comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei ñ uerat : & tm̃ qͦdam peccato mortuus: dũ morit carni
inqua erat similitudo peccati. ut cũ scđm uetustatẽ pecca¬
ti nũꝗͣ ipse uirisset. nram ex morte ueteri qua in peccato
mortui fueramꝰ. reuiuiscentẽ uitã nouã sua resurrectiot
signaret. Ipsũ: qđ in nob̃ celebrat᷑ magnũ baptismatis saenitũ
ut qͥcũq ad istã ꝑtinent grãm moriant᷑ pec t᷑. cato sic̾ ipfe dr
mortuus peccato. qr mortiuuis : carni. ħ i pec  cati fimilitudi¬
ni. & uiuant a lauaero renascendo sic̃ ipse a fepulero resur¬
gendo quãliber corporis ȩtat̾ẽ gerant. A paruulo etũ recenᷤ
ita nullꝰ ÷ qͥ ñ peccato moriat᷑ in baptismo. S paruuli
tantũ originali. maiores aut̃ &niã his omibꝰ moriunt᷑ pec¬

Expanded text:
inerat, et tamen quodammodo peccato mortuus est, dum moritur carni in qua erat similitudo peccati; ut cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur magnum baptismatis sacramentum: ut quicunque ad istam pertinent gratiam moriantur pectur peccato, quia mortuus est carni, hoc est peccati similitudini, et vivant a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo, quamlibet aetatem corporis gerant. A parvulo enim recens ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores autem his omnib
Abbreviated transcription (Latin):
onus ꝑcipiat anhelat. Et qͥ ad casum ualde urgetur
exꝓpriis. humerũ libent̃ ob prim̃dꝰ ponderib submit¬
tit alienis. que egit ferre ñ ualet. : auget qđ portet.
sue libidinis in strum̃tũ a postolioi sermonis arripi¬
unt quo ait. Si qͥs episcopatũ desiderat bonũ opus
desiderat. Q tam̃ laudans desidernũ. in pauor̃e. uer¬
tt ꝓtinus qđ laudauit. cũ repente sub uingit.O¬
portet aut̃ episcop um in rep̃hensibiłe eẽ. Cumq uin¬
nitũ necessaria. subsequent᷑ enumerat quȩ sit in repͣ¬
hen: sibilitas ipsa manifestat. Et fauet ergo desi derio
t̾ret exp̾cepto. Ac si aꝑte dicat. laudo quod queriti.
s prius discite qͥd querͭatis ne dum uosmot ipsos meti¬
ri neglegitis. tanto fedior urã rep̃ hensibilitas pare¬
at. quanto ob acunetis conspici in honoris arce festi¬
nat. Alagnus eniꝰ regendi artifex fauorib inpellit
trorib retrahit ut auditores suos & de soripto in re¬

Expanded text:
onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget quod portet. suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irre
Abbreviated transcription (Latin):
purgatũ uidit. ne aut ñ purgatꝰ qͥsq ad ire sacra minis¬
teria audeat aut quẽ suꝑna grã elegit. sub humilitatis
specie suꝑbe contͣ dicat. Qa igit᷑ ualde difficile ẽ pur¬
gatũ se quẽ libet posse cognoscere p̃dicationis officiũ.
Ad moyses utrũq miro oꝑe expleuit. qͥ p̃ esse tante mul¬
titudini. noluit & obediuit. Suꝑb enĩ fortasse esser
si ducatũ plebis in numere sine trep̾idatione susciperen
Et rursum suꝑb existeras. si auctoris imperio obedi¬
re recusaret. U trobiq ergo humilis. utrobiq sub iec¬
tus & p̃esse populis semet ipsũ metiendo noluit. et ta¬
m̃ de inperantis uirib p̾sumendo consensit. łł inc gͦ
hinc qͥq p̃cipites colligant. cũ quanta culpa. ex appetitu
pprio ceteris p̃ferri ñ metuunt. si scĩ uiri plebi um
ducatũ suscipere do etiã iubente timuert᷑. Moyses
suadente dño trepidat: in firmus quisq ut honoris

Expanded text:
purgatum purgatum teria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ cũ unus ad p̃dicand̾u mitti debuisset sponte
se p̃buit quo tam̃ altͣ ꝑgere cũ pauore recusauit. Isa¬
yas qͥppe dño querenti. quẽ muteret. ultrose obtulit
dicens. Ecce ego mttte me hieremias aut̃ mittit᷑: tam̃ n
mati de beat humilit̃ reluctat᷑ dicens. h. ah. ah. dñẽ
diu̾sa uox ꝓdiit. s ñ adiuerso fonte dilectionis emana¬
uit. Quo quippe sunt p̃cepta caritatis.di uidelies amor
et ꝓxuni. Per actiuã igit᷑ uitã ꝓdesse ꝓreimis cupi ensi sas¬
yas. officiũ p̃licationis appetit᷑. E contẽplatiuã uero hie¬
remias amori conditoris sedulo in herere desiderans. no
mitti ad p̃dicanđu. debeat contͣdicit. Q uod gͦ laudo¬
bilit̾ alt᷑ appetit. hoc laudabilit̃ alt̾ expauit Ite ne ta¬
cite contẽplationis luera loquendo ꝑderet. ille ne dap¬
na operis studiosi. tacendo sentiret. S hoc in utrisq ẽ
subtilit̾ ui tuendu quia et his qͥ recusauit plene non
restitit. ⁊ his qͥmiiti uoluit ante se ꝑ altaris caleulum

Expanded text:
quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quorum tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit dicens: « En ego, mitte me . » Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter reluctatur dicens: « Ha, ha, ha, Domdiversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. Per activam vitam igitur prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum: quia et is qui recusavit, pleniter non resistit; et is qui mitti voluit ante se per altaris calculum
Abbreviated transcription (Latin):
donec. Oportet enĩ illũ inqͥt regnare donee ponat om̃s¬
inimicos suos sub pedibꝰ. eiꝰ. tã qͣm cũ pofuerit ñ sit regna¬
turꝰ. Nec in portelligt᷑ ita dictũ sicuti: illud. ꝯfirma¬
tũ est coreiꝰ ĩ. inꝰ ꝯmouebit᷑ donec uideat suꝑ in imicos
tuis. Non enĩ cũ fuerint inimici sub pedibꝰ. postti. desi¬
net ille sedere ad dexterã. nec cũ postti fuerint desinet
ponat om̃s inimicos suos sub pedibꝰ. suis .i. fẽꝑ regnatar

Expanded text:
ortet enim illum regnare, donec ponat inimicos sub pedibus suis, tamquam cum posuerit non sit regnaturus, nec intellegunt ita dictum, sicut est illud: confirmatum est cor eius; non commouebitur, donec uideat super inimicos tuis . Non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere ad dexteram. Aut illud Apostoli: Oportet pona
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ fusertauit. Si qͥs hiuc diceret qd in h m̃dacio ꝑhorrescis
eũ id dixeris qd &ĩ si faisũ sit ad laude  marime ꝑtinot
nne huiꝰ detestiret᷑ insaniã. & qͥbꝰ posset uerbis & significa¬
tioibꝰ in ducẽ penetralia sui cordis aꝑiret olamansi Sntino
ne fortasse &iã maiore scelere indo laudari falsttatẽ qͣ ri¬
nanis : e fides urã & deincepsalia ÷ quȩ omĩno falla st ꝗ
nec ba fides eoꝵ qͥh crediderant. s ista falsa uerissime cone¬
ctebant illi fententię qua dicebat᷑ ñ ẽẽ resurrectionẽ mor¬
tuoꝵ. Istis aut̃ falsis repudiatis qm uera ert̃ si mortui ñ
resurgt᷑. conseqͣns erit resurrectio mortuoꝵ. Nc̃ aut &pͥc¬

Expanded text:
quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem qinanis est et fides uestra et deinceps alia. quae omnino falsa sunt,nec fides eorum qui hoc crediderunt, sed ista falsa uerissime conectebantur illi sententiae, qua dicebatur non esse resurrectionem mortuorum. istis autem falsis repudiatis, quoniam uera erant, si mortui non resurgunt, consequens erit resurrectio mortuorum. cum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ fidi sac̾m̃tum fidełe facit. Nlã sic̃ credere respondent᷑
ita &iã fideles uocant᷑ : ñ rem ipsã m̃te annuendo. s ipsiꝰ
rei sacͣm̾tum ꝑcipiendo. Cũ aut̃ sapere hõ ceperit. ñ illud
sacͣm̃tum repetit: s intelliget. eiꝰq ueritati consona &ĩa
uoluntate coaptabit᷑. Hoc qͣndui ñ potest. ualebit sacm̃tũ
ad eiꝰ tuteła adũsꝰ ꝯtͣrias potestates & tantũ ualebit si ante
maioris usũ etatis ex hac uita emigrauerit. ꝑ ipsũ sacͣm̃tũ
cõm̃dante ecclĩȩ caritate ab illa ꝯdẽpnatioe qͣ ꝑ unũ homi¬
nẽ int̾uit in munđu xpĩano adiutorio liberet᷑. hoo qͥ ñ
credit & fieriꝰ posse arbritrat᷑. ꝓfecto infideł : coiã si ha¬
beat fidĩ sac̾m̃tũ: longeq melior. ille partiulꝰ qͥ ceiã si
fidẽ ñłu ħt in cogitatioẽ. ñ ei tm̃ obicẽ ꝯtͣriȩ cogitat¬

Expanded text:
idei sacramentum fidelem facit. nam sicut credere respondentur, ita etiam fideles uocantur, non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo. cum autem sapere homo coeperit, non illud sacramentum repetit, sed intellegit eiusque ueritati consona etiam uoluntate coaptabitur. hoc quamdiu non potest, ualebit sacramentum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates et tantum ualebit, ut, si ante maioris usum ex hac uita emigrauerit, per ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, christiano adiutorio liberetur. hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeque melior est ille paruulus, qui etiam si fidem nondum habet in cogitatione, non ei t
Abbreviated transcription (Latin):
quib se impares estimant p̾ferant᷑. Quoꝵ ꝓfecto hu¬
inilitas. si ceteris quoq uirtutib cingit᷑. tunc ante di¬
occulos uera ẽ. cum ad respuendi hoc qͦd utilit̾ subi¬
re p̃cipit᷑ ꝑtinax ñ ẽ. Neq enĩ uere ẽ humilis. qͥ suꝑ¬
ni nutus arbitrium. ut debeat pre esse in tellegit᷑.
tam̃ p̾ ẽẽ contẽpnit. S diuinis dispositionib subdi¬
rus atq auitio obstinationis alienꝰ.cũ sibi regiminis
culm̃ imperat᷑. si iã donis p̾uientus ẽ. quib et̾ aliis ꝓ¬
sit. ex corde debet fugere & in uitus obedire. N num¬

Expanded text:
ferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedire. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
re dicunt᷑. ꝙr & si oꝑa repboꝵ aliqndo hominibꝰ. placent. hec qͦ scã eccłit
ex caritate conficit. in duunis naribꝰ. sine cessatione redolent. Seqr̃ fauꝰ
distillans. labia tua spotisa. In fauo mel latet. & cera uidet᷑. Rectegͦ la.¬
bia sponse fauus uocant᷑ qr dũ in carnis fragilitate sapientia magna
lor gaudia nescientibꝰ reuelat. tc̃ fauus distillat: qr qͣnta dulcedo
ipientie in corde lateat. ꝑ oris fragilitatẽ. audientibꝰ manifest
nde scriptũ est. Habemꝰ thesaurũ istũ. in uasis fictilibꝰ. Idõq fubdit᷑.
Mel & lac sub lingua iua. Nimirũ p̾dicatores falsi mel in lingtia
mens mel in lingua portendit. qr sapientiȩ dulcedinẽ loqͣndo ostendit. quã
ueracit̾ p̾dicans. audientes tã ꝗͣ mellis dulcedine reficit. Lac gerit. qr con¬
gruenti sibi doctrina. paruulos qͦsq u eccłia nutrit. Sublingua autͥ
hec omĩa sibi ipsi referuat. qr itternã dulcediiẽ assidue fecũ portat. Ciube.¬

