comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum adcepta q̃ntitãte mitua
Estipulãti ereclitori sponte uor᷑.
obligastis. licet uni mimiãta e¬
sit pecumał int̃cessions nõc
hãc ꝓreo suscepistis obligatiõe.
frustra ueremini ne eius peciñ¬
e nomine ues ouenire possit
qͣmali mutuo dedit si intra p̾¬
stitutum tp̃s. rei geste qõuem
detunsti ac multo magis ma¬
nemtimoremgeritis si pẽciña
num̾ata oleu n susceptumm
strum̃to sit collatum. cum si
reddendiscipulatio milla sub¬
iecta ẽ. ⁊ hunismodiiti habita
sollempnis ꝯͣtestatio i suo stai¬
turemmente eoꝙ uere factur
mtcessit erolei accepti script̃a
inch̾ deb̾i manfestumẽ.¬
tatis facta nouatione ꝑstipła
tionemu suras licitas ꝯͣ quem
stratio p̃missa cum obligatio¬
nis ñ de feterat iubstantia quo¬
minus uso admodum placi¬
tum usurc possint exigi. ancb̾
nocet. Si nõ eitra uinculu
scipulitionis tm̃ mutuam

Expanded text:
dum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecuniae nomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi stipulatio nulla subiecta est et huius rei est habita sollemnis contestatio, in suo statu remanente eo, quod vere factum intercessit, ex olei accepti scriptura nihil deberi manifestum esttionem usuras licitas contra qstratio praemissa, cum obligationis non defecerat substantia, quominus usque ad modum placitum usurae possint exigi, nihil nocet. Si vero citra vinculum stipulationis tantum mutuam
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Siĩ rem communemẽ
ionẽ mutuam sumpsisti pec¬
cumam.nec re nec sollempin
tibi ꝑte ꝯͣ ionem exꝑiri ut deb¬
tum posceres. iudi ce cognoscẽ¬

Expanded text:
. Si in rem communem cum ione mutuam sumpsisti pecuniam nec re nec sollemnitatibi parte contra ionem experiri, ut debitum posceres, iudice cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
notm̃ instrum̃to ꝓbatio ꝯtine¬
t̾. exactio ñ intpellat nam̃si ꝓe
aecuma qͣm mutuo dedisti tra¬
bi iumim stip̃ulinti ꝯdebue¬
rant spoponderũthegotii ges¬

Expanded text:
ntum instrumento probatio continetur, exactio non interpelletur. Nam si pro pecunia quam mutuo dedisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponderunt, negotii ges
Abbreviated transcription (Latin):
Ipmutua pecuma qua
a creciitore poscebas argentum
łium̃ta ł aliaᷤᷤ species utriusq e
serus ꝯsensu estimatis accepis¬
tidato niro pignorilicet ultra
imn centesimam usuras stu¬
pulanti spopondisti. tñ sorsque
estimatione placito ꝑtium de¬
finita ẽ. ⁊ usurarum titulolei¬
gitimimĩ recte petit᷑. ¶Nec qͣc

Expanded text:
mutua pecunia, quam a creditore poscebas, argentum vel iumenta vel alias species utriusque consensu aestimatas accepisti, dato auro pignori, licet ultra unam centesimam usuras stipulanti spopondisti, tamen sors, quae aestimatione partium placito definita est, et usurarum titulo legitima tantum recte petitur. N
Abbreviated transcription (Latin):
LIcet tutorem hñti
tutor cari noñ põt. tñ certis ex
cãis alius ydoncus substitin
sententia ꝯpetentis idicis so¬
let idẽ mnlocum suspecti ꝗ con¬
uictus acremotus ẽ. ⁊ ĩlocum

Expanded text:
utorem habenti tutor dari non potest, tamen certis ex causis alius idoneus substitui sententia competentis iudicis solet, id est in locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. siue masculi sĩt siue fe¬
mine subire tutelam. ad exem
ti iudice int̾uementib iuram̃¬
ꝑueniet: S pudicitiam suam
ĩ tactam ꝯẜuet. ⁊ renuntiet seã¬
tus ꝯsulti uelleiam p̃sidio: oĩq
alio legitimo auxilio. suamq.
subam supponat. ⁊ ita filiorum
suorum ł filiarum naturaliu
tutricem eam eẽ sanccimus oĩ¬

Expanded text:
orum, sive masculi sunt sive feminae, subire tutelam, ad exempti iudice intervenientibus iurameniat, sed pudicitiam suam intactam conservet et renuntiet senatus consulti Velleiani praesidio omnique alio legitimo auxilio suamque substantiam supponat. Et ita filiorum suorum vel filiarum naturalium tutricem eam existere sancimus: o
Abbreviated transcription (Latin):
euramqr ꝑtineant negotia py¬
pille ambige̾ ñ debetis Sꝯsul¬
tius feceritis si p̃sidem ꝓuĩtie
uirum clarissimum adieritis.
At is ad aministrationem tu¬
tele compellatur
Mp̃r. ¶ Otuit qdem ⁊debu¬
it ꝯpetens iudex ĩ locum excu sati
tutoris. licet pupillus alios quoᷤᷤ¬
cumq hr̃et tutores dare qͣmuis
aũt curator cum aliis ĩ locum eiꝰ
substitutus sis. tñ ꝑiculo animi

Expanded text:
curamque pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. Sed consultius feceritis, si praesidem provinciae virum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compellatur. Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo admi
Abbreviated transcription (Latin):
optione huuscemodi.mulla
coget̃. S⁊ lib̾a in glitiones q̃s
p̃stitumnus uolũtate desceni¬
datinam si malũt alia optarei
matrimonia. tutelas filiorumm
ammmnistrare ñ debent G ne
sit facilis ĩ eas post tutelam ĩe
susceptam irruptiobona eius
primitus ꝗ tutelam gerentis
affectaui̾t nuptias. ⁊ ĩ obligati¬
onem uenire. ⁊ tenĩ obnoxiara¬
tioinb ꝑuulorum p̃cipimus:
neꝗd ĩcurio se. neꝗd fraude de¬
ere. submoueat. ł nec sius qͥder.
panimi aut corporis ualitudi¬
nem amministrandis faculi¬
tatib. ydoneus ĩuenia t̾ Od̾s
fẽmine tutelas refugerint.⁊
p̃optau̾int nuptias. tc̃ demu
uir illustris p̾fectus urbis. acti¬
to p̃tore ꝗ ĩꝑtiendis tutorib p̃
fensores iubebunt.e. ꝓofi. mas.

Expanded text:
ne huiuscemodi nulla cogitur, sed libera in condiciones quas praestituimus voluntate descendat: nam si malunt alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debent. Sed ne sit facilis in eas post tutelam iure susceptam inruptio, bona eius primitus, qui tutelam gerentis adfectaverit nuptias, in obligationem venire et teneri obnoxia rationibus parvulorum praecipimus, ne quid incuria, ne quid fraude deere submoveatur vel ne suis quidem per animi aut corporis valetudinem administrandis facultatibus idoneus inveniatur. Quod si feminae tutelas refugerint et praeoptaverint nuptias, tunc demum vir illustris praefectus urbis adscito praetore, qui impertiendis tutoribus prfensores iubebunt. D. XII k.
Abbreviated transcription (Latin):
mhĩ matrib obr̃uandis. Si
enim ĩ filiis iustis ĩ ꝗb ⁊ testa¬
m̃tarie ⁊ legitime funt tutele
tñ matrib his defitientib ad
ꝓuidentiam filiorum suorum
uenire xedit᷑. multo magis in
huuismocli casib ubi legitime
tutela euanescit. saltem alias
cidare. humanissimum ẽ.¬

Expanded text:
i matribus observandis. Si enim in filiis iustis, in quibus et testamentariae et legitimae sunt tutelae, tamen matribus his deficientibus ad providentiam filiorum suorum venire conceditur, multo magis in huiusmodi casibus, ubi legitima tutela evanescit, saltem alias eis dari humanissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Ssororis tue filus tutore
legitimo patruo ꝯstituto. nec
ullo excu sato priulegio. tutõ
datus es. cum habenti tutorẽ.
alium dariꝓhibeãt mra. neceᷤ¬
sitatem amministrationis.
adcum ꝑtine̾ nec tedatione
teneri. non ambigitur.
locum eius alium substitiu.i
nisi añ priore remoto ambi¬
tempore negotiis pupillaribꝰ
ꝯtigit eẽ succeclineum. cumc
actorem ꝑiculo tuo ꝯstituẽ de¬
buãs. nec iure magistratum ĩ
absentia tua alium creasse. cẽ¬
litib. plãcet ñ prius puberem
iustam hr̃e ꝑsonam. iisi intẽ¬
posito decrctoaut ammimisty¬
di patrimonii grã. aut ĩ litem
curator fuĩt datus. ut iuxta p̃¬
cedentia nr̃e pietatis staͣtuta
legitime initiate litis agitata
ĩ iuditus ꝯtrou̾sia fimatur.
Mp̃r. ¶rator adolescenti
gtatam deserẽ. aut ab ammim¬
Mp̃r. IE magistratuum
ult̾ius pcelat licentia. plemu
designãmus. ne patrimoma¬
lem colonum. siue aliũ ꝗ pri
in legio ab hac nũcupatione
defendit᷑ tutele muni̾s astriy¬

Expanded text:
 sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur. loco eius alium substitui non ante priore remoto ambitempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo constituere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse celitibus placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut ad litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae provisionis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur.p. Curator adulescenti statam deserere aut ab admipu. Ne magistratuum ulterius procedat licentia, plenius designamus, ne patrimonialem colonum sive alium, qui privilegio ab hac nuncupatione defenditur, tutelae muneris adstri
Abbreviated transcription (Latin):
sit. n si extest̃o datus fui̾t. nec
rum gestorum actione ꝯuei̾t᷑¬
uuitie. neqi amagistratib mu¬
nicipalib. tutorem ortum ex
alia ciuitate nec donncilium
ubi nominant̃ hñtem. iure da
posse ab eo cinus iuridictiomi
subiectus ñ ẽ. certissum niriꝰ
ẽ. n cefsatio ĩ iũcti pperam of¬
fitii. adpiculum eius ꝑtinet.¬
D. OEUeddicis matrem
filiis tutorem nolle petere. sr̃
stitutum tutorem ł curatorẽ
ap̾side dari ñ posse. nullam ht̃.
uiris dubitationem.

Expanded text:
sit neque si ex testamento datus fuerit nec iorum gestorum actione rovinciae neque a magistratibus municipalibus tutorem ortum ex alia civitate nec domicilium ubi nominatur habentem iure dari posse ab eo, cuius iurisdictioni subiectus non est, certissimi iuris est: neque cessatio iniuncti perperam officii ad. Quod dicis matrem filiis tutores nolle petere, supestitutum tutorem vel curatorem a praeside dari non posse nullam habet iuris dubitationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tãte ꝯstituto ut si destatu
ꝯstaret. ptutores seu curato¬
res negotia tua aministrai̾
bebeãt lib̾tatis ꝯtrou̾siam
fieri alleges ñ oꝑtuit ĩ pedii¬
ri.quomagis lib̾ali cã ordina¬
ta. qr ĩnt̃im ꝓlib̾o habebaris.
curatortib daret᷑. ꝑ q̃m defendi

Expanded text:
tate constituto, ut, si de statu constaret, per tutores sive curatores negotia tua administrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri, quo magis liberali causa ordinata, quia interim pro libero habebaris, curator tibi daretur, per quem defendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicio dererende p̃cis facile
capar ñ sit. t̃ admissi scele¬
ris atrocitas ⁊liudabił fide
mandaremus quiadire cur.
nͣt aditis his quemlibelloꝯ
tunsti ⁊ reos ĩuestigare ⁊ seue¬
rifsĩman imdicatam uix̃ta
legum censinã exigere curet.
Mor. ¶Uonens rescripto.
nĩo moratori p̃scriptiorem¬
utit aditus supplicandi pan¬
dat᷑ ꝙ Nũt totius negotii cogn¬
itiorem touit. ⁊ ĩuires prmn¬
cipalis negorii exaunt ime
gramꝑtis altius dispeneno.
ꝯuelli non põt. nec p̃scriptõis
igit᷑ ꝑemptorie relaxatio peta

Expanded text:
dicio deferendae precis facile capax non sit, tamen admissi sceleris atrocitas et laudabilis fideiandaremus quem adire cura, ut auditis his, quae in libello contulisti, et reos investigare et severissimam vindictam iuxta legum censuram exigere curet.. Quotiens rescripto nostro moratoria praescriptio remittitur, aditus supplicandi pandatur. Quod autem totius negotii cognitionem tollit et vires principalis negotii exhaurit, sine gravi partis alterius dispendio convelli non potest. Nec praescriptionis igitur peremptoriae relaxat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectorum ỹtorio sentẽtias
ouxerit supplicandum inecͦ¬
q fũit demor nullã habebit
licentiam iterum suꝑ eader.
cauia supplicindi

Expanded text:
efectorum praetorio sententias duxerit supplicandum victusque fuerit denuo, nullam habebit licentiam iterum super eadem causa supplicandi
Abbreviated transcription (Latin):
iurm̃itum p̃stitit suplitei
cum om̃iu̾itate omnñda eiͣ
eius diffinitionem ualidã
ommimõcustodiri.⁊n reũ
neq actorem posse discecłe.
s tenẽ omni fariam. quate¬
nuis obedire ei ꝯpellant. Giy
aũt de arbitroꝗdem ꝗdem c¬
scriptum ip̃e aũt ꝑteslitt̃is

Expanded text:
itit super lite cum omni veritate dirimenda, eius definitionem validam omnimodo custodiri et neque reum neque actorem posse discedere, sed tenere omnifariam, quatenus oboedire ei compellantur. Sin autem de arbitro quidem scriptum, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ti religione eius audientiam
amplexi sũt.ł ꝙ ea q̃ statuta
⁊ si p̃e solus arbit̃. ħ litigato¬
rib poscentib. łscriptis ł de¬
positiõnib ut dictum ẽ ma¬
infestum fatientib. p̃stit̾it
iuram̃tum. Qd̾ cumomm
ueritate litilibram̃ta ĩponat
similem cẽ q̃ in p̃senti casu
priorib eius diffinitionem
uallatam. Et ĩ hisoib caisibꝰ
liceatł ĩ factum ł ꝯditionem
exlege ł inrem utilem ĩstis¬
tuẽ. ẜ̃ ꝙ facti qualitas posti¬
aut depositione. nicħ talcap¬
pareat.una aũt pars se dicat
iuram̃tum ẽẽ p̃stitum qͣte¬
nͣus arbitrali stet᷑ siñe hui᷑¬
modilitigatorumł soliusaͣ¬
bitri ẜm̃ones. minime eẽ ẽ¬
dendos. Cum ⁊ si ꝗs iuramẽ¬
tum datum eẽ. ñ uidice sup¬
põsito. nec hscriptura ꝑtiuĩ
testante xesẜit.ĩ certi certãn¬
minis ꝯͣpositio que int̾hõiẽ
imꝑitos sepe accidit ñ aliꝗd
rebriudicatis ĩferat robur.i¬
neãt. que uẽtes suꝑarbitris
eligendis sancxert. ¶Mios

Expanded text:
ti religione eius audientiam amplexi sunt vel quod ea quae statuta et si ipse solus arbiter hoc litigatoribus poscentibus et vel scriptis vel depositionibus, ut dictum est, manifestum facientibus praestiterit iuramentum, quod cum omni veritate liti libramenta imponat, similem esse etiam in praesenti casu prioribus eius definitionem vallatam. Et in his omnibus casibus liceat vel in factum vel condictionem ex lege vel in rem utilem instium quod facti qualitas postuaut depositione nihil tale appareat, una autem pars edicat iuramentum esse praestitum, quatenus arbitrali stetur sententia, huiusmodi litigatorum vel solius arbitri sermones minime esse credendos, cum et, si quis iusiurandum datum esse non iudice supposito nec hoc scriptura partium testante concesserit, incerti certaminis compositio, quae inter homines imperitos saepe accidit, non aliquid robur iudicatis inferat, sneant, quae veteres super arbitris el
Abbreviated transcription (Latin):
ARbitrorim iercõ¬
pmisso siñe non obteꝑans
si sordes ł euidens gr̃a corum
ꝗarbitrati sũt int̾cessit adũ¬
sus filiam tuam agentem
exstipulatu exceptione doli
maliuti p̃otis. S exdoli cła¬
uͦsula que ꝯpmissi stipula¬
tiom subici solet. filiam tuã
ꝯuenire non uetaberis.
cramti religione cligendis
ꝑiurium committãt ⁊̃ det
licentia ꝑfidis hominib paᷤᷤ¬
sim diffiitiones iudicum
eludẽ scĩssimo arbitrio ⁊ h
hunismodirem censemuᷤ
accorem ⁊ rerumnẽe ñ ⁊ ip̃r
iudicem fuit ꝯsensum. ut
cum sacram̃ti religionelis
pcedat. ⁊ ip̃i ꝗdem litigatoreᷤᷤ
ĩscriptis ħ sius manib. ł ꝑ
publicas ꝑsonas scripẜmt.¬

Expanded text:
Arbitrorum ex compromisso sententiae non obtemperans, si sordes vel evidens gratia eorum qui arbitrati sunt intercessit, adversus filiam tuam agentem ex stipulatu exceptione doli mali uti poteris. sed et ex doli clausula, quae compromissi stipulationi subici solet, filiam tuam convenire non vetaberis. cramenti religione eligendis periurium committatur et detur licentia perfidis hominibus passim definitiones iudicum eludere, sanctissimo arbitrio et huiusmodi rem censemus actorem et reum nec non et ipsum iudicem fuerit consensum, ut cum sacramenti religione lis procedat, et ipsi quidem litigatores scriptis hoc suis manibus vel per publicas personas scrip
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium aduocationis offi¬
Itium marime principalib p̃¬
mns oꝑtet remimerari idecq
nitemus iros clarissimes fi¬
sci ꝑtempore patronos forituc
cel̾itudins. sellempindie fẽ¬
stiuitatis halendarimianua.¬
riarum ip̃ius tantum mẽ ap
m.ꝑq̃m tale ꝑagunt offitium
mt̃spectabiles sacrimri ꝯsisto¬
rii conites diuina nr̃e serem¬
titis manu puncti. ꝯseꝗ sola¬
tuim ⁊ post quam tale deposy¬
erunt offitum si ꝗdem filio̾
ĩgenuos habeant. eos clarissi¬
morum notariorum⁊ seri cõ¬
sortio tribunorui sacrasso¬

Expanded text:
is officium maxime principalibus praemiis oportet remunerari. Ideoque iubemus viros clarissimos fisci pro tempore patronos fori tuae celsitudinis sollemni die festivitatis kalendarum Ianuariarum ipsius tantummodo anni, per quem tale peragunt officium, inter spectabiles sacri nostri consistorii comites divina nostrae seretatis manu puncti consequi solacium. Et postquam tale deposuerint officium, si quidem filios ingenuos habeant, eos clarissimorum notariorum inseri consortio tribunorum, sacras
Abbreviated transcription (Latin):
seclis ꝓlata illiriciani aduoca¬
ti postulauerũt a nobis eis cla¬
rum fieri. si locum q̃ circa eos pͥ¬
sint hr̃e. siue cum comeatu si-¬
ue sme comeatu audicio euꝰ¬
dem sublumitatis ab fũint.i
sanccimus itaqr talem legem
generalit̃ q̃ in ꝑsona eorum
tenẽ. ut siꝗs sine commeatu
la penitus aboleat᷑ nulla licẽtia
eidanda gradum suum uendi¬
care nec itum iuris difẜtisimᷤ
togitis eĩdem seclis ad siste̾ ꝑfru¬
iitatis bac nostra generali
umꝑcepisst neges tamen
plãcitis ad qesce. ees enim
ꝗ camfisci egissent ꝓhibit̃
ẽ adũsu tiscum patrocini¬
um p̃stare
bis adũsus fiĩtum quo⁊ pa¬
trocinium ex hit̾e priuatis .i
dumea scilicet cãm. qͣm tuẽ
fisci aduocatus fuas forte tra¬
ctasti suscipe declines.
metuens caueat ne fiscalias
moda occultet Ge ue ullo ne¬
gotio existente fisci noĩe prit¬

Expanded text:
sedis prolata Illyriciani advocati postulaverunt a nobis eis clarum fieri, si locum etiam circa eos possit habere, sive cum commeatu sive sine commeatu iudicio eiusdem sublimitatis afuerint. Sancimus itaque talem legem generaliter in persona eorum tenere, ut, si quis sine commeatu la penitus aboleatur: nulla licentia ei danda gradum suum vindicare nec iterum viris disertissimis togatis eiusdem sedis adsistere. perfrulimitatis hac nostra generali percepisse neges, tamen placitis adquiesce. eos enim, qui causam fisci egissent, prohibitum est adversus fiscum patrocinium praestarenobis adversus fiscum quoque patrocinium exhibere privatis, dum eam scilicet causam, quam tu, cum fisci advocatus fueras, forte tractasti, suscipere declines. metuens caveat, ne fiscalia commoda occultet neve nullo negotio existente fisci nomine pri
Abbreviated transcription (Latin):
rerum fiscalium idẽ halẽctis
octubrib ꝑ annos singulos
sine cunctatione soluentur
ꝗcꝗd ĩ suꝑ priulegiorum re¬
tro principum sacris affatibꝰ
łauctortite irbumali eius
cuius mt̃ ẽ. hinceidem ordi
natum ostendit᷑. in molatũ¬
ruacum qrlite ꝗsqͣm eorũ
prusatus fũt. seucuulis c̃ae
cerraminas. saut criminalis
questionis obtentu. hic ł ĩꝑ
tulas adseq. nec ꝗ ꝯtrou̾sts
mouendis ĩ ẜui uit. aut
excipiendo seu fparande Por̃
fitio quolib alioquocumq
nomine sumptum gyigen¬
dumi censere.
sisci picrõĩ ꝑsõa speret deceto. de
cet̾o. ꝑmutationum saltib suꝑ¬
iore gradu captato friturum
se saltib benefituis que depatro¬
mis errarii. seu dum offitium
exhibẽnt cãis fiscalib ant p̃t
explenim agm̃en. ĩꝑtita mõ¬
strantur.

Expanded text:
rerum fiscalium, id est kalendis rerum fiscalium, id est kalendis octobribus, per annos singulos sine cunctatione solventur. Quidquid insuper privilegiorum retro principum sacris adfatibus vel auctoritate tribunalis cuius interest huic eidem ordini datum ostenditur, inviolatuumque lite quisquam eorum pulsatus fuerit seu civilis causae certaminis aut criminalis quaestionis obtentu, hic vel intulas adsequi nec, qui controversiis movendis inserviunt aut excipiendo seu praeparando vel officio quolibet alio, quocumque nomine sumptum exigendum censere. fisci patroni persona speret de cetero permutationum saltibus superiore gradu captato fruiturum se beneficiis, quae patronis aerarii seu dum officium exhibent causis fiscalibus aut post expletum agmen impertita monstrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
censemus neqs exhis ĩ aliis
degat regionib. relicta obs¬
impetratum patromlitium
ultratrium annorum spati¬
um exsacratissima hacurbe
morandum duxerit. nec nũ¬
cupationem togati. nec priui¬
legia uirorum euisoxdi. e¬
denda sibi ut nec repetitis ex
ĩdustria p̃dicte sedis aucton¬
tatib ꝓtrahant᷑. aut muiti¬
plicetur. pegrinationis excũ¬
minimum quocumq tp̃re
⁊̃ eorum deras singnulihxis a¬
uri ferient ꝙ adũsus ĩpialia ꝯ¬
sulta sereuitatis nr̃e tendenti¬
trarium cum net ĩ adminis¬
tratores sulilumisime tuec
seclis s ũ intente custolierĩt
disposita salutaria. ⁊ ut ñ terye¬
rẽtur ꝓspererint pena de erit.
aurti ꝗb ꝓtp̃r fisci patronis
foritue cel situdins adexem¬
plum priorum temporum ex
arcatin iuditii ꝯsolat᷑. ne pꝰ̾t
discursum celc̃m aduocatiõiꝰ
⁊ labores gloriosos.egenus.
exeat. ñut sepe ꝯtingint ĩcẽ¬
to die p̃stent᷑. s cummnecliu
item ꝑuenerint patreciii

Expanded text:
censemus, ne quis ex his in aliis degat regionibus relicta obsimpetratum patroni litium ultra trium annorum spatium ex sacratissima hac urbe morandum duxerit, nec nuncupationem togati nec privilegia virorum eiusmodi concedenda sibi, ut nec repetitis ex industria praedictae sedis auctoritatibus protrahatur aut multiplicetur peregrinationis excurminimum quocumque tempoetiam eorum denis singuli libris auri ferientur, quod adversus imperialia consulta serenitatis nostrae tendentir contrarium: cum nec in administratores sublimissimae tuae sedis, si non intente custodierint disposita salutaria et, ut non temerentur, prospexerint, poena deerit pro tempore fisci patronus fori tuae celsitudinis ad exemplum priorum temporum ex arca tui iudicii consolatur, ne post decursum celerem advocationis et labores gloriosos egenus exeat, non, ut saepe contigit, incerto die praestentur, sed cum medium iter pervenerint patrocinii
Abbreviated transcription (Latin):
paratusnit. cam ñarhitrode¬
iecato. s tõ temporis sisci par¬
tronis Caltutri eorumisiait̃¬
utriad eẽ non possit. ꝓmore
tñ solito. subactoriun tescifi¬
catione ĩtimari. ¶ quotiensq
denuptis ꝗs. sine dotalibin¬
strum̃tis mutuo ꝯ̃bentium
matrimomium anmiocele¬
bratis sup affectu suoubisi
exhuius mõi ꝯiugio⁊amey¬
rantibr. ł nec dum ptreatis.
maluit. eas apͥud eoĩder ⁊pi
tempore si sci patronos. ł altẽ¬
utrum ut dictum ẽ eorum.
gestis int̾uementib cominẽ¬
darisita uidelicetũt mirioogni¬
te allegationes ab señtib pẽ¬
cipia sualibtate donare noli.¬
erint ante latos fisei patronoᷤ
adeasdem lib̾tates pagendaᷤ
ꝓpriamaduocationis uecem
accommocdare alus mcłcon
nus priuilegnis.que iam pri¬
dem memoratis uł fisci pat᷑
msładhueaduocitionis ꝓi¬

Expanded text:
itro delegato, sed tunc temporis fisci patronis vel alterutri eorum, si alter adesse non possit, pro more tamen solito sub actorum testificatione intimari. Quotiensque de nuptiis quis sine dotalibus instrumentis mutuo contrahendi matrimonium animo celebratis super adfectu suo, liberis ex huiusmodi coniugio iam extantibus vel necdum procreatis, maluerit, eas apud eosdem pro tempore fisci patronos vel alterutrum, ut dictum est, eorum gestis intervenientibus commendari, ita videlicet, ut iuri cognitae adlegationes absentibus pecipia sua libertate donare voluerint, antelatos fisci patronos ad easdem libertates peragendas propriam advocationis vocem accommodare Aliis nihilo minus privilegiis, quae iam pridem memoratis vel fisci patronis vel adhuc advocationis
Abbreviated transcription (Latin):
diue zenonis memorie pecda¬
ners deputatas arbitris nec nõ
fidenssorum iures extiman¬
tib. tñ auferendas c̃lidit par¬
ca posterioris subtilitas princi¬
pis ut iam libalitate nostri
nimume uir clarissum fiscii
patrom p̾tatam. auri summã
sine fraude amns singulis cõ¬
sequant᷑ abamplissima tua i¬
sede parilance ĩutrumqr dun¬
dendamoĩam uniũsis reddi¬
uiiiuis tantum nomine. s alte¬
rius quoq unus prandas per
alios duxerint. illustrandossad
s. altiore benefitio cocdicillos ꝗ¬
b illustris honorat̃ dignitas
ꝯsequant. quos unius soluz
noĩe eiuscdem uiris facundissi¬
mis daturos nos pollicem᷑ ꝓfu¬
turos scilicet alt̾ieorum altero

Expanded text:
rio Zenonis divae memoriae pedaneis deputatas arbitris nec non fideiussorum vires aestimantibus, tamen auferendas credidit parca posterioris subtilitas principis, ut iam liberalitate nostri numinis viri clarissimi fisci patroni praefatam auri summam sine fraude annis singulis consequantur, ab amplissima tua sede pari lance in utrumque dividendam. nam universis reddiunius tantum nomine, sed alterius quoque unius praestandas persuos alios duxerint illustrandos. Ad haec altiore beneficio codicillos, quibus illustris honoratur dignitas, consequantur, quos unius solum nomine eisdem viris facundissimis daturos nos pollicemur profuturos scilicet alteri eorum altero
Abbreviated transcription (Latin):
usis iam u̾atis. ł postea ꝓcreãdiᷤ
abonim eohortali seu cuiusli¬
bet detioris alenionis uinculo
imimunes ac ub̾os cum patri¬
ꝯstet h iampuidem tamaduo¬
catis amplissime p̃toriane pẽ
orientem q̃m magnifice uri¬
bicarie p̾fecture. sacris ostituti¬
onib ẽẽ induitums ⁊ ñ dubiũ

Expanded text:
atis vel postea procreandis ab omni cohortalis seu cuiuslibet deterioris condicionis vinculo immunes ac liberos cum patriconstet hoc iam pridem tam advocatis amplissimae praetorianae per Orientem quam magnificae urbicariae praefecturae sacris constitutionibus esse indult
Abbreviated transcription (Latin):
collegrum deluctum fuit.
aspirare ꝗs qualib arte ceda¬
t̃.aut possit. insił eorra fibii
ꝗ trignta priorum obtinent
mimerum facundie studiis
cruditi gratis indelicet ⁊ sm̃
ullo suffragio aut fortafsei
exteri ñ ultraduos ꝑannos.
singulos. facundie ⁊ ip̃i ꝯspi¬
cui taxati sũmt. millodemee¬
ps postq̃m ĩ octognita iurorũ
numerum recsacti fiui̾nt. su¬
pare qualibet rursus ambiti¬
one ł astutia quantitatema¬
usuro int̾dicenda quoq eũc¬
tis licentia ꝑutendi ꝑgressuꝰ
seriem. qͣm ip̃ius temporis õ¬
do subpechtat. ⁊ut ĩmercato¬
rum ꝯtractib loca ꝑmutan

Expanded text:
collegium deductum fuerit, collegium deductum fuerit, adspirare quis qualibet arte concedatur aut possit, nisi vel eorum filii, qui triginta priorum obtinent numerum, facundiae studiis eruditi, gratis videlicet et sine ullo suffragio, aut fortasse exteri non ultra duos per annos singulos, facundia et ipsi conspicui taxati fuerint: nullo deinceps, postquam in octuaginta virorum numerum redacti fuerint, superare qualibet rursus ambitione vel astutia quantitatem ausuro. Interdicenda quoque cunctis licentia praevertendi progressus seriem, quam ipsius temporis ordo suppeditat, et ut in mercatoru
Abbreviated transcription (Latin):
tũ degentib. ¶Licentim eiꝰ
p̃tẽa facimusbinos honimes
annis singuł itidem offereni
di nr̃am adoraturos purpurã
statutis ĩ serendos p̾sentibus
domesticis unum equitum
alt̾um scole peclitum. ĩuacã¬
tem eorum locum. ꝗ defũctis.
nullo dum suꝑat demilitia ue¬
nundanda. pacto cum eis int̃¬
posito. quorum hinusmodi
ꝯuentiones int̾ sũt ita tñ ut
idem im facundissimiscum
offerendos eisdem crediderĩt
homines. bina solidorum ꝓsi
gulis milia. iuchq amplius
nouint dependenda. uiris ma¬
gnificis committibiducato¬
rum domesticorum idẽ eq
meritus ẽ. peditum aũt ꝑ eoꝙ
ñ cet̃is solatus hisdem tirõib̾
deputandis sine quolibet abio
dispendio alus ⁊̃ priuilegus
secuti sũt. siue ꝑaugustos ap¬
ces seu dispositiones ⁊ senten¬
tias tue amplissime sedis.i
namꝗ nob̾ digni iudicatis
hii multomigis manteriõi¬
b quoq sunt diandi.¬
nimus.ne ante q̃m mectegin¬
ta tantum irorum numieꝵ
fori ti culminis togatorum

Expanded text:
 degentibus. Licentiam eis praeterea facimus binos homines annis singulis itidem offerendi nostram adoraturos purpuram, statutis inserendos praesentalibus domesticis, unum equitum, alterum scholae peditum, in vacantem eorum locum qui defuncti sunt, nullo, dum supererant, de militia venumdanda pacto cum eis interposito, quorum eiusmodi conventiones intersunt, ita tamen, ut idem viri facundissimi, cum offerendos eosdem crediderint homines, bina solidorum pro singulis millia nihilque amplius noverint dependenda viris magnificis comitibus dicatissimorum domesticorum, id est meriturus est, peditum autem pro enon ceteris solaciis isdem tironibus deputandis sine quolibet alio dispendio. Aliis etiam privilegiis onsecuti sunt sive per Augustos apices seu dispositiones et sententias amplissimae tuae sedis. nam qui novis digni iudicati ii multo magis in anterioribus quoque sunt adiuvandi.nimus, ne, antequam in octuaginta tantum virorum numerum fori tui culminis togatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut fori sui aduccatos coi
pentione magno oꝑe posti¬
lasse ut post qͣmaduceatio¬
ius deposuerint officia. di¬
gnitate quadam nr̃aubali¬
tate potiant᷑ iubemius eos i¬

Expanded text:
t fori sui advocatos communi petitione magnopere postulasse, ut, postquam advocationis deposuerint officium, dignitate quadam nostra liberalitate potiantur. Iubemus i
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ¶Tmionas ei quam
matrimomo tuo uinctam sug¬
geris. post lb̾os sus cep̃tos curato¬
rempatrem tuumdatum q̃m
ꝯtendis nec te ĩ potestate habu
bet nec non ⁊uxor tuaut alius
ioco eius det̃. Habebit enim fa¬
cultatem repetende rationis ne¬
gotiiorum gestorum ab coꝗ fu
Mp̃r. ¶ Pb̾tinum ꝗ filiosuo
naturali qmi ĩ ẜ̃uitute susceꝑat.
postea manumisso pupillami
suamcandem qr patroni siu fu¬
lam iminatrimonio collecauit.
ad smñam amplissimi ordinis ꝗ
enismodi miptiis int̾dicendũ

Expanded text:
proponas ei, quam matrimonio tuo iunctam suggeris, post liberos susceptos curatorem patrem tuum datum, quem contendis nec te in potestate habuibet nec non et uxor tua, ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae rationis negotiorum gestorum ab eo qu. Libertinum, qui filio suo naturali, quem in servitute susceperat, postea manumisso pupillam suam eandemque patroni sui filiam in matrimonio collocavit, ad sententiam amplissimi ordinis, qui huiusmod
Abbreviated transcription (Latin):
no ipctrato beneficio imnat̾mo¬
mocollocait mauet i fama ꝯtͣ
cum ueluti ꝯfessum detutela. qr
hinusmodi ꝯumctione fraudẽ
administratioms tege̾ lahorai¬
uit ⁊ dos data ꝑalitionẽ ieppeti
curatoris noĩeusurpato idẽ pro
tutore seu ꝓcuratore. ł negotio¬
nm gestore. res pupillares adi¬
numistraũt eamq sibi filioue
suo copulauit. tales nuptias sta¬
re. ⁊ ñ ad exẽmplum tutori ĩ fir¬
di subtilił magno tractatu matͥ¬
monia. seu ples exhis ꝓgenita

Expanded text:
no impetrato beneficio in matrimonio collocaverit, manet infamia contra eum velut confessum de tutela, quia huiusmodi coniunctione fraudem administrationis tegere laboravit, et dos data per condictionem repeti curatoris nomine usurpato, id est pro tutore seu pro curatore vel negotiorum gestore res pupillae administraverit eamque sibi filiove suo copulaverit, tales nuptias stare et non ad exemplum tutorum infirdi subtili vel maligno tractatu matrimonia seu proles ex his progenita
Abbreviated transcription (Latin):
uiris ñ grutinam si custodiã
pecume suscepisti. qͣm auis a
te datamĩstrum̃tũ quo hãc tͥ
reddiꝯscriptu ꝓfitĩs. argu̾nt.
solutionem enis ꝯpetentem.
imꝓbe recusas.
ate accepit cam suo nõmine.ł
cinustibet alt̾ius mutuo declit
tam ip̃m deĩplenda suscepta fi¬
de qͣm eius successores etenen
tibi c̾tissimum ẽ. AIdu̾sus aũt
cum ꝗ accepit. nulla actio tibi
ꝯpetit nisi nummi existant.
Tunc enaim adu̾sus possiden¬
tem uendicatione uti potes.

Expanded text:
uris non congruit. nam si custodiam pecuniae suscepisti, quam aliis a te datam instrumentum, quo hanc tibi reddi conscriptum profiteris, arguit, solutionem eius competentem improbe recusas.am accepit, eam suo nomine vel cuiuslibet alterius mutuo dedit, tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio tibi competit, nisi nummi extant: tunc enim contra possidentem uti vindicatione potes.
Abbreviated transcription (Latin):
unus ex his ꝯtingentem sibi
portionem a depositario accepit.¬
⁊ alt̾ suꝑsederit. ł alio fortuito ca¬
su impeclitus h facẽ ñ potuerit
⁊̃ postea depositarius ĩ adu̾sam
ĩ ciderit fortummł sine dolo de¬
positum ꝑdid̾it. sanccimus ñ
eẽ cohr̃di cius licentiam ueni¬
re ꝯͣ cohr̃de in suum ⁊ exeius ꝑ¬
te auelłe ꝙ ip̃e ex sui ꝑte ꝯseq
ubi certe pecume deposite fu̾it.
⁊ suam ꝑtemunus ex hedib ac¬
cepit. nemim ueniret ĩ dubiu
bene eum accepisse ꝑtenisuam.¬

Expanded text:
unus ex his contingentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hoc facere non potuerit, et postea depositarius in adversam inciderit fortunam vel sine dolo depositum perdiderit, sancimus non esse coheredi eius licentiam venire contra coheredem suum et ex eius parte avelleubi certae pecuniae depositae fuerant et suam partem unus ex heredibus accepit, nemini veniret in dubium bene eum accepisse partem suam
Abbreviated transcription (Latin):
gitabiscum tibi d̾ebeat grati¬
lari. ꝙ furtieum actione ñ fa¬
tias obnoxium. Si ꝗdem ꝗrẽ
depositam ĩuito domino scie᷑
⁊̃ furti delicto suocedit.
cum depositi actione ex ꝑtus

Expanded text:
gitabis, cum tibi debeat gratulari, quod furti eum actione non facias obnoxium, si quidem qui rem depositam invito domino sciensrterit, etiam furti delicto succedit. cum depositi actione expertus
Abbreviated transcription (Latin):
torem usuras maiores exsti¬
pulatu petentem si ꝓbetur.
ꝑcertos annos minores post¬
uitatis maiores petentes ex
cunceis amitam pupilloꝵ
ur̃orum que maiores cauiãt

Expanded text:
torem usuras maiores ex stipulatu petentem, si probetur per certos annos minores postvitatis maiores petentes ex quincunces amitam pupillorum vestrorum, quae maiores caverat
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ET sentus censit et
sepe rescriptum ẽ. ꝯpensation
ĩ cã fisc̃ali. ata demum locume¬
cẽ.si cadem statio ꝗd debeat q̃ pe¬
tit h̾ iuris ꝓpt̃ ꝯfiisionem du¬
sorum officiorum tenacit̃ ẜuã
tione cuiusm̃tionem fccistu
deb̾i ꝯstit̾it qͣm primum reci
ex calẽndario. neq exuectigal̃¬
b. neq exfrum̃tił olei publr¬
cipecunia. neq tributorum.
neq alimtorum neq eius q̃
statutis sumptibꝰ ẜint. neq.
fideicommissi ciutatis. d̾bitõ

Expanded text:
ensi. Et senatus censuit et saepe rescriptum est compensationi in causa fiscali ita demum locum esse, si eadem statio quid debeat quae petit. hoc iuris propter confusionem diversorum officiorum tenaciter servtione cuius mentionem fecisti deberi constiterit, quam primum recipex kalendario neque ex vectigalibus neque ex frumenti vel olei publici pecunia neque tributorum neque alimentorum neque eius, quae statutis sumptibus servit, neque fideicommissi civitatis debitor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ debitum solutionem feceras
ñ designasti. habuit creclitor. in
usuras tibi accepto ferendeso¬
lute quantitatis facultatem.
Pignorib ꝗdem int̾ueĩẽ¬
tibraisure que sine stipulatiõe
peti ñ pot̾ant. pacto retineri pos
posito pacto tm̃ certa summe
penam prari ꝯuenisse ꝓponis
nec peti nec retineri ꝗcquam
aͥiiĩplius. ⁊ adpignoris soluti¬
onemurgeri te disciplina uiriᷤ¬

Expanded text:
 debitum solutionem feceras, non designasti, habuit creditor in usuras tibi accepto ferendae solutae quantitatis facultatem.Pignoribus quidem intervenientibus usurae, quae sine stipulatione peti non poterant, pacto retineri possposito pacto tantum certae summae poenam praestari convenisse proponas, nec peti nec retineri quicquam amplius et ad pignoris solutionem urgueri te disciplina iuri
Abbreviated transcription (Latin):
icmd placita non possuñt.
post sortem redditam creditori
fum̃t date exclusa iurisuaricta¬
te repetiposse pensa ratione fũra
tor post testatiõnem offer. ac
si ñ suscipiat ꝯsignatam ĩ pub¬
licodepone ut cursus legitima¬
rum usurarum ĩhibeat in hoc
tet.ł sacratissimas edes ł ubis
petens nidex suꝑea re aditus. d̾¬
ponieas disposuĩt quosub secu¬
to ⁊̃ piculo debitõ lib̾abit᷑. ⁊ ius
pignorum tollit̃. cum ẜmãna.
⁊̃ actio manifeste declarat pig̾ri
ĩ hib̾i ꝑsecutionem.ł solutis.
pecumis si ꝑ creclitorem stetit.

Expanded text:
indi placita non possunt. Ipost sortem redditam creditori fuerint datae, exclusa iuris varietate repeti posse pensa ratione firmattori post testationem offer ac, si non suscipiat, consignatam in publico depone, ut cursus usurarum legitimarum inhibeatur. In hocel sacratissimas aedes vel ubi competens iudex super ea re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum Serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutionem vel solutis pecuniis vel si per creditorem steterit,
Abbreviated transcription (Latin):
Um dicas te pecuiam ea segt d̃¬
disse.ut ĩ sacra urbe tibi restituẽ¬
t̃. nec ĩ certum ꝑiculum ꝙ exna¬
iugatione maris metui solet: ad
usuris exigẽ non posse.
Um ꝓponas te nauticum
femis ea xlitone dedisse. ut post
nauignim ꝙ ĩ africa dirigi debi¬
tor asseuerabat.ĩsalomtanorui¬
cua tibi redderet̃ ita ut naui¬
gndum taxat.ꝙ ĩ africa destina¬
bat̃. ꝑiculum susceꝑis ꝓq uitiũ
debitoris. nec loco ꝗdem naiuign
ẜuato illicitis ꝯparatis mercib q̃
naiuis ꝯtmebat fĩscum octupase.
amissarum mertium detrim̃tũ.
ꝙ ñ exmarine tem̃pestatis discͥ¬
mine. s: ex p̃cipiti auaritia. ⁊ in¬
ciuili debitoris audatia. accessis¬
se asseuerat᷑ ascribitibiuris p¬
publiciratio ñ ꝑm̃ittit.
locum nauis ꝓueniat.ad debito¬
rem ñ ptinet sine hinusmodi

Expanded text:
um dicas pecuniam te ea lege dedisse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris metui solet, ad usuras exigere non posse.Cum proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorua tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in Africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avaritia et incivili debitoris audacia accidisse adseveratur, adscribi tibi iuris publici ratio non permittit. locum navis perveniat, ad debitorem non pertinet, sine huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
illos uõ ꝗ ẽgastenis p̃sunt. ł ali¬
q̃milucitam negotiationem.
gerunt.usq adbẽe centesime
suam stipulationem mederari.
cierum fenoridationib usq
adcentesimam tm̃ mõlicere
stipulari. nec eam excele̾ licet
uct̃ibe legib h̾ erat xessum. n¬
midiam tm̾mõ centesime ui¬
surarum̃ noĩe. posse stipulari
⁊ eam quantitatem usuraru
ampliari ĩ qb citra scipulatiõe
usure exigi solẽt. nͨ liceat ndi¬
ci memor̾atam auge̾ taxatiõe
ius ĩ regione optinentis. ¶Si

Expanded text:
illos vero, qui ergasteriis praesunt velam licitam negotiationem gerunt, usque ad bessem centesimae suam stipulationem moderari: cierum fenori dationibus usque ad centesimam tantummodo licere stipulari nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat concessum: midiam tantummodo centesimae usurarum posse stipulari et eam quantitatem usurarum ampliari, in quibus citra stipulationem usurae exigi solent. Nec liceat iudici memoratam augere taxationem nis in regione obtinentis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
hano spoponderit ⁊̃ nisi ĩtracẽ¬
tum tp̃s eas soluiss ampliore̾.
licĩtas tñ ꝓmiẜit si post tp̃s ca¬
utiom p̾fintum creditor eas¬
dem accepit. nec maiores dari
sibi postulaut ac ꝑh̾ non re¬
cessisse. ammorum pr̃atione
eum ꝓbari põt. eas usuras cõ¬
putari oꝑtet. quarum ĩ exac¬
tione creclitor ꝑseueraiit.
S ꝑte ñ stat quominuᷤ
int̾ tpra p̾futa pecumam mi¬
norum usurarum solues. s
ꝑtutores filiorum creditoris
ꝗeam acciꝑe noluerũt. idq a¬
pud iudicem datum ꝓbauĩs.
eius tp̃ris quo ꝑte ñ stetisse
isti. exinde ex quo id factum e¬

Expanded text:
isi intra certum tempus eas solvisset, ampliores  licitas tamen promiserit, si post tempus cautioni praefinitum creditor easdem accepit nec maiores dari sibi postulavit ac per hoc non recessisse a minorum praestatione eum probari potest, eas usuras computari oportet, quarum in exactione creditor perseveravit. te non stetit quominus intra tempora praefinita pecuniam minorum usurarum solveres, sed per tutores filiorum creditoris, qui eam accipere noluerunt, idque apud iudicem datum probaveris, eius temporis, quo per te non stetisse isti, exinde, ex quo id factum
Abbreviated transcription (Latin):
ince usurarum ĩ h̾a̾bitaret. pac¬
toq ita ut ouenit. usa ẽ. non ⁊̃ lo¬
cando donipensionem rede¬
legitimarum ratio colligit. mĩ¬
neme oꝑtet. licet enim ub̃iori
iulius aducta habitatio uidet᷑¬
rum numero qͣntitatem sum¬
psisse. ut si ĩ tra diem certum de¬
bito ñ satiffeciss. cum pena qua¬
drupli reddẽt ꝙ accepit. iurisi
forma ñ patiritur. legem ꝯctus
istius ultra penam legitimarũ
usurarum posse ꝓcedere.
niam fenori te accepisse allegaᷤ.
oblatus m̃surarum adclitamẽ¬
tis ĩ fraudem usurarum legitĩa¬
rum grauatum te cẽ ꝯtendis.i
rotes adu̾sus ĩꝓbamn petitione.
Mp̃r. Nea lege possessionez
mat̾ tua ap̃ creciitorem tuum
obligauit ut fructuᷤ ĩ uicemi
ufurarum ꝯsequeret᷑. optentu
maioris ꝑcepti emolum̃ti ꝓpt̃¬

Expanded text:
ice usurarum inhabitaret, pactoque ita ut convenit usa est, non etiam locando domum pensionem redelegitimarum ratio colligit, minime oportet. licet enim uberiorevilius conducta habitatio viderum numero quantitatem sumpsisse, ut, si intra diem certum debito satis non fecisset, cum poena quadrupli redderet quod accepit, iuris forma non patitur legem contractus istius ultra poenam legitimarum usurarum posse procedere.niam fenori te accepisse adleges, oblatus, mensurarum additamentis in fraudem usurarum legitimarum gravatum te esse contendis, potes adversus Si ea lege possessionem mater tua apud creditorem tuum obligavit, ut fructus in vicem usurarum consequeretur, obtentu maioris percepti emolumenti p
Abbreviated transcription (Latin):
.x.xl. annorum. siue ꝑsonalu
siue ypochecharia ceciderũt.
ñ posse suꝑusuris ł fructib
p̃t̾iti tp̃ris aliqͣm moue̾ que¬
stionem. dicendo ex his tp̃ri¬
br eas uelle sibi ꝑsolu. que¬
refferunt. ⁊ asserendo singũ
ẽ. suꝑ usuris ł fructib adhuc
iudicem cognoscere. ¶Sup᷑.
usurarumi uõ quantitatem
q̃generalem sanctionẽ facere
necessariũ ẽẽ duximns uer̃e
duram ⁊ graussimam eanĩmo¬
lem ad medianaitem d̾cucẽte̾.¬

Expanded text:
 annorum, sive personali sive hypothecaria, ceciderunt, non posse super usuris vel fructibus praeteriti temporis aliquam movere quaestionem dicendo ex his temporibus eas velle sibi persolvi, qureferuntur, et adserendo singuliest super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere. Super usurarum vero quantitate etiam generalem sanctionem facere necessarium esse duximus, veterem duram et gravissimam earum molem ad mediocritatem deducente
Abbreviated transcription (Latin):
tine̾. siliquarum łsportularũ
r alt̾ius cuniscumq cãe gr̃a.
Nam siꝗd hunismõi factu
fuit principale debitum abin¬
itio ea quantitate minuet᷑ ut
tam ip̃a mimuenda pars. qͣm
usure cius exigi ꝓhibeantur.
machinationes ̃ creditoru
ꝗ exhac lege phibiti sũt ma¬
iores usinras stipulari alios c¬
medios subiciunt. ꝗbr ñ ita ħ
necesse eẽt.sĩ ip̃e ꝗ aliumm intẽ¬
posint fuiss stipulatus ĩ quo
casu sacram̃ti ⁊̃ illationem do

Expanded text:
nere siliquarum vel sportularum vel alterius cuiuscumque causae gratia. nam si quid huiusmodi factum fuerit, principale debitum ab initio ea quantitate minuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur. Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios medios subiciunt, quibus hoc nonecesse esset, si ipse qui alium interposuit fuisset stipulatus: in quo casu sacramenti etiam illationem lo
Abbreviated transcription (Latin):
gere fũãt xessum ⁊ totius sur¬
ne u suras stipulari. que dif
b̾certe erat. ñ reb s u̾bis tãtur¬
mõleges imponẽ qua ꝓpt̾hac
aꝑtissima lege diffiminus nł¬
lo mõlice̾ cuiquam usuras p̃¬

Expanded text:
gere fuerat concessum et totius summae usuras stipulari, quae difhoc certe erat non rebus sed verbis tantummodo leges ponere. Quapropter hac apertissima lege definimus nullo modo licere cui
Abbreviated transcription (Latin):
pecumarum ł datio certarum.
spetierum scripta ẽ securitas si¬
milit̾ data sit depensas ẽẽ pecuᷤ
cans. intra .xxx.tantummõdiẽ
post hunisin odi securitatis cx¬
posse obiciat si hii transacti fue¬
rint. eadem securitas abiudican
nec licẽat ei ꝗ securitatem expo¬
⁊ sirit post excessum memoratorũ
dierum ñ eẽ sibi solutas pecuma
ł alias res dice̾. ¶Lo indeliceti
ceptionem ñ num̃ate pecume:
opponẽ. uł abimtioł post taxatũ
tempus elapsumsihus necius¬
nirandum offerriliceat. ¶In

Expanded text:
iarum vel datio certarum specierum scripta est, securitas similiter data sit depensas esse pecunicans, intra triginta tantummodo dies post huiusmodi securitatis exposse obici, ut, si hi transacti fuerint, eadem securitas ab iudicannec liceat ei qui securitatem exposuit post excessum memoratorum dierum non esse sibi solutas vel pecunias vel alias res dicere. Illo videlicet ceptionem non numeratae pecuniae opponere vel ab initio vel post taxatum tempus elapsum, in his nec iusiurandum offerri liceat. In
Abbreviated transcription (Latin):
W. SIueluid ĩ id debitum quod
sollempnium nublicarimmn¬
functionum debus nom̃ei
ꝯpensaturo tibi nicħ petitum
poste. nntimo scripsistired¬
ditas que uenerãt ĩ ꝯpensatiõe
ñ indebiti soluti repetitio. s añ
ł ĩ ꝑsonalib actionib int̃ se
obẜuanda ita tñ ꝯpensationeᷤ
obiciibemus si cã exqua ꝯpẽ¬

Expanded text:
. Si velut in id debitum, quod sollemnium publicarum pensitationum debueras nomine, compensaturo tibi nihil petiturum postea Muciano scripsisti, redditis quae venerant in compensationem non indebiti soluti repetitio, sed ante vel personalibus actionibus inter se observanda. Ita tamen compensationes obici iubemus, si ca
Abbreviated transcription (Latin):
.SI mat̾ tua maior anis
xxu. ꝯstituta negotia que adi
te ꝑtinẽt. gesẜit. cum omne
diligentiam pr̃are debeat usu¬
ras recume tue q̃m adminis¬
Mp̃r. Pso auro ⁊ argento
⁊̃ ueste. facto cyrographo. licitaᷤᷤ
solui ł̃ ꝑmitti usuras. iussi¬

Expanded text:
Si mater tua maior annis constituta negotia quae ad te pertinent gesserit, cum omnem diligentiam praestare debeat, usuras pecuniae tuae, quam adminism. Pro auro et argento et veste facto chirographo licitas solvi vel promitti usuras iussi
Abbreviated transcription (Latin):
licentiam damus ci ꝗmemora¬
taexceptione. uti uelit. alios ni¬
pecuma querelam eẽ. ¶ Qd suĩ
adire cum ⁊ ea que dicta sunt.
facẽ licentiam ei damus. ꝓuir¬

Expanded text:
licentiam damus ei qui memorata exceptione uti velit, alios jupecunia querelam esse. Quod si adire, et ea quae dicta sunt facere: licentiam damus etia
Abbreviated transcription (Latin):
P. Sicinñ numerate pecuĩe
opetere possit. exceptio. ⁊̃ eo suꝑ
sup selente taliaurilio uti. ⁊
ł p̃sent᷑e. ł ab sente. c̾ditores eiuiᷤ
possint. siue ip̃i ꝯuemant̃ ut po¬

Expanded text:
p. Si cui non numeratae pecuniae competere possit exceptio, etiam eo supersedente tali auxilio uti, vel praesente vel absente, creditores eius possint sive ipsi conveniantur utpo
Abbreviated transcription (Latin):
rationem ht̃. cumpignora.
ꝯditione pacti. ⁊̃ minsuris ob¬
ris petendis ouemtpostea
aũt cum se debitor prat̃um
maiores repinisitñ põt un¬
deri nãta retentio pignoris
qͣndo eo tp̃r quo instrum̃̃ta

Expanded text:
rationem habet, cum pignora condicione pacti etiam usuris obris petendis convenit, postea autem, cum se debitor praestaturum maiores repromisit, non potest videri rata retentio pignoris, quando eo tempore, quo instrumenta
Abbreviated transcription (Latin):
iam fũit approbata. tẽ ex altera
ꝑte que um pene ꝯuicta ẽ. oppo¬
in ꝯpensationemiã certo: ⁊ iy¬
dubitato debito ⁊ memorato¬
tant.nec molli animo eas su¬
scipiant. s uire stricto utente᷑
si ĩuenerint eas maiorem ⁊ ã¬
pliorem exposcẽ indaginem.
ꝯponant excepta actione depo

Expanded text:
iam fuerit approbata, tunc ex altera parte, quae iam paene convicta est, opponi compensationem iam certo et indubitato debito et moratotant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes, si invenerint eas maiorem et ampliorem exposcere indaginem, componant: excepta actione depo
Abbreviated transcription (Latin):
re ei. ꝗ numerasse camł alias reᷤ
declisse inscrum̃to ꝯseriptus ẽ.
clarissimos rectores earu ł defẽ¬
sores l ociiiii candem querelaz
mamfestare.eoq mõ ppetuam
sibierceptionem ẽfficere. ¶ Gri
si p̃ien̾s ꝗdem sit ꝗ pecumas m¬
merasse.ł alias res dedisse. scrip¬
tus ẽ. aliquam uõ.admmistrati

Expanded text:
re ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumento scriptus est, clarissimos rectores earum vel defensores locorum eandem querellam manifestare eoque modo perpetuam sibi exceptionem efficere. Sed si praesens quidem sit, qui pecunias numerasse vel alias res dedisse scriptus