comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd purũ sit. Mustũ ẽ uinũ elacu
statĩ sublatũ. Dictũ aut̃ creditur
iustũ qd̾ in se limũ et t̾rã habeat
mixtã. nã mꝰ t̾ra. un et humꝰ. euiꝰ
tanta uis feruoris ẽ ut uasa ꝗͣ uis
ne repleta ilico disrũpat. Roseũ
uinũ io ẽ cũ rubore. Rosa enĩ ru
bet. Amineũ uͦ gͣi sine minio idẽ
sine rubore: nã albũ ẽ. Sucinati¬
um. sucine gẽme simile ẽ: io est
fului coloris. Limpidũ uinũ sdẽ
ꝑspicuũ ab aquȩ sp̃e dictũ. qͣi lĩ¬
phidũ. limpha enĩ aꝗͣ ẽ. Turbi¬
dũ gͣiͣ terbidũ id ẽ terre cõmix¬
tũ. q̃d ẽ fex. Falernũ uim̃ uoca¬
tũ a falerna regione cãpanie:
ubi optima uina nascunt᷑. Cbl¬
latum uasppͥũ nuncupant: in
qͦ deportatur. Garetũ uͦ regio un
defert᷑. Gaza enĩ oppidũ ẽ palesti¬
ne. Infertũ uiñ dr̃ qd̾ altario liba¬
tur: atq offert᷑. Spͣcũ qd̾ offerri
ñ licet aut cui aqͣ admixta ẽ qͣi

Expanded text:
quod purum sit. Mustum est vinum e lacu quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis ne relicta, illico disrumpat. 5. Roseum vinum, id est, cum rubore. Rosa enim bet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur quod altario libatur atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admixta est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
potꝰ uenas sangͥne cito repleat. Hoc
alii qd̾ nos cura soluat lieũ appel¬
lant. Neteres uinũ uenenũ uoca¬
bant. s pꝰꝙͣ inuentũ ẽ uirꝰ letife¬
ri sucus. hoc uinũ uocatũ: illud
uenenũ. Uñ et iheronimꝰ in libro
quẽ deuirginitate conseruanda
seripsit. adolescentulas in qͥt ita
uinũ debere fugere ut uenenũ.
ne pęratis calore feruentes bibarł
e peant Inde ẽ qͥd apud uetes roma¬
nos femine ñ utebant᷑ uino: nͥ sacro¬
rũ causa certis diebꝰ. Merũ dicimus:
cũ umũ purũ significamꝰ. Nã merũ
dicimꝰ qͥcqͥd purũ atq sincerũ ẽ: sic̃
& aꝗͣ merã nulli utiq rei mixtam.
Hinc & menda qd̾ antiqͥtꝰ id tẽporis
pueris oꝑariis qͥbꝰ panis merꝰ daba¬
t᷑. aut qd̾ meridie eo tp̃r id ẽ soli ac
seꝑatĩ: ñ ut inpͣndio aut in cena ad
unã m̃sã. In credimꝰ etiã illud tempꝰ
qd pꝰ mediũ diẽ ẽ. meridiẽ appellari:

Expanded text:
potus venas sanguine cito repleat. Hoc potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut  credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Añ aut̃ mella de iore erant inue¬
niebant᷑q in arundinũ foliis. unde
dona. Siqͥdem huc usq in india et
arabia conligatũ reꝑit᷑ ramis in he¬
tens: insimilitudinẽ salis. Om̃e aut̃
mel dulce sardũ amarũ ẽ absinthii
causa cuiꝰ copia eiꝰ regionis apes nu¬
triunt᷑. Fauũ uocari qr comedit᷑ ma¬
appellant. Aiunt enĩ medici et qͥ
de humanors corpoꝵs scripsere na¬
turis p̃cipueq galienꝰ in libris qͦrũ
nũ acꝑfecte etatis uiroꝵ mulie¬
rumq corꝑa insito calore ferue̾
& norios ẽẽ his etatibꝰ cibos qͥ calo¬
rẽ augeant. sanitatq conducere
frigida quequȩ in ȩsum sum̾e: sic̃
cont̾rio senib qͥ pituita laborant
et frigore calidos cibos et uina ue¬
tera ꝓdesse.
otio a greca diruratione uo¬
cata. Hanc enĩ illi potos dict̃.
Aqua genalit uocata. qd̾ sr̃ficies
eiꝰ eqͣlis sit: hinc et eqͦra .ꝙͣ. inde
mine fonte uł puteo. Fẽtescit enĩ
uetusta. Uinũ inde dictũ. qd̾ eiꝰ

Expanded text:
r. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis. Unde dona. Siquidem hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia comeditur maappellant. Aiunt autem medici, et qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galienus in libris quorum num ac perfectae aetatis virorum mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida, quaeque in usum sumere, sicut econtrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calidos cibos et vina vetera prodesse. Potio a Graeca derivatione vocata; hanc enim illi poton dicunt. Aqua generaliter vocata quod superficies ejus aequalis sit. Hinc et aequora, quam inde mine, fonte vetusta. Vinum inde dictum quod eius
Abbreviated transcription (Latin):
miscet᷑. qͦ ferm̃tato sapor austerita
tis. et calor ebrietatis adicit᷑. q̃ fit
inhis partibꝰ sꝑanie. cꝰ ferax iuni
locꝰ ñ ẽ. fex dicta qd sese uasis emer¬
gendo adfigat. Garũ ẽ liqͦr piscium
salsus qͥ olim conficiebat᷑ expisce.
quẽ g̾ci garon uocabant. Et quã¬
uis nc̃ ex infinito gene̾ pisciũ fiat.
nom̃ tñ pͥstinũ retinet. aqͦ miti¬
ũ sumpsit. Liqͣm̃ dictũ eoq̃d̾ solu¬
ti in salsam̃to pisciculi. eundẽ hu¬
morẽ liꝗͣnt. cꝰ liqͦr appellat᷑ salsu¬
go uł muria. Propͥe aut̃ muria
dr. aꝗͣ sale cõmixta. effectaq gu¬
stu in mͦ maris. Succꝰ dicti quod
saces expͥmant᷑. ut tipsane. Cipsa¬
ne. zema. aporima greca uoca¬
bula sunt.
De uasis escariis .iiii.

Expanded text:
miscetur, quo fermentato, sapor austeritmiscetur, quo fermentato, sapor austerittis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptisana, zema, apozema Graeca vocabula sunt. De vasis escariis .
Abbreviated transcription (Latin):
decoqͥt᷑: et ĩn fit passũ. De frautum
dictum ẽ qd̾ defraudat᷑: et ꝯͣi frau¬
dẽ paciat᷑. Carenũ eo qd̾ feruendo
parte careat. Tercia enĩ parte mu¬
sti amissa: qd̾ remanserit carenuĩ
ẽ. Cui contraria sappa ẽ. quȩ feruẽ¬
do ad t̾ciã redacta descendit. Si ç¬
ra ẽ omĩs potio q̃ extra uinũ me¬
briare potest. Cuius licet nomen
hebreũ sit tñ latinũ sonat. ꝓ eo qd̵
ex succo fermenti uł pomoꝵ consi¬
cat᷑ ant palmarũ frucdus in liq̃te
expͥmant᷑. coctisq frugibꝰ aqͣ pͥnguior
qͣi succus colatur. et ip̃a potio sicera
scupatur. Ceruisia acerere id ẽ fru¬
ge uocata. Est enĩ potio ex semini¬
sͦ frum̃ti uario mͦ confecta. Cȩlia
a calefaciendo dicta. Est enĩ potio
ex succo tͥtici ꝑ artẽ confecta. Susci¬
tat᷑ enĩ ignea illa uis germinis. ma¬
defactȩ frugis. ac deinde siccat᷑. et
pꝰ infarinã redacta molli succo ad¬

Expanded text:
decoquitur, et inde fit passum. Defrutum decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. 17. Cervisia a Cerere, id est, fruge vocata. Est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. 18. Caelia, a calefaciendo appellata. Est enim potio ex succo tritici per artem confecta. Suscitatur enim ignea illa vis germinis madefactae frugis, ac deinde siccatur, et post in farinam redacta molli succo ad
Abbreviated transcription (Latin):
uł qi aquatũ. Uinũ enĩ aqͣ mixtu
cito in hc̃ saporẽ redigit᷑. unde et
acidui qͦi aquidũ. Conditũ uocatũ
qd̃ ñ sit simplex sed cõmixtione ꝑi¬
gm̃torũ cõpositũ. Lactatũ ẽ potio
elacte. Mulsũ ex melle mixtum
Est enĩ potio ex aqua et melle qd̃
mustũ melli admixtũ : uehem̃t᷑
agitatũ atq cõmotũ. Idromelũ
qd̾ fiat ex aqͣ & malis matianis.
Saccatũ liquor ẽ aquę. fece uni
ad mixtꝰ. et sacco exp̃ssus. Luria.
Oximel appellatũ qd̾ aceti et melł
ꝑmixta conficit᷑ materia: un et dł¬
cedinẽ retinet et aqͦrẽ. Rodomellꝰ
dr̃ eoqd̾ insucco rose mel admiscet᷑
Mellicratũ uinũ. melli mixtũ. Me¬
dus qͣͣ melus qr ex melle fit. sic̃ ca¬
lamitas ꝓcadamitas. fecula uua
pinguis. decocta usq ad crassitu¬
dinem mellis. ac refrigerata. utił
stomaco. Passũ qͥcq̃d exuua passa
cõp̃ssũ efffux̾it. dr̃ aut̃ passũ apa¬
ciendo. Nam ꝑcutit᷑ uua siccior &¬

Expanded text:
uia aquatum. Vinum enim aqua mistum cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non sit simplex, sed commistione pigmentorum compositum. 10. Lactatum, est potio e lacte. Mulsum ex melle mistum. Est enim potio ex aqua et melle, quod mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo: nam percutit
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ salutis quantũ sustentationi
nat᷑eq suffitiat. Ientacłm ẽ pͥmus
cibꝰ qͦ ieiuniũ soluit᷑. unde & nun¬
cuꝑatũ. Nigidiꝰ. Nos ipsi ieiunia ien¬
tacłis leuib polliumꝰ. Prandiũ ab
apparatu edendi dictũ. Prop̾e aut̃
uet̾es pͣndiũ uocabant om̃iũ mi¬
litũ cibũ ante pugnã. un ẽ illud.
Iudicis ad loqͥũ pͣndeamꝰ: tanꝗͣ ad
inferos cenaturi. Merenda ẽ cibus.
qͥ declinante die sumit᷑ qͣi pꝰ meri¬
diẽ edenda et ꝓxima cene un et
ançenia a qͥbꝰdam uocant᷑. Idem
merendare qiͣ meridie edere. Ad¬
nona tractũ ẽ a tp̃r q̃ romani ue¬
na toros: qd̾ & usq hodie ꝑ se faci¬
unt. Cȩnam uocari a cõmunione
uescentiũ. Cenon qͥppe g̾ci cõmu¬
ne dic̃t. ũn et cõmunicantes. qd̾
cõmuntter id ẽ parit̃ conueniant.
Ap̃ uete̾s enĩ solitũ erat inꝓpatulo
uesci et cõmunit̃. epulari: ne sin¬
głaritas luxuriã gigneret. Est aũ
tiqͥ dicebant. In usuenim ñ erant

Expanded text:
tationi naturaeque sufficiat. Iantaculum est primum cibum quo ieiunium solvitur; unde et nuncupatum. Nigidius 109: 'Nos ipsi ieiunia iantaculis levibus polluimus.' Prandium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.' Merenda est cibus qui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: unde et antecenia a quibusdam vocantur. Item merendare quasi meridie edere. Annona tractum est a tempore quo Romani vena toros. Quod et usque hodie Persae faciunt. Coenam vocari a communione vescentium: κοινὸν quippe Graeci commune communiter, id est pariter, conveniant. Apud veteres enim solitum erat in propatulo vescere et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem tiqui dicebant; in usu enim non erant
Abbreviated transcription (Latin):
ferm̃tis confectꝰ. Azimꝰ ñ ferm̃ta¬
tus. nam azimus est sine fermen¬
to sincerus. Acrisimus leuiter femen¬
tatus quasi acroarimꝰ.Siligineus pa¬
nis. afrumenti genere mincupatur.
Siligo enĩ genus est tritici. Rubidꝰ
recoctus et rubefactus. Subemericiꝰ
cinere coctus et reuersatus. Ipse est
& focatiꝰ. Cubanitꝰ intesta coctꝰ Sfungia
lam modicã accipit et ferm̃tũ mo¬
dicũ. et ht̃ humectationes plusquã
om̃is panis. un et ffungie nom̃ ac¬
cepit. Nacente sunt q̃ fiunt defarie.
q̃ alii liba dicunt eo qd̾ libeant et
placeant. Dultia sunt gena pisto¬
rii oꝑis. a sapore dicta. Melle enĩ
asꝑso sumunt᷑. Crusta suꝑficies pa¬
nis. ipsa et fragm̃ta qr diuidunt᷑
ut fracta. Fermentũ a feruore nun¬
cupatũ qd̾ plus pͥma hora ñ p̃ con¬
tineri. Crescendo enĩ excedit. farma
et furfures a farre dicta: cuiꝰ sunt
pͦgamenta. Amolũ flos farinȩ te¬
nuissimũ. p̃ leuitate de mola ege¬
stũ un et appellatũ qͣi amola. Si¬

Expanded text:
fermentis confectus: azymus, non fermentatus. Nam azymos est, sine fermento, sincerus. Acrozymus leviter fermentatus, quasi acroazymnis a frumenti genere nuncupatur. Siligo enim genus est tritici; Rubidus, recoctus, et rubefactus. Subcineritius, cinere coctus, 487 et reversatus. Ipse est et focatius. Clibanitius in testa coctus. 16. Spongia, ilam modicam accipit, et fermentum modicum, et habet humectationis plus quam omnis panis; unde et spungiae nomen accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Si
Abbreviated transcription (Latin):
niciȩ dicte qd̾ pͥus in lucania facte
sunt. Farcim̃ caro concisa et minu¬
ta. qd̾ ea intestinũ farciat᷑. hoc ẽ im¬
pleatur. cũ aliarũ rerũ cõmixtione
Minutal uocatũ qd̾ fiat de piscibꝰ
& isiciis oleribꝰq minutatĩ concisis.
Afratũ qd̾ latine spumũ uocat᷑ afro
enĩ grece spuma dr̃. Martisia in
mortario expisce fiunt. inde et no¬
minata. Ysucẽ piscẽ quendã dict̃.
ex qͦ pͥmũ isicia facta st̃. & quãuis
ex alio gen̾e pisciũ fiant: initiũ tñ
piscis uocabłm dedit. Galatiȩ a calo¬
re lacteo nominate. g̾ci enĩ gala lac
careat sero qͣi careũ. nã serũ ei omẽ
deducit᷑ ut ponderibꝰ urgeat᷑. Colo¬
strũ lac nouũ qd̾ neutri gen̾i̾s ẽ.
Lac ag̾co sermone diriuatũ ẽ ꝓcan¬
dore. Greci enĩ albũ gleucon dicunt.

Expanded text:
nicae dictae quod prius in Lucania factae nicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimen caro concisa et minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur; ἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. Isocem piscem quendam dictum, ex quo primum isicia facta sunt; et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis vocabulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac careat serum, quasi careum: nam serum ei omne deducitur ut ponderibus arguatur. Colostrum lac novum; quod neutri generis est. Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore; Graeci enim album λευκὸν dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Assum qd ardeat ql arsũ. E lixum
eoqd̾ in aqͣ sola decoqͥtur. Lixa enĩ
aqua dr̃ ab eo qd sit soluta. unde
et solutio libidinis luxus: et m̃bra
loco mota luxa dñr. frixũ a sono di¬
ctũ. qñ ardet in oleo. Salsũ qͣi sale
asꝑsũ. dẽptis e medio sillabis łb.
Rancidũ ex uitio ñcupatũ qd̾ rau¬
cos efficiat. Succidia carnes in usũ
reposite: a succidendo dicte. Lardũ
eoqd̾ in domo repositũ conseruat᷑
Nã antiqͥ domos lares dicebant. Ta¬
taxea. Axungia abunctione uoca¬
ta. Sebũ asue dic̃tũ qͣi suebũ: qd̾ pł
pinguedinis hoc aĩal habeat. Offa
o̾ffellã facit: ũn & offari. Coqͥ qr par¬
ticłatĩ id ẽ offatĩ excoquant. Hc̃ offa
latrantiũ qr si in os canis iacit᷑. sacia¬
tꝰ ilico cõpescit᷑. & silescit. frustũ uoca¬
tũ qd̾ capiat᷑ a frumine. Est enĩ fru¬
m̃ sũma pars gule. Pulpa dicta. qd̾
cũ pulte olim mixta uescebat᷑. iunde
et pulm̾̃tariũ & pulm̃tũ dictũ. Luca¬

Expanded text:
Assum, quod ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleo. Salsum, quasi sale asparsum, demtis e medio syllabis tribus. Rancidum ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. Succidia carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur; nam antiqui domos lares dicebant. Tataxea. Axungia ab unctione vocata. Sebum a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. Offa offellam facit. Unde et offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Luca
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dictũ: qr longũ ẽ & sine ma¬
tur. leuitonariũ ẽ colobiũ unge¬
ne manicis. qͣlis egyptii monachi
utunt᷑. Lumbare uocat᷑ qd̾ lũbisio¬
liget᷑. uł qd̾ lumbis hereat. Hocu
egypid & siria ñ tantũ femine sed

Expanded text:
um dictum quia longum est et sine maum dictum quia longum est et sine maantur. Levitonarium est colobium sine manicis, quo Egyptii monachi untuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur et quod lumbis hereat. Hoc in Egypto et Syria non tantum femine, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nũ intrama lanã ht̃. Recta dr̃ ue
stis ꝗͣ sursũ u̾sum stantesq texe¬
runt. Segm̃ta ⁊onis qͥbꝰdam et
qͣiͣ p̃tiosis am̃tis ornata. Nam et
particłas cui cũq mati̾e abscisas
p̃segminas uocant. Leuidensis. qd̃
raro filo sit leuit̃q densata. Paui¬
tensis contraria leuidensi. dicta
qd̾ grauit̃ p̃ssa atq calcata sit.
Citrosa gͣi concrispa ad similitu
tunica ẽ q̃ affert᷑ ex insulis. Exo¬
tica uestis pͤregͥna deforis ueni¬
ens: ut in̾spamiã agrecis. Polimi¬
ta multi coloris. Polimitꝰ enĩ. tex¬
tus multoꝵ colorũ ẽ. Acubita
uestis. acu textił uł acu ornata:
eadem et frigia. Huiꝰ enĩ artis
gia inuenta ẽ: unde et artifices
atribꝰ liciis: qr ẽ et simplex et bi¬
plex. Ralla q̃ uulgo rasilis dr̃.
Interpola uestis illa uocat᷑. que
dũ sit uetꝰ. ad nouã spẽm recur¬
ratur. Pannutia ñcupata: qd̾
sit diu̾sis pannis obsita. Colobi¬

Expanded text:
num, in trama lanam habet. Recta dicitur num, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi concrispa ad similitudtunica est quae affertur ex insulis. Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita multicoloris; polymitus enim textus multorum colorum est. Acupicta vestis acu textilis vel acu ornata. Eadem et Phrygia; huius enim artis gia inventa est; unde et artifices, a tribus liciis, quia est et simplex et bilex. Ralla, quae vulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. Pannucia nuncupata quod sit diversis pannis obsita. Colobi
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ future pugnȩ. Laculata ẽ
quȩ lacꝰ quadratos qͦsdam cũ pi¬
ctura ht̃ intextos: aut additos acu.
iacinctina uestis ẽ aerio colorere¬
splendens. Molocinia q̃ maluaꝵ
staminae conficit᷑. ꝗͣ alii meloci¬
nã alii maluellam uocant. Bon¬
bicina e bombice uermicło qui
longissima ex se fila gen̾at. quors
textura bombicinũ dr̃. conficit᷑q
in insula coo. Apocalama. Seri¬
ca aserico dicta. uł qd̾ eã seres pͥ¬
mi misert̃. Oloserica. tota serica.
Olo enĩ totũ. Tramoseriea: stami¬
ne lineo. trama ex serico. Olopho¬
ra: tota ex p̃pura. Olo enĩ totũ.
Bissina candida contecta. ex q̃dã
gene̾ ligni grossioris. Sunt qͥ et ge¬
nꝰ qddam lini bissum ẽẽ existimant
fibrina tramã de fibri lana hñs.
Greci enĩ melam nigrũ uocant.
Masticina qd̾ colorẽ masticis hãt.¬
Linea qr ex solo lino fit. Linostema
uestis ẽ ex lana linoq contexta. &
dicta linostema. qr insta mine li¬

Expanded text:
dicium futurae pugnae. Laculata est dicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce longissima ex se fila generat, quorum textura bombicinum dicitur, conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum esse existimant. Fibrina tramam de fibri lana habens. Graeci enim μελαν nigrum dicunt. Masticinum, quod colorem masticis haLinea, quia ex solo lino fit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta: et dicta linostema quia in stamine li
Abbreviated transcription (Latin):
dentis sonũ facit. Tonꝰ enĩ sonꝰ ẽ. Pri¬
mũ aut̃ fuere pellitie tunice. qͥb pꝰ
offensam et eiectionẽ de ꝑadiso adã
& eua induti sunt. Talaris tunica
dicta. eo qd̾ talos usq descendat. et
ad pedes defluat. sic̃ pectorał. qr apd̾
antiqͦs breuis erat ut tantũ pectꝰ
oꝑiret licet nẽ ꝓfusior ẽ. Manicle-¬
ata tunica id ẽ manicata. eoqd̾ ha¬
cant. Dalmatica uestis pͥmũ in dal¬
matia prouintia g̾cie texta ẽ. Tui¬
nica sacerdotalis candida cũ cla¬
uis ex p̃pura. Rosata ꝙͣ. g̾ci fenice¬
am uocant. nos coccineã reꝑtam.
alacedemoniis ad cȩlandũ coloris
similitudine sangͥnẽ. qͦtiens qͥs in
acie ułneraret᷑. ne contẽplanti ad¬
u̾sario animos augesce̾̃t. Hanc sub¬
consulibꝰ romani. usi sunt milites.
Uñ etiã rosati uocabant᷑. Solebant
etiam pͥdiȩ ꝗͣ. dimicandũ esset añ
pͥncipia ꝓponi. qͣl ad monitio et in¬

Expanded text:
dentis sonum facit; tonus enim sonus est. Pridentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod hacant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia, provincia Graeciae, texta est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animes; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et in
Abbreviated transcription (Latin):
tegat m̃bra : sic̃ tegum̃ta q̃ tegunt
corꝑa. Uestim̃tũ uero ẽ qͦd usq ad
uestigiũ p̃cendit᷑ ꝙͣiͣ uestigim̃tũ: ut
ẽ tunica talaris. S et hoc consuetu¬
do sermonis auctoꝵs confundit.
Indum̃tũ qd̾ int̾ ad corpꝰ indiutur:
qͣi intaum̃tũ ẽ amictꝰ. Discernitur
aut̃ uestitꝰ acultu. qm̃ lautiꝰ intel
ligr cultꝰ. Itẽ cultꝰ ab habitu. nam
habitꝰ ad nat᷑am ꝑtinet cultꝰ ad ho¬
minẽ. Plereq aut uestiũ aut a tp̃r
quo maxime in usu sunt appellantur.
aut a locis ubi uel primum conse¬
cte uel maxime uenditantrr¬
uenditant᷑. aut a gen̾e̾ coloris. aut
a noĩe reꝑtors. Uestis antiqͥssima
hõiũ fuit ꝑizomatũ: idẽ subein¬
ctoriũ. qͦ tantũ genitalia conte
uelarunt. cꝰ usũ q̃dam barbare
gt̃s dũ sint nude usq hodie te¬
nent. ħ et campestria ñcupan¬
tur : ꝓ eo qd̾ eisdem iuuenes qui
nudi ex̾centur in campo puden¬
da oꝑiunt. Tunica uestis anti¬
qͥsia. appelata qr ĩmotu in ceu¬

Expanded text:
ae tegunt corpora. Vestimentum vero est quod usque ad vestigium pertenditur, quasi vestigimentum, ut est tunica talaris. Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Amictus. Discernitur autem vestitus a cultu, quonialigitur cultus. Item cultus ab habitu. Nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. 4. Pleraeque autem vestium, aut a tempore quo maxime in usu sunt appellantur, aut a locis ubi vel primum confectae, vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestis antiquissima hominum fuit perizomatum, id est subcinctorium, quo tantum genitalia contegvelarunt. Cuius usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu ince
Abbreviated transcription (Latin):
in foramine petre abscondit.et i¬
ea scissũ reppit. Hoc aqͥbꝰdam et era¬
quȩ abumbilico usq ad pedes poi¬
citur. ħ aut̃ uestis ht̃ in extremo
sui p᷑purã lunã. id ẽ fluxuosã ĩ
et nom̃ accepit. Nam limũ oblien
dicimꝰ. Licinũ uocatũ. qd̾ textura
eiꝰ ligata sit in totũ. qł dice̾t ligiñ
c.ꝓ.g. littã cõmutata. Armelau¬
sa uulgo uocata. qd̾ ante et retro
diuisa atq aꝑta ẽ in armos tantũ
clausa qiͣ armiclausa .c. littã al
lata. Camisias uocari. qd̾ in his do¬
munꝰ in camis: id ẽ instratis nr̃s
siue qͥa pͥmũ fiebant a cannamis.
femoralia appellata. eoqd̾ femora
tegant. ipse & brace qd̾ sint breues.
et uerecunda corporis his uelent᷑
tegant. Tubrauei : qd̾ a bracis ad
tibias usq ꝑueniant

Expanded text:
bscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam et renaquae ab umbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Armilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera lata. Camisias vocamus, quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris sive quod primum fiebant a cannabis. Femoralia appellata, eo quod femora tegant. Ipsa et brachae, quod sint breves, et verecunda corporis iis velenturtegant. Tubraci, quod a brachis ad tibias usque perveniant
Abbreviated transcription (Latin):
bitat corporalit̃. Basilice pͥus uo
cabant᷑ regũ habitacula: un et
nom̃ habent. Nam basilẽ rex: et
basilice regie habitationes. Nunc
aut̃ icleo diuma tẽpla basilice no¬
minant᷑. qͥa ibi regi om̃iũ deo. cu¬
ltꝰ et sacͥficia offu̾ntur. Mr̃iũ locus¬
moriam mr̃is sit constructũ. uel
qd̾ sepulcra scõrũ ibi sunt mr̃m
Aram qͥdam uocatã dix̾unt. qdi¬
bi incense uictimȩ ardeant. Alii
aras dict̃ ap̃cationibꝰ id ẽ qͣs greci
tura dr̃. Alii uolt ab altitudine
aras. s male. Altare aut̃ ab alti¬
tudine constat ẽẽ noĩatũ: qͣi alta
ara. sulpitũ qd in eo lector uł psal-¬
mista positꝰ. inpublico conspici a
ppło possit : qͦ lib̾i̾us audiat᷑. Tribu¬
nal eo qd ĩn sac̾dote tͥbuant᷑ p̃ce¬
pta uiuendi. Est enĩ locꝰ in subli¬
mi constitutꝰ:. un uniu̾si exaudi¬
ri possint. Alias tͥbunal a tͥbubꝰ
denominatũ q̃ ad ild̾ tbꝰ conuo¬

Expanded text:
bitat cobitat cocabantur regum habitacula, unde et nomen habent. Nam basileos rex et basilice regie habitationes: nunc autem ideo divina templa basilice nominantur, quia ibi regi omnium deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyriumoriamquod sepulcra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt, quod ibi incensae victimae ardeant; alii aras dicunt a precationibus, quas Graeci τάρα dicitur. Alii volunt ab altitudine aras, sed male. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illud tribus convo
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥnoctialẽ. ita ut linee ab ortu ad
occidentẽ misse. fierent partes gli
dextra sinistra equales. ut qͥ consu¬
leret ac dep̃caretur. rectum aspice̾t
orientẽ. Fana dicta: a faunis quibꝰ
templã error gentiliũ construe¬
bat. unde consulentes. demonũ
responsa audirent. Delubra uetẽs¬
diebant tepli fontos hntia. eqbꝰ
an ingressũ deluebant᷑. & appellari
delubra adiluendo. Ipse sunt nunc
edes cũ sacͥs fontib: in qͥbꝰ fideles
regenerati purificant᷑. Et bñ qͦdã
p̃sagio delubra sunt appellata. St̃
eni in ablutione peccõrũ. fons aut̃
in delubris locꝰ regeneratorũ ẽ:
in qͦ septẽ gͣdus in sp̃c scĩ misterio
formant᷑. tres in descensu et tres in
ascensu. Septimꝰ uͦ is ẽ qͥ ꝙ qͣrtꝰ id ẽ
qͥ & qͣrtus id ẽ similis filio hominis
extingens fornacẽ ignis fornacẽ ig¬
nis. stabilim̃tũ pedũ fundam̃tũ
aq̃. in qͦ plenitudo diuinitatis ha¬

Expanded text:
aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaretur rectum aspiceret orientem. Fana dicta a Faunis, quibuso templa error gentilium construebat unde consulentes daemonum responsa audirent. Delubra vetedicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur; et appellari delubra a diluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis ha
Abbreviated transcription (Latin):
onis oratoriũ. Propiciatio enĩ pla¬
catio ẽ. Oracła dicta : eoq̃ inde re-¬
sponsa reddant᷑. et oracła ab ore.
Penetralia secreta st̃ oraculorũ: et
penetralia dicta sunt ab eo q̃ ẽ peni¬
tus. hoc ẽ pene intꝰ. Dratoriũ ora¬
tioni tantũ ẽ consecratũ: in quo
nemo aliquid age debet. nͥ ad qd ẽ
factũ. unde et nom̃ accepit. Mo¬
nast̾iũ uniꝰ monachi habitatio ẽ.
statio idẽ solitarii habitatio. Ceno¬
biũ uͦ ex g̾co & latino uidet᷑ esse
cõpositũ. Est enĩ habitacłm płimo¬
rum in cõmune uiuentiũ. Coeno
enĩ g̾ce cõmune dr̃. Templi enĩ¬
nom̃ gen̾ale. Pro locis enĩ quibꝰẽq
magnis antiqͥ tẽpli dicebant. ꝙ.
tẽpla dicta: quasi tecta ampla
S et locꝰ designatꝰ adorientẽ. a
contẽplatione tẽplũ dicebatur.
cuiꝰ partes quatuor erant antica
ad ortũ. portica ad occasũ. simstra
ad septẽtrionẽ. dext ad meridiẽ
spectans. Unde et quando tẽplũ
construebant orientẽ spectabant.

Expanded text:
nis oratorium; propitiatio enim placatio est. Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi habitatio est. statio; id est solitarii habitatio. Coenobium ex Graeco et Latino videtur esse conpositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ qd̾ ibi ferat᷑ uua. uł ꝓpt̃ qd̾ ibi
ur̃. S hoc nom̃ multa significat.
frima sp̃es forilocꝰ in ciuitate ad ex̾¬
cendas nundinas relictꝰ Scda ubi
magistratꝰ iudicare solet: t̃cia ꝗͣ
supra diximꝰ ꝗͣ. calcatoriũ nõiamꝰ.
qͣrta specia plana in nauibꝰ de qͥ¬
bus uirgiliꝰ. Laxatq foros. Lacꝰ di¬
ctꝰ. qr ibi decurrit frugũ liquor.
De aditibus .uii.

Expanded text:
dictus qdictus qdicitur, sed hoc nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus judicare solet; tertia, quam supra diximus, quam calcatorium 226 nominamus; quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: Laxatque foros. Lacus dictus, quia ibi decurrit frugum liquor. De aditibus. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
op̃a sterio statio. id ẽ oꝑari statio. Er¬
ostula qͦ et ipsa a g̾co uocabulo nũ¬
eupat᷑: uͥ deputant᷑ noxii ad aliquod
pꝰ faciendũ. ut solent gladiatores
etexules qͥ marmora secant: et tam̃
uincłoꝵs custodiis alligati sunt. Ge
niceũ g̾ce dictũ. eo qd̾ ĩbi conuentꝰ
feminarũ ad opꝰ laneficii ex̾cendũ
conueniant. Mulier enĩ grece gene
nuncupat᷑. Pistrinũ quasi pilistriñ.
qr pilo ante tundebant grañ. Uñ ce
ꝙ̃ uete̾s ñ molitores s pistores dicti
qͣi pinsores afindendis gͣnis frum̃ti.
Mole enĩ usus ñdum erat: s grañ
pilo findebant. Nñ et uirgilius. Nc̃
torrete igni fruges. nc̃ frangite saxo.
Cubanꝰ acliuo dictꝰ. ab eo qđ mere¬
ptione sit collectꝰ. Cluium enĩ ascen¬
sum dicimꝰ siue flexuosũ. Furnũ. ꝑ
diriuationẽ a farre dictũ: qm panis
exeo factus ibi coqͥt᷑. Coicular dictũ.
co qd ibi uue calcent᷑. atq extorte ex¬
pͥmant᷑. forus ẽ locꝰ ubi uua calcat᷑.

Expanded text:
 sterion statio, id est, operarii: ergastula quoque et ipsa a graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum, ut solent gladiatores et exsules, qui marmora secant, et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Geentus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat, mulier enim graece gyne nuncupatur. Pistrinum, quasi pilistrinum: quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores, sed pistores dicti: quasi pinsores a pinsendis granis. Molae enim usus nondum erat, sed granum pilo pinsebant. Unde et Virgilius: Nunc torrete igni fruges, Clibanus a clivo dictus, ab eo quod in erectione sit collectus; clivum enim ascensum dicimus sive flexuosum. Furnum per derivationem a farre dictum, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. Torcular dictum eo quod ibi uvae calcentur atque extortae exprimantur. Forus est locus ubi uva calcatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lmista positꝰ conspici a ppło possisi
qͦ lib̾ius audiat᷑. De repositoriis ..
acrariũ ꝓpͥe ẽ locꝰ tẽpli in qui
sacra reponunt᷑. sic̃ donariui.
in quo conlocant᷑ oblata. sic̃ lectiss¬
nia dñr. uͥ hoĩes sede consueueri
Ab infe̾ndis gͥ et deportandis sacrs
sacrariũ nuncupat᷑. Donaria uͦ. eñ
ibi dona reponantur: q̃ in tẽplis
offerri consuer̾u̾t. Aerariũ uocati
qr pͥus es signatũ ibi recondebant᷑
Hoc enĩ olim in usu erat: auro argen¬
toq ñdũ signato: ex quorũ metalt
ꝗͣuis pꝰea facta fuisset pecunia. no¬
men tñ erarii ꝑmansit. ab eo meta
Armariũ locꝰ ẽ uͥ ꝗͣrũcũq artiũ m¬
strum̃ta ponuntur.Armam̃tarũ
brachiis. qͥbꝰ ex̾cent᷑. Bibliotheca
g̾ce lib̃. theca repositorũ dr̃. Prm

Expanded text:
conspici a populo possit, quo liberius audiatur. De repositoriis . Sacrarium proprie est locus templi in quo sacra reponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; sicut lectisternia dicuntur ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum squamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo meArmarium locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca G
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ sunt. Int̃ ꝓmptuariũ aut̃ et
cellariũ hoc int̃ ẽ qͣ cellariũ paua¬
coꝵ ẽ dierũ ꝓmptuariũ li tempors
longi. Apotheca aut̃ uł horrea. ag̾¬
co u̾bors e u̾bo respositͦria uł recon¬
ditoria dici posst̃. eoqd in his hõĩes
elaboratas fruges repont̃ unde et
enthecã g̾co nõie repositã rei copi¬
osam substantiã appellamꝰ. diq¬

Expanded text:
tuarium autem et cellarium hoc interest quod cellarium est paucorum dierum, promtuarium vero temporis longi est. Apotheca autem vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. D
Abbreviated transcription (Latin):
emolliat. Macer. a macie. et macies
a macia. coqd ĩmod̾a̾ta libido macͦs
milis. sicut uitabundus uiuenti summi¬
lis. quaudo enim dicimus moriturus
est. uere moriturus est. Moribundus
aut̃ ñ uere. s i̾similis morienti ẽ.¬
Meret̾x dicta. eoqd p̃ciũ libidinis
m̾eat᷑. inde et nu̾torie tab̾ne nã et
milites cũ stipendia accipiunt me¬
ñ uigeat intellectu. Mulio dic¬
obilis. ñ uilis cuiꝰ et nom̃ eue
scit᷑. Nubilis ad nubendĩ. hn
Nemo ab homine tractũ. idẽ n
ne ullus. Nichilum cõpositũ e e
& hilo. Hilum aut̃ uarro ait siu¬
care medullam eiꝰ. ferule ꝗͣ gdi. q
a malo pleriq distingunt. alisus
nitiosum. alii nugam existimam
ut ait monatiꝰ. Hic adolescens nai
ñ malus. id ẽ. fugax. ñ ꝑnitiosis
alii confundt̃. qͣi utͣq unũ idemq
significent. Nequã ex eo qd̾ neqa¬

Expanded text:
emolliatur. 181. Macer a Macie; et macies emolliatur. 181. Macer a Macie; et macies a moechia, eo quod immoderata libido macros milis, sicut vitabundus, vitanti similis. Quando enim dicimus, moriturus est', vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed similis morienti eium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae: nam et milites, cum stipendia accipiunt, me, eo quod non vigeat intellectu. Mulio dicobilis, non vilis, cuius et nomen et genus scitur. Nubilis, ad nubendum habilis. Nemo ab homine tractum, id est ne ne ullus. Nihili conpositum est ex nil et hilo. Hilum autem Varro ait significare medullam eius ferulae quam Graea malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. Nequam ex eo quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ h̃t u̾n uitã degat. siue qr mos erat
ap̃ antiqͦs. os claud̃e egeno. et manũ
extendẽre. qͣi manu dice̾. Mendax.
qd̾ m̃tẽ alt̾ius fallat. Malignꝰ quia
malitiȩ uotũ uel opꝰ ꝑagit. Malus
refugiunt. et amicorũ carorũ suspe¬
cti sunt. Maliciosus det̾ior malo:
qr frequent̃ malꝰ. Amalo aut̃ pei¬
or dr̃: a bono detĩor. Melior dictꝰ.
qͣi mollior: ñ durꝰ aut ferreꝰ. Nã me¬
liꝰ ꝙi molliꝰ. Mlinax a facie ocłorũ. q̃n
furiose ardesẽt ut ampliꝰ uidens ꝑti¬
mescat. Minator et monitor. s mo¬
nitor dr̃ cũ p̃nuntiat bona. mina¬
tor cũ nũtiat adu̾sa. Mulcator. eo
qd̾ blandis u̾bis mulceat. ad declinã¬
dũ animũ transiatꝰ amulso id est.
qd̾ acceptũ lenire solet fauces. dolen¬
tis. aut opplecũ sordibꝰ stomachum.
Metatores appellant᷑ qͥ castra desig¬
nant: a metiendo scilicet ut luca
in agros. Mollis qd̾ uigorẽ sexꝰ ener¬
uati corꝑis dedecoret. et qͣiͣ mulier¬

Expanded text:
mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus  humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peior dicitur: a bono deterior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est quod acceptum lenire solet fauces dolentis aut oppletum sordibus stomachum. Metatores appellantur qui castra designant, a metiendo scilicet. Lucanusin agros. Mollis, quod vigorem sexus enerviati corpore dedecoret, et q
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad hester: et uiginti duo littera¬
rã sunt elem̃ta. qͥbꝰ constat diumo
uis diu̾se gentes huic m̃sure pondu
uł adiciant ignorant᷑ uł detrahar
apud hebreos constitutione diuin
tali ratione seruat᷑. Modius eni an

Expanded text:
usque ad Hester; et viginti duarum litterausque ad Hester; et viginti duarum litterarum sunt elementa, quibus constat divinae quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione ser
Abbreviated transcription (Latin):
phora m̃sura ẽ. et qͥcqͥd plus minꝰ ue¬
cialit̾ sibi assũpsit qd sit m̾̃sura ꝑfe¬
cti num̾i: id ẽ denarii. Modiꝰ dictꝰ
ab eo qd̾ sit suo mͦ ꝑfectꝰ. Est aut̃ m̃¬
sura librarũ qͣdraginta qͣtuor idẽ
sextarioꝵs iuginti duoꝵs. cuiꝰ num̾i
causa inde tracta: eoqd inpͥncipio
ds̃ uiginiti duo oꝑa fecit. Nam pͥma
die septẽ oꝑa fecit. id ẽ mat̾iam uifor¬
men. angłos. lucẽ.gelos suꝑiores. t̾rã.
aquã aerẽ. Scd̾a die firmam̃tũ solũ.
Tercia die gͣtuor. maria. semina. sa¬
tiones. atq plantaria. Quarta die
tria. solem lunã. et stellas. Quinta
die tria. pisces. et reptilia aquarũ
et uolatilia. Sexta die quatuor. be¬
stias. pecudes. reptilia terre. et hõiẽ.
et facta sunt omĩa uiginti duo ge¬
n̾a̾ in diebꝰ sex. et uiginti duȩ gen̾a¬
tiones sunt ab adam usq ad iacob.
ex cuiꝰ semine nascit᷑ omĩs gens isrł:
et uiginti duo libri uet̾is testament

Expanded text:
phora mensura est, et quidquid plus minphora mensura est, et quidquid plus mincialiter sibi assumpsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadragintaquatuor, id est, sextariorum vigintiduorum: cuius numeri causa inde tracta est, quod in principio deus vigintiduo opera fecerit. Nam prima die VII opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis gens Israel; et viginti duo libri Veteris Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
det libram unã: q̃ geminata sexta¬
riũ facit. Sextarius duarũ ẽ. qͥ bisas
sextũ congiũ reddit. Nam congius
sex metitur sextariis: a qͦ et sexta¬
rii nom̃ dedu̾nt. Congiũ aut̃ a con¬
giendo idẽ ꝑaugm̃tũ crescendo uo¬
cãt unde p̾ea pecunia bñtieĩ gr̃a da¬
ri cepta. congiariũ appellatũ ẽ. Unus¬
qͥsq enĩ sui tp̃ris imꝑator fauorẽ ppłi
captans adiciebat ut largior uidetur
indonis. Congiariũ aut̃ specialit m̃¬
sura ẽ liqͥdoꝵs. cuiꝰ et rem simulet
nom̃ a romanis impositũ inuenimꝰ.
Metrum ẽ m̾sura liquidorũ. hec am̃¬
sura accepit nom̃. Metron enĩ m̃surã
dicunt greci. et inde appellata metre¬
ta licet & urna et amphora. et reliꝗͣ
huiꝰmõi noĩa m̾surax st t̾ñ ista hoc
nom̃ adenarii numeri ꝑfectione ac¬
cepit. Metrũ ad omem m̃surã ꝑti¬
net. Metrum enĩ grecȩ latine m̃su¬
ra dr̃. Nam et ciatũ m̃sura ẽ: et ã¬

Expanded text:
dit libram unam, quae geminata sextadit libram unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est.sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congiendo, id est per augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen; μέτρον enim mensuram dicunt Graeci. Et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet; metrum enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyatum mensura est, et am
Abbreviated transcription (Latin):
et columnarũ longitudo et breuitas.
s et solem istum ꝓpͥam sui orb̾ habe̾
m̾surã. qd̾ geometrici ꝑscruptari
audent. Temporis: ut mensura hora¬
rũ. et dierũ et annorũ. iunde et me¬
tiri pedes horarũ dicimꝰ. hoc ẽ m̃sura¬
ie. Propͥe aut̃ m̃sura uocata. qd̾ ea fru¬
ges metiunt᷑ atq frumentũ id ẽ hu¬
unda et sicca. ut modios urnas. et ã
phoras. Mensurarũ pars minima co¬
clear qd̾ ẽ dimidia pars drãgme. a¬
ppendens siliqͣs nouẽ qͥ tplicatꝰ concu¬
lam facit. Concula drãgina una et
dinidia adimplet᷑. Ciati pondꝰ decẽ
drãginis appendit᷑. qͥ etiã aqͥbꝰdam
causatꝰ nominat᷑. Oxifalsus fit. si
qͥnq dragme adduntur ad decẽ. Aci¬
tabulus quarta pars emine ẽ: duo¬
decĩ draginas appendens. Cotula emi¬
na ẽ. hñs ciatos sex: q̃ iecirco cotula
uocat᷑. qr cote g̾co sermone incisio dr̃.
etemina sextarii in duo equa inci¬
dit᷑. et cotulã fac̃. Emina aut̃ appen¬

Expanded text:
t hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram, quod geometrici perscrutare audent. Temporis, ut mensura horarum et dierum et annorum: unde et metire pedes horarum dicimus, hoc est mensurare. Proprie autem mensuram vocatam quod ea fruges metiuntur atque frumentum, id est humida et sicca, ut modios et artabones, urnas et amphoras. Mensurarum pars minima coclear, quod est dimidia pars dragmae, adpendens siliquas novem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus decem dragmis adpenditur, qui etiam a quibusdam cuatus nominatur. Oxifalus ut si quinque dragmae adduntur ad decem. Acitabulus quarta pars eminae est, duodecim dragmas adpendens. Cotyla emina est habens cyatos sex; quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpen
Abbreviated transcription (Latin):
tio uł medicina dĩ. Ubicũq eni
curandi et medendi opꝰ necessarius̃
ẽ. hic archangłs a dõ mittit᷑. et ĩ
medicina dĩ uocat᷑. Uñ & ad toba
idẽ archangłs missus. ocłis ei ei
tionẽ adhibuit. et cecitate det̾saui¬
sum ei restituit. Nominis enĩ une¬
p̃tatione. & angłi officiũ desigreꝰ
Uriel int̾pretat᷑ ignis dĩ: sic̃ legui
apparuisse ignẽ in rubo. Legimꝰ i
ignẽ missũ desuꝑ: et implesse. qd̾ p̃a¬
pͥncipatus. et potestates. & uirtums
quibꝰ uniu̾sam celestẽ societatẽ¬
cõplectitur: ordines angłorũ erdig¬
nitates intelligunt᷑. & ꝓhac ipsa d¬
stributione. officiorũ. Alii throm.
alii dñationes. alii pͥncipatꝰ. ali
potestates dicunt᷑. ꝓcertis dignia¬
tibus qͥbꝰ inuicẽ distinguntur. un¬
tutes angłice q̃dam minist̾ia phi¬
bent᷑. ꝑ qͦs signa et miracła mi

Expanded text:
atio, vel medicina Dei; ubicunque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur, et inde medicina Dei vocatur. 14. Unde et ad Tobiam idem archrationem adhibuit, et caecitate detersa visum restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et implesse quod praprincipatus, et potestates, et virtutes, quibus cunctam cconplectitur, ordines angelorum et dignitates intelleguntur; et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguntur. Virtutes angelicae quaedam ministeria perhibentur, per quos signa et mirac