comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
operis & initium goluntatis. Unde & Apostolus copiosissimus fide¬¬
lium cohortator.cum timore, inquit, & tremore yestram salutem:ope.¬
ramini. Dcus est cnim: qui operatur inobis & velle & operari pro
bona uoluntatc. Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi, ne
ipsis opcribus pictatis clati. descrantur opo gratiae, & temancant in in¬.¬
firmitate natura. ¶ Qui adtem experiri cupit, an in ipso Deus habitet,
de quo dicitur.Mirabilis Deus in sanctis suĩs:syncero examinc cordis sui
intcriora discutiat, & sagaciter quaerat, qua humilitate resistat super¬¬
biae, qua bencuolentiaobluctetur inuidiae: quam non capiatur adulan'¬
tium linguis. quamque bonis delectetur alicnis an pro malo non cupiat
malum reddere malitq inultas obliuisci iniurias: quam imagincm & simit¬
litudinem sui conditoris amitterc: qui omnes ad coguitioucm sui gencra.¬

Expanded text:
operis, et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fideoperis, et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et opebona voluntate . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis , sincero examine cordis sui interiora discutiat et sagaciter quaerat qua humilitate resistat superbiae, qua benevolentia obluctetur 142 invidiae, quam non capiatur adulantium linguis, quamque bonis delectetur alienis; an pro malo non cupiat malum reddere, malitque inultas oblivisci injurias, quam imaginem et similitudinem sui Conditoris amittere, qui omnes ad cognitionem sui genera
Abbreviated transcription (Latin):
tur obsta culi: ad prasentis festi pertinet dignitaiem.& uera est infantia sal¬
uatoris declaratio deitatis:quãdo carnis sensus ab humanis ad diuina trãs¬¬
fertur. ut. quos deprimunt experimenta infirmitatum: erigant signa uirtu¬¬
tum: Quia tali auxilio & natura nostra indigebat & causa, ut reparare
genus humnanum: nec sine maiestate posset humilitas: nec sinc humilitate
rum elucer custodia mandatorum:impleturque quod dictum est:Sic lu.¬
ccatlux yestra coram hominibus:ut uideant opera uestrabona: & magnifi¬
centpatrem xestrum. qui in coclis est: quis illic praesentem non intelligat
maiestatem.ybi yeram uidet apparere uirtutem: quae xtique sine Deo nulla
est. nec proprictatom obemet dignitatis, nisi spiritu sui uegetotur auto¬¬
ris. Dicente enim discipulis suis Domino: Sine me nihil potestis faco¬¬
re. dubium non est hominem bona agentem, a Deo habore & effectum

Expanded text:
tur obstaculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infantia Saltur obstaculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infantia Salvatoris declaratio deitatis, quando carnis sensus ab humanis ad divina transfertur; ut quos deprimunt experimenta infirmitatum, erigant signa virtutum: quia tali auxilio et natura nostra indigebat et causa, ut reparare humanum genus nec sine majestate posset humilitas, nec sine humilitate rum elucet custodia mandatorum, impleturque quod dictum est, Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est ; quis illic non praesentem intelligat deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet deitatis, nisi Spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere , dubium non est hominem bona agentem, ex Deo habere et effectum
Abbreviated transcription (Latin):
tiro & transconsis incipientis fidei rudimentis oportcat xnumquenq: ad
sublimiora proficere:nccesse est tamen infirmitatem mentis humanae: dum
xcrum homipem accipit Christum: de ipsa naturae nostra cõmunione tre¬¬
pidare. & perinitia yel incrementa corporea ad agnitioncm unius cum pa¬
tre deitatis difficulter accedere.Sed ybi inter caligantes radius superna lu'¬
cis refulscrit: cunctantes fidci moras splendor ueritatis abrumpat: ut cor li¬¬
berum. & auisibilibus absolutum. Iumen intelligentit tanquat ducẽ stel¬
lam sequatur: quia sicut Apostolus ait, Dominus lesus Ghristus in gloria¬
est Dei patris:ut quom yencrabatur in cunis humiliter iacentem: ipsum sine
diffidentia adoret cum patre rognantem.Hac autem manifestatio dilectis:¬
simi: qua haesitantium nebulas dissoluit animarum: & ita facit innotosce¬¬
scere Dei filium.er de hoc: quod idem est etiam hominis filius: nihil patian¬

Expanded text:
tire, et transcensis incipientis fidei rudimentis, oporteat unumquemque ad tire, et transcensis incipientis fidei rudimentis, oporteat unumquemque ad sublimiora proficere; necesse est tamen infirmitatem mentis humanae, dum verum hominem accipit Christum, de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius cum Patre deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantis fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tanquam ducem stellam sequatur; quia, sicut Apostolus ait, Dominus Jesus Christus in gloria Dei Patris est : ut quem venerabatur in cunis humiliter jacentem, ipsum sine differentia adoret cum Patre regnantem. Haec autem manifestatio, dilectisimi, quae haesitantium nebulas dissolvit animarum, et ita facit innotescere Dei Filium, ut de hoc quod idem est etiam hominis filius, nihil patian
Abbreviated transcription (Latin):
Ausam dilectissimi: & rationem sollennitatis hodicrnae saepe¬
xobis & cuangclica narratio.& obscruantia consuctudo patc¬
fccit:nec nccesse est ita nũc quæ inter saluatoris nostri primor
dia humana sunt gesta:replicari: ut de splendorc noui syderi¬
cMagis Magorumque muncribus: de sauitia Herodis: & de interfectio.¬
nc infantium disseramus cum sicut nostis: & in stella fulgore Dei gratia
& in tribus uiris uocatio gentium: & in regc impio crudelitas paganorum.
de in occisione in fantiuit. Cunetorum martytum forma precelserit. Sed aͥ¬
quia in sacratissimo dic reddt̃dum crpectationi uestra est sacerdotalis ser¬
monis officium: nitamur: ut possumtus adiuuante spiritu Dei ed per intelli'¬
gentia semitas poruenire: ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad
omnium fidelium tempora pertincre:nec ullo modo habeatur insolitum,
quod in dispensationum ordine adoratur antiquum. ¶ Quamuis ergo
omnis anima Christiana nihil indignum habeat de filii Dei maiestate sen¬¬

