comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ propter uinitatẽ insinuanda nõ dies pͥmus sed
Dies unus dictus est Et idcirto ip̃e repetit. semper in ex¬
ecutione creature: qr dies hoc est natura angioꝵ qñ
creaturã ipam cõtemplabat᷑. quod̾m ͦ. uespascebat non
autẽ ꝑmanẽdo in eius creature cõtuitu: sed laudẽ eius
ad deũ referens/ eam q melius in diuina racione cõ¬
spiciens cõtinuo manefiebat. Si uero permaueret ne¬
glecto treatore in creature aspectu: iã nõ uesꝑa. sed nox
utiq fieret Dũ se creatura melius in deo quã in seip̃a
nouerit: ip̃a sui cognicio que maior in deo est. dies et
lux dicitur Cognicio uero sua in serp̃a ad cõpensacõem
cognicõis illuis que est in deo: qr longe inferior est ues¬
pera nom̃iatur. ideoq post uelꝑera mane fiebat Q
dũ suã in se cognicõem sibi satiftacere non agnosceret
ut se plemus nosce potuisset ad deũ sese refereb̾at creatura

Expanded text:
quorum propter unitatem insinuandam non dies primus, sed quorum propter unitatem insinuandam non dies primus, sed dies dictus est unus; et idcirco ipse repetitur semper in exsecutione creaturae. Qui dies, hoc est, natura angelorum, quando creaturam ipsam contemplabantur, quodammodo vesperascebat; non autem permanendo in ejus creaturae contuitu, sed laudem ejus ad Deum referens, eamque melius in divina ratione conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret, neglecto Creatore, in creaturae aspectu jam non vespera, sed nox utique fieret. 14. Dum se creatura melius in Deo quam in se ipsa noverit, ipsa sui cognitio, quae major in Deo est, dies et lux dicitur. Cognitio vero sua in seipsa, ad compensationem cognitionis illius, quae est in Deo, quia longe inferior est, vespera nominatur. Ideoque post vesperam mane fiebat . Quia dum suam in se cognitionem sibi satisfacere non agnosceret, ut se plenius nosse potuisset, ad Deum esse referebat creatura,
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ treator bt faceret qñ uoluit sibi reseruauit Non
ex hoc substanciã habere credende sũt tenebre: qr dix¬
dñs per ꝓpham̃ Ego dñs formas lucẽ et creans tene¬
brad̾ sed q angłica natura que nõ preuaricata est.
lur dicit᷑. illa autẽ que preuaricata est tenebraꝵ noie
nũcupatur. Unde et in prmapio lux a tenebris diuidit᷑.
Sed qr hos et illos deus creauit: iõ dr̃ formans lucem
et creans tenebras. Derũtũ bonos angłos nõ tñ cre¬
ans sed eciam formans: malos uero treans tm̃ nõ for¬
niãs: hoc et de hõib bonis malisq accipiẽdũ est. Post
ãtumeratã celi t̾re q creaturã ideo nominatur in ge¬
nesi sp̃s sct̃s: ut qr superferri eũ dici oportebat ante il
Dad̾ et apłs indicat dũ suꝑeminẽtẽ uiam caritatis
tegendo nos suꝑfertur nobis. Unaqueq natura suo
pondere nititur: Ignis autẽ et oleũ merito superiora

Expanded text:
rarum Creator, ut faceret, quando voluit, reservavit. 9. Non rarum Creator, ut faceret, quando voluit, reservavit. 9. Non ex hoc substantiam babere credendae sunt tenebrae, quiet creans tenebras ; sed quia angelica natura, quae non est praevaricata, lux dicitur; illa autem quae praevaricata est tenebrarum nomine nuncupatur. Unde et in principio lux a tenebris dividitur. Sed quia et hos et illos Deus creavit, inde dicitur: Formans lucem et creans tenebras. Veruntamen bonos angelos non tantum creans, sed etiam formans; malos vero tantum creans, non formans. Hoc et de hominibus bonis malisque accipiendum est. 10. Post annumeratam coeli terraeque creaturam, ideo nominatur in Genesi Spiritus sanctus, ut quia superferri eum dici oportebat, ante illQuod et Apostolus indicat , dum supereminentem viam charitatis tegendo nos superfertur nobis. 12. Unaquaeque natura suo pondere nititur. Ignis autem et 130 oleum merito superiora
Abbreviated transcription (Latin):
cere mũdũ quẽ ante nõ fecit: uolũtatẽ dei ĩmutari
arbitrantes qui aliqñ uoluit qd̃ aliqñ ẽẽ noluit.
uib respondendũ est. Wolũtus dei deus est: qr nõ
ipẽ eliud eit. aliud eius uolũtas sed hoc est ei uesle cõ
npe est et ꝯd̾ ip̃e est. Utiq etermĩ et ĩ cõmutabłe estꝰ.
hoc est ergo uolũtas eius materies ex qua formatus
est mũdus origine nõ tẽpore res a se factas precelli:
Ut sorius cantũ. prior est eĩ sonus cantu qr suaui¬
tas cãtilene ad sonũ uocis.: nõ sonus ꝑtinet ad suaui¬
tatẽ. at per hac utrũq simul sũt sed ille ad quẽ ꝑtim
mata est ideo inforiis uocata est: qr ex ea nũdũ for¬
uata et ãt que formari restabãt. uerũ ip̃a materia
er nichilo facta erat Aliud est aliquid fieri posse. alid̾
fieri necelle esse Feri nc̃te est qdꝰ deus naturis mle¬
ruit. Fieri autẽ posse: est qd̾ extra cursũ inditũ natũ¬

Expanded text:
cere mundum, quem ante non facit? Voluntatem Dei immutari cere mundum, quem ante non facit? Voluntatem Dei immutari arbitrantes, qui aliquando voluit quod aliquando non voluit. Quibus respondendum est: Voluntas Dei Deus est, quia non ipse aliud est, aliud voluntas 129 ejus, sed hoc est illi velle quod ipse est et quod ipse est, utique aeternum et incommutabile est. Haec est ergo voluntas ejus. 6. Materies ex qua formatus est mundus , origine, non tempore, res a se factas praecessit, ut sonus cantum. Prior enim est sonus cantu, quia suavitas cantilenae ad sonum vocis, non sonus pertinet ad suavitatem; ac per hoc utrumque simul sunt, sed ille ad quem pertinmata est, ideo informis vocata est, quia nondum ea formata erant quae formari restabant, verum ipsa materia ex nihilo facta erat. 8. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fieri necesse est, quod Deus naturis inservit; fieri autem posse est, quod extra cursum inditum natu
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib sed tam̃e nuestigabilib constat: ho¬
mo autẽ ex rerũ unu̾litate cõpositus. alter in breui
quodãmodo creatus est mũdus. Racio mũdi de uno cõ¬
sideranda est hoĩe Nã sicut per dimẽsiones etatũ ad
finẽ homo uergit: ita et mũdus per hoc qd̃ distendit.
tpe deficit. qz unde homo atq mũdus crescere uidetur:
inde uterq minuitur. Frultra dicit᷑ per tanta retͦ. tp̃a
deo uacanti nonã pro mũdo faciendo ortã fuisse cogita¬
cionẽ: quãdo in suo eterno maueret cõsilio huiꝰ inũdi
cõstructio Nec tẽpus ante prĩcipiũ: led eterntas fuit
Tempꝰ ho a substitucõe creature: nõ creatura cepit a
tẽpore ¶ Quidã auĩt Quid faciebat deus anteꝙͣ celũ
faceret. Cur noua uolũtas in deo ut mũdũ conderet
orta est. Sed noua uolũtas in deo exorta nõ est: qr et¬
si in re mũdus nõ erat. in et̾na tñ racõe et consilio sẽ¬
per erat ¶ Dicũt quidã Quid subito uoluit deꝰ fa¬

Expanded text:
isibilibus, sed tamen investigabilibus constat. Homo autem ex rerum universitate compositus, alter in brevi quodam modo creatus est mundus. 2. Ratio mundi de uno consideranda est homine. Nam sicut per dimensiones aetatum ad finem homo vergit, ita et mundus per hoc quod distenditur tempore, deficit, quia unde homo atque mundus crescere videtur, inde uterque minuitur. 3. Frustra dicitur per tanta retro tempora Deo vacanti novam pro mundo faciendo ortam fuisse cogitationem, quando in suo aeterno maneret consilio hujus mundi constructio; nec tempus ante principium, sed aeternitas. Tempus vero a substitutione creaturae, non creatura coepit a tempore. 4. Quidam aiunt: Quid faciebat Deus antequam coelos faceret? Cur nova voluntas in Deo ut mundum conderet orta est? Sed nova voluntas in Deo exorta non est, quia etsi in re mundus non erat, in aeterna tamen ratione et consilio semper erat. 5. Dicunt quidam: Quid subito voluit Deus fa
Abbreviated transcription (Latin):
leuat Nam quicũq orat et nõ oꝑatur: cor leuat
et manus non leuat Qͥsquis uero oꝑatur et nou
orat. leuat manꝰ et cor non leuat Sẽd qr opari ne¬
tesse est et orare: bene iuxta utrũq dictũ est Leuemꝰ
corda nr̃a cũ mãibus ad dñm. ne de negligẽtia m̃a¬
datoꝵ torde reprehẽdamnur dũ salutẽ nram obtinere
aut sola orõe aut sola oꝑacõe cõtendimꝰ Postꝙͣ bonũ
opus agimꝰ lacrime oronũ fundant᷑. utmeritũ acti¬

Expanded text:
levat. Nam quicunque orat, et non operatur, cor levat, levat. Nam quicunque orat, et non operatur, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, levat manus, et cor non levat. Sed quia operari necesse est, et orare, bene juxta utrumque 285 dictum est: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem nostram obtinere aut sola oratione, aut sola operatione, contendimus. 19. Postquam bonum opus agimus, lacrymae orationum fundantur, ut meritum ac
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ Pecat ergo ut apłs ait unulquilq in fide nichil he¬
sitans: nã qui hesitat silis est bnde maris. que a uẽto
ertur atq dispergitur Diffidẽcia nascitur iu
orata: si se adhuc aĩmꝰ senciat cirta peccãdi affectoe
uersari Non em̃ p̃t habere p̃cis certã fiduciã / qui adħ
in preceptis dei pigritat: et pct̃i recordacoẽ delectatur.
Qui a p̾ceptis dei auertitur qd̾ in orõe poctulat acci¬
pere nõ meretur: nec impetrat ab illo bonũ qd̾ poscit.
cuiꝰ legi nõ obedit Si eñ id qd̾ deus precipit faciius.
id qd̃ petimꝰ sine dubio obtinemꝰ Nã sicut scriptũ ẽ
Qui auerterit aur̃e sũã ne audiat legẽ: oro eiꝰ exce¬
crabilis erit Multũ apud deũ utraq sibi necessario
cõmẽdatur: ut orõe opacio et opere fulciatur or acio.
sicut et̾ ih̾emias ait Leuemꝰ corda nr̃a cũ manibus
ad deũ Cor em̃ cũ mãib leuat: qui orõez cũ oꝑe sub¬

Expanded text:
mus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dumus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat accipere non meretur; nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit . 18. Multum apud Deum utraque sibi necessario commendantur, ut oratione operatio et opere fulciatur oratio. Unde etiam Jeremias ait: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Cor enim cum manibus levat, qui orationem cum opere sub
Abbreviated transcription (Latin):
stimꝰ dũ oramus aSultis modis int̾rũpitur oracõis
intẽcio: dũ se per incurĩa uana mũdi ingerũt in cu¬
iuscũq orantis d̃o Tũc autẽ mugis dyabolus cogi¬
tacões curaꝵ scl̃ariũ humanis mẽtib ingerit: qñ
orantẽ aspexerit Duob modis oracio impeditur
ne impetrare quisqͣ ualeat postulata: hoc est. si a̾
quis qͣͣ adhuc mala cõmittit. aut sibi delinquẽti
debit᷑a nõ dimittit. Qd̾ geminũ malũ dũ quisq a se¬
metip̃o absterserit: ꝓtinus securꝰ studio orõĩs incũ¬
bit: et ad ea que impetrare p̃cib cupit. mẽtẽ libere
erigit Qui leditur nõ delittat orare. pro se ledẽtio
rũ in eo est. ita nichil proficit oracio illius / cuiꝰ adh ͨ
dolor ĩ mẽte. uel odiũ manet in pectore Tantꝰ debet
esse orantis erga deũ affectus: ut nõ desperet precis
effectũ Ĩnaniter autẽ oramꝰ li spei fiducia nõ habe¬

Expanded text:
stimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis stimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum dum quisque a semetipso absterserit, bit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibusrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habe
Abbreviated transcription (Latin):
curis aut errorib impeditur Apta ea enĩ ad bonũ in
sua natura: in aliena uero turbatur. pura est oracio
quã in suo tp̃e scłi nõ interrũpũt cure Longe autez
est a deo animꝰ: qui in orõe cogitacõib scli tuerit oc¬
cupatus Tuc̃ g ͦ ueraciter oramꝰ qñ aluĩde nõ cogita¬
mus: sed ualde pauci sũt qui tales orões habeãt Et
licet in quibusdã sint: disficile tamẽ est ut semꝑ sint.
Aeus que ante orõe uacãs a deo in illicitis cogitacoi̾¬
b occupatur: dũ in orõe uenerit cõfestĩ illi ymagĩes
reꝵ quas nuꝑ cogitauit occurrũt. aditũ q precis ob¬
struũt ne se mens libera. ad celeste desideriũ Purgã¬
dus est itaq primũ aĩmus/ atq a tẽporaliũ rerũt cogi¬
tacõib segregandꝰ. ut pura acies cordis ad deũ ue-¬
re ac simpliciter dirigatur Nã reuera tũc impetrã¬
da diuina munera credimꝰ. qñ simplici affectu assi¬

Expanded text:
curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore saeculi non interveniunt 282 curae; longe autem est a Deo animus qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigadus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assi
Abbreviated transcription (Latin):
tib hũanis ĩmergũt: p̃senciã eius ferre nõ lustinẽte
effuguit Dracio cordis eit nõ labioꝵ: neq eĩ uerba de¬
precantis deus intendit. sed orantis cor aspicit /ꝙ si taci¬
te cor oret et uox sileat: ꝙͣuis hoĩes lateat deũ tniͣ latere
nõ pt̃ qui cõscĩe p̃sens est Melius ea autẽ cũ silencio
ire corde sine souo uotis: quã solis uerbis sine
merorẽ gygnit Dũ enĩ oramus ad mẽoriã culpã redu¬
cimus. et magis reos tũc nos eẽ cognoscimꝰ ideoq cũ
deo assiftimiꝰ genere et flere debemꝰ: remiscentes ꝙͣ gͣ¬
uia sũt sceła que cõmisimꝰ ꝙͣqz dira inferni lupplici¬
a que timemꝰ Meus qualẽ in orõe se offeit: talẽ post
oroem̃ se cõseruet Nam nichil proficit or̃o/ si denuo cõ-¬
mittit᷑. unde iã iterũ uenia postuletur Ille em̃ precis de¬
postulat. delinquẽdo non iterat Meus enĩ nr̃a celestis
est: et tũc orando deũ bene cõtemplat᷑. qñ nullis t̾renis

Expanded text:
nis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. 4. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis depostulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
tuicõe utant᷑. mebroꝵ xp̃i Membrã quippe xp̃i fideles
sũt ppłi. quos dũ a p̃tate quã accipuit optĩe regũt.
bonã utiq uitillitudine deo largitori rependũt Dx¬
nus rex faciliꝰ ad iusticiã a delicto regredit ͦ. ꝙͣ de
iusticia ad delictũ tranfferat᷑ ut noueris hitꝰ elle

Expanded text:
tutione utantur membrorum Christi. Membra quippe Christi fideles tutione utantur membrorum Christi. Membra quippe Christi fideles sunt populi, quos dum ea potestate, quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinenus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur. Ut noveris hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
drus claret. tanto semetipm mete huiliet ppon easSi
exẽplũ huilitatis dauid: qui de sius meritis no fuinuit
sed hiuliter sese deitiens dixi ilis nicrdo etuilioi ap¬
parebo ante deũ qui elegit me Qui recte utit᷑ regii
ꝑtate. formã iusticie fãctis magis ꝙͣ uerbis inftituit
Iste nulla prosperitate erigit᷑. milla adu̾sitate turbat᷑.
nõ ĩntit᷑ ꝓpriis uirib nec a dño recedit cor eius: regͥ
factigio hiũli presidet aĩo Non eũ delectat imiqͥtas
nõ inflãmat cupiditas: sine defraudacõe alicuius
ex pauꝑe diuitẽ facit. et qd̾ iucta ptãte a ppłis extor¬
quere poterat sepe m̃ie clemencia donat¬
prĩcipib p̃sulatũ pro reginũe ppłoꝵ: et ilis eos pre¬
esse boluit. cũ quib una est eis nascẽdi morĩẽdi q
condicio Prodesse ergo debet ppłis principatus non
nocere: nec dñando premere sed condescendẽdo cõsu¬
lere. ut uere sit utile hoc ptatis insigne: et dono dei ꝓ

Expanded text:
o semetipso mentem humiliet proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Deum, qui elegit me. Qui recte utitur regni potestate, formam justitiae, factis magis, quam verbis instituet. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla adversitate turbatur. Non innititur propriis viribus, nec a Domino recedet cor ejus. Regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas; sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericoprincipibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere; nec dominando premere, sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et dono Dei pro
Abbreviated transcription (Latin):
silitudinẽ uiuit ymagĩs Qui sctm̃ uirũ miitat᷑.
quasi exemplar aliqd̃ intuetur: seseq in illo qͣsi
in speculo prospicit. ut adiciat qd̾ deelle u̾tutis agͥ¬
scit Mmꝰ em̃ seipm̃ homo ex semetipo cõsiderat:
sed dũ alterũ intendit. id qd̾ minus est lumĩs adi¬
cit Perfectoꝵ est iam uiroꝵ nõ quelibet sctoꝵ imita¬
do: sed ipam ueritatẽ intuẽdo. ad cuiꝰ ymaginẽ facti

Expanded text:
similitudinem vivit imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, similitudinem vivit imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; sed dum alterum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectorum est jam virorum non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem intuendo, ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
ris nobis exempla ꝓponat. nulla est iam de reatit
excusacio: qr et lex dei ad aures nostras cothidie pł¬
sat et factoꝵ documẽta bonoꝵ cordis uri intima pro¬
uocant Et si prauoꝵ sepe secuti sumꝰ exempla: cur
non imitem᷑: litoꝵ digna et deo placita facta ͤ Et
si apti sumus mutari iniquos in malũ: tur pigri
lumus imitari iuctos in bonũ; Drandus est deus:
ut uirtutes quas p̃parauit sanctis ad corona. nobis
ad profectũ sint posite nõ ad penã Proficiẽt autẽ ad
profectũ nr̃m: si tot exempla uoluerimꝰ iitari u̾¬
tutũ Certe si ea pocius adu̾lati ꝙͣ imitati fuerimꝰ
ad dãpnacoẽm nram̃ erũt. qr ea legendo implere ne¬
gleximꝰ Multi uitã sitõꝵ imitãtur: et de moribus
alterius effigiem uirtutis sumũt. tanꝙͣ si ymago
quelibet intendatur et de eius similitudĩe species fic¬
ta formetur: sic q fit ad ymaginẽ silis ille qui ad

Expanded text:
ris nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu ris nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam imitati fuerimus, ad damnationem nostram erunt, qui ea legendo implere negleximus. 9. Multi vitam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
exempla bonoꝵ Mores enĩ nichoanciũ nõ queut profi¬
tere ad bene uiuẽdũ insi ꝑfectoꝵ informẽtur exemplis
patrũ Reprobi autẽ nõ attendũt documẽta bonoꝵ quei
mitentur in melius: sed ꝓponũt sibi exempla maloꝵ
quib ad suoꝵ moꝵ ꝑuerlitatẽ utantur in ꝑeius Ob
hant utilitatẽ scribũt᷑. sctõꝵ ruine et reꝑacões: ut spem
faciãt salutis huane. ne quissꝓͣ post lapsũ pẽĩtendo de
ruinã Sciant flagicio dediti ad quã utilitatẽ eoꝵ exẽ¬
pla ꝓponantur scc̃oꝵ scilic: ut aut sint quos imuitentur
ad reparacoẽ. aut certe ex eoꝵ cõꝑacõe durius de ino¬
bediencia pumant᷑. Propt̾ea u̾tutes sctoꝵ ad exẽplũ
bis possut uicticie pana.cato de ꝑseuerancia mali-
sint grauiora tormẽta Si em̃ ad boni incitamẽtũ
diuina quib admonemur precepta deessent. ꝓ lege
nobis sctoꝵ exempla sufficerent At cõtra dũ et nos
deus preceptis suis admoneat: et uite sit̃oꝵ bomi ope¬

Expanded text:
res enim inchoantium non queunt proficere ad bene vivendum, nisi perfectorum informentur exemplis patrum. 2. Reprobi autem non attendunt documenta bonorum, quae imitentur ad melius; sed proponunt sibi exempla malorum, quibus ad suorum morum perversitatem utantur in pejus. 3. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant salutis humanae, ne quisquam post lapsum 206 poenitendo desm post ruinam. 4. Sciant flagitio dediti ad quam utilitatem eorum exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum bis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni ope
Abbreviated transcription (Latin):
Iste ergo tantꝰ est ut nõ egeat hoĩe demõstratore iustitie.
led ipam̃ cõtẽplando nuitetur iustiuã Exempla sctoꝵꝵ
quib edificatur homo barias faciũt cõsectari uirtutes.
huilitatis ex xp̃o deuocoĩs ex petro. caritatis ex iohãne
obediẽtie de abrahã. ꝑaciẽtie de ysaac. tolerãcie de iacob
castiõnie de ioseph. masuetudinis de moyse. cõstancie de
iosue benignitatis de samuel. milericordie de dauid absti¬
nẽcie de damel ⁊cͥ. Sic et cet̾a facta prioꝵ quo labore quo
moderanne qua ue intẽtõe uel cõpuctõe gerant᷑: uir sac̃¬
tus initando cõsiderat

Expanded text:
onstratore justitiae, sed ipsam contemplando imitetur justitiam. 12. Exempla sanctorum, quibus aedificatur homo, varias faciunt consectari virtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando considerat
Abbreviated transcription (Latin):
sũt: rari sũt autẽ qui ppłos legũ moderanñe regãt ꝓdle¬
figura u̾t ait quidã / tãꝙͣ scilla piugit̾ atq describit᷑. i p̃a
quidẽ hñana specie: sed capitib camins accucta et cł¬
tũdata ¶oi aliter quibuldã potestatib accidł. ut ip̃oꝵ
hlantete ĩmenitas miquoꝵ socioꝵ ꝑturbet Sepe iudi

Expanded text:
 qui populos legum moderamine regant. Plefigura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanita
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝓphete uerbũ quali lupi uesꝑe: nõ derelinqut ĩ ma¬
ue᷑. hoc est iꝓ p̃sentis uite tãtũ cõmodis cogitant/ non
de futitris Uita em̃ ista uesperũ. futura u̾o̾ mane aca¬
pitur. t bene ait quali. lupi: qr lupoꝵ more cũcta diri¬
piũt. et uix pauca pauꝑib derelmquũt.. S. lui.

Expanded text:
rophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinquunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
grauiꝰ q industria ꝙͣ infirmitate peccare. Indut¬
agit Infiruntate autẽ qui calu uel precipitacione
delinquit lequiꝰ autẽ et de industria peccãt qui nõ
solũ non bene uiuut sed adhuc et bene uiuẽtes: si pos¬
sũt a ueritate du̾tũt Sũt enĩ qui ignorater peccant:
et sũt qui sciẽter Sũt eciã qui pro ignorantie excusa¬
cõe scire nolũt ut minus culpabiles habeant᷑. qui tamẽ
seip̃os non muniũt: sed magis decipiũt Nescire enim¬
simpliciter ad ignoranciã ꝑtinet: noluisse uero ad cõ¬
timatẽ luperbiã Uolũtatẽ quippe ꝓprii diũ uelle ue¬
scire. quid est aliud ꝙͣ uelle dñm suꝑbiendo cõtẽp¬
nere: Nemo igitur se de ignorancia excuset: quia
deus nõ solũ eos iudicat qui a cogitacõe sua reuer¬
tũtur. sed eciã illos qui uescierũt. testante eod̾ dño¬

Expanded text:
graviusque industria quam infirmitate peccare. Industgraviusque industria quam infirmitate peccare. Industagit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt ei qui ignorantes peccant, et sunt qui scientes. Sunt etiam qui per ignorantiae excusationem scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur. Qui tamen seipsos non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe propriam Deum velle nescire, quod aliud est quam velle Deum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua revertuntur sed etiam illos qui nescierunt. Haec d
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃m cõmittitur .i. aut ui cupiditatis aut
mẽtu timoris: dũ uel quisq wlt adipisci qd̾ cupit. ł
timet ne incurrat qd̾ metuit Quatuor modis com¬
mittitur pct̃m in corde: quatuor ꝓpetrat᷑. ex opere.
Adunctit. corde suggeltione demonũ: delectatõe car¬
nis. cõlensione mentis. deffenlione elacõis Cõmit-¬
titur oꝑe nũc latenter nũc palam nũc cõsuetudĩe
nũt desꝑacione. Istis ergo gradib et corde delinqͥt᷑.
et oꝑe malicia ꝓpetrat᷑. Trib modis ꝑctm̃ geritur
hoc est ignorancia infirmitate/ indultria: ꝑiculo¬
mulier autẽ seducta in p̃uaricacõe fuit Ergo eua
peccauit ignorãcia: adam uero industria. qr nõ se¬
ductꝰ sed sciens prudensq peccauit Q̾ͥ bo seducitur
quid cõsenciat euidenter ignorat De infirimtate a̾
petrus deliquit qñ ad metũ int̾rogantis ancille xp̃
negauit: uñ et post pct̃m amarillime fleuit. Dram¬
us est infirmitate ꝙͣ ignoracia quẽꝙͣ delinquere:

Expanded text:
tum committitur, id est aut amore cupiditatis, aut metu timoris, dum vel quisque vult adipisci quod cupit, vel timet ne incurrat quod metuit. Quatuor modis committitur peccatum in corde, quatuor et perpetratur in opere. Admittitur in corde, suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione. Istis ergo gradibus et corde delinquitur, et opere perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria. mulier seducta in praevaricatione fuit . » Ergo Eva peccavit ignorantia, Adam industria, quia non seductus sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur quod consentiat, evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quoniam ad metum interrogantis ancillae Christum negavit; unde et post peccatum amarissime flevit . 4. Gravius est infirmitate quam ignorantia quemquam delinquere;
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. huiꝰ et filius ñcupatur. sicut ꝑ ꝓpheta
amorreũ patrẽ et cetheam matrẽ esse israei dñs dicͭ
nõ utiq uascẽdo sed mitãdo Sic et in meliorẽ partẽ
filii dei inĩcupantur: qui precepta dei custodĩt. Du¬
de et nos non natura sed optione clamamꝰ deo dicẽtes
ater nr̃ qui es in celis Non solũ tantũ natiu
sed eciã imitacõe filios posse alicuius uocari. Nã iudei
Eni tarnẽ filii abrahe: ẜm uo cõuersacoe filii drabo¬
li mĩtupantur. at per hoc illi sũt semẽ abrahe qui eiꝰ
imitantur fidem. nõ qui ex eus generati sũt carne De
errore auctoris trahitur a quibusdã et nomẽ et culpa:
ut ip̃ius uotabulo tẽseatur cuiꝰ errorẽ insequit᷑. sicͭ
eccłe ꝑgami in apocalipsi dr̃ Habes tenẽtes doctrina
balaam et iezabel Doctrinã igit᷑. balaam dicit᷑. ha

Expanded text:
sicut per prophetam, Amorrhaeum patrem et Cethaeam matrem Israeli Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando . Sic et in meliorem partem filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos non natura se« Pater noster, qui es in coelis , » non solum tantum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari; nam Judaei secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; ac per hoc illi sunt semen Abrahae, qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Balaam dicitur ha
Abbreviated transcription (Latin):
steriles manẽt et mete operis boni fecũditate. qui recte
de uirginitate gauderẽt si aliis prauis oꝑib nõ inserui
nõ substrahit᷑. sͣuis hũc luxuria carnis nõ polluat di¬
uersa tamẽ mũdane cõuers acõis oꝑacio matulat Dir
gines de siuis m̾itis gloriãtes / ypocrĩtis cõparantur: qui
gloria boni oꝑis forĩs expetũt. quã intra cõsciã hũiles
habere debuerũt Tales igitur ad promissa celestia nõ¬

Expanded text:
steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non insernon subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis comparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales igitur ad promissa coelestia no
Abbreviated transcription (Latin):
mentis: sanitas corporis Unde et aliquos gẽtili¬
ũ gyunitos legimiꝰ: ꝓpertuã ueneris abstinenciã
exceraulle. ne uirtutẽ libidine frangerẽt Luxuri¬
osa quippe uita caruẽ cito debilitat: fractã q celeriter
ducit ad lenectutẽ Omẽ pctm̃ per penitẽtia recipit uol¬
ueris sanicate: uirginitas autẽ si labitur. nuillatenꝰ
reꝑatur Nã ꝙͣuis penitẽdo uenie fructũ ꝑcipiat: in cor¬
ũpcionẽ tñ nullatenꝰ recipit pristinã Uirg
et insipiẽ ł uirginib salucitor in iudicio uemiẽs dicit
Amẽ dico uobis nestio uos Ubi enĩ iudicãs mẽtẽ corrup
tam ĩuenerit: carnis proculdubio ĩcorrupcõe dãpnab ͭ
Nichil gͦ. prodest incorruptio tarnis: ubi nõ est integri¬
tas mẽtis. nichil q ualet mũdũ esse corpore / qui pollu¬
tus est mẽte Muiti sũt reproboꝵ qui tarnalis torrup¬
tele cõtagiũ nesciũt: qui sicuti sũt infecũdi corꝑe: ita

Expanded text:
mentis, sanitas corporis; unde et aliquos gentilimentis, sanitas corporis; unde et aliquos gentilium gymnicos legimus perpetuam Veneris abstinentiam exercuisse, ne virtutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas autem, si labitur, nullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. 7. Vet insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judicans metem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. Nihil ergo prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis; nihilque valet mundum esse in corpore, qui pollutus est in mente. Multi sunt reproborum qui carnalis corruptelae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tinencia: sed petite inquit. et accipietis
Tunc autem tribuitur: qñ deus gemitu interno
pulsatur Prelatã esse uirginitatẽ nuptiis dicimꝰ.
illud eñ bonũ. hoc optimũ Cõuigiũ cõcessũ est: U̾-¬
ginitas admonita tñ non iuillã. Sed ideo tm̃ ad¬
monita: qr iniis excelsa Deminũ est bonũ uir¬
ginitatis qr et in hoc mũdo solicitudĩe scłi amittit.
et in futuro eternũ cactiratis premiũ ꝑcipit Uir¬
gines feliciores sũt in uita eterna cõtmẽtib ysa¬
ia testãte. Hec dicit dñs emichis Dãbo eis in do¬
no mea et ĩ muris meis locũ: et nomẽ melius
a filiis et filiab. nomẽ sẽpit̾nũ qd̾ nõ peribit.¬
Nec dubiũ ꝙ qui casti ꝑseuerat et uirgines. an¬
gelis dei efficiũtur equales Amada est pulchritu¬
do cactitatis: cuiꝰ delectatio degustuta. dulcior ĩue¬
nit᷑. ꝙͣ carnis Cactitas enĩ łructꝰ suauitatis eit.
et pulchritudo ĩmolata sct̃oꝵ Eastitas securitas

Expanded text:
tinentia; sed petite, inquit, et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando Deus gemitu interno pulsatur. 2. Praelatam virginitatem esse nuptiis. Illud enim bonum, hoc optimum. Conjugium concessum est , virginitas admonita tantum, non jussa. Sed ideo tantum admonita, quia nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipit. 4. Virgines feliciores sunt in vita aeterna, Isaia testante: Haec dicit Dominus eunuchis: « Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum; et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum daboNec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, et pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas
Abbreviated transcription (Latin):
ti et bonos mitari uolũt: et de bonoꝵ ꝑfectib iniudie
liuore tabescũt. Hoc fit ut nec illi corrigantur a malo
suo: sed per inuidenciã deteriorentur. et bonos a recto
studio ꝙͣtũ in ip̃is est si potuerint deprauare coñẽt᷑.
Qũado malos bomi ꝓficere uidẽt nõ scandalizentur.
sed quẽ sint finẽ. iabituri maxĩe cogitent oc om̃is
inudꝰ aliens birtutib p̃stat: qd̾ btõ iob sathan p̃stitͭ.
Nam dũ emulatur ꝓsperitatib cõmouit aduersa:¬
sed dũ credidit eũ dyabolꝰ posse prosterne. inde eiꝰ auc¬
ta sũt merita atq inde claruerũt probabiliora pa¬
ciẽtie documẽta ita requirũt nundi aditũ male fa¬
me ꝑ quã bonoꝵ uitã maculẽt: sicut q̃rebant oltiũ
sodomite quo domũ loth nocituri introirẽt. Illi uero ce¬
citate erroris parietes uidebãt: oftiũ nõ inuemebant
Non aliter inuidi uidẽdo uelut parietẽ p̾tutes dissi¬

Expanded text:
ti et bonos imitari nolunt, et de bonorum perfectibus invidiae livore contabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidiam deteriorentur, et bonos a recto studio quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. Quando boni malos proficere vident, ne scandalizentur, sed quem sint finem habituri maxime cogitent. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat: quod beato Job Satan praestitit . Nam dum cumulatus unum eum credidit diabolus posse prosterni, in eo aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. Ita requirunt invidi aditum malae famae, per quam bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae; ut Domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris parietes videbant, ostium non inveniebant . Non aliter invidi videndo velut pariete virtutes dissi
Abbreviated transcription (Latin):
iuor alien boni luũ punit auctorẽ: nã unde bo¬
nus proficit. inde iniudꝰ cõtabescit Hoĩes pra¬
ue uiuẽtes sicut de bonoꝵ lapsib gratulantur: ita de
eoꝵ recte tactis boni q ꝑseuerancia cõtũdũtur Inudꝰ
mẽbrũ est dyaboli. cuiꝰ ĩuidia mors introuut in orbẽ

Expanded text:
ivor alieni boni suum punit auctorem. Nam unde bonus proficit, inde malus contabescit. Homines prave viventes sicut de bonorum lapsibus gratulantur, ita de eorum recte factis bonique perseverantia confunduntur. Invidus membrum est diaboli, ob cujus invidiam mors introivit in orbem
Abbreviated transcription (Latin):
qñ iudiced imqui existut. Bonus udex sicut nocere tui¬
libet nestit: ita prodesse oĩb nouit Aliis caitẽ p̃stat cen¬
surã iusticie aliis bonitatẽ qui iudicia sine ꝑsonaꝵ accep¬
cõe suscipit Nõ infirmat iusticiã auaricie flãma: nec
studet auferre alti. qd̾ cupiat libi. Dom iudices iusticiam
ad solã obtinẽda salutẽ eternã suscipiũt: nec ea nimeri¬
b acceptis deftruũt. ut dũ de iusto iudicio tẽꝑalia lucra
nõ appetũt. p̃mo eterno ditentur Om̃is qui recte iudicat
ctaterã in manu geltat et in utroq penso iucticĩa et imił¬
icordiaz portat: led per iusticia reddit pct̃i seutẽtiaz. et per
mĩa peccãtis tẽꝑat penã. ut iusto libramnĩe quedã per¬
equitatẽ corrigãt. quedã uero per miẜacõe indulgeat. Eͥ
dei iudicia oculis suis p̃ponit semꝑ timẽs tremẽsq in om̃i
negocio reforudat: ne de iusticie t̾ramite deuĩãs cadat. et
unde nõ iultificat᷑. inde pocius cõdẽpnetur.

Expanded text:
do judices iniqui existunt Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam bus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. 4. Omnis qui recte judicat stateram in manu gestat, et in utroque penso justitiam et misericordiam portat. Sed per justitiam reddit peccati sententiam, per miaequitatem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens et tremens in omni negotio formidat, ne de justitiae tramite devians cadat, et unde non justificatur, inde potius condemnetur.
Abbreviated transcription (Latin):
andus Porro quibuldã et hic et illic male eit. quia
corrigi nolentes et flagellari in hac uita incipiũt
et in eterna ꝑcullione dãpñatur In tãto quoldã
sinergi despẽracõis profundo: ut nec per flagella
ualeant emendari De quib rcc̃e ꝑ ꝓpha dñs dicit

Expanded text:
andus . Porro quibusdam et hic male, et illic male est, quia, andus . Porro quibusdam et hic male, et illic male est, quia, corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna percussione damnantur. 11. In tanto immergi quosdam desperationis profundo, ut nec per flagella valeant emendari. De quibus recte per prophet
Abbreviated transcription (Latin):
purgacio uite pñtis est: aut iniciũ pene lequẽtis. naz
quibusdã flagella abhac uita incheant: et in eterna
ꝑcussione ꝑdurant Unde per moysen dñs dicit Iguis
arsit in iramea: et ardebit usq ad inferos deor
Aquibusdã dici solet Non iudicat deus bis in idip̃m:
qui tñ nõ attendũt illud qd̾ alias scriptũ est Ĩhesus
psalmo scribitur. Operiantur sicut disployde cõfuli-¬
one sua Disploys eiũ dupplex uestimẽtũ est. quo figu
mĩa dãpnauo: et hic et in futuro scdo Et id̾ alibi Dup¬
plici cõtricõe cõtere eos .i. gemĩa pena: pñti scil et futu¬
ra. Quibuld̃ lecreto dei iudicio hic male eist. illis bene
scil ut dũ hic castigati corrigũtur. ab eterna dãp̃na¬
cõe liberentur. Quibusdã uo̾ hic bene est: illic male
sicut diuiti illi accdit. qui hic potẽcie claritate cõ¬
spicuus. post mortẽ gehennie incendiis tradit᷑. cruci¬

Expanded text:
st, aut initium poenae sequentis. Nam st, aut initium poenae sequentis. Nam quibusdam flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . 8. A quibusdam dici solet: Non judicat Deus bis idipsum; qui tamen non attendunt illud quod alibi scriptum est: Jesus psalmo scribitur: Operiantur, sicut diploide, confusione sua . Diplois enim duplex vestimentum est, quo figurgemina damnatio, et hic, et in futuro saeculo. Et idem alibi: Duplici contritione contere eos , id est, gemina poena, praesera. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet ut, dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruci
Abbreviated transcription (Latin):
uapulat. nã deꝰ ideo plerũq iustũ flagellat: ne de iu¬
fricia suꝑbiens cadat In hac uita deus tãtomagis au¬
det bt parcat: ꝙtomagis expectando flagellat S̾ed alios
feriendo corrigit: alios uero feriendo interficit feriẽdo
nãq corrigit: de quib dicit Ego quos amo arg̃uo et ca¬
stigo Alios feriendo ꝑmit quos incorrigibliter delinquẽ¬
tes aspicit: quosq nõ iam sub discipłia ut filios pater. s¬
sub districta dãpnacõe ut hostes et aduersarios ꝑcutit᷑.
de quib dicit Flagello imimici ꝑcussi te: castigacõe crit¬
deli Et iterũ Quid clamas ad me super cõtricõe tua
inlamnabilis ea dolor tiuis Unde unusquisq festinet et
timeat: ne simł feriatur uita eius cũ culpa Flagellũ
nãq tũc delet culꝑã cũ nutauerit uitã: nam cuiꝰ mo¬
res nõ nutat. accões nõ expiat Dĩs diuina ꝑcullio aut

Expanded text:
vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de juvapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios feriendo corrigit, alios vero feriendo interficit. Feriendo namque corrigit de quibus dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Feriendo perimit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit, quosque non jam sub disciplina, ut filios pater, sed districta damnatione, ut hostes adversarius, percutit. De quibus dicit: Flagello inimici percussit te castigatione crudeli . Et iterum: Quid clamas ad me super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde unusquisque festinet, et timeat ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, actiones non expiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Emina ꝑtussio est diuina: una in bonã partẽ
qua ꝑcutinuir in carne ut emẽdem. Altera qͣ.
uolueramur in cõsciẽcia ex caritate. ut deũ ardenciꝰ dili¬
ganius Demĩo more deus respicit uel ad ueniã uel ad
unidictã. Ad ueniã situt petrũ: ad uindictã sicut dũ fac¬
ta sodomoꝵ se descensurũ et uisurũ testatur. Trimoda
racõe deꝰ quos uoluerit ꝑcutit. i. ad dãpnacõe repro¬
bos. ad purgacõe quos uidet electos: ad ꝓpagidã meri¬
toꝵ gloriã iuctos Primo nãq modo egyptꝰ cesa est ad
dampnacoẽ: scdo m ͦ pauꝑ lazarus ad purgacione.¬
t̾cioͦ. ꝑculsus est iõb ad probacoẽ Flagellat᷑. homo ple¬
rũq a deo ante pctm̃ ne malus sit: ut paulꝰ qui sacha¬
ne angło instigante tarnis tollerabat stimłos fflagel¬
latur etiã et post pt̃m ue corrigatur: Licut Ile i apło
qui traditus est sathane in interitu carius ut sp̃s sal¬
uus ellet Non tñ iuste murmurat eciã qui nescit cur

Expanded text:
ercussio divina, una in bonam partem, qua percutimur carne, ut emendemur; altera, qua vulneramur conscientia et charitate, ut Deum ardentius diligamus. Gemino more Deus respicit, vel ad veniam vel ad vindictam. Ad veniam sicut Petrum; ad vindictam, sicut dum facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur. Trimoda ratione Deus quos voluerit percutit, id est ad damnationem reprobos, ad purgationem quos torum gloriam justos. Primo namque modo Aegyptus caesa est ad damnationem . Secundo modo pauper Lazarus ad purgationecussus est Job ad probationem. Flagellatur homo plerumque a Deo ante peccatum, ne malus sit ut Paulus, qui Satanae angelo instigante carnis tolerabat stimulos . Flagellatur autem et post peccatum, ut corrigatur, sicut ille in Apostolo, qui traditus est Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus esset . 5. Non tamen juste murmurat, etiam qui nescit cur
Abbreviated transcription (Latin):
sius pncia paciatur t̾lagella: an pro uno tñi. et ne¬
scit que sit culpa illa pro qua meruit eius mõi pati
supplicia. et pro ip̃o ambiguo maxĩe in merore uer¬
satur Qͣuis fiagella presencia iuttũ a pct̃is aibsol¬
uũt adhuc tnĩ sub metu uĩdicte turbatur ne inctãtes
ei plage nõ sufficiãt ad purganda delicta Proinde
ergo dũ p̾sencia patit᷑. et futur a ꝑtimescit qͦdã moco
sicut ait ꝓpħa pro luis ꝑct̃is dupplicia recipit.

Expanded text:
sentia patiatur flagella, an pro uno tantum, et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit ejusmodi pati supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. 13. Quamvis flagella praesentia justum a peccatis absolvunt, adhuc tamen sub metu vindictae turbatur, ne instantes ei plagae non sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo, dum praesentia patitur, et futura pertimescit, quodammodo, sicut ait propheta, pro suis peccatis duplicia recipi
Abbreviated transcription (Latin):
iuerito plebis: aufertur doctrina predicacõis. et¬
pro bono merito audiẽtis tribuit᷑. ẜmo doctoris In potesta¬
te diuina cõsistit tui uelit deus doctrine uerbũ dare: uel cui
auferre. et hoc pro dicẽtis uel audiẽtis fit merito. ut modo
pro culpa plebis auferat᷑. ẜmo doctoris: modo uero pro u-¬
tilib meritis t̾buatur Nã et bonꝰ docet bonũ / et malus

Expanded text:
erito plebis, aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre, et hoc, aut pro dicentis, aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ ppłoꝵ Non oĩa tp̃a cõgruũt doctrine scd̃ salomõis
siña dicẽtis Tempꝰ tacendi et tẽpus loquẽdi Nõ quid̃
per timorẽ. sed per discrecõe ꝓpter maloꝵ incorrigibi¬
lem iniquitatẽ: nõmũꝙͣ electos pportet a doctrinã cel¬
celcuĩt a docendo: qr nõ est qui audiat testante ꝓph̾a qͥ¬
Tuntates austri clause sut; et non est qui aꝑiat Qui
docendi accepit officiũ: interdũ ad tempus facta ꝓxił
taceat. que fatctim corrigere nequaꝙy existimat Nam
si corrigere potest et dissimulat: uerũ est ꝙ cõsensũ alie
tia qr iniquos emedare nequent. hiid tacere diporut
sed calorẽ feruoris spiritu quo agũtur ferre no susti¬

Expanded text:
t doctrinae secundum Salomonis sententiam, dicentis: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cesicescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum ercia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt; sed calorem spiritus, quo aguntur, ferre non susti