comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit seriptura consentaneus
ẽẽ. cum derogantib adu̾sus ꝓxi¬
mum suum. oe non accipias
suꝑ illo peccatum. Et alibi. Sepi
aures tuas spinis: oe noli audi¬
re linguam nequam. Unde oe¬
alibi idem dauid diu̾sas in no¬
centie species ⁊ iusticie dinu¬
merans: de hac quoq iurtu¬
te non tacuit. dicendo. E obx¬
brium non accepit adu̾sus ꝓ¬
ximos suos. ꝓpter quod ipse
non solum ad uersatur: s eti¬
am ꝑsequitur detrahentem.
Ait enim. Detrahentem secreto
prorimo suo: hunc ꝑsequebar.
Est sane hoc uicium quod uel
in pͥmis extingui debeat : & ab
his quise ipsos instituere uolt̃
prorsus excludi. Nichil enim tã
inquietat animam. nichil est
quod ita mobilem mentem ac
leuem faciat: quam facile totũ
credere. & obtrectatorum uer¬
ba temerario assensu mentis se¬
qui. hinc enim crebre dissensi¬
ones. hinc odia inuista nascun¬
tur: hinc est quod sepe de ami¬
cissimis etiam inimicos facit
dum concordes quidem s credu¬
las animas. maliloqui lingua

Expanded text:
inquit scriptura, consentaneus esse cum derogantibus aduersum proximum tuum et non accipias super illum peccatum et alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus Dauid diuersas innocentiae species iustitiaeque dinumerans de hac quoque uirtute non tacuit dicendo: et obprobrium non accepit aduersus proximos suos, propter quod ipse non solum aduersatur, sed etiam persequitur detrahentem. ait enim: detrahentem secreto proximo suo hunc persequebar. est sane hoc uitium, quod uel in primis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est, quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est, quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem sed credulas animas maliloqui lingua
Abbreviated transcription (Latin):
bit ut ꝑmaneat. Confitebunt᷑¬
omni enim miscd̃ia ꝑditorũ
inuistificatione impiorum:
quid laudamus. nisi mirabilia
dei: Laudas. quia resurrexerũt
mortui: plus lauda. quia redẽp¬
herl amantem mundum: ho¬

Expanded text:
ita fiet. Confitebuntuomni enim misericordia perditorum, in justificatione impiorum quid laudamus nisi mirDei? Laudas quia resurrexerunt mortui; plus lauda quia redempheri
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmarum humilitatem: unde
ascendat. Scit quia sise extolle¬
re uoluerit cacdet: sise humilia¬
uerit. erigetur. Elegit gͦ abici in¬
domo dominios ille qui inui¬
tanit ad coniuuium. eltgentẽ
inferiorem locum uocat adsuꝑ¬
lorem: & dicit illi. Ascende suꝑ
ius. Ip̃e tamen non elegit nisi
eẽ indomo dñi: inquoẽq loco

Expanded text:
 humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elegit abjicidomo Domini; sed ille qui invitavit ad convivium, eligentem inferiorem locum vocat ad superiorem, et dicit illi, «Ascende» . Ipse tamen non elegit nisi esse in domo Domini, in quocumque loco
Abbreviated transcription (Latin):
s miscd̃iam conseqiuitus sum. qͥa
deret xp̃c omnem longanimitatẽ.
in eos qui credituri sunt illi in ui-¬
tam ȩtͣnam: ut cum indulgenti¬
am tantorum scelerum paulus¬

Expanded text:
diam consecutus sum, ut Jesus omnem longanimitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. sine me nichil potestis
facere. Quadam hic si militudine
loquitur. Sicut enim aliquis
puer. uel infirmus ꝑse ire non
ualet nisi manu teneatur: sic
tanta ẽ imbecillitas nr̃a ⁊ ut in
bono ꝑ se ꝓficere iinime uale¬
at: uisi eam diuina uͥtus semꝑ
teneat. & trahat. Me quoq: inqͥt
positum in uoluntate tua ĩplen¬
da. ut nunquam faciam nisiqd̃
tu uolueris: deduxisti de iurtute in
uirtutem. &e tandem cum gła sus¬
cepisti. id ÷ suscipies me. felix est
illa anima que uoluntatid̃i. sẽꝑ
est subdita: ut illud uelit qđ uułt
ds. &e illud reprobet quod reꝓbat
ds: et se totam ita sine ulla contͣ¬
dictione diuine committat uo-¬
luntati: ut quicquid uoluerit. tã¬
quam de uim̃to suo faciat: quo
uoluerit ducat. Ducturus est enĩ
talem animam in głam suam.
uiere mira ce ur effabilis est: unde
ammirans ait. Quid enim michi

Expanded text:
qui ait, Sine me nihil potestis qui ait, Sine me nihil potestis facere . Quadam hic similitudine loquitur. Sicut enim aliquis puer, vel infirmus per se ire non valet, nisi manu teneatur: sic tanta est imbecillitas nostra, ut in bono per se proficere minime valeat, nisi eam divina virtus semper teneat et trahat. Me quoque inquit positum in voluntate tua implenda, ut nunquam faciam nisi quod tu volueris, deduxisti de virtute in virtutem: et tandem, cum gloria suscepisti me, id est, suscipies me. Foelix est illa anima, quae voluntati Dei semper est subdita, ut illud velit, quod vult Deus: et illud reprobet, quod reprobat Deus: et se totam ita sine ulla contradictione divinae committat voluntati, ut quicquid voluerit, tanquam de jumento suo faciat: quo voluerit, ducat. Ducturus est enim Deus talem animam in gloriam suam. vere mira et ineffabilis est. Unde admirans ait
Abbreviated transcription (Latin):
tecum. felix anima que potest
eẽ ium̃tum dĩ: ut ꝓ eius amore
mansueta oe mitis. omnia libenter
ferat. omnia pacienter sustineat:
& sieut bene cepit. ita semꝑ ꝓfici¬
at ⁊ atq in ꝓposito sancto semper
eum deo ꝑmaneat. ita ut ab eo nul¬
lis temptationib separetur. nul¬
lis adũfitatib moueatur: quatinꝰ
uera eiter possit dicere. ce ego sẽꝑ
tecum. Talis erat paulus: cum se
affirmarce nullis tribulationib.
nullis angustiis. nulla demum
cat᷑a seꝑari posse a caritate dei. q̃ est
in xp̃o iħ̃u. dẽ ne hoc sius uirib
ascribere uid̃etur: grãm d̃i cõm̃¬
dat. dicens. Tenuisti manum dex¬
t̾am meam. &c inuoluntate tua
deduxisti me: ce cumgła suscepi¬
stime. Manum suam dicit oꝑa
sua: dext̾am ꝓpt̾ et̾nam uitam.
Non enim ꝓt̾renis oꝑabatur. sed
ꝓ etͣnis. iuxta qd̃ scͥptum ẽ. nes¬
ciat sinistra tua. quid faciat dex¬
tã tua. Nec hoc faciebat uiribus
suis. s tenebat cẽ gub̃nabat ille

Expanded text:
tecum. Foelix anima, quae potest tecum. Foelix anima, quae potest esse jumentum Dei, ut pro ejus amore mansueta, et mitis omnia libenter ferat, omnia patienter sustineat : et sicut bene coepit, ita semper proficiat, in proposito sancto semper cum Deo permaneat ita, ut ab eo nullis tentationibus separetur, nullis adversitatibus moveatur: quatenus veraciter possit dicere, et ego semper tecum. Talis erat Paulus, cum se affirmaret nullis tribulationibus, nullis angustiis, nulla demum creatura separari posse a caritate Dei, quae est in Christo Jesu . Et ne hoc suis viribus ascribere videretur, gratiam Dei commendat dicens: 24. Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria suscepisti me. Manum suam dicit opera sua. Dexteram, propter aeternam vitam. Non enim pro terrenis operabatur, sed pro aeternis. Juxta quod scriptum est: Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua . Nec hoc faciebat viribus suis, sed tenebat et gubernabat ille
Abbreviated transcription (Latin):
accensa sunt: nichil nisi spĩalia dͤ¬
siderare possunt. Hinc paulus
ammonet dicens. Spu feruentes:
dño seruientes. &e qm̃ d̃i amor
carnalem consumit uoluptatẽ:
recte subiungit. &e renes mei com¬
mutati sunt: id est carnales delec¬
tationes. commutate: ablate. Q
ego adnichilum redactus sum.
abnegaus mence ipsum. oe nesei¬
ui: id ÷ ꝓnesciente ce stulto me
habin. Hinc paulus ait. Si quiᷤᷤ
uidr̃ eẽ aliquid eum nichil sit:
ipse se seducit̃. Oiuinꝰ quippe
amor cum ꝑfecte mentem occu¬
pat. uoluptuosa desidia ꝓtinus
deuastat : & quiequid carnale
inuenit. totum ad nichilat ce
occidit. Fortis est dilectio ut morꝰ.
Tria nobis in hoc u̾su demonstrã¬
tur. ualde utilia: pͥmo feruor ea¬
ritatis : deinde mortificatio car-¬
nis: post modum ꝑfectio humi¬
litatis. In u̾su uͦ qui sequit᷑. duo.
id÷ obedientia & ꝑseu̾antia com¬
m̃dantur. Ait enim. Ut uim̃tũ¬
factus sum apud te: oe ego semꝑ

Expanded text:
accensa sunt, nihil nisi spiritualia deaccensa sunt, nihil nisi spiritualia desiderare possunt. Hinc Paulus admonet, dicens; Spiritu ferventes, Domino servientes . Et quoniam Dei amor carnalem consumit voluptatem, recte subjungit: Et renes mei commutati sunt, id est, carnales delectationes commutatae et ablatae. 22. Et ego ad nihilum redactus sum, abnegans memetipsum: Et nescivi, id est, pro nesciente et stulto me habui. Hinc Paulus: Si quis videtur esse aliquid, cum nihil sit: ipse se seducit . Divinus quippe amor, cum perfecte mentem occupat, voluptuosa desideria protinus devastat: et quicquid carnale invenit, totum adnihilat et occidit. Fortis est dilectio, ut mors . Tria nobis in hoc versu demonstrantur valde utilia. Primo fervor caritatis: deinde mortificatio carnis: postmodum perfectio humilitatis. In versu vero qui sequitur, duo, id est, obedientia, et perseverantia, commendantur. Ait enim: 23. Utm apud te, et ego semper
Abbreviated transcription (Latin):
gilau̾int. Quasi. enim mͦ dor¬
mrunt inpecca .to. dum tran¬
quille uiuunt: dum uenturã
miseriam non attendunt. Com¬
pellentur post mortem eurgila¬
re:cum de se ipsis inerpient rati¬
onem reddere. Q tunc ueraeiter
deficient oc ꝑibunt: qñ implebi¬
tur quod subinfertur. domine
in eiuitate tua ymaginem ip̃oꝵ
ad nichilum rediges. Ñne digni
sunt hec pati. ut ds inciuitate sua
ymagines ipsorum adnichilum
redigat ⁊ quia ce ipsi in eiuitate
sua terrena ymaginem di adni-¬
chilum redfgerunt: Hel transito¬
ria bona ce terrenam głam dicit
eoꝵ ymaginem:quia ce si non dãt.
tam̃ ꝓmittunt beatitudinem.
Que in cuutate di ad mehilum re¬
diguntur: quia insanctoꝵ cordibꝰ.
qui sunt dei ciuitas. tota hȩc t̃¬
rena gła &r diuicie ꝓ nichilo re¬
putantur. Est quasi quis dic̃et.
o tu a saph. unde tibi quod ita lo¬
queris: unde tibi tantus rerũ
tpralium contemptus: ait. Quia
inflaminatum est cormeum.

Expanded text:
igilaverint. Quasi enim modo dorigilaverint. Quasi enim modo dormiunt in peccato, dum tranquille vivunt, dum venturam miseriam non attendunt. Compellentur post mortem evigilare, cum de seipsis incipient rationem reddere. Et tunc veraciter deficient et peribunt, quando implebitur, quod subinfertur: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imagines ipsorum ad nihilum redigat, quia et ipsi in civitate sua terrena imaginem Dei ad nihilum redegerunt? Vel transitoria bona et terrenam gloriam dici eorum imaginem, quia etsi non dant, tamen promittunt beatitudinem. Quae in civitate Dei ad nihilum rediguntur, quia in sanctorum cordibus, qui sunt Dei civitas, tota haec terrena gloria et divitiae pro nihilo reputantur. 371 Et quasi quis diceret: O tu Asaph, unde tibi, quod ita loqueris? unde tibi tantus rerum temporalium contemptus? ait: 21. Quia inflammatum est cor meum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur honores ⁊ cito amittit᷑ po¬
tentia: subito uenit damnũ: qͥcqͥd
tpraliter possidetur. subito euacn¬
atur. Inde de quodam inuenit᷑
inengłio. Stulte. hac nocte anima
tua tolletur ãte. Et postquam
de fecerunt. ꝑierunt ꝓpt̾ iniqui¬
tatem suam. Hoc iam sepe conti¬
git : eẽ cotubie contingit. Talis est¬
est fructus duuciarum. Hec sunt
nouissima que intelligit: quim
d̃i scũarium intrauit. Opt̾ iniqͥ¬
tatem suam pereunt quiterre¬
na cupierunt: qui in suꝑbia eua¬
nuerunt. gii in uoluptatib suis
tanquam semꝑ uicturi radicati st̃.
Ubi gła illorum ⁊ ubi potentia: ubi
par. ubi diuitiaꝵ habundantia:
uelud somnium surgentium: sie
omnia defecerunt. Fac hominẽ
insomnis se inuenire thesauros.
pauꝑ dormierat ⁊ insomns di¬
ues est: s donec eigilet. E iigi¬
lauit: inuenit erũnam suam.
quam dimiserat dormiens. Et
isti miseriam suam quam sͥ cõ¬
ꝑauerant.inuenient cum eu¬

Expanded text:
tuntur honores: cito amittitur potuntur honores: cito amittitur potentia: subito venit damnum, quicquid temporaliter possidetur, subito evacuatur. Inde de quodam invenitur in Evangelio: Stulte, hac nocte anima tua tolletur a te . Et postquam defecerunt, Perierunt propter iniquitatem suam. Hoc jam saepe contigit, et quotidie contingit. Talis est fructus divitiarum. Haec sunt novissima, quae intelligit, qui in Dei sanctuarium intravit. Propter iniquitatem suam pereunt, qui terrena cupierunt, qui in superbia evanuerunt, qui in voluptatibus suis tanquam semper victuri, radicati sunt. Ubi gloria illorum? ubi potentia? ubi pax, ubi divitiarum abundantia? 20. Velut somnium surgentium. Sic omnia defecerunt. Fac hominem in somnis se invenire thesauros. Pauper dormierat: in somnis dives est, sed donec evigilet. Evigilavit, invenit aerumnam suam, quam dimiserat dormiens. Et isti miseriam suam, quam sibi comparaverant, invenient cum ev
Abbreviated transcription (Latin):
pensando ⁊ miscd̾it᷑ largiendo
esse debuerunt ⁊ inde ꝓpͥo ui¬
eio sue cupiditatis ⁊ cupiditatiᷤ¬
&e suꝑbie corrupti: fallacias. do¬
los. inuidias. ⁊ cetã mala exer¬
cuerunt. Uerumptam̃ inquit
ꝓpt̾ dolos posusti eis. Qnͣ qͣm
dicam in nouissimis eorum: tamẽ
hie iam quodammodo punis eos
occulto iudicio. Unde et subdit.
deiecisti eos dum alleuarentur.
Non dixit deiecisti eos quia elati
sunt: s in eo ipso quofunt elati.
sunt deiecti. Sic enim efferri:. iã
cad̾e est. & quanto magis exaltã¬
tur & suꝑbiaunt ext̾ius: tanto
magis excecantur int̾rus. Quo plꝰ
ascendunt: eo amplius quemad¬
modum fumus euanescunt. Uñ
& ammirando ad iungit. Quomͦ
facti sunt indesolationem: ubi
enim suꝑbia: ibi desolatio. Nam
dum mens extollitur: ab omni
uͥtute. ab omni fructu bom oꝑis
ulaeuatur. Magna quoꝙ: desola¬
tio est: ubi ds non est. Ipter quod
& subito defecerunt. Subito amit.¬

Expanded text:
pensando et misericorditer largiendo pensando et misericorditer largiendo esse debuerunt, inde proprio vitio suae cupiditatis et superbiae corrupti, fallacias, dolos, invidias, et caetera mala exercuerunt. Verumtamen inquit propter dolos posuisti eis. Quanquam dicam in novissimis eorum, tamen hic jam quodammodo punis eos occulto judicio. Unde et subdit: Dejecisti eos dum allevarentur. Non dicit, Dejecisti eos, quia elati sunt: sed in eo ipso, quo sunt elati, sunt dejecti. Sic enim efferri, jam cadere est: et quanto magis exaltantur, et superbiunt exterius, tanto magis excaecantur interius. Quo plus ascendunt, eo amplius quemadmodum fumus evanescunt. Unde et admirando adjungit: 19. Quomodo facti sunt in desolationem? Ubi enim superbia, ibi desolatio. Nam dum mens extollitur ab omni virtute, ab omni fructu boni operis vacuatur. Magna quoque desolatio est, ubi Deus non est. Propter quod et Subito defecerunt. Subito amit
Abbreviated transcription (Latin):
dubitanter intelligendo consid̾at.
quia omp̃c re iustus deus ad hoc
ꝑmittit florere malos in hoc se¬
culo. ut pumantur gͣuius infu¬
turo: adhoc bonos uult tribula¬
ri tpraliter. quatimis purgati
pꝰmodum gaudeant ȩt̾naliter.
Iam uͦ tanquam di scũarium
ingressus atq: ibi spaliter erudi¬
tus. non solum de nouissimis
que sentienda sunt agnoseit:
s etiam ꝓpter quid data sint
malis bona intelligens insimui¬
at. cum subiungit. Uerumptam̃
ꝓpter dolos posinsti eis. subaudis
diuicias inquib confidunt: qͣs
fallaciis dolisq adeptisunt. Nõ
hoc ita accipiendum ẽ. ut om¬
inpotens ds qui iustus etiam &e
bomis. hec temporalia bona ma¬
lis ꝓpter dolos ponat ⁊ ut ponẽ¬
do hec sic eos deciꝑe intendat:
sz inhis bonis que bene ipse qͥ
bonus est malis ponendo tri¬
buit.ipsa eoꝵ uoluntas ꝓna cẽ
ꝑu̾sus usus. se ipsos corrumpit.
Nlam acceptis a bono do t̾renis
bonis. unde meliores bene dis¬

Expanded text:
dubitanter intelligendo considerat, dubitanter intelligendo considerat, quia omnipotens et justus Deus ad hoc permittit florere malos in hoc seculo, ut puniantur gravius in futuro. Ad hoc bonos vult tribulari temporaliter, quatenus purgati, postmodum gaudeant aeternaliter. Jam vero tanquam Dei sanctuarium ingressus, atque ibi spiritualiter eruditus, non solum de novissimis, quae sentienda sunt, agnoscit: sed etiam propter 370 quod data sunt malis bona, intelligens insinuat, cum subjungit: 18. Verumtamen propter dolos posuisti eis, subaudis, divitias, in quibus confidunt, quas fallaciis dolisque adepti sunt. Non hoc ita accipiendum est, ut omnipotens Deus qui justus est, et bonus haec temporalia bona malis propter dolos ponat, ut ponendo haec sic eos decipere intendat: sed in his bonis, quae bene ipse qui bonus est, malis ponendo tribuit, ipsa eorum voluntas prona, et perversus usus seipsos corrumpunt. Nam acceptis a bono Deo terrenis bonis, unde meliores bene dis
Abbreviated transcription (Latin):
unum scio: quod nescio. & hoc est
quod subdit. Existimabam ut cog¬
noscerem: hoc labor est ante me.
Putabam scire ine ueritatem qͣr
floreant maluͣ quare doleant bo¬
ui: or iam conu̾sus iam castigatꝰ
recognoui quia hoc labor ẽ ante
me. Quid ẽ ante me: Dum apud
me maneo. dum insensu carna¬
li ꝑsisto: dum sola uisibilia attẽ¬
do: non possum facile de terrenis
rebus uera sentire. Quam dui erit
iste labor:. Donec intrem in scũa¬
rium di donec mente tnͣseam ad
sꝑ̃alem intelligentiam: oe intel¬
ligam id ÷ intellectum meum
figam. in nouissimis eorum. Qͦ
ad habendam rerum tpͣralium
ueram scientiam. duo sunt nob̃
necessaria: pͥmum ut ȩt̾na bo¬
na animo ꝑpenclamus: deinde
ut eorum que transeunt finẽ
sollicite cogitemuis. Quo utq ꝑs
pecto. facile colligitur: quia ua¬
nitas est. quicquid tp̃ralit̾ ama-¬
tur. Nichil sanctuarium dĩ nisi
diuimim iudicium ualet intel¬
ligiz quo qui ratione intrat. in¬

Expanded text:
unum scio, quod nescio. Et hoc est unum scio, quod nescio. Et hoc est quod subdit: 16. Existimabam, ut cognoscerem hoc: labor est ante me. Putabam me scire veritatem, quare floreant mali: quare doleant boni; et jam conversus, jam castigatus recognovi, quia hoc labor est ante me. Quid est ante me? dum apud me maneo, dum in sensu carnali persisto, dum sola visibilia attendo, non possum facile de terrenis rebus vera sentire. Quandiu erit iste labor? 17. Donec intrem in sanctuarium Dei. Donec mente transeam ad spiritualem intelligentiam: et intelligam, id est, intellectum meum figam, in novissimis eorum. Ergo ad habendam rerum temporalium veram scientiam duo sunt nobis necessaria. Primum, ut aeterna bono animo perpendamus. Deinde, ut eorum quae transeunt, finem solicite cogitemus. Quo utroque perfecto, facile colligitur quia vanitas est , quicquid temporaliter amatur. Nihil sanctuarium Dei, nisi divinum judicium valet intelligi, quo qui ratione intrat, in
Abbreviated transcription (Latin):
atq errorem suum recognoscens
ait. Si dicebam narrabo. sic: ecce
nationem filiorum tuorum repro¬
baui. Hoc ut planius intelligatur:
opus est. ut distinguatur sic̃. Dice¬
bam cogitando intra me. si narra-¬
raur. uel sicut narrauerunt illi
qui dixerunt. qͦmͦ scit d̃s. ⁊cetã.
ecce manifestum ẽ &e certu qd̵
nationem filiorum. id est iusto¬
rum tuorum reꝓbaui. Aliud da-¬
eturus sum quam dixit abra¬
ham. qũa ysaac. quã iacob. ꝙͣ
dixerunt ꝓpħe : Illi enim om̃s
dixerunt. quia curat d̃s res hu-¬
manas: ego dicturus sum quia
noncurat : An maior inme pru-¬
dentia siue intellectus quam in
illis: Saluberrima auctoritas re-¬
uocauit eogitationes ab impieta¬
te. Negͦ iustos dei reybaret. immo
ut unum eum eis salubrit̾ sentir&
lam errorem situm tenacit᷑ non de¬
fendit: s quod nesciat humiliter
dicit. Non enim parius ꝓfectus sci¬
entie est: uł suam ignorantiam ñ
ignorare. Unde quidam ait. Hoc

Expanded text:
atque errorem suum recognoscens atque errorem suum recognoscens ait: 15. Si dicebam, Narrabo sic, ecce nationem filiorum tuorum reprobavi. Hoc ut planius intelligatur, opus est, ut distinguatur sic: Dicebam cogitando intra me, Si narranarravi: vel sicut narraverunt illi, qui dixerunt, Quomodo scit Deus? etc. Ecce manifestum est et certum, quod nationem filiorum, id est, justorum tuorum reprobavi. Aliud dicturus sum, quam dixit Abraham, quam Isaac, quam Jacob, quam dixerunt prophetae. Illi enim omnes dixerunt, quia curat Deus res humanas. Ego dicturus sum, quia non curat. An major in me prudentia, sive intellectus, quam in illis? Saluberrima auctoritas revocavit cogitationes ab impietate. Ne ergo justos Dei reprobaret, imo, ut unum cum eis salubriter sentiret: jam errorem suum tenaciter non deffendit: sed quae nesciat, humiliter dicit. Non enim parvus profectus scientiae est, vel suam ignorantiam non ignorare. Unde quidam ait: Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ego qui dõ seruio egeo. ipsi ⁊ pec
u̾sionem similit̾ dixi. Ergo sine
causa iustificaui cormeum̃. ut
mundus essem incogitatione:
⁊ laui int̾ innocentes manus me¬
as. id ÷ eum in nocentib actiones
meas mundaui. Et hoc sine cau¬
sa feci. Ubi ẽ m̾ces pure conscien¬
tie : ubi pͥmium innocentis ui-¬
te: Bene uiuo &e egeo: ille pec¬
cat. &e habundat. & fui flagella-¬
tus totadie. A me non recedunt
flagella di. Bene seruio. &r flagel¬
lor: ille non seruit. &e reguieseit
ꝑiculosa st̃ ħ uerba: ⁊ pene blas¬
est quod ait paulo ante: mei autẽ
pene moti sunt pedes. Nconfirmat:
s ipsa dubitatio ꝑieulosa est. ꝑ ꝑieu¬
lum tamen transit ail sanitatem.
Unde &e subditur. & castigatio
mea inmatutinis: id÷ sine dila¬
tione. Castigatur autem cum ab
errore sanatur. Impiorum differ¬
tur castigatio: mea non differt᷑.
Iila sera uel nulla ẽ: mea in matu¬
tinis. Audi iam uocem castigati.
Repͥmit enim se ab eo qu dixͣat:

Expanded text:
Ego qui Deo servio, egeo: ipsi peccatEgo qui Deo servio, egeo: ipsi peccatversionem, similiter dixi: Ergo sine caussa justificavi cor meum, ut mundus essem in cogitatione: et lavi inter innocentes manus meas, idest, 369 cum innocentibus actiones meas mundavi, et hoc sine caussa feci. Ubi est merces purae conscientiae? ubi praemium innocentis vitae? Bene vivo, et egeo: ille peccat, et abundat. 14. Et fui flagellatus tota die. A me non recedunt flagella Dei. Bene servio, et flagellor: ille non servit, et requiescit. Periculosa sunt haec verba, et pene blasest, quod ait paulo ante: Mei autem pene moti sunt pedes. Non confirmat, sed ipsa dubitatio periculosa est. Per periculum tamen transit ad sanitatem, unde et subditur: Et castigatio mea in matutinis, id est, sine dilatione. Castigatur autem cum ab errore sanatur. Impiorum differtur castigatio, mea non differtur. Illa sera, vel nulla est: mea in matutinis. Audi jam vocem castigati. Reprimit enim se ab eo, quod dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
pleni inuenientur ineis. scilieoe
pleni ad indulgentiam. ad mi-¬
sericordiam. & ad grãm. Uenit
enim plenitudo tpr̃is: in quo
misit d̃s filium suum inter¬
ris. Hel in his qui hic ad dm̃ cõ¬
itentur. in futo dies pleni in¬
uenientur beatitudine. pleni
etͣnitate. U̾e ibi dies plenist᷑
uͥ lucet sol iusticie: ubi diui¬
na splendet claritas ⁊ ȩt̾na. De¬
inde narrat qualit̾ pͥmum er-¬
u̾si sunt. Ait enim. Est dixerunt. iu¬
delicet cogitando intra se ante con¬
sumus scire quod ipse sciat. quod
bom ita tribulantur ⁊ oe mali ꝓsꝑ¬
antur: & si est scientia in excelso.
si est quod ipse sciat. qͦmͦ patitur:
Aposiopesis est. id ÷ defectio. uͥ ad¬
ditur: ut oratio plene intelliga¬
tur. Talis error eorum erat. Iuta¬
bant enim dm̃ res humanas. aut
neseire.aut non curare. cum tri¬
bularentur boni: & florerent
mali. Unde ⁊ subsequenter dicc.
Eece ipsi peccatores ⁊ abundantes
in scło: obtinuerunt diuitias.

Expanded text:
pleni invenientur in eis, scilicet pleni invenientur in eis, scilicet pleni ad indulgentiam, ad misericordiam et ad gratiam. Venit enim plenitudo temporis, in quo misit Deus Filium suum in terris . Vel in his, qui hic ad Deum convertentur, in futuro dies invenientur pleni beatitudine, pleni aeternitate. Vere ibi dies pleni sunt, ubi lucet sol justitiae, ubi divina splendet claritas et aeterna . Deinde narrat qualiter primum erversi sunt. Ait enim: 11. Et dixerunt, videlicet cogitando intra se ante conpossumus scire, quod ipse sciat, quod boni ita tribulantur et mali prosperantur? et si est scientia in excelso? Si est, quod ipse sciat, quomodo patitur? Aposiopesis est, id est, defectio, ubi additur ut oratio plene intelligatur. Talis erat error eorum. Putabant enim Deum res humanas, aut nescire, aut non curare, cum tribularentur boni, et florerent mali. Unde et subsequenter dicunt: 12. Ecce ipsi peccatores et abundantes in seculo, obtinuerunt divitias.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ int̾ra transire est. contẽp¬
to celesti domino. se ipsos in hac
uita laudare. magnificare.
sicut alibi dixerunt. linguã
tnͣsiit in t̾ra: quia loquacitas
eorum metas humanitatis o
modum excessit innatura: cum se
intantum extollerent. ut dm̃ ẽẽ su¬
pra se contemnerent. Et quia in¬
tantum errauerunt. atq: ad tantã
malieiam ex pace ce ꝓsꝑitate sua
ꝑuenerunt:eorum pena damna¬
tionis. furit aliis occasio conũsio¬
nis. ꝓptea subdit. Ideo conuͣtetur
populus meus hic. Hie inquit
intanta eorum cecitate. in tanta
ꝑditione. quam incurrerunt. qͥ
diuicias amauerunt: populus
m̃s hoc ex ratione considerato
ex zelo &e inuidia quã pͥus inde
habuit conu̾tetur. ne simili dã¬
natione cum amatorib diuiti¬
arum puniatur. Conu̾tetur in¬
quit populus m̃s hic. id ÷ ꝯsid̾ata
ꝑditione pͣuorum: uel hic id est
in hoc scło dum tempus eͣ accep¬
tabile conu̾tendi: & dies salutis
de quib ꝓtinus addit. & dies

Expanded text:
eorum in terra transire, est contemeorum in terra transire, est contemto caelesti Domino seipsos in hac vita laudare, magnificare, sicut alibi dixerunt: Linguam transiit in terra, quia loquacitas eorum metas humanitatis et modum excessit in natura, cum se intantum extollerent, ut Deum esse supra se contemnerent. Et quia intantum erraverunt, atque ad tantam malitiam ex pace, et prosperitate sua pervenerunt, eorum damnatio, fuit aliis occasio conversionis. Propterea subdit: 10. Ideo convertetur populus meus hic. Hic inquit in tanta eorum caecitate, in tanta perditione, quam incurrerunt, qui divitias amaverunt. Populus meus hoc ex ratione considerato, ex zelo et invidia, quam prius inde habuit, convertetur, ne simili damnatione, cum amatoribus divitiarum puniatur. Convertetur inquit populus meus hic, id est, considerata perditione pravorum. Vel hic, id est, in hoc seculo, dum tempus est acceptabile convertendi, et dies salutis . De quibus protinus addit: Et dies
Abbreviated transcription (Latin):
inquitas ꝓdiit. Cum dicis ma¬
cro quare hoc fecisti:humiliter
afflictus ⁊ abiectus responcdet.
egestas compulit. Sidicas dii
dquare hoc facis: uix dignat᷑
audire. etiam contennit te. Ali¬
ud est gͦ ex necessitate peccare. aliud
ex habundantia. Ecce hi a suꝑbia
inceperunt : quo ꝑuenerunt:
Eransierunt inguit in affectũ
cordis: id÷ usq ad pͣuas uolun¬
tates suas implendas. & hoc qd̃
ipsi transierunt non in p̾medi¬
tate fecerunt: s quasi ex mora
⁊ lima. quia cogitauerunt pͥus
diu intra se: &e postea locuti sũt
ad alios docendos nequitiam
suam: ce hoc non in abscondi¬
to. s in manifesto: unde ce sub¬
dit. iniquitatem in excelso lo¬
cuti sunt. Non cum timore. s
cum audatia: clare ⁊ aꝑte au¬
dientib omnib. Nec solum con
gua eoꝵ transiuit interra. Pruis
incelum: deinde in terramlin¬
guam transtulerunt: quia pͥus
contra xp̃m. postea uͦ contra ec-¬
cłiam locuti sunt. Uel linguã

Expanded text:
iniquitas prodiit. Cum dicis mainiquitas prodiit. Cum dicis macro: Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus, et abjectus respondet: Egestas compulit. Si dicas diviti: Quare hoc facis? Vix dignatur audire, etiam contemnit te. Aliud est ergo ex necessitate peccare, aliud ex abundantia. Ecce hi a superbia inceperunt: quo pervenerunt? Transierunt inquit 368 in affectum cordis, id est, usque ad pravas voluntates suas adimplendas. 8. Et hoc quod ipsi transierunt, non impraemeditate fecerunt, sed quasi ex mora et lima, quia cogitaverunt, prius diu inter se: et postea locuti sunt ad alios docendos nequitiam suam. Et hoc non in abscondito, sed in manifesto. Unde et subdit: Iniquitatem in excelso locuti sunt. Non cum timore, sed cum audacia, clare et aperte, audientibus omnibus. Nec solum contgua eorum transivit in terra. Prius in caelum, deinde in terram linguam transtulerunt: quia prius contra Christum, postea vero contra Ecclesiam locuti sunt. Vel linguam
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝓsꝑari I deo tenuit eos suꝑbla.
Quia enim flagella non sentiunt.
ꝓptea elate uiuunt. Namsi flagel¬
larentur: fortassis humiliarent᷑.
Ergo suꝑbia tenuit eos: alligauit.
astrinxit. subdidit: tanquam cap¬
tiuos. tanquam seruos. Ex hac re-¬
tentatione oꝑti. idest ex toto plem
sunt iniquitate. quantum ad ꝓxi¬
mum: &ẽ impietate sua quantu
ad dm̃. O infelices illi quos tanꝗͣ.
uinctos suꝑbia tenet: tanquam
subm̃sos iniquitas oꝑuit. Que un¬
de ꝓcesserit: ostñditur cum sub¬
infertur. ꝓdiit quasi ex adipe ĩ¬
iquitas eorum: id÷ ex copia diui¬
tiaꝵ. ex tumore suꝑbie. ex uolũta¬
te & delectatione. Ex quo notan¬
dum est:quia non abuna semꝑ
ortgine ꝓcedit iniqͥtas. Nam ali-¬
quando ex necessitate diruiatur:
quia exiles. exigui. pauꝑes.egen¬
tes: tabe quadam necessitatis af-¬
fecti. Pauꝑ furtum facit. ex ma-¬
cie ꝓcessit iniquitas. Diues habũ¬
dans aliena rapit: quasi ex aitipe

Expanded text:
eum prosperari. 6. Ideo tenuit eos superbia. eum prosperari. 6. Ideo tenuit eos superbia. Quia enim flagella non sentiunt, propterea elate vivunt. Nam si flagellarentur, fortassis humiliarentur. Ergo superbia tenuit eos, alligavit, astrinxit, subdidit tanquam captivos, tanquam servos. Ex hac retentatione, Operti, id est, ex toto pleni sunt iniquitate, quantum ad proximum: et-impietate sua, quantum ad Deum: O infelices illi, quos tanquam vinctos superbia tenet, tanquam submersos iniquitas operit. Quae unde processerit, ostenditur cum subinfertur: 7. Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum. Id est, ex copia divitiarum, ex tumore superbiae, ex voluntate et delectatione. Ex quo notandum est, quia non ab una semper origine procedit iniquitas. Nam aliquando ex necessitate derivatur, quia exiles, exigui, pauperes et egentes, tabe quadam necessitatis affecti. Pauper furtum facit: ex macie processit iniquitas. Dives abuudans aliena rapit: quasi ex adipe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iniquos: pacem peccatoꝵ uideis.
Nidi illos pacem habere: diuitiis
florere: qui dm̃ contẽnebant. Egouͦ
qui cultor di eram: his ommibus ea¬
rebam. ꝓptẽa zelabam suꝑ illos: ĩo
indignabar. id̾o inuidebam. S sa
uideo quare hanc habeant pacem.
Quarae: Quia non est respectus
morti eorum. Non est meis respec¬
tus diuine miscdie. ut lib̾entur
ab ęt̾na morte: ido hac temporali pa¬
ce hic fruuntur. quatinus infu¬
turo. dannatione ꝑpetua puniã¬
tur & firmam̃tum in plaga eoꝵ.:
subaudis non ẽ. Plagam eorumdi¬
cit culpam: in qua non firmam̃tũ.
id ÷ aliqd̃ penitentie uel salutis me¬
cicam̃tũ. In labore hominũ non
sunt. & cum hominib non flagel¬
labuntur. idest non laborant sic̃
cetͥi homines. neq affliguntur.
Non sunt enim ex filiis dĩ: quos
flagellat misericors pat̾. ut recipi¬
at. Nunquam autem hic om̃pe
ds magis irasci potest peccatori ho¬
mini: quam cum in hac uita ꝑmittit

Expanded text:
super iniquos, pacem peccatorum videns. super iniquos, pacem peccatorum videns. Vidi illos pacem habere, divitiis florere, qui Deum contemnebant. Ego vero, qui cultor Dei eram, iis omnibus carebam. Propterea zelabam super illos. Ideo indignabar, ideo invidebam. Sed jam video, quare hanc habeant pacem. Quare? 4. Quia non est respectus morti eorum. Non est in eis respectus divinae misericordiae, ut liberentur ab aeterna morte. Ideo hac temporali pace hic fruuntur, quatenus in futuro damnatione perpetua puniantur. Et firmamentum in plaga eorum, subaudis non est. Plagam eorum dicit culpam, in qua non est firmamentum, id est, aliquod poenitentiae, vel salutis medicamentum. 5. In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Id est, non laborant sicut caeteri homines, neque affliguntur. Non sunt enim ex filiis Dei, quos flagellat misericors pater, ut recipiat . Nunquam autem hic omnipotens Deus magis irasci potest peccatori homini, quam cum in hac vita permitiat
Abbreviated transcription (Latin):
isrł d̾s. Mire quidem et
ineffabiliter bonus ẽ. s tamensũ¬
ma eius bonitas. non omnib no¬
ta est: nisi tantummodo illis qui
recto sunt corde: id ÷ qui nec extol¬
luntur ꝓsꝑis. nec franguntur ad¬
u̾sis: oe in utroq bonum ⁊ rectũ
intelligunt dm̃ Deinde incip̃
dubitationem suam quam pͥus
habuit. ad aliorum confirmati¬
onem declarare: cum subdit. Mei¬
I autem pene moti sunt pedes. id:
animi affectiones pene moteft̃
a do: pene effusi st̃ gressus mei.
id ÷ oꝑa mea. Gressus mri effun¬
duntur. qñ ꝓdiu̾sis ⁊ terrenis re¬
bus appetendis oꝑamur. Qu̾ãdo
autem ꝓ solis et̃nis laboramus.:
lam non effunduntur bone actionis
gressus: s ad unum potius tendunt.
randum: fusi gressus ad lausum:
non omnino tamen. s pene. Aesi
aꝑtius dicat. Pene recessi a d̃o: et
sedm uoluntatem. or scd̾m actum.
Id̾o dicit pene: quia resipuit. Nam
si non resipuisset: a deo penitus re¬
cessisset. S quare hoc : Quia relaui

Expanded text:
Israel Deus. Mire quidem et ineffabiliter bonus est. Sed tamen summa ejus bonitas non omnibus nota est, nisi tantummodo, illis qui recto sunt corde, id est, qui nec extolluntur prosperis nec franguntur adversis: 367 et in utroque bonum et rectum intelligunt Deum. Deinde incipit dubitationem suam quam prius habuit ad aliorum confirmationem declarare, cum subdit: 2. Mei autem pene moti sunt pedes, id est, animi affectiones pene motae sunt a Deo. Pene effusi sunt gressus mei, id est, opera mea. Gressus nostri effunduntur, quando pro diversis et terrenis rebus appetendis operamur. Quando autem pro solis aeternis laboramus, jam non effunduntur bonae actionis gressus, sed ad unum potius tendunt, randum: fusi gressus, ad lapsum: non omnino tamen, sed pene. Ac si apertius dicat: Pene recessi a Deo, et secundum voluntatem, et secundum actum. Ideo dicit: Pene, quia resipuit. Nam si non resipuisset, a Deo penitus recessisset. Sed quare hoc? 3. Quia zelavi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat: post aduentum xpisti
futura. Merito gͦ ꝑ hanc mat̾i¬
am eos hortatur ⁊ ut cum ui¬
deant signa ista completa
eẽ: xpm̃credant iam uenisse.
&e modo pͥus exponit localem
disꝑsionem. post int̾ioremr: uide¬
orum scilieoe p̾sentem cecitatẽ.

Expanded text:
fuerat post adventum Christi fuerat post adventum Christi futura. Merito ergo per hanc materiam eos hortatur, ut cum videant signa ista completa esse, Christum credant jam venisse. Et modo prius exponit localem dispersionem: post interiorem, Judaeorum scilicet praesentem caecitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quem diligis. & facias tecum
coamatores euis: Ꝙ hoc est qđ
sequitur. Ut annuntiem õs
predicationes tuas. idest ut p̾dicẽ
quiequid p̾dicandum est de te.
inportis filie syoir. id÷ in auditu
filiorum eccłiȩ. Aures enim por¬
de sunt: ꝑ quas cordis int̾iora
sanctorum penetrant p̾dicati¬
ones. Uel porte sunt uirtutes aĩe:
ꝑ quas itur ad cȩlestem ierłm.
Taudes gͦ dĩ p̃dicantur inportiᷤ.
quando uoces doctorum funt
Intellectus a saph. id÷ intel¬
lectus iste. quem pariunt nobis
uoces huius psalmi est asaph.
id÷ synagoge: non sed̾m ramos
p̾cisos. s sed̾m confirmatos. In
hoc psalmo loquitur synagoga
conuersa omnib uideis. suie in
p̾senti. siue infine mundi con¬
uertendis: ꝓponens intelligẽ-¬
dum quod intelligit. scilicoe ire¬
xp̃m credant uenisse. que ad¬
modum ipsa credit ⁊ &e hoc fa¬
cit ꝑ hanc mat̾iam. scilicet ꝓpo¬
nendo eis dupplicem uideoꝵ
disꝑsionem que a ꝓpħis dicta

Expanded text:
quem diligis, et facias tecum quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Et hoc est quod sequitur: Ut annuntiem omnes laudationes tuas, id est, ut praedicemi quicquid praedicandum est de te, In portis filiae Sion, id est, in auditu filiorum Ecclesiae. 373 Aures enim portae sunt, per quas cordis interiora sanctorum penetrant praedicationes. Vel portae sunt virtutes animae, per quas itur ad caelestem Jerusalem. Laudes ergo Dei praedicantur in portis quando voces doctorum sunt Intellectus Asaph, id est, intellectus iste, quem pariunt nobis voces hujus psalmi, est Asaph, id est, Synagogae, non secundum ramos praecisos, sed secundum confirmatos. In hoc psalmo loquitur Synagoga conversa omnibus Judaeis, sive in praesenti, sive in fine mundi convertendis: proponens intelligendum quod intelligit, scilicet ut Christum credant venisse, quemadmodum ipsa credit. Et hoc facit per hanc materiam, scilicet proponendo eis duplicem Judaeorum dispersionem, quae a Prophetis dicta
Abbreviated transcription (Latin):
& benedixit. abste: quia qͥ peccat.
longe est ado. Quando homo ĩ¬
cipitꝰ deficere ab amore d̃r. incip̃
a do elongare. Qd̃ si reb tp̃rali¬
b illicito amore coniungitur:
iam utiq fornicatur. ꝓpͥum enĩ
uirum id est auctorem suum
anima deseruit: & ei qui non
erat suus se lascio amore copu¬
lauit. ꝓpter hoc iure ineurrit
ꝑdicionis penam: quia sponte
deseruit salutem suam. Illigͦ
quia deseruerunt dm̃: ꝑiert̃.
Tu uͦ quidꝰ. Michi autem ad¬
berere dõ bonum est. Hoc est
dotum bonum meumr. do mõ
adherere uoluntate. fide. cari¬
tate. Et quam diu in peregͥnati¬
one sum: ponere uolo indomi¬
no deo spemmeam. Quia non¬
dum adherere possum do mõ
ꝑspẽm: intim uel adherebo
ei ꝑ spem. & merito⁊ quia ipse
dñs m̃s qui me regit. & ds m̃s
qui me creauit:hoc bonum ẽ
michi hoc dulce. hoc suaue ẽ
mͥ. Et quid hic agis. ponens in
deo spem tuam Quod erit ne¬
gotium tuum: nisi ut laudes

Expanded text:
Et bene dixit, Abs te: quia qui peccat, Et bene dixit, Abs te: quia qui peccat, longe est a Deo . Quando homo incipit deficere ab amore Dei, incipit a Deo elongari. Quod si rebus temporalibus illicito amore conjungitur, jam utique fornicatur. Proprium enim virum, id est, auctorem suum anima deseruit, et ei qui non erat suus, se lascivo amore copulavit. Propter hoc jure incurrit perditionis poenam, quia sponte deseruit salutem suam. Illi ergo quia deseruerunt Deum, perierunt. Tu vero quid? 28. Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Hoc est totum bonum meum, Deo meo adhaerere voluntate, fide, caritate. Et quandiu in peregrinatione sum, ponere volo in Domino Deo spem meam. Quia nondum adhaerere possum Deo meo per speciem, interim vel adhaerebo ei per spem. Et merito: quia ipse Dominus meus, qui me regit: et Deus meus, qui me creavit. Hoc bonum est mihi, hoc dulce, hoc suave est mihi. Et quid hic agis, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes,
Abbreviated transcription (Latin):
rem discipline constͥngitur: ut iam
spũ reluctari non possit. Cor etiã
nostrum defectum patitur: cum
uoluntas ꝓpͥa omnisq p̾sumptio
int̾cus resecatur. & sic factus est in¬
quit d̾s cordis mei possessor dum
tpralit̾ uiuo: erit postinodum pars
mea ds inetͥnum. Homines in hoc
scło eligunt sͥ partes : alii diuicias.
alii honores. alii militiam. alii
negociationem: diu̾si diu̾sa sibi
eligunt ⁊ inter hos clamat popłs
di pars mea d̾s. non ad tp̃s. s inȩ¬
t̾num. Tał heditas bona ẽ. &ẽ uera:
que inetͥnum ꝑmanere potest. Ꝙ
quare elegisti hanc heditatem tͥ ⁊
Quia ecce. idest manifestumẽ qui
elongant se ate ꝑibunt. idest dã¬
nabuntur: oe uerum ẽẽ ꝑdent. cẽ
uere ꝑibunt ⁊ quia tu ꝑdidisti. id
:ꝑdes. uel in pͣfinitione tua ꝑdi¬
disti om̃s qui fornicantur abste.
Omnis illicita coniunctio: dici pot̾
fornieatio. Unde scͥptum est. Isrł
cumdiis gentium fornicatiis est.

Expanded text:
rem disciplinae constringitur, ut jam rem disciplinae constringitur, ut jam spiritui reluctari non possit. Cor etiam nostrum defectum patitur, cum voluntas propria omnisque praesumptio interius resecatur, et sic factus est inquit Deus cordis mei possessor, dum temporaliter vivo. Erit postmodum et pars mea Deus in aeternum. Homines in hoc seculo eligunt sibi partes: alii divitias, alii honores, alii militiam, alii negotiationem: diversi diversa sibi eligunt. Inter hos clamat populus Dei: Pars mea Deus, non ad tempus, sed in aeternum. Talis haereditas bona est et vera, quae in aeternum permanere potest. Et quare elegisti hanc haereditatem tibi? 27. Quia ecce, id est, manifestum est: qui elongant se a te, peribunt, id est, damnabuntur, et verum esse perdent, et vere peribunt: quia tu perdidisti, idest, perdes: vel in praefinitione tua perdidisti omnes qui fornicantur abs te. Omnis illicita conjunctio dici potest fornicatio. Unde scriptum est: Israel cum diis gentium fornicatus est .
Abbreviated transcription (Latin):
uit uoluntati sue derrene.p̾miũ
quod accept᷑us ẽ cȩleste. Uidit qͥd
ibi seruaretur sibi. ⁊ cogitans ce
estuans in cogitatione cuiꝰdã rei
in effabilis. quam nec ocłs iuidit
nec auris audiuit. nec incorho¬
minis ascendit ⁊ non dixit illd̃
& illd̾ michi est incelo. s quid mͥ
est incęlo ÷ Quid illud ẽ : Quantũ
est  Quale est  Et cum tantum
sit quod habeo incęlo: a te quid
uolui suꝑ terram:. Cur unqu̾a
derrena uolui: Cur unguã tran¬
sitoria concupiui: Seruaᷤ ingure
michi tu in cȩlo diuitias immor¬
tales te ipsum: & ego uolui a te in
terra quod habent. impii. scilicet
aurum &e argentum. Sic dum cȩle¬
stia ammiratur iste asaph. & terre-¬
na despicit: inter utrunq u̾sans
animum. semetipsum penitendo
grauit᷑ affligit: totumq se contẽp¬
tis inferiorib ad suꝑiora rapit. un¬
de &e dictte. Defett caro mea ce cor
nis concupiscentias & pͥstinas cogi¬
tationes inse defecisse ꝓnuinciat.
Caro nr̃a defecit. quando sic ꝑ rigo¬

Expanded text:
luntati suae terrenae praemium, quod accepturus est caeleste. 372 Vidit, quid ibi servaretur sibi, et cogitans et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit : non dixit, illud et illud mihi est in caelo: sed quid mihi est in coelo? Quid illud est? Quantum est? Quale est? Et cum tantum sit, quod habeo in caelo, a te quid volui super terram? Cur unquam terrena volui? Cur unquam transitoria concupivi? Servas inquit mihi tu in caelo divitias immortales, teipsum: et ego volui a te in terra, quod habent et impii, scilicet aurum et argentum. Sic dum caelestia admiratur iste Asaph, et terrena despicit, inter utrunque versans animum, semetipsum poenitendo graviter affligit, totumque se, contemptis inferioribus, ad superiora rapit. Unde et dicit: 26. Defecit caro mea, et cor nis concupiscentias et pristinas cogitationes in se defecisse pronuntiat. Caro nostra deficit, quando sic per rigo
Abbreviated transcription (Latin):
emplum: ut sequamini uesti¬
gia eius. Hoc est respondere.
Chorus autem concordiam sig¬
nificat: que consistit in caritate
Qiusquis uͦ tradiderit corpus suũ
utt ardeat. caritatem si non habeat.
non respondet inchoro: oe ideo ni¬
chil ei ꝓdest. Pinde quemadmodũ
nendo respondet: ita in hoc eanti¬
co passionis p̃cerlentem xp̃m̃ sub¬
canitur filiis chore. imitatorib
passionis xpisti: qui in caluarie
loco crueifixus est. R hic est in¬
Eos enim frẽs suos x̃pe facere
dignatus ẽ: quisacͣm̃tum erucis
eius intelligunt ⁊ & non solum
de illa non erubescunt. uerum
oc in illa fideliter głantur: nõ
de suis meritis se extollentes.
s eius gr̃e non ingratr: ut uni¬
cuiq eorum dici possit. Ecce u̾e
isrłita:. in quo dolus non est.¬

Expanded text:
emplum, ut sequamur vestigia ejus» : hoc est respondere. Chorus autem concordiam significat, quae in charitateionis tradiderit corpus suum ut ardeat, si charitatem non habeat, non respondet in choro; et ideo nihil ei prodest . Proinde quemadmodum nendo respondet: ita in hoc cantico passionis, praecedentem Christum subcanitur «filiis Core,» id est imitatoribus passionis Christi: quoniam in Calvariae loco crucifixus est ChristEos enim fratres suos Christus facere dignatus est, qui sacramentum crucis ejus intelligunt, et non solum de illa non erubescunt, verum etiam in illa fideliter gloriantur, non se de suis meritis extollentes, sed ejus gratiae non ingrati; ut unicuique eorum dici possit, «Ecce vere Israelita, in quo dolus non est
Abbreviated transcription (Latin):
÷ te mĩe cẽ uerax. Qui in cruce pẽ
tanquam adhoc extentas ma¬
nus habens. ut sic ꝓ illis orares.
ut dirigeretur oratiotua tanqͣ.
incensum in conspectu patͥs. &̃ ele-¬
uatio manuum tuarum saerifi¬

Expanded text:
er tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Fac mecum signum inbo¬
no: quia innouissima tuba in ad¬
uentu dñi. &e mortui resurgent
incorrupti: ce nos immutabim᷑.¬
fundantur. Tunc enim confũ¬
dentur ꝑniciose: qui mͦ noliris
confundi salubriter. Modo gͦ eon¬
fundantur. accusent iias fuas
malas.teneant uiam bonam:
quia nemo nr̃muunt sine con¬
fusione. nͥ pͥus confusus reuruis.¬
cat. Prebet illis mͦ aditum ds salu¬
bris confusionis: si non contẽpnãt
medicinam confessionis. Qm̃ tu

Expanded text:
trum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimfundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si au
Abbreviated transcription (Latin):
catores quib tanta licuit exerce¬
re inxp̃ianos. attendantur aqͥ¬
busdam infirmis ce dicatur: ec¬
ce quid uoluit dͤs ut tantum ĩ¬
piĩs & sceleratis liceat inseruos
dei. modicum considera oeulis
tuis. oculis fidei. & uidebis retri¬
butionem peceatorum infine:
quib modo tanta ꝑmittunt᷑
ut exercearis. hoc enim seguit᷑.¬
uerumtamen oculis tiuis con¬
sid̃abis: ce retributionem pecea¬
torum uidebis. Qm̃tues dñe speᷤ¬

Expanded text:
catores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequituerumtamen oculis t.uis considerabis et retributionem peccatorum uidebis. iustus enim cu
Abbreviated transcription (Latin):
ideo quid timeret: non habe¬
ꝓpter disciplinam fecit timo
pͥor resurrexit dominus nost̾̃
post multos: resurrexit ante

Expanded text:
, quod speraret non habepropter disciplinam fecit timorprior resurrexit Dominus noster post multos; resurrexit ante
Abbreviated transcription (Latin):
Temptationes ignorantie: timor
nocturmis est. Peccata scientie:
sagita uolans ꝑdiem. In nocte
enim ignorantia intelligitur:
supplantantur. Qui u̾o seientes:.
a sagitta uolante in die ꝑcuti
Que sunt leues temptationes:
Que non sic instant. non sie ur¬
gent ut cogant : s possunt cito
declinare transiri. Cademrur¬
sus fac gͣuiora. Si ꝑsequitor in¬
stat. et uehem̃ter t̾ret ignoran
tes: nondum firmos in fide. nes
cientes quod ad hoc xp̃iam sũt
ceꝑint terreri de malis dempo¬
ꝑambulans in tenebris. &e ea¬
pit eos. Sunt autem quidam
qui nouerunt se ad futuram
spem uocatos. quia quod pro¬
misit nob̃ d̃s non est de ista t̾ra
neq de ista uita: quia omnes tẽp¬
tationes tolerande sunt. ut illd̃
acquiramus qd nob̃ ꝓmisit d̃s
metͥnum: norunt ista. S qͣnce
re.& uehementer instare minis.
penis. tormentis. aliqñ cedunt:
ee scientes tanquam in die eadurs.
Quare autem inmidie: Qa mul¬
tum feruet ꝑsequutio. Ergo de

Expanded text:
Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, supplantantur; qui scientes peccant, a sagitta volante per diem percussi Quae sunt leves tentationes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christit; cum coeperint terreri de malis tempoperambulans in tenebris, et capit eos. Sunt autem quidam qui noverunt se ad futuram spem vocatos; quia quod nobis promisit Deus, non est de ista terra, non est de ista vita; quia istae omnes tentationes tolerandae sunt, ut illud accipiamus, illud acquiramus quod nobis promisit Deus in aeternum; norunt ista: sed quando re vehementius, agere minis, poenis, tormentis, aliquando cedunt, et scientes tanquam in die cadunt. 8. Quare autem in meridie? Quia multum fervet persecutio: majores
Abbreviated transcription (Latin):
omnes qui oꝑantur inuistiei¬
am. Uidete sigͥnum. Qui male¬
loquitur: necesse est ut male
faciat. Ex habundantia enim
cordis: os loquitur. Qe ubi con¬
scientia fuerit uuln̾ata: ibi in
ore facile peccatur. Populum
tuum domine humiliauer̃t:¬
runt. Semꝑ dei populus hu¬

Expanded text:
omnes qui operantur iniquitatem. Videte signum: Qui loquitur, necesse est ut male faciat. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Ubicumque conscientia vulnerata est, ibi in ore facile peccatur. Populum tuum, Domine, humilirunt. Semper Dei populus hu
Abbreviated transcription (Latin):
utiq. Modo enim accipimus.
postea statuemur ante magistrũ:
bimus ante tribunal xp̃i. ut
illic recipiat unusquisq secũ¬
dum ea que ꝑcorpus gessit. siue
bonum siie malum. Qui do¬

Expanded text:
um? Modo ergo accipimus; postea statuimur ante magistrum, bimus ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum, si