comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poetica illa sigm̃ta. qͥs ñ uideat. qͥd responsurus sit qͥñ ÷ penitus oblitꝰ sui: Peccabã
gͦ puer cũ illa inania istis utiliorib amore p̾ponebami uł potiꝰ ista oderam. illa
amabam. Iam u̾o. unũ ⁊ unũ. duo. duo ⁊ duo. qͣtuor. odiosa cantio mͥ erat: ⁊ diñ¬
ꝑitus texere tales fabellas. ⁊ dulcissime uauus est: mͥ tñ amarus erat puero
Eredo etiã grecis pueris. uirgilius ita sit. cũ eũ sic disc̾e cogũtur. ut ego illum
suauitates grecas fabulosaꝵ narrationũ. Nulla enĩ u̾ba illa noueram et
seuis t̾roribus. ac penis ut nossem ĩstabat᷑ mͥ uehement̾. Nam ⁊ latina ali¬
qͣndo infans utiq ulła nou̾am. ⁊ tñ adu̾tendo didici sine ullo metu. atq cru¬
ciatu. int̾ etiã blandim̃ta nutricũ. ⁊ ioca arridentiũ. ⁊ leticias alludentium:

Expanded text:
poetica illa figmenta, quis non uideat, quid responsurus sit, qui non est paenitus oblitus sui? peccabam poetica illa figmenta, quis non uideat, quid responsurus sit, qui non est paenitus oblitus sui? peccabam ergo puer, cum illa inania istis utilioribus amore praeponebam uel potius ista oderam, illa amabam. iam uero unum et unum duo, duo et duo quattuor odiosa cantio mihi erat et dulcissperitus texuerat tales fabellas et dulcissime uanus est et mihi tamen amarus erat puero. credo etiam graecis pueris Vergilius ita sit, cum eum sic discere coguntur ut ego illum.suauitates graecas fabulosarum narrationum. nulla enim uerba illa noueram et saeuis terroribus ac poenis, ut nossem, instabatur mihi uehementer. nam et latina aliquando infans utique nulla noueram et tamen aduertendo didici sine ullo metu atque cruciatu inter etiam blandimenta nutricum et ioca arridentium et laetitias alludentium.
Abbreviated transcription (Latin):
uela pendent liminibus gͣmaticaꝵ scolaꝵ. s ñ illa magis honorẽ secreti qͣm tegi¬
mentũ erroris significãt. Non clamẽt adu̾sus me qͦs iã nõ tunco. dũ cõfiteor tibi
q̃ uult aĩa mea d̾s m̃s ⁊ acqͥesco in rep̾hensione malarũ uiaꝵ meeꝵ. ut diligam
bonas uias tuas. Nõ clamẽt adu̾sum me uenditores gͣmatice. uł ẽꝑtores qͥa si ꝑ¬
iam eis utrũ int̾rogãs utrũ uerũ sit. qd̃ eneã aliqͣndo karthagi
se poeta dicit. indoctiores nescire se respondebũt: doctiores aut̃. etiã negabũt ue¬
rũ e̾e. At si q̃ram qͥb litt̾is scribat᷑ enee nomen. om̃s mͥ qͥ hec didicerũt uerũ
respõdent. scd̾m id pactũ. ⁊ placitũ. quo int̾ se hoĩes ista signa firmarũt. Ite m
si q̃ram qͥd hoꝵ maiore uite ĩncõmodo huiꝰ qͥsq obluuscatur. leg̾e ⁊ scribere.: an

Expanded text:
vela pendent liminibus grammaticarum scholarum: sed non illa magis honorem secreti, quam teguvela pendent liminibus grammaticarum scholarum: sed non illa magis honorem secreti, quam tegumentum erroris significant. Non clament adversus me, quos jam non timeo, dum confiteor tibi quae uult anima mea, deus meus, et adquiesco in reprehensione malarum uiarum mearum, ut diligam bonas uias tuas. non clament aduersus me uenditores grammaticae uel emptores, quia, si proponam eis interrogans, utrum uerum sit quod Aenean aliquando Karthaginem uenisse poeta dicit, indoctiores nescire se respondebunt, doctiores autem etiam negabunt uerum esse. at si quaeram, quibus litteris scribatur Aeneae nomen, omnes mihi, qui haec didicerunt, uerum respondent et secundum id pactum et placitum, quo inter se i homines ista signa firmarunt. item si quaeram, quid horum maiore uitae huius incommodo quisque obliuiscatur, legere et, scribere an
Abbreviated transcription (Latin):
nis ous untꝰ aĩe mee. ⁊ uirtus maritãs mẽtem meã ⁊ sinum cogitatõnis mentis¬
mes. ũ te amabã ⁊ fornicabar abste. ⁊ fermcãti sonabat ũdiq. euge euge. ami¬
ticia eñi hiuiꝰ mũdi. foruicatio: abste: ⁊ euge. euge. dicit᷑ int pudeat si ñ ita
houo sit. Et hec ñ flobã s fiebã dctonem exfĩtam ferio q eritoema se qristi
sequeus ip̃e extrema cõdita tua relicto te. ⁊ t̾ra iens in t̾ram. Et si prohiberer ca
leg̾e. dolerem qͥa ñ leg̾em qd̃ dolerem. Talis dementia honestiores. ⁊ uberiores litt̾e
putãtur. qͣm illȩ qͥb leg̾e. ⁊ scribere didici. S ñc in aĩam meã clamet d̾s m̃s ⁊
u̾itas tua dicat mͥ. Nõ ÷ ita. ñ ÷ ita. Melior÷ prorsus doctrina illa pͥor. Nlam ecce pa-¬
ratior sũ obliuisci errores ȩnee. atq omĩa eiꝰmodi. qͣm scribere. ⁊ leg̾e. At enĩ

Expanded text:
nis oris intus animae meae et uirtus maritans mentem meam et sinum cogitationis menis oris intus animae meae et uirtus maritans mentem meam et sinum cogitationis meae? non te amabam et fornicabar abs te et fornicanti sonabat undique: euge, euge." amicitia enim mundi huius fornicatio est abs te et euge, euge" dicitur, ut pudeat, si non ita homo sit. et haec non flebam et flebam Didonem extinctam ferroque extrema secutam, sequens ilegere, dolerem, quia non legerem quod dolerem. Talis dementia honestiores et uberiores litterae putantur, quam illae quibus legere et scribere didici. 22. Sed nunc in anima mea clamet, Deus meus, et veritas tua dicat mihi: Non est ita, non est ita; melior est prorsus doctrina illa prior. Nam ecce paratior sum oblivisci errores Aeneae, atque omnia ejusmodi, quam scribere et legere. At enim
Abbreviated transcription (Latin):
s qͦs docẽt qͥ gramatici uocant᷑. Nam illas pͥmas ubi leg̾e. ⁊ scribe. ⁊ num̾a¬
ue discit᷑ nõ miuꝰ hon̾osas. peualesq habebam. qͣm oñis gregas. Unde tam̃
et hoc nisi de peccato. ⁊ uanitate uite qͣ caro eiã. ⁊ spiritꝰ abulas. ⁊ ñ re¬
uertense Nam utiq meliores qͥa certiores erãt pͥme ille lict̾e. qͥlx fiebat ĩ
me. ⁊ factũs ⁊ habeo illd̾. ut legã si qͥd scriptũ inuenio. ⁊ scribã ip̃e si qͥd
uolo. qͣm ille qͥb temere cogebar enec nescio cuiꝰ errores. oblitꝰ er rox me¬
oꝵ ⁊ plorare didonem mortuã. qͥ a se eccidit ob amiorẽ. cũ int̾ea me ip̃m in
his ate morientem d̾s uita mea siccis ocłis fr̾em misrimus. Quid eñi misius
nuso. ñ nusante se ip̃m. ⁊ flente didoris mortẽ. q̃ fiebat amãdo enean. non
fente aut̃ mortẽ suam. q̃ fiebat ñ amãdo te: Beus lumen cordis mei ⁊ pa¬

Expanded text:
sed quas docent qui grammatici uocantur. nam illas primas, ubi legere et scribere et numerased quas docent qui grammatici uocantur. nam illas primas, ubi legere et scribere et numerare discitur, non minus onerosas poenalesque habebam quam omnes graecas. unde tamen et hoc nisi de peccato et uanitate uitae, qua caro eram et spiritus ambulans et non reuertens? nam utique meliores, quia cersi quid scriptum inuenio, et scribam ipse, si quid uolo, quam illae, quibus tenere cogebar Aeneae nescio cuius errores oblitus errorum meorum et plorare Didonem mortuam, quia se occidit ab amore, cum interea me ipsum in his a te morientem, deus uita mea, siccis oculis ferrem miserrimus. Quid enim miserius misero non miserante se ipsum et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aenean, non flente autem mortem suam, quae fiebat non amando te, deus, lumen cordis mei et pa
Abbreviated transcription (Latin):
bam litt̾as et me in eas urgeri oderã. ⁊ urgebar tam̃. Et bñ mͥ fiebat ti
faciebã ego bene. Nõ eñĩ discerẽ. nͥ cogerer. Nemo aut̾ inuitꝰ benefacit etiã¬
si bonũ ÷ qd̃ facit. Nec qͥ me urgebãt bene faciebãt. s bene mͥ fiebat abste
d̾s m̃s. Iili en̾i ñ uituebãt᷑ quo refretur. qd̾ me disc̾e cogebãt. pret̾ qͣm ad
satiandas ĩsatiabiles cupiditates coprose ĩopre:⁊ ignominiose głe: Tũ u̾a
cui num̾ati sũt capilli nr̃i exrore om̃ium qͥ mͥ instabãt ut discere m
utebaris ad utilitatem mea̾ meo aut̾ qͥ disc̾em nolebam. utebaris ad
penam meam: qͣ plecti ñ erã ĩdignꝰ tãcillus puer:. ⁊ tãtus pectator.
Ita t̃ de hñfaciẽtib tu bñ faciebas mͥ ⁊ de peccante meip̃o uste retri¬
buebas mͥ. Iussisti eni. ⁊ sic: ut pena sua sibi sit om̃is ĩordinatus
Nec ñc qͥdem mͥ satis exploratũ÷. Ad amau̾am eñ latinas: ñ qͦs pͥmi magist᷑

Expanded text:
bam litteras, et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen, et bene mihi fiebat, nec faciebam ego bene: non enim discerem, nisi cogerer. Nemo autem invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. Nec qui me urgebant, bene faciebant; sed bene mihi fiebat abs te, Deus meus. Illi enim non intuebantur quo referrem quod me discere cogebant, praeterquam ad satiandas insatiabiles cupicui numerati sunt capilli nostri et errore omnium qui mihi instabant ut discerem utebaris ad utilitatem meam; meo autem qui discere nolebam, utebaris ad penam: qua plecti non eram indignus tantillus puer, tantus peccator. Ita de non bene facientibus bene faciebas mihi: et de peccante meipso, iuste retribuebas mihi. Iussisti enim et sic est, ut pena sibi sit omnis animus t. adamaueram enim latinas, non quas primi magistri,
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ qͣm ille ⁊ in hoc adiui̾abas eã ut suꝑaret uirũ. cui melior suiebat: qͥa
et in hoc tͥ utiq id uibenti s̾uiebat. Rego te d̾s m̃s uellem scire si tu etiam
uelis. qͦ cõfilio dilatꝰ iũ ne tc baptizarer: utrũ bono meo mͥ qͣi laxata sint
lora pecc̾adi. an nõ laxata sint. Utide gͦ etiã ñc de aliis. atq aliis sonat undiq
in auribꝰ ẽ is. sine illũ faciat qd̃ uult. nõdũ eni baptizatꝰ est: Et tam̃ in
salute coeporis ñ dicimꝰ sine. nuln̾et᷑ ampliꝰ ñdũ enĩ sanatꝰ᷑:. Ento ergo¬
meliꝰ ⁊ cito sanarer. ⁊ id ag̾et᷑ mecũ meoꝵ mea q diligentia ut recepta
salus aĩe mee. tuta eẽt tutela tua qͥ dedisses eãe Meliꝰ u̾o. E qͦt ⁊ qͣii flu¬

Expanded text:
potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde ergo etiam nunc de aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris: "sine illum, faciat; nondum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus: sine uulnemelius et cito sanarer, et id ageretur mecum meorum meaque diligentia, ut recepta salus animae meae tuta esset tutela tua, qui dedisses eam? Melius vero. Sed quot et quanti flu
Abbreviated transcription (Latin):
młtum sꝑauit inte. iudisti dñe cũ adhuc puer eẽm. ⁊ quodã die p̾ssus sto
macho. repente estuarem pene morit᷑us uidisti d̾s m̃s qm̃ custos meus iam
eras. qͦ motu animi. qua fide baptismum xp̃i tui dei ⁊ dm̃ mei flagitaui a
pietate matͥs mee. ⁊ matͥs oĩum nr̃m eccłe tue et cõcurbata mat̾ carnis moe
raret festinabũda ut sacram̃tis salutaribꝰ initiarer. et abluerer te dñe ihi
cõfitens in remissionẽ pcc̃oꝵ. nisi statim recreatꝰ eẽm. Dilata est itaq nsũda¬
tio mea qͣsi uc̃ce eẽt ut adhuc sordidarer si uiu̾em. qͥa uidelicet post lauacrũ
ald̾ maior ⁊ ꝑiculosior in sordibꝰ delictoꝵ reatꝰ eẽt. Ita iã credebam. ⁊ illa. ⁊ oĩs
domꝰ nisi pater solus. qͥ tñ nõ euicit in me uis mat̾ne pietatis qͦ nuuꝰ in xp̃m
cred̾em. sicd̾ ille ñdũ crediderat. Nam illa satagebat ut tu mͥ pat̾ eẽs d̾s m̃s

Expanded text:
multum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc pmultum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc pmachi repente aestuarem pene moriturus; vidisti, Deus meus, quoniam custos meus jam eras, quo motu animi et qua fide baptismum Christi tui Dei et Domini mei flagitavi a pietate matris meae, et matris omnium nostrum Ecclesiae tuae. Et conturbata mater carnis meraret festinabunda, ut sacramentis salutaribus initiarer et abluerer, te, domine Iesu, confitens in remissionem peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque mundatio mea, quasi necesse esset, ut adhuc sordidarer, si uiuerem, quia uidelicet post lauacrum illud maior et periculosior in sordibus delictorum reatus foret. ita iam credebam et illa et omnis domus, nisi pater solus, qui tamen non euicit in me ius maternae pietatis, quominus in Christum crederem, sicut ille nondum crediderat. nam illa satagebat, ut tu mihi pater esses, deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
uolebãt ut disc̾e̾m qͦcũq aĩo illi mei. Nõ eñ meliora eligens inobediens erã.
s amore ludendi amãs in c̾taminibꝰ suꝑbas uictorias. ⁊ scalpi aures meas fa¬
sis fabellis. qͦ prurirent ardentiꝰ. cadẽ curiositate magis mag̾q ꝑ oculos emi¬
cãte in spectacula ludos q maioꝵ. qͦs tñ qͥ edunt. ea dignitate prediti excellẽ
ut hoc pene om̃s optent paruulis suis. qͦs tñ cedi libũter patiũtur. si spe¬
ctaculis talibꝰ impediãtur a studio. quo eos ad talia edenda c piunt ꝑue¬
nire. uide ista dñe nuis̾icordit̃. et lib̾a nos iã inuocãtes te. Lib̾a etiã eos qͥ nõdum
te inuocãt ut inuecẽt te. et liberes eos. Andierã ego adhuc puer de uita et̃na
ꝓmissa nobis ꝑ humilitatem dñi dei nr̃i descendentis adsuꝑbiam nrãm. et
signabar iã signo crucis eiꝰ et cõdiebar eiꝰ sale. Iam uide ab ut̾o mat̾s mee q̃

Expanded text:
uolebant ut discerem quocumque animo illi mei. non enim meliora eligens inoboediens eram, uolebant ut discerem quocumque animo illi mei. non enim meliora eligens inoboediens eram, sed amore ludendi, amans in certaminibus superbas uictorias et scalpi aures meas falsis fabellis, quo prurirent ardentius, eadem curiositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui edunt, ea dignitate praediti excellunt, ut hoc paene omnes optent paruulis suis, quos tamen caedi libenter patiuntur, si spectaculis talibus inpediantur ab studio, quo eos ad talia edenda cupiunt peruenire. uide ista, domine, misericorditer et libera nos iam inuocantes te, libera etiam eos qui nondum te inuocant, ut inuocent te et liberes eos. Audieram enim ego adhuc puer de uita aeterna promissa nobis per humilitatem domini dei nostri descendentis ad superbiam nostram et signabar iam signo crucis eius et condiebar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iũdicabat᷑ in nos al eis qui talia utiq agebãt. S maroꝵ nuge nego¬
cia uocãtur. ꝓueroꝵ aut̃ talia cũ sint: primũtur a maiorib. Et neno
miserat᷑ ꝑueros uł illos. uł utͦsq slsi u̾o approbat qͥsqͣm bonꝰ rerum
arbiter uapulasse me qͥa ludebani pila puer. ⁊ eo ludo ĩpediebar. quo¬
minꝰ celerit᷑ disc̾em litt̾as qͥb maior deformiꝰ lud̾em: Aut aluid faciebat
idẽ ip̃e a qͦ uapulabam: Qͥ si in aliꝗͣ q̃stiũtula a cõdoctore suo uiciꝰ esset
magis bile atq ĩuidia tarq̃ret᷑. qͣm ego cũ in c̾tamine pile. ⁊ cõlusor
mes suꝑabar. Et tñ peccabã dñe d̾s ordinator ⁊ creator rerũ om̃ium¬
nat᷑alium. peccatoꝵ aut̾ tantũ nõ ordinator. dñe d̾s m̃s peccabã faciendo contͣ
precepta parentũ. ⁊ magistrorũ illoꝵ. Pot̾am eũi postea bene uti litt̾is. quas

Expanded text:
et uindicabatur in nos ab eis qui talia utique agebant. sed maiorum nugae negoet uindicabatur in nos ab eis qui talia utique agebant. sed maiorum nugae negotia uocabantur, puerorum autem talia cum sint, puniuntur a maioribus, et nemo miseratur pueros uel illos uel utrosque. nisi uero adprobat quisquam bonus rerum arbiter uapulasse me, quia ludebam pila puer et eo ludo inpediebar, quominus celeriter discerem litteras, quibus maior . deformius luderem. aut aliud faciebat idem ipse, a quo uapulabam, qui si in aliqua quaestiuncula a condoctore suo uictus esset, magis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamine pilae a conlusore meo superabar? Et tamen peccabam, dnaturalium, peccatorum autem tantum ordinator, domine deus meus, peccabam faciendo contra praecepta parentum et magistrorum illorum. poteram enim postea bene uti litteris, quas
Abbreviated transcription (Latin):
scola uapularem.⁊ cũ me ñ exaudiebas. qd̾ ñ eras ad ĩsipiẽtiam mi¬
chi. ridebant᷑ a maiorib hõĩb. usq ab ipsis parẽtib. qͥ mͥ accid̾e mali ui
enĩ hoc q̃dam etiaᷤ stoliditas est gͦ qͥ t̾ pie coh̾endo ita sit affectꝰ gͣndit̾.
ut eculeos. ⁊ ũgulas. atq hꝰce modi uaria torm̃ta.pro qͥb effugiendis
t̾ ꝑ uniu̾sas t̾ras cũ timore magno supplicat᷑. ita parũ estimet. ir¬
ridẽs eos qͥ bec acbissime formidãt. q̃madmod̾ parẽtes nr̃i ridebant
corm̃ta. qͥb ꝓueri a magist̾s affligebam : Nõ eiũ aut minꝰ ea metueba¬
mꝰ. aut minꝰ te de hiis euadendis dep̾cabam᷑. ⁊ pectabamꝰ tam̃ minꝰ scribendo.
aut legẽdo. aut cogitãdo de lit̾is. qͣm exigebat᷑ a nobis. d eñ deerat dñe me¬
moria. uł ingeniũ. q̃ uos hab̾e uoluisti. ꝓ illa etate satis. s delectabat ludere.

Expanded text:
schola uapularem. et cum me non exaudiebas, quod non erat ad insipientiam mischola uapularem. et cum me non exaudiebas, quod non erat ad insipientiam mihi, ridebantur a maioribus hominibus usque ab ipsis parentibus, qui mihi acenim hoc quaedam etiam stoliditas: est ergo, qui tibi pie cohaerendo ita sit affectus granditer, ut equuleos et ungulas, atque hujuscemodi varia tormenta, pro quibus effugiendis tibi per universas terras cum timore magno supplicatur, ita parvi aestimet, deridens eos qui haec acerbissime formidant, quemadmodum parentes nostri ridebant tormenta quibus pueri a magistris affligebamur? Non enim aut minus ea metuebamus, aut minus te de his evadendis deprecabamur: et peccabamus tamen minus scribendo, aut legendo, aut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. Non enim deerat, Domine, memoria uel ingenium, quae nos habere noluisti pro illa aetate satis, sed delectabat ludere
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑare monẽtibꝰ. ut in hoc scło florerem ⁊ excellerem lĩguoiis artibus ad
honore hominũ ⁊ falsas diuicias famulantibꝰ. Inde inscolam datꝰ sñ ut dis¬
cerẽm liccͥas ĩ qͥb qͥd utilitatis eẽt ignorabã miser. ⁊ tñ si segnis eẽm ĩ dis¬
cendo uapulabam indabat᷑ enĩ hoc a maiorib. ⁊ młti ante nos uitam
istã agẽtes. p̾struxerãt erũpnosas uias ꝑ quas tͣusire cogebam᷑ młte¬
plicato lałore. ⁊ dolore filiis adam. Inue n̾mus aut̃ dñe hoi̾es rogaute
te ⁊ didicitiꝰ ab eis sentiẽtes te ut pot̾amꝰ ẽẽ magnũ aliqͦm. qͥ posses
etia ñ apparens sensibꝰ nr̃is exaudire nos: ⁊ subuenire nobis. Nam
puer cepi regare te auxilium ⁊ refugiũ meũ ⁊ ĩ tua̾ inuocationẽ
rũpebã nodos lingue mee.⁊ rogabã te pariuus ñ paruo ar̃sectu ne in

Expanded text:
temperare monentibus, ut in hoc saeculo florerem et excellerem linguosis artibus ad temperare monentibus, ut in hoc saeculo florerem et excellerem linguosis artibus ad honorem hominum et falsas diuitias famulantibus. inde in scholam datus sum, ut discerem litteras, in quibus quid utilitatis esset ignorabam miser. et tamen, si segnis in discendo essem, uapulabam. laudabatur enim hoc a maioribus, et multi ante nos uitam istam agentes praestrtfxerant aerumnosas uias, per quas transire cogebamur multiplicato labore et dolore filiis Adam. inuenimus autem, domine, homines rogantes te et didicimus ab eis, sentientes te, ut poteramus, esse magnum aliquem, qui posses etiam non adparens sensibus nostris exaudire nos et subuenire nobis. nam puer coepi rogare te, auxilium et refugium meum, et in tuam inuocationem rumpebam nodos linguae meae et rogabam te paruus non paruo affectu, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
eis uocari rẽ illã qd̾ sonabãt. cũ eã uellẽt ostẽdere. hoc aut̃ eos uelle ex
inotu corporis a periebat᷑. tã qͣm u̾bis nat᷑alib oĩum geutiũ. q̃ fiĩt uultu ⁊
nutu ocłoꝵ. cet̾oꝵ q m̃broꝵ actu. ⁊ sonitu uocis ĩdicãte affectõnem ani¬
mi. in petendis. habendis. reiciendis. fugiendis ue rebꝰ. Ita u̾ba ĩ uarus sẽ¬
tenciis locis suis posita.⁊ crebro audita. qͣꝵ rerũ signa eeũt. paulatim
colligeban meas q iã uolũtates edoiito ĩ eis signis ore ꝑ hec enũcia¬
bam. Sic cũ hiis int̾ qͦs erã. uolũtatũ enũciandaꝵ signa cõmunicaui
et uite humane ꝓcellosam societatẽ altiꝰ ingressus sũ: pendẽs ex pa-¬
rentũ auctoritatẽ. nutuq maioꝵ hominũ. Seus d̾s m̃s qͣs ibi misias¬
expertꝰ sũ. ⁊ ludificatõnes. qͣndoqͥdem mͥ recte uiu̾e puero. id ꝓponebat᷑ ob¬

Expanded text:
eis uocari rem illam, quod sonabant, cum eam uellent ostendere. hoc autem eos uelle ex eis uocari rem illam, quod sonabant, cum eam uellent ostendere. hoc autem eos uelle ex motu corporis aperiebatur tamquam uerbis naturalibus omnium gentium, quae fiunt uultu et nutu oculorum ceterorumque membrorum actu et sonitu uocis indicante affectionem animi in petendis, habendis, reiciendis fugiendisue rebus. ita uerba in uariis sententiis locis suis posita et crebro audita, quarum rerum signa essent, paulatim colligebam measque iam uoluntates edomito in eis signis ore per haec enuntiabam. sic cum his, inter quos eram, uoluntatum enuntiandarum signa conmunicaui et uitae humanae procellosam societatem altius ingressus sum pendens ex parentum auctoritate nutuque maiorum hominum. Deus, deus meus, quas ibi miseexpertus sum et ludificationes, quandoquidem recte mihi uiuere puero id proponebatur, ob
Abbreviated transcription (Latin):
quam uꝑxi in matͥs utero. Qd si ⁊ in u̾qͥtate cõceptꝰ fũ: ⁊ ĩ peccatis mater
do ĩnocens fui: S ecce omitto illd̾ tẽpus. Et quid mͥ iã cũ eo ÷. cuiꝰ nlła ues¬
tigia recolo: Nõne ab ĩfantia huc ꝑgens ueni in puericiam. uł potiꝰ ip̃a
in me uenit. ⁊ successit ĩfantie: nec discessit illa. Quo enĩ abiit⁊ Et tam̃
iã ñ erit. Nõ eñi erã msans qͥ ñ farer s iã puer loquens er̃a. Et memuin
hoc: ⁊ unde loqͥ didiceram post au̾ti. Nõ eñi docebant me maiores homines
prebentes mͥ u̾ba certo aliqͦ ordine doctrine.sicd̾̃ paulo post litt̾as s ego
ip̃e mente qͣm dedisti mͥ deus nĩs cũ gemitibꝰ. ⁊ uocibꝰ uariis. ⁊ uariis uiẽ¬
broꝵ motibꝰ edere uellem sensa cordis mei ut uolũtati pareretur. nec
⁊ cũ scd̃m eã uocem corpꝰ ad aliqͥd inouebãt. iudebã. ⁊ tenebam hoc ab

Expanded text:
quam uixi in matris utero. quod si et in iniquitate conceptus sum et in peccatis mater quam uixi in matris utero. quod si et in iniquitate conceptus sum et in peccatis mater aut quando innocens fui? sed ecce omitto illud tempus: et quid mihi iam cum eo est, cuius nulla uestigia recolo? Nonne ab infantia huc pergens ueni in pueritiam? uel potius ipsa in me uenit et successit infantiae? nec discessit illa: quo enim abiit? et tamen iam non erat. non enim eram infans, qui non farer, sed iam puer loquens eram. et memini hoc, et unde loqui didiceram, post aduerti. non enim docebant maiores homines praebentes mihi uerba certo aliquo ordine doctrinae sicut paulo post litteras, sed ego ipse mente, quam dedisti mihi, deus meus, cum gemitibus et uocibus uariis et uariis membrorum motibus edere uellem sensa cordis mei, ut uoluntati pareretur, nec et cum secundum eam uocem corpus ad aliquid mouebant, uidebam et tenebam hoc ab
Abbreviated transcription (Latin):
ua s qͥa ecatis accessu peritura sũt. Qd̾ licet ꝓbes. cũ ferri eqͦ animo eadẽ
ip̃a ñ posunt. qͣndo in aliqͦ aunosiore dep̾hendũt᷑. Tũ itaq dñe deus meꝰ
qͥ dedisti uitã infanti ⁊ corpꝰ. qd̾ ita ut uidemꝰ instripeisl. sensibꝰ. cõpeg. ⁊i¬
menbris. fig᷑a de corasti. proq eiꝰ uniu̾sitate. atq incolumitate om̃s
conatus animantis insinuasti. iubes me laudare ĩ istis te. et cõfiteritͥ
et psalłe nomini tuo alcissime. qͥa deus es otumipotẽs. ⁊ bonꝰ etiã sisola ista
fecisses. q̃ nemo aliꝰ pocest facere. nͥ tu une. a qͦ ÷ om̃is modus formosissime.
qͥ formas omia. ⁊ lege tua ordinas oĩa. Hãc gͦ etatem dñe qua me uixisse
ñ memini. de qua aliis credidi. ⁊ qͣm me egisse ex aliis ĩfantibꝰ cõieci. qͣmqͣm
a mulcũ fida cõiectura sit. piget me annum̾are huic uite i

Expanded text:
ua, sed quia aetatis accessu peritura sunt. quod licet probes, cum ferri aequo animo eadem ua, sed quia aetatis accessu peritura sunt. quod licet probes, cum ferri aequo animo eadem ipsa non possunt, quando in aliquo annosiore deprehenduntur. Tu itaque, domine deus meus, qui dedisti uitam infanti et ; corpus, quod ita, ut uidemus, instruxisti sensibus, conpegimembris, figura decorasti proque eius uniuersitate atque incolumitate omnes conatus animantis insinuasti, iubes me laudare te in istis et confiteri tibi et psallere nomini tuo, altissime, quia deus es omnipotens et bonus, etiamsi sola ista fecisses, quae nemo alius potest facere nisi tu, une, a quo est omnis modus, formosissime, qui formas omnia et lege tua ordinas omnia. hanc ergo aetatem, domine, qua me uixisse non memini, de qua aliis credidi et quam me egisse ex aliis infantibus conieci, quamquam ista multum fida coniectura sit, piget me adnumerare huic uitae m
Abbreviated transcription (Latin):
daret᷑. indignari acrit̾ ũ subiectis hõib liberis. ⁊ maioribꝰ. hiis q aqͥb genitꝰ
est. młtis q p̾terea prudẽciorib ñ ad nutũ uolũtatis obtẽperãtib feriendo
noc̾e̾. niti qͣnt̾ potest. qͥa ñ obedit᷑ imperiis. qͥbꝰ perniciose obediretur.. Ita
inbecillitas niẽbroꝵ ĩfantiliũ ĩnocens est nõ aninꝰ ĩfantiũ  di ego. ⁊ exꝑtꝰ
sũ. ⁊ elantem paruulum. Nõdum loq̃bat᷑. ⁊ intuebat᷑ pallidris amaro aspec¬
tu collactaneum suũ. Qͥs hoc ignorat: Expiare se dicũt ista matres. atq
nutͥces. nescio qͥb remediis. Nisi u̾o ⁊ ista ĩnocẽcia est ĩ fonte lactis ubertĩ
manante. atq habũdante. opibꝰ egentissimũ. ⁊ illo adhuc uno aluñto ui¬
tam ducentem. cõsortem ñ pati. S blande tolerãtur h: ñ qͥa nlła. uł par¬

Expanded text:
daretur, indignari acriter non subiectis hominibus liberis et maioribus hisque, a quibus genitus daretur, indignari acriter non subiectis hominibus liberis et maioribus hisque, a quibus genitus est, multisque praeterea prudentioribus non ad nutum uoluntatis obtemperantibus feriendo nocere niti quantum potest, quia non oboeditur imperiis, quibus perniciose oboediretur? ita imbecillitas membrorum infantilium innocens est, non animus infantium. uidi ego et expertus sum zelantem paruulum: non-\' dum loquebatur et intuebatur pallidus amaro aspectu conlac-i suum suum. quis hoc ignorat? expiare se dicunt ista matres atque nutrices nescio quibus remediis. nisi uero et ista innocentia est, in fonte lactis ubertim manante atque abundante1 opis egentissimum et illo adhuc uno alimento uitam ducentem\' consortem non pati. sed blande tolerantur haec, non quia nulla uel par
Abbreviated transcription (Latin):
Oio est hoc: Gaudeat etiã sic. ⁊ amet ñ inueniẽdo i̾uenire. potiꝰ qͣm ĩueni¬
ꝑct̃m infantie mee:. Qm̃ nemo niũdus a pc̃co corã te: nec infans. cuiꝰ: uiiꝰ
diei uita suꝑ t̾ram. Ors me cõmemorat: An qͥlib tãcillus nc̃ paruulus in
quo uideo qsd̃ ñ memini de meͨ Qͥd gͦ t̾c peccabam ⁊ Au qͥa uberibꝰ inhiabam
plorãs: Nam si ñc faciã. ñ qͥdem uberibꝰ. s esce tõgruenti ãnis uieis. ita inhiãs
deri debor. atq rep̾hendar iustissime. Tunc gͦ rep̾hẽdenda faciebam: s qͥa repre-¬
hendentem ĩtellig̾e ñ pot̾am. nec mos rep̾hendi me. uͨ ratio sinebat. Nam
extirpamus. ⁊ eicimus ista crescẽtes. Nec uidi qͦmqͣm scientem cũ aliqͥd pur¬
gat boua proit̾e. An pro tẽpore etiã bona illa erãt. flendo pet̾e. etiã qd̃ noxie

Expanded text:
quid est hoc? gaudeat etiam sic et amet non inueniendo inuenire potius quam inueniquid est hoc? gaudeat etiam sic et amet non inueniendo inuenire potius quam inuenipeccatum infantiae meae? quoniam nemo mundus a peccato coram te, nec infans, cuius est unius diei uita super terram. quis me commemorat? an quilibet tantillus nunc paruulus, in quo uideo quod non memini de me? quid ergo tunc peccabam? an quia uberibus inhiabam plorans? nam si nunc faciam, non quidem uberibus, sed escae congruenti annis meis ita inhians, deridebor atque reprehendar iustissime. tunc ergo reprehendenda faciebam, sed quia reprehendentem intellegere non poteram, nec mos reprehendi me nec ratio sinebat. nam extirpamus et eicimus ista crescentes. nec uidi quemquam scientem, cum aliquid purgat, bona proicere. an pro tempore etiam illa bona erant, flendo petere etiam quod noxie
Abbreviated transcription (Latin):
ecia tũc: ⁊ signa qͥb sensamea nota aliis fac̾e̾m. iã in fine infantie querebam
unde hoc tale animal nisi abste dñe;An qͥsqͣm se faciendi erit artifex. aut
uła uena tpitur aliũde. qua e̾ẽ ⁊ uiu̾e currat in nos ꝑretqͣm qd̾ tu facis
nos dũe. cui eẽ.⁊ uiu̾e ñ aliud. atq aliud ẽ. qͥa sũme etꝰ ac sc̃mne uiñe .id ipͥm
es. Sũmus eĩ es ⁊ ñ mutaris neq ꝑagit᷑ in te hodier ñ dies. Et tamen
in te pagit᷑ qͥa inte st̾ ⁊ ista oĩa. Nou eñ haberent uias tͣnseũdi. nͥ cõtine
modos. ⁊ uttũq extiterũt. E tͣnsibũt adhuc alii. ⁊ accipient. ⁊ ut cũq exis¬
tent. Tu aut̾ idem ip̃e es: ⁊ omĩa crastina. atq ultͣ oĩa q̃ hesterna. ⁊ retro
hodie facies. hodie fecisti. Od ad me. si qͥs ñ intelligat. Gaudeat ⁊ iꝑ̃e dicens.

Expanded text:
etiam tunc et signa, quibus sensa mea nota aliis facerem, iam in fine infantiae quaerebam. etiam tunc et signa, quibus sensa mea nota aliis facerem, iam in fine infantiae quaerebam. unde hoc tale animal nisi abs te, domine? an quisquam se faciendi erit artifex? aut ulla uena trahitur aliunde, qua esse et uiuere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, domine, cui esse et uiuere non aliud atque aliud est, quia summe esse atque summe uiuere id ipsum est? summus enim es et non mutaris, neque peragitur in te hodiernus dies, et tamen in te peragitur, quia in te sunt et ista omnia: non enim haberent uias transeundi, nisi continermodos et utcumque extiterunt, et transibunt adhuc alii et accipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. quid ad me, si quis non intellegat? gaudeat et ipse dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ oĩum ĩstabiliũ stant cause. ⁊ rex õĩum mutabiliũ imutabiles mañet
origines. ⁊ õiuim irrationalium. ⁊ tꝑ̃raliũ sẽpit̾ne uiuunt rationes. dic
mͥ supplici tuo d̾s ⁊ misericors miso tuo. dic mͥ utrũ alicui iã etati mee
mortue successerit infantia mea an illa÷. qͣm egi intͣ iuscera mati ine
Nam ⁊ de illa mͥ ñ nich indicatũ ÷: ⁊ p̾gnantes ip̾e uidi feminas. Qd an
hãc eciam dulcedo nĩa d̾s m̃s fui ue alicubi. aut aliqͥs: slã qͥs mͥ dicat
ista ñ habeo. Nec mat̾. nͭ pat̾ potuer̾t nͨ alioꝵ experuẽtum tͨ nemo¬
ria mea. An irrides me ista qͥrentem. te q de hoc qd̾ noui laudariamo
iubes. ⁊ cõfiteri me tibi: Confiteor tͥ dñe celi ⁊ t̾re. laudẽ dicẽs ł de pͥmo¬
diis ⁊ infantia m̃a. q̃ ñ memini. Et dedisti ea homini ex aliis de se conice.
⁊ auctoritatibꝰ etiã muliertulaꝵ de se młta cred̾e. Eram em̃ ⁊ inuebam

Expanded text:
et rerum omnium mutabilium inmutabiles manent origines et omnium inrationalium et temporalium sempiternae uiuunt rationes, dic mihi supplici tuo, deus, et misericors misero tuo, dic mihi, utrum alicui iam aetati meae mortuae successerit infantia mea. an illa est, quam egi intra uiscera matris meae? nam et de illa mihi nonnihil indicatum est et praegnantes ipse uidi feminas. quid ante hanc etiam, dulcedo mea, deus meus? fuine alicubi aut aliquis? nam quis mihi dicat ista, non habeo; nec pater nec mater potuerunt nec aliorum experimentum nec memoria mea. an irrides me ista quaerentem teque de hoc, quod noui, laudari a me iubes et confiteri me tibi? Confiteor tibi, domine caeli et terrae, laudem dicens tibi de primordiis et infantia mea, quae non memini; et dedisti ea homini ex aliis de se conicere et auctoritatibus etiam muliercularum multa de se credere. eram enim et uiuebam
Abbreviated transcription (Latin):
scło cõtinete uos ab eo. Euitãdo uiuit aĩa. q̃ appetẽdo morit᷑. Cõtinete uos ab
ĩmani feritate suꝑbiez ab inerti uoluptate luxurie. ⁊ a fallaci nõie scientie:
ut sĩt bestie mãsuete. ⁊ pecora edomita. ⁊ ĩnoxii s̃pentes. Motꝰ enĩ aĩe
st̾ isti ĩ allegoria. S fastꝰ elatõis. ⁊ delectatõ libidinis.⁊ uenenũ curio

Expanded text:
saeculo, continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo moritur. continete uos ab saeculo, continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo moritur. continete uos ab immani feritate superbiae, ab inerti uoluptate luxuriae et a fallaci nomine scientiae, ut sint bestiae mansuetae et pecora edomita et innoxii serpentes. motus enim animae sunt isti in allegoria: sed fastus elationis et delectatio libidin
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ tͥ uiuat. q̃ mortua erat ĩ deliciis uiuẽs. deliciis dñe mortiferis. Nã tu. puri cor¬
dis uitales delicie. Oꝑent᷑ gͦ iã ĩ t̾ra ministri tui. ñ sic̃ in aqͥs ĩfidelitatis ãnunti¬
ando ⁊ loq̃ndo ꝑ miracula ⁊ sacram̃ta.⁊ uoces misticas. ubi intẽta fit ignorãtia
mat̾ ãmiratõis ĩ timore occultoꝵ signoꝵ. Lalis enĩ ẽ. introitꝰ ad fidẽ filiis adam
oblitis tui. dũ se abscondt̃ a facie. tua. ⁊ fuĩt abyssus. S oꝑent᷑ etiã sic̃ ĩ arida
discreta a gurgitib abyssi ⁊ sĩt forma fidelib uiuendo corã eis. ⁊ excitãdo ad
imitatõem. Sic enĩ ñ tãtũ ad audiendũ u̾bũ. s etiã ad faciendũ audiũt. Que¬
rite dm̃. ⁊ uiuat aĩa ur̃a ut ꝓducat t̾ra aĩam uiuentẽ. Nolite cõformari huic

Expanded text:
eorum tibi uiuat, quae mortua erat in deliciis uiuens, deliciis, domine, mortiferis; nam tu puri coreorum tibi uiuat, quae mortua erat in deliciis uiuens, deliciis, domine, mortiferis; nam tu puri cordis uitales deliciae. Operentur ergo iam in terra ministri tui, non sicut in aquis infideiitatis annuntiando et loquendo per miracula et sacramenta et uoces mysticas, ubi intenta fit ignorantia mater admirationis in timore occultorum signorum — talis enim est introitus ad fidem filiis Adam oblitis tui, dum se abscondunt  a facie tua et fiunt abyssus — sed operentur etiam sicut in arida discreta a gurgitibus abyssi et sint forma fidelibus uiuendo coram eis et excitando ad imitationem. sic enim non tantum ad audiendum sed etiam ad faciendum audiunt: quaerite deum, et uiuet anima uestra, ut producat terra animam uiuentem. nolite conformari huic
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Oꝑa enĩ eoꝵ narramꝰ: s tu es qͥ oꝑaris ĩ eis. ut oꝑent᷑ aĩam uiuã. Lerra
ꝓducit eã. qͥa t̾ra causa ẽ. ut hec agãt ĩ ea. sic̃ mare fuit causa. ut agerẽt rep¬
tilia animaꝵ uiuaꝵꝵ. ⁊ uolatilia sub firmam̃to celi. qͥb iã t̾ra ñ ĩdiget. ꝙͣuis
piscẽ mãducer leuatũ de ꝓfũdo ĩ ea mẽsa. qͣm parasti ĩ cõspectu credentium.
Ideo enĩ de ꝓfũdo leuatꝰ ẽ: ut alat aridã. Et aues marina ꝓgenies. s tñ suꝑ t̾rã mł¬
tiplicant᷑. Primarũ enĩ uocũ euãgelitantiũ ĩfidelitas hoĩum causa fuit. S ⁊
fideles exhortant᷑. ⁊ bñdicunt᷑ ab eis młtiplicit̾ de die ĩ diẽ. At uͦ aĩa uiua de
t̾ra sũpsit exordiũ: qͥa ñ ꝓdest iã nͥ fidelib cõtinere se ab amore huiꝰ scl̃i. uͭ aĩa

Expanded text:
aris in eis, et operentur animam uiuam. terra aris in eis, et operentur animam uiuam. terra producit eam, quia terra causa est, ut haec agant in ea, sicut mare fuit causa, ut agerent reptilia animarum uiuarum et uolatilia sub firmamento caeli, quibus iam terra non indiget, quamuis piscem manducet leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in conspectu credentium; ideo enim de profundo leuatus est, ut alat aridam. et aues marina progenies, sed tamen super terram multiplicantur. primarum enim uocum euangelizantium infidelitas hominum causa extitit; sed et fideles exhortantur et benedicuntur eis multipliciter de die in diem. at uero anima uiua de terra sumit exordium, quia non prodest nisi iam fidelibus continere se ab amore huius saeculi, ut anima
Abbreviated transcription (Latin):
gradu alio. ⁊ post initii u̾bũ. ĩ cõsũmationẽ respit̾e̾t. ac ꝑ hoc ĩ u̾bo tuo
ñ maris ꝓfũditas. s ab aquarũ amaritudĩe t̾ra discreta eicit. ñ repti¬
lia animaꝵ uiuare. ⁊ uolatilia ss aĩam uiuã. Neq enĩ iã opꝰ habet
baptismo. qͦ gẽtib opꝰ est. sic̃ opꝰ habebat cũ acͥis tegeret᷑. Neq enĩ int᷑¬
tur alit̾ ĩ regnũ celoꝵ ex illo qͦ instituisti ut sic intret᷑. nͭ magnalia
mirabiliũ qua erit. qͥb fiat fides. Neꝙ enĩ nͥ signa ⁊ ꝓdigia uiderit
ñ credit. cũ iã disficta sit t̾ra fidelis ab aqͥs maris infidelitate amaris.
Et lĩgue ĩ signo st̃: ñ fidelib s ĩfidelib. Nec isto gͥ gen̾e. uolatili qd̃ u̾bo tuo ꝓdu¬
xert̃ aque opꝰ habet t̾ra. qͣm fũdasti suꝑ aquas ĩmitte ĩ eã u̾bũ tuũ ꝑ nũtios

Expanded text:
gradu alio et post initii uerbum in consummationem respiceret. Ac per hoc in uerbo tuo gradu alio et post initii uerbum in consummationem respiceret. Ac per hoc in uerbo tuo non maris profunditas, sed ab aquarum amaritudine terra discreta eicit non reptilia animarum uiuarum et uolatilia, sed animam uiuam. neque enim iam opus habet baptismo, quo gentibus opus est, sicut opus habebat, cum aquis tegeretur: non enim intratur aliter in regno caelorum ex illo. quo instituisti, ut sic intretur; nec magnalia mirabilium quaerit, quibus fiat fides: neque enim nisi signa et prodigia uiderit, non credit, cum iam distincta sit terra fidelis ab aquis maris infidelitate amaris, et linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus. nec isto igitur genere uolatili, quod uerbo tuo produxerunt aquae, opus habet terra, quam fundasti super aquas. immitte in eam uerbum tuum per nu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ cognitõe animi res una młtis modis ꝑ corporis motiones figuret᷑. atꝙ
dicat᷑. aque ꝓduxert̃ hec. s in u̾bo tuo. Necessitates alienatoꝵ ab et̾nitate
quarũ amarꝰ lãguor fuit causa ut ĩ tuo u̾bo ista ꝑcederent. Et pulchra st̃ oĩa
faciẽte te: ⁊ ecce tu s̃enarrabilit̾ pulchrior. qui fecisti om̃ia. A quo si ñ e̾ẽt
lapsus adam. ñ diffũderet᷑ ex ut̾o eiꝰ salsugo maris. genꝰ humanũ ꝓfunde
curiosũ. ⁊ ꝑcellose tumidũ. ⁊ instabilit̾ fluidũ atq ita ñ opꝰ ee̾t. ut ĩ aqͥs
młtis corporalit̾ ⁊ sẽsibilit̾ oꝑarent᷑ dispẽsatores tui mistica ft̃a. ⁊ dicta.
Sic enĩ mͥ nc̃ cccͦrert̃ reptilia. ⁊ uolatilia. qͥb ĩbuti ⁊ initiati hoĩes cor¬
poralib sacram̃tis sb̾diti. ñ ult᷑ ꝓficerẽt nͥ spiritalit̾ uiuisceret anima

Expanded text:
ut in cognitione animi res una multis modis per corporis motiones figuretur atque ut in cognitione animi res una multis modis per corporis motiones figuretur atque dicatur. aquae produxerunt haec, sed in uerbo tuo: necessitates alienatorum ab aeternitquarum amarus languor fuit causa, ut in tuo uerbo ista procederent. Et pulchra sunt omnia faciente te, et ecce tu inenarrabiliter pulchrior, qui fecisti omnia. a quo si non esset lapsus Adam, non diffunderetur ex utero eius salsugo maris, genus humanum profunde curiosum et procellose tumidum et instabiliter fluuidum, atque ita non opus esset, ut in aquis multis corporaliter et sensibiliter operarentur dispensatores tui mystica facta et dicta. sic enim mihi nunc occurrerunt reptilia et uolatilia, quibus imbuti et initiati homines corporalibus sacramentis subditi non ultra proficerent, nisi spiritaliter uiuesceret anima
Abbreviated transcription (Latin):
mo tuo. Et int̾ hec fc̃a st̾ magna mirabilia tãꝙͣ ceti gͣndes. ⁊ uoces nũ¬
cioꝵ tuoꝵ uolitãtes suꝑ t̾rã. iuxta firmamentũ libri tui. p̃posito illo sͥ¬
ad auctoritatẽ. sub quo uolitarẽt. qͦcũꝙ irẽt. Neq enĩ st̃ loquele. neq siones.
quoꝵ ñ audiant᷑ uoces eoꝵ. qͣndo ĩ omnẽ t̾rã exiit sonꝰ eoꝵ. ⁊ ĩ fines orbis t̾re u̾ba
eoꝵ. qm̃ tu dñe bñdicendo multiplicasti hec. Nũqͥd mẽtior. aut mixtione mis¬
ceo. neq distĩguo lucidas cogitatões harũ rerũ ĩ firmam̃to celi. ⁊ oꝑa corpo¬
ralia in ũdoso mari. ⁊ sub firmam̃to celi: Quarũ enĩ rerũ noticie stͥ soli¬
de ⁊ tͥminate. sine incrementis generationũ. tãꝙͣ lumina sapiẽtie ⁊ sciẽtie.
earũdẽ rerũ st̃ oꝑatões corporales multe ac uarie. ⁊ aliud ex alio crescẽdo
multiplicant᷑ ĩ bñdictione tua d̾s. qͥ cõsolatꝰ es fastidia sẽsuũ mortaliũ.

Expanded text:
et inter haec facta sunt magnalia mirabilia tamquam coeti grandes et uoces nuntiorum tuorum uolantes super terram iuxta firmamentum libri tui praeposito illo sad auctoritatem, sub quo uolitarent, quocumque irent. neque enim sunt loquellae neque sermones, quorum non audiantur uoces eorum, quando in omnem toniam tu, Domine, benedicendo multiplicasti haec. 27. Numquid mentior, aut mixtione misceo, neque distinguo lucidas cognitiones harum rerum in firmamento coeli, et opera corporalia in undoso mari et sub firmamento caeli? quarum enim rerum notitiae sunt solidae et terminatae sine incrementis generationum tamquam lumina sapientiae et scientiae, earundem rerum sunt operationes corporales multae ac uariae, et aliud ex alio crescendo multiplicantur in benedictione tua, deus, qui consolatus es fastidia sensuum mortalium,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ecce enĩ tãꝙͣ d̾o dicẽte fiãt luminaria ĩ firmam̃to celi. factꝰ ÷ subito de cele
sonꝰ. tãꝙͣ ferret᷑ flatꝰ uehemẽs. ⁊ uise st̃ lĩgne diuise qͣsi ignis: qͥ ⁊ insedit suꝑ
unũ quẽq illoꝵ: ⁊ fca st̃ luminaria ĩ firmam̃to celi. u̾bũ uite habẽtia. Ulbiꝗ
discurrite ignes scĩ. ignes detori. Nos enĩ estis lum̃ mũdii nͨ estis sb̾ modio. Exal¬
tatꝰ ÷ cui adhesistis. ⁊ exaltauit uos. Discͤrite. ⁊ ĩnocescite oĩb gẽtib. Cõcipiat
rantes enĩ p̃ciosũ a uili. fcĩ estis os dei. ꝑ qͦs dic̾et. Pducãt aque ñ aĩam ui¬
uam. quã t̾ra ꝓducit s reptilia animaꝵe uiuaꝵ.⁊ uolatilia uolãtia
suꝑt̾rã. Repserũt enĩ sacram̃ta tua d̾s ꝑ oꝑa seruoꝵ scõꝵ tuoꝵ int̾

Expanded text:
eius. ecce enim tamquam deo dicente: fiant luminaria in firmamento caeleius. ecce enim tamquam deo dicente: fiant luminaria in firmamento cael insedit super unumquemque illorum, et facta sunt luminaria in firmamento caeli uerbum uitae habentia. ubique discurrite, ignes sancti, ignes decori. uos enim estis lumen mundi nec estis sub modio. exaltatus est, cui adhaesistis, et exaltauit uos. discurrite et innotescite omnibus gentibus. Concipiat rantes enim pretiosum a uili facti estis os dei, per quod diceret: producant aquae non animam uiuam, quam terra producet, sed reptilia animarum uiuarum et uolatilia uolantia super terram. repserunt enim sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
minaria ĩ firmam̃to celi. Qd̃ ñ fiet. nͥ fuerit illic cor tuũ. Qd̾ itẽ ñ fiet. nisi
fuerit illic thesaurꝰ tuus. sic̃ audisti a magistro bono. S cõt̾stata ⁊ t̾ra ste¬
rilis ⁊ spine offocauert̃ u̾bũ. Uos aut̃ genꝰ electũ ĩfirma mũdi qͥ dimisistis om̃ia
ut seq̃remini dñm. ite post eũ ⁊ ꝯfũdite fortia. Ite post eũ speciosi pedes.⁊ lucete
ĩ firmam̃to. ut celi enarrẽt głam eiꝰ. diuidẽtes int̾ lucẽ ꝑfectoꝵ. s ñdũ sic̃ an¬
geloꝵ. ⁊ uit̾ tenebras paruuloꝵ. s ñ desꝑatoꝵr. Lucete suꝑ oẽm t̾rã: ⁊ diessole
candẽs eructet diei u̾bũ sapiẽtie: ⁊ nox luna lucẽs ãnuntiet nocti u̾bũ sciẽtie.
Luna ⁊ stelle nocti lucẽt s nox ñ obscurat eas: qm̃ ipse illuminãt eã ꝓ modulo

Expanded text:
minaria in firmamento caeli: quod non fiet, nisi fuerit illic cor tuum; quod item non fiet, nisi minaria in firmamento caeli: quod non fiet, nisi fuerit illic cor tuum; quod item non fiet, nisi fuerit illic thesaurus tuus, sicut audisti a magistro bono. sed contristata est terra sterilis, et spinae suffocauerunt uerbum. Yos autem, genus electum in firmamento mundi, qui dimisistis omnia, ut sequeremini dominum, ite post eum et confundite fortia, ite post eum, speciosi pedes, et lucete in firmamento, ut caeli enarrent gloriam eius diuidentes inter lucem perfectorum, sed nondum sicut angelorum, et tenebras paruulorum, sed non desperatorum: lucete super omnem terram, et dies sole candens eructet diei uerbum sapientiae et nox, luna lucens, annuntiet nocti uerbum scientiae. luna et stellae nocti lucent, sed nox non obscurat eas, quoniam ipsae inluminant eam pro modulo
Abbreviated transcription (Latin):
tiferũ. ⁊ uenite disputemꝰ dic̃ dñs. ut fiãt luminaria ĩ firmam̃to celi:
⁊ luceant suꝑ t̾rã. Querebat diues ille a magistro bono qͥd facͥet. ut uitã
et̾nã cõseq̃ret᷑. dicat ei magist᷑ bonꝰ. quẽ putabat hoĩem. ⁊ nichil ãpliꝰ.
bonꝰ ÷ aut̃. qͥa d̾s ẽ. dicat ei. ut si uult uenire ad uitã. seruet mãdata. sepa¬
ret a se amaritudiem malicie atq neqͥcie ñ occidat. ñ mechet. ñ furet᷑.
ñ falsũ testimoniũ dicat. ut appareat arida. ⁊ g̾minet honorẽ patͥs ⁊ matͥs. ⁊ dilec¬
tionẽ ꝓximi. feci inqͥt ħ omĩa. UInde gͦ tãte spine si t̾ra fructifera ẽ: Uade ex¬
tirpa siluosa dumeta auaricie. Nende q̃ possides. ⁊ ĩplere frugib dãdo pauꝑib.
⁊ habebis thesaurũ ĩ celis. ⁊ seq̃re dñm siuis e̾ẽ ꝑfectꝰ. eis sociatꝰ int̾ qͦs loqͥtur
sapientiã ille qͥ nouit. qͥd distͥbuat diei ⁊ nocti. ut noris ⁊ tu: ut fiãt ⁊ tͥ lu-¬

Expanded text:
tiferum, et uenite, disputemus, dicit dominus, ut fiant luminaria in firmamento caeli, ut luceant super terram. quaerebat diues ille a magistro bono, quid faceret, ut uitam aeternam consequeretur: dicat ei magister bonus, quem putabat hominem et nihil amplius — bonus est autem, quia deus est — dicat ei, ut, si uult uenire ad uitam, seruet mandata, separet a se amaritudinem malitiae atque nequitiae, non occidat, non moechetur, non furetur, non falsum testimonium dicat, ut appareat arida et germinet honorem matris et patris et dilectionem proximi. feci, inquit, haec omnia. unde ergo tantae spinae, si terra fructifera est? uade, extirpa siluosa dumeta auaritiae, uende quae possides et implere frugibus dando pauperibus et habebis thesaurum in caelis et sequere dominum, si uis esse perfectus, eis sociatus, inter quos loquitur sapientiam ille, qui nouit, quid distribuat diei et nocti, ut noris et tu, ut fiant et tibi lu
Abbreviated transcription (Latin):
singłarit᷑ infert᷑ ad ymaginẽ dei Ita homo renouat᷑ in agnitõem d̾i scd̾m yma¬
ginẽ eiꝰ qͥ creauit eũ ⁊ spiritalis effectꝰ iudicat omĩa. q̃ utiq iudicãda st̾. ipse

Expanded text:
singulariter infertur: ad imaginem dei. ita homo renouatur in agnitione dei secundum imasingulariter infertur: ad imaginem dei. ita homo renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum, et spiritalis effectus iudicat omnia, quae uti
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽsator tuus generãs ꝑ euãgeliũ filios. ne sẽꝑ paruulos haberet qͦs lacte
nutͥret. ⁊ tãꝙͣ nutrix foueret. reformamini inqͥt ĩ nouitate mẽtis ur̃e ad
ꝓbandũ uos q̃ sit uolũtas dei. qd̾ bonũ. ⁊ bñplacitũ. ⁊ ꝑfectũ. Ideo q non
dicis. fiat homo. s faciamꝰ hoĩem: nͨ dicis scd̾m genꝰ s ad ymaginẽ ⁊ simi¬
litudiẽm nr̃am. Mente qͥppe renouatꝰ. ⁊ cõspiciens intellectã u̾itatem
tuã. hoie demõstratore ñ indiget. ut suũ genꝰ imitet᷑. s te demõstrante
ꝓbat ip̃e q̃ sit uolũtas tua. qd̵ bonũ. ⁊ bñplacitũ. ⁊ ꝑfectũ: ⁊ facis eũ iã capacem
uidere tͥnitatẽ unitatis. ⁊ unitatẽ tͥnitatis. Ideo ꝙ pluralit̾ dicto. faciamꝰ hõĩem.
singłarit̾ tñ ĩfert᷑. ⁊ fecit d̾s hoĩem ⁊ pluralit̾ dicto. ad ymaginẽ nostram.

Expanded text:
dispensator tuus generans per euangelium filios, ne semper paruulos haberet, quos lacte dispensator tuus generans per euangelium filios, ne semper paruulos haberet, quos lacte nutriret et tamquam nutrix foueret: reformamini, inquit, in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et beneplacitum et perfectum. ideoque non dicis: fiat homo, sed: faciamus, nec dicis: secundum genus, sed: ad imaginem et similitudinem nostram. mente quippe renouatus et conspiciens intellectam ueritatem tuam homine demonstratore non indiget, ut suum genus imitetur, sed te demonstrante probat ipse, quae sit uoluntas tua, quod bonum et beneplacitum et perfectum, et doces eum iam capacem uidere trinitatem unitatis uel unitatem trinitatis. ideoque pluraliter dicto: faciamus hominem singulariter tamen infertur: et fecit deus hominem, et pluraliter dicto: ad imaginem nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
ille discessus dũ dr̃ nob̾. nolite cõformari huic scło. ut ꝓducat t̾ra ĩ fonte uite ani¬
mã uiuentẽ ĩ u̾bo tuo ꝑ euãgelistas tuos aĩam cõtinentẽ. imitãdo imitatores
qm̃ ⁊ ego sic̃ uos. Ita ert̃ ĩ aĩa uiua bestie bone ĩ mãsuetudĩe actionis. mãda¬
sti enĩ dicẽs. ĩ mãsuetudĩe oꝑa tua ꝑfice. ⁊ ab om̃i hoĩe diligeris. ⁊ pecora bona.
neq si mãducauerĩt habũdantia. neꝙ si ñ mãducauerĩt egẽtia. ⁊ spentes bo-¬
ni ñ ꝑnitiosi ad nocendũ. s astuti ad cauendũ. ⁊ tãtũ explorãtes tẽporalem
naturã qͣnt̃ sufficit. uͭ ꝑ ea q̃ fcã st̃. intellecta cõspiciat᷑ et̾nitas. Seruiunt
enĩ hec animalia rationi. cũ a ꝑgressu mortifero cohibita uiuunt. ⁊ bona sũt.
uiuentes. Neq enĩ dixisti. fiat homo scd̾m genꝰ. s faciamꝰ hoĩem ad yma¬
ginẽ ⁊ similitudĩem nrãm. ut nos ꝓbemꝰ q̃ sit uolũtas tua. Ad hoc enĩ ille

Expanded text:
nobis: nolite conformari huic saeculo, ut producat terra in fonte uitae animam uiuentem, in uerbo tu.o per euangelistas tuos animam continentem imitando imitatores quia et ego sicut uos. ita erunt in anima uiua bestiae bonae in mansuetudine actionis. mandasti enim dicens: in mansuetudine opera tua perfice et ab omni homine diligeris. et pecora bona neque si manducauerint, abundantia, neque si non manducauerint, egentia, et serpentes boni non perniciosi ad nocendum, sed astuti ad cauendum et tantum explorantes temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciatur aeternitas. seruiunt enim rationi haec animalia, cum a progressu mortifero cohibita uiuunt et bona sunt. uiuentes. neque enim dixisti: fiat homo secundum genus, sed: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ut nos probemus, quae sit uoluntas tua. ad hoc enim ille