comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasq ꝑsonas instruere. Qͣtaq cõsidera¬
tione ꝓpriam cotidie debeant fragilitatẽ
quas induob codicib eqͣ sorte distrinxit.
libros ⁊̃ dẏalogoꝵ .iiiiͦ. edidit: ĩ qͥb rogatu
petri dẏaconi sui uͥtutes scõꝵ quos ĩ yta¬
lia clariores nosse uł audire poterat ad
exemplum uiuenciũ impostõs collegit.
ut sic̃ in libris expositionũ suaꝵ qͥb sit uͥ¬
tutib insudand̾ edocuit. Ita ⁊̃ descͥptis

Expanded text:
um personas instruere, quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem quas in duobus Codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potuerat, ad exemplum viventium posteris collegit; ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam descriptis
Abbreviated transcription (Latin):
pore crebris iuscerũ dolor cruciabat. horiꝰ¬
ac mom̃tis om̃ib fracta stomachi u̾tute¬
febrib hanelabat. fatigabat eũ pret̾ea de
ordinãdis urbis uigiliis ne ab hostib ca¬
ꝑetur sollicitudo cõtinua: urebant anim̃

Expanded text:
r, crebris viscerum doloribus cruciabatur, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtufebribus anhelordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ciabił est. qui extinctꝰ reaccendit᷑. Et p̾
copiam rursus inopiã patit᷑. Qiimũq
uitilẽ effeminat et excepta passione ꝙ̃
rẽ ducit: ĩ ambiguo ẽ. utr̃ odiosam an
amabilẽ ducat. Si odiosam dux̾it: fer¬
cis̃ pot̾. Si amabilẽ amor eiꝰ insaciabi¬
tis hanc eẽ naturam. ut si parem perdi

Expanded text:
tiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam rem, in ambiguo est, utrum odiosam, an amabilem ducat. Si odiosam duxerit, ferri non potest. Si amabilem, amor illiusis hanc esse naturam, ut si parem perdid
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciis: ĩsuã uxorẽ amator ardentor.
In aliena quippe urore oĩs amor tpis est:
ĩsuanimiꝰ. Sapiens itaq uir: uidicio d
amare coniugẽ ñ affectu. Regit ĩpetus
uoluptatis: ñ pretes fert᷑ ĩcoitũ. Nich eĩ
fedius: est qͣm uxorẽ amare qͣi ad ultam.
Certe qͥ dicunt se causa rei publice ⁊ hu¬

Expanded text:
st, inquit, in suam uxorem amator ardentior. In aliena quippe uxore omnis amor turpis est, in sua nimius'. Sapiens uir iudicio debet amare coniugem, non affectu. Reget impetus uoluptatis, ne praeceps feratur in coitu. Nihil est fedius quam uxorem amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa rei publicae et ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdecĩas de sb̾stantiis nr̃is offerimꝰ dõ ad¬
huc q̃dãmͦ sb̾ legis sarcina detmeri. et
nec dum ad euuangłicum illud fasti¬
tes sibi ñ tm̃ p̃sentis uite beneficiis. sed
etiam futuris p̃mus numerat. Nec ĩ¬
merito. Nonenim tam laudabile ẽ si
ab illicitis. ꝙͣ si etiam alicitis tẽꝑeniꝰ.
et hiis ꝓpter eiꝰ reu̾enciã ñ utamͣ qͥ ea

Expanded text:
decimas de substantiis nostris offerimus Deo adhuc quodammodo sub legis sarcina detineri, et necdum ad evangelicum illud fastites sibi non tantum praesentis vitae beneficiis, sed etiam futuris praemiis numeratur. Lex merito, non enim tam laudabile est si ab illicitis, quam si etiam a licitis temperemus, et his propter ejus reverentiam non utamur, qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
Quosdam enĩ p̃cedens ꝯmendatõ primũ
noticie. pꝰ etiã amicicie fecit ĩire ũre ꝯm̾cia.
quosdam uero ꝯtractꝰ quidam seu dati accep
nulicie uł artis ac studii similitudo atq
suescũt. ut ⁊ hii qui insiluis ac mõtib
latrocinus gaudent. ⁊ effusione huãi
dilectõnis aliud gen᷑: qua ꝯtribules uł¬

Expanded text:
cedens conmendatio primum notitiae, post etiam amicitiae fecit inire conmercia. in quibusdam uero contractus quidam seu dati acceptmilitiae uel artis ac studii similitudo atquesuescunt, ut etiam hi qui in siluis ac montibus latrociniis gaudent et effusione humani dilectionis aliud genus, quod ins
Abbreviated transcription (Latin):
cõuinsto: q̃sola uirtutũ parilitate fede¬
unius moris indomo. ⁊idcirco inhiis tã¬
tum indirupta pot̾ dilectõ permanere
inquib unum ꝓpositum ac uoluntas
unum uelle ac nolle ꝯsistit. Quã siuc̃
quoq cupitis inuiolabilẽ retentare:
festinandura ẽ uob̃̾ut expulsis pͥmitꝰ
uiciis mortificetis ꝓprias uolu̾tates.
et ut unico studio atq ꝓposcto illud
quo ꝓpha admodum delectat᷑ nauit
ritualiter. oportet intelligi. lxx¬

Expanded text:
coniunctio, quae sola uirtutum parilitate foedeunius moris in domo. et idcirco in his tantum indisrupta potest dilectio permanere, in quibus unum propositum ac uoluntas, unum uelle ac nolle consistit. quam si uos quoque cupitis inuiolabilem retentare, festinandum est uobis, ut expulsis primitus uitiis mortificetis proprias uoluntates et ut unito studio atque proposito illud quo propheta admodum delectatur gnauiritaliter oportet intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
eam nec ĩdirupte seruare potuerũt. qr¬
ñ equali utriusq uirtute s uuꝰ paci¬
encia seruabatur. Que ꝙͣuis ab uno
magnanimit̾ atq infatigabiliter
retentet᷑ nc̃ce est tñ eam alteriꝰ pusil¬
lanimitate dirumpi. Infirmitates nãq¬
illorum qͥ tepidius perfectõnis expetũt
sanitatẽ. qͣntalibet forcium tolerãcia
sustentant᷑: ab ip̃is tam̃ qui infirmi
st̃. ñ ferunt᷑. Habent enim insitas si¬
bi ꝯmotionũ causas. q̃ eos quietos ẽẽ ñ
sinunt: ut solent hii qui carnali egͥ¬
tudine detinent᷑ stomachi sui infirmi¬
tatisq fastidia quoqͦꝵ uł riiistranciũ
negligenciis ĩputare. ⁊ ꝙͣ taliret eis
obseq̃ncium sollicitudo deseruiat: nich¬
lommꝰ tamen sanis causas sue ꝯmotõis¬
sue messe non senciunt. Quemobrem ħ

Expanded text:
eam nec indisrupte seruare potuerunt, qeam nec indisrupte seruare potuerunt, qn aequali utriusque uirtute, sed unius patientia seruabatur: quae quamuis ab uno magnanimiter atque infatigabiliter retentetur, necesse est tamen eam alterius pusillanimitate disrumpi. infirmitates namque eorum qui tepidius perfectionis expetunt sanitatem, quantalibet fortium tolerantia sustententur, ab ipsis tamen qui infirmi sunt non feruntur. habent enim insitas sibi conmotionum causas quae eos quietos esse non sinant: ut solent hi qui carnali aegritudine detinentur stomachi sui infirmitatisque fastidia coquorum uel ministrantium neglegentiis inputare, et quantalibet eis obsequentium sollicitudo deseruiat, nihilominus tamen sanis causas suae conmosuae
Abbreviated transcription (Latin):
metuant. S ħ oĩa genera caritatis sicut
bonis ac malis feris etiam atq serpẽtib
uidemus. ẽẽ ꝯmunia ita etiaurusq ĩ fi¬
nẽ c̾tũ est ꝑseuerare ñ posse. Et enim
interrũpit ea freq̃nt̾ ac diuidit locoꝵ diͤ¬
tͣttio: et obliuio temporalis ⁊ u̾bi uel
cause negocioꝵq ꝯtractus. Unum ẽ¬
genus mͣsolubile caritatis: ꝙ nec ꝯmẽ¬
datõnis gr̃a nec officii uł inmerum
magnitudo ꝯtractusq cuiusqͣm ratio
uł nature nc̃citas iungit. s sola similitu¬
do uirtutũ. Hec in quam est q̃ nullis unꝙͣ
casib scinditur: ꝙͣ non solũ dissociare uł
delere locoꝵ uł tempoꝵ ĩterualla ñ p̃ua¬
lent. s nec mors quidem ip̃a diuellit. Cuiꝰ¬
semel mitum fedus. nec desiderioꝵ uarietas:
nec cõtenciosa dirũpit cõtrarietas uolũ¬
tatis. Ceterũ multos nouimꝰ in ħ ꝓposito
ꝯstitutos: qui cũ pro caritate xp̃i flagrã¬
tissima ẽẽnt soliditate deũcti. ñ ꝑpetuo

Expanded text:
uae diximus genera caritatis sicut malis ac bonis, feris etiam atque serpentibus uidemus esse communia, ita etiam usque in finem certum est perseuerare non posse. etenim interrumpit ea frequenter ac diuidit locorum discretio et obliuio temporalis et uerbi uel causae negotiorumque contractus. ut egenus insolubile caritatis, quod nec conmendationis gratia nec officii uel munerum magnitudo contractusue cuiusquam ratio uel naturae necessitas iungit, sed sola similitudo uirtutum. haec, inquam, est quae nullis umquam casibus scinditur, quam non solum dissociare uel delere locorum uel temporum interualla non praeualent, sed ne mors quidem ipsa diuellit. semel initum foedus nec desideriorum uarietas nec contentiosa disrumpet contrarietas uoluntatum. ceterum multos nouimus in hoc proposito constitutos, qui cum pro caritate Christi flagrantissima essent sodalitate deuincti, non perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
associatus uiclit int̾ alios quẽdam claud̃
et senẽ qui torrentẽ tͣnsire ñ pot̾at de moti¬
bus decurrẽtẽ. huiꝰ fascẽ uir sc̃s arripiens
ꝓpͥis hum̾is trãsportauit: ip̃m qͦ seuẽ it̾ato
tnͣsitu subiecta c̃uice tnsposuit. Ecce mirauͥ¬
tus caritatis q̃ scõ uiro fatam iũ cõtulit: ut
quẽ tanta ieuinioꝵ ĩ edia fatigabat quẽ c̾oti¬
nuitinis fatigatio diftrahebat qͥ deniq sem¬
rusticũ etate et debilitate gͣuissimũ fasce priᷤ

Expanded text:
sociatus, uidit inter alios quendam claudum et senem qui torrentem transire non poterat de montibus decurrentem. Huius fascem uir sanctus arripiens propriis humeris transportauit, ipsum senem iterato transitu subiecta ceruice transposuit. Ecce mira uirtus caritatis que sancto uiro tantam uim contulit ut quem tanta ieiunorum inedia fatigabat, quem continui itineris fatigatio distrahebat, qui semeam nobilis rusticum etate et debilitate grauissimum fasce prius
Abbreviated transcription (Latin):
dicus ac temperatꝰ cib: ⁊ crͣm ⁊ aĩe
utił ẽ. Mr̃em ita uide ne ꝑ illã alias
uid̾e cogaris: quarũ nultus cordi tue
herẽãt. ⁊ ꝑ tacitũ uiuat sub pectore
nulnꝰ. Ancilulas que illi in obseqͥo
sunt t̾ scias ẽẽ in insidiis. qr qnͣto
iunior. eaꝵ conditõ: tanto facilior
earũ ruma ẽ. Et ioh̾s baptista sãc¬
tam mrẽm hũit. pontificis ꝙ filiꝰ¬

Expanded text:
dicus ac temperatus cibus et carni et animae dicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem h
Abbreviated transcription (Latin):
parcens sumptib. ⁊ absenciã filii spe
sustinens futuroꝵ. Hanc tu suscipe¬
ut ꝑentem: ama ut nutͥcẽ uen̾are ut
sciat nͨ alioꝵ imit̾is exẽplũ. qui relis¬
qunt suas ⁊ alienas appetunt. quoꝵ
dedecus in ꝓpatulo ẽ: sub nõib ꝑie¬
as ñ nlłos accinctis renib. pulla. tu¬
nica. barba ꝓlixa a mli̾erib ñ posse
disced̾e: sub cod̃ man̾e tecto. simł in ire
ꝯuinia. ancillas iuuenes hr̃e in mĩstͤ¬
ñ uid̾i: hẽto curã ñ rei familiaris
cui renũciando hoc ẽẽ cepisti. s ani¬
me tue. Sordes uestiũ: candide m̃tis
inlicia sint. Uilis tunica. ꝯtemptũ
scli ꝓbet: ita dũ taxat ne animꝰ tume¬
at. ne hitus sermoq dissencĩat. Bal¬
nearũ fom̃ta ñ requiras: qͥ calorem
corꝑis ieuinioꝵ tupis frigore extin¬
guere. Ieiunia tͥ mod̾ata sint: ne ni¬
mia debilitent stomachũ. ⁊ maiorẽ
refectoẽm poscentia erũpant incrudi¬
tatem: que parens est libidinũ. Mo¬

Expanded text:
parcens sumptibus, et absentiam filii, spe sustinens futurout parentem, ama ut nutricem, venerare ut sanetam. Nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pieas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministenon uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. mo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid salõne sapientiꝰ attam̃ infa¬
tuatur a morib mulierũ. Hec dici¬
mus ut in pͥma te fili rustice fronte
doceamꝰ magna cepisse excel¬
sa sectari: ⁊ adolescentie. ĩmo
pub̾tatis incentina calcantẽ ꝑfecte
quid̃ etatis gradũ scande̾. s lubricũ

Expanded text:
Quid Salomone sapientius? Attamen 993 infatuatur amoribus mulierum mus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubr
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiusdẽ custodia: timordñi ẽ. Per
gatõ ⁊ uirtutũ custodia: his qͥ ĩbuũt᷑ ad
hoĩs mentẽ: ꝯtẽptũ ei ret̃ oĩm ꝑit obliui¬
onẽq ꝑentũ mũdiq ip̃ius gignit horro
diciis ꝯꝓbatur pͥmo: simortificatas in sese
suoꝵ uer̃ etiam cogitatõnũ. nich̾ suo cela¬
ũit semori. Tercio si nicħ sue discretõni
s iudicio eiꝰ uniuusa ꝯmutat. ac monita
eius siciens libent̾ ascultet. Quarto: si in
oĩb seruet obedienciã. mansuetudinẽ. et¬
nlłi s ne alio qͥdẽ sibimet irrogatã doleat
hortant᷑ exẽpla. Septimo si oĩuilitate cõ¬
tẽtus sit. ⁊ ad oĩa se que sibi p̃cipiuntur
uelut oꝑariũ malũ iudicau̾it et ĩdigñ.
Octauo: si semet ip̃mcunctis inferuorẽ¬
s ĩtimo cordis credat affectu. Nono si lin¬
guam cohibeat. uł ñ sit clamosus ĩuoce.
Detimo siñsit facił ac ꝓmptꝰ irisu .xxui.

Expanded text:
tis, ejusdemque custodia timor Domini est; per gatio, et virtutum custodia his qui imbuuntur ad hominis mentem, contemptum rerum omnium parit, obliuionem parentum mundique ipsius gignit horrordiciis conprobatur: primo si mortificatas in sese actuum, uerum etiam cogitationum nihil suum celauerit seniorem, tertio si nihil suae discretioni, sed iudicio eius uniuersa committat ac monita eius sitiens ac libenter auscultet, quarto si in omnibus seruet oboedientiae mansuetudinem nhortantur exempla; septimo, si omni vilitate contentus sit et ad omnia se quae sibi praebentur uelut operarium malum iudicarit indignum, octauo si semet ipsum cunctis inferioresed intimo cordis credat affectu, nono si linguam cohibeat uel non sit clamosus in uoce, decimo si non sit facilis ac promptus in risu.
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ cũ suspectꝰ a xp̃icolis hr̃etur ꝯposuit
contra ipõs h̾eticos de scã trinitate librũ
unũ. Qñ a rex gothoꝵ th̾odoricꝰ romanã
rem publicam armis ĩuasit. boetiꝰ plus
om̃ib ei restitit. Postmnod̾ apd̃ eũ accusa¬
tus qd̾ sollicite laboraret. ut senatũ ⁊ rem¬
publicam ab eius maniberiꝑet: cũ płi¬
bus aliis ꝓscriptus atq in exiliũ missus
ut consolatioĩs metlicinas tanto dolori
ñ tam sibi qmͣ aliis quereret. librũ edidit
de consolatione phie. ostendens głam et
dignitatẽ cet̾aq terrena ñ uera bona s
nicħ̾ eẽ. ⁊ id̾o nlłi appetenda ẽẽ nec de eoꝵ
amissione dolend̃. uł adeptione gaudend̃.
Tandẽ uo longo exilio fatigatꝰ ab ip̃o tħo¬
dorico ꝑemptꝰ est: ãno dni. dxxiͦ. scd̾m cro

Expanded text:
posuit contra ipsos hereticos de sancta trinitate librum unum. Quando autem rex Gothorum Theodoricus romanam rempublicam armis invasit, Boetius ei plus omnibus restitit. Postmodum apud eum accusatus quod solicite laboraret, ut senatum et rempublicam ab eius manibus eriperet, cum pluribus aliis proscriptus atque in exilium missus, ut consolationis medicinam tanto dolori, non tam sibi quam aliis quereret, librum edidit de consolatione philosophie, ostendens gloriam et dignitatem, ceteraque terrena, non vera bona, sed nihil esse et ideo nulli appetenda esse, nec de eorum amissione dolendum, vel adeptione gaudendum. Tandem vero longo exilio fatigatus, ab ipso Theodorico peremptus est anno domini DCXXI. Cassio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑisium dũ portam ciuitatis illiꝰ mͣg¬
nis trib secũ euntib introiret: leꝑ¬
sum miserabili facie horrentib cũc¬
tis osculatꝰ ẽ atq benedix̃. statĩq ab¬
undũ est. ꝙ fimbrie uestimento eius
cilicioq detracto: crebras suꝑ infirmã¬
tib egere uirtutes. Pauliius uero
oculũ grauit̾ dolere cepisset: et iã pu¬
pillam eius crassior nubes suꝑdrsta.
texisset. ocłm ei martinꝰ penicło ꝯtĩ¬
git: pristinamq ei sauitatẽ sublato
oĩ dolore restituit. Ip̃e aũt ꝯcasu
quodam eẽt de cenacło deuolutus et ꝑ
confragosos squale gradus decidens.
multis uuln̾b ẽẽt affectus. ꝯexani¬
mis iac̾et incellula et ĩmodicis dolori¬
b cruciaretur: nocte ei angłs uisus. ẽ
die restitus ẽ sanitan. ut nicħ inꝙͣ

Expanded text:
 dum portam ciuitatis illius magnis secum turbis euntibus introiret, leprosum miserabili facie horrentibus cunctis osculatus est adque benedixit, statimque omundum est, quod fimbriae uestimento eius cilicioque detractae crebras super infirmantibus egere uirtutes. nam digitis oculum graviter dolere coepisset, et jam pupillam ejus crassior nubes superducta texisset, oculum ei Martinus peniculo contigit, pristinamque ei sanitatem sublato omni dolore restituit. Ipse autem cum casu quodam esset de coenaculo devolutus, et per confragosos scalae gradus decidens, multis vulneribus esset affectus, cum exanimis jaceret in cellula, et immodicis doloribus cruciaretur, nocte ei angelus visus esdie restitutos est sanitati, ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpugnatõnes quib homines ĩpetũt: ⁊̃
contra se inuicẽ eos affectare certissim̃ ẽ.
Nam discordias atq ꝯflictus supet ñ nł¬
lisgentib ꝓ quadam sibi nequicie uer¬
nacula familiaritate susceptis: inde¬
fesso certamine similit̾ exerrere nõ desi¬

Expanded text:
impugnationes, quibus homines impetunt, etiam contra se invicem ipsos affectare certissimum est. Nam discordias atque conflictus super nonnullis gentibus pro quadam sibi nequitiae vernacula familiaritate susceptis, indefesso certamine similiter exercere non desi
Abbreviated transcription (Latin):
pem: qui utiq fauens genti sibi subdite.
tam ppło isrłi quam natõni ꝑsax uide¬
batur adu̾sus. Exillis liquido ꝓuidet᷑: ꝙ
discordias gencium. ⁊ ꝯflictus ac simłta¬
tes quas int̾ seistis instigantib ger̃t eti¬
am ꝯtra se adu̾se exerceant potestates. et
illaꝵ uł uictoria gaudeãt: uł diminutõe
crucient᷑. Et obhoc ñ possunt int̾ se ẽe cõ¬
Hos gͦ p̃t̾ illas qͣs suꝑius exposuimꝰ opinio¬
nes. etiam idcitro dici principat᷑ uł potestates
lium legiones ẽẽ ꝓpria ip̃oꝵ ꝯfessione testa¬
tur. suos exerteant principatꝰ.

Expanded text:
nti sibi subditae tam populo Israheli quam nationi Persarum uidebatur aduersus. ex quo liquido peruidetur, quod discordias gentium et conflictus ac simultates, quas inter se istis instigantibus gerunt, etiam contra se aduersae exerceant potestates et illarum uel uictoria gaudeant uel deminutione crucientur et ob hoc non possint inter se esse conHos ergo praeter illas quas superius exposuimus opiniones etiam idcirco dici principatus uel potestates lia legiones esse propria ipsorum confessione testantur, suos exerant principatus.
Abbreviated transcription (Latin):
celestiũq uirnitũ aduerse potestates hẽ¬
re dicuntur. uł ex illuis anterioris ordiniᷤͤ
gradu in quo unaniq̃ creata fuerat nũc
etiam retẽtare: uł certe de celestib deuolu¬
tas ad similitudinẽ illaꝵ uͥtutũ q̃ ibidem
ꝑseuerant ꝓnequicie sue nũto ĩ qua utia¬
q̃z ĩ malũ creuit. hos inter se gradus et or

Expanded text:
elestiumque uirtutum aduersae potestates habere dicuntur, uel ex illius anterioris ordinis gradu in quo unaquaeque creata fuerat nunc etiam retentare, uel certe de caelestibus deuolutas ad similitudinem illarum uirtutum, quae ibidem perseuerant, pro nequitiae suae merito, in qua unaquaeque in malum creuit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
uisibił creature sp̃uales celestesq
uirtutes dñi fecisse: q̃ pro hoc ip̃o ꝙ scirẽt
se ad tantam bĩtudĩs głia in bñficio cre¬
atoris ex nichilo fuisse ꝓductas. ꝓpetuas
ei grãs referentes. indesment̾ ei laudib ĩ¬
hererẽt: nemo fidelium dubitat. Quas¬
apłs per ordinẽ dinumerans: ita descri

Expanded text:
uisibilis creaturae spiritales caelestesque uirtutes deum fecisse, quae pro hoc ipso quod scirent se ad tantam beatitudinis gloriam beneficio creatoris ez nihilo fuisse productas perpetuas ei gratias referentes indesinenter eius laudibus inhaererent, nemo fidelium dubitat. apostolus per ordinem dinumerans ita describ
Abbreviated transcription (Latin):
res ac ꝑuulos deputassẽt: ĩuitũ ac flentẽ
ꝙ ĩuidia dẏaboli digna sibi fuisset ꝯu̾satõe
atꝙ huĩlitate fraudatꝰ ꝙͣ diutissime reqͥsi¬
tam tandẽ aliqñ se ĩuenisse gaudebat. nͨ
meruisset uitam suã ĩ illa ꝙͣ arripuerat
sb̾iectõne finire ad ꝓpriũ cenobiũ redu¬

Expanded text:
res ac paruulos deputassent, inuitum ac flentem, quod inuidia diaboli digna sibi fuisset conuersatione atque humilitate fraudatus, quam diutissime requisitam tandem se quando inuenisse gaudebat, nec meruisset uitam suam in illa quam arripuerat subiectione finire, ad proprium coenobium? reu
Abbreviated transcription (Latin):
castimoniã cordis ⁊ corꝑis sũma circũspec¬
tõne atq humilitate ꝓ m̾ttã iugit̃ possid̾et.
ac neqͣꝙͣ nocturnis ludificatõnib tẽptarẽ
diũcam p̃parasset. ĩmũdo fluxu dormiens
fedabat᷑. Qui ꝯmłto se tpre asacro scis mis¬
teriis trepro abstin̾et tandẽ hãc ad seĩores
detulit q̃stionẽ. remedium ĩprignatõnũ ac
doloris sui medicabili eoꝵ ꝯsilio ꝯsecutur̃
alium medicoꝵ doctrina discut̾et q̃ solet
ex habundanti ꝙyboꝵ p̃sũptõe descend̾e. e¬
amq memorato fr̃i dep̃hend̾ent ñ in esse.¬
ĩqͥrũt ne aĩe forsitan culpa caro ex haus
districtissimi uiri cũ paululum elati de
sui corꝑis fui̾nt puritate ꝑ superbie ui¬

Expanded text:
moniam cordis et corporis summa circumspectione atque humilitate promeritam jugiter possideret, ac nequaquam nocturnis ludificationibus tentaretur, Dominicam praeparasset, immundo fluxu dormiens foedabatur. Qui cum multo se tempore a sacrosanctis mysteriis trepidus abstineret, tandem hanc ad sedetulit quaestionem, remedium inpugnationum ac doloris sui medicabili eorum consilio consecuturum alium medicorum doctrina discuteret, quae solet ex abundanti ciborum praesumptione descendere, eamque memorato fratri deprehenderent non inesseientes ne animae forsitan culpa caro exhaust, quibus etiam districtissimi uiri, cum paululum elati de sui corporis fuerint puritate, per superbiae ui
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Nos nͥad ppłares auras. ĩanesq ru¬
mores recte facere nescimꝰ. et relicta con
as pacient̾ toleraret. Tũc ille paciãm
parũper assũpsit acceptaq cõtumelia¬
ter. Intlłexerã inqͥt si tacuisses. Auga¬
re indigenciã copia q̃rumꝰ: at hoc nobis
in contrariũ cedit. Quippe płib admini¬
cłis opus ẽ adtuendã p̃ciose sr̃ suppellectil
uarietatẽ. Ueꝵq illd̾ est ꝓ multis ĩdig̾e̾

Expanded text:
nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta consas patienter tolerasset. Cum ille patientiam parumper assumpsisset acceptaque coter: 'Intellexeram,' inquit, ' si tacuisses.re indigentiam copia querimus. At hoc nobis in contrarium cedit, quippe pluribus adminiculis opus est, ad tuendam pretiose supellectilis varietatem? verumque illud est permultis
Abbreviated transcription (Latin):
ũane nature ista cõdicio est. ut tt̃
tm̃ ceteris reb cũ se cognoscit ex¬
cellat. eadem tñ in fra bestias retligat᷑. si
se nosse desierit. Nam cetis aĩalib sese
ignorare natura ẽ. hõib uicio uenit.

Expanded text:
uippe naturae ista condicio est ut tum tantum ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur, si se nosse desierit. Nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est; hominibus uitio uenit.
Abbreviated transcription (Latin):
reor adu̾sam ꝙͣ ꝓsperam ꝓdesse fortunã.
tremofelix a uero bonoblandim̃tis deui¬
os ducit. adu̾sa plerumq ad uera bona re¬
ducens unco retrahit. An hoc ⁊̃ int̾ m̾ima
estimãdũ putas qd̾ amicoꝵ tͥ fideliũ m̾e¬
tes ħ asꝑa hec horribił detegit. ħ t̾ c̾tos so¬
dalium uultus ambiguosq sec̾nit. Illa
discecdens suos aufert. tuos relinqͥt. EE¬
lix nimiũ pͥor etas. ꝯtenta fidelib aruis. nͨ
inh̾ti ꝑdita luxi. faciliq sera solebat ieiu¬
nia solũe glande. Non bachica mun̾a norat.
liqͥdo confund̾e melle. nec lucida serum
tirio miscere ueneno. Sõpnos dabat ħba
salubres. potumqͦ lubricꝰ ãnis. umbra al¬
ĩmores tp̃ra priscos. S senior ignib ethue.
fuens amorardet hñdi. Heupͥmꝰ qͥs fuit
ille. auri qͥ pondera tanti. gẽmasq latere
uolentes p̾ciosa ꝑicła fodit. S i nũc int̾¬

Expanded text:
reor adversam quam prosperam prodesse fortunam tremo felix a vero bono blanditiis devios trahit; adversa plerumque ad vera bona reducens unco retrahit. An hoc etiam inter minima estimandum putas, quod amicorum tibi fidelium mentes, hec aspera, hec horribilis detexit; hec tibi certos sodalium vultus, ambiguosque secrevit. Illa discedens, suos aufert, tuos relinquit. lix nimium prior aetas Contenta fidelibus aruis Nec inerti perdita luxu, Facili quae sera solebat Ieiunia soluere glande. Non Bacchica munera norant Liquido confundere melle Nec lucida uellera Serum Tyrio miscere ueneno. Somnos dabat herba salubres, Potum quoque lubricus amnis, Vmbras alIn mores tempora priscos! Sed saevior ignibus Aethnae Fervens amor ardet habendi. Heu! primus quis fuit ille Auri qui pondera tecti, Gemmasque latere volentes, Pretiosa pericula fodit? Salust
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ qmͣ sit mortaliũ reꝵ miserabeatitudo.
q̃ nec apd̾ eqͣnimos ꝑpetua durat. necan¬
do ꝙͣ coaceruãdo nitent. Tũc enĩ p̾ciosa ẽ
pecunia cum translata in alios largien¬
di usu desinit possideri. Auaricia semꝑ
odiosos claros largitas facit. O angusta

Expanded text:
m sit mortalium rerum misera beatitudo, quae nec apud aequanimos perpetua perdurat, nec ando quam coacervando nitent. Tunc enim pretiosa est pecunia, cum translata in alios, largiendi usu desinit possideri. Avaritia semper odiosos, claros largitas facit. Cicero Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cedens ligna ad eo a muscis infestatꝰ
est: ut ꝑ bienniũ amens fieret. Dem̃ sub
religioĩs ħitu exh̾ebat se pseudo ꝓpħam: De¬
inde magnũ. Deiñ ⁊̃ sanitates suꝑ infirmos
faciẽs. xp̃m se eẽ dicebat. ⁊ pro xp̃o se adora¬
riubebat. Nolentes seadorare cũ ppło qui
ei multus ad herebat ĩpetebat hostiliter.
Qui p̾ea a quodã fideli occisus: ⁊ ita seqͣces
eiꝰ disꝑsi sũt. Retharedꝰ rex wisigothoꝵ: t̾¬
regnabat in hybernia insula philtanꝰ: et
in scothia regnabat brendinꝰ cui frat̾ erat
nõie a deffius. De cuiꝰ adelfii filia que uoca¬
ta est gelgehes genuit rex hyb̾nie philtanꝰ

Expanded text:
caedens ligna, adeo a muscis infestatus est, ut per biennium amens fieret. Deinde sub religionis habitu se exhibebat pseudoprophetam, deinde magum, deinde etiam sanitates super infirmos faciens, Christum se esse dicebat, et pro Christo se adorari jubebat; nolentes se adorare, cum populo qui ei multus adherebat, impetebat hostiliter. Qui postea a quodam fideli occisus est: et ita sequaces ejus dispersi sunt. Richaredus rex Wisigothorum terregnabat in Hibernia insula Philtanus, et in Scotia regnabat Brendinus, cui frater erat nomine Adelfius; de cujus Adelfii filia, quae vocata est Gelgebes, genuit rex Hiberniae Philtanus
Abbreviated transcription (Latin):
lxii. ep̃oꝵ apud tholetũ congregata sbi¬
ꝙ arriana hesi abdicata ⁊ anãthematizat
se cũ tota: Wisigothoꝵ gente ꝯf̾mat in fide
catholica. Constantinopoli nascit᷑ puer qͣ¬
dripes: et alter duos u̾tices hñs. Qͤ ꝓdigia
ꝓtendunt adu̾sa: locis in quib nascũtur
¶ Nno sequẽti: agilulfus rex longobardoꝵ
in romanos ĩsurgit. S a gente thendeliu¬
da regina: ñ multo post cũ eis fedus init.
huic regine g̾goriꝰ ppͣlibros dialogi sui mi¬

Expanded text:
iscoporum apud Toletum congregata, ibique Arriana heresi abdicata et anathematizata, se cum tota Wisigothorum gente confirmat in fide 4. Constantinopoli nascitur puer quadripes, et alter duos vertices habens; quae prodigia portendunt adversa locis, in quibus nascuntur 35. 5. Agilulfus rex Langobardorum in Romanos insurgit; sed agente Theudelinda regina, non multo post cum eis foedus init. Huic reginae Gregorius papa libros Dialogi sui mi
Abbreviated transcription (Latin):
cata doctrina est: pugnanti dictare
ictus de muro. et ꝯ ip̃e unguentis deli¬
butus sis: cruentum militẽ accusare
formidinis. Inuenti st̃ scioli tantũ¬
ad detralxudum. qui eos se acctos ol¬
tentare ueliit: si cunctoꝵ dicta iacent¬

Expanded text:
cata doctrina est pugnanti ictus dictare de muro et, cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. nec ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si omnium dicta lace
Abbreviated transcription (Latin):
nem cuiꝰ decore uen̾es flũt. cuiꝰ
tanta in loq̃ndo elegancia ẽ. ut comico
sale ac lepore ꝑfusuis sit: lustrare nobi¬
lium domos matronax salutatõib ad¬
here: religionẽ nrãm ꝑugnã face. ⁊ int̾¬
tat: qr iouiniam u̾ba solus intlligit.
Est quippe ꝓu̾biũ: balbũ meliꝰ balbi

Expanded text:
m cujus de ore veneres fluunt; qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut Comico sale ac lepore conspersus sit lustrare nobilium domos, haerere salutationibus matronarum, religionem nostram pugnam facere, ettat, quia Jovinianum, solus intelligit est quippe proverbium; Balbum meluis balbi
Abbreviated transcription (Latin):
cũctos q qui cũ eo aderant omĩpotentis dei
et irã tognouit ⁊ grãm. Namcũ ĩ eoꝵ morte
uẽtoꝵ nimietatib eleuati fluctꝰ seyuirent.
ex naui clauisũt ꝑditi. arbor abscisa ẽ: uela
inundis ꝓiecta. totũq uas nauis qͣssatum
nimis fluctib: ab omĩ fu̾at copage sua disso¬
lutũ. Rimisq itaq patentib. intrauit ma¬
re: atq usq ad suꝑiores tabulas impleuit
nauẽ. Ita ut ñ tam nauis inter undas. qmͣ
unde iam intͣ nau̾e eẽ uid̾e̾nt᷑. Tunc in eadẽ
naui residentes ñ iam ex mortis uicinna s
ex ip̃a eiꝰ p̃sẽcia ⁊ uisione turbati om̃s sibi¬
met pacẽ dederũt : torpꝰ ⁊ sangͥnẽ redẽpto¬
ris acceperũt. deo se singłi ꝯmẽdantes. Set

Expanded text:
cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiore; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti visione turbati, ommet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Et post paululũ: completa oratd̃e exiit.
et ad uocem bñdictioĩs illiꝰ uͥtutẽ tãtã mens
fuerim. Quia ⁊ eũ ad aĩum redibat ĩfirmi¬
tas: nicħ ex hiis in me q̃ meminerã recognos¬
cebam. Cũq in dispõitione moachsterii oo¬
cupata mẽs eẽt obliuiscebar fũditꝰ egͥtud̾is
mee. Si uͭo ut p̃dixi. rediret egͥtudo ad memo¬
riam: cũ tam fortem me ẽẽ sentirẽ mirabar
si nõ comedissem. Qͥ ad uesperũ ueniens tã¬
te me fortitud̾is ĩueni: ut si uoluissẽ. ieumni¬
um usq ad diem alt̾m tnͣfferre potuissẽ. Sic¬
q fcm̃ est ut in me. ꝓbarẽ : ea ⁊̃ de illo uera
pontificis mei ĩ constãtinopolitane urb̾ pa¬
latio responsis etͣtasticis deseruirẽ. Iluc ad
me uena̾bił maximianꝰ caritate exigẽte cũ
frĩb uenit. Q cũ ad mõast̾ĩũ meũ rom̾a redi¬
ret: ĩ mari ad̾atico nimia tempestate dep̃hẽsꝰ.
ĩ estimabili ordĩe ⁊ ĩ usitato iniracło erga se

Expanded text:
edit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est utpontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾io põitus incision̾e uitaliũ pate¬
rer: crebrisq ang̾tuis ꝑ horaꝵ mom̃ta ad exi¬
tum ꝓpinqͣrẽ qmͣ medici molestiam grecoelo¬
quio sincopin uocãt: ⁊ nͥ me frequẽter frẽs
cybo refic̾ent. uitalis mͥ sp̃c int̾lici uid̾etur.¬

Expanded text:
nasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus fund
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ⁊ uita p̾t̾ita defendit: ⁊ honorat
nocabłm dignitatis. Uerũ qr hoĩes
sumꝰ ⁊ int̾dũ contͣ annoꝵ maturita¬
tem ꝑueroꝵ intiis labimꝰ. si me uis
corrigi delinquẽtẽ a ꝑte increpa tan¬
tum ne occulte mordeas. corripiet me
aliis referas. si me nesciente pcc̃is mĩs
cũ c̾tatĩ om̃ib narres. sic singłis lo¬
quaris qiͣ nlłi alt̾i dix̾is: Hoc ẽ ñ me
em̃dare: s uitõ tuo satiffac̾e. u̾tinã¬
qd̃ ñ renũciamꝰ scło uoluntas sit ñ
ncc̃itas. ⁊ pauꝑtas hẽat expetita glo¬
riam ũ illata cruciatũ. Ceterũ nxͣ
miserias hꝰ temꝑis ⁊ ubiq gladios
seiuentes: satis diues ẽ qui pane ñ
alios ⁊ ore pallẽte ieinniis fame tor-
gauit. nicħ illo diciꝰ. q̃ corpꝰ dñi cani¬
stro iumineo: sanguĩem portat in¬
iutro. qͥ auariciã ꝓiecit e templo: qͥ
uendentiũ colũbas. idest dona sp̃c¬

Expanded text:
t uocabulum dignitatis, uerum, quia homines sumus et interdum contra annorum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, aperte increpa, tantum ne occulte mordeas; corripiet me a referas, si me nesciente peccatis meis, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris ? hoc est non me emendare, sed uitio tuo satisfacere. praquod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat expetita gloriam, non inlata cruciatum. ceterum iuxta miserias huius temporis et ubique gladios saeuientes satis diues est, qui pane non alios et ore pallente ieiuniis fame torqugauit. nihil illo ditius, qui corpus domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui uendentium columbas, id est dona sp
Abbreviated transcription (Latin):
nos inde abstulit.⁊ una cũ sorore sua re¬
u̾sus ẽ. S nescio qͦ ꝑicło ĩminẽte: lan¬
gore in ip̃o itin̾e mortua est. Parisiꝰ qͦ
deportata. ĩ basilica scĩ petri. uixͣ prẽm su¬
um sepulta est. Hildebertꝰ uo int̾ reliqͦs
thesauros mist̾i̾a eccłaꝵ detulit idest de ua¬
sis sałonis p̃ciosissimis sexaginta calices
ro purissimo gẽmario oꝑe celatas. Q oĩa¬

Expanded text:
nos inde abstulit, et una cum sorore sua reversus est. Sed nescio quo periculo imminente languore in ipso itinere mortua est. Parisius quoque deportata, in basilica sancti Petri juxta patrem suum sepulta est. Childebertus vero inter reliquos thesauros ministeria ecclesiarum detulit, id est de vasis Salomonis pretiosissimis sexaginta calices, ro purissimo gemmario opere caelatas,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad eccaͣm d̾i iret et orationẽ ffice̾t. ster¬
cora ⁊ młtos fetores ip̃e sr̃ eã ꝓiciebat atq
intm̃ eam u̾berabat ut sangͥnẽ uomeret.
Quẽ illa in sudario suo collectas frĩ suo
tnͣsmisit dicens. Uindicate dulcissimi fra¬
niã direxit atq pugnã iniit. ꝯtͣ amalari.¬

Expanded text:
cum ad ecclesiam Christi iret orationem facere, stercora et multos fetores ipse super eam projiciebat, atque in tantum eam verberabat, ut sanguinem vomeret. Quem illa in sudario suo collectum fratri suo transmisit, dicens: Indignate, dulcissimi franiam direxit, A. pugnam iniit cum Amalri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ et tu corã ad eẽs illam uͥginẽ
predicaret. q̃ ita se penitꝰ. ab oĩm
uiroꝵ ocuł remouiss. ut ne ip̃m
quidem ad se martinũ ⁊ eaille officis
cã uisitare uellet admiserit. Ergo cum
haut longe abilla uillula nos mari̾e
nox ĩminens coegisset: exenniũ bõ ui¬
ro eadẽ illa uirgo transmisit. fecitq mͣt
exẽniũ:. nullius munꝰ accepit. Nichil
ex hiis q̃ uirgo uenerabił miserat re¬
fictauit: dicens benedictõem illiꝰ. a sa¬
cerdote minime respuendam: q̃ eẽt
multis sacerdotib p̾ferenda. Audiãt
q̃so uͥgines istud exemplũ: ut fores
suas si eas mali obsid̾e uolu̾nt. etiã

Expanded text:
cum et tu coram adesses, illa virginem cum et tu coram adesses, illa virginem praedicaret, quae ita se penitus ab omnium virorum oculis removisset, ut ne ipsum quidem ad se Martinum, cum eam ille officii causa visitare vellet, admiserit: haut longe ab illa uillula nos manere nox inminens coegisset, xenium beato uiro eadem illa uirgo transmisit : fecitque Maxenium, nullius munus accepit —: nihil ex his, quae uirgo uenerabilis miserat, refutauit, dicens benedictionem illius a sacerdote minime respuendam, quae esset multis sacerdotibus praeferenda. audiant, quaeso, uirgines istud exemplum, ut fores suas, si eas malis obsistere uolunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tempore dũ dyoceses circuiret. uenanci¬
ũ aginẽ ĩcurrimꝰ: canes leporẽ seq̃bãt᷑.
Iamq multo spacio uicta bestiola cũ
undiq campis late patentib ulłm eẽt
effugiũ: mortẽ ĩminentẽ iam iãq capi¬
enda crebris flexib differebat. Cuiꝰ ꝑicłm
uir beatus piamente miseratꝰ: ĩꝑat ca¬
nib desistere sequi. ut sin̾ent abire fugi¬
entẽ. Qui ꝯtinuo ad pͥmũ sermonis im
perium ꝯstituer̃t. Cred̾es uictos ĩmo po¬
cius affixos: insuis mherere uestigiis.
Ita lepuscłs ꝑsecutorib alligatis in co
aria illiꝰ uerba sp̃uali sale ꝯdita memo¬
rare. Ouem recens tonsam forte cõspexe¬
rat. Euuangłicũ inquit mandatum
betis. Item e subulcũ algẽtẽ ⁊ pene nu¬
dũ inpellicia ueste uidiss: en inquit
adam eiectus de ꝑadyso ĩueste pellicia
sues pascit. S nos illo uet̾e deposito
qui ad huc ũisto man: nouũ adam
eminisse te credo: quo affestũ nob̾ꝯ

Expanded text:
tempore, dum dioeceses circuiret, venantitempore, dum dioeceses circuiret, venantium agmen incurrimus. Canes leporem sequebantur: jamque multo spatio victa bestiola, cum undique campis late patentibus nullum esset effugium, mortem imminentem jam jamque capienda crebris flexibus differebat. Cujus periculum vir beatus pia mente miseratus imperat canibus, ut desisterent sequi, et sinerent abire fugientem: qui continuo ad primum sermonis ejus imperium constiterunt. Crederes vinctos, immo potius affixos, in suis haerere vestigiis. X. Ita lepusculus, persecutoribus alligatis, incolaria illius verba spiritali sale condita memorare. Ovem recens tonsam forte conspexerat. Evangelicum, inquit, mandatum betis. Item cum subulcum algentem ac pene nudum in pellicea veste vidisset, En, inquit, Adam ejectus de paradiso in veste pellicea sues pascit: sed nos illo vetere deposito, qui adhuc in isto manet, novum Adam e
Abbreviated transcription (Latin):
martino atreuis reuertẽti fit ob¬
uiam uaca ꝙͣ demon agitabat: q̃ relic¬
to grege suo ĩhoĩes ferebat᷑. et iã muł¬
tos noxie peculca. ꝯfod̾at. Uerũ uͥ nob̃
cepit ẽẽ cõtigua: hii q̃ eam eminꝰ se¬
quelantur ꝑ dide magna ucte cepur. ut
caueremus. S postꝙͣ adnos toruis furi¬
bunda. luminib ꝓpiꝰ accessit: martinꝰe
lenata ꝓtinꝰ obiuam manu pecudẽ ꝯsist̾e
iubet. Que mox ad u̾bum illiꝰ stare cep̃
ĩmobił. cũ inter ea uidet martinꝰ dorso
illius demonẽ suꝑ sedentẽ. Quem incre¬
pans descende ĩqͥt funeste de pecude: et ĩ¬
noxium aĩas agitare desiste. Paruit ne¬
ꝙͣ sp̃c ⁊ recessit. Nec defuit fensus inbucu¬
la: quin se intellig̾e̾t liberatã ante eius¬
pedes recepta quiete ꝓst̾uit᷑. Deinde iu¬
bente martino grege̾ suũ petit: seq ag¬
niini cet̾aꝵ oue placidior ĩmiscuit. Hoc
illud fuit tempꝰ: quo int̾ medias flan¬
mas positꝰ ñ sensit ĩcendiũ. Quodã aũ¬

Expanded text:
Martino a Treueris reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esse contigua, ii qui eam eminus sequebantur, praedicere magna uoce coeperunt ut caueremus. sed postquam ad nos toruis furibunda luminibus propius accessit, Martinus eleuata obuiam manu pecudem consistere iubet: quae mox ad uerbum illius stare coepit inmobilis, cum interea uidit Martinus dorso illius daemonem supersedentem: quem increpans, discede, inquit, funeste, de pecude et innoxium animal agitare desiste. paruit nequam spiritus et recessit. nec defuit sensus in bucula, quin se intellegeret liberatam: ante pedes bente Martino gregem suum petiit, seque agmini caeterarum ove placidior immiscuit. Hoc illud fuit tempus quo inter medias flammas positus non sensit incendium: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tulisset. Uerum ego ita uirtutẽ huius
uirginis p̃dicabo: ut tñ nich̾ ilł q̃ ad.
martinũ uidendũ ex longinqͥs regio¬
nib sepe uenerunt arbitrer derogand̾.
Siquidem hoc bm̃ uirum freq̃nt̾ affec¬
tu etiam angłi freq̃ntarũt.

Expanded text:
irtutem huius uirginis praedicabo, ut tamen nihil illis, quae ad Martinum uidendum ei longinquis regionibus saepe uenerunt, arbitrer derogandum, siquidem hoc beatum uirum frequenter affectu etiam angeli frequentarint.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atus si .xxͦx. Siquidẽ tres mortuos suscita¬
uit.Unũ. q̃n aureliañ. tͣnsiens a sco aniano
ep̃o totiꝰq ppłicõcursu reu̾enter exceptꝰ mor¬
tuũ iam elatũ obuiam hũit: quẽ mox uͥtute
p̃cis uite pͥstine reformauit. Alt̾m uo c̃apd̃
ytaliã p̃fectifiliũ que uis febriũ extinxerat
reuocauit ad uitã. Tertiũ uoͣ discipłm suum.

Expanded text:
i CCCCL episcopatus sui XXX. Siquidem tres mortuos suscitai CCCCL episcopatus sui XXX. Siquidem tres mortuos suscitauit, unum quando Aurelianum transiens, a sancto Aniano episcopo totiusque populi concursu reuerenter exceptus, mortuum iam elatum obuiam habuit, quem mox uirtute precis uite pristine reformauit; alterum uero cum apud Ytaliam prefecti filium quem uis febrium extinxerat reuocauit ad uitam; tertium uero discipulum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
urdẽ u̾cellẽsem portitores uenirẽt sc̃s euse
qmͣ ei sc̃s g̾manꝰ cũ rediret dedicare ꝓmise.¬
rat eã delicaturꝰ sollẽpnit̾ ing̾ssus cereos
accendi iussit. S m̾istri eos admota flam¬
ma accẽd̾e̾ ñ ualebãt: lic id sepiꝰ atrẽtarent.
Qd uidẽs sc̃s eusebiꝰ intlłexit declicationem
aut in aliud tp̃c deł̾e differri: aut alii ep̃o re¬
seruari. Int̾ea sacri funi̾s põpauẽm
narratur. et obui antib ei cũctis
ꝑmanꝰscĩ eusebii in p̃dc̃am eccl̃iam
inducit᷑ ⁊ statĩ om̃s cerei diuinitꝰ inflãmãt᷑.
Tũc sc̃s aisebiꝰ ꝓmissioĩs scĩ g̾mani memi¬
nit: ⁊ qd̵ uiuens se facturũ ꝓmiserat mor¬
tuũ fecisse tognouit. Uñ festũ diẽ ppło indicẽt
ad altare accessit. ⁊ qũato altius potuit głiaĩ
excelsis decantans postea sacras exeqͥas celebra¬
uit. Itaq corpꝰ sc̃ig̾mani cũ młta de uotione et
frequẽtia ppłoꝵ a ꝓpriis ciuib.kł octobris ex

Expanded text:
urbem Vercellensem portitores uenirent, sanctus Equam ei sanctus Germanus cum redisset dedicare promiserat eam dedicaturus sollempniter ingressus cereos accendi iussit. Sed ministri eos admota flamma accendere non ualebant, licet id sepius attemptarent. Quod uidens sanctus Eusebius intellexit dedicationem aut in aliud tempus debere differri aut alii episcopo reseruari. Interea sacri funeris pompa uenire narratur et obuiantibus ei cunctis per manus sancti Eusebii in predictam ecclesiam inducitur, et statim omnes cerei diuinitus inflammantur. Tunc sanctus Eusebius promissionis sancti Germani meminit, et quod uiuens se facturum promiserat, mortuum fecisse cognouit. Vnde festum diem populo indicens ad altare accessit et quanto altius potuit ‘Gloria in excelsis’ decantans postea sacras exequias celebrauit. Itaque corpus beati Germani cum multa deuotione et frequentia populorum a propriis ciuibus kal. octobris exc
Abbreviated transcription (Latin):
ditur uita cõtinẽtiũ. cũ ⁊ illi ultra habitũ
assumũt opera: ⁊ isti iusta ord̾iem ꝓpͥum nõ
syon: ait mare. Qͣ enĩ ꝑ uocẽ ꝑ maris adu̾e¬
cũdiam sẏon adducitur : quãto ꝑ cõꝑationẽ
uite scłariũ atq in hoc mũdo fluctuanciũ
eiꝰ qui munitꝰ ⁊ qiͣ stabił cernit᷑. utta repro¬

Expanded text:
ium confunditur, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita repro
Abbreviated transcription (Latin):
ne inquit gallus. licet ĩparsu tanto
honeri: tamen relictis suꝑius apostumi
aũt mͥ ĩpͥmis ẽẽ arbitror ne ea de mar¬
tini uirtutib repetã. q̃ ĩ libro suo sulpi¬
ciꝰ iste memorauit. Unde pͥma illiꝰ in¬
t̾im militando gesta p̃t̾eo: n ea attĩ¬
gam q̃ laicꝰ egit ac monachꝰ. Nec u̾o
audita ab aliis pociꝰ ꝙͣ que uidi ipse

Expanded text:
ne, inquit Gallus, licet impar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumimihi inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea adtingam, quae laicus egit ac monachus: nec uero audita ab aliis quam quae uidi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dura ꝯpescit. Istos & pleꝵ q ad meliꝰ exhor¬
tatio modesta ꝯponit. Illos meliꝰ corrigit qͥ¬
ĩ uehendo rep̾hendit. Istis maior ꝓfectus ad¬
ducit᷑ Si hoc qd̾ in eis rep̃hendit᷑ qiͣ ex lat̾e
negligũt: ꝑ multa ⁊̃ q̃ ñ appetunt ĩ uͥtatũ
uelut nesciens: ũn pꝰmod̾ doleat sciens. Au¬

Expanded text:
dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta coinvebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum ommota, velut nesciens, unde post doleat, sciens.
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit ⁊ usurpauit. Qd ut sibi ꝑhennit᷑
cõfirmaret. filias suas uitinis regib copu¬
lauit dans unã ear regigothoꝵ alari¬
co: ⁊ alterã regi burgundionũ. sigismũ¬
regi torĩgoꝵ hermẽfrido. Utq gentẽ sͥ fnͣ

Expanded text:
sumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burgundorum Sigismunregi Thuringorum Hermenfri
Abbreviated transcription (Latin):
ulła penitꝰ uoluntas uiuat ĩnob̾. E ñ
ac stultũ uniu̾sa q̃ sibi fiu̾nt a seniorib
imperata sine ulla discussione ꝑficiens:
sacro sc̃a dei ea credens ac diuinitꝰ ꝓmul¬
remꝰ. Deinde candẽ humilitatem erga dm̃

Expanded text:
nulla penitus uoluntas uiuat in nobis. quoac stultum, uniuersa, quae sibi fuerint a senioribus imperata, sine ulla discussione perficiens, sacrosancta ea credens ac diuinitus promulr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ se ẽẽ ꝓlatũ: uehem̃ciore cordis obstina¬
tõne duratur: neq stimłis accius insti¬
gatur. Deinde post ħ excelsa uox. sermo
rigidus. amara et turbulenta respõsio.
in cessus erectus ac mobił: ligua facił.
ꝓcax loquela: nec unꝙͣ tacit᷑nitas ami
itaut quid in eo detestabilius sit haud
facile disc̾nat᷑: utc̃ diffusa illa. petulãs¬
q leticia. an dira hec uirulentaꝙ serie¬
etiam ab illo sibi oblatam ꝯtẽpuit. hiis¬
nitate amatitudo. Excelsus ⁊ effusus
uleticia risus: irratõnabił inseritate
tersticia. Inresponsione rancor: facilitaᷤᷤ
ena audax ad ꝯtumelias irrogandas.
ad tolerand̾ pusillaninuis: ad obediend̾
difficił. nisi ĩ quo cam desideriũ siuĩ uo¬

Expanded text:
esse prolatum, vehementiori cordis obstinatione obduratur, irae quoque stimulis acrius instigatur: deinde post haec, excelsa vox, sermo rigidus, amara et turbulenta responsio, incessus erectus ac mobilis, lingua facilis, procax loquela, nec umquam taciturnitatis amicita ut quid in eo detestabilius sit haud facile discernatur, utrum diffusa illa petulansque laetitia an dira haec uirulentaque serieetiam ab illo sibimet oblatam respuit rnitate amaritudo, excelsus et effusus in laetitia risus, irrationabilis in serietate tristitia, in responsione rancor, facilitas iena, audax ad contumelias irrogandas, ad tolerandas pusillanimis, ad obediendum difficilis, nisi in quo eam desiderium suum vo
Abbreviated transcription (Latin):
tuinam suam retentis extollit᷑. Ne ip
sam quidem aurib suis doctrinam ꝑ¬
fectõnis admittit. Gantũꝙ ꝯ crescit mn
corde eiꝰ spetialis uerbi fastidium. ut ꝯ
forte tał fu̾it oborta collatõ uno in loco
stare nesciat eius obtutꝰ. s huc illucq
aũt salutarib: sputa de sicco guiture
quidam scribentis uolitant atq depin¬
accutissimis sudib credat insid̾e. ⁊ qͥcqͥd
simplex collatõ ad edificatõem ꝓtułit
audiencium: ad suam sigillatõem estĩ¬
festum suum capere debeat aucupatur.
s causas cur unũꝙq sit dc̃m sollicita
mente perquirit: uel quid eis obice pos

Expanded text:
ruinam suam retentat, extollitur, pnam perfectionis admittit. tantumque con- ^ corde eius spiritalis uerbi fastidium, ut, cum forte . talis fuerit oborta conlatio, uno in loco stare nesciat eius obtutus, sed huc illucque enim salutaribus sputa de sicco gutture quiddam scribentis uolitant atque depinacutissimis sudibus credat insidere, et quidquid simplex conlatio ad aedificationem protulerit audientium. ob suam suggillationem aestifectum suum capere debeat aucupatur, sed causas, cur unumquodque sit dictum, sollicita mente perquirit, uel quid eis pos