comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e dilectissimi: qd̾ debetur domi¬
no largiente reddendum est pro¬
¶merentib or̃onib uĩis ut nos ad sol¬
uendum faciat ydoneos qui uos ad
exigendum fecit intentos. Loquentes
enu proxime de dñi passione usq r
ad euangelice istorie uerumus locuz
in quo pilatus impiis uideoꝵ clamoiͣ¬
bus ut ilx ctucifigeretur cessisse na̾ra¬
tur. Peractis itaq om̃ib que diuini¬
tas fieri carus uelamine temperata ꝑ
ip̃e gestarat affixus est. Duob latroĩ¬
bus uno ad dexteram ip̃ius: alio ad si¬
nistram si militer crucifixis: ut etĩa ĩ
ip̃a patibuli specie monstraretur illa
que in iudicio ip̃ius omĩum hoĩum
est facienda discretio: cum et saluãdoꝵ
figuram fides credentis latrorus expͥ¬
meret. et dampnandoꝵ formam blas¬
phemantis impietas prenotaret. Pas¬
sio igitur xp̃i salutis nr̃e continet sacra¬
mentum. et de uistiumento qud̃ iniꝗ¬
tas iudeoꝵ parauit ad penam potẽtia¬
redemptoris gradum nobis fecit ad gło¬

Expanded text:
rae, dilectissimi, quod debetur, Domino largiente reddendum est, promerentibus orationibus vestris, ut nos ad solvendum faciat idoneos, qui vos ad exigendum fecit intentos. Loquentes enim proxime de Domini Passione, usque ad evangelicae historiae venimus locum, in quo Pilatus impiis Judaeorum clamoribus, ut Jesus crucifi geretur, cessisse narratur. Peractis itaque omnibus quae Divinitas fieri carnis velamine temperata peipse gestarat, affixus est, duobus latronibus, uno ad dexteram ipsius, alio ad sinistram, similiter crucifixis: ut etiam in ipsa patibuli specie monstraretur illa quae in judicio ipsius omnium hominum est facienda discretio; cum et salvandorum figuram fides credentis latronis exprimeret, et damnandorum formam blasphemantis impietas praenotaret. Passio igitur Christi salutis nostrae continet sacramentum, et de instrumento quod iniquitas Judaeorum paravit ad poenamRedemptoris gradum fecit ad glo
Abbreviated transcription (Latin):
tates et sincere fidei contẽplatiõe ce̾nẽ¬
du ẽ ad que ꝓuehatuͥ humilitas ĩ¬
firmitatis. ad que inclirietur altitudo
uirtutis. quid sit qd̾ cato sine uerbo
tĩo agit. et quid qd̃ uerbũ sine cane
non efficit sine uerbi enĩ potẽtia. nͨ
conciperet uirgo nec pareret. ⁊ siñ ue¬
ritate carnus obuoluta pannis infã¬
ta non iaceret sine uerbi potentia ñ
atorarẽt magi puerũ nouo sydere de¬
claratũ. et sine uetitate catnis non
iuberetur puer in egyptu tratifferti
quẽ herodes cupiebat occidere. sini uer¬
bi potentia not diceret uox patͥs de¬

Expanded text:
ontemplatione cernendum est ad quae provehatur humilitas infirmitatis, et ad quae inclinetur altitudo virtutis; quid sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit. Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo nec pareret, et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret . Sine Verbi potentia non adorarent magi puerum novo sidere declaratum, et sine veritate carnis non juberetur puer in Aegyptum transferri, quem Herodes cupiebat occidi . Sine Verbi potentia non diceret vox Pat
Abbreviated transcription (Latin):
tem diuirie humaneq substantie u¬
nu dei filiũ et hominẽ credit ⁊ u̾bũ.
Multa sũt diłccissimi que ad exposi¬
tionem huius quã predicamus fidei
de toto scripturaꝵ corpore possumus
assumere. quia nichil sepius diuis
cõmertoatur eloquiis qua dei filiꝰ se¬
cundum deitatẽ sempiterꝰ ex patre
et idem ẜm carem temporal ex mat᷑.
sed ne caritatis ũte fatigetur audituᷤ
hodierno sermoni adhibendus ẽ modꝰ
ut quarta sabbati que sũt adicienda
seruemus. auxiliarite drĩo iħu xp̃o.¬

Expanded text:
em divinae humanaeque substantiae, unum Dei Filium et hominem credit et Verbum. Multa sunt, dilectissimi, quae ad expositionem hujus quam praedicamus fidei de toto Scripturarum corpore possemus assumere, quia nihil saepius divinis commendatur eloquiis, quam Dei Filius secundum Deitatem sempiternus ex Patre, et idem secundum carnem temporalis ex matre. Sed ne charitatis vestrae fatigetur auditus, hodierno sermoni adhibendus est modus, ut quarta sabbati quae sunt adjicienda servemus, auxiliante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
eius elidit hanc regulam merciẽto¬
te seruandam. ut quicũq in illa sy¬
nodo que nomen synodi nec habere
potuit nec meretur. et in qua mali¬
uolentia suã dioscorus. imperitia
autẽ iuuenal ostendit dolent ut
dilectionis tue relatione cõperiinris
se metu uictos et terrore superatos
ad consensu scelestissimi iudicii po¬
tuisse compelli. et coĩonẽ catholicam
obtinere desiterãt. satisfactioni eoꝵ
pax fratema prestetur. ita ut noni
dubiis ꝓfessionib euthicem cũ suo
doginate. cũq cõsortib suis anathe¬
matis execratic̃e condẽpnent. De his
autẽ qui in hac causa grauius pec¬
cauerunt. et ob hoc superiorẽ sibi locũ
in eadẽ infelici synodo uindicarunt
ut humilioꝵ fratrũ simplicitatem
arrogantie sue p̃iudiciis aggrauarẽt
si forte resipiscũt et a facti sui defeci
talis accedit. que non refutanda uu:¬
deatur. maturiorib apłice sedis con¬
siliis reseruetur ut examinatis oĩb

Expanded text:
ejus elidit. Hanc regulam mementoejus elidit. Hanc regulam mementote servandam, ut quicunque in illa synodo quae nomen synodi nec habere potuit nec meretur, et in qua malevolentiam suam Dioscorus, imperitiam autem Juvenalis ostendit, dolent ut dilectionis tuae relatione comperimus, se metu victos et terrore superatos ad consensum scelestissimi judicii potuisse compelli, et communionem catholicam obtinere desiderant, satipax fraterna praestetur: . . . . . ita ut non dubiis professionibus Eutychen cum suo dogmate, et cum consortibus suis, anathematis consecratione condemnent. De his autem, qui in hac causa gravius peccaverunt, et ob hoc superiorem sibi locum in eadem infelici synodo vindicarunt, ut humilium fratrum simplicitatem arrogantiae praejudiciis aggravarent: si forte resipiscant et facti sui defensitalis accedat, quae non refutanda deatur, maturioribus apostolicae sedis consiliis reservetur, ut, examinatis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Eo ep̃c. Anatholio ep̃o.
Licet sperem diłctiotiẽ tuami ad
om̃e opus bonum ẽẽ deuotã
ut tam̃ efficacior tua possit fieri in¬
dusttia. necessariu et cõgtuũ fuit
frẽs meos: luceritiũ ep̃m. et Basiliũ
pbrm ut ꝓmisimus destinare. quia
tua diłctio societur. ut nicħ in his q̃
ad unuuersał ec̃ce statũ pertitient
aut dubie agatur. aut segnit̾ cuz
residertib uob̾ qbꝰ executionẽ nr̃e
dispoĩtioĩs ĩiũximꝰ ea possint agi
cuncta moderatione uͥ ñ bñuolẽtie¬
partes nec iustitie negligantur. s
absq personaꝵ accepticẽ diuinũ in
omĩb iudicium cogitetur. quod ut
recta obseruantia ualeat custodiri.
catholice pͥmitus fidei seruetur ĩte¬
gritas. et quia per om̃ia angusta ⁊
arclua uia est. que ducit ad uitarri
neq in sinistra neq in dexterã ab
eius tramite deuietur. Et quia euã¬
gelica. et apłica fides om̃es expugna
errores. et ab uno latere Nestorium
deicit ab alio Euthicem. et particepᷤ

Expanded text:
opus Anatolio episcopo. Licet sperem dilectionem tuam ad omne opus bonum esse devotam, ut tamen efficacior tua fieri possit industria, necessarium et congruum fuit fratres meos Lucentium episcopum et Basilium prtua dilectio societur, ut nihil in his quae ad universalis Ecclesiae statum pertinent, aut dubie agatur aut segniter: cum residentibus vobis, quibus exsecutionem nostrae dispositionis injunximus, ea possint agi cuncta moderatione, ut nec benevolentpartes nec justitiae negligantur, sed absque personarum acceptione divinum in omnibus judicium cogitetur. Quod ut recta observantia valeant custodire, catholicae primitus fidei servetur integritas, et quia per omnia angusta et ardua via est quae ducit ad vitam, neque in sinistram, neque in dexteram ab ejus tramite devietur. Et quia evangelica et apostolica fides omnes expugnat errores, et ab uno latere Nestorium de
Abbreviated transcription (Latin):
retica peruersitatẽ eide fauorex su¬
um prestare conuincitur.Qui enã
si magria satiffactione potuisset in¬
dulgenta ꝓmereri nequaquã de¬
buit his qui in fide ꝑmansetant
antefemi. bñ quia no lacet clerrien¬
tia ur̃a ꝙͣtum periculi aut ꝑ pu¬
derroam cõcordiar aut per dolosacri
neꝗtia nutriatur. dignemini ep̃s
las suꝑducas ne estimationẽ suam
quã nr̃o acꝗsiuit fauore concẽpnat
monit absciat. Cuius innocentie
ita affusse gaudeo uos ut merori
eius digira con solõne ur̃a pietas sb̾¬
scere ur̃a dignatio apłice sedis exi¬
stimate iudicio cura in ca fidei cui r¬
głia ur̃a famulatur uicẽ ip̃i mea
eatenꝰ delegarem ut ab ea que nob̾
debetur obseruantia nõ recederis pie¬
tati me ur̃e presenitare nõ desiriat.
exeques in custodia fidcet ⁊ in ecca¬
sticis disciplinis per onuia soliotu¬
dinem et opertutus sugrestionib
qd̾ uniu̾sali ecͣce prosit insinuats

Expanded text:
reticam perversitatem eidem favorem sureticam perversitatem eidem favorem suum praestare consi magna satisfactione potuisset indulgentiam promereri, nequaquam debuit his qui in fide permanserant anteferri. Unde quia non latet clementiam vestram, quantum periculi, aut per pudendam socordiam, aut per dolosam nequitiam nutriatur, dignamini episclas superducat, ne aestimationem suam quam vestro acquisivit favore, contemnat, desistat. Cujus innocentiae vos ita affuisse gaudeo, ut moerori ejus digna consolatione vestra pietas subscere vestra dignatio, apostolicae sedis aestimate judicio: cum in causa fidei, cui gloria vestra famulatur, vicem ipsi meam eatenus delegarim, ut ab ea quae vobis debetur observantia non recedens, pietati me vestrae praesentare non desinat: exsequens in custodia fidei, et in ecclesiasticis disciplinis per omnia sollicitudinem meam, et opportunis suggestionibus, quod universali Ecclesiae prosit, insinuans:
Abbreviated transcription (Latin):
est secure pacis perpetẽ optmeat fir¬
nritatẽ. Nam quit protest sori ad¬
uersanos ueritals orpresios si eosdez
hẽamius intra diuca septa rediiuuo
Qd ita: cica persona filii mei ethi
gestuz c̃ẽ cognoui nimiur me anxi¬
um facit ⁊ metuere certa ratione cõ¬
pellit ne petuteridũ mͥ sit qd̾ de ep̃o
constantinopolitano qui ab ĩpugna¬
torib fuerat ordinatus fideiuobis
adhoitantib acqeui meliora sentite
cum tarite pietatis ur̃e testimonio
inua retur ne illum grauaret sue
oromauorus infirtnitas ubi ur̃a ĩ¬
teruentio presraretur unde gratu¬
lati cepera qd beati flauiani hoto¬
raret memora et hereticoꝵ cona¬
tib obsistere diceretur. sed doleo illũ
sicut predc̃ lactimabił querela ue¬
monsitat in decetiora mutatum ⁊
eum m̃c cõstituisse archidiaconẽ¬
quẽ ire profexus ẽ a se ẽẽ reiectum
qui euthiciarie hetesis se ap̃ nos pro¬
diderat deferisorẽ. Quem quia nũc
eccłia sticis negotuis ĩposuit ꝓpter he¬

Expanded text:
eat firmitatem. Nam quid prodest foris adversarios veritatis oppressos, si eosdem habeamus intra Dominica septa redivivos? Quod itaque circa personam filii mei Etii gestum esse cognovi, nimium me anxium facit, et metuere certa ratione compellit, ne poenitendum mihi sit quod de episcopo Constantinopolitano, qui ab impugnatoribus fuerat ordinatus fidei, vobis adhortantibus acquievi meliora sentire cum tanto pietatis vestrae testimonio juvaretur, ne illum gravaret suae ordinationis infirmitas, ubi vestra interventio praestaretur. Unde gratulari coeperam, quod beati Flaviani honoraret memoriam, et haereticorum conatibus obsistere diceretur. Sed doleo illum, sicut praedicti lacrymabilis querela demonstrat, in deteriora mutatum, et eum nunc constituisse archidiaconumquem ipse professus est a se esse rejectum, qui Eutychianae haereseos se apud nos prodiderat defensorem. Quem quia nunc ecclesiasticis negotiis praeposuit, propter hae
Abbreviated transcription (Latin):
tiam nr̃e tamen fiuctu quent ĩdus¬
trie. Non eniz dormientib prouenit
regnu celoꝵ. sed in mandacis dei la¬
borantib. atq uigilantib. ut si do¬
na ip̃ius non urita fecerimus per ea
que dedit mereamur accipere quod
promisit. Unde cohortamur diłctio¬
nem ur̃as: ut abstinentes ab om̃i oꝑe
malo. que sunt iusta et casta secte¬
mini. filii enum lucis abicere debent.
opera tenebraꝵ. Itaq odia declinate.
ueniant. ut promissaꝵ beatitudinũ
mereamur ẽẽ consortes. per dꝰ .nͧ . iͫ.xͫ.¬

Expanded text:
tiam nostrae tamen fructum quaerit industiam nostrae tamen fructum quaerit industriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, veniant, ut promissarum beatitudinum mereamur esse consortes: per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sinice pauiulos uenire ad me. taliũ
est eñi regnu celoꝵ. noua głia coro¬
nabat infantes et de mitiis sius pꝰ¬
uuloꝵ primordia consecrabat. ut di¬
sceretur neminez hocunu diuini ĩ¬
capacẽ ẽẽ sacrameriti. q̃n etia illa e¬
tas głie ẽet aperta martirii. Agnoscamꝰ
ergo diłctissimi in magis adoratoribꝰ
xp̃i uocatioĩs nr̃e fideiq primitias ⁊
exultantib animis beate spei initia
celebremus. Exinde eiu in eternam
hxreditatez cepiius introire. exinde
nobis xp̃mi loquentia scripturaꝵ archa¬
na patuerunt. et ueritas qua iudeoꝵ
obcecatio non recepit. omũb natioĩ¬
bus suum lurrien inuexit. Honore¬
tur itaq a nobis sacratissimus dieᷤᷤ.
in quo salutis nr̃e auctor apparuit ⁊
lis. ac sicut illi de thesauris suis mis¬
ticas domino muneꝵ species obtule¬
tunt. ita et nos de cordib nostris. q̃
deo sunc digna proniamus. Quãuis.
enim om̃ĩu bonoꝵ sit ip̃e largitor e¬

Expanded text:
Sinite parvulos venire ad me, talium Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa aetas gloriae esset apta martyrii. CAP. IV. Agnoscamus ergo, dilectissimi, in magis adoratoribus Christi, vocationis nostrae fideique primitias, et exsultantibus animis beatae spei initia celebremus. Exinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquentia Scripturarum arcana patuerunt; et veritas, quam Judaeorum obcaecatio non recipit, omnibus nationibus lumen suum invexit. Honoretur itaque a nobis sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; elis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris, quae Deo sunt digna promamus. Quamvis enim omnium bonorum sit ipse largitor, e
Abbreviated transcription (Latin):
longinque orientaliu gentiũ natio¬
nes. insolito noui sideris splendore di¬
dicetũt. et ne de loco editi regis ãbige¬
rent. ut̃a eruditio prodidit qd̾ stella
non docuit. Cur uobis uiaz quã aliis
aperitis obstiuitis. Cur in ur̃a infide¬
litate residet dubiu. qud ex ur̃a fit
responsione manfestu. Locum na¬
tiuitacis de scripturaꝵ testimonio de¬
monstratis. presentiã tẽporis de celi
et terre attestatione cognoscitis. ⁊ t̾ri
ubi ad peisequendu animus hero¬
dis exarsit. ibi ad rion credendu ũt
sensus obouiuit. Felicior ergo igrani¬
tia infantiuz quos persecutor occidit
ꝙͣ ur̃a scientia: quam uisua perturba¬
tione cõsuluit. Uos noliustis eius
regnus recipere. cuius o pidu potu¬
istis osteridere. Illi potuerũt ꝓ eo mo¬
ti quẽ nõdũ poterãt confiteri. Ita xͦ¬
ut nullu ei tempus ẽẽt absq mira¬
culo. ante usuz lingue potãtẽ uẽbi
tacitus exerebat : et quasi iaz diceret.

Expanded text:
longinquae Orientalium gentium natiolonginquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex vestra fit responsione manifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occidit , quam vestra scientia, quam in sua perturbatione consuluit. Vos noluistis regnum ejus recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
poterat magos ierosolimis pt̾missis
usq ad cunabula pueri sicut postrrio¬
dum fecit sua significatione perduce.
nisi ad confundenda iudeoꝵ diitia
ꝑtinuisser: ut nõ solu ductu sideris
sed etia professione ip̃oꝵ innotesceret
natiuitas saluatoris. Iam ergo ad erua¬
ditionẽ gentiu ꝓpheticus ẜmo transi¬
bat. et prenuntiatũ antiꝗs oraculis xͣ
alienigenaꝵ corda discebãt. cũ iudeoꝵ
infidelitas ueritatẽ ore proferret ⁊ mẽ¬
dacius corde retineret. Noluer̃t eĩz
agnoscere oculis quẽ de sacris indica¬
uerũt libris ut quẽ nõ adorabant in
infantie infirmitate humilez postea
crucifigerent in uirtutũ sublimitate
doctrina: Interrogati ubi xp̃c nascere¬
tur ueraciter et memoriter dicitis qd̃
legistis in bethleem uide. Sic eĩ scrip¬
iuda non es minima intei princi¬
pes iuda. Ex te eruz exiet princeps q
natu. et pastorib angeli. et uob̾ nun¬
tiauere pastores. Hũc principem natũ

Expanded text:
poterat magos Jerosolymis praetermissis poterat magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas Salvatoris. Jam ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate doctrina? Interrogati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae . Sic enim scripIuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum
Abbreviated transcription (Latin):
natoris ortu insignior ubiq fama lo¬
queretur. quã pr̃optiore ad nairãdũ
diligentiorẽq faciebat. et suꝑrie sigͥ¬
ficatioĩs nouitas. et crueritissimi per¬
secutoris impietas. Tunc autẽ etia¬
egipto saluator illatus est. ut geris
antiꝗs errorib dedita iam ad uicinã
salutem per ccculta gr̃a sĩgretur. ⁊ que
dilectissui dies iste mani festatiõe do¬
mini consecratus specialẽ in toto mũdo
obtinuit dignitate que in cordibꝰ nr̃is
digno debet splendore clarescere. ut re¬
ruz gestaꝵ ordinez non solus credendo
sed etia intelligerido uenerem̃. Quã¬
tam enim gr̃aꝵ actionẽ debeamus do¬
mino pro illuminatice geritiũ ꝓbat
obcecatio iudeoꝵ. Quid erĩ tã cecu
quid tarti lucis alienus. ꝙͣ illi sacerdo¬
tes et scribe isrłitaꝵ fuerũt qui ꝑcũc¬
tur. hoc responderũt de ꝓphetico eloꝗo
qud̃ indicabat stella de celo. que utiq

Expanded text:
natoris ortum insignior ubique fama lonatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae ur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt? qui percotur , hoc responderunt de prophetico eloquio, 116 quod indicabat stella de coelo. Quae utique
Abbreviated transcription (Latin):
breui in interuallo tẽporis poꝰt so¬
lennitate naciuitatis xp̃i festiritas
declaratioĩs eius illuxit. et quẽ in illo
die̾ uirgo peperit in hoc mundꝰ agͦuit.
Uerbum eni caro fcm sic successioĩs
nr̃e ten tauit exordia. ut natus iħs
et credentib manifestus. et ꝑsequen¬
tibus ẽẽt occultus. Iam tũc ergo ce¬
li enarrauerũt głia dei. et in omnez
teiras sonus ueritatis exiuit. quãdo
et pastorib exercitus angeloꝵ salua¬
toris editi ãnuntiator apparuit. ⁊ ma¬
gos ad euz adorandu preuia stella ꝑ¬
duxit. ut a solis ortu usq ad occasum
ueri regis generatio coruscaret. cũ re¬
iuz fidez et regna orieritis per magoᷤ
discerẽt et romariu imperiuz nõ la¬
teret. Nam et seuitia herodis uolens
primordia suspecti regis extinguere.
huic dispen sacioni nesciens ẜuiebat.
ut du atrcci interitus facinori igno¬
tum sibi pueru indiscreta infantiu
cete persequitur ãnũtiatũ celitus domi¬

Expanded text:
brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentibus manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ni om̃s bethleem paruulos iubet ⁊
quoniaz quẽ metuat nescit infan¬
tem generalez seuitiã in suspecta
sibi tendit etatem. Sed quos rex im¬
pius eximitmundo xp̃e urserit celo.
Et quib nondu sanguinis sui ĩpẽ¬
dit redemptionẽ iam martini tribu¬
it dignitate. Ergite ergo diłctissi¬
mi fideles aĩos ad coruscantẽ gr̃az
lununis sempiterni/ et impẽsa hu¬
mane saluti sacramenta ueneran¬
tes / studius uestruz hiis que ꝓ uob̾
gesta sunt subdite. Diligite castĩo¬
nie puritates / quia xp̃c uirginita¬
tis est filius / abstinete uos a carnali¬
bus desidetus que militant adu̾suᷤ
aĩaz quẽadmodu nos p̾sens beatus
tur. Malitia pariuili estote. quia doꝰ
głie mortaliu se cõformauit ĩfan¬
tie. Sectamitu humilitatẽ quam
dei filius discipulos suos docere dig¬
tus est. Induite uos uirtutẽ patientie
in qua aĩas ur̃as possitis acquirere qm̃
qui cunctoꝵ est redẽptio ip̃e ẽ oĩu for¬

Expanded text:
ri omnes in Bethleem parvulos jubet, et ri omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. quia Dominus gloriae mortalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere digtus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium for
Abbreviated transcription (Latin):
uertere et alioꝵ facinus poccupare
conaris: Mors xp̃i nõ ẽ tẽporis cui/ ã¬
te condenduz est euangeliuz. ante
predicanouz ẽ dei regnuz iante sani¬
tates donande. ante sũt facienda mi¬
racula. Cur qud̃ alieni futuꝵ ẽ ope¬
ris / tui ẽẽ uis criminis: et nõ hĩtu¬
tus effectus sceleris in solum te tea¬
tum p̃cipitas uoluntatis: Nich̾ hac
molitione proficis nichil peragis: ꝗ
uoluntate natus est / arbitrii potesta¬
te morietur. Consumant ergo ma
niunt. Adorant in caine uerbum: in
infatitia sapientia. in infumitate
uͥtutem: et iri hoĩs ueritate dominum
maiestatis. Utq sacramẽtu fidei
cordibus credũt mimerib ꝓtestãt᷑.
Thus deo mitra hõi autũ offerũt
natura in unitate uenerantes qa
qud erat in substantiis ꝓpriu non
magis in regionẽ suaz et transla¬
to iħu in egyptu ex admonitione
diuina exardescit fiustrata medita¬
tionib suis herodis insania. Meca¬

Expanded text:
vertere, et aliorum facinus praeoccupare vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo mage perveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentcordibus credunt muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt naturam in unitate venerandam. Quia quod erat in substantiis proprium, non magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Neca
Abbreviated transcription (Latin):
niu.ad qud̃ cantatẽ ur̃a religioso ꝓ¬
posito nouimus p̃pata. unanimit̾ au¬
xiliante xp̃o celebrantes. Hortam̃ mo¬
ibus enitescat. Quia et inimici ñt̃i
qui nr̃a sc̃ificatione torquẽtin: in hii
diebꝰ quos ad maiorẽ obsuãtia nob̾
dispositos ẽẽ nouerũt uelxmentius se¬
seuiunt ⁊ subtiliore insidiantur astu¬
tia. ut aliis ĩmictendo metũ inopie de
largitatis expensis. aliis inciendo tri¬
stitia de labore ieiunii. ꝙͣpłimos a ꝯ¬
sortio huiꝰ deuotioĩs abducãt. Contra
quas tẽptationes diłctissimi: uigil
in uobis pii cordis intentio. et a xp̃i¬
anis mentib cogitationies diffideri¬
tie repellant᷑. Modicũ ẽ enĩ qd̃ paupi
satis est. nͨ uictus illius. nec uestitꝰ
sitit. et nuditas que indiget opi nõ
poscit ornari. Et tam̃ dominꝰ nr̃ tam
pius opeꝵ nr̃oꝵ aibiter. tam benignꝰ
est extumator. ut etia pro calice aq̃
frigide. sit p̃miu redditurus. Et qr

Expanded text:
tatem vestram religioso proposito novimus 45 praeparatam, unanimiter, auxiliante Christo, celebrandum hortamur, moibus enitescat. Quia et inimici nostri, qui nostra sanctificatione torquentur, in his diebus quos ad majorem observantiam nobis dispositos esse noverunt, vehementius saeviunt, et subtiliore insidiantur astutia; ut aliis immittendo metum inopiae de largitatis expensis, aliis injiciendo tristitiam de labore jejunii, quamplurimos a consortio hujus devotionis abducant. Contra quas tentationes, dilectissimi, vigilet in nobis pii cordis intentio, et a Christianis mentibus cogitationes diffidentiae repellantur. Modicum est enim quod pauperi satis est. Nec victus illius nec vestitus sitit, et nuditas quae indiget operiri poscit, non ornari. Et tamen Dominus noster tam pius operum nostrorum arbiter, tam benignus est aestimator, ut etiam pro calice aquae frigidae sit praemium redditurus. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
agro dilectissumi cuius oꝑarii su¬
mus oportet nos prudenter atq
iuigilant̾ sp̃ualẽ ex̾cere cultura
ut perseueranti industria que legitĩs
tẽporibꝰ sũt exequenda curantes de scoꝵ
opeꝵ fruge letantes. Que si pigro otio
et merici desidia negligantũ tr̃a ur̃a
nich̾ generosi ge̾minis pariet. ⁊ spirus
ac tribuł subdita non ꝓducet que ꝯden¬
da sũt horreis: sed que urenda sint flã¬
mis. Ager autẽ iste diłctissimi rorãte
desupei gr̃a dei fide munitur ieiuniis
exercetur. elemosinis seritur. or̃onib fe¬
incremẽta cuiꝰquã noxie stupis attollãt
sed enecato om̃i semine uitioꝵ cõuales¬
cat seges uirtutus. Ad qua diligentiã
om̃i quidẽ nos tempore pieras adhor¬
tatur. Seo in hiis diebꝰ. qui huic oꝑi sũt
specialius p̃stituti. maior aĩositas ⁊ cu¬
ra ẽ extitanda feruertior. ne qd pui ẽ

Expanded text:
agro, dilectissimi, cujus operarii sumus, oportet nos prudenter atque vigilanter spiritalem exercere culturam, ut perseveranti industria, quae legitimis temporibus sunt exsequenda, curantes, de sanctorum operum fruge laetemur. Quae si pigro otio et inerti desidia negligantur, terra nostra nihil generosi germinis pariet, et spinis ac tribulis obsita, non producet quae condenda sint horreis, sed quae urenda sint flammis. Ager autem iste, dilectissimi, rorante desuper gratia Dei, fide munitur, jejuniis exercetur, eleemosynis seritur, orationibus feincrementa cujusque noxiae stirpis attollant; sed enecate omnium semine vitiorum, coalescat seges laeta virtutum. Ad quam diligentiam omni quidem nos tempore pietas adhortatur, sed in his diebus qui huic operi sunt specialius praestituti, major animositas et cura est excitanda fe
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃n dici: post cõcupiscentias tuas nõ
eas et a uoluntate tua uetare intel¬
ligit sibi contra orũia que sensibu cõ¬
poris blandiuntur temperantie sectã¬
dam ẽẽ uirtutes per quã du exteno¬
ris hoĩs uoluntas munuitur. sapiẽtia
interioris augetur. Non cĩ idẽ cordis
iugor ẽ sub onere cibi / qui sb̾ leuitate
ieuirui: nec eũdẽ sensu põt sacietaᷤ ge¬
nerare quẽ parcitas: qr cũ caro cõcupi¬
scens aduersu sp̃m: sp̃uali cupiditate
supat/ libera obtinetur sanitas ⁊ sana
libertas/ et ea racio metitis iudicio. et
mens dei regatur auxilio. Ad hãc ergo
ad adueriturri sp̃t sc̃i quĩquagĩta di¬
ebus em̃sis quo in letitia p̃cipue fest.¬
uitatis exegiius ad ieiunoꝵ reme¬
dia recurranius: ne forte per oocasio¬
neri licentie blandioris aliquaᷤ negli¬
gentie culpas delectabilium usus inci¬
derit. Terra erũ carrus nire nisi assidu¬
is fuerit subiecta culturis cito de se¬

Expanded text:
sanctum dici: Post concupiscentias tuas non sanctum dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere , intelligat sibi contra omnia quae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio et mens Dei regatur auxilio. CAP. III. Ad ad adventum Spiritus sancti quinquaginta diebus emensis, quos in laetitia praecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de se
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omĩa diłctissimi apłice in¬
stituta doctrine:que ex diuine
eruditionis fonte manarũt du¬
bium nõ ẽ influente ecͣcͣe prĩcipi¬
bus sp̃u scõ: hanic prurium ab eis
obseruatitia fuisse concepta uͭ sc̃i
obseruatione ieuinii oiũm uirtutũ
regulas irchoarent. Quia multũ ad
precepta dei exequenda prodesset. si xͥa¬
na nulitia contra oĩa incentiua uiti
oꝵ continentie se scificatione muni¬
fret. Cum eni per illecebra tibi urepse¬
tit prima causa peceati. quo salubrioͬe
dei in cinere utitur redẽpta libertas qͣ
ut noueĩt abstinere a cõcessis que fre¬
nare se nesciuit a uetitis. Oĩs quidẽ.
creatura dei bona ẽ: et nuch ẽ abiciẽd
qd̃ cũ gratiaꝵ actione percipitur. sed nõ
ad hoc creati sumus ut feda et impru¬
denti auiditate orñs mundi copias ex¬
petanus tãꝙͣ qd̃ licet sumi non pretẽ
nulta donauit. Sed agnoscat rõnaliᷤ.
animus maiores delicias mẽti datas
ẽẽ ꝙͣ carni. Et cum audit sibi per sp̃z

Expanded text:
nter omnia, dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, influente in Ecclesiae principes Spiritu sancto, hanc primum ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequenda prodesset, si Christiana militia contra incentiva omnia vitiorum continentiae se sanctificatione muniret. Cum enim per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet sumi non liceat 320 multa donavit; sed AGNOSCAT rationalis animus majores delicias menti datas esse quam carni. Et cum audit sibi per Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum germinũ seminũq gerierositaᷤ
quã ex sũmi agricole plantatione ꝯce¬
pirrius et iugili solicitudinie prouidẽ¬
dum: tie dei munera aliqua inuiden¬
tis uumici fraude uiolentur. et in ꝑa¬
diso urtutũ cõcrescat silua uitioꝵ. Ad
potentius elemosinis / atq ieiuniis
dum et carriales cupiditates cõtitien¬
tia necat / et desidenoꝵ sp̃ualiũ fructꝰ
misericordie cura multiplicat. unde
caritatẽ ur̃a solennuter admonemu̾
ut per castigationẽ corporis/ et ꝑ opa
pieratis murdati ab oiu peccacoꝵᷤᷤ

Expanded text:
generositas, quam ex summi Agricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum concrescat silva vitiorum. Cpotentius eleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut per castigationem corporis et per opera pietatis mundari ab o
Abbreviated transcription (Latin):
sus est iniquitas fenoris ⁊ luctũ qd̃
om̃i caret humanitate uitandir ẽ.
Multiplicatur quidẽ facultas iniu¬
nus est aĩe. Quid er̃ de huiꝰmõi
hominib sentiat deus sacratissimiꝰ
domire quis hĩtabit ĩ tab̾naculo
tuo aut quis requiescet ĩ mõte sc̃o
tuo responso diuine uocis ĩstririt᷑
et eu ad eterna requiẽ pertiriere
cognoscit qui inter alias pie cõuẽ¬
sationis regulas pecunia suã non
dedit ad usurã et a tab̾naculo dei
ostenditur alienus ⁊ a sc̃o monte eiꝰ
extraneus qui dolosuz questum de.
pecunie sue captat usuris adu ꝑ.
aliena cupit dãpna ditan eterria
dignꝰ ẽ egestate puniri. uos itaq
dissimã auai̾tie leprã donuis dei pie
largitate gaudetis date operã ut

Expanded text:
sus est iniquitas fenoris: et lucrum quod sus est iniquitas fenoris: et lucrum quod omni caret humanitate vitandum est. 54 Multiplicatur quidem facultas injunus est animae. Quid enim de hujusmodi hominibus sentiat Deus, sacratissimus Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? responso divinae vocis instruitur, et eum ad aeternam requiem pertinere cognoscit, qui inter alias piae conversationis regulas, pecuniam suam non dedit ad usuram; et a tabernaculo Dei ostenditur alienus, et a sancto monte ejus extraneus, qui dolosum quaestum de pecuniae suae captat usuris; et dum per aliena cupit damna ditari, aeterna dignus est egestate puniri. CAP. IV. Vdissimam avaritiae lepram, donis Dei pie te de ipsius largitate gaudetis, date operam ut
Abbreviated transcription (Latin):
ditescat. ut non hoĩu laborantiũ cap¬
tet necessitates ne ꝑ dolosa bnficis
laqueos incidat insolubiliũ debitoꝵ
et dabitur uobis et qua mensura
mensi fueritis eadẽ remietietur uob̾.
Infidelis aũt et iniquus est etiam
sibi quicquid extimat diligeridu
non uult hẽre perpetuu Quarita¬
libet adiciat quantalibet condat ⁊¬
congerat inops de hoc mũdo ⁊ egenꝰ
qui si benigrius eẽt anime sue illi
bona sua crederet qui et ydoneus fide¬
uissor est paupeꝵ et largissimꝰ reddi¬
tor usuraꝵ. sed iniusta ⁊ ĩpuderis a¬
uatitia que beneficiu se dic̃ p̃stare
cũ decipit non credit deo ueracite̾ ꝓ¬
mittenti et creoit hõi trepite paci¬
scenti. dũq certiora extimat preseri¬
tia ꝙͣ futura metito in hoc frequẽtꝰ
incurrit ut ei cupiditas ĩiuisti lucti
auxisse pec̃tin est ut aut miser sit
amictendo qd̃ dedit aut misetior ac¬
cipiendo qd̾ nõ dedit. fugierita pror¬

Expanded text:
ditescat, ut non hominum laborantium capditescat, ut non hominum laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injiciat insolubilium debitoruet dabitur vobis; et qua mensura mensi fueritis, eadem remetietur vobis. Infidelis autem et iniquus est etiam sibi, qui quod aestimat diligendum non vult habere perpetuum. Quantalibet adjiciat, quantalibet condat et congerat, inops de hoc mundo et egenus us . Qui si benignus esset animae suae, illi bona sua crederet, qui et idoneus fidejussor est pauperum, et largissimus redditor usurarum. Sed injusta et impudens avaritia, quae beneficium se dicit praestare cum decipit, non credit Deo veraciter promittenti, et credit homini trepide paciscenti; dumque certiora existimat praesentia quam futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupiditas injusti lucri auxisse peccatum est: ut aut miser sit amittendo quod dedit, aut miserior accipiendo quod non dedit. Fugienda pror
Abbreviated transcription (Latin):
gnius quid hac retributic̃e demẽtiꝰ
ubi sententia ioicaturi ĩ potestate
ponitut iudicatidi. Date ĩꝗt ⁊ dabi¬
tur uol̾. Quãcito diffidẽtie solicitu¬
do ⁊i auaitie est amrutata cũctatio
ut quod redditurã se ꝓmictit uẽi̾taᷤ
secura expendat humaĩtas. Constãs
as sere qd̾ metas sꝑge qd̾ colligaᷤ no¬
li metuere dispẽdiũ noli de dubio su¬
spirare prouẽtu. Substãtia tua curti
berie erogatur augetur. et cõcupisce
iustũ misericordie luctũ eterni que¬
stus ẽ sectari cõmertiir Munerator
tuus uult te ẽe munificũ et ꝗ dat
ut hẽas mandat ut tribuas dicens
date et dabitur uobis. Amplectẽda
est tibi ꝓmissionis istiꝰ gratulanda
conditio. Quãius enĩ non habeas
nisi quod acceperis nõ potes tamen
nõ ħere qḋ dederis. Q gͦ pecunias a¬
mat et multiplicare opes suas ĩmo¬
dicis optat augnentis hoc potiꝰ scm̃
ferius exerceat et hac usuraꝵ arte

Expanded text:
gnius? Quid hac retributione clementius, gnius? Quid hac retributione clementius, ubi sententia judicaturi in potestate ponitur judicandi? Date, inquit, et dabitur vobis . Quam cito diffidentiae sollicitudo et avaritiae est amputata cunctatio, ut quod reddituram se promittit veritas, secura expendat humanitas. CAP. II. as, sere quod metas, sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene erogatur, augetur. Concupisce justum misericordiae lucrum, et aeterni quaestus sectare commercium. Munerator tuus vult te esse munificum, et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. Amplectenda est tibi promissionis istius gratulanda conditio. Quamvis enim non habeas nisi quod acceperis, non potes tamen non habere quod dederis. Qui ergo pecunias amat, et multiplicare opes suas immodicis optat augmentis, hoc potius sanctum fenus exerceat, et hac usurarum arte
Abbreviated transcription (Latin):
minus ihħe uo uenit legem soluere
seo adimplere. C essantibus enim
significationibus quibꝰ saluatõis
ñri nuntiabatur aduentus et ꝑactis
figutis ouas abstulit ip̃a presentia
ueritatis ea que ad regulas moꝵ
uł aosir plicẽ dei cultũ rõ pietatis
comutatic̃e ua̾ĩata. Ex hiis autẽ est
etia decimu mẽsis solẽne ieiuniũ qd
a nob̾ minc anua ẽ ꝯsuetudine ce¬
lebraitoĩ quia pleciũ iustitie est
atq pietatis gc̾as diuine age̾ lar¬
gitati pre fructibꝰ quos ⁊̃ usus hõĩu
secundum sũme piouidentie teni¬
peramentu terra produxit. Qio
ut prompto aĩo nos facere mõstre¬
mus non solum ꝯtinentiã ieiunii
seo etĩa elemosinaꝵ curã oportet assu¬
mi ut de terra quoq cordis ñti ger¬
men iustitie et fructꝰ caritatis oriat᷑
et misericordiã dei paupeꝵ ip̃iꝰ mise¬
tendo mereamur. Efficacissima eniz
est ad exorandũ deu postulatio cui
pietatis opera suffragantur. Quotriã
qui suũ ab inope nõ auertit animũ

Expanded text:
us non venit legem solvere, sed adimplere . Cessantibus enim significationibus quibus Salvatoris nostri nuntiabatur adventus, et peractis figuris quas abstulit ipsa praesentia veritatis, ea quae vel ad regulas morum vel ad simplicem Dei cultum ratio pietatis commutatione variata. Ex iis autem est etiam decimi mensis solemne jejunium, quod a nobis nunc annua est consuetudine celebrandum: quia plenum justitiae est atque pietatis, gratias divinae agere largitati pro fructibus quos in usus hominum secundum summae providentiae temperamentum terra produxit. Quod ut prompto animo nos facere monstremus, non solum continentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut de terra quoque cordis nostri germen justitiae et fructus charitatis oriatur, et misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo mereamur. Efficacissima enim est ad exorandum Deum postulatio, cui pietatis opera suffragantur, quoniam qui suum ab inope non avertit animum,
Abbreviated transcription (Latin):
ini gr̃e dei hoc cotidie oꝑat᷑
in cordib xp̃ianis. ut om̃e
desideriu nũm atetreĩs ad
elestia transferatur. Sed etiam p̃sens
uita per crectoris opem ducitur. et ꝑ
ip̃ius ꝓuidentia sustinetur. Quia
idem largitor est tpͣaliũ qui ꝓmissoe
est eternoꝵ. sicut ergo pro spe future¬

Expanded text:
iae Dei hoc quotidie operatur in cordibus Christianis, ut omne desiderium nostrum a terrenis ad coelestia transferatur. Sed etiam praesens vita per Creatoris opem ducitur, et per ipsius providentiam sustinetur: quia idem largitor est temporalium, qui promissor est aeternorum. Quidquid ergo ad usu
Abbreviated transcription (Latin):
diligẽtia cautioĩs. Non sufficiat qdͥ
actu ẽ seo eadẽ ĩquisitio ꝑseueret q̃
hec auxiliãte dño crnsequet᷑ et nõ
soluiti qui recti sũt incolumes perse¬
uerent sed eciã  łti qui diabolica se¬
ductione decepti sũt ab eitore rerio¬
ceritur. ur̃e aũt oiones ⁊ elernosine
ato ieiurua miser oerdi deo per hãc

Expanded text:
diligentia cautionis. Non sufficiat quod diligentia cautionis. Non sufficiat quod actum est, sed eadem inquisitio perseveret: quae hoc, auxiliante Deo, consequetur, ut non solum qui recti sunt incolumes perseverent, sed etiam multi qui diabolica seductione decepti sunt, ab errore revocentur. Vestrae autem orationes et eleemosynae atque jejunia misericordi De
Abbreviated transcription (Latin):
eas quas sibi potuerit per ministros
sue falsitatis illicere. et fide spoliet ⁊¬
pudore. Illud quoq uos dileccissimr
obsecrans moneo ut si cui uestius
innotuerit ubi habitent. ubi doce¬
ant. quos frequenitent et in quoꝵ
societate requiescant nr̃e solicitudi¬
ni fitelit̾ indicetis. Quia par ꝓtest¬
imicurios ꝙ protegente sp̃u sc̃o ab isti
ir̃e non capitur si cum alios capi in¬
telligit ĩmouetur. Contra cões hosteᷤ
pro salute cõmuni una oĩu deb eẽ
uigilantia ne de alimiꝰ mẽbr uil¬
nere etiã alia possĩt mẽbra corrũpi
Et qui tales non protẽtos putãt ⁊
uicio xp̃i inueruatu tei de silẽtio
etia si rion contaminianit᷑ assensir
Assumite itaq religicse sclicitudĩs
pium zelumi et contra seuissimos
animaꝵ hostes oiu fidelium iura
consurgãt. Ideo eñi misericors deus
quadã nob̾ ꝑte protidit hoĩu noxi¬
oꝵ ut marufestito ꝑiculo excita retu̾

Expanded text:
eas quas sibi potuerit per ministros eas quas sibi potuerit per ministros suae falsitatis illicere, et fide spoliet et pudore. Illud quoque vos, dilectissimi, obsecrans moneo, ut si cui vestrum innotuerit ubi habitent, ubi doceant, quos frequentent, et in quorum societate requiescant, nostrae sollicitudini fideliter indicetis: quia parunicuique quod, protegente Spiritu sancto, ab istis ipse non capitur, si cum alios capi intelligit non movetur. Contra communes hostes pro salute communi una omnium debet esse vigilantia, ne de alicujus membri vulnere etiam alia possint membra corrumpi, et qui tales non prodendos putant, in judicio Christi inveniantur rei de silentio, etiam si non contaminantur assensu. Assumite igitur religiosae sollicitudinis pium zelum, et contra saevissimos animarum hostes omnium fidelium cura consurgat. Ideo enim misericors Deus quamdam nobis partem prodidit hominum noxiorum, ut, manifestato periculo, excitaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ordinator. Oĩum par fuit hoꝵ ⁊ una
confessio. et patefc̃m ẽ execratũ qud̃
aures nr̃e uix ferre potuenĩt. De quo
ne aptius loquentes castos offeridamꝰ
auditus gestoꝵ documẽta sufficiunt.
quib plenssime docetur. nullam ini
hac secta pudicitia nullam honestã.¬
tem nulla reperiti penitus castitatẽ
in qua lex est mandatũ. diabolus re¬
ligio. sacrificiu turpitudo. Hos itaq
hoĩes diłctissimi per omĩa execrabiles
atq pestiferos. quos aliaꝵ regionu
perturbatio. nobis intulit crebriores.
ab amicitia ur̃a penitus abdicate. i¬
uosq p̃cipue mulieres a calium noti¬
tia et colloquiis abstinete. ne dũ fa¬
bulosis narratiõib incautus dełcta¬
tur auditꝰ. indiaboli laqueos incida¬
tis. Qui sciens ꝙ pͥmu uirũ muli¬
eris ore seduxerit. pei que femineaz
credulitatem om̃s homines a ꝑadisi
felicitate deiecerit ur̃o nũc quoq se¬
xiii. secutiore insidiatur astutia. ut

Expanded text:
ordinator. Horum omnium par fuit et una ordinator. Horum omnium par fuit et una confessio, et patefactum est exsecramentum quod aures nostrae vix ferre potuerunt. De quo ne apertius loquentes castos offendamus auditus, gestorum documenta sufficiunt, quibus plenissime docetur nullam in hac secta pudicitiam, nullam honestatem, nullam penitus reperiri castitatem; in qua lex est mendacium, diabolus religio, sacrificium turpitudo. CAP. V. Hos itaque homines, dilectissimi, per omnia exsecrabiles atque pestiferos, quos aliarum regionum perturbatio nobis intulit crebriores, ab amicitia vestra penitus abdicate; vosque praecipue, mulieres, a talium notitia et colloquiis abstinete: ne dum fabulosis narrationibus incautus delectatur auditus, in diaboli laqueos incidatis. Qui sciens quod primum virum mulieris ore 51 seduxerit, perque femineam credulitatem omnes homines a paradisi felicitate dejecerit, vestro nunc quoque sexui securiore insidiatur astutia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiunt. ut de hiis que audieritis
etiam illa que uerecunde pretermic¬
timus extimetis. De sacris tam̃ eoꝵ
que apud illos tam obscena sunt ꝙͣ
nefarida qd̾ inquisitioni nr̃e domi¬
nius manifestari uoluit non tacemꝰ
ne ꝗsquã putet nos de hac re dubie
farie ⁊ ĩceitis opinionib credidisse
nobilib congregatis ełctos ⁊ ełctas
eoꝵ iussimus presentari. Qui cu
de peruer sitate dogmatis sui. et de
festiuitatum suaꝵ consuetudine
reserarent multa. Illud quoque
scclus quod eloqui uerecundum ẽ
prodiderunt qd̾ tanta diligentia ĩ¬
uestigatum ẽ. ut nichil minus credu¬
lis nichil obtrectatoribꝰ relinqueret᷑
ambiguũ. Aderant enim om̃s ꝑsone
per quas infandum faciiꝰ fuerat ꝑ¬
petratu. Puella . s. ut multum decẽ¬
nis. et due mulieres que ip̃am nutͥ¬
erant. ⁊ huic sceleri p̃parant. Presto
erat etia adolesceritulus uitiator pu¬
elle. et ep̃c ip̃oꝵ detestandi criminis

Expanded text:
sufficiunt, ut de iis quae audieritis, sufficiunt, ut de iis quae audieritis, etiam illa quae verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen eorum, quae apud illos tam obscena sunt quam nefanda, quod inquisitioni nostrae Dominus manifestare voluit, non tacemus, ne quisquam putet nos de hac re dubiae famae et incertis opinionibus credidisse.nobilibus congregatis, Electos et Electas eorum jussimus praesentari. Qui cum de perversitate dogmatis sui, et de festivitatum suarum consuetudine multa reserassent, illud quoque scelus, quod eloqui verecundum est, prodiderunt, quod tanta diligentia investigatum est, ut nihil minus credulis, nihil obtrectatoribus relinqueretur ambiguum. Aderant enim omnes personae, per quas infandum facinus fuerat perpetratum, puella scilicet ut multum decennis, et duae mulieres, quae ipsam nutrierant, et huic sceleri praepararant. Praesto erat etiam adolescentulus vitiator puellae, et episcopus ipsorum detestandi criminis