comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
glegentes. Nsi sciaste inquit decora
intermulieres & dicas. fusca sum & dr¬
cora: Fuscasum quia precaui. sed dr¬
cora quia diligor. quia genussum abra¬
hȩ electum genus. dilectum dõ. nihil
tibi ꝓdent patrũ gr̃a. Potens enimds
est de lapidibus istis suscitare filios a¬
bra hȩ &alibi in ruangelio lrgisti. quia
abrahe siliã ligauit diabolus nequitiar
suar uinculis quam soluit dñs dirsabati
Nisi ergo sciaste. nihil tibi ꝓderit. & sidicas
abra hȩ sumfilia quȩ non credis quȩ er¬
rorem non corrigis : abraham quidem
saluat᷑. sed trnobilitas generis non iuua¬
bit nisifides seruauerit. Nonte decipi¬
at data patribus reꝓmissio. Non susci¬
pio personam hominis. non suscipio pre¬
rogatiuam generis. nisiuidero congru¬
entẽ genen morum nobilitatem. ut fi¬
at iusti generis electio. Quod si sciastr.
et cognos cas quia peccagat obirtrxia ꝑs¬
exeundum incalcanris: greguẽ tibi Gx
ergo nudum pede. & pasce hȩdos tuos

Expanded text:
glegentes. nisi scias te, inquit, decoram glegentes. nisi scias te, inquit, decoram inter mulieres et dicas: fusca sum et decora, fusca sum, quia peccaui, sed decora, quia diligor, quia genus sum Abrahae, electum genus, dilectum deo, nihil tibi proderit patrum gratia; potens enim deus est de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. et alibi in euangelio legisti, quia Abrahae filiam ligauit diabolus nequitiae suae uinculis, quam soluit dominus die sabbati. nisi ergo scias te, nihil tibi proderit, etsi dicas: \'Abrahae sum filia‘. quae non credis, quae errorem non corrigis; Abraham quidem saluatur, sed te nobilitas generis non iuuabit, nisi fides seruauerit. non te decipiat data patribus repromissio. non suscipio personam hominis, non suscipio praerogatiuam generis, nisi uidero congruentem generi morum nobilitat.m, ut fiat iusti generis electio. Quodsi scias te et cognoscas, quia peccato obnoxia exeundum in calcaneis gregum est tibi. exi ergo nuda pede e t pasce haedos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
in corde tuo. Tibi inquit adtendr
Nonutiq dicit prcuniȩ tua. non posses¬
si onibus tuis non uiribus corporis sed
animo tuo ac mentitue. unde om̃a con¬
sila facta cogitationesq manrant Tibi
rrgo ad tende ibi: ubi potiorẽ esse tenosti
Nosce te ipsum: quod apolloni phythio
ad signant gentiles uiri. quasi ipse auc¬
tor furnt huius sententia. cum denr̃o usur¬
patum: ad sua transferant: Et longe an¬
terior moyses fuent. quiscripsit librũ
drutero nomii quam philosophi quiista
finxerunt. Unde & salomon oraculũ
diuinum secutus. scripsit incanticis can¬
ticorum. Nisi scias te decoram in termu¬
lieres : Hoc est nisi cognos caste morta¬
lem. rationabilem. & cito tua pecata fa¬
trans: cito bicas inquitatestuas ut iusti¬
ficens : nsi conuertaris & prior accusas
delicta tua. uenit dies mortis &iam
nullum conurrsionis remedium est
tuam prius quam sponsitibi daudat᷑
ianua: qui expectare diu non solit nr¬

Expanded text:
in corde tuo. tibi, inquit, adtende; in corde tuo. tibi, inquit, adtende; non utique dicit pecuniae tuae, non possessionibus tuis, non uiribus corporis, sed animo tuo ac menti tuae, unde omnia consilia, facta cogitationesque manant. tibi ergo adtende ibi, ubi potiorem esse te nosti. nosce te ipsum. quod Apollini Pythio adsignant gentiles uiri, quasi ipse auctor fuerit huius sententiae, cum de nostro usurpatum ad sua transferant et longe anterior Moyses fuerit. qui scripsit librum Deuteronomii, quam philosophi qui ista finxerunt. Unde et Salomon oraculum diuinum secutus scripsit in Canticis canticorum: nisi scias te decoram inter mulieres. hoc est: nisi cognoscas te mortalem, rationalem et cito tua peccata fatearis, cito dicas iniquitates tuas, ut iustificeris, nisi conuertaris et prior accuses delicta tua, uenit dies mortis et iam nullum conuersionis remedium est;tuam, priusquam sponsi tibi claudatur ianua, qui expectare diu non solet ne
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam meribiem. Quar resergo
Quar resergo
tam quam alirna quȩ ꝓxima rras. tã¬
quam pauꝑ quȩ diues fiunsti. Uis srqͥ
quȩ p̃cedebas. At que utinam uel
sequaris quos p̃cedere debuisti. Mer¬
cennaria esse desideras: quar ante
mernanos colligrbas. Mler cennariar
utiq: uoxista dicentis est. Ne forte fiã
circum amicta. suꝑ greges sodalium tuo¬
rum. Quar ꝓselitos exgentibus ante
suscipirbas. nunc ipa innationibus uis
ꝓproselitis suscipi. & tam qua adurnam
congregari. Respondit iħs. Nisinoscas¬
te decora inter mulirres. Quid est se
noscere. nisi ut sciat unus quisq homi¬
nem adunaginẽ & similitudinem dĩ fac¬
tum : rationis capacem: qui terram suã
excolere tanquam bonus agricola debr¬
at aratro quodam & falce sapientiar:
ut uel dura findantur uel luxunantia
recidantur. quim feriorem sui portio¬
nem animi imperio debrat gubernarr :
Vn de &iam in lege scriptum est. Ad ten¬
de cibi: nefiat uerbum ab scanditum

Expanded text:
tamquam meridiem. Quaeris ergotamquam meridiem. Quaeris ergoQuaeris ergo tamquam aliena quae proxima eras, tamquam pauper quae dives fuisti: vis sequi quae praecedebas, atque utinam vel sequaris quos praecedere debuisti! Mercenaria esse desideras quae ante mercenarios colligebas; mercenariae itaque vox ista dicentis est: Ne 1555 forte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum. Quae proselytos ex gentibus ante suscipiebas, nunc ipsa in nationibus vis pro proselytis suscipi, et tamquam advena congregari. Respondit te decoram inter mulieres. quid est se noscere, nisi ut sciat unusquisque hominem ad imaginem et similitudinem dei factum, rationis capacem, qui terram suam excolere tamquam bonus agricola debeat aratro quodam et falce sapientiae, ut uel dura findantur uel luxuriantia recidantur, qui inferiorem sui portionem animi imperio debeat gubernare? unde etiam in Lege scriptum est: adtende tibi. ne fiat uerbum absconditum
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. Nam siscires. non quereres.
Dicis rnim. Vbi pascis ubimanis in meri¬
dix. Meridiem nosti esse arccłam .q̃.
Dic inquit mihi xp̃e. responde uel ꝓpt̃
id quia ante carus fuisti. atq dilectus
mihi. Et sirgo tantȩ prerogatiuam ca¬
nitatis amisi. tutamen quasipius respon¬
de mihi. ubi pascis ubimanes. Reliqui¬
stime. abisti ad gentes. Rece ssistilon¬
gr ame : & illis ꝓpior factus es aquibus
longe rras. Sed factus esꝓpe: quia
runt sanguinituo. Ame recesti. quia
rgo crucem tuam non suscrpi ut mun¬
di reðemptionẽ. sed ut noxii damp¬
nationem. Qui autẽ receprrunt sicut
salutis auctorem: in meridir sunt. Il¬
lis luces. illis refulges. illis calit gra¬
tiatua sicut meridirs. Mihi matuti¬
nus era s. cum ad huc crederem Sedñ
tribus suis quicrnabat mendir Illis
mendia factus es. qui pascuntur in di¬
uitiis tuis. & inte sperant. Ideo ut
dixit dauid. debucis rorum iustitiam
tam quam lumen: & iudicium eorũ

Expanded text:
maneat; nam si scires, non quaereres. maneat; nam si scires, non quaereres. dicis enim: ubi pascis, ubi manes in meridie ?meridiem nosti esse ecclesiam quadic, inquit, mihi, Christe; responde uel propter id, quia ante carus fuisti atque dilectus mihi; etsi ego tantae praerogatiuam caritatis amisi. tu tamen quasi pius responde mihi: ubi pascis, ubi manes? reliquisti me, abisti ad gentes, recessisti longe a me et illis propior factus es, a quibus longe eras. sed factus es prope, quia crediderunt sanguini tuo; a me recessisti, quia ego cracem tuam non suscepi ut mundi redemptionem, sed ut noxii damnationem. qui autem receperunt sicut salutis auctorem, in meridie sunt; illis luces, illis refulges, illis calet gratia tua sicut meridies. mihi matutinus eras cum adhuc crederem, sed non tribus suis, qui cenabant meridie. illis meridies factus es, qui pascuntur in diuitiis tuis et in te sperant. ideo, ut dixit Dauid, deduces eorum iustitiam tamquam lumen et iudicium eorum
Abbreviated transcription (Latin):
to transtulisti. & rircisti gentrs & plan¬
tasti ram. Possunt & apłi esse filiima¬
tris enis quiuere inpugna uerunt syna¬
gogam dicentes. Cece conuertimurad
gentes. Et natiombus uerbum dĩsemi¬
nare corperunt. Possunt & ꝓph& in¬
tellegi. qui monendo dinunciandoq ut
uineam suam custodiret synagoga: nihil
ꝓfecerunt. Fecit enim spinas in ꝓbitatis.
deburrat. Et idro confitrtur. quia
populum suum custo dire non potuit
Meritoq sero quȩrit tenere : quemcion
tenerit amisit. multo dis simili or rius
quȩ dicit: in ueni quem dilexit anima
mea. Tenui tum : & non relinquameum
Deniq illa uitat in ortum suum sponsũ
hare ubi pascat requirens. dicit ad ipsũ.
Ad nuntia mihi quem dilexit animamra
Cur quem dilexit anima dicis. & non quẽ
diligit : Cur dimisti quẽ tenebas: Dilex¬
isti patrum fide. amisti incredulitate.
Tenebas caritatis uinculis. amisti longo
funr ꝑfidie. ideo nescis ubi pascat. ubi

Expanded text:
to transtulisti, eiecisti genteset e t planto transtulisti, eiecisti genteset e t plantasti eam. possunt et apostoli esse filii matris eius. qui uere inpugnauerunt synagogam dicentes: ecce conuertimur ad gentes et nationibus uerbum dei seminare coeperunt. possunt et prophetae intellegi, qui mouendo denuntiandoque, ut uineam suam cuprofecerunt; fecit enim spinas improbitatis, debuerat: et ideo confitetur quod populum suum custodire non potuit meritoque sero quaerit tenere, quem cum teneret, amisit: multo dissimilior ejus quae dicit: Inveni quem diligit anima mea, tenui eum, et non relinquam eum . Denique illa invitat in hortum suum sponsum; haec ubi pascat requirens, dicit ad ipsum: 31. Annuntia mihi quem dilexit anima mea. Cur quem dilexit anima mea, dicis, et non quem diligit? Cur dimisisti quem tenebas? Dilexisti patrum fide, amtenebas caritatis uinculis, amisisti longo fune perfidiae. ideo nescis ubi pascat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dia. Illis mercedem mentorum tribu¬
ens. istis pec cata dimittens. & gen¬
tibus non lucebat ante: nunc lucit
Nunc illis oritur: qui oribatur mihi
Qui illis remisit: remite& et mibii. No¬
lite arbitrari qm̃ offuscata sum quod
pornitus reliquerit me sol. &iam ñ
inturatur: non requirat argr̃a Dis¬
simula uit ame: quia non srruaui man¬
data rius. Reconciliabitur: cum uide¬
rit meorum pornitentiã delictorum.
Non uidit mesol. quia non recepi adur¬
nientem: non aperui fenestras ut uioȩ
lumen intrarit. Cum aprrurro. in lu¬
minabit oculos mros quiurnit ut totũ
mundum in luminaret: & uidrant &iã
non uidentes. Filui matris mex pugna¬
urrunt aduersum me. Putant aln hoc
drillis dici. qui synagogam ad legis pre¬
cepta constringunt. ut legrin custodi¬
ant Uineam suam tuour: quamcus¬
todire non potuit. Deniq custo dirbat
ut faceret uuas. fecit autr spinas
Quarsit igitur uinra: ueni ⁊ dauid testi¬
sicarinobis dicens. Vinram exargyp¬

Expanded text:
diam. illis mercedem meritorum tribuens, istis peccata dimittens. et gentibus non lucebat ante, nunc lucet, nunc illis oritur qui oriebatur mihi; qui illis remisit. remittet et mihi. nolite , arbitrari, quoniam obfuscata sum. quod penitus reliquerit me sol et iam non intueatur, non requirat aegram. dissimulauit a me, quia non seruaui mandata eius; reconciliabitur, cum uiderit meorum paenitentiam delictorum. non uidit me sol, quia non recepi aduenientem, non aperui fenestras, ut uitae lumen intraret. cum aperuero. inluminabit oculos meos, qui uenit ut totum mundum inluminaret, et uideant etiam non uidentes. Filii matris meae pugnauerde illis dici, qui synagogam ad legis praecepta constringunt, ut legem custodiat, uineam suam tueatur, quam custodire non potuit; denique custodiebat ut faceret uuas, fecit autem spinas. quae sic igitur uinea, uenit Dauid testificari nobis dicens: uin eam e x Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
circũcidunt corporis: Non intelle¬
gunt penitus: quod lex diuina dis¬
cernat. Signa s̃ ista: non ueritas.
Sed ille intellegit: qui corsuũ sp̃u¬
ali circũ cisione castificat: ut con¬
luuiem omnẽ coiporee labis emun¬
det. Ille intellegit : qui subulam
& aurẽ mentis uigore transcendit:¬
& illam animã quã ꝑ transiuit gla¬
dius ad reuelanda cordis occulta
ꝑpetue p̃mio libertatis at tollit:
uel examinandis sermonib sollici¬
te seruiens. quos cũq uirtutis sue
aure susceperit: mysterio scĩficat
annis facere consueuit. ⁊ nescit
se malitię esse fermentũ: sed qui
intellegit quidsit: uetꝰ expurgat
fermentu. netota massam corrum¬
pat. Oeterẽ hominẽ cũ actib eiꝰ
expurgat: ut fiat noua consparsio

Expanded text:
circumcidunt corporis ? non intellecircumcidunt corporis ? non intellegunt penitus, quid lex diuina discernat. signa sunt ista, non ueritas. sed ille intellegit, qui cor suum spiritali circumcisione castificat, ut conluuiem omnem corporeae labis emundet. ille intellegit, qui subulam et aurem mentis uigore transcendit et illam animam, quam pertransiuit gladius ad reuelanda cordis occulta, perpetuae praemio libertatis attollit uel examinandis sermonibus sollicite seruiens, quoscumque uirtutis suae aure susceperit, mysterio sanctificat annis facere consueuit et nescit se malitiae esse fermentum. sed qui intellegit quid sit uetus expurgare fermentum, ne totam massam corrumpat, ueterem hominem cum actibus suis expurgat, ut fiat noua consparsio
Abbreviated transcription (Latin):
eos intellegere qui metalla & saxa
uenerando similẽ rigorẽ stuporis ad¬
ticos: Ipsienĩ s̃ inpugnatores fidei.
uentatis inimici. Suꝑ eos intellegit.¬
quilegem sp̃ualem et intellegit. Quid
ergo ꝓdestlex. nisi finẽ legis ignores. si
mi steriũ nescias. si sacramenta ñ noue¬
ris : Iudȩis exouib agnꝰ occidit᷑ ꝓcele¬
britate paschali: nobis ꝓredemptione
mundi unigenitꝰ dĩpareꝰ uirginis im¬
molat. Quid ꝓficiunt iudȩi. quod san¬
guine agni domos ⁊ postes suos in lini
unt: Nihilutiq qm̃ ligna his aut
saxa ꝓdesse ñ poss. Nobis ꝓficit om¬
ne mysteriũ : qui abhorrere credimus
a gr̃a sp̃uali. ut habitationes nr̃as
sanguine pecudis cruentemꝰ & ne
oranra cruore tinguamꝰ. sed corpora
nr̃a sacramento crucis dominicȩ
allo quia. Corde eñi credit̾ adius¬
titiã: ore confessio fit ad salutem
Quid ꝓdest quod hebigi aurẽ ser¬
uuli ꝑtundunt subula. ⁊ p̃putia sui

Expanded text:
eos intellegere, qui metalla et saxa eos intellegere, qui metalla et saxa uenerando similem rigorem stuporis adticos? ipsi enim sunt inpugnatores fidei, ueritatis inimici. quos nqui legem spiritalem esse intellegit. quid ergo prodest lex, sifinem legis ignores, si mysterium nescias, si sacramenta non noueris ? Iudaeis ex ouibus agnus occiditur pro celebritate paschali, nobis pro redemptione mundi unigenitus dei, partus uirginis immolatur. quid proficiunt Iudaei, quod sangunt? Nihil utique; quoniam ligna his aut saxa prodesse non possunt. Nobis proficit omne mysterium, qui abhorrere credimus a gratia spiritali; ut habitationes nostras sanguine pecudis cruentemus, ora nostra cruore tingamus: sed corpora nostra sacramento crucis Dominicae calloquia. Corde enim creditur ad justitiam, ore confessio fit ad salutem. quia prodest, quod Hebraei aurem seruuli pertundunt subula et praeputia sui
Abbreviated transcription (Latin):
ITOPROBAUIT DIUTURNE MEDI¬
TATIONIS EETECTUM. QuAN DOI¬
tEuexit SuPERINimicos SuOSD̃
mandatũ: Sed quos habet inimi¬
cos ꝓpħ. qui aut sui populi uiros
legitima caritate debet cõplecti.
aut alienigenas euangelica narati¬
one ł p̃dicatione inuitare ad digra
mis sui ꝓpħ respuent: esse igit᷑ ius¬
t̃a aliqu̾a causã oportit. quia hi
quos significat. iure uideant᷑ inimi¬
ci. Ea quȩ sit possumus inuestiga.¬
re: si meminerimꝰ quia alibi idẽ is¬
te dixit. & suꝑ imicos tuos tabesce¬
bã ⁊ iusto odio oderã illos Istoser¬
go euangelica auctoritate suosim¬
micos dicit eẽ : qui mimicis dĩ. Nã
siis qui ñ relinquit parentes ꝓpt̃ di
nomen ñ ẽ dõdignꝰ: quanto magisqͥ
diligit eiꝰ mimicos acceptꝰ dõ ee ñ po¬
terit : quos ergo inimicos hab̾: sigen¬
tiles : quomodo. quos ꝓphetico credi¬
turos sp̃u p̃uidebat: Deniq ut be¬
nedicant & ipsi dñm: insuperiorib
ad oitat᷑ẽ. Et quȩ magna laus suꝑ

Expanded text:
ito probauit diuturnae meditationis effectum, quando intellexit super inimicos suos domini mandatum. sed quos habet inimicos propheta, qui et sui populi uiros legitima debet caritate conplecti et alienigenas euangelica praedicatione inuitare ad dei grmis sui propheta respuerit r esse igitur iustam aliquam causam oportet, qua hi quos significat iure uideantci. Ea quae sit possumus investigare, si meminerimus quia alibi idem iste dixit: Et super inimicos tuos tabescebam, et justo odio oderam illos . Istos ergo Evangelica auctoritate suos inimicos dicit esse, qui inimici sunt Dei. Nam si is qui non relinquit parentes propter Dei nomen, non est Deo dignus: quanto magis qui diligit ejus inimicos, acceptus Deo esse non poterit? Quos ergo inimicos habet? Si gentiles: quomodo, quos turos spiritu praeuidebat? denique ut benedicant et ipsi dominum in superioribus adhortatus est. et quae magna laus super
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ plebis iudaicȩ eccłam ñ alit̃ eẽ seruandã
nisi ꝑ euangelii disciplinã. ut cũ coeperit euan¬
gelu p̃cepta seruare. et operib implere man¬
datũ dñi ihũ tunc iugum captiuitatis de
suȩ animȩ ceruice deponat. cũ sesub dide¬
rit iugo xp̃i. Et satiabit̾ inquit in obꝓ¬
briis. Nondixit. sub ibit opꝓbriũ. Facile
ẽ enĩ unã aut alterã contumeliã sustine¬
re. Ad didit satiabit̾ in obꝓbris. quo fa¬

Expanded text:
hoc est plebis Iudaicae ecclesiam non aliter esse saluandam nisi per euangelii disciplinam, ut, cum coeperit euangelii praecepta seruare et operibus implere mandatum domini Iesu, tunc iugum captiuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut alteram contumeliam sustinere. addidit: satiabitur in obprobriis, quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
lotam̃ iubente liberero. qui subuno mom̃¬
to latrocimi dãpnatũ reũ supplicio eripuit
constituit in regnosuo. Sunt ergouicu¬
la quib constringim̃: & sinobis uideamꝰ
liberi. Beat̾ qui haec soluit sibi uincula
& ideo đđ ait. Disrumpamꝰ uincula & a
biciamꝰ a nobis iugũ ipsoꝵ. N manu utiq ui¬
sibilia uincula dic̃eẽ rũpenda: sed in uisi¬
biles criminũ nexꝰ. morũ c̃fessione & fidti
ꝓfessione soluendos: aut manu: hoc ẽoꝑ̃a
manꝰtuȩ. Eroga pauperib debiles eleuato
redime captiuos. & soluisti uinculatua. Cle¬
mosrnarm̃: apeccato liberat. Criperũ qui
ducit᷑ ad mortẽ : hoc ẽ eriperũ int̾tessione
eripegr̃a tusacerdos. aut tuimperator: Gri¬
pe substiptione indulgentiȩ. & solinstipec¬
catatua. exuistite eumculis. Uinculis eñ
peccatox suox unꝰ quisq constringit᷑. sic̃ipse
legisti. Ligatnos uinculis carnis iblecebra.
Vinculũ nr̃m auaritiaẽ: uinculũ nr̃ me
brietas ẽ. Uinculũ nr̃m c̃cupiscentiaẽ uin¬

Expanded text:
lo tamen iubente liberor, qui sub uno momento latrocinii damnatum reum supplicio eripuit et constituit in regno suo. Sunt ergo uincula quibus constringimur, etsi nobis uideamur liberi. beatus qui haec soluit sibi uincula. et ideo Dauid ait: disrumpamus uincula eorum et abiciamus a nobis iugum ipsorum. non manu utique uisibilia uincula dicit esse rumpenda, sed inuisibiles criminum nexus morum conuer- sione et fidei professione soluendos aut manu, hoc est opera manus tuae, eroga pauperibus, debiles eleuato, redime captiuos, et soluisti uincula tua: elemosyna enim a morte liberat. eripe eum qui ducitur ad mortem, hoc est: eripe eum inteeripe gratia, tu sacerdos: aut tu imperator, eripe subscriptione indulgentiae; et solvisti peccata tua, exuisti te vinculis. 42. Vinculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur, sicut ipse legisti: ligat nos vinculis carnis illecebra . Vinculum nostrum avaritia est, vinculum nostrum ebrietas est, uinculum nostrum concupiscentia est, uin
Abbreviated transcription (Latin):
tula enĩ indomita plusse iactat & excu¬
tit cũ tenet᷑: nec ad quiescit imperio.
nec ad tringit᷑ uinculo: sed magis cũ loro
retrahit᷑ & exasperat᷑: Itaq nec coacta
sesubicit. nectam̃ libera uinculorũ ẽ. Si¬
cut ergo trahit uitulalorũ iugi. quȩ & si
ñ tenet᷑ ȩꝓximo. tenet̾ tam̃ nec seeaplicat
& absoluit: ita trahit unꝰ quisq peccator in¬
domitis morib iniquitatiss. quiputat selibe¬
rũ qr ñẽ iugo subdit̾. subiectusq uditio.
& nescit qđ ñ sit exutꝰ: s magisse ut illa ui¬
tula. & ipsese implicit suox nexib pet ca¬
tox. Hist̃ ergo funes delictoꝵ nostrorũ qui¬
b: in uoluimꝰ & ligam᷑. quẽ ad modũs &um
cula delictoꝵ. &ideo saluator quihab&
inpotestate peccatũ dimittere. Dicit his
qui sunt inuinculis. Exte. Utinã & mi¬
hidicat . Exi deuinculis tuis exidenexib
peccatoxtuoꝵ. Solur funes erroristui. qui¬
b circũdatꝰ & ligatꝰes. & si em̃ nequissimꝰ

Expanded text:
tula enim indomita plus se iactat et excutula enim indomita plus se iactat et excutit, cum tenetur, nec adquiescit imperio nec adstringitur uinculo, sed magis, cum loro retrahitur, exasperatur. itaque nec coacta se subicit nec tamen libera uinculorum est. sicut ergo trahit uitula lorum lUgl, quae, etsi non tenetur e proximo, tenetur tamen nec se explicat et absoluit, ita trahit unusquisque peccator indomitis moribus iniquitates, qui putat se liberum, quia non est iugo subditus subiectusque iudicio, et nescit quod non sit exutus, sed magis ut illa uitula et ipse se implicet suorum nexibus peccatorum. hi sunt igitur funes delictorum nostrorum, quibus inuoluimur et ligamur, quemadmodum sunt et uincula delictorum. et ideo saluator, qui habet in potestate peccatum dimittere, dicit his qui sunt in uinculis: exite. utinam et mihi dicat: \'exi de uinculis tuis, exi de nexibus peccatorum tuorum, solue funes erroris tui quibus circumdatus et ligatus es\'. etsi enim nequissimus
Abbreviated transcription (Latin):
tientia. uirtute superat. sedundis ñ ex¬
tollit̾: aduersis ñ frangit᷑. Bellũtibiẽ.
&iã aduersus nequitias sp̃ĩtales. Aduer¬
tis cũ quantis tibip̃liũ : et ideo meditare.
& statur animo ut ꝓcedens adp̃lia dicas
Paratꝰ sũ & nonsũ t̾ batꝰ. ut custodiã man¬
datatua. Sequit uersus quintus.
FUNES PECCATORUCIRCŨpIEXI
Sunt me. legẽ tuã ñ sũ oblitus
ocẽ funibus metircũ deder̃ peccato¬
res. ut mea inplicarent uestigia:
Nepossim incursus eoꝵ p̃uidendi celenta¬
te cuitart Nergo illi funes st̃ de quib scrip¬
tũ est : funes cetider̃ mihi inp̃daris. Sunt
enĩ funesilli quib utunt᷑ qui terminos me¬
tiunt᷑ agrox. limitesq distingunt: & pos¬
sessionũ spatia disterminant: Tenduntur
ergo funes: quo ad possessionẽ umus cuius¬
q diffundit᷑. Sic factus ẽ funiculus here¬
ditatis suȩ isrł. Boni ergo illifunes Istiaut̃
funes. quib trahunt᷑ peccata ut fune lon¬
go & ut loro iugi uitulȩ miquitatis Cli¬

Expanded text:
tientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. bellum tibi est etiam aduersus nequitias spiritales. aduertis, cum et statue animo; ut procedens ad praelia dicas: Paratus sum, et non sum turbatus; ut custodiam mandata tua. 40. Sequitur versus quintus: Funes peccatorum circumplexi sunt me, et legem tuam non sum oblitus: hoc est, funibus me circumdederunt peccatores; ut mea implicarent vestigia, ne possem incursus eorum praevidendi celeritate evitare. Non ergo illi funes sunt, de quibus scriptum est: Funes ceciderunt mihi in praeclaris ; sunt enim funes illi quibus utuntur, qui terminos metiuntur agrorum limitesque distinguunt, et possessionum spatia disterminant. Tenduntur ergo illi funes quoad possessio uniuscujusque diffunditur. Sic factus est funiculus haereditatis suae Israel. Boni ergo illi funes. Isti autem funes quibus trahuntur peccata, ut fune longo et ut loro iugi uitulae iniquitates. ui
Abbreviated transcription (Latin):
se demaria: uideor mihi cũ xp̃o ipse
descendere. Lego enĩ eũ : qui cum
eẽt informadi: semet ipsũ exina¬
niuit. Exinaniuit aut̃ ut formã
serui acciperet & specia inuentꝰ
ut homo. humiliauit seusq ad mor¬
tẽ. Lego dicentẽ uenite adme¬

Expanded text:
se de Maria, uideor mihi cum Christo ipse se de Maria, uideor mihi cum Christo ipse descendere. lego enim eum, qui cum esset in forma dei semet ipsum exinaniuit, exinaniuit autem, ut formam serui acci- Peret, et specie inuentus ut homo humiliauit se usque ad mortem, lego dicente
Abbreviated transcription (Latin):
tans igit᷑ intestimoniis dñi: iure dice¬
bat Inclinaui cormeum ad faci¬
endas iustificationes tuas in aeter¬
nũ ꝓpt̃ retributionem: Uuii:¬
ui retributionẽ bonorũ operum
sperat axp̃o & ad eũ festinat.
inclinat coisuum ut faciat xp̃i iusti¬
tias. Quȩ ẽ xp̃i iustitia : Sine nos in¬
quit implere omnẽ iustitiã. quia
peccatũ minuit᷑. culpa laxatur Et
bene ait inclinaui ut nonsit tibi
ar duum atq difficile. cũ mentẽ
tuã quasi adhumilia e planacon¬
uertas. Aut cerit qm̃sapientia
carnis legidĩ non est subdita: uide¬
tur inclinart corsuũ: quilegi fac̃ eẽ
sub iectũ Extollentẽ se corporis
sensum contuitu religionis inflec¬
tit. atq ille dudũ extollens se frus¬
tra & inflatus mentę carnis suae
cũ se humiliat inclinat. Humilia¬
uit enĩ & ipse sexp̃c: ut nouu con¬
deret testamentũ. Cũ lego euan¬
geliũ. audio filiũ dĩ carnẽ sumpsis¬

Expanded text:
tans igitur in testimoniis domini iure dicetans igitur in testimoniis domini iure dicebat: i inclina ui cor meum ad faciendas iustitias tuas in aeternum pr proter r retributi on em. qui retributionem bonorum operum sperat a deo et ad eum festinat, inclinat cor suum, ut faciat Christi iustitias. quae est Christi iustitia ? sine nos, inquit, implere omnem iustitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur. et bene ait \'inclinaui\', ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana conuertas. aut certe, quoniam sapientia carnis legi dei non est subdita, uidetur inclinare cor suum, qui legi facit esse subiectum extollentem se corporis sensum et contuitu religionis inflectit. atque ille dudum extollens se frustra et inflatus mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego euangelium, audio filium dei carnem sumpsis
Abbreviated transcription (Latin):
atq lȩcitia ẽ : quando quidẽ om̃is fle¬
tus delebit᷑ et mors nonerit amplius
neq luctus neq fletͦ neq clamor.
Passioxp̃i: regnifuit imago cęlestis.
Nemo audiuit inplateis uocem eius.
quia illo silentio passionis suę clamo¬
rẽ omnẽ in posterũ impię uocis abo¬
lebat. Nolebat fleri qui dicebat
adfias hierłm filiae hierł nolite me
flere. sed uosipsas flete. Ablaturus
enĩ om̃s lacrimas suae beneficio cru¬
cis: in passione ꝓpͥa futurae instar
beatitudinis exibebat ut nemofle¬
ret. nisi qui xp̃i beneficia nonteret
Merito ergo uir euangelicus dic̃.
hereditate quaesiui testimonia tua
in act̃nũ. qm̃ exultatio cordis meis.
rã hereditatẽ quesiuit : Que duo
uit angłos. & cũ illis uiuit. non hodie
tantũ & cras sed in aet̃nũ. nec ullis
ꝓ nomine dñi contristat᷑ in iurus. De¬
niq gaudebant apłi cũ uerberaren¬
tur: cũ in carcere intruderent᷑. Exul¬

Expanded text:
atque laetitia est, quandoquidem omnis fleatque laetitia est, quandoquidem omnis fletus delebitur et mors non erit amplius neque luctus neque fletus neque clamor. passio Christi regni fuit imago caelestis. nemo audiuit in plateis uocem eius, quia illo silentio passionis suae clamorem omnem in posterum impiae uocis abolebat. nolebat fleri qui dicebat ad filias Hierusalem: filiae Hierusalem, nolite me flere, sed uos ipsas flete. ablaturus enim omnes lacrimas suae beneficio crucis in passione propria futurae instar beatitudinis exhibebat, ut nemo fleret nisi qui Christi beneficia non teneret. Merito ergo uir euangelicus dicit: hereditate quaesiui testimonia tua in aeternum, quoniam exultatio cordis mei sunt. ram hereditate quaesiuit, quae duo uit angelos et cum illis uiuit non hodie tantum et cras, sed in aeternum nec ullis pro nomine domini contristatur iniuriis ? denique gaudebant apostoli eum uerberarentur, cum in carcerem truderentur. Exul
Abbreviated transcription (Latin):
dñs : dando leges meas in cordib eorũ
et insensib eorũ scribam eas. et pecca¬
ti et iniustitiae eorũ ñ ero memor.
Quere testator aet̃nus : qui nr̃is cor¬
dib leges ad figit suas. et scribit in sen¬
sib: ut nihil aliud cogitare nisi
diuina p̃cepta possimus. nihil aliud
sentire nisioracula debeamꝰ. Dedit
grãm reformauit naturã sibi. Quȩ
obliuisci nihil solet memoriã meo
abstulit peccatox̃ : mihi dedit p̃cep¬
tox suꝙ̃. Noliergo tollere decor¬
detuo legẽ dĩ : et ad figere legẽpec¬
cati. Noli scribere insensib tuis
diaboli in lecebras: et dĩ delere man¬
data. Ecce ego inquit pinximu¬
ros tuos dic̃ dñs ad hierłm: hocẽ
Ad animã studiosam tranquilli¬
tatis et pacis. quã fecit ad imaginẽ
suã. Nolunquã auferre imaginẽ
cęlestẽ : & imaginẽ moitis inpone¬
re. Retus asti hereditatẽ scłi. serua
xp̃i testimonia. qm̃ in his exultatio

Expanded text:
Dominus. Dabo leges meas in cordibus eorum, Dominus. Dabo leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas et peccati et iniustitiae eorum non ero memor. o uere testator aeternus, qui nostris cordibus leges adfigit suas et scribit in sensibus, ut nihil aliud cogitare nisi diuina praecepta possimus, nihil aliud sentire nisi dei oracula debeamus! dedit gratiam, reformauit naturam, sibi qui obliuisci nihil solet memoriam meorum abstulit peccatorum, mihi dedit praeceptorum suorum. Noli ergo tollere de corde tuo legem dei et adfigere legem peccati; noli scribere in sensibus tuis diaboli inlecebras et dei delere mandata. ecce ego, inquit, pinxi muros tuos, dicit dominus ad Hierusalem, hoc est ad animam studiosam tranquillitatis et pacis quam fecit ad imaginem suam. noli, inquam, auferre imaginem caelestem et imaginem mortis inponere. recusasti hereditatem saeculi; serua Christi testimonia, quoniam in his exultatio
Abbreviated transcription (Latin):
mine plurib: derdictũ distribuit᷑
acsecat᷑. solida ad singulos xp̃i dona
perueniunt. Om̃s habent: e nemo
fraudat᷑. Audiamus igit᷑ cõmoda
hereditaria. Remissio peccatox̃. he¬
reditas xp̃i ẽ. Certe solida ꝑ singulos.
et in cõmuneẽ: lucratiua. Quib cũq
enĩ conlata fuerit: nulli decedit. ac¬
cedit omnib Corpon ad quiritur.
quic quid unicuiq relaxat᷑. Alam
si angłi suꝑ uno peccatore penitenti¬
am agente letant᷑ quia lucrũ suum
putant hominis redemptionẽ. quan¬
tomagis lucrũ ẽ generis quod ẽ lucrũ
Hanc quis quã dampnũ suũ dixerit.
quȩ inuno cõmunis gr̃ę nomen inue¬
nit: Xp̃c enĩ resurgens omnibus re¬
surrexit. qm̃ ꝑ hominẽ resurrectio
mortuox̃. Quomodo igit᷑ potest sin¬
guloꝵx̃ eẽ dispendiũ quȩ ẽ totius cor¬
poris et humani generis reformatio:
Recitet᷑ itaq testamentũ: et institu¬
tiones eius consideremus. Testisẽ aut̃

Expanded text:
mine pluribus derelictum distribuitur mine pluribus derelictum distribuitur ac secatur, solida ad singulos Christi dona perueniunt; omnes habent et nemo fraudatur. Audiamus igitur commoda hereditaria. remissio peccatorum hereditas Christi est. certe solida per singulos et in commune est lucratiua; quibuscumque enim conlata fuerit, nulli decedit, accedit omnibus. corpori adquiritur quicquid unicuique relaxatur. nam si angeli super uno peccatore paenitentiam agente laetantur, quia lucrum suum putant hominis redemptionem, quanto magis lucrum summ generis quod est lucrum Hanc quisquam damnum suum duxerit, quae in uno communis gratiae nomen invenit? Christus enim resurgens omnibus resurrexit, quoniam per hominem resurrectio mortuorum. Quomodo igitur potest singulorum esse dispendium, quae est totius corporis et humani generis reformatio? Recitetur itaque Testamentum, et institutiones ejus consideremus. Testis autem n
Abbreviated transcription (Latin):
delictox̃ adiuuaut inimico. harc
redemptos dominice titulo passio¬
nis xp̃o ad quisiuit. Mala cuȩ suc¬
cessio : totũ hominẽ deuorabat.
Preclara xp̃i hereditas : totũ hominẽ
liberauit. Mec ad unũ quidẽ. non
ad paucos. sed ad omnes testamentũ
suũ scripsitiħs. Oom̃s scriptihere:¬
dessumus: non ꝓportione sed ꝓuni¬
uersitate: testa mentũ communeẽ
eius omniũ. hereditas uniuersorũ
et soliditas singulorũ. Nouũ tam̃
testamentũ singuli ad eunt et om̃s
possident. nec minuit᷑ herediquic¬
quid a quo heredib: uindicatur. Ala¬
nec emulumentũ integrũ. et coma¬
gis singulis crescit. quoplurib fue¬
rit ad qui sitũ Alia conditioẽ he¬
reditas humane. Si diuisa fuerint
emolumenta minuunt᷑: e heredis
ẽ. dampnum descriptio coheredis.
reditas. Quo modo fieri poterat ut
diuisa cẽt hereditas. cũ hereditatss
fructus sit in diuisus. quod ẽ regnũ
caelorũ : Aurũ. argentũ. p̃diũ ab ho¬

Expanded text:
de- lictorum adiudicauit inimico, haec de- lictorum adiudicauit inimico, haec redemptos dominicae titulo passionis Christo adquisiuit. mala Euae successio totum hominem deuorabat, praeclara Christi hereditas totum hominem liberauit. non ad unum quidem, non ad paucos, sed ad omnes testamentum suum scripsit Iesus. omnes scripti heredes sumus non pro portione, sed pro uniuersitate. testamentum commune est et ius omnium, hereditas uniuersorum et soliditas singulorum. nouum tamen testamentum et singuli adeunt et omnes possident nec minuitur heredi quicquid a coheredibus uindicatur. manet emolumentum integrum et eo magis singulis crescit, quo pluribus fuerit adquisitum. alia condicio est hereditatis humanae. si diuisa fuerit, emolumenta minuuntur et heredis est damnum adscriptio coheredis. reditas. quomodo fieri poterat, ut diuisa esset hereditas, cum hereditatis fructus sit indiuisus, quod est regnum caelorum? aurum argentum praedium ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
tionis obsepiat. testat᷑ et in homi¬
nes dicens. Estote mihitestes. &
ego testis dic̃ dñs. Mandata ergo
dñi plenasunt testimoni is: e ipsa
s testimonia quox satis idoneustes¬
tisẽ qui nonmentit᷑ ds̃. Apud quẽ
et conscientiatua testis ẽ. cogitatio¬
nib accusantib aut etiã defenden¬
tib. Satis fidelis etiã in infido pec¬
tore : qm̃ arbitrũ omniũ quetũq
cõmissas latere nom poss. Namsi
iiuditio terrestri etiã is quiad
mentiendũ uenerit sub ornatũs.
tamen sitestimonio fuerit conuictꝰ
alterius solet ꝓdere ueritatẽ quã¬
tomagis inuditio celesti apud dnm̃
łim necesse ht que ueras confiteni
quẽ nouit scire qđ factũ ẽ : Etbe¬
ne ait. hereditate quesiui testi¬
moniatua. qm̃ sic̃ ante heredes fii¬
mͦ peccatoris. itaiunc heredes simꝰ
xp̃i. Illa fuit criminũ: haec ẽ uir¬
tus Hereditas. Illa nos obligauit.
haec soluit. Illa obac̾ratos focnore

Expanded text:
tio- 25 nis obsaepia. testatur et in homitio- 25 nis obsaepia. testatur et in homines dicens: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus. mandata ergo domini plena sunt testimoniis et ipsa sunt testimonia, quorum satis idoneus testis est qui non mentitur deus, apud quem et conscientia tua testis est, cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, satis fidelis etiam in infido pectore, quoniam arbitrum omnium quaecumque commissa sunt latere non possunt. nam si m iudicio terrestri etiam is, qui ad mentiendum uenerit subornatus, tamen, si testimonio fuerit conuictus alterius, solet prodere ueritatem, quanto magis in iudicio caelesti apud dominum Iesum necesse habet quae uera sunt confiteri, quem nouit scire quod factum est! Et bene ait: hereditate quaesiui testimonia tua, quoniam, sicut ante heredes fuimus peccatoris, ita nunc heredes sumus Christi. illa fuit criminum, haec est uirtutis hereditas; illa nos obligauit, haec soluit; illa obaeratos faenore
Abbreviated transcription (Latin):
tes tamen etiã hos laqueos cuitart
nedicas uenantes coeperunt mesic̃
passerẽ. silaqueũ cordis euadasque
misit diabolus in coriude & ita eñ
in facinus ꝓditionis armauit. Auer¬
tat a nobis dñs hos laqueos: quos
suꝑ pectatores pluit. & ideo dic̃ ꝓphe¬
ta dabis illis dñt laqueũ cordiscoꝵ
que parasti illis. nobis aut̃ dadñt
auxiliũ. ut p̾te sequamꝰ tuis alliga¬
tiuinculis. Nulla eñ uehementio¬
ra. nulla sgratiora: quã uinculaca¬
ritatis: quitibiligat᷑ ẽ. solut᷑ ẽ mundo
Iereditaui testimoniatua in ae
quod hereditatẽ acceperint caeles¬
tium testimoniox. Dicit ergo
ꝓpheta. Heressum mandatox tu¬
orũ. successionẽ tuã fidei pieta¬
tisq iure quesiui Non potest di¬
cere istud nisiquimandata custo¬
dit. caelo & terra testib ad quisi¬
ta. Dixit enim dñs. Audi caclũ.
& percipe auribus cerra. Testat᷑
elementa dñs ad redarguendos
eos quino luerint p̃cepta diuina
seruare ut refugia om̃a excusa¬

Expanded text:
tes tamen etiam hos laqueos euitare, ne dicas: \'uenantes ceperunt me sicut passerem\', si laqueum cordis euadas quem misit diabolus in cor Iudae et ita eum in facinus proditionis armauit. auertat a nobis dominus hos 10 laqueos quos super peccatores pluit. et ideo dicit propheta: dabis illis, domine, laqueum cordis eorum quem parasti illis. nobis autem da, domine, auxilium, ut post sequamur tuis alligati uinculis. nulla enim uehementiora, nulla sunt gratiora quam uincula caritatis. qui tibi ligatus est, solutus est mundo. Hereditaui testimonia tua in aequod hereditatem acceperint caelestium testimoniorum. dicit ergo propheta: \'heres sum mandatorum tuorum, successionem tuam fidei pietatisque iure iure non potest dicere istud nisi qui mandata custodit caelo et terra testibus adquisita. dixit enim dominus: audi, caelum, et percipe auribus, terra. testatur elementa dominus ad redarguendos eos, qui noluerint praecepta diuina seruare, ut refugia omnia excusa
Abbreviated transcription (Latin):
transibis : a principio fidei Transit et
ꝑtransit: qui festinat ad sponsum ꝑ¬
discutiamus quid sit mouere caput.
Quisẽ. populicaput . nisi xp̃c : Caput
enĩ mulieris uir: caput aut̃ uiri xp̃c.
Ded etiã lex. caput intellegibilis mu¬
lieris. Deniq mulier sublege tã quã
sub uiro fuit. Mortificato aut̃nitu
iudaico quierat scđm litterã legis.
nupsit ei mulier. quia mortuis resur¬
rexit. Vnde quidã mystice inter¬
pretati sunt. Mortificato ritu iuda¬
ico tãqua fris defuncti ritus ueteris.
euangelio mulierẽ illam intelligibilẽ
nubere exlege uoluerunt : quia lex
euangelium frat̃na quadã p̃dicatio¬
ne prȩcessit. Ergo synagogae caput
mortuũ est. hoc ẽ. caput eiꝰ. lex mortu
aẽ. obseruatio uidelicet legis. Euacu

Expanded text:
pertransibis a principio fidei. tarnsit et pertransibis a principio fidei. tarnsit et pertramsit quae festinat ad sponsum, pdiscutiamus quid sit mouere caput. quis est populi caput nisi Christus ? caput enim mulieris uir, caput autem uiri Christus. sed etiam lex caput intellegibilis mulieris; denique mulier sub lege tamquam sub uiro fuit. mortificato autem ritu Iudaico, qui erat secundum litteram legis, innupsit ei mulier qui a mortuis resurrexit. unde quidam mystice interpretati mortificato ritu Iudaico tamquam fratri defuncti ritus ueteris euangelio mulierem illam intellegibilem nubere ex lege uoluerunt, quia lex euangelium fraterna quadam praedicatione praecessit. ergo synagogae caput mortuum est, hoc est caput eius lex mortua est, obseruatio uidelicet legis, euacu
Abbreviated transcription (Latin):
be Quȩ ergo distinctiosit conside¬
rem. nisi foite illa qr ubi inbono ac¬
cipit᷑ transire absolute lectũ ẽ non
malo transeuntes in quit uiã. Uia
eñ bonaẽ. quȩ a cõmeantib frequen¬
tatͥ non facile incursatͥ a latronib.
quia uersa uiarũ obsidere consuer̃.
lter regale munitũ ẽ. Mosses aut̃
non transituit uiã sed in uia stecit.
cuidictũ ẽ. tu aut̃ hicsta mecũ Ste¬
tit cũ illo quiait. egosũ uia &ueri¬
tas et uita. Hanc quiuiã transit.
labit᷑. Moyses aut̃ non lapsus c̃. sed
ꝑtransiuit a secularib ad spĩtalia:
Atẽ poralib ad act̃na. Et qui uidit
impium: nec remansit sed ꝑtransiuit:
euasit : qr non ad hesit impio nefieret
unũ corpus. sed se ab eodẽ separauit
Et cuidicitur transi retumbe: eua¬
dit utiq laboriosam p̃sentẽ seruitu¬
tẽ ut habeat głosam futurox quietẽ
Et sponsȩ dicit᷑. Ades huc alibanospon¬
sa Ades huc alibano transibis etꝑ

Expanded text:
be. Quae ergo distinctio sit considebe. Quae ergo distinctio sit consideremus, nisi forte illa, quia, ubi in bono accipitur transire, absolute dictum est, non malo: \'transeuntes, inquit, uiam. uia enim bona est quae a commeantibus frequentatur, non facile incursatur a latronibus, qui auersa uiarum obsidere consuerunt; iter regale munitum est. Moyses autem non transiuit uiam, sed in uia stetit, cui dictum est: t n autem hic sta mecum. stetit cum illo qui ait: ego sum uia, ueritas et uita. hanc qui uiam transit, labitur. Moyses autem non lapsus est, sed pertransiuit a saecularibus ad spiritalia, a temporalibus ad aeterna. et qui uidit impium nec remansit, sed pertransiuit, euasit, quia non adhaesit impio, ne fieret unum corpus, sed se ab eodem separauit. et cui dicitur: transi, recumbe, euadit utique laboriosam praesentem seruitutem, ut habeat gloriosam futurorum quietem. et sponsae dicitur: ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano- transibis et
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ non habebant. qui uerbu ne¬
gabant sicut in rationabilia am¬
malia sibilabant: & ideo transibant
uiã qui inuia stare debuerant: ñ
stabant ergo quasi constantes. sed
transi:bantꝰ quasi mobiles. Iustiaut̃
pedes stabant in atriis hierusalem
in quib: ꝑfidistare non poterant.
& ideo non preteribant sic̃ martꝰ
significauit. Pręterit umbra : non
ueritas. Dies eiꝰ sicut umbra prete¬
nit: qui obliuiscit᷑ qui delinquit
Sed & transire infideles legimꝰ: sicẽ.
illud Quindemiant eã om̃s tran¬
seuntes uiam. Quis enĩ nisi ꝑfidus
desploliauit uineã xp̃i : Sed et
alibi scriptũẽ: et nondixer̃ transe¬
untes uiã. benedictio dñi suꝑuos.
Stantib enĩ dicit᷑: et ce nunc bene¬
dicite dñm. Tamen et in bono legi¬
mͦ transire: ut ẽ illud mossi. Tran¬
siens uidebo hoc uisũ magnũ. Et qui
uidit impiũ exaltatũ ultracedros
libani. transiui inquit et etce non
erat. Et nemo dic̃ seruo: transirecũ¬

Expanded text:
uocem non habebant, qui uerbum neuocem non habebant, qui uerbum negabant, sicut inrationabilia animalia sibilabant et ideo transibant uiam qui in uia stare debuerant. non stabant ergo quasi constantes, sed transibant quasi mobiles. iusti autem pedes stabant in atriis Hierusalem, in quibus perfidi stare non poterant et ideo praeteribant, sicut Marcus significauit. praeterit umbra, non ueritas. dies eius sicut umbra praeterit qui obliuiscitur, qui derelinquit. sed et transire infideles legimus, sicut est illud: et uindemiant eam omnes transeuntes uiam. quis enim nisi perfidus despoliat uineam Christi t sed et alibi seriptum: et non dixerunt transeuntes uiam: benedictio domini super uos; stantibus enim dicitur: ecce nunc bendicite do dominum. tamen et in bono legimus transire, ut est illud Moysi: transiens uidebo hoc uisum magnum, et qui uidit impium exaltatum ultra cedros Libani: transiui, inquit, et ecce non erat, et nemo dicit seruo: transi, recum
Abbreviated transcription (Latin):
Haecẽ ciuitas dicent corona głȩ
uł iocunditas uniuersȩ terrae. Pas
sionẽ saluatoris ꝓpħtaroliquet. et
defleri ab hieremia non excidiũ
iudeorũ. Quod cũ ex aliis tum ex
illo intellegi potest. quia in posteri¬
orib ħt: sp̃s ante faciem nram xp̃c dñs
cõprehensusẽ in teritu nr̃o. sub cuiꝰ
umbra diximꝰ uiuemus intergentes
Quid hoc manifestius quando et
nomen ex pressumẽ. &x cõ prehensio
inter manus ꝑ sequentiũ ꝑfidoruẽ
dedarata. & umbra uiuificans e
gĩa gentib conferenda descripta
est Sed etiã ipsa uerba signisicanł
que in euangdio depassionednũ le¬
gimus: quia hoc loco mors eius ad¬
nuntiata ẽ ꝑ ꝓphetã. Sic enĩ ma¬
theus scripsit. Transeuntes autẽ
blas phemabant : mouentes capi¬
tasua et dicentes. Uah. qui des¬
truebat tẽplũdĩ et intriduo illud
ae dificabat: Liberate si filiusdĩ
es. Oulgus populi cũ insultatali¬
cui. sibilare consueuit. Simulqr

Expanded text:
haec est ciuitas, dicent, corona gloriae haec est ciuitas, dicent, corona gloriae et iucunditas uniuerssionem Salvatoris prophetari liquet, et defleri ab Hieremia excidium Iudaeorum. quod cum ex aliis tum ex illo intellegi potest, quia in posterioribus habet: spiritus ante faciem nostram Chrisconprehensus est in interitu nostro, sub cuius umbra diximus: uiuemus inter gentes. quid hoc manifestius, quando et nomen expressum est et conprehensio inter manus persequentium perfidorum est declarata et umbra uiuificans et gratia gentibus conferenda descripta est? Sed etiam ipsa uerba significant quae in euangelio de passione domini legimus, quia hoc loco mors eius adnuntiata est per prophetam. sic enim Matthaeus scripsit: transeuntes autem blasphemabant eum mouentes capita sua et dicentes: uah qui destruebat templum dei et in triduo illud reaedificabat! libera te, si filius dei es. uulgus populi cum insultat alicui, sibilare consueuit. simul quia
Abbreviated transcription (Latin):
di: om̃iũ firma mentũ ẽ:. Dic̃ igit᷑
quod audire debeas: sub iecit huiꝰ¬
modi seriem huic littere. Abstulit
om̃s fortes meos dñs demedio mei:
uocauit inme tẽpus ut contrrerit
inme electos meos. lacũ calcauit
dñs uitgini filiae iudȩ. Nontunc
abstulit om̃s iudeȩ foites dñs quan¬
do in baby loniã regionẽ captiuus duc¬
tus ẽ populus iudeorũ. sed quando
xp̃c aduenit & libertatẽ animȩsuę
captiua non uidit: nesciens grauibus
in curuata peccatis mentissuae rrige¬
re ceruicẽ & quedã fidei colla ad
lucẽ cognitionis attollere. Ideolacꝰ
factus ẽ iudeis passio saluatoris. quę̧
gentib poitũ salutis ostendit: quia
crux dñi non credentib precipitiũ ẽ
uita credentib. Hacratione p̃misit
audi: ut futura cognosceret. Alio qͦ¬
q loco littera huic ista subiecit. Te¬
nuerunt suꝑte manus om̃s transe¬
untes ꝑuiã. si bi lauerunt et moue¬
runt caput suũ suꝑfiliã hierłm

Expanded text:
di omnium firmamentum est. Dicit igitur di omnium firmamentum est. Dicit igitur quod audire debeas, subiecit huiusmodi seriem huic litterae: abstulit omnes fortes meos dominus de medio mei, uocauit in me tempus, ut contereret in me electos meos; lacum calcauit dominus uirgini filiae Iudae. non tunc abstulit omnes Iudaeae fortes dominus, quando in Babyloniam regionem captiuus ductus est populus Iudaeorum, sed quando Christus aduenit et libertatem animae suae captiua non uidit, nesciens grauibus incuruata peccatis mentis suae erigere ceruicem et quaedam fidei colla ad lucem cognitionis adtollere. ideo lacus factus est Iudaeis passio saluatoris, quae gentibus portum salutis ostendit, quia crux domini non credentibus praecipitium est, uita credentibus. hac ratione praemisit \'audi\', ut futura cognosceres. Alio quoque loco litterae huic ista subiecit: tenuerunt super te manus omnes transeuntes per uiam, sibilauerunt et mouerunt caput suum super filiam Hierusalem;
Abbreviated transcription (Latin):
mysticũ eẽ audire. ut audias et intel¬
tellexerunt. Vnde ait dñs. Audi
populus meus etloquar. Lex utique
spĩtalis ẽ. Audi ergo sp̃italit̃. Deniq
quisciuit audire. Ait: Audiã quid
quid locutꝰ in me fuerit ds̃. Ideoque
alibiait: quanta audiuimꝰ et cogno¬
uim̾ ea. ut cõprehenderet non solũ
audissese sed etiã intellexisse. Ne¬
mo enĩ cognoscit. nisi prius intellexe¬
rit. Audiergo. nerite audiat negle¬
gentẽ Ueniat petrus. arripiat gla¬
diũ. abscdat auriculã tuã quod su¬
ꝑue fluo habeas aurẽ corporis. qui
audire et exammare noueris &
foitasse uirtutẽ animȩ quȩ exami¬
nat. quetũq audiunt᷑ habent ampu¬
tatã. quiea altitudine quascriptũ
ẽ audire non possunt. Meritoq
hanc litterã firmamentũ aliimt̃pre¬
tatisunt: quod cũ superiore int̾pre¬
tatione concurrit. Nisi enĩ unusqis¬
q audierit quid sequi debeat. ne¬
mo firmatur. In officio igit᷑ audien¬

Expanded text:
mysticum esse audire, ut audias et intelmysticum esse audire, ut audias et inteltellexerunt. Unde ait Dominus: Audi, populus meus, et loquar . Lex utique spiritalis est, audi ergo spiritaliter. Denique qui scivit audire, ait: Audiam quid quid locutus in me fuerit Dalibi ait: quanta audiuimus et cognouimus ea, ut conprehenderet non solum audisse se, sed etiam intellexisse; nemo enim cognoscit nisi prius intellexerit. audi ergo, ne, si te uideat neglegentem, ueniat Petrus, arripiat gladium, abscidat auriculam tuam, quod superfluo habeas aurem corporis, qui audire et examinare non noueris. et fortasse uirtutem animae, qua examinantur quaecumque audiuntur, habeant amputatam, qui ea altitudine qua scriptum est audire non possunt. Meritoque hanc litteram \'firmamentum\' alii interpretati sunt, quod cum superiore interpretatione concurrit; nisi enim unusquisque audierit quid sequi debeat, nemo firmatur. in officio igitur audien