comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃s quem inbaptismo suscepimus.
uere fidei lumen & agnitionis dei
recipimus. unde salutẽ consequi de
sp̃s. Iuidam hic scãm trinitatem mis¬
ticę significatam intellegunt. quȩ xp̃o
testimoniũ ꝑ hibuit. In aqua patr̃e
significari. quia ipse desedicit. Me
dereliquerunt fontem aque uiuȩ.
In sanguine. ipsum xp̃m qui ꝓsalute
moniũ ita ꝑhibet. ipsoꝑ euangliũ loquente
Ego sum qui testimoniũ ꝑ hibeo de meipso. &
testimoniũ ꝑhibet de me. qui misit me pater
Et cũ uenerit para det: quem ego mittam
uobis apatre meo sp̃m ueritatis. ille testi¬
moniũ ꝑhibebit de me Et tres unum sunt.
id est pater. et filius. et sp̃s sc̃s. Unum in
natura: unum in diuina substantia. coequa¬
les in omib. & coeternales ꝑ om̃a. in nullo dis¬
similes n ista trinitatis diuina substantia
nihil est creatum. quia nihil est inchoatũ.
nec aliquid ibi superius agnoscit᷑. quia ni¬

Expanded text:
sancti Spiritus, quem in baptismo suscepimus, sancti Spiritus, quem in baptismo suscepimus, verae fidei lumen et agnitionis Dei recepimus, unde salutem consequi debspiritus. » Quidam hic sanctam Trinitatem mystice significatam intelligunt, quae Christo testimonium perhibuit. In aqua Patrem significari intelligunt, quia ipse de se dicit: « Me dereliquerunt fontem aequae vivae . » In sanguine, ipsum Christum, monium ita perhibet, ipso per Evangelium loquente: « Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Et cum venerit paracletus, quem ego mittam vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, ille testimonium perhibebit de me . » « Et hi tres unum sunt, » id est Pater et Filius et Spiritus sanctus. Unum in natura, unum in divina substantia, coaequales in omnibus, et coaeternales per omnia, in nullo dissimiles. In ista Trinitatis substantia nihil est creatum, quia nihil est inchoatum: nec aliquid ibi superius cognoscitur, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. uel omnẽ idolorum culturã
in obseruatione uincit mandatorũ
xp̃i. Et hȩc est uictoria quȩ uincit
mundũ. fides nr̃a. Ergo firma
fide. in xp̃o uincim᷑ mundum. &
om̃a terrena desideria. omnẽq
amorem tesrenũ. atq peccatum
necnon et diabolum. qui princeps
est. & incentor peccati. Quis est qui
uincit mundũ. nisi qui credit. qͣm
iħs est filius dĩ : Quod mundus. idẽ
amor mundi non credit: nos creda¬
mus. et mandatis cius fideliter obȩ
est qui uenit maledictionem e terrę
suo delere baptismate in iordane. &
mundũ suo scõ redimere sanguine
Non in aqua solũ. sed in aqua & sangui¬
ne Non enĩ solo baptismate uene¬
rat redime.re mundũ: sed etiã ꝓpͥa
morte. & sui sanguinis effusione.
ys est qui testificat᷑ qm̃ xp̃s est ueri
tas Sp̃s enim sc̃s ꝑ quem nobis in bap¬
tismo om̃ium datur remissio pecca¬
torum. nos ꝑ adoptionẽ filios dĩ facit.
quos ipse dñs in morte crucis et suo
sanguine redemit. et ꝑ grãm eiusdẽ

Expanded text:
um culturam, in observatione mandatorum Christi. « Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. » Ergo firma fide in Christo vincimus mundum, et omnia terrena desideria, omnemque terrenum amorem atque peccatum, necnon et diabolum, qui princeps est et inventor peccati. « Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit quomodo Jesus est Filius Dei? » Quod mundus, id est amator mundi, non credit, nos credamus, et mandatis ejus fideliter obediest qui venit maledictionem terrae suo delere baptismate in Jordane, et mundum suo sancto redimere sanguine. « Non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. » Non enim solo baptismate venerat redimere mundum, sed etiam propria morte et sui sanguinis effusione. « Spiritus est qui testifictus enim sanctus, per quem nobis in baptismo omnium datur remissio peccatorum, nos per adoptionem filios Dei facit: quos ipse Dominus in morte crucis et suo sanguine redemit, et per gratiam ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
terris lucẽ reddere incipit. ita fit lux
in oriente. ut tenebrȩ non desint in occi¬
dente Et quod ait iohannes cũ adhuc
tenebrȩ essent. partes occidentis ad tendit
Quod uero marcus dicit. orto iã sole.
partes orientis considerauit. Spitalit̃
ergo tenebrȩ in corde mulieris erant. cum
ad dñi uenit monumentum. quia resurrec¬
tionis eius ignara. uiuentẽ inter mortuos
requirebat Tunc aut incius mente sol
ortus est. quando eũ non solũ resurrexisse
uidit. sed etiam credidit. Et uidit lapidẽ
sublatũ amonumento. Qualit uł quan¬
do reuolutio huius lapidis facta sit. ma¬
t heus manifestius describit dicens Ange¬
lus quippe dñi descendit de cęlo. & acceders
reuoluit lapidẽ. & sedebat suꝑ eum Ubi
non putandum est. quod dnm in resurrec¬
tione angłs iuuerit. sed ad hoc lapidem re¬
uoluit. ut eius resurrectionem factam homi¬
nib demonstrar& Sed mulier postquam
lapidem amonuinto sublatũ uidit. quia

Expanded text:
terris lucem reddere incipit, ita fit lux terris lucem reddere incipit, ita fit lux in oriente, ut tenebrae non desint in occidente. Et quod ait Joannes, cum adhuc tenebrae essent, partes occidentis attendit: quod vero Marcus dicit, orto jam sole, partes orientis consideravit. Spiritaliter vero tenebrae in corde mulieris erant, cum ad Domini venit monumentum: quia resurrectionis ejus ignara, viventem inter mortuos requirebat. Tunc autem in ejus mente sol ortus est, quando eum non solum resurrexisse vidit, sed etiam credidit. « Et vidit lapidem sublatum a monumento. » Qualiter vel quando revolutio hujus lapidis facta sit, Matthaeus manifestius describit, dicens: « Angelus quippe Domini descendit de coelo, et accedens revolvit lapidem, et sedebat super eum . » Ubi non putandum est quod Dominum in resurrectione angelus juverit, sed ad hoc lapidem revolvit, ut ejus resurrectionem factam hominibus demonstraret. Sed mulier postquam lapidem a monumento sublatum vidit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrum dñiuenit. Et cũ sexus
femineus timidus esse soleat ad am¬
bulandũ intenebris. nihil ista metuit
quȩ toto corde dnm dilexit Erat
enim in illa ꝑfecta caritas. quȩ foras
mittit timorẽ. Ded quęrit᷑ quare
iohannes dicat. maria magdalenȩ
uenit mane cũ adhuc tenebrȩ es¬
sent ad monum̃tum. marcus dicit.¬
pondere possumꝰ. quia potuit fieri
ut primũ sola ante luciferum ad monu¬
mentũ uenerit. propt̃ amoris magnitudi¬
nem. & postea orto sole. cũ duab eius dem
nominis feminis. iterũ ad monumentum
redierit. Non enĩ semel indie. sed fre¬
quent̃ ad dñi monumentũ sc̃ȩ mulieres
uenisse putande sunt. Siue certe qđ iohan¬
nes dicit uenisse eã cum adhuc tenebrȩ
essent ad monumentũ. & marcus orto ĩa
sole: unus partes orientis. alter occiden¬
tis describit. Cotidie enim oculis cerni¬
mus. quia cum sol concauas terrarum
partes relin quens. primo crepusculo

Expanded text:
sepulcrum Domini venit. Et cum sexus sepulcrum Domini venit. Et cum sexus femineus timidus esse soleat ad ambulandum in tenebris, nihil ista metuit, quae toto corde Dominum dilexit. Erat enim in illa perfecta charitas, quae foras mittit timorem. Sed quaeritur quare Joannes dicat: Maria Magdalene venit mane cum adhuc tenebrae essent ad monumentum, Marcus vpondere possumus, quia potuit fieri ut primum sola ante lucem ad monumentum venerit propter amoris magnitudinem, et postea orto sole cum duabus ejusdem nominis feminis iterum ad monumentum redierit. Non enim semel in die, sed frequenter ad Domini monumentum sanctae mulieres venisse putandae sunt. Sive certe quod Joannes dicit, venisse eam cum adhuc tenebrae essent ad monumentum, et Marcus orto jam sole, unus partis orientis, alter occidentis describit. Quotidie enim oculis cernimus, quia cum sol concavas terrarum partes relinquens, primo crepusculo
Abbreviated transcription (Latin):
& rłq Si quis huius mulieris p̃te¬
ritas actiones cum p̃senti lectione
conferat. quantũ misericors dñs
nosc&. Hȩc est enim illa mulier
quȩ ut lucas ait. cũ eẽt inciuitate
peccatrix. ut cognouit quod iħs
accubuiss& indomo sẏmonis lepro¬
si. attulit alabastrũ unguenti
Et stans retro secus pedes dñi. lacri¬
mis cȩpit rigare pedes eius. et ca¬
pillis suis tergebat. et osculabat̾ pedes
eius. & ungento ungrebat. Hȩc est de
qua marcus scribit. Surgens aut iħs
mane prima sabbati. apparuit pri¬
mo mariȩ magdalenȩ. de qua ciece¬
rat septẽ demonia Sed quia iuxta
saluatoris uocẽ dimissa sunt ei peccata
multa. quia dilexit multũ. in ipso dilec¬
nonis feruore usq ad passionẽ dñi ꝑ
scuerauerit. nec amortuo potuit
separari. que uiuentẽ summo dile¬
xerat amore. Deniq ut euangelis¬
te referunt. mox ut dñm inmonu¬
mento positũ uidit. emit aromata
& mane prima sabbati ante lucem
ut p̃sens euangelii lectionarrat. ad

Expanded text:
 Si quis hujus mulieris praeteritas actiones cum praesenti lectione conferat, quantum misericors Deus noscet. Haec est enim illa mulier, quae, ut Lucas ait , cum esset in civitate peccatrix, ut cognovit quod Jesus accubuisset in domo Simonis leprosi, attulit alet stans retro secus pedes Domini, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis suis tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Haec est de qua Marcus scribit: « Surgens autem Jesus mane prima sabbati, apparuit primo Mariae Magdalene, de qua ejecerat septem daemonia . » Sed quia juxta Salvatoris vocem dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum, in ipso dilectionis fervore usque ad passionem Domini perseveravit, nec a mortuo potuit separari, quem viventem summo dilexerat amore. Denique ut evangelistae referunt mox ut Dominum in monumento positum vidit, emit aromata, et mane prima sabbati ante lucem ut praesens Evangelii lectio narrat ad
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fuerat suꝑ caput eius. non cũ linte¬
aminib positũ. sed separati in uolutũ
in unũ locum Cursus aut iste discipu¬
loꝵ. amysterio uacuus non est putanđ:
Non enĩ iohannes priore se uenisse. et
non intrasse dixisset. sun ipsa sua tre¬
pidatione. mysteriũ deesse sensisset
Ser duos ergo discipulos. sp̃italit̃ duo p̃
ergo iohannes cucurrit. sed in monu¬
mentu non intrauit: quia in cognitio¬
ne dĩ & notitia legis prior synagoga
fuit. sed ad fidẽ intrare resnuit.
Uenit aut sy mon petrus sequens eũ.
& intrauit: quia gentilis populus

Expanded text:
inteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. » Cursus autem iste discipulorum a mysterio vacuus non est putandus. Non enim se Joannes priorem venisse et non intrasse dixisset, si in ipsa sua trepidatione mysterium deesse sensisset. Per duos ergo discipulos spiritaliter duo orergo Joannes cucurrit, sed in monumentum non intravit: quia in cognitione Dei et notitia legis prior Synagoga fuit, sed ad fidem intrare renuit. Venit autem Simon Petrus sequens eum, et intravit, quia gentilis populus
Abbreviated transcription (Latin):
siui illũ. & non inueni Surgã. & circuibo
ciuitatẽ. querens quẽ diligit anima mea
Inuener̃ me uigiles. qui custodiunt ciuita¬
tem. Num que dilexit anima mea uidis¬
tis: Et factũ est cũ ꝑtransissem eos. inueni
quẽ diligit anima mea. Tenui illum nec
dimitt̃a. donec introducã in domũ patris
met& incubiculũ genitricis meȩ. Unde
& subdit̾ Cucurrit ergo & uenit ad sy
monẽ petrum. et ad aliũ discipulum
quẽ amabat iħs. & dicit eis Tulerunt
dñm de monumento. et nescimus ubi
posuerunt eum. Quod cũ audissent.
ris amauer̃. petrus scilic& et iohannes.
cuius est hoc eu angeliũ. Unde & bene
dicit᷑. Exuit ergo petrus. & ille alius
discipulus p̃cucurrit citius petro. et

Expanded text:
rgam et circuibo civitatem, quaerens quem diligit anima mea. Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Et factum est dum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. Teneam illum nec dimittam, donec introducam in domum patris mei, et in cubiculum genitricis meae . » Unde et subditur: « Cucurrit ead alium discipulum quem amabat Jesus, et dicit eis: Tulerunt Dominum meum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. » Quod cum audissent, ris amaverunt, Petrus scilicet et Joannes, cujus est hoc Evangelium. Unde et bene dicitur: « Exiit ergo Petrus et ille alius disci
Abbreviated transcription (Latin):
set eoꝵ dem̃tia qui p̃clara discere nolunt.
& alios discere uolentes rep̃hendunt. solũq
in aliis inuident. qđ aut agere non
possunt: aut nolunt
Om̃e quod natũ est ex dõ. uinc̃:
mundum. Et hȩc est uictoria quȩ uinc̃

Expanded text:
set eorum dementia qui praeclara discernere nolunt, set eorum dementia qui praeclara discernere nolunt, et alios discernere volentes reprehendunt, solumque in aliis invident, quod aut agere non possunt, aut nolunt. Omne quod natum est ex Deo, vincit mu
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit petrus. intrauit & iohannes.
qui prius uenerat: Quia sic̃ ait apłs
isrł saluus fiet. Et non prius quod sp̃ĩtale
esr sed quod animale. deinde quod sp̃itale.
Et uidit et credidit. Quid putandus est
uidisse. uł credidisse : Numquid quod dñs
resurrexit amortuis: Non Sed uidit
linteamina posita. & credidit sicut mu¬
lier dixerat. dñm furatũ de monum̃to
Namsi eius resurrectionẽ credidisset. ne¬
quaquã euangelista subiungeret Non¬
dum enim sciebant scripturas. quia opor¬
tebat eũ amortuis resurgere In quoloco
quanta utilitas sit intellectꝰ seripturarũ
demonstrat᷑. quando apostoli ideo uo¬
cant᷑ dñi resurrectionem ignorare.
quia scripturas nondũ intelle gebant
Scilicet quia eo reuelante a qo ꝓcedit
omis sapientia. eas sp̃italit̾ non dum
intellegere didicerant Nondũ enim
audierant. quia sic scriptũ est in lege.¬
apł̃i ideo non credebant resurrexisse
dñm. quia non sciebant scripturas ces¬

Expanded text:
intravit Petrus, intravit et Joannes, intravit Petrus, intravit et Joannes, qui prius venerat: quia sicut ApostoluIsrael salvus fiet . » Et non prius quod spiritale est, sed quod animale, deinde quod spiritale. « Et vidit et credidit. » Quid putandum est vidisse vel credidisse? Nunquid quod Dominus resurrexerit a mortuis? Non. Sed vidit linteamina posita, et credidit sicut mulier dixerat Dominum furatum de monumento. Nam si ejus resurrectionem credidisset, nequaquam evangelista subjungeret: « Nondum enim sciebant Scripturas, quia oportebat eum a mortuis resurgere. » In quo loco quanta utilitas sit in intellectu Scripturarum, demonstratur, quando apostoli ideo dicuntur Domini resurrectionem ignorare, quia Scripturas nondum intelligebant, scilicet quia eo revelante, a quo procedit omnis sapientia, ea spiritualiter nondum intelligere didicerant, nondum enim audierant: « Quia sic scriptum est in legei ideo non credebant resurrexisse Dominum, quia non sciebant Scripturas, ces
Abbreviated transcription (Latin):
peccato uixportamꝰ. ille sine peccato ꝑtu¬
lit. Et nos quidẽ ꝓ nobis ipsis tribulatio¬
nespatimur. ille aũt ꝓ nobis et non ꝓse
passus est. Bene aut in uolutũ inueniri di¬
citur. Linteũ autem quod in uoluit᷑. eius
nec initiũ nec finis uidet᷑. Et qui a his
qui passus est in humanitate. nec initium.
nec finem habet in diuinitate. recte su¬
darium capitis eius in uolutũ inuenit᷑.
Recte etiam in unoloco inueniri dicit᷑.
quia in scissura mentium ds̃ non est.
sed in illorũ cordib habitat. qui puro
corde unitatẽ retinent. Unus enĩ dñs.
unitatẽ diligit. Unum ergo diuidi non
potest: quia ubi diuisio est . xp̃s in habita¬
re non ualet. Qm̃ ipse est qui facit in ha¬
bitare unanimes in domo: Unde & de pri¬
mitiua ȩccł a dicit᷑. Multitu dinis cre¬
dentiũ. erat cor unu et anima una
Tunc ergo introiuit ille discipulus. qui ue¬
nerat primus ad monum̃tum Post quã

Expanded text:
peccato vix portamus, ille sine peccato pertupeccato vix portamus, ille sine peccato pertulit: et nos quidem pro nobis ipsis tribulationes patimur, ille autem pro nobis, et non pro se passus est. Bene autem involutum inveniri dicitur. Linteum enim quod involvitur, ejus nec initium nec finis videtur. Et quia hic, qui passus est in humanitate, nec initium nec finem haberet in Divinitate, recte sudarium capitis ejus involutum invenitur. Recte etiam in uno loco inveniri dicitur: quia in scissura mentium Dominus non est, sed in illorum cordibus habitat, qui puro corde unitatem retinent. Unus enim Dominus, unitatem diligit. Unum ergo dividi non potest, quia ubi divisio est, Christus inhabitare non valet: quoniam ipse est, qui facit inhabitare unanimes in domo . Unde et de primitiva Ecclesia dicitur: « Multitudinis credentium erat cor unum , » et reliqua. « Tunc ergo introivit ille discipulus qui venerat primus ad monumentum. » Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
sita. & sudariũ quod fuerat suꝑ caput
eius. non cũ linteaminib positũ. sed
separatim in uolutũ munum locum
Quid ꝑ linteamina. nisi bonȩ actiones
significant᷑: Linteũ namq quod cũ
labore texit᷑. sed cũ decore induitur.
bonoꝵ actiones significat. quȩ cũ studio
pulaboris ꝑficiunt᷑. sed cum decore
animȩ induunt᷑. De quib eccłȩ uoce
ꝑ ꝓphetam dicitur Viuo ego dicit
dñs quia om̃ib his uelut ornam̃to
uestieris. Persudariũ uero cum quo
laborantiũ sudor tergi solet: unde
et nomen accepit. labor dominicȩ
passionis exprimit᷑. Unde ipse ꝑ
prophetã. Laboraui clamans. rau¬
ce facte sunt fauces meȩ Aliter
Per sudariũ quod suꝑcaputꝰ eius po¬
situm fuerat. eius diuinitas intelligi
quia creator omnẽ creaturam
excellit N on ergo cumlinteaminib. sed
separatim in unum locũ sudariũ capitisdñi
muenit᷑. quia dñi passio longe anr̃a passi¬
one dissimilis fuit. Quoniã quod nos cũ

Expanded text:
fuerat super caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. » Quid per linteamina, nisi bonae actiones significantur? Linteum namque, quod cum labore texitur, sed cum decore induitur, bonorum actiones significat: quae cum studio pii laboris perficiuntur, sed cum decore animae induuntur, de quibus Ecclesiae voce per prophetam dicitur: « Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris . » Per sudarium vero, cum quo sudor laborantium tergi solet, unde et nomen accepit, labor Dominicae passionis exprimitur. Unde et ipse per Prophetam: « Laboravi clamans, raucae factae sunt fauces meae . » Aliter: per sudarium quod super caput ejus positum fuerat, ejus Divinitas intelligi quia Creator omnem creaturam excellit. Non ergo cum linteaminibus, sed separatim in unum locum sudarium capitis Domini invenitur: quia Domini passio longe a nostra passione dissimilis fuit, quoniam quod nos cum
Abbreviated transcription (Latin):
uel reformaret. Qui enĩ uidentes fixu¬
ras clauoꝵ tarde crediderunt. mul¬
tomagis tardius credidissent. nisi
sent Siue alio modo. uestigia suę
passionis in carne sua reseruare uo¬
luit. ut patrẽ pro nobis interpellans.
quia sicut ait iohannes apostolus.
ad patrẽ aduocatũ habemꝰ iħm xp̃m¬
iustũ. & ipse est propitiatio ꝓpecca¬
tis nr̃is Ostendit ei cicatrices
clauoꝵ.. quatinꝰ eũ qui num quã
obliuiscit᷑ misereri. ad miserandũ
inuitet Siue certe ipsa signa pas¬
sionis reseruare uoluit. ut in uni¬
uersali iudicio hȩc om̃ib ostendat.
non solũ iustis sed etiã in iustis. ut
iusti uidentes quanta & qualia
redemptor generis humani ꝓ eor
liberatione sustinuit. in cius amo¬
re amplius exardescant. & in lau¬
de ꝓficiant In iusti aut tanto
deterius confundant᷑. quanto ma¬
gis tantis beneficiis extiter̃ in grati
Sicut scriptũ est̃ Et uidebit eum
om̃is oculus. & qui cũ pupugerun.

Expanded text:
vel reformaret. Qui enim videntes fixuvel reformaret. Qui enim videntes fixuras clavorum tarde crediderunt multo magis tardius credidissent, nisi sent. Sive alio modo vestigia suae passionis in carne sua reservare voluit, ut Patrem pro nobis interpellans: quia, ut ait Joannes apostolus, « apud Patrem advocatum habemus ustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris . » Ostendit ei cicatrices clavorum, quatenus eum, qui nunquam obliviscitur misereri, ad miserandum invitet. Sive certe ipsa sua passionis vestigia reservare voluit, ut universali judicio hoc omnibus ostendat, non solum justis, sed etiam injustis: ut justi videntes quanta et qualia Redemptor generis humani pro eorum liberatione sustinuit, in ejus amore amplius exardescant et in laude proficiant; injusti autem tanto deterius confundantur, quanto magis tantis beneficiis exstiterunt ingrati, sicut scriptum est: « Et videbit eum omnis oculus, et qui eum pupugerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Infer digitũ tuum huc. & uide manus
meas. & affer manũ tu am. et mitte
in latus meũ. & noli esse incredulus. sed
fidelis Ubi notandum quia ut omnẽ
a cordib coꝵ auferret dubitationẽ. non
solum manꝰ & latus. sed &ia secundũ
aliũ euangelistã pedes. qui clauis fue¬
rant affixi ostendit. dicens. Uidete
manus meas & pedes quia ego ipsesu:
Palpate & uidete . quia sp̃s carnẽ &
ossa non habet. sicut me uidetis ha¬
bere: Sed in hoc loco solent xpiana
tes. Qua temeritate putatis uos xp̃i
a mortuis resurgens. uestigia passi¬
onis in corpore suo. ut non appare¬
rent curare non potuit: Ad quod
uera fides respondet. ñ hoc fuisse im¬
possibilitatis. sed potiu pictatis Maiꝰ
est enĩ carne a mortuis resuscitare.
qua uulnera clauoꝵ in carne sana¬
re. Qui ergo quod maius est fecit.
& qđ minꝰ est facere poterat. nisi ua¬
rias ob causas . ipsa uulnera in corpo¬
re suo reseruare uoluisset Primum.
ut fidem apłorũ ad credendũ inuitar&.

Expanded text:
tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis. » Ubi notandum, quia ut omnem a cordibus eorum auferret dubietatem, non solum manus et latus, sed etiam, secundum alium evangelistam, pedes qui clavis erant affixi, ostendit, dicens: « Videte manus meas et pedes meos. Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . » Sed in hoc loco solent pagani tes: Qua temeritate putatis vos Chrisa mortuis resurgens, vestigia passionis in corpore suo, ut non apparerent, curare non potuit? Ad quod vera fides respondet, non hoc impossibile esse, sed potius pietatis. Majus est enim carnem a mortuis resuscitare, quam vulnera clavorum in carne sanare. Qui ergo quod minus est fecit, et quod majus est facere poterat, nisi varias ob causas ipsa vulnera in corpore suo servare voluisset. Primum, ut fidem apostolorum ad credendum invitaret
Abbreviated transcription (Latin):
miracula dñi scripta habent᷑. sicut iohan¬
nes in calce sui textus testat᷑. dicens Sunt
aut & alia multa quȩ fecit iħs. quę si
scribant᷑ ꝑ singula. nec ipsũ arbitror
mundũ capere eos. qui scribendi sunt
libros Tantũ aut scĩ euangelistę de
miraculis conscripserunt. quantũ ad
fidem credentiũ corroborandã suffice¬
re posse cognouer̃ Unde & subdit᷑¬

Expanded text:
miracula Domini scripta habentur, sicut Joanmiracula Domini scripta habentur, sicut Joannes in calci testatur, dicens: « Sunt autem et alia multa, quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere posse eos, qui scribendi sunt libros . » Tantum autem sancti evangelistae de miraculis conscripserunt, quantum ad fidem credentium corroborandam sufficere posse cognoverunt. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat᷑ cũ subdit᷑ Dicit ei iħs. Quia
uidisti me credidisti. beati qui non ui¬
derunt & crediderunt. In hoc uersi¬
culo non solũ fides thome collaudat᷑.
sed &iam nr̃a salus futura prȩdicitur
Acsidicer& dñs. Tu quidẽ beatur es.
quia uidisti me. et credidisti. sed & illi
beati erunt. qui non uidentes me cor¬
pore. credituri sunt mente. Quod aũt
ait . beati qui non uider̃ & credider̃.
p̃teriti tẽporis uerbo usus ẽ. quia a-¬
pud cius p̃sentiã om̃a futura p̃terita eiist¬
Multa quidem & alia signa fecit iħs in con¬
spectu disciplilorum suorũ. quę non sunt
scripta in libro hoc Si quis euangeliũ scĩ
iohannis. cũ ceteris euangelistis conferat.
multa de miraculis saluatoris in eis scripꝰ¬
ta repperiet. quȩ in iohannis euangelio
non habent᷑. qm̃ iohannes qui ultimus
suum cuangeliũ scripsit. qđ ab aliis scrip¬
tum nouit. multis locis p̃termisit. ed
nec inquatuor euangelioꝵ libris. om̃a

Expanded text:
um subditur: « Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, Thoma, credidisti: beati qui non viderunt et crediderunt. » In hoc versiculo non solum fides Thomae collaudatur, sed etiam nostra salus futura praedicitur, ac si diceret Dominus: Tu quidem beatus es, quia vidisti me et credidisti, sed et illi beati erunt, qui non videntes me corpore, credituri sunt mente. Quod autem ait: « Beati qui non viderunt et crediderunt, » praeteriti temporis verbo usus est, quia apud ejus pMulta quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum quae non sunt scripta in libro hoc. » Si quis Evangelium sancti Joannis cum caeteris evangelistis conferat, multa de miraculis Salvatoris in ejus scripta reperiet, quae in Joannis Evangelio non habentur, quoniam Joannes, qui ultimus suum Evangelium scripsit, quod ab aliis scriptum novit, multis in locis praetermisit. Sed nec in quatuor Evangeliorum libris omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uit hominẽ. credidit dm̃ Et ideo excla¬
mans dixit ei. Dñs meus. & ds̃ meus Do¬
minus adominatudicit᷑. ds̃ atimore
Sicut quidã de sapientib dicit Primus
in orbe deos fecit in esse timor. Et salo¬
mon dm̃ time. & mandata eius serua
Quod nom̃ illi recte essentialit̾ conuenit.
qui est rex regũ & dñs dominantiũ. et
suꝑ om̃a timendus. colendus. & ueneranđ
Lui ꝑ ꝓphetã dicitia. Iu enĩ fecisti om̃a. cę¬
lum & terrã. et uniuersa quȩ cęli ambitu

Expanded text:
vit hominem, credidit Deum. Et ideo exclavit hominem, credidit Deum. Et ideo exclamans, dixit: « Dominus meus, et Deus meus. » Dominus a dominatu dicitur; Deus a timore, sicut quidam de sapientibus dicit: Primus in orbe deos fecit inesse timor. Et Salomon: « Deum time, et mandata ejus observaQuod nomen recte illi essentialiter convenit, qui est Rex regum et Dominus dominantium, et super omnia timendus, colendus, et venerandus, cui per prophetam dicitur: « Tu enim fecisti omnia, coelum et terram, et universa quae c
Abbreviated transcription (Latin):
seruare uoluit. ut ipsa eius uictoria
de antiquo hoste ostendant. Sic̃ enĩ
uerbi gr̃a. miles fortissimꝰ cũ iuben¬
te rege singulare certamen ꝓ salute
gentis suȩ inierit. ut cũ reuersus uic¬
toriam suȩ genti deportauerit. Ac¬
ceptis aliquantis plagis. si dixerit
ei medicus. uis ut ita tesane ut cica¬
trices plagarũ non appareant. an ut
absq de formitate appare ant tantũ.¬
& ipse responderit. uolo ut absq de¬
formitate tantũ appareant. quatinꝰ
om̃ib me intuentib signũ meȩuicto¬
riȩ manifestent. sic et dñs iħs xp̃s
habuisse de antiquo serpente demon¬
strent. Respondit thomas lho¬
mas int̾pretat᷑ abissus. Quȩ in t̾p̃¬
tatio nominis. recte illi congruit
Quia sic̃ abyssus immensam habet ꝓ¬
funditatẽ. sic ipse palpando domini¬
cũ corpus. profundũ diuinitatis in
eo intellexit. De quo scriptũ est
Iudicia tua abrssus multa. Aliud cñi palpa¬
uit corpore & aliud credidit corde. Palpa¬

Expanded text:
servare voluit, ut ipsa ejus victoriam de antiquo hoste ostendant. Sicut enim, verbi gratia, miles fortissimus, cum jubente rege singulare certamen pro salute suae gentis inierit, et cum reversus victoriam suae genti deportaverit, acceptis aliquantis plagis, si dixerit ei medicus: Vis ut ita te sanem, ut cicatrices plagarum non appareant: an ut absque deformitate appareant? et ipse responderit: Volo, ut absque deformitate tantum appareat, quatenus omnibus me intuentibus signum meae victoriae manifestent: sic et Dominus Jesus habuisse de antiquo hoste demonstrent. « Respondit Thomas. » Thomas interpretatur abyssus. Quae interpretatio nominis recte illi congruit, quia sicut abyssus immensam habet profunditatem, sic ipse palpando Dominicum corpus, profundum divinitatis in eo intellexit, de quo scriptum est: « Judicia tua abyssus multa . » Aliud enim palpavit corpore, et aliud credidit corde. Palpa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut credatis quia iħs est xp̃c filius dĩ
erubescat fotin. qui tantũ hominẽ & n
dm̃ credere uoluit Nos aut euange¬
lica lectione instructi. credamꝰ quia
dñs iħs xp̃s filius dĩ in una exdemq ꝑ¬
sona. ꝑfectus ds̃ ꝑsectus ẽ & homo D̃
ante tempora. homo ex tepore. Ds
ex patre. homo ex matre. Quid aut
ex hac credulitate consequam: ma¬
nifestat cũ subinfert᷑ Et ut creden¬
tes uitã habeatis in nomine ipsius.
In nomine ergo eius uita dat᷑. quia
sem& ipsũ credentib donat. qui est
uia ueritas & uita. Sic̃ ipse alibi ait.
Hȩc est aut uita ęt̾na. ut cognoscant
te solũ uerũ dm̃. & quẽ misisti iħm¬

Expanded text:
sunt ut credatis quia Jesus est Christus Filius Dei, erubescat Photinus, qui tantum hominem, et non Deum credere voluit. Nos autem evangelica lectione instructi, credamus quia Jesus Christus Filius Dei in una eademque persona perfectus Deus, perfectus et homo, Deus ante tempora, homo ex tempore: Deus ex Patre, homo ex matre. Quid autem ex hac credulitate consequamur, manifestatur cum subinfertur: « Et ut credentes, vitam habeatis in nomine ipsius. » In nomine ergo ejus vita datur, qui semetipsum credentibus donat, qui est « via, veritas, et vita , » sicut ipse alibi ait: « Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum et quem misisti
Abbreviated transcription (Latin):
mana de signat᷑. sicut scriptũ est
Hoc nunc os ex ossib meis. & caro
de carne mea. Aliquando fragili¬
tas eiusdẽ carnis. sic̃ ꝑ psalmistam
dicit᷑. Et recordatus est. quia caro
sunt. Aliquando ꝓpago cogna¬
tionis. sic̃ ait apłs. Continuo non
ad quicui carni & sanguini. Et dñs. Caro
& sanguis. non reuelauit tibi Ali quan
caro est. id est peccator Et apłs adro¬
manos Nos aut non estis in carne.
sed in spũ Nisi enĩ incarne essent.
Sed in carne non ẽẽ dicunt᷑ quia carna¬
lib: peccatis non succũbebant In eo
ergo quod ait apłs. caro & sanguis reg¬
num dĩ non possidebunt. non naturã
humana negauit ẽẽ resurrectura
sed peccata ciusdẽ carnis. regnũ dĩ
possidere non posse. confirmauit. Qđ
secutus apłs. exposuit dicens Neq cor¬
ruptio incorruptelã possidebit. Re¬
surgent igit᷑ corpora nr̃a immortalia
& in corruptibilia. non tamen in uisi¬
bilia et in palpabilia este beato iob
qui ait. Credo qđ redemptor meus

Expanded text:
mana designatur, sicut scriptum est: « Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . » Aliquando fragilitas ejusdem carnis, sicut per Psalmistam dicitur: « Et recordatus est quia caro sunt . » Aliquando propago cognationis, sicut ait Apostolus: « Continuo non acquievi carni et sanguini . » Et Dominus: « Caro et sanguis non revelavit tibi . » Aliqucaro est , » id est peccator. Et Apostolus ad Romanos: « Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. . » Nisi enim in carne essent,  Sed in carne non esse dicuntur, quia carnalibus peccatis non succumbebat. In eo ergo quod ait Apostolus: « Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt, » non naturam humanam negavit esse resurrecturam, sedpossidere non posse confirmavit. Quod secutus Apostolus exposuit, dicens: « Neque corruptio incorruptelam possidebit . » Resurgent igitur corpora nostra immortalia et incorruptibilia, non tamen invisibilia et impalpabilia, teste beato Job, qui ait: « Credo quod Redemptor meus
Abbreviated transcription (Latin):
pe & ueritate Opere uidelic&. ut
cũ frater aut soror nudi sunt. &
indigent uictu cotidiano. demus¬
eis quȩ necessaria sunt corpori Simi¬
liter cum spĩtalib donis eos egere con¬
spicimus. prestemus eoꝵ necessitati
quȩ possumꝰ. Ueritateaut̃. ut eadem
eis beneficia simplici intentione largi
amur. & non ꝓp̃t laudem humanã.
non ꝓpt̃ iactantiã. non adiniuriã
aliorũ qui maiorib: p̃diti substanti¬
is nil tale fecerint Quecũq enim¬
mens huius modi neuis inficit᷑: in hac
puritas ueritatis habitare non ual&.
tam & si opera dilectionis. ꝓximis inpen¬
dere uideat᷑. In hoc cognouimus
qm̃ ex ueritate sumꝰ. idest cũ opera
pi&atis inueritate facimꝰ. Patet qͥa
ex ueritate sumus quȩ ds est. uitpo¬
te qui eius ꝑfectionẽ ꝓmodulo nr̃o
imitamur

Expanded text:
re et veritate. » Opere videlicet, re et veritate. » Opere videlicet, cum frater aut soror nudi sunt et indigent victu quotidiano, demuseis quae necessaria sunt corpori. Similiter cum spiritalibus donis eos egere conspicimus, praestemus eorum necessitati quae possumus. Veritate autem, ut eadem eis beneficia simplici intamur, et non propter laudem humanam, non per jactantiam, non in injuriam aliorum qui majoribus praediti substantiis nil tale fecerunt. Quaecunqmens hujusmodi naevis inficitur, in hac puritas veritatis habitare non valet, tametsi opera dilectionis proximis impendere videatur. « In hoc cognovimus quoniam ex veritate sumus, » id est, cum opera pietatis in veritate facimus, patet quia ex veritate sumus, quae Deus est, utpote qui ejus perfectionem pro modulo nostro imitamur
Abbreviated transcription (Latin):
gelium. significans qua morte dari-¬
ficaturꝰ eẽt dm̃ Cum enĩ amorẽ con¬
fitenti suas oues cõmendar&. eum
intestimoniũ ꝑfecti amoris. anim̃a
ꝓ eisdẽ ouib ponere docebat Et nos
debemus ꝓfr̃ib animas ponere. Sed
dicit forte aliquis. Et quo modo pos¬
sũ habere istam caritatẽ : Nolici¬
to de te desperare. Forte nata ẽ. sed
nondũ ꝑfecta ẽ Nutrieã. ne ffot¬
cetur Et unde inquit noui nat᷑a
in me ẽẽ caritatẽ quã nutriam.
Audi sequentia Qui habuerit subl¬
stantiã mundi & uiderit frẽm suũ
necessitatẽ habere. & clauserit uis:¬
cera sua ab eo. quomodo caritas dĩ
man& in eo: ecce unde incipit ca¬
ritas. Si nondũ es idoneus moriꝓ
fr̃e. ĩa idoneus esto dare de tuis fa¬
cultatib fr̃ĩ Sienĩ molestiam pa¬
tienti non compateris. non utiq: pa¬
tris ex quo ambo regenerati estis.
caritas inte man&. Filioli mei. ñ
diligamꝰ uerbo neq lingua. sed ope¬

Expanded text:
gelium significans qua morte clarigelium significans qua morte clarificaturus esset Deum . » Cum enim amorem confitenti suas commendaret oves, eum in testimonium perfecti amoris animam pro eisdem ovibus ponere docebat. « Et nos debemus pro fratribus animas ponere. » Sed dicit aliquis forte: Et quomodo possum habere istam charitatem? Noli cito desperare de te, forte nata est, sed nondum perfecta est, nutri eam, ne offocetur. Et unde novi, inquit, natam in me esse charitatem, quam nutriam? Audi sequentia: « Qui habuerit substantiam hujus mundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo? » Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri. Si enim molestiam patienti non compateris, non utique pateris: ex quo ambo regenerati estis, charitas manet in te. « Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed ope
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ. Nam ubi retributionis tempꝰ
aduenerit. cũ cain qui exmaligno erat
dampnabit᷑. &iam qui homicidii genere
tenet᷑. ut discord& & dissideat. et pac̾e
cũ fr̃ib non habeat. Notandũ enim qd̃
non ait absolute. homicida ñ bab& uita
&ernã in se manentẽ. sed om̃is inquit ho¬
micida. Scilic& non solũ ille qui ferro.
uerũ & ille qui odio frẽm insequitur
In hoc cognoscimꝰ caritatẽ dĩ. qm̃ ille ꝓ
nobis animã suã posuit. Qualis ꝑfecta
caritas eẽ debeat in nobis. dominice pas¬
sionis in exemplo didicimus Maiorẽ
nãq: hac dilectionẽ nemo hab&. quam
ut animã suã ponat quis ꝓamicis suis
Unde & paulus ait Commendat aũt
õs suam caritatẽ in nobis. qm̃ cum ad:¬
tuus est Hanc beatus petrus habere
monebat᷑. cum dño dicente. petre amas
me. pasce oues meas. respondit se amare.
statĩq audiuit Cũ aũt senueris. exten¬¬
des manus tuas. & alius tecing& & ducet
quotu non uis hoc aũt dixit ait euan

Expanded text:
nentem. » Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain qui ex maligno erat, damnabitur etiam qui hoc homicidii genere tenetur , ut discordet et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum enim quod non ait absolute, « homicida non habet vitam in se manentem: » sed omnis, inquit, homicida, scilicet non solum ille qui ferro, verum et ille qui odio fratrem insequitur. « In hoc cognovimus charitatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit. » Qualis perfecta charitas esse debeat in nobis, Dominicae passionis exemplo didicimus. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Unde et Paulus ait: Commendat autem Deus suam charitatem in nobis, quoniam cum adtuus est . Hanc beatus Petrus habere monebatur, cum Domino dicente: Petre, amas me? pasce oves meas ; respondit se amare, statimque audivit: Cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dem pars populi qui ad huc in p̃¬
senti uita subsistit. inquinq sensib:
corporis constat. Quos sensus
quia ad sp̃italẽ intellectũ flectere
nolunt. recte de eorũ contuma¬
cia sub infert᷑. Si moysen & ꝓphe¬
tas ñ audiunt. neq siquis exmor¬
tuis resurrexerit. credent Ideo
rexit non credunt. quia morsen
& ꝓphetarũ dicta. sp̃italiter
non intellegunt Unde saluator
ut in eugło Si crederetis mor̃si.
crederets forsitan & mihi De me
em̃. ille scripsit DoMINICA .II.

Expanded text:
dem pars populi, qui adhuc in prdem pars populi, qui adhuc in praesenti vita subsistit, in quinque sensibus corporis constat, quos sensus qui ad spiritalem intellectum flectere nolunt, recte de eorum contumacia subinfertur: « Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent. » Idrexit, non credunt, quia Moysen et prophetarum dicta spiritaliter non intelligunt. Unde Salvator ait in Evangelio: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . HOMILI
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimi. & nouissimi primi Qui ha¬
braã alonge conspicit. quia ei ꝑimita¬
tionẽ ut dictũ ẽ ꝓximus fieri noluit
Qui plus in lingua se cruciari ꝑhib&.
quia uerba legis quȩ in ore tenuit.
opere implere contempsit Recte
& iã in lingua magis ardere dicitur
quia iudei acuerunt linguas suas sic̃
serpentes. quando contra auctorem
uitȩ dixerunt Crucifige. crucifige
eum Non habemus regẽ. nisi cȩ¬
sarẽ
Qui ab extremo digito
lazarĩ. se refrigerari precatur. quia
illi qui in xerno supplicio sunt dam¬
nati. minimis scõꝵ operib: sifieri
poss& optarent ẽẽ iparticipes. Quod
quia post mortẽ fieri non potest.
recte diuiti uoce habrahȩ dicitur
Memento fili quia recepisti bona in
uita tua. & lazarus similit̃ mala.
Nunc aũchic consolat᷑. tu uero cruci¬
aris. Quinq autẽ fr̃s diues se ha¬
bere testabat᷑. quia populus iudaicꝰ
quinq: libros moỹsi accepit Unde
recte ab habraã dicit᷑. Habent
moysen & ꝓphetas. Vel quia eius¬

Expanded text:
ssimi, et novissimi primi . » Qui Abraham a longe conspicit, quia ei per imitationem, ut dictum est, proximus fieri noluit. Qui plus in lingua se cruciari perhibet, quia verba legis, quae in ore tenuit, opere implere contempsit. Recte etiam in lingua magis ardere dicitur, quia Judaei acuerunt linguas suas sicut serpentes, quando contra auctorem vitae dixerunt: « Crucifige, crucifige eum. Non habemus regem nisi Caesarem . » Qui ab extremo digito Lazari se refrigerari precatur, quia illi qui in aeterno supplicio sunt damnati, minimis sanctorum operibus, si fieri posset, optarent esse participes. Quod quia post mortem fieri non potest, recte diviti voce Abrahae dicitur: « Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. » Quinque autem fratres dives se habere testabatur, quia populus Judaicus quinque libros Moysi accepit. Unde recte per Abraham dicitur: « Habent Moysen et prophetas. » Vel quia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
In quib: uerbis intelligimꝰ. & diuitem
aliquod bonũ fecisse. ꝓ quo inuita bo¬
na recepit. & pauperẽ aliquid repre¬
hensibile egisse. ꝓ quo p̃sentis uitȩ
flagellis purgatus ẽ Ae quissimus
enĩ iudex ds̃ sicut malũ nullũ impri-¬
nitũ dimittit. sic nullũ bonũ absq
mercede relinquit. quia aut in p̃senti
aut in futurũ retribuit. Quotiens
ergo aut prosperitas p̃sentis uitȩ no¬
bis blandit᷑. aut diuitiȩ affluunt. ti¬
mendũ est ne debono quod agimus.
mercedẽ in p̃senti scło recipiamus. ne
forte infuturo nobis dicat᷑. Amen
dico uobis. recepistis mercedẽ uestrã
Quotiens cũq aũt aut pauꝑtas nos af¬
fligit. aut flagella nos atterunt. gau¬
dendũ est & gratulandũ. quia fla¬
gella dĩ aut ad remunerationẽ nobis
contingunt : aut ad ꝓbationẽ Propt̃
quod nos scriptura ad mon& dicens
Fili. ne despicias disciplinã dñitui. neq
fatigeris cũ ab eo corriperis. Qũẽ

Expanded text:
In quibus verbis intelligimus et divitem In quibus verbis intelligimus et divitem aliquod bonum fecisse, pro quo in hac vita bona recepit: et pauperem aliquod reprehensibile egisse, pro quo praesentis vitae flagellis purgatus est. Aequissimus enim judex Deus, sicut malum nullum impunitum dimittit, sic nullum bonum absque mercede relinquit: quia aut in praesenti, aut in futuro retribuit. Quoties ergo aut prosperitas praesentis vitae nobis blanditur, aut divitiae affluunt, timendum est ne de bono quod agimus, mercedem in praesenti saeculo recipiamus, ne forte in futuro nobis dicatur: « Amen dico vobis, recepistis mercedem vestram . » Quotiescunque autem aut paupertas nos affligit, aut flagella nos atterunt, gaudendum est et gratulandum: quia flagella Dei aut ad remunerationem nobis contingunt, aut ad probationem. Propter quod nos Scriptura admonet, dicens: « Fili, ne despicias disciplinam Domini Dei tui, neque fatigeris cum ab eo corriperis. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodẽ populo qui exstirpe habraã
originẽ ducebat. illũ fuisse. Sed sum¬
mopere illud considerandũ est. quia
quem filium nominat. a poena non liberat.
qm̃ in districtione iusti iudicii dĩ. tanta
ȩquitas iustitiȩ erit. ut nec filius patr̃ẽ.
nec pater filiũ liberare ualeat. sed unus¬
quisq recipi& secundũ opera sua ꝓut
gessit. siue bonũ. siue malũQuia
peccator inpeccato suo moriet᷑. & iusty
iniustitia sua quã operatus ẽ uiuet.
Vnde & ꝑe zechielẽ ꝓphetã dñs cum ter¬
ram. gladio. fame & peste perituram
p̃diceret. adiunxit dicens. Uiuo ego
dicit dñs. quia si noe. iob. & danihel fu¬
erint inmedio eius. filios & filias non li¬
berabunt. sed ipsi in iustitia sua libe¬
rabunt animas suas. Absq: obliuione
aũt memoriȩ cõmendandũ nobis est.
quod diuiti uoce habrahe dicit᷑. Fili
recordare quia recepisti bona in uita
aũt hic consolatur. tu uero cruciaris

Expanded text:
ex eodem populo, qui ex stirpe Abraham ex eodem populo, qui ex stirpe Abraham originem ducebat, illum fuisse. Sed summopere illud considerandum est, quia quem filium nominat, a poena non liberat: quoniam in districtione justi judicii Dei tanta aequalitas justitiae erit, ut nec filius patrem, nec pater filium liberare valeat, sed unusquisque recipiet secundum opera sua, prout gessit, sive bonum, sive malum. Quia peccator in peccato suo morietur, et justus in justitia sua, quam operatus est, vivet. Unde et per Ezechielem prophetam Dominus, cum terram gladio, peste et fame perituram praediceret, adjunxit, dicens: « Vivo ego, dicit Dominus, quia si Noe et Job et Daniel fuerint in medio ejus, filios et filias non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . » Absque oblivione autem memoriae commendandum est, quod diviti voce Abrahae dicitur: « Fili, recordareautem hic consolatur, tu vero cruciaris. »
Abbreviated transcription (Latin):
Sed forte querit aliquis. utrum ig¬
nis gehennalis corporeus sitan in corpore¬¬
us. Ad quod dicendũ. quia sic corporeus
ẽẽ credit. ut anima incorpoream crucia¬
re poss& Quod aũt res corporea. animã
incorporẽ cruciare possit. mirũ non ẽ.
cũ uiuente quolib& homine. sp̃sincor¬
poreus. incorpore teneat Nam apos¬
tatas angłos. quis incorporeos eẽ dubit&:
cruciant᷑ Sicut ueritas reꝓbis dictura
est. Ite maledicti inignẽ &ernũ qui
paratus ẽ diabolo & angłis eius Non
est ergo dubiũ animã incorporea ante
iudiciũ ab igne corporali posse torque¬
ri. cũ hoc inspiritib: inmundis possibi¬
lesit. demonstrat᷑ Iustũ est enĩ. ut qͥ
in anima simul & corpore peccant. an¬
te iudiciũ in anima: post iudiciũ uero
inanima & corpore crucient᷑. Et dix̃
illi habraã Fili recordare quia rece¬
pistibona inuita tua. & lazarus simi¬
liter mala Et superius diueshabra¬
ham patrẽ uocat. & numc eũ habrahã
filiũ nominat. cognoscere possumus

Expanded text:
Sed forte quaeret aliquis, utrum ignis gehennalis corporeus sit, an incorporeus. Ad quod dicendum, quia sic corporeus esse creditur, ut animam incorpoream cruciare possit. Quod autem res corporea animam incorpoream cruciare possit, mirum non est, cum vivente quolibet homine spiritus in corpore tenetur. Nam apostatas angelos quis incorporeos spiritus esscruciantur, sicut Veritas reprobis dictura est: « Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . » Non est ergo dubium, animam incorpoream ante judicium ab igne corporali posse torqueri, cum hoc in spiritibus immundis possibile demonstretur. Justum est enim, ut qui in anima simul et corpore peccant, ante judicium in anima, post judicium vero in anima et corpore crucientur. « Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. » Cum superius Abraham patrem vocat, et nunc cum Abraham filium eum nominat, cognoscere possumus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is qui odit frẽm suum. homicida est
Si contempnebat quisq odium fraternũ.
numquid & homicidiũ incorde suo con¬
tempturus ẽ : Non mou& manus ad
occidendũ hominẽ. & homicida iamte¬
net᷑ adõ: Uiuit ille. & iste iam int̾¬
fector iudicat᷑ Et scitis quia omnis

Expanded text:
 qui odit fratrem suum homicida est. Si contemnebat quisque odium fraternum, nunquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movit manus ad occidendum hominem; homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfector judicatur: Et scitis q
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qm̃ dulcis est dñs. Quia ergo ab eoꝵ
degustatione homo peccando longe re¬
cesserat. pius et misericors ds̃ nolens
humanã naturã. quȩ aliquid fragile
ad delinquendũ habuerat perire ꝑ¬
petuo. iterũ poenitentib has delicias
preparauit. atq ad earũ saporẽ homi¬
nib denuntiandũ. seruũ suũ misit

Expanded text:
tis quoniam dulcis est Dominus . » Quia ergo ab earum tis quoniam dulcis est Dominus . » Quia ergo ab earum degustatione homo peccando longe recesserat, pius et misericors Deus nolens humanam naturam, quae aliquid fragile ad delinquendum habuerat, perire perpetuo, iterum poenitentibus has delicias praeparavit, atque ad earum saporem hominibus denuntiandam, servum suum
Abbreviated transcription (Latin):
suis similitudinẽ hanc Pomo qui
mationis. ad se cognoscendum
seq ꝓpetualit̃ laudandũ. duasrqi¬
tionales creaturas. angelicã scilica
et humanã condidit. Sed quia angeli
dit. camq ad lapsum peccandi traxit.
atq paradĩsi deliciis priuauit Unde
scriptũ est Inuidia diaboli. mors intra¬
uit in orbẽ terrarũ. Has delicias primꝰ
homo amisit : quando in para diso p̃cep¬
ta uitȩ contempsit Expussiaũ a para¬
oyso tam longe ab eius deliciis peccan¬
do effectus ẽ. ut uix eas nominatas re¬
cordari possit. atq spitali palato tange¬
re. nisi ꝑsimilitudines & parabolas. Quia
hoc inter sp̃ital& & carnales delicias distat.
quoniã carnales deliciȩ cũ habentur. in
fastidio sunt. cũ uero non habent᷑. in desi¬
quanto magis degustant᷑. tanto amplius
desiderant᷑. Hinc & psalmista ait Gus
enĩ dixit gustate. deinde uidete Ac
si dicer&. Eius dulcedine̾ ꝑcipere non
potestis. sihanc minime gustastis De
quo & apłs petrus dicit Si enĩ gustas¬

Expanded text:
suis similitudinem hanc: Homo quimationis, ad se cognoscendum, seque perpetualiter laudandum, duas rationabiles creaturas, angelicam scilicet et humanam, condidit. Sed quia angelicit, eamque ad lapsum peccandi traxit, atque paradisi deliciis privavit. Unde scriptum est: « Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . » Has delicias primus homo amisit, quando in paradiso praecepta vitae contempsit. Expulsus autem a paradiso, tam longe ab ejus deliciis peccando effectus est, ut vix eas nominatas recordari possit atque spiritales paratus tangere, nisi per similitudines et parabolas. Quia hoc inter carnales et spiritales delicias distat, quoniam carnales deliciae, cum habentur, in fastidio sunt: cum vero non habentur, in desiquanto magis degustantur, tanto amplius desiderantur. Hinc et Psalmista ait: « Gus . » Primum dixit, gustate; deinde, videte. Ac si diceret: Ejus dulcedinem percipere non potestis, si hanc minime gustastis. De quo et apostolus Petrus dicit: « Si enim gustas