comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metu uerberũ indueret diligentiã. Castigare
enĩ amantis ẽ non execrantis. & ideo bonitatis
ẽ ñ crudelitatis. Recte ergo & dñs ubiqẽ
bonus & cũ remittit flagitia. & cũ peccata cas¬
tigat. Castigat enĩ dñs qtm diligit. Casti¬
gat ẽ &iã dauid. Deniq ait & fui flagellat᷑
totadie. Sed uirs apiens quuntellexit casti¬
gationẽ illã sibidñi ꝓfuisse. ait Bonitatem
fecisti cõ seruotuo dñt. scđm uerbuntu
um. Hocẽ & si ad tempus a marauisa est
castigatio mihi scđm carnem. mili scđm
mȩstitiã corporis : tam̃ scđm uerbũ tuum
castigatio illa fructus bonitatis ad tulit
lllam mihi castigationẽ intellego ꝓsuusse.
illa castigatione. mea uitis eẽ reuocatum
illa castigatione non diu aliquid in meli¬
cuisse flagitus: ꝑ illã castigationẽ dñi
mhil in me aduersario licuisse milmorti
Deniq castigans castigauitme dñs. & m&¬
ti nontradidit me. Ipse ꝓpħonemorauit

Expanded text:
metu uerberum indueret diligentiam. castigare metu uerberum indueret diligentiam. castigare enim amantis est, non execrantis, et ideo bonitatis est, non crudelitatis. recte ergo et dominus ubique est bonus, et cum remittit flagitia et cum peccata castigat; castigat enim dominus quem diligit. Castigatus est etiam Dauid; denique ait: et fui flagellatus tota die. sed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini profuisse, ait: bonitatem fecisti cum seruo tuo, domine, secundu illa mihi ad tempus amara uisa est castigatio, mihi secundum carnem, mihi secundum maestitiam corporis, tamen secundum uerbum tuum castigatio illa fructus bonitatis adtulit. illam mihi castigationem intellego profuisse, illa castigatione me a uitiis esse reuocatum, illa castigatione non diu aliquid in me licuisse flagitiis, per illam castigationem domini nihil in me aduersano licuisse, nil morti. demque:castigans castigauit me dominus et morti non tradidit me ipse propheta memorauit;
Abbreviated transcription (Latin):
quicetider̃ seueritatẽ:. Inte aut̃ boni¬
tatẽ. Si enĩ noncetidissent. utiq utr
rentur & ipsidĩ bonitate. Nã & tibi
id eo bonusẽ. quia ꝑmanes. Quod siñ
ꝑmanseris in bonitate: & tu excideris
Non ergo ds ꝓpterea bonus et̃ desistet.
quia tu lapsus es. & indiges seurritate
Siquidem & seueritas dĩ inbonitatereͣ¬
curratlnus quisq castigatꝰ peddeni
referat apeccatis. & aduntatũ trami¬
t̃r̃ bonãq conuersionẽ :eurrꝗt. Deni¬
q docet deillis quicetiderint apłs qr si
ut que ad modum deserta uirgulta. ita & ho¬
mines uelut caudicibus quibdã uirtutis inser¬
ti bonorũ fructus possint ferremeritoꝵ. Accu¬
ses necesscest medicũ crudelitatis. quia putre¬
factas uulnerũ fibras ferro putauerit exsecan¬
das quia noxia & serpentia ulcera igni adusst¬
rit neuir inulteriora ꝓserperet: uel quia ma¬
gister discipulũ uerberauerit neglegentẽ. ut

Expanded text:
qui ceciderunt seueritatem, in te autem boniqui ceciderunt seueritatem, in te autem bonit atem; si enim non cecidissent, utique utrentur et ipsi Dei bonitate. Nam et tibi ideo bonus est, quia permanes. Quod si 171 non permanseris in bonitate, et tu excideris. Non ergo Deus propterea bonus esse desistet, quia tu lapsus es, siquidem et seueritas dei in bonitate recurrat, unusquisque castigatus pedem referat a peccatis et ad uirtutum tramitem bonamque conuersationem recurrat. denique docet de illis qui ceciderunt apostolus, ; ut quemadmodum deserta virgulta, ita et homines velut caudicibus quibusdam virtutis inserti, bonorum fructus possint ferre meritoses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas uulnerum fibras ferro putauerit exsecandas, quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne uirus in ulteriora proserperet, uel quia magister discipulum uerberauerit neglegentem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑. Bona multa in hoc scło dũ ui¬
uimꝰ aestimant᷑ qr usui nobis st̃ ut pe¬
cunia. honos. aurũ. argentũ. posses¬
siones. Eadem nihil posst̃ ꝓdesse de¬
functis. Hic om̃a relinquunt᷑. Quin
&iã maiori dolore quis morit᷑. cũ se
his fraudari copiis ingemescit . Nonẽ¬
ergo iocunditas uera. nuilla quae scđm
uerbum est dĩ. ut quis bonorum meri¬
torum atq uirtutũ subsidiis gaudeat
se esse munitum. Hac dd̃ iocunditate
dĩ uł bonitate la&atur. quia iugum
graue aiuuentute portauit & sustinu¬
it atq exspectauit. dñi in se grãm non
p̃ripuit. qui sepe occidendi regis saul
tributa sibicopia. maluit tamen ex¬
spectare ad ñõ deferenditẽpus impe¬
ni. qũa occisorege p̃ripere Semꝑds̃
bonus ẽ. Ideoq & pauł ait. Uideer¬
go bonitatẽ & scueritatẽ dĩ. Bonitas
eñi inom̃sẽ. seueritas in paucos. Deni¬
q subdidit idem apłs. In cos quidem

Expanded text:
runtur. bona multa in hoc saeculo dum uiruntur. bona multa in hoc saeculo dum uiuimus aestimantur, quia usui nobis sunt, ut pecunia honor aurum argentum possessiones: eadem nihil possunt prodesse defunctis, hic omnia relinquuntur, quin etiam maiore dolore quis moritur, cum se his fraudari copiis ingemescit. non esergo iucunditas uera nisi illa. quae secundum uerbum est dei, ut quis bonorum meritorum atque uirtutum subsidiis gaudeat se esse munitum. Hac Dauid iucunditate dei uel bonitate laetatur, quia iugum graue a iuuentute portauit et sustinuit atque expectauit domini in se gratiam, non praeripuit, qui saepe occidendi regis Saul tributa sibi copia maluit tamen expectare a domino deferendi tempus imperii quam occiso rege praeripere. semper deus bonus est, ideoque et Paulus ait: uide ergo bonitatem e t seueritatem dei; bonitas enim in omnes est, seueritas in paucos. denique subdidit idem apostolus: in eos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ agimꝰ penitentiã delictoꝵ. Conpungi¬
m &iã retordatione dictoꝵ Vnde ait
ꝓpħta dð. Quar dicitis in cordib ur̃is.
& in cubilib ur̃is conpungimini: Qui
aut̃ compungit᷑ utiq delectationẽ ex¬
cludit erroris. & quiagit penitentiã ex¬
dudie pudorẽ. sequestrat uerecundiã
flagitii confitendi ut recuperandę̧ spẽ
salutis inueniat. Meritoq & ipse dauid.
ubi agnouit errorẽ : peccaui in qĩt dño
Tantus rex. tantꝰ ꝓpħta. ñ erubuit pecca¬
tũ ꝓpriũ confiteri. & ideo dictũ estei. Et
dñs abstulit peccatũtuum. Sublato igi¬
tur peccato. it IuCONDITATEM
fecisti cuaa seruotuodue¬
ulta uident᷑ in hoc sđo. iocunda
ẽẽ quȩ ñst̃. Multa suauia. bona plu¬
rima. Luxuries uidet᷑ eẽ iocunda.
sed ex hausto fit amara patrimonio
Dulcis libido cũ feruet: sed eademhor¬
rida. & execranda. cũ ꝓdit᷑. Suaues
ȩpulȩ cũ sumunt᷑ sed foetidȩ cũ dige¬

Expanded text:
nostrorum agimus paenitentiam delictorum, conpunginostrorum agimus paenitentiam delictorum, conpungimur etiam recordatione dictorum. unde ait propheta Dauid: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini. qui autem conpungitur, utique delectationem excludit erroris et qui agit paenitentiam, excludit pudorem, sequestrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. meritoque et ipse Dauid, ubi agnouit errorem: peccaui, inquit, domino. tantus rex, tantus propheta non erubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Sublato igitur peccato ait: iucunditatem fecisti cum seruo tuomulta uidentur in hoc saeculo iucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. luxuries uidetur esse iucunda, sed exhausto fit amara patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem horrida et execranda cum proditur: suaues epulae cum sumuntur, sed faetidae cum dige
Abbreviated transcription (Latin):
dio plebisẽ quia malũ opus fec̃. traditus
in carnis interitũ. ut eius sp̃s saluaret᷑. Ex
quo intelligimꝰ. quia i bono excluditur
quiiubet᷑ a gere penitentiã. ut humilirt᷑¬
& conpungat᷑ corde Haec enĩ. reconci¬
liationis solent eẽ suffragia. Deniq &iã
ieremiae scripta. Sub hac littera idui¬
det significare. Sic enĩ legimꝰ. de hiersłm
illa terrena. Inmunditia eius ante pedes
eiꝰ Non fuit memor nouissimoꝵ suoꝵ. &ct
cidit inualide. nonẽ qui consolet᷑ tã. Uide
dñe humilitatẽ eiꝰ ꝙr magnificat᷑ ẽ immicus
& quia humiliat᷑ hierst. merito postea ei
dr̃. Defec̃ iniquitas tua filia syon & om̃i
qui pęnitentiã egent. lacrimis ꝓpriis pec¬
cata defleuerit. benedicit̾: defet̃ imquitas
tua. Alibi quoq sub hac littera dic̃ hiere¬
mias. Bonierant uulnerati gladio. quã
uulnerati fame. Abierunt conpuncti. a na¬
duitate argrox. Conpungimꝰ igit᷑. quando

Expanded text:
dio plebis est, quia malum opus fecit, traditus dio plebis est, quia malum opus fecit, traditus in carnis interitum, ut eius spiritus saluaretur. ex quo intellegimus, quia in bono excluditur qui iubetur agere paenitentiam, ut humilietur et conpungatur corde; haec enim reconciliationis solent esse suffragia. Denique etiam in Hieremia scripta sub hac littera id uidentur significare; sic enim legimus de Hierusalem illa terrena: in munditia eius ante pedes eius, non fuit memor nouissimorum suorum et cecidit inualide: non est qui consoletur eam. uide, domine, humilitatem eius, quia magnificatus est inimicus. et quia humiliata est r: defecit iniquitas tua, filia Sion. et omni qui paenitentiam egerit, lacrimis propriis peccata defleuerit, bene dicitur: defecit iniquitas tua. alibi quoque sub hac littera dicit Hieremias: boni erant uulnerati gladio quam uulnerati fame; abierunt conpuncti a natiuitate agrorum. conpungimur igitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. animȩ quȩ quęrit eũ. Bonũẽ susti¬
nere. & sperare insalutare dĩ. bonũ ẽ
uiro: cũ portauerit iugũ graue aiiuen
tute sua. Sedebit singulariter & silrbit
quia tulit iugũ graur. Haec utiq qiđ
aliud asstruunt. nisibon& exclusionis
hanc int̃p̃tationẽ uideri. quis enĩ sustin&
dñm nisi studio caritatis: quist̃ qui sperat.
nisi qui qđ sperat optat & diligit᷑. qđ enĩ
speramꝰ. ꝑ patientiã exspectamꝰ. Ergo qui
sperat: sustinet. Qui sustinet in patientia.
utiq excludit affectũ. Quisẽ qui portat
iugum graue aiuuentute sua: nisi quideli¬
tis renuntiat. luxuriã fugitͦ Quis ẽ qui
singularit̃ sedet: nisiqui sȩcularib uolup¬
tatib abdicatis molestiarũ om̃iũ exlu¬
dit tumultꝰ Iste ergo timere nil poterit.
quicaritatis grã uimitimoris absorbuit
Est & alius quiexcludat̾ in bono. ut ille
qui a postolica auctoritate sublat eme¬

Expanded text:
eum, animae quae quaerit eum; bonum est sustieum, animae quae quaerit eum; bonum est sustinere p t sperare in salutare dei. bonum est u i ro cum portauerit iugum graue a iuuent tute sua, se debit singulariter et silebit, quia tulit iugum graue. haec utique quid aliud adstruunt nisi bonae exclusionis hanc interpretationem uideri? quis enim sustinet dominum nisi studio caritatis? quis est qui sperat nisi qui quod sperat optat et diligit: quod enim speramus, per patientiam expectamus. ergo qui sperat sustinet, qui sustinet inpatientiae utique excludit affectum. quis est qui portat iugum graue a iuuentute sua nisi qui deliciis renuntiat, luxuriam fugit? quis est qui singulariter sedet nisi qui saecularibus uoluptatibus abdicatis molestiarum omnium excludit tumultus? iste ergo timere nil poterit qui caritatis gratia uim timoris absorbuit. Est et alius qui excludatur in bono, ut ille qui apostolica auctoritate sublatus e me
Abbreviated transcription (Latin):
ucratione qđ int̃dũ exludam in bon
Scriptuẽ enĩ. Perfecta caritas. timo¬
rẽ excludit foras: & generalit̃ quidẽ
caritas excludit timotẽ: atę miles qui
imperatorẽ diligit. bella ꝓimperato¬
re suscepta ñ metuit. ut seruis amans
tat᷑ tam̃ om̃ia pericula dm̃i amore
contempnit: acsiquis dñm petat
se ipsum offerre ñ trepidat. Ut qui
trans mare positos filios idere desi¬
derat: non metuit naufragia. liberox
caritate : Ingredit᷑ maris fluctus. su¬
bit incerta nauigii: sed metũ discrimi¬
nis leuant desideria filioꝵ Qũã pul¬
chre &iã demartyrib dict̃ quiuere
militant xp̃o. qui ꝑsecutiones. ungulas.
gla dios. incendia ñtimentes. infestisse.
regib obtuler̃: timorẽ & enĩ quẽ pote¬
rant habere pęnarũ: exduser̃ amore
martyrii. Hunc sensũ aut̃ ẽẽ int̃pre¬
tationis huius. &iã dethrenis hiere¬
miȩ possumꝰ ad ꝓbre. Nã &ibi subhac
littera scriptũ ẽ. Bonẽ dñs sustinentib

Expanded text:
uod interdum excludamus in bono. scriptum est enim: perfecta caritas timorem excludit foris. et generaliter quidem caritas excludit timorem, ut miles, qui imperatorem diligit, bella pro imperatore suscepta non metuit, ut seruus amans tatur, tamen omnia pericula domini amore contemnit ac. si quis dominum petat, se ipsum offerre non trepidat: ut, qui trans mare positos filios uidere desiderat, non metuit naufragia, liberorum caritate ingreditur maris fluctus, subit incerta nauigii, sed metum discriminis leuant desideria filiorum. quam pulchre etiam de martyribus dicitur, qui uere militant Christo, qui persecutiones ungulas gladios incendia non timentes infestis se regibus obtulerunt! timorem etenim quem poterant habere poenarum excluserunt amore martyrii. Hunc sensum autem esse interpretationis huius etiam de Threnis Hieremiae possumus adprobare. nam et ibi sub hac li
Abbreviated transcription (Latin):
nihil potest esse sublimius. Nocenim di¬
uinum quosit remissio petcatorum. Cu
didocent itaq iustias dni dm̃ timens.
non confunditur:Denique & paulus ait
Innullo confundar. Et quia nullus po

Expanded text:
nihil potest esse sublimius; hoc enim diuinum, quo fit remissio peccatorum. cum didicerit itaque iustitias domini, deum timens non confundetur. denique et Paulus ait: in nullo confundar. Et quia nullus po
Abbreviated transcription (Latin):
na sed exercen. In his immorari plurimũ.
iustificationes dĩ crebro reuoluens. sollic
ficat huc. Quid sibiuelit ista interp̃tatio
non satis liquit: nisi forte ut unus quisq
seregat. & ipsesui ductor sit. ł huc id
dirigat iter. Meritoq in primo statim
uersu requiem suã postulat. quia ipselit¬
terȩ septimꝰ numerus quirtis. Qua rau¬
tẽ maior requies. quã ut in uerbo dĩre¬
quiescat atq enis segr̃a. & consolatione
demulceat.
Memento inquit
dñe uersitui seruotuo. In
Quomini sp̃em dedisti
erbum dĩ derectos nos atq depressos ad
carlestem grãm ꝓuocauit. ut desideremus
acternitatẽ. despiciamꝰ p̃sentia. tẽporaliũ

Expanded text:
na, sed exerceri in his, immorari plurimum. na, sed exerceri in his, immorari plurimum. iustificationes dei crebro reuoluens sollicitficat huc. quid sibi uelit ista interpretatio, non satis liquet, nisi forte ut unusquisque se regat et ipse sui ductor sit: uel \'hucdirigat iter. meritoque in primo statim uersu requiem suam postulat, quia ipse litterae septimus numerus est quietis. quae autem maior requies quam ut in uerbo dei requiescat atque eius se gratia et consolatione demulceat ? Memento, inquit, domine, uerbi tui seruo tuo, in quo mihi spem dedisti. uerbum dei deiectos nos atque depressos ad caelestem gratiam prouocauit, ut desideremus aeternitatem, despiciamus praesentia, temporaliu
Abbreviated transcription (Latin):
meditam̃ uerba tenramꝰ: sic meditatio¬
nis p̃ceptorũ carlestiũ intentio ł finis.
Oratioẽ actusq directus adimplenda
p̃cepta diuina: quȩ nisi quis diligat im¬
plere nom potent. Nec solũ diligat. sed
&iã nimis diligat. Ideo prius posuit.
& meditabar in p̃ceptis tuis quȩ dilexi
nimis. & subiecit. & leuauimanus meas
ad p̃ceptatua quȩ dilix nimis. Postme¬
ditationẽ & enĩ bonũt̃ leuare actus nr̃os
adp̃cepta dĩ. atq id facere cũ cantate.
cũ gaudio. ut non exnecessitate sit bonũ
nr̃m. non cũ merore atq mestitia seduo¬
luntariũ: quia seruus inuitꝰ facit ami¬
cus uoluntarius. Nos aut̃ studramꝰ ut
dicat᷑ nobis. Iam non dicouos seruos.
sed amicos: quia quasi amici mandatũ
dĩ ex uoluntate fecistis Qui aut̃ me¬
ditat᷑ & diligit. & actus suos lruat . ut fa¬
ciat quȩ placeant dõ his deb& non neg¬
glegere nectrans currere mandata diui¬

Expanded text:
meditamur uerba teneamus, sic meditatiomeditamur uerba teneamus, sic meditationis praeceptorum caelestium intentio uel finis operatio est actusque directus ad implenda praecepta diuina, quae nisi quis diligat implere non poterit nec solum diligat. sed etiam nimis diligat. Ideo prius posuit: et meditabar in praeceptis tuis quae dilexi nimis et subiecit: et leuaui manus meas a d praecepta tua quae dilexi nimis. post meditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id facere cum caritate, cum gaudio, ut non ex necessitate sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos autem studeamus, ut dicatur nobis: \'iam non dico uos seruos, sed amicos, quia quasi amici mandatum dei ex uoluntate fecistis. qui autem meditatur et diligit et actus suos leuat, ut faciat quae placeant deo, is debet non neglegere nec transcurrere mandata diui
Abbreviated transcription (Latin):
mo redarguat & repellat. quia non st̃
digni. quos id oneos xp̃c ministros no¬
infecent testamenti. &iã in illo ñ eru¬
bescentes eo qđ non me tuerant ne
confunderent᷑ disceptantiũ contra
adsertionẽ superati. Rex igit᷑ ẽ qui
non erubescit nemactu rep̃hendatur.
redarguat᷑ insermonib: eoquod & uita
debeat et̃ fundadis & uerbo. Itaq: qua¬
uis ꝑfectus ita e& ꝓpheta ut non eru¬
bescer& incunspecturegũ tamen me¬
ditabat᷑ inp̃ceptis dĩ om̃i uitȩ suȩ tẽpr.
& opera sua eleuat. Nihil agens qđ t̃¬
renis cupiditatib adhęrer&. Ideoq ait
ETMEDITABMINMANDATIS
tuis quȩ dilexinimis. & leuauima¬
nus meas ad mandata tuaquȩ dile¬
xinimis. et exercebar in iusti¬
ficationibus tuis
ulcherrimꝰ ordo iste ut primome¬
ditemur. & eorũ pceptorũ quȩ di¬
Aligimꝰ sit nobis asurta meditatio Me¬
ditatione enĩ mandatorũ cęlestiũ ope¬
ris boniusus inolescit. Nã sicut medita¬
tioni uerborũ fims memoriaẽ ut quȩ

Expanded text:
mo redarguat et refellat, quasi quia non sint digni quos idoneos Christus ministros noui fecerit testamenti et iam in illo non erubescentes, eo quod non metuerent. ne confunderentur disceptantium contra adsertione superati. rex igitur est qui non erubescat, ne in actu reprehendatur, redarguatur in sermonibus, eo quod et uita debeat esse fundatus et uerbo. itaque quamuis perfectus ita esset propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis dei omni uitae suae tempore et opera sua eleuabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. Ideoque ait: et meditabar in mandatis tuis quae dilexi nimis et leuaui manus meas ad mandata tua quae dilexi nimis et exercebar in iustificationibus tuis. pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur et eorum praeceptorum, quae diligimus, sit nobis adsueta meditatio; meditatione enim mandatorimi caelestium operis boni usus inolescit. nam sicut meditationi uerborum finis memoria est, ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i luerent sceleris ultionem. Quid natura
deliquerat. si ad ulta iam soboles errauit :
Nonerat partus inuitio. sideuio lapsa est.
errore progenies: sed usus inculpa. Quem
ergo dñs ignem in nouo sparsit testamento:
qui secretos mentium diuinȩ cognitionis
ardore inflammaret affectus: quiua porem
fidei & deuotionis adoleret. quicupidi¬
tatem uirtutis accenderet. Hoc igne cale¬
factus hieremias dicit. Et erat igni flam¬
ma gerans in ossibus mcis. Hoc sermonũ
igne celestium uaporati cleopͥas & ille
alius qui simul cumdño abierusalem usq
in castellum cum facerent iter. dicebant
N on ne cornr̃m ardens erat innobis. cum
aperiret nobis scripturas: Ignis ergo
hic: sermo xp̃i est. &bonus ignis qͥ
cale facere nouit: nescit exurere nisi
sola peccata: Hocigne : suꝑbonũ fun

Expanded text:
nostri luerent sceleris ultionem. quid natura nostri luerent sceleris ultionem. quid natura deliquerat, si adulta iam suboles errauit ? non erat partus in uitio, si deuio lapsa est errore progenies, sed usus in culpa. quem ergo dominus . ignem in nouo sparsit testamento qui secretos mentium diuinae cognitionis ardore inflammaret affectus, qui uaporem fidei et deuotionis adoleret. qui cupiditatem uirtutis accenderet. hoc igne calefactus Hieremias dicit: et erat ignis flammigerans in ossibus meis. hoc sermonum igne caelestium uaporati Cleopas et ille alius, qui simul cum domino ab Hierusalem usque in castellum confecerant iter, dicebant: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret nobis scripturas? Ignis ergo hic sermo Christi est, et bonus ignis qui calefacere nouit, nescit exurere nisi sola peccata. hoc igne super bonum fun
Abbreviated transcription (Latin):
sed qui xp̃o rebelles. Deniq alibi dic̃.
Xsuper inimicos tuos tabescebam: iusto
odio oderam illos Grauiora putans arma
ꝑfidie esse quampugnę. Nemo enim
grauior hostis omnium: quam qui omniũ
ledit auctorem. Ideo ergo zelo magno
ad quisitus est populus nationum. qm̃ a
suo ds̃ populo negabatur. Nec enim po¬
terant aut fidei deuotionem. autdisci¬
plinam tenere uirtutis: qui memoriam
preceptorum celestium. non tenebant
Sic adam deparadyso eiestus. sic populus
iudeorum deprerogatiua electionis ex¬
dusus est. Sequitur .ŨS̃. IIIT..
IGNITUME LOQUIŨTUŨ
NIDUS. ET SERUNS TUUS
DTLEXIT TLLUD
gnem qui dem dñs misit int̾ram.
non ut eam sod omitano rursus
sicut scriptum est arderet in¬
cendio: nec ut eam donatę mu¬
nere fecunditatis. aut usu uel flo¬
re uiriditatis excluder&. Opus enim suum
dñs probare magis atq augere : quam mi¬
nuere aut dampnare consueuit. Neque
uero dignum erat: ut elementa in noxia

Expanded text:
sed qui Christo rebelles. denique alibi dicit: sed qui Christo rebelles. denique alibi dicit: et super inimicos tuos tabescebam, iusto odio oderam illos, grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae; nemo enim grauior hostis omnium quam qui omnium laedit auctorem. ideo ergo zelo magno adquisitus est populus nationum, quoniam a suo deus populo negabatur; nec enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinam tenere uirtutis. qui memoriam praeceptorum caelestium non tenebant. sic Adam de paradiso eiectus, sic populus Iudaeorum de praerogatiua electionis exclusus est. Sequitur uersus quartus: ignitum elo quium m tuum nimis, et seruus tuus dile xit illu d. ignem quidem dominus misit in terram, non ut eam Sodomitano rursus, sicut scriptum est, arderet incendio nec ut eam donatae munere fecunditatis aut usu uel flore uiriditatis excluderet; opus enim suum dominus probare magis atque augere quam minuere aut damnare consueuit. neque uero dignum erat, ut elementa innoxia
Abbreviated transcription (Latin):
est telus ad gratiam. Nam & ipse da¬
uid ait. Telaui inpeccatorib pacẽ.
Et in ecclesiastico scriptum est. Non re¬
les mulierem sinustui: neo stendat
superte malitiam doctrinȩ nequam
&mulier telocipa inmulierem fidelẽ
iure rep̃henditur. Aduertimus ergo
quod mensura quȩdam & disciplina sit
teli : sicut disciplina uirtutis: Uideo
beatus qui reli nouerit disciplinam: &
oderit eos quidñi gratiã relinquentes.
scilutem ꝓpriam dese yxnt. errorẽ
sibi fraudis adsciscant. Ideoq ait.
cimei. Quisunt istiinimici: si populus
iudeorum. quo modo inimici erant
sub eius imperio constituti: Dauid eñi.
iudȩos om̃s regno proprio guberna¬
bat. Sigentiles. quo modo oblitiuer¬
borum dĩ. qui legem dñi nesciebant:
Nemo enim nisi id quod acceperit. ob
liuiscipotest. Illi ergo in imicimei
quiinimici tui : quidñm proprię in
sua uenientem non erant recepturi
Hos graues hostes. hosinimicos suos
propheta testatur: non qui sibi essea

Expanded text:
est zelus ad gratiam. nam et ipse Daest zelus ad gratiam. nam et ipse Dauid ait: zelaui in peccatoribus pacem, et in Ecclesiastico scriptum est: non zeles mulierem sinus tui, ne super te malitiam doctrinae nequam . Et mulier zelotypa in mulierem fidelem jure reprehenditur. Advertimus ergo quod mensura quaedam et disciplina sit zeli, sicut disciplina virtutis. Et ideo beatus qui zeli noverit disciplinam, et oderit eos qui Domini gratiam relinquentes, salutem propriam deserant, errores sibi fraudis adsciscant. 18. Ideoque ci mei. Qui sunt isti inimici? Si populus Judaeorum, quomodo inimici erant sub ejus imperio constituti? David enim Judaeos omnes regno proprio gubernabat. Si gentiles: quomodo 1200 obliti verborum Dei, qui legem Domini nesciebant? Nemo enim nisi id quod aliuisci potest. illi ergo immici mei qui inimici tui. qui dominum proprie in sua uenientem non erant recepturi. hos graues hostes, hos inimicos suos propheta testatur, non qui sibi essent,
Abbreviated transcription (Latin):
&. quem in tegritas in maculata susce¬
perit : & quid miremur. siangeli eam
habent: Ipse ds̃ paterait. Telans
telabo hierusalem zelomagno. Quia
magnus ds: ideo telus eius magnus. ẽ.
Et ꝓ unius cuiusq potentiȩ qualitate.
ita telus aut mediocris aut magnus. ẽ.
Telo uindicatur hierusalem. telo eccła
congregatur. telo fides adquiritur.
telo pudicitia possidetur. Dñs quoq
iħs ait. Telus domus tuȩ comedit me:
Increpans uideos quod domũ orationis
fecerint speluncam latronum: stte¬
rint & domum negotiationis: sed non
solum locum eccłaę telare debeus
sed hanc quoq in teriorem in nobis do¬
mumdĩ Nesit domus negotiationis.
aut spelunca latronum. Sienim lucrox.
questus. pecuniȩ. & emolumenta aucu¬
pemur. domum negotionis fecimus.
Sunuadamus alienas possiones: fines
uiduȩ uelminorum: fecimus spelun¬
cam latronum. Ergo ueniat uerbum
dĩ : & dehac domo ꝓiciat fures. direp¬
tores. caupones. ut mundũ sit cortuum¬
pectus tuum. Sed est zelus adculpam.

Expanded text:
 quem integritas inmaculata susceperit? Et quid miremur, si angeli eum habent? ipse deus pater ait: zelans zelabo Hierusalem zelo magno. quia magnus deus, ideo et zelus eius magnus est et pro uniuscuiusque potentiae qualitate ita zelus aut mediocris aut magnus est. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ecclesia congregatur, zelo fides adquiritur. zelo pudicitia possidetur. dominus quoque Iesus ait: zelus domus tuae comedit me, increpans Iudaeos, quod domum orationis fecerint speluncam latronum, fecerint et domum negotiationis. Sed non solum locum ecclesiae zelare debemus, sed hanc quoque interiorem in nobis domum dei, ne sit domus negotiationis aut spelunca latronum. si enim lucra, quaestus pecuniae et emolumenta aucupemur, domum negotiationis fecimus; si inuadamus alienas possessiones, fines uiduae uel minorum, fecimus speluncam latronum. ergo ueniat uerbum dei et de hac domo proiciat fures direptores caupones, ut mundum sit cor tupectus tuum. Sed est zelus ad culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. Itaq neq elatus ẽ potestati.
neq mortis qu&dã deiectione t̾batꝰ
Hoc igit᷑ signũ ꝓponit᷑ regi. ut petatsi¬
biremediũ. ꝑ qđ nec regiȩ potestatis
extolleret᷑ suꝑcilio : nec certe erumnȩ
alicuius exceptione ꝑturbaret᷑ ut erat
corde turbatꝰ cũ bellũ sibi uideret asyris
inferri. Diumi igit̾ exemplo oraculi

Expanded text:
rtein. itaque neque elatus est potestate neque mortis quadam deiectione turbatus. hoc igitur signum proponitur regi, ut petat sibi remedium, per quod nec regiae potestatis extolleretur supercilio nec certe aerumnae alicuius exceptione perturbaretur, ut erat corde turbatus, cum bellum sibi uideret a Syris inferri. diuini igitur exemplo oraculi
Abbreviated transcription (Latin):
in his quȩ uidentur. sed inoccultis.
sed in abscondito. ut pater tuus qui
uid& in abscondito reddat tibi.
& fidelem remuneretur affestum.
Precepta inquit tua dilexi: non
dixit seruaui non dix̃ custodiui:
nã in prudentes non custodierunt
p̃cepta dñi: Aliqui enĩ codices
est insipientes non intellegentes:
ergo qui non in tellegunt. non sa¬
piunt hi qui non custodiunt.
Qui aut̃ ꝑfectus. ẽ intellectu ꝑfectus
sapientia dilig& qđ ẽ. amplius
quã custodire. Custodire enim
necessitatis plerũq ẽ. & timoris.
diligere caritatis. Custodit qui
euangelitat. sed qui uolens euan¬
gelitat. mercedem accipit. Quan¬
tomagis quidiligit. mercede do¬
natur : Possumus enĩ non amare
quoduolumus. non possumꝰ nolle
quod amamus. Sed quãuis mer¬
cedem ꝑfecte caritatis expect&
& miserationis diuinȩ suffragiũ
poscit ut in ea uiui fic&ur adño
N onergo arrogans debite mercedis
exastor sed uerecunđ misericordiȩ

Expanded text:
in his quae uidentur, sed in occultis, in his quae uidentur, sed in occultis, sed in abscondito, ut pater tuus qui uidet in abscondito reddat tibi et fidelem remuneretur affectum. praecepta, inquit, tua dilexi. non dixit \'seruaui\', non dixit \'custodiui\'; nam inprudentes non custodierunt praecepta domini. aliqui enim codices est insipientes, non intellegentes. ergo qui non intellegunt non sapiunt hique non custodiunt. qui autem perfectus est intellectu, perfectus sapientia, diligit, quod est amplius quam custodire; custodire enim necessitatis plerumque est et timoris, diligere caritatis. custodit qui euangelizat, sed qui uolens euangelizat mercedem accipit; quanto magis qui diligit mercede donatur! possumus enim non amare quod uolumus, non possumus nolle quod amamus. sed quamuis mercedem perfectae caritatis expectet, et miserationis diuinae suffragium poscit, ut in ea uiuificetur a domino. non ergo adrogans debitae mercedis exactor, sed uerecundus misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
ritatissuȩ expest& affestum Ne¬
modicit: uide. nisi quiiudicat siuideat᷑
esse placiturum & pulchrȩ dix̃ uide.¬
& scõm legem dicit. quia lex p̃cepit.
ut unus quisq ter inanno seofferat
in conspestu dñi. Cotidie sc̃sse offert.
cotidie apparet & non uacuus ap¬
par& : non est enim uacuus: qui de
plenitudine eius accepit: non eret
nacuus đđ quiait. Repletum est
nos om̃s accepimus quẽ ad modũ dix̃
iohannes. Ita &iam sp̃s sc̃s depleni¬
tudine sua repleuit orbem terrarũ.
N on eraet uacuus tacharias. qui
inabundantia. & repletus eract
accipiens odorem bene suauita¬
tis abhephesus. placentem dõ hos¬
tiam. Non erat chorinthii inqui¬
bus abundabat dĩ gr̃a iuxta eius¬
dem apłi testimonium. Offerebat
se gͦ dđ cotidiae dõ. & nouacu ius
offerebat qui poterat dicere. hõs
meum aperui &duxi spm̃. Ideo gͦ
dicebat. uide quia p̃ceptatua dilexi
Audi in quote offerre debeas xpo ñ

Expanded text:
ritatis suae spectet affectum. neritatis suae spectet affectum. nemo dicit \'uide\'nisi qui iudicat se, si uideatur, esse placiturum. et pulchre dicit \'uideet secundum Legem dicit; quia Lex praecepit, ut unusquisque ter in anno se offerat in conspectu Domini . Quotidie se sanctus offert, quotidie apparet, et non vacuus apparet: non est enim vacuus, qui de plenitudine ejus accepit. Non erat vacuus David, qui ait: Repletum est nos omnes accepimus, quemadmodum dixit Iohannes, ita etiam spiritus sanctus de plenitudine sua repleuit orbem terrarum. non erat uacuus Zacnanas, qui in abundantia et repletus erat, accipiens odorem bonae suauitatis ab Ephesiis placentem deo hostiam. non erant Corinthii. in quibus abundabat dei gratia iuxta eiusdem apostoli testimonium. Offerebat se ergo Dauid cotidie deo et non uacuus offerebat. qui poterat dicere: os meum aperui et duxi spiri tum; ideo ergo dicebat: uide quia praecepta tua dilexi. audi in quo te offerre debeas Christo, non
Abbreviated transcription (Latin):
affestu. Alius in modicȩ capescendi
honoris in patiens. sidesideria longa
suspir&. non mediocris mentis con¬
ficitur: tabe. Nontalis quidicit.
quã distabuit caromea in terrox
deserta & in in uia & sine aqua hic
enim castigabat carnem suam. et
tabescere faciebat: Dum inde fesso
desiderio diuinȩ cognitionis intentꝰ.
& lucem diei sollicita expectatione
preueniens. ante lucanũ soluere dño
canticis & imnis gestiebat obsequiũ.
Tabescit ergo uir pacificus. quando
alios uid& pactare scindere. consen¬
sum ab olere concordiam iurgia
de pace reparare. intu multus redire
degratia. Quodutiq non facit. qui
dñi p̃cepta custodit. non facit qui
audit dicentem. Pacẽ meã douobis.
pacẽmeã relin quo uobis. Ergo. qui
pẽcitũ seruat. is xp̃i oboedit im¬
periis: qui aut non seruat. ille xp̃i
p̃cepta contempnit. & qđ peius est
conꝑta fastidit & neglegit ¶Sequit᷑
ic quoq inuitat dnm̃ ut plenũ ca¬

Expanded text:
affectu. alius inmodice capessendi affectu. alius inmodice capessendi honoris inpatiens, si desideria longa suspiret, non mediocri mentis tabe conficitur. non talis qui dicit: quam distabuit caro mea in terra deserta etin inuia et sine aqua! hic enim castigabat carnem suam et tabescere faciebat, dum indefesso desiderio diuinae cognitionis intentus et lucem diei sollicita expectatione praeueniens antelucanum soluere domino canticis et hymnis gestiebat obsequium. Tabescit ergo uir pacificus, quando alios uidet pacta rescindere, consensuum abolere concordiam, iurgia de pace reparare. in tumultus redire de gratia. quod utique non facit qui domini praecepta custodit, non facit qui audit dicentem: pacem meam do. uobis, pacem meamrelinquo uobis. ergo qui pactum seruat, is Christi oboedit imperiis, qui autem non seruat, ille Christi praecepta contemnit et, quod peius est, conperta fastidit et neglegit. Sequiturhic quoque inuitat dominum, ut plenum ca
Abbreviated transcription (Latin):
abolus ibi insidias parat. ibi tẽp¬
tationum machinas admouet.
ibi dolos nectit. ut illũ si possit
excludat. Ubi autem diabolus
p̃liatur. ibi xp̃s ad sist&. Vbi
diabolus ad sedit. ibi xp̃s indu¬
ditur. ibi murorũ sp̃itualium
septa defendit. Ergo qui per¬
secutorẽ refugit. reicit & iam
defensorem: sed cũ audis multi
ꝑsequentes & tribulanteme.
nolitimere qui potes dicere
Sids̃ ꝓ nobis. quis contranos: Ue¬
rum hoc ille dicit qui atesti¬
moniis dñi .nullo uitiorum
declinat anfractu Sequitur
et tabescebam. Qm̃ uerba tua
non custodierunt. Sextus¬
eatius qui in caritate
dĩ tabescit i qui uid&
non seruantes pactum. A¬
lius ꝓpt̃ uitiosos amores tabes¬
cit: Quidestillat dũ. ẽ dilatus
amore dilecte & dum ꝓtelat᷑
flagrantis cupiditatis effestus:
Animus deficit. uires corporis
quadam deformitate palloris.
fessorumq artuũ tabe minuuntur.
Alius qui pecuniam concupiscit donec
potiatur ea auaro miser tabescit

Expanded text:
abolus, ibi insidias parat, ibi tempabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit, ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium saepta defendit. ergo, qui persecutorem refugit, reicit etiam defensorem. sed cum audis: multi persequentes et tribulantes me, noli timere. qui potes dicere: si deus pro nobis, quis contra nos? uerum hoc ille dicit, qui a testimoniis domini nullo uitiorum declinat anfractu. Sequituret tabescebam, quoniam uerba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate palloris fessorumque artuum tabe minuuntur. alius, qui pecuniam concupiscit, donec potiatur ea, auaro miser tabescit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionib sunt reges & pre¬
sides terribiles. uidices potesta¬
tes. Dabis exemplũ in dñi temp¬
tatione quã ꝑtulit: de monstrata s̃
ei omã regna & dictum ei est.¬
Tibi dabo haec om̃a si ꝓcidens
adorauerisme. Lectum est¬
& alibi. Non regn& peccatũ
in ur̃o mostuo corpore. Vides
ante. quos reges statueris. O
homo. ante quos p̃sides peccatoꝵ
Siculpa regnat. qđ peccata quod
uitia totreges: & ante hos addu¬
cimur. & ante hos stamus. Ha¬
bent &iam & isti reges tribunal.
inmentib: plurimorũ. Sed si
quis xp̃m fateatur . statim regẽ
illum facit. eẽ. captiuũ. Deicit
desolio suȩ mentis. Quomodo enĩ
poterit diaboli tribunal manere
.in eo. cui xp̃i tribunal adsurgit.
multi gͦ persequentes & tribulan¬
tes me: & fortasse xp̃s hoc dicit.
& dicit in uocib singulorua.
psum enim aduersarius ꝑsequit᷑
in nob. Si declinas ꝑsequentes:
xp̃m abicis quise tẽptari patitur
ut uincat. Ubi illum uiderit di¬

Expanded text:
persecutionibus sunt reges et praepersecutionibus sunt reges et praesides, terribiles iudices potestate. habes exemplum in domini temptatione quam pertulit. demonstrata sunt ei omnia regna et dictum eiest:tibi dabo haec omnia, si procidens adoraueris me. lectum est et alibi: non regnet peccatum in uestro mortali corpore. uides ante quos reges statueris, o homo, ante quos praesides peccatorum, si culpa regnat. quot peccata, quot uitia, tot reges; et ante hos adducimur et ante hos stamus. habent etiam isti reges tribunal in mentibus plurimorum. sed si quis Christum fateatur, statim regem illum facit esse captiuum, deicit de solio suae mentis. quomodo enim poterit diaboli tribunal manere in eo, cui Christi tribunal adsurgit ? M u 11 i ergo persequentes et tribulantes m e. et fortasse Christus hoc dicit et dicit in uocibus singulorum, ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit di
Abbreviated transcription (Latin):
dianitȩ gentes feminis concubitu
miscerentur Ac noneo qđ ꝑ illos
concubitds alienigenarũ discedere
afide negare dnm̃ cogerentur: No¬
lite inquit om̃i spũi credere. sed a fruc¬
tibus eorum cognoscite quib crede¬
re debeatis. Venit quis in ecłamdũ
honorem affectat subimperatorib
xp̃ianis. simulato metu orationem
deferre sefingit. Inclinatur & solo
sternit᷑. quigenu mentis non flexerit
U id& illũ homo. xp̃ianum putat.
U id& homo orantem supplicit̃ & cre¬
dit: Sed ds̃ audit negantem. Discedit
ꝓbatus ab homine. sed condempnatus
aiudice. Quanto tolerabilius fuerat
homini negasse. & dõ. ẽẽ confessum.
Lic& hoc quoq rep̃hensibile. ꝑfecta
enĩ confessio & animi querit deuo¬
tionẽ. & uocis ꝓfessionem. Corde
enim creditur adiustitiã ore aut̃
confessio fit ad salutem. Ergo in ꝑ¬
secutionib interioribus. esto fidelis
& fostis. ut & istis forensib perse¬
cutionib: ad ꝓberis : & in intimis

Expanded text:
dianitae gentis feminis concubitu dianitae gentis feminis concubitu miscerentur ac non eo, quod per illos concubitus alienigenarum discedere a fide, negare dominum cogerentur? Nolite, inquit, omni spiritui credere, sed a fructibus eorum cognoscite quibus credere debeatis. uenit quis in ecclesiam, dum honorem affectat sub imperatoribus christianis, simulata mente orationem deferre se fingit, inclinatur et solo sternitur qui genu mentis non flexerit. uidet illum homo, christianum putat; uidet homo orantem suppliciter et credit, sed deus audit negantem. discedit probatus ab homine, sed condemnatus a iudice. quanto tolerabilius fuerat homini negasse et deo esse confessum! licet hoc quoque reprehensibile; perfecta enim confessio et animi quaerit deuotionem et uocis professionem; corde enim creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit adsalutem. Ergo in persecutionibus interioribus esto fidelis et fortis, ut et istis forensibus persecutionibus adproberis. et in intimis
Abbreviated transcription (Latin):
iħm incarnẽ uenisse. cũ euangelii
p̃cepta custodit: Nam qui audit
& ñ facit negã xpm & si uerbo fa¬
tetur. oꝑib negat. Quã multis di¬
centib dñe dñe. nonne in nomine
tuo ꝓphetauimus. & dȩmonia eie¬
cimus & uirtutes multas fecimus.
in illo die respondebit. Discedite
ame om̃s operarii iniquitatis. Ille
gͦ testis. ẽ. qui adstipulantib factis
dñi ihũ p̃cepta testatur . Quanti
eͦ cotidie inocculto martyres xp̃is.
martyriũ apłs & testimoniũ xp̃i
fidele. Quidixit. Haec ÷ enĩ gloria¬
tio nr̃a & testimoniũ conscientiae
nrãe. Quanti foris confessisunt.
& intus negauer̃. Namq uxoris
ducendȩ gr̃a quȩ gentiliuiro axp̃i¬
anis parentib: negabat᷑ simulata
atẽpus fide pleriq ꝓdentur qđ foris
confessis̃ int̾ negasse. Anfornicationis
causa tantũ modo putamus dñm dm̃
nr̃m in populum iudȩorũ tam seuere
esse cõmotum. ut xxiii milia de
populo negarentur. ꝓp̃tea quod ma¬

Expanded text:
m in carne uenisse, cum euangelii praecepta custodit ? nam qui audit et non facit, negat Christum; etsi uerbo fatetur, operibus negat. quam multis dicentibus: domine domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et daemonia eiecimus et uirtutes multas fecimus? in illo die respondebit: discedite a me omnes operarii iniquitatis! ille ergo testis est, qui adstipulantibus factis domini Iesu praecepta testatur. Quanti ergo cotidie in occulto martyres Christimartyrium apostolus et testimonium Christi fidele, qui dixit: haec est enim gloriatio nostra et testimonium conscientiae nostrae. quanti foris confessi sunt et intus negauerunt! namque uxoris ducendae gratia, quae gentili uiro a christianis parentibus negabatur, simulata ad tempus fide plerique produntur quod foris confessi sunt intus negasse. an fornicationis causa tantummodo putamus dominum deum nostrum in populum Iudaeorum tam seuere esse commotum, ut uiginti tria milia de populo necarentur, propterea quod Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uide supbiã meam. sed uidehumilitatẽ.
ut eius grã erui ab illo igne mercatur.
Est ergo humilitas laboris. & fatigatio¬
nis. Est & humilitas uirtutis. atq ꝓ¬
positi : quã & in secundis & prosperis
& initio positus tenet iustus. nullo li¬
c& frastus labore. nullius certaminis
dubius euentu. humilem om̃ib affec¬
tũ exib&: nec sua extollere studet.
sed magis minuere operssui p̃tium
& meriti sui gr̃am. Audi iustũ hu¬
miliantem se. Ego inquid sum mini¬
mẽ apłorũ. Ille uas electionis diuinȩ.
ille gentiũ doftor. minimũ. eẽ. sedicit.
in dignũ eius officii nomine qđ siuis
oꝑib p̃ferebat. nihilq sibi ad rogat.
sed totũ grãe dĩ deputat. Hoc utiq
decet iustum. hac humilitate abraham
pat̃ fidei nuncupatus. ẽ. quicũ di¬
uino participaret᷑ allo quio terrã
se. ẽe. dicebat & limum. Ipse quoq
dñs ait. Ego aũt sum uermis & non
homo ob ꝓbriũ hominũ & ab iestio

Expanded text:
\'uide superbiam meam\', sed: uide humilitatem meam, \'uide superbiam meam\', sed: uide humilitatem meam, ut eius gratia erui ab illo igne mereatur. Est ergo humilitas laboris et fatigationis, est et humilitas uirtutis atque propositi, quam et in secundis et prosperis et in otio positus tenet iustus. nullo scilicet fractus labore, nullius certaminis dubius euentu humilem omnibus affectum exhibet nec sua extollere studet, sed magis minuere operis sui pretium et meriti sui gratiam. audi iustum humiliantem se: e g o, inquit, summinimus u postolorum. me uas electionis diuinae, ille gentium doctor minimum esse se dicit, indignum eius officii nomine quod suis operibus praeferebat nihilque sibi adrogat, sed totum gratiae dei deputat. hoc utique decet iustum. Hac humilitate Abraham pater fidei nuncupatus est. qui. cum diuino participaretur alloquio, terram se esse dicebat et limum. ipse quoque dominus ait: egoautem sum uermis et non homo, obprobrium hominum et abiectio
Abbreviated transcription (Latin):
deillo indulgentiã. postulabo. Quȩ
enĩ spes alia peccatorib: Et quise
hic aurũ putat. ht̃ plũbum. & qui
putat se granum tritici ht̃ stipulã.
q̃ possit exuri. Sed hic multi sibi
aurũ uidentur. Non illis in udeo.
Sed &iã aurũ examinabitur: uret᷑
ut possit ꝓbari. Sic enĩ scriptum. ẽ.
Sicut aurũ inconflatorio ꝓbabo illos
Ergo aduertant qr examinabunt᷑ om̃s
Multi ergo quise aurũ putant. & ipsi
humilitatẽ sequantur. ut uitia sua
decoquant. Sed hic in anis iactan¬
tia.ẽ: ideo multis qui se massas auri
putant. Dicit sapientior aurimas¬
sa. Om̃s nos fornax ꝓbabit. Ergo
qui ex aminandisuntꝰ: sic nos agamꝰ
ut iudicio ꝓbare meream᷑ diuino.
Teneamus hic positi humilitatem.
ut cũ un quisq nr̃m uenerit adiu¬
diciũ dĩ. ad illos ignes quos transi¬
turisumus. dicat. uidehumilitatẽ
meam & erueme. Nã si suꝑbus
fuerit. siarrogans. si contumax: non
poterit hoc dicere. Nemo autem dicit.

Expanded text:
de illo indulgentiam postulabo; quae de illo indulgentiam postulabo; quae enim spes alia peccatoribus ? . Et qui se hic aurum putat, habet plumbum, et qui putat se granum tritici, habet stipulam quae possit exuri. sed hic sibi multi aurum uidentur. non illis inuideo; sed etiam aurum examinabitur, uretur, ut possit probari. sic enim scriptum est: sicut aurum inconflatorio probabo illos. ergo aduertant, quia examinabuntur omnes. multi ergo, qui se aurum putant, et ipsi humilitatem sequantur, ut uitia sua decoquant. sed hic inanis iactantia est. ideo multis, qui se massas auri putant, dicit sapientior auri massa: omnes nos fornax probabit. ergo quia examinandi sumus, sic nos agamus, ut iudicio probari mereamur diuino. teneamus hic positi humilitatem, ut, cum unusquisque nostrum uenerit ad iudicium dei, ad illos ignes, quos transituri sumus, dicat: uide humilitatem meam et erue me. nam si superbus fuerit, si adrogans, si contumax, non poterit hoc dicere. nemo autem dicet:
Abbreviated transcription (Latin):
bum. Docec plũbũ tabescat : apdebor.
S inihil argenti in me inuentũ fuerit.
heume. Inultima inferna detrudar
aut ut stipula totus exurar. Si quid
inuentũ in mefuerit auri uł argenti.
inte non confundentur. Illo igitur
igneo gladio iniquitas exuretur.
q̃ sedit suꝑ talentũ plũbeum. Ideo
unus ignẽ illũ sentire non potuit.
qui. ẽ. iustitia dĩ xp̃e: quia peccatũ
non fecit. Nihil enĩ ignis in eo qđ
exurere posset inuenit. Deniq illi
soli aleuatȩ sunt portȩ aet̃nales ut
introiret rexgłȩ: non solum reus
causae. & hic quidem mortẽ caro
illius gustauit. Neq enim aliter
posset resurgere. Quod legi: p̃sumo:
Quod non legi: ueneratꝰ scientib de¬
re linquo. Vnũ confitens: quia quic¬
quid caro illa subiit: ideo subiit. ut
uiam ceteris ueltrium phandi per
martyru passionem. uł transeundi in
paradỹsum suis uestigiis reformaret.
Nemo ergo sibi arroget. nemo demeri¬
nal eius stabimus. De illo ueniam.

Expanded text:
bum; donec plumbum tabescat, ardebor. bum; donec plumbum tabescat, ardebor. si nihil argenti in me inuentum fuerit, heu me! in ultima inferna detrudar aut ut stipula totus exurar. si quid inuentum in me fuerit auri uel argenti in te non confundentur. Illo igitur igneo gladio iniquitas exuretur quae sedet super talentum plumbeum. ideo unus ignem illum sentire non potuit qui est iustitia dei Christus, quia peccatum non fecit; nihil enim ignis in eo quod exurere posset inuenit. denique soli eleuatae sunt portae aeternales, ut introiret rex gloriae, non reus causae. et hic quidem mortem caro illius gustauit; neque enim aliter posset resurgere. quod legi, praesumo, quod non legi, ueneratus scientibus derelinquo unum confitens, quia, quicquid caro illa subiit, ideo subiit, ut uiam ceteris uel triumphandi per martyrii passionem uel transeundi in paradisum suis uestigiis reformaret. nemo ergo sibi adroget, nemo de merinal eius stabimus. de illo ueniam,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ut deeo diceret ad petrũ. sed sic
eũ uolomanere quid adtetume se¬
quere : de morte eius aliqui dubita¬
uer̃. detransitu ꝑignem dubitare¬
ꝑig non possumus: quia in paradyso
ẽ: nec separatur axp̃o. Siue ille sit
p&rus. qui claues accepit regni
celoꝵ qui supͣ mare ambulauit. opor¬
t& ut dicat. transiuimꝰ ꝑ ignem &
aquã : induxistinos in refrigerium.
Sediohanni cito uersabitur igneus
gladius: quia non inuenit᷑ in eo ini¬
quitas quẽ dilex̃ aequitas. Si quid in
eo uitii humani fuit: caritas diuina
decoxit. Alȩ enĩ eius. sic̃ alȩ ignis.
Quihic habuerit caritatis ignẽ: illic
ignem gladii timere non poterit.
I pͦsi poero quotiens mortem suam
ꝓxp̃o obtulit. dicit. transi recũbe.
S edille dicit. Ignenos examinau̾it.
sicut igne examinat᷑ argentũ. Et¬
enim in quo aqua multa exdudere
non potuit caritatem. quo modo eum
ignis excludit : sed ille examin abit᷑
ut argentũ : ego exam inabor ut plum¬

Expanded text:
dominus, ut de eo diceret ad Petrum : si sic dominus, ut de eo diceret ad Petrum : si sic eum uolo manere, quid ad te ? tu me sequere. de morte eius aiiqui dubitauerunt, de transitu per ignem dubitare non possumus, quia in paradiso est nec separatur a Christo. siue ille sit Petrus qui claues accepit regni caelorum, qui supra mare ambulauit, oportet ut dicat: transiuimus per ignem et aquam et induxisti nos in refrigerium. sed Iohanni cito uersabitur igneus gladius, quia non inuenitur in eo iniquitas quem dilexit aequitas. si quid in eo uitii humani fuit. caritas diuina decoxit; alae enim eius sicut alae ignis. Qui hic habuerit caritatis ignem, illic ignem gladii timere noIpsi Petro qui toties mortem suam pro Christo obtulit, dicit: Transi, recumbe. Sed ille dicisicut igne examinatur argentum. etenim in quo aqua multa excludere non potuit caritatem, quomodo eum ignis excludet ? sed ille examinabitur ut argentum, ego examinabor ut plum