comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pititio inłtitesenti nonimplefur:
. tat ut infutuxo impleatur¬
Sicit uniuersalis ccła cotidie in o¬
ratione dm̃ postulat dicens Ad¬
ueniat regnũ tuũ.:Quod regnũ
non mox finita oratione adue¬
nit. tam̃ post uniuersale iudici¬
um sine dubio credit uenturũ
Aliquando sc̃ĩ in oratione contra¬
ria animȩ suȩ ignorant᷑ petunt.
occulto tamen dĩ iudicio non ad
uoluntatẽ. sed ad saliitẽ exaudi¬
unt᷑. Multo enĩ salubrius est
exaudiri ad salutẽ. quã ad uolunta¬
tẽ. Qđ ut manifestius intellegat᷑.
duos in mediũ ponamꝰ. unum
malũ & alterũ bonumVta ta¬
men. ut bonus petisse legatur
& non impetrasse: malus aut
petissc. & impetrasse ded ne
aliquis tacita conscientia dicat.
in bono de cuius sanctitate nul¬
lus dubit& Paulus scilicx apłs.
& diabolus Quis enĩ diabolũ
auctorẽ mali̾tiȩ esse neget
Maxime cum perbeatum iob de eodicat᷑
Omne sublime uidet. & ipse est rex suꝑ

Expanded text:
petitio in praesenti non impletur, petitio in praesenti non impletur, restat ut in futuro repleatursicut universalis Ecclesia quotidie in oratione Deum postulat, dicens: « Adveniat regnum tuum . » Quod regnum, etsi non mox finita oratione advenit, tamen post universale judicium sine dubio creditur venturum. Aliquando sancti in oratione contraria animae suae ignoranter petunt, occulto tamen Dei judicio, non ad voluntatem, sed ad salutem exaudiuntur. Multo enim salubrius est exaudiri ad salutem, quam ad voluntatem. Quod ut manifestius intelligatur, duos in medium ponamus, unum malum, et alterum bonum: ita tamen, ut bonus petiisse legatur et non impetrasse, malus autem petiisse et impetrasse. Sed ne aliquis tacita conscientia dicat, in bono, de cujus sanctitate nullus dubitet, Paulus scilicet apostolus et diabolus. Quis enim diabolum auctorem malitiae esse neget, maxime cum per beatum Job de eo dicatur: « Omne sublime videt, et ipse est rex super
Abbreviated transcription (Latin):
is ur̃is ꝑmaneatis Aliquando boni
bona petunt. sed illorũ inala mȩri¬
ta ꝓ quib petunt cis obsistunt. ne
exaudiant᷑. Quales erant illiꝙ
ro noli orare ꝓpopulo hoc. et non
assumas ꝓeis laudẽ et oratione:
quia non exaudiã te Et iterũ
Ii stẽterit moyses & samuhel corã
me. non est anima mea ad popit¬
lũ istũ Nectamen putandũ
est. qđ a fructu mercedis priu&¬
mur. quotiens ꝓiniquis orantes
exaudiri non meremur. quia
& si illi non sunt digni accipere pro
quib p&imus nobis tam̃ ꝓbona in¬
tentione merces recompensabitur
Vnde bene nondixit simpliciter. siquid
p&ieritis patrem in nomine meo da¬
bit. sed cum additamento dabit
uobis. Quod est dicere. Et si illi
non merentur accipere. proquib
potitis¬
pceitis uobis tamen pro affectu ca¬
ritatis merces setribuctur. Sicut
psalmista ait. Et oratio mea
insinu meo conuestetur. Aliquari¬
do scĩ scã petunt. sed quia corum

Expanded text:
is vestris permaneatis . » Aliquando boni is vestris permaneatis . » Aliquando boni bona petunt, sed illorum mala merita pro quibus petunt, eis obsistunt ne audiantur: quales erant illi, pro ro noli orare pro populo hoc, et non assumas pro eis laudes et orationem, quia non exaudiam te . » Et iterum: « Si steterint Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum . » Nec tamen putandum quod a fructu mercedis privemur, quoties, pro iniquis orantes, exaudiri non meremur: quia, etsi illi non sunt digni accipere pro quibus petimus, nobis tamen pro bona intentione merces recompensabitur. Unde bene non dixit simpliciter: « Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit, » sed cum additamento « dabit vobis. » Quod est dicere: Etsi illi non merentur accipere pro quibus petitis, vobis tamen pro affectu charitatis merces retribuetur, sicut Psalmista ait: « Et oratio mea in sinum meum convertetur . » Aliquando sancti sancta petunt, sed quia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nit. & pulsanti aperiet᷑ Sed forte
mouet minus intelligentes. quare dicat
siquid petieritis patrem in nomine meo
dabit uobis. cũ legĩmus non solũ infe¬
riores quosq sed &iam paulũ apłm. qui
sum mȩ ꝑfectionis fuit. aliquid petisse.
& non impetrasse. Med ut ueridica
dñi ꝓmissio nobis clarias eluceat. lib el
diuersas ꝑsonas petentiũ inspicere. &
causas impetrandi. uel non impetran¬
di discernere Aliquando enĩ solet
contingere . ut inoratione bona petan¬
tur. sed quia mali sunt qui petunt. a
dño exaudiri non merent᷑. Suꝑflue
namq: se exaudiri ad nõ ꝑutant in su¬
is orationib qui eũ audi contemp¬
nunt in suis sermonib& Salomone
testante quiait Qui obturat aurẽ
suã ne audiat legem. oratio eius ẽrit
execrabilis Aliquando uero carna¬
les carnalia pctunt. & ideo adño ñ
ex audiunt᷑ Quib ꝑbeatũ iacobũ
apłm dicit᷑. Petitis & non accipitis.
eoqđ male petatis. ut in concupiscemi¬

Expanded text:
nit, et pulsanti aperietur. » Sed forte nit, et pulsanti aperietur. » Sed forte movet minus intelligentes, quare dicat: « Si quid petieritis in nomine meo, dabit-vobis, » cum legimus non solum inferiores, sed etiam Paulum apostolum, qui summae perfectionis fuit, aliquid petiisse et non impetrasse. Sed ut veridica Domini promissio nobis clarius eluceat, libet diversas personas petentium inspicere, et causas impetrandi vel non impetrandi discernere. Aliquando enim solet contingere, ut in oratione bona petantur, sed quia mali sunt qui petunt, a Domino exaudire non merentur. Superflue namque se exaudiri a Domino putant in orationibus suis, qui eum audire contemnunt in suis sermonibus, Salomone testante, qui ait: « Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . » Aliquando vero carnales carnalia petunt, et ideo a Domino non exaudiuntur, quibus per beatum Jacobum apostolum dicitur: « Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempr. Dixit iħs discipulis suis
amen amendico uobis. siquid petieri¬
tis patre in nomine meo. dabit uobis
Et reliqua
LArgitos uirtutũ & remunerator me
nam naturam nihilboni a se habere
posse. nisi ꝑeius gram. qui ait. sine
me nihil potestis facere. adinstanti¬
am orandi. & in portunitatẽ peten¬
di. nos alibi hortat᷑ & admon& di¬
cens Petite & accipietis. quęrite &
inucnietis. pulsate. & aperiet᷑ uobis
Et ne aliquis impetrare se posse quod
postulat dubitar&. si tamen in ora¬
tione non deficiat. magnã fiduci¬
am petentib in exordio huius lec¬
tionis exhibuit dicens Amen am̃
dico uobis. siquid petieritis patr̃e
in nomine meo. dabit uobis. Ubi
notandũ quia cũ nos ad petendũ
hortat᷑ sua gratuita dona nr̃a
uult ẽẽ merita Etideo quamuis
sciat quid nobis necesse sit. ante¬
quã petamus eũ. ut inueniat in
nobis quid iuste remuner&. ad
petendũ nos inuitat dicens. Omis
qui petit accipit. & qui querit inue¬

Expanded text:
dixit Jesus discipulis suis: Amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. » Et reliqua. Largitor virtutum et remunerator merens humanam naturam nihil boni habere posse nisi per ejus gratiam, qui ait: « Sine me nihil potestis facere , » ad instantiam orandi et importunitatem petendi nos alibi hortatur et admonet, dicens: « Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis . » Et ne aliquis impetrare se posse quod postulat dubitaret, si tamen in oratione non deficiat, magnam fiduciam parentibus in exordio hujus lectionis exhibuit, dicens: « Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. » Ubi notandum quia cum nos ad petendum hortatur, sua gratuita dona, nostra vult esse merita: et ideo quamvis sciat quid nobis necesse sit antequam petamus eum, ut inveniat in nobis quod juste remuneret, ad petendum nos invitat, dicens: « Omnis qui petit accipit, et qui quaerit inve
Abbreviated transcription (Latin):
bat enĩ iniquitate populi sui quasi
tenebris mundũ opertũ. cęlũ pol¬
lutũ. terrã inquinatã sacrificiis ido¬
loꝵ: accensus ⁊ elos orauit. ut forte ꝑ
famẽ. & sterilitatẽ terrȩ conue ł eren¬
tur ad dnm. & poenitentiã a gerent de
peccatis suis. Talib: enĩ coacti suppli¬
ciis. dũ conuerterent se auia sua. &
a prauitatib suis multis. poenitentiã
egerunt. & ad misericordiã dm̃ deflec¬
tebant. Sequit᷑. Et rursũ orauit et
cęlũ dedit pluuia. & terra dedit fruc¬
tum suũ Iusti enĩ uiri dũ tempora¬
liter a dño audiunt᷑ orantes ꝓreatu
aliorũ: fit hoc spe & salute. ut dum
his qui orant tẽporali remedio subue¬
nit᷑. prauorũ oculi ad suorũ pecca¬
torũ confessionẽ aperiunt᷑ ta ut pȩ¬
nitendo & confitendo. remedia sua¬
rum ꝑcipiant animarũ. Et ut ter¬
ꝓfert necessariũ. ita ĩstorũ dura
corda ꝑ conpunctionẽ in rigata la¬

Expanded text:
bat enim iniquitate populi sui quasi bat enim iniquitate populi sui quasi tenebris mundum opertum, coelum pollutum, terram inquinatam sacrificiis idolorum, accensusque zelo oravit, ut forte per famem et sterilitatem terrae converterentur ad Dominum, et poenitentiam agerent de peccatis suis. Talibus enim coacti suppliciis, dum converterent se a via sua et a pravitatibus suis multis, poenitentiam agentes, ad misericordiam Deum deflectebant. Sequitur: « Et rursum oravit, et coelum dedit pluviam, et terra dedit fructum suum. » Justi enim viri dum temporaliter a Domino audiuntur, orantes pro reatu aliorum, fit hoc in spe et salute: et dum his pro quibus orant, temporali remedio subvenitur, pravorum oculi ad suorum peccatorum confessionem aperiuntur, ita ut poenitendo et confitendo, remedia suarum percipiant animarum. Et ut terprofert necessarium, ita et istorum dura corda, per compunctionem irrigata la
Abbreviated transcription (Latin):
mon& apłs. orare deũ omnipo¬
tentem ꝓ utraq: infirmitate nr̃a.
ꝓ inuicẽ. diuinȩq clementiȩ reme¬
diũ postulare. ut & corpus insuo
scõ seruitio corrobaret. & animã
ab aeterno liber& supplicio: Multũ
enim ualet deprȩcatio iusti assidua
Nam negglegentes orationes nec ab
ipso homine impetrare ualent qđ
uolunt: Multo minus adõ alteri
orando ueniam ual& obtinere.
qui ꝓ suis &iam peccatis. necesse
hab& supplicit᷑ exorare. & neglegen¬
ter orat ꝓsem& ipso: Assidua enĩ
deb& esse fideliũ dep̃catio si ob¬
tinere cupit qđ p&it: Iamen
cũ ꝓinimicis nr̃is nos dñs orare
iub& quanto magis &iã ꝓamicis
& fidelib nr̃is: quia si fidelit̃ ora¬
mus. non ꝓ nobis in&ipsis tantum.
re debemꝰ: ut salui esse meream.
quia assiduitas orandi. prȩstat
nobis auxiliũ in aduersis: Sequit᷑
Helias homo eratsimilis nobis pas¬
sibilis. & oratione orauit ut non
plueret suꝑ terras & ñ pluit an¬
us tres. & mensessex Uide¬

Expanded text:
omnipotentem pro utraque infirmitate nostra, pro invicem divinae clementiae remedium postulare, ut et corpus in suo sancto servitio corroboret, et animam ab aeterno liberet supplicio. « Multum enim valet deprecatio justi assidua. » Nam negligentes orationes, nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt: multo minus a Deo alteri orando veniam valet obtinere, qui pro suis etiam peccatis necesse habet suppliciter exorare, et negligenter orat pro semetipso. Assidua enim debet esse fidelium deprecatio, si obtinere cupit quod petit. Tamen cum pro inimicis nostris nos Dominus orare jubet, quanto magis etiam pro amicis et fidelibus nostris? Quia si fideliter oramus, non pro nobismetipsis tantum, re debemus, ut salvi esse mereantur: quia assiduitas orandi praestat nobis auxilium in adversis. Sequitur: « Elias homo erat similis nobis, passibilis, et oratione oravit ut non plueret super terram, et non pluit annos tres et menses sex. » Vide
Abbreviated transcription (Latin):
dabit illi surgens eo qđ amicus eius
sit. ꝓp̃t in probitatẽ tam̃ eius surg&.
& dabit illi quot quot hab& necessa¬
rios: Comparatio hic fit aminore.
ut intelligas quia & si homo non a¬
mici causa. sed tedio uictus dat qđ
prius negauerat. multomagis bona
se petentib ds̃ dabit. quando ipse
nos ut petamꝰ admon& Nisi eni
ea prestare uell&. nequa quã nos ad
petendũ inuitar& Unde cũ ali¬
bi docer&. quia oport& semꝑ orare
& non deficere. posuit similitu dinẽ
de iudice iniquitatis. quẽ interpella¬
bat quedã uidua dicens Uindica
me de aduersariomeo: & nolebat

