comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dicit. pater si fieri potest tͣnse
at calix iste ame: nr̃e utit᷑ uoce
nature. et causam agit fragili¬
tatis et trepidationis humane:
ut in hiis que toleranda sunt et
patientia roboret᷑ et formido pel¬
lat᷑. Deniq cessans hoc ip̃m petere.
excusso quodamm nr̃e infirmita¬
tis metu in quo nob remanere
uon expedit: in alium affectum
transit et dicit uerumtamen nõ
sicut ego uolo: s sicut tu. Et iterũ
Siñ potest inquit calix iste tͣnsire
a me nisi bibã illũ. fiat uoluntas
tua. Hec uox capitis: salus est tociꝰ
corporis. Hec uox om̃s fideles instͤ¬
xit: om̃s ꝯfessores accendit: om̃s
martyres toronauit. Nam qͥs mun¬
di odia qͥs temptationũ turbines
quis posset ꝑsecutionũ suꝑare t̾ro¬
res: nisi xp̃c in omnib et ꝓ omnib
diceret patri fiat uoluntas tua:¬
Hinc ia dilectissumi ad ꝑstringen¬
dum ordinẽ dñice passionis ser¬
mo ẽ dirigendꝰ quem ne uos cu¬
mulo ꝓlixitatis honeremꝰ in sex¬

Expanded text:
Filius dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , nostrae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores, nisi Christus in omnibus et pro omnibus diceret Patri: Fiat voluntas tuaHinc jam, dilectissimi, ad perstringendum ordinem Dominicae passionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcrucẽ xp̃i ꝯmunis erat uolun¬
łas patris et filii ꝯmune consiliũ:
nec ulla poterat ratione turbari.
Qante eterna scla et miscd̃iter e¬
rat dispositum ⁊ incõmutabilit̃
pͣfinitũ. Qui gͦ uerũ dilectissimi
asfectus. Nec quia or̃a in illo plena
hant sacram̃tis plena miraculis:
I aut falsis lacrimis fleuit aut
mendaci esurie cybum sumpsit:
dut simulato sapore dormunt.
In nr̃a humilitate ꝯtemptꝰ in nr̃a
mestitudine ꝯtristat᷑ in nr̃o est do¬
lore crucifixꝰ Passiones enĩ morta¬
litatis nr̃e obhoc miscłia subiit
ut sanaret: obhoc uirtꝰ recepit ut
uinceret. Qd̃ysaias aꝑtissime ꝓ¬
phauit dicens. Hic peccata nr̃a
portat. ꝓ nob̾ dolet: et nos putaui¬
mus illum ẽẽ in dolore et in pla¬
ga et in uexatione. Ip̃e autẽ uul¬

Expanded text:
crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo verum, dilectissimi,affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore, 223 et in plaga, et in vexatione. Ipse autem vul
Abbreviated transcription (Latin):
et odor clarior leuitaꝵ et dignitas
amplior senioꝵ et sacratior ẽ un¬
ctio sacerdotum: quia crux tua
omniũ fons benedictionum om¬
nium est causa gr̃arum ꝑ quã
credentib dat᷑ uirtꝰ de infirmita¬
te gła de obꝓbrio uita de morte.

Expanded text:
et ordo clarior levitarum, et dignitas et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria de opprobrio, vita de morte.
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. Omirabilis potentia cruq̃
omeffabilis głã passionis: inqua
i tribunal dñi et iudiciũ mun¬
di et potestas crucifixi Traxisti
cium dñe omnia ad te cũ expandiᷤ¬
sis tota die manꝰ tuas ad plebem
non credentẽ: et contradicentem tͥ.
Confitende maiestatis tue sensũ
totus mundꝰ accepit. Traxisti dñe
omina ad te qm̃ inexecrationẽ u¬
duir scełis unã tulerunt omnia
dlementa sententiã cum obscurtta¬
ls luminarib celi et conu̾so in
uoctẽ die t̾ra qͦq motib nutaret in¬
solitis uniu̾sa q creatura impioꝵ
usui se negaret. Traxisti dñe omĩa
ad te qm̃ scisso tẽpli ueloscã scõrum
ab indignis pontificib recesserũt:
it figura inueritatẽ ꝓphetia in
manifestationẽ et lex in enugłi¬
um uerteret᷑. Traxisti dñe omnia
ad te: ut qd̃ in uno uidee uideorũ
templo obumbratis significatio¬
nib agebat᷑ pleno aꝑtoq sacra¬
mento uniu̾sarum ubiq natio¬
num deuotio celebraret. Nunc enĩ

Expanded text:
admirabilis potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti enim, Domine, omnia ad te, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se negaret. Traxisti, Domine, omnia ad te, quoniam scisso templi velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, Domine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus agebatur, pleno apertoque sacramento, universarum ubique nationum devotio celebraret. Nunc etenim
Abbreviated transcription (Latin):
habens ominũ tempoꝵ potestatẽ
ostendit et morã non facere tͣdi¬
tori et se ad redẽptionẽ mundipa¬
ternã exequi uoluntatẽ: ut facuꝰ
qd̃ a ꝑsequentib ꝑabat᷑ nec im¬
pelleret nec timeret. Ot̾qͣm gͦ iu
das ꝑsuasus a diabolo discessita
abscidit nullo dñs pauore turba¬
tus s de sola redinendoꝵ salute
sollicit᷑. om̃e teris spaciũ qd̾a
ꝑsequentiũ uacabeit incursu ni¬
sticis sermonib sacrateq doctne.
sicut ioħis euuangłio declarat᷑
impendit: eleuans ad celũ oculos
et ꝓ uniu̾sa eccłia supplicano pa¬
unum fierent: et in gła redẽpto¬
tis indiuidui ꝑmanerent. Adi¬
cins postremo illam orationem q̃ͣ
uentem uti adu̾sus ꝑsecutores
gladio uetet dicens. Calicem quẽ
dedit mͥ pater non bibam illum.
ioħis dominꝰ ait Sic enĩ ds dilexit

Expanded text:
habens omnium temporum potestatem habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit aae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia supplicans Paunum fierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem qua ventem, uti adversum persecutores gladio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum ? Joannis Dominus ait: Sic eni
Abbreviated transcription (Latin):
cunt: et om̃s sibi ñ edito impie¬
tatis auctore formidant. Contͥ¬
stati enĩ sunt non de conscientie
reatu s de humane mutabilita¬
tis incerto timentes ne minꝰ ue¬
rum ẽẽt qd̃ in se quisq nouerat:
qͣm qd ip̃a ueritas p̾uidebat. Tu
autem in hac trepidatione scõꝵ.
ab iteris dñi patientia: et abscon-¬
dite tua credis audatia addis ĩ¬
pudentiã sceleri: nec signo euidẽ¬
tiore terreris. Cumq se alii acy¬
bo in quo indiciũ dñs posuerat.
continerẽt tu manũ non retͣhis
a ꝑapside. quia animũ ñ auer¬
iohes euuangłista narrauit. &
cũ traditori suo dñs manifeliꝰ de¬
signacło panẽ porrexisset intinat
totũ uidam drabolus occuparet et
quem malignis cogtrationib obli¬
garat iamip̃o impietatis oꝑe pos¬
siteret. Corpore enĩ tantũ cum ce¬
nantib recũbebat: mente autt̃e sacͥ¬
dotum inuidiã. testium falsitatẽ.
et furorẽ imꝑite plebis armabat.

Expanded text:
cunt, et omnes sibi, non edito impiecunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non averes Evangelista narravit, ut cum traditori suo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaria erat impietate p̃scitꝰ
Ip̃e enim sibi fuit mat̾ia ruine
et causa ꝑfidie sequens diabolũ du¬
cem et nolens xp̃m habere rectorẽ.
Dicens itaq dñs. Amen dico uob̃.
qd̾ unꝰ ur̃m me traditurꝰ ẽ. Notã
sibi ꝓditoris sui conscientiã de¬
monstrauit. ñ asꝑa nec aꝑta im¬
piũ increpatione confundens s
leni et tatita ammonitione con¬
ueniens uit faciliꝰ cortigeret peni¬
tudo qͣm nulla deformasset abiec¬
tio. Cur infelix uida tanta benig¬
nitate non uteris: Ecce parcit au¬
sib tuis dñs et nulli te nisi tibi
indicat xp̃c nec nomen tuũ nec
ꝑsona detegit᷑ sed ueritatis et mi¬
chana tangunt᷑. Non apłici ordi¬
nis honor nec sacramentoꝵ tͥ cõ¬
munio denegat᷑ rediin integrũ
et deposito furore resipisce. Clem̃¬
tia inuitat. salus pulsat ad uitã
uita te reuocat. Ecce immaclati
et innocentes condiscipłi tui ad
significationẽ facinoris expaues¬

Expanded text:
voluntaria erat impietate praescitus. voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et micana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expaves
Abbreviated transcription (Latin):
ente enĩ festiuitate paschali qͥ or¬
timas ꝓrudere. et legitimis puri¬
fuationib sacratiorẽ diligentiam
adhibere debueranit: Parricidalis
odii furore concepto ad unũ opꝰ ua-¬
sant et in unũ faciniꝰ simili crude¬
litate coniurant. Quid adsecuturi
la mystia ñ app̃hendent et anti¬
qua iuolarent: Suidentib gͦ pͥn¬
festiuitati s facinori studebat᷑ nec
religioni seriuebat hec cura sed eri¬
mini. Diligentes enĩ pontifices et
solliciti sac̃dotes. seditiones turba¬
rum fieri in p̃cipua sollempnita¬
te metuebãt non ut popłs non
ne dispositionis intrepidꝰ. uetus te¬
stamentum consummabat᷑ et no¬
uũ pascha condebat. Discũbentib
enĩ cum discipłis adedendã my¬
sticam cenam cũ in cayphe atrio
ille corꝑis et sanguinis sui ordiñas
sacramentũ. Docebat qualis deo
hostia deberet offerri ne ab hoc qͥdẽ
myst̾io traditore submoto ut ostẽ¬
deret᷑ nulla iniuria exasꝑatꝰ qui

Expanded text:
ente enim festivitate paschali, qui orente enim festivitate paschali, qui ortimas providere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate conjurant, nil assecuturi va mysteria non apprehenderent, et antiqua violarent. Providentibus ergo prinfestivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemnitate metuebant, 220 non ut populus non rnae dispositionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tes gͥ dilectissimi euugłicam de
passione dñi hystorrã retractare.
diuino intelligimꝰ dispositũ fus¬
se consilio: ut sacrilegi uideoꝵ is¬
cipes et impii facerdotes qui seus¬
endi inxp̃m occasiones sepe quł¬
siuierant ñ nisi in sollempnitale
paschali execcendi futuris sus
ciꝑent potestatẽ sportebat enĩ is
ist ouem significatiuã oius uera
temoueret: et uno expleret᷑ sacri¬
fiuo uariaꝵ differentia uictimaꝵ.
suam omrnia illa que de immolatio¬
pprit nuntiar̃t ut gͦ umbre cede¬
ient corpori. et cessarent ymagines
sub p̃sentia u̾itatis antiqua ob¬
seruantia nouo excludit᷑ sacram̃¬
T Hostia in hostĩa transit sanqui¬
ne sangurs aufert᷑. et legalis festi¬
tũ scribas et seniores populi ad im¬
pietatis consiliũ pontifices congre¬
garẽt omniũq animos sacerdotũ
tura admittendi in ihm sceleris
crupasset ip̃i se doctores legis lege
prusarunt. et spontaneo defec̃tu
titus sibi patrios sustuler̃t. Incipi¬

Expanded text:
ilectissimi, evangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acciperent potestatem. Oportebat enim ut ut ovem significativam ovis vera removeret, et ut uno expleretur sacrificio variarum differentia victimarum. Nam omnia illa quae de immolatioproprie nuntiaverant. Ut ergo umbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et legalis festiAP. II. Unde cum scribas et seniores populi ad impium consilium pontifices congregarent, omniumque animos sacerdotum cura admittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipi
Abbreviated transcription (Latin):
inchoatum. in membris quais
ẽe complendum: quia sieut ie
adam omnes morunt᷑. ta se
Amplectentes igitur dilectissimi
xp̃ĩane spei unitum pignus nõ
diuellamur a compage corporis
xp̃i in quo habitat sicut apls ait
ss plenitudo diuinitatis corꝑalit̃:
et estis in illo repleti. Nam cum
incorporea sit substantia d̃i quo¬
mõdo corporaliter in xp̃o habitat.
nisi quia caro nr̃i generis facta
est caro deitatis: et millo sumus
dõ repleti in quo crucifixi in qͦ
sepulti in quo sumus etiam sus¬
citati: ut possimus cum apło di¬
cere. nr̃a autem conuersatio in
celis est. Unde etiam saluatorẽ
expectamus dominum iħm xp̃m:

Expanded text:
inchoatum, in membris quoque inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et Amplectentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage corporis Christi: In quo habitat, sicut Apostolus ait, omnis plenitudo Divinitatis corporaliter; et estis in illo repleti . Nam cum incorporea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Deitatis; et in illo sumus Deo repleti, in quo crucifixi, in quo sepulti, in quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est: unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ iudicaturi. despicienteᷤᷤ
mansuetudinem uidicati: ut
ꝑsecutores uen dĩ et negatores
ueri hominis impietas una so¬
ciaret. Dum serui for maminx põ
et iũdei estimant solam et h¬
tici asserunt falsamꝰ dicant
stantia saluatoris affixa sit l¬
no que iacuerit in sepulchen s
reuoluto monumenti lapide q̃
tercio die caro surrex̾it: uel q̃le
corpus iħc discipulorum usu
clausis ad eos oftiis ingressusii¬
tulerit. cum ad abigendamet¬
nentium diffidentiam inspri¬
oculis digitisq tractari patin¬
tes adhuc fixuras clauorumet
recens compuncti lateris uulis
exigeret. Ac si in tanta luce uen¬
tatis tenebras suas heretica ils¬
duratio non reliquit ostendant
unde sibi spem iute polliceant̃
eterne. unde resurrectionis xni
credunt se ẽẽ consortes. Non
nim possunt cum apło dici
sunt primitie hominum si nõ
sunt de humana stirpe nal̃t
Qui enun primus omnunsi¬
surrexit eius plenitũduns est
portio quam precessit: et pil
creditur hoc quod est in capsi

Expanded text:
testatem judicaturi, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asserunt falsam. CAP. IVbstantia Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ontulerit, cum ad abigendam cernentium diffidentiam inspoculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dsunt primitiae hominum, si non sunt de humanae stirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite
Abbreviated transcription (Latin):
pascha factutꝰ
pulchre predi¬
cit se in maie¬
state ad uidi¬
candum genus humanum
uenturum: ideo ut quos con¬
tumelia terrebat. supplicii: sb̾

Expanded text:
Pascha facturus, pulchre praedicit se in majestate ad judicandum genus humanum venturum: ideo, ut quos contumelia terrebat supplicii, s
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Ut enim operaretur opꝰ suũ
idest salutem generis humani
opus illius alienum fuit quia
passionem quam pertulit eiꝰ di¬
uinitati alienum fuit. Exeunteᷤ
autem inuenerunt hominem
cyreneum nomine symonẽ hũc
angariauerunt ut tolleret cru¬
cem eius. Non est contrarius ma¬
theus iohanni euuangłiste qͥ
scripsit dominum crucem sibi
baiulasse s intelligendum qd̃
primum exiens de pretorio cru¬
cem sibi portauerit deinde uero
obuiante symone angariauer̃t
eum ut tolleret crucem domini
usq ad locum quo figenda erat.
quod a magno mysterio ñ uacat.
Siquidem symon qui interpre¬
tatur obediens gentilem popłm
designat unde cyreneus fuisse le¬
gitur qui heres interpretatur.
sam de gentili popło adõ patre
filio repromittinur. dabo tͥ gẽtes
hereditatem tuam terminos t̾re.¬
In locum qui dicitur golgotha qd
est caluarie locus. Quidam cal
uariam dictum autumant a sẽ¬
pultura primi patris eo quod ca-¬

Expanded text:
ab eo . » Ut enim operaretur opus suum, ab eo . » Ut enim operaretur opus suum, id est salutem generis humani, opus illius alienum fuit, quia passionem quam pertulit, ejus Divinitati aliena fuit. « Exeuntes autem, invenerunt hominem Cyrenaeum nomine Simonem, hunc angariaverunt ut tolleret crucem ejus. » Non est contrarius Matthaeus Joanni evangelistae qui scripsit Dominum crucem sibi bajulasse, sed intelligendum quod primum exiens de praetorio crucem sibi portaverit: deinde vero, obviante Simone, angariaverunt eum ut tolleret crucem Domini usque ad locum quo figenda erat, quod a magno mysterio non vacat. Siquidem Simon, qui interpretatur obediens, gentilem populum designat. Unde bene Cyrenaeus fuisse dicitur, qui haeres interpretatur. Nam de gentili populo a Deo Patre Filio repromittitur: « Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et posse» « In locum qui dicitur Golgotha, quod est Calvariae locus. » Quidam locum Calvariae dictum autumant a sepultura primi parentis, eo quod ca
Abbreviated transcription (Latin):
put enim xp̃i deus est testante
paulo apło. Caput ergo xp̃i ꝑ
utit quisquis in illo diuinitatẽ
illus abnegat fuisse. sicut arriꝰ
quidicit filium minorem ẽẽ pa¬
tre. In faciem spuit quisquis p̃¬
seutem illum in carne uenientẽ
denegauerit. sicut manicheus.
qui dicit ueram in xp̃o non fu¬
isse carnem. Et postqͣm illuserũt
erꝰ exuerunt eum clamide et in¬
duerunt illum uestimentis eiꝰ.
Auaindui dominus illusionem
passus ẽ et spicta sustinuit et co¬
ronam spineam incapite habuit
non propria uestimenta indu¬
ta habuit s aliena. Mox autem
ut hora despectionis transiit ꝓ¬
pia uestimenta resumpsit quia
quod passus est et quod flagellatꝰ
El non fuit proprium diuinita¬
D illius. Quod autem die tercia
tsurcexit quasi proprium uesti¬
maitum resumpsit ꝑ quod sig¬
nficabat᷑ quod ad horam mortẽ
lli gustaturus. et iterum ad
temp̃ peracta passione de sepul¬
chro resurrecturus. Impleta est

Expanded text:
Caput enim Christi Deus est, » teste Caput enim Christi Deus est, » teste Paulo apostolo . Caput ergo Christi percutit quisquis in illo Divinitatem illius abnegat fuisse, sicut Arius, qui dicit Filium minorem esse Patre. In faciem spuit, quisquis praesentem illum in carne venientem denegaverit, sicut Manichaeus, qui dicit veram in Christo non fuisse carnem. « Et postquam illuserunt ei, exuerunt illum chlamyde, et induerunt eum vestimentis suis. » Quandiu Dominus illusionem passus est, et sputa sustinuit, et coronam spineam in capite habuit, non propria vestimenta habuit induta, sed aliena. Mox autem ut hora despectionis transiit, propria vestimenta resumpsit. Quia quod passus est, et quod flagellatus est, non fuit proprium Divinitatis illius. Quod autem die tertia resurrexit, quasi proprium vestimentum resumpsit, per quod significabatur, quod  horam mortem erat gustaturus, et iterum ad tempus peracta passione de sepulcro resurrecturus. Impleta est
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ sceptro imꝑiali harunduse
in manum dexteram ei dederĩt¬
In hiis autem omnib nr̃e salĩ
celebiatur satramentum. Quo
enim domutꝰ coccinea ueste sõ
rubro uestimento induit᷑ signi¬
ficatur nr̃orum peccatoꝵ susces¬
tio qm̃ cum sine peccato esset
nr̃a peccata in semetipõ susce¬
pit. Quõd autem spineam core¬
nam in capite accepit hoc signi¬
ficabatur quod peccata nr̃a q̃
ꝑ spinas intelliguntur ip̃e et
ablaturus a nobis. et maledifũ
quod primo parenti dictumẽ
terra tua spinas et tribules ge¬
minabit tibi. ꝑ suam passite
solueret. Quod autem harund¬
nem in dextera manu ferebat
signabat se sacrilegium uidar:
scribere suie etiam hoc signifia¬
batur quod in sua passione ia¬
ticinia scripturarum implelat
Solemus enim calamo plerũs
scribere. et in calamo uenerala
fuctum est domino corporaliter.
sotidie hoc heretici faciunt qui
sp̃ualiter caput eius percutiunt.
t in faciem illius spuunt.Ca

Expanded text:
et pro sceptro imperiali, arundinem et pro sceptro imperiali, arundinem in manu dextra iIn his autem omnibus nostrae salutis celebratur sacramentum. Quod enim Dominus coccinea veste, id est rubro vestimento, induitur, significatur nostrorum peccatorum susceptio: quoniam, cum sine peccato esset, nostra peccata in semetipso suscepit. Quod autem spineam coronam in capite accepit, hoc significabatur, quod peccata nostra quae per spinas intelliguntur, ipse esset ablaturus a nobis: et maledictum quod primo homini dictum est: « Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , » per suam passionem solveret. Quod autem arundinem in dextra manu ferebat, designabat se sacrilegium Judaeorum scribere. Sive etiam hoc significabatur, quod in sua passione vaticinia prophetarum implebantur. Solemus enim calamo plerumque scribere. Et in calamo venenata factum est Domino corporaliter, quotidie haeretici hoc faciunt, qui spiritaliter caput ejus percutiunt, et in faciem illius spuunt. «
Abbreviated transcription (Latin):
nata erat sub hac maledictionis
noxa constringerent. Manet
enun sanguis domini idest uin¬
dicta domini suꝑ iuideos et suꝑ
omnem progeniem eorum usq
infinem seculi. Ih̃m autem fla¬
gellatum tradidit eis: ut cruci¬
figeretur. Inconsequens ẽẽ uide¬
tur ut ille qui suꝑius dominũ
uoluerat liberare modo eũ fla¬
gellauerit et flagellatum pote¬
stati eorum tradiderit.Quod duo¬
b modis soluendum est id̃õ eũ¬
flagellauit. ut satiffaceret legi¬
b romanoꝵ quorum consuetu¬
do erat ut is qui mortieẽt ad¬
dictus primum flagellaretur et
postmodum occideretur uel idõ
flagellauit eum ut uidelicet il¬
li satiati penis illius cessarent
ultra mortem eius petere ut
erat apud romanos milites tri¬
ginta. Ex untes eum uestim̃¬
tis propriis: clamidem coccine¬
am curtuimdederunt ei. Obpb
causa domino clamidem coccms
circum dederunt propurpuran
gali et pro corona aurea coronã
de spinis imposuerunt capitiiuis

Expanded text:
nata erat, sub hac maledictionis nata erat, sub hac maledictionis noxa constringerent. Manet enim sanguis Domini, id est vindicta Domini, super Judaeos, et super omnem progeniem eorum usque in finem saeculi. « Jesum autem flagellatum tradidit eis ut crucifigeretur. » Inconsequens esse videtur, ut ille qui superius Dominum voluerat liberare, modo eum flagellaverit, et flagellatum potestati eorum tradiderit. Quod duobus modis solvendum est: ideo flagellasse, ut satisfaceret legibus Romanorum, quorum consuetudo erat, ut is qui morti esset addictus, primum flagellaretur, et postmodum occideretur. Sive ideo flagellavit eum, ut videlicet illi satiati poenis illius, cessarent ultra mortem ejus petere, uterat apud Romanos milites triginta. « Et exuentes eum vestimentis propriis, chlamydem coccineam circumdederunt ei. » Opprobrii causa Domino chlamydem coccineam circumdederunt pro purpura regali: et pro corona aurea, coronam de spinis imposuerunt capiti illius,
Abbreviated transcription (Latin):
dicttur magister Si autem legat᷑
lius patris eorum quia abba he¬
braice latine dicitur pates. ui¬
dens autem pylatus quia nicħ
ꝓficeret s magis tumultus fie¬
ret accepta aqua lauit manꝰco¬
ram popło dicens. In nocens ego
sum a sanguine iusti huiͦ. uoz
uideritis. Legerat forsitan pylatꝰ
scriptum in psalmo lauabo int̃
innocentes manus meas ⁊ ideo
abluit manus ut exors uideat᷑
ẽẽ a scelere dominice passionss.
Ac si diceret. Ego inquit uolui
eum liberare et innocentẽ ostẽ¬
dere. s quia rebellionis crumen
michi contra cesarem impingi¬
tur. uos iuderitis. Ego legum
minister sum. uox ip̃a ur̃a san¬
guinem fundit. Et respondens
uniuersus popls dixit. Sangius
eius suꝑ nos et suꝑ filios nr̃os. Hec
maledistio ꝑseuerat in uideis.
usq hodie et usq in diem iuidicii.
perseuerabit. Non enim sufficit
eis ut semetipos qui tunc tẽꝑis
erant dampnarent. sed etiam
omnem progeniem que necdũ

Expanded text:
dicitur magister. Si autem legaturdicitur magister. Si autem legaturlius patris eorum, quia abba Hebraice, Latine dicitur pater. « Videns autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, accepta aqua, manus lavit coram populo, dicens: Innocens ego sum a sanguine justi hujus, vos videritis. » Legerat fortassis Pilatus scriptum in Psalmo: « Lavabo inter innocentes manus meas . » Et ideo abluit manus, ut exsors videatur esse a scelere Dominicae passionis, ac si diceret Ego inquit volui eum liberare et innocentem ostendere, sed quia rebellionis crimen mihi contra Caesarem impingitur, vos videritis. Ego legum minister sum, vox ipsa vestra sanguinem fudit. « Et respondens universus popurus, dixit: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Haec maledictio perseverat in Judaeis usque hodie, et usque in diem judicii perseverabit. Non enim sufficit eis ut semetipsos, qui tunc temporis erant, damnarent, sed etiam omnem progeniem, quae necdum
Abbreviated transcription (Latin):
rum uel etiam ꝑ cautelam alioꝵ.
sicut legimus nabuchodonosor
distributionem omnium regnoꝵ
terre uidisse et sicut legimꝰ pha¬
raonem somnium uidisse. Quod
ioseph cum prudenter disseruis¬
set dominus constitutus ẽ in t̾ra
eypti Principes autem sacerdo¬
tum et seniores populi ꝑsuase¬
runt populis ut peterent bar¬
rabban. ih̃m uero ꝑderent. Non
est mirum siuidei quiete et pace
carent qui principem seditioniˢ
llegerunt et auctorem pacis id ẽ
dominum morti ad dixerunt. At
ili dixerunt. Barrabban. Barrab¬
bas qui interpretatur filiꝰ magi¬
lri uel patris eorum typũ anti¬
rõi tenet. quem uidei in fine se¬
cili ꝓ domino suscepturi sunt
patris mei et non suscepistis
de Alus ueniet in nomine suo:
hunc suscipietis. Bene filius pa
tris eorum id est filius diaboli qͥ
est pater eorum sicut dominus
quis agit eius filius est. Barrab¬
bas si legnur ꝑ duo .x.x. interpre¬
tatur filius magistri quia rabbi

Expanded text:
rum, vel etiam pro cautela aliorum, rum, vel etiam pro cautela aliorum, sicut legimus Nabuchodonosor distributionem omnium regnorum terrae vidisse : et sic legimus Pharaonem somnium vidisse, quod Joseph cum prudenter disseruisset, dominus constitutus est in terra Aegypti . « Principes autem sacerdotum et seniores populi persuaserunt populis, ut peterent Barabbam, Jesum vero perderent. » Non est mirum Judaei quiete et pace carent, qui principem seditionis elegerunt, et auctorem pacis, id est Dominum morti tradiderunt. « At illi dixerunt: Barabbam. » Barabbas qui interpretatur filius magistri, vel patris eorum, typum Antichristi tenet, quem Judaei in fine saeculi pro Domino suscepturi sunt, Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc sutris eorum, id est filius diaboli, qui est pater eorum, sicut Dominus quis agit, ejus filius est. Barabbas, si legitur per duo rr, interpretatur filius magistri, quia rabbi
Abbreviated transcription (Latin):
issent. Memores enim uidei li¬
berationis sue de egypto hanc
habebarit consuetudinem ut in
die festo unum uinctum a mort
eriperent inmemoriam sue lila¬
tionis quando de egypto liberat
sunt. Habebant autem tunc iñ
tum insignem qui dicebat᷑ lar¬
rabas. Barrabas autem ꝓpters¬
ditionem et homicidium sitit
lucas testatur conilusus tenfu¬
tur in carcere Sedente autemillo
ꝓtͥbunali. Tribunal est sedes u¬
dicis. sicut solium sedes regis: ll¬
thedra autem sedes magistri Il
sit ad illum uxoreiꝰ dicens. Nich̃
tibi et iusto illi. Tunc primum
intellexit diabolus se ꝑ passionil
domini potestate quam haberas
in mundo p̾uandum et spolis
qui apud inferos et suꝑ eos habe¬
bat ẽẽ spoliandum etideo satage¬
re conatus est ut saltem ꝑ passio¬
nem uxoris pylati dominum a
morte retheret. Multa enimpassa
sum hodie ꝑ uisum. propter eum.
Notandum est quia gentib sepe
somnia reuelantur a dõ non ob
coꝵ merita sed ꝓscientia futuro¬

Expanded text:
issent. » Memoriam enim Judaei liberationis suae de Aegypto, hanc habebant consuetudinem, ut in die festo unum vinctum a morte eriperent, in memoriam suae liberationis, quando de Aegypto liberati sunt. « Habebant autem tunc unum vinctum insignem, qui dicebatur Barabbas. » Barabbas autem propter seditionem et homicidium sicut Lucas testatur conclusus tenebatur in carcere. « Sedente autem illo pro tribunali. » Tribunal est sedes judicis, sicut solium sedes regis, cathedra autem sedes magistri. « Misit ad eum uxor ejus dicens: Nihil tibi et justo illi. » Tunc primum intellexit diabolus per passionem Domini se potestate, quam habebat in mundo, privandum, et spoliis, quae apud inferos et super eos habebat, esse spoliandum: et ideo satagere conatus est, ut saltem per passionem uxoris Pilati Dominum a morte retraheret. « Multa enim passa sum hodie per visum propter eum. » Notandum est, quia gentilibus saepe somnia revelantur a Deo, non ob eorum merita, sed aut pro futuro
Abbreviated transcription (Latin):
tus tocius creature. sed etiam
in omnib scĩs suis unus idẽq
sit xp̃c. et sicut amembris caput
possunt. Quanius enim uon
istiuis uite sit sed eterne ut sit
d̾s omnia in omnib tamen etiã
modo templi sui quod est eccłia
induusus habitator est̃. scdm
quod ip̃e promisit dicens. Eoce
ego uobiscum sum omnib die
b. usq ad consummationẽ scłi¬

Expanded text:
tus totius creaturae , sed etiam tus totius creaturae , sed etiam in omnibus sanctis suis unus idemque sit Christus; et sicut a membris caput, possint. Quamvis enim non istius vitae sit, sed aeternae, ut sit Deus ommodo templi sui, quod est Ecclesia, indivisus habitator est, secundum quod ipse promisit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus vitae usque ad consummationem s
Abbreviated transcription (Latin):
unita: nichil assumpto diuili
nichil assumenti deeẽt huusl¬
nsctłie dĩ licet inpreteritis scłis
quibusdam uelaminib fuerit
obumbratum: non tamen ob̾tec¬
dum est ita ut sanctorum quiab
intio usq ad aduentum domini
laudabiles extiterunt intellectui
negaretur: cum et propħicis uer¬
lis et rerum gestarum signifi¬
rmonib salus que inxp̃o erat
uertura promissa sit quam ñ
solum qui predicabant adepti
sunt: sed etiam omnes qui predi¬
cantib crediderunt. Una enim
fides iustificat uniuersoꝵ tem¬
poium scõs: et ad eandem spem
uel patres nr̃i adorauere facien¬
dum. Nec inter uideos atq genti¬
les ulla distinctio est. Siquidẽ
situt auit apls circumcisio nicħ
est. et prepucium nichil est sed
suiunt xp̃ranos dicente eodem
Si autem uos xp̃i ergo abrahe se¬
men estis᷑ secundum ꝓmissionẽ
dilectissumi naturam humanã
in tantam conexionem a filio
dĩ esse susceptanr᷑ ut non solũ
in illo homine qui est pͥmogeni¬

Expanded text:
unita, nihil 244 assumpto divinum, unita, nihil 244 assumpto divinum, nihil assumenti deesset huDei, licet in praeteritis saeculis quibusdam velaminibus fuerit obumbratum, non tamen ita obtectum est ut sanctorum, qui ab initio usque ad adventum Domini laudabiles exstiterunt, intellectui negaretur: cum et propheticis verbis, et rerum gestarum significationibus, salus quae in Christo erat ventura, promissa sit: quam non solum qui praedicabant adepti sunt, sed omnes etiam qui praedicantibus crediderunt. Una enim fides justificat universorum temporum sanctos, et ad eamdem spem vel patres nostri adoravere faciendum. Nec inter Judaeos atque gentiles ulla distinctio est. Siquidem, sicut ait Apostolus, circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sedfaciunt Christianos, dicente eodem Si autem nos Christi: ergo Abrahae semen estis, secundum promissionedilectissimi, naturam humanam in tantam connexionem a Filio Dei esse susceptam, ut non solum in illo homine qui est primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissuimi dñice
passionis. de qua nos etiam ho¬
die locuturos ẽẽ promisimus.
humilitatis maxime est mus¬
da mysterio que omnes nos e
redemit et decuit: ut unde datis
ẽ precium. inde et iusticia sums¬
retur. Onmpotentia enum si¬
lii d̃i q̃uam ꝑ eandem ẽentiar
equalis est patri potuisset hu¬
manum genus a dominatu das¬
boli solo imperio sue uoluntatꝰ
eruere nisi diuinis operib mas¬
ime congruisset. ut nequitie hy¬
stilis aduersitas de eo quouicer
uinceretur. Et ꝑ ipãm materiã
naturalis reparetur libertas ꝑ
quam generalis fuerat illata
captiuitasͥ dicẽte aũ euugłista qb̃
u̾bũ caro fcm ẽ ⁊ habrtauit ĩ nob
et dicente apło quod deus erat
in xp̃o mundum reconcilian:
Ostensum est quia uingenins
mana humilitate consortium:
ut suscepta nr̃e carnis ammas
substantia unus atq idem del
filius ꝑmaneret nr̃a augendo
non propria: quia infirmitasl
rat prouehenda non uirnis il
cum suo creatori creatura ell

Expanded text:
dilectissimi, Dominicae passionis, de qua nos etiam hodie locuturos esse promisimus, humilitatis maxime est miranda mysterio; quae omnes nos et redemit et docuit: ut unde datum est pretium, inde et justitia sumeretur. Omnipotentia enim Filii Dei, qua per eamdem essentiam aequalis est Patri, potuisset humanum genus a dominatu diaboli solo imperio suae voluntatis eruere, nisi divinis operibus maxime congruisset, ut nequitiae hostilis adversitas de eo quod vicerat vinceretur, et per ipsam naturam naturalis repararetur libertas, per quam generalis fuerat illata captivitas. Dicente autem evangelista quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; et dicente Apostolo quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi : ostensum est, quia Unigenitus mana humilitate consortium, ut suscepta nostrae carnis animaeque substantia unus atque idem Dei Filius permaneret, nostra augendo, non propria: quia infirmitas erat provehenda, non virtus: ut cum suo Creatori creatura esset
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dicta puerorum: ex dictis
pħarum corroborat dicens. Nũ¬
qͣm legistis quia ex ore infantiũ
et lactentium ꝑfecisti laudemi
quando corda et ora turbarum
simplicium ad fidem domini ae¬
cẽdit. Et relictis illis⁊ idest re¬
lictis contumacib et calump¬
matorib suis: abiit foras extra
ciuitatem in bethaniam ꝑquo
significabat quod uideos ob ꝑsi¬
diam suam eẽt relicturus: et ad
gentium populos transinigra¬
turus: quia bethania domꝰ obel¬
entie interpretatur. Etiam hi
paupertas saluatoris notansa
est: qui tante paupertatis exl¬
tit: ut in tam magnam ciuta¬
tem neminem inueniret cuiꝰ
hospicio frueretur. Intantum
enim nulli adulatus est. ut nec
hospicio alituius frueret᷑: sed
dieb ueniebat in ciuitatem et
predicationem ibi ꝑagebat:
uocte uero reuertebatur in be¬
thaniam. et fruebatur ibi hos¬
picio lazari. et sororum eiꝰ Fẽ¬
Nillo tp̃i. Accesserunt ad ih̃m

Expanded text:
sed dicta puerorum ex dictis prophetarum corroborat, dicens: « Nunquam legistis: Quia ex ore infantium et lactentium perfecit laudem, » quando corda et ora turbarum simplicium ad fidem Domini accendit? « Et relictis illis, » id est, relictis contumacibus et calumniatoribus suis, « abiit foras extra civitatem in Bethaniam. » Per quod significabat quod Judaeos ob perfidiam suam esset relicturus, et ad gentium populos transmigraturus: quia Bethania domus obedientiae interpretatur. Et jam hic paupertas Salvatoris notanda est, qui tantae paupertatis exstitit, ut in tam magna civitate neminem inveniret cujus hospitio frueretur. In tantum enim nulli adulatus est, ut nec hospitio alicujus frueretur: sed diebus veniebat in civitatem, et praedicationem ibi peragebat; nocte vero revertebatur in Bethaniam, et fruebatur ibi hospitio Lazari et sororum en illo tempore, accesserunt a
Abbreviated transcription (Latin):
cauti. condolentes tristib. con¬
tumacib resistentes. in suspiti¬
onib parci. inter maliloquos
tacitr inter humiles coequales
Si huiusmodi uirtutib nr̃a uo¬
luerimus sanctificare ieuima.
tribuente domino ad festuita¬
tem paschalis gr̃e et ad gaudia
celestium promissionum indu

Expanded text:
cauti, condolentes tristibus, concauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia, tribuente Domino ad festivitatem Paschalis gratiae, et ad gaudia coelestium promissionum indu
Abbreviated transcription (Latin):
benis castitatis auertit. Scĩficat
ieiunium.qui conuiuarum
iacula scuto patientie reꝑcus¬
sa dispergit. Sanctificat. ieiui¬
nium. qui litigantium tumul¬
tus pacifici sanitate sermonis
et lingue prudentioris arte cõ¬
pescit. Sanctificat ieiunium
qui consurgentes in semet ip̃o
uanarum cogitationum spinaᷤ
euuangłico sulcante uomere.
uelut quidam pectoris sui ara¬
tor excidit. Sanctificat ieumiũ.
qui mopias egenorum ꝓ quan¬
titate substantie sue miseran¬
tis manꝰ humanitate solatur.
Apprime sanctificat ille ieui¬
nium qui ꝑ omnia preceptis
diuine legis intentus. diaboli¬
ca a corde suo respuit tempta¬
lumus deo placita exhibere ie¬
iunia simus in fide fortes. in
udiciis uistr in amicitia fide¬
les. in inuiriis patientes. incon¬
tentionib moderati. refugien¬
tes turbiloquia: aduersus iniqͣ
constantes. in conuiuiis sobrii.
in uoluptatib continentes. in ca¬
ritate simplices: inter subdolos

Expanded text:
benis castitatis avertit. Sanctificat benis castitatis avertit. Sanctificat jejunium, qui conviciorum jacula, scuto patientiae repercussa dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tumultus pacifici sanitate sermonis, et linguae prudentioris arte copescit. Sanctificat jejunium, qui consurgentes in semetipso vanarum cogitationum spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator, excidit. Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum pro quantitate substantiae suae miserantis manus humanitate solatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui per omnia praeceptis divinae legis intentus, diabolica a corde suo respuit tentalumus Deo placita exhibere jejunia, simus in fide fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos
Abbreviated transcription (Latin):
uerum eiq seruire: prerogati¬
ua regnãdi est. Tu autemqui
honores mundi expetita p̾ua¬
ricatione promittis: nec regnũ
dare posse te noueris. Ecce temp¬
tator tͥna iam interrogatione
nichil profecit. Incẽtus uenit.
rediit incertior. Aggressus ẽ ut
probaret: reprobatus abscessit.
nantis domini uictorias recen¬
sentes tumphum nr̃e salutis
agnouimus ieiunia nr̃a religi¬
osis sanctificemus obsequiis Qto
autem aliud est scĩficare ieiuni¬
um̾ nisi ieuinii causa scã uelle
iustificare iniqua uitare Sc̃ificat
ille ieuinium. cuiꝰ cor adulatio
potentium amicoꝵ parentũ¬
q gr̃a. clientum etiam parua¬
q magnaue munuscula a rec¬
to tramite non auertunt. Sc̃i¬
ficat iciunium suum cuiꝰ iusti¬
cia precio non uilescit. Scĩficat
ille ieiunium: qui flammas se¬
uientis iracundie mansuete m̃¬
tis placabilitate restinguit. Sc̃ĩ¬
ficat ieiunium: qui lascuuen¬
tes oculos turpi ab aspectu ha¬

Expanded text:
verum eique servire, praerogativerum eique servire, praerogativa regnandi est: tu autem, qui honores mundi expetita praevaricatione promittis, nec regnum dare posse te noveris. Ecce, tentator, trina jam interrogatione nihil proficit; incertus venit, redit incertior; aggressus 109 est ut probaret, reprobatus abscessit. nantis Domini victorias recensentes, triumphum nostrae salutis agnovimus, jejunia nostra religiosis sanctificemus obsequiis. Quid autem est aliud sanctificare jejunium, nisi jejunii causa sancta velle, justa facere, iniqua vitare? Sanctificat ille jejunium, cujus cor adulatio potentum amicorum parentumque gratia, clientum etiam parva magnaque munuscula a recti tramite non avertunt. Sanctificat jejunium suum, cujus justitia cor non vilescit. Sanctificat ille jejunium, qui flammas saevientis iracundiae mansuetae mentis placabilitate restinguit. Sanctificat jejunium, qui lascivientes oculos turpi ab aspectu ha
Abbreviated transcription (Latin):
dam cessit insidiis. Hic natus e
femina neq suis necessitatib
flectitur. neq meis consiliis ad¬
quiescit. Illum serpentis ore suꝑa¬
ui hic me etiam ip̃m loquen¬
tem contempnit. Iterum stan¬
ti domino supra pinnam tem¬
pli ait.Si filius dĩ es: mitte te
Qm turbatus hic loquitur qͥ
suadere. a quo nichil potuit de
panib impetrare. Cui responde¬
tur axp̃o. Scriptum est ñ temp¬
tabis dominum deum tuumr:
id est hoc quod suades diabolẽ
temptationis presumpsio est. ñ
consilium sanitatis. Iactancie
uanitas: non uirtutis exẽplũ.
Inane est enimomne miracu¬
lum qd̾ utilitatem saluti ñ
oꝑatur humane. Et hac dñi
responsione cassatus. ostendit
ei omnia regna mundi. et ho¬
nores eorum dicens. Hec omnia
tibi dabo: si procidens adoraue¬
ns me Cui iterum respondet᷑.
Scptum est. Dominum deum
tuum adorabis: et illi soli ser¬
uies: idest qui te demon adora¬
uerit. non ei regna sed inferna
debentur. Adorare namq dm̃

Expanded text:
dam cessit insidiis, hic natus e dam cessit insidiis, hic natus e femina, neque suis necessitatibus flectitur, neque meis consiliis acquiescit; illum serpentis ore superavi, hic me etiam ipsum loquentem contemnit. Iterum stanti Domino super pinnam templi ait: Si Filius Dei es, mitte te turbatus haec loquitur, suadere, a quo nihil potuit de panibus impetrare. Cui respondetur a Christo: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Id est, hoc quod suades, diabole, tentationis praesumptio est, non consilium sanitatis, jactantiae vanitas, non virtutis exemplum; inane est enim omne miraculum, quod utilitatem saluti non operatur humanae. Et hac Domini responsione cassatus, ostendit ei omnia regna mundi et honores eorum dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Cui iterum respondetur: Scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Id est, qui te, daemon, adoraverit, non ei regna, sed inferna debentur. Adorare namque Deum
Abbreviated transcription (Latin):
passionum: ut inimicum gene¬
ris humani hominis certami¬
ne triumpharet. Unde et p̃sũp¬
tor ille furore suo cecatus. att
ad dominum. Si filius di es dic
ut lapides isti panes fiantStil¬
ticia hec eius: manisq subrey¬
tio. ꝑ panem enim uult eum¬
temptare qui panis est. estim̃s
uoluntariam ꝑerferebat esurĩ
Cui respondit dominus. Scrip¬
tum est non inpane tantum
uiuit homo: s in omni uerbo
dĩ. Hoc est dicere frustra diabole
iterum ꝑescam supplantare
conaris. Sufficiat tͥ suadendo ci¬
bos illicitos in ꝑadyso adam ꝑ
te fuisse deceptum: nec esuries
me uincit: nec tius suasioni¬
b cedõ. uoluntas enim dĩ cibus
est meus. uerbum dĩ michiest
ꝑfecta refectio. Qua sententia
reꝑtussus iterum ut estimo dr̃
diabolus. Quid hoc rei est: Nides
illum esurire: et necessitatem¬
in eo non inuenio manduãid
Omnia ut homo patitur: et om¬
na iuncit ut d̃s. Adam ille dĩ
certe manib factus: meis qͦn¬

Expanded text:
passionem, ut inimicum genepassionem, ut inimicum generis humani hominis certamine triumpharet; unde et praesumptor ille furore suo caecatus ait ad Dominum: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Stultissima haec ejus inanisque subreptio: per panem eum vult tentare, qui panis est, aestimans voluntariam perferebat esuriem. Cui respondit Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Hoc est dicere: Frustra, diabole, iterum per escam supplantare conaris: sufficiat tibi suadendo cibos illicitos in paradiso Adam per te fuisse deceptum. Nec esuries me vincit, nec tuis suasionibus cedo, voluntas enim Dei cibus est meus: verbum Dei mihi est perfecta refectio. Qua sententia repercussus, iterum, ut aestimo, dixit diabolus: Quid hoc rei est, video illum esurire, et necessitatem non invenio manducandi; omnia ut homo patitur, et omnia vincit ut Deus. Adam ille, Dei certe manibus factus, meis quon
Abbreviated transcription (Latin):
plura:Nichil in eo repperio qd̾
me delectet: omnes meos conatꝰ
euacuat. Quid agam: Quo me
uertam: fortiorem sentio⁊ pu¬
to illum in regno meo uelle reg¬
nare: ne forte deus sit iste quẽ
nullum potest maculare delio¬
tum. Sed si ds eẽt quomͦ indig¬
nitates partus feminei sustine¬
ret: Quomõdo eẽt cuns pannis¬
q contentus: Quis credere pos¬
sit infantie uagitus in deo: cui
non audienti ridiculum est de¬
um femineo lacte nutririꝰ Post
omnia ecce esurit. cum utiq esu¬
rire deum rationulla ꝑsuadeat.
Ignorabat nimirum diabolus.
quia quod xp̃c nutrimenta ꝑfe¬
rebat infantie. quodq esurie¬
bat ut homo: non erat fragili¬
tatis corporee: sed celestis gratiẽ
sacramentum. Dei enim filius
cui cum sempiterno patre intẽ¬
poralis constat eternitas: qui
cum suo genitore naturaliter
impassibilis incorrupto regnat
imꝑio: egit in carne nr̃a salu¬
tare mysteriumr: et obhoc com¬
munionem mortalium subiit

Expanded text:
plura? Nihil in eo reperio quod plura? Nihil in eo reperio quod me delectet; omnes meos conatus evacuat. Quid agam? quo me convertam? Fortiorem sentio; puto illum in regno meo velle regnare, ne forte Deus sit iste, quem nullum potest maculare delictum. Sed si Deus esset, quomodo indignitates partus feminei sustineret? Quomodo esset cunis pannisque contentus? Quis credere possit infantiae vagitus in Deo? Cui non audienti ridiculum est Deum femineo lacte nutriri? Post omnia ecce esurit, cum utique esurire Deum ratio nulla persuadeat. Ignorabat nimirum diabolus, quia quod Christus nutrimenta perferebat infantiae, quodque esuriebat ut homo, non erat fragilitatis corporeae, sed coelestis gratiae sacramentum. Dei enim Filius, cui cum sempiterno Patre intemporalis constat aeternitas, qui cum suo genitore naturaliter impassibilis 108 incorrupto regnat imperio, egit in carne nostra salutare mysterium; et ob hoc communem mortalium subiit