comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gessit. de quo fuit neccessaĩ¬
um dicere qm̃ neq testatois
iam defuẽti. neq hr̃dis ꝗ
nõdum adiit. negotium
gesisse uidetur. ⁊ ñqd acces¬
ex negotio gesto ornatur.⁊
sus eum accoͤ ¶ Intdum
innegoꝵ gestoꝵ actõemala¬
beo sc̾rib. dolum solũmo ũ¬
sari nã si affectõe coactus.
ne bonamea distraãtur. ne¬
gõtͣns te meis obtuleris. e¬
quusimiũ est. dolum dumta
la necc̃ite cogẽte. mniiscint
se negotus alienis ⁊ eages¬
sit. uerũ ⁊ is qui aliqua neccẽ¬
sitate ugẽte uł necc̃itatis
sinpito gessit. ¶Ap. mar
ꝓposuissem negotia titu ge¬
rere: tu michi mandauĩs ut
geram. anutraq actõe uti
p̾ossim ⁊ ego putõ utrãq lo¬
cum br̃e. queadinodũ ip̃e

Expanded text:
gessit: de quo fuit necessarium edicere, quoniam neque testatoris iam defuncti neque heredis qui nondum adiit negotium gessisse uidetur. sed si quid accesex negotio gesto oriatur, esus eum actio. Interdum in negotiorum gestorum actione Labeo scribit dolum solummodo uersari: nam si affectione coactus, ne bona mea distrahantur, negotiis te meis optuleris, aequissimum esse dolum dumtaxla necessitate cogente immiscuit s‹e› negotiis alienis et ea gessit, uerum et is qui aliqua necessitate urguente uel necessitatis suspicione gessit. Apud Marposuissem negotia Titii gerere, tu mihi mandaueris ut geram, an utraque actione uti possim? et ego puto utramque locum habere. quemadmodum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpe uidetur ⁊ noita pridem
uł. P biaũt ⁊ dontis ⁊ ac¬
cipientis tupitudo u̾satur. nõ
posseͬ peti. dicimus. ueluti sipe¬
cuma detur: ut male iudicet᷑.
cum sit ul siqs in adult̾io dep̃¬
hensus redement secessat eñi
repetitiõ. idq sabimus ⁊ ꝑe¬
gasus responderunt. ¶item
triusq turpitudo u̾satur cẽsa
repertio. ¶Quotiens aur̃e
solius accipientis tũpitudoi
u̾satur. celsus ait. reperi posse.
ueluti si tibi decło. nemichir
iuriam facias. ¶S⁊ qd uicre¬
tricidatur: repetino põt. ut la¬
beo ⁊ marcellus senbũt. E no¬
uana ratiõne. nõ eo qđ utrius¬
q turpitudo u̾satur. s⁊ solius dã¬
tis. illam eñ turpiter face̾ qd̾i
sit meretrix. nõ turꝑiter accipe.
cum sit merettre. ¶ Sitibim
incdicium dedo. ut fugitiuum
meum indices. uł furem rerũ
mearum: nõ poterit repcti ꝙ da
tatum ẽ. nec enztũpiter acce¬
pisti: qd si afugitio meo ac¬
cepis. necum indicares xli¬
cere tibihoc possum quasi fu

Expanded text:
corrumpere uidetur et non ita pridem um.Ubi autem et dantis et accipientis turpitudo uersatur, non posse repeti dicimus: ueluti si pecunia detur, ut male iudicetur.tum sit, uel si quis in adulterio deprehensus redemerit se: cessat enim repetitio, idque Sabinus et Pegasus responderunt.Item utriusque turpitudo versatur, cessat repetitio. Quotiens autem solius accipientis turpitudo versatur, Celsus ait repeti posse: veluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias. Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facete, quod sit meretrix, non turpiter accipere, cum sit meretrix. Si tibi indicium dedero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi fu
Abbreviated transcription (Latin):
tium. id qd̾ exiniustacausa
aput aliquẽ sit. posse ꝯliciꝰ. i
qua sentẽtia eciam celsus est.
ꝓmisens titio. quan iuis sipe¬
tat exccptione dolimaliułm
factum submouere eum pos¬
sis: tn sisolueris nõ possetere¬
petere.qm̃ sublataẽ ꝓximaca

Expanded text:
tium id, quod ex iniusta causa apud aliquem sit, posse condici: in qua sententia etiam Celsus est. miseris Titio, quamvis si petat, exceptione doli mali vel in factum summovere eum possis, tamen si solveris, non posse te repetere, quoniam sublata proxima ca
Abbreviated transcription (Latin):
aut turpcm. aut hoẽstã oht̃p¬
pem aũt aut ut dãtis sit ptur¬
pitudo. nõ accipientis. aut ut
accipientis dum taxat. non
eciam dantis. aut utriu: p.¬
Obrem iginir hoc̃stam datũ.
ita repeti potest. sues pꝑquam
datum ẽ secuta nõ ẽ qd̾ sicups
causa accipientis fuĩt: eciam¬
surs secuta sit: ipeti põt.¬
crilegium facias. ne furtũ. ne
si tibi dedõ. ut remmnichi redda

Expanded text:
aut turpem aut honestam; turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque.Ob rem igitur honestam datum ita repeti potest, si res propter quam datum est secuta non est. Quod si turpis causa accipientis fuerit, etiamsi res secuta sit, repeti potcrilegium facias, ne furtum, ne si tibi dedero, ut rem mihi redda
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt qd um̃ est. Plane si ꝯue¬
nerat uti se muller pascẽt su¬
osq hoĩes. idenro passus ẽ
eam dote sua frui. ut se suos

Expanded text:
d uerum est. plane si conuenerat, uti se mulier pasceret suosque homines idcirco passus est eam dote sua frui, ut se suos
Abbreviated transcription (Latin):
Abol. Si is ẜuus qui uxo¬
ri mortis causa dõãtus ẽ. pri¬
us quam uir decedat. stipu¬
latus ẽ. impẽdenti cãmesse
puto obligatioĩs donec uir
aũ moriatur. aũ suspitione
mortis po quã dõauit lib̾et.¬

Expanded text:
arum. Si is seruus, qui uxori mortis causa donatus est, prius quam uir decederet stipulatus est, in pendenti puto esse causam obligationis, donec uir aut moriatur aut suspicione mortis, propter quam donauit, libe
Abbreviated transcription (Latin):
2p. Siꝗs ꝓuxore suauec¬
tigal qd in itinẽ prari sol sol¬
uiss. an quasi locupletiore ca
feã exactio fiat. an nõ nlla i¬
sit donatõ ⁊ magis puto nõ
ris sui causa datas repet̾e nõ
posse. Iter.aũt fuisse ind̃tũ
umcausa ⁊ cũ uxorad man¬
tum peruenit nec inteẽ.an ali¬
qd de uectuns in cc̃bendo ma¬
trimoĩo ꝯuenent. Nõ em̃ do¬
nat ꝗ necessars honeribus
succuitit. ergo ⁊ si ꝯsẽsu ma¬
riti ꝓfecta ẽ mulier ꝑꝑ suas
necessarias causas. ⁊ aliquid
maritus expẽsarum nõie ei
prestitit. hoc reuocãdum nõ
est.¶Oiuxor uro dotẽ ꝓ¬
mifit. ⁊ dotis uẜas. sine du¬
bio dicẽdum ẽ petiuẜas posse
quia nõ ẽ ista donãtio. cũ ꝓho
nerib matrimon petãtur. qd
tm̃ simai̾tus uxori petitioẽm
carũ remisit. eadẽ erit questio

Expanded text:
pro uxore sua uectigal, quod in itinere praestari solet, soluisset, an quasi locupletior‹e› ea facta exactio fiat, an uero nulla sit donatio? et magis puto non ris sui causa datas repetere non posse: iter autem fuisse uidetur uiri causa et cum uxor ad uirum peruenit. nec interesse, an aliquid de uecturis in contrahendo matrimonio conuenerit: non enim donat, qui necessariis oneribus succurrit. ergo et si consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquid maritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est. Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista donatio, cum pro oneribus matrimonii petantur. quid tamen, si maritus uxori petitionem earum remiserit? eadem erit quaestio,
Abbreviated transcription (Latin):
uent ẜuum qui ĩ patris ma¬
riti sit potestate. dein isẜuuꝰ
ancillam acceꝑit dñium
mulieri queritur. Nec inter¬
esse. iuł. ait. ex cuiꝰ peccĩa hec
ancilla ep̃ta sit. quia nec ex
hoc enibone fid̃i possesson¬
b ꝯcessum est. uirũ aũt sci¬
entem alienum posside. ide
queĩt si ex re mariti ea ancil¬
la ꝯꝑata fiũt. an adu̾sus a¬
gentem mulierẽ de dote ma¬
ritus p̃cium possit pexcepti

Expanded text:
uerit seruum, qui in patris mariti sit potestate, deinde is seruus ancillam acceperit, dominium mulieri quaeretur: nec interesse Iulianus ait, ex cuius pecunia haec ancilla empta sit, quia nec ex hoc enim bonae fidei possessoribus concessum est, uirum autem scientem alienum possidere. Idem quaerit, si ex re mariti ea ancilla comparata fuerit, an aduersus agentem mulier‹em› de dote maritus pretium possit per excep
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tñ ꝯtestarã causa pretur. cuĩ
le est cũ petitur: tale dari debet.
ac ꝑꝑtea postea captos fructus.
cum post iudicis snĩam morã
accipiat. qd decͥtum ita accipi
oꝑtet. si añ iudicis snĩam mo¬
ra nõ int̾uenit. tam ⁊ si nõ fa¬
cille euenire possit. ur mora ñ
pecdẽte ꝑuẽiatur adiutcem.
s putat legis falcicuie ratioẽm
intuenisse. Eet̾m si an quam
ad uidicẽ ꝑueniretur. in mora
h̾rs fuĩt. exin fructuũ pr̃ando
b libabitur. Cũ ea tp̃ris int̃¬
capeilloiudicato dilatioem dai
nõ lucrũ afferre debeat. In his
quoq iudiciis q̃ nõ sũt arbi¬
traria. nec boc fidei. post litem
contestatã auctori cã pranda
est Incũ diẽ quo srñadicitũ.
cc̃teruͣm post rem iudicatam tẽ¬
pus afructib depẽ Sedis nõ in¬
mune est.Hon nũquam ene¬
nit. ut quãq̃ fructus hrditatis.
aut peccĩc uẜa nõiatim relicta ñ
sit. nichominus debeatur. utpy¬
ta siꝗs rogetur post morte sua

Expanded text:
en contestatam causa praestetur: cuius ale est, cum petitur, tale dari debet ac propterea postea captos fructus pcum post iudicis sententiam moram accipiat. quod decretum ita accipi oportet, si ante iudicis sententiam mora non intervenit: tametsi non facileerveniatur ad iudicem: sed puta legis Falcidiae rationem intervenisse. ceterum si ante, quam ad iudicem perveniretur, in mora heres fuit, exinde fructuum praestandorbus liberabitur, cum ea temporis intercapedo iudicato dilationem dare, non lucrum adferre debeat? In his quoque iudiciis, quae non sunt arbitraria nec bonae fidei, post litem contestatam actori causa praestanda est in eum diem, quo sententia dicitur: certe post rem iudicatam tempus a fructibus dependendis immune es. Nonnumquam euenit, ut, quamquam fructus hereditatis aut pecuniae usura nominatim relicta non sit, nihilo minus debeatur. ut puta si quis rogetur post mortem suam
Abbreviated transcription (Latin):
bit.Esutarum stiplãtio qͣuis
debitornõ ꝯueniat᷑ ꝯmitrituꝵ.
nec inutilis legittime ufe stipr¬
latio uidetur. sub ea ꝯditioẽ acep¬
ta siminores ad diem solute nõ
us iuxta ratioẽm sortis ꝓmitti¬

Expanded text:
bit. Vsurarum stipulatio, quamvis debitor non conveniatur, committitur. nec inutilis legitimae usurae stipulatio videtur sub ea condicione concepta "si minores ad diem solutae non us iusta ratione sortis promitti
Abbreviated transcription (Latin):
aiiobone fididi¬
sceptatur. arbitti¬
oiudicis usuraꝵ
malus exmore re¬
gionis ubi ꝯtractum ẽ ꝯstituit᷑.
ita tñ ut lege nõ offendat. So¬
tius si ido ꝯdep̃nandus erit qd̾
peccunia coẽm inuasit. uł in su¬
os usus ꝯu̾terit. om̃im̃o etiam
mora nõ int̾uemente pr̃abunt̃
usure. nec tin uidex iuditiiboẽ
fid̾i recte iuibebit int̾poni cauti¬
ones. ut si tanlius snie ꝯdẽpna¬
tus pariũt. futur tpris pendã¬
tur usure. cũ ipot̾ate sit actio¬
ris iudicatum exig̾e. pauł. no¬
tat. ꝗd eñi ꝑtinet. id offin iudi¬

Expanded text:
io bonae fidei disceptatur, arbitrio iudicis usurarum modus ex more regionis ubi contractum est constituitur, ita tamen, ut legi non offendat. Socius si ideo condemnandus erit, quod pecuniam communem invaserit vel in suos usus converterit, omnimodo etiam mora non interveniente praestabuntur usurae. Nec tamen iudex iudicii bonae fidei recte iubebit interponi cautiones, ut, si tardius sententiae condemnatus paruerit, futuri temporis pendantur usurae, cum in potestate sit actoris iudicatum exigere. Paulus notat: quid enim pertinet ad officiu
Abbreviated transcription (Latin):
Tnra tutele resti¬
tutioem ꝓ fauore pupilloꝵ lati¬
or int̾pretatio fra ẽ nemo enim
ambiget hodie. siue uidex acci¬
piatur. in aiem sentẽrie. siuc siñ
iice tu tela restituatur: ineũ
diem quorestituit usas pr̃ari.
plane si tutele iuditio nolẽte
exꝑiri tutor ultro ꝯuem̃t. ⁊ pec¬
cunia obtulit. eãq obsignatã
deposui̾t. ex eo tp̃r ñ pr̃ab̾ uẜas.¬

Expanded text:
a tutelae restitutionem pro favore pupillorum latior interpretatio facta est: nemo enim ambigit hodie, sive iudex accipiatur, in diem sententiae, sive sine iudice tutela restituatur, in eum diem quo restituit usuras praestari. plane si tutelae iudicio nolentem experiri tutor ultro convenerit et pecuniam optulerit eamque obsignatam deposuerit, ex eo tempore non praes
Abbreviated transcription (Latin):
quetib actioĩb dedueto eo ꝙ
prestitũ est. lis exstimetur. Id
recte ait. siꝗd hoꝵ nõ pretur.
cum cͤet̾a facta sint. nullo de¬
ducto ꝯdẽpnatioẽm faciendã.

Expanded text:
quentibus actionibus deducto eo quod praestitum est lis aestimetur.Idem recte ait, si quid horum non praestetur, cum cetera facta sint, nullo deducto condemnationem faciendam.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. exuẽditioe ꝯsequi oport̾e.
si mo sine culpa uẽditoris
mortem obierit. It si ꝯuene¬
rit. cũ res ueniret: ut locupħe
ab emptore reus detur. exnẽ¬
dito agi posse ut id fiat. ¶ sĩ
int̾ emptorẽ predioꝵ ⁊ uen¬
ditorem ꝯueĩssent. si capredi¬
aemptor brs ue eius pluris
uendidiss eius ꝑtem dimi
emptoris plis ea predia uẽcli¬
emptori. queĩrur an dño uł
adũsus dñm actio dari debe

Expanded text:
sit, ex uendito consequi oportere, sit, ex uendito consequi oportere, si modo sine culpa uenditoris mortem obierit.Item si conuenerit, cum res ueniret, ut locuples ab emptore reus detur, ex uendito agi posse, ut id fiat.Si inter emptorem praediorum et uenditorem conuenisset, ut, si ea praedia emptor heresue eius pluris uendidisset, eius partem dimiemptoris pluris ea praedia uendiemptori, quaeritur, an domino uel aduersus dominum actio dari debe
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ꝑẜuum acqsite alega¬
ta omia nec cuistinguẽdum.
cuius respectu sint relicta¶t̃
qd̃ ex opis ẜuus prestitit ue̾¬
ditori. emptori restituẽdum ẽ.
dito actio uenditon ꝯpetit ad
eam ꝯsequẽdar que ei ab ep̃¬
tore pr̃an opõrtet. Ueniunt
aũt in hoc iuditõ infra scrip¬
ta. imprimis pretium quã¬
tires ueĩt. It̃ usure pretui p̾t
diem traditioĩs nã cum re
emptor fruatur. eꝗssimũ est
eum usuras pretu depẽdere.¬
possessioẽm aũt traditã ac¬
ciꝑe debemus eciã si precaria
sit possessio. hic enĩ solum ⁊¬
spectare debemus. an hãt fruc
rea exuẽdito agẽdo: ꝯsequetur
eciam suptus qui facti sunt
in re distracta. ut puta siqd
in edifitio distracto errogatũ
exuẽdito boc noĩe actionem
Id̾ ⁊ si inegri fui curatõe qd
impẽsum est añ traditioẽm
aut siqd indisciplinas in
quas uerisimile est eciã emp¬
torẽ uellet impẽdi. Hoc am¬
plius labo ait. ⁊ siqd infu¬
nus mortui ẜui impẽsum⁊

Expanded text:
legata omnia, nec distinguendum, cuius respectu ista sint relicta. item quod ex operis seruus praestitit uenditori, emptori restituendum est,dito actio uenditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore praestari oportet.Ueniunt autem in hoc iudicium infra scripta. in primis pretium, quanti res uenit. item usurae pretii post diem traditionis: nam cum re emptor fruatur, aequissimum est eum usuras pretii pendere.Possessionem autem traditam accipere debemus et si precaria sit possessio: hoc enim solum spectare debemus, an habeat facrea ex uendito agendo consequetur etiam sumptus, qui facti sunt in re distracta, ut puta si quid in aedificia distracta erogatum ex uendito hoc nomine actionem. idem et si in aegri serui curationem impensum est ante traditionem aut si quid in disciplinas, quas uerisimile erat etiam emptorem uelle impendi. hoc amplius Labeo ait et si quid in funus mortui serui impensum
Abbreviated transcription (Latin):
lucratira meus fc̃s sit. nieb¬
ominus exẽpło michi adu̾¬
sus te actõ ꝯpetit. sin his aũt
que cũ reempta prari solent.
nõ solum dolũ. s ⁊ culpam p̃¬
standam arbitror. nã ⁊ celsuꝰ¬

Expanded text:
lucratiua meus factus sit, nihilo minus ex empto mihi aduersus te actio competit.In his autem, quae cum re empt‹a› praestari solent, non solum dolum, sed et culpam praestandam arbitror: nam et Celsu
Abbreviated transcription (Latin):
oms noĩe tenetur uẽditoir.
furem aũt br̃e possumus.i¬
Quod aũt dixiͣnis quariẽp¬
toris intfuit nõ decipi. mui¬
ta ꝯtinet. ⁊ si alios secũ soliei¬
tanit: ut fugerent uł res q̃s¬
dam abstuͣlit. qd̾ tñ sugno¬
rauit ꝗdem furemeẽ. afseue¬
rauit aũt bone frugis fidũ.
et carũ uẽdidit. iideamus. ã
exẽpto teñatur. ⁊ puto tenei̾.
ati quĩ ignoraũ. s nõ debuit
facille que ignorabat. asseue¬
rare. int̾ hũc igitur ⁊ qui seit¬
debuit furemeẽ. Hic nõ de¬
bint facilis eẽ adtemeraria
inclicatioem. ¶Siuẽditor⁊
dolo fecent. ut rem pluris ue
iditõ tenĩ. ut prestet ep̃tori
quãto płis ẜuum emiss. su
ta peculiatus eẽt. uł artisitio
instructus. ¶ꝑ cc̃rni quo¬
q. Idẽ uil. sorb̃. cum terẽtius
nictor decessissi. relicto hrde
fratre suo. ⁊ res quadam de
h̾rditate. ⁊ instrum̃ta ⁊ ma¬
cipia uillius ꝗdem subtͣxis¬
set: quib subtractis facile
quasi minimo ualeret hrci¬

Expanded text:
ditor, furem autem habere possumus.Quod autem diximus 'quanti emptoris interfuit non decipi', multa continet, et si alios secum sollicitauit ut fugerent, uel res quasdam abstulit.Quid tamen si ignorauit quidem furem esse, adseuerauit autem bonae frugi et fidum et caro uendidit? uideamus, an ex empto teneatur. et putem teneri. atqui ignorauit: sed non debuit facile quae ignorabat adseuerare. inter hunc igitur etdebuit furem esse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem.Si uenditor dolo fecerit, ut rem pluris ueniudicio teneri, ut praestaret emptori, quanto pluris seruum emisset, si ita peculiatus esset uel eo artificio instructus.Per contrarium quoque idem Iulianus scribit, cum Terentius Uictor decessisset relicto herede fratre suo et res quasdam ex hereditate et instrumenta et mancipia Bellicus quidam subtraxisset, quibus subtractis facile, quasi minimo ualeret heredi
Abbreviated transcription (Latin):
agentẽ cog̾e posse uẽditorẽ
ut᷑ ex locato cũ collono expia¬
tur. ut ꝯcquid fuĩt ꝯsecutuꝰ
emptori rediat. ¶Edibus
distractis uł legatis. ea ẽẽ e¬
dium solemus dicẽ. queue

Expanded text:
e posse uenditorem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat.Aedibus distractis uel legatis ea esse aedium solemus dicere, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fenus ilacitum ce̾hantur.
f lex contͣctuino improba¬
ta acdlicatur. ¶Siqs colle¬
dente ꝓcuratore meo ab eo
emerit. an possit agẽ exẽp̃¬
t̃o. ⁊ puto actenus ut aut
ic hactenus dabimus acti¬
oẽm exẽpto ut diximus in
supiore cãn.¶Siqs apr¬
pillo sine tutoris aueroĩ¬
tate emerit. ex unolat̾e ꝯsta
contractus. nam qui emit.
obligatus ẽ pupillo. pppil¬
iñ sibi nõ oblĩgat. ¶ Si

Expanded text:
faenus illicitum contrahatur, sed lex contractui non improbata dicatur.Si quis colludente procuratore meo ab eo emerit, an possit agere ex empto? et puto hactenus, ut aut ic hactenus dabimus actionem ex empto, ut diximus in superiore casu.Si quis a pupillo sine tutoris auctoritate emerit, ex uno latere constat contractus: nam qui emit, obligatus est pupillo, pupillum sibi non obligat.S
Abbreviated transcription (Latin):
tus emptori cede̾. nisi aliud
conueĩt ex ploratum ẽ. silo¬
ne satus ag̾ fuit. pẽsiones euu¬
in prediis urbanis: nisi quid
nominatim ꝯuenisse ꝓponat᷑
s ⁊ siꝗd preterca rri uẽdite no¬
citum sit: actio ep̃tori pr̃anda¬

Expanded text:
tus emptori cedere, nisi aliud tus emptori cedere, nisi aliud convenit, exploratum est. Si in locatis ager fuit, pensiones uin praediis urbanis, nisi si quid nominatim convenisse proponatur. Sed et si quid praeterea rei venditae nocitum est, actio emptori pra
Abbreviated transcription (Latin):
conscripsit. uni municipiod¬
beri. umͣ postea legem signa¬
uerit. si qua tributoꝵ aut uec¬
tigalis indictioĩs ue ꝗd noĩe
aut auie collatioem pr̃are o¬
portet. id ep̃torem dare facere
pr̃are õporte. Redi. exempto
eum teneri quasi decẽpiff ep̃¬
corem. que snĩa nera ẽ. ẜ cum
inͭͣ fc̃o ꝓponẽtur. tutores hoc
idem fecisse qui rem pupilla¬
rem uẽdebant: questioĩs eẽ
ait. an tutoꝵ dolum pupiliꝰ
prestare debeat. ⁊ siꝗdem ip̃i
tutores nẽdiderint. exep̃to e¬
os teneri neqͣquam dubium ẽ¬
S siꝗdem pupillus auetori¬
b eis uẽdidit. intm̃ tenetur ĩ
quãtum locuplectior ex eo fer¬
tus ẽ. tutorib in residũum ꝑ¬
pẽtuo ꝯdẽpnandis quia nec
trãffertur in pupillũ post pr
pretii soluta: ⁊ nos tradita
postea eucta sit. utrũ eius t¬
iri noĩe ꝯseq̃tur pretium inte¬
grum exẽpto agẽs.anueo ꝙ
nũauit.⁊ magis puto in id
¶Si fruetib iam maturis a¬
ger distractus sit. eciam fruc¬

Expanded text:
conscripserit uni municipio deberi, uerum postea legem consignauerit, si qua tributorum aut uectigalis indictionisue quid nomine aut ad uiae collationem praestare oportet, id emptorem dare facere praestareque oportere, ex empto eum teneri, quasi decepisset emptorem: quae sententia uera est.Sed cum in facto proponeretur tutores hoc idem fecisse, qui rem pupillarem uendebant, quaestionis esse ait, an tutorum dolum pupillus praestare debeat. et si quidem ipsi tutores uendiderunt, ex empto eos teneri nequaquam dubium est: sed si pupillus auctoribus eis uendidit, in tantum tenetur, in quantum locupletior ex eo factus est, tutoribus in residuum perpetuo condemnandis, quia nec transfertur in pupillum post pubpretii soluta et res tradita postea euicta sit, utrum eius rei consequetur pretium integrum ex empto agens an uero quod numerauit? et puto magis id Si fructibus iam maturis ager distractus sit, etiam fruc
Abbreviated transcription (Latin):
s. ⁊ sciẽs errare eũ uẽditor paᷤ¬
dam ep̃tionem. ⁊ preto restitu¬
to mulier rediatur. ¶Is qui
uina emit. arre noĩe cͥtam sũ¬
mam dedit. postea ꝯuenerat.
ut ep̃tio irrita fieret. Iuł. exc̃p̃¬
to agi posse ait. ut arra resti¬
tuatur. utilẽq eẽ actioẽm ex
empto etiã adlistrahẽdaͤm ĩ¬
quit emptioẽm. ¶Ego illd
quero si annulus datus sit.
arre noĩe. ⁊ secuta emptioe
pietioq nũato. ⁊ tͣclita re an¬
nulus nõ redlatur. qua acti¬
one agẽdum ẽ. utrum ꝯdica¬
tur. quasi obeãm datus sit.
et cã finitã sit. anuõ exẽpto
agẽdumsit. Et uis. dicir ex
empto agi posse. cte eciã ꝯli¬
cipotit᷑. qma ia sine causa a¬
pud uẽditorem annlus est.

Expanded text:
 sciens err‹a›re eum uenditor pasndam emptionem, et pretio restituto mulier reddatur.Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, ut emptio irrita fieret.Iulianus ex empto agi posse ait, ut arra restituatur, utilemque esse actionem ex empto etiam ad distrahendam, inquit, emptionem. ego illud quaero: si anulus datus sit arrae nomine et secuta emptione pretioque numerato et tradita re anulus non reddatur, qua actione agendum est, utrum condicatur, quasi ob causam datus sit e‹t› caus‹a› finita sit, an uero ex empto agendum sit. et Iulianus diceret ex empto agi posse: certe etiam condici poterit, quia iam sine causa apud uenditorem est
Abbreviated transcription (Latin):
xx. int̾ eum qui sciens quid.
aut ignoras uẽdidit. diffe¬
rentiam facit. in ꝯdẽpnatio¬
ne exẽpto. ait emĩ. qui pecus
morbosum aut tigñ uitio¬
sum uẽdidit. siꝗdem ignorãs
fecit. id tm̃ exep̃to actoe̾ pr̃atu¬
rum quãto minoris eẽm emp¬
turus sud ita eẽ scissem ¶siuõ
sciens reticuit. ⁊ emptorẽ de¬
cepit. Omĩa detrim̃ta que ex
ea emꝑtioẽ emptortrax̾it. p̃¬
staturũ ei. siue igitur edes ui¬
tio tigni corruerint. ediũ ex¬
stimatioẽm. siue pẽtora ꝯta¬
gioẽ morbosi pecoris pierint.
qd int̾fu̾it ydonee uenisse eĩt
prãndum. ¶It qui furẽ ue̾¬
cdidit: aut fugitiuum: si ꝗdẽ
sciens. pr̃are debebit quanti
emptoris int̾futrit nõ dec̾ipi
Siuõ ignorãs uẽdiderit. cir

Expanded text:
 inter eum, qui sciens quid aut ignorans uendidit, differentiam facit in condemnatione ex empto: ait enim, qui pecus morbosum aut tignum uitiosum vendidit, si quidem ignorans fecit, id tantum ex empto actione praestaturum, quanto minoris essem empturus, si id ita esse scissem: si vero sciens reticuit et emptorem decepit, omnia detrimenta, quae ex ea emptione emptor traxerit, praestaturum ei: sive igitur aedes vitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, sive pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idonea venisse erit praestandum. Item qui furem vendidit aut fugitivum, si quidem sciens, praestare debebit, quanti emptoris interfuit non decipi: si vero ignorans vend
Abbreviated transcription (Latin):
exstipulatu uł exẽpto agẽ po¬
se. ¶Id̾ nerat̾ ait. uẽtutorem
in re tradẽda debe prare empto
nut uilite depossersioe potior
futurus nõ sit. erit qdem exẽp¬
to actõ. nisi hoc pr̃etur. ¶Cas¬
sius ait eũ qui exanple stips

Expanded text:
ex stipulatu uel ex empto agere posse.Idem Neratius ait uenditorem in re tradenda debere praestare emptori, ut in lite de possessione potior futurus non sit: erit igitur ex empto actio, nisi hoc praestetur.Cassius ait eum, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
que diximus in re distracta. ĩ
hoc quoq sequẽda suͣt. ut tm̃
euictioĩs noĩe nõ in duplum
teneatur. s in hoc tm̃ oblige¬
tur. ut ep̃tori rem hre liceat.
tum infesse arbitror. utrũ ħ
polliceatur. ꝑ se uẽientesq a
se ꝑsonas. nõ fieri quommiꝰ¬
hr̃e liceat. an uõ per oms. nã
si ꝑ se. nõ uidetur id pr̃are ⁊
ne alius em̃cat. ꝓin si encta
res eĩt: siue stipulatio intpo¬
sita sit. exstipula t᷑u noͣ tene¬
nõ fieri quommnus hr̃e lice¬
redlat. teneĩ. Ibidẽ ait. idẽ eẽ
dicẽdum. ⁊ si aperte inuẽdi¬
tione ꝯptebendatur mebile¬
uietioĩs noĩe prestitum iri. p̃¬
tium ꝗdem deberi eiucta resutiͣ¬
litarem nõ deb̃i. Neq bone fi

Expanded text:
quae diximus in re distracta, in hoc quoque sequenda sint, ut tamen evictionis nomine non in duplum teneatur, sed in hoc tantum obligetur, ut emptori habere liceat, ltum interesse arbitror, utrum hoc polliceatur per se venientesque a se personas non fieri, quohabere liceat, an uero per omnes. nam si per se, non uidetur id praestare, ne alius euincat: proinde si euicta res erit, siue stipulatio interposita est, ex stipulatu non tenenon ‹fi›eri, quo minus habere licereddat teneri. ibidem ait idem esse dicendum et si aperte in uenditione comprehendatur nihil euictionis nomine praestatum iri: pretium quidem deberi re euicta, utilit
Abbreviated transcription (Latin):
sue ꝯtẽdit cisium euertir. ⁊ ser¬
um quassauit uł dccidit: puto
exlocato eẽ in eũ actõem. tẽpeͣra¬
re enĩdebuit. s ⁊ utilis aquili¬
ciłarius labo siculpa caret: ñ
tenen. ut. Get̾m si ul inuito do¬
min̾o fecit. uł quo nõ debiit tẽ¬
pore. aut siminus idonee dede¬
rit naui. tue exlocato agedum.
Si magister nauis sinegub¬
ponatore in flum nauem ĩmise¬
rit. ⁊ tẽpestate orta tẽpare nõ
res hẽbunit adu̾sus eum ex
locato actioẽm.¶Siꝗs ser¬
uum docẽdum ꝯdux̾it. eumq
dux̾it peregre. ⁊ aut ab hosti¬
b captus sit. aut ꝑierit. exlo¬
cato eẽ actioẽm. placũit. sim̃o

Expanded text:
tendit, cisium euertit et seruum quassauit uel occidit. puto ex locato esse in eum actionem: temperare enim debuit: sed et utilis Aquiliicularius? Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si minus idoneae naui, tunc ex locato agendum. Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem immiserit et tempestate orta temperare non res habebunt aduersus eum ex locato actionem. Si quis seruum docendum conduxerit eumque duxerit peregre et aut ab hostibus captus sit aut perierit, ex locato esse actionem placuit, si mo
Abbreviated transcription (Latin):
pensioẽm soluit ĩ tegram prerga
ꝓbandum ẽ ꝓ infãte nich̃ debi.
cum neq uectura ens mãgnia
sit. neq his om̃ib utatur que
adnauigãtium usum parãtur.
sire. palam ẽ.Cum ꝗdam excep¬

Expanded text:
pensionem integram prorogauprobandum est pro infante nihil deberi, cum neque uectura eius magna sit neque his omnibuad navigantium usum parantur. sire palam est. Cum quidam excep
Abbreviated transcription (Latin):
diuo seuõ rescripsit. adlibellum
exceptoris ĩ hec u̾ba. cũ ꝑ te nõ
stetisse ꝓponas. quominus loca¬
tas oꝑas. antonio aqlio solues.
sieodem ãno mcedes ab alio nõ
accepistifidem ꝯtractus inpłi¬

Expanded text:
divo Severo rescripsit ad libellum exceptoris in haec verba: "cum per te non stetisse proponas, quo minus locatas operas Antonio Aquilae solveres, si eodem anno mercedes ab alio non accepisti, fidem contractus imp
Abbreviated transcription (Latin):
causam ecifien faciat. s ut pri¬
stiniam faciem edib redlat.
¶Gunqlinus airham camera¬
tam medes ꝯtulerit. ⁊ edium
aditum coangustauĩt dñs. ue¬
rius ẽ ex ꝯclucto eũ tẽmͣ. ⁊ ad ex¬
bibẽdum actioẽ. siue scit siue
ignoratͤnt. O ffitio em iudicis
continetur.ut cogat eũ aditũ
et facultatẽ inꝗlino pr̃are ad
airam tollẽdam. sũptib .s. lo¬
exgclucto actioem repetiturũ.
nõ quasi ĩdebitũ xlicturum.¬

Expanded text:
ium faciat, sed ut pristinam faci‹e›m aedibus reddat. Si inquilinus arcam aeratam in aedes contulerit et aedium aditum coangustauerit dominus, uerius est ex conducto eum teneri et ad exhibendum actione, siue scit siue ignorauerit: officio enim iudicis continetur, ut cogat eum aditum et facultatem inquilino praestare ad arcam tollendam sumptibus scilicet loex conducto actione repetiturum, non quasi indebitum condicturum
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝯlucto agitur. ¶ Suiis tẽ¬
pestatis calamitose ꝯtingit.an
locator aluctori aliqd pr̃are d̾¬
beat uideamus suius. oẽm uĩ
eui resisti nõ põt. dñm colono
prare deb̾e. ait. utputa flumimũ¬
uim. gr̃aculoꝵ sturnoꝵ. ⁊ siꝗd
simile accidit. aut sincuisus
hostium fiat. Si qua tñ uicia ex
ip̃a re oriãtur. hoc dãpno coloni
eẽ. ueluti si uinũ coaciũt. sirau¬
cis aut herbis segetes corrup¬
te sint. Sr ⁊ si labes fẽa sit. oẽmq¬
nis incedes agri pr̃are cogatur.
Qo ⁊ si urẽndo fu̾ctũ olee corm¬
perit. aut solis feruore nõ asu¬
eto id accidit. dampnũ drũ fu¬
tudine ^ a ccidit dãpnum ẽẽ co¬
pret̾iens ꝑ lasciuiam aliqd ab¬
stulerit. ¶O ⁊ siagetur ter¬
remotu ita cornũt. ut nusꝗ̃sit.
dampno dm̃i eẽ. oport̾e enĩ a¬
grum pr̃ari ꝯduetoriut frũi
possit. ¶ Gum qdam incẽcliũ
fundi alegar ⁊ remissioẽm de¬
sideraret. ita ei rescriptum ẽ. Si
predium cosu̾sti. ꝑpeasũ ineẽ¬

Expanded text:
ex conducto agetur. Si vis tempestatis calamitosae contigerit, an locator conductori aliquid praestare debeat, videamus. Servius omnem vim, cui resisti non potest, dominum colono praestare debere ait, ut puta fluminum graculorum sturnorum et si quid simile acciderit, aut si incursus hostium fiat: si qua tamen vitia ex ipsa re oriantur, haec damno coloni esse, veluti si vinum coacuerit, si raucis aut herbis segetes corruptae sint. sed et si labes facta sit omssi mercedes agri praestare cogatur. sed et si uredo fructum oleae corruperit aut solis fervore non adsueto id acciderit, damnum domini futudinem acciderit, damnum copraeteriens per lasciviam aliquid abstulit. sed et si ager terrae motu ita corruerit, ut nusquam sit, damno domini esse: oportere enim agrum praestari conductori, ut frui possit. Cum quidam incendium fundi allegaret et remissionem desideraret, ita ei rescriptum est: "Si praedium coluisti, propter casum incen
Abbreviated transcription (Latin):
actio. Hiuc snĩe adlẽdum est.
id euenĩt. eĩt exlocato actio. ¶S
fullo uestim̃ta pollienda accepe
locati actioem tenebitur. ⁊ si i¬
gnarũs feceit. ¶ Exereitu ue¬
nente migrauit ꝯrluctor dem̃
abhospitio milites fenestras
et cet̾a sustulert̃.Sidño nõ de¬
nũtiarͤt ⁊ migͣuit. ex locato
tenebitur. labeo aũt si resiste̾
potuit ⁊ nõ restitit. teneri ait.

Expanded text:
t. huic sententiae addendum est, id euenit, erit ex locato actio. Si fullo uestimenta polienda acceperlocato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit. Exercitu ueniente migrauit conductor, dein de hospitio milites fenestras et cetera sustulerunt. si domino non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo autem, si resistere potuit et non resistit, teneri ait,
Abbreviated transcription (Latin):
prare aductor deb̾at.⁊ quate¬
xededat. anno̾ suo noĩe terx¬
atur. ⁊ adisus cos quos indu
culpamecia eoꝵ quos mlux̃
nit. si tñculpa mducẽdis ad¬
mittit quit᷑ales hũit. ul ser¬
edc̃m ꝓbat. ¶Sihoc inio¬
catione ꝯuenit. ign̾e ne habeto.
et hũit. tenebitu. ecia si fortu¬
itus caũs admisit incẽdium.
qr nõ debuit ignem hr̃e. aliu
est enũ ignem innocẽtem hr̃e. ꝓ
xium ignẽ. ¶Itẽ hec ꝓspicẽ
debuit ꝯluctor. ne aliqd̾ ius
re̾iuł coryus det̾ius faciat. uł
conduxiss.deĩ mota aquo
et alt̾ius sigillom apotheca
deposuissi. ex locato tenetur. ũ
conductor carẽt. ¶Int sluc¬
torem ⁊ locatorem ꝯueĩt. ne ĩ
uilla urhana fenñ cõponeretũ.
composint. dem̃ suis igne il¬
lato. suece̾.lit. ait labo. teneris
ductorem exloͬcato.qz ip̃e cãm

Expanded text:
re conductor debeat? et quatexae dedat an vero suo nomine teneatur? et adversus eos quos induxculpam etiam eorum quos induxit nit, si tamen culpam in inducendis admittit, quod tales habuerit vel sedictum probat. Si hoc in locatione conuenit 'ignem ne habeto' et habuit, tenebitur etiam si fortuitus casus admisit incendium, quia non debuit ignem habere. aliud est enim ignem innocentem habere: xium, ignem. Item prospicere debet conductor, ne aliquo uel ius rei uel corpus deterius faciat uel conduxisset, deinde mota a quoet alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut conductor careret. Inter conductorem et locatorem conuenerat, ne in uilla urbana faenum componeretur: composuit: deinde seruus igne illato s‹u›cc‹en›dit. ait Labeo teneri conductorem ex locato, quia ipse causam
Abbreviated transcription (Latin):
poris qd in secutum ẽ m̃cecdes
sarriẽdum qd. polliẽdum ue
condux̾it. culpam cũ prare de¬
bere. ⁊ qd̾ imꝑicia peccauit eul¬
xit. ¶Si alienamdomum
miehilorauis. ea q michidoa¬
taul legata sit. nõ tenĩme ti¬
biex locato ob pẽsionem. Set
taͣm lit in hocut me libͦeres.

Expanded text:
poris quod insecutum est mercedes poris quod insecutum est mercedes sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, culxit. Si alienam domum mihi locaueris eaque mihi legata uel donata sit, non teneri me tibi ex locato ob pensionem: sed gam uel in hoc, ut me liberes.
Abbreviated transcription (Latin):
simum cẽ.ait ab soluilocãtorẽ
dum inꝗnquẽnium. ⁊ decessit¬
ri ut fruprẽt ñõ magis quã¬
si insula exusta tenẽtur loca¬
tor ꝯductori. S⁊ an exlocato
teneatur aluctor. ut prata
tpr̃is quo fruiturus est. pesio¬
nem prẽt. marc̾. querit. quẽ¬
admodum pr̃aret. si fructua¬
bitarioem. Et magis admit
recipiat. ⁊ ait nõ recepturum
quia boc euenire posse ꝓspieẽ
debuit. qd tu sino quasi fruc¬
elibreius tpr̃is in quo edifi¬
standam rescripserunt.¬
uerit. ut eciã siꝗd ini maiori
accidissi hoc ei pret᷑ur: pacto ⁊¬
standumẽ. ¶Sicolo nis p̃¬
dioꝵ lege locatioĩs ut innocen¬
tem ignemhant dem̃itiatum
sit. si ꝗdem fortuitus casus ĩeẽ¬
dii cansam tulerit. nõ pr̃abitũ
piculum locat᷑ori. ¶Siuero
culpalocatoris quã pr̃are ne¬
cesse ẽdampnũ fecit: tenebit.
duxãt. ita rescripsit. Si capra
latrones eitra tua fraudẽ abe¬
gͣisse ꝓban põt. iuditiolocati.
casum prare nõ cogeĩs atq tẽ¬

Expanded text:
simum esse ait absolui locatorem.dum in quinquennium et decessri, ut frui praestet, non magis quam insula exusta teneretur locator conductori. sed an ex locato teneatur conductor, ut pro rata temporis quo fruitus est pensionem praestet, Marcellus quaerit, quemadmodum praestaret, si fructuabitationem? et magis admittrecipiat? et ait non recepturum, quia hoc euenire posse prosp‹i›cere debuit. quid tamen si non quasi frucaedibus eius temporis, quo aedifistandam rescripseruntuerit, ut etiam si quid ui maiori accidisset, hoc et praestaretur, pacto standum esse. Si colonis praediorum lege locationis, ut innocentem ignem habeant, denuntiatum sit, si quidem fortuitus casus incendii causam intulerit, non praestabit periculum locatur: si uero culpa locatoris, quam praestare neceduxerat, ita rescripsit: "Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque tem
Abbreviated transcription (Latin):
num. ul quasi ꝓcuraͬtor. uł qĩ
suum. qd intest. pr̃abitur. ⁊ i¬
ta ꝓculus ĩꝓcuratore redit.
Int̾clum ad hoc exlocͤato age
tate. ego fũdum pluris loca¬
iii. dem̃ pupillus restitutus
est ĩbona pat̾na. ex xlucto i¬
chil amplius  ꝯsecuturum. q̃
ut locatiõe lib̾etur. michi enĩ

Expanded text:
num uel quasi procurator uel quasi suum, quod interest praestabitur: et ita Proculus in procuratore respondit. Interdum ad hoc ex locato agettate, ego fundum pluris locaui: deinde pupillus restitutus est in bona paterna. ex conducto nihil amplius eum consecuturum, quam ut loc
Abbreviated transcription (Latin):
soluẽ pẽsionis exceptã portioẽ
sumili mõ ⁊ si ex olucto agatũ.
idẽeĩt dicẽdum. ¶ S̾i inquili¬
nus hostiũ uł quedã alia edifi¬
cio adieceĩt. que actõ locum bt̃:
ducto actoem. ut ea tollere licea̾.

Expanded text:
solvere pensionis exceptam portionem. simili modo et si ex conducto agatur, idem erit dicendum. Si inquilinus ostium vel quaedam alia aedificio adiecerit, quae actio locum habeat? conducto actionem, ut ei tollere licea
Abbreviated transcription (Latin):
qua lauãtur. ut cet̾auasa olearia.
dñm̃ prare oporte̾. sicuti doliatu¬
naria que ad p̃sentem usum colo¬
no dnm prãre oportebit. Hecoĩa
sic sunt accipiẽda. nisi ꝗd aliud
spaliter. d actũ sit. ¶ S idñs ⁊¬

Expanded text:
qua lauatur, ut cetera uasa olearia dominum praestare oportere, sicuti dolia uinaria, quae ad praesentem usum colonum picare oportebit. haec omnia sic sunt accipienda, nisi si quid aliud specialiter actum sit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cassius scribit. alit̾ atq si saltũ
pascuum locasti in quo herbã ma¬
la nascebat᷑. hic em̃ si pecora uel
gnorasti: pensioẽm nõ petes. ⁊ i¬
ta ẜuiolabõmi. sabino placuit.
Illud nobis uidẽdum ẽ. siꝗs fũ¬
dum locauĩt. que soleãt instr̃i no¬
mine oductori pr̃are. queqr sinõ
prestet. ex lõcͤato tenetur. ⁊ ẽ epłã
neratu ad aristonẽ missa. dolia
et trapẽta instructa funib. Si
min᷑us. dñm instruẽ eadeb̾e. S
reficẽ deb̾e. Quocd si culpa coloĩ
quid eorũcorruptũ sit. exlocato
eum tenĩ. fiscos aũt ẽ quib ad
p̃mendam oleq̃ utimur colonũ
prãre deb̾e s̾nerat᷑. scrib. Quod
si regulisolea p̃mantim ⁊ p̃lum.¬

Expanded text:
Cassius scripsit. aliter atque si saltum pascuum locasti, in quo herba mala nascebatur: hic enim si pecora uel gnorasti, pensionem non petes, et ita Seruio Labeoni Sabino placuit. Illud nobis uidendum est, si quis fundum locauerit, quae soleat instrumenti nomine conductori praestare, quaeque si non praestet, ex locato tenetur. et est epistula Neratii ad Aristonem dolia et trminus, dominum instruere ea debere: sed reficere debere. quod si culpa coloni quid eorum corruptum sit, ex locato eum teneri. fiscos autem, quibus ad premendam oleam utimur, colonum sibi parare debere Neratius scripsit: quod si regulis olea prematur, e
Abbreviated transcription (Latin):
derant. Fi nudo ꝯsensu ꝯuale¬
scũt. Et ido̾ si int̾im dñs furẽ
cepit. uł decesẜit. fieri nõ posse.
aũt ex hiis cauisis fere. ut pu
oportet. uł siquid ĩlege ꝯdue¬
tioĩs ꝯueĩt. si hoc nõ prãtur.¬

Expanded text:
 nudo consensu convalescunt: et ideo si interim dominus furere coeperit vel decesserit, fieri non posse autem ex his causis fere: ut putoporteat vel si quid in lege conductionis convenit, si hoc non pra
Abbreviated transcription (Latin):
pignora uidẽtur duraͣre obli
tem dicius de taciturnitate
utrius partis colonũ re odu¬
xisse uideri: ita accipiẽdum ẽ.
ut imp̃o anno quo tacuerunt.
uideant᷑ eãdem locatioem reno¬
uasse. nõ insequẽtib anis. et¬
si lustrumi forte ab uutio fueat
conductõi p̃stitut᷑um. S ⁊ si
secũdo quoq ãno post finitum
iustrumnil fueãt cc̃ium actum:
candem uideri locatioẽm in illo
tacuerũt. ꝯsensisse uidẽtur. ⁊ h
deinceps muno quaꝵ anno ⁊¬

Expanded text:
pignora uidentur durare obligatem dix‹im›us taciturnitate utriusque partis colonum reconduxisse uideri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, uideantur eandem locationem renouasse, non etiam in sequentibus annis, etsi lustrum forte ab initio fuerat conductioni praestitu tum. sed et si secundo quoque anno post finitum lustrum nihil fuerit contrarium actum, eandem uideri locationem in illo tacuerunt, consensisse uidentur. et hoc deinceps in unoquoque anno
Abbreviated transcription (Latin):
tio. s tras acͣtio. q̃d tñ sinouifsi¬
mus erat ãnus sterilis in quo
ci remiẜat. uerras dicetur. ⁊ si fu¬
piores ub̃es fui̾nt. ⁊ scit locaͣtõ
nõ deb̾e eum ad ꝯputatoẽm uo¬
cari. ¶ Cumꝗdam de fruetuũ
exiguitate querẽtur: nõ ẽẽ rati¬
oẽmeius hẽndam. rescripto dimi
antonini ꝯti᷑etur. ¶ It alio re¬
scripto ita ꝯtinetur. nouã rem de¬
sideras. ut pꝑ uectustatẽ uincaꝵ
rem᷑issioͣ tibi detur. ¶ It cũ ꝗdam.
rito ꝓcuraᷤtorẽ cesaris hãc ab eo
uecturam repet̾et. cũ muñe ue¬
hendi fũctus nõ sit. Quod in
est. ¶Ubieũq tñ remifsioĩs¬

Expanded text:
tio, sed transactio. quid tamen, si nouissimus erat annus sterilis, in quo ei remiserit? uerius dicetur et si superiores uberes fuerunt et scit locator, non debere eum ad computationem uocari. Cum quidam de fructuum exiguitate quereretur, non esse rationem eius habendam rescripto diui Antonini continetur. item alio rescripto ita continetur: 'Nouam rem desideras, ut propter uetustatem uinearum remissio tibi detur.' Item cum quidam rito procuratorem Caesaris ab eo uecturam repetere, cum munere uehendi functus non sit: quod in est. Ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
castigatio ꝯcerła nt: tñhunc
modum nõ tenuisse. s et de a¬
quilia ut sup̃diximus. Iiu¬
rianim. aũt actoẽm ꝯpetere.
rul negat. quia nõ imurie faͣ¬
ende causa hoc fec̾. s precipiẽ¬
di. ¶ Gigẽmsa inudela
aut in seulpedadata sit. eaq
fracta sit. si ꝗdem matie uito¬

Expanded text:
castigatio concessa sit, tamen hunc modum non tenuisse: sed et de Aquilia supra diximus. iniuriarum autem actionem competere Iulianus negat, quia non iniuriae faciendae causa hoc fecerit, sed praecipiendi. Si gemma includenda aut insculpenda data sit eaque fracta sit, si quidem vitio mat
Abbreviated transcription (Latin):
sit ex locato eẽ actioẽm. si minũ
nõ. E uod sieque sũt. itademũ
eum terͣ. si culpͭa sua id fecit e¬
dilis.⁊ ita labo. ⁊ mela scribũt.
catum eẽt. nec antea relocari pe¬

Expanded text:
m, si minus, non. quod si aequae sunt, ita demum eum teneri, si culpa eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt.Dcatum esset: nec ante relocari
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝗs domũ bonam fi¬
dem.emptã ul fũdum locaue¬
rit michi. isq sit enictus siñ
dolomalo.culp̃ãqr eius. pop̃.
ait. nõ manuᷤ eum tenenexs
frui qd̃ ꝯduxit sicẽ. plane sido¬

Expanded text:
is domum bona fide emptam uel fundum locauerit mihi isque sit euictus sine dolo malo culpaque eius, Pomponius ait nihilo minus eum teneri ex frui quod conduxit lice
Abbreviated transcription (Latin):
tio ita fcã. quo ad isqui calo¬
caffi. dedisfiue uellet. morte
cius quilocauit tollitur.
uemo. ⁊ mox pensioẽm remittã.
ex locato ⁊ alucto agẽdũmei̾t.
Eluł. Si tibi alienam insu¬
lam locanõ qnq̃ginta. tuq eã¬
dem sexagita titio locauĩs. et
titiuᷤ a dño ꝓhibitus fiũt ha¬
bitare agẽtem te ex ꝯducto. se¬
xagita ꝯsequi dehe. placet ꝙ a¬
nõ sexaginta pranda. nec qũi¬
debeat ei qui ase sluxit. qm
emolum̃tum luctĩoĩs ad
computatum. maiorẽ efficit
condepnationem. ⁊ tñprimꝰ
locator iputatioẽm lẽbitꝰ ꝗn¬
quagĩta que abillo ꝑeiperet.
sidñs insulebĩtare nouissi¬

Expanded text:
tio ita facta, quoad is, qui eam locasset dedissetue, uellet, morte eius qui locauit tollitur. uero, mox pensionem remittam, ex locato et conducto agendum erit. um Si tibi alienam insulam locavero quinquaginta tuque eandem sexaginta Titio locaveris et Titius a domino prohibitus fuerit habitare, agentem te ex conducto sexaginta consequi debere placet, qnon sexaginta praestanda nec quidebeat ei, qui a se conduxit, quoniam emolumentum conductionis ad computatum maiorem efficit condemnationem. et tamen primus locator reputationem habebit quinquaginta, quae ab illo perciperet, si dominus insul
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Siquis sic solue etio¬
rit. ut si appariuss eẽ uidebi¬
tum: uł fasdiaemeiẜit redat᷑
ixpetitio locum habehit. nebo
Siquid extestamnto solutu
sit. qd postea falsum uł o̾fti¬
tiosum uł uritum uł ruptu
appariũt. irpetetur. uł si post

Expanded text:
m.Si quis sic soluerit, ut, si apparuisset esse indebitum uel Falcidia emerserit, reddatur, repetitio locum habebit: negotSi quid ex testamento solutum sit, quod postea falsum uel inofficiosum uel irritum uel ruptum apparuerit, repetetur, uel si post
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem abstulit. uelutinao
postumo. quẽ h̃re mutero fu¬
isse ignorabat. uł ccĩa ab ho¬
stib rũso filio. quẽ pater ob¬
isse falso presũpẜat. na utileꝰ
actiones postumo. uł filio qi
hrditatem eiucerat danopor¬
tere meos qui legatum pcepe¬
runt. imꝑatortutus⁊ antoĩ¬
nus rescripsit.s. qd boẽsi deipꝰ

Expanded text:
ditatem abstulit, ueluti nato postumo, quem heres in utero fuisse ignorabat, uel etiam ab hostibus reuerso filio, quem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui legatum perceperunt, imperator Titus Antoninus
Abbreviated transcription (Latin):
tatioͣ e̾. si aũt alit̾ feceris ut et
hic mãdatum int̾uenisse uide¬
atur. quasi refundamus inui¬
cem impẽsas. neq enĩde re tua
tibi mãdo. ł hec tucuis eĩt. ⁊ in¬
sulis fabricãdis. ⁊ indebitorib
exigẽdis. prescriptis u̾bis daĩ
actioẽm. que actio similis erit
mandati actioĩ/ quead modũ
insuꝑiorib cãibꝰ locatioĩ ⁊ ep̃¬
tiomi. Siergo hec sũt ubidefa¬
ciendo abutroq ꝯueĩt. ⁊ in ꝓpo¬
sita questioẽ idem̃ dici põt. ⁊ ne¬
cessario seꝗtur ut eius fiat cõ¬
uum hr̃e que manumisi. and̾¬
ducẽdum eĩt. qd lib̾tum habeo.¬

Expanded text:
tatio est. sin autem alter fecit, ut et hic mandatum interuenisse uideatur, quasi refundamus inuicem impensas: neque enim de re tua tibi mando. sed tutius erit et in insulis fabricandis et in debitoribus exigendis praescriptis uerbis dari actionem, quae actio similis erit mandati actioni, quemadmodum in superioribus casibus locationi et emptioni.Si ergo haec sunt, ubi de faciendo ab utroque conuenit, et in proposita quaestione idem dici potest et necessario sequitur, ut eius fiat conseruum habere quem manumisi. an deducendum erit, quod libertum habeo
Abbreviated transcription (Latin):
lician᷑. Siopas fabriles ꝗs
diss. ut tumicas acciꝑet nec eẽ
hoc cõtrarium. Qd̃ si perrorẽ
oꝑe in debite date sut. ip̃e nõ re
petipossũt. nã aliud dãdo ut a¬
liud rectiatur obligan uire gẽ¬
tium possuus. Q uod arit
indebitum datur. aut ip̃m re¬
petidebet. aut tindem ex eode

Expanded text:
larum.Si operas fabriles quidisset, ut tunicas acciperet: nec esse hoc contrarium, quod, si per errorem operae inde bitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
imum bouem hĩe ⁊ uicinus u¬
mim. placuit int nos ut ꝑde¬
nos dies ego ei. ⁊ ille michi ⁊¬
bouem ꝯmod aremus ut opꝰ
facẽt. ⁊ apud alt̾m bos ꝑͥnt.
commodati nõ ꝯpetit actior
quia nõ fuit gratuitum ꝯmo
pud me relinquas. ut ꝑitõrib
ostenderem. mox hec pieriit ui
ignus aut alia ui maiore pieu¬
lum memiume prãturum.
ex q̃uo apparet utiq custodiã
adme ꝑtinẽ. ¶ Siꝗs spõsio¬¬
nĩs causa anulos accepit. yec
recdiat uictori. p̃scriptis u̾bati
oacrio meũ ꝯpetit. Nec enim
recienda est sabimo pinio qui¬
condici ⁊ fiuti agi exbac can¬
sa putat. queadmodũ ẽi rri no¬
mine cuius neq possessioẽm
neq dnium uictor huĩt aget̃
furti plane si in hoẽstacausa pͥ¬
sponsionis fuit. si anuli dũ¬
taxat repetitio erit.
suerĩm ut dares titio si fugiti¬
num meũ reduxisfi. nec dede¬
ris qr nõ reduxit. si peccĩam ⁊¬
michinõ rectias. melius ẽ uer¬
bis seriptis agẽ. No eñi anbo
posuimus. ut quasi apud se

Expanded text:
um bouem haberem et uicinus unum, placuerit inter nos, ut per denos dies ego ei et ille mihi bouem commodaremus, ut opus faceret, et apud alterum bos periit, commodati non competit actio, quia non fuit gratuitum commapud me relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint ui ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere.Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabicondici et furti agi ex hac causa putat: quemadmodum enim rei nomine, cuius neque possessionem neque dominium uictor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit. suerim, ut dares Titio, si fugitiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et praescriptis uerbis agere: non enim ambo p