comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facta inqͦaũt p̃ualuerit ut unde qđ ucerit satis in ꝓmptu est. ñ in liuolȩ cecitati
qͣin libros scos & uiros faustꝰ irruebat. sedrdigiosȩ prudentiȩ qͣ &auctoritasdi¬
uina & merita humna possunt cernit atq discerni. Nãlegant isti& uideant in
dauid plura dm̃ redargiusse quã faustũ. Sedibi ÷ & penitentiȩ sacrificiũ. ibi :
illa in cõparabił mansuctudo usq ad inmanissimũ &atrocissimũ inimicũ. qu
qͦciens illi ÷ inimanꝰ fortissimas dit. tocienꝰabillo ÷ demnib p issimis dimissus in¬
lesus Ibi memorab humlitas subflagello dĩ & teruxrea dominico ugo ita
subdita ut aritꝰ & comitatꝰ armatis. aniara ex inimiciore c̃uicia pacien¬
tissime sustineret. suũq comitẽ accensũ iracundia. qđ talia rex esaudira
& iã iãq in c̃uiciatoris caput dextera uic trice ꝑgentẽ. modestissime

Expanded text:
facta. in quo autem praeualuerit, aut unde quid uicerit, satis in promptu est non maliuolae caecitati, facta. in quo autem praeualuerit, aut unde quid uicerit, satis in promptu est non maliuolae caecitati, qua in sanctos libros et uiros Faustus inruebat, sed religiosae prudentiae, qua et auctoritas diuina et merita humana possunt cerni atque discerni. nam legant isti et uideant in Dauid plura deum redarguisse quam Faustum; sed ibi est et paenitentiae sacrificium, ibi est illa inconparabilis mansuetudo usque ad inmanissimum et atrocissimum inimicum, qui, quotiens illi est in manus fortissimas datus, totiens ab illo est de manibus piissimis dimissus inlaesus. ibi memorabilis humilitas sub flagello dei et ceruix regia dominico iugd ita subdita, ut armatus et comitatus armatis amara ex inimici ore conuicia patientissime sustineret suumque comitem accensum iracundia, quod talia rex eius audiret et iam iamque in conuiciatoris caput dextera ultrice pergentem modestissime
Abbreviated transcription (Latin):
pertideã hminũ futa ł apse iudicge ł legentib indicanda ꝓporet
net solah p mmesipsos ł ui tuperabiles ł laudabiles intiprans auerũ a ũ
qu sala imuties  abilib: laudanda & in laudib: uituperandanonta¬
Neqeni quia uituperabilis hmo erat saul. ido ñ ÷ laudabile factũei qd gustatũ deana
dhomate tã diligent̃ scrutatꝰ ÷. ta seuere uindicare contꝰ ÷ obediens doqͥhocsirri
shibuerat ł qđ pͥhitones & uentriloquos deregnosuo deleuit aut q laud alilis erat
inpontio pilato uituperandũ ÷ qđ adusus accusationes udeo innocentẽ dñm iudica¬
latꝰ : qđ ñ sapiendo quȩdi st̃. eũ uoluit apassione hoc ÷ anr̃a salutereuocare paulo
ante gͦ dic tꝰ beatꝰ paulo p̃dictꝰ: satanas. Sed qđ illo obtinuerit apostolat ese
martirii corona testat᷑. Sic etaq & regis dauid legimꝰ peccata ẜlegimꝰ & iãrecte

Expanded text:
minum facta uel ipsa iudicat uel legentibus iudicanda proponit, nec solum homines ipsos uel uituperabiles uel laudabiles intimans, uerum etiam quaedam in uituperabilibus laudanda et in laudabilibus uituperanda non taneque enim quia uituperabilis homo erat Saul ideo non est laudabile factum eius, quod gustatum de ana themate tam diligenter scrutatus, tam seuere uindicare conatus est oboediens deo, qui hoc fieri prohibuerat, uel quod pythones et uentriloquos de regno suo deleuit, aut quia laudabilis erat in Pontio Pilato uituperandum est, quod aduersus accusationes Iudaeorum innocentem dominum iudicalatus est, quod non sapiendo, quae dei sunt, eum uoluit a passione, hoc est a nostra salute reuocare, paulo ante ergo dictus beatus, paulo post dictus est satanas. sed quid in illo obtinuerit, apostolatus eius et martyrii corona testatur. Sic itaque et regis Dauid legimus peccata, sed legimus etiam recte
Abbreviated transcription (Latin):
quã & ia maior &clarior noticia cõparatur. nomipsa psesec ex pedn da sion¬
tentioni bonoꝵ ꝗͣ generi humano c̃sulunt ꝑnecessaria. Unde dic apłs opier¬

Expanded text:
qua etiam maior et clarior notitia conparatur, non ipsa per sese expetenda, sed inqua etiam maior et clarior notitia conparatur, non ipsa per sese expetenda, sed intentioni bonorum, qua generi humano consulunt, pernecessaria. unde dicit apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
enim hȩc mala ipsẽ uidissẽ & ꝓpt̃ istũ ipsũ sacrȩ. lectionis locũ id mͥ obtigisse
gratularer. rara enĩ res: naturã eoꝵ diligent̃ quantũ potui ꝑscrutatꝰ
sũ ñ aliqͣ a cõmuns sensuremotiore scientia. quȩ docet uirtutes radicũ.
sipido & ido cur eã tantopere mulier c̃cupiuerit. ignorare mefateor:
nisi forte ꝓpt̃ pomiraritatẽ & odoris icunditatẽ: Curgͦ ipsã rẽ gestã
sc̃a scriptura tacere noluerit: quȩ ñ uti talia desideria mulier cula
noł ꝓmagno insinuare curaret. nisi aliꝗdineis magnũ querere cõn¬
neret niil amplius conicere ualeo. quã qđ ex illo cõmuni serisu nuii
suggerit᷑ ut illo mandragorico pomo figurari intellegã famã bonã.
ñ eã quȩ c̃fertꝰ cũ laudant ħminẽ pauciiusti atꝙ sapientes. s illã popo¬
larom

Expanded text:
enim haec mala ipse uidissem et propter istum ipsum sacrae lectionis locum id mihi obtigisse enim haec mala ipse uidissem et propter istum ipsum sacrae lectionis locum id mihi obtigisse gratularer — rara enim res est —, naturam eorum diligenter, quantum potui, perscrutatus sum, non aliqua a communi sensu remotiore scientia, quae docet uirtutes radicum sipido; et ideo cur eam mulier tantopere concupiuerit, ignorare me fateor, nisi forte propter pomi raritatem et odoris iucunditatem. cur uero ipsam rem gestam sancta scriptura tacere noluerit, quae non utique talia desideria muliercularum nobis pro magno insinuare curaret, nisi aliquid in eis magnum quaerere commoneret, nihil amplius conicere ualeo, quam quod ex illo communi sensu mihi suggeritur, ut illo mandragorico pomo figurari intellegam famam bonam: non eam, quae confertur, cum laudant hominem pauci iusti atque sapientes, sed illam popularem,
Abbreviated transcription (Latin):
fegni suscipiat. Idđo dñs diẽ. que dicunt facite. quȩ aut̃ facuint facere nolite.
Unde in labore uuniculoꝵ uita apłica. siue inquid oecasione siue ueritait ap̃s
ad nuntietur : & in hõc eaudeo sed et gaudebo taquã & ancilla parientt deꝓle
numerosiore lȩtata: Estnꝰ quidãliȩ fact eabeneficiorachel edit cũiurã siuũ
secũ debita noc tecubiturũ acceptis afilio liȩ mndragoridismalis cũsorore
cubitare ꝑmittit. Dehoc aũt pomi genere opinari quosdã sc̃io qđ acceptũ m
estam sterilib feminis fecunditatẽ pariat. ac ꝑhoc putaint omnimodo institisse
rachel ut afilio sororis acciperet cupiditate pariendi. qđ ego arbi trarer
situne c̃ cepisset nuncũ eũ pꝰ liȩ duos alios abilla noc te partꝰ dns eã ꝓledo¬
nuerłt nihil ÷ cur demandragora tale aliꝗd suspicem᷑. quale innulla fenna
exꝑti sumꝰ. Dicã ego quidsentiam. dicent hinc forte meliora doctiores. cũ

Expanded text:
regni suscipiat, ideo Dominus dicit: Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . unde in labore uinculorum uita apostolica, siue, inquit, occasione siue ueritate Christus adnuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. tamquam et ancilla pariente de prole numerosiore laetata. Est uero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum uirum suum secum debita nocte cubiturum acceptis a filio Liae mandragoricis malis cum sorore cubitare permittit. de hoc autem pomi genere opinari quosdam scio, quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditatem parit ; ac per hoc putant omni modo institisse Rachel, ut hoc a filio sororis acciperet cupiditate pariendi: quod ego non arbitrarer, nec si tunc concepisset. nunc uero cum post Liae duos alios ab illa nocte partus dominus eam prole donauerit, nihil est, cur de mandragora tale aliquid suspicemur, quale in nulla femina experti sumus. dicam ergo quid sentiam: dicent hinc forte meliora doctiores. cum
Abbreviated transcription (Latin):
quã sine filus omiinoremanere. Sala quippe int p̃tari dr inueteratahnc
hbuit ancillã rachel. deuetere quippe carylib: sensib: dedita. corporeȩco:
tantur imagines. & iãcũ i iꝗd despĩtali& in cõmutaluilssubstantia
tis auditur. Duscipit &lia de ancilla sua filios amore numer osoris plssaccenia
nueiimꝰ aut ⁊ elphã eiꝰ ancillã intpretiri osiaens. ꝗͣppt̾ in pdicacione fides enan.¬

Expanded text:
quam sine filiis omnino remanere. Bala quippe interpretari dicitur "inueterata," quam sine filiis omnino remanere. Bala quippe interpretari dicitur "inueterata," htantur imagines, etiam cum aliquid de spiritali et incommutabili substantia divinitatis auditur. Suscepit et Lia de ancilla sua filios, amore numerosioris prolis accensa. Invenimus autem Zelpham ejus ancillam interpretari, os hians. Quapropter ad praedicatore
Abbreviated transcription (Latin):
rils affectando quippe ociũ qͦstudia c̃tẽplationis ignescunt ñ c̃ tẽperat᷑ in fir¬
intatihomnũ qͥ uariis pssuris sibi desiderant subuenir:. sqr &cipsa ꝓcreandi
caritate inardescit. Uult enĩ docere qd̾ nouit. neq inuidia tabescente it hbere
Uidet sorore labore agendi atꝙ paciendi filis lbundantẽ & dolet poeus
currere hmnes ad eã uirtutẽ qͣ eor infirmtatib necessitatib  c̃ sulitur
quã adillã unde diuinũ & incõmutabile aliꝗd discitur. Hc dolor figuratꝰ
uidet᷑ in eo qđ scriptũ ÷ & Zelauit rachel sororẽ suã. ꝓind̾e quia liquid purq̃
intellec ⁊ de illa substantia quȩ corpꝰ ñ ÷ ac ꝑhoc ad carnissensũ non ꝑtinet.
uerbis carne editis expͥmi ñ potest. eligit doc trinasapientiȩ ꝑquas libet
corporeas ungines & simlitudines. ut quũq cogitanda insinuare diuina.
quã abofficio talia docend cessare. sic̃ elegit rachel ex iuirosuo & ancilla susc ipe¬
ꝯ reliberos.

Expanded text:
 ideo sterilis. adfectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, non contemperatur infirmitati hominum, qui in uariis pressuris sibi desiderant subueniri; sed quia et ipsa procreandi caritate inardescit — uult enim docere, quod nouit, neque cum inuidia tabescente iter habere — uidet sororem labore agendi atque patiendi filiis abundantem et dolet potius currere homines ad eam uirtutem, qua eorum infirmitatibus necessitatibusque consulitur, quam ad illam, unde diuinum et incommutabile aliquid discitur. hic dolor figuratus uidetur in eo, quod scriptum est: et zelauit Rachel sororem suam. proinde quia liquidus purusque intellectus de illa substantia, quae corpus non est ac per hoc ad carnis sensum non pertinet, uerbis carne editis exprimi non potest, eligit doctrina sapientiae per quaslibet corporeas imagines et similitudines utcumque cogitanda insinuare diuina quam ab officio talia docendi cessare, sicut elegit Rachel ex uiro suo et ancilla suscipere liberos
Abbreviated transcription (Latin):
exor eomnino esmoy see seruũ esꝰ & anmꝰ & admramꝰ: & quantũ possumus
imitamur.
cũsine lange ilius mertis unftriorts &iamnullo agiptioł occis E cespali¬
ats nullo bello gesto quoꝵ ille aluid fiutiri indole descnsoris. aba ompoesito. imꝑo
di feutlot entegim omitta. qd en ꝑenssisset egiptiũ quãruã ds spciperet an¬

Expanded text:
ex ore omnino eius Moysen seruum eius et amamus et admiramur et quantum possumus ex ore omnino eius Moysen seruum eius et amamus et admiramur et quantum possumus imitamur, cum simus longe illius meritis inferiores, etiam nullo Aegyptio uel occiso uel expoliato, nullo bello gesto, quorum ille aliud futuri indole defensoris, alia inposito imperio dei fecit. Ut interim omittam, quod cum percussisset Aegyptium, quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
qd & saluator ipse ẽfirmat dicens. sicrederetis moysi crederetis et mihi. deme
enĩ ille scripsit. unde suo loco quantũ satis insũ ÷. c̃tͣ impudentesm nicheoꝵ
calũnias disseruimꝰ. Hunc gͦ mox senfamulũ dĩ viui. ueridĩ sũmi. fabritato¬
scęli & t̾rȩ ñde alieno. sed denichilo ñpmente necessitate. sed affli
inrecusando tã magnuł minis teriũ subditũ insuscipiendo. fidelẽ inseruan¬
do strenuũ in ex sequendo. regendo ppłm uigilantẽ. in corrigendo uehenttẽ.
inam audo ardentẽ. insustinendo ꝑadiontẽ. qui ꝓeis quib p̃fuit dõ se int̃ polu¬
it ẽsulenti. opposuit irascenti. hunc itaꝙ talẽ ac tantũ iurũ absit anobis
Ut ex inledie tofaustiore pensemꝰ. sedexore plane ueridiqdĩ. qͥueraciter
Hmmẽ quẽ fecerat nouerat. quando quidẽ &iã peccata hminũ. quȩ usse ñ
fecit & indifitentib ut uidex agnoscit. & inc̾fitentib ut pat̾ ignoscit.

Expanded text:
quod et saluator ipse confirmat dicens: si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit — unde suo loco, quantum satis uisum est, contra inpudentes Manichaeorum calumnias disseruimus — hunc ergo Moysen famulum dei uiui, dei ueri, dei summi, fabricatoris caeli et terrae, non de alieno, sed de nihilo, non premente necessitate, sed adfluein recusando tam magnum ministerium, subditum in suscipiendo, fidelem in seruando. strenuum in exequendo, in regendo populo uigilantem, in corrigendo uehementem, in amando ardentem. in sustinendo patientem, qui pro eis, quibus praefuit, deo se interposuit consulenti, obposuit irascenti: hunc itaque talem ac tantum uirum, absit a nobis, ut ex maledico Fausti ore pensemus, sed ex ore plane ueredici dei, qui ueraciter hominem, quem fecerat, nouerat, quandoquidem etiam peccata hominum. quae ipse non facit, et in diffitentibus ut iudex agnoscit et in confitentibus ut pater ignoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
noui etsꝰ. quasi om̃is uetustas fugienda sit. aut om̃is nauitas appetenda.
cũ mandatũ uetꝰ in laude ponat apłs iͦħs. & ꝓfanas uerboꝵ nouitates euitar
iulieat apłs paulus: Te gͦ uera sponsa uera xp̃i eccła catholica alloquar.

Expanded text:
nouitatis, quasi omnis uetustas fugienda sit aut omnis nouitas adpetenda, cum et mandatum uetus in laude ponat apostolus Iohannes et profanas uerborum nouitates euitari iubeat apostolus Paulus? te ergo, uera sponsa ueri Christi ecclesia catholica, adloquar
Abbreviated transcription (Latin):
num quasi pacta infidelis & dolosȩ amicitiȩ constituta. pentus sunt repudi¬
Quod aut̃ de idolis & de immo lationib quȩ eorum hono ex̾ibentur dixit

Expanded text:
num quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus sunt repudinum quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus sunt repudiquod autem de idolis et immolationibus, quae honori eorum exhibentur, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
fiant & sese magis magisq inserant multi plicib laqueis ꝑnitiosissimi erroris.
Noc genus fornicationis animȩ salubriter diuina scriptura non tacuit. neq
abea sic det̾ruit animã ut propterea talia negaret eẽ sectanda quia falsa
dicuntur a professorib eorum sed &iam sidixerint uobis inquit & ita euenerit
credatis eis. Non enim quia imago saniuhelis mor tui sauli regiuera p̃
ꝓpt̃ea talia sacrilegia quib imago illa p̃sentata ẽ. minus execranda sunt. Aut qr
in actib apłoꝵ uentriloqua femina ufrũ testimonium ꝑ hibuit apostolis dñi.
idẽo paulus apł̃s pepercit illispiritui. ac non potius feminam illius de monii cor¬
reptione atq exclusione mundauit. Omnes igitur artes huius modi uel nu¬
gatoriȩ ł naxiȩ suꝑstitiones. exquadam pestifera socirtate hominũ & demo¬

Expanded text:
fiant et sese magis magisque inserant multiplicibus laqueis superstitiosissimi erroris. fiant et sese magis magisque inserant multiplicibus laqueis superstitiosissimi erroris. hoc genus fornicationis animae salubriter diuina scriptura non tacuit neque ab ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam: si dixerint uobis, inquit, et ita euenerit, ne credatis eis. non enim quia imago Samuhelis mortui Saul regi uera pronuntiauit, propterea talia sacrilegia, quibus imago illa praesentata est, minus execranda sunt, aut quia in Actibus apostolorum uentriloqua femina uerum testimonium perhibuit apostolis domini, ideo Paulus apostolus pepercit illi spiritui ac non potius feminam illius daemonii correptione atque exclusione mundauit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemo
Abbreviated transcription (Latin):
tat incęlo quod temere securus infamat. & nondistat intabula quã frustra sol¬
licitus intuctur: Qua re istę quoque opiniones quib dã rerũ signis humana
p̃sũptione institutis. ad cadem illa quasi quȩ dã cumdȩ monib pacta & cõmenta
refercdȩ sunt. Hinc enim fit ut occulto quodã uiditio diuino cupidi malarũ
rerũ homines tradantur inludendi & decipiendi ꝓmertas uoluntatũ suarũ in luden¬
tib cosatq decippientib p̃uaricatorib angłis quib ista mundi pars insit ma
scđłm pulcherrimũ ordinẽ rerũ diuinȩ ꝓuidentię lege sub iecta est Quib in¬
sionib & deceptionib euenit. ut istis suꝑstitiosis & ꝑnitiosas diuin
generib multa p̃terita & futura dicant᷑ nec alit̃ accłelant quã dicant᷑ multaq
obseruantib scđm obseruationes suas cueniant. quib implicati curiosiores

Expanded text:
tat in coelo quod temere securus infamat, et non distat in tabula quam frustra soltat in coelo quod temere securus infamat, et non distat in tabula quam frustra sollicitus intuetur? Quare istpraesumtione institutis ad eadem illa quasi quaedam cum daemonibus pacta et conuenta referendae sunt. hinc enim fiet, ut occulto quodam iudicio diuino cupidi malarum rerum homines tradantur inludendi et decipiendi pro meritis uoluntatum suarum inludentibus eos atque decipientibus praeuaricatoribus angelis, quibus ista mundi pars infirma secundum pulcherrimum ordinem rerum diuinae prouidentiae lege subiecta est. quibus inlusionibus et deceptionibus euenit, ut istis superstitiosis et perniciosis diuinationum generibus multa praeterita et futura dicantur nec aliter accidant, quam dicuntur, multaque obseruantibus secundum obseruationes suas eueniant, quibus implicati curiosiores
Abbreviated transcription (Latin):
ad pre hendi. & constellationũ numeris anotari. Unde necesse ẽ ñ nullos
grminos easdem habere constellationes cũ pariꝰ rerũ. uelquas agunt uel
quas paciunt᷑ ruenta ñ habeant. sed plerũq ita disparia. ut alius felicissinuꝰ
alius infrlicissimus uiuat. sicut csau & iacob. geminos accipimus natos. ita
ut iacob qui posterior nascebatur manu plantam p̃cedentis fr̃is tenens in¬
ueniretur. Horũ certe dies atq oias nascentiũ notari alit̃ non poss&. nisi ut
ũ constellatio eẽt una. Quantũ aut̃ intersit inter amborũ mores.
poris. quod geminorũ partũ disterminat. multũ ualere in rerũ nactura. atq
cȩlestiũ corporũ rapidissima uelotitate. Et si: enĩ concedam ut plurimũ ualeat.
tam̃ in constellationib amathe matico inuenirt non potest. quib inspectis fx
fata dicere profitetur. Quod ergo in constellationib non inuenit q

Expanded text:
apprehendi, et constellationum numeris annotari. Unde necesse est nonnullos apprehendi, et constellationum numeris annotari. Unde necesse est nonnullos geminos easdem habere constellationes, cum paria rerum, vel quas agunt vel quas patiuntur, eventa non habeant, sed plerumque ita disparia, ut alius felicissimus, alius infelicissimus vivat: sicut Esau et Jacob geminos accepimus natos, ita ut Jacob, qui posterior nascebatur, manu plantam praecedentis fratris tenens inveniretur . Horum certe dies atque hora nascentium aliter notari non posset, nisi ut amborum constellatio esset una; quantum autem intersit inter amborum mores, poris, quod geminorum partum disterminat, multum valere in rerum natura atque coelestium corporum rapidissima velocitate. Etsi enim concedam ut plurimum valeat, tamen in constellationibus a mathematico inveniri non potest, quibus inspectis se fata dicere profitetur. Quod ergo in constellationibus non invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum inponentes si derib: eos ipsos sibi mortuos incȩlum lauare uidebant᷑:
ed quod lib& uocentur ab hominib sunt tamen sidera quȩ ds̃ instrtuit.
& ordinauit ut uoluit. & ẽ certus motus illorum. quo tẽ pora distingunt᷑.
atq uariantur. quẽ motũ notare cumquisq nascitur quomodo se. habeat faci¬
le est per eorum inuentas conscriptasq regulas. quod sca scriptura condẽpnat
dicens. Sienĩ taintũ potuerunt scire. ut possent estimare scłm. quomodo
eius dñm non facilius inuenerunt. sed exea notatione uelle nascentiũ mo
res actus &i uenta predicere. magnus error & magna dementia est.&. a¬
pud eos quidem qui talia de discenda didicerunt. sine ulla dubitatione
refellitur hec duperstitio. Constellationes enim quas uocant noti¬
tiaẽ siderum. quo modo se habebant. cũ ille nasceretur. dequo isti
miseria miseriob consuluntur. Fieri aut̃ potest ut aliqui gemini tam
sequaciter sundantur exutero ut interuallũ tẽ poris int eos nullũ possa

Expanded text:
eorum imponentes sideribus, eos ipsos sibi mortuos in coelum levare videbantur. Sed quodlibet vocentur ab hominibus, sunt tamen sidera, quae Deus instituit et ordinavit ut voluit; et est certus motus illorum, quo tempora distinguuntur atque variantur. Quem motum notare, cum quisque nascitur, quo modo se habeat, facile est, per eorum inventas conscriptasque regulas, quos sancta Scriptura condemnat, dicens: Si enim tantum potuerunt scire, ut possent aestimare saeculum, quomodo ejus Dominum non facilres, actus, eventa praedicere, magnus error et magna dementia est. Et apud eos quidem qui talia dediscenda didicerunt, sine ulla dubitatione refellitur haec superstitio. Constellationes enim quas vocant, notatio est siderum, quomodo se habebant cum ille nasceretur, de quo isti miseri a miserioribus consuluntur. Fieri autem potest, ut aliqui gemini tam sequaciter fundantur ex utero, ut intervallum temporis inter eos nullum possit
Abbreviated transcription (Latin):
iste Cur p̃ceptũ inparadiso datũ fuerit homini ñ facturo: culpar& &iã illud qdsci¬
re ñ potuerit. quis eũ tetigerit qdo tetigit fimbriã uestim̃ti es quȩ fluxũ sanguinis
paciebat᷑ sic̃ iste culpauit dm̃ nescisse ubi lateret adã: Credoq dixer̃: ad ã ubi es. sic̃
in regnũ eiꝰ uiuerent in ȩt̃nũ. cont᷑quas itaclausit. ut nec miserabilit̃ pulsantib
aperir et. uelut obluuscenꝰ qđ ipse ꝓmiserat dicenꝰ. pulsate & aperiet᷑ uob Sicit
iste inuidiȩ timoris qͥirguit dm̃ qđ ad uitã ȩt̃nã ñ ad miserit peccatorẽ : di¬
ceret. & appetentẽ ñ pecddũ. sed hominũ sanguinẽ q dix̃. qͥ ꝑdiderit animã¬

Expanded text:
iste, cur praeceptum in paradiso datum fuerit homini non facturo. culparet etiam illud, quod sciiste, cur praeceptum in paradiso datum fuerit homini non facturo. culparet etiam illud, quod scire non potuerit, quis eum tetigerit, quando tetigit fimbriam uestimenti eius, quae fluxum sanguinis patiebatur, sicut iste culpauit deum nescisse, ubi lateret Adam, credo quia dixerit: Adam, ubi es? sin regnum eius, uiuerent in aeternum: contra quas ita clausit, ut nec miserabiliter pulsantibus aperiret. uelut obliuiscens, quod ipse promiserat dicens: pulsate et aperietur uobis, sicut iste inuidiae timorisque arguit deum, quod ad uitam aeternam non admiserit peccatorem. diceret et adpetentem non pecudum, sed hominum sanguinem, quia dixit: qui perdiderit anima
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ cũm̃brasua miset intenenebras uelũ c̃tͣ se posuit: Nonenĩ qd fecit
uidit quiabonũ : sc̃dnoluit uidere qimualũ : Miratũ sane faustꝰ dm̃nraadix̃ qdseriꝑ¬
tũn ÷ nec omnino ÷ c̃sequensut cũ aliquis uidit qr bonũ ÷ & iamirat᷑ dicat᷑: Multa
eñ bona uidentes ñ miram᷑ tãquã p̃t̃opinionẽ ita sint. scatantũmꝰ applumꝰ qdita cẽ de¬
buerunt. Uerũtam̃ ostendimꝰ eis ñ inueteri testam̃to. cui maliciosẽ calũniant᷑. sed
queo uelut escã dulcissimã ponunt. qͣ xp̃o deditos capiant. Digꝰmiratꝰ ÷ cũaxp̃smi
suis. am̃dico uob. ñ inueni tantã fidẽ in issł. Ecce nos ut potuimꝰ ex posuimꝰ. uidit dĩ
qr bonũ ÷ & melius fortassis exponunt istameliores &ponant & isti quare sit
certe aliquis impius paganꝰ ita calũniari r ep̃hendere inegłio sic̃ dm̃ faustꝰ inueter
Uert &iã qđ iudã int̃ discipłos elegit. qͥ mandata es ñ erat obseruaturꝰ sic̃ rephendit

