comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ełico. ꝗse isto nõe arrogantissime uocauer̃: eoꝗ insuã cõmuni¬
onẽ ñ reciperent utentes coniungib : et resꝓpͥas possidentes.
uales habet catholica. et monachos. et clericos plurimos: sed
eos habere. qui utunt᷑ his reb. quib ipsi carent. Encratitis isti
similes st̃. Nã et apoctatite appellant᷑: sed nescio qua ꝓpria
heretica docere ꝑhibentur.

Expanded text:
i se isto nomine arrogantissime vocaverunt, eo quod in suam communionem non reciperent utentes conjugibus et res proprias possidentes: quales habet Catholica et monachos et clericos plurimos. Sed eos habere, qui utuntur his rebus, quibus ipsi carent. Encratitis isti similes sunt: nam et Apotactitae appellantur. Sed et alia haeretica
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i et ꝓbri ñ intelligentes. aliꝗd sibi dephariseoꝵ ad sumuns
suꝑcilio. ut uł dãpꝰnent in nocentes uł soluere se noxios
arbitrent̃. cũ apuddm̃ non sententia sacerdotũ. sed reoꝵ
uita querat̃. Legimꝰ in leuitico. delȩꝓsis. ubi iubent᷑ ut o¬
stendant se sacerdotib. et sileprã habuer tẽ asacerdote
mmundi fiant. non qđ sacerdotes lepsosfaciant. & in¬
mundos. sedꝙ habeant notitiã leꝓsi et non lepsi. & pos¬
sint discernere ꝗ mundus uł inmundussit. Quomͦ gͣ ibi le¬
psũ sacerdos inmundũ facit. sicut ethic alligat. uł soluit
ep̃s. aut pb̃r. non eosqui in sontes st̃ uł noxii. sed ꝓ officiõ
suo cũ peccatoꝵ audierit uarietates. scit qui ligandus

Expanded text:
esbyteri non intelligentes aliquid sibi de Pharisaeorum assumunt supercilio, ut vel damnent innocentes, et solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed eorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant, non quod sacerdotes leprosos faciant et immundos, sed quod habeant notitiam leprosi et non leprosi, et possint discernere qui mundus, quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos immundum facit, sic et hic alligat vel solvit episcopus et presbyter, non eos qui insontes sunt vel noxii, sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s missã celebrare debet in ordinatione pb̃ri. & abbas similiter¬
ordinatione. monachi. et quattuor orationes. iuxta nun¬
gelis docet᷑. ita quatiuor orationes consecret᷑. & ita usq indiem
tertiũ uelatũ debet habere caput. cũ sũmo silentio & debita dñ¬
uerentia. figurã gestans dierũ dnĩcȩ passionis. Die tercio abbas tol.¬
lat capiciũ decapite eiꝰ. ut deposita tristitia peccati ueteris. quasi¬

Expanded text:
 missam celebrare in ordinatione presbyteri, et abbas in consecratione monachi, et quatuor orationes gelia docetur, ita per quatuor orationes consecretur, et ita usque in diem tertium velatum habeat caput cum silentio summo, et debita reverentia, figuram gestans Dominicae passionis. Die autem tertia tollat abbas capitium de capite ejus, ut, deposita tristitia veteris p
Abbreviated transcription (Latin):
fantis q catassiges facere supra doximͣ. Nã et abeis phaibent᷑ eport
emque ali hanc pepugiam nẽt̃ cuitate. sed uillã dicunt su¬
ememontani. et ꝓphet̾issaꝵ eiꝰ priscȩ et maximille. Etꝗa ibi
uixer ideo locũ meruisse appellari hieru salema Xar eñ pa¬
atriparte sunt ꝗd. oblatio eoꝵ hoc nom̃ dedit. Offer̃ eni pan
et caseũ: dicentes a primis hominib oblationes de heucthar
trȩ et quiu  suisse celebratas. hos. pepugianis. iungit epyphanũ.
esse aesce de catige. hinc appellatis. ꝙ non nisi quarta decima
luna pascha celebrant : qualit̾. septe dierũ occurrat dies. Et

Expanded text:
diximus: nam et ab eis perhibentur exorti. Denique alii hanc Pepuzam non esse civitatem, sed villam dicunt fuisse Montani et prophetissarum ejus Priscae et Maximillae; et quia ibi vixerunt, ideo locum meruisse appellari Jerusalem. XXVIII. ARTOTYRITAE sunt, quibus oblatio eorum hoc nomen dedit: offerunt enim panem et caseum, dicentes a primis hominibus oblationes de fructibus terrae et ovium fuisse celebratas. Hos Pepuzianis jungit Epiphanius. XXIX. TESSARESCAEDECATITAE hinc appellati sunt quod non nisi quarta decima luna Pascha celebrant, quilibet septem dierum occurrat dies; et
Abbreviated transcription (Latin):
ntidico maritȩ. appellatis t̃ heretici. qui mariȩ uirginitat
usq. ad eo contradicunt. ut sirment eã post xp̃m natũ
uiro suo fuisse com mixtã.
LUII.

Expanded text:
NTIDICOMARITAE appellati sunt haeretici, qui Mariae virginitati usque adeo contradicunt, ut affirment eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. LVII.
Abbreviated transcription (Latin):
ad officia eccłȩ accedt̃ despitientiã rerũ humanarũ ha¬
bere debere doceat apłs. Siergo mortui estis cũ xp̃o abele
mentis huius mundi. quid adhc̃ uelut uiuentes dehoc
mundo decernitis: Hetetigeritis ne attamin aueritis
negustaueritis . quȩ st̃ om̃a ad corruptelã ipso usu. Et
infra. Siergo consurrexistis cũ xp̃o. quȩ sursũ st̃ querite

Expanded text:
ad officia Ecclesiae accedunt, despicientiam rerum humanarum habere debere doceat. mentis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? Hine gustaveritis, quae sunt omnia ad corruptelam ipso usu . Et infra: Si ergo consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
asusceptionib litiũ. actu negotioꝵ forensiũ. uenditioe
mertiũ ꝓhibent̃. humanis legib. qnͣtomagis ꝗ fidei
exercet militiã ab om̃ĩ usu negotiationis abstinere debet
Moriantur corpora ur̃a. ut inea om̃is culpa moriatur. et
quasi ex mortuis uiuentes. nouis resurgam̾ oꝑib ac mo

Expanded text:
a susceptionibus litium, actu negotiorum forensium, venditione mercium prohibetur humanis legibus; quanto magis qui fidei exercet militiam, ab omni usu negotiationis abstinere debetmoriatur caro nostra, ut in ea omnis culpa moriatur; et quasi ex mortuis viventes, novis resurgamus operibus ac
Abbreviated transcription (Latin):
e tangis monite. diciposst̃. qui metangismo asser̃. dicentes. sic
eẽ in patre filiũ. quomꝰ uas inuase. quasi duo corpora carnalit᷑
opinantes. ita ut filiuꝰ intret in patrẽ. tãquã uasminꝰu. inuas
maiu.uinde tale nom̃ hicerror accepit. ut metangismos. grece
uasis in alterũ. latine uno nomine ñ potest dici. Sicut grece

Expanded text:
ETANGISMONITAE dici possunt, qui Metangismon asserunt, dicentes sic esse in Patre Filium, quomodo vas in vase, quasi duo corpora carnaliter opinantes; ita ut Filius intret in Patrem, tanquam vas minus in vas majus. Unde et tale nomen hic error accepit, ut μεταγγισμός graece roitus unius vasis in alterum, latine uno nomine non potest dici, sicut graece
Abbreviated transcription (Latin):
talicios ob seruare diligent᷑. et tumc precipue uirt atsso
assignatas litteris in eccła reritare. ad dĩ laudẽ ex cuiuo
munerest᷑. et ad instrum̃ta minoꝵ. Int̾ om̃s aut scos
piemior. aubatissime uirginis mariȩ frequentiũ agitꝰ atoo
festiuiũ. quomaiorẽ gramꝰ apud dm̃ credit̾ in uenisse. Uinde

Expanded text:
 dies natalicios observare diligenter: et tunc precipue virtutes eorum assignatis litteris in Ecclesia recitare: ad Dei laudem: ex cujus munere sunt: et ad instrumenta morum. Inter omnes autem Sanctos: memoria beatissime Virginis eo frequentius agitur: atque fes
Abbreviated transcription (Latin):
fide p̾clari abrohȩ. cui suꝑne ꝓmisse. fuerat. benedectio
pmñium gentiũ in semine suo. et ab strrpe dauid. quẽ. ds̃
ppi nota sibi ꝓbitatẽ egnegia laude sublimaui diceris.
nueni uirũ scđm cor meũ. De regali nẽpe tbu simul
ei sacerdotali duxit originẽ. quẽ su̾mũ rege natꝙipontu¬
pores. haber ꝑ cognatos. int̃ quos speciosa uelut int̾ spmas liliũ
appareret Ho uaqs electa et in signas int̃ feasine fortupe¬
c qunde aunt sole placito parentũ uł plerq sed diuma dispen¬
sutonile om accepueta ipsa quoqi uocabuli suisigus a¬
Quid er go misticũ hec int̾pretatio gerat ꝑsimlitudinẽ
etex res pectu illiũ estimare utq din geruscuntn
sun ut nodotũ detinatũ apprehendere porurs¬

Expanded text:
fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontiuam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figuraQuid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere pos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã rẽ manifeste. ad iecit claritatẽ. et ait. Eccȩ dirgo concipiet.
et pariet siliũ. et uocabit᷑ nom̃ eiꝰ emmanuel. filiũ. qͦqͦ uinginis.
id x ẽmanuelẽ prȩclare describens. Puer inꝗđ natꝰ. ẽ nobẽ. filũ
et uocabit᷑ nom̃ eiꝰ ãmirabilis c̃siliariu.
dĩ fortis pat̃ futuri scłi. pͥnceps pacis.: Multiplicabit̃ eiꝰ imperiu
et pacis ñ erit sinis. E dergo ds̃ designauit iniradula. hoc aseere¬
tis eiꝰ ꝓdidit uaticinio. Et q uates cecinit . c̃sequent᷑ rei exitꝰ apꝓbaut
am sicut illa uirga. sine radice. sie quolibet natur&e uł artis ami¬
uiculo fructisicauit. ita uirgo maria sine coniugali opere. siliũ
pereauit. filiũ sane flore de signatũ. et fructu.Flore ꝓp̃t spe¬
igit᷑ beatissima uirgo. sict̃ legimꝰ patre nazareno. marges
Bethle emita. quas urbes xp̃i ngtiuitati. uł c̃uersatiani destina¬
tas eẽ epphȩ non tacuerant. Descendit aũt aradice illiũ

Expanded text:
ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Patet regni ejus non erit finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speigitur beatissima Virgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius
Abbreviated transcription (Latin):
superare: Siergo quęrat᷑ quanã mulier hui modi uic¬
toriã operatasit: ꝓfecto ñ reperit᷑. in linea generationis hu¬
mane. donec ꝓueniat ad illã de qua nunc acimꝰ. scar scam.¬

Expanded text:
superare? Si ergo quaeritur, quae mulier hujusmodi vicsuperare? Si ergo quaeritur, quae mulier hujusmodi victoriam operata sit; profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam, de qua nunc agimus, sa
Abbreviated transcription (Latin):
deret̃ ille liber. ꝗ deortu ei. atq uita. scriptꝰ in ueniebat᷑. si
ñ iudĩ sent eũ partes. int̾ apocrifa numerandũ. at qm̃
magnis ac sapientib uiris ita uisũ ẽ. nos alia quȩdã sedđ ñ
aliena legentes. eccłasticũ morẽ debitis officiis exequamur.
Bera en eo li mat̾ et ꝑpetua uirgo mania. pruiqua nasceret᷑.
noraculis enuntiata ẽ. et de signata miraculis. Mlata nͦaꝓgenie
diunit᷑ ordinata. priuilegio uirtutũ insignis eniuit. sal¬
uator ẽ edidit. A quo glorificata incȩlo. nu quã t̃rigenis
patrocinari desistit. ł positonẽ sequam̃ . ordine suo narra¬
tio . iãq referamꝰ unũ de p̃texatis oraculis. ac deinde. paucis
ex pediamꝰ. Dixit ȩt̃nꝰ ad ueterẽ. ds̃ ad serpentẽ. In imiticias
ponã int̃ te et mulierẽ. et sem̃ tuũ. et sem̃ illiu ipsa c̃teret
capt̃ tuũ. Qd ẽ fr̃s in hoc loco. sepentis caput c̃terere. nisi
pͥncipalẽ. diaholi suggestione. id est c̃cupiscentiã resistendo

Expanded text:
rtu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aeternus ad veterem, Deus ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et ss, inquit auctor in hoc loco, serpentis caput conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam resistendo
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatȩ nãq. seruata. ꝓbat᷑ extincxisse c̃cupi scentiã carnis.
humilitatȩ quȩ facit pauperẽ spũ. c̃cupiscentiã mentis. Sicq
pͥncipali suggestionȩ diaboli uicta. uitiosũ capt̃ uirtutis
pede c̃triuit. Non tam̃ hoc solo. sed eo quã maxime triũpha¬
uit. qͦ de sua mundissima carne corporata sapientia iuncit
u̾q. quaq: malitiã at tingens asine u̾q ad sinẽ fortit᷑. ac dis¬
iones omĩa suauit. Hȩc ẽ ergo mulier. ad quã diuin
intendebat oraculũ. Hanc quandoq. nasciturã innuebat.
hanc singularit intimabat. Expe ditoq. paucis. oraculo. unũquẽ¬
q demiraculis. absoluat᷑. Accepte st̃. a sc̃oi moyse singule uirgẽ
de singulis tribub. iħł. nominib. eaꝵ inscriptȩ iubentȩ dõi et po¬
site stꝰ in tab̾naculo eiꝰ. Inter quas una quȩ suit aaron. incienta
ẽ sequenti. die germinasse. frondoisse. floruisse : ac peperisse:
amigdala. Screns ergo dñs hoc opi suũ magni eẽ mysteruaussit̾¬

Expanded text:
ginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse myster
Abbreviated transcription (Latin):
tã muitis falsis doginatib. plenisunt ut ipsi & illa numer are
ñpoislnt fauit aificiluime possint. Neculli alienorlla heres a faeile
sic in notesert ut sius. unde. nec eaꝵ quas c̃memoraui omĩa dogena
me dncis secut diducis se ꝓsiteor. &s enĩ nuideat quanta res usfa
opera et quã multas litteras flagitet: Nec ideo tam̃ parũ ẽ
eprores istos quos huic operi intexui. lectos cognitosq untare.
suꝑfuo quęrit̃. cũ ꝓpt̃ hoc scire sufficrat. eã. c̃traista sentire. nec
abꝗđ hoꝵ infidẽ quẽquã debere recipere. Quomͦ iũt quȩ c̃pra
hecꝰ ueoit as haliet asserenda. ac defendenda sint. modulũ operi
hi excedit. Sed multũ ad iuiuat corsidele. nosse ꝗd credendũ
nsit. etiã si disputandi facultate id refutare ñ possit. Dñisitaq.
xpian catholic ista ñ debet eredere. Sed ñ omĩs ꝗista ũeredituũ¬
sequent᷑ debet se catholicũ xpianũ iã putare. uł dicere. Possunt

Expanded text:
tam multis falsis dogmatibus pleni sunt, ut ipsi quoque illa numerare non possint, aut difficillime possint. Nec ulli alieno ulla haeresis facile sic innotescit, ut suis: unde nec earum quas commemoravi, omnia dogmata me dixisse vel didicisse profiteor. Quis enim non videat quantam res ista operam, et quam multas litteras flagitet? Nec ideo tamen parum prodest errores istos, quos huic operi intexui, lectos cognitosque vitare. superfluo quaeritur: cum propter hoc scire sufficiat eam contra ista sentire, nec aliquid horum in fidem quemquam debere recipere. Quomodo autem quae contra haec veritas habet, asserenda ac defendenda sint, modulum operis hujus excedit. Sed multum adjuvat cor fidele, nosse quid credendum non sit, etiamsi disputandi facultate id refutare non possit. Omnis itaque christianus catholicus ista non debet credere: sed non omnis qui ista non credit, consequent
Abbreviated transcription (Latin):
& dideo existimo ꝗa nullũ eoꝵ quoꝵ de hac re scripta leqi iom̃s
posui. Quando ꝗdẽ inueni apud aliũ. quas apud aliũ ñ inuen
Et rursũ apud istũ. quas ille ñ posuit. Ego aut ꝓptẽa plures
posui quã ipsi ꝗa collegi ex om̃ib quas om̃s apud singulos ñ inueni
Ad didi etiã hasi quas ipse retolens apud ullũ eoꝵ inuenire
non potui. Unde merito credo. nec me posuisse oñs. ꝗa nec om̃s
ꝗ de hacre scripser̃ legere potui. Neq hoc quẽ quã eo uideo
ferisse quos legi. Postremo etiã ilomĩs forsitũ poste qm̃ puto
cetruscomni Sin dtiq nescio Et ideo quis me loneets sonde heresib
scon sier omime seos ipsut et opusculũ. nec mnara bibliortiera in uemnige

Expanded text:
Quod ideo existimo, quia nullus eorum quorum de hac re scripta legi, omnes Quod ideo existimo, quia nullus eorum quorum de hac re scripta legi, omnes posuit: quandoquidem inveni apud alium, quas apud alium non inveni; et rursus apud istum, quas ille non posuit. Ego autem propterea plures quam ipsi posui, quia collegi ex omnibus, quas omnes apud singulos non inveni, additis etiam quas ipse recolens apud ullum illorum invenire non potui. Unde merito credo nec me posuisse omnes; quia nec omnes qui de hac re scripserunt, legere potui, neque hoc quemquam eorum video fecisse quos legi. Postremo etiamsi omnes forsitan posui, quod non puto, utrum omnes sint utique nescio. Et ideo quod vis me loquente finiri, sc
Abbreviated transcription (Latin):
peccati originał uinculo asser nasci ut prsꝰ ñsit ꝙ eis oporte¬
at sedã natiuitate dimitti. Sed eos ꝓptẽa baptizari. ut
re generatione ad optati: admittantꝰ in regnũ dĩ. De bono
inmeliuꝰ trans lati. Mista renouatione ab aliquo malo oblica¬
tioni uȩtĩs ab soluti. Nã si etiã ñ baptixent apimatunt en
Ipsũ qͦq adã dicunt etiã cũ peccasset suisse corpore moriturũ
Neq. ita mortuũ merito culpe sed c̃ditione naturȩ. Obicunt᷑
eis et alia ñ nulla: Sed iste st̃ maximȩ exꝗb intelleguntꝰ etiã
illa. uł cuncta. uł pene cuncta pendere.
cce quã multas cõmemorauim hereses: nectam̃ modũ tuȩ
postulationis im pleuimꝰ. Ex qͦ enĩ xp̃iana religio ut uerb
tuis utar hereditatis ꝓmissȩ nom̃ accepit. quę hereses ortȩ
sint. quomꝰ cõmemorare om̃s potui. ꝗonĩs nosse ñ potui.

Expanded text:
peccati originalis uinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oportepeccati originalis uinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda natiuitate dimitti, sed eos propterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum dei, de bono in melius translati, non ista regeneratione ab aliquo malo obligationis ueteris absoluti. nam etiam si non baptizentur, promittunt eis  peccasset, fuisse corpore moriturum, neque ita mortuum merito culpae, sed conditione naturae. Objiciuntur eis et alia nonnulla, sed ista sunt maxime, ex quibus intelliguntur etiam illa vel cuncta, vel pene cuncta pendere. Ecce quam multas commemoravimus haereses, nec tamen modum tuae postulationis implevimus. Ex quo enim christiana religio, ut verbis tuis utar, haereditatis promissae nomen accepit, quae haereses ortae sint, quomodo commemorare omnes potui, qui omnes nosse non potui?
Abbreviated transcription (Latin):
Naut̃ adhoc. ꝑdonũ sp̃ sui. ut quȩ didicerimꝰ ẽẽ facienda. faci¬
amꝰ. Ac ꝓhoc diuinit̾ nob̾dari scientiã c̃fitent᷑. ꝗa ignorantia
pellit̃. Caritatẽ aũt dari negant quapiȩ uiuit̾. ut scilicet.
cũ sit dĩ donũ scientia.quȩ sine caritate inflat. ñ sit dĩdonũ.
Ipsa caritas q̃ ut scientia ñ inflet. edificat ecłam. Siue ꝓ inside¬
lib et doctrinȩ dĩ resistentib ut c̃u̾tant̃ ad eũ. Siue ꝓ inside¬
lib ut augeat᷑ eis fides. et ꝑseuerent in eo. h ec ꝗppe ñ ab ipso
copuisũ ẽ. Sed in posteriorib suis scriptis hoc inuenit docere:
Inioletiã ꝓgrediunt᷑ ut dicant uitã iustoꝵ. ihoe scło nulloces
omĩno habere peccatũ. Et ex his eccłam xp̃i. in hac mortalitate
ꝑfici. ut sit omĩno sine macula et ruga. quasi ñ sit eccła
Paruulos etiã negat scđm adã carnalit̃ natos. c̃tagiũ morti¬
antiꝗ.. prima natiuitate cͣtrahere. Sic enĩ eossine ullo

Expanded text:
ut per donum Spiritus sui, quae didicerimus esse facienda, faciamus. Ac per hoc divinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur; charitatem autem dari negant qua pie vivitur: ut scilicet cum sit Dei donum scientia quae sine charitate inflat, non sit Dei donum ipsa charitas, quae ut scientia non inflet, aedificat . Deslibus et doctrinae dei resistentibus, ut conuertantur ad eum, sine pro fidelibus, ut augeatur in eis fides et perseuerent in eo. haec quippe non ab ipso conpulsus est, sed in posterioribus suis scriptis hoc inuenitur docere. in id etiam progrediuntur, ut dicant uitam iustorum in hoc saeculo nullum omnino habere peccatum et ex his ecclesiam Christi in hac mortalitate perfici, ut sit omnino sine macula et ruga, quasi non sit Chrisparuulos etiam negant secundum Adam carnaliter natos contagium mortis prima natiuitate contrahere. sic enim eos sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
gui asr̃ib. increpatꝰ ꝙ niħ trubueret ad iutorio grẽdĩ ader
mandata facienda. Correptione eoꝵ hacten cessit: ut ñ eã libero
arbitrio prȩponeret. sed infideli calliditate sub poneret. Dicens
possint ĩplere ꝑgrãm. Dicendo utiq ut faciliũ possint uoluit
credi. etiã si difficiliuꝰ. t am̃ posse homines sine gr̃a diuina. facere
ñ eẽ dicunt. nisi in libero arbitrio.ꝗ nullissius prȩcedentib.
meritis ab illo accepit nr̃a natura. Ad hoc tantũ ipso adiuuante.¬

Expanded text:
gius a fratribus increpatus, quod nihil tribueret adiutorio gratiae dei ad eius mandata facienda, correctioni eorum hactenus cessit, ut non eam libero arbitrio praeponeret, sed infideli calliditate subponeret, dicens possint implere per gratiam. dicendo utique: "ut facilius possint t" uoluit credi, etiam si difficilius, tamen posse homines sine gratia diuina facere cere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio, quod nullis suis praecedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ad hoc tantum existimante
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta diunę legis. satagebat implere. ut nec ose
pepientia quȩda in expłeta relinquerer ꝑUlerbi gra
os partũ eni purificatione legali quã aiebatin egebat
que uirũ in concipiendo ñ nouerat. Detẽperantia quoq
ipsiũ superiu̾ dictũ est. quę dõ iuirginitatis liliũ n
humiliationis ualle ꝓduxit Qum ergo uirturib
supra dictis facta eius plenasinti atq dicata. ma¬
nifestũ est ñ solu at testatione anglica. sed. etiã
rerũ argumentũ. nullũ genii. uirtutis beatissimȩ
de fuisse. Deꝓmebat itaqu uirtutes in cogitatione
et affectii cordis eius in effabilẽ armoniã. quã ip̃sa creatrix
insuꝑ ficie sermonis. et act̾. uñ merito possent hoẽs glo¬
msicare dm̃.et exe̾pla salutis assumere. Tali ergo tanteq
ꝑsone: ꝗd tande̾ adhonoris cumulũ potuit accedere
iaius eo quãsdĩ filium uirgo concepit. ui
mat᷑ elidit. Hȩc nẽpe. dignitatę uenerabilis
facta ẽ. ipsis qͦq scõꝵ ordinibꝰ angłoꝵ. Iđ opere

Expanded text:
cepta divinae legis satagebat implere, ut nec ad se pertinentia inexpleta relinqueret? Verbi gratia: post partum enim purificatione legali quam agebat, non egebat, quia virum in concipiendo non noverat. De temperantia quoque ipsius superius dictum est, quae Deo virginitatis lilium in humilitatis valle produxit. Cum ergo virtutibus supradictis facta ejus plena sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum argumento nullum virtutis beatissimae Virgini defuisse. Depromebant itaque virtutes in cogitatione et affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere. Tali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere
Abbreviated transcription (Latin):
Ios eterũ celle fuit: ut quoties ad responsũ aliqđ egrederent᷑
fr̃s: erbũ potũq extracella cella minime sumerent. & cet̃a¬

Expanded text:
os etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumqu
Abbreviated transcription (Latin):
Toloneus. quoq discipulu ualentini. heresẽ nouẽ condere
cupiens. quotuor eonas. et alios quatuor asserere maluit.
arcꝰua etiã nescio quis. heresẽ condidit. negans resurrectionẽ
carnis: et xpm̃. ñuere sed putatiue passũ as seuerans. Duo
qͦq opinatꝰ ẽ ex aduerso sibi eẽ principia. Quid dã tale de
eonib. quaualentinꝰ affirmans.

Expanded text:
TOLEMAEUS quoque discipulus Valentini, haeresim novam condere cupiens, quatuor Aeonas et alios quatuor asserere maluit. XIV. MARCUS etiam nescio quis haeresim condidit, negans resurrectionem carnis, et Christum non vere, sed putative passum asseverans. Duo quoque opinatus est ex adverso sibi esse principia, quiddam tale de Aeonibus quale Valentinus affirmans.
Abbreviated transcription (Latin):
amani. ꝓpt̃ea sic appellati. qm cain honorant. dicentes eũ
et scelũ eiꝰ benesiciũ deputant. asseuerantes eũ prȩscisse. quantũ
eẽt generi humano. xpĩ passiossutura: et occidendũ iudeis ꝓptẽa
et dm̃ legis auctorẽ. carnisq resurrectionẽ negant.

Expanded text:
AIANI propterea sic appellati, quoniam Cain honorant, dicentes eum et scelus ejus beneficium deputant; asserentes eum praescisse quantum esset generi humano Christi passio profutura, et occidendum Judaeis propterea et Deum Legis auctorem, carnisque resurrectionem negant.
Abbreviated transcription (Latin):
atharoe. qui seipsos isto nomine. quasi ꝓpt̃ munditiã. suꝑ¬
bissime. atq. odiosissime. nominant. Scđs nuptias ñ admi¬
tunt: poenitentiã denegant: nouatũ sectantes hereticũ.
unde etiã nouatiani appellantur.

Expanded text:
ATHARI, qui se ipsos isto nomine, quasi propter munditiam, superbissime atque odiosissime nominant, secundas nuptias non admittunt, poenitentiam denegant, Novatum sectantes haereticum: unde etiam Novatiani appellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
stodiunt: mandatũ nouũ do uob̃: ut uos inuicẽ diligatis.
Non sicut se diligunt ꝗ corrũpunt: nec sicut se diligunt hões
qm̃ hões sunt. sed sicut se diligunt : qm̃ dii sunt: et filii abtis¬
simi om̃s: ut sint filio eiꝰ unico fr̃s. Ea dilectione in uicẽ
diligentes: qua ipse dilex̃ eos: ꝑ ducturus eos ad illũ finem
ꝗ sufficiat eis. ubi sacietur in bonis desideriũ eoꝵ. Tunc enĩ
aliꝗd desiderio ñ deerit: qu ando omĩa in om̃ib ds̃ erit. Ialis
finis ñ habet finẽ. Nemo ibi moritur. qͦ nemo ꝑ uenit. nisi
huic scło moriatur. Non morte om̃iũ. qua corpus ab anima
seritur: sed morte electoꝵ. qua etiã cũ incarne mor
adhuc manetur: corsursũ ponitur. De quali morte. dicebat apłs
Mortui enĩ estis. et uita ur̃a ab scondita ẽ cũ xp̃o indõ. Hinc
tasse dictũ ẽ. Ualida ẽ. sicut mors dilectio. Hac eñ
tione fit: ut isto adhuc corruptibili corpore constituti. moria

Expanded text:
stodiunt, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt homines, quoniam homines sunt; sed sicut se diligunt, quoniam dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriam
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ t̃c̃ia uicȩ. sũmissũ ẽ uas illud. significat mysteriũ trini¬
tatis: et sacram̃tũ baptismatis. Qđ aũt dictũ ẽ petro. mac¬
ta et manduca. hoc significatũ ẽ. ꝙ ȩccła catholica. om̃s qui
inxp̃m credt̃. pͥus occisura: post modũ manducatura eẽt. Hoc
est occisura eẽt infidelitatẽ: ut insereret fidẽ. Nemo em̃ po¬
test inxp̃m credere: nisi pͥus moriat᷑ ꝙ fuit: scđm illud ꝙ¬
apłs ait. Mortui enĩ estis. et uita ur̃a abscondita ẽ cũ xp̃o in dõ
Quomͦ enĩ ꝗ abhereticis circũ ueniuntur. uiui deuorantur
morti : et felicit̃ uitȩ inserunt᷑. Quã rẽ. ut etiã nob̾ pietas
uina implere: et confirmare dignetur. assiduis orationib
supplicemꝰ¬

Expanded text:
 tertia vice submissum est vas illud, significavit mysterium Trinitatis et sacramentum Baptismatis. Quod autem dictum est Petro, Macta et manduca; hoc significatum est, quod Ecclesia catholica omnes qui in Christum credunt prius occisura, et postmodum manducatura esset; hoc est, occisura esset infidelitatem, ut insereret fidem. Nemo enim potest in Christum credere, nisi prius moriatur quod fuit; secundum s ait, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Quomodo enim qui ab haereticis circumveniuntur, vivi devorantur oriuntur morti, et feliciter vitae inseruntur. Quam rem ut etiam in nobis pietas divina implere et confirmare dignetur, assiduis orationibus supplicem
Abbreviated transcription (Latin):
q etia fr̃ fratrẽ adelicti poterit contagione mundare: Immo
uero etiã id nosse ammonitos. in hui dominici oꝑis altitudine
nouerim : ut confessi inuicẽ delicta nr̃a. oremꝰ ꝓnob. sicut et xp̃¬
intpellat ꝓ nob̵. Audiam apłm iacobũ. hoc ipsũ euidentissime
p̃cipientẽ acdicentẽ. Confitemini inuicẽ delicta uĩa. et orate ꝙ
uob quia et ad hoc dñs nob dedit exẽplũ. Si enĩ ilũ ꝗ nullũ pec¬
catũ nec habet: nec habuit. nec habebit. orat ꝓpeccatis nr̃is. quan¬
uidet᷑ in hac altitudine sacram̃ti dñs significare cũ dicit. exeplũ
enĩ dedi uob. ut quẽ ad modũ ego feci uob. ita et uos faciatis. nisi

Expanded text:
 etiam frater fratrem a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Chripraecipientem et dicentem, Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis . Quia et ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui ullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris; quanvidetur in hac altitudine sacramenti Dominus significare cum dicit: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobi
Abbreviated transcription (Latin):
lto aũt ẽ melius. & sine controuersia uerius ut etiam
uel si iã merat confirmatur ipsius humilitatis affec auii
del sxcepto isto morali intellectu. itanos hũ dñi faeti ariudi¬
ne comauisse memninim. ꝙ lauando pedes uma loloꝵ an. maureclo¬
rum discip one significauerit dñs. ꝓpt̃ humanos abi in tra uenca¬
mun afectus: quantũlibet ꝓfecerim. in app̃hersione nastiei beia¬
mus nos sine peccato ñ eẽ. ꝙ sub inde abluit in t̃pellando ꝓnobis.
ouos aoi patie q in celis e: ut debita nĩa dimectat nob. sici p ot
cios dimutim᷑ aebitorib nr̃is. Quomͦ gͦ ad hoc in tellectũ poterẽ

Expanded text:
lto autem est melius, et sine controversia verius, ut etiam vel si jam inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. 5. Sed excepto isto morali intellectu, ita nos hujus dominici facti altitudinem commendasse meminimus, quod lavando pedes jam lotorum atque mundorum discipmur affectus, ut quamtumlibet profecerimus in apprehensione justitiae, sciamus nos sine peccato non esse: quod subinde abluit interpellando pro nobis, cum oramus Patrem qui in coelis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dimi
Abbreviated transcription (Latin):
damiani. ex adã. dicti. cuĩ imitant̾ in para diso nuditatẽ. qualis
fuit ante peccatũ. unde et nuptias auersant. Sa nec pͥũquãor
peccasset adã nec pͥiquã dimissũ eẽt de para diso. eognoutt uxorẽ
credunt ergo ꝙ nuptię suturȩ ñ suissent sinemo peccassetuudu
raq umares feminȩq conueniunt. Nudi lectiones audiurbumudi
orant nudi cȩlebrant sacram̃ta. Exhoc. paradisũ. suã arbutrant᷑ ecđ¬

Expanded text:
DAMIANI ex Adam dicti, cujus imitantur in paradiso nuditatem, quae fuit ante peccatum. Unde et nuptias aversantur: quia nec priusquam peccasset Adam, nec priusquam dimissus esset de paradiso, cognovit uxorem. Credunt ergo quod nuptiae futurae non fuissent, si nemo peccasset. Nudi itaque mares feminaeque conveniunt, nudi lectiones audiunt, nudi orant, nudi celebrant sacramenta, et ex hoc paradisum suam arbitrantur Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ poscis. tanto flagrantiuꝰ ad nõ mͥ poscas ad iuitoriũ. quoser¬
uiã laudabili studio tuo. atq utilatati eoꝵ. ꝗb id existimas ꝓ¬
suturũ: onẽ sincerit̾ dilectissime fr̃: cõ m̃do iterũ ꝑlatore.
et ne gotiũ. ꝓpt̃ ꝗ eo perrexit. Cũ cognoueris apud quẽ agen¬
dũ sit : peto nepigeat. ad iuuare. N enĩ possum necessitates hominĩ¬

Expanded text:
quod poscis, tanto flagrantius a Domino mihi poscas a adjutorium, quo serquod poscis, tanto flagrantius a Domino mihi poscas a adjutorium, quo serviam laudabili studio tuo, atque utilitati eorum quibus id existimas profuturum, domine sinceriter dilectissime frater. commeudo iterum perlatorem et negotium, propter quod eo perrexit. cum cognoueris. apud quem agendum sit, peto, ne pigeat adiuuare; non enim possumus necessitates homin
Abbreviated transcription (Latin):
hinc uenire ñ desistentib. parceret. Agebã uͦ rẽ plurimã neces¬
sariã. Nã retractabã opuscula mea. Et siꝗd in eis me offenderet
uł alios posset offendere. partĩ rep̃hendendo: partĩ defendendo
ꝙ legi posset. et deberet : operabar. Et duo iã uolumina absoluerã
retractatis omĩb. libris meis quoꝵ numerũ nesciebã. eosq.
epłaꝵ legerã. Sed et adhuc nichilinde dictauerã. cũ me etiã
h iul iam libri occupare coeperunt. quoꝵ nunc quarto
dere iam coepi. Iuando id eg̃o explicauero. quintoq. respondero.
si tres ñ suꝑ uenerint : dispono si dñs uoluerit: et ꝙ poscis incipere
simul agens utrũq. et hoc scilicet. et illud deretractione opuscule
meoꝵ : noct̾nis. et diut̃nis tẽporib. insingula distrubutis. Hoc
ideo insinuaui sc̃itati tuȩ : ut quantũ tͥ desideriũ ẽ sumendi

Expanded text:
hinc venire non desistentibus parceretur. Agebam vero rem plurimum neceshinc venire non desistentibus parceretur. Agebam vero rem plurimum necessariam: nam retractabam opuscula mea, et si quid in eis me offenderet, vel alios offendere posset, partim reprehendendo, partim defendendo, quod legi deberet et posset, operabar. Et duo volumina jam absolveram, retractatis omnibus libris meis, quorum numerum nesciebam: eosque epistolarum legeram, sed adhuc nihil inde dictaveram, cum me etiam isti Juliani libri occupare coeperant, quorum nunc quarto respondere coepi. Quando ergo id explicavero, quintoque respondero, si tres non supervenerint, dispono si Deus voluerit et quod poscis incipere, simul agens utrumque, et hoc scilicet, et illud de retractatione opusculorum meorum, nocturnis et diurnis temporibus in singula distributis. 3. Hoc ideo insinuavi Sanctitati tuae, ut quantum tibi desiderium est sumendi
Abbreviated transcription (Latin):
no. Sin cerit
ut de heresib. quȩ oriri potuer̃. ex quo dñi in carne annun¬
tiari coepit ad uentꝰ. aliꝗd scriberẽ. Noc aũt feciiur uiderẽ.
utrũ ĩã deberẽ opu̾ illud aggredi. et inde tͥ aliꝗd mitter ẽ.
ubi c̃siderares tanto eẽ difficiliuꝰ. quanto uis effici breuiui.
Sed ne hoc quidẽ potui. talib. curis suꝑuenientib. impeditꝰ. aꝗb
omĩno dissimulare non possũ. Namme et abeo ꝗ habebã in
manib. auerter̃. Hoc aũt. ẽ. ubi respondeo libris ualentiniani.
quos octo edidit. post illos quatuor. ꝗb. ante respondi. hos
enĩ cũ romȩ ccepisset frat̃ alipiu. ñdũ om̃s de scripserat. cũ
oblata occasione noluit prȩterire ꝑ quã mͥ quinq. transmisit.
mit tens alios trescito se eẽ missurũ. et multũ ĩstans.
spondere. differẽ. Cuiꝰ instantia. coact᷑ sũ remissiuꝰ agere ꝙ ageba
ut operi utriq ñ deessẽ: uni. dieb alteri. noctibꝰ hinc atq.¬

Expanded text:
NO SINCERITER ut de haeresibus. quae oriri potuerunt, ex quo domini in carne adnuntiari coepit aduentus, aliquid scriberem. hoc autem feci, ut uiderem. utrum iam deberem opus ipsum adgredi et inde tibi aliquid mittere. ubi considerares tanto esse difficilius, quanto uis effici breuius. sed ne hoc quidem potui talibus curis superuenientibus impeditus, a quibus omnino dissimulare non possem; nam me et ab eo, quod habebam in manibus. auerterunt. Hoc autem est, ubi respondeo libris IuJiani. quos octo edidit post illos quattuor, quibus ante respondi. hoc enim cum Romae accepisset frater Alypius, nondum omnes descripserat, cum oblatam occasionem noluit praeterire, per quam mihi quinque transmisit promittens alios tres cito esse missurum et multum instans, ne respondere differrem. cuius instantia coactus sum remissius agere, quod agebam, ut operi utrique non deessem uni diebus alteri noctibus. q
Abbreviated transcription (Latin):
ia. hc̃ uirũ sue dicerent eẽ prauitatis. miser᷑ ad eũ li
ueritatis. Flauianus atq diodorus pariter et a frates. a ca¬
ciũ uirtute florentẽ. qui postea berie fuit ep̃s. Rogantes.
ut multis hoũm milib subueniret. et aduersarioꝵ fallac
red argueret. ueritatisq dogma confirmaret. His ergo
scĩssimus etueniens et reuertens et inipsa maxima ciuitate
onscripta retulimꝰ. Q auͦ totius ppłs ciuitatis. ad co
nr̃a conuenit. nullũ scłm dubitare confido. Res enĩ inopi¬
nabiles ad se ꝓbant᷑. uniuersos adtrahere. Sed quia ma xi¬
ma miracula ille uir oꝑat. ẽ. etiã ueritatis hostes nequeunt
denegare. hoc enĩ et inalexandria tpr̃ib constantii fecit
magnus antonius. Deserens enĩ solitudinẽ. totas circuibat
urbes. satis faciens uniuersis. qm̃ athanasius doctrine apłicȩ¬
Sicigit᷑ sciebant. illi sacratissimi uiri . ꝗd tpr̃iunicuiq con¬
grueret. et qndo opuserat frui quiete. quando necessariũ

Expanded text:
rum suae dicerent esse pravitatis, miserunt ad cum lumina veritatis Flavianus, atque Diodornos, pariter et Aphraates, Acacium, virtute florentem, qui postea Bersae fuit episcopus: rogantes ut multis hominum millibus subveniret, et adversariorum fallaciam redargueret, veritatisque dogmata confirmaret. Is ergo vir sanctissimus, et veniens, et revertens, et in ipsa maxima civitate, conscripta retulimus. Quia vero totus populus civitatis ad collegia nostra convenit, nullum saeculum dubitare confido. Res enim inopinabiles ad se probantur universos attrahere. Sed quia maxima miracula ille vir operatus est, etiam veritatis hostes nequeunt denegare. Hoc enim et in Alexandria temporibus Constantii fecit magnus Antonius. Deserens enim solitudinem, totas circumibat urbes, satisfaciens universis, quoniam Athanasius doctrinae apostost; sciebant illi sacratissimi viri quid tempori unicuique congrueret, et quando opus esset frui quiete, quando necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
ximẽ fuit studiosus. quoꝵ grã sepe ueniebat ad ciuitates.
Plurimi nãq ui cõpellente. cogebant eũ legatione fungi
apud iudices et magistratꝰ. quoꝵ singuli uł uidere eũ iudica
umis egregiũ loquentẽ audire. et precipienti pare:¬
re gloriosũ¬

Expanded text:
ime fuit studiosus, quorum gratia saepe veniebat ad civitates? ime fuit studiosus, quorum gratia saepe veniebat ad civitates? Plurimi namque vi compellente cogebant 213 eum legatione fungi apud judices et magistratus; quorum singuli vel videre eum judicabant nimis egregium, loquentem audire, et praecipienti parere gloriosu
Abbreviated transcription (Latin):
Recipue uero insignissimã eccłam demonstrauer᷑. & dog¬
ma dilatauerͣ uite uirtutib qui conuersatione mona¬
quȩ multaꝵ doctrinarũ. et dialectice aruisstudia despĩcit.
tãquã sit munita et melioris oꝑis tẽpꝰ impediat. atq ad recte
uiuendũ nichil ostendat. Hec ergo philosophia conuersatiõ
miranda. naturali simpliciq prudentia. docet om̃ino
quȩ nequitiã perimant. et operent᷑ utilia. Huius itaq ele¬
tisq morabant᷑. ad modũ seuitę hui assueuer᷑. Sed siue
egipti. siue alii ꝗdã huit ab initio philosophie prefuert̃.
llud tam̃ apud om̃s constat ꝗa ad sũmã reuerentiã atq
ꝑfectionẽ morib exercitationibq decentib hanc conuer¬
sationẽ usq ꝑduxit antonius maxim̾ monachoꝵ quẽ tunc
indesertis egypti morantẽ. ꝓpt̃ głam uirtutis ei. Imperator
constantinus amicũ fecerat. litteris honorabat. etut ꝓquib
ellet ei rescriberet expectabat. Erat enĩ laboriosus. &¬

Expanded text:
Praecipue vero insignissimam Ecclesiam demonstraverunt, et dogma dilataverunt vitae virtutibus, qui conversatione monaquae multarum doctrinarum et dialecticae artis studia despicit, tanquam sit minuta, et melioris operis tempus impediat, atque ad recte vivendum nihil ostendat. Haec ergo philosophia conversatione miranda, naturali simplicique prudentia docet omnino quae nequitiam perimant et operentur utilia. Non etisque morabantur, ad modum se vitae hujus assueverunt. Sed sive Aegyptii, sive aliad summam reverentiam atque perfectionem, moribus exercitationibusque decentibus, hanc in conversationem usque perduxit Antonius maximus monachorum; quem tunc in desertis Aegypti morantem propter gloriam virtutis ejus, imperator Constantinus amicum fecerat, litteris honorabat; et ut pro quibus vellet ei rescriberet, expetebat. Fuit autem iste
Abbreviated transcription (Latin):
onachoꝵ u̾ero scĩssimos. sibi familiares elegit. Int̾ q̃s
maximianũ monasterii sui abbatẽ. quẽ siracusis ep̃m¬
fecit. eiq ꝑsiciliã uicessuas cõmisit. Augustinũ eidẽ mo¬
nastenii sui p̃positũ. Et melitũ. ꝑ qͦs angłoꝵ gentes. ad xp̃i¬
anismigram conuocauit. Marinianũ cidẽ monasteru
suimonachũ quẽ in rauennati metropoli. epm̃n conseer
ꝑ construendo scenodochio hierosolimis destinaune
Simulq daudiũ dassitane ciuitatis abbatẽ. ꝗdeꝓuer
bus decanticis canticoꝵ. deꝓpħis. delibris regũ. deo
eptatico papa disputante. multa licet . ñ eodę sensu
monastice ꝑfectionis inpalatio. nichil pontificalis
institutionis in eccła dereliꝗt. Uidebant᷑ passim cũ
cruditissimis clericis adherere pontifici. religiosissimi
monachi. Et indiuersis ꝓfessionib habebat᷑ uita cõmu¬
nis. Itauttalis eẽt tẽ sub gregorio penes urbẽ rom anã
eccłam qualẽ hanc fuisse sub apłis. lucas. et submarco

Expanded text:
onachorum vero sanctissimos sibi familiares elegit, 49 inter quos Maximianum, monasterii sui abbatem, quem postea Syracusis epes suas commisit; Augustinum ejusdem monasterii sui praepositum, et Mellitum, per quos Anglorum gentes ad Christianismi gratiam convocavit; Marinianum ejusdem monasterii sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consepro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis abba de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris Regum, deque Heptateucho, papa disputante, multa, licet non eodem sensu,monasticae perfectionis in palatio, nihil pontificalis institutionis in Ecclesia dereliquit. Videbantur passim cum eruditissimis clericis adhaerere pontifici religiosissimi monachi, et in diversis professionibus habebatur vita communis, ita ut talis esset tunc sub Gregorio penes urbem Romam Ecclesia, qualem hanc fuisse sub apostolis Lucas, et sub Marco
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cupiscit ad uersũ sp̃m. ñ exuitiata in pͥmo hoẽ natura. a nob̃
in eẽ infirmitatẽ. sed substantiã uolunt ẽẽ eͣtrariã. sic nob̾
adherentẽ. ut quando liberam̃: atq. purgam̃. separet᷑ anob̾.
et in sua natura etiã ipsa immortalit uuat. Easq duas animas.
uł duas m̃tes. unã bonã. alterã malã ainuna homine int̾se habi

Expanded text:
e natura nobis inesse infirmitatem; sed substantiam volunt esse contrariam, sic nobis adhaerentem, ut quando liberamur atque purgamur, separetur a nobis, et in sua natura etiam ipsa immortaliter vivat: easque duas animas, vel duas mentes, unam bonam, alteram malam, in un
Abbreviated transcription (Latin):
sus carne̾. Nec in nob sanatũ hoc uitiũ: sicut dicimnos nusquã
suturũ: sed anob̾ se uinctũ. atq se clausã substantiam istã mali
et finito isto scło.p̾t c̃flagrationẽ mundi. in globo quodã. taquã
incarcere sẽpit no eẽ uicturã. Cui globo affirꝰmant ad cessurũ sẽꝑ.

Expanded text:
nobis sanatum hoc vitium, sicuti nos dicimus, nunquam futurum: sed a nobis sejunctam atque seclusam substantiam istam mali, et finito isto saeculo post conflagrationem mundi in globo quodam, tanquam in carcere sempiterno, esse victuram. Cui globo affirmant accessurum se
Abbreviated transcription (Latin):
distngunt: ut lunã dicant factã ex bona aqua. Solẽ uͦ exigni
bono: Cẽ aũt in eis nauib. scãs uirtutes quȩ se in masculos t̾rans¬
sigurant. ut illiceant feminas gentis ad uerse. Et rursuꝰ in
feminas. ut illiceant masculos eiꝰdẽ gentis ad uerse. Et perhanc
illecebram c̃mota eoꝵ concupiscentia. sugiat de illis lum̃ ꝙ
iẽbris suis ꝑmixtũ tenebant. et pur gdndũ suscipiat᷑ ab angł
lucis. Purgatũq. in illis nauib. imponatur. ad regna ꝓpria
reportandũ. Qua occasione. uł potiu execrabilis suꝑstitionis.
quadã necessitate. cogunt̾ electi eoꝵ. uelut eucharistiã c̃spar
cũ semine humano sumere: ut etiã in de. sicut de aliis cibis quos
accipiunt. substantia illa diuina purgetur. Sed hoc se facere
nt. et alios nescio quos sub nõe manicheoꝵ face
affirmant. Detecti sunt tamen in ȩccła. secut scis
apud carthaginẽ. iam te ibidẽ diacono ẽstituto. quando

Expanded text:
distinguunt, ut lunam dicant factam ex bona aqua, solem vero ex igne distinguunt, ut lunam dicant factam ex bona aqua, solem vero ex igne bono. Esse autem in eis navibus sanctas virtutes, quae se in masculos transfigurant, ut illiciant feminas gentis adversae, et rursus in feminas, ut illiciant masculos ejusdem gentis adversae; et per hanc illecebram commota eorum concupiscentia fugiat de illis lumen, quod membris suis permixtum tenebant, et purgandum suscipiatur ab angelis lucis, purgatumque illis navibus imponatur ad regna propria reportandum. Qua occasione, vel potius exsecrabilis superstitionis quadam necessitate, coguntur Electi eorum velut eucharistiam conspersam cum semine humano sumere, ut etiam inde, sicut de aliis cibis quos accipiunt, substantia illa divina purgetur. Sed hoc se facere negant, et alios nescio quos sub nomine Manichaeorum facere affirmant. Detecti sunt tamen in ecclesia, sicut scis, apud Carthaginem, jam te ibi diacono constituto, quando
Abbreviated transcription (Latin):
colligari putant. Quicꝗd uͦ undiq. purgatꝰ luminis: ꝑquas¬
dã naues. quas ẽẽ lunã. et solẽ uolunt : regno dĩ tamquã
ꝓpriis sedib reddi. Quas itidem naues. de substantia dĩ pura.
phibent fabricatas. Lucẽq. istã corporeã. animantiũ. mortalis
oculis adiacentem. ñ solũ in his nauib. ubi eã purissimã crȩdunt.
uerũ etiã in aliis quibusq lucidis rebus. ubi scđm ipsos tenet̃
ad mixta. creditꝰq. purganda. Dĩ dicunt ẽẽ naturã. quinq.
elem̃ta quȩ genuer̃ principes ꝓprios. genti tribuuunt. tene
eaque elem̃ta. his nominib nunccupant. fimũ: tenebras.
ignem : aquam: uentũ. In sumo. nata animalia bipedia. unde
homines ducere originem censent. In tenebris: serpentia. In
igni. qua drupedia In aꝗs. natatilia. Inuentis: uolatilia. his
lucẽ. Ignimalo. lgnẽ bonũ : Aquȩ malȩ. aquã bonã. uiento malo.
uentũ bo lũ. Naues aut̃ illas. iđ. ista duo cęli luminaria. ta

Expanded text:
colligari putant. Quidquid vero undique purgatur luminis, per quasdam naves, quas esse lunam et solem volunt, regno Dei, tanquam propriis sedibus reddi. Quas itidem naves de substantia Dei pura perhibent fabricatas. Lucemque istam corpoream animantium mortalium oculis adjacentem, non solum in his navibus, ubi eam purissimam credunt, verum etiam in aliis quibusque lucidis rebus, ubi secundum ipsos tenetur admixta, crediturque purganda, Dei dicunt esse naturam. Quinque enim elementa quae genuerunt principes proprios, genti tribuunt tenebrarum: eaque elementa his nominibus nuncupant, fumum, tenebras, ignem, aquam, ventum. In fumo nata animalia bipedia, unde homines ducere originem censent; in tenebris, serpentia; in igne, quadrupedia; in aquis, natatilia; in vento, volatilia. His lucem, igni malo ignem bonum, aquae malae aquam bonam, vento malo ventum bonum. Naves autem illas, id est, duo coeli luminaria, ita