comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impiis.: post iudictum uidebunt dm pͣter impios.
Da potestatem puero tuo: & saluum fac filium an¬
cille tuc. Dñs filiꝰ ancille. Cius ancille: Cui
filium ancillo suȩ & filium suum: filium suum m
forma cł̃i filium ancillę suc informa serui. De an¬
oilla dĩ natus ẽ gͦ dñs in forma serui & dixit. Sal¬
uum fac filium ancille tue. Et saluatus ẽ a mor¬
te sicut nostis: resuscitata carne sua que mortua
erat. S ut iideatis quia ds̃ ẽ & nͣ a patre sicẽ su¬
scitatꝰ ut a se ñ sit suscitatꝰ quia & ipse suscitauit
carnem suam: habes in cugło dictum. Destruite te¬
plum hoc: & triduo suscitabo illud. Hle autẽ nos
aliud suspiso caremur: eugłista sequutꝰ ait Hoc autẽ
dicebat de templo corporis sui. Ialuus gͦ factꝰ est filiꝰ
ancille. Dicat & unusquisꝙ xxꝑianus in corpore xp̃i
positus.: saluum fac filium ancille tuȩ. Forte ñ po¬
test dicere da potestatem puero tuo: quia ille filiꝰ acce¬

Expanded text:
impiis; post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui Filium ancillae suae, et Filium suum: Filium suum, in forma Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancilla Dei natus est ergo Dominus in forma servi; et dixit, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae mortua erat. Sed ut videatis quia Deus est, et non a Patre sic est suscitatus, ut a se non sit suscitatus; quia et ipse suscitavit carnem suam, habes in Evangelio dictum, «Destruite templum hoc, et triduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis sui» . Salvus ergo factus est Filius ancillae. Dicat et unusquisque christianus in corpore Christi positus, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius acce
Abbreviated transcription (Latin):
habebat templum illud uetꝰ. Ibi enĩ diruebat᷑
uetustas. ut nouitas edificatetur. Et quomͦ di¬
riit᷑ uetustas: Am̃ dicouob inquit: ñ relinqͣt᷑
lapis suꝑ lapidem qͥñ destruet᷑ lapis xp̃c ẽ.

Expanded text:
habebat templum illud vetus. Ibi enim diruebatur habebat templum illud vetus. Ibi enim diruebatur vetustas, ut novitas aedificaretur. Et quomodo diruitur vetustas? «Amen dico vobis,» inquit, «non relinquetur lapis super lapide
Abbreviated transcription (Latin):
dño canticum nouũ.
cantate dño omis
t̾ra. Dicanticũ nouũ
cantat om̃is t̾ra sic
edificatur cũ cantat
Ipsum cantare edi¬
ficare ẽ: s siñ uetꝰ
cantet. Cletus cantat cupiditas carnis: nouũ
cantat caritas cłi. Quicquid cantaueris decupi¬
ditate: uetꝰ cantas. Et si sonent in ore ũba cantic
noui: ñ ẽ speciosa laus inore peccatoris. Mleliꝰ ẽ
ut nouus taceas. quam ut uetus cantes: quia si
fueris nouus ⁊ tacueris: aurib hominũ ñ sonat
Nam cortuum ñ taca canticũ nouũ: & ꝑuenit
add auresdĩ qͥ te fecit hominẽ nouũ. Diligis &s tã¬
ces. Dilectio ipsa uox ẽ addm: &. ipsa dilectio.
canticũ nouum ẽ. Audiqͥa canticũ nouũ ẽ Dñs
dicit. Mandatũ nouũ douob: ut uos itiuicẽ di¬
ligatis. Omĩs gͦ t̾ra cantat canticũ nouum:
ubi edificat᷑ domus. Om̃ĩs gͦ t̾raẽ domus łi
Si omĩs terra domus di qͥ non hec& omi tͣre.
ruina ẽ ñ domus. ruina ula uetꝰ cuiꝰ umbram

Expanded text:
no canticum novum, cantate Domino omnis terra.» Si canticum novum cantat omnis terra; sic aedificatur, cum cantat: ipsum cantare, aedificare est; sed si non vetus cantet. Vetus cantat cupiditas carnis: novum cantat charitas Dei. Quidquid cantaveris de cupiditate, vetus cantas; etsi sonant in ore verba cantici novi, non est speciosa laus in ore peccatoris . Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes; quia si fueris novus, et tacueris, auribus hominum non sonat: nam cor tuum non tacet canticum novum; et pervenit ad aures Dei, qui te fecit hominem novum. Diligis, et taces: dilectio ipsa vox est ad Deum, et ipsa dilectio canticum novum est. Audi quia canticum novum est: Dominus dicit, «Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis» . Omnis ergo terra cantat canticum novum: ibi aedificatur domus. Omnis ergo terra est domus Dei. Si omnis terra domus Dei, qui non haeret omni terrae, ruina est, non domus; ruina illa vetus, cujus umbram
Abbreviated transcription (Latin):
Lintentissime
audiuimꝰ cum psalmꝰ
audiamꝰ cum reuelat
dñs que hic dignatꝰẽ
opacare misteria. Ad
hoc enum clatiduntur
quȩdã sacram̃ta scrip¬
turarũ: ñ ut denegen¬
t᷑ s ut pulsantib aꝑi-¬
ant᷑. Si gͦ affectu pio
uirat do: ꝑ semetipsum. Non enim hab& maio¬
missa sua ꝑsemet ipsum confirmat minas fuas.¬
Nemo dicat in corde suo. Clerũ ẽ qͦd ꝓmittit:
falsum ẽ qͦd minat᷑ Dicut uerũ ẽ qd ꝓmittit. sic
uerũ ẽ qͦd minat᷑. Tamcertꝰ debesce de requie dde
felicitate de ex̃nitate de immortalitate si feceriᷤ
pͣcepta ipsius. quam certꝰ debes ẽẽ de intteritu
de ardore ignis et̃m de damnatione cũ diabolo
si contempseris p̃cepta eiꝰ. lurauit gͦ illis in ira sua
ne intrent in requiẽ ipsus: & tam oportet aliqͦs
intrare in requiẽ ipsuis. Nonenĩ nullidabitur
reqͥes ipsius. Ilis gͦ repbatis nos intrabimꝰ: qͥa & si
aliqͥ ex ramis frac Ei st̃ ꝓpt̾ dissimilitudinẽ ⁊ in¬

Expanded text:
intentissime audivimus, cum psalmus audiamus, cum revelat Dominus quae hic dignatus est opacare mysteria. Ad hoc enim clauduntur quaedam sacramenta Scripturarum, non ut denegentur, sed ut pulsantibus aperiantur. Si ergo affectu pioi per seipsum? Non enim habet majo seipsum confirmat minas Nemo dicat in corde suo: Verum est quod promittit; falsum est quod minatur. Sicut verum est quod promittit, sic certum est quod minatur. Tam certus esse debes de requie, de felicitate, de aeternitate, de immortalitate, si feceris praecepta ipsius, quam certus esse debes de interitu, de ardore ignis aeterni, de damnatione cum diabolo, si contempseris praecepta ejus. Juravit ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: quia etsi aliqui ex ramis fracti sunt propter dissimilitudinem et in
Abbreviated transcription (Latin):
factus est esca płis ethiopib. Illud quoq
intelligi potest dedisti eũ escam płis cthiopib
quia nnc eum mordent om̃s. Qd ẽ mordent.
Rep̃hendendo. culpando. accusando: quotͦi
dictum ẽ in ꝓhibitione quidẽ: s tam̃ exp̃s¬
sum. Si autem mordetis & comeditis intuc̃
uidete na ab inuicẽ consumamini. Qd est

Expanded text:
factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusando. Quomodo dictum est, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comeditis invicem; videte
Abbreviated transcription (Latin):
minue: ut paulati consumiat᷑. Mtte inaqͥt
da pło bibere Qdẽ hoc nisi quia adoratores
diaboli corpus ipsis facti erant. qui mͦ agno¬
scentes xp̃m funt corpus apĩ ut eis dicatur
nos autem estis corpus xp̃i & menbra. Corpꝰ
diaboli consumendũ erat. & hoc ab ifraheliti
consumendñ. Ex illo enĩ pło apłi: ex illo pͥma
eccła. Et dictum erat petro de gentib Macta
e manduca. Qd est macta & manduca. Occi¬
de qͦd sunt: & fac quod es. Ac macta & mandu¬
ca. ac comininue & bibe: utrumꝙ tam̃ in eodẽ
sacramento. quia oportebat utiq & sine dubi¬
tatione oportebat ut corpus qͦd erat diaboli
credendo transiret in eorpꝰ xp̃i. Dic diabolꝰ con¬
sumit᷑ amissis menbris suis. Hoc figuratũ
ẽ & in serpente moysi Na fecerunt magisi¬
milit᷑: ꝓiectisq uirgis sitis exhibucrunt dra¬
absorbuit. Intelligat᷑ gͦ & mͦ corpus diaboli.
Hoc fit. Deuoratur a gentib quȩ credidat.

Expanded text:
minue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, minue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus Christi, ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt draabsorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fit eccła: cuidicit᷑. Quȩ ẽ ista quȩ ascendit c̃e¬
albata: Qdem̃ de nigia factũ ẽ nisi quod
dictum ẽ nigia sum s speciosa: Et quom̾
acceperunt isti in escam draconẽ istuta:. Nu¬
to quia magis & pm̃ acceperunt in escam. s.
xep̃m quo se consummarent. diabolũ quẽ con¬
sumerent. Nam ude & uitulus ille quẽ ado¬
tauit pl̾ infidelis apostata quęrens deosegp¬
tioꝵ dimittens eum qui lib̃auit de seruitite
egyptioꝵ.: unde agitatũ ẽ illud mãgnũ sac̾¬
mentũ. Cum emm sic irasceret᷑ moyses colentib
& adorantib idolum & zelo d̃i inflammatus
uindicar&e temporalit̃. & a morte sempttͣnade¬
uitanda tͣreret: tam̃ ipsũ caput uituli & in ig¬
nẽ misit & ex tͣminauit. comininuit. in aqũa
sparsit. & dedit bibere pło. Sic factũ cͣ mag¬
nuͣ sacramentũ. Qtra ꝓphica & animꝰ turbu
lentus s illuminatꝰ quid egit: In ignẽ mute

Expanded text:
fit Ecclesia, cui dicitur, Quae est ista quae ascendit defit Ecclesia, cui dicitur, Quae est ista quae ascendit dealbata ? Quid enim de nigra factum est, nisi quod dictum est: Nigra sum, et speciosa ? Et quomodo acceperunt isti in escam draconem istum? Puto quia magis Christum acceperunt in escam: sed Christum quo se consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavit, comminuit, in aquam sparsit, et dedit populo bibere : sic factum est magnum atus, sed illuminatus! Quid egit? Mitte in
Abbreviated transcription (Latin):
Et de illo quid fecit qui oꝑatꝰ est salutẽ in me¬
dio tͣre Audi. Iu confregisti caput draconis.
Cuiꝰ draconis: Intelligimꝰ dracones omĩa de¬
monia sub diabolo militantia. Quẽ gͦ singula¬
rẽ draconẽ cuiꝰ eaput confractũ ẽ nͥ diabolum
iꝑsum intelligere debemꝰ: Qd de illo fecit.
Tu confregisti caput draconis. Illud ẽ intii
peccati. caput illud ẽ qd accepit maledicꝰtũ:
ut semen eue obseruar&e caput serpentis.
lutiũ omĩs peccati suꝑbia. Confracꝰtũ ẽ gͦ ca¬
put draconis: confractaẽ suꝑbia diabolica. Et
quid de illa fecit qͥ oꝑatꝰ c̃ salutem in medio tͣre
Dedisti eum inescam płis ethiopib. Qdẽ hoc
gentes: Et bene ꝑnigros. Ethiopes enĩ ngri
st̾ Ipsi uocant᷑ ad fidẽ qui nigri fuert̃: ipsi
prorsus: ut dicatur eis. Fiustis enĩ aliquando
tenebis: minc autẽ lux in dño. Ipsi prorfus uo¬
cant᷑ ngri: s ne remaneant nigri. De his eñ

