comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egredi : ut se cotidie in fle¬
tu penitentie quanto secre¬
tius tanto lib̃ius mactar&.
Contẽplabatur nãq districtio¬
nem uenturi uidicis sui. &iã
eidem iudici concordans:
puniebat in lacrimis reatũ
facinoris sui. Quadam uͦ
nocte abbas monasteri i
uigilans. hunc latenter
egrediente in tuitꝰ lento
foras pede sequutus est:
Quem cum in secreto mon¬
tis latere cernerae. inora¬
tione ꝓstratũ expectare
uoluit quando surger&.
ut ipsam qͦq longanimi¬
tatem orationis eiꝰ explo¬
raroe: Gũ subito cęlitꝰ
lux emissa suꝑ eũ fusa
est : qui in oratione
ꝓstratus iacebat. tantaq
se illo in loco claritas
sparsit : ut tota pars
regionis illiꝰ ex eadem
luce candescer&e:Quam
abbas ut uidit : intremu
it fugit: Cumq post lon¬
gum horȩ spaciũ isdẽ
fr̃ ad monasti̾um redissce.
abbas eiꝰ ut discerae. an
suꝑ se effusionẽ tanti
luminis agnouissce : reqͥ¬
rere eũ studuit dicens:
Ubi fuisti: At ille late¬

Expanded text:
egredi, ut se quotidie in fleegredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, late
Abbreviated transcription (Latin):
tem uitȩ. sed qͥa plerũq
regnat in rerum opulen¬
tia carnis culpa in quodã
facinore lapsus est : quod
debuissae ualde ꝑtimesce¬
re. ac de suȩ mortis in ma¬
nitate cogitare: Reatꝰ gͥ
sui consideratione cõpuncͥ¬
tus. erexit se contra se
Mundi huiꝰ omia reliquit.
monasteriũ pecit: in quo
nimirũ monasterio tantȩ
humilitatis tantȩq sibi
districtionis extitit: ut
cuncti fr̃s qͥ illic ad amorẽ
diuinitatis excreuerant.
suam co gerentur uitam
despicere : dũ illiꝰ peniten¬
tiam uident: Studuit
namq toto mentis adnisu
cruciare carnem. uolunta¬
tes ꝓpͥas frangere. furtiuas
orationes quęrere. cotidi¬
anis se lacrimis lauare.
despectum sui appetere.
oblatam a fr̃ibus uenera¬
tionẽ timere: hic itaq
nocturnas frm̃ uigilias
preuenire consueuerat :¬
& qͥa mons in quo monasteri¬
um situm est: ex uno la¬
tere in secretiori parte
ꝓ minebat. illuc consuetu¬
dinem fecerat ante uigilias

Expanded text:
tem vitae; sed quia plerumque tem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ ꝑ precepta clamat.
ꝑpacientiam expectat:
Pensate gͦ fr̃s si cuilib&
urm̃ loquenti famulus
suus sibi suꝑbirae. terga
in faciem mitterae : Nũ-¬
qͥd non contẽptus dñs eiꝰ
suꝑbiam ferirae. uulnera
districte anĩ aduersionis
infliger&. Eoce nos pec¬
cando auctori nrõ terga
in faciem dedimꝰ. & tam̃
sustinemur: Suꝑbe aũ¬
sos benigne reuocat. &¬
qui ferire nos auersos
potuit : ut reu̾tamur
munera ꝓmittit: Tanta
gͦ conditoris nr̃i miscđia
duritiam nr̃i reatus
emolliat . & homo qͥ malũ
quod fecit exꝑire ꝑcus¬
sus poterat. saltĩ expec¬
tatus erubescat: Rem
quã uiro uenerabili
maxi miano tunc patre
monasterii mei atq pb̃ro.
nunc aut̃ siracusano ep̃o
narrante cognoui. Hanc
itaq si sollerter auditis.
caritati ure non breuit᷑
suffragari credo: Hrĩs modo
temporibꝰ uictorinꝰ qͥdã
extitit . qui alio quoq
nomine emilianus appel¬
latus est : non mops sus¬
tantiȩ iuxta mediocrita¬

Expanded text:
et tamen per praecepta clamat, et tamen per praecepta clamat, per patientiam exspectat. Pensemus ergo si cuilibet nostrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret. Ecce nos peccando auctori nin faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erubescat. 18. quam viro venerabili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocrita
Abbreviated transcription (Latin):
aquã concupisse expauit:
Quia enĩ se inlicita ꝑpe¬
trasse meminerat. contra
semce ipsũ iam rigidꝰ & iã
alicitis abstinebat: Sic sic
agamꝰ penitentiã. si ea quę
cõmisimus ꝑfecte deploramꝰ:
Pensemꝰ suꝑ nos diuitias
ante culpam peccare:
ꝓhibuit : & iã post culpã
expectare ad ueniam ñ
desistit : Ecce ipse nos quẽ
dispeximꝰ uocat. Auersi
ab illo sumꝰ. & tamen nͣ
auertitur .: Onde bene
ꝑisaiam dr̃. E erunt ocu¬
li tui uidentes p̾ceptorẽ
ent uocem post tergum
monentis. Quasi in facie
ad iusticiã conditus pre¬
cepta rectitudinis acce¬
pit: Sed cum hȩc eadem
precepta contempsit. qͣsi
conditoa suo dorsum
mentis in faciem dedit.
Sed ecce adhuc post
tergum sequitur & mo¬
net. qͥa iam ce a nobis
contemptus ẽ: & tamen
adhuc nos uocare ñ cessat:
Quasi dorsum ei infaciẽ
dedimꝰ. cuiꝰ ũba despicimꝰ.
cuiꝰ precepta calcamus:
Sed stans post tergum
nos auersos reuocat. qͥ
& uid&e quod despicitur.

Expanded text:
aquam concupisset expavit. aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos, quem despeximus, vocat. Aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur. Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem ent vocem post tergum monentis . » Quasi in faciem ad justitiam conditus, praecepta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur, et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus, cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus. Sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quii testimonio ñ ad firmo:
Bex certe uet̾is testam̃ti.
alienã uxorem concupis¬
ci prohibce : Arege uero
fortia iuberi militibus.
uł desiderari aquã non
penalit uetat. E cuncti
nouimꝰ qđ dauid concu¬
piscentiȩ mucrone trans¬
fixus. alienã coniuigẽ &
Cuiꝰ culpam digna uerb̾a
sunt sequuta . & malũ qd
lamenta correxit: Qui
cum longe post contra
hostium cuneos sederae.
na. ex desiderio uolu it :
Euius electi milites inter
cateruas aduersantiũ
medias erũpentes. aquã
quã rex desidauerat inle¬
si detulerunt : Sed uir
flagellis eruditus . semet¬
ipsum ꝓtinꝰ cũ ꝑiculo
militum aquã desiderasse
reprehendit : eamq dño
fundens libauit. sicut illic
scriptũ est. Kibauit eã dño:
Insacrificium qͥppe dnĩ
effusa aqua conuersa est.
quia culpam concupiscen¬
tie mactauit ꝑ peniten¬
tiam reprehensionis suȩ:
Qui gͦ quondã concupiscere
alienam con iugem nequa¬
quam timuit. post & iã qͥa

Expanded text:
quii testimoniis non affirmo. quii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et Cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, na ex desiderio voluit . Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic 1610 scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi modũ quoq eiꝰdem
penitentie cognoscamꝰ:
Penitentiam quippe age¬
re ẽ. & ꝑpetrata mala
plangere. & plangenda ñ
ꝑpetrare : Ham qui sic
alia deplorat. ut tamen
alia cõmittat : adhuc pȩ¬
nitentiã agere aut igno¬
rat. aut dissimulat: Quid
enĩ ꝓdest si peccata qͥs
luxuriȩ defleat . & tam̃
adhuc auaritiȩ estibus
anheloe: Aut quid ꝓdest
si irae culpas iam lugeat.
& tamͣ adhuc inuidiae
facibꝰ tabescat : Sed mi¬
nus est ualde quod dici¬
mus. ut qͥ peccata deplo¬
rat : plorando minime
cõmittat: E qͥ plangit
uiciũ. ꝑpetrare uicia
timeat: Nam cogitandũ
sũmoꝑe est: ut qui se inli¬
cita meminit cõmississe.
a quibꝰdã & iã licitis stude¬
at abstinere : quatinꝰ ꝑ
hoc conditori suo satisfa¬
ciat. ut qͥ cõmisit ꝓhibita
sibimae ipsi abscidere de¬
beat ce iã concessa: Eł se
reprehendat in minimis.
quẽ meminit in maximis
deliqͥsse : Himia sunt quȩ¬
loquor. si hȩc ex sacri elo¬

Expanded text:
nisi modum quoque ejusdem nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere, aut dissimulat, aut ignorat. Quid enim prodest si peccata quis luadhuc aestibus anhelet? aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat. Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat, et qui plangit vitium perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa: ut se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. loquor, si haec ex sacri elo
Abbreviated transcription (Latin):
ordine longe digressi sumꝰ:
Suspiremꝰ gͦ ad eos de qͥbus
loquimur. sed redeamus ad
nos. Meminisse &iã debemꝰ
quia caro sumꝰ : taceamus
interim de secretis cęli.
sed ante conditoris oculos
manu penitentiȩ tergamꝰ
maculas pulueris nr̃i. Ecce
ipsa diuina miscđia pol¬
iustus peccauerit. om̃s ius¬
ticiȩ eiꝰ in obliuione ert̃
coram me: Pensemꝰ si pos¬
sumꝰ dispensationẽ suꝑnȩ
pietatis. Stantibꝰ si ceci¬
derint minatur penã.
lapsis uͦ ut surgere appe¬
tant: ꝓmittit miscđiam:
Illos terr&e. ne presumant
in bonis : istos refouet. ne
disꝑent in malis: Custus
es. ĩram ꝑtimesce ne cor¬
ruas. peccator es: presu¬
me de miscđia ut surgas:
Ecce autẽ iam lapsi su¬
mus . stare nequaꝗ ualu¬
imus: in prauis nr̃is desi¬
deriis iacemꝰ: Sed qͥ nod
expectat .&. ꝓuocat ut
surgamꝰ: Sinum suae
pietatis aꝑit . nosq ad se
reciꝑe ꝑpenitentiã quȩ¬
rit : Sed penitentiam
agere digne ñ possumꝰ.

Expanded text:
ordinae longe digressi sumus. ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia poljustus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt coram me . Pensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poenam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misecricordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce, ne corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui nos exspectat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑhibetur: Sic qͥppe in
illa sũma ciuitate specia¬
lia quȩdam singłoꝵ sunt.
ut tamen sint cõmunia
om̃ium: oł quod in se quisq¬
ex parte habae. hoc in alio
ordine totum possidae: Sed
idcirco uno eodemq uoca¬
bulo cõmunit᷑ non censen¬
tur. ut ille ordo uocari pͥ¬
uato uniꝰ cuiꝰq rei nomine
debeat qui hanc inmune
pleniꝰ accepit: Seraphim
namq incendiũ diximus.
& tamͣ amore conditoris
simul om̃s ardent: Cheru¬
bim plenitudinẽ scientiȩ
diximꝰ & tam̃ qͥs ibi aliqͥd
nesciat: ubi ipsũ om̃s simul
fontem scientiȩ dm̃ uident:
Throni illa agmina quoq
potest nisi creator suus
eiꝰ mentem presideat
Quȩ gͦ ex parte ab om̃ibus¬
ne data funt : qui hȩc in
munere pleniꝰ acceꝑunt:
Nam &e si qua illic sic ali
habent : ut haberi ab ali is
nequaꝗ possint sic̃ speciali
nomine dominationes &
pͥncipatus uocant᷑. cuncta
habentur: Sed ecce dum
celestiũ ciuiũ secreta rima¬
mur. ab expositionis nrãe

Expanded text:
hibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod in se ex parte quisque habet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul ombim vero plenitudo scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni illa agmina quibuspotest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibusne data sunt qui haec in munere plenius acceperunt. Nam etsi qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
creat cybaria : sed accep¬
tis his quȩ habuerunt
discipłi benedixit. quia
ueniens in carne non
alia quȩ predicta sunt
predicat: sed ꝓphetiae
dicta misteriis grãe
grauida demonstrat
Hespicit in cęlũ. ut illic
dirigendam mentis aciẽ
ibi lucem scientiȩ doce¬
at ẽẽ quȩrendam. Fran¬
git. & ante turbas po-¬
nenda distribuit disci¬
płis  qͥa clausa legis &
ꝓphetie sacram̃ta eis
quo ꝑ mundũ p̾dicent
patefecit: Eł sublatũ
est quod suꝑfuit illis
fragmentoꝵ cophini du¬
odecim Qđ turbis suꝑ¬
est a discipłis sustollitur.
qͥa sacratiora mysteria
quȩ a̾ rudibꝰ capi neque¬
unt: non neglegenter
omittenda. sed sunt
inqͥrenda ꝑfectis: Nã
ꝑ cophinos duodecim.
om̃s sequentiũ doctoꝵ
chori figurant᷑. Foris
qd̾ hominibꝰ despecti.
sed intꝰ salutaris cybi
reliquiis ad alenda
humiliũ corda cũmu¬
lati: Constat enĩ cophi¬
nis. oꝑa seruilia geri
solere Sed ipse cophinos

Expanded text:
creat cibaria, sed accepcreat cibaria, sed acceptis his quae habuerunt discipuli, benedicit, quia veniens in carne, non alia quam praedicta sunt praedicat, sed prophetiae dicta mysteriis gratiae gravida demonstrat. Respicit in coelum, ut illuc dirigendam mentis aciem, ibi lucem scientiae doceat esse quaerendam. Frangit, et ante turbas ponenda distribuit discipulis, quia clausa legis et prophetiae sacramenta eis qui per mundum praedicent patefacit. Et sublatum est quod superfluit illis fragmentorum cophini duodecim. Quod turbis superest, a discipulis sustollitur, quia sacratiora mysteria, quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omittenda, sed sunt inquirenda perfectis. Nam per cophinos duodecim, omnes sequentium doctorum chori figurantur, foris quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos
Abbreviated transcription (Latin):
colũpnas deauratas. ante
uidelicae incipientes ꝑ
legem castigant᷑ ne peccent.
ꝑfecti aut̃ ꝑ grãm. ut de¬
nentur: Ait aut̃ ad disci¬
płos suos: Pacite homines
discũbere. ꝑ conuiuia
qͥnquagenos: Ꝙ ita fecer:
Diuersi conuiuantium
discubitꝰ. diũsos ꝑ orbem
conuentus eccłarũ quae
unã catholicã faciunt
designant: Qui bene solũ
qͥnquageni. sed adtestante
marco &. iã centũ discubuer̃.
Nam qr qͥnquagesimus
penitentiȩ psalmus est
centenarius aut̃ nume¬
rus de leua transit in
dextam. Quinqͣgeni
ad conuiuiũ dñi discũ¬
bunt. qͥ adhuc inpeniten¬
tia cõmissoꝵ positi. uerbi
auditum ꝑcipiunt: Een¬
teni aut̃ qui iam p̾sũp¬
ta ueniȩ spe de solo ui¬
te aetͣne desiderio sus
pirant: Acceptis autẽ
qͥnq panibꝰ & duobꝰ pisci¬
bus : respexit in celũ.
& benedixit illis & fregit.
& distribuit discipłis
suis: ut ponerent ante
turbad Turbis esurien¬
tibꝰ. saluator non noua

Expanded text:
columnas deauratas, ante columnas deauratas, ante videlicet incipientes, per legem castigantur ne peccent; perfecti autem per gratiam, ut denentur. Ait autem ad discipulos suos: Facite illos discumbere per convivia quinquagenos. Et ita fecerunt. Diversi convivantium discubitus diversos per orbem conventus Ecclesiarum quae unam catholicam faciunt designant. Qui bene non solum quinquageni, sed attestante Marco, etiam centeni discubuerunt: nam quia quinquagesimus poenitentiae psalmus est, centenarius autem numerus de laeva transit in dextra. Quinquageni ad convivium Domini discumbunt, quia adhuc in poenitentia commissorum positi verbi auditum percipiunt: centeni autem quia jam praesumpta veniae spe de solo vitae aeternae desiderio spirant. « Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis suis ut ponerent ante turbas. Turbis esurientibus, Salvator non nova
Abbreviated transcription (Latin):
referuntur: Qui ium̃¬
toꝵ maxime rusticoꝵ¬
q est cibus seruoꝵ:. Quia
incipientibꝰ & nondũ
ꝑfectis auditoribus
asꝑiora ceqͣsi grossiora¬
non sunt coniittenda
cans: Primo quinq pa¬
nibꝰ quinq milia. scđo
septem panibꝰ quatu¬
or hominũ milia refi¬
cit: Tercio discipłis suę
carnis & sanguinis mys¬
deriũ credit: adulti¬
mũ magna munera dat
electis. ut edant & bi-¬
bant suꝑ mensã meã
in regno meo: Erant
aut̃ fere uiri quinq
milia. Quia qͥnq sunt
extĩoris hominis sensus.
qͥnq milia uiri qͥ dnm
sequuti designant
eos qui in sctari habi¬
tu positi. extioribꝰ quȩ
possident bene uti
quia tales necesse est
legalibꝰ adhuc preceptis
institui. Nam qͥ mundo ad
integrum renunciant
& quatuor sunt milia.
& septẽ panibꝰ refecti.
hoc ẽ euangłica refectione
sublimes . & spiritali sunt
gra edocti Euiꝰ signifi¬
candi distantiȩ causa
mystice reor in introitu
quidẽ tab̾nacłi quinq

Expanded text:
referuntur, qui jumereferuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum: quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus asperiora et quasi grossiora sunt committenda cans, primo quinque panibus quinque millia, secundo septem panibus quatuor hominum millia reficit. Tertio, discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit. Ad ultimum magno munere dat electis, ut edant et bibant super mensam suam in regno. Erant autem feremillia. Quia quinque sunt exteriores hominis sensus, quinque millia viri Dominum secuti; designant eos qui in saeculari adhuc habitu positi exterioribus quae possident bene uti ntur, quia tales necesse est legalibus adhuc praeceptis institui. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, et quatuor sunt millia et septem panibus refecti: hoc est et Evangelica perfectione sublimes, et spiritali sunt gratia docti. Cujus significandae distantiae causa, mystice reor in introitu quidem tabernaculi quinque
Abbreviated transcription (Latin):
płi ad iħm : dixerunt ei:
Dimitte turbas ut eun¬
des in castella uillasq
quȩ circa sunt diuertan¬
tur. & in ueniant escas.
IE declinata turbas
saluator reficit. qͥa¬
occubuit a diutina spi¬
ritalis in ediȩ sumus ta¬
be saluati ait autͣ ad
illos Uos date illis man¬
ducare : Prouocat apłos
ad fractionem panis. ut
signi notior fiat: Simul
insinuans. quia ꝑ eos coti¬
die ieiunia nr̃a funt
corda pascenda. Quid
enĩ agit petrus cum
ꝑ epłas loquitur. nisi
ut uerbi pabulo corda
nr̃a male ieruna sacien¬
nr̃ȩ cȩlestia alimenta
ꝑcipiant. & in ediȩ suȩ
fastidiũ quȩ morieban¬
tur uincant: At illi
dixerunt: Ron sunt nob̾
plusquã quinq panes.
&e duo pisces: Hondum
erant apłis plusquam
quinq panes mosay cȩ
legis & duo pisces utri¬
usq testamenti. quȩ
diutius abdita myste¬
rioꝵ latentiũ. quasi
undis abyssi degeban¬
tur atq alebantur
occulta. Bene autẽ
iuxta euangłiũ ioħis.
panes qui legem desig¬
nant: odeati fuisse

Expanded text:
 dixerunt illi: Dimitte turbas, ut euntes in castella villasque quae circa sunt, divertant et inveniant escas, ie declinata turbas Saloccubuit, a diutina spiritalis inediae sumus tabe salvati. Ait autem ad illos: Vos date illis manducare. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut signi notior fiat, simul insinuans quia per eos quotidie jejuna nostra sunt corda pascenda. Quid enim agit Petrus, cum per Epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satiennostrae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae fastidium, quo moriebantur, vincant? At illi dixerunt: Non sunt nobis plusquam quinque panes, et duo pisces. Nondum erant apostolis plusquam quinque panes Mosaicae legis, et duo pisces utriusque Testamenti, quae diutius abdito mysteriorum latentium, quasi undis abyssi tegebantur atque alebantur occulta. Bene autem juxta Evangelium Joannis, panes, qui legem designant, hordeacei fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
archangło. ut qͥ se ad dĩ
similitudinẽ suꝑbus
extulerat : ꝑ michaelem
ꝑemptꝰ discat. qͥa ad d̃i
similitudinẽ ꝑ suꝑbiam
nullus exsurgat: Ad
mariam quoq gabrihel
mittitur. qͥ đi fortitudo
nominatur .: Illũ qͥppe
ad debellandas aereas po¬
testates humilis appare

Expanded text:
se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe ad debellandas aereas potestates humilis appare
Abbreviated transcription (Latin):
bula te iam in oꝑatione
in illa sc̃ã ciuitate quã
diuisione omipotentis
đi plena scientia ꝑficit
sciri non possint. sed cũ
ad nos aliqͥd ministratu¬
ri ueniunt: apud nos
&iã nomina aministerus
trahunt: Michael nãq
quis ut d̾s. Eabrihel
aut fortitudo di: Ra¬
phael uͦ dr medicina d̃i
E quotiend mirȩ uirtu¬
tis aliquid agitur. mi
chael mitti ꝓhibetur
ut ex ipso actu &e nomi¬
ne detur intelligi. qđ
nullꝰ potest facere. qđ
facere preualae đs:

Expanded text:
tione, in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena sciencia perficit,sciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutichael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi quod nullus potest facere quod facere praevalet Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
dine. sic omĩs isrł saluus erit
Nouissime illis apparuit ascen-¬
cdens incelum: aderit et nobis.
ut eum post mortem sequi
mereamur. ad celos si ande mor-¬
tem eum in bethania᷑ unde
ascencdit. id est indomũ obe¬
dientiȩ sequi curamus: Iꝑse
haniã uenit. quia sicut apłs
ait sactus est obediens usq
ad morte᷑. mortem aut᷑ crucis
Propter qđ et ds̃ illũ exaltaũ:
Ulenimꝰ ibiclem et nos si qđ
ille monet agimus quod
promisit intenlimus: Esto
qui nobiscũ usq aduite huiꝰ
terminum manet Post hanc
nos uitã. acliudenela secum
uitȩ cclestis pͣmia subleuet.

Expanded text:
dine, sic omnis Israel salvus erit . dine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum obedientiae, sequi curamus . Ipsehaniam venit, quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus. Esto,qui nobiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet,
Abbreviated transcription (Latin):
tari prohiberetur od est eidẽ
et nunc cũ inclinato ad sicłe
culmine regali. terror quie.¬
uit ꝑsecutionis. & om̃is mundi
sublimitas. apostolicis est sub¬¬
clito uestigiis: apparuit pis¬
cantib eosq apparens diuinis
ad iuuit benesiciis. aclerit
& nobis cum necessariis uite
temporalis. recta intentione
curamus. iustisq nr̃is labori¬
b subsidium sue pietatis ad¬
iungit Apparuit recumben¬
tib aclerit et nobis cum iuxta
apłi monita. siue manducamꝰ.
siue bibimꝰ siue aliud quid
agamus. omia ingłam dĩ faci-¬
mus apparuit primo in iude
a. de inle ingalilea. post
hec rursum in iuclea die qͦ
ascendit incelum ad erat
eccłȩ cum primo soluis uideȩ
terminis claucleretur ad est
modo. cum iudeis ob culpã
ꝑsidię derelictis transmigra¬
uit al gentes: ad erit infu-¬
turo cũ ante sinem scłi reuer-¬
tetur ad iudeam Et sicut apłs
ait: Intrante gentiũ multitu.¬

Expanded text:
tari prohiberetur: adest eidem tari prohiberetur: adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agimus, omnia in gloriam Dei facimus. Appaa , deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea die quo ascendit in coelum. Aderat Ecclesiae, cum primo solius Judaeae terminis clauderetur, adest modo, cum Judaeis ob culpam perfidiae derelictis transmigravit ad gentes. Aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et, sicut Apostolus ait, intrante gentium multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tentib amonum̃to. ut agnita
resurrectionis gaudia predica.¬
rent. aderit et nobis dũ bona
quȩ nouimus. proximis siclelit᷑
adnuntiare gauclemꝰ: Appa¬
ruit infractione panis his qui
se peregrinũ esse putantes ad
hospitiũ uocauerunt Aderit
et nobis. cũ peregrinis et pau.¬
perib quȩcũq possumꝰ bona
libenter inpendimꝰ. Aderit
nobis infractione panis. cum
sacram̃ta corporis eiꝰ uiclelicet
scientia sumimus apparuit
in ablito desua resurrectione
loquentib. ad est et modo
nobis eiꝰ dono ilem agentib
Ad erit nobis semꝑ cum ab ex¬
trinsecus operib ad tempꝰ ua-¬
cantes. de eiꝰ gr̃a locuturi con¬
uenimꝰ: Apparuit cum forib
clausis intus iudeorum metu
residerent Apparuit cum
minorato eodem metu. aꝑtis
eum gressib in montis uerticẽ
quęrerent Ad fuit quondã
confortaturus suo spu eccłam
cum ab inficlelib p᷑meretur.
et ad publicum uenire ac lila¬

Expanded text:
tentibus a monumento, ut agnita tentibus a monumento, ut agnita resurrectionis gaudia praedicarent ; aderit et nobis, dum bona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, videlicet,scin abdito de sua resurrectione loquentibus: adest et nobis modo ejus dono idem agentibus, aderit nobis semper, cum ab extrinsecis operibus ad tempus vacantes, de ejus gratia locuturi convenimus. Apparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et ad publicum venire ac dila
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mox reuersi hierosolimam.
inuenerunt discipulos loquen¬
tes quia surrexit dñs uere &
apparuit simoni Ilã plenius
alibi quanclo simoni apparue.¬
rit. non legit᷑ Quinto apparu.¬
it eis in eodẽ loco ianuis clau¬
post clies octo quando erat
cum eis et thomas : Septimo
piscantib ad mare tyberiadis:
Octauo in monte galyleȩ qđ
hodierna lectione audiuimꝰ:
Mono recumbentib illis un-¬
decim apparuit diȩ. quo as-¬
cendit incelum Decimo uide¬
runt eũ ipsa die. non iaᷤ int̾ra
positum : sed eleuatũ inaera
celosq petentem. dicentib sibi
angelis Sic ueniet quẽ ad¬
modum uidistis eu᷑. eundem in
celum Hac ergo frequentia
corporalis sue manitestacionis
ostendere uoluit dñs ut dramꝰ.
in omni loco se bonoru deside¬
riis cliuinitus esse p̾sentem:
Apparuit nãq aclmonum̃tũ
lugentib: ad erit et nobis absen.¬
tiȩ eiꝰ recordatione salubriter
contristatis Occurrit reuer.¬

Expanded text:
Qui mox reversi Hierosolymam, Qui mox reversi Hierosolymam, invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit eis in eodem loco januis claupost dies octo, quando erat cum eis et Thomas. Septimo, piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit rever
Abbreviated transcription (Latin):
uo: uisus est et michi. Quib
eni᷑ locis uel tẽporib factȩ
sint uisiones quas conmemorat
ignoramꝰ: Eantũ scimꝰ. quia qđ
sibi nouissime usum esse dñm
confirmat Post ascensionẽ eius.
factũ est. uel quancdo illum
de celo alloquens. clepersecutore.
doctore᷑ eccłȩ fecit. uel quando
in paradisum et tercium celum
raptus. audiuit archana uerba
quȩ non licebat homini loqui
Et sicut alibi dicit Misterium
euuangelii quod ab homine
non accepit: ꝑ reuelationem
iħu xp̃i didicit Pecies uero
uisum ut diximꝰ post resurrec.¬
tionem. dnm̃ euuangeliorum
nobis et actuũ apłoꝵ prodit
hẏstoria. ubi ipso resurrectio.¬
nis suȩ die. quinquies appa-¬
ruisse legitur. Primo quidẽ
marie maglalene flenti admo.¬
num̃tum: Ne inde eidẽ mariȩ
& alteri eiꝰdem nominis femine
regredientib amonum̃to. nun.¬
tiare cliscipulis que ibi conpe¬
rerant: occurrens apparuit:
Tercio simoni petro Quarto
inpanis fractione cognitus est:

Expanded text:
vo, visus est et mihi . Quibus enim locis vel temporibus factae sint visiones quas commemorat ignoramus: tantum scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est, vel quando illum de coelo alloquens de persecutore doctorem ecclesiae fecit ; vel quando in paradisum et tertium coelum raptus audivit arcana verba quae non licebat homini loqui . Et, sicut alibi dicit Mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit . Decies vero visum, ut diximus, post resurrectionem Dominum Evangeliorum nobis et Actuum apostolorum prodit historia, ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum; deinde, eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis quae ibi compererant, occurrens apparuit; tertio, Simoni Petro; quarto,in panis fractione cognitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
addiem quo celos petiit appa¬
ruit. eorũ animos amonendo.
increpando. sp̃s scĩ donũ tribu¬
endo roborauit: E quib qͥdẽ
apparitionib decem solũ modo
in euuangelistarũ scriptis inue¬
nimꝰ. Sed plures fuisse docet
apł̃s dicens Et resurrexit ter¬
cia die secundũ scripturas &
uisus est cephe. et post hec
undecĩ Peinde uisus est plus

Expanded text:
ad diem quo coelos petiit, appaad diem quo coelos petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde visus est plu
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ erulit. atq ad possessionẽ
suture hereditatis erudiendo
prouehit. od est electis ut scrip¬
tum . ẽ Iuxta ÷ dñs his qui tri¬
bulato sunt corde. et humiles
spũ saluabit Od est reprobis
ut p̃missum est. Uultus autem
dñi suꝑ facientes mala. ut ꝑdat
cde terra memoria eorum Unde
necesse est. ut semper inoꝑib
nequam paueant mali. quorũ
&iã cogitaciones singulȩ cons¬
pectui districti iudicis patent.
semꝑ inoꝑatione iusticie. et in
his que propter iusticiam paci-¬
untur. gaudeant boni: quib
cleũ diligentib omĩa cooꝑantur
inbonum &̾ in quacũq tribula¬
tione positis. nunquã eiꝰ pietas
abest Eui canitur inpsalmo
Cibi enĩ derelictus est pauper.
pupillo tueris ad iutor Contere
brachiũ peccatoris: et maligni
Quã pietatis suȩ p̃sentiã. non
tantũ nobis uerbo promisit:
sed & euidentib de signauit in¬
dicuis: Cũ post resurrectionem
suã discipulis sepiususq

Expanded text:
pater erudit, atque ad possessionem pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit. Adest electis ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut promissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent. Semper in operatione justitiae, et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest: cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor: contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis saepius, usque
Abbreviated transcription (Latin):
quã locutꝰ est eis. assumptus
est incelũ. & sedet ad extris
homo .e. assumptus est ince¬
lum: Humanitate quam de
terra susceperat: manet cũ
scĩs in terra. Diuinitate qua
terra pariter implet et celũ.
manet aut̃ om̃ib dieb usq
ad consummationem scł̃i Exqͦ
intellegitur. quod usq ad
sinem scłi. non sunt desuturi
in mundo. qui diuina man-¬
sione & in habitacione sint
digni: Mec dubitandum eos
post huiꝰ scłi certamina mane¬
re cũ xp̃o in regno. qui in scło
certantes xp̃m insui cordis hos¬
pitio meruerunt habere man-¬
sorem: Notandũ interea. quod
p̃sens ubiq diuina maiestas. alit̃
electis suis. aliter ad est reprobis:
Ad est enĩ reprobis potencia
nature in conp̃hensibilis qua omĩa
cognoscit nouissima et antiqua
intelligit cogitaciones alonge.
et om̃s uias singulorũ p̃uidet:
ad est electis gr̃a piȩ protectio.¬
nis. qua illos specialiter ꝑ pꝰsentia
cdona uł flagella quasi filios

Expanded text:
postquam locutus est eis assumptus postquam locutus est eis assumptus est in coelum, et sedet a dextris homo est assumptus in coelum humanitterra susceperat, manet cum sanctis in terra divinitate, qua terram pariter implet et coelum. Manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea, quod praesens ubique divina majestas aliter adest electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona, vel flagella quasi filios
Abbreviated transcription (Latin):
Docentes eos feruare omĩa quȩ¬
cũq mandaui uobis Rectis¬
simꝰ aut̃ ordo p̃licandi. xmo.¬
dernis quoq p̃dicatorib eccłȩ
diligentissime sectandus. ut pͥmo
quilẽ cdoceatur auditor. de¬
inde fidei sacram̃tis imbuatur.
de inle seruandis dñi man¬
datis extẽpore liberius imlttu¬
atur. Quia neq: indoctus qͥsq
et ignarꝰ xp̃iane fidei. potest
ciusdẽ sidĩ sacramentis ablui.
neq lauacrho baptismi apec¬
catis mundari sufficit. si non
post baptisma studeat quisq
bonis oꝑib insistere. Prius
ergo docere gentes. id est sci¬
entia ueritatis instituere. ac
Docente eos scruare omt̃a
que cumq mandaui uolis
Quia sicut corpus sine spũ
mortuũ est. ita et fides sine
oꝑib mortua est Quanta
aut̃ merces piȩ conuersatio¬
maneat. subsequent᷑ insimi¬
at dicens ecce ego uobiscũ
sum. om̃ib dieb usq ad con¬
summationẽ scł̃i kibet autẽ
conferre hinc testimonio qđ
marcus ait Et dñs quidẽ post

Expanded text:
docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversatiomaneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet auconferre huic testimonio, quod Marcus ait: « Et Dominus quidem Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
minoratus paulominus ab angłis
& inqua resurgendo amortuis.
gła ethonore coronatus est.
& constitutus suꝑ oꝑa manuum
patris. omĩaq sub iecta sub pe¬
dib eiꝰ. Interq omĩa. &iã mors
ipsa que et ad tempus p̃ualere
uisa est: eiꝰ pedib substrata est:
Quod ergo psalnusta de dño
resurgente amortuis. ait patri
omĩa subiecisti subpedib eiꝰ.
hoc est utiq quod resurgens
ipse dñs. ait discipulis suis.
Sata ẽ. michi om̃is potestas.
incelo et interra Et quidẽ
antequã prius &iã amorte
resurgeret. nouerant angeli.¬
cȩ incelo uirtutes iure se
sublitas homini: quẽ a suo
conclitore specialiter ad sũp¬
tũ esse indebant. Sed ceci in
terra homines. de dignabant᷑
ei subici: quẽ conmuni secũ
mortalitate cognouerant in¬
dutũ E ontempnebant eiꝰ uir¬
tutem in miraculis intelligere
diuinam: cui infirmitatem in
passionib mee̾. cernebant hu-¬
manã Propt̃ quod benigne

Expanded text:
minoratus est paulo minus ab angelis, minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta sub pedibus ejus. Inter quae omnia etiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri, Omnia subjecisti sub pedibus ejus , hoc est utique, quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra hoei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne
Abbreviated transcription (Latin):
inquit: quilã autẽ dubita.¬
uerunt: Si quȩrimꝰ unde
dubitauerunt: qui uiden¬
tes dñm al orauerunt. nul¬
la magis causa orcurit. quã
ea cuiꝰ lucas meminit: Cũ ipso
resurrectionis suȩ die disci-¬
pulis eũ apparuisse narraret.
existimabant se spm̃ uidere
Uidentes ergo dñm cognos.¬
cunt. et quia hunc dm̃ e̾e̾ didice¬
rant : dimissis interrã uultib ad¬
orant Sel inerat mentib eorũ
non contempnencla dubietas.
quia se non corpus in quo pas¬
sus est resuscitatũ. sed sp̃m̃ quẽ
sinita passione tradidit: solum
uidere putabant: Olncle con¬
sestim magister pius. et eos qui
iã crecliderunt: infide confor.¬
tat. & illos qui ad huc dubitauer̃.
adsidĩ grãm conuocat Omĩb
scilicet intimans. ad quantam
głe magnificenciam. ad sũpta
pro hominib. et morti clata
humanitas.: resurgendo ꝑuene¬
potestas. incelo et interra. Non
enĩ hȩc cle coęterna patri di¬
uinitate : sed de assumpta loqͥt
humanitate. quã suscipiendo

Expanded text:
nt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, existimabant se spiritum videre. Videntes ergo Dominum cognoscunt. Et quia hunc esse Deum didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum quem finita passione tradidit solum videre putabant. Unde confestim magister pius, et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus scilicet intimans ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pepotestas in coelo et in terra. Non enim haec de coaeterna Patri divinitate, sed de assumpta loquitur humanitate. Quam suscipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
unt uicbere: hic ab infimis
cupiditatib ad suꝑna stude¬
ant desideria transire. Nom̃
uero galilee quid mistern
salutaris contineat. crebra
patrũ expositione notissimũ. ẽ
animo retinere Ealilea qͥp¬
pe. transmigratio facta uel
reuelatio dicitur Utraq aut̃
casum respicit Siquidem
supra legimꝰ. dixisse angeluĩ
mulierib. Ite dicite discipu¬
lis eiꝰ quia surrexit. et ecce
p̃cedet uos ingalileam: ibi
eum uidebitis Et nunc euuan¬
gelista narrante cognouimꝰ.
ingalilea ut uideatur ab eis.
secuntur illi . & uidentes eum
ad orant: nisi quia surrexit
xp̃c̃ amortiiis primitie dormi¬
entium. secuntur autẽ hi qui
sunt xp̃i. et ipsi in suo ordine
ad uitã cle morte transmi-¬
grant: Ibiq eũ uidentes ad
sine conlaudant Eui uisio¬
ni congrut illud. quod
galilea &iã reuelatio facta¬
int̾pretatur Eunc enĩ reue¬
mamur : quicũq modo ad¬

Expanded text:
unt videre, hic ab infimis unt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio, dicitur. Utraque autefinem respicit. Siquidem supra legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit, et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc, evangelista narrante, cognovimus in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adofine collaudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revemamur, quicunque modo
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s rmĩ quã modo
audiuimꝰ. et iuxta
litterã gaudio plena
resulget: quia trihumphum
redemptoris nr̃i simul etre¬
demptionis nr̃ę dona. plano
sermone describit. Et si hanc
enucleatius per tractare ue¬
limus. gratiorẽ in littera fruc¬
tum spiritalis sensus. inditu᷑
esse conperimus Sermo et¬
enĩ dĩ aromatum more. qͦ
subtilius quasi terendo et
cernendo discutitur: eo ma¬
iorem interne sue uirtutis
namq est et dulce al au-¬
diendum piis. quod disci¬
puli abierunt ingalileam:
in montem ubi constituerat
illis iħc. Et uidentes eũ ad¬
orauerunt. Sed non uaccat
a misterio. qđ dñs ingalibea
post resurrectionẽ: uel quod
in monte discipulis apparuit
In monte et enĩ apparuit.
ut signasicaret. quia corpꝰ
quod de conmuni humani¬
generis terra nascendo susce.¬
perat: resurgendo iã super
terrena omĩa subleuatum.
celesti uirtute induerit:
In monte apparuit. ut ammo¬
neret sicdeles. si illic celsitudi¬
nem resurrectionis eiꝰ cupi-¬

Expanded text:
rissimi, quam modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae suae virtutis namque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt.  mysterio, quod Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupi
Abbreviated transcription (Latin):
orare & non defi¬
cere docebat ita con¬
clusit ut diceret ueni¬
ente iudice difficile:
fidem in terra reppe¬
riendam. ne quis sibi
forte de suꝑuacua
fidei cogitatione uł
etiã confessione blan¬
diretur. mox altera
iuncta parabola dili¬
gentius ostendit a dõ
fidei non uerba erami¬
nanda. sed opera: int̃
quȩ nimirũ opera
marune regnat hu¬
militas Vnde & supra
cũ fidem grano sina¬
pis minuto quidem
sed ex contritione. fsa¬
granti compararet.
quasi exponendo
subiunxit. Cir feceriti
omia que p̃cepta sunt.
uobis: dicite serui
inutiles sumus: Cui
contra suꝑbi. cum
nequa qũam omĩa
sed modicum quid
faciant. non solum
moxr de sua iustitia
presumunt: sed & in¬
firmos quosq despici¬
unt. atq idõ quasi
fide uacui cũ oraue

Expanded text:
are et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum or