comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes. eadem & uos facite illis.
Ion alta sapientes: sed humilibus
consentientes. Suꝑbiã ꝑ om̃ia fu¬
giendam doc&. Hoc enĩ dicit: alta
sentire. Et merito suꝑbia refugi¬
enda .ẽ. cum scriptura dicit. quia
in itium discedendi adõ: suꝑbia est.
Uene autem uno sermone : instituci¬
onem humilitatis exposuit. Consen¬
tire enĩ humilibus & amare humites.
atq indina re seadeos. hoc. ẽ. consues¬
cere imitari eum: quicum informa
dĩ. eẽt. formam ser ui suscepit: & hu¬
miliauit se. usq ad mortem. Suꝑba
sapit iste qui suam ꝑse ulcisci cupit
iniuriam. & non humilibus rebus id .ẽ.
humilitati consiftit.

Expanded text:
nes, eadem et vos facite illis. nes, eadem et vos facite illis. Non alta sapientes, sed humilibus consentientes. Superbiam per omnia fugiendam docet, hoc enim dicit alta sentire: et merito, superbia fugienda est, cum Scriptura dicit: Quia initium discedendi a Domino, superbia est. Bene autem uno sermone, institutionem humilitatis exposuit, consentire enim humilibus, et amare humiles, atque inclinare se ad eos, hoc est, consuescere imitari eum, qui cum in forma Dei esset, formam servi suscepit, et humiliavit se usque ad mortem . Superbia sapit iste, qui suam per se ulcisci cupit injuriam, et non humilibus rebus, id est, humilitati consentit.
Abbreviated transcription (Latin):
& relictum ignoranciae tenebris.
adlucem ueritatis uenisse : re¬
missionem peccatorum & grãm
sc̃i sp̃s mer uisse. debemus gau¬
dere cumtalibus. Plere: c̃flentib
Ioncum illis quiflent mortuos suos
uibemꝰ flere: aut quiflent dãpna
seclaria. scientes quod huius seculi
tristitia. mortem oꝑatur. Non suns
ergo lacrime uingende cũtalibus.
sea cũ illis flendum . ẽ. Dequibus
dicit diis. Beati quiflent: qm̃ ipsi
consolabuntur. Si quiflent ꝓ perca¬
tissuis. siquis post delicta conuer¬
tit ad prenitenciam: & errorẽ sun
lacrimas lauat. Siqui &iam in ge¬
miscit inhabitaculo isto positus.
desicderium lacrimarum ꝓfusione
laucitur: uingamus cũ talibus la¬
crimas nr̃as & gemitibus sotit̾mus.
ipsum inuicem sentientes. Sermo
iste: non natura sui sed int̾ p̃taci¬
one obscurior factus. ẽ. Hoc enĩ.
quod dicit. Ut ita defr̃e senciamꝰ
at & denobis ipsis. Et ita uelimus.
ꝓximo. sicut & nob uolumus. Ut
& nominus in euangelio dirit:
quae uultis ut fatianuob homi

Expanded text:
 relictis ignorantiae tenebris, ad lucem veritatis venisse, remissionem peccatorum et gratiam sancti Spiritus meruisse, debemus gaudere cum talibus. Flete cum flentibus. Non cum illis qui flent mortuos suos, jubemur flere, aut qui flent damna saecularia. Scientes quod hujus saeculi tristitia mortem operatur. Non sunt ergo lacrymae jungendae cum talibus. Sed cum illis flendum est. De quibus dicit Dominus: Beati qui flent, quoniam ipsi consolabuntur. Si quis flet pro peccatis suis, si quis post delicta convertitur ad poenitentiam, et errorem suum lacrymis lavat. Si quis etiam ingemiscit in habitaculo isto positus, desiderium lacrymarum profusione lavatur. Jungamus cum talibus, lacrymas nostras et gemitus sociemus. ipsum invicem sentientes. Sermo iste non natura sui, sed interpretatione obscurior factus est, hoc est enim quod dicit: ut ita de fratre sentiamus ut et de nobis ipsis. Et ita velimus proximo, sicut et nobis volumus, ut et Dominus in Evangelio dixit: Quae vultis ut
Abbreviated transcription (Latin):
se describitur. Ipsa enim urritas dix̃.
Egosum uia. Ergo qui at̾nae lucis cla¬
ritatem nescit. cecus .ẽ. Sedsiam in
redemptore credit. uixta uiam sed&:
Siautem iam credi et ut at̾nã lucẽ
recipiat rogare dissi mulat. atq
ap̃ cibus cessat caecus quidem uixta¬

Expanded text:
esse describitur. Ipsa enim veritas dicit: esse describitur. Ipsa enim veritas dicit: Ego sum via . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quod fidelibus amor abscondit.
insidelibus inuidia pandit. Factũ ẽ.
autem cum appro pinqͣr& iherico.
cerus quidam sed ebat. secus uiã m̃dicans.
Et cum audir& turbam praet̃ euntẽ:
in t̾ro gabat quidhoc. rẽt. dixerunt
autem ei: quod iħs nazarenus tran¬
sir&. Cecus iste ꝑ allegoriam. genꝰ
humanum significat. quod inparente
primo apara disi gaudiis expulsum.
claritatem suꝑnae lucis ignorans. dãp¬
nationis suae tenebras patitur. Sedcũ
iherico appropinquare iħs dicitur.
çȩrus nluminatur. Iherico quippe:
in terp̃tatur luna. Luna quippe in
saero elo quio prodefectu ponitur car¬
nis: quia dum menstruis mom̃tis
decrescit. defectum nra̾ mortalitatis
designat. Dum igitur conditor noster
appropinquat ihericho: caecus adlu¬
men redit. quia dum diuinitas de¬
fertum nr̃& carnis suscepit. huma¬
num genus lumen quod amistrat
recepit. Qui uidelic& cacus recte
& uxta uiam sedere. & mendicas

Expanded text:
tum, quod fidelibus amor abscondit, tum, quod fidelibus amor abscondit, infidelibus invidia pandit. Factum est autem cum appropinquaret Hiericho, caecus quidam sedebat secus viam mendicans; et cum audiret turbam praetereuntem, interrogabat quid hoc esset. Dixerunt autem ei, quod Jesus Nazarenus transiret. Caecus iste per allegoriam genus humanum significat, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed cum Hiericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum Divinitas defectum nostrae carnis suscipit, humanum genus lumen, quod amiserat, recipit. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere, et mendicans
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli totiens sibi replicatum
dominice passionis archanum in¬
unum uerbum & tam obscure
positum. ut hoc ex positione
dignum euan gelista dicat. Hoc
autem dicebat in quid: significans
qua morte. eẽt. moritur. Quia
mox crucis ex altacio significđur
intellegunt: nisiquia discipuli
cuius uitã maxime uidere desi¬
đabant. eius morte audire ñpote¬
rant. quem nosolum hominem.
in nocentem. sed & uerum deum
sciebant. hunc nulla tenus mori
uł posse putabant. & quia ꝑ pa¬
rabolas cum sepe loquentt̃ audi¬
re consueuerant: quociẽs aliqͥd
desua passione dicebat. hoc non
ita ut sonabat intelligendum:
seil amore dictante. ad aliud qͥd
allegoricȩ refer endum. eẽ. crede¬
bant. Iudxri uͦ quia in eius necẽ
conspirauerant. quic quia desua
passione uł cruce loquebatur. in¬
telligebant. Hoc enim loquebatur quo d
ipsi sum moꝑe. & fieri obtabant: & ꝑfice¬
re satagebant. Sic que miro & inusita¬
to mͦ idem sub eumat crucis sacramen¬

Expanded text:
d est ergo quod discipuli toties sibi replicatum d est ergo quod discipuli toties sibi replicatum Dominicae passionis arcanum nunum verbum et tam obscure positum, ut hoc expositione dignum evangelista dicat: « Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte esset moriturus; mox quia crucis exaltatio significetur, intelligunt, nisi quia discipuli, cujus vitam maxime videre desiderabant, ejus mortem audire non poterant. Quem non solum hominem innocentem, sed et Deum verum sciebant, hunc nullatenus mori vel posse putabant. Et quia per parabolas eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita ut sonabat, intelligendum, sed, amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum esse credebant. Judaei vero, quia in ejus necem conspiraverant, quidquid de sua passione vel cruce loquebatur, intelligebant. Hoc enim loquebatur, quod ipsi summopere et fieri optabant, et perficere satagebant; sicque miro et inusitato modo idem subeundae crucis sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue głoriã p̾dicit. ut cũ mo¬
rientem sicut praedictũ. ẽ. cer¬
nerent. &iam resurrectarum
non dubitarent. Prȩuidens &iã
quosdam her&icos in eccła futu¬
ros. qui xp̃m dicerent legi pro¬
ph&isq docuisse contraria ali¬
umque u& eris testamenti. atq
alium noui dm̃ .eẽ. credendũ.
Ostendit ꝓ pharum prasagia. ñ ad
alid magis quam ad sue dis¬
pensationis. quam ꝓnobis cem¬
por arie sus cepit. intendisse
misterium. adeo ut consũ matio
sit ꝓfeciae suae passionis. & post¬
erioris glorie cel ebrata ꝑfectio.
Nec non & paganorum demen¬
ciam. qui eius crucem deriden.
apertissime confutat. quando
ꝓxime suce passionis & tempis
quasi futurorum prescius osteri
dit: & lo cum quasi mortis in¬
trepidus ad ut. Et ipsinichil horum
intellexer unt. Et erat uerbum istud
abs conditum abtis. & non intellige
bant. Legiimis in euangelio scđm io
hannem dicente dño. Siecaltatꝰ
fuero a terra: om̃ia traham adme¬
ipsum. res pondisse tur bam atq

Expanded text:
is suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum esse cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Praevidens etiam quosdam haereticos in Ecclesia futuros, qui Christum dicerent, legi prophetisque docuisse contraria, aliumque Veteris Testamenti atque alium Novi Deum esse credendum, ostendit prophetarum praesagia non alio magis quam ad suae dispensationis, quam pro nobis temporarie suscepit, intendisse mysterium, adeo ut consummatio sit prophetiae suae passionis, et posterioris gloriae celebrata perfectio. Nec non et paganorum dementiam, quae ejus crucem derident, apertissime confutat, quando proximae suae passionis et tempus, quasi futurorum praescius ostendit, et locum quasi mortis intrepidus adiit. Et ipsi nihil horum intellexerunt, et erat verbum istud absconditum ab eis, et nbantur. » Legimus in Evangelio secundum Joannem , dicentem: « Si exaltatus fuero a terra, omnia trabam ad meipsum, » respondisse turbam atque
Abbreviated transcription (Latin):
sedhaer ipsa nr̃a conuersio ad laudẽ
dĩ & alios accendat. Unde illic sub¬
ditur. Et om̃is plebs ut uidit: de¬
tione fatiunt.mentionem: una decar¬
neis oculis ceri. alia uͦ desprritalib
oculis mentis dicens. Nunc uidemis
ꝑsperulum in aeniginate: tuncaut̃
facie ad faciem. Irtium Qua¬
DRA GEGIME.

Expanded text:
sed haec ipsa nostra conversio ad laudem sed haec ipsa nostra conversio ad laudem Dei et alios accendat, unde illic subditur: Et omnis plebs ut vidit, detione faciunt mentionem, una de carnis oculis caeci, alia vero de spiritalibus oculis mentis, dicens: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. IN INITIO QUADRAGESIMAE.
Abbreviated transcription (Latin):
tione uariatur. que a nobis cõ¬
munit̃ conpeccorib cernitur. sꝯ
lucem quaeramtus. quam ui dere
cumsolis angelis possimus quam
nec ini cium inthoat. nec sinis an
gustat. Ad quam profecto lucem.
uia fides.ẽ. Unde recte & in lumi¬
nan do cȩxo. ꝓtinus respond&ur.
Respice. fides tua. tesaluum fecit.
dendo in redemptoris nr̃i misterio
uixta uiam sedemus. si exorando co¬
tidie ab auetore nr̃o lucem p&imus.
sieandem lucem iamꝑ intellittũ
uiuendo in luminati post ceci¬
tatem sumꝰ. iħm quem mente
cernimus. ope sequamur. & eius uesti¬
gia imitando teneamus. Iħm enim
sequitur. qui imitatur. Hinc nãq
dicit. Sequereme : & dimitte mor¬
tuos sepelire mortuos suos. Seque¬
re enim dicitur imitare. Hinc
rursus ad mon& dicens. Siquis mͥ
ministrat: mesequatur. Sier gore¬
tributionis gaudium inꝑuentione
querimus: poenitenti ae amaritu¬
ainem inuia teneamus. Sicq sit:
ut nonsolum nr̃a uita in dm̃ ꝓfitiat.

Expanded text:
tione variatur, quae a nobis comtione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus, quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis agustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. dendo in redemptoris nostri mysterio, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem, jam per intellectum videndo, illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus, opere sequamur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum enim sequitur, qui imitatur. Hic namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Sequere enim dicitur, imitare. Hic rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat me sequatur . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit, ut non solum nostra vita in Deum proficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
& lux amnussa reparat᷑. Et cũ ad¬
ꝓpinquass& intt̾ rogauit illũ dicens
Quid tibi uis fatiã: attille dix̃. Bne
ut uideã. Num quid quilum̃ redlere
poterat. quid uell& caetus ignorabat:
Sed peti uult hoc quod & nos petere
& se concelere p̃ nos cit. In portune
namq adorationem nos ad mon&:
& tam̃ dicit. Scit namq pat̾ ur̃ quid
opus sit uobis: antriiuam p&atis eũ.
Adhoc requir&: ut p&atur. Ad hoc
requirit: ut nos ad orationem ex¬
cit&. Vnde & cxcus ꝓtinus adiun¬
git. Dñe ut uideam. Ecce cecus adño.¬
Non aurum. sedlum̃ querit. Parui¬
pendit extra lucem aliquid que¬
rere. quia & si abere cecus quod li¬
b& potest. sine luce non potest ui¬
dere quod hab&. Imitemur ergo
eum quem & corpore audi ui¬
nus. & mente saluatum. Non
falsas diuicias. non t̾rena dona.
non fugitiuos honores ad nõ. sed
lucem queramus. Nec lucẽ quȩ
loco concluditur. qua tempore
finitur. quae noctium in terrup¬

Expanded text:
et lux amissa reparatur. Et cum apet lux amissa reparatur. Et cum appropinquasset, interrogavit illum dicens: Quid tibi vis faciam? At ille dixit: Domine, ut videam. Nunquid qui lumen reddere poterat, quid vellet caecus ignorabat? sed peti vult hoc, quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet et tamen dicit: Scit namque pater vester quid opus sit vobis antequam petatis eum. Ad hoc ergo requirit, ut petatur. Ad hoc requirit ut nos ad orationem excitet, unde et caecus protinus adjungit: Domine, ut videam. Ecce caecus anon aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum, quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus, nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interrup
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei. Quidisti designant. qͥ idm
uenientem praeeedunt: nisi desideriorũ
carualium turbas tumultus qua iui¬
ciorum. quiprius quam iħs ad cor nr̃m
ueniat: tẽptationibus suis cogitationẽ
nr̃am dissipãt. & uoces cordis inoratio¬
ne ꝑ turbant. sepe namque dum con¬
uerti addm̃ pbst ꝑ p&rata uicia uolumꝰ.
um contra hac eadem exorare uitia.
quae ꝑ p&rauimus conamur. occurrunt
cordifantas mata percatorum qua feci¬
mus. mentis nr̃a aciem reuer berant.
confundunt animum. & uocẽ nostrae
dep̃cationis p̃munt. Sed cum tur be
increpant ut taceat. magis acma¬
gis clamat. Quia quanto grauiori
tumultu cogitationum cãrnaltũ
p̃mimur. tanto orationi insiste¬
re. arcdentius debemus. Stans aut̃
iħis: iussit illũ adduci adse. Ecre
stat: qui ante transibat. Quia cum ad¬
huc turbas fantas matim in pratione
patimur : iħm aliquatenus. transeiui¬
tẽ sentimus. Cum uero orationi ue¬
hement̃ insistimus. stat iħis &e lucem
resticuit. quia & ds̃ incorde figitur

Expanded text:
miserere mei. Quid isti designant, qui Jesum venientem praecedunt? nisi desideriorum carnalium turbas, tum ulcusque vitiorum, qui priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis, cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant. Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi fantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum et vocem nostrae deprecationis premunt, sed quae turbae increpant ut taceat, magis ac magis clamat. Quia, quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia cum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimas. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus, et lucem restituit, quia Deus in corde figitur,
Abbreviated transcription (Latin):
endum difficile uoluit intelligi. Nomen
quippe non soluar& enigmatis. siẽẽt. fa¬
cilitas. uisi onis. Tuncaut̃ facie ad faci¬
em. Id .ẽ. ante oculos. cum presen¬
tatu fuerint quae sꝑantur. Tũ cautem
cogno cam: sicut & cognitussum. Si¬
cut me ꝑferte ds̃ nouit. Ita tunc ego
quae sunt dĩ: mentis capacitate cog¬
nos camus. Nunc autem manent:
fides. spes. caritas. tria hac. Fides in
spem ꝓficit: spes uero ad caritatem
In presenti uero triasunt: infuturo
sola caritas sanctorum & angelorũ
& dĩ quid quid fides a spes ꝓmiferat
consum mabit. Maus. gͦ. ẽ: quod
semꝑ erit. quam quod aliquando ces¬
sabit.

Expanded text:
endum difficilem voluit intelligi. Nomen endum difficilem voluit intelligi. Nomen quippe non sonaret aenigmatis, si esset facilitas visionis. Tunc autem facie ad faciem. Id est, cum ante oculos praesentata fuerint quae sperantur. Tunc autem cognoscam sicut cognitus sum. Sicut me perfecte novit Deus, ita tunc ego, quae sunt Dei, mentis capacitate cognoscam. Nunc autem manent, spes, fides, charitas, tria haec. Fides in spem proficit. Spes vero ad charitatem. In praesenti vero tria sunt, in futuro, sola charitas sanctorum et angelorum et Dei, quidquid fides et spes promiserat, consummabit. Majus ergo est, quod semper erit, quam quod aliquando cessavit.
Abbreviated transcription (Latin):
crementi spiritalis. uult mons trare
effectum. Siͤ ergo hominum ura¬
bilium inhacurta ꝓ ph&ia ita con¬
parandaẽ. illi uitx. quasi par uuli
ad iuuenem. Cidit tamen hals seus
accipientem mimera seruum suum
ubi ipse non erat. ita ne cum uenerit
quodd ꝓ fectum .e. nec iam cor puscor¬
ruptibile aggrauauerit animam.
nichil inpedi& illis sanctis adea quae
uidendas oculis corporeis. Quando¬
autem factussum uir: euacuauique
erant par iuili. Ostendit quomodo
eucicuantur illa quae suꝑius memo¬
rauit. quasi par uuli. Que non pos¬
sumus serenissima cordis acre ꝑfec¬
te lum ꝑ spicere ueritatis. Uidemus
nunc ꝑ speculum in enigmate: id.ẽ.
infigura: & ꝑspeculum fidei. & per
in tellectum legis. quasi imaginem
rerum uidemus in enigmate. E nig¬
ma .ẽ. obscura parabola: quae diffici¬
le intelligitur. Sicut in nomine spe¬
culi. imaginem uoluit intelligi ita
nomine riuigmatis. quam uis similitu¬
dinem. tamen obscurum & ad per spici¬

Expanded text:
crementi, spiritalis vult monstrare crementi, spiritalis vult monstrare profectum. Sic ergo hominum mirabilium in hac vita prophetia ita comparanda est illi vitae, quasi parvuli ad juvenem. Vidit tamen Eliseus accipientem munera servum suum, ubi ipse non erat. Ita cum venerit quod perfectum est, nec jam corpus corruptibile aggravaverit animam, nihil impedient, illis sanctis ad ea quae videnda sunt, oculi corporei. Quando factus sum vir, evacuavi ea quae erant parvuli. Ostendit quomodo evacuantur illa quae superius memoravit, quasi parvuli qui non possimus serenissima cordis acie perfectae lumen perspicere veritatis. Videmus nunc per speculum. Id est, in figura et per speculum fidei et per intellectum legis quasi, imaginem rerum videmus. In aenigmate. Aenigma est obscura parabola, quae difficile intelligitur, sicut nomine speculi imaginem voluit intelligi, ita nomine aenigmatis, quamvis similitudinem, tamen obscuram, et ad perspici
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ prosicit: ꝑmanebit. Exparte eium
cognoscimus & exparte ꝓphetanius.
Nanc non om̃ia scimus. nrcomnium pro¬
ph&amus. & sic ista destruantur ut pro¬
fitiarit. ꝑ ista enim: ad illa ueniemus.
Acsiceua cuabuntur: dum umbrã ueritas.
& spem res subm ouerit ipsa. Cumaut̃
uenerit quod ꝑfectum. ẽ: aua cuabitꝰ
quod ex parte. ẽ. Exparte . ẽ. quod insƿe¬
culo & enigmate ꝑ affectũ desider an¬
tis inquiritur. ꝑfectum .ẽ. quando id
quod in expectationem ꝓmittitur sancꝰ¬
tis: in possessione donatur. Quod aut̃¬
certe u&us anoua lege ꝑ pessa .ẽ: nec
tamen. continuo adirersus noue legis
loquitus dignitatem: cum tamen no¬
bis caelorum regnum pocientibus
illam quoque cessaturam. ẽẽ. dicamꝰ.
Sedquamaus maiora succedant: hanc
tamen nichilb ominus confitemur.
Ubi qui a ampliora sunt p̃mia. & ẽmi¬
nentior sancti sp̃s gra. consequenter
requirentur &iam maiora certami¬
na. Cum essem par uulus: loquebar
ut paruulus. Exemplo carnali: in¬

Expanded text:
it. Ex parte enim cognoscimus et ex parte prophetamus. Nunc non omnia scimus, nec omnia prophetamus, et sic ista destruuntur, ut proficiant, per ista enim ad illa veniemus, ac sic evacuabuntur, dum umbram veritas et spem res ipsa submoverit. Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Ex parte est, quod in speculo et in aenigmate aflectu desiderantis inquiritur. Perfectum est, quando id quod in exspectatione promittitur, sanctis in possessione donatur. Quod certe vetus a nova lege perpessa est, nec tamen continuo adversus novae legis loquitur dignitatem, cum tamen nobis coelorum regno potientibus, illam quoque cessaturam esse dicamus, sed quamvis majora succedant, hanc tamen nihilominus confitemur, ubi quia ampliora sunt praemia et eminentior sancti spiritus gratia, consequenter requirentur etiam majora cortamina. Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus. Exemplo carnalis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uocari non potest: nec aliqua
passione moueri. Non cogitat
malum. Nonsolum nonfacit:
sed nec cogitat quidem. Magna
uirtus est caritas : que &iã ma
lum asensu cogitationis exclu¬
dit. Nongaud&̃ suꝑ iniquitate.
Idest contristatur. si aliquẽ uł fe¬
cisse iniquitatem: ul ꝑtulisse
conspexerit. Con gaud& aut̃ ue¬
ritati. Id .ẽ.ualde bonis operib
uł defide & ueritate congaud&e:
cuius bonum uid& apraximo
possideri. O m̃ia suffert. & c&̃a.
Leud̾m enim ducit ꝓximi suicul¬
pam. dum aut emindationem
euis expertat. aut mercedem
sibi delonganimitate ꝓmittit.
Caritas num quam ex̃cidit . sion
excedit dicit. id .ẽ. el apsa non
.ẽ: ł non excessit. Ipsa eiũ sola
uera ẽ: non mutabitur uel sinie¬
tur. Siue proph&ie: euacuabũ

Expanded text:
provocari non potest, nec ad aliquam provocari non potest, nec ad aliquam passionem moveri Non cogitat malum. Non solum non facit, sed ne cogitat quidem. Magna virtus est charitas, quae malum etiam a sensu cogitationis excludit. Non gaudet super iniquitatem. Id est, contristatur si aliquem vel fecisse iniquitatem vel pertulisse conspexerit. Congaudet autem veritati. Id est, vel de bonis operibus, vel de fide et veritate congaudet cujus bonum videt a proximo possideri. Omnia suffert, etc. Levem enim ducit proximi sui culpam dum aut emendationem ejus exspectat aut mercedem sibi de longanimitate promittit. Charitas nunquam excidit. Non excidit dicit, id est, elapsa non est, vel non excessit, ipsa enim sola vera est, non mutabitur vel finit
Abbreviated transcription (Latin):
sa caritas: aut nonemulari pote¬
rit. aut non inflari. sed om̃is
homo quieiusdem fit particeps.
Caritas noinflatur: Neq emulat᷑.
Reuera: ri ipsius caritatis dono
ditatus eo modo lo cutionis ali¬
bi utitur apłs dicens. Eum qui
non nouerat peccatum ꝓ nobis
percatũ fecit: ut nos efficer em᷑
iustitia dĩ in ipso: dum non uis¬
titia creclentes effitiamur. sed
par ticepͤs iustitiae. hoc .ẽ. iusti
ꝑsidem in ueniamur in xpisto
Pecca tum uͦ dicit. sacrifitiũ pro
percato: Ut isaias ait. Peccata
populi mei comedent: idẽ. obla¬
ta insa crifitium pro percato.
Non .ẽ. ambitiosa. Ambitiosus
dicitur suꝑbus: eo quod honores
ambiat. quod caritas non est: quia
maior aliis. eẽ. non ambit. qua
sũmum gradum inhumilitate
constituitꝰ. Nonquerit qua su¬
asunt. Id.ẽ. non cogitat tantum
quod sibi utile.ẽ: sed quod aliis
utiliter seruiendo minis tr&. Non
irritatur. id .ẽ. alienis in uiri isꝗͣ¬
uocat᷑a: Quia abeo quem diligit

Expanded text:
sa charitas, aut non aemulari potesa charitas, aut non aemulari poterit, aut non inflari, sed omnis homo, qui ejusdem fit particeps charitatis, non inflatur neque aemulatur, revera, ut ipsius charitatis dono ditatus. Eo modo locutionis alibi utitur Apostolus dicens: Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso, dum non justitia credentes efficiamur, sed participes justitiae, hoc et, justi per fidem inveniamur in Christo. Peccatum vero dicit, sacrificium pro peccato, ut Isaias ait: Peccata populi mei comedent, id est, oblata in sacrificium pro peccato. Non est ambitiosa. Ambitiosus dicitur superbus, eo quod honores ambiat, quod charitas non est, quia major aliis esse non ambit, quae summum gradum in humilitate constituit. Non quaerit quae sua sunt. Id est, non cogitat tantum, quod sibi utile est, sed quod aliis utiliter serviendo ministret. Non irritatur. Id est, alienis injuriis provocata, quia ab eo quem diligit
Abbreviated transcription (Latin):
cepta: uł sub sequente oꝑum iniqͥ¬
tate ꝑdiderant. Caritas paciens
.ẽ. Modo singillatim describit ipsa
menbra & species caritatis. Sicut qͥ
diligunt filios. om̃s eorum pacient̃
portant iniurias: ita qui uel ꝓximũ
uł dm̃ diligit. nullis suppera tur
inuiriis. Caritas non emulatur. Ae¬
mula tio. & imitatio: & in uidentia.
intelligitur. Imitatio: ubiait. ꝓmu¬
lamini caris mata meliora. hic aut̃
ꝓro iriuintia dicit. Caritas non amu¬
latur. id .ẽ. non ulli inuid&. Nemo
enim illi quemuere diligit in uid&:
cuiuscumq eum gła u̾ideat. uel
honoris : sedontem enis felicitatẽ.
quasi suum libent̃ amplectitur.
Nona̾it ꝑperam. ꝑ ꝑam dicit non recꝰ¬
tam: sed ꝑ uersam. Quod caritas
non agit. quia omĩa scđm ordinem
facit: & om̃e uitium foras poeni¬
tus excludit. Non inflatur . Id.ẽ.
non ex tollitur. quia plenitudi¬
nem stud& possider e uir tutũ.
Modus iste locutionis: consideran¬
dus .x̃. diligent̃. Nonenim ꝑse ip¬

Expanded text:
cepta, vel subsequente operum iniquitate, perdiderant. Charitas patiens est. Modo singillatim describit ipsa membra, et species charitatis. Sicut qui diligunt filios, omnes eorum patienter portant injurias, ita qui vel proximum vel Deum diligit, nullius superatur injuriis. Charitas non aemulatur. Aemulatio et imitatio et invidentia intelligitur. Imitatio ubi ait: Aemulamini charismata meliora. Hic autem pro invidentia dicit: Charitas non aemulatur, id est, nulli invidet. Nemo enim illi, quem vere diligit, invidit, cujuscunque eum gloriae videat vel honoris, sed omnem ejus felicitatem, quasi sam dicuntur non recta, sed perversa, quod charitas non agit, quia omnia secundum ordinem facit, et omne vitium foras penitus excludit. Non inflatur. Id est non extollitur, quia plenitudinem studet possidere virtutum. Modus iste locutionis considerandus est diligenter. Non enim per se ip
Abbreviated transcription (Latin):
tes trans ferã. caritatẽ autẽ nonha.¬
buero: nn hil sũ. hinc intelligit᷑ magna
fides. eẽ: que in euangelio grano sina pis
conparatur. quod non propter modicita¬
tem: sed ꝓpter integritatem uł uigorẽ
appositum .ẽ. Notandum quod int̃
c&̾a &iam om̃is fides. quae montes trans¬
ferat sine caritate non ꝓsit. Et si tlistri¬
buero in crbos pauꝑum. omnes faculta¬
tes meas. & sitradidero corpus meum
ita ut artdeam. caritatem autem non
habuero: nichil michi ꝓdest. Distri¬
butio facultatum & contemptio facul¬
tatum. & contemptus presentium:
&iam panes gentilium philosophos
inuenitur. & nonnulli paganorum
corpus ignibus ꝓpt̾ humanam głam
tradiderunt. Si ergo ira contr̃a pro¬
ximum uł malitia in corde teneatur.
mar tiri gła adiri potest. consuma¬
ri non potest: Sicut in euangelio legimꝰ.
Multi enim michi dicent milla die. Do¬
mine dñe. nonne innomine tuo ꝓ¬

Expanded text:
ansferam, charitatem non habuero, nihil sum. Hic intelligitur magna fides esse, quae in Evangelio grano sinapis comparatur, quod non propter modicitatem, sed propter integritatem, vel vigorem appositum est. Notandum quod inter caetera etiam omnis fides, quae montes transferat, sine charitate non prosit. Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Distributio facultatum, et contemptio facultatum, et contemptus praesentium etiam penes gentilium Philosophos invenitur, et nonnulli paganorum corpus ignibus propter humanam gloriam tradiderunt. Si ergo ira contra proximum vel malitia in corde teneatur, martyrii gloria adiri potest, consummari non potest. Sicut in Evangelio legimus: Multi dicent mihi in illa die, Domine, D
Abbreviated transcription (Latin):
Silinguis hominum loquar. &
angelorum. & c&a. In his locis hoc
stud& apłs: ut quia non milli magno desi¬
cherio requirebant dona linguar unugãt¬
& illis benignitatem praeferat caritatis.
quia sib inꝓximi karitate proficerent:
quia signa propter infideles dantur
caritas uero angelos imitatur. factus
sum uelud .es. sonans, Id .ẽ. quod non
ꝑtin& ad aliquod anime conmodum:
sed solum reddit sine utilitate tinitũ
Et si habuero propha&iam: & nouer un
misteria gnĩa. & om̃em scientiã. Pro¬
ph&ia que futura ꝓnuntiat. Sci¬
entia misteriorum.qͦ occulta aperit
scripturarum. Haec magna per sesunt
sel caritati conparata Ita meritis post
ponuntur: ut sine ea du nequeant pos¬
sider ulsta ergo sine caritate. parũ utilia
inueniuntur. Caritas uero: intrase &iã
ista com plectitur. Non mirũ est sicarisina¬
tũ partib prae feratur. quae uirtutũ
per fectio & legis est plenitudo. Sicut
legimus. plenitudo legis est. dilectio.

Expanded text:
Si linguis hominum loquar et angelorum. In his locis hoc studet Apostolus, ut quia nonnulli magno desiderio requirebant dona linguarum, illis benignitatem praeferat charitatis, qua in proximi charitate proficerent, quia signa propter infideles dantur, charitas vero angelos imitatur. Factus sum velut aes sonans. Id est, quod non pertinet ad aliquid animae commodum, sed solum reddit sine utilitate tinnitum. Et si habuero prophetiam, et noverim mysteria omnia et omnem scientiam. Prophetia quae futura pronuntiat, scientia mysteriorum, quae occulta aperit scripturarum, haec magna per se sunt, sed charitati comparata, ita et meritis post ponuntur, ut sine ea diu nequeant possideri, ita ergo sine charitate parum utilia inveniuntur. Charitas vero intra se etiam ista complectitur, non mirum est, si charismatum partibus praeferatur, quae virtutum perfectio et legis est plenitudo, sicut legimus: Plenitudo legis est dilectio,
Abbreviated transcription (Latin):
la abstella differt inclaritate. Sic &
resur rectio mortuorum sed quia
in rebus uisibilibus nichil sole splen¬
didius appar&.⁊ ꝑ claritatem solis su¬
ture uita sphendor significatus ẽ. In
qua sicut ꝑdanihelem dicitur : qͥ
doctis fulgebunt sicut splendor fir¬
mamenti. & qui ad iustitiã erudi
leclariꝰ. ut diximus uidere norui¬
mus. nonsolum dñi sed &iã scõrũ
in resurret tione gła solis aspectui
conparatur: quaclariꝰ sole aliquid
unde exemplum dar& ur homi¬
i nibus minime potuit inueniri
Hanc autẽ clarificatã dominicicor¬
poris marestatẽ: hanc scoꝵ cor¬
porum claritatem. nullus iniu¬
ditio reꝓborum uide putandꝰ. ẽ.
Tantum uidebt̃ inquem trans fi¬
xer̃: & plangent se suꝑ eum om̃s

Expanded text:
la ab stella differt in claritate, sic et la ab stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum . » Sed quia in rebus visibilibus nihil sole splendidius apparet, per claritatem solis futurae vitae splendor significatus est, in qua, sicut per Danielem dicitur: « Qui docti sunt, fulgebunt sicut splendor firmamenti: et qui ale clarius ut diximus videre novimus, non solum Domini, sed etiam sanctorum in resurrectione gloria solis aspectui comparatur, quia clarius sole aliquid, unde exemplum daretur hominibus, minime potuit invenire. Hanc autem clarificatam Dominici corporis majestatem, hanc sanctorum corporum claritatem, nullus in judicio reproborum videre putandus est. Tantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Quas i ergo cum dño montẽ ascen¬
dimus: cum fugitiua mundi gaudia
contẽpnentes cȩlestem patriam desidã¬
mus. Sicut faciebat psal mista: c̃dice¬
bat. Sicut ceruus desidat ad fontes
aquarum: ita desidat anima mea ad te
ds. Nec illud absque consideratione p̃¬
tereundum. ẽ: quod post sex dies pꝰea
quae suꝑiꝰ gesta narrantur. dis cipiilis.
suam resur rectionem ostendisse memo¬
ratur. Quia enim sexsunt dies inqͥb
lic& oꝑari: senariꝰ sepe numerus p̃sentis
uita laborem significat. Et quasi post dies
sex dis cipulis suam clarificationem osten¬
dit: quia post prȩsentis uite labores. elec¬
⁊i ad głam futurae resur rectionis sunt
ꝑuenturi. Quia sicut ait apłs. si conpa¬
timur & cum regnabimus. Et si fuerimꝰ
timenta autem enis. facta alba sic̃
nix. eius dem resur rectionis forma
demonstratur. Quia. gͦ. uixta tius
ꝓmissi onem: ful gebẽ. iusti sicut sol:
in regno patris. insem& ipso ostendit.
qđ fu̾turum constat in menbris. ñ¬

Expanded text:
m. Quasi cum Domino montem ascendimus, cum fugitiva mundi gaudia contemnentes, coelestem patriam desideramus, sicut faciebat Psalmista cum dicebat: « Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . » Nec illud absque consideratione praetereundum est, quod post sex dies et post ea quae superius gesta narrantur discipulis suam resurrectionem ostendisse memoratur. Quia enim sex sunt dies in quibus licet operari, senarius saepe numerus praesentis vitae laborem significat. Et quasi post sex dies discipulis suam claritatem ostendit, quia praesentis vitae labores electi ad gloriam futurae resurrectionis sunt perventuri. Quia sicut Apostolus ait: « Si compatimur et conregnabimus : » et: « Si fuerimus timenta autem ejus facta sunt alba sicut nix. » Ejusdem resurrectionis forma demonstratur. Quia ergo juxta ejus promissionem, « fulgebunt justi sicut sol in regno Patris , » in semetipso ostendit quod futurum constat in membris. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
& doc trinam euangelii: nonso¬
lum fidelibus praesentis uitȩ
labore in dix̃. uerum & iam fu¬
turam brattudinem repromisit. Vnde
cum suꝑuis dixiss&: quiamat animam
suam. ꝑ d& eam. Et quiodit ani mã suã
in hoc mundo. inuitam xt̾̃nã custodit

Expanded text:
 doctrinam Evangelii, non solum fidelibus praesentis vitae labores indixit, verum etiam futuram beatitudinem repromisit. Unde cum superius dixisset : « Qui amat animam suam, perdet eam, » etc. « Qui odit animam suam in hoc mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
tio sublati fuerint im pune uide¬
ant głam dĩ: tunc iusti ad cõtem¬
plandã ꝑ paeuo głam regni eius.
& ipsiꝓmo dulo suo incorrupt¬
onis luce trans figurati in trabt̃
Vnde dicit apłs. Quiresm mauit cor¬
pus humilitatis nr̃a: con figura¬
tum corptisi claritatis suae. Per

Expanded text:
ti fuerint impii, ne videant gloriam Dei, tunc justi ad contemplandam perpetuo gloriam regni ejus, et ipsi pro modulo suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: unde dicit Apostolus: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis sua
Abbreviated transcription (Latin):
tem ihrłm descendentem decȩlo:
tamquam sponsam ornatã uiro suo.
Sicut enim uestis multis filis texit᷑
sic eccła multis uirtutibus decorat᷑.¬
L urta illud esaie. Viuo ego dicit
dominus. qr his omnibus uelut
mortalitatis obscuritate casti ficã¬
tur. Uestimenta. gͦ. dni facdas al¬
ba sicut nix: quiã aeccła infutu¬
ra uita adgłam: quam oculus ñ
uidit: nec auris andiuit. nec in
cor hominis ascendit. est ꝑ uentu¬
ra. Ad quam ꝑuenire obtabat glo¬
ne deeisdem ueftimentis: ꝑ aliũ
quia factasunt candida nimis
uelud nix. qualia fullo non potest
futurasit: gła scorum. nec do ecor
nec p̃dicatõr. quilib& spirita lis
inprȩsenti uita. suis ucil& a ꝑi¬
re sermonib. Sed ne aliqͣ dubita¬
tio in apłoꝵ cor dibus remanere
poss&: post transfiguracionem
dominici corporis. idonei testes
adhibentur. Unde & subditur.
Et erce apparuerunt eis moy ses: &
elias cum eo loquentes. Quales au¬
stuemi apparuerint uel quid cumeo locua¬

Expanded text:
em novam descendentem de coelo, tanquam sponsam ornatam viro suo . » Sicut enim vestis multis filis texitur, sic Ecclesia multis virtutibus decoratur, juxta illud Isaiae: « Vivo ego, dicit Dominus, quia his omnibus velut mortalitatis obscuritate castificantur. Vestimenta enim Domini facta sunt alba sicut nix, quia Ecclesia in futura vita ad gloriam, quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, est perventura, ad quam pervenire optabat Dane de eisdem vestimentis per Quia favelut nix, qualia fullo non potest futura sit gloria sanctorum, nec doctor, nec praedicator quilibet spiritualis, in praesenti vita suis valet aperire sermonibus. Sed ne aliqua dubitatio in apostolorum cordibus remanere posset, post transfigurationem Dominici corporis, idonei testes adhibentur. Unde et subditur: « Ecce apparuerunt Moyses et Elias cum eo loquentes. » Quales autem apparuerint, vel quid cum eo locu
Abbreviated transcription (Latin):
& helyam. utrumꝙ testamentum.
intelligere possumus. u&us scilica
& norium: Vna .gͦ. uoce moyses & he¬
lyas excessum dñi predixerunt. qr
concordi fide utriusq tes tamenti.
tiant iãfactum. Alit̃ &iam ꝑmo ẏsen¬
qui mortis debitum necdum ex solũ.
duos. scõꝵ ordines possumuis accipe.
& illos scilic& quiđm ulamum ad¬
uentum moriendo ꝑ moysen p̃cesser̃.
& alos qui tempore uiditii uiui in car¬
ne inuemendis. Bene ergo cum eo uisi
in mnaiestate memorantur: quia & is¬
a resuscitati. & illi in mutati: rapien¬
tur innubib obuiam xp̃o in aera & sic
semꝑ cum dño erunt. Quando un ple¬
bitur ꝓmissio dñi dicentis. łat̃ da: ut
sicut ego & tu unum sumus: ita & is¬
ti in nobis unum sint. Non arqͣ litate
sed partitipatione gła. Sedhuius ui¬
sionis daritate quantum p&rꝰ apłs
delectitus sit manifestauit cum res¬
pondens dixit ad iim. Dne bonumi s̃. nos
hie ce Vbi ostendit sumnũ bonum et
principale infutura uita cum dño lĩen

Expanded text:
liam, utrumque Testamentum intelligere possumus, Vetus scilicet et Novum. Una ergo voce Moyses et Elias excessum Domini praedixerunt, quia concordi fide utriusque Testamenti tiant jam factum. Aliter etiam per Moysenqui mortis debitum nedum exsolvit, duos sanctorum ordines possumus accipere, et illos scilicet, qui Domini ultimum adventum moriendo per Moysen praecesserunt, et illos qui tempore judicii vivi in carne inveniendi sunt. Bene ergo cum eo visi in majestate memorantur, quia et isti resuscitati, et illi immutati, rapientur in nubibus obviam Christo in aera , et sic semper cum Domino erunt, quando implebitur promissio Domini, dicentis: « Pater, da ut sicut ego et tu unum sumus, ita et isti in nobis unum sint , » non aequalitate, sed participatione gloriae. Sed hujus visionis claritate quantum Petrus apostolus delectatus sit, manifestavit, cum respondens dixit ad Jesum: « Domine, bonum est nos hic esse. » Ubi ostendit summum bonum et principale in futura vita cum Domino esse,
Abbreviated transcription (Latin):
dum sue fragilitatis ducitur: aliꝗdo
sub tonsam ignorantiam ignorat. Nes¬
ciebat enim quid dicer & quan dom
&e t̾na gloria illa. temporalia tab nacła
necessaria estimabat. Ibiem̃ mate ria¬
lis tab̾naculi consir uetio necessaria
nonuidi in ea. Dominus enim ds tẽ¬
plum illius.ẽ: & agnus. Qualis enim
constructio in ea futura sit: psal mis¬
ta atclarat cum dicit. Hierus alem
quae disicatur ut ciuitas. cuius par¬
tcipatio enis inidipsum. Et dns in euã¬
gelio. Indomo patris mei: mansiones
mul tesunt. Qnum autem idem que
sollicite considerandum. t̃. quia uis¬
ta ꝑs al miste uocẽ. Non habitabit
cum eo malignus: neq ꝑ manebt̃

Expanded text:
dum suae fragilitatis ducitur, aliquando suam ipsam ignorantiam ignorat. Nesciebat quid diceret, quando in aeterna illa gloria temporalia tabernacula necessaria aestimabat. Ibi enim materialis tabernaculi constructio necessaria non vidi in ea, Dominus enim Deus templum illius est, et agnus . » Qualis autem constructio in ea futura sit, Psalmista declarat, cum dicit: « Jerusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . » Et Dominus in Evangelio: « In domo Patris mei mansiones multae sunt . » Unum autem idemque sollicite considerandum est, quia juxta Psalmistae vocem: « Non habitat cum eo malignus, neque permaneb
Abbreviated transcription (Latin):
homini iracundo: neq ambules cum
uiro furioso. neforte discas semitas tiꝰ.:
& sumas scan dalum animȩ tuae. Pul¬
cbre &iam eos quibus corpus suum
clarificatum ostendit. in montem ex¬
celsum add uxit. ut nos docer & quia
adillam głam futurae resurrectionis
feliciter ꝑuenire merebimur: siima &¬
terrena deserentes sublimia atq cȩles¬
tia desidemus: dicentes. cum apło. Nr̃a¬

Expanded text:
homini iracundo neque ambules cum uiro furioso, ne forte addiscas semitas eius et sumas scandalum anime tue. chre etiam eos quibus cor suum clarificatum ostendit, in montem excelsum eduxit, ut nos doceret quia ad illam gloriam futurae resurrectionis feliciter pervenire merebimur, si terrena deserentes, sublimia atque coelestia desideramus, dicentes cum Apo
Abbreviated transcription (Latin):
rii uidetur. tribus electis disci pulis
seorsum eductis riusdem resurrec¬
tionis formam. insua transfiguratio¬
ne ostendit. Et pul chrȩ ostensurus dis¬
cipulis eiusdem resurrettionis formã
quia si eiusdem resurrectionis parti¬
cipes. eẽ. cu pimus. a turbis malignoꝵ
debemus: semꝑ quidem mente aliꝗ do
& cor pore. Quia sicut bonorum socie¬
tas multum uiuat: sic infirmis men¬
tibus malorum concordia frequenter
noc&. Teste psal mista quiait. Cum
sc̃o sc̃s eris: & cum uiro innocente. in¬
nocens cris. Et cum electo electus eris:

Expanded text:
is videretur, tribus electis discipulis seorsum eductis, ejusdem resurrectionis formam in sua transfiguratione ostendit. Et pulchre ostensurus discipulis ejusdem resurrectionis formam, quia si ejusdem resurrectionis participes esse cupimus, a turbis malignorum debemus, semper quidem mente, aliquando et corpore. Quia sicut bonorum societas multum juvat, sic infirmis mentibus malorum concordia frequenter nocet, teste Psalmista qui ait: « Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris; et
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm & syon: sed noñ nouum accipi¬
in manudĩ. & c&̃a. Erit eccla qucisi
corona decoris in manu dñi. & quasi
diadecna regni. in manu dĩ sui: ꝗͣdo
eam coronauerit turha credentium.
& dicidema inꝑii: quando eã martires
gemmarum sucirum uari&ate dis¬
tinxerint: & aeccła quȩpriꝰ ab idolis
fuerat possei a. & adõ fuerat deserta.
habitabit gaudens cũ xp̃o. & gaudebit
cp̃s cum ipsa sicut sponsui gauol& inspem¬
Ga.

Expanded text:
on, sed nomen novum accipiin manu Domini, etc. Erit Ecclesia quasi corona decoris in manu Domini, et quasi diadema regni in manu Dei sui, quando eam coronaverit turba credentium, et diadema imperii, quando eam martyres gemmarum suarum varietate distinxerint, et Ecclesia, quae prius ab idolis fuerat possessa, et a Deo fuerat deserta, habitabit gaudens cum Christo, et gaudebit Christus cum ipsa, sicut sponsus gaudet in sponsa.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ꝓpħe introducit᷑ ꝑsona di¬
centis. Propt̃ sion nonta cebo. sedtam
di clamabo. & p̃cibus iungam preces
donec ueniat qui ꝓmissus. ẽ. Et egre¬
diatur ut splendor iustus eius: Et cunc¬
tum orbem: suo illumin& splen¬
dore. Et sal uator eiꝰ. ut lampas accen¬
dat᷑ Ipse qui dicebat. in euangelio.
Egosum lux mundi Et de qͦ ioħs di¬
cebat. Erat lux uerã : que in lumi¬
nat omẽm hominẽ. & cõa. Et uidebt

Expanded text:
hetae introducitur persona dicentis: Propter Sion non tacebo, sed tam diu clamabo, et precibus jungam preces, donec veniat qui promissus est, et egrediatur, ut splendor, justus ejus, et cunctum orbem suo illuminet splendore. Et salvator ejus, ut lampas accendatur. Ipse qui dicebat in Evangelio: Ego sum lux mundi , et de quo Joannes dicebat: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem, etc. . Et videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã gratiae sibi date. sed
uelit sapere in quo grãm non
accepit: & non discere uelit.
s ed docere que nescit. Iste cũ mi¬
nus sapiat plus uult sapere quã
oport&. Uerum ut euidentuis
adhuc dehis apłs ad signar&: in¬
tro ducit exem plũ & dicit. Sic̃
enim in uno corpore multa mͣ¬
bra habemus. om̃a aut̃ m̃bra.
non eundem actum habeirt.
ita multi unum corpus sumus.
urx̃po. Singuli aut̃: alt̃ alt̃ius
menbra. Or dinatissime per hec cõ¬
ponens om̃e corpus ercłce. ut sic̃
menbra corporis singula queq
proprios habent actus. & tamen
uno consensu. mutuo sibi inuicẽ
cedunt. ita inquid & in aeceła que
ẽ corpus xp̃i. aiersos singula
habeius actus. Verbi gr̾a. Alius
ꝑsaprentiã. ẽ. oculus alius per
oꝑa .ẽ. manus. alius audienelo
.t̃. auris. Unum tam̃. ẽ. ⁊ xomni
pus istud in xp̃o sit. id.ẽ. in ue¬
ritate. & sa pientia. & iustitia.
iam sepe diximus.

Expanded text:
mensuram gratiae sibi datae, sed mensuram gratiae sibi datae, sed velit sapere in quo gratiam non accepit, et non discere velit, sed docere quae nescit, iste cum minus sapiat plus vult sapere, quam oportet, verum ut evidentius adhuc de his Apostolus assignaret, introducit exemplum et dicit: Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent, ita multi unum corpus sumus in Christo singuli autem, alter alterius membra. Ordinatissime per haec componens omne corpus Ecclesiae, ut sicut membra corporis, singula quaeque proprios habent actus, et tamen uno consensu mutuo sibi invicem cedunt, ita, inquit, et in Ecclesia, quae est corpus Christi, diversos singuli habemus actus, verbi gratia alius per sapientiam, est oculus, alius per opera est manus, alius audiendo est auris, unum tamen est ex omnibpus istud in Christo sit, idem est in veritate, et sapientia et justitia jam
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Nedum nimis inuisibilia
discutimus:aberemus. Sed sa¬
nr̃is codicibus. hoc .ẽ. inscriptu¬
ris diuinis sobri&as ama ioribus
int̃pretatum.ẽ. Abalus tamen
eruditis uiris: temꝑantia ponit᷑.
quaetem perantia. una ex quattu¬
or generalibus uirtutib hab& ur.
Ergo saꝑe ad sobridatem. tem pe¬
rant̃ sapere ẽ. Hoc ẽ. ut in om̃i¬
bus quae agimus. uł que lo qͥmur:
aut sentimus. temꝑantiã tenea¬
mus. Et unicuiq sicut ds̃ diui¬
sit mensurã fidei. Hoc ẽ. uisciat
unus quisq & intelligat: que in
eosit mensura gr̃ae dĩ. quã seqͥ
meruit ꝑfidem. Int̃dum enĩ acci¬
pit quis adõ ut sapiat in opere
caritatis. aut erga miscdas pau¬
perum : aut circa debilium cu¬
ram. aut erga uiduarũ & pu¬
pillarum defensionem. aut erga
hospitalitatis sollicitudinẽ haer
er go singula: diisit unicuiq
ds̃. scđm mens uram fidĩ. Sed si his
qui accepit gr̃am ut deuno aliqͦ
horum saper&: non intelligat

Expanded text:
tem. Ne dum nimis invisibilia tem. Ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus. Qunostris codicibus, hoc est in Scripturis divinis, sobrietas a majoribus interpretatum est, ab aliis tamen eruditis viris temperantia ponitur, quae temperantia, una ex quatuor generalibus virtutibus habetur. Ergo sapere ad sobrietatem, temperanter sapere est, hoc est, ut in omnibus quae agimus vel quae loquimur aut sentimus temperantiam teneamus. Et unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei. Hoc est, ut sciat unusquisque et intelligat quae in eo sit mensura gratiae Dei quam consequi meruit per fidem, interdum enim accipit, quis a Deo, ut sapiat in opere charitatis, aut erga misericordias pauperum, aut circa debilium curam, aut erga viduarum et pupillorum defensionem, aut erga hospitalitatis sollicitudinem, haec ergo singula divisit Deus unicuique secundum mensuram fidei, sed si is qui accepit gratiam, ut de uno aliquo horum saperet, non intelligat