Expanded text:
surgens, eo quod amicus sit, propter improbitatem tamen ejus surget, et dabit ei quotquot habet necessarios. » Comparatio hic fit a minori, ut intelligas quia et si homo non amici causa, sed taedio victus, dat quod prius negaverat, multo magis bona se petentibus Dominus dabit, quando ipse nos ut petamus admonet. Nisi enim ea praestare vellet, nequaquam nos ad petendum invitaret. Unde cum alibi doceret quia oportet semper orare et non deficere, posuit similitudinem de judice iniquitatis, quem interpellabat quaedam vidua, dicens: « Vindica me de adversar
Abbreviated transcription (Latin):
ni&is. pulsate & aperiet᷑ uobis. Om̃is
enĩ qui p&it accipit. & qui querit in¬
uenit. & pulsanti aperi&ur. Peten¬
da est ergo uita &erna orando: quȩ¬
renda bene uiuendo: pulsanda inbo¬
nis actib ꝑseuerando: Duo eñĩ sunt
quȩ in oratione sollicite considerare
debemꝰ Primo ut ea petamꝰ quȩ ds̃
uelit : secundo ut nr̃a uita anr̃is prȩ¬
cib: ñ discord&: Frustfaenĩ orationi
insistit. qui uel ea pefit quȩ dõ displicent
uel sibona sunt que p&it. ꝑuerse uĩuen¬
do se indignũ exhib& Unde iacob
apłs dicit: Pefitis et non accipitis. coqđ
male p&atis: It sic̃ ait salomon Qui¬

Expanded text:
is: pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui petit, accipit: et qui quaerit, invenit: et pulsanti aperietur. » Petenda est ergo vita aeterna orando, quaerendo, vivendo, pulsando, in bonis actibus perseverando. Duo enim sunt quae in oratione sollicite considerare debemus. Primo, ut ea petamus quae Deus velit: secundo, ut nostra vita a nostris precibus non discordet. Frustra enim orationi insistit, qui vel ea petit quae a Deo displicent, vel si bona sunt quae petit, perverse vivendo se indignum exhibet. Unde Jacobus apostolus ait: « Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis . » Et sicut Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
Manens ergo cũ patre ꝑ diuinitatẽ: &¬
rediens ad patre ꝑhumanitatẽ Man¬
sit cũ electis ꝑ diuinitatẽ. sic̃ ipse ait
Nemo ascendit in celũ. nisi qui descen¬
dit de cęlo. filius hominis qui est in
cęlo Dicunt ei discipuli cius. Ecce nc̃
palã loqueris. et ꝓuerbium nullum
dicis. In his suis uerbis ostendunt dis¬
cipuli quia in hac ultima confabula¬
tione loquens ad eos dñs. de his maxi¬
me disputabat. quȩ illos audire de¬
lectabat Et quamuis eaquȩ loque¬
batͥ non dũ ꝑfecte intellegerent. tam̃
se intelle gere putantes responder̃
dicentes : Ecce nunc palã loqueris: &
ꝓuerbiũ nullũ dicis. Quia uero eoꝵ
cogitationes p̃ueniens frequent᷑ ea
quȩ interrogare uolebant: non in t̾¬
rogatus in mediũ ꝓferebat. diuinȩ
naturȩ indiciũ in eo cõprȩhendunt

Expanded text:
. » Manens ergo cum Patre per divinitatem, . » Manens ergo cum Patre per divinitatem, rediens ad Patrem per humanitatem, mansit cum electis per divinitatem, sicut ipse ait: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo Filius hominis, qui est in coelo . » « Dicunt ei discipuli ejus: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. » In his suis verbis ostendunt discipuli, quia in hac ultima confabulatione loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos audire delectabat. Et quamvis ea quae loquebatur, nondum perfecte intelligerent, tamen se intelligere putantes responderunt, dicentes: « Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. » Quia vero eorum cogitationes praeveniens, frequenter ea quae interrogare volebant, non interrogatus in medium proferebat, quae divinae naturae indicium in eo comprehendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs utramq suã naturã. diui¬
nã scilic& et humanã. nobis com¬
mendauit. Quia enĩ informa
diuinitatis ab hominib uideri
non poterat: exiuit apatre & uenit
inmundũ. quia ut uideri posset in
forma serui uisibilẽ se mundo osten¬
dit Sic̃ ait apłs. Cũ esset in forma
dei non rapina arbitratus est eẽ se
ȩqualẽ dõ : sed sem& ipsũ exinaniuit.
formã serui accipiens: Insimilitu¬
dine hominũ factus. & habitu inuen¬
tus ut homo Iterũ reliquit mun¬
dũ & iuit ad patr̃e. quando exple¬
to incarnationis suȩ mysterio. hu¬
manã natura quã ex nobis assump¬
serat. in patris dextera collocauit:
Dic̃ ait marcus cuangelista. Dñs qui¬
dem iħs postquã locutus est eis as¬
sumptus est in celũ & sed& ad extris
dĩ Sicut ergo non deseruit patrem
cũ in mundũ uenit. sic non dereliquit
electos cũ ad patrẽ rediitNicut ipse
alibi ait Ecce ego uobiscũ sum om̃ib
dieb: usq ad consummationẽ scłi

Expanded text:
nus utramque suam naturam, divinam scilicet et humanam, nobis commendavit. Quia enim Deus in forma Divinitatis ab hominibus videri non poterat, exivit a Patre et venit in mundum: quia ut videri posset in forma servi visibilem se mundo ostendit, sicut ait Apostolus: « Cum esset in forma Dei, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Iterum reliquit mundum et ivit ad Patrem, quando expleto incarnationis suae mysterio, humanam naturam, quam ex nobis assumpserat, in Patris dextera collocavit, sicut ait Marcus Evangelista: « Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei . » Sicut ergo non deseruit Patrem, cum in mundum venit, sic non dereliquit electos, cum ad Patrem rediit, sicut ipse alibi ait: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
dixit intra se: Eesi dm̃ nontimeo
nec hominẽ reueor. tam̃ quia mo¬
lesta est mihi hȩc uidua uindi cabo
illã Uuit enĩ ds̃ nos importu¬
nos ẽẽ petitores. ut sua gratuita dona
sunt. sitam̃ ap̃cib non cesser. &
in fide non dubitemꝰ: IAcobo apło teste¬

Expanded text:
dixit intra se: Etsi Deum non timeo, nec hominem revereor; tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam . Vult enim nos Deus importunos habere petitores, ut sua gratuita dona sunt, si tamen a precibus non cessamus, et in fide non dubitamus, Jacobo test
Abbreviated transcription (Latin):
in oratione principalit̾ p&enda sunt.
dñs a ibi manifestat dicens: Primum
quod p&imꝰ accepturos dubitemꝰ: Ad¬
huc dñs aliã similitudinẽ ad iungit
dicens: Quis aũt ex uobis patrẽ p&it
panẽ. numquid lapidẽ dabit illi: Aut
piscẽ numquid ꝓpisce serpentẽ dabit
illi: Aut si pefierit ouũ. Numquid por¬
rig& ei scorpionẽ:Panis in hoc loco.
caritatẽ significat: Et pulchrȩ Quia
sic̃ panis principal est inuictualib
hominũ. sic caritas int̃ ceferas uirtu¬
tes principatũ ten&: Quod dñs os¬
tendit. quando requisitus ascriba
docto qđ ess& maximũ mandatũ in
lege. respondit. Diliges dnm̃ dm̃tuũ.¬
usq hoc est primũ & nouissimum
mandatũ: Uel certe recte ꝑ panẽ
caritas designat᷑. quia sicut mensa
quamins uariis cibis sit repl&a. tam̃
tes sine caritate nihil eẽ cõprobant᷑
icut Nt saluator in euangelio: Om̃i ha¬
benti dabit᷑. & habundabit. Unde
apłs ait: Si linguis hominũ loquar
& angłorũ caritatẽ aut non habeam.

Expanded text:
in oratione petenda sint, Deus alibi manifestat, dicens: « Primuquod petimus, accepturos desperemus, adhuc Dominus aliam similitudinem adjungit, dicens: « Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Aut piscem, nunquid pro pisce serpentem dabiilli? Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Panis in hoc loco charitatem significat, et pulchre; quia, sicut panis principalis est in victualibus hominum, sic charitas inter caeteras virtutes principatum tenet. Quod Dominus ostendit, quando requisitus a scriba docto, quod esset maximum mandatum in lege, respondit: « Diliges Dominum Deu hoc est primum et maximum mandatum . » Vel certe per panem charitas designatur, quia sicut mensa, quamvis variis cibis sit repleta, tamen tes sine charitate nihil esse comprobantur, sicut ait Salvator in Evangelio: « Omni habenti dabitur, et abundabit . » Unde Apostolus ait: « Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam,
Abbreviated transcription (Latin):
saluemini & etr Adoptimũ sa¬
lutis nr̃ȩ remediũ. hortat᷑ nos apłs
ia cob ut in p̃senti lectione: cũ le¬
geret᷑ audistis dilectissimi nobis
Confitemini inquid alterutrũ pec¬
cata ura. Non quod ds̃ indige¬
at confessione nr̃a. cui om̃a prȩs¬
tosunt quȩ cogitamꝰ: loquimur &
agimus. sed nos alit̃ salui eẽ non
possumꝰ. nisi confiteamur pęniten¬
tes qđ inique gessimꝰ delin quentes
Nã qui se accusat in peccatis suis.
hunc diabolus non hab& iterum
accusare indie iudicii: Deb & enĩ
poenitens diluere penitendo qđ
fecit. & non iterũ reuocare qđ
fleuit. Qui aut abscondit scele¬
ra sua non diriget᷑: Qui aut̃

Expanded text:
Ad optimum salutis nostrae remedium hortatur nos apostolus Jacobus, ut praesenti lectione cum legeretur audistis, dilectissimi nobis: « Confitemini, inquit, alterutrum peccata vestra. » Non quod Deus indigeat confessione nostra, cui omnia praesto sunt quae cogitamus, loquimur et agimus, sed nos aliter salvi esse non possumus, nisi confiteamur poenitentes, quod inique gessimus delinquentes. Nam qui seipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii. Debet enim poenitens diluere poenitendo quae fecit, et non iterum revocare quod flevit. Qui autem abscondit scelera sua, non dirige
Abbreviated transcription (Latin):
periat᷑ ad cognoscenda diuina
mysteria Pueriuero patris fa¬
milias. apłi siue successo res eoꝵ¬
sunt intelli gendi: Et bene cũ
eo in cubiculo eẽ memorantur.
quia ia in gerna requie sunt
qui in cubiculo esse memorant᷑.
pueri uocant᷑: quia illi ad çeer¬
na requi ẽ sunt uenturi. qui pu¬
ri & innocentes existunt Qua¬
les erant illi. quib dñs dixit
Pueri. nũquid pulmentariũ ha¬
b&is Et item Sinite paruu¬
los ad me uenire. taliũ est enim
regnũ cęlorũ: Iales optabat pe¬
trus apłs fieri suos auditores.
quib dicebat u modo ge¬
niti infantes rationabiles. & sine
dolo lac concupiscite. ut in eo
crescatis insaline: Et ille si ꝑ seuera

Expanded text:
periatur ad cognoscenda divina periatur ad cognoscenda divina mysteria. Pueri vero patrisfamilias, apostoli sive successores eorum intelligendi sunt. Et bene cum eo in cubiculo memorantur esse, quia jam in aeterna requie suntqui in cubili esse memorantur, pueri vocantur, quia illi ad aeternam requiem sunt venturi, qui pueri et innocentes existunt, quales erant illi quibus Dominus dicit: Pueri nunquid pulmentarium habetis? Et iterum: Sinite parvulos venire ad me; talium est enim regnum coelorum . Tales hortatur Petrus apostolus fieri suos auditores, quibus dicebat: Quasi modo geniti infantes, rationabiles sine dolo lac concupiscite, ut in eo c
Abbreviated transcription (Latin):
de uia uenisse dicit᷑ nr est animũs Q ui
totiens a nobis recedit. quotiens ꝑ lata
huius scłi desi deria sese cogitando
diffundit. Tunc aũt adnos deuia
reuertit᷑. quando mens se antese po¬
nens transitoria contempnere. & ea
quȩ gerna & ꝑmanentia sunt. sitire
& desiderare incipit: Sed nefame
pereat. amic rogandus ẽ. id est mise
ricordia dñi imploranda. ut commo¬
d& nobis tres panes : hoc est. ut amo¬
rem sc̃ẽ trinitatis ut dictũ est nr̃is
cordib: largiat᷑ : Et quia ds̃ omp̃s
aliquando nra desideria dilatat.
non ut prȩmiũ minuat: sed ut me¬
ritũ augeat: recte subiiungit᷑ Et
ille deintus respondens. dicat: No¬
li mihi molestus eẽ. iam ostiũ meũ
clausũ est. & pucri meiꝰ mecũ sunt
in cubili. non possũ surgere & dare
tibi : Estiũ amici intelli gentia est
diuini mysterii. quod optabat
paulus sibi aperiri. adloquendũ
uerbũ dei cũ fiducia. Hoc ergo
ostiũ tam diu nobis clausũ est.
quo usq ꝑ diuinã grãm nobis a¬

Expanded text:
de via venire dicitur, noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties per lata hujus saeculi desideria esse cogitando diffundit. Tunc autem ad nos de via revertitur, quando mentem nostram ante se ponens transitoria contemnere, et ea quae aeterna et permanentia sunt, tenere et desiderare incipit. Sed ne fame pereat, amicus rogandus est ut commodericordia Domini imploranda, ut commodet nobis tres panes, hoc est, ut amorem sanctae Trinitatis, ut dictum est, nostris cordibus largiatur. Et quia Deus omnipotens aliquando nostra desideria dilatat, non ut praemium minuat, sed ut meritum augeat, recte subjungitur « Et ille deintus respondens dicit: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili, non possum surgere et dare tibi. » Ostium amici intelligentia est divini mysterii, quod optabat Paulus sibi aperiri ad loquendum verbum Dei cum fiducia. Hoc ergo ostium tandiu nobis clausum est, quousque per divinam gratiam nobis a
Abbreviated transcription (Latin):
sed gratuito dono primũ apatre
dilecti sunt. ut filiũ credere. et
amare potis sent Deniq ꝑ ꝓphe¬
tam ipse dicit Dilogam eos sponta
nos uerbo ueritatis. Eadẽ enim
gr̃a quȩ sub sequit᷑ hominẽ ut be¬
ne possit. ipsa p̾cedit ut bene ue¬
lit Nisi enĩ humanã uolunta¬
tẽ gr̃a dĩ preuenir& ut bene
uell&. nequaquã psalmista dice.

Expanded text:
sed gratuito dono primum a Patre sed gratuito dono primum a Patre delecti sunt, ut Filium credere et amare potuissent. Denique per prophetam ipse dicit: « Diligam eos spontannos verbo veritatis . » Eadem enim gratia quae subsequitur hominem ut bene possit, ipsa praecedit ut bene velit. Nisi enim humanam voluntatem gratia Dei praeveniret ut bene vellet, nequaquam P
Abbreviated transcription (Latin):
it. in ꝑfectus eẽt ds̃. recte subiungitur
Et non dico uobis. quia ego rogabo patrẽ
de uobis Quia enĩ homo est. alibi pa¬
tre ꝓ discipulis rogasse legit᷑ dicens
Pater sc̃ẽ serua eos in nomine tuo. quos
dedisti mihi Et it̃. Pater cũ essem cum
Nunc aut pro eis rogo. ñ ꝓmundo Et non
rogo ut tollas eos de mundo. sed ut ser¬
ues eos amalo. Et alibi petro. Ego ꝓte
rogaui p&re . ut non defitiat fides tua:
Nunc autem non rogaturũ se patrem
pro discipulis dicit. quia omp̃s est  di¬
uinitate cum patre. Rogat ergo
patrem ꝑ humanitatem : qui om̃a
scõs ostendit esse uenturos in ȩt̾ha
uita ut nullius auxilio. uł praece
indigeant. quia ȩ̨t̃na beatitudine
sed de futuro rogabo Quodaũt
subiungit ipse enĩ pat̾ amat
uos quia uos me amastis. et cre¬
didistis quia adõ exiiii. non ita
accipiendũ est quasi amordis¬
cipuloꝵ p̾cesseritauit ꝓprio me¬
rito a patre amari mererent᷑.¬

Expanded text:
it, ut perfectus esset Deus, recte subjungitur: it, ut perfectus esset Deus, recte subjungitur: « Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. » Quia enim homo est, alibi Patrem pro discipulis rogasse legitur, dicens: « Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi . » Et iterum: « Pater, cum nunc autem pro eis rogo, non pro mundo. Et non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo . » Et alibi Petro: « Ego pro te rogavi, Petre, ut non deficiat fides tua . » Nunc autem non rogaturum se Patrem pro discipulis dicit, quia omnipotens est in Divinitate cum Patre. Rogat ergo Patrem per humanitatem, quia omnia sanctos ostendit esse venturos in aeterna vita, ut nullius auxilio vel prece indigeant: quia aeterna beatitudine sed de futuro, « Rogabo. » Quod autem subjungit: « Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis et credidistis quia a Deo exivi, » non ita accipiendum est, quasi amor discipulorum praecesserit, ut proprio merito a Patre amari mererentu
Abbreviated transcription (Latin):
da similitudines ad sapientia discen¬
dam ꝑsuadeat. Locutũ ergo se dicit
dñs in ꝓuerbiis. quia prius fragilita¬
in suis sermonib similitudines exibuit
Sic̃ ait matheus cuangelista Loquebat᷑
iħs cũ discipulis suis in parabolis. & si¬
ne parabolis non loquebatͥ eis. Sed cũ
ꝓmittit se non in ꝓuerbiis locuturum
cesse sit iã in ꝓuerbiis quasi paruulis
loqui. cumidem sp̃s scs ad ueniens pa¬
lam de patre ad nunti&. id est ꝑfecte
cognoscere faci& qualit̾ pat̾ infilio. &
& subdit᷑ Illo die in nomine meo pete¬
tis. Quod est dicere Illo die cũ sp̃s ses
adueniens cognoscere uos fecerit. quia
ego & pater unum sumus. in nomine
meo p&etis. quia ȩqualem patri me esse
cognosc&is. & omnia me dare posse cum
patre cred&is. Siue quodait in nomine
meo p&etis. taleest acsidicer&. Cum
sp̃s sc̃s adueniens terrena uos ꝑfecte
contempnere fecerit. solum modo quȩ
ad salutẽ animarũ ꝑtinent. petenda in¬
tellegetis Et quia xp̃c ita homo apparu¬

Expanded text:
 similitudines, ad sapientiam discendam suadeat. Locutum ergo se dicit Dominus in proverbiis, quia prius fragilitain suis sermonibus similitudlista: « Loquebatur Jesus cum discipulis suis in parabolis, et sine parabolis non loquebatur eis. » Sed cum promittit se non in proverbiis locuturum,cesse sit jam in proverbiis quasi parvulis loqui, cum id Spiritus sanctus adveniens, palam de Patre annuntiet, id est, perfecte cognoscere faciat qualiter Pater in Filio et et subditur: « Illo die in nomine meo petetis. » Quod est dicere: Illo die cum Spiritus sanctus adveniens cognoscere vos fecerit quia ego et Pater unum sumus, in nomine meo petetis quia aequalem Patri me esse cognoscetis, et omnia me dare posse cum Patre credetis. Sive quod ait, « In nomine meo petetis, » tale est ac si diceret: Cum Spiritus sanctus adveniens terrena vos perfecte contemnere fecerit, solummodo quae ad salutem animarum pertinent, petenda intelligetis. Et quia Christus ita homo apparu
Abbreviated transcription (Latin):
queret᷑ Tunc fiet sermo qui scriptꝰ
est Absorta ẽ mors inuictoriam
Bene absorta. quia cum & nos uitȩ
ȩternȩ participes fuerimꝰ effecti.
ita nimirũ uirtus immortalitatis
om̃ẽ prȩterite corruptionis neuum
toll&. quomodo solet flamma ig¬
nis. in missam sibi aque guttam ar

Expanded text:
queretur: Tunc fiet sermo qui scriptus queretur: Tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria . Bene absorpta, quia cum et nos vitae aeternae participes fuerimus effecti, ita nimirum virtus corporis immortalis omne praeteritae corruptionis vitium tollet, quomodo solet flamma ignis immissam sibi aquae guttam ar
Abbreviated transcription (Latin):
emplum nobis future resur rectio¬
nis. & mysterium noue conuersa¬
tionis. quã terris positi cȩlestem uitã
ageremꝰ ostendit : quam & iam ipse
petrus exponendo subiungit dicens
Per resurrectionem iħuxp̃i qui est in
dextera dĩ deglutiens mortem. ut
uitȩ ȩternc participes efficerẽmꝰ. ꝓfecti
in celũ Sicut enim ipse resurgens
amortuis ascendit incęlum & sedet
Adextris dĩ. sic & iam nobis ꝑbap¬
tisma iuiam salutis. ac regni cęlestis
introitũ patere signauit Bene aut
ait. deglutiens mortẽ. Quod enim
deglutimꝰ. agimus ut uirtute nr̃i cor¬
poris ad sumptũ. nusquã pareat
Et deglutiuit mortem dñs. quando
resurgens a mortius. ita eam fundit᷑¬
consumpsit. ut nihil contra se ultra
ꝑ actum alicuius corruptionis in esse¬
ualeret. ac manente spetiȩ ueri cor¬
poris. abess& prorsus labes om̃is pris¬
ce fragilitatis. Quod ipsum & nobis
infine ꝓmittit᷑ futurum. dicente
apło cum de nr̃a resurrectione lo¬

Expanded text:
emplum nobis futurae resurrectioemplum nobis futurae resurrectionis et mysterium novae conversationis, qua in terris positi coelestem vitam ageremus, ostendit. Quam etiam ipse Petrus exponendo subjungit dicens. Per resurrectionem Jesu Christi, qui est in dextera Dei, deglutiens mortem ut vitae aeternae participes efficeremur; profectus in coelum. Sicut enim ipse resurgens a mortuis ascendit in coelum et sedet a dextris Dei, sic etiam nobis per baptisma viam salutis ac regni coelestis introitum patere signavit. Bene autem ait, deglutiens mortem; quod enim deglutimus, agimus, ut virtute nostri corporis absumptum, nusquam pareat; et deglutivit mortem Dominus, quam resurgens a mortuis ita funditconsumpsit; ut nihil contra se ultra per attactum alicujus corruptionis valeret, ac manente specie veri corporis abesset prorsus labes omnis priscae fragilitatis. Quod ipsum et nobis in fine promittitur futurum, dicente Apostolo cum de nostra resurrectione lo
Abbreviated transcription (Latin):
uobis regnum. De quo pusillo grege. et
hic apte subiungit᷑ Non carnis depositio
sordium. sed conscientiẽ bone interroga¬
tio indm̃ Ubi est enim conscientia
bona. nisi ubi est fides non ficta: Doc&
namq apl̃s paulus quod finis prȩcepti est
caritas de cordẽ puro. et conscientia
bona et fide non ficta Iuod ergo aqua
diluuii non saluauit extra arcam posi¬
tos sed occidit : sine dubio p̃figurabat
omnem hereticũ licet habentẽ baptis¬
matis sacramentum. non aliis. sed ipsis
aquis ad inferna mergendum quibus
archa leuat᷑ ad celumꝰ Ipse quoq octo¬
narius numer animarum . quȩ saluȩ
facte sunt ꝑ aquã. significat quia sca
ȩccła in sacramentum dominice re¬
surrectionis: baptismi lauacrũ ꝑcipit
Vt sicut ipse resurrex̃ amortuis per
glam patris. ita & nos expurgati a
peccatis ꝑ aquã regenerationis. in
nouitate uitȩ ambulemus Octauo
ñamq die. hoc est post septima sab¬
bati dns amortuis resurgens. & ex¬

Expanded text:
vobis regnum. De quo pusillo grege et vobis regnum. De quo pusillo grege et hic apte subjungitur: Non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum. Ubi est enim conscientia bona, nisi ubi est fides non ficta? Docet namque apostolus Paulus, quod finis praecepti est charitas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. Quod ergo aqua diluvii non salvavit extra arcam positos, sed cecidit, sine dubio praefigurabat omnem haereticum, licet habentem baptismatis sacramentum, non aliis, sed ipsis aquis ad inferna mergendum quibus arca sublevatur ad coelum. Ipse quoque octonarius numerus animarum quae salvae factae sunt per aquam significat, quia sancta Ecclesia in sacramentum Dominicae resurrectionis baptismi lavacrum percipit, ut sicut ipse resurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos expurgati a peccatis per aquam regenerationis in novitate vitae ambulemus. Octavo namque die, hoc est post septimam sabbati, Dominus a mortuis resurgens et ex
Abbreviated transcription (Latin):
Anignoras quia patientia dĩ ad penitentiã
te adducit : & ct̃r. Alia translatio hunc
adducat addm̃. mortificatos corpore.
taret dĩ patientia. In dieb noe. cum fa¬
bricaret᷑ archa in qua pauci. id est octo
animȩ salue facte sunt ꝑ aquam Quod
et uosnunc similis forme saluos facit
babtisma. F orm̃a baptismi assimilatã
dicit arche. & aquis diluuii Et recte
omnino. quia et ipsa fabricatio archȩ¬
de lignis leuigatis. constructionem signat
eccłs. quȩ fit de collectione animarũ fideliũ
ꝑ architactos uerbi Et quod pereunte
orbe toto. pauci. idest octo animȩ saluȩ
facte sunt ꝑ aquã. significat quod ad com¬
parationem pereuntiũ gentiliũ. iudȩorũ.
hereticorũ. & falsorum fidelium. multo
breuior est numerus electorũ Unde
de angusta porta & arta uia quȩ ducit
ad uitam: dicit᷑. & pauci sunt qui inueni¬
unt eam: Et iterũ Nolite timere pusil¬
lus grex quia complacuit patri ur̃o dare

Expanded text:
An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit, etc. Alia translatio hunc adducat ad Deum, mortificatos corpore, patientiam. In diebus Noe cum fabricaretur arca in qua pauci, id est, octo animae salvae factae sunt per aquam, quod et vos nunc similis formae salvos facit baptisma . Formam baptismi assimilatam dicunt arcae et aquis diluvii, et recte omnino quia et ipsa fabricatio arcde lignis levigatis constructionem signat Ecclesiae, quae fit de collectione animarum fidelium per architectos verbi, et quod pereunte orbe toto pauci, id est, octo animae salvae factae sunt. Per aquam significat quod ad comparationem percuntium, gentilium, Judaeorum, haereticorum et falsorum fidelium multo brevior est numerus electorum. Unde, de angusta porta et arcta via quae ducit ad vitam dicitur: Et pauci sunt qui inveniunt eam, et iterum: Noli timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare
Abbreviated transcription (Latin):
De qua & psalmista. Defecer̃ in quid
oculi mei meloquiũ tuum. dicentes
quando consolaberis me. Sc̃i quies¬
centes ininferno desiderauerunt.
Quod descendente in inferna dño.
& iam his qui in carcere erant. & in¬
creduli quondã fuerant in diebus
noe : consolatio. uł exortatio p̃dica¬
ta fuerit. Hęt ille dixerit Sed ca¬
tholica fides habet. qđ descenders
ad inferna dñs. non incredulos inde
sed fideles solum modo suos educens.
ad cclestia secum regna perduxerit
leq exutis corpore animab & infero¬
rum carcere dampnatis. salutem quam
ante mortem neglexerant predicauerit:
sed carcere scelerũ inclusis. in hac uita ł
quib dicit. Quiincreduli fuerant aliquan¬
do. quando expectabat dĩ patientia in
dieb noe cũ fabricaret᷑ archa Nam &¬
ipsa dĩ patientia p̃dicatio eius erat. cum
noe centm annos archȩ operib insistens.
qđ mundo futurũ esset. cotidiani operis
ex secutione monstrab at Vnde paulus ait

Expanded text:
De qua et Psalmista: Defecerunt, inquit, De qua et Psalmista: Defecerunt, inquit, oculi mei in eloquium tuum dicentes: Quando consolaberis me? Sancti quiescentes in inferno desideraverunt, quod descendente in inferna Domino, etiam his qui in carcere erant, et increduli quondam fuerunt in diebus Noe, consolatio vel exhortatio praedicata fuerit, haec ille dixerit. Sed catholad inferna Dominus, non incredulos inde, sed fideles solummodo suos educens, ad coelestia secum regna perduxerit, neque exutis corpore animabus, et inferorum carcere damnatis, salutem quam ante mortem dilexerant, praedicaverit, sed carcere scelerum inclusis in hac vita, vequibus dicit: Qui increduli fuerant aliquando, exspectabant Dei patientiam. In diebus Noe cum fabricaretur arca, nam ipsa Dei patientia praedicatio ejus erat, cum Noe centum annos arcae operibus insistens, quid mundo futurum esset quotidiana operis exse
Abbreviated transcription (Latin):
si eẽ dicunt᷑: In quo uidelicet carce¬
re & in interiorib adhuc tenebris.
riores. id est in carcerẽ ꝓiciant᷑ ȩt̃ne
dampnationis. de quo dñs in euan¬
gelio. Et iudex inquid trad& te
ministro. & in carcerem mitteris. Quã¬
uis & iam scĩ in hac uita se in carcere¬
suꝑnę patriȩ sitiunt. merito pro¬
clãmant iuxta illud psalmistę. Educ
de carcere animã meam. ad confi¬
tendum nomini tuo. Distat nãq
multum int̃ utrumq carcerem
Diquidẽ reꝓbi incarcere. sunt pecca¬
tores. & indigni. iusti uero in car¬
cere licet tribulationũ positi. luce
tamen semꝑ iustitiȩ dilatato in din
te in carceris horrore uinctilicet &
flagellati. hymnum dõ laudis. litis¬
sima uoce canebant. Quidam hunc
locum ita interp̃tatus est qđ conso¬
lationẽ illam de qua dicit apostolus.¬
Multi ꝓphetȩ & iusti cupier̃ uidere.
quȩ uos uidetis et non uider̃. et audi¬
re quȩ auditis et non audierunt :

Expanded text:
si esse dicuntur, in quo videlicet carcesi esse dicuntur, in quo videlicet carcere, in interioribus adhuc tenebris, riores etiam in carcerem projiciantur aeternae damnationis, de quo Dominus in Evangelio: Et judex, inquit, tradet te ministro, et in carcerem mitteris . Quamvis etiam sancti in hac vita, se in carceresupernae patriae sitiunt, merito proclamant, juxta illud Psalmistae: Educ de carcere animam, ad confitendum nomini tuo . Distat namque multum inter utrumque carcerem. Siquidem reprobi in carcere sunt peccatorum et ignorantiae. Justi vero in carcere licet tribulationum positi, luce semper justitiae, dilatato in Deum in initio carceris horrore, vincti licet et flagellati, hymnum Deo laudis laetissima voce canebant. Quidam hunc locum ita interpretatus est, quod consolationem illam de qua dicit apostolisti prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ut ad meliora conu̾terent᷑
prȩdicauit. Condusos namq in carne
dicunt. carnalib desideriis ad graua¬
tos Unde illis scriptura ait. quod
om̃is caro corruperat uiam suam. Qđ aut
dicit inquo. significat in eo quem p̃mise¬
rat. ut nos offerrae dõ. Quod & tunc si
qui ad p̃dicationem dñi quam post uitant
fidelium prȩtendebat. credere uoluissent.¬
& ipsos offerre dõ patri gaudebat: Siqui
aũt detrahebant debonis. tam quã de ma¬
le factorib hi ueniente diluuo confunde¬
bant᷑ Nam & deutroq potest intellegi
quod ait. inquo. idest in quo & his quiiti.
nem suam. et credentib corona lau¬
dis & his qui in infidelitate ꝑsisterent:
confusio nascerit᷑. Quidam cõdices
habent in quo & his qui in cartere con¬
clusi erant. sp̃ũ ueniens p̃dicauit
Qđ ad eandem prauorum atq incre¬
dulorũ intentionẽ respicit. qui inte¬
nebris obscuratũ habent sensũ. meri¬
to &iam in hac uita in carcere conclu¬

Expanded text:
entur praedicavit. Conclusos namque in carne dicit carnalibus desideriis aggravatos. Unde de illis Scriptura ait quod Omnis caro corruperit viam suam. Quod autem dicit in quo, significat in eo quod promiserat ut nos offerret Deo: quod et tunc si qui ad praedicationem Domini, quam post vitam fidelium praetendebat, credere noluissent, et ipsos offerre Deo Patri gaudebat. Si qui autem detrahebant de bonis tanquam de malefactoribus, hi veniente diluvio confundebantur; nam et de utroque potest intelligi quod ait, in quo, id est, in quo et eis qui in mdem praedicationem suam et credentibus corona laudis, et his qui in infidelitate persisterent confusio nasceretur. Quidam codices habent, In quo et his qui in carcere erant spiritu veniens praedicavitincredulorum intentionem respicit, qui cordis tenebris obscuratum habet sensum, merito etiam in hac vita in carcere conclu
Abbreviated transcription (Latin):
refert sp̃sscĩ. qui mortificantib carnem
suam. uitam retribuet sempiternam.
Utit᷑ enim & hoc testimonio contra arria¬
nos. qui ȩqualitatem sc̃ȩ̃ trinitatis con¬
tradicunt: Astruensq in diuiduã diuinȩ
operationis unitatem. qđ uiuific& pat̃

Expanded text:
refert Spiritus sancti, qui mortificantibus carnem refert Spiritus sancti, qui mortificantibus carnem suam vitam tribuit aeternam. Utitur enim et hoc testimonio contra Arianos, qui aequalitati sanctae Trinitatis contradicunt, astruens quia individua divinae operationis unitate qua vivificat Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
imitat᷑. Qui inflagellis corrigit᷑ latro¬
nem qui in cruce xp̃m cognouit. &
trauit imitat᷑. Quinec int̾ flagella
desistit aculpa. sinistrũ imitatur
latronem. qui ꝓp̃t peccata ascendit
in crucẽ. & post crucẽ ruit intãrta¬
rum Ideo aũt xp̃m semel mortuũ
esse commemorat. ut nobis quoq
in memoriã reuoc&. quia temporane¬
is nr̃is passionibus merces redd&ur
acterna. Vt nos offerr& dõ morti¬
ficatos quidem carne: uiuificatos
autem spũ. De hac mortificatione
dicit & apłs paulus. Et si exterior
homo nr̃ corrumpitur. sed tamen his
quiantus est: renouatur dedie indiem.
tionem carnis. pro illo immolari gaudem
Id est uitam nram laudabilem in conspectu
patris ostendit. Uel certt offert nos dõ.
cum absolutos carne. in eternũ nos regnũ
tifex. non ad hominis spm qui mortifica¬
ta carne melius uiuificat᷑. dicente ꝓpheta
dño. ut uiuificet sp̃m humilium et uiuifi¬
cet cor contritorũ. sed ad gram potius

Expanded text:
imitatur; qui in flagellis corrigitur, latronem qui in cruce Christum cognovit, et aradisum intravit. Qui nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata ascendit in crucem, et post crucem ruit in tartarum. Ideo autem Christum semel mortuum esse commemorat, ut nobis quoque in memoriam revocet quia temporaneis nostris passionibus merces reddetur aeterna. Ut nos offerret Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu. De hac mortificatione postolus Paulus: Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed tamen is qui intus est renovatur de die in diem . tificationem carnis pro illo immolari gaudemus, id est, vitam nostram laudabilem in conspectu Patris ostendit. Vel certe offert nos Deo, cum absolutos carne in aeternum nos regnum tifex, non ad hominis spiritum, qui mortificata carne melius vivificatur, dicente propheta de Domino: Ut vivificet spiritum humilium, et vivificet cor contritorum , sed ad gratiam potius
Abbreviated transcription (Latin):
test palpari. non possit corrumpi
Sed miro & in effabili modo. ipse post
resurrectionẽ corpus suũ palpabi¬
le. & in corruptibile demonstrauit.
ut in uno corroboraret fidẽ aposto¬
lorũ. in altero inuitaret ad premiũ
Siue certe corpus suum post resur¬
rectionẽ palpabile . & incorruptibi
le ostendit. ut ostenderet se eiusdẽ¬
ẽẽ nature cuius fuerat ante passio¬
nem. idest carnẽ habere & alterius
gle. idest eandẽ carnẽ incorruptibi¬
lemesse. Et qui in sua resurrectio¬
ne nram uoluit p̃monstrare resur¬
rectionẽ. ostendit nr̃a corpora post
resurrectionẽ in corruptibilia et in¬
mortalia eẽ. non tamen in palpabi¬
lia Unde mentitus est eutices. qui
dixit corpora nr̃a post resurrecti¬
onem uento aeriq esse subtiliora
Et sicut iubar solis uideri potest &
palpari non potest. sic nr̃a corpora
uisibilia ẽẽ. sed in palpabilia Illud
in adiutoriũ sui erroris assumens
quod ait apłs: Caro & sanguis reg¬

Expanded text:
test palpari, non possit corrumpi. test palpari, non possit corrumpi. Sed miro et ineffabili modo ipse post resurrectionem corpus suum palpabile et incorruptibile demonstravit, ut in uno corroboraret fidem apostolorum, in altero invitaret ad praemium. Sive certe corpus suum post resurrectionem palpabile et incorruptibile demonstravit, ut ostenderet se ejusdeesse naturae cujus fuerat ante passionem, id est carnem habere: et alterius gloriae, id est eamdem carnem incorruptibilem esse. Et qui in sua resurrectione nostram voluit praemonstrare resurrectionem, ostendit nostra corpora post resurrectionem incorruptibilia et immortalia esse, non tamen impalpabilia. Unde mentitus est Eutyches, qui dixit corpora nostra post resurrectionem vento aerique esse subtiliora, et sicut jubar solis videri potest, et palpari non potest, sic nostra corpora visibilia esse, sed impalpabilia: illud in adjutorium sui erroris, assumens, quod ait Apostolus: « Caro et sanguis reg
Abbreviated transcription (Latin):
curauit dicens Infer digitũ tuũ huc.
& uide manus meas. & affermanum
tuam. et mitte inlatus meũ. et noli ẽẽ
incredulus. sed fidelis. Querit᷑ quare
dicat. infer digitũ tuũ huc. & uide.
cũ uisus ꝓ priȩ ad aspectũ ocuborũ
ꝑtineat. Ad quod dicendũ. quia uide¬
re in hoc loco prosentire. uł intelli gere
positum est. Hoc aut genus locutio¬
nis adeo nobis usitatissimũ est. ut ꝑ
om̃s sensus currere uideat᷑ Sicut
uerbi grã. cũ dicim. Audi. & uide. quã
modulate cantat. olfac. et uide. qua
suaue redolet. palpa. & uide. qua lene
sit. gusta & uide. quã dulcę sit
Ne ergo discipulus infidelis ꝑmaner&.
dñs suam carnẽ ei palpabilẽ prȩbuit.
ut post modũ libera uoce prȩdicar&
In qua re duomira. et iuxta huma¬
nam rationẽ in cõprehensibilia dñs
ostendit. cũ post resurrectionem
corpus suũ palpabile p̾buit. et in¬
corruptibile de monstrauit Maxi¬
me. cũ illud qđ palpari potest. pos¬
sit & corrumpi Et quod non po¬

Expanded text:
um tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis. » Quaeritur quare dicat: « Infer digitum tuum huc, et vide, » cum visus proprie ad aspectum oculorum pertineat. Ad quod dicendum, quia videre in hoc loco, pro sentire vel intelligere positum est. Hoc autem genus locutionis adeo nobis usitatissimum est, ut per omnes sensus currere videatur: sicuti, verbi gratia, cum dicimus, audi et vide quam modulate cantat; olfac et vide quam suave redolet; palpa et vide quam lene sit; gusta et vide quam dulce sit. Ne ergo discipulus infidelis permaneret, Dominus suam carnem ei palpabilem praebuit, ut postmodum libera voce praedicaret. In qua re duo mira et juxta humanam rationem comprehensibilia Dominus ostendit, cum post resurrectionem corpus suum palpabile praebuit, et inincorruptibile demonstravit, maxime cum illud quod palpari potest, possit et corrumpi: et quod non po
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qui dicebant eũ uerum corpus¬
eNam quia non malitia.¬
sed ignorantia peceat noluit pius ma¬
gister tam dilectũ discipulũ in infidelitate
relinquere. sed ad fidem eius reforman¬
dam iterũ dignatus est apparere. Vn¬
de & sub dit᷑. Et post dies octo. iterum
erant discipuli eius intuꝰ & thomas cũ eis
Uenit iħs ianuis clausis. & stetit in medio.
et dixit eis. Pax uobis Et pulchrȩ dñs
non solum semel. et iterũ: sed etiam
tertio pacem discipulis commendauit.
ut elogiũ primȩ maledictionis per
sua resurrectionẽ solutu esse osten¬
deret : Et ut quidam tradunt. trina
maledictionẽ auferret quȩ dicta
fuerat adȩ. Maledicta terra in opere

Expanded text:
sit, qui dicebant eum verum corpus non habuisssit, qui dicebant eum verum corpus non habuisse. Nam quia non malitsed ignorantia dubitavit, noluit pius magister tam dilectum discipulum in infidelitate relinquere, sed ad fidem ejus reformandam, iterum dignatus est apparere. Unde et subditur: « Et post dies octo iterum erant discipuli ejus intus, Venit Jesus januis clausis, et stetit in medio, et dixit eis: Pax vobis. » Et pulchre Dominus non solum semel et iterum, sed etiam tertio pacem discipulis commendavit, ut eloquium primae maledictionis per suam resurrectionem solutum esse ostenderet: et ut quidam tradunt trinam maledictionem auferret, quae dicta fuerat Adae: « Maledicta terra in opere