comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uato pompeior. et caput ad apperuit. et
selle assurrexit. et equo destendit. ea¬
q se libenter facere in concione predi-¬
cauit. memortab eo duodeuigniti annis
nato. partesisuas excercitu paterno ad¬
uitas. multa insignia pompeio: sed ne¬
scio an hoc quitꝙͣ ad mirabilius conti¬
itorit. quod magnitudine beneficu sũi
it aliquis in sumo splendore. eciam sor¬
dibus gratis locus i. corunto pretore
fumus hirci et panse iussu senatus
locante qui tunt libitimam excercebãt.
tum rerum suarum usum. tum nimi¬
sterium suum gratuitum polliciti sunt.
quia hu pro Re.p. dimicantes occiderãt
q postulatione excuderunt.
It exequiarum apparatus sestercio num/¬
morum ipsis prebentibus ad iceretur.
quorum laudem ad iecta lege condicio
anget magis ꝙͣ extenuat. quomam
quidem questum contempserunt nulli
alic rẽi ꝙͣ questui auentes uatantes¬
Ace cinerupi suorum neges gentium
exterarum secundum hunt tam con¬

Expanded text:
uato etiam Pompeio et caput adaperuit et uato etiam Pompeio et caput adaperuit et sella adsurrexit et equo descendit eaque se libenter facere in contione praedicauit, memor ab eo duo de xx annos nato partes suas exercitu paterno adiutas. multa insignia Pompeio, sed nescio an hoc quicquam admirabilius contigerit, quod magnitudine beneficii sui Sit aliquis in summo splendore etiam sordibus gratis locus. M. Cornuto praetore funus Hirti et Pansae iussu senatus locante qui tunc libitinam exercebant cum rerum suarum usum tum ministerium suum gratuitum polliciti sunt, quia hi pro re publica dimicantes occiderantique postulatione extuderunt ut exequiarum apparatus sestertio nummo ipsis praebendus addiceretur. quorum laudem † adiecta lege condicio auget magis quam extenuat, quoniam quidem quaestum contempserunt nulli alii rei quam quaestui uiuentes. Pace cinerum suorum reges gentium exterarum secundum hunc tam con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ alus uictorus cognomem assequutus.
non dubitauit consul pr̃o. R. calidion
pretore tandidato. supplicare populo. ꝙ
tribunus plebis. legem qua patẽr eiũ/
in ciuitatem restitueretur tulerat.
Qiuineciam patronum eum domus ieht
familie sue dictitauit. nec hac re de nn¬
principatu quen proculdubio obtine¬
bat quitꝙͣ decerpsit quia non humili
sed grato amino. longe inferioris honu¬
insmaximo merito eximĩam subunt¬
am .Si. quidem marumon solum preci¬
piuis. sed eciani prepotens grate mentis¬
fuit impetus. duas emm caiia
cohortes mira uirtute iim cimbrorũ
sustinentes in ipsa acie aduersus condi¬
tionem federis. ciuitate donauit. quod
quidem factum et uere egregie excusa¬
uit. dicendo inter armorum strepitu
uerba se uiris ciuilis exaudire non p̃o¬
tiuisse. sane quia trmpus id tunc erat
quo magis deffendere ꝙͣ audire leges
⁊ marii uestigia ubiq .l. silla certamer
laudis. subsoquitur. dictator enim pri¬

Expanded text:
quam alii uictoriis cognomen adsecutus quam alii uictoriis cognomen adsecutus non dubitauit consul pro Q. Calidio praeturae candidato supplicare populo, quod tribunus pl. legem, qua pater eius in ciuitatem restitueretur, tulerat. quin etiam patronum eum domus et familiae suae semper dictitauit. nec hac re de principatu, quem procul dubio obtinebat, quicquam decerpsit, quia non humili, sed grato animo longe inferioris hominis maximo merito eximiam summitam C. quidem Marii non solum praecipuus, sed etiam praepotens gratae mentisfuit impetus: duas enim Camertium cohortes mira uirtute uim Cimbrorum sustinentis in ipsa acie aduersus condicionem foederis ciuitate donauit. quod quidem factum et uere et egregie excusauit dicendo, inter armorum strepitum uerba se iuris ciuilis exaudire non potuisse. et sane id tempus tunc erat, quo magis defendere quam audire leges . Marii uestigia ubique L. Sulla certamine laudis subsequitur: dictator enim pri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊significatione correx it
Am herele probabiliter. ꝙͣ. Q. therenciꝰ
culleo pretoria familia natus. et inter
pancos senatoru ordinis splendidus.
optimo ex emplo affricam superioris
currum triumphantis quia captus
a rarthagiensibusab eo fuerat
recuperatus. pilleum cãpite gerens
sequutus est. Actori enim liberalitatis
sue tanꝙͣ patronor accepti beneficii con¬
fessionem spectante. populo Ro merito
reddidit.
ł flaminii de philippo ⁊ege trumphan¬
tis curruui. non unus sed duo milta ci¬
uium romanorum pilleata concomĩtata
sunt. que hus punicis bellis intercepta
et in grecia seriuencia. cura sua collecta.
in pristinum gradum restituerat gemi¬
natum ea die decus imperatori. A quo
simul et deuicti hostef et conseruati
ciues spectaculum patrie prebueruntt.
illorum quoq salus dupliciter onmnbus
accepta fuit. Et quia tain multi. et quia
tam grati exoptatum libertatis istatuur
Etellus uero pius pertinaci erga exule
patrem aniore. tam clarum lacrimis

Expanded text:
significatione correxit: 8 significatione correxit: 8 tam hercule probabiliter quam Q. Terentius Culleo praetoria familia natus et inter paucos senatorii ordinis splendidus optimo exemplo Africani superioris currum triumphantis, quia captus a Karthaginiensibus ab eo fuerat recuperatus, pilleum capite gerens secutus est: auctori enim libertatis suae tamquam patrono accepti beneficii confessionem spectante populo Romano merito reddidit.  Flaminini de Philippo rege triumphantis currum non unus, sed duo milia ciuium Romanorum pilleata comitata sunt, quae is Punicis bellis intercepta et in Graecia seruientia cura sua collecta in pristinum gradum restituerat. † geminarum ea decus imperatoris, a quo simul et deuicti hostes et conseruati ciues spectaculum patriae praebuerunt. illorum quoque salus dupliciter omnibus accepta fuit, et quia tam multi et quia tam grati exoptatum libertatis statum etellus uero Pius pertinaci erga exulem patrem amore tam clarum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
ditu nouuinest. ne ꝑatrie grata uolũ¬
tas cessasse iuderetur. excercitus se ipsũ
agnum grati populi spẽcimen in.Q.
fabio maximolentuit. Nlanicum quĩq
consulatibus salubriter Reĩ p. admi/¬
instratis decessisset. certatim es contu¬
lit. quo maior ac speciosior funeris eiꝰ
pompa duceretur. Eleuet aliquis premia
uirtutis. cum animaduertat fortes au¬
ros feliciũs sepeliri ꝙͣ iuiuere ignauos.
Abio eciam incolumi summa cum glo¬
ria gracia relata est. dictatori ei ma¬
gister equitum municius scito plebis
quod nunꝙͣ ante ea factum fuerat. e¬
quatus partito ex cercitu separatim in
sampnio cum hambale conflixerat.Ubi
temere mnito certamine prestiferum
habiturus exitum. subsidio fabii con¬
seruatus. et ipse eum patrem appella¬
uit. et a suis legiomibus patronum sa¬
lutari uoluit. ac deposito equalis impe¬
uni uigo. magisterium equitum sicut
par erat dictature subiecit : impru¬
dentisq uulgi errorem grate mentis

Expanded text:
ditu nouum est, ne patriae grata uolunditu nouum est, ne patriae grata uoluntas cessasse uideretur, exercitus se ipse agnum grati populi specimen in Q. Fabio Maximo enituit: nam cum quinque consulatibus salutariter re publica administrata decessisset, certatim aes contulit, quo maior ac speciosior funeris eius pompa duceretur. eleuet aliquis praemia uirtutis, cum animaduertat fortes uiros felicius sepeliri quam uiuere ignauos. Fabio autem etiam incolumi summa cum gloria gratia relata est. dictatori ei magister equitum Minucius scito plebis, quod numquam antea factum fuerat, aequatus partito exercitu separatim in Samnio cum Hannibale conflixerat. ubi temere inito certamine pestiferum habiturus exitum subsidio Fabi conseruatus, et ipse eum patrem appellauit et ab legionibus suis patronum salutari uoluit ac deposito aequalis imperii iugo magisterium equitum, sicut par erat, dictaturae subiecit inprudentisque uulgi errorem gratae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
aureisi uti. segmentis. Super hec edeꝰ
et aram fortune muliebris. loco quo
coriolams exoratus fuerat faciendã
curauit. memorem beneficu animũ
suum ex quisito religionis cultu testã¬
punici belli tem/¬
Uin enim a fuliuo capua obsideretur.
ac due campane mulieres beniuolen¬
ciam erga romanos dimittere ex aminis
noliussent resticia opida materfami¬
lias. et climia facula meretrix. qua¬
rum altera cotidie pro salute excer¬
citus nostri sacrificauit. altera captis
militibus romanorum aliienta sub¬
ministrare non destitit. Urbe ita op¬
pressa. senatus hus et libertatem et
bona restituit. et si quid amplius
premi petissent libenter se daturũ
asseuerauit .r acasse tanto gaudio pa/
tres conscriptos duabus humilimis
ultro nomina sua militari sacramen¬
to obtulit. ut tustulanis quorun
fines equi otcupauerant presidiũ
ferrent. quia pancis ante mensibꝰ¬
constantissime et fortissime imperiũ
populibo. deffenderant. cego quod au¬

Expanded text:
aureis uti segmentis. super haec aedem aureis uti segmentis. super haec aedem et aram Fortunae muliebri eo loco, quo Coriolanus exoratus fuerat, faciendam curauit, memorem beneficii animum suum exquisito religionis cultu testanPunici belli temum enim a Fuluio Capua obsideretur ac duae Campanae mulieres beniuolentiam erga Romanos dimittere ex animis noluissent, Vestia Oppia mater familiae et Cluuia Facula meretrix, quarum altera cotidie pro salute exercitus nostri sacrificauit, altera captis militibus Romanorum alimenta subministrare non destitit, urbe illa oppressa senatus his et libertatem et bona restituit, et si quid amplius praemii petissent, libenter se daturum adseuerauit. uacasse tanto gaudio patribus conscriptis duabus humillimislibus ultro nomina sua militari sacramento obtulit, ut Tusculanis, quorum fines Aequi occupauerant, praesidium ferrent, quia paucis ante mensibconstantissime et fortissime imperium populi Romani defenderant? ergo, quod au
Abbreviated transcription (Latin):
citate amissum uirtute recuperastisi
Ral̃ad uero amini significationes
et ingrata facta libut oculis subice¬
re. At uicio ac uirtuti iusta merces
estimationis ipsa comparatione ac¬
cederet. Sed quomam contrario pro¬
posito se se distitreerunt. nostro quoq
stilo separentur. prioremq locum ob¬
tineant que laudem ꝙͣq que repre¬
hensionem merentur:
łque ut a publicis actis ordiar. mar¬
cium patrie interitum conanter. ad¬
moto quoq portis urbis ingentii olsto¬
rum excercitu funus ac tenebras ro¬
mano imperio minantem. ueturia
mater. et uolunma uxor. nefarium
opiis exequi precibus suis passe non
sunt ⁊ in quarum honore senatus
matronarum ordineni beiignissimis
decretis adornauit. Sanxit nanq ut
feminis semita uir̃i cederent: confessꝰ
plus salutis Rei .p. in stola ꝙͣ in armis
fuisse. Uetustisqz aurium insigniluis
nouum uitte distrumen adiecit. per¬
misit quoq hus purpurea ueste et

Expanded text:
citate amissum uirtute recuperastis. citate amissum uirtute recuperastis. ratas uero animi significationes et ingrata facta libuit oculis subicere, ut uitio ac uirtuti iusta merces aestimationis ipsa comparatione accederet. sed quoniam contrario proposito sese distinxerunt, nostro quoque stilo separentur, prioremque locum obtineant quae laudem quam quae reprehensionem merentur. Atque ut a publicis actis ordiar, Marcium patriae conantem admotoque portis urbis ingenti Volscorum exercitu funus ac tenebras Romano imperio minantem Veturia mater et Volumnia uxor nefarium opus exequi precibus suis passae non sunt. in quarum honorem senatus matronarum ordinem benignissimis decretis adornauit: sanxit namque ut feminis semita uiri cederent, confessus plus salutis rei publicae in stola quam in armis fuisse, uetustisque aurium insignibus nouum uittae discrimen adiecit. permisit quoque his purpurea ueste et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ consideratius speculatur. interemp¬
tum. legitimo iure extulit. punico qr
sagulo. et corona laurea donatun
rogo imposuit. Ergo humanitatis dul¬
cedo in eciam in efferata barbarorum
nngenia penetrat. orhosq et truces
hostium mollit oculos. ac iuctoria in¬
solentissimos spiritus flectit. nec illi
arduum ac difficile est. inter arma
contraria. inter districtos quominus
mucrones. placidum iter reperire.
uncit iram. prosterut odiũ. hostilemq
sanguinem hostelibus lacrimis mistet.
.Atq eciam hanibalis adimirabilem
uocem pro funeribus romanorum du¬
cum arbitria statuentis expressit.
Quia aliꝙͣto ei plus glorie paulus et
graccus et marcellus sepulti ꝙͣ opi¬
pressi actulerunt. Siquidem illos pu¬
nico astu decepit. romana mansue¬
tudine honorauit. Uos quoq fortes
ac pie umbre. non penitendas sor¬
tite estis ex equias. Nam ut optabilius
in patria. ita speciosius pro patria
collapse supremi officu decus infeli¬

Expanded text:
quam consideratius speculatur, interempquam consideratius speculatur, interemptum legitimo funere extulit punicoque sagulo et corona donatum aurea rogo inposuit. ergo humanitatis dulcedo etiam in efferata barbarorum ingenia penetrat toruosque et truces hostium mollit oculos ac uictoriae insolentissimos spiritus flectit. nec illi arduum ac difficile est inter arma contraria, inter destrictos conminus mucrones placidum iter reperire. uincit iram, prosternit odium hostilemque sanguinem hostilibus lacrimis miscet. quae etiam Hannibalis admirabilem uocem pro funeribus Romanorum ducum arbitria statuentis expressit. quin aliquanto ei plus gloriae Paulus et Gracchus et Marcellus sepulti quam oppressi attulerunt, si quidem illos Punico astu decepit, Romana mansuetudine honorauit. uos quoque, fortes ac piae umbrae, non paenitendas sortitae estis exequias: nam ut optabilius in patria, ita speciosius pro patria conlapsae supremi officii decus infeli
Abbreviated transcription (Latin):
a sannitibus missum nec mermem
tantum sed eciam nudum urbem suã
intrantem perinde ac uctorem et
spolia hostiun pre se ferentem tre¬
uener abiliter exceperunt. protinus q
consuli insignia honoris. militaribus
uestem. arma equos. commeatum. be¬
nignissime prestando. et inopiam et
deformitatem romane cladis mutaue¬
runt. quo amino si pro imperio modo
aduersus hanibalem quoq usi fuissent.
truculentis securibus materiam seui¬
Lendi non tribiissent:
Acta mentione acerrimi hostis. mansũ¬
etudinis eius operibus. quan romano
nonum prestitit locum qui inter ma¬
nus est finiam: Nambal enim emilii
pauli apud cannias trucidati. quesitum
corpus pͣtum in ipso fuit inhumatum
iacere passus non est. tlambal tiberiũ
graccum lucanorum circunuentum in¬
sidus cum summo honore sepulture¬
mandauit. et ossa euis in patriam
portanda militibus nostris tradidit
rlambal . M. marcellum in agro bru¬
cio. dum conatus penorum cupidius

Expanded text:
a Samnitibus missum nec inermem a Samnitibus missum nec inermem tantum, sed etiam nudum urbem suam intrantem perinde ac uictorem et spolia hostium prae se ferentem uenerabiliter exceperunt protinusque consulibus insignia honoris, mili tibus uestem, arma, equos, commeatum benignissime praestando et inopiam et deformitatem Romanae cladis mutarunt. quo animo si pro imperio nostro aduersus Hannibalem quoque usi fuissent, truculentis securibus materiem saeuiendi non praebuissent. Facta mentione acerrimi hostis mansuetudinis eius operibus, quam Romano nomini praestitit, locum, qui inter manus est, finiam: Hannibal enim Aemilii Pauli apud Cannas trucidati quaesitum corpus, quantum in ipso fuit, inhumatum iacere passus non est. Hannibal Ti. Gracchum Lucanorum circumuentum insidmandauit et ossa eius in patriam portanda militibus nostris tradidit. Hannibal M. Marcellum in agro Bruttio, dum conatus Poenorum cupidius
Abbreviated transcription (Latin):
liconem molosum obiuam misit. quo
honatius exciperentur. ipse ornato
darum rerum prouen̾tu non corruptꝰ
ut officii prospectum in husdem po¬
neret. que tum maxime cum eo armis
dissidebant.
uius tam mitis ingenii indebitum
fati sui tempore recepit
.Hanicum diris auspicus argiuorum
inuasisset urbem. Abscissumq euis ca¬
put alcioneus antigoni regis filius.
quod felicissimum uictorie opus attu¬
lisset: Antigonus correpto iuuene ꝙ tan¬
ti iuri subite rine immenor huma¬
norum casuum effuso gaudio ex ultaret¬
insultaret. humo caput sublatun
gausea qua uelatun caput suum more
macedonum habebat. terit: corpori q
pirri redditum. honoratissie cremã¬
dum curauit. quineciam filium euis
helenum captiuum ad se pertractum.
et cultum et ammum regiim gerere
iussit. ossaq ei pirri aurea inalusa
urna. epirum in patriam ad alexeni¬
drum fratrem portenda dedit. a¬
ampani autem excercitum nostrũm
cum consule apud caudinas subiugũ

Expanded text:
Lyconem Molosson obuiam misit, quo Lyconem Molosson obuiam misit, quo honoratius exciperentur, ipse cum orndarum rerum prouentu non corruptus, ut officii respectum in iis deponeret, qui tum maxime armis cum eo dissidebant. Cuius tam mitis ingenii debitum fructum ultimo fati sui tempore cepit: nam cum diris auspiciis Argiuorum inuasisset urbem, abscisumque eius caput Alcyoneus Antigoni regis filius quod felicissimum uictoriae opus attulisset, Antigonus correpto iuuene, quod tanti uiri subitae ruinae inmemor humanorum casuum effuso gaudio insultaret, humo caput sublatum causea, qua uelatum caput suum more Macedonum habebat, texit corporique Pyrri redditum honoratissime cremandum curauit. quin etiam filium eius Helenum captiuum ad se pertractum et cultum et animum regium gerere iussit ossaque ei Pyrri aurea inclusa urna Epirum in patriam ad Alexandrum fratrem portanda dedit. Campani autem exercitum nostrum cum consulibus apud Caudinas furcas sub iugum
Abbreviated transcription (Latin):
a se uoluntaria morte exigere uolenteͬ.
uenit ad eum. dataq fide in eodem gra¬
du amicicie mansurum ab incẽpto
reuocauit. Si nchil aliud dignum ho¬
nore memorie gessisset. hus tamen
factis abunde se posteritati commen¬
dasset.
Quemitis animus pirri regis. Audie¬
rat apud quosdam in coniuiuo tarenti¬
niorum. parum honoratum de se sermo¬
nem habitum. Accersitos qui ei inter¬
fuerunt percunctabatur. an es que
ad aures eius peruenerant dixissent.
Tunu erhũs unus. nisi inquit unum
nobis defecisset. ista que tibi relata sũt.
pre hus que de te locuturi eramus
lusus ac iocus fuissent. tam urbana
crapule excusatio. tamq simplex ueri¬
tatis confessio. iram regis conuertit in
risuni. Qua quidem clemencia et mode¬
ratione assequiitus est. It et sobru sibi
tarentim gracias agerent et ebru
bene precarentur.
W eadem altitudine humanitatis. lega¬
tis romanorum ad redimẽdos captiues¬
castra sua petentibus quo tutius uemirẽt

Expanded text:
a se uoluntaria morte exigere uolente a se uoluntaria morte exigere uolente uenit ad eum dataque fide in eodem gradu amicitiae mansurum, ab incepto reuocauit. si nihil aliud dignum honore memoriae gessisset, his tamen factis abunde se posteritati conmendasset. Aeque mitis animus Pyrri regis. audierat quodam in conuiuio Tarentinorum parum honoratum de se sermonem habitum: accersitos qui ei interfuerant percontabatur an ea, quae ad aures ipsius peruenerant, dixissent. tum ex his unus, 'nisi' inquit 'uinum nos defecisset, ista, quae tibi relata sunt, prae eis, quae de te locuturi eramus, lusus ac iocus fuissent'. tam urbana crapulae excusatio tamque simplex ueritatis confessio iram regis conuertit in risum. qua quidem clementia et moderatione adsecutus est ut et sobrii sibi Tarentini gratias agerent et ebrii bene precarentur. Ab eadem altitudine humanitatis legatis Romanorum ad redimendos captiuoscastra sua petentibus, quo tutius uenirent,
Abbreviated transcription (Latin):
pisistrati athemensium tiranmi narra¬
bitur. Qui cum adolestens quiden amore
filie eius iurginis accensus. in publico
obiuami sibi factam ostulatus esset. hor¬
tante uxore. ut ab co capitale supplicium
sumeret.Respondit.Si cos qui nos aniant
interficimus. quid hus faciemus quibꝰ
odio sumus. aimme digna uox. cii adici¬
atur eam ex tiranmi ore de humanita¬
te manasse. in hunt modum filie miu¬
riam tulit. Suam multo laudab ilius
trasippe amico intercenandim sine fine
cenuicio laceratus.ita et animum et
uocem ab ira cohibuit:ut putares sa¬
tellitem a tiranno male audire. ab eunte
queq ueritus. nẽ propter metum ina¬
turius se comiuuio substraheret. inui¬
tatione familiari tepit petinere. Fra¬
sipus concitate temulencie impetu. e¬
iecto sputo os eiuscrespersit⁊ nec tamẽ¬
se in iundictam sut ualuit accendere
Alle uero eciam filios suos molate patris
maiestati subuenire cupienteseretra¬
xit. Postero q die trasipo suplicium

Expanded text:
Pisistrati Atheniensium tyranni narraPisistrati Atheniensium tyranni narrabitur. qui, cum adulescens quidam amore filiae eius uirginis accensus in publico obuiam sibi factam osculatus esset, hortante uxore ut ab eo capitale supplicium sumeret respondit, 'si eos, qui nos amant, interficiemus, quid eis faciemus, quibus odio sumus'? minime digna uox cui adiciatur eam ex tyranni ore de humanitate manasse. in hunc modum filiae iniuriam tulit, suam multo laudabilius. a Thrasippo amico inter cenam sine fine conuicio laceratus ita et animum et uocem ab ira cohibuit, ut putares satellitem a tyranno male audire. abeuntem que, ueritus ne propter metum maturius se conuiuio subtraheret, inuitatione familiari coepit retinere. Thrasippus concitatae temulentiae impetu euectus os eius sputo respersit nec tamen in uindictam sui ualuit accendere. ille uero etiam filios suos uiolatae patris maiestati subuenire cupientis retraxit. posteroque die Thrasippo supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
pestate oppressus. senio iani confectum
macedonem militem nimio frigore
obstupefactum. ipse sublimi et pro¬
pinqua igni sede sedens animaduer¬
tit. facta q non fortune sed etatis
utriusq estimatione. descendit. et illis
manibus quibus opes darii afflixerat
corpus frigore duplicatum in suam se¬
dem imposuit. Id ei salutare futurum.
quod apud persas capitale exstitisset so¬
lium regium occupasse. Quid ergo mirũ
est. si sub eo duce tot annis mlitari iocun¬
dum ducebant: ciu gregaru militis in¬
columitas proprio fastigio carior erat:
Dem non homini ulli sed nature fortune¬
q cedens. ꝙͣ ꝙͣ iuolencia morbi dillabebatur
in cubitum tamen crectusi dexteram om¬
mbus qui eam contingere uellent por¬
rexit. Quis autem illam ostulari non ac¬
curreret que iam fato oppressa maximi
excercitus complexiu. humanitate quani
spiritu iniudiore. suffecit:
On tam robusti generis humanitas. sed
et ipsa tamen memoria prosequenda.

Expanded text:
pestate oppressus senio iam confectum pestate oppressus senio iam confectum Macedonem militem nimio frigore obstupefactum ipse sublimi et propinqua igni sede residens animaduertit factaque non fortunae, sed aetatis utriusque aestimatione descendit et illis manibus, quibus opes Darii adflixerat, corpus frigore duplicatum in suam sedem inposuit: id ei salutare futurum, quod apud Persas capital extitisset, solium regium occupasse. quid ergo mirum est, si sub eo duce tot annis militare iucundum ducebant, cui gregarii militis incolumitas proprio fastigio carior erat? idem non hominum ulli, sed naturae fortunaeque cedens, quamquam uiolentia morbi dilabebatur, in cubitum tamen erectus dexteram omnibus, qui eam contingere uellent, porrexit. quis autem illam osculari non cuperet, quae iam fato oppressa maximi exercitus conplexui humanitate quam spiritu uiuidior suffecit? Non tam robusti generis humanitas, sed et ipsa tamen memoria prosequenda
Abbreviated transcription (Latin):
se illius gloria miudere. et illȩ illum
sue inuidisse dixit. patrimoniumq eiꝰ
liberis ipsius incolume seruauit. et
herche diuinorum cesaris operum. non
parua pars cathonis salus fuisset.
Arci eciam anthonii animus talis hu¬
manitatis intellectu non caruit.N.
emm bruti corpus liberto suo sepelien¬
dum tradidit. quoq honoratius trema¬
retur inici ei paludamentum iussit: ia¬
estimans odio: Cunq interce ptum a li¬
berto paludamentum comperisset. ira
percitus. protinus in eum anmaduer¬
tit. hac ante prefactione usus: Quid tu.
ignorasti cuius tibi uiri se pulturam
commisissem: fortem piamq eius
uictoriam philipitam du libenter iude¬
runt Sed ne ista quiden generosissime
indignationis uerha inmiti audierũt
Commemoratione romani exempli in
macedoniam deductus. morun alexen¬
dri preconium facere cogor. Cuius ut
precipuum amorem clemencia meruit
:is dum omnes gentes infatigabili e¬
cursu lustrat. quodam loco muali tem¬

Expanded text:
se illius gloriae inuidere et illum se illius gloriae inuidere et illum suae inuidisse dixit patrimoniumque eius liberis ipsius incolume seruauit. et hercule diuinorum Caesaris operum non parua pars Catonis salus fuisset. M. etiam Antoni animus talis humanitatis intellectu non caruit: M. enim Bruti corpus liberto suo sepeliendum tradidit, quoque honoratius cremaretur, inici ei suum paludamentum iussit, iaaestimans odio: cumque interceptum a liberto paludamentum conperisset, ira percitus protinus in eum animaduertit hac ante praefatione usus: 'quid? tu ignorasti cuius tibi uiri sepulturam conmisissem'? fortem piamque eius uictoriam Philippii campi libenter uiderunt, sed ne ista quidem generosissimae indignationis uerba inuiti audierunt. Commemoratione Romani exempli in Macedoniam deductus morum Alexandri praeconium facere cogor, cuius ut praecipuum amorem clementia meruit. is, dum omnes gentes infatigabili cursu lustrat, quodam loci niuali tem
Abbreviated transcription (Latin):
ti reponere iussit. certisq rebus impe¬
ratisam pristinum fortune habitum
restituit Eque pulchrum esse iudicans
et iuncere reges et facere
ram preclarum tribute humanitatis spe¬
cimen .Gn. pompeius. ꝙͣ misẽrabile de¬
siderate idem euasit exemplum. Nam
qui tigrauis tempora insigni regio
tererat. eius caput tribus coronis
triumphalibus spoliatum in suo modo
terrarum orbe nusꝙͣ sepulture locũ
habiut. sed abstissum a corpore mops
rogi ne pharium egiptie perfidie mu¬
nus portatum est Eciam iꝑsi uictori
miserabile. Ut enimlcesar aspexit id.
oblitus hostis. soceri uultum induit.
ac pompeio tum proprias. tum et
filie sue lacrimaso edidit reddidit.
caput autem plurimis et preciosissimis
odoribus cremendum cura uit. Quod.
si non tam mansuetus aminus diuiin
principis extitisset. paulo ante roma¬
in imperu columen habitum. sicut
mortalium negotia fortuna uersat.¬
inhumatum iacuisset
athonis quoq morte. cesar. audita. et

Expanded text:
ti reponere iussit certisque rebus impeti reponere iussit certisque rebus imperatis in pristinum fortunae habitum restituit, aeque pulchrum esse iudicans et uincere reges et facere. Quam praeclarum tributae humanitatis specimen Cn. Pompeius, quam miserabile desideratae idem euasit exemplum! nam qui Tigranis tempora insigni regio texerat, eius caput tribus coronis triumphalibus spoliatum in suo modo terrarum orbe nusquam sepulturae locum habuit, sed abscisum a corpore inops rogi nefarium Aegyptiae perfidiae munus portatum est etiam ipsi uictori miserabile: ut enim id Caesar aspexit, oblitus hostis soceri uultum induit ac Pompeio cum proprias tum et filiae suae lacrimas reddidit, caput autem plurimis et pretiosissimis odoribus cremandum curauit. quod si non tam mansuetus animus diuini principis extitisset, paulo ante Romani imperii columen habitum—sic mortalium negotia fortuna uersat—inhumatum iacuisset. Catonis quoque morte Caesar audita et
Abbreviated transcription (Latin):
eciam pauli. in tali genere laudisi me¬
moria apprehendenda est. qui cuni persem
periu temporis momento captiuumc ex
rege. ad se adduci audisset. occurrit eĩ
reniam imperu decoratus ornamentis.
conatumq ad genua procumbere dex¬
tera manu alleuauit. et greco sermo.¬
ne ad spem exhortatus est. introductuni
eciam in tabernaculum. lateri suo pro¬
xximum in consilio sedere iussit. nec
honore mense indignum iudicauit.
propenatur n conspicuo acies qua pro¬
stratus est perses: et harum rerum i
quas retuli contextus. utro magis spec¬
tatulo delectentur homines dubitabunt
Nam si egregiuni est hostem deicere.
nomninus tamen laudabile. infelici stire¬
misereri. Rlec l pauli humam̃tasstanti¬
magna cum populo Rio. bella gesserat.
et infestissimum irbi nostre initridatã
ponto pulsum iuribus suf protexerat.
in conspectu suo diutius iacere supplicẽ
passus non est. Sed benignis uerbis re¬
creatum. diadema quod abieçerat capi¬

Expanded text:
L. etiam Pauli in tali genere laudis meL. etiam Pauli in tali genere laudis memoria adprehendenda est. qui, cum Persen parui temporis momento captiuum ex rege ad se adduci audisset, occurrit ei Romani imperii decoratus ornamentis conatumque ad genua procumbere dextera manu adleuauit et Graeco sermone ad spem exhortatus est. introductum etiam in tabernaculum lateri suo proximum in consilio sedere iussit nec honore mensae indignum iudicauit. proponatur in conspicuo acies, qua prostratus est Perses, et harum rerum, quas retuli, contextus, utro magis spectaculo delectentur homines dubitabunt: nam si egregium est hostem abicere, non minus tamen laudabile infelicis sciremisereri. Haec L. Pauli humanitas admagna cum populo Romano bella gesserat et infestissimum urbi nostrae Mitridatem Ponto pulsum uiribus suis protexerat, in conspectu suo diutius iacere supplicem passus non est, sed benignis uerbis recreatum diadema, quod abiecerat, capi
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ carthagine. circa ciuitates sicilie
licteras misit. ut ornamenta templo¬
rum suorum. a penis rapta. per le¬
gatos recuperarent inq pristimsa
sedibus reponenda curarent. benefi¬
cium dus pariter et hominibus acceptũ.
uic facto par eiusdem uire humani¬
tas a questore suo haste subiectos cap¬
captiuos. uendente. puer eximie forme
et liberalis habitus missus est. de quo
cum explorasset numidam esse. orbutm
uelictum a patre. educatum apud anũ¬
culum masiissani. eo ignoranteeim¬
maturam aduersus romanosi ingref¬
sum miliciam. et errori istuis uemã
dandani. et am̃iticie regtis fidissimi ut¬
Populo Ro. debitam uenerationem tri¬
buendam existimauit. Itaq puerum
anulo fibulaq aurea. et tunta laticdas¬
uea. hispanicoq sagulo. et ornato equo
donatum. datis qui eum prosequerentur
equitibus ad mamissam misit: eos uic¬
torie maximos facturus ratusa diisc
regibus sanguinem suum restituere.

Expanded text:
enim Karthagine circa ciuitates Siciliae enim Karthagine circa ciuitates Siciliae litteras misit, ut ornamenta templorum suorum a Poenis rapta per legatos recuperarent inque pristinis sedibus reponenda curarent. beneficium dis pariter atque hominibus acceptum! Huic facto par eiusdem uiri † humanitas. a quaestore suo hastae subiectos captiuos uendente puer eximiae formae et liberalis habitus missus est. de quo cum explorasset Numidam esse, orbum relictum a patre, educatum apud auunculum Masinissam, eo ignorante inmaturam aduersus Romanos ingressum militiam, et errori illius ueniam dandam et amicitiae regis fidissimi populo Romano debitam uenerationem tribuendam existimauit. itaque puerum anulo fibulaque aurea et tunica laticlauia Hispanoque sagulo et ornato equo donatum datis qui eum prosequerentur equitibus ad Masinissam misit, eos uictoriae maximos fructus ratus, dis regibus sanguinem suum restituere.
Abbreviated transcription (Latin):
gratulationis habiusti. quia si tibi nco¬
lumen stare fas non erat leuiter sub tã
mansueto iuctore cecidisti.
t. uero metellus celtiberitum in hispania
gerens bellum. cum urbem centobricam
obsideret. et iam ad mota machiia par¬
tem mura que sola conuelli peterat dis¬
iecturus iuderetur. humanitaten pro¬
pnique uictorie pretulit:. Nam cum
rethogenis filios qui ad eum transie¬
rat. centobricenses machine ictibus
obiecissent. ne pueri in conspectu pa¬
tris crudeli genere mortis consũme¬
rentur. ꝙͣ ꝙ ipse rethogenes negabat
esse impedimento: quo minuus per
excercitum sanguims sui ex pugnatio¬
nem perageret. ab obsidione discessit.
Quoquiden tam clementi facto. et si nõ
umus ciuitatis menia. ommum tamen
celtiberarum ⁊ irbium ammos cepit.
effecit q ut ad redigendas easm di¬
cioneni populi .Ro. non multis sibi
obsidionibus opus esset
ffricant quoq posterioris humanitas
spaciose late qr patuit. expugnata

Expanded text:
gratulationis habuisti, quia, si tibi incogratulationis habuisti, quia, si tibi incolumem stare fas non erat, leniter sub tam mansueto uictore cecidisti. Q. uero Metellus Celtibericum in Hispania gerens bellum, cum urbem Centobrigam obsideret et iam admota machina partem muri, quae sola conuelli poterat, disiecturus uideretur, humanitatem propinquae uictoriae praetulit: nam cum Rhoetogenis filios, qui ad eum transierat, Centrobigenses machinae ictibus obiecissent, ne pueri in conspectu patris crudeli genere mortis consumerentur, quamquam ipse Rhoetogenes negabat esse inpedimento quominus etiam per exitium sanguinis sui expugnationem perageret, ab obsidione discessit. quo quidem tam clementi facto etsi non unius ciuitatis moenia, omnium tamen Celtiberarum urbium animos cepit effecitque ut ad redigendas eas in dicionem populi Romani non multis sibi obsidionibus opus esset. Africani quoque posterioris humanitas speciose lateque patuit: expugnata
Abbreviated transcription (Latin):
pignora. hostili certamine congredi tecũ
uetant.Qiuneciã si ni concursũ excer¬
cituum fortiuto ⁊ ombonis met im̃pul¬
su prostratum agnouissem. aplicatũ
iam ceruicibus tius mnugronena re¬
uocassem: Tuum ergo crimen sit ho¬
spiteni occidere uoluisse. meum nom
erit hospes occisus. promde aliam quã
occidas dexteram quere. quonian mea
te seruare didicit. Dedit utriq celeste
numen debitum exitumi. diquidem meo
prelio badius obtruncatus est. Quinciꝰ
insigni pugna clarus euasit, mlãp¬
Se..M. marcelli clemencia. ꝙͣ clarum
ꝙͣqz memorabile exemplum haberip
debet. qui caꝑtis a se siracusis. in arte
earum constitit. Ut urbis modo opul¬
lentissime. tunt afflicte. fortunam ex
alto cerneret. Ceterum casum ensi
sugubrem intuens fletum cohibere no
potuit. quenisi ques ignarus uirias¬
pexisset. alterius iuctoriam esse tre¬
didisset. Itaq siratusana ciuitase
maxima clade tua aliquid admixtum

Expanded text:
pignora, hostili certamine congredi tecum pignora, hostili certamine congredi tecum uetant. quin etiam, si in concursu exercituum fortuito umbonis mei inpulsu prostratum agnouissem, adplicatum iam ceruicibus tuis mucronem reuocassem. tuum ergo crimen sit hospitem occidere uoluisse, meum non eris hospes occisus. proinde aliam qua occidas dexteram quaere, quoniam mea te seruare didicit'. dedit utrique caeleste numen debitum exitum, si quidem in eo proelio Badius obtruncatus est, Quintius insigni pugna clarus euasit. Age, M. Marcelli clementia quam clarum quamque memorabile exemplum haberi debet! qui captis ab se Syracusis in arce earum constitit, ut urbis modo opulentissimae, tunc adflictae fortunam ex alto cerneret. ceterum casum eius lugubrem intuens fletum cohibere non potuit. quem si quis ignarus uiri aspexisset, alterius uictoriam esse credidisset. itaque, Syracusana ciuitas, maxima clade tua aliquid admixtum
Abbreviated transcription (Latin):
de mum uictoriam apud deos et apud
homines minimum inuidie habiturã
credens. cum plurimũ humanitatis
habiusset.
uid de quincio crispmo loquar. cuiis
mansuetudinem potentissimi affectus
tra. et gloria. quatere non potuerunt.
campanum hadium. et hospicio benignis¬
sime domisue exceperat. et aduersã
ualitudine correptum actentissima
cura recreauerat. a quo post illam
nephariam campanorum defẽctionem
in acie ad pugnam prouocatus. cum
et iuribus corporis. et amim uirtute
aliꝙͣto esset superior. monere ingratũ
ꝓͣ uincere in aliut Nam quid agis inquit
demens/ Aut que te praua cupiditas
transuersum rapitparum habes
publica impietate furere nisi eciam
priuata lapsust fueris Uius iudelicet
romanorum tibi Qiuncius placet in
quo stelesta excerteas arma. cuuise
penatibus et honorum uicissitudinem
et salutem tuam debes. At mẽ fedus
amicicie dii ꝙ hospitales sancta nostro
sanguini. uestris pectoribus iulia

Expanded text:
demum uictoriam et apud deos et apud demum uictoriam et apud deos et apud homines minimum inuidiae habituram credens, quae quam plurimum humanitatis habuisset. Quid de Quintio Crispino loquar, cuius mansuetudinem potentissimi adfectus, ira atque gloria, quatere non potuerunt? Badium Campanum et hospitio benignissime domi suae exceperat et aduersa ualitudine correptum adtentissima cura recreauerat. a quo post illam nefariam Campanorum defectionem in acie ad pugnam prouocatus, cum et uiribus corporis et animi uirtute aliquanto esset superior, monere ingratum quam uincere maluit: nam 'quid agis' inquit, 'demens, aut quo te praua cupiditas transuersum rapit? parum habes publica impietate furere, nisi etiam priuata lapsus fueris? unus uidelicet tibi Romanorum Quintius placet, in quo sceleste exerceas arma, cuius penatibus et honoris uicissitudinem et salutem tuam debes! at me foedus amicitiae diique hospitales, sancta nostro sanguini, uestris pectoribus uilia
Abbreviated transcription (Latin):
pictoris contulerat idem postquam
senatui relatum est. accersito iuuene
ꝙͣ potuit accurata excusãtione usũs
est. ꝙ nec questorem illi more maio¬
rum obuiam misisset. nec publico eũ¬
hospicio excepisset. ea q non sua negli¬
gencia. sed ipsius subito et clandestino
aduentu facta dixit. et illum e curia
protinus ad publicos penates deduxit.
hortatusq est. ut depositis sordibuss
adeundi ipsius diem peteret. Ciunecia
cure habuit. uti munera per questorẽ
cotidie darentur. is gradibus officiorũ
iacenten ad regium fastigium erexit
effecitq ut plus spei in auxilio po¬
puli.Ro. ꝙͣ metus in sua fortuna reponere
Atq ut ab umuersis patribus conscrip¬
tis ad singulos ueniam. L. cornelius
consul. primo punico bello cũ olbiam
opidum cepisset. pro quo fortissime
dumicans anno die carthaginensium
octiderat. corpus enis e tabernaculo
suo amplo funere extulit. nec dubi¬
tauit hostis exequias ipsẽ celebrare.Tũ

Expanded text:
pictoris contulerat. id postquam pictoris contulerat. id postquam senatui relatum est, accersito iuuene quam potuit accurata excusatione usus est, quod nec quaestorem illi more maiorum obuiam misisset nec publico euhospitio excepisset, eaque non sua neglegentia, sed ipsius subito et clandestino aduentu facta dixit et illum e curia protinus ad publicos penates deduxit hortatusque est ut depositis sordibus adeundi ipsius diem peteret. quin etiam curae habuit ut ei munera per quaestorem cotidie darentur. his gradibus officiorum iacentem ad regium fastigium erexit effecitque ut plus spei in auxilio populi Romani quam metus in sua fortuna reponeret. Atque ut ab uniuersis patribus conscriptis ad singulos ueniam, L. Cornelius consul primo Punico bello, cum Olbiam oppidum cepisset, pro quo fortissime dimicans Hanno dux Karthaginiensium occiderat, corpus eius e tabernaculo suo amplo funere extulit nec dubitauit hostis exequias ipse celebrare, eam
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ut prospicerentur. quibus se
bene ac tuto cum suis in affricam
traiceret. equitibus singulas libras
argenti et quinquagenos sestercios
dari imperauit. Que tam ꝑrompta
et tam exquisita patrum constriptorũ
humanitas efficere potuit. ut eciam¬
si expirasset adolestens equiore ammo
desiderium eius pater tolleraret
dem senatus cum ad gratulandum sibi
audisset. obiuam illi p. cornelium scipi¬
onem questorem capuami misit. censuit¬
q ut ei domus rome ꝙͣoptima conduce¬
retur. et copie non solum ipsi sed eciam
comitibus eius publice preberentur.
in eo q excipiendo tota urbs unius hu¬
mani amici uultum habuit. itaq qui
amantissimus nostri uenerat. du plica¬
ta erga nos beniuolencia in regmini
suum reuersus est
Et egiptus quidem romane humanita¬
tis expers fuit. Rer eius tholomeus
a minore fratre regno spoliatus. peten¬
di auxilu gracia cum paucis admodu
serus sꝗalore obsitus romam uene¬
rat. ac se in hospicium alexandrini

Expanded text:
etiam ut prospicerentur, quibus se etiam ut prospicerentur, quibus se bene ac tuto cum suis in Africam traiceret. equitibus singulas libras argenti et quingenos sestertios dari imperauit. quae tam prompta et tam exquisita patrum conscriptorum humanitas efficere potuit ut, etiamsi expirasset adulescens, aequiore animo desiderium eius pater toleraret. Idem senatus, cum ad gratulandum sibi audisset, obuiam illi P. Cornelium Scipionem quaestorem Capuam misit censuitque ut ei domus Romae quam optima conduceretur et copiae non solum ipsi, sed etiam comitibus eius publice praeberentur, in eoque excipiendo tota urbs unius humani amici uultum habuit. itaque qui amantissimus nostri uenerat, duplicata erga nos beniuolentia in regnum suum reuersus est. Ne Aegyptus quidem Romanae humanitatis expers fuit. Rex eius Ptolomaeus a minore fratre regno spoliatus petendi auxilii gratia cum paucis admodum seruis squalore obsitus Romam uenerat ac se in hospitium Alexandrini
Abbreviated transcription (Latin):
quondem opulentissimun numidie regẽ
captiuum in custodia tiburi mortuum
publico funere censunt efferendum. ut
iuite dono honorem sepulture adiceret.
onsimili eciam clemencia in persa usus est
.Nam cum albe in quan custodie causa
relegatus erat decessisset. questorem
misit qui eum publico funere effer¬
ret ne regias reliquias iacere inhono¬
ratas pateretur. hostibus hec et mi¬
seris et fato functis officia regibus ero¬
gata. ista amicis et felicibus et uuus
tributa sunt
onfecto maçedonico bello musachanes
masmnisse filius cum equitibus quos
in presidium romanorum adduxerat.
ab imperatore paulo ad patrem remissus.
tempestate classe dispersa. brundusium
eger delatus est. Quod ubi senatus
cognouit continuo questorem illo¬
rre iussit. cius cura et hospicium
adolestenti expediretur. et omnia qr
que ad ualitudmen opus essent prebe¬
rentur. impenseq liberaliter. tum ipsi.
tum toti comitatui prestarentur. naues

Expanded text:
quondam opulentissimum Numidiae regem, quondam opulentissimum Numidiae regem, captiuum in custodia Tiburi mortuum publico funere censuit efferendum, ut uitae dono honorem sepulturae adiceret. 8 consimilique clementia in Perse usus est: nam cum Albae, in quam custodiae causa relegatus erat, decessisset, quaestorem misit, qui eum publico funere efferret, ne regias reliquias iacere inhonoratas pateretur. Hostibus haec et miseris et fato functis officia regibus erogata, illa amicis et felicibus et uiuis tributa sunt. confecto Macedonico bello Musochanes Masinissae filius cum equitibus, quos in praesidium Romanorum adduxerat, ab imperatore Paulo ad patrem remissus tempestate classe dispersa Brundisium aeger delatus est. quod ubi senatus cognouit, continuo illo quaestorem ire iussit, cuius cura et hospitium adulescenti expediretur et omnia, quae ad ualitudinem opus essent, praeberentur inpensaeque liberaliter cum ipsi tum toti comitatui praestarentur, naues
Abbreviated transcription (Latin):
IBERALITATI Auas
aptiores comitess ꝙͣ hu¬
manitatem et clemenciã
dederime quoniam idem
genus laudis expetunt.
Quarum prmia mopia. proxnna oc¬
cupatione. tercia ancipiti fortuna
prestatur. Cumq nescias quani mai¬
xime probes. eius tamen commenda¬
tio precurrere iudetur cui nomem
ex ipso numine quesitum est. Ante
omma autem humanissimai et cle/¬
mentissima senatus acta referam.
Ui cum carthagniensium legati ad cap¬
tiuos redimendos mn urbeni uenissẽt.
protinis hũs nulla pecunia accepta
reddidit. iuuenes numero diuimi mi¬
lium et septingentorum quadragnita
trium expletissimos rerum. tantum¬
hostium eecercitum dimissum. tantani
pecumam d contemptam. tot prinicis
miurus ueniam datam ipsos legatosi
obscupiusse arbitror. ac secum dixisse.
o munficenciam gentis romane de¬
orum benignitate̾r equandam. o eciam
nostram legationem supra uota feli¬
cem. Nam quod beneficium nunquam
petissemus accepimus:
Lud quoq non paruum humanitatis
senatus indicium est. Siphacem enm

Expanded text:
iberalitati quas aptiores comites quam humanitatem et clementiam dederim, quoniam idem genus laudis expetunt? quarum prima † inopia, proxima occupatione, tertia ancipiti fortuna praestatur, cumque nescias quam maxime probes, eius tamen commendatio praecurrere uidetur, cui nomen ex ipso numine quaesitum est. Ante omnia autem humanissima et clementissima senatus acta referam. qui, cum Karthaginiensium legati ad captiuos redimendos in urbem uenissent, protinus his nulla pecunia accepta reddidit iuuenes numerum duum milium et septingentorum et xl trium explentis † simis rerum tantumhostium exercitum dimissum, tantam pecuniam contemptam, tot Punicis iniuriis ueniam datam: ipsos legatos obstipuisse arbitror ac secum dixisse 'o munificentiam gentis Romanae deorum benignitati aequandam! o etiam nostram legationem supra uota felicem! nam quod beneficium numquam dedissemus, accepimus.' Illud quoque non paruum humanitatis senatus indicium est: Syphacem enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ta fiat mensio. Is enm ait in affrica a¬
pud bagrada flumen. tante ⁊nagnitu¬
dinis fuisse ut accilu reguli excercitum.
usu annis prohiberet. multisq militi¬
bis ingenti ore correptis. compluribus
caude uoluminibus elisis. cum telorum
iactu perforari nequiret: Ad ultimum
balistarum tormentis undiq petitum.
silicum crebris et ponderosis procubu¬
tibus et legionibus ipsa carthagine
uisam terribiliorem. atq ẽciam cruo¬
re suo gurgitibus mibutis. corporis¬
q iacentis pestifero afflatu uicina
regione polluta. romana inde submo¬
uisse castra. dicit. Longum belue co¬
rium centum et uigniti pedum in
ierbem missum :

Expanded text:
ta fuit mencio. Is enim ait in Affrica ata fuit mencio. Is enim ait in Affrica apud Bragada fluvium tante magnitudinis anguem fuisse ut Attilii Reguli exercitum usu amnis prohiberet, multisque militibus ingenti ore correptis, complcaudae uoluminibus elisis, cum telorum iactu perforari nequiret, ad ultimum ballistarum tormentis undique petitam silicum crebris et ponderosis uerberibus procubutibus et legionibus ipsa Karthagine uisam terribiliorem, atque etiam cruore suo gurgitibus inbutis corporisque iacentis pestifero adflatu uicina regione polluta Romana inde summouisse castra. adicit beluae corium centum et uiginti pedum in urbem missum.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum natura reddiderit.Non magis ꝙ
qui ita siluestres capreas crete genitas
tantopere dilexerit. quas sagitis con¬
firas ad salutare aurilium herbe e
dictanni quasi suis manibus deducit
efficit q ut concepta ea. continuo et
tela et ium uenem nulneribus respirãt.
Aut in cephanalia insula. cum omma
ubiq pecora usu aque cotidie recreent᷑.
ea maiore ex parte anni ore aperto ex
alto uentos recipientes sitim suam
sedare instituerunt. Aut quapropter
crothone in templo iunonis lastime
aram ad ommes uentos mimobili ciiere
donauerit. potissimum ue quare alterã
in macedoma. alteram in caleno agro.
aquam. proprietatem ium qua homi¬
nes mebrientur. possidere uoluerit
On admiratione ista sed memoria pro¬
sequi debemus. cum stiamus recte ab
ea plurimum licencie uendicari. penes
quam infinitus cuncta gignendi la¬
bor consiscit¬
re quia supra usitatam rationem ex¬
cedencia attigimus. serpentis quoq
atito liuio curiose pariterat facunde rela/¬

Expanded text:
rerum natura reddiderit: non magis quam rerum natura reddiderit: non magis quam quid ita siluestres capreas Cretae genitas tantopere dilexerit, quas sagittis confixas ad salutare auxilium herbae dictamni tantum non suis manibus deducit efficitque ut comesta ea continuo et tela et uim ueneni uulneribus respuant: aut in Cephalania insula, cum omnia ubique pecora haustu aquae cotidie recreentur, capras maiore ex parte anni ore aperto ex alto uentos recipientes sitim suam sedare instituerit: aut quapropter Crotonae in templo Iunonis Laciniae aram ad omnes uentos inmobili cinere donauerit: potissimumue quare alteram in Macedonia, alteram in Caleno agro aquam proprietatem uini, qua homines inebrientur, possidere uoluerit. non admiratione ista, sed memoria prosequi debemus, cum sciamus recte ab ea plurimum licentiae uindicari, penes quam infinitus cuncta gignendi labor consistit. Quae quia supra usitatam rationem excedentia attigimus, seTito Livio curiose pariter et facunde rela