comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ mittam in nos. Itaq ex tẽ¬
pore illo: nõ uenerunt in sabeo
Dixi quoq leuitis ut munda¬
rent: et uenirent ad custediendas
portas: et sc̃ificandum diem sab¬
bati. Et pro hoc ergo memẽto ma-
deus meus: et parce michi scõm
multitudinan miserationin
tuarum. Sed in dieb illis iudi
iudeos ducentes uxores azotidi¬
as amonitidas. ⁊ moabitidas.
Et filii coꝵ ex media parte loque¬
bantur azotice: et nesciebant lo¬
qui iudaice: ⁊ loquebantur iuxͣ
linguam ppłi. ⁊ ppłi. Et obuir¬
gaui eos et malediri. Et crcidi ex
raui in domino. ut non darent
filias suas filiis eoꝵ. et nõ accipe¬
rent de filiabz coꝵ filiis suis: et
sibi met ip̃is dicens. Numquid
nõ in huiuscemodi rem pecca¬
uit salomon. rex istl. et cerce i
gentib multis non erat rex silis
ei: et dilectus deo suo erat. Et posu¬
it eum deus suus regem suꝑ om¬
nem isrł. Et ip̃m ergo duxerunt
ad peccatum mulieres alienige¬
ne. Numquid ⁊ nos mobedieu¬
tes faciemus om̃e poc̃in grande

Expanded text:
num mittam in vos. Itaque ex tempore illo non venerunt in Sabbato. Dixi quoque Levitis, ut mundarentur, et venirent ad custodiendas portas, et sanctificandum diem Sabbati: et pro hoc ergo memento mei, Deus meus, et parce mihi secundum multitudinem miserationum tuarum. Sed et in diebus illis vidi Judaeos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas, et Moabitidas. Et filii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos, et maledixi. Et cecidi ex ravi in Deo, ut non darent filias suas filiis eorum, et non acciperent de filiabus eorum filiis suis, et sibimetipsis, dicens: Numquid non in hujuscemodi re peccavit Salomon rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus Deo suo erat, et posuit eum Deus regem super omnem Israel: et ipsum ergo ad peccatum duxerunt mulieres alienigenae. Numquid et nos inobedientes faciemus omne malum grande
Abbreviated transcription (Latin):
apocrifa nescit eccl̃ia. Ad hebreos
igitur reutendũ est. mde ⁊ dñs
loquitur. et discipsi exempla pre¬
lumunt. Hec pace ueterum lo¬
quor et obtrectatorib meis tm̃¬

Expanded text:
nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis t
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei: quoꝵ intuentes exi¬
tum conu̾sationis imitamini
fidem. Ilx xp̃e heri et hodie ĩpe: ⁊ in
secula. Doctrinis narus et ꝑegri-¬
nis: nolite ab duci. Optimum est
enim gr̃a stabilire cor: ño escis q̃
non profuerumt ambulantib
in eis. Habemus altare de quo
edere nõ habent potestatem: qui¬

Expanded text:
erbum Dei; quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem. Jesus Christus heri et hodie, ipse et in saecula. Doctrinis variis et peregrinis nolite abduci. Optimum est enim gratia stabilire cor, non escis, quae non profuerunt ambulantibus in eis. Habemus altare, de quo edere no
Abbreviated transcription (Latin):
aus quasi species electri :.i. de me¬
dio ignis. Et in medio eius si¬
militudo quatuor aĩalium:
et hic aspectus eoꝵ. Similitu¬
do hominis in eis. Et quatuor
facies uni; et quatuor penne

Expanded text:
us quasi species electri, id est, de medio ignis: Et in medio ejus similitudo quatuor animalium: et hic aspectus eorum, similitudo hominis in eis. Et quatuor facies uni, et quatuor penn
Abbreviated transcription (Latin):
uant stolas suas in sanguĩe
agni.ut sit potestas eoꝵ in lig¬
no uite: et per portas intrent ci
uitatem. foris autem canes et
uenefici. et impudici. et homi¬
cide et ydolis seruientes: et om̃is
qui amat et facit mendacium
Ego ilx misi angelum meũ

Expanded text:
vant stolas suas in sanguine Agni, ut sit potestas eorum in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Foris canes, et venefici, et impudici, et homicidae, et idolis servientes, et omnis qui amat, et facit mendacium. Ego Jesus misi Angelum meu
Abbreviated transcription (Latin):
eternam. et hos quidem argui¬
te iudicatos. illos autem sal¬
uate de igne capientes. Alus
autem miserenum in timore¬
dei. edientes et eam que carna¬
lis est maculatam tunicam.
consernare sine peccato. ⁊ con¬
scituere uos ante conspectum
glorie sue diuine. ĩmaculatos
in exultatione. in aduentum
domini ñri ihu xp̃i. soli deo sal¬

Expanded text:
eternam. Et hos quidem arguite iudicantes, illos vero salvate de igne rapientes; aliis autem miseremini in timore, odientes et eam quae carnalis est maculatam tunicam. conservare sine peccato, et constituere ante conspectum gloriae suae immaculatos in exsultatione in adventu Domini nostri Jesu Christi. Soli Deo Sal
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum eo captiui fuerant pro¬
phetauit: penitentib qz ad iere¬
mie uaticinium. se ultro aduer¬
sariis tradidissent: et inderent
adhuc urbem ierosolimam sta¬
re: quam ille casuram ẽt pre-

Expanded text:
i  Al. captivi fuerant, prophetavit, poenitentibus quod ad Jeremiae vaticinium se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse pr
Abbreviated transcription (Latin):
lu. filii autem cethure concubine
abraham quos genuit: ⁊ amram-
iecsan. madan. madian. iestoth.
sue. Porro filii iecsan saba ⁊ dadan-
filii autem dadan assurim. ⁊ latu¬
sun. ⁊ laomim. filii autem madi¬
et el daa. Om̃s hii filii cethure. Ge¬
nuit autem abraham y sarc: auꝰ
fuerunt filii esau. ⁊ iscl. filii autem¬
esau eliphaz rahuel. serr. iaus. ia¬
lam. chore. Filii eliphaz theman.
omer. sepphi. gechencenez. tham¬
na. amalech. filii rahuel naibga
⁊ara samma. maza. filii sere lo¬
than sobal. lebeon. anc dison. ela¬
ut in extricabiles morus ⁊ siluã
nomins quescriptoꝵ confusa
sunt uicio sensuñ q barbariem
aꝑtius. ⁊ ꝑ u̾suum cola digere¬
rem michimet ip̃i ⁊ meis ĩuxta
hismenũ canens si aures surde
sunt ceterorum. In cipit liber da

Expanded text:
. Filii autem Ceturae concubinae Abraham, quos genuit: Zamram, Jecsan, Madan, Madian, Jesboch et Sue Porro filii Jecsan, Saba et Dadan. Filii autem Dadan Assurim et Latussim et Laomim. Fili autem Madiet Eldaa. Omnes hi filii Ceturae. Cenuit autem Abraham Isaac: cujus fuerunt filii, Esau et Israel. Filii Esau, Eliphaz, Rauel, Jaus, Jalam et Core. Filii Eliphaz: Theman, Omer, Sephi, Gethem, Cenez, Thamna, Amalec. Filii Rauel: Naath, Zara, Semma, Maza. Filii Seir: Lotan, Sobal, Sebeon, Ana, Dison, Extricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuum cola digererem: mihimetipsi et meis juxta Ismeniam canens, si aures surdae sunt caeterorum. INCIPIT LIBER DA
Abbreviated transcription (Latin):
mod. ⁊ iare: adoram quoq ⁊ uzal
et decla. hebal. ⁊ iani. ⁊ abimahel
bab. Om̃s isti filii iectan. Sem.
arphaxach. sale. heber. ꝑhalech.
reu. seruch. nachor. thare. abram
iste est abraham. filii autẽ abra¬
ham. ysaic. ⁊ hysinael: et hee gene¬
rationes corum. Primogenitus
hysmael. nabaioth. ⁊ cetar ⁊ abde

Expanded text:
moth, et Jare, Adoram quoque, et Uzal, moth, et Jare, Adoram quoque, et Uzal, et Decla, Hebal etiam, et Abimael, bab; omnes isti filii Jectan. Sem, Arphaxad, Sala, Heber, Phaleg, Ragau, Serug, Nahor, Thare, Abram, iste est Abraham. Filii autem Abraham, Isaac et Ismael. Et hae generationes eorum. Primogenitus Ismaelis, Nabajoth, et Ce
Abbreviated transcription (Latin):
madai. ⁊ iauan. thubal. mosoch
et thiras. Porro filii gomer: asce¬
ne. ⁊ rifath. ⁊ thegorma. fili aũt
iauan: helisa. ⁊ tharsis. cethim
raim. phuch. ⁊ chanaan. filii ã
chus. saba. ⁊ tuila. sabatha. ⁊ regi¬
na. ⁊ sabathaca. Porro filii regina:
saba ⁊ dadan. Chus autem genu¬
it nemrotn. Iste cepit esse potens
in terra. Mesraini uero geniut
ludim. ⁊ ananim. ⁊ laabin. ⁊ ne¬
phronni. phetricsim quoq ⁊ chas¬
lium. De quibz egressi sunt phi¬
listum. ⁊ chapthurun. Chanam
uero genuit sỹdonem primegeni¬
tũ suum: et etheum. iebuseum
quoq ⁊ amorreum. ⁊ gergeseum.
eneumq ⁊ aratheum. ⁊ sineum.
aradium qͣ ⁊ samarcum. ⁊ ema¬
theum. filii sem: elam. ⁊ asur. ⁊
et mosoch. Arphaxat autemge¬
nuit sale: qui ⁊ ip̃e genuit heber.
Porro heber nati sunt duo filii
nomen uni phaleg. quia in di¬
ebr eius diui sci est terra: ⁊ nomẽ
fratris eius ieccan. Iectan autem
genuit elmodach ⁊ salech. ⁊ asel-¬

Expanded text:
Madai, et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez et Riphath et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsis, Cetthim, raim Phut et Chanaan filii autem Chus Saba et Evila Sabatha et Rechma et Sabathaca porro filii Rechma Saba et Dadan Chus autem genuit Nemrod iste coepit esse potens in terra Mesraim vero genuit Ludim et Anamim et Laabim et Nepthuim Phethrosim quoque et Chasluim de quibus egressi sunt Philisthim et Capthurim Chanaan vero genuit Sidonem primogenitum et Heth Iebuseum quoque et Amorreum et Gergeseum Evheumque et Aruceum et Asineum Aradium quoque et Samareum et Ematheum filii Sem Aelam et Assur et et Mosoch. Arphaxad autem genuit Sala, qui et ipse genuit Heber. Porro Heber nati sunt duo filii, nomen uni Phaleg, quia in diebus ejus divisa est terra, et nomen fratris ejus Jectan. Jectan autem genuit Elmodad, et Saleph, et Aser
Abbreviated transcription (Latin):
um sp̃m. et creata sunt. ⁊ ñ
est qui resi stat iussioni tue.
ciontes a fundamẽtis moue¬
buntur cum aquis: petre siut
ccra liquescent ante fariem tu¬
am. Qui antem timent te.
magni crunt apud te super
omina. uegenti insurgenti su
ꝑgenus mcum. Dominus aũ
om̃i poteus iundicabit in cis:

Expanded text:
iritum tuum, et creata sunt, et non iritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindi
Abbreviated transcription (Latin):
lbrum hester nã¬
riis translatõib
constut ẽẽ uicia¬
tum: qm ego de
archuus hebreoꝵ
eleuans uerbum
Ce uerbo expressius transtuli: quẽ
librum edicio uulgata lacuno¬
cusserunt eum: nec excelsi gigã¬
tes imposucrunt se illi: sed iu¬
dich filia merari in specie facici
sue dissoluit cum. Exuit cum
se uestimento iuiduitatis: et in.¬
duit se uestimento leticie: in ex¬
ultatione filiorum istł. Unxit
faciem suam unguento: ⁊ col¬
uigauit cincinnos suos mitra-
cius rapuerunt oculos euis
pulcritudo eius captiuam fe-¬
cit animam eiuis. Aiputa¬
uit pugione ceruicem cius. Horͣ¬
rucrunt ꝑ se constantiam euis.
et medi audaciam enus. Tunc
ululauerunt castra assyriorũ.
qñ aꝑuerunt humilis mei a¬
rescentes in siti. filii puellaix
compunxctunt eos: et sieut pu¬
eros fugientes occiderunt eos.
pierunt in prelio a facie domi
domine deus magnus es fu
et preclarus in iurtute tua .⁊ ꝙ
suꝑare nemo potest. Tibi serui
dixisti ⁊ facta sunt. misisti tu¬

Expanded text:
brum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniocusserunt eum, nec excelsi gigantes opposuerunt se illi, sed Judith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum. Exuit enim se vestimento viduitatis, et induit se vestimento laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit cincinnos suos mitra, ejus rapuerunt oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie DominDomine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest. Tibi serviedixisti, et facta sunt: misisti sp
Abbreviated transcription (Latin):
locaustomata. et uota ⁊ repromis¬
siones suas. Porro iudich unui¬
la arma bellica olofernis que de¬
dit illi ppłs ⁊ canopeum quod ip̃
sustullerat: in anachema obliuu¬
usus ppłs iocundus scd̾m faciẽ
scorum. et ꝑtres menses gaudiũ
ħuius iuctorie cel coratum est
cum iudich. Post dies autem il¬
los unusquisq rediit in sua. et
iudich magna facca est in bechu¬
lia. et preclanor erat uniuersis
terre ucł. Erat eciam uirtuti ca¬
stittis adiuncta:. ita ut nõ cog
nosceret uirum om̃ib dicb in¬
te suc: exquo defunccus est ma¬
nasses uir eius. Erat aute festis
dicb procedens cum magna
głia. Mansit autem in domo
iri sui annos centũ ⁊ quinq:
et dimisit abram suam liberam
Et defuncca est ac sepulta cũ uiro
suo in bochulia. Luxq illam oĩs

Expanded text:
t vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema obliviulus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castnosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis
Abbreviated transcription (Latin):
infidelib nichil est mundũ.
sed comqumace sunt eoꝵ et
mens ⁊ conscientia. Confiten¬
tur se nosce deum. factis autem
negant: cum sint abhomina¬
ti ⁊ incredibiles. et ad omne
dpus bonum rprobi A

Expanded text:
hil est mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. Confitentur se nosse Deum, factis autem negant, cum sint abominati, et incredibiles, et ad omne opus bonum reprobi
Abbreviated transcription (Latin):
diq uestimenta precebat. ⁊ mor¬
tius. atq occisis sepulturam sol¬
licitus echibebat. Dauq cum re-¬
uersus esset rex sennacherib fugi¬
gens a iudea ꝑlagam quã cura
cum fecerat deus ꝓpter blasfemi¬
am suam. et iracus. multos. o¬
cideret ex filiis isrr. thobias sepdi¬
cbat corpora corum. Atulit inne¬
tiatum est regi. iussit eum occidi
et culit oem subantius. Chobias
uero cum filio suo et cum uxore
fugiens nudus latuit: quia ml¬
ti dil igebant eum. Post dies ue-¬

Expanded text:
is vestimenta praebebat et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iet tulit omnem substantiam ejus. Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens, nudus latuit, quia multi diligebant eum. Post dies ve
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreos nusqmͣ est.
unde et ip̃c sulus grecam magis
elcquentiam redõlet. Hunc iũdei
philonis cẽ affirmant:. qui ꝓ¬
inde sapĩa nominatur: qui a
in eo xp̃i aduentus qui est sapi

Expanded text:
apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. Hunc Iudaei Philonis esse adfirmant, qui proinde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnib. et ab ip̃a ueritate.
Sed et nos testimonium ꝑhibe¬
mus. Et nosti qin testĩonium
nrm ucrum est. Multa habiu
tibi scribere. sed nolui ꝑ atramẽ¬
tum et calamum scribere tibi
spero autem protinus te uidere.
et os ad os leqͥuemur. Par tibi.
s alutant te amici. Saluta tu¬
amicos nominatim.

Expanded text:
ab omnibus, et ab ipsa veritate, sed et nos testimonium perhibemus: et nosti quoniam testimonium nostrum verum est. Multa habui tibi scribere: sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi. Spero autem protinus te videre, et os ad os loquemur. Pax tibi. Salutant te amici. Saluta amicos nominatim.
Abbreviated transcription (Latin):
molauit plli
primi mesis:
statuens sacͥ¬
ctos in templo domini: Et dixit
leuitis scicris serius isrł ut scĩfica¬
domo qln edificauit ialomon li¬
luis dauid rex. Non crit uobis tol¬
lere suꝑ humeros eam. ⁊ nũc deler¬
uite domino nr̃o et curam agite
genitis illius ilrł. ex parte scd̃m pa¬
gos. et trib nr̃us scom scciptura

Expanded text:
molavit phase primi mensis, statuens sacectos in templo Domini. et dixit Levitis sacris servis Israhel, ut sanctificadomo, quam aedificavit Salomon filius David rex. non erit vobis tollere super umeros eam. et nunc deservite Domino nostro et curam agite gentis illius Israhel et parate secundum pagos et tribus nostras secundum scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
lqqui: et eodem tempore licet po¬
scerior hic in chaldea. et ieremias
in iudea ꝓphetauerunt. Sermo
eius nec satis disertus. nec admo¬
dum rusticus est: sed ex utroq
medie temperatus. Sacerdos et
ip̃e sicut et ieremias: principia
uolumins et finem magnis
hñs obscuritatib inuoluta.
Sed et nulguta eius editio: ño
multum distat ab hebraico.
einde satis miror quid cause ex¬
titerit ut si eosdem in uniuersis
libris habemus interpretes. in
aliis eadem. Et in aliis diu̾sa
transtulerint. Legite igitur et
hunc iuxta tranllatiõne m̃a
quia ꝑ cola scciptus ⁊ comata
manifestiorem legentib tribu¬
it sensum. Si autem amici mei
e hunc subsannauerint. dicite
as ꝙ nemo cos compellat ut
scribant. Sed uereor ne illud eis
ueniat qd̃ grece signifitantius

Expanded text:
licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod nemo eos compellat ut scribant. Sed vereor, ne illud eis eveniat
Abbreviated transcription (Latin):
uentum regis assyri¬
orum qui ppłm isrł¬
region es̃ t̾ranstulcrat fiuisse: he¬
brcoꝵ traditio confirmat. Siqui¬
dem in fine huius lectionis: pre¬
dicti regis aduentum idem pro¬
pheta annunciare monstratur
Sed cum ħitatores niuiue iona
interitum ciuitatis predicãre
ne diuina ira denunciatũ inte¬
ritum sustinerent peccatorum.
et impietatis penitentiam egis¬
sent: accepta dei mĩa grauiorib
se criminib implicuerunt quia
de eam memoratus ꝓpheta sp̃u
lancto plenus: iudicium dei an¬
nuncians. ita est locutus. Deus
zelans ⁊ ulciscens dominus ⁊c̃.
Iam enim decem trib ab alsyri¬
is ducte fucrant in captiuitatẽ
sub tzechia regeuida: sub quo eci¬
am nunc in consolatione ppli
transinigrati aduersus niniũ
uisio sernitur. Nec erat ꝑua con¬
solatio. tam hus qui iam assy¬
rus seruiebant qm reliquis. qui
sub ezechia de tribu inda ⁊ bema
nuni qui ab cildem hostib obsige¬
uantur: ut audirent assyrios qͦ
a caldeis cise capiendos. sicut m

Expanded text:
entum regis Assyriorum, qui populum Israregionem transtulerat, fuisse, Hebraeorum traditio confirmat. Siquidem in fine hujus lectionis praedicti regis adventum idem Propheta annunciare monstratur. Sed quum habitatores Ninivae, Jona interitum civitatis praedicante, ne divina ira denunciatum interitum sustinerent, peccatorum et impietatis poenitentiam egissent, accepta Dei misericordia gravioribus se criminibus implicuerunt. Qua de causa memoratus Propheta, Spiritu sancto plenus, judicium Dei annuncians, ita est locutus: Deus zelans et ulciscens Dominus est am enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse
Abbreviated transcription (French):
nia. zatim. athalia. Et de filus
beui: mosollam. ⁊ melluch ⁊ a¬
daia. iasub. ⁊ saal. ⁊ ramoch. Et
de filiis phacthi moab: edna. et
chalal. banaias. ⁊ massias. ma¬
thanias. bescleel. et bennui. ⁊ ma¬
nasse. Et de filus crem: eliezer. ie¬
sue. melchias. semeias. suneon
beniamm. maloch. samarias.¬
Et de tilus asom: mathanai. ma¬
thethaloch zabed. cipheled iermai
manasse. semei. De filiis bani.
maadoi. amram. ⁊ huhel. bane¬
as. ⁊ badaias. cheiliau bannia.
marimuth. et heliasiph. matha¬
mas. maithanai ⁊ iasi. ⁊ bani.
et bennui scinei. et salmias. et
ria. sellum. amaria. ioseph. De
filus nebui aiel. ⁊ matchathias.
zabed.zabina. ⁊ ieddu. ⁊ iolel. bã¬
nai. Om̃s hu acceꝑant uxores
alenigenas: et fuerunt ex eis
mulieres que peperant filios.

Expanded text:
nia, Zabbai, Athalai. Et de filiis Bani, Mosollam, et Melluch, et Adaia, Jasub, et Saal et Ramoth. Et de filiis Phaeth Moab, Edna, et Chalal, Banaias, Maasias, Mathanias, Beseleel, et Bennui, et Manasse. Et de filiis Erem, Eliezer, Jesue, Melchias, Semeias, Simeon, Benjamin, Maloch, Samarias. De filiis Asom. Mathanai, Matthetha, Zabed, Eliphelet, Jermai, Manasse, Semei. De filiis Bani, Maadi, Amram, et Uel, Baneas, et Badaias, Cheliau, Vania, Marimuth, et Eliasib, Mathanias, Mathanai, et Jasi, et Bani, et Bennui, Semei, et Salmias, et ria, Sellum, Amaria, Joseph. De filiis Nebo, Jeiel, Mathathia, Zabed, Zabina Jeddu, et Joel, Bannaia. Omnes hi acceperunt uxores alienigenas, et fuerunt ex eis mulieres, quae pepererant filios.
Abbreviated transcription (Latin):
cerent uxores suas: et pro delicto
suo arietem de ouibz offerrent. Et
de filiis semer: anani. ⁊ zebedia.
Et de filuis serim: maasia. ⁊ helia.
et semncia ⁊ ichiel. ⁊ ozias. Et de fi¬
lus phessut: helicencu maasia.
insmahel. nathancel. ⁊ iosabech.
et helasa. Et de filiis leuitaru:
iozabech ⁊ semei. et celcia. ip̃e est
calitap hataia. iuda. ⁊ eliezer. Et
de cantorib cliasub. Et de ianito¬
rib: seilum. ⁊ thelem ⁊ uri. Et ex
israel de filus phares: remia. et
ezia. ⁊ melchia. ⁊ mianun. ⁊ mo

Expanded text:
cerent uxores suas, et pro delicto suo arietem de ovibus offerrent. Et de filiis Emmer, Anani, et Zebedia. Et de filiis Arim, Maasia, et Elia, et Semeia, et Jehiel, et Ozias. Et de filiis Pheshur, Elioenai, Maasia, Ismael, Nathanael, Jozabed, et Elasa. Et de filiis Levitarum, Jozabed, et Semei, et Celaia, ipse est Calita, Phataia, Juda, et Eliezer. Et de cantoribus, Eliasib. Et de janitoribus, Sellum, et Telem, et Uri. Et ex Israel, de filiis Pharos, Remeia, et Jezia, et Melchia, et Miamin, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nanno primo ꝙỹri regis
et transouxit uocem in õi
regno suo cciam ꝑscriptu¬
rain dicens. Hec dicit tyrus
rex ꝑsarum . Omĩa regna
terrẽ dedit michi dominus
deus celi ⁊ ip̃e precepit mi¬
chi ut edificarem a domũ
in iersm: que est in iuidea.
Quis est in uobis de imi¬
uerso ppło eius: sit deus il¬
lius cum co: ascendat in¬
iersin que est in idea. et
edificet domũ domini dei
isrł: ip̃e est deus qui est in

Expanded text:
anno primo Cyri regis et traduxit vocem in universo regno suo etiam per Scripturam, dicens: Haec dicit Cyrus rex Persarum: Omnia regdedit michi Dominus deus coeli et ipse precepit michi, ut edificarem ei domum in Ierusalem, quae est in Iudea. Quis est in vobis de universo populo eius? Sit Deus illius cum ipso. Ascendat Ierusalem, que est in Iudea et aedificet domum Dei Israel. Ipse est Deus, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
amplius filium ne requrat
faciendi pluroᷤ libros. nullus
est seuuus frequensqz mendica¬
cio carnis affuctio est. finem lo¬
quendi om̃s pariter audiamꝰ
Dcum time et mandata eius
obserua. Luc est enim omnis hõ.
et cuncta que fuint adducct d̾s
muidicium. pro omni cirato
sinc bonum sie malum sit. E¬

Expanded text:
plius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflictio est. Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time, et mandata ejus observa: Hoc est enim omnis homo: et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni errato, sive bonum, sive malum i
Abbreviated transcription (Latin):
et pax adimpleatur in cognitio
modo omnia nobis diuine
uirturtutis suc que ad iitam
et pietatem sunt donata ꝑ cog¬
nitionem eius qui uocauit uos
ꝓpria glia et urtute. per quam¬
et maxima ⁊ preciosa uobis ꝓ

Expanded text:
et pax adimpleatur in cognition nostri: quomodo omnia nobis divinae virtutis suae, quae ad vitam, et pietatem donata sunt, per cognitionem ejus, qui vocavit nos propria gloria et virtute, per quem maxima et pr
Abbreviated transcription (Latin):
lcrmone et catholica fide. uos qͣz si
quid in predicto opere reꝑiatis uo¬
bis gratum ⁊ rite prolatum eius
gr̃e sec deputetis a quo est omne
bonu. Siquid autemminus ret¬
te uł in conuenienter positũ nob
ibidem indeatur: imꝑicie mee ma¬
gis deputeuis qͣm malicie: qui ꝙͣ¬
diu in hoc corpusculo uxero in
xp̃i leruicio ꝓut possibilitas fuit
laborare contendo. Ip̃uis enĩ est ii¬
sericordie. ut qui michi ĩ anio
hoc dedit uelle: ip̃m me bono oꝑe
faciat consummnare. de quo ꝓpħa
ait. Prope est dominus omnib
in uocantib eum in ueritate. et
nõ derelinquet om̃s sperantes ĩ
se. Diuinitas domini nr̃i ihu xp̃i
diu uoz hic incolumes ⁊ legis dei
u̾itatem amantes ad multoꝵ
sa lutem custodiat: et post huius
ute cursum adueram ⁊ eternã
becititudinem peruenire conce¬

Expanded text:
rmone et catholica fide. Vos quoque si quid in praedicto opere reperiatis vobis gratum et rite prolatum, ejus gratiae hoc deputetis a quo est omne bonum; si quid autem minus recte vel inconvenienter positum vobis ibidem videatur, imperitiae meae magis deputetis quam malitiae, qui quandiu in hoc corpusculo vixero, in Christi servitio, prout possibilitas fuerit, laborare contendo. Ipsius enim est misericordiae, ut qui mihi in animo hoc dedit, nunc ipsum me bono opere faciat consummari, de quo Propheta ait: Prope est Dominus omnibus invocantibus se in veritate, et non derelinquit omnes qui sperant in se. Divinitas Domini nostri Jesu Christi diu vos hic incolumes et legis Dei veritatem amantes ad multorum salutem custodiat, et post hujus vitae cursum ad veram et aeternam beatitudinem pervenire conc
Abbreviated transcription (Latin):
no estimes coniectorem ut in eo¬
dem loco mecum similiter duui¬
preciosissima fidei mirra ungi¬
tis caput. que nequaquam sal¬
uatorem queritis in sepulcro.
quib iam ad pr̃em xp̃c ascendit.
ut contra latrantes canes qui
aduersum me rabido ore deseur¬
in eo se doctos arbitrantur si ali¬
is detrabant: or̃onum urarum
clipeos opponatis. Ego sciens hu¬

Expanded text:
n aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divipretiosissimo fidei myro ungitis caput, quae nequaquam Salvatorem quaeritis in sepulcro, quibus jam ad Patrem Christus ascendit, ut contra latrantes canes, qui adin eo se doctos esse arbitrantur, si aliis detrahant, orationum vestrarum clipeos opponatis, et anch
Abbreviated transcription (Latin):
lo cum angelis uirtutis eius.
inflamia ignis dantis uin¬
dictam hus qui no nouerunt
deum. et qui nõ obediunt euan¬
uirtutis eus. cum uenerit glo¬
rificari in scĩs sus. ⁊ adintrabi

Expanded text:
lo cum angelis uirtutis eius et flamma ignis dantis uindictam his qui non nouerunt deum et qui non oboediunt euanuirtutis eius, cum uenerit glorificari in sanctis suis, et admirabi
Abbreviated transcription (Latin):
ne. leo in resurrectione.aqui¬
la in ascensione. Uel in homi¬
ne humanitas. In uitulo. sa¬
cerdotium. In leone regnum:
In aquila exprimitur diuĩta¬
tis sacramentum . Explicit pro¬

Expanded text:
ne, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum. Incipit
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam de monte esau. Et tune¬
bunt fortes tui a meridie: ut in¬
tereat uir de monte esau. Prop¬
ter interfectionem. ⁊ ꝓpter iniqͥ¬
tatem in fr̃em tuum iacob: ope¬
riet te confusio. ⁊ ꝑibis ineternũ.
In die cum stares aduersus cum¬
qñ capiebant alieni exercitũ eius.
et extranei ingrediebantur portas
euis. et suꝑ ietusalem mittebant
sortem: tu quoq eras quasi unꝰ
exeis. Et non delpicies in die frĩs
tui in die ꝑegrinationis cius: et
ño letaberis suꝑ filios inde. in die
ꝑditionis eoꝵ. Et nõ magnifi¬
cabis os tuum in die angustie:
neq ingredieris portam ꝓplii
mei. in die ruinc coꝵ. neq despi¬
cies. ⁊ tu in malis eius in die na¬
stitatis illius. Et nõ emitteris
aduersus exercitum eius in die
uastitatis illius. neq stabis ĩ
exitib marum ut interticias
eos qui fu gerint: et ñõ conclu¬
des reliques eius in die tribu¬
lationis. qm̃ iuxta est dies dñi
suꝑ oms gentes. Sicut fecisti fi

Expanded text:
dentiam de monte Esau? Et timedentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui a meridie, ut intereat vir de monte Esau. Propter interfectionem, et propter iniquitatem in fratrem tuum Jacob, operiet te confusio, et peribis in aeternum. In die cum stares adversus, quando capiebant alieni exercitum ejus, et extranei ingrediebantur portas ejus, et super Jerusalem mittebant sortem: tu quoque eras quasi unus ex eis. Et non despicies in die fratris tui, in die peregrinationis ejus: Et non laetaberis super filios Iuda in die perditionis eorum et non magnificabis os tuum in die angustiae neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum neque despicies et tu in malis eius in die vastitatis illius et non emitteris adversum exercitum eius in die vastitatis illius neque stabis in exitibus ut interficias eos qui fugerint et non concludes reliquos eius in die tribulationis quoniam iuxta est dies Domini super omnes gentes sicut fecisti fi
Abbreviated transcription (Latin):
sio abdie.
hec dicit dñs
deus ad edom.
auditum au¬
duinus a
domino: et
legatum ad
gentes misit.
surgite. Et consurgamus adũ-¬
lus eum in prelium. Ecce paruu¬
lum dedite. in gentib: Contemp¬
tibilis tu es ualde. Suꝑbia cordis
tui exculit te. ħitantem in scssu
ris petranum: exaltantem soliũ
tiuim. qui dicis in cordetuo. Qͥs
detrahet me in terrain: Si exalta¬
as tuctis ut aquila ⁊ si inter
sydera posueris ndum tuum:
inde decrabam te dicit dominus
Si fures introissent ad te. si la¬
trones ꝑ noctem: quomodo con¬
ticiuilet: Nonne furati essent
sufficientia sibi: Si uindemia
saltem racemoz reliquissent ti¬
bi᷑. Quomodo scrutati sunt esa¬
u. inuestigauerunt abscondi¬
ta eius: usq ad t̾mino emiser̃t
te et om̃s uiri federis tui illuser̃t
tibi: inualucrunt adu̾sum te
uiripatis tue. Qui comedent te¬
cum. ponent insidias subterte.
Non est prudentia in co. Nũquid
no in dic illa dicit dominus. per¬
dam sapicntes de ydumea. ⁊ pru¬

Expanded text:
sio Abdiae. Haec dicit Dominus Deus ad Edom: Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium. Ecce parvulum te dedi in gentibus: contemptibilis tu es valde. Superbia cordis tui extulit te habitantem ris petrarum, exaltantem solium tuum; qui dicis in corde tuo: Quis detrahet me in terram. Omnetus fueris ut aquila, et si inter sidera posueris nidum tuum: inde detraham te, dicit Dominus. Si fures introissent ad te, si latrones per noctem, quomodo conticuisses? nonne furati essent sufficientia sibi? Si vindemiat Al. add. non saltem racemos reliquissent tibi? Quomodo scrutati sunt Esau, investigaverunt abscondita ejus? Usque ad terminri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes de Idumaea, et pru
Abbreviated transcription (Latin):
Hech. Peccatum peccauit ierłm
proptͥerea instabilis facta est.
Omnes qui glorificabant cam
spreuerunt illam:. qm̃ iuderũt

Expanded text:
Heth. « Peccatum peccavit Hierusalem, propterea instabilis facta est. Omnes qui glorificabant eam spreverunt illam, quia viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
pidem ꝑ granden. posuitq cum
subter queccum que erat in scs̃ia¬
no domini. ⁊ dixit ad omnem po¬
pulum. En lapis iste crit nobis
in testuonium: quod audicri¬
tis omĩa uerba domini. que locu¬
tus est nobis. ne forte postra ne¬
gare uelitis et mentiri comino
deo ur̃o. Dimisitq ppłm singłos
in possessionem suam. Et post hec

Expanded text:
pidem pergrandem, posuitque eum subter quercum, quae erat in sanctuario Domini: et dixit ad omnem populum: En lapis iste erit vobis in testimonium, quod audierit omnia verba Domini quae locutus est vobis: ne forte postea negare velitis, et mentiri Domino Deo vestro. Dimisitque populum, singulos in possessionem suam. Et post haec
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑ a nobis edita: maledicoꝵ
cotidie linguis confodiuntur.
Sed ut ad compediu ueniam: cer¬
te qd ulaturus sum equissimũ
est. Edidi aliquid quod ño habetꝰ
in greco. uł aliter hab̃r qm a me
ũsum est. Quid interpretem la¬
miant: interrogent hebreos. ⁊ in
ip̃is auctorib translationis m̃e
ul arrogent. uel derogent fidem.
Porro alud est si clausis quod dr
oculis michi uolunt maledicere:
et nõ mutantur grecorum studi¬
um et beninolentiam: qui post
gelio choruscante iudeos ⁊ ebio¬
nitas legis neteris intpretes. aqͥ
lam uidelicet symachũ. ⁊ theodoti¬
onem. et curiose legunt. ⁊ ꝑ orige¬
nis laborem exaplois ecclesiis de¬
dicauerunt. Quanto magis la¬
tini greci ẽe deberent. quod exultã¬
tem cernerent greciam a se aliqͥd
mutuari: primũ enim magnoꝵ
lumptuũ est ⁊ infinite difficulta¬
tis exemplaria posse hr̃e omnia.

Expanded text:
nuper a nobis edita, maledicorum nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis, mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium et benevolentiam, qui post gelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legisilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt, et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia
Abbreviated transcription (Latin):
monentes ut hebrea nomina qͦ¬
rum grandis in hoc u olumine
copia est distincte ⁊ ꝑ interualla
scribant. Nachil enim proderit emĩ¬
daise libros: nisi emendatio libra¬
riorum diligentia conseruetur.
Net quem qͣm moucat quod unus
anobis editus est liber. nec apocti¬
torum teccii et quarti libri somp-¬
niis delectetur: quia et apud hebre¬
os hesdre ncemieq sermones in
unũ uolumen coartãtur. ⁊ que
no hñtur apud illos. nec de. xxiii
rit interpretes quorum exempli¬
ria uarietas ip̃a lacerata. ⁊ euer¬
sa demonstrat nec potest uciq ue¬
rum asseri quod diuersũ est.: mit¬
tite cum ab tuangelia in quib
multa ponuntur quasi de ueteti
tescamento que apud .lxx. inter¬
pretes nõ hñtur: uelut illud. qͣm
nazareus uocabitur. et ex egipto
uccani filium meũ. ⁊ uidebunt
q alia que latiori oꝑi rescruam᷑.
et querite ab eo ubi sccipta sunt.
Cumq proferre nõ potuerint:
uos legite de hiis exemplarib q̃

Expanded text:
monentes ut Hebraea nomina, qumonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber est: nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetur: quia et apud Hebraeos Ezrae Neemiaeque sermones in unum volumen coarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de vigintirit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus multa ponuntur quasi de Veteri Testamento, quae apud Septuaginta Interpretes non habentur, velut illud, Quoniam Nazaraeus vocabitur: et, Ex Aegypto vocavi filium meum: et, Videbunt que alia, quae latiori operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae
Abbreviated transcription (Latin):
Trum ditficilius
sit facere quod po¬
scitis. an negare¬
nec dum statui.
Nam neq uobis
aliquid imꝑan¬
tibr abnuere sñie est: et magni¬
tudo oneris impositi ita ceruices
premit. ut ante sub fasce ruen¬
dum sit qmͣ leuandum. Acce¬
dunt ad hoc inuidoꝵ studia: qui
om̃e quod scribimus reprehen¬
dendum ꝑutant. et interdum
contra se conscientia repugna¬
te publice lacerant ⁊ occulte le¬
gunt: in tantum. ut clamare
compellar ⁊ dicere. umine libe¬
ra aĩam mcam a labiis miqͥs
et a lingua dolosa. Tarcius an¬
n̾us est quod semꝑ scribitis ⁊ re
scribitis. ut esdre librum ⁊ hester¬
nobis de hebreo tranfferam quasi
non babeatis greca ⁊ latina uolle¬
mina. aut quicquid illud est qd
ut ait quidam niti neq aliud
fatigando nisi odium querere:
extreme dementie. Itaq obsecro
uos mi domnion ⁊ rogatiane
kiniut priuata lectione contenti
nichil nouerãt. Si qui autẽ fra¬
trum sunt quib nra ñ displi-¬
cent: hus tribuatis exemplar ad¬

Expanded text:
trum difficilius sit, facere quod poscitis, an negarenecdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quout ait quidam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti,nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, ad
Abbreviated transcription (Latin):
is magis possimus iudicare.
et ca que ip̃i intelligimus ĩ nr̃a
lingua exprimere. Itaq licet er
cechra sibilet uictor que si nõ
incendia iaccet. Numꝙͣ meũ
uiuante xp̃o silebit eloquium:
eciam precisa lingua balbuciet.
Legant qui uolunt: qui nolus
abiciant: euentilent apices: lit¬
teras calumpnientur. Magis
ura caritate ꝓuocabor ad studiũ:
qmͣ illoꝵ detract̃one ⁊ odio deter¬
rebor.

Expanded text:
mus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : numquam meum, juvante Christo, silebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio deterrebor.
Abbreviated transcription (Latin):
tum et calamum scribere tibi-
spero autem protinus te uidere.
et os ad os lequemur. Par tibi.
S alutant te amici. Saluta tu¬
amicos nominatim.

Expanded text:
tum et calamum scribere tibi. Spero autem protinus te videre, et os ad os loquemur. Pax tibi. Salutant te amici. Saluta amicos nominatim.
Abbreviated transcription (Latin):
De gad elisaphan filius duel.
de neptalim haira filius henã.
Hu nobilissimi principes mul¬
titudinis ꝑ trib ⁊ cognationes
suas. et capita exercitus iscł̃. qͦs
tulerunt moyses ⁊ airon cum
omni nulgi multitudine. ⁊ cõ¬
gregauerunt primo die mensis
scd̃i. recensentes eos ꝑ cognatões
et domos ac familias. ⁊ capita
et supra. sicut preceperat domi¬
nus moysi. Numeratiq sunt
in deserco sỹnar. De ruben primo¬
genito israelis ꝑ generationes
et familias suas ac domos suas.
et nomina capitum singulorũ.¬
⁊ om̃e quod sextus est masculini
a .xx. anno. et supra ꝓcedentiũ

Expanded text:
ius Duhel de Nepthali Ahira filius Henan hii nobilissimi principes multitudinis per tribus et cognationes suas et capita exercitus Israhel quos tulerunt Moses et Aaron cum omni vulgi multitudine et congregaverunt primo die mensis secundi recensentes eos per cognationes et domos ac familias et capita et supra sicut praeceperat Dominus Mosi numeratique sunt in deserto Sinai de Ruben primogenito Israhelis per generationes et familias ac domos suas et nomina capitum singulorum omne quod sexus est masculini a vicesimo anno et supra procedentium
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et misit ad om̃s qui habi¬
tabant in cicilia ⁊ damasco. et
libano. et ad gentes que ĩ car¬
tes galileam. ⁊ in campo mag¬
no esdrelon. et ad om̃s qui erãt
in samaria. ⁊ trans flume ior¬
danem usq ierłm. et omnem ter¬
ram iessc: quousq ꝑueniatur
ad montes cchiopie. Ad hos
omnes misit nuncios nabu¬
chod̃. rex alsyriorum . O.uii om̃s

Expanded text:
est, et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et ad gentes, quae sunt in Cartes Galilaeam in campo magno Esdrelon, et ad omnes qui erant in Samaria, et trans flumen Jordanem usque ad Jerusalem, et omnem terram Jesse, quousque perveniatur ad terminos Aethiopiae. Ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum: qui om
Abbreviated transcription (Latin):
et ceteris omnib: qm̃ si uenero
iterum ño parcam. An exꝑimĩe¬
tum eius queritis qui in me lo¬
quitur xp̃e: qui in uobis non
infirmatur: sed potens est ĩ uo¬
bis. Nam et si crucifixus est ex

Expanded text:
et caeteris omnibus, quoniam si venero iterum, non parcam. An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus, qui in vobis non infirmatur, sed potens est in vobis? Nam etsi crucifixus est ex
Abbreviated transcription (Latin):
postqm ꝑcuslit seon regem amor¬
reorum qui hitauit in hesebon.
et og regem basan qui mansit in
asseroth. ⁊ in edrai transiordanẽ
in terra moab. Cepitqz moyses ex¬
planare legem et dicere. Dominus
deus ñr locutus est ad nos in oreb.
dicens. Sufficit uobis quod hic
in monte mansistis Reuertimi

Expanded text:
postquam percussit Seon regem Amorreorum qui habitavit in Esebon et Og regem Basan qui mansit in Aseroth et in Edrai trans Iordanem in terra Moab coepitque Moses explanare legem et dicere Dominus Deus noster locutus est ad nos in Horeb dicens sufficit vobis quod in hoc monte mansistis re
Abbreviated transcription (Latin):
cum ita se habeant: obsecro te let¬
tor. ne la borem meum reprehen¬
sionem estimes antiquorum.
In templo dei offert imusquisq
qd̃ potest. Alii aurum ⁊ argentũ

Expanded text:
um ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum reprehensionem existimes antiquorum. In tabernaculo Dei offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentu
Abbreviated transcription (Latin):
quid extra hos est inter apocripha
ẽẽ ponendum. Igitur sapientia
queuulgo salomonis inscribi¬
tur. ⁊ iħu filui syrach liber ⁊ iuditii.
et cobias ⁊ pasdor nõ sunt in ca

Expanded text:
quid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, no
Abbreviated transcription (Latin):
sed sensib par. Quippe qui
eedem sp̃u ꝓphauerit. Porro
simplicitas eloquii de loco
cun quo natus est accidit.
fecit enim anathothites: qui est
usq hodie uiculus trib ab iero¬
solimis distans milib. Sacer¬
dos ex sacerdotib. et in matris
utero sãficatus: iurginitate sua
euangelicum iurum xp̃i occłie
dedicans. hic uaticinari exorsus
est puer. et captiuitatem urbis
ac iidee. ño solum sp̃u. sed et o¬
culis carnus intuitus est. Iam¬
aum decem trib isrł assyu ĩ me-¬
dos transtulerant: iam terras ea
ruinas quadruplici planxit
alphabeto. ꝙ nos mensure me-¬
tri uersib q reddidimus. Prete᷑a
ordinem uisionum qui apud
grecos et latinos omnino con-¬
fusus est. ad pristinam fidem
correrimus. Librum autem ba¬
ruch notarii eius qui apud he-¬
breos nec logitur nec habetur:
pret̾misimus: pro hii om̃ibus
maledicta ab emuilis prescolã¬
tes: quibz me necesse est ꝑ sin¬
gula opuscula respondere. Et
hoc patior quia uos cogitis o pau¬

Expanded text:
sed sensibus par est: quippe qui eodem spiritu prophetaverit. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo natus est accidit. Fuit enim Anathothites, qui est usque hodie viculus, tribus ab Jerosolymis distans millibus; sacerdos ex sacerdotibus, et in matris utero sanctificatus: virginitate sua evangelicum virum Christi Ecclesiae dedicans. Hic vaticinari exorsus est puer: et captivitatem urbis atque Judaeae, non solum spiritu, sed et oculis carnis intuitus est. Jam decem tribus Israel Assyrii in Medos transtulerant: jam terras earitatis suae ruinas quadruplici planxit alphabeto, quod nos mensurae metri versibusque reddidimus. Praeterea ordinem Visionum, qui apud Graecos et Latinos omnino confusus est, ad pristinam fidem correximus. Librum autem Baruch, notarii ejus, qui apud Hebraeos nec legitur, nec habetur, praetermisimus: pro his omnibus maledicta ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patior, quia vos cogitis.
Abbreviated transcription (Latin):
que sub pastoris uirga transeũt.
quicquid decimũ uenerit: scĩfica¬
bitur domino. Non eligetur nec
bonum nec malum. nec altero
comutabitur. Siquis mutauit.
tatum est scĩficabitur domino. nec

Expanded text:
quae sub pastoris virga transierunt, quidquid decimum venerit, sanctificabitur Domino. Non eligetur nec bonum, nec malum, nec altero commutabit. Si quis mutaverit, sanctificabitur Domino, et
Abbreviated transcription (Latin):
na ista. ita ut in ip̃o au deam ꝓut
oportet me loqui. Ut aut̃ uos
sciatis que circa mesunt quid¬
agam: omnia uobis nota
faciet thitichus kins fratermñs
et fidelis minister in domino
quem misi aduos in hoc ip̃o.
ut cognoscatis que cirta nõs
sunt: et consoletur corda nr̃a.
Pax fratrib ⁊ caritas cũ fide:
a deo patre nr̃o ⁊ domino ih̃u
xp̃o. Gracia cum om̃ib quidi¬

Expanded text:
na ista; ita ut in ipso audeam, prout oportet, me loqui. Ut autem et vos sciatis quae circa me suntagam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino quem misi ad vos in hoc ipsum ut cognoscatis quae circa nos sunt et consoletur corda vestra pax fratribus et caritas cum fide a Deo Patre et Domino Iesu Christo gratia cum omnibus qui di
Abbreviated transcription (Latin):
testiticari uobis uob̾ hec in ec¬
clesus. Ego sum radix et genus
cat uemi. et qui sitit ueniat. Et
qui uult accipiat aquã iite
gratis. Contestor enim omni
audienti uerba ꝓphecie huius
apponet deus suꝑ illum plagas

Expanded text:
testificari vobis haec in Ecclesiis. Ego sum radix et genus cat, Veni. Et qui sitit, veniat; et qui vult, accipiat aquam vitae gratis. Contestor enim audienti uerba prophetiae libri inponet deus super eum plagas,
Abbreviated transcription (Latin):
autem miscremim in timore¬
dei. edientes et eam que carna¬
lis est maculatam tunicam.
Ei autem qui potens est uos
conseruare sine peccato. ⁊ con¬
scituere nos ante conspectum

Expanded text:
autem miseremini in timore odientes et eam quae carnalis est maculatam tunicam ei autem qui potest vos conservare sine peccato et constituere ante conspectum
Abbreviated transcription (Latin):
iginsi ⁊ duas lit¬
teras ẽẽ apude
hebreos syroru
quoq lingua
e chaldeorum
tescatur. que hebree magna ex
parte continis est. Nam̃ ⁊ ip̃i .xxii.
elementa hñt. eodem sono . sed
diuersis carascerib. Samarita¬
ni eciam pentathelicum moyli
totidem licteris scripcitant. figu¬
ris tantum ⁊ apicib discrepan¬

Expanded text:
iginti et duas literas esse apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa habediversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepan
Abbreviated transcription (Latin):
modo si egrotus et estuans febri-¬
b aquam frigidam postulec. et
dicat ad medicum. um patior.
crucior. exanimor. usq quo me¬
dice clamabo. ⁊ no exaudies. et

Expanded text:
m aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior , exanimor, usquequo, medice, clamabo, et non exaudies? Et