comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad tminũ dimiser̃ te om̃s uiri federiꝰ
tui. illuser̃ tibi. inualuer̃ aduersũ te
uiri pacis tue. Qui comedunt tecum.
ponent in sidias subt̃ te: non ẽ pruden¬
tia ineo. Numquid ñ die illa dicit dis
ꝑdam sapientes de idumea: & pruden¬
tiã de monte esau: Et timebunt for¬
tes tui ameridie. ut int̾eat uir demon¬

Expanded text:
minum emiserunt te: omnes viri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes de Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui a meridie, ut intereat vir de mon
Abbreviated transcription (Latin):
mane oratio mea p̾ueniet te. Qua¬
re dñe abicis animã meã. ab scondĩ
faciẽ tuã a me ͦ Pauꝑ ego & erũmosꝰ
abadolescentia. portaui furorẽ tuu.
me. Circũdeder̃ me quasi aqua totadie
uallauer̃ me parit᷑. Longe fecisti ane
amicũ & sodalem. notos meos abstu¬

Expanded text:
mane oratio mea praeveniet te. Quare, Domine, abjicis animam meam, abscondis faciem tuam a me? Pauper ego et aerumnosus ab adolescentia; portavi furorem tuum,me. Circumdederunt me quasi aquae tota die: vallaverunt me pariter. Longe fecisti a me amicum et sodalem: notos meos abstu
Abbreviated transcription (Latin):
quid loquatur. dñs ds̃. loquetur enĩ
pacẽ ad popłm suũ & ad scos suos.
ut ñ conuertant᷑ ad stulticiã. Uerun¬
tamen ꝓpe ẽ. his qui timent eum.
salutare eius. ut habitet gła int̾ra
iusticia & pax osculate sunt. Ueri¬
tas det̾ra orta ẽ. & iusticia decelo

Expanded text:
im pacem ad populum suum et ad sanctos suos, ut non convertantur ad stultitiam. Verumtamen prope est his qui timent eum salutare ejus. ut habitet gloria in tjustitia et pax deosculatae sunt. Veritas de terra orta est, et justitia de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inchoris. om̃s fortes. mei in
ꝑdiem clamaui. & noc te corã
te. In grediatur ante te oratio mea:
in clina aurẽ tuã ad laudationẽ
meã. Quia repleta ẽ. malis anima
ualidus. int̾ mortuos liber. Sic̃ int̾¬
fecti & dormientes in sepulchro.
quoꝵ non recordaris amplius. &
quia manus tua abscisi sunt.
tuus. & cunctis fluctib tuis affli¬
Misti me semꝑ Longe fecisti notoᷤ
meos a me. posuisti me abhomina¬
tionẽ eis. clausũ & non ꝓdeuntẽ.
Oculus m̃s in firmatus est ab affuc
pandi ad te palmas meas. Ilũ quid
mortuus facies mirabilia autt gi¬

Expanded text:
quasi in choris: omnes fontes mei in quasi in choris: omnes fontes mei in diem clamavi, et nocte coram te. Ingrediatur ante te oratio mea: inclina aurem tuam ad laudationem meam. Quia repleta est malis anima validus, inter mortuos liber: Sicut interfecti et dormientes in sepulcro, quorum non recordaris amplius: et qui a manu tua abscisi sunt. tuus, et cunctis fluctibus tuis afflixisti me. SEMPER. Longe fecisti notos meos a me. posuisti me abominationem eis. clausum, et non prodeuntem. Oculus meus infirmatus est ab afflicine, tota die: expandi ad te palmas meas. Numquid mortuis facies mirabilia: aut gi
Abbreviated transcription (Latin):
Eraudi dñe orationẽ meã. & auscul¬
ta uocẽ deprecationũ mearũ. Indie
tribulationis mea in uocabo te: qͥa
exaudies me. Non est similis tui in
diis dñe. &. non ẽ iuxta opera tua.
Om̃s gentes quas fecisti: uenient &
timeat nom̃ tuũ. Confitebor. tͥ dñe
mi scđia tua magna ẽ suꝑ me. & erui¬
sti animã meã de inferno extremo
animã meã. & non posuer̃ te incon̾¬
pectu suo. lu aut̃ dñe ds̃ misericorꝰ
serere mei. da fortitudinẽ tuam
feruo tuo. & salua filiũ ancille tue.
Fac mecũ signum inbonitate. ut
uideant qui oderunt & confundan¬
tur. Quia tu dñe auiliatus es mi¬
chi & consolatus es me. In finẽ filiᷤ
tas syon suꝑ om̃a tabernacula ia¬
cob. Głosa dic ta sunt inte: ciuitas
dĩ semꝑ. Cõmemorabo suꝑbix. & ba¬
bilonis scienteᷤ me: Ecce palestine &
tyrus. cũ & hiopia iste natus ẽ ibi.
Adsyon aut̃ dicetur uir. & uir natꝰ
est in ea & ipse fundauit eã altissimꝰ.
Dñs numerauit scribens popłos. ip¬

Expanded text:
orationem meam, et ausculta vocem deprecationum mearum. In die tribulationis meae invocabo te, quia exaudies me. Non est similis tui in diis, Domine, et non est juxta opera tua. Omnes gentes quas fecisti, venient ettimeat nomen tuum. Confitebor tibi, icordia tua magna super me, et eruisti animam meam de inferno extremo animam meam, et non posuerunt te in conspectu suo. Tu autem, Domine Deus misericors serere mei: da fortitudinem tuam servo tuo, et salva filium ancillae tuae. Fac mecum signum in bonitate, et Al. ut videant qui oderunt me, et confundantur: Quia tu, Domine, auxiliatus es mihi, es consolatus es me: FILIORUM tas Sion: super omnia tabernacula Jacob. Gloriosa dicta sunt in te, civitas Dei. SEMPER. Commemorabo superbiae et Babylonis scientibus me: Ecce Palaestina et Tyrus cum Aethiopia: iste natus est ibi. Ad Sion autem dicetur: vir, et vir natus est in ea, et ipse fundavit eam excelsus. Dominus numeravit scribens populos: i
Abbreviated transcription (Latin):
euaui oculos meos in montes.
unde ueniet auxiliũ mͥ. Aualiũ meũ
adño. factori celi & t̾r&e. Non det incõ¬
motionẽ pedem tuũ. nec dormitet
qui custodit te. Ecce ñ dormitabit neq
dormitet qui custodit isrł. Dñs custo¬
dit te dñs ꝓtectio tua. suꝑ manũ dex¬
terã tuã. Perdiem sol ñ ꝑcutiet te.
neq luna ꝑ noctem. Dñs custodiet te
abom̃ĩ malo. custodiat animã tuã.
Dñs custodiat exitũ tuũ & introitũ
tuũ. amodo & usq inet̾nũ¬

Expanded text:
evavi oculos meos in montes: unde veniet auxilium mihi. Auxilium meum a Domino, factori coeli et terrae. Non det in commotionem pedem tuum, nec dormitet qui custodit te. Ecce non dormitabit, neque dormiet, qui custodit Israel. Dominus custodit te: Dominus protectio tua, super manum dexteram tuam. Per diem sol non percutiet te, neque luna per noctem. Dominus custodiet te ab omni malo: custodiat animam tuam. Dominus custodiat exitum tuum et introitum tuum: amodo et usque in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. De qͦ audistis qm̃ uenit: & nc̃ iam
in mundo ẽ. Sox exdõ estis filioli &
uiciftis eũ : qm̃ maior ẽ qui in uob̾
ẽ quã qui in mundo. Ipsi de mundo
ft̃. idõ de mundo locunt᷑. & mundus
eos audit. Nos ex dõ sumus. Qui no¬
uit dm̃: audit nos. Qui ñ ẽ exdõ: ñ
audit nos. In hoc cognoscimus spm̃

Expanded text:
quod audistis quoniam uenit, et nunc iam in mundo est. uos ex deo estis, filioli, et uicistis eos, quoniam maior qui in nobis est quam qui in mundo. ipsi de mundo sunt: ideo de mundo locuntur, et mundus eos audit. nos ex deo sumus: qui nouit deum, audit nos: qui non est ex deo, non audit nos. in hoc cognoscimus spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui fac̃ peccatũ. ex diabolo est.
qm̃ abinitio diabolus peccat. Ii hoc
apparuit filius dĩ: ut dissoluat o¬
pera diaboli. Omĩs qui natus ẽ ex
dõ. peccatũ non facit: qm̃ semen
ipsius in eo manet. & ñ potest pec¬
care. qm̃ ex dõ natus ẽ. In hoc mani¬
festi sunt filii dĩ: & filii diaboli bm

Expanded text:
. qui facit peccatum, ex diabolo est, quoniam ab initio diabolus peccat. in hoc apparuit filius dei, ut dissoluat opera diaboli. omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, quoniam ex deo natus est. in hoc manifesti sunt filii dei et filii dia
Abbreviated transcription (Latin):
petierimꝰ accipiemus abeo: qm̃ man¬
data eius eustodimus. & ea quae st̃¬
placita coram eo facimus. Et hoc est
mandatum eius ut credamus in nomi¬
ne filii eius iħu xp̃i. & diligamus al¬
Et qui seruat mandata eius. in illo
manet & ipse in eo. Et in hoc scimꝰ qm̃
mana in nobis: de spũ quẽ dedit nob̃.¬

Expanded text:
petierimus percipiemus ab eo, quoniam mandata eius custodimus et ea quae placita sunt coram eo facimus. et hoc est mandatum eius, ut credamus in nomine filii eius Iesu\' Christi et diligamus alet qui seruat mandata eius in illo manet, et ipse in eo. et in hoc scimus quoniam manet in nobis de spiritu quem nob
Abbreviated transcription (Latin):
ra: animã aut̃ auferet accipientiũ.
Cice derisorẽ & exibit cũ eo nirgi¬
um: cessabuntq caus& & contume¬
lix. Qui diligit cordis mundiciã:
ꝓpt̾ gr̃am labioꝵ suoꝵ habebit ami¬
cũ regẽ. Ocl̃i dñi custodiunt scien¬
tiã : & supplantant᷑ uerba iniqui
Dicit piger leo ẽ. foris: in medio
platearum occidendus sũ. Fouea ꝓ¬
funda os aliene: cui iratus ẽ dñs in¬
cidet in eã. Stulticia colligata ẽ in
corde pueri: & uirga discipline ef¬
fugabit eã. Qni calũniat᷑ pauꝑẽ ut
augeat diuitias suas: dabit ip̃se di¬
tiori & egebit. Filimi inclina aurẽ
tuã & audi uerba sapientiũ: appo¬
ne aut̃ cor ad doctrinã meã. Quae
pulchra erit tͥ cũ seruaueris eam
in corde tuo: & redundabit in labuiᷤ
tuis. ut sit in dño fiducia tua: unde
& ostendi eã tibi hodie. Eece descri¬
psi eã tibi triplicit᷑ in cogitationi¬
bus & scientia. ut ostenderẽ tͥ firmi¬

Expanded text:
ra: animam autem aufert accipientiam. ra: animam autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in ea. Stultitia conligata est in corde pueri, et virga disciplinae effugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias, dabit ipse ditiori, et egebit. Fili mi, inclina aurem tuam, et audi verba sapientiae: appone autem cor ad doctrinam meam: quae pulchra erit tibi, cum servaveris eam  corde tuo, et redundabit in labiis tuis: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmi
Abbreviated transcription (Latin):
pigrũ: noluer᷑ enĩ quic quã manus
eius oꝑari. Totadie concupiscit & de¬
siderat: qui aut̃ iustus ẽ. tribu& &
ñ cessabit. Hostiae impioꝵ abhomi¬
nabiles: quia offerunt᷑ excelere. lestiᷤ
m̃dax peribit: uir obȩdiens loquit᷑
mat uultũ suũ: qui aut̃ rectus ẽ
corrigit uiã suã. Non ẽ sapientia.
ñ est prudentia: non est consilium
contra dñm. Equus paratus addiẽ
belli: dñs aut̃ salut̾e tribuet. Meluiꝰ
nomen bonũ quã diiuti&e multae:
oꝑator. ẽ dñs. Eallidus uid&e malũ
& abscondit sẽ: in nocens ꝑ transit &
afflictus ẽ dampno. Finis modestie
animae sua longe recedit abeis. Pro¬
uerbiũ est ad olescens iuxta uiã suã:
etiã cũ senuerit ñ recedet abea. Di¬
ues pauꝑib imꝑat: & qui accipit
mutuũ seruus est fenerantis. Qui se¬
minat iniquitatẽ met&e mala: & iurga
irȩ sua consũmabitur. Qui ꝓnus
ẽ: admiscdiam benedicet᷑: deꝰ pani¬
b enĩ suis dedit pauꝑi. Uictoriã

