comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ abeo diebus retenta est. pon in refe¬
ctionẽ ut ille arbitrabatur. sed inopus
dĩ ut rebus ꝓbatũ. ẽ Nã om̃ia illius re¬
gionis lustrans monasteria ꝓ ut refrige
scĩ uiri deuoto illuc orbe conduxerat:
inde breui cursu transfretauit selacciã.
Dequa ascendens antiochiã sc̃i confes¬
sorisq paulini modicũ caritate detenta.
media hieme calente ardore fidei femi-¬
na nobilis quae prius eunuchorũ manibꝰ
portabat᷑ a sello sedens ꝓfecta est. Omit.¬
to syriȩ coeles. & phoenices iter. N eque
enĩ õdoe poricuaĩ eius disposui scribe.
eam tantũ loca nominabo quae insa¬
cris uoluminibꝰ continentur. Bireto ro¬
mana colonia. & antiqua urbe sidone
derelicta: insareptae litore heliȩ est
ingressa turriculã. Inqua adorato dño
saluatore. ꝑ arenas trri in quibꝰ paulus
genua fixerat. ꝑuenit acho quae nẽ
ptolomais dicit᷑. Ꝙ ꝑ campos maged¬
do iosiȩ necis conscios. intrauit int̾rã

Expanded text:
decem ab eo diebus retenta est non in refedecem ab eo diebus retenta est non in refectionem, ut ille arbitrabatur, sed in opus dei, ut rebus probatum est. nam omnia illius regionis lustrans monasteria, prout I habeI sancti uiri de toto illuc orbe conduxerat. inde breui cursu transfretauit Seleuciam, de qua ascendens Antiochiam sancti confessorisque Paulini modicum caritate detenta media hieme calente ardore fidei femina nobilis, quae prius eunuchorum manibus portabatur, asello sedens profecta est. Omitto Syriae Coeles et. Phoenicis iter — neque enimodoeporicum eius disposui scribere -, ea tantum loca nominabo, quae sacris i uoluminibus continentur. Beryto, Romana colonia, et antiqua urbe Sidone derelicta in Sareptae litore Heliae est ingressa turriculam, in qua adorato domino saluatore per harenas Tyri, in quibus Paulus genua fixerat, peruenit Accho, quae nunc Ptolomais dicitur, et per campos Mageddo Iosiae necis. conscios intrauit terram
Abbreviated transcription (Latin):
sespicientibꝰ: illa auersos tenebat oculos.
neuideret quos sine tormento uidere
non poterat fateor: nulla sic amauit
filios. Quibꝰ antequã ꝓficisceretur cuncta
largita est: ex heredans sẽ int̾ra. ut here-¬
ditatẽ inueniret in caelo. Delata ad in¬
sulã pontias. quã clarissimȩ quondã
feminarũ sub domiciano principe ꝓ
confessione nominis xp̃iani flauiae
domitillae nobilitauit exilium. uidensq
cellulas in quibꝰ illa longũ martyrium dui¬
xerat : sumptis alis hierus olrmam cesc̃ã
loca uidere cupiebat. Tardi ei erant uen¬
di. om̃s pigra uelocitas. lnt̃ scillã &sca.¬
ribdem adriatico se credeis pelago. qͣsi
pstagnũ uenit methonem. Ibiq refoci¬
lato paululũ corpusculo. & sale taben¬
tes aitus inlitore ponens. ꝑmaleas &
cy diera sparsasq ꝑaequor creladas &
crebris freta concita terris. postrhodũ
& liciam tande iudit oyprum: ubiscĩ
& uenerabilis epiphanii genibꝰ aduoluta.

Expanded text:
respicientibus illa auersos tenebat oculos, respicientibus illa auersos tenebat oculos, ne uideret, quos sine tormento uidere non poterat. fateor, nulla sic amauit filios, quibus, antequam proficisceretur, cuncta largita est exheredans se in terra, ut hereditatem inueniret in caelo. Delata ad insulam Pontias, quam clarissimae memoriae quondam feminarum sub Domitiano principe pro confessione nominis Christiani Flauiae Domitillae nobilitauit exilium, uidensque cellulas, in quibus illa longum martyrium duxerat, sumptis alis Hierosolymam, sancta loca uidere cupiebat. tardi ei erant uenti, omnis pigra uelocitas. inter Scyllam et Charybdim Adriatico se credens pelago quasi per stagnum uenit Methonen ibique refocilato paululum corpusculo et sale tabentis artus in litore ponens, per Maleas et Cytheram sparsasque per aequor Cycladas et crebris.... freta concita terris post Rhodum et Lyciam tandem uidit Cyprum, ubi sancti et uenerabilis Epiphanii genibus prouoluta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequentibꝰ. &clem̃tissimã matrẽ iunce¬¬
re pietate cupientibꝰ lam carbasa tene¬
bantur & remorũ ductu naius in altũ
ꝓ trahebatur: parius toxotius supplices¬
manꝰ tendebat inlittore. rufina iã nubilis
ut suas expectaret nuptias tacens fletibꝰ
obsecrabat. & tam̃ illa siccõs oculos tende¬
bat ad caelũ. Pietatẽ infilios. pietate
indm̃ suꝑans: nesciebat matrẽ. ut xp̃i
probaret ancillã. Torquebatur uiscera. &
quasi a suis m̃bris distraheretur cũ dolo¬
re pugnabat: In eo cunctis ad mirabilior
quod magnã uinceret caritatẽ In ter
hostiũ manus & captiuitatis durã ne¬
cessitatẽ pichil crudelius est. quã pa¬
rentes aliberis separari. Hoc cont᷑ iurci
naturȩ plena fides patiebatur immo
gaudens animus appetebat. &amorẽ
filiorũ maiore indm̃ amore contem¬
nens in sola eustochio quȩ &ꝓpositi &
nauigationis eius comes erat ad qui esce¬
bat. Sulcabat interim nauis mare.
& cunctis quae cũ ea uehebantur litora

Expanded text:
prosequentibus et clementissimam matrem uincere pietate cupientibus. lam carbasa tendebantur et remorum ductu nauis in altum protrahebatur. Paruulus Toxotius supplicesmanus tendebat in litore, Rufina iam nubilis, ut suas expectaret nuptias, tacens fletibus obsecrabat, et tamen siccos oculos tendebat ad caelum pietatem in filios pietate in deum superans. nesciebat matrem, ut Christi probaret ancillam. torquebantur uiscera et, quasi a suis membris distraheretur, cum dolore pugnabat in eo cunctis admirabilior, quod magnam uinceret caritatem. inter hostium manus et captiuitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes a liberis separari; hoc contra iura naturae plena fides patiebatur, immo gaudens animus adpete- Ibat et amorem filiorum maiore in deum amore contemnens in sola Eustochio, quae et propositi et nauigationis eius comes erat, adquiescebat. sulcabat interim nauis mare et cunctis, qui cum ea uehebantur, litora
Abbreviated transcription (Latin):
languor arripiens longo tẽpore possi¬
debat ut & nobis inquietudinẽ & sibi
discrim̃ afferret. Inquo illa laetahat
ꝑmonienta commemorans. Miser
ego homo quis me liberabit decorpore
mortis huiꝰ: Dicat prudens lector ꝓ
laudibꝰ me uituperationẽ scribere iesto
ħm cui & illa seruiuit. & ego seruire cu¬
pio me inutrõq partẽ nichil fingii

Expanded text:
languor adripiens longo tempore possilanguor adripiens longo tempore possidebat et nobis inquietudinem et sibi discrimen afferebat. quo illa laetabatur per momenta commemorans: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huiusr dicat prudens lector pro laudibus me uituperationem scribere. testor Iesum, cui illa seruiuit et ego seruire cupio, me in utraque parte nihil fingere,
Abbreviated transcription (Latin):
mente exissec foras. quaerentim quid
or sset tespondit lantũ ꝓfeci: ut
scin homine poene psuaserit ne uinũ
hiba: H laec refero non quo in considerata
& ultra uires sumpta onera ꝓbem monente
scriptura. suꝑte onus neleuaueris. sed qͦ
m̃as ciꝰ ardorẽ & desideriũ fidelis omine
ex hac quoq ꝓbare uelim ꝑ seuerand&
mult ꝑlicit̃ & caro mea: Difficile est
modũ tenere in om̃ibus. & uere iuxta
phylosophorũ sententiã aincos nẽ
tantii. quod nosuna & breuisententiola
exprimere possumus nequid mmis e uae
in contemptu cyborũ taniam hibebat
ꝑtinaciã: inluctu mitis erat. & suoꝵ
mortibꝰ frangebatur maxime lil erorũ
Nam & in uiri & infiliarũ domitione
semꝑ periditata ẽ & cũ osstomachũq
signaret & matris dolorẽ crucis niteret᷑
inp̃ssione lenire. suꝑabat᷑ affectu. &¬
incredulã m̃tẽ parentis uiscera cm¬
ste nabant. Animoq uincens fragi¬
litate corporis uincebat᷑. quod semel

Expanded text:
menta exisset foras, quaerenti mihi quid menta exisset foras, quaerenti mihi quid egisset, respondit: Tantum profeci, ut seni homini pene persuaserit, ne vinum bibam. Haec refero, non quod inconsideranter, et ultra vires sumpta onera probem, monente Scriptura: Super te onus ne levaveris; sed quod mentis ejus ardorem, et desiderium fidelis animae, ex hac quoque probare velim perseverantia, multipliciter tibi caro mea . Difficile est modum tenere in omnibus. Et vere juxta Philosophorum sententiam, μεσότης tantur: Quod nos una et brevi sententiola exprimere possumus: Ne quid nimis . Quae in contemptu ciborum tantam habebat pertinaciam: in luctu mitis erat, et suorum mortibus frangebatur, maxime liberorum. Nam et in viri et filiarum dormitione semper periclitata est. Et cum os stomachumque signaret et matris dolorem crucis niteretur inpressione lenire, superabat affectus et credulam mentem parentis uiscera consternabant animoque uincens fragilitate corporis uincebatur, quod semel
Abbreviated transcription (Latin):
aliis langentibꝰ large p̃beret om̃a. & esu
quoq exhiberet carnium: si quando ipsa
egrotasset sib ñ indulgebat. Ꝙineo in
aequalis uidehatur: quod in alias dei itiã
in sẽ duriciam commutabat. Hullo ui¬
uenum prellarũ sano & uegeto eorpore
tante se dederat contintiȩ: quantae ista
fracto & senili debilitatoq corpusculo¬
ł ateor in hac re ptinacior fuit ut sihi non
parceret. ut nulli cederet admonenti Pe¬
feram quod exꝑtus sum. Mense iulio
feuentibꝰ aestibꝰ incidit inardorẽ febris
& post despationẽ cũ dĩ misccħa: espirasset.
& medici psuaderent obrefectionẽ corpo¬
ris uino opus ẽẽ texui & paruo ne aquã
bibens inhydropẽ uerteret᷑. & ego clam
beatũ papã epyphaniũ rogassem ut eã
moneret in imo compelleret ⁊inũ brbere:
ut erat prudens & soleras ingenii statĩ
sensit in sidias. & subridens. meũ eẽ qđ
ille diceret intimant: Quid plura:
Cũ beatus pontisex post multa horta¬

Expanded text:
aliis languentibus large praeberet omnia et esum aliis languentibus large praeberet omnia et esum quoque exhiberet carnium, si quando ipsa aegrotasset, sibi aequalis videbatur, quod in aliis clementiam, in se duritiam commutabat. 20. Nulla juvenum puellarum sano et vegeto corpore, tantae se dederat continentiae, quantae ipsa fracto et senili debilitatoque corpusculo. Fateor, in hac re pertinacior fuit, ut sibi non parceret, 714 et nulli cederet admonenti. Referam quod expertus sum. Mense Julio ferventissimis aestibus incidit in ardorem febris, et post desperationem, cum Dei misericordia respirasset, et medici persuaderent ob refectionem corporis vino opus esse tenui et parco, ne aquam bibens in hydropem verteretur; et ego clam beatum Papam Epiphanium rogarem, ut eam moneret, imo compelleret vinum bibere, illa ut erat prudens et solertis ingenii, statim sensit insidias; et subridens, meum esse quod ille diceret, intimavit. Quid plura? cum beatus Pontifex post multa horta
Abbreviated transcription (Latin):
easstomachũ dolere quã m̃tẽ. Si uidisset
aliquẽ comptiorẽ contractione frontis. &
uultus tristitia arguebat errantẽ: dicens
munditiã corporis atq uestitus animae
eẽ immundiciã. & turpe uerbũ atq lasci¬
uum nunquã deore uirgineo ꝓferendũ.
Quib signis libidinosus animus ostendit᷑.
& ꝑ exteriorẽ hominẽ interioris homi¬
nis uitia de monstrantur. Iuã linguosã
& garrulã ac ꝓcacẽ rixisq conspexerat
delectari. & sepius commonitã nolle con¬
uerti: int̃ ultimas & extra conuertaso¬
rorũ ad fores triclini orare faciebat. &
separatim cibũ caꝑe: ut quã obiurgatio
non correxerat. em̃daret pudor. Furtũ
quasi sacrilegiũ detestabat᷑. Ꝙ quod
int̾ scłi homines uel leue putabatur
uci nichil. hoc ininonisterus graussimum
docebat ẽt̃ deuctũ. Quid memorẽ dem̃tiã
& sedulitatẽ in aegrotantes quas nuris
obsequiis & ministerus confouebat: Cunq

Expanded text:
eas stomachum dolere quam mentem. si uidisset eas stomachum dolere quam mentem. si uidisset aliquam comptiorem, contractione frontis et uultus tristitia arguebat errantem dicens munditiam corporis atque uestitus animae esse inmunditiam et turpe uerbum atque lasciuum numquam de ore uirgineo proferendum, quibus signis libidinosus animus ostenditur et per exteriorem hominem interioris hominis uitia demonstrantur. quam linguosam et garrulam ac procacem rixisque perspexerat delectari et saepius conmonitam nolle J conuerti, inter ultimas et extra conuentum sororum ad fores triclinii I orare faciebat et separatim cibum capere, ut, quam obiurgatio non correxerat, emendaret pudor. furtum quasi sacrilegium detestabatur I et, quod inter saeculi homines uel leue putatur uel nihil, hoc in I monasteriis grauissimum dicebat esse delictum. quid memorem I clementiam et sedulitatem in aegrotantes, quas miris obsequiis et  ministeriis confouebat? cumque
Abbreviated transcription (Latin):
habitus. Linteamine ad tergendas solum
manus utebantur. Auiris tanta separa¬
tio. ut aspadonibus quoq easse ungeret:
neullam daret occasionẽ lingue male¬
dicȩ quȩ scõs carpere solita est insolatiũ
delinquendi. Si qua uel tardior erat.¬
uel non ueniebat ad psalmos & inoꝑe
pigrior: uariis eã modis aggrediebat᷑.
Sierat iracundia. blandiciis Si patiens
correptione. illud apl̃i imitans. Quid
uultis: inuirga ueniã ad uosan in sp̃u
lenitatis & mansuetudinis: excepto uictu
atq uestitũ: nullã habere quid patiebat᷑.
dicente paulo ł labentes uictũ atq uesti¬
tum. his contenti sumꝰ. Ne consuetudine
plus habendi p̃beret locũ auariciae.
quae nullis explet̾ opibus. & quanco
amplius hubuerit plus requirit. & neq
copia neq in opia minuit᷑. Iurgantes in¬
ter se sermone lenissimo foederabat lasci¬
uientẽ ad olescentularũ carnẽ crebris
& duplicatis frangebat ieiunus. malens

Expanded text:
habitus; linteamine ad tergendas solum habitus; linteamine ad tergendas solum manus utebantur. a uiris tanta separatio, ut ab spadonibus quoque eas seiungeret, ne ullam daret occasionem linguae maledicae, quae sanctos carpere solita est in solacium delinquendi. si qua uel tardior conueniebat ad psalmos et in opere pigrior, uariis eam modis adgrediebatur. si erat iracunda, blanditiis, si patiens, correptione, illud apostoli imitans: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an : in spiritu lenitatis et mansuetudinis? excepto uictu atque uestitu nullam habere quid patiebatur dicente Paulo: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus, ne consuetudine plus habendi praeberet locum auaritiae, quae nullis expletur opibus et, quanto amplius habuerit, plus requirit et neque copia neque inopia minuetur. iurgantes inter se sermone lenissimo foederabat. lasciuientem adulescentularum carnem crebris et duplicatis frangebat ieiuniis malens
Abbreviated transcription (Latin):
fimi generis. intres turmas monasteriaq
diuisit. Itadum taxat. ut in oꝑe & cibo
separatȩ. psalmodiis & orationibꝰ un¬
gerentur. Post alleluia cantatũ. quo
signo uocabant᷑ ad collectã: nulli resi¬
dere licitũ erat. Sed prima uel int̾
pudore & exemplo ad laborẽ eas ꝓ¬
uocans non t̾rore. Mane. horac t̾cia.
sextanona. uespere. noctis medio ꝑ
ordinẽ psalteriũ canebat᷑: nec licebat
cuiquã sororũ ignorare psalmos. & ñ
de scripturis sc̃ĩs quotidie aliquid di¬
scere. Die tantũ domino ad aeccłam
ꝓcedebant: excuiꝰ habitabant latere.
& unũ. quodq agm̃ matrẽ. propriã se¬
quebatur atq inde parit̃ reuertentes
instabant operi distributo. & uel sibi
uel caeteris indum̃ta faciebant. Si
qua erat nobilis: non ꝑmittebatur
de domosua habere comitẽ ne ueterũ
actuũ memor & lasciuientis infanti&e.
errorẽ refricaret antiquũ : & crebra
confabulatione renouaret. Unus om̃ium

Expanded text:
fimi generis, in tres turmas monasteriaque fimi generis, in tres turmas monasteriaque diuisit, ita dumtaxat, ut in opere et cibo separatae psalmodiis et orationibus iungerentur. post alleluiae cantatum, quo signo uocabantur ad collectam, nulli residere licitum erat, sed prima uel inter pudore et exemplo ad laborem eas prouocans, non terrore. mane, hora tertia, sexta, nona, uespera, noctis medio per ordinem Psalterium canebant nec licebat cuiquam sororum ignorare psalmos et non de scripturis sanctis cotidie aliquid discere. die tantum dominico ad ecclesiam procedebant, ex cuius habitabant latere, et unumquodque agmen matrem propriam sequebatur; atque inde pariter reuertentes instabant operi destricto et uel sibi uel ceteris indumenta faciebant. si qua erat nobilis, non permittebatur de domo sua habere comitem, ne ueterum actuum memor et lasciuientis infantiae errorem refricaret antiquum et crebra confabulatione renouaret. unus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis Sed dñs auxiliator m̃s. non ti¬
mebo qͥd faciat mͥ homo. legi enĩ: Fili.
honora dñm & confortaberis. & extra
illum nullũ timueris. Hlis & talibus
testimoniis quasi armatura xp̃i & ad¬
uersum om̃ia quidẽ uitia: sed p̃cipue in¬
struebat se contra inuidiã saeuientẽ:
& patiendo in iurias furorẽ rabidi pe¬
ctoris mitigabat. Deniq usq ad diẽ
mortis & huius patientia & aliorũ telus
om̃ibus patuit. qui suũ rodit auctorẽ:
& dũ ȩmulũ lȩdere nititur. insemet
ipsum ꝓprio furore bachatur. Dicã
& de ordine monasterii: quomͦ sc̃orũ
continentiã in suũ uerterit lucrũ. Se¬
minabat carnalia. ut meteret spirita¬
lia. Dabat t̾rena. ut cęlestia tolleret.
Breuia concedebat. ut prohis aet̾na mu¬
taret. Post uirorũ monasteriũ quod
uris tradiderat gubernandũ: plures
uirgines quas dediuersis ꝓuincis con¬
gregauerat tã nobiles quã medii & in¬

Expanded text:
cisionis, sed A dominus auxiliator meus, non ticisionis, sed A dominus auxiliator meus, non timebo, quid faciet mihi homo. legi enim: fili, honora dominum et confortaberis et extra illum nullum I timueris his et talibus testimoniis quasi armatura Christi et I aduersum omnia quidem uitia, sed praecipue instruebat se contra I inuidiam saeuientem et patiendo iniurias furorem grauidi pectoris ^ mitigabat. denique usque ad diem mortis et huius patientia et aliorum zelus omnibus patuit, qui suum rodit auctorem et, dum aemulum laedere nititur, in semet ipsum proprio furore bacchatur. Dicam et de ordine monasterii, quomodo sanctorum continentiam in suum uerterit lucrum. seminabat carnalia, ut meteret spiritalia; dabat terrena, ut caelestia tolleret; breuia concedebat, ut pro his aeterna mutaret. post uirorum monasterium, quod uiris tradiderat gubernandum, plures uirgines, quas e diuersis prouinciis congregarat, tam nobiles quam medii et in
Abbreviated transcription (Latin):
orans addñm loquebat᷑. Posside filos
mortificatoꝵ. qui prote quocidie mor¬
tificant corpora sua. Noui susurronẽ
quendã quod genꝰ hominũ uel ꝑnicio¬
sissimũ ẽ. quasi beniuolũ nuntiasse: qđ
ꝓnimio feruore uirtutũ quibusdam
uideretur insana. & cerebrũ illius
dicerent confouendũ. Cui illa respon.¬
dit. Theatrũ factisumꝰ mundo. & an¬
głis & hominibꝰ. Ꝙ̾ nos fatui ꝓpt̃
xp̃m. Sed stultũ di: sapientius est ho-¬
minibꝰ. Vnde saluator loquitur ad
patrẽ. Tu scis insipientiã meã. Quem
ineuangłio & ꝓpinqui quasi m̃tis im¬
portẽ ligare cupiebant. & ad uersa¬
rii suggillabant dicentes. Demoniũ
habet & samarita est. & in beelzebub
pͥncipe demoniorũ eicit daemonia.
de mundo. Si enĩ essetis de mundo.
amaret utiq mundus quod suũ erat.
Et ad ipsũ dñm uerba uertebat. Tu nosti
cordis alfondita. & haec omia uener̃
tota die. & reputati sumus ut oues oc-¬

Expanded text:
orans ad dominum loquebatur: \'posside filios orans ad dominum loquebatur: \'posside filios mortificatorum, qui pro te cotidie mortificant corpora sua\'. noui susurronem quendam — quod genus hominum uel perniciosissimum est — quasi beniuolum nuntiasse, quod prae nimio feruore uirtutum quibusdam uideretur insana et cerebrum illius dicerent confouendum. cui illa respondit: \'theatrum facti sumus mundo et angelis et hominibus; nos fatui propter Christum, sed stultum dei sapientius est hominibus; unde et saluator loquitur ad patrem: t u scis insipientiam meam. quem in euangelio et propinqui quasi mentis inpotem ligare cupiebant et aduersarii suggillabant dicentes: daemonium habet et Samarites est et: in Belzebul, principe daemoniorum, eicit daemonia. de mundo. si enim essetis de mundo, amaret utique mundus, quod suum erat\'. et ad. ipsum dominum uerba uertebat: tu nosti cordis abscondita et: haec omnia uenerunt ortificamur tota die, reputati sumus ut oues oc
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙiterũ. qui uult animã suã saluã facere
ꝑdet eã. & qui ꝑdiderit animã suã
ꝓpt̾ me. saluã eã faciet. Quando dis-¬
pendia rei familiaris & euersio totiꝰ
patrimonii nuntiabat᷑: aiebat. Quid
enim ꝓdest homini si totũ mundũ
lucrifecerit & animã suã damni habu¬
erit: aut quã dabit homo commuta-
tionẽ ꝓanima sua: Ꝙnuda exiui de
utero matris meae: nuda & redeam. Sic̃
placuit dño ita factũ. ẽ Sit nom̃ dñi
benedictũ. Ꝙ illud. Nolite diligere
mundũ neq ea quae inmundo sunt.
qm om̃e quod in mundo est desideriũ
carnis est & concupiscentia oculorum.
& suꝑbia uite hunis. quȩ non est expa¬
tre. sed demundo est. & mundus ꝑtran¬
siet. & concupiscentia eiꝰ. Scio ei scrip¬
tas infirmitates grauissimas liberorum.
& maxime toxotii sui quȩ diligebat
plurimũ. Cunq illud iurtute̾ com¬
plesset. turbata sũ & ñ sum locuta: ita
haec uerba ꝓrupit. Qui amat filiũ
aut filiã supra me. ñ ẽ me dignꝰ. &

Expanded text:
uult animam suam saluam facere, perdet eam et: qui perdiderit animam suam propter me, me, saluam eam faciet. quando dispendia rei familians et euersio totius patrimonii nuntiabatur, aiebat: quid enim prodest homini, si totum mundum lucri fecerit et animam suam damni habuerit? aut quam dabit homo conmuta tionem pro anima sua? et nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam. sicut placuit domino, ita factum est; sit nomen domini benedictum et illud: nolite diligere mundum nec ea, quae in mundo sunt, quoniam omne. quod in mundo est, desiderium carnis est et concupiscentia oculorum et superbia uitae huius, quae non est ex patre, sed de mundo est. et mundus pertransiet et concupiscentia eius. scio ei scriptas infirmitates grauissimas liberorum et maxime Toxotii sui, quem diligebat plurimum. cumque illud uirtute coplesset: turbata sum et non sum locuta, in haec uerba prorupit: qui amat filium aut filiam supra me, non est me dignus, et
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ iuitutes. Uitia loquor scłm ani
mum & om̃ium scõꝵ ac fr̃m desideriũ
qui illã diligimꝰ & absentẽ querimus
Caettrũ illa impleuit. cursũ suũ. fidemq
seruauit : & nunc fruitur corona iusti.¬
tiae. Sequitu agnũ quocũq abierit.¬
N satipaauie quia esuriuit. & lacta de cantues
Sicut audiu is ita & uidimus. inciui¬
tate dñi uirtutũ: inciuitate dĩ nostri
Obeata rerũ cõmutatio fleuit ut semꝑ
rideret. despexit lacus contritos. ut fin¬
tem dñm repperit. Uestita cilicio est.
ut nunc albis uestibꝰ uteretur & diceit
Scicusti saccũ meũ. & indiusti me lecitia
Cinerẽ quasi panẽ manducauit. & potio¬
nẽ suã cũ fletu miscebat: dicens. fuer̃
mihi lacrime meae panes die ae nocte

