comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ siue ñ nouĩnt. Similit cum alicuius
tenentur peccã abeis tenentur quib ille
cordis prauitate disiungitur. siuenotis
corpalit̾ siue ignotis. Omnes malisp̃ua
lit̾ abomis seiuncti sunt. Si autem etiã¬
corpalit apta discessi oc̃ sepentur. peiores
quisq peior idhãt.⁊ quanto peioritradat.¬

Expanded text:
liter, sive non. Similiter cum alicujus ta, ab eis tenentur a quibus ille cordis pravitate disjungitur, sive notis corporaliter, sive ignotis. liter a bonis seiuncti sunt, si autem corporaliter aperta dissensione separentur, peiores quisque peior id habeat, et quanto peiori tradat.
Abbreviated transcription (Latin):
tioncquischoc as recognoscit fecissedidici¬
mus. cum adep̃itum quoqrbis gradib
quib frequentissime cautum ẽ debeat pẽ¬
nominut inminorib initiati offirus adi
maiora firmentur. debet eniman c̃ẽ disci¬
pulus quisꝗs ẽẽ dector desiderat ut possit
docere qddidicit. Omnis inte institutio

Expanded text:
tione, qui se haec recognoscit fecisse, didicimus: cum ad episcopatum his gradibus, quibus frequentissime cautum est, debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio
Abbreviated transcription (Latin):
uota libiasumunt. ꝗdnecmonacho.
nec alicui cłicolicet. nec hac occõe adse¬
cularem conu̾satoem redeant.
dam ecce prepõituram
altiue accepit nec pri¬
orem uult relinquerc
seculanum quoq neg¬
otiorum pcurator effici¬
tur. qui clans ⁊ fulgidis uestib secxor¬
nans.abep̃o suo corrigitur relicto suo
asfitia rasecularepa ni dicem b̃t con fu

Expanded text:
ota sibi assumunt, quod nec monacho nec alicui clerico licet, ne hac occasione ad secularem conversationem redeat. dam ecclesiae praeposituram alterius accepit, nec priorem vult relinquere; saecularium quoque negotiorum procurator efficitur; claris et fulgidis vestibus se exornans ab episcopo suo corripitur; relicto officio suo ad saecularem judicem habet confu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius urbis.offerre ñ possunt. nec panem
scĩficatum dare. calicemq porngere. Si c¬
uero absentes bu fucnnt. ⁊ addandã orati¬
onem uecentur. soli darc debent.¬
llud antem honor. augusti. qd dcelcc

Expanded text:
ipsius urbis, offerre non possunt, nec panem sacrificatum dare, calicemque porrigere. Si vero absentes hi fuerint, et ad dandam orationem vocentur soli, dare debebunt.llud autem Honorii Augusti, quod de elec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de nobdicitur. magnam tistitiam c¬
gnare debet. Etrursum si in ea ñ inuenitr̃
malum qd de nob hoĩes loquuntur. ĩnxa¬
gnam tebemus letitiam psilire. Quidr
enim siñ homines laudant. ⁊ c̃oscĩa nr̃a¬
dicẽtem. Gloria nr̃a hec ẽ. testioniu o scic
nostire. Iobquoq dicit. Eecc ĩcelo testis
meus. Si ergo restis ẽ nob incelo testis ĩ
corde. dimittamus stultos foris loqui ꝙ
uolunt. Quid enim aliud detrahentes i¬
faciunt nisi inpuluerem sufflant ⁊ ĩocło
suos terram incitant. Ut unde plus detẽ¬
tionis ꝑflant.ande mag̾ nich nentatis
uideant. rocandi tam en sunt etiam ip̃i
⁊ tranquille admonẽdi. eisq satiffi mo¬
dis om̃ib debet scic̾tes qd̾ de iudeis iutas
dicit. neforte scandaluemus eos.Si aũt
sat̾fien sibi exuentate uolunt hẽs cõso

Expanded text:
quod nobis dicitur, magnam tristitiam generare debet. Et rursum si in ea non invenitur malum, quod de nobis homines loquuntur, in magna debemus laetitia prosilire. Quid enim si omnes laudant, et conscientiadicentem: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. Job quoque dicit: Ecce in coelo testis meus. Si ergo est nobis testis in coelo, testis in corde, dimittamus stultos foris loqui quod volunt. § 1. Quid aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant, ut unde plus detractionis perflant, inde magis nihil veritatis videant? Vocandi tamen etiam sunt ipsi et tranquille admonendi, eisque satisfieri modis omnibus debet, scientes quid de Judaeis veritas dicit: Ne forte scandalizemus eos. Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes conso
Abbreviated transcription (Latin):
tentiales decantet cum istis precib ki
neleison. patnr̃. Saluũ facseritũ cuu¬
Resta quesumus dominchinc Decotẽ
quendo reddatur innoxĩ. ꝑdominum
municatisacrum ministium ꝯtingẽ.
p̃sumunt. que pnia sit impoenda. iohs
xiii. clero ⁊ ordini salonitano seribens.

Expanded text:
salmos poenitentiales decantet cum istis precibus: Kyrie eleison, Pater noster, salvum fac servum tuuesta, quaesumus, Domine, huic quendo reddatur innoxius. Per, etcmmucati sacrum ministerium contingere praesumunt, quae poenitentia sit imponenda, Joannes VIII. Clero et ordini Salon
Abbreviated transcription (Latin):
Eillis autem qui in fia prechiam benefi¬
tium aut brditatem bñt ⁊ alt̾ius ep̃i pã¬
rochianisunt. ⁊ deloco adlocum it̃ fatuit
⁊rapinam ⁊dep̃tatioẽs pagunt. placuit
ut excomunicctur.necante er parrochia
excant. quam que patraruntdigneemnẽ¬
dent quorum excomunicatioseniori eo¬
rum ⁊propriocp̃osignisicanda eneeos ie¬
cipiant. anqua illucredantubirapina fe¬
ccuntet ibiomnia plenittrementent.

Expanded text:
illis autem qui infra parochiam beneficium aut haereditatem habent, et alterius episcopi parochiani sunt, et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt: placuit ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae perpetrarunt digne emendent. Quorum excommunicatio seniori eorum et proprio episcopo significanda est , ne eos recipiant antequam illuc redeant ubi rapinam fecerunt, et omnia pleniter emendent.
Abbreviated transcription (Latin):
croscis orthodote religionis fiũt imbutus
misterus.Sinauttin. aliud aliquid quoquo
moulquadam machinatione factum ułat¬
temptatum fii̾t offitium quidem sublimi¬
titis tuc clibrarum aun iacturam ꝓꝯdẽp

Expanded text:
crosanctis catholicae religionis fuerit imbutus mysteriis. Sin autem aliquid quoquo modo vel quadam machinatione factum vel attentatum fuerit, officium quidem sublimitatis tuae centum librarum auri jacturam p
Abbreviated transcription (Latin):
Timus aũtis prelati non subtrabant.
pdant.⁊ placita ppric uoluntatis. ⁊dĩple¬
ant. nõ ꝑpea tamendoctores in quantum
uires suppetunt arccta cmulatiee ⁊ boa in¬
tentioc reccoe debet scĩctes quia beati quip¬
secutionem patiuntur ppnistitiam t
nͣc subiectorum qui dciꝯsilium illis ñ

Expanded text:
ibus suis praelati non subtrahant. perdant, ut placita propriae voluntatis adimpleant. Non propterea tamen doctores in quantum vires suppetunt a recta aemulatione et bona intentione recedere debent, scientes, quia beati, qui psecutionem patiuntur propter justitiam. ine subjectorum, qui Dei consilium illis n
Abbreviated transcription (Latin):
bulum actionis ingressus. s psingulos
arrogans. tamimpudes inuenitur. quiĩ
cclesti militia queppensius ponderandac̃.
⁊sicut aurum repctitis ignib explorãda¬
c̃statim dux ee desiderat. cum tyro. in nõ
fũt. ⁊ prius uelit decere quam disce̾. assu¬
escat indominieastrs ilectorum prim¬
conum.diaconcm. pordinem fi. nec hoc
cedat.ut ⁊ nomerietas adimpleãt ⁊ men¬
tum ꝓbitatis stipendia ante acta testent᷑.
Insummi pontificis ure locum sparedbe¬
bit.facit hec nunia itmissio sacerdotum
nrorum. qui pompam multitudinis q̃¬
runt ⁊putant erhacturba aliquid sibidi¬
gnitatis acquin.hinc passim numcrosa
popularitas ctiam in his locis ubi solitu
dotalium repitur.dum ꝑ parrochias ex¬
tendi cupiunt. ant quib aluto prestare
ñ possunt diinos ordines larguintur.

Expanded text:
bulum actionis ingressis, sed per pluriarrogans, tam imprudens invenitur, ut in coelesti militia quae penitus ponderanda est, et sicut aurum rep, statim dux esse desideret, quum tiro ante non fuerit, et prius velit doceret quam discere? Assuescat in Domini castris in lectorum primconum, diaconum per ordinem fieri, nec hoc cedat, ut et nomen aetas impleat, et meritum probitatis stipendia anteacta testentur. Jure inde summi pontificis locum sperare debebit. Facit hoc nimia remissio consacerdotum nostrorum, qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his locis, ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt divinos ordines largiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uacua ẽ. sun insta c̃tanto curare cam nõ
debet. quantoaput deum ⁊tins ccclam.
neminem põt grauart iniqua sm̃a.Ita
ergo ea senabsolidesiterat. q̃se nulla¬
ten̾us ꝓspicit obligatum. Item ang.¬

Expanded text:
acua est. Si iniusta est, tanto curare eam non debet, quanto apud deum et eius ecclesiam, neminem potest gravare iniqua sententia. Item: Ergo ea se non absolvi desideret, qua se nullatenus prospicit obligatum. Aug
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ befitium in mãuadro¬
cati renuntianit. postq̃
conualuit mox se futu¬
rum monachum negauit. eccãm ⁊ be¬
nefitium reposcit. Dincprimum qr
utrum itus uototencatur. anliceat ei
appoito sui cordis disccde. Secundo
prius liba uoluntate refutanit Terti¬
osicontigiss eum eum̾ se ⁊ sua moaste¬
no tradidisse. an licẽtia abbatis licẽt ei
ad ꝓpria redire. Quarto si sinelicẽtia
albatis ittro abient. ansua sibi ababbate.
multis auctoritatib pro¬
batur aitonim propheta.
Uoucte ⁊ redlite a domino

Expanded text:
eficium in manu advocati renunciavit. Postquam convaluit, mox se futurum monachum negavit, et ecclesiam et beneficium reposcit. Hic primum quaeritur, utrum reus voti teneatur, an liceat ei a proposito sui cordis discedere? Secundo, prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro abierit, an sua sibi abbate rmultis auctoritatibus probatur. Ait enim Propheta: Vovete, et reddite Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Tdam ep̃c loga egritudic̃
grauatus alium sibi substi¬
tii rogauit cuius precibus
summus pontifexannuit.
⁊ qd rogauerat ei consensit
postea uero conualuit idem ep̃c.⁊ꝙ pruiᷤ¬

Expanded text:
dam episcopus longa aegritudine gravatus alium sibi substitui rogavit, cujus precibus summus Pontifex annuit, et quod rogaverat ei concessit. Postea vero convaluit idem episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
islabores impẽdus quisolem certat faci¬
cib.adiuuart. Idosi aliquis putat sedeo
p̃p̃. populus sac̾dotes arguerc uł in c̾pare

Expanded text:
laborat impendiis, qui solem certat facibus adjuvare. Ideo si aliquis putat se DeoVIII. Populus sacerdotes arguere vel increpare
Abbreviated transcription (Latin):
¶Co fornicatores ⁊ in fa¬
mia notati quendam re¬
ligiosum ep̃m desymoĩa
accusarenituntur. Reus
accusator. reus cogiturad sue innocẽtie
asẜtionem. Hicprimum quertur.an

Expanded text:
Duo fornicatores et infamia notati quendam religiosum episcopum de simonia accusare nituntur; reus accusator; reus cogitur ad suae innocentiae assertionem. Hic primum quaeritur, an
Abbreviated transcription (Latin):
res Iuas oans contulisse uidcat᷑ sprrus
tc̃stacus ñsit. Ex inde uiditiocius cessan¬
telege clispontur. ut silibos h̃t in quos
aut nichaut minus legitama portiort
quoquomodon andititulo coniulerti

Expanded text:
res suas obtulisse videtur, si prius testatus non sit, et exinde, judicio ejus cessante, lege disponitur, ut si liberos habeat, in quos aut nihil, aut minus legitima portione quoquo donandi titulo contulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. aieet sibi uire potuissent cõpet̾e tn
cioem monastio in quo ingressa c̃ t im
spalit donationis titulo contulisse ¶s
obium suumathana ac. ilexandrinoi¬
cp̃oreliquit.T unicam acto bortiatõio

Expanded text:
icet sibi jure potuissent competere, tamen easdem monasterio, quod ingressa est, etiam specialiter donationis titulo contulisse. Grobium suum Athanasio Alexandrino episcopo reliquit, tunicam vero B. Antonio.
Abbreviated transcription (Latin):
adid qd̃ tendit sc rõc confinat. qui mini¬
litt̾arum quiñ psingula stipẽdia ertuerit
admeritum stipendu ordinem ñ põt puc¬
nire. Solum sacerdotium int̃ista rogo in¬
lius c̃. curfacilius tribiturcum difficili

Expanded text:
ad id quo tendit, se ratione confirmat. Qui minilitterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad meritum stipendii ordinem non potest pervenire. Solum sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius
Abbreviated transcription (Latin):
ant. pegrinorum clicorum suscipi optet.
utum ẽ insinodo bĩta rome. ni¬
ꝓc subieet tente nulli dimissorie littere

Expanded text:
nt, peregrinorum clericorum suscipi oportetutum est in Synodo habita Romae. si eodem petente, nulli dimissoriae litter
Abbreviated transcription (Latin):
ulanathatizanturuł grandinedeuastãt᷑
sica queium intelligendi ñ hñtaitaĩalia
egrptiorum ⁊ amascebitarum. peccis bo
occoutilitas teftraturignoranti xduti
siꝗspiamdelatiocino⁊ rapina filiosnoi¬
gnorantidiuitias cõgreget. nõ exeusaret
filium ignorantia. quin post mortẽ pat̾s
cogatur ieot̾e male cõquisita. Item pecco
achor plebs isrlitica in manibr hostium
plebis. clccticorum sepe sunt impediti.et
lia pecc̃ohominum ul cxec̃ntur ul anatha¬
cranturulmorte pduntur. ñ participatẽc
pecci. s cã sacram̃ti. uł detestatiõe pecci. ¶fla¬
gello delinquẽtium. Cã sacram̃tiait thesa¬
un icricbo ⁊ inimalia.amalechitarumc
rco enim luna int̾pretatur.⁊ signifieat
istum mundum. amalechite int̾pretãt̃
lngẽtes sanguinem⁊ significat cupido

Expanded text:
anathematizantur, vel grandine devastantur; si ea, quae vim intelligendi non habent, ut animalia Aegyptiorum et Amalechitarum, peccatis hex eo utilitas deferatur ignoranti; veluti si quispiam de latrocinio et rapina filio suo ignoranti divitias congreget, non excusat filium ignorantia, quin post mortem patris cogatur reddere male acquisita. § 4. Item peccato Achan plebs Israelitica in manibus hostiumplebis electi eorum saepe sunt impediti, etlia peccato hominum vel exsecrantur, vel anathematizantur, vel morte perduntur, non participatione peccati, sed causa sacramenti, vel detestatione peccati, vel flagello delinquentium. Causa sacramenti, ut thesauri Hiericho et animalia Amalechitarum. Hiericho enim luna interpretatur, et significat mundum istum. Amalechitae interpretantur lingentes sanguinem, et significant cupido
Abbreviated transcription (Latin):
ficiubẽtur. aderamin.⁊dam cuptoitatẽ
isilitice plebis ⁊ ut significarcturꝙ mun
uitiorum ⁊ buius mintdi thesauri quiꝑ
lapites ⁊ thesauros ien chodesignantur. ir¬
raticibiles quoq uitiorum motus qui
paialia amalechitarum intelliguntun.¬

Expanded text:
ubentur ad examinandam cupiditatem Israeliticae plebis, et ut significaretur, quod muri vitiorum, et hujus mundi thesauri, qui per lapides et thesauros Hiericho designantur, irrationabiles quoque vitiorum motus, qui per animalia Amalechitarum intelliguntu
Abbreviated transcription (Latin):
suginem usa c̃ ⁊ segctib corum ambres.to¬
usi sunt. animalia corum stenlitate⁊ mõ¬
bo cos tta sunt ut auctorem suum quem
pbẽ. ita cegnost̃e nolucrunt. saltemint̃
supplitia sentirent. indecestatioeuo peeci
pecunia symonis dapnataẽ cui dictũ est
pecunia tua tecum sitin pditice. quia ex¬
istimastidonum dei patinia p̾stren. Inde¬
testatic̃e quo eu feem enminis altarcer

Expanded text:
suginem versa est, et segelibus eorum imbres adversi sunt, animalia eorum sterilitate et morbo confecta sunt, ut auctorem suum, quem per beneficia cognoscere noluerunt, saltem inter supplicia sentirent. In detestationem vero peccati pecunia Simonis damnata est, cui dictum est: Pecunia tua tecum sit in perditionem, qui existimasti donum Dei pecunia possideri. In detestationem quoque e
Abbreviated transcription (Latin):
un aceo qui regulamauromaquedar
alia preciosa furatus ẽde Mattatedicit᷑
tulisse. Item pecc̃o ⁊ mnalechitirum aĩalia
corum iussa suntͣmtfici quib qr saul pe
ꝑcit. Audunt asamuele. MNescis qr petcatũ
amolandi ẽ itpugnare ⁊ quasi secius:to¬
latnc nolle acquiesccit. Item pecid egyp¬
tiorum. pones corum grandim tradite
iumenta ⁊ primogenita eorum mortes

Expanded text:
Unde Achan, qui regulam auream et quaedam alia pretiosa furatus est, de anathemate dicitur tulisse. § 1. Item peccato Amalechitarum animalia eorum jussa sunt interfici, quibus quia Nescis, quia peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere? § 2. Item peccato Aegyptiorum possessiones eorum grandini traditae, jumenta et primogenita eorum morte
Abbreviated transcription (Latin):
hinc inde in medium ductis patefactũ ẽ.
ẽ ꝑtractandum.an pat̾numi
crim̃ huic imputetur. qd̃ eoigͦ¬
rante ꝯstat ẽẽ admissum. ¶Q
ignorantia hẽ excus. multorum auc̃tib¬

Expanded text:
hinc inde in medium deductis patefactum est.est pertractandum, an paternum crimen huic imputetur, quod eo ignorante constat admissum? Quod ignorantia hunc excuset, multorum auct
Abbreviated transcription (Latin):
ftnantur. Sicutachor sorectephẽsus. lapi
taturut fugituns sortedep̃hesus fiuctib
ĩmergẽtur. aliqñ promitis platorũdep̃na¬
diportãtes pecasactotum tãdem cumcic
eccidennt inmanus hostium. Itẽdauio
ppłm nũ. ut. Quo peccõgladius dñi de¬
scuit inpplo. S ĩlata gente. gła regis c̃ in
diminutõe plebis. otritiopuncipis. Qui
sodomitarum nõ creu sMnitignoritia qn
pro patnoscele celesti igne consumẽntur.
stratum ẽ peccĩs parentum paniulos aliq̃¬
docorpaliter flagellan. Illud iom ⁊̃ in telli¬
gendum c̃tepamiulis. qui peccotathan ⁊
Abrron. iuiin desceterintadinstͣil. Itẽ chã
peccante filius eins maledicitur. Gicride¬
unque eclepra t᷑nsmittitu adposteros.iu¬
deis clamantib Sangine cius supnos. et
suꝑ filice nios. reliquie corum pencmorri
xp̃i ao dicte sunt.achabꝗu oͣꝵ peccãte. pos¬
gatam labem illius familic. agencalegia¬

Expanded text:
antur, sicut Achan sorte deprehensus lapiditatur, ut fugitivus sorte deprehensus, fluctibus immergeretur. Aliquando pro meritis praelatorum depravadiu portantes peccata sacerdotum, tandem cum eis ceciderunt in manibus hostium. Item David populum numeravit, quo peccato gladius Domini desaevit in populum. Sed in lata gente gloria regis est, in diminutione plebis contritio principis. Qui Sodomitarum non excusavit ignorantia, quin pro paterno scelere coelesti igne consumerentur; stratum est, peccatis parentum parvulos aliquando corporaliter flagellari. Illud idem et intelligendum est de parvulis, qui peccato Dathan et Abiron vivi descenderunt ad inferos. Item Cham peccante, Chanaan filius eius maledicitur. Gyezi delinquente, lepra transmittitur ad posteros. Iudeis clamantibus, sanguis eius super nos et super filios nostros reliquie eorum pene mortis Christi addicte sunt. Achab quoque peccante, posue ad purgatam labem ipsius familie, a genealogia
Abbreviated transcription (Latin):
Ucduero quinto loco quentur
an liccat ei ẽẽ in eccͣa. uel fungi
ordinaticẽ quam pat̾na pecu¬
nia ẽ assecutus anctoritate dif
finitur.urbani qui scribẽs desymonracis
ait intcetera: De paruulis qui cupiditat

Expanded text:
uod vero quinto loco quaeritur, an liceat ei esse in ecclesia, vel fungi ordinatione, quam paterna pecunia est assecutus, auctoritate Urbani definitur, qui scribens de simoniacis ait
Abbreviated transcription (Latin):
ad quam al ñ ꝑ prauam illorum cuprdi¬
tatem ꝑuenisse docetur.
tractandum ẽ.anrenuntiaus
suehrsi sit recipiendus ĩẽpali
dignitate ulno. Dchis itar
scribit ciprianus adstephanum.Qui red

Expanded text:
ad quam alias non per pravam illorum cupiditatem pervenisse docetur. tractandum est, an renuncians suae haeresi sit recipiendus in episcopali dignitate? De his ita scribit
Abbreviated transcription (Latin):
uectes quibrarcha portabatur. iugit̾. inꝑ¬
lis erant inftiat cum archa eẽt portãda.
nulla fieret fiorade intromittendis uec¬
tib. quia p̾dicatores ꝑquos ecc̃a cutum¬
fcitur. sacris litt̾is sempdebent insisterei
nectuncquerant discere. cum ex offõali¬
os debrant doccit. Hincctiam dauio priu

Expanded text:
vectes, quibus arca portabatur, jugiter annulis erant inserti, ut, quum arca esset portanda, nulla fieret mora de intromittendis vectibus, quia praedicatores, per quos ecclesia circumfertur, sacris litteris semper debent insistere, ne tunc quaerant discere, quum ex officio alios debeant docere. § 2. Hinc etiam David prius
Abbreviated transcription (Latin):
tacendo discitur.⁊ p̾tea loquedo p̾dicatũ
hincctiam tominus ait̃. Q ui audit dica
ucni. hincctiam prius aplos decuit. dm̃
cos. adp̃dicandum misit dicc̃s. Estote e
prudc̃tes sicut ẜpetes ⁊ sim plices sicut co¬
lumbe. Sicctiim post refrectioẽm prius

Expanded text:
tacendo discitur, et postea loquendo praedicatur. § 8. Hinc idem Dominus ait: Qui audit, dicat, veni. § 9. Hinc etiam prius apostolos docuit, deinde eos ad praedicandum misit, dicens: Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Sic etiam post resurrectionem prius
Abbreviated transcription (Latin):
emnõ cimbutus⁊ tp̃orum approbatõc
dĩms stipẽdus cruditus. nequa quam
ad summum ecẽc sacẽdotium aspirarc p̃¬
summat ⁊ ñ solum incoambitõ iefficax
hcatur. ucrum ctiam ordinatores cius ca
reant coordinc:quem cẽ patrum p̃cepta.¬

Expanded text:
et imbutus, et temporum approbatione divinis stipendiis eruditus, nequaquam ad summum Ecclesiae sacerdotium aspirare praesumeret, ut non solum in eo ambitio inefficax haberetur, verum etiam in ordinatores ejus, ut carerent eo ordin
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc tocma płs scribẽs tomanis.uit.
Otu uidre si cutinncidans. ncclegẽ ob¬
Eues circũ cisio tua p̃putium facta est.
Quomõ ⁊pputium si iustitias legis
custodiat incirtucisiaem reputabicũ
Preferturergo ut exp̃missis colligitã¬

Expanded text:
s scribens Romanis ait: O tu Judaee, si circumcidaris, nec legem observes, circumcisio tua praeputium facta est, quomodo et praeputium, si justitias legis custodiat, in circumcisionem reputatur. Praefertur ergo, ut ex praemissis colligit
Abbreviated transcription (Latin):
uec m̃ticco. s uerum dicẽto. sibi ꝓfuit
sum uurauit. tnquiaut supradictura
c̃ream linguam nõ facitnisi rea mes
nequaquam reus puiru hctur. ꝓbatũ
castris pugnatunis cc̃pbilistros iura¬
uit sc intfectunim. quicũq in te soli or¬
ñ auoito regis iuram̃to cum pugnãdo
fecus misrł fame laborans.iudit funu
mellis quem rtgia uirga quã gestabat
inmanib accepit ⁊ comeoit. statim qr
oculi quos fere fames clauserat. apti st̃.
⁊facios eius ẽ exibirata. Quo compertor
sauluoluit eum dare neti. s pcib et pia
dataerat misił ⁊ quo pugnante demãib̃
hostium ppłs ille libatus fuat. s ecesan
falsum uiranit. quia qd uirando sefae¬
turum decreuit precib ppłi ꝓuocatus¬

Expanded text:
nec mentiendo, sed verum dicendo sibi profuit, sum juravit, tamen quia, ut supra dictum est, ream linguam non facit nisi rea mens, nequaquam reus perjurii habetur. Probatur castris pugnaturus contra Philistheos, iuravit se interfecturum quicumque ante solis ocn audito regis juramento, quum pugnando fecisset in Israel, fame laborans vidit favum mellis, quem regia virga, quam gestabat in manibus, accepit et comedit statimque oculi, quos fere fames clauserat, aperti sunt, et facies ejus exhilarata est. Quo comperto Saul voluit eum dare neci; sed precibus et pia data erat in Israel, et quo pugnante de manibus hostium populus ille liberatus fuerat. Ecce Saul falsum juravit, quia quod jurejurando se facturum decrevit
Abbreviated transcription (Latin):
apõphataonem. s ueritatem uoluit ce¬
lan. nõ indatium dici. Soror enm di
quia filia frĩs erat. In hoc ostẽdit᷑ꝙ ne.
modebec teptare deum suum dum b̃t
quidrationabili consiliofaciat. fecit
qo potuit. qdn potuit deo commmisitu
quem sperauit. ncccum fides antspeste¬
fellit. Si autem int̾rogitus illam uxo¬

Expanded text:
posset. Sed veritatem voluit celari, non mendacium dici. Soror enim dicitur, quia filia fratris erat. Et in hoc ostenditur, quod nemo debet tentare Deum suum, dum habet quod rationabili consilio faciat. Fecit quod potuit: quod non potuit Deo commisit, in quem speravit, nec eum fides aut spes fefellit. Si autem interrogatus illam
Abbreviated transcription (Latin):
osibi sacerdoti.uł alii cliconisi prestent᷑.
ab ip̃o postulatus dimissorias nõ fatiat.
neouis quasi ꝑdita aut errãs inueniat¬

Expanded text:
sibi sacerdoti, vel alii clerico, nisi ab ipso postulatus, dimissorias non faciat, ne ovis quasi perdita aut errans invenia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃textu approbare ip̃e accusator mimmc
potit ⁊ hoc canoniec dundicctur. ip̃c ẽgo
sac̾dos si suspitiosus antin credibũ suo
cp̃o. aut reliquis sins consacẽdotib siuc
bomis ⁊ iustis desuopplo. ulde suaplebe

Expanded text:
textu approbare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice definiatur. Ipse ergo sacerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe
Abbreviated transcription (Latin):
rectorib carent ecc̃as uolumusnt inno¬
tescat.ut nullus sibialiqua spe forsitan
blanditus illudat. ¶Nisi antem eanõi¬
ec clectus fuent. consecran ndebet.Non Ø

Expanded text:
rectoribus carent, ecclesias volumus innotescat, ut nullus sibi aliqua spe forsitan blanditus illudat. Gratian. Nisi autem canonice electus fuerit consecrari non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeremꝰ. S post hec pucnit ad nos. ꝙ sinc
uerecundia memorareñ possumus fratẽ¬
nitatem ur̃am gramaticam quibdam ex
poncie. Quam itm ita moleste suscepim̃
ac sumus uchem̃tius aspnatiait ca q̃ prĩ
osoconueniat consiera. ¶Libalem quo¬

Expanded text:
pateremur. Sed post haec pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam graponere. Quam rem ita moleste suscepimus ac sumus uehementius aspernati, ut ea quae prius oso conueniat, ipse considera. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
Reuit que in t̾eccͬastica offitia
sit differentia mostrauimus.
nunca summo incipiẽtes.⁊us
adultimum gradum descẽdẽte
qualit quisq corum ḋbeatordinan scõrũ
auctoritatibostendamus. Decretum m¬

Expanded text:
Breviter quae inter ecclesiastica officia sit differentia monstravimus. Nunc a summo incipientes, et usque ad ultimum gradum descendentes, qualiter quisque eorum debeat ordinari, sanctorum auctoritatibus ostendamus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
qn nec licebit paticularem sinodum og¬
gari.S quotiens ⁊liqua dcunusalismo¬
do.aliquib dubitatio nascitur. adrẽcipi¬
cudam decoqd̾ ñ intelligunt ronem. aut
sponte hu qui salutem anmestic deside
tum c̃. pecc̃or cum uenĩt in ꝑfũdum ma¬
lorum ꝯtẽpnitata obstinati ⁊ ꝯtumaces

Expanded text:
 nec licebit particularem synodum congregare; sed quoties aliqua de universali synodo aliquibus dubitatio nascitur, ad recipiendam de hoc quod non intelligitur rationem, aut sponte hi qui salutem animae suae desiderictum est: Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit , ita obstinati et contumaces
Abbreviated transcription (Latin):
monachi unus subdia¬
ip̃m testimoniumferũt
amctropolitano suosen¬
cit sepgranan. Intpa uentilatiõe cãctres
ertestib defitumt siuc ꝓmissioẽ illecti. si¬
atur tñ ep̃c. quia crimen cius notoriume¬
rat. Hicprimum quenturanimãi¬
festis uiditiarius ordo sit requirendus
Scooan spoliatus ab aliquosit iudicad
Nertioqua pena sint ferendi. quun ac¬
cusatioe uel testificaties defecerint. Qu¬
cosiduorum testimonio sitodẽpnand
Quinto sidefitiẽtibr accusatoribꝰ cogẽ¬
dus sit. aopurgaticem. Sertosi reme¬
dium sitdandum ci qui cã dilacioĩs uo¬
cemappellationis cribuĩt. S eptimo
silaici monachi. ułquilibet infenorum
ordinum inaccusatior maiorum sintar¬
diẽdi. Octauo quõ debeat fiaccusatio.
an in serptis ansinescriptis.¬

Expanded text:
monachi, unus subdiaipsum testimonium ferunt; a metropolitano suo sentit se praegravari; in ipsa ventilatione causae tres ex testibus deficiunt, sive promissione decepti, siiatur tamen episcopus, quia crimen ejus notorium erat. Hic primum quaeritur, an in manifestis judiciarius ordo sit requirendus? Secundo, an exspoliatus ab aliquo sit judicandus? Tertio, qua poena sint feriendi qui in accusatione vel testificatione defecerint? Quarto, an duorum testimonio sit condemnandus? Quinto, si deficientibus accusatoribus sit cogendus ad purgationem? Sexto, si remedium sit dandum ei, qui causa dilationis vocem appellationis exhibuerit? Septimo, si laici, monachi vel quilibet inferiorum ordinum in accusatione majorum sint audiendi? Octavo, quomodo debeat fieri accusatio, an in scriptis, an sine scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
uidam iur in captiuitatẽ
ductus ẽ. postea uxor eui
audiens illum mortuũ.
nup sit alii demum ille.
decaptuntate rediens. re¬
petit uxorem suamalla p̾¬
terioris amorccapta.aspnatur thorum
prioris uin. Hunc primumqͣr. an sitista
rea.adultii q̃ iuente mõsuo alii nuipsit
sit. Scd̾o in redeunte primo. sit cogẽda
recede a sedo ⁊ recdue go prinum

Expanded text:
uidam vir in captivitatem ductus est; postea uxor ejus, audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de captivitate rediens, repetit uxorem suam; illa, posterioris amore capta, aspernatur torum prioris viri. Nunc primum quaeritur, an sit ista rea adulterii, quae vivente viro alteri nupsit? Secundo, an redeunte primo sit cogenda recedere a secundo, et redire ad primum
Abbreviated transcription (Latin):
adsalutem dei. cum tn multos nr̃os cu
adpnitiem traxens. Quid enim uolu
reas. Quod autem in corpelesus es ipc
tibi fccisti. qui iuum̃totibi moxadmoto
uti noluisti⁊ te adtram grauit̃ collisisti
Damutiqralius qui adduct̃ ẽ tecũ col¬
legatuus illesus uenit. quia calia ip̃c
sibi nõ fecit. S neq hoc putas tibi ficri
debuisse qui neminem existimas cogen¬
dum adbonum. attende quid dix̃ apsẽ¬

Expanded text:
ad salutem, quum tam multos nostros ad perniciem traxeris? Quid enim volumus, reas? Quod autem in corpore laesus es, ipse tibi fecisti, qui jumento tibi mox admoto uti noluisti, et te ad terram graviter collisisti. Nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus illaesus venit, qui talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem existimas cogendum esse ad bonum. Attende quid dixe
Abbreviated transcription (Latin):
derat. ⁊ tñ multi. ut ep̃atum suscipiant
sit uoluntas suscipiẽdi bõi opis.qͣnto
maguos abenorepnitiosoinquouob
inimici estis trabendi estis⁊ pducendi
adueritatem uł cognoscẽdam uldilige¬
dam. nõ solum u bonorem salubrit ha¬
beatis. sctiam ne nequissim e peatis. di¬
cis dominum dedisse libum arbitriun¬

Expanded text:
en tam multi, ut episcopatum suscipiant, adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitriu
Abbreviated transcription (Latin):
niccne sinodi in scã romana pitula bñt̃
ecc̃a bentut.S quo neglectu aliade rub̾.¬
fecerunt ambiguum est. plurimi arbitn¬
tur ancioceno concilio ea cẽinsta. ¶Sar¬
dicense quoq eõcilium auẽte nichołai.i
pp̃.recipitur. Ynoc ioem scribit clero cõ

Expanded text:
Nicaenae synodi in sancta Romana ecclesia habentur; sed quo neglectu alia defecerint, ambiguum est. Plurimi arbitrantur ea Antiocheno concilio esse inserta. Sardicense quoque concilium auctoritate Nicolai Papae recipitur. Unde idem scribit clero Cons
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ km̃c tibi ñ putamus ignoti
prope de nullo metropolitano inq
tp̃cusum sibi pallii uẽdicasse. Et qͥ
ꝯsuetudines ex priuiliodecorum
nob in hacreut arbitramur pot̾it
nere dubietas.Autenim mos on
metropolitanorum etiã atua est fii

Expanded text:
rissime, tibi non putamus ignotum, quod paene de nullo metropolitano in qsarum tempus usum sibi pallii vendicasse. Et quoconsuetudines ex privilegio praedergo vobis in hac re, ut arbitramur, poterit remanere dubietas. Aut enim mos omnium metropolitanorum etiam a tua est fra
Abbreviated transcription (Latin):
Catus petns homicidas ⁊ adulteros aci
cunctos cnminalib nexib alligatos. ⁊
quieis cocquales ñerant. abeporum ne¬
bat.⁊ ñ nisi a quocqualib aliqurosibim
fem debere docebat. In fames etiam om̃s¬
onc. semp repellere debe rogabat ⁊ cũctes
sibi subdites cẽ p̃cipiebat. cunctorũ sacẽ¬

Expanded text:
atus Petrus, homicidas et adulteros, ac cunctos criminalibus nexibus alligatos et qui eis coequales non erant, ab epibat et non nisi a coequalibus aliquid sibi inferre debere docebat. Infames etiam omneone semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sace
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt igne cõbusta optamꝰ ut asete
legatos mercamur. Item presctib̾nb
⁊ aplicc sedis apocrisanis.ut.x. capitła
adimarentalus atq alus ogrus locis:
insentur. ⁊ ad formam. lex. disciplorum
uł totius orbis t̾re linguanim.lxx.tati
⁊ tam crcellentis scilii ficrent capitula
que omnẽ xp̃ianorum informarẽt õbẽ
monstrentur. ¶His itarendetur. ca pi¬
tulorum nictne sin odi quidam indissu¬
ctudinem abicrunt.xx. tantum ĩroana
ccẽa hẽntut. Unde stepban̾. pp̃. scribit li

Expanded text:
quae sunt igne combusta optamus ut a sanlegatos mereamur. Item, praesentibuet apostolicae sedis apocriphariis, ut X capitula adunarentur aliis, atque congruis locis inserentur, et ad formam LXX discipulorum vel totius orbis  tam excellentis concilii fierent capitula, quae omnem Christianorum informarent orbem.monstrentur? His ita respondetur: Capitulorum Nicaenae synodi quaedam in desuetudinem abierunt: viginti tantum in Romana ecclesia habentur. Unde Stephanus Papa
Abbreviated transcription (Latin):
crorcistam ꝑtinet. exorcismos memorit᷑
ittinere. manusq supcnerguminos ⁊ ca¬
thcuminos inerorcitandoimpoere.ao a¬
colitum ꝑtinet p̃paratiolummn.aĩorum ĩ
sacrano. ipeccitum peat portat. ip̃c suges¬
des sacnifitium rensoria⁊ quicod ptinet
ad cantandipitiam. adlectorem ptinct¬
lectionem lectionem pmuntiare ⁊ca que
prophe uaticinaucrunt pplis predicare
ad subdiaconumptinet calicem ⁊ paterã
ministrare.urecolum quoꝙ ⁊ aq̃manile
bere. addiaconum ptinet assistẽ sacdotib

Expanded text:
orcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesdes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet ctradere. Urecolum quoque et aquam, bere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
sus sum. qd optatam salutem tuam carã
relactu cognomi.debis autemq̃ ĩ cõscquẽ¬
tib insinuart loqun tui ẜmostuduit.
Gras agodeo ico qd̃ sollici tudinem of¬
fitu tuipastoralis impẽdis. qualit̾q ecẽr¬
stica offitia ordinentur ꝑquins. Et licet
omnia pricẽtic tuc sint cognita.tamer
qr affectu fr̃no me consulis exꝑte q̃uale¬

Expanded text:
sus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo quod sollicitudinem officii pastoralis impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita, tamen, quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua vale
Abbreviated transcription (Latin):
¶Deẜuentes sacro ministio intelligun
subdia com qui calicem diacõ offerunt
a coliti qui cum cereis diacões p̾cedun
Undeceroferani dicuntur. qui etiã uin
⁊ aquam p̃parando calici subministras
Cõcubina intelligenda c̃preter uxoren
ut iste sit sensus capituli. Siquis post

Expanded text:
entes sacro ministerio intelliguntur subdiaconi, qui calicem diacono offerunt, et acolythi, qui cum cereis diaconos praecedunt, unde et ceroferarii dicuntur, qui etiam vinum et aquam praeparando calici subministrant. Concubina intelligenda est praeter uxorem, ut iste sit sensus capituli: Si quis post
Abbreviated transcription (Latin):
studio suadẽte ⁊ nature sue simplicitate
Ludabili considatior tractata. obhoc qd̾
scingereda patrimomgubnandi cura
uł indisciplina ecc̃astica con fuãda min¬
une fatetur idoncum. constituti ꝓbriat
hec explenda sibi poposcit. adbiben psoa
ut caquesunt necciã ꝯpetenti codispon¬
ente sollicitudine nichil irdecẽs fien ui

Expanded text:
studio suadente, et naturae suae simplicitate laudabili consideratione tractata, ob hoc quod se in gerenda patrimonii gubernandi cura, vel in disciplina ecclesiastica conservanda minime fatetur idoneum; Constituti presbyteri ad haec explenda sibi exposcit adhiberi personam: ut ea quae sunt necessaria, competenti disponente sollicitudine fiant, nihil indecens fieri
Abbreviated transcription (Latin):
entqrin cuangelio tibi credito ⁊ mĩstio
cp̃i portando in om̃iloco requires ⁊ ꝯfor
uoluit clem̃tia tui post diem transitus
luntate fuĩt diffinitum. ea hora qua te t̃
p̃senti scło migraturum cognoius p̃sen¬
tib cunctis tibi succ̾orem designa. et huc
ueniat ordinandus. hoc nulli. Alii coccdi
patimur. qd tibi cantate cogẽte largi cen¬
loco cligatur ep̃e. hoc nulla ratice coccdii
patimurquia contra oc̾m cccasticam re¬
gulamul instituta patrum eẽ mostrat.
Suolumus ue cibi. ministret. ⁊ sit tibun¬
hẽsibile cẽ manifestum ẽ. ut te uiuente
tibi alium substituamus. S hoc cõmore
succorem cõcedat. qui cipossit cẽ placabi

Expanded text:
eritque in evangelio tibi credito et ministerio Christi portando in omni loco requirens et confortvoluerit clementia post tui diem transitus luntate fuerit diffinitum, ea hora, qua te de praesenti saeculo migraturum cognoveris, praesentibus cunctis tibi successorem designa, ut huc veniat ordinandus. Hoc nulli concedi alii patimur, quod tibi charitate cogente largiri cenloco eligatur episcopus, hoc nulla ratione concedi patimur, quia contra omnem ecclesiasticam regulam vel instituta Patrum esse monstratur sed volumus, uehensibile manifestum est, ut te vivente tibi alium substituamus. Sed hoc commonesuccessorem concedat, qui ci possit esse placabi
Abbreviated transcription (Latin):
rod uero legib cõsuetudo ceda
ratione supatur et lege. rub̃.¬
Sus auctoritati cedat prauum usum le¬
lumpatori. Statutis põtificum cuuse¬
ut qd̃ ab huius sedis rectorib plena aue¬
coritate scĩtur.nullius consuetudinisi¬

Expanded text:
od vero legibus consuetudo cedatratione superatur et lege. Usus auctoritati cedat; pravum usum leNon potest statutis pontificum cuod ab hujus sedis rectoribus plena auctoritate sancitur, nullius consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
teat tem pari alla semꝑ cõditõe ẜuata.an
huis que ul dubia fuerintaut obscura
nouerimus sequc̃dum.qd̃ nec precepti
euangłicis ꝯrium. nec decretis scorum
trum inueniatur adusum.
Cnaturali uero uire ⁊ ꝯstitutoe
ul con suetudine hactenus di¬
ẜuimus differentiam.quaab
inuicem disceruntur assig̃n¬
tes. nuncad ecc̃asticas institutões stilu
u̾tamus.carumqz originem ⁊ auc̃tem ꝓ¬

Expanded text:
teat temperari, illa semper conditione servata, ut in his quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum quod nec praeceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum.naturali et constitutione vel consuetudine hactenus disseruimus, differentiam, quae invicem discernuntur, assignantes: nunc ad ecclesiasticas constitutiones stylum vertamus, earum originem et auct
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inpecc̃orum a trecitatib er̾ccas ulci¬
scendi libidinem. s peccorum nulñbo
curandi. tohibeas uoluntatem. ilolip
ꝯfessionem. nõ extento eculco. ñ sulcan¬
tib ungulis nourentibo flammis. s
uirgarimubenbenusti.qui medusi
coleitionis ⁊⁊magns artium libaliu
admissum diligentatq in stant exa¬
quamius detantis scclib ꝯfessorum
rogote ut pret̾ supplitium mortis sit.
fructus adnos puenit ꝯfessionis illoꝵ
trocissimos inimicos fuetatq exhibat
icnitatem Intanta quippe crudelitate.
quec̃q pretsangumem uindicta corũ¬
preceffit magnalemtas apparebit. qt̃
toritate commotis uttctur indignum
⁊ quasi dissolutõis ⁊ negligẽtie similc
transactis tn motib impiorumaĩorũ
qui rccẽtiorib fictis solent turbulẽtiu
eccitan. egregieluculenta bonitas ap
intua iustitia ptimescimus. ne forteꝗe
profecto grauius ẽ ⁊ atrocius quam si ĩ
alios cõmittatur.Tu quoq: pinmaita¬
ngi ces cupimus.nonccan. nec discip¬

Expanded text:
nec in peccatorum atrocitatibus exerceas ulciscendi libidinem, sed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli peconfessionem non extendente ecultibus ungulis, non urentibus flammis, sed virgarum verberibus eruisti. Qui modus coercitionis a magistris artium liberaliuoccultatum diligenter atque instanter exaquamvis de tantis sceleribus confessorum, rogo te ut praeter supplicium mortis sit, fructus ad nos pervenit confessionis illorum, trocissimos inimicos servet atque exhibeat lenitatem. In tanta quippe crudelitate quaecunque praeter sanguinem vindicta processerit, magna lenitas apparebit. Quod rocitate commotis videtur indignum, et quasi dissolutionis et negligentiae simile, transactis tamen motibus animorum qui recentioribus factis solent turbulentius excitari egregie luculenta bonitas apptua justitia pertimescimus, ne forte qprofecto gravius est et atrocius, quam si in alios talia committantur, tu quoque pro immanitarigi eos cupimus, non necari; nec discip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊licos prisdonati. quos dexponẽsi cimi
tate adiuditium ꝓfrĩs corum publicc
discipline ca deduxerat.atua nobilitate
compianditos ⁊ plinmos corum de ho¬
micioioꝙ in restitutum catholicũpbrm
comifunt ⁊ decce innocetu alt̾ius catho¬
licipbri. atq deoculo cius effosso.⁊ digi¬
toprcciso fuisse confessos. Unde michi
sollicituto maxima in concussa ẽ. ne for¬
it sublimitas tua censeat cos tãtalegum
sciutate et̃ plectẽtes ut qualia feccrunt.
talia patiantur.Ieõq bis littis obtestor
intitum dissimulare possemus. quia nõ
accusantib nñs s illorum notanisad
ques tuende publice pacis uigilatiapti¬
nebat p̾sentati uitean tureramininoly¬
mus tam passioes ẜuorum dei. quasi in
bilramus auferi s maghoc sufficẽno¬
lumus. ut uimi.⁊ nulla p̾te corpis trun¬
catiuł ab in quietudine in sana adsani¬
tatis otium legum cobertoe dirigãtur
ulamalignis opibalicurtili opi de¬
putentur. uocatur quidem ⁊ ista dãpra¬

Expanded text:
ricos partis Donati, quos de Hipponiensi ad iudicium pro factis eorum publicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum, catholicumcommiserunt. et de caede Innocentii, alterius catholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. ideoque his litteris obtestor interitu dissimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uicehibeamus auferri, sed hoc magis sufficere uolumus, ut uiui et nulla corporis parte truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damna
Abbreviated transcription (Latin):
infra hetosimplicitatem columbe. ne
cuiquam machinens dolos. ⁊ ẜpẽtisast¬
tiam nealiorum supplanteris in sidus
sempaut crebro denummis lequẽtem
excepta elemosina que in different̾oib
patet. anstitorem potius hẽto quã moni¬
chum pret̾ uictum ⁊ uestitum ⁊ mani¬
festas neccitates nich cuiquã tribuas.
ne filiorum panem canes commedãt

Expanded text:
habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant
Abbreviated transcription (Latin):
T idam abbas hẽbat par¬
rochitanam eccłam in¬
stituit ibi monachuni
ut officium celebraret.
ppło.possedit eam ꝑqua¬
draginta annos sincali¬
qua int̾pellatioe. tandem quercla adisu

Expanded text:
idam abbas habebat parochialem ecclesiam; instituit ibi monachum, ut officium celebraret populo; possedit eam per quadraginta annos sine aliqua interpellatione; tand
Abbreviated transcription (Latin):
mitate grauato alius possit subrogmnp
tent᷑ monstratur. Senectute autem gra¬
uato. n successor. s co.adiutordan debet
qui ei deccocti in locum regiminis succo¬
dat. Sicantem aug̾ dicitura cxessisse ñ
successisse ypponensium ep̃o. Hĩc zacha

Expanded text:
mitate gravato alius possit subrogari, patenter monstratur. Senectute autem gravato non successor, sed coadjutor dari debet, qui ei decedenti in locum regiminis succedat. Sic Augustinus dicitur accessisse, non successisse Hipponensium episcopo. Hinc etia
Abbreviated transcription (Latin):
plinam coactus. acdomitus dingatũ.
uirga. animam autem cius libasamõ¬
te. Si autem mala uoluntas sempsuc
ꝑmitteda ẽ lib̾tati. Quare cortiguntũ
portatis ĩ sacramto ꝗd accepistis. Set
crratis ⁊ pitis no idouobdispliccamu
quia ituocamus errantes.⁊nquinm
dominimonc̃tis sios. adeius ouilcre¬
duccogamus quam consentiam uobẽ¬
tati errantium. ut pireuos ꝑmittamx
Noli ergoiam dicere qd̃te assioue. audi¬

Expanded text:
plinam coactus et domitus dirigatur?plinam coactus et domitus dirigatur?uirga, animam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiunturportatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerdomini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue audi
Abbreviated transcription (Latin):
counturadbonum.attendeeigo ⁊ cõ¬
sidcra. qd nõ ioo uoluntas bona miseri¬
corditer impeditur ut mala uoluntas
hominis diugatur. Nam quis nesciat
nec dãpnai bominem.nisi mĩto male
uoluntatis. necliban nisi bõam huĩt
uoluntatem. ñ tñidoqui diliguntui
malesue uoluntatiimpune ⁊ enidelit
pmittẽdi sunt. s ubi potestas datur.⁊
amalophibẽdi⁊adbonum cogẽdisũt.
Damsiuoluntas mala sc̃ꝑsucpmittẽ¬
da c̃lib̾tati. quare isilite recusantes et
murmurantes tam duns flagellis a
Malophibebantur⁊ adteram ꝓmissi¬
onis compellebantur. Si nõuoluntas
mala semꝑ suc ꝑmutenda ẽlibertati.
quare paulus no c̃pmissus uti ꝑmisa¬
pessima uoluntatequa psequebaturi
ẽut mutaretur.⁊mutacus ẽ. ut mitte¬
retur ⁊ missus ẽ. uit qualia fecerat iner¬
rore talia pueritate patetur. Si uoluta
monetur pater in sciptun Slcis filiuz
dunim nõ solum u̾bis corrpe.s etiam
latera eius tundere. ut adbonam disci¬

Expanded text:
coguntur ad bonum? Attende ergo quod considerare non vis. Ideo voluntas bona misericorditer impenditur, ut mala voluntas hominis dirigatur. Nam quis nesciat, nec damnari hominem, nisi merito malae voluntatis, nec liberari, nisi bonam habuerit voluntatem? Non tamen ideo qui diliguntur malae suae voluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam, si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram promissionis compellebantur? Si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate, qua persequebatur s, ut mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere sed etiam latera eius tundere, ut ad bonam disci
Abbreviated transcription (Latin):
inceps. adcredẽdum uim inferre. Cui enim
uult dcus misctur.⁊ quem uult indurat.
ñ enim tales inuiti saluandi sunt. s uolẽ¬
tes ut integra sit forma iustitie. Sic̃ eĩhõ ꝓ
quisq credẽdo saluatur. Ergoñui. s libiar
suadẽdi sunt. ñ potius impellẽdi. Qui aut
iam pridem adxp̃ianitatem coacci sunt.
sic̃ factum c̃ tp̃rib religiosissumm pricipis
si sebuti. quia iam ꝯstat cos sacrmc̃tis di¬
uinis assotiatos.⁊ baptismi gram suscepi¬
uiul neccitate suscepunt. tenc̃ cogantur

Expanded text:
inceps ad credendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat. Non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae. Sicut homo prquisque credendo salvatur. Ergo non vi, sed libera suadendi sunt non potius impellendi. Qui autem jampridem ad christianitatem coacti sunt sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisebuti, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos et baptismi gratiam suscepivi vel necessitate susceperunt, tenere cogantur