comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenis: Atille respondit. Ex filiis ispł.
Et tobias dix̃ ei. Nosti uiã qua duc̃
in regionẽ medoꝵ: Cui respondit.
Noui. & itenera eius om̃a frequen¬
ter ambulaui: & mansi apud ga¬
belum frẽm nr̃m qui moratur
in rages ciuitate medoꝵ: qua po¬
sita est. in monte hȩc bathanis. Cui
tobias att. Sustine me obsecro.
donec hec ipsa nuntiẽ patri meo.
lunc ingressus tobias: in dicauit
uniu̾sa hȩc patri suo. Suꝑ quȩ am¬
miratus pater: rogauit ut introi¬
ret ad eum. In gressus itaq saluta¬
uit eum . & dixit. Gaudiũ tibi semꝑ
sit. Et tobias ait. Quale gaudiu
michi erit qui intenebris sedeo:
& lumen cęli non uideo: Cui ait
iuuenis. Forti animo esto: inproxi¬
mo ẽ. ut a dõ cureris. Dixit itaq
illi tobias. Numquid poteris ꝑdu¬
cere filiũ meũ ad gabelũ. inrage̾
ciuitate medoꝵ & cũ redieris resti¬
tuã tͥ mercedem tuã: Et dix̃ ei an¬
głs. Ego eũ ducã: & reducã ad te¬

Expanded text:
venis? At ille respondit: Ex filiis Israel. venis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobias: Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam et dixit ei angelus ego eum ducam et reducam ad te
Abbreviated transcription (Latin):
cipias ab eo suꝑra memoratũ pondꝰ
argenti: & restituas ei cyrographũ
suũ. Noli timere filimi. pauꝑẽ qui¬
dem uitã gerimus: sed multa bona
habemus. si timuerimus dm̃. & recẽ¬
serimus abom̃i peccato: & fecerimus
bene: Tunc tobias respondit patri
suo.&. dix̃. Om̃a quęcũq precepisti
mͥ faciam pat̾: quomͦ aut̃ hanc pe¬
cuniã in quirã ignoro. Ille me nescit.
& ego illũ ignoro. Qđ signũ dabo il¬
li: Sed neq uiã ꝑquã ꝑgatur illuc
aliquando cognoui. Iunc pat̾ suus
respondit illi. &. dix̃. Cyrographum
quidem eius penes me habeo: quod
dum illi ostenderis. statim restitu&.
Sed ꝑge nunc & inquire tibi aliquẽ
fidelem uirũ. qui eat tecũ salua
mercede sua: dũ ad huc uiuo ut re¬
c̾ipias eam.¬
unc egressus tobias inuenit iu¬
uenẽ splendidũ stantem precinctũ.
& quasi paratũ ad ambulandũ: & ig¬
norans quod angłs dĩ eẽt. salutauit
eũ & dix̃. Wnde te habemꝰ bone iu¬

Expanded text:
cipias ab eo supra memoratum pondus cipias ab eo supra memoratum pondus argenti et restituas ei chirografum suum noli timere fili mi pauperem quidem vitam gerimus sed multa bona habemus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam inquiram ignoro ille me nescit neque ego illum quod signum dabo illi sed neque viam qua pergatur illuc aliquando cognovi tunc pater suus respondit illi et dixit chirografum quidem eius penes me habeo quem dum illi ostenderis statim restituet sed perge nunc et inquire tibi aliquem fidelem virum qui eat tecum salva mercede sua dum adhuc vivo ut recipias ea tunc egressus Tobias invenit iuvenem splendidum stantem praecinctet quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone ju
Abbreviated transcription (Latin):
tibi fili abom̃i fornicatione. & p̾t̾
uxorem tuã nũquã paciaris crim̃
scire. Suꝑbiam nũ quã intuo sen¬
su. aut intuo uerbo dñari ꝑmittaᷤᷤ
inipsa enĩ initiũ sũpsit om̃is ꝑditio.
Quicũq tͥ aliquid oꝑatus fuerit.
statim mercedẽ ei restitue: & mer¬
ces mercennarii tui. apud te om̃i
no ñ maneat. Qd̾ abalio odis tibi
fieri: uide ne alteri tu aliquando
facias. Panẽ tuũ cũ ęsurientib &
egenis comede: & de uestimentis
tuis nudos tege. Panẽ tuũ & uinũ
tuũ suꝑ sepulturã iusti constitu&.
& noli exeo manducare & bibere.
cum peccatorib Consiliũ tuũ semꝑ
asapiente ꝑquire. Onũ tempore be¬
nedic dm̃. & pete ab eo ut uias tuas
dirigat: & om̃i tempore consilia tua
in ipso ꝑmaneant. Indico etiã tͥ fili
mi. dedisse me decẽ talenta argenti.
dũ ad huc infantulus esses. gabelo
in rages ciuitate medoꝵ: & cyro¬
graphũ eius apud me habeo. Et idõ
ꝑquire. quomͦ ad eum ꝑuenias & re¬

Expanded text:
tibi fili ab omni fornicatione et preter uxorem tuam nequaquam paciaris crimen scire. superbiam autem numquam in tuo sensu aut in tuo uerbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. quicumque aliquid tibi operatus fuerit, statim mercedem ei restitue: et merces mercennarii aput te omnino non maneat. quod ab alio odis fieri tibi, uide ne alteri tu aliqufacias panem tuum cum esurientibus et egenis comede et de vestimentis tuis nudos tege panem tuum et vinum super sepulturam iusti constitue et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus consilium semper a sapiente perquire omni tempore benedic Deum et pete ab eo ut vias tdirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et re
Abbreviated transcription (Latin):
tobias causa nuptiarum: sollicitꝰ
erat pat̾ eius tobias dicens. Putaᷤᷤ
quare moratur filius ms: aut qua¬
re detentus est ibi: Putas ne gabe¬
lus mortuus ẽ: & nemo illi reddi
dit peccuniã: Cepit aut̃ contrista¬
ri nimis iꝑse & anna uxor. eius cũ
die constituto ñ reuerteretur filius
libus lacrimis mat̾ eius atq dice¬
bat. Heu me filimi ut quid te misi¬
mus ꝑegrinari: lumꝰ oculoꝵ nr̃oꝵ.
baculũ senectutis nr̃ae. solatiũ uita
nr̃a. spem posteritatis nr̃a : Om̃a si¬
mul inte uno habenteᷤ. ñ te debui¬
mus dimittere. a nob̾. Cui dicebat
tobias. Lace & noli turbari. sanus ẽ
filius nr̃. fatif fidelis ẽ uir cũ quo
misimꝰ eũ. Illa aut̃ nullomͦ consola¬
ri poterat: sed exiliens cotidie cir

Expanded text:
Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum die statuto minime reverteretur filius libus lacrimis atque dicebat heu heu me fili mi ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum baculunostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor exseruis raguelis & duoᷤ
Samelos. in rages ciuitatẽ medoꝵ
ꝑrexit: & inueniens gabelũ red¬
didit ei cyrographum suũ. & re¬
cepit omnẽ pecuniã: & indicauit
ei de tobia filio tobie oma quae
gesta ft̃: & fecit eũ secũ adnupti
as uenire. Cumq ingressus esset
domũ raguelis. inuenit tobiam
discumbentẽ : & exiliens osculati st̃
se inuicem: & fleuit gabelus. &¬
benedixit dm̃ & dm̃ & dixit. Bene¬
isrł: quia filius es uiri optimi. et

Expanded text:
quatuor ex servis Raguelis, et duos quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages civitatem Medorum porrexit: et inveniens Gabelum, reddidit ei chirographum suum, et recepit ab eo omnem pecunei de Tobia filio Tobiae, omnia quae gesta sunt: fecitque eum secum venire ad nuptias. Cumque ingressus esset domum Raguelis, invenit Tobiam discumbentem: et exsiliens, osculati sunt se invicem: et flevit Gabelus, benedixitque Deum, et dixit: Benequia filius es optimi
Abbreviated transcription (Latin):
pingueᷤᷤ. & quatuor arietes fecit oc¬
cidi & parari epulas om̃ib uicinis
cunctisq amicis. Et adiurauit raguel
tobiam: ut duas ȩbdomadas mo¬
raretur apud eum. De om̃ibus
aut̃ qua possidebat raguel dimi-¬
diã partẽ dedit tobiȩ: & fecit hanc
scripturã ut pars dimidia quȩ suꝑ¬
erat. post obitum eoꝵ tobie domi¬
nio deueniret. Lunc uocauit ad se
tobias angłm quẽ quidẽ hominẽ
estimabat: dixitq ei. Atarias fr̃
peto ut ausculteᷤ uerba mea. Si
me ipsum tradam tͥ seruũ: non
ero condignꝰ prouidentia& tuae.
Iam̃ obsecro te ut assumas tibi
animalia. siue seruicia & uadas
& reddas ei cyrographũ suũ. &
recipias abeo pecuniã: & roges
eum uenire adnuptias meas. Sciͦ
enĩ ipse quia numerat dies pat̾
m̃s: & si tardauero una die plus.
contristat᷑ anima eius. Et certe ui¬
des quomͦ adiurauerit me ragu¬
el: cuiꝰ adiuramentũ sꝑnere ñ
possum. Iunc raphael assumens

Expanded text:
pingues vaccas, et quatuor arietes occidi fepingues vaccas, et quatuor arietes occidi fecit, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud se. De omnibus autem, quae possidebat Raguel, dimidiam partem dedit Tobiae et fecit hanc scripturam ut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater peto ut auscultes verba mea si me ipsum tradam tibi servum non ero condignus providentiae tuae tamen obsecro ut adsumas tibi animalia sive servitia et vadas um reddasque ei chirografum suum et recipeum venire ad nuptias meas. Scis enim ipse quoniam numerat pater meus dies: si tardavero una die plus, contristatur anima ejus. Et certe vides quomodo adjuravit me Raguel, cujus adjuramentum spernere non possum. Tunc Raphael assumens
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dñe miserere nob̃: & conse¬
nescamur ambo parit̾ sani. Et fac¬
tum ẽ circa pulloꝵ cantũ accersi¬
ri iussit raguel seruos suos & abie¬
runt cũ eo ut foderent sepulchrũ.
Dicebat enĩ ne simili mͦ ęueniret
ei. quo & cȩt̾is illis septẽ uiris: qui
sunt in gressi adeam. Cumq paras
uideat si mortuus ẽ: ut sepeliã eũ
antequã illucescat. Atilla mittens
unã ex ancillis suis. Quae ingressa
saluos. secũ parit̃ dormienteᷤ: et
reuersa nuntiauit bonũ nuntium.
Et benedixerunt dm̃ raguel uide¬
licet & anna uxor eius: & dixerunt.
git nobis quẽ ad modũ putabamus.
misertus es aut̃ duob unicis. Fac eos
dñe inplenius benedicere te. & scri¬
ficiũ łͥ laudis tuae. & suae sanitatis
offerre: ut cognoscat uniu̾sitas gen¬
replerent fossam quã fecerant prius¬
quã lucesseret. Uxori aut̃ su& prę
cepit ut instrueret conuiuiũ: & pre¬
parare om̃ã qua incibos erant it̃ agen¬
tib necessaria. Duas quoq uaccas

Expanded text:
nobis, Domine, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servos suos, et abierunt cum eo pariter, ut foderent sepulcrum. Dicebat enim: ne forte simili modo evenerit ei, quo et caeteris illis septem viris qui sunt ingressi ad eam. Cumque parassideat si mortuus est, ut sepeliam eum antequam illucescat dies. At illa misit unam ex ancillis suis. Quae ingressa incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixerunt Dominum, Raguel videlicet et Anna uxor ejus, et dixerunt: git nobis quemadmodum putabamus fentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas genreplerent fossam, quam fecerant, priusquam elucesceret. Uxori autem suae dixit, ut instrueret convivium, et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria. Duas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
petenti responsũ: dix̃ ei angls. No¬
li timere dare illã isti. qm̃ huic ti¬
menti dm̃. debetur coniunx filiatua
dix̃ raguel. Non dubito. qđ ds̃ pre¬
ces & lacrimas meas inconspectu
suo ammiserit: & credo quod idõ
geretur cognationi suȩ scđ̃m legem
moy si Et nuinc noli dubiũ gerere. qđ
tibi eam tradam. Et apprehendens dex¬
terã filie su&: dextere tobie tradi¬
dit dicens. Ds̃ abraham. & ds̃ isaac

Expanded text:
petenti responsum dixit ei angelus nopetenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti DRaguel: Non dubito quod Deus preces, et lacrymas meas in conspectu suo admiserit. Et credo quoniam geretur cognationi suae secundum legem Moysi: et nunc noli dubium gerere quod tibi eam tradam. Et apprehendens dexteram filiae suae, dextrae Tobiae tradidit, dicens: Deus Abraham, et Deus Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde estis iuuenẽ fr̃s nr̃i: Atilli
dixer̃. Extribi neptalĩ sumꝰ: ex cap¬
tiuitate niniue. Bixtq illi raguel.
Nostis tobiã frẽm meũ : Qui dixer̃.
Nouimus. Cumq multa bona lo¬
queretur de eo: dix̃ angłs ad raguel.
Tobias de quo int̾rogas. pat̾ huius
ẽ. Et misit se raguel. & cũ lacrimis
osculatus ẽ eum: & plorans suꝑ col¬
lũ illius dixit. Benedictio tibi sit
filimi: quia boni & optimi uiri filiꝰ
es. Et anna uxor eius. & sara filia ip
soꝵ : lacrimate sunt. Post quã uͦ.
locuti st̃: prȩcepit raguel occidi ari¬
etẽ. & preparari conuiuiũ. Cũq hor¬
taretur eos discũbere ad prandiũ:
tobias dixit. Hic ego hodie ñ man¬
ducabo neq bibam. nisi prius peti¬
tionẽ meã confirmes: & ꝓmittas mͥ
dare saram filiã tuã. Quo audito uer¬
bo. raguel expauit. sciens quid eue¬
nerit illis septẽ uiris: & timere ce¬
ꝑit. ne forte huic similit̃ accideret.
Cumq nutaret. & ñ daret ullum

Expanded text:
estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, lacrymatae sunt. Postquam autem locuti sunt, praecepit Raguel occidi arietem, et parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito verbo, Raguel expavit, sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum
Abbreviated transcription (Latin):
& iussit ei preparare alterũ cubicu¬
lũ & introdux̃. in eũ sarã filiã suã
& lacrimata ẽ dixitq ei. Forti animo
esto filia mea dñs ds̃ celi det tͥ gaudi¬
um ꝓtedio qd̃ ꝑpessa es. Post quam
aut̃ cȩnauer̃: introduxer̃ iuuenẽ
ad eã. Recordatus itaq tobias ser¬
monẽ angłi: ꝓtulit de cassidile suo
partẽ iecoris: & posuit eã suꝑ çar¬
boneᷤ uiuos. Iunc raphael angłs ap¬
prehendit demoniũ: & religauit eũ
in deserto suꝑioris egepti. Tunc hor¬
tatus ẽ uirginẽ tobias: dyatq ei
Sara exurge & oremus dm̃ hodie
& eras. & scđm cras: quia istis tribu
noctib dõ iungem᷑: t̾ria aut̃ trans¬
acta nocte in nr̃o coniugio erimꝰ¬

Expanded text:
it ei ut praepararet alterum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium et religavit eum in deserto superioris Aegypti tunc hortatus est virginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo iungimur tertia autem transacta nocte in nostro erim
Abbreviated transcription (Latin):
uix̃ annis quadraginta duobus &¬
& uidit filioᷤᷤ nepotum suoꝵ. Com¬
pletis itaq annis centũ duodecim
sepultus ẽ. honorifice in niniuen:
loꝵ lum̃ amisit: sexagenarius ue¬
ro recepit. Cȩteriᷤᷤ uͦ dieb uite suae
in gaudio fuit: & cũ bono profectu
timoris dĩ ꝑrex̃ inpace. In hora aut̃
mortis suȩ uocauit ad se tobiã fi¬
liãi suũ: & septẽ uines filios eius
nepotes suos: & dix̃ eis. Prope erit
a t̾ra isrł. reuertentur ad eã. Om̃is
domus dĩ quae inea incensa ẽ. ite¬
rum reedificabit᷑. Et ibi reuertent᷑
om̃s timenteᷤᷤ dm̃: & relinquent
gentes idola sua. & uenient inierłm
& in habitabunt eã: & gaudebunt
in ea om̃s regeᷤ t̾rae. adoranteᷤᷤ regem
isrł. Audite gͦ filii mei patrẽ urm̃.
Seruite dño in ueritate. &. in quiri¬
te ut faciatis quae sunt placita illi.
& filiis ur̃is mandate. ut faciant
iusticias & elemosinas: ut sint me¬
mores dĩ & benedicant dm̃ in om̃ĩ

Expanded text:
ginta duobus, et vidit filios nepotum suorum. Completis itaque annis centum duobus, sepultus est honorifice in Ninive. Qlumen oculorum amisit, sexagenarius vero recepit. Reliquum vero vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis: Prope erit a terra Israhel revertentur ad eam omnis domus Dei quae in ea incensa est iterum reaedificabitur ibique revertentur omnes timentes Deum et relinquent gentes idola sua et venient in Hierusalem et inhabitabunt in ea et gaudebunt in ea omnes adorantes regem Israhel audite ergo filii mei patrem vestrum servite Domino in veritate et inquirite ut faciatis quae sunt placita illi et filiis vestris mandate ut faciant iustitias et elemosynas ut sint memores Dei et benedi
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc dñe magna iudicia tua.
quia ñ egimus scđn precepta.
tua: & non ambulauimus since¬
rrter eoram te. Et nunc dñe scđm
cipe in pace recipi spm̃ meũ. Expe
ut & ipsa audiret imꝓperiũ abuna
ex ancillis patris sui: qm̃ tradita fu¬
erat septem uiris. & demoniũ no¬
mine asmodeus occiderat eos mox
ut ingressi suissent ad eam. Ergo cũ
proculpa sua merepasset puellam:
respondit ei dicens. olmplius exte ñ
uideamus filiũ aut filiã suꝑ terrã.
int̾fec trix uiroꝵ tuoꝵ. Numquid
& me occidere tu uis: sic̃ etiã septẽ¬
uiros occidisti: Ad hanc uocẽ ꝑrex̃
in suꝑiori cubiculo domus suȩ. & tri¬
bus dieb ac trib noc lib ̃ mandu¬
cauit neq bibit: sed inoratione ꝑ¬
sistens lacrimis dep̃cabat᷑ dm̃. ut
abisto in proꝑio lib̾ar& eã. factũ
ẽ aut̃ tercio die: dũ compleret ora¬
tionẽ: benedicens dm̃ dix̃. Benedi

Expanded text:
tionibus. Magna judicia tua. Quia non egimus secundum precepta tua: et non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunc Domine 444cipe in pace recipere spiritum mete Medorum, et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum numquid et me occidere vis sicut et iam septem occidisti ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione sistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedi
Abbreviated transcription (Latin):
suã exaudiri ut mori potuisset: uo¬
cauit ad se tobiam filiũ suũ. & dix̃
ei. Audi filimi uerba oris mei: & ea
incorde tuo. quasi fundam̃ta construe.
Cũ acceperit ds̃ animã meã. corpus
meũ sepeli: & honorẽ habebis matri
tua. om̃ib dieb uite euis. Memor
enĩ eẽ debes: qu& & quanta pericu-¬
la passa sit ꝓpt̾ te. in utero eius. Cũ
nib aut̃ dieb uite tue. inmͣte ha¬
beto dm̃: & caue ne aliquando pec¬
cato consentias. & pręt̾mittas pre¬
cepra dĩ nr̃i. Ex substantia tua fac
elemosinã: & noli auertere faciẽ
tuã abullo paupere. Ita enĩ fiet:
ut nec ate auertatur facies dñi:
Quomͦ potueris: ita esto misericor̾.¬

Expanded text:
ori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum nibus autem diebus vitae tuae in mente habeto Deum: et cave, ne aliquando peccato consentias, et praetcepta Dei nostri. Ex substantia tua fac elimosynam, et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere. Ita enim fiet, ut nec a te avertatur facies Domini. Quomodo potueris, ita esto misericor
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ filii sc̃oꝵ sumꝰ : & uitã illã expe¬
Ctamus. quã ds̃ daturꝰ ẽ his. qui fi¬
dem suã nũ quã mutant abeo. Anna
uͦ uxor eius ibat ad textrinũ opus
cotidie: & de labore manuũ suarũ
uictũ qđ consequi poterat defere-¬
bat. Unde factum ẽ: ut edũ capra¬
rũ accipiens. de tulisset domi. Cuius
Uidete ne forte furtiuus sit. Red¬
dite eũ dominis suis: quia ñ licet
nobis aliquid ex furto edere. aut̃ con¬
tingera da hec uor uius uatares¬
pondtt. M anifeste uana facta ar uor

Expanded text:
 filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes
Abbreviated transcription (Latin):
diis noctib sepeliebat ea. Contigit
aut̃ ut quadã die fatigatus a sepul¬
tura. ueniens domũ suã iac tasset
se iuxta parietẽ & obdormisset: ex
nido hyrundinũ dormienti illi. ca¬
lida stercora in siderent in oculis
eius: fieretq cęcus. Hanc aut̃ tẽp-¬
tationẽ idõ ꝑmisit ds̃ euenire il¬
li. ut posteris daret exemplũ pati¬
entiȩ eius: sic̃ & scĩ iob. Qui cũ ab
infantia sua semꝑ dm̃ timuerit.
& mandata eius custodierit.: non ẽ
contristatus contra dm̃. qđ plaga
cecitatis euenerit ei. sed immobi¬
lis indĩ timore ꝑ mansit: agens
grãs dõ om̃ib dieb uitę suę. Nlã
sic̃ beato iob insultabant reges. ita

Expanded text:
noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius siinfantia sua semper Deum timuerit, et mandata ejus custodierit, non est contristatus contra Deum, quod plaga caecitatis evenerit ei, sed immobilis in Dei timore permansit, agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae. Nam sicut beato Job insultab
Abbreviated transcription (Latin):
circa eum ds̃ fecerat ꝓpt̃ blasphemi¬
am suã. & iranis multos occideret
ex filiis isrł: tobias sepeliebat cor¬
pora eoꝵ. Atubi nuntiatũ est re¬
gi iussit eũ occidi: & tulit omnem
substantiã eius. Tobias uͦ cũ filio
suo & cũ uxore fugiens. nudus la¬
tuit: quia multi dilige bant eum.
Post dies uͦ quadraginta quinq oe¬
iderunt regem filii ipsius: & reu̾sꝰ
E tobias ad domũ suã: om̃isq fa¬
cultas eius restittta ẽ illi. Post hec
uͦ cũ eẽt diẽ festus dñi. & factum
cet prandiũ bonũ indomo tobiȩ:
dix̃ filio fuo. Uade adduc aliquos

Expanded text:
ter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora eorum. At ubi nuntiatum est regi, jussit eum occidi, et tulit omnem substantiam ejus. Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens, nudus latuit, quia multi diligebant eum. Post dies vero quadraginta quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis d
Abbreviated transcription (Latin):
longe uenientẽ filiũ suũ: & cur¬
rens nuntiauit uiro suo dicens.
Ecce uenit filius tuus. Et dix̃ ra¬
phael tobie. Atubi introieris
piscis quod portas tecum. Scias

Expanded text:
filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris le isto piscis, quod portas tecum. Scias
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ arnã de tribu sua. genuitq
exea filiũ nom̃ suũ imponens ei
quẽ ab infantia timere dm̃ docuit.
& abstinere ab om̃i peccato. Igitur
cũ ꝑcaptiuitatẽ deuenisset cum
uxore sua & filio in ciuitatẽ nini¬
ue cũ om̃i tribu sua. & om̃s edereñ
ex cibis gentiliũ iste custodiuit

Expanded text:
a, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua, et filio in civitatem Ninivem cum omni tribu sua, cum omnes ederent ex cibis gentilium, iste cus
Abbreviated transcription (Latin):
lunc angłs raphael dix̃ er. dudi
me: & ostendam tͥ. qui sunt quib
prȩualere potest demoniũ. Hii nãq
qui coniugiũ ita suscipiunt. ut dm̃
a se. suaq m̃te excludant. & suae
libidini ita uacent sic̃ equus & mu¬
lus. quib ñ est intellectus. habet
potestatẽ demoniũ suꝑ eos. lu aut̃
cũ acceperis eam. ingressus cubicu¬
lũ ꝑtres dies continens esto abea
& nichil aliud nisi orationib uaca¬
bis cũ ea. Ipsa aut̃ noc te incenso
iecore piscis: fugabitur demoniũ.

Expanded text:
s Rafahel dixit ei audi me et ostendam tibi qui sunt quibus praevalere potest daemonium hii namque qui coniugium ita suscipiunt ut Deum a se sua mente excludant et suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet potestatem daemonium super eos tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum per tres dies continens esto ab ea et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis fugabitur daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ iratꝰ fueris miscđĩam facis:
& intempore tribulationis. peccata
dimitais his qui in uocant te Ad
te dñe faciem meã conuerto: adte
oculos meos leuo. Peto dñe. ut de
uinculo in properii huiꝰ ab soluaᷤ
me: aut certe de suꝑ terrã cripias
me. lu scis dñe. quia nũquã concu¬
piui iurũ: & mundã seruaui ani¬
mã meã. ab om̃i concupiscentia. Nũ¬
quã cũ ludentibus miscui me: neq̃
cũ his qui inleuitate ambulant. par¬
ticipem me p̾bui. Uirũ aut̃ cũ ti¬
more tuo. non cũ libidine mea con¬
sensi susciꝑe: & aut ego indigna fui
ilis aut illi mͥ forsitan digni ñ fuer̃.
quia forsitan uiro alio conseruasti
nie. Non ẽ enĩ in hominis potestate
confiliũ tuũ. Hoc aut̃ ꝓcert̾o hab&
om̃is qui colit te: quia uita enis. si
in ꝓbatione fuerit coronabit: si aut̃
in tribulatione fuerit lib̾abit᷑. & si
incorreptionẽ fuerit. ad miscdiam
tuã ꝑ uenire licebit. Non enĩ delec¬
taris inꝑditionib nr̃is: quia post

Expanded text:
facies et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te ad te Domine faciem meam converto ad te oculos meos converto peto Domine ut de vinculo inproperii huius absolvas me aut certe desuper terra eripias me tu scis Domine quia numquam concupivi virum et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia numquam cum ludentibus miscui me neque cum his qui in levitate ambulant participem me praebui virum autem cum timore tuo non libidine mea consensi suscipere et aut ego indigna fui illis aut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerit coronabitur si autem in tribulatione fuerit liberabitur et si in correptione fuerit ad misericordiam tuam pervenire licebit non enim delectaris in perditionibus nostris quia post
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Quomͦ uastati sunt. subito defece¬
runt. consũpti sunt quasi ñ sint. Qua¬
si somniũ euigilantis. dñe inciuitate¬
tua imaginẽ eoꝵ ad nichilũ rediges.
Quia contractum ẽ cormeũ. & lumbi
mei uelut ignis fumigans. Et ego insi
piens & nescius quasi ium̃tũ factus
sum apud te. Et eram semꝑ tecũ &
tenehras manũ dexterã meã. Incon¬
siliũ tuũ deduces me. & postea ingła
suscipies me. Quid michi ẽ incelo. &

Expanded text:
tum. Quomodo vastati sunt subito: defecetum. Quomodo vastati sunt subito: defecerunt, consumpti sunt quasi non sint: Quasi somnium evigilantis: Domine, in civitate imaginem eorum ad nihilum rediges: Quia contractum est cor meum, et lumbi mei velut ignis fumigans. piens, et nescius quasi jumentum factus sum apud te, et eram semper tecum, et tenebras manum dexteram meam. In consilium tuum deduces me, et postea in gloria suscipies me, Quid mihi est in coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
Amundo sunt corde. Mei aut̃ pe¬
ne uacillauer̃ pedes. pene effusi gres¬
sus mei. Quia ęmulatus sum contra
recogitauer̃ de morte sua. & firma
sint uestibula eoꝵ. In labore hominũ
non sunt. & cũ hominib ñ flagella¬
buntur. Idõ nutriti sunt ad suꝑbiã
circũdeder̃ iniquitatẽ sibi. Processer
apinguedine oculi eoꝵ. transier̃ cogi¬
tationes cordis. Irriser̃ & locuti sunt
in malicia. calunã de excelso loquen¬
tes. Posuer̃ in celũ ossuũ. & lingua eoꝵ
de ambulauit int̾ra. Propt̾ea conuer¬
tetur popłs m̃s hic. & quis plenus
inuenietur in eis. Et dixer̃ quo modo
& abundantes in scło. multiplicauer
diuitias. Ergone frustra mundaui
cor meũ & laui in mocentia manus
meas. Et fui flagellatus totadie &
increpatio mea in matutinis. Diat̃
si narrauero sic. ecce generationem
filioꝵ tuoꝵ reliqui. Et cogitaui ut in¬
tellegerẽ istud. labor est moculiᷤᷤ meiͤ
in nouissimo eoꝵ. Weruntam̃ in lubri¬
co posiufti eos. deiecisti eos ad interi¬

Expanded text:
am ego sum Deus. Mei autem pene vacillaverunt pedes, pene effusi sunt gressus mei. Quia aemulatus sum contra recogitaverunt de morte sua, et firmata sint vestibula eorum. In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Idcirco nutriti sunt ad superbiam, circumdederunt iniquitatem sibi, processerunt a pinguedine oculi eorum, transierunt cogitationes cordis. Irriserunt, et locuti sunt in malitia calumniam, de excelso loquentes. Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum deambulavit in terra. Propterea convertetur populus ejus hic. et quis plenus invenietur in eis? Et dixerunt, quomodet abundantes in saeculo multiplicaverunt divitias. Ergone frustra mundavi cor meum, et lavi in innocentia manus meas. Et fui flagellatus tota die, et increpatio mea in matutinis. Et dixi, si narravero sic: ecce generationem filiorum tuorum reliqui. Et cogitavi ut intelligerem istud: labor est in oculis meis.  novissimos eorum. Verumtamen in lubrico posuisti eos: dejecisti eos ad interi
Abbreviated transcription (Latin):
nno scdo artarxerse maximo
prima die m̃sis nisan. uidit
somniũ mardocheus filius
iair. fiłii semei. filii cis. de tribu
ben iamin: homo iudeus qͥ habitabat
in urbe susis: uir magnꝰ & int̾ pri¬
mos aule regie. Erat aut̃ de eo nu¬
mero captiuoꝵ qͦs transtulerat na¬
buchodonosor. rex babilonis de ierłm:
cũ iechonia rege iuda. Et hoc eius som
niũ fuit. A pparuer̃ uoceᷤ & tumultꝰ
& tonitrua. & t̾r& motus & conturba¬
tio suꝑ tram: & eece duo dracone ma¬
gni paratiq contra se in p̾liũ. Ad quoꝵ
clamorẽ cuncte concitate sunt nati¬
ones: ut pugnarent contra regẽ ui¬
stoꝵ. fuitq dies ile tenebrarũ & dis¬
criminis tribulationis & angustiae:

Expanded text:
 Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat autem de eo numero captivorum, quos transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis de Jerusalem cum Jechonia rege Juda, et hoc it: Apparuerunt voces, et tumultus, et tonitrua, et terraemotus, et conturbatio super terram, et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium. Ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustiae
Abbreviated transcription (Latin):
p̾lia concitant᷑ in ea. Nã & reges fortiᷤᷤ.¬
simi fuer̃ in ierłm. qui & dominati st̃
om̃i regioni quȩ trans fluuiũ est.
Tributũ quoq & uertigal. & reditꝰ
accipiebant. Nunc ergo audite sen¬
tentiã ut ꝓhibeatis uiros illos. & urbs
illa ñ edificetur. donec si forte ame
iussũ fuerit. Uidete aut̃ ne negle¬
gent᷑ hoc ad impleatis. & paulatim
crescat malũ contra reges. Itaq ex¬
emplũ ȩdicti artarxersiregis. lectũ
ẽ corã reumbelteem & samsai scri¬
ba & consiliariis eoꝵ. Et abierunt
erunt eos in brachio & robore. Lc̃
int᷑missum ẽ opus domus dñi in

Expanded text:
praelia concitantur in ea: nam et reges fortispraelia concitantur in ea: nam et reges fortissimi fuerunt in Jerusalem, qui et dominati sunt omni regioni, quae trans fluvium est: tributum quoque et vectigal, et redditus accipiebant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec si forte a me jussum fuerit. Videte ne negligenter hoc impleatis, et paulatim crescat malum contra reges. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiliariis eorum: et abierunt  prohibuerunt eos in brachio et robore. Tunc intermissum est opus domus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
gal & annuos reditus ñ dabunt. &.
usq ad reges noxa hȩc ꝑueniet. Nos
uero memores salis quod in palatio
comedimus. & quia lesiones regis ne
fas ducimus. iccirco misimus & nun¬
tiauimus regi. ut recenseas in libris
hẏstoriarũ patrũ tuoꝵ & inuenieᷤ
scriptum in cõmentariis. & scies qm̃
urbs illa urbs rebellis fuit & noceis
regib & ꝓuintiis. & bella concitant᷑
in ea ex dieb antiquis. quã obrẽ &
ciuitas ipsa destructa ẽ. Nuntiamꝰ
nos regi. qm̃ si ciuitas illa ȩdificata
fuerit & muri ipsius instaurati pos¬
sessionẽ trans flumen ñ habebis. Uer¬
bũ misit rex ad reumbeeltẽ & sam¬
sai scribã. & ad reliquos qui erant
in consilio eoꝵ. habitatoreᷤᷤ samarie.
& cȩteris transfluuiũ. salutẽ dicens
& pacẽ. Accusatio quã misistis adnos.
manifeste lecta ẽ coram me. Et ame
preceptũ ẽ & recensuerunt in uener̃
q qm̃ ciuitas illa adieb antiquis ad¬
uersũ reges rebellat. & seditiones &

Expanded text:
 annuos redditus non dabunt, et usque ad reges haec noxa perveniet. Nos autem memores salis, quod in palatio comedimus, et quia laesiones regis videre nefas ducimus, idcirco misimus et nuntiavimus regi, ut recenseas in libris historiarum patrum tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex diebus antiquis: quamobrem et civitas ipsa destructa est. Nuntiamus nos regi, quoniam si civitas illa aedificata fuerit, et muri ipsius instaurati, possessionem trans fluvium non habebis. Verbum misit rex ad Reum Beelteem, et Samsai scribam, et ad reliquos qui erant in consilio eorum habitatores Samariae, et caeteris trans fluvium, salutem dicens et pacem. Accusatio, quam misistis ad nos, manifeste lecta est coram me. Et a me praeceptum est: et recensuerunt, inveneruntque quoniam civitas illa a diebus antiquis adversum reges rebe
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis. Iuxta desideriũ meũ corri.¬
piã eos: congregabunt᷑ suꝑ eos popłi cũ
corripientur. ꝓpt̃ duas iniquitates suas.
Ephraim uitula docta diligere triturã.
& ego transiui suꝑ pulchritudinẽ colli
eius. Ascendã suꝑ ephraĩ: arabit iudas.
confringet sibi sulcos iacob. Seminate
uobis in iufticia. & metite more miscd̃iȩ
in nouate uob̃ nouale: tempꝰ aut̃ requi¬
rendi dñm cũ uenerit. quis docebit uos
iusticiã : A rastis impietatẽ: iniquitatẽ
messuistis. Comedistis fructũ mendacii:
quia confisus es in uiis tuis. in multitu¬
dine fortiũ tuoꝵ. Consurget tu multus
inpopło tuo: & om̃s munitiones tuae
uastabunt᷑. Sic̃ uastatus ẽ. salmana a
domo ierobaal. qui iudicauit baal indie

Expanded text:
xta desiderium meum corripiam eos congregabuntur super eos populi cum corripientur propter duas iniquitates suas Ephraim vitula docta diligere trituram et ego transivi super pulchritudinem colli eius ascendam super Ephraim arabit Iudas confringet sibi sulcos Iacob seminate vobis in iustitia metite in ore misericordiae innovate vobis novalerendi Dominum, cum venerit qui docebit vos justitiam. Arastis impietatem, iniquitatem messuistis. Comedistis frugem mendacii: quia confisus es in viis tuis, in multitudine fortium tuorum. Consurget tumultus in populo tuo, et omnes multitudines tuae vastabuntur, Sicut vastatus est Salmana a domo ejus, qui judicavit
Abbreviated transcription (Latin):
umusquisq ñ iudica. & ñ arguatur uir:
popłs eñi tuus sic̃ hi qui contradicunt
sacerdoti. Et corrues hodie & corruet etiã
ꝓpħa tecũ: nocte tacere feci matrem
tua. Conticuit popłs m̃s̃ eoqđ non ha¬
buerit scientiã: quia tu scientiã reppu¬
listireppellã te. ne sacerdotio funga

Expanded text:
unusquisque non iudicet et non arguatur vir populus enim tuus sicut hii qui contradicunt sacerdoti et corrues hodie et corruet etiam propheta tecum nocte tacere feci matrem tuam conticuit populus meus eo quod non habuerit scientiam quia tu scientiam reppulisti repellam te n
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ cȩtus eoꝵ. Ue eis qm̃ recessert̃
ame: uastabunt᷑ quia p̾uaricati sunt
in me: & ego redemi eos. & ipsi locuti st̃
contra me mendacia. Et ñ clamauerunt
ad me in corde suo: sed ululabant
in cubilib suns Suꝑ triticũ & uinũ
ruminabant: & recesserunt ame. Et
ego erudiui & confortaui brachia
eos annme cogitauer maliciã. Le¬
uer si sunt. ut essent absq iugo fac¬
te sunt quasi arcus dolosus. Cadent
in gladio principes eoꝵ afurore lin¬
gue suȩ ista subsannatio eoꝵ int̾ra

Expanded text:
iam recesserunt a me: vastabuntur, quia praevaricati sunt in me: et ego redemi eos: et ipsi locuti sunt contra me mendacia. Et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis: super triticum et vinum ruminabant, recesserunt a me. Et ego erudivi eos, et confortavi brachia eorum: et in me cogitaverunt malitiam. Reversi sunt, ut essent absque jugo: facti sunt quasi arcus dolosus: Cadent in gladio principes eorum, a furore linguae suae. Ista subsannatio eorum in terra
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ ietrahel suꝑ domũ iehu.
& quiescere faciã regnũ domꝰ isrł.
& milla die contera arcũ ifrł inual¬
le ierrahel. Et concepit adhuc. & pe¬
perit filiã & dix̃ ei. Soca nom̃ eius
absq miscđia. quia non addam ultͣ
mi sereri domui isrł: sed obliuione
obliuiscar eoꝵ: & domui iuda mi¬
serebor. & saluabo eos indño dõ suo.

Expanded text:
el super domum Hieu et quiescere faciam regnum domus Israhel et in illa die conteram arcum Israhel in valle Hiezrahel et concepit adhuc et peperit filiam et dixit ei voca nomen eius Absque misericordia quia non addam ultra misereri domui Israhel sed oblivione obliviscar eorum et domui Iuda miserebor et salvabo eos in
Abbreviated transcription (Latin):
eius non recessi: & insinu meo abscon¬
di uerba oris eius. Ipse enĩ solus ẽ .&.
nemo auertere potest cogitationẽ eiꝰ.
.&. anima eius quocũq uoluit. hoc fec̃
Cũ expleuerit in me uoluntatẽ suã
& alia multa similia. presto sunt ei Et
idcirco a facie eius turbatus sũ: & con¬
siderans eũ. timore sollicitor. Dñs mol¬
liuit cormeũ: & omp̃c conturbauit
me. Non enĩ perii ꝓpt̾ imminentes
tenebras: nec faciem meã oꝑuit cali¬
go. Quare: quia abonĩpotentẽ ñ st̃
abscondita tempora. Quiaut̃ non no
minos transtuler̾: diripuer̃ gregeᷤᷤ .&e
pauer̃ eos. A sinũ pupilloꝵ abegert̃.
& abstuler̃ ꝓpignore bouẽ uidue. Sub

Expanded text:
meo abscondi verba oris eius ipse enim solus est et nemo avertere potest cogitationem eius et anima eius quodcumque voluerit hoc facit cum expleverit in me voluntatem suam et alia multa similia praesto sunt ei et idcirco a facie eius turbatus sum et considerans eum timore sollicitor Deus mollivit cor meum et Omnipotens conturbimminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Cap. XXIV. Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora: qui autem noverminos transtulerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. Asinum pupillorum abegerunt, et abstulerunt pro pignore b
Abbreviated transcription (Latin):
facit concordiã in sublimib suis.
quid iustificari potest homo cõpara¬
tus dõ: aut apparere mundus. natus
de muliere: Ecce etiã luna ñ splend&
& stelle non sunt munde in conspec̃¬
tu eius: quantomagis homo putredo.
&e filius hominis uermis: Respondit

Expanded text:
facit concordiam in sublimibusfacit concordiam in sublimibusquid justificari potest homo comparatus Deo? aut apparere mundus natus de muliere? Ecce etiam luna non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus. Quanto magis homo putredo, et filiu
Abbreviated transcription (Latin):
dixerant sibi: & ignorauer̃ lucẽ Si sub¬
ito apparuerit aurora. arbitrant᷑ um¬
brã mortis: & sic in tenebris. quasi in
luce ambulant. Leuis ẽ suꝑ faciẽ a¬
quae. Maledicta sit pars eus int̾ra: nec
ambula ꝑuiã uinearũ. Ad nimiũ ca¬
lorẽ transeat ab aquis niuiũ: & usq
adinferos peccatũ illuis. Obliuiscatur
eius miscđia : dulcedo illiꝰ uermis. Non
sit in recordatione: sed conterat᷑ quasi
lignũ in fructuosũ. Pauit enĩ sterilem.
& qu& ñ parit: & uidue bene ñ fecit
De traxit forteᷤᷤ in fortitudine sua: &
cũ steterit. ñ credit uite sua. Dedit ei
ds̃ locũ penitentiae: & ille abutit̾ eo in
suꝑbiã. Oculi aut̃ eius sunt in uiis illiꝰ
eleuati sunt ad modicũ. & ñ sub sistent
Et humiliabunt᷑ sic̃ om̃a & auferent᷑.
& sic̃ sũmitates spicarũ conterentur.
Quod si non ita ẽ: quis me potest ar¬
guere eẽ mentitũ: & ponere ante dm̃
uerba mea: Respondens aut̃ baldad
suites dixit.
otestas & t̾ror aput eũ est: qui

Expanded text:
i et ignoraverunt lucem si subito apparuerit aurora arbitrantur umbram mortis et sic in tenebris quasi in luce ambulant levis est super faciem aquae maledicta sit pars eius in terra nec ambulet per viam vinearum ad nimium calorem transeat ab aquis nivium et usque ad inferos peccatum illius obliviscatur eius misericordia dulcedo illius vermes non sit in recordatione sed conteratur quasi lignum infructuosum pavit enim sterilem et quae non parit et viduae bene non fecit detraxit fortes in fortitudine sua et cum steterit non credet vitae suae dedit ei Deus locum paenitentsuperbiam oculi autem eius sunt in viis illius elevati sunt ad modicum et non subsistent et humiliabuntur sicut omnia et auferentur et sicut summitates spicarum conterentur quod si non est ita quis me potest arguere esse mentitum et ponere ante Deum verba mea respondens autem Baldad Suites dixit potestas et terror apud eum est qui
Abbreviated transcription (Latin):
absq uestitu: & esurientib. tuler̃ spi¬
cas. Int̃ aceruos eoꝵ meridiati ft̃. qui
calcatis toreularib sitiunt. De ciuitatib
fecer̃ uiros gemere. & anima uulnera¬
toꝵ clamauit: & ds̃ inultũ abire non
patitur. Ipsi fuer̃ rebelleᷤᷤ luminis: nes¬
cier̃ uias eius. nec. reuersi sunt ꝑsemi¬
tas illius. Alane primo consurgit ho¬
micida. & int̾ficit egenũ & pauꝑem:
ꝑ noctem uͦ erit quasi fur. Oculus
adulteri obseruat caliginẽ: dicens. ñ

Expanded text:
 vestitu, et esurientibus, tulerunt spicas. Et inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt. De civitatibus fecerunt viros gemere, et anima vulneratorum clamavit, et Deus inultum abire non patitur. Ipsi fuerunt rebelles lumini, nescierunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas illius. Mane primo consurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. Oculus adulteri observat caliginem dicens: Non
Abbreviated transcription (Latin):
in telligã quid michi loquatur. Nolo
multa fortitudine contendat mecum.
ne magnitudinis su&e mole. me pre¬
mat. P roponat equitatẽ contra me: &
ꝑueniat aduictoriã iudiciũ meũ. Si
adorientẽ iero ñ appara: & si adocci

Expanded text:
intelligam quid mihi loquatur. Nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat; Proponat aequitatem contra me, et perveniat ad victoriam judicium meum. Si ad orientem iero, non appar
Abbreviated transcription (Latin):
inconspec tu eoꝵ. Domꝰ eoꝵ securae suis
& pacate: & non ẽ uirga dĩ suꝑ illoᷤ:
Bos eoꝵ concepit & ñ auortit.: & uac¬
ca peperit & n est priuata fetu suo.
Egrediuntur quasi greges paruuli eoꝵ
& infantes eoꝵ exultant lusib lenent
tympanũ & extharã: & gaudent ad
sonitũ organi. Ducunt inbonis die suoᷤ
& inpuncto ad inferna descendunt.
Qui dixer̃ dõ recede anobis: scientia
uiarũ tuarũ nolumꝰ. Quid ẽ om̃ps ut
seruiamus ei. Et quid nob ꝓdest si
orauerimꝰ illũ: Ueruntam quia non
sunt in manu eoꝵ bona sua: consiliũ
impioꝵ longe sit ame. Quotiens lucer¬
na impioꝵ extinguetur. & suꝑ ueni¬
et eis inundatio & dolores diuid&
furoris sui. Erunt sic̃ paleȩ ante
faciem uenti: & sic̃ fauilla quam
turbo disꝑgit. Ds̃ seruauit filiis illiꝰ
dolorẽ patris: & cum reddiderit tẽ
sci&. Widebunt oculi eius int̾fecꝰtio

Expanded text:
. Domus eorum securae sunt et pacatae, et non est virga Dei super illos. Bos eorum concepit et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Egrediuntur quasi greges parvuli eorum, et infantes illorum exsultant lusibus; tenent tympanum et citharam, et gaudent ad sonitum organi ducunt in bonis dies suos et in puncto ad inferna descendunt qui dixerunt Deo recede a nobis et scientiam viarum tuarum nolumus quid est Omnipotens ut serviamus ei et quid nobis prodest si oraverimus illum verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua consilium impiorum longe sit a me quotiens lucerna impiorum extinguetur et superveniet eis inundatio et dolores dividet furoris sui erunt sicut paleae ante faciem venti et sicut favilla quam turbo dispergit Deus servabit filiis illius dolorem patris et cum reddiderit tunc sciet videbunt oculi eius int
Abbreviated transcription (Latin):
surui. An cogitas quod ds̃ excelsior celo
sit: & suꝑ stellarũ uertice sublimetur.
& dices. quid eñi nouit ds: & quasi ꝑ
caliginẽ indicat. Nubes latibulũ eius.
nẽc nrã considerat: & cirea cardines cȩ¬
li ꝑ ambulat. Numquid semittas scł̃oꝵ
custohire cupis: quãs calcauer uiri ini¬
qui: Qui sublati sunt ante tempꝰ suũ
&. fluuius subuertit fundam̃ta eoꝵ. Qui
dicebant dõ recede anobis: & quasi ni¬

Expanded text:
non cogitas, quod Deus excelsior coelo, et super stellarum verticem sublimetur ? Et dices: Quid enim novit Deus, et quasi per caliginem iudicat nubes latibulum eius nec nostra considerat et circa cardines caeli perambulat numquid semitam saeculorum custodire cupis quam calcaverunt viri iniqui qui sublati sunt ante tempus suum et fluvius subvertit fundamentum eorum qui dicebant Deo recede a nobis et quasi ni
Abbreviated transcription (Latin):
& felix. Uiscera enĩ plena sunt ad¬
ipe. & medullis ossa illuũ irrigantur:
alius uͦ moritur in amaritudine ani¬
mae sua. absq ullis opib Et tamen
simul inpuluere dormient & uermẽ
oꝑient eos. Certe noui cogitationes
urãs: & sententias contra me iniqͦͣs.
Dicitis enĩ. Wbi ẽ domꝰ principis: &
ubi tab̾nacula impioꝵ. Int̾rogate
quẽ liba de uiatorib. & hec eadẽ eũ

Expanded text:
et felix. Viscera ejus plena sunt adipe, et medullis ossa illius irrigantur. Alius vero moritur in amaritudine animae absque ullis opibus. Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Dicitis enim: Ubi est domus principis? et ubi tabernacula impiorum? Interrogate quemlibet de viatori
Abbreviated transcription (Latin):
roris ducetur. Quis arguet coram eo
uiã eius: & quȩ fecit quis reddae illi:
Ipse adse pulchra ducetur: & inconge¬
rie mortuoꝵ uigilabit. Dulcis fuit gla
ergo consolamini me frustra: cũ respon¬
sio urã repugnare ostensa sit ueritau
Respondens aut̃ eliphat themanites

Expanded text:
roris ducetur. Quis arguet coram eo viam ejus, et quae fecit, quis reddet illi? Ipse ad sepulcra ducetur, et in congerie mortuorum vigilabit: Dulcis fuit glarigitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? RES
Abbreviated transcription (Latin):
lus ordo. & sempit̾nus horror inhabitais.
Respondens aut̃ sophar naamatithes
loquitur ñ exaudiet᷑: aut uir uer¬
bosus iustificabitur : Tibi soli tacebuns
om̃s: & cũ cȩteros irriseris. a nullo con¬
futaberis. Drasti enĩ. Purus ẽ sermo nis.
& mundus sũ in conspectu tuo. Atq uti¬
nã ds̃ loqueretur tecũ. & aꝑir& labia
sua tͥ. Ut ostender& tͥ secreta sapiennę
& quod multiplex eet̾ lex eius & intes¬

Expanded text:
tans respondens autem Sophar Naamathites loquitur non et audiet aut vir verbosus iustificabitur tibi soli tacebunt homines et cum ceteros inriseris a nullo confutaberis dixisti enim purus est sermo meus et mundus sum in conspectu tuo atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi ut ostenderet tibi secreta sapientiae et quod multiplex esset lex eius et inte