comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt ad quandã urbem
que uocatur choror. que ple¬
na erat omib bͦis ⁊ que ntilia
sunt corꝑib humanis. Ad quã
accedentes ab huis qui erant xͥa
Illuc uiusquisq sue ꝯsuluit
ineigentie. Lassi in ueuerũt
requiem. esurientes refectio¬
neui: sicient es potuni. nudi
oꝑimentũ. Preindit itaq eis
deus tale habitaculũ: quo fa¬
cilius pati ualerent. ualidũ su¬
ꝑuenture famtis cruciatũ.
Auterea nũciatũ est comiti
raimundo ꝙ turti metu ter¬
riti de autiochia fugeraut :
cuntatemi q minime p̃muni¬
taureliquerant. Qui nde
accepit consiliũ. ꝙ illic quin¬
gentos milites dirigeret: qͥ
arteni ciuitatis occuparent. an¬
tequã aliis coguitũ esset. Et
ut uenerũt in uallem antio¬
chie uitinã. tunc pͥmũ audie¬
runt uerũ nõ eẽ ꝙ turci dis¬
cessissent acuntat᷑e: s omi ui¬
su quo poterant monebantur
defeudere

Expanded text:
nerunt ad quamdam urbem, quae vocatur Cosor, quae plena erat omnibus bonis quae utilia sunt corporibus humanis. Ad quam accedentes, ab his qui erant in eIllic unusquisque suae consuluit indigentiae, lassi invenerunt requiem, esurientes refectionem, sitientes potum, nudi operimentum. Providit itaque eis Deus tale habitaculum, quo facilius pati valerent validum superventurae famis cruciatum. Interea nuntiatum est comiti Raimundo, quod Turci metu territi, de Antiochia fugerant, civitatemque minime praemunitam reliquerant. Qui inde accepit consilium, quod illuc quingentos milites dirigeret, qui arcem civitatis occuparent, antequam aliis cognitum esset. Et ut venerunt in vallem Antiochiae vicinam, tunc primum audierunt verum non esse quod Turci discessissent a civitate, sed omni nisu quo poterant moliebantur defendere
Abbreviated transcription (Latin):
pape at tocius ꝯcilii. O quod
diu̾se etatis at potentie seu de¬
mestice facultatis homries m
illo ꝯcilio cruces susceperũt:
et mã sc̃i sepulcri spoponderũt
Huit diuulgatũ est ubiq ter¬
raꝵ illud conciliũ uenerabile:
et ad aures regum ac pͥncipũ
ꝑuenit concilũ constitutũ ho¬
norabile. Piatuit om̃ib et plꝰ
quã trecenta iuilia mente it̾
concipiũt: et ad implere sata¬
gũt ꝓ ut unicuiq posse contu¬
sultare cepit frautigene gea¬
tis uumauitas: et desiderio iã
cũ turcis pugnabat eoꝵ ꝓba
ferotitas.

Expanded text:
papae ac totius concilii. O quot diversae aetatis ac potentiae seu domesticae facultatis homines in illo concilio cruces susceperunt, et viam sancti sepulcri spoponderunt! Hinc divulgatum est ubique terrarum illud concilium venerabile, et ad aures regum ac principum pervenit concilii constitutum honorabile. Placuit omnibus, et plus quam trecenta millia mente iter concipiunt, et adimplere satagunt, prout unicuique posse contusultare coepit Francigenae gentis unanimitas; et desiderio jam cum Turcis pugnabat eorum proba ferocitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi dñs dens mentib urĩs
affuisset: una omiuũ urm̃ nor
uõ finiset. Licet enĩ uox ur̃a
niriu̾osa ꝓdierit tam̃ ori goro¬
cis una f̾uit. ꝓpt̾ea dico uo¬
b quia deus hane nob elicu¬
it: qui urĩs eã pectorib inse¬
reb bellicis militare signũ
quia uerbũ hoc a deo eit ꝓla¬
tum. Cũ ui hostẽ fiet belli¬
cosi impetꝰ cũ gressio: erit u¬
musis hec exparte dei una
uociferatio. Dens uolt. deus
wlt. Et nõ p̃cipimꝰ ut senes
aut suademꝰ ut seues aut ile¬
cilles. et usui armoꝵ nunune
uouei hoc iter airipiant nec
quã ad iumẽto. plus honeri ꝙͣ
utilitati. Diciores iuopib sub¬
ueniãt: et ex peditos ad bellũ.
ce suis facultatib secũ ducãt
ꝑresbiteris s iue dericis cinꝰ¬
q ordinis absq ep̃oꝵ suoꝵ li¬

Expanded text:
inus Deus in mentibus vestris fuisset, una omnium vestrum vox non fuisset. Licet enim vox vestra numerosa prodierit, tamen origo vocis una fuit. Propterea dico vobis quod Deus hanc a vobis elicuit, qui vestris eam pectoribus inserebus bellicis militare signum, quia verbum hoc a Deo est prolatum. Cum in hostem fiet bellicosi impetus congressio, erit universus haec ex parte Dei una vociferatio: DEUS VULT, DEUS VULT. Et non praecipimus aut suademus, ut senes aut imbecilles, et usui armorum minime idonei, hoc iter arripiant, nec quam adjumento; plus oneri quam utilitati. Divites in opibus subveniant, et expeditos ad bellum de suis facultatibus secum ducant. Presbyteris sive clericis cujuscunque ordinis absque episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
ueratio stilicet que nõ direxit
tor siĩ. et nõ est creditꝰ cũ deo
in naserit. ferro rapinis. iden¬
dio depopul au̾it. ipõsq capti¬
nuos partim interrã suã abdur¬
erit. pa̾tim q nece miserabili ꝓs¬
trauit. eccłias q dei aut fuudi¬
tꝰ eu̾terit: aut suoꝵ ritui sacͦꝵ
mancipauerit. Altapia suis fe¬
ditatib in quiuata subu̾tũt . xͥ¬
auos circũcidũt: cruorẽq ercũ¬
cisionis ant suꝑ alcaria fundũt
aut in uasis baptistert in m̾gũt
Et quos eis placent turprecou¬
bitu multare. umbilitũ eis ꝓer¬
foraut. caput intaliaq abstea¬
huut ad stipitẽ ligant. etsit¬

Expanded text:
ilicet quae non direxit cor suum, et non est creditus cum Deo invaserit ferro, rapina, incendio depopulaverit ipsosque captivos partim in terram suam abduxerit, partimque nece miserabili prostraverit ecclesias Dei aut funditus everterit, aut suorum ritui sacrorum mancipaverit. Altaria suis foeditatibus inquinata subvertunt, Christianos circumcidunt, cruorem circumcisionis, aut super altaria fundunt, aut in vasis baptisterii immergunt. Et quos eis placet turpi occubitu mulctare, umbilicum eis perforant, caput vitaliorum abstrahunt, ad stipitem ligant, et si
Abbreviated transcription (Latin):
millesimo uono gessmno
quinto. magnũ int̾ fi¬
nes gallie conciliũ cele¬
bratum est in alueruna. scilicet
ii ciuitate que clarus mons ap̃¬
pellat᷑ꝰ ci papa urbanꝰ seds q
romanis epĩs et cardinalib ꝑ̃¬
funit. Itu̾it aut̃ illud contiliũ

Expanded text:
millesimo nonagesimo quinto, magnum inter fines Galliae concilium celebratum est, in Arvernia scilicet, in civitate quae Clarusmons appellatur. Cui papa Urbanus secundus cum episcopis et cardinalibus praefuit. Fuit autem illud concilium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ condet iuidato gladae
e possint p̃temptant. O
diam de net̾anda nuilierũ gstu¬
pratione. de qua loqui deterius
est quã silere. Regnũ grecoꝵ
iã ab eis ita emutilatũ est et
sius usib emancipatũ : ꝙ tr̃aꝰ¬
uieari nõ poteit it m̾e tͥuoꝵ¬

Expanded text:
t nudato gladio e possint pertentant. Quid dicam de nefanda mulierum constupratione? De qua loqui deterius est quam silere. Regnum Graecorum jam ab eis emutilatum est, et suis usibus emancipatum, quod transmeari non potest it
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ animoꝵ. agilitarom corꝑni
uirtut ẽ humiliaudi uerticẽm
capilli nob resistentũi. Mo¬
ueant uos et incitẽt ad uiri
tudo karoli magni regis. et
diatanerũt. p resertim mo¬

Expanded text:
em animorum, agilitatem corporum, virtutem humiliandi verticem capilli vobis resistentium? Moveant vos et incitent animos vtudo Caroli Magni regis, et dilataverunt. Praesertim mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinari cupientiũ. qui nõ¬
dum erat int̾ eos aliquis no¬
legerũt podiensem epm̃. asse¬
rentes eũ reb humanis acdi¬
mins ualde ẽẽ ydoneũ: et ntͣ¬
q scientia ꝑitͥissimũ. siusq
accionib mnultimodũ.Iue

Expanded text:
peregrinari cupientium, quia nonperegrinari cupientium, quia nondum erat inter eos aliquis noelegerunt Podiensem episcopum asserentes eum rebus humanis ac divinis valde esse idoneum, et utraque scientia peritissimum, suisque in actionibus multividum.
Abbreviated transcription (Latin):
cardinalbe noĩe gregorins pro
omib t̾re ꝓstratia tixit cõfes¬
sionẽ sña. et sic om̃s̾ pectora
sua tondentes. impetranerñt
de hũs que male ꝯmiserãt ab¬
solutionẽ : et facta ab solutio¬
ne benedictionẽ. et bñdictio¬
ne consecuta. ad ꝓpͥa remeandi
licentiam. Et ut cunctis cla¬
resteret fidelib ꝙ hec ina ado
nõ ab homine sit᷑ ꝯstituta. sic̃
aenultis postea ꝯꝑmiꝰ. ip̃o die qͦ
hec dicta et facta st̃. fama pre¬
conaus tante ꝯstitucionis. to
tũ ꝯmouit orbeni. ita ut eciã
i meritinus octeam insulis
diuulgatũ eẽt ꝙ iherosolimita¬
nũ it in ꝯtilio sic st abilitũ finꝰ¬
set. Gioria ꝓuenit inde xp̃ia¬
iis et exultatio: gentilib.
et trepitatio. Hus addit᷑ ani¬
mi magnitudo. illis incutitur
pauor et mentis hebitudo; a¬
deo celestis tuba ꝑtrepuit ꝙ nͥ
anũ intremuit. Elucet gͥ qr
bem t̾raꝵ. Ad sua itaq reu̾suᷤ
est unusquisq laicoꝵ: et ur¬
banꝰ papa incrastiũ residere

Expanded text:
cardinalibus, nomine Gregorius, pro omnibus terrae prostratis dixit confessionem suam, et sic omnes pectora sua tundentes, impetraverunt de his quae male commiserant absolutionem, et facta absolutione, benedictionem; et benedictione consecuta, ad propria remeandi licentiam. Et ut cunctis claresceret fidelibus quod haec via a Deo non ab homine sit constituta sicut a multis postea comperimus ipso die quo haec facta et dicta sunt, fama praeconans tantae movit orbem, ita ut etiam in maritimis Oceani insulis divulgatum esset, quod Hierosolymitanum iter in concilio sic stabilitum fuisset. Gloria provenit inde Christianis et exsultatio; gentilibus et trepidatio. His additur animi magnitudo, illis incutitur pavor et mentis hebetudo: adeo coelestis tuba percrepuit, quod nomini intremuit. Elucet igiturbem terrarum . Ad sua itaque reversus est unusquisque laicorum. Et Urbanus papa, in crastinum residere
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ. de corauit ꝯu̾sanione.
sacrauit paslione. morte re¬
denut: sepultura insigniuit.
Hec gͥ esutas regalis in me¬
hostib captiua tenetꝰ᷑: et ab
ignorantib deũ ritm gentiũ
anculat᷑. Querit gͥ et optat
lib̾ari: et ut ei subuemiatis ñ
cessat imp̃cari. Auob quidẽ
p̃cipue exigit subsidiũ: qũ a
deo uob collatũ est p̃cñctia
nationib ut iã diximꝰ in signe
decus armoꝵ. Arripite gͥ mã¬
nroꝵ: securi de in marcessibi
sermone ꝑ orauit: ita õmim
qui ad eraũt affectꝰ in unũ cõ¬
ciliauit ut acclamarent. B̾s
ult. deus uolt. Q ut uenerã¬
dus pontifex rom̾anꝰ audiuit.
erectis luminib in celũ deo
gracias egit: et manu sileuti¬
um indicens ait. strẽs kuĩi

Expanded text:
ventu, decoravit conversatione, ventu, decoravit conversatione, sacravit passione, morte redemit, sepultura insignivit. Haec igitur civitas regalis in orhostibus captiva tenetur, et ab ignorantibus Deum ritui gentium ancillatur. Quaerit igitur et optat liberari, et ut ei subveniatis non cessat imprecari. A vobis quidem praecipue exigit subsidium, quoniam a Deo vobis collatum est prae cunctis nationibus, ut jam diximus, insigne decus armorum. Arripite rum, securi de immarcessibilsermone peroravit, ita omnium qui aderant affectus in unum conciliavit, ut omnes acclamarent, Deus vult; Deus vult. Quod ut venerandus pontifex Romanus audivit, erectis luminibus, in coelum Deo gratias egit, et manu silentium indicens, ait: « Fratres chari
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ aut filios. aut agros p̃p
nomẽ meñ : centuplũ accipi¬
it. ec uitã et̾uã possidebit.
Son uos ꝓt̾rahat ulla posseᷤ¬
sio. nulla rei familiaris sol¬
licitudo. qm̃ t̾ra hec quã in¬
habiratis. clausitra marisun¬
diq et iuigis mõtiũ circũda¬
ta. inimositate ur̃a coangus¬
tatur ⁊ uec copia diuit aꝵ or¬
uberat. et iux sola aliuẽta
suis cult orbe ad ministrat.
Inde est ꝙ uos in ĩmgẽ mor¬
detis et cõrenditis: bella iio¬
uetis. et plerũq mntuis uł¬
nͥd occiditis. Ces ent gͥ int̾
nos odia. conricestãt nirgia.
balla quiestãt. et tociꝰ contro¬
̾sie dissensiones sopiant᷑. uiã
sci sepulcri in cipite. terrã
illã uefume genti auferte:
camq ubis subicite. Terra
illa filus ucł ado in possessio¬
nẽdata fuit sicut s ͥꝑtura
dieit. que lacte et melte si¬
it. Hierim umbilicus est t᷑¬
raꝵ terra p̃ceteris fructife¬
ra: quas alt̾ paradisus denci¬
aꝵ. Haut redemptor himia¬
ni genis suo illuitraut ad¬

Expanded text:
 aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Non vos protrahat ulla possessio, ulla rei familiaris sollicitudo, quoniam terra haec quam inhabitatis clausura maris undique et jugis montium circumdata, numerositate vestra coangustatur; nec copia divitiorum exuberat; et vix sola alimenta suis cultoribus administrat. Inde est quod vos invicem mordetis, et comeditis; bella movetis, et plerumque mutuis vulneribus occiditis. Cessent igitur inter vos odia, conticescant jurgia, bella quiescant et totius controversiae dissensiones sopiantur. Viam sancti sepulcri incipite, terram illam nefariae genti auferte, eamque vobis subjicite. Terra illa filiis Israel a Deo in potestatem data fuit, sicut Scriptura dicit quae lacte et melle fluit . Hierusalem umbilicus est terrarum, terra prae caeteris fructifera, quasi alter paradisus deliciarum. Hanc redemptor humani generis suo illustravit ad
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a exortatio ꝓtendit᷑. Scire
uos uolumꝰ que igubria cau¬
sa ad nr̃os fines nos ad duxerit:
que necesłitas ur̃a cũctoꝵ q fi¬
teliũ aattraxerit. Ab iherosolo¬
nioꝵ finib et urbe constantino¬
politana relatio grauid enier¬
sus et sepissue iam ad aures

Expanded text:
ra protenditur. Scire vos volumus quae lugubris causa ad vestros fines nos adduxerit, quae necessitas vestra cunctorumque fidelium attraxerit. Ab Hierosolymorum finibus et urbe Constantinopolitana relatio gravis emersit, et saepissime jam ad aures
Abbreviated transcription (Latin):
discurrentes. quid qͥd inue¬
uerũt rapuerunt: et qd̾
quisq rapuit suũ fuit.
Etat aũt ihrlui tunc re-¬
ferta temporalib uoms:
nec aliquo indigebat iisi
spũalib deliciis. Tunc
quippe filios suos delonge
ad se uenientes ita ditauic
remausit.
aucis itaq ditati diui¬
tiis. ad scm̃ diũ sepul¬
crũ leco in cessu ꝑrexerũt
et ei qui in eo sẽpultus
fuit gracias referentes ca¬
pitalicia sua obculerunt.
fuerat p̃dictum sepulcrũ
diũ fuit gloriosum : cum
om̃s nõ in cessu pedum s
poplitum et cubitoꝵ pro¬
ni in tedebant. et paminẽ¬
ca mibre lacrimarũ in ũda¬

Expanded text:
discurrentes, quidquid invediscurrentes, quidquid invenerunt rapuerunt, et quod quisque rapuit hoc suum fuit. Erat autem Jerusalem tunc referta temporalibus bonis, nec aliquo indigebat, nisi spiritalibus deliciis. Tunc quippe filios suos, de longe ad se venientes, ita ditavit, remansit. Tantis itaque ditati divitiis, ad sanctum Domini sepulcrum laeto incessu perrexerunt, et ei qui in eo sepultus fuit gratias referentes capitalicia sua obtulerunt. fuerat praedictum, sepulcrum Domini fuit gloriosum , cum omnes non incessu pedum, sed poplitum et cubitorum proni incedebant et pavimenta imbre lacrymarum inunda
Abbreviated transcription (Latin):
do ase ip̃a iuse ipañ ꝑ pler¬
a. sibiuiet impedimento ẽ¬
rat. Qui tñ de tanta ma
elabi potuerũt. templũ sa¬
lononis intrauerũt : et se
ibi longo dierã spatio defẽ¬
derũt. S cũ iam dies iu¬
cliuari uideretur. nr̃i tĩ¬
mentes solis occubitũ aui¬
mosi concepta adita tem¬
pli irrumpunt: eos q mi¬
sera morte pessũ darũt.
Tancũ ibi humam sangui-¬
nis effusũ eit. qd̃ cesoꝵ cor¬
ue truutate manꝰ suꝑ cru¬
orem flutabant. et extra¬
ueo corpori iungebautur:
ita ut nemo ualeret disc̾¬
nere cuiꝰ erat corporis bra¬
chiũ qd̾ trinicato corꝑi e¬
rat admuctũ. Ip̃i etiam
nulites qui hoc carnnficiũ
epabautur : exalantes cali¬
di pruoris uebulas paue¬
bautur. Hac itaq menar¬
rabili cede ꝑacta. aliqua¬
tulum nature indulserũt
et plures exiuuenib cam
uiros quã nuilieres uite
resernauerũt : et suo fa¬
inulatui maucipanerũt.
Mox ꝑ uicos et placeas

Expanded text:
do a seipsa in seipsam perplexdo a seipsa in seipsam perplexa, sibimet impedimento erat. Qui tamen de tantae elabi potuerunt, templum Salomonis intraverunt, et se ibi longo diei spatio defenderunt. Sed cum jam dies inclinari videretur, nostri timentes solis occasum, animositate concepta, abdita templi irrumpunt, cosque misera morte pessundarunt. Tantum ibi humani sanguinis effusum est ut caesorum corve truncatae manus super cruorem fluitabant, et extraneo corpori jungebantur, ita ut nemo valeret discernere cujus erat corporis brachium, quod truncato corpori erat adjunctum. Ipsi etiam milites qui hoc carnificium operabantur, exhalentes calidi fervoris nebulas vix patiebantur. Hac itaque inenarrabili caede peracta, aliquantulum naturae indulserunt, et plures ex juvenibus tam viros quam mulieres vitae reservaverunt, et suo famulatui mancipaverunt. Mox per vicos et plateas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊otinꝰ admira iusꝰ
qui turrĩ custodie¬
bat. ut cognouit quis es¬
set iannam ei aꝑuit. se¬
q suosꝙ ec sua fidei eiꝰ
conmendamit: ut. seicue¬
retur. ue destruerecur
S comes dixit. quia
id numquã faceret: iusi
sibi currmi dimitteret
Qui ei assens uin gratan¬
ter cribuis: et cõmes
illi ut pecebat ouinen
fiduciam spopoudit.
fuerat ab eis nindicare
satagebat: et irrisiones
et cõntumelias quas ꝑe¬
gris intulerant uscis¬
ci cupiebant.In millo
aut̃ bello taleni habuit
uterficiendi facultatẽ:
nec suꝑ poucẽ autichie
cũ gigant eñ dimidiauit
gencilem. Nunc uꝰ absq
ulla refragatione tam ip̃e
quã wicherius qui mediũ
secuit leouẽ multͥaq elet¬
cãpite usq ad renes seca¬
bant humaua corꝑa: et
dextera leuaqr ꝑ utraq
latera. Nullus ibi nr̃oꝵ
i ers fuit. in eticulos ns
nullus: ubi uemo resiste¬
bat. s ꝓ posse suo unusqͥs¬
q fugiebat. S fug̾e ne¬
no poterat: qm̃ multitu¬

Expanded text:
Protinus admiravisus Protinus admiravisus qui turrim custodiebat, ut cognovit quis esset, januam ei aperuit, seque suosque et sua fidei ejus commendavit, ut se tueretur ne destrueretur. Sed comes dixit quod id nunquam faceret, nisi sibi turrim dimitteret. Qui ei assensum gratanter tribuit, et comes illi, ut petebat, omnem fiduciam spopondit. fuerat, ab eis vindicare satagebat, et irrisiones et contumelias quas peregrinis intulerant, ulcisci cupiebat. In nullo autem bello talem habuit occidendi facultatem, nec super spontem Antiochiae, cum giganteum dimidiavit gentilem. Nunc vero absque ulla refragatione, tam ipse quam Guicherius, qui medium secuit leonem, multaque elecapite usque ad renes secabant humana corpora, et dextra laevaque per utraque latera. Nullus ibi nostrorum iners fuit, meticulosus nullus, ubi nemo resistebat, sed pro posse suo unusquisque fugiebat; sed fugere nemo poterat, quoniam multitu
Abbreviated transcription (Latin):
batur: et cruces et reli¬
quie et sacrata altaria de¬
feruncur. Tota itaq de
alterius ictib decertatũ
est. s ut appropuiquauit
hora qua saluator ouiniũ
nomine lecoldus de castro
ducis muro primus nnisili¬
wicherius qui leonẽ ꝓpria
uircute ꝑstrauit et occi¬
dit. St̾ati dux militoᷤ
suos sequictr. et om̃s
alu milices ducẽ suũ. Tũc
arcus et sagicte dimictũ¬
tur et fulminei enses ar¬
ripiuntur. Quib misĩs
hostes ilico murũ deserũt
et ad cerrã dilabuntur. et
uilites xp̃i celeri gressu
cũ mag̾nis nocib ꝑsecũ¬
tur. Quas uoces cũ audi¬
ret comes raimundus. qͥ
castrũ suũ uuro approxi
mare gestiebat : ꝓtinus
incellexit francõs esse m̃
urbe. siusq militib ait.
Quid hic stamus . In cas¬
sum iaboramus. Sranci¬
gene urbeni optinẽt: et¬
sonant . Tunt celeri greᷤ¬
su cũ suo comitatu ꝑrer¬
it ad portani que est secꝰ
turrim dd: et uocains
eos qui marce erant. ut¬
sibi app erirent

Expanded text:
batur, et cruces ac relibatur, et cruces ac reliquiae et sacra altaria deferuntur. Tota itaque die alternis ictibus decertatum est. Sed ut appropinquavit hora qua Salvator omnium nomine Detoldus, de castro ducis primus insiluicherius, qui leonem propria virtute prostravit et occidit. Statim dux milites suos sequitur, et omnes alii milites ducem suum. Tunc vero arcus et sagittae dimittuntur, et fulminei enses arripiuntur. Quibus visis hostes illico murum deserunt, et ad terram dilabuntur, et milites Christi celeri gressu cum magnis vocibus persequuntur. Quas voces cum audiret comes Raimundus, qui castrum suum muro propius apponere gestiebat, protinus intellexit Francos esse in urbe, suisque militibus ait: « Quid hic stamus, et incassum laboramus? Francigenae urbem obtinent; sonant. » Tunc celeri gressu cum suo comitatu perrexit ad portam quae est secus turrim David, et vocavit eos qui in arce erant, ut aperirent.
Abbreviated transcription (Latin):
E con tra uenerantus co¬
mes scĩ egidũ consimile
castrũ statuit: et a meri¬
diana parte applicuit.
Quinta siquidem feria
ienuna nr̃i celebrauerũt:
et panperib elemosmas
distribuerũt. Sexta uꝰ fe¬
ria aurora sereno lumine
choruscante. turres egre¬
gii bellatores ascentunt:
et scalas menib apponũt
Scupent et contremis¬
cñt ad ultermi ciues or¬
bis erinie: cñ se uident
circiumuallari tanta for
per capita sua depende¬
re: acriter ceperũt re¬
sistere. et sicut iam de
llic eninobat in sua cur¬
ri tux godefridus nõ tc̃
miles s sagittarius cuiꝰ
manꝰ ad p̃siũ et digitos ad
bellũ dñs dirigebat: qm̃
pectora et utraq latera
curos ictus iacmoꝵ etia¬
pitũ suscipiebant: et quel¬
Sruplici fenore roconpen¬
sabaut. Et quis omniũ
ꝓbitates referre ualeret¬
et cũ omniũ qui nũc sũt
philosophoꝵ facundia tau¬
dicaret: Et dũ sic desuꝑ
menia pugnabatur. ꝓces¬
sio circa menia ip̃a age¬

Expanded text:
Et contra venerandus coEt contra venerandus comes Sancti Aegidii consimile castrum constituit, et a meridiana plaga applicuit. Quinta siquidem feria jejunia nostri celebraverunt et pauperibus eleemosynas distribuerunt. Sexta vero fericoruscante, turres egregii bellatores ascendunt, et scalas moenibus apponunt. Stupent et contremiscunt adulterini cives urbis eximiae, cum se vident circumvallari tanta multper capita sua dependere, acriter coeperunt resistere, et sicut jam de Illic eminebat in sua turri dux Godefridus, non tunc miles, sed sagittarius, cujus manus ad praelium et digitos ad bellum Dominus dirigebat, quonicorum pectora, et utraque latera duros ictus jaculorum et lapidum suscipiebant, et quadruplici foenore compensabant. Et quis omnium probitates referre valeret, cum omnium qui nunc sunt philosophorum facundia tanficeret? Et dum sic desuper moenia pugnabatur, processio circa ipsa moenia age
Abbreviated transcription (Latin):
.iII. equos. quos remiserũt
ad castra: et ip̃i ad naueᷤ
in iuncta ꝑficuint man¬
data. Tam̃ẽ quippe naue
cibis oniste extiurerũt :
s uehementem̃ sitim extin¬
guere nõ potuerunt.
anta quippe sitis erat
in obsidione ut tellu-¬
rem cauarent. et glebas
humectiores ori apponerẽt:
rorantiaq inarmora laui¬
berent. Coria bonni et bu¬
baloꝵ alioꝵ q animaliũ re¬
centia suebant : et cũ ad
oquatũ equos ire dispone¬
rent. usq ad ui. uulia mi¬
lces armaci ꝑgebant.
Tunc ea a quã implebant
et ad castra referebaut:
et ex illa olida aqua bibe¬
bant. P leri q ꝓ ut fer¬
re pote̾rant ieiiabant:
Et quis crederet qd̾ fameͦ
ꝓficeret. dolor dolorẽ ex¬
pellerot. Dum hec pãte¬
rentur . ꝓceres a longo
terre spatio ligueas cra¬
bes adduci faciebant: qui¬
bus turres et machine
fierent que uutatem et¬
puguarent. Quib ad¬
ductis. dux ducũ godefri¬
dus suam turrĩ construr¬
it: et ab orientali plagaᷤ

Expanded text:
tres equos, quos miserunt tres equos, quos miserunt ad castra, et ipsi ad naves injuncta perficiunt mandata. Famem quippe naves cibis onustae exstinxerunt, sed vehementem sitim exstinguere non potuerunt. Tanta quippe sitis erat in obsidione ut tellurem cavarent, et glebas humectiores ori apponerent, rorantiaque marmora lamberent. Coria boum et bubalorum, aliorumque animalium recentia suebant, et cum ad aquandos equos ire disponerent, usque ad sex millia milites armati pergebant. Tunc ea aqua implebant, et ad castra referebant, et ex illa olida aqua bibebant; plerique prout ferre poterant jejunabant, Et quis crederet quod fames proficeret? dolor dolorem expelleret? Dum haec paterentur, proceres a longo terrae spatio ligneas trabes adduci faciebant, quibus turres et machinae fierent, quae civitatem expugnarent. Quibus adductis, dux ducum Godefridus suam turrim construxit, et ab orientali plaga
Abbreviated transcription (Latin):
imicoꝵ tanta fuit : qd̾ pau¬
citas nroꝑ resistere non
potuit. Bostri tñ quos
in primo iipetu offende¬
runt : neci ppetue destina¬
uerũt. S facto illo con¬
gressu religare posse se¬
estunanerunt: circũualla¬
ti multitudine uelle suũ
implere nõ potuerũt.
Tunc ibi mortuus est ar¬
chadus uir bellator fortis
et egregius : et quidam ex
peditib. Ante quã u̾ beĩ¬
lũ inciperet nũcuis equo
celeri ad piletũ cucurrerat
qui arabes et turcos urõs
in uasisse nunciaret. Q d̾
ut pilecus audunt absq
mora equũ calcarib urgẽs
sero cũ illuc ꝑuenit. Ssam
enĩ archadus mortinis erat
qui tũ antequã discederet
uitam suam multo saugni
ut fugere accipitren co¬
lũbe penna trepidante asso¬
leut e sic illi fuguit et ur̃is
ꝑ secuti sunt illos et mul¬
tos occiderũt. et unũ ex
eis uirũ retinuerũt qui
curcoꝵ dolositates eis re¬
ferret. et quid machiua¬
rentur mali p̃ninciaret.

Expanded text:
imicorum tanta fuit ut pauimicorum tanta fuit ut paucitas nostrorum resistere non potuerit. Nostri tamen quos in primo impetu offenderunt, neci perpetuae destinaverunt. Sed cum facto illo congressu regyrare posse aestimaverunt, circumvallati multitudine, velle suum implere non potuerunt. Tunc ibi mortuus est Achardus vir bellator, fortis et egregius, et quidam ex peditibus. Antequam vero bellum inciperet, nuntius equo celeri ad Piletum cucurrerat, qui Arabes et Turcos nostros invasisse nuntiarent. Quod ut Piletus audivit, absque mora equum calcaribus urget; sero tamen illuc pervenit. Jam enim Achardus mortuus erat, qui tamen antequam decederet vitam suam multo sanguinut fugere accipitrem penna trepidante columbae assolent, sic illi fugiunt, et terga persecuti sunt illos, et multos occiderunt. Et unum ex eis vivum retinuerunt, qui Turcorum dolos eis referret, et quid machinarentur mali praenuntiaret,
Abbreviated transcription (Latin):
syoni onitur nõ poterat nͥ
iux solos hommes ad equa¬
re. Equi uꝰ et cecera aui¬
malia ad aclaquandum du¬
cebantur ꝑ ui. milia: et tc̃
cum magña mulitũ custo¬
dia. Undẽ et cara erat aqua
iuter eos: et caro uendeba¬
.uII precio.
onsilio gͥ mito elegert
iilites qui ad naues
rrent: easq ab extrauea
gente custodirent.Itaq
sumino diluculo diei egres¬
si sunt centũ milites de
exercitu couutis scĩ egidũ
rauinudus scilicet pilẽtus.
qui semꝑ fuit onũi labore¬
sus ocio ꝑegrinus. ec cũ
eo alt̾ ramnundus de tauri¬
na. et archadus de moute
merulo. Willeruiꝰ eciam
sabratensis : et ibaut ut ad
bellũ parati ad portũ ma¬
ris. Et dũ irent̾ . xxͣx ex
eis diuiserũt se ab aliis ut
semitas marũ discerent:
et utrũ inuenirent hostes
explorarent. Cumiq pau¬
lulum itineris ꝓcessent.
septingentos turtos et ara¬
bes em̃inus conspicĩt.
quos li cet ꝑ pauci essent
in cunctanter tamen in¬
uadũt. S niuu̾ositas in¬

Expanded text:
Sion oritur, non poterat nisi vix solos homines adaquare. Equi vero et caetera animalia ad aquandum ducebantur per sex milliaria, et tunc cum magna militum custodia. Unde et chara erat aqua inter eos, et charo vendebatur pretio. Consilio igitur inito, elegerunt milites qui ad naves irent, easque ab extranea gente custodirent. Itaque summo diluculo diei egressi sunt centum milites de exercitu comitis Sancti Aegidii, Raimundus scilicet Piletus, qui semper fuit osus otio peregrinus, et cum eo alter Raimundus de Taurina, et Achardus de Monte Merulo, Guillermus etiam Sabratensis. Et ibant, ut ad bellum parati, ad portum maris. Et dum irent, triginta ex eis diviserunt se ab aliis, ut semitas viarum discerent, et utrum venirent hostes explorarent. Cumque paululum itineris processissent, septingentos Turcos et Arabes eminus conspiciunt; quos, licet perpauci essent, incunctanter tamen invadunt. Sed numerositas in
Abbreviated transcription (Latin):
ł eo die nõ p̃ualuere. Nec
tũ fuit labor mais. Ica¬
et enĩ auce murale ꝓstra¬
rũ scalam unam erexerũt
Et si cũc scalarũ copia ad¬
efset: labor ille primus ul¬
cimus esset. Bami illi qui
ꝑ scalani ascenderunt : cũ
hostib du couminus iacu¬
lis et ensib de certauerũt
Mulci de nrĩs in illo confuc¬
tũ mortu sunt : s multo
plures er eis. Hora uesꝑi
bello ncompetens diremit
litem: et nox suꝑueniens
utrisq contulit quiecem.
Repulsio siquidem ista gra¬
nem et nimis longũ lalio¬
rem intulit urĩs: quia pa¬
ues in ueniri nõ poterant
ad edendũ ꝑ interualla .x.
dierũ: quõ ad usq nanes
eoꝵ honuste ad portũ iophie
uenirent. Et ninua sicis

Expanded text:
aluerunt, nec tamen fuit labor inanis. Ita enim ante murale prostrarum scalam unam erexerint, et si tunc scalarum copiam habuissent, labor ille primus ultimus fuisset. Nam illi qui per scalam ascenderunt, cum hostibus diu cominus jaculis et ensibus decertaverunt. Multi de nostris in illo conflictu mortui sunt, sed multo plures ex eis. Hora vesperi bello incompetens diremit litem, et nox superveniens utrisque contulit quietem. Repulsa si quidem ista, gravem et nimis longum laborem intulit nostris, quia panes invenire non poterant ad edendum per intervallum decem dierum, quousque naves eorum onustae ad portum Japhiae venerunt. Et nimia siti
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ciuitas mundaretur
et iuinctum est sarrace¬
nis uiuis ut mortuos foraꝰ
extraherent: enitatemq
ab om̃i spurcicia tanti
morticinũ ꝓrsus emũdarẽt.
Qui ꝓtuiꝰ iussis optempe¬
rautes et lugebant et extͣ¬
hebant et extra portam in¬
gentes uelut castellirias de¬
fensales q domos pyras cõ¬
struebant. M enbr̃a crun¬
cata ni sportis colligebãt
et foris de ferebant: et pa¬
iumenta temploꝵ domoꝵ¬
q a sanguine eluebant.

Expanded text:
est ut civitas mundaretur; est ut civitas mundaretur; et injunctum est Sarracenis vivis, ut mortuos foras extraherent, civitatemque ab omni spurcitia tanti morticinii prorsus mundarent; qui protinus jussis obtemperantes, et lugebant et extrahebant, et extra portam ingentes, veluti castellinas defensalesque, domos, pyras construebant. Membra truncata in sportis colligebant, et foris deferebant; et pavimenta templorum, domorumque a sanguine aqua eluebant.
Abbreviated transcription (Latin):
oblatione sollempni deuo¬
tione conpleca. ad domos su¬
as sibi a deo destinatas redie¬
runt: et nature necessarus
in dulgentes. fessis corpori¬
bus cibum et sñui requiẽ
tradilerunt.In crastinũ
enĩ cũ capud aurora terris
ostenderet. ne ullus ni ur¬
ret. armati ad cemplũ sa¬
lomonis cucurrerũt : ut
scilicet illos delerent qui
supra templi fastigia as¬
cenderant. Maximã enim
copia turcoꝵ illic ascende¬
rat : que libentius fugis¬
sent. si sũꝑtis alis uolare
potiusset. S quib natura
alas negabat : musera uita
in felices exitus donauit.
ut enĩ nrõs ex adu̾so sibi
occursari supra templun
uiderũt. obinã uudis ensi¬
b ueniebant malentes cĩ¬
tissima morte occumbore
quã misere iugo seruitu¬
tis longissime̾ ꝑire. Hant
se terrẽ p̃cipites dabant: ⁊
ad terram que cunctis mor¬
calib uite prebet alimenta
mortem in uemebant. Net
tũ om̃s occiderũt: s sẽrui¬
tuti sue plurimos reserua¬
uerunt. Tunc constitutũ

Expanded text:
oblatione solemni devotione completa, ad domos suas, eis a Deo destinatas, redierunt, et naturae necessariis indulgentes, fessis corporibus cibum et somni requiem tradiderunt. In crastinum igitur cum caput aurora terris ostenderet, ne ullus in urret, armati ad templum Salomonis cucurrerunt, ut scilicet illos delerent qui supra templi fastigia ascenderant. Maxima enim illuc copia Turcorum conscenderat, quae libentius fugisset, si sumptis alis volare potuisset. Sed quibus natura alas negavit, misera vita infelices exitus donavit. Ut enim nostros ex adverso sibi occursare supra templum viderunt, obviam nudis ensibus veniebant, malentes citissima morte occumbere quam miserae jugo servitutis longissime perire. Nam se terrae praecipites dabant, et ad terram, quae cunctis mortalibus vitae praebet alimenta, mortem inveniebant. Nec tamen omnes occiderunt, sed servituti suae plurimos reservaverunt. Tunc constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
a longe positi pugnabant.
ad auxiliũ suũ
ita tẽ concitabãt
et meliuis lacri¬
mis quã iacula ĩ¬
torquendo pugna¬
bant. qm̃ licet ub̾
ne ad regalem ciuitatem
ꝓparunt. ininucos regis
etu̾i ntus in uenerũt : cir¬
ca quos tali ordine castra
sua posuerũt. A septẽtrio¬
ne astra sua niecati
sunt duo comites uormamiꝰ
et flandrensis. uixta eccle¬
siam scĩ stephani ꝓchouiar¬
tiris ⁊ ubi lapidatus est aũi¬
deis. Ab occidente dux go¬
defridus et tancredus. A
meridie uꝰ comes scĩ egidũ
scilicet in monte syoñ eu.¬
ca ecclesiam sce marie uia¬
tris dñi ÷ ubi dñs cenauit
cum discipulis sius. Teu¬
toriis gͥ in circuitu ihrłm
ita dispositis. dũ ueratio¬
nẽ itmeris fatigati quies¬
cerent et machinas ad ex¬
pugnandam urbeni pre¬
parent. raimundus piletꝰ
et rannundus de chauriua
et alũ quã plures de castri
egressi sunt. ut finitimã
regionẽ lustrarent ne sci¬
licet hostes in ꝓuisi suꝑ
ipõs uenirent : et imꝑatoᷤ

Expanded text:
nge positi pugnabant, ad auxilium suum ita te concitabant, et melius lacrymis, quam jacula intorquendo, pugnabant, quoniam licet in , ad regalem civitatem properarunt; inimicos Regis aeterni intus invenerunt, circa quos tali ordine castra sua posuerunt. A septentrione castrametati sunt duo comites, Northmannus et Flandrensis, juxta ecclesiam Sancti Stephani protomartyris, ubi lapidatus est a Judaeis; ab occidente dux Godefridus et Tancredus; a meridie vero comes Sancti Aegidii, scilicet in monte Sion, circa ecclesiam Sanctae Mariae matris Domini, ubi Dominus coenavit cum discipulis suis. Tentoriis igitur in circuitu Jerusalem ita dispositis, dum vexatione itineris fatigati, requiescerent, et machinas ad expugnandam urbem praepararent; Raimundus Piletus, et Raimundus de Taurina, et alii quam plures de castris egressi sunt, ut finitimam regionem lustrarent, ne scilicet hostes improvisi super illos venirent, et imparatos
Abbreviated transcription (Latin):
bone ihu ut castra
tua uide huius ter¬
rene ihrlm niuros.
quantos exitus aquaꝵ ochiꝰ
eoꝵ detluxerũt. et mꝯ̃r ter¬
rẽ ꝓcumbentia. somĩtu o¬
ris et nutu incliuati corꝑ¬
is scm̃ sepulcrũ tuũ salu¬
tauerũt : et te qui in eo ia.¬
ciusti ut sedentem in dert̾a
patris. ut uenturũ nłidi¬
cẽ onianũ adorauerũt. Ue¬
re tũc ab omĩb cor lapideũ¬

Expanded text:
bone Jesu, ut castra tua viderunt, hujus terrenae Jerusalem muros, quantos exitus aquarum oculi eorum deduxerunt. Et mox terrae procumbentia sonitu oris et nutu inclinati corporis sanctum sepulcrum tuum salutaverunt, et te qui in eo jacuisti, ut sedentem, in dextera Patris, ut venturum judicem omnium adoraverunt. Vere tunc ab omnibus cor lapideu
Abbreviated transcription (Latin):
tis itaq corporib uniu̾sis ca¬
pita cicideruut: scire cupiẽ¬
tes numerũ illoꝵ qui ad ripã
flunuius uecati sunc. Trũ¬
cata siquideni capita ad castra
actulerũt: et cadauera feris
et uolucrib in huniata reli¬
querũt. Quod ab altis me¬
nib et turrib excessis prospi¬
cientes. uehementer indolu¬
erunt. et genas seindentes
crmes q uellentes. matho¬
nun preceptorẽ suũ in auxi¬
liũ sui ceperunt in uocare s̃
machonius nõ potuit restau¬
uatu. quos xp̃t ꝑ suos milites
nolint exteriinare. Ex¬
Explicit
liber quattꝰ. Aucipit quibn¬

Expanded text:
universis, capita absciderunt, scire cupientes numerum illorum qui ad ripam fluminis necati sunt. Truncata siquidem capita ad castra attulerunt, et cadavera feris et volucribus inhumata reliquerunt. Quod ab altis moenibus et turribus excelsis prospicientes, vehementer indoluerunt, et genas scindentes et crines vellentes, Machomum praeceptorem suum in auxilium sui coeperunt invocare. Sed Machomus non potuit restaurare, quos Christus per suos milites voluit exterminare. EXPLICIT LIBER QUARTUS. INCIPIT LIB
Abbreviated transcription (Latin):
legerunt corꝑa mortuoꝵ qd̃
qd̃ in uenire potuerũt et sepul¬
ture traditlerunt. Quod xp̃i¬
au exercitus iuenes ut au¬
dierunt. multi in unũ cõglo¬
bati ad cinuteriũ cucurrerũt
et que illi cum magno hono¬
re tumulauerãt cum magno
declecore foras extraxerunt.
Subterrauerant quippe illa
ultra ponteui in mahumariã
que erat aute portani cuitatiᷤ
et plurua pallus in uolue¬
rant: et bizancios aureos ar¬
et alia multa cuneis reposu¬
erunt. Sit enĩ est eoꝵ con¬
suetudo sepelire : nr̃oꝵ ea li¬

Expanded text:
runt corpora mortuorum, quot invenire potuerunt et sepulturae tradiderunt. Quod Christiani exercitus juvenes ut audierunt, multi in unum conglobati ad coemiterium cucurrerunt, et quae illi cum magno honore sepelierant, cum magno dedecore foras projecerunt. Subterraverant quippe illa ultra pontem ad Machumariam quae erat ante portam civitatis, et plurima palliis involverant, et byzanteos aureos,et alia multa cum eis reposuerant. Sic enim est eorum consuetudo sepelire; no
Abbreviated transcription (Latin):
bant morienciũ menbra. In
hoc prelio est ꝑsetutus unus
iniue: et tuo fugauerunt de¬
cem milia. Qui in flumen
rapido cursn se in mergebãt
emergentes pontis ligneas
colũas: amplexabantur: s
nr̃i desuper illos lauceis per¬
forabant et ꝑmiebant. Cru¬
or effusus sanguineũ flumio
dabat colorem: cunctisq cer¬
uentib magnũ incuciebat
horrorem. Quippe deusitas
corporũ flumnis impedie¬
bat cursum. et retrogrado
in cessu ire cogebat retrorsũ
Et quid muirum: Super põ¬
temi et enuim quiq milia pro¬
strata fuerunt: que onma¬

Expanded text:
bant morientium membra. In bant morientium membra. In hoc praelio persecutus est unus mille, et duo fugaverunt decem millia . Qui in flumen rapido cursu immergebantur, emergentes pontis ligneas columnas amplexabantur, sed nostri desuper illos lanceis perforabant et perimebant. Cruor effusus sanguineum flumini dabat colorem, cunctisque cernentibus magnum incutiebat horrorem. Quippe densitas corporum fluminis impediebat cursum, et retrogrado incessu ire cogebat retrorsum. Et quid mirum? Super pontem etenim quinque millia prostrata fuerunt, quae om
Abbreviated transcription (Latin):
cerũt arcus suos parauerũt
sagittas suas in pharetris
nt sagittarent duceni: cu¬
pieutes si eis permissum
esset tautain milicie xp̃iaue
extinguere lucem. Seil deus
eoꝵ praue uoluntati nou con¬
sensit. Pux enm retro ces¬
sit et sustuiere teloꝵ et sagit¬
tarũ grandinẽ dui nõ potuit
O p̃dicabilis dext̾a ducis in¬
uicti: et auimosi pectoris ro¬
bur excellens. Laudaudus et
ensis. qui in sua integritate
perseueraus: inbranti dexte¬
re sui famulatus prestitit
obsequiũ. Et euiꝰ cor eructu¬
are. cuius lingua euarrare.
cuꝰ manus scrib̾e. que pagi¬
ua nalet suscipere alioꝵ fat¬
ta pͥncipũ. qui illi conpares
f̾uerũt in om̃ib metorus pre¬
lioꝵ Uictoria ducis p̃cece¬
ris enituit: quoniã pars di¬
iuidiati corꝑis que remansit
testimomiũ laudis fiit. Eluc¬
tus uͦ qui occisoꝵ corꝑa absor¬
occutuit. s sicut uentus cͣ¬
buus annose arboris constrĩ¬
git brachia : sic incisa cade¬

Expanded text:
derunt arcus suos, paraverunt derunt arcus suos, paraverunt sagittas suas in pharetra , ut sagittarent ducem, cupientes, si eis permissum esset, tantam militiae Christianae exstinguere lucem. Sed Deus eorum pravae voluntati non consensit, quia dux retrocessit; sustinere enim telorum ac sagittarum grandinem diu non potuit. O praedicabilis! o invicta ducis dextra et animosi pectoris robur eximium! Laudandus et ensis, quod in sua integritate perseverans, vibranti dexterae sui famulatus impendit obsequium. Et cujus cor eructare, cujus lingua enarrare, cujus manus scribere, quae pagina valet suscipere aliorum facta principum, qui illi compares fuerunt in omnibus victoriis praeliorum? Victoria ducis prae caeteris enituit, quoniam pars dimidiati corporis quae remansit, testimonium laudis fuit; fluctus vero qui occisorum corpora absorocculuit. Sed sicut ventus turbinis annosae, arboris constringit brachia, sic incisa cade
Abbreviated transcription (Latin):
croue iu altum sublato to¬
tum super uerticẽ ducis
trans uerberat scucuni. Et
nisi dux ictui umbonẽ expã¬
diset. et se i partem alte¬
ram in cliuasset : iuortis de¬
bitũ ꝑsolusset. S deus nuli¬
tem suimi custodunt: euniq
scuto sue defensionis muni¬
census. parat repend̾e incẽ:
eius q tali modo oppetit cer¬
uicem. Ensem eleuat. enni¬
q asmistra parte scapulaꝵ
tauta uirtute intorsit. qd̾
pectus mediũ disuncit. spi¬
terrupit. et sic lubricus en¬
sis suꝑcrus dextrũ integ̾
exunt : sic q ca̾put in tegrũ
cum dextra parce corporis.
inuuersĩt gurgiti. partem¬
ꝙ que equo p̃sidebat remisit
citati. Ad hoc horrendum
spectaculuui om̃s qui icĩ¬
uitate erant confliuĩt et
iidentes sic aduurati sunt
couturbat. sunt. conmoti
sunt trenior apprehendit
eos : ibi dolores ut parturi¬
entis. ibi uoces eiulantiui:
quia ille unꝰ fuerat ex adini¬
ualtis eoꝵ. Tunc euagnia¬
uerũt gladios suos. inten¬

Expanded text:
crone in altum sublato, tocrone in altum sublato, totum super verticem ducis transverberat scutum, et nisi ictui umbonem dux expandisset, et se in alteram partem inclinasset, mortis debitum persolvisset. Sed Deus militem suum custodivit, eumque scuto suae defensionis munimenti, parat rependere vicem, ejusque tali modo amputat cervicem. Ensem elevat, eumque a sinistra parte scapularum tanta virtute intorsit, quod pectus medium disjunxit, spiterrupit, et sic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque caput integrum cum dextra parte corporis immersit gurgiti, partemque quae equo praesidebat remisit civitati. Ad quod horrendum spectaculum omnes qui in civitate erant confluunt, et videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos: ibi dolores ut parturientis , ibi voces ejulantium, quia ille unus fuerat ex Admiraldis eorum. Tunc evaginaverunt gladios suos, inten
Abbreviated transcription (Latin):
dilaniare pot̾at : quantũ qd
dilamaret reꝑiebat.Inter
uiuos mortui stabant: quia
suffulti deusitate iuiuoꝵ ca¬
dere nõ poterant. Et tau¬
ta calamitas eos oppresserat
qd̃ alter alterũ ad mortem
opprimebat. Tantus illos
tiuior in uaserat : qd̾ subse¬
quens p̃cedentem ut fug̾e
posset ꝓsteruebat. Durx
ita que godefridus milicie
decus egregumi. ut uidit
insi post tergũ: equo celeri
nolitans. auticipauit pontiꝰ
ingroitũ. Et que liuguaua¬
let explicare. quantas stra¬
ges dux solus illic ded̾it suꝑ
corꝑib gentis unque Ini
fug̾e cẽperãt arma ꝙ sua in
terra piecerant: gladium
ducis in mortem expaues¬
cebant et tamen uitare nõ
pot̾ant. Iue erectis brachuꝰ
ense nudato eoꝵ ceruices ã¬
putabat: illi iniuime rem¬
tentes muda corꝑa muiti
offerebant. Ibi locus ira
gladius. ualida q manus
pugabat. et hoc totũ in
uienbris miseroꝵ redunda¬
bat Cumꝙ unus ex eis
quin ad u̾sus illum: et nui¬

Expanded text:
dilaniare poterat, quantum quod dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. Inter vivos mortui stabant, quia suffulti densitate vivorum, cadere non poterant; et calamitas tanta eos oppresserat quod alter alterum in mortem opprimebat. Tantus illos timor invaserat, quod subsequens praecedentem, ut fugere posset, impellebat. Dux itaque Godefridus militiae decus egregium, ut vidit nisi post dorsum, equo celeri volitans anticipavit pontis introitum. Et quae lingua valet explicare quantas strages dux solus illic dederit super corporibus gentis iniquae? Illi fugere coeperant, armaque sua in terram projecerant, gladium ducis ut mortem expavescebant, et tamen vitare non poterant. Ille exsertis brachiis, ense nudato, eorum cervices amputabat; illi minime renitentes, nuda corpora inviti offerebant. Ibi ira, locus, gladius, validaque manus pugnabat, et hoc totum in membris miserorum redundabat. Cumque unus ex eis quum adversus illum, et mu
Abbreviated transcription (Latin):
uam congredinntur ⁊ set̃ł
nostris toto corde tota uirtu¬
te confidentib. post quã pe¬
dites nr̃i equitib consociati
sunt inbrem suꝑantur.
Nami ut uiderunt ulos quos
ad montanel fugere conpule¬
na fortiter crescere et crescẽ¬
do fortiter insistere terga
uerterũt: et ners us pontẽ
fuge uiam arripuerũt. S
ualde impediuit difficultas
itineris angusti: quia nec
fugere usquã pot̾ant n con¬
u̾ti. Reu̾ci retro fias uõ erat
contigerat: quod uec fug̾e
net pugnare licebat.Abi
turco nec toxitata sagitta
ꝓficiebat: nẽc uelocitas sub¬
ueniebat. Abi maiorẽ stragẽ
pedites egerũt quã qui eqͥs
ut falcator prata uel mes¬
sem detruncabant. Illic sa¬
ciari possent euses et tela
aliarum genciũ turdoꝵ san¬
guine: sẽd quia fraucige¬
narũ erant nec ob tundi po¬
terant nec repleri cruore
Nostri tm̃ pugnabant illi
paciebantur ÷ uri ꝑcucie¬
bant illi moriebantur.
Nec cñi infatigata manus

Expanded text:
nam congrediuntur; sed nam congrediuntur; sed nostris toto corde tota virtute confidentibus, postquam pedites nostri equitibus consociati sunt, in brevi supernantur. Nam ut viderunt illos quos ad montana fugere compulena fortiter crescere, et crescendo fortius insistere, terga vertunt, et versus pontem fugae viam arripiunt. Sed valde impedivit difficultas itineris angusti, quia nec fugere usquam poterant, nec converti. Reverti retro fas non erat,contigerat, ut nec fugere, nec pugnare licuerit. Ibi Turco nec toxicata sagitta proficiebat, nec equi velocitas subveniebat. Ibi majorem stragem pedites egerunt quam qui equis ut falcator prata vel messem, detruncabant. Illic satiari potuisset enses et tela aliarum gentium Turcorum sanguine, sed quia Francigenarum erant, nec obtundi poterant, nec repleri cruore. Nostri tantum pugnabant, illi patiebantur; nostri percutiebant, illi moriebantur. Nec tantum infatigata manus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia castrenses ad hoc
per agendum opus non
sufficiebant. boanunidus et co¬
mes scĩ egidũ ad portũ scĩs y¬
meonis perrexerunt. et inde
oparios precio conductos du¬
cere studuerũt. Quos cum
ad clucerent turcos qui noc¬
te illa de ciuitate exierant
in insidiis in uenerunt: qui
subitaneo cursu urõs tam
fortiter in uaserũt quo adus¬
q illos qui equites erant ab¬
que ulla certaminis reu̾bera¬
tione in montana fugaue¬
runt. petites qui fugere ñ
potuerunt duram netem ꝑ¬
pessi s unt : sed quanto fuit
acrior canto et gloriosior. L
qui ibi mortui sunt fere uul¬
le fuerunt: et octidentes
dui uide gauisi nõ sunt. Re¬
latio eñ huius occisionis
ad castra peruenit: cunctoᷤᷤ¬
q pͥncipes ꝓceresq cõmo¬
uit. Qm ẽquis ꝓsilientes
ad ultiscendam mortem su¬
oꝵ ordinatis agminib per¬
uolant : inuenunt q eos ad¬
huc in campo occisoꝵ capi¬
ta detruncantes. A lli uͦ ue¬
qua ꝙͣ pert̾riti. in sua confi¬
dent̾es multitudine ad pug¬

Expanded text:
 quia castrenses ad hoc peragendum opus non sufficiebant, Boamundus et comes sancti Aegidii ad Portum Sancti Simeonis perrexerunt, et inde operarios pretio adducere studuerunt. Quos cum adducerent, Turcos qui nocte illa de civitate exierant, in insidiis positos invenerunt, qui subitaneo incursu tam fortiter nostros invaserunt, quoadusque illos qui equites erant absque ulla certaminis reverberatione in montana fugaverunt. Pedites qui fugere non potuerunt, diram necem perpessi sunt; sed quanto fuit acrior, tanto et gloriosior. Et qui ibi mortui sunt, fere mille fuerunt, sed occidentes diu gavisi non sunt. Relatio enim hujus occisionis ad castra pervenit, tantosque principes proceresque commovit. Qui equis prosilientes ad ulciscendam mortem suorum ordinatis agminibus pervolant, inveniuntque eos adhuc in campo, occisorum capita detruncantes. Illi vero nequaquam perterriti, in sua confidentes multitudine ad pug
Abbreviated transcription (Latin):
xii. ad miraldi regis babilonie:
quos cumi suis exercitib mi¬
serat ad ferenda sufragia
regi antiochie. Et quos ad¬
miraltos nocant reges sũt:
ꝓ uincia quidem est que unũ
habet metropolitanũ .xi.
consules et unũ regem. Ex
tot itaq ꝓuincus couuene¬
rũt: qd̾ ibi ad miraldi mortui
sunt. Et qui capti sunt: in
un. milib conputati sunt.
uestiũ armoꝵ cet̾i q cultus
ulam memoriã. Sic itaq
suꝑati sunt turti in agnaui¬
miter a francis: siluit q de¬
nceps garrula uox eoꝵ stri
mositas conuicioꝵ. Idu uͦ de¬
missis uoltibus ibant: et ple¬
riq omĩno diffidentes furtĩ
de ciuitate exeuntes fugiebãt
Nox suꝑ nemens litem di¬
reuut. et nr̃i pictores ao cas¬
tra redierũt: uii uͦ obseratiꝰ
iamus intra urbemi se rece¬
perunt.An crastinũ ut pri¬
mũ lux matutina ꝓcessit tur

Expanded text:
duodecim Admiraldi regis Babyloniae, quos cum suis exercitibus miserat ad ferenda auxilia regi Antiochiae. Et quos Admiraldos vocant, reges sunt, Provincia quidem est, quae unum habet metropolitanum, duodecim consules et unum regem. Ex tot itaque provinciis convenerunt, quot ibi Admiraldi fuerunt mortui. Et qui ibi capti sunt, pro septem millibus computati sunt. Vestium, armorum, caeterique cultus ullam memoriam. Sic itaque superati sunt Turci magnanimiter a Francis, siluitque deinceps garrula vox eorum, atmositas conviciorum. Jam vero demissis vultibus ibant, et plerique omnino diffidentes, furtim de civitate exeuntes, fugiebant. Nox superveniens litem diremit, et nostri victores ad castra redierunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se receperunt. In crastinum ut primum lux matutina processit