comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multis superstitionibus maximam sibi partem humani gencris subdidissetꝰ.
Sed ne ultro perignorantiam yeritatis ercatura ad imnagincm Dci cOMlICA
in pre cipitia perpetua mortis ageretur: Euangelicis paginis iudicii sui in¬
seruit qualitatem. quae omnem hominem a calidissimi fiostis reuocaret in¬
sidns quum iato nulli esset in cognitũ: qua bonis speranda prauiia. & qua
mrabis esscnt inferenda supplicia. Incentor nanque ille authorque peccati
primũm superbus ut caderet: deinde inuidus ut noceret: quia in ueritateno
Etetit ⁊otam uim suam in mendacio collocauit: omniaque deceptionum
genera de hoe penenatissimo artis sua fonte produxit: et ab illo bono
quod ipse propria clatione perdiderat: sꝑem humanae deuotionis excludo¬
ret cosque in consortium damnationis sua traheret: ad quorum ipserecõ.¬
ciliationem pertinere non posset. Quicquid igitur hominum quibussibet
impietatibus Deum lae sit: huius fraude traductum: huius est nequitia de¬

Expanded text:
multis superstitionibus maximam sibi partem humani generis subdidisset. Sed ne ultra per ignorantiam veritatis creatura ad imaginem Dei condita in praecipitia perpetuae mortis ageretur, evangelicis paginis judicii sui inseruit qualitatem, quae omnem hominem a callidissimi hostis revocaret insidiis: cum jam nulli esset incognitum quae bonis speranda praemia, et quae malis essent timenda 31 supplicia. Incentor namque ille auctorque peccati primum superbus ut caderet, deinde invidus ut noceret, quia in veritate non stetit , totam vim suam in mendacio collocavit, omniaque deceptionum genera de hoc venenatissimo artis suae fonte produxit: ut ab illo bono, quod ipse propria elatione perdiderat, spem humanae devotionis excluderet, eosque in consortium damnationis suae traheret, ad quorum ipse reconciliationem pertinere non posset. Quisquis igitur hominum quibuslibet impietatibus Deum laesit, hujus fraude traductus, hujus est nequitia de
Abbreviated transcription (Latin):
condita diligentissime custoditis auxiliante Domino uenena diaboli non
trmcbitis & per odium peliracundiam aut nunquam uobis amara puluc¬
ra ingerentur. aut si fores subrepserint. citd per charitatem pristinam hreuo¬
cantur praestante Domino nostro lesu Ghristo. cui est honor &e gloria in
sccula seculorum: Amen.

Expanded text:
reconditum diligentissime custoditis, auxiliante Domino venena diaboli non reconditum diligentissime custoditis, auxiliante Domino venena diaboli non timebitis, et per odium vel iracundiam aut nunquam vobis amara vulnera ingeruntur, aut si forte subrepserint, cito per charitatem pristinam revocantur, praestante Domino nostro Jesu Christo, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
dulge & indulgebitur tibi:da: & dabitur tibi. Nihilato extrare quaritus.
Ad scipsum & ad conscientiam tuara to Dcus dirigit. Inte cnim posuit q
requirit. Non itaque medicamenta uulneribus tuis longe babes inquirs¬
re.Peccatorum tuorum indulgentiam si uis: intus in cellano cordio tui poi¬
teri inuenirc. Sed dicit aliquis: Tanta mala rac inimicus meus compulit
sustinerout cum nulla ratione posoim diligere. Attendis. quid nbi fecenit
homo & non attendis quid tu feccris Deo: Si conscientiam tuam uiligen¬
ter discutis & inquiris sinc ulla compensationc maiora tu commisistim¬
Hcum peccata. quam in te commiscrit homo.Et qua frõte uis ut tibi Deus
dignctur dimittero multum: cum tu non acquielcis dimittere parum: sed
si fiec qua supra diximus. spiritalia medicamenta. sicut Deo propitiante
consueuistis. libenter accipitis: & in armario lancto conscientis uestrate

Expanded text:
indulge, et indulgebitur tibi; da, et dabitur tibi. Nihil a te extra te quaeritur. indulge, et indulgebitur tibi; da, et dabitur tibi. Nihil a te extra te quaeritur. Ad teipsum et ad conscientiam tuam te Deus dirigit. In te enim posuit quod requirit. Non itaque medicamenta vulneribus tuis longe habes inquirere. Peccatorum tuorum indulgentiam si vis, intus in cellario cordis tui poteris invenire. Sed dicit aliquis: Tanta mala me inimicus meus compulit sustinere, ut eum nulla ratione possim dhomo, et non attendis quid tu feceris Deo: si conscientiam tuam diligenter discutis et inquiris, sine ulla compensatione maDeum peccata, quam in te commiserit homo. Et qua fronte vis ut tibi Deus dignetur dimittere multum, cum tu non acquiescis dimittere parum? Sed si haec quae supra diximus spiritualia medicamenta, sicut Deo propitiante consuevistis, libenter accipitis, et in armario sanctae conscientiae vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
ser cordeno Dortinum posoinuo secundum cautionis fir: inculur li bera
conscienta conueniro. isotnitr dixit: Si dimiseritis hominibuo peccata dat.s.¬
coruno. dioonte t&l dobis paser dester caelestis peceata uostra.Siaus pes para¬
dimiseritis nec pater rester dimittet uobis peccata restra. Bilist aute ti tori¬
dise fratres & scitote aliudesse in Pcum peccare aliuddin honientor auan¬
do enim in nos peccant homines. si ꝓcenitentibus reuiats ton ia suiian
gras di districtione indulgore uolucrimus. participes nos peccatis eorum
efficitnur. Dicit ergo Dominus: Si dimiscritis hominibus peccata corum
dimitter& yobis pater uester ccelestis peccata restra. Rogo fratres: qꝗd dul:¬
cius dici potest: In potestate nostra posuit qualiter in dio iudicir iudise¬
mur. Non dixit uade in orientem. quȩre iustitiam. nauiga uique in occiden¬
tem ut accipias indulgentiam. Dimitte inimico tuo & dimittetur nbrin.

Expanded text:
sericordem Dominum possimus secundum cautionis suae vinculum libera sericordem Dominum possimus secundum cautionis suae vinculum libera conscientia convenire. Ipse enim dixit: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra.dimiseritis, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra . Diligenter attendite fratres, et scitote aliud esse in Deum peccare, aliud in hominem. Quando enim in nos peccant homines, si poenitentibus veniam non indulgemus,grandi districtione indulgere voluerimus, participes nos peccatis eorum efficimur. Dicit ergo Dominus: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Rogo, fratres, quid dulcius dici potest? In potestate nostra posuit, qualiter in die judicii judicemur. Non dixit, vade in orientem, quaere justitiam; naviga usque in occidentem, ut accipias indulgentiam. Dimitte inimico tuo, et dimittetur tibi;
Abbreviated transcription (Latin):
duo buo ipiritalibus pedibuo s per riam rere charitacios ororius e pr. quasi
cos escero possurauo patriam feliciter pettingere ltio pcdibus quo caprert ad¬
lus apostoluo. quando dicebat. Ego igitur sic curros nõ quas in ncertutu
fuio eceeo celeꝟcent inimĩcos suos illud in coimplctur quos ir ⁊n egrruto.
pus idelicet. Ut sitĩs fli patris restri qui in coclis esttligo modo quosti.
b placuerit. Si inimicos dilederis non solum amicus. seqce mo flide sdies¬
se mereberis Si uordinimicos amare nolucris. propitiura Etum slabo re ncs
poteris quia seriptum est. Qui odit fratrma suum NoIICILA O LScerVn
eat. quoniamrt encbra obcae cauerunt oculos cius. Et iterum ali es cipqua¬
est ltinera corum. qui iniuriam retinent: Dominuo labefacitia moete ptura¬
qures hee erbamea sunt fratres charisoimi: De catholicis librio & sanctis
Lbris proserũtur. Utergo ne homicidae siitius: nc in tenebrio remancato
strdeamuo non solum amicos scdd ctiam inimicos dili ge lo io tertiancaraus¬

Expanded text:
duobus spiritualibus pedibus, si per viam verae charitatis volumus currere, ad coelestem possumus patriam feliciter pertingere. Istis pedibus currebat Paulus apostolus, quando dicebat: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum Qui ergo dilexerit inimicos suos, illud in eo impletur quod dixit Dominus, videlicet: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Elige modo quod bi placuerit. Si inimicos dilexeris, non solum amicus, sed etiam filius Dei esse mereberis. Si vero inimicos amare nolueris, propitium Deum habere non poteris, quia scriptum est: Qui odit fratrem suum, homicida est . Et eat, quoniam tenebrae obcaecaverunt oculos ejus . Et iterum alia scriptuest: Itinera eorum qui injuriam retinent, Dominus labefacit in mortem. Nunquid haec verba mea sunt, fratres charissimi? De catholicis libris et sanctis libris proferuntur. Ut ergo ne homicidae simus, ne in tenebris remaneamus, studeamus non solum amicos, sed etiam inimicos diligere, ut pium et mi
Abbreviated transcription (Latin):
tyres sed ipsuto Dominum cum ipsius adiutorio: si uolumus: possumus imi¬
cari. Audi non mc. sed ipsum Do minum generi huto ano clamaicm: Disci.¬
uon loc qula coitiosum et huttilio corde. andi d bcatum Pcctum apostoꝰ.

Expanded text:
tyres, sed etiam ipsum Dominum cum ipsius adjutorio, si volumus, possumus imityres, sed etiam ipsum Dominum cum ipsius adjutorio, si volumus, possumus imitari. Audi non me, sed ipsum Dominum generi humano clamantem ac dicea me quia mitis sum et humilis corde . Audi et bea
Abbreviated transcription (Latin):
Uotiescunque fratres charissimi sanctorum martyrum so¬¬
lennia celebramus: ita ipsis intercedentibus expectemus a¬
Domino consequi temporalia bencficia. ut iplos martyres
imitando accipere tereamnur aeterna. Ab cis cm̃ sanctorum
martyrum in ueritate festiuitatum gaudia celebrantur. qui
yrum crempla sequuntur.Solennitates enim martyrum. ex.¬
festua quiue hortationes iunt martyriorum: ut imitari non pigeat: quod celebrare dele¬
mus sustioere cum illis. Qui cm̃ sanctos martyres:ucl in quantum potuerit.
imitari noluerit: ad corum beatitudinem non poterit peruenire.Sic enim
apostolus Paulus pradicat: diccus:Si fuerimus socii passionum, crimus &
consolationum. Et Dominus in fuãgelio: Si tundusuos odit:scitotc quia
mepriorem obis odio habuit Recusat esse in corpore: qui odium mundi¬
non uult sustinere cum capite.Sed dicit aliquis: Et quis est: qui possit bea¬
torum martyrum uestigia sequi Huic ego respondeo: quia non solũ mar:¬

Expanded text:
uotiescunque, fratres charissimi, sanctorum martyrum solemnia celebramus, ita ipsis intercedentibus exspectemus aDomino consequi temporalia beneficia, ut ipsos martyres imitando, accipere mereamur aeterna. Ab eis enim sanctorum martyrum in veritate festivitatum gaudia celebrantur, qui ipsorum martyrum exempla sequuntur. Solemnitates enim martyrum, exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigeat, quod celebrare delmus sustinere cum illis: qui enim sanctos martyres, vel in quantum pimitari noluerit, ad eorum beatitudinem non poterit pervenire. Sic enim apostolus Paulus praedicat, dicens: Si consolationum ; et Dominus in Evangelio, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit . Recusat esse in corpore, qui odium non vutorum martyrum vestigia sequi; huic ego respondeo: Quia non solum mar
Abbreviated transcription (Latin):
sti sub Christi nomine deuiarũt: tenebris se etiam paganitatis imttiersit. ut
per magicarum artium propliatia secreta. & mathematicorum uana men¬¬
dacia religionis fidem: morum que rationem in potestate demonium & es¬
fectu lyderum collocaret. Quod si & crediliceat & doceri. nec uirtutibus
praemium. necxitiis poena debebitur. omniaque non solum humanarum
legũ sed etiã diuinarũ constitutionũ decreta soluc̃tur.quia neq de bonis.
neq dc malis actibus yllum poterit essc iudicium: si in utranq partẽ fatalis
necessitas motum mentis impellit: & quicquid ab hominibus agitur: non
est hominum, sed astrorum.Ad hanc insaniam pertinet prodigiosa illa co.¬
tius liumani corporisꝑ duodecim cocli signa distinctio. ut diuersis parti.¬
bus diuerse pre side anc potestates: &e creatura. quam Deus ad ucraginem

Expanded text:
sti sub Christi nomine deviarunt, tenebris se etiam paganitatis immersit, ut, sti sub Christi nomine deviarunt, tenebris se etiam paganitatis immersit, ut, per magicarum artium profana secreta et mathematicorum vana mendacia, religionis fidem morumque rationem in potestate daemonum et in effectu siderum collocaret. Quod si et credi liceat et doceri nec virtutibus praemium, nec vitiis poena debebitur, omniaque non solum humanarum legum, sed etiam divinarum constitutionum decreta solventur; quia neque de bonis, neque de malis actibus ullum poterit esse judicium, si in utramque partem fatalis necessitas motum mentis impellit, et quidquid ab hominibus agitur non est hominum, sed astrorum. Ad hanc insaniam pertinet et prodigiosa illa totius humani corporis per duodecim coeli signa distinctio ut diversis partibus diversae praesideant potestates; et creatura, quam Deus ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
Uam laudabiliter pro catholica fidei ueritate mouearis: &¬
quam solicite dominico gregi deuotionem officiipasiora¬
lis impendas: tradita nobis per diaconum tuum fraternita:¬
tis tuae scripta demonstrant: quibus notitie nostre insinua.
re curasti. qualis in regionibus restris de antiquae pestilen.¬
tiae reliquiis errorum morbus exarserit. Nam & cpistola lermo. & commo¬
nitorii series: & libelli tui textus demõstrat Priscillianistarum foctidiloi
poa m apud uos recaluisse sentinam. Nihil est cnim sordium in quorunquo
sensibus impiorum. quod in hoc dogma non confluxerit: quoniam de o¬
mnium terretarum opinionum luto multiplicem sibi faecem comnniscus¬
runt. st soli totum biberent. quicquid alii ex parte gustassent. Denique siu.¬
niuerse liereses. quae ante Priscilliani tempus exortae sunt: diligentius retra
Eentur. nullus pone inucnictur error: de quo non traxerit impictas ista cõ¬
tagium. quae non contenta corũ recipere falsitates: qui ab Euangelio Chri.¬

Expanded text:
uam laudabiliter pro catholicae fidei veritate movearis, equam sollicite dominico gregi devotionem officii pastoralis impendas, tradita nobis per diaconum tuum fraternitatis tuae scripta demonsre curasti qualis in regionibus vestris de antiquae pestilentiae reliquiis errorum morbus exarserit. Nam et epistolae sermo, et commonitorii series, et libelli mam apud vos recaluisse sentinam. Nihil est enim sordium in quorumque sensibus impiorum quod in hoc dogmate non confluxerit, quoniam de omnium terrenarum opinionum luto multiplicem sibi fecem commiscuerunt, ut soli totum biberent quidquid alii ex parte gustassent. Denique, si universae haereses quae ante Priscilliani tempus exortae sunt dilictentur, nullus pene invenietur error de quo non traxerit impietas ipsa contagium, quae non contenta eorum recipere falsitates qui ab Evangelio Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersus id quod aiunt animam ho¬
minis ex diuina esse substãtia .U.
Contra ia. quod aiunt diabolum ex
sez uel ex chao esse. et propriam ha
ationis filiorum adstruant. esse
peccatum.
Contra id. quod corpora humana. di.¬
aboli dicunt esse figmenta. es a
daemonibus in utero formari.
Contra id. quod filios repromiscio.¬
nis ex spiritu sancto dicunt esse¬
conceptos.

Expanded text:
Adversus id quod aiunt animam hominis ex divina esse substantia. --VI. Contra id quod aiunt diabolum ex se vel ex chao esse, et propriam Quationes filiorum astruant esse peccatum. Contra id quod corpora humana diaboli dicunt esse figmenta, et a daemonibus 694 in utero formari. Contra id quod filios repromissionis ex Spiritu sancto dicunt essconceptos.
Abbreviated transcription (Latin):
ditu. ut salua fide actionum: quȩ tẽpore dominica passionis implctae sunt,
intelligattius nõ solum temissionem peccatorum in Christo completam,
sed etiam formam iustitiae esse propositam. Uerum ut hoc diligentius iu¬¬
uante Domino disseratur:hac sermonis portio in quartam sabbati reser¬¬
uctur.Adcrit:ut speramus: gratia Dei:quae nos orantibus uobis faciat pro'¬
missa complerc: per Dominum nostrum Iesum Christum: qui cum patre &
spiritu sancto regnat in secula seculorum: Amen.

Expanded text:
ditu, ut salva 242 fide actionum, quae tempore Dominicae passionis impletae sunt, ditu, ut salva 242 fide actionum, quae tempore Dominicae passionis impletae sunt, intelligamus non solum remissionem peccatorum in Christo completam, sed etiam formam justitiae esse propositam. Verum, ut hoc diligentius, juvante Domino, disseratur, haec sermonis portio in quartam sabbati reservetur. Aderit ut speramus, gratia Dei, quae nos orantibus vobis faciat promissa complere: per Dominum nostrum Jesum Christum, qui cum Patre et Spiritu sancto regnat in saecula s
Abbreviated transcription (Latin):
ra sua ostenderet. in illo aduentu suo:saluatorem mundi se yenisse: non iu¬¬
dicẽ.Aquo intellectu alionatus impius traditor:insurrexit in semetipsum:
non iudicio poenitentis:sed furore pereuntis: ut qui uita authorcm inter¬¬
fectoribus uendidisset:in augmentum damnationis sua: etiam moriendo
peccaret.Quod ergo falsi testes: quod crucnti principes:quod iropii sacer¬¬
dotes: in Domini Icsu Christi mystcrio, ignauia praesidis & famulatu impe¬
rita cohortis egerunt: & detestandum uniuersis seculis: & amplectendum
fuit.Crux cnim Domini:sicut in Iudxorum erat mente crudelis: ita est in
crucifixi Tirtute mirabilis. Furit in xnum populus, & miseretur omnium
Christus. Quod sauitia infertur: potestate suscipitur: ut licentia facinoris:
aternae opus impleat goluntatis.Unde omnis ordo rerum gestarum: quem
plenissime Euangelica narratio percurrit:ita fidelium est accipiendus au'¬

Expanded text:
ra sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non jura sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non judicem. A quo intellectu alienatus impius traditor, insurrexit in semetipsum, non judicio poenitentis, sed furore pereuntis: ut qui vitae auctorem interfectoribus vendidisset, in augmentum damnationis suae etiam moriendo peccaret. CAP. V. Quod ergo falsi testes, quod cruenti principes, quod impii sacerdotes in Dominum 241 Jesum Christum ministerio ignavi praesidis et famulatu imperitae cohortis egerunt, et detestandum universis saeculis, et amplectendum fuit. Crux enim Domini, sicut in Judaeorum erat mente crudelis, ita est in Crucifixi virtute mirabilis. Furit in unum populus, et miseretur omnium Christus. Quod saevitia infertur, voluntate suscipitur: ut licentia facinoris aeternae opus impleat voluntatis. Unde omnis ordo rerum gestarum, quem plenissime evangelica narratio percurrit, ita fidelium est accipiendus au
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: quoniam perditionis filius.cui diabolus stabat a dextris: prius in de¬¬
sperationem transiit: quam sacramentum Christus generalis redetuptionis
impleret. Nam mortuo pro omnibus impiis Domino:potuisset etiam hic
consequi remedium: si non festinasset ad laqueum. Sed maligno cordis
nunc furtis fraudium dedito: nunc parricidalibus commerciis occupato
nihil unquam documentorum miscricordiae saluatoris insederat: nec piis
acceperat auribus Domini uerba dicentis: Non ueniyocare iustos: sed pec¬
catores.Et: Filius hominis genit quaererc & saluare, quod perierat.Nec in'¬
tellexerat clementiã Christi. qui non solum corporeis infirmitatibus me¬¬
debatur: sed ctiam uulnera debilium curabat animarum: dicẽs paralytico:
Confide fili: remittuntur tibi peccata tua. Dicens & oblata sibi adulterae:
Nec ego te condemnabo:uadc & amplius noli poccarc:ut per omnia ope¬

Expanded text:
tuit: quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris , prius in detuit: quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris , prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret. Nam mortuo pro omnibus impiis Domino, potuisset etiam forte hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum. Sed maligno cordi, et nunc furti fraudibus dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato, nihil umquam documentorum misericordiae Salvatoris insederat. Impiis acceptaverat auribus Domini verba dicentis: Non veni vocare justos, sed peccatores ; et: Filius hominis venit quaerere et salvare quod perierat ; nec intellexerat clementiam Christi, qui non solum corporeis infirmitatibus medebatur, sed etiam vulnera debilium curabat animarum, dicens paralytico: Constans esto, fili, remissa sunt tibi peccata tua ; dicens et oblatae sibi adulterae: Nec ego te condemnabo, vade et amplius noli peccare ; ut per omnia ope
Abbreviated transcription (Latin):
cuita filio Dc̃i quod cunctis filiis hominum in remedium uerteretur. Fudi
sanguinem iustum. qui reconciliando mundo: & precium esset & poculu.
Suscepit Dominus quod secundum propositum sua uoluntatis clegitc Ad.¬
misitin sc impias manus furentiũ. qua duto proprio incumbunt sccleri fa¬
mulatae sunt redemptori. Cuius ctiato circa interfectores suos tanta eratpi¬
ctatio affectio ut de cruce supplicatis patri: se non uindicari. sed illis postu.¬
laret ignosci. dicens. Pater ignosce illis: quia nesciunt quid faciunt Decu¬
ius uuque orationis potentia fuit: ut predicatio ꝑetri Apostoli ex iioꝗ di
Aerũt Sanguis illius suꝑ nos & superfilios nostros: multorũ ad pcenitentis
corda e ouerterot. & yno dic baptirarentur itia fere milia ludȩori eicis¬
idor. q. omnium cor unum & anitua una,paratorũ iam pro co mori: quem popo:¬
scerant crucifigi. Ad hanc indulgentiam traditor ludas peruenire non po¬¬

Expanded text:
cium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit cium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit sanguinem justum, qui reconciliando mundo et pretium esset et poculum. Suscepit Dominus, quod secundum 240 propositum suae voluntatis elegit. Admisit in se impias manus furentium, quae dum proprio incumbunt sceleri, famulatae sunt Redemptori. Cujus etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis affectio, ut de cruce supplicans Patri, non se vindicari, sed illis postularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt . De cujus utique orationis potentia fuit, ut praedicatio Petri apostoli, ex iis qui dixerunt: Sanguis illius super nos et super filios nostros , multorum ad poenitentiam corda converteret, et uno die baptizarentur tria fere millia Judaeoru omnium cor unum et anima una , paratorum jam pro eo mori quem poposcerant crucifigi. CAP. IV. Ad hanc indulgentiam traditor Judas pervenire non po
Abbreviated transcription (Latin):
uabeb unt aduersus cã. Christianae igitur fidei fortitudo: qua portas mortis
super inex pugnabilẽ petrã e dificata non metuit: unum Dominum Isumo
siuristum uix erum Dcum & uerum hominẽ confitctur: cunde credoto te¬
liura xirginis. qui author est matris: cundẽ natu in fine seculorum. qui crea¬
tor est temporum: cundẽ omnium Dominum uirtutum. & unum. de stirpe
mortalium cundem ꝑcecati nescium: & in similitudine carnis peccati pro
uaricationis absolucret & sȩuienti diabolo potentiam sux maicsiatio oe.¬
cultanũt: &e infirmitatc̃ nostra humilitatis obiecit.Si enim crudelis &t super¬
buo inimicus consilium misericordie Dei nossc potuisset: Iudeorum ani¬
mos mansus suidine potius temperare: quam iniustis odiis studuisset accen¬
dere ne omnium captiuorum apoitteret seruitutem: dum nihil sibi deben.¬
tio petsequitur libertatem. Eefellit ergo illum malignitas sua: intulit suppli.¬

Expanded text:
praevalebunt adversus eam . Christianae igitur fidei fortitudo, quae portas mortis praevalebunt adversus eam . Christianae igitur fidei fortitudo, quae portas mortis super inexpugnabilem petram aedificata non metuit, unum Dominum Jesum Christum, et verum Deum, et verum hominem confitetur; eumdem credens filium Virginis, qui auctor est matris; eumdem natum in fine saeculorum, qui creator est temporum; eumdem Dominum omnium virtutum, et unum de stirpe mortalium; eumdem peccati nescium, et in similitudine carnis peccati pro varicationis absolveret, et saevienti diabolo potentiam suae majestatis occuluit, et infirmitatem nostrae humilitatis objecit. Si enim crudelis et superbus inimicus consilium misericordiae Dei nosse potuisset, Judaeorum animos mansuetudine potius temperare, quam injustis odiis studuisset accendere; ne omnium captivorum amitteret servitutem, dum nihil sibi debentis persequitur libertatem. Fefellit ergo illum malignitas sua: intulit suppli
Abbreviated transcription (Latin):
tu sancto natũ ex Maria tirgine confitemur.Nec ab ciusde maicstate disce¬
dimus. cũ ipsum crucifixũ & mortuum. &e tertia dic creditouo silscica turec
pleurt ot duma pasoibili impa soibilis inest: ncc uirtus infirminaic afficas nec
infirimitas possit uirtute supcrari. Merito beatus Apostoluo Petrus in huiuo
rnitatis confessione laudatus est: qui cũ dñs quid dc ipło intelligrentdi
cipuli serutaretur oĩm celerrimẽ ora p̃ucnicns: Tues in quit Cheistus filius
Dei uiuit Quo drtĩq non reuclante pidit carnc yel sanguinc. Qquoru dbbius¬
Etu interiores oculi poterant impediti: sed iplo spiritu patris in corde ope¬
ranto credentis ⁊t ad regimen totius Eccles a preparatus. primum disceret
quod doceret & pro soliditate fidei. quam crat pradicaturus. audiretsu
eo Petrius: & super hanc petrã aedificabo Ecclesiã inca. & porta inscn nob

Expanded text:
tu sancto natum ex Maria virgine confitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discetu sancto natum ex Maria virgine confitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatusibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito beatus Petrus apostolus in hujus unitatis confessione laudatus est: qui, cum Dominus quid de ipso inteistus Filius Dei vivi. Quod utique non revelante vidit carne, nec sanguine, quorum objectu interiores oculi poterant impediri, sed ipso Spiritu Patris in corde operante credentis, ut ad regimen totius Ecclesiae praeparatus, primum disceret quod doceret, et pro soliditate fidei, quam erat praedicaturus, audiret: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non
Abbreviated transcription (Latin):
tem inter ora opera Pemin quibus humanae ad mirationis fatigatur inten.¬
io dta cotero plat iomnẽ mentis nostra & oblectat de superat. sicut pr sontelal¬
uatorio. soc euiue omnipotentia qua ci cũ patre unius Et ⁊ qualis elsen tlat
esi. quoties t possunus cogitamus. mirabilior nobis fit in Dcos ufetae
quam por estaorde diffic. liuo capitur diuinae maiestatis exin antogitrtas
lio formae in surta prouectio. Sed multũ nos ad intellectu iuuas ꝙliceia¬
liud sit ereatom aliud ercatura aliud de itas inuio labilis aliud caro passibi:¬
lio in unam tamoeh personam concurrat proprictas uirissq su oato paseibs
ue in infirimitatibus. siuc in uirtutibus. ciusdem sit contumelia Cunss &. gio
nitateme ost olice institutionis accepimus Dominum nostrũ lesumCri¬
sturo. quẽ filiũ De i patris dĩpotentis unicũ dicimus cundc̃ quoq do spirt¬

Expanded text:
tem inter omnia opera Dei, in quibus humanae admirationis fatigatur intenttem inter omnia opera Dei, in quibus humanae admirationis fatigatur intentio, ita contemplationem mentis nostrae et oblectat et superat, sicut passio Salvatoris? De cujus omnipotentia, quae ei cum Patre unius et aequalis essentiae est, quoties, ut possumus, cogitamus, mirabilior nobis fit in Deo humilitas quam potestas; et difficilius capitur divinae majestatis exinanitio, quam servilis formae in summa provectio. Sed multum nos ad intellectum juvat, quod licet aliud sit Creator, aliud creatura, aliud Deitas inviolabilis, aliud caro passibilis; in unam tamen personam concurrat proprietas utriusque substantiae, ut sive in infirmitatibus, sive in virtutibus, ejusdem sit contumelia, cujus et gloritatem apostolicae institutionis accepimus, Dominum nostrum Jesum Christum, quem Filium Dei Patris omnipotentis unicum dicimus, eumdem quoque de Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
Esiderata nobis dilectissimi & yniuerso optabilis mundo ad¬
est festiuitas dominicae passionis. quæ̧ nos inter exultationes
spiritalium gaudiorum silere non patitur. Quia etsi difficile est
de cadem solennitate sapius digne apteq disserero. non estta¬¬
men liberũ sacerdoti: in tanto diuina miscricordia sacramen¬
to fidelibus populis subtraherc sermonis officium:cum ipsa materia, ex co
quod est ineffabilis: fandi tribuat facultatem: ncc possit deficere quod di.¬
catur : dum non potest satis esse quod dicitur. Suc cumbat ergo hu¬
mana infirmitas gloria Dei. & in explicandis opcribus miscricordia eius:
imparem se semper inucniat. Laboremus sensu. haercamus ingenio, defi¬¬
ciatius cloquio: bonum est: ut nobis parũsit: quod etiam rectede Domini
maiestate sentimus. Dicente enim Prophcta.Quxrite Dominũ: & confirma¬
mini quaeric facie cius setoꝵ nemini ꝑt e sumendum est. quod totum quod
quae rit iniuenerie. ne desiat propinquare. qui cessarit accedere. Quid au¬

Expanded text:
esiderata nobis, dilectissimi, et universo optabilis mundo adest festivitas Dominicae passionis, quae nos inter exsultationes spiritualium gaudiorum silere non patitur: quia etsi difficile est de eadem re saepius digne apteque disserere, non est tamen liberum sacerdoti, in tanto divinae misericordiae sacramento fidelis populi auribus subtrahere sermonis officium, cum ipsa materia, ex eo quod est ineffabilis, fandi tribuat facultatem; nec possit deficere quod dicatur, de qua numquam potest satis esse quod dicitur. Succumbat ergo humana infirmitas gloriae Dei, et in explicandis operibus misericordiae ejus, imparem se semper inveniat. Laboremus sensu, haereamus ingenio, deficiamus eloquio: bonum est ut nobis parum sit quod etiam recte de Domini majestate sentimus: Dicente enim propheta: Quaerite Dominum et confirmamini, quaerite faciem ejus semper , nemini praesumendum est quod totum quod erit, ne desinat propinquare qui cessarit accedere. Quid au
Abbreviated transcription (Latin):
nos magis eligimus sustinere persecutione q̃ tegulat cõfundi ꝑ ce lesiastics̃.¬
hortante nos ipsa ueritatis poce.atq: ita testante. Nolito tiracre cos qui oc.¬
cidunt corpus. animam autem non possunt occiderc.Et itcrum:Si quis uult

Expanded text:
nos magis elegimus sustinere persecutionem, quam regulam confundi ecclesiasticnos magis elegimus sustinere persecutionem, quam regulam confundi ecclesiastichortante nos ipsa veritatis voce, atque testante ita: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non
Abbreviated transcription (Latin):
Dribouo eredendum sit & a bcato Clemente ipsis cum insirucntibus aposlcolis:
legimus definitũ. & nos eadem firmarous: quo niam iidem odio itultotieno
inscusi recte uiuentes atq credentes perturbare nitũtur. Propterea persona
fides uita Ee couersatio atq suspitio ac cusantiũ enucleaiim prito inquiren¬
ha esi .deirde que obiiciuntur fideliter pertractãda quia nihilantẽ ficri de.¬
bes ꝗampetitarũ uita & suspitio.atq odiũ inquiratur. Et si bonae conuesa.¬
tionio nõ fuerint aut laici pel manifesti inimiciaut odio respersi fuorine le.¬
quas ine fipiscoporũ recipiãtur accusationc.Hlac robis a quibus tinis infc.¬
sle persequimur sciẽda mãdamus: ut ab his uos caueatis & cessctio persequi
cos qui Peco ministrãt: quorũ orationib & terrena bella sedãtur. & Deus pec¬
caroribus cõcilitur. & si amplius nos elegeritis persequi ꝗ̃ Deo placere: ex

Expanded text:
ntibus credendum sit, et a beato Clemente, ipsis eum instruentibus apostolis, ntibus credendum sit, et a beato Clemente, ipsis eum instruentibus apostolis, legimus definitum, et nos eadem firmamus: quoniam iidem modo multoties infensi, recte viventes atque credentes perturbare nituntur. Propterea persona, fides, vita et conversatio, atque suspicio accusantium, enucleatim primo inquirenda est: deinde, quae objiciuntur, fideliter pertractanda, quia nihil ante fieri debet, quam impetitorum vita et suspicio atque odium inquiratur. Et si bonae conversationis non fuerint, aut laici, vel manifesti inimici, aut odio respersi fuerint, nequaquam in episcoporum recipiantur accusatione. Haec vobis, a quibus nimis infeste persequimur, scienda mandamus, ut ab his vos caveatis, et cessetis persequi eos qui Deo ministrant, quorum orationibus et terrena bella sedantur, et Deus peccatoribus conciliatur, et si amplius nos elegeritis persequi, quam Deo placere; et
Abbreviated transcription (Latin):
testis ostidere: nce gradus nobis diuinituo collatos potestis auferre.synodũ
crgo absq liuius sanete sedis auctoritate Episcoporu. quanquã quosdã Epi¬
seop oo possitio congregare. non potestis regulariter facere. neq ollũ Rpisco.
pum. qui banc appellauerit apostolicã secdem. dattnare. anteꝗ hine sentẽtia
finitiua procedat. Nam si seculares in publicis iudiciis libellis ituntut appcr¬
lat oriio quantd magis sacerdotibus hxc cadẽ agere licct. qui super illos sunt:
sc quibius diclũ estifigo dixi dĩ estis & filii excelsi om̃co: &e ideo nullu. Upi.¬
scopus nisi in legitima synodo suo tempore apostolica aut regulariau&ori.¬
tat ẽ cõuocata super quibuslibet pulsatus criminibus audiatur uel iudicctur:
NC MNOCE damnetur aut perdat cõmunioncm. Quod laici aut suspecti Epi.¬
sco posnõ debeant accusarc neq ac cusatoribus de inimici domo prodcui.¬

Expanded text:
testis occidere: nec gradus nobis divinitus collatos potestis auferre. Synodum testis occidere: nec gradus nobis divinitus collatos potestis auferre. Synodum ergo, absque hujus sanctae sedis auctoritate episcoporum quamquam quosdam episcopos possitis congpum qui hanc appellaverit sedem apostolicam damnare, antequam hinc sententia finitiva procedat. Nam, si saeculares in publicis judiciis libellis utuntur appellatoriis, quanto magis sacerdotibus haec eadem agere licet qui super illos sunt? De quibus dictum est: Ego, dixi, Dii estis, et filii excelsi omnes . Et ideo nullus episcopus, nisi in legitima synodo, suo tempore apostolica aut regulari auctoritate convocata, super quine innocens damnetur, aut perdat communionem. Quod laici aut suspecti episcopos non debeant accusare, neque accusatoribus de inimici domo prodeu
Abbreviated transcription (Latin):
tuta peaddist orũ respondere aut de suis impetitionibus. si se uidoritpcoa¬
uari. reddere rationẽ. Se his rite peractis: suisq omnibus liber dr sosito si
tum iuste oid etuor suie respõdeat accusatoribus. & inducias si ci necesse fuerit
As cipsat non modicas ut explorare ualeat ea qua obiiciutur ci. ne aliqua de.¬
Iusus fcaude intio centerruat. quoniam non oportet quenquam iudicare Icl
damnare. ꝓtius quam legitim os habeat prȩ sentes accusatores Iocumq ic fen¬
dondiaccipiat ad abluenda crimina. Unde ait ꝑroplicta Ptiusqua ag noscas
noundices quenquam. In hocergo qudd Episcopi et reliqui serui d perto
ut seritum est: Qui ros tangit tangit pupillam oculi mci & alibi. Qui bcs
coniristauit ore contristauit & qui facit iniuriam. recipict id quod inique
Seessit. Uos ergo lic et corpora nostra possitis occidere anittas auen nopos¬

Expanded text:
tuta praedictorum respondere, aut de suis impetitionibus, si se viderit praegratuta praedictorum respondere, aut de suis impetitionibus, si se viderit praegravari, reddere rationem. Sed, his rite peractis, suisque omnibus libere dispositis, si tum juste videtur, suis respondeat accusatoribus, et inducias, si ei necesse fuerit, accipiat non modicas, ut explorare valeat ea quae objiciuntur ei, ne aliqua delusus fraude, innocenter ruat: quoniam non oportet quemquam judicari vel damnari, priusquam legitimos habeat praesentes accusatores, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Unde ait propheta: Priusquam agnoscas, non judices quemquam. In hoc ergo quod episcopi et reliqui servi Dei persut scriptum est: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . Et alibi: Qui vos contristavit, me contristavit . Et qui facit injuriam, recipiet id quod inique gessit . Vos ergo licet corpora nostra possitis occidere, animas tamen non po
Abbreviated transcription (Latin):
qi aioa suades cultum dimittere diuinum & a recta fide recederc diieque
immolare idelido tibiforet ut tupriuos mutabiscraet pabercodene diio que
hostareris Fidci documenta et diuini cultus ministetia ita cencio ꝓcui patres
postei barsti Apostoli sibitradita pradicaucrunt Et docuceuere. eut patres
ficare de Der sa cerdoteos honorare at que tueti. Unde lanctos. ApOsOlOSCO¬
tum que foc cessorce diuina contestatione constituisse legimus non debere
fieti porsecutio nes nee inforri fiuctuationes nec in uiderc labos. nobuo bet
fuo elomini sioi deque expellere e terni Regis dispensatores. leda qulcs mist
fuerint. aut suco tebuo ex poliati primd omia legasiter rededi. qu ce Mabinunsi¬
cis aut d persecutoribus ablata sunt: & sedes proprias cum omibus ast utr:¬
tinentibuo regularite e restitui. & postea tempore congruos rodur ad spes¬
sdum regulariter eo sigregatã nec lic et ei priusquato fiant hiaec de s nxta lla

Expanded text:
i nos suades cultum dimittere divinum, et a recta fide recedere, diisque immolare, melius tibi foret ut tu prius mutabilem te praeberes, omnesque exhortareris fidei documenta et divini cultus ministeria ita tenere, sicut patres nostri sancti apostoli sibi tradita praedicaverunt et docuerunt. Boni enim prficare, et Dei sacerdotes honorare atque tueri. Unde sanctos apostolos eorumque successores sub divina contestatione constituisse legimus, non debere fieri persecutiones, nec inferri fluctuationes, nec invidere laborantibus in agro dominico, neque expellere aeterni regis dispensatores: sed, si qui expulsi fuerint, aut suis rebus expoliati, primo omnia legaliter reddi, quae eis ab inimicis aut a persecutoribus ablata sunt, et sedes proprias, cum omnibus ad se pertinentibus, regulariter restitui, et postea tempore congruo vocari ad synodum regul
Abbreviated transcription (Latin):
bones ignis congregas super caput cius.His fulti auctoritatibus:bellũ quod
aducrsum nos excitatis aded focliciter dextera Domini protegente nos atq: ł
pro nobis pugnante:pacificẽ portare cupimus:ut triumphãte Christo omni.¬
um uerorum fiat una uictoria sacerdotum: & choruscante luminc. ucritatis
Sole erroris tenebrae cum suis authoribus pellantur: quia non est in hominis
potestate consilium Dei.Iustus est enim Dominus: & omnia iudicia cius iu¬'¬
sta sunt.atq: omnes uia eius misericordia & ueritas & iudiciũ. In manu Do¬'¬
mini potestas terra: cui execrabilis est omnis iniquitas: in manu Dei pote¬.¬
stas hominis:& super faciem scribae imponent honorem suũ.Perdidit Deus
memoriam superborum:& inique agentium: & non dereliquit memoriam
humilium: & bonoruta hominum. Hoc autem pro certo habet omnis qui
recto colit Deum: quia si uita cius in probatione fucrit.corroborabitur.& si¬

Expanded text:
bones ignis congregas congeres super caput ejus. His fulti auctoritatibus, bellum quod bones ignis congregas congeres super caput ejus. His fulti auctoritatibus, bellum quod adversum nos excitatis , adeo feliciter dextera Domini protegente nos, atque pro nobis pugnante, pacifice portare cupimus, ut triumphante Christo omnium verorum fiat una victoria sacerdotum: et coruscante lumine veritatis, solae erroris tenebrae cum suis auctoribus pellantur: quia non est in hominis potestate consilium Dei. Justus est enim Dominus, et omnia judicia ejus justa sunt, atque omnes viae ejus, misericordia et veritas et judicium. In manu Dei potestas terrae, cui execrabilis est omnis iniquitas. In manu Dei potestas hominis, et super faciem scribae imponent honorem suum. Perdidit Deus memoriam superborum et inique agentium, et non dereliquit memoriam humilium et bonorum hominum. Hoc autem pro certo habet omnis, qui recte colit Deum, quia si vita ejus in probatione fuerit, corroborabitur
Abbreviated transcription (Latin):
struet te in sempiternum, terrebit & cuellet te de tabernaculo:& cradicabit G¬
te de terra uiuentium.Et uidebunt iusti & timebunt: & super eum ridebunt.
Ecce uir qui non posuit Deum fortitudinem suam: sed sperauit in multitudi¬
ne diuitiarum suarum: confortatus est in insidiis suis.Ego autem sicut oliua
uirens in domo Dei speraui in misericordia Dci in seculum: & in aternũ con¬
fitcbor tibi in seculum: quoniam fecisti: & expectabo nomen tuuto quoniã
bonum in conspectu sanctorum tuorum.Ista uobis omnia ad interitum, no¬
bis autem ad confortationem: ne percamus:dicta sunt.Uobis ergo ideo haec
Icribimus: quia debitores yobis sumus: dicente Domino, diligite inimicos
uestros: benefacite his qui xos odcrunt.Et alibi scriptura loquitur dicens. Si
esuricrit inimicus tuus:ciba illum:si sitit:potum da illi:hoc cnim faciẽs car¬¬

Expanded text:
struet te in sempiternum, terrebit te, et evellet te de tabernaculo tuo, et eradicabit struet te in sempiternum, terrebit te, et evellet te de tabernaculo tuo, et eradicabit te de terra viventium. Et videbunt justi, et timebunt, et super eum ridebunt. Ecce vir, qui non posuit Deum fortitudinem suam, sed speravit in multitudine divitiarum suarum, confortatus est in insidiis suis. Ego autem sicut oliva vivens in domo Dei, speravi in misericordia Dei in saeculum, et in aeternum. Confitebor tibi in saeculum, quoniam fecisti, et expectabo nomen tuum, quoniam bonum in conspectu sanctorum tuorum. Ista vobis omnia ad interitum, nobis autem ad confortationem, ne pereamus, dicta sunt. Vobis ergo ideo haec scribimus, quia debitores vobis sumus, dicente Domino: Diligite inimicos vestros, benefacite eis qui vos oderunt . Et alibi Scriptura loquitur, dicens: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, potum da illi. Hoc enim faciens, car
Abbreviated transcription (Latin):
minando loquitur:dicens:Homo in honore nõ commorabitur. assimilatus
iumentis exaquatus est. Haec est uia corũ: insipic̃tia eorũ & post eos iuxta os
corũcurret:quasi oues in inferno positi sunt:mors pascet eos & subiiciẽr cos
recti in matutino. & figura corũ conteretur in inferno post habitaculum su¬
um:xeruntamen Deus redimet anitnam meam de manu inferi cum assum'¬
pserit me. Noli timere cum ditatus fuerit tir: cum multiplicata fuerit gloria
domus cius:neq enim moriens tollet omnia, nec descendet posteum gloria
cius. Quia anittix sua in uita sua benedicet. Laudabunt te cũm bene fucrit
tibi. Intrabit usque ad generationem patrum suorum:usque in finem non ui.¬
mentis cxequatus est.Et alibi:Quid gloriaris in malitia, potẽs in iniquitates
Tota die insidias cogitauit lingua tua:quasi nouacula acuta faciens dolumo.
Dilexisti malitian magis quam bonum: mendaciura magis quãm loqui iu.¬
stitiam.Dilexisti omnia ucrba ad deuorandum: lingua dolosa.Sed Deus de¬¬

Expanded text:
minando loquitur, dicens : Homo in honore non commorabitur: assimilatus jumentis, exaequatus est. Haec est via eorum, insipientia eorum, et post eos juxta os eorum current. Quasi oves in inferno positi sunt, mors pascet eos. Et subjicient eos recti in matutino, et figura eorum conteretur in inferno post habitaculum suum. Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferi, cum assumpserit me. Noli timere, cum ditatus fuerit vir, cum multiplicata fuerit gloria domus ejus. Neque enim moriens tollet omnia, nec descendet post eum gloria ejus. Quia animae suae in vita sua benedicet. Laudabunt te, cum bene fuerit tibi. Intrabit usque ad generationem patrum suorum, usque in finem non vimentis, exaequatus est. Et alibi : Quid gloriaris, qui potens misericordia Dei tota die? Insidias cogitavit lingua tua, quasi novacula acuta faciens dolum. Dilexisti malum magis quam bonum, mendacium magis quam loqui justitiam. Dilexisti omnia verba ad devorandum, lingua dolosa. Sed Deus de
Abbreviated transcription (Latin):
a uiriditate deficit: nec a fructibus inanescit: quia amore foccunditatis opus
efficax nõ admittit.Licet modo charitas in ꝑsecutoribus Ecclesiȩ suorumq
Dei arefacta sit.uiget tamen in amatoribus cius: & in cis qui patiuntur pro.¬
pter iustitiam: dc quibus ipsa per se ueritas testatur dicens: Beati qui persecu¬¬
tioncoo patiũtur propter iustitiam.Et alibi:Si me porsecuti sunt: & ros perse.¬
quentur: potius em̃ nos & omnes Domini sacerdotes: qui cius uidelicet sunt
ucri sacerdotes:clegimus propter iustitiam: & ueram fidem persequi. & pro
Christi nocinc pati. ꝗͣ multis diuitiis ditari: honoribusq copiosissimis abũ¬
dare. & coelesti regno carere.Ista enim temporalia sunt: illa aterna:ista cadu¬
ca. & ad horum transcuntia, illa uerd perpetua & sinefinc mansura. Tu ergio

Expanded text:
a viriditate deficit; nec a fructibus inanescit, quia amore fecunditatis opus a viriditate deficit; nec a fructibus inanescit, quia amore fecunditatis opus efficax non aDei arefacta sit, viget tamen in amatoribus ejus, et in eos qui patiuntur propter justitiam, de quibus, ipsa per se Veritas testatur dicens: « Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . » Et alibi: « Si me persecuti sunt, et vos persequentur , » potius enim nos et omnes Domini sacerdotes, qui ejus videlicet sunt veri sacerdotes elegimus propter justitiam, et veram fidem persequi, et pro Christi nomine pati, quam multis divitiis ditari, honoribusque copiosissimis abundare, et coelesti regno carere. Ista enim temporalia sunt, illa aeterna, ista caduca, et ad horam transeuntia, illa vero perpetua et sine fine mansura. Tu ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uirttutes rcliquas perfectionis sua muniminc solidare. De ipsa ergo omnes
moncns Apostolus ita loquitur diccns:Si linguis hominurr loquar & Ange¬
lorum charitatem autcr non habcam. factus sura yelut as sonans aut cyn¬¬
balum tinnicns: & si habuero omnem proplietiam: & noucrim mystcria oĩa
& omnem scientiam & habuero omnem fidem: ita ut montes transferam,
charitatem autem non habcam nihil sum.Er si distribucro in cibos pauperũ
ottines facultates mers. & si tradidcro corpus mcum ita ut ardeam,charitatẽ
aut non habcã nihil mihi prodest.Charitas patiens est: benigna est.Charitas
nõ amulatur: nõ agit perperam: non inflatur: non est ambitiosa, non quaerit
qua sua sunt. nõ irritatur. nõ cogitat malumti: nõ gaudet super iniquitate cõ¬
gaudet autem ucritati.Omnia suffert: omnia credit: omnia sperat: omnia iu'¬
stinct.Charitas nunquam excidit.Quisquis ergo in cius so radice inserit nec

Expanded text:
virtutes reliquas perfectionis suae munimine solidare. De ipsa ergo, omnes virtutes reliquas perfectionis suae munimine solidare. De ipsa ergo, omnes monens Apostolus ita loquitur , dicens: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens. Et si habuero omnem prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem scientiam, et habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Charitas patiens est, benigna est. Charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Charitas nunquam excidit. Quisquis ergo in ejus radice se inserit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ARCBIIUS Episcopus sancta & apostolica d
catholica urbis Romȩ Maxentio.Mogistra bonorum :¬
omnium charitas:qua nihil rapit extrancuma, nihila¬¬
git asperu: nihil confusum: nihil factiosum. nibil ꝙ
honori diuino repugnct:anima proprie noceat, auc
proximi commodo deroget: oblita sui: non quae sua
sunt: sed quȩ Dei uelproximi quȩrẽs: nemini inuidẽs,
omnibus consulens: nõ saeuiẽs: sed compaticns: nõ ra.¬
picns sed largiẽs: nõ murtourãs: sed omia aquanimiter tolerans:si in te perfo¬
Etd habitaret temperares animum a malis: sȩuire desincres in Dei Ecclesiam.
ac sanctos cius persequi cessares:tyrannidi modum imponeres furorem co¬¬
hiberes humanitati inuigilares: iodestiam amplectereris: & bonis potiori¬
bus frui satageres. Charitas enim exercet corda: sensus corroborat: ut nihil
graue: nil difficile: sed totum fiat dulce quod agitur: dum cius sit proptium Gi¬
nutrire pacifica: scruare composita: dissociata coniungere:praua dirigere, &

Expanded text:
arcellus, episcopus sanctae apostolicae et catholicae urbis Romae, Maxentio. Magistra bonorum omnium charitas , quae nihil rapit extraneum, nihil agit asperum, nihil confusum, nihil factiosum, nihil quod honori divino repugnet, animae propriae noceat, aut proximi commodo deroget, oblita sui, non quae sua sunt, sed quae Dei vel proximi, quaerens , nemini invidens, omnibus consulens, non saeviens sed compatiens, non rapiens sed largiens, non murmurans sed omnia aequanimiter tolerans, si in te perfecte habitaret, temperares animum a malis, saevire desineres, Dei Ecclesiam ac sanctos ejus persequi cessares, tyrannidi modum imponeres, furorem cohiberes, humanitati invigilares, modestiam amplectereris, et bonis potioribus frui satageres. Charitas enim exercet corda, sensus corroborat, ut nihil grave, nihil difficile, sed totum fiat dulce quod agitur, dum ejus sit proprium nutrire pacifica, servare composita, dissociata conjungere, prava dirigere, et