comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃. ui hoc tangit ꝑseu¬
do apłos. qui se potiuis
ꝙͣ dei doctrinam cõmen
humilem faciebat. ut
dei p̃dicatõ exaltaretur.
Cum possemus. q. dico
cie p̃dicauimus. cum .i.
ꝗͣ uis possemus. ꝙ non
nob̾ miniftͣretis necessa¬
udo causam. ut se abnu¬
ere dicat. cum liceret
illi subsidia requirere
ad ꝯpͥmendum illos. qͥ¬
b nec facultas erat. nͨ
pudor poscendi. apłice
aũ potestatis debitum
uocat onus. pp̃ pseudo.¬
apłos qui illd̾ indebi.¬
te usurpantes:. inpor¬
tune a plebib exigebãt

Expanded text:
. In hoc tangit pseudoapostolos, qui se potius quam Dei doctrinam commendhumilem faciebat, ut Dei praedicatio exCum possemus. Quasi ditiae praedicavimus, cum, id est quamvis possemus, quod non nobis ministraretis necessaudo causam, ut se abnuere dicat, cum liceret illi subsidia requirere ad comprimendum illos, quibus non facultas erat, nec pudor poscendi. Apostolicae autem potestatis debitum vocat onus, propter pseudoapostolos, qui illud indebite usurpantes importune a plebibus exigebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad iusticiam
&s scĩtatem uite p̃sen¬
tis. ponr̃ hicalia p̃de¬
stinatõ ꝑtinens ad ui¬
tam et̾̃nam. cuius ef
filii habituri sũt. filii
aũ sunt creclentes in

Expanded text:
ustitiam et sanctitatem vitae praesentis, ponitur hic alia praedestinatio pertinens ad vitam aeternam, cujus efffilii habituri sunt. Filii autem sunt credentes in
Abbreviated transcription (Latin):
int nos dico uenturoᷤᷤ
in ĩdip̃m .i. ead̾ habi¬
turos cum xp̃o p̃des¬
tinauit dico ñ nostro
placito. s scd̾m ꝓpoĩtũ
uoluntatis sue .i. scd̾¬

Expanded text:
vit nos dico venturos, in idipsum, id est eadem habituros cum Christo. Praedestinavit dico, non nostro placito, sed secundum propositum voluntatis suae, id
Abbreviated transcription (Latin):
uolo om̃s homines ẽẽ
cum ad beniuolum &
sollicitum magistrũ¬
ꝑtinet om̃s tales i sie¬
tiposs. uolobat esse
tes. s & si non suit om̃s sasti: hñt tñ alia qui¬
b saluari possunt. ꝙ ita ait. Set unus

Expanded text:
olo omnes homines esse tum ad benevolum et sollicitum magistrurtinet, omnes tales, si fieri posset, volebat esse tes. Sed etsi non sint omnes casti, habent tamen alia quibus salvari possunt, quod ita ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Nam si dimitt̾e całes iub̾entur a dnõ: nł¬
lus eẽt locus ꝯsilii admonentis apłi̾ ne hoc fie-¬
tere alieigenas ꝑ quas ad dõe alienos ibant.¬
ñ ille ꝑ maritos acquirebantur dõ. recte ita¬
ꝙ ħ precepit qr ñdum tanta gra saluatoris il¬
lux̾at. Et ꝑ moysen dñs uisserat ne quis alie¬
nigenam duc̾et. Merito gͦ quas dux̾ant dño
ĩputandum ẽ matͥmonium. ꝙ ꝯcra decretum
dĩ fcm̃ ẽ. s cum cognoscitur emendandum.
Cũm u̾o cepisset gñtib euu̾ngłium p̃dicati:
iam ꝯiunctos gentiles gentilib: cõꝑit ꝯiu¬
ges. ex quib si ñ ambo cred̾ent s unus ł una.
& infidelis cum fideli ꝯsentiret habitare. nec¬

Expanded text:
dere. Nam si dimittere tales juberentur a Domino, nudere. Nam si dimittere tales juberentur a Domino, nullus esset locus consilii admonentis Apostoli, ne hoc fietere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Domino imputandum matrimonium quod extra decretum Dei factum est, sed cum cognoscitur emendandum est. Cum vero coepisset gentibus Evangelium praedicari, jam conjunctos gentiles gentilibus comperit conjuges, ex quibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fideli
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝑmittitur quidẽ s usus ip̃ius potestatis:
aliis affert ĩpedimentum salutis. sic̃ est illuduũ
iam diu loquimut. s. discessio fideł ab infideli.
qͥͣmꝰ ꝓhibet dñs. quia coram illo non est uiiu¬
sta. S apłs ne fiat suadet ꝯsilio caritatis. ut
nemo in ea re uissionis necessitate teneatur.
s ꝯsilio uoluntatis lib̾e faciat. Hoc gͦ mͥ uisũ
lis licite pͭ telinquere infidelem. Ydolatͥa enĩ
&e q̃libet noxia suꝑsticio: spũalis fornicatio ẽ. &
dñs causa forncationis ꝑmisit quidem uxorẽ
nendi. ut qui uolu̾it ñ dimittat infidelem q̃
forsanfidelis fiet. & qui uolu̾it licite dimitt̾e
possit. Quiã .N. fidelis infidelem relinquere
derestanda ẽ in ꝯiuge. qnͣtomag̃ fornicatio m̃¬
tis .i. infidelitas: S quia ita licitum ẽ ut non
ctrinã salutis homines offensi exhorreant: int̾¬
cedit apłe. & monet ñ fieri. Sic gͦ ab iufidelib
nec iubentur a dño nec ꝓhibentur: fideles rece¬

Expanded text:
mittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, sicut est illud unde jam diu loquimur, scilicet discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta. Sed Apostolus ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea remissionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Hoc ergo mihi visum lis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio fornicatio est, et Dominus causa fornicationis permisit quidem uxorem nendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis: et qui voluerit, licite dimittere possit. Quia enim fidelis infidelem relinquere detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est infidelitas. Sed quia ita licitum est, ut nos ipsam doctrinam salutis homines offensi exhorreant, intendit Apostolus et monet non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles rece
Abbreviated transcription (Latin):
uir s litt̃am. diligat
uxorem suam sic̃ ser̃p¬
sum. seqñs moralitatẽ
hystorie. ¶xor ã
ñ solum diligat. s q̃
i. subdita sit uiro. uoᷤ¬

Expanded text:
um litteram, diligat uxorem suam sicut seipsum sequens moralitatem historiae. Uxor autem, non solum diligat, sed etiam st subdita sit viro. CA
Abbreviated transcription (Latin):
nec̾ia subministrare.
ꝙ mandatum ẽ pͥmũ
init̾ mandata q̃ ad ho¬
minem ꝑtinentia scͥp¬
ta sunt ui scd̾a tabła.
net decalogus. ad pͥ¬
lectionis dĩ: tres cor¬

Expanded text:
subministrare. Quod mandatum est primum, inter mandata quae ad hominem pertinentia scripta sunt in secunda tabula. net Decalogus. Ad prdilectionis Dei tres chor
Abbreviated transcription (Latin):
ficantes dm̃ ꝓ simplici¬
tate cõmunicationis
putatis. ⁊ hoc simpli¬
ci animo facitis. uł ꝓ
exemplo ur̃o sua aliis¬

Expanded text:
ficantes Deum pro simplicitate communicationis, putatis, et hoc simplici animo facitis. Vel pexemplo vestro sua aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ritualib in istos. Iõꝙ¬
sagina plenus eructu
go dõ suꝑdono eius menarrabili .i. de caritate
quã suis donat q̃ nõ pͭ enarrari qͣnͣtum ucl
Postqͣm ãmonuit bo¬
nos de elemosinis in¬
scõs faciendis ag̃ de
incorrectis qui pseu

Expanded text:
ritualibus in istos. Isagina plenus eructango Deo super dono inenarrabili, id est de charitate quam suis donat, quae non potest enarrari quantum utilis Postquam admonuit bonos de eleemosynis innctos faciendis, agit de incorrectis qui pseu
Abbreviated transcription (Latin):
actionem grãꝵ deo.
largitio ẽ cã qͣragũ¬
tur gr̃e dõ. cuuis lar¬
gitionis nos sumꝰ mi
qr młta in ħ bona sũt

Expanded text:
actionem Deo. largitio est causa quare aguntur gratiae Deo, cujus largitionis nos sumus miquia multa in hoc bona sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
luntas uoluntas utiq¬
si ficta ẽ. s ẽ cordis mei.¬
ut credant. ꝑ adu̾sis ut cõu̾tentur. inrant ꝙ ex ꝯ
gr̃a detur. qͥnia nec ipã cõn̾sio sine dei adiuto¬
rio fit. Holu̾ntas enim ut ad uera credenda

Expanded text:
luntas non utique ficta, sed est cordis mei,ut credant, pro adversis ut convertantur, innuit quod ex gratia detur, quia nec ipsa conversio sine Dei adjutorio fit. Voluntas enim ut ad vera credenda
Abbreviated transcription (Latin):
quia circuncisio iam nõ solum sĩ ꝓdest. s s
obest. añ ꝙͣ uoua inciꝑet p̃dicatõ oportuit
circũcidi. nc̃ &s lege fidei succedente nichil
ꝓd̾it fideli addita circũcisiꝯ. s oberit. Maͣ¬
ius it. mnalum est ex libero seruũ ꝙͣ nasci. E.¬
estificor aũ.q.¬

Expanded text:
quia circumcisio jam non solum non prodest, sed etiam obest. Antequam nova inciperet praedicatio oportuit circumcidi, nunc autem lege fidei succedente nihilproderit fideli addita 227 circumcisio, sed et oberit; majus enim malum est ex libero servum fieri, quTestificor au
Abbreviated transcription (Latin):
tentioẽ quisquis tc̃
it. qui se in lege iustificari credebãt. sĩ qui le¬
gitima illa in eus honorem a quo mandata
erat aboleri. Iustificari neminẽ pot̾ant. si iõ ta¬
& ip̃e morem hmͦi custodiuit ñ simsõe fallaci:
s ꝯsilio prudenti. Circuncisio it. ⁊ c̃ legalia i¬
ita natis  insticutis sĩ erant noxia: licet iam
durare debuerãt. gentiles uͦ ex diu̾so ueluti pa¬
riete ad esidem lapidem angłarem ueniẽtes
si erantad talia cogendi. Si qui u̾ohis qui
ex cͥcuncisione uen̾ant talib sacram̃tisq ad¬
huc dediti erant ultro uellent sic̃ timotheuᷤ
ꝯferre congruentiam ñ erant ꝓhibendi. s si
at illa tenere. ne uideantur ⁊̃ ꝓbata potiꝰ qm
t̾minata. gentib u̾o sĩ st̃ ĩponenda ne uide¬
antur aut nõ causa ꝓmittendi xͥ instituta.
aut adhuc ꝓmitt̾e. s cessando iam appareãt
sigͤ futi᷑ fuisse. que cum honore paulatĩ dese¬
pendo erant sepelienda. nõ ut sat legia gen¬

Expanded text:
tentione quisquis tuncit qui se in lege justificari credebant, non qui legitima illa in ejus honorem a quo mandata erat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo taet ipse morem hujusmodi custodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Circumcisio enim et caetera legalia ita natis et institutis non erant noxia, licet jam durare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero his qui ex circumcisione venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi; sed si at, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittendi Christi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gen
Abbreviated transcription (Latin):
udicaremur. s nec
iudicium temporał¬
pene: aliis est inuti.¬
le. quia dum iudica¬
mur his cꝑ̃alib pe¬
nis. a dño corripim᷑.¬
scd̾m alios. quia ti¬
more pene nr̃e: alii

Expanded text:
dicaremur, sed nec judicium temporenae aliis est inutile, quia, dum judicamur his temporalibus poenis, a Domino corripimndum alios, quia timore poenae nostrae alii
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: cum ip̃i nequeant uitare ꝙ d̾s̃ uult:
Conqueritur enim ds̃ sepe de hominib. sic̃ ꝑ
unum̾a apparet sacre scͥpture loca. ꝙ nolũt
credere. & recte uiuere. Contͣ ꝙ carnales in
uoluptatib suis uiuentes sic solent sic̃ dictũ

Expanded text:
minum, cum ipsi nequeant vitare quod Deus vult? minum, cum ipsi nequeant vitare quod Deus vult? Conqueritur enim Deus saepe de hominibus, sicut per innumera apparet sacrae Scripturae loca, quod nolunt credere et recte vivere, contra quod carnales in voluptatibus suis viventes si
Abbreviated transcription (Latin):
&e quem uult indurit
uidobatur carnali ꝙ
sic̃ ñ ex mitis ẽ ꝙ mi¬
seretur. ita ñ ẽs̃ ex
m̾itis ꝙ obdurat. ui¬
debatur ⁊̃ ex uoluntate᷑ dĩ cui resisti sĩ potest
ꝙ aliquis ẽ malus. Hoc̃ gͥ ex ꝑsona cõtͣlicen¬
tis: apłc sͥ obicit. Qiͣ. quia ex uoluntate ẽ ꝙ misere¬
cur. ł obdurat. Dicis itaꝙ mͥhoc. Quid que¬
ritur: i. quare inquiritur adhuc .i. postqͣm
cõstat ex uoluntacte dei eẽ obdurationẽ. cͦ inꝙͣ
queritur uñ alius sic bonus alius sit malus:
Non ẽ opus hoc inquiri quia talis erit quisq
sistit & bonus ł malus dicit carualis. &¬
uat. Hel quid queritur ab aliquo ut bene.¬
faciat .i. cur nititur aliquis benefac̾e adhuc .s.¬
posqm cõstat ex uoluntate dĩ eẽ. cum nichil poᷤ¬
sit nisi ꝙ deus uult: holuntati eisĩ euis qͥs
tefistet: Nel ita. Cum ex noluntate dĩ sit ob¬
duratio quid querit᷑ .i. cur cõquerit᷑ ds̃. si of¬
fendimꝰ adhuc .i. cͦ cõqueritur de peccĩs ho¬

Expanded text:
 quem vult indurat, videbatur carnali, sicut non ex meritis est quod miseretur, ita non esse ex meritis quod obdurat. Videbatur etiam ex voluntate Dei esse, cui resisti non potest, quod aliquis et. Quasi dicat: Quia ex voluntate est quod miseretur vel obdurat. Dicis itaque mihi hoc: Quid quaeritur, id est quare inquiritur? Adhuc, id est postquam constat ex voluntate Dei esse obdurationem, cur, inquam, quaeritur unde alius sit bonus, alius sit malus? non est opus hoc inquiri, quia talis erit quisque, liquis bonus vel malus dicit carnalis, nat, vel, quid quaeritur ab aliquo ut benefaciat, id est cur nititur aliquis benefacere? Adhuc, sstat ex voluntate Dei esse, cum nil possit, nisi quod Deus vult. Voluntati enim ejus quis resistit? Vel ita cum ex voluntate sit obduratio, quid quaeritur, id est cur conqueritur Deus si offendimus? Adhuc, id est cur conqueritur de peccatis ho
Abbreviated transcription (Latin):
quos redarguit apłc. reuocans hͥuiꝰ demodi p̃¬
sumptione. & huius ĩpudentiã q̃onis ita re¬
tũdit.
tũdit. Ohomo ⁊c̾. Hoc aũ ñ fac̃ ex inopia
reddende rõnis. s homi¬

Expanded text:
Quos redarguit Apostolus, revocans ab hujusmodi praesumptione, et hujus impudentiam quaestionis ita retundit. O homo, etc. Hoc autem non facit ex inopia reddendae rationis, sed homi
Abbreviated transcription (Latin):
siuit ad oꝑand̾. illudã
supͣlocatũ ẽ ad ꝯsulen¬
dum. quia ip̃ius aĩe
que ꝯsulit corpori: qͦ¬
dam mͦ ꝑsonam gerit
caput. ibi enim om̃is
ꝙͣ uni corpori: caput ẽ
homo xͦ quos om̃s ab a¬
bel usꝙ ad ultimũ iu¬
stũ. sapĩa dĩ illuminat.

Expanded text:
sunt ad operandum; illud autem supra locatum est ad consulendum, quia ipsius animae quae consulit corpori, qdo personam gerit caput. Ibi enim omnis ni corpori, caput est homo Christus, quos omnes ab Abel usque ad ultimum justum Sapientia Dei illuminat,
Abbreviated transcription (Latin):
i qͥ de plenitũdine eius ac¬
cipiunt: caput ẽ ex quo
bum. ñ sic assumpsit il¬
lum hoiẽm ut cet̾os.
s msto excellentius ml.¬
toꝙ sublimins. quomͦ¬
sunt. ip̃m solum assumi opontuit. in quo sa¬
pĩa hominib appateret. sic̾ eam uisi¬
bilit᷑ decebat ostendi. de cet̾is enim sapientib.
recte dici pꝰ. ꝙ habeant in se u̾bum dĩ. ꝑ ꝙ fcã s̾¬

Expanded text:
qui de plenitudine ejus accipiunt, caput est. Ex quo bum non sic assumpsit illum hominem ut caeteros, multo excellentius, multoque sublimius, quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo Sapientia hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. De caeteris enim sapientibus recte dici, quod habeant in se Verbum Dei per quod
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. ⁊ bñ ip̃e eᷤ caput ⁊ principium .i. rectoꝵi
mus mortuoꝵ ad ĩmortalitatem resurgene.¬
sicut enim natus est. añ omĩa de dõ. ut omĩa crea¬
ret. sic it̾m de uirgine natus homo. pͥmus resurrex̃.
ut que c̾au̾at: restauraret. ut semꝑ sit pͥmus ⁊ pͥn¬
ceps. Uñ subdit. Ut ꝑħsit ip̃e in om̃ib. tam pͥorib¬

Expanded text:
ta est. Et bene. Ipse est caput et principium, id est rector et imus mortuorum ad immortalitatem resurgenSicut enim natus est ante omnia de Deo, ut omnia crearet, sic iterum de virgine natus homo primus resurrexit, ut quod creaverat restauraret, ut semper sit primus et princeps. Unde subdit: Ut per hoc sit ipse in omnibus, tam priorib
Abbreviated transcription (Latin):
&o in obitu cuiusq fit sic̃ fur. uenitũ dicodie.¬
s in nocte. cum latentius uenit.: ⁊ homines dor¬
miunt. ⁊c̃ omĩa surripit. ut qui diuitẽ se puta
agere de temporib. ut moneret cauere sͥ: ne ita
dep̾hendantur. Non gͦ post qntũ temꝑis ħ futu¬
rum sit. s quomͦ futurũ sit: opus ẽ scire. ut cu¬
rent filii lũcis ẽẽ. ⁊ ꝑato corde uigilare. qui nolt̃
ab illa hora sicut a noturno fure cõp̃hendi. nã
si ad cauendum hoc malum .i. ne hora diũ tãꝙͣ¬
tãꝙͣ fur inueniat imꝑatum. opꝰ eẽt nosse tempo¬
ñ illis opus ẽẽ monstrauit. quib sufficiebat ut
scirent in paratis: atq dormientib horam dñi
sicut furem eẽ uentuiram. atq ħ sciendo uigila

Expanded text:
 in obitu cujusque fit, sicut fur, venit: non did in nocte, cum latentius venit, et homines dormiunt: tunc omnia subripit, ut qui divitem se putabagere de temporibus ut moneret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii lucis esse, et parato corde vigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. Nam si ad cavendum hoc malum, id est ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esset nosse temponec illis hoc opus esse monstrauit. quibus sufficiebat, ut scirent inparatis atque dormientibus horam domini sicut furem esse uenturam atque hoc sciendo
Abbreviated transcription (Latin):
os udĩ quid̃ de antiqͦ
legis oꝑib. gentiles
uͦ de noua xͥ nocatione p̃sumptiue głabantur
& m̾ita iactabant. idõq utroꝵq iactanciã repri¬
mens. ad pacem mouet. & ne iudignẽtur se
ad diñ: ꝙͣ uos ñ habetis romani dum inuicem
arrogatis. Actñde ꝙ hic ait. iustificati exfi¬
de: qui supͣ dixit iustificati gratis ꝑ fidẽ. hccͣ
tis: ꝙ .it. fides m̾et᷑ cur ñ potiꝰ reddit᷑ ꝙͣ donat᷑: ñ di¬
cat ista hõ fideł. qr c̃ dix̾it uͭ m̾ear iꝰtificatoẽm ha¬

Expanded text:
i quidem de antiquae legis operibus, gentiles vero de nova Christi vocatione, praesumptive gloriabantur, et merita jactabant; ideoque utrorumque jactantiam reprimens, ad pacem monet, et ne indignentur se ad Deum, quam non habetis, vos Romani, dum invicem arrogatis. Attende quod hic ait: justificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc  enim fides meretur, cur non potius redditur, quam donatur? Non dicat ista homo fidelis, quia cum dixerit, Ut merear justificationem, ha
Abbreviated transcription (Latin):
tia aũ: oꝑatur ꝓbationẽ .i. purificationem.
Qntomagis enim quis pacitur tãto puriorred¬
dit ͦ. dum anima fĩdelis ñ resistens ordinatio¬
nsdĩ ñ diligit eius uoluntatẽ. cuius inali¬
cie potestas dat᷑ in bonos. s eius uoluntatem:
a quo hec potestas datͦ. Cumgͦ quis intelli¬

