comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quatur me: Preueniet uelle:
subsequat᷑ ꝑficere: Trahit
pat̃ ad filiũ eos. qͥ proptẽa
credunt in filisĩ. qͥa eũ cogi¬
tant patrẽ habere dñ
Ps enĩ pater. aequalem sibi
genuit filiũ: Et qͥ cogitat
atq in fide sua sentit &
ruminat ȩqualẽ ẽẽ patri
eũ inque̾ credidit. ipsũ trahit
pater ad filiũ. Qui enĩ xp̃o
dicit nͣ est ds uerꝰ. non trahit
eũ pat̾. sed sua ꝑuersa cogi¬
tatio trahit eũ ueritati nͣ
consentire Ille tractus ẽ
apatre qͥ ait. Eu es xp̃c filiꝰ¬
Esy mon bariona qͥa caro
& sanguis non reuelauit tͥ
sed pat̾ m̃s qͥ in cęlis est: Ista
reuelatio. ipsa est adtractio:
Dum enĩ dixit nemo potest
uenire ad me nisi pater qui
misit me adtraxerit eum
continuo subiunxit E ego
resuscitabo eũ in nouissimo die:¬
Keddo qd̃ sperat. uidebit qd̃
adhuc ñ uidendo creoidit. nan

Expanded text:
quetur me . » Praeveniet velle, subsequetur perficere. Trahit autem Pater ad Filium eos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum. Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium, et qui cogitat atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Qui enim Christo dicit, non est Deus verus, non trahit eum Pater, sed sua perversa cogitatio trahit eum veritati non consentire. Ille tractus est a Patre, qui ait: « Tu es Chries, Simon Bar Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio ipsa est attractio. Dum enim dixit: Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum, continuo subjunxit, Et ego resuscitabo eum in novissimo dieReddam quod sperat, videbit quod adhuc n
Abbreviated transcription (Latin):
latro. Hoc ꝓũbium dixit eis
M̾s.: Alli aut̃ non cognouer̃t
qͥd loqueretur eis ꝓpt̃ pharise.¬
os. qͥ se uide iactabant cum
cȩci erant uenenatã ce suꝑbã
& in sanabilẽ arrogantiam:
Dñs iħc ista contexuit. quȩ
in hac parabola leguntur.
quã ipse illis non intelligen¬
tibꝰ exponere dignatus est:
Inqua nossalubrit̃ si aduer¬
tamꝰ admonuit. ñ głari in
humana sapientia: non in
morũ dignitate. si humilitas
sunt pagani qͥ scđm quandã
uitȩ huiꝰ consuetudinem
dicunt᷑ boni homines. in no-¬
xcentes. & qͦsi obseruantes
ea quȩ in lege p̾cepta sunt.
deferentes honorem paren¬
tibꝰ suis. ñ mechantes. non
homicidiũ ꝑpetrantes. non
furtũ facientes. non falsum
adũsus quenꝗ testimoni um
ꝑhibentes: Ꝙ cęt̾a quȩ in
non sunt : ce plerũq se iactant.
quomͦ isti pharisei dicentes:
Nũqͥd ce nos cȩci sumꝰ: Sed
hec omĩa mnaniter faciunt
qͥa non intrant ꝑ ostrũ sed
aliunde tumido factu. quasi

Expanded text:
bium dicit eis Jesus, illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis: propter Pharisaeorum qui se videre jactabant cum caeci essent venenatam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit, quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est, in qua nos salubriter si advertamus admonuit non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas sunt pagani, qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes, et qea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera quae in non sunt; et plerumque se jactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus? » Sed haec omnia inaniter faciunt, quia non intrant per ostium, sed aliunde, tumido fastu quasi
Abbreviated transcription (Latin):
olite Murmurare¬
in inuicẽ. nemo potest
uenire ad me nisi
pater qui miset me traxerit
eũ: Quid est nemo potest
uenire adme. nisi qͥa nemo
potest credere in me nisi
pat̾ qͥ misit me adtraxerit
eum e Ille uenit. quẽ gr̃ã

Expanded text:
olite murmurare invicem. Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, attraxerit eum. Quid est, Nemo potest venire ad me, nisi quia nemo potest credere in me, nisi Pater, qui misit me, attraxerit eum? Ille venit, quem gratia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari. Unde & in psalmo dr᷑
Exiet homo ad opus suum:
Nipse dñs dicit: Huceant
oꝑa ur̃a corã hominibus.
sed plus me delectat : quod
ipsa ueritas tanquã pastor
bonꝰ: Et ideo doctor bonus.
quodã modo nos admonuit:
scdm quẽ modũ intelligere
adiunxit : Flir ñ uenit
nisi ut furetur: & mactte
a ꝑdat: Ego ueni ut uitã
habeant. & habundanti
habeant: Uidetur enim
dixisse. ut uitam habeant
uitã quȩ erit in specie:
nisi ꝑ ipsũ ostiũ hoc est ꝑ¬

Expanded text:
operari. Unde et in Psalmo dicitur: Exiet homo ad opus suum . Et ipse Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus . Sed plus me delectat quod ipsa Veritas tanquam pastor bonus, et ideo doctor bonus, quodammodo nos admonuit: secundum quem modum intelligere adjunxit: Fur non venit, nisi ut furetur, et mactet, et perdat; ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. Videtur enim dixisse ut vitam habeant vitam, quae erit in specie, nisi per ipsum ostium, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ tuũ. non tͥ displice¬
roe nisi d̾s tͥ lucerae & ens
ueritos tibi ostenderetur:
Sed qri &iã admonitꝰ diligit
peccata sua. odit admonentẽ
lucẽ & fugit eã: ut non
arguantur oꝑa eiꝰ mala
quȩ facit Qui aut̃ facit
ueritatẽ. accusat in se
mala sua: non sibi parcit.
ñ sibi ignoscit. ut deus
ignoscat: quia qd̃ uult ut ds
ignoscat. ipse agnoscit & uenit
adlucem: cui grãs agit Quod
ille qͥd in se occidissce. osten.¬
dera: dicit dnõ: Auerte. fa¬
ciem tuã apeccatis meis:
& qua fronte dicit nisi it̾um
dicat. qm̃ facinꝰ meũ ego
agnosco. & peccatũ meum
contra me ẽ sẽꝑ: Sit ante
te qd̃ non uis esse ante dm̃:
tum tuũ. retorquet tͥ illud
D ante oculos tuos Ob̾tẽ
retorquebit. quando iam
penitentiȩ fructꝰ nullꝰ erit :
Currite: ne tenebrȩ uios
compͣhendant:¬

Expanded text:
 displiceret nisi Deus tibi luceret et ejus veritas tibi ostenderet, Sed qui etiam admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem accusat in se mala sua, non sibi parcit, non sibi ignignoscat; quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem, cui gratias agit quod illi, quid in se odisset, ostenderit. Dicit Domino: Averte faciem tuam a peccatis meis. Et qua fronte dicit, nisi iterum dicat? Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum contra me est semper . Sit ante te, quod non vis esse ante Domintum tuum, Deus ante oculos tuos, et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit: currite ne tenebrae vos comprehendant
Abbreviated transcription (Latin):
ds mundũ. ut
filiũ suũ unigeni.¬
dum dare : ut omĩs qͥ credit
in eũ non peat: sed habeat
tandũ qd̾ eadẽ de filio di
unigenito replicat. quȩ de filio
hominis in cruce exaltato p̃
miserat dicens: ut omĩs qui
credit in eum non ꝑeat: sed
habeat uitam aet̾nã: Quia
ꝓfecto idem redẽptor & condi¬
tiam nos creauerat ad ꝑfru-¬
endã uitȩ beatitudinem ꝑhen-¬
nis: ipse ꝑ fragilitatẽ humani¬
tatis nr̃ȩ nos restaurar&e ad.
recipiendam quã ꝑdidimus
uitam: Sequitur. Non enĩ
misit d̾s filiũ suũ in mun-¬
dũ ut iudicoe mundum: sed
ut saluat᷑ mundꝰ ꝑ ipsum:
Ergo quantũ in medico est.
sanare uenit ȩgrotũ. se inte¬
rimit: qͥ p̃cepta medici ob¬
seruare non uult: Uenit
saluator ad mundũ: Quare
saluator dictꝰ ẽ mundi nisi
ut saluce mundũ. non ut
uudic& mundũ: Saluari
ñ uis ab ipso. ex te iudicabe¬¬
ris. Ꝙ qͥd dicam uidicaberis :s
Uidete qͥd ait Qui credit
in eũ. ñ iudicabitur Qui aut̃

Expanded text:
ndum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipso non pereat, sed habeat tandum quod eadem de Filio Dei unigenito replicat, quae de filio hominis in crucomiserat dicens: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem redemptor et conditiam nos creaverat ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae nos restauraret ad recipiendam quam perdidimus vitam. Sequitur autem: Non enim misit Deus filium suum in mundum, uut salvetur mundus per ipsum. Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum, se interimit qui praecepta medici observare non vult: venit salvator ad mundum: Quare Salvator dictus ut salvet mundum, non ut judicet mundum? Salvari non vis ab ipso? ex teipso judicaberis. Et quid dicam judicaberis? Videte quid ait: « Qui credit in eum non judicatur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
oue rũ sunt homo & peccator:
Ex audis hono d̾ fecit. qd
aistis: ecato: ipse homo
fecit: Dele qd̃ fecisti. ut d̾s
saluce quod fecit Oportoe. ut
oderis in te opus tiũ . & ame
in te opus di Cũ aut̃ cȩpit
tibi displicere quod fecisti
inde incipiunt bona oꝑa
tua : quia accusas mala opa
confessio ẽ oꝑũ maloꝵ. Facis
ueritatem. ꝙ uenis ad lucẽ:
Quid est facis ueritatem.
Non te palpas. ñ tibi blandi¬
ris. ñ te adulas. non dicis
iustꝰ sũ cũ sis iniquus. & facis¬

Expanded text:
duae res sunt, homo et peccator. duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit: quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, Facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et inci
Abbreviated transcription (Latin):
luce intuendã homo
conditus fuerat. sed
peccatis exigentibus
foras missus. mentis suȩ
cenebras portat Suꝑ¬
na non appetit: imn¬
fimis intendit Selestia
nequaquã desiderat.
terrena sẽꝑ in animo
uersat Et hoc qđ de
genere suo doluit:
in seipso exclamauit
dicens Incuruatus sũ
& huimiliatus sũ usque¬
quaq: Contẽplationẽ
nãq celestiũ ꝑdens
si sola carnis necessaria
homo cogitar&: Incur¬
uatus & humiliatus

Expanded text:
lucem intuendam homo lucem intuendam homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus
Abbreviated transcription (Latin):
ait illi: Alulier dimis.¬
sa es. ab infirmitate
tua: Et imposuit illi
manũ: & confestim
erecta est. Nocauit &
crexit : quia illumina¬
uit. & adiuuit Uocat
sed non erigit: quan¬
doquidẽ ꝑ eius grãm
illuminamur. sed exi¬
gentib nr̃is meritis
adiuuari non possumꝰ:
Plerũq enĩ uidemus
quȩ agenda sunt
sed hec oꝑe non imple¬
mus. Nitimur . & infir¬
mani Mentis iuditiĩ
rectitudinẽ conspicit.
sed ad hanc operis for¬
titudo succumbit:
qllla nimirũ iam de
pena percati est ut
ex dono quidẽ possit
bonũ concupisci. sed
tam̃ ab eo quod aspi¬
cit᷑. contingat ꝑ meritũ
repelli: Wsitata & enĩ
culpa obligat m̃tẽ.
ut nequaquã suigere
possit dd rectitudinẽ
Conat᷑ & labitur.
quia ubi sponte diu
ꝑstitit : ibi & cũ nolu¬
erit coacta cadit.
Bene de hac nr̃a incur¬
riatione ex stipo huma¬
ni generis. ꝑ psalmistã
dicit᷑ Incuruatus sũ:
& humiliatus sũ usque:¬
quaq. Contẽplatus

Expanded text:
ait illi: Mulier, dimisait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatus
Abbreviated transcription (Latin):
trinus aduentus dnĩ ad
in fructuosã ficulneam
qđ decẽ & octo annoꝵ
numerus ad curuam
mulierem signat Sexto
Senarius aut̃ numerus
intrigonũ ductus: decẽ
& octo facit: Quia ergo
homo qui sexta die factus
est ꝑfecta opera habere
noluit: sed ante legem.
sub lege. atq in exordio
in choantis gr̃ȩ infirmus
extitit: decẽ & octo annis
mulier curua fuit Git¬
erat inclinata: nec omĩno
poterat sursũ respicere
Omĩs peccator terrena
cogitans. celestia non re¬
quirens. sursũ respicere non
ualet: quia dũ desideria
inferiora sequitur a m̃tis
sue rectitudine curuat᷑
Et hoc semꝑ uidet. qđ sine
cessatione cogitat. Ad corda¬
aspicite. Alius de hono¬
ribus. alius de pecuni is.
alius de p̾̃dioꝵ ambitu
cogitat. Cuncta hec in
imo sunt & quando
mens talibus implicat᷑.
ab statu sui rectitudine
flectitur. Et qui a ad
celeste desideriũ non
assurgit: quasi mulier
inclinata. sursũ respicere
nequaquã potest Se
quit᷑ Hanc cũ uidisset

Expanded text:
trinus adventus Domini ad infructuosam arborem quod decem et octo annorum numerus ad mulierem curvam signat. Sexto senarius autem numerus in trigonum ductus, decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexto die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in initio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis mulier curva fuit. erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. Ad cordaspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs reseruandũ crede deberent.
Dixit autẽ eis. Non est urm̃
nosse tẽpora uł momienta: quae
pater posuit insua potestate.
Oftendit qͥa ñ expedit nosse nob̾
mortalibus diem uocationis
cis ita solliciti cotidie uiuamꝰ:
quasi die alia ad iudicium
ꝓꝑare debeamus. Sed accipi¬
etis inqͥt uirtutem suꝑuenien¬
tis sp̃s scĩ in uos: & eritis michi
teftes in ihrłm & in om̃i iudea
& samaria. & usq ad ultimũ
terrae. Acsi dicerce. Non enĩ
putare debo is ueniente in
uos spũ scõ. statim huiꝰ mundi
fieri conssimationẽ: sed uobis
tantũ uirtutẽ de me testifi¬
candi p̾bere. E cũ haec dixissoe.
uidentibus illis eleuatus est:
& nubes suscepit eũ ab oculis
eorum. Ubiq creatura crea¬
tori suo pͣstat obsequium:
Astra indicant nascentẽ. patien¬
tem obnubunt. recipiunt ascen¬
denttem: redeuntẽ ad iudiciũ
comitabuntur. Ecce duo

Expanded text:
sanctis reservandum credere. sanctis reservandum credere. Dixit autem eis: Non est vestrum nosse tempora et momenta, quae Pater posuit in sua potestate. Ostendit quia non expedit nobis nosse mortalibus diem vocationis cis, ita sollicite quotidie vivamus, quasi die alia ad judicium properare debeamus. Sed accipietis, inquit, virtutem supervenientis Spiritus sancti in vos, et eritis mihi testes in Hierusalem, et in omni Judaea, et Samaria, et usque ad ultimum terrae. Ac si diceret, Non enim putare debetis veniente in vos Spiritu sancto, statim hujus mundi fieri consummationem, sed vobis tantum virtutem de me testificandi praebere. Et cum haec dixisset, videntibus illis, elevatus est. et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Ubique creatura creatori suo praestat obsequium: astra indicant nascentem, patientem obnubunt, recipiunt nubes ascendentem, redeuntem ad judicium comitabuntur. Et ecce duo
Abbreviated transcription (Latin):
conuescens p̃cepit eis ab hie¬
rosolimis ne discederent:
sed expectarent ꝓmissionẽ
patris. Qd̾ cibos cũ discipłis
sumpsit. hoc icło fecit. ut
eandem quã ã mortuis susci¬
tauerat carnem. palpando
atq tractando ueram mons¬
trar&. Sequitur. Quam
audistis inqͥt ꝑ os meum:
Quia ioħ̃s quidem baptirauit
aqua: uos autẽ baptizabimini
spũ scõ non post multos hos
dies. Fuerant autẽ iam apłi
aqua baptitati. sed nondum
spũ scõ plene: qͥ eis promit¬
titur post ascensionem illã
futurus. Neq autẽ ipsi apłi
neq successores eorum. huc¬
usq in aeccła aliter quam
iohannes baptista. id est in
aqua baptitare ualebant :
sed tamen inuocato nomine
scĩ quȩ in homine in aqua
mergente baptitatoꝵ simul
animas &e corpora purificae.
qd̃ ioħis baptismate non fiebat.
Igitur qͥ conuenerant : in terro¬
gabant eũ dicentes. Dñe. si
in tempore hoc restitues regnũ
isrł: Consequenter de reguo
dĩ ꝑcunctantur. utrũ uidelicae

Expanded text:
cepit eis ab Hierosolymis ne dis cederent, sed exspectarent promissionem Patris. Quod cibos cum discipulis sumpsit, hoc ideo fecit ut eamdem, quam mortuus suscitaverat, carnem, palpando atque tractando veram monstraret. Sequitur: Quam audistis, inquit, per os meum, quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu sancto, non post multos hos dies. Fuerunt autem jam apostoli aqua baptizati, sed nondum Spiritu sancto pleniter, qui eis promittitur post ascensionem illam futurus. Neque autem ipsi apostoli, neque successores eorum, hucusque in Ecclesia aliter quam Joannes Baptista, id est, in aqua, baptizare valebant; sed tamen, invocato nomine sancti, quae hominem in aqua mergendo baptizatorum simul animas et corpora purificet, quod in Joannis baptismate non fiebat. Igitur qui convenerant, interrogabant eum, dicentes: Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel. Consequenter de regno Dei percunctantur, utrum videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiae. oe oꝑibus caritatis
quam auaritia: De cuius
radice om̃ium malorũ ger¬
men emergit. quae nisi in
suis fomitibus enecatur. necesse
est ut in agro illius cordis in
quo huius mali planta con¬
ualuit: spinae potius tribu¬
liq uiciorum. quam ullũ
uerae uirtutis semen oria¬
tur. Resistamus gͦ dilectissi¬
mi huic tam pestifero malo.
& caritatem sine qua nulla
uirtus potest nitere. secte¬
mur. ut ꝑhanc qua ad nos
xpc̃ descendit dilectionis
uiam. & iam nos ad ipsum
possimus ascendere: cui est

Expanded text:
misericordiae et operibus charitatis, misericordiae et operibus charitatis, quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro cordis illius, in quo hujus mali planta convaluit, spinae potius tribulique vitiorum, quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo, et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur: ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, etiam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
sed transeunda sunt fortiter
Adhanc enim deuotionem¬
nos beatissimus apłs paerus
incitat. & scđm illam dilecti¬
onem quam pascendis ouibꝰ
xp̃i trina dñici amoris ꝓfes¬
sione recoepit. obsecrans dicit.
Rissi ohsecro uos tam quã
aduenas &e ꝑegri nos. abstinere
uos a carnalibus desideriis .:
quae militant aduersus
animam. Eui autem nisi¬
diabolo carnales militant
uoluptates. qui animas ad
suꝑna tendentes. corruptihi¬
lium bonorum delectationib
obligare. ce ab illis de quihi n
ipse excidit gaudce abducere.
Contra cuiꝰ insidias. sapienter
deb& fidelis quisq uigilare.
ut inimicũ suum de eo quo
temptatur possit elidere.
Nichil est autem ualidius
dilectissimi contra diaboli
dolos. quã benignitas miscđiȩ.
& largitas caritatis. ꝑ quam
omẽ peccatum aut decliua¬
tur aut uincitur. Sedhuiꝰ
uirtutis sublimitas. non pͥus
app̃henditur: quam illud qd¬
ei est aduersarium subruat᷑
Quid autẽ tam inimicum

Expanded text:
sed transeunda sunt fortiter. sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: rissimi, obsecr.o uos tamquam aduenas et peregrinos abstinere uos a carnalibus desideriis, quae militant aduersus animam. diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem tam inimicum
Abbreviated transcription (Latin):
carne uenturus. uisibil is cre¬
derour. nec posse ambigi
omĩa illi esse subiecta. cui ab
ipso corporeae natiuitatis
exordio.famulatus seruissce
angłicus. Sicut enĩ conci ui¬
auit : sic & editum de uir¬
gine. uox caelestium pasto¬
ribus cecinit. Sicut resur¬
recisse amortuis suꝑ norũ
nunt Rum destimonia pͥma¬
docuerunt: sic adiudican¬
dum mundum in ipsa car¬
ne uenturum. angelorũ
officia declararunt: ut
in telligeremus quantae
potestates ad futurae sint¬
cũ iudicaturo. cui tantue
ministrauerint & iã:di¬
laetantes: liberos cordis oui¬
los ad illam alcitudinẽ
inqua xpc̃ est erigamus.
Sursum uocatos animos
desideria terrena ñ deprimant
ad aeterna prae electos ꝑitura
non occupent. uiam ueritatis
ingressos fallaces illecebrie
non roardent. U̾ ita a sidelibꝰ
haec temporalia decurrant᷑.
ut ꝑegrinari se in hac mundi
ualle cognoscant. inqua & iã¬
si quedam cõmoda blandiant᷑
non amplectenda nequiter

Expanded text:
carne venturus visibilis crecarne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim conciavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judilaetantes, liberos cordis olos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter,
Abbreviated transcription (Latin):
non egere. qm̃ glorificati
corporis manente natura. co
fides credentium uocabatur.
ubi non carnali manu sed
spiritali intellectu. par geni¬
tori unigenitus tangerce ur.
Hinc illud est quod post
resurrectionem suam dñs
cum maria magdalene ꝑsonã
aeccl̾ȩ gerens. ad contactum
ipsius ꝓperar&e accedere:
dicit ei. Holi me tangere.
nondum enĩ ascendi ad pa¬
trem meũ. hoc est nolo ut ad
me corporaltter uenias: nec
ut me sensu carnis agnoscas.
ad sublimiora te differo. ma¬
iora tibi preparo. cũ ad patrẽ
meum ascendero: tunc me
ꝑfectius ueriusq palpabis.
appraehensura quod non
tangis. & creditura quod ñ
uides. Cum aut̃ ascenden¬
tem in caelos dnm̃. sequaces
discipulorum oculi intenta
amͦ miracione suspicerent.
adstiterunt coram ipsis an¬
geli duo. mirabili uestium
candore fulgentes. qui &
dixerunt. Uiri galilei. qͥd
statis aspitientes in caelũ.
modũ uidistis eũ euntem
n caelum. Quibus ũbis
om̃s aeccłẽ filii docebant᷑.

Expanded text:
, non egere: quoniam glorificati , non egere: quoniam glorificati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: uiri Galilaei, quid statis respicientes in caelum? modum eum uidistis euntem in caomnes Ecclesiae filii docebantur
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit. Unde & ipsi beati
apłi qui tot miraculis confir¬
mati. tot sermonibꝰ eruditi.
atrocitatem tamen dominicȩ
passionis expauerant. &e ueri¬
tatem resurrectionis eius
ñ sine hesitatione susccꝑant :
Tantum de ascensione dñi
ꝓfecerunt. ut quicqͥd illis
prius intulerat m&rum.
uerterceur in gaudiũ:
Ptam enim contemplationem
animi. in diuinitatem ad pa¬
tris dextam consedentis erex¬
rant. nec iam corporeae: uisio¬
nis tardabantur obu. quo¬
minus in id aciem menti
intenderent. quod nec a patre
Iescendendo aufuerat: nec a
discipulis ascendendo discesse
rat. Tunc igitur dilectissimi
filius hominis di filius excel¬
lentius sacratiusq innotuit.
cum inpaternae maiestatis
głam se recepit. & in effabili
modo coepit esse diuinitate
praesentior. qui factus est hu¬
manitate longinquior. Tunc
ad aequalem patri filium
eruditior fides gressu coepit
mentis accedere. & contrecta¬
tione coporeae in xp̃o substan¬
tiae. quae patre minor est

Expanded text:
suscitavit. Unde et ipsi beati suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tunc igitur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi capaces esse possimꝰ.
explae is om̃ibus quae euan¬
glicae predicationi & noui
testamenti mysteriis congru
onem die coram discipulis
eleuatus in caelum corpora¬
lis praesentiae modũ fecit.
mansurus inpatris dexta.
donec tempora multipli¬
candis aeccłȩ filiis. diui¬
nitus p̃stituta ꝑagunt᷑:
& ad iudicandos uiuos ac
mortuos in eadem carne
in qua ascendit adueniae.
Qd̾ itaq redemptoris nr̃i
conspicuum fuit: in sacra¬
menta transiuit. Qut
fides excellentior essoe. ac
firmior: uisioni doctrina
successit. cu ius auctor itatẽ
suꝑnis illum inata radiis.
credentium corda sequeren
tur. Hanc fidem ascensione
roboratam. ñ uincla. non car
laniatus ferarum. nec exqui¬
sita ꝑsequentium crudelita¬
tibus supplicia terruerunt.
Prohac fide ꝑ uni uersum
mundũ non solum uiri sed
& iam feminae. nec tantum
in pubes pueri sed &iã tenerae
uirgines. usq ad effusionem
sui sanguinis decertarunt.
Haec fides demonia eiecit.
aegritudines depulit. mortuos

Expanded text:
issimi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congrueonem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidem ascensione roboratam, non vincula, non carclaniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
phum uictoriae quẽ repor¬
tarat a mortuis. inferret
& caelis. Sicut gͦ in festiui¬
tate paschali. resurrectio
di: ita ascensio eius in cael ii.
praesentium nobis est mat᷑ia
gaudiorum. recolentibꝰ illũ
diem & rite uenerantibus.
quo natura nrãe humilitatis
inxp̃o supra omnẽ caeli mi¬
liciam. supra om̃s ordines
angłorum. & ultra cunctarũ
altitudinem potestatum.
ad di patris est ꝓuecta con¬
I sessum. Quo ordine oꝑum
diuinorum nosfundati nos
aedificati sumus. ut mirabi¬
lior fierce grã đi. cũ remotis
ã conspectu hominũ quae
merito reuerentiam sui
sentiebantur indicere. fides
non diffider&e. spes non flucᷤ¬
tuar&. caritas ñ terper&e.
Magnarũ enĩ hic uigor
mentium & ualde fideliũ¬
est hoc lumen animorumr.
incunctanter credere quȩ
corporeo non uidentur in¬
tuttu: & ibi figere deside¬
rium. quo nequeas inferre
conspectum. Haec autem
pioeas unde in nr̃is cordibꝰ
nasceraur. aut quo modo
quisquã iustificar&ur ꝑ

Expanded text:
phum victoriae, quem reporphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio di, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per
Abbreviated transcription (Latin):
exultemus gaudiis. & pia grãrũ
actione laetemur. Hodie enĩ
non solum paradisi possessores
firmati sumus. sed & iã cęlorũ
in xp̃o suꝑna penetraui mu
ampliora adepti ꝑ in effabilem
xpĩ grãm. quam ꝑ diaboli
amiseramus inuidiam. Ham
quos uirulentus inimicus
primi habitaculi felicitate
deiecit. eos sibi concorporatos
łi filius. ad patris dexteram
acram eN dum dilec̃¬
tissimi salutis nrãẽ.
quam precio sanguinis sui
uniuepsitatis conditor estimauit.
a die corporalis ortus usq ad
exitum passionis. ꝑ dispensa¬
tonem humilitatis implaũ
eft: & licet multa &iam in
forma serui diuinitatis signa
radiauerint. ꝓprie tamen
illius temporis actio. ad demons¬
trandam suscepti hominis
ꝑtinuit ueritatem. Post passi¬
onem uͦ ruptis mortis uincu¬
lis quae uim suam in eum
qͥ peccati erat nescius incedendo
ꝑdiderat. infirmitas in uir¬
tutem. mortalitas in aeter¬
nitatem. contu melia transi
rauit aspectui: donec trium¬

Expanded text:
exsultemus gaudiis, et pia gratiarum exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivravit aspectibus, donec trium
Abbreviated transcription (Latin):
onem dnĩ & ascensionem eius
exactum est: hoc ꝓuidentia
di curauit. hoc docuit. hoc
suorũ & oculis insinuauit¬
passus & mortuus. Unde
beatissimi apłi om̃sq discipłi
qui & de exitu eius fuerant
trepidi. & de fide resurrec¬
tionis ambigui. ita sunt
ueritate ꝑspicua roborati.
ut dño in caelorũ eunte
sublimia. non solum nulla
afficerentur tristicia. sed
& iam magno gaudio reple¬
rentur: S reuera magna
& ineffabilis erat causa
gaudendi. cum in conspectu
scãe multitudinis supra
om̃ium creaturarũ caeles¬
tium dignitatẽ. hu mani
generis natura conscender&e.
suꝑ gressura angłicos ordi¬
nes. & ultra archangłor ũ
altitudines eleuanda. nec
ullis sublimitatibus modum
suae ꝓtectionis habitura. nisi
aeterni patris recepta conses su.
illius gł̾ae sociarceur in throno.
cuius naturae copulabatur
in filio. Quia igitur xp̃i ascensio
nr̃a ꝓuectio est: &e quo prae¬
cessit gła capitis. eo spes uocat᷑
& corporis. Dignis dilectissimi

Expanded text:
onem Domini et ascensionem ejus onem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuavit etpassus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitomnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimisuae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
turas dño: efficiuntur arden¬
tia. In fractione quoq panis
conuiescentium apiuntur
oprutus. multo felicius hoꝵ
oculis patefactis. quibus na¬
turae suae manifestata est
głificatio. quam illorũ gene¬
ris nr̃i princip um. quibus
praeuaricationis suae est
autem aliaq miracula cũ
discipuli trepidis cogitationi¬
bus estuarent. & apparuissae
in medio eorum dñs dixitq
pax uobis. ne hoc in eoꝵ rema
neroe opinionibus quod uol¬
uebatur incordibus : puta¬
bant enĩ spm̃ se uidere non
carnem. redarguit cogitatio¬
nes a ueritate discordes. Inge¬
rit dubitantium oculis
manentia manibus suis &
pedibus crucis signa. & ut
diligentius ꝑtractetur inui¬
tat. quia ad sananda in sideliũ
cordium uulnera. clauorũ
& lanceȩ erant seruata ues¬
tigia. ut non dubia fide sed
constantissima scientia tene¬
r& ur. eam naturam in di
patris concessuramꝰ throno
quae iacuerat in sepulchro.
tissimi quod inter resurrecti¬

Expanded text:
turas Domino, effi ardenturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est autem aliaque miracula, cum discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, quae jacuerat in sepulcro. Ctissimi, quod inter resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
fidei fundamenta iecissent.
Mris igitur ꝑturbationibus.
nrĩs ꝑiculis in apłis consule¬
batur. nos in illis uiris contͣ
calũpnias impiorũ & contra
terrenae argumenta sapi¬
entiae docebamur: nos illoꝵ
instrixit aspectus. nos erudi¬
uit auditus: nos confirmauit
ad tactus. Grãs agamus
diuinae dispensationi &
scoꝵ patrum necessariae tar¬
ditati dubitatum est ab illis.
resurrectionem dni ascensionẽq:
flipcerunt. ocioso transire dis¬
cursu: sed magna in eis confir¬
mata sacramenta magna sunt
reuelata mysteria In his dirae
mortis maeus aufertur. &
sĩ solum animae sed & iam
carnis inmortalitas declara¬
tur. In his ꝑ insufflationem
dominici cura mandatur.
In his diebus duobus disci¬
pulis tercius in uia dñs comes
iungitur. & ad omnẽ nraẽ
ambiguitatis caliginẽ daeer¬
gendam. pauentium ac tre¬
pidantium tarditas increpa¬
tur: flãmam fidei illuminata
corda conci piunt. & quae
erant tepida reserante scrip¬

Expanded text:
fidei fundamenta jecisset. fidei fundamenta jecisset. Nostris igitur perturbationibus, nostrisque periculis in apostolis consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae 291 dispensationi et sanctorum Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplum iudaica impiceate
resolutum diuina intriduo
potentia suscitauit: quadra¬
genarius hodie dilectissimi
scõrũ dierum explorus est
numerus sacratissi ma ordi¬
natione dispositus. & ad uti¬
litatem nrae erudicionis
impensus : ut dum a dño in
hoc spaciũ mora p̾sentiae
cor poralis extenditur. fides
resurrectionis documentis
necessariis munireur. Mors
enim xp̃i multoꝵ discipłoꝵ
corda turbauit. & de sup¬
plicio crucis. de emissione
sp̃s. de exanimati corporis
sepultura grauatis mestitu¬
dine mentibus quidã diffi¬
dentiae torpor obrepserat.
Nam cum scãe mulieres sic̃
euangłica patefecit hystoria
reuolutum ã monumento
lapidem. sepulchrũ corpore
uacuum. & uiuentis dñi testes
earum apłis aliisq discipłis
de yramentis similia uide¬
bantur. Quam utiq he¬
sitationẽ humana infirmitate
nutantem. nequaquã ꝑmi¬
sissae sp̃s ueritatis predicatoꝵ
suorum inesse pectoribus:
nisi illa trepida sollicitudo
& curiosa cunctatio nrãe

Expanded text:
templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus, nisi illa trepida sollicitudo et curiosa cunctatio nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
mei. qͥ unũ ex quatuor euan¬
głi is scripsit. ipse & iã librũ
actuũ apłoꝵ unde nunc
presens lectio sonuit edidit.
ubi & pͥmitus de ultimo con¬
uiuio qd̾ dñs post resurrec¬
tionẽ suam cũ discipłis suis
habuit. simul &e de ascensi¬
one eiꝰ ad cęlũ quã hodie ce¬
lebramus. mentionẽ fecit.
Exordiũ enĩ ipsius libri est.
ep̃e. qui hunc me librum
apłorum actuum scribere
cogis: quae coepit ihs pͥmo
signa monstrando. uł ea quȩ
ad exempla uitae ꝑtinebant:
facere & postea docere. Quia
iħs bonorum doctorem insti¬
tuens. nulla nisi que docuit
faciens. Usq in diem qua

Expanded text:
mi, qui unum ex quatuor Evangeliis scripsit, ipse etiam librum Actuum apostolorum, unde nunc praesens lectio sonat, edidit: ubi et primitus de ultimo convivio quod Dominus post resurrectionem suam cum discipulis suis habuit, simul et de ascensione ejus ad coelum, quam hodie celebramus, mentionem fecit. Exordium enim ipsius libri ita e» episcope, qui hunc me librum Actuum apostolorum scribere cogis, « quae coepit Jesus, » primo signa monstrando, vel ea quae ad exempla vitae pertinebant, « facere et » postea « docere, » quia Jesus bonum doctorem instituens, nulla nisi quae docuit fecit. « Usque in diem qua
Abbreviated transcription (Latin):
Saule inquit saule.
quid me ꝑsequeris .
Quid est quod rugien¬
tis poli mugit archanũ.
&e contra seuitiã pauli
militia conqueritur
cęli. nisi ut qui non
crediderat resurgen¬
tem. saltim crederae in
celo sedentem: Nam
dicitur ananiȩ. accede
ad eum : & signa eum
charactere meo. multa
enim pacietur ꝓ nomi¬
ne meo: Et ille. Dnẽ:

Expanded text:
Saule, inquit, Saule, Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Quid est quod rugientis poli mugit arcanum, et contra saevitiam Pauli militia conqueritur coeli; nisi ut qui non crediderat resurgentem, saltem crederet in coelo sedentem? Nam dicitur Ananiae: Accede ad eum, et signa eum charactere meo: multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
est saculus miraris. qua¬
lis estu: erit & ipse talis
& unus uob̾ erit nata¬
lis. Qui illũ fecit ex
saulo paulum. ipse te¬
fecit ex s mone petrũ:
Unus uos honorauit.
unus uos coronabit:
Mutauit ꝑsecutorem.
inutauit &e piscatorem:
Et si te pͥorem. ce illũ
posteriorem : tamen
ambobus unum dona¬
uit honorem: Ueni
sce̾ paule . ueni seque¬
re petrum: sed docen¬
tem non fugientem:
beatissimus paulus
sicut in lectione
actuum apłoꝵ cum
recitaretur audiui¬
mus. cȩlesti uoce est¬
ꝓstratus dum furit
ad caulas lupina rabie:
dũ exosum sibi nom̃
in nocentis agni ꝑseqͥ¬
tur. dum querit dis¬
cerpere aut uexare
gregem. audiuit altis¬
sonam uocem: Saule
saule. quid me ꝑse¬
queris. Quid frus¬
tra insilisti contra
nomen meum. o
occidisti martyrem
meum: Olim quidẽ
debui ꝑdere te.
sed stephanus m̃s orauit
ꝓ te: E ille. Quis es
Ego sum ih̃s : quem tu¬
ꝑsequeris: Caput de
cȩlo clamat ꝓ menbrii.
inquietatur corpus.

Expanded text:
est Saulus, miraris; quaest Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Unus vos honoravit, unus vos coronabit. Mutavit persecutorem, mutavit et piscatorem; etsi te priorem, illum posteriorem: tamen ambobus unum donavit honorem. Veni, sancte Paule, veni, sequere Petrum; sed docentem, non fugientem. beatissimus Paulus, sicut in lectione Actuum Apostolorum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid frustra insanisti contra nomen meum, et occidisti Martyrem meum? Olim quidem debui perdere te; sed Stephanus meus oravit pro te. Et ille: Quis es, Ego sumpersequeris . Caput de coelo clamat pro membris. Inquietatur corpus;
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium ꝑuiderent: hȩc
qͥ est iniquitatid elatio
ut in altum se ferat.
in sublime se erigat:
Sed scã oratio om̃nem
humiliat suꝑbiam. uniuer¬
sã deicit uanitatem
TINI IN NATL APłOꝵ.¬
ilioli mei. audite
nos: & liberate uos.
Currite ꝓ uobis. &
nobis prestate ce uob:
Commune erit gaudi¬
um nr̃m. si uos uicderimꝰ
induere xpm: Iuuenes
& uirgines. seniores
cũ iunioribus: ad gra¬
tiam festinent. Ma¬
ter nr̃a pariendo
non discernit ȩtates.
ut ex lupo fieror agnus.
samen natus ẽ saulus.
creuit. & factus est
magnꝰ. Baptiz atus est
amatre: illuminatꝰ¬
est aͥ patre:  cepit
uelle petrum uidere:
E cum querer&e eum
uelle uidere . magis
eum petrus cepit ti me-¬
re: Audiuit en im
petrus . quia saulus eũ
querebat: Noli timere
beate petre . quia non
saulus de querit : sed
paulus uas electionis
te cupit uidere.
Obeate petre . bene¬
dic patrem & suscipe
frẽm: & habebis cum
quo defendere possis¬
matrei : O beate
petre . quia conuersus

Expanded text:
omnium perviderent. Haec omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitatem. III. In Natali apoilioli mei, audite nos, et liberate vos. Currite pro vobis, et nobis praestatis et vobis. Commune erit gaudium nostrum, si vos viderimus induere Christum. Juvenes et virgines, seniores cum junioribus ad gratiam festinent: mater nostra pariendo non discernit aetates. ut ex lupo fieret agnus. Tanquam natus est Saulus, crevit, et factus est magnus. Baptizatus est a matre, illuminatus a Patre; et coepit velle Petrum videre: et cum quaereret eum valde videre, magis eum Petrus coepit timere. Audivit enim Petrus quia Saulus eum quaereret. Noli timere, beate Petre; quia non Saulus te quaerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus
Abbreviated transcription (Latin):
lando se posse conscen¬
dere. atq: elatud subito
magicis artibꝰ uolare
cepissoe. tunc petrus
fixis genibꝰ precatus
est dñm: E precatio scã.
uicit magicam leuitatẽ
Prior eñĩ ascendit ad
dnm oratio: quã uolatꝰ
& ante ꝑuenit iusta pe¬
ticio. quã iniqua presũp.¬
tio: Ante inquã petrus
in terrid positud optinuit
qđ pceebat. quã sy mon
ꝑuenirae in cȩlestibꝰ quo
tendebat: Tunc qͥ petrꝰ
uelut uinctũ illum de
sublimi aere deposuit.
& quodã precipitio in
saxo elidend: eiꝰ crura
confregit. & hoc in obꝓ¬
brio facti illiꝰ: ut qui
paulo ante uolare tẽp̃¬
tauerat. subito ambula¬
re non possae: & qͥ pennas
assũpserat : plantas amit¬
mirũ uideat᷑. qd̃ magud
iste p̾sente apło ꝑ aerem
aliquãdiu uolitauerit.
hoc pacientia petri fecit:
Pmisit enĩ illũ sublimiꝰ
ascendere. ut altius cade¬
ret: Uoluit eũ in excelsũ
leuari ad conspectum
om̃ium. ut ruentem
illũ de excelso occłi

Expanded text:
lando se posse conscenlando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset, tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam lenitatem: Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitmirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi