comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit & seipsum &i amipse: nocm
unde est soluite templum hoc
& incriduo resuscitabo illud.
Proinde inmortadicitis ditri¬
Etoctem quacm sibi a patre datĩ
dicit &ia msesibi dedisse in¬
tellegendũm est &si nondicit:
ideoquippe sȩpius solum patrem
facceredicit quod &lipseficcit
cumpatre: Vt quicquid est
ei tribuaa dequo est. sed ediquã
do &icem taccito patresedicit
facere quod feccit cum patre:
Vt intellegitinus it & filium nõ
esse a patris opere sepanindum
quandose tacito patredicit
aliquid openere: Quemacl mo¬
dum nec pater ab operefilii se¬
panitur quando ipsotacito
filiur openteri dicitur quod ni¬
hil ominus pariter operentur.
Cumergotac& filius in opere
pactris opertetionem sucem hu¬
militatem cõmendax. ut sit
nobis sedubriter: Cumuerd
uicissim in operesuo tac& operte¬
tionem patris: pecrilitatem sucĩ
commendoo. ne creddatur in¬
ferior: Istomodo igitur & hoc
loco nec sefecit alienum apatris
opere. quamuis dixerit clari¬

Expanded text:
vit et seipsum etiam ipse. Nam vit et seipsum etiam ipse. Nam unde est: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud? Proinde immortalitatis claritatem quam sibi a Patre datam dicit, etiam sibi ipse dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit, ut cum Patre quidquid est, ei tribuat do etiam tacito Patre, se dicit facere quod facit cum Patre: ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum, quando se tacito Patrem dicit aliquid operari; quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur, quando ipso tacito Filius operari dicitur, quod nihilominus pariter operantCum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem suam commendat, ut sit nobis salubrior. Cum vero vicissim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendat, ne credatur inferior. Isto modo igitur et hoc loco nec se fecit alienum a Patris opere, quamvis dixerit: Clari
Abbreviated transcription (Latin):
efficimun fidelissima hecrita¬
te. gratiacedĩ nouerimus tribu¬
endumesse non nobis: sicut apor¬
tolus cumdixiss&. Fuistis aut̃
aliquando tenebrtoe. nuncaut
lux inquit. & nesibi hoctribue
uator noster rogando patrem
se hominem de monstraobon
nunc de monstrans &seipsum
qm̃ cum pattre dr̃ ẽ facere qđ ro¬
quam de disti mihi deduillis. Quã
deitatem. nisiin mortaditto¬
iatem. quam natunthum ana
inillo fuent accepturoc. Nc̃c
neclpse adhuc acceperto eocm
sedmoresuo propterin mobilita¬
tem p̃distinationis p̃cerititem¬
poris uerbis futurte significoo
Quoduno darificandus hoc
est suscittndus apttre &ipsesit
nos adeam dccritattem suscitit¬
turus infine: simile est hoc ei qđ
alibi dicit: sicut pater suscitoa
mortuos &iuuifico&. sic& fili¬
us quosuult uiui fico& : & quos
nisi eogdem quos pater: Quȩ¬
cumque enim pacer faccit. nõ
alict sedhacec & filius: necalit᷑
sed similiter feccit: Qeꝑ hoc susto¬

Expanded text:
efficimur fidelissima charitaefficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus tribuendum esse, non nobis: sicut Apostolus cum dixisset, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit; et ne sibi hoc tribuerinde Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat: nunc demonstrans et seipsum, quoniam cum Patre Deus est, facere quod roquam dedisti mihi, dedi eis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem praedestinationis, praeteriti temporis verbis futurum significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in finem. Simile est hoc ei quod alibi dicit: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecunque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius, nec aliter, sed similiter facit; ac per hoc suscita
Abbreviated transcription (Latin):
mundum reconcibans sibi: Pro
istomundo rogo& dicens. Ut
mundus credoa. quia tu memi¬
sisti : Perhanc enim fidem mun¬
dus reconciliaturdõ cumcre¬
ditinxepm̃ qui est missus adõ:
Quomodo ergo intellecturi sum
quodacit ut &ipsi in nobir unũ
sint. Uteredat mundus quia
tumemisisti. Nisiquia non ineo¬
cicustm posuit ut credo& mun¬
dus qui illiunum sunt.  am¬
quamideo credo quod eoseẽ
unumuid& cum ipsemundus
sit omnes qui credendo unum fi¬
unt. sedonendo dixit ut munđ
credoo. sicut ortendodixitut
enim omnes unum sint quod est
mundus credooc. qnm̃ creden¬
dounum : fiunt erfecte unum
quicumnatunc errent unum dis¬
sentiendo ab uno non enent unũ:
Senique si uerbum quod eti trogo
tertio sub auchemur. uel potius
quoplanius fiat ubique ponamus
Erithuius ex positio sententiae ma¬
nifestior: Rogõ utomnes unõ
siã sicui tupat̃ inꝰme & egointe:
Rogout &ipsi in nobis unumꝰ sint:
Nõgoutmundus credoo qma
cumemisisti. Ideo qui ppead didit
quodedixit in nobis ut quodunũ

Expanded text:
mundum reconcilians sibi . Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait, Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tucausam posuit, ut credat mundus quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt, cum ipse mundus sit, omnes qui credendo unum fiunt; sed orando dixit: Ut mundus credat, sicut orando dixit: Ut enim omnes unum sint, quod est mundus credat, quoniam credendo unum fiunt, et perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissentiendo ab uno, non erant unum? Denique si verbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vequo plenius fiat, ubique ponamus; erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te: rogo ut et ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Ideo quippe addidit, quod dixit, in nobis, ut quod unum
Abbreviated transcription (Latin):
crucifideum confiter&ur No
solum resurrecturum uerum
&icm regnaturum dicendo:¬
÷ Memeao mei dumueneris in
regnum tuum Proinderelin
quitur ut sidñs ihs̃ hacc orte¬
tione prorsus omnibus qui¬
cumque inhacuita quocetemp¬
tatio est supertenbem uel
tuncerent uel futurierent ortes¬
secredendus est. Sicintellego¬
mus quod dictum est peruer¬
bumeorum. ut ipsum uerbum
fidei quod p̃heccuerunt in mun¬
do Hic significatum essecte¬
damus: Dic aum autem esse.
uerbum eorum. qmͣ ab ipsis est
primitus acp̃cipue p̃dicatum:
Iamenim ab ipsis p̃dicabaturꝰ
intenste. quando perꝑeuela¬
tionem ihũ xp̃i ipsum uerbum
eorum pctulus accepit: Un¬
de& contulit cumeis euangeli
um. neforte inuacuum cucur¬
risset. Autcuser&. & dex
tertes eidederunt .÷ Quicc &inil¬
lo quamuis non pereos illido¬
tum.tcanen uerbum suum qđ
iam p̃dicabaa. &in quo fundo¬
tifuenent inuenerunt ÷ De quo
uerbo resurrectionis xp̃i. idem
dicit a postolus: Siueego siue
illi sic̃ p̃dicitmur & sic credidis¬

Expanded text:
crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo: Memento mei cum veneris in regnum tuum quitur, ut si Dominus Jesus hac oratione pro suis omnibus quicumque in hac vita, quae tentatio est super terram , vel tunc erant, vel futuri erant, orasse credendus est, sic intelligamus quod dictum est, per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt in mundo, hic significatum esse credamus; dictum autem esse verbum eorum, quoniam ab ipsis est primitus ac praecipue praedicatum. Jam enim ab ipsis praedicabatur in terra, quando per revelationem Jesu Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit. Undeum, ne forte in vacuum cucurrisset, aut curreret ; et dextras ei dederunt, quia et in illo quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedicabant, et in quo fundati fuerant, invenerunt; de quo verbo resurrectionis Christi idem dicit Apostolus: Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidis
Abbreviated transcription (Latin):
ess& in nobis nisi quicamem¬
broceius sumus &i illo dili¬
gimur Cumipsediligitur
totus id est lecput &corpus :
Ideo subiunxit: Re gomip
sis: tamquam dicer&. qm̃
egosum in ipsis: Aiterenim
ẽ in nobis. tamquam in templo
suo: Aliter autem quia
&nos ipsesumus. Cum se¬
cundum id quod ccput nrm̃
ess& homo facctur est: cor¬
pus eius sumus: finiti. est
s aluatoris oractio: Incipit
passio. Ergo & istesermo
fimatur. utdepassione quod
ipsedonauerit Aliis sermoni¬
bus dispuct&ur. Fplacit¬
De eo quoddicit. haeccumdixiss&
ihs̃ egrernur est cum discipulis suis tnens

Expanded text:
est et inter nos, nisi quia memest et inter nos, nisi quia membra ejus sumus et in illo diligimur, cum ille diligitur totus, id est, caput et corpus. Ideo subjunxit, et ego in ipsis, tanquam diceret: Quoniam ego sum in ipsis, qui est in nobis tanquam in templo suo. Aliter autem quia et nos ipse sumus, cum secundum id quod, ut caput nostrum esset, homo factus est, corpus ejus sumus. Finita est Salvatoris oratio, incipit passio: ergo et iste sermo finiatur, ut de passione quod ipse donaverit, aliis sermonibus disputetur. TRACTd sequitur, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cu
Abbreviated transcription (Latin):
ł non cognouit quiet iustus
es : hccec & meritis eius ut
non cognos cer& r&ribuisti:
Epp terea mundus reconꝰ¬
ciliatus cognouit: quiacmise¬
ricorses  & uttognoscen¬
non ei merito. sed gretioc subue¬
nisti: Denique sequitur: Ego
autemte cognoui.: Ipsefons gra¬
gratict: Denĩque propterip¬
est mundus reconciliatus sed quio
tume misist ideo cognouerunT
Ergogratia cognouerunt: &
notum fecieis inquit nomentuum
ciam perspeciem: Notum fecicũ
finepere grinantibus notum fit¬
ciam sinẽ fine regnantibus: Ut
dilectio inquit quadilexistime
in ipsis sit : &ego in ipsis. Non
dlectio quam di lexistime
Degreco quidem ista trens lata
est sel sunt similes &latine:
fideliseruitute seruiuit: stren¬
nua militiao militetuit: Quec¬
lis autem ista locutionest dilec¬
tio quadilexistime: tedis &apostolus
usus est: Bonum certa mencerta¬
ui: non ait bonocertamine :
quod usitatius &tam quoomrec¬
tius dicer&ur: Quomodo aut̃
dilectio qua dilexit pact̃ filium

Expanded text:
 non cognovit, » quia justus  non cognovit, » quia justus es, meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti, et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret, ei non merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur: Ego autem te cognovi. Ipse fons gragratia. Denique propter ipest mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt; ergo gratia cognoverunt. Et notciam per speciem, notum feci cum fide peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus: Ut dilectio, inquit, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non dilectio quam dilexisti me. De Graeco quidem ista translata est; sed sunt similes et Latinae, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est: Dilectio quam dilexisti me, tali et Apostolus usus est, Bonum certamen certavi ; non ait: Bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio q
Abbreviated transcription (Latin):
querite. ubixp̃s est indextent
dĩ sedens quae sur sum sunssa
pite non quece super tentem:
Mortuienim estis inquit &
uitauestrre absconditecest cũ
xpõ indõs. Ecceinterim fi
orouit ut fier&dicens : Volo ut
ubiegosum &uipsi sintmecum:
sed nunc perfidem : quando aũt
quit apparuerit uititiroe¬
tis ingloria : Tunc apparbimꝰ
quod tuncerimus qui tuncap¬
parebit non in aniternos idere
didisse acspenaerse: Anteꝗ
ersemus fati& hoc filius: qui
cumdixirs& &uideant ela¬
ritatem meam quam dedisti
mihi: Continuo subiunxit
quitdilexistime ante constitu¬
tionem mundi: In illo enim
cdilexit &nos ante constitionẽ¬
quod infine facturus est mũdi:
non cognouit ÷ quictiustus es:
ideote non cognouit: Mund̾
quippeille dctm natiotie̾ p̃disti¬
natus merito non cognouit
sed gractia cognouit: Quid
est enim eum. cognoscere
nisiuiteo &erna ẜꝰ. Quam mũ¬
do dacmnato utique non de¬
dit reconciliato dedit
Propter eccitaque mupdus¬

Expanded text:
quaerite, ubi Christus est in dextera quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Ecce interim fidoravit ut fieret dicens: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, sed nunc per fidem, quando autem quit, apparuerit vita vescum illo in gloria . Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc appdidisse ac sperasse antequam essemus facti, et cui Filius cum dixisset: « Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, » continuo subjunxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionequod in fine futurum est mundi. te non cognovit » quia justus es, ideo te non cognovit: mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit;sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea utique « mundus
Abbreviated transcription (Latin):
&habitatio eius insyon. quiaenos
sumus. Qed quisidoneus locit
iste ul quece̾ sunt in locis istis
si nespatiosis ec pacitatibus &
sgiecorporeis molib cogititre s
nontamen parum proficitur si scel¬
tsm̃ quicquidoculorum corelis oc¬
currit Negatur respuitur .
inprobatur &lux quȩndlam
in quaista neganda respuenda
in probeenda cernuntur Sicut
potuerit cogitatur & qucm¬
sit cestte cognoscitur. & amat᷑.
utinde surgatur atque interio ten¬
datur: Quaecum pen& ioere
mens inuei lida. &minusquã
illa sunt purac nequiuerit. noͣ
sinectinoris gemitu &desiderii
lacrimis in depellatur. & pa¬
tienter fer&. quamdiufide
mundatur. Atqueutillio hoc¬
bittre ualeo&. scis moribus pre¬
par&ur: Quomodo ergonon
uerimus cum xepõ ubi est. quõc
cdompatre cumillo erimus in quo
est Neque hinc apostolur nob̃
quam uis nondum rem tenentib
sed tamenspem gerentibus tec¬
cuit.: Ntenim: Siresurrexis¬
tis cum xp̃o. quecesur sum sunt

Expanded text:
et habitatio ejus in Sion , quae nos et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus est loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus, et sine corporeis mobilibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrerit negatur, respuitur, improbatur, et lux quaedam in qua ista neganda respuenda, improbanda, cernuntur, sicut potuerit, cogitatur, et quamsit certa cognoscitur et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur. Quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt pura, nequiverit non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur, et patienter ferat, quandiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparatur. 4. Quomodo ergo non erimus cum Christo ubi est, quando in Patre cum illo erimus in quo est? Neque hinc Apostolus nobis, quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus, tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nonutique sicuteum cõgnouer
quilic& non mundi coredis. ttr¬
meninforma seruili clarificto¬
ta iudicantem uidere potuer:
sed sicut cognoscendus est amũ¬
dit cordes colur uerus dr̃ cum
nities est solus uerur dr̃: siergo
secundum id quod filius dĩ dr̃ ẽpa¬
tria e qualis atque co&ernus
Accipiamus hocdictum Volo
utubiegosum &psi sint mecum :
An patrecum xp̃o erimus: sedille
sicutille nos sicutnos ubicũq
corpore fuerimus Oenim lo¬
cirdicenda suT & N quibus ñ
corpore continentur. & locusẽ
ciuque rei ubi est locus ap̃i &er¬
nus ubisem ꝑ est ipsepaterest :¬
& locus patris filius ẽ : Quitergo
inquit in patre. & paterin meẽ
Minhac orotione sicut tu pocter
in quitinme: &egointe : No¬
cus noster ipsisuret : quiccsequit᷑.
ut&upsi innobir unum sint : &
nos locus dnĩ sumus qnm̃ templũ
eius sumus: sicutor& pronobis
qui mortuus est pronobis. uiuitq
pronobis utin ipsis unum simus:
Quia factus est in pacelo cuseius.

Expanded text:
Non utique sicut eum cognoverunt qui, licet non mundi cordis, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt, sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus cum nitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus, accipiamus hoc dictum: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicunque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt et quibus non corpora continentur, et locus est cuique rei ubi est, locus Christi aeternus ubi semper est, ipse Pater est, et locus Patris filius est, quia ego, inquit, in Patre, et Pater in me est, et in hac oratione: Sicut tu, Pater, inquit, in me, et ego in te. Et locus noster ipsi sunt, quia sequitur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Et nos locus Dei sumus, quoniam templum ejus sumus, sicut orat pro nobis, qui mortuus est pro nobis, vivitque pro nobis. In ipsis unum sumus, quia factus est in pace locus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
nen dur fuit: Nhoc coclintelle¬
gentiam conscribendum: Quod
autem capatre sibidicit clactum¬
calicem petinonis. profecto illd
est quod ccit apostolus: si dr̃pr̃o
nobis. quis contranos : quifilio ꝓ¬
prio non pepercit. sed oro nobir
omnibur trodidit eum :Uerũ¬

Expanded text:
nendus fuit, et hoc ad intellinendus fuit, et hoc ad intelligentiam conscribendum. Quod autem acalicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum
Abbreviated transcription (Latin):
hos abire. quos non uult peri¬
re: Num quid autem non
estant postecmorituri : quur
ergositunc morirentur per¬
dẽi &eos Nisi quiet nondum
in eum sic credebait. quomo¬
do credunt quicum que non
pereunt ÷ Symonergoprus
habens glalium eduxiteum.
&percussit principis seruum
& absciditeius auriculam dex¬
troom: Err& autem nomen
seruo malchus: Colurhic
eucorgelista &li comnomen
seruihuius expressit. sicutdu¬
octs solus quodeius auriculam
Modchus audem interptatur
nifico& Nisi auditum amputo¬
ta u&ustecte renoucatum: ut
titum fuerit axp̃o quisdu¬
bit& regnaturum esse cuma p̃o
Quodauitem seruur inuentur ẽ
& hocadillam pertin& uecusta¬
tem quicem seruitutem gene¬
r quod est agor: Sedcum
& libertas: feictum tet menpe¬
triciñr in probauit. & progre¬
di ulore prohibuit dnrdicens:
I licem quẽ dedit nuhi pacter.
÷ non bibcm illum: In suo quippe
fccto ille discipulur magistrum
defendere uoluit. non quod sig¬
nificcendum est cogittaut Qꝰ
illeigitur adpatiẽnticm cõmo¬

Expanded text:
hos abire quos non vult perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo, si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque non pereunt? Simon ergo Petrus habens gladium eduxit eum, et percussit principis servumriculam ejus dextram. Erat autem nomen servo Malchus. Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit, sicut Lucas solus quod ejus auriculam Malchus autem interpretatur nificat, nisi auditum amputatum vetustate renovatum, ut titum fuerit a Christo, quis dubitet regnaturum esse cum Christo? Quod autem servus inventus est, et hoc ad illam pertinet vetustatem, quae in servitutem generat, quod est Agar . Sed cum  libertas. Factum tamen Petri Dominus improbavit, et progredi ultra prohibuit, dicens: licem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defendere voluit, non quod significandum est cogitavit. Et ille igitur ad patientiam commo
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eius abscondebatur po¬
testas &obtendebatur infir¬
mitats:Vt haecinimicis neces¬
sana uiderentur aduersus
eum inquem nihil uaduss&
nisi quod ipse uoluiss& Bene
utens bonus medis & fecciens
bonademalis: ad facciendos
bonos exingdis &eliscernendos
÷amadis: Inr̃ itaque sicut euan¬
gelista secutus adiungit Sciens
omnia qua euentune eraent suꝑ
eum: procent &dicit eis: quid
queritis  Responderunt ei:
qui tradebeo eum cumipsis:
Vtergo chiciteis egosum abie¬
intestem: Ubi nunc militum co¬
hors &ministri principum ac
pbariseorum: ubi terror & mu¬
nimen armatorum .s Nem¬
peuna uoa dicentis egosum
tantcon turbc odiis fero¬
cem armisque tembilem
Sinetelo ullo percurt: re¬
pulit. strocuit: Or̃ enim la¬
teboae incarne. & sempiter¬
nusdies ita membris occul.¬
tabatur humconis⁊ ut lac¬
ternis & fatibus querer&
occielendus a tenebris: Ego
sum dicit: &impios deiecit:
Qui diudicaturur faci&
quiuidictndus hocfecit᷑.
Quidregnaturus poterit

Expanded text:
quippe ejus abscondebatur poquippe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum in quem nihil valuissent, nisi quod ipse voluisset, bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ad faciendos bonos ex malis, et discernendos a malis. Jesus itaque sicut evangelista secutus adjungit sciens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dixit eis: Quid quaeritis? Responderunt ei: qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis, Ego sum, abiein terram. » Ubi nunc militum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis, Ego sum, tantam turbam odiis ferocem armisque terribilem, sine telo ullo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne; et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit; et impios dejicit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
eius Tamquam continuo post
illauerba in illum hortum fue¬
rit ingressus: Sed adhocuadec&
quod dictum : Haeccum dixis¬
s&cihs ut non eum ante opinem᷑
ingressum quam illa uerbat fini¬
r&: Ecieboo autem inquit
&iudia qui tradeboa eum locum
Ordo uerborum est sciebaa lo¬
cum quitra debo eum. quia
frequenter in quit ihs̃ conuene¬
proc illuc cum discipulis sius
Ibiergolupur ouina pelle contec¬
tus & inter oues alto patris stami¬
licos consilio toleratus didicit
ubi ad tempus exiguum disper¬
ger& gregem insidiis ad p&en¬
dopartorem: Iud atsergoin¬
quit cum accepis s& cohortem
& aprincipibus & phariseis minis¬
tos uenitilluc cum loiternis
& feccibus & armis: ohors
non iudaeorum sed militum fuit:
Ap̃siclentque intellegatur ac¬
cepte toiquam adr&endum
reum seruato ordine legiti¬
mepotestactis ut nullus tenen¬
tibus auder& obsistere: Quat̃¬
quam & manus tanta fuerit
congregata &sic armatit ue¬
niebe&  utuel terrer& uel
&uam repugnar& siquisquͣ
xp̃m̃ defendere auder&: Ita

Expanded text:
post illa verba in illum hortum fuerit ingressus, sed ad hoc valeat quod dictum est: Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum quam illa verba finiret. Sciebat autem, inquit, et Judas qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est: Sciebat locum, qui tradebat eum, quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto patrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem . Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis, et facibus et armis. Cohors, non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere. Quanquam et manus tanta fuerit congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret, vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere auderet. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
definiaa atur uisiorerum que
credicȩ spentebantur Cumui¬
derimus enim detritatem quã
dedit pater filio. Nacmsi
eum hci hoc loco intellegtmus
nonquapeiter aequitli filiogig¬
nens eum dedit sed quam
facto homini filiodedit postmor¬
temcruos Queodo ergouide¬
bimus. illam filii clati tate.
profecto tunc fi& iudicium ui¬
uorum atque mortuorum
Nec mundi cordis sunt impii
proptere co nonuidebunt Puno
ibunt ipsi in supplicium &er¬
num, sicenim tollitur impi¬
Iustiautem: ibunt inuttem &¬

Expanded text:
definiatur visio rerum quae definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis Filio dedit ei post mortem crucis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum.Nec mundi cordis sunt impii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic enim tolletur impijusti autem ibunt in vi
Abbreviated transcription (Latin):
mili qua letumque rumamus
exemplum: sicucto cus &iam si
ibisit ubi luxest nanest ipseta
men cumluçe sed cbsens est
ap̃sente : It  infidelis atque
impius Aut&iamsificdelis &
pius non dumta men ad intuen¬
dum sccpientiae lumeni Ido¬
neus &iam sie̾rse nus quacmpor¬
piefidelem non est dubitatndũ
quocdelicit: qui non ẽmecum: ad¬
uersumme est : seed cum patii
dõ dicebax Quor dedistimibi
uolo utubiego sum &sipant
mecum Sespecie illa omi¬
nin odicebo& in qua uidebimꝰ
cum sicutiest: Nemo serenissi¬
mum sensum: nubiboste con¬
traodictione perturb&: Con¬
sequedia ꝑhibecent testimonium
cedentibus uerbis: nempecum di
sinimetum: Continuo secintus ad¬
unxit. Vtuideant darretitem
mecam quam de distimihi: quia
dilexistime ante constitutionem
mundi: Vtuidecat dixit. nonut
credant: fideimerces est istee
non fides: si enim fides adhebre¬
os inepistola recte definitarest
coniooreruro quȩ non uiden¬
tur quur non mercer fidei

Expanded text:
simili qualecunque sumamus simili qualecunque sumamus exemplum, sicut caecus etiam si ibi sit ubi lux est, non est tamen ipse cum luce, sed absens est a praesente, ita infidelis atque impius, aut etiam fidelis et pius, nondum tamen ad intuendum sapientiae lumen idoneus, etiam si esse nusquam pospie fidelem, non est dubitandum quod dicit: Qui non est mecum adversum me est . Sed cum Patri Deo dicebat: Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, de specie illa omnimodo dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet. Consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum disint mecum, continuo secutus adjunxit: Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ra& potius. ut cumillosit: Non
ubique ncutille sed ubi queesse
potuent : Qu enim homimipoe¬
naditer pendenꝗ & sedubrit᷑:
confitenq ait Hodie mecum
eris inpartdiso. secundum id
quod homoest& : Animaeiur i¬
fo de futura fuen& in in ferno
ctromnrepulchro: sectindumid
autem quod edẽ erpo. utique
latronis anim apristinis faci¬
noribus absoluta & illius mu¬
ubi que sicutilleere non pote¬
nic ta men&icam ipso diecum
illo in paꝑacliso poteroc Vn¬
deille qui ubique remperest ñ
recenera : Proptere nimi¬
rum non eisatis fuit dicere:
ualoutubi egosum &ipsisint :
sed addidit mecumerse: Cum
illoenim maegnum bonum est
Rtm &miseri possunt esse
ubiestille: qm̃ quicim que ubi¬
cumque fuerim est&ille :
Seelbeati soli sunt cumillo quia
becitierre non potuerunt nisex
illo: Annonelõ ueracciter dic¬
ubique propterslicm mundi¬
tiam Secllux luc& intene¬
hendunt: Neperhoc utdere
uisibili quamitis longe dim¬

Expanded text:
rat potius ut cum illo sit; non rat potius ut cum illo sit; non ubique sicut ille, sed ubicumque esse potuerit. Qui enim homini poenaliter pendenti, et salubriter confitenti ait, Hodie mecum eris in paradiso ; secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno, caro in sepulcro; secundum autem id quod Deus erat, utique latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius muubique sicut ille esse non poterat, tamen etiam ipso die cum illo in paradiso poterat, unde ille qui ubique semper est non recesserat; propterea nimirum non ei satis fuit dicere: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint, sed addidit mecum. Esse cum illo enim bonum magnum est. Nam et miseri possunt esse ubi est ille, quoniam quicunque ubicunque fuerint, est et ille. Sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non poterunt, nisi ex illo. An non Deo veraciter dicubique propter suam munditiam? Sed lux lucet in teneehenderunt . Ac per hoc, ut de re visibili quamvis longe dis
Abbreviated transcription (Latin):
conuiui ficctuit nos ap̃o cuius
gractio sumus seclui facti. &
quodibuicm err& : De nobis autͣ
uelle sedixit utessemus ibicum
illo modo Nquod iam ersemus.
ostendit: A postolus autem
quod dñs uelle s edixit ut fier&
tam quam factum fuerit est
locutus ⁊ Nonenim ait excita¬
turus esnos. & in catelestibus se¬
dere facturus : sed excitituit
& sedere in ccelestibus fecit
Quit non inaniter sed fidelit.
sam deputo faactum quod fu¬
turum esre nondubitar : quod
uero ad tin& ad formam dĩ in
qua aequalis estpatis Sue¬
cundum eatm uelimus intellegere
quodelictumest uolo utubiego
sum & illi sint mecum Nn¬
cedar ab animo omnisimeginũ
cor porcelium cogitatio. Quieqͣd
mentiocturrerrt. longum latũ
citersum. qualib& lucexorporeat
colonitum perquee lib& locorũ
spactia. uelfimittr uel infinta
diffusum: Abhis omnibus quã¬
tum potest aciem contemplationis
uelintentionis a uesto. & non
inquiit&ur ae quedis patiifilius
ubisit: qm̃ nemomuenit ubi non
sit. Sed quiuult querere: que¬

Expanded text:
 cujus gratia sumus salvati, et quod ibi jam esset, de nobis autem velle se dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jam essemus ostendit. Apostolus autem quod Dominus velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait: Excitaturus est nos, et in coelestibus sedere facturus, sed: Excitavit, et sedere in coelestibus fecit, quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum, quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei, in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est: Volo ut ubi ego sum, ut illi sint mecum, abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio. Quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita, vel infinita diffusum, ab his omnibus, quantum potest, aciem suae contemplationis vel intentionis avertat. Et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit. Sed qui vult quaerere, quae
Abbreviated transcription (Latin):
discipulissuis quos
tune secum hac¬
bebar atq
adiunaiss&¬
& suos alios
dicens Nõ
prohis autem
rogo tantum sed & proeis¬
qui credituris unt peruerbum
eorum in me : Uelut quereremꝰ¬

Expanded text:
discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens: Non pro his autem rogo tantum, sed et proqui credituri sunt per verbum eorum in me,
Abbreviated transcription (Latin):
DOX ORTANSDÑS
suos seruos admun¬
dodia perferen¬
da pectienter
& melius quam
D deipro proponit
exemplum: Qnm̃
faccimus ipso cadiuuante fecci¬
mus quichxit Sine meni¬
Ihil potestis ficcere. Oenique
quibusiam edixerat: si odit¬
I uos mundus scitote quicme¬
÷ priorem uobis o diohabuit:
& nuncineo quo elccudistis cũ
mentoteinquit sermonis mei quẽ
ego chixiuobis Non est seruus
inuordño suo si mepertuti s unł
&uos persequentur
si sermo¬
nemmeum seruauerunt &
urm̃ seruabunt. Dicendo aũt
non est seruus icaor dominosuo
Non nee uidenter ostendit quẽ¬
aadmodum intellegere debeamꝰ
quod superius dixercitIcon
nondicouos seruos: Eoceenim
seruos eoschcit: Ncon quid ẽ.
diud non est seruus maior do¬
mino suo si meperse cuti sunt
& uos persequentur  Mani¬
festumestigitur illum seruum
morem quem foras mitit hac¬
ritas esse intellegendum: Libi
dictum estico non dicouos seruos:
Hicccutem ubi dicitur non est
seruus matior domino suo. sime
persecuti sunt &uos persequen¬

Expanded text:
xhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, et melius quam e seipso proponit exemplum: quonifacimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum mentote, inquit, sermonis mei quem ego dixi vobis, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos ? Ecce enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum servum,morem quem foras charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequen
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. Si permanseritis in uerbo
meo: uere discipuli mei estis: et quasi
dicerent quo frustu & cognosc&is in¬
quidueritatem & ueritas liberabi
uos dinodo enim scelus nr̃a inspenondis
inre. nonenim tenemus iam quod pro¬
missum ẽ sed uenturum speramus
fidelis ẽ enim qui promisit ñtestllit.
tantum tunoli deficere: sed expecta
promissorem. Nonenim nouit fallere
ueritas tunoli es semendax ut aliud
profiteris aliudagas : tuserua fidẽ¬
& ille seruat pollicitationem. siccutẽ
tunon serudueris fidem tute frau¬
dasti non ille qui promisit.

Expanded text:
derant: Si permanseritis in verbo derant: Si permanseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis. Et quasi dicerent, Quo fructu? Et cognoscetis, inquit, veritatem, et veritas liberavit vos . Modo enim salus nostra in spe, nondum in re: non enim tenemus jam quod promissum est, sed venturum speramus. Fidelis autem est qui promisit; non te fallit: tantum tu noli deficere, sed exspecta promissionem. Non enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud profitearis, aliud agas: tu serva fidem, et servat ille pollicitationem. Si autem non tu servaveris fidem, tu te fraudasti, non ille qui promisit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus ad nunti duerunt eum qui uide¬
runt : qui contractauerunt : qui uerbũ
exore ipsius dudierunt: &ut hoc ꝓsuu¬
derent genere humano abillomis sisunt
non ase ipsis iredusi sunt: & quo missis
dudistis cũ euangeliũ legerceur Ite
praedicate euangelium uni uers aecre¬
aturae quae subcaelo est. ubiq ergo
discipuli missi sunt ad testantib: signisc&e
prodigiis ut crederceur illis qui eadice¬
bant quaeuiderant & credimus ineu
quem non uidimus & uenturum eum
expectamus: quicumq: illum fide ex pec¬
tant: cum uenerit gacudebunt . quisine
fide sunt : cumuenerit quod nunc non
uident erubescent & confusio illa non
erit unius diei &e transia. quomodoso¬
lent confundi qui inueniuntꝰ in aliqua
culpa & eis insultatur ab hominib: Con¬
fusio illa traduca confusos adsinistram
ut dudiant. Ite in ignema& ernum
qui paratus ẽ. diabulo & angelis etus.
m anedmus ergo in uerbis eius: ne
confunda murcum uenerit. Ipse enĩ
dicit in eu angelio eis quiin eum credi¬

Expanded text:
iaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium legeretur, Ite, praedicate Evangelium universae creaturae quae sub coelo est . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamur cum venerit. Ipse enim dicit in Evangelio eis qui in eum credi
Abbreviated transcription (Latin):
÷ sed dabituobis. Vsque modo
inquit non p&itis quicquam
in nomine meo: p&ite & accipio&i
ut gocudium uestrum sitplenum:
Hoc quoddicit gc̃cudium plenũ
profecto non carnade sed
spiritole goudium est &i quae¬
do taentumerit ut adiquidei
iomnonsit addendum. Pro¬
cul dubio tuncerit plenum
quicquid ergop&itur
quod pertinoet Adhocgecalium con¬
sequendum: hocestin nomin exp̃ poren¬
dm sidiuinom intellegimus groc¬
tiam si ue rebeatam goscimus ui¬
toem: quae quiel autem aliud p&i¬
tur nihil p&itur non quiccom¬
ninonulla res est: sel quioc initan¬
torei conpeesatione quicquil
aludconcũpistanit nihil est: Neque
enimprorsus nullates homo dequo
:ait apostolus: Quiseputar alquid
nequippe spiritalis hominis qui
scit gretiac ds essequodest quis
quis uitna presumit: nihil u est
&&ioem: sicergorectemtelleg porest
Aonen amer dcouobis sigd
petioritis patrem in norne meo
dobituobis Vt hocquodocit

Expanded text:
, sed Dabit vobis. Usque modo, , sed Dabit vobis. Usque modo, inquit, non petistis quidquam in nomine meo; petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Hoc quod dicit, Gaudium plenum, profecto non carnale, sed spiritale gaudium est. Et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur, quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est, in nomine Christi petendum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur, non quia omnino nulla res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid ne quippe spiritalis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, si quis vana praesumit, nihil est etiam. Sic ergo recte intelligi potest: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ut hoc quod ai
Abbreviated transcription (Latin):
nomine mec accipiunt ꝗe s lon
p&turin nomine s aluactoris.
quicquid p&itur contitestationẽ
sadutis: Non enim sonum lit¬
testerum ac sylleebarum sed
quod sonus ipsesigauficol & qđ
eo sonorecte acueraciterintel¬
legitur: Hoc accipiendus est
cumdicit in nominemeo. Vnde
qui hoc sentitdexp̃o quod non est
deunico filiodĩ sentiendum Nõ
p&itineius nomine Niaem¬
si non taceo& literis acsyllabis
quem cogita& cump&it. Quiue¬
ro quodest deillo sentiendum
sentit. ipse in eius nomine p&t
& accipit quod p&it si non con¬
trasuam sadutem sempiter nõe
p&it: Accipit autem quaen¬
dodeb& accipere: quocedom
enim non negcentur sedut¬
congruo dentur tempore diffe¬
runtur: Ito soone intelli gendũ
est quodccit Dacbituobis uteo
beneficia significocta stiantur
his uerbis quoce adeos quip&uns
proprieptinent: Ex audiunt᷑
quippe omnes sc̃i proseipsis : non
autem proomnibus ex audiunt᷑
uelamicis uel in imicissuis. uel
quibus lib& aliis : Qui genon
ut cumque dictum est edochit¬

Expanded text:
omine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiamsi non taceat litteris ac syllabisquem cogitat cum petit. Qui vero quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra suam salutem sempiternam petit. Accipit autem quando debet accipere. Quaedam enim non negcongruo dentur tempore, differuntur. Ita sane intelligendum est, quod ait Dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur, vel amicis, vel inimicis, vel quibuslibet aliis, quia non utcunque dictum est, Dabit
Abbreviated transcription (Latin):
salutis adiuuite. Erursus
a postolus: Eenunctempus ac¬
ceptabile eocenune diessalutis:
Dicatergo pater uenithora quȩ
cum patre disposuit omnes honts:
Tam quam dicens pater quã ꝑꝑt̃
homines & apud homines ad me
darificandum simul constitumꝰ
uenithorte clarifica filium tuum
ut&i filiustuus darific&te: Cla¬
rificatum a patre filium non nulli
accipiunt in hoc quode i non peper¬
cit. sed pronobis traodidit illum:
Sed sipassione clarificatus dicitur
quanto magis resurrectione : Nã
passione magis eius humilitas.
quam claritas commendatur:
Apostolo teste quidicit. humilia¬
uitꝰ sem &ipsum factus oboediens
usque admortem. mortem au¬
temerucis. Dein de sequitur:
&deeius darificatione iamdicit.
Propterquod & dr̃ illum exalta¬
Suit. &don auitei nomen quođ÷

Expanded text:
salutis adjuvi te ; et rursus salutis adjuvi te ; et rursus Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Dicit ergo: Pater, venit hora, qui cum Patre disposuit omnes horas, tanquam dicens: Pater, quam propter homines et apud homines ad me clarificandum simul constituimus, venit hora: clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Clarificatum a Patre Filium, nonnulli accipiunt in hoc, quod ei non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Sed si passione clarificatus dicitur, quanto magis resurrectione? Nam in passione magis ejus humilitas quam claritas commendatur, Apostolo teste, qui dicit: Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Deinde sequitur et de ejus clarificatione, cum dicit: Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit ei nome
Abbreviated transcription (Latin):
haecdicta ad esuent audituri.
profecto & nostrie qui fuertemꝰ
conscripta lectm: Qua propt̃
hoc quodait Pat̾ i uenithore
cdarificafilium tuum: Ostendit
omne tempus &t quid quando fa¬
cer& uel fierisiner & ab illo esse
dispositum qui tempori subditur
non est. Qnim̃ quae future fue¬
soeni perl singula temporte in
dĩ sapientia causas efficientes
habent. in qua nulla sunt tempora.
Non ergo credatur haechone fa¬
tourguente uenirre sed dõ po¬
tiur ordinante. Nec sidereane¬
cessitas : Axpĩ connexuit passionẽ:
Absitenim : utsiderto moricogeren
siderum conditorem: nonitaque
xp̃m tempur ut morir& urmmpe¬
git: sed tempus xp̃s quomo¬
rir&ur elegit : quia &iam tem¬
pus quode uirgine natus est cum
patre constituit : de quosi ne tempo¬
renatusest:. Secundam quam
uertem sanam que doctrinam
&iam paulus apostolus: Cum
autemuenit inquit plenitudotẽ¬
poris. misitdr̃ filium suum: &
dr̃perproph&am tempore ait
acceptabili exaudiuite. &undie

Expanded text:
haec dicta aderant audituri, haec dicta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lecturi. Quapropter hoc quod ait, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ostomne tempus, et quid quando faceret, vel fieri sineret, ab illo esse dispositum, qui tempori subditus non est, quoniam quae futura fuerant per singula tempora, in Dei sapientia causas efficientes habent, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante, nec siderea necessitas Christi connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum conditorem. Non itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus Christus quo moreretur elegit, qui etiam tempus quo de Virgine natus est cum Patre constituit, de quo sine tempore natus est. Secundum quam veram sanamque doctrinam etiam Paulus apostolus: Cum autem venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ; et Deus per prophetam: Tempore, ait, acceptabili exaudivi te, et in die
Abbreviated transcription (Latin):
bium. Sedhoc quoque ipsum
quomodo simull sinoquestur
tas quae in separebiliter operetur
intellegentibus estuerbum: non in¬
tellegentibus autem prouerbium:
umergo dixiss& propterquidom¬
nia sit locutus ut millo scilic&.
pacemhaberem : inmundo haben¬
tes pressustem. exortatus que fu¬
isrent utfiderent qnm̃i pseuicit
mundum eoquier adillos ser¬
mone finito: Deinde ad patremuer¬
badxerit &ortre iam coepit:
picenim euangelista sequitur di¬
cens. Haeclocutus est ihr̃ & sub¬
leuatis oculis in caelum dixit:
Dateruenit hore : darifica fili¬
umtuum: Potert& dñs noster
unigenitus & co&ernus patri in
forma serui &exforma serui
si hoc opus ess& ontre silentio: Sed
it asepatri exibere uoluit pseecato¬
rem ut meminissex nostrum se¬
se doctorem. Oroinde quamfe¬
cit ostetionem pronobis. notã
fecit & nobis: Qnm̃ tantim agis¬
trinostri non solum ad ipsos ser
mocinatio. sed &iam proipsis
al patrem oractio discipulorum
est edificatio. sullorum qui

Expanded text:
bium. Sed hoc quoque ipsum, bium. Sed hoc quoque ipsum, quomodo simul loquantur tas quae inseparabiliter operatur, intelligentibus est verbum, non intelligentibus autem proverbium. 2. Cum ergo dixisset propter quid omnia sit locutus, ut in illo scilicet pacem haberent, in mundo habentes pressuram, exhortatusque fuisset ut confiderent, quia ipse vicit mundum; eo qui erat ad illos sermone finito, deinde ad Patrem verba direxit, et orare jam coepit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus Unigenitus et coaeternus Patri in forma servi et ex forma servi, si hoc opus esset, orare siita se Patri exhibere voluit precatorem, ut meminisset se nostrum esse doctorem. Proinde quam fecit orationem pro nobis, notam fecit et nobis, quoniam tanti Magistri nostri nomocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
suris omnibur consolamur : hac
pacem in pressuris omnibusl¬
beremur. Propterhanc omnen
tribulationem fortiter sustine¬
mus: ut in hacfeliciter sineulla
tribulatione regnemus. men¬
to ad eam dausit uerba quae
parum intellegentibus discipulis
enaentpro uerbia intellecturis ea
quando ess de diss& promissum
spm scm̃ dequosuperius ait
Haec locutus sum uobis apud
uos manens pasto d&cus autem
rp̃c sor̃ quemmittit pater in no¬
÷ minemeo illeuos docebit om¬
nia. & suggerłt omnia quȩ¬
cumque dixero uobis: Haec
nimirum futura fuest& hoste
illa qua se promisertor non
iaminpro uerbiis locuturum
secdpalam de patre ad nuntia¬
turum: Eadem quippe ipsius
uerba reuelante spũ sc̃o intelle¬
gentibur i amnonenaent futura
prouerbia : Neque enim loque¬
te in eorum cordibus spõsc̃o ta¬
citurus erto unigenitus filius.
qui elixit in eahore palamse
illis adnuntiaturum esse de
patre. quod eisutiqueiam in¬
telligentibus nonesr& prouer¬

Expanded text:
suris omnibus consolamur; per suris omnibus consolamur; per hanc et a pressuris omnibus liberamur; propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac sitribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dedisset promissum Spiritum sanctum, de quo superius ait: « Haec locutus sum vobis, apud vos manens. Pas, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecumque dixero vobis » . Haec nimirum futura fuerat illa hora, qua se promiserat non jam in proverbiis locuturum, sed palam de Patre annuntiaturum. Eadem quippe ipsius verba, revelante Spiritu sancto, intelligentibus jam non erant futura proverbia. Neque enim loquente in eorum cordibus Spiritu sancto, taciturus erat unigenitus Filius, qui dixit in ea hora palam se illis annuntiaturum esse de Patre, quod eis utique jam intelligentibus non esset prover