comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
DeD Octissimi uiri cła¬
rissimi sb eis incͥns fortu¬
nam sr̃curiali odcone in¬
nlło moinquietanda n
nam luituro om̃s quipꝰ
pͥactam illustremadin¬
poĩto pr̃i sno gignũturi
acuriauium intentionẽ
de fendentur. una cum pr̃¬
nis sñ dubio sõancus qm¬

Expanded text:
Docticii viri clarissimi iuvenis fortuna super curiali condicione nullo modo inquietanda nenam luituro omnes, qui post peractam illustrem adminposito patri suo giguntur, a curialium intentione defendantur una cum paternis sine dubio su
Abbreviated transcription (Latin):
eanllius futi᷑ fisci pr̃onilibe¬
ros conceclimꝰ libandos ut
qd n suminis apicib digͥ¬
tatum nõ ẽ concessum alii
boc sibi audeant mindica¬
re. s progeniti filii añqͣm
ad fisci pronatum puem̃t.
incondcone pͥstina reman¬
quos sigillatim memorau¬
imnꝰ sũ legib antiquis cõp̃¬
hẽsi sunt quał erat is qm

Expanded text:
ci patroni liberos concedimus liberandos, ut ne, quod summis apicibus dignitatum non est concessum, hoc alii sibi audeant vindicare: sed progeniti filii ante, quam ad fisci patronatum pervenerint, in condicione pristina remanquos singillatim enumeravimus, sive legibus antiquis comprehensi sunt  qualis erat is
Abbreviated transcription (Latin):
S.a. ADsteunda pa ant.¬
trie muna dignissimiañn᷑¬
tis⁊ facrutatib curiales e¬
ligant᷑ netales forte ĩueianꝰ¬
tur. qui functiones publi¬
cas impłe non possũt¬

Expanded text:
s . Ad subeunda patriae munera dignissimi et meritis et facultatibus curiales eligantur, ne tales forte nominentur, qui functiones publicas implere non possint
Abbreviated transcription (Latin):
hendit p̾sens sclo expresen¬
ticlie antiqͣndis. si quis gͥ
uł sumũ priciatꝰ honore
fliit consecutꝰ sũ ĩnful s
orptorio infulas susceꝑit
gub̃nandas. ł nouibicariar
inip̃o tñ actu meru̾nt p̾feet¬
uram nec nõ magr̃i milit̃
officium gendu suscepit.

Expanded text:
 ex praesenti die antiquandis. Si quis igitur vel summum patriciatus honorem fuerit consecutus, sive infulis praetorio infulas susceperit gubernandas, vel urbicariam  in ipso tamen actu meruerit praefecturam, nec non magistri militum officium g
Abbreviated transcription (Latin):
ne pͥstina remansuris. cã p̃¬
fectureque storisqm uiru
eloq̃ntissimi fisci pr̃onitã
p̃fecture. qmorientalibuᷤ
⁊ illiriciatis p̃sid seclibꝙͣ
urbicarie nexib curielibe¬
rant᷑cum ad fiscipr̃onatũ

Expanded text:
ne pristina remansuris. Tam praefecturae quaestoris quam viri eloquentissimi fisci patroni tam praefecturae, quae Orientalibus et Illyricianis praesidet sedibus, quam urbicariae nexibus curiae liber
Abbreviated transcription (Latin):
Nus sit discessur si nichil
ꝯnocet. uncum ꝓfectis est
si regͥnari uidetur qͥsu re¬
aut᷑ regrinari iam destitit
tissimia urbe domiciliũdig̾¬
tatis hr̾enidẽtur.

Expanded text:
non sit discessurus, si nihil avocet, unde cum profectus est, peregrinari videtur, quo si rediit, peregrinari iam destitit.ratissima urbe domicilium dignitatis habere videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
manumi so ad lectiori. ad¬
optio incolas ño ficut. ⁊ diuꝰ
adrianꝰ ecticto suo manife¬
stissimedeclarat. domiciliũ
facit in eod loco singło hr̃e
domicilium ñ ambigitin.
ubiquis larem.resq ac fo¬
rtunarũ suarum sumam

Expanded text:
manumissio adlectio adoptio, incolas vero, sicut et divus Hadrianus edicto suo manifestissime declaravit, domicilium facit. Et in eodem loco singulos habere domicilium non ambigitur, ubi quis larem rerumque ac fortunarum suarum summ
Abbreviated transcription (Latin):
Dem¶unin origmales n
incolasuos ẽẽ memoratis.i
sit cãmpublicis uiris aucto¬
ritas mmb sõingari uos
inqual alia domicilium de¬
frxisti incolatꝰ ire ultro te
ciusõ ciuitatis muñb obl¬
igasti.

Expanded text:
eque originales neque incolas vos esse memoratis, sit, causam publici iuris auctoritas muneribus subiugari vos in qualibet alia domicilium defixisti, incolatus iure ultro te eiusdem civitatis muneribus obligasti.
Abbreviated transcription (Latin):
sumas religioms sue qde ⁊
qnotatiore ꝓscribant
ꝙͣ eeofficial instructõe offi¬
cumoscium quid ex actũ¬
deatur ne longinquutimꝰ
ai̾sitate susceptor bductꝰ
⁊ curiesue desit nt i famili¬
aris detmenta sustineat.

Expanded text:
summas relationis suae fide et adnotatione praescribant, sitque ex officialis instructione officium conscium, quid exactudeatur, ne longinqui itineris diversitate susceptor abductus et curiae suae desit et rei familiaris detrimenta sustineat.
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃. O ucennanii ⁊ cente¬
narii.sue sexagenarii.nõ
pͥus debent aꝑqͥͦuem exdeb¬
itorib ꝯuenire qm̃ atab¬
nlario cuntatisnoĩatim
breues accipiant debitoꝵ.
qmͣd̃ ex actionem suomi

Expanded text:
ae. Ducenarii et centenarii sive sexagenarii non prius debent aliquem ex debitoribus convenire, quam a tabulario civitatis nominatim breves accipiant debitorum. quam quidem exactionem si
Abbreviated transcription (Latin):
alio titulo limo possioit ⁊
nõ ipoitas reipublice fu¬
sõres eorum publico uend¬
icentur. et curie ensdcunt¬
atis sb̃ qua uicti sunt assig¬
nentur ut publicis ꝯmocłi¬
tatib circa tributarisas fũc¬
tiones undiq nr̃a ꝓmissio¬
ne uideatur eẽ ꝯsultum. de¬

Expanded text:
alio titulo legitimo possederit et non impositas rei publicae funs possessiones eorum publico vindicentur et curiae eiusdem civitatis sub qua vici siti sunt adsignentur, ut publicis commoditatibus circa tributarias functiones undique nostra provisione videatur esse consultum. D
Abbreviated transcription (Latin):
DeniEmo carc̾em plũ¬
pondera. aliaq abinsolẽti¬
auidicum reperta supplic
expauestat carcer penaliũ.
carcer hominũ noxiarum
eoꝵiudicum quorum dei
offõ cerciores eẽdehebunt.
int securi iuxta p̃si de tiseã
solutores ⁊ certesiqius tã
alienꝰ ab humano sensu
encia ad contumatiã abu¬
tatur ꝯtineatur apta ⁊ libã
⁊̃ in usu homiii institut¬
a custodia militari. ¶ Sĩq¬
m obdurata nequicia per¬
manebitad res eiusomẽ
sb̃e ꝓ proprietate suscepta.

Expanded text:
Nemo carcerem plumpondera aliaque ab insolentia iudicum reperta suppliciexpavescat. carcer poenalium, carcer hominum noxiorum eorum iudicum, quorum de officio coercitiores esse debebunt, int. Securi iuxta praesidem transeant solutores: vel certe, si quis tam alienus ab humano sensu entia ad contumaciam abutatur, contineatur aperta et libera et in usum hominum instituta custodia militari. Si in obdurata nequitia permanebit, ad res eius omnemsubstantiae proprietate suscepto.
Abbreviated transcription (Latin):
int audices officia absq d̾
nlla mora deꝓprio cogant᷑
ex solu̾e militib ꝙ debetu
ip̃i sad u̾sus obnoxioe repe¬
titione ẜuata q. adnos si a
uqua deretentis oppinator¬
ib qͥuerela puenit mciuo
miiii ab hiis ptinꝰ exigetu
ut ꝑtem debitam mile re¬
liqͣm fiscus acipiat uidici¬
b quoq eorumꝙͣ officin e¬
maces debitores cuĩcumq
clignitatis quctoritatẽ su¬
am̃ exceant. acsi impudent᷑
soło cifferatur actores peu¬
tur de eoꝵ quoq noĩb ad no¬
stram sc̃iam yelaturi.

Expanded text:
int, iudices et officia absque ulla mora de proprio cogantur exsolvere militibus quod debetur, ipsis adversus obnoxios repetitione servata. Quod si ad nos aliqua de retentis opinatoribus querella pervenerit, in duplum ab his protinus exigetur, ut partem debitam miles, reliquum fiscus accipiat. Iudicibus quoque eorumque officiis emaces debitores cuiuslibet dignitatis auctoritatem suam exserant ac, si impudenter solutio differatur, actores procuantur, de eorum quoque nominibus ad nostram
Abbreviated transcription (French):
icegitaq qui puincales
pamn fłunt opinatoribu
delegan eiusd qntitatud
auploxarł penaretinebit
appitores exquo l offosen¬
tenciam deportatois exipi¬
ent. si ꝑsemet exigendos i¬
uoluerĩt delegart̾ militibꝰ.
⁊curia les tp̃ralemanebit
exilium. si eos quo sollẽp
debitores sablarios fideir ꝑ
bres sucuriales ꝯsuetudies

Expanded text:
ices itaque, qui provinciales passi fuerint opinatoribus delegari, eiusdem quantitatis duplex poena retinebit: et apparitores ex quolibet officio sententiam deportationis excipient, si per semet exigendos voluerint delegare militibus: et curiales temporale manebit exilium, si eos quos sollemnidebitores, tabularios fideliterores sive curiales consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
fecta uenditione nlla rone̾
uereris ne adiectione fc̃a au¬
ferri tibi dm̃um possit tp̃ra
enim adiectionib p̃stituta
adcãs fisci ꝑtinent. nisi siqͣi
cuitas ꝓpͥam legẽ hãt.¬
cluctiomi fc̃e publici p̃dii m¬
detir offerri non tñ additamͣ¬
tispem o ⁊ fidem locatoĩs in¬
fringi. p̾sertim cumtiniam

Expanded text:
fecta venditione nulla ratione vereris, ne adiectione facta auferri tibi dominium possit. Tempora enim adiectionibus praestituta ad causas fisci pertinent, nisi si qua civitas propriam legem hanductioni factae publici praedii videtur offerri, non tamen additamenti specie oportet fidem locationis infringi, praesertim cum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
maximiq moneantuait
acis nͥ eos sponte optusintĩ
hus n̾o quos exalus gregi¬
b occupatos ẽẽ constit̾it ser
auri uncias fisciuirib ĩferẽ¬
das.

Expanded text:
maximique moneantur, ut atis, nisi eos sponte obtulerint: in his vero, quos ex aliis gregibus occupatos esse constiterit, sex auri uncias fisci viribus inferendas.
Abbreviated transcription (Latin):
calum fit. quodis qui libõᷤ
in pot̾ate ht̃ si se ad arrogã¬
dum ded̾it. no solum in po¬
testate ip̃e arrogatoris subi¬
citur. s etiam lib̾i eius ieiꝰ¬
Dem sunt potate tamꝙͣ ne¬
ño añ tib̃ium adoptauit ꝙͣ
is. germanicum adoptaui
ut protimis adopc̃one fc̃a ĩ¬
cipiet germanieꝰ augͦtin¬
epos ẽe. ¶ ap̃ catonem bene
scriptũ refert antiquitas ẜ¬

Expanded text:
ulum fit, quod is, qui liberos in potestate habet, si se adrogandum dederit, non solum ipse potestati adrogatoris subicitur, sed etiam liberi eius in eiusdem fiunt potestate tanquam nenon ante Tiberium adoptavit, quam is Germanicum adoptavit: ut protinus adoptione facta incipiat Germanicus Augusti nepos esse. Apud Catonem bene scriptum refert antiquitas
Abbreviated transcription (Latin):
laboꝵ enis fructũ successo¬
res abin testato. łex testoi
uenientes lucrũ dispenset¬
stites pociantur solatus tã¬
auerat sibimet uendicass.
qua deca locum. ⁊ eius succes¬
sorum intintu nacare ⁊ue¬
nit nẽo aut̾sine diuali pro¬
batoria qm codices in sacro
nr̃o scrimo memorie poiti
debeant inserendam accipe
miitantib eiusd̾denotiss¬
nne scolestipendis ł pͥuile¬
gus pociantur.
ẽ Ex eo quo pͥmũ duẽel
centenarioꝵ gcdum in scol¬
a agenciuminxeb militã¬

Expanded text:
laborum eius fructum successores ab intestato vel ex testamento venientes luctui dispensetstites potiantur solaciis, taaverat, sibimet vindicasset: qua de causa locum etiam eius successorum intuitu vacare conveniet. Nemo autem sine divali probatoria, quam codices in sacro nostro scrinio memoriae positi debeant inserendam accipere, militaribus eiusdem devotissimae scholae stipendiis vel privilegiis potiatur. Ex eo, quo primum ducenae vel centenariorum gradum in schola agentum in rebus militan
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ conseꝗ solent pͥnci¬
cedentes gradatu ib̾ire ac
hac mnet̾nũ ualitura leged¬
sis neg ociatorib quod l m̃¬
cumomũ ꝓse gentib inter¬
ficia uolumtꝰ aspirarequo¬
ostre libalitatis excludend
i ꝗ cum scole eid socienturĩ
sacrisscriniis ꝗbduir specta¬
bił pͥmiẽuis ⁊ t̾ciocius adi

Expanded text:
ordinem consequi solent princirocedentes gradatim subire hac in aeternum valitura lege dersis negotiatoribus quodlum per se gerentibus interofficia volumus adspirare, quoostrae mansuetudinis excludendi, qui, cum scholae eidem socientur, in sacris scriniis, quibus vir spectab
Abbreviated transcription (Latin):
cio nocabatur qr cum urde le¬
gatarius parciebatur urcli¬
tatẽ. uñ quesolebant stipͦ
gatarium interponi: eedẽ
int̾ponebantur int̾eũ ꝗi

Expanded text:
io vocabatur, quia cum herede legatarius partiebatur hereditatem. unde quae solebant stipultiarium legatarium interponi, eaedem interponebantur inter
Abbreviated transcription (Latin):
De Osplendidioris mil¬
muo laborẽ ꝯpleint eosuẽi¬
entes admittimꝰ ꝗ eauoto
adipiscendi honoris credid̃¬
int expetendanõ eos qĩ stuo¬
io ex̃cende cupiditatis amb¬
iguunt ueludin meliore
entaut alia possint deincepᷤ¬

Expanded text:
d splendidioris milinuo labore compleverint, eos venientes admittimus, qui ea voto adipiscendi honoris crediderint expetenda, non eos, qui studio exercendae cupiditatis ambierint, ut velut in meliore ent aut alia deincep
Abbreviated transcription (Latin):
fiscihũtactiones p̃cipninis
is tp̃rib proiateñ sunt⁊ iã
calumpine pͥnatorum eod
saltemarceantur exemoio.
qd iustas fiscilites silere pre¬
DeniD Efensionis faculta
dandae hus quibaliq̃mĩ¬
quictudmem fiscusifert c̃
sacultates eoꝵd̾ ad huc cont¬
ũsia pendente inquietarides¬
cribiq fas nõ sita ergostro¬
pqlisia extitit fisco alicinns pri¬
monuũ uendicante a p̃eum
omĩb facultatib ꝯstitutis.
cognitionenͣtiletur. ut crm
reiexitus delẽ eas uendicare
xbauit. tunc dem̃ res ꝑsequi
nceat. ⁊ sr̃modo faculiatu

Expanded text:
fisci actiones praecipimus suis temporibus prolatae non sunt. Iam calumniae privatorum eo saltem arceantur exemplo, quo iustas fisci lites silere praefensionis facultas danda est his, quibus aliquam inquietudinem fiscus infert, cum facultates eorumdem adhuc controversia pendente inquietari describique fas non sit. Ubi ergo controversia exstiterit, fisco alicujus patrimonium vindicante, apud eum omnibus facultatibus constitutis cognitio ventiletur, ut, cum rei exitus debere eas vindicari probaverit, tum demum res persequi liccat, et super modo facultatum
Abbreviated transcription (Latin):
igaretur. ꝑfectam p̾d¬
iorum donat̾onẽ feci¬
sse fłit pbatus. quod
cit᷑ fraud̃ creditorum
gestumẽ non rescindi.

Expanded text:
igaretur, perfectam praediorum donationem fecisse fuerit probatus, quod citra fraudem creditorum gestum est, non rescinditu
Abbreviated transcription (Latin):
mel pro delicto. emp
mutuum ꝑicim constit¬
obsequio cliscretam soll¬
i citudinis rõem fuisseas¬
seu̾atis auire no cliscrepet

Expanded text:
m mutuum periculum constitobsequio discretam sollicitudinis rationem fuisse adseveratis, a iure non discrepat
Abbreviated transcription (Latin):
qm res est aꝑta fraudeem
itus meus debitam qntita¬
teminferenti res¬
troicis data ẽ qui ꝙ uissu pͥ¬
ncipis maliam cruitatem
uerint. si ab hus distracta
non eẽnt fiscironb uendi¬
ẽn aliud sp̃ali pcepto angͦt¬
a maiestas decren̾̃nt. ut igit᷑
apͥncipib salubrit᷑. stat̾ut̃
ẽ ita salus bus quentilit̾
placu̾̃it pentib hrdes eos ex

Expanded text:
m res est, aperta fraude emurator meus debitam quantitatem inferenti restoecis data est, qui iussu principis in aliam civitatem uerint, si ab his distracta non essent, fisci rationibus vindinisi aliud speciali praecepto Augusta maiestas decreverit. Ut igitur a principibus salubriter statutum est, ita salvis his, quae utiliter placuerunt, parentibus heredes
Abbreviated transcription (Latin):
bona qui fisco locini
is quorum int̾estobice̾ma¬
nushus qui adcapienda le¬
bona alicur uen̾int. qui su¬
ccubuerint legib. ut et sii¬

Expanded text:
bona, qui fisco locum fis quorum interest obicere manus his, qui ad capienda bona alicuius venerint, qui succubuerit legibus, ut, eti
Abbreviated transcription (Latin):
Murs up creandis susde¬
ptorib picło ꝓcuratoru
rel clmice dispositonẽtue
sbumitatis firmam ẽẽ p̃¬
⁊cipimꝰ itaut omĩ ambit¬
ione cessante que statur
sũt queꝙ antiqua ssuetu

Expanded text:
r creandis susceptoribus periculo procuratorum rei dominiciae dispositionem tuae sublimitatis firmam esse praecipimus, ita ut, omni ambitione cessante, quae statuta sunt quaeque antiqua consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
sequatur exc̃sisq eractoꝵ
facuitatib. nec nõ moĩa¬
corum. si fiscus inuiũsi
stre mansuetudims obn¬
orii sunt omissa frustrai¬
tioneteneant᷑. ut quocł su.¬

Expanded text:
sequetur, excussisque exactorum facultatibus nec non etiam nominatorum, si fiscus in universi strae mansuetudinis obnoxii sunt, omissa frustratione teneantur, ut, quod su
Abbreviated transcription (Latin):
ui qiͣin taneum existenter
cecti ant imuriam sustinere
aut aliquid patiquod oĩo ñ
competit ꝓ auo ⁊ absq legit¬
calũpniam ⁊ supplicia sust¬

Expanded text:
i vicaneum existentem caedi aut iniuriam sustinere et aliquid pati quod omnino non competit pro alio, et absque legicalumniam, et supplicia sust
Abbreviated transcription (Latin):
hus procreata ⁊ gͦnscitur¬
scĩmꝰ illo ꝓcui dubio obser¬
uando ut si exlibõ maritor
scriptitia uxore ptus fũit.
tatem. s ne ascripticu pu¬
tent sibi impunitũ ẽẽtale
conamẽ q maximenerẽd̃
ẽ nelib̾arum mulierum d

Expanded text:
ur procreata sancimus: illo procul dubio observando, ut, si ex libero marito et adscripticia uxore partus fuerit ertatem. Sed ne adscripticii putent sibi impunitum esse tale conamen, quod maxime verendum est, ne liberarum mul
Abbreviated transcription (Latin):
scripcuram ad ħ mmimes¬
ussi cẽ nec ascripticiam con¬
donem cidam inferre.s debe̾
lici censꝰ ascripcione ut exali¬
islegittimis modis tar scͥp¬
tura adiunet᷑. Melius ⁊ enĩẽ¬
m hiꝰ disficitatib expłib ca¬
pitul condones ostenli ⁊ nõ
soł confessiomib n scriptis
romines forte libõ ad det̾io¬
rem det̾hi fortunã. ꝯinantẽ
ẽ scriptura ⁊ pꝯstripturã cõ¬
fessio seu deposic̃o sũ i ⁊ nec¬

Expanded text:
scripturam ad hoc minime sufficere nec adscripticiam condicionem cuidam inferre, sed debelici census adscriptione vel ex aliis legitimis modis talis scriptura adiuvetur. Melius etenimodi difficultatibus ex pluribus capitulis condiciones ostendi et non solis confessionibus neque scripturis homines forte liberos ad deteriorem detrahi fortunam. Sin autem et scriptura et post scripturam confessio seu depositio, sine VI et ne
Abbreviated transcription (Latin):
colonoꝵ ab sentia qui ĩuure
nati ⁊ postea absentes ꝑsu
cos agriculturam pagebãt
cum em̃ pars quodã modor
corpis eiꝰ qui ꝑ cognatonẽ
infundo remanebat nõ indeͤ¬
btate moranimaneat. Itar
año uis in concussũ ⁊ donec
enus rantiquitas .ł postĩtas
łcognato mn agrum reman
ip̃e ideatur ibi resedisse.

