comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tota die clamat corpꝰ xp̃i sibi succe¬
dentib & decedentib m̃bris unus
quędam modo clamant. quedam
uero cum ipsi nos requieuerimus
dexteram patris interpellat ꝓno
bis. Ala membra recipit. alia
flagellat. alia mundat. alia con¬
solatur. alia creat. alia uocat.
alia reuocat. alia corrigit. alia
cunditas. a maritudine plenus
membra sua ut sursũ cor habeant.

Expanded text:
tota die clamat, sibi decedentibus et succedentibus membris. Unus quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, alia cunditas: amaritudine plenus membra sua ut sursum cor habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ullum maius donum
prestare posset d̾s homi¬
nib quam ut uerbum
suum ꝑ quod condidit.
omnia faceret illis caput.
et illos ei tamquam membra coapta¬
ret. ut ẽẽt filius dei et filius hominis.
unus d̾s. cum patre unus homo cũ
sacerdos nr̃. orat in nobis ut caput
nr̃m. oratur a nobis. ut d̾s nr̃. Di¬

Expanded text:
umque majus donum praestare Deus posset hominibus, quam ut Verbum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum sacerdos noster; orat in nobis ut caput nostrum, oratur a nobis ut Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
hãc mat̾iã eos hortat᷑ ut cũ uideant
signa ista cõpleta ẽẽ xp̃m credant ĩã
uenisse. Et mͦ pͥus exponit localẽ dis¬
ꝑsionẽ. pꝰ int̾iorẽ iudeoꝵ scilicet p̃sen¬
tẽ cecitatẽ. Uox synagoge.

Expanded text:
hanc materiam eos hortatur, ut cum videant signa ista completa esse, Christum credant jam venisse. Et modo prius exponit localem dispersionem: post interiorem, Judaeorum scilicet praesentem caecitatem. Vox Synagogae.
Abbreviated transcription (Latin):
stant sensus eoꝵ. ꝓpt̾ea
iste psalmꝰ intitulat᷑ sic
In finẽ in saudib psalmꝰ
asaph: canticũ ad assirios.
Ps iste pͥponit᷑ a sapħ .i. fideli sinagoge. ut
ñ ex tͥsticia aut ex necessitate. s in saudib

Expanded text:
stant sensus eorum: propterea iste psalmus intitulatur sic: In finem in laudibus, psalmus Asaph, Canticum ad Assyrios. Psalmus iste proponitur Asaph, id est, fideli Synagogae, ut non ex tristitia aut ex necessitate,
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis mex dm̃ exquisiui. Dif¬
ficilem rem dicit. Nos contribula¬
mur. interram deicim᷑. nichil ali¬
ud quam de ipsa tribulatione cogi¬
tamus. Iste uero cum tribulatur¬

Expanded text:
bulationis meae, Deum exquisivi. Difficilem rem dicit: Nos quando tribulamur, in terram dejicimur: nihil aliud nisi de tribulatione cogitamus. Iste vero in tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
humiles iustos studeat imitaxi. quatinus
in fut᷑o regno mereat᷑ a dño exaltari. ħ ẽ
pe intentio & utilitas psalmi.

Expanded text:
humiles, justos studeat imitari: quatenus in futuro regno mereatur a Domino exaltari. Haec est quippe intentio et utilitas psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
derabat alia tabernacula ubi nu¬
la est pressura. In his illuc suspira¬
bat. Abhis nullatenus ꝑ desideri

Expanded text:
derabat alia tabernacula, ubi nulla pressura est: in his illuc suspirabat, ab his in illa per desideri
Abbreviated transcription (Latin):
leret omnes molestias h
aus cantici ipsi dauid. indie anti
sabbatum. quando fundata ẽ tr
Recordantes ergo ꝑ omnes dies qui
fecerit ds quando creauit & ordn¬
uit uniuersa. aprimo die usq ẽ
sextum septimum enim sc̃ificaui
quia in illo requieuit ꝑ omnia o
que fecit bona ualde. inuenimu
eum sexto die qui dies hic comine¬
ratur quia dicitur ante sabbat
fecisse animalia interra. Deinde
so die fecit hominem ad imagine
& similitudinem suam. Noñ au¬

Expanded text:
leret omnes molestias huLaus cantici ipsi David in die ante sabbatum, quando fundata est terra.» Recordantes ergo per omnes dies quid fecerit Deus, quando creavit et ordinavit universa a primo die usque ad sextum diem septimum enim sanctificavit, quia in illo requievit post omnia opera, quae fecit bona valde, et invenimus eum sexto die fecisse qui dies hic commemoratur, quia dicit, «ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non au
Abbreviated transcription (Latin):
pidib suscitare filios abrahe. Honne la¬
pides erãt gentes qñ lapides colebat᷑:
Sicut de illis alibi dicit ĩ psalmo. Simi¬
les illis fiat qui facuit ea. Et ideo acces¬
serut ad fidẽ qm̃ dii fortes terre .i. apłi ꝙ¬

Expanded text:
pidibus suscitare filios Abrahae . Nonne lapidibus suscitare filios Abrahae . Nonne lapides erant gentes, quando lapides colebant, sicut de illis al i bi dicitur in psalmo: Similes illis fiant, qui faciunt ea ? Et ideo accesserunt ad fidem, Quoniam Dii fortes terrae, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Uel quinquies psallite ad quinq sensus
corporiᷤpossumus referre. ut uidelicet uisũ. auditũ.
gustũ. odoiatũ. & tactũ. uertamꝰ ĩ bonũ usũ.
Dein̾ ostendit quomodo sit rex oĩs terre cũ
subdit. Regnauit deus suꝑ gentes & ne
aliquis intelligeret. ut etiã in malis reg¬
in sc̃is maneat. Inde scͥptũ ẽ. Anima usti.
sedes ẽ sapientie. Ubi gͦ regnabat diabolus:
militatẽ. ꝑ castitatẽ. ꝑ mansuetudine.⁊ ꝑ
cet̾as uirtutes. ut iã non simꝰ serui peccati.
s. lib̃i iusticie. Si hec agimꝰ. erimꝰ regnũ dei.
& sedes di. Exponit quomodo factũ sit ut reg¬
net suꝑ gentes. Principes populoꝵ congre¬
gati st̃ cũ dõ abrahã. Ac si diceret. Reges ⁊ alii
potentes qui pͥus d̃o aduersabant᷑. congre¬
gati it̃ ꝑ fidẽ cũ dõ cui credidit abraham.
Ex illis pͥncipib erat ille centurio. cuiꝰ fides
cõmendatur in euuangłio. Ecce quomodo.
impletũ ẽ qd̃ ĩħe ait. potens ẽ deus de la¬

Expanded text:
el quinquies psallite ad quinque sensus corporis possumus referre: ut videlicet visum, auditum, gustum, odoratum et tactum vertamus in bonum usum. Deinde ostendit quomodo sit rex omnis terrae, cum subdit: 9. Regnavit Deus super gentes. Et ne aliquis intelligeret, ut etiam in malis regin sanctis maneat. Inde scriptum est, Anima justi sedes est sapientiae . Ubi ergo regnabat diabolus, humilitatem, per castitatem, per mansuetudinem, et per caeteras virtutes: ut jam non simus servi peccati, sed liberi justitiae . Si haec agimus, erimus regnum Dei, et sedes Dei. Exponit quomodo factum sit, ut regnet super gentes. 10. Principes populorum congregati sunt, cum Deo Abraham. Ac sic diceret, Reges et aliae potestates, qui prius Deo adversabantur, congregati sunt per fidem, cum Deo cui credidit Abraham . Ex illis principibus erat ille Centurio, cujus fides commendatur in Evangelio . Ecce quomodo impletum est, quod Joannes ait, Potens est Deus de la
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib ipsius eccłie. Intentio ẽ hortari
inde dignꝰ saude nimis.
suꝑ quã lingͣ possit ex¬
plicare. Et hoc quod
magnus & laudabił sit maxime perpẽ
ritate. collecta perfidẽ adiure uiuẽdũ.
Nec tał ciuitas ẽ babilonis .i. confusorũ
aut herecicoꝵ s ẽ dei nr̃i. Hĩc cõmendat
eccłiam ꝑ arcificẽ d̾m. Ciuitate dico po
tas a tali dño ẽ possessa. & de huiꝰmodi
lapidib ẽ constructa .i. de iudeis & gen¬
tib Et hoc ẽ qđ subdit fundat᷑ exulta¬

Expanded text:
ordinibus ipsius Ecclesiae. Intentio est hortari,ordinibus ipsius Ecclesiae. Intentio est hortari,inde dignus laude nimis super quam lingua possit explicare. Et hoc quod magnus et laudabilis sit, maxime perpendritate, collecta per fidem 236 ad jure vivendum. Nec talis civitas est Babylonis, id est, confusorum, aut haereticorum: sed est Dei nostri. Hinc commendat Ecclesiam per artificem Deum. Civitate dico postas a tali domino est possessa. De hujusmodi lapidibus est constructa, id est, de Judaeis et Gentibus. Et hoc est, quod subdit: 3. Fundatur exulta
Abbreviated transcription (Latin):
re. .i. filiis xꝑi qui
crucifixus ẽ ĩ loco calua¬
rie. Chore enĩ ut sepe dictũ ẽ: caluarie ĩ¬
t̾pretat᷑. Qui popłs dr cantici: quia de re
agit. uñ maxime nodis exultandũ ẽ: qm̃
magnã exponit eccłie dignitatẽ. Populus
dico habitus in scła sabbati: id est de fun¬
datione eccłie que significatur ꝑfundati¬
one terre que facta fuit in soda die. frima
enim die discreta est lux ã cenebris. in
qua significat᷑ resurrectio xp̃i de qua
lux inmortalitatis a mortalitate discre¬
ta ẽ. In scdo die factũ ẽ firmamentũ in
quo significat᷑ tẽpus pꝰ resurrectionem
quo fundata ẽ scã eccłia. In pͥma parte
describit eam ⁊ multis modis cõmendat.
modo per fundatorẽ. mͦ ꝑ positũ loci. mͦ
per dilationẽ. Laudat etiã eã a munerib
per hoc quoq qd̾ quidã uolentes eã de¬
struere cognoscentes eius dignitatem
conuersi st̃ ad eã. Dem̃ cõmendat quod
dei habitat in ea. In scła parte agit de

Expanded text:
ui crucifixus est in loco Calvariae. Chore enim ut saepe dictum est Calvaria interpretatur. Qui psalmus dicitur cantici, quia de re agit, unde maxime nobis exultandum est: quoniam magnam exponit Ecclesiae dignitatem. Psalmus, dico, habitus in secunda sabbati, id est, de fundatione Ecclesiae, quae significatur pro fundatione terrae, quae facta fuit in secunda die . Prima enim die discreta est lux a tenebris : in qua significatur resurrectio Christi, de qua lux immortalitatis a mortalitate discreta est. In secunda die factum est firmamentum, in quo significatur tempus post resurrectionem, quo fundata est sancta Ecclesia. In prima parte describit eam, et multis modis commendat: modo per fundatorem, modo per positum loci, modo per dilatationem. Laudat etiam eam a muneribus. Per hoc quoque, quod quidam volentes eam destruere, cognoscentes ejus dignitatem, conversi sunt ad eam. Deinde commendat quoddam Dei habitat in ea. In secunda parte agit de
Abbreviated transcription (Latin):
itulus sequentis psalmi
ẽ: in finẽ psalmus dauid.
Quia sepe iã expositꝰ est
ñ oportet replicari. Mat̾ia
facit tres partes in hoc psalmo. In pͥma par¬
te admonet cũ bonis promissionib: ut in¬

Expanded text:
itulus sequentis psalmi est, In finem psalmus David, quia jam saepe expositus est, non oportet replicari. Materia glorificatus. Facit tres partes in hoc psalmo. In prima parte admonet, cum bonis promissionibus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ dam nego¬
tiis ita p̾̃ponitur
psalmꝰ intitulo:
ut non sequatur
canticũ. quib dã
uͦ canticum. ut
non sequatur psalmꝰ. Aliis uͦ p̃ponit᷑
psalmꝰ. & sequitur canticũ: aliis autẽ
canticũ. &. succedit psalmꝰ. Que uari¬
etas attendenda est. Ubi enĩ psalmꝰ
tantum ponitur : designat᷑ quod in
sequenti negocio simplicit̾ de morali¬
tate tractatur. Ubi autẽ canticum
tantum: ostenditur. qđ̃ de iocundi

Expanded text:
quibusdam negotiis ita praeponitur psalmus in titulo, ut non sequatur canticum. Quibusdam vero canticum, ut non sequatur psalmus. Aliis vero praeponitur psalmus, et sequitur canticum. Aliis autem canticum, et succedit psalmus: quae varietas attendenda est. Ubi enim psalmus tantum ponitur, designatur quod in sequenti negocio simpliciter de moralitate tractatur. Ubi autem canticum tantum, ostenditur quod de jocundi
Abbreviated transcription (Latin):
uersis orb̃ terrar̃ fit eccłia eiꝰ. Et merito.
Quia ipse suꝑ maria fundauit eũ: &
suꝑ flumina p̃parauit eũ. Lerra uel
orb̃ suꝑ maria fundari dicit᷑: quia aqͥs
maris undiq circũdat᷑. Sicut dicimꝰ
aliꝗͣ ciuitatẽ suꝑ mare fundatã. ñ ut
sub ea mare sit: sed qͥa in fine pͥmo sr̃¬
eminet maris. Si autẽ aliud qd̃ ad nos
magis ꝑtinet ista dicta significat᷑. pos¬
sumꝰ intellig̾e ꝑ mare mundũ: ꝑ flu¬
mina cupidos hoĩes qͥ labunt᷑ in scłm¬
grãm cupiditatib scłarib ad recipi¬
endam inmortalitatẽ caritate ꝑata ẽ
Suꝑ maria fundata ẽ eccłia: qͥ iuxta
amaras huiꝰ scł̃i fluctuationes sita est.
Siue suꝑ maria nͣ sub marifundat᷑.
qͥa nullis impioꝵ corm̃tis suꝑat᷑. uelqͥa
ñ ei uicia s ipsa uiciis dñat᷑. Suꝑ flum̃a¬

Expanded text:
ejus. Et merito: Quia ipse super maria fundavit eum, et super flumina praeparavit eum. Terra vel orbis super maria fundari dicitur, quia aquis maris undique circumdatur: sicut dicimus aliquam civitatem super mare fundatam, non ut sub ea mare sit, sed quia in fine primo supereminet mari. Si autem aliud, quod ad nos magis pertinet, ista dicta significant: possumus intelligere per mare, mundum: per flumina cupidos homines, qui labuntur in sgratiam cupiditatibus saecularibus, ad recipiendam immortalitatem caritate parata est. Super maria fundata est Ecclesia, qui juxta amaras hujus saeculi fluctuationes sita est. Sive super maria non sub mari fundatur: quia nullis impiorum tormentis superatur. Vel quia non ei vitia, sed ipsa vitiis dominatur. Super flum
Abbreviated transcription (Latin):
bet: quantũ & diligi. Sicut gͦ diligen¬
dꝰ est ex toto corde. tota anima. totis
uirib. sic & laudandꝰ ẽ. Et sicut nul¬
la tribulatio nulla angustia. nulla cre¬
atura nos debet seꝑare a caritate di. ita
nec a laude dĩ. Qui talis ẽ: idoneus eꝰ
dicere. confitebor tͥ dñe in toto corde
meo. S si laudandꝰ dñs: nũquid & p̃di¬
temͣ ad cognoscendũ. &. amandũ dm̃. &.¬

Expanded text:
bet, quantum et diligi. Sicut ergo diligenbet, quantum et diligi. Sicut ergo diligendus est ex toto corde, tota anima, totis viribus : sic et laudandus est. Et sicut nulla tribulatio, nulla angustia, nulla creatura debet nos separare a caritate Dei : ita nec a laude Dei. Qui talis est, idoneus est dicere: Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo. Sed si laudandus poralia, tam ea quae circa corpus visibiliter fa
Abbreviated transcription (Latin):
aut erercet᷑ ad purgationẽ. aut ad mo
net᷑ ad conũsionẽ. aut si contẽpseri
exercet̾ ad dãpnationẽ. Iudiciũ autẽ
manifestũ est: qͦ uenturꝰ ẽ dñs iudica¬
re inuos & mortuos. Quiñ corrigunt᷑
isto occulto iudicio: digne pument᷑
illo manifesto. In hoc autẽ psalmo. ob¬
seruanda stͦ occulta filii .i. humilis eiꝰ
aduentꝰ. qͥ ꝓfuit gentib cum cecitatẽ
udeoꝵ. & pena quȩ ñ occulte agitur
ñdũ d̾apnatione peccantiũ: s aut ex¬
ercitatione cõũsoꝵ. aut ad monitio¬
ne ut conũtant᷑aut cecitate ut dãp¬
natiom p̃parent᷑. Dicat᷑ gͦ uoce filii.
dicatur uoce om̃iũ eꝑfectoꝵ ad patrẽ.¬
onfitebor tͥ dñe
in toto corde meo:
narrabo omĩa
mirabilia tua.
Ae siaꝑte dicat.
Laudabote in
toto corde meo. corde integro: corde
ꝑfecto. ħeatꝰ homo qͥ de toto corde
suo nichil retinet sibi: s totum expen¬
dit in laude dĩ. Tantũ d̾s laudari de¬

Expanded text:
aut exerceaut exerceserit, excaecatur ad damnationem. Judicium autem manifestum est, quo venturus est Dominus judicare vivos et mortuos. Qui non corriguntur isto occulto judicio, digne punientur illo manifesto. In hoc autem psalmo observanda sunt occulta Filii, id, est, humilis ejus adventus, qui profuit gentibus, cum caecitate Judaeorum, et poena quae nunc occulte agitur nondum damnatione peccantium, sed aut exercitatione conversorum, aut admonitione, ut convertantur, aut caecitate, ut damnationi praeparentur. Dicatur ergo voce Filii: dicatur voce omnium perfectorum ad Patreonfitebor tibi, Domine, in toto corde meo: narrabo omnia mirabilia tua. Ac si aperte dicat, Laudabo te in toto corde meo, corde integro, corde perfecto. Beatus homo qui de toto corde suo nihil retinet sibi, sed totum expendit in laudem Dei. Tantum Deus laudari de
Abbreviated transcription (Latin):
additam̃to ponit filiũ. seipsum unge¬
nitũ filiũ. uult intelligi uͥ ait. si uos
filiꝰ lib̾auerit: tc̃ uere liberi eritis.
Non enim dirit filiꝰ di. s tantũ dicen¬
dofiliꝰ: aat intelligi cuiꝰ sit filiꝰ. Qũa
locutionẽ non recipit: nisi excellentia
eiꝰ. De quo ita loqͥm᷑. ut etiam si eum
ñ nominemꝰ : possit intelligi. Ita eni
dicimꝰ. Pluit. serenat. tonat. & si qua
sc̃ alia. nec addinꝰ qͥs id faciat: quia
om̃iũ m̃tib sponte se offert excellen¬
tia facientis. Duos aduentꝰ dñi credi¬
mꝰ: umũ p̃teritũ quẽ iudei ñ intellex¬
er̃t. alt̾um futurũ quẽ utͥq sꝑamꝰ.
Et qm̃ iste quẽ udei ñ intellexerunt.
genrtib ꝓfuit. ñ incõuenient̾ accipit᷑
de hoc aduentu dici occultis filii: uͥ
cecitas in isrł ex parte facta ẽ: ut
penitudo aud̾ gentiũ intraret.
Duo etiam iudicia insinuant᷑ ꝑ
scͥpturas: unũ occultũ alt̾um mani¬
festũ. Occultũ iudiciũ ẽ pęna qͣ qͥs q

Expanded text:
additamento ponit Filium, seipsum unigenitum Filium vult intelligi, ubi ait, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim dixit Filius Dei, sed tantum dicendo Filius, dat intelligi cujus sit Filius. Quam locutionem non recipit nisi excellentia ejus, de quo ita loquimur, ut etiam si eum non nominemus, possit intelligi. Ita enim dicimus, Pluit, serenat, tonat, et si qua sunt alia: nec addimus quis id faciat, quia omnium mentibus sponte se offert excellentia facientis. Duos adventus Domini credimus: unum praeteritum, quem Judaei non intellexerunt: alterum futurum, quem utrique speramus. Et quoniam iste, quem Judaei non intellexerunt, gentibus profuit, non inconvenienter accipitur de hoc adventu dici, Pro occultis filii, ubi caecitas in Israel ex parte facta est, ut plenitudo gentium intraret . Duo etiam judicia insinuantur per Scripturas: unum occultum, et alterum manifestum. Occultum judicium est poena qua quisque
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ nr̃m cõstituamꝰ in ipso sicut
iste uir sc̃s qͥ subdendo ait. Letabor &. ex
ultabo in te : psalła nomini tuo altissime.
Letabor ĩquit inte: ñ in scło. Non in cõ¬
cupiscentiis carnis. ñ in uoluptatib
mundi qd est uanitas: s in te qui es
uitas. Gaudiũ huiꝰ scłi ad int̾itum du¬
cit sic̃ scͥptum est. Ne uobis qͥ ridetis ñc:
qͥa lugebitis. G audiũ uͦ qđ in do̾ ẽ: in
hac qͥdem uita incoat. s in et̃uum ꝑ du¬
rat. sic̃ ipse dñs discipłis suis ait. Iterũ

Expanded text:
cis ad nutriendam fidem, quam ea quae invisibiliter circa animam agis ad donandam aeternam salutem. Quare narrantur mirabilia Dei? Ut ex operibus agnoscamus 45 auctorem, ex miiis carnis, non in voluptatibus mundi, quod est vanitas: sed in te qui es veritas. Gaudium hujus seculi ad interitum ducit , sicut scriptum est, Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis . Gaudium vero quod in Deo est, in hac quidem vita inchoat, sed in aeternum perdurat: sicut ipse Dominus discipulis s
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt & expugna ac si aꝑte dicat: discerne
& destrue. Quomͦ. IApprehende arma &
scutũ. & exurgẽ ĩ adiutoriũ mͥ. Magnũ
spectaculũ ẽ uide d̃m armatũ pro te. Ar¬
ma autẽ eiꝰ quib percutiat ũmicos: si bñ
pfecerimꝰ. nos erimꝰ. Sic̃ enĩ nos ut armem᷑
ab illo habemꝰ: sic ipse armat᷑ de nobis.
Scutũ ẽ bona uosuntas eius: sicut alibi
icit᷑. Dñe ut scuto bone uoluntatis tue
coionasti nos. uel scutũ ẽ fides nr̃a. quo
protegim᷑: ne igneis inimici iaculis feri¬
amur.s qͥd sumꝰ nos iã arma dĩ ꝗͣuis splẽ¬
dida. ꝗͣuis acuta. quamuis luce sapientie
corruscantia. qͥd possumꝰ: nͥ nos apprehen¬
at cł̃s. & pugnec de nob Quelibet optima
arma iacẽt: si bellatorẽ non bñt. Appre¬
hendat gͦ nos deus. & cũ in manu eiꝰ fue¬
rimꝰ: utat᷑ nob̃ quomͦ uult. Exurge ĩqͥt ĩ

Expanded text:
inquit, et expugna. Ac si aperte dicat, discerne inquit, et expugna. Ac si aperte dicat, discerne et destrue. Quomodo? 2. Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Magnum spectaculum est, videre Deum armatum pro te. Arma autem ejus, quibus percutiat inimicos, si bene profecerimus, nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur ab illo habemus: sic ipse armatur de nobis. Scutum est bona voluntas ejus; sicut alibi dicitur, Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos. Vel scutum est fides nostra, qua protegimur ne igneis inimici jaculis feriamur. Sed quid sumus nos jam arma Dei, quamvis splendida, quamvis acuta, quamvis luce sapientiae coruscantia, quid possumus nisi nos apprehendat Deus, et pugnet de nobis? Quaelibet optima arma jacent, si bellatorem non habent. Apprehendat ergo nos Deus: et cum in manu ejus fuerimus, utatur nobis quomodo vult. Exsurge
Abbreviated transcription (Latin):
dicit huic: ad differen¬
tiã. uel excellentiã potest accipi. huic .i.
dño. Deiñ int̾pretat᷑ manu fortis uel de¬
siderabił. In hoc enĩ manu fortis. quia no¬
stram mortẽ uicit: in hoc desiderabilis
quia uitã et̾nã ꝓmisit. Quid enĩ forcius
manu hac. qͣ tetigit loculũ & mortuus
resurrexit: Quid fortiꝰ manu hac qua
mũdũ uicit ñ ferro armata: s ligno tͣns¬
fixa: Quid aũ desiderabilius eo quẽ non
uidentes martyres mori uoluert᷑: ut ad
illũ ꝑuenire mererent᷑: Ergo psalmꝰ iste.
illi cor nr̃m. illi singua nr̃a digna cantet.
Intendit nos admon̾e ad colerantiã pas¬
sionis. ut sustineamꝰ aduersa. si uolumꝰ
hr̃e p̃mia głosa. Mat̾ia ẽ passio & resur¬
rectio. Eam sic exeqͥtur. Primã parte̾ po¬
nit orationẽ. In sccła enum̾at passionẽ
cum exultatione resurrectiõis. In tercia
parte qͥd illa passio & resurrectio efficiat
nantes me. Nocentes & expugnantes: st̃
nr̃i uisibiles. & inuisibiles inimici. Iudica

Expanded text:
dicit, Huic, ad differentiam vel excellentiam potest accipi: huic, id Domino. David interpretatur manu fortis, vel desiderabilis. In hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit. In hoc desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexit? Quid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? Quid autem desiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori voluerunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo psalmus illi, illi cor nostrum, illi lingua nostra digna cantet. Intendit nos admonere ad tolerantiam passionis, ut sustineamus adversa, si volumus habere praemia gloriosa. Materia est passio et resurrectio. Eam sic exequitur: primam partem ponit orationem, in secunda enumerat passionem cum exultatione resurrectionis, in tertia parte quid illa passio et resurrectio efficiat:nantes me. Nocentes et expugnantes sunt nostri visibiles et invisibiles inimici . Judica,
Abbreviated transcription (Latin):
fiat istud. S qͥd ait dñs: Redi retͦ sacha¬
nas Precedendo sathanas es: & sequendo
discipulus eris. hoc gͦ & istis. Auertãtur
retrorsũ & confundantur de peccatis.
erubescãt ad penitenciã. ⁊ cũ ceperint
retrorsũ seqͥ: iã ñ cogitabt̃ mͥ mala. s de¬
siderabt̃ bona. Hec bene illis optauit
S qͥa st̃ duo gn̾a eoꝵ qͥ cõfundunt᷑. aut
enĩ ad hoc cõfudunt᷑. ut cõũtãt᷑ ad xp̃m.¬

Expanded text:
fiat istud. Sed quid ait Dominus? Redi retro, sathana . Praecedendo sathanas es, et sequendo discipulus eris. Hoc ergo et istis. Avertantur retrorsum et confundantur de peccatis: erubescant ad poenitentiam: et cum ceperint retrorsum sequi, jam non cogitabunt mihi mala, sed desiderabunt bona. Haec bene illis optavit. Sed quia sunt duo genera eorum qui confunduntur: aut enim ad hoc confunduntur, ut convertantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
& conclude aduersus eos qͥ ꝑsecunt᷑ me.
ac si diceret. Multiplica uindictã. & con¬
cludat᷑ aditꝰ illis: qui uolt̃ delere nomen
meũ. uel ꝑ frameã: quãlibec fidelẽ de¬
signat aĩam. Abundãt iusti: & effundit᷑
framea. Conclusũ ẽ autẽ adu̾sus eũ. qui
ñ habet aduersus scõs qͥd dicat prauũ
et qͥa uox illoꝵ ẽ ñ ẽ salus ipsi indo eiꝰ᷑
Dic aĩe mee salus tua ego sũ. Dic: & fac¬
tũ erit. Aliam salucẽ non requirã: pret̾
deũ meũ. Et si hõ subuenit mͥ. si angelus.
si alia aliqͣ creat᷑a: ꝑ illã mͥ subuenit ds.
oĩa enĩ illi subiecta sut̃: & ideo non illa:
sed ille ẽ mea salus. Deiñ ĩcipit oiare ꝓ
inimicis. s hic prophetia ẽ. Et que figͣa
optandi dicunt᷑ aĩo prophetandi expli¬
cantur. Ilud fiat. & illud fiat. Nichil ẽ
aliud ꝗͣ hoc & hoc fut᷑m ẽ. Sic gͦ audite
propheciã Confundant᷑ & reuereant᷑:
querentes animã meã. Ac si dic̾et. Con¬

Expanded text:
adversus eos qui persequuntur me. Ac si diceret, Multiplica vindictam et concludatur aditus illis, qui volunt delere nomen meum. Vel per frameam quamlibet fidelem designat animam. Abundent justi, et effunditur framea. Conclusum est autem adversus eum, qui non habet adversus sanctos quid dicat pravum. Et quia vox illorum est, non est salus ipsi in Deo ejus : Dic animae meae, Salus tua ego sum. Dic, et factum erit. Aliam salutem non requiram, praeter Deum meum. Et si homo subvenit mihi, si angelus, si alia creatura: per illam mihi subvenit Deus. Omnia enim illi subjecta sunt: et ideo non illa, sed ille est mea salus. Deinde incipit orare pro inimicis: sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat, et illud fiat, nihil est aliud, quam hoc et futurum est. Sic ergo audite prophetiam: 4. Confundantur et revereantur quaerentes animam meam. Ac si diceret, Con
Abbreviated transcription (Latin):
exaudi
me ipse a quo est iusticia mea.
bulatione dilatasti michi. hoc est
gustiis tristicie in latitudine̾ gai
me deduxisti. Tribulatio &. angi
ĩ omue animã hominis oꝑantis n
Qui autẽ dicit gaudemꝰ in tribi¬
nib scientes qm̃ tribulatio patie
oculis s m̃te conspicitur. Signatũ est¬
autẽ dirit suꝑ nos: tanꝗͣ denariꝰ signa-¬
tur regis imagine. Homo eni factꝰ est
peccando corriaꝑit. Bonũ gͦ eiꝰ est. ue¬
rum atq ȩternũ: si renascendo signet᷑.
Dedisti leticiam in corde meo. Non gͦ
foris querenda ẽ leticia ab his qui ad¬
huc graues corde diligunt uanitatem:
& quert̃ m̃datiũ: s interiꝰ ubi signa¬
tũ ẽ lum̃ uultꝰ dĩ. In interiore enim
homine habitat. xꝑc. S homines tẽpo¬
ialia sectantes. nehil aliud nouerunt
dicere: nisi quis ostendit nob̃ bona: cũ
uera bona uit̾ semetipsos uidere ñ possint.
Itaq consequent̃ de his dr. A fructufru

Expanded text:
exaudivit me ipse a quo est justitia mea. In tribulatione dilatasti mihi. Hoc est, ab angustiis tristitiae in latitudine gaudiorum me deduxisti. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum . Qui autem dicit, Gaudemus in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patieoculis sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur . Dedisti laetitiam in corde meo. Non ergo foris quaerenda est laetitia ab his, qui adhuc graves corde diligunt vanitatem, et quaerunt mendacium: sed interius ubi signatum est lumen vultus Dei. In interiore enim homine habitat Christus . Sed homines temporalia sectantes, nihil aliud noverunt dicere, nisi, Quis ostendit nobis bona? cum vera bona intra semetipsos videre non possunt. Itaque consequenter de his dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs dicit. finis
sticiam om̃i cre-¬
denti. Iui credi¬
mꝰ quando in¬
cip̃imꝰ uiam bonã ingredi: ipsum ui-¬
aebimꝰ cũ ꝑuenerimꝰ. Et idõ ipse finis.
Psalmꝰ constitutꝰ ẽ: ad laudandũ dm̃.
Et qͥa in his ũsib psallit᷑ do: ido nͥ
in merito appellat᷑ psalmꝰ textꝰ huiꝰ
oꝑis. Psalmꝰ autẽ ex motu digitoꝵ
& cõsonantia uocis solebat fieri. ꝑcu¬
tiebat cordas rosonabat organũ: &
cum organo parit̾ ipse u̾ba cantabat.
Hoc significat qđ in nob̶ consonare
debent bona oꝑatio & laudatio. Ad
hoc nos hortat᷑ iste psalmꝰ qͥ inscͥbit᷑
ꝑfectȩ animȩ. Igit᷑ uir sc̃s intendit
in hoc psalmo nos cõmonere. ut huiꝰ
exilii mala suo eremplo continue de-¬
ploremꝰ. & ad uisionẽ celestis głȩ ar-
dent̾ anhelemꝰ & oremꝰ : ne in morti¬
fera peccata corruamꝰ. &. ne diabolo
nob̾ insultandi occasionẽ demꝰ. & de
hac constantia non nob̾. s dõ grãs refe¬
ramꝰ. In fine qͦ ostendet se in dño cor¬

Expanded text:
s dicit, Finis ustitiam omni credenti . Illi credimus, quando incipimus viam ponam ingredi. Ipsum videbimus, cum pervenerimus. Et ideo ipse finis Psalmus constitutus est ad laudandum Deum. Et quia in his versibus psallitur Deo: ideo non immerito appellatur psalmus, textus hujus operis. Psalmus autem. ex motu digitorum et consonantia vocis solebat fieri. Percutiebat chordas, resonabat organum, et cum organo pariter ipse verba cantabat . Hoc significat quod in nobis consonare debent bona operatio, et laudatio. Ad hoc nos hortatur iste psalmus, qui inscribitur fectae animae. Igitur vir sanctus intendit in hoc psalmo nos commonere, ut hujus exilii mala suo exemplo continue deploremus, et ad visionem coelestis gloriae ardenter anhelemus: et oremus, ne in mortifera peccata corruamus, et ne diabolo nobis insultandi occasionem demus: et de hac constantia, non nobis, sed Deo gratias referamus. In fine quoque ostendit se in Domino cor
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ proposse nr̃o a pͥuis aa magna tẽ¬
& inconcussa stabilitas.¬
nr̃ in hoc psalmo loquit᷑ in susceptione
persone humane: de qͦ titulus regalis
tempore passionis inscͥptus emicuit. In
agitur. Ait ergo.¬
ntiqͥtus solebat fieri qd quando
aliquis de hoste suo tͥhũphum
habebat. faciebat sibi arcũ con¬
strui. qui triumphalis dicebat᷑. in quo
describebat᷑ illa uictora. Unde aurasice
in arcu tͥumphali massiliense bellum
sculptũ habet᷑ ob signũ uictorie cesaris
Similit̾ deus pat̾ ꝑ uictoriã passionis iã
deuicto diabolo quasi tumphalẽ arcum.

Expanded text:
Si enim pro posse nostro a parvis ad majora tenet inconcussa stabilitas.noster in hoc psalmo loquitur in susceptione personae humanae, de quo titulus regalis tempore passionis inscriptus emicuit  Alagitur. Ait ergontiquitus solebat fieri, quod quando aliquis de hoste suo triumphum habebat, faciebat sibi arcum construi, qui triumphalis dicebatur: in quo describebatur illa victoria . Unde Aurasicae in arcu triumphali Massiliense bellum sculptum habetur, ob signum victoriae Caesaris. Similiter Deus Pater per victoriam passionis jam devicto diabolo, quasi triumphalem arcum
Abbreviated transcription (Latin):
ut possideat ipsum.
&. ab ipso possideatur. Intentio eiusdem
ȩccłȩ est in hoc psalmo om̃s fideles o¬
rando & bene oꝑando ĩuitare adhere¬
ditatẽ ȩt̾ne beatitudinis se ipsam ꝓpo¬
nendo in exemplũ & orando sic.

Expanded text:
ut possideat ipsum, et ab ipso possideatur. Intentio ejusdem Ecclesiae est in hoc Psalmo, Omnes fideles orando, et bene operando invitare ad haereditatem aeternae beatitudinis, seipsam proponendo in exemplum, et orando sic.
Abbreviated transcription (Latin):
exaudi
me ipse a quo est iusticia mea.
bulatione dilatasti michi. hoc est
gustiis tristicie in latitudine̾ gai
me deduxisti. Tribulatio &. angi
ĩ omue animã hominis oꝑantis n
Qui autẽ dicit gaudemꝰ in tribi¬
nib scientes qm̃ tribulatio patie
oculis s m̃te conspicitur. Signatũ est¬
autẽ dirit suꝑ nos: tanꝗͣ denariꝰ signa-¬
tur regis imagine. Homo eni factꝰ est
ad imaginẽ & similitudine dĩ: quam
peccando corriaꝑit. Bonũ gͦ eiꝰ est. ue¬
rum atq ȩternũ: si renascendo signet᷑.
Dedisti leticiam in corde meo. Non gͦ
foris querenda ẽ leticia ab his qui ad¬
huc graues corde diligunt uanitatem:
& quert̃ m̃datiũ: s interiꝰ ubi signa¬
tũ ẽ lum̃ uultꝰ dĩ. In interiore enim
homine habitat. xꝑc. S homines tẽpo¬
ialia sectantes. nehil aliud nouerunt
dicere: nisi quis ostendit nob̃ bona: cũ
uera bona uit̾ semetipsos uidere ñ possint.
Itaq consequent̃ de his dr. A fructufru

Expanded text:
exaudivit me ipse a quo est justitia mea. In tribulatione dilatasti mihi. Hoc est, ab angustiis tristitiae in latitudine gaudiorum me deduxisti. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum . Qui autem dicit, Gaudemus in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patieoculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur . Dedisti laetitiam in corde meo. Non ergo foris quaerenda est laetitia ab his, qui adhuc graves corde diligunt vanitatem, et quaerunt mendacium: sed interius ubi signatum est lumen vultus Dei. In interiore enim homine habitat Christus . Sed homines temporalia sectantes, nihil aliud noverunt dicere, nisi, Quis ostendit nobis bona? cum vera bona intra semetipsos videre non possunt. Itaque consequenter de his dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Non uacat qđ additũ est sui. Est enĩ
frum̃tum dĩ. siqͥdem panis uiuus qͥ de
cȩlo descendit. Et ẽ uinũ aĩ .l lam ine¬
briabunt᷑ inqt ab ub̾tate domꝰ tuȩ.
Est & oleũ. de quo dictũ est. Inpinguas¬
ti in oleo caput meũ. Isti autẽ multi
qui dicunt. qͥs ostendit nobis bona:
A fructu frum̃ti uini & olei sui mul¬
sꝑualis. Istis autẽ relictis qͥ multipli¬
cati st̃ cupiditate tẽporaliũ: uir fide¬
lis exultat & dicit. In ꝓace in idipsũ:
dormiã & requiescã. Recte enĩ sꝑat᷑
a talib om̃i mͦ mentis abalienatio. a
mortalib reb & miseriarũ scłi huiꝰ
obliuio: quȩ nomine dormitionis et
sõni decenter & ꝓpħice significatur.
S hoc ñ tenetur in hac uita: iumo
sꝑandũ est in futura. Hoc & uerba
tur in scĩs singularitas. De quib dr
Singulares gͦ & simplices .i. secreti a

Expanded text:
no quod additum est, Sui, est enim frumentum Dei : si quidem panis vivus, 21 qui de caelo descendit . Et est vinum Dei: nam inebriabuntur inquit ab ubertate domus tuae . Est et oleum, de quo dictum est: Impinguasti in oleo caput meum . Isti autem multi qui dicunt, Quis ostendit nobis bona? A fructu frumenti, vini et olei sui mulalis non spiritualis. Istis autem relictis, qui multiplicati sunt cupiditate temporalium, vir fidelis exultat, et dicit: 9. In pace in idipsum dormiam et requiescam. Recte enim superatur a talibus omnimoda mentis alienatio a mortalibus rebus, et miseriarum saeculi hujus oblivio, quae nomine dormitionis et somni decenter et prophetice significatur. Sed hoc non tenetur in hac vita, imo sperandum est in futura. Hoc et verba t in sanctis singularitas: de quibus diSingulares ergo et simplices, idest, secreti a
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt infirmitates nr̃ȩ: corporis
& ammȩ. Nam corpꝰ mortalitate
corrũpitur. anima cemptationib
p̃mitur: infelir homo multis tẽpta¬
tionib a miseriis fatigat᷑. Qui uero
sentit nuseriam: qͥd tam postulare
debet quã miscdiam: Qui sentit in¬
firmitatẽ : qͥd tam desiderare debet
qu̾a sanitatẽ: Restat itaq ut dicat.
Sana me dñe : qm̃i conturbata st̃
ossa mea. Quid ꝑ ossa. nͥ anime for¬
cia designant᷑: Nam ne ossa carnis
intelligeres: exposuit cũ subiungit.
Et anima mea turbata ẽ ualde. Tur¬
bant᷑ quidẽ interiores sensus a con¬
sideratione ꝓprii reatus. Ipsa quoq
infirma & peccatrix anima cum
subtilitatẽ extremi examinis cogi¬
tando conspicit: ab om̃i interiore
fortitudine destituta. insemet ipsa
contremiscit. Uidet eñi ibi damp¬

Expanded text:
sunt infirmitates nostrae corporis sunt infirmitates nostrae corporis et animae. Nam corpus mortalitate corrumpitur, anima tentationibus premitur. Infelix homo multis tentationibus et miseriis fatigatur. Qui ergo sentit miseriam, quid tam postulare debet, quam misericordiam? Qui sentit infirmitatem, quid tam desiderare debet, quam sanitatem? Restat itaque ut dicat: Sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea. Quid per ossa nisi animae fortia designantur? Nam ne ossa carnis intelligeres, exposuit, cum subjungit: 4. Et anima mea turbata est valde. Turbantur quidem interiores sensus a consideratione proprii reatus, ipsa quoque infirma et peccatrix anima, cum subtilitatem extremi examinis 28 cogitando conspicit, ab omni interiore fortitudine destituta, in semetipsa contremiscit. Videt enim ibi dam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. non ẽ transmutatio. nec uicissi-¬
tudinis obumbratio. & de quo dic¬
tum est: tu autẽ dñe uirtutũ cum
tranquillitate iudicas : nulła in se
furoris uł irx̧ ꝑturbationẽ suscipit.
s furoris nomine intelligit᷑ illa im-¬
m̃sa &. inmoderata animadũsio uin-¬
dicte: qͣ peccatores punient᷑ in extre-¬
mo examine. Ira uͦ potest intelligi. exa¬
minatio illa qua imꝑfecte aiime emũ¬
dantur in purgatorio igne. Bene autẽ
dicit᷑. ne in furore tuo arguas me. neq
in ira tua corripias me: nam corripias
ne ĩ finẽ habeat dãpnationẽ. Arguunt᷑
qui huic fundam̃to suꝑ edificant lig¬
na. fenũ. stipuła̾. idẽ. infrudtuosa.
uana. inutilia. Detrim̃tũ quidẽ pa¬
cuint᷑: s tamen salui erunt sic tam̃
quasi ꝑ ignẽ. Quid gͦ iste orat qui
ñ uult fuore dñi argui. uł ira em̃u¬
dari: quid. nisi ut sanetur: Ubi
enĩ sanitas ẽ: nec mors metuenda ẽ.
nec curantis aut secantis medici ma¬
nus. Sequit᷑ itaq & dicit. Misere¬

Expanded text:
ait non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio : de quo dictum est, Tu autem Domine virtutum, cum tranquillitate judicas : nullam in se furoris vel irae perturbationem suscipit: sed furoris nomine intelligitur illa immensa et immoderata animadversio vindictae, qua peccatores punientur in extremo examine. Ira vero potest intelligi examinatio illa, qua imperfectae animae emundantur in purgatorio igne. Bene autem dicitur, Ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me: Nam corripias,ne in finem habeat damnationem. Arguuntur qui huic fundamento superaedificant ligna, foenum, stipulam, idest infructuosa, vana, inutilia . Detrimentum quidem patientur, sed tamen salvi erunt: sic tamen quasi per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult furore Domini argui, vel ira emendari? quid, nisi ut sanetur? Ubi enim sanitas est, nec mors metuenda est, nec curantis aut secantis medici manus. Sequitur itaque et dicit: 3. Misere
Abbreviated transcription (Latin):
uocat dm: ut eo
opitulante ꝑtran
ẽ: subiecit dicens. Dñẽ ut scuto bone
uoluntatis tue coronasti nos. Bona en̾
nrãm: peccatorẽ uocans in penitentiã
Et ipsa bona uoluntas ẽ inuictissimũ
scutũ quo repellit̾᷑ inimicus: desꝑatiõe
suggerens. multitudine tͥbulationũ &
tep̃tationũ. D̾s enĩ oꝑatur & uelle &
ꝑficere in nob̃: ꝓ bona uoluntate. Non
enĩ ex oꝑib iusticiȩ quȩ fecimꝰ uos:
s scdm suam miscdĩam saluos nos fecit.
extus psalmꝰ sic
intitulatur. Psalmꝰ
octauã dies iudicii
intelligit᷑ : qm̃ omĩa
tempora septẽ die
ri in alia. Octauus autẽ ille estiman-¬
dus ẽ qͥ uarietatẽ istam ñ habebit:
& qđ i eo fiet ȩt̃num & in cõmuta¬
bile ꝑmanebit. Est autem uox ĩ hoc
psalmo fidelis penitentis alios exem-¬
plo suo ex hortantis. ut fimiliter pe¬
niteant: ne in octaua .i. in extrema
die iudicii ȩternã dapnationem in¬
currant

Expanded text:
vocat Deum, ut eo opitulante pertransst: subjecit dicens: 14. Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos. Bona enimnostram, peccatorem vocans in poenitentiam. Et ipsa bona voluntas est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. Deus enim operatur et velle et perficere in nobis, pro bona voluntate . Non enim ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos noextus Psalmus sic intitulatur, Psalmus octavam dies judicii intelligitur: quoniam omnia tempora septem dierin alia. Octavus autem ille aestimandus est, qui varietatem istam non habebit. Et quod in eo fiet, aeternum et incommutabile permanebit. Est autem vox in hoc psalmo fidelis poenitentis, alios exemplo suo exhortantis, ut similiter poeniteant: ne in octava, id est, extrema die judicii, aeternam damnationem incurrant
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmꝰ dauio.
Notandũ qd̃
tituli in quibꝰ¬
dam psalmis
am. in quibꝰ da uero: ut utrumq
Psalmꝰ pprie dicit᷑ melos. qd̃ ꝑ mo¬
tum & laborem manuũ ex p̃salt̾io
ꝓcedit. Et ido ꝓ bona oꝑatione se¬
pe ponitur: quȩ sinȩ labore fierinꝰ
potest. Et qm̃ in hoc negotio contine¬
tur exhortatio bonȩ oꝑationis. idcirco
ipsi negͦtio tale uocabulũ competit:¬

Expanded text:
Psalmus David. Notandum quod tituli quibusdam Psalmis am, in quibusdam vero ut utrunque. Psalmus proprie dicitur Melos, quod per motum et laboremt, et ideo pro bona operatione saepe ponitur, quae sine labore fieri non potest. Et quantum in hoc negocio continetur exhortatio bonae operationis: idcirco ipsi negocio tale vocabulum competit
Abbreviated transcription (Latin):
dit. se ipsum ꝓponens in exemplũ.
cut ipse in p̾assione sua constansf
nẽ ꝓfuit: ita ipsi considerando qͥ
tbulationes exaltabunt᷑. & ad ora
se conu̾tant. & cogitantes illũ ess
put et aduocatũ suum non defic
equitur de psalmo.

Expanded text:
dit, seipsum proponens in exemplum: ut sicut ipse in passione sua constans fationem profuit: ita ipsi considerando quod per tribulationes exaltabuntur, et ad orationes se convertant, cogitantes illum esse caput et advocatum suum, non deficiant. Sequitur de psalmo.
Abbreviated transcription (Latin):
uocat dm̃: ut eo
opitulante ꝑtran-
dignat᷑: Ipsi quoq ẽ intelligere cla¬
morẽ nr̃m: attendere & appbare nr̃i
cordis desidium ũba nr̃a dñs qͣsi auri¬
bus ꝑcipit: quãdo nr̃as p̃ces pie & mi¬
sericordit̃ suscipit. Et bene post uerba cla¬
mor adiungit᷑. qͥa tunc placent do̾ ũ¬
ba nr̃e dep̃cationis: quando ꝓcedunt
ex desiderio cordis. Hin ͨ ꝑ apłm dicitur.
Psallam sp̃u: psalła & mente. S quia
non sufficit ut uerba nr̃a audiat d̾s.
&. clamorẽ intelligat. nisi ad effectum
ꝑducat: recte subiungit᷑. Intende uoci
orationis meȩ : rer meus & d̾s m̃s. Ac
si diceret. Sic audi u̾ba. sic intellige de¬
sidia: ut ꝓbet rei effectꝰ te intentum
esse meis orationib. Et quia scẽ eccliȩ¬

Expanded text:
vocat Deum, ut eo opitulante pertransedignatur? Ipsius quoque est intelligere clamorem nostrum, attendere et approbare nostri cordis desiderium. Verba nostra Dominus quasi auribus percipit, quando nostras preces pie et misericorditer suscipit. Et bene post verba clamor adjungitur: quia tunc placent Deo verba nostrae deprecationis, quando procedunt ex desiderio cordis. Hinc per Apostolum dicitur, Psallam spiritu, psallam et mente . Sed quia non sufficit, ut verba nostra audiat Deus, et clamorem intelligat, nisi ad effectum perducat: recte subjungitur: 3. Intende voci orationis meae, rex meus et Deus meus. Ac si diceret: Sic audi verba, sic intellige desideria, ut probet rei effectus, te intentum esse meis orationibus. Et quia sanctae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
abolũ & regendũ eũ sp̃alit̾ scd̃m bona
oꝑa & uirtutes & super eã salutẽ quã
ꝑ eũ eidẽ eccłie tribuisti. uehem̃ter ex¬
ultabit. Leticia ad animã pertinet. ex¬
ultatio ad corpꝰ. Intꝰ lecabitͣ de diuinita¬
te conuic̾ta humanitati. foris exultare
se ostendet de eccłia sua ꝑ diuinitatẽ &
humanitatẽ redepta. unde & subdit᷑.
Desideriũ cordis eius tͥbuisti ei. & uolun¬

Expanded text:
ualiter secundum bona opera, et virtutes, et super eam salutem, quam per eum eidem Ecclesiae tribuisti, vehementer exultabit. Laetitia ad animam pertinet: exultatio ad corpus. Intus laetabitur de divinitate conjuncta humanitati, foris exultare se ostenditur de Ecclesia sua per divinitatem et humanitatem redemta: unde et subditur: 3. Desiderium cordis ejus t
Abbreviated transcription (Latin):
tuis & in celo constitutꝰ. Exaudi nos ĩ
die qͣ inuocauerimꝰ te. Qm̃ nob̃ offeres
one dicit illũ regẽ letari in dño. & ostũ¬
dit quot & quanta bona remun̾atꝰ est
eũ deus pat̾ propt̾ constantiã. & e cõtͣrio
quanta mala adu̾sariis suis dat᷑us est.
eos ad ꝑdendũ. Et hic notatur intentio
ubi dicit. inueniatur manus tua om¬
nibus inimicis tuis. & cetera. uox pro¬
phete canentis de xp̃o ad patrem.¬

Expanded text:
tuis, et in caelo constitutus . Et exaudi nos in tuis, et in caelo constitutus . Et exaudi nos in die qua invocaverimus te. Quoniam nobis offeres one, dicit illum regem laetari in Domino. Et ostendit quot et quanta bona remuneratus est eum Deus Pater propter constantiam: et econtrario quanta mala adversariis suis daturus est. eos ad perdendum. Et hic notatur intentio, ubi dicit, Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis, et caetera. Vox Prophetae canentis de Christo ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
infirmamur tc̃ potentes simus. Nã uana
salus hoĩs que ñ dextre s sinistre eius
est. hac enĩ extollunt᷑ in magnã suꝑ-¬
lubili successione temporaliũ bonoꝵ
ferunt᷑. & hii suꝑbis trahunt᷑ honorib
atq in his exultat᷑. Nos autẽ in noĩe dñi
dei nr̃i inuocabimꝰ. Hos autẽ spem figen¬
tes in eternis neq głam nr̃am queren¬
rerũ cupiditate obligati st̃. timentes
parcere dño ne a romanis ꝑderẽt̃ locũ.
& irruentes in sapidẽ offensionis & pe¬
tram scandali de spe celesti ceciderũe.
quib cecitas in isrł ex parte facta ẽ
ignorantib di iusticiã & suã uolẽtib
constituere. Nos autẽ surreximꝰ & erecti
sumꝰ. Nos uero ut popłs gentiũ ĩtͣret
de lapidib excitati filii abrahã. qui ñ
sectabam᷑ usticiã apprehendimꝰ eã.
iustificati: erecti sumus. Dñe saluum
fac regẽ. ut ipse qui nob̃ presiandi exẽ¬
plũ passione sua monstrauit. offerat
etiã sacrificia nr̃a sacerdos excitatꝰ ã mor¬

Expanded text:
infirmamur, tunc potentes simus . Nam vana salus hominum , quae non dexterae, sed sinistrae ejus est: hac enim extolluntur in magnam supelubili successione temporalium bonorum feruntur, et hi superbis trahuntur honoribus, atque in his exultant. Nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus. Nos autem spem figentes in aeternis, neque gloriam rerum cupiditate obligati sparcere Domino, ne a Romanis perderent locum, et irruentes in lapidem offensionis et petram scandali, de spe coelesti ceciderunt, quibus caecitas in Israel ex parte facta est , ignorantibus Dei justitiam, et suam volentibus constituere. Nos autem surreximus et erecti sumus. Nos vero ut populus gentium intraret, de lapidibus excitati filii Abraham , qui non sectabamur justitiam, apprehendimus eam: justificati erecti sumus . 10. Domine, salvum fac regem. Ut ipse qui nobis praeliandi exemplum passione sua monstraverit, offerat etiam sacrificia nostra sacerdos excitatus a mor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ manducare pascha. & ponere c̃ uel¬
let animã suam. atq iterũ sumere eã
& dedisti ei. Et non fraudasti eũ subthẽdo
ei uoluntatẽ labioꝵ eiꝰ ꝙͣ uoluntatẽ ꝑ
labia sua manifestauit sic dicens deo.
uolo pater ut ubi sũ ego illic sit & mi¬
nister meus. Et it̾m. Pacẽ meã inqͥt relm¬
quo uob̃. Est & aliud unde lecabitͣ rex.
& exultabit uehem̃ter. Qm̃ preuenisti
eũ in benedictioĩb dulcedinis posuisti
in capite eius coronã de lapide p̃cioso.
Prius enĩ ꝙͣ homo fieret ab oĩb patͥar¬
chis & propħis benedictꝰ ÷. Ab ipso aut̃
angło dicente ad mariã. Benedicta tu
in mulierib & benedictꝰ fructus uent̾s
tui. Preuenit gͦ deus pater filiũ suũ
regẽ benedictionib quia pͥusꝗͣ fieret.
benedictꝰ ⁊ a plurib Et bene additũ est
duscedinis. quia hec copia benedictiois
ex dulcedine sue ꝓcessit dilectionis. Mu¬
tauit amaritudinẽ ire indulcedinẽ
miscd̾ie ⁊ peccatoris maledictionẽ in

Expanded text:
no manducare pascha, et ponere, cum vellet, animam suam, atque iterum sumere eam: et dedisti ei. Et non fraudasti eum, subtrahendo et voluntatem labiorum ejus. Quam voluntatem per labia sua manifestavit, sic dicens Deo: Volo Pater, ut ubi sum ego, illic sit et minister mens . Et iterum, Pacem meam, inquit, relinquo vobis . Est et aliud unde laetabitur rex, et exulteum in benedictionibus dulcedinis, posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso. Prius enim quam homo fieret, ab omnibus patriarchis et prophetis benedictus est. Ab ipso etiam Angelo dicente ad Mariam: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Praevenit ergo Deus Pater Filium suum regem benedictionibus: quia priusquam fieret, benedictus est a pluribus. Et bene additum est., Dulcedinis, quia haec copia benedictionis ex dulcedine suae processit dilectionis. Mutavit amaritudinem irae in dulcedinem misericordiae, et peccatoris maledictionem con
Abbreviated transcription (Latin):
ut nob̃ penetͣlia psal¬
mi clariꝰ in notescat.
licusus eiꝰ ẽ: psalmus
dauid. Prima sabb̃i. Significat diem
qͣ die dñs resurrexit ã mortuis: q̃ ꝓpt̾
excellentiã tanti miraculi: propͥe dñica
nuncupat᷑. Dicit psalmꝰ qd̾ dñi ẽ terra
& ab ipso fundata. Intendit qͦsq fide¬
les admon̾e. ut ascendat in montẽ dñi
montẽ iusticie. ut mundet᷑ se ab oĩ in¬
quinamento carnis & sp̃c. ut proficiãt

Expanded text:
ut nobis penetralia psalut nobis penetralia psalmi clarius innotescant. Titulus ejus est, Psalmus David, prima sabbati. Significat diem qua die Dominus resurrexit a mortuis : quae propter excellentiam tanti miraculi proprie Dominica nuncupatur. Dicit psalmus quod Domini est terra, et ab ipso fundata. Intendit quosque fideles admonere, ut ascendant in montem Domini , montem justitiae: ut mundent se ab omni inquin