Expanded text:
Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in meEt de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . um omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hocGentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneant nigri: de his enim
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus infinem: Usque qͦ irritat aduersa¬
rius. Ulsqueqͦ manum tuam auertis a sinu
tuo. Cum hec dicimꝰ. ds̃ autem Rex nrͣ ante scła
oꝑatꝰ est salutem in medio tre: & nos dormimus.
lam ingilant gentes & nos stertunus: & tanꝗͣ
nos ds̃ deseruerit in somnis deliramꝰ Oꝑatus
ad intellecꝰtũ. Dic nob qualem salutẽ oꝑatꝰ eͣ
ds̃ in medio tͣre. Cum illa ur̃a tͣrena salus cuer¬
sa ẽ qͥd fecit: Ud ꝓmisit: Tu confir masti in
uirtute tua mare Tanquã gentẽ uideoꝵ uelut
aridam a flucꝰtib separatam. Alare in amari¬
tudine sua gentes erant: tͣramq illã undiq
cireumluebant. Et ecce confirmasti in uirtu¬
te tua mare: & remansit tra sitiens ymbrẽ tun
Tu confirmasti in uixtutetuia mare: contruusti
capita draconũ in aqua. Draconũ capita demo¬
nͣ suꝑbias a quib gentes possidebant᷑ contri¬
uisti suꝑ aquam. quia eos quos possidebant tu
draconum: Illi enim dracones habent prin¬
cipem suuͣ & ipse primus ẽ magnus draco.

Expanded text:
inimicus in finem? usquequo irritat adversarius? usquequo manum tuam avertis a sinu tuo? Cum haec dicimus, Deus autem rex noster ante saatus est salutem in medio terrae; et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, in somnis deliramus. Operaad intellectum; dic nobis qualem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quid fecit? quid promisit? Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare: contrivisti capita draconum in aqua. Draconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti super aquam; quia eos quos possidebant, tu draconum? Illi enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco.
Abbreviated transcription (Latin):
turus est ad iudicium: nisi qui resur rexte
a mortuis. Uenturus p̾muntiabatut. uenit
& contemptus ẽ a iudeis. ambulans in terr̃a:
contempnitur a falsis xpͣianis sedens in celo.
Eocurge dñe udica causam meam: quoni¬
am in te credidi. Non percam: quia credidi
qͦd non uidi. Opes mea: non fallar. Accipiam
Qd ꝓmisisti: uidica causam ineam. Nemento
obpbrioꝵ tuorum eorum que ab imprudentẽ
sunt tota die. Adhuc enim insultatur axpͣo
nec deerunt tota die. hoc est usq in fincm
scłi uasa ire. Adhuc dicitua. Clana p̾dicat̃
xpͣiami. Adhuc ̃r. Inanis est resurrectio mor¬
tuorum ltdica causam meam: memento obp¬
briorum tuoꝵ.D. quorum nsi eorum. que ab
imprudente sunt totadic: Numquid pru¬
detis hoc dicit. Prudens enim dictus ẽ por¬
ro uidens. Si prudens porro uidens: fide ui¬
detur porro. Nam oculis uix ante pedes uidẽt᷑
Ingemiscentium & expectantiui iam quod
ꝓmisisti de nouo testamento & ad ipsam fideo
ambulantiñ ne obliuiscaris uoces dep̾cantium

Expanded text:
dicium, nisi qui exsurrexit a mortuis. Venturus praenuntiabatur; venit, et contemptus est a Judaeis ambulans in terra; contemnitur a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam meam. Quoniam in te credidi, non peream; quia credidi quod non vidi, spe mea non fallar, accipiam quod promisisti; Judica causam meam. Memento opprobriorum tuorum; eorum quae ab imprudente sunt tota die. Adhuc enim insultatur Christo; nec deerunt tota die, hoc est usque in finem saeculi, vasa irae. Adhuc dicitur: Vana praedicant Christiani; adhuc dicitur: Inanis est resurrectio mortuorum. Judica causam meam: memento opprobriorum tuorum. Sed quorum nisi eorum quae ab imprudente sunt tota die? Numquid prudens hoc dicit? Prudens enim dictus est, Porro videns: si prudens porro videns, fide videtur porro; nam oculis vix ante pedes videtur Ingemiscentium, et exspectantium jam quod promisisti de Novo Testamento, et ad ipsam fidem ambulantium, ne obliviscaris vocem deprecantium
Abbreviated transcription (Latin):
mimicus: Sic est certe. Agnoscimus hoc: in¬
ac omnes in morte. Uel iam exꝑti cauti simꝰ
Non enim cessat & m̃ serpens insusurrare et
dicere. Humquid uete ds damnaturus est
tantas turbas liberaturus ẽ paucos: Qd est
aliud quam contra p̃ceptum facite non mo¬

Expanded text:
imicus? Sic est certe: agnoscimus hoc; inde omnes in morte: jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
suiit facere ut audiant & faciant. Tu autẽ qͥn¬
tum longe es a faciendo: qui tantum fugis ab
audiendo. Sed ego inquit ñ ȩdifico suꝑ are¬
nam. Nudum te inuenturus ẽ fluuius. Nũ¬
quid ido te nͣ ablaturus ẽ. Numquid ideo
pluuia non necabit: Numquid ueniti prop¬
terea non arripient: Ergo. tieniam & audi¬
am. S cum audieris fac. Nlam si audicris &
non feccris: edificasti quidem suꝑ arenam. Ia
gͦ sine edificio constituti nudi sumꝰ in edificio
autem suꝑ arenam. posito sub ruina sumus: res¬
tat ut suꝑ petram ȩdificemus: & quod audi¬
uimus faciamus :¬

Expanded text:
sunt facere ut audiant et faciant: tu autem quansunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te inventurus est fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! Ergo veniam et audiam. Sed cum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed super arenam. Quia ergo sine aedificio constituti, nudi sumus, in aedificio autem super arenam posito sub ruina sumus; restat ut super petram aedificemus, et quod audivimus faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
generis humani ue¬
ritas clamat.
iusticiam loquimnini: rec¬
ta iudicate filii hominũ
Cui enim iniquo facile n¬
est loqui iusticiam Aut
quis de iusticia intͣrogatuᷤ
quando non habq causã
non facile respondeat qͥd
sit iustum: quando quidẽ
manu formatoris nr̃i in ip¬
sis cordib nr̃is ueritas scripsit. quod tibi ñ
iuis fieri ne facias alteri: Hoc & antequam
lex daret᷑ nemo ignorare ꝑmissus ẽ: ut esso
unde iudicarentur. &. quib lex ñ eẽt data
facit. Qui autem audit & non facit: edificat
suꝑ arcnam. Qui nec audit nec facit: nichil
edificat. Sed quom̃ qui ȩdificat suꝑ arcnam:
rumam sibi edificat. sic ille qui non edificat
suꝑ petram. uenicite fluuio. sine domo rapit̃
Non est quod facere: nisi & ȩdificare & suꝑ
petram edificare: idest audire & facere. Nec
alius dicat. Ut quid ꝓcedo ad eccłam.: Ecce
qui cotidie ad eccłam ꝓcedunt: ñ faciunt qͦd
audiunt. faciunt tamen ut audiant: si pos¬

Expanded text:
generis humani veritas clamat: justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Cui enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non efacit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam : qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; sic ille qui non aedificat super petram, veniente fluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Utquid procedo ad ecclesiam? ecce qui quotidie ad ecclesiam procedunt, non faciunt quod audiunt. Faciunt tamen ut audiant; sic pos
Abbreviated transcription (Latin):
GL ADO
sunt multa in hoc
auditorũ intelli¬
gendi impedunen¬
tũ. Proinde adiuuan¬
te dño cũ affectu
diti in scola xp̃i currere debemꝰ que plana sutl̃.
ut si forte obscura exigunt officium intͣpre¬
tandi. ea quȩ plana sunt legendi officiũ a me
debeant flagitare. Cantatur hic de aduento
tat ille asaph quantũ apparet Illuminatus
tia: destruentia recentes deos. edificantia fidẽ
in uerũ & et̾̃num dm. Etiã in crastinũ diem
inuitamꝰ caritatẽ urãm. Cras illi habent ut
audimꝰ mare. in theatio: nos habeamꝰ portum
bati ñ possumꝰ ad mensam cipriani conueni¬
re quia festiuitas ẽ scõꝵ martyrũ. erastinũ
ad ipsã mensam conuenianus.

Expanded text:
 adeo multa sunt in hoc auditorum intelligendi impedimentum. Proinde adjuvante Domino, cum affectu diti in schola Christi, currere debemus quae plana sunt; ut si forte obscura exigunt officium interpretandi, ea quae plana sunt legendi officium a me debeant flagitare. Cantatur hic de adventu ea ejus. Sed cantat ille Asaph, quantum apparet, illuminatus tia; destruentia recentes deos, aedificantia fidem in verum et aeternum Deum. Etiam in crastinum diem invitamus Charitatem vestram. Cras illi habent, ut audivimus, mare in theatro: nos habeamus portumbati, non possumus ad mensam Cypriani convenire, quia festivitas est sanctorum Martyrum; crastino ad ipsam mensam conveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ISERicordiao et iubici¬
ym cantabo tibi oñe. Ne¬
mo sibi ad impunitatẽ
blandiatur de miscdĩa
mo in melius commutat᷑
exhorreat iudiciũ d̃i.: qͥa
pͣcedit miscdia. Homi¬
nes autẽ quando iudicañ
aliquando uicti miscdia faciunt contra iusticiã
dicii seueritatẽ nec inuidicando cũ seueritate
amittit miscdie bonitatẽ. Ecce si temporib¬

Expanded text:
isericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericormo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciunt contra justitiam; dicii severitatem, nec in judicando cum severitate amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporib
Abbreviated transcription (Latin):
rio altissimi & in ꝓcectione diceli commorabituu:
sicut audistis psalmum & cantastis. Nlam inde inci¬
pit psalmꝰ. Qb autem uerbis temptauit dũm di¬
abolus cum ad ipsa uenerimꝰ agnoscetis. Nota sutł̃
em̃. Dicet dño susceptor m̃s estu: & refugiũ meũ

Expanded text:
rio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis tentavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum,
Abbreviated transcription (Latin):
tare aususc̃ Audiamꝰ
gͦ ut possimꝰ instruc¬
ti resistere tempta¬
tori ñ pͣsumentes in
nob. s imipso qͥptior
temptatꝰ eͣ ne nos
in tẽptatione ui¬
ccremur. Illienim temptatio ñerat necessaria.
Iemptatio xp̃i: nra ẽ docꝰtrina. Si autẽ adtenda¬
mꝰ quid responderit diabolo ut hoc & nos respon¬
deamꝰ qͦndo similit̾ tẽptat: intramꝰ ꝑ ianuã. sicut
audistis lectionẽ eugłii. Ed enĩ ẽ intrare ꝑianuã
turi sumꝰ uias xpĩ: Nũquid inea magnificentia
qͥ ds̃ erat incarne: Aut ad hoc nos exhortat᷑. aut
hoc a nob exigit ut miracula talia qͦlia fecit ipse
uocat hominẽ faciens eñ miitatdrẽ suũ ut ct̃
illo gub̃net celũ &. tͣram & omĩa que incis st̃ an

Expanded text:
tare ausus est. Audiamus ergo, ut possimus instructi resistere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? turi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse,vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit benc iuiuere & int̾ ebrios sobriꝰ ec̃ ent̃
forncar ios castus cc̃ int̃ consultores mathemati¬
coꝵ dm̃ sincerit colere nichil tale requiere. e mit̃
spectatores nugarũ theatricarũ nolleie iuisi
ad eccłam: patitur insultatores ipsos xp̃ianos s pa¬
titur uerba aspeta. & dict̃. Tu magnus tuiꝰtus
tues helẏas. tu espettꝰ. de celo uenisti. Insultañ
quocumq se uertent. Audit hincatq inde uer¬
a uia: Quando audit uerba aspera unde sibi fa¬
cere hab& solatiũ ut ñ curet uerba aspera nec ie¬
cedat auia & intret ꝑ iauuam dicat Qualia uer
s monuit te adũsus uerba aspera. ne incidas in
te tͥ sit ꝓtectio: ne putes quia cute potesptegtrt
llle te pteget ut eruat. Cruet de muscipula ut¬
nantiũ: & a uerbo aspero. Int̾̃ scaptilas stias obum¬
brabit tͥ. Et a tergo potes intelligert: & apccrito¬
re Scapule em̃: cura caput st̃ Si quia dicit sub

Expanded text:
voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius esse, et inter voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius esse, et inter fornicarios castus esse, et inter consultores mathematicorum Deum sinceriter colere et nihil tale requirere, et inter spectatores nugacium theatrorum noluerit ire nisi ad ecclesiam, patitur insultatores ipsos titur verba aspera; et dicunt, Magnus tu, justus, tu es Elias, tu es Petrus, de coelo venisti. Insultant; quocumque se verterit, audit hinc atque inde verst, non recedere a via? Quando audit verba aspera, unde sibi habet facere solatium, ut non curet verba aspera, nec recedat a via, et intret per januam? Dicat: qualia verbsed te monuit adversus verba aspera ne incidas in te tibi sit, ne putes quia tu te potes protegere: ille te proteget, ut eruat; et cruet de muscipula venantium, et a verbo aspero. «Inter scapulas suas obumbrabit tibi,» et a tergo potes intelligere, et a pectore: scapulae enim circa caput sunt. Sed quia dicit, «sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ plerumꝙ retia tendunt᷑ ad capiit seps
tendunt̾ atuib & lapides mitunt᷑ in sepcur lapoe
illi nichil fac turist̃ aib quando eiĩ ferit au
qui lapides mittit in sepem timeus aut c̃ auis inañt
sonũ cadit in retia: sic autẽ hornes tuñtesinsid¬
tator uerba uana & mania. & erubescentes conui¬
tuis suꝑfluis caat in laqueos uenantiũ. & capum¬
mecogit ds dicere: Qlib mͦ hoc accipiatis. Ogt
ine ds dicere. Et sin dixero ego cado in laqucos
uenantiũ. Si enim detracꝰtiones hominũ tumnco
ut ñdicã ego ipsc a uerbo aspero cado in laqucos
quib sierubuerit cadit in muscipulã uenantiũ
sic int̾. ⁊pĩanos qui uoluerint eẽ ailigentioꝵxs et
meliores ab ipsis xp̃ĩanis audiunt insultationes.
Et quid ꝓdest fr̃s qͦd aliquando inuenis cuita¬
tẽ ubi nullus c̃ paganꝰ: Nemo ibi insultat xp̃i¬
ano qͦd ẽ xpĩanus. quia ñ ibi inuenit᷑ paganus.
S st̃ multi male uiuentes xp̃iant intͣ quos qui

Expanded text:
 plerumque tenduntur, ad caput sepis tenduntur avibus, et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi sunt avibus. Quando enim ferit avem, qui lapidem mittit in sepem? Timens autem avis inanem sonum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, came cogit Deus dicere? Quomodolibet hoc accipiatis, cogit me Deus dicere; et si non dixero, ego cado in laqueos venantium: si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; ego ipse a verbo aspero cado in laqueos quibus si erubuerit, cadit in muscipulam venantium: sic inter Christianos qui voluerint esse diligentiores et meliores, ab ipsis Christianis audituri sunt insultationes. Et quid prodest, frater, quod aliquando invenis civitatem, ubi nullus no quod christianus est, quia non ibi invenitur paganus: sed sunt multi male viventes christiani, inter quos qui
Abbreviated transcription (Latin):
sumina potestas ẽ ꝑmitterct᷑. Totã głam dõ dabat:
abstulit: hoc dixit Dñs dedit. dñs abstulit. Non drẽ
dñs dedit diabolꝰ abstulit: qͥa nichil abstulisset di-¬
abołꝰ nisi ꝑmisisset dñs. Idõ autẽ ꝑmisti dñs ut ho¬
mo ꝓbaretur. diabolꝰ uinceret᷑. Et quando eũ pla¬
ga ꝑcꝰsit ille ꝑmisit. qͥacũ a capite usq ad pedes
in putredinẽ uermiũ flucrae nec tõ tribuit diabolo
aliquam potestatem iob: s cum ei suggessisset uxor
eiꝰ quã solam reliquerat diaboliis ñ consolatͥcẽ mari¬
tis: adiutricẽ sui & dix̃ er dic aliqͦd ũbum in dm̃ et
morere: dixit ei Loquuta es tamꝗͣ. uma de insipien¬

Expanded text:
on dabat. omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod verbum in Deum, et morere
Abbreviated transcription (Latin):
ducauert̃ ut ẽc̃ts quasi dii & ꝑdidert̃ qͦd erant
facti homines immortales. In adiutorio em̃ suo ha¬
bitare uoluert̃: ñ in adiutorio altissimi ldo sug¬
gestiones serpentis audiert̃ p̾cepta dĩ contemp
in eum. qm̃ ipse eruet me. Non ego mẽ. Uide
si alud aliquid docet nͥut tota spes nr̃a nͣsit in
uob̾: ñ sit in homine Unde te eruet: De mu¬
scipula uenantiũ: & a uerbo aspero. De musci¬
pula uenantiũ magnum aliqͥd ẽ: a uerbo aspero
quid magnũ: Multi in muscipula uenantiũ
ꝑ uerbum asperum cȩcidert̃. Quid ẽ quod dico:
Tendit diabolus & angłi eiꝰ tamquã uenantes
tendunt muscipulas. & longe ab ipsis muscipu¬
lis ambulant homines qui in xpõ ambulant N
sit: & ñ cades inmuscipuła diaboli. Abetranti
a uia. ianubiẽ muscipula. Hiuc atq: hinc ponte
laqueos ambulas. S iis securus ambulare: Noli
declinate indexterã neq insimstrã. & sit tͥ uia il¬
le qui tͥ facꝰtus ẽuia ut ꝑducat te ad seꝑse: & non

Expanded text:
ducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo habitare voluerunt, non in adjutorio Altissimi: ideo suggestionem serpentis audierunt, praeceptum Dei contempin eum; quoniam ipse eruet me,» non ego me. Vide si aliud aliquid docet, nisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit in homine. Unde te eruet? «De muscipula venantium, et a verbo aspero. De muscipula venantium,» magnum aliquid est: «a verbo aspero,» quid magnum? Multi in muscipulam venantium per verbum asperum ceciderunt. Quid est quod dico? Tendit diabolus et angeli ejus, tanquam venantes tendunt muscipulas; et longe ab ipsis muscipulis ambulant homines qui in Christo ambulant: nostus sit, et tu non cades in muscipulam diaboli. Aberranti a via, jam ibi est muscipula. Hinc atque hinc ponit laqueos ambulas. Sed vis securus ambulare? Noli declinare in dexteram neque in sinistram; et sit tibi via ille qui tibi factus est via , ut perducat te ad se per se; et non
Abbreviated transcription (Latin):
facit diabolꝰ siue aꝑte ꝑ homines. siue occulit sic̃
iob si fortis sis tolerans: habitab̾ in adiutono altis¬
simi. sic̃ dicit iste psalmꝰ: qͥa si recedas ab adiutorio¬
altissimi te ipsũ ñ ualens adiuuare cades. Multi
enĩ fortes st̃ quando ab hominib patiunt᷑ ꝑsequui¬
tionẽ & iudentes eos aꝑte seuire in se putant qͥa tẽ
imitant᷑ passlones xp̃i. si aꝑte eos homines ꝑsequant᷑.
se ñ coronari a xp̃o. Hlolitiere. quando imitarixꝑmn¬

Expanded text:
fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: se non coronari a Christo. Noli timere quando imitari
Abbreviated transcription (Latin):
in eo debes attendere ut uniteris. Aliracula eñĩ &
nͣdum natꝰ de maria fecit. ¶senĩ uniꝗͥ fecit nͥ ipse
ln uirtute xp̃i helias mortuũ suscitaũ. Nisi force ma¬
ior ẽ petrꝰ quã xp̃e qͥaxpc uoce suscitauit egiotantẽ:
petrꝰ autẽ cum transir&. umbra eiꝰ tangendi ꝓfere¬
dementissimꝰ dixerit: Quare gͦ tanta potentia in
petro: Quia xp̃c inpetro: idõdixit. Om̃s quiuene¬
runt: fures st̃ & latrones. Idẽ qui uenert̃ suaspon¬
missi: in quib ego ñ fur qͦsego ñ introduxi. Quotqͦt
gͦ muracula factast̃ siue apͣcedentib siue aconseqͥn¬
tib ide ipse dñs fecit: qui fecit & p̃scutia sua. Nec
ad ipsa gͦ miracula hortat᷑ quȩ &e ipse fecit: & anteqͣ
cẽt homo. D. qͦ te hortat᷑. Ut imiteris qͦd ñ possetꝰ
nͥ factꝰ homo. Tolerare eñi passiones nũqͥd posset
nͥ homo: Alori& crucifigi & humiliari: ñ poss& nͥ
homo. Si gͦ & tumolestias huiꝰ scłi cũ pateris quas

Expanded text:
in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major est Petrus quaPetrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferedementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponme, in quibus ego non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo messet homo; sed quo te hortatur? ut imiteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas
Abbreviated transcription (Latin):
: populus meus le¬
gem meam. Quem hic creda¬
Mus loqui nisi dm̃: Ipse enĩ
legem dedit pło suo: quem
liberatum ex egypto cong¬
gauit. Que congregatio
ꝓprie sinagoga num¬
cupat᷑: quod int̾pre¬
tatur asaph. Uerũ
gͦ ita dictum ẽ in¬
tellectus a saph: quod ipse asaph intellȩxerit.
an figurate intelligendum quod eadem sinago¬
ga idest idem pl̃s intellexerit cui dicit᷑: attendi¬
te pls meus legem meam. Quid ẽ gͦ quod ci¬
dem płõ per ꝓpħam increpat dicens. isrł autẽ

Expanded text:
 populus meus, legem meam. Quem hic credamus loqui nisi Deum? Ipse enim legem dedit populo suo, quem liberatum ex Aegypto congregavit, quae congregatio proprie Synagoga nuncupatur, quod interpretatur Asaph. Utrum ergo ita dictum est, Intellectus Asaph, quod ipse Asaph intellexerit; an figurate intelligendum, quod eadem Synagoga, hoc est, idem populus intellexerit, cui dicitur, Attendite, populus meus, legem meam? Quid est ergo quod eumdem populum per prophetam increpat, dicens: Isr
Abbreviated transcription (Latin):
et̃num & in scłm intͣ pretari potest. D ꝓ loco in¬
telligendum quid melius int̾ pretandum sit
Sensus gͦ huius loci magis uidetur michi osten¬
dere in scłm dici oportere: idest usq in fine scłi
Sequens enim uersus more scripturarum ma¬
ximeq psalmoꝵ repetitio suꝑioris ẽ. ordine cõ¬
mutato prius habens quod ibi ẽ posteriꝰ: & pos¬
teriꝰ quod ibi ẽ prius. Nlam quod ibi dictum. ẽ
confitebimur tibi. ꝓhoc ipso hic dictũ ẽ annun¬
tiabimꝰ laudem tuam. Quod itaq ibi dictum ẽ

Expanded text:
ernum, et in saeculum interpretari potest; sed pro loco intelligendum quid melius interpretandum sit. Sensus ergo hujus loci magis mihi videtur ostendere, in saeculum dici oportere, id est usque in finem saeculi. Sequens autem versus more Scripturarum, maximeque Psalmorum, repetitio superioris est ordine commutato, prius habens quod ibi est posterius, et posterius quod ibi est prius. Nam quod ibi dictum est, confitebimur tibi, pro ipso hic dictum est, annuntiabimus laudem tuam. Quod itaque ibi dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
fitiem hic saluus erit: Merito & hic miscđiam
e ueritatem cius quis requir& ci. Quid ẽ ei uf¬
ficcr& quis requir&. Quare addidit ei. nͥ quia mul¬
ti querunt miscłiam eius & ueritatẽ discere in li¬
bris eiꝰ & cum didicerint sibi uiuunt ñ illi. sua qͦ¬
illam tiorunt illam. Non enu p̾dicarent illã:
nͥ nossent illam. S. qͥ d̾m amat & xp̃m: in p̃cli¬
cando requirit miscdiam: & ueritatẽ ipsius.
Ipseallam require ei non sibi. idest non ut ips
habeat ex hac predicatione commoda tempora¬
lia. s ut prosit menbris ipsius idest fidelib cuł.
cum ueritate ministrando qͦd nouit: ut qͥ uiuit

Expanded text:
rit . Merito et hic misericordiam et veritatem ejus quis requiret ei? Quid est, ei? Sufficeret, quis requiret: quare, addidit, ei, nisi quia multi quaerunt misericordiam ejus et veritatem discere in libris ejus; et cum didicerint, sibi vivunt, non illi; sua quillam, norunt illam: non enim praedicarent illam, nisi nossent illam. Sed qui Deum amat et Christum, in praedicando misericordiam et veritatem ipsius, ipse illam requiret ei, non sibi: id est, non ut ipse habeat ex hac praedicatione commoda temporalia, sed ut prosit membris ipsius, id est fidelibus ejus, cum veritate ministrando quod novit; ut qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ peccatum: qm qui multum sibi pollicet᷑ de
miscdłia dĩ. subrepit in animum ipsius ut faciati
iniustum dm̃. & putet. quia si ꝑmanserit peccator
& noluerit recedere ab iniquitatib suis uenie ille
& ibi eum positurus ẽ ubi ponit seruos suos qui
ei obtemꝑant. Et iustum hoc erit ut ibi te po¬
nat ꝑseue rantẽ in peccatis: ubi positurus ẽ illo̾
qui recesserunt a peccatis. Sic uis iniustus et̃:
ut & dm facias iniustum. Quiduis gͦ conuer

Expanded text:
super peccatum. Quoniam qui multum sibi pollicetur de super peccatum. Quoniam qui multum sibi pollicetur de misericordia Dei, subrepit in animum ipsius ut faciat injustum Deum, et putet quia si permanserit peccator, et noluerit recedere ab iniquitatibus suis, veniet ille, et ibi eum positurus est ubi ponit servos suos qui ei obtemperant. Et justum hoc erit, ut ibi te ponat perseverantem in peccatis, ubi positurus est illos qui recesserunt a peccatis? Sic vis injustus esse, ut et Deum facias injustum? Quid vis ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo dies suꝑ dies regis adicies antios eiꝰ usq it di¬
em generationis & generationis. Generationis inor¬
talis accipio. Cuiis generationis alterius mentio¬
in conspectu di. Scd̾m quid. Aut ꝓpt̾ quid
Miscdiam & ueritatem eius quis require ei: Bi¬
eius. Magnus sermo de ueritate & miscdia: si bre¬
uitatem ꝓmisimus. Breuit᷑ accipite quid sit ueri¬
tas. & miscdia: quia ñ parum ẽ quod dictum esti
quia ñ merita nr̃a attendit ds s bonitatc̃ suam
ut peccata nobis omĩa dimitter&. & uitam eteꝵ¬
nam ꝓmitterae. Ueritas autem: quia ñ fallit
reddere quod ꝓmisit. Agnoscamus hic eam ⁊ nos.
suam & ueritatem suam miscdiam. dimittendo
peccata nĩa ueritatem exhibendo ꝓmissa sua: sic
& nos faciamus hic miscdiam & ueritatẽ. Miscdĩ¬
am cura infirmos. cuta egentes. cura nr̃os etiã iui¬
micos: ueritatẽ. ñ peccando nec adiciendo peccatũ

Expanded text:
Ergo dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diErgo dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diem generationis, generationis mortalis accipio. Cujus generationis alterius mentioin conspectu Dei: Secundum quid, aut propter quid? Misericordiam et veritatem ejus quis requiret ei? Ditestimonia ejus . Magnus sermo de veritate et misericordia, sed brevitatem promisimus. Breviter accipite quid sit veritas et misericordia; quia non parvum est quod dictum est, quia non merita nostra attendit Deus, sed bonitatem suam: ut peccata nostra nobis dimitteret, et vitam aeternam promitteret. Veritas autem, quia non fallit reddere, quod promisit. Agnoscamus hic eam et nos, suam et veritatem suam; misericordiam dimittendo peccata nostra, veritatem exhibendo promissa sua: sic et nos faciamus hic misericordiam et veritatem; misericordiam circa infirmos, circa egentes, circa inimicos etiam nostros; veritatem non peccando, nec adjiciendo peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
&e intͣ illas ꝑseuerare usq in finẽ. De his gͦ
cum loqueretur: has significans. quid subuui¬
git. Ostendisti plebi tue dura Iam plebi
tue. iam facte tributarie post uictoriã da¬
uid. Ostendisti plebi tuc dura. In quib: In
ꝑsequutionib quas ꝑtulit ęccła xp̃i. quando
tantus martyrum sanguis esfusus ẽ. ostendi¬
sti plebi tuc dura: potasti nos uino stibula¬
tionis. Quid ẽ stimulationis: Non ꝑemp¬
tionis. Non enim erat ꝑemptio ꝑdens .s me¬
dicina urens. Potasti nos uino stimulationiꝰ
Quare hoc: Dedisti metuentib te signi¬
ficationem. ut fugiant a facie arcus. Pertii¬
bulationes inquit temporales. significasti tu¬
is fugere ab ira ignis sempit᷑ni. Dicit enun
peteus apłs. Tempus ẽ: ut uidiciũ incipi¬
at a domo di. Et exhortans martyres ad
tolerantiam cum seuire mundus. cũ stra¬
ges a ꝑsecutorib fierent. cum longe lateqi¬
est: illo adam: ex quo ẽ totum genus humanũ

Expanded text:
et inter illas perseverare usque in finem. De his ergo et inter illas perseverare usque in finem. De his ergo cum loqueretur, has significans, quid subjungit? Ostendisti plebi tuae dura: jam plebi tuae, factae tributariae post victoriam David. Ostendisti plebi tuae dura. In quibus? In persecutionibus quas pertulit Ecclesia Christi, quando tantus martyrum sanguis effusus est. Ostendisti plebi tuae dura: potasti nos vino stimulationis. Quid est, stimulationis? Non peremptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed medicina urens. Potasti nos vino stimulationis. 6. vers. 6. Quare hoc? Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apostolus Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerantiam, cum saeviret mundus, cum strages a persecutoribus fierent, cum longe lateqest ille Adam, ex quo est totum genus humanum.
Abbreviated transcription (Latin):
ponturbasti cam. Quomͦ conturbata ẽ terra
Conscientia peccatoꝵ. Quo imus. quo fuginꝰ
quando ille gladius ubratus ẽ: Agite pęm¬
tentiam: apppitquabit enim regnum celoꝵ
Commo uisti t̾ram & conturbasti cam: Sana
contritiones eius qm̃ mota ẽ. Non dignia sa¬
nari si mota ñ ẽ s. loqueris p̃dicas minaris
de d̾o uenturum udicium non taces p̃cepti
di mones: ab his reb non quiescis. Et quiau¬
dit. si nͣ tim& si non mouet᷑: non c̃ dignuᷤ sa¬
nari. Audit alius. alius mouet᷑ stunulat᷑ peo¬
stus tundit. lacrimas fundit: Sana conttioniꝰ
sa uetustate mutato homitic in melius fac¬
ta luce eis qui teciebre fuerunt: sequitur
quod alibi scriptum ẽ. Fili accedens ad seriu¬
futem d̃ista in iusticia & timore: & p̾para ani¬
mam tuam ad temptationõ. Prior labor ut
displiceas tibi ut peccata expugnes. ut mute¬
iis in melius. Scd̾s labor: ꝓeo quod mutatꝰ
es. ferre tribulationes. & temptationeᷤᷤ hui scłs

Expanded text:
conturbasti eam. Quomodo conturbata est terra? Conscientia peccatorum. Quo imus? quo fugimus, quando ille gladius vibratus est: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiones ejus, quoniam mota est. Non digna est sanari, si mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, praeceptum Dei mones, ab his rebus non quiescis; et qui audit, si non timet, si non movetur, non est dignus sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus tundit, lacrymas fundit: Sana contritionesa vetustate, mutato homine in melius, facta luce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus labor, pro eo quod mutatus es, ferre tribulationes et tentationes hujus saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantum prolixus est: sed non
terreat quia psalmus breuis ẽ. Tanquam gͦ
Quantulum ꝓlixiorem psalmum audierim
&& nutriendis. loquimur in ȩccł̃a di. nec alie
a sapore istarum litterarum: a quib mundi
debent. Si enim ea quȩ sepissime audistis. ci
iocunditate in ore cogitationis ruminatiᷤᷤ. ne
obliuone tanquam inuentre sepelistis: eadi
ipsa recordatio ur̃a & memoria. multum ne
poterit adiuuare. ne multum loquam᷑ ac
enodandum quasi rudib ea quȩ iam uosi
se nouimꝰ. Certe illud meminimꝰ. sepe uos.
disse quod dicimꝰ. Uix ẽ ut in psalmis ini¬
nias uoces nisi xpi & eccłȩ aut xp̃i tantũ. a

Expanded text:
aliquantum prolixus est; sed non nos terreat, quia Psalmus brevis est. Tanquam ergo aliquantulum prolixiorem Psalmum audierimus,  nutriendis loquimur in Ecclesia Dei, nec alienis a sapore istarum Litterarum a quibus mundus debent. Si enim ea quae saepissime audistis cum jucunditate in ore cogitationis ruminastis, nec oblivione tanquam in ventre sepelistis; eadem ipsa recordatio vestra, et memoria multum nos poterit adjuvare, ne multum loquamur ad enodanda quasi rudibus ea quae jam vos nosse novimus. Certe illud meminimus saepe vos audisse quod dicimus: vix est ut in Psalmis invenias voces, nisi Christi et Ecclesiae, aut
Abbreviated transcription (Latin):
dam uota mea de die in diem. Si psallis nomi¬
nidi: ne psallas ad tempus. Uis in scłm scłi psal¬
lete. Uis in ętͣnum psallere: Redde ei uota tua
de die in diem. Quid est redde uota tua de dic in
diem: De die isto in illum diem perseuera. Rcd¬
de uota in isto die: donec ꝑuenias ad illum diẽ
Hoc est. qui ꝑseuerauerit usq in finem: hic

Expanded text:
dam vota mea de die in diem. Si psallis nomini Dei, ne psallas ad tempus. Vis in saeculum saeculi psallere? vis in aeternum psallere? Redde ei vota tua de die in diem. Quid est, redde ei vota tua de die in diem? De die isto in illum diem. Persevera reddere vota in isto die, donec venias ad illum diem: hoc est, Qui perseveraverit usque in finem, hic
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. Habes in cugło &e gladium uenit
mittere in t̾ram: habes in eugło. Attulit igñc
unde succenderetur mesopotanua syria & Syrid.
sobal. Aitulit gladium unde ꝑcuteret᷑ edom.
Iam gͦ illa strages facꝰta ẽ: ꝓpt̾ cos qui imu¬
tantut in tituli inscriptionem ipsi dauid. Au¬
cliamus eorum uocem: salubrit᷑ ꝑcussi sunt
erecꝰti loquantus. Dicant gͦ mutati in iue¬
luis. mutati in tituli inscriptionẽ: inmuta¬
ti in doctrinam ipsi dauid: dicant. Prep
pulisti nos & destruxisti nos: iratus es & mi¬
sertus es nr̃i. Destruxisti nos: ut ȩdifica¬
res nod. Destruxisti male edificatos. destruxis¬
ti uanam uctustatem: ut sit edificatio in no¬
uum hominẽ edificatio mansuia in ģtͣruca
Merito uatus e: &e misertuz es nr̃i. Non mꝑ¬
sereris nisi uasceri. Destrixisti nos ua tuae¬

Expanded text:
mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem ipsi David. Audiamus ergo eorum vocem: salubriter percussi sunt, erecti loquantur. Dicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos, destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos