comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habent penultĩam uel na¬
tura uel positõe. ut officiũ
officina. medicus medicina
tex regis regina. leo. leena. do¬
coquus coquina uł culina.
na. lateo. lat̾na. Nam mirtmna
sagina pagnia non uidentͤ
ẽẽ duuuatiua. sagana enim
et saga idem sig̾cant. It̾ dicꝰ¬

Expanded text:
habent paenultimam uel natura uel positione: officium officīna, medicus medicīnarex regis, regina; leo leaena; dococus, cocina et culina; na, lateo latērna. nam Mutĭna, sagăna, pagĭna non uidentur esse deriuatiua sagana enim et saga idem signific
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ a suplemento ex contra-¬
ria parte iecoris ne uacua ex¬
isteret. Quẽ quidam eciam
risus causa fc̃m existimant
Nam splene ridemus. felle
irascimur. corde sapunus
iecore amamꝰ. quib .iiiͦiͦ. ele-¬
menus constantib in tegͣ

Expanded text:
dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum
Abbreviated transcription (Latin):
uet ignem. Ignis enĩ et ip̃a
flamina. et quicqͥd ignem fo¬
uet focus uocat᷑. siue sit a¬
ra siue aluid in quo ignis
fouetͦ. sic et locus in quo ig¬

Expanded text:
vet ignem: ignis enim est ipsa flamma, et, quicquid ignem fovet, focus vocatur, sive sit ara sive aliud in quo ignis fovetur, sicut locus in quo ig
Abbreviated transcription (Latin):
Cor sapit ⁊ pulmo loqt᷑ sel cõmouet uas.
Splen ridere facit cogit amare iecur
nascunt᷑. Nam uene ⁊ medul¬
le tenuem liquorẽ desudant
in renib qui liquor rursus a
renib calore uenerio resolutꝰ

Expanded text:
Cor sapit, pulmo loquitur, fel commovet iram, Splen ridere facit, cogit amare jecornascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursum in renibus calore venerio resolutus
Abbreviated transcription (Latin):
.xi. expungo uero ⁊ expunxi
nos pupugit talionẽ .i. ui¬
cem a nobis redditam ostẽ¬
dimus repupugi dicimꝰ qũ
uero de ratõe lune uel ka¬
lendario loquim᷑ dicimꝰ repũ¬
upilla est mediꝰ pun.¶xi.¬
ctus ocłi in qͦ uis est uidẽ¬
di. uͥ qrͣ ꝑue ymagines no¬
bis uidentͦ ꝓpterea pupil¬
le appellantur. Nam ꝑuuli
pupilli dicunt᷑. hanc płiq
pupillam uocãt. uocata
aut̃ pupilla eo qd sit pura

Expanded text:
t». expungo uero expunxi nos pupugit, talionem, id est uicem a nobis redditam ostendimus, repupugi dicimus, quando uero de ratione uel calendario loquimur, repuupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant: vocatur autem pupilla quod sit pura
Abbreviated transcription (Latin):
obur gen̾alit̃ dͦr ex omni
et qd̾dam geuꝰ arboꝵ drꝰ robur
qr ualde sirmũ est. et quelib
arbor uel lignũ diͦ robur. et¬
inde robustꝰ. ta. tũ .i. fortis ⁊ fluꝰ

Expanded text:
 generaliter ex omni et quoddam genus arborum dicitur robur quia valde firmum est, et etiam quelibet arbor vel lignum dicitur robur; unde r
Abbreviated transcription (Latin):
strumento ideo nominat᷑
cem illius inscrum̃ti dauid
decantabat psalmos ante
archam in tab̾naculo dñi.¬
ideo cũ melodia cantilenaꝵ
suauium ab eccł̃ia freqͤn¬
tatur quo facilius animi
ad compunctionẽ flectantͦ
pͥmituia aut̃ eccl̃ia ira psal¬
faceret resonare psallencẽ
ita ut ꝓnuncianti uiciuor
eẽt quam canenti. ꝓpt̃ car¬
nales aut̃ in eccłia nõ ꝓpt̃¬

Expanded text:
ram ideo nominatur cem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domiidcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. 2. Primitiva autem Ecclesia ita psalfaceret resonare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Propter carnales autem in Ecclesia, non p
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ .uiͣ die ornauit dñs t̾ram
ꝓduxit enim t̃ra gen̾a aĩma-¬
lium. Iumenta reptilia. besti¬
as. sciens enim hoĩem ꝑ pec¬
catũ lapsurum in penas la¬
boris ad remediũ laboris de¬
dit iumenta qͥiͣ iuuamenta
ad opus uel esum. Reptilia
ir̃o et bestie sunt ei in exer¬
citium. Reptiliũ u̾o tͥa sũt
genera. trahentia ut u̾mes¬

Expanded text:
a die ornavit Deus terram: produxit enim terra tria genera animalium, jumenta, reptilia, bestias . Sciens enim Deus hominem per peccatum casurum in poenam laboris, ad remedium laboris dedit ei jumenta, quasi adjuvamenta, ad opus, vel ad esum. Reptilia vero et bestiae sunt ei in exercitium. Reptilium vero sunt tria genera. Trahentia ut vermes
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t inest ꝑ qd̃ et agitatur ⁊
mouecͦ. unde ⁊ pulmones uo¬
cati sũt. Nam grece pueuma
sp̃c dicitur qͥ flando ⁊ agitan¬
do aerem emiccit ⁊ recipit
a quo mouentur pulmõnes
⁊ palpitant ⁊ aꝑiendo se ut
flatum capiant ⁊ stringen¬
do ut eiciant.
um nati sed ⁊ aĩaliũ quadͦ¬
pediũ naci pulli dicũtur ⁊
homo parius dicit᷑ pullus

Expanded text:
d et agitantur et moventur; unde et pulmones vocati sunt. Nam Graece πνεῦμα spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. um nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦqͦ modo capta suent teneri
nullatenꝰ possit. Impatiens
quoq ut fertur illico mori¬
⁊ ceros qd̃ est cornũ. qr unũ
cornu habet in medio fute.

Expanded text:
quando captus fuerit, teneri nullatenus possit, impatiens quippe, ut fertur, illico moriet ceros, quod est cornu, quia unicum cornu habet in nare.
Abbreviated transcription (Latin):
uigilias faciunt extubã¬
res in castris. pͥma dr᷑ conti¬
ciniũ in qua om̃s iugilãt
scd̾a u̾o intempestũ in qua
adolescentes. Tercia galli¬
ciniũ ui qua uiri. Qrͣta ante¬
lucanũ in qua senes. has dñs
aliis nominib noĩauit. sero
a media nocte. aut gallitãtu

Expanded text:
vigilias noctis faciunt excubantes in castris. Prima dicitur conticinium, in qua omnes simul vigilant; secunda intempestum, in qua adolescentes; tertia gallicinium, in qua viri; quarta antelucanum, in qua senes. Has Dominus aliis nominibus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu,
Abbreviated transcription (Latin):
acł. ult̾. locus est ultra ro¬
mam ubi uirgiliꝰ fecit bal¬
nea medicinalia. singula
quã .s. uale̾nt egͥtudinẽ. uñ
saleruitani in india ducti
suꝑuenientes in manu for¬
ti turlos destruxerũt ⁊ e¬
dificia mucilau̾nt. aliqui¬

Expanded text:
li locus est ultra Romam ubi Virgilius fecit balnea medicinalia, singula  valerent aegritudinem. Unde Salernitani invidia ducti, supervenientes in manu forti, titulos destruxerunt, et aedificia mutilaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
.a. Quisputas maior est in
regno celoꝵ. Qͥdam tamen
cheologi dicũt qd ibi sunt
putas est ibi u̾bum. et pro¬
ferũt eas duob accentib¬

Expanded text:
‘quisputas maior est in regno celorum?’. Quidam tamen theologi dicunt quod ibi sunt putas’ est ibi verbum et proferunt sub duobus accentib
Abbreviated transcription (Latin):
cunda dr᷑. dum enĩ iupiter
lignum bͤiussimũ ꝓ rege
qd̃ cũ nũqmͣ se moueret
iupit̃ iracus dedit eis ibĩ
que ranis uescit᷑. ⁊ id̾o pͥore
rege amisso rane conquerunt᷑
nitales strepunt paludes et
sonos uocis inportunis cla-¬
morib reddũt. Ex hiis q̃dam
aquatice dicunt᷑. quedam pa¬
lustres qͥdam rubece. ob id qo
in ueprib uiuũt gnͣdiores
cunctaꝵ. alie calamites uo-¬
cantͦ qm̃ int̾ arundines fͧͦ
uices q uiuũt minime om¬
nium ⁊ iuridissime rauce ⁊
sine uoce sũt a gnͣdule rane

Expanded text:
cunda . Dum enim Iupiter lignum brevissimum pro rege; quod cum nunquam se moveret, Iupiter iratus dedit eis ibin, que ranis vescitur, et ideo priori rege amisso rane adhuc conqueruntur nitales strepunt paludes et sonos moribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, ob id, quia in vepribus vivunt, grandiores cunctacantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .i. cũ desid̾io q̃rere. roga¬
re. obsectare. ⁊ declinabat᷑ olim in¬
tegre. et regłarit̾. et faciebat p̃ce¬
ritum quesi uel quesiui ⁊ supi¬
nũ quesitum penultĩa ꝓducta

Expanded text:
idest cum desiderio querere, rogare, obsecrare, et declinabatur olim integre et regulariter et faciebat preteritum quesii vel quesivi et supinum quesitum penultima producta
Abbreviated transcription (Latin):
ferior .s. pecten. uñ et dicit᷑ pu¬
bes .i. pudendoꝵ nubes. Unde
pubes ẽẽ .i. tali etate ẽẽ. uel
talem etatem duc̾e uel ha¬
ꝓprie a .xiiii. annis. femina
nis .xii. et ita uolũt quidã
xiiii. annos expleuenit qm¬
ius tardidissime pubescat
s ceriũ est pube̾m ẽẽ qui ex
habitu corꝑis pubẽm osten¬
dit ut gen̾are iam possit. Uñ ⁊
corporis. qr ħ loca tunc pͥmum

Expanded text:
ferior, scilicet pecten, unde et dicitur pubes quasi pudendorum nubes. Unde pubescere idest in tali etate esse, talem etatem habere vel duse proprie a XIIII annis, sed femina nis XII; et ita volunt quidam XIIII annos expleverit quamvis tardissime pubescat, sed certum est puberem esse qui ex habitu corporis pubertatem ostendat et generare iam possit; unde ecorporis, quia hec loca primum
Abbreviated transcription (Latin):
sum eccłie seqͣris nisi eante
fuerit auctoritatis qd pͣuũ
usum corrig̾e ualeas uelle
namq uideri sapientẽ int̃
insanos ⁊ ydiotas eccłie. q̃¬

Expanded text:
sum ecclesie sequaris, nisi tante fueris auctoritatis quod pravum usum corrigere valeas: velle namque videri sapientem inter insanos et ydiotas ecclesie qu
Abbreviated transcription (Latin):
pule immixte furculis ac foli¬
is aridis .s. quedã folia minu¬
tssima que uocant scipulas
dicunt᷑ etiã qͥsquilie qiͣ quic¬
quid cadie .i. quicquid suꝑflu¬
itatis ex arbore uel ex aliqua
matia cadit ut purgam̾tta
furculi et st̾cora et siłia. uel¬

Expanded text:
lis ac foliis aridis, scilicet quedam palee minutissime quas vocant fallupas; dicuntur etiam quisquilie quasi quicquidcadie, idest quicquid superfluitatis ex arbore vel ex aliqua materia, ut purgamenta surculi modici, stercora et similia. U
Abbreviated transcription (Latin):
ramathaim que in euugłio
dͦrꝰ arimachia a iosepho dicit᷑
at si diceretꝰ de ramachaim
speculationis. qr ex ea circũ¬
adiacens regio uideri poterat
sic tradit ieroꝰ. alii distingũt
sic de ramacha in sophun dr¬

Expanded text:
Ramathaim, quae in Evangelio dicitur Arimathaea , a Josepho diciturac si diceretur de Ramathaim speculationis, quia ex ea circumjacens regio longe videri poterat, sic tradit Hieronymus. Alii distinguunt sic de Ramathaimsoph
Abbreviated transcription (Latin):
ratõe. qr illi qui aut demonũ
instinctu aut aliis mõis la¬
centia dicunt. licet ꝓphece di¬
ci possĩt. tam̃ int̃ diuinarũ
scͥpturaꝵ q̃ numerant᷑ aucto¬

Expanded text:
ratione? M. Quia illi qui aut daemonum instinctu, aut aliis modis latentia dicunt, licet prophetae dici possunt, tamen inter divinarum Scripturarum non numerantur aucto
Abbreviated transcription (Latin):
iecti erant consulib. Et dã pro¬
consules eo qd uice consulis fun-¬
laci a consulendo. nam cũ ro-¬
mani regũ suꝑbam dñatio¬
nem non frent ãmua imꝑia
binos q consules sibi fecerc̃¬
a consulendo cuub uel a re¬
gendo cuncta consilio. Quos
tamen ideo mutandos ꝑ an-¬
nos singłos elegu̾nt. ut nec
insolens diu maneret ⁊ mo¬
deratio cito succurreret. Id̾o
aut̃ duo pares. qr unus rem
cuilẽ. alter rem militarem

Expanded text:
iecti erant consulibus et dicti proconsules eo quod vice consulis funsunt a consulendo. Nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecera consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio, quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerunt, ut nec insolens diu maneret, et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares: quia unus rem civilem, alter rem militarem
Abbreviated transcription (Latin):
exultare. iubilare. con¬
gaude. uel cantare. ꝓprie
psallere est gestu corꝑis ex-¬
primere gaudiũ mentis ⁊
hoc quadam digna qualita¬
te uocis. unde psalterium
qd̾dam instrumentũ musi¬
mi. uel psalteriũ grece hebra
terium cantabatͦ. et compo
ctus. et dicit᷑ hec psalmodia¬

Expanded text:
exultare, iubilare, congaudere vel cantare; proprie vero psallere est gestu corporis exprimere gaudium mentis, et hoc quadam digna qualitate vocis; unde hoc psalterium, quoddam instrumentum musiur. Vel psalterium grece, ebrayterium cantabatur; unde ivum et hic et hec psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
cus sermo est qui apd̾ nos cor¬
rupte ꝓpina dicit᷑. est aut̃ locꝰ
lauachrũ a fame et siti refici¬
untur. Uñ et ꝓpina et ꝓpina¬
re dicit᷑. pina enim grece fa-¬
mem significat. eo qd̾ hic lo¬
cus famem collat.

Expanded text:
cus sermo est, qui apud nos corrupte propina dicitur. Est autem locus lavacrum a fame et siti reficiuntur. Unde et propina et propinare dicitur. Peina enim Graece famem significat, eo quod hic locus famem tollat.
Abbreviated transcription (Latin):
teus fons non omis pncheus
uͥ enim a qͣ de t̾ra manat et
fons tantũ drꝰ. si aut̃ in alto ⁊
ꝓfundo sit ita putheus uoca¬
tur. ut fontis nomen nõ am-¬

Expanded text:
teus fons, non omnis fons puteus: Ubi enim aqua de terra manat, etfons tantum dicitur; si autem in alto et profundo sit, ita puteus vocatur, ut fontis nomen non ami
Abbreviated transcription (Latin):
cie ex causa uocabulum at¬
ceꝑunt. pͥncipatꝰ namq
gentiũ qui ad reges alios ꝑ-¬
tinebãt. cũ in ius suũ roma-¬
ni uincendo redigent ꝓcul
positas regiones prouincias

Expanded text:
 ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias
Abbreviated transcription (Latin):
pͥs. Et nota qd̃ pransus accipe᷑
actiue .i. qui prandit. et tunc
descendit a prandeo. It̃ pranso¬
comestus consũptꝰ. et tũc sicut¬
ait hug̃ descendit a passiuo

Expanded text:
. Et nota quod pransus accipitur active, idest qui prandit, et tunc descendit a prandeo; et comestus, consumptus, et tunc descendit a passivo
Abbreviated transcription (Latin):
excessus sicut uidit petrus
di di sedentem suꝑ soliũ
excelsum ¶ Tertium genus ẽ
sompniũ sicut ia cob subni¬
xam in celo scalam uidit dor¬
tum genus ẽ ꝑ nubem. sicut
ad moysen ⁊ ad iob post pla¬
de celo. sicut ad abraham so¬
tũ genus est accepta ꝑabola
sicut apud salomonẽ in ꝓu̾¬
biis. et apud balaam cũ euoca¬

Expanded text:
similia: sicut uidit Petrus inum sedentem super solium excelsum . Tertium genus, somnium, sicut Jacob subnixam in coelo scalam dortum genus, per nubem, sicut ad Moysen, et ad Job post plade caelo; sicut ad Abraham sotum genus accepta pasicut apud Salomonem in Proverbiis: et apud Balaam cum evoca
Abbreviated transcription (Latin):
pungit᷑ suauitate modiꝰa¬
minis moueat᷑. sic ⁊ nãq
beatissimus augꝰ in libris
confessionũ suaꝵ consue¬
tudinẽ canendi approbat.
in eccłia ut per oblectamenta ĩ
tis exsurgat. Nam ip̃is sc̃s dcũs¬
religiosius ⁊ ardentiꝰ mouent᷑
animi nt̃i ad flaminã piecatis
cũ cantat᷑ qm si non cantecur
familiaritate excitant᷑ ma¬
gis qmͣ suaui ⁊ artificiosa
uoce cantatur.

Expanded text:
itate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus in lib. Confess. suarum consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamentum, itis exsurgat. Nam in ipsisreligiosius et ardentius moventur animi nostri ad affectum pietatis, cum cantatur, quam si non cantetur.familiaritate excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. preco eciam dr᷑ merca¬
tor qr quodam p̾conatu inui¬
tat ad mertes suas emendas
Unde hic p̃conatus dicit᷑ talis au¬
nunciatio. et hoc p̃coniũ simłit̃
et dicit᷑ p̾conium laus uł annũ¬
ciatio laudis. et ponitꝰ simpłr

Expanded text:
tiat; preco etiam dicitur mercator quia quodam preconatu invitat ad merces suas emendas; unde hic preconatus -tus -tui talis annuntiatio, et hoc preconium -nii similiter, et dicitur preconium laus vel annuntiatio laudis: ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
dolosa picem. Inde potest ip̃is
irasci morib etas. Que scupet
in senio non senuisse senes.
hos gradus insignit s uita pͥ
ambo iudei s⁊ sine lege di. Cũ¬
q regant alios tñ a dulcedi¬
ne moꝵ. Ieuuꝰ remanet tã¬
tus honoris apex. Ore docent¬
s nõ est fructus in actu. Ore
pluunt a liis. sunt sine rore sibi.

Expanded text:
a fidem. Ergo potest ipsis irasci moribus aetas, Quae stupet in senio non senuisse senHos gradus insignit, sed vita pAmbo videntes, sed sine jure, Dei. Cumque regant alios, tamen a dulcedine morum Jejunus remanet tantus honoris apex. sed non est fructus in actu; Ore pluunt aliis, sed sine rore sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
uel pseudolus drͦ falsus ser¬
uus. a psendo qd̾ ẽ faisus. et
dulos quod est seruus.¬
.xiiii. annoꝵ uel qua puer
tate florere. It̃ pub̾tas dicit᷑

Expanded text:
 pseudulus dicitur falsus servus, a pseudo, quod est falsus, et dulos, quod est servusXIIII annorum, vel qua puer tate florere, in pubertate esse.
Abbreviated transcription (Latin):
tates quas h̾ebant pͥmoge¬
nita in cognatõib suis usq
ad aarõ. habebat enĩ pͥmo¬
genitꝰ uestem sp̃alem qua
induebat᷑ c̃ in sacͥficio of¬
ferendo. et recepturus finalẽ
benedcõnem a patre ip̃e in sol¬
lempnitatib in conuiuiis
benedicebat minorib ⁊ in
hiis duplicem ciboꝵ portio¬
nẽ recipiebat tradunt etiã
qd̃ in diuisione heditatis
similiẽ duplũ reciꝑet. Et no  pͥmos

Expanded text:
ates, quas habuerunt primogeniti in cognationibus suis, usque ad Aaron. Habebat enim primogenitus vestem specialem, qua induebatur, tantum in sacrificio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt etiam, quod in divisione haereditatis similiter
Abbreviated transcription (Latin):
pes ciuitatis qiͣ procedes eo¬
qd̃ ante omnes honore p̃cedãt
It capita trabium q̃ eminen-¬
tur excra ꝑietes proceres di-¬
cuntur eo qd̃ pͥmo procedãt.

Expanded text:
pes civitatis, quasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant.
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt q sibi. Uis tibi depingi b ͤ¬
uius p̾missa sequũtur. Utͤs
dolos. Curant ñ aras s aras nõ
uera s era. Non equũ s equos
ñ iõpes s opes. herent seu ua¬
nis seu uinis siue uenenis.
Querũt uana. colũt unaue¬
nena uomẽt. libras nõ libros
relegũt parentq monetis. Nõ
monitis p̃cio. ñ prece quẽq ui
uant. Non alła ructare s allia
norũt. plus in salmone qͣm sa¬

Expanded text:
untur  Vis tibi depingi brevius praemissa, sequuntur  Utres dolos. Curant non aras, sed arcas; non vera, sed aera; Non aequum, sed equos; non inopes, sed opes. Haerent sed vanis, sed vinis, sive venenis; 1234 Quaerunt vana, colunt vina, venena spuunt. Libras, non libros relegunt; parentque monetis, Non monitis; pretio non prece quemque juvant. Non alleluia ructare, sed allia norunt: Plus in Solmone quam Sa
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis et longitudĩs cuiꝰ
ceret. de spissicudine eiꝰ nõ
legitꝰ. hoc dicebatꝰꝰ oracłm. qi
dñs de illo loco responsa da
per ibi descendere ex utraq
uero ꝑte oraculi .s. in duob¬
angulis anteriorib positi sunt
duo che rubyn aurei ⁊ ꝓductiles¬

Expanded text:
tudinis, et latitudinis, cujus sset: de spissitudine ejus non legitur. Hoc dicebatur oraculum, quia Deus de loco isto responsa dabper ibi descendere. Ex utraque vero parte oraculi, scilicet in duobuangulis anterioribus, positi sunt duo cherubin aurei, et productiles
Abbreviated transcription (Latin):
qd psallitur. diapsalma uero
incerpositũ in psallendo si¬
lentium. Ut quemadmodũ
simpsalma dicit᷑ uocis copu¬
latio cantando. ita dyapsal¬
ma disunctio eoꝵ. uͥ quedã
requies distincta continua¬
tionis ostendit ͦ. uñ illdꝰ pro¬
babile est non conuingẽdas
sententias in psallendo. uͥ
diapsalma untt̃positũ fuerit
qd̃ ideo int̃ponit᷑ ut conu̾sio
sensuum uel ꝑsonaꝵ ẽẽ nos
accepit a quodam musi¬
co instrumento qd̵ hebraice
nablũ. latine psalterium a

Expanded text:
quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum in psalmo ducitur vocum copulatio in cantando: ita diapsalma disjunctio earum, ubi quaedam requies distinctae continuationis ostenditur. Unde et illud probabile est, non conjungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interpositum fuerit: quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse nosaccepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nablum, Graece psalterium, a
Abbreviated transcription (Latin):
missionis ut aufrent ppͥutia
arboꝵ quas plantarẽt. qd̾ qiͣ
exponendo subdit᷑. poma que
g̾minant ĩmunda erũt nob̾.
hoc tam̃ non est in hebreo. et

Expanded text:
missionis, ut auferrent praeputia arborum quas plantarent. Quod quasi exponens subdit: « Poma quae germinant, immunda erunt vobis, » hoc tamen non est in Hebraeo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
b̾r grece latine senior int̾
sint sacerdotes. tam̃ pontificatꝰ
apicem nõ habent. qi nec cͥsma¬
te frontem signant. nec ꝑadi¬
tum sp̃m dant. quẽ solis debere

Expanded text:
r graece, latine senior intersint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent; quia nec chrismate frontem signant, nec Paracletum Spiritum dant, quod solis deberi
Abbreviated transcription (Latin):
conche ⁊ cõdee. hac ex causa uo¬
cate. qr deficiente luna caiiant᷑ .i.
euacuant᷑. om̃ium .n. dansoꝵ ma-¬
ris aĩantiũ atq conchaꝵ incre¬
mento lune umbra turgescunt
defcũ euacuantꝰ. luna .n. cum in
augnento sũit auget humorẽ
cũ u̾o in descm̃ uenerit humo¬
res minuunt. Conche uͦ pͥme¬
⁊ margariri fere que et coclee di¬
cunt᷑. in quaꝵ carne p̃ciosus cal¬
culus solidat᷑. de quib tradunt
hii qui de aĩantiũ scͥpsere natiͦs
qd̃ nocturno temꝑe littora ap¬
pecũt ⁊ celesti rore margaritã

Expanded text:
Conchae, et cochleae hac ex causa vocatae, quia deficiente luna cavantur, id est, evacuantur. Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; hoc enim physet margaritiferae quae cochleae dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi, qui animantium scripsere naturis, eo quod nocturno tempore littora appetunt, et ex coelesti rore margaretum
Abbreviated transcription (Latin):
dubia lux. Nam creꝑon dubium
dicimus. hec est int̾ lucem et
tenebras. Conticiniũ ẽ qñ cũcte
noctis tempꝰ qñ agi nicħ pocest
tempus ꝑ se ñ intelligr᷑ nͥ per
actus humanos. mediũ aut̃

Expanded text:
dubia lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est inter lucem et tenebras. Conticinium est quando omnes noctis tempus, quando agi nihil potest tempus non intellegitur, nisi per actus humanos: medium autem
Abbreviated transcription (Latin):
perus stella occidentalis. qm
cognominatam phibent ab
hespero hyspanie regẽ. est au¬
tem una ex qͥnq stellis pla-¬
necis. noctẽ ducens et solem
lucifm̃ occidens uesꝑm facit
sunt sixx in celo ut reliqua
sed in aere ferunt᷑. dicunt᷑
errore. Nam uit̃dum in austͫ
intdũ in septentͥonẽ. płmq
contͣ mundũ. ñ unqm cum

Expanded text:
perus stella occidentalis, quam perus stella occidentalis, quam cognominatam perhibent ab Hespero Hispaniae rege. Est autem, et ipsa ex quinque stellis planetis, noctem ducens, et solem Luciferum, occidens vesperum facitsunt fixae in caelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum
Abbreviated transcription (Latin):
turũ pluuiasq hyadas ge¬
stelle .uii. in fronce tauri et
ades a pluralitate dc̃e qͣi po
nua tauri. ex quib sex uident᷑
nam latet una. has latini uer
occasu suo hyemẽ. ortu esta¬
tẽ. pͥmeq nauigationis tem¬
pus ostendũt. Canicła stella
mensib in medio centiꝯ celiẽ
et dũ ad eam sol ascendit. cõ¬
uolutato sole duplicat᷑ calor
ip̃ius. et dissolũt᷑ corꝑa ⁊ ua¬
porantꝰ. uͥ ⁊ ex ip̃a stella dies
uocatꝰ ꝓpẽ qd corꝑa morbo af¬
ficiat. aut pp̃ flamme cãdo¬
rem. qd eiꝰ modi sit qd p̃ cetĩs
lucere uideatͦ. ĩq quoq ma¬
gis eam cognoscent syrion
appellau̾nt ¶Cometes stel¬
la dcã ẽ eo qd comas lumĩs
ex se fundat. qd̾ genꝰ syderis
qñ apparũt. aut pestilentiã
aut fainem. aut bella sigͣt.
Comeces aut̃ lacine c̾uite ap.¬
pellant᷑. qr in modũ cͥnium
flaminas sꝑgunt. lucifer dc̃s
eo qd̃ int̃ omnia syd̾a plus lu
cet Est aut̃ unꝰ ex planetis.
radii eius excendant᷑ ¶ Hes¬

Expanded text:
pluviasque Hyadaseptem in fronte Tauri, et ades a pluralitate dictae, quianua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergoccasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella, mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris quando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quia in modum crinium ipserunt. Lucifer dictus, eo quod inter omnia sidera plus lucis ferat. Est autem unus ex Planetis. radii ipsorum extendantur. 19. Hes
Abbreviated transcription (Latin):
auspicia qiͣ auiũ spicia. et
genera auspicioꝵ. unũ ad
nascentium mores. actus. e
quis quali signo suit natus.
aut queni defcm̃ h̾eat uice
qui nascicur. hii a uulgo ma¬
thematici uocant᷑ cuiꝰ suꝑsti¬
tionis genus constellationes
stellaꝵ urt̃p̾tes magi nũcu¬
pantur. sicut de hiis legit᷑
in euuangłio qui xp̃mna¬
tum annũciauerũt. postea
hoc nomine soli mathema-¬
scientia usq ad euuan głi¬
um fuit concessa ut xp̃o edi¬
to nemo alicuꝰ natiita¬
tem de celo inc̃pretaret.¬
¶ Horoscopi dc̃. qr horas
natiuitatis hõĩm specłan¬
¶Sortilegi dc̃ sũt qͥ sub no¬
mine ficte religionis. qͣi ꝑ¬

Expanded text:
spicia. Et genera auspiciorum, unum anascentium mores, actus et quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur. Cujus superstitionis genus, constellationes stellarum interpretes magi nuncupantur, sicut de his legitur in Evangelio qui natum Christum annuntiaverunt; postea hoc nomine soli mathemascientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo ex inde nativitatem de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, qui horas nativitatis hominum speculenSortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ succinũ dcͦ. altm̃m mecallũ qd̾
naturalit̾ inuenit᷑. ⁊ in precio
partib auri ⁊ argenti una. qͣs
nat᷑ale. eiꝰ modi natute eꝰ ut ĩ cõ¬
uuuo ⁊ ad lumina darius cunc¬
tis metallis sulgeat et uenenũ
ꝓdat. Nam si eo infundas ue¬
nenũ stͥdorẽ odit.⁊ colores ua¬
rios ĩ modum arcus celestis e¬

Expanded text:
m metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio partibus auri et argenti una; quas naturale, ejusmodi naturae est, ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit, et colores varios in modum arcus coelestis e
Abbreviated transcription (Latin):
tham̃ .iii. Corpus ad huc echo nõ
uox erat. ⁊ tam̃ usum garrula
nõ aliũ qm nũc habet ous ha¬
bebat. Redd̾e de multis ut u̾ba
nouissima possit. Et sequitur

Expanded text:
cho. Corpus adhuc Echo, non uox erat; et tamen usum Garrula non alium, quam nunc habet, oris habebat, Reddere de multis ut uerba nouissima posset. Fecer
Abbreviated transcription (Latin):
putaret᷑. Edo in plurali num̾o
seruat reglam t̃cie conuigatio¬
in p̃cerito in ꝑfecto ⁊ futuro¬
ut edebam edam. et in oĩb
que solent in hac conuiga¬
est in t̾ci a ꝑsona imꝑatuu
edat. Et in fitiuro optatuu
qd̃ est ⁊ subiũctuu presens
edam edas. edat. In om̃ibus
uero que solent a scd̾a ꝑsona
nasoi. corruptam inuenies
regłam coniugatõis. es tñ
ꝑsona seruata ubiq es est.
cere manifestare. emit¬
tere. parere. componꝰe. expo
.ta. tum .i. altus uł manifes¬
ius. natus. emissus compo¬

Expanded text:
tamen in plurali numero seruat regulam tertiae coniugatioin praeterito imperfecto et futuro: edebam edam, et in omnibus, quae solent in hac coniugaest in tertia persona imperatiui: edat, et in futuro optatiui, qui est etiam subiunctiui praesens: edam edas edat. in omnibus uero, quae solent a secunda nasci persona, corruptam inuenies regulam coniugationis, es tamen persona, seruatam ubique: ēs, cere, manifestare, emittere, parere, componere, expo-a -um, idest altus vel manifestus vel natus vel emissus, compo
Abbreviated transcription (Latin):
erat archa desuꝑ foramen
habens posita ad dextrã in¬
gredientib arca altare in
qua mittebatur pecunia
offẽntiũ ad sacrata tecta tẽ¬
pli reꝑanda ⁊ sernabat᷑. ui¬

Expanded text:
em arca, desuper foramen habens, posita ad dexteram ingredientium circa altare, in qua mittebatur pecunia offerentium ad sartatecta templi restauranda, et servabatu
Abbreviated transcription (Latin):
uel alterũ genteꝰ. uñ dicit ꝯsi
iuxta greci sermonis echymo¬
logiã q eos gegenes existimãt
.i t̾rigenas eo qd̃ eos fabulo¬
se parens t̾ra ĩmensa mole
⁊ similes sibi genuerũt. geñ.¬
licet t̾re filios uulgꝰ uocet.
quoꝵ genus incertum sit. fal-¬
so aut̃ opinant᷑ quidã imꝑi¬
ti de scͥpniris scĩs p̃uaricato¬
res angłos cum filiab ho¬
nunũ ante diluuiũ concu¬
buisse. et exinde natos gy¬
gantes .i. nimiñ grandes ⁊ for¬
tes uiros de quib t̾ra ĩpleca

Expanded text:
s, juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos gegines existimant, id est, terrigenas eo quod eos fabulose pariens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge elicet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam imperiti de Scripturis sacris praevaricatores, angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos gigantes, id est, nimium grandes et fortes viros, de quibus terra completa
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur qd̾ latine exercitiũ
dicit᷑. ħ est meditatio. sed et
balnea ⁊ loca cursoꝵ ⁊ achle¬
taꝵ gignasia sũt. eo qd̃ illic
homines in sue artis studio

Expanded text:
vocatur, quod Latine exercitium dicitur, hoc est meditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio
Abbreviated transcription (Latin):
ens est multitudo ab imno
pͥncipio orta siuie ab alia
natione scd̃m ꝓpͥam collcõnẽ
distincta. ut grecie ⁊ asie. hĩc
⁊ gentilitas drꝰ. gens aut̃ ap¬
pellata ꝓpt̃ generatões fa¬
miliaꝵ . ł agignendo. sicut
natio a nascendo. ꝟba sunt¬

Expanded text:
ens est multitudo ab uno principio orta sive ab alia natione, secundum propriam collectionem distincta, ut Grecie, Asie. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo; sicut natio a nascendo. DE
Abbreviated transcription (Latin):
iosephꝰ fistula cantatoria pe¬
ne magnitudĩe cubiti cala¬
mo capacior p̾bens in pͥucͦi
latitudinem que conuẽiebat
ori ad susceptionẽ sp̃c que he¬

Expanded text:
 fistula cantatoria, pene magnitudine cubiti, calamo capacior, praebens in principio latitudinem, quae conveniat ori ad susceptionem spiritus, quae He
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iq colore resplendens in¬
uenta pͥmum in arabie infu
nebulis cooꝑta tandem a na¬
iugantib est inuenta ⁊ ob
hoc lotꝰ et gẽma nonĩ ex cau¬

Expanded text:
omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insunebulis cooperta, tandem a navigantibus inventa est. Sed ob hoc locus, et gemma nomen ex cau
Abbreviated transcription (Latin):
qd ip̃e inditoꝰ tunica iouis
sẽdebat in curru quẽ trahe¬
colium. hauc cam̃ habebat
molestiam. qr ponebat᷑ qui¬
dam suus una cũ eo ĩcurtu
⁊ semꝑ colaphirabat cͥcum¬
stantem ne ip̃e nimis suꝑ
biret. et ute datet᷑ spes uni
honorem si sua ꝓbitas ꝓme
reret᷑. et dicebat semꝑ ei uoci¬
solitos .⁊ cognosce te ipsum

Expanded text:
quia ipse, indutus tunica Iovis, sedebat in curru quem trahetolium. Hanc tamen habebat molestiam, quia ponebatur quidam servus una cum eo in curru et semper colaphizabat triumphantem ne ipse nimis sideo ut daretur spes unichonorem si probitas sua promeretur, et dicebat ei semper ‘nothis olitos ’, idest ‘nosce te ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ridiniũ cenacłm a trib
locis discombentiũ dcm̃
apud uecẽs enĩ in loco u̾con¬
uiuii apparatꝰ exponebat᷑ tͦs
lectuli strati erãt in quibus
discumbentes epulabant᷑. eli¬
non enĩ grece lectus uł accu¬
bitus dicit᷑. ex quo confcm
est ut tͥcdinium diceret᷑. qiͣ¬

Expanded text:
enaculum a tribus lectulis discumbentium dictum; apud veteres enim in loco ubi convivii apparatus exponebatur, 218 tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur; κλίνη enim Graece lectus, vel accubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
de maxime lucẽs cũ splẽdore
solis tangit᷑ suꝑans om̃ium
genimaꝵ daritates in alp̾tũ
suum singłartẽ ꝓuocãs aspi¬
cientes quẽ si polis obscuras

Expanded text:
te maxime lucens; cum splendore solis tangitur, superans omnium gemmarum claritates, in aspectum suum singulariter provocans aspicientes. Quem si polis, obscuras
Abbreviated transcription (Latin):
horus duit᷑ lectꝰ ⁊ ꝓprie
qui solet fieri de herbis. sicutt ĩ
expedicione. unde et sic dicit᷑
ab herbis tortis quib sit. uel
que accumbentiũ humeris

Expanded text:
torus dicitur lectus et proprie qui solet esse de herbis, sicut in expeditione, unde et sic dicitur ab herbis tortis, quibus fit vel que accumbentium humeris
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ qui triumphans urbẽ
ingrediebat᷑ criplici iudicio
honorabat᷑. nam pͥmũ de cri¬
umpho duci cõcedendo ex̾citũ
iudicare solitũ erat. Scdo se¬

Expanded text:
quod is, qui triumphans urbem ingrederetur, tripertito iudicio honoraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo se
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. sicut uͥq hystoriogͣphi
soluũt. dũ dicũt ea tempesta¬
te. aut a stani celi qui a ma-
pestates quando nec plena
est estas nec plena hyemps
uñ medium ⁊ cõmune ut¬
usq temꝑis ex coniicłone
aerum contrarioꝵ efficut

Expanded text:
dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magn tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝓprie est straconũ quod
lecto uel sedili sbsternit᷑. et
dicit᷑ qd̾ arael pannũ ꝑfusũ
aqua imposuit suꝑ benadab
ad refrigerandum. hebreus
tamen mortuus est rex et
tamen hoc exponũt de ob¬
sequio mortui dicentis. qd̵
arael mortuũ lauit aqͣ ec
expandit sitagłm suꝑ faciem
morti. Iosephꝰ plane dicit
hunc sensum qͥdam littãm¬
fu̾nt dicentes qd̃ arael ues¬
tem madestãm posuit suꝑ

Expanded text:
lum proprie est stratorium, quod lecto, vel sedili supersternitur. Et dicitur quod Azahel pannum perfusum aqua imposuit super eum ad refrigerandum. Hebraeus tamen mortuus est rex, et tamen hoc exponunt de obsequio mortui, dicentes quod Azahel mortuum lavit aqua, et expandit stragulum super faciem mortui. Josephus plane dicit,Ad hunc sensum quidam praedrunt dicentes quod Azahel vestem madefactam posuit su
Abbreviated transcription (Latin):
abernacłm erat domꝰ dica¬
ta quadrata et oblonga tͥb
cdansa parietib aquilonati
meridionali occidentali. lib̾
patebat introttus ab orien¬
radiis eiꝰ illustraretͦ tab̾nacu
lum hoc in duas partes erat¬
diuisum. posterior ꝑs ad occi¬
dentem decem cubitis ꝓrende¬
batur. ⁊ ita quadratũ erat
in longum .s. ⁊ in latum ⁊ in
altum decem cubitoꝵ. ⁊ ħ ꝑs

Expanded text:
abernaculum erat domus Deo dicata, quadrata, et oblonga; tribus clausa parietibus, aquilonari, meridiano, occidentali. Liber patebat introitus 369 ab orienradiis ejus lustraretur. Lonlum hoc in duas partes distinctum erat. Posterior pars ad occidentem decem cubitis protendebatur, et ita quadra erat; in longum scilicet, et latum, et in altum decem cubitorum. Haec pars
Abbreviated transcription (Latin):
pro quo nunt in usu frequenti
est sustuli. actulo quoq qd̾ ue-¬
terib in usu fuit teculi diceba
tur. a tollo quoq deficit supi¬
nũ. s ꝓ eo utimur sublatum

Expanded text:
pro quo nunc in usu frequenti est sustuli a tulo quoque, quod ueteribus in usu fuit, tetuli dicebatur. a tollo quoque deficit supinum, sed pro eo utimur sublatum
Abbreviated transcription (Latin):
tamie. de padiso exoriens
et ꝑgens contͣ assirios. et
post multos circuitꝰ in ma¬
re rubrũ influens uocatus
hoc nomine ꝓpt̃ uelocitatẽ
instat bestie uigris nimia

Expanded text:
tamie de Paradiso exoriens et pergens contra Assirios et post multos circuitus in mare Mortuum influens, vocatur autem nomine propter velocitatem, instar bestie nimia
Abbreviated transcription (Latin):
plicando drͦ mos enĩ erat
antiquitꝰ ut de reb supplicum
i dampnatoꝵ donaria ĩ tem¬
pla deoꝵ ampliarent. ⁊ ideo
supplicia poniurtꝰ ꝓ supplica¬
tionib. Unde suppliciũ drͦ¬

Expanded text:
plicatio: mos enim erat antiquitus ut de rebus supplicum, idest damnatorum, donaria, idest templa, deorum ampliarentur, et ideo supplicia ponuntur pro supplicationibus, unde et supplicium pr
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatas in frigia ferunt
hibitas mox ⁊ sac̾s gentili¬
um tibias aut̃ appellatas
putant. qd̃ pͥmũ de ceriunis
tibiis crurib q hynmuloꝵ
fierent dim ꝑ abusionẽ cep¬
tas uocari etiam q̃ ñ de cru¬
rib ossib ue eẽnt. hunic et
tibicen qiͣ tibia canens

Expanded text:
cogitatas in Phrygia ferunt:hibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus
Abbreviated transcription (Latin):
enebre dicunt᷑ qd teneãt
umbras. nil aut̃ sunt tenebͤ
nͥ ipsa lucis absentia. tenebre
dicunt ᷤ sicut silentiũ ñ aliqͥ¬
res res est s uͥsonus non est
silentium dicit᷑. sic tenebre
non aliquid sunt. s uͥ lux ñ

Expanded text:
enebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non
Abbreviated transcription (Latin):
templũ nom̃ est generale ꝓ
locis enĩ quibcũq magnis
antiqͥ templa dicebãt ⁊ tem¬
pla dicta qiͣ tecta amplã. sed et
locus designatꝰ ad orientẽ acõ¬
templatione cemplũ dicebat᷑
cuiꝰ ꝑtes .iiiiͦ. erant. antica ad
ortum. postica ad occasũ. sinistͣ
ad septenitͥonẽ. dext̾a ad meri-¬
diem spectans ⁊c̃. Qd̃ aut̃ tem¬

Expanded text:
Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando tem
Abbreviated transcription (Latin):
uel diꝰ a chalamone duce qͥ
cũ romulo ⁊ aliis sabinam
qmdam nobilem rapuit. et
responsum est oraculo eã de
men iteretur. uel diꝰ chala

Expanded text:
ur a Talamone duce, qui cum Romulo et aliis Sabinam quandam nobilem rapuit, et responsum est oraculo eam ei men iteretur; vel thala
Abbreviated transcription (Latin):
qr cum ꝓcella uehementissi¬
nu uenti nubib se repence
ĩmiserit curbine inualescẽ¬
te exitũ q querente nubẽ
qm excauauit impecu ma¬
gno prescindis ac sic cũ hor¬
rendo fragore defert᷑ ad au¬
res. qd̃ mitari quis nõ deb
cum uesicula qmͣuis parua
magnũ tamen sonũ displo¬

Expanded text:
 cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in celo nec cadũt
quasi labi non sũt stelle s ig¬
niculi ab echere lapsi qui suit̃
dum uentꝰ altiora pecense¬
thereum ignem secum tͣhit
qui tractu suo unitat᷑ stel¬
las cadentes. nam stelle ca¬
dere non possunt. Immobi¬

Expanded text:
semper in coelo, nec cadunt. quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi, qui sunt dum ventus altiora petens aetherium ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt. Immobi
Abbreviated transcription (Latin):
ab nacula tentoria sũt
militũ quib in itin̾e soł
ardores tempestates q ym¬
brium frigoris q iniurias
uitant. dc̃a aut̃ tab̾na cła
qd̃ cortine discence funib
cabulis int̃stantib appen¬
derent  que tentoria susti

Expanded text:
abernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus tabulis interstantibus adpender
Abbreviated transcription (Latin):
benedicti sponso ⁊ sponse In¬
de eciam ẽ qd̃ oblato chure
benedõo suꝑ abcare si descen¬
dat thuribulũ ad cłicos in
choro uel ad laicos aliud arꝰ
sine benedcõne apponendũ
ẽ ⁊ hominib offerend̃ ysid̾¬

Expanded text:
ris benedicti sponso et sponsae. Inde etiam est quod oblato thure benedicto super altare, si descendat thuribulum ad clericos in choro, vel ad laicos, aliud thus sine benedictione ponendum est, et hominibus offerend
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. onica fertur ostͤola par¬
uula suaue redolens magni¬
tudine humani ungius. uñ
⁊ onica dicitꝰ. qr omix gͤce un¬
guis dicit᷑. stacte est gunimi
quod deflure de nurra qd̃ ⁊
mirra dicit᷑. Galba¬
num u̾o suocus est ferule. et
nascit᷑ in siria optimũ catu¬
ferula u̾o in gagano nasci
ni testicłi rotiuidũ ẽ. ⁊ liba
nũ a libanũ a libano mon¬
te aiabie in qͦ nascit᷑ arbor
thuris ad aceris qnͣtitatem

Expanded text:
» Onycha fertur esse ostreola parvula suave redolens, magnitudine humani unguis, unde, et onycha dicitur, quia onyx Graece unguis dicitur. Stacten est gummi, quod fluit de myrrha, quod et myrrha dicitur. Galbanum vero succus est ferulae, et nascitur in Syria optimum, cartilulum, in gargano nascitni testiculi rotundum est. Dicitur etiam Libanum a Libano monte Arabiae, in quo nascitur arbor thuris, ad aceris qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
femur qd̃ ad pͥorem iensum
reducit᷑ .i. tam mirabilit̾ uͭ
stupentes tibiam unꝰi pedis
suꝑ femur alceriꝰ ponerẽt
tamen qr tibiis incedimꝰ ⁊
suꝑ femur sedimꝰ. qͥdam ex¬
ponunt sic ꝑcussit tibiam su¬
ꝑ femur .i. pedices p̾ter seden¬

Expanded text:
femur: » quod ad priorem sensum reducitur, id est tam mirabiliter, ut stupentes tibiam unius pedis super femur alterius ponerent. Tamen quia tibiis incedimus, et super femur sedemus, quidam exponunt sic: « Percussit tibiam super femur, » id est pedites praeter seden
Abbreviated transcription (Latin):
usurro. tas. or᷑ murmura¬
sono locutioius dcm̃. qui e¬
ñ susurrat ñ in facie alicꝰ
s in aure loquit᷑ de alr̾o
surronis drͦ murmurator

Expanded text:
USURRO -as, murmurasono locutionis dictum: qui enim susurrat non in facie alicuius sed in aure loquitur de altero surro -nis, murmurator
Abbreviated transcription (Latin):
qr multis amus suꝑstites ꝑ e
tatem delirant. ⁊ errãt suꝑ¬
stttione quadam nescientes
q̃ uet̾a colant aut que uͤcerũ
ignari addiscant. leutcuis au¬
tem suꝑstitionẽ dicit suꝑstan¬
tium rerũ .i. celestiũ ⁊ diuino¬
riun que suꝑ nos stant. sed
religio. ⁊ obseruat̾o uel cul¬
tura ydoloꝵ.¬

Expanded text:
quia multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed religio et observatio, vel cultura ydolo
Abbreviated transcription (Latin):
ma est modulationis rem¬
ꝑamentũ ex gͣui ⁊ acuto con
iores qz concordant nt qͥs¬
quis ab ea dissonuerit sensũ
auditꝰ offendat. cui contͣria
est dyaphonia .i. uoces discͤ¬
pantes uel dissone. It̃ suꝑ¬

Expanded text:
nia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concavioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat; cuius contraria est diaphonia id est voces discrepantes vel dissone. Eu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgris uocata est ꝓpcer uolu¬
crem sugam. ita enĩ nomi¬
nant ꝑse et medi ⁊ gͤci sagit¬
tam. Est aut̃ bestia uariis dis¬
tincta macłis urcite ⁊ uelo¬
dtace mirabib de cuiꝰ nõie flu¬
men tigris appellatꝰ qdꝰ is ra-¬
pidissimꝰ sit om̃iũ fluiũoꝵ
has magis hyrcanla gĩgnit

Expanded text:
igris vocata propter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hyrcania gignit
Abbreviated transcription (Latin):
huig̃. stemata eclam dicunt᷑
ramuncłi quos faciunt in
gen̾e cũ gͣdus cognatonum
partiunt᷑. sicut ille pat̾ ille
auus ille accauns ⁊ c̃.¬
pparare insellare obrui.
mare lectus asellus ⁊ hostis.¬
tio a pectore exsurgit que
cũ aꝑtos ad emanandum po¬
ros non inuenit cerebrũ tã-¬
git ⁊ congesta ꝑ nares exi¬
ens totum caput ꝓuimis cõ-¬

Expanded text:
unt’; stemmata etiam dicuntur ramusculi quos faciunt in genere cum gradus cognationum partiuntur, sicut ille pater, ille avus, ille atavus et cepreparare, insellare, obruermare, lectus, asellus et hostisto a pectore exsurgit, quae cum apertos ad emanandum poros non invenit, cerebram tangit, et congesta per nares exiens, totum caput protinus con
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓprie studere est cũ mag¬
na uoluntate uehement̃
animũ applicare ad aliqͥd
ꝓficiendum. uñ hoc studrũ
dicinir uehemens applica¬
no animi cũ magna uolũ-¬
tare ad aliqͥd ꝓficiendũ.¬

Expanded text:
ie quidem studere est cum magna voluntate vehementer animum applicare ad aliquid perficiendum, unde hoc studium, scilicet vehemens applicatio animi cum magna voluntate ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
re. et ꝓprie quidem scipłari
est uterogare quetere pe-¬
ttiue cum responsione fca
ꝓmissiue. ut si int̾rogas da
bis michi equum. ⁊ int̾roga¬
uis responderit dabo. hoc est
tebant stipłam tenentes inͣ¬
gebant qm iterũ intigentes
sponsiones suas agnoscebãt
radix trũois. It̃ stirps
ferre. et componit᷑ exstirpo
pas .i. euellere. eradicare.

Expanded text:
ie quidem stipulari est interrogare et querere petitive, cum responsione facta promissive, ut si interrogans dicat ‘dabis michi equum?’ et ille respondeat ‘dabo’, hoc est tebant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebantradix, truncus, unde stirps ferre, et componitur exstirpo -as, evellere, eradicare.
Abbreviated transcription (Latin):
q pedes passum facũt. pas
tum dat tibi leu cam.
tater. ris. qd̾dam pondꝰ ẽ
s. medietas uncie ⁊ appendẽs
aureos ires. uñ et dicit᷑ sta¬
ter. qr trib solidis stes. uñ
iudedꝰ componi a sto et ter. iͣ¬

Expanded text:
que pedes Passum faciunt: Passtum dat tibi Leucam.tater -ris, quoddam pondus, scilicet medietas uncie appendens aureos tres, unde et dicitur stater quia tribus solidis stet, unde videtur componi a sto et ter,
Abbreviated transcription (Latin):
pule sunt folia seu uagine
quib culmus ambit᷑ acq
sulcit᷑ ne pondere frugis cur
collecta enim messe uritur
ꝓpter culturam agri.

Expanded text:
pulae sunt foliae seu vaginae, quibus culmus ambitur atque fulcitur ne pondere frugis curvcollecta enim messe uritur propter culturam agri.
Abbreviated transcription (Latin):
modo. Uase enun a ceto acertimo
impleco sarmenta aminea in
eodem uasculo collocabis. ac su¬
ꝑ sarmenta tabulas plumbi
tenuissimas pones. dein de
uas diligentissime daudes
liniesq ne aliqͥd spitaminis¬
inde ereat. post dies aut̃ tͥ
lat̾one tabulaꝵ innata ce¬
rusa inuenit᷑. que ab lata ⁊
mixco in pastillis duiditur
⁊ in sole siccatur. It̃ a stibio¬

Expanded text:
modo: in vaso enim aceto acerrimo inpleto sarmenta aminea in eodem vasculo conlocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudis, inlinisque, ne aliquid inspiraminis exeat. Post dies autem trlatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et mixto in pastillis dividitur et in sole siccatur. Hac observ
Abbreviated transcription (Latin):
so sic aro. grcta est q̃ stat
stlla que cadit. huic stilli¬
cidium qiͣ stala cadens. stiri¬
a enim grece dicit᷑ guita
cat᷑ stilla. dum aut̃ stat au̾
pendec de testis aut de ar-¬
borib qiͣ glirnosa. gutta
est. dum cecidit stilla ẽ. ⁊¬

Expanded text:
 lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est.