Expanded text:
m animum meum et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam diligimus et absentem quaerimus. Ceterum illa inpleuit cursum suum fidemque seruauit et nunc fruitur corona iustitiae. sequitur agnum, quocumque uadit, saturatur, quae esuriuit, et laeta cantat: sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uirtutum, in ciuitate dei nostri. o beata rerum conmutatio! fleuit, ut semper rideret, despexit lacus contritos, ut fontem dominum repperiret, uestita cilicio est, ut nunc albis uestibus uteretur et diceret: scidisti saccum meum et induisti me laetitia. cinerem quasi panem manducauit et potionem suam cum fletu miscebat dicens: fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte
Abbreviated transcription (Latin):
bitur in nob̾. Patiens enĩ uir multus pru-¬
dentia. qui aut̃ pusillanimꝰ est: uehem̃t̃
insipiens. in languoribꝰ & crebra infirmita¬
te: dicebat. Quand infirmior sũ. tunc
fortior sum. & habemꝰ thesaurũ istũ
inuasis fictilib. donec mortale hoc¬
induat immortalitatẽ. & corruptiuum
uestiatur incorruptione. et iterũ. Sicut
suꝑ abundant passiones xp̃i in nobis
Ac deinde. Ut soci passionũ estis. ita
& consolationis eritis. In merore can¬
tabat. Quare tristis es anima mea. &
quare conturbas me: Sꝑa indm̃ qm̃¬

Expanded text:
iderint nobis: patiens enim uir multus prudentia; qui autem pusillanimis est, uehementer insipiens. In languoribus et crebra infirmitate dicebat: quando infirmor, tunc fortis sum et: habemus thesaurum istud in uasis fictilibinduat immortalitatem, et corruptivum hoc vestiatur incorruptione . Et iterum: Sicut superabundant passiones Christi in nobis, Ac deinde: Ut socii passionum estis, sic eritis et consolationis . In moerore cantabat: Quare tristis es anima mea, et quare conturbas me? Spera in
Abbreviated transcription (Latin):
uenerari debuissent irridendo non incre¬
parent Sed eum illi se nequaquã corrige¬
rent subito paium̃tũ solani cum irrisoribus
cȩcidit: tantũq p̃iectus cũ penitentib re.¬
sidens adm̃sam remansit. sicq in cauta p̃sũp.¬

Expanded text:
uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et tantum Preiectus cum abstinentibus residens ad mensam remansit. Cum igitur Fe
Abbreviated transcription (Latin):
uno incipiente. ibunt scĩ de iurtu¬
te iniurtutẽ. uidebitur ds̃ deoꝵ
insion Eratq in carmine eleuatio.
& ad finẽ positio Audiebat quoq
aliud quasi ignotũ canticũ multoꝵ
miliũ angłoꝵ. unde pauca uix pote¬
rat intelligere: Qui om̃s eis exierunt

Expanded text:
uno incipiente: Ibunt sancti de virtute in virtutem: videbitur Deus deorum in Sion . Eratque in carmine elevatio, et ad finem positio. Audiebat quoque aliud quasi ignotum canticum multorum millium angelorum, unde pauca vix poterat intelligere. Exierunt
Abbreviated transcription (Latin):
Indiq ubi religiosis uiris confluentib
aliquos etiã parentũ pia sollicitudine
euocare curauit: hac excausa dũ pa-¬
triã parentesq usitare properaret.
& inter illos sacri uerbi semina spiri¬
talia spiritalib seminaret eloquiis:
quadã corpori egrocantis molestia
crripitur: ac deinde ad paternam
amicis suggerentib cominigrauit do-¬
nũ. qͦ ille suꝑ alteriꝰ manũ imitendo
prexit. ac haud longe adomo uesꝑ.¬
tinalẽ exorsus psalmodiã orationi in¬
tentꝰ tenebris subito circundatꝰ resti¬
tit: Nec enĩ pedes mouere infirmatꝰ
ualebat. s quasi iã mortuus ad ꝓximã
deputatꝰ ÷ causã: Et cũ se tenebrarũ
caligine circundari uidisset. quatu¬
or manus de suꝑ ad se extensas cons¬
pexit: Tenentesq illũ ꝑ brachiã. ni¬
ueis subuolebant pennis Erantq¬

Expanded text:
undique religiosis confluentibus viris, aliquos etiam parentum pia sollicitudine evocare curavit. Hac ex causa dum patriam parentesque visitare properaret et inter illos sacri verbi semina spiritalia spiritalibus seminaret eloquiis, quadam die corporis aegrotantis molestia correpitur hac deinde ad paternam, amicis suggerentibus, commigravit domum. Quo, illo super alterius manum innitente, perrexit hac haud longe a domo, vespertinalem exorsus psalmodiam, oratione intentus, tenebris subito circumdatus restetit. Nec enim pedes movere infirmatus valebat, sed quasi iam mortuus ad proximam deportatus est casam. Et cum se tenebrarum caligine circumdare vidisset, quattuor manus desuper ad se extensas conspexit, tenentesque illum per brachia niveis subvolabant pennis.
Abbreviated transcription (Latin):
QUDEN GENEBP¬
sed nobilior fide Seculi dignitate
int̃ suos clarus. sed indiuinoꝵ mune¬
rũ grã ubiq p̃cipiuis: huiꝰ uiri in¬
fantia sacris quib dã miraculoꝵ p̃sa¬
gus a parentib fulgebat: Summis
ebatur disciplinis Crescente uͦ ȩcate.
quotidie crescebat Erat enĩ forma p̃ci¬
puus. corpore castus. mente deuotꝰ. affa¬
bilis colloquio. amabilis aspectu. pru-¬
dentia p̃ditus. temperantia clarꝰ inter¬
na fortitudine firmꝰ censura iustitiae
stbilis. longanimitate largus. patientia
robustus. humilitate mansuetus. Kari.¬
tate sollicitꝰ. Ꝙ ita in eo om̃iũ uirtutũ
licorẽ sapientia ad ornabat. ut scđm¬

Expanded text:
quidem genesed nobilior fide, saeculi dignitate inter suos clarus, sed in divinorum munerum gratia ubique praecipuus. Huius viri infantia sacris quibusdam miraculorum praesagiis apparentibus fulgebat; summis ebatur disciplinis. Crescente vero aetateaffectus cottidie crescebat. Erat enim forma praecipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis aspectu, prudentia praeditus, temperantia clarus, in interna fortitudine firmus, censura iustitiae stabilis, longanimitate largus, pacientia robustus, humilitate mansuetus, caritate sollicitus, et ita in eum omnium virtutum decorem sapientia adornabat, ut sec
Abbreviated transcription (Latin):
repleti ut nichil nob̾ ultra boni de esse
credamus. Quanto aut̃ amplius loque¬
bantur. tanto eos amplius odor reficie.¬
magno timore &. cordis deuotione
regnare in cęlis. sicut a scõ martire
tuo luciano didicimus. Et conuersi¬

Expanded text:
repleti, ut nihil nobis ulterius boni deesse credatur. Porro quanto amplius talia loquebantur, tanto amplius odor affluenimio timore et magna cordis devotione regnantem in coelis; sicut a sancto martyre tuo Luciano audivimus aur
Abbreviated transcription (Latin):
gens se sancti uiri corpꝰ exanime. appis.
in corpore iter suum carpere plantis fir.¬
funeri tradendum elegerat. uno
in agello publico: ibiq cũ palma
uictoriȩ sc̃s requieuit in pace. Uiri

Expanded text:
gens se sancti viri corpus exanime, apprehein corpore, iter plantis firanctus sibi funeri tradendum elegerat, uno illiario: ubi in agello publico cum palma victoriae sanctus requievit in pace. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
confessio pbata consign& Felix cat̃¬
ua iurgmũ quib stũcdiuĩ ẽ tuae seqͥ¬
confessionis uestigia. Habebunt enĩ
tecũ coronã incelo. qui tecũ supera¬
uerint inimicũ in mundo: Nã sicut
tbi uestigia mariac ꝓsequenti participa¬
tio aeternȩ remunerationis apparuit.
ita his te imitantib aecerna eredinꝰ
gaudia non neganda Itaq o splendi
da xp̃o. pulchira dĩ filio &e om̃ib angłis
& archangłis grata. ut nr̃i meminisse
digneris quib possumꝰ p̃cib exoramus.
palmã. qui regnat cũ patre & spũ scõ.

Expanded text:
confessio probata consignet. Felix cateconfessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum in mundo. Nam sicut tibi Mariae vestigia prosequenti participatio aeternae remunerationis apparuit; ita his imitantibus aeterna credimus gaudia non neganda. SERMO XLIda Christo, et pulchra Dei Filio, et omnibus angelis et archangelis grata, ut nostri meminisse digneris, quibus possumus precibus exoramus, palmam, qui regnat cum Patre, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nomine ap̃i consumpsit incendiũ: Naq
cũ legeris heliã ignib raptũ. & pueros
tres inmediis ignib nulla ratione con¬
sumptos aut quia laurentiũ craticula
susceptũ recolis. & agnẽ sicut teclam
fl ammarũ globos euasisse cognoscis. nullã
inhis suspiceris uarietatẽ fidĩ tunc fuisse:
Una & enĩ fides scõs dĩ inpassione ȩxercuit.
& liuerso genere gloriarũ reddidit
utrosq uictores: trã qui consumptus est
martir exultat & qui euasit uictor
exultat. Et esaias sectus martyrẽ fecit.
& daniel leonũ rabiẽ mor susq contẽp¬
nens. ꝓbatissimũ di confessorẽ ex p̾ssit
Quo facto utrosq xp̃c diaboli osten¬
dit eẽ iuctores. Unus enĩ moritur ꝙ
triumphat. aliꝰ euadit &e regnat Seni
iã uirgo ad thalamũ quẽ quȩsisti. &
ꝓamore sponsi gladiũ ꝑcussoris ad¬
mitte: ut sponsã te uirginitas imma¬
culata comprob& xp̃i. & martyrẽ

Expanded text:
pro nomine Christi consumpsit incendium. Nam pro nomine Christi consumpsit incendium. Nam cum legeris Eliam ignibus raptum, et pueros tres in mediis ignibus, nulla ratione consumptos: aut quia Laurentium craticula consumptum recolis, et Agnem, sicut Theclam flammarum globos evasisse cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem fidei tunc fuisse; una etenim fides sanctos Dei in passione exercuit, et diverso genere gloriarum reddidit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat; et qui evasit victor, exsultat; et Isaiam sectum martyrem fecit, et Danielem leonum rabiem morsusque contemnentem, probatissimum Deus confessorem expressit: quo facto utrosque diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat. 11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓmortuo. & amortus ȩxcitat saluum
qui mortisfuerat deputatꝰ: ꝙ ad gaudium
euocat qui fuerat p̃cipitatꝰ inluctũ: Nã
qui incestus fuerat mortiuis. castus exur¬
git. & fit p̃dicator castimonu. qͥ ꝑsecu¬
tor extiterat castitatis Adhȩc sacrilegi
conturbant᷑ in templis. &: xp̃m ista mira¬
bilia facientẽ contremiscunt Excitant
seditiones ignobilis uulgi. ut ratio quae
suadebat fidẽ seditionũ clamorib pulsa
locũ unmentib hominũ inuenire non
posset. Pater uͦ suscitati fili tristis absces¬
sit. & ut legitur turbis furentib uicariũ
dereliquit. Uirgineo itaq eorpori striden-¬
tes p̃parant flãmas. sed corpꝰ qđ incendia
libidinũ superauerat refrigeriũ in medus
flammis inuenit: & quae adhoc focos
ingressa fuerat ut arderet. coepit ꝑscãm
uirginitatẽ algere: ut disceret urginitas
flamimas sibi & incendia penitꝰ dominari
non posse Nec illos perisse aestimes. quos

Expanded text:
re pro mortuo, et a mortuis excitat salvum, re pro mortuo, et a mortuis excitat salvum, qui morti fuerat deputatus; et ad gaudium evocat, qui fuerat praecipitatus in luctum. Nam qui incestus fuerat mortuus, castus exsurgit; et fit praedicator castimoniae, qui persecutor exstiterat castitatis. Ad haec sacrilegi conturbantur in templis, et Christum ista miracula facientem non timentes, excitant seditionem ignobilis vulgi; ut ratio, quae suadebat finem seditionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum invenire non posset. Pater vero suscitati filii tristis abscessit, et ut legitur turbis furentibus vitiatum dereliquit. Virgineo itaque corpori stridentes praeparantur flammae, sed corpus, quod incendia libidinum superaverat, refrigerium 542 in mediis flammis invenit: et quae ad hoc focos ingressa fuerat, ut arderet, coepit per sanctam virginitatem algere, ut disceret virginitas flammas sibi et incendia penitus dominari non posse. Nec illos periisse aestimes, quos
Abbreviated transcription (Latin):
cistitatẽ optinuit. Et quos ad eã diabolus
inquinatos induxit. illa ase mundos eiecit
Oñs nanq singillatĩ ingressi. unus alterum
sustinebat ingressum. quẽ egressũ dũ non
erederet mundũ. se exlabebãt immundum
Sed ingressus adlibidinẽ. adorandũ dnm̃
uirginis meritis tenebatur. & exiebat inde
di seruus. diaboli intus fuerat ingressus:¬
Q toti facti sunt xp̃i cultores. quos diabo¬
lus corruptores se putauerat uirguus:
inuenisse Remansit itaq uiuenis qͥ proba.¬
tionis huiꝰ auctor extiterat. qui se puta¬
bat defensorẽ uirginis suꝑare: Hinc splen.¬
dorẽ dũ ꝓuocaret adluctũ. uitã quã uide¬
batur habere Amisit: & mortẽ quã que rebat
inuenit. Succedunt ridentib lacrimae.
& in sultantib finem lamentationes impo¬
nunt. Attendit uirgo lugentẽ iudicẽ. &
quẽ min antẽ ante contempserat nunc de¬
p̃cantẽ exaudit Ilico igitur ut cȩpit ora¬

Expanded text:
captivitatem obtinuit: et quos ad eam diabolus captivitatem obtinuit: et quos ad eam diabolus inquinatos induxit, illa a se mundos ejecit; omnes namque singillatim ingressi, unus alterum sustinebat ingressum, quem egressum, dum non crederet mundum, se exhibebat immundum: sed ingressus ad libidinem, ad adorandum Dominum meritis virginis tenebatur; et exibat inde Dei servus, qui diaboli fuerat et tot facti sunt Christi cultores, quot diabolus corruptores se putaverat virginis invenisse. Remansit itaque juvenis qui reprobationis hujus auctor exstiterat: qui se putabat defensorem virginis superare, hic splendorem, dum provocaret ad uxum, vitam, quam videbatur habere, amisit: et mortem, quam quaerebat, invenit. Succedunt ridentibus lacrymae, et insultantibus finem lamentationes imponunt. Attendit virgo lugentem judicem, et quem minantem ante contempserat, nunc deprecantem exaudit. Illico igitur, ut coepit ora
Abbreviated transcription (Latin):
tentus est qui traxerat tractus est. qͥ occide
se putabat occisus ẽ. Deniq ut ꝓbemus
diabolũ a uirgine ista. tunc fuisse uictũ.
illiꝰ uuienis factũ ad animũ reuocemus.
Quẽ contͣ agnetis infantiã sic armauerat
lum ad libidinem inuitantis: Hunc ergo
ducẽ fuisse diabolũ nemo qui dubitet.
& uicto duce populũ superatũ eẽ. omib
notũ ẽ Suꝑatis autẽ cũ duce suo popłis.
tyrannũ tenere captiuũ om̃ib patet
Constat gͦ diabolũ suꝑatũ. quotiens ant᷑
urginẽ arma corripuit: Nam expoliata
urego crinib tegitur & nũdata ab homi¬
nib malis. uestitur ab hominib bonis: &
dampnatã prostibulo turpitudinis. ingre¬
mio apparuit castitatis Efficitur orato¬
riũ angłoꝵ. qui locus ꝑditarũ fuerat ani.¬
marii & ubi semꝑ naufragauerat castitas.
illie ẽ coronata uirginitas: Deniq populos
quos p̃co adlibidinẽ inuitauerat. uirgo ad

Expanded text:
tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere se putabat, occisus est. 7. Denique ut probemus diabolum a virgine tunc fuisse victum, illius juvenis factum ad animum revocemus, quem contra Agnetis infantiam sic armaverat lum ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diaboli nemo est qui dubitet; et victo duce, populum esse superatum omnibus notum est: superatis autem cum suo duce populis, tyrannum teneri captivum omnibus patet. Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit; nam exspoliata virgo, crinibus tegitur: et nudata ab hominibus malis, vestiebatur ab angelis bonis: et damnata in prostibulo turpitudinis, in gremio apparuit castitatis. Efficitur oratorium angelorum locus, qui perditarum fuerat animarum; et ubi semper naufragaverat castitas, illic est coronata virginitas. Denique populos, quos praeco ad libidinem invitaverat, virgo ad
Abbreviated transcription (Latin):
semel oblata ꝑdurat: Discite uirgines ipi
normã puellari ȩxempli & oblata subspe¬
tie pietatis munuscula uiroꝵ tota intei¬
tione respuite & quasi rabidi canis morsus
omi cũ gaudio recusate. A quo non rapos
qđ timeas di. non accipias qđ diligas munidi
Accipe. Accipe uirgo: sed qđ amori aeterno
ꝓficiat: Quocienscũq ab homine consecu¬
ta fueris censũ. sic accipe ut te sponsã ip̃i
cognoscas: Uidet ille intus inmente qđ faci¬
as. & quã expetent̃ eius uurgines comiteris
secuta ꝑ opꝓbria nullũ potuit penitus
formidare suppliciũ. cui eciã lupanar tur
bolus ei ignominiã corruptionis p̃paraiue¬
rat. illic eã exciꝑe fecit dñs coronã sua ur¬
ginitatis & palmã: Hoc ẽ. insuis sedib ho¬
stes uincere. captiuã ductã uirginẽ ad pe¬
nitͣilia regis libidinũ ipsũ regẽ a uirgino
quã captiuauerat uictum: & uictũ eũ uir¬
ginis triumpho ȩxire: Nam qui tenuerat

Expanded text:
semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ut te Christi sponsam agnoscas. Videt ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus virgines comiteris Post opprobria nullum potuit penitus formidare supplicium, cui etiam lupanar turpbolus ei ignominiam corruptionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, captivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et victum cum virginis triumpho exire; nam qui tenuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatẽ diligit. nec ludibria. nec
flãmas. nec supplicia. nec oarnifices me.¬
tuit: postremo nec gladiũ furentis ꝑeus¬
soris expauit. Compellitur urgo orna¬
menta susciꝑe corporis. sed renuit qm̃ sus¬
ceperat m̃tis. & quia ñ de elegantia cor¬
poris humani placere studebat. quia
timebat defeditate animȩ dnõ displice¬
re: dabat intus ꝑfidẽ suȩ m̃ti candorẽ.
tũ insuã animã erubescebat se. eẽ formo.¬
sam. tantoq studens displicere carna¬
lib in carnis aspectu. quanto insticit
uiuenis apuella contemptus. & se mu¬
nerib complacere posse existimans au.¬
rũ gemias congeminans. uestes. p̃dia
p̃ciosa conuectat. S quia xp̃i caritas
p̃ciũ pecumarũ ñ hab& uirginitas sacra.¬
cisima in suo gradu usq insanguinis
effusionẽ ꝑmansit. qm̃ suo illã sanguine sub¬
arrauerat xpe Ad concupiscentẽ ĩgitur. i¬
uertitur census & inconcussa uirginitas ꝓp̃o

Expanded text:
virginitatem diligit, nec ludibria, nec virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis: et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere, dabat interius per fidem suae mentis candorem, atque tum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo ijuvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo
Abbreviated transcription (Latin):
cia recusantes. & eius ñ recusantes austera:
addelectationes ꝑpetuas & ad gaudia
aetna ꝑducant. łlȩc dicentes non uitu¬
ꝑamus coniugii casta cõmercia: sed uir-¬
ginũ ꝑseuerantiã ad oramꝰ. Non enim
uirginitas malis rebꝰ suꝑ ponenda est:
sed est rebus obtimis ꝓferenda. Qui enĩ
indiget malarum rerum uituꝑatione lau¬
dari. Sequantur itaq scã conuigia patii.¬
archarũ conuiges in religione positȩ. ac
diuinis litteris informatȩ. sarrã. rebecam.
rachelem. annã. susannã. ac sefforã imiten
qua agnes beatissima. magnũ de se pudi¬
ciciȩ excitauit exemplũ. cũ uuginitatem
p̃tulit uitȩ omnẽq ase amorẽ trenũ per
amorẽ celestẽ expellens. tropheum crucis
xp̃i arripuit. & cã contra libidines quã
eciã contia uniũsa supplicia fide potius
armata quã ferro. fortit̾ dimicauit & uicit.
Aspicit deniq blandientẽ. & renuit mi-
aliquid amare qđ transit. & dũ nimis

Expanded text:
cia recusantes, et ejus non recusantes austera, cia recusantes, et ejus non recusantes austera, ad delectationes perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis 539 Litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram, imitentqua Agnes beatissima de se magnum pudicitiae excitavit exemplum, cur virginitatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem et renuit: minaliquid amare, 457 quod transit; et dum nimis
Abbreviated transcription (Latin):
ut in puellis tropheũ scĩtatis arriperet.
& ꝑuestigia matris uirginis ad cȩlestem
thalamũ ꝑueniret Hinc est qđ anulo fidĩ
agnes se asserit subarratã: & clamat se
amore constrictam. O quã imitabile uir-¬
ginib ungo tui tradidisti amoris exẽplũ.
o quã scm̃ pectoris dandũ inuingines tri-¬
do. carnisq concupiscentias. & solã xp̃i
pulcritudinẽ adamando. Accedite ad
puellam puellȩ: & discite in annis infan¬
ciȩ quales inpectore suo cirea amorẽ xp̃i
flãmas accendit. Dicit se amatori suo ser¬
uare fidẽ: & eius corpus concupiscere so
lũ qui amore hominũ mortis ñ recusa¬
uit interitũ. Discite uirgines xp̃i amo¬
rem inpuella feruentẽ: & om̃s mundi
diuitias uelud stercora recusantẽ. Ideo
enim scõrũ ꝑlitteras tradunt᷑ exempla:
ut unusquisq ꝓ qualitate sexus. & pro
ȩtate annorũ. modũ sui ꝓpositi tencat.
& sicut ꝑ uirginẽ uirgines: ita ꝑconui-

Expanded text:
ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se asserit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virgo tui tradidisti amoris exemplum! o quam sanctum pectoribus virgineis trido carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! 2. Accedite ad puellam, puellae, et discite in annis infantiae quales in pectore suo circa amorem Christi flammas accenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus clum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in puella ferventem, et omnes mundi divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum per litteras traduntur exempla, ut unusquisque pro qualitate sexus, et pro aetate annorum modum sui propositi teneat, et sicut per virginem virgines, ita et per c
Abbreviated transcription (Latin):
mitate detenti. Qd facere xp̃m nullus
ambigat usq inhodiernũ diem. Perseue.¬
rauit aut̃ constancia augusti filia in uir.¬
ginitate xp̃i. ꝑ quã multȩ uirgines &
mediocres & nobiles & illustres sacra ue.¬
lamina susceper̃. Et quia fides mortis
uirgines romȩ agnẽ beatissimã quasi mn
corpore manentem attendunt. & euis exẽplo
ꝓuocate uirilit̾ & integre ꝑseuerant. cre
palmã ad quirant. Hec ego ambrosius
seruus xp̃i dũ inuoluminib abditis in-¬
uenissẽ scripta. ñ sũ passus infruetuoso si-¬
lentio tegi. Adhonorẽ gͥ tantę marcy¬
ris sicut gesta eiꝰ agnoui conseripsi. & ad
edificationẽ ur̃am ouirgines xp̃i textũ
passionis eius credidi destinandũ. obse¬
crans uirtutẽ scĩ sp̃s. ut labor nr̃ in ur̃a
um in toto mundo uirgine.¬
us flos mariȩ inmarcescibi¬
les coronas innectat. & scep.¬
trigerã pudoris aulã inia.¬
culato conseruaret affectu:
eousq integritas ꝑseuerauit ad palmã

Expanded text:
detenti essent. Quod facere Christum nullus dubitat usque in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis  diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et ejus exemplum agentes viriliter, et integrepalmam acquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans virtutem Spiritus sancti, ut labor noster aum in toto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam,
Abbreviated transcription (Latin):
gabatur. Unde factũ ÷ post aliquan¬
augusti filiã hoc factũ abhis qui uiderant
narraretur . Erat enĩ ipsa constantia¬
regina uirgo prudentissima. sed ita ob¬
sessa uulnerib: ut a capite usq adpecis
nulla mbrorũ pars libera remansisset.
Accepto autẽ consilio spe recuꝑande
salutis. uenit adtumulũ martyris no¬
cte. & licet pagana tam̃ credula animi
intentione p̃ces fidelit effundebat. Qđ
dũ faceret. repentina sonni suauitate cor-¬
ripitur. Et uidit ꝑuisũ agnẽ beatissi
mã talia sibi monita ꝓferentẽ. Constan.¬
tatem. Adhanc uocẽ constancia euigilat
sana. ita ut nec signũ in eiꝰ m̃bris alicuiꝰ
uulneris remaret. Reũsa gͥ adpalatiũ
sanissima facit gaudiũ & patri augusto.
&e fr̃ib suis imꝑatoribꝰ. Coronatur tota ciuitas.

Expanded text:
t post aliquanAugusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constantem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota,