comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad consummationẽ scoꝵ in opusmi¬
nisterii in edificationem corporis
xp̃i Quia corpus dñi esse eccła in¬
telligitur. quȩ de uiuis lapidib id
est de hominib construnt᷑ fidelib.
Hoc ipsi habent operis. ut secundũ
dispensationẽ & offitia sibi credi¬
ta. eccłam xp̃i. idest corpus eius e¬
dificent. Donec occurramus om̃s
in unitatem fidei & agnitionis
filii dĩ. in uirum ꝑfectum in men¬
suram aatis plenitudinis xp̃i. Unde
om̃i studio laborandũ nobis est. pri¬
mo ut infidei occurramus unitatem.
Deinde in cadem unitate habere ag¬
nitionẽ filii dĩ: ita ut in interiore
homine xp̃m fiducialiter ⁊mitando.
ꝑfecti uiri uocabulũ sortiamur
Presenti cnim festiuitate. id est ascen
nerando preuenimus. dõ sumus
dilectissimi mira reconciliatione
sociati. & cȩlestem miseri cordiã
plenit᷑ consecuti In qua pax nobis
miranda donata est ꝑ xp̃ma Quã
nullis umquã nr̃is meritis ualui¬

Expanded text:
ad consummationem sanctorum in opus miad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Quia corpus Domini esse Ecclesia intelligitur, quae de vivis lapidibus, id est, de hominibus construitur fidelibus, hoc ipsi habent operis ut secundum dispensationem et officia sibi credita Ecclesiam Christi, id est, corpus ejus, aedificent. Donec occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionis Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Unde omni studio laborandum nobis est primo ut in fidei occurramus omnes unitatem; deinde in eadem unitate habere agnitionem Filii Dei, ita ut in interiore homine Christum fiducialiter imitando, perfecti viri vocabulum sortiamur. Praesenti enim festivitate, id est, ascennerando praevenimus, Deo sumus, dilectissimi, mira reconciliatione sociati et coelestem misericordiam pleniter consecuti: in qua pax nobis miranda donata est per Christum, quam nullis unquam nostris meritis volui
Abbreviated transcription (Latin):
dentib in se hominib sp̃s sci dona
largitus est . ut ipse apłs alibi doc&
Alii sermonẽ sapientiȩ. abi sermonẽ
scientiȩ. alii uerã fidem. Alii grãm
sanitatum. alii operationem uirtu¬
tum. Alii ꝓph&iam. alii discretio
nem spirituum. alii genera lingua¬
rum. Aii quoq: interp̃tationem
sermonũ. diuidens singulis ꝓut
uult Quod aut ascendit. quid
est nisi quia & descendit primum
in inferiores partes terrȩ: sccundũ
formã scilic& serui ascendit.
ad quam non lo caliter. sed dignant᷑
descenderat. Descendere aut ideo
dicitur in infernũ aderuendas iusto
rum animas. ut homines &iam secũ
ad celestia reuocar& Qui descendit
cũ anima in infernũ. ipse cum ani¬
ma et corpore ascendit in cȩlumait
impler& om̃a quȩ scripta sunt de
gła triumphi sui Et ipse de dit
quosdam quidẽ apłos. qui ꝑ orbẽ
terrȩ missi sunt p̃dicare. quosdã
aũt ꝓphetas. alios aũt euangelis¬
tas. alios aut pastores & doctores

Expanded text:
dentibus in se hominibus Spiritus sancti dona dentibus in se hominibus Spiritus sancti dona largitus est, ut Apostolus ipse alibi docet: Alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discnem spirituum, alii genera linguarum, alii quoque interpretationem sermonum: dividens singulis prout vult. Quod autem ascendit, quid est, nisi quia et descendit primum in inferiores partes terrae? Secundum formam scilicet servi ascendit, ad quam non localiter, sed dignanter descendit. Descendere autem ideo dicitur in infernum ad servandas animas justorum, ut homines etiam secum ad coelestia revocaret. Qui descendit cum anima in infernum, ipse cum anima et corpore ascendit in coelum, ut impleret omnia quae scripta sunt de gloria triumphi sui. Et ipse dedit quosdam apostolos, qui per orbem terrae missi sunt praedicare, quosdam autem prophetas, alios autem evangelistas, alios autem pastores et doctores,
Abbreviated transcription (Latin):
lit humano breuiter his uerbis apłs
in lectione replicauit p̃senti. ut au¬
distis Ait enĩ Vni cuiq nr̃m da¬
ta est gr̃a. secundũ mensuram dona¬
tionis xpiuxta mensura namq
credentium datur gr̃a spiritalis.
tantũ muneris suȩ miseri cordĩȩ
largiens. quantũ potest ille cui do¬
natur accipere Propt̃ quod dic̃
Ascendens in altũ. captiuam duxit
captiuitatẽ. dedit dona hominib:
bus congregati. cum essemus creatura
dĩ adiabolo capti sumus. & eius satel¬
litib distribuiti Uenit igitur dñs nr̃
dens in homine: ne adiabolo cognosce¬
retur. p̃dicauit nobis. qui a dia bolo
captiuati sumus. remissionem Et qui
in mortis uinculis tenebamur folutte
sustinens ꝓhominib: mortem
in humanitate. qui indiuinitate mo¬
rinon potest. & ȩterna mortẽ sua
morte deuicit. et de terra resurgens
in excełsa cęlorũ hominẽ quem assũp¬
sit euexit. scõrum animas quȩ in in¬
ferno tenebant᷑ captiuȩ. eripuit. &¬
ad regna secum cęloꝵ ꝑduxit. et cre¬

Expanded text:
lit humano, breviter hic Apostolus in electione replicavit praesenti, ut audistis; ait enim: Unicuique nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi; juxta mensuram namque credentium datur gratia spiritalis, tantum muneris misericordia sua largiens, quantum potest ille cui donatur accipere: Propter quod dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem: dedit dona hominibus. entibus congregati, cum essemus creatura Dei, diabolo capti sumus et ejus satellitibus distributi: venit igitur Dominus ndens in homine ne a diabolo cognosceretur, et praedicavit nobis, qui a diabolo captivati fuimus, remissionem, et qui in mortis vinculis tenebantur, solutionem: sustinens pro hominibus mortem in humanitate, qui in divinitate mori non potest; et aeternam mortem sua morte devicit, et de terra resurgens in excelsa coelorum hominem, quem assumpsit, evexit; sanctorum animas qui in inferno tenebantur captivitate eripuit et ad regna secum coelorum perduxit, et cre
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs iħs inuna ꝑsona uerus ds̃ & uerꝰ
homo. si solum modo ds̃ esset. non po¬
terat cẽ mediator. quia ipse innatura
diuinitatis unius substantiȩ est cum
patre ł contra sisolum modo homo
purus. nequaquã eẽt mediator ñr̃
inter nos & dm̃ patre. qui a pecca¬
tor ess&. et similis nobis om̃ib. Accẽ¬
pit ergo humanitatem nr̃am qui ds̃
erat. & ꝑ hoc quia sine peccato con¬
ceptus. natus. & conuersatus est. ds̃
uerus & homo exiftens. in nocenter
ꝓ nobis mortuus. factus est medĩa¬
tor nr̃. quia nemo est ds̃ & homoni¬
si ipse solus NAm mediator non
potest ẽẽ nisi inter duas partes Est
aut mediator malus. qui generat
discordias inter duos bonus uero
mediator generat. & ꝓcurat pacẽ.
sicut dñs iłis inter nos & dm̃ patrem
sum Qui dedit &iã testimonium
sub resurrectionis nr̃ȩ. & ascensio¬
nis adbeatitudinẽ gernam tempo
rectionis dedit. quia sicut ipse mor¬
tuus est. tertia die resurrexit. atq
postmodũ ad celos ascendit. ita nos

Expanded text:
s in una persona verus Deus et verus homo est; si solummodo Deus esset, non poterat esse mediator noster: quia ipse in natura Divinitatis, unius substantiae est cum Patre. Econtra, si solummodo homo purus esset, nequaquam mediator esset inter nos et Deum Patrem, quia peccator esset et similis nobis omnibus. Accepit ergo humanitatem nostram qui Deus erat: et per hoc quia sine peccato conceptus, natus, et conversatus est, Deus verus et homo existens, innocenter pro nobis mortuus, factus est mediator noster, quia nemo est Deus et homo, nisi ipse solus, nam mediator non potest esse nisi inter duas partes. Est autem mediator malus qui generat discordias inter duos; bonus vero mediator generat et procurat pacem, sicut Dominus Jesus inter nos et Deum Patrem.sum. Qui dedit etiam testimonium, subaudis resurrectionis nostrae et ascensionis ad beatitudinem aeternam, temporectionis dedit, quia sicut ipse mortuus est, et tertia die resurrexit, atque postmodum ad coelos ascendit, ita nos
Abbreviated transcription (Latin):
terra. & plemitudo ers Quanto
magis pater ueffer qui in cęlis est
dabit bona petehtib: se. Et est sensus
gus existet. in minis trando uobis uic¬
tum. & uestimentum. Quecũq
uultis ut facbant uobis homines
& uos eadem facite illis Ista est
lex naturalis. quȩ in duob prę
tentiis tota lex pendet & proph&e
It hoc est quod ibi dicit᷑. quecumq
uultis ut faciant uobis homines. &
Aliud est quod alibi dicit᷑. quod tibi
non uis fieri. alii ne feceris. Quia
quicquid lex & ꝓphetę lat̾ius de¬
scribunt. in his duob p̾ceptis. bre¬
uiter est comprȩhensum. qui enĩ
has duas obseruauerit. omnem
legem & ꝓphetas se gaudebit ad¬
spatiosa quȩ ducit ad infernũ
Altera est angusta quę ducit ad
cȩlum Lata uia ẽ uoluptatum
huius scłi. de qua dñs bene dic̃.
quia lata & spatiosa uia est. &
Non est enĩ necesse ut requiratͥ.
quia sponte errantib offertur
non tenetur. Multi sunt enĩ istius iter
us scłi. de medio itinere reuertuntur.

Expanded text:
terra et plenitudo ejus. « Quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se? » Et est sensus:gus existet, in ministrando vobis victum et vestimentum? « Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis. » Ista est lex naturalis, quae in duobus constentiis tota lex pendet et prophetae. Et hoc est unum quod tibi dicitur: « Quaecunque vultis ut faciant vobis homines » et aliud est quod alibi dicitur: « Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . » Quia quidquid lex et prophetae latius describunt, in his duobus praeceptis breviter est comprehensum. Qui enim has duas observaverit, omnem legem et prophetas se gaudebit adspatiosa, quae ducit ad infernum; altera est angusta, quae ducit ad coelum. Lata via est voluptatum hujus saeculi, de quo Dominus bene dicit, quia lata et spatiosaNon enim est necesse ut requiratur, qui sponte errantibus offerturnon tenetur. Multi sunt istius viae tationibus, sed de medio itinere revertuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
unius diei infante. Nemo tam̃ po¬
test saluari. nisi de quo dñs uult
quia ipse cui uult miseret᷑. Si enĩ
om̃s homines in sua ꝑditione man¬
sissent. rectũ eius iudiciũ esset
Sed ut eius miscđa. & potentia osten¬
deret᷑. quia ipse potens est om̃s homines
saluare. in illis qui pereunt ostendit suũ
rectũ iudiciũ : & in his qui saluantur. si¬
ammiseri cordiã Preuenit enĩ nos eius
lius uoluntati concordare. & tunc ĩpse
gr̃ę est tribuendũ quic quid boni a¬
gimus. Qui uult inquit om̃s homines
saluos fieri : sub̵ qui saluant᷑ & ad cog¬
nitionẽ sc̃ę trinitatis uenire. que ẽ
summa. & substantialis ueritas Vnus¬

Expanded text:
unius dici. Nemo tamen potest salvari nisi quem Dominus vult, quia ipse cujus vult miseretur . Si enim omnes homines in sua perditione mansissent, rectum Dei judicium esset; sed ut ejus misericordia et potentia ostenderetur, quia ipse potens est omnes homines salvare, in illis qui pereunt ostendit suum rectum judicium et in his qui salvantur suam misericordiam. Praevenit enim nos ejus lius concordare, et tunc ipse gratiae est retribuendum quidquid boni agimus. Qui vult, inquit, omnes homines salvos fieri, subaudis qui salvantur, et ad agnitionem sanctae Trinitatis venire, quae est summa et substantialis veritas
Abbreviated transcription (Latin):
apłos appella uerit malos. nisi forte
dy eam̃us qđ in ꝑsona apłorum : am̃ȩ
genus humamt uitu peret᷑ quia ab
adolescentia sua sicut in genesile¬
gimus. ꝓrum estxor illius ađ malũ.
uł certe possysmꝰ dicere. quia eosdẽ
apłos speci aliter appedla uerit ma¬
los. Lit& enim bonitate totius hu¬
mani generis priialegia suotran¬
scenderint. tamen hđ comparatio¬
nem dĩ malisunt. quia adilluus cõ¬
paratidne. nemo bonus est. Vnde
ipse dicitꝰ Nemobpnus. nisi unus

Expanded text:
apostolos appellaverit malos, nisi forte apostolos appellaverit malos, nisi forte dicamus quod in persona apostolorum omne genus humanum vituperet, quia ab adolescentia sua, sicut in Genesi legimus, pronum est cor illius ad malum . Vel certe possumus dicere, quia eosdem apostolos specialiter appellaverit malos. Licet enim bonitatem totius humani generis privilegio suo transcenderint, tamen ad comparationem Dei, mali sunt, quia ad illius comparationem nemo bonus est. Unde ipse dicit: « Nemobonus nisi solus
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑. Quoniam sicut piscis int̾
fluctus tundit᷑. & semꝑ crescit. ita &iã
fides inter aduersa istius scłi ꝓbatur & ꝓ¬
ficit Numquid dabit nobis serpentẽ.
hoc ẽ infidelitatem: Infidelitas enĩ ꝑ
serpentem signat᷑. eo qđ uenena malitiȩ
suȩ primis parentib infuderit Tertia
comparatio addit᷑ aluca. Dicit enim
Aut si petierit ouum. numquid porrig&
illi scorpionẽ. Inouo spes designatur.
qm̃ in ouo nondũ foctus uidetur. sed fu¬
turus sperat᷑. Ita &iam spes quȩ uidet᷑
non est spes Sed spes est expectatio
futurorũ bonorum operum Nũquid
scorpionẽ dabit illi. hoc est desperatio¬
nem Scorpio enim desperatiõnem
significat. qui a sic̃ scorpio incauda ꝑ¬
cutit. & desperatio maximȩ infine
ꝑdit Siergo uos cũ sitis mali nostis
bona data dare filiis ur̃is. quanto ma¬
gis pater ur̃ qui incęlis est. dabit bo¬
na p&entib se.Mirum est cur dñs

Expanded text:
intelligitur, quoniam sicut piscis inter intelligitur, quoniam sicut piscis inter fluctus tunditur ut semper crescat, ita etiam fides inter adversa istius saeculi probatur et proficit. Nunquid dabit nobis serpentem, hoc est, infidelitatem? Infidelitas enim per serpentem designatur, eo quod venena malitiae suae primis parentibus infuderit. Tertia comparatio additur a Luca, dicit enim: « Aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? » In ovo spes designatur, quoniam in ovo nondum fetus videtur, sed futurus speratur: ita etiam spes quae videtur, non est spes: sed spes est exspectatio futurorum bonorum operum. « Nunquid scorpionem dabit illi? » hoc est, desperationem. Scorpio enim desperationem significat, quia scorpio in cauda percutit, et desperatio maxime in fine perdit. « Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se? » Mirum est cur Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
si nescierit rectam uiam ꝑ quam ince¬
dere deb&. nisi ei rectauia ostendat᷑.
Ad hoc ꝑtin& qđ dixit. querite & inue¬
nietis Quid ꝓdest iter ei si postquã
ad certũ locum ꝑuenerit. locum
quẽ intrare desiderat. el ausum in¬
ueniat: Adhoc ꝑtin& qđ dixit.
pulsate & aperictur uobis Vel
&iã potest aliter intellegi Petite
credendo. querite bene operando.
pulsate ꝑ seuerando Aut quis ex uo¬
bis homo. quẽ si p&ierit filius suus
panem. num quid lapidem dabit illi.¬
& cet̃r In his trib: comparationib.
dñs tres principales uirtutes uult de¬
signare Per panẽ &enim caritas de¬
signat᷑ Qm̃ sicut mensa referta ua¬
riis cibis sine pane in ops est. ita aciã
cetere uirtutes inꝑfecte reddunt᷑ sine
caritate At contra ꝑ lapidem duriti¬
a cordis exprimitur. quȩ maximȩ
est contraria caritati Si ergo peti¬
erimus dm̃ patrem ut d& nobis caritatẽ
numquid lapidem dabit nobis. hoc est du¬

Expanded text:
si nescierit viam rectam per quam incesi nescierit viam rectam per quam incedere debet, nisi ei recta via ostendatur? Ad hoc pertinet quod dixit: « Quaerite, et invenietis. » Quid prodest iter ei, si postquam ad certum locum pervenerit, locum quem intrare desiderat, clausum inveniat? Ad hoc pertinet quod dixit: « Pulsate, et aperietur vobis. » Vel etiam aliter potest intelligi: Petite credendo, quaerite bene operando, pulsate perseverandobis homo, quem si petierit filius suus panem, numquid lapidem porri? » In his tribus comparationibus Dominus tres principales virtutes vult designare. Per panem etenim charitas designatur, quoniam sicut mensa referta variis cibis, sine pane inops est, ita etiam caeterae virtutes imperfectae redduntur sine charitate. At contra per lapidem duritia cordis exprimitur, quae maxime est contraria charitati; si ergo petierimus Deum Patrem ut det nobis charitatem, nunquid lapidem dabit nobis, hoc est, du
Abbreviated transcription (Latin):
oterat aliquis exauditorib dñõ dĩ
dem scm̃ & easdem margaritas ha¬
beamus quas mittamus ante porcos:
et quasi ad hec dominus respondens
infert. Pctitt & dabitur uobis.
ria enĩ dixit. petite. querite. pulsate
Petite adõ sanitatẽ & firmitatem ani¬
mi. ut possitis ea implere quȩ p̃cipi¬
unt᷑ uobis Querite uiã ueritatis. &
inuenietis. Pulsate ianuam regnicȩ¬
lestis. de qua scriptũ est Hec porta
dñi. iusti intrabunt ꝑ eam Hoc enĩ or¬
dine prosequit᷑ omp̃s ds̃ petitignes
nr̃as. si primũ petimus possibilitatẽ
implendi diuina precepta. deinde
siuiam ueritatis ad inuentionem stu¬
diose requiramus. Adultimũ si
regni celestis aulam intrare uolumꝰ.
precib & bonis operib pulsemus
onamus in de aliquod exemplum
Vides aliquem hominẽ in firmatũ pedib
ambulare non ualentẽ. primum medi¬
cina sanitatis ei impendit᷑ ut possit am¬
bulare ad hoc ꝑtin& qđ dixit. petite
& accipietis Quid ꝓdest ei ambulare.

Expanded text:
oterat aliquis ex auditoribus Domino diceredem sanctum et easdem margaritas habemus, quas mittamus ante porcos? Et quasi ad haec Dominus respondens infert: « Petite, et dabitur vobis. » Tria enim dixit: petite, quaerite, pulsate. Petite a Deo sanitatem et firmitatem animi, ut possitis ea implere quae praecipiuntur vobis. Quaerite viam veritatis, et invenietis. Pulsate januam regni coelestis, de qua scriptum est: « Haec porta Domini, justi intrabunt per eam . » Hoc enim ordine prosequitur omnipotens Deus petitiones nostras, si primum petimus possibilitatem implendi divina praecepta: deinde, si viam veritatis adinventione studiose requiramus: ad ultimum, si regni coelestis aulam intrare volumus, precibus et bonis operibus pulsemus. Ponamus inde aliquid exemplum: Vides aliquem hominem infirmatum, pedibus ambulare non valentem, primum medicina sanitatis ei impenditur, ut possit ambulare, ad hoc dixit: « Petite, et accipietis. » Quid prodest ei ambulare,
Abbreviated transcription (Latin):
diam querunt saluari Iotũ enĩ
ꝓ parte posuit apłs. sic̃ & in euan¬
gelio ubi dicit dñs Si exaltatus fu
ero: om̃a traham ad me Non enĩ
om̃s homines traxit. aut trahit
adse. sed om̃a sub electa. & ex om¬
nib generib & gentib ex om̃i sexu.
& conditione. a regib usq ad men

Expanded text:
ri. Totum enim pro parte posuit Apostolus, sicut et in Evangelio, ubi dicit Dominus: Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . Non enim omnes homines traxit, aut trahit ad se, sed omnia, subaudis electa, et ex omnibus generibus et gentibus, et ex omni sexu et conditione a regibus usque ad men
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiȩ exercere. quia ñ ual& mi¬
sericordiã impendere alteri. qui
Sed ut habeamus unde elemosina
tribuamꝰ. orandũ est ꝓuita regis
ac principũ. & ꝓpace regni. et ut
agamus uitam nr̃am. id est duca¬
mus in om̃i castitate corporis
Lempore pacis ut cũq & cũ nimia
difficultate seruari potest castitas.
quando uero dep̃datur regnũ a p̃¬
agnib & hostib. nequa quã potest
seruari. quia domini qui dep̃da¬
ti sunt captiuos. explent uolun¬
tatem. & immunditiã suam cũ
eis ut libet. nec ualent resistere
Qua ꝓp̃t orandũ est ꝓsalute. et ui¬
ta fideliũ regum et principum.
ut longo tem pore conseruati pa¬
cem habeat regnũ. & magis ac
magis ꝓficiant in melius. Pro in¬
fidelib quoq orandũ est. ut re¬
sipiscant ab infidelitate. & tran¬
seant ad fidẽ Hoc enĩ bonumẽ
corã saluatore nr̃o dõ. sub ut ꝓ om̃i

Expanded text:
ricordiae exercere, quia non valet miricordiae exercere, quia non valet misericordiam impendere alteri, qui Sed ut habeamus unde eleemosynam tribuamus, orandum est pro vita regis ac principum, et pro pace regni, et ut agamus vitam nostram, id est ducamus in omni castitate corporis. Tempore pacis utcunque et cum minima difficultate servari potest castitas, quando vero depraedatur regnum a praedonibus et hostibus, nequaquam potest servari, quia Domini qui depraedati sunt captivos, explent voluntatem suam et immunditiam cum eis ut libet, nec valent resistere. Quapropter orandum est pro salute et vita fidelium regum et principum, ut longo tempore conservati, pacem habeant et regnum, et magis ac magis proficiant in melius. Pro infelicibus quoque orandum est, ut resipiscant ab infidelitate, et transeant ad fidem. Hoc enim bonum est coram Salvatore nostro Deo, subaudis ut
Abbreviated transcription (Latin):
& iudicib: ac ducib. quia pagani
orare. eodem spĩi scõ afflatus. quo
& ieremias ꝓpheta: qui misit epłam
iudeis. qui erant inbabilone ut o¬
rarent ꝓuita regis nabuchodono¬
sor. filiorũq: eius. & ꝓpace ciuita¬
tis ad quã ducti erant captiui. in¬
quiens Ideo deb&is orare ꝓeis.
quia in pace illius erit pax ura.
Similit̃ & apłs reddit causam. qua¬
retalia p̃cipiat. Vt tranquillã
& quietã id est pacificã uita agamꝰ
in om̃i pietxte. & castitate. Pietas idẽ
cultus & religio est omnipotentis
dĩ. Ideo ergo orandũ est seruis dĩ
berius possint dediti ee in cultꝰ. &
religione dĩ quia plerumq dum
hostes fugant seruos dei appriis
sedib & discurrunt bella. et seditĩ¬
ones ꝑregnũ. non possunt incultu¬
ra dĩ cẽ intenti ꝑ om̃a. sicut tempo¬
re pacis Pi&as etiã est miscda qua
debemus impendere pauperib &
indigentib. Si ergo p̃damur ab
hostib non possumus opus mise¬

Expanded text:
et judicibus ac ducibus, quia pagani et judicibus ac ducibus, quia pagani s hominibus orare, eodem Spiritu sancto afflatus, quo et Jeremias propheta, qui misit epistolam Judaeis qui erant in Babylone ut orarent pro vita regis Nabuchodonosor filiorumque ejus, et pro pace civitatis ad quam ducti erant captivi, inquiens : Ideo debetis orare pro eis, quia in pace illorum erit pax vestra. Similiter et Apostolus reddit causas quare talia praecipiat: Ut tranquillam et quietam, id est pacificam, vitam agamus in omni pietate et castitate. Pietas est cultus et religio omnipotentis Dei. Ideo ergo orandum est servis Dei berius possint dediti esse cultui et religioni Dei, quia plerumque dum hostes fugant servos Dei a propriis sedibus, et desaeviunt bella et seditiones per regna, non possunt in cultura Dei esse intenti per omnia sicut tempore pacis. Pietas etiam est misericordia quam debemus impendere pauperibus et indigentibus. Si ergo depraedamur ab hostibus, non possumus opus mise
Abbreviated transcription (Latin):
rigens hȩc uerba timotheo in illo tra
sollempnia cȩlebrare. & ꝓ om̃ib ho¬
minib orare. Qua formã uł exem¬
plũ. om̃is ȩccła modo retin& Nam
obsecrationes sunt. quic quid p̃cedit
in missarũ  sollempniis. usq ad illũ
locũ ubi incipit sacerdos mysteria cor
tiones sunt. quas fundit sacerdos in
consecratione eucaristiȩ. usq: ad frac¬
tionẽ corporis dñi. uidelic& quan¬
do particulã quandã ponit sacerdos
in calice Postulationes sunt. benedic¬
tiones episcopales. quas dic̃ ep̃s suꝑ
populũ. in uocans nom̃ dñi suꝑ illũ.
qđ tractũ est ex ueteri testamento
Per moysen namq dic̃ dñs sacerdotib
Inuocabitis nom̃ meũ suꝑ filios isrł.
& ego benedicã eis Gratiarũ actio¬
nes sunt laudes. quas cõmunicato po¬
pulo refert sacerdos dõ patri. qui dig¬
natus est misteria corporis & san¬
guinis filii sui dare ad salinttẽ. & redep̃¬
tionem Et ne forte diceret aliquis
non debemꝰ orare ꝓ regib infidelib.

Expanded text:
rigens haec verba Timotheo, in illo tradsolemnia celebrare, et pro omnibus hominibus orare; quam formam vel exemplum omnis Ecclesia modo retinet. Nam obsecrationes sunt quidquid praecedit in missarum solemniis, usque ad illum locum ubi incipit sacerdos consecrare mytiones sunt quas fundit sacerdos in consecratione Eucharistiae usque ad fractionem corporis Domini, videlicet quando particulam quamdam sacerdos in calicem ponit. Postulationes sunt benedictiones episcopales, quas dicit episcopus super populum, invocans nomen Dei super illum, quod tractum est ex Veteri Testamento. Per Moysen namque dixit Dominus sacerdotibus: Invocabitis nomen meum super filios Israel et ego benedicam eis . Gratiarum actiones sunt laudes quas communicato populo refert sacerdos Deo Patri, qui dignatus est mysteria corporis et sanguinis Filii sui dare eis ad salutem et redemptionem. Et ne forte diceret aliquis: Non debemus orare pro regibus infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
dies. pane desiderabilẽ non co¬
medi. caro & uinũ. non sunt
in gressa in osmeũ: Sed neq
ungento unctus sũ. do nec comple¬
rent᷑ triũ ebdomadarũ dies: Ut
ergo sp̃s scĩ dono participes esse me¬
reamur. hos dies cũ om̃i puritate
cȩlebrare debemꝰ Vn abstinentia
plixiores. in elemosinis largiores
Et unde caronr̃a sentit afflictionẽ.
inde pauperũ esuries sentiat con¬
solatione: Nec solũ ꝓ nostris. sed
& ia ꝓ totius eccłe necessitatib sup¬
plicare debemꝰ. ꝓ pacis scilic& tran

Expanded text:
dies, panem desiderabilem non codies, panem desiderabilem non comedi, caro et vinum non sunt ingressa in os meum. Sed neque unguento unctus sum, donec complerentur trium hebdomadarum dies . » Ut ergo Spiritus sancti dono participes esse mereamur, hos dies cum omni puritate celebrare debemus, in abstinentia prolixiores, in eleemosynis largiores. Einde pauperum esuries sentiat consolationem. Nec solum pro nostris, sed etiam pro totius Ecclesiae necessitatibus supplicare debemus: pro pace vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad eorũ prȩces oculus diuinę pieta¬
tis respiciens. flagelli huius pestẽ
misericordit̃ abstuliss&. hi dies in
consu& udinẽ annue celebritatis
uener̃. ut ꝑ galliarũ ꝓuincias ante
ascensionis dñi diem cȩlebrarent᷑
A gauus ergo & nos hos dies pro mo¬
dulo nr̃ȩ paruitatis. cũ summa re¬
uerentia & deuotione. cũ abstinen¬
tia carnis et humilitate cordis.
non tantũ ut uisibiliũ luporũ rabi¬
em euadamꝰ. sed &iã ut in uisibili¬
um qđ melius est idest spirituũ
re ualeamꝰ: Fortissima enĩ sunt
arma ieiunii contra doemonum
temptationes. Dño dicente. Hoc
genus ñ eicit᷑ nisi in oratione &
ieiunio: Mec solũ contra temp¬
tationes ieiunia iuuant. sed &iã
ad cognoscenda diuina mysteria
mentẽ eleuant:. Deniq moyses
intellegere poss&. non solũ in
aula babiloniȩ mire abstinentiȩ
fuit. sed &iã triũ ebdomadarũ
sit Sic̃ ipse dicit. Ego danihel
lugebã trium ebdomadarum

Expanded text:
ad eorum preces oculus divinae pietaad eorum preces oculus divinae pietatis respiciens, flagelli hujus pestem misericorditer abstulisset, hi dies in consuetudinem annuae celebritatis venerunt, ut per Galliarum provincias ante Ascensionis Domini diem celebrarentur. Agamus ergo et nos hos dies pro modulo nostrae parvitatis, cum summa reverentia et veneratione, cum abstinentia carnis et humilitate cordis, non tantum ut visibilium luporum rabiem evadamus, sed etiam ut invisibilium, quod melius est, id est immundorum re valeamus. Fortissima enim sunt arma jejunii contra daemonum tentationes, Domino dicente: « Hoc genus non ejicitur nisi in oratione et jejunio . » Non solum contra tentationes jejunia juvant, sed etiam ad cognoscenda divina mysteria mentem elevant. Denique Moyses,intelligere posset, non solum in aula Babyloniae mirae abstinentiae fuit, sed etiam trium hebdosit, sicut ipse dicit: « Ego Daniel lugebam trium hebdomadarum
Abbreviated transcription (Latin):
rusalẽ ut lucas euangelista ait cum
gaudio magno. et erant semꝑ in tem¬
plo. laudantes & benedicentes deum
apłorũ commemorat dicens Frant
om̃s unanimit ꝑseuerantes in oratio¬
ne . cũ mulierib: & maria matre ihu
repltti ad p̃dicandũ euangelium
gentib in uniuerso orbe disꝑsi sunt.
hos dies suc cessorib suis agendos tra¬
didisse credunt᷑ Et inde deuotio
xp̃iana cos annua religione cele¬
brare cȩpit. ut eiusdẽ sp̃s scĩ dono
participes fieri mererentur: Qđ
At nunc ñ post ascensionẽi sed an¬
te ascensionis dñi diem ia nobis agunt᷑.
hȩc res in causa est. Nam cũ exi¬
gentib peccatis galliarũ populi
luporũ rabie acrit̃ interimerent᷑
nec ullus flagelli aliqͥđ remedium
inuenire poss&. congregati tradun¬
tur galliarũ ep̃o apud uiennã prȩci¬
puã galliȩ urbẽ . atq in commune
statuer̃ ut in triduano ieiunio dñi
miscđam implorarent. antiquoꝵ
patrũ uestigia sequentes. Cumq

Expanded text:
rusalem, ut Lucas evangelista dicit, cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum apostolorum commemorat, dicens: « Erant omnes unanimiter perseverantes in oratione, cum mulieribus et Maria matre Jesu, repleti, ad praedicandum Evangelium gentibus in universo orbe dispersis missi sunt, hos dies successoribus suis agendos tradidisse creduntur. Et inde devotio christiana ejus annua religione celebrare coepit, ut ejusdem sancti Spiritus dono participes fieri mererentur. Quod autem nunc non post ascensionem, sed ante ascensionis Domini diem a nobis aguntur, haec res in causa est. Nam cum exigentibus peccatis, Galliarum populi luporum rabie acriter interimerentur, nec hujus flagelli aliquod remedium inveniri posset, congregati traduntur Galliarum episcopi apud Viennam praecipuam Galliae urbem, atque in commune statuerunt ut in triduano jejunio Domini misericordiam implorent, antiquorum patrum vestigia sequentes. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
txte ꝑ manserint. cos exemplo suę
ꝑditionis inficiant: Porro illi quoꝵ
peccata humanã notitiã latent :
nec ab ipsis confessione. nec ab ali¬
habituri sunt & ultorẽ. It quid
eis ꝓdest humanũ uitare iudiciũ.
cũ si inmalo suo ꝑmanserint. ituri
sunt in gernũ deo retribuente
suppliciũ. quodsi ipsi sibi iudi¬
ces fiant. & uelud suȩ iniquitatis
ultores. hic inse uoluntariã poe¬
nã seuerissime animaduersio¬
nis exerceant tẽporalib penis.
mutabunt gerna supplicia. &
lacrimis exuera cordił conpunc¬
tione fluentib restingent &er¬
ni ĩgnis incendia argiente dño

Expanded text:
tate permanserint, eos exemplo suae tate permanserint, eos exemplo suae perditionis inficiant. Porro illi quorum peccata humanam notitiam latent, nec ab ipsis confessione, nec ab alihabituri sunt et ultorem. Et quid eis prodest humanum vitare judicium, si, cum in malo permanserint, ituri sunt in aeternum, Deo retribuente, supplicium? Quod si ipsi sibi judices fiant, et velut suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant, temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera compunctione cordis fluentibus restringent aeterni ignis incendia, largiente Do
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ & aliorũ. quos ꝑ doctrinã sua
conuertit apeccato: Cũ uero nobis fr̃s
quilib& nr̃i. peccata sua tam quã me¬
dicis uulnera quib urguent᷑ aperiunt.
opera debemus dare. ut quantocius
ad sanitatẽ dõ auctore
ueniant. ne in peius dissimulata cura¬
tione ꝓficiant:. Ea aut crimina quo¬
rumlib& si ipsis crim nosis confiteri
nolentib unde cũq claruerint: que¬
cumq non fuerint patientie lenime¬
dicamento sanata. ueluđ igne pie in¬
crepationis urenda sunt. & curanda
Quod si nec sic quidem ęquanimit̾ sus¬
tinentis. ac pie increpanis medela
ꝓcesserit in eis. qui diu portati. & salu¬
briter obiurgati corrigi noluerint.
tam quã putres corporis partes de¬
bent ferro ex communicationis ab¬
scidi Ne sic̃ caro morbi semiuiua
si abscisa non fuerit. salutẽ reliq̃
carnis putredinis suȩ contagione
corrũpit. ita isti qui emendari des¬
piciunt. & in suo morbo ꝑsistunt.
si morib de prauatis in scoꝵ socie¬

Expanded text:
 aliorum, quos per doctrinam suam convertit a peccato. Cum vero nobis fratres quilibet nostri peccata sua, tanquam medicis vulnera, quibus urgentur, aperiunt, operam debemus dare, ut quantocius ad sanitatem, Deo auctore, perveniant, ne in pejus dissimulata curatione proficiant. Ea autem crimina quorumlibet, si ipsis criminosis confiteri nolentibus undecunque claruerint, quaecunque non fuerint poenitentiae leni medicamento sanata, velut igne piae increpationis reprehendenda sunt ac curanda. Quod si nec sic quidem aequanimiter sustinetis, ac pie increpantis medela processerit in eis, qui diu portati et salubriter objurgati, corrigi noluerint, tanquam putres corporis partes debent ferro excommunicationis abscindi: ne sicut caro morbis emortua, si abscissa non fuerit, salutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emendari despiciunt, et in suo morbo persistunt, si moribus depravatis in sanctorum socie
Abbreviated transcription (Latin):
facere bonos. numquã aũt bonos com¬
pellere ut sint mali. Unde adhuc
concludit sententiã dicens. Siergo
uos cũ sitis mali nostis bona data dare
filuis uris. quanto magis pater uester
de cęlo. dabit spm̃ bonũ petentib se.
Ubi euident̾ nom̃ nr̃m manifestat᷑. cũ
dicit᷑ Cũ sitis mali: Boni enĩ adeo
conditi. uitio mali sumꝰ effecti: Siaũt
nr̃a bonitas. eius bonitati cõparet᷑. nec
bonitas ẽẽ nominat᷑. łacti ergo mali
ꝑ intentionẽ malã. patrẽ habemꝰ in
cęlis ꝑ conditionẽ. Ac si dicer& dñs
i uos cũ sitis mali bona dona filiis ur̃is
tribuitis. id est panẽ. piscẽ. ouum.¬
& cet̾rquȩ humana consuctudo int̾
bona p̃sentis uite enumerare consue¬
uit. multo magis pat̾ uester de celo
dabit spm̃bonũ p&entib se Ut sci¬
lic& eius spũ inluminati. non solũ fi¬
dem. sp̃e & caritatẽ petere discant.
sed &iã accipere mereant᷑: Cũ ergo

Expanded text:
facere bonos, nunquam autem bonos comfacere bonos, nunquam autem bonos compellere ut sint mali. Unde adhuc conclusit sententiam, dicens: « Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magisde coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Ubi evidenter nomen nostrum manifestatur, cum dicitur: Vos cum sitis mali. Boni enim a Deo conditi vitio mali sumus effecti. Si autem nostra bonitas ejus bonitati comparetur, nec bonitas esse nominatur. Facti ergo mali per malam intentionem, patrem habemus in coelis per conditionem. Ac si diceret Dominus:  « cum sitis mali, bona dona filiis vestris tribuitis, » id est panem, piscem, ovum, et quae humana consuetudo inter bona praesentis vitae enumerare consuevit, « multo magis Pater de coelo dabit Spiritum bonum petentibus se, » ut scilicet, ejus Spiritu illuminati, non solum fidem, spem et charitatem petere discant, sed etiam accipere mereantur. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitas. siue uenenose cogitationes.
quȩ animã interimere conantur
In ouo figurat᷑ spesQuia sic̃ in
ouo. foctus non dũ cernit᷑ sed futu¬
rus credit᷑: sic spes non uidet᷑ oculo.
sed sperat᷑ mente : Sic̃ apłs ait Nã
qđ uid& quis quid sperat: Si aut
qđ non uidemꝰ speramꝰ. ꝑ patientiã
expectamꝰ : Huic contrarius est scor¬
pio aculeũ in cauda gestans id est
desperatio. quȩ nos abonis ꝑhenni¬
b r&ro retrahere conat᷑: In his
ergo similitudinib hoc dñs osten¬
dit. quia cũ sit ipse pius. & clemens.
nulli bona p&entiimala tribuit
Non enĩ ꝓpane lapidẽ donat. quia
caritatẽ amanti durũ & inmise¬
ricordẽ animũ non tribuit. Nec
ꝓpisce serpentẽ donat. quia fidẽ
querenti. nequaquã ad infidelita¬
tẽ cõgit Ded neq ꝓ ouo porrigit
scorpionẽ. quia qui in se hab&
sp̃e. in desperationẽ cadere non
cõpellit. Propriũ est atit cius
in mense bonitati: Aliquando malos

Expanded text:
fidelitas, sive venenosae cogitationes, fidelitas, sive venenosae cogitationes, quae animam interimere conantur. In ovo figuratur spes, quia sicut in ovo fetus nondum cernitur, sed futurus creditur, sic spes non videtur oculo, sed speratur mente, sicut Apostolus ait: Nam quod videt quis, quid sperat? « Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . » Huic contrarius est scorpio, aculeum in cauda gestans, id est desperatio, quae nos ab ovis perennibus retro retrahere conatur. In his ergo si militudinibus hoc Dominus ostendit quia cum sit ipse pius et clemens, nulli bona petenti mala tribuit. Non enim pro pane lapidem donat, quia charitatem amanti durum et immisericordem animum non tribuit. Nec pro pisce serpentem donat, quia fidem quaerenti nequaquam ad infidelitatem cogit. Sed neque pro ovo porrigit scorpionem, quia qui in se habet spem, in desperationem cadere non compellit; proprium est autem immensae bonitati ejus aliquando malos
Abbreviated transcription (Latin):
tribuero in cibos pauperũ om̃s facul¬
tates meas. & si tradidero corpꝰ meũ
ita ut ardex. caritatẽ aut non habu¬
ero nihil mihi ꝓdest. Huic contra¬
rius ẽ lapis id est duritia iudeorũ.
& in misericordia. Piscis aũt. fidẽ
significat. It congruesatis. Nam
sic̃ piscis aquis nutrit᷑ ita fides bab:¬
tismo roboratur Dicente dño
Qui crediderit & baptizatꝰ fuerit.
saluus erit. Uel certe ꝑpiscẽ fides
figurat᷑. quia sic̃ piscis sub aquis la¬
t&. sic fides illarũ rerũ est. quȩ ñ
uident᷑. Dicente apło. Ist fides spe¬
randarũ substantia rerũ. argu¬
mentũ non apparentũ. Uel certe
Alit̃ ꝑ piscẽ fides intelligit᷑. quia sic̃
piscis quo amplius fluctib tundit᷑.
aco amplius crescit. sic fides quo am¬
plius ꝑsecutiones patit᷑: eo magis pfi¬
cit Dẽ qua dñsait. Si habueritis
fidẽ sic̃ granũ sinapis. dicertẽis mon¬
tihuic transi hinc & transir&. Hu¬
ic contrarius est serpens ui delic& in¬

Expanded text:
s facultates meas, et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . » Huic contrarius est lapis, id est duritia cordis et immisericordia. Piscis autem fidem significat, et congrue satis. Nam sicut piscis aqua nutritur, ita fides baptismo roboratur, dicente Domino: « Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . » Vel certe per piscem fides figuratur, quia sicut piscis sub aquis latet, sic fides illarum rerum est, quae non videntur, dicente Apostolo: « Est fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium . » Vel certe aliter, per piscem fides intelligitur: quia sicut piscis quo amplius fluctibus tunditur, eo magis crescit, sic fides quo amplius persecutiones patitur, eo magis proficit, de qua Dominus ait: « Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, Transi hinc, et transibit . » Huic contrarius est serpens, videlicet in
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. & cet̾r quȩ secunt᷑ Inquib
uerbis. qiđ principalit̃ inoratio¬
ne petere debemꝰ. breuit̾ comprȩ¬
hendit : ac deinde cũ quanta in¬
stantia in oratione ꝑseuerare.
adiuncta similitudine declara¬
uit dicens. Quis ur̃m habebit
amicũ. & ibit ad illũ media noc¬
te: Spiritalit̃ amicus iste. dr̃
om p̃s intelligit᷑: Qui cũ sit dr̃
& conditor totius creaturȩ. fide¬
les seruos amicos uocare dignat᷑ s ẽ
dicens. Uos amici mei estis. si feceri
dicã uos seruos. sed amicos meos:
It rursus. Uos aũt dixi amicos:
Nox in hoc loco. tribulati onẽ signi¬
ficat. Sic̃ enĩ dies adletitia sic
nox aliquando ad tristitia ꝑtin&
Ueniendũ est ad amicũ media noc¬
te : quia intribulationis prȩssura
non animũ aduindicta prepara¬
re. neq nos m& ipsos desperare uł
frangere debemꝰ. sed eius auxiliũ
flagitare qui ait. In mundo prȩs¬
sura habebitis. sed confidite qui a
ego uici mundũ: Cum enĩ dñs

Expanded text:
t caetera quae sequuntur. In quibus verbis, quid principaliter in oratione petere debeamus, breviter comprehendit, ac deinde cum quanta instantia in oratione perseverare oporteat, adjuncta similitudine, declaravit, dicens: « Quis vestrum habebit amicum, et ibit ad illum media nocte? » Spiritaliter amicus iste Deus omnipotens intelligitur, qui cum sit Deus et conditor totius creaturae, fideles servos amicos vocare dignatus est, dicens : « Vos amici mei estis. » Et idicam vos servos, » sed amicos meos. Et rursus: « Vos autem dixi amicos meos . » Nox in hoc loco tribulationem significat; sicut enim dies ad laetitiam, sic nox aliquando ad tristitiam pertinet. Veniendum est ad amicum media nocte, quia in tribulationis pressura non animum ad vindictam praeparare, neque nosmetipsos desperare vel frangere debemus, sed ejus auxilium flagitari qui ait: « In mundo pressuram habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum ; » cum enim Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dies lȩtaniarũ idẽ supplicationũ an¬
nua reuolutione recolimꝰ. lib& ꝓp̃t sim¬
pliciores unde exordiũ sumpserint
angelica & apostolica auctoritate:
in consuudinẽ uenisse credendis:
Deniq dñs in celũ ascensurꝰ cũ sp̃m scm

Expanded text:
dies litaniarum, id est supplicationum, annua revolutione recolimus, libet propter simpliciores, unde exordium sumpserunt,angelica et apostolica auctoritate, in consuetudinem venisse credendi sunt. Denique Dominus in c
Abbreviated transcription (Latin):
& ea quȩ ad illã ꝑtinent. idẽ uiria¬
tutes animę Plenũ ergo & ꝑfectũ
gaudium eẽ non potest. ubi fragili¬
tas mutabilitatis ita uariatur. ut
uix unius horȩ spatio gaudiũ nobis¬
sũ ꝑmanere possit Subito enĩleti¬
tia atristitia absorbet᷑. gadium
in dolorẽ uertit. Sanitas infirmi¬
tate ledit᷑. ampla possessio pauper:¬
tate tenuat᷑: P rosperitas aduersi¬
tate ꝓsternit: iuuentus ad senectu¬
tem. uita cũrrit ad mortẽ. Cum
ergo dicit petite & accipietis ut gau¬
diũ ur̃m sit plenũ. illam singularẽ
& beatam uit᷑a nos petere admon&.
ubi estlecitia sine tristitia. gaudiũ
sine dolore. securitas sine timore.
uita sine moste. Quã qui adepti
fuerint. gaudiũ &lȩtitiã obtinebt̃.
& fugi& ab eis dolor et gemitus. quan¬
do implebit᷑. qđ dñs alibi ꝓmittit di¬

Expanded text:
et ea quae ad illam pertinent, id est viret ea quae ad illam pertinent, id est virtutes animae. Plenum ergo et perfectum gaudium esse non potest, ubi fragilitas mutabilitatis ita variatur, ut vix unius horae spatio gaudium nobiscum permanere possit. Subito enim laetitia a tristitia absorbetur, gaudium in dolorem vertitur, sanitas infirmitate laeditur, ampla possessio paupertate tenuatur, prosperitas adversitate prosternitur, juventus ad senectutem, vita currit ad mortem. Cum ergo dicit: « Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum, » illam singularem ac beatam vitam nos petere admonet, ubi est laetitia sine tristitia, gaudium sine dolore, securitas sine timore, vita sine morte. Quam qui adepti fuerint, gaudium et laetitiam obtinebunt, et fugiet ab eis omnis dolor et gemitus, quando implebitur quod Dominus alibi promittit
Abbreviated transcription (Latin):
parationem eorum quȩ p&ere debuis¬
tis. nihil sunt quȩ p&istis Fragiles
namq mentes apostolorum ante passi¬
onem prius terrena & transitoria
p&ere nouerant. sicut deduobus
filiis zebedei legimus. qui ꝑsua ser̃ut
matri ut p&er& abeo ut unus sede¬
r& adextris. & alius asinistris
in regno eius Sed quia ad com¬
parationẽ quȩ petere debuerant.
nihil erat quod petebant. ꝓtinas
audierunt Nescitis quid petatis
Terrenanamq: & transitoria. ger¬
ne felicitati comparata. nihil sunt
estimanda Sed quia actenus ad
ea quȩ &erna sunt pecenda apigri
fuerant. dni sermonibus ad petendũ
incitantur cum dr̃ Petite. Et
ne se accepturos dubitarent. recte
subiungit᷑ Et accipi&is Quid aũt
principalit̾ petere deberent. mani
plenũ. & accipi& is In quo loco os¬
tendit᷑. quia in oratione: non au¬
rũ. non argentũ. non terrenas di¬
uitias petere debemꝰ. non p̃sentis ui¬
te lon gitudinẽ. sed uita &ernam

Expanded text:
parationem eorum quae petere debuisparationem eorum quae petere debuistis, nihil sunt quae petistis. Fragiles namque mentes apostolorum ante passionem prius terrena et transitoria petere noverant, sicut de duobus filiis Zebedaei legimus, qui persuaserunt matri ut peteret ab eo, ut unus sederet a dextris et alter a sinistris in regno ejus. Sed quia ad comparationem eorum quae petere debuerant, nihil erat quod petebat, protinus audierunt: « Nescitis quid petatis. » Terrena namque et transitoria, aeternae felicitati comparata, nihil sunt aestimanda. Sed quia hactenus ad ea quae aeterna sunt, petenda pigri fuerant, Domini sermonibus ad petendum incitantur, cum dicitur: « Petite. » Et ne se accepturos dubitarent, recte subjungitur: « Et accipietis. » Quid autem principaliter petere deberent, manifplenum, et accipietis. In quo loco ostenditur, quia in oratione non aurum, non argentum, non terrenas divitias petere debemus: non praesentis vitae longitudinem, sed vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
tionum extollat me. datus est
mihi stimulus carnis meȩ. angelus
satanȩ. ut me colaphiz& Propt̃
quod ter dñm rogaui. ut disceder&
ame: & dixit mihi. Sufficit tibi grã
mea Nam uirtus in infirmitate per¬
ficitur. Quicumq ergo fide nondu¬
bitans. ea quȩ ad salutem animȩ suȩ per¬
tinent. ꝑ seueranter p&it. sine dubio
exauditur. aut inp̃senti. aut infuturo
nde bene dicitur: in nomine meo. No¬
men uero eius ihs est. idest saluator.
siue salutaris. Ille ergo in nomine ihũ
p&it. qui animȩ suȩ salutem querit.
Usque modo non p&istis quic quã in nomi¬
ne meo. Numquid non ante petie¬
rant apł̃i dicentes. dñe dic nobis quan¬
do hȩc erunt. uel quod signũ aduentus
tui. & his similia. fecerunt utiq Sed
quod ait usque modo non p&istis quic¬
qua. duob modis intellegi potest.
Siue non petistis quic quã. quia me ae¬
qualem patri non credidistis. ut in
nomine meo peferetis: Siue cete
non peti stis quicquam. quia ad com¬

Expanded text:
tionum extollat me; datus est tionum extollat me; datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, ut me codiscederet a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur . » Quicunque ergo fide non dubitans ea quae ad salutem animae suae pertinent, perseveranter petit, sine dubio exauditur aut in praesenti aut in futuro. Unde bene dicitur, « in nomine meo. » Nomen vero ejus, Jesus est, id est salvator sive salutaris. Ille ergo in nomine Jesu petit, qui animae suae salutem quaerit. « Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. » Nunquid non ante petierant apostoli, dicentes : « Domine, dic nobis, quando haec erunt? » vel: « Quod signum adventus tui? » et his similia. Fecerunt utique. Sed quod ait: « Usque modo non petistis quidquam, » duobus modis intelligi potest. Sive non petistis quidquam, quia me aequalem Patri non credidistis, ut in nomine meo peteretis: sive certe non petistis quidquam, quia ad com
Abbreviated transcription (Latin):
omnes filios superbiae:: Quis uero
paulum apłm post conuersionem scm̃
fuisse dubit&. maxime cum ipse iudex
de eo testetur dicens. uas clectionis mͥ
est iste. ut port& nomen meum corã
gentibus & regibus. & filiis is rabel.
Nullus Ettamen diabolus petiit
et impetrauit. apłs uero petiit. & non
impetrauit Petiit dĩ abolus ut sub¬
stantiã iob deler&. & audiuit. Ecce
uniuersa quȩ hab& inmanu tua sunt
Petiit apłs ut auferetur abeo stimu¬
lus carnis suc & non impetrauit. Quis
ergo hoꝵ mđiuis exauditꝰ est. diabolus
an apłs: Diabolus exauditus est ad
uoluntatẽ. non tamen ad salutem
Quia inde deterior effectus est. unde
sc̃o uiro dampnũ inferre conatus ẽ
Apłs uero non est exauditꝰ ad uolun¬
tatẽ. sed ad salutẽ. quia non expedi¬
ebat illi. ut stimulus carnis suȩ ab
eo auferret᷑. qui obcustodiã humi¬
litatis ei datus fuerat. sicut ipse
dicit. Et ne magnitudo reuela¬

Expanded text:
omnes filios superbiae? » Quis vero omnes filios superbiae? » Quis vero Paulum apostolum post conversionem sanctum fuisse dubitet, maxime cum ipse judex de eo testatur, dicens: « Vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum coram gentibus et regibus et filiis Israel? » Nullus. Et tamen diabolus petiit, et impetravit: Apostolus vero petiit, et non impetravit. Petiit diabolus ut substantiam Job deleret, et audivit: « Ecce universa quae habet, in manu tua sunt . » Petiit Apostolus ut auferretur ab eo stimulus carnis suae, et non impetravit. Quis ergo horum magis exauditus est? diabolus, an Apostolus? Diabolus exauditus est ad voluntatem, non tamen ad salutem: quia inde deterior effectus est, unde sancto viro damnum inferre conatus est. Apostolus vero non est exauditus ad voluntatem, sed ad salutem: quia non expediebat illi ut stimulus carnis suae ab eo auferretur, qui ob custodiam humilitatis ei datus fuerat, sicut ipse dicit: « Et ne magnitudo revela