Expanded text:
colonorum absentia eorum, qui in rure nati et postea absentes per l cognatos agriculturam peragebant. cum enim pars quodammodo corporis eius per cognationem in fundo remanebat, non videtbertate morari. Maneat itaque domino ius inconcussum, et donec eius vel antiquitas vel posteritas vel cognatio in agrum remanet, ipse videatur ibi resedisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sietiam condonale instr̃m
nisse ascripticium tunc ex
scrip̾ture qm confessiones ł
depõnes talẽ eum ẽẽ credend
qualẽ ⁊ scripsit. ⁊ int̾ acta de¬
posint illõ quoq nõ elegãt᷑
dubitabat᷑. si coloni filius
ydoneꝰ potest incursari fiuuiꝰ¬
s. longniqͣ lib̾tate ab uten¬

Expanded text:
si etiam conductionale instrumeuisse adscripticium?, tunc ex scripturae quam confessionis vel depositionis, talem eum esse credendum, qualem et scripsit et inter acta deposuit. Illud quoque non ineleganter dubitabatur, si coloni filius idoneus, potest excusari filius, longinqua libertate abuten
Abbreviated transcription (Latin):
ridebẽ ⁊ cuuł inaturar rat̃o
suadet in tm̃ ut iussꝰ pentiꝰ
p̃ced̾edebeat. ¶ uñ quesitum ẽ
an funosi fuia nuibere. aut
firio filius uxorem duc̾e pos¬
sit cumꝙ sr̃fiuio uariabat᷑
nr̃a ꝓcessit decisio qua ꝑmis¬
sumi ẽ ad exemplum fiuefu¬
riosi filium quoq posse ⁊ sñ
pr̃is interuentu m̃m sibico

Expanded text:
o suadet in tantum ut iussum parentis praecedere debeat. unde quaesitum est, an furiosi filia nubere aut furiosi filius uxorem ducere possit? cumque super filio variabatur, nostra processit decisio, qua permissum est ad exemplum filiae furiosi filium quoque posse et sine patris interventu matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
gradum cognatois optinẽt
piter nocari eoq amplius nͨe
cognatus semper põrem ẽẽ. cũ
enim pͥmaca sit suoꝵ hr̃du
quosꝙ intersuos ur̃des iame¬
numauimꝰ ⁊ ꝑpet pronepotẽ
uł ab nepotem defuncti põrẽ
ab nepos qrto nec interest.an
inpotesta te morientis fu̾nt.
eremancipatus aut exfemin

Expanded text:
gradum cognationis optinent, pariter vocari eoque amplius nec cognatus, semper potiorem esse. cum enim prima causa sit suorum heredum quosque inter suos heredes iam enumeravimus, apparet, pronepotem vel abnepotem defuncti potiorem abnepos quarto: nec interest in potestate morientis fuerit emancipatus vel ex eman
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ int̾ suos ñdes sunt. ne¬
ꝙ agnatois iire aliquis pre¬
ferri debeat ẜm ea que tradid¬
ims exceptis fre et sororee¬
mancipatis qui ad successi¬
oncm frm̃ uł sororum nocã¬
tur qui et si capita diminu¬
ti sunt tñ ꝓferuntur cetĩs iu¬
tĩoris gradus agnatis. de suc

Expanded text:
s sunt, neque adgnationis iure aliquis praeferri debeat secumdum ea quae tradidimus, exceptis fratre et sorore emancipatis, qui ad successionem fratrum vel sororum vocantur, qui et si capite deminuti sunt, tamen praeferuntur ceteris ulterioris gradus adgnatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uentre naci sunt ubtatemd
meruerunt. urdum muliere
nbe erãt ip̃i. ĩ fuitutem eos hs¬
buerunt.⁊ postea ad ub̃tater
puenerunt. ut hisõ ad succ¬
pr̃onatus uirem hac ꝑte sop¬
icohos enim libõs nõ solumĩ
suoꝵ pentum successionẽ. S
etiam alcerum m alt̾iusm¬
ntuam successionemnocani¬
mus exilla lege sp̃alit̾ cos
nocantes siue soli inueniã¬
turꝗ infuitute nati⁊ post¬
ca manumissi sunt siue un¬
a cum auis qui post lib̾tatẽ

Expanded text:
tatem meruerunt, vel, dum mulieres liberae erant, ipsi in servitute eas habuerunt et postea ad libertatem pervenerunt, ut hi omnes ad succpatronatus iure in hac parte sopito: hos enim liberos non solum in suorum parentium successionem, sed etiam alterum in alterius mutuam successionem vocavimus, ex illa lege specialiter eos vocantes, sive soli inveniantur qui in servitute nati et postea manumissi sunt, sive una cum a
Abbreviated transcription (Latin):
ad muenire sꝑ̃ ⁊ nature cõd¬
sequẽs eo quod possint pͥora
iuce mirati sumo quomodo
legitimis ⁊ beniuolis filiis
quib agunt graspentes ꝗ¬
bcumq quod relinquitur
iam ⁊̃ debitum uocant. solũ
neccitate dełinqui reliquũ
u̾o iacet innoluntate pent̾.
⁊ capuerit quidam cognati
omĩa ⁊ ex̃nei. scum lib̾tate
sui flii u̾o licet młti ꝯsist¬
es confundant᷑ ⁊ tͥuntui di¬
iuudũt solum .ł si decem for
autamplius fumit ⁊ pauꝑ¬
es erunt filii doneciuxiti
icere sp̃ crubescentem.taliq
modo det̾mminare cãmut siꝗ̃¬

Expanded text:
adinvenire semper et naturae consequens et quod possit priora t alia vice mirati sumus, quomodo legitimis et benivolis filiis, quibus agunt gratias parentes quibusque quod relinquitur iam etiam debitum vocant, solum necessitate derelinqui, reliquum vero iacet in voluntate parentum, et capiunt quidem cognati omnia et extranei vel cum libertate servi, filii vero, licet multi consistes, confunduntur et triuncium divident solum, vel si decem forte aut amplius fuerint, et pauperes erunt filii donec vixeriicere semper erubescentem, talique modo determinare caus
Abbreviated transcription (Latin):
Illõ quoq iniudiciis arb¬
itramir oꝑt̾e melius ꝙͣ õs
nem inferet.aut documen¬
tis. aut testib aut aliis uti
laborib ut ostendat res ill¬
ius ẽẽ postea u̾o isqui sem¬
per abneganerat illius hoc
nõ fuisse uti uolunt illius
uire et dr̃e. qr exypotheca u¬
aut alus cais nllam ꝑson¬

Expanded text:
Illud quoque in iudiciis arbitramur oportere melius quam omnes nem inferet, aut documentis aut testibus aut aliis uti laboribus, ut ostendat res illius esse, postea vero is, qui semper abnegaverat illius haec non fuisse, uti voluerit illius iure et dicere, quia ex hypotheca aut aliis causis in illam
Abbreviated transcription (Latin):
inse sunt ⁊ pro nr̃oꝵ quiete
iat manifesta. ut agnoscãt
qr nulla maxima cura ꝑqm
tis ex̃no consisti pro coꝵ so¬
llicitudĩe. et pronidentia. de¬

Expanded text:
isa sunt et pro nostrorum quiete iat manifesta, ut agnoscant, quia nulla maxima cura, pertris, extra nos consistit pro eorum sollicitudine et providentia. D
Abbreviated transcription (Latin):
ancumi cantela. ħut mil¬
titudo licium minuatur⁊
tenebunt quatinꝰ ⁊ succes¬
siones agnoscant⁊ collone̾
nõ ignorent. s cͥca distrib¬
ntiones nõ resultent ⁊ n pe¬
tulantes suarum littarum
ab negatomb in sidiantĩ
malignariuolentes nadi
numationes abnegent.n
post ea forsan solutionibuᷤ
utent᷑ n res ex quib detinẽt
abnegent psonis. s medi¬
ocres. etmites ex cãis ostensiᷤᷤ
mechiocri ꝑaciantur etiã iu¬

Expanded text:
antium cautela et ut multitudo litium minuatur, et tenebunt, quatenus et successiones agnoscant et collationes non ignorent et circa distributiones non resultent et neque petulantes suarum litterarum abnegationibus insiliant malignari volentes neque adnumerationes abnegent neque postea forsan solutionibus utantur neque res ex quibus detinent abnegent personis, sed mediocres et mites ex causis ostensi mediocri potiantur etiam iu
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e ꝑdotem forteantalio d¬
mõ datas ⁊ que sunt relicta
defende nos scĩmus nõ eẽoĩo
talem opinonem. ꝯr sñ qͥs¬
piam intestatus moriatur
sen cestatus.qm incertumẽ
ne forsan oblitus dacorũ
aut ꝓtumultu mortis angͦ¬
tiatus hiꝰ non ẽ memoratirͦ
oĩo ẽẽ collatones ⁊ cemide e¬
qualitatem ẜm quodolim
dispoĩtum c̃ ñ expssim desi¬
nauit ip̃e seuelle nõ ft̃ coll¬
atonem or br̃e eum quico¬
gitur ex lege conferre ⁊ qd̃
iam datum ẽ ⁊ iuretestam̃¬
tiut omĩb que pͥus decoli¬
ationib a nob̾ scriptasũt
in suauirtute manentibꝰ

Expanded text:
r dotem forte aut alio modo datas et quae sunt relicta defendere: nos sancimus non esse omnino talem opinionem, sed sive quispiam intestatus moriatur seu testatus quoniam incertum est, ne forsan oblitus datorum, aut pro tumultu mortis angustatus huius non est memoratus, omnino esse collationes et exinde aequalitatem, secundum quod olim dispositum est: nisi expressim designaverit ipse, velle non fieri collationem, sed habere eum, qui cogitur ex lege conferre, et quod iam datum est, et ex iure testamenti; omnibus, quae prius de collationibus a nobis sancita sunt, in sua vir
Abbreviated transcription (Latin):
fi uolumꝰ mõ ⁊ si p̃terhec
eg̾it inlicẽ scire qr tñscẽd¬
ens iegem ip̃e tenebitur hi
torabrenũcians sacramẽ¬
to rei nc̃ us negociatone
fc̃am solui noluerit.gi.n
tale aliquid eg̾it. siquidẽ
mox abinitio postabneg¬
tonẽ intusit inisiirand et
ille continuo confessꝰ fint
cta lite.tunc actor inferati
cius diffinitũ ex solue cum

Expanded text:
i volumus modo, et si praeter haec egerit, iudicem scire, quia transcendens legem ipse tenebitur histor abrenuntians sacramento rei nunc usque negationem factam solvi voluerit. Si enim tale aliquid egerit, si quidem mox ab initio post abnegationem intulerit iusiurandum, et ille continuo confessus fuercta lite tunc actor inferat seius definitas, exsolvere cum
Abbreviated transcription (Latin):
dam meliorem sm̃am ⁊ fili
stituta postea uo lib̾tate ho¬
norau̾it. et ancillam ⁊ natoᷤᷤ
et ins eis aut eoꝵ pecierit an¬
uloꝵ et regeneratonis. etĩt᷑
ingenuos ẜmiunstos reduxe¬
rit᷑ nłs ⁊ nupcias confirma¬
int p̾ ea n̾o nupcialia consc̾¬
psit docum̃ aut fuint fili¬

Expanded text:
dam meliorem sententiam et filiotio constituta, postea vero libertate honoraverit et ancillam et natos et ius eis aureorum petierit anulorum et regenerationis et inter ingenuos secundum istos reduxerit modos et nuptias confirmaverit, postea vero nuptialia conscripserit documenta, et aut f
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ⁊ maligne in terp̾tan¬
tium calliditatem ⁊̃ aliam
ti post dotem filii. aut exist¬
entes moriantur¶admue¬
nerunt ĩ quidam aliam du¬
bitatonem nõ recipientes

Expanded text:
tium et maligne interpretantium calliditatem etiam aliam ti post dotem filii aut existentes moriantur: adinvenerunt quidam etiam aliam dubitationem, non recipientes
Abbreviated transcription (Latin):
uant iad maiores ad buc et
seniores eos contenciones i¬
adclucunt. eum. n oport̾et
si hoc uellent. autaꝑte oĩa
re filus diuisionẽ. at illiũ
hec facuint. s partem ꝗdẽ
aliqm̃ ꝑ se ip̃os scribunt. et
nhanc continue. S forte
int̾ scriptamaltins cunisp¬
iam litt̾iset in descripc̃one
adiecta ⁊ nlła custodia rlig¬
na postea poĩta. residua no
psnequa qm illoꝵ est manꝰ¬

Expanded text:
nt, ad maiores adhuc et saeviores eos contentiones adducunt. Cum enim oporteret, si hoc vellent, aut aperte omnia re filiis divisionem: at illi non hoc faciunt, sed partem quidem aliquam per se ipsi scribunt, et neque hanc continue, sed forte interscriptam alterius cuiuspiam litteris et in descriptione abiecta et nulla custodia digna positam, residua vero pars nequaquam illorum est manu
Abbreviated transcription (Latin):
cubine cobĩtauerint. et fil¬
ios ex ea bũit. aut p̃clicedẽte
concubina morte forsand
aut diisione filii domi st̃
tunc .n. damus eis abintest¬
ato duarum unciarum su¬
cessionẽ. si aut̃ confusa con¬
cupiscencla. ita fiat ⁊ alias
introcducat pͥori concubinaᷤᷤ
luis ẽ. et exeis filios faciens
moriatu multas simulrelĩ
lati sicut .n. si quis legiitĩe
uxori comũctꝰ al suꝑ indu¬
ce̾ nõ pot̾it m̾m̃o consistẽte
diximꝰ conclbinam et er il¬
la filios dabimꝰ si alud opͦ
ubidinis egit ĩ hoc ad succes¬
sionem eius introduci.si mo¬

Expanded text:
cubinae cohabitaverit et filios ex ea habuerit, aut praediscedente concubina morte forsan aut divisione filii domi sint; tunc enim damus eis ab intestato duarum unciarum successionem. Si autem confusa concupiscentia ita fiat, et alias superinducat priori conclius est et ex eis filios faciens moriatur, multas simul relinlatur. Sicut enim si quis legitimae uxori coniunctus alias superinducere non poterit matrimonio consistente diximus, concubinam et ex illa filios dabimus, si et aliud opus libidinis egerit, etiam hoc ad successione
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens pena abnegantibꝰ
inferatur ꝓ abnegatione i¬
namꝙ circa ħ et actorisla¬
borib dun adhuc c̃a dicĩ
rectlet. si qua uira ht exip¬
sa ꝑsona dequa pͥus nego¬

Expanded text:
eniens poena abnegantibus inferatur. Pro abnegatione namque circa haec et actoris laboribus, dum adhuc causa dicitur, reddet, si qua iura habeat ex illa persona, de qua prius neg
Abbreviated transcription (Latin):
qui turpem ⁊ indecentẽ bñc
condempnatõis augm̃tũ
aut induplum aut intri¬
plum. aut inquadruplu
ab antiquis legib antpͥn¬
cipum introductum est con¬
stitutionib maneat quid

Expanded text:
qui turpem et indecentem hanc condemnationis augmentum aut in duplum aut in triplum aut in quadruplum ab antiquis legibus aut principum introductum est constitutionibus, maneat quid
Abbreviated transcription (Latin):
ca hoc arte rõcinatur. ita nec
nos alteram inmascur ⁊ al¬
danit ex plananit ⁊ quod p̃¬
tut nõ pot̾ ab ea que ñ dum
erat regłis sb̃iciħ a nob de p̾d¬
ictis successionib sint sc̃ita

Expanded text:
ca haec arte ratiocinatur, ita nec nos alteram in masculis et alndavit et explanavit, et quod praeteriit, non potest ab ea, quae nondum erat, regulis subici. Haec a nobis de praedictis successionibus sint sancita
Abbreviated transcription (Latin):
uidicus plimis motum ẽ
ꝯcum sit iustum ult̾uis ñ
queripsenti comungimꝰ
absq dotalib documentis.
dem̃ faciat filios postea ma
ritalem ad eam recepit aff¬
ectum scripsithĩ in str̃a et¬

Expanded text:
uidem plurimis motum est, cum sit iustum ulterius non quaeri, praesenti coniungimus absque dotalibus documentis, deinde faciat filios, postea vero maritalem ad eam receperit affectum
Abbreviated transcription (Latin):
legittimis licet nõ sint sec¬
ute mupcias dotes siaffectꝰ
inlubitatus ⁊ manifestu᷑
int̾ conginges etistens fili¬
os prestet eẽ legittimos dot¬
em et enim celebrant nup¬
cienupciasaut̾ dotes nõ fa¬
ciunt. s coniunctoꝵ affectꝰ
hoc id̃ obtineat⁊ in husq ex
post̾iore affectu cum dotib
multinamq molesti fue¬
rĩt nob̾ sp̃ p̃cesq crebre et ĩ¬
flentes fili ⁊ sꝑ equid̃ clei¬
mens aliquro diffimmus
g qr nõ hoc lege agimuser¬
ubescimꝰ ⁊̃ idoq cause ⁊̃ legẽ
abicientes ip̃i quid̃ poplos
remouebimꝰ dabimꝰ autẽ
omĩb hr̃e ex lege remediu.
Qͥa enĩ tapestari naturaliu.
filiorum prib ⁊̃ ip̃is delino
legitima quid eeistente pro¬
leusq ad unam solam unci¬
amqm rẽbant una cum ma¬
trehoc quod ⁊ pͥus fuit filiis
aut̃ nõ existentib legittis
⁊ usꝙ admedietatem toto¬

Expanded text:
legitimis, licet non sint secutae nuptias dotes, sed affectus indubitatus et manifestus inter coniuges existens filios praestet esse legitimos Dotem etenim celebrant nuptiae, nuptias autem dotes non faciunt, sed coniunctorum affectus. Hoc idem obtineat et in his, qui ex posteriore affectu cum dotibusMulti namque molesti sunt nobis semper, precesque crebrae et flentes filii: et semper equidem clemens aliquid definimus, sed quia non hoc cum lege agimus, erubescimus. Ideoque causae etiam legem adicientes ipsi quidem populos removebimus, dabimus autem omnibus habere ex lege remedium. Quia enim testari naturalium filiorum patribus etiam ipsis dedimus legitima quidem existente prole usque ad unam solam unciam, quam habebunt una cum matre hoc quod etiam prius fuit, filiis autem non existentibus legitimis et usque ad medietatem tot
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃et. ¶ De successorib itar
⁊ de collat̾oib ⁊ auis que p̃¬
nob̾ fec̃ pleb denuo legis la
ab negare temptantee ũ ĩ
alle quedam act̾ones ad eu̾¬
dem coaptate sunt ordiem
s paulatim putata clemẽ¬
cia oblata ẽ ⁊ nͥ quoꝵ nutri¬
re maliuolentiam. o m̃ob¬
indecentes ⁊ turpes abnega¬
tones p̃dc̃e pene subice Si
enim ꝓtusit aliquis scrip¬
turam alt̾ ant̃ eam negau̾¬

Expanded text:
et. De successionibus itaque et de collationibus et aliis, quae prnobis fecit plebis denuo legislatiabnegare temptantes; ubi etiam aliae quaedam actiones ad eundem coaptatae sunt ordinem. Sed paulatim putata clementia oblita est iniquorum enutrire malivolentiam. Quamobindecentes et turpes abnegationes praedictae poenae subicere. Si enim protulerit aliquis scripturam, alter autem eam negave
Abbreviated transcription (Latin):
filiis forte fame pentisum̃
⁊ irra t̾onabili interceden
te.ꝙ ⁊̃ eis cotidianam gub̃¬
naconem arripiant nõ lice¬
bit igitur decetero nlłi oĩo
filios Hñti tale aliquid agẽ
s moĩs oĩb eis hiꝰ legitĩe ꝑ¬
tis qm nũc deputaummꝰ. et

Expanded text:
filiis forte fame peremptis.et irrationabili intercedente, quae etiam eis cotidianam gubernationem abripiat? Non licebit igitur de cetero ulli omnino filios habenti tale aliquid agere, sed modis omnibus eis huius legitimae partis, quam nunc deputavimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
estare decreto nr̃os sbiectos
uolentes sc̃imꝰ siquis uolu¬
om̃s aut ĩ aliquas fortere¬
linque p̾cipuas has maxĩeqđ
si possibile ẽdicat intestam¬
to ⁊ indubitatam det filus
hinc ntilitatẽsi qut̃ hoc nõ
agit. ꝓp̃ aliquas necẽitates

Expanded text:
re de cetero nostros subiectos nolentes sancimus: si quis voluomnes, aut etiam aliquas forte relinquere praecipuas, has maxime quidem, si possibile est, dicat in testamento et indubitatam det filiis hinc utilitatem. Si autem non hoc agit propter aliquas necessitates
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidirmissi relinquat octo¬
ne. licebit .n. ei reliquñ octo¬
micium forte aut sexmici¬
um br̃e ⁊ largiri sicut no¬
luerit filis ip̃isant cuil
ex̃neoꝵ et natura pͥmo cã
filiab curialib nubentibꝰ
nouimiciũ oĩo dariuult.
is filiis ⁊ denatura lib pret̾
solam qnͣtitatẽ qm ad pres¬

Expanded text:
 fideicommissi relinquat occasionem. Licebit enim ei reliquum octouncium forte aut sexuncium habere, et largiri sicut voluerit filiis ipsis aut cuilibet extraneorum, et natura primo curatafiliabus curialibus nubentibus noviuncium omnino dari vult, is filiis et de non talibus, praeter solam quantitatem, quam ad praes
Abbreviated transcription (Latin):
eidomi donecnunt uberai
mulrmnhĩtu concubine cũ
codegens. et filia ex eatalib
indubitate siue concubine
in domo hĩte siuenaturali

Expanded text:
ei domi, donec vivit, libera mulier in habitu concubinae cum eo degens, et filii ex ea talibus indubitata est sive concubina in domo habita sive natura
Abbreviated transcription (Latin):
sint ¶ Neq illo decet̾o ẜnã¬
doinnepotib ⁊ pronepotibꝰ
nõ suis ⁊ sõ pot̾ate minus
at relinqu̾e testatores.nõ.
n. ercepiꝰ ult̾ius nepotes qui
ex filio pr̃ins auis accresẽt
ut illiquid̃ integram accip
ponims nepotib ⁊ ꝓnepot¬
ib non ferentes feminam
amasculo intalib minu
n enim masculus ip̃e in se

Expanded text:
IV Neque illo de cetero servando in nepotibus et pronepotibus non suis et sub potestate, minus at relinquere testatores. Non enim excepimus ulterius nepotes, qui ex filio paternis avis accrescunt, ut illi quidem integram accipiponimus nepotibus et pronepotibus, non ferentes feminam a masculo in talibus minui. Neque enim masculus ipse in se
Abbreviated transcription (Latin):
semet ip̃os sbdi cognoscent
sũt lege omĩb maniresta¬
sũt. Nos aut̃ uolentes ortho¬
doxam amplectẽntes fidem
⁊ eam defendentes hr̃ealiꝙ
amplius prunlegiũ hiis q
alienant semet ipos dei oni
stum ꝑhanc sac̾m nrãm le¬
gem. qr ⁊ hoc pͥulegiũ etta¬
citas ypothecas ⁊ alia oĩa q̃¬

Expanded text:
semet ipsos subdi cognoscentesunt leges omnibus sunt manifesta. Nos autem volentes orthodoxam amplectentes fidem et eam defendentes habere aliquod amplius privilegium his qui alienant semet ipsos dei ovistum per hanc sacram nostram legem, quia et hoc privilegium et tacitas hypothecas et alia omnia, q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ pr insius ꝯstitutionibu
m ulla ip̃i participent᷑ mil¬
icia. nec quodlib in publi¬
cis curus ꝑticipiũ brent uti
ne oetione miliciarum ⁊ pu¬

Expanded text:
pater in suis constitutionibus in ulla ipsi participarentur militia, nec quodlibet in publicia curis participium haberent, uti ne occasione militiarum et pu
Abbreviated transcription (Latin):
saniam ⁊ euchicianistas.et
athephales quidieschori. et se¬
ueri mala secta languetin¬
anchei. et apounaris renon¬
entium incipiẽtẽ. ⁊ adħ õs¬

Expanded text:
saniam et Eutychianistas et Acephalos, qui Dioscori et Severi mala secta languent Manichaei et Apolinaris renovantium inpietatem, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stantur penti quetribuũt᷑¬
pr̃ono in boms uũti ¶Et pre¬
ter ea si impubes si filis uł¬
numissione tutelã cius nã¬
ciscitur¶ admonendiant

Expanded text:
stantur parenti quae tribuuntrono in bonis liberti: et praeterea si impubes sit filius veumissione tutelam eius nacitur. Admonendi aut
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt yinc ⁊ innes dictu
est qiͣ finis quidã ⁊ t̾minꝰ
ab eo post uniniũ lictu
est qr eodem limine reũteb¬
atur quo amissꝰ erat. S et¬
ꝗ captus uictis hostib rec¬
cuꝑatur pꝰ uminio redisse
existimatur. ¶Pretea emã¬
cipatoe quoq desinunt. ub

Expanded text:
uerunt. hinc et limes dictus est quasi finis quidam et terminus. ab eo postliminium dictum quia eodem limine revertebatur quo amissus erat. sed et qui victis hostibus recuperatur, postliminio rediisse existimatur. Praeterea emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
ancipac̾o aña quid ur per
antiqm legis obẜuatone
ꝓcedebat. que ꝑimaginan¬
asuenditones ⁊ intercedẽ¬
tes manumissiones celebͣ
na explosa recta uia ap̃ cõp¬
etentes iudices uł magr̃a¬
tus pentes intrent ⁊ fiu̾os
suor ur fiuasur nepotes ne
neptes acdeinceps suama¬
mi dimitt̾ent ⁊ tunc ex ed¬
icto p̃toris in hꝰ filniur filie
nepotis urneptis pors qł¬

Expanded text:
ncipatio antea quidem vel per antiquam legis observationem procedebat, quae per imaginarias venditiones et intercedentes manumissiones celebrana explosa, recta via apud competentes iudices vel magistratus parentes intrent et filios suos vel filias vel nepotes vel neptes ac deinceps sua manu dimitterent. et tunc ex edicto praetoris in huius filii vel filiae, nepotis vel neptis, bonis, q
Abbreviated transcription (Latin):
si nlitau̾it. ł si senator.uł
ponsul fc̃s fuit manet ĩ pa¬
tris pot̾ate ¶Milicia enim
uł consularia dignitas de¬
pris pot̾ate fiuũ nolibãt᷑
S exconstitutone nr̃a sũ¬
ma priciatus dignita sillic
o imperialibꝰ codicili p̃stit¬
at. Qͥs enim pa̾ciatur pre
quidẽ posse ꝑemancipato¬
nis mocdum sue pot̾atis ne¬
xib filiũ relaxare. Impato.¬
riam aut̃ celsitudinem nõ
ualecum qͣm sibi premel¬
egit ab auena exie pot̾a¬
te. ¶ Siab hostib captus fu¬
etit parens qͣmiuis ẜuus rost¬
ium fiat tñ pendet ius ubo
rum ꝓp̃ius post umini. qr
huqui ab rostib capti sũt
si reuersi sunt omĩa pͥstina
ura recipiunt. Iderto reũso¬
⁊ uberos yẽbit in pot̾ate. qr
post liminũ fingit eum q̃
captus ẽ semꝑ mͥcuntatef¬
nisse. Siu̾o ibi decessit. exm̃
er quo captꝰ est pr̃ fiuus sin
uris fuisseidetur. ꝓp̃equor
filius nepoc uesi abhostibꝰ¬

Expanded text:
militaverit, vel si senator vel consul fuerit factus, manet in patris potestate. militia enim vel consularia dignitas patris potestate filium non liberat. sed ex constitutione nostra summa patriciatus dignitas illico ab imperialibus codicillis praestiterat. quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suae potestatis nexibus filiam relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate? Si ab hostibus captus fuerit parens, quamvis servus hostium fiat, trum propter ius postliminii, quo hi, qui ab hostibus capti sunt, si reuersi fuerint, omnia pristina iura recipiunt; itaque reuersuet liberos habebit in potestate, quia postliminium fingit eum qui captus est semper in civitate fuisse: si vero ibi decesserit, exinde, ex quo captus est pater, filius sui iuris fuisse videtur. ipse quoque filius neposve si ab hostib
Abbreviated transcription (Latin):
exhis intellig̾e possumꝰ
que defuis manumittẽd.¬
is suꝑius ex postumꝰ ¶Hi
uero quimpot̾ate pentis st̃
mortuo eo sui iuris efficiĩrẽ
S hoc distinctonẽ recipit
nam mortuo pr̃e sane oĩne
filius filia ne sui uiris effici¬
untir. Mo̾rtuo nero auon
oriente ano pr̃ eoꝵuiuit. etn
pe auus moritur aut iam d¬
mortuus est. aut exiit de po.¬
testate pr̃is tunchii ꝗ in poꝰ¬
testate eiscadere nõ possut
suiuiris efficiunt᷑. ¶Cum ã
is qui obaliquod malefici¬
uitatem amiccit. sequitur
utqr eo modo excunniũ ex
ciuium nũo romanoꝵ tol¬
litur. ꝑmñ ac si mortuo eo de¬
sinant lib̃i in pot᷑ate cius
ẽẽspariratone ⁊ siis qui in
potestate pentis sit minsu¬
lam deportatus fu̾it. desim.¬

Expanded text:
ex his intellegere possumus quae de servis manumittendis superius exposuimus. Hi vero qui in potestate parentis sunt mortuo eo sui iuris fiunt. sed hoc distinctionem recipit. nam mortuo patre sane omnimodo filii filiaeve sui iuris efficiuntur. mortuo vero avo non oriente avo pater eorum et pore auus moritur, aut iam mortuus est aut exiit de potestate patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sui iuris fiunt. Cum autem is, cui ob aliquod maleficicivitatem amittit, sequitur ut, quia eo modo ex numero civium Romanorum tollitur, perinde acsi mortuo eo desinant liberi in potestate eius esse. pari ratione et si is qui in potestate parentis sit in insulam deportatus fuerit, desi
Abbreviated transcription (Latin):
est impeclimento nupciis: et¬
rd̃õ constat si quis generu¬
filium emancipare. ¶ Fris ł¬
sororis filiam nxorem ducẽ¬
orons ducerequis potest. qͣm¬

Expanded text:
est impedimento nuptiis. eideo constat, si quis genfilium emancipare. Frsororis filiam uxorem ducerororis ducere quis potest, q
Abbreviated transcription (Latin):
tas inipcias ccͣxisse ditunt᷑.¬
Et ħ adeõ ita sunt. ut qmuiᷤ¬
padopconem pentũ liboꝵ¬
ueloco sibi eẽ ceperint. nõ pͣ¬
tum ut etiam dissoluta ad¬
opcone idei uiris maneat.

Expanded text:
tas nuptias contraxisse dicuntec adeo ita sunt, ut quaadoptionem parentum libue loco sibi esse coeperint, non potum, ut etiam dissoluta aone idem iuris maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ om̃s nob uxores ducere
nendum ẽ. Intereas enimpͣ¬
que pentum uberoꝵ ne locũ¬
inter seoptinent impcieccͣ¬
hi nõ possunt. ł interpr̃em¬

Expanded text:
nobis uxores ducere bemus. Inter eas enim pquae parentum liberorumve locuinter se optinent, nuphi non possunt, nec inter e
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ. ¶Ibertates quas mancip
non sunt lñi prestiterũtro¬
nillos qui pr̃imoniales fum¬
dos m̃uert colonos antiquis
sbrogari. edictutaq huꝰ au

Expanded text:
. Libertates, quas mancipinon sunt domini praestiterunt, rationullis, qui patrimoniales fundos meruerunt, colonos antiquisssubrogari. edicti itaque hu
Abbreviated transcription (Latin):
teoticarios grauant co rum¬
lom agros pͦret̾ consuetu.¬
dmem usurpantes quos n¬
mlrculturis erudierint cum
sollempnitas ideo latͣcͣtare id¬
igas fontium aquas usuro¬
are conant᷑quarũ fructus solis
emphiteoticariis debentur
Idoq placuit. ut deinceps. ⁊ q̃¬
rumispotestatesqz penes i¬
emphiteoticarios ꝑmane

Expanded text:
teuticarios gravant coloni agros praeter consuetudinem usurpantes, quos nullis culturis erudierunt, cum sollemnitas id eos attractare peiguas fontium aquas usurpare conantur, quarum fructus solis emphyteuticariis debentur. Ideoque placuit, ut deinceps aquarum ius potestatesque penes emphyteuticarios permane
Abbreviated transcription (Latin):
bus que possibilia mistrare¬
aut aut antiqͣm conẜuare
consuetudi̾em nicħ penituͤ
ĩnouentẽ. uñ competit deo.a¬
mabiles pr̃iarchas ⁊ metrop¬
olitas huius cãe h̾re proiidẽ¬
tiam ⁊ eos quto qui bactenꝰ
sunt. sumein scemate ĩquo

Expanded text:
sunt possibilia ministrare aut antiquam conservare consuetudinem nihil penitus innovantem. Vnde competit deo amabiles patriarchas et metropolitas huius habere providentiam, et eos quidem, qui hactenus sunt, sine
Abbreviated transcription (Latin):
co. sic .n. mantiquis legibus
uirginib it que in eoꝵ erro¬
reuocabantur ĩ cumbebat dã¬
entes competẽs uen̾abilibu
dyaconissis. ut et quodnatẽ
decet custodiant ⁊ quod detẽ
sacdocio consuent. ¶Eeme¬

Expanded text:
co. Si enim in antiquis legibus virginibus illis, quae in eorum errorem vocabantur, mortis incumbebat daentes competens venerabilibus diaconissis, ut et quod decet naturae custodiant et quod debetur sacerdotio conservent.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sũt. illi quoq ĩ rursus. et
ip̃i ꝓponant ea mmetropol¬
itana sanctissima ecca ⁊ con¬
stitutis sb̃ se ep̃is ħ facianti
maifesta. illoꝵ uo singłi ĩ

Expanded text:
ursus etiam ipsi proponant ea in metropolita sanctissima ecclesia, et constitutis sub se episcopis haec faciant manifesta, illorum vero singuli in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deinceps impiani ꝑfru as¬
pectu mox qm̃i impanti ast¬
iterunt liceat quidem petẽt¬
referendarii scĩssime maioriᷤᷤ
ecclie an̾ꝑ religiosos apocri¬
sarios cunis⁊ dyoceseos scĩs¬
simoꝵ priarcharum sugg̾e
nõ iista querant uelocit reũ¬
aut̃ dededo amabilib ep̃is
fin diuinas constituentes
regulas⁊ rengiosos electos¬
nari sc̃imus. littãs omĩm̃o
scientes ⁊ cruditos constitu¬
tos littas .n. omĩmodo igno¬
sacras oronec docentium. qͣm
eccarum canonũ legẽtium
libros ordinatõnẽ sineqn̾e¬
la⁊ inculpabilem ⁊ sine ali¬
qua ccͣditone. et dat̾one pecu¬
marumant res suscipienteᷤ

Expanded text:
 deinceps imperiali perfrui adspectu, mos quam imperanti adstiterint. Liceat quidem petentreferendarii sanctissimae maioris ecclesiae aut per religiosos apocrisarios cuiusque dioceseos sanctissimorum patriarcharum suggerenon iusta quaerunt, velociter reveput IV Haec de deo amabilibus epis divinas constituentes regulas, et religiosos clerinari sancimus, litteras omnino scientes, et eruditos constitutos litteras enim igosacras orationes docentium quam ecclesiarum canonum legentium libros, ordinationem sine querela et inculpabilem et sine aliqua contradictione et datione pecuniarum aut rerum suscipient
Abbreviated transcription (Latin):
est uen̾abiles ⁊ undiqr reg¬
uata nr̃a suscipit fidor⁊ cai
tholica di aplica quedispon¬
it ⁊ tradidit ecc̃a et lum ex¬
freqnti eoꝵ lectione tnsieri¬
ut qui ad orclinatoem deduc¬
itur.cuncis qui orcdinatoen
ĩpoiturus ẽ. interroget eum
si sufficiens ẽ custodireriag̾e
que sacre regule sc̾ierunt et
siquid declarant. etdixit. ꝓt

Expanded text:
est venerabiles et undiqlata nostra suscepit fides, et catholica Dei apostolicaque disposuit et tradidit ecclesia. Et cum frequenti eas lectione percurrerit, qui ad ordinationem deducitur, tunc is qui ordinationem impositurus est interroget eum, si sufficiens sit custodire et agere quae sacrae regulae sancierunt, et siquidem ille declaraverit et
Abbreviated transcription (Latin):
ppetue integre ⁊ sc̃issimpr̃i¬
arche uniꝰcuiusq dyocesis:i
penitus sit alienus ado ⁊ im¬
poĩto sibi sac̃docii ordĩe. na
uelut indignꝰ exluditim¬

Expanded text:
petue integra et sanctissimi patriarchae uniuscujusque dioeceseos, penitus alienus sit a Deo, et imposito sibi sacerdotii ordine. Nam velut indignus hoc excludit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita ip̃os quoq scissłos pr̾iar¬
chas sb̃ se constitutas ecc̃as
orcdinare⁊ metropolitasħ
ip̃m a scĩssimis pr̃iarchis
ꝯmonitos fac̾e illos aut̃ ali¬
eleuarei angustia nõ ualẽteᷤ¬

Expanded text:
issimos patriarchas sub se constitutas ecclesias ordinare, et metropolitanos hoc ipsum a sanctissimis patriarchis commonitos facere, illos autem alielevari angustia non valente