comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotu dignitasquȩ semper
flor& inxp̃o siue potentia imꝑi¬
alis ẽ Due tabulȩ testamenti
marcha duo s̃ testam̃ta consistentia
quȩ interp̃tant᷑ plenitudoscientiȩ.
Duo sunt testam̃ta in quib pleni.¬
tudo. ẽ scientiae: quȩ tegunt xpm̃
quiest ꝓpiciatio ꝓpeccatis quia in
diuina scriptura lat&. Dequibus
habent. non. ẽ mͦ dicenidũ ꝑsingu¬
.la. fortassis ideo recicuit quia
multis sermonib opus habebant
siue q necdum erant capaces omĩa
capere. Hisuero ita cõpositis et or¬
dinatis. quȩ diximus eẽ tã in pͥmo
tab̃naculo quã in scło. hoc ẽ inscĩs
scõꝵ Inpriori quidẽ tabnaculo
altare holocaustoꝵ semꝑ introi.¬
bant sacerdotes sacrifitioꝵ offitia
consumantes. Non. ẽ ita intelligen.¬
dum qđ intẽplo suꝑ altare incen¬
si hostias offerrent aut ibi ꝑficeretꝰ
sacrificia uictimarũ: sed potuis sa.¬
crifitioꝵ offitia possumꝰ accipere
incensum. adqđ offerendũ semꝑ in¬

Expanded text:
semper floret in Christo, sive potentia imperialis est. Duae tabulae testamenti in arca duo sunt testamenta consistentia.quae interpretantur plenitudo scientiae duo sunt testamenta, in quibus plenitudo est scientiae, quae tegunt Christum, qui est propitiatio pro peccatis: quia indivina Scriptura latet: de quibus, habeat, non est modo dicendum per singula. Fortassis ideo reticuit, quia multis sermonibus opus habebat, sive quia necdum erant capaces omnia capere. His vere ita compositis et ordinatis, quae diximus esse tam in primo tabernaculo quam in secundo, hoc est in S In priori quidem tabernaculo,altare holocaustorum. Semper introibant sacerdotes sacrificiorum officia consummantes. Non est ita intelligendum, quod in templo super altare incensi hostias offerrent aut ibi perficerent sacrificia victimarum; sed potius sacrificiorum officia possumus accipere incensum, ad quod offerendum semper in
Abbreviated transcription (Latin):
re sigaũ est ministrationuis peiet¬
intelligit᷑ humilitas xp̃i. At uero
signũ udicantis & dominantis ut
ei minustretur. ꝑ qđ ostenditur
quidͤ apparuit : Nunc autẽ exalta.¬
tus suꝑ omnẽ creaturã habitat
inplenitudine pat̾ne maiestatis
ex pectans & considerans tempus
dereliquo quando iudic& & cuius
rei causa fiat ista di latio exponit
dicens. Ut ponant᷑ inumici eius
scabellũ pedũ eius. Irumici eius s̃
iudaei. heretici. & falsi xp̃iani.
om̃ sq infideles qui subicieridi s̃
potestati illius. Hic & necessaria
subiectio potest intelligi quae ꝑti.¬
neat ad reprobos in nequitia ꝑ.¬
manentes . & uoluntaria quȩ ꝑtineat
ad electos qui deserentes uiam
nequitiae sponte subdunt se xp̃o¬
ꝑfidẽ. Illi sacerdotes iudȩoꝵ multas
cotidie offerendo hostias nor
potuer̃ auferre peccata. Ap̃s
autẽ semel semet ipsum offerers
obtulit peccata mundi. sed& nc̃
iNgła dĩ patris. Una enim oblati.¬
one consũmauit insẽpiternum

Expanded text:
ignum ministrationis estintelligitur humilitas Christi. Ara vero signum est judicantis et dominantis, ut ei ministretur; per quod ostenditur humilis apparuit: nunc autem exaltatus super omnem creaturam, habitat in plenitudine majestatis exspectans, et considerans tempus de reliquo quando judicet. Et cujus rei causa fiat ista dilatio exponit, dicens: Ut ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus. Inimici ejus sunt Judaei, haeretici, et falsi Christiani, omnesque infideles, qui subjiciendi sunt potestati illius. Hic et necessaria subjectio potest intelligi, quae pertineat ad reprobos in nequitia permanentes; et voluntaria, quae pertinet ad electos, qui deserentes viam nequitiae sponte subdunt se Christo. Illi sacerdotes Judaeorum multas quotidie offerendo hostias, non potuerunt auferre peccata: Christus autem semel semetipsum offerens, abstulit peccata mundi: sedet nunc in gloria Dei Patris. Una enim oblatione consummavit in sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥ plerũq hostia sacerdotis
erat. xp̃m significabat. qui uerus
sacerdos exĩstens. uitulũ hoc est
semet ipsũ obtulit dõ patri in
ara crucis. Iste ẽ uitulus quem
pius pat̃ mactauit ꝓreuersione
filii ꝓdigi. Hyrcus quoq qui ꝓ
peocato offerebat᷑ eundẽ xp̃m
significabat qui ꝓpeccatorib
oblatus. ẽ iuxta qđ idẽ apłs alias

Expanded text:
ille, qui plerumque hostia sacerdotis ille, qui plerumque hostia sacerdotis erat, Christum significabat, qui verus sacerdos existens, vitulum, hoc est semetipsum obtulit Deo Patri in ara crucis. Iste est vitulus quem pius pater mactavit pro reversione filii prodigi. Hircus quoque qui pro peccato offerebatur eumdem Christum significabat, qui pro peccatoribus oblatus e
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatis exparte inp̃senti
scło iam possidemus nob adño
datum euangeliũ udelic& illius
qđ obseruatores suos aeternalit¬
cum dõ facit uiuere ꝑgrãm sp̃s¬
sci. remissionẽ peccatoꝵ cogniti¬
onẽ suã &pacẽ quã nob̾ reliquid
ꝑgens adpassionẽ. Pacẽ inquit
relinquo uobis. Istum quidẽ here.¬
ditatis titulũ quasi arã inp̃senti
habemus. sed ꝑfectuis nobis sub¬
plebitur qđ erit dĩ omĩa it
omnub Cum tradiderit xristus
regnũ dõ & patri. cũ fuerimus ꝑ.¬
ducti ad gaudia patriȩ caelestis
In qua futuri s̃ electi sicut angłi
dĩ incęlo uidentes dm̃ sicuti est.
& haec erit ꝑfecta hereditas elec
tum suo sanguine dedicatũ est
idẽ confirmatũ & consecratum.
Lecto enĩ omĩ mandato legis amo.¬
ysae uniuerso popło accipiens
sanguinẽ uituloꝵ & hyrcorum
cũ aqua & lana coccinea & hyso
po ipsum quoq librũ & omnem
popłm asꝑsit dicens. Omĩa ista
infigura agebant᷑. Nã uitulus

Expanded text:
haereditatis ex parte in praesenti haereditatis ex parte in praesenti saeculo jam possidemus, nobis a Domino datum Evangelium, videlicet illius quod observatores suos aeternalitcum Deo facit vivere: gratiam Spi, remissionem peccatorum, cognitionem suam et pacem, quam nobis reliquit pergens ad passionem: Pacem inquit relinquo vobis. Istum quidem haereditatis titulum quasi arrham in praesenti habemus, sed perfectius nobis supplebitur cum erit Deus omnia in omnibus, cum tradiderit Christus regnum Deo et Patri, cum fuerimus perducti ad gaudia patriae coelestis, in qua futuri sunt electi sicut angeli Dei in coelo videntes Deum sicuti est. Et haec erit perfecta haereditas electsine sanguine dedicatum est. Id est, confirmatum et consecratum. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua et lpo, ipsum quoque librum et omnem populum aspersit dicens. Omnia ista in figura agebantur. Nam vitulus
Abbreviated transcription (Latin):
fortassis poterant multi minus
ꝑfecti dubitare depromissionib
dnĩ. maxime exeo qđ mortuus. ẽ:
quasi infirmi s beatus apłs po.
nit exempla excõmuni consue.¬
tudine legũ humanarũ: ostenders
quia nonuiuentib testatorib¬
firmant᷑ testam̃ta fortitudinẽq
accipiunt: Quã dui enĩ uiuit tes.¬
tator potest in mutare senten¬
ciã suã : & alios atq alios heredes
adducere inhereditatẽ suã Qua¬
ꝓpt̃ uolens apłs firmũ esse testa.¬
Idõ inquiens xp̃s noui testamenti
mediator. ẽ : ut morte sua inter.
autẽ sunt ꝑeius passionẽ ut repro.¬
missiones aeternȩ hereditatis acci¬
piant illi qͥuocatis aec̃na uocatio.¬
ne. Nam non loquit᷑ hic degene¬
rali uocatione dequa dñs ait.
multi uocati sed pauci electi: sed¬
de illa dequa idẽ egregius p̃dica¬
tor ait. loquens de elec̾tis. Quos
presciuit hos & p̃destinauit. & qͦs
p̃destinauit hos& uocauit. Et
Ritficauit. Titulũ autẽ aeterñe

Expanded text:
fortassis poterant multi minus fortassis poterant multi minus perfecti dubitare de promissionibus Domini, maxime ex eo quod mortuus est, quasi infirmus, beatus Apostolus exponit exempla, ex communi consuetudine legum humanarum ostendens quia non viventibus testatoribfirmantur testamenta, fortitudinemque accipiunt. Quandiu enim vivit testator, potest immutare sententiam suam, et alios atque alios haeredes adducere in haereditatem suam. Quapropter volens Apostolus firmum esse testaIdeo, inquiens, Christus Novi Testamenti mediator est, ut morte sua intervesunt autem per ejus passionem, ut repromissionem aeternae haereditatis accipiant illi qui vocati sunt aeterna vocatione. Nam non loquitur hic de generali vocatione de qua Dominus ait: Multi sunt vocati, sed pauci electi , sed illa de qua idem egregius praedicator loquens, ait de electis Dei quos praescivit, hos et praedestinavit et quos praedestinatificavit. Titulum autem aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Uoluntas erũ dei patris fuit. ut
filius sua passione genus humanũ
redimer&: Unde ip̃se filius appro.¬
praquans suȩ passioru dicit. Sed
ut cognoscat mundus quia diligo
patrem. & sicut mandatũ dedit mͥ
pater sic facio. Surgite eamus ad¬

Expanded text:
 voluntas enim Dei Patris fuit, ut Filius sua passione genus humanum redimeret, unde ipse Filius appropinquans passioni dicit: Sed ut cognoscat mundus, quia diligo Patrem; et: Sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio. Surgite, eamus
Abbreviated transcription (Latin):
existensa illic plenus umeri corpꝰ
ubiq habens. Q sicut qui ubiq
offertur unũ corpus ẽ non multa
corpora: ita &iam &iũ sacrifi.¬
Ncium. Sequit᷑ Impossibile et ũ¬
est sanguine tauroꝵ & hyrcoꝵ
Mauferri peccata. Quȩ ratio ẽe pote.¬
rat ut rationabilis homo sanguine
inrationabilis animalis mundarẽt᷑.
qua ꝓpt̃ & si leuiora peccata ꝑ illa
sacrifitia purgabant᷑. corpusq
mundabet᷑ quantũ adlegẽ ꝑtin&:
tam̃ impossibile erat criminalia

Expanded text:
existens, et illic: plenum unum corpus existens, et illic: plenum unum corpus ubique habens. Et sicut qui ubique offertur, unum corpus est, non multa corpora: ita etiam et unum sacrificium. Sequitur: Impossibile est enim sanguinum auferri peccata. Quae ratio esse poterat ut rationabilis homo sanguine irrationabilis animalis mundaretur? Quapropter etsi leviora peccata per illa sacrificia purgabantur, corpusque mundabatur, quantum ad legem pertinet, tamen impossibile erat, criminalia
Abbreviated transcription (Latin):
titio istud nr̃i qđ similiter repe.¬
.titur. quia istud. ẽ ueritas. illud
figura istud ꝑfectum reddit
hominem. illud minume. Mistud
non causa infirmitatissuae repe¬
titur. qđ non possit ꝑfectam salu¬
tẽ conferre. sed in cõmemoratione
passionis xp̃i sicut ipse dixit
hoc facite inquiens in meam cõme¬
morationẽ. & una. ẽ haec hostia:
non multe sicut ille erant. Quo¬
modo una ẽ non multe. cum &
amultis & diuersis in locis diuersis.
temporib offeratur: at tentissi.¬
me ergo anĩa duertendum ẽ qr
diuinitas uerbi dĩ quȩ uniaẽ &
omĩa replet. & tota ubiqẽ. ipsa
facit ut non sint plura sacrifitia.
sed unũ sacrifitium lic& amultis
offeratur. & fit unũ corpus xp̃i
cum illo qđ suscepit inutero uirgi.¬
Nali non multa corpora. Nec
nunc quidẽ aliud magnĩr aliud
aequã magnitudinẽ habenis
ꝓ inde unũ est hoc sacrifitium
xp̃i non diuersa. sicut illorum
erant. Nam sialit esset qm̃ mul¬

Expanded text:
tito istud nostrum, quod similiter repetito istud nostrum, quod similiter repetitur: quia istud est veritas, illud figura: istud perfectum reddit hominem, illud minime: et istud non causa infirmitatis suae repetitur, quod non possit perfectam salutem conferre: sed in commemorationem passionis Christi, sicut ipse dixit: Hoc facite inquiens in meam commemorationem. Et una est haec hostia, non multae, sicut illae erant. Quomodo una est, et non multae, cum a multis diversis in locis diversisque temporibus offeratur? Aptissime ergo animadvertendum est, quia divinitas Verbi Dei, quae una est, et omnia replfacit ut non sint plura sacrificia, sed unum sacrificium, licet a multis offeratur, ut sit unum corpus Christi cum illo quod suscepit in utero virginali, non multa cnunc quidem aliud magnum, aliud aequam magnitudinem habens: proinde unum est hoc sacrificium Christi, non diversa, sicut illorum erant. Nam si aliter esset, quoniam mul
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝓpeccato aut adulterii aut
sacrilegu aut parricidu. necesse
erat ut omnib annis idager&
qm̃ non potirat ꝑfecte expiari
ab illo piaculo. Proinde accusati.¬
o peccatoꝵ fuit qđ fiebat. non
solutio Accusatio infirmitatis. ñ
uirtutis ostensio In eo enĩ quod
offerebant᷑. redargutio. ẽ infirmi
ꝓpter irfirmitatẽ quã nor
poterat ꝑfecte mundare. ut et
memoria & redargutio peccatoꝵ
fier&. Quid ergo dicendũ est nũ¬
quid & sacerdotes nr̃i cotidie
idẽ non agunt dũ offerunt assi.
duȩ sacrificiũ: offerunt quidẽ
sed adrecordationẽ facientes
mortis eius: & quia noscotidie
peccamus & cotidie in idigemus
mundari. Quia ille non potest
iam morrdedit nob̵ hoc sacram̃.¬
tum corporis & sanguinis sui. ut
mundatio & ablutio fuit mundi.¬
ita &iam ista oblatio redẽptio
& mundatio fit omi ub in uera
fide offerentib bonamq intenti¬
onẽ habentibus. In hoc enĩ differt
abillo ueteri sacrifitio sepius repe.¬

Expanded text:
pro peccato aut adulterii, aut pro peccato aut adulterii, aut sacrilegii, aut parricidii, necesse erat ut omnibus annis id ageret: quoniam non poterat perfecte expiare ab illo piaculo: proinde accusatio peccatorum fuit, quod fiebat, non solutio. Accusatio infirmitatis, non virtutis ostensio. In eo enim quod offerebatur, redargutio peccatorum, Propter infirmitatem: quia non poterat perfecte mundare, ut et memoria et redargutio peccatorum fieret. Quid ergo dicendum est? nunquid et sacerdotes nostri quotidie idem due sacrificium? Offerunt quidem, sed ad recordationem facientes mortis ejus. Et quia nos quotidie peccamus, quotidie indigemus mundari. Et quia ille non potest jam mori, dedit nobis hoc sacramentum corporis et sanguinis sui, ut mundatio ita etiam ista oblatio, redemptio et mundatio sit omnibus in vera fide offerentibus, bonamque intentionem habentibus. In hoc enim differt ab illo veteri sacrificio saepius repe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ autẽ ꝓueritate porut. Multi¬
fariam autẽ sacram̃ti xp̃i & ȩccłȩ¬
ꝑfigurã oster idebat donec uenir&
ipĩa ueritas xp̃s qͥ interiorẽ eiusdẽ
incruce omĩa illa sacram̃ta reuela¬
.r&. Numꝗ aut̃ẽ potuit accedentes
ad se ꝑfecte mundare eisdẽ ipsis
hostus quas semꝑ offerebant ipsi sacer¬
dotes ꝑsingulos annos. Easdem
enĩ ipsas hostias in rationabiles of¬
ferebant om̃ĩb annis. arietes uide¬
lic& boues hyrcos: turtures. & colũ¬
bas. Sequit᷑. Alioquin. hoc ẽ si ab
omib essent liberati peccatis. & ces.¬
sa sent offerri ille hostie eoquod
nullamhaberent ultra conscientiã
idẽ memoriã & recordationem
peccatoꝵ illoꝵ aquib cultores
illius semel mundati essent. Sedqr
hoc non potuit fierr& numqlam
potuerunt maiora & criminalia
peccata illis sacrifitus mundari
fit ꝑsingulos annos cõmemoratio
peccatoꝵ in ipsis hostus. Uerbigr̃a
si obtuliss& quis p̃senti anno hosti.

Expanded text:
nem autem pro veritate ponit. Multinem autem pro veritate ponit. Multifariam autem sacramenta Christi et Ecclesiae ostendebat, donec veniret ipsa Veritas Christus, qui interiorem ejusin cruce, omnia illa sacramenta revelaret. Nunquam autem potuit accedentes ad se perfecte mundare eisdem ipsis hostiis quas semper offerebant ipsi sacerdotes per singulos annos. Easdem enim ipsas hostias irrationabiles offerebant omnibus annis, arietes videlicet, boves, hircos, turtures, et columbas. Sequitur: Alioquin ceomnibus essent liberati peccatis, cessassent offerri illae hostiae eo quod nullam haberent ultra conscientiam, id est memoriam et recordationem peccatorum illorum a quibus cultores illius semel mundati essent; sed quia hoc non potuit fieri, et nunquam potuerunt majora et criminalia peccata illis sacrificiis mundari, fit per singulos annos commemoratio peccatorum in ipsis hostiis, verbi gratia: Si obtulisset quis praesenti anno hostias
Abbreviated transcription (Latin):
abalienis. Mlelior.ẽ apparatio expec¬
tantib se insalutẽ quã cõmut us
uisio dequa dicitur. Uidebit eum
om̃is oculus. & quieũ pupugerunt:
Hoc est ergo scdo apparere sine pec¬
cato. iam ñ uideri insimilitudine
carnis peccati. sed nec alioꝵ peocata
portantẽ incorpore suo suꝑ ligniũ
sicut inprimo aduentu fecit. nec
interuenire amplius ꝓpeocatis
seduindictam exercere inpeccatis.
futuroꝵ bonoꝵ non ipsam imagi¬
nẽ rerũ ꝑsingulos am ios eiscdem
hostus quas offerunt indesinenter
uerboꝵ ẽ: Habens lex umbrã hic¬
futaroꝵ bonoꝵ non ipsam imaginẽ
rerũ. nũ quã potest accedentes ad se
ꝑfectos facere eisdem ipsis hostus
quas offert̃ indesinent̃ ꝑsingulos
annos. futura bona a duobus
modis intelligenda s̃ udelic& uel
& inaeccła cõpleta sunt. quȩ futura
erant ut uenirent. uł &iam gaudia
patriȩ caelestis. Umbrã autem
uocat figurã & similitudinẽ: i magi.¬

Expanded text:
ab alienis. Melior est haec apparitio exspecab alienis. Melior est haec apparitio exspectantibus se in salutem, quam communis visio, de qua dicitur: Videbit eum omnis oculus, et qui eum pupugerunt. Hoc est ergo secundo apparere sine peccato, jam non videri in similitudine carnis peccati; sed nec aliorum peccata portantem in corpore suo super lignum, sicut in primo adventu fecit; nec intervenire amplius pro peccatis, sed vindictam exercere in peccatorefuturorum bonorum, non ipsam imaginem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis quas offerunt iverborum est: Habens lex umbram futurorum bonorum non ipsam imaginem rerum, nunquam potest accedentes ad se perfectos facere eisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter per singulos annos. Futura bona duobus modis intelligenda sunt, videlicet vel Ecclesia completa sunt, quae futura erant, ut venirent, vel etiam gaudia patriae coelestis. Umbram autem vocat figuram et similitudinem; imagi
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ. hocẽ ꝓut ur iusquisq
gessit incorpore siue bonum
siue malum. sic & xp̃s semel
oblatusẽ a semet ipso ad multoꝵ
tollenda peccata. nec potest amplius
mori sed nec indigemus. Notandũ
autẽ admultoꝵ dollenda peccata
illũ esse oblatum & non adomniu.
quia nori om̃s credituri sunt. Tale
quid & ipse dñs apłis. Hicest sanguis
m̃s nouitestam̃ti qui ꝓuobis & pro
multis effundetar inremissior iem
peccatoꝵ. Qđ autẽ sequit᷑ scdo sine
peccato apparebit expectantibus
se insalutẽ tale ẽ acsidicer&. Primũ
quidẽ apparuit ille ꝑhostiam suam
hoc ẽ ꝑ corpus mortale qđ fuit hos.¬
tia ꝓpeccato sodo au apparebit
sine hostia ꝓpeccato quia non erit
iam hostia ꝓpeccato sicut prius fuit.
Nonenĩ poterit deinceps mori. Sicut
enĩ unusquisq nr̃m post mortẽ reci.¬
pit iuxta oꝑa sua ita xp̃s leuicꝰta
morte &adepto regno scdo appare.¬
bit expectantib se insalutẽ ut iꝰte
uindic& suosqui in iuste passus est

Expanded text:
ium: hoc est, prout unusquisque gessit in corpore, sive bonum, sive malum: sic et Christus semel oblatus est a semetipso ad multorum tollenda peccata; nec potest amplius mori, sed neque indigemus. Notandum autem, ad multorum tollenda peccata illum esse oblatum, et non omnium: quia non omnes credituri sunt. Tale quid et ipse Dominus apostolis: Hic est sanguis meus novi Testamenti, qui pro vobis et pro multis effundetur in remine peccato apparebit exspectantibus se in salutem, tale est ac si diceret: Primum quidem apparuit ille per hostiam suam, hoc est per corpus mortale, quod fuit hostia pro peccato; secundo autem apparebit sine hostia pro peccato: quia non erit jam hostia pro peccato, sicut prius fuit: non enim poterit deinceps mori. Sicut enim unusquisque nostrum post mortem recipit juxta opera sua, ita Christus devicta morte, et adepto regno, secundo apparebit exspectantibus se in salutem, ut juste vindicet suos, qui injuste passus est
Abbreviated transcription (Latin):
sit e armento. Uitulus iste bob:
assũptus atq insacrifitiũ oblatus.¬
xp̃s ẽ degenere patriarcharũ ortas.
ac ꝓsalute generis humani imno¬
latus. dicit ergo xp̃s ad patrem
Quia sacrifitia inrationabilium
animaliũ tibi nonplacent eo qđ
ꝑfecte hominẽ mur idare nor
possunt: ecce ueruo inmur idũ
ꝑ incarnationis mysteriũ. In
capite & enĩ libri leuitici scriptũ
ẽ deme. ut faciem uoluntat᷑e tuã¬

Expanded text:
sive de armento. Vitulus iste de bubus sive de armento. Vitulus iste de bubus assumptus, atque in sacrificium oblatusChristus est de genere patriarcharum ortus, ac pro salute generis humani immolatus. Dicit ergo Christus ad Patrem: Quia sacrificia irrationabilium animalium tibi non placent, eo quod perfecte hominem mundare non possunt, ecce venio in mundum per incarnationis mysterium. In capite etenim libri Levitici scriptum est de me, ut faciam voluntatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
placebant. quȩ potest ẽẽ ratio¬
bantur: ad quod respondendum
est quia fide & penitentia digna
mundabant᷑. sicut munidatus. ẽ
cdauid apeccato adulteru atq
homicidu. ꝑfecta autẽ mundatio.
inxp̃i aduentu cdata. ẽ. In capite
libri scriptũ est deme ut faciam
dĩ uoluntatẽ tuã Dehuius libri
capite diuerse adoctorib dispu-¬
tatur. Quidã enĩgunit
hic initiũ genesis iptum. ẽ¬
qđ in principio id ilio fecerit
dĩ caelũ & t̾ram. Quidã primum
psalmũ quẽ quidã referunt ad
xp̃m. quidã adquẽ lib& electum.
inquo dicit᷑ in lege dñi uoluntas
enis Sedquia in his nihil demorte
ꝑtotũ hunc locũ habent melius.
uidetur intelligi de initio leuitiei
dictũ Quilib cũtotus desacrifi¬
tus & hostus continetur. primũ
sacrifitiũ deuitulo p̃cepit. offerri
dicers. Siquis ex uob̾ hostiã offert
dño depeccorib masculũ inmacu.¬
latum offerat hoc ẽ uitulũ debob

Expanded text:
placebant, quaeri potest placebant, quaeri potest bantur? Ad quod respondendum est, quia fide et poenitentia digna mundabantur, sicut mundatus est David a peccato adulterii atque homicidii: perfecta autem mundatio in Christi adventu data est. In capite libri scriptum est de me, ut faciam, Deus, voluntatem tuam. De hujus libri capite diversa doctoribus disputantur. Quidam enim intelligunt hic initium Genesis, ubi scriptum est: In principio: id est in Filio fecit Deus coelum et terram. Quidam primum psalmum, quem quidam referunt ad Christum: quidam ad quemlibet electum, in quo dicitur: In lege Domini voluntas ejus. Sed quia in his nihil de morte per totum hunc locum habet, melius videtur intelligi de initio libri Levitici dictum: qui liber cum totus de sacrificiis et hostiis contineatur, primum sacrificium de vitulo praecepit offerri dicens: Si quis ex vobis hostiam offert Deo de pecoribus, masculum immaculatum offerat: hoc est vitulum de bubus,
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃ illa sacrifitia. aduenit iterũ
dequo apłs ait. Idõ inquit quia
impossibile erat sanguine hercoꝵ
auferri ꝓpeccato & quia non
placebant dõ talia sacrifitiann¬
grediens mundũ non dubiũ quin
de xp̃o dicit. Ingressio autẽ ista
nihil ẽ aliud nisi missio eius ap.
paritio eius uidelic& humanita¬
.tis. Quando enĩqui ubiq p̃sens
erat. sed tamen inuisibilis. factus
postea homo uisibilis mundo ap.¬
paruit. qͦd ammodo ubi erat
illuc ingressus ẽ. & quid dicit dd
patri: hostiam inquid & oblatio.¬
nem noluisti corpus autẽ aptas.¬
ti siue ꝑfecisti mͥ Illud tibi offerã
sacrifitiũ acceptũ. Holo causto.¬
mata ꝓpeccato non tibi placuer̃.
Tunc dixi. Ecce uenio ꝑmicarna.¬
tionis mysteriũ ut meo sacrifito
redimam genus humanũ: Holo.¬
caustũ dicebatur sacrifitiũ quod
totũ cremabat᷑ in altari quasi
totũ incensum. Nam holon dr̃
holo caustomata ꝓpeccato ei non

Expanded text:
erunt illa sacrificia advenit iterum, erunt illa sacrificia advenit iterum, de quo Apostolus ait: Ideo, inquit, quia impossibile erat sanguine hircorum auferri peccata, et quia non placebant Deo talia sacrificia, ingrediens mundum non dubium est quin Christus dicat: Ingressio autem ista nihil est aliud nisi missio ejus, ac participatio ejus, videlicet humanitatis. Quando enim qui ubique praesens erat, sed tamen invisibilis, factus postea homo visibilis, mundo apparuit, quodammodo ubi erat illuc ingressus est. Et quid dicit Deo Patri: Hostiam, inquit, et oblationem noluisti, corpus autem aptasti sive perfecisti mihi: illud tibi offeram sacrificium acceptum. Holocaustomata pro peccato non tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce venio per incarnationis mysterium, ut meo sacrificio redimam genus humanum. Holocaustum dicebatur sacrificium, quod totum cremabatur in altari, quasi totum incensum; nam ὅλον, holoholocautomata pro peccato non ei
Abbreviated transcription (Latin):
non ustificationẽ. quia non ẽ eiꝰ
uoluntas talia offerri. Talimodo
& egregius p̃dicator. ut pote crea-¬
tura creatorẽ. sequens. suis indic.¬
.tis ꝑegit diceris. Uolo em̃s homi¬
nes esse sicut me ipsum idẽ castos.
continentes & iterum. U̾olo inquit
iuuenes nubere. filios ꝓcreare ꝓpt̃
fornicationẽ & adulteriũ. Ecce
duas uoluntates constituit: sed
tamen Non sunt eiusambe: Primũ
dicenis uolo om̃s homines esse in
continentia sicut me ipsũ. uolun¬
tatẽ suã exp̃ssit: scdo uero uolo
iuuenes nubere indulgentiae
causa. Taliter locutus ẽ ꝓpter
fragilitatẽ carrus. Similit̾ non
erãt uoluntas omp̃i dĩ talla
nec desiderauit. Potest & ita resel¬
.uii. & quia futurũ erat uerum
typica & figuratiua sacrificia
p̃cedere. & reuera ita necesse¬
erat. ut sicut uerbis p̃nuntiabatur
ita & iam & mysterus p̃signaretur.
quatinus afigura citius transirent
adueritatẽ. Sed quia illi ñplacu¬

Expanded text:
non justificationem, quia non est ejus non justificationem, quia non est ejus voluntas talia offerri. Tali modo et egregius praedicator, ut pote Creatorem creatura sequens, suis in dictis peregit, dicens: Volo omnes homines esse sicut meipsum, id est, castos, continentesque. Et iterum: Volo, inquit, juvenes nubere, filios procreare, propter fornicationem et adulterium. Ecce duas voluntates constamen non sunt ejus ambae. Primum dicens: Volo omnes homines esse in continentia sicut meipsum, voluntatem suam expressit. Secundo vero, Volo juvenes nubere; indigentiae causa taliter locutus est propter fragilitatem carnis. Similiter non erat voluntas omnipotentis Dei talia nec desideravit. Potest et ita resolvi, ut quia futurum erat verum typica et figurativa sacrificia, praecedere. Et revera ita necesseerat ut, sicut verbis praenuntiabatur, ita etiam et mysteriis praesignaretur, quatenus a figura citius transirent ad veritatem. Sed quia illi non placu
Abbreviated transcription (Latin):
s non tibi placuer̃t. tunc dixi ecce¬
N uenio. Incapite libri scriptum. ẽ¬
si deme. ut faciam ds̃ uoluntatem
tuã. Anteriores hostiae ostndun¬
.tur his uerbis inutiles esse ad iN
& forma magis fuisse nec esse ac¬
ceptabiles dõ. qm̃ abinitio nor
placuerunt ei. Non ẽ Spͥutandũ
crematione animaliũ uniquam
delectatus fuerit. lic& legatur
odoratusesse odore suauitatis sed
fide & desiderio offertis. Unde ꝑ
hieremiam dicit. Holo caustomo.
ta ur̃a non sunt mͥ accepta. & uc¬
isaiam. Heofferetis inquit ultra
sacrifitiũ mihi. incensũ abhomi.¬
natio ẽ mibi. Quimactat bouẽ
quasi qui exeecebr& canẽ. Sed
questio hinc potest oriri non
modica. quare impauit ut offerri
debiussent. si illi non placuerunt
nec uoluntatis illius fuit. Quae
gemina solutione potest solui.
ꝓnos ad idola colenda a ritum
gentiũ imitandũ. imꝑauit eis mul.¬
ciderent. maluitq sibi offerri a se
creata quã idolis delmoꝵq por¬
tentis. Imposuit illis seruitutem

Expanded text:
t, tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me, ut faciam, Deus, voluntatem tuam. Anteriores hostiae ostenduntur his verbis inutiles esse ad intundationem, et forma magis fuisse, nec esse acceptabiles Deo, quoniam ab initio non placuerunt ei. Non est putandum q et concrematione animalium unquam delectatus fuerit, licet legatur odoratus esse odorem suavitatis, sed fide et desiderio offerentis, unde et per Hieremiam dicit: Holocaustomata vestra non sunt mihi accepta, et viIsaiam: Ne offeratis inquit ultra sacrificium mihi, incensum abominatio est mihi Qui mactat bovem, quasi qui excerebret canem . Sed quaestio hinc potest oriri non modica, quare imperaverit ut offerri debuissent, si illi non placuerunt, nec voluntatis illius fuit? Quae gemina solutione potest solvi. daeorum pronos ad idola colenda, et ritum gentium imitandum, imperavit eis mulciderent; maluitque sibi offerri a se creata, quam idolis daemoniorumque portentis; imposuitque illis servitutem,
Abbreviated transcription (Latin):
modũ pontifex intrat in scã ꝑsin.¬
gulos annos insangume alieNo.
Alioquini oportebat eum frequent̃
pati aborigine mundi. Non ẽ
sepe semet ipsum offerebat quena¬
admodũ pontifex iudeoꝵ ingre¬
diebatur in scã ꝑsingulos annos.
neq cũ sanguine alieno sed cum
suo qm̃ ipse qui ẽ sacerdos & sacri¬
fitiũ semel semet ipsum obtulit
inara crucis. At uero resurgeris
iam nonmorit᷑ mors illi ultra t̃
dominabit᷑. Nec ẽ necesse ut ãplius
moriatur qm̃ ad salutẽ omnuũ
credentiũ satissufficit utia passio
enis. Alioquiti hoc ẽ sialiter ess&
ut semel passus non ꝓdess& omĩb
sepius oportebat cũ crucifigi ab
origine mundi. Hloc ẽ quot fuert
electi & quot futuri s̃ ꝑsingulis mori
illi oporter&. sieos redimere uell&.
Sed noluit nisitantũ semel mori.
quia morte illius redemptio fac.
ꝑhostiam suã apparuit. hoc est ꝑ
corpus suũ qđ fecit hostiam ꝓpec¬
cato. Semel inquit fine scłorum
erant ut ostender& diuitias grãe

Expanded text:
fex intrat in Sancta per singulos annos in sanguine alieno. Alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi. Non est rum, ut saepe semetipsum offerat, quemadmodum pontifex Judaeorum ingrediebatur in Sancta per singulos annos: neque cum sanguine alieno, sed cum suo: quo niam ipse, qui est sacerdos et sacrificium, semel semetipsum obtulit in ara crucis; at vero resurgens jam non moritur: mors ei ultra non dominabitur: nec est necesse ut amplius moriatur; quoniam ad salutem omnium credentium satis sufficit una passio ejus. Alioquin: hoc est, si aliter esset, ut semel passus non prodesset, saepius oportebat eum crucifigi ab origine mundi: hoc est, quot fuerunt electi, et quot futuri sunt, pro singulis mori illum oporteret, si eos redimere vellet: sed noluit nisi tantum semel mori, quia una morte illius redemptio factaper hostiam suam apparuit. Hoc est, per corpus suum, quod fecit hostiam pro peccato. Semel inquit in fine saeculorum erant, ut ostenderet divitias gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuelamen id ẽ ꝑcarnẽ suã. idẽq
primo seccauit illã uiam asceN¬
dendi adpatriã celestẽ &ipsam
primo initiũ nobis dedit utendi.
Caro autẽ dominica non incongruo
nominie uelaminus designatur.
quia sicut uelũ celabat archam
& ea quȩ ultra illud erant: ita
initra illam diuinitas uerbi dei
latebat. Q sicut ꝑuelamen ꝓuenie.¬
batur adinteriora: ita phumani.¬
tatem ꝑuenit᷑ addiuinitatđscogni¬
tionẽ. Sacerdos autẽ magnus suꝑ

Expanded text:
carnem suam idemque primo secavit illam viam ascendendo ad patriam coelestem, et ipsa prima initium nobis dedit utendi. Caro autem Dominica non incongrue velaminis nomine designatur, quia sicut velum celabat arcam et ea quae intra illud erant, ita intra illam divinitatis Verbi Dei latebat, et sicut per velamen perveniebatur ad interiora ita per humanitatem pervenitur ad divinitatis cognitionem. Sacerdos autem magnus super
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑhoc qđ detribu leni nonfuit.
Qđ enim dicit si scđm ordinẽ melchi¬
sedech exurger& alius sacerdos.
non dubitatiue loquitur sed affir¬
matiue: Quasi dicer& Amplius
adhuc ꝑ hoc demonstratur destrac¬
tum ese sacerdotium legis. quia
scđm ordinẽ melchisedech surrex
xp̃s alius sacerdos qui non scđm
carnalis mandati legem factus ẽ
sacerdos sicut a aron. Legem car¬
nalis mandati uocat. quia ex maxi.¬
ma parte carnalis erat carnalia
p̃cipiens. incircumcisionie. i
mundatione corporis. in hostus.
ciboꝵ dierum ac tẽpoꝵ dicens.
Mane extra castra laua corpus
tuũ. offere hoc uł illud abstin ie
abhis cibis. obserua ista tempora.
cȩteraq his similia quae omi ua
morte finuenda erant: Xp̃s autem
sacerdotiũ spñale. ẽ & scđm uirtu.¬
tẽ uitae in solubilis id ẽ scđm poten.
tiam indeficientis uitȩ. quae nullo¬

Expanded text:
 hoc: quia de tribu Levi non fuit. Quod enim dicit si secundum ordinem Melchisedech exsurgeret alius sacerdos, non dubitative loquitur, sed affirmative, quasi diceret: Amplius adhuc per hoc demonstratur destructum esse sacerdotium legis, quia secundum ordinem Melchisedech surrexit Christus alius sacerdos, qui non secundum carnalis mandati legem factus est sacerdos sicut Aaron. Legem carnalis mandati vocat, quia ex maxima parte carnalis erat carnalia praecipiens: in circumcisione, in mundatione corporis, in hostiis ciborum, dierum ac temporum, dicens: Mane extra castra, lava corpus tuum: offer hoc vel illud, abstine ab his cibis, observa ista tempora, caeteraque his similia, quae omnia morte finienda erant; Christi autem sacerdotium spiritale est, et secundum virtutem vitae insolubilis, id est secundum potentiam vitae indeficientis, quae null
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ locus aptus scłi testamenti. sicut
uituperans eos idẽ non approbanis
dignos laude. dicit ꝑꝓpħam. Ecce
dies uenient dicit dñs & consũmabo
suꝑ domũ isrł. & suꝑ domũ iuda
testamentũ nouum. Quantũ autẽ
adlitteram ꝑtinet ꝑ domũ isrł
decem tribus intelliguntur. quae
separauert̃ se a domõ dauid tempo¬
rib hieroboam. Edomũ autẽ iuda
duȩ tribus uida & beniamin cum
tribu sacerdotali quae adheserunt
domni dauid. Altiore autem intel¬
lectu ꝑutr̃ãq domum debennus in¬
telligere om̃s tam ex iudeis. quam
exgentibus credentes qui recte con¬
fitendo qđ interp̃tat᷑ iudas uerȩ
israhelitȩ sunt. hoc ẽ mente
uidentes. Quib dĩ ꝑfecit. atq cõ
pleuit testamentu nouũ gratiam
scilicet euangelii. Testamentum
autẽ nouum dicitur ad differentiã
ueteris. Ut uero altius dicamus
uetus testamentũ uetusob hoc
dicit᷑. eo qđ hominẽ inuetustate
peccati positum. nouũ reddere

Expanded text:
est locus aptus secundi testamenti, sicut est locus aptus secundi testamenti, sicut vituperans eos, id est non approbans dignos laude, dicit per prophetam: Ecce dies venient, dicit Dominus; et consummabo  domum Israel, et super domum Juda, testamentum novum. Quantum ad litteram pertinet, per domum Israel decem tribus intelliguntur, quae separaverunt se a domo David temporibus Jeroboam; per domum autem Juda, duae tribus, Juda et Benjamin cum tribu sacerdotali, quae adhaeserunt domui David. Altiori autem intellectu per utramque domum debemus intelligere omnes tam ex Judaeis quam ex gentibus credentes, qui Deum recte confitendo, quod interpretatur Judas, veri Israelitae, hoc est Deum mente videnplevit Testamentum novum, gratiam scilicet Evangelii. Testamentum autem novum dicitur, ad differentiam veteris. Ut vero altius dicamus, vetus Testamentum ad hoc dicitur, eo quod hominem in vetustate peccati positum novum reddere
Abbreviated transcription (Latin):
sortitus ẽ mi: sterium sacerdotu
uidelic& dignitatẽ. quanto & meli.¬
oris testam̃ti mediator. ẽ quod
in melioribus repromissionibus
sancitum. ẽ hoc ẽ firmatum. statu.¬
tũ & corroboratũ. Uides inquit
quantũ melior ista caelebratio.
illa quae tunc teporis agebatur.
Sed quidẽ illa ad exemplar & figurã
aetate tanto melius misterium
sortitus ẽ sacerdotu xp̃s. quam
fuiss& illud legale quanto & meli¬
oris testamenti mediator. ẽ Quan.¬
to meliora s̃caelestia t̾renis aterna¬
temporalib. tanto melioris testa.¬
menti dator & mediator iħ̃s et
trena ac temporalia ꝓmittebat
dicens. Si uolueritis & audieritis.
bona t̃rae comedetis. & obserua
quae p̃cipio tibi ut sis longeuus
terrena uitamq ꝑfectam ꝑgr̃ãm
baptismatis. & fidem dominicȩ pas.¬
sionis & remissionem omniũ pecca.¬
toꝵ & qui crediderit. & baptirratus
fuerit saluus erit. & quia erunt
electi sicut angłi dĩ incaelo. Et in.¬
suꝑ quod maus ẽ qđ dicitur iN

Expanded text:
sortitus est ministerium. Sacerdotii videlicet dignitatem. Quanto et melioris testamenti mediator est: quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Hoc est firmatum, statutum et corroboratum. Vides inquit quanto melior ista celebratio illa quae tunc temporis agebatur, siquidem illa ad exemplar et figura aetate, tanto melius ministerium sortitus est sacerdotii Christus, quam fuisset illud legale, quanto et melioris testamenti mediator est: quanto meliora sunt coelestia terrenis, atemporalibus, tanto melioris testamenti dator et mediator est Jesus, et m Vetus terrena ac temporalia promittebat, dicens: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis; et: Observa quae praecipio tibi, ut sis longaevus terrena, vitamque perfectam per gratiam baptismatis, et fidem dominicae passionis, et remissionem omnium peccatorum. Et: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; et: Quia erunt electi sicut angeli Dei in coelo. Et insuper quod majus est, quod dicitur in
Abbreviated transcription (Latin):
mentibus eoꝵ suꝑ scribam eas.
& peccatoor & iruquitatũ eoꝵ Ñn¬
N recordabor ampliuis Contestatur
offerende. In sequentib uerbis de.¬
fectus ẽ sententiae satis nȩcessari¬
us. Qua ꝓpter dicat᷑ ita. Postquã

Expanded text:
mentibus eorum superscribam eas; et peccatorum et iniquitatum eorum nn recordabor amplius. Contestatur,offerendae. In sequentibus verbis defectus est sententiae satis necessarius, quapropter dicatur ita: Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
misterioꝵ deseruiebant. quia
omĩa illa similitudines & figurȩ
erant istoꝵ quȩ inaeccła modo
inueritate aguntur. Caelestia
cȩlestia ducunt. Nonne cȩleste
altare. ẽ fides nr̃a. inqua offerimꝰ
cottidie orationes nr̃as dõ. Uide
inquit omĩa facito scđm exẽplar
qđ tibi ostensum. ẽ in monte. Qm̃
auditus nr̃ minus aptuseẽ uidet᷑.
addisciplinã ꝑcipiendam quam
uisus. non erum ita animo cõmen.¬
damus quae audimus. quomodo illa
quae ipso uisu ꝑcipimus idõ nor
solum auditu. uerum etiam uisu
demonstratum. ẽ moꝵsi ad ño i
monte tabernaculum quod erat¬
facturus co oꝑante beselehel
Unde dicit ei. Uide ut omĩa facias
scđm illam consuetudinẽ quae tͥ
in monte ostensa. ẽ. Qđ aut̃e dicit.
intelligendum ẽ tam de tab̃naculi
constructione. uasoꝵq eius quã
desacrifitus & hostusquae ibi obla-¬

Expanded text:
mysteriorum deserviebant, quia mysteriorum deserviebant, quia omnia illa similitudines et figurae erant istorum quae in Ecclesia modo in veritate aguntur. Coelestia coelestia ducunt. Nonne coeleste altare est fides nostra, in qua offerimus quotidie orationes nostras Deo? Vide, inquit, omnia facito secundum exemplar quod tibi ostensum est in montauditus noster minus aptus esse videtur ad disciplinam percipiendam quam visus, non enim in animo commendamus quae audimus, quomodo illa quae ipso visu percipimus, ideo non solum auditu, verum etiam visu demonstratum est Moysi a Domino in monte tabernaculum: quod facturus erat cooperante Beseleel. Unde dicit ei: Vide ut omnia facias secundum illam similitudinem quae tibi in monte ostensa est. Quod autem dicit, intelligendum est tam de tabernaculi constructione vasorumque ejus, quam de sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
legem mimera. qui exemplari &
umbrȩ seruiunt cȩlestiũ sicut
responsum t̃. cum consũmasset.
ac ꝑfeciss& tabernaculum oraculi.
Si ess& terrenus pontifex suꝑ terra
sicut a aron uł aliquis scđm eius
ordinem immortalis & sine pecca¬
to. qui suis sacrificus potuisset
non ess& utiq sacerdos scđm ordi¬
nem melchi sedech in aeternũ. qi
satis essent qui offerrent legalia
munera. Sed quia aaron& filu
eius mortales erant & peccatores
qua ꝓpter non poterant genus
humanũ ꝑfectum reddere. idõ
uenut xp̃s sine peccato. qui in
aeternum suũ sacerdotium ten&.
suoq sacrifitio genus humanum
ꝑfectissime mundar&. Nontalis
quales illi fuerunt qui exemplari
& umbrae seruiunt caelestium:
Exemplar. ẽ figura & similitudo.
ꝑquod alia res ostenditur. sicut
imago expressa inpariete exem¬
plar & figura ẽ ueri hominus.
Sacerdotes igitur iudȩoꝵ exẽplari
id t̃ figurae & umbrae caelestiũ

Expanded text:
legem munera, qui exemplari et legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium, sicut responsum est Moysi cum consummasset ac perfecisset tabernaculum oraculi. Si esset terrenus pontifex super terram, sicut Aaron, vel aliquis secundum ejus ordinem immortalis et sine peccato, qui suis sacrifi iis potuisset non esset utique sacerdos secundum ordinem Melchisedech in aeternum: quia satis essent, qui offerrent legalia munera. Sed quia Aaron et filii ejus mortales erant et peccatores, quapropter non poterant genus humanum perfectum reddere; ideo venit Christus sine peccato qui in aeternum suum sacerdotium teneret, suoque sacrificio genus humanum perfectissime mundaret: non talis quales illi fuerunt qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Exemplar est figura et similitudo, per quod alia res ostenditur: sicut imago expressa in pariete exemplar est et figura veri luminis. Sacerdotes igitur Judaeorum exemplari, id est figurae et umbrae coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
terna diuinitatis suae natura non
hab̾& quid offerr&. sũpsit ex nobis
qđ nobis offerr& idẽ carñe huma¬
nã seipsum uidelic& quẽ obtulit
mara crucis. Quid ergo tamaptũ
in molationi. quã caro rationalis
ꝓrationali: & quid tam mundũ
ꝓmundandis quã carnẽ sine
ulla contagione offerri: Et qm̃
quatuoꝵ momini sacrifitio con¬
sideranda s̃. uidelic& cui offeratur.
a quo offeratur. quid offeratur pro
quib offeratur: etiam hic possumꝰ
re perire satis eleganter. Quia
enim nulli sacrifitium debetur
nisi soli dõ uero. pontifex noster
mundam hostiam ꝓnobis dõpatri
obtulit. idem existeas sacerdos
& sacrifitiũ Offert etiam sacrifi.¬
tium dõ patri acceptum ꝑ ȩccłam
suam: Dum ergo nos offerimus
sacramenta corporiseins ipse
offert. Siergo ess& suꝑ terram
subaudis sacerdos terremis. scdm
ordinem aaron. nec ess& acerdos
dech cum essent sacerdotes leui-¬
tici generisqui offerrant scd̃m

Expanded text:
terna divinitatis suae natura non terna divinitatis suae natura non haberet quod offerret, sumpsit ex nobis quod pro nobis offerret, id est carnem humanam, seipsum videlicet quem obtulit in ara crucis. Quid ergo tam aptum immolationi quam caro rationalis pro rationali? Et quid tam mundum pro immundis quam carnem sine ulla contagione offerre? Et quoniam quatuor in omni sacrificio consideranda sunt: videlicet cui offerat, a quo offeratur, quod offeratur, pro quibus offeratur, haec etiam possumus hic reperire satis eleganter. Quia enim nulli sacrificium debetur nisi soli vero Deo, pontifex noster mundam hostiam pro nobis Deo Patri obtulit, idem existens sacerdos et sacrificium. Offert etiam sacrificium Deo Patri acceptum per Ecclesiam suam. Dum enim nos offerimus sacramenta corporis ejus, ipse offert. Si ergo esset super terram, subaudis sacerdos terrenus secundum ordinem Aaron, nec esset sacerdos, dech, cum essent sacerdotes Levitici generis qui offerrent secundum
Abbreviated transcription (Latin):
erit. sicut ipse dicit ad patrẽ Haec
est uita aeterna ut cognoscant te
unum & uerum dm̃. Tab̾na culi
quoq ueri minister: ẽ qđ constitu¬
it siue composuit ds̃ & non homo.
id ẽ caeli qđ nobis ipse amminis¬
trauit. ut claritate siderũ illius
illustremur. Tab̃na culũ & enim
qđ beselebel cõposuit in deserto.
qđ carie & uetustate consuptum
est nec semꝑ durare potuit. Idõq
tab̃naculũ uerũ caelũ uocat. qm̃
in aeternũ stabit. nullaq uetus¬
tate consumetur. Potest & altiori
sensu intelligi. ut tab̃naculũ
uerũ accipiantur animȩ sc̃oꝵ.
in illis. & inambulabo. & apłs.
In interiore homine habitare.
Omĩs enĩ pontifex ad offerenda
munera constituit᷑. unde neces
se÷ &c habere aliquid qid offerat
N on potest esse sacerdos. nisi babeat
qđ offerat. sontifices enim ueteris
sacerdotu scd̾m p̃cepta legis mune.¬
.ra & hostias ꝓsuis ł propbpłi offere.¬
bant delictis. xp̃s uero cũ insempi¬

Expanded text:
erit, sicut ipse dicit ad Patrem: Haec erit, sicut ipse dicit ad Patrem: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te unum et verum Deum. Tabernaculi quoque veri minister est, quod constituit sive composuit Deus, et non homo: id est, coeli, quod nobis ipse administrat, ut claritate siderum illius illustremur. Tabernaculum enim quod Beselehel composuit in deserto, ; et vetustate consumptum est, nec semper durare potuit: ideoque tabernaculum verum coelum vocat, quoniam in aeternum stabit, nullaque vetustate consumetur. Potest et altiori sensu intelligi, ut tabernaculum verum accipiantur animae sanctorum, in illis et inambulabo. Et Apostolus, In interiore homine habitare . Omnis enim pontifex ad offerenda munera constituitur, unde necesse est et huic habere aliquid quod offerat. Non enim potest esse sacerdos nisi habeat quod offerat. Pontifices vero veteres sacerdotii secundum praeceptum legis munera et hostias pro suis et pro populi offerebant delictis. Christus vero, cum in sempi
Abbreviated transcription (Latin):
euangelice dicer is. Siquis sitit.
ueniat adme & bibat. Quenite ad
me om̃s quilaboratis & onerati estis
& ego reficiam uos. Ainistrauit
illis ectam documentũ fidei et grãm
baptismatis. & in suꝑ qđ maius fuit
sacramentũ redemptionis ꝑpassi¬
onẽ suã & cognitionẽ misterioꝵ
inlege & propħis. ac postea per¬
ascensionẽ ministrauit nobis aditũ
patriȩ caelestis. Ecce quomodo
inquit ministrauit electis suis
apparens inmundo. Dicatur &
aliter Scõꝵ minister erit in
futurũ quando semet ipsum
ministrabit illis ut cognoscant
eum cumpatre & spũ scõ sicut. ẽ
scilicet cũ dederit regnũ suum
dõ patri. Vnde in euangelio dese
subꝑsona patris familiae loquors
dicit. Amendico uobis quod p̃cm¬
get se & faciet illos discũbere.
& transiens ministrabit illis.
Transie enicdicitur q electos suos
deuuditio ad regnum transire faciet.
spũ scõ eis manifestabit. Namcibus
& uita illoꝵ uisio seãẽ trinitatis

Expanded text:
evangelicae, dicens: Si quis sitit, evangelicae, dicens: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat, et: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Ministravit illis etiam documentum fidei et gratiam baptismatis, et insuper, quod majus fuit, sacramentum redemptionis per passionem suam, et cognitionem mysteriorum in lege et propascensione ministravit nobis aditum patriae coelestis. Ecce quod et quid ministravit electis suis apparens mundo. Dicatur et aliter: Sanctorum minister erit in futurum, quando semetipsum ministrabit illis ut cognoscant eum cum Patre et Spiritu sancto, sicuti est, scilicet cum tradiderit regnum suum Deo et Patri. Unde in Evangelio de se sub persona patrisfamilias loquens dicit: Amen dico vobis, quod praecinget se et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Transire enim dicitur, quia electos suos de judicio ad regnum transire faciet, Spiritu sancto eis manifestabit: nam cibus et vita illorum visio sanctae Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nis incaelis scõꝵ minister. & taber¬
naculi ueri qđ fixit ds̃ & nor
homo. Sedem magnitudinis in
caelis debemus accipere plenitu.¬
dinẽ paternȩ maiestatis. in qua
filius dĩ sed&. quȩ &iam designat᷑
ꝑdextram. Nec ẽ pueriliter acci¬
piendũ. qđ ds̃ pater dexteram.
aut sinistram habeat qui sp̃s. est
omĩa implens. ut ita sedeat filius
indextra illius. sicut sol& sedere
filius iuxta patrem suũ regem.
Sed sicut diximus plenitudinem
maiestatis sũmamq gloriam
beatitudinis & ꝓsperitatis debemus
ꝑdextram intelligere. inqua filius
sed&. Sedexe autem filu ꝓhabitare
ponitur. Pontifex ergo nr̃ qui con¬
sedit insũma gła paternȩ maiesta.¬
tis incaelis. scõꝵ minister ẽ quod
duob modis accipi potest. Uenieis
quippe dñs in munidũ ꝑ incarnati.
onis exhibitionẽ ministrauit scĩs
apłs. alusq fidelib etiam his qui
adhuc futuri sunt panem refectio.¬
nis uerbi sp̃ualis. & potum doctrinȩ

Expanded text:
nis in coelis, sanctorum minister, et tabernis in coelis, sanctorum minister, et tabernaculi veri quod fixit Deus et non homo. Sedem magnitudinis in coelis debemus accipere plenitudinem paternae majestatis, in qua Filius Dei sedet, quae etiam designatur per dexteram. Nec est pueriliter accipiendum, quod Deus Pater dexteram aut sinistram habeat, qui spiritus est omnia implens, ut ita sedeat Filius in dextera illius, sicut solet Filius sedere juxta Patrem suum regem; sed sicut diximus, plenitudinem majestatis, summamque gloriam beatitudinis et prosperitatis debemus per dexteram intelligere, in qua Filius Dei sedet. Sedere autem Filii pro habitare ponitur. Pontifex ergo noster qui consedit in summa gloria paternae majestatis, in coelis sanctorum minister est. Quod duobus potest modis accipi: veniens quonis exhibitionem, ministravit sanctis apostolis aliisque fidelibus, etiam qui adhuc futuri sunt, panem refectionis verbi spiritalis, et potum doctrinae