Expanded text:
emnitatis hodiernae, saepevobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necesse est ita nunc quae inter Salvatoris nostri humana dia sunt gesta, replicari ut de splendore novi sideriMagis, Magorumque muneribus, de saevitia Herodis, et de interfectionfantium disseramus; cum, sicut nostis, et in stellae fulgore Dei gratia, et in tribus viris vocatio Gentium, et in rege impio crudelitas Paganorum,  occisione infantium, cunctorum martyrum forma praecesserit. Sed quia in sacratissimo die reddendum exspectationi vestrae est sacerdotalis sermonis officium, nitamur ut possumus adjuvante Spiritu Dei, et per intelligentiae semitas pervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium tempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum ordine adoratur antiquum. 2. Incarnationis necessitas. Quamvis ergo omnis anima christiana nihil indignum debeat de Filii Dei majestate sen
Abbreviated transcription (Latin):
cent patrem uestrum: qui in coclis est. Sicut cnim magnum peccatum est:
cum inter gentes propter malos Christianos nomen Domini blasphema.¬
tur:ita magnum pietatis est meritum: cum idem in sancta scruorum suo.¬
rumo conuersatione henedicitur: Cui est honor & gloria in sccula sccu¬
lorur. Amen.

Expanded text:
cent Patrem vestrum qui in coelis est . Sicut enim magnum peccatum est, cent Patrem vestrum qui in coelis est . Sicut enim magnum peccatum est, cum inter gentes propter malos Christianos nomen Domini blasphematur, ita magnum pietatis est meritum, cum eidem in sancta servorum suorum conversatione benedicitur: cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptibilia transferatur: & ad sublimia yocatus anitous coelestibus dc¬
lectetur.Confirmate amicitias cum sanctis angelis: intrate in ciuitatẽ Dei'
cuius uobis spondetur habitatio: & Patriarchis. Prophetis:Apostolis.Mar¬
tyribus sociamini.Unde & illi gaudent:inde gaudete.Horur diuitias con¬
cupiscite: & per bonam amulationcm ipsorum ambite suffragia.Cum qui¬
bus cnim fueritpobis consortium deuotionis.crit & communio dignita.¬
tis.Dum itaque tempus uobis ad mandata Der exequenda conceditur: gle¬
rificate Deum in corpore uestro. & luccte dilectissimi sicut luminaria ir
hoc mundo.Sint lucernae mentium uestrarum scmper ardentes:& nihil re¬
stis aliquando tenebra:nunc autem lux in Domino:ut filii lucis ambulatc:
impleaturq in xobis:quod in trium Magorum imagine prȩcessit.Et sic lu¬¬
ccat lux uestra coram hominibus, utuidentes opera uestra bona, magnifi.¬

Expanded text:
incorruptibilia transferatur, et ad sublimia vocatus animus coelestibus deincorruptibilia transferatur, et ad sublimia vocatus animus coelestibus delectetur. Confirmate amicitias cum sanctis angelis; intrate in civitatem Dei, cujus nobis spondetur inhabitatio, et patriarchis, prophetis, apostolis, martyribusque sociamini. Unde illi gaudent, inde gaudete. Horum divitias concupiscite, et per bonam aemulationem ipsorum ambite suffragia. Cum quibus enim nobis fuerit consortium devotionis, erit et communio dignitatis. Dum itaque tempus vobis ad mandata Dei exsequenda conceditur, glorificate Deum in corpore vestro , et lucete, dilectissimi, sicut luminaria in hoc mundo . Sint lucernae mentium vestrarum semper ardentes, et nihil resistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate ; impleanturque in vobis quae in trium magorum imagine praecesserunt; et sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
suam denegat, cum indiscrete yniuersis bona multa largitur:cosq: quos
merito subderet pocnis magis uult inuitarc bencficiis.Dilatio enim uindi¬
cta dat locum pocnitentia.Nec tamen dicipotest: nulla ibi esse ultio. ybi
nulla conuersio est:quia mens dura & ingrata iam sibi ipsa supplicium est'
& in conscientia sua patitur:quicquid Dei bonitate differtur. Non ita igi'¬
tur delinquentes peccata delectent: ut illos in suis actibus uitx huius fitis
inueniat.Quoniam in infcrno nulla est correctio: nec datur remedium sa¬¬
tis factionis ybi iam non iuperest actio goluntatis, dicentc propheta Da¬
uid. Quouiam non est in morte, qui memor fit tui: in inferno aũt quis
confitebiturtibi: Fugiantur noxia uoluptates:inimica gaudia. & deside.¬
ria iam iamq peritura.Quis fructus est: quae utilitas: ca indesinenter cupc¬¬
te: quȩ etiam si non deserant. descrenda sunt:Amorrerum deficientium ad

Expanded text:
suam denegat, cum indiscrete universis bona multa largiatur, eosque quos suam denegat, cum indiscrete universis bona multa largiatur, eosque quos merito subderet poenis, mavult invitare beneficiis. Dilatio enim vindictae dat locum poenitentiae. NEC TAMEN DICI potest nulla ibi esse ultio, ubi nulla conversio est, quia mens dura et ingrata jam sibi ipsa supplicium est, 131 et in conscientia sua patitur quidquid Dei bonitate differtur. Non ita igitur delinquentes peccata delectent, ut illos in suis actibus vitae hujus finis inveniat: quoniam in inferno nulla est correctio, NEC DATUR remedium satisfactionis, ubi jam non superest actio voluntatis, dicente propheta David: Quoniam non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Fugiantur noxiae voluptates, inimica gaudia et desideria jamjamque peritura. Quis fructus est, quaeve utilitas, ea indesinenter cupere, quae etiamsi non deserant, deserenda sunt? Amor rerum deficientium ad
Abbreviated transcription (Latin):
mitis sum & humilis corde: & inucnietis requiem animabus uestris.Iugũ
cnim incum uauc est:& onus meum leue.Nihil ergo dilectissimi arduum
est humilibus: nihil asperum mitibus:& facile omnia praecepta ueniunt in
effectum quando & gratia praetendit auxilium: & obedientia mollit impe¬
rium.Intonante enim quotidie auribus nostris eloquio Dei, omnis ho.¬
mo quid diuina iustitiae placeat scire cõuincitur.Sed quia iudicium illud
quo unusquisq recipiet prout gessit. siuc bonum: siue malum: iudicaturi
patientia & honitate differtur. impunitatem sibi iniquitatis infideliũ cor¬
dappromitrunt:& putant humanorum actuum qualitates ad diuina proui¬
dentia non pertinere censuram: quasi non cuidentissimis plerunq: suppli.¬
ciis male gesta plectantur. aut nõ saepe ccelestium comminationum terror
ostentet: quibus utiq & fides monctur.& infidelitas increpatur. ¶ Intcr
haec autem permanet super omnes benignitas Dei & nulli miscricordiam

Expanded text:
sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Nihil ergo, dilectissimi, arduum est humilibus, nihil asperum mitibus, et facile omnia praecepta veniunt in effectum, quando et gratia praetendit auxilium, et obedientia mollit imperium. Intonant enim quotidie auribus nostris eloquia Dei, et omnis homo quid divinae justitiae placeat scire convincitur. Sed quia judicium illud, quo unusquisque recipiet prout gessit, sive bonum, sive malum , judicaturi patientia et bonitate differtur, impunitatem sibi iniquitatis infidelium corda promittunt, et putant humanorum actuum qualitates ad divinae providentiae non pertinere censuram, quasi non evidentissimis plerumque suppliciis male gesta plectantur, aut non saepe coelestium comminationum terror ostendatur: quibus utique et fides monetur, et infidelitas increpatur. CAP. IV. Inter haec autem permanet super omnes benignitas Dei, et nulli misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
stra reuocarct.Nam uitam piorum non solum sibi: sed etiam aliis esse vtilẽ¬
decet: et quod apud cos agi non potest uerbis: obtincatur excmplis.Consi¬¬
derantes igitur dilectissimi incffabilem erga nos diuinorum muncrum lar¬
gitatem, cooperatores situs gratiae Dci operantis in nobis.Non enim dor¬¬
mientibus prouenit regnum coelorum:tec ocio desidiaq: torpentibus bea'¬
testatus est:qui nobis nullis operum mcritis suffragantibus. & sacramento
coniuluit & cremplo:ut in adoptionem yocatos per illud proueheret ad sa¬
lutem: per hoc ittbueret ad laborem. Hic autem labor dilectissimi piis fi¬¬
liis & bonis seruis non solum nec asper nec onerosus. sed etiam suauis Et
leuis est: dicente Domino.Uenite ad me omnes: qui laboratis & oncrati e'

Expanded text:
stra revocaret. Nam vitam piorum non solum sibi, 130 sed etiam aliis esse utilstra revocaret. Nam vitam piorum non solum sibi, 130 sed etiam aliis esse utildecet: ut quod apud eos agi non potest verbis, obtineatur exemplis. Considerantes itaque, dilectissimi, ineffabilem erga nos divinorum munerum largitatem, cooperatores simus gratiae Dei operantis in nobis. Non enim dormientibus provenit regnum coelorum, nec otio desidiaque torpentibus beestatus est Joan. XIV, 6: qui nobis nullis operum meritis suffragantibus, et sacramento consuluit et exemplo: ut in adoptionem vocatos per illud proveheret ad salutem, per hoc imbueret ad laborem. Hic autem labor, dilectissimi, piis filiis et bonis servis non solum nec asper, nec onerosus, sed etiam suavis et cente Domino: Venite ad me, omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
sct: orauit.Immitem crudelium patrum tuorum solue sententiam: neque te
corum maledicto patiaris astringi:qui clamantes de Christo: Sanguis ciue
iuper nos &isuper filios nostros:facinus in te sui criminis transfuderunt.
Redite ad miscricordem: utimini clementia remittentis. Saeuitia cm̃ uostra
iniquitatis conuersa est in causat salutis.Uiuit:quem perire uoluistis.Gon¬
fitcmini negatum: adorate xenditum:ut nobis bonitas illius prosit. cuive¬¬
stra malignitas nocere non potuit. ¶ Quod ergo ad uerã dilectissimi per¬¬
tinot charitatem: quam ctiam inimicis nostris ex dominica eruditione de¬
bemus: & optandum nobis est & studendum:ut hic populus: qui ab illa spi¬
titali patrum nobilitate defccit:ramis suæ arboris inscratur.Multum cnim
nos Deo beneuolentia ista commendat:quia ided delictum corũ nobis mi¬
sericordia locum fecit:ut cos ad amulationem salutis recipienda fides no¬

Expanded text:
set, oravit . Immitem crudelium patrum tuorum solve sententiam, neque te set, oravit . Immitem crudelium patrum tuorum solve sententiam, neque te eorum maledicto patiaris obstringi, qui clamantes de Christo, Sanguis ejus super nos et super filios nostros , facinus in te sui criminis transfuderunt. Redite ad misericordem, utimini clementia remittentis. Saevitia enim vestrae iniquitatis conversa est in causam salutis. Vivit quem perire voluistis. Confitemini negatum, adorate venditum: ut vobis bonitas illius prosit, cui vestra malignitas nocere non potuit. CAP. III. Quod ergo ad veram, dilectissimi, pertinet charitatem, quam etiam inimicis nostris ex dominica oratione debemus , et optandum nobis est et studendum; ut et hic populus, qui ab illa spiritali patrum nobilitate defecit, ramis suae arboris inseratur. Multum enim nos Deo benevolentia ista commendat: quia ideo delictum illorum nobis misericordiae locum fecit, ut eos ad aemulationem salutis recipiendae fides no
Abbreviated transcription (Latin):
narratione noucrunt.Quoniam insanis magistris ueritas scandalum est: &
cacis doctoribus fit casigo. quod lumen est:Respondent itaq: interrogati
quod in Bechlecm nascitur Christus: & scientiam suam: qua alios instruũt.
regutti. Iocum supplicationuro & ordincm sacerdotum: & quum omnia si¬¬
bi clausa: omnia experiantur esse finita non uident ca in Christũ esse trans.¬
lata.Unde quod illi tres uiri. uniuetsarum: gentium personam gerettes ado¬
ralo Domino sunt adepti:hoc inpopulis suis per fidem: quae iustificat itt¬¬
pios.totus mundus assequitur:& haereditatem Domini ante secula prapa¬¬
ratam accipiunt adoptiui. & perdunt qui uidehantur este legitimi. Resipi¬¬
scctandem Iudaercsipisce: & ad rẽdemptorm tuum deposita infidelitate
conuertere.Noli sceleris tui immanitate terrcri.Nõ iustos Christus:sed pec¬
catores uocat: nec impietaiem tuam repellit:qui pro tc:dum crucifixus es¬¬

Expanded text:
narratione noverunt: quoniam insanis magistris veritas scandalum est, et narratione noverunt: quoniam insanis magistris veritas scandalum est, et caecis doctoribus fit caligo, quod lumen est. Respondent itaque interrogati, quod in Bethleem nascitur Christus; et scientiam suam, qua alios instruunt, cum supplicationum, ordinem sacerdotum; et cum omnia sibi clausa, omnia experiantur sibi esse finita, non vident ea in Christum esse translata. Unde quod illi tres viri, universarum gentium personam gerentes, adorato Domino sunt adepti, hoc in populis suis per fidem, quae justificat impios, totus mundus assequitur; et haereditatem Domini ante saecula praeparatam accipiunt adoptivi, et perdunt qui videbantur esse legitimi. Resipisce tandem, Judaee, resipisce; et ad Redemptorem etiam tuum deposita infidelitate convertere. Noli sceleris tui immanitate terreri: non justos Christus, sed peccatores vocat ; nec impietatem tuam repellit, qui pro te, cum crucifixus es
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam: & tres Magi coruscation Euangolici fulgoris acciti: in omnibus
quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi regis accurrunt.Ho¬
rodes quoq in diabolo fremit & auferri sibi iniquitatis sue regnum in iis:
qui ad Christum transcunt: ingemiscit.Unde si paruulos interficiat, lesum
sibi uidetur occidere. Quod utiq sinc cessatione molitut: dum primordiis
renarorum spiritum sanctum eripere:& quandam tenerae fidci infantiã ten¬
tat extinguere. Iudai uero: qui extra regnum Christi esse uoluetunt: adhuc
quodammodd sub Nerodis sunt principatu: & dominante sibi saluatoris
inimico: alicenigena scruiunt potestati: quasi nesciant prophetatum: di¬¬
cente lacob:Non deficict princeps exluda: & dux de femoribus eius:donec
oeniat cui reposita sunt: & ipse est cxpectatio gentium.Sed nondum intel.¬
ligunt: quod negarc non possunt: & mente non capiunt:quod scripturarũ

Expanded text:
gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis accurrunt. Herodes quoque in diabolo fremit , et auferri sibi iniquitatis suae regnum in iis qui ad Christum transeunt, ingemiscit. Unde si parvulos interficiat, Jesum sibi videtur occidere. Quod utique facere sine cessatione molitur, dum primordiis renatorum Spiritum sanctum eripere, et quamdam tenerae fidei velut infantiam tentat exstinguere. Judaei vero, qui extra regnum Christi esse voluerunt, adhuc quodammodo sub Herodis sunt principatu, et dominante sibi Salvatoris inimico, alienigenae 129 serviunt potestati, quasi nesciant prophetatum, dicente Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat cui reposita sunt: et ipse est exspectatio gentium . Sed nondum intelligunt quod negare non possunt, et mente non capiunt quod Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uisuri:nec putarent: qudd in sola natura hominis esset aditus: cui su¬¬
pernae militiae famularetur occursus.Sed hac atque alia huiusmodi paucis
tunc uidẽtur innotuisse personis:quae uclad cognationem Mariae uirginis.
uel ad sancti Ioseph familiam pertincbant.Hoc autom signũ: quod Magos
in longinquo positos & efficaciter mouit: & ad Dominum Icsum perscus¬
ranter attraxit: illius sinc dubio gratia sacramentum: & illius fuit yocatio¬
nis cxordium:qua nimirum ton in ludaa tantum:sed etiam in toto mun¬¬
do Christi erat Euangelium praedicandum:ut per illam stellam:quae Mago¬
rum uisui splenduit, Ifraelitarum uerd oculis non refulsit: & illuminatio
significata sit gentium. & caecitas declarata Iudeorum. ¶ Permanet igitur
dilectissimi: sicut cuidẽter apparet: mystieorum forma gestorum:& quod
imagine inchoabatur: ueritate completur. Radiat nanq ẽ ccclo siella per¬

Expanded text:
sepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui susepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui supernae militiae famularetur occursus. Sed haec atque alia hujusmodi paucis tunc videntur innotuisse personis, quae vel ad cognationem Mariae Virginis, vel ad sancti Joseph familiam pertinebant. Hoc autem signum, quod magos in longinquo positos et efficaciter movit, et ad Dominum Jesum perseveranter attraxit, illius sine dubio gratiae sacramentum, et illius fuit vocationis exordium, qua nimirum non in Judaea tantum, sed etiam in toto mundo Christi erat Evangelium praedicandum; ut per illam stellam quae magorum visui splenduit, Israelitarum vero oculis non refulsit, et illuminatio significata sit gentium, et caecitas Judaeorum. CAP. II. Permanet igitur, dilectissimi, sicut evidenter apparet, mysticorum forma gestorum; et quod magine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per
Abbreviated transcription (Latin):
Odiernã festiuitatem dilectissimi apparitio domini & salua:¬
toris nostri sicut nostisAillustrat. Et hic ille dies est: quo ad
cognoscendum adorandumq Dci filium tres Magos prauia
stella perduxit.Cuius facti memoriam merito placuit honore
annuo celebrari:ut dum Euangelica historia incessanter teconsetur: sem¬¬
per so intolligentium sensibus inferat falutiferum mystorium por insigne
mitaculum.Precesserant quidem multa documenta:quae corpoream nati:¬
uitatem Domini manifestis indiciis declaratent: siuc quum beata Maria
uirgo foccundandam se spiritu sancto: parituramq: Dci filium audiuit &
credidit:siue quum ad salutationem ipsius inutcro Elizabeth nondum na¬¬
tus Ioannes prophetica exultationc commotus est: quasi ctiam intra ma'¬
tris uiscera iam clamarer:Ecc agnus Deiccce qui tollit peccata mũdi: uel
cum ortum Domini angelo nunciante pastores coelostis excrcitus sunt cla¬
ritat circundati:ut non ambigerent de maiestatepucri:quem crant in prȩ¬¬

Expanded text:
odiernam festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum. Praecesserant quidem multa documenta, quae corpoream nativitatem Domini manifestis indiciis declararent, sive cum beata Maria Virgo fecundandam se Spiritu sancto, parituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisabeth nondum natus Joannes prophetica exsultatione commotus est , quasi etiam intra matris viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pueri quem erant in prae
Abbreviated transcription (Latin):
uester pra dicat trinitatẽ in unitate unitatẽ in trinitate. Nam oes dii gentib̃.
quos usq: hactenus colui. de monia: opera hominũ manufacta comproban:¬
fur .ftenim quantam potcstatem idem saluator noster suo Apostolo beato
Petro contulerit in coclo ac terra lucidissimẽ nobis idem uencrabilis patere.¬
duxu: duta fidele m cumo in sua interrogitione inucmic us aie Tueołetiu ee
super¬
uersus eam.Aduertito potentes: & aurc cordis intẽdite: quid bonus magister
quodcunq: ligaueris super terrã:crit ligatũ & in ceclis:& quodcunq: soluc.

Expanded text:
vester papa praedicat, trinitatem in unitate, et unitatem in trinitate. Nam omnes dii gentium, vester papa praedicat, trinitatem in unitate, et unitatem in trinitate. Nam omnes dii gentium, quos usque hactenus colui, daemonia, opera hominum manufacta comprobantur. Etenim quantum potestatem idem Salvator noster suo apostolo B. Petro contulerit in coelo ac terra, lucidissime nobis idem venerabilis pater edixit, dum fidelem eum in sua interrogatione inveniens, ait: Tu es Petrus, superversus eam . » Advertite potentes et aure cordis intendite, quid bonus Magister ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
de tperibus cius: uel uniuersis idolis manufactis: crederc in Deum patre omi.¬
porenteuinrfastorem cocli ac terrae. uisibilium & inuisibiliũ: & in iesum Cbri¬
stum filium cius unicum Dñm nostrũ. qui natus est de Spiritu sancto: ex Ma.¬
ria uirgine spontanca poluntate coram omni populo professus sum. Benedi¬¬
ctoq fonte illic metrina mersionc unda salutis purificauit. cuatoq medo¬
snationera adhibuit beati chirisenatis unctione: & uexillum sanctae crucis in
nea frorte liniuit dicens: Signat te Deus sigillo fidci sua: in nomine patris
di filii & Spiritus sancti in consignationem fidci. Cunctusq clerus tespin:¬
dit. nmomft adiecit prasul. P ax tibi. ł rima itaq dic post perceptũ sacriba.¬
ptistatis mystcriũ & post curationẽ corporis mcia lepr& squallo o agbo.¬
ui tiõ esse aliũ Deũ. nisi patrem. & filium. &e Spiritum sanctũ. quc̃ bcat ili. Syl¬

Expanded text:
et operibus ejus, et universis idolis manu factis, credere me dixi in Deum patrem omniet operibus ejus, et universis idolis manu factis, credere me dixi in Deum patrem omnipotentem factorem coeli et terrae, visibilium et invisibilium, et in Jesum Cstum Filium ejus unicum Dominum nostrum, qui natus est de Spiritu sancto ex Maria virgine, spontanea voluntate coram omni populo professus sum. Benedictoque fonte, illic me trina mersione unda salutis purificavit. Positoque meconsignationem adhibuit beati chrismatis unctione, et vexillum sanctae crucis in mea fronte linivit dicens: Signat te Deus sigillo fidei suae; In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, in consignatione fidei. Cunctusque clerus respondit, Amen. Et adjecit praesul: Pax tibi. Prima itaque die post perceptum sacri baptismatis mysterium et post curationem corporis mei a leprae squalore agnoi non esse alium Deum, nisi Patrem et Filium et Spiritum Sanctum, quem beatus Sil
Abbreviated transcription (Latin):
nostro Sy luestro: otunia a sanctis apostolis mihi prȩcepta dixi ueiba per¬
cunctatiq cum sumus. qui isti dii essent: Pctrus & Paulus. Ille uerdait nocos
Deos uerẽ dici sed apostolos saluatoris nostri Iesu Christi. Et rursus inicrro
pressai haberet ut ex pictura disceremus. hoc esse quod reuclatio docuerat.
pune ideta uenerabilis pater imagines corundem apostolorũ perdiaconem
Cfiguratos in ipsis imaginibus cognouissem rultus: ingẽti clamore corã omi.¬
buo satrapibus mcis confessus sum cos esse. quos in somno uideram. Ad hac
seranense inuno cilicio: et omnia qua a nobis impie perac̾ta atq iniuste di¬
sposita fuerant uigiliis. ieciuniis atq lacrymis & orationibus apud saluaio.
rem nostrũ lelum Chiristum impetraremaus. Dcindc per manus impositionẽ
clericorum usq ad ipsum prasulem ueni: ibiq abrenuncians satane pompie

Expanded text:
nostro Silvestro universali papa omnia a sanctis apostolia mihi praecepta dixi verba: pernostro Silvestro universali papa omnia a sanctis apostolia mihi praecepta dixi verba: perconlatique sumus ab eo, qui isti dii essent Petrus et Paulus. Ille vero, non eos deos vere dici, sed appictas haberet, ut ex picturis disceremus hos esse quos me revelatio docuerat. Tunc isdem venerabilis pater imagines eorundem apostolorum per diaconem figuratos in ipsis imaginibus cognovissem vultus, ingenti clamore coram omnibus satrapis meis confessus sum eos esse, quos in somno videram. Ad haecateranense, in uno cilicio, ut de omnibus quae a nobis impie peracta, atque injuste disposita fuerant, vigiliis, jejuniis, atque lacrymis et orationibus, apud Dominum Deum nostrum Jesum Chrisclericorum usque ad ipsum presulem veni, ibique abrenuncians Satanae pompis
Abbreviated transcription (Latin):
sturno robis facto silentio. dum somni tempus aduenisset: adunt aposou
sanctus Potrus de Paulus:dicentes mihi. Quoniã flagitiis posuisti terminĩ &
estusionẽ sanguinis innocẽtis horruisti.missi sumus a Christo Dño Dcono.¬
stro. dare tibi sanitatis recupcrãde consiliũ. Audi ergo monita nostra & fac
quodcunq indicaruo tibi. Syluester Episc opus ciuitatio ad montẽ Soractea
porse quutiones tuas fugicns. in cauernis petrarum cum suis clericis latebta
fouot hunc eum adtc ad duxeris. ipse tibi piscinã pictatis ostenda: in qua
dum te tertid iieeserit: oetis te aletudo ista deserat lepra: quod cui factũ¬
s fuerit buanc riciscitudinem tuo saluatori cottipc̃sa. Ec autcm ipsuro in hac
soluo e st d uerus adores & excolas. & ad cius uoluntatcrn attingis. Exrgci
igitur a somno. protinue iuxta id quod a lanctis apostolis admonitus sum.
percgi aduocatoq codem praecipuo & magnifico patre. & illuminatoro

Expanded text:
cturno nobis facto silentio, dum somni tempus advenisset, adsunt apostoli cturno nobis facto silentio, dum somni tempus advenisset, adsunt apostoli SS. Petrus et Paulus, dicentes mihi: quoniam flagitiis posuisti terminum, et effusionem sanguinis innocentis horruisti, missi sumus a Christo domino Deo nostro, dare tibi sanitatis recuperandae consilium. Audi ergo monita nostra, et fac quodcumque indicamus tibi: Silvester episcopus hujus civitatis ad montem Soracte persecutiones tuas fugiens, in cavernis petrarum cum suis clericis latebram fovet. Hunc ad te cum adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis ostendet, in qua dum tertio te merserit, omnis te valetudo ista deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem tuo salvatori compensa, ut omnes jussu tuo solus est et verus, adores et excolas, ut ad ejus voluntatem attingas. Exurgens igitur a somno, protinus juxta id quod a sanctis apostolis admonitus sum, peregi: advocatoque eodem praecipuo et magnifico patre et illuminatore
Abbreviated transcription (Latin):
stolos ad uisitandum nos: & lu mẽ sui iplendoris infulsit nobis: & abstractũ
a tenebris: ad ycram lucem & agnitionem ueritatis me perucuire gratulami.¬
ni.Nam dum ualida squalloris lepra totam mei corporis inuasisset carnettu'¬
& multorum medicorum cõuenientium cura adhiberetur: nec unius quidẽ
promerui salutem.Ad hac aduenerunt sacerdotes Capitolii: dicentes mili
debere fieri fontem in Capitolio: & compleri hunc innocentium sanguine
calente: & in eo loco meposse mundari:Et secundum corum dicta aggrega.¬
tis plurimis innocentibus infantibus. dum uellent sacrilegi paganorũ lacet.¬
A dotes cop mactare: & ex corum sanguinc fontem repleri: ccrnens sereni:¬
tas nostra lacrymas matrutt corum ilico exhorrui facinus. miscrtuoque
cio proprios illio restituĩ ꝑrecepimus filios suos: datisq rehiculis. & dois
concessis. eaudentes ad propria relaxauimus. fadem igitur transacta dicnoa¬

Expanded text:
stolos , ad visitandum nos, et lumen sui splendoris infulsit nobis, ut abstractum stolos , ad visitandum nos, et lumen sui splendoris infulsit nobis, ut abstractum a tenebris, ad veram lucem et agnitionem veritatis me venisse gratularemini. Nam dum valida squaloris lepra totam mei corporis invasisset carnem, et multorum medicorum convenientium cura adhiberetur, nec ullius quidem cura promeruissemus salutem, ad hoc venerunt sacerdotes Capitolii, dicentes mihi debere fieri fontem in Capitolio, et compleri hunc innocentium sanguine et eo calente loto me, posse mundari. Et secundum eorum dicta, aggregatis plurimis innocentibus infantibus, dum vellent sacrilegi paganorum sacerare, et ex eorum sanguine fontem repleri , cernens serenitas nostra lacrymas matrum eorum, illico exhorrui facinus: miseratusque eas, proprios illis restitui praecipimus filios suos, datisque vehiculis et donis concessis, gaudentes ad propria relaxavimus. Eadem igitur transacta die, no
Abbreviated transcription (Latin):
minem fuisse nullo modo ambigamus.Electisq duodecim Apostolis:mira.¬
culis coram eis &innumerabilis populi multitudinc coruscauit.Confitemur
cundem Dominum nostrum Iesum Christum: & implesse legem & Prophe¬¬
tas: passum, crucifixũ secundũ scripturas: tertia die a mortuis resurrexisse: as'¬
sumptum in coelos:atq: sedentem ad dexteram patris: inde xẽturum iudica'¬
re uiuos & mortuos: cuius imperii nõ erit finis.Hac est enim fides nostra or.¬
thodoxa a beatissimo patre nostro Syluestro summoPontifice nobis prola¬¬
ta.Exhortantes idcirco omnem populum: & diuersas gentium nationes:hãc
fidẽ tenere.colerc. ac praedicare:& in sancta trinitatis uominc baptismi gra¬¬
tiam consequi: & Dominum Iesum Christum saluatorem nostrum: qui cum l¬
patre & spiritu sancto per infinita uiuit & regnat secula, quem Syluester bea
cm̃ Dominus Deus noster misertus mihi peccatori: misit sanctos suos Apo¬¬

Expanded text:
minem fuisse, nullo modo ambigamus. Electisque duodecim apostolis, miraminem fuisse, nullo modo ambigamus. Electisque duodecim apostolis, miraculis coram eis et innumerabilis populi multitudine coruscavit. Confitemur eumdem dominum Jesum Christum adimplesse legem et prophetas, passum, crucifixum secundum scripturas, tertia die a mortuis resurrexisse, assumptum in coelos, atque sedentem ad dexteram patris, inde venturum judicare vivos et mortuos, cujus imperii non erit finis. Haec est enim fides nostra catholica orthodoxa, a beatissimo patre nostro Silvestro summo pontifice nobis prolata. Exhortamur idcirco omnem populum, et diversas gentium nationes, hanc fidem tenere, colere et praedicare, et in sanctae Trinitatis nomine baptismi gratiam consequi, et dominum nostrum Jesum Christum Salvatorem nostrum, qui cum Patre et Spiritu Sancto per infinita saecula vivit et regnat, quem Silvester beatIpse enim Dominus noster, misertus mihi peccatori, misit sanctos suos apo
Abbreviated transcription (Latin):
effecit gaudiis: coq expulso non desinit sua uenenosa multis modis protela¬¬
re iacula. aut a uia ucritatis humanum abstrahens genus: idolorum culturȩ.ui¬
delicet creatura & nõ ereatori descruire suadcat: quatenus per hoc cos quos
suis uoluerit irretire insidiis: secum aterno afficiat concremandos supplicio.
Sed Deus noster misertus plasma sua: dirigens suos sanctos Proplictas, per
quos lumen futura gitae ad aduentum uidclicet filii lui Domini Dci & salua¬¬
& sapicntie uerbum: qui descendens de coclis:propter nostram salutem: na¬¬
tus de Spiritu sancto. ex Maria uirgine.uerbum caro factum est: & habitauit
in nobis:non amisit quod fuerat: sed coepit esse quod non crat. Dcum perfe.C¬
ctum: & hominem perfectum.ut Deus: mirabilia perficicns: & ut homo, hu.¬
matias passiones lustinens:ita uerum hominem:& ueruro Dcum: yerum bo.¬

Expanded text:
fecit gaudiis: eoque expulso, non desivit sua venenosa multis modis protelafecit gaudiis: eoque expulso, non desivit sua venenosa multis modis protelare jacula, ut a via veritatis humanum abstrahens genus, idolorum culturae, videlicet creaturae, et non Creatori deservire suadeat: quatenus per hoc eos, quos suis valuerit irretire insidiis, secum aeterno efficiat concremandos supplicio. Sed Deus noster misertus plasmatis sui, dirigens sanctos suos prophetas, per hos lumen futurae vitae, adventum videlicet Filii sui, Domini Dei et Salvat sapientiae verbum. Qui descendens de coelis propter nostram salutem, natus de Spiritu Sancto ex Maria virgine, verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Non amisit quod fuerat, sed coepit esse quod non erat. Deum perfectum, et hominem perfectum; ut Deus mirabilia perficiens, et ut homo humanas passiones sustinens: ita verbum hominem, et verbum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
perpctua: peruenisse:credcntes: iuxta id quod nos idem almificus summus pa¬
ter & doctor noster Sy lucster instruit Pontifex. in Deuto patrem omnipo.¬
tentom: factorem celi & terra:uisibilium omnium & inuisibilium: & in Ie'¬
sum Christum filium eius.unicum Domiuum nostrum: per quem omnia fa¬
cta sunt. & in Spiritum sanctum Dominum & uiuificatorem uniuersa crcas¬
tura:hoc est: patrem: & filium: & Spiritum sanctum confitemur:ita ut in tri¬¬
nitate perfecta: & plenitudo sit diuinitatis: & unitaspotestatis:pater Dcus: &
secula uerbum.Et quando codem solo suae sapientiae uerbo:uniuersamo ex ni¬¬
hilo formauit creaturã cum co erat:cuncta suo arcano cõponens mysterio.
lgitur perfectis coclorum uirtutibus: & uniuersis terrae materiis: pio sapientis
sua nutu, ad imaginem & similitudinem suam primum de limo terra fingẽs ꝑ¬
hominem: hunc in Paradiso posuit uoluptatis:quem antiquus serpens:& ho¬
stis inuidens diabolus:per amarissimum ligni retiti gustum: exulem ab eisdẽ

Expanded text:
perpetua pervenisse, credentes juxta id quod nos idem almificus, summus Pater et doctor noster Silvester instruxit pontifex, in Deum Patrem omnipotentem, factorem coeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium. Et in Jesum Chnt omnia: et in Spiritum Sanctum, Dominum et vivificatorem universae creaturae. Hos, Patrem, et Filium, et Spiritum Sanctum, confitemur ita ut in Trinitate perfecta et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestsaecula, verbum. Et quando eodem solo suae sapientiae verbo universam ex nihilo formavit creaturam, cum eo erat, cuncta suo arcano componens mysterio. Igitur perfectis coelorum virtutibus, et universis terrae materiis, pio sapientiae suae nutu, ad imaginem et similitudinem suam, primum de limo terrae fingens hominem, hunc in paradiso posuit voluptatis. Quem antiquus serpens et hostis invidens diabolus, per amarissimum ligni vetiti gustum, exulem ab eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
tiae compactam & contextato: nec humano ingenio: scu philosophorum
syllogismis aut argumentationibus consutam. Stulta cnim mundi elegit
Deus: ut confundat sapientes. Neque enim per rhetores & sophistas colle'¬
git piscatores: led per piscatores et simplices.piscatus est sophistas & orato¬
res: quia: sicut egregius Paulus dicit. Non est in sermonc rognum Dei, sed
in uirtute.

Expanded text:
tiae compactam et contextam, nec humano ingenio, seu philosophorum tiae compactam et contextam, nec humano ingenio, seu philosophorum syllogismis aut argumentationibus consutam: Stulta enim mundi elegit Deus, ut confundat sapientes. Neque enim per rhetores et sophistas collegit piscatores, sed per piscatores et simplices piscatus est sophistas et oratores, quia, sicut egregius Paulus dicit: Non est in sermone regnum Dei, sed in virtute.
Abbreviated transcription (Latin):
nos pariter inuitent ad bonũ unitatis &e pacis quatenus corenuma Natth.i
dt anitia ona sit nobis in eo. qui snanstuer in doto sua. que est esano¬
catholica Ecclesia: habitare facit. extitere tamen hactenus: & existunt mĩle¬
ri homines:lua: nõ qua sint lesu Christi quaerẽtes: de dilacerationibus atq:
nũ gloriax crucifigentibus nequiores.Mli siquidem corruptibili tunic& ip¬¬
sius:quia inconsutilis & desuper contexta crat pertotum:peperccrunt, di¬
centes: Non scindamus eam:quadam utique reuerentia admirati & textri¬
cis diligentiam: & operis elegatiam.Isti uerd irruptibili charitati cins.qua
uniuit Ecclesiam:ut exhiberet sibi uestem gloriosam: non habentem macu¬
lam aut rugam.impias & sacrilogas manus ad discindendum crudeliter inii¬
ciunt: linguas magniloquas & dolosas ad confodicndum illam cxacuunt:
nihili pendentes ineftabili & speciali artificio coaternae Deo patri sapien.¬

Expanded text:
nos pariter invitent ad bonum unitatis et pacis, quatenus cor unum nos pariter invitent ad bonum unitatis et pacis, quatenus cor unum et anima una sit nobis in eo qui unanimes in domo sua, quae escatholica Ecclesia, habitare facit, exstitere tamen hactenus, et existunt miseri homines, sua, non quae sunt Jesu Christi, quaerentes , per omnia num gloriae crucifigentibus nequiores. Illi siquidem corruptibili tunicae ipsius, quia inconsutilis et desuper contexta erat per totum, pepercerunt, dicentes: Non scindamus eam, quadam utique reverentia admirati et textricis diligentiam et operis elegantiam. Isti vero incorruptibili charitati ejus, qua univit Ecclesiam, ut exhiberet sibi vestem gloriosam, non habentem maculam aut rugam, impias et sacrilegas manus ad discindendum crudeliter injiciunt, linguas magniloquas et dolosas ad confodiendum illam exacuunt; nihili pendentes ineffabili et speciali artificio coaeternae Deo Patri sapien
Abbreviated transcription (Latin):
unanimi affectu & in solubilis fcederis nexu retinonda sit hinc potest colli¬
ꝑi. quod eam ultimam coliȩredibus & comparticipibus suis. uclur haeredi.¬
tario & perpctuo iurc commendatam sub testamcnto: mox suo sanguinc
subicripto. & pia morte cõfirmato reliquit: quasi diceret.fratreo & cohe¬
redes mei relinquo robis ex patrimonio nostro sortẽ. temporalẽ uidelicet
pacem: quam si integram & incontaminatam in finc mihi reprȩsentaucri.¬
tis uicam sortem. pacem scilicet sempiternam adiungo uobis. Nec his con¬
tentus. patri aequalis. patreq minor: pro hac ipsa patrem sic deprecatur: ad
patrem suum & patrem nostrum: a quo nunquam discesserat: rediturus. Pa¬
ter. Quos dedisti mihi eolo ut sint ynum: sicut & nos unumo sumus: & sint ioa.iz.¬
consumati in unum.
ꝑdie tundo ab scandalis: quia cura pene̾ oitines paginae diuina math. is¬

Expanded text:
unanimi affectu, et indissolubilis foederis nexu retinenda sit, hinc potest colliunanimi affectu, et indissolubilis foederis nexu retinenda sit, hinc potest colligi quod eam, ultimam cohaeredibus et comparticipibus suis, velut haereditario et perpetuo jure commendatam, sub testamento mox suo sanguine subscripto et pia morte confirmato reliquit, quasi diceret: Fratres et cohaeredes mei, relinquo vobis ex patrimonio nostro sortem, temporalem videlicet pacem; quam si integram et incontaminatam in fine mihi repraesentaveritis, meam sortem, pacem scilicet sempiternam, adjungo vobis. Nec his contentus, Patri aequalis, Patreque minor, pro hac ipsa Patrem sic deprecatur, ad Patrem suum, et Patrem nostrum, a quo nunquam discesserat, rediturus: Pater, quos dedisti mihi, volo ut sint unum, sicut et nos unum sumus, et sint consummati in unum . II. Sed Vae mundo a scandalis , quia, cum pene omnes paginae divinae
Abbreviated transcription (Latin):
Uiusmodi exordiũ docuit nos illud dominicum:
In quancunque domũ aut ciuitatem intraueritis:
primum dicite: Pax huic domui: & si ibi fucrir fis¬
lius pacis. requiescet super illum pax uestra: Sin au
tem. ad yos reuertetur. In pace etenimuocauit nos
Deus. qui est pax nostra: qui fecit uitaque unũ &
ueniens euangelitauit pacem his qui longe & his
qui prope erant:& inter nonnulla dixit: Beatipa.¬
cifici quoniam filii Der uocabuntur. Quorum pedes deiloquus Esdias
admiratus : proclatat: Quam spcciosi pedes euangelirantium paccm. Ad
quam magnus Paulus contestando sic discipulos adhortatur. ꝑaccm sequi¬
faii cum omnibus & sanctimoniam: sine qua nemo uidebit Dcum.Et. Si
ficri potesi. quod ex robis est: cũ omnibus hominibus pacem habentes. Et
rursum. Pacem habete. & Dcus pacis & dilcctionis erit uobiscum. Nec im¬
merito: dicente discipulis suis: imd omnibus Christianis ipso Domino. Pa¬
cem relin quo uobis pacem incam do uobis. Quax utiq quato gerttano &

Expanded text:
ujusmodi exordium docuit nos illud Dominicum: In quamcunque domum aut civitatem intraveritis, primum dicite: Pax huic domui; et si ibi fuerit filius pacis, requietem, ad vos revertetur . In pace etenim vocavit nos Deus , qui est pax nostra; qui fecit utraque unum, veniens evangelizavit pacem his qui longe, et his qui prope erant : et inter nonnulla dixit: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Quorum pedes Deiloquus Isaias admiratus, proclamat: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem! Ad quam magnus Paulus contestando sic discipulos adhortatur: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Et: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Et rursum: Pacem habete, et Deus dilectionis et pacis erit vobiscum . Nec immerito, dicente discipulis suis, imo omnibus Christianis ipso Domino: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Quae utique quam germano et
Abbreviated transcription (Latin):
tentem alacritatem iuuencula constantiam efficacem: & iuxta Salomo.¬
nem contumax comedet fructus uiȩ sua: suisq consiliis laturabitur: quia.
sicut idem testatur: Benedictio patris firmat domos filiorum: maledictio
autem matris.eradicat fundamenta. Et iterum: Quãm mala fama est: qui
fugit patrem: et est maledictus a Deo: qui exasperat matrem. Et. Qui affli.¬
git patrem. & fugit matrem: ignominiosus est & infelix. Quam utiq offen¬
dere cauet. quisquis placere patri studet. uelut eciam quidam sapientum se¬
culi ait. Ne matrem offendas: dum uis bonus essc parenti.¬

Expanded text:
tentem alacritatem, juvenculae constantiam efficacem; et, juxta Salomotentem alacritatem, juvenculae constantiam efficacem; et, juxta Salomonem, contumax comedet fructus viae suae, suisque consiliis saturabitur : quia, sicut idem testatur: Benedictio patris firmat domos filiorum; maledictio autem matris eradicat fundamenta ; et iterum: Quam malae famae est qui fugit patrem; et est maledictus a Deo qui exasperat matrem. Et: Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. Quam utique offendere cavet quisquis placere patri studet, velut etiam quidam sapientium saeculi ait: Ne matrem offendas, dum vis bonus esse parenti.