comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille que religiois̃ habitũ gestãt ento
uoto/ obligate noscũ᷑ cenoͬbio ꝑ cuuta¬
tẽ et uicos uictus et necessaĩ q̃rant¬
Miiee siquidem extramanetes in aliq̃
parte locelli cũ om̃i sctitate et/ mode
re cũ martha sortẽ mercedis Mas
autẽ uolo tales seruitrices adesse ꝙ e
conũsacoẽ uite et habitu Interior sotitas
monasterii pdicetur ełe si ob necessa¬
ria domꝰ capitanda exelt Non circud¬
dat uicos et fabulis naturarũ domus

Expanded text:
tant, et voto obligatae noscuntur coenobio, per civitatem et vicos, victus et necessaria quaerant. Hae siquidem extra manentes in aliqua parte locelli, cum omni sanctitate et modestepturae cum Martha sortem mercedis. Has autem volo tales servitrices adesse, quod ex conversatione vitae et habitu, interior sanctitas monasterii praedicetur. Quod si ob necessaria domus captanda exeunt, non circumeant vicos in fabulis, non matronarum domos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ui nõ deceat nisi ca ad que ordmata
ũs coca in laudibi der ut ia et tempus
et locus rela religioĩs urẽ p̃dicẽt scti¬
tatẽ ⁊ loquacib compuctioend ingerat
et intrandi ad societatẽ restra sctã de¬
sideiã incitet ad affecta ad celestia mo¬
¶De lefrenacõs ligue in loquẽ¬
Equaqmͣ carissime lacobus apłus ex¬
perienciã poneret religiois mnre¬
feenacõe ligue Nisi certo screet Indicio
ꝙ mors et uita est in madõ ligu̾e Nã
at Innuit dũ Ipã benedicimꝰ et ma¬
Re dicimꝰ deũ ꝓpterea ꝑta multa q̃ de
ligua ꝓmĩcia uerat/ quãdã ex om̃bu
dictis generalem conclũroeñ nnfert cau¬
cũq inquit refrenat ligũã suã uic bea¬
tus in scto suo eit fice ꝙ in refrenacione
lig̃ue beatitudo pomr̃ ut det̾ intelligiꝙ
In multilo quio Deus qui est beatitu¬
do nra haberi et contemplã nõ p̃t
R efrenaçio ligue est/ cũ ligũa q̃ ex sut

Expanded text:
qui non deceat, nisi ea, quę ordinata qui non deceat, nisi ea, quę ordinata sunt in laudibus Dei, ut iam et tempus et locus religionis uestrę prędicent sanctitatem et loquacibus compunctionem ingerant et intrandi ad societatem uestram sancta desyderia incitent et affectus ad cęlestia moDe refrenatione linguae in loqueequaquam, charissimae, Jacobus apostolus experientiam poneret religionis in refrenatione linguae, nisi certo sciret indicio, quod mors et vita est in manibus linguae. Nam, ut innuit, cum ipsa benedicimus et maledicimus Deum. Propterea post multa, quae de lingua pronuntiaverat, quamdam ex omnibus dictis generalem conclusionem infert: Quicumque, inquit, refrenat linguam suam, hic beatus in facto suo erit. Ecce quod in refrenatione linguae beatitudo ponitur: ut detur intelligi quod in multiloquio Deus, qui est beatitudo nostra, haberi et contemplari non potest. Refrenatio linguae est, cum linguae quae ex sui
Abbreviated transcription (Latin):
remo scto patres edocti suma cũ diligen¬
çia obseruat sancta silencia tanqm sctẽ
cõtemp lacois causa pluẽs me reperisse
non ambigo Nrũ ꝑ seꝑtenũ nallũ ꝓe-¬
stientes ꝙ nõ in cõmociõe dniis pr̃ ha-
beri ꝓpterea uolo carissiẽ ut in tõuen¬
tu uestro ter aut pluries in eb domad
excepte festiuitatib loqui omino nisi ur¬
gente causa ꝑutili et necessaria nulla¬
tenꝰ liceat Nec simul nec cũ aliis extra
Dieb uero om̃ib quib et ꝑ roedio et
ꝑ sauite loqui concedar sion singulis
ħoris racandũ est uerbis q̃ uix ꝓffer¬
bilis obseruatõ nigeat/ ꝙ singulis
noctib ꝑta peractam tyorã completorii
usq p̾ost missã et aterciis ust ad nonã
satra obseruẽ  silençia quatmꝰes ligue
Seto saudandi oportiũtas et inutilia uer
ba penta abscidant᷑ inchoro uero egle¬
sie ad duuas saudes ꝑarato dormitoĩo
cenacło clauso ac capło cma temxoreso¬

Expanded text:
remo sancti patres edocti, summa cum diligenremo sancti patres edocti, summa cum diligentia observant sancta silentia, tamquam sanctae contemplationis causam. Plures me reperisse non ambigo, qui per septenium nullum proscientes quod non in comicens: Volo, charissimę, ut in conuentu uestro ter aut pluries in hebdomada, exceptis festiuitatibus, loqui omnino, nisi urgente causa perutili et necessaria, nullatenus liceat, nec simul nec cum aliis extra. Diebus uero omnibus, quibus et pro remedio et pro salute loqui conceditur, non singulis horis uacandum est uerbis, quę uix proferbilis obseruatio uigeat, quod singulis noctibus post peractam horam completorii usque post missam et a tertiis usque ad nonam sacra obseruentur silentia, quatenus et linguę Deum laudandi coba penitus abscindantur. In choro uero ecclesię ad diuinas laudes parato, dormitorio, coenaculo, claustro ac capitulo omni tempore lo
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ sct̾itatꝭ appad̾at/ uos uiiuersis
extimate peyores dic prauitas restre
mentib ihereat ut cogitare sit inde¬
cens et credere nephas aliqliẽ p̃ter
uos posse peccãe di quẽ alitui detra¬
hentẽ audierite ꝓcul fugientes dimit¬
tite ut sexꝑentes ut uelecũdia uictus
ut semꝑ gareule suchil secretũ habe¬
ant qđ auduit ꝑmopocis qd sepe ne¬
scuit Dicũt dicũt Nichilq scandali¬
ꝑfferentes uerba no çiua aut seminates
Siscordiã aut/ audientes alios ad detrac¬
croem incitant aut/ maledicta ꝯfirmãt
ut duplicis delicti xee habeã ᷑ In lpc¬
In cõuentu anallarũ dei muliebris oĩs
expella inffirmitas Illud Iacobi uer-¬
uum in corde restro multociẽs repeta᷑
Indie si quis putat se religiosũ ess
nõ refienas liguã suã ses feduces̃
cor suñ Roua uana est teligio Religio
ergo sctã nõ potest esse in loquatib q̃
uullo possũt tempoe silere Req absti¬
nere ab Inutilib uerb Ex hoc eñ in he-¬

Expanded text:
exemplum appareat. Vos universis aestimate pejores: sic puritas mentibus vestris inhaereat, ut cogitare sit indecens, et credere nefas, aliquem propter vos posse peccare. Si quem alicui detrahentem audieritis, procul fugientes, dimittite ut serpentem: ut verecundia victus,aut semper garrulae, nihil secretum habeant quod audiunt: immo potius quod saepe nesciunt, dicunt, niproferentes verba nociva, aut seminantes discordiam, aut audientes alios ad detractionem incitant: aut maledicta confirmant, ut duplicis delicti reae habeantur. In hoc conventu ancillarum Dei, muliebris omnis expellatur infirmitas. Illud Jacobi verbum in corde vestro multoties repetatur in die: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum: hujus vana est religio. Religio igitur sancta non potest esse in loquacibus, quae nullo possunt tempore silere, nec abstinere ab inutilibus verbis. Ex hoc enim in e
Abbreviated transcription (Latin):
progloria ut simpidius liceat hitua
huos modica horula uisũ tam delcta¬
Gille et locũdũ senti᷑ hic ltaq agile
carissime adimplete que estis ꝓfesse
gaudete quia potestꝭ Non uos iuzinã
tilio s Nõ suꝑ lectulis c̃a nle ceteroa
Lidmadtare onus molestat homd cõsorçia
litr ut nequaq demat ad uos quicqͣm
agi in seculo ⁊olus sponsus rester
bus saci aut sctis meditatõd b secũ
dictus et necessaria sororibus¬
carissime Nullatenꝰ patĩ sponsas
ꝓfert in publicũ ne cõtupiscã2
bamatdrib secli Hemꝑ uult sosmor
ludere semꝑ solus cũ solis sponsis mora¬
ri desiderat Nemiemo uilt admitte
ad solaciũ de cũats dubitat De nullo
confidit sic arrogãs sit superduꝵ soti
sponsus ꝙsi aliũ querite amatorẽ ꝓti¬

Expanded text:
liceat intueri: quod modica hora visum, tam delectabile et jucundum sentitur. Sic itaque agite, charissimae, adimplete quae estis professae: gaudete, quia potestis. Non vos viri, non filiorum, non supellectilis cura, non caeterum maritale onus molestat. Hominum consortia lite, ut nequaquam perveniat ad vos quidquid agitur in saeculo. Solus sponsus vester bus sacris, aut sanctis meditationibus secumvictum et necessaria sororibuscharissimae, nullatenus patitur sponsas proferri in publicum: ne concupiscantur ab amatoribus saeculi. Semper vult solus ludere, semper solus cum solis sponsis morari desiderat: neminem vult admittere ad solatium: de cunctis dubitat: de nullo confidit. Sic arrogans, sic superbus est sponsus, quod si alium quaeritis amatorem, proti
Abbreviated transcription (Latin):
nib desolatoriis Aabia uiri penena
p̃bet mulie̾i si nõ ascuta fallaciis lig̃ue
dolose griua potes dyabolus miserũ
uulnerat cor sagitꝭ temptaçionũ cũar¬
dõẽ libidims Mee fenẽstre sut mortis
q̃ nisi claudãtur statim mors diã subitrat
Hir cuiquis condicois ex istat aut nũ qmi
appae̾at aut uisus uisũ trrecat uestrũ
delut horridud monstrũ ꝓpter ea uolo caris¬
smie ut si çid uio ex necessitate loqui oꝑteat
delũ in fenestrula tractũ alterutrã façis̃
neget Ne licet pidei ꝗd concupisci nõ li¬
cet᷑ fyocusacoem ullam sibi arripiat scti¬
tas dctus daud in ridendo capi᷑ diuã
foret̃ exempla q̃ sepius uobis ruminan
ne nisi ex fuga Remo ex fortitudiẽ au¬
deat/ ⁊ esistere dirib qm̃ mii fugiat cito
succumbet In cõmũd eni uita necꝭ uerbũ
sit ꝓprud secieta uerbula nõ carẽt suspi¬
coẽ ydeoq pcpio ut nllã soror alitui exte¬
uord sine pluriũ sctãrũ sororũ et abba¬

Expanded text:
it, desolatoriis. Labia viri venena praebent mulieri: si non sit astuta fallaciis linguae dolosae, quam potens diabolus miserum vulnerat cor sagittis tentationum cum ardore libidinis. Hae fenestrae sunt mortis: quae nisi claudantur, statim mors dira subintrat. Vir cujuscumque conditionis existat, aut numquam appareat, aut visus visum terreat vestrum, velut horridum monstrum. Propterea volo, charissimae, ut si cum viro ex necessitate loqui oporteat, velum in fenestrula tractum, alterutram faciem tegat: ne liceat videri, quod concupisci non licet. Excusationem nullam sibi arripiat sanctitas. Sanctus David in videndo capitur. Dinforent exempla, quae saepius ruminandne, nisi ex fuga. Nemo ex fortitudine audeat resistere viribus: quoniam nisi fugiat, cito succumbet. In communi etenim vita nec verbum sit proprium: secreta verbula non carent suspicione. Ideoque praecipio, ut nulla soror alicui exteriorum sine plurium sanctarum sororum et abba
Abbreviated transcription (Latin):
matur ura uoluntas ut loquañ fermo¬
nes mutiles Aut̃ orietur in tenebrio
lux pestra et erũt tenebre sit̾ meridi¬
es et erit uobis a donnõ requies qua¬
lem niddus iste nõ nouit Et imꝑlebi᷑
splendorib aiad orã quos obtenebrate
mentes caligiẽ secũ apprehendere ne¬
q̃unt ffelix itaq cĩas q̃ spreteturbi¬
ne seclili ptrãsies corpore claustra

Expanded text:
niatur vestra voluntas, ut loquamini sermoniatur vestra voluntas, ut loquamini sermones inutiles: tunc orietur in tenebris lux vestra, et erunt tenebrae sicut meridies: et erit vobis a Domino requies, qualem mundus iste non novit. Et implebitur splendoribus anima vestra: quos obtenebratae mentes caligine saeculi apprehendere nequeunt. Felix itaque anima quae, spreto turbine saeculi, pertransiens corporis clau
Abbreviated transcription (Latin):
pore intras mentẽ cogitacodh molestat
aũ duuẽ contemp lacõi eeponitus
Raro cogitat in mente quoq eoterioes
sensus non mittũt ipe sut ẜerestre
se nõ fuerit morti patet Introitus
et nõ nisi funeste ingredi
onnia experto nõ possũt elliudi
sensus ur̃i intriseti in tumultib
fonos nõ pt̃ Ideoq in filentio et quie
es quas macerãt scta Ieuima licet In¬
tueri Sic rarus iur appaẽat sic uaro
de uĩo mencio habeat  ut puellule ur̃e
pene uirilem sexũ ignorẽt Nõ aial cer¬
ta masculũ cenobĩ luites trãsent ut
omis cesset occasio logñdi de maribus
Dic pudica sic rasta uerba in om̃i col¬
loquio ꝑsonet̾ sctã orauit generatoĩs
modus et ortus Inue̾culara labeat cor-¬
da hec pfecta catiiẽna dyaboli ẽ
quã si abstulerite de medio ur̃i nõ ex¬
tendendo digitũ ad inquirendũ omia
ꝑ ciuositatẽ aet/ desieritꝭ loqui qd non
prodest Et per longa silençia nõ uue¬

Expanded text:
poris intrans, mentem cogitationibus molestet, poris intrans, mentem cogitationibus molestet, cum divinae contemplationi exponitur. Raro cogitatur in mente, quod exteriores sensus non mittunt. Hae sunt fenestrae, sa non fuerint, morti patet introitus: et non nisi funeste ingreditomnia experto: non possunt claudi sensus vestri extrinseci in tumultibussonos non potest: ideoque in silentio et quietes quas macerant sancta jejunia, liceat intueri. Sic rarus vir appareat: sic rara de viro mentio habeatur, ut puellulae vestrae pene virilem sexum ignorent. Non animal certe masculum coenobii limites transeat, ut omnis cesset occasio loquendi de maribus. Sic pudica, sic casta verba in omni colloquio sancta personent ora, ut generationis modus et ortus juvencularum lateat corda. Haec profecto catena diaboli est, quam si abstuleritis de medio vestri, non extendendo digitum ad inquirendum omnia per curiositatem: et desieritis loqui quod non prodest: et per longa silentia non inve
Abbreviated transcription (Latin):
tas at beate esse possit lig̃uas doma¬
te ne conuerta : in lites Re mrgie
cõrençoes rixas et scandala cesonet
Le iuramẽta Ne blasphemiçio Rle eq¬
bria et aliorũ displicenciã prodã qt
si aiustunctu dyaboli qui semx discor¬
biãs sennãt inter sorores leuis eçisda
tissam aut ꝑ episcopũ siuue ppositũ
doma nequicia elida᷑ in semil icauta
occasus solis in sctã domo nõ iueĩãt
yracĩdiã et ura conuerta᷑ in odiũ et
domq pas Iam ebriosorũ efficia᷑ taber¬
na mendacia uẽs tangm̃ infernũ exo¬
pellite Hemꝑ autẽ duiã officia cut
sacrorũ codicio uerba tam inter soroes
qmeciã inter aduenientes deducã
In medũ̃ Bĩ qñ muliercule de piris
ꝓpriir. De filiis de uestib De mũdi pa¬
mitatib garrulãdo loquacitẽ ⁊ ut more
nũ introduci nõ poterit tło colloquio
In Detestaco em̃ crimis fenestra clauda᷑
In faciẽ et uelox fuga testetur sctctatem
exteisecã Nichil itaq ꝑ exteriora cor-¬

Expanded text:
tas, ut beatae esse possitis, linguas domate, ne convertantur ad lites, ne jurgia, contentiones, rixas, et scandala resonent: ne juramenta, ne blasphemias, ne opprobria, et aliorum displicentiam prodant. Quod si ex instinctu diaboli, qui semper discordias seminat, inter sorores levis etiam ditissam, aut per episcopum, sive praepositum domus, nequitia elidatur in semine, ita ut occasus solis in domo Dei non inveniat iracundiam, et ira convertatur in odium, et domus pacis jam ebriosorum efficiatur taberna. Mendacia vero tamquam infernum expellite. Semper autem divina officia, aut sacrorum codicum verba, tam inter sorores, quam etiam inter advenientes deducantur in medium. Si quando mulierculae de viris propriis, de filiis, de vestibus, de mundi vanitatibus, garrulando loquacitentur, ut morinum introduci non poterit tali colloquio: in detestationem criminis fenestra claudatur in faciem: et velox fuga testetur sanctitatem intrinsecam. Nihil itaque per exteriora cor
Abbreviated transcription (French):
s a uobis fiemꝑ duuã egressa iude
filics egtiois illiq uos cautas faciat de
peritulo illiq un monasçeio urõ uelete
in mĩalamo maneate La sponso extra
monasterii lates Nulli om̃no restrũ
phas sit ꝑtransie Mec loe he nor

Expanded text:
 a vobis. Semper Dina egressa videre filias regionis illius, vos cautas faciat de periculo illius. In monasterio vestro velut in thalamo maneatis cum sponso. Extra monasterii limites nulli omnino vestrum fas sit pertransire. Haec lex, haec nor
Abbreviated transcription (Latin):
cantacodo demonũ delectãr ui qui
talia p̃ferut ui p̃dilai filii drii spuã¬
les pres et frẽt̃ iii q̃ fecto ut peres
lic̃eat dici concubmarꝰ et corcuptores
mente et rentro nuteud ⁊ hii exguisi¬
t ferculis et delicatꝭ escis uma p̃ciosa
non desũt ex fortissimis sepe iurorũ
laborib et inter crapulas et ebrietates
uuctãtes fauces spus dulcedine p̾dicãt
ꝓpomi᷑ Iterũ atq Iterũ illud apostoli
ꝙ onniã mũda mũdis de talib lõqui
nephas est et ꝓcħ pudor ded cupio
dei seruitricib detegẽ omẽs artos dy¬
aboli ut nchil desit qd caued pos

Expanded text:
 delectantur. Si qui talia proferant, hi praedilecti filii, hi spirituales patres et fratres, hi profecto, ut verius liceat dici, concubinarii, et corruptores mentis et ventris nutriuntur; exquisitis ferculis et delicatis escis, vina pretiosa non desunt. Ex furtivis saepe virorum laboribus, et inter crapulas et ebrietates ructantes fauces, spiritus dulcedinem praedicant. Proponitur iterum atque iterum illud Apostoli: Quod omnia munda mundis. De talibus loqui nefas est, et proh pudor! Sed cupio Dei servitricibus detegere omnes artes diaboli, ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
feretes in mediũ ꝙ ꝓpuãlis homo Iudicat
Auid conanũ do oculo fris festucam
extraliere qui fortis cotimie in uestro
trabem ypocute tristes exterminant
facies ut appareat hdnimbꝰ Ieuinan¬
tes lt barba plixa crme cinere sꝑso
fracta rndiq ac rudi at deformi beste
colloquio blando perbis ficticii se sctos
ostendut᷑ Ac dealbate parietes Inter muli¬
erculas seminat sectas errorũ Bemq
lõ iñtes suistidq iutã simuł cũd fama̾
deingrat instrumẽta dyaboli Hec sũt
onna infortissimũ mulierũ genꝰ hamo

Expanded text:
tes in medium, quod spiritualis homo dijudicat quid conamini de oculo fratris festucam extrahere, qui fertis continue in vestro trabem? Hypocritae tristes exterminant facies suas, ut appareant hominibus jejunantes: et barba prolixa, crine cinere asperso, fracta undique ac rudi et deformi veste, colloquio blando, verbis fictitiis, se sanctos ostendunt: et dealbati parietes inter mulierculas seminant sectas errorum. Denique loquentes cujuscumque vitam simul cum fama denigrant: instrumenta diaboli haec sunt omnia. Info
Abbreviated transcription (Latin):
Uabeatur mencio ultra qmͣ credi᷑ exul¬
tat dyabolũs ut in corde femieo uiroꝵe
memoĩa iugrat Aullũ renenũ nociuiꝰ
fenniẽ qm̃ affectio erga uirũ quacũq cau¬
sa ꝑcedat Oclidolor infelix condiçio sex¬
us lr̃i sanctior mulier uetra qm dici lit̾e¬
at Si uio ad hereat qntũcunq sfuãlĩ
iustinctu natuali incim̃a᷑ tandẽ ad nephas
di in uiõ u̾tus deficiat/ pigẽt q̃ noui cucta
narraẽ Etiã argumẽtasũt dyaboli et mor¬
tis eterne uidicia filiacoes̃ et matmtates
quib uocabulis sub̃ uelannẽ spũs inter
se utid᷑ maẽs et fenẽ niunuscula oiã
et suspectas litterulas hꝯet cũcta luxie
nucia uobis interdicto sub anat iẽmate
et eternã morte penã. adhibeatur sũ
qualiscũq nõ exeat iusi abbatisse et
sororiõ accesserut uota Resi opꝰ est gra¬
uitatꝭ ita ut/ exeat/ assit ex alis licen¬

Expanded text:
abeatur mentio. Ultra quam creditur, exsultat diabolus ut in corde virgineo virorum memoria vigeat. Nullum venenum nocivius feminae, quam affectio erga virum, quacumque de causa procedat. Proh dolor! infelix conditio sexus vestri. Sanctior mulier ultra quam dici liceat, si viro adhaereat quantumcumque spirituali, instinctu naturali inclinatur tandem ad nefas, si in viro virtus deficiat. Piget quae novi cuncta narrare. Etiam argumenta sunt diaboli, et mortis aeternae indicia, filiationes et maternitates, quibus vocabulis sub velamine spiritus inter se utuntur mares et feminae. Munuscula omnia, et suspectas litterulas, haec cuncta luxuriae nuntia, vobis interdico sub anathemate et aeternae mortis poena. Adhibeatur summqualiscumque non exeat: nisi abbatissae et sororum accesserint vota. Et si opus est, et gravitas ita rei exigat, a
Abbreviated transcription (Latin):
remissas ad punienda scelera ble ex un¬
Non sis ad gractandũ ardua monaste¬
xii et sororũ preceps płibito sed sorord
pluriũ et melioꝵs uolũtas semꝑ accedat
nerea et dissipateys bonbrũ cenobii
lis ad credendã leuitas emĩ in credendo
leuẽ denotat mentẽ Nequaqm effreis
ligua reperianis nõ Impudica oculis
Non crapillosa Ron ebria sic te exornes
u̾tutib sic mũdaris moribꝰ ut uiuersas
opere et exemplo saititatio et uite
pͥmpta sis ad docendã ut / lamab omib
In exemplid iurtutũ ducaris ut secura
ex dispensacõe nimisterii tibe tecdat
Saureere daleas domĩo Et ei reddere
ubilis est / nimũ sexus quẽ geritib
ac fragilis et mobilis si sedi ne¬
quatur aroituo Etsi ũtuosus sit animꝰ
tamẽ ma rega Nisi diriga᷑ cotrnt

Expanded text:
remissas ad puniendum scelera; ne ex imremissas ad puniendum scelera; ne ex imNon sis ad pertractandum ardua monasterii et sororum, praeceps pro libito: sed sororum plurium et meliorum voluntas semper accedat: ne rea et dissipatrix bonorum coenobii lis ad credendum. Levitas enim in credendo levem denotat mentem. Nequaquam effrenis lingua reperiaris, non impudica oculis, non crapulosa, non ebria. Sic te exornes virtutibus, sic muniaris moribus, ut universas opere et exemplo sanctitatis et vitae, prompta sis ad docendum: ut jam ab omnibus in exemplum virtutum ducaris: ut secura ex dispensatione ministerii tibi traditi, occurrere valeas Domino, et ei reddere ebilis est nimium sexus quem geritis, ac fragilis, ac mobilis, si suo relinquatur arbitrio: et si virtuosus sit animus, tamen nisi regatur, nisi dirigatur continue,
Abbreviated transcription (Latin):
xim ut aduertas quãto sis exopoita
periculo et quãta te oporteat u
biadli prudencia ambalãe Ne detelidts
semitis iustiaie capiaris ab inimicis quib
plena sut onnã Et in terrã alienam
Deducta comqͣnata cũ mortuis miserabi¬
liter deputeris Cum liis qui sũt in infer¬
no uolo autẽ te discere ubi sit sapien¬
songiturintas uite et uicta ubĩ sit lũmen
oculorũ et pax ⁊ intelligas mã disci-¬
pl̃ĩne et deductis subiectis tibi ꝑ iã pacꝭ
et discipline Te morientẽ fi lie plangãt
Nõ gaudeat tibi iusta et iusta precipiẽ¬
ni omes equanimiter obediẽ letent᷑ nõ
inuideãt Non carnalis dilectio In mul¬
tis nociua i sctis mentib est habenda
Omes̃ itaq limato equali caritate et spi¬
utuali dilectioẽ ut filias cũ tempꝰ exi¬
git correctoem̃ ⁊muersas simili modo
uelut ignotas in obmissis corrigas Ue¬
rã semꝑ in ira misericordie memor esto
ut nlła mouearis racioẽ ad ceudelitate
ex furoe uel odio nlec tamẽ habeas

Expanded text:
rim, ut advertas quanto sis exposita periculo, et quanta te oporteat in via Dei prudentia ambulare; ne derelictis semitis justitiae capiaris ab inimicis, quibus plena sunt omnia; et in terram alienam deducta, coinquinata cum mortuis, miserabiliter deputeris cum his qui sunt in inferno. Volo autem te discere, ubi sit sapienlongiturnitas vitae et victus, ubi sit lumen oculorupacis et disciplinae. Te morientem filiae plangant, non gaudeant: tibi justa et sancta praecipienti, omnes aequanimiter obedire laetentur. Ninvideant. Non carnalis dilectio in multis nociva, in sanctis mentibus habenda est. Omnes itaque amato aequali charitate, et spirituali dilectione ut filias. Cum tempus exigit correptionem, universas simili modo velut ignotas, in omissis corrigas. Verum semper in ira misericordiae memor esto: ut nulla movearis ratione ad crudelitatem ex furore vel odio. Nec tamen habeas manus
Abbreviated transcription (Latin):
sor quẽ castitas longa cõmendat/ et uita
mares et speciałir in loqñdo¬
nipudici pedes cuiusus nũqm̃ mon asterii
limiã terat mordinata anmi nutia
Bote immuddicie auẽs urẽ nũqͣm sordes¬
cat᷑ Box h̃omis mulieri Ignota sagutta
postra quaẽ sit affectanter postustad¬

Expanded text:
sor, quem castitas longa commendet et vita. sor, quem castitas longa commendet et vita. mares, et specialiter in loquendompudici pedes cujusvis numquam monasterii limina terant, inordinati animi nuntia voce immunditiae aures vestrae numquam sordescant. Vox omnis mulieris, ignita sagitta postmodum, quare sic affectanter libera
Abbreviated transcription (Latin):
din solĩcontiuẽ nõ pt̃ ad esse quicquid p
utilitate agendũ quicquid sctm̃ euenerit
ordinandĩd Confited᷑ singule singulis
litꝭ et sace a dinci corpore cõmudone mu¬
inte pugnatũe uiriliter Demonũ castra
subintret In hac uita mortalib inchil ua
lidius estꝭ nõ quicqmͣ salubrius qm̃ ut
statim ꝑacto delicto cõfessiois̃ nõ differã
medela Testãr et medici uiꝰ ciuaq eg̾¬
ludinis morbos aufferri ex corpõs si ex¬
orienti subuematur prinçipio ¶l si leiĩ
condicoib̾ iumae meor̃ leui eciã opinio¬
ne ipẽ eciã sacerdos erga aliquã soro¬
rem inepta familiaritate udere᷑ asstri¬
qi non suiã oriri qđ non sine malo sine
scandalo remouẽi pt̾ exortid Emender
si opꝰ est/ ab epõ si nõ emendatꝰ minime
pult inceptꝭ fiã imponere Remouea =
eciã si utilis si necessariꝰ existeret loco
Alla p̃ualeat utilitas qua formida᷑ aãd¬
rũ poriculu Adhribea᷑ uero sctus confes¬

Expanded text:
ibus continue non potest adesse: quidquid pro utilitate agendum, quidquid sanctum evenerit ordinandum. Confiteantur singulae singulis rit: et sacra dominici corporis communione munitae, pugnaturae viriliter daemonum castra subintrent. In hac vita mortalibus nihil est validius: non est quidquam salubrius, quam ut statim, peracto delicto, confessionis non differatur medela. Testantur et medici, uniuscujusque aegritudinis morbos auferri ex corpore, si exorientibus subveniatur in principio. Quod si memor conditionis humanae, levi etiam opinione ipse etiam sacerdos erga aliquam sororum inepta familiaritate videretur astringi: non sinatur oriri, quod non sine malo, non sine scandalo removeri potest exortum. Emendetur, si opus est, ab episcopo: si vero emendatus minime vult inceptis finem imponere, removeatur: etiam si utilissimus, si necessarius existeret loco. Nulla praevaleat utilitas, ex qua formidatur animarum periculum. Adhibeatur vero sanctus succes
Abbreviated transcription (Latin):
polũtata liceat Abbatissa uelo Domus
moriente quã cõmius sororũ uoluntas
in matrẽ elegerit et abbatissã monaste¬
iii ip̃ẽ benediçendo ãnulo iute ꝓpĩsub¬
arret in uero cõiugio si inofficio reperi¬
atur ydonea ꝑororũ uero recipiendars
modus et introita et condicio omĩno nul
latonqi ẽ ꝑteanseat Ri quid dubitandĩd
on mmũd sit stecta familiaritas nõ
suspecta co do quia Et si spiritua lis

Expanded text:
voluntate liceat. Abbatissa vero domus voluntate liceat. Abbatissa vero domus moriente, quam communis sororum voluntas in matrem elegerit, et Abbatissam monasterii, ipse benedicendo, anulo vice Christi subarrhet in vero conjugio, si ad officium reperiatur idonea. Sororum vero recipiendarum molatenus eum pertranseat. Si quid dubitandum nimium sit stricta familiaritas, non suspecta colloquia: etsi spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
litilitas Ipã perhibẽt Restronud por¬
ro inchil in uobis foret u̾tutũ Durabile
Suceil sme grand̾i periculo si de uobisip¬
sis uosipse habuerite curã aterea epi
unlea sua pastore ouiũ Directorẽ gre¬
lo nutriat et corã deo aiaiũ restraꝵs
curã gerat spuãlem Qui cõmissa est cuu¬
tas uinuersa lhuic equammiter sicut
deo omẽs deuote obediãt Iuc̃ patrem
qmͣ subdite aex ipã feruetilr quã posu¬
it uobis in lege dei Si qua sororũ ef¬
frems et distipline preuarica trix et
incorrigibilis a pposita emendetur casti¬
getur et pudatur ꝑ ipm hũg̃ directi¬
unis baculũ et iurga discipline cũ a
semitꝭ iusticie deuiat Ipã met eciã abba¬
tissa cognoscat cũ ceterrꝭ Reddatur eidẽ
uis aut plũdes singulis amuis a nis pates
raçio De uonis monasterii De statusoro¬
rũ De uita De morib Nle iam ualent
oues Ignoraẽ q̃ layn quas regendas
sustepit Nichil ardũ rendendi aut emẽ¬
di siue ꝑꝑetrandi in cenobio sine ueciꝰ

Expanded text:
ilitas ipsa perhibent testimonium. Profecto nihil in vobis foret virtutum durabile, nihil sine gravi periculo, si de vobis ipsis vos ipsae haberetis curam. Propterea episvinea sua, pastorem ovium, directorem grelo nutriat: et coram Deo animarum vestrarum curam gerat specialem, cui commissa est civitas universa: huic aequanimiter sicut Deo omnes devote obediant: hunc patrem, quam subditae. Lex ipsa servetur, quam posuerit vobis in via Dei. Si qua sororum effrenis est, et disciplinae praevaricatrix, et incorrigibilis a Praeposita, emendetur, castigetur, et puniatur per ipsum. Hunc directionis baculum, et virgam disciplinae, cum a semitis justitiae deviat, ipsam et etiam Abbatissa cognoscat cum caeteris. Reddatur eidem bis aut pluries singulis annis patens ratio, de bonis monasterii, de statu sororum, de vita, de moribus, ne jam valeat oves ignorare quas regendas suscepit. Nihil arduum vendendi, emendi, seu perpetrandi in coenobio sine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ uir terq palea uterq iguis di¬
cam audacter ꝓcidolõr dei templa spq̃
sct̃i uasa et deo dicata edificia nisi
Siligenti seruẽ ͬ custodia ꝓstibula fiut
et aufertur tam nobile depositid tam p̃¬
ciosus thezaurꝰꝰ rrecuperabile decus
cascitate se tenui cuuisius dilectois̃ mep¬
te iuuila cõtinua insidiator dyabolus
ccuitũ dalet infigere Ideo om̃i custodia
cor seruetur Duꝑ mu̾os iherusalen ponã
cuscodes trta die ac nocte dormiat̾ ne fur
miroeat ne spolia auferat q̃ penitꝰ ue¬
Nimꝰ diffusus ad pliu̾ina cc̃a singula
non pt̃ actendere Curã om̃i gerit
Episcõpus homo est Rec locis singulis potest
ad esse nec diuersorũ simułl abere scienciã
Ne igr̃ ex absencia seciũtas sit In uicio
sacerdetem sctm̃ quẽ stitas predicatt
quẽ subornat sciençia quẽ tale reddit ⁊¬
tas et uita ¶ L eciã aput improbos lubri
uniu̾sas cuic soli occulta domus pateant

Expanded text:
quam vir. Uterque palea, uterque ignis. Diquam vir. Uterque palea, uterque ignis. Dicam audacter, proh dolor! Dei templa, Spiritus sancti vasa, et Deo dicata aedificia, nisi diligenti serventur custodia, prostibula fiunt. Et aufertur tam nobile depositum, tam pretiosus thesaurus, irrecuperabile decus castitatis: si tenui cujusvis dilectionis ineptae rimula continuus insidiator diabolus intuitum valeat infigere. Ideo omni custodia cor servetur. Super muros Jerusalem ponantur custodes tota die, et nocte non dormiant, ne fur introcat: ne spolia auferat, quae penitus reo. Animus diffusus ad plurima, circa singula non potest attendere. Curam omnium gerit episcopus: homo est, nec locis singulis potest adesse, nec diversorum simul habere scientiam. Ne igitur ex absentia securitas sit in vitio, sacerdotem sanctum, quem sanctitas praedicat, quem subornat scientia, quem talem reddit aetas et vita, quod etiam apud improbos lubricuniversas, huic soli occulta domus pateant,
Abbreviated transcription (Latin):
lus unuime quicqm̃ inueniat ne pnde
reginnẽ unde ducatꝰ inde senciatutinteraꝰ
omes equalit̾ pextracentur Nulla car¬
nałis sed spiritualis dilectio interuenat
eitualis operꝭ si nõ sit maluã puisio
solet subsequi quoddam carnale dere
non tacea ut in plũb solet contingere
condicois ꝓnuliebris infelicem misgsc
ta ꝯlisi enseochio grauitat ore porat
ut neso delinquat in ligua sintat
yuendi loquendiq copia statim libido¬
I actu turpissimũ Actu infelicissimũ
De spĩd et de caritate nasti᷑ ꝓpterea
carissime Moc hiortor loc monbo suot
mando uobis ut que xpõ desponsate
este quigio cii omeñd castitatis uestie
fidem poiustis &ui nullũ preter lprñ
limatorẽ cognosçere sub iureurando
estis pollicite Diri cuiqcũq eaã si eum
sanctitas exornat Eciã baptistr equa¬
let In merite queratꝭ effugero facit
Net lucdat secũ dilectiõe ferue̾t/ asstã¬
q̃ĩ per diẽ ⁊ redatis experto ichil est
periculo siꝯ diõ qm mulieret mulieri

Expanded text:
us minime quidquam inveniat: ne unde regimen, unde ducatus, inde sentiatur interitus. Omnes aequaliter pertractentur: nulla carnalis, sed spiritualis dilectio interveniat, ritualis operis, si non sit matura provisio, solet subsequi quoddam carnale. Vere non taceam: ut in pluribus solet contingere, conditionis muliebris infelicem miseriam, ta, nisi custodia gravitatis ori ponatur, ut nemo delinquat in lingua: si utatur loquendi vivendique copia, statim libido, actu turpissimum, dictu infelicissimum, de spiritu et charitate nascitur. Propterea, charissimae, hoc hortor, hoc moneo, hoc mando vobis: ut estis conjugio, cui omnem castitatis vestrae fidem vovistis: cui nullum praeter ipsum amatorem cognoscere sub jurejurando estis pollicitae: viri cujuscumque etiam si eum sanctitas exornet, etiam si Baptistae aequaretur in meritis, quaeratis effugere faciem: nec liceat secum dilectione ferventi astringi per diem. Credatis experto: nihil est periculosius viro, quam mulier: et mulieri,
Abbreviated transcription (Latin):
Dratiõ discĩo a terra uelrementer p edib
eliuatid astende̾ iuuene ⁊ quater ul qua¬
tuor disa latera sup̃m̃ reuoluere semet¬
ip̃m usq ad hotã casus dicq le un
minẽte si altera succederet reuoluco mã¬
dauit ut extra sumitatẽ disti ad huc se
polueret Iterato q̃ui cũ nepos senon
posse ex timõe casus responderet Illus
pecit eũ destendere et per quãdã lã¬
titudiẽ uolũtacionũ utrsq fastidiũ eue¬
mẽt ẜicege inquit senex et perge qͦ uis¬
sfacito quod tibi securiꝰ arintur Sedig¬
Matq Ia nãq Iuueis abscessit e altero
sãs sem parau delira mentũ ꝑutas̃ fac¬
tũ retułit A quo de periculo pemmenae
edotus electioi remd̃tiat ut senene q
est tutũ ariu ꝑti modicũ felici obitu ex
seculo exies gilarꝭ et Iotũdus apparũ¬
lt patiuo dices Eracias inquit pater
tibi refed̃̾ ex dissuasiõr epistoꝑatus
Nãt̃ scio quia nũt essem de mimẽo dap¬

Expanded text:
dratum discum a terra vehementer pedibus dratum discum a terra vehementer pedibus elevatum ascendere juvenem, et quater per quatuor disci latera supinum revolvere semetipsum usque ad horam casus: sicque casu imminente, si altera succederet revolutio, mandavit ut extra summitatem disci, adhuc se volveret iterato. Cui cum nepos se non posse ex timore casus responderet, illico eum fecit descendere: et per quamdam latitudine volutationum utrisque fastidium eveniret: Surge, inquit senex, et perge quo vis: facito quod tibi securius cernitur. Dedignatus namque juvenis, abscessit: et alteri sancto seni, patrui deliramentum putans, factum retulit; a quo de periculo praeeminentiae edoctus, electioni renuntiavit, ut teneret quod est tutum. Qui post modicum, felici obitu ex saeculo exiens, hilaris et jucundus apparuit patruo. Gratias, inquit, pater, tibi refero ex dissuasione episcopatus. Nam scito quia nunc essem de numero dam
Abbreviated transcription (Latin):
ministrãt bed tamẽ suꝑbamens hominũ
uinpiuda pectuli semꝑ maiorĩd dignitatũ
astensũ exxpetit nec insi pta factũ exode¬
scensuterr e qruia quãto alcior est asten¬
ius tãto dudor est destensus ⁊ ed forte
ddescensid rarũ extimes sed firmissime
doctus experienciis et nõ paucis dicani
Raro ꝑ gradꝰ dignitatid astendit ̃dmo
qui multo grauꝰ nõ Astendat. Derũ et
si a ꝓposits gradiar Noli opusculũ h̃õc
ptrãsiẽ Exemplũ quoddã Descto quo¬
dã michi referẽte sene in heremo ex
ueritate didici Aũ Iuueis quidã sgd
ꝓposito et uta elctus foret ad fastigiũ
excogitad patriuõ suũ guendõ. Dirũ
In cella ut eũ ex h̃oc/ consuleret adist
Nõ Incantꝰ Audita Itaq nare acõe nepotꝭ
uir sctus̃ nõ uerbis fed signis pociꝰ pcuctati
respondit Et ne cõn apostolũ qui desidera¬
tid̃ ep istopatũ in bono opere laudat cõn¬
iret disuadendo et ne luuene̾ peniculoex¬
poneret suadendo Iussit Itaq senex quã¬

Expanded text:
ministrant. Sed tamen superba mens hominum improvida periculi, semper majorum dignitatum ascensum expetit: nec nisi post factum ex descensu terretur: quia quanto altior est ascensus, tanto durior est descensus. Sed forte descensum rarum aestimas. Sed firmissime doctus experientiis, et non paucis dicam. Raro per gradus dignitatis ascendit homo, quin multo gravius non descendat. Verum et si a proposito digrediato quodam mihi referente sene in eremo, ex veritate didici. Cum juvenis quidam sancto proposito et vita electus foret ad Episcopalecogitari: patruum suum quemdam, virum in cella ut eum ex hoc consuleret, adiit non incautus. Audita itaque narratione nepotis, vir sanctus non verbis, sed signis potius percunctanti respondit. Et ne contra Apostolum, qui desiderantem episcopatum in bono opere laudat, contrairet dissuadendo: et juvenem periculo exponeret suadendo. Jussit itaque senex qua
Abbreviated transcription (Latin):
omẽs ob̾seruaco es̃ p̾cipiũ est et celebre
p egiptĩ ut ulliũ insi obedientẽ et hũd¬
lem ad omẽs laboes ꝑfiçiendos et oꝑa
suscipiãt q̃tm q domita caro ex grauedine¬
et cogitacõnib Bais et uoluptatibus no
dacet ex ocio Teneate firmissime ꝙ
omis concupiscentie et iurũ dicie atq
peicati matet est ociositas
¶ De sororid oꝑib facien¬
Anc sctam̃ stulticiã stultamq sadien¬
ciã totidie in monasterii Discite
⁊uffici Subtalla et alta nolite saplpa
tad supois et tuundis seculi ea uelinqͣ¬
ocidit spus̃ ⁊iuificat et ꝙ deus elĩgrb
abiegta et infirma Manç sapere stosa
Discite lectioen Non ocũd nõ torptor ełt
lgnauia uos ad dei seruicia tepidas er
frigidas reddat Remꝑ aut officus aul
q s laborib fatigatũ corpꝰ requĩẽ et

Expanded text:
omnes observationis praecipuum est, et celebre omnes observationis praecipuum est, et celebre per Aegyptum, ut nullum nisi obedientem et humilem ad omnes labores perficiendos et opera suscipiant. Qe, cogitationibus uanis et uoluptatibus non uacet ex ocio. Teneatis firmissime, quod omnis concupiscentię et immunditię atque peccati mater est ociositas De sororum operibus facienanctam stultitiam stultamque sapientiam, quotidie in monasteriis discite, ustici. Subtilia et alta nolite sapere: sed superbis et tumidis saeculi ea relinqoccidit, spiritus vivificat: et quod Deus elegit abjecta et infirma. Hanc saepe scholam is novam discite lectionem. Non otium, non torpor, et ignavia vos ad Dei servitia tepidas et frigidas reddat. Semper aut officiis, aut que laboribus fatigatum corpus, requi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃d ariudã inter ceteras quas udi in here¬
mo doctus ex monachis Ad iussũ palris
semor sue cactatꝭ et humilitate sctm̃ cu¬
ipies augere et obediendi aliis iuuenib
lradere normã Pergrandem lãpidemi
humeris hominũ ꝓculdubio geauẽ bis
quoq die ꝑ tria miuaria gestabat insca¬
pulis ullã alia necessitate coactus qruod
Iam ꝑ octo annos ffecerat Sedsi forte que¬
ratur quid̃ in eiq mente uolueba⁊ Et hoi
qd forte nr̃e superbe menti q̃ nondũ ad
huuꝙ scte fatutate perfectionẽ aduerti
Ddet᷑ ꝯxtraneũ pͥueroꝵꝭ q ludus et ociosi¬
tatis epus Testor deũ ꝙ michi so llicite¬
ab eo percũctanti tanta simplicitas et hũi¬
litas est reperta ꝙ extuc cepi distere mo¬
nasticã uitã Ram sic deuote sic aspectã¬
ter sic hilariter cõtimus dieb explebat
tam insolitũ opus ut sibi iidere᷑ pta Imple¬
fatigacois opere mimẽ contenta pene mo-¬
estabat/ prem ut medio tempe nouos
induceret labees ⁊ opera perfucienda ꝑ

Expanded text:
 quidam inter caeteros quos vidi in eremo doctus ex monachis, ex jussu patris senioris, suae charitatis et humilitatis fructum cupiens augere, et obediendi aliis juvenibus tradere normam, pergrandem lapidem humeris hominum procul dubio gravem, bis quolibet die per tria milliaria gestabat in scapulis: nulla alia necessitate coactus, quod jam per octo annos effecerat. Sed si forte quaerebatur quid in ejus mente volvebatur: ex hoc quod forte nostrae superbae menti, quae nondum ad hujus sanctae fatuitatis perfectionem advenit, videtur extraneum puerorumque ludus, et otiositatis opus. Testor Deum quod mihi ab eo sollicite percunctanti, tanta simplicitas et humilitas est reperta, quod ex tunc incepi ducere monasticam vitam. Nam sic devote, sic affectanter, sic hilariter continuis diebus explebat tam insolitum opus, ut sibi videretur post explefatigatione, minime contentus, pene molestabat patrem: ut medio tempore novos induceret labores, et opera perficienda per
Abbreviated transcription (Latin):
ceputar qui miniũdũ quicquit tetige¬
rit uł morticimid Non deaurata mar¬
supia non cingulos Non eciã cyrothe¬
tasiq̃ onnã lasciue et/ superbe mentes
exoptat Moreeat deo dicatũ cortłia
sciẽ Aut sacri codices ue legendo uel
scribendo genua p̃mat̃ aut ortulorũ cul¬
tus exerceat᷑ur Aut aliud scm̃ opus
et utile ex rela uacigẽ quadam t̾rotilla¬
tus spus ad diunũ ardorẽ forciuo accẽ

Expanded text:
reputatur, qui immundum quidquam tetigerit, vel morticinum. Non deaurata marsupia, non cingulos, non etiam chirothecas, quae omnia lascivae et superbae mentes exoptant. Horreat Deo dicatum cor talia scire: sed aut sacri codices, vel legendo, vel scribendo genua premant: aut hortulorum cultus exerceatur, aut aliud sanctum opus et utile: ut ex relaxatione quadam refocillatus spiritus, ad divinum ardorem fortius acc
Abbreviated transcription (Latin):
et pone excogitad p̃t̃ quo usq debitũ diũ¬
sũ reddiderio ued forte si de x̾stituendo
debitũ confidis ⁊ tefatuã nam ꝑ mĩmo
quoq delicts nõ habet̾ onde restituant
simul homiẽs umu̾ri Rusi ipẽ Idem̃ uelit
remistere Aui est faciẽda restitucio ffe¬
lices ltaq magisq secue si subsut idals

Expanded text:
et poenae excogitari potest, quousque debitum univeet poenae excogitari potest, quousque debitum universum reddideris. Sed si forte de restituendo debitum confidis, o te fatuam! Nam pro minimo quoque delicto non habent unde restituant simul homines universi, nisi ipse idem velit remittere, cui facienda est restitutio. Felices itaque magisque sec
Abbreviated transcription (Latin):
ceterꝭ dormientib sororib te doceat
noctes crebras insompnes ducere et sens
cessariis domui ꝓuidende R itaq non
tantũ tibi honor quãtũ oñus Imꝑoni
Et sic si fecerꝭ sicut decet p̾mud multo
On t̾ibi obsetro blandiais de dm̃ pie¬
tate qui tamdui peccato ẽs miseruor¬
diter sustinet in pctis̃ Et̃si diuturna
est expectacõ Non mini formidandaẽ
uidilta q̃ tanto durior est qñto longĩd
tempꝰ in rustmnẽdo ptessitDe hoericu¬
ꝓpterea si fecus qm̃ diebes eta⁊ Ribim¬
Ieũ ex palestas siec Ideo mig si staton
Diuimd nõ incurris iudicud Womiiꝰ̃ em̃
tuus qui suis te ouib admim steateice et
In sua te posuit uiea custodem A te uult
de singul eciã occultis exigere racoent
Rtsi quid eũ defrandauer tuc̃ dyabolo
Benũdatũ in carcerẽ exteriore infermnpo¬
in te iubet ubi fletus et eternꝰ est stador
Dencũd ut expͥmã un his quicquid dolorin

Expanded text:
caeteris dormientibus, te doceat caeteris dormientibus, te doceat noctes crebras insomnes ducere: et senem cessariis domui providendis. Itaque non tantum tibi honor, quantum onus imponitur. Et si sic feceris sicut decet, praemium mutatis. Non tibi, obsecro, blandiaris de Domini pietate, qui tam diu peccatores misericorditer sustinet in peccatis. Et si diuturna est exspectatio, non minus formidanda est vindicta, quae tanto durior est, quanto longius tempus in sustinendo praecessit. Propterea si secus quam debes egeris, periculum expavescas: nec ideo minus, si statim divinum non incurras judicium. Dominus enim tuus qui suis te ovibus administratricem, et in sua te posuit vinea, a te vult de singulis etiam occultis exigere rationem. Et si quid eum defraudaveris, tunc diabolo venundatam in carcere exterioris inferni poni te jubet: ubi fletus est aeternus, et stridor dentium: ut exprimatur in his quidquid doloris
Abbreviated transcription (Latin):
inferno sũt Dereliquisti fontẽ sapien¬
çie nainsi in uia dei ambulasses ha¬
bitasses utiq inparte suꝑ terrã nõ em̃
ambulat Inͦ uia dei qui in administra¬
aoẽ regimuus honões et utilitates ꝓprias
exposcũt Reuolue sepus in mentes archa¬
na ac stilo ferre ͦ f scube In silice cordis
gr̃d dnus tuĩꝰ uices geris et subditos
contendentes aplos qui maior esfet
eoꝵs instruxit seqñti die recessurus
ab eis Etsi In superiorib dictĩo tamẽ Ite¬
iũ nareatũ fortiꝰ c̾tineat᷑ In corde re
dite̾ liuites excedas Non effiteris terte
diã sed ministra Dnus est eñ diuis
Et si tibi reliq̃ sorores ut pp̃i ministrati¬
ci et pitaiẽ obedĩt ꝓpterea nõ est tibi¬
tradita potestas ut inter sororeg et fili¬
as hac̃ eleues Mant eñ depmas sic̃
uelis ded quid inud̾ga : ab inscitutore
regmus diligent̃ inuestiga Rerũ emĩ
om̃i monasterii et sororũ solicitudo in ãmi¬
in stracõe ⁊ ꝓuidencia tibe tradẽ ut Iam

Expanded text:
sapientiae: nam si in via Dei ambulasses, habitasses utique in pace super terram . Non enim ambulant in via Dei, qui in administratione regiminis, honores et utilitates proprias exposcunt. Revolve saepius in mentis arcano, et stylo ferreo scribe in silice cordis, quid Dominus, cujus vices geris ad subditas, contendentes apostolos quis major esset eorum instruxerit, sequenti die recessurus ab eis: et si in superioribus dictum, tamen iterum narratum fortius teneatur in corde: Reditae limites excedas. Non efficieris certe domina, sed ministra: unus est enim Dominus. Et si tibi reliquae sorores ut Christi administratici et vicariae obediunt: propterea non est tradita tibi potestas, ut inter sorores et filias hanc eleves, hanc vero deprimas sicut velis. Sed quid tibi injungatur ab institutore regiminis, diligenter investiga. Rerum enim omnium monasterii, et sororum sollicitudo in administratione et providentia tibi traditur: ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
uate gentes detractet᷑ de uobis tarqui
de malefactuicib ex oꝑib uestus benis
glorificet᷑ deĩd Mec est em̃ dei uolum¬
¶De officio et potestate abbatis¬
Ane queso quecũq sis Illa que pemies
No ep officio rectendi eleuere in al

Expanded text:
t de vobis tamquam de malefactricibus, ex operibus vestris bonis glorificent Deum. Haec est enim Dei volunis. CAPUT XIV. De officio et potestate Abbatisave, quaeso, quaecumque sis illa quae praeemines, ne ex officio regendi elever
Abbreviated transcription (Latin):
in potib sed om̃e opus exerceat ut ñẽ
occupe  ministeriũ suũ cũ hiio nõ lice¬
at soririb Intra degentib secrete ol¬
loqui confabulacõid ue aliquid pos¬
sit intrae extemsetus quod possit ob¬
esse harũ om̃i abbatissa doms cor¬
habeat gerat assiduco meet ae eosee¬
tur quodͥ nõ deceat scitatem bers ooser¬
uanciara et leumorũ sint asstrigo secit

Expanded text:
in potibus: sed omne opus bonum exerceant, ut non vituperetur ministerium suum. Cum his non liceat sororibus intra degentibus, secretis colloqui fabulationibus, ne aliquid possit intrare extrinsecus, quod possit obesse. Harum omnium abbatissa domus curam gerat assiduam: ne et ipsae operentur quod non deceat sanctitatem. Hae observantiarum et jejuniorum sint astrict
Abbreviated transcription (Latin):
scuusti quã scti hi iustia lrae fugatos
sinuene eut in herenu latitantes Ater
Seu tunfrituo ⁊ sapientũ pntepea cisto¬
tiles etsi fuen absq dubitacõe pdigũ
grandeq mña culũ in natuã cui pene ui¬
deret᷑ infusu quicquid natuaditere
est capax humanũ genꝰ qm̃ sapraitia
muddi stulticia est ap̾ut deũ ui caritas
nõ informat si intellcus nõ capbiuar
ad fidem ui cor ad ep̃i seuututẽ non
inclina ᷑ ceui iudeis est standalũ poue¬
gais stulticia Nobis uero credentib lionor

Expanded text:
scivisti: quem sancti hi rustici hanc fugientes invenerunt in eremis latitantes. Attende et tu, fatuorum sapientium princeps, Aristoteles: etsi fueris, absque dubitatione, prodigium grandeque miraculum in tota natura: cui pene videtur infusum, quidquid naturaliter est capax humanum genus: quoniam sapientia mundi, stultitia est apud Deum , si charitas non informat: si intellectus non captivatur ad fidem: si cor ad Christi servitutem non inclinatur, qui Judaeis est scandalum, pag
Abbreviated transcription (Latin):
corda tnsformauerat / in creaturas deificas
hiuĩlima corda obediencie et hudlitatꝭ
mintebã᷑ uestigiis ut quãd quorũddã pħi¬
losopheꝵ uderet᷑ In eis uerificad opi¬
mo quĩ unã ponũt in homibus uiiuersis
anmã solam nam abbates et pres nichil
nabat᷑ Iussa implere qm foret emissa¬
et quibusdã quodã mõ iudiciis inteba
ꝓphetaẽ Id est de uoluntate mandantis
⁊ancta fatuitas q̃ natos ad labores ho
am ereptos de peis Non had̃ fatiu-¬
tatem doctissiam at heĩs plãto didicit
Nõ aristotiles nõ anaxagoras nõ tete¬
cors stultorũ mũdi sapientid turba per-¬
cepit Non certe miser erpo Ieronimꝰ fatu¬
orũ sapientũ ymitator anteqͣm sctã uerbe¬
ra luerẽ qͣnqmͣ ut meas misenas defe¬

Expanded text:
transformaverat in creaturas deificas, humilia corda, obedientiae et humilitatis innitebantur vestigiis, ut quasi quorumdam philosophorum videretur in eis verificari opinio: qui unam ponunt in hominibus universis animam solam. Nam abbates et patres nihil nabantur jussa implere, quam forent emissa: quibusdam quodammodo indiciis nitebantur prophetare de voluntate mandantis.O sancta fatuitas, quae natos ad labores homam ereptos de poenis! Non hanc fatuitatem doctissimam Athenis Plato didicit, non Aristoteles, non Anaxagoras, non caeterorum stultorum mundi sapientium turba percepit. Non certe miser ego Hieronymus fatuorum sapientium imitator, antequam sancta verbera luerem. Quamquam ut meas miserias dete