comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmis. E ecce subito colũba mue candidior attulit ĩ rostro ãpullã cͥsmate scõ reple¬
tã: cuiꝰ odore mirifico suꝑ om̃s odores qͦs ante ĩ baptist̾io senserant. õs qͥ ad erant in¬
estimabili suauitate repleti st̃. Accipiente aut̃ scõ pontifice ipsã ãpullã: spẽs
colũbe disparuit. de qͦ cͥsmate. fudit uen̾andꝰ ep̃s in fontẽ sacrũ. Uiso autẽ
rex tanto miracło: abnegatis diabłi põpi ᷤ ⁊ oꝑibꝰ eiꝰ. petiit se a scõ pontifice ba¬
trzari. ꝓcedit nouꝰ constãtinꝰ ad lauacrũ salutiferũ. ĩ qͦ delende erant lepre
uetĩs morbi. sordentesq antiq̃ peccatoꝵ macłe deieud . esono ari indobse. silũ

Expanded text:
crimis. Et ecce! subito columba nive candidior attulit in rostro ampullulam chrismate sancto repletam, cuius odore mirifico super omnes odores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino mu
Abbreviated transcription (Latin):
pletꝰ sapĩa. cep̾ eos instruere. hãc ẽẽ uisiõis diuine atq angłice cõsuetudinẽ. ut ĩ adie¬
tu suo t̾reant corda mortaliũ: s subseq̃nti cõsolatione demulceant p̾cedentẽ tumorẽ
instruens eo ex actoritate scãrũ scͥpturarũ. qͦmͦ singłis qͥbꝰ apparuerant. ⁊ ĩ pͥmordu
apparitioĩs incꝰserint uidentibꝰ se timorẽ : s pꝰ. ꝑ gratiã consolatioĩs. gratissimã coꝵ¬

Expanded text:
pletus sapientia, coepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in advepletus sapientia, coepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant praecedentem timorem: instruens eos ex auctoritate sanctarum Scripturarum, quomodo singulis, quibus apparuerant, et in primordio apparitionis incus
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ: nolite tun̾e. Manete ĩ dilectione mea. Ꝙ pꝰ ħ u̾ba. lux q̃ aduen̾at re¬
cessit.i incredibił suauitatis odor ĩ ead̾ domo remansit: ut patent̃ ostende
ret᷑. illuc auctorẽ luciᷤᷤ ⁊ pacis. atq suauitati ucnisse. Q ue nemo eoꝵ qͥ
rredid̾to ĩ qͣ sedebant reddidit: ꝙ̃ luc̾narũ lumina ibid̾ lucentia. Rexitaq aeri¬
gnia pedilꝰ se sc̃i saẽdotis ꝓft̾nũt: ac cũ magno pauore ac geiuitui consolationẽ e
reqͥrt̃ & qͥd iͥ ad utilitatẽ atq salutẽ ꝑtinenꝰ cẽt agendũ. cũ magna expetunt de¬
uotione: paratiaudire ⁊ oꝑe ĩplere q̃ a sco pontifice disce̾nt. Nã lum̃ qd̾ eoꝰ exieriꝰ
ꝑfudit. &̾ int̾iꝰ illuminauit: & ad q̃rendũ salubre cõsiliũ incitauit. Delectabant᷑ na¬
q ĩ ub̾ illiꝰ q̃ audierant: licet ext̾riti essent d̾ luitiniͤ claritate. At uͦ uir sc̃s sc̃a re¬

Expanded text:
ego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat reego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessitretur, illuc auctorem lucis et pacis atque suavitatis venisse. Quem nemo eorum, qui domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem equid sibi ad utilitatem atque salutem pertinent esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire, et opere complere quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit, et ad quaerendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta re
Abbreviated transcription (Latin):
ñ abił conuinix crochildiᷤ. ꝓregis ⁊ popłi eiꝰ salute ĩ or̃one ꝑ noctarent: ep̃c ĩ
na in oratorio scĩ petͥ iuxta domũ regiã: expleta oratione. pontifex ad ostiũ
regii cubicłi pussaturꝰ accessit: ut udlicet ꝑ alta silentia noctis. aliis curis
regi ab soluto. liberiꝰ posset cõmitt̾e sacͣ mift̾ia u̾bi. Qu̾e ostiis aꝑtiᷤᷤ cubi-¬
in oratoriũ beatissimi apłoꝵ pͥncipis petͥ. qd̾ ut diximꝰ cubicło regis contigu
consedissent circũstantibꝰ qͥbꝰdã clericis. qͥ cũ pontifice uen̾ant. ⁊ familiaribꝰ regiᷤ
atq regine. ⁊ sc̃s p̾sul regẽ monitiᷤᷤ instrueret salutaribꝰ. ac cuãgłicis discipli-¬
uisibilibt̾ ostendẽ dñs uoluit. qd̾ fidelibꝰ cũctiᷤᷤ ꝓmisit. Ubi sc̃ duo uł treᷤ cong̾¬
gati in nomine meo. ibi sũ ĩ medio eoꝵ: repente lux tã copiosa totã repleuit
eccłam. ut claritatẽ soł uince̾t: ⁊ cũ luce uox parit̾ ẽ audita dicenᷤ. Paxuob̾.

Expanded text:
nx regis Hrothildis pro regis et populi eius salute in oratione pemoctarent, episcopus in na in oratorio sancti Petri iuxta domum regiam, expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit, ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto liberius posset committere sacra mysteria verbi. Quem, hostiis apertis, cubiin oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, quod, ut diximus, cubiculo regis contiguclericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus praesul regem monitis instrueret salutaribus, ac evangelicis disciplid fidelibus cunctis promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam replevit aecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sucͣrt᷑. Te uerũ dm̃ ac dnm inuoco. ⁊ in te cred̾e desido̾: ta̾tũ ut lib̾er
ab adu̾sariis meis. Cũq oranᷤ clamaret: alemãm ĩ fugã u̾si t̾ga dedert̃.
& uidentes regẽ suũ int̾fectũ. clodouei potestati se subdt̾ dicenteᷤ. Par¬
ce p̾cam̃ dñe rex: ne ꝑeat płꝰ ppłs. iã tui sumꝰ. Ec̃ ussit rex ĩminentem
plagã cessare. ⁊ alemãnos cep̃ ipsosq ac t̾rã eoꝵ sub iugo ibutario coniirecl̃¬
i. Sicꝙ facta uictoria. reu̾sus ĩ frãciã ad regiuã suã. narrauit ei qͣlit̾ ꝑ inuocationẽ

Expanded text:
non succurrunt. Te Deum verum invoco, et in te credere desidero: tantum ut liberer non succurrunt. Te Deum verum invoco, et in te credere desidero: tantum ut liberer ab adversariis meis. Cumque hoc orans clamaret, Alemanni in fugam versi, terga dederunt: et videntes regem suum interfectum, Clodovei potestati se subdunt, dicentes: Parce, precamur, domine rex, ne pereat plus populus; jam tui sumus. Tunc jussit rex imminentem plagam cessare, et Alemannos cepit; ipsosque ad terram eorum sub jugo tributario constituit. Sicque facta victoria, reversus est in Franciam ad reginam suam, et narravit ei, qualiter per invocati
Abbreviated transcription (Latin):
tu in suessioniᷤᷤ ciuitate. suꝑiori anno in urceo illo fecisti: sic ⁊ facio tͥ. Mortuoq mant
hac causa. ĩ frãcoꝵ popło consur rȩxꝰ. Factũ ẽ aut̃ bellantibꝰ it̾ se frãcoꝵ sci¬
licet ex̾citii. ⁊ alemãnis atq sueuiᷤᷤ ut clodouei exercitꝰ niniᷤᷤ corrueret: au¬
relianꝰ consiliariꝰ regis intuens eũ ait. Dñe mi rex crede mͦ dm̃ celi. in qu̾e dña
motus in lacͥmas ait. Diħu xp̃e inquẽ chrchildis regia mea credit ⁊⁊ p̃dicat:¬
latione. qͥ das auxiliũ in te sꝑantibꝰ. tuũ aduitoriũ deuotꝰ postulo. ut si mͥ uit¬
toriã suꝑ hos hostes ded̾is. ⁊ exꝑtꝰ fuero illã uͥtutẽ qu̾ã de te popłi p̃dicant.
credã tͥ: iin noĩe tuo baptizabor. Inuocaui dõs meoᷤ: ⁊ ut exꝑior elongati
st̃ ab auxilio meo. Und̾ credo eoᷤ nulla potestate ẽẽ pͣditoᷤ: qͥ sͥ credentibꝰ

Expanded text:
tu in Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti, sic et facio tibi'. Mortuoque tu in Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti, sic et facio tibi'. Mortuoque bellantibus inter se Francis videlicet et Alemannis atque Suevis ut Clodovei exercitus nimis corrueret. Aurelianus consiliarius ejus intuens regem, ait: Domine mi rex, crede modo Deum coeli, quem domina motus in lacrymas, ait: Jesu Christe, quem Clotildis regina mea praedicatlatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum adjutorium devotus postulo: ut si mihi victoriam super hos hostes dederis, et expertus fuero virtutem illam quam de te populi praedicant, credam tibi, et in nomine tuo baptizabor. Invocavi enim deos meos, et, ut experior, elongati sunt ab auxilio meo. Unde credo eos nulla potestate esse praeditos, qui sibi credentibus
Abbreviated transcription (Latin):
apparatu uenire sod̾m morẽ ĩ cãpo marcio᷑ sic enĩ conuentũ illũ uocabant ama¬
te. quẽ pagani dm̃ belli credebant: a qͦ ⁊ marciũ m̃sẽ. & t̾ciã feriã diẽ martis ap¬
pellauert̃. Quẽ conuentũ posteriorẽ frãti mai cãpũ. qñ reges ad bella solent ꝓce¬
dere: uocari insticuert̃. Uerũ uͥ rex cũctũ ex̾citũ circuiuit: uenit ad hoĩem illu̾
qͥ urceũ p̃terito anno cũ bipenna ꝑcusserat: ⁊ ait ad eũ. Nullꝰ ħ tã inculta ⁊ sor¬
dida arma ht sic̃ tu habeᷤ: qͥa neq clipeuᷤᷤ. neq lancea. neq bipenna ẽ utilis.
Accep̃ aut̃ rex frãciscã eiꝰ. q̃ uocat᷑ bipenna: & ꝓiecit ĩ t̾rã. Cũ aut̃ ille se meliae la¬
set eã recollig̾e: rex statĩ eleuata manu. frãciscã suã in cap̃ eiꝰ defix̾ ⁊ ait dicut płana¬

Expanded text:
apparatu venire secundum morem in campo Marcio. Sic enim conventum illum vocabant a Maapparatu venire secundum morem in campo Marcio. Sic enim conventum illum vocabant a Marte, quem pagani deum belli credebant, a quo et Marcium mensem et tertiam feriam diem Martis appellaverunt; quem conventum posteriores Franci Mai campum, quando reges ad bella solent procedere, vocari instituerunt. Verum ubi rex cunctum exercitum circuivit, venit ad hominem illum, qui urceum preterito anno cum bipenna percusserat, et ait ad eum: 'Nullus hic tam inculta et sordida arma habet, sicut tu, quia neque clipeus neque lancea neque bipenna est utilis'. Accepit autem rex franciscam eius, quae vocatur bipenna, et proiecit in terram. Cum autem ille se inclinasset eam recolligere, rex statim, elevata manu, franciscam suam in caput eius defixit et ait: 'Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suessionis ciuitatẽ: cũctã p̃dã q̃ absportata uł ad qͥsita fuit. rogat asferri
in mediũ. Cũq oĩa fuissent ĩ p̃sentiã regis allata: dix̃. Rogo uos ofortissimi pugni¬
tores: ut dare mͥ istũ urceũ ñ negetis. hoc rege dicente: illi frãci qͥ bono aĩo fue
det᷑ ħ fac: uullꝰ enĩ tue potestati resist̾e audet. Cũq hec illi benigne dixissent
unꝰ frãcꝰ eleuata biperna leuis cũ uociferatione eleuata bipenua. q̃ alio noĩt
appellat᷑ francisca: ꝑcussit urceũ illũ dicenᷤ. Tu nichil hĩc accipies rex nͥ qd t̾
sors uera donau̾it. Obstupe factis oĩbꝰ. rex iniuriã suã patient̾ sufferens: acceptũ
urceu̾ nũtio eccłastico reddidit. seruanᷤᷤ irã ĩ corde absconsã. Transacto anno. clo¬
doueuᷤ rex. ut oĩũ armoꝵ apparatu nitorẽ uid̾et: omne̾ ex̃citũ iussit cũ armoꝵ

Expanded text:
rex Suessionis civitate, cuncta preda, rex Suessionis civitate, cuncta preda, in medium. Cumque omnia fuissent in presentiam regis allata, dixit: 'Rogo vos, o fortissimi pugnatores, ut michi dare istum urceum non negetis'. Hoc rege dicente, illi Franci, qui bono animo fdetur, hoc fac; nullus enim tuae potestati resistere auFrancus levis, cum vociferatione elevata bipenni, quae alio nomine vocatur francisca, percussit urceum istum dicens: Tu nihil hinc accipies, rex, nisi quod tibi sors vera donaverit. Obstupefactis omnibus, rex injuriam suam patienter sufferens, acceptum urceum nuntio ecclesiastico reddidit, servans iram in corde absconsam. Transacto anno Clodoveus rex, ut omnium armorum nitorem videret, omnem exercitum jussit cum armorum
Abbreviated transcription (Latin):
cuittatẽ re misꝰ ꝑ uiã q̃ usq hodis ꝓpt̃ barbaroꝵ ꝑ eã it̃ barbarica nũcupat
noluit ĩ cãdẽ cuitatẽ intire. ne ab ex̃citu suo aliqd̾ malũ ibi fieret. Sine uolũ¬
tate aut̃ ⁊ conscientia ipsiꝰ pars q̃dã indisciplinatoꝵ qm̃ ñ erat potestã tẽ poral¬
in habitantiũ q̃ eis resisteret eand̾ ciuitatẽ int᷑uit: ⁊ qͥdã ornam̃ta atq sac̃ uasa
inde rapientes ut p̃dones solent asportauert̾. Int̾ qͣ urceũ aureũ. mre magni¬
tudiniꝰ atq pulcͥtudinis rapientes tulert̃. Sc̃s aut̃ remigiꝰ missos suᷤᷤ ad regẽ
clodoueũ direx̃:⁊ dep̃canꝰ ut si aliud de sac̾s uasiꝰ eccłe recipere ñ me̾ret᷑: uel il¬
lũ urceũ missis suiꝰ reddere iubẽt. hec audienᷤ rex: ait ad misso ᷤ eccłasticoᷤ.
Seqͥmini nos usq suessioniᷤ ciuitatẽ: qͥa ibi cũcta q̃ a nob̾ acqͥsita st̃. diuidenda
ert̃. Cũq mͥ urceus ille ĩ partẽ obuen̾it: q̃ ep̃s postulat ad ĩplebo. Uemens au

Expanded text:
um per viam, quae usque hodie, propter Barbarorum per eam iter, Barbarica nuncupatur: noluit eamdem civitatem introire, ne ab exercitu suo aliquod malum ibi fieret. Sine voluntate autem et conscientia ipsius, pars quaedam indisciplinatorum, quoniam non erat poinhabitantium, quae eis resisteret, – eandem civitatem intravit, et quedam ornamenta atque sacra vasa inde rapientes, ut predones solent, asportaverunt. Inter que urceum mirae magnitudinis atque pulchritudinis rapientes tulerunt. Sanctus autem Remigius missos suos ad regem Chludowicum direxit, deprecans, ut, si aliud de sacris vasis aecclesiae recipere non meretur, vel illo urceo reddere iuberet. Haec audiens rex, ait ad missos ecclesiasticos: 'Sequimini nos usque Suessionis civitate, quia ibi cuncta quae adquesita sunt dividenda erunt. Cumque mihi urceus ille in partem venerit, quae episcopus postolat adimpleam'. Veniens autem
Abbreviated transcription (Latin):
abrupta. docent diffluere. ꝓ eis edũt qͥ bona eccłie ad eoꝵ srfluitatẽ fouendã
distribuũt coĩa. tanꝗͣ. ꝓpria largientes. ⁊ hii uł nescnunt uł scire dissimulant.
q nate modicũ sufficit. fr̃fluitati nicħ. Uñ ills. Diuitias ⁊ pauꝑtates ne dederis
mͥ. s tm̃ uictuim̃o tribue necẽia. ⁊ illud hntes uictũ ⁊ uestitũ his ꝯtẽptisimꝰ.¬

Expanded text:
abrupta docent diffluere. Pro eis edunt, qui bona Ecclesiae ad eorum superfluitatem fovendam abrupta docent diffluere. Pro eis edunt, qui bona Ecclesiae ad eorum superfluitatem fovendam distribuunt communia tanquam propria largientes. Hi vel nesciunt, vel scire dissimulant, quod naturae modicum sufficit, superfluitati nihil. Unde illud: Divitias et paupertatem ne dederis mihi; sed tantum victui meo tribue necessaria , et illud: Habentes
Abbreviated transcription (Latin):
trii cõꝑatione. tand̾ inꝯsũmatione. pͥmũ ẽ ĩcipientiũ. scd̃ ꝓficiscentiũ. t̾ciũ
ꝑuenientiũ. ẽ ⁊̃ maximũ bonũ doni ꝯtinuatio. de bono ad meliꝰ ꝓmotio.
diem obitus p̾scitũ. ñ magis merent᷑. sic ⁊ de dãpnandis licet plus iuiuent
ꝗͣ uicturos d̾s eos p̾sciuit si fĩ poss de ceto minꝰ mali ñ fierent. Rogemuᷤ
dirigat. ñ cũ illo fr̃e adolescentiore hẏrcũ rogemꝰ q̃. cũ amicis comedanus.
estuat ꝑũsa cogitatione. Is qͥ uite artioris. ꝓpoĩto obedientie uigo: collum
submisit. si decetõ ugiliaꝵ mac̾ationes asꝑnat᷑. lecti minꝰ molł modiei¬
tatẽ pati dedignat᷑. carnes hedinas comedit ⁊ cũ amicis. si a ꝓpõito resiliens
dimissa repetit. Alii st̃ qͥ licet cũ amicis tn in eis uł ꝓeis hyreũ edunt. ineis
edunt qͥ eis peccantib ꝯsentũt. ⁊ qͦs deb̾ent corriꝑe ꝯsensu prauitatis ꝑ uicioꝵ

Expanded text:
ummatione: primum est incipientium, secundum proficientium, tertium pervenientium. Est etiam maximum bonum, boni continuatio, de bono ad melius promotio, diem obitus praescitum, non magis mererentur; sic et de damnandis, licet plus viverent, quam victuros eos Deus praescivit, si fieri posset, de caetero minus mali non fierent. Rogemus dirigat. Nec cum illo fratre adolescentiore hircum rogemus, quem cum amicis comedamus :aestuat perversa cogitatione. Is qui vitae arctioris proposito obedientiae jugo collum submisit, si de caetero vigiliarum macerationes aspernatur, lecti minus mollis modicitatem pati dedignatur, carnes haedinas comedit, et cum amicis, si a proposito resiliens dimissa repetit. Alii sunt, qui licet non cum amicis, tamen in eis vel pro eis hircum edunt. In eis edunt, qui eis peccantibus consentiunt, et quos deberent corripere consensu pravitatis per vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃. ascendit.N. de aqͥ indesertũ. ascend̾ ĩ montẽ thabor ⁊ tssiguratꝰ ẽs as¬
lũ. uͦ młtũ actendimꝰ utrũ ħ ordine ascend̾it. s potiꝰ nr̃m ordinamꝰ ascensu
ip̃e ait. Cũ ex altatꝰ fuoa t̾ra. oĩa traha ad mo ip̃m. septimo ut eleuaret᷑.
Uñ uidentib illis elenatꝰ ẽ. In pͥmo uiẽ. in scd̃s resplenduit. ĩ t̃cio suppl¬
cauit. in qͣrto docuit. ĩ qͥnto disposuit. ĩ sexto redemit. in.uͦii. int̾cessit. ħ ã oĩa

Expanded text:
t. Ascendit de aqua in desertum; ascendit in montem Thabor, et transfiguratus est; aslum. Nec multum attendimus utrum hoc ordine ascenderit, sed potius nostrum ordinemus ascensum. ipse ait: « Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . » Septimo, ut elevaretur. Unde: « Videntibus illis elevatus est . » In primo vicit, in secundo resplenduit, in tertio supplica
Abbreviated transcription (Latin):
dũationis. adã siłr pat̃ ñr radir apostatica ascendit in dan ꝙ. sonat iudiciũ
.i. discretionẽ. Credens .it. alii apostate qͥ ait. Eritis sic̃ dii scientes bonũ ⁊ ma¬
lũ. ꝑ montẽ auaricie ascendit in montẽ scĩe ĩflantis. s qr scͥptũ ẽ. Añ rui¬
nã exaltat᷑ eor utriꝰq exaltationẽ gͣuis secuta ẽ ruina. pͥmꝰ.it.apostata de
gło factus ẽ diabolus. de celo empyreo lapsus ẽ. ĩ hũc Iaer
ẽ ip̃i ⁊ angłis eiꝰ. De casu ip̃iꝰ legͥ. Uidebã sathanã sic̃ fulgur cadentẽ de celo.¬

Expanded text:
ater noster, radix apostolica, ascendit in Dan, quod sonat, judicium, id est discretionem, credens alii apostatae, qui ait: « Eritis sicut dii, scientes bonum et malum , » per viam avaritiae ascendit in montem scientiae instantis. Sed quia sc » utriusque exaltationem sequitur ruina. Primus enim apostata de angelo factus est diabolus. De coelo empyreo lapsus est in hunc aeremest ipsi et angelis ejus. De casu
Abbreviated transcription (Latin):
resuriectionis dñice. t̾minũ feciss eis ꝯtinentie ⁊ qͥdũ expectabãt dm̃ sui susceptionẽ.
tanꝗͣ mundũ hospiciũ ei parauant. suscepto eo frena licentie sue laxarẽt. gͦ dũ ad¬
huc esca dñici corporis ⁊ comessationes qͥb p̾missa ieiuma redim̾e uolebãt. Dũ ĩꝙͣ
hee esce e. ĩo.ip.i.d.a.s.e. pestis. s. inguinaria. apparebat.N. timor ĩ inguine ⁊
titudĩe ad or̃onẽ añ gradꝰ basilice cũ surrexiss ab oroue uidit sr̃ castrũ crescen¬
tii angłm qͥ gladiũ cruentatũ det̾gens reuocabat eũ in uaginã. ĩtelligens ꝙ ces¬
saret qͣssatio. Tam̃ de simł ꝓstratis ad oronẽ eireit̃ octoginta mortiuiuuentist̃.
⁊ de iiceps mutato noĩe dc̃m ẽ castrũ angłi. Cõminatio ut dirimꝰ anuualis ẽ. eũ

Expanded text:
resurrectionis Dominicae terminum fecisset eis continentiae; et qui, dum exspectabant Domini sui susceptionem, tanquam mundum hospitium ei paraverant, suscepto eo frena licentiae suae laxarent. Ergo dum adhuc escae Dominici corporis, et comessationes, quibus praemissa jejunia ei ascendit super eos, pestis scilicet inguinaria. Apparebat enim tumor in inguine, et titudine ad orationem ante gradum ecclesie, cum surrexisset ab oratione uidit super castrum Crescentii angelum qui gladium cruentum detergens reuocabat eum in uaginam et intellexit saret grassatio, tum de simul prostratis ad orationem circiter octoginta mortui sunt inventi; et deinceps, mutato nomine, dictum est castrum Angeli. Comminatio, ut diximus, annualis est. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
rus ẽ ĩgustu. s cũ deglutitꝰ fu̾it dulcorabit᷑ sr̃ mel ⁊ fauũ. ꝯdĩitũ eiꝰ ẽ hũili¬
te iusti ĩ dño. acceleret gaudiũ.⁊ tͥa gͣna potuũ ꝓpinet.pͥmũ ẽ infusio pͥme gi̾̃e
ritatẽ ⁊ fac qͥcqͥd uis. oĩa difficilia facilia st̃ amanti.Guta cauat lapidẽ. expec
etas q̃ sobrios reddit. suspectꝰ ẽ aureꝰ calix babilonis. malo sitire. A
indubitant̾ sꝑa. qr ħ morta le induet ĩmortalitatẽ. ħ corruptibile ĩ corrup¬
tionẽ. p̃t̾ ħ gaudiũ õiũ erit singłoꝵ. ñ minꝰ gaudebis de bono alieno ꝗͣ. de tuo.
dũ domui sue disponat. Satagamꝰ gͦ singłi. satagamꝰ uniũsi. ut de m̃sa do¬
loris digne tͣnseamꝰ ad m̃sã coĩonis. ut de utraq pꝰtmod̃ tͣnsferamꝰ ad m̃sã

Expanded text:
rus est gustu, sed cum deglutitus fuerit, dulcorabitur super mel et favum. Condimentum ejus est humilite, justi, in Domino . Acceleret gaudium, et tria genera potuum propinet. Primum est, infusio primae ritatem, et fac quidquid vis: omnia difficilia facilia sunt amanti. Gutta cavat lapidem: Exspecetas, quae sobrios reddit. Suspectus est aureus calix Babylonis, malo sitire. Acindubitanter spera, quia hoc mortale induet immortalitatem, hoc corruptibile incorruptionem. Praeter hoc gaudium erit singulorum; non minus gaudebis de bono alieno quam de tuo. dum domui suae disponat Satagamus ergo singuli, satagamus universi, ut de mensa doloris digne transeamus ad mensam communionis; ut de utraque postmodum transferamur ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ ꝓ pinc̾na. spes ꝓcubicłario. legͥ .n. de timore.timor supplicii. ianua
bic̃ẽ ⁊ claud̾e debet. si forte ꝑu̾se cogitationes ad aĩmũ uelĩt irrue̾. q̃ abiciende st̃
tanꝗͣ musce morientes. ne ꝑdant suauitatẽ unguenti.sic̃ uolucres qͣs abigebat
rahã. alt̾a portaꝵ ẽ carere uisione dĩ. altã ignis qͥ ñ exting
oseth. ancilla hostiaria dormiente a latͦnib ꝑcuciat᷑ in ĩguine. uigilante
siqͥd̾ ianitore. tutior sedens ⁊ tͣnqͥlliꝰ. uocet dapiferũ ⁊ dicat. Pone m̃sã. p̃cm¬
tẽ redeundi.apponens gͦ pͥmũ dicat. Mem̃to qr ci. es ⁊ ĩci. re. ⁊ ħ fili re.no. tu. ⁊ ñ¬
pec. ĩet̾. apponens.s. dicat. heu tͥ qr ĩco.tuus ꝓlon. ẽ. habitas cũ habi.ce. mul. ĩco.

Expanded text:
gaudium pro pincerna, spes pro cubiculario. Legitur bjicere et claudere debet, si forte perversae cogitationes ad animum velint irruere; quae abjiciendae sunt tanquam muscae morientes, ne perdant suavitatem unguenti , sicut et volucres, quas abigebat Abraham . Altera portarum est, carere visione Dei; altera ignis, qui non exstingIsboseth, ancilla ostiaria dormiente, a latronibus percutiatur in inguine . Vigilante siquidem janitore tutior sedens et tranquillius vocet dapiferum, et dicat: Pone mensam, praeciquin arida sedebit anima mea. Apponat itaque dolor fercula coctionum: primo miseriarum nostrarum memoriam, secundo recordationem exsilii et patriae di
Abbreviated transcription (Latin):
ne.⁊ uͥgis cesus ꝙ uestigia cruoris notant᷑ ĩ colũpna usq indiẽ hodiernũ.
Postinod̾ suspendentes eũ in ligno. foder̃t manꝰ eiꝰ ⁊ pedes.⁊ asꝑsa ẽ sangui¬
ne caro eiꝰ. P ostremo de lat̾e dormientis exiuit sanguis ⁊ aqͣ. totiens fuditi
sanguinẽ suũ xͨ. ñ tm̃ ut te redim̾et s ut te erudiret. pͥma gͦ effisio fẽa ẽ
in docum̃ tũ. scd̾a in exẽplũ. t̾ecia intestimoniũ. qrta inp̃ciũ.xͣ. in sac̾ien

Expanded text:
eo quod vestigia cruoris, notantur in columna usque in diem hodiernum. Postmodum suspendentes eum in ligno foderunt manus ejus et pedes , et aspersa est sanguine caro ejus. Postremo de latere dormientis exivit sanguis et aqua. Toties fudit sanguinem suum Christus, non tantum, ut te redimeret, sed ut te erudiret. Prima ergo effusio facta est tibi in documentum, secunda in exemplum, tertia in testimonium, quarta in pretium,
Abbreviated transcription (Latin):
nudi. ut audiat legẽ de ore ip̃iꝰ ⁊ ꝑcipiat de manu eiꝰ pabulũ uite. in tẽpore opo¬
tuno. illi st̃ boues arantes. isti st̃ asine pascentes. iuxͣ eos. illi st̃ aa ronite. qͥb ar¬
chã testimonii ⁊ cherubin głie. reuelata facie uid̾e ꝯcessũ ẽ. isti st̃ caathite. qͥ
sca portant hum̃is. s ñ nͥ in uoluta. hii st̃ gemelli fetꝰ eccłie. Ad hos duos loqͥt᷑
di. alit̃ pedisseci. denudos tanꝗͣ celeriꝰ currentes pt gigantẽ qͥexulta. ad cur

Expanded text:
s pedes Deividi, ut audiat legem ex ore ipsius, et percipiat de manu ejus in tempore opportuno. Illi sunt boves arantes, isti asinae pascentes juxta eos. Illi sunt Aaronitae, quibus arcam testimonii et Cherubin gloriae revelata facie videre concessum est, isti sunt Caathitae, qui sancta portant humeris, sed nonnisi involuta: hi sunt gemelli fetus Ecclesiae. Ad hos duos loquituidi, aliter pedissequi. Deividos tanquam celerius currentes post gigantem, qui exsult
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾electis exponi. qͦs in carne elegit sub patre. dignatus ẽ .it. eos ydiomate sui
caractis ĩ signire.⁊ qͣdã dilectionis familiaritate sͥ unire. mutens eos in
orbem t̾raꝵ. ut ẽẽtt sͥ testes in ierłm. uidea ⁊ samaria. h itẽ uidendũ qͥ
hii in mundo erant. s ñ de mundo. eoꝵ .N. cordi aruerat mundꝰ. Qͣnͣtũ
eos dilex̃it ⁊ qͣm familiariꝰ declarat cena hodierna die celebrata. celiꝗdi¬
tor hõinũ creator.⁊ recreator surrexit a cena. lurtheo p̾cinctꝰ. ⁊ lauit pe
des discipłoꝵ. huiliate st̃ ad pedes discipłoꝵ manꝰ saluatoris ut huius

Expanded text:
de praeelectis exponi, quos in carne elegit sub patre; dignatus est enim eos idiomate sui characteris insignire, et quadam dilectionis familiaritate sibi unire, mittens eos in orbem terrarum, ut essent sibi testes in Jerusalem, Judaea, et Samaria . Hic item videndum, quis Hi in mundo erant, sed non de mundo; eorum enim cordi aruerat mundus. Quantum eos dilexerit, et quam familiarius, declarat Coena die hodierna celebrata. Coeli Conditor, hominum des discipulorum . Humiliatae sunt ad pedes servorum manus Salvatoris, ut hujus
Abbreviated transcription (Latin):
suos. bonos ⁊ malos. Malos qͥd̾ saltẽ ꝑticipatiõe sacͣm̃toꝵ. ⁊ si ñ fiuali oꝑatione.
his oĩb ꝯft̾ gͣtis gr̃a saluatoris pła bñficia. ꝯfert parua.ꝯfert ⁊ magna. parua
bñdictione sinistre. magna benedictione dext̾e.parua ĩ t̃pralib magna ĩ sp̃u
alib. De bñdictione sinistre d̾r. hoĩes ⁊ um̃ita saluabis dñe. Confert d̾s rͥanis
magna adũsa repellendo.dando ꝓsꝑa. ꝯseruando collata. Repellit ad u̾sa ne
molestiis succũbamꝰ. largit᷑ ꝓsꝑa. ut largitorẽ diligamꝰ. ꝯseruat collata ne ꝑ
ingͣtitudinẽ a largitoris gr̃a resiliamꝰ. Et notand̃ qͣndã iniserationẽ dĩ mag¬
nã. qͣndã maiorẽ. qͣndã maximã. ꝙ agna ĩpatĩa. maior in disciplitia. ma¬

Expanded text:
Suos, id est bonos et malos. Malos quidem saltem participatione sacramentorum, etsi non finali operatione. His omnibus confert gratis gratia Salvatoris plura beneficia: confert parva, confert et magna; parva benedictione sinistalibus. De benedictione sinistrae dicitur: Homines et jumenta salvabis, Domine . Confert Deus Christianis magna, adversa repellendo, dando prospera, conservando collata: repellit adversa, ne molestiis succumbamus; largitur prospera, ut largitorem diligamus; conservat collata, ne per ingratitudinem a largitoris gratia resiliamus. Et notandum quamdam miserationem Dei magnam, quamdam majorem, quamdam maximam: magna i
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. sic̾.N. xͦ ⁊ eccłia duo st̃ in carne una. ita sepe nũo posst̃ ẽẽ duo ĩuoce una.
hortat᷑ gͦ mat̃ eccłia filios ut̾ sui. ut p̃parent se adesũ esce salutaris dicens. fi
ĩ spu curie celesti de excelso celoꝵ habitacło reporta uit nob̾ hꝰ bidui ꝓcinctũ
⁊ facientes bona. extirpantes nociua ⁊ seminantes utilia. ⁊ estote parati ĩ diẽ
colite pietatẽ. modestiã ex hibete. hũilitatẽ sectemini. induite gͣuitatem.¬

Expanded text:
Christus et Ecclesia duo sunt in carne una , ita saepenumero possunt esse duo in voce una. Hortatur ergo mater Ecclesia filios uteri sui, ut praeparent se ad esum escae salutaris, dicens: Filin spiritu curiae coelesti, de excelso coelorum habitaculo reportavit nobis hujus bidui procinctum, et facientes bona; exstirpantes nociva, et seminantes utilia, et estote parati in diem colite pietatem; modestiam exhibete, humilitatem sectamini, induite gravitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnͣm. dñs ꝑ gr̃am. de domo hoĩs dc̃m ẽ a uillico iniqͥtatis. ut cũ amotꝰ fuero a
uillicatione mea recipiãt me in domos suas. De dispensatiõe hꝰ domꝰ ñ credit᷑
fc̃a ẽẽ p̃sens ad monitio. cũ potiꝰ ꝯtẽpnenda p̃cipiat᷑ ꝗͣ diligenda. cũ abrahe dic¬
ãi ẽ hõ ip̃e. aĩmũ uͦ uoco rõnẽ. cui tãꝗͣ patrifamilias carns ⁊ aĩe nr̃e credita ẽ cu¬
stodia. ⁊ mandata dispositio. de hac domo legͥ. tͥa eiciunt hoĩem de domo. fu¬
mꝰ. stillicidiũ. ⁊ mala uxor.i. pecẽm ignorantie. pecc̾m suggestiõis. peec̃m pͥe¬

Expanded text:
nus per gratiam. De domo hominis dictum est a villico iniquitatis: « Ut cum amotus fuero a villicatione mea, recipiant me in domos suas . » De dispositione hujus domus non creditur esse facta praesens admonitio, cum potius contemnenda praecipiatur quam diligenda, cum Abrahae dicanimi est homo ipse, et animum vocat rationem, cui, tanquam patrifamilias, carnis et animae nostrae credita est custodia, et mandata dispositio. De hac domo legitur: Tria ejiciunt hominem de domo: fumus, stillicidium, et mala uxor, id est peccatum ignorantiae, peccatum suggestionis, peccatum p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝑ eã tnseunt. hii st̃ scolares qͥ ĩ studio sacre scͥpte iugit̃ inuigilãt. s timeo ne
ꝑeã ad tͣnsitoria tnͣseant. ne sic uolĩt honorib ãpliari. possessionib locuple¬
tari. fauorib dilatari. uereor ĩꝗͣ. ne sic̃ hysmaelite tnͣseant ⁊ en¬
ut uendãt phutifari. pꝰtea archimacho regis ogẏpti. qͥb tim̃dũ ẽ. ne cũ ue¬
nit rexgerare cũ pͥncipe excitꝰ sin ad ẏsaac iuxta puteũ sacietatis dicat.
amice ecce diues ⁊ potens fc̃s es nimis recede a nob̾. s qͦ ibunt si recesserint ab
eo: nlłus locꝰ mediꝰ ẽ. qͥ ñ erit in regno erit uũferno. St̃ qͥ habitat in ea. qͥꝙ. ore a

Expanded text:
qui per eam transeunt: hi sunt scholares, qui studio sacrae Scripturae jugiter invigilant. Sed timeo ne per eam ad transitoria transeant, ne sic velint honoribus ampliari, possessionibus locupletari, favoribus dilatari. Vereor, inquam, ne sicut Ismaelitae, transeant eut vendant postea Putiphari archimagiro regis Aegypti . Quibus timendum est, ne cum venerit rex Gerari cum principe exercitus sui ad Isaac juxta puteum Satietatis, dicat: Amice, ecce dives et potens factus es nimis, recede a nobis . Sed quo ibunt, si recesserint ab eo? nullus locus medius est: qui non erit in regno, erit in inferno. Sunt qui habitant in ea, qui quod ore a
Abbreviated transcription (Latin):
dus fit ex aridis fragm̃tis ⁊ stram̃tis uilib. sic ⁊ caro si attendat fragilitatẽ ⁊ u¬
met meliorẽ. De horrore exitꝰ audi martinũ qͥ uidens astare sͥ demonẽ egressu¬
ro ait. Qͥ d ħ stas cruenta bestia: ⁊ ĩ tobia sr̃ piscis ex ent̾ationẽ legͥ.qr diabolꝰ asti¬
tit xͦ morienti in cruce. ut uide̾t si aliqͣ macła pecci ẽẽt ĩ eo. Qͥ d gͦ de nob̾ possu¬
mꝰ expectareᷤ. hoꝵ recordatiõe tͣtur hñs ndũ in ꝓtec.di ce. cõ. nͥł gͦ timebit eoꝵ¬

Expanded text:
dus fit ex aridis et vilibus stramentis. Sed et caro, si attendat fragilitatem et vmet meliorem? De horrore exitus, audi B. Martinum, qui videns astare daemonem sibi egressuro, ait: « Quid hic stas, cruenta bestia? » In Tobia , super piscis exenterationem, legitur, quia diabolus astitit Christo morienti in cruce, ut videret si aliqua macula peccati esset in eo. Quid ergo de nobis possumus exspectare? In horum recordatione
Abbreviated transcription (Latin):
ristia de cet̾o sicut sciebãt apłi pꝰt biduũ pascha fĩ.scimꝰ ⁊ nos qr pꝰt bi.pa.¬
fi. scimꝰ qr qͥ accedet indigne iudiciũ portabit qͥcũꝙ sit ille. Paremꝰ gͦ nos

Expanded text:
ristia. De caetero, sicut sciebant apostoli post biduum Pascha fieri, scimus et nos quia post biristia. De caetero, sicut sciebant apostoli post biduum Pascha fieri, scimus et nos quia post bi. Scimus quia qui accedit indigne, judicium portabit quicunque est ille. Paremus ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ firmam̃tũ uĩtatis in solubilit alligari debes. ita ꝙ. nec fames neꝙ
nuditas. neq ꝑicłm aũ gladiꝰ. separet te a fidei mee ꝯfessione. Uerũ pociᷤ
cere ret᷑. Porro si eleuatꝰ fu̾is a t̾ra ut ponant te incathedra senioꝵ ⁊ iudices
cũ seniorib t̾re. ꝯfige manꝰ tuas. ex eute.s. eas ab oĩ mun̾e. noli seqͥ retͥbuti¬
ones. ne faciant te abocellũ. ne uox sonet iacob ⁊ manꝰ sint esau. Cruei fige
pedes tuos. sta in porta domꝰ dñi. clama oportune ĩ portune. ne moueant᷑
fugiens ut qͥescas insolitudine int̃dicas omni sensui tuo usũ ad extiora. Au¬
res habebis ⁊ ñ audies. ocłos ⁊ ñ uidebis. manꝰ ⁊ ñ palpabis. pedes ⁊ ñ ãbulab̾
pectu d̾i tui. ⁊ securꝰ pasca facies. ꝗ necẽe ẽ ꝗͣtũ uis ꝑfecto. licet .N. sanatũ sit
ulcꝰ cͥminis ĩ bapt̃o. ⁊ penitentia tñ manet pruritꝰ ulc̃is.q̃. mitigat eucha¬

Expanded text:
mentum veritatis, insolubiliter alligari debes; ita quod neque fames, neque nuditas, neque periculum, aut gladius separet te a fidei confessione: verum potius cere retro. Porro, si elevatus fueris a terra, ut ponant te in cathedra seniorum, et judices cum senatoribus terrae, confige manus tuas, excute scilicet eas ab omni munere. Noli sequi retributiones, ne faciant te senem abocellum; ne vox sonet Jacob, et manus sint Esau ; crucifige pedes tuos; sta in porta domus Domini, clama importune opportune , et non moveantur fugiens, ut quiescas in solitudine , interdicas omni sensui tuo usum ad exteriora, aures habebis et non audies, oculos et non videbis, manus et non palpabis, pedes et non ambulabpectu Dei tui, et securus Pascha facies: quod necesse est quantumvis perfecto. Licet enim sanatum sit ulcus criminis in baptismo et poenitentia, tamen manet pruritus ulceris, quem mitigat Eucha
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ amisirat. Eand̾e credentibꝰ parentibꝰ u̾biᷤᷤ uiri dĩ: fit gaudiũ. qd̾ ta¬
lẽ suscepturi essent ꝓlẽ: ĩ cuiꝰ conceptione. ñ eẽt ardor explende libidi¬
ñtiatoris sui. obstetricante matre pungens. lum̾ illi grã diuina resti¬
tuit. Nec incredibile iuuderi debet: si puer iste anteꝙͣ. ꝑ etatẽ corporiᷤᷤ
sciret uocare patrẽ ⁊ matrẽ suã. ututes munere diumo oꝑatus est:

Expanded text:
lorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cuius conceptione non foret ardor explende libidiui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
disusł  ls auit illi uenabił. int̾ illiꝰ tẽporis innumera picliotait¬
ta consolatione accepta: cilinie diumũ oracłm gr̃ã dĩ ꝑceptũ imoruit
At ilo dix ad montanũ s  mͦ fieri pot̾ itt anꝰ lactẽ filiũ cuetia cẽ¬
poribꝰ diu tͣusactis muliebria defecerint. ⁊ uir meuꝰ emilꝰ uetuł sit
ac in cuoso eiꝰ corꝑe. frigidꝰ extet circũ p̾cordia sangͥ s & uoluptuiser
eo oꝑa penitꝰ emarcuerint: Erant enĩ ãbo gen̾e nobiles. ⁊ grã iunter
suos nominatissimmi. Et qͥa lib̾oꝵ parentes ꝓcesserant in diebꝰ multis este¬
ti ⁊ carne infecũdit coniugale cõmertiũ ñ q̃rebant: nec eis spes ulf¬
uel appetiꝰ gen̾ande soboł inerat. Cui beatꝰ montanꝰ respondit. Scias qͥi
cũ ab lactau̾is puerũ Rennigiũ: de lacte tuo punget ocłos meos. ⁊ rea¬
piã lum̃. Nã ut mita illi accrescerent. sicuti ⁊ sc̃o thobie iuxta diuinũ
sermonẽ ut nistꝰ ustificet᷑ adbuc: isd̾ẽ beatꝰ montanꝰ lum̃ corporaliũ ocu

Expanded text:
us. Vir autem ille venerabilis, inter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non qvel appetitus generandi sobolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus l
Abbreviated transcription (Latin):
niti conaret᷑. identiłꝭ oĩbꝰ qͥ aderant. descendit subito radiꝰ noui luminis
mi andarũ lux parabat᷑ aĩarũ: ipse qͦ cũ ad hoc opꝰ ascisceret᷑ lumine de¬
buit declarari usibili. Ipse nãq erat luc̾na. q̃ ñ sub modio cure corporee.
s suꝑ candelabrũ purissimc ac dõ dilecte conu̾satiõis erat ponenda: qͣtinꝰ his
qͥ in domo scẽ eccłe futuri erant: lum̃ optime institutiõĩs p̃beret. Placuit a&̃
oĩpotentie diuine. huic miracło aliud add̾e̾: ostensione mu̾toꝵ sc̃issum iuri.
Etem̃ radio sup̾dicto illustrare sensit capiti suo unguenti sacͥ infusũ liqͦ¬
rẽ: q̃ totũ eiꝰ delibutũ ẽ capud. Et m̾̃to. ut qͥ oleũ spiritale popłis. qͦ eoꝵ qͥd̃
capita icuisibili. m̃tes autẽ p̾dicatione scõ spũ in se loq̾nte. uncturꝰ erat
Acceptis autẽ talibꝰ ac tantis auspicus: diuinis timuit contͣtre statutis. Neq
enĩ tutũ illi iuderi pot̾at. tot signis p̃currentibꝰ. diuine contͣdicere uisioni:

Expanded text:
niti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi luminisminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Deo dilecte conversationis erat ponenda, quatinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis preberet. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e eccłe. q̃ multis ac dui̾sis afflictionibꝰ. apd̾ galliarũ ⁊ belgicarũ ꝓuintia
uexabat᷑. d̃ĩ omĩpotentis clem̃tiã iudefessis p̃cibꝰ exoraret: nocte qͣdã plus soli¬
to orationẽ ꝓtelans. usq lucis crepusculũ ĩ cõtẽplationẽ ꝑmansit. Qͥ cũ lal¬
situdine ac fragilitate carnis cõpellente. paululũ m̃bra sopori dedisset: su¬
bito ꝑ diumã gratiã angłoꝵ coͥris. ⁊ aĩarũ cecibꝰ beatissimoꝵ hominũ iã¬

Expanded text:
ionibus apud Galliarum et Belgicarum provincias vexabatur, Dei omnipotentis clementiam indefessis precibus exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum cetibus beatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ int̾minatione iundicte. qͥ illã p̃sumeret aꝑire ꝓhibuit: sic̃ ⁊ iosuẽ
ĩp̃catꝰ ẽ. ultionẽ de eo. qͥ muros iherico dĩ uͥtute de iectos. denuo restau-
tusũ in maceria. qͣ eadẽ porta obstrusa fuerat fec̾: ꝑ quẽ fimũ sue cur¬
tis eic̾et. Qu̾ẽ mox tanta ẽ uindicta secuta: ut ñ hõ ñ pecꝰ. clade suꝑ-¬
ueniente ĩ ead̾ domo remangcrit. In qͦ miracło oĩb dĩ gr̃a declarauit.

Expanded text:
 illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue  illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restaurartusum in maceria, qua eadem porta abstrusa fuerat, fecit, per quem fimum suae curtis eiceret. Quem mox tanta est vindicta secuta, ut non homo, non pecus, clade superveniente, in eadem domo remanserit. In quo miraculo omnibus Dei gratia declara
Abbreviated transcription (Latin):
custa li peuit. In qͥbꝰ pet̾s ac si suꝑ molle lutũ ĩpsla enꝰ sueni uestogia
qͣulq hodit ibi ad memoriã diuini miracłi demonstrant᷑. S sic ueloent᷑
te deseri cucurrit: atq se igni opposuit. Statĩq ut extensa dext̾a cont
ignẽ cũ inuocatione xͥ nominis signũ sc̃e crucis fecit: totũ illud uicen¬
diũ. uelt qͥd̾a rectu cognito. fracta ⁊ concisa. atq in sese relisa uͥtu¬
ie. cepit ante uiridĩ p̾sentiã fug̾e: qd̾ uir dĩ sẽꝑ inseq̃bat᷑: & int̾ ignẽ
n⁊ ea q̃ adhuc erant residua. cũ signo scẽ crucis ⁊ inuocatione ꝓͥ se oppo¬
nebat. Sicq totũ flãmar̾ globũ ante se fugientẽ ꝑ patentẽ portã.
sic enĩ tr̃ tẽporis uocabat᷑. qͥa portis aliis clausis ob ciuitatis custodiã.
ꝓ exeuntiũ ⁊ intͦeuntiũ cõmoditate in die patebat. diuina potentia
expulit ⁊ alia porta ad hoc officiũ deputata. p̾fatã portã clausit: ꝙ i¬

Expanded text:
unt vestigia, quae hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri velocitate cucurrit, atque se igni opposuit: statimque ut extensa dextra contra ignem, cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fracta et concisa, atque in sese relisa virtute, coepit ante viri Dei praesentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur, et inter ignem, et ea, quae adhuc erant residua, cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum, ante se fugientem, per patentem portam sic enim tunc temporis vocabatur, quia portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, praefatam portam clausit,
Abbreviated transcription (Latin):
ons detebat s i rũ ꝑ oĩa do dignũ. Emimebat in iplo habit seimois pctato
Se sb ueagrietes. petiꝰ apparebat ĩ uultu: erga delinq̃ntes paus i spu
as sis conuemente in uno diu̾sitate grãrũ. illi piecatis. huicrat emila¬
tor sestrictioĩs ⁊ iti uc p̃sentiã eiꝰ qͥ sq̃ uix sustinerer. ab sentia ferl
posset. Int̾noꝵ autẽ bonoꝵ suoꝵ formas acspecies. sic̃ ntmo ad plenũ po¬
tanta elabiꝰ innotescat & occultatio ipsa p̃dicatio sit: ꝑ popłos tantoꝵ bonoꝵ
farna uolitabat. Pimnebat ĩ admiratione om̃ĩũ. ueluti ciuitas suꝑ uertioe
tẽ pore cũ pastorali sollertia ex more parrõchias circuiret. ut si negligen
demonis infestatione id̾e cecꝰ. corporis uexatione torq̃ri. Tc̃ beatꝰ remigiꝰ in
oratione qͣ sẽꝑ animo ad dñm intendebat. corpore qd̃ ieuiniis ⁊ bonoꝵ¬

Expanded text:
bat. O virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipso habitu animi pulchritudo: Erga bene agentes, Petrus apparebat in vultu: erga delinquentes, Paulus in spiritu: ac si conveniente in uno diversitate gratiarum, illius pietatis, hujus erat aemulator districtionis: ita ut cum praesentiam ejus quisquam vix sustineret, absentiam ferre non posset. Internorum autem bonorum suorum formas ac species, sicut nemo ad plenum potanto clarius innotescat, et occultatio ipsa praedicatio sit: per populos tantorum bonorum fama volitabat. Eminebat in admiratione omnium, veluti civittempore, cum pastorali solertia ex more parochias circuiret, ut si negligentdudum captus fuerat, daemonis infestatione idem caecus corporis vexatione torqueri. Tunc beatus Remigius in oratione, qua semper animo ad Dominum intendebat, corpore, quod jejuniis et bono
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Ue uob̾ canes muti. pigͥ. sõpnolenti. ñ ualentes latͣre.⁊ aliͥ. Maledictꝰ qͥ faẽ opꝰ
dñi negligent̃. Audiuistis lam̃tationẽ saluators s mag̃ tim̃dũ ẽ. ne ineurra¬
mꝰ ip̃iꝰ increpationẽ ex indignatiõe maxĩa ꝓfectã. gͣuior nãq ẽ ĩcrepatio ꝙͣ. lam̃tatio.
Nos .it. uenenũ malicie palliamꝰ. lupinũ aĩmũ tegimꝰ sub pelle ouiũ. Occultamꝰ sceła
nr̃a sub tonsura regulari. habitu uili ancessu hu̾ili.⁊ aliis huiꝰmͦi. tand̾ sollẽpnit̃ ĩdu¬
ti ad altare accedentes or̃onẽ incipimꝰ. Aufer a nob̾ añe inqͥtates nr̃as ⁊ altari oscu
possit ꝯqͣri saluator. ne uistiꝰ ĩcrepare ne iꝰtissime dãpnare. Ite docete de naui

Expanded text:
tum est: Vae vobis, canes muti, pigri, somnolenti, non valentes latrare. Et alibi: Maledictus, qui facit opus Domini negligenter . Audivistis lamtatio. Nos enim venenum malitiae palliamus, lupinum animum tegimus sub pelle ovium, occultamus scelera nostra sub tonsura regulari, habitu vili, incessu humili, et aliis hujusmodi. Tandem solemniter induti ad altare accedentes orationem incipimus. Aufer a nobis, Domine, iniquitates nostras, et altari osculpossit conqueri Salvator, ne justius increpare, ne justissime damna
Abbreviated transcription (Latin):
inpotentia. negligentia. Ignorautia ẽ f̾pis. inpotentia difficił. negligentia ẽ pigra. Qͥ d
enĩ ẽ t᷑piꝰ.ꝙͣ. tc̃ inciꝑe disc̾e̾. cũ debemꝰ doce: Ludicłosa qͥd̾e res ẽ. elem̾tariꝰ senȩt: tes¬
te philosopho. Inpotentia difficił ẽ: qͥa ñnũꝗͣ nouit p̾latꝰ docẽ. s ñ pot̾. conscientia
obstacłm p̾bente. ⁊ os eiꝰ claudente. q̃ ẽ qͣsi calcłs ĩ ore positꝰ hic ẽ rau̾culꝰ obstruenᷤ
nosũ ꝓhibet eũ docẽ. neq it̃ĩn q. difficillimũ ẽ ꝑmitit ip̃m siłe. Ue gͥ ãpulle si uult lo

Expanded text:
impotentia, negligentia. Ignorantia est turpis, impotentia difficilis, negligentia pinguis. Quid enim est turpius quam incipere discere, cum deberemus docere. Ludiculosa quidem res est, elementarius senex, teste philosopho. Impotentia est difficilis, quia nonnunquam novit praelatus docere, sed non potest conscientia obstaculum praebente, et os ejus claudente, qui est quasi calculus in ore positus: hic est ranunculus obstruens nosum prohibet eum docere, neque iterum, quod difficillimum est, permittit eum silere. Vae igit
Abbreviated transcription (Latin):
na. qͥ agros agͥs. domos domibꝰ. ope sopibꝰ cumulant ñ s s ne potibꝰ qͦs educauert̃ uł qd
det̾iꝰ ẽ. mairaeribꝰ qͦs de ꝯcubinis suis suscepert̾. Illi uͦ sedent ĩ t̾ra sua. qͥ propͥo cõmode
suo laborant: deseruientes uoluptatibꝰ. uł uacantes ualitudini. Nsic docuit saluator
ualitudini. ñ st̃ de scola saluatoris: s i poc̾tis. Omĩa tẽpꝰ habent. s isti ꝯmutant tẽpora
ꝓcurantes sanitatẽ: cũ magis deberentꝰ curare salut̾e. Salꝰ ꝓpͥe ẽ aĩe. sauitaᷤ corporis nc̃

Expanded text:
 opes opibus cumulant, non sibi, sed nepotibus, quos educaverunt, vel, quod deterius est manzeribus, quos de concubinis suis susceperunt. Illi vero sedent in terra sua, qui proprio commodo suo laborant deservientes voluptati, vel vacantes valetudini. Non sic docuit Salvator la Salvatoris, sed Hippocratis. Omnia tempus habent , sed isti commutant tempora, procurantes sanitatem, cum magis deberent procurare salutem. Salus quippe est animae sanitas corporis. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
deł corona. quã ex capite nr̃o illi concessimꝰ. ex auro purissimo ⁊ gr̃miᷤ
p̃ciosis uti debeant: & eoꝵ capite ad laudẽ d̾i ꝓ honore beati petͥ apłi gestare.
oĩno ipsa ex auro ñ ẽ passus uti corona. frigidiũ uͦ candido nitore splendi
dũ. resurrectionẽ dñicã designanᷤ. eiꝰ sacͣtissimo u̾tici posuimꝰ nr̃is manibus.
Et tenentes frenũ eqͥ ipsiꝰ ꝓ reu̾entia beati petͥ. stratoris officiũ illi exibu-¬
imꝰ: statuentes eod̾e frigidio om̃s eiꝰ successores singłarit̾ uti ĩ ꝓcessionibꝰ
ad imitationẽ ĩꝑii nr̃i. Unde ut ñ pontificał apex uilescat. s magis am-¬

Expanded text:
delicet corona, quam ex capite nostro illi concessimus ex auro purissimo et gemmis delicet corona, quam ex capite nostro illi concessimus ex auro purissimo et gemmis pretiosis uti debeant, et in capite ad laudem Dei et pro honore beati Petri gestare. omnino ipsa ex auro non dum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, statuentes eodem phrygio omnes successores ejus singulariter in processionibus uti ad imitationem imperii nostri. Unde ut n
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tis cũ baptisterio. E duodecĩ nos sciatis de eiꝰ fundam̃tis. scd̾m numerũ
duodecĩ apłoꝵ cophiuos t̃re omuistatos: ꝓpͥis asportasse humeris. Quã sac̃ scam
eccłam capd ⁊ u̾ticẽ oĩũ eccłarũ in uniũso orbe t̾rar dicicoli uen̾ari. ac p̾̃dicari
sanccimꝰ sic̃ ꝑ oĩt alia ur̃a ĩꝑialia decreta statuimꝰ. Construximꝰ itaq eccłas be¬
eoꝵ corpora cũ magno honore recondentes thecas ipsoꝵ ex electro. cui nulla for¬
titu eͣ lem̃toꝵ p̾ualet construximꝰ: ⁊ crucẽ ex auro purissimo & gẽmis p̃ciosis ꝑ
singłas eoꝵ thecas posuimꝰ & clauis aureis confiximꝰ. Qͥ bꝰ ꝓ concinnatione lummi¬
delicet ĩ iudea. grecia asia tͣcia. africa. ⁊ italia: uł diu̾sis insulis. nr̃am eis
largitatẽ contulimꝰ. Ea ꝓrsus ratione: ut ꝑ manꝰ beatissimi patͥs nr̃i sil¬
t̃ nr̃ silu̾̃ sũmꝰ pontifex. uel om̃s eiꝰ successores pontifices. diademate ui¬

Expanded text:
fundamentis cum baptisterio, et duodecim nos sciatis de ejus fundamentis, secundum numerum duodecim apostolorum, cophinos terrae onustatos propriis asportasse humeris, quam sacrosanctam Ecclesiam caput et verticem omnium Ecclesiarum universo orbe terrarum dici, coli, venerari ac praedicari sancimus, sicut per alia nostra imperialia decreta constituimus. Construximus itaque ecclesias beeorum corpora cum magno honore recondentes, thecas ipsorum ex electro, cui nulla fortitudo elementorum prevalet, construentes; crucem ex auro purissimo et gemmis preciosis per singulas eorum thecas posuimus, et clavis aureis confiximus, quibus pro concinnatione lumidelicet in Iudea, Grecia, Asia, Trachia, Africa et Italia vel diversis insulis, nostra largitate eis concessimus, ea prorsus ratione, ut per manus beatissimi patris nostri Silter summus pontifex, et omnes ejus successores pontifices, diademate vi