comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eaggaro & Tyberiano.quorum a caeteris. qui ex laicis ordinatĩ
sunt: in hoc causa diuersa est: quod eorum ordinationi atroces tu¬¬
multus: & saeuae seditiones memorantur esse famulata:uestro iudi¬¬
cio cuncta comiuisimus: ut relata habiti apudyos examinis fide. quid dc su¬
pradictis statuendum sit.scire possimus.

Expanded text:
Aggaro et Tyberiano, quorum a caeteris qui ex laicis ordinati sunt in hoc causa diversa est, quod eorum ordinationi atroces tumultus, et saevae seditiones memorantur esse famulatae, vestro judicio cuncta commisimus, ut relata habiti apud vos examinis fide quid de supradictis statuendum sit, scire possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
toria dilectissimi & inimicitiarum aculci conterantur.Cessent odia: defi¬¬
ciant simultates: in unitatem dilectionis omnia Christi membra conueni. Matth.s.
ant.Beati cnim pacifici: quia filii Dci uocabuntur: nec solum filii: scd etiam Rom. S¬
haercdes cohaeredes autem Christi: qui uiuit & regnat in secula scculorum:
Amen.

Expanded text:
teries, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, defiteries, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultates, in unitatem dilectionis omnia Christi membra conveniant: Beati enim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ; nec solum filii, sed etiam haeredes, cohaeredes autem Christi , qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
iccti maxime si cadem gratia iam renati:& codem sanguinis Christi precio
sunt redempti.Simulcnim & cum istis habemus. quod ad imaginem Dei
cõditi sumus:nec carnali originc a nobis:nec spiritali natiuitate diuisi sunt
Eodem spiritu sanctificamur.cadom fide xiuimus:ad cadem sacramenta cõ¬
currimus.Non spernatur haec unitas, nec uilis nobis sit tanta communio.
sed hoc ipsum nos per omnia facit mitiores:qudd corum xtimur subiecti¬¬
onc:cum quibus uni Domino cadem subiicimur seruitutc.Si qui ergo ho.¬
rum grauioribus dominos suos offendere delictis: indulgentiam nunc in
dichus reconciliationis accipiant.Auferat miscratio seucritatem: & uenia
delcat ultionem.Nullum custodia tencat: nullum carcer includat: quoni.¬
am Deus noster miscricordiam suam hac conditione promisit: ut temit.¬
tenda sibi is nosset peccata propria: qui remisisset alicna.Dissonsionum ma¬

Expanded text:
ecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio ecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: quoniam Deus noster misericordiam suam hac conditione promisit, ut remittenda sibi is nosset peccata propria, qui remisisset aliena . Dissensionum ma
Abbreviated transcription (Latin):
stianum: ut ad paschale fostum quadraginta dicrum continentia scpraepara¬
ret.Cuius purificationis ratio iam nos ad obseruantiam sua salubritatis in¬¬
uitat: & diligentiam nobis proposita castigationis indicit. Quanto enim
sanctius quisq hos dies inuenictur egisse:tanto probabitur pascha Domi
pera. quibus semper studendum est: abundantius exequamur: milcric ordes
simus ad omnes:maxime autem ad domesticos fidci: ut in ipsis quoque c.¬
lecmosynarum distributionibus bonitatem patris caelostis imitcmur: qui
lolem suum oriri facit super bonos & malos. & pluit super iustos & iniu'¬
stos.Quamuis ergo fidelium pracipue adiuuanda sit paupertas: etiam illi ta¬
men qui nondum Euangelium receperunt, in suo labore miscrandi sunt:
quia in omnibus hominibus:natura est diligenda communio:qua nos eti¬
am iis benignos debet efficere: qui nobis quacunque sunt conditione sub.¬

Expanded text:
stianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praeparastianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificationis ratio jam nos ad observantiam suae salubritatis invitat, et diligentiam nobis propositae castigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur egisse, tanto probabitur Pascha Dominpera, quibus semper studendum est, 155 abundantius exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium praecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione subj
Abbreviated transcription (Latin):
rum iciunĩo omnem cupiditatem carnis exclusam: & tamen non despera¬¬
uit de artibus sua malitiespiritalis improbitas: tantumque sibi de natura
nostrae mutabilitate promisit:ut quem ycrum expcricbatur hominem: prȩ.¬
sumeret posse ficri peccatorem.Si ergo ab ipso Domino & saluatore nostro
deceptionum suarum diabolus non reuocauit insidias: quanto magis fra¬¬
gilitatem nostram impugnare prasumet: quos exinde ychementiori odio
& inuidia sauiore persequitur:ex quo ci in baptismo renunciauimus: &ab
illa cui dominabatur. origine.in nouam crcaturam diuina regeneratione
transiuimus: Unde quia dum mortali carne circundamur, non desinit no¬.
bis antiquus hostis laqueos peccati ubique pratendere:& tunc maxime ad¬
uersus Christi membra saeuirc: quando ab cis sunt celcbrãda sacratiora my.¬
steria meritd doctrina spiritus sancti hac cruditione imbuit populũ Chri¬

Expanded text:
rum jejunio omnem cupiditatem carnis exclusam, et tamen non desperrum jejunio omnem cupiditatem carnis exclusam, et tamen non desperit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quanto magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
quae norie blandiuntur: abducat. Nam nullis illecchris cotomoucri: nul¬¬
lis cupiditatibus titillari: non est istius uita: qua tota tentatio est: & qua
nimirum uincitur:qui uinci ab eadem non ueretur. Superbum est cnim de
non pectandi facilitate prasumcre: quum hoc ipsum pra sumpsissc: pecca:¬
tum sit: dicente beato Ioanne apostolo: Si dixcritus quia peceatum non
habemus:nosipsos seducimus: & ueritas in nobis non eit. Nemo igitur di'¬
lectissimi se fallat: ncmo le decipiat: neq ita quisquam de cordis sui puri.¬
tatc confidat.ut putet se nullis tentationum pcriculis subiacere: quum per.¬
uigil ille tentator cos acrioribus pulsct infidiis: quos maxime uidet abstinc¬
re a peccatis.Nam a quo dolos suos cõtincat: qui ipsum quoq Dominum
maicstatis ausus est calliditatis sus fraude tentare: Uiderat superbiam suam
baptizati Domini Icsu humilitate calcatam: intellexcrat quadraginta dic¬

Expanded text:
quae noxie blandiuntur 154 abducat. Nam nullis illecebris commoveri, nulquae noxie blandiuntur 154 abducat. Nam nullis illecebris commoveri, nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc ipsum praesumpsisse pecctum sit, dicente beato Joanne apostolo: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . CAP. II. lectissimi, nemo se decipiat; neque ita quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum majestatis ausus est calliditatis suae fraude tentare? Viderat superbiam suam baptizati Domini Jesu humilitate calcatam; intellexerat quadraginta di
Abbreviated transcription (Latin):
caucat: ne ulla cam macula iniquitatis obfuscet: aut duplicis cordis ruga
de decorcti Nam quid prodest honestatis formã praferens cultus extcrior:
si intcriora hominis aliquorũ sordeant contaminationeuitiorum: Omnia
igitur: quae animi puritatcm & speculum mentis: obnubiiant abstergenda
suam: seq̾ ante se statuat proprii censura iudicii. Uideat si in sccrcto cor'¬
dis sui illam:quam Christus det.inucnit pacem: si desiderium spiritus nulla
concupiscentia carnis impugnat: si humilia non spernit: si alta non appetit:
si iniquo non delectatur lucro: si immoderato rerum suarut non gaudct
augmento:si deniq: alicna felicitate non uritur:autanimici miseria non lȩ:¬
catut: & quum harum perturbationum nihil in se forte repercrit, synccro
disquirat cxamine: qualium cogitatronum specie frequentetur: & utrum
nullis uanitatum imaginibus acquicscat. uel quam cito animum ab iis:

Expanded text:
caveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga caveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda onscientiam suam, seque ante se statuat proprii censura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus acquiescat, vel quam cito animum ab iis
Abbreviated transcription (Latin):
Emper quidem nos dilectissĩmi sapienter & sancte riuere de'¬
cct. & in id poluntates nostras actionesq: dirigete: quod diui.¬
nae nouimus placerc iustitiae.Sed quum ii appropinquãt dies:
quos illustriores nobis salutis nostra sacramenta feccrunt: di¬
ligentiore solicitudine corda nostra sunt mundanda: & studiosius exer¬¬
cenda est disciplina uirtututa:ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte maĩo¬
ra suntsita & nostra obseruantia superet in aliquo consuctudinem suam &
cui festiuitas est celcbranda sublimior:ipse quoque reperiatur ornatior. Si
cnim rationabilc & quodammodo religiosum uidetur:per dicm festum in
restitu nitidior prodirc: & habitu corporis hilaritatem mentis ostetderc:
si ipsam quoque orationis doitum propensiote tunc cura & ampliore cul¬
tu: quantum possumus:adornatius: nonnc dignum est:ut anima Christia'¬
na. qua ycrum riuumq Dci templum est: spcciem suam prudẽter exornct:
& redemprionis sue celebratura sacramentum, omnĩ circunspectione praȩ¬¬

Expanded text:
emper quidem nos, dilectissimi, sapienter et sancte vivere decet, et in id voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicitudine corda nostra sunt mundanda, et studiosius exercenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione prae
Abbreviated transcription (Latin):
pia dignatio & fida dilectio: nec uestram deuotionem ille descruit: cuius
nos reuerentia congregauit. De uestro itaque & ipse gaudet affectu. & in
consortibus honoris sui: obseruantiam dominicae institutionis amplecti¬¬
tur: probans ordinatissimam totius Ecclesia charitatem. quae in Petri sede
Ectrum suscipit:& a tanti amore pastoris, nec in persona tam imparis tepe¬
scit haeredis.Ut ergo haec pictas dilectissimi. quam erga humilitatem me¬.¬
am unanitaiter exhibetis fructum sui studii consequatur, miscricordissĩ'¬
toam dei nostri clementiam supplices obsectatc:ut in dicbus nostris expu¬
gnet impugnantes nos:muniat fidem vestram: multiplicet deuotionem ac¬
dilectioncm. augcat pacem: meqͥue scruulum suum: quem ad ostendendas
diuitias gratia su&. gubernaculis Ecclesia uoluit praesidere sufficientem
tanto operi. & utilom uestra defensioni dignetur efficerc: & ad hoc tempo¬

Expanded text:
pia dignatio et fida dilectio; nec vestram devotionem ille deseruit, cujus pia dignatio et fida dilectio; nec vestram devotionem ille deseruit, cujus vos reverentia congregavit. De vestro itaque et ipse gaudet affectu, et in consortibus honoris sui observantiam Dominicae institutionis amplectitur, probans ordinatissimam totius Ecclesiae charitatem quae in 10 Petri sede Petrum suscipit, et a tanti amore pastoris nec in persona tam imparis tepescit haeredis. Ut ergo haec pietas, dilectissimi, quam erga humilitatem meam unanimiter exhibetis, fructum sui studii consequatur, misericordissimam Dei nostri clementiam supplices obsecrate, ut in diebus nostris expugnet impugnantes nos, muniat fidem nostram, augeat dilectionem, augeat pacem, meque servulum suum, quem ad ostendendas divitias gratiae suae gubernaculis Ecclesiae voluit praesidere, sufficientem tanto operi, et utilem vestrae aedificationi dignetur efficere, et ad hoc tempo
Abbreviated transcription (Latin):
operum pendet coelestium mensura donorum: aut in isto.seculo: in quo to¬
ta uita tentatio est: hoc unicuique retribuitur. quod merctur.ubi si iniqui¬¬
tates dominus obseruaret: nullus iudicium suum sustineret.Magnificate er¬
go dilectissimi dominum mecum: & exaltemus nomen cius inuicem, ut
tota ratio celebritatis hodierna ad laudem sui referatur autoris. Nã quod
proprie ad adfectum animi mei pertinct: confitcor me plurimum de om¬¬
nium yestrum deuotione gaudere. Cumque hanc uencrabilium consacer¬¬
dotum mcorum splendidissimam frequẽtiam uideo, angelicũ nobis in tot
sanctis sentio interesse conuentum.Nec dubito nos abũdantiore hodic di¬¬
uina praesentiae gratia uisitari: quando simuladsunt:& uno luminc micant
tot spec iosissima tabernacula Dei : tot membra oxeclentissima corporis
Christi. Nec abest:.ut confido, ab hoc cortu ctiam bcatissimi apostoli Petri

Expanded text:
operum pendet coelestium mensura donorum: aut in isto saeculo, in quo tooperum pendet coelestium mensura donorum: aut in isto saeculo, in quo tota vita tentatio est , hoc unicuique retribuitur, quod meretur: ubi si iniquitates Dominus observaret, nullus judicium ipsius sustineret. CAP. II. Magnificate ergo, dilectissimi, Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem , ut tota ratio celebritatis hodiernae ad laudem sui referatur auctoris. Nam quod proprie ad affectum animi mei pertinet, confiteor me plurimum de omnium vestrum devotione gaudere. Cumque hanc venerabilium consacerdotum meorum splendidissimam frequentiam video, angelicum nobis in tot sanctis sentio interesse conventum. Nec dubito nos abundantiore hodie divinae praesentiae gratia visitari, quando simul adsunt, et uno lumine micant tot speciosissima tabernacula Dei, tot membra excellentissima corporis Christi. Nec abest, ut confido, ab hoc coetu etiam beatissimi apostoli Petri
Abbreviated transcription (Latin):
neminem suorum sperneret: de monstrauit. Unde ctsi necessarium est tre¬
pidare de merito:religiosum est tamen gaudere de dono: quoniã qui mi¬¬
hi honorio est autor. ipse milii fict administrationis adiutot: & ne sub ma¬
gnitudinc gratia succumbat infirmus:dabit uirtutcm: qui contulit digni'¬
tatem.Rccurtente igiturper suum ordinem die: quo me dominus Episco¬¬
palis officii uoluit habere principium: uera milii in gloriam Dei causa est
Iȩrandi: qui mihi: ut multum a me diligeretur: multa ditisit.Et ut mirabilẽ
faceret gratiam suam:in cum munera sua contulit, in quo meritorum suf¬¬
fragia non inucnit.Quo opere suo dominus:quid cordibus nostris insinu'¬
at. quiduc commendat: nisi ut dc iustitia sua nemo prasumat, & de ipsius
tiscricordia nemo diffidate Quæ tunc cuidentius prȩcminct: quando pec¬
cator sanctificatur: & abiectus crigitur.Neque enim de qualitate nostrorũ

Expanded text:
neminem suorum sperneret, demonstravit. Unde etsi necessarium est treneminem suorum sperneret, demonstravit. Unde etsi necessarium est trepidare de merito, religiosum est tamen gaudere de dono: quoniam 9 qui mihi oneris est auctor, ipse est administrationis adjutor; et ne sub magnitudine gratiae succumbat infirmus, dabit virtutem, qui contulit dignitatem. Recurrente igitur per suum ordinem die quo me Dominus episcopalis officii voluit habere principium, vera mihi in gloriam Dei causa est laetandi: qui mihi, ut multum a me diligeretur, multa dimisit; et ut mirabilem faceret gratiam suam, in eum munera sua contulit, in quo meritorum suffragia non invenit. Quo opere suo Dominus, quid cordibus nostris insinuat, quidve commendat, nisi ut de justitia sua nemo praesumat, et de ipsius misericordia nemo diffidat, quae tunc evidentius praeeminet, quando peccator sanctificatur, et abjectus erigitur. Neque enim de qualitate nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
listis.Obsecro igiturper miscricordiasDomini:iuuare uotis quem deside¬¬
riis expetistis:ut & spiritus gratiae mancat in me.& iudicia uestra non flu¬¬
ctuent.Prastetin communc nobis omnibus pacis honum: qui nobis una'¬
nimitatis studia infudit. ut omnibus diebus uita mea: in omnipotentis
Dci scruitium:& ad uestra paratus obsequia cum fiducia possit dominũ
deprecari:Pater sancte,cõserua eos in nominc tuo: quos dedisti mihi: sem.¬
perque proficientibus uobis ad salutem: magnificet anima mea dominum:
& in futuri retributionc iudicii ita mihi apud iustum iudicem sacerdotii
inciratio subsistat: utuos mihi per bona opcra uestra sitis gaudium:uos co¬¬
rona.qui bona uoluntate sycerum praesentis uitȩ testimonium prastitistis.
Honorabilem igitur mihi. dilectissimi hodicrnum dicm fecit diuina di¬
gnatio:quae dun lumilitatem meam in summum gradum prouchit:quod

Expanded text:
listis. Obsecro igitur per misericordias Domini, juvate votis quem desidelistis. Obsecro igitur per misericordias Domini, juvate votis quem desideriis expetistis, ut et Spiritus gratiae maneat in me, et judicia vestra non fluctuent. 8 Praestet in commune nobis omnibus pacis bonum, qui vobis unanimitatis studia infudit: ut omnibus diebus vitae meae, in omnipotentis Dei servitium, et ad vestra paratus obsequia, cum fiducia possim Dominum deprecari: Pater sancte, conserva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi : semperque proficientibus vobis ad salutem, magnificet anima mea Dominum, et in futuri retributione judicii ita mihi apud justum Judicem sacerdotii mei ratio subsistat , ut vos mihi per bona opera vestra sitis gaudium, vos corona, qui bona voluntate sincerum praesentis vitae testimonium praestitistis.Honorabilem mihi, dilectissimi, hodiernum diem fecit divina dignatio: quae dum humilitatem meam in summum gradum provexit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Audem Domini loquatur os meum: & nomen san¬¬
ctum cius anima mca ac spiritus. caro & lingua bc ingranes.¬
nedicat. Quia non ucrecundae: sed ingrata men. anest¬
tis indicium est beneficia tacerc diuina. & satis di beneficia¬
gnum est a sacrificiis dominica laudis: obsequium Dei tace.¬
consecrati Pontificis inchoare. Quia in humilitatoͬe
nostra memor fuit nostri Dominus.& benedixit no¬
bis: quia fecit mihi mirabilia magna solus. ur pra.¬
lentem me cerneret yestre sanctitatis adfectio quẽ fecerat nocessitas lon:¬
gae peregrinationis absentem.Ago igitur Dco nostro gratias. & sempera¬¬
cturus sum pro omnibus: qua tribuit mihi.Uestri quoque fauoris arbitri¬¬
um debita gratiarum actionc concelebro: euidenter intelligens quantum
mihi possint reuerentiae.amoris & fidei. studia uestra dilectionis impen'¬
dere.animarum uestrarum salutem pastorali solicitudine cupienti qui tam
sanctum de me nullis admodum pracedentibus meritis iudicium protu¬¬

Expanded text:
audem Domini loquatur os meum , et nomen sanctum ejus anima mea ac spiritus, caro et lingua benedicat. Quia non verecundae, sed ingratae mentis indicium est, beneficia tacere divina; et satis dignum est a sacrificiis Dominicae laudis obsequium consecrati pontificis inchoare. Quia in humilitate nostra memor fuit nostri Dominus, et benedixit nobis: quia fecit mihi mirabilia magna solus , ut praesentem me crederet vestrae sanctitatis affectio, quem fecerat necessitas longae peregrinationis absentem. Ago igitur Deo nostro gratias, et semper acturus sum pro omnibus quae retribuit mihi. Vestri quoque favoris arbitrium debita gratiarum actione concelebro, evidenter intelligens, quantum mihi possint reverentiae, amoris et fidei studia vestrae dilectionis impendere, animarum vestrarum salutem pastorali sollicitudine cupienti, qui tam sanctum de me, nullis admodum praecedentibus meritis, judicium protu
Abbreviated transcription (Latin):
Roposirum monachĩ proprio arbitrio aut poluntate susc cptumt: ⁊o que.i¬
deseri non potest absque peceato. Quod eui quntad  susscptuto. Eropusid¬
bet & reddere. Unde qui relicta singulatialio pose souunt. acodle Draposi¬
tiam ⁊elad nuptias de uolutus est: publics poenitontia aclOtOECOOUR PEIRS¬
gandus ost quia ctsi in noceno militia &e honostind potes el agtoug puo eh

Expanded text:
ropositum monachi, proprio arbitrio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione ad militiam, vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est: quia et si innocens militia, et honestum potest
Abbreviated transcription (Latin):
Quũq alii sint boni: alii mali: alii iusti: alii iniusti. Dcus tamẽ omnib. largi¬
tor:oibus est benignus: sicut Lycaoniis a Paulo & Barnaba apostolis dici¬¬
tur deprouidentia Dci. qui in praeteritis gencrationibus dimisit omnes¬
B 3 gentes

Expanded text:
cumque alii sint boni, alii mali; alii justi, alii injusti; Deus tamen omnibus largicumque alii sint boni, alii mali; alii justi, alii injusti; Deus tamen omnibus largiomnibus est benignus, sicut Lycaoniis a Paulo et Barnaba apostolis dicitur de providentia Dei: Qui in praeteritis generationibus dimisit omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo: & ex tota mente tua.
diliges proximum tuum sicut teipsum, suscipiat fidelis anima authoris su
atq: rectoris immarcessibilẽ charitatc̃.totamqͥ: sc etiam cius subiiciat uo¬
luntati: in cuius operibus atque iudiciis nihil uacat aucritate iustitia:nihil
a miscratione clementia. Quoniam etsi magnis quis laboribus & multis
fatigctur incommodis, botia est illi causa tolerandi. qui se aduersis uel
corrigi intelligat: uel probari. Charitatis uerd istius pietas perfecta esse
non poterit. nisi diligatur & proximus. Quo notuinc non ii tantum in¬¬
telligendi sunt:qui nobis amicitia & propinquitate iunguntur, sed om'¬
nes prorsus homines:cum quib:nobis natura communis est:siue illi hostes
sint: siue socii: siue liberi:siue serui.Unus em̃ nos conditor finxit: unus nos
creator animauit.codẽ cũcti coclo & ac̃re, eiisdẽ utimur dieb.& noctibus.

Expanded text:
Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua; Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua; et diliges proximum tuum sicut teipsum : suscipiat fidelis anima auctoris sui atque rectoris immarcescibilem charitatem, totamque se etiam ejus subjiciat voluntati, in cujus operibus atque judiciis nihil vacat a veritate justitiae, nihil a miseratione clementiae. Quoniam etsi magnis quis laboribus et multis fatigetur incommodis, bona est illi causa tolerandi, qui se adversis vel corrigi intelligit, vel probari. Charitatis vero istius pietas perfecta esse non poterit, nisi diligatur et proximus. Quo nomine non ii tantum intelligendi sunt qui nobis amicitia aut propinquitate junguntur, sed omnes prorsus homines, cum quibus nobis natura communis est, sive illi hostes sint, sive socii; sive liberi, sive servi. Unus enim nos Conditor finxit, unus nos Creator animavit; eodem cuncti coelo et aere, iisdem fruimur diebus et 41 noctibus;
Abbreviated transcription (Latin):
mus ucrum: & simus in uero filio eius.Et itcrum:Nos ergo diligamus Deũ.
quoniã ipseprior dilcxit nos.Diligendo itaq: nos Deus adimaginẽ suã nos
reparat: et ut in nobis formã suȩ bonitatis inueniat:dat ynde ipsi quoq:. qđ
operatur:operemur:accendens seilicet mentiũ nostrarum Iucernas: & igne
nos sua charitatis inflãmans:ut nõ solum ipsum: sed etiã quicquid diligit.
diligattius.Nã si inter homines ea demũ firma amicitia est: quam morũ si'¬
militudo sociarit:cum tamen parilitas uoluntatũ saepe in reprobos tendat
affectus:quantũ nobis optandũ atq: nitendũ est:ut in nullo ab iis:quȩ Deo
sunt placita, discrepemus: De quo dicit Propheta: Quoniã ira in indigna.¬
tione cius & uita in uoluntate cius:quia non aliter in nobis crit dignitas
diuinae maiestatis: nisi imitatio fuerit uoluntatis.Dicente itaq: Domino:

Expanded text:
mus verum, et simus in vero Filio ejus . Et iterum: Nos ergo diligamus Deum, mus verum, et simus in vero Filio ejus . Et iterum: Nos ergo diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos . Diligendo itaque nos Deus, ad imaginem suam nos reparat, et ut in nobis formam suae bonitatis inveniat, dat unde ipsi quoque quod operatur operemur, accendens scilicet mentium nostrarum lucernas, et igne nos suae charitatis inflammans; ut non solum ipsum, sed etiam quidquid diligit diligamus. Nam si inter homines ea demum firma amicitia est, quam morum similitudo sociarit, cum tamen parilitas voluntatum saepe in reprobos tendat affectus, quantum nobis optandum atque nitendum est ut in nullo ab iis quae Deo sunt placita, discrepemus! De quo dicit propheta: Quoniam ira in indignatione ejus, et vita in voluntate ejus : quia non aliter in nobis erit dignitas divinae majestatis, nisi imitatio fuerit voluntatis. CAP. II. Dicente itaque Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
Ifideliter dilectissimi atq: sapienter creationis nostra intel:¬
ligamus exordium:inueniemus hominem ideo ad imaginẽ¬
Dei conditum, ut imitator sui esset autoris:& hanc esse natu¬
ralem nostri generis dignitatẽ: si in nobis quasi in quodam
speculo diuinȩ benignitatis forma resplẽdcat. Ad quã quo¬¬
tidic nos utique reparat gratia seruatoris: dum quod cecidit in Adam pri¬¬
mo:crigitur in secundo. Caula autem reparationis nostre non est: nisi mise¬
ricordia Dei, quẽ non diligeremus: nisi prius nos ipse diligeret: & tencbras
nus denuntians:ait:Adducam caecos in uiam: quam ignorabant: & semitas
quas nesciebant faciam illos calcarc.Faciam illis tencbras in lucem. & pra¬
ua in directa.Haec uerba faciam illis: & non relinquam cos. Et iterum: In¬¬
uentus sum: inquit:a non quȩrentibus me: & palam apparui iis:qui me non
interrogabant.Quod quo modo impletum sit:Ioannes apostolus docct: di¬
cens: Scimus quoniã filius Deiuenit, & dedit nobis sensum:ut cognosca.¬

Expanded text:
fideliter, dilectissimi, atque sapienter creationis nostrae intelligamus exordium, inveniemus hominem ideo ad imagineDei conditum, ut imitator sui esset auctoris; et hanc esse naturalem nostri generis dignitatem, si in nobis quasi in quodam speculo divinae benignitatis forma resplendeat. Ad quam utique nos quotidie reparat gratia Salvatoris, dum quod cecidit in Adam primo, erigitur in secundo. Causa autem reparationis nostrae non est nisi misericordia Dei: quem non diligeremus, nisi nos prior ipse diligeret, et tenebrasnus praenuntians, ait: Adducam caecos in viam quam ignorabant, et semitas quas nesciebant faciam illos calcare. Faciam illis tenebras in lucem, et prava in directa. Haec verba faciam illis, et non relinquam eos . 40 Et iterum, Inventus sum, inquit, a non quaerentibus me, et palam apparui iis qui me non interrogabant . Quod quomodo impletum sit, Joannes apostolus docet dicens: Scimus, quoniam Filius Dei venit, et dedit nobis sensum, ut cognosca
Abbreviated transcription (Latin):
missus est. & pro anima.¬
bus cotum hic redditu.¬
rus est rationem.Sint au'¬
tom manifestȩ.respropriꝗ
Episcopi si tamen habet
proprias I & manifcsta
Dominica. ut potostatem
habeat de propriis. tori.¬
ens Episcopus: si cutuolu.¬
crit. & quibus uolucrit.
derclinquere. Nec sub
occasione Ecclesiastica.¬
rum rcrum: quae Episcopi
esse probantur. interci.¬
dant:fortassis enim aut u.¬
xorom habet, aut filios.
aut propinquos, aut ser.¬
uos. Et iustum est hoc a.¬
pud Deum & homines.
ut nec Ecclesia detrimen¬¬
tum patiatur:ignoratione
rorum pontificis:nec Epi¬
lcopus uel eius propĩqui.
sub obtentu Ecclesiae pro¬
scriban.¬

Expanded text:
missus est, et pro animabus eorum hic redditurus est rationem. Sint autem manifestae res propriae episcopi si tamen habet proprias, et manifestae Dominicae, ut potestatem habeat, de propriis moriens episcopus, sicut voluerit, et quibus voluerit derelinquere. Nec sub occasione ecclesiasticarum rerum, quae episcopi esse probantur, intercidant; fortassis enim aut uxorem habet, aut filios, aut propinquos, aut servos. Et justum est hoc apud Deum et homines, ut nec Ecclesia detrimentum patiatur, ignoratione rerum pontificis, nec episcopus, vel ejus propinqui sub obtentu Ecclesiae proscriban
Abbreviated transcription (Latin):
rum personas: qui in Deum: a fide discedendo: ꝓeccarunt.Hac autem. fra.¬
ter charissime.quae ad interrogationem dilectionis tua ided respondi ne
aliquid eontrarium sub ignorantiae excusatione gercretur. in metropoli¬
cani tuĩ notitiam facies peruenire: ut si qui forte sunt fratrum: qui de his
antea putauerint ambigendum: per ipsum de omnibus: quae ad te scripta
sunt. instruantur. Data . Idus lunii. Herculano riro clarissimo consucipt

Expanded text:
rum personas qui in Deum a fide discedendo peccarunt. Haec autem, frarum personas qui in Deum a fide discedendo peccarunt. Haec autem, frater, quae ad interrogationem dilectionis tuae ideo respondi, ne aliquid contrarium sub ignorantiae excusatione gereretur, in metropolitani tui notitiam facies pervenire: ut si qui forte sunt fratrum qui de his antea putaverint ambigendum, per ipsum de omnibus quae ad te scripta sunt instruantur. Data III idus Junii, Herculano viro clarissimo. 1177
Abbreviated transcription (Latin):
latiofactionis sibi tempus in finc uite sua constituit.quia periculoos lac se¬
conditione fragilitas & ignorantia humana concludit. ad paucaruta hos¬
rarum se reseruet incertum: & cum possit pleniore satiofactionc indulgen¬
tiamo prodoereri iIlius temporis angustias eligat: quo rix inueniat spatium
rel confesdro poenitentis. uel rcconciliatio lacerdotis Uerum  rdm
ctiam talium nec essitatiita auxiliandum est: ut nec actio illis poenitentia.¬
nec communionis gratia denegetur. si eam: ctiam amisso uocis officio.
per  indicium integri scnsus qua rere comprobentur. Quod si aliqua u xe.¬
pritudinis ita fucrint agerauati. ut quod paulo ante poscebant. sub prae sen¬
tiu sacerdotis significare non ualcant: testimonia cis fidelium circuistan¬
tium prodesse. debebunt: ut simul & pornitentia. & reconciliationis bene¬
ficium conse quantur. seruata tamẽ regula canonum paternorum circato.¬

Expanded text:
satisfactionis sibi tempus in fine vitae suae constituat, quem periculossatisfactionis sibi tempus in fine vitae suae constituat, quem periculosconditione fragilitas et ignorantia humana concludit, ut ad paucarum horarum se reservet incertum; et cum possit pleniore satisfactione indulgentiam promereri, illius temporis angustias eligat, quo vix inveniat spatium vel confessio poenitentis, vel reconciliatio sacerdotis. Verum, ut dixi, etiam talium necnec communionis gratia denegetur, si eam etiam amisso vocis officio per judicium integri sensus quaerere comprobentur, quod si aliqua in aegritudine ita fuerint aggravati, ut quod paulo ante poscebant, sub praesentia sacerdotis significare non valeant, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt, ut simul et poenitentiae et reconciliationis beneficium consequantur, servata tamen regula canonum paternorum circa eo
Abbreviated transcription (Latin):
re cidit nemo noti apetuia: Multum cnim etile ac necessarium cst upccca¬
torum rcatus auto oltimũ dicm lacerdotali supplicatione soluatur. Ns au.
pocnit entite & mot reconciliationis implorant: ncc satiofactio incerdicen¬
da csimee re coneiliatio dencganda: quia miscricordia Dei: nec mensuris
possumuo ponere: nec tẽpora definirc: apud quc̃ nullas patitur uenia moras
pora conuersio: dicente spiritu Dei per ł roplietã. Ebm conuersus ingenius¬
rie tunc saluue crĩs. Et uibi: Dic tu iniquitateo tuas prior. ut illti ficetis ꝑc
irerum Quiaapud Dominũ miscricordia est & copiosa apudd cuit cedde¬
pioi in dispenlandis itaq Dci donis non ddebemnus esse difficileo nccatcu.¬
santium se laclirymas gemitusq ncgligere: cum ipsam pccnitentia c a Gx
ipfius uoluntatem. Unde oporter ynumquemquo Gliristianum consciac¬
tia sua habere iudiciũ: ne conuerti add Ocũ de dic in diem difterat. no cum

Expanded text:
accidit, nemo non metuat. Multum enim utile ac necessarium est ut peccaaccidit, nemo non metuat. Multum enim utile ac necessarium est ut peccatorum reatus ante ultimum diem sacerdotali supplicatione solvatur. CAP. IVpoenitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda: quia misericordiae Dei nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire, apud quem nullas patitur veniae moras vera conversio, dicente Spiritu Dei per prophetam: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris . Et alibi: Dic tu iniquitates tuas prior, ut justificeris . Et iterum: Quia apud Dominum misericordia est, et copiosa apud eum redemptio . In dispensandis itaque Dei donis non debemus esse difficiles, nec accusantium se lacrymas gemitusque negligere, cum ipsam poenitendi affectioipsius voluntatem . » Unde oportet unumquemque Christianum conscientiae suae habere judicium, ne converti ad Dominum de die in diem differat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
gatos ad communionem sacramentorum per ianuam reconciliationis ad'¬
est: quae ministris suis excquenda commisit:dicẽs:Eccc egouobiscum sur
mnibus dicbus usque ad coniummationem seculi:ut si quid per seruitu.¬
tom nostram bono ordinc et gratulando impletur effectu: non ambigamus
Domino iupplicamus:quocunque interceptus obstaculo: a muncre indul¬¬
gentiae praesentis exciderit:& priusquam ad constituta remedia perueniat.
temporalem uitam humana conditione finicrit. quod mancns in corpore
non receperit consequi: exutus carne: nõ poterit.Nec necesse est nobis, co¬¬
rum: qui sic obierint:mcrita actusq discutcre:cum Dominus Deus noster.
cuius iudicia nequeunt compre hendi. quod sacerdotale toinisterium ito¬
Alere nõ potuit. sua iustitiae reseruauerit: ita potestatem suam timeri uolẽs.
ue bue tereot ommibus prosit &e quod quibuidam tepidis cant negsgc tobuis

Expanded text:
gatos, ad communionem sacramentorum per januam reconciliationis adgatos, ad communionem sacramentorum per januam reconciliationis adest quae ministris suis exsequenda commisit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi : ut si quid per servitutem nostram bono ordine et gratulando impletur effectu; non ambigamus Domino supplicamus, quocumque interceptus obstaculo, a munere indulgentiae praesentis exciderit, et priusquam ad constituta remedia perveniat, temporalem vitam humana conditione finierit, quod manens in corpore non recepit, consequi exutus carne non poterit. Nec necesse est nos eorum qui sic obierint merita actusque discutere, cum Dominus Deus noster, cujus 1175 judicia nequeunt comprehendi, quod sacerdotale ministerium imnon potuit, suae justitiae reservaverit: ita potestatem suam timeri volens, ut hic terror omnibus prosit, et quod quibusdam tepidis aut negligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Olicitudinis quidem tuȩ is ordo esse debucrat:ut cum metro¬
politano tuo primitus de co:quod quaerendum uidebatur cs'¬
se: conferres:ac si id: quod ignorabat dilectio tua, etiam ipse
nesciret: instrui uos pariterposceretis:quia in causis. que ad
generalem obseruantiam pertinent omnium Domini sacer¬¬
dotũ: sine primatibus nihil oportet inquiri. Sed ut quoquo modo instrua
tur ambiguitas cõsulentis: quid de poenitentium statu Ecclesiastica babcat¬
listint.i. nis: ut non solu̾m per baptismi gratiam, sed etiam per poenitentiae medici¬¬
nam spes uitae reparctur aeternae. & qui regenerationis donum uiolassent.
proptio se iudicio condemnantes:ad remilsionem criminum peruenireni:
sic diuina bonitatis praesidiis ordinatis: ut indulgentia Dci nisi supplica¬¬
tionibus sacerdotum nequeat obrineri. Mediator enim Dci & hominum.
homo Christus Ielus: hanc praepositis Ecclesis tradidit potestatẽ ut & con¬
fitentibus actionẽ poenitentia darent. & coldem salubri satisfactione pur¬¬

Expanded text:
licitudinis quidem tuae is ordo esse debuerat, ut cum metropolitano tuo primitus de eo quod quaerendum videbatur esse conferres, ac si id quod ignorabat dilectio tua, etiam ipse nesciret, instrui vos pariter posceretis, quia in causis, quae ad generalem observantiam pertinent omnium Domini sacerdotum, sine primatibus nihil oportet inquiri. tur ambiguitas consulentis, quid de poenitentium statu ecclesiastica habeatnis, ut non solum per baptismi gratiam, sed etiam per poenitentiae medicinam spes vitae reparetur aeternae, ut qui regenerationis dona violassent, proprio se judicio condemnantes, ad remissionem criminum pervenirent: sic divinae bonitatis praesidiis ordinatis, ut indulgentia Dei nisi supplicationibus sacerdotum nequeat obtineri. Mediator enim Dei et hominum homo Christus Jesus hanc praepositis Ecclesiae tradidit potestatem, ut et confitentibus actionem poenitentiae darent, et eosdem salubri satisfactione pur
Abbreviated transcription (Latin):
gratias Deo patri per filium cius in spiritu sancto:qui propter multam cha¬
ritatem suam: qua dilexit nos: misertus est nostrĩ: & cum essemus mortui
peccatis:conuiuificauit nos Christo: ut essemus in ipso noua creatura, no'¬
uumq figmentum.Dcponamus ergo uetercm hominem cum actibus suis:
& adcpti participationem gencrationis Christi:carnis renuncicmus operi¬
bus.Agnosce d Christianc dignitatem tuam: & diuina consors factus natu¬
rae. noli in uetcrem uilitatem degencri conuersationcrecidere.Memẽto: cu¬
ius capitis & cuius corporis sis mcmbrum.Reminiscere: quia crutus de po.¬
testate tenebrarum:translatus es in Dei lumen: & regnum.Per baptismatis
sacramentum:spiritus sancti factus es templum.Noli tantum habitatorem
prauis de te actibus effugare: & diaboli te iterum subiicere seruituti: quia
precium tuum sanguis est Christi. quiucritato te iudicabit:& miscricordia

Expanded text:
gratias Deo Patri, per Filium ejus, in Spiritu sancto, qui propter multam misgratias Deo Patri, per Filium ejus, in Spiritu sancto, qui propter multam misericordiam suam, qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo , ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui in misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
mini temperatur: ut quod nostris remediis congrucbat: unus atque idem
Dei hominumq mediator.& mori posset ex uno. & resurgere posset ex al¬
tero.Meritd igitur uirginca integritati nihil corruptionis intulit partus sa¬
lutis: quia custodia fuit pudoris aditio ucritatis. Talis igitur dilectissimi¬
natiuitas decuit Dei uirtutem& Dci sapientiam Christum: qua nobis et hu¬
militate congrueret: & diuinitate praecelleret. Nisi cnim esset uerus Dcus,
non adferretremedium:nisi esset homo verus: non praberet exemplum.
Ab cxultantibus ergo angelis nascente Domino gloria in excelsis Deo ca¬¬
nitur. & pax in terra bonae uoluntatis hominibus nunciatur.Uident cnim
coclestem Hicrusalem ex omnibus gentibus mundi fabricari: de quo inc¬¬
narrabili diuina pictatis opere quãtum laetari debet humilitas hominum,
quum tantum gaudeat sublimitas angelorum: Agamus ergo dilectissimi

Expanded text:
mini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem mini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissiminativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas angelorum? CAP. III. 66 Agamus ergo, dilectissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam praecuntis attestatione miraculi.Donatur Elizabeth inopinata foccun¬
ditas: ut qui conceptum dederat sterili: daturus non dubitarctur & uirgini.
Uerbum igitur Dei Dcus: filius Dei. qui in principio erat apud Deum, per
queni facta sunt omnia. & sine quo factum est nihil, propter liberandum
litatis nostra sinc diminutione suae maiestatis inclinans: ut manens quod
erat adsumcnsq quod nõ crat:ueram serui formam ci formae: in qua Deo
patri ost aqualis: uniret:& tãto foedere naturam utranq: consereret, ut nec
infcriorem consumeret glorificatio: nec superiorem minueret adsumptio.
Salua igitur proprictatc ytriusq: substantiae:& in unam cocunte personam:
suscipitur a maiestate humilitas: a xirtute infirmitas: ab aternitate morta¬¬
litas. & ad rependendum nostra conditionis debitum, natura inuiolabi¬¬
lis natura est ynita passibili: Deusq: uerus & homo uerus: in unitatem Do'¬

Expanded text:
tiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecuntiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini. Verbum igitur Dei Deus, Filius Dei, qui in principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , propter liberandum litatis nostrae sine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitur a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Do
Abbreviated transcription (Latin):
mo hoste. non in sua maicstate: scd in nostra congreditur humilitate, ob.¬
iiciens ci candem formam:candemque naturam: mortalitatis quidem no'¬
stra participem: sed peccati totius expertem.Alicnum quippe ab hac nati.¬
uitate est: quod de omnibus legitur. Nemo mundus a sorde: nec infans: cu¬¬
ius est rnius dici uita super terram.Nihil ergo in istam singularcm natiuita¬
tem de cartiis concupiscentia transiuit: nihil de peccati lege manauit. Uir¬¬
go regia Dauidicae stirpis cligitur.quae sacro grauidanda foctu: diuinam hu¬
manamque prolem prius conciperet mentc:quam corpore. Et ne superni
ignara consilii ad inusitatos paueret effectus: quod in ea operandum erat a
lpiritu sancto colloquio didicit angelico.Nec damnum credidit pudoris.
Dei genitrix mox futura.Gur enim de conceptionis nouitate desperet euĩ
fficientia de altissimi uirtutc promittiturꝰ Confimatur credentis fides e¬¬

Expanded text:
mo hoste, non in sua majestate, sed in nostra congreditur humilitate, obmo hoste, non in sua majestate, sed in nostra congreditur humilitate, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, fficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides e
Abbreviated transcription (Latin):
Aluator noster dilectissiti hodic natus est: gaudca:¬
mus.Neque cnim fas est locum esse tristitia ubi ta¬¬
talis ost uitae: qua consumpto mortalitatis timore.
nobis ingerit de promissa aternitate latitiam.Nul'
lus ab huius alacritatis participatione seccrnitur.u¬
na cunctis laetitiae communis est ratio: quia domi'¬
nus noster peccati mortisque destructor sicut nul.¬
lum arcatu liberum reperit: ita pro liberandis om.¬
nibus yenit.Exultet sanclus: quia propinquat ad pal¬
mam.Gaudcat peccator.quia inuitatur ad ueniam.Animetur gentilis: quia
uocatur ad uitam.Dci nanque filius secundum plenitudinem tcmporis: quã
diuini consilii inscrutabilis altitudo disposuit: rccõciliandam authori suo
naturam gencris adsumpsit humani.ut inuc̃tor mortis diabolus: per ipsam
quam uicerat:uincerctur.In quo conlictu pro nobis inito. magno & mira¬
bili ⁊quitatis iurc certatum est dum omnipotens Dominus cum saeuissi.¬

Expanded text:
hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. emo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissi
Abbreviated transcription (Latin):
Episcopum aut presby¬
terum haereticoruto susci¬
picntem baptisina. dam.¬
nari pracipimus.Qua em̃
conuentio Christi ad Be-¬
lialiaut quae pars fideli cũ
infidelie¬

Expanded text:
Episcopum, aut presbyterum haereticorum suscipientem baptisma damnari praecipimus: quae enim conventio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infideli