Expanded text:
quicquam manus eius operari. tota die concupiscit et desiderat: qui autem iustus est, tribuet et non cessabit. hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. testis mendax peribit: uir bene dicens loquitur autem rectus est corrigit viam suam non est sapientia non est prudentia non est consilium contra Dominum equus paratur ad diem belli Dominus autem salutem tribuet melius est nomen bonum quam divitiae multae operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiaeanimae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit non recedet ab ea dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi eice
Abbreviated transcription (Latin):
lente sapientior erit paruulus:
& si sec tetur sapientẽ sum& sci¬
entiã. Ex cogitat iustus dedomo
impii: ut de trahat impios in ma¬
lũ. Qui obturat aurẽ suã adcla¬
morẽ pauꝑum : & ipse clamabit
& ñ exaudietur. Munus abscondi¬
tũ extinguit iras: & donũ insim
in dignationẽ maximã. Eaudiũ
iusto ẽ facere iudiciũ: & pauor o

Expanded text:
lente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Gaudium justo est facere judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc dicit sp̃s sc̃s. Wirũ cuiꝰ ẽ zona
hec: sic alligabunt in ierłm iudei &
tradent in manꝰ gentiũ. Qđ cũ audis¬
semus: rogabamus nos & qui loci illius
erant. ne ascender& ierosolimã. Ic̃ res¬
pondit paulus & dixt. Quid facitiᷤᷤ flen¬
tes & affligentẽ cor meũ: Ego aut̃ ñ¬

Expanded text:
s Sanctus virum cuius est zona haec sic alligabunt in Hierusalem Iudaei et tradent in manus gentium quod cum audissemus rogabamus nos et qui loci illius erant ne ascenderet Hierosolymam tunc respondit Paulus et dixit quid facitis flentes et adfligentes cor meu
Abbreviated transcription (Latin):
Mme in uerbo qđ dixerat. qm̃ ampliuᷤ
faciẽ eius ñ eent uisuri: & deducebañ
eũ ad nauĩ.
ũ aut̃ factum eẽt ut nauigaremus
abstracti abeis. recto cursu uenimꝰ
cohum: & sequenti die rhodũ. & inde
patarã. Et cũ inuenissemꝰ nauĩ trans¬
fretantẽ in phenicẽ: ascendenteᷤᷤ naui¬
gauimꝰ. Cũ apparuissemus aut̃ cyprũ
& relinquenteᷤ eã ad sinistrã nauigaui¬
mus insyriã: & uenimꝰ tyrũ. Ibi enĩ
nauis erat expositura onꝰ. In uenti aut̃
discipłis: mansimꝰ ibi dieb septẽ. Qui
paulo dicebant ꝑ spm̃: ne ascenderet ie¬
rosolimã. Et expletis dieb ꝓfecti ibamꝰ.
Deducentib nos om̃ib cũ uxoribus
& filiis usq foras ciuitatẽ: & positis
genib in litore orauimus. Et cũ uale¬
fecissemꝰ in uicẽ. ascendimꝰ in naui Ili
aut̃ reuersi sunt in sua. Nos uͦ nauiga¬
tione explicita: atyro descendimꝰ tho¬
lomaidẽ. Et salutatis frib. mansimꝰ
die una apud illos. Alia aut̃ die ꝓfec¬

Expanded text:
xerat quoniam amplius faciem eius non essent visuri et deducebant eum ad navem cum autem factum esset ut navigaremus abstracti ab eis recto cursu venimus Cho et sequenti die Rhodum et inde Patara et cum invenissemus navem transfretantem in Foenicen ascendentes navigavimus cum paruissemus autem Cypro et relinquentes eam ad sinistram navigabamus in Syriam et venimus Tyrum ibi enim navis erat expositura onus inventis autem discipulis mansimus ibi diebus septem qui Paulo dicebant per Spiritum ne ascenderet Hierdeducentibus nos omnibus cum uxoribus et filiis usque foras civitatem et positis genibus in litore oravimus et cum valefecissemus invicem ascendimus in navem illi autem redierunt in sua nos vero navigatione explicita a Tyro descendimus Ptolomaida et salutatis fratribus mansimus die una apud illos alia autem die profec
Abbreviated transcription (Latin):
co comitib pauli. P auło aut̃ uolen¬
te intrare in popłm: ñ ꝑmiser̃ disci¬
płi. Quidã aut̃ & de asie principib
qui erant amici eius. misert̃ ad eũ:
roganteᷤᷤ ne sedaret intheatrũ. Alii
aut̃. aliud clamabant. Erat eñi eccła
confusa: &. plureᷤᷤ nesciebant qua excau¬
sa conuenissent. De turba aut̃ detra¬
xerunt alexandrũ. ꝓpellentib aut̃ iu¬
deis. Alexander ergo manu silentio
postulato: uolebat rationẽ redđe po¬
pło. Quẽ ut cognouert᷑ iudeũ eẽ. uox
facta ẽ una omĩum quasi ꝑ horas du¬
as clamantiũ: magna diana ephesioꝵ.

Expanded text:
 comitibus Pauli Paulo autem volente intrare in populum non permiserunt discipuli quidam autem et de Asiae principibus qui erant amici eius miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrum alii autem aliud clamabant erat enim ecclesia confusa et plures nesciebant qua ex causa convenissent de turba autem detraxerunt Alexandrum propellentibus eum Iudaeis Alexander ergo manu silentio postulato volebat rationem reddere populo quem ut cognoverunt Iudaeum esse vox facta est una omnium quasi per horas duas claman
Abbreviated transcription (Latin):
tatis paulus discipłis ex hortatꝰ est eoꝰ.
ualedix̃ & ꝓfecꝰtus ẽ. ut ir& in mache¬
doniã. Cũ aut̃ ꝑ ambulasset partes
illas. & exhortatus eos fuisset multo
sermone: uenit ad greciã. Ubi eũ fuis¬
set m̃ses tres. factȩ sunt illi in sidie
a iudeis nauigaturo insyriã: habi¬
itq consiliũ ut reuerteret᷑ ꝑ mache¬
doniã. Comitatus aut̃ ẽ cũ eo pat̃ pyr¬
Asiani uͦ. tychicꝰ. & trophimꝰ. hi cũ pre¬
cessissent: sustinuerunt nos troade.
Nos uͦ nauigauimꝰ post dies arimoꝵ
a philippis. & uenimus ad eos troadẽ
indieb quinq. ubi demorati sumus
dieb septem. Wna aut̃ sabbati cũ con¬
uenissemus ad frangendũ panẽ: paulꝰ
disputabat eis ꝓfecturꝰ in crastinum.
Protraxtq sermonẽ usq admediã no¬
ctẽ. Erant aut̃ lãpades copiose ince¬
naculo: ubi eramus congregati. Sedens
aut̃ quidã adolescens nomine euticus
suꝑ fenestrã. cũ mergeretur sono gra¬
ui disputante diu paulo. ductus sõno

Expanded text:
s Paulus discipulis et exhortatus eos valedixit et profectus est ut iret in Macedoniam cum autem perambulasset partes illas et exhortatus eos fuisset multo sermone venit ad Graeciam ubi cum fecisset menses tres factae sunt illi insidiae a Iudaeis navigaturo in Syriam habuitque consilium ut reverteretur per Macedoniam comitatus est autem eum Sopater PyrAsiani vero Tychicus et Trophimus hii cum praecessissent sustinebant nos Troade nos vero navigavimus post dies azymorum a Philippis et venimus ad eos Troadem in diebus quinque ubi demorati sumus diebus septem in una autem sabbati cum convenissemus ad frangendum panem Paulus disputabat eis profecturus in crastinum protraxitque sermonem usque in mediam noctem erant autem lampades copiosae in cenaculo ubi eramus congregati sedens autem quidam adulescens nomine Eutychus super fenestram cum mergeretur somno gravi disputante diu Paulo eductus somno
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Ego scio qm̃ intrabt̾ post discessio¬
nẽ meã lupi rapaceᷤᷤ in uos. ñ parcentẽ
gregi. Et ex uobis ipsis ex surgent uiri
loquenteᷤᷤ ꝑuersa: ut abducant discipłos
post se. Propt̾ quod ugilate. memoriã¬
mei retinentes. qm̃ ꝑtrienniũ nocte &¬

Expanded text:
. Ego scio quoniam intrabunt, post discessionem meam, lupi rapaces in vos, non parcentes gregi, et ex vobisipsis exsurgent viri loquentes perversa, ut abducant discipulos post se. Propter quod vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium die
Abbreviated transcription (Latin):
quidã nomine argentarius faciens
edes argenteas diane: prestabat arti¬
ficibus ñ modicũ questũ. Quos conuo¬
cans & eos qui huiꝰ modi erant opificeᷤ.
dixit. Uiri scitis quia de hoc artificio
asiȩ paulus hic suadens auertit mul¬
tã turbã dicens. quia ñ sunt dii qui
manib fiunt. Non solũ aut̃ hec peri¬
ditabetur nobis pars in redargutione
uenire: sed & magne diane templum
in nichilũ reputabitur sed & destrui
incipiet maiestas eius: quã tota asia
& orbis colit. his auditis repleti sunt
ira: & exclamauer̃ dicenteᷤ. Magna
diana ephesioꝵ. Et impleta ẽ eiuitaᷤᷤ
confusione. & impetũ fecert̃ uno ami

Expanded text:
quidam nomine, argentarius, faciens aedes argenteas Dianae, praestabat artificibus non modicum quaestum: quos convocans, et eos qui hujusmodi erant opifices, dixit: Viri, scitis quia de hoc artificio Asiae, Paulus hic suadens avertit multam turbam, dicens: quoniam non sunt dii, qui manibus fiunt. Non solum autem haec periclitabitur nobis pars in redargutionem venire, sed et magnae Dianae templum in nihilum reputabitur, sed et destrui incipiet majestas ejus, quam tota Asia, et orbis colit. His auditis, repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Et impleta est civitas confus
Abbreviated transcription (Latin):
gensq panẽ & gustans. satisq allocutꝰ
usq inlucẽ: sic ꝓfectus ẽ. Adduxert̃
aut̃ & puerũ uiuentẽ: & consolati sunt
ñ minime. Nos aut̃ ascendenteᷤᷤ nauĩ
nauigauimꝰ in ason: in de suscepturi
paulũ. Sic eñi disposuerat ipse. ꝑt̾rã
iter facturus.
ũ aut̃ in uenisset nos in ason: assũ¬
pto eo uenimus mitilenen. & inde¬
uenimus nauiganteᷤᷤ sequenti die con¬
tra chiũ. & alia die applicuimꝰ samũ:
& sequenti die uenimꝰ miletũ. Proposu¬
erat enĩ paulus trans nauigare ephe¬
sũ: nequa mora illi fier& in asia festi¬
nabat eñi si possibile sibi eẽt̾: ut diem
pentecosten facecere ierosolimis. Amiledo
aut̃ mittens ephesũ: uocauit maioreᷤ

Expanded text:
 satisque allocutus usque in lucem, sic profectus est. Adduxerunt autem puerum viventem, et consolati sunt non minime. Nos autem ascendentes navem, navigavimus in Asson, inde suscepturi Paulum: sic enim disposuerat ipse per terram iter facturus. Cum autem convenisset nos in Asson, assumpto eo, venimus Mitylenen. Et inde navigantes, sequenti die venimus contra Chium, et alia applicuimus Samum, et sequenti die venimus Miletum. Proposuerat enim Paulus transnavigare Ephesum, ne qua mora illi fieret in Asia. Festinabat enim, si possibile sibi esset, ut diem Pentecostes faceret Jerosolymis. A Mileto autem mitten
Abbreviated transcription (Latin):
ephesioꝵ ciuitatẽ cultricẽ eẽ magne
diane. iouisq ꝓlis: Cũ ergo his ẽtra¬
dici ñ possit: oporter uos sedatos esse.
& nichil temere agere. Adduastis ho
mines istos: neq sacrilegos. neq blasphe¬
manteᷤ deã ur̃am. Qđ si demetrius &
qͥ cũ eo sunt artificeᷤᷤ habent aduersꝰ
aliquẽ causã. conuentꝰ forenses agunt.
& ꝓconsulib sunt: accusent inuicem.
Si quid aut̃ alterius rei queritis: in
legitima ȩccła poterit absolui. Nlã & pe¬
riclitamur argui seditionis hodierne:
Cũ nullus ob noxius sit deqͦ possimus
reddere rationẽ concursus istius. Et cũ
hec dixisset. dimisit eccłam. l.iiii.

Expanded text:
 civitatem cultricem esse magnae Dianae, Jovisque prolis? Cum ergo his contradici non possit, oportet vos sedatos esse, et nihil temere agere. Adduxistis enim homines istos, neque sacrilegos, neque blasphemantes Deam vestram. Quod si Demetrius, et qui cum eo sunt artifices, habent adversum aliquem causam, conventus forenses aguntur, et proconsules sunt, accusent invicem. Si quid autem alterius rei quaeritis: in legitima ecclesia poterit absolvi. Nam et periclitamur argui seditionis hodiernae: cum nullus obnoxius sit de quo possimus reddere rationem concursus istius. Et cum haec dixisset dimisit ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
lere: sic ꝓsꝑe agit anima
a. Eauisus sũ ualde uenientibus
frib & teftimoniũ ꝑhibentib ueri¬
tati tua. sic̃ tu in ueritate ambulaᷤ.
Maiorẽ horũ non habeo grãm: quã
ut audiã filios meos inueritate am¬
m̃ẽ. fidelit̾ facis quic quid oꝑaris

Expanded text:
lere sicut prospere agit anima tua. Gavisus sum valde venientibus fratribus, et testimonium perhibentibus veritati tuae, sicut tu in veritate ambulas. Majorem horum non habeo gratiam, quam ut audiam filios meos in veritate amme, fideliter facis quidquid oper
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ reddetur ahom̃ib: & abip¬
sa uertrate. Et nos testimoniũ ꝑhibe¬
mus: & nofti qm̃ testimoniũ nrm̃ ue
rum est.
ulta habui scribere tͥ. sed nolui
ꝑ atramentũ & calamũ scribere
tibi. Spero aut̾ protinus te uidere:
&os ad os loqui. Pax tibi. Salutant
te amici. Saluta tu amicos nomina¬

Expanded text:
omnibus et ab ipsa veritate et nos autem testimonium perhibemus et nosti quoniam testimonium nostrum verum est multa habui scribere tibi sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi spero autem protinus te videre et os ad os loquemur pax tibi salutant te amici saluta amicos per n
Abbreviated transcription (Latin):
auisꝰ sũ ualde. qm̃ in ueni defilis
Otius ambulantẽ in ueritate: sic̃ man¬
datũ accepimꝰ apatre. Et nc̃ rogo te
dña. non tamquã mandatũ nouũ scri¬
bens tͥ. sed qđ habuimus abinitio. ut
diligamus alterutrũ: & hec ẽ caritas.
ut ambulemꝰ scđm mandata eiꝰ
oc ẽ enĩ mandatũ ut quẽ ad modum

Expanded text:
m inveni de filiis tuis ambulantes in veritate, sicut mandatum accepimus a Patre. Et nunc rogo te, domina, non tamquam mandatum novum scribens tibi, sed quod habuimus ab initio, ut diligamus alterutrum; et haec est charitas, ut ambulemus secundum mandata ejus. Hoc est enim mandatum, u
Abbreviated transcription (Latin):
betis et̃nã: qui creditis in nomine fi¬
lii dĩ. Et hec ẽ fiducia quã habemꝰ adeũ:
qͥa quodcũq petierimus scđ̾m uolunta¬
tẽ eius. audit nos. Et scimus qͥa audit
nos quicquid petierimꝰ: scimus qm̃ ha¬
bemus petitioneᷤᷤ. quas postulamus abeo.
Qui scit frẽm suũ peccare. peccatũ non
ad mortẽ: petit &. dabitur ei uita. peccan

Expanded text:
nomine Filii Dei et haec est fiducia quam habemus ad eum quia quodcumque petierimus secundum voluntatem eius audit nos et scimus quoniam audit nos quicquid petierimus scimus quoniam habemus petitiones quas postulavimus ab eo qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem petet et dabit
Abbreviated transcription (Latin):
ut uel uocabulũ nominis sui uel ordi¬
nis scriber& dignitatẽ. Hec causa est.
qđ ad eos scribens. qui excircũcisione
crediderant: quasi gentiũ apłs. & non
officii sui noluit ante ferre. Nã simi¬

Expanded text:
ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis scriberet dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribit, qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium Apostolus, eofficii sui noluit anteferre. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nũ illũ recipereᷤ: iam non seruũ.
michi: quantomagis aut̃ tibi & in car¬
ne & indño. Si ergo habes me sociũ.
suscipe illũ sic̃ me. Si aut̃ aliquid
nocuit tibi. aut debet:. hoc mnputa.
Ego paulus scripsi mea manu: ego red¬
dam. &. non dicã tibi. quod & te ipsũ
michi debes. Ita fr̃ ego te fruar in dño:
refice uiscera mea. Confidens obedien¬
tie tuȩ scripsi tibi: sciens. qm̃ & suꝑ id
quod dico facies. Simul aut̃ & para mͥ
hospitiũ: nã spero ꝑorationes ur̃as. do¬
nari me uobis. iiii.¬
Ualutat te epaphras concaptiuus ms̃

Expanded text:
 iam non ut servum mihi quanto autem magis tibi et in carne et in Domino si ergo habes me socium suscipe illum sicut me si autem aliquid nocuit tibi aut debet hoc mihi inputa ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non dicam tibi quod et te ipsum mihi debes ita frater ego te fruar in Domino refice viscera mea in Domino confidens oboedientia tua scripsi tibi sciens quoniam et super id quod dico facies simul autem et para mihi hospitium nam spero per orationes vestras donari me vobis salutat te
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eorum. & supͣ caput uolant̃ noctue
Unde scitis quia nõ sunt dii. Ne ergo timue¬
ritis eos. Aurũ eñi qd̾ circa se hnͣt ad speciẽ¬
est. nisi aliquis exterserit eruginẽ ñõ ful¬
gebunt. Neq enim dum cõflarentur sen¬
tiebant. Ex om̃i preciõ empta sunt. In quibꝰ
sp̾s non est in ip̃is sine pedibus in hume¬

Expanded text:
tnoctuae unde scietis quia non sunt dii: non ergo timueritis eos aurum enim quod circa se habent ad speciem, nisi aliqui exterserit aeruginem, non fulgebit: neque enim cum conflabantur sentiebant. pretio empti sunt in quibus spiritus non est, sine pedibus in hume
Abbreviated transcription (Latin):
in cordibus uestris. Tibi oportet adorari do¬
minum. Angelus enim m̃s uobiscum est.
ip̃e au̾t exquiram animas ur̃as. Nam lin¬
gua ip̃orum polita a fabro. ip̃a au̾t in au¬
rata s in argentata falsa sunt. o nõ pos¬
sunt loqui. Et sicut uirgini amanti orna¬
mento. ita accepto auro fabricati sunt. Co¬
illorum. unde s̾trahunt sacerdotes aurum
ab eis & argentũ. & erogant illud in semet¬
ip̃is. Dant aũt & ex ip̃o prostitutis. & mẽ¬
trices ornant. & iterum cum receperint
illud a mẽtricibus ornant deos suos. Hii¬

Expanded text:
in corde uestro: tibi oportet adorare, domine. angelus autem meus uobiscum est, ego autem exquiram animas uestras. lingua eorum polita a fabro, ipsa etiam inaurata et inargentata falsa sunt et non possunt loqui: et sicut uirgini ornatum amanti accepto auro fabricati sunt colo VI ait: subtrahunt sacerdotes ab eis aurum et argentum, et erogant illud in semetipsos. Dant autem et ex ipso prostitutis, et meretrices ornant: et iterum cum receperint illud a meretricibus ornant Deos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ut calca pes tuus insanguine.
lingua canũ tuoꝵ exinimicis atem&¬
ipso. Uider̃ itinera tua ds̃. itinera
psallebant. in medio puellarũ timpa¬
nistriarũ. In eccłiis benedicite dm̃.
uulus continens eos. principes iuda
hoc quod oꝑatus es nobis. De templo
tuo qđ est in ierłm. tͥ offerent re¬
ges munera. In crepa bestiã calami
congregatio fortiũ in uitulis popłoꝵ
Calcitrantiũ contra rotas argenteas.
disꝑge popłos qui bella uolunt. of
stinat dare manus dõ. Regna terrae
dabit uoci suae uocẽ fortitudinis. da¬

Expanded text:
ris. Ut calcet pes tuus in sanguine, ris. Ut calcet pes tuus in sanguine, lingua canum tuorum, ex inimicis a temetipso. Viderunt itinera tua, Deus: itinera psallebant in medio puellarum tympanistriarum. In ecclesiis benedicite Deo: descendere eos, principes Juda hoc quod operatus es in nobis. De templo tuo, quod est in Jerusalem: tibi offerent reges munera. Increpa bestiam calami congregatio fortium, in vitulis populorum calcitrantium contra rotas Al. portas argenteas: disperge populos qui bella volunt. Offstinet manus Deo. Regna terrae dabit vocem suam vocem fortitudinis. Da
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Patri pupilloꝵ & defensor udua¬
rũ. Ds̃ in habitaculo scõ suo. ds in ha¬
bitare facit solitarios indomo. E du
li aut̃ habitauer̃ in siccitatib Ds
cũ egredereris ante popłm tuũ. &
cõmota ẽ & celi stillauer̃. afacie tua¬
ds̃. hoc ẽ insinai a facie dĩ isrł. Pluuiã
uoluntariã eleuasti ds̃. hereditatem
tuã laborantẽ tu confortasti Am¬
malia nia habitauer̃ inea. ꝓ̃parast
inbonitatẽ tua pauꝑi ds̃. Dñẽ dabiꝰ
sermonẽ. annuntia t̾rib fortitudinĩ
pur: & pulchritudo domꝰ diuida spo¬
lia. Si dormieritis int̾ medios t̾minoᷤ.
pennȩ colũbe de argentate. & posteri¬
ora eius in irore auri. Cũ diuider&
dilexit ads ut habitaret in eo: Si qͥdem
sum. captiuã duxsti captiuitatẽ. ha¬
hominib in suꝑ & ñ credentes. Be¬
nedictus dñs ꝑ singuloᷤᷤ dies. portabit
runtam̃ ds confringet capita ini¬
micoꝵ suoꝵ. uerticẽ crinis ambulan
conuertã. conuertã. de ꝓfundis ma¬

Expanded text:
. Judici pupillorum, et defensori viduarum: Deus in habitaculo sancto suo: Deus habitare facit solitarios in domo: Educli autem habitaverunt in siccitatibus. Deus cum egredereris ante populum tuum, commota est, et coeli stillaverunt a facie Dei, hoc est Sinai: a facie Dei Israel. Pluviam voluntariam elevasti, Deus: haereditatem tuam laborantem tu confortasti: Animalia tua habitaverunt in ea: praeparasti in bonitate tua pauperi Deus. Domine, dabis sermonem, annuntiatricibus fortitudinis tur; et pulchritudo domus dividet spolia. Si dormieritis inter medios terminos, pennae columbae deargentatae, et posteriora ejus in virore auri. Cum divideretdilexit Deus ut habitaret in eo: siquidem sum, captivam duxisti captivitatem, hominibus. insuper et non credentes nedictus Dominus per singulos dies, portabit rumtamen Deus confringet capita inimicorum suorum, verticem crinis, ambulantconvertam, convertam de profundis ma
Abbreviated transcription (Latin):
si subtectis fugitiui ꝑ petue ꝓuiden¬
ti& iacuer̃. Et dũ putant se latere
in obscuris peccatis. tenebroso obliui¬
onis uelam̃to disꝑsi sunt. pauentes
horrende & cũ ammiratione nimia
ꝑ turbati: neq enĩ qu& continebat
illos spelunca sine timore custodi¬
ebat. qm̃ sonitꝰ descendens ꝑturba¬
bat illos. & ꝑsone tristes apparentẽ
pauorẽ aliis p̾stabant. & ignis qͥdem
nulla uis poterat lum̃ prebere: nec
siderũ limpide flãme illuminare
poterant illã noctẽ horrendã. Appa¬
rebat aut̃ illis subitaneus ignis timore

Expanded text:
si sub tectis, fugitivi perpetuae providensi sub tectis, fugitivi perpetuae providentiae jacuerunt. Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbatillos spelunca, sine timore custodiebat eos: cum sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant. Et ignis quidem nullum poterat illis lumen praebere, nec siderum limpdiae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam. Apparebat autem illis subitaneus ign
Abbreviated transcription (Latin):
factori deseruiens excandeseit uitor¬
mentũ aduersus in iustos: & lemor
fit ad bene faciendũ ꝓhis qui inte con¬
fidunt. Propt᷑ hoc & tunc inoña trans¬
figurata. om̃iũ nutrici. grae tu& de¬
seruiebat. ad uoluntatẽ hoꝵ qui ate
desiderati sunt: ut scirent filii tui
quos dilexisti dñe. qnĩ non natiuitatiᷤ
fructus pascunt homineᷤᷤ. sed sermo
tuus hos qui inte crediderint con¬
seruat. Qđ enĩ abigne ñ poterat ex¬
t᷑minari. statĩ abexiguo radio solis
calefactũ tabescebat: ut notũ om̃ib
ec̃t. qm̃ oportet pręuenire solẽ ad
benedictionẽ tuã & ad orientẽ luciᷤᷤ
te adorare. Ingrati enĩ spes tamquã
hihernalis glaties tabescet: & dis¬
peri& tamqͥuã aqua suꝑ uacua.
Magna enĩ sunt iudicia tua dñe &
in enarrabilia uerba tua. Propt̾ hoc¬
in disciplinatȩ anima errauer. Bũ
eñi ꝑsuasũ habent iniqui. posse do¬
minari nationi scẽ: iunculis tenebra¬
rũ & longe noctis compediti. inclu¬

Expanded text:
eserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radionotum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua proptindisciplinatae animae erraverunt. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae: vinculis tenebrarum et longae noctis compediti, inclu
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant᷑: & magice arti appositi e¬
rant derisus. & sapientia głae cor¬
reptio cũ contumelia. Ii enĩ qui pro¬
expellere se ab anima languente. hi
cũ derisu pleni timore languebant.
slã & si nil illos ex monstris ꝑtur¬
babat. transitu animaliũ & serpen¬
tiũ sibilatione cõmoti. tremebundi

Expanded text:
e artis appositi erant derisus, et sapientiae gloriae correptio cum contumelia. Illi enim qui proerturbationes, expellere se ab anima languente, hi cum derisu pleni timore languebant. Nam etsi nihil illos ex monstris perturbabat, transitu animalium et serpentium sibilatione commoti, tremebundi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & illis qui in uita sua insen¬
sate. & in iuste uixer̃ : ꝑhec qua
coluer̃. dedisti sũma torm̃ta. Et¬
eñi in erroris uia diutius erraue¬
runt. deos estimantes. hȩc. quã in
animalib sunt suꝑ uacua. in fan¬
tũ insensatoꝵ more uiuentes: pro¬
pt̾ hoc tanquã pueris insensatis.
iudiciũ inderisũ dedisti. Qui aut̃
ludibriis. & increpationib ñ cor¬
repti sunt: dignũ dĩ iudiciũ exꝑ¬
ti sunt. In his etiã quae patiebant᷑.
ext̾minarent᷑. Hidentes aut̃ illum
quẽ olĩ negabant: se nosse uerũ
dm̃ agnouer̃. Propt̾ qđ & finis con¬
sunt aut̃ om̃s homines. in quibus
ñ sub est scientia dĩ: & de his qua
uidentur bona ñ potuer̾ intelli¬
gere eũ qui ẽ: neq oꝑib attenden¬
tes agnouer̃ quis eet̾ artifex. sed

Expanded text:
ta sua insensate et injuste vixerunt, per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta, etenim in erroris via diutius erraverunt, deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua, infantum insensatorum more viventes, propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis consunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes ag
Abbreviated transcription (Latin):
ne ranarũ. Nlouissime aut̃ uiderunt
nouẽ creaturã auiũ. eũ addueti con¬
cuopiscentia postulauer escã epulatio¬
nis i allocutione enĩ desiderii ascen¬
dit illis de mari ortigometra: & uexa¬
tiones peccatorib suꝑuener̃. non sine
ulis qui ante facta erant argum̃tis
ꝑuĩ fluminũ. Iuste enĩ patiebantur
sccm suas nequitias: & enĩ detestabi¬
liorẽ in hospitalitatẽ instituer̃. Alii

Expanded text:
utem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospi
Abbreviated transcription (Latin):
alii aut bonos hospiteᷤ inseruitutẽ
accipiebant. Et ñ solũ hoc: sed & alius
qui respectus erat illoꝵ. qm̃ in uiti re¬
cipiebant extraneos. Qui aut̃ cũ lȩticia
receper̃. hos qui eisdem usi erant in¬
iusticiis: seuissimis afflixer̃ dolorib
Percussi sunt aut̃ cȩcitate. sic̃ illi info¬
rib iusti: cũ subitaneis cooꝑti essers
tenebris. unus quisq hoftii sui tran¬
sitũ querebat. In se enĩ elem̃ta dum
conuertunt᷑ sic̃ in organo qualitatis
sonus immutat᷑: & onĩa suũ sonũ cu¬
stodiunt. Unde & estimare exipso
certo uisu potest. A grestia enĩ inaqͥ
tica conu̾tebant᷑: & quacũq erant
natantia int̾rã transibant. Ignis in a-¬
qua ualebat sup suã uirtutẽ. & aqua
extinguentis natura obliuiscebatur.
Flãme ȩcontrario corruptibiliũ ani¬
maliũ non uexauer̃ carnes coambu¬
lantiũ nec dissoluebant illã qua faci

Expanded text:
em accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu atica convertebantur; et quaecunque erant natantia, in terram transibant. Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium, nec dissolvebant illa
Abbreviated transcription (Latin):
monũ. & dispositiones argum̃toꝵ.¬
Scit signa & monstra antequã fiant.
& euentus tempoꝵ & scđoꝵ. Propo¬
sui gͦ hanc ad ducere michi ad con¬
uiuendũ. sciens qm̃ cõmucabit me¬
cũ de honis: & erit allocutio cogita¬
tionis & tedii mei. Habebo propt᷑
hanc claritatẽ ad turbas: & hono¬
re apud seniores. Iuuenis & acutus
in ueniar in uidicio. & inconspectu
potentiũ ammirabilis ero: & facies
principũ ã mirabunt᷑ me. Lacentẽ

Expanded text:
solutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principu
Abbreviated transcription (Latin):
spissõ ramos auiũ sonꝰ suauis. aut
ius aqua decurrentis nimiũ. aut
sonus ualidus p̃cipitatarũ petrarũ.
aut ludentiũ animaliũ cursus in¬
uisus. aut mugientiũ ualida bestia¬
rũ uox. aut resonans de altissinus mor¬
tib echo: deficienteᷤᷤ faciebat illos p

Expanded text:
 ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium valida bestiarum vox, aut resonans de altissimis montibus echo: deficientes faciebant illos prae
Abbreviated transcription (Latin):
in iustoꝵ aut̃ ext̃minatio. Sic̃ enim
lesisti adu̾sarios nr̃os: sic nos prouo¬
cans magnificasti. Absconse enĩ sa¬
crificabant iusti pueri bonoꝵ oꝑũ.
& iustici&e legem in concordiã dispo¬
suer̃. Similit bona & mala ꝑcepturoᷤᷤ
iustos: patri om̃iũ de cantantes lau¬
micoꝵ uodo & flebilis audiebatur
planctus ploratoꝵ infantiũ. Simi¬
li aut̃ pęna seruus cũ dño afflictꝰ.
& popularis homo regi similia pas¬
sus. Similit̃ gͦ om̃s uno nomine mortis
mortuos habebant in numerabiles.
nec enĩ ad sepeliendũ uiui sufficie¬
bant. qm̃ uno mom̃to qua erat pre¬
clarior natio illoꝵ ex tminata est.
de om̃ib enĩ non credentes propt̃
ueneficia sua. Tunc cũ primũ fuit
ext̾miniũ primogenitoꝵ: spopon

Expanded text:
 autem autem exterminatio. Sicut enim laesisti adversarios, sic nos provocans magnificasti. Absconse enim sacrificabant justi pueri bonorum, et justitiae legem in concordiam disposuerunt; similiter bona et mala percepturos justos patri omnium jam decantantes laumicorum vox, et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium. Simili autem poena servus cum domino afflictus est, et popularis homo regi similia passus. Similiter ergo omnes uno nomine mortis, mortuos habebant innumerabiles. Nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant: quoniam uno momento, quae erat praeclarior, natio illorum exterminata est. De omnibus enim non credentes propter veneficia, tunc vero primum cum fuit extermini
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ cuiꝰquã: qm̃ pusillũ
& magnũ ipse fec̃ & ȩqualit̾ cura
ẽ illi de om̃ib Fortiorib aut̃ for¬
tior instat cruciatio. Ad uos ergo
reges sunt hii sermones mei: ut
discatis sapientiã & ñ excidatis.
Qui enĩ custodierint iusticiã. iuste
iustificabunt᷑: & qͥ didicerint iusta
inuenient quid respondeant. Con¬
cupiscite gͦ sermones meos: dili

Expanded text:
m pusillum et magnum ipse fecit et aequaliter cura est illi pro omnibus fortioribus autem fortior instat cruciatio ad vos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondeant concupiscite ergo sermones meos di
Abbreviated transcription (Latin):
uener᷑ in sꝑati: & alius alibi ꝓiectus
semiuiuus. ꝓpt᷑ quã moriebat᷑ cau
sam demonstrabat. Wisioneᷤ eñĩ quȩ
illos turbauer᷑ hȩc premonebant:
ne inscii quare mala patiebantur
perirent. Tetigit aut̃ tunc & iustos
temptatio mortis. & cõmotio inhere¬
mo facta ẽ multitudinis: sed non
diu ira tua ꝑmansit. Properans enĩ
homo sine querela ꝓpugnauit profe¬
rens seruitutis suae scutũ orationẽ.:
& ꝑincensũ de prȩcationẽ allegans.
Restitit irȩ & finẽ inposuit necessi¬
tati: ostendens qm̃ tuus ẽ famulus.
Uicit aut̃ turbas ñ in uirtute cor¬
poris nec armatura potentie. sed
iuram̃ta parentũ. & testamentum
cõmemorans. Cũ enĩ iã aceruatĩ cęci¬
dissent suꝑ alterutrũ mortui. int̾fec̃

Expanded text:
ati. Et alius alibi projectus semivivus: propter quam moriebatur eam demonstrabat mortis. Visiones enim que illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebperirent tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in heremo facta est multitudinis sed non diu permansit ira properans enim homo sine querella propugnavit proferens servitutis suae scutum orationem et per incensum deprecationem allegans restitit irae et finem inposuit necessitati ostendens quoniam tuus est famulus vicit autem turbas non virtute corporis nec armatura potentiae sed iuramenta parentum et testamentum commemorans cum enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uenientẽ: eunde sõnũ dormien¬
tes. aliquando monstruosoꝵ exagi¬
tabantur more. Aliquando anime
deficiebant traductione: subitane¬
us enĩ illis & in sꝑatus timor suꝑ¬
uenerat. Deinde si quisquã ex illis
decidisset: custodiebatur in caree¬
re sine ferro reclusus. Si em̃ rusti

Expanded text:
dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere, sine ferro reclusus. Hoc dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Aut enĩ filios suos sacrificanteᷤ. aut
obseura sacrificia facientẽ. aut insaniȩ
plenas uigilias habenteᷤᷤ. neq uitã.
neq nuptias mundas iã custodiunt.
sed alius aliũ ꝑ inuidiã occidit. aut
ad ulterans contristat: & om̃a cõmix¬
ta sunt: sanguis. homicidiũ. furtũ.
& factio: corruptio. infidelitas. tur

Expanded text:
Aut enim filios suos sacrificantes, aut Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas vigilias habentes, neque vitam neque nuptias mundas jam custodiunt, sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat; et omnia commista sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, tur
Abbreviated transcription (Latin):
cia. Deinde int̾ueniente tempore
conualescente iniqua consuetudine.
hic error tanquã lex custodita ẽ. &
tirannoꝵ imꝑio. colebant᷑ figm̃ta.
Hos quos inpalã honorare non po¬
terant homines. ꝓpt̾᷑ qđ longe eeñt.
elonginquo figurã illoꝵ allatã. eui
dentẽ imaginẽ regis. quẽ honorare
uo lebant. fecer̃: ut illũ qui ab erat.
tanquã p̾sentẽ colerent. sua sollici¬
tudine. Prouex̃ aut̃ hoꝵ culturã.
& hos qui ignorabant. artificeᷤ exi
mia diligentia. Ille enĩ uolens illi¬
placere. qui se assũpsit: elaborauit
arte sua. ut similitudinẽ in melius
figurar&. Multitudo aut̃ hominũ.
adducta ꝑspeciẽ oꝑis. eũ qui ante
tempus tanquã homo honoratꝰ fue¬
fuit uite humanae deceptio. qm̃ aut
affec tui. aut regib deseruienteᷤ ho¬
mines. in cõmunicabile nom̃. lignis
errasse eos. circa dĩ scientiã: sed & in
magno uiuenteᷤᷤ scientie bello. tot
&tam magna mala. pacẽ appellant.

Expanded text:
cia deinde interveniente tempore cia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longindentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artifidiligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuefuit uitae humanae deceptio, quoniam aut affectui, aut Regibus deseruientes homines, incomunicabile nomen lapidibus errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est eñi lignũ ꝑ qđ fit iusticia ꝑ
manꝰ aut̃ qđ fit idolũ. maledictũ
est. & ipsũ qui fecit illud: quia ille
quidẽ oꝑatus ẽ. illud aut̃ cũ esset
fragile. ds̃ cognominatus ẽ. Si milit̃
aut̃ odio sunt dõ. impius & impie¬
tas eius & em̃ qđ̃ factũ ẽ. cũ illo
qui fecit. tormentũ pacietur. Prop¬
ter hoc & idolis nationũ non erit
respectus. qm̃ creatur& dĩ inodiũ
facte sunt: & intemptationes ani¬
m& hominũ. & in muscipulis pedi¬
bus insipientiũ. Initiũ enĩ fornica¬
tionis ẽ. exquisitio idoloꝵ: & ad in¬
uentio illoꝵ corruptio uite ẽ. Neq¬
enĩ erant abinitio: neq erunt inꝑ
petuũ. Suꝑ uacuitas enĩ hominũ.¬
Hoc ad inuenit in orbẽ t̾rarũ & idõ
breuis illoꝵ finis in uentus ẽ. Acer¬
bo enĩ luctu dolens pat̾: cito sibi
rapti filii fecit imaginẽ. Illũ qui tẽ
quasi homo mortuus fuerat. nunc
tanquã dm̃ colere cepit: & consti¬
tuit int̾ seruos suos. sacra & sacrifi¬

Expanded text:
tum est lignum, per quod fit justitia. Per manus autem, quod fit idolum, maledictum est et ipsum, et qui fecit illud: quia ille quidem operatus est: illud autem cum esset fragile, Deus cognominatus est. Similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim lucrapti filii fecit imaginem, et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam Deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrifi