comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ex fide uiuit. sicut ait apostolus. Omnis qͥ
manet in ipso : non peccat. Nam omnis qͥ peccat:
ñ uidit eum neq cognouit eum. Non credidit iste.
qui peceat. Si autem credidit : quantũ ad fidem
eius ꝑtinet: non peccat. Filioli : nemo uos seducat.
Q tu facit iustitiam iustus. ẽ. sicut et ille iustus
est. Numquid qͣndo audimus quia iusti su¬
mus sicut ille iustus ẽ: equales nos debemus
putare deo: Debetis nosse. quid est sicut
am dudum enĩ diocit. castificat semet ipsum.
sicut. ille castus ẽ. Iam gͦ par et ęqualis est
castitas nr̃a castitati dei. et ustitia nr̃a iustitię
lica ista ampla: si uelit facere aliquis minorẽ.
sed tamen ꝓ portione admensuras eius : ut uer¬
bi gr̃a si lata est ista simplum & longa duplum.
faciat et ille latam simplum et long̃a duplum:
udetur sic facisse. sicutd est ista. Sed ista
habet uerbi gr̃ã centum cubitos: illa triginta.

Expanded text:
justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui manet in ipso, non peccat. Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem ejus pertinet, non peccat. 9. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Numquid quando audivimus quia justi sumus, sicut et ille, aequales nos debemus putare Deo? Debetis nosse quid est, sicut: jamdudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis est castitas nostra castitati Dei, et justitia nostra justitiae lica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta:
Abbreviated transcription (Latin):
uisit non est. In quo non ẽ peccatum: ipse uenit au¬
serre peccatum. Nlam si eẽt in illo peccatum: auferen¬
dum illi eẽt. non ipse. auferret. Omnis qͥ in ipso ma¬
net : non peccat. In qͣntum in ipso manet: intantũ
ñ peccat. Omnis qui peccat: non uidit eũ. neq
cognouit eum. Magna ista questio. Omnis qui
peccat non uidit eum. neq cognouit eum. Non
est mirum. Non eũ uidimꝰ. sed usuri sumus.
Non eum cognouimus. sed cognituri sumus. Cre¬
dimus in cum quẽ non cognoimus. Anforte
ex fide cognouimus. ex specie nondum cogno¬
uimus: Sed in fide et uidimus et cognouimꝰ.
Si enim nondum uidet fides. unde uel quare
dicimur illuminati: Est illuminatio ꝑfidẽ
est illuminatio ꝑ speciem. Modo cum pere¬
grinamur : ꝑ fidem ambulamus. nondũ ꝑ spe¬
ciem. Ergo et iustitia nr̃a ꝑ fidem ẽ. non ꝑ
speciem. Erit ꝑfecta iustitia nr̃a: cum udebi¬
mus cum ficuti ẽ ꝑ speciem. Modo non relin¬
quamus eam iustitiam quȩ est ex fide. qm̃

Expanded text:
so non est. In quo non est peccatum, ipse venit auferre peccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferendum esset illi, non ipse auferret. Omnis qui in ipso manet, non peccat. In quantum in ipso manet, in tantum non peccat. Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Magna ista quaestio: Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides, quare dicimur illuminati? Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur, per fidem ambulamus, non per speciem . Ergo et justitia nostra per fidem est, non per speciem. Erit perfecta nostra justitia, cum videbimus per speciem Modo non relinquamus eam justitiam quae est ex fide, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
est. et tale peccatũ illud ẽ. ut siquis quã hoc
admiserit : confirmet cetera. siqͥs autem
hoc non admiserit : soluat
dite hoc. Mandatum & ẽi: dilectio uoca¬
tur. ł hanc dilectionem : peccata soluuntur.
Hȩc si non teneatur: & grauę peccatum est.
& radi& omniũ peccatoꝵ. Intendite f̾ ũs.
rotulimus aliquid. in quo bene intelligen¬
tibꝰ soluta ẽ questio. Sed numquid cũ celeri¬
oribꝰ tantum ambulamus uiam. et qͥ tar¬
dius ambulant : non sunt relinq̃ndi. Uer¬
semus hoc quibꝰ possumꝰ uerbis. ut ad om̃s
ꝑueniat. Euto enim fr̃s. qͥa omnis homo sol¬
licitus ẽ ꝓ anima sua. qͥ non sine causa intrat
ȩcclesiam. qui ñ temporalia querit in ȩcclesia.
qui ñ ꝓpterea intrat ut transigat negotia. señ¬
cularia. sed ideo intrat ut aliquid sibi  ꝓmis

Expanded text:
est: et tale peccatum est illud, ut si quisquam illud est: et tale peccatum est illud, ut si quisquam illud admiserit, confirmet caetera; si quis autem hoc non admiserit, solvat dite. Hoc mandatum Christi dilectio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine causa intrat Ecclesiam, qui non temporalia quaerit in Ecclesia, qui non propterea intrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo intrat, ut aliquid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum in illo non est. Et quid ꝓdest nobis. qͥa
uenit sine peccato: Omnis qui non peccat: in
ipso manit. Et omnis qͥ peccat: non uidit eum.
neq cognouit. cũ. Filioli: nemo tios seducat.
Qui facit iustitia iustus est. sicut et illę iustus
Qui facit peccatum de diabolo ẽ. quia
ab initio diabolus peccat.
Et hoc dicrimus. quia neminem
creauit diabolus. neq genuit.
sed imitatores eius tam quam ex illo nas¬
cuntur. In hoc manisestatus est
filius dei: ut soluat
opera diaboli.
Ergo ut soltiat peccata. ille qui nonhabet pecca¬
tum. Dande sequitur. Onnis qui natus est
ex deo non facit peccatum. quia semen eius in
ipso manet. et non potest peccare. quia ex dõ
natus est. Fortiter instrinait. Fortassis scđm
quoddã peccatum dixit non peccat. ñ scđdm
omne peccatũ. ut qͦđ ait qui natus ẽ ex deo¬
ñ peccat : certum quoddam peccatũ intelligas.
quod ñ potest admittere homo qͥ ex do natus

Expanded text:
peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis qui non peccat, in ipso manet: et omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. Et hoc diximus, quia neminem creavit diabolus, neque genuit; sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, quia semen ejus in ipso manet; et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Fortiter instrinxit. Fortassis secundum quoddam peccatum dixit, non peccat, non secundum omne peccatum: ut quod ait, Qui natus est ex Deo, non peccat, certum quoddam peccatum intelligas, quod non potest admittere homo qui ex Deo natus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sed quid ait : Si dixerimus quia peccatũ
non habemus : nos ipsos seducimꝰ. & ueritas inno¬
bis non est. Post aliqͣntum rursus. Qui natus
est ex deo : non peccat. Numquid iohannes ipse
non erat natus ex deo.Si iohannes non enit
natus ex deo de quo audistis quia suꝑ pectus
dñi recumbebat. aliquis sibi audet ꝓmutere
regenerationẽ factam in se. quam ille non habe
it meruit. qui suꝑ pectus dñi discumbere
meruit : quem dñs plus quã ceteros diligebat.
ipsum solum de sp̃u non genuerat. Attendi¬
te nuno uerba ista. Adhuc angustias nr̃as cõ¬
mendo. ut ꝑ intentionẽ uestrã quę oratio est.
et pronobis & ꝓ uobis: dilatit ds̃ cor urm̃. & det
exitum. ne aliquis in uerbo eius inueniat occasio¬
nem ꝑditionis suȩ. quod uerbum non est p̃dicatũ
& conscriptum. nisi ad medicinam et salutem.
Ominis inquit qui facit peccatũ: et inquitatẽ facit.
tis qͥa ille manifestatus est ut peccata auferat. et

Expanded text:
ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae oratio est et pro nobis et pro vobis, dilatet Deus, et det exitum; ne aliquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. tis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsa epła. Si diccerimus quia peccatũ non
habemus: nos ipsos seducimus. & ueritas in nob̾
non est. Positus gͦ homo in medio quid dicat &¬
quid confiteatur aut quid ꝓfiteatur : non inue¬
nit. Profiteri se es se sine peccato : periculosum
est. nec solum periculosum. sed etiam mendosum.
Nos ipsos inquit scducimus. & ueritas in nob̾ non
est. si dixerimꝰ quia peccatum non habemiis. Sed uti¬
nam non haberes et diceres. uerum enĩ diceres. nec
inueritate ꝓ mendacNullum iniquitatis uel uesti¬
gium formidares. Sed ideo male facis si dicis: qͥa
mendaciũ dicis. Ueritas innobis inquit non et
si dixerimꝰ quia peccatum non habemus. Non ait̾
non habuimus. ne forte de p̃terita uita dictum
uideretur. H abuit enim peccata homo iste. seđ
ex quo natus ẽ ex deo: cepit non habere. Si ita
eẽt: nulla nos angustarit questio. Diceremꝰ enĩ.
Fuimus peccatores. sed mͦ iustificati sumꝰ. Habiu¬
mus peccata. sed modo non habemus. Non hoc

Expanded text:
dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in veritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidares. Sed ideo male facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, inquit, in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praeterita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ res non minima uersatur inmedium. Et non
e intentus conuenistis. Est enĩ non parua questio.
quom dicat in ista epła qui natus ẽ ex deo non peccat.
et quom in eadem epła superius diccit. si dixcerimus
quia peccatum ñ habemus : nos ipsos sediicimus. &
ueritas in nob̾ non est. Quid facturus est quem
uterq sermo ex eadem epła in medio coartauit:
Si se confessus fuerit peccatorem : timet ne dicatur
illi. NN on es gͦ natus ex deo. quia scriptum ẽ. qui
natus ẽ e& deo non peccat. Si aut̃ se dicxerit iustũ¬

Expanded text:
quia res non minima versatur in medio: et non e intentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadem Epistola superius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpitiator nsed & tonus mundi. Mui¬
di dicit omnium fidelium ꝑ orbem sparsorum.
Mundus aut̃ in malo: amatores mundi sunt.
luia transiuimꝰ de morte ad uitam. Unde sci¬
tis : quia diligimꝰ fratres. Nemo interro get
hominem. redeat unusquisq ad cor stium. Si
ibi inuenerit caritatẽ fraternã: sectirus sit.
quia tͥnsiit ad uitam de morte.Iam in dextera
est. ñ attendat quia modo gła eiꝰ occulta est.
enim: sed ad huc inhẏeme. Uiget radia.
sed quasi aridi s̃ rami. Intus est medulla.
quȩ uiget.Intus sunt folia arborum. intꝰ
fructus. sed ęstatem expectant. Ergo nos
scimus. quia t᷑nsiuimꝰ de morte ad tutam.
quia diligimus fr̃s. Qui ñ diligit: manet
in morte. Ne putetis fr̃s. leue esse odisse aut
diligere: audite qđ sequitur. Onnis qui
odit fratrem suum: homicida ẽ. Iam ergo
si contempnebat quisq eodiũ fraternũ: nũ¬
quid & homicidium in corde suo contem¬
pturus est & non mouit manus ad occiden¬

Expanded text:
propitiator est, sed et totius mundi . Munpropitiator est, sed et totius mundi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. uia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occiden
Abbreviated transcription (Latin):
odium fraternum. Parum est e quia odiuit fr̃ẽm
suum & inuidit operibꝰ bonis: quia imitari no¬
luit: necare uoluit. Et hinc apparuit quia
filius erat diaboli. et ille hinc apparuit iustꝰ
Hinc gͦ discernuntur homines. E ẽs mei. nemo
attendat linguas. sed facta & cor. Si non bene
Temptationibꝰ ꝓbantur homines. Nolite mi¬
rari fr̃s. si odit nos mundis. Numquid sẽpe
dicendum ẽ uobis. quid est mundus: non
celum. non terra.  ista oꝑa quę ds̃ fecit. sed
dilectores mundi. Ista sepe dicendo: quibus¬
dam onerosus sum. Sed usq adeo non frustra
dico. ut aliqui interrogentur an dixcerim.
et non. respondeant. Ergo uel inculcando
hereat aliquid in cordibꝰ audientium. Suia
est mundus. Mundus est qͣndo in malo
ponitur : dilectores mundi. Mundus qͥnao
in laude ponitur : cęlum & terra est. &
quę in his sunt oꝑa dei. Unde dicitur. Et
mundus ꝑ ipsum factus est. Item mundus
est plenitudo terrę. sicut diccit ipse io¬
hannes. Non solum actẽ nr̃oꝵ peccatoꝵ

Expanded text:
odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres mei. Nemo attendat linguas, sed facta et cor. Si non bene Tentationibus probantur homines. 9. Nolite mirari, fratres, si odit nos mundus. Numquid saepe vobis dicendum est quid est mundus? Non coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum et terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixit ipse Joannes, Non solum autem nostrorum peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
fectio. Sed int̾rogatis uos. & dicitis uobis.
Quiando possum haberȩ istam caritatem: noli cito
de te desperare. Forte nata est. sed nondum ꝑ¬
fecta ẽ. Nittri eam. ne offocetur. Sed dictũrꝰ
es michi. Et unde noui : quo enĩ ꝑficiatur
audiuimus. unde incipiat audiamus. Sequi¬
tur & dicit. Qui autem habuerit facultates
mundi. & uiderit fratrem suũ esurientẽ. & clax.

Expanded text:
fectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, fectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim perficiatur audivimus; unde incipiat audiamus. Sequitur, et dicit: Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum esurientem, et cl
Abbreviated transcription (Latin):
in semet ipso manentem. In hoc cognoscimus di¬
lectionis ꝑfectionẽ dilectionis. dicit. ꝑfectio¬
nem illam quã commendauimus. In hoc cog¬
noscimꝰ dilectionẽ. qͥa ille ꝓ nob̾ animã suam po¬
suit. & nos debemus ꝓfratribꝰ animas ponere.
Ecce unde ueniebat petre amas me. pasce oues
meas. Nam ut noueritis qͥa sic ab eo pasci uole¬
bat oues suas ut animam suam ꝓ ouibꝰ poners
hoc illi continuo dixit. Cum uiuenis esses
p̃cingebas te. & ibas quo uolebas. Cum autẽ
fueris senior : alius te p̃cinget. & tollet
te qͦ tu non uis. Hoc autem diocit ait eu¬
angłista. significans qͦ morte glorifica¬
meas: doceret eum ponere animam ꝓ oui¬
bꝰ suis. Unde incipiatkaritas. EF R̃s. modi¬
cum attendite.s. quo ꝑficiatur. Audistis
ipsum finem. & modum ipsum. Et dñs in
caritatem nemo habet ait. ꝗͣ ut animã suã
ponat quis ꝓ amicis suis. ꝑ fectionẽ gͦ enis ostor¬
dit in engłio. & hic cõmendatu est eius ꝑ¬

Expanded text:
. In hoc cognoscimus dilectionem. Perfectionem dilectionis dicit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, quia ille pro nobis animam suam posuit: et nos debemus animas pro fratribus ponere. Ecce unde veniebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morte clarificameas, » doceret eum ponere animam pro ovibus suis. 12. Unde incipit charitas, fratres? Modicum attendite: quo perficiatur audistis; ipsum finem et modum ipsum et Dominus in haritatem nemo habet, ait, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est ejus per
Abbreviated transcription (Latin):
factis non ostendis te ocp̃ianũ: t om̃s te xp̃i anũ
uocent . quid tͥ ꝓdest nom̃. ubi res non etue¬
nitur: quĩ habuerit facultates mundi. &¬
uiderit frẽm suum egentem: et clauserit uisce
ra sua ab eo: quomͦ cͥaritas dĩ manet᷑ in eo et¬
sequitur. Filioli : non diligamis uerbo. neq
& lingua. sed opere & ueritate. Ptto manifesta¬
tum ẽẽ uob̾ magnũ & necessarium secretum
et sacramentũ: fr̃s mei. Quid ualeat caritas:
om̃is scriptura cõmendat. Sed nescio si alicubi
amplius quã in ista epła cõmendaetur. Roga¬
mus uos et obsccramus fr̃s in dno. ut illa quȩ¬
audistis memoria teneatis. & ad ea quȩ ad huc
dicenda s̃ donec finiatur ipsa epła intenti ue¬
niatis. intenteq audiatis. Aperite aut̃ cor
ad semina bona. exstirpate spinas. ne offocet᷑
in uob̾ qđ seminatur. sed potius crescit seges
et gaudeat agricola. et horreum uobis

Expanded text:
factis non ostendis te christianum, omnes te christianum factis non ostendis te christianum, omnes te christianum vocent, quid tibi prodest nomen, ubi res non invenitur? « Qui autem habuerit facultates mundi, viderit fratrem suum ra sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in eonon diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. » 13. Puto manifestatum esse vobis magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quaudistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
es idoneus mori ꝓ fiatre. iam idoneus esto dare¬
de tus facultatibꝰ fratri. Iam ꝑcutiat iuscera tua
caritas. ut ñ de iactantia factas. sed de intimo
adipe miscđiȩ. ut consideres illũ in egestate posi¬
tũ. Si enim suꝑflua ñ potes dare fratri tuo. ani
ñ aufereñt fures: moriendo illam deseres. Eti ã¬
si it illa uiuentem ñ deserat. quid inde facturus
es: esurit frat̃ tuus. in necessitate positus est. for¬
tassis suspenditur a creditore. angustiatur. ñ
habet ipse: habes tu. frater est. simul empti
ne redempti estis. Uide si misereris. si habes fa¬
cultates mundi. Quid adme ꝑtinet forte
dicis: ego aiturus sum pecuniam meam. ne
ille molestiam patiatur : Si tibi hoc responde¬
rit cortuum: dilectio patris non inte manet.
Si dilectio patris non irte manet: non es na¬
tus ex deo. Quomodo gͦ gloriaris te esse
xp̃ianum : nomen habes. & facta non habes.
Si aut̃ nom̃ secutum fuerit opiis: dicat te qͥsq
paganũ. tu factis ostende te ap̃ianum. Nam si

Expanded text:
es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dde tuis facultatibus fratri, jam percutiat viscera tua charitas: et non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae, ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non curas dare fratri tuo, anim non auferunt fures, moriendo illam deseris, etiamsi te illa viventem non deserat. Quid inde facturus es? esurit frattassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu: frater tuus est, simul empti sti redempti estis: vide si misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Si hoc tibi responderit cor tuum, dilectio Patris non in te manet. Si dilectio Patris non in te manet, non es natus ex Deo. Quomodo te gloriaris esse christianum? Nomen habes, et facta non habes Si autem nomen secutum fuerit opus, dicat te quisquam paganum, tu factis ostende te christianum. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
& iuxp̃i mẽbris ho¬
norando fr̃i ualenti¬
no. et fr̃ibꝰ qͥ tecũ suN
auu Usluius in dño salutẽ. Henert̃
ad nos duo iuuenes cresconius
felix. de ur̃a congregatione se cẽ
dicentes. Qui nob̃ retulert̃ mona¬
steriũ ur̃m ñ nulla dissensione
turbatũ eo qđł qͣlã inuob̾ sic grãm¬

Expanded text:
ISTI MEMBRIS HONORANDO FRATRI VALENTINO ET FRATRIBUS, QVI TECUM SUNT, AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Venerunt ad nos duo iuuenes, Cresconius et Felix, de uestra congregatione se esse dicentes, qui nobis rettulerunt monasterium uestrum nonnulla dissensione turbatum eo, quod quidam in uobis sic gra
Abbreviated transcription (Latin):
ximũ. legẽ impleuit. Et plenitudos
legis caritas. Scdm hoc & illud dic¬
tũ c̃. si ambularent semitas bonas.
inuenissent utiq semitas iustitiȩ
ri. leues amori. Caritas aut̃ inchoata.
uchoata iustitia ẽ. caritas ꝓuecta.
puecta iustitia ẽ. Caritas magna.
magna iustitia ẽ. Caritas ꝑfecta ꝑ¬
fecta iustitia ẽ. s caritas de corde pu

Expanded text:
ximum, legem inpleuit, et: plenitudo legis caritas. secundum hoc et illud dictum est: si ambularent semitas bonas, inuenissent utique semitas iustitiae lri, leues amori. Caritas ergo inchoata inchoata iustitia est; caritas prouecta prouecta iustitia est; caritas magna magna iustitia est; caritas perfecta perfecta iustitia est, sed caritas de corde pu
Abbreviated transcription (Latin):
ma multa querunt᷑ ac disse¬
runt᷑. Idest unde sit. qualis fit.
quanta sit. cur corpori fuerit
data. cũ ad corpus uenerit qual
efficiat᷑. qualis cũ abscesserit.
S qm̃ quanta sit anima. dili¬
gentissime ac subtilissime dis¬
putatũ est. ut eã si possemus
ostenderemus corpotalis quan¬
titatis non esse: & tam̃ magnũ
aliqͥd esse: ex hac una inqui¬
sicione totus liber nometi
accepit. ut appellaret᷑ de
anime quantitate. In quo libro illud¬

Expanded text:
ma multa quaeruntur ac disseruntur, id est unde sit, qualis sit, quanta sit, cur corpori fuerit data, cum ad corpus uenerit qualis efficiatur, qualis cum abscesserit. sed quoniam quanta sit diligentissime ac subtilissime disputatum est, ut eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse et tamen magnum aliquid esse, ex hac una inquisitione totus liber nomen accepit, ut appellaretur de animae quantitate. In eo libro illud
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uia: qui ambulant in lege dñi. Peati
qui scrutantur testimonia eius. in toto
corde exquirunt eũ. Quã pulcer ordo.
quã plenus doctrine & grẽ. Non prius qui
scrutantur testimonia eius dixit. potuit
enĩ cõuenire scđm litterã: sed prius beati
IN

Expanded text:
ege domini. beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde exquirunt eu m. quam pulcher ordo, quam plenus doctrinae et gratiae! non prius: qui scrutantur testimonia eius dixit - potuit enim conuenire secundum litteram —, sed prius: beati in
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait primũ quidẽ: ñ est adu̾biũ
ordinis. uixta illud apłi. primũ qͥdẽ
gratias ago deo meo: s sicut ex greco
facillime patet. primũ nom̃ est ad iun¬
gendũ ad hoc quod sequit᷑ ser monẽ:
ut sit sensus quod primũ sermonem
fererit de iħu euangłium scribendo:
scdm sit modo facturus. ꝓpłoꝵ actus

Expanded text:
n est adverbium ordinis, juxta illud Apostoli: Primum quidem gratias ago Deo meo , sed sicut ex Graeco facillime patet, primum nomen est adjungendum ad hoc quod sequitur sermonem, ut sit sensus, quod primum sermonem fecerit de Jesu Evangelium scribendo, secundum sit modo facturus apostolorum Actus
Abbreviated transcription (Latin):
in diuiduus comes in ꝑegrinando
extitit beatus lucas sicut uiderat ipse cõ¬
posuit: quoꝵ om̃is textus. quantũ ex alioꝵ
historus a ĩ adu̾tere potiumus. continet
anno fames facta: octauo sunt uidei ro¬
ma expulsi. Itẽ neronis annos.iiiͦiͬ. quoꝵ
duos extremos beatus paulus in libera
mansit custodia. Ex quo intelligimus:
in eadẽ urbe librũ esse cõ positũ Itẽq
ut ꝑ iudeoꝵ quoq reges eadẽ tẽpora dis¬
cernã. Herodes: ⁊ philippus. &. lisanias te¬
trarche. regnauer̃ annis sex. Uerodes rer
qui & agrippa. qui cesarex ꝑiit: annis ui.
grippa filius eius. sub quo paulus romã
missis est: annis quinderĩ. Quiꝰ restant
usq ad subu̾sionẽ bie rosolimoꝵ. aniii.xͦui.
ex distinctiꝰ exsecutꝰ sũ: ut cũ eiusdem
libelli reuoluas historiã. quid sub quo
tẽpore gestũsit: euident̃ agnoscere possis.

Expanded text:
individuus in peregrinando comes exstitit beatus Lucas, sicut viderat ipse composuit. Quorum contextus omnis, quantum ex aliorum historiis animadvertere potuimus, continet anno fame facta, octavo anno sunt Judaei Roma expulsi. Item Neronis quatuor annos, quorum duos extremos beatus Paulus Romae in libera mansit custodia. Ex quo intelligimus in eadem urbe librum esse compositum. Itemque, ut per Judaeorum quoque reges eadem tempora discernam, Herodes, Philippus, et Lysanias Tetrarchae praefuerunt annis sex; Herodes rex qui et Agrippa qui Caesaraeae periit, annos septem; Agrippa filius ejus, sub quo Paulus Romam missus est, annos quindecim. Cujus restant usque ad subversionem Jerosolymorum anni duodecim. Haec distinctius exsecutus sum, ut cum ejusdem libelli revolvas historiam, quid sub quo tempore gestum sit evidenter agnoscere possis.
Abbreviated transcription (Latin):
satis in ma¬
nfestum est
int̾ bona: et
ea qͥdem̃
non minima nume¬
randã eẽ. lib̃am uoluntatẽ. xqͦ etiam
fateri cogim̃ eam diuinitus datam
eẽ. dariq õportiusse: iam oportunum
existimans. cupio ꝑte cognoscere unł¬
de ille motꝰ existat. quo ipsa uoluntas
auerutur a commum acq incomiu¬
labili bono: or adpropr̃ĩa uel aliena uel
insima atq omnia commutabiliã con¬
uerutur bona. Au Quid emm opus est
hoc scire: Oroa si ita data est ut nͥa

Expanded text:
satis mihi manifestum est, inter bona, et ea quidem non minima, numerandam esse liberam voluntatem, ex quo etiam fateri cogimur eam divinitus datam esse, darique oportuisse: jam si opportunum existimas, cupio per te cognoscere unde ille motus existat, quo ipsa voluntas avertitur a communi atque incommutabili bono, et ad propria vel aliena vel infima, atque omnia commutabilia convertitur bona. A. Quid enim opus est hoc scire? E. Quia si ita data est, ut na
Abbreviated transcription (Latin):
placet: quomodo
obedientia. Cham
maledictus fuit.
et post multa scła¬
quia patri non est obsecutus. Ce¬
terum sem qͥ obsecutus est patri
benedictionem habuit insecula.
Hoc itaq dico: quia non est filio¬
rum. iudicare de patribus. Nemo
uadit ad magistrum: et docet magi¬
strum suum. Henisti adme. ut doce¬
rem te litteras Si tibi scͥpsero. et tͥ¬
i

Expanded text:
placet quomodo obedientia. Cham maledictus fuit , et post multa s Dan. XIII, 56; quia patri non est obsecutus. Caeterum Sem, qui est obsecutus patri, benedictionem habuit in omnia saecula. Hoc itaque dico, non est filiorum judicare de patribus. Nemo vadit ad magistrum, et docet magistrum suum. Venisti ad me, ut docerem te litteras: si tibi scripsero, et di
Abbreviated transcription (Latin):
heresim nouam. inimicam gr̃ȩ dei: sex¬
tam mͥ ꝓposui questionem de grã noui
testamenti. Dequa disputans. int̾posi¬
ta expositione psalmi uicesimi pͥmi
incuius capite scriptum est qd̃ dñs
exclamauit in cruce. qd̃ ille amicus in
primis michi ꝓposuit exponendum.
omnia illa dissolui. qnq non hd e ordi¬
ne qͦ erant ꝓposita: sed sicut michi
disserenti de gr̃a noui testamenti tan¬
quã suis locis congruenter occurre¬
re potuerunt. Hoc opus sic incipit.
Quinq michi ꝓposuisti.¬

Expanded text:
eresim novam inimicam gratiae Dei, sextam mihi proposui quaestionem de Gratia Testamenti Novi. De qua disputans, interposita expositione psalmi vigesimi primi, in cujus capite scriptum est quod Dominus exclamavit in cruce, quod ille amicus in primis mihi proposuit exponendum; omnia illa quinque dissolvi : non hoc ordine quo erant proposita; sed sicut mihi disserenti de gratia Novi Testamenti, tanquam suis locis congruenter occurrere potuerunt. Hic liber sic incipit: Quinque mihi proposuisti
Abbreviated transcription (Latin):
contra dona¬
tistas uehe¬
menter exer¬
cebamur. et con¬
tra pelagianos ex¬
erceri iam ceꝑamus: amicus quidam
misit mͥ quinq a cartagine questiones
et rogauit ut eas illi scribendo expo¬
dñi. deus meus. deusmeus. ut qͥd me
der eliqiuisti: et qͥd sit qđ ait apłs ut
incaritate radicati et fundati .p̃uale¬
atis comp̃hendere cum omnib scĩs.¬

Expanded text:
contra Donatistas vehementer exercebamur, et contra Pelagianos exerceri jam coeperamus, amicus quidam mihi misit quinque a Carthagine quaestiones, et rogavit ut eas illi scribendo expoini, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Et quid sit quod ait Apostolus, Ut in charitate radicati et fundati, praevaleatis comprehendere cum omnibus s
Abbreviated transcription (Latin):
radicati et fundati p̃ualeatis comitau
hendere cum omnibus scĩs quȩ sułte
longitudo et latitudo et altitudo fl
et ꝓfundum et quȩ sint quinq
uirgines stultȩ quȩue sapientes es
quȩ sint tenebrȩ exteriores. et qͦ
mͦ intelligendum sit uerbum car
factum est. Hȩe sunt certe quini
tam breuit a me commemoratȩ
quam abste ꝓłositȩ questiones. Pi¬
inde si placet addamus et sextan
et illud potissimũ requiramus
quiȩ sit gr̃a noui testamenti. Hã
illȩ omes intueantur: et inhai
ut oportune quȩq potuerit opi
suum conferat nobis. ñ eo scilii
ordine quo eas et tu ꝓͥosuisti.
ego recolui: sed una quȩq cum

Expanded text:
rrhendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum . Et quae sint quinque uirgines stultae quaeue sapientes et quae sint tenebrae exteriores et quo modo intellegendum sit: Verbum dei caro factum est. hae sunt certe quinque tam breuiter a me commemoratae quam abs te propositae quaestiones. proinde, si placet, addamus et sextam et illud potissimum requiramus, quae sit gratia testamenti noui. hanc illae omnes intueantur et in hanc, ut opportune quaeque potuerit, opus suum conferat nobis non eo scilicet ordine, quo eas et tu proposuisti et ego recolui, sed unaquaeque cum
Abbreviated transcription (Latin):
proposuisti ꝑtractandas questio¬
nes atq soluendas dilectissime mi
frater honorate hinc inde raptas
sicut te uel legentẽ mouere tel co.¬
gitanti tibi inmentem uenire po-¬
tuerunt: et in conspectum meũ fu-¬
sas quodam mͦ. Quarum solutionẽ
si uelim disserendo ordinare ñ ut
carptim sicut positȩ sunt de singu¬
lis disseram: sed uno quodam tenõ¬
re sermonis eas inter se conectam
atq conexam: difficile opus uide¬
tur. Et tn puto facilius eas solui:
si hoc fecero. Inuicem qͥppe adiuua¬
bunt. si altera ꝑ endebit ex altera
donec om̃s ueniant inseriem dis¬
putationis. ñ singulatim separatis lo¬
cis. quasi una quȩq insua priuata
intentione habitet: sed unum aliqͥd
intuentes et unum collabor antes
sociali ratione. et indiuidua ue¬
ritate. Uoluisti gͦ et scripto com¬
moniusti exponi atq aꝑiri tibi qdi
sibi uelit uox illa dñi. deus metis
deus meus. ut qͥd me dereliquistiꝰ Sq¬
et qͥd sit qd̾ ait apłs. ut in caritate o¬

Expanded text:
proposuisti pertractandas quaestiones atque soluendas, dilectissime mi frater Honorate, hinc inde raptas, sicut te uel legentem mouere uel cogitanti tibi in mentem uenire potuerunt, et in conspectum meum fusas quodam modo. quarum solutionem si uelim disserendo ordinare, non ut carptim, sicut propositae sunt, de singulis disseram, sed uno quodam tenore sermonis eas inter se conectam atque contexam. difficile opus uidetur. et tamen puto facilius eas solui, si hoc fecero. inuicem quippe adiuuabunt, si altera pendebit ex altera, donec omnes ueniant in seriem disputationis non singillatim separatis locis, quasi unaquaeque in sua priuata intentione habitet, sed unum aliquid intuentes et unum conlaborantes sociali ratione et indiuidua ueritate. Voluisti ergo et scripto commonuisti exponi atque aperiri tibi, quid sibi uelit uox illa domini: Deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? et quid sit, quod ait apostolus: Ut in caritate
Abbreviated transcription (Latin):
tionis copia non negetur. ꝓbus .i. dixit.
rgo ut desideras. presati decreq lectio
ntiletur. Et lectũ est. la.
redimus in unũ dm patr̃e õĩpoten¬
dem iusibiliũ ꝙ. inuisibiliũ factor̾e̾. uin
unũ dñm nr̃m ih̃m. ep̾m filiũ cdi natum¬
ex patre unigenitũ. boc ẽ de substancia
patris. dm̃ ex deo. lumen ex lumine. dm̃

Expanded text:
tionis copia non negetur. Probus judex dixit: Ergo ut desiderat, praefati decreti lectio ventiletur. Et lectum est ita: Credimus in unum Deum Patrem omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium factorem. Et in unuex Patre unigenitum, hoc est ex substantia Patris, Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tionis copia non negetur. ꝓbus .i. dixit.
rgo ut desideras. presati decreq lectio
ntiletur. Et lectũ est. la.
redimus in unũ dm patr̃e õĩpoten¬
ex patre unigenitũ. boc ẽ de substancia
patris. dm̃ ex deo. lumen ex lumine. dm̃

Expanded text:
tionis copia non negetur. Probus judex dixit: Ergo ut desiderat, praefati decreti lectio ventiletur. Et lectum est ita: Credimus in unum Deum Patrem omnipotenex Patre, unigenitum, hoc est, ex substantia Patris, Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ ipsedescendere fdemit xp̃s animas cus¬
todite quid illere demit nte grox p̃o integrũ
ad signate. prȩdiũ nemo nucdat nemo inua so¬
riconsentiat caraterem domini cũ nullus abs¬
tergat titulũ xp̃i nemode ponait. Reddituries¬
tis ractionẽ dño regiboni serui data ẽ uobis occit¬
sio beneo perandi abundant peregrim captiui
expoliciti fatite uobis amicos exmã mona iniqui¬
tatis ut & ipsi recipiuntuos intabernacula &na Aũ¬

Expanded text:
natus est ipse descendere . Redemit Christus animas, cusnatus est ipse descendere . Redemit Christus animas, custodite quod ille redemit. Integro Christo integrum assignate praedium. Nemo invadat, nemo invasori consentiat: characterem dominicum nullus abstergat, titulos Christi nemo deponat. Reddituri estis rationem Domino regi, boni servi, data est vobis occasio bene operandi. Abundant peregrini, captivi, exspoliati. Facite vobis amicos ex mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula a
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ Ohaeretica arriane. agnosut latro incruat pen¬
dentẽ ipsi inimici iudaei ex pauescunt resur gentẽ. &
uos maletractatis in caelo regnantemꝰ cauete dilectis¬
simi arrianã pȩstem. non uos separent a xp̃o terrena
promittendo Propter tumcã. non uos expoli& fide
Membra xp̃i seruate unitatẽ at quae integrita tẽ utn¬
us tunicȩ. quã nec ꝑsecutores xp̃i ausi sunt scindere
Nolite inurias in roga recapitiurõ prouobis ille
dit: crubesce erubesce hereticae negauit p&rus.
& reuersus ẽ & flendo deleuit quod timo renega uit:
xp̃m insuis ꝑsecutus ẽ paulus. sed ad eius uocẽ ceti¬
dit & sur rexit Aliter cecidit. aliter sur rexit
quan domẽbraca put suũ uelocit̃ trasierunt. Hemo
talia dam fna. qualiatũ ingeris xp̃o Animas erũ multo¬
ł rubesce erubesce heretice: quid iteras quod semel
rebaptizare. Semelemĩ pro. Sibuscũ iohanne taqua dig¬

Expanded text:
biscum . O haeretice ariane, agnoscit latro in cruce penbiscum . O haeretice ariane, agnoscit latro in cruce pendentem, ipsi inimici Judaei expaverunt resurgentem, et vos male tractatis in coelo regnantem! 10. Cavete, dilectissimi, arianam pestem; non vos separent a Christo terrena promittendo, propter tunicam non vos exspolient fide. Membra Christi, servate unitatem atque integritatem unius tunicae, quam nec persecutores Christi ausi sunt scindere. Nolite injurias irrogare capiti vestro: pro vobis ille dit? Erubesce, erubesce, haeretice. Negavit Petrus, et reversus est, et flendo delevit quod timore negavit. Christum in suis persecutus est Paulus, sed ad ejus vocem cecidit et surrexit. Aliter cecidit, aliter surrexit: quando membra ad caput suum velociter transierunt. Nemo talia damna, qualia tu, ingerit Christo: animas enim multot occidi. Erubesce, erubesce, haeretice. Quid iteras quod semel rebaptizare? Semel enim pro omnibus cum Joanne in aquam dig
Abbreviated transcription (Latin):
qđ unus emilitibus ꝑcutiendo latus crucifixia peruit : & tam̃
ꝑhas angustias poene iã totus mundus intrauit. Venite &
uos iudoei. uocatuos quẽ crucifixistis filius dĩ contendite
intra reꝑangus tã portã. ꝑhancenĩ introier̃ patres ur̃i illi:¬
Iliqui ut crucifigeretur clamauer̃: qui in lignosus pensũ
uiderunt. quiua riserunt. quica put agita uerunt. ꝑ istas tam̃
angustia sintroierunt : Non em̃ in aniter clamabat ille pen¬
dens incruce. Pater. ignosce illis quia nesciunt quid facumt
ꝑbas ergo ut dixi angustias. ꝑ angus tã portã lateris xp̃i
ingres sũs ẽ latromutatus. paemitens iudaus. conuersus om̃is
paganus & ab eo exiit foras malus hereticus arrianus
łxiit. qm̃ non erat denu mero ꝑ manentiũ. Deillis enĩ erat.
de quibus ipsediis dicit ex nobis exierunt. sed nom erant
ex nobis Si enĩ ex nobis es sent. mansis sent utiq: no¬

Expanded text:
quod unus e militibus percutiendo latus crucifixi aperuit? et tamen quod unus e militibus percutiendo latus crucifixi aperuit? et tamen per has angustias pene jam totus mundus intravit. Venite, et vos Judaei, vocat vos quem crucifixistis Filius Dei. Contendite intrare per angustam portam: per hanc enim introierunt patres vestri. Illi qui ut crucifigeretur clamaverunt, qui in ligno suspensum viderunt, qui irriserunt, qui caput agitaverunt, per istas tamen angustias introierunt. Non enim inaniter clamabat ille pendens in cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Per has ergo, ut dixi, angustias, per angustam portam lateris Christi ingressus est latro mutatus, poenitens Judaeus, conversus omnis paganus, et ab eo exiit foras malus haereticus arianus. Exiit, quoniam non erat de numero permanentium. De illis enim erat, de quibus Joannes dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim ex nobis essent, mansissent utique no
Abbreviated transcription (Latin):
tues p&rus. & simenegasti. meus es tues pecrus. & suꝑhano
patã aedificabo aet clesi ã in eã tumeus es & omnia mea tua sunt
tibi dabo claues regnicaelorũ Apud te sunt p&reclaues digna¬
reiã ad conuiũ intrare: Oportebat hat fieri. qm̃ frat̃tuus latro
mortuus erat & reuixit. perierat & inuentus ẽ:Si p&rus ante¬¬
quã xp̃s proomnibus crucifigere tur regnicaelorũ claues acce¬
pit. qua illuc introuut latro ille iã non reus. nisi ꝑlatus qđ a
peruit uideus. & nunc ueni ant om̃s quicũq: amant para dr̃su.
locũ qui&is. locũ securitatis. locũ ꝑp&uae felicitatis. locũ in
quo non ꝑtimes cas barbarũ. in quonullũ patia ris aduersa¬
riũ nullũ habeas inimicũ. Ueniteoms intrateom̃s ẽ qua in
trarepat& latus: Ostendit eñ ille latro quodebeant om̃s
ait dñs intrare ꝑ angustã portã quid angustius illo foramine.

Expanded text:
Tu es Petrus; etsi me negasti, meus es. Tu es Petrus, et super hanc Tu es Petrus; etsi me negasti, meus es. Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Tu meus es, et omnia mea tua sunt: Tibi dabo claves regni coelorum . Apud te, Petre, sunt claves: dignare jam ad convivium intrare. Oportebat haec fieri, quoniam frater tuus latro mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Si Petrus antequam Christus pro omnibus crucifigeretur, regni coelorum claves accepit; qua illuc introivit latro ille jam non reus, nisi per latus quod aperuit Judaeus? 9. Et nunc veniant omnes quicumque amant paradisum, locum quietis, locum securitatis, locum perpetuae felicitatis, locum in quo non pertimescas barbarum, in quo nullum patiaris adversarium, nullum habeas inimicum: venite omnes, intrate omnes; est qua intrare possitis, patet latus. Ostendit enim ille latro quo debeant omnes ait Dominus, intrare per angustam portam . Quid angustius illo foramine,
Abbreviated transcription (Latin):
re : nisi ille primus a postolorũ p&rus. qui ad interrogationẽ
unius ancillae in atrio sacerdotis ter dnm ausus ẽ negare:
Quando dicebas saluatori. tecuusq: admortẽ animã meã
prote ponam Vbi est quod promisisti. interrogaris se¬
mel anegas Secundo interrogaris. & negas tertio &
negas Nonuis ad conuiũ intrare. ide ausus es ter dñm
negare : ubi esł. animã meã proteponamꝰ: ternegantẽ.
nonter ruit ungula. sed una oppres sit mulierculaixerte.
tecũ uis quae ad mortẽ Uide uideigitur p&re quantum
deteantea presumsseris Ec cenuncter negando gallo
tes te conuinceris : sed egrediatur pater ad primogeni¬
tũ filiũ nolentẽ in trare : Dicat xp̃s p&ro intra in gau¬
diũ dñitui. Respiciat negantẽ. compungat flentẽ. faciat
amatore exhortetur eũ paternauoce. Filim quid cumeus es

Expanded text:
re, nisi ille primus Apostolorum Petrus, qui ad interrogationem re, nisi ille primus Apostolorum Petrus, qui ad interrogationem unius ancillae in atrio sacerdotis ter Dominum ausus est negare? m laboravi: quando dicebas Salvatori, Tecum sum usque ad mortem ; animam meam pro te ponam . Ubi est quod promisisti? Interrogaris semel, et negas: secundo interrogaris, et negas; tertio, et negas. Non vis ad convivium intrare, ideo ausus es ter Dominum negare. Ubi est, Animam meam pro te ponam? Ter negantem non terruit ungula, sed una oppressit muliercula. Certe, Tecum sum usque ad mortem. Vide, vide igitur, Petre, quantum de te antea praesumpseris: ecce nunc ter negando, gallo teste convinceris. Sed egrediatur pater ad primogenitum filium nolentem intrare: dicat Christus Petro, Intra in gaudium Domini tui . Respiciat negantem, et faciat confessorem: compungat flentem, faciat amatorem. Exhortetur eum paterna voce: Fili, inquit, tu meus es:
Abbreviated transcription (Latin):
tomei. non sũ dignus uocarifilius tuus Suscipeme.
tã quã unũ exserius. Dnẽ.mementomei latro enĩ
sua ad ten dens merita deseipsõ dif fidebat: sed dñs
tã qua pius pater latron filio quod des perauerat os¬
ferebat proferat buic pater stolã illã primã:
induat filiũ imor talitate Quẽ secũ uid& incruce
pendeniẽ. inttoducat eũ indomũ Dicatxp̃s latroni¬
amen amen dicotibi. hodiemetũ eris in paradiso. Mact& unrtulũ
saginatũ hominẽ illũ susceptũ &iã prolatronibus cruci fex sum:
Aduoc& amicos suos discipulcs. quibus dicebat: Si feceritis qua
mando. dico uobis Iamnoriuos dicã seruos. sed amicos Prepa¬
retur illud conuiuiũ caleste adst& chorus ille angelorũ. sua¬
uiter deda mans Cloria m excelsis dõ. & in terra pax homini¬
bus bonȩ uoluntatis. Ueniat & primogenitus filius ille. & no¬
lit intrare. quis est iste filius primogenitus qui noluit intra¬

Expanded text:
to mei; non sum dignus vocari filius tuus, suscipe me to mei; non sum dignus vocari filius tuus, suscipe me tanquam unum ex servis. Domine, memento mei. Latro enim sua attendens merita de se ipso diffidebat: sed Dominus, tanquam pius pater, latroni quasi filio quod desperaverat offerebat. Proferat huic pater stolam illam primam, induat filium immortalitate, quem secum videt in cruce pendentem, introducat eum in domum: dicat Christus latroni, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Mactet vitulum saginatum, hominem illum susceptum, etiam pro latronibus crucifixum: advocet amicos suos discipulos quibus dicebat, Si feceritis quae mando vobis, jam vos non dicam servos, sed amicos . Praeparetur illud convivium coeleste, astet ille chorus Angelorum, suaviter declamans: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Veniat et primogenitus filius ille, et nolit intrare. Quis est iste filius primogenitus qui noluit intra
Abbreviated transcription (Latin):
litu dinẽ nos quod ammodo excitauit ad aliquidin
mus qui sit filius iumor qui pro digeuiuens. substanti¬
am paternã dissi pauit & quisit filius primogeni¬
tus qui in dignatus qđ filio ꝑdito redeunti uitulus
saginatus occisus sit intrarenoluerit Qus ẽ iste filius
perditus qui omnẽ substantiã paternã inmere trici¬
bus ero gauit : nisi ille latro qui substantiã anima adõ
sibi datã ꝑscelera dif fluendo &iã incruce pependit:
Por cospauit: quando demonũ uoluptates suis factis
repleuit Fortas seillos porcos pauit. quos paierat
diabolus adñodicens lubenos introire in gregem
porcorum. Fame contritus est. quia panẽ uerbid̃
non in ueni ebat. Siliquis cupiebat saturariuentrẽ
suum. quando tortuosis cogitationibus replebat
animã sua : sed reuertatur ad sẽ. uideat se latro incruce
pendentem. concurtat ad patrẽ dicat pendens incruce
Dñe. mementomei cũ ueneris in regnũ tuũ Dnẽ memen¬

Expanded text:
litudinem nos quodam modo excitavit ad aliquid inlitudinem nos quodam modo excitavit ad aliquid inmus, qui sit filius junior, qui prodige vivens substantiam paternam dissipavit, et qui sit filius primogenitus qui indignatus quod filio perdito redeunti vitulus saginatus occisus sit, intrare noluerit. Quis est iste filius perditus, qui omnem substantiam paternam in meretricibus erogavit, nisi ille latro qui substantiam animae a Deo sibi datam per scelera diffluendo etiam in cruce pependit? Porcos pavit, quando daemonum voluptates suis factis implevit. Fortasse illos porcos pavit, quos petierat diabolus a Domino, dicens: Jube nos intrare in gregem porcorum . Fame contritus est, quia panem verbi Dei non inveniebat. Siliquis cupiebat saturare ventrem suum, quando tortuosis cogitationibus replebat animam suam. Sed revertatur ad se, videat se latro in cruce pendentem, concurrat ad patrem, dicat pendens in cruce: Domine, memento mei dum veneris in regnum tuum. Domine, memen