comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit. cocc. annis. siue enim in t̾ra chanaam
siue ĩ egipto ꝑegͥnum fu̾it. donec hu̾it here¬
ditatem ex ꝓmissione dei. Illud aut̾ int̾posi¬
tum. subitient eos ⁊ affligent. nec refere ad
tione eos redituros scd̃ in tͥbum. sac̾dotalem
intelligend̾ est. leui enĩ genuit chaaz. C ge
nerationes quotiẽs legit᷑ ibi genurt. qd̃ alia
littera habet. uͭ. generatione scd̃m regiã tri¬
bum ẽ. Indas enĩ genuit phares. Qͥ genuit
esrom. Qͥ genuit aram. Qͥ aminadab. Qͥ ge¬
nure naason. Qui cum prẽ eg̾ssus. ⁊ facta ẽ

Expanded text:
entis annis: sive enim in terra Chanaan, sive in Aegypto peregrinum fuit, donec habuit haereditatem ex promissione Dei. Illud autem interpositum, subjicient eos, et affligent, non refertur atione eos redituros, secundum tribum sacerdotalem intelligendum est. Levi enim genuit Chaat, qui gnerationes quoties ibi legitur, genuit: quod alia littera habet quinque generationes, secundum regiam tribum est. Judas enim genuit Phares, qui genuit Efron, qui genuit Aram, qui Aminadab, qui Naason, qui cum patre egressus est. Et facta est
Abbreviated transcription (Latin):
Orotector cuus sum. ⁊ m̾ces tria magna ni¬
mis. Et dixie habram. Quid dabis mͥ: Egoua¬
dam absq lib̾is. ⁊ damascus filiꝰ eliezer ꝓcu¬
auint damascũ odiram. ⁊ denoĩatam. ⁊ ibi
eum regnasse. Et dixit dñs ad eum. Nõ erit
hicheres tuus s qui eg̾dietur de utero tuo
credidit habram deo. ⁊ reputatum ẽ ei ad
iustitiam. ⁊ qr insꝑatum ꝓmittebat᷑ que¬
siuit habram signum unde sciret sͥ hocfie

Expanded text:
rotector tuus sum, et merces tua magna nimis. Et dixit Abram: Quid dabis mihi? Ego vadam absque liberis, ac Damascus filius Eliezer procuaiunt Damascum conditam, et denominatam, et ibi eum regnasse. Et dixit Dominus ad eum: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utero tuo. Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam, et quia insperatum promittebatur, quaesivit Abram sig
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ est int̾pretatum filius ꝯsołonis. leuites
cypͥus nomine. cum hab̾et agrum uendidit
illum ⁊ posure p̾cium ante pedes apłoꝵ. Uide.
additum ẽ cyprius gn̾e̾ ut ostenderet᷑ natus
in disꝑsione ⁊ int̾gentiles. ⁊ ideo licebat et ꝓpͥ¬
um habere. Et ẽ adherend̃ u̾bo bede. suꝑ hũc
locum. ⁊ tenend̾ hu̾c fuisse socium pauli.
nõ illum qui cũ mathia statutus ẽ qñ sors
cecidit suꝑ mathiam. qd̾ qͥdam arbitrãtur
ut dicit beda minꝰ intuẽtes qr hic barnabas
ille filius qͥetus intͥpretat᷑. uñlucas nõisin
terp̃tationem scient̾ addidit. ut huiꝰ ad illũ

Expanded text:
 interpretatur filius consolationis, levites, Cyprius genere, cum haberet agrum, vendidit illum, et posuit pretium ante pedes apostolorum. » additum est. Cyprius genere, ut ostenderetur, natus in dispersione, et inter gentiles, et ideo licebat ei proprium habere. Sed est adhaerendum verbo Bedae super hunc locum, et tenendum hunc fuisse socium Pauli, non illum qui cum Matthia statutus est, quando cecidit sors super Matthiam, et quidam arbitrantur, ut dicit Beda, minus intuentes; quia hic Barnabas  filius quietis interpretatur. Unde Lucas nominis interpretationem scienter addidit, ut hujus ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
on poterat ultra se cohibere iose fratrib.
seph. ⁊ eiectis aliis foras cũ fletuclamauit.
ita qd̃ qui exierant audiret. Ego sũ iosepb
uolite tuere. ꝓ salute urã misit me dn̾s
ante uos. bienniũ famis iam tͦnsierat. ad
credit᷑ accidisse. Et adiecit festinate ⁊ nũti¬
ate prĩ meo głiam meã. adducite eum ad
me ⁊ pascam uos. ⁊ peccora ur̃a ne moria¬
mini. ⁊ habitabitis in t̾ra iessen. En oculi
urĩ uident qd̾ os meũ loquat᷑ ad uos .i.
uerum eẽ qdͣ loqͦr. oscłatusq ẽ ioseph om̃s
frẽs suos. fleuitq suꝑ singłos. auditũq
stra de egipto ad subuectõnem ꝯugũ.⁊ par¬
uuloꝵ. Om̃a ur̃a adducite uob̾cum. Da¬
bo uob̃ omĩa bona egipti. ⁊ medullã t̾re
comedetis. fem q ẽ ita. dedit q iosephsu¬
asinosq .x. qui subueherẽt ex om̃ib bõis
egipti. ⁊ ꝑficiscentib ait. ħe inscamini ĩ

Expanded text:
on poterat ultra se cohibere Joseph, et ejectis aliis foras cum fletu clamabat, ita quod qui exierant, audirent: Ego sum Joseph, nolite timere; pro salute vestra misit me Dominus ante vos. Biennium jam famis trcreditur accidisse. Et adjecit. Festinate, et nuntiate patri meo gloriam meam, adducite eum ad me, ut pascam vos, et pecora vestra, ne moriamini, et habitabitis in terra Gessen. Oculi vestri vident quod os meum loquatur ad vos, id est verum est quod loquor. Osculatusque est Joseph omnes fratres suos, flevitque super singulos. Auditumque stra de Aegypto ad subvectionem conjugum, et parvulorum. Omnia vestra adducite vobiscum, dabo vobis omnia bona Aegypti, et medullam terrae comedetis. Factumque est ita. Deditque Joseph siasinosque decem, qui subveherent ex omnibus bonis Aegypti, et proficiscentibus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
in cornelio. ⁊ ĩ familia sua. audita petri ex¬
cusat̃one multiplici destitert ab increpat̃o¬
ne eiꝰ. ⁊ grãs egerũt saluator. ⁊ ita ĩpleta est
nebris erant .i. in cecitate animi ꝑcipiẽe lu¬
cem fidei. quaꝵ illuminatõne dirigit᷑ ad de¬
um formidolosa laudatio. qr ꝓ inopina¬
ta ⁊ repẽtina gentiũ ou̾sione fideles de ui

Expanded text:
in Cornelio, et in familia sua. Audita Petri excusatione multiplici, destiterunt ab increpatione ejus, et gratias egerunt Salvatori, et ita impleta est nebris erant, id est in caecitate animi, percipient lucem fidei, pro quarum illuminatione dirigitur ad Deum formidolosa laudatio, quia pro inopinat
Abbreviated transcription (Latin):
.a.d. in duob ceͣ legem fecisti .s. q intrasti
ad illos ⁊ qi cibis eoꝵ cum eis usus es. Tũc
rat angłs cornelio ⁊ ĩ tota ꝑsecutone nõ
addidit insi u̾bum unum. ubi dictum ẽ
cornelio. Mitte ⁊ accersi simonẽ qui cogno¬
minat᷑ petrus. Ubi addit. Qui loqueturtͥ
u̾ba. in quib saluus eristu ⁊ uniu̾sa do¬
mus tua. ⁊ ex eo qd̾ statim subdit cecidit

Expanded text:
rent: In duobus contra legem fecisti, quia intrasti ad eos, et quia cibis eorum cousus es. Tunc rat angelus Cornelio. Et in tota prosecutione non addidit, nisi unum verbum, quod dictum est Cornelio: « Mitte, et accersi Simonem, qui cognominatur Petrus, » ubi addidit « qui loquetur tibi verba, in quibus salvus eris tu, et universa domus tua. » Et ex eo quod statim subdidit, « cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
annũdarii sili ytaspis. Uidet᷑ ꝙ eusebius
no ioachim filii iosie. porro sed̾m alios ab
latus dextrũ dicens qd pͥmo anno cyriflu¬
xerant anni desolatõnis templi .xxx. por¬
rie auecoritas nos mouet. Isteaut᷑ .lixꝰ an¬

Expanded text:
annum Darii filii Hystaspis. Videturque Eusebius no Joachim filii Josiae. Porro secundum alios ab latus dextrum dicens, quod primo anno Cyri, fluxerant anni desolationis templi triginta. Porriae auctoritas nos movet. Iste ja
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphete exhortatonem pͥmi surrererũt iir
uida ut ascend̾ent in ierłm pꝰ ea u̾o iuri bẽ¬
iamin ⁊ leuite. pret̾ea ut dicit iose a iuda cog¬
nominati sũt iudei. huiꝰ enĩ nominis plures
fuert̃ cause. suꝑ turrim babel legit᷑ qd̃ a de¬
dam qui cognominatꝰ uidas dicti sũt iudei
alibi qd̾ a uda filio iacob. alibi qd̃ a iuda
machabeo. Porro ascẽsuri in iudeam alios
hortabant᷑. s paucos ĩuen̾unt qͥ assentirent
eis. ⁊ pret̾ea tam in exbortat̾one qͣm ĩ appa¬
ratu tres annos opleuert. Igit᷑ in t̾cio anno
cyri egͥssi sunt sub zorobabel duce. ⁊ iħu mag¬
no sacerdote. adhortantib eos zacharia ꝓpha
⁊ aggeo uiuene s nõdum ꝓpheta. E rant au̾̃
reliqui uo erant serui ⁊ ancille. ⁊ homies ge¬
nis ꝓmiscui ⁊ remisit eũ eis cyrus partẽ uase
ria. quoꝵ usum nõ legi. ascend̾unt eciã qui¬
dam cum eis dicentes se eẽ de gn̾e sac̾dotum

Expanded text:
prophetae exhortationem primi surrexerunt viri prophetae exhortationem primi surrexerunt viri Juda, ut ascenderent in Jerusalem, postea vero viri Benjamin et Levitae. Propterea, ut dicit Josephus, a Juda cognominati sunt Judaei. Hujus enim nominis plures fuerunt causae; super turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod a Juda Machabaeo. Porro ascensuri in Jerusalem, vel in Judaeam alios hortabantur, sed paucos invenerunt, qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri regressi sunt sub Zorobabel duce, et Jesu magno sacerdote, adhortantibus eos Zacharia propheta, et Aggaeo juvene, sed nondum propheta. Erant autem Reliqui vero erant servi, et ancillae et homines generis promiscui. Et remisit cum eis Cyrus partem vasorria, quorum usum non legi. Ascenderunt etiam quidam cum eis, dicentes se esse de genere sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
ie qui ante. ce .i.x. annos scripserat de ip̃o do¬
nunũ dicentẽ xp̃o meo cyro. cuiꝰ app̾bendi dex¬
teram subiciam gẽtes ⁊ regna ip̃e reedifica¬
bit domũ meam in ierłm. ut gͦ banc muni¬
ficam scͥpturam impleret etiã scripturã libͥ¬
tatis ⁊ licencie traduxit in uniu̾sum regnũ
suum dicens omia regna t̾re dedit mͥ dñs d̾s
celi. eredo h̃e eẽ quem gens isrł adoiat. ĩ bac
epła hortatus ẽ etiam uideos ut ascenderent
in iudeam. Et qui nollent alcend̾e uuarẽt
ascendentes. in pecunia uestib ⁊ iumẽtis. por¬
ro clarissimi iudeoꝵ habitabant ĩ babyloma
i. in t̾ra babylonis eu̾se. babylonia enĩ ꝓprie
nomen ẽ ciuitatis. babilonia uo̾ nom̃ regio¬
nis. licet unũ ꝓ alt̾o sepe legat᷑. Int̾ eos zacha¬
rias natus ui chaldea: iam ꝓphetabat. Hic bene¬
dixit salathiel in filio. nocatis eum zorobabel
qd̾ int̾pretat᷑ magist᷑ babylonis. &.d. hic erit
magister captiuitatis babylonice. ad cuius

Expanded text:
e ducentos et decem annos scripserat de ipso Dominum dicentem: Christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram, subjiciam ei gentes, et regna. Ipse reaedificabit domum meam in Jerusalem . Ut ergo hanc munificam scripturam impleret, et scripturam libertatis et licentiae traduxit in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen regionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zacharias natus in Chaldaea jam prophetabat. Hic benedixit Salathiel in filio, vocans eum Zorobabel, quod interpretatur magister Babylonis. Quasi dicat: Hic erit magister captivitatis Babylonicae. Ad hujus
Abbreviated transcription (Latin):
na. lxxꝰ. arinus nõ captiuitatis. sqͥnte eta¬
tis. que sdm hebreos inchoauit anno xxr
ẽ popłs qͦi uir unus inierłm. ⁊ edificantes
altare collocauert᷑ illud suꝑ bases suas.iob
tulert᷑ suꝑ illud holocausta dño mane iues

Expanded text:
agesimus annus, non captivitatis, sed quintae aetatis, quae, secundum Hebraeos, inchoavit anno trigesimo est populus quasi vir unus in Jerusalem. Et aedificantes altare, collocaverunt illud super bases suas, et obtulerunt super illud holocausta Domino mane, et
Abbreviated transcription (Latin):
sitabo suꝑ regem babylonis. ⁊ suꝑ gentẽ illã
iriqͥtatem eoꝵ dicit dñs. ⁊ ponam t̾ram ĩ so¬
litudines sempit̾uas. Ex hac aut̾ aueconta¬
te fabulant᷑ uidei ut sup᷑ diximꝰ exultasse
mas nationes huic opinioni attestat᷑ affri¬
canus agens de neemia. ⁊ .xxͦ. anno regis ar
Eusebus tn in libro cromeoꝵ uidet᷑ oblog
p̾dictis scd̾m annũ darii filii ytaspis dices
int̾ myrteta dicentẽ. Dñe excituum usoͦs
nõ miserebis tu ierłm ⁊ urbiũ iuda quib

Expanded text:
gentem istam iniquitatem eorum, dicit Dominus, et ponam terram in solitudines sempiternas . » Et hac autem auctoritate fabulantur Judaei, ut supra diximus, exsultasse mas nationes. Huic opinioni attestatur Africanus agens de Nehemia, et vicesimo anno regis ArtEusebius tamen in libro Chronicorum, videtur obloqui praedictis, secundum annum Darii filii Hystaspis dicensinter myrteta, dicentem: « Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem, et urbium Judae, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
fraim bñdirisse iacob ꝓ bn̾fitio ioseph pa¬
triseoꝵ. S ⁊ ip̃e qͦ iosue effraita erat. Dedit
iosue coram om̃i popło: ⁊ arc. Nosti queleph.
locutus sit dñs de me ⁊ de te ad moysem. ⁊ qd̃
uirauit mͥ moy. in reditu ab exploratione
dicens. ẽ erra qͣm calcau̾it pes tuus ericpos¬
sessio tua in et̾num. pollicitus ꝙ ẽ michido¬
minus t̾ram in qua inueniem᷑ enachim.

Expanded text:
hraim benedixisse Jacob pro beneficio Joseph pahraim benedixisse Jacob pro beneficio Joseph patris eorum. Sed ipse quoque Josue Ephraita erat, dedit sue coram omni populo, et ait: « Nosti quae locutus sit Dominus de me, et de te ad Moysen, et quod juravit mihi Moyses in reditu ab exploratione dicens: Terra quam calcaverit pes tuus erit possessio tua in aeternum. Pollicitusque est mihi Dominus terram, in qua invenimus Enacim,
Abbreviated transcription (Latin):
culum cum omi ornatusuo ꝓ loci oportu¬
nitate. ⁊ m̾ ꝓcessit ĩ sichem cũ om̃i popło. ⁊ cõ¬
slituit ĩ monte hebal altare dnõ de lapidib¬
impolitis. obtulit q suꝑ illud holocausta ⁊
pacifica. scripsit q suꝑ illud deut̾o nomium.
qd̾ quidam intelligunt mandata tm̃ deutõ¬
nomii. posuit q mediam partẽ popłi suꝑ
montem hebal cum sac̾dotib ⁊ leuras aliã¬
ꝙ mediam in monte garizim cum sac̾doti¬
b ⁊ leuitis ⁊ acclamauert̃ sibi alt̾natim be¬
nedict̾ones ⁊ maledictones siẽ mandauerat
dicta in altari ꝯ scripta reliquisse. Quo frõ
rediert̃ in sylo. Concessit aut̃ iosue tribu
iuida montana ad midiem. q̃ iam acquisi¬
erant s nõdum sorte tradidit. E straum ꝙͦ
ꝯcessit montana ad aquilonẽ int̾ utrumq
mediam tͥbum manasse collocãs. hus tͥbub
oꝯmisit t̾ram. aliis in castra manẽtib. tum
qr bellicose erant. tum qr digniores. Sciebat
enĩ uide regnũ eẽ ꝓmissum. ⁊ manasse. ⁊ es¬

Expanded text:
um, cum omni ornatu suo, pro loci opportunitate. Et inde processit in Sichem cum omni populo, et constituit in monte Hebal altare Domino de lapidibimpolitis, obtulitque super eo holocausta et pacifica . Scripsitque super illud Deuteronomium, quod quidam intelligunt mandata tantum Deuteronomii. Posuitque mediam partem populi sui super montem Hebal cum sacerdotibus et Levitis, aliamque mediam in montem Garizim cum Sacerdotibus et Levitis. Et acclamaverunt sibi alternatim benedictiones, et maledictiones, sicut mandaverat dicta in altari conscripta, reliquisse. Quo facto redierunt Silo. Concessit autem Josue tribu Juda montana ad meridiem, quae jam acquisierant; sed nondum sorte tradidit. Ephraim quoque concessit montana ad aquilonem, inter utrumque mediam tribum Manasse collocans. His tribubus commisit terram, aliis in castris manentibus, tum quia bellicosae erant, tum quia digniores. Sciebat enim inde regnum esse promissum, et Manasse et Ep
Abbreviated transcription (Latin):
nem .xii. pͥncipum qͣm fecerunt singuli
in deserto. ⁊ forte de scĩficatione leuitarũ
de hiis tñ infra aget ꝑ recapitulatonem ꝓ¬
numerauert uiros pret̾ tribum
leui. a uicesimo anno ⁊ sup᷑. Iose.
certum numerũ ponit .s. usq ad .l. annum
⁊ numerate sunt generationes ꝑ familias ⁊
domos. ⁊ nomina ⁊ capita singuloꝵ. hec aut̾
qrũꝙ ad inculcat᷑onem tm̃ qͥdam posita tra
ipãs .xii. familias que ex ip̃is filiis patriar¬
chaꝵ pͥmo descend̾unt. U bi gr̃a. In una tͥbu
leui fuert̃ tres familie. chaachite. g̾sonite.
merarite. Unaqueq familia habebat mul¬
tas domos in quib ꝓprii prẽsfamilias erãt
eadem domo. fuert̾ aut̃ in sũma. d.e. triami¬

Expanded text:
m principum, quam fecerunt singuli in deserto, et forte sanctificatione Levitarum. De his tamen infra aget per recapitulationem. Pnumeraverunt viros, praeter tribum Levi, a vicesimo annum, et numerati sunt per generationes, et familias, et domos, et nomina, et capita singulorum. Haec autem quinque ad inculcationem tantum quidam apposita tradipsas, duodecim familias, quae ex ipsis filiis patriarcharum primo descenderunt, verbi gratia. In una tribu Levi e. Unaquaeque familia multas habebat domos, in quibus proprii patresfamilias erant. eadem domo. Fuerunt autem in summa, a vi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ercubie enim ꝓprie du̾r igilie noctis.
berent. Erat q ornatus castroꝵ qi forum rerũ
uenalium singłis in ordine osticutis. Opifi¬
ces arcium in statonib suis erãt. itaueurbi
ꝯpetent̾ edificate castra eoꝵ simillima uiderẽ¬
tur. Iudas itaq ysachar. ⁊ zabulon castra me¬
tabant᷑ ad orientẽ. Ruben symeon ⁊ gad: ad
nu̾diem effraym bẽiamin ⁊ manasses ad oc¬
cidentẽ. Dan aser ⁊ neptalim ad aquilonem
Int̾ tab̾naculum u̾o̾ ⁊ castra excubabãt leuite
in cab̾naculio suis ꝓpinqͥores tab̾nacłõ qͣm
Moyses ⁊ aaron cum suis ad orientẽ. Reliqui
ab hiis caachite ad meridiem. sub custodia
eleazar filii aaron. Gersonite ad occidentẽ.
Merarite ad septẽtri¬
stodia ythamar

Expanded text:
tur; excubiae enim proprie dicuntur vigiliae noctis. berent, eratque ornatus quasi fori rerum venalium, singulis in ordinem constitutis. Opifices etiam artium in stationibus suis erant; ita ut urbi competenter aedificatae castra eorum simillima viderentur. Judas itaque, Issachar, Zabulon castra metabantur ad orientem; Ruben, Simeon, et Gad ad meridiem; Ephraim, Benjamin, et Manasses ad occidentem; Dan, Aser, et Nephtalim ad Aquilonem. Inter tabernaculum et castra excubabant Levitae in tabernaculis suis, propinquiores tabernaculo, quam Moyses, et Aaron cum suis ad orientem; reliqui ab his Caathitae ad meridiem, sub custodia Eleazar filii Aaron; Gersonitae ad occidentem; Meraritae ad septentristodia Itham
Abbreviated transcription (Latin):
dño. ꝓ hus gͦ pͥmogenitis que cc habebae
tulit sibi tͥbum leui. ⁊ iumẽta coꝵ ⁊ popłs pͥ¬
mogenita illa hr̃it ꝓ leuitis ⁊ ium̾tis eoꝵ
Et ne duodenariꝰ num̾us tͥbuum numet᷑
tribui manasse. qi ꝓ leuitis instituit. Effra¬
ym uo ꝓ ioseph. Ne aut̾ maior uideree᷑ nu¬
merus leuitaꝵ qͣm pͥmogenitoꝵ ⁊ ita miqͦ
ess ꝯmucatio. Et ait dñs ad moy. Humera¬

Expanded text:
Domino. Pro his ergo primogenitis, quae nunc habebant tulit sibi tribum Levi, et jumenta eorum, et populus primogenita illa habuit pro Levitis et jumentis eorum. Et ne duodenarius numerus tribuum minueretur, tribum Manasse quasi pro Levitis instituit, Ephraim vero pro Joseph. Ne autem major videretur numerus Levitarum quam primogenitorum, et ita iniqua esset commutatio, ait Dominus ad Moy
Abbreviated transcription (Latin):
.s. de om̃i popło uiri apti ad arma ferẽda. pri¬
mogeniti leuite. qui etiam bis numerant᷑.
mansiones ꝑ quas ꝓfecci sũt. s nec mulieres
nec minores .xx. annoꝵ. nec nulgꝰ ꝓmiscuũ
nee debiles ad bella num̾ant᷑. Ad hac partem
hystorie sic transit iose. Moyses p̾dictam osti¬
tutõnem legum dũ sub syna moraret᷑ a deo
cognouit.⁊ hebreis sc̾ptam otradidit. Eumq
cura legis latonem ħ sufficere ꝓutares ad ex̃¬
cicu miliaris uira ou̾sus est. Et numauit
dicit dñm suꝑ ħ sibi locutũ fuisse dicens. Expl¬

Expanded text:
. De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulieres, nec minores viginti annorum, nec vulgus promiscuum, nec debiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putaret, ad exeii militaris jura conversus est, et numeravidicit Dominum super hoc locutum fuisse dicens: « L
Abbreviated transcription (Latin):
sent .xl. dies aꝑuit noe fenestram. ⁊ emi¬
sit coruũ qui nͨ reu̾tebat᷑. forte int̾ceptus
aquis. ł inueniens suꝑnatans cadau̾ ma
quis ẽ illectus eo. cũ iose ait. qͥ cunctare¬
periens inundantia reg̾ssus ẽ ad nos. łmi¬
sit ꝙ pꝰ eum colunbã. que cum ñ inuenis¬
sec ubi requiesceret pes eiꝰ reu̾sa ẽ ad noe.

Expanded text:
nta dies, aperuit Noe fenestram, et emisit corvum, qui non revertebatur , forte interceptus aquis, vel inveniens supernatans cadaver in aquis est illectus eo. Tamen Josephus ait, quod cuncta reperiens inundantia regressus est ad Noe. Emisitque post eum columbam, quae cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
cere ñ potuit sic̃ nec ĩ aqua. ł ꝑ recapitula¬
tionẽ pͥus pot̾ intelligi fcm. qd̾ pꝰea dictũ
post dies .uii. Itm emisit eam que uesꝑe re¬
diit ferens ramũ oliue uirentẽ. pꝰ alios sep¬
tem emisit eam. que ñ est ultra reu̾sa ad

Expanded text:
 recapitulationem prius potest intelligi factum, et postea dictum. Post dies septem iterum emisit eam, quae vespere rediit ferens ramum olivae virentem. Post alios septem emisit eam, quae non est ultra reversa ad
Abbreviated transcription (Latin):
quias usꝙ nc̃ ꝓuintiales ostẽdunt. huiꝰ di¬
luuii ⁊ arche ut ait iose. inemouã fatiunt
etiam qui barbaroꝵ hystorias oscripsert. de
quo berosus chaldeus sic art. dicit᷑ nauis erus
q̃ in armeniã uenit. circa montẽ cordicũ. ad¬
buc aliqua pars eẽ ⁊ qd̾dam bitumen exinde
tolli quo maxime hoĩes ad expiatoemutun¬
sie ait. ẽ suꝑ numidam excelsus mons ĩ ar¬
menia qui baris appellat᷑. in quo multos
ꝯfugientes sermo ẽ diluii temꝑe liberatos
⁊ q̃ndam in archam simł deuectum ⁊c̃. de¬
timo tande̾ mense pͥma die mẽsis apparu

Expanded text:
quias usque nunc provinciales ostendunt. Hujus diluvii, et arcae, ut ait Josephus, memoriam faciunt, etiam qui barbarorum historias conscripserunt. De qua Berosus Chaldaeus sic ait: « Dicitur navis ejus, quae in Armenia venit circa montem Cordicum, adhuc aliqua pars esse, et quoddam bitumen exinde tolli, quo maxime homines ad expiationem utunsic ait: « Et super Numidiam excelsus mons in Armenia qui Baris appellatur, in quo multos confugientes, sermo est diluvii tempore liberatos, et quemquam in arca simul devectum. Decimo tandem mense, prima die mens
Abbreviated transcription (Latin):
fenestre aꝑte sut .i. nubes cataracce ꝓprie mea¬
ł loca eiꝰdem que catadupla dũr ab usiue qͥli¬
sublime ferebat᷑ suꝑ omis montes. Excreuit
aqua altior cubitis xu. ut ablueret sordes ae¬
ris usqͦ ascend̾ant oꝑa hominũ usq ad eũ¬
demlocum ascẽdet ignis iudici obaeris p᷑¬
gatõnem. s ñ uident᷑ oꝑa hominũ tm̃ ascẽ¬
dere posse. cum olim pꝰ usq ad liqͥdum aera¬
in puluere ꝑ annum reꝑte sũt stetisse ĩmo
aues uiuere qͣunt. nec pħi ascẽdentes absq
spongiis plenis aqua aliqͦntum ibi manere
poruert. quas narib apponentes crassiorẽ
nuc̾ ẽ. ł forcasse in sublimib sacͥficantes ig¬
nem accendebat. cuiꝰ uapor ⁊ fauille multũ
ascend̾e potuerũt. ⁊ aem maculare. In diluuio.¬
t cum intrass noe clausir hostium d̾s a bi

Expanded text:
nt, id est nubes . Cataractae proprie sunt meavel loca ejusdem, quae catadupla dicuntur. Abusive quilisublime ferebatur, et super omnes montes excrevit aqua altior cubitis quindecim, ut ablueret sordes aeris, usquequo ascenderant opera hominum. Usque ad eumdem locum ascendet ignis judicii ob aeris purgationem. Sed non videtur opera hominum tantum ascendere potuisse, cum olympin pulvere, per annum repertae sunt stetisse immobaves vivere queunt, nec philosophi ascendentes, absque spongiis plenis aqua, aliquantulum ibi manere potuerunt, quas naribus apponentes crassiorem nunc est, vel fortasse in sublimibus sacrificantes ignem accendebant, cujus vapor, et favillae multum ascendere potuerunt, et aera maculare. Et cum intrasset Noe
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ indicaturi intrĩsecos. ⁊ extrĩseros de fini¬
b ciuitatis. ⁊ ut in ore duũ ł trium testium
ꝑiret qui int̾ficeret᷑ ab eis.⁊ qd̾ manus testi¬
um prima fieret in illum. Qd̃ si ꝯting̾et udi¬
ces illos ambig̾e de sentẽcia aliqͣ ascend̾ent
ad sũmum sac̾dotem. ⁊ qd̾ uidicaret ille fie¬

Expanded text:
i judicaturos intrinsecus, et extrinsecus de finibus civitatis, et ut in ore duorum, vel trium testium periret, qui interficeretur ab eis, et quod manus testium prima fieret in illum . Quod si contingeret judices illos ambigere de sententia aliqua, ascenderent ad summum sacerdotem, et quod ille judic
Abbreviated transcription (Latin):
res sibi nõ multiplicaret. ne au̾terent eum
arecto. Equos aut opum pond̾a nõ multipli¬
caret. ne potentior fc̃s semuret in subditos t̃¬
minos t̾re. ł ꝓprie. ł aliene nõ mutaret. Nõ
enĩ ꝓcul ẽ ut leges trãscendat qui metas t̾ra¬
rum trãsmutat. hoc p̾ceptum płimũ trans¬
gͥssus ẽ salomon qui głiatus ẽ qd̃ tm̾ reliq̃¬
rat in ierłm. auri ⁊ argenti qͦncum ĩuene¬
rat ibi ferri ⁊ eris. sandem tñ penituit ut t̃

Expanded text:
res sibi non multiplicaret, ne averterent eum a recto; equos autem aut opum pondera non multiplicaret, ne potentior factus saeviret in subditos; terminos terrae, propriae, vel alienae, non mutaret. Non enim procul est ut leges transcendat qui metas terrarum transmutat: hoc praeceptum plurimum transgressus est Salomon, qui gloriatus est, quod tantum reliquerat in Jerusalem auri, et argenti quantum invenerat ibi aeris et ferri. Tandem t
Abbreviated transcription (Latin):
÷. gestus auium. ł garritꝰ attendentes. ma¬
leficos .i. ĩmolantes pueros demonib ł sal¬
tem lustrantes. ĩcantatores .i. p̾stigios qui
ĩtu entes fallũt. phitones .i. uentriloquos
pham suscitaret illis dñs de gente eoꝵ ullũ
si testis apposuit. ut si diligentissime per¬
scrutantes dep̾hend̾ent falsum cestẽ red¬
derent ei qd̃ cogitauerat facere proximo
suo. aĩam ꝓ anima. oculum ꝓ ocło. dentẽ

Expanded text:
est gestus avium, aut garritus attendentes, maleficos, id est immolantes pueros daemonibus, vel saltem lustrantes, incantatores, id est praestigios, qui intuentes fallunt, Pythones, id est ventriloquos, prophetam suscitaret eis Deus de gente eorum, illsi testis, apposuit ut si diligentissime perscrutantes deprehenderent falsum testem, redderent ei quod cogitaverat facere proximo suo, animam pro anima, oculum pro oculo, dentem
Abbreviated transcription (Latin):
su. meridie ⁊ aquilone. ⁊ nõiauit pͥncipes
tͥbuum. Qui transito iordane eũ iosue iele¬
azaro t̾ram diuid̾ent. p̾cepitq leuitas in
omĩb tribub disꝑsos hr̃e. xl uiii ciuitates
ad inhabitand̾. ⁊ amuris form secus ꝑ circu¬
itum. t̾ram mille passuũ optin̾e ĩ qua sb̾¬
urbana eẽnt ad pecoora eoꝵ alenda. Ex qui¬
b ciuitatib .ui. essent refugii. tres ultra ior¬
danem ⁊ tres citra. de quib in deutoñ. dicet᷑¬
ccesserũt autem filii¬
ide matͥmonio ⁊tͥbulũ.

Expanded text:
su, meridie et aquilone . Et nominavit principes tribuum, qui, transito Jordane, cum Josue et Eleazaro terram dividerent. Praecepitque Levitas in omnibus tribubus dispersos habere civitates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio dicit« Accesserunt autem filii Ma
Abbreviated transcription (Latin):
dño a filiis isrł. Ex inde huerunt inusus
suos ea que dii erant. De decimis enĩuiue
ꝓpter oblata ꝓ pcrõ qr sacerdotes soli pccã
popłi comedebant. decimã decimaꝵ suaꝵ
dabant leuite sũmo sac̾doti. ⁊ de meliorib
dabant ideo sortem nõ habuerut in t̾ra. qd̾
nobiis qui ñposiũt fac̾e

Expanded text:
Domino a filiis Israel. Exinde habuerunt in usus suos ea quae Domini erant. De decimis enim vivepraeter oblata pro peccato, quia sacerdotes soli peccata populi comedebant. Decima decimarum suarum dabant Levitae summo sacerdoti, et de melioribus dabant, ideo sortem non habuerunt in terra, quod his, qui non possunt face
Abbreviated transcription (Latin):
gam ut og̾gent᷑ ad te
pueri dauid rediert̃ cesis latronib cũ preda
magna nimis. ⁊ diccum ẽ ioab ⁊ deaduencu
abner. ⁊ de pace cum rege. Qui cũ temptasset
pꝰ abner qͣi rege uocante eum. ⁊ redurit eum.
Et occurrens redeunti seorsum addurit eũ.
qiͣ secretiꝰ locuturus. ⁊ ꝑcussit eum ĩ ingui¬
ne ⁊ mortuus ẽ qͣi in ult̾onem frĩs sui. Sed

Expanded text:
em ad te pueri David redierunt caesis latronibus cum praeda magna nimis, et dictum est Joab de adventu Abner, et de pace cum rege. Qui cum tentasset post Abner, quasi rege revocante eum, et reduxit eum, et occurrens redeunti, seorsum adduxit eum, quasi secretius locuturus, et percussit eum in inguine, et mortuus est, quasi in ultionem fratris sui.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uoluit᷑ int̾ digitos instar fusi. Sciditgͥ da¬
uid uestimẽta sua ⁊ fleuit suꝑ abner.⁊ oĩs
popłs qui erat cum eo. Et indirit omĩb ie¬
iunium usq ad uesꝑam ⁊ ait. Nescitis qmͣ
digebam auxilio istĩ. porro filii sarme mi¬
cbi duri sunt.

Expanded text:
et involvitur inter digitos instar fusi. Scidit ergo David vestimenta sua, et flevit super Abner, et omnis populus, qui erat cum eo, et indixit omnibus jejunium, usque ad vesperam, et ait: « Nescitis quomodo im novus rex maxime indigebam auxilio istius. Porro filii Sarviae mihi duri sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mis. t̾ciam qͦ de eod̾ sub¬
didit ꝑabolam de filio ꝓ¬
digo. in qͦ nõ solum gaudi¬
um suũ de pusiłł redeun¬
tib ostendit. S etiam ĩui

Expanded text:
. Tertiam quoque de eodem subrabolam, de filio digo, in quo non solum gaum suum de pusillis redeunus ostendit, sed etiam invi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽs ꝓhibuerae ne misoerent᷑. ⁊ habitauit
sech in codan. ł monte proximo paradiso
chaym habitauit in campo ubi frẽm occi¬
derat Quĩgentesimo sed̾e ciliadis ȩxarserd̃¬
homines ĩ alterutrum eoe ũtes. septingẽ¬
tesimo anno scd̾e ciliadis fili sech cupiert̃
filias chaym. ⁊ orti sũc gigantes. ⁊ ĩcepta t̾¬
cia ciliade ĩundanit dilumiũ. sic ordina¬
uit methodiꝰ potut enaᷤ¬
Qui solent Ueẽ ut incubi demones ge¬
tn᷑ nati sunt alis gigantes in hebron. ⁊ pꝰ
fuerc̃ in cham ciuitatẽ. egipti.a qua ⁊ ty¬
tanes dicti s̃. de quoꝵ stirpe fuit enacbĩ.
cuiꝰ filii in habitauert᷑ hebron. de quib
ortus ẽ golias ⁊ qͥdam alii. Iratus q d̾s pec
oꝑis sui. delet enim qd̾ fe

Expanded text:
vivens prohibuerat ne commiscerentur, et habitavit vivens prohibuerat ne commiscerentur, et habitavit Seth in quodam monte proximo paradiso. Cain habitavit in campo, ubi fratrem occiderat. Quingentesimo anno secundae chiliadis exarseruhomines in alterutrum coeuntes. Septingentesimo anno secundae chiliadis filii Seth concupierunt filias Cain, et inde orti sunt gigantes. Et incoepta tertia chiliade inundavit diluvium. Sic ordinat Methodius. Potuit etiam esse, ut incubi daemones get alii gigantes in Hebron, et post fuerunt in Tham civitate Aegypti, a qua et Titanos dicti sunt, de quorum stirpe fuit Enachin, cujus filii habitaverunt in Hebron, de quibus ortus est Golias, et quidam alii. Iratusque Deus pecris sui, delet enim quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus de diluuio p̾misit ca̾m eius dicens
eum cepissent homines multiplicari suꝑ ter¬
ram ud̾unt filii dei .i. filii sech religiosi fili¬
as hominũ .i. de stirpe chaym. ⁊ uicti ꝯcupis¬
centia acceꝑunt eas urores. ⁊ nati s̃ in de gigã¬
tes. Tempꝰ quidem qnͣ factum fu̾it hoc. utrũ
sub noe. ł aute. ł multum ł parum. ante ñ¬
det̾minat᷑. Iose autẽ dicit qd̾ usq ad septimã
generatonem boni ꝑmanserõ filii sech. pꝰ ad
mala ꝓg̾ssi sunt recedentes a sollẽpnitatib
pat̾uis. ⁊ ob hoc ccͣ se deum irritauert. Hana
riosos fillos genuerẽ. qui ꝓpt̾ ꝯsidentiã forti¬
uidinis gigantes a g̾cis diccis̃. Methodiꝰ cãm
diliuuz hominũ .s. peccata dissusius exequtt
dicẽs. qr quĩgentesimo anno pͥme ciliadis
.i. pꝰ primam ciliadem. filii chaym abutebã¬
tur urorib fr̃m suoꝵ. nimiis forncatonib
seꝑauit eognat̾oem suã a cognatione chaym
qui redierat ad natale solum. Nar ⁊ pater

Expanded text:
am ejus dicens: Cum coepissent homines multiplicari super terram, viderunt filii Dei, id est Seth, religiosi, filias hominum, id est de stirpe Cain, et victi concupiscentia, acceperunt eas uxores, et nati sunt inde gigantes. Tempus quidem quando factum fuerit hoc utrum sub Noe, minat. Josephus autem dicit quod usque ad septimam generationem boni permanserunt filii Seth, post ad mala progressi sunt, recedentes a solemnitatibus paternis, et ob hoc contra se Deum irritaverunt. Namjuriosos filios genuerunt, qui propter confidentiam fortitudinis gigantes a Graecis dicti sunt. Methodius causam diluvii, hominum scilicet peccata, diffusius exsequitur dicens, quia quingentesimo anno primae chiliadis, id est post primam chiliadem, filii Cain abutebantur uxoribus fratrum suorum nimiis fornicationibseparavit cognationem suam a cognatione Cain, quae redierat ad natale solum. Nam et pater
Abbreviated transcription (Latin):
tis. dicta ẽ sarra .i pͥnceps¬
gentium pͥnceps futura.
detur ad nos .i. littera subtracta. ⁊ nulla ad¬
dita. s apd̾̃ hebreos addit᷑.a.⁊ scribit᷑ ꝑ . ẽ. Qui¬
dam dicentes qr sarach hebraice leprã sonat.
errauert̾ putantes eam pͥmo lepͣm uocari.
Et ait dñs. Ex illa dabo tͥ filium ⁊ uocab̾ no¬
men eiꝰ ysaac secidit abraham ĩ fatiem.⁊ ri¬
sit p̾ gaudio dicens applaudẽdo. putas ne cen¬
tenario nascetͣ filius. ⁊ sara nonagenaria¬
Q  pariet: Et ait dñs. sara¬
pariet tͥ filium. ⁊ uoca¬
bis nomen eius ysaae

Expanded text:
tis, dicta est Sara, id esgentium princeps futura. nos videtur, i littera subtracta, et nulla addita, sed apud Hebraeos additur a, et scribitur per e. Quidam, quia Sarath Hebraice lepram sonat, erraverunt, putantes eam primo lepram vocari. Et ait Dominus: Ex illa dabo tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac. Cecidit Abraham in faciem, et risit prae gaudio dicens applaudendo: Putasne centenario nascetur filius; et Sara nonagenaria pariet? Et ait Dominus: Sarpariet tibi filium, et vocnomen ejus Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
religiosi. ⁊ ĩ uidea habitantes ꝓpterrum.
illos multi alii suꝑuenientes fere ex om̃i
nat̾one que sub celo ẽ qi multis captuita¬
tib disꝑsi erant uidei. p̾cipue sub antiocho
epiphane. qͥ captiuitates fuit iuicinior fc̃ã
huic. ⁊ modo ad diem festum om̃s ꝯuen̾ane
runt om̃s ad discipłos loq̃ntes. ⁊ mirati st̃
qm audiebat unusquisq lĩgua sua silos

Expanded text:
religiosi, » et in Judaea habitantes, et praeter illos alii multi supervenientes fere « ex omni natione, quae sub coelo est, » quia multis captivitatibus dispersi fuerant Judaei, praecipue sub Antiocho Epiphane, quae captivitas fuerat vicinior, huic facto, et modo ad diem festum omnes convenerrunt omnes ad discipulos, et mirati sunt, quoniam audiebat unusquisque lingu
Abbreviated transcription (Latin):
docium de domo tua. ꝓ quo debebat᷑ ei bar¬
mus dext̾. ⁊ uideb̾ enulum tuũ intemplo.
qd̃ fc̃m est in dieb salomonis cum sadoch qͥ
fuit de eleazar factus ẽ sacerdos. eiecto abi¬
athar qui fuit de ythamar. Quidam tu̾ au¬
tumant trãs latum eẽ sacdocium ad samu¬
elem qui nõ fuit aaronita. S neq legitur
samuelẽ suisse sac̾dotem. nec aaronitas amo¬
tos a sac̾docio usq cura temꝑa machabeoꝵ
Qd autꝰ addidit uir dei magna pars domus
sue moriet᷑. forte impletum est in proximo.
qñ occubuert̃ filii eiꝰ in bello. ł qñ saul sac̾do¬
tes nobe int̾fecit. ⁊ in signum future u̾itatis
p̾dirit ei una die filios eiꝰ morituros. Porro
in dieb ilł crat sio diũ p̾ciosus .i. rarus. Q

Expanded text:
domo tua pro quo debebatur ei armus dexter, « et videbis aemulum tuum in templo. » Quod factum est in diebus Salomonis cum Sadoc, qui fuit de Eleazar, factus est sacerdos, ejecto Abiathar, qui fuit de Ithamar . Quidam tamen autumant translatum esse sacerdotium ad Samuelem, qui non fuit Aaronita. Sed nec legitur Samuelem fuisse sacerdotem, nec Aaronitas amotos a sacerdotio, usque circa tempora Machabaeorum. Quod autem addidit vir Dei, « magna pars domus tuae morietur, » forte impletum est in proximo, quando occubuerunt filii ejus in bello, vel quando Saul sacerdotes Nobe interfecit, et in signum futurae veritatis praedixit ei una die filios ejus morituros. « Porro in diebus illis erat sermo Domini pretiosus , id est rarus. »
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in thalamo iuxta tab̾naculum. ubi solus
cum heli sac̾dote dormiebat. Uñ cum uocass
eum dñs cucurrit ad heli dicens. uocasti me
falsum dixit. s nõ est mentitus. ⁊ ait heli. nõ
uocaui te. Reu̾tere ⁊ dormi ⁊ sed̾o fc̾m est sum¬

Expanded text:
 in thalamo juxta tabernaculum, ubi solus cum Heli sacerdote dormiebat. Unde cum vocasset eum Dominus, cucurrit ad Heli, dicens: « Vocasti me. » Falsum dixit, sed non est mentitus. « Et ait Heli: Non vocavi te. Revertere, et dormi, » et factum est s
Abbreviated transcription (Latin):
loqͣre dnẽ.⁊ indicauit ei eandẽ ominatonem
ĩ domum heli qͣm pͥus fecerat ꝑ iurum dei.
Non tñ putandum ẽ irritam fcãm ꝓmissi¬
onem quã fecerat dñs aaron de sacdocio sem¬
ꝑit̾no. Omissionib enĩ huiꝰmodi semꝑ addẽ¬
ret tres ip̃ius dignitates futuras. fuit enĩ
ꝓpheta qd ab hac uocatone dicit eũ habius¬
se. fuit qͦ uidex. obtulit qͦ qiͦ sacerdos eo qd̃
paruulus ess ichaboth nepos heli. Mane ad¬
iurauit heli samuelem. ut indicaret ei uni¬
u̾sum sermonẽ dnĩ. ⁊ indicauit ei omĩa. ⁊
ait heli. Dñs est qd bonum ẽ in ocłis suis
fatiat. Ẽreuit aut̃ samuel. ⁊ cognouit uni

Expanded text:
omine, » et indicavit ei eamdem comminationem in domum Heli, quam prius fecerat per virum Dei. Non tamen putandum est irritam factam esse promissionem, quam fecerat Dominus Aaron de sacerdotio sempiterno. Promissionibus enim hujusmodi semper addenret tres ipsius dignitates futuras. Fuit enim propheta, quod ab hac vocatione dicit eum habuisse; fuit quoque judex; obtulit etiam, quasi sacerdos, eo quod parvulus esset Ichabod nepos Heli. Mane adjuravit Heli Samuelem, ut indicaret ei universum sermonem Domini, et indicavit ei omnia. Et ait Heli: Dominus est; quod bonum est in oculis suis faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
a hereticos: p̃dicit hic. Mani festata
qd̃ aĩositas hereticoꝵ semper inqͥc¬
taẽ. qͦs magoꝵ pharaonis hr̃e cona¬
tũ: declarat hic apłs. ꝯparans eos
magis pharaonis. Qs iheremias
ꝑdici insipipienti auicłe oꝑat dicẽs.
ẽlamauit ꝑdax. congregauit que ñ
peperit. fet̃ diuicias ñ cũ iudicio. in
dimidio dier̃ eiꝰ derelinq̃nt eũ ⁊ ĩ no¬
uissimis suis: erit insipiens. Perdix
ñ sane cũ iudicio. s cũ tem̃itate incon¬
siderata. Non enĩ intelligit ibi ẽt ue¬
rã.⁊ salubrẽ ⁊ quodã mͦ germanam.
atq radicalẽ. xͥanã sotietatẽ. uñ istos
separauit. quos ad suas diuitias con¬
erit insipiens .i. aparebit insipiens. eis
erũ quib pͥmo sapiens erat: tunc er̃
insipiens. cũ apparebit. qr dem̃tia eius

Expanded text:
aereticos praedicit hic. Manifesta quod animositas haereticorum semper inquieta est, quos magorum Pharaonis habere conatum declarat hic Apostolus comparans eos magis Pharaonis. Quos Jeremias perdici insipienti aviculae comparat dicens: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit, fecit divitias, non cum judicio: in medio dierum ejus derelinquent eam, et in novissimis suis erit insipiens . Perdixnon sano cum judicio, sed cum temeritate inconsiderata. Non enim intelligit ibi esse veram et salubrem et quodammodo germanam atque radicalem Christianam societatem. Unde istos separavit quos ad suas divitias conerit insipiens, id est adparebit insipiens. eis quippe, quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum adparebit. quia dementia eius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nota qd̃ dicendo diẽ q̃ndã. ⁊ hodie
de t̾cia requie significata. ⁊ qñ dat᷑
promissa est dari. Ideo t̾minat diẽ
ire in illã. ẜ requiem et̾nã q̃ signifi
catur ꝑ t̾rã ꝓmissionis. nͥ uideret
introituros quosdã. ñ t̾mĩaret diẽ.
Dauĩd nẽpe licet esset sub lege m̃te
tñ positus in tẽpore gr̃e dicens hodie
t̃ciõ annũtiat requiem illo tẽpore
Respondet subdent: ualde opꝰ erat:

Expanded text:
Et nota quod dicendo, diem quamdam et hodie, agit de tertia requie significata, et quando datur, entibus promissa est dari. Ideo terminat diem irecatur per terram promissionis, et, nisi videret intraturos quosdam, non terminaret diem. David, nempe licet esset sub lege, mente tamen positus in tempore gratiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore stra, respondet subdens: Valde opus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
dictã sunt andeserto. uñ patet. ñ de¬
t̾ra ꝓmissionis agi: q̃ iãdudũ habe¬
batur. In hoõ enĩ ꝑatet: qd̃ ħ ẽ alia
requies: de qua dauiddicit. Hodie. ꝗͣ
illa. ad quã iosue duxit. Sicut iam
dicendo hodie. sicut iam supͣdictũ ẽ.
cem eiꝰ audi¬
eritis. sic̃ u̾e

Expanded text:
dicta sunt in deserto. Unde patet non dromissionis agi, quae jam dudum habebatur. In hoc enim patet quod haec est alia requies de qua dicit David, hodie, quam illa ad quam Josue duxit. Sicut jam,dicendo hodie sicut jam supra dictum est: cem ejus audieritis, s
Abbreviated transcription (Latin):
inuet̾i: istoꝵ ꝑ fectionẽ in nouo tes¬
ta promitens. Qd̃ enĩ temporaliter
nobis ꝓmissum ẽ ad unã ꝑtẽ gladii
d̾ uero insempiternũ ad alteram̃
partẽ gladii ꝑtinet. Nam ⁊ ideo duo
testamenta dnͣr. qr uẽtus: t̾rena pro¬
mittit. nouum: eterna. De ħ gladio
glactiũ. Iste gladius: uere acutus ẽ.
qr eũ quem terit a mundo diuidit.
⁊ qr armatura hec non ẽ nisi a gͣ¬
cia: Subdit Pex omnẽ ⁊ c̃. &ĩ.¬

Expanded text:
fectionem in Novo Testamento promittens. Quod enim temporaliter nobis promissum est, ad unam partem gladii: quod vero in sempiternum ad aliam partem gladii pertinet. Nam et ideo duo Testamenta dicuntur, quia Vetus terrena promittit, Novum aeterna. De hoc gladio gladium . Iste gladius vere acutus est, quia eum quem ferit a mundo dividit. quia armatura haec non est nisi a gratia, subdit: Per omnem, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
Et assumite ga. sa.
salutis as¬
gaudentes. Galea
enĩ est salus et̃na.
cuius memoria ⁊
spes mentẽ obuoluit.¬
ne deficiat. Et tͣalib
armis splendidis .s¬
błib armati: hosti¬
ñ ceditis. Ad ipsũ uͦ¬

Expanded text:
Et assumite galeam salutis, salutis gaudentes. Galea enim est salus aeterna, cujus memoria et species mentem obvolvit,ne deficiat, et talibus armis splendidissbilibus armari, hostin ceditis. Ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ad honorẽ dei. Et recte dixi oꝑis. qr
ministrastis. olim.⁊ adhuc ministra¬
tis scĩs. hoc ẽ opus qd̃ dixi. Magna
illis testificatus est. Eria enĩ bonas
lacͥtas. ⁊ ħ ad gl̾am ddei. Ecce recta ⁊

Expanded text:
i. Chrysost. Et recte dixi operis, quia ministrastis olim adhuc ministratis sanctis, hoc est opus quod dixi millis testificatus est. Tria autem bona lacritas, et hoc ad gloriam Dei; ecce pura et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si sapiens
⁊ si religios
rate ordinas. neq cõmĩicaũis osen¬
su peccatis alienis. que ordinationẽ
facit firmissima u̾itas hoc ht̃. qd̾ ñ
nͥ inconsensione intelligenda est
cõmunicatio pecc̃oꝵ quã uetat apłs.
qua quis pecc̃is cõmunicat. si ea pal¬
pat: ⁊ cũ põssit corrigere. ⁊ corripere:
negligit. ⁊ te ip̃m qui aliũ udicas:¬

Expanded text:
 si sapiens, et si religiosus ate ordinas. Neque communicaveris consensu peccatis alienis, quae post ordinationem facit. Firmissima veritas hoc habet quod non nisi consensione intelligenda est communio peccatorum quam vetat Apostolus, qua quis peccatis communicat, si ea palpat, et cum possit corrigere et corripere negligit. Et teipsum, qui alios judicas
Abbreviated transcription (Latin):
nota qr uͣt lucrũ possi̾t hr̃e ad ħ eos
facienda monet que meritũ collocãt
apuddm̃. Ab illicitis abstinere: facit
timor. Ueretur enĩ ne mala faciens
penis subdatur. Hecaũ q̃ ue̾ facienda
monet. ad profc̃m m̾itoꝵ ꝑtinent. ex
uoluntate enĩ fiunt. non ex necessita¬
ta. Quigͦ ab illicitis abstinet laudẽ
ht̃. Qui uͦ alicitis temperat. laudem
habet ⁊ premium.

Expanded text:
nota quia ut lucrum possint habere ad haec eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se temperat, laudem habet et praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ additur. be¬
nignitatẽ ãĩ
ad benefacien¬
muitatẽ. ut
sitis humiles
corde.⁊ habitu.
⁊ modestiam.
ut inomnib¬

Expanded text:
cum additur, benignitatem animi ad benefacienmilitatem, ut sitis humiles corde et habitu, et modestiam, ut in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
.i. si alt̃ alterũ offendit. ñ solũ. non
iudicet s ⁊ donet. sicut ⁊ dñs donaũ
nobis. ita integre ⁊ pure. ⁊ uos condo¬
nate aliis. In cͦ rei sacram̃to. lauit xͨ
pedes discipłoꝵ. ⁊ dixit. Exẽplũ dedi
uobis ut ⁊ uos ita faciatis. Inu̾icẽ¬

Expanded text:
est si alter alterum offendit, non solum non judicet, sed et donet. Sicut et Dominus donavit vobis, ita integre et pure et vos condonate aliis. In cujus rei sacramento lavit Christus pedes discipulorum, et dixit: Exemplum dedi vobis ut et vos similiter faciatis
Abbreviated transcription (Latin):
licui diuinitꝰ¬
docendum.¬
nescientes ad
arguendũ.
.i. conuincen¬
negligentes
adcorripiẽ¬
pandũ durit̃. in malo persis¬

Expanded text:
i divinitudocendumnescientes, ad arguendum, ad convincennegligentes, ad corripieepandum duriter in malo persis
Abbreviated transcription (Latin):
multa facitis. ubi euident̃ xͦ ostendit.
⁊ illã dei esse legem. qͣm ꝓpħanꝰ iste
blasphemat. ⁊ iudeos hr̃e suã tͣditõnes
alibris ꝓpħicis ⁊ legntimis alienas.
quas appttasse apłm fabulas ꝓpha¬
nas ⁊ genealogias int̾minatas non
hereticus: s catholicus lector intellig̃.
que fabule magis p̾stant. q̃ones .i. li¬

Expanded text:
multa facitis . Ubi evidenter Christus ostendit et illam Dei esse legem quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a libris propheticis et legitimis alienas, quas appellasse Apostolum fabulas profanas et genealogias interminatas non haereticus, sed Catholicus lector intelligit. Quae fabulae, magis parant quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
timoris quo
turbatus pe
a nob̾. cum dixit. Nolite timere eos qͥ
occidũt corpus. huiꝰ tuoris ñ accepi¬
mus sp̃m. s illiꝰ: de quo dñs ait. Eũ
ꝑdere in gehennã. Sp̃o enĩ sc̃s dat ti¬
morẽ. ñ mũdi. s dei. qui pͣ ꝑdere in
gehennã. Non dedit inquam sp̃m
timoris. s uirtutis .i. fortitudinis
contra adu̾sa. q̃ timorẽ pellat. q̃ ueñ
ex dilectione di ⁊ ꝓximi. de qua addit
⁊ dilectionis quã sobrietas precedit.
de qua subdit. ⁊ sobrietatis .i. disc̾tioĩs
Ecce asũmo dono .i. a dilectione. ad iũ
descendit .i. ad sobrietatem¬

Expanded text:
imoris, quo turbatus Petum dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed illius de quo Dominus ait: Eum perdere in gehennam . Spiritus enim sanctus dat timorem, non mundi, sed Dei qui potest perdere in gehennam. Non dedit, inquam, spiritum timoris, sed virtutis, id est fortitudinis contra adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietatis, id est discretionis. Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝑ incredulitatẽ mẽruerũt. Exẽ¬
plũ aũ dicit: ut m̃tẽ nr̃am illicha¬
beamꝰ. ne siłr excidamꝰ. ⁊ ut magis
terreat: addit:
U iuꝰ enĩ est.
.a. debemus

Expanded text:
illi per incredulitatem meruerunt. Exemplum autem dicit, ut mentem nostram illic habeamus, ne similiter excidamus. Et ut magis terreat addit: Vivus enim est. at: Debemus
Abbreviated transcription (Latin):
.4. P hoc iterũ
p ĩlle pontifex¬
prodesse. sic ⁊̃¬
cat᷑. sed ille recte sit põ
qui recte eligitur. adeo uocatur tan¬
quiã aaron. qui indicio uirge. ⁊incẽ¬
dio emuloꝵ. electus ẽ: ⁊ monstratus
placẽdeo. In his u̾bis percutit cu¬
psdes qui non uocantr sed inge¬
runt se.
ñ clarificaũ¬
ꝑsuas uͥtutes
sibi sumeret.
.i. sibi tͥbueret.
ñ clarificau̾
dico: ita ut¬
pontifex fi̾et.
sicut ip̃e ait.¬
sed ille clarifi¬
cauit eũ in
qui alibi loqͦ¬
tus est ad cũ¬
dicens in pͦs
filius meus

Expanded text:
 hoc iterum potest ille pontifexprodesse, sic o qui vocat; sed ille recte fit pontst qui recte eligitur a Deo vocatur, tanquam Aaron, qui indicio virgae et incendio aemulorum electus est, et monstratus placere Deo. In his verbis percutit cupidos qui non vocantur, sed ingerunt se. n clarificasuas virtutes sibi sumeret, id est sibi tribueret. clarificavit, dico, ita utpontifex fieret, sicut ipse aitsed ille clarificavit eum in Qui alibi locutus est ad eudicens in Psalmo: Filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
tus est pater de generosa xͥ natiui¬
tate. quemadmodũ ⁊ in alio loco. de
pontificatu eius dicit. d̃s paterz
Tu es sacdos es sacerdos s¬
docens. ⁊ orans. ⁊ offerens. ⁊ ħ met̾nũ.

Expanded text:
tus est Pater de generosa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdosdocens et orans, et offerens