunc illi magicis hec artibus
facta adseuerantes: insurgunt
contra eum in una conspiratio
Et dicebant. Non diutius nobis
falso ꝓastoris nomine dñaberis.

Expanded text:
opulis autem rogantibus, ut quis esset paterNon est hoc meum. Quod ad me pertinuit, sollicitus fui: vobis si aliquid suppetit, per vos quaerite. Tunc illi magicis haec artibus facta asseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione. dicebant: Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
redicatori et enim tanta
debet in deo esse fiducia
ut presentis uite sumptus qmͣ¬
uis non prouideat. tamen si¬
bi hos non deesse certissime
sciat: ne dum. mens eus oc¬
cupatur ad temꝑalia. minꝰ
aliis ꝓuideat eterna. Cui eti¬
am ꝑuiam. neminem salu¬
tare conceditur: ut sub qͣnta
festinatione iter p̃dicationis
ꝑgere debeat ostendatur. Qͤ
si quis uerba ꝑ allegoriam
etiam uelit intelligi: in sac¬
pientia. occulta. Quarta.¬
ui igitur sapientie uer

Expanded text:
edicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacpientia occulta. Qui igitur sapientiae ver
Abbreviated transcription (Latin):
eniq domino in montis
cacumine cõmorante.
statim uentus contrarius orit᷑
et turbat mare. et perielitant᷑
apłi: et tamdu. imminens
nanfragium ꝑseuerat qͣmdiu
ih̾e ueniat. Quarta autem
uigilia. noctis uenit ad eos:
ambulans supra mare. Sta¬
tiones et ingilie militares: in
terna horarum. spaua dundũ¬
tur. Quando ergo dicit quar¬
ta iugilia. noctis uenisse ad
cos dominum ostendit tota no¬
cte periclitatos. et extrema no

Expanded text:
enique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbat mare, et periclitantur apostoli, et tamdiu imminens naufragium perseverat, quamdiu Jesus veniat. Quarta autem vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit, quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos, et extrema
Abbreviated transcription (Latin):
ulteros. et quoscumq maleficos.
quos contra leges publicas fecis¬
se cognoscerent puniebant: quo¬
modo intelligendum est quod
ait dominus. si de mundo fuisse¬
tis. mundus quod suum est di¬
ligeret: Neq enim quos punĩc
cliligit mundus. a quo uidemꝰ

Expanded text:
ulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret . Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videm
Abbreviated transcription (Latin):
eamq quantum. humana. im¬
hecillitas sinit unire cũ xp̃o.
ctiue uero quam Uxiͣ.¬
frequens sit ministeriũ
gentium magister edocet. qui
creberrimis epłarum dictis.
suos pro xp̃o terra mariq la¬
bores. sua ꝑicula cõmeniorat:
in quib etiam uisiones et re¬
uelationes domini cõmendãs.
non minus se in speculatuia
uirtute quod ꝑpaucis ẽ imi¬
tabile. consummatum fuisse
significat. Unde dicit. Siue e¬
nim mente excedimus deo: si¬
ue sobrii sumus uobis. Que
stetit et ait. Domine non est

Expanded text:
eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo; activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domnon minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit, et ait: Domine, non est
Abbreviated transcription (Latin):
A temꝑe usq ad tempus bibes
illud: et quasi subcinericium
hordeaceum comedes illud. et
dixit dominus. Sic comedent fi
ah ali. domine deus: ecce anima
mea non est posluta. et mortici¬
num et laceratum a bestiis nõ
comedi ab infantia mea usq
nunc: et non est ingressa os
meum omnis caro immunda.
Et dixit ad me. Ecce dedi tibi fi¬
mum boum pro stercorib hu¬
manis: et facies panem tuum
in eo. Et dixit ad me. fili hõis:
ecce ego conteram baculum pa¬
nis in iherłm: et comedent pa¬
nem in pondere et in sollicitu¬
dine. et aquam in meusura et
in angustia bibent: ut defici¬
entibz pane et aqua. corruat
unusquisq ad frẽm suum: et
contabescant in iniquitatibus

Expanded text:
a tempore usque ad tempus bibes a tempore usque ad tempus bibes illud. Et quasi subcinericium hordeaceum comedes illud: et dixit Dominus: Sic comedent filah, ah, Domine Deus: Ecce anima mea non est ponum, et laceratum a bestiis non comedi ab infantia mea usque nunc, et non est ingressa in os meum omnis caro immunda. Et dixit ad me: Ecce dedi tibi fimum bonum pro stercoribus humanis: et facies panem tuum in eo. Et dixit ad me: Fili hominis: Ecce ego conteram baculum panis in Jerusalem: Et comedent panem in pondere, et in sollicitudine: Et quam in mensura, et in angustia bibent: Ut, deficientibus pane et aqua, corruat unusquisque ad fratrem suum: et contabescant in iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
t tu dormes suꝑ latus tu¬
um si nistrum: et poues
iniquitates domus suꝑ eo. nume
illud: et assumes iniquitates
eorum. Ego autem dedi tibi an¬
nos iniquitatis eorum. nume¬
ro dierum trecentos et nonagni¬
ta dies. et portabis iniquitatẽ
domus isrł. Et cum compleueris
hec: dormies suꝑ latus tuum dex¬
trum scdo: et assumes iniqui¬
tatem domus iuda quadragin¬
ta dieb. Diem pro anno: diem
in quam pro anno dedi tibi.
Et ad obsidionem iherłm conu̾¬
tes faciem tuam: et brachium
duum erit extentum. et prophe¬
tabis aduersus eam.UIIͭi.¬
cce circumdedi te uincu¬
lis. et non te conu̾tes a
latere tuo in latus aliud: do¬
nec compleas lies obsidionis
tue. Et tu sume tibi frumen¬
tum. et hordeum. et fabam et
lentem. et milium. et uiciam.
et mutes ea in uas unum: et
facies tibi panes numero quibꝰ
autem tuus quo uesceris exit
in pondere: uiginti stateres in
die. Atemꝑe usq ad tempus:
comedes illud. Et aquam in men¬
sura bibes: sextam partem. hin.

Expanded text:
t tu dormies super latus tuum sinistrum, et pones iniquitates domus Israel super illud, et assumes iniquitatem eorum. Ego autem dedi tibi annos iniquitatis eorum, numero dierum trecentos et nonaginta dies: et portabis iniquitatem domus Israel. Et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dexterum secundo: et assumes iniquitatem domus Juda quadraginta diebus. Diem pro anno, diem, inquam, pro anno dedi tibi. Et ad obsidionem Jerusalem convertes faciem tuam, et brachium tuum erit extentum  Al. exertum: et prophetabis adversus eam. Ecce circumdedi te vinculis: et non te convertes a latere tuo in latus aliud, donec compleas dies obsidionis tuae. Et tu sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et viciam: Et mittes ea in vas unum, et facies tibi panes numero dierumautem tuus quo vesceris, erit in pondere viginti stateres in die: a tempore usque ad tempus comedes illud. Et aquam in mensura bibes, sextam partem hin:
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat xp̃ianum. Nerum ad
famam tanti iuri campos om¬
nes late patentes: confluenti¬
um multitudo contexerat .uiiͣ.

Expanded text:
noverat Christianum, verum ad famam tanti viri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat.
Abbreviated transcription (Latin):
homines despiciant signa fa¬
cientes. tamen deum honorẽt
ad cuius inuocationem fiunt
tanta miracula. Item de eodẽ

Expanded text:
homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiunt tanta miracula. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
guam. et cute capitis abstracta.
summas quoq manus ei et pe¬
des precidi: ceteris eius fratrib
et matre inspicientib. Et cum
iam ꝑ omnia inutilis factus es¬
set iussit igni admoueri: et ad¬
huc spirantem torrreri in sarta¬
ginem. In qua cum diu cruciare¬
tur: ceteri una cum matre inui¬
cem se hortabantur mori fortit̾
dicentes. Dominus d̾s aspiciat
ueritatem. et consolabitur in nob̾:
quemadmodum ꝓtestatione can¬
tici declarauit moyses: et in ser¬
ius suis consolabit᷑. Mortuo itaq
primo illo hoc modo: sequentem
deducebant ad illudendum. Et
cute capitis eius cum capillis de¬
tracta: interrogabant si mandu¬
caret. prusquam. toto corpore ꝑ
membra singula puniretur. At
ille respondens:patria uoce di¬
xit. Non faciam. Propter quod et
iste sequenti loco primi tormen¬
ta suscepit: et in ultimo sp̃u con¬
stitutus sic ait. Tu quidem sce¬
lestissime in presenti uita nos ꝑ¬
dis: sed rex mundi defunctos nos

Expanded text:
guam et cute capitis abstracta guam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in praesenti vita nos perdis sed rex mundi defunctos nos
Abbreviated transcription (Latin):
tiores in iram conu̾si sunt. ꝓpt̾
sermones ab eo dictos: quos illi
ꝑ arrogantiam prolatos arbitra¬
bantur. Sed cum. plagis perime¬
retur: ingemuit et dixit. Domine
qui habes sc̃am scientiam. mani¬
feste scis tu. quia cum a morte
possim liberari duros corꝑis su¬
stiueo dolores: sccłm animam ue¬
ro. ꝓpter timorem tuum libenter
hec patior. Et iste quidem hoc mo¬
do uita decessit: non solum uiue¬
nib. sed et uniuerse genti memo¬
riam mortis sue. ad exemplum
uirtutis et fortitudinis derelin
quens. Contigit autem. septem
fr̃es cum matre appͥhensos: com¬
pelli a rege contra fas. ad carnes
porcinas flagris et taureis cru¬
ciatos. Unus autem ex illis qui e¬
rat primus: sic ait. Quid queris:
et quid ius dicere a nobis: Para¬
ti sumus mori: magis quam pa¬
trias dei leges preuaricari. iiii.¬
Ratus itaq rex: uissic sartagines
et ollas eneas succendi. Quibus
statim succensis. iussit ei qui pͥ¬
or fuerat locutus amputari lin¬

Expanded text:
tiores in iram versi sunt propter tiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter haec patior et iste quidem hoc modo vita decessit non solum iuvenibus sed et uniriam mortis sue ad exemplum virtutis et fortitudinis dereliquens contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari lin
Abbreviated transcription (Latin):
tiam dignam. et ingenuam no¬
bilitatis canitiem. atq a puero
optime conu̾sationis: et scdm
sc̃e et a deo condite legis constitu¬
ta. respondit cito dicens. p̾mitti
se uelle in infernum. Non enim
etatem nr̃am dignum est inquit
fingere: ut multi a dolescentium
arbitrati eleararum nonaginta
annorum transisse ad uitam alie¬
nigenarum. et ipsi ꝓpter meam
simulationem. et ꝓpter modicum
corruptibilis uite tempus decipi¬
antur. et ꝑ hoc maculam atq exe¬
crationem. mee senectuti conqui¬
ram. Nam et si in presenti temꝑe
suppliciis hominum eripiar: sed
manus omnipotentis. neq u¬
uens. neq defunctus effugiam.
Quam obrem fortiter uitam ex¬
cedendo senectute quidem dig¬
nus apparebo. adolescentib autẽ
exemplum forte relinquam: si
prompto animo ac fortiter pro
grauissimis et sc̃issimis legib
honesta morte ꝑfungar. his di¬
ctis: confestim ad supplicium tra¬
hebatur.
i autem qui eum ducebant.
et paulo ante fuerant mi¬

Expanded text:
tiam dignam et ingenuitatem notiam dignam et ingenuitatem nobilitatis canitiem atque a puero optimae conversationis et secundum sanctae et a Deo conditae legis constituta respondit cito dicens praemitti se velle in infernum non enim aetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur i autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mi
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem omnib et regnum et sa¬
cerdotium et scĩficationem. sicut
ꝓmisit in lege. sꝑamus quod ci¬
to nr̃i miserebitur: et congrega¬
bit de sub celo in locum sanctum.
eripuit enim nos de magnis ꝑicu¬
us: et locum purgauit. Dĩca .iii.¬
bitur eleazarus unus de priorib
scribarum. iuir etate ꝓuectus et
uultu decorus: aꝑto ore hians cõ¬
pellebatur carnem. porcinam
manducare. At ille gł̾osam mor¬
tem magis quam odibilem uitã
amplectens: uoluntarie preibat
ad supplicium. Intuens autem que¬
admodum eum oportet accedere:
patienter sustinens. destinauit ñ
admittere illicita ꝓpter uite amo¬
rem. hi autem qui astabant. ini¬
qua miseratione commoti. ꝓpter
antiquam uiri amicitiam. tollen¬
tes eum secreto rogabant afferri
carnes quib uesci licebat. ac simu¬
laret᷑ manducasse sicut rex impe¬
rauerat de sacrificii carnib: ut
Thoc facto a morte liberaret᷑. ii.¬
ac senectutis sue eminen¬

Expanded text:
ditatem omnibus et regnum et saditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum purgavit de Iitur Eleazarus de primoribus scribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur eac senectutis suae eminen
Abbreviated transcription (Latin):
bit maiestas domini: et nubes
exit sicut moysi manifestabat᷑.
t sicut cum salomon uiͣ¬
petiit ut locus scificaret᷑
magno deo manifestabat hec: et
ut sapientiam habens. obtulit
sacrificium dedicationis. et consũ¬
mationis templi. Sicut et moy¬
ses orabat ad dñm. et descendit
ignis de celo: et consumpsit holo¬
caustum. Et dixit moyses. Coquod
non sit mundatum quod erat
pro peccato: et consumptum. est.
Similiter et salomon octo dieb
celebrauit delicationem. In fere¬
bantur autem in descriptionib
et commentariis neemie hec eadẽ:
et ut construens bibliothecam
congregauit de regionib libros
ꝓpħarum. et dauid et epłas regũ.
et de donariis. Similider autem
et iudas. caque didicerat ꝑ bellũ
qd nobis acciderat congregauit
omnia: et sunt apud nos. Si er¬
go desideratis hec: mittite qui ꝑfe¬
rant uobis. Acturi itaque purifi¬
cationem: scripsimus uobis. Bene
igitur facietis: si egeritis hos
dies. Deus autem qui liberauit
populum suum. et reddidit here¬

Expanded text:
bit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit here
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tibilitana
ep̃o afferente pre¬
iecto mͣris glosis.¬
simi stephani me¬
moriam: ueniebant magne
multitudines concursu. et oc¬
cursu. Ubi cera mulier ut ad
ep̃m portantem duceretur ora¬
uit: flores quos ferebat dedit.
recepit oculis ammouit ꝓtinis
u̾idit. Stupentib qui aderant p̃i¬
bat exultans: uiam carpens.
et uie ducem. ulterius non re¬
quirens.

Expanded text:
d aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens.
Abbreviated transcription (Latin):
nas quippe monasterio. sc̃m
uirum et ꝑ cuncta laudabilẽ
ionatum.ad ꝑficienda que
minus erant. et ad scĩtatis re¬
gulam in omnibz conseruan¬
dam preposuit: precipiens ei
ut semꝑ ad augmentandum
queq erant sc̃a in dies ampli¬
ficaret. Qui sc̃s uidelicet ad hoc
ordinatus abbas ionatus obe¬
dienter iussa impleuit: et ob
id in recompensationem et̾ne
glorie coronam accepit. Cuͣnge

Expanded text:
nas quippe monasterio sanctum virum et per cuncta laudabilem Jonatum ad perficienda quae minus erant, et ad sanctitatis regulam in omnibus conservandam praeposuit, praecipiens ei, ut semper ad augmentandum quaeque erant sancta, in dies amplificaret. Qui sanctus videlicet ad hoc ordinatus abbas Jonatus obediens, jussa implevit, et ob id in recompensationem, aeternae gloriae coronam accepit. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mysticum calicis sacramẽ¬
tum fiat ueritas ait Caro mea uert
est cibus. et sangus meus uere est
potus Alioquĩ quom odo magnum
crit. panis quem ego dabo caro mea
est pro mundi uita isi sit uera ca
non est. uoluit hunc panem et uiunũ
in mysterio uere carnem suam et sã¬
guinem suum consecratiõe sp̃s sanc¬
ti potentialiter creari et cotidie pro
mundi uita mystice ĩmolari Et si¬
cut de uirgine per sp̃m̃ sctm uera caro
sine coitu creatur. ita per eũ dem ex
substantia panis et uini mystice idẽ
corpus chri consecratur. ctõ .iiii.¬
Srpus chr̃i et ueritas et figura
est Ucritas dum corpus chrĩ ⁊
tate ipsius ex panis uiniq substantia
efficitur Figura uero est id quod exte¬
i mosterio corporis chrĩ nichil a bo¬
no m auis. nichil a malo minus per¬
ficitur lacerdote quia non in meri¬
to consecrantis sc̃d in uerbo efficitur
creatoris et in uirtute sp̃osct̃i Si au¬
ten esset in incrito esset sacerdotis ne¬
quaꝙͣ ad chr̃m pertineret.

Expanded text:
hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita , nisi vera sit non est, voluit hunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potenmundi vita mystice immolari, ut, sicut de Virgine per Spiritum sanctum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et tute ipsius ex panis et vini substantia efficitur; figura vero est id, quod extein mysterio corporis Christi nihil a bono majus, nihil a malo minus percipitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset sacerdotis, nequaquam ad Christum pertineret.
Abbreviated transcription (Latin):
serue bone et fidelis: quia
suꝑ pauca fuisti fidelis. supͣ
multa te constituam. intra
in gaudiam clñi tui. Pauca
quippe sunt bona omnia p̃¬
sentis uite: quamlibet mul¬
ta uideantur. Sed tunc fidelis
seruus supra. multa consti¬
tuitur: quando deuicta om̃i
corruptionis molestia. de eter¬
nis gaudiis in illa celesti se¬
de gloriatur. Secunda.

Expanded text:
serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium domini tui . Pauca quippe sunt bona omnia praesentis vitae, quamlibet multa videantur. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia ille recte de
Dicti sui ueniam postu¬
lat: qui prius hoc quod in eo de¬
linquitur relaxat. Nunus enim
non accipitur. nisi ante discordia
ab animo repellatur: dicente ue¬
ritate. Si offers munus tuum.

Expanded text:
est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cum grandeuis patrib. cu
ctisq regni primatib frequen
ter aderat. Sicq ꝑdies singu
los puellariter palestrirantes.
et cum multa iocunditate ce¬
lebrato ꝑtriennium hoc mar

Expanded text:
cientes dum modo concursibus modo discursibus interdum fugam interdum bella simulant omnique genere ludorum exercitate nichil quod animo occurrisset intemptatum relinquunt, tandem sub uno
Abbreviated transcription (Latin):
portebat enim ut eciam sal¬
uandi aliquid pro se age¬
rent. et conu̾sis ad redemptorem
cordib ab inimici dominatione
sit deus sp̃m filii sui in corda nr̃a
clamantem abba pater. Ubi aũ
quid patri. quid filio. qͥd sp̃ui sc̃o in
reꝑatione nr̃a ꝓprium quidue com¬
mune sit: ca que pro nobis humi¬
liter et corꝑaliter gista. sunt. ita
procul dubio suscipiemus: ut ni¬
chil indignum de una. atq eadem

Expanded text:
portebat enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione sit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba Pater . Ubi autem quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium, quidve commune sit; ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt, ita proculdubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uodam tamen die dum
quidam infirmus medi
nit. Cui simpliciter ait. Ecce
ego prestolor beatum uirum.
et nescio ubi sit: uel quid oꝑis
agat. Cui buctius. Si inquit
delirum illum queris: prospi¬
ce eminus. ecce celũ soluo sicut
amens respicit. Cumq pauper
ille occursu reddito quod petie¬
rat impetrasset: brictium dia¬
conum uir beatus martinus¬
alloquitur. En ego bricti deli¬
rus tibi uideor: Cumq ille
confusus hec audiens dixisse
se denegaret: ait sc̃s martinus.
Nonne aures mee ad os tuum
erant: cum hec eminus loqͤ¬
baris:Amen dico tibi. quia
obtinui apud deum. at post
me ad pontificatus hondiem
accederes: sed noueris te ine¬
piscopatu multa aduersa
passurum. Tercid¬
uictius hec audiens: irride¬
bat eum dicens. Nonne ue¬
rum dixi: istum delira uerba pro¬
ferre: Sed et ad presbiterii hono¬
rem preditus: sepius beatum
martinum conuiciis lacesciuit.
Adeptus ergo consentientibus
ciuib pontificatus officium.o¬
rationi uacabat: quia quamqͣm

Expanded text:
uadam autem die, dum quidam infirmus medicnit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat impetrasset, Briccium diaconum vir beatus alloquitur: En ego, Bricci, delirus tibi videor? Cumque ille confusus haec audiens, dixisse se denegaret, ait vir sanctus: Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loqbaris? Amen dico tibi, quia obtinui apud Deum, ut post me ad pontificatus honorem accedas, sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum'. Briritius hoc audiens irridebat dicens: «Nonne uerum dixi istum delira uerba proferre?». Sed etiam presbyter re praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptus ergo, consentientibus civibus, pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Beati pauꝑes sp̃u. Nam
quib os in monte sedens a¬
perit. ut magna sublimiter
aucdiant: in eos oculos stans
in campo dirigit. ut audita
patenter intesligant..

Expanded text:
cens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus d̾s isrl: quia uisita¬
uit et fecit redemptionem ple¬
bi sue. In quib profecto uerbis
notandum: quia beatus ⁊acha¬
rias quod inchoatum. et ꝓxime
futurum in sp̃u preuiderat: ꝓ

Expanded text:
inus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem ples suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat,
Abbreviated transcription (Latin):
retiosa ergo est inconspe¬
ctu domini mors sc̃orũ
euis: nec ullo crudelitatis ge¬
nere destrui potest.satramen¬
to crucis xp̃i fundata religio
Non minuitur ꝑsecutionib ec¬
cl̾ia sed augetur: et semꝑ dñi¬
cus ager segete ditiore uestit᷑.
dum grana que singula ca¬
dunt multiplicata nascuntue.
Unde ista duo preclara diuini
seminis germina in quantã
sobolem. pullularint. beatoꝵ
bierunt. et quasi ex multarum
honore gemmarum conserti
uno diademate coronarunt.
uinitus nobis ad exemplum pa¬
tientie et confirmationem fidei
preparato. uniuersaliter quidẽ
in omnium sc̃orum. comiemo¬
ratione letandum. est: sed in
horum. excellentia patrum me¬
rito est exultantius gloriandũ:
quos gr̃a dei in tantum apicẽ
inter omnia eccl̾ie membra ꝓ¬
uexit: ut eos in corpore cui xp̃c
stitueret lumen. oculorum. De qͦ¬
rum meritis atq uirtutib que
omnem. loquendi. suꝑant fa¬
cultatem. nichil diuersum. ni¬
chil debemus sentire discretũ:

Expanded text:
retiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorubierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronarunt. vinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui capustituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum:
Abbreviated transcription (Latin):
ut in omne quod agimꝰ
omnipotentis suꝑ nos domini
consilia occulta timeamus: ne
dum mens nr̃a exterius fusa
a sua se uoluntate non reuo¬
cat. intus contra eam terribi
uter iudex aduersa disponat.
Quod bene psalmista intuens
art. Uenite et iudete oꝑa dm̃:
quam terribilis in consiliis
suꝑ filios hominum. Uidit nã¬
q quod alius miscditer uocat᷑.
et quia alia. parcendo dominus
alia irascendo disponat: expauit
quod penetrare non potuit. et
quem non solum inuestigabi¬
lem. in quibuslam. suis senten.¬
tis. sed etiam inflexibilem. ui¬
dit. terribilem in consiliis esse

Expanded text:
ut in omne quod agimus, omnipotentis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit, et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse
Abbreviated transcription (Latin):
erat dominus in opere sermoniᷤ
in doctrina populorum. in of¬
ficio predicandi. Mater et fr̃ẽs
uenunt et foris stant: et ei de¬
siderant loqui. Tunc quidam
nuntiat saluatori: quod mater
sua et fres stent Roris. querentes
eum. Uidetur michi iste qui nũ¬
tiat non fortuitu aut simplicit̾
nuntiare. sed insidias tendere:
utrum. spiritali oꝑi carnem et
sanguinem preferat.
nde et dominus. non quo¬
matrem negaret et frẽs
exire contempsit: sed quo respon¬
deret insidianti extendens ma¬
num in cliscipulos ait. Ecce
mater mea: et fr̃es mei. Isti
sunt mater mea: qui me coti¬
die in credentium animis. ge¬
nerant. Isti sunt fr̃es mei: qui
facunt oꝑa patris mei. Non
ergo iuxta martionem. et ma¬
nicheum matrem. negauit. ut
natus de fantasmate putaret᷑.
sed apłos cognationi preculit.
ut et nos in comparatione di¬
lectionis. carni sp̃m preferamus.
Ecce mater tua. et fr̃es tui foris
stant: querentes te. Quidam
frẽs dñi de alia uxore ioseph fi¬

Expanded text:
erat Dominus in opere sermonis, in doctrina populorum, in officio praedicandi, mater et fratres veniunt, et foris stant, et ei desiderant loqui. Tunc quidam nuntiat Salvatori, quod mater sua et fratres stent foris, quaerentes eum. Videtur mihi iste qui nuntiat, non fortuito et simpliciter nuntiare: sed insidias teutrum spirituali operi carnem et sanguinem praeferat. Unde et Dominus non quomatrem negaret et fratres exire contempsit, sed quo responderet insidianti, extendens manum in discipulos ait: Ecce mater mea et fratres mei, isti sunt mater mea, qui me quotidie in credentium animis generant, isti sunt ffaciunt opera Patris mei. Non ergo juxta Marcionem et Manichaeum matrem negavit, ut natus de phantasmate putaretur; sed apostolos cognationi praetulit, ut et nos in comparatione dilectionis carni spiritum praeferamus. Ecce mater tua, et fratres tui foris stant, quaerentes te. Quidam fratres Domini de alia uxore Joseph fi
Abbreviated transcription (Latin):
am iste beatissimus pau¬
lus sicut in lectione actu¬
um apłorilm cum recitaretur au¬
diuimus: celesti uoce prostratus
est. Dum furit ad caulas in lu¬
pina rabie: exosum sibi nomen
innocentis agni ꝑsequitur. Dũ
querit discerpere aut uexare
gregem: audiuit altissonam
uocem. Saule saule: quid me
ꝑsequeris: Quid frustra insa¬
nisti contra nomen meum: et
occidisti martyrem meum
Olim quidem debui ꝑdere te:
sed stephanus martyr meus
orauit pro te. Et ille. Quis es
domine: Et dominus ad illum.

Expanded text:
am iste beatissimus Paulus, sicut in lectione Actuum Apostolorum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid frustra insanisti contra nomen meum, et occidisti Martyrem meum? Olim quidem debui perdere te; sed Stephanus meus oravit pro te. Et ille: Quis es, Domine? Et Dominus ad illum:
Abbreviated transcription (Latin):
i de mundo inquit essetis.¬
i mundus quod suum e¬
rat cliligeret. Uniuerse hoc¬
utiq dicit eccł̃ie. quam plerũ¬
q etiam ipsam mundi nomi¬
ne appellat: sicut illud est.
Deus erat in xp̃o: mundum
reconciliãs sibi. Totus ergo mũ
dus eccłia est: et totus mundꝰ
odit eccliam. Mundus igitur
odit mundum: inimicus recon¬
ciliatum dampnatus saluatũ
inquinatus mundatum. De¬
iecit. Quia uero de mundo non
estis. sed ego elegi uos de mun¬
do: propterea odit uos mundꝰ.
Ergo et ipsi inde erant unde ut
non essent electi sunt inde.
non meritis sius quorum nul¬
la bona precesserant opera. ñ
natura que tota fuerat ꝑ libe¬
rum arbitrium in ipsa radi¬
ce uitiata: sed gratuita hoc est
uera gr̃a. Qui enim de mun¬
do mundum elegit: fecit quod
elegit. non inuenit.

Expanded text:
i de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae itaque hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibdus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sejecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
precipuorum. apłorum glorifi¬
catus est exitus: ibi in die
martyrii eorum. sit leticie pͥn¬
sti enim sunt uiri. ꝑ quos tͥ e
uangłium xp̃i roma resplen¬
duit:et que eras magistra er¬
roris. facta es discipula ueri¬
tatis. Isti sunt sc̃i patres tui
ueriq pastores. qui te regnis
celestib inserendam multo
melius multoq felicius con¬
diderunt: quam illi quorum
studio prima menium tuoꝵ
fundamenta. locata sunt. E
quib is qui tibi nomen dedit:
fraterna de cede fedauit .iiĩ.¬
sti sunt qui te ad hanc gl̾am
prouexerunt: ut gens sc̃a. po¬
pulus electus. ciuitas sacer¬
dotalis et regia. ꝑ sacram bea¬
ti petri sedem caput orbis effe¬
cta. latius presideres religio¬
ne diuina: quam dominatio¬
ne terrena.Quamuis enim
multis aucta uictoriis. ius
imperii tui terra mariq pro¬
tuleris: minus tamen est
quod tibi bellicus labor subdi¬
dit. quan quod pax xp̃iana¬

Expanded text:
praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae prinsti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Chri
Abbreviated transcription (Latin):
bus prata. aut agrorum. ferti¬
lis cultura porrigitur. Deinde
rodani fluminis cursus offer¬
tur: qui more suo leniter fluens.

Expanded text:
us prata. Aut agro| rum fertiles cultura porrigitur praecipue deinde|  rodani flumines cursus offertur . qui mole sua lini| ter fluens
Abbreviated transcription (Latin):
non ambulauimus sinceriter corã
ce. Et nunc domine scdm uolun¬
tatem tuam fac mecum: et prec¬
pe in pace recipi sp̃m meum. Ex¬
pedit enim michi magis mori.

Expanded text:
non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum: expedit enim mihi mori magi
Abbreviated transcription (Latin):
no suis nodis firmissimis si¬
cut erat comꝑisset astrictam:
crepuisse atq exiluisse anulũ
suspicata est. Qui etiam ipse
cum integerrimus fuisset in¬
uentus: future salutis quo¬
dammodo pignus de tanto
miraculo se accepisse p̾sump¬
sit: atq illud uinculum sol¬
uens simul cum eodem a nulo
piecit in flumen. Non credant
hoc qui etiam. dñm ih̾m. per
nixum: et ad liscipulos ostiis
clausis ingressum fuisse non

Expanded text:
no suis nodis firmissimis, sino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. Non credant hoc, qui etiam Dominum legum per nixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non
Abbreviated transcription (Latin):
zali etiam que colonia
utice uicina est: multa
preclara ꝑ eundem mr̃em fa¬
cta cognouimus: cuius ibi me¬
moria longe priuisquam apud
nos ab ep̃o euodio constituta
petroniam clarissimam. femi¬
nam que ibi mirabiliter ex
magno atq diturno. in quo
medicorum adiutoria. cuncta
defecerant langnore sanata est:
nortati sumus uolente supra¬
dicto loci ep̃o. ut libellum da¬
ret qui recitaretur in populo.
Et obedientissime paruit. In
quo posuit etiam quod hic re¬
ticere non possum. Aquolam
ut anulum capillatio uincu¬
lo insereret. quo sub omni ue¬
ste ad nuda corporis cingeret᷑.
qui anulus haberet sub gem¬
ma lapidem in renib inuen¬
tum bouis. Hoc alligata qͣsi
remedio: ad scĩ martyris li¬
mina ueniebat. Sed ꝓfecta
a cartagine cum in confinio
fluminis bagrade in sua pos¬
sessione mansisser. surgens
ut iter ꝑageret: ante pecles
suos illum iacentem anulũ
uidit. et capillantiam zonã
qua fuerat alligatus mirata
temptauit. Quam cum omni¬

Expanded text:
zali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta Petroniam, clarissimam feminam. quae ibi mirabiliter ex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum, quamuis ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omni