comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ Immodubia aut certe sibimendosa ad muniendũ errorem
quaerit. quia ueritate praesente falsitas ilicosuperatur Alioquip. nisiue¬
ritatẽ subterfugiat. locum mentiendi habere non potest. Et ideo faustus quia
cũes set deceptus abeo. qui inueritatenonstetit. lucẽ ueritatis ferrenonualens.
finxit sibi ueritatis euangeliũ. acsifalsũcet. Etapocriphum illud uelut uerũ
sibi ad sciuit intestimoniũ. utubiq dubius ex dubio firmaretur indubieca¬
tem. Et ex mendacio mendosus. uelut depoena peccati. inmendatiũ gra¬
uius plecteretur. Uullaeni societas luci ad tenebras. Etideo semper cȩcitas
dũ magis suis tenebris in uoluitur. lucem non ualet conspicere ueritatis
Uimirũ quasieam conspiceret ut est. iamutiq cȩcitas non fuisset. Quia
et si peruicatia mentis quasiignara conscientia sae pecontraueritatem ob¬
luctat: Tamentestissibiest quod adlucẽforas uenire detreccat: Quiintus

Expanded text:
testimonium. Imo dubia aut certe sibi mendosa ad muniendum errorem testimonium. Imo dubia aut certe sibi mendosa ad muniendum errorem quaerit; quia veritate praesente falsitas illico superatur. Alioquin, nisi veritatem subterfugiat, locum mentiendi habere non potest. Et ideo Faustus, cum esset deceptus ab eo qui in veritate non stat, lucem veritatis ferre non valens finxit sibi veritatis Evangelium, ac si falsum esset et apocryphum illud, velut verum, sibi ascivit in testimonium; ut ubique dubius ex dubio firmaretur in dubietatem, et ex mendacio mendosus velut de poena peccati in mendacio gravius plecteretur. Nulla enim societas lucis ad tenebras, et ideo semper caecitas dum magis suis in tenebris involvitur, lucem non valet conspicere veritatis. Nimirum, quia si eam conspiceret ut est, jam utique caecitas non esset. Quia etsi pervicacia mentis quasi ignara conscientia saepe contra veritatem obluctatur, est tamen testis sibi, quod ad lucem foras venire detrectat qui intus
Abbreviated transcription (Latin):
tribuleui adoptatũ. uel ipsũ uelcius aliquẽ progenitorem fuisse. uel
cerce in tribuleui. itanatum ut descirped auid aliquam consanguini¬
tatem duceret. sic ficripotuisse. utidem sichofanta fatetur mari¬
am detribulcui fuisse. quãtamen constat uiro traditam. qui fuerit
destir pedauid. Idest detribuiuda. Eedicimus uelita potuisse accipi xp̃m̃
filium dauid fuisse. Nametinater illius. ioachim quem patrem
mariae commemorat detribu iuda et generedauid: Nupsit intribu
leui non inmerito ioachim et maria Et filius mariae. Etiam sic ex
dauid semine ueraciter perhibentur. Hocergo potius uel talealiqͥd
credendũ erat. suillius a pocriphae scripturae auctoritate. ubi
io achim pater mariaelegitur coartaremur. quã mentiri eu angeliũ
ipquo scriptũ est ihim̃ xp̃m̃ saluatorẽnrm̃ secundũ carnẽ ex semine dauid
procreatum. Ex quo profectoliquet quia falsitas ueritatẽ non quȩrit in

Expanded text:
tribu Levi adoptatum vel ipsum, vel ejus aliquem progenitorem fuisse; vel tribu Levi adoptatum vel ipsum, vel ejus aliquem progenitorem fuisse; vel certe in tribu Levi ita natum, ut de stirpe David aliquam consanguinitatem duceret, sic fieri potuisse, ut idem sycophanta fatetur, Mariam de tribu Levi fuisse, quam tamen constat viro traditam, qui fuerit de stirpe David, id est, de tribu Juda, et dicimus vel ita potuisse accipi, Christum filium David fuisse. Nam etsi mater illius Joachim, quem patrem Mariae commemorat de tribu Juda et genere David, nupsit in tribu Levi, non immerito Joachim et Maria et filius Mariae etiam sic ex David semine veraciter perhibentur. Hoc ergo potius, vel tale aliquid credendum erat, si illius apocryphae scripturae auctoritate, ubi Joachim pater Mariae legitur, coarctaremur, quam mentiri Evangelium, in quo scriptum est Jesum Christum Salvatorem nostrum secundum carnem ex semine David procreatum. Ex quo profecto liquet quia falsitas veritatem non quaerit in
Abbreviated transcription (Latin):
credit. Hocenim prophetarũ oracula concinunt. hoc uecus cestamentũ
multis figurarũ testatur enigmatibus. hocomniũ apłorũ doctrina con¬
firmat. hocsane&iã angelorũ uoces enuntiant. hocomnia elementa tes¬
tantur. hocquattuor iste euangelistȩ ubiq spũ scõ repletipraedicant
Inter quorũ praedicamenta uirtutũ. Etiã quam plurimi deplebe itasensis¬
senarrantur. Quiatunc tẽporis omnibus manifescũ erat sciremariã de
dauidorigine descendisse. Quod autẽhicasseruit cam patrẽ habuisse ex
tribuleui. sacerdotẽ quendam nomine ioachim. nec nos recipimus
quia canonicũ non est. Necnos porest mouere. Eoquod apud catho¬
licam disciplinã. illascriptura. Nullũ habeat pondus auccoritatis.
Sedetiam si hoc crederemus. ipsũ potius ioachim diceremus. aliquomo¬
do ad dauid sanguinẽpertinuisse. Et aliquomodo extribu iuda in

Expanded text:
credit. Hoc enim prophetarum oracula concinunt, hoc Vetus Testamentum credit. Hoc enim prophetarum oracula concinunt, hoc Vetus Testamentum multis figurarum testatur aenigmatibus, hoc omnium apostolorum doctrina confirmat, hoc sane etiam angelorum voces enuntiant, hoc omnia elementa testantur, hoc quatuor isti evangelistae ubique Spiritu sancto repleti praedicant. Inter quorum praedicamenta virtutum, etiam quamplurimi de plebe ita sensisse narrantur. Quia tunc temporis omnibus manifestum erat scire Mariam de David origine descendisse. Quod autem hic asseruit, eam patrem 87 habuisse ex tribu Levi sacerdotem quemdam nomine Joachim, nec nos recipimus, quia canonicum non est, nec nos potest movere, eo quod apud catholicam disciplinam illa scriptura nullum habeat pondus auctoritatis. Sed etiam si hoc crederemus, ipsum potius Joachin diceremus aliquo modo ad David sanguinem pertinuisse, et aliquo modo ex tribu Juda, in
Abbreviated transcription (Latin):
seph descendisse nemoest qui ambigat. Ialibusergo & aliis quam plurimis
declaratur indiciis. mariã aliquã exdauid carnis propagine uenam
sanguinis duxisse. ut caroxp̃i etiã ex uirgine procreata. si nedubioori¬
ginem desemined auidduxisse pariter probaretur. Quidigitur contra¬
riũ uidetur fideicũ unus idemq narrator. utrũq dicat. utrũq cõmen¬
dec: Etuirũ mariacioseph. et uirginẽ xp̃i matrẽ et xpm̃ exsem inedauid.
etioseph in seriae propagatorem xp̃i ex dauidorigine. Num quid non ma¬
gis conuenit credereeuangelio quã hereticorũ fabulis: Vndenos quia
scripturis sc̃is credimus. quaeutrũq dicunt. et xpm̃ exsemined auid
secundũ carnem. Et eius matrẽmariam non concũbendo. seduirginempro¬
fecto etiãminus colligimus. exempla diuinarũ scripturarũ quibus eui¬
dentius possit adstrui. quodubiq fides uniuersalis aecclesiac confitetur ac

Expanded text:
seph descendisse nemo est qui ambigat. Talibus ergo, et aliis quamplurimis seph descendisse nemo est qui ambigat. Talibus ergo, et aliis quamplurimis declaratur indiciis, Mariam aliquam ex David carnis propaginem sanguinis duxisse, ut caro Christi etiam ex Virgine procreata, sine dubio originem de semine David duxisse pariter probaretur. Quid igitur contrarium videtur fidei, cum unus idemque narrator utrumque dicat, utrumque commendet, et virum Mariae Joseph, et Virginem Christi matrem, et Christum ex semine David, et Joseph in serie propagatorem Christi ex David origine? Nunquid non magis convenit credere Evangelio quam haereticorum fabulis? Unde nos, quia Scripturis sanctis cresecundum carnem et eius matrefecto etiam non minus colligimus exempla divinarum Scripturarum, quibus evidentius possit astrui quod ubique fides universalis Ecclesiae confitetur et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi et iamipse in rebus apertissimis. et de proximo contextis contrarialo¬
queretur. utquem diceret dauid filium demaria uirgine sinecuiusq ui¬
ri concubitu generatum. eiusdem parentes gradatimnumerans usqueadcũ
sinerat ioneperduccre. quem non cõmixtum mariacipsedixisset. Nunc
uitem nec ad eo desipimus. uit aliadematheo penitus suspicemur. Necadeo
ut haec alterius quã mathei credamus. Vndeioseph maritus mariae rec¬
tedicitur. habenseam coniugem continenter. Nonconcubitu. sed affectu
non commixtionecorponĩ. sed copulatione quodest carius animorum.
Et ideo constanter adstruimus omnino nondebuisseuirũ uirginis separa¬
ri aseriae parentũ xp̃i. ut percũ secundũ quod supradiximus origo
mariae monstraretur: Acperhoc qui a ex legecogebatur eam accipere ut
propinquã. constatmagiseam destirpedauiduenire. Excuius origincio¬

Expanded text:
sibi etiam ipse in rebus apertissimis et de proximo contextis 86 contraria losibi etiam ipse in rebus apertissimis et de proximo contextis 86 contraria loqueretur, ut quem diceret David filium, de Maria Virgine sine cujusque viri concubitu generatum, ejusdem parentes gradatim numerans usque ad eum sine ratione perduceret, quem non commistum Mariae ipse dixisset? Nunc autem nec adeo desipimus, ut talia de Matthaeo penitus suspicemur, nec adeo ut haec alterius quam Matthaei credamus. Unde Joseph maritus Mariae recte dicitur, habens eam conjugem continenter, non concubitu, sed affectu; non commistione corporum, sed copulatione, quod est carius, animorum. Et ideo constanter destruimus, omnino non debuisse virum Virginis separari a serie parentum Christi, ut per eum, secundum quod supra diximus, origo Mariae monstraretur. Ac per hoc, quia ex lege cogebatur eam accipere ut propinquam, constat magis eam de stirpe David venire, ex cujus origine Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo a pocripho libro hic sibi falsitatis magister auctoritatẽ uindicat.
qui ueritatẽ euangelii reluctando contradicit. Sed quia dehociam ut
diximus. quantũ ad fidem possit sufficerelocuti sumus. Strictius tam̃
modo agendũ est. quatinus hinc magis patcat ueritas. et nelectori fasti¬
dium generemus. Praesertim cũ haec manicheorũ contro uersia. It aom¬
nium scorũ patrum sit aeterno anathemate praefocata. Et somnosilentii
consopita. ut in ꝑpetuũ nusquã credatur resurgeit. Nequedeinceps ip
aliquo iamulterius pollulare. Nequeenim ioseph quia concubitii non per¬
mixtus ideofuit non maritus. cũ ipsescs̃ euanglista mox parret ab angelo
mariam coniugem ipsius appellatam. Qui narrat etiam non deipsius con¬
cubitu. sed despũscõ cam concepisse. Quodsi ponmatheus ista uerba sed
uescio quis alius subeius nomine si cut putatũ est falsa conscriberet. Itane

Expanded text:
ex quo apocrypho libro hic sibi falsitatis magister auctoritatem vindicat, ex quo apocrypho libro hic sibi falsitatis magister auctoritatem vindicat, qui veritatem Evangelii reluctando contradicit. Sed quia de hoc jam, ut diximus, quantum ad fidem possit sufficere, locuti sumus: strictius tamen modo agendum est, quatenus hinc magis pateat veritas, et ne lectori fastidium generemus. Praesertim cum haec Manichaeorum controversia ita omnium sanctorum Patrum sit aeterno anathemate praefocata, et somno silentii consopita, ut in perpetuum nusquam credatur resurgere, neque deinceps in aliquo jam ulterius pullulare. Neque enim Joseph, quia concubitu non permistus, ideo fuit non maritus, cum ipse sanctus evangelista mox narret ab angelo Mariam conjugem ipsius appellatam; qui narrat etiam non de ipsius concubitu, sed de Spiritu sancto eam concepisse. Quod si non Matthaeus ista vera, sed nescio quis alius, sub ejus nomine, sicut putatum est, falsa conscriberet, itane
Abbreviated transcription (Latin):
quem maria peperit. Tamen siullus fuit reccedauid filius appelletur.
Nisi consaet eũ omnino exiosephsemincessenatũ. Quod quia inquit nega¬
tis. illud etiam fatendũ est. Necquidem ipsũ essed auidfilium. Quianimi¬
rum generatio quae ababraham usqueaddauid. Et ad auidusque adio¬
seph deducitur. Et peroms hebreorum patres ad eũ usquedirigitur. xpĩ
fore continuodenegatur. Ex quo. quia ihs conceptus non est ut legitur.
necfilius dauidutiq ut adscruiti sinuenitur. Nam nec uirginis ipsius
origo ex hactribu fuisse monstratur. Vnded auid constat extitisse. sed
extribuleui dequasacerdotes omninofuere. Quod quidem palam est.
eo quod eadem patre habuerit sacerdotẽ quendam nomine ioachim
Quomodo ergo adhancdauidicȩ cognationis prosapiem maria percinere
dicitur. In quaeam necpatrẽ habere uideas necmaritũ. Iureitaq nescio

Expanded text:
quem Maria peperit tamen si ullus fuit recte David filius appelletur, quem Maria peperit tamen si ullus fuit recte David filius appelletur, nisi constet eum omnino ex Joseph semine esse natum. Quod quia, inquit, negatis, illud etiam fatendum est, nec quidem ipse esse David filium. Quia nimirum generatio, quae ab Abraham usque ad David, et a David usque ad Joseph, deducitur, et per omnes Hebraeorum Patres ad eum usque dirigitur, Christi fore continuo denegatur: ex quo quia Jesus conceptus non est, ut legitur, nec filius David utique ut astruitis invenitur. Nam nec Virginis ipsius origo ex hac tribu fuisse monstratur, unde David constat exstitisse: sed ex tribu Levi, de qua sacerdotes omnino fuere. Quod quidem palam est, eo quod eadem patrem habuerit sacerdotem quemdam nomine Joachim. Quomodo ergo ad hanc Davidicae cognationis prosapiam Maria pertinere dicitur, in qua eam nec patrem habere videas nec maritum? » Jure itaque nescio
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ fluenta diuinitus inspirata obluctet. Qui a omnis pagina
litterarũ hoc consonauoce probatur asserere. Etuniuersorũ fidesomni¬
umq: linguarũ peritia. Non aliud quã xp̃m̃ dĩ ethominis filium.
Natũ demaria ex seminedauid. credere et confiteri cognoscitur.
Vndequia hic insanusculmei tante auctoritatis mentiendo ausus est
contrure. iurecliminatus est cũ suisomnibus ab accclesia. Ecanat hemate con¬
demnatus. it aut nullaeorũ memoria superterrã inueniatur. Nisicantũ
quod sua serrorũ nenias litteris mandauerunt. Vnde nesimplicem quem¬
que ut dixi moueatlectorem. tenebrarũ caligo alias quocũ quediffusa. stu¬
duimus ad modũ prout locus poscebat. uersutias doli prudenter annotare.
peper inperitiam tardiores in uoluat ingenii. Et mendaciis obnubilet uerita¬
tem. Ait itaq intercetera adhucueneni sua fallacia. quod necipse xp̃s

Expanded text:
Scripturarum fluenta divinitus inspirata obluctetur. Quia omnis pagina Scripturarum fluenta divinitus inspirata obluctetur. Quia omnis pagina litterarum hoc consona voce probatur asserere, et universorum fides, omniumque linguarum peritia, non aliud quam Christum Dei et hominis filium, natum de Maria ex semine David, credere et confiteri cognoscitur. Unde quia hic insanus 85 culmen tantae auctoritatis mentiendo ausus est contraire, jure eliminatus est cum suis omnibus ab Ecclesia, et anathemate condemnatus; ita ut nulla eorum memoria super terram inveniatur, nisi tantum quod suas errorum naenias litteris mandaverunt. Unde ne simplicem quemque, ut dixi, moveat lectorem tenebrarum caligo alias quocunque diffusa, studuimus admodum, prout locus poscebat, versutias doli prudenter annotare: ne per imperitiam tardiores involvat ingenii, et mendaciis obnubilet veritatem. Ait itaque inter caetera adhuc veneni sui fallacia: « Quod nec ipse Christus
Abbreviated transcription (Latin):
adhibuit testimoniũ expropheta. ubiipsepartus uirginis perangelum
appellatur nobiscũds̃. Quippequia ecsidecaelo inbaptismo. autcerte
inmontesonuit. hicest filius meus dilectus in quomihi conplacui. ponta¬
men antea filiusdĩ non fuit. quandoquidem ex utero uirginis illeaccepit
formãserui. quicũ informadieet̃. ponrapinã arbitratusest esseseęqualẽ
dõ. De quopaulus apostolus apertissime deniq dicit. Cũ autem uenit
plenitud otẽporis. misit ds̃filiũ factũ exmuliere factũ sublege. F actũ
autẽeum ex mulice non exbaptismo sicuthicmentitu sest. peneomnis
scriptura nouitestamenti declarat. Etidcircoquibeatũ matheũ sicut
hic conatur contraire. uelut ipsum huius euangelii scriptorẽ nonesse uo¬
luerit. restat ut omnẽ auctoritatem a ecclesi asticam contradicat. Et om̃a

Expanded text:
adhibuit testimonium ex Propheta, ubi ipse partum Virginis per angelum adhibuit testimonium ex Propheta, ubi ipse partum Virginis per angelum appellatur Nobiscum Deus? Quippe quia etsi de coelo in baptismo, aut certe in monte sonuit Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui , non tamen antea Filius Dei non fuit, quandoquidem ex utero Virginis ille accepit formam servi, qui, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. De quo Paulus apostolus apertissime denique dicit: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege. Factum autem eum ex muliere, non ex baptismo, sicut hic mentitus est, pene omnis Scriptura Novi Testamenti declarat. Et idcirco, qui beatum Matthaeum, sicut hic conatur contraire, velut ipsum hujus Evangelii scriptorem non esse voluerit, restat ut adversus omnem auctoritatem ecclesiasticam contradicat, et contra omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dequanatusestxp̃s. satis camendatur intellegi. quia ipsũ uoluit de¬
clarare. quẽ apostolus alibi exseminedauid amortuis resurr exisse
testatur: Et ipse continuo despũscõ conceptũ acpatũ exmaria
uirgine luceclarius manifescat. Cui rei adhibet ilico testimoniũ depropheca.
ECCEUIRCOIUUTERO COXCIPIET. ET PARIEIFILIUM
etuocabunt nomen eiusem manuhel. quod est inter precatũ nobiscũ ds̃
uerũ etiã sine nomineihũ. quod ubiq iungere consueuit primũ proposu¬
issecernitur. Quiam ox perangelũ hocnomen illi inferendũ erat. ut glori¬
osius paulo post sonuisset. ec diuinitus nomen acciperet. quasi expresa¬
gio. qui solus substantialiter saluator prophetatus fuerat a seculo:
Ouidigitur maiusest uthicasseruit. quod factus est filius dĩ perbaptismũ
quando dictũ est hicest filius meusdilectus: Anquodidem apls. diuinũ

Expanded text:
de qua natus est Christus; satis tamen datur intelligi quia ipsum voluit dede qua natus est Christus; satis tamen datur intelligi quia ipsum voluit declarare, quem Apostolus alibi ex semine David, a mortuis resurrexisse testatur, et ipse continuo de Spiritu sancto conceptum ac natum ex Maria Virgine luce clarius manifestat; cui rei adhibet illico testimonium de Propheta: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum: Nobiscum Deus . verum etiam sine nomine Jesu, quod ubique jungere consuevit, primum proposuisse cernitur. Quia mox per angelum hoc nomen illi inferendum erat, ut gloriosius paulo post sonaret, et divinitus nomen acciperet, quasi ex praesagio, qui solus substantialiter Salvator prophetatus fuerat a saeculo. Quid igitur majus est, ut hic asseruit, quod factus est Filius Dei per baptismum, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus; an quod idem Apostolus divinum
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ catholicã atqueapostolicã fidem. unũ omnes libri consonant.
considerandũ est quã longe a professionebeatimathei hic aberret. quiso¬
lũ xp̃m̃ ab initio euangeliisui usquein finẽ. unũ eundẽq dĩ ethominis
commendat filium. Tanto igitur acatholicadocerina dissonat. quan¬
tonobis tacentibus aueroscriptura diuina monstrante discrepareubiq
probatur. Et id eo quinosseuoluerit quẽ ad modũ matheus eum quẽ
dicitfiliũ dauid. parrando usque ad passionẽ resurrectionẽq perducat.
it aut ipsum unũ eundẽq usquead finem continuatimdĩ ethominis
filiũ designet. intentuslegat. et inueniechunc sanemiserũ delerasse
Et coram simplicibus uanaloquiorũ suorũ nebulas aspersisse.
Quiabcatus euangelista. Et siin principio nondixit. lacob genuit ioseph
uirũ mariae dequanatusest filius dĩ. sed simpliciter sine additamento

Expanded text:
secundum catholicam atque apostolicam fidem, unum omnes libri consonant, secundum catholicam atque apostolicam fidem, unum omnes libri consonant, considerandum est quam longe a professione beati Matthaei hic aberret, qui solum Christum ab initio Evangelii sui usque in finem eumdemque Dei et hominis commendat filium. Tanto igitur a catholica doctrina dissonat, quanto nobis tacentibus a vero, Scriptura divina monstrante, discrepare ubique probatur. Et ideo qui nosse voluerit quemadmodum Matthaeus eum quem dicit filium David narrando usque ad passionem resurrectionemque perducat, ita ut ipsum unum eumdemque usque ad finem continuatim Dei et hominis filium designet, intentus legat, et inveniet hunc sane miserum delirasse, et 84 coram simplicibus vaniloquiorum suorum nebulas aspersisse. Quia beatus evangelista, etsi in principio non dixit: Jacob genuit Joseph virum Mariae, de qua natus est Filius Dei, sed simpliciter, sine additamento,
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti series. cuangeliscarũ uidelicet. atque apostolorĩ doctrina.
unũ cundemq filiũ dĩ fore secundũ diuinitatem. Et filiũ dauid secundũ carnẽ
ubiq cuidenter adfirmat. Quodita probamus ex euangelicis et aplis litre¬
ris ut nemoualeat contradicere. nisi qui ipsis contradicit litteris.
Nonsicut sibi faustus proposuit. Nescio quẽ pauca uerba dixisse. Et
contra eiusdẽ uersi pellis astutias. nulla posteatestimonia protulisse.
Quod quisque facerecũ uoluerit. pihilquod respondeat in imicus ultra
remanebit. praeter illud quouimmanifestissimȩ ueritatis indiuinis
litteris conatur euidentius inludere atque euacuare. ut falsa inscriptu¬
risscĩs inmissa respondeat. Et quicquid contrasesonuerit. furiosius in¬
iecta. ubiq uelit ad serere. Sed qui aubiq iam dnĩ dispensante gratia ueri¬
tas euangelii praeminet. Et inomnigente et inomni uarietate linguarũ :

Expanded text:
Testamenti series, evangelistarum videlicet atque apostolorum doctrina, Testamenti series, evangelistarum videlicet atque apostolorum doctrina, unum eumdemque Filium Dei secundum divinitatem, et filium David secundum carnem, ubique evidenter affirmat. Quod ita probamus ex Evangeliis et apostolicis litteris, ut nemo valeat contradicere, nisi qui ipsis contradicit litteris. Non sicut sibi Faustus proposuit, nescio quem pauca verba dixisse, et contra ejusdem versipellis astutias, nulla postea testimonia protulisse: quod quisque facere cum voluerit, nihil quod respondeat inimicus, ultra remanebit, praeter illud quo vim manifestissimae veritatis in divinis litteris conatur evidentius illudere atque evacuare, ut falsa in Scripturis sanctis immissa respondeat; et quidquid contra se sonuerit, furiosius injecta ubique velit asserere. Sed quia ubique jam, Domini dispensante gratia, veritas Evangelii praeeminet, et in omni gente et in omni varietate linguarum,
Abbreviated transcription (Latin):
designauit factũ aliquando filiũdĩ post annos dutaxat secundum luce
fidem fermetriginta. Vbiuox diuina tunc primũ adeũ delaꝑsasonuit.
filius meusestu egohodiegenuite. Ui desergo inquit. id quod natumese
ante annos triginta. uthuicdemari auidetur. Nonesse ipsũ filiũ dĩ. sed
id quod debaptis mate postea factum est. hominẽ ui delicet nouũ. quẽ degen¬
tilitatis errore conuersi addm̃ uidemur credere. Quod tamen nescio.
utrum satis cũea fidefaciat. quã uoscatholicã nominatis. Sicinquit
matheo interim uidetur. si sunt ipsius haec. Quianec in partumari ac dictũ
legitur illud adõ filius meus estu. Ethicest filius meus dilectus. Cocehic
quã in sanissime dexp̃oloquitur ec sinesensu. it aut nullis ad reuincendũ
egeamus scripturarũ testimoniis. cum prȩsercim dnm̃ et saluatorem.
Non unius auccoris sententia. autunius libri assercio. sed omnis noui

Expanded text:
designavit, factum aliquando Filium Dei post annos duntaxat, secundum Lucae designavit, factum aliquando Filium Dei post annos duntaxat, secundum Lucae fidem, ferme triginta. Ubi vox divina 83 tunc primum ad eum delapsa sonuit: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Vides ergo, inquit, id quod natum est ante annos triginta ut huic videtur de Maria, non esse ipsum Filium Dei, sed id quod de baptismate postea factum, hominem videlicet novum, quem de gentilitatis errore conversi ad Deum videmur credere; quod nescio tamen utrum satis cum ea fide faciat, quam vos catholicam nominatis. Sic, inquit, Matthaeo interim videtur, si sunt ipsius haec. Quia nec in partu Mariae dictum legitur illud a Deo, Filius meus es tu, et, Hic est Filius meus dilectus. » Ecce hic quam insanissime de Christo loquitur et sine sensu, ita ut nullis ad revincendum egeamus Scripturarum testimoniis; cum praesertim Dominum et Salvatorem, non unius auctoris sententia, aut unius libri assertio, sed omnis Novi
Abbreviated transcription (Latin):
Uititaq sibimet callidus persuasor acsidralogũ texens. quo possit sim¬
pliciores quosquelaqueis inretiri: Quidinquit matheusscripsit:
LIBER RENERATIONIS AIT IHŨ XP̃I. FILIIDAUID FILII
ABRAHAM. Putaueram inquit quia esses dicturus. libergenerationum
ihũ xp̃ifiliidĩ : Nunc autẽ quia matheus hicdĩfilii generationẽ scribere
uonsefatetur sed dauid Erit mihi interimdemarianatus. ut dedĩfilio tan¬
tum anim aduertas. quod nulla in hoctexcugenerationis fitmentio. do¬
necuentũ sit adbaptisma. Uos auteinquit frustraingeritis scriptori hanc
calumniã tãquãdĩfiliũ ille in utero mulieris clauserit. Quodsi praesertim
consideres propositũ huius euangeliscac. potius uulenos accipere factum
aliquando perbaptismũ apud fluentaiordanis. quã demaria uirgine pro¬
creatum. Illicenimdicit baptiz atũeũ aiohanne. qued auid filium ab ex ordio

Expanded text:
Ait itaque sibimet callidus persuasor, ac si dialogum texens, qui possit simAit itaque sibimet callidus persuasor, ac si dialogum texens, qui possit simpliciores quosque laqueis irretire. « Quid, inquit, Matthaeus scripsit? Liber generationis, ait, Jesu Christi filii David, filii Abraham. Putaveram, inquit, quia esset dicturus, Liber generationum Jesu Christi filii Dei. Nunc autem quia Matthaeus hic Dei Filii generationem scribere non se fatetur, sed David, erit mihi interim de Maria natus; ut de Dei Filio tantum animadvertas, quod nulla in hoc textu generationis fit mentio, donec ventum sit ad baptisma. Vos autem, inquit, frustra ingeritis Scriptori hanc calumniam, tanquam Dei Filium ille in utero mulieris clauserit. Quod si praesertim consideres propositum hujus evangelistae, potius vult nos accipere factum aliquando per baptismum apud fluenta Jordanis quam de Maria Virgine procreatum. Illic enim dicit baptizatum eum a Joanne, quem David filium ab exordio
Abbreviated transcription (Latin):
percipies pacem. SiN autẽ ud secundus amonte quod est collis fueris.
transilit supte xp̃s. Ica cam̃ sicantũ es ut possis iuscitam excipere. Et uir¬
tutũ opera. quacinus ad xpm̃ perfidẽ uenias consũmare: Sed quia
hucusquȩ xpm̃. poseparietẽnriñ interenigmata. Ecmysticas obscurita¬
tũ figuras accelesi ȩsuacloquentem audiuimus. oportuerat ut iam
gredi Sed quia faustus uelut scorpius infinchuius gencalogiae sua
diffudit uenena. Obsecramus lectorem ꝑeobducta fronte fastideat.
quod nos rursus repetendo agimus. Nesui serrorumlaqucis simplicio¬
res quosque in uoluat. Vnde adhuc proponendũ est. Nequandoq
infinem huius genealogiac. uelut serpens nrm̃ insidictur calcancum
Laboratenim pera cocramitefidopossimus in gredi ad xp̃m̃. longe
diupatribus repromissũ. Et cupit euacuare. neded auid scirpeortus credatur

Expanded text:
percipies pacem. Sin autem vel secundus a monte, quod est collis, fueris, percipies pacem. Sin autem vel secundus a monte, quod est collis, fueris, transilit super te Christus. Ita tamen si tantus es, ut possis justitiam excipere, et virtutum opera, quatenus ad Christum per fidem venias, consummare. Sed quia hucusque Christum post parietem nostrum, inter aenigmata et mysticas obscuritatum figuras Ecclesiae suae loquentem audivimus, oportuerat etiam avit, ingredi. Sed quia Faustus velut scorpius in fine hujus genealogiae sua diffundit venena, obsecramus lectorem ne obducta fronte fastidiat, quod nos rursus repetendo agimus, ne suis errorum laqueis simpliciores quosque involvat. Unde adhuc proponendum est ne quandoque in fine hujus genealogiae velut serpens nostro insidietur calcaneo. Laborat enim, ne recto tramite fidei possimus ingredi ad Christum longe diu Patribus repromissum. Et cupit evacuare ne de David stirpe ortus credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ xp̃s ueniebat in mundũ Echorũ omniũ inscipso gereba cofficũ
ctexhorũ interpretatione omipũ. nram designabat sulute. nde psu¬
dens inuescigator diligenter examinet. quid deipsis patribus. qui duc
adipsospassim scriptura loquendo nobis insinuet. Et continuo inueni
ec. quodubiq Xps uelut perfenestras aspiciens. prospiciens percancellos
quancotius sponsac uidelicet aecdesi ac suac uenturum scincarne pronun¬
tiet Euius amore pecesscest una quaequc anima uiuis exuatur. Etere¬
gianx adseuenientẽ respiciat atqueproperantis contempletur aduentũ.
acponuidentibus dicat. Eecchicuenit saliens suꝑermontes Super
montes sclicet. ut ipsi primũ susci piant pacem. Deinde transibens
colles etetiã hi iustitum quacinxp̃õ est possint suscipeye Quodectu
simons fueris. si salit intesermodĩ. sideuir cutcipuirtutẽ transcendis.

Expanded text:
salutem Christus veniebat in mundum. Et horum omnium in seipso gerebat officium, salutem Christus veniebat in mundum. Et horum omnium in seipso gerebat officium, et ex horum interpretatione nominum, nostram designabat salutem. Unde prudens investigator diligenter examinet quid de ipsis Patribus, quidve ad ipsos passim Scriptura loquendo nobis insinuet. Et continuo inveniet quod ubique Christus, velut per fenestras aspiciens, prospiciens per cancellos, quantocius sponsae, videlicet Ecclesiae suae, venturum se in carne pronuntiet. Cujus amore necesse 82 est unaquaeque anima vitiis exuatur, et e regione ad se venientem respiciat, atque properantis contempletur adventum, ac non videntibus dicat: Ecce hic venit saliens super montes . Super montes scilicet ut ipsi primum suscipiant pacem; deinde transiliens ad colles, ut etiam hi justitiam, quae in Christo est, possint suscipere. Quod et tu, si mons fueris, si salit in te sermo Dei, si de virtute in virtutem transcendis,
Abbreviated transcription (Latin):
cessariũ ex istimemus. Donec adpositi ad patres nrõs. uirtutibus inxpo
augeamur aeternis. Quodbencioseph demonstrat. qui ad positus siue
auctus in conclusione inter p̃tari probatur. Quiatuncquisque uirtu¬
tibus comulatur. cũ fuerit adpositus scis patribus. et inciuitate uirtutũ
perenniter habitaturus introierit. Quodut fiat. scellamaris siue in lumi¬
natrix maria. interfluctiuagas undas pclagi fideacmoribus sequen¬
daest nemergamur undis diluuii. sedpeream inluminemur. ut xpm̃
natũ ex caprosalute cotius mundi credamus. Haecigitur illaterraeft
quae patribus infigura etenigmate repromittitur. haecterramquã est
dequadauid suspitans canitdicens. Credo uiderebon adñi int̃rauiuen¬
tium. Hurcerra nam queest quãsolimites in habitant dequibus dicitur.
Beatimices qũo ips pssidebunttertam Perhos sanepatriarhas adnram

Expanded text:
cessarium existimemus: donec appositi ad Patres nostros virtutibus in Christo cessarium existimemus: donec appositi ad Patres nostros virtutibus in Christo augeamur aeternis. Quod bene Joseph demonstrat, qui appositus sive auctus in conclusione interpretari probatur. Quia tunc quisque virtutibus cumulatur, cum fuerit appositus sanctis Patribus et in civitate virtutum perenniter habitaturus introierit. Quod ut fiat, stella maris, sive illuminatrix Maria, inter fluctivagas undas pelagi, fide ac moribus sequenda est, ne mergamur undis diluvii; sed per eam illuminemur, ut Christum natum ex ea pro salute totius mundi credamus. Haec igitur illa terra est, quae Patribus in figura et aenigmate repromittur. Haec terra, inquam, est, de qua David suspirans canit: Credo videre bona Domini in terra viventium . Haec terra namque est, quam soli mites inhabitant, de quibus dicitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Per hos sane patriarchas ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
Inosffensumigitur iterest unt addm̃. si deuirtute in uircutẽ transimus.
eciliud quãdm̃ coram ocuilis. Peque ad dexteram peque adsinistram
non respicimus : Undeheliud sequens. d̃ meus inter pretatur.
edes apuero ds meus adiutor sonareuidetur. Quo corum dĩtantũ
essccognoscitur echi soli unacũdĩ adiutorio. perhane gradiuntur
uiam : qui adhoc proficiunt: ut nihil aliud interra quã dm̃ posside¬
ant que sumũ ecperpetuũ donũ in caclestibus haberedesiderant
Ox quores tematchap ilico. quidonũ sonat subiungitur. utadillud
unũ aecernũq auidius tendentesdonũ. interdũuitia supplantemus
Suodͥprostcto sequens ia cob fieri debereinsinuat. qui supplantator
interpretatur. Nam etsi supra periacob supplantatio uitiorũ prac¬
mititur : rursusperhoc unũ eundeq uocabulũ infine commemora¬
tur ut usque adextremũ uit ac contrauitia noscertamen habere pc¬

Expanded text:
81 Inoffensum igitur iter est ire ad Deum, si de virtute in virtutem transimus, 81 Inoffensum igitur iter est ire ad Deum, si de virtute in virtutem transimus, et aliud quam Deum coram oculis, neque ad dexteram, neque ad sinistram non respicimus. Unde Eliud sequens Deus meus interpretatur. Eleazar vero Deus meus adjutor sonare videtur. Quoniam eorum Deus tantum esse cognoscitur, et hi soli una cum Dei adjutorio per hanc gradiuntur viam, qui ad hoc proficiunt, ut nihil aliud in terra quam Deum possideant, quem summum et perpetuum donum in coelestibus habere desiderant. Ex quo recte Mathan illico, qui donum sonat, subjungitur; ut ad illud unum aeternumque avidius tendentes donum, interea vitia supplantemus. Quod profecto sequens Jacob fieri debere insinuat, qui supplantator interpretatur. Nam et si supra per Jacob supplantatio vitiorum praemittitur, rursus per hoc unum idemque vocabulum in fine commemoratur; ut usque ad extremum vitae contra vitia nos certamen habere ne
Abbreviated transcription (Latin):
rum oscenditur. qui satis a longeuenturus scriptura testemonstratur
uisi quia in his omnibus. acsinesemine iuxta promissum coram positus
cernebatur. Cernebaturautẽ saliens supermontes actransiliens colles
Nonpercapestria quidem. Nec percultiuã terrã. Neq periamtritãuiã
sedper solitudines. ꝓcacum in amontiũ. perdesertacolliũ iter faciens
Undenec in merito perhosui ã moralẽ ostendimusilli. quiuult ad pa¬
triã diutius repromissã fescinus conscendere. ꝓ quos et inquibus xp̃s
ambulans. udut caprea hinulusq ceruorũ adnos descendisse gratulam:
Illcenĩ exulcans edudens. pullas timuit insidias uenantiũ ergamon¬
tes bethd. in quibusistos habitas selegimus. pullas muscipulas. pullosq la¬
queos perhorruit: Idco perhancuiã supermontes bechel nosiredocuit quo¬
dammodo perquã adnos illẽ descendis se scripturamonserauit

Expanded text:
rum ostenditur, qui satis a longe venturus Scriptura teste monstratur? rum ostenditur, qui satis a longe venturus Scriptura teste monstratur? Nisi quia in his omnibus, ac si in semine juxta promissum coram positus, cernebatur. Cernebatur autem saliens super montes, aut transiliens colles. Non per campestria quidem, nec per cultivam terram, sed per solitudines, per cacumina montium, per deserta collium iter faciens. Unde nec immerito per hos viam moralem ostendimus illi, qui vult ad patriam diutius repromissam festinus conscendere: per quos et in quibus Christum ambulantem, velut capream hinnulumque cervorum ad nos descendisse gratulamur. Ille enim exsultans et ludens nullas timuit insidias venantium erga montes Bethel, in quibus istos habitasse legimus, nullas muscipulas, nullosque laqueos perhorruit. Ideo per hanc viam super montes Bethel nos ire docuit quodammodo, per quam ad nos illum descendisse Scriptura monstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxtamansionũ inter pretationes. iter conscendisse uirtutũ: acatholicis
tractatur doctoribus. quantomagis in his iteruitae iurc accipitur. per
quos xp̃s secundũ promissionesdĩ informã serui ad nosuenisse proba¬
tur. Eedignũ itaquecst: ut nos percandem lincã scĩtatis ad eũfidenita¬
mur. ꝓquã ipsemonstrare dignatus est ad nos descendis s. Nempe
quia ideouenit media tordĩ ethominũ: ut fieret firmusunus idemq
di pictatis aclementia descensus. et nr̃arũ peripsum cottidic uircutũ
ascensus Idcircomoneo leitorẽmcũ. nede dignetur secundũ hasinter¬
pretationes nominũ. iter uirtutũ ascendere. perquos non dedignatis est
auctor uitae. Iuxta promissiones olim promissas ad nos descendere.
Cuius alonge descensũ sponsain canticis prospiciens aiebatdicens łccehic
uenit saliens supermontes. transiliens supercolles. Et quid estdiccreeoce

Expanded text:
juxta mansionum interpretationes, iter conscendisse virtutum a catholicis juxta mansionum interpretationes, iter conscendisse virtutum a catholicis dicitur doctoribus, quanto magis in his iter vitae jure accipitur, per quos Christus, secundum promissiones Dei in formam servi ad nos venisse probatur? Et dignum itaque est ut nos per eamdem lineam sanctitatis ad eum fide nitamur, per quam ipse monstrare dignatus est ad nos descendisse. Nempe quia ideo venit Mediator Dei et hominum, ut fieret firmus unus idemque Dei pietatis ac clementiarum descensus, et nostrarum per ipsum quotidie virtutum census. Idcirco moneo lectorem meum, ne dedignetur secundum has interpretationes nominum, iter virtutum ascendere; per quos non dedignatus est auctor vitae, juxta promissiones olim promissas, ad nos descendere. Cujus a longe descensum sponsa in Canticis prospiciens, aiebat, dicens: Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles . Et quid est dicere, e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas unũ noscũ dõ efficit. ec su pernis consociat. atq consolidatue¬
ritati: Vbi prudens animus diligenter intendat. quod non qualita¬
tes aut accus corũ iuxtamoralitatẽ ex pressimus. sed inter pretationes
tantũ corundẽ nomina. spiritalib spiritalia comparantes. profectus
uirtutũ ecueriitineris incrementa monstrauimus. Hȩrent᷑sibi omã
bonorum operũ inscrumenta. Et ita interse connex a sunt uniuer¬
sa ut quicorũ aliquã carucrit. omnibus careat. Ce pedicat fastidio¬
sus auditor. quod noluerit euangelista inistis nominibus. ehicam
ad patriam redesi derantibus praemonstrare doctrinam. Intendat curquo¬
rundam incatalogo gencalogiac omissa sunt nomina. quorun damuero
taliter admotata. ut et numero satis facerent. Et uirtutũ in crementis pro¬
fecco congruerent Sienĩ populus illchebrcorum pdesercũ ascendens.

Expanded text:
voluntas unum nos cum Deo efficit, et supernis consociat atque consolidat vevoluntas unum nos cum Deo efficit, et supernis consociat atque consolidat veritati. Ubi prudens animus diligenter intendat, quod non qualitates aut actus eorum juxta mortalitatem expressimus, sed per interpretationes tantum eorumdem nomina, spiritalibus spiritalia comparantes, profectus virtutum et veri itineris incrementa monstravimus. Haerent enim sibi omnia bonorum operum instrumenta, et ita inter se connexa sunt universa, ut qui eorum aliquo caruerit omnibus careat. Et ne dicat fastidiosus auditor, quod noluerit evangelista in istis nominibus, ad 80 patriam ire desiderantibus ethicam praemonstrare doctrinam: intendat cur quorumdam in catalogo genealogiae omissa sint nomina, quorumdam vero taliter annotata, ut et numero satisfacerent, et virtutum incrementis profecto congruerent. Si enim populus ille Hebraeorum, per desertum ascendens,
Abbreviated transcription (Latin):
Put Monalui quaunũ. eundẽ quoq dm quipossedit agfecit et ereauit:
Norant uenerantur eccolunt. De quat an deprofecci regione. tantis per
ueniamus indiachrm. quidi resurrectio uocitatur. Icasane surgentes
ut dein ceps in nouitateuitac ambulemus ecdi aditi auxilo inimicos
salutis nrac uincamus: si quomodo tandẽ aliquando in sadoch iustifica¬
rimercamur ab eoquiustificat impios. et depecat oribus faci pios
arnci quip pcadiutus. et sado chiustificatus interpreratur Quianemo
prius iuscificatur quadi addiutis miseri cordia di iustitiaesit subictaus
aliud quid possumus intellegere. quã quo dipsedñs ait: Si quis fecerie
uoluntatẽpatrisinci qui in caclisest. ipsemeus frater soror etmater est
Vndecott idicin oratione dominica ex oramus. ut fiat eius uoluntas in nob
supercerram. que ad modũ fit et in angelis supercalos. Talisigitur

Expanded text:
luti, non alium quam unum eumdem quoque Deum qui possedit ac fecit et creavit, luti, non alium quam unum eumdem quoque Deum qui possedit ac fecit et creavit, adorant, venerantur et colunt. De qua tandem profecti regione tantisper veniamus in Eliachim, qui Dei resurrectio vocitatur. Ita sane surgentes, ut deinceps in novitate vitae ambulemus, et Dei adjuti auxilio, inimicos salutis nostrae vincamus, si quomodo tandem aliquando in Sadoch justificari mereamur ab eo qui justificat impios, et de peccatoribus facit pios. Azur quippe adjutus, et Sadoch justificatus interpretantur. Quia nemo prius ustificatur quam Dei adjutus misericordia, Dei justitiae sit subjectusaliud quid possumus intelligere, quam quod ipse Dominus ait: Si quis fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est? Unde quotidie in oratione Dominica exoramus ut fiat ejus voluntas in nobis super terram, quemadmodum fit et in angelis super coelos. Talis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iechonias pracparatus dni quolibet ex negotio demonstratur. Exquo
nimirũ salathiel genitus. pecitio mea ds̃ interpretatur. Eorũ designat
personã. quinihil interrarequirunt. sed dicunt utiq cum propheta
Vnampetii adño hancrequirã. Quorũ portio ethereditasinueniturds̃.
Ct eorũ iugis oratioest. ut sit eisdsomnia in omnibus. ut cũeoquandoq
et ipsiunũ inueniantur. Cuit orobabel quoquesuccedit. Et uocatur
iste magister in linguanrã. quatinus eorũ exhibeat magisteriũ uerita¬
tis. quisciant refellere inter caligines obscuritatũ eorũ confusiones
quimorantur in babrlone. et peccatorũ suorũ laqueis in uoluti ad huc
quos que inhicruisale quifuerant errorũ laquens im plicatto seics antens ier¬
ulostre ilu quad abiui son are undetur Abiumaq. pater meus istemter¬
precatus: Que tunerectȩ confiter i probant aru si pecentor ene xilent abso¬

Expanded text:
Jechonias praeparatus Domini quolibet ex negotio demonstratur. Ex quo Jechonias praeparatus Domini quolibet ex negotio demonstratur. Ex quo nimirum Salathiel genitus, petitio mea Deus interpretatur, eorum designat personam, qui nihil in terra requirunt, sed dicunt utique cum Propheta: Unam petii a Domino, hanc requiram . Quorum portio et haereditas invenitur Deus: et eorum jugis oratio est, ut sit eis Deus omnia in omnibus, 79 ut cum eo quandoque et ipsi unum inveniantur. Cui Zorobabel quoque succedit, et vocatur iste magister in lingua nostra; quatenus eorum exhibeat magisterium veritatis, qui sciant refellere inter caligines obscuritatum eorum confusiones qui morantur in Babylone, et peccatorum suorum laqueis involuti adhuc quibusque in Hierusalem, qui fuerant errorum laqueis implicati, et faciant eis intelligere illud quod Abiu sonare videtur. Abiu namque pater meus iste interpretatur. Quem tunc recte confiteri probantur, si peccatorum nexibus abso
Abbreviated transcription (Latin):
continuo subnectitur. Manassesergo in linguanrã obliuio uocatur.
Updeet paulus praedicator egregius praeteritorũ obliuiscens. adeaquacin
futurũ sunt quantotius scagebat. ut in ã monfidelis in ueniretur. Et per
iosiam salus dnĩ sibi comes inuenta. ipsepose fineuitaccũ angelis gloriosius
decantaret. salus dõnrõ qui sedet super thronũ et agno. Istisigitur
mansionũ successibus uerus hebreus nr̃ transactis. rescat nunc ut secundũ
iechoniã prȩparet se. Nonitaq ad captiuandũ. sed hinc adtrans migrandũ
quo beati qui parati sunt occurrere xp̃o. Vnde alibilegitur. Et quae
parateerant. intrauerunt cũco adnuptias. hinc quoque uoce redemp¬
toris uigilantibus seruis dicitur. Etuos estote parati. Perhunc itaq ie¬
choniã hirecte accipiuntur. inquibus est soladñĩ praeparatio. Et eius
interdum prȩstolantur aduentũ. Donecemũ petitio compleatur. quia

Expanded text:
continuo subnectitur. Manasse ergo in lingua nostra oblivio vocatur. continuo subnectitur. Manasse ergo in lingua nostra oblivio vocatur. Unde et Paulus praedicator egregius, praeteritorum obliviscens, ad ea quae in futurum sunt quantocius se agebat ; ut in Ammon fidelis inveniretur, et per Josiam salus Domini sibi comes inventa, ipse post finem vitae cum angelis gloriosus decantaret: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et agno . Istis igitur mansionum successibus verus Hebraeus noster transactis, restat nunc ut secundum Jechoniam praeparet se; non utique ad captivandum, sed hinc ad transmigrandum, quoniam beati qui parati sunt occurrere Christo. Unde alibi legitur: Et quae praeparatae erant intraverunt cum eo ad nuptias . Hinc quoque voce Redemptoris vigilantibus servis dicitur: Et vos estote parati. Per hunc itaque Jechoniam hi recte accipiuntur in quibus est sola Domini praeparatio, et ejus interea praestolantur adventum, donec eorum petitio compleatur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ seinduit non sua fortitudine. sed adsumit sibi in auxiliũ brachiũ dñi
Deinde ioatham: profectus iureaccipitur. Quia scĩuiri animus dũ
in hacuitauiuitur: indesinenter habet profectussuos. et uadit iugit̃
deuir tute inuirtutẽ. ut ad prachendat dm̃ deorũ insion. Vndeachar
quisequitur. apte conprehendens interpretatur. Perfectiuiri nãq
animus meditatur cũ apło illud conprehendere. in quo iam diuina
dispensante clementia con prehensus est. Io circopost profectum
operis ordo succedit uirtutũ. utidem ad prachendens intellegatur. Sequitur
autẽ ezechias fortisdñs. quiahictalis iam nonsibiuiuit. uiuit autẽ in eo al¬
tissima uircusxpi, Ecid cononipse. sed forus dñs in illo felicius quã extollenti¬
us enuntiatur. Acperhoc quia iam non ipseest pefficaciã mentis. quipcarnis
substantiam adhuc inter infirmamundi uersatur. recteobliuiosus. huic

Expanded text:
cum se induit non sua fortitudine, sed 78 assumit sibi auxilium brachium Domini. cum se induit non sua fortitudine, sed 78 assumit sibi auxilium brachium Domini. Deinde Joathan profectus jure accipitur, quia sancti viri animus, dum in hac vita vivitur, indesinenter habet profectus suos, et vadit jugiter de virtute in virtutem, ut apprehendat Deum deorum in Sion. Unde Achaz, qui sequitur, apte comprehendens interpretatur. Perfecti viri namque animus meditatur cum Apostolo illud comprehendere in quo jam divina dispensante clementia comprehensus est. Idcirco post profectum operis, ordo succedit virtutum, ut idem apprehendens intelligatur. Sequitur autem Ezechias, fortis Dominus; quia hic talis jam non sibi vivit, vivit autem in eo altissima virtus Christi. Et ideo non ipse, sed fortis Dominus in illo felicius quam extollentius enuntiatur, ac per hoc, quia jam non ipse est per efficaciam mentis, qui per carnis substantiam adhuc inter infirma mundi versatur, recte obliviosus huic
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ dĩ sonat. Sienim felix animus cottidie scattollit ut spiritalis effi¬
ciatur. tũ ipseiudicans iureinterpretatur. Quia sicut ait apłs. spiritalis
omniadiiudicat. Et ipsea nemine iudicatur. Agit autẽsecũ cotuidiedi
pertractansiudiciũ. Nedũ om̃a ex aminat. ipsem aliquore probus inue:¬
niatur. Isteigitur habitans in excelsis. desuperniscuncta considerat.
ad excelsauir tutũ peruenisse iurelactatur. Etideoioram quisequitur
apteexcelsus secundũ hanc quã gradimur uiã uocatur. ut discatiiator
huius itineris dicerecũ apło. Nrã autẽ conuersatio in caelisest. Porro
amasias populus eleuatus. et orias robustus dnĩ sonant. ut simul super
cos cohȩreat illud propheticũ. Cleuare eleuarchierusalem: induere
fortitudinembrachiũ dñi. Quiatũ fidelis recteseeleuat ad sublimia.

Expanded text:
judicium Dei sonat. Si enim felix animus quotidie se attollit, ut spiritalis effijudicium Dei sonat. Si enim felix animus quotidie se attollit, ut spiritalis efficiatur, tum ipse judicans jure interpretatur. Quia, sicut ait Apostolus, spiritalis omnia dijudicat , et ipse a nemine judicatur. Agit autem secum quotidie Dei pertractans judicium, ne dum omnia examinat, ipse in aliquo reprobus inveniatur. Iste igitur habitans in excelsis, de supernis cuncta considerat, ad excelsa virtutum pervenisse jure laetatur. Et ideo Joram qui sequitur apte excelsus, secundum hanc quam gradimur viam, vocatur; ut discat viator hujus itineris, dicere cum Apostolo: Nostra autem conversatio in coelis est . Porro Amasias, populus elevatus, et Osias robustus Domini sonant; ut simul super eos cohaereat illud propheticum: Elevare, elevare, Hierusalem, indue fortitudinem brachium Domini . Qui tum fidelis recte se elevat ad sublimia,