Expanded text:
tia operatur probationem, id est purificationem. Quanto magis enim quis patitur, tanto purior redditur, dum anima fidelis non resistens ordinationi Dei, non diligit ejus voluntatem, cujus malitiae potestas datur in bonos, sed ejus voluntatem a quo haec potestas datur. Cum ergo quis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uia. Nere gͥ exfideiustificati sumꝰ: & ꝑ eã pa¬
cem habemus ad dm̃. Pãcẽ namq cum dõ hab̾e
fides fac̃ ñ lex. Hec enim uos reconciliat dõ. sub
contraria uoluntate nõ licigat. qui sequit᷑
uissa domini. ⁊ ad om̃e p̃ceptũ diuinũ suũ
flectit arbitrium. Pax enun uera ẽ cõcorda¬
remorib ꝓbis: & litigare cõuichis. Ecõntra

Expanded text:
eam pacem habeamus ad Deum. Pacem namque cum Deo habere fides facit, non lex: haec enim nos reconciliat Deo, sublcontraria voluntate non litigat, qui sequitur jussa Domini, et ad omne praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera est, concordare moribus probis, et litigare cum vitiis. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cens sum .
sipiens. uos
me coegistis.
go em̃a
uobis debu¬
i cõmẽclari.
minus feci
ab his qui
sunt supra
modũ apłi.¬

Expanded text:
ens sum. sipiens; vos me coegistis. Ego enim a vobis debui commendari. minus feci ab his qui sunt supra modum ap
Abbreviated transcription (Latin):
latur. Plaudit gͦ cͥa¬
nus cum illi insulca¬
cur. ⁊ surgit cum p̃¬
mitur. In hisa̾ omĩ
culpa. quia uos me
coegistis. qui debu¬
istis ꝯcra pseudo cõ
remotus qui sũt apłi
supͣ modũ meum .i. dig¬
mores ꝙͣ ego. sicut qui¬
nor ilł. nec in p̃dica¬
tione uec in signis fa

Expanded text:
latur. Plaudit ergo Christianus cum illi insultatur, et surgit cum premitur. In his autem oculpa, quia vos me coegistis, qui debuistis contra pseudo commremotus, qui sunt apostoli supra modum meum, id est digniores quam ego, sicut quinor illis, nec in praedicatione, nec in signis fac
Abbreviated transcription (Latin):
ista facimus ip̃uas. ĩ struendos nr̃o exem¬
plo. ita omĩa ad uoꝰ¬
spectant. ut grã dĩ
habundans ĩ nob̾ ha¬
uos in aliis.⁊ ꝑuos¬

Expanded text:
ista facimus propter vos instituendos nostro exemplo, ita omnia ad vospectant, ut gratia Dei abundans, in nobvos in aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ. seruio dico. ĩ
gaudeo dete bono.¬
implerer gaudio de
te ꝑfecto. uñ subd̃.
tua ꝑfectione: uiõ:
theus a paulo di¬
missus. ꝑatus cum¬
eoire ad omĩa ꝑieu¬
it: absens teneat. e¬
go dico. acci S̃ hñs

Expanded text:
storum. Servio, dico, in gaudeo de te bono,implerer gaudio de te perfecto. Unde subdit: tua perfectione, et theus a Paulo dimissus, paratus cuire ad omnia pericuit, absens teneat. Ego, dico, accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
turbatus petrus ne-¬
timoris non accepimus sp̃m. s illius de quo dñs¬
ait. eum timece: qui pͣ corpus ⁊ animam ꝑdere
in gehennam. Sp̃c enim sc̃s dat timorem. nõ
mundi. s dei. qui pͣ ꝑdere in gehennam: si de¬
timorem pellat. que uenit ex dilectione dei. &
proxumi. de qua addit. ⁊ dilec. quam sobrietaᷤᷤ
Ecce a sũmo dono .i. a dilectione. adimum de¬
scendit.i. ad sobritatem. Noli itaq. Pri

Expanded text:
turbatus Petrus netimoris non accepimus spiritum, sed illius de quo Dait: Eum timete qui potest corpus et animam perdere in gehennam. Spiritus enim sanctus dat timorem non mundi, sed Dei, qui potest perdere in gehennam itimorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem. Noli itaque. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
eius. commendãs
so est. Ait gͦ grãs ago
dõm. de hoc quod
tui. in orationib
maiora dona.i.
sti. cuius semper
sun memor. hec
est sapiens exhor¬
tatõ ad ult̾iora.
dõ meo dico. cui
ser. quem ⁊ tuse¬
quere. seruio di¬
co. edoctus a pro

Expanded text:
ejus, commendans so est. Ait ergo: Gratias ago Deo meo, de hoc quod tui in orationibus majora dona, idti cujus semper sim memor. Haec est sapiens exhortatio ad ulteriora. Deo meo, dico, cui servio, quem et tu sequere. Servio, dico, edoctus a pro
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c debet dñãri. Pu
aũ manducans omĩa
quid uidicas frẽm tu¬
um non mauducãtẽ:
Sut tu nõ mãdu¬
cans quare sperniss
ducantem: Non ita
debes facere. Om¬
ues enim stabunus
dicitur hoc a simili.
T̃ribunal enim sedeᷤᷤ
iudicium ẽ. que in
excelso locatur: ut
dũs. Qiͣ qui olim fui
mortuus: iam uiuo
in pocentia. que in
hoc patet. qm̃ flecte¬
tur mͥ in uidicio õe
om̃is lingua .i. con¬
scientia cognoscens
me eẽ dm̃ conficebi¬
tur quid egerit mͥ
deo. Et quia scrip¬
tura ita dicit.
onem. Non eludet
ibi ꝑ ambages. Et
quia pro se quisq
reddet rationem.
ongͦ amplius
si᷑ hactenus
uicem iudice¬

Expanded text:
 debet dominari. Tu autem, manducans omnia, quid judicas fratrem tuum non manducantem? Aut tu, non manducans, quare spernis ducantem? Non ita debes facere. Omnes enim stabimus, dentem. Et dicitur hoc a simili. Tribunal enim sedes judicum est, quae in excelso locatur, ut: Qui olim fui mortuus jam vivo in potentia, quae in hoc patet. Quoniam flectetur mihi in judicio, omne omnis lingua, id est conscientia cognoscens me esse Deum, confitebitur quid egerit mihi Deo. Et quia Scriptura ita dicit. onem, non eludet ibi per ambages. Et, quia pro se quisque reddet rationem, non ergo amplius, sicut hactenus vicem judice
Abbreviated transcription (Latin):
n .i. collectos in fide. no
p̃sumptione a pecc̃orib
i̾mꝑfectis ut iusti u¬
deantur recedunt. Cul¬
tes unitatem caritatis.
q. int̾ alios ñ possent
habitare cã scĩtatis sue
qui potius suo exemplo
conso. eos. consolatur laborantem: qui ꝑiter in
labore ꝑsistit. qr subleuatõ laboris ẽ uisio colla

Expanded text:
 est collectos in fide nobipraesumptione a peccatoribus vel imperfectis, ut justi videantur recedunt. Cultes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae; qui potius suo exemplo ed consolantes. Consolatur laborantem, qui pariter in labore persistit, quia sublevatio laboris est nisus
Abbreviated transcription (Latin):
nacłam nec rugam. s pocius
macłam eccłie &. extendit se in cruce ut tollet
rugam: sic o uiri si opus ẽ debent mori ꝓ saluã.¬
dis uxorib. & u̾bo uite eas instruere ut exhibe¬
ant sas deo. Item.

Expanded text:
aculam neque rugam, sed, potius maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item
Abbreviated transcription (Latin):
actõnem bonam. mun¬
da est a macła. ce ꝑspẽ
tensa ad suꝑiora. ꝓm̃ u̾e
stis eus in mont̾e tãꝙͣ
nix de albata effulsit. q̃
tensionem: extensa ẽ a
ruga & desid̾io ad cele¬

Expanded text:
actionem bonam munda est a macula, et per spem tensa ad superiora. Proinde vestis ejus in monte tanquam nix dealbata effulsit, quatensionem extensa est a ruga, et desiderio ad coele
Abbreviated transcription (Latin):
sat. hoc ht̃ humanus affectus. hoc ip̃a aĩa
uescio qͦmͦ hãt in uoluntate. qm̃ cdiligendo
uitam odit mortem. ⁊ qm̃ carnem suam ñ
odit. nec ip̃i uult acci dere ꝙ odit. ⁊ si fĩ pos¬
sit nõ nult expoliari. s sr̃ uestiri sic̃ ait apłc.¬
mo. ad celestem festino. illam uolo acciꝑx.stã
nolo pon̾e. quid apłe dicis: fiet inuriatã¬
to illi colesti uestim̃to ut tͥ ueniat ĩmortali¬
tas suꝑ hos pannos mortalitatis & corrup¬
tionis. ũ ħ sit inferius illud suꝑius. ħ int̾iꝰ
illd̃ ext̾ius:. Non sic inquit dico. ñ sic nolo
utiq expoliari. s suꝑ uestiri. ñ tñ ita u sub
incorruptione maneat corruptõ. s ũ absor.¬
mus .s. quia a beatudine remoti sumus. os
sĩ mir̃ si de eo gemimus. Nam deħ ⁊̃ gemimꝰ
ait. Nam qͣui sumus in tab̾nacło isto .i. in
hac habitd̃ne. ꝙͣuis gͣuati simus eo .i. sar¬
cina carnis. cũ ingemiscimꝰ eo .i. iõ ꝙ no

Expanded text:
sat. Hoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima sat. Hoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit; et si fieri possit non vult exspoliari, sed supervestiri, sicut ait Apmo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed supervestiri, non tamen ita, ut sub incorruptione maneat corruptio, sed ut absormus, scilicet quia a beatitudine remoti sumus: et non mirum si de eo gemimus: nam de hoc etiam gait, nam qui sumus in tabernaculo isto, id est in hac habitatione, quamvis gravati simus, eo, id est sarcina carnis, cum ingemiscimus eo, Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝙ corpus tam̃ nolumus expoliari .i. nol
ri poss. ũ iam ueniret ip̃a ĩmortalitas. ⁊ mo¬
do sic̃ sumꝰ mutaret nos. qr & si amał ad bona
transeamus: tñ ip̃e transitꝰ amarus est. ⁊ ht̃
fel ⁊ acetum .i. acre ꝙͥ tolerandum. ⁊ si cͥorpꝰ
deria uiciosa. ñ tũ omĩa mala st̃ ex eo. nec
omĩa uite inique uicia tͥbuenda sunt car¬
ni. ne ab his om̃ib p᷑gemꝰ diabolum qui
ñ ht̃ carnem. nec fuit corruptõ corporis q̃
aggrauat aiãm pecc̃i pͥmi causa. s pena uͦ
caro corrupcibił aiãm peccatͥcem fecit. s pec¬
catrix anima carnem corruptibilem fecit.
qui gͦ omĩa mala aĩe ex corꝑe putant accidis.¬
se: in errore sũt. Actende ꝙ ingemisc̾e̾ se di¬
cit ⁊ grauari sub sarcina corruptibilis corpo¬
ris. ⁊ tũ ait. Nolumꝰ expoliari. Ecce uox na¬
ture ꝯfessio pene gͣue ẽ corpus ⁊ honerosũ
at corruptibile gemitur sub illo. ⁊ tsi ũ
libent̃ deseritur. Piũs it. m̃cis rõne cupit diᷤ

Expanded text:
ris, quod corpus tamen nolumus exspoliari, id est nollri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel et acetum, id est acre quid tolerandum. Et si corpus deria vitiosa, non tamen omnia mala sunt ex eo, nec omnia vitae iniquae vitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem, nec fuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius enim mentis ratione cupit diss
Abbreviated transcription (Latin):
legem offerebantur significatur. Et recte xͨ ꝑ
illa carnalia significatur. Est enim agnus ẜmã
suetisdinem ⁊ innocentiam. hyrcus ꝓsimilitudi¬
ne carnis peccĩ. qr caro eins passibilis ⁊ mortalis.
aries qi uicia ꝓpulit gemino cornu claritatis:
taurus fortitidine resurrõnis. ꝙ crematur: ci¬
nis efficitur. ꝑ cin̾em memoria rei p̃t̾ite accipit᷑.
extͣ castͣ eẽ ẽ uoluptates corporis exire. his ergo
qui sunt extͣ castͣ i. extͣ corporis delicias cre¬

Expanded text:
legem offerebantur, significatur. Et recte Christus per illa carnalia significatur. Est enim agnus secundum mansuetudinem et innocentiam; hircus, pro similitudine carnis peccati, quia caro ejus passibilis et mortalis; aries, qui vitia propulit, gemino cornu charitatis; taurus, fortitudine resurrectionis: quod crematur, cinis efficitur. Per cinerem, memoria rei praeteritae accipitur; extra castra esse est voluptates carnis exire. His ergo qui sunt extra castra, id est extra corporis delicias, cre
Abbreviated transcription (Latin):
i. renunciantes pecc̃is.
pa. succinc̾ti. atq expediti.
cur. sine dubitatione. ad cer. mariyrii. quia
ẽ ꝓpo. no. curramus dicõd
q. qr tantus est dator
fidĩ: currere debemius.
& qr id̾ consũmat ple¬
na beatitudine. ⁊ qr¬
id̾ passus ẽ. uñ subdit.
Qui ec̾no gaudio adꝙ¬

Expanded text:
 renuntiantes peccatis per patientiam succincti atque expediti. Cur minus sine dubitatione ad certamen martyrii, quia propositum nobis. Curramus dico Quia tantus est dator fidei, currere debemus, ia idem consummat plena beatitudine, et qupassus est. Unde subdit: Qui aeterno gaudio, ad
Abbreviated transcription (Latin):
in futo. si ñ regnet
mͦ pecc̃m. Ulel ñ reg¬
net peccm̃ in corꝑe.¬
ꝑ hoc mortali inet̾nũ.
i. ꝙ ꝑhoc moriturũ
uerit peccm. Lex car¬
nis est quã hic pecc̃m̃¬
appellat apłc: cũ ait

Expanded text:
in futuro, si non regnet modo peccatum. Vel non regnet peccatum in corpore hoc mortali, in aeternum, per hoc moriturum verit peccatum. Lex carnis est quam hic Apostappellat peccat
Abbreviated transcription (Latin):
iñte ñ delecteris. ł cõsencias cõcupiscẽcie carniᷤᷤ
que ex langore ueniens rebellat adu̾suste. Lã¬
guor aũ iste tirannꝰ ẽ: qui mouet mala desid̾ia.
Est gͦ in nob̾ cõcupiscẽcia qͥ ñ est ꝑmutẽda reg
rente nos dõ. accepta potestate illudat. & morti¬
ficet. Sigͦ uis ẽẽ uictor tiranni. & mimicũ in¬
ermẽ inuenire. & sic tͥ subic̾e: ñ obedias cõcu¬
piscẽcie male oꝑ audo. Nec ⁊̃ cõcupiscatis delec¬
tãdo łcõsentiendo. s pociꝰ exhibete .i. habiles fa¬
cite uos dõ. Nos dico tãꝙͣ ex mortuis uiuentes.
testis qr estis uiuentes iurtutib. Et debetis. qi
priꝰ mortui eratis in pecc̃o. Et si implere ñ po¬
habiles ericis ⁊ p̃pati. ⁊ hoc ẽ ꝙ dit᷑ cũ subdit. &
menbra ur̃a exhibece dõ. u sintarma iusticie qͥb s.
menbra nr̃a cũ maleagimus. u u̾bi grã si sur¬
genti tre damꝰ ł linguã ad maledicendũ. P ma¬
nũ adꝑcuciendũ ita & iusticie arma damus.

Expanded text:
nte non delecteris, vel consentias concupiscentiae carnis, quae ex languore veniens rebellat adversum te. Languor autem iste tyrannus est qui movet mala desideria. Est ergo in nobis mala concupiscentia quae non est permittenda regnrente nos Deo accepta potestate illudat et mortificet. Si vis ergo esse victor tyranni et inimicum inermem invenire, et sic tibi subjicere, non obedias concupiscentiae male operando, nec etiam concupiscatis delectando vel consentiendo. Sed potius exhibete, id est habiles facite vos Deo; vos, dico, tanquam ex mortuis viventes.quia estis viventes virtutibus; et debetis, quia prius mortui eratis in peccatis, etsi implere non pohabiles eritis et praeparati. Et hoc est quod dicit cum subdit, et membra vestra exhibete Deo, ut sint arma justitiae, quibus membra nostra cum male agimus, ut verbi gratia, si surgenti damus irae, vel linguam ad maledicendum, vel manus ad percutiendum, ita et justitiae arma damus
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ suꝑatũ & ꝑemptũ. nͥ illicito consensu qͦ¬
dam m reniuiscat. & in regnũ ꝓpͥum dñatio¬
nem ꝙ reuocetur. Non regnet dico. ita u obe¬
diatis ꝯsentiendo. & oꝑando cõcupiscẽciis eiꝰ:
regnat peccm̃. Et ñ solũ ñ õbediatis. s ⁊̃ neq
exhibeatis m̃bra ur̃a pecc̃o .i. cõcupiscentie. q̃
tc̃ st̃ arma iniquitatis. s. quib impleat᷑ iniqͥ

Expanded text:
tum, et peremptum; nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscentiis ejus, regnat peccatum. Et non solum non obediatis, sed etiam neque exhibeatis membra peccato, id est concupiscentiae, quae tunc sunt, arma iniquitatis, id
Abbreviated transcription (Latin):
bona st̃. & ne inde putetur ñ ab illo ẽẽ pena
maloꝵ. q̃ ntiq malũ ẽ his qui pununtur:
s hocita dixi quemadmodũ dictũ ẽ. ds̃ mor¬
tem ñ fec̃. cũ alibi scͥptũ sit. mors & uita a
dño deo ẽ. Maloꝵ gͦ pena que a dõẽ. malũ¬

Expanded text:
et ne tamen inde putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his qui puniuntur. Sed hoc ita dixi, quemadmodum dictum est: Deus mortem non fecit ; cum alibi scriptum sit: Mors et vita a Domino Deo est . Malorum e
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdixit uos mortu¬
uiuere ieo. cum ne¬
mosine pecc̃o sit. det̾¬
minat a quib maxi¬
ñ obediamus cõcupi¬
scenciie: qͣi cõcludit
illd̃ ꝙ supͣ quereba¬

Expanded text:
rtuvivere in eo, cum nesine peccato sit, determinat a quibus maxin obediamus concupiscentiis, quasi concludat illud quod supra quaereba
Abbreviated transcription (Latin):
cidit in dampnationẽ mortis. Itaq serpẽs ad
significatignem ip̃iꝰ mortis cõuement᷑ in lig-¬
no exaltatꝰ ẽ. In illa eñ fig᷑a: serpens pende¬
bat in ligno. Quid aũ pependit in ligno cru¬
cis. nͥ mors dñi ut mortem moriendo suꝑaret.¬
⁊ ĩ maleclictum gemine uetustatis nr̃e factꝰ
maledictum ꝓ nobis consum̾et. Qualit̃ aũ
uetustas nr̃a in cruce cõsumpta sit uideamꝰ.
Netustas nr̃a sit̃ & maledictõ induob cõsis¬
tit: s. in culpa ⁊ in pena. Alt̾m assumꝑsit xͨ.
i. penã. nũ os dr̃ factus maledictũ. ⁊ utͣq in
nob̾ cõsumpsit. qr nram duplam uetustatem
sua simpla. ꝯsumpsit. Unde ⁊ uno die & duab
noctib ĩ sepulchro quienit. Punũ diem sim¬
pla eius uetustas signatur: ꝑ duas noctes ge¬
mina nr̃a uetustas. Quienit gͦ in sepulchro
una die. os duab noctib. q sua simplici ue¬
tustate nram geminã tulit. Et uideamꝰ qͣlit̾¬

Expanded text:
. Itaque serpens, ad significationis ipsius mortis convenienter in ligno exaltatus est. In illa enim figura serpens pendebat in ligno. Quid autem pependit in ligno crucis nisi mors Domini, ut mortem moriendo superaret, et maledictum geminae vetustatis nostrae factus maledictum pro nobis consumeret? Qualiter autem vetustas nostra in cruce consumpta sit videamus. Vetustas nostra sicut et maledictio in duobus consistit, scilicet in culpa et in poena. A poenam. Unde et dicitur factus maledictum, et utrumque in nobis consumpsit, quia nostram duplam vetustatem sua simpla consumpsit. Unde et uno die et duabus noctibus in sepulcro quievit. Per unum diem simpla ejus vetustas signatur, per duas noctes gemina nostra vetustas. Quievit ergo in sepulcro una die et duabus noctibus, quia sua simpla vetustate nostram geminam tulit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
les morti eiꝰ sic supra¬
dictũ ẽ: p̃cer p̃dicta
hoc habebimꝰ. ꝙ uiue¬
muscum eo in ecerna
uita. Niuiemꝰ dicoita
li uita qualiip̃e. sci¬
longe ex mortius re¬
ñ moritur .i. dissolur¬

Expanded text:
les morti ejus, sicut supradictum est, praeter praedicta hoc habebimus, quia vivemus cum eo in aeterna vita. Vivemus dico, et tali vita quali ipse. Scilonge ex mortuis renon moritur, id est dissol
Abbreviated transcription (Latin):
Pt̾ita pectã tulit ea remittendo. p̃sentia. hoĩes
ab eis retrahendo: et itẽ remittẽdo. Fut᷑a uͦ ũ ea
reunttendo tulit: s grãm qͣ uitarent᷑ cõferẽdo.
Ergo fut᷑a tulit: qr ñ fierẽt fec̃. penã quoq si¬
milit᷑ cõsimpsit. Est aũ pena dupplex gehiẽ

Expanded text:
ita peccata tulit ea remittendo, praesentia, homines ab eis retrahendo, et item remittendo; futura vero non ea remittendo tulit, sed gratiam qua vitarentur conferendo. Ergo futura tulit, quia ut non fierent fecit. Poenam quoque similiter cons
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ¬
ẽ ꝑ pecc̃o tollendo. ꝙ
una morte fecit. q̃ adħ suffec̃. llel
N.mortuus ẽ pecc̃o .i. p̾ecc̃i similitu¬
similicudo pecc̃i. cui mortuus ẽ qñ moriendo
exutus est carne mortali sumli peccatͥci. in quo
sacram̃tũ baptismatis ꝙ in nob̾ celebrat᷑ com̃¬
datapłs. ut qͦmͦ ille semel moriendo similitu
etatem gerat. A paruulo enim recẽs nato us¬
ꝙ ad decrepitũ senẽ. sic̃ nullus ꝓhibendꝰ ẽ aba¬
pc̾o: ita nullus ẽ qui pecc̃o ñ moriat᷑ in bapt̾o.

Expanded text:
mortuus pec peccato tollendo quod una morte fecit, quae ad hoc sufficit. mortuus est peccato, id est peccati similitusimilitudo peccati, cui mortuus est quando moriendo exutus est carne mortali simili peccatrici. In quo sacramentum baptismatis, quod in nobis celebratur, comendat, ut quomodo ille semel moriendo similitud aetatem gerat. A parvulo enim recenter nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est qui peccato non mo
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ã aũ dei qui insimilitudine carns pecc̃i
incruce pepenclit Pbapt̾m id agit᷑ .i. ut ue¬
tus hõ crucifiguatur. & corpus pecc̃i destrua¬
tur. ñ ita ut in ip̃a uiuente car ne ꝯcupis¬
centia resꝑsa & innata repente alsumatur: iñ
sit. s ne obsit mortuo q̃ uierat nato. Nam si pꝰ
bapt̾m iux̾it in carne hc̃ cõcupiscentiam cum
qua pugnet. eamq adiunante dõ suꝑet. s cñũ
in uacuum gram eiꝰ suscepit. si repb ẽẽ nolu¬

Expanded text:
i in cruce pependit, per baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur, non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam Dei suscepit, si reprobus esse nolu
Abbreviated transcription (Latin):
nem utͥsq factam.¬
quã qui ñ receperit
inexcusabilis ẽ. Qiͣ¬
inuocatio saluat. Ergo
o portet crede. quia¬

Expanded text:
nem utriusque factam,quam qui non receperit inexcusabilis est. QuaInvocatio salvat, ergo oportet crede
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰꝗͣ credid̾int alicꝰ auimꝰ ñ desinat id postulare
ꝙ ꝓmisit deus toto corde ingilantib: quia cre¬
dere dat remissionem pecc̃oꝵ. inuocare aũ ĩ¬
petrat ꝓmissa dĩ. Nt añ ostñdat ꝙ ñ ẽ u̾a in¬
uocatio sine fide subdit. Quomͦ gͦ. ł aũ.¬

Expanded text:
 crediderit alicujus animus non desinat id postulare quod promisit Deus toto corde vigilantibus, quia credere dat remissionem peccatorum. Invocare autem impetrat promissa Dei. Ut autem ostendat quod non est vera invocatio sine fide, subdit, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tes que non oportet. s.
turpia religiom nocẽ¬
cia. Negͦ hec mala cõ¬
niores uiduas nũbere
ꝙ bonum ẽ. ⁊ filios ꝓ¬
creare. ⁊ hoc item bo¬
num est: ⁊ matres fa

Expanded text:
tes quae non oportet, scilicet turpia, religioni noceia. Ne ergo haec mala conniores viduas nubere; quod bonum est, et filios pcreare; et hoc item bonum est; et matres fa
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it pandit subdes.
⁊ sic nullam occasionẽ¬
maledicti .i. maledi¬
cendi dare adu̾sario¬
i. infideli. ꝙ est ei mn

Expanded text:
dixerit, pandit, subdens: et sic nullam occasionemaledicti, id est maledicendi, dare adversarist infideli, quod est ei in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa: aliĩs głosum ostẽ¬
dite. ⁊ licet adu̾sa ur¬
geant: tñ portatẽde¬
carnis molestias &¬
q̃libet aduersa pp̃de¬
um sustinete. Nel por

Expanded text:
opera aliis gloriosum ostet, licet adversa urgeant, tamen portate Decarnis molestias aelibet adversa propter Deum sustinete. Vel, por
Abbreviated transcription (Latin):
aposiopesis .i. si intͦi¬
bunt. Sicut iuira in
ira m. illi enim nec¬
in palestinam: nͨ in¬
u̾am requiem intro¬
ierunt. nos autẽ in¬
troibimꝰ ĩ u̾ã reqͥem.
t quid̃. quia

Expanded text:
Aposiopesis, id est non intrabunt. Sicut juravit ira. Illi enim nec Palaestinam, nec inram requiem introierunt. Nos auteroibimus in veram requiem. Et quidem. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
les: ab aĩali patte ꝓcreatos. scriptum enĩẽ
ibi. ꝙ pͥmus hõ adã fc̃s ẽ in aiam uiuentẽ
hic exponit quid sit aĩale corpus. cum ait.
actus est in aiãm uiuentem . i. pocentẽ ui¬
u̾e .i. uitã dare cor¬

Expanded text:
les ab animali patre procreatos, scriptum est ibi, quod primus homo Adam factus est in animam viventem. Hic exponit quid sit animale corpus, cum ait, factus est in animam viventem, potentem viid est vitam dare cor
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ⁊ paulus ut leg̾rin
in scͥptione ait. Inneni aram in qua subscrip.¬
tum ẽ de ignoto dõ. Ita diuina auc̃toritas uñ¬
cũq sumit ꝙ necessariũ inuenit. S ñ iõ õmĩa
q̃ ibi inscͥpta st̃ accipienda ꝯfirmat. Uñ u le¬
ge p̃ceptum est iudeis. ut si mancipium gẽ¬
tile emerẽt: eius pili rad̾entur. & unguium ĩcre¬
menta abscid̾entur. dem̃ ad usus domesticos as¬
sumerentur. ita uanis atq suꝑfluis gentilium
suꝑsticionũ ⁊ poeticarũ sententiis abrasis ⁊ de¬
cisis ꝙ purũ reꝑtũ fu̾it ad minist̾ium domus dĩ¬

Expanded text:
sicut et Paulus, ut legitur in inscriptione ait: Inveni aram in qua subscriptum est: Ignoto Deo . Ita divina auctoritas undecunque sumit quod necessarium invenit, sed non ideo omnia ibi quae inscripta sunt accipienda confirmat. Unde in lege praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vanis atque superfluis gentilium superstitionum et poeticarum sententiis abrasis et decisis, quod purum repertum fuerit ad ministerium domus D
Abbreviated transcription (Latin):
in nõe apparet: qui mł¬
ta sustinuit. omnia
credit. que u̾itaᷤᷤsua¬
deat. sicũt ui abrahã
apparuit. qui credi¬
dit dõuocanti: & pro

Expanded text:
in Noe apparet, qui multa sustinuit, omnia credit, quae veritas suadet, sicut in Abraham apparuit, qui credidit Deo vocanti et pro
Abbreviated transcription (Latin):
o homo ñ manduca¬
& ñ bibere ui¬
facere in quo frater¬
cuus offenditur. Ptur¬
batus nesciens quid
teneat .i. in quo ẽ ei
causa dampnationiᷤ.¬
Offendit enum qui a
fide recta discedit. aut¬
scandalizatur .i. con¬
tristatur. aut infirma¬
de. & si nõ offendit.¬
Iufirmatur enĩ qui
non recedit: s dubi¬
tare incipit. Gu¬
tur. fidem. Qiͣ hoc bene potes facere: quia
de tuo bono nichil ꝑdis. &s hoc ẽ. Cu
habes fidem. qui a
eẽ & edenda. os hoc
penes temet ipm̃: i.
lus auferat. Habx cm̃¬
coram dõ. non coram abstinente: ne ei noceas. ii
ita pacem serues cum fratre: ꝙ ẽ utileapd̃ dĩ¬

Expanded text:
o homo, non manducanon bibere vifacere, in quo fratertuus offenditur, perturbatus, nesciens quid est in quo esset ei causa damnationis.Offenditur enim, quia a fide recta discedit. Auscandalizatur, id est contristatur. Aut infirmetsi non offenditInfirmatur enim qui non recedit, sed dubitare incipit. Tu fidem. Quasi dicat: Hoc bene potes facere, quia de tuo bono nihil perdis, et hoc est, habes fidem, qua et edenda, et hoc, penes temetipsum, id est lus auferat. Habe, tancoram Deo, non coram abstinente ne ei noceas, ut ita pacem serves cum fratre, quod est utile apud D
Abbreviated transcription (Latin):
ditum animalib .i. locustis in escam cedenti¬
b ñ fuisse pollutum. & scio esau lenticłe cõ¬
cupiscentia deceptum. & dauid ꝓpt̃aque de¬
sideriũ a seip̃o cep̃hensum. & regem urm nõ
de carne s de pane fuisse temptatũ. Bo

Expanded text:
ditum animalibus, id est locustis in escam cedentiditum animalibus, id est locustis in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum, et David propter aquae desiderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de
Abbreviated transcription (Latin):
gentilem. & gentił
erga uideum. que e¬
dificationis sunt cum
pace docendo alios. ut
exteri edicentur. uł
iam edificati conser
struamus opus dei.
Nebita iunge. Idõ
it̾m dico non debes̾
cum offendicło frĩs
edere: quia destrius
ce noli ꝓpter escam
munda sunt. quia
ut in gͥenesi legitur.
ni. qui manducat per
offendiculum alioꝵ.
poͣmum. esau sentẽ:
iudeiᷤ carnes in deser¬
co. Dĩ enim ñ parua
in ifrłicis erat offen¬
sio repudiare ꝙ da¬
bat sapientia: os mͦ¬
querebant. Pecierunt culpali concupiscentia :¬
ꝙ malo suo impetrauerunt. Concupiert᷑ carui¬
b uesci. quib pluebatur manna. de celo. Et u¬
sciremus creaturã dĩ. si ẽẽ culpabilem quia
creatura dĩ omĩs bona ẽ. s in obedientiam. cõ¬
tumacem & inordinatã cupiditatẽ. ñ ꝓpcerꝰ
porcum s ꝓpt̃ pomũ mortem pͥmus hõmoin¬
tis. Scio enim noe om̃e genus carnis: ꝙ cibo
eẽt usui: manducare concessũ. heliam ciboeͣr¬
nis refectum ioħem mirabili abstinentia p̃¬

Expanded text:
gentilem, et gentilis erga Judaeum, quae aedificationis sunt, cum pace docendo alios, ut caeteri aedificentur, vel jam aedificati conservstruamus opus Dei. Vel ita junge: Ideo iterum non debes cum offendiculo fratris edere, quia destrueres  noli, propter escammunda sunt, quia, ut in Genesi legitur, ni, qui manducat per offendiculum, aliorum, pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Israelitis erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et mpetebant. Petierunt culpabili concupiscentia quod malo suo impetraverunt; concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei omnis bona est; sed inobedientiam contumacem, et inordinatam cupiditatem; non propter porcum, sed propter pomum mortem primus homo intis. Scio enim Noe omne genus carnis quod cibo esset usui manducare concessum, Eliam cibo carnis refectum, Joannem mirabili abstinentia prae
Abbreviated transcription (Latin):
sumptam. ł nõ sumptã destruere opus dei.
i. fidem & alias uirtutes. & bona que in eo
deus oꝑatus ẽ. Non dico ꝓpt̾ escam quin mũ¬
bat cõcupiscentia. Fastidiebant quip¬
pe ꝙ habebant: & ꝙ ñ habebeont ĩpudenterꝰ¬

Expanded text:
sumptam vel non sumptam, destruere opus Dei, id est fidem et alias virtutes, et bona quae in eis Deus operatus est, non dico propter escam quin munbat concupiscentia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter
Abbreviated transcription (Latin):
figura ab eo: cuius est figura diu̾sa est. s filius eqͣl¬
ram referuntur. qño ad ꝑsonam. & qñ ad ꝑso¬
nam referintur. m ad patrem. mͦ ad filium. referũ¬
tur. Dm̃s enim. Pat̃ ẽlum̃. filius ẽlum̃. Similit̃
pat̃ ẽ glła. filius ẽ gła ⁊ hii duo: una gła. unum.

Expanded text:
figura ab eo cujus est figura; sed aequalis, qram referuntur, quandoque ad personam. Et quando ad personam referuntur, modo ad Patrem, modo ad Filium referuntur. Dicimus enim: Pater est lumen, Filius est lumen; similiter Pater est gloria, Filius est gloria. Et hi duo una
Abbreviated transcription (Latin):
qͣutum ex parce est. quia desinet eẽ ex parce
s nec ip̃a nec euis actus cuius destruetur.
om̃e gͦ ꝙ ex parte ẽ destruetur. ł ex coto ũ
fides & spes. ł ex parte ut scĩa. cuius actus
& modus destruetur. & caritas cuius mo¬
dus quidam tolletur. s ñ ip̃a nec eiuis actꝰ.
nec quidam mod̾.. Hoc aũ qd̾ dixit ꝑsimi¬
licudinem ostendit subdens.

Expanded text:
quantum ex parte est, quia desinet esse ex parte, quantum ex parte est, quia desinet esse ex parte, sed nec ipsa, nec ejus actus destruetur. Omne ergo quod ex parte est, destruetur, vel ex toto, ut fides et spes; vel ex parte, ut scientia, cujus actus et modus destruetur, et charitas, cujus quidam modus tolletur, sed non ipsa, nec ejus actus, nec quidam modus. Hoc autem quod dixit per similitudinem ostendit, subdens;