comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in Christiana religionc diuersum est: nec enquam a praecedentibus iu¬
stis, nisi in Domino Iesu Christo sperata saluatio est, dispensationi
bus pro diuina xoluntatis ratione uarietas: sed in idipsum coruscan¬
tibus & legis testimoniis. & prophetia oraculis: & oblationibus ho¬¬
stiarum: quia sic congrucbat illos populos erudiri. et quæ reuclata non
caperent. obumbrata susciperent, & maior Euangelii esset authori.¬
tas. cui tot signis totque miraculis atque mysteriis. ueteris testamen¬¬
ti paginae delcruissent. De quibus Dominus profitebatur: quod non ma¬
uenerat legem solucre: scd adimplere. Non aestimet sibi prodesse lu¬¬
daeus. quod in litcra carnaliter superficis demoratur, & iis serintu¬
& crudimur praedictis. & ditamur impletis. Dicente cnim Domino. Ioan¬
Cum cxaltatus fuero. omnia traham ad me: nibil legalium instructio.¬
num: nihil propheticarum resedit figurarum: quod non totum in Chri.¬

Expanded text:
in Christiana religione diversum est, nec umquam a praecedentibus juin Christiana religione diversum est, nec umquam a praecedentibus justis, nisi in Domino Jesu Christo salvatio sperata est, dispensationibus quidem pro divinae voluntatis ratione variatis, sed in idipsum coruscantibus et legis testimoniis, et prophetiae oraculis, et oblationibus hostiarum: quia sic congruebat illos populos erudiri, ut quae revelata non caperent, obumbrata susciperent, et major Evangelii esset auctoritas, cui tot signis totque mysteriis, veteris Testamenti paginae deservissent; de quibus Dominus profitebatur, quod non venerat legem solvere, sed adimplere . Ne itaque aestimet sibi prodesse Judaeus, quod in litterae carnaliter superficie demoratur, et iis Scripturet erudimur praedictis, et ditamur impletis. Dicente enim DominoCum exaltatus fuero, omnia traham ad me , nihil legalium institutionum, nihil propheticarum resedit figurarum, quod non totum in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
perdidimus: nulla per se sanctorum praecedentium merita receperunt:quia
lata in transgressores sententia:omnem progeniem captiua posteritatis ob¬
strinxit. & nemo extitit exors a damnatione:quia nullus fuit liber a crimi¬¬
ne. Sed redemptio saluatoris destrucns opus iaboli: & rumpẽs uincula pec¬
cati: ita magna pictatis sua disposuit sacramentum: Ut usque ad consum.¬
marioneni quidem mundi: praefinita gencrationum: plenitudo decur.¬
reret, sed renouatio originis. per iustificationem indiscreta fidei: ad
omnia retro secula pertineret. Incarnatio quippe uerbi & occisio ac
resurrectio Christi: uniuersorum fidelium salus facta est: & sanguis
unius iusti: quem nobis pater donauit: qui cum pro rcconciliationc
mundi credimus fusum: hoc contulit patribus: qui similiter credide
re fundendum. Nihil ergo dilectissimi ab antiquis significationibus:

Expanded text:
perdidimus, nulla per se sanctorum praecedentium merita receperunt, quia perdidimus, nulla per se sanctorum praecedentium merita receperunt, quia lata in transgressores sententia, omnem progeniem captivae posteritatis obstrinxit, et nemo exstitit exsors a damnatione, quia nullus fuit liber a crimine. Sed redemptio Salvatoris destruens opus diaboli, et rumpens vincula peccati, ita magnae pietatis suae disposuit sacramentum, ut usque ad consummationem quidem mundi praefinita generationum plenitudo decurreret, sed renovatio originis per justificationem indiscretae fidei ad omnia retro saecula pertineret. Incresurrectio Christi universorum fidelium salus facta est; et sanguis unius justi, quod nobis donavit, qui eum pro reconciliatione mundi credimus fusum, hoc cre fundendum. CAP. II. Nihil ergo, dilectissimi, ab antiquis significationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Uangelica lectio dilectissimi: qua sacratissimam dominice¬
passionis reserauit lust oriam, ita uniuersa Ecclesia nota est
de communi frequenter auditu:ut rerum gestarum ordincm,
tatiquam sub xestris habitum oculis: singuli quique recola¬¬
is. Nec parum astimandi sunt profecisse:qui de iis qua audiunt non du'¬
bitant:ut ctiam si nondum liquide aliquod ualcant scripturarur capere sa¬
cramentũ: firmissimẽ ramen credant: in diuinis libris nullum esse menda¬¬
cium. Quia ergo syncera fidei promissa est intelligentiae plenitudo. crigat
se ad promerendam spiritus sancti cruditionem: illuminatarum mentium
uigor. & non contentus sit facti ordinem nosse: nisi etiam ipsam rationem
impensa sibi pictatis inspiciat:ut authorem suum humana natura sciendo:
quatitum ab eo sit dilecta, plus diligat. Miserendi cnim nostri causam
Deus nisi in sua bonitate non habuit.Et mirabilior est secunda hominum
eperatio. quam prima esditio: quia plus est in nouisomis seculis reparas. malo

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae sacratissimam Dominicapassionis reseravit historiam, ita universae Ecclesiae nota est de communi frequenter auditu, ut rerum gestarum ordinem, tamquam sub vestris habitum oculis, singuli quique recolatis. Nec parum aestimandi sunt profecisse, qui de iis quae audiere non dubitant, ut etiamsi nondum liquide aliquod valeant Scripturarum capere sacramentum, firmissime tamen credant in divinis libris nullum esse mendacium. Quia ergo sincerae fidei promissa est intelligentiae plenitudo, erigat se ad promerendam sancti Spiritus eruditionem, illuminatarum mentium vigor; et non contentus sit facti ordinem nosse, nisi etiam ipsam rationem impensae sibi pietatis inspiciat: ut auctorem suum humana natura, sciendo quantum ab eo sit dilecta, plus diligat. Miserendi enim nostri causam Deus nisi in sua bonitate non habuit; et mirabilior est secunda hominum generatio quam prima conditio: quia plus est in novissimis saeculis reparasse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecceego inquit. Christianissime & uencrabilis Imperator cum consa'¬
cerdotibus meis implens erga reuerentiam clementiae uestrae synceri amo¬¬
ris officium: cupiensq: uos placere per omnia Deo:cui pro uobis ab Eccle.
sia supplicatur: ne ante tribunal Christi domini rei de silentio iudicemur.
obsecramus coram unius deitatis inseparabili Trinitate. qua tali facto la¬¬
diturs cum ipsa uestri sit custos & auctor Imperii & coram sanctis angelis
Christi.ut omnia in eo statu manere iubeatis: in quo fuerunt ante omne iu¬
dicium, donec maior ex toto orbe sacerdotum numerus congregctur.Nec
alicno peccato patiamini uos grauari:quia quod necesse est nos dicereIue'¬
remur: ne cuius religio dissipatur: indignatio prouocetur.Pra oculis habe'¬
te & tota mentis acie reuerenter aspicite beati Petri gloriam: & communes
cum ĩplo omnium apostolorum coronas: cunctorumque martyrũ palmas.¬

Expanded text:
Ecce ego, inquit, Christiane et venerabilis imperator, cum consacerdotibus meis, implens erga reverentiam clementiae vestrae sinceri amoris osia supplicatur, ne ante tribunal Christi Domini rei de silentio judicemur. Obsecramus coram unius deitatis inseparabili trinitate, quae tali facto laeditur, cum ipsa vestri sit custos et auctrix imperii, et coram sanctis angelis Christi, ut omnia in eo statu manere jubeatis, in quo fuedicium, donec major ex toto orbe sacerdotum numerus congregetur; nec alieno peccato patiamini vos gravari, quia, quod necesse est nos dicere, veremur ne cujus religio dissipatur indignatio provocetur. Prae oculis habete et tota mentis acie reverenter aspicite beati Petri gloriam, et communes cum ipso omnium apostolorum coronas, cunctorumque martyrum palmas
Abbreviated transcription (Latin):
Iucrum habebit: quando sibi minimum reseruauerit dicente beato aposto¬
Io Paulo:Qui autem administrat semen seminanti. & panem ad manducan¬
dum praestabit: & multiplicabit semen uestrum: & augebit incrementa fru.¬

Expanded text:
lucrum habebit, quando sibi minimum reservaverit, dicente B. apostolucrum habebit, quando sibi minimum reservaverit, dicente B. aposto qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit et multiplicabit semen uestrum. et augebit incrementa. fru
Abbreviated transcription (Latin):
parcat: ut quum secundum doctrinam Dei dicimus:Dimitte nobis debita
nostra sicut & nos dimittimus debitoribus nostris: non ambigamus per
nostrae orationis formam:diuinam nos obtinere clementiam. In pauperca
quoque & diuersis debilitatibus impeditos benignior nunc largitas exera¬
tur. ut gratiae Deo multorum uoce refcranitur & iciuniis nostris egentium
refectio suffragetur. Nulla cnim deuotione fidelium magis Dominus delc'¬
ctatur: quam ista: qua pauperibus eius impenditur: & ohi curam miscricor.¬
dia inuenit ibi imaginem sux pietatis agnoscit. Non timeatur in iis expen¬
sis de fectio facultatum quoniam ipsa benignitas magna substantia est nec
potest largitatis deesse materies:ubi Christus & pascit & pascitur. In omni
hoc opere illa interuenit manus: qua panc̃ frangendo auget:crogando mul¬
tiplicat.Securus & hilaris sit clecmosyna distributor: quia tunc maximum

Expanded text:
parcat, ut cum secundum doctrinam Dei dicimus: Dimitte nobis debita parcat, ut cum secundum doctrinam Dei dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , non ambigamus per nostrae orationis formam, divinam nos obtinere clementiam. CAP. V. In pauperes quoque et diversis debilitatibus impeditos benignior nunc largitas exeratur, ut gratiae Deo multorum voce referantur, et jejuniis nostris egentium refectio suffragetur. Nulla enim devotione fidelium magis Dominus delectatur, quam ista quae pauperibus ejus impenditur, et ubi curam misericordiae invenit, ibi imaginem suae pietatis agnoscit. Non timeatur in iis expensis defectio facultatum, quoniam ipsa benignitas magna substantia est, nec potest largitatis deesse materies, ubi Christus pascit et pascitur. In omni hoc opere illa intervenit manus quae panem frangendo 184 auget, et erogando multiplicat. Securus et hilaris sit eleemosynae distributor, quia tunc maximum
Abbreviated transcription (Latin):
ne tempus sit congruum: prasentes tamen dies specialius cohortantur, ut
qui pascha Domini cupiunt cum animi & corporis sanctificatione suscips¬
re. hanc maxime gratiam conentur acquirere.qua & omnium continctur
summa pirtutum: E multitudo tegitur pcccatorum. Et idco celebraturi¬
lud eminens super omnia sacramentum: quo iniquitates nostras lesu Clri¬
sti sanguis abolcuit: misericordiȩ primitiis hostias praeparemus. & quod
nobis bonitas Dei contulit: nos quoquecis: qui in nos peccauere. praeste¬
mus. In obliuionem mittantur iniuria: supplicium iam nesciant culpa. & a
uindictae metu omnes subditorum absoluantur offensa. Neminem tencãt
claustra pocnalia nec in custodiis tencbrosis tristes reorum gemitus perse.¬
uerent. Si quisquam tales pro aliquo delicto obnorios tenct peccatoreni
se esse non dubitet & ut indulgentiam iple accipiat: gaudeat sc inuonisse cui

Expanded text:
pus omne sit congruum, praesentes tamen dies specialius cohortantur: ut pus omne sit congruum, praesentes tamen dies specialius cohortantur: ut qui Pascha Domini cupiunt cum animi et corporis sanctificatione suscipere, hanc maxime gratiam conentur acquirere, qua et omnium continetur summa virtutum, et multitudo tegitur peccatorum. Et ideo celebraturlud eminens super omnia sacramentum, quo iniquitates nostras Jesu Christi sanguis abolevit, misericordiae primitus hostias praeparemus; ut quod nobis bonitas Dei contulit, nos quoque eis qui in nos peccavere praestemus. In oblivionem mittantur injuriae, supplicium jam nesciant culpae, et a vindictae metu omnes subditorum absolvantur offensae. Neminem teneant claustra poenalia, nec in custodiis tenebrosis tristes reorum gemitus perseverent. Si quisquam tales pro aliquo delicto obnoxios tenet, peccatorem se esse non dubitet; et ut indulgentiam ipse accipiat, gaudeat se invenisse cui
Abbreviated transcription (Latin):
osum. quod non dilectionis partus adiderit. Unde in Ioannis Euangelio
Dominus dicit: In hoc cognoscent omnes: quia mei discipuli estis, si dile.¬
ctione habueritis ad inuicem. Et in ciusdem Apostoli cpistola legitur.Cha'
rissimi diligamus inuicem: quoniam charitas ex Dco est: & omnis qui dili¬
git.ex Deo natus est: & cognoscit Deum:& qui non diligit, non nouit De.¬
um. quoniam Deus charitas est. Discutiant ergo se fidelium mentes & inti
mos sui cordis affectus rera examinatione diiudicent, ut si repositum ali¬¬
quid in conscientiis suis de fructibus charitatis inuenerint. Deum sibi incs¬
le non dubitent: & ut magis magisque tanti hospitis sint capaces: fiant per.¬
scueranter in misericordiae operibus ampliores.Si cnim dilectio Deus est.
nullum debet habere terminum charitas:quia nullo potest claudi finc di¬
uinitas. Ad exercendum igitur dilectissimi charitatis bonum quamuis om¬

Expanded text:
osum quod non dilectionis partus ediderit. Unde in Joannis Evangelio osum quod non dilectionis partus ediderit. Unde in Joannis Evangelio Dominus dicit: In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem ; et in ejusdem arissimi, diligamus inuicem, quoniam caritas ex deo est, et omnis qui diligit ex deo natus est et cognoscit deum. qui non diligit, non nouit deum, qumos sui cordis affectus vera examinatione dijudicent; ac si repositum aliquid in conscientiis suis de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi inesse non dubitent, et ut magis magisque tanti hospitis sint capaces, fiant perseverantis misericordiae operibus ampliores. Si enim dilectio Deus est, nullum habere debet terminum charitas, quia nullo potest claudi fine Divinitas. CAP. IV. Ad exercendum igitur, dilectissimi, charitatis bonum, quamvis tem
Abbreviated transcription (Latin):
sui quenque in altero meminisse. & amarc propriam etiam in hoste natu¬¬
ram.Siquidem plurimos nouimus in optimos mores transiisse de pessimis,
ex cbriosis sobrios: ex crudelibus misericordes: ex rapacibus largos ex in¬¬
continentibus castos. ex ferocibus factos esse tranquillos. Dicente autem
Domino. No ueni yocare iustos: sed peccatores: nulli Christiano quenquã
odisse permitritur:. quia nemo nisi in remissione peccatorum saluatur. &
quos uiles fecit carnalis sapientia: nescimus quam preciosos spiritalis sit fa
ctura gratia. Sit ergo sanctus Dei populus:sit benignus:sanctus, ut declinet
prohibita:benignus: ut faciat imperata.Quamuis ctim magnum sit habere
rectam fidem sanamque do ctrinam: & multa laude digna sit circuncisio
gulae. lonitas mansuctudinis: puritas castitatis: nuda sunt tamen omnes si.¬
ne charitate uirtutes: nec potest dici in qualiber morum excellentia fructu¬

Expanded text:
sui quemque in altero meminisse, et amare propriam etiam in hoste natusui quemque in altero meminisse, et amare propriam etiam in hoste naturam. Siquidem plurimos novimus in optimos mores transiisse de pessimis, ex ebriosis sobrios, ex crudelibus misericordes, ex rapacibus largos, ex incontinentibus castos, ex ferocibus factos esse tranquillos. Dicente autem Domino: Non veni vocare justos, sed peccatores , nulli Christiano quemquam odisse permittitur, quia nemo nisi in remissione peccatorum salvatur; et quos viles fecit carnalis sapientia, nescimus quam pretiosos spiritalis factura sit gratia. CAP. III. Sit ergo sanctus Dei populus, sit benignus: sanctus, ut declinet prohibita; benignus, ut faciat imperata. Quamvis enim magnum sit habere fidem rectam sanamque doctrinam, et multa laude digna sit circumcisio gulae, lenitas mansuetudinis, puritas castitatis, nudae sunt tamen omnes sine charitate virtutes, nec potest dici in qualibet morum excellentia fructu
Abbreviated transcription (Latin):
cluditur. Fremit itaque in nocentiae aduersarius & pacis inimicus, & quia
ipse in ueritate non stetit: totamque natura sua gloriam: dum superbit, a¬
misit:dolet hominem miscricordia Dei reparari: & in ea bona quae ipse per¬
didit introduci. Nec mirum si peccati author probitate recte agentiũ cru.¬
ciatur. & corum. quos deiicer non potest:stabilitate torquetur. quando.¬
quidem ctiam inter homines reperiuntur. qui opera huius malignitatis
imitentur. Multi enim. quod dolendum est: profectibus uruntur alienis, &
qui se uirtutibus uacuos despici nouerunt: artantur in odium corum: quo¬¬
tum non lequuntur exemplum. Serui autemn Dci & discipuli ueritatis: etiã
discimiles lui diligunt. & bellum xitiis potius quam hominibus indicũt,
tulli malum pro malo reddentes: sed correctionem peccantium sempero¬¬
ptantes. Pulchrum enim ualde est: & diuina bencuolentie comparandum.

Expanded text:
cluditur. Fremit itaque innocentiae adversarius et pacis inimicus, et quia cluditur. Fremit itaque innocentiae adversarius et pacis inimicus, et quia ipse in veritate non stetit , totamque naturae suae gloriam, dum superbit, amisit, dolet hominem Dei misericordia reparari, et in ea bona quae ipse perdidit introduci. Nec mirum si peccati auctor probitate recte agentium cruciatur, et eorum quos dejicere non potest stabilitate torquetur: quandoquidem etiam inter homines reperiuntur qui opera hujus malignitatis imitentur. Multi enim, quod dolendum est, profectibus uruntur alienis; et quia virtutibus vitia displicere noverunt, armantur in eorum odium quorum non sequuntur exemplum. Servi autem Dei et discipuli veritatis etiam dissimiles sui diligunt, et bellum vitiis potius quam hominibus indicunt, nulli malum pro malo reddentes , sed correctionem peccantium semper optantes. Pulchrum enim valde est, et divinae benevolentiae comparandum,
Abbreviated transcription (Latin):
Deuo prior dilexit nos. Quum igitur & omnes simul. & singuli quique fi¬
delium. unum idetoq Dei templum sint: sicut perfectum hoc in uniucrsis
ita perfectum debet esse in singulis: quia etsi non cadẽ est nocmbrorsi om¬
nium pulc hiritudo. nec in cãta uarictate partium meritoru porest esse pati
rilitas: communioncm tamen obtinet decoris connexio charitatis. In sant¬
Eo enim amore consortes: ctiamsi non cisdem utuntur gratia beneficiis:
gaudent tamen inuice bonis suis: & non potest ab cis extrancũ esse quod
diligunt: quia incremento ditescunt proprio.qui profectu latãtur alieno.
In hac dilectissimi ynitate sanctorum: rbi idem aratur idem diligitur.i¬
demque sentitur: nec superbis locus est: nec inuidis: nec auaris: & quicquid
est illud quo aur uanitas gloriatur: aut ira saeuit: aut luxuria lasciuit non in
Ghristi foedere sed in diaboli parte censetur.longeq a sedibus pietatis ex.¬

Expanded text:
Deus prior dilexit nos . Cum igitur et omnes simul et singuli quique fiDeus prior dilexit nos . Cum igitur et omnes simul et singuli quique fidelium unum idemque Dei templum sint, sicut perfectum hoc in universis, ita perfectum debet esse in singulis: quia etsi non eadem est membrorum omnium pulchritudo, nec in tanta varietate partium meritorum potest esse paririlitas, communionem tamen obtinet decoris, connexio charitatis. In sancto enim amore consortes, etiamsi non iisdem utuntur gratiae beneficiis, gaudent tamen invicem bonis suis, et non potest ab eis extraneum esse quod diligunt, quia incremento ditescunt proprio, qui profectu laetantur alieno. CAP. II. In hac, dilectissimi, unitate sanctorum, ubi idem amatur, idem diligitur, idemque sentitur, nec superbis locus est, nec invidis, 182 nec avaris, et quidquid est illud quo aut vanitas gloriatur, aut ira saevit, aut luxuria lascivit, non in Christi foedere, sed in diaboli parte censetur, longeque a sedibus pietatis ex
Abbreviated transcription (Latin):
mcrũ ab omnibus cõtaminationibus oportet essc purgatum: ur tẽplũ Dci
cui fundamẽtum est ĩpse fundator:in omnibus lapidibus speciosum: & in
tota sui parte sit lucidum. Nã si regum aedes & sublimiorum pratoria po¬.¬
testatum: omni ornatu rationabiliter excoluntur. ut excellentiora sint co¬
rum domicilia. quorum ampliora sunt merita: quantopere adificandum,
quanto est honore decorandum ipsius dcitatis habitaculum: Quod licet
inchoari & perfici sinc suo authore non posoit: Habet tamen ab adificati'¬
teldonatũ: ut ctiã labore proprio quȩrat augmẽtũ. Uiua cm̃ rationabilisq
materies ad extructionẽ tẽpli istius adsumitur: & per spiritũgratia.ut uo.¬
luntarie in unam compagem congruat: incitatur: quae ideo dilecta: idco
quaesita est. ut & ipla ex non quaerente quaercus & ex non diligenie dili'¬
ꝑeno sitdicente beato Ioannc apostolo: Nos crgo diligamus Pcum, quia

Expanded text:
merum, ab omnibus contaminationibus oportet esse purgatum, ut templum Dei, merum, ab omnibus contaminationibus oportet esse purgatum, ut templum Dei, cui fundamentum est ipse fundator, in omnibus lapidibus speciosum, et in tota sui parte sit lucidum. Nam si regum aedes et sublimiorum praetoria potestatum omni ornatu rationabiliter excoluntur, ut excellentiora sint eorum domicilia quorum ampliora sunt merita, quanto opere aedificandum, quanto est honore decorandum Deitatis ipsius habitaculum! Quod licet inchoari et perfici sine suo auctore non possit, habet tamen ab aedificante donatum, ut etiam labore proprio quaerat augmentum. Viva enim rationabilisque materies ad exstructionem templi hujus assumitur; et per spiritum gratiae ut voluntarie in unam compagem congruat incitatur. Quae ideo dilecta, ideo quaesita est, ut et ipsa ex non quaerente quaerens, et ex non diligente sit diligens, dicente beato Joanne apostolo: Nos ergo diligamus invicem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnes dilectissimi dics: quos multis modis honorabi¬
les habet Christiana deuotio. nullus est excellentier festiui¬
tatc paschali: per quam in fcclesia Dci uniuerlarum solenni'¬
catum dignitas consecratur.Siquidem ctiam ipsa Domini ex
matre generatio huic fuit impensa sacramẽto: nec alia fuit Dei filio causa
nascendi: quem ut cruci posset affigi. In utero enim uirginis suscepta elt ca¬
ro mortalis:in carne mortali: completa est dispositio passionis:effectumq
est ineffabili cõsilio miscricordiae Dei.ut estet nobis sacrificiũ redemptio¬
nis, abolitio peccati:& ad ȩternam uitam initium resurgendi.Consideran¬
tes autem:quid per crucem Domini adepta est yniucrsitas mundi, cogno.¬
scimus ad celebrandum pascha dicm: meritd nos quadraginta dicrum ie.¬
iunio praparari: ut digni possimus diuinis intcresse mysteriis. Non cnim
summos tantum antistites:aut secundi ordinis sacerdotes nec solos sacra¬¬
mentorum ministros:scd omne corpus Ecclesia.yniuersumqͥ fidelium tu¬

Expanded text:
nter omnes, dilectissimi, dies quos multis modis honorabiles habet Christiana devotio, nullus est excellentior festivitate paschali, per quam in Ecclesia Dei universarum solemnitatum dignitas consecratur. Siquidem etiam ipsa Domini ex matre generatio huic est impensa sacramento; nec alia fuit Dei Filio causa nascendi, quam ut cruci posset affigi. In utero enim 181 Virginis suscepta est caro mortalis; in carne mortali completa est dispositio passionis; effectumque est ineffabili consilio misericordiae Dei, ut esset nobis sacrificium redemptionis, abolitio peccati, et ad aeternam vitam initium resurgendi. Considerantes autem quid per crucem Domini adepta est universitas mundi, cognoscimus ad celebrandum Paschae diem merito nos quadraginta dierum jejunio praeparari, ut digni possimus divinis interesse mysteriis. Non enim summos tantum antistites, aut secundi ordinis sacerdotes, nec solos sacramentorum ministros, sed omne corpus Ecclesiae, universumque fidelium nu
Abbreviated transcription (Latin):
cto Euangelio Dominus noster dicit. Necesle estrt ueniant scandala. crui.¬
tamenre homini. per quem scandalum yenit.Nempe nõ est frustra in for.¬
nacc aurificis palea: quia aurum non purgatur. si palca non uratur.
1.
Haes¬

Expanded text:
cto Evangelio Dominus noster dicit: Necesse est ut veniant scandala; verumcto Evangelio Dominus noster dicit: Necesse est ut veniant scandala; verumtamen vae homini per quem scandalum venit! Nempe non est frustra in fornace aurificis palea, quia aurum non purgatur, si palea non uratur. V. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
suio illud libri Sapientia. Fulgebunt iusti & tãquam scintillae in arundiuc¬
to discurrent. atq sento agitatas arundincs comburent. Tunc fera arun:¬
dinis pariter interiẽt. in quibus est congregatio taurorum. coctus ridelicer
beresiare harum. ccruicoso ducatu post le tralc̃tium paccas id est lascias
animas populorum. ut qui probati sunt argento excludantur: scilicet perte¬
cti in cloquiis diuinis & stabiles in fide appareant.emincant rel manifcsteo¬
tur.Argento quippe eloquia diuina significantur: ut idem P salmista testa.¬
tur: Elo quia Domini cloquia casta argentum igne examinatum. Per exclu¬
sionem autem. argentum yelaurum quodam artificio subrigitur cle uatur
tione Norum aut imaginum. quod prius humile iaccbat & planum. Quod
totum breuius & clarius sic cloquitur magnus Paulus. Oportet hȩreses os
blandiaris. quod ab Apostolo. oportet haercses esse audieris. Brenim in san.¬

Expanded text:
suis illud Sapientiae: Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundinesuis illud Sapientiae: Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent , atque vento agitatas arundines comburent. Tunc ferae arundinis pariter interient, in quibus est congregatio taurorum , coetus videlicet haeresiarcharum cervicoso ducatu post se trahentium vaccas, id est, lascivas animas populorum, ut qui probati sunt argento, excludantur, scilicet perfecti in eloquiis divinis et stabiles in fide appareant, emineant vel manifestentur. Argento quippe eloquia divina significantur, ut idem Psalmista testatur: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Per exclusionem autem, argentum vel aurum quodam artificio subrigitur, elevatur atione diversorum florum aut imaginum, quod prius humile jacebat et planum. Quod totum brevius et clarius sic eloquitur magnus Paulus: Oportet haereses essblandiaris, quod ab Apostolo, Oportet haereses esse, audieris. Etenim in san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsascorstam: super aspidem & basiliscum ambulad. & conculcas lconoei ee
dra conem iamo i̾n finc sc culorum oueo pascue tue uarus insiddis Et tabic
inpumerabilium iuporum hactenus fessas. miscranteraitẽdo: & InCrepa bes¬
ras arundinis. quȩ saeuiunt & dentibus frendunt super humilita tem tecle¬
fie tua. fulti &e protecti arundincto id est mũdana potestale: cxcerius qui¬
dem nitida. sed intcrius racua:Ubi sicut ad beatũ lob diuina coce dicuur.
nonsolum otones bestie agri ludunt: cuncta scilicet turba. malgnorilur¬
rituum. sccundum libitum suum debacchatur:uerum etiam Be lemor. co¬
rum utq princeps ibidẽ sub umbra dormit in sccreto calami & locis hu.¬
dac̃tibus. cum sinc aliqua inquictudine uel contradictioneit superborum
& lubricorum cordibus requicscit securus. Catholica uerd Ecclesla pra¬
misoiones tuas retineno Dominc: quotidic gaudet compleri in doctoribus

Expanded text:
Psalmistam, super aspidem et basiliscum ambulas, et conculcas leonem et Psalmistam, super aspidem et basiliscum ambulas, et conculcas leonem et draconem , jam in fine saeculorum oves pascuae tuae, variis insidiis et rabie innumerabilium luporum hactenus fessas, miseranter attende, et increpa feras arundinis , quae saeviunt, et dentibus frendunt super humilitatem Ecclesiae tuae, fulti et protecti arundineto, id est, mundana potestate, exterius quidem nitida, sed interius vacua, ubi, sicut ab beatum Job divina voce dicitur: Non solum omnes bestiae agri ludunt , cuncta scilicet turba malignorurituum secundum libitum suum debacchatur, verum etiam Behemot, eorum utique princeps, ibidem sub umbra dormit in secreto calami et locis humentibus, cum sine aliqua inquietudine vel contradictione in superborum et lubricorum cordibus requiescit securus. Catholica vero Ecclesia promissiones tuas retinens, Domine, quotidie gaudet compleri in doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
cliristi ee ptacursores cius effecti qui est rex super yniucrsos
filios superbia. non cessant ⁊ izaniorum pestes in mediuu ttit¬
ci spargere. &e messem. cui coclesle pre paratis honcuu: quan¬
puor atreno eit aiterere. De quorum periculoso tẽpore dilectus DoInuir¬
go loannc ese oluit nos instruere: Filioli inquiens. nouiscima hora cut&. u.
cut audistio. quia antichristus renit: nunc autem antichiristi multi fa&t
sunt ibe c nouissima hora a primo aduentu saluatoris incepta. usque adi se¬
cundum eius aduentum est protendenda. Qua quot Anteltistos uara lla.¬
buerit aut detexerit dicere quis poterit. De quibus & doctor gentium ma.¬
rabilie Paulus Eꝑheiie in actibus apostoloruait. Egoscio quonium tra¬
bunt post discesoionem mcam lupi graues in ios. non parce nuco gia gur&
ex uobis ipsis exurgent riri lo quentes peruersa uti abducat descip ul os post
seiSed d Dromine lesu pcruigil pastor. & lco de tribu luda. qui secundum

Expanded text:
christi, et praecursores ejus effecti, qui est rex super universos filios superbiae, non cessant zizaniorum pestes in medium tritici spargere, et messem, cui coeleste praeparatur horreum, quantum in eis est, atterere. De quorum periculoso tempore dilectus Domini virgo Joannes voluit nos instruere: Filioli, inquiens, novissima hora est, et sicut audistis quia Antichristus venit, nunc autem Antichristi multi facti sunt Haec novissima hora a primo adventu Salvatoris incoepta, usque ad secundum ejus adventum est protendenda. Quae quot Antichristos jam habuerit aut detexerit, dicere quis poterit? De quibus et Doctor gentium, mirabilis Paulus, Ephesiis in Actibus apostolorum ait: Ego scio quoniam intrabunt post discessionem meam lex uobis ipsis exsurgent uiri loquentes peruse . Sed, o Domine Jesu, pervigil Pastor, et Leo de tribu Juda, qui, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nichaeorum prophanitate concordant: ided sicut ipsorum inores
probant coniugalem copulam destestantes: quia non est illic libertas tur'¬
pitudinis ubi & pudor matrimonii seruatur: & spes sobolis.
boli dicere esio figmentum: & semina conceptionum: opera da.

Expanded text:
nichaeorum profanitate concordant: ideo, sicut ipsorum mores nichaeorum profanitate concordant: ideo, sicut ipsorum mores probant, conjugalem copulam detestantur; quia non est illic libertas turpitboli dicere esse figmentum, et semina conceptionum opere daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Exta adnotatio indicat cos dicere:qudd diabolus nunquam fucrit
bonus: nec natura cius opificiũ Dei sit. sed cum exchao & tenebris
Ocraersisse:quia scilicet nullum sui habeat authorcm: sed omnis ma¬¬
li ipse sit principium atque substantia:cum fidosucra.qua est catholica. o¬¬
mnium creaturarum siue spiritualium:siuc corporalium bonam confitea¬¬
tur substantiam: & mali nullam esso naturam:quia Deus: qui uniuersitatis
est conditor: nihil non bonum fecit.Unde & diabolus bonus esset,si in eo
quod factus est: permaneret.Sed quia naturali excellentia male usus est &
in ucritato non stetit: non in contrariam transiit substantiam: sed a lummo
bono:cui debuit adhaerere, desciuit:sicut ipsi: qui talia asscruntia ueris in
falla proruunt:& naturã in eo arguunt: in quo sponte delinquunt, ac pro
sua uoluntaria peruersitate damnantur.Quod ytique in ipsis malum erit.&
nascentium pertiorrescũt: in quo sicut pene in omnibus cum Ma'¬

Expanded text:
exta annotatio indicat eos dicere, quod diabolus nunquam fuerit bonus, nec natura ejus opificium Dei sit, sed eum ex chao et tenebris emersisse, quia scilicet nullum sui habeat auctorem, sed omnis mali ipse sit principium atque substantia, cum fides vera quae est catholica omnium creaturarum, sive spiritualium, sive corporalium, bonam confiteatur substantiam, et mali nullam esse naturam, quia Deus, qui universitatis est conditor, nihil non bonum fecit. Unde et diabolus bonus esset, si in eo quod factus est permaneret. Sed quia naturali excellentia male usus est, et in veritate non stetit, non in contrariam transiit substantiam, sed a summo bono cui debuit adhaerere descivit, sicut ipsi qui talia asserunt a veris in falsa proruunt, et naturam in eo arguunt in quo sponte delinquunt, ac pro sua voluntaria perversitate damnantur. Quod utique in ipsis malum erit, et nascentium perhorrescunt, in quo, sicut pene in omnibus, cum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute baptismatis.Unde & Dauid: qui utique erat promissionis filius: di¬
citad Ocum:Manus tua fecerunt me:& plasmaucrunt me. Et ad Hicremi.¬
am Dominus ait:Prius quam te formarem in utcro: noui tc:& in uulua ma¬
tris tua sanctificaui te.
Caput R.

Expanded text:
virtute baptismatis. Unde et David, qui utique erat promissionis filius, divirtute baptismatis. Unde et David, qui utique erat promissionis filius, dicit ad Deum: Manus tuae fecerunt me, et plasmaverunt me . Et ad Jeremiam Dominus ait: Prius quam te formarem in utero, novi te; et in vulva matris tuae sanctificavi te . CAP. X.
Abbreviated transcription (Latin):
monum in mulicrum uteris figurari. Propterea resurrectionem car
mae dignitati.Qua falsitas sinc dubio opus diaboli est, & talia prodigia o¬¬
pinionum figmenta sunt damonur. qui non in foeminarum uentribus for¬
mant homines: sed in haereticorũ cordibus tales fabricantur errores. Quod
immundisoimum uirus. de Manichaea impictatis specialiter fonte procedẽs,
olim fides cathiolica deprehendit atque damnauit
licribus quidem natos: sed ex spiritu sancto dicant esse conceptos:
ne illa soboles quae de carnis semine nascitur: ad Dei conditionem
pertine e uideatur.Quod catholica fidci repugnans atque contrariũ est:
qua omnem hominem in corporis animae que substantiam a conditore
uniuersitatis formari: atque animari intra materna uiscera confitetur: ma.¬
nentc quidem illo peccati mortalitatisque contagio: quod in prolem a pri¬
mo parẽte transcurrit: sed regenerationis sacramento subueniente:quo per
spiritum sanctũ promissionis filii renascuntur: non in ytero carnis: sed in

Expanded text:
monum in mulieris uteris figurari. Propterea resurrectionem carmae dignitati. Quae falsitas sine dubio opus diaboli est, et talia prodigia opinionum, figmenta sunt daemonum, qui non in feminarum ventribus formant homines, sed in haereticorum cordibus tales fabricantur errores. Quod immundissimum virus de Manichaeae impietatis specialiter fonte procedens, olim fides catholica deprehendit atque damnavit.lieribus quidem natos, sed ex Spiritu sancto dicant esse conceptos: ne illa soboles quae de carnis semine nascitur, ad Dei conditionem pertinere videatur. Quod catholicae fidei repugnans atque contrarium est, quae omnem hominem in corporis animaeque substantia a conditore universitatis formari atque animari intra materna viscera confitetur: manente quidem illo peccati mortalitatisque contagio, quod in prolem a primo parente transcurrit; sed regenerationis sacramento subveniente, quo per Spiritum sanctum promissionis filii renascuntur, non in utero carnis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
rint: quia nostra suscepit.Nõ minuit in Deo miscricordia potestatetti, nec
delata reconciliatio creatura, sempiternae defectus est gloria. Quae habet
pater: habet filius:& quae habet pater & filius, habet & spiritus sanctus : ga
reperit, nec opinio humana persuasit:sed ipse unigenitus filius docuit, ipse
spiritus sanctus instituit. de quo nihil est aliter: quam de patre & filio len¬¬
tiendum.Quia licot non sit pater: non sit filius. non tamẽ est apatrc filioq:
diuisus:& sicut propriam habet in Trinitate personam: ita unam babet in
patris & filii deitat substantiam,omnia implentom, omnia continentem:
& cum patre & filio xniuersa modcrantem: per infinita sccula scculorum.

Expanded text:
rint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec rint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec dilectae reconciliatio creaturae, sempiternae defectus est gloriae. Quae habet Pater, habet et Filius, et quae habet Pater et Filius, habet et Spiritus sanctus, quia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in saecula. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
do. quemadmodum & yos ad illum rediens: non relinquo. Gaudete ergo,
quia uado ad patrem: quia pater maior me est. Uniui enim yos mihi: & fa¬¬
ctus sum filius hominis:ut uos filii Dei esso possitis. Unde licet unͦ in utro.¬
que sim: tamen quo yobis conformor:patre sum minor.Quod autem a pa¬
tro non diuidor:ctiam meipso sum maior.Natura itaque qua minor est pa¬
tre.uadat ad patrẽ:ur ibi sit caro.ybi semper est ucrbum:& una Ecclesi x ca¬¬
cholicae fides: quem sccundum humanitatem non diffitctur mitoret, se.¬
cundum deitatem credat aqualem. ¶ Contemnatur igitur dilectissimi
xana & caeca uorsutia haerctica impictatis:qua sibi huius sentc̃tie saua in.¬
terpretationc blanditur:ac dicente Domino: Omnia qua habet patcr:mea
lunt: non intelligit se patridemerc: quicquid filio audet negare:& ita in
his: qua humana sunt:desipit:ut putet.quod ided ynigenito paterna defuc¬

Expanded text:
do, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, do, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Univi enim vos mihi, et factus sum filius hominis, ut vos filii Dei esse possitis. Unde 312 licet unus in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequalem. CAP. VI. Contemnatur igitur, dilectissimi, vana et caeca versutia haereticae impietatis, quae sibi hujus sententiae scaeva interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito paterna defue
Abbreviated transcription (Latin):
nam cum patre & ciusdem natura nouerunt esse firma rationc. Cõmenda¬¬
tur ergo etiam sanctis apostolis in incarnationc uerbi dominici humana
prouectio. & qui denunciato sibi Domini turbabantur abscessu:ad aeterna
gaudia honoris suĩ incitantur augmẽto.Si diligeretis me: inquit, gaudere.¬
tis utique. quia uado ad patrem, hoc est. si perfecta scientia uideretis: quid
xobis gloriae confertur per hoc: quod ex Dco patre genitus:ctiam ex homi¬
ne matrc sum natus: quod Dominus eternorũ. ynus uolui esse mortaliutn'
qudd uisibilem mc inuisibilis praebui: qudd formã scrui in forma Dei sem¬
piternus accopi:gauderetis:quia uado ad patrem. ¶ Uobis enim praestatur¬
haec ascensio: & super omnes coelos ad patris dexteram collocanda uestra
in me humilitas eleuatur. Ego autẽ qui hoc sum cum patre: quod pater est.
indiuiduus cum genitorc permanco: & sic ab illo, ad uos ueniens, nõ rcce¬¬

Expanded text:
nam cum Patre et ejusdem naturae esse noverunt. Commendanam cum Patre et ejusdem naturae esse noverunt. Commendatur ergo etiam sanctis apostolis in incarnatione Verbi humana provectio, et qui denuntiato sibi Domini turbabantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Dominus aeternorum, unus volui esse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non rece
Abbreviated transcription (Latin):
nibuil pcr gradus quaerat. At si quid de Deo dignum senserit: nulli hocibi
audeat negare personae. tanquã honorificentius patri adscribat: quod filio
spirituiq non tribuat. Non est pietas unigenito prafetre genitore: filii con¬
turelia patris est iniutia: quod oni demitus. pttiq deiralutut. Nam cũmo
illis¬
illis & sempiternitas sit communis & deitas: nec omnipotens pater: nec in.¬
commutabilis aestimatur:si aut minorem se genuit,aut quem non habuit.
habendo profecit. ¶ Dicit quidem Dominus Iesus discipulis suis. sicut
Euangelica lectione recitatum est: Si diligeretis mc: gauderetis ytique:
quia ad patrc̃ uado. quia pater maior me est.Sed hoc illa aures: quae saepius
audicrunt: Eigo & pater unũ sumus:&: Qui meuidet:uidet & patrẽ: sine dei¬
tatis accipiunt differentia: nec de illa hoc essentia intelligunt: quã sempiter¬

Expanded text:
nihil per gradus quaerat: ac si quid dignum de Deo senserit, nulli hoc ibi nihil per gradus quaerat: ac si quid dignum de Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personae, tamquam honorificentius Patri ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumelia Patris injuria est; quod uni demitur utrique detrahitur. Nam cum illist sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo profecit. CAP. V. Dicit quidem Dominus Jesus discipulis suis, sicut evangelica lectione recitatum est: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ad Patrem vado, quia Pater major me est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum sumus ; et qui me videt, videt et Patrem ; sine Deitatis accipiunt differentia, nec de illa hoc essentia intelligunt, quam sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
ciat tamen quantumcunq illud est: quod humano in tellectu de essentia
patorna deitatis attingitur.nisi ynum atq idem cst cum uelde unigenito
ciue uel de spiritu sancto cogitatur. non pic sapitur. sed nimis carnaliter ca¬
ligatur. et ipsum qđ de patre congruc̃ter sentiri uidebatur amittitur. quia a
tora Trinitate receditur. si in ca rnitas non tenetur. Nulla aũt ratione uere
eltonu. quod aliqua est inae qualitate diuersum. ¶ Suuigitur ad confio¬
tondũ patre de fliii &e spiritũ sanctũ ac ic̃ mentis intendimus procul ab an¬
mo formas uisibiliũ rerũ & etates temporaliũ naturarũ: procul corpora lo¬
cor u &t locacorporum repellamus.Discedat a corde. quod spatio extendi
tur. quod finc concluditur. & quicquid nec semperubique nec totum est.
Siogitatio de deitate Trinitatis concepta nihilper distantiam intelligit

Expanded text:
ciat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia ciat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ad confitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum aciem mentis intendimus, procul ab anmo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta nihil per distantiam intelligat, 311
Abbreviated transcription (Latin):
peror qui sine maiestatis lux damno. & yerus homo ficret: & Iolus pecca.¬
li contagrano nhaberet diuisit sibi opus nostrae reparationis misericor¬
dia Trinitatis. ut pater propitiaretur. filius propitiaret. spiritus sanctus ignĩ¬
reli portebat eñ imie aliquid etiam saluandi pro se agerent: & conuersis¬
ad redemptorem cordibus ab inimici dominatione desciscerent. Quonia
fieut apostolus ait: Misit Dcus spiritum filii sui in corda nostra clamantẽ:
Abba parerU bi autem spiritus Domini. ibi libertas. Et nemo potest dicc.
mi fidelirer sa pienterq noscamus. quid patri. quid filio: quid spiritui sabo¬
oto in peparatione nostra proprium quiduc commnunc sit: ea quae pro no¬¬
bio bumiliteree corpdraliter gesta sunt ita proculdubio suscipicinuo. ot
niuin indignum de una at que cadem Trinitatis gloria sentiamus. Qua riuis
cnim mulla mens ad cogitandum de Deo. nulla ad loquendum lingua suffi¬

Expanded text:
peret, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccaperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret. Oportebat enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversisad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederent: quoniam, sicut Apostolus ait, misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba Pater . Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas . Et, Nemo potest dicemi, fideliter sapienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procunihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua suffi
Abbreviated transcription (Latin):
fit persona enifor alia mittentis. alia promittentis: si taul nobis & unitas ma¬
nifestatur & Trinitas ui essentia habens ae qualitatcro: & non recipions so¬
litudinem. & ciusdem lubstãtia. & non ciusdem intelligatur esse persona.
Nuo dergꝗ salua cooperatiõe in scparabilis deitatis. quaedam pater: qua dã
filius que dam proprie spiritus sanctus exc quitur. nostra redemprionis di¬
spositio. nostre salutis est ratio. Si enim homo ad imaginem & similitudi¬
nom Dei factuo in suae honore natura mansisset: nec diabolica fraude dece¬
pins a lege sibi positaper concupiscentiam deuiasset: creator mundi erca¬
tura non fieret neq aut lempiternus temporalitatem subiret: aut e qualis
Peo patri filius Dcuo. formam serui & similitudinem carnis peccati aduo¬
meret N Sed quia inuidia diaboli mors introiuit in orbem terratum. &
aliter solui capriuitas humana non potuit nisi causaro nostram ipse susci.¬

Expanded text:
sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas masit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam Filius, quaedam proprie Spiritus sanctus exsequitur, nostrae redemptionis dispositio, nostrae salutis est ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quiaaliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susci
Abbreviated transcription (Latin):
Odiernam dilectissimi festiuitatem toto terrarum orbe ues¬
nerabilem ille sancti spiritus consecrauit aduentus qui post
relurrectione Dni quinquagesimo dic in apostolos populuq¬
credentium sicut spcrabatur: infiuxit. Sperabatur autcm¬
ilfior.. quia illuta Dorainus le sus pro misetat adsuturum: non urtũ c primum esse
fanCorum liabitapior inciperet sed ut sacrata sibi pectora. & feruc̾tius ãc.¬
cet deroi ise copito siuo inundaret. cumulans sua dona: non inchoans. nec opera pri¬
itie o nouus opere quia ditior largitatc. Nunquã em̃ ab omnipotentia pa nratis in¬
tris &t filii ee spiritus saneies discreta maiestas. &t quicquid in dispositio aiisi¬
ne rerum omnium agit diuina moderatio: ex totius renit prouidentia Tri¬
nitatis. Una eftibn benig niras i iscricordie. una censura iustitia: nec ali:¬
quid est in actione diunsum rhi nibil est in uoluntate diuersum. Q Qux
er̃go allotunus pater iluminat filius. illuminat ipiritus sanc̃tus. Cumq alia

Expanded text:
odiernam, dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populucredentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem,quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse ator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas. Et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia