comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post mortis gustum a rege iusticiȩ cui tes¬
timonium ꝑhibebat. iustam uice ꝑhen¬
nis coronam accepit. Dicebat gͦ illi ioħs.
NIon licet cibi habere eam. Et uolens
inquit eum occĩdere timuit populum:
quia sicut ꝓpħam eum habebant. Non
populus tantum. s ipse etiam herodes
iohannem sicut propħam habẽbat: te¬
ste ȩuuangłista marco quĩ dicit. Herodes
enim metuebat iohannem. sciens eum
uirum iustum & scm̃. & custodiebat eũ.
& audito eo multa faciebat: & libenter eũ
audiebat. S uicit amor mulieris: eumq
in illum quem scm̃ nõuerat esse & iustũ:
manus mittere coegit. Qm̃ qui noluit
cohibere lururiam. ad homicidii reatum
prolapsus ÷ minusq iuli peccatum. maioris
erat causa peccati. Ci districto d̃i iudi-¬
cio contigir: ut propter appetitum adul¬
tere quam detestandam scĩebat sangui¬
nem fũnderet prophecȩ: quem dõ accep¬
tum ẽẽ cognouerat. Hȩc namq est illa di¬

Expanded text:
post mortis gustum a rege justitiae cui tespost mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa di
Abbreviated transcription (Latin):
herodis illius sub quo dñs natus est. Qi
cum post natiuitatem dominicam pau¬
co tempore regaret sicuc euuanglica
testatur historia: archelaus eius filius
suocessit in regnum. Quo cum iux decem
annis potiretur. accusantib insolentiam
eius iudeis. puisus est regno ab augusto.
ac perpetuo dampnatus exilio. Deinde
augustus ut regni iudaici minueret po¬
tentiam: diuisa in quatuor partes ꝓuintia.
quatuor fr̃s archelai. eidem regende prȩ¬
fecit. Qui singuli a principatu quarcȩ
partis in greco sermone sunt tetrarche
uocati. E quib philippus herodiadem
filiam arechȩ regis arabum accepit uxo¬
rem: quam idem aretha postmodum
ablatam ab eo dedit herodi : eo quod ipse
maioris eẽt potestatis & famȩ. Factumq
est adulterium publicum sicut ꝑfidis
causa peundi. ita fidelissimo precom
nr̃e redemptionis materia triumphan¬
di : qui prohibendo regis iniusti scelera.
morte quidem iniusta meruit plecti: sed

Expanded text:
Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi, eo quod ipse esset majoris potestatis et famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusquam nasceret᷑ pradixit: quia pree¬
deret ante dñm in spiritu & uirtute he¬
liȩ. Ambo namq continenter uiuentes.
ambo habitu inculti. ambo in solitudi¬
ne degentes. ambo precones ueritatis.
ambo regis & reginȩ persequutionem
propt̾ iusticiam perpessi sunt. Iule ha¬
ab et ihezabel : iste herodis & herodia-¬
dis. Ille ne ab impus occideretar. igneo
curru est raptus in celum: iste ne ab im¬
piis uinceretur. ꝑfecto margerii certa¬
mine. spiritu cȩlestia regna petiuit. an¬
gelocum utiq subuectꝰ auxilio: de quib
scriptum ÷ Currus dĩ decem milib mul¬
tiplex. milia lȩtantium: dominus in illis
& iterum. Qui facit angelos suos spirnꝰ.
& ministros suos ignem urentem. S quȩ¬
rit forte aliquis. quis sit iste herodes. qͥ¬
ue frater eius: quȩ etiam herodias: de qͥ¬
bus sermo: Herodes iste qui et iohannẽ
decollauit. & in passione redemptoris
nr̃i. pilato assensum prebuit: fiuus est

Expanded text:
priusquam nasceretur, praedixit: quia praecepriusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o uirtutes oꝑantur in eo. Qui bene qͥ¬
dem intellexit mortuum hominem pos¬
se resuscitari ad uicam: bene de resurre¬
ctionis gloria sensic. qui iustos post re
sperit: sed misere desipuit. qui quod
de homine puro sponte credere pocuit
hoc de d̾o homine credere tot miracłis
attestantib. tantis predicatoꝵ preco¬
niis consonantib nulla ratione consẽ¬
sit. Quare hoc fr̃s kiñi. nisi ut nos aper¬
te intelligamus non incredibile resur¬
recꝰtionis miracłm: sed prauorum ani¬
mos a credendi gratia peccatis obstan¬
tib esse p̃peditos: maioresq illi gratias
referamus. qui nrĩs cordib ablato er¬
roris uelamine. lucem ueritatis aꝑire
dignatꝰ est: Herodes enim renuit io¬
hannem. & alligauit eum & posuit in
carcerem: propter herodiadem urorem
frĩs sui. Dicebat enim uu iohannes. Non
licet tibi habere eam. Implecum uidemꝰ
in iohanne. quod de illo angłs ⁊achariȩ

Expanded text:
ideo virtutes operantur in eo. Qui benideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post reserspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. Quare hoc, fratres charissimi, nisi ut nos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae
Abbreviated transcription (Latin):
baptistȩ diem celebrantes.
oportet ut non solum con¬
stantiam passionis illius
pia deuotione recolamus: sed & eorum
a quib passus ÷ malitiam. nob̾ in arma
uertamus salutis. Tunc enim scriptu¬
ris scĩs utilicer amimum intendimus:
cum non solas in eis uirtures ac prȩmia
iustoꝵ. uerum etiam uitia uindictãq
reꝓborum : ad incicamentum nob̾ bene
agendi prop̃omimꝰ. Hoc siquidem & ip¬
sius dñ docemur exemplo: qui ut hu¬
mane superbiȩ ceruicem frangat. ac su¬
blime nobis humilitatis ugum impo¬
nat: non suȩ tantum humilitatis for¬
mam quam sequamur insimiat. diceis.
discite a me quia mitis sum & humilis
corde: sed etiam angelice suꝑbiȩ deia¬
tionem. quam caueamꝰ ad memoiam
nobis reuocat dicens: uidebam satha¬
nam quasi fulgur de cȩlo cadentem. qͣ¬
seruantiam summȩ uirtutis accendat.
Audiuic igitur herodes thechrarcha famã
iħu: & ait pueris suis. Hic ẽ iohannes
baptista. & ipse surrexit a mortuis: et

Expanded text:
annis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , quservantiam summae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui tanta reuelatione p̾cursoris. xp̃i
digni sunt habiti: sumentes uenerandum
caput. domum redire proꝑabant. Quod¬
deinceps emissenam feniciȩ urbem ꝑlatũ.
et digno honore cultum est. Quod non¬

Expanded text:
qui tanta revelatione praecursoris Christi digni sunt habiti, sumentes venerandum caput, domum redire properabant. deinceps Emisam Phaeniciae urbem perlatum et digno honore cultum est.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ uenientem cerneret in columba: &
attestantis uocem patris audiret e cȩlo.
Hic est ille: quem inspirante dõ prescius
annuntiat ysaias dicens. Uoxclamantis
in deserto. parate uiam dñi. Quam con-¬
uer: qui cȩlestis uerbi & preco mitteba¬
tur & testis. Hice est ille cuius ꝑ angłm
gabrielem p̾nuntiatur natiuitas. no
men & meritum. Hic est qui iudicio
celestis sententiȩ cunctis mortalibꝰ ante¬
fertur: dicente dño. Non surrexit inter
natos mulierum maior ioħe baptista.
Quam pulchre dictum est. inter natos
mulierum maior ioħe baptista. Quam

Expanded text:
ue sanctum venientem cerneret in columba, et ue sanctum venientem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam convox, qui coelestis Verbi et praeco mittebatur et testis. Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum no
Abbreviated transcription (Latin):
consecrauit. Qui idcircom
hoc scło suꝑna dispensatio¬
ne directus est: ut non solum ipse ꝓpħali
merito illum p̃cipuo nũnc honore uene¬
ramur. qui speciali quadam gr̃a ob hoc
redemptorem mundi nouissimus ꝓpħauit¬
alii in longa futurum tempora prescie¬
tiare presentem. Nam sicut sacratissimũ
euuangłium refert: ueniente dño adbap¬
tismũ eius. huiusmodi prorupit ĩn uocẽ.
Eece agnus di: ecce qui tollit peccatum
mundi. Propter hoc nuirũ saluator
ipse de illo dicebat ad turbas. Quid existis
in desertum uidere: Propħam: Dico
uobis. & plusquam ꝓpħam. Plus reuera
est quam propħa: qm̃ ceteri om̃s uenturi
ad huc xp̃i fuere precones. hic autẽ ꝓbatis¬
simus uenit dñi presentis assertor. Plusꝗͣ
ꝓpħa est: cuius manib quod nulli est p̃-¬
stitum ꝓpħarum baptirandum se di filiꝰ
inclinauit. Plusquã ꝓpħa est. cuiꝰ tanta¬
est prerogatiua meritoꝵ. ut uno eodẽq
momento celi & terrȩ arbitrum sũmer¬

Expanded text:
consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali merito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissimus prophalii in longa tempora futurum praescietiare praesentem; nam sicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submer
Abbreviated transcription (Latin):
dis maior erat ioħe. qui de uirgine nas¬
cebatur. Hic est etiam qui maluit a
rege prosterni: quam regem non in¬
crepare peccantẽ. Quib ꝑspectis atten¬
dite dilectissimi quantum huic reue¬
rentiȩ. quantũ deuotionis debeamus
impendere: qui ut honorabilis sic a
laudatus a dño. & ꝑpetua scȩ mortis gła
consecratus. Decebat namq ut mysticã
natiuitatẽ eius mirabilis uita sequere¬
tur: & scam ꝑfectamq uitam mors do
deuota concluderet. Propter quod frẽs¬
rectissime toto hodie orbe xp̃i eccłia pͥ¬
mordia natiuitatis eius lecissima festi¬
uitate concelebrat: qui eterna morta¬
libus adeẽ gaudia stupenti mundo tes¬
tis fidelissimus reuelauit.

Expanded text:
dis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter quod, fratres, toto hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit.
Abbreviated transcription (Latin):
rumetiam sapienter audire.
cui nos oportet humilit̾ ac de¬
lectabiliter obedire. modatiõis
suȩ tenens ubiq temꝑlem. ut
nec ouib desint ƿabula. nec pa¬
torib alimenta. quedam spe¬
cialiter solis prȩcepit nobis: que¬
dam uͦ generaliter & nobis & uo¬
bis. HIobis namq id ÷ seruis
quos pater ille familias rerum
omnium dominus. ad hoc in
sua magna domo constituit
ut populo eius uerbum gratiȩ
ministremus. specialiter mumn¬
gitur sc̃ȩ predicationis officium:
generalicer si & nobis & uobis sa¬
litaris indicitur obedientia mã¬
datorum. In quib denuo manda¬
tis tanquam ditissimis ferculis
sic celestium deliciarum copia
sp̃italis erriberat. ut in uerbo
dei abundet quod ꝑfectus co¬
medat: abundet etiam quod
paruulus sugat. Ibi est enim sime
&r lacteus potus. quo reuera fide¬
lium nutriatur infantia: & soli¬
dus cib quo robusta ꝑfectorum
iuuentus spiritalia sc̃ẽ uirtutis
accipiat incrementa. Ibi prorsus
ad salutem consulitur unit̾isis:

Expanded text:
rum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtutis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis
Abbreviated transcription (Latin):
gebant: quod facere cogitabant. N on
ergo eis uerborum istorum obscuritatem
apuit. infusa sapientia: sed stimulata ẽ¬
scĩentia. Dirit engo eis. Adhuc modicũ lu¬
men in uobis ẽ.Hinc est quod intelligi¬
is: quia xp̃c manet in ȩternum. Ergo
ambulate dum lucem habetis: ut non
tenebie uos comprehendant. Ambulare.
accedire. totum intelligite. & moriturum
nem fusurum quo redimat. & ascensurũ
in sublimia quo ꝑducat. Tenebrȩ auitem
uos compiehendunt: si eo modo credide¬
ritis xp̃i ȩrermtatem. ut negetis in eo
mortis humaitatem. & qui ambulat
in tenebris: nescit quo uadat. Sic pocest
offendere in lapidem offensionis & petr̃a
scandali. quod fuit dominus cecis iuideis
sicut credentib lapis quem repbarat
elificantes. factus est in capuit anguiiꝰ.
Hinc dalignati sunt credere in xỹm.¬
quia eorum impietas contempsit
mortuum. irrisit occisum: & ipsa e¬
rat mors grani multiplicandi. & ex¬
lucem habetis credite in lucem. ut fi¬

Expanded text:
gebant, quod facere cogitabant. Non gebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. « Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est quod intelligetis, quod Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturumt sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali , quod fuit Dominus caecis Judaeis, sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in quia eorum impietas contempsit mortuum, irrisit occisum, et ipse erat mors grani multiplicandi, et exlucem habetis, credite in lucem, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
exaltationem suam quid aliud cxit:
quam in cruce passionem: Quod et
ipse euuangłista non tacuit: subum¬
xit enim & ait. Hoc autem dicebat
significans qua morte essec moriturꝰ
Respondit ei turba. Nos audiuimus
ex lege: quia xp̃c manet in ȩternum.¬
Et quomodo tu dicis oporiet eraltari
filium hominis: Quis est iste filius
hominis: Oe moriter tenuerunt: qq
dicebat dñs assidue filium hominis se
esse. Dam hoc loco non ait si eralta¬
tus fuerit filius hominus a terra. sicut
suꝑius dixerat. quando nuntiati sunt
gentiles illi qui eum uidere cupiebant
uenit hora ut clarificetur filius homi¬
nis. Hoc itaq isti animo recinentes. et
quod nunc ait cum ȩraltatus fuero at̃¬
ra. mortem crucis intelligentes: quesie¬
runt ab illo & duerunt Norlos audiru¬
mus ex lege: quia xp̃c manet in exernũ¬
Et quomodo tu dicis oportet graltari fi¬
tur a terta: hoc ẽ quomͦ crucis passiõe
morietur: Hoc enim eum dicisse intelli¬

Expanded text:
exaltationem suam quid aliud dixit, exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim et ait: « Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei turba: Nosin aeternum. Quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste filius hominis? » Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait, si exaltatus fuerit a terra filius hominis, sed sicut superius dixerat, quando nuntiati sunt gentiles illi qui eum videre cupiebant: « Venit hora, ut clarificetur Filius hominis. » Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, « Cum exaltatus fuero a terra, » mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: « Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum. Quomodo tu dicis, Oportet exaltari Fitur a terra, id est quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelli
Abbreviated transcription (Latin):
quando reficiendi suggessisset uolun¬
tas: cibus plerumq obuiuis qui mor¬
tem arcẽret: non qui delitias ministͣ¬
ret. Uormire non prius cupiditas qͣm
necessitas fuit: & tamen cum qui¬
ẽsceret corpus. uigilabat animus. qui
frequent̾ in somns aut lecta repecit
aut somno interrupta continriat.
aut disposita gerit. aut gerenda p̾¬
nuntiat. Prodire domo nescia. nisi
cum ad eccłiam conueniret: & hoc
cum parentib ac propinquis. Do¬
mestico oꝑosa secreto. forensi stipata
comitatu: nullo tamen meliore
sui custode quam seipsa: que inces¬
su affectuq uenerabilis. non tam
uestigium pedis tolleret: quam gͣ¬
dum uirtutis attolleret. Sic mariã
itendebat omnib quasi a pluribus
moneretur: sic omnia implębat iur-¬
tutis officia. ut non tam disceret qmͣ
doceret. Talem hanc ȩuuangłista mõs¬
trauit. talem angłs repperit. talem

Expanded text:
quando reficiendi successisset volunquando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius, qui mortem arceret, non delicias ministraret. Dormire non prius cupiditas quam necessitas fuit; et tamen cum quiesceret corpus, vigilaret animus: qui frequenter in somnis aut lecta repetit, aut somno interrupta continuat, aut disposita gerit, aut gerenda praenuntiat. 9. Prodire domo nescia, nisi cum ad Ecclesiam conveniret, et hoc ipsum cum parentibus, aut propinquis. Domestico operosa secreto, forensi stipata comitatu; nullo meliore tamen sui custode quam se ipsa: quae incessu affatuque venerabilis, non tam vestigium pedis tolleret, quam gradum virtutis attollereintendebat omnibus, quasi a pluribus moneretur. Sic omnia implebat virtutis officia, ut non tam disceret quam doceret. Talem hanc evangelista monstravit, talem angelus reperit, talem
Abbreviated transcription (Latin):
tutem Quando ista. uel uuiltu lesit
parentes: Quando dissensit a pro¬
pinquis: Quando fastidiuit hu¬
milem: Quando risic debilem: Qn¬
do uitauit ĩnopem: Eos solos sõlita &¬
tus uirorum inuisere. quos misericor¬
dia non erubẽsceret: neq preteriret
uerecundia. Nichil toruum in ocu¬
lis. nichil in uerbis procar: nichil in
actu inuerecundum. Non gestus
fractior. non incessus solũtior. ñ uox
petulantior ut ipsa corporis species
simulachrum fuerit mentis. figura
ꝓbicatis. Bona quippe domus in ipso
uestibulo debet agnosci: ac primo
p̾tendat ingressũ nicħ intus late¬
re tenebrarum: ut mens nr̃a nullis
repagulis corporalib impedita. tã¬
quam lucernȩ lux intus posita foriꝰ
luceat. Quid ergo exequar cyborum
parsymoniam. officiorum redundanti¬
am. alterum ultra naturam suꝑfius¬
se alterum pene ipsi naturȩ defuis¬
se: Illic nulla intermissa tempora
hic congeminatos ieiunio dies. ꝙ si¬

Expanded text:
tutem. Quando ista vel vultu laesit tutem. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando derisit debilem? quando vitavit inopem; eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia? Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum: non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior; ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura probitatis. Bona quippe domus in ipso vestibulo debet agnosci, ac primo praetendat ingressu nihil intus latere tenebrarum; ut mens nostra nullis repagulis corporalibus impedita, tamquam lucernae lux intus posita foris luceat. 8. Quid ego exsequar ciborum parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra naturam superfuisse, alterum pene ipsi naturae defuisse: 165 illic nulla intermissa tempora, hic congeminatos jejunio dies? Et si
Abbreviated transcription (Latin):
marie: de qua uelut in speculo re¬
fulget species castitatis. & forma uir¬
tutis. Hinc sumamus licet exempla
iiuendi. tbi tanquam in exempla¬
ri magisteria expressa ꝓbitatis. qͥd
corrigere. quid effũgere. quid cene¬
re. debeamus ostendunt. Orimus dis¬
cendi ardor nobilitas ẽ magistri. Qd
nobilius dei matre: Quid splendidĩ
ea quam splendor elegit: Quid cas¬
tius ea quȩ corpus sine corporis con¬
tagione generauit:Iam de cece¬
ris eius u̾irtutib quid loquar: uir¬
go erat non solum corpore s etiam
mente: que nullo doli ambitu sin¬
cerum adulteraret affectum: corde
humilis. uerbis grauis. animi pru¬
dens. loquendi partior. legendi stu¬
diosior. non in incerto diuitiarum
s in prece pauꝑis spem repõnens. in¬
tenta oꝑi. uerecunda sermõni. Arbi¬
trium mentis non hominem s dm̃
quęrere. nullum ledere. bene uelle.
omnib assurgere maiorib natu. e¬
qualib non inuidere. fugere iacta¬
tiam. rationem sequi. amare uir¬

Expanded text:
Mariae, e qua velut speculo refulget species castitatis et forma virtutis. Hinc sumatis licet exempla vivendi, ubi tanquam in exemplari magisteria expressa probitatis, quid corrigere, quid effugere, quod tenere debeatis ostendunt. Primus discendi ardor nobilitas est magistri. Quid nobilius Dei matre? Quid splendidius ea quam splendor elegit? Quid castius ea quae corpus sine corporis contagione generavit? Nam de caeteris ejus virtutibus quid loquar? Virgo erat non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu, sincerum adulteraret affectum. Corde humilis, verbis gravis, animo prudens, loquendi parcior, legendi studiosior, non in incerto divitiarum, sed in parte pauperis spem reponens, intenta operi, verecunda sermoni, arbitrium mentis non hominum, sed Deum quaereret. Nulli laedere, bene velle omnibus, assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere, fugere jactantiam, rationem sequi, amare vir
Abbreviated transcription (Latin):
cõstruntur. honor & memoria om̃i¬
um scõrum in die qua prȩdiximus
haberetur: ut quicquid humana
fragilitas ꝑ ignorantiam uel negligñ¬
tiam. seu ꝑ occupationem rei secula¬
ris in sollempnitate scõrum minus
plene ꝑegisset. in hac sc̃ã obseruatio¬
ine soluerẽtur: quãtinus eorum pa¬
trociniis protecti. ad suꝑna poloꝵ
gaudia ꝑuenire ualeamus. Nunc¬

Expanded text:
construuntur, honor et memoria omniconstruuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, in hac observatione solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia pervenire valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
egimus in ȩcclesiasticis hy¬
storsis quod sc̃s bonefacius qui quar¬
tus a beato gregorio romanȩ urbis e¬
piscopatum tenẽbat suis precib a fo-¬
ca cesare impetrarec donari ecclesiȩ
xp̃i templum romȩ. quod ab antiqur
pantheon ante uocabatur. quia hoc qͣ¬
si simulãchrum omnium uidebatur
esse deorum: in quo eliminata om¬
ni spurcitia. fecit eccłiam sc̃e d̾i ge¬
itricis. atq omnium martyrum
xp̃i. uł exclũsa multitudine dẽmo¬
num. multitudo ibi scõrum a fideli¬
bus in memoria haberetur: & plebs
iniuersa in cãpite kalen darum no¬
uembrium sicut in die natalis dñi
ad ecclesiam in honore omnium scõꝵ
consecratam conueniret: ibiq missa¬
rum sollempnitate a presule sedis
apłicȩ cȩlebrata. omnibusq rite ꝑfec¬
tis. inͣ quisq in sua cum gaudio re¬
mearet. Ex hac gͦ consuetudine sc̃e ro¬
manȩ ecclesiȩ crescente religione. xp̃i¬
ana. decretum est ut in ȩcclesus dei
quȩ ꝑ orbem cerrarum longe lateq

Expanded text:
asticis historiis quod sanctus Bonifacius, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclusa multitudine daemonum, multitudo ibi sanctorum a fidelibus in memoria haberetur; et plebs universa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis gr̃a replent᷑. ut in eis dñs
sedeat: & ꝑ eos sua iudicia decernat.
Alii tanto ꝑfectiori scientia pleni sũt
quanto claritatẽ dei uicinius cont̾e¬
plantur. Alia uͦ ita dd̃o coniuncta sunt
angłorum agmiua: ut inter hec et
d̾m nulli alii intersiit: & tantoma¬
gis ardent amõre. quanto subtilius
claritates diuinitatis eius aspicumt.
Talib ut diximuis a pͥmordio incipien¬
tis uitȩ beatoꝵ spũum distinctionib
suꝑna polorum regna a do conditore
in ꝑpetuum mirabiliter collocata sub¬

Expanded text:
vinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus vinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, sub
Abbreviated transcription (Latin):
manet in sȩcula sȩculorum ameN
ui suꝑna
cȩlorum regna sp̃itib angłi¬
cis ad laudem & głam atq
honorem sui nominis ac maiestatis
conditis: in ꝑpetuũ miro ordine col¬
locauit. De quib piura loqui ꝑtimẽs¬
cimus: quia soli d̾o scire ẽ. quomodo
uel quemadmodu eorum nob̾ inusi¬
bilis absq contagione seu diminuti¬
one in sua sola puritate consistat
natura. S tamen nouem ẽẽ angło¬
rum ordines ad d̾i iudicia ac misteria
complenda. testante sacro eloquio
cognouimus: quorum pͥncipatus at¬
q potestates subtiliter & mirabiliter¬
di om̃ipotentis nutu distinguntur.
Alii ex illis ad nos in mundum mis¬
si futura p̾dicendo ꝑueniunt: alii
ad hoc sunt constituti. ut ꝑ eos sig¬
na & miracła frequentiꝰ fiant. Alii
subiectis angłoꝵ spiritib prȩsunt.
eisq ad explenda diuina misteria
disponendo pͥncipant᷑. Aui mira po¬
tentia cȩceris p̃minent: pro eo qd̾
eis ad obediendum. alia angsorum
agmina subiecta sunt. Alii tanta di¬

Expanded text:
a in saecula saeculorum, Amen, qui superna elorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Di
Abbreviated transcription (Latin):
cerdores malos. nisi aquȩ baptis¬
matis. quȩ peccata baptizatorum
diluens illos ad regnum cȩleste mit¬
tit⁊ & ipsa in cloacas descendit:
Timeamus hec fr̃s: conueniat actio¬
ni nr̃e ipsum ministerium nr̃m. De
ligata remaneat. ꝑ quam omp̃s d̃s
cotidie alios soluit. Consideremus si¬
ne cessatione quid sumꝰ. pensemus
negotium nr̃m. pensemus pondus
quod suscẽpimus. faciamus cotidie
nob̾cum rationes. quas cum nr̃o iu¬
dice habemus. Et sic debemus agere

Expanded text:
cerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa postea in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres, conveniat actioni nostrae ipsum ministerium nostrum. ligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere
Abbreviated transcription (Latin):
ti et appellau et essẽ ualebimꝰ. Nobis
quoq simonis hoc est obedientis xpõ.
noniẽ congruet: nos propter simplici¬
tatẽ fidei non ficte/ acceptam q a
dũo gratiã uututũ. filii columbe uo¬
cabimur: congauciensq ipse spirita¬
lib animȩ nr̃e ꝓfẽctib dicet. Quam
pulchra es amica mea quam pulchra
es: oculi tui columbarũ. Sieq fit ut no¬
bis supra petram fidei. aurum. argentũ.
lapides preciosos. hoc est ꝑfecta uirtutum
oꝑa construentib nichil tribulationum
ignis detrimenti afferat. nulli temptatio¬
nũ turbines preualeant: quin potius
aduersitatibꝰ ꝓbati accipiemꝰ coronam
uitȩ. quam ille nob̾ ante scła ꝓmisit. qui
uiuit & regnat ds cum patre in unitate

Expanded text:
ti et appellari et esse valebimus, nobis quoque Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra es! oculi tui columbarum . Sicque fit ut nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum ignis detrimenti afferat, nulli tentationum adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
errantium ingeruntur exempla: nos
confestim auertentes ocłos mentis nr̃e
ne uideant uanitatẽ : magis quid ueri¬
tas ipsa decernit. sedulo corde serutem᷑:
sequentes exemplũ beatipetͥ qui spre¬
tis errantium sectis. uerȩ fidei archa¬
num quod cognouerat. in dubia oris
confessione ꝓtulit insuꝑabili cordiscu¬
ra seruauit. Nam de fiducia confessio¬
nis hoc lõco cognouimus: de uirtute
autẽ unice in xp̃m dilectionis ipse ali¬
bi testatur. Qui cum discederent ab eo
quidã discipłoꝵ eius. diceretq ad uode¬
cim. nũquid & uos uultis abire: respon¬
dit ei dicens: dñe ad quem ibimꝰ. uerba

Expanded text:
errantium ingeruntur exempla, nos errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid Veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, inseparabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui, cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis abire? respondit e
Abbreviated transcription (Latin):
el eisolua dactur auctoritas.
Sed ideo beatus petrus qui ip̃m uera fide
cõfessus uero est amore secutus. speciali¬
ter claues regni celoꝵ et. principatum iu¬
diciaue Potestatis accepit. ⁊ ut om̃s per
ofbem credentei intelligant: quia qui¬
osiq ab unitate fidei. uł societatis illius.
Quolibet nodo semet ipsos sẽgregant: ta¬
les nec uincłis peccatoꝵ absolui. nec ia¬
nuam possint regni cęlestis ingredi. Un¬
de nos necesse est tota intentione frẽs ca
rissimi & fidi quam docuit sacramenta
discere: & congruentia fidei oꝑa demon¬
strare. Necesse est om̃i uigilantia. multi¬
plices subtilesq portarũ inferi cauẽre
insidias: quatinꝰ iuxta psalmistȩ uocem.
de his adiuuante dño eripi: atq ad an¬
nuntiandas eius laudes. portas filiȩ syon:
tis intrãre. Nec sufficere nobis ad salutẽ
arbitrentur: si uerbis negligentium
uel quorumlibet in doctoꝵ fide uel acti¬
b adȩquemur. quib in litteris sacris u
la prescͥpta. Sed quotienscumq nobis

Expanded text:
endi datur auctoritas, sed ideo beatus Petrus, qui Christum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni coelorum et principatum judiciariae potestatis accipit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia quicunque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coelestis ingredi, unde nos necerissimi, et fidei quam docuit sacramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus, juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, reamur intrare. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sacris unla praescripta, sed quotiescunque nobis
Abbreviated transcription (Latin):
apłis datur: ipso teste qui post passionis
resurrectionisq suȩ triumphũ apparins
eis insufflauit & dicit om̃ibꝰ. Accipite spi¬
ritũ scm̃: quoꝵ remiseritis peccata remĩt¬
sunt. Nec non etiã nunc in ep̃is ac p̃sbite¬
ris om̃i eccłiȩ officium idem cõmittitur.
ut uidelicet agnitis peccantiũ causis. qͦs¬
cumq humiles ac uere penitentes aspe¬
xerit. hos iam atimore ꝑpetuȩ mortis mi¬
serans absoluat: quos uere in peccatis quȩ
egerint ꝑsistere cognouerit. illos ꝑhen¬
nib suppliciis obligandos insinuet. Un¬
de alias dñs de correpto semel. & iterum.
ac tercio sed non penitente frẽ precepit
dicens. Sm autẽ ȩccłiam non audierit:
sit tibi sicut ethnicus & publicanus.
Et ne leue quisquã putaret eccłiȩ iudi¬
cio condempnari: mor terribiliter ad¬
iiuixit. Amen dico uob. quȩ cũq alliga¬
uẽritis suꝑ terrã. erunt ligatã & incelo:

Expanded text:
apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit et dixit omnibus: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remitc. Necnon eciam nunc in episcopis ac presbiteris omnibus ecclesie sue officium idem committitur, ut videlicet agnitis peccancium causis, quoscumque humiles ac vere penitentes aspexerit, hos iam a timore perpetue mortis miserans absolvit, quos vero in peccatis, que egerint, persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet. Unde alias dominus de correpto semel et iterum ac 3, sed non penitente fratre precepit dicens: Sin autem ecclesiam non audierit: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Et ne leve quisquam putaret ecclesie se iudicio condempnari, mox terribiliter adiunxit: Amen dico Vobis, quecumque alligaveritis super terram, erunt ligata et i
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam suꝑ arenam sine fundam̃to
posuisse credendus est. hoc est non sim¬
plici ac rera/ intentiont chrm̃ sequi s
tercenã ꝙͣlibet tragilẽq ob causam
hłia p̃fẽdisse cheutiani. Sequitur. Et
tibi dabo claues regniceloꝵ. Qui regem
celoꝵ maiori pre ceteris deuotione confes¬
sus est. merito p̃ceteris. ipse collatis clatũ¬
b regni celestis donãtus es: ut constaret
om̃ib quia absq ea confessione ac fide.
regnũ celoꝵ nullus posset intrare. Ela¬
ues autẽ regni cȩloꝵ ipsam disceruendi
scientiam potẽntiamq nominat: qua
dignos recipere in regnũ. indignos secla¬
dere deberet a regno. Unde manifeste sub
iungit. Et quodcũq ligaueris suꝑ terrã
erit ligatrim & in cęlis: & quodcũq solue¬
ris suꝑ terrã. erit solutum & in cęlis. Que
soluendi ac ligandi potestas. quamuis soli
petro data uideatur a dño: absq ulla tam̃
dubietate noscendum est. quia & ceteris

Expanded text:
parabolam, super arenam sine fundamento parabolam, super arenam sine fundamento posuisse credendus est : hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et dabo tibi claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus, quia absque ea confessione, ac fide, regnum coelorum nullus potest intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secluderjungit: Et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Quae solvendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
xpc̃ iħc. Et portȩ inferi non p̃ualebunt
aduersus eam. Portȩ inferi doctrinȩ sunt
nẽquam: quȩ seducendo imprudentes.
ad inferos trahunt. Portȩ quoq inferi &
tormenta & blandimenta sunt ꝑsecutoꝵ:
quȩ infirmos quosq deterrendo uel emol¬
liendo a stabilitate fidei intrõitum eis ȩ
ternȩ mortis aꝑiunt. Sed & praua in fi¬
delium oꝑa. meptaq colloqiria portȩ
utiq sunt inferi: inquantũ suis uel au¬
ctorib. uel sequacib iter ꝑditionis osten¬
duuant. slam & fides si non habeat oꝑa.
mortua est insemetipsa: & corrumpunt
mores bonos. colloquia mala. Multȩ itaꝙ¬
sunt portȩ inferi. sed harum iulla ȩccle
quȩ suꝑ petram fundata ẽ preualet: qͥa
qui fidem xp̃i intimo cordis amore ꝑce¬
perit om̃e quicquid exterius periculi tẽp
tantis ingruerit. facillime contempnit.
At quicũq credentiũ fidem uel oꝑe uel
negatione deprauatus ꝓdidit: non hic
sionis edificasse. sed uixta alterius loci

Expanded text:
 . Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fternae mortis aperiunt. Sed et prava infidelium opera ineptaque colloquia portae utique sunt inferi in quantum suis vel auctoribus, vel sequacibus, iter perditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa ; et: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Multae sunt itaque portae inferi, sed harum nulla Ecclesiae quae supra petram fundata est, praevalet, quia qui fidem Christi intimo cordis amore pertantis ingruerit, facillime contemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus prodidit, non hic sionis aedificasse, sed juxta alterius loci
Abbreviated transcription (Latin):
tio sc̃ẽ trinitatis. recte cum dixisset beatꝰ
es symon bariona. id est fili gr̃ẽ spiritalis.
ꝓtinus adiunxit: quia caro & sanguis non
reuelauit tͥ. sed pater m̃s qui in celis eft.
Pater quippe filio columbȩ reuelautt. tͥa
& filii. quod facillimis sacre scripture ꝓ¬
babitur exemplis. Dicit namq de patre

Expanded text:
tio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus tio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quiaet Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre
Abbreviated transcription (Latin):
filuis columbȩ. Filius autẽ columbȩ rec¬
deuiocatur apłs petrus: quia uidelicet
ipse prudenti acpia simplicitate dñm
sequebatur. memor illius precepti. quod
cum suis condiscipłis ab eodem magistro
simplicitatis ac ueritatis accepit. Estote
pidentes sicut serpentes: & simplices sicẽ
nbȩ nuncupatur: qui spiritali giatia
enuis extitisse monstiratur. Et iusta satis
aude dilectorem confessoreq suum
dominus remunerat. cũ eum sancbi
sp̃s filiũ esle testãtur ⁊ a quo iple fili
multũ dislimiliter fieri. nullus fi¬
deliũ dribitat Ihesus enĩ christus tili¬
us dei per natinã: ꝑrtrus licut et ceteri
ꝑtrus filius spiritussancti. quia
de ipso renatus est. Christus fili¬
us dei. ante tp̃a. ip̃e ẽ ei ĩ dei u̾tus et
dei sapĩa qͣ dicit Dñs possedit.t imi¬
tios uiarũ suarũ añꝙ quicꝙtac ret e prĩcipio¬
illuminat᷑. gram diuinȩ cognitionis acce¬
pit. Et quia una uoluntas ẽadẽ est oꝑa¬

Expanded text:
filius columbae. Filius autem columbae recfilius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut lumbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me in initio viarum suarum, anilluminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est opera
Abbreviated transcription (Latin):
crebriꝰ. se sihum hominis quã filium di
appellarẽ consueuit: ut nos ammoneat
dispensationis quam ꝓ nobis suscẽpit.
Sed nos necesse est. tanto humilius diui¬
nitatis eius alta uenerari. quanto illũ
meminimus. ꝓ nr̃a exaltatione. ad hu¬
manitatis infima descendisse. Si enim
inter sacramenta incarnationis eius.
quib redempti sumꝰ. potentiam diui¬
miatis qua creati sumus. pia semꝑ m̃te
recolimus: fit ut ipsi quoq cum petro.
suꝑnȩ beatitudinis mercede donemur.
Nam confitente illo. xp̃m filiũdi uiui:
udeamus quid sequitur. Respondens
autẽ iħc dixit ei. Beatus es symon bario¬
na. Constat gͦ. quia pꝰ ueram xp̃i confes¬
sionẽ: uera beatitudinis premia rẽstant.
Sed intueamur attenti. quale quantum¬
ue sit nomen illud. quo ꝑfectum sui no¬
minis confessorem głificat: ut huiꝰ etiã
nos ueraciter eum confitendo meream᷑
essẽ consortes. Beatus es inquit symon
bariona. Bariona syriace: latine dicit᷑

Expanded text:
crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infirma descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit nomen illud, quo  Al., quod perfectum sui nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
menter dicitur: quia pater qui in celis
est. reuelauerit filio columbȩ mysteriũ
fidei. quod ei caro & sanguis reuelarẽ ne¬
quibat. Caro autẽ & sanguis recte intel¬
liguntur homines. sapientia carnis infla¬
ti. columbinȩ simplicitatis nescii: iłoq
a sapientia sp̃c. om̃imodis auersi. de quib
supra dictum est. quia. xp̃m non intelli¬
gentes. alii ioħem baptistam. alii autẽ
heliam. alii uero iheremiã. aut̃ unũ
ex ꝓphis eum ẽẽ dicerent. De qualibus
dicit apłs Carnalis autem homo
non percipit ea q̃ lũt sp̃s dei Se¬
quit: et ego dicotibi qr tu es petri
simõ antra dicebat᷑: ob fortitudinem
fidei et cõfessioĩs iue constantiã a dño
petri nomẽ accepitt quia illi uidelicet
firma a tenaci merite adhesit: de qua
striptĩ est. Petra autẽ ẽrat xp̃c. Et super
bãt. petram. idest suꝑ dñm saluatorẽ.
qu fideli suo cognitori. amatori. confes¬
sori. participium sui nominis donauit:
ut scilicet a petra petrus uocaretur. edifica

Expanded text:
nienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes, alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii ex prophetis esse dicerent. De qualibus dicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra autem erat Christus . Et supra hanc petram, id est super Dominum Salvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut videlicet a petra Petrus vocaretur: supra qu