Expanded text:
 quia etsi opera reproborum aliquando hominibus placent, haec quae sancta Ecclesia ex charitate conficit, in divinis naribus sine cessatione redolent. Sequitur: Favus distillans labia tua, sponsa; bia ergo favus vocantur, quia dum in carnis fragilitate sapientia magna t, quando coelestia gaudia nescientibus revelat; tunc favus distillat, quia quanta dulcedo sapientiae in corde lateat, per oris fragilitatem audientibus manifestat. Unde scriptum est: Habemus thesaurum istud in vasis fictiMel et lac sub lingua tua. Nimirum falsi praedicatores mel in lingua mens mel in lingua praetendit, quia sapientiae dulcedinem loquendo ostendit, quam veraciter praedicans, audientes tanquam mellis dulcedine reficit. Lac gerit, quia congruenti sibi doctrina parvulos quosque in Ecclesia nutrit. Sub lingua autem haec omnia sibiipsi reservat, quia internam dulcedinem assidue secum portat. Du
Abbreviated transcription (Latin):
głi. feu quiq ꝑfecti uiri in eccłia qͥueritat̾e ꝑfeote hominibꝰ. nuntiare no¬
uert̾. Ueru̾tm̃ hi qͥ singillati adolescentule uł fodalesst̃. toti simul sponsa
st̃. qr toti simul eccłĩa it̃. qͣmuis & uixta utiũ qͣmq tota hec tria nomina ac¬
cipi posst̾. Nĩ qͥđm iã ꝑfeote amat sponsa ẽ. qui sponsũ p̾dicat soctał ẽ. qͥ ad huc
nouellꝰ yiã bonoꝵ feqͥt᷑. ad olescentula ẽ. In uitam gͦ. ut simꝰ sponsa. Si hoc nec

Expanded text:
veritatem hominibus nuntiare noverunt. Sed hi qui sigillatim adolescentulae vel sodales sunt, toti simul sponsa sunt, quia toti simul Ecclesia sunt, quamvis et juxta unumquemque tota haec tria nomina accipi possunt. Nam qui Deum perfecte amat, sponsa est; qui sponsum praedicat, sodalis est. Qui adhuc novellus viam b
Abbreviated transcription (Latin):
sub duce suo ad p̾liũ mr̃es nr̃i: s tubis. s lagenis. s łapadibꝰ
tionẽ corpoꝵ. miracuł coruscauert. Moxq hostes in fugam
Cerinert̃ gͦ tubis. ut lagene frangerent᷑. lagene fractȩ st̃ ut
lapades apparerent. apparuert̾ ia pades. ut hostes in fugã uerte¬
cauerunt miricuł ut hostes suos ex diuina luce ꝑstornerent.
qͣtinꝰ neqͦqͣm dõ erecti refisterent. s eũ subditi formidarent.
E notandu qd̃ steter̾t hostes ante lagenas. fugert̾ aute łãpa.¬
des. qr nimirũ ꝑsecutores sc̃ę fidi p̾dicatoribꝰ adhuc in eor¬
pore positis restitert̃. Post solutionẽ uͦ corpoꝵ apparentibꝰ
miracuł in fugã uersi st̃. qr pauore conterriti aꝑfecutione
fideliũ cessauert̾. p̃dicatione scił tubaꝵ. fractis lagenis cor.¬
qđ illic scriptũ ÷ qr in dextera tubas. in sinistra lagenas te
net lagenã. Si aut̃ priore loco grã p̾dicationis accenidit᷑.

Expanded text:
sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. tionem corporum miraculis coruscaverunt, moxque hostes in fugam derunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur. Lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent. Apparuerunt lampades, ut hostes in fugam vertecaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum per persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restitmiraculis in fugam versi sunt; quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt. Praedicationem scilicet tubarum fractis lagenis cor illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tengenam tenet. Si enim priore loco gratia praedicationis attenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑. Ꝙgͦ đu aquas bibunt genuflerisse ꝑhibent᷑. abel¬
operũ ñ inflectunt. Om̃s qͥppe tc̃ bibisse aquã. s ñ om̃s recto
genu stetisse narnatist᷑. Replutiq st̃. qui genua dũ aquas
inberent inflerert᷑ : qr attestante apło. ñ auditores legis
iusti st̃ apd̾ dm. s factores logis iustificabiuit᷑. Itũ ÷ ad¬
p̃liũ cũ tubis. cũ lampadib cũ lagenis. atq iste ut diaintꝰ¬
fuit ordo p̾liandi. Cecuiert̃ tubis. Intra lagenas aut̃. missȩ
Quarũ ghoruscante luce hostes t̾riti in fugã uertunt᷑.
designat᷑ itaq in tubis elamor p̃dicatioras. in lampadi¬
b claritas muiraculoꝵ in lagenis fragilitas corpoꝵ. Tales
qͥppe dux nr secũ ad p̃dicitionis p̃liũ durit. qui despecta sala¬
te corpoꝵ. hostes suos moriendo ꝓsteruerent. eoꝵq gladios
ñ armis agladiis. s patientia sũꝑarent. Armati etũ uenert᷑

Expanded text:
signatur. Qui ergo dum aquas bibunt genu flexisse perhibentur, a belsignatur. Qui ergo dum aquas bibunt genu flexisse perhibentur, a beloperum non inflectunt. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt, reprobatique sunt qui genua dum aquas biberent inflexerunt, quia attestante Apostolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabunt cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; atque iste fuit, ut diximus, ordo praeliandi. Cecinerunt tubis, s, quarum coruscante luce hostes territi in fugam versi sunt . Designatus est in tubis clamor praedicationis, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe dux noster secum ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iens in utero. nͥ om̃ĩpotens d̾i sua dispensatione nos redimens
diuinitate sua cõplectens. &. humanitatẽ intͣ uterũ sumens.
maiestatis potentiã. Maidian uͦ: int̾pretat᷑ de udicio. Ut
enĩ hostes eiꝰ repellendi destruendiue e̾e̾nt. ñ de uicio re¬
pellentis s de iudicio iuste uidicantis fuit. ẜ ido de uidi¬
cio uocant᷑. qr alieni a grã redẽptoris. iustȩ dapnationis
meritũ &eiã in uocabulo nominis t̾hut. Cott᷑ hos Gedeon.
cũ trecentis ꝑgit ad p̃liũ. Sol& in centenario numero. ple¬
nitudo ꝑfectionis intelligi. Qdgͦ in ter ducto centenario
adũsarios fidĩ destruit᷑. cũ his ad p̾dicationis bella descendit.
q̃ posst̾ diuina cognoscere: qͥ sciunt de trinitate qͦ ds ⁊ ꝑfecta¬
fentire. Duetiq st̃ ad fluuiũ ut aquas biberent: & qͥ aquas
flexis genibꝰ haufert̃. a bellica uttentione remoti st̃. Aqͥs
nãq doctrina sapientie: stanti aut̃ genu. recta oꝑatio de¬

Expanded text:
miens in utero, nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens? majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi, destruendive essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit. Et idcirco de judicio vocantur, quia alieni a gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulo nominis trahunt. Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo introducto centenario adversarios destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus estetur. Ductique sunt ad fluvium ut aquas biberent, et qui aquas flexis genibus hausere, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque doctrina sapientiae, stante autem genu recta operatio de
Abbreviated transcription (Latin):
diuina illi ãmonitione p̾ceptũ: ut ad fluuiũ ueniens om̃s qͦs
fleris genibꝰ. aquas haurire ꝯspiceret. ab illoꝵ ꝯflictu remoue¬
net. Actũq est. & trecenti uiri tantũmͦ qui stantes manibꝰ aqͣs
eulas. łapades apparuert̾: &. hinio tubaꝵ sonitu. illic lãpadai
coruscatione territi hostes. st̃ in fugã ꝯu̾si. Ged eon ad p̾liũ ueniens.¬

Expanded text:
divina illa admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret a bellorum conflictu removeret. Actumque est, 495 ut trecenti viri tantummodo, qui stantes aquas manibus gerunt, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi sunt hostes, et in fugam conversi. De hoc namque be
Abbreviated transcription (Latin):
toru deserit. de petra aut̾ ignis exit. ⁊ ius carnesq consu¬
nit. qͥa afflatꝰ a redeptore sp̾c tanta cor nrm̃ fłama cõ¬
punctionis coneremat. ut ome qͦd in eo ẽ allicitũ & oꝑis eo
gitationis exurat. ꝑfecta etũ mens sollert̾ iniuigilat: ut
non solũ ꝑu̾sa agere renuat. s omẽ etiã qͦd in se ꝑ cogita¬

Expanded text:
torii deserit. De petra autem ignis exit, et jus carnesque consutorii deserit. De petra autem ignis exit, et jus carnesque consumit, quia a redemptore spiritus tanta cor nostrum flamma compunctionis concremat, ut omne quod in eo est illicitum et operis et cogitationis, exurat. Perfecta enim mens solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per cogita
Abbreviated transcription (Latin):
edeon cũ a paleis frumenta exeuteret. angłm uidit. Ad euiꝰ ini¬
periuim ꝓtinꝰ hedũ coxxit. quẽ suꝑ petram posuit. ⁊ ius carnũ de¬
suꝑ effudit. que angłs uirga tetigit. eaq ignis exieris de petra
a uitioꝵ paleis uirtutũ grana separare. S hec a gentib
angłs apparet. qr tantomag̾is dr̃os interiora denuntiat. ꝗͣto se
studiosius homines ab iiteriorib pirgant. Qͥoccidi hedũ
p̾̃cipit id ẽ omnẽ appetitũ nr̃e carnis inimolari. carnesq
suꝑ petrã poni. ⁊ ius carniũ desuꝑ fundi. Quẽ aliũ signifi¬
cat petra. nͥ eũ de qͦ ꝑ paul ũ dicit᷑. petra aut̃ erat ap̃e:
cruciamꝰ.SIus etiã carniũ de suꝑ fundit. qͥ in conu̾satio¬
ne xp̃i ipsas etiã ã se carnales cogitationes exinaniit. Qua¬
si enĩ res ex carne liqͥda in petra fundit᷑. ꝗͣdo mens a co¬
gitationũ carnaliũ flitxu uacuat᷑ Q ͤ tam̃ mox angłs uirga
tangit. qͥa intentionẽ nr̃am nequaquã potestas diuini adiu¬

Expanded text:
 cum a paleis frumenta excuteret, angelum vidit, ad cujus imperium protinus haedum coxit, quem super petram posuit, et jus carnium desuper effudit; quae angelus virga tetigit, eaque ignis exiens de petra a vitiorum paleis virtutum grana separare? Sed haec agentibus angelus apparet; quia tanto magis Dominus interiora denuntiat, quanto se studiosius homines ab exterioribus purgant. Qui occidi haedum praecipit, id est, omnem appetitum nostrae carnis immolari, carnesque supra petram poni, et jus carnium desuper effundi. Quem alium significat petra, nisi eum de quo per Paulum dicitur: Petra autem erat Christus? cruciamus. Jus etiam carnium desuper fundit, qui in conversatione Christi ipsas etiam carnales a se cogitationes exinanivit: quasi enim res ex carne liquida in petra funditur, quando mens a cogitationum carnalium fluxu evacuatur, quae tamen mox angelus virga tangit, quia intentionem nostram nequaquam potestas divini adju
Abbreviated transcription (Latin):
tã sapientiã. meretricũ statĩ pulsatꝰ questione memorit᷑.:
Max enĩ ut grãm tante reuelationis accepit. certam̃ turpi¬
ũ mulierũ ꝑtulit. qr nimirũ fepe cũ m̃tem nnim̾ concessis
uirtutibꝰ respectus intime largitatis illuminat. hanc ptinꝰ
Diã lubricȩ cogitationes tͣbantꝰ. ut quȩ subleuata in menso
munere erultat. &iã tẽptatione pulsata qd sit inueniat.
Sic hepyas &o iusitatꝰ desuꝑ fermone celos aꝑuit. & tm̃ ꝓbatꝰ
subito infirmꝰ ꝑ deferta fugiens unã mulierẽ expauit᷑. Sic
Paulus ad terciũ cełu ducit᷑. paradysi penetrans fecreta.
considerat. & tm̃ ad femetipsũ rediens. ꝯtͣ carnis bellum
laborat. legẽq aliã in m̾bris fustinet. cuiꝰ i se rebellione
fatigari spc̃ legẽ dol&. ẜpꝰ dationẽ gͦ muneris idoireo deus
hominẽ ꝓbat. qr & collato munere subleuat: & abstricto ad
paulułũ ipsũ fibi homine̾ demonstnat. Qd eo usq ꝓculdubio

Expanded text:
 sapientiam meretricum statim pulsatus quaestione memoratur . Mox enim ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit, quia nimirum saepe, cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae claritatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Helias, et visitatus desuper, sermone coelos aperuit, et tamen probatus, subito, infirmus per deserta fugiens, unam mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum raptus, paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens contra carnis bella laborat. Legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari spiritus legem dolet . Post dationem ergo muneris idcirco Deus hominem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
dũ qđ postqͣm dñis erroris nr̃i tenebras luce suȩ cognitionis
illustrauerit. cogitationis aculeo iusitando ꝓbat. qr & acce¬
dendo corda nrã ad uirtutes ꝓuehit. & recedendo concuti
tẽptatione ꝑmitit. Si enĩ pꝰ uirtutũ muneni nulla tẽptati.¬
one concutit᷑. hec se habere animꝰ exfemetipso gloriat᷑. Ut¬
gͦ a firmitatis dona habeat. &. infirmitatẽ suã humilit̃ ag¬
noscat. ꝑ accessũ grẽ ad alta sustollit᷑. & ꝑ recessũ qd exfemetip¬
so fit ꝓbit᷑. Qđ bene nob̾ ex hẏstoria sacre lectionis innutt᷑.¬

Expanded text:
dum quod postquam Dominus erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, mox tentationis aculeo visitando probat, quia et accendendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, hoc se habere animus exergo et firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex semetipso sit probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innu
Abbreviated transcription (Latin):
uia cerastes infemita. Sic enĩ in uia fedebit. & in semita erit. ut
eos qui ꝑ semitã iusticiȩ ambulant feriat. & ueneno suȩ malicie oc¬
cidat. Mlascet᷑ aut̃ ex copulatione patris & matris fic̃ &. alii homines:
ñ ut alii dicunt de sola uirgine. s tm̃ totꝰ in peccato generabit᷑. &us
peccato nascet᷑. In ipso conceptionis suȩ icio diabolus simul intror¬
bit in uterũ matris eiꝰ. &. ex uirtate diaboli cõmouebit᷑. & conere¬
abit᷑ in uentre matris eiꝰ. & uirtꝰ diaboli fẽꝑ cũ illo erit. ꝑ sicut¬

Expanded text:
icut enim serpens in via sedebit, et in semita erit, ut eos qui per semitam justitiae ambulant feriat, et veneno suae malitiae occidat. Nascetur autem ex copulatione maris et feminae, ut alii homines, non ut alii dicunt, de sola virgine, sed tantum peccato nascetur. In ipso vero conceptionis ejus initio diabolus simul introibit in uterum matris ejus, et ex virtute diaboli confovebitur et contutabitur in ventre matris, e
Abbreviated transcription (Latin):
ia cebant. ferui ebantq subi trbuto. Inde g. itibitapiĩpaui
mũ. hoc ẽ tiͥ discesserint omũi iregna a romationitiperio qnȩ pi
fubdita erant. Hoc aut̃ tempꝰ nec dituenit. qr licet uide¬
amiꝰ. Romauũ inpemũ en maxima parte destructũ. dm̃¬

Expanded text:
um imum ; hoc est, nisi discesserint omnia regna a Romano imperio, quo prius subdita erant. Hoc autem tempus nondum venit, quia, licet videamus Romanum imperium ex maxima parte destructum, ta
Abbreviated transcription (Latin):
eã replebit & totã cireũdabit. totã tenebit. totã interiꝰ exteriꝰq
possidebit.: ut diabolo ꝑ hominẽ eooꝑante concipiat. & qđ natũ
erit totũ sit iniquũ. totũ sit ꝑditũ. Unde &. ille ħ filiꝰ ꝑditi¬
onis appellat᷑. qr in qntũ poterit genꝰ humanũ ꝑdet . &. ipse ui
debeat nasci. Sicut dñs ac redeptor nr̃ Bethleem sibi p̾ui¬
dit. ut ibi ꝓ nob̾ humanitatẽ assumeret & nasci dignaret᷑. fiod¬

Expanded text:
eam replebit, totam circumdabit, totam tenebit, et totam interius exteriusque possidebit; ut diabolo per hominem cooperante concipiat, et quod natum fuerit, totum sit iniquum, totum perditum. Unde et ille homo, filius perditionis appellatdebeat. Nam sicut Dominus ac Redemptor noster Bethlehem sibi providit, ubi pro nobis humanitatem assumeret et nasci dignaretur: sic d
Abbreviated transcription (Latin):
catoresq suos Predicatio aut̃ & potestas tenebit a mari usq ad-
mare. ab oriente usq ad occidentẽ. ab aquilone usq ad feptẽ¬
trionẽ. Faciet qͦ signa multa. magna. & mirabilia in audita::
faciet ignẽ de celo terribilit̾ uenire. arbores subito florere
& arescere : mare tierbari. & subito tranquillari: naturas in di¬
uersas figuras muttari. aquarũ cursus & ordinẽ conuerti. agita¬
ri aera uentis oo multimodis cõmotionibꝰ.&. cetera innume¬

Expanded text:
catores. Praedicatio autem ejus et potestas a mari usque ad mare, ab oriente ad occidentem, ab aquilone ad septentrionem erit. Faciet quoque signa multa, magna et mirabilia et inaudita. Faciet ignes de coelo terribiliter descendere, arbores subito florere et arescere, mare turbari subito et tranquillari. Naturas in diversis figuris mutari, aquarum cursus et ordinem converti, agitari aera ventis, et multimodis commotionibus, et cuncta innume
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ tẏpus est. ꝑ hec itaq munera significant᷑ meritoꝵ dona.
qͥbꝰ ornat᷑ eccłia. Fides enũ auro cõparat᷑. sermo p̾dicatiotus. ar¬
gento. es. patientie. Que uͦ in ornam̃to siue tab̾naculo necessa¬¬
ria ft̃. uiri cũ mulieribꝰ p̾bent. hoc significant. qr intͣ eccłiam
uirtutes fortiũ quȩ ꝑ uiros expͥmunt᷑. erigua oꝑa infirmoꝵ que
ꝑ mulieres utimant᷑. o̾ia locũ inueniuit. ad usus fc̃ę edificatio.¬
nis accipiunt᷑. Collatio uͦ ipsa ñ fit ex necessitate s sponte. qr fides
sporitanea ẽ. Nã ꝑ armillas que lacertos astringunt. p̾positoꝵ ua¬
lide laborantiũ oꝑa demonstrant᷑. ꝑ in aures. subditoꝵ obedi¬
entia expͥmit᷑. ꝑ anulos. signaculu secretoꝵ. Unde &. queđa
minꝰ intelligentib occultantes quasi sub signaculo recondunt doc¬
tores. ne indignis quibq dĩ saciam̃ta credant᷑. unde ⁊ iustuᷤᷤ leta¬
ur ⁊ dicit. In corde meo abscondi eloquia tua. ut ñ peccẽ tͥ.

Expanded text:
Ecclesiae typus est. Per haec itaque munera significantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia: fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero quae in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprimuntur, et exigua opera infirmorum, quae per mulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et nis accipiuntur. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas quae lacertos astringunt, praepositorum valide laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur, per annulos, signaculum secretorum, unde et quaedam minus intelligentibus occultantes quasi sub signaculo recondunt doctores, ne indignis quibuscunque Dei sacramenta credantur: unde et justus laetatur et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentes &. descendentes. Hoc uiso eiuugilauit. umtq la¬
pide dicetis. Were hic ẽ domus dĩ. & porta celi. ẜ his dictis. disces
descendit. ibi iterũ ad cełu conscendit. Prectio aut̃ lapidis. resur
bant & descendebant angłi. in qͥbꝰ significati st̃ ergłiste p̾dicato¬
res xp̃i. ascendentes utiq cũ ad intelligenda eiꝰ suꝑeminentissim̾a

Expanded text:
cendentes. Hoc viso, evigilavit, unxitque lapidem, dicens: Vere hic domus Dei est, et porta coeli. Et his dictis discessia ibi in terram descendit, ibi iterum ad coelum conscendit. Erectio autem lapidis resurrebant angeli, et descendebant, in quibus significati sunt evangelistae praedicatores Christi, ascendentes utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
fontis qr cuncta scłi adu̾sa simul &epsꝑa p adtroris sui fide
ꝯtepiut. Qua ipse in cane apparons infirmã qđe in ue¬
uit. sed in uentione sua hoc est pia uisitatione fortẽ
reddidit. Unde post eiꝰ redeptionẽ ad celos redien.
suꝑnis eiuib gnidens miebat. Congratulamini mͥ q̃
in ueni ouẽ meã. qͦ perierat. Uidens gͦ salomon genꝰ
humanũ innumerisimplicatũ errorib qͦaq ad etꝰ
salnationẽ nullus pͥatri archa nullus ppħa nullus om̃i¬
noe eoi qr p̃t̾ solũ mediatorẽ dĩ ꝓ hominũ sufficens
uit. Olstẽ fortẽ qͥs in ueniet : Proeubs de uitimis

Expanded text:
fortis, quia cuncta saeculi adversa simul et prospecontemnit: quam ipse, in carne apparens, infirmam quidem invenit, sed inventione sua, hoc est pia visitatione, fortem reddidit; unde post ejus redemptionem ad coelos rediens, supernis civibus gaudens aiebat: Congratulamini mihi, quia inveni ovem quae perierat . Videns ergo Salomon genus humanum innumeris implicatum erroribus, quodque ad ejus salvationem nullus patriarcha, nullus propheta, nullus omnino electorum, praeter solum mediatorem Dei et hominum, sufficeret, ait: Mulierem fortem quis in
Abbreviated transcription (Latin):
futura ꝓuide. p̃t̾ita recordare. Nã qͥ nichil de p̃terito cogitat. ꝑ
uitã. Qui nichil de futuro p̃meditat᷑. in omĩa captꝰ in cedit. Pponi¬
aut̃ animo tuo o mala futura & bona. ut illa sustinere possis. ista mi¬
derari. Non semꝑ in actu sis. s int̾dũ animo tuo requiẽ dato: : requiess
ipsa plena sit sapientie studuis. & cogitationibꝰ bonis. Eã prudens nũq̃
ocio marcet. animũ aliqͣndo remissũ habet. nũ ꝗͣ solutũ. Accelerat
E &x aptis obscura estumat. ex parius magna. ex pximis remota. expartib
tota. Uon te moueat dicentis auctoritas: nec qͥs. s qd dicat intendito.
te imponas: In qua tͥ stanti tremendũ. descendenti cadendũ sit. Tuna¬
consilia tua salutaria aduoca. cũ tͥ alludit utte ꝓsꝑctas. Lc̃ te ueluc
in lubrico retinebis ꝓsistes: nee tͥ dabis mpetꝰ liberos s enxũspi cies

Expanded text:
futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogitationibus bonis: nam prudens nunquam otio marcet. Habet autem aliquando remissum animum, nunquam solutum. Accelerat ex apertis obscura aestimat, ex parvulis magna, ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. tiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosperitas, tunc te velut in lubrico retinebis ac sistes, nec tibi dabis impetus liberos, sed circumspicies
Abbreviated transcription (Latin):
nspicies. Nã qͥ prudens ẽ ñ diert. ñ putaui hoc fieri: qr ñ idubitat
expectat. nec suspieat᷑ s cauet. Casꝰeũq faeti causã reqͥris. cibinitia
fallere ñ uult.falliñ poterit. Opmiones tue. udicia suit. Cogitani¬
ones uagas uelut sõno similes m̃ recipies. quib si auimũ tiuiᷤᷤ olec¬
taueris. cũ dmĩa disposueris tristis remanebis. s cogitatienia aes¬
I bilis
acerta sit. Siue delib̾et. siue querat. siue contẽplet᷑. ñ recedit
uero. Sermo qͦq tuus ñ sit inanis. s aut suadeat. aut moneat. a
solet᷑. aut p̾cipiat. Lauda paret. uitupera partius. Nã similit᷑ i¬
p̃hensibilis ẽ nimia laudatio. qͣm inmodata uttuꝑatio. Ila siqͥs
adulatione. ista malignitate suspecta ẽ. Testimoniũ ueritati. ñ
micieie reddas. Cũ considãtione ꝓmitte. pleniꝰ qͣm ꝓmiseris prref
i prudens ẽ animus tuus. trib tẽporibꝰ dispenset᷑. Ecesentia ordo

Expanded text:
nspicies. Nam qui prudens est, non dicit: Non putavi quidem hoc fieri; quia non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia fallere non vult, falli non potest. Boni est viri, etiam les, et velut somnio similes, non recipies; quibus si animus tuus se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: sed cogitatio tua stabilis, et certa sit; sive deliberet, sive quaerat, sive contempletur, non recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina,
Abbreviated transcription (Latin):
officiositate neq neglegus neq exactor appareas. Cunctis esto
benignꝰ. nemini blandus. Paucis familiaris. om̃ib equus. Seue¬
rior esto udicio quã sermone. uita quã uultu. Utor elemens.¬
seuicie derestator. Fame bone neq tuȩ seminator. neq aliene
inuidus. Rumoribꝰ. cruminibꝰ. suspicionibꝰ. minime credulus :

Expanded text:
officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita quam vultu: cultor clemenevitiae detestator. Famae bonae, neque tuaeseminator, neque alienae invidus, rumoribus, eriminibus, suspicionibus minime credulus, v
Abbreviated transcription (Latin):
to qr ꝓdesse uoluit. NNon acerba. s blanda uerba timebis. Esto uiti¬
orũ fugax ipse : alioꝵ uͦ neq curiosus serutator. neq acerb rep̃¬
hensor. s sine exꝓbratione correptor: ita ut ãmonitionẽ hilari¬
tate p̃uenias. Merrori facile ueniã dato. Nec extollas quẽ qͣ. nec
deicias. Sicentiũ esto tacitꝰ auditor. audientiũ ꝓmptꝰ receptor.
Reqͥrenti facile responde. contendenti facile cede: nec in uirgia
exeerationesq discedas. Si continens es. ⁊ animi tui ycorporis¬
motꝰ obserua. ne in decori sint : nec ido̾ illos contẽpnas qi latent.
Nã nichil differt si nemo uideat.cũ ipse illos uideas. Mobilis esto
ñ leuis: constans ñ ꝑtinax. Alicuiꝰ rei noticiã te habere. nec ig¬
notũ sit. nec molestũ. Om̃s tͥpares facies. si inferiores suꝑbienꝰ¬
do ñ contẽpnas. suꝑiores recte uiuendo ñ timeas. In reddenda

Expanded text:
to quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens es, animi tui motus corporisque observa, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã uilẽ. Non erit tͥ scurrilis. s gͣta urbanttas. Sales tui sine
dente sint. ioci sine uilitate. Risus sine cachinno. uox sine clamore.
in cessus sine strepitu. Quies tͥ. ñ desidia erit. Ecũ ab aliis luditur.
tu scĩ aliqͥd honestiq tractabis. Si continens es. adulationeᷤ euita.
Sitq tͥ tã triste laudari a t᷑pib quasi lauderis ob t᷑pia. Letior esto
quoties displices malis: & maloꝵ. de te existimationes malas. uerã
tui laudationẽ asseribe. Difficillimũ ꝯtinentie apꝰ est assentationes
adulantiũ repellere. quoꝵ sermones animũ quadã resoliuint.
Nulliꝰ ꝑ assentationẽ amiciciã merearis : nec tuã ꝓmerendi ad te¬
aditũ aliis pandas. Non eris audax. ñ arrogans. Submitteste. ñ
ꝓicies : g̾iutate seruata. Ammoneberis libent̾. rep̾henderis patien¬
ter. Si merito te obuirgauerit aliqͥs. secto qr ꝓfuit. Si uimerito. sei¬

Expanded text:
tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tuam promerendam per hanc aditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, sci
Abbreviated transcription (Latin):
uelis ẽẽ a domo. s domũ a dno. Non tͥ affingas qͦd ñ eris. nec qͦd es.
mauis qͣm es uideri uelis. Noc magis obserua ne qua pauꝑtas tibi
inmunda sit. nec parsimonia sordida. nec simplicitas neglectai
tua defleas. nec aliena mireris. Si continentiã diligis turpia fu¬
gito anteꝗͣ accidant. nec quẽ qͣm aliũ uerearis plusꝗͣ te. Omĩa tole¬
rabilia p̃t̾ t᷑pttudinẽ crede. d uerbis qͦq turpib abstineto. qr licentia¬
eoꝵ inpudentiã nutrit. Sermones magis utiles ꝗͣ facetos & affabiles
ama : rectos potiꝰ qͣm obsecundantes. Mliscebis int̾dũ iocos seriis s tem¬
patos. o sine detͥmento dignationis ac uerecũdie. Nã rep̃hensibilis
sus ẽ.siin modicus. si puerilit̾ effusus. si muliebrit̾ fractꝰ. Odibilẽ qͥ
alienis malis euocatꝰ. Si gͦ tempꝰ iocos exigit. in his qͦq cũ dignitate
sapientie gere : ut te nec grauet qͥsꝗͣ. tanquã asꝑum. nec contẽpnat

Expanded text:
ibas quod non eris, nec quod es; nec majus quam es videri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, ustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibeorum impudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis et verecundiae. Nam reprehensibilis risus alienis malis evocatus. Si ergo ipsos jocos exigis, hoc quoque dignitate sapientiae gere, ut te nec gravent tanquam asperum, nec contemnant
Abbreviated transcription (Latin):
nindi te eẽ genꝰ. ignescere. Neminẽ sustitro appetas. nemine suffo¬
dias. Palã egredere. Nongeres confuctũ. ñ indiaeris dã frac des
a doli Inbecillũ decent. Eris magnanimꝰ. si ꝑicula ñ appetas ut teme¬
rarius: nec formides ut timidus. Eã tenidũ ñ facit animũ. nͥ rep̃¬
circũ cide suꝑflua: & in artũ desidĩa construnge. Considera tec
qͣntũ natura poscat. a qͣntũ cupiditas expetat. Si continens fueris.
eousq ꝑuenies : ut te ipso ꝯtentꝰ sis. Nã qͥ sibi ipsi satis est: cũ diuitus
ebrietatẽ. Obserua ne in conuiio ne qͣlibet uite ꝯmunitate qͦs imi¬
taberis. dãpnare uidearis. Mec p̃sentib delitiis inherebis. nec deside¬
rabis absentes. Uictus tͥ ex facili sit : nec ad uoluptatẽ. s ad cibũ ac¬
de. Palatũ tuũ fames exeitent. ñ sapores. Sesidĩa tua paruo i¬
dime. qr hoc tantũ curare debes ut desinant.: atq ita qͣsi ad eocem

Expanded text:
indictae esse ignoscere. Neminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi repcircumcide superflua et in arctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetat. Si continens fueris, eo usque pervenies, ut te ipso contentus sis. Nam qui sibi ipsi satis est, cum divitiisebrietatem. Observa ne in convivio aut in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: atque quasi ad exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
pline ibi oriunt᷑ uirgia. erescunt rirȩ. locunt᷑ de exterioribus
negociis in nomo confessionis. aodueunt oues & boues in capi tulo:
s ubi haberi deberet᷑ sermo de animabꝰ habet᷑ de bobus Cõmq¬
ient᷑ int̾ humodi uerba. sĩpsieiores fr̾es. t᷑bant᷑ discreti habent
racundi. locũ irȩs ꝑũsi tẽpꝰ loguendi. Conqͦrit᷑ martha. respon¬
let doaria : qr ñ ÷ qͥ respondeat. ꝓ ea. ubi qdẽ nimia p̾latoꝵ sim.¬
iũ ibi net martha conpesctt᷑. nec uꝰariȩ silentiũ eustoditur
tgo qͥ uiestũ marthȩ. si ñ lego responsionẽ oariȩ: Lego tm̃ &x pm̃

Expanded text:
rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simptium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; lego tamen Chris
Abbreviated transcription (Latin):
uocerunt mel de petra. zoleũ de firma petra. Nusquã tale ali¬
quid iuxta hẏstoriã legit᷑. si tota testam̃ti ueteris series recense¬
at᷑. Nusquã de petra mel. nusꝗ̃. oleũ ille popłs suait. S qͥa uiaota
pauli uocẽ petra erat xp̃e. mel de petra fuxert̃. qͥa eidẽ rełeptoriᷤ
nr̃ facta ⁊ miracula uidert̃. Oleũ uͦ de firma petra suxert᷑. qͥae
fusione scĩ sp̃s post resurrectionẽ eiꝰ ungi meruert̃. Quasi gͦ ui
petra mel dedit. qͣndo ad huc mortał dñs miraculoꝵ suoꝵ dul¬
cedinẽ discipuł ostendit. S firma petra oleũ fudit. qͥa pꝰ resur¬
rectionẽ suã factꝰ iã impassibilis ꝑ afflationẽ spc̃ donũ scẽ unctio¬
nis emanauit. de hoc loco ꝑ propħam dicit᷑. Computrescet iugum.
a facie olex. Sub iugo qͥppe tenebam᷑ demonicȩ dnationis. s uncti

Expanded text:
uxere mel de petra, et oleum de firma petra. --Nusquam tale aliquid juxta historiam legitur, si tota Testamenti veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia, juxta Pauli vocem, Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula videre. Oleum vero de firma petra suxere, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruere. Quasi ergo in firma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflictionem spiritus, nis emanavit. De hoc oleo per prophetam dicitur: « Computrescet jugum a facie olei . » Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis; sed uncti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã fignans. hoc rebꝰ. locuti st̃. qđ nos uerbis aꝑimꝰ. bolias
ppe cũ gladio. dauiduͦ cũ pera pastorali uenit ad p̾liũ. S
unde goliã dauid suꝑans. suo gladio occidit. đ nosq agimus.
qui ꝓmissi diuid m̃bra ex eiꝰ fieri dignatione meruimꝰ. Nã cũ fuꝑbi¬
tes hereticos &. sacre scripturȩ fententias deferentes. eisde i
atq fententiis quas ꝓfert̾ iuncimꝰ. qͣsi elatũ goliã suo &adio deti

Expanded text:
s aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit; quod nos quoque agimus, qui promissa David membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio det