comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sagittas trabebant. Contigit
aut ꝙ ita sagictando unã inuli¬
erẽ aute tentoria boauiũdi pͥn¬
cipis occiderũt. et ideo uigila¬
tioues excubias ꝑ castra posu¬
erũt qui eciã portã ꝑ quã exi¬
reisolebant custodierũt. ꝑla¬
tuit itaq pͥntipib milicie et
obtĩatib ut castellũ s̾ibi con¬
struerẽt. quo securiores ossẽt.
si iumici dei nullo modo p̃uale¬
rent : qui undiq sicut apes ad
aluearia confluebant. Qr et
factũ estIuterea cũ raresce¬
re cepit cotidiam uctus expẽ¬
sa. consiliũ uierũt ut cibos
q̃rerent : et ad queroudũ armi¬
geros et pleros q nulites ob
eustodiam trausuncterent
S qui p̃dari uoluerũt: partĩ
predati. parciniq fuere ne¬
cati.¬

Expanded text:
sagittas mittebant. Contigit sagittas mittebant. Contigit autem ut ita sagittando unam mulierem ante tentoria Boamundi principis occiderent, et ideo vigilantiores excubias per castra posuerunt, qui etiam portam per quam exire solebant custodierunt. Placuit itaque principibus militiae et optimatibus ut castellum sibi construerent, quo securiores essent, si inimici Dei ullo modo praevalerent, qui undique sicut apes ad alvearia confluebant. Quod et factum est. Interea dum rarescere coepit quotidiani victus impensa, consitium inierunt, ut cibos quaererent, et ad quaerendum, armigeros et plerosque milites ob custodiam transmitterent. Sed qui praedari voluerunt, Partim praedati, partimque fuere necati.
Abbreviated transcription (Latin):
puguandũ congrua: turres
liguee. baliste falces. arietes.¬
sues. talpe cera. sudes et fuu¬
ce. et si qua alia pot uorũt ul¬
la ex cogitare arte. S quid
ualuerunt ad uersum urbeni
in expugnabilent. p̃sertiu cũ
tot ni esent defensores. qui ⁊̃
cũ uris campestri p̃lio pugua¬
rus aurore rutilos p̃cesserat
ortus.Ipãq rorif̾luo. cũ iã
candore inbraret. Sol qr ue¬
uustaret. flãmanti luume
niũdum. Exurgũt ꝓspere ꝙ¬
ceres. ꝓcerũq caterue. Arͣ¬
maq corripiũt. et ad urbis me¬
nia currũt. P ugna quidenider¬
tra. fortis fit et int us et oxtͣ.
Iui defendũt. dum nr̃i spicu¬
la fiuidũt. Teia q cũ batulis
nec nõ lapides q sudesq. stĩt
labor̾ ianis. s ꝓfectus fit in¬
aiis. Sicq recesserũt qr ster¬
nere nõ potuerũt. Turres ⁊
niuros. ui muilla corruituros.
Tur ci quippe confidentes in sua¬
in iuctissima ciuitate. nocte ia¬
nus aꝑtis exibant : et in castia

Expanded text:
pugnandum congrua, turres pugnandum congrua, turres ligneae, balistae, falces, arietes, talpae, tela, sudes, et fundae, et si qua alia potuerunt ulla excogitari arte. Sed quid valuerunt adversum urbem inexpugnabilem, praesertim cum tot in ea essent defensores, qui etiam cum nostris campestri praelio pugnarus aurorae rutilos praecesserat ortus, Ipsaque rorifluo cum jam candore vibraret, Solque venustaret flammanti lumine mundum, Exsurgunt propere proceres, procerumque catervae, Armaque corripiunt, et ad urbis moenia currunt. Pugna quidem dextra forti fit et intus et extra. Illi defendunt, dum nostri spicula fundunt, Telaque cum baculis, nec non lapidesque sudesque. Fit labor immanis, sed profectus fit inanis, Sicque recesserunt, quia sternere non potuerunt Turres et muros, vi nulla corruituros. Turci quippe in sua confidentes invictissima civitate, nocte januis apertis exibant, et in castra
Abbreviated transcription (Latin):
chena nõ solũ naturali si¬
tu. uerũ eciam menib
exceisis: turrib q in altũ por¬
rectis . densissimis q in cacu¬
minib muroꝵ ꝓpugnaculis
p̃nunita erat. consiliũ uiierũt
principes q coutra ea ui pug¬
uarent nõ uirtute s ingenio
arte nõ marte ⁊ machinanen¬
to nõ conflictu bellico. ꝑrius
ergo pontem supra fluuiẽ sta¬
tuerũt. nic expediciꝰ flumen
transirent: quocieus trause¬
undi necesse haberent. Tunt
quipps in conf̾uno urbis mag¬
uani bonoꝵ fructuũ ub̾catẽ
iũ ueniebant. copiosas uũde¬
unas. foueas frumento et or¬
deo aliisq cibariis pleuas. ar¬
bores q multi geueris ponuᷤ¬
suis refertas. Hoc quoq uisi¬
mrabant eis armenũ qui nicr¬
uitate erant. quiq iu die cõseu¬
tientib turtis ad eos ueniebãt
s eoꝵ uxores ee filũ in urbe
remanebant. Et hoc totum
lic et xaui essent callide tamẽ
ue facta turcis nitus renũci¬
ab aut. Construnit urra xͥcoliᷤ
bellica machiuamenta ad op¬

Expanded text:
chena, non solum naturali situ, verum etiam moenibus excelsis, turribusque in altum porrectis densissimisque in cacuminibus murorum propugnaculis praemunita erat, consilium inierunt principes, quod contra eam pugnarent, non virtute, sed ingenio; arte, non Marte; machinamento, non conflictu bellico. Prius igitur pontem supra flumen statuerunt, ut expeditius flumen transirent, quoties transeundi necesse haberent. Tunc quippe in confinio urbis magnam bonarum fructuum ubertarem inveniebant, copiosas vindemias, foveas frumento plenas et hordeo, aliisque cibariis, arboresque multi generis pomis refertas. Hoc quoque insinuabant eis Armenii qui in civitate erant, quique inde consentientibus Turcis ad eos veniebant; sed eorum uxores et filii in urbe remanebant. Et hoc totum, licet Christiani essent, callide tamen rum sive facta Turcis intus renuntiabant. Construuntur a Christocolis bellica machinamenta ad op
Abbreviated transcription (Latin):
rite : que uꝰ displicent ni cõ¬
uiune dicite. Ad hec connums
sententia pͥncipimi ÷ respon¬
dit dicens. Aulli sapienti mi¬
randum est si ad dũ nr̃i sepẜ¬
crũ cum arinis uenimꝰ gen¬
tem q urãi ab istis finib
uenire soliti erant turpi lu¬
tes: ad extremũ perin ebã¬
tur. Terra aũt gentis illoꝵ

Expanded text:
rite; quae vero displicent, in comrite; quae vero displicent, in communi edicite. » Ad haec communis sententia principum respondit, dicens: « Nulla sapienti mirandum est, si ad Domini nostri sepulcrum cum armis venimus, gentemque vestram ab istis finibusvenire soliti erant, turpi lutes, ad extremum perimebantur. Terra aut
Abbreviated transcription (Latin):
rat. quia et fame crntiabã¬
tur: et pauore coneucieban¬
por. Adlucti gͥ ance princi¬
pes sunc: et in hec uerba.
retulerunt que eis conunsi¬
sa sunt. Deminꝰ nr̃ admirai¬
dus babilome uiandat uobis
francoꝵ pͥncipib salutem ⁊
auiciciam: si eius uoluntati᷑
witis obedire. In aula regis
dieu ꝓ celatum est ꝯ siliũ.⁊
quid eis suꝑ hoc esset agendũ.
Mirantur enĩ ut quid sic ar¬
mati queritis dñi nr̃i sepul¬
crum: gent en suam afini¬
bus di possessis ext̾minanteᷤ¬
ins more gladũ trncidantes
Quod si decet̾o inpera et ba¬
culo uoltis ire. cum honore
maximo rerum q opulentia
uos illuc facient ꝑtransire
De peditib equites facient.
qui pauꝑes sunt in coto iti¬
ñnere nec in redicu amplius
esurient. Et si ꝑ messem
ad sepulcrũ nobis diurnare
bitur⁊ ut quo houore pla¬
et in animoꝵ ur̃oꝵ magni¬
udine confiditis et arms.
tra babilomos regemq ꝑ¬
plandiuit suꝑ his nobis appe¬

Expanded text:
rat, quia et fame cruciabanrat, quia et fame cruciabantur et pavore concutiebantur. Adducti igitur ante principes sunt; et in haec verba retulerunt, quae eis commissa sunt: « Dominus noster Admiravissus Babyloniae, mandat vobis Francorum principibus salutem et amicitiam, si ejus voluntati vultis obedire. In aula regis diebus protelatum est eonsilium, quidnam eis super hoc sit agendum. Mirantur enim ut quid sic armati quaeritis Domini vestri sepulcrum, gentem suam a finibus diu possessis exterminantesin ore gladii trucidantes. Quod si posthac in pera et baculo vultis ire, cum honore maximo rerumque opulentia vos illuc facient pertransire; de peditibus equites facient; qui pauperes sunt, in toto itinere nec in reditu amplius esurient. Et si per mensem ad sepulcrum vobis diurnare is concedetur, ut quo honore plaet in animorum vestrorum magnitudine confiditis et armis,tra Babylonios, regemque Pplaudunt super his, nobis ape
Abbreviated transcription (Latin):
liniq hec crebro uicissi¬
Eu duiũ actitarentur
in pulsu preambulus
quidalii ad uenit qui nuncio
principis babilouie in crasti¬
nun preconabatur adueni¬
re: et a pͥncipib castroꝵ fidu¬
ciam querit uemiendi secure.
Qui li benter auuinuit: se se
q eoꝵ susceptioni sollẽpuit᷑
p̃nuiniũt. Tentoria uaruis
or uamentoꝵ generibz nenus¬
tantur. terre infiris sudib
scuta apponuntur e quib in
crastinũ quinta ne ludus sci¬
licet equestris exerteretur.
sus flexis ingirum frenis ñ
de fuerunt et nalitares nu¬
petus hastaꝵ q uibraciones
in alterutrũ ibi celebrate sũt
An quils actibus monstrabãt
quia nullo pauore trepitabãt
qui talia oꝑabantur. Talia.
⁊uirpe iuuentus extolebat
sed etate sensuq ie mores
n unũ consederant: cansas¬
az gousilu et prucentie confe¬
rebant. Interun babilom¬
exses nuncu cum approxima¬
rent. tautos q tanto gandio
tripudiantes conspicarent᷑
nirati sunt : quoniam resa¬
tio usq babiloniam euturre¬

Expanded text:
 haec crebro vicissitudinum actitarentur impulsu, praeambulus quidam advenit, qui nuntios principis Babyloniae in crastinum praeconabatur advenire, et a principibus castrorum fiduciam quaerit veniendi secure. Qui libenter annuunt, seque eorum susceptioni solemniter praemuniunt. Tentoria variis ornamentorum generibus venustantur; terrae infixis sudibus scuta apponuntur, quibus in crastinum Quintanae ludus, scilicet equestris, exerceretur. rum flexis in gyrum frenis non defuerunt, et militares impetus, hastarumque vibrationes in alterutrum ibi celebratae sunt. In quibus actibus monstrabatur, quod nullo pavore trepidabant, qui talia operabantur. Talia quippe juventus excolebat, sed aetate sensuque seniores in unum consederant, causasque consilii et prudentiae conferebant. Interim Babylonienses nuntii cum approximarent, tantosque tanto gaudio tripudiantes conspicarentur, mirati sunt, quoniam relatio usque Babyloniam cucurre
Abbreviated transcription (Latin):
suamt nr̃a gens ad uersa ab¬
stulit. Que tamẽ ideo nr̃a
nõ de uet esse quia diu eam te¬
unstis celesti et enuu cen¬
sura nũc est decretũ ut mi¬
sericordit̾ redlatur filus ꝙ
i uiste patrib est ablatũ

Expanded text:
stra gens adversa abstulit; quae tamen ideo vestra non debet esse, quia diu eam tenuistis. Coelesti enim censura nunc decretum est ut misericorditer reddatur filiis quod injuste pat
Abbreviated transcription (Latin):
gladio fraucoꝵ. Et notum
poterit esse his qui ignorãt:
quia nõ est hominũ eucero
regna. s eius ꝑ quẽ reges
regnant. Ip̃t dicunt se nel¬
ie nob in dulgere: si inpera
sire. In se ipãni reddatur eoꝵ
misericortia: qm̃ ueline nolme
thesauris eoꝵ nra ditabiture
seu euacuabitur mopia: Ihe¬
rusalem cum uobis a deo cõ-¬
cessa sit quis preua let aufer¬
re eam: Bulla uirtus est hu¬
mana que nobis omniuo ter¬
rorem uicuciat. quia cũ mo¬
rimur uascunur: cũ uitam
anuttimꝰ temporalem. recu¬
perauiꝰ sempiternã. Id cir¬
co renũciate his qui miserũt
uos. quia ariua que in patͥa
nrã sũpsuuꝰ : ⁊̃ cum capta e¬
Confidiuiꝰ enĩ in eo qui docet
mianus nrãs ad p̃liũ et bra¬
chia nr̃a pouit ut arcũ erez¬
un: quĩ et ua urĩs gladiis
apperietur : et omĩa scanda¬
la eradicabuntuit. et iherlũi
capietur. Tũt nr̃a. erit nõ
ꝑ homnus in dulgentiã ⁊ s
ꝑer celestis censure equĩta¬
teni. De wltu enĩ dñi hoc

Expanded text:
um. Et notum esse poterit, his qui ignorant, quod non est hominum evertere regna, sed ejus per quem reges regnant. Ipsi dicunt se velle nobis indulgere, si in pera sire, in seipsam redeat eorum misericordia, quoniam, velint nolint, thesauris eorum nostra ditabitur seu vacuabitur inopia. Jerusalem cum nobis a Deo concessa sit, quis praevalet auferre eam? Nulla virtus est humana quae nobis ullo modo terrorem incutiat, quia cum morimur, nascimur; cum vitam amittimus temporalem, recuperamus sempiternam. Idcirco renuntiate his qui miserunt vos quod arma quae in patria nostra sumpsimus, etiam cum capta eConfidimus enim in eo qui docet manus nostras ad praelium, et brachia nostra ponit ut arcum aereum, quoniam et via nostris gladiis aperietur, et omnia scandala eradicabuntur, et Jerusalem capietur. Tunc nostra erit non per hominis indulgentiam, sed per coelestis censurae aequitatem. De vultu enim Domini hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et cristis: lugubremq affe¬
rens ultum. Et cũ in secre¬
to cubili ambo conuenissẽt:
dixit mater ad filiũ. Eili sola¬
tiũ mee senectutis. et uni-¬
cũ pignus tocius mee dilec¬
tionis: ad te festina uenio
fatigata louguiquitate iti¬
neris. Ego eram in aleph
citate magna. cũ de te sꝰ¬
culit: suoq impulsu maxi-¬
mũ cordi meo dolorem impu¬
lit. Dictuni est nͥ qm̃ cua
agmina disponebas: et con¬
pterea festiua ueni. a temet¬
ip̃o scire uolens : utrũ se
res ita habeat an nõ. Ait
ad matrẽ filius. Mater ni¬
ch̾ uniquã nerius dudisti.
Et mater ad filiũ. Quis
inquit fili tale consiliũ unqꝰ
tibi declit: Nondũ es exꝑ¬
p̃cipue gentis francoꝵ. Si
om̃pe. et deus deoꝵ ominũ.
Si pugnas adu̾sus xp̃ianos
p̾ͥngnabis doutra ĩpĩ; et ip¬

Expanded text:
et tristis, lugubremque afferens vultum. Et cum in secreto cubili ambo convenissent, dixit mater ad filium: « Fili, solatium meae senectutis, et unicum pignus totius meae dilectionis, ad te festina venio, fatigata longinquitate itineris. Ego eram in Aleph civitate magna, cum de te grerculit, suoque impulsu maximum cordi meo dolorem impulit. Dictum est enim quod tua agmina disponebas, et conpterea festina veni, a temetipso scire volens utrum se res ita habeat, an non. » Ait ad matrem filius: « Mater, nihil unquam verius audisti. » Et mater ad filium inquit: « Quis, fili, tale consilium iniquus tibi dedit? Nondum es exppraecipue gentis Francorum. Si omnipotens et Deus deorum omnium. Si pugnabis adversus Christianos, pugnabis contra ipsum et
Abbreviated transcription (Latin):
ponsa: et ꝓph̾arũ dicta ĩ
quib dicitur. Asolis ortu
et occasu ab aquilone et
mari erunt termini nr̃i:
et uullus stabit contra noᷤ
Cuedimus quia hoc totum
uenturũ est. s uescimus
si nũt uł in ꝓximo est ⁊
iudetur. qd̾ assidue rerũ
mundi riune p̃signant.⁊
astroꝵ inituitua preminci¬
aut. De hoc siquidem p̃lio
qd̾ coniuissurus es dicam
tibi ne ritatem: et de mor¬
te tua quã inde habeo no¬
ticiam. Ex quo milites ad
patrandũ bellum hec colli¬
gere cepisti sollicita sum in¬
dagatione perscrutata q̃
lus xp̃ianos omimino poterit
suꝑare. Cum astrologis si¬
derũ cursus. ui scilicet pla¬
necas. et xii. s igna sapien¬
ter contemplata sunt et qͥ¬
quid phisiculari potest cũ
aruspicib extis et armis
pecudumi. Cum sortilegis
sortes temꝑaui. et ommia in
unũ concordant: gentiq
francoꝵ uctorie titulos ꝓ¬
nunciant. et necem tͥ sicut
dixi suꝑius intentant. Tut̃
ille. Mater inquid cessa ab

Expanded text:
ponsa, et prophetarum dicta, in ponsa, et prophetarum dicta, in quibus dicitur: A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari, erunt termini vestri, et nullus stabit contra vos. Credimus, quia hoc totum venturum est, sed nescimus si nunc vel in proximo est, idetur, quia hoc assiduae rerum mundi ruinae praesignant, et astrorum intuitus praenuntiavit. De hoc siquidem praelio quod commissurus es, dicam tibi veritatem, et de morte tua quam inde habeo, notitiam. Ex quo milites ad patrandum bellum hoc colligere coepisti, sollicita indagatione perscrutata sumlus omnino Christianos poterit superare. Cum astrologis siderum cursus, septem scilicet planetas, et duodecim signa sapienter contemplata sum, et quidquid physicaculari potest cum aruspicibus, extis et armis pecudum, cum sortilegis sortes temperavi, et omnia in unum concordant, gentique Francorum victoriae titulos praenuntiant, et necem tibi, sicut dixi superius, intentant. » Tunc ille: « Mater, inquit, cessa ab
Abbreviated transcription (Latin):
glosus eris. Quanto enĩ
quisq ceteros autecellit:
tanco magis sordescit si t᷑ͣ¬
piter ruit. Nunc u̾ omi
flore orieutaliũ regũ ac
diuitũ stipatus. tautoꝵ
in nuuiꝰ abiliũ satellitũ ca¬
eris cũ quo ulterius pari
aut mpari numio decer¬
tabis. Tu qui olim cñ pau¬
cis multos solebas ni fu
leporẽ precursare. Tunc fi¬
luis ire impaciens. uerba
matris diutius ferre nõ
potuit : s ea interrũpens
b iupitis ⁊̃. Nulla uirtus
tere: nec ualet alter exer¬
citus nr̃o p̃nalere. S dic¬
ni mac̾ mea unde uosti qd̾
uinci debemꝰ in hac pugna.
et mori debeo uõ hit. s ance¬
quã transeat aunus morte
Cui materait Acentũ an¬
ns et infra inuenerũt pa¬
tres nrĩ. in sacris deoꝵ res¬
ponsis et in sortib et diuina¬
tionib suis et animaliũ ex¬
tis qd xp̃iana gens fines
nrõs esset uentura: uosq
uictura. Contordant gͥ suꝑ
hoc aruspices. magi et arĩ¬
oli. et niminũ nroꝵ res¬

Expanded text:
gloriosus eris. Quanto enim gloriosus eris. Quanto enim quisque caeteros antecellit, tanto magis sordescit, si turpius ruit. Nunc vero omni flore orientalium regum ac divitum stipatus, tantorum innumerabilium satellitum caeris, cum quo ulterius pari aut impari numero decertabis? Tu qui olim cum paucis multos solebas in fuglepores praecursare. » Tunc filius, irae impatiens, verba matris diutius ferre non poterat, sed ea interrumpens bus imperitis? Nulla virtus tere, nec valet alter exercitus nostro praevalere. Sed dic, mater mea, unde scis quod vinci debeamus in hac pugna, et quod mori debeo non hic, sed antequam transeat annus, morteCui mater ait: « A centum annis et infra invenerunt patres nostri in sacris deorum responsis, et in sortibus et divinationibus suis et animalium extis quod Christiana gens super nos esset ventura nosque victura. Concordant itaque super hoc aruspices, magi, arioli, et numinum nostrorum res
Abbreviated transcription (Latin):
gerat uires. et redilit ma¬
guanimos : sicut ip̃e ꝑ ꝓph̾e¬
tam loquitur dicens. ꝑse¬
quetur ius de urĩs mille
et duo fugabũt decem mi¬
lia : qd̾ iãni in hiis exꝑtũ
est qui urõs fugauerunt
de tota romaa. ꝓpt̾ea fi¬
li coutestor te ꝑ omma ño¬
rũ nimiũ nõmma ut
te au̾tas a facie istoꝵ et
ne moueas contra eos bel¬
lum. Stultũ enĩ est ut
suꝑius dixi. coutra onmpo¬
tencẽ seiire: et in gentẽ
s uã debachari. Et respon¬
dit filius marri sue. Karis¬
sua noli lacrimari uolicre¬
bris genutib auxiari. qm̃
nulla arte nillo in gemo po
lio scirem me ipm̃i iuterire.
Tunt mater cristior effet¬
ta : iterũ filio suo dixit. Scio
qr pugnabis. s modo nõ mo¬
do nõ morieris: s aute quã
transeat anuus de hac uica
discedes. Modo es in omni
regione orientali fama lau¬
dabili p̃ditus in aula regis
ꝑsarum nulli scd̾s: cũ aut
modo uictus fueris. iuxta
que nũc tibi est głari in¬

Expanded text:
gerat vires, redditque magerat vires, redditque magnanimos, sicut ipse per prophetam loquitur dicens: Persequetur unus de vobis mille, et duo fugabunt decem millia : quod jam in his expertum est, qui nostros fugaverunt de tota Romania. Propterea, fili, contestor te per omnium nostrorum numinum nomina, ut te avertas a facie istorum, et non ineas contra eos bellum. Stultum est enim, ut superius dixi, contra Omnipotentem saevire, et in gentem suam debacchare. » Et respondit filius matri suae: « Charissima, noli lacrymari, noli crebris gemitibus anxiari; quoniam nulla arte, nullo ingenio lio scirem meipsum interiturum. » Tunc mater tristior effecta, iterum filio suo dixit: « Scio quia pugnabis, et modo non morieris, sed antequam transeat annus, de hac vita discedes. Modo es in omni regione orientali fama laudabili praeditus; in aula regis Persarum nulli secundus, cum autem modo victus fueris, juxta quae nunc tibi est gloria, in
Abbreviated transcription (Latin):
na et audi uocem mẽam: et
numitus ero inimcis tuis.
et odieutes ce affligam: et
ip̃cedet te angłs mens. Gen¬
ti nr̃e iratus est deus ille.
quia uec andiuimus uodem
nec facimus no¬
iuntateni: et icirto de
ieuiotis partib ceciden¬
tis excitauit in nos gentẽ
suam declit q eis uniu̾sam
terramhant in posseᷤ¬
siouẽ. Nou est qui possit eã
au̾tere. nõ est. qui eam nale¬
at amplius exterurinare.
Poist hec in quid filius ma¬
crisue. Credo mater quia
aut in saius: aut furũs in¬
fernalib eragitaris. Quis
tibi inquit. quia gens ista
nõ potest exterminari. ꝑ lu¬
res mecũ sunt optimates
michi mater. hugo eoꝵ uer¬
.illarius. apuliensis boa¬
Uiuundus. et gladiator go¬
defr̾idus. sunt ip̃i dũ eoꝵ:
Bonne sicut et nos aluut᷑
temporali cibo  Nonue
eoꝵ caro sucit et nostra po¬
test incidi ferros. Ad hec
mater respondit.Non st̾
dii quos tu nonnnas. s ho¬
mines et milites dei exces¬
si. qui dat eis animos. exag¬

Expanded text:
va et audi vocem meam, et va et audi vocem meam, et inimicus ero inimicis tuis, et odientes te affligam, et praecedet te angelus meus . Genti nostrae iratus est Deus ille, quia nec audimus vocem nec facimus voluntatem, et idcirco de remotis partibus occidentis excitavit in nos gentem suam, deditque ei universam terram hanc in possessionem. Non est qui possit eam avertere; nec est qui eam valeat amplius exterminare. » Post haec inquit filius matri suae: « Credo, mater, quod aut insanis, aut furiis infernalibus exagitaris. Quis tibi dixit, quod gens ista non potest exterminari? Plures mecum sunt optimates mihi mater: Hugo eorum vexillarius, et Apuliensis Boamundus, et gladiator Godefridus sunt ipsi dii eorum? Nonne sicut et nos aluntur temporali cibo? Nonne eorum caro sicut et nostra potest incidi ferro? » Ad haec mater respondit: « Non sunt dii quos tu nominas, sed homines, et milites Dei excelsi, qui dat eis animos, exag
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ est contra om̃
inpotentem pugnare: qm̃i
id ipm̃ est se uele destruere.
De ip̃o quidẽ in iuctissims
deo dicit ꝓpha Egooca¬
dam et ego muere faciam. ꝑ¬
cutiam et ego sanabo: et ñ
est qui de manu me a possit
eruere. Si atuero ut fulgur
gladm̃ meũ: et arripueruit
udiciũ manꝰ mea. Reddam
ultionem hostib meis: et
his qui oderũt me retribuã
In ebriabo sagittas meas san¬
gume : et gladius mens deuo¬
rabit carnes. Sormidolos imi
est contra hũt conflictũ ure.
qui gladiũ suñ sic nouit acu¬
ere. acutum mebriare: me¬
briato carues macerare.
stili pharaonem regeni egip¬
ti quis subuuersit in mari
rubro. cũ om̃i exercitu suoe
Quis exhereditauit seon re¬
gen amorreoꝵ. et og regẽ
basan et om̃nia regua cha¬
naau. et suis inhereditatẽ⁊
;Ip̃e idem deus ostendit quã¬
to amore diligat ppłm suum:
quantaq tucela circum uallet
eũ cum dicit. Ecce ego unt¬
tam angłm meũ qui p̃cedat
te et cũstodiat semꝑ obser¬

Expanded text:
tissimum est contra ipsum omnipotentem pugnare; quoniam id ipsum est velle se destruere. De ipso quidem invictissimo Deo dicit propheta. Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam, et ego sanabo: et non est qui de manu mea possit eruere. Si acuero ut fulgur gladium meum, et arripuerit judicium manus mea, reddam ultionem hostibus meis, et his qui oderunt me, retribuam. Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes . Formidolosum est contra hunc conflictum inire, qui gladium suum novit sic acuere, acutum inebriare, inebriato carnes macerare. Fili, Pharaonem regem Aegypti quis submersit in mari Rubro, cum omni exercitu suo? Quis ejecit Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan, et dedit suis in haereditatem? . Ipse idem Deus ostendit quanto amore diligat populum suum, quantaque tutela circumvallet eum, cum dicit: Ecce ego mittam angelum meum, qui praecedat te, et custodiat semper. Obser
Abbreviated transcription (Latin):
pertore traheret longa q
suspiria : nulla eũ tamẽ a ꝓ
missa fide illa remouit m̃iu¬
ria. Qũe boamundas in
ip̃o porte introitu sumnus¬
so capite salutauit: eiq de
collato bñficio grãs egit.
S cum caui sue lauienta¬
tionis diclicisset. ad modũ
in doluit: et de militib sius
qui eñ custodirent. resq
snas tuereutur fidelem cuᷤ¬
todiam de reliquid. Aec re¬
ticendũ quĩ sub illa uocte
conieta que regni inuta¬
cionẽ p̃signat. iuter alia
celi sydera rutilabat. et
sue lũcis radios. ꝓdudebat:
et inter septem̾trionẽ et
orientem ignens rubor in
celo coruscabat. Hiis enu¬
dentib signis in cẽlo radian¬
tib et aurora terris lucẽ re¬
ferente. exertitus dei portaᷤᷤ
antiochie intrauit : in uir¬
tute illiꝰ qͥ inferm portas
ereas contrunt et uectes
ferreos cõfregit. Cuiꝰ ꝓo¬
testas ꝑuanẽt in scła secu¬
loꝵ amen.
Explicit liber

Expanded text:
pectore traheret, longaque pectore traheret, longaque suspiria, nulla tamen eum a promissa fide illata revocavit injuria. Quem Boamundus in ipso portae introitu submisso capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed cum causam lamentationis ejus didicisset, admodum indoluit, et de militibus suis qui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custodiam dereliquit. Nec reticendum, quoniam sub illa nocte, cometa quae regni mutationem praesignat, inter alia coeli sidera rutilabat, et suae lucis radios producebat, et inter septentrionem et orientem, igneus rubor in coelo coruscabat. His evidentibus signis in coelo radiantibus, et aurora terris lucem referente, exercitus Dei portas Antiochiae intravit, in virtute illius qui inferni portas aereas contrivit, et ferreos vectes confregit , cujus potestas permanet in saecula saeculorum. Amen. EXPLICIT LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
ad martiriũ sen ad optinen¬
dũ uictorie bramũ. Quo ascẽ¬
dende ceteri subsetuntur: ⁊
in breui ad ip̃ã muroꝵ fastigia
peruenit᷑. pirrus aũt stabat
illit prestolans eoꝵ p̃sentiam
et egre ferens eoꝵ mimã tar¬
ditatem. Qui cũ boamundũ
esse dicitur: s pirrus de ab¬
sentia uehementer contris¬
tatus est dicẽs. Quid fatit
ille piger. quid cardat qͥd¬
ue moratur. Mittite qui
dicat qd̾ citius ueniat. Mit¬
tite quidicat. quia lux̃ hedi¬
erna ꝓpniquat: et creber
esse serẽnũ. Binitius eligi¬
gitur qui nuu̾ciet hec bodꝰ¬
iundo. Qui ut audiuit fe̾¬
tinꝰ atturrit: s cum ad sca¬
derat. exceptis turrib pirri
tres alias bellita uircute oc¬
cupauerat : et in eis duos fra¬
tres pirri occiderat. Qd̾ licet
so fidei pacto nõ retardauit
s ut auduut. quia scala cõ¬
fracta erat: nementi boa¬
iundo et omuĩ francoꝵ uł¬
titudiui portas aꝑuit. Et
cũ graues gemitus ab uno

Expanded text:
ad martyrium, seu ad obtinenad martyrium, seu ad obtinendum victoriae bravium. » Quo ascendente, caeteri subsequuntur, et in brevi ad ipsa murorum fastigia pervenitur. Pyrrhus autem stabat illic, praestolans eorum adventum, et aegre ferens nimiam tarditatem. Qui cum Boamundum esse dicitur, sed Pyrrhus de absentia vehementer contristatus est, dicens: Quid facit ille piger? quid tardat, quidve moratur? Mittite qui dicat, quod citius veniat. Mittite qui dicat, quia lux hodierna propinquat, Et creber esse serenum. Nuntius eligitur qui nuntiet haec Boamundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed cum ad scaderat, exceptis turribus Pyrrhi, tres alias bellica virtute occupaverat, et in eis duos fratres Pyrrhi interemerat. Quod licet so fidei pacto non retardavit, sed ut audivit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni Francorum multitudini portas aperuit. Et cum graves gemitus ab imo
Abbreviated transcription (Latin):
qua ip̃e erectis extubabo au
ditlit hoc consiliũ boamundus
quib dani suis familiarib hu¬
goni magno et duci godefri¬
do: podiensi ep̃o et comiti ra¬
inuldo. Dixit itaq eis. Nos¬
te uentura diuina opitulante
grã tradetur nob antiochia.
exposuit q eis nuntiũ: qui
auditis omib gratulati sũt
et bñdixerũt dnm̃i. In crasti¬
nũ congregauerũt duces bei¬
latoꝵ ingentes militũ cune¬
os. peditum q quã plures
turmas ĩ et egressi montana
redierũt: se q bone spei p̃ꝑa¬
uerũt. Boamundus uͦ ad
lotum sibi ab anuco destinatũ
ꝑrexit cũ suis tm̃ militib
et cũ pancis longe remansit
a menib: ceteros q cũ una
scala direxit ad ip̃a menia.
que erecta ꝑtint̾e̾ potuit ad
ꝓuguatia. Que cũ erecta
Fuit: ex tanta multitudiue
nullus pͥor ascend̾e p̃sũpsit.
Cumq om̃s sic hesitarent.
audacior ceteris ait. Ego n
dam ad qd̾ cũq me deus uo¬
cauerit ad suscipiendũ. sine

Expanded text:
qua ipse erectis inquit excubabo aurqua ipse erectis inquit excubabo aurdidit hoc consilium Boamundus quibusdam suis familiaribus Hugoni Magno, et duci Godefrido, Podiensi episcopo, et comiti Raimundo. Dixit itaque eis: « Nocte ventura, divina opitulante gratia, tradetur nobis Antiochia, » exposuitque eis nuntium. Qui auditis omnibus, gratulati sunt, et benedixerunt Dominum. In crastinum congregaverunt duces bellorum, ingentes militum cuneos, peditumque quam plures turmas, et egressi montana redierunt, seque bonae spei praeparaverunt. Boamundus vero ad locum sibi ab amico destinatum perrexit cum suis tantum militibus, et cum paucis longe remansit a moenibus, caeterosque cum una scala direxit ad ipsa moenia, quae erecta pertingere potuit ad propugnacula. Quae cum erecta fuit, ex tanta multitudine nullus prior ascendere praesumpsit. Cumque omnes sic haesitarent, audacior caeteris, ait: « Ego in dam ad quodcunque me Deus vocaverit suscipiendum; sive
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiebat ad castra sua rediit¬
: et tñ nuncios pirri qui ad se
uenerant detinuit. Princi¬
pes uͦ amoto boanuindo: con¬
siliũ nuierũt dicentes. Nos
bonũ consiliũ nõ habenius:
qui uerbis boamũdi uiri sapi¬
entissimi contraimꝰ. Si apͥ¬
mo die quo huc uenumnꝰ hoc
fieri potusset : magnũ nob
lus urm̃ ꝓ ambitione urbis
autiochiẽ de terra sua exiit :
ean habeat cui deus dare uo¬
luerit. Bostra omniũ sit u¬
na intentio: scĩ scilicet sepul¬
cri delib̾atio. Placuit om̃ib
Boamundus uocatur: eiq
autiochia si eam ad quire̾ po¬
test beniuole ab omĩb conce¬
ditur. Boanundꝰ itaq haut
segns uiros sibi fideles uoc¬
tĩs crepusculo remittit ad a-¬
uncũ: ut ei reuũciet et mo¬
dũ et teriminũ. Pirrus re¬
maudat ut in crastinũ cõmo¬
ueatur exercitꝰ francoꝵ ⁊ qͣi
ire debeat ad p̃dandũ interrã
sarracenoꝵ et cũ uox obscu¬
rare ceꝑit reuertantur ad
castra ex parte cinitatis: in

Expanded text:
proficiebat, ad castra sua rediitproficiebat, ad castra sua rediit, et tamen nuntios Pyrrhi, qui ad se venerant, detinuit. » Principes vero, amoto Boamundo, consilium inierunt dicentes: « Nos bonum consilium non habemus, qui verbis Boamundi viri sapientissimi contraimus. Si a primo die quo huc venimus, hoc fieri potuisset, magnum nobis um propter ambitionem urbis Antiochiae de terra sua exivit; eam habeat cui Deus dare voluerit, nostra omnium una sit intentio, sancti scilicet sepulcri deliberatio. Placuit omnibus; Boamundus vocatur, eique Antiochia, si eam acquirere potest, benevole ab omnibus conceditur. Boamundus itaque haud segnis viros sibi fideles, noctis crepusculo, remittit ad amicum, ut ei renuntiet et modum et terminum. Pyrrhus remandat ut in crastinum commoveatur exercitus Francorum, quasi ire velit ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox obscurare coeperit, revertantur ad castra ex parte civitatis, « in
Abbreviated transcription (Latin):
tibi tueq genti aꝑiaui. Et
ue friuolum istud credas. et
ne de mea fide diffidas mrto
filium eneũ tibi: quem uiude
unicum diligo eunq sicut et
me ipm̃ tue fidei coumicto.
Quib uisis et auditis boa¬
mũdus magno succensus est
gaudio: magna q apud deuni
excreuit deuotio. Latrimas
ab oculis ub̾es erupit : et gra¬
cias agens manus in celũ te¬
tendit . Aec mora pͥncipes in
unũ cõuocauit: eis q talia in¬
tulit dicens. Egregũ pͥncipeᷤ
et bellatores. conꝑtum est uo¬
bis quantũ in iuriarũ passi
sumꝰ in hac obsidione quanta¬
q patimur: et quã dui uolue¬
rit deus paciemur. Si deus
alicui hanc ciutateni ꝑ aliqd̾
ingeniũ dare uellet. dicite si
ũra anctoritas illi eam cõcede¬
ret. Ad hec multi exciana
eam habebimus : quoniã suuł
angustias necessitatũ colłaui
nis subiecta erit. Holite fra¬
tres ita dic̾e̾: s eius iiꝑio su¬
bitiatur qui eam pot̾it adqui¬
rere. Qui ut uidit quia nil

Expanded text:
tibi tuaeque genti Christianae, et tibi tuaeque genti Christianae, et ne frivolum illud esse credas, et ne de mea fide diffidas, mitto filium meum tibi, quem unice unicum diligo, cumque sicut et me ipsum, tuae fidei committo. » Quibus visis et auditis, Boamundus magno succensus est gaudio, magnaque in eo apud Deum excrevit devotio, lacrymae ab oculis uberes erumpunt, et Deo gratias agens, manus in coelum tetendit. Nec mora, principes in unum convocavit, eisque talia retulit, dicens: « Egregii principes et viri bellatores, compertum est vobis quantum injuriarum passi sumus in hac obsidione, quantaque patimur, et quam diu voluerit Deus patiemur. Si Deus alicui hanc civitatem per aliquod ingenium dare vellet, dicite, an vestra autoritas ei eam concederet. » Ad haec multi exclamaveam habebimus, quoniam simul angustias necessitatum toleravinis subjecta erit! nolite, fratres, ea dicere: sed ejus imperio subjiciatur, qui eam poterit acquirere. Qui ut vidit quia nil
Abbreviated transcription (Latin):
rus ad hec. Per ip̃m quem
asseris creatorem mira diciꝰ
et racionabilia: nobisq ac¬
tenus iandita. His boam̃¬
dus ad iecit et ait̃. O pirre
quia quanto nos simus pa¬
uciores. tanto et fortiores
nos quanto nunosiores tã¬
to et in becilliores Cui
hãt uirtutẽ attribuis. hu¬
maniti andiuinitati. Ho¬
no nõ est a seipso: s a tre¬
atore suo. aquo habet esse
habet et posse. Ex hoc gͥ
comc̾e potes. quia licet unꝰ
creator creauerit nos et
uos: uberiorem tñ sue m̃r¬
tutis prestat habundantiã
nobis quã uobis. C erti qͥp¬
pe in illiꝰ uirtuce suuiꝰ quia
nõ solũ antiochiani. ueruu¬
eciam romauiã terraui totam
similia dicta boamundi prudẽ
it. Cumq contigisset muni¬
co humani generes suadente
qd̃ suꝑius dictum est de walo¬
ne. pirrus cum suo boamundo
loqui ampluis non ualuit: s tñ
doruũ. Ftãciam tibi que ue fa¬
c̾e hortatus es. Tres curres
quas in antiochia custodio tibi
tradam : et unatu de portis

Expanded text:
rhus ad haec ait: « Per ipsum quem rhus ad haec ait: « Per ipsum quem asseris Creatorem, mira dicis, et rationabilia, nobisque hactenus inaudita. » His Boamundus adjecit et ait: « O Pyrrhe, quia quanto nos pauciores sumus, tanto et fortiores; vos vero quanto numerosiores, tanto imbecilliores. Cui hanc virtutem attribuis, humanitati an divinitati? Homo non est a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex hoc igitur conjicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos et vos, uberiorem tamen suae virtutis praestat abundantiam nobis quam vobis. Certi quippe in illius virtute sumus, quia non solum Antiochiam, verumetiam Romaniam totam, c et consimilia dicta Boamundi prudentit. Cumque contigisset, inimico humani generis suadente, quod superius dictum est de Walone, Pyrrhus cum suo Boamundo loqui amplius non valuit, sed tamdomum; faciam tibi quae me hortatus est tres turres quas in Antiochia custodio, tibi tradam, et unam de portis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta regione nequiueris illos
inuen̾ire. si nobis necesse
erit in trastinũ uidebis ad¬
esse. Unde gͥ tam cito ueni¬
unt. nͥ asuperius sedib in
quib morantur. Cui res¬
pondit pirrus: sic enĩ erat
nonẽ eius. Et si de celo ue¬
niũt. u tot albos equos. tot
scuta. tot uexilla inuenũt.
tũt assumũt sibi aeria cor¬
pora ut ꝑ ea nobis in notes¬
cant: qũi iuderi nõ possũt
in spũali essentia sua. Ideo
arinati nũc apparent: ut
quia in bello laborantib
auxiliaturi ueniũt inticẽt
Sĩ eñi ut ꝑegrini uł ut
sac̾dotes sbolis dealbati ap̾¬
parent : nõ bellũ s pacen
nũciarent. Erpleto si qui¬
demi negotio ꝓ quo ueniunt
ad celestia remeant uude
ueuerũt et corꝑa quent
insibiles apparent accepe¬
runt. in eandem reponũt
materiam quã sumꝑserũt.
Ne mireris si omp̃c factor
ominũ cransinttat materiã
a se factam in quãlibet speci¬
em: qui uniu̾sa de nichilo ad¬
duxit in essentiam. Et pns¬

Expanded text:
ta regione nequiveris illos ta regione nequiveris illos invenire, si nobis necesse erit, in crastinum videbis adesse. Unde igitur tam cito veniunt, nisi a supernis sedibus in quibus morantur? « Cui respondit Pyrrhus; sic enim erat nomen ejus: Et si de coelo veniunt, ubi tot albos equos, tot scuta, tot vexilla inveniuntur? » tunc assumunt sibi aeria corpora, ut per ea nobis innotescant, qui videri non possunt in spiritali essentia sua. Ideo armati nunc apparent, ut quod in bello laboraturis auxilio veniunt indicent. Si enim ut peregrini, vel ut sacerdotes stolis dealbati apparerent, non bellum, sed pacem nuntiarent. Expleto siquidem negotio pro quo veniunt, ad coelestia remeant, unde venerunt, et corpora, quae, ut visibiles apparerent, acceperunt, in eamdem reponunt materiam quam sumpserunt. Ne mireris, si omnipotens Factor omnium transmutat materiam a se factam, in quamlibet speciem, qui universa de nihilo adduxit in essentiam. » Et Pyr
Abbreviated transcription (Latin):
pondeus inquit. Licet sis
extranens a lege nr̃a quia
uideo te boua erga nos uo¬
luntate bono q spũ anima¬
tũ: aꝑiam tibi aliqd̾ ur̃e
fidei s̃ acramentũ. S tm̃
pfundi intellectꝰ haberes
grãs creatori ominũ refr̾e
deberes: qui tibi ostendit
exercitũ candidatoꝵ et sci¬
as quia interra nõ cõuersã¬
tur : s in suꝑuis mansiombꝰ
regni celoꝵ. Hi sunt qui
ꝓ fide xp̃i martiriũ sustinu¬
erũt : et in omnẽ terrã con¬
tra in credulos dimitanerũt
Hoꝵ p̃cipui sũt sigiifori.
Georgnis. De metrius. Mau¬
ricius : qui in hac tempora¬
li uita et militaria aria
gestauerũt. et ꝓ xp̃iana
fide capite pleri sant. Hu
quociens nobis expedit iii
fũffragantur e et ꝑ hõs ini¬
nuci nr̃i precipitant᷑. Et
ut me uerũ cognoscas pro¬
fiteri. iii quire et hodie et
cras et in die alt̾a : si in to¬
ta regione hac eius castra
poterũt inueniri. Qd̾ si
in uenuuitur: redargutia
crubescemus. Et cũ in to¬

Expanded text:
respondens inquit: « Licet sis respondens inquit: « Licet sis extraneus a lege nostra, quia video te bona erga nos voluntate, bonoque spiritu animatum, aperiam tibi aliquod fidei nostrae sacramentum. Si tantum profundi intellectus haberes, gratias Creatori omnium referre deberes, qui tibi ostendit exercitum candidatum, et scias quia in terra non conversantur, sed in supernis mansionibus regni coelorum. Hi sunt qui pro fide Christi martyrium sustinuerunt, et in omni terra contra incredulos dimicaverunt. Horum praecipui sunt signiferi, Georgius, Demetrius, Mauricius, qui in hac temporali vita militaria arma gestaverunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties nobis expedit, jubobis suffragantur, et per hos inimici nostri praecipitantur. Et ut me verum cognoscas profiteri, inquire et hodie et cras, et in die altera, an in tota regione hac eorum castra poterunt inveniri. Quod si inveniuntur, redarguti i, erubescemus. Et cum in to
Abbreviated transcription (Latin):
rat quidam ad miralẜ do¬
dus de gen̾e turcoꝵ in
illa Eiuitate regia: cũ quo
boamundus plurmia et pri¬
it colloquia. Hic inter cet̾a
quodam die requisiuit ab eo
ubi castra posuerat ille can¬
dudatoꝵ exercitus in mimie¬
rabilis: quoꝵ in omĩb bei¬
lis fulciebantur aurilio . Di¬
cebat enĩ quia adnentũ illo¬
ꝑ uũquam pot̾ant sustinere.
s statim ut in debant illos
in cipiebant pau̾e. Illi ip̃oꝰ
ut uentus tur biuis opprime¬
bant. et isti uoln̾abant: illi
obruebant. et isti occidebãt
Cui boamundus ait. Puta¬
ne aliũ ex̾citũ esse. quã ht̃
quẽ uides urm̃ . Cui ille.
per mathoniũ p̃ceptorem
tota hec plauicies illos nõ
caꝑet. Om̃s habent equos
albos nure celeritatis: et
uestimẽta et scuta et nex¬
ula euiscem coloris. S for¬
sitan ideo abscondinitur:
ne uirtus ur̃a nobis ma¬
nifestetur. S ꝑ fidem ꝗͣ
habes in ih̾m uͥ castra coꝵ
locata s̃ unt Boanundꝰ
it aq s pũ dei illustratꝰ. ilico

Expanded text:
rat quidem Admiraldus de genere Turcorum in illa civitate regia, cum quo Boamundus plurima et priit colloquia. Hic inter caetera quodam die requisivit ab eo, ubinam castra posuerit ille candidatorum exercitus innumerabilis, quorum in omnibus bellis fulciebantur auxilio. Dicebat enim quia adventum illorum nunquam poterant sustinere, sed statim ut videbant illos, incipiebant pavere illi ipsos ut ventus turbinis opprimerent, et isti vulnerabant; illi obruebant, et isti occidebant. Cui Boamundus ait: « Putasne alium exercitum esse quam hunc quem vides nostrum? « Cui ille: « Per Machomum meum praeceptorem tota haec planities illos non caperet. Omnes habent equos albos, mirae celeritatis, et vestimenta, et scuta, et vexilla ejusdem coloris. Sed forsitan ideo absconduntur, ne virtus vestra nobis manifestetur. Sed per fidem, quam habes in Jesum, ubi castra eorum locata sunt? » Boamundus itaque spiritu Dei illustratus, illico
Abbreviated transcription (Latin):
nisi tela et indumentaͬ spo¬
lia. in supra dictam uallem
desen cucurrerunt. et abs¬
q numo oues. boues. asmo
dui̾siq generis pecudes de¬
p̃dati sut: et cria milia
cãmeloꝵ siniul rapuerunt
Tauta copia bestiarũ mde
couuenerat nrĩ uehement̾
nurati sunt : quia ui eadẽ
ualle xu. dieb hospitati st̃.¬

Expanded text:
nisi tela et indumentorum sponisi tela et indumentorum spolia, in supra dictam vallem Desen cucurrerunt, et absque numero oves, boves, asinos, diversique generis pecudes depraedati sunt, et tria millia camelorum simul rapuerunt. Tanta copia bestiarum unde convenerat, nostri vehementer mirati sunt, quia in eadem valle quindecim diebus hospitati
Abbreviated transcription (Latin):
patem quã se̾pe iam quesie¬
rat maudauit. Pace gͥ fac¬
ta pacteq ꝓmissionis mune¬
ribus receptis. ad speratũ
uellum conuolarunt. et ad
obsidionen que erat apud p̃
dictum castruui conuenert̃
et in alteris fluminis ripa
runt. S cum dux uideret
quia nich̾ ꝓficeret : coutra
tripolun direxit acies. cuuc¬
tos q paratos ibi repperit
hostes. Tensis enimi arcubus
las contempserũt. ꝑugna
itaq comnittitur s uon
equa lance. qm̃ tractis sa¬
gictis illi ut eoꝵ consuetudo
est fugere uoluerunt: s
nr̃i in ter ipõs et cuutaten
obstaculum se statuerunt
Et quid plurib uterer uer¬
bis.: Tantũ ibi humana
sangnins fusum est. qd̾ a¬
quã rubicunda facta est. q̃
in ciutatem fluebat: et
eoꝵ cisternas replebat. No¬
biliores ipĩns citatis ibi
mortu sunt. et qui uiui
remanserunt. de contami¬
natione cisternarũ multũ
in geniuerut. Qua cede ꝑ¬
acta nrĩ minume concenti
quia ibi incb̾ lucrati erant

Expanded text:
pacem, quam saepe jam quaesiepacem, quam saepe jam quaesierat, mandavit. Pace igitur facta, pactaeque promissionis muneribus receptis, ad speratum bellum convolarunt, et ad obsidionem, quae erat ad supra dictum castrum, convenerunt, et in alteram fluminis riparunt. Sed cum dux videret quod nihil proficeret, contra Tripolim direxit acies, cunctosque ibi paratos reperit hostes. Tensis enim arcubus hlas contempserunt. Pugna itaque committitur, sed non aequa lance, quoniam tractis sagittis illi, ut eorum consuetudo est, fugere voluerunt, sed nostri inter ipsos et civitatem obstaculum posuerunt. Et quid pluribus utar verbis? tantum ibi humani sanguinis fusum est quod aqua rubicunda facta est, quae in civitatem fluebat, et eorum cisternas replebat. Nobiliores ipsius civitatis ibi occisi sunt, et qui vivi remanserunt, de contaminatione cisternarum multum ingemuerunt. Qua caede peracta, nostri minime contenti, quia nihil ibi lucrati erant,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑare. Sedicat hum̾a¬
na p̃sump̃cio uos autio¬
chia aliaq urbes subegiuꝰ
nos tot at tanta bella deui¬
cumus. quia ꝓçerto nuui¬
quã suꝑassent : usi cũ eis
t̾miset per quẽ reges reg¬
nant. Cum uͦ dux ducum
et miles militũ godefriduᷤᷤ
au disset felices eneutus in¬
signesq triumphos. puguã¬
tiũ. relo unctoriandi aiuma¬
tus tunc primũ tam ipẽ
quam flandrensis comes et
boamundus castra ab autio¬
chia monerunt: et ad iciã
citatem peruenerunt.
Bi quippe diuisit se beaiiũ¬
dus ab eis. et ab onni exerci¬
tu dei. habuitq a patre suo
qui francigena fuit optuna
principia : s amatre que
apuliensis extitit retuint
uestigia. Tunc dux et comeᷤ
ad urben que gibellũ uoca¬
tur acies suas direxeriut:
eauq obsidione ciuxerũt.
ra uenit uuncius ad comi¬
tem scĩ egidii. quia turti p̃¬
nũ. ꝓcinus comes misit
nuncium duci et flandren¬
si conuti ut celerrune ad
aurilum ferrent. Qd̃ ubi
dux audunt: principi ciuitatiᷤ

Expanded text:
superare, ne dicat humana praesumptio: « Nos Antiochiam aliasque urbes subegimus: nos tot ac tanta bella devicimus. » Quia pro certo nunquam superassent, nisi cum eis fuisset ille per quem reges regnant. Cum vero dux ducum et miles militum Godefridus audisset felices eventus, insignesque triumphos pugnantium, zelo victoriae animatus tunc primum tam ipse quam Flandrensis comes et Boamundus, castra ab Antiochia moverunt, et ad Liciam civitatem venerunt. Ibi quippe divisit se Boamundus ab eis et ab omni exercitu Dei, habuitque a patre suo qui fuit Francigena, optima principia; sed a matre, quae Apuliensis exstitit, retinuit vestigia. Tunc dux et comes ad urbem, quae Gibellum vocatur, acies suas direxerunt, eamque obsidione cinxerunt. ra, venit nuntius ad comitem Sancti Aegidii quod Turci prmum. Protinus comes misit nuntium duci et Flandrensi comiti, ut celerrime ad auxilium ferrent. Quod ubi dux audivit, principi civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
montem in quo erat uia eo¬
rũ nimis augusta. in qua
cũ eis deus alienus: fecit
eos in offensos transere.
Tunc uenerũt ad urbem
baruth supra mare sitaui:
demnde ad aliam que dicit᷑
sagitta. P ost hauc ad aliã
que sur dicitur. deuide ad
acrami. de acra ad castrũ
cui nomẽ craphas. et sic
ad cesaream.

Expanded text:
montem, in quo erat via montem, in quo erat via nimis angusta, in qua cum eis Deus alienus, fecit eos inoffensos transire. Tunc venerunt ad urbem Baruth supra mare sitam; deinde ad aliam, quae vocatur Sagitta; post haec ad aliam quae Sur dicitur; deinde ad Acram; de Acra ad castrum, cui nomen Caiphas; et sic ad Caesaream.
Abbreviated transcription (Latin):
ilis quia si ihrłui sibi poᷤ¬
sent ad quirere. et benũ
qd̃ eis admiraldus babilo¬
nie inferre minabatur
suꝑare. xp̃ianus efficere¬
tur: et regis ihrłm dicio¬
ni subicerẽtur. Enerũt
aut aputl cripolim per
dies tres. Uidentes aut
ꝓceres et mii bellatores
quia iam tempus nouarũ
frugũ instabat. contorda¬
ti sunt : qd̾ iherosoluuita¬
nũ iter ex toto arriperẽt
et omissis omĩb rectiorem
mam tenerent. Erat aũt
tripoli exi erunt: et per
quedam ardua montana
ascendentes. ad castrũ cui
nomen becolon ꝑuenert̃
Altera die ueuerunt ad
urbem que dicitur rebaris
in tuius confuno uichꝰ aque
potunt inueniri: qua er¬
tingueretur eoꝵ nimia si¬
tis. Estus quippe erat. iuł
equi et omĩs horimũ iuł.¬
titudo sitiebat. Incrasti¬
uũ uenerunt ad flumen:
cui nomen braimi. Ibi gͥ
ꝑ uoctauerũt: et sitim su¬
am deposuerũt. Nor sub¬
sequens fuit diũcẽ a scen¬
sioms. et ip̃i ascenderũt

Expanded text:
illis ut si Jerusalem sibi posillis ut si Jerusalem sibi possent acquirere, et bellum quod eis admiraldus Babyloniae inferre minabatur, superare, Christianus efficeretur, et regis Jerusalem ditioni subjiceretur. Fuerunt autem apud Tripolim per dies tres. Videntes autem proceres et viri bellatores, quod jam tempus novarum frugum instabat, concordati sunt, quod Hierosolymitanum iter ex toto arriperent, et omissis omnibus, rectiorem viam tenerent. Erat autem Tripoli exierunt, et per quaedam ardua montana ascendentes ad castrum, cui nomen Betelon, pervenerunt. Altera die venerunt ad urbem quae dicitur Zabaris, in cujus confinio nihil aquae potuit inveniri, qua exstingueretur eorum nimia sitis. Aestus quippe erat, et equi et omnis hominum multitudo sitiebat. In crastinum venerunt ad flumen, cui nomen Braim. Ibi igitur pernoctaverunt, et sitim suam deposuerunt. Nox subsequens fuit Dominicae Ascensionis; et ipsi ascenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ibi: qd̾ fuit tunt
ii. idus aprił̾. Durauit
aũt illud obsidere: tribus
mensib unadie ilims.
uit aũt ibi mortuus
auselmꝰ de ribodi mou¬
de. iuir ꝑ multa landabilis:
et in sũõ militari ordine p̃¬
cipuus. Qui dum in m̃¬
do fuit. multa digna re
ibi mortuus est pontius
tormento iaculati. Willer¬
mus ꝑicartus. et Gnaruiꝰ
de petramora: priniꝰ iacu¬
lo. alter obut sagicta. Hiᷤ
et ꝓtalib obsidionem illã
nr̃i dimiserũt: quia illd̾
in expugnabile castrũ uł¬
lani timebat molentiam
impugnantiũ. Detentis
itaq tentorũs ad tͥpolim
porgunt: et pacen a re¬
ge ẽt cuub diu quenĩtam
dextris. fedei illoꝵ in tan¬
dauer̾unt : qd̾ usq ad pala¬
tiũ regis ciuitatem iutro¬
ioriuit. Rer aũt ut fidu¬
cia pacis tenende ox sua
parte certior crederetur .
trecentos ꝑegrinos ex no¬
te p̃ditos : misitq omi
exercitui mercatum lau¬
dabile. qd̾ omuino pͥuauit
illos ab oniĩ necessĩtate.
pcepit eciam et urauit

Expanded text:
d fuit tunc quarto Idus Aprilis. Duravit autem illa obsessio tribus mensibus, una die minus. Fuit autem ibi mortuus Ansellus de Ribodimonte, vir per multa laudabilis, et in suo militari ordine praecipuus, qui dum in mundo fuit, multa digna relibi mortuus est Pontius tormento jaculati. Willermus Picardus, et Guarinus de Petra Mora, primus jaculo, alter obiit sagitta. His vita functis, obsidionem illam nostri dimiserunt, quia illud inexpugnabile castrum nullam timebat violentiam impugnantium. Detensis igitur tentoriis, ad Tripolim pergunt, et pacem a rege et civibus diu quaesitam dextris, fidei illorum in tandaverunt ut usque ad palatium regis civitatem introierint. Rex autem ut fiducia pacis tenendae ex sua parte certior crederetur, trecentos peregrinos ex noste praeditos, misitque omni exercitui mercatum laudabile, quod omnino privavit illos ab omni necessitate. Pepigit etiam et juravit