comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ alȩ dĩ: & tamen dictũ est subumbra
acciꝑe ad licterã ueluti ꝓprie factum
increatura ista uelocitatẽ uerbi: fortas¬
se cõmendat scriptura. dequa uelo a¬¬
tate. iã pridẽ in alio psalmo locutisumus
ubi seriptũ est. usq in uelocitatẽ curne
uerbũ eius. quia nichil uentii uelocius.
Norunt homines: quomodo illa facilitas
cõmendabat᷑ inpelle. Nichil enĩ tam
facilius ab homine. quã pellis extendit᷑.
Sic & hic insinuans dnm uel uerbũ eius
ubiq presentẽ. uelocitate motus nichil
deserere : quia tu non noueras. aliquid
uento uelocius: Ambulat inquit suꝑ
pennas uentorũ. id est uelocitas eiꝰ suꝑat
uelocitatẽ uentorũ : ut ꝑ pennas uento.¬
rũ intelligas uel ocitittẽ uentorũ. & uer.¬
bũ dĩ incelligas uelocius om̃ib uencis:
& sic in prima facie considerationis.
pulsemus ad aliqͥd interius. & figurate
aliquid nobis indicent istȩ litterȩ. Ven.¬

Expanded text:
et quae alae Dei? Et tamen dictum est: «Sub umbra et quae alae Dei? Et tamen dictum est: «Sub umbra accipere ad litteram, veluti proprie factum in creatura ista. Velocitatem verbi fortasse commendat Scriptura; de qua velocitate jampridem in alio psalmo locuti sumus, ubi scriptum est: «Usque in velocitatem currit verbum ejus» . Quia nihil ventis velocius norunt homines. Quomodo illa facilitas commendabatur in pelle; nihil enim facilius ab homine quam pellis extenditur: sic et hic insinuans Deum vel Verbum ejus ubique praesentem, velocitate motus nihil deserere, quia tu non noveras aliquid vento velocius, «Ambulat,» inquit, «super pennas ventorum,» id est, velocitas ejus superat velocitatem ventorum: ut per pennas ventorum intelligas velocitatem ventorum, et verbum Dei intelligas velocius omnibus ventis. Et sic in prima facie considerationis: pulsemus ad aliquid interius, et figurate aliquid nobis indicent istae litterae. 13. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitat in cordib suoꝵ. man¬
dctũ sit nubib dĩ necom pluerent
uin eã : quȩ cũ expectaretur ut
facerce uuã. fecit spinas. Ideo
& nubes fecit ascensũ eius. & celũ te¬
tendit sicut pellẽ. Non est qđ quęra.¬
mini: auctoritas scripturarũ exten-¬
sa est suꝑ orbem terrarũ. Nu-¬
bes nonde sunt. P rȩdicatur uerbũ
ueritatis. ex ponuntur om̃ia quȩ
obscura sunt. ut corda ur̃a ꝑnubes
ascendant. Uidete quomodo credatis :
uidete suscipiatis. Post predicatorẽ
uenio iudex: post dispensatorem
ueniar ex actor. Qui soriri nooo as
cenũ eios. eu ampulat SUPerPennas
uentoru̾. Hociã ꝑiculosũ est accipere
ad licterã : aut quȩ sunt pennȩ uentorũ.
aut uere quomodo inpictura facturi no¬
bis sumus uentos uolantes & alas habentes:
U entus non est fr̃s: nisi quẽ sentimus. Motus
quidã & quasi fluctuus impellens. qđ po¬
test ꝓuirib Quȩ pennȩ uentorũ sunt. sed

Expanded text:
qui habitat in cordibus suorum, manqui habitat in cordibus suorum, mandatum sit nubibus Dei ne compluerent vineam, quae cum exspectaretur ut faceret uvam, fecit spinas. Ideo et nubes fecit ascensum ejus, et coelum tetendit sicut pellem. Non est quod queramini: auctoritas Scripturarum extenta est super orbem terrarum, nubes non desunt, praedicatur verbum veritatis, exponuntur omnia quae obscura sunt, ut corda vestra per nubes ascendant. Videte quomodo credatis, videte quid suscipiatis: post praedicatorem veniet judex, post dispensatorem veniet exactor. «Qui ponit nubes asnnas ventorum.» Hoc jam periculosum est accipere ad litteram. Aut quae sunt pennae ventorum? aut vero quomodo in pictura, facturi nobis sumus ventos volantes, et alas habentes? Ventus non est, fratres, nisi quem sentimus, motus quidam et quasi fluctus aeris, impellens quod potest pro viribus. Quae pennae ventorum sunt? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
est: noluit intelligere ut bene
ager&: Tollite om̃s suspic itiones
ur̃as de medio: uinea dñi sabaoch do-¬
mus is ł est & homo uda. nouellũ dilec¬¬
tũ. Dilectũ cũ plantatũ est: dãnatum
cũ spinascreauit. Prgo fr̃s. forte
uinea fuit domus isrł. & nossumus
uinea : cũ timore audiamus: qđ iudȩis
dictũ uidemus. Uidete quẽ ad modũ
apłsterreat ramos insertos: de ramis
fractis. Et in ramis fractis: cõmendat
timendã sȩueritatẽ: in ramis in ser-¬
tis. cõmendat amandã bonitatẽ.
N oli esse infructuosus in bonitate: ne
sterilis sentias sȩueritietẽ. Sed nonsũ
uitis dicis michi. Ubi est uoxdrũ Ego
sũ uitis. uos estis sarmenta : pat̃ m̃s
pignora eccłȩ. filii matris cȩlestis:
audite cũ tempus est. Minatus est
ds̃ illi uineȩ̨: atrocissima cõmina.¬
tione. Man dabo nubibus meis in¬
dixer̃ illis. Ad uos missi eramus: sed
quia reppulistis uerbũ dĩ. imus ad
spũ dĩ. illo iubente intrinsecus.

Expanded text:
est: «Noluit intelligere ut bene est: «Noluit intelligere ut bene ageret» . Tollite omnes suspiciones vestras de medio: «Vinea Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum» . Dilectum, cum plantatum est; damnatum, cum spinas creavit. Ergo, fratres, forte vinea fuit domus Israel, et nos non sumus vinea? Cum timore audiamus quod Judaeis dictum videmus. Videte quemadmodum Apostolus terreat ramos insertos de ramis fractis, et in ramis fractis commendet timendam severitatem, in ramis insertis commendet amandam bonitatem . Noli esse infructuosus in bonitate, ne sterilis sentias severitatem. Sed non sum vitis, dicis mihi. Ubi est Domini vox: «Ego sum vitis, vos estis sarmenta; Pater meus pignora Ecclesiae, filii matris coelestis, audite, cum tempus est. Minatus est Deus illi vineae atrocissima comminatione: «Mandabo nubibus meis,» indixequia repulistis verbum Dei, imus ad Spiritu Dei, illo jubente intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est qͥ ponit nubes ascensũ eius:
ecce iã incellectũ est quantũ dñs dona-¬
uit prȩdicantib nobis. Nonenĩ nubes
desuo munere pluunc : uos intelligen¬¬
do ascendite. intellectu ipso fruc-¬
nubib meis nepluant suꝑ eã. Accu-¬
sabatur enĩ quȩdã uinea. qđ ꝓuuis
spinas dederat: non reddiderat dig¬
nã grãm dulci pluuiȩ. Qui enĩbo-¬
na audit. & mala oꝑat᷑: dulciplu.¬
uiȩ cõpluit᷑. & spinas generat. Non ÷
ut suspicem᷑ fr̃s : de aliqua terrena.
& istai uisibili uinea dnm locutũ.
Nãq ibi ne sub obscurittite sermonis.
later& excusatio iniquitatis. ipse
uineȩ loqueret᷑ & de qua uineci
ista diceror. Umeti inquit dñi saba¬¬
oth: domus isrł est. Quid uagantꝰ
o iniqui corda ur̃a ꝑ montes & col¬
les uinitorũ ÷ noui inquit. dequa
uinea loquar: noui ubi quȩrebã
uuã & inueni spinas. Sine causa
aliud atq aliut suspicammi & opi.¬
namini : nolentes intelligere ut
bene agatis. Nam & hoc scriptũ

Expanded text:
t nubes ascensum ejus;» ecce jam intellectum est, quantum Dominus donavit, praedicantibus nobis; non enim nubes de suo munere pluunt. Vos intelligendo ascendite, in intellectu ipso frucnubibus meis ne pluant super eam.» Accusabatur enim quaedam vinea, quod pro uva spinas dederat, non reddiderat dignam gratiam dulci pluviae. Qui enim bona audit, et mala operatur, dulci pluvia compluitur, et spinas generat. Non est ut suspicemur, fratres, de aliqua terrena et ista visibili vinea Dominum locutum. Namque ibi ne sub obscuritate sermonis lateret excusatio iniquitatis, ipse vineae loqueretur, et de qua vinea ista diceret: «Vinea,» inquit, «Domini Sabaoth, domus Israel est.» Quid vagantur, o iniqui, corda vestra per montes et colles vinitorum? Novi, inquit, de qua vinea loquar, novi ubi quaerebam uvam, et inveni spinas; sine causa aliud atque aliud suspicamini et opinamini, nolentes intelligere ut bene agatis. Nam et hoc scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiem ini. Aut si in oratione m̃titi
fueritis: non impetrabitis. Ergo &
orandũ & uerũ dicendũ est: & sic oran-¬
dũ est quomodo ille docuit. Uelis noł
quotidie dicturus es. Dimitte nobis
debitt nr̃i. sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is. Vis securus dicere : fac

Expanded text:
exaudiemini; aut si in oratione mentiti exaudiemini; aut si in oratione mentiti fueritis, non impetrabitis. Ergo, et orandum, et verum dicendum est, et sic orandum est, quomodo ille docuit. Velis nolis, quotidie dicturus es: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Vis securus dicere? Fac
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ nullũ sꝑnaes: & cui dare non potest
qđ petierit. non eũ sꝑnas. Si potes dare :
da. Si non potes: affabilẽ tefac. Coro¬
nat ds̃ intꝰ uoluntatẽ : ubi non inuenit
facultatẽ. Nemo dicait non habebam:
qui ante nos finẽ non habent nisi cari-¬
tatẽ : quia finis precepti est caritas
decorde puro & conscientia bona &o fi¬
de nonficta. Interrogate quando roga¬¬
tis dm̃ corda ur̃a. Uidete quomodo
transmittatis uersũ istũ. dimite nobis
debicti nrt̃i sic̃ & nos dimittimꝰ debitori¬
b nr̃is. Noneris orains: nisi istai diccis.
Si alia dicas. nonte exaudit ille. quia
non ipsc̃ cͥ dictriuit iuris peritus quẽ
misit. Necesse est gͦ. ut & quando uer-¬
ba nr̃a dicimus in oratione: scđ̾m ipsã
dicamus. Et quando ipsa uerba dicimꝰ.
bene intelligamꝰ qđ dicimꝰ. quia mani-¬
festã illã esse ds̃ uoluit. Si gͦ non ora-¬
ueritis: sp̃ẽ non habebitis. Si aliter
quã magister docuit oraueritis: non

Expanded text:
cem nullum spernas, et cui dare non potes cem nullum spernas, et cui dare non potes quod petierit, non eum spernas: si potes dare, da; si non potes, affabilem te praesta. Coronat Deus intus voluntatem, ubi non invenit facultatem. Nemo dicat: Non habeo. Chost nos, vel qui ante nos, finem non habent nisi charitatem: quia finis praecepti charitas est, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Interrogate, quando rogatis Deum, corda vestra; videte quomodo transmittatis versum istum: «Dimitte nobis debita nostra,» «sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Non eris orans, nisi istam dicas: si aliam dicas, non te exaudit ille; quia non ipsam tibi dictavit Jurisperitus quem misit. Necesse est ergo ut et quando verba nostra dicimus in oratione, secundum ipsam dicamus; et quando ipsa verba dicimus, bene intelligamus quod dicimus, quia manifestam illam esse Deus voluit. Si ergo non oraveritis, spem non habebitis: si aliter quam Magister docuit oraveritis, non
Abbreviated transcription (Latin):
manducastis ruminate. Sic enĩ eritis
munda animalia: & apta epulis dĩ.
male digerit
is qͥ bene cuidit.
& non bene
oꝑat᷑. quia dñs ds̃ nr̃ non de est pascere.
N otũ est om̃ib. quia de pane quẽ acce-¬
pimꝰ & quẽ erogtimus: reddituri sumꝰ
rationẽ. Optime nouit caritas ur̃a
Non enĩ tticor nob̾ pagina diuirici aut
adulcit nos ds̃ deisto loco: quoquã
liberi sumus aduos potestis aduertere.
Etsi forte ego miniis libersũ uel om̃s
qui hoc in loco uobis locunt᷑. siminꝰ
liberisumus: certe ipse sermo dĩ nemi-¬
nẽ tim&r. Nos autẽ siue timeamus
siue liberi simꝰ : eũ cogimꝰ annunti-.¬
are qui neminẽ timar. Hoc uob non
homines. sed ds̃ presticit: ut & per
tumdos liberũ audicitis. Excusa-¬
tionẽ in uidicio dĩ non habebitis.
nisi uos in bonis oꝑib exercueritis:
congruũ dedericis. Pructus congruus. oꝑa
bona : fructiuis congruus. sincera dilec¬
tio Non solũ fr̃is. sed o inmici. Suppli¬

Expanded text:
manducastis ruminate. Sic enim eritis manducastis ruminate. Sic enim eritis munda animalia, et apta epulis Dei. de enim male digerit is qui bene audit, et non bene operatur: quia Dominus Deus noster non deest pascere. Notum est omnibus quia de pane quem accepimus, et quem erogamus, reddituri sumus rationem. Optime novit Charitas vestra; non enim tacet nobis Pagina divina, aut adulatur nos Deus. De isto loco quam liberi simus ad vos, potestis advertere: et si forte ego minus liber sum, vel omnes qui in hoc loco vobis loquuntur, si minus liberi sumus, certe ipse sermo Dei neminem timet. Nos autem sive timeamus, sive liberi simus, eum cogimur annuntiare, qui neminem timet: hoc vobis non homines, sed Deus praestitit, ut et per tumidos liberum audiatis. Excusationem in judicio Dei non habebitis, nisi vos in bonis operibus exercueritis, congruum dederitis. Fructus congruus opera bona; fructus congruus sincera dilectio, non solum fratris, sed et inimici. Suppli
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enĩ in ista creatura quȩ oculis
nr̃is ad iacoe intelligi nullo pacto
potest. Tulicais enĩ: auesesse marinas.
uł stagnenses nouimus. Domus fuli:¬
cȩ : sic nidus fulicȩ. Quomodo gͦ de¬
mus fulicȩ duxest passerũ : quare
quȩdã in rebus uisibilib quasi ab¬
surda misca sp̃s sc̃s. nisi ut ex eo qđ
non possumus accipere ad litteram.
cogat nos ista spũ aliter quȩrere
E rgo si adcelũ intellectũ ut dixi. adex¬
tentũ pellẽ uultis ascendere. & nubes fa.¬
cit ascensionẽ eius: nubes ista quȩ uob̾
loquit᷑. inualida est hodie ad om̃ia istte
exponenda. Date ueniã : & si non urȩ.
meȩ certe infirmitati. auiditaitẽ quidẽ
uram tantã uideo. ut sẽꝑ parati sitis
audire. sed duȩ ressurit. quarũ ratio
non contẽnenda est. Nã & infirmitas
corporis nr̃i consideranda est: & ipsarũ
rerũ quȩ exponunt᷑. memoria interim
quȩ audistis cogittite. Qind dixi : quȩ

Expanded text:
Hoc enim in ista creatura, quae oculis Hoc enim in ista creatura, quae oculis nostris adjacet, intelligi nullo pacto potest. Fulicas enim aves esse marinas vel stagnenses novimus. Domus fulicae sit nidus fulicae: quomodo ergo domus fulicae dux passerum? Quare quaedam in rebus visibilibus quasi absurda miscet Spiritus sanctus, nisi ut ex eo quod non possumus accipere ad litteram, cogat nos ita spiritualiter quaerere? 19. Ergo si ad coelum intellectu, ut dixi, ad extentam pellem vultis ascendere, et nubes fecit ascensionem ejus; nubes ista quae vobis loquitur, invalida est hodie ad omnia ista exponenda. Date veniam, etsi non vestrae, meae certe infirmitati. Aviditatem quidem vestram tantam video, ut semper parati sitis audire: sed duae res sunt, quarum ratio non contemnenda est. Nam et infirmitas corporis nostri consideranda est, et ipsarum rerum quae exponuntur memoria. Interim quae audistis cogitate. Quid dixi? Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Bonion lisna çampi. Etcȩdri
libatu euas platrraori illie passt¬
uconũ. Am̃ aduertitis extentũ cȩlũ. uul¬
tis intellectu ascendẽ. & ego uideo qͣn.
tũ in altũ sit: puto qđ mecũ consiđa
carictis ur̃a. Nã ideo multos uersus
uolui ꝓnuntiare. ut uidecitis quã alte
sint positt sacramenta dĩ: nefastidi.¬
amus oblatir. ne ꝓmptt uilescant
ut sẽꝑ quęsitt & sicũ difficultate.
cũ maiori iocunditate inueniant᷑.
Intercetera taimen fr̃s quȩ possunt
accipi ad litterã. nũquid & hoc qđ dic¬
tũ est illic passeres indificabunt. fuli¬
cȩ domus dux est eoꝵꝰ : nũqͥd domus
fulicȩ. dux est passerũ :. aut domus
fulicȩ dux est cȩdrorũ : & hoc enim
ibi est. Et
cȩdri libani
quas planta¬
Nuit illic
passeres nidifica bunt. fulicȩ¬
domus. dux ÷ eorũ. Et quidẽ latina
locutione: eoꝵ cȩdrorũ non
possumus intelligere. Cȩdrieñ:
feminini generissuit. Pulicȩ ittq
domus. quomodo ẽ. dux pcisserum.

Expanded text:
i, et cedri Libani quas plantavit. Illic passeeorum.» Animadvertitis extentum coelum, vultis intellectu ascendere, et ego video. Quam tamen altum sit puto quod mecum consideret Charitas vestra Nam ideo multos versus volui pronuntiare, ut videatis quam alte sint posita sacramenta Dei; ne fastidiamus oblata, ne prompta vilescant, ut semper quaesita etsi cum difficultate, cum majori jucunditate inveniantur. Inter caetera tamen, fratres, quae possunt accipi ad litteram; numquid et hoc quod dictum est, «Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum?» Numquid domus fulicae dux est passerum? aut domus fulicae dux est cedrorum? Et hoc enim ibi est, «Et cedri Libani quas plantavit: illic passeres nidificabunt; fulicdomus dux est eorum.» Et quidem latina locutione, «eorum» cedrorum, non possumus intelligere; cedri enim feminini generis sunt. Fulicae itaque domus quomodo est dux passerum?
Abbreviated transcription (Latin):
rit a fedã : xp̃s ꝓ impiis mortuus est
sic & modo. quia dixi ut uenirae ad fedã:
fedus factus . ẽ. deformis factus est. Iuo¬
modo ꝓbabo. quando iã michi prȩdixit
diunũ eloquiũ. speciosus forma prȩ
filiis hominũ: sed in ipso diumno eloquio
rursus habeo: uidimus eũ & non habebat
speciẽ neq decorẽ. Speciosus forma
prefilus hominũ. Vidimus eũ: & non¬

Expanded text:
tus pro impiis mortuus est:» sic et modo quod dixi, Ut veniret ad foedam, foedus factus est, deformis factus est, quomodo probabo; quando jam mihi praedixit divinum eloquium, «Speciosus forma prae filiis hominum?» Sed in ipso divino eloquio rursus habeo, «Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem» . «Speciosus forma prae filiis hominum: Vidimus eum,
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo enĩ legis: carittis. Ergo ꝓtegis in aquis
suꝑiora eius. Quidixit in om̃ib scripturis suꝑ¬
eminentissimã uiã suꝑ eminentissimũ locũ
caritas obtin&: non ad eã aspirarie nisi
possunt cõmunicare istos parietes. & istã com¬
municationẽ : caritatẽ nobis non cõmunicant.
Ipse est enĩ fons ꝓprius bonorũ ꝓprius scõrũ¬
dequo dicitur. nemo aliienus cõmunica tͥ
Qui sunt alienis om̃s qͥ audient non nou uos.

Expanded text:
aquis superiora ejus,» quid dixit? In omnibus Scripturis supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi possunt communicare istos parietes, et istam conjunctionem; charitatem nobiscum non communicant. Ipse est enim fons de quo dicitur: Nemo alienus communicet tibi. Qui sunt alieni? omnes qui audient: Non novi vos.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ loquar & angłoꝵ. caritatẽ
autẽ non habeã: factus sił uelut
aeramencũ sonans. aut cimbalũ tin¬
niens. Sigͦ nichil suꝑ emmentius
inscriptura sc̃ã innieniri potest᷑
quã carittis. suꝑiore cȩli quonodo
aquis ꝓteguntur. si superiora scrip.¬
turȩ prȩcepta caritatis sunt: Audi
quẽ ad modũ. Caricts inquic dĩ
diffusa est in cordib nr̃is: ꝑ sp̃m¬

Expanded text:
em autem non habeam, factus sum velut aeramendum sonans, aut cymbalum tinniens» . Si ergo nihil supereminentius in Scriptura sancta inveniri potest quam charitas; superiora coeli quomodo in aquis proteguntur, si superiora Scripturae praecepta charitatis sunt? Audi quemadmodum: «Charitas,» inquit, «Dei diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ terrarũ. Extendit gͦ cęlũ sic̃ pellẽ.
Qui proiesis aruis soptniona eius.
Et hoc legimus: & ad litterã bene in¬
telligit᷑. Iuando enĩ ussit ut fierae
firmamentũ inter aquas. & aquas:
factũ est ut sint aquȩ in. feriores
quȩ ꝑfundunt terras. & sint aquȩ
suꝑiores remotȩ ab aspectib tamen
fidei commendate. Et aque inquic
quȩ suꝑ celosunt laudent nom en
dnĩ: qm̃ ipse dixit &e factti sunc. ipse
mandauit & crecita sunt. Ergo explicatꝰ
est sensus ad litterã. Protegit enĩ in aqͥs
superiora eiꝰ. Quid ad figurã: qm̃ infigu¬
rã accepimꝰ pellẽ scripturã scãm. aucto.¬
nitatẽ diuini uerbi dispensatã nobis ꝓ
mortales. Quib mortuis: eiusdẽ dis¬
pensationis fama extendit̾. Scdm hoc
quomodo ꝓtegit mr aquis su-¬
ꝑiora eiꝰ: cuius suꝑiora:. cęli. Et qͥd
cęlũ : scã scrptura. Iuet sunt suꝑi-

Expanded text:
bem terrarum. «Extendit» ergo «coelum sicut pellem.bem terrarum. «Extendit» ergo «coelum sicut pellem.Qui protegit» «in aquis superiora ejus.» Et hoc legimus, et ad litteram bene intelligitur. Quando enim jussit ut fieret firmamentum inter aquas et aquas, factum est, ut sint aquae inferiores quae perfundunt terras, et sint aquae superiores remotae ab aspectibus, tamen fidei commendatae. «Et aquae,» inquit, «quae super coelos sunt, laudent nomen Domini: quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt» . Ergo explicatus est sensus ad litteram; «protegit» enim «in aquis superiora ejus.» Quid ad figuram? Quoniam in figura accepimus pellem Scripturam sanctam, et auctoritatem divini verbi dispensatam nobis per mortales, quibus mortuis ejusdem dispensationis fama extenditur; secundum hoc, quomodo «protegit in aquis superiora ejus?» Cujus superiora? Coeli. Et quid coelum? Sancta Scriptura. Quae sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
nunc cũ xp̃o: sicut illi ꝓpħȩ om̃s uiuunt
cũ xp̃o. Sed ꝓquid nobis dispensa uit id
qđ legimus : ꝑ id qđ moriturũ erat.
Pos. ꝑ linguã. dentes. manus. Om̃ia ista
quib operatus est apłs. totũ qđ legimꝰ
corporis officia sunt : sed iubente anima.
cui iubecit ds̃. Propterea extensũ est cȩlũ
sic̃ pellis. Nos sub cȩlo tã quã sub pelle
diuinarũ seripturarũ legimus: modo
cũ tendit᷑. Et enĩ postea cęlũ plicabitur
ut liber. Non frustra fr̃s. hic ut pellis:
ibi ut liber figuratũ. Ibi quiddã nobis
est qđ addiuinã scripturã adtinoo: &¬
tendic̃ sermo mortuorũ. Ergo ideo ten-¬
dit᷑ sic̃ pellis: & multomagis tenditur.
quia illi mortui sunt. Nã postmortẽ.
tã noti. cũ uiuerent. Propħas uiuos
sola uidȩa habuit. mortuos om̃s gt̃s.
Cũ enĩ uiuerent nondũ erat extensa pellis:
nondũ erat extensũ cȩlũ. ut tegera or¬

Expanded text:
nunc cum Christo, sicut illi Prophetae omnes vivunt nunc cum Christo, sicut illi Prophetae omnes vivunt cum Christo: sed per quid nobis dispensavit id quod legimus? Per id quod moriturum erat, per os, per linguam, dentes, manus. Omnia ista quibus operatus est Apostolus totum quod legimus, corporis officia sunt, sed jubente anima cui jubebat Deus: propterea extentum est coelum sicut pellis. Nos sub coelo, tanquam sub pelle divinarum Scripturarum legimus modo, cum tenditur. Etenim postea «coelum plicabitur ut liber» . Non frustra, fratres, hic ut pellis, ibi ut liber; figuratum ibi quiddam nobis est. Quod ad divinam Scripturam attinet, extenditur sermo mortuorum: ergo ideo tenditur sicut pellis; et multo magis tenditur, quia illi mortui sunt. Nam post mortem tam noti cum viverent: Prophetas vivos sola Judaea habuit, mortuos omnes gentes. Cum enim viverent, nondum erat extenta pellis, nondum erat extentum coelum, ut tegeret or
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsapientiã dm̃. Ergo necessarium
erat qđ sequit᷑ : placuit dõ ꝑstulticiã
predicationis saluos facere creden.¬
tes. Si ꝑstulticiã predicationis sal-¬
ui futuri erant credentes: elegit.
ds quedã mortalia. elegit homi-¬
nes mortales & morituros. Ad hi¬
bita lingua mortali: exhibuit
sonos mortales. Adhibitti dispensa.¬
tione mortaliũ: adhibuit instru.¬
menta mortaliũ. Et in eo factũ est
tͥ celũ. ut inre mortali cognosceres
uerbũ in mortale. & fieres tu qͦq
eiusdẽ uerbi participatione in¬
mortalis. Uixit moyses. & mortu.¬
us est. Ait enĩ illi dĩ. Ascende
in montẽ : & morere. Mortuus
est hieremias. & toc ꝓphae mor-¬
tui sunt. Et mortuorũ dicta.
quia non eoꝵꝰ. sed ꝑ eos illius eranł.
qui extendit celũ sic̃ pellẽ: ma-¬
nent usq ad posteritatẽ nr̃am.
Ecce apłs solutus de hac uita qͥdiã. dissolui
&r̾ esse cũ xxp̃o: multo magis eẽ. optimũ. Uiũ

Expanded text:
per sapientiam Deum: ergo necessarium per sapientiam Deum: ergo necessarium erat quod sequitur, «Placuit» «Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes» . Si per stultitiam praedicationis salvi futuri erant credentes, elegit Deus quaedam mortalia, elegit homines mortales et morituros; adhibita lingua mortali exhibuit sonos mortales, adhibita dispensatione mortalium adhibuit instrumenta mortalia, et in eo tibi factum est coelum, ut in re mortali cognosceres Verbum immortale, et fieres tu quoque ejusdem Verbim participatione immortalis. Vixit Moyses, et mortuus est: ait enim illi Deus, «Ascende in montem, et morere» . Mortuus est Jeremias, et tot Prophetae mortui sunt; et mortuorum dicta, quia non eorum, sed per eos illius erant, qui «extendit coelum, sicut pellem,» manent usque ad posteritatem nostram. Ecce Apostolus solutus de hac vita, qui dixit, dissolvi et esse cum Christo, multo magis esse optimum , vivit
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura significcit᷑ pellis nomi.¬
ne. quomodo ds̃ depelle fecit
cȩlũ : & extendit cęlũ sic̃ pellẽ:
quia ꝑ quos nobis scriptura
prȩdicata est mortales fuert̃.
Illud quidẽ uerbũ dĩ. semꝑ idẽ.
semꝑ in commuttibile atq in¬
deficiens: ecce in principio erat
uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃
&ds̃ erat uerbũ. Num quid erat.¬
&̾ modo non est: & est &x semꝑ erit.
Sicgͦ est uerbũ dĩ: ds̃ apud dm̃.
Lege si potes: sed qͥd dicis qui a
sursũ est. & ideo legere non potes: ubiq
est uerbũ dĩ. ꝓtendit afine usq ad finẽ
fortit̃: & attingit om̃ia ꝓpt̃ suã mun¬¬
diciã. In hoc mundo erat. & mundus
ꝑ eũ factus est. Et cũ uenit: hicerat.
Uenit enĩ in carne : nũquã absens
diuinittite. Iuare gͦ legere non pote¬¬
ras nisi quia insapientia dĩ. non
ibi constitutus insapientia dĩ: om̃ia
enĩ ibi. & ipsa subtracta nulla sunt.
bi constitutꝰ. non poteras cognoscere

Expanded text:
Scriptura significatur pellis nomiScriptura significatur pellis nomine, quomodo Deus de pelle fecit coelum, et «extendit coelum sicut pellem?» Quia per quos nobis Scriptura praedicata est, mortales fuerunt. Illud quidem Verbum Dei semper idem, semper incommutabile atque indeficiens. Ecce, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Numquid erat, et modo non est? Et est, et semper erit. Si ergo est Verbum Dei Deus apud Deum, lege si potes. Sed quid dicis? quia sursum est, et ideo legere non potes? Ubique est Verbum Dei; pertendit a fine usque ad finem fortiter, et attingit omnia propter suam munditiam . «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est» : et cum venit, hic erat. Venit enim in carne, nunquam absens divinitate. Quare ergo legere non poteras? «Quia in sapibi constitutus in sapientia Dei; omnia enim ibi, et, ipsa subtracta, nulla sunt; ibi constitutus non poteras cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
retegi uolumus & pulsare. ad elcusũ
in uenimus extendisse dm̃ cęlũ sicut
pellẽ. Ut incelligamus cęlũ scãm
scripturã. hanc auctoritatẽ primo po¬
suit ds̃ in eccła sua: inde cepit exequi
cetera. Posuit enĩ celũ. & extendit
sic̃ pelle Et non frustra sic̃ pellẽ. Pni-¬
mo istã famã predicantiũ. extendit
sic̃ pellẽ. Pellis. mortalitatẽ signi¬
ficat. Propt̾ea & illi duo homines
pͥmi parentes nr̃i. auctores
peccati generis humani adã & eua.
eũ in paradiso contempto dĩ prȩcep¬
to ad suggestionẽ suasionẽq. serpen.¬
tis. trans gressi essent qđ iusserac
ds̃: facti mortales. dimissi sunt de
paradiso. Et aut̃ significare.¬
tur ipsa mortali¬
taseorũ :
induti sunt tunicis pelliciis. De
pellibus enĩ. tunicas factas accepe¬
runt. Pelles autẽ detrahi non so.¬
lent. nisi animalib mortuis. Ergo
pelliũ nomine : mortalitas il la
figurata est. Quid gͦ hic : si di uina

Expanded text:
retegi volumus, et pulsare ad clausum, retegi volumus, et pulsare ad clausum, invenimus extendisse Deum coelum sicut pellem, ut intelligamus coelum sanctam Scripturam. Hanc auctoritatem primo posuit Deus in Ecclesia sua; inde coepit exsequi caetera: posuit enim coelum, et extendit sicut pellem, et non frustra sicut pellem. Primo istam famam praedicantium extendit sicut pellem: pellis mortalitatem significat: propterea et illi duo homines primi parentes nostri, auctores peccati generis humani, Adam et Eva, cum in paradiso, contempto Dei praecepto, ad suggestionem suasionemque serpentis transgressi essent quod jusserat Deus, facti mortales dimissi sunt de paradiso; ut autem significaretur ipsa mortalitas eorum, induti sunt tunicis pelliceis; de pellibus enim tunicas factas acceperunt : pelles autem detrahi non solent, nisi animalibus mortuis: ergo pellium nomine mortalitas illa figurata est. Quid ergo, hic si divina
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas suspicaret᷑ humana. attulic
quandã facilitatẽ ꝓtua capacitate.
ut sic quodã modo incipias credere
facile oꝑantẽ dm̃. & non putare sic eũ
extendisse cęlũ. si c̃ tutectũ domus tuȩ.
Sed quã tͥ facile est extendere unã pellẽ.
tã illi facile fuisse extendere tã magnũ
celũ. Mira facilitas. & tamen adhuc sp̃s
tibi tarde loquit᷑. libi in quã: adhuc
ttirde loqͥt᷑ sp̃s. Nã nec sic extendit ds̃
cęlũ. sicut tupellẽ. Sienĩ sic extendit.
ecce ante te pellis uel rugosa. uel pli¬
cata ponitur. dic ut extendat᷑ dctu
tuo. Extende pellẽ. Nonpossũ inquis.
Ergo & in extendendã pellẽ. multũ lon¬
ge es a facilitaite dĩ. Ipse enĩ dixit. &
factti sunt. Dix̃. fiat firmamentũ in t̃
aquã & aquã: & sic est factũ. Iameni
ꝓpt̃ facilitatẽ significandã. scđm sea.¬
sũ tuũ acceperis aliquid interĩ ad lit¬
terã. figurate autẽ. si aliquid tectum

Expanded text:
firmitas suspicaretur humana, attulit firmitas suspicaretur humana, attulit quamdam facilitatem pro tua capacitate, ut sic quodammodo incipias credere facile operantem Deum, et non putare sic eum extendisse coelum, sicut tu tectum domus tuae; sed quam tibi facile est extendere unam pellem, tam facile illi fuisse extendere tam magnum coelum. Mira facilitas, et tamen adhuc Spiritus tibi tardo loquitur. Tibi, inquam, adhuc tardo loquitur Spiritus. Nam nec sic extendit Deus coelum, sicut et tu pellem. Si enim sic extendit, ecce ante te pellis vel rugosa, vel plicata ponitur; dic ut extendatur, dicto tuo extende pellem. Non possum, inquis. Ergo et in extendenda pelle multum longe es a facilitate Dei. «Ipse» enim «dixit, et facta sunt» . Dixit, «Fiat firmamentum inter aquam et aquam; et sic fapropter facilitatem significandam, secundum sensum tuum acceperis aliquid interim ad litteram. 8. Figurate autem si aliquid tectum
Abbreviated transcription (Latin):
luce sicut ues ⁊imetriuai. lpsa est
uestis eius de qua iãdixi. non habens
maculã neq rugã. lux uocat᷑. & hoc iã
Ergo circũ amictus luce: ueluc uesti.¬
mentũ. Ex ⁊ endetis caelũ sico ⁊
ȩellẽ. Quomodo fecit hoc ut indue¬
ror sesic̃ uestimentũ lucẽ ecłam :
e numerare uult figuratis quibusdã
sacramentis : quomodo lux facta sic
ecda. quomodo facta sit sine macu.¬
ia & rugai. quomodo facta sit can-¬
dida dealbatai. fulgens inuestitu
sponsi sui inherens illi. Quomodo
facta sit. audiamus. Extendit celũ¬
sicut pellẽ. & hoc quidẽ uideo. Quis enĩ
eatendit hoc celũ qđ nr̃is carnalib ocuł
in tuemur nisi ds̃: & extendit sicut
pellẽ: ad facilitatẽ redigit. si ad litte¬
rã accipias. Et enĩ cũ uideris istã fabri¬
cã magnã. quia quisquis hominũ
unã uel paruã camerã extendit mag¬
no uolimine. magno labore. & diffi.¬
cultaite ac diururna opatione id fac̃.
ne huiusmodi laborẽ in dĩ oꝑib in¬

Expanded text:
lucem, sicut vestimentum.» Ipsa est vestis ejus, de qua jam dixi: «Non habens maculam, neque rugam.» Lux vocatur; et hoc jam Ergo, «Circumamictus lucem, velut vestimentum. Extendit coelum sicut pellem.» Quomodo fecerit hoc, ut indueret se sicut vestimentum lucem Ecclesiam, enumerare vult figuratis quibusdam sacramentis: quomodo lux facta sit Ecclesia, quomodo facta sit sine macula et ruga, quomodo facta sit candida, dealbata, fulgens in vestitu sponsi sui inhaerens illi, quomodo facta sit, audiamus. «Extendit coelupellem.» Et hoc quidem video. Quis enim extendit hoc coelum, quod nostris carnalibus oculis intuemur, nisi Deus? Et, «Extendit sicut pellem,» ad facilitatem redegit, si ad litteram accipias. Etenim cum videris istam fabricam magnam, quia quisquis hominum unam vel parvam cameram extenderit, magno molimine, magno labore et difficultate ac diuturna operatione id facit; ne hujusmodi laborem in Dei operibus in
Abbreviated transcription (Latin):
a scendit. qui mortuus est resurrex:
qui hominẽ assupitũ incȩlo leua.¬
uit. ipse ꝑauit incȩlo thronũ suũ.
Thronus: sedes iudicis est. Obserua¬
te gͦ quȩ audistis: quia ꝑauit in
celo thronũ suũ. faciat quisque
qđ uult in terra. non erit in¬
punitũ peccatũ: nonerit id¬
fructuosa iusticia: quia dñs
qui ante thronũ iui¬
dicis hominis in ris
est. incȩlo parauit
thronũ suũ. Dñs incelo ꝑauit
thronũ suũ. E⁊ res nõ eios

Expanded text:
qui mortuus est et resurrexit, qui hominem assumptum in coelum levavit, ipse paravit in coelo thronum suum. Thronus sedes est judicis: observate ergo qui auditis, quia «paravit in coelo thronum suum.» Faciat quisque quod vult in terra, non erit impunitum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus qui ante thronum judicis hominis irrisus est, in coelo paravit thronum suum. «Dominus in coelo paravit thronum suum; et
Abbreviated transcription (Latin):
Utinã me dñs m̃s inter illas qͣles.¬
cũq nubes numerare dignetur:
uiderit quã
Quicũq. gͦ infirmi non possunt ascen.¬
dere in hoc cęlũ: id est ad intellec¬
tũ scripturarũ: ꝑ nubes ascendant.
Forte enĩ & modo scitis fit uobis:
si aliqͥd agimus. Si labor. sudorq
nr̃. nons est infructuosus: ascendi¬
tis incelũ scriptura rũ diu incirum.
hoc est in incellectu etirũ. ꝓp̃dicationi
nr̃am. Quã altũ erat celũ in psal mo

Expanded text:
inus Deus meus inter illas qualescumque nubes numerare dignetur; viderit quam Quicumque ergo infirmi non possunt ascendere in hoc coelum, id est ad intellectum Scripturarum, per nubes ascendant. Forte enim et modo fit vobis; si aliquid agimus, si labor sudorque noster non est infructuosus, ascenditis in coelum Scripturarum divinarum, hoc est in intellectum earum per praedicationem nostram. Quam altum erat
Abbreviated transcription (Latin):
ecce pulcher ille & ĩpetiosus forma prȩ
filiis hominũ. qui iustissimus prȩ filus
hominũ : qm̃ ueniebat ad fedã ut facerte
pulchra Dicã & hoc. quia inscripturis in¬
uenio: fedus factus est. Nonme in hoc au¬
diatis. ne in hoc uerbũ temere lapsussid.
Sicut enĩ dixerã. amauit & fedã. Non
autẽ qucisi congruent̃ dixerã quib: dã
illũ amantib nisi michi testis ꝓcederit.¬

Expanded text:
Ecce pulcher ille et «speciosus forma prae Ecce pulcher ille et «speciosus forma prae filiis hominum,» quia justissimus prae filiis hominum, quoniam veniebat ad foedam, ut faceret pulchram, dicam et hoc, quia in Scripturis invenio foedus factus est. Non me in hoc audiatis, ne in hoc verbum temere lapsus sim. Sicut enim dixeram, Amavit et foedam; non autem quasi congruenter dixeram quibusdam illum amantib
Abbreviated transcription (Latin):
pulchri oscula. Et quid intuens inquit
me uidebo: posuit tibi speculũ scrip¬
turã suã: legit᷑ ibi. Beati mundi cor-
des. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Speculũ
in hac lectione ꝓpositũ est. Vide si hoc
es : qđ dix̃. Si nondũ es: geme ut sis.
renuntiabit tibi speculũ faciẽ tuam.
Sicut speculũ nonsenties adulatorẽ. sic
nec te palpes. Hoc tͥ ostendit ille nitor
qđ es. uide quȩ es. Et sitͥ displicae. quȩ re
ut non sis. Si enĩ cũ feda sistͥ ipse ad huc
displices: pulchro iã places. quid ergo :
qm̃ displic& tͥ feditas tua: incipis ei ra
confessione sic̃ alibt dr̃. Incipite dño na
confessione. Primo: accusa feditatem
tuã. F editas enĩ animȩ. de peccatis.
deini quitatib Accusando feditatẽ
tuã incipe confiteri. a confessione
in cipis decorari. Iuo decorante. nisi
speciosus forma prȩfiliis hominũ :.
Ut a utẽ ⁊ decorã faceroo: audeo
ficato qui suã mortẽ donauit & impio.

Expanded text:
pulchri oscula. Et quid intuens, inquis, pulchri oscula. Et quid intuens, inquis, me videbo? Posuit tibi speculum Scripturam suam; legitur tibi: «Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Speculum in hac lectione propositum est: vide si hoc es quod dixit; si nondum es, geme ut sis. Renuntiabit tibi speculum faciem tuam: sicut speculum non senties adulatorem, sic nec te palpes. Hoc tibi ostendit nitor ille quod es: vide quod es; et si tibi displicet, quaere ut non sis. Si enim cum foeda sis, tibi ipsi adhuc displices, pulchro jam places. Quid ergo? Quoniam displicet tibi foeditas tua, incipis ei in confessione; sicut alibi dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Primo accusa foeditatem tuam: foeditas enim animae de peccatis, de iniquitatibus. Accusando foeditatem tuam incipe confiteri, a confessione incipis decorari: quo decorante, nisi specioso forma prae filiis hominum? 5. Ut autem et decoram faceret, audeo ervat justificato, qui suam mortem donavit et impio?
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. Et enĩ displices eifeda. Ille enĩ
qualis est : speciosus forma prȩfiliis
hominũ. Osculari uis feda pulchrũ:
sed non attendis quia tu iniquitatib
plena es. Diffusa est autẽ gr̃a in labus
cuis. Sic enĩ deillo dictũ est. specios
forma prȩfiliis hominũ: diffusa ⁊
gr̃a in labiis tuis. ꝓpterea adules.¬
centulȩ dilexer̃ te. Est enĩ quidẽ
formosus. est quidẽ pulcher prę̧
filiis hommũ. Et sifilius hominis.
tamen prȩfili is hominũ. Huic
tu placere uis o anima humana:
ouna inmultis: Audiamus ȩccłam. quia
erat anima una. &cor unũ indm̃. hanc
alloquit᷑ psalmus. Vis ei place̾re: non
potes quam diu deformis es. Iuid facies
ut pulchra sis : prius tibi displiceat defor.¬
mitas tua : & tunc ab eo ipso cuiuis
placere pulchra. mereberis pulchri-¬
tudinẽ. Ipse enĩ erit reformator tuus:
qui fuit formatortuus. Ergo prius
attende quȩ sis. ne audeas ire feda in

Expanded text:
tuus; etenim displices ei foeda. Ille enim tuus; etenim displices ei foeda. Ille enim qualis est? «Speciosus forma prae filiis hominum.» Osculari vis foeda pulchrum; sed non attendis quia tu iniquitatibus plena es. «Diffusa est» autem «gratia in labiis tuis.» Sic enim de illo dictum est: «Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis; propterea adolescentulae dilexerunt te» . Est ergo quidam formosus, est quidam pulcher «prae filiis hominum;» etsi filius hominis, tamen «prae filiis hominum.» Huic tu placere vis, o anima humana, o una in multis? Audiamus Ecclesiam; quia erat illis anima una et cor unum in Deum : hanc alloquitur Psalmus. Vis ei placere? Non potes, quamdiu deformis es: quid facies ut pulchra sis? Prius tibi displiceat deformitas tua, et tunc ab illo ipso cui vis placere pulchra, mereberis pulchritudinem. Ipse enim erit reformator tuus, qui fuit formator tuus. Ergo prius attende quae sis, ne audeas ire foeda in
Abbreviated transcription (Latin):
non tã magnus uidebat᷑ ds̃ in
inquit magnificatus es nimis.
id est qui nondũ te intellige-¬
bã ÷ natelligo te magnum̃.
Magnus semꝑ etiã occultus: sed michi
tunc magnus quando apparuisti¬
es gͦ ex me. Iuomodo mirificata est
scientia tua exme : mira enĩ facta est
exme. Ego illã miror: conuersus ad
eũ. Illa autẽ ce si non conuertat᷑. & si¬
non potest conuersionẽ auertar. inte¬
gra ꝑman&: sed ego iã magnus factꝰ
ieci. & ex dimiNuto factus integer
in ea. Miror. qđ non nouerã. Non quo
modo magnũ factũ est ex quodidici.
sed quia magnus factus sũ ex quodidici.
Audi iã & ubi uidet᷑ magnificatus ds̃
nimis: seꝑ magnus. Magnificatus
enĩ nimis inoꝑib suis ad nos. Confes-¬
sionẽ & decorẽ indiusti. Ante decorẽ
confessionẽ posuit. decus inpulchri¬¬
tudine. Quȩris pulchritudinẽ: bonã
rẽ quȩris. Sed quare quęris pulchritu¬
dinẽ o aniaia : ut amor̾te sponsus

Expanded text:
non tam magnus videbatur Deus, in non tam magnus videbatur Deus, in inquit, «magnificatus es nimis:» id est, qui nondum te intelligebam, intelligo te magnum. Magnus semper, etiam occultus; sed mihi tunc magnus, quando apparuisties ergo ex me: quo modo «Mirificata est scientia tua ex me;» mira enim facta est ex me. Ego illam miror conversus ad illam; illa autem etsi non convertar, etsi post conversionem avertar, integra permanet. Sed ego jam magnus factus in ea, et ex deminuto factus integer in ea, miror quod non noveram; non quod modo magnum factum est ex quo didici, sed quia magnus factus sum ex quo didici. Audi jam et ubi videtur magnificatus Deus nimis, semper magnus; magnificatus enim nimis in operibus suis ad nos. 4. «Confessionem et decorem induisti.» Ante decorem confessionem posuit, decus in pulchritudine. Quaeris pulchritudinem; bonam rem quaeris. Sed quare quaeris pulchritudinem, o anima? Ut amet te sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
est mundũ. quȩro causa
mens & conscientia. Sinichil est eis¬
mundũ. nec ds̃: nisi forte putatis
mundũ uideri dm̃. illis qͥ quotidie
blasphemant eũ. Si mundus est.
placeat. Si placor: laudet᷑. Si autẽ
blasphemat᷑. displica: Et si displi¬
ca. quomodo tͥ potest mundus ẽẽ.
qͥ displic& : qͥd gͦ rogamus sci ficet᷑
nomen tuũ : ut illis hominib qui
se & inse. & inscis suis sc̃s est. Roga.¬
mus ꝓgenere humano. rogamꝰ
ꝓorbe terrarũ. ꝓ om̃ib gentib
quotidie sedentib & dis putanti.¬
b quia non rectus ds̃. & non recte
iudicat ds̃. ut aliquatido ⁊psi se
corrigant: & rectũ cor ad illius rec¬
titudinẽ ducant. & adherentes ei
directo ad rectũ non iã uituꝑent.
sed placeat rectis rectus. Q uĩa
quã bonus ds̃ isrł: sed rectis corde.
Ergo cũ uider& iste quicantat. iste
nos ipsi. id est corpus axp̃i. menbra
xp̃i. cũ uideror quanta prestite¬
rit ds̃ generi humano. cui an-¬
teti aut nullus aut falsus. aut

Expanded text:
um, quaero causam: mens et conscientia» . Si nihil est mundum eis, nec Deus; nisi forte putatis mundum videri Deum illis, qui quotidie blasphemant eum. Si mundus est, placeat; si placet, laudetur: si autem blasphematur, displicet; et si displicet, quomodo tibi potest mundus esse qui displicet? Quid ergo rogamus, «Sanctificetur nomen tuum?» Ut illis et in sanctis suis sanctus est. Rogamus pro genere humano, rogamus pro orbe terrarum, pro omnibus gentibus, quotidie sedentibus et disputantibus quia non est rectus Deus, et non recte judicat Deus; ut aliquando ipsi se corrigant, et rectum cor ad illius rectitudinem ducant; et adhaerentes ei, directi ad rectum, non jam vituperent, sed placeat rectis rectus: quia, «Quam bonus Deus Israel,» sed «rectis corde» . Ergo cum videret iste qui cantat, iste ipse nos ipsi, id est corpus Christi, membra Christi; cum videret quanta praestiterit Deus generi humano, cui antea aut nullus, aut falsus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
onerat. Itti gͦ cȩlũ aquis ꝓtegit :̃ ut magis
illo diuino sp̃u subleuet᷑. Iđ subleuat
sursũ est: qđ subleuat᷑ in fra est. Illud
suspendit: hoc pendit. Sigͦ illud sus¬
pendic. hoc pendit: audi: quia hoccȩ.¬
lũ scripturarũ excaritate pendas. duo
sunt nẽpe illa notissima p̃cepta dilec¬
litteñ. dñs uisibilit̾ ascendic incȩlũ.
Quomodo positȩ sunt nubes ascensus
cęli:. hȩc cũ dixissae: nubes suscepit eũ.
Habes itẽ in resurrectione nr̃a predictũ.
Et mortui inquit in xp̃o resurgent

Expanded text:
onerat. Ita ergo coelum aquis protegit, ut magis onerat. Ita ergo coelum aquis protegit, ut magis illud divino Spiritu sublevetur. Quod sublevat, sursum est; quod sublevatur, infra est: illud suspendit, hoc pendet. Si ergo illud suspendit, hoc pendet; audi quia hoc coelum Scripturarum ex charitate pendet. Duo sunt nempe illa notissima praecepta dileclitteram. Dominus visibiliter ascendit in coelum. Quomodo positae sunt nubes ascensus coeli? «Haec cum dixisset, nubes suscepit eum» . Habes item de resurrectione nostra praedictum: «Et mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo prȩceptũ caritatis. sup cȩlos suꝑ om̃s
lbros. Ei enĩ subdunt᷑ libri. ei militant om̃s
linguȩ sc̃or: ei om̃is motus dispensatorũ
dĩ. & animi & corporis. Suꝑ eminens est
gͦ uia. & merito ꝓtegit inaquis supen¬¬
ora cęli: quia nichil inuenis eminentius
caritate. indiuinis libris. Sedadhuc eui¬¬
denciꝰ audi qđ aqua sit. diximus enĩ qđ
plateis discurrant aquȩ tuȩ: ꝙ ait mͥ
aliquis. Non ibi ex presse dictũ est: utrũ
carittitẽ in celligere debeã. Quid si aliꝰ
aliud aliquid intelligat: Tantũ me:
credit in me: flumina aquȩ uiue. fluert
deuencre eius. Iuid est hoc. exponat euan¬
gelista. Hoc autẽ dicebat inquit desp̃u
quem accepturi erant credentes in
eum. Sp̃s enĩ nondũ erat datus.:
quia iħs nondũ erat. głificatus. Ergo
frĩ. si ꝓpterea sp̃s nondũ erat datꝰ. quia
iħs nondũ erat głificatꝰ. głificato iħu
sic dĩ ꝓtegit. ut quasi sustentent᷑ ab eo
quẽ ꝓtegit. Subleuat quẽ ꝓtegic non

Expanded text:
aritatis super coelos, super omnes libros: ei enim subduntur libri, ei militat omnis lingua sanctorum, et omnis motus dispensatorum Dei, et animi et corporis. Supereminens est ergo via, et merito protegit in aquis superiora coeli; quia nihil invenis eminentius charitate in divinis Libris. 10. Sed adhuc evidentius audi quid aqua sit. Diximus enim quoplateis discurrant aquae tuae.» Et ait mihi aliquis, Non ibi expresse dictum est, utrum charitatem intelligere debeam: quid si alius aliud aliquid intelligat? Tantum memecredit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus.» Quid est hoc? Exponat Evangelista: «Hoc autem dicebat,» inquit, «de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Spiritus enim nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus.» Ergo, fratres, si propterea Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nodum erat glorificatus; glorificato eo sic Deus protegit, ut quasi sustentetur ab eo quem protegit: sublevat quem protegit, non
Abbreviated transcription (Latin):
lis Admiran᷑s enĩ est dicere. Quȩ est
ista quȩ ascendit dealbata. tam
pulchra. tc̃ luminosa. tã sine macula
&ruga. Nonne ista est quȩ iacebat inceno
iniqͥtatũ : Nonne ista est quȩ iacebat infor¬
nicationedolorũ:¬
&ruga. Nonne ista est quȩ inmunda
erat in omĩ cupiditate desiderioq car-¬
nali : quȩ est gͦ istt quȩ ascendit de¬
albatti: attende quid sic ille. qͥ ꝓ ea
factus est: non habens speciẽ neq de.¬
corẽ. & intelligis huius clarittitis
honorẽ. Si miraris illius humilitatẽ
ꝓpcer hanc: noli iã mirari huius cel¬¬
situdinẽ ꝓpt̃ illum. Iuante felicitatis
est ista dealbatti. ut & cũ essoe nigra
pulchrũ ad se deponerae qͥ ꝓimpiis
moreretur: Ergo induit se dñs dĩ nr̃
confessionẽ & decorẽ.: in duic se eccłam.
Ipsa enĩ eccła confessio & decus: Ante¬

Expanded text:
lis. Admirantis est enim dicere, «Quae est lis. Admirantis est enim dicere, «Quae est ista quae ascendit dealbata,» tam pulchra, tam luminosa, tam sine macula et ruga ? Nonne ista est quae jacebat in coeno iniquitatum? nonne ista est quae jacebat in fornicatione idolorum? nonne ista est quae immunda erat in omni cupiditate desiderioque carnali? «Quae est» ergo «ista quae ascendit dealbata?» Attende quis sit ille qui pro ea factus est non habens speciem neque decorem, et intelligis hujus claritatis honorem. Si miraris illius humilitatem propter hanc, noli jam mirari hujus celsitudinem propter illum. Quantae felicitatis est ista dealbata, ut et cum esset nigra, pulchrum ad se deponeret, qui pro impiis moreretur? Ergo induit se Dominus Deus noster confessionem et decorem, induit se Ecclesiam: ipsa enim Ecclesia confessio et dec
Abbreviated transcription (Latin):
num quã deficeror apulchritudme quȩ
est informa dĩ. Ergo tu ecclesia: habes
decore. Dicit᷑& cͥ incanticis canticorũ: ode¬
cori inc̃ mulieres. dicit᷑ dete. Iuȩ est ista
quȩ ascendit dealbatti: quid est dealbatti:.
I lluminata non dealbatai. sic̃ fucaita. quẽ¬
ad modũ sede albant feminȩ. que uo-¬
lunt uideri qđ non sunt. Non dealbata:
sicut paries dealbatus. Destruet᷑ enĩ sic̃
dicit apłs paries dealbatꝰ. hypocrisis &
simulatio paries dealbatus. foris tectoꝵ
intus lutũ. Nongͦ illa sic dealbata. sed
dealbata illuminata. quia non psealba.
Prius inquit fui blas phemus. Et itẽ. Fui-¬
mus enĩ & nos aliquando natura filii irȩ :
sic̃ & ceteri. Accedit grã: illuminans &r
dealbans. Primo nigra fuisti : sed facta
es alba ex grã illius. Fuistis enĩ aliqͣn:¬
do tenebre. nunc autẽ lux indño. Dicitꝰ
gͦ & dete. Quȩ est ista quȩ ascendit de
albata : iã mirabilis. iã uix contẽplabi¬

Expanded text:
nunquam defecerit a pulchritudine quae nunquam defecerit a pulchritudine quae est in forma Dei. Ergo tu, Ecclesia, habes decorem: dicitur et tibi in Canticis canticorum, «O decora inter mulieres» . Dicitur de te: «Quae est ista quae ascendit dealbata» ? Quid est, «dealbata?» Illuminata: non dealbata, sicut fucata, quemadmodum se dealbant feminae quae volunt videri quod non sunt: non dealbata, sicut paries dealbatus; destruetur enim, sicut dicit Apostolus, paries dealbatus , hypocrisis et simulatio. Paries dealbatus, foris tectorium, intus lutum. Non ergo illa sic dealbata; sed dealbata, illuminata, quia non per se alba. «Prius,» inquit, «fui blasphemus» ; et item, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri» . Accedit gratia illuminans et dealbans: primo nigra fuisti, sed facta es alba ex gratia illius. «Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino.» Dicitur ergo et de te, «Quae est istalbata?» Jam mirabilis, jam vix contemplabi