Expanded text:
eorum cum membra sua mersit in tenebras, uelum contra se posuit? non enim quod fecit, uidit, quia bonum est; sed noluit uidere, quia malum est. Miratum sane Faustus deum nostrt nec omnino est consequens, ut cum aliquis uidit, quia bonum est, etiam miratus dicatur. multa enim bona uidentes non miramur, tamquam praeter opinionem ita sint, sed tantummodo adbuerint. uerumtamen ostendimus eis non in uetere testamento, cui malitiose calumniantur, sed queo suo uelut escam dulcissimam ponunt. qua Christo deditos capiant. deus ergo miratus est, csuis: amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel. ecce nos ut potuimus, exposuimus "uidit deus quia bonum est" et melius fortassis exponunt ista meliores: exponancerte aliquis impius paganus ita calumniari et reprehendere in Evangelio, sicut Deum Faustus in vetere uerum etiam quod ludam inter discipulos elegit, qui mandata eius non erat seruaturus, sicut reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
inhis tenebris quȩ erant suꝑ abyssũ. habitauerit sp̃sdi deqͦ dictũ : fere
nebrȩ cã ñ cõp̃hendant᷑ nisi ꝑdi ũbũ fiat lux. &dicat᷑ eis. Fiustis aliqͣn¬
do tenebrȩ. nunc aut̃ lux in dño. Qđsiracionalesm̃tes ꝑuoluntatẽ impiã
tenebrose. lucẽ sapientiȩ di nusquã absentẽ c̃phendere ñ possunt ͦ qd abea
longe sint affectu ñ loco. Quidmirł sisps̃ dĩ qͥ suꝑferebat᷑ suꝑ aquas. suꝑfere¬
erunt opera sua. quȩ tãqua in solitã lucẽ miratũ cẽ rephenda ꝙsceriptẽ¬

Expanded text:
in his tenebris. quae erant super abyssum, habitauerit spiritus dei, de quo dictunebrae eam non conprehendant, nisi per dei uerbum fiat lux et dicatur eis: fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in domino. quodsi rationaltenebrosae lucem sapientiae Dei nusquam absentem comprehendere non possunt, quod ab ea longe sint affectu, non loco; quid mirum si Spiritus Dei, qui superferebatur super aquas, superfereerint opera sua, quem tanquam insolitam lucem miratum esse repre
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ singuis qͦredẽpti sumꝰ uoluit calũniar. rep̃henderet & Zelantẽ.qr
cũ em̃tes & uendentes de tẽplo flagellando eircisset. cõmemorauit eglista
de illo eẽscriptũ. Selus domꝰ tuę comedit me: sic̃ iste accusauit. Telantẽ
Dm̃ qd aliis sacrificari uetuisset dicer & irascentẽ in suos & in alienos. Insu
dix̃. Seruus qͥscit uoluntatẽ dnĩ sui & ñ fac̃ digna. plagis uapulab
multis inalienos aut̃ qr dix̃. Siꝗs uos ñreceperit. excutite illis puluerẽ decal¬

Expanded text:
 redempti sumus, uoluit calumniari. reprehenderet et zelantem, quia cum ementes et uendentes de templo flagellando eiecisset, commemorauit euangelista de illo esse scriptum: zelus domus tuae comedit me, sicut iste accusauit zelantem deum, quod aliis sacrificari uetuisset. diceret irascentem in suos et in alienos: in sudixit, Servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit digna, plagis vapulabit multis ; in alienos autem, quia dixit, Si quis vos non receperit, excutite illis pulverem de cal
Abbreviated transcription (Latin):
uentila uerit. Qua ita leues siunt ut eos rumoris aura. siue quae ꝓspera
siue quae aduersa existimatur. in quaslib& inue hat uoragines flagi¬
tiorũ. aut infacinorũ & iam satxa collidat. Uide ant ergo quã sibi
arduũ sit atq. difficile. neo laudis esca illici nec contumeliarũ aculeiꝰ
nr̃as nec cum susciperent᷑ ab hominib inflatos fuisse. nec cũ dispice¬
rent᷑ elisos. Ne utra quippe tẽptatio desuit illis uiris. Nã & creden

Expanded text:
ventilaverit; qua ita leves fiunt, ut eos rumoris aura, sive quae prospera, ventilaverit; qua ita leves fiunt, ut eos rumoris aura, sive quae prospera, sive quae adversa existimatur, in quaslibet invehat voragines flagitiorum, aut in facinorum etiam saxa collidat. Videant ergo quam sibi arduum sit atque difficile nec laudis esca illici, nec contumeliarum aculeis nostros nec cum suspicerentur ab hominibus, inflatos fuisse; nec cum despicerentur, elisos. Neutra quippe tentatio defuit illis viris: nam et creden
Abbreviated transcription (Latin):
Bene dicant te carli & om̃is creatura. Tufecisti adam & dedisti illi aduito¬
rium euam. Et nunc dñe tuscis qm̃ non luxuriae causa accipio sororem
ł ꝑ multa stupra diffluentes euagant᷑ ł in ipsa una coniuge ñ solũ excedunt
ad liberorũ ꝓcreationẽ ꝑtinentẽ modũ: sed & iã inhumam oris intem¬
perantiȩ sordes inuere cunda om̃inolicentia ser uilis cuiusdã lib tatis
accumulant. non credunt fieri potuisse ut temperant̃ multis feminis
nu uterent᷑ uiri. nihil seruantes inusu illo nisi congruũ tempo
ꝓpagandae ꝓlis officiũ. Et qđ ipsi laqueis libidinis obstrioti uel in una
ñ faciunt: nullo modo inmultis fieri posse arbitrantur. Sed isti possunt
dicere ne honorari quidẽ atq laudari oportere uiros bonos & sc̃os.
quia ipsi cum honorant᷑ atq laudant᷑ in tumescunt suꝑbia. Tanto auidi-¬
ores in anissimae głae quanto eos frequentius atq latius lingua blandior

Expanded text:
Benedicant te coeli et omnis creatura tua. Tu fecisti Adam, et dedisti illi adjutorium Evam: et nunc, Domine, tu scis quoniam non luxuriae causa accipio sororem vel per multa stupra diffluentes evagantur, vel in ipsa una conjuge, non solum excedunt ad liberorum procreationem pertinentem modum, sed etiam inhumanioris intemperantiae sordes inverecunda omnino licentia servilis cujusdam libertatis accumulant; non credunt fieri potuisse ut temperanter multis feminis antiqui uterentur viri, nihil servantes in usu illo nisi congruum tempori propagandae prolis officium; et quod ipsi laqueis libidinis obstricti, vel in una non faciunt, nullo modo in multis fieri posse arbitrantur. 29. Sed isti possunt dicere nec honorari quidem atque laudari oportere viros bonos et sanctos, quia ipsi cum honorantur atque laudantur, intumescunt superbia; tanto avidiores inanissimae gloriae, quanto eos frequentius atque latius lingua blandior
Abbreviated transcription (Latin):
do cũ eent tenebrȩ suꝑabissũ dix̃ ds fut luxereatã tam̃ lucẽ acreatice luce
fac tã ee ñ dubitat: quisquis scãs litteras pie legendo fit dignꝰ qͥ intellegat.
Hec idõ putand ÷ ds antequã facer& lucẽ intenebris habitasse. qe spsdi suꝑ

Expanded text:
do, cum essent tenebrae super abyssum, dixit deus: fiat lux, creatam tamen lucem a creatrice luce factam esse non dubitat, quisquis sanctas litteras pie legendo fit dignus, qui intellegat. Nec ideo putandus est deus, antequam faceret lucem, in tenebris habitasse, quia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam plerumq tam suꝑ stitiosi sunt quidam ut & iam canem qui mediusint̃¬
dum ille percussorem suum aduerum medicum mittit. Hinc sunt
&e iam illa limen calcare cum ante domum suam transit ẽdire adlec¬
tum. siquis dumse calciat ster nutauerit: Redire ad domũ se ꝓcidens
offenderit. Cum uestis asoricib roditur. plustimere suspitio nẽ futuri
mali qua presens damnum dolere. Unde illud eleganter dictum est
catonis. Quicum eẽt consultus aquodam quisibiꝰ asoricibus erosas
caligas diceret. respondit non eẽ illud monstrum seduere monsirũ
genere perniciosę super stitionis segregandi sunt qui genet hialici
ꝓpt̃ natalium dierũ considerationes. nunc aut̃ uulgo mathe matici
uocantur: Nam & ipsi quãius uerã stellarũ positionem cumquisq

Expanded text:
nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem, qui medius intnam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem, qui medius intinterdum percussorem suum ad verum medicum mittit. Hinc sunt etiam illa, limen calcare cum ante domum suam transit; redire ad lectum, si quis dum se calceat sternutaverit; redire domum, si procedens offenderit; cum vestis a soricibus roditur, plus tremere suspicione futuri mali, quam praesens damnum dolere. Unde illud eleganter dictum est Catonis, qui cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret; respondit non esse illud monstrum, sed vere monstrum genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, propter natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur. Nam et ipsi quamvis veram stellarum positionem, cum quisq
Abbreviated transcription (Latin):
busq reb suspendendis. atq inligandis. uel & iam saltandis quodã modo
non ad temperationem corporum. sed ad quasdam significationes. aut
occultas aut &iam manifestas. quȩ mitiore nomine physica uocant.
ut quasi non super sticione implicare. sed natura prodesse uideantur:
Sicuti sunt in aures insummo aurium singularum. aut destructionum
ossibus ansulȩ indigitis. aut cum tibi dicitur singultienti ut dextia
manu sinistrũ policem teneas Nis aduinguntur milia in anissimarũ
obseruationum Si membrum aliquot salierit. si uinctis ambulantibus
amicis lapis. aut canis. aut puer medius uiter uenerit. atq illud quod
lapidem calcant tam quam dirẽptorem amtatiȩ minus molestũ est.
quam cum in nocentẽ puerũ colapho percutiunt. si pariter ambulantib
inter currit. Sed bellum ẽ. quod aliquando pueri uindicant᷑ acanibus

Expanded text:
ibusque rebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quodam modo, ibusque rebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quodam modo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significationes aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomine physica uocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse uideantur, sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de strutihonum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti, ut dextra manu sinistrum pollicem teneas. his adiunguntur milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salierit, si iunctim ambulantibus amicis lapis aut canis aut puer medius interuenerit. atque illud, quod lapidem calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cum innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. sed bellum est, quod aliquando pueri uindicantur a canibus.
Abbreviated transcription (Latin):
qua drupedũ. & serpentium. Sed ut totũ istũ locum nã est maxime
necessarius diligentius explicemus. duo sunt genera doctrinarũ quȩ
ingentibus & iãmorib: exercent᷑. Unũ earũ rerũ quas instituerunt
homines: Alterũ earũ quas anim aduerter̃. iã peractas aut diuinitus
instrtutas. Illud quodẽ scđm institutiones hominũ. partĩ superstici¬
bus ad facienda & colenda idola pertinens uel ad colendam sicut dm̃
creaturã. partem ue ullam creaturę. uel ad consultationes & pacta quȩ¬
dam significationum cum demonib placita. atq federata: qualia sunt
molimina magicarũ artiũ quȩ quidem comme morare potius quã do¬
cere assolent po& e. ex quo grnere sunt sed quasi licentiore uanitate
haurus picũ. & augurũ libri. Ad hoc genus pertinent & iã om̃s ligatu¬
rȩ atq remedia quȩ medicorũ quoq disciplina condempnat. siue in
p̃cantationib siue inqͥbusdam notis quas characteres uocant. siue in qͥ¬

Expanded text:
a apud Ethnicos. 29. Sed ut totum istum locum, nam est maxime necessarius, diligentius explicemus; duo sunt genera doctrinarum, quae in gentilibus etiam moribus exercentur. Unum earum rerum quas instituerunt homines; alterum earum institutas. illud quod est secundum institutiones hominum partim superstitibus ad facienda et colenda idola pertinens uel ad colendam sicut deum creaturam partemue ullam creaturae uel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum artium, quae quidem commemorare potius quam docere assolent poetae, ex quo genere sunt, sed quasi licentiore uanitate, aruspicum et augurum libri. ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sine in praecantationibus siue in quibusdam notis, quos caracteres uocant, sine in qu
Abbreviated transcription (Latin):
retulit siue non ita. nos tamen non propter super stitionẽ profanorũ debe¬
mus musicam fugere. siquid inde utile ad intellegendas scas scripturas
rapere potuerimus. nec ad illorum tbeatricas nugas conuerti. si ali¬
quid de cytharis & deorganis quod ad spiritalia capienla ualeat
disputemus. Neque enimꝰ & litteras discere non de buimus quiꝰ earũ
dm̃ dicunt ẽẽ mercurium. aut quia iustitię uirtutiq templa dedi¬
carunt. & que corde gestandasunt in lapidib ad orare malue runt.
propterea nobis iustitia uirtusq fugienda est. Immo uero quisquis bo¬
nus uerusq xp̃ianus est dñi sui eẽ intellegat ubicumq inuert ue¬
ritatem. quã confitens & agnoscens & iã in lit teris sacris superstiti¬
osa figmenta repudiat doleatq homines atq caueat. qui cognoscen¬

Expanded text:
rettulit, siue non ita, nos tamen non propter superstitionem profanorum deberettulit, siue non ita, nos tamen non propter superstitionem profanorum debemus musicam fugere, si quid inde utile ad intellegendas sanctas scripturas rapere potuerimus, nec ad illorum theatricas nugas conuerti, si aliquid de citharis et de organis, quod ad spiritalia capienda ualeat, disputemus. neque enim et litteras discere non debuimus, quia earum deum dicunt esse Mercurium, aut quia Iustitiae Virtutique templa dedicauerunt et quae corde gestanda sunt in lapidibus adorare maluerunt, propterea nobis iustitia uirtusque fugienda est. immo uero quisquis bonus uerusque christianus est, domini sui esse intellegat ubicumque inuenerit ueritatem, quam conferens et agnoscens etiam in litteris sacris superstitiosa figmenta repudiet doleatque homines atque caueat, qui cognoscen
Abbreviated transcription (Latin):
quod intemplo apollinis donum poneret ut quisquis artisicum pulchri¬
ora for masset. ab illo potissimum electa emeret: Ita contigisse ut oꝑa
sua illi quoq artifices ȩquȩ̨ pulchra explicarent. & placuisse ciuitati
omnes nouem atq om̃s eẽ emptas. ut in apollinis templo dedicarent᷑:
Quibus postea dicit hesiodũ poetam imposuisse uocabula. Non ergo iup¬
piter nouem musas genuit sed tres fabri ternas creauerunt: Tres aut̃
ñ proͬterea illa ciuitas locauerat. quia in somnis eas uiderat. aut tot se cuiꝰ¬
quã illoꝵ oculis de monstrauerant. sed quia facile erat anim aduertere
om̃em sonũ quȩ mathe ries cantilenarũ est triformem ẽẽ natura. Aut
cñi uoce editur sicuti eorũ ẽ. qui faucib sine organo canunt. aut flatu
sicut tubarũ & tibiarũ. aut pulsu sicut incxtaris & tympanis. & quib¬
lib& aliis quȩ percuciendo canora sunt. Sed siur se ita habeat qđ uarro

Expanded text:
quod in templo Apollinis donum poneret, ut quisquis artificum pulchriquod in templo Apollinis donum poneret, ut quisquis artificum pulchriora formasset, ab illo potisua quoque illa artifices aeque pulchra explicarent, et placuisse ciuitati omnes nouem atque omnes esse emtas, ut in Apollinis templo dedicarentur. quibus postea dicit Hesiodum poetam imposuisse uocabula. non ergo Iuppiter nouem Musas genuit, sed tres fabri ternas creauerunt. tres autem non propterea illa ciuitas locauerat, quia in somnis eas uiderat aut tot se cuiusquam illorum oculis demonstrauerant, sed quia facile erat animaduertere omnem sonum, quae materies cantilenarum est, triformem esse natura. aut enim uoce editur, sicuti eorum est qui faucibus sine organo canunt, aut flatu, sicut tubarum et tibiarum, aut pulsu, sicut in citharis et tympanis et quibuslibet aliis quae percutiendo canora sunt. Sed siue ita se habeat quod Varro
Abbreviated transcription (Latin):
doctos quȩ ritur utrum habeat aliquam musicae legem quar acdtum ner¬
uorum numerum cog. at. Anuero sinon habeg eo ipso magis sacrate acci¬
diendus sit ipse. numerus. uel ꝓpt̃ decalogum legis. Dequo item nu
quae ratur non nisi ad creatorem creaturamq referendus est. uel propter
superius expositum ipsum denarium. Et ipse numerus ae dificationis tem¬
pli. qui com memoraretur in euangelio quadra ginta scilic& & sex annoꝵ:
nescio quid misticum sonat. & relatus ad fabricam dominici corporis
propter quã templi mentio factaẽ. cogit non nullos hereticos con¬
fiteri filium dĩ non falso seduero & humano corpore indutum. Et
numerum quippe & musicam plerisq locis inscĩs scripturis honorabi
super stitionem qui nouem musas iouis & memorię filias ẽẽ finaer̃:
Re fellit eos uarro quo nescio utrum apudeos quisquam talium rerum
doctior uel curiosior eẽ possit Dicit enim ciuitatem nescio quã. non
enim nomen recolo. locasse aput tres artifices terna simulacra musarũ.

Expanded text:
doctos quaeritur utrum habeat aliquam musicae legem, quae ad tantum nervorum numerum cogat; an vero, si non habet, eo ipso magis sacrate accipiendus sit ipse numerus, vel propter decalogum Legis, de quo item numero si quaeratur, nonnisi ad Creatorem creaturamque referendus est, vel propter superius expositum ipsum denarium. Et ille numerus aedificationis templi, qui commemoratur in Evangelio, quadraginta scilicet et sex annorum , nescio quid musicum sonat; et relatus ad fabricam Dominici corporis, propter quam templi mentio facta est, cogit nonnullos haereticos confiteri Filium Dei non falso, sed vero et humano corpore indutum: et numerum quippe et musicam plerisque locis in sanctis Scripturis honorabilsuperstitionum, qui novem Musas Jovis et Memoriae filias esse finxerunt. Refellit eos Varro, quo nescio utrum apud eos quisquam talium rerum doctior vel curiosior esse possit. Dicit enim civitatem nescio quam, non enim nomen recolo, locasse apud tres artifices terna simulacra Musarum,
Abbreviated transcription (Latin):
totamente diligen dusest ds̃. In corpore autem manifestissima quat¬
uor aparent quibus constat clementa. In hoc ergo denari
tem poraliter nobis insinuatur. idẽ. quater ducitur: caste & c̃tinent̃
a temporum delectatione uiuere. hoc est quad raginta dieb ieuinare:
Hoc lex cuius personaest. in mox se. hoc pro phetia cuius personã gerit
helias. hoc ipse dñs monet. qui tam quam testimonium habens ex lege
& pro phetis medius inter illos inmonte tribus discipulis uidentibus
atq stupentibus c laruit Peinde ita queritur quomodo quin quage¬
genarius de quadragenario numero existat. qui non medio criter
in nostra re ligione sacratus est propter pente coften. Et quomo.
ter ductis propter tria tempora. ante legem. sublege. sub gratia.
uel propter nomen patris. & filii. & sp̃s sc̃ĩ. Ad iuncta eminentius
ipsa trinitate ad purgatissimȩ eclesiȩ mysterium referatur. perur¬

Expanded text:
tota mente diligendus est deus; in corpore autem manifestissima quattota mente diligendus est deus; in corpore autem manifestissima quattuor apparent quibus constat elementa. in hoc ergo denario, dum temporaliter nobis insinuatur, id est quater ducitur, caste et continenter a temporum delectatione uiuere, hoc est quadraginta diebus ieiunare. hoc lex, cuius persona est in Mose, hoc prophetia, cuius personam gerit Helias, hoc ipse dominus monet, qui tamquam testimonium habens ex lege et prophetis medius inter illos in monte tribus discipulis uidentibus atque stupentibus claruit. deinde ita quaeritur, quomodo quinquagenarius de quadragenario numero exsistat, qui non mediocriter in nostra religione sacratus est propter pentecosten; quomodo ter ductus propter tria tempora ante legem, sub lege, sub gratia, uel propter nomen patris et filii et spiritus sancti adiuncta eminentius ipsa trinitate ad purgatissimae ecclesiae mysterium referatur perue
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius actionis siguratus quidam nodus. nisi huius numeri cognitione & consi¬
deratione non soluttur. Habet enim denarium quater. tam quam cogni¬
tionem omnium rerum intextam temporibus. Quater nario namq numero
et diurna & annua curricula peraguntur. Niurna matutinis. meridia¬
nis. uespertinis. nocturnisq horarum spatiis. Annua. uernis. aestiuis.
nnalibus. hie malibusq mensibus. Atem porum autem dele¬
tatione dum intemporibus uiuimus. propter acter nitatem inqua uiuere
uolumus. abstinendum et ie uinandum est Quam uis temporũ
cursibus ipsa nobis insinuetur doctrina: contempnendoꝵ tempo¬
rum et appetendorum aeternorum: Porro autem de narius nume¬
rus creatoris atq creaturę significat scientiam. Nam trinitas crea¬
toris est Septe narius autem numerus creaturam indicat ꝓpt̃ uitam
et corpus. Nam in illa triasunt unde etiam toto corde tota anima.

Expanded text:
cuius actionis figuratus quidam nodus nisi huius numeri cognitione et consicuius actionis figuratus quidam nodus nisi huius numeri cognitione et consideratione non soluitur. habet enim denarium quater tamquam cognitionem omnium rerum intextam temporibus. quaternario namque numero et diurna et annua curricula peraguntur, diurna matutinis et meridianis, uespertinis nocturnisque horarum spatiis, annua uernis, aestiuis, autumnalibus hiemalibusque mensibus. a temporum autem delectatione, dum in temporibus uiuimus, propter aeternitatem, in qua uiuere uolumus, abstinendum et ieiunandum est, quamuis temporum cursibus ipsa nobis insinuetur doctrina contemnendorum temporum et appetendorum aeternorum. porro autem. denarius numerus creatoris atque creaturae significat scientiam. nam trinitas creatoris est, septenarius autem numerus creaturam indicat propter uitam et corpus. nam in illa tria sunt, unde etiam toto corde, tota anima,
Abbreviated transcription (Latin):
minat &iam obscura librorum. ubi cumq propter similitudi nem
ponitur Et ignorantia berilli uel ad amantis claudit plerumq
in telle gentiȩ fores. Nec aliam obcausam facile est intellege re
pacem per petuam significari olee ramulo quem rediens adarcã
columba ꝑtulit. nisi quia nouimus & olei lenem contactum. non
facile alieno humore corrumpi. & arborem ipsam fronde re
per enniter. Multi autem propter ignorantiam ysopi dum nesci¬
unt quam uim habeat. uel adpur gandum pulmonem. uel ut dicitur
ad saxa radicibus penetranda. cum sit herba breuis atq humilis om¬
nino inuenire non possunt. quare sit dictum aspergesme ysopo
et mundabor. Numerorum etiam imperitia. multa facit non intel¬
ligi trans late acmisticę posita inscripturis. Ingenium quippe ut
a dixerim in genium non potest nisi mouere. quid sibi ue
& moy ses et he lias et ipse dñs quadraginta dieb ie uinauerunt:

Expanded text:
minat etiam obscura librorum, ubicumque propter similitudinem minat etiam obscura librorum, ubicumque propter similitudinem ponitur, et ignorantia berylli uel adamantis claudet plerumque intellegentiae fores. nec aliam ob causam facile est intellegere pacem perpetuam significari oleae ramulo, quem rediens ad arcam columba pertulit, nisi quia nouimus et olei lenem contactum non facile alieno humore corrumpi et arborem ipsam frondere perenniter. multi autem propter ignorantiam hysopi, dum nesciunt, quam uim habeat uel ad purgandum pulmonem uel, ut dicitur, ad saxa radicibus penetranda, cum sit herba breuis atque humilis, omnino inuenire non possunt, quare sit dictum: asparge me hysopo, et mundabor. legi translate ac mystice posita in scripturis. ingenium quippe, ut ita dixerim, ingenuum non potest nisi mouere, quid sibi uelit quod et Moses et Helias et ipse dominus quadraginta diebus ieiunauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
totũ corpus cum ꝓ capite obicere ferientib quantum inlustrat sensum.
illum quod dñs iubet astutos noseẽ. sicut serpentes. Ut scilicet ꝓcapite
tam quam necetur in nobis. si parcentes corpori negemus dm̃. uel illud qđ
per cauernȩ angustias co artatus. de posita uetere tunica uires nouas ac¬
cipere dicitur: quantum concinit adimitandã ipsam serpentis astutiam
exuendumq ueterem hominem sicut apłs dicit. ut induamur nouo.
et exuendum ꝑ angustias dicente. dño. intrate per angustam portam:
Ut ergo notitia naturę serpentis illustrat multas similitudines quas de
hoc animante scriptuia dare consueuit sic ignorantia non nullorum
animalium quȩ non minus ꝑ similitudines cõm memorat. impedit plu¬
n intel lectorem. Sic lapidum sic herbarũ ł quȩq tenenti
radicib Nam & carbunculi notitia qđ luc& intenebris multa in lu¬

Expanded text:
totum corpus eum pro capite objicere ferientibus, quantum illustrat sensum totum corpus eum pro capite objicere ferientibus, quantum illustrat sensum illum, quo Dominus jubet astutos nos esse sicut serpentes, ut scilicet pro capitanquam necetur in nobis, si parcentes corpori, negemus Deum. Vel illud quod per cavernae angustias coarctatus, deposita veteri tunica, vestes novas accipere dicitur, quantum concinit ad imitandam ipsam serpentiexuendumque ipsum ueterem hominem, sicut apostolus dicit, ut induamur nouo, et exuendum per angustias dicente domino: intrate per angustam portam! ut ergo notitia naturae serpentis inlustrat multas similitudines, quas de hoc animante scriptura dare consueuit, sic ignorantia nonnullorum animalium, quae non minus per similitudines commemorat, impedit plurimum intellectorem; sic lapidum, sic herbarum uel quaeque tenentur radicibus. nam et carbunculi notitia, quod lucet in tenebris, multa inlu