comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiã cõlubri suꝑ terrã: uiã nauis
in medio mari: et uiã uiri ĩ ado¬
lescẽtia. Talis est et uia mulieris
adultere: que comedit et tergẽs
os suũ dicit. non sũ oꝑata ma¬
lum. Per tria mouẽt terra: et qͣr¬
tũ nõ potest sustinere. Per seruũ
cũ regnauerit: per stultũ cũ sa¬
turatus fuerit cibo: per odiosã
mulierẽ cũ in matrimoĩo fuerit
assũpta: et per ancillã cũ heres
fuerit dñe sue. Quatuor sũt mi¬
nima t̾re: ⁊ ip̃a st̾ sapiẽciora sa¬
piẽtib. Formice ppłus infirmus:
qui p̃parat in messe cibũ sibi. le¬
pustulus plebs ĩualida: qui col¬
locat in petra cubile suũ. Regẽ
locusta nõ habet: et egredit᷑ uni¬
uersa per turmas. Stilio maĩb
nititur: et morat᷑ in edib regis.
Tria sũt que bene gradiũtur: et
quartũ est qd̾ inicedit felicitꝰ. Leo
fortissimus bestiarũ: ad nullius
pauebit occursũ. Gallus succint¬
tus lumbos. Et aries: nec est rex
qui resistat ei. Et qui stultus ap

Expanded text:
 viam navis in medio mari et viam viri in adulescentula talis est via mulieris adulterae quae comedit et tergens os suum dicit non sum operata malum per tria movetur terra et quartum non potest sustinere per servum cum regnaverit per stultum cum saturatus fuerit cibo per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus formicae populus infirmus messe cibum sibi lepusculus plebs invalida quae conlocat in petra cubile suum regem lucusta non habet et egreditur universa per turmas stilio manibus nititur et moratur in aedibus regis tria sunt quae bene gradiuntquartum incedit feliciter; leo fortissimus bestiarum a nullius pavebit occursu; gallus succinctus lumbis; et aries, nec est rex qui re
Abbreviated transcription (Latin):
Quis colligauit aquas quasi ĩ
uestimẽto: Quis suscitauit ões
et qdꝰ nomẽ filii eius si nosti:
Omĩs sermo dei ignitus: lipeus
est sperantibz in se. Ne ad das qͣt¬
qm uerbis illius: et arguaris ĩ¬
ueniarisq mendax. Ouo roga¬
ui te: ne deneges michi anteqm
moriar. Uanitatẽ et uerba men¬
dacia: longe fat a me. Mendicita¬
tem et diuicias ne dederis michi:
tribue tantũ uictui meo necessa¬
ria: ne forte saturatus illicear
ad negandũ et dicã quis ẽ dñs:
et egestate cõpulsus furer. et per¬
iurẽ nomẽ dei mei. Ne accuses
seruũ ad dñm suũ: ne forte ma¬
ledicat tibi et corruas. Generaci¬
o que patri suo maledicit: et
tur: et tamẽ nõ est lota sordib
suis. Generatio cuius extelsi st̃
oculi: et palpebre eius in alta
subrecte. Generacio que pro den-¬
tib gladios habet. et cõmãdit
molaribz suis: ut comedat ino-¬
pes de terra et pauꝑes ex hõibz.
Sanguisuge due sũt filie: dicẽ¬
tes affer affer. Tria sũt insatura¬

Expanded text:
quasi in vestimento? quis suscitavit omnes et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia longe fac a me. Mendicitatem, et divitias ne dederis mihi: tribue tantum victui meo necessaria: Ne forte sad negandum, et dicam, Quis est Dominus? aut egestate compulsus furer, et perjurem nomen Dei mei. Ne accuses servum ad dominum suum, ne forte maledicat tibi, et corruas. Et po, quae patri suo maledicit, et tur, et tamen non est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insatura
Abbreviated transcription (Latin):
delicate a puericia nutrit seruũ
suũ: postea illũ senciet cõtuma¬
cem. Uir iracũdus ꝓuocat rixas:
et qui ad indignandũ facilis est
erit ad pc̃ca ꝓcliuior. Suꝑbũ se-¬
quit᷑ humilitas: et humilẽ sp̃u
suscipiet gła. Qui cũ fure parti¬
cipatur odit aĩam suã: adiurã¬
tem audit et nõ iudicat. Qui ti¬
met hoĩem cito corruet: qui spe¬
rat in dño subleuabit᷑. saulti re¬
quirũt faciẽ principis: et a dño
iudiciũ egredit᷑ singuloꝵ. Abho¬
minãtur iusti uirũ impiũ: et
ab hoĩantur impii eos qui in
Irecta sunt uia.
erba cõgregãtis: filii uo¬
mẽtis. Uisio quã locutus est uir
cũ quo est deus: et qui deo secum
morãte cõfortatus ait. Stultissi¬
nus sũ uiroꝵ: et sapĩa hõim nõ
est metũ. Nõ didici sapĩam: et¬

Expanded text:
delicate a pueritia nutrit servum delicate a pueritia nutrit servum suum postea illum sentiet contumacem vir iracundus provocat rixas et qui ad indignandum facilis est erit ad peccata proclivior superbum sequitur humilitas et humilem spiritu suscipiet gloria qui cum fure partitur odit animam suam adiurantem audit et non indicat qui timet hominem cito corruet qui sperat in Domino sublevabitur multi requirunt faciem principis et a Domino iudicium egreditur singulorum abominantur iusti virum impium et abominantur impii eos qui in recta sunt via erba Congregantis filii Vomentis visio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait stultissimus sum virorum et sapientia hominum non est mecum non didici sapi
Abbreviated transcription (Latin):
derit: siue irascit᷑ siue rideat nõ
ĩueniet requiẽ. Uiri sanguinũ
oderũt simplice: iusti aut̃ q̃rũt
aĩam eius. Totũ sp̃m suũ ꝓfeit
stultus: sapiẽs differt et reseruat
in posterũ. Princeps qui libẽter
audit uerba mendacii: omnes
nũstros habet ĩpios. Pauꝑ et
creditor obuiauerũt sibi: otrius¬
q illũator est dñs. Rex qui iudi¬
cat in ueritate pauꝑes: thionꝰ
eius ĩeternũ firmabit᷑. Uirga at¬
q correpcio tribuẽt sapienciã:
puerãt q̃ dimictit᷑ uolũtati sue
cõfundet matrẽ suã. In multipli¬
taciõe ĩpioꝵ multiplicabũtur
scelera: et iusti ruinas eoꝵ uide¬
bũt. Erudi filiũ tuũ et refrigera¬
bit te: et dabit delicias aĩe tue. Cũ
ꝓphecia defecerit dissipabit᷑ ppłs:
qui custodit legẽ bñus est. Seruꝰ
uerbis nõ potest erudiri: quia
qd̾ dicis intelligit. et rñdere con¬
tẽpnit. Uidisti hoĩem uelocẽ ad
loquendũ: stulticia magis spe¬
randa est qmͣ illius correpcio. Q

Expanded text:
e irascatur sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est servus verbis non potest erudiri quia quod dicis intellegit et respondere contemnit vidisti hominem velocem ad loquendum stulti magis speranda est quam illius correptio qui
Abbreviated transcription (Latin):
sequet᷑. In multiplicatiõe iustoꝵ
letabit᷑ oulgus: cũ impii susce¬
perĩt principatũ gemet ppłus.
Uir qui amat sap̾ienciã letificat
patrẽ suũ: qui aut̃ nutrit scor¬
ta ꝑdit substantiã. Riex iustus
eriget terrã: uir auarus destru¬
et eã. homo qui blandis fictis¬
q sermõib loquit᷑ amico suo:
rete expandit pedibz eius. Pet¬
cantẽ uirũ ĩi quũ ĩuoluet laq̃¬
us: et iustus laudabit atqz gau¬
debit. Nouit iustus causã pau¬
perũ: ĩpius ignorat scienciã.
hoĩes pestilẽtes dissipãt ciuita¬
tem: sapiẽtes yero auertũt furo

Expanded text:
. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictis sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam homines pestilentes dissipant civitatem sapientes a
Abbreviated transcription (Latin):
si usq ad lacũ fugerit neno sus¬
tinet. Qui ambulat simpliciter
saluus erit: qui ꝑuersis ingredi¬
tur biis concidet semel. Qui ope-¬
ratur terrã suã saturabitur pa¬
nib: qui sectatur otiũ replebit᷑
egestate. Uir fidelis multũ lauda
bitur: qui aut̃ festinat ditari
nõ erit ĩnocẽs. Qui cognoscit in
iudicio faciẽ nõ facit bene: iste
et pro buccella panis deserit ue-¬
ritatẽ. Uir qui festinat ditari et
aliis ĩuidet: ignorat ꝙ egestas
suꝑueniat ei. Qui corripit homi¬
nẽ gr̃am postea ĩueniet apd̾ eũ:
magis qmͣ ille qui per lingue
blandimẽta decipit. Qui subtra¬
hit aliquid a patre suo et matre.
et dicit hoc nõ est pcc̃m: ꝑticeps
homicide est. Qui se iactat et di¬
latat. iurgia cõcitat: qui sperat
in dño sanabit᷑. Qui confidit ĩ
corde suo stultus est: qui aut̃ gra¬
ditur sapiẽter iste laudabit᷑. Qui¬

Expanded text:
si usque ad lacum fugerit nemo sussi usque ad lacum fugerit nemo sustsalvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum lbitur qui autem festinat ditari non erit innocens qui cognoscit in iudicio faciem non facit bene iste et pro buccella panis deserit veritatem vir qui festinat ditari et aliis invidet ignorat quod egestas superveniat ei qui corripit hominem gratiam postea inveniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit hoc non est peccatum particeps homicidae est qui se iactat et dilatat iurgia concitat qui sperat in Domino saginabitur qui confidit in corde suo stultus est qui autem graditur sapienter iste sa
Abbreviated transcription (Latin):
lans in simplicitate sua: qmͣ
diues prauis itineribz. Qui cus¬
todit legẽ filius sapiẽs est: qui
aut̃ pascit cõmessatores. cõfũ¬
dit patrẽ suũ. Qui coaceruat
diuitias usuris fenore liberali:
in pauꝑes cõgregat eas. Qui
declinat aurẽ suã ne audiat
legẽ: oracio eius erit exetrabil.
Qui decipit iustos in uia ma-¬
la. in ĩterin suo corruer: et su¬
plices possidebũt bona eius. Sa¬
ꝑiens sibi uidetur uir diues: pau¬
per aut̃ ꝑuidẽs scrutabitur eũ.
In exultaciõe iustoꝵ multa gła¬
est: regnãtib impiis ruine hom̃.
Qui a bscondit scelera sua non
dirget᷑: qui aut̃ cõfessus fuerit
et reliquerit ea. miscd̾iã conseq̃¬
tur. Stus hõ qui semꝑ est paui¬
dus: qui uero mentis est dure
corruet in malũ. leo rugiens et
unsus esuriẽs: princeps impius
suꝑ ppłm pauperẽ. Dux iudigẽs
prudẽcia. multos opprimet per
calũpniã: qui aut̃ odit auari¬
ciã longi fient dies eius. Hoĩem
qui calũpniat᷑ aĩe sanguinẽ:

Expanded text:
s in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea misericordiam consequetur beatus homo qui semper est pavidus qui vero mentis est durae corruet in malum leo rugiens et ursus esuriens princeps impius super populum pauperem dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius hominem qui calumniatur animae sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
per calũpniãs pauꝑes: siłis
est ymbri uehemẽti in quo pa¬
ratur fames. Qui derelinquũt
legẽ laudãt impiũ: qui custodi¬
unt succendũtur cõtra eũ. Uiri
mali nõ cogitãt iudiciũ: qui

Expanded text:
per calumnians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat̾ in cõflatouo argentũ et
in forace aurũ: sic ꝓbatur hõ
ore laudãtis. Si cõtuderis stul¬
tũ in pila. quasi tipsanas feri¬
ente desuꝑ pilo: nõ auferetur
ab eo stultitia eius. Diligẽter
sgnosce nultũ pecoris tui: tu¬
os q greges considera. Nõ enĩ
habebis iugit̾ꝰ potestatẽ: sed co¬
rona tribuet᷑ in generaciõe ge¬
ueracionũ. Aꝑta sũt prara et
apparuerũt herbe uirẽtes: et col¬
lecta sũt fena de mõtib. agni
ad uestimentũ tuũ: et hedi agri
preciũ. Sufficiar tibi lac capra¬
rũ in cibos tuos. in necessaria
domus tue: et ad pictũ ancillis
neĩe ꝑsequẽte: iustus ãt
qua si leo confidẽs absq terrore

Expanded text:
in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur homo ore laudantis si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collectaad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis nemine persequente: justus autem quasi leo confidens abs
Abbreviated transcription (Latin):
met. Sicut auis transinigrans
de nido suo: sic uir qui relinquit
locũ suũ. Unguẽto et uariis o¬
doribz delectatur coi: et bonis a¬
mici consiliis aĩa dulcoratur.
amicũ tuũ et amicũ pr̃is tui ne
dimiseris: et domũ frĩs tui ne ĩ¬
grediaris in die afflictioĩs tue.
Melior est uicinus iuxta: qmͣ
frater. ꝓcul. Stude sapiẽtie fili
mi: et letifica cor meũ: ur possis
exprobrãti rũdere sermonẽ. astui¬
tus uidens malũ absconditus
est: ꝑuuli trãseũtes sustinuere
dispendia. Tolle uestimentũ
euis qui spospondit pro extra¬
neo: et pio alienis aufer ei pig¬
nus. Qui benedicet ꝓximo suo
uoce grandi de nocte cõsurgẽs:
maledicẽti siłis erit. Tecta ꝑstil¬
lancia in die frigoris: et litigio¬
sa mulier cõparant̾. Qui retĩet
eã quasi qui uentũ teneat: et
oleũ dextere sue uocabit. Ferrũ
ferro acuit᷑: et homo exacuet fa¬
ciẽ amici sui. Qui seruat ficũ.
comedet fructũ eius: et qui tustos
est dñi sui głificabit᷑. Quomõ

Expanded text:
igrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pnus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
intima uentris. Quomõ si ar-¬
gento sordido omare uelis uas
fictile: sic labia tumẽtia cũ pessi¬
mo corde sociata. Labiis suis in¬
telligit᷑ inimicus: cũ in corde trac¬
tauerit dolos. Quãdo sũmiserit
uocẽ suã ne credideris ei: qm̃ sep
tem nequicie sũt in corde illius.
Qui oꝑit odiũ fraudulẽter: re-¬
uelabitur malicia eius in con¬
silio. Qui fodit foueã incidet in
eã: et qui uoluit lapidẽ reuertet
ad eũ. Iingua fallax nõ amat
peritatẽ: et os lubricũ oꝑatur
laudet te alienus et nõ os tuũ:
extraneus et nõ labia tua. Gra¬
ue est saxũ et onerosa arena: sed
ira stulti utroq grauior. Ira nõ
habet miscd̃iã: nec erũpens fu¬
ror. Et impetũ concitati ferre qͥs
poterit: Melior est manifesta
correpcio: qmͣ amor abscõditꝰ
Meliora sũt uulnera diligẽtis:
qmͣ fraudulẽta odiẽtis oscula.

Expanded text:
intima ventris. Quomodo si arintima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: qtem nequicie sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter: revelabitur malicia ejus in concilio. Qui fodit foveam: incidit in eam et qui volvit lapidem revertetur ad eum lingua fallax non amat veritatem et os lubricum operatuies laudet te alienus et non os tuum extraneus et non labia tua grave est saxum et onerosa harena sed ira stulti utroque gravior ira non habet misericordiam nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit melior est manifesta correptio quam amor absconditus meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulent
Abbreviated transcription (Latin):
lenciũ iras mitigat. Sicut canĩ
qui reuertit᷑ ad uomitũ suũ:
sic ĩprudẽs qui iterat stulticiã
suã. Uidisti hoĩem sapientẽ sibi
uideri: magis illo spem habebit
stultus. Dicit piger leo est ĩ uia:
leena in itinerib. Sicut ostiũ
pertit᷑ in cardine suo: ita piger
in lectulo suo. abscondit ꝑiger
manus sub ascellas suas: et la¬
borat si ad os suũ eas cõuerte¬
rit. Sapiẽtior sibi piger uidet᷑:
septẽ uiris loquẽtibz sentẽtias.
Sicut qui app̃hendit auribz ca¬
nẽ: sic qui transit ĩpaciẽs. com¬
miscet᷑ rixe alterius. Sicut noxi¬
us est qui mittit lanceas et sa¬
gittas et mortẽ: sic uir qui frau¬
dulẽter nocet amico suo. Et cũ
si. Cũ defecerĩt ligna extĩguet᷑
ignis: et susurrõne subtracto
uirgia cõquiescũt. Sicut carbo¬
nes ad prunas et ligna ad ig¬
nem: sic hõ iracũdus suscitat
rixas. Uerba susurrõnis quasi
simplicia: et ipsa ꝑueniũt ad

Expanded text:
lentium, iras mitigat. Sicut canis, lentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidisti hominem savideri; magis illo spem habebit stultus, Dicit piger, Leo est in via, et leaena in itineribus. Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo. Abscondit piger manus sub ascella sua, et laborat si ad os suum eas converterit. Sapientior sseptem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum ci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detracto iurgia conquiescunt. sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. uerba sussimplicia, et ipsa perveniunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
scrutator est maiestatis opp̾me¬
tur a gła. Sicut urbs patẽs et
absq muroꝵ ambitu: ita uir
qui nõ potest in loquẽdo cohibẽ¬
nix estate et pluuie ĩ messe:
sic indeces est stulto gla. Nã sicut
auis ad alta trãsuolãs. et pas¬
ser quolibet uadẽs: sic maledis¬
tũ frustra ꝓlatũ. in quẽpiã suꝑ¬
ueniet. Fagellũ equo et camus
asino: et uirga in dorso ĩprudẽtiũ.
Ne rñdeas stulto iuxta stulticiã
suã: ne efficiaris ei siłis. fiespõde
stulto iuxta stulticiã suã: ne sibi
sapiẽs esse uideat᷑. Claudus pedi¬
bus et ĩiquitatẽ bibẽs: qui mit¬
tit uerba per nũciũ stultũ. Quõ
pulchras frustra habet claudus
tybias: sic indecẽs est in ore stul¬
toꝵ ꝑabola. Sicut qui mttit
lapides in aceruũ merturii: ita
qui tribuit insipiẽti honorem.
Quomõ si spina nascatur in
manu temulẽti: sic ꝑabola in
ore stultoꝵ. Iudiciũ determĩat
causas: et qui ĩpouit stulto si¬

Expanded text:
scrutator est majestatis, opprimescrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu ita vir qui non potest in loquendo cohibenix aestate et pluvia in messe sic indecens est stulto gloria sicut avis ad alia transvolans et passer quolibet vadens sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet flagellum equo et camus asino et virga dorso inprudentium ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam ne efficiaris ei stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto si
Abbreviated transcription (Latin):
cõfringet duriciã. Mel ĩuenisti
comede qd̃ sufficit tibi:ne forte
saciatus euomas illud. Subtra¬
he pedẽ tuũ de domo ꝓximi tui:
ne forte saciatus oderit te. Iaculũ
et gladius et sagitta a cuta: hõ
qui loquit᷑ cõtra ꝓximũ suũ tes¬
timoniũ. falsũ. Dens pũtridus
et pes lassus. qui sperat suꝑ in
fideli in die angustie: et amittir
palliũ in die frigoris. Acetũ in
nitro: et qui cãtat carmĩa cordi
pessimo. Si esurierit ĩimicus tu¬
us ciba illũ: si sitierit da ei aquã
bibere. Prunas enĩ cõgregabis
suꝑ caput eius: et dñs reddet tibi
Uentus aquilo dissipat pluuiaͤ.
et facies tristis linguã detrahẽtẽ.
Melius est sedere in angulo doma¬
tis: qmͣ cũ muliere litigiosa et ĩ
domo cõi. Aqua frigida aĩe sici¬
enti: et nũcius bonus de terra lõ¬
ginqua. Fons turbatus pede. et
uena coirupta: iustus cadẽs co¬
rã impio. Sicut qui mel come¬
dit multũ nõ est ei bonũ: sic qͥ

Expanded text:
confringet duritiam mel invenisti confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super fideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi ventus aquilo dissipat pluet facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui
Abbreviated transcription (Latin):
orsũ: et cor regũ inscrutabile. Au¬
fer rubiginẽ de argẽto: et egrediet᷑
bas purissimũ. Aufer ĩpietatẽ de
uultu regis: et firmabit᷑ iusticia
thronus eius. Ne głosus appare¬
as corã rege: et in loco magnoꝵ
ne steteris. Melius est enĩ ut dicat᷑
tibi ascende huc: qmͣ ut hũilieris
corã principe. Que uiderũt oculi
tui ne ꝓferas in iuirgio cito: ne
postea emẽdare nõ possis cũ deho¬
nestaueris amicũ tuũ. Causã tuã
tracta cũ amico tuo ⁊ et secretũ ex¬
tranco ne reueles: ne forte insul¬
tet tibi cũ audierit. et exprobrare
non cesset. Mala aurea in lectis
argẽteis: qui loquit̾ uerbũ intꝑe
suo. In auris aurea et margaritũ
fulgẽs: qui arguit sapientẽ et
aurẽ obedientẽ. Sicut frigus ni¬
us in die messis: ita legatus fi¬
delis ei qui misit eũ. aĩam illius
requiescere facit. Nubes et uentꝰ
et pluuie nõ sequẽtes: uir głosuᷤ
et ꝓmissa nõ cõplens. Paciẽtia
leniet᷑ pͥnceps: et lingua mollis

Expanded text:
regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnatorum ne steteris. Melius est enim ut dicat tibi: Ascende huc; quam ut humilieris coram principe. Quae viderint oculi tui, ne proferas in jurgium cito: ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis
Abbreviated transcription (Latin):
mttit lapidẽ. suꝑ caput eius
cadet: et plaga dolosa dolosi di¬
uidet oulnera. Et qui foueã fo¬
dit in illã decidet: et qui statuit
lapidẽ ꝓximo offendet in eo.
Qui la queũ alio ponit: ꝑibit
in illo. facienti nequissimũ cõ

Expanded text:
mittit lapidem super caput eius mittit lapidem super caput eius cadet et plaga dolosi dividet vulnera et qui foveam fodit in illam decidet et qui statuit lapidem proximo offendet in eo et qui laqueum alio peribit in illo facienti nequissimum
Abbreviated transcription (Latin):
lacionẽ capiti statuet: et irreue¬
rẽcia ipsius obturacio auriũ.
Effusio sanguĩs in rixa suꝑbo¬
rũ: et maledictio illoꝵ auditieᷤ
grauis. Qui denudat archana
amici ꝑ det fidẽ: et nõ ĩueniet a¬
mitũ ad aĩm suũ. Dilige ꝓxi¬
mũ: et cõũgere fide cũ illo. Ex
nõ ꝑ sequeris post eũ. Sicut enĩ
homo qui ꝑdit amicũ suũ:
sic qui ꝑdit amiciciã ꝓximi sui.
Et sicut qui dimittit auẽ de ma¬
nu sua: sic reliquisti ꝓximũ tu¬
um et nõ eũ capies. Nõ illũ se¬
queris: qm̃ longe ab est. Effu¬
git enĩ quasi caprea de laqueo:
maledicti est cõcordacio. Denu¬
dare aut̃ amici misteria: desꝑa¬
lo fabricat ĩi qua: et nemo eũ
abicier. In cõspectu oculoꝵ tu¬
oꝵ cõdulcabit os suũ: et super
sermões tuos ãmirabit᷑. Nouis¬
sune aut̃ ꝑuertet os suũ: et in
uerbis tus dabis scandalũ.
Multa audiui et nõ coequaui
ei: et dũs odiet illũ. Qui ĩ altũ

Expanded text:
lationem capiti statuet, et irrevelationem capiti statuet, et irreverentia ipsius obturatio aurium. Effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus gravis. Qui denudat arcana amici, perdit fidem, et non inveniet amicum ad animum suum. Dilige proximum, et conjungere fnon persequaris post eum. Sicut enim homo qui perdit amicum suum, sic qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum, et non eum capies. Non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo maledicti est concordatio denudare autem amici mysteria desperalo fabricat iniqua et nemo eum abiciet in conspectu oculorum tuorum condulcabit os tuum et super sermones tuos admirabitur novissime autem pervertet os suum et in verbis tuis dabit scandalum multa audivi et non coaequavi ei et Dominus odiet illum qui in altum
Abbreviated transcription (Latin):
angustiabit᷑ pc̃cis. Conteret᷑¬
timore dñi tenueris te instant᷑.
cito subuertet᷑ domus tua. Si
in ꝑtusura cribri remanebit
puluis: sic apouia honĩs in
cogitatu illius. Uasa figuli ꝓ¬
bat fornax: et hoĩes iustos tẽp¬
tacio tribulaciõĩs. Sicut rusti¬
cacio de ligno ostendit fructũ
illius: sic uerbũ ex cogitatu cor¬
dis hoĩs. Ante sermonẽ nõ col¬
laudes uirũ: hec enĩ tẽptacio est
hoĩm. Si sequeris iusticiã app̃
hendes illã: et indues quasi po¬
dorẽ honoris: et in habitabis
cũ ea. et ꝓteget te in sempit̾nũ:
et in die agniciõis ĩuenies fir¬
oꝑantur illã reuertet᷑. leo uena-¬
cioni insidiat᷑ semꝑ: sic pcc̃a ope¬
rantibz ĩi quitatẽ. Hõ scũs in sa¬
piẽtia manet sicut sol: nã stul¬
tus sicut luna ĩmutat᷑. In me¬
dio sensatoꝵ serua uerbũ tꝑi:
in medio aut̃ cogitãciũ assidu¬
us esto. Narracio peccãciũ odi¬
osa: et risus illoꝵ in delictis pca.
Loquela multũ iurãs horripi¬

Expanded text:
s: Conuerttimore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hoehendes illam, et indues quasi poderem honoris, et inhabitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis invenies firrevertetur. Leo venationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. Homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna immutatur. In medio insensatorum serva verbum tempori: in medio autem cogitantium assiduus esto. Narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. Loquela multum jurans horripi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑdicionẽ. Aĩa calida quasi
igñis ardens. nõ extinguetur
donec aliqͥd degluciat: et homo
neqͣmͣ in ore carnis sue non desi¬
net donec incendat ignẽ. Honũ
finẽ. Omĩs hõ qui trãsgreditur
lectũ suũ contẽpnẽs in aĩam su¬
amn et dicẽs. quis me uidet. tene¬
bie circũdãt me et parietes coo¬
periũt me. et nemo circũspicit
me. quẽ uereor. delictoꝵ meoꝵ
nõ mẽorabit᷑ altissimꝰ ⁊ et non
intelligit qm̃ omĩa uidet oculꝰ
illius. qm̃ expellit a se timorẽ

Expanded text:
et perditionem. Anima calida quasi et perditionem. Anima calida quasi ignis ardens non exstinguetur, donec aliquid glutiat; et homo nequam in ore carnis suae non desinet, donec incendat ignem. Et i transgreditur lectum suum contemnens in animam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me quem vereor delictorum meorum non memorabitur Altissimus et non intelleget quoniam omnia videt oculus illius
Abbreviated transcription (Latin):
iurãs et noĩans in toto a pcc̃o
nõ purgabit᷑. Uir multũ iurãs
ĩplebit᷑ ĩi quitate: et nõ discedet
a domo illius plaga. Et si frus¬
trauerit delictũ ipsius suꝑ ip̃m
ent: et si dissimulauerit delin¬
quer duplicit̾. Et si ĩuacuũ iu¬
rauerit nõ iustificabit᷑: reple¬
bit᷑ enĩ retribuciõe domus illiꝰ
Est et alia loquela contraria
morti: nõ ĩueniat᷑ in heredita¬
te iacob. Etenĩ a misericordib
omĩa hec auferẽt᷑: et in delictis
nõ uolutabũt. Indisciplinose
lo quele nõ assuescat os tuũ:
est eñ in illa uerbũ pcã. Ne¬
mẽto p̃us et matris tue: in me¬
dio enĩ magnatoꝵ consistis:
ne forte obliuiscat᷑ te deus in cõ¬
spectu illoꝵ. et assiduitate tua
infatuatus imꝓperiũ pacia¬
ris. et maluisses nõ nasci: et
diẽ natiuitatis tue maledicaᷤ.
hõ assuctus in uerbis impppe¬
rii: in om̃ib dieb suis nõ eru¬
diet᷑. Duo genera habundãt
in pc̃cis : et tertiũ ad ducit irã

Expanded text:
ns in toto a peccato non purgabitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulauerit, delinquit dupliciter. et si in uacuum iuraverit non iustificabitur replebitur enim retributione domus illius est et alia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in delictis non volutabunt indisciplinoseioni non adsuescat os tuum: est enim in illa uerbum peccati. memento patris et matris tuae: in medio enim magnatorum consistis: ne forte obliuiscatur te deus in conspectu illorum, et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem natiuitatis tuae maledicas. homo adsuetus in uerbis inproperii in omnibus diebus suis non erudietin peccatis, et tertium adducit iram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionib hũiliant uocem
suã. Et in tꝑe reddiciõĩs postu¬
labit tẽpus ÷ et loquet̾ uerba
tedii et murmuracionũ: et tẽ
pus causabit᷑. Si aut̃ potuerit
reddere aduersatur. Solidi uix
reddet dimidiũ: et cõputabit
illud quasi ĩuencionẽ. Sinãt.
fraudabit illũ pecunia sua: et
possidebit illũ ĩimicũ gratis.
Et cõuicia et maledicta reddet
illi: et pro honore et beneficio
reddet illi cõtumeliã. Multi nõ
causa nequicie nõ fenerati st̾.
sed fraudari gratis tiniuerũt.
forcior esto: et pro elemo sina
nõ trahas illũ. ꝓpter mãdatũ
assume pauperẽ: et ꝓpter ino¬
piã eius ne dimittas eũ uacu¬
um. ꝑ de pecuniã ꝓpter fratrẽ
et amicũ: et nõ abscondas illũ
sub lapide in ꝑdiciõem. Pone
thesaurũ tuũ in p̃ceptis altis¬
simi: et ꝓderit tibi magis qm
aurũ. Conclude elemosinã in
rabit ab om̃i malo. Elemosĩa
uiri quasi sacculus cũ ipso:
et gr̃am hom̃s quasi pupil¬

Expanded text:
promissionibus humiliant vocem promissionibus humiliant vocem suam; et in tempore redditionis postulabit tempus et loquetur verba tedii et murmurationum». Nosti pus causabitur. Si autem potuerit reddere adversatur solide: et vix reddet dimidium: et computabit illud quasi inventionem. Si autem fraudavit eum pecunia sua: et possidebit eum inimicum gratis: et convicia et malediilli et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt fortior esto et pro elemosyna non trahas illum propter mandatum adsume pauperem et propter inopiam eius ne dimittas illum vacuum perde pecuniam pro fratre et amico et non abscondas illam sub lapide in perditionem pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi et proderit tibi magis quam aurum conclude elemosynam in  elemosyna viri quasi sacculum cum ipso et gratiam hominis quasi pupil
Abbreviated transcription (Latin):
illius uinculũ ereũ est. Mors
illius mors nequissĩa: et otilis
potius inferus qmͣ illa. ꝑ seue¬
rãcia illius nõ ꝑmanebit: sed
obtinebit uias ĩiustoꝵ: et in
flãma sua nõ cõburet iustos.
Qui reluiquũt deũ incident in
illã: et exardebit in illis et non
extinguet᷑. Et ĩmictet᷑ in illos
quasi leo: et quasi pardus le¬
det eos. Sepi aures tuas spineͤ.
et noli audire linguã neqmͣ:
et ou tuo facito ostia. et seras¬
tũ tuũ confla: et uerbis iuis fa¬
cito staterã. et frenos ori tuo
rectos. Et artende ne forte laba¬
ris in lingua: et cadas in con¬
spectu ĩimicoꝵ insidianciũ tibi:
et sit casus tuus insanabilis ĩ¬
suo: et qui p̃ualet manu man¬
data seruat. fenerare ꝓxĩo tibi
in tꝑe necessitatis illius: et ite
et in omi tꝑe ĩuenies qd̃ tibi ne¬
cessariũ est. Multi quasi ĩuen-¬
cionẽ estimauerũt fenus: et
p̃stiterũt molestiã hiis qui se
osculãtur manus dantis: et ĩ

Expanded text:
illius vinculum aereum est mors illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia illius non permanebit sed obtinebit vias iniustorum et in flamma sua non conburet iustos qui derelinquunt Deum incident in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittetur in illos quasi leo et quasi pardus laedebit illos sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam et ori tuo facito ostia et serntum confla et verbis tuis facito stateram et frenos ori tuo rectos et adtende ne forte labaris in lingua et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi et sit casus tuus insanabilis imo: et qui praeualet manu, mandata seruat. faenera proximo tibi in tempore necessitatis illius, et iteret in omni tempore inuenies quod tibi necessarium est. multi quasi inuentionem aestimauerunt faenus et praestiterunt molestiam his qui se osculantur manus dantis et in
Abbreviated transcription (Latin):
incendit ignẽ: et lis festinans
effundet sanguinẽ: et lingua
testificãs adducet mortẽ. Si
sufflaueris quasi ignis exarde
bit ⁊ et si expueris suꝑ illã extin¬
guet᷑: utraq ex oie ꝓficiscũtur
Susurro et bilingius maledic¬
tus: multos enĩ turbabit pacẽ
te in gentẽ. Ciuitates murata ᷤ¬
diuitũ destruxit: et domus mag¬
natoꝵ effodit. Uirtutes ppłoꝵ¬
concidit: et gẽtes fortes dissol¬
uit. lingua t̾ria mulieres uira¬
tas deiecit: et p̾uauit illas dela¬
boribz suis. Qui respicit illã nõ
habebit requiẽ: nec habebit a¬
plaga liuorẽ facit: plaga aũi
lingue cõminuet ossa. Saulti
cetiderũt in ore gladii: sed nõ sic
quasi qui ĩterierũt per linguã
suã. St̃us qui tectus est a lĩgua
neqͣm: qui in iracũdia illius
nõ transiuit⁊ et qui nõ attrax¬
it iugũ eius: et in uinculis illi¬
us nõ est ligatus. Iugũ enĩ illi¬
us iugũ ferreũ est: et uinculũ

Expanded text:
incendit ignem et lis festinans incendit ignem et lis festinans effundit sanguinem et lingua testificans adducit mortem si sufflaveris quasi ignis bit; et si exspueris super illam, exstinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur. Susurro et bilinguis maledictus: multos enim turbabit pacem te in gentem: ciuitates diuitum destruxit et domos magnatorum effodit: uirtutes poconcidit, et gentes fortes dissolvit. Lingua tertia mulieres irritas ejecit, et privavit illas de laboribus suis. Qui respicit illam, non habebit requiem, nec habitaplaga livorem facit plaga autem linguae comminuet ossa multi ceciderunt in ore gladii sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum
Abbreviated transcription (Latin):
ui uindicari uult a deo¬
ĩueniet uindictã: et ꝑcc̃a
illius seruãs reseruabit. si elin¬
que ꝓxĩo tuo nocenti te: et tũt
dep̃canti tibi pcc̃a soluẽt᷑. hõ
honũ reseruat irãͥ et a deo q̃nit
medelã: In hoĩem siłem sibi
nõ habet nuscd̃iam⁊ et de pc̃cis
suis dep̃catur: Ipse dũ caro sit
reseruat irã: et ꝓpiciacionẽ pe¬
nit a deo: Quis exorabit pro de¬
lictis illius: Memẽto nouissi¬
moꝵ: et desine ĩmicari. Ta bi¬
tudo eñ et mors: ĩminet ĩ mã¬
datis. Memorare timorẽ dei: et
nõ irascaris ꝓxĩo. Memorare
testamẽti altissimi: et despice
ignorãciã ꝓximi. abstine te a
lite: et minues pcc̃a. Homo enĩ
iracũdus incendit litẽ: et uir
pcc̃or turbabit amicos: et ĩ me¬
dio pacẽ habenciũ ĩmittet in¬
imiciciã. Scd̃m enĩ ligna silue
sit ignis exardescit ⁊ et scd̾m uir¬
tutẽ hoĩs sic iracũdia illius erit:
et scd̃m substãciã suã exalta¬
bit irã suã. Certamẽ festinatũ

Expanded text:
ui uindicari uult, a deoinueniet uindictam, et peccata illius seruans seruabit relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata soluentur. homo homini seruat iram et a deo quaerit medellam et in hominem similem sibi non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur ipse dum caro sit reservat iram et propitiationem petit a Deo quis exorabit pro delictis illius memento novissimorum et desine inimicari tabitudo enim et mors inminet in mandatis memorare timorem Dei et non irascaris proximo memorare testamenti Altissimi et despice ignorantiam proximi abstine te a lite et minues peccata homo enim iracundus incendit litem et vir peccator turbabit amicos et in medium pacem habentium inmittit inimicitiam secundum enim ligna silvae sic ignis exardescit et secundum virtutem hominis iracundia illius erit et secundum substantiam suam exaltabit iram suam certamen festinatum
Abbreviated transcription (Latin):
uite mee: ne derelinquas me ĩ
cogitatu illoꝵ. Extollentiã o¬
culoꝵ meoꝵ ne dederis michi:
et ome desideriũ auerte a me.
Aufer a meuentris concupis¬
cẽtias ⁊ et cõcubitus cõcupiscẽ¬
cie ne app̃hendãt me: et aĩe ir¬
reuerẽti et infrunite ne tradas
me. Doctrinã ouis audite filii:
et qui custodierit illã nõ ꝑuet la¬
biis sius: nec scandalirabit᷑ in
oꝑib nouissimis. In uanira¬
te sua app̃hendit᷑ ꝑcc̃or et suꝑ

Expanded text:
ne derelinquas me in cogitatu illorum. extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi et omne desiderium auerte a me. aufer a me uentris concupiscentias, et concubitus concupiscentiae ne adprehendat me, et animae inreuerenti et infrunitae ne tradas me. doctrinam oris audite, filii, et qui custodierit illam, non periet labiis suis, nec scandalizabitur in operibus nequissimis. in uanitate sua a
Abbreviated transcription (Latin):
dam in ipsis. et lingua mea ꝑ¬
ter et dñator uite mee. ne¬
nec sinas me cadere in illa exp¬
gitatu meo flagella. et in cor¬
de meo doctrinã sapĩe: ut igno¬
racionib eoꝵ nõ parcat michi.
et nõ appareãt delicta illoꝵ. ne¬
adincrescãt ignorãcie mee. et
multiplicẽt᷑ delicta mea et pcc̃a
mea habũdẽt: et incidã in con¬

Expanded text:
gua mea pater et dominator vitae meae none sinas me cadere in illcogitatu meo flagella et in corde meo doctrinam sapientiae ut ignorationibus eorum non parcant mihi et non pareant delicta illoadincrescant ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in con
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ centũ. Per quadrũ ue¬
ro eoꝵ latus utrũqz uicenoꝵ pe¬
dũ spacio tendebat᷑. Posuit q
portas eius in altitudĩe turri¬
um: et gl̾abatur quasi potẽs
in potẽcia exercitus sui: et in
gła quadrigarũ suarũ. Anno
igit᷑ duodecimo regni sui. na¬
buchodonosoi rex assyrioꝵ qui
regnabat in niniue ciuitate
magna. pugnauit cõtra ar-¬
faxat: et obtinuit eũ in cãpo
magno qui appellat᷑ ragau
cirra eufraten et tygrin et iada¬
san in campo erioch regis eli¬
coꝵ. Tũc exaltatũ est regnũ
nabuchodonosor: et coreius e¬
leuatũ est. Et misit ad omnes
qui habitabãt in cilicia et da¬
masco et libano. et ad gentes
que sũt in carmelo et cedar. et
inhabitãtes galileã. in cãpo
magno esdrelon: et ad om̃es
qui erãt in samaria et trans
flumẽ iordanẽ usq ihrłm. et
oẽm terrã yesse. quousq ꝑue-¬
niat᷑ ad mõtes ethiopie. ad hoᷤ
om̃es misit nũcios nabucho¬
donosor rex assyrioꝵ. Qui ões

Expanded text:
quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omqui omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sua capta sit domus isrlꝰ. eo ꝙ
reliquerĩt me. et ab sconderĩ
faciẽ meã ab eis: et tradiderĩ
eos in manus hostiũ. et ceci¬
derĩt in gladio uniuersi. Iux¬
ta ĩmũdiciã eoꝵ et scelus feci
eis: et abscondi faciẽ meã ab
illis. ꝓterea hec dicit dñs deuͤ
Nũc redutã captiuitatẽ iacob.
meo. Et portabũt cõfusionẽ¬
suã et oẽm p̃uaricacionẽ quã
p̃uaricati sũt in me. cũ habita¬
uerĩt in terra sua cõfidẽter. ne
minẽ fornudãtes ⁊ et reduxero
eos de ppłi̾s. et cõgregauero de
terris ĩimicoꝵ suoꝵ: et scĩfica¬
tus fuero in eis in oculis gen¬
ciũ plurimarũ. Et sciẽt quia
ego dñs deus eoꝵ : eo ꝙ trãstu¬
lerĩ eos in naciões. et congre

Expanded text:
suas capta sit domus Israel, eo quod dereliquerint me, et absconderim faciem meam ab eis: et tradiderim eos in manus hostium, et ceciderint in gladio universi. Juxta immunditiam eorum et scelus feci eis, et abscondi faciem meam ab illis. Propterea haec dicit Dominus Deus. Nunc reducam captivitatem Jacob, meo. Et portabunt confusionesuam, et omnem praevaricationem, qua praevaricati sunt in me, cum habitaverint in tminem formidantes, et reduxero eos de populis, et congregavero de terris inimicorum suorum, et sanctificatus fuero in eis in oculis gentium plurimarum. Et scient quia ego Dominus Deus eorum, eo quod transtulerim eos in nationes, et con
Abbreviated transcription (Latin):
scondite sũt ab oculis nr̃is. Ette
enĩ ego creo celos nouos et ter¬
rã nouã : et nõ erũt in mẽona
priora. et nõ ascendẽt suꝑ cor:
sed gaudebitis et exultabitis
usq in sempiternũ in hiis q̃
ego creo. Quia ecce ego creo
gaudiũ. Et exultabo ĩ ihiłm.
et gaudebo in ppło meo: et nõ
qui nõ impleat dies suos: qm̃
puer centũ annoꝵ moriet᷑: et
pct̃or centũ annoꝵ maledictꝰ¬
erit. Et edificabũt domos et ha

Expanded text:
onditae sunt ab oculis meis. Ecce enim ego creo coelos novos, et terram novam: et non erunt in memoria priora, et non ascendent super cor. Sed gaudebitis et exsultabitis usque in sempiternum, in his quae ego creo: Quia ecce ego creo gaudium. Et exsultabo in Jerusalem, et gaudebo in populo meo: Et non qui non impleat dies suos: Quoniam puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledicterit. E
Abbreviated transcription (Latin):
isti ppłm tuũ: ut faceres tibi
nomẽ gle. Actende de celo: et ui¬
de de habitaculo scõ tuo. et gle
tue. Ubi est zelus tuus et fortitu¬
do tua: Multitudo uiscerũ tuoꝵ
et miseracionũ tuarũ suꝑ me
cõtinuerũt se. Tu enĩ pater nr̃:¬

Expanded text:
isti populum tuum ut faceres tibi isti populum tuum ut faceres tibi nomen gloriae adtende de caelo et vide de habitaculo sancto tuo et gloriae tuae ubi est zelus tuus et fortitudo tua multitudo viscerum tuorum et miserationum tuarum super me continuerunt se tu enim pater n
Abbreviated transcription (Latin):
mus isrlꝰ. que largitus est eis
scd̾m indulgenciã suã. et scd̾m
multitudinẽ miscd̾iarũ suaꝵ.
Et dixi. Uerũptamẽ ppłus me-¬
us est. filii nõ negãtes: et factꝰ
est eis saluator. In om̃i tribula¬
ciõe eoꝵ nõ est tribulatus: et
angelus facia eius saluauit
eos. In dilectiõe sua et in ĩdul¬
gencia sua ipse redemit eos:
et portauit eos et leuauit eos
cũctis dieb sclł. Ipsi aut̃ ad ira¬
cundiã ꝓuocauerũt: et afflix¬
erũt sp̃m sci eius. Et cõuersus
est eis in ĩimicũ: et ipse debella¬
uit eos: et recordatus est dierũ
scłi moysi ppli sui. ubi est qui
eduxit eos de mari. cũ pastoubz
gregis sui: ubi est qui posuit
in medio eius sp̃m sc̃i sui: Q
eduxit ad dexterã moysen bra¬
chio maiestatis sue. Qͣ scidit
aquas ante eos: ut faceret sibi
nomẽ sempit̾nũ. Qui eduxit
eos per abyssos. quasi equũ
in deserto nõ ĩpingentẽ: quasi
aĩal in campo descendẽs. Sp̃us
dñi ductor eius fuit. Sic addux¬

Expanded text:
us est eis secundum indulgentiam suam, et secundum multitudinem misericordiarum suarum. Et dixit: Verumtamen populus meus est, filii non negantes: et factus est eis salvator. In omni tribulatione eorum non est tribulatus, et angelus faciei ejus salvavit eos: In dilectione sua, et in indulgentia sua ipse redemit eos, et portavit eos, et levavit eos cunctis diebus saeculi. Ipsi autem ad iracundiam provocaverunt, et afflixerunt spiritum sancti ejus: Et conversus est eis in inimicum, et ipse debellavit eos; Et recordatus est dierum saeculi Mosi, populi sui: Ubi est qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? Ubi est qui posuit in medio eius spiritum Sancti sui qui eduxit ad dexteram Mosen brachio maiestatis suae qui scidit aquas ante eos ut faceret sibi nomen sempiternum qui duxit eos per abyssos quasi equum in deserto non inpingentem quasi animal in campo descendens spiritus Domini ductor eius fuit sic addux
Abbreviated transcription (Latin):
ero: ait dñs deus tuus. Letanũ
cũ ihrłm: et exultate in ea ões
qui diligitis eã. Gaudete cũ ea
gaudio uniuersi qui lugetis
suꝑ eã: ut sugatis et repleamĩ
ab ubere cõsolacioĩs eius: ut
mulgeatis et deliciis affluatis
ab om̃ĩmoda gla eius. Quia
hec dicit dñs. Ette ego declĩabo
suꝑ eã quasi fluuiũ pacis: et
quasi torrentẽ ĩundantẽ głam
genciũ quã sugetis. Ad ubera
portabinũ: et suꝑ genua blan¬
diẽtur uobis. Qauomõ si cui
mater blandiat᷑. ita ego cõso¬
labor uos: et in ihrłm cõsola¬
binũ. Bidebitis et gaudebit cor
ur̃m: et ossa ur̃a qua si herba¬
germĩabũt. Et cognoscet᷑ ma¬
nus duũ̃ serius eius: et indigna¬
bitur ĩmicis suis. Quia ecce
dñs in igne ueniet: et quasi
turbo quaduge eius. reddere ĩ
indignaciõe furorẽ suũ: er in¬
crepacionẽ suã in flãma igniͤ
Quia in igne dñs diiudicat᷑

Expanded text:
s Deus tuus laetamini cum Hierusalem et exultate in ea omnes qui diligitis eam gaudete cum ea gaudio universi qui lugetis super eam ut sugatis et repleamini ab ubere consolationis eius ut mulgeatis et deliciis affluatis ab omnimoda gloria eius quia aec dicit Dominus ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis et quasi torrentem inundantem gloriam gentium quam sugetis ad ubera portabimini et super genua blandientur vobis quomodo si cui mater blandiatur ita ego consolabor vos et in Hierusalem consolabimini videbitis et gaudebit cor vestrum et ossa germinabunt: Et cognoscetur manus Domini servis ejus et indignabitur inimicis suis. Quia ecce Dominus in igne veniet, et quasi turbo quadrigae ejus: Reddere in indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis: Q