comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ feceris socrui tue post mortem uiri tui. ⁊ qd̃ dereli¬
queris parentes tuos tt̃ram in qua nata es. ⁊ uen̾is
ad ppłm quem añ nescielas. Necdlat tibi dominus
pro opere tuo. ⁊ plenam m̃cedem accipias a domino
deo israel ad quem uenisti ⁊ sub ciꝰ confugisti alas
Que ait ad boos. Inueni grãm añ oculos tuos dñe
mi qui consolatus es me: ⁊ locutus es ad cor ancille
tue. Que ñ sum similis unius uł tuarum. Siritq
ad eam boor. Quando hora uescendi fũit: ueni huc ⁊
comede panem. ⁊ intingue bucellam tuam inaceto.
Sedit itaq ad messorum latus ⁊ congessit pollentã
sͥ. Comeditq ⁊ saturata est. ⁊ tulit reliquias. atq
inde surrexit: ut spicas ex more collig̾ẽt. p̃cepit aũt̃¬
autem boor pũis suis q̃icens. Eciam si uob̾cum me¬
tere uolũit ne prohibcatis eam. ⁊ de uris quo mani-¬
pulis proicite de iudustria. ⁊ remanere ꝑmittite

Expanded text:
quae feceris socrui tuae post mortem viri tui et quod dereliquae feceris socrui tuae post mortem viri tui et quod dereliqueris parentes tuos et terram in qua nata es et veneris ad populum quem ante nesciebas reddat tibi Dominus pro opere tuo et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israhel ad quem venisti et sub cuius confugisti alas quae ait inveni gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarum tuarum dixitque ad eam Booz quando hora vescendi fuerit veni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicens etiam si vobiscum metere voluerit ne prohibeatis eam et de vestris quoque manipulis proicite de industria et remanere permittite
Abbreviated transcription (Latin):
nacione elumelech. Et ecce ip̃e ueruiẽbat de bechleem.
Dixit q messorib dominus nob̾cum. Qui rderunt
ei. Beneilicat tibi donunus. Dixit ꝙ boor iiueni qͥ
messorib p̃erat. Quiiͦn hec puella. Qui respondit. Hec
ẽ moabitis queuenit cum nemoi de regione moabi¬
tide. ⁊ rogauit ut spicas colligẽt remanentos seq̃ns
messorum uestigia.⁊ de mane usꝙ nunt stat in agͦ.
inec ad momentum quidem domum reuersa ẽ. Et
ait boor ad̃ ruth. Audi filia. ne uadas ad̃ colligẽdum
in alterum agnim. Nec recedas ab hoc loco. sĩ uing̾e
puellis meis.⁊ ubi messuerint sequere. Mandaui .N.
pueris meis ut nemo tibi molestus sit. S eciam si
sicieris: uade ad sarcinulas ⁊ bibe aquas dequib
pueri bibunt. Que cadens in faciem suam ⁊ adorãs
suꝑ t̾ram. dirit ꝙ ad eum. Uñ mͥ boc ut inuenirem
grãm ante oculos tuos. ⁊ nosse me dignareris ꝑegͥriã
mulierem: eliti ille Rdit. suunciata sunt mͥ om̃ia

Expanded text:
natione Helimelech et ecce ipse veniebat de Bethleem natione Helimelech et ecce ipse veniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus vobiscum qui responderunt ei benedicat tibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remmessorum vestigia, et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa est. Et ait Booz ad Ruth: Audi, filia, ne vadas ad colligendum in alterum agrum, nec recedas ab hoc loco: sed jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et pueri bibunt. Quae cadens in faciem suam et adorans super terram, dixit ad eum: Unde mihi hoc, ut inveniremoculos tuos et nosse me dignareris peregrinam mulierem cui ille respondit nuntiata sunt mihi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ uenert̃ in betħleem. Quib urbem ingrecai.
uelox ap̃ cunctos fama ꝑcrebuit. Dicebantꝙ mu¬
lieres. hec est illa noemi. Quib ait. Ne uocetis me
nemoi .i. pulcram. s uocate me mara. hoc est ama¬
ram. quia ualde me amarctudsine repleuit ama
uocatis me noemi quam humiliauit dominus. ⁊
afflixit om̃ipotens : Genit ergo icħt noemi moabi¬
tide nuru sua de terra ꝑegnacõnis sue acreuersa est
in betħleem. q̃n pͥmum ordea metebantur. Erat
autem uir eluelecħ consanguineus homo potens
imagnarum opum nomine boot. Dixit q nitħt
moabitid̃is ad socrum suam. Si uibes uadam in
agrum ut colligam spicas que merencium fug̾iit
marius. ubicũq clementis in me pr̃is familias re¬
pero gr̃am. Qi illa rił̃it. Tade filia mi. Abiit itaꝙ
⁊ collegit spicas post terga metentium. Acciãit aut̃
ut ager ille hr̃et dñm nomine booz. qui erat de cog¬

Expanded text:
simul, et venerunt in Bethlehem. Quibus urbem ingressis, simul, et venerunt in Bethlehem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebuit: dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi. Quibus ait: Ne vocetis me Noemi id est, pulchram sed vocate me Mara id est, amaram quia valde amaritudine replevit me vocatis me Noemi, quam humiliavit Dominus, et afflixit Omnipotens? Venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua, de terra peregrinationis suae: ac reversa est in Bethlehem, quando primum hordea metebantur. Erat autem viro Elimelech consanguineus, homo potens, et magnarum facultatum, nomine Booz. Dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam: Si jubes, vadam in agrum, et colligam spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis patrisfamilias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade filia mi. Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille haberet Dominum nomine Booz, qui erat de cog
Abbreviated transcription (Latin):
numi filie mee. cur uenitis mecum: Num ultra
habeo filios in utero meo : ut uiros ex me sꝑare pos¬
sitis: Reuertimim filie mee iabite moabude. Iam
enim senectute confecta sum nec aꝑta unculo cõui¬
gali etiam si possini hac nocde conciꝑe ⁊ parere filio ᷤ.
Si expetare uelitis lonec crescant ⁊ annos impleatit
pubertatis: ante eritił uetule quam nubatis. No¬
lite queso file mee quia ur̃a angustia me magis
p̃mit. ⁊ egressa ẽ manus domini contra me. Eleua¬
ta gͥ uoce rursum flere ceꝑunt. Orpħa ofculata est
socrum suam: ac reu̾sa. Ruch adhesit socrui sue.
Qui dix̃. neomi. En reuersa ẽ cognata tua ad popu¬
morabor. populus tiuis populus meus. ⁊ deus tuus:
deus meus. Que te morientem t̾ra susceꝑit in ea mo¬
riar. ibiq locum accipiam sepulture. Hec mͥ faciat
uent uidens ergo noemi ꝙ abstinato rutħ. aĩo
decreuisset secum ꝑgere: adueriari noluit. Nec
ultra ad suos reditum ꝑsuadere. Profecteq sunt

Expanded text:
ulg. meae, cur venitis mecum? num ultra habeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos exspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est manus Domini contra me. Elevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad popumorabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar: ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat verit. Videns ergo Noemi, quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, nec ultra ad suos reditum persuadere: profectaeque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bus filus. Qui acceperunt uxores moabitidas qua¬
rum una uocabatur orpba ⁊ altera ruth. Manser̃t¬
q ibi decem annis. ⁊ ambo mortui sũt maabon. in¬
delicet ⁊ chelion. E̾emansit ꝙ mulier orbata ⁊ d̃uobꝰ
liberis ac marito. ⁊ surrexit ut in prĩam ꝑgeret. cum
utraq nuru sua de regione moabitide. Audierat
enim quod resperisiet dominus popłm suum. ⁊ dediᷤ¬
set ei escas. Egresia est ita deloco peregͥnatõnis sue
cum utra nurii nam uam in uia posita reu̾tendi
int̾ram iuda. dixitq. Ite in domum pͣatrs ur̃e et¬

Expanded text:
ion. Qui acceperunt uxores Moabitidas, quarum una vocabatur Orpha, altera Ruth: manseruntque ibi decem annis, et ambo mortui sunt . delicet et Chilion: remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito. Et surrexit ut in patriam pergeret, cum utraque nuru sua, de regione Moabitide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru, et jam in via posita revertendi in terram Juda, dixit ad eas: Ite in domum
Abbreviated transcription (Latin):
omine deus om̃ipotens pr̃m nrõium abͣ¬
ham. ysaae.⁊ iacob. ⁊ semini eorum iusto
que feusti telum ⁊ t̾ram cum om̃i orna
li nomini tuo qd̾ om̃s pauent ⁊ trenrunt a uultu uͥ¬
tutis tue. ⁊ in sustentabilis ira suꝑ pecẽores cõmina¬
cõnis tue. Inm̃sa u̾o ⁊inuestigabilis misccł̃ia ꝓmissi¬
onis tue qm̃ tu es domin̾ altissimus suꝑ omnem
t̾ram longanimis ⁊ multum misericoss. i penitens
suꝑ malicias hominum. Tu autẽ domine sccłm bo¬
nitatem tuam promisisti pñiam remissionis pecc̃oꝵ
ẏsaac ⁊ ia cob hus qui tibi ñ peccauert̃. Qm̃ pectaui
suꝑ numerum harene maris multiplicate sunt
iniquitates mee. Incuruatus sum multo uincu¬
lo fr̃i. ⁊ ñ est respiracio mͥ. quia excitaui niam tuã
⁊ malum coram te feci statuens abhominatõnes¬
⁊ multiplicans offensiones.⁊ nũc flecto genua cor¬
dis mei. p̃cans a te bonitatem dñe. pectaui dñe pec¬
caui. ⁊ unqͥtatem reã agnosco peto rogans te dĩre.

Expanded text:
omine Deus omnipotens patrum nostrorum, Abraham, Isaac et Iacob et semini eorum iusto, qui fecisti caelum et terram cum omni ornatli nomini tuo, quod omnes pavent et tremunt a vultu virtutis tuae. et insustentabilis ira super peccatores comminationis tuae, inmensa vero et investigabilis misericordia promissionis tuae, quoniam tu es Dominus altissimus super omnem terram, longanimis et multum misericors et paenitens super malitias hominum. tu autem Domine, secundum bonitatem tuam promisisti paenitentiam remissionis peccatorum, Isaac et Iacob, his qui tibi non peccaverunt. quoniam peccavi super numerum harenae maris, multiplicatae sunt iniquitates meae. incurvatus sum multo vinculo ferri et non est respiratio mihi, quia excitavi iracundiam tuam et malum coram te feciet multiplicans odiositates. Et nunc flecto genua cordis mei: precans a te bonitatem. Peccabi Domine peccavi et iniquitatem meam agnosco. peto rogans te Domine
Abbreviated transcription (Latin):
ileristi malum mag̾̃ qͣm bonun m̃datium magis
dexista om̃ia u̾iba ad deuorandum lingua dolosa.
Sed des destruet te insempitnum trebit te ⁊ euellet de
rabnauuilo. ⁊emaditabit te de terra uiuentium.
idebunt iusti ⁊timebunt ⁊ suꝑ eum ridebunt e
uis qui ñ posuit d̾m fortitulmem suam

Expanded text:
ilexisti malum magis quam bonum, mendacium magis lexisti omnia uerba ad deuorandum, lingua dolosa. sed deus destruet te in sempiternum: terrebit et euellet te de tabernaculo et eradicabit te de terra uiuentium. uidebunt iusti et timebunt et super eum ridebunt: ecce uir, qui non posuit deum fortitudinem suam
Abbreviated transcription (Latin):
ysmaheł. filu aut̃ eethure contubine abraham qͦs
genuit ⁊ aram: ciecsan. madan. madian.⁊ eboc
phue. porra filii ciecsan: saba ⁊ dała. fili aut̃ dadan
assurim. ⁊ latussim. ⁊ laomi. filu aut̃ madian
epha. ⁊ epher. ⁊ enoch ⁊ abdia. ⁊ elilaa. Om̃s hu fi¬

Expanded text:
. Filii autem Ceturae concubinae Abraham, quos genuit: Zamram, Jecsan, Madan, Madian, Jesboch et Sue Porro filii Jecsan, Saba et Dadan. Filii autem Dadan Assurim et Latussim et Laomim. Fili autem Madian, Epha et Epher, et Enoch et Eldaa. Omnes hi fi
Abbreviated transcription (Latin):
uan helysa. ⁊ tharsis. cethĩ ⁊
dolamin. filu chami chus ⁊ mesrahim. phutph¬
uth. ⁊ chanaan. filu autem chus saba ⁊ eiula. Sa¬
bata. ⁊ rehema ⁊ sabathacha. porro filui rehema:
saba ⁊ dadan. chus autem genuit nembroch ip̃e
cepit ẽẽ potens in terra. Mesraim u̾o genuit ludim
⁊ilnamin ⁊ laabin ⁊ nepthoim. phetrosim quo et
chasboim de quib egresu sunt philistum. ⁊ captu

Expanded text:
van: Elisa et Tharsis, Chetim et Dodanim. Filii Cham: Chus, et Mesraim, et Phut, et Chanaan. Filii autem Chus: Saba, et Evila, Sabatha, et Regma, et Sabathacha. Porro filii Regma: Saba, et Dadan. Chus autem genuit Nemrod: iste coepit esse potens in terra. Mesraim vero genuit Ludim, et Anamim, et Laabim, et Nepthuim, Phetrusim quoque et Casluim: de quibus egressi sunt Ph
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ thetheum. Iebuseum quo iamoreum ⁊ ger-¬
geseum. eueumq ⁊ aracheum ⁊ asintum. arachũ
quo ⁊ samareum. ⁊ ematheum. filu seni: elam ⁊ a sur
imosoch. Arfarat autẽ genuit sale. qui ⁊ ip̃e gennit
heber. Porrio heber nati sunt duo filii. uni nemen
phaleg. quia in dieb cuis diuisa ẽ terta ⁊ nomen
frĩs eius iectan. pectan aut̃ genuit helunadad. ⁊ sa-¬

Expanded text:
eth Iebuseum quoque et Amorreum et Gergeseum Evheumque et Aruceum et Asineum Aradium quoque et Samareum et Ematheum filii Sem Aelam et Assur et Mosoch Arfaxad autem genuit Sala qui et ipse genuit Heber porro Heber nati sunt duo filii nomen uni Phaleg quia in diebus eius divisa est terra et nomen fratris eius Iectan Iectan autem genuit Helmodad et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
lothani. sebab. sebeon. ana. dison. eser. Aisan.
fuu lochan. horri. liuman. Soror dutem lothã.
fuit chamina. filii sobal. alian.⁊ manaath. ⁊ ebal.
⁊ sephi. ⁊ onani. filu sebeon: ana ⁊ dua. fili ana
dison. filii dison. amaban. ⁊ eseban. ⁊ ietran. ⁊ cha¬
ran. filu eset. Ualaani. ⁊ raban. ⁊ iachan. fitu ditõ.
us. ⁊ aran. Isti sũt reges qui ĩperauerunt ĩ tra
ed̃om añqͣm ẽẽt rer suꝑ filios isrł. Bale fillius
bale. ⁊ rognauit pro eo rodab filius zare de botra.
cumq iobab fuisset mortuus: regnauit pro eo
husam de t̾ra themanoꝵ. Obiit quo ⁊ thusam. ⁊
regnauit pro eo adlad filius badad qui ꝑcussit ma¬
dian. in terra moab. ⁊ nom̃ cuutatis eiuis auich.

Expanded text:
 Sebeon Ana Dison Eser Disan filii Lothan Horri Humam soror autem Lothan fuit Thamna filii Sobal Alian et Manaath et Ebal et Sepphi et Onam filii Sebeon Aia et Ana filii Ana Dison filii Dison Amaran et Eseban et Iethran et Charan filii Eser Balaan et Zaban et Iacan filii Dison Us et Aran isti sunt reges qui imperaverunt in terra Edom antequam esset rex super filios Israhel Bale filius Bale, et regnavit pro eo Jobab filius Zare de Bosra. Cumque Jobab fuisset mortuus, regnavit pro eo Husam de terra Themanorum. Obiit quoque et Husam, et regnavit pro eo Adad filius Badad, qui percussit Madian in terra Moab: et nomen civitatis ejus Avith.
Abbreviated transcription (Latin):
que ⁊ sumptu ⁊ labore maximo indige̾t edicionem
nrãm hãnt. situbi mantiquorum uoluminum
lectione dubitauerint ħ illis ꝯferentes: inueniant
qd̾ requirunt. maxime cum ⁊ ap̃ latinos tot sint
sremplaria quot codices ⁊ unusquisꝙ pro arbito
suo uł adderit uel subtrarert quod ei uisum est.
⁊utiq ñ possit ũm ẽẽ qđ dissonet. unde cesset ar¬
guato iuulñe nos insurg̾e scorpiul.⁊ scm opus
uenata carpere lingua desistat. uł suscipiens
si placet uł ꝯtempnens. si lisplicet memiñ itq

Expanded text:
quae et sumptu et labore maximo indigent, editionem nostram habeant. Et sicubi in antiquorum voluminum lectione dubitarint, haec illis conferentes, inveniant quod requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque
Abbreviated transcription (Latin):
andem finito pentatħuco
moysi uelut grandi fertiore liberati ad
iħm filium naue manum mittimꝰ qitẽ
hebrei iosue bennum .i. iosue filium nũ uocãt ⁊ ad
iudicum librum quem sophchim applłant ad ru-¬
th. quo ⁊ hester quos eisdem nominib efferunt. mo¬
nenuisq lectorem ut siuam hebracoꝵ nominum
ne ⁊ noster laborulluis studium ꝑeat. Et ut in pri¬
mis od̃ sepe testatus sum sciatmeñ in reprehensi¬
one uet̾m nolia cude sic̃ amici mei cͥminantur. scã
pro uirili paite offert le lingne mee hominib qͦs

Expanded text:
andem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominumne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae ho
Abbreviated transcription (Latin):
adustus. & sarabarȩ eorum non fuissent immutata. &odor ignis nontransiss& ꝑ eos. Et erũpens
nabugo donosor ait Benedictus ds̃ eorum sidrach. undelic& misach & ab denago quimisit Angłm
detrecum ut omnis populus trib: & lingua quecumq: locuta fuerit blasphemiã contra dm̃
ih misach & abdenago dispereat & domus eius uastetur. neq: enunẽ ds̃ alius
& mirabilia eius quia forgia & regnum eius regnum sempiternum: & potestas eius ingeneratio

Expanded text:
adustus: et sarabela eorum non fuissent imminuta: et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor ait. Benedictus Ddecretum: ut omnis populus et tribus et lingue quecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrac: Misac: et Abdenago dispereat: et domus ejus vastetur. Neque enim est Deus alet mirabilia eius, quia fortia et regnum eius regnum sempiternum et potestas eius in generatio
Abbreviated transcription (Latin):
editione septuaginta theo dotionis editionẽ mi¬
scuit. asteribis designans quȩ minus suerint
& uirgulis quȩ exsuꝑfluo uideantur apposita:
Siigitur alus licuit non tenẽre quod semel iuses¬
perant. & post septiaginta cellulas que uulgo
sine auctore uctantur. singolas cellalas aporutre
hoe que inecłus legitur quod septua ginta nesouer.
curme non suscipiant latini inei quiiniuolat
ditione ueteri ita condidi ut labott̃ intun
hitbras et quad his maius est apłis auctpribi probe

Expanded text:
Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miEditione Septuaginta Theodotionis Editionem miscis videlicet designans quae minus fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere: hocque in Ecclesiis legitur, quod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri, ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et quod his maju
Abbreviated transcription (Latin):
isepauaginta interpretũ pura & ut ab c̃is in
getũ uersa est ȩditio ꝑmaneret : suꝑflue
Inũ hromati eposcoporum scĩssime ad que
doctissime inpelleres. ut hebrea uolumirta
latino sermone transferrem quodenĩ semel au¬
res hominũ occupauerat. & nascentis ecłe robo¬
rauerat fidẽ : iustum erat & ianrõ sulentio comp¬
bari Nunc uero cũ prouarietate regionum di¬
uersa ferantur exemplaria. & germana ailla anti¬
quaquȩ translatio corruptasit adqne uiolata.
nr̃i arbitrii putas epluribus indicare quid uerũ
ut : aut nouũ optis inueteri opere condere
illuderitibusq iudeis cornicum ut dicitur oculos
configere Alexandra ⁊ egiptus. inseptuaginta
& pamphilus uulgauerunt. totusque orbis hac in¬
terse tripharia uarietate compugnat Etcerte
origenis non solum exemplaria cõposuit quatuor
editionum eregione singula uerba describens. ut
unus dissentiens statim ceteris. interse consentien¬
uibus arguetur : sed quod maioris audacie est. in

Expanded text:
Septuaginta Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in
Abbreviated transcription (Latin):
ligentibusse Ceteraq: hissimilia. in hebreorumli¬
bris inueniri Certe apłi euuangeliste. septuaginta
menti conditor. in euuangło scđm io hannẽ qui
credit sinquit in moi ncut dic̃ scriptura. flumuin a
deuentre ius fiuent aque uiue utique scripra ẽ:
reuerteridum̃ est : unde acdñs loquitur. ⁊ discipuli
exempla presumiunt: Hec pace ueterũ loquor & ob¬
trectatoribus meis tantũ respondeo qui canino den¬
te me rodent inpublica detrabentes. legentes inan¬
gulis Idẽ nactusatores aodefensores. cũ maliis probati
quod inme reprobant: quasi uirtus & uitiũ non
inrebussit : sed cũ auctore mutturꝰ Ceterũ memini
editionẽ septuaginia trans latorũ olim de greco emer¬
datã tribuisse me mr̃is. nec inumicu debere estima¬
ri eorum quos in conuentu fracrũ semꝑedissero. & qđ
nunt dabreramin id est uerba dierum interpretatus
nm : idcirco sici. ut in extrcabilesmoras &c siluã no¬
minumiqͣ: seriptorum confusa st̃ uitio. sensuumq: bar¬

Expanded text:
teraque his similia, in Hebraeorum libris inveniri. Certe Apostoli et Evangelistae, Septuaginta menti conditor, in Evangelio secundum Joannem, Qui credit, inquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Utique scriptum estrevertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque bar
Abbreviated transcription (Latin):
indonuo mea & probatene suꝑ hoc dicit dñs:si non aperuero uobio cataraethas cȩli & effudero uo
benedictioriẽ usti ad abundantiã. & increpabo prouobis deuorantẽ & noncorrũ p& fructis terrȩ urȩ.
dee ert̃t sterilisinea magro dic̃ cñs exercituum: Etbeatos uos dicent onosgenter e fietum uos tur
denderabilis. dictt dñs exereituu n: In uoluerunt suꝑme uerla ur̃a dicit dñs & diristie &A locitis
coniute Ctdicistis. Uanus ẽ qui seruit dõ: & qđ ꝓmolumentũ quia custodiuimus p̃co  EC quia
ambola uimus tristes cora chnõ exercituum : Ergo iunc btatos dicimus adrogantes s. quicleta . sae quen¬

Expanded text:
in domo mea, et probate me super hoc, dicit Dominus. Si non aperuero vobis cataractas coeli, et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam, et increpabo pro vobis devorantem, et non corrumpet fructus terrae vestrae, nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus exerciinus. et dixistis: quid locuti sumus? dixistis: uanus est qui seruit deo: et quod emolumentum, quia custodiuimus praecepta eius et quia ambulauimus tristes coram domino exercituum? ergo nunc beatos dicimus adrogantes: siquidem ae
Abbreviated transcription (Latin):
nee accipian quudplacabile demant̃ uta Cedixistis. Quã obcausame qua dñs scĩficatas ẽ int̃ te
& moren puberuatis durȩ quatu desperiti & haec particeps tua. & uror foederis uic Nonne unus fecit
e residuũ sp̃s eius ẽ  & quidumus querit nin semen dĩ e Custodite ergo spm urm̃ &uore ualistentis
ante faciem meam. &statim ueni& ad tẽplũ suum dominator quẽ uos quericis & angło testa iciti qũ
uos uultis. & ecce uenit dñs exercituum & quispoterit cogitare diem aduentu cius & quisstabit au qu¬
dendum eum: Ipse enim quasi ignis conflans & quasi herba fulloniũ Etsedebit conflani & emandlans ar¬
gentũ. & purgabit filios leui e colabit eos quasi aurum. & quasi argentũ : & erunt dño orferentes iacri

Expanded text:
dixistis quam ob causam quia Dominus testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae quam tu despexisti et haec particeps tua et uxor foederis tui nonne unus fecit et residuum spiritus eius est et quid unus quaerit nisi semen Dei custodite ergo spiritum vestrum et uxorem ante faciem meam et statim veniet ad templum suum dominatocce venit, dicit Dominus exercituum. Quis poterit cogitare diem adventus ejus, et quis stabit ad videndum eum? Ipse enim quasi ignis conflans et quasi herba fullonum et sedebit conflans et emundans argentum et purg
Abbreviated transcription (Latin):
uerba resenare. & quasi ꝑ criptã ambulans rarum desuꝑ lumen aspicere. inpegi nouissime indana¬
helem: & tanto tedio affectus sum ut desperatione subita. omnem uȩterem laborem uoluerim tonte¬
Et ut uere faceor. usq ad presentẽ diem magis possum sermeaem chaldȩicum legere & intolig¬
quã sonare. Haet id cirto ut difficultatem uobis danihelis ostenderim: qui apud hobreos nec subnn
hab& historiam. nec himnũ trim puerorum. necbelis draconisq fabulas. quas nos quia intotobebe.
dispersȩ sunt Meriante posito easq iugulante subiecimus. ne uideremur apud imperitos magnam
partem uoluminis deruncasse: Audiui ergo quendam depreceptorib: udȩ orum cũ susannȩ deriie¬
ra hestoriam. & agreco nescio quodicer& esse confictã. illud opponere quod origeni quoq africanus

Expanded text:
verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danverba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim conteEt ut verum fatear, usque ad praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelnare. Haec idcirco, ut difficultatem vobis Danielis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris ecclesiȩ nonlegunt. utentes theodotionis editione Et hoc cur acciderit. nescio
Siue enim quia sermo chaldeicus ẽ & quibusdam propri&atib a nr̃o eloquio distrepat. Nolite¬
runt septuaginta int̾pra&ees easdem linguȩ lineas intranslatione seruare. Siue sub nomine eorim
ab alio nestio quononsatis chaldȩam linguã sciente editus liber ẽ. siue aliud quid causȩ extiterit ligno¬
rans. Hoc unum affirinare possum. quod multũ aueritate discord&. et recto iudicio repudiatus st
Sciendum quippe eanahelem maxime & e trã hebraicis quidem lit teris sed chaldico sermone con¬
sriptos. Et unam hieremiȩ peritome&̃. lob quoq cum arabi a lingua. habere pluronã sotiaatẽ
Deniq: & ego ad olescentulus post quintiliani & tullii lectionẽ ac flores r&horicos: cũ me in lingue
huius pistrinum recluissem. & multo sudore. multoq tempore dix coepissem hanelantia stridentia.

Expanded text:
Salvatoris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, et hoc cur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt Septuaginta Interpretes easdem linguae lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam Jeremiae περικοπὴν, Job quoque cum Arabica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore, multoque tempore vix coepissem anhelantia stridentiaque
Abbreviated transcription (Latin):
utile ȩccłȩ dignum posteris. Prȩsentium quippe iudicus non satis moueor: quȩ inutrãq partem. aut

Expanded text:
utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciis non satis moveor: qui in utramque partem, aut utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciis non satis moveor: qui in utramque partem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sed dixuse: Siue incorpore siue extra corpus nescio ds̃ scit. His & talibus argumentis. apocrifas in libro
eccłȩ fabulas arguebat. Suꝑ quare lectoris arbitrio iudicium relinquens. illud ammoneo non haber
clanihelem apud hebraeos inter proph&as. sed inter eos qui ay ographa consoripserunt: Intres siquidẽ
partes omnis abeis scriptura diuidsͥur. inlegẽ. inprophetis. marographa. id est inquinq & inocto.
& inundecĩ libros. dequo non est huius temporis disserere. Quae aut̃ ex hoc ꝑropheta: immo contra
hunc librũ porphyrius obitiat. Testes sunt m& hodius. & eusebius apollinaris. qui multis. uersuum
milib eius uesaniȩ respondentes. Nescio ancuriose lectori satis fecerint: Vnde obsetrouos o̾paula
& eustochium fundatis prome addnm̃ p̃ces ut quãdiu in hoc corpusculosum scribã aliquid gratũ uobis.

Expanded text:
sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud admoneo, non haberi Danielem apud Hebraeos inter prophetas, sed inter eos qui Ἁγιόγραφα conscripserunt. In tres siquidem partes omnis ab eis Scriptura dividitur: in Legem, in Prophetas in Ἁγιόγραφα, id est, in quinque, et octo, et in undecim libros: de quo non est hujus temporis disserere. Quae autem ex hoc propheta, immo contra hunc librum, Porphyrius objiciat, testes sunt Methodius, Eusebius, Apollinaris: qui multis versuum millibus ejus vesaniae respondentes, nescio an curioso lectori satisfecerint. Unde obsecro vos, o Paula et Eustochium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
nolente pereas aut lentus uol flexibilis ducaris ad mortẽ : siue aliud quid ad arboris nomen conueniens de inde
gratia dicamus ab arbore ilice dircisse eum. ilice pereas. Et alentuco inlentem tẽ cominuat angelus. uel
acllaudem dr̃ elementa om̃a prouocarent : ut qđ miraculum diuinȩq aspirationis indicium: uł draconem
inter fectum offapicis. uel sacerdotũ belis machinas dep̃henias. quȩ magis prudentia sollertis uiri. quã
bat . Querebat exemplũ ubi legissemus in toto u&eri testamento quẽ quã scõrum graui uolasse corpore.
& inpuncto ore t anta terrarũ spatia transisie: Cui cũ quidã enris satis promptulus adloquendum
he rechihel ad duxisser in medium & dicer& eum dechaldȩa in iudeam fuisse trans latũ. derisit hominẽ:
& ex ipso uolumine demonstrauit hie zechielem in spũ se uitdisse transpositum. Deniq & apłm nrĩa uide
lic& ut eruditum uirum & quilegem ab hebraitis didiciss&. uon fuisse ausum affirmare seraptũ in corpore.

Expanded text:
n lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indicium, vel draconem interfectum offa picis, vel sacerdotum Belis machinas deprehensas: quae magis prudentia solertis viri, quam t: quaerebat exemplum, ubi legissemus in toto veteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in puncto horae tanta terrarum spatia transisse. Cui cum quidam e nostris satis ad loquendum promptulus, Ezechielem adduxisset in medium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in spiritu se vidisse transpositum. Denique et Apostolum nostrum, videlicet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
tio regis. ut docer& eos lit teras & linguã chaldȩorum : Ec constituit
eis rex annonã ꝑsingulos dies decibis suis. & deuino unde bibebat
ipse. Ut enutriti tribus annis. postea starent in conspectu regos
fuerunt ergo inter eos defiliis iuda danihel. annanias. mua¬
hel. & azarias. & inposuit eis p̃positus cunuchorũ nomina
daniheli balthasar & annaniȩ. sid rach. misaheli. misach.
et arariȩ. ab donago. Posuit aut̃ danihel incorde suo.
ne polluetur demensa regis. neq deuino potus eius
tu principis eunuchorum. Et ait princeps eunuchorũ ad danihelem. Timeo ego dominĩ meum itgem

Expanded text:
linguam Chaldeorum et constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis et de vino unde bibebat ipse ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu regis fuerunt ergo inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius u principis eunuchorum
Abbreviated transcription (Latin):
e adoseȩ filium beeri indieb orie ioatham achar exechiȩ regũ iuda.
& in dieb hieroboam filii ioas regis isrł Principium loquendidnõ in
oseȩ. Et dixit dñs adoseȩ. Uade sume tibi uxorem fornicationum &
fac filias fornicationum: quia fornicans fornicabit᷑ terra ad nõ. Et
abut & accepit gomer filiam debellaim. & concepit & peperit filium¬

Expanded text:
 Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. Principium loquendi Domino in Osee: Et dixit Dominus ad Osee: Vade, sume tibi uxorem fornicationum, et fac tibi filios fornicationum: Quia fornicans fornicabitur terra a Domino. Et abiit, et accepit Gomer filiam Debelaim: et concepit, et peperit ei
Abbreviated transcription (Latin):
Sommunuidi qđ ꝑterrult ine. & cogitationes meȩ instratu meo & uisiones capitis mei conturba¬
uerunt me & perme propositum ẽ decr&um ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapi¬
entes babylonis. & ut solutioraem. somnii indicarent mihi: Tunc ingrediebantur anioli migi.
thaldei. ac uruspices & sominium narraui inconspectu eorum & sclutionẽ eius noniudicauerunt¬
nagna dicens. Magnus es dnẽ ds̃ danihelis & extrarit eum delaculeonum. Porro illos quiꝑd

Expanded text:
uod perterruit me: et cogitationes meae in stratu meo, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Et per me propositum est decretum, ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem somnii indicarent mihi. Tunc ingrediebantur harioli, magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem erex, dicens; Magnus es, Domine, Deus Danielis. Et extraxit eum. Porro illos qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
regis uida uenit nabugodonosor rex babylonis herus alem & obsedit eam:
Et tradidit dñs in manu eius ioachim regem iudȩ & partẽ uasorum domus
dĩ: & asportauit ea interrã sennaar indomũ dĩ sui. & uasa intulit in do¬
mum thesauri dĩsui. Et ait rex assenez preposito euntichorũ suorum
ut introducer& defiliis isrł & desemine regio &tyrannorũ pueros in
quib: nulla ess& macula. decoros forma xeruditos om̃i sapientia.

Expanded text:
rex Babylonis Hierusalem et obsedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito eunuchorum suorum ut introduceret de filiis Israhel et de semine regio et tyrannorum pueros in quibus nulla esset macula decoros form
Abbreviated transcription (Latin):
quia in om̃a scła miscdia eius amen. Huc usq non hab&ur̃ inhebrȩo. & que pos¬
mus de theodotionis aeditione trans lata sunt.
unc nabugodonosor rex obstupuit. & surrexit propere . & ait obtimatib: suis Nonne tresurros misi
ego uideo uiros solutos quatuor ambulantes inmedio ignis. & nihil corruptionis ineis ẽ & species
quarti similis filio dĩ Tunc accessit nabugodonosor adhostium fornacis ignis ardentis. & ait. Sidrach
misach. & abdenago serui di excelsi egredimini & uenite. Statimq egressisunt sidrach. misach. &
abdenago. demecho ignis. Et congregati satrapȩ. magistratus & iudices. & potentes regis. contẽplabant᷑¬

Expanded text:
quia in omnia saecula misericordia ejus. Hucusque non habentur in Hebraeo, et quae posuimus, de Theodotionis editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misiego video quatuor solutos et ambulantes in medio ignis: et nihil corruptionis in eis est: et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor Rex ad ostium fornacis ignis ardentis et ait. Sidrac: Misac: et Abdenago servi Dei excelsi: egredimini et venite. Statimque egressi sunt Sidrac: Misac: et Abdenago de medio ignis. Et congregati Satrape: magistratus: et judices: et potestates Regis: contemplabant
Abbreviated transcription (Latin):
ligentibusse Ceteraq: hissimilia. in hebreorumli¬
bris inueniri Certe apłi euuangeliste. septuaginta
menti conditor. in euuangło scđm io hannẽ qui
credit sinquit in moi ncut dic̃ scriptura. flumuin a
deuentre ius fiuent aque uiue utique scripra ẽ:
reuerteridum̃ est : unde acdñs loquitur. ⁊ discipuli
exempla presumiunt: Hec pace ueterũ loquor & ob¬
trectatoribus meis tantũ respondeo qui canino den¬
te me rodent inpublica detrabentes. legentes inan¬
gulis Idẽ nactusatores aodefensores. cũ maliis probati¬
quod inme reprobant: quasi uirtus & uitiũ non
inrebussit : sed cũ auctore mutturꝰ Ceterũ memini
editionẽ septuaginia trans latorũ olim de greco emer¬
datã tribuisse me mr̃is. nec inumicu debere estima¬
ri eorum quos in conuentu fracrũ semꝑedissero. & qđ
nunt dabreramin id est uerba dierum interpretatus
nm : idcirco sici. ut in extrcabilesmoras &c siluã no¬
minumiqͣ: seriptorum confusa st̃ uitio. sensuumq: bar¬

Expanded text:
teraque his similia, in Hebraeorum libris inveniri. Certe Apostolus et Evangelistae, Septuaginta menti conditor, in Evangelio secundum Joannem: Qui credit, 523 inquit, in me sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Utique scriptum estrevertendum: unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cumquod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque bar
Abbreviated transcription (Latin):
editionum eregione singula uerba describens. ut
unus dissentiens statim ceteris. interse consentien¬
uibus arguetur : sed quod maioris audacie est. in
editione septuaginta theo dotionis editionẽ mi¬
scuit. asteribis designans quȩ minus suerint
& uirgulis quȩ exsuꝑfluo uideantur apposita:
Siigitur alus licuit non tenẽre quod semel iuses¬
perant. & post septiaginta cellulas que uulgo
sine auctore uctantur. singolas cellalas aporutre
hoe que inecłus legitur quod septua ginta nesouer.
curme non suscipiant latini inei quiiniuolat
ditione ueteri ita condidi ut labott̃ intun
hitbras et quad his maius est apłis auctpribi probe

Expanded text:
editionum, e regione singula verba describens, ut editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miscis videlicet designans quae minus fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere: hocque in Ecclesiis legitur, quod Septuaginta nescierunt; cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri, ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et quod his maju
Abbreviated transcription (Latin):
isepauaginta interpretũ pura & ut ab c̃is in
getũ uersa est ȩditio ꝑmaneret : suꝑflue
Inũ hromati eposcoporum scĩssime ad que
doctissime inpelleres. ut hebrea uolumirta
latino sermone transferrem quodenĩ semel au¬
res hominũ occupauerat. & nascentis ecłe robo¬
rauerat fidẽ : iustum erat & ianrõ sulentio comp¬
bari Nunc uero cũ prouarietate regionum di¬
uersa ferantur exemplaria. & germana ailla anti¬
quaquȩ translatio corruptasit adqne uiolata.
nr̃i arbitrii putas epluribus indicare quid uerũ
ut : aut nouũ optis inueteri opere condere
illuderitibusq iudeis cornicum ut dicitur oculos
configere Alexandra ⁊ egiptus. inseptuaginta
sin susicium laudat auctoris Constantinopolas
usqua antio diam. lutian mart iris exemplaria
piobiat Medie inter has prouintiȩ. palesti nos codi
& pamphilus uulgauerunt. totusque orbis hac in¬
terse tripharia uarietate compugnat Etcerte
origenis non solum exemplaria cõposuit quatuor

Expanded text:
Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi CHROMATI episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam robari. Nunc vero quum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata, nostri arbitrii putas, aut ex pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplariaprobat. Mediae inter has provinciae Palaestinos  Al. et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
Porta iosoph uni porta beniamin una . porta dan una : Et ad plagam meridianam quingenta & quatu¬
or milia m&ieris. Portã simeonis unã . portã i sachar unã : portam zabulon unam. Et ad plagã occiden¬
talẽ quingenta & quatuor milia: & portȩ eorum tres: porta gad una. porta aser una. porta neptalim
una. Percircuitum inginti octo milia: & nomen ciuitatis exilla die. dũs ibidem. es¬

Expanded text:
plagam meridianam quingentos et quattuplagam meridianam quingentos et quattuor milia metieris portam Symeonis unam portam Isachar unam portam Zabulon unam et ad plagam occidentalem quingenti et quattuor milia portae eorum tres porta Gad una porta Aser una porta Nepthalim una per circuitum decem et octo milia et nomen civitatis ex illa die Dominus ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
beniamin. & ad principẽ ꝑtinebit. E treliquis tribub aplaga orientali usq ad plagã occidentalẽ beniamin¬
una: Et contra t̃minũ beniamin. aplaga orientali usq ad plagam occidentalem symeora una. Et super
terminũ si meonis aplaga orientali. usq ad plagam occidentalem isachar una: Etsuꝑ terminum isachar
aplaga orientali: usq ad plagam occidentalem ⁊abulon una: Et suꝑ terminũ rabulon aplaga oruntali.
usq ad plagã maris gaduna᷑ Etsuꝑ t̾minũ gad. aplaga austri inmeridiẽ. Et erit finis d& hamar usq
ad aquas contradictionis cades. hereditas contra mare magnum Haet est. t̾ra quã mit tetis insortem
tribubus isrł. & hae partitiones earum ait dñs ds̃. Ethi egressus ciuitatis. aplaga septentrionalẽ quin.¬
genta & quatuor milia mensurabis : & portȩ ciuitatis in omnib: tribub: isrł: portȩ tresta septentrione

Expanded text:
Beniamin et ad principem pertinebit et reliquis tribubus aBeniamin et ad principem pertinebit et reliquis tribubus auna. Et contra terminum Benjamin a plaga orientali usque ad plagam occidentalem Simeon una. Et super terminum Simeonis a plaga orientali usque ad plagam occidentalem Isaca plaga orientali usque ad plagam occidentalem Zabulon una et super terminum Zabulon a plaga orientali usque ad plagam maris Gad una et super terminum Gad ad plagam austri in meridiem et erit finis de Thamar usque ad aquas Contradictionis Cades hereditas contra mare magnum haec est terra quam mittetis in sortem tribubus Israhel et hae partitiones earum ait Dominus Deus et hii egressus civitatis a plaga septentrionali quingentos et quattuor milia mensurabis et portae civitatis in nominibus tribuum Israhel portae tres a septentrione
Abbreviated transcription (Latin):
non terminus damasci. & abaquilone adaquilonen
nis disterminans ad mare
Quod aut̃ reliquũ fuerit in longitudinẽ sođm primitius scũ arii detẽ milia inorientẽ adetemilia ad occi¬
dentem erunt sicut primitię scũ arirł terunt fruges eius in panes. his qui seruiunt ciuitati. Seruientes
aut̃ cuitati. operabuntur exomnib tribubus isrł Om̃s primitiȩ uiginti quinq milium. ꝑ xxx quinq milia
inquadrũ separabuntur inprimitias stũarii. & possessionẽ ciuitatis. Qđ aut̃ reliquũ fuerit principis erit
ex omni parte primitiarũ scũarii. & possessionis ciuitatis eregione uiginti quinq milium primitiarũ. usq
ad terminum orientalem. Sed &amarq eregione uiginti quinq milium. usq ad terminũ maris similiter
in partib principis erit. Et erunt primitiȩ scũ arũ. & scũ arium templi inmedio eius. Depossessione aut̃
leuitarum & de possessione cuitatis in medio partium principis. erit interminũ iuda. & in terminum

Expanded text:
non terminus Damasci et ab aquilone ad aquilonemnis disterminans ad mare quod autem reliquum fuerit in longitudine secundum primitias sanctuarii decem milia in orientem et decem milia ad occidentem erunt sicut primitiae sanctuarii et erunt fruges eius in panes his qui serviunt civitati servientes autem civitati operabuntur ex omnibus tribubus Israhel omnes primitiae viginti quinque milium per viginti quinque milia in quadrum separabuntur in primitias sanctuarii et possessionem civitatis quod autem reliquum fuerit principis erit ex omni parte primitiarum sanctuarii et possessionis civitatis e regione viginti quinque milium primitiarum usque ad terminum orientalem sed et ad mare e regione viginti quinque milium usque ad terminum maris similiter in partibus principis erit et erunt primitiae sanctuarii et sanctuarium templi in medio eius de possessione autem Levitarum et de possessione civitatis in medio partium principis erit inter terminum Iuda et inter terminum
Abbreviated transcription (Latin):
persarum. ut impleretur uerbum dnĩ eacore
hieremiae. suscitauit dñs spm̃ cyri regis ꝑ¬
sarum & trans duxit uocem inuni uerso
regno suo etiam perscripturam dicens.
Haecdicit cyrus rex persarum. Om̃a regna
terra dedit mihi dñs dr̃ caeli. & ipse p̃cepit
mihi ut aedificarem ei domũ inhierusalem
que est iniudaea. Quis est in uobis deuni
uerso populo eius. sit ds̃ illius cumipso. Asten¬
lem & om̃s reliqui incunctis locis ubicumq
habitant adiuuent eum uiri deloco suo: &¬
argento et auro & substantia & pecoribus.

Expanded text:
Persarum, ut compleretur verbum Domini ex ore Jeremiae, suscitavit Deus spiritum Cyri regis Persarum, et transduxit vocem in universo regno suo, etiam per Scripturam dicens: Haec dicit Cyrus rex Persarum: Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, et ipse praecepit mihi, ut aedificarem ei domum in Jerusalem, quae est in Judaea. Quis est in vobis de universo populo ejus? Sit Dominus Deus illius cum ipso. Aslem. Et omnes reliqui in cunctis locis vbicumque habitant, adiuuent eum viri de loco suo, argento, & auro, & substantia, & pecoribus:
Abbreviated transcription (Latin):
alachias latine interpreta¬
tur angelus dñi id est nun-¬
tius. Quicquid enim loqͤ¬
batur: quasi a dño essent
mandata ita credebantur. Et in¬
de ita eius nomen septuaginta
transtulerunt dicentes. Assump

Expanded text:
alachias interpretatur angelus Domini, id est nuntius. Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur; et inde ita eius nomen Septuaginta transtulerunt dicentesMalach. 1