comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex omĩb illis ad nuꝑcias uenerunt. id¬
cunt dño: fuerũt apud nos septẽ
fr̃es. et unꝰ accepta uxore obiit et
scd̃s et ceteri. Intelligunt᷑ om̃s imꝑii qui.
fructum insticie nõ potuerunt afferre in

Expanded text:
runt. XXcunt Domino, Fuerunt apud nos septem fratres, et unus accepta uxore obiit, et secundus, et caeteri; intelliguntur homines impii, qui fructum justitiae non potuerunt afferre in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ significat id quod dictũ ẽ putas in
Quod aut̃ petrus implorat a dũo auxiliũ
ne mergatur: sigͥficat quibꝰdam tͥbulatõ¬
nibꝰ ⁊̃ post ultimam ꝑsecutionem pur ga
ri eccłam. quod et paulus significat dicẽs.
Saliis erit sic tñ quasi ꝑ ignem. quod se¬
quit᷑ ut ad orantes om̃es qͥ in naui erãt.
dicerẽt u̾e filiꝰ dei es. significat claritatẽ.¬

Expanded text:
e, significat id quod dictum est, Putas, Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: Salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritate
Abbreviated transcription (Latin):
nem tantam futuram i ecc̃a. ut ⁊̃ dirup¬
tione pacis exeũtibꝰ in de ħesibꝰ ⁊ sasmatibꝰͫ
tauta reman̾e̾t. ⁊ tam ess futura illi amis
tur talis eccła. Exi ame: qr pecrator homo
sum: tanꝙͣ turbis carnalium repleta et
corum moribꝰ pene submersa: regimiensp̃i
a se repellat qͦdã mͦ. Non .n. hoc uote lingue
dñt homines. bonis mimistris dei ut eos a se
repellaut. s uoce morum ⁊ actuum suorũ
siuadent a se recedi. ne ꝑ bonos regnt᷑ et
eo uehem̃tius quo ferunt eis honoreni. Et
tũ fcĩs suis a se reced̾e̾ ãmonent. nt hono¬
rificenciam eorum significauerit petrus
cadens ad pedes dm̃. Mores aut̃ in eo qd ut
exi a me dñe: qr hõ peccator sumr. Q uod
tñ ꝯuia ñ fecit dñs. ñ .n. recessit ab eis: sẽs
eos subductis nauibꝰ ad litus ꝑdux. siguifi¬
cat in bonis et spirit. alibꝰ uiris nõ esse opor¬
t̾e hanc uoluntatem ut pecratis tͤbarum
cõmoti. quo qiͣ securius tranquillius q u¬

Expanded text:
nem tantam futuram in Ecclesia, ut etiam disruptione pacis, exeuntibus inde haeresibus et schismatibus, tanta remaneret, et tanta esset futura illi amisstur talis Ecclesia, Exi a me, quia peccator homo sum: tanquam turbis carnalium repleta, et eorum moribus pene submersa, regimen spiria se repellat quodammodo. Non enim hoc voce linguae dicunt homines bonis ministris Dei, ut eos a se repellant; sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur; et eo vehementius, quo deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent: ut honorificentiam eorum significaverit Petrus, cadens ad pedes Domini; mores autem in eo quod dixit, Exi a me, Domine, quia peccator homo sum. Quod tamen quia non fecit Dominus; non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit; significat in bonis et spiritualibus viris non esse oportere hanc voluntatem, ut peccatis turbarum commoti, quo quasi securius tranquilliusque v
Abbreviated transcription (Latin):
pugnet. Sic ⁊̃ mat̾ nr̃a sapiencia dei per
carnis susceptõnem in firmata est quo
nr̃am. ut resistat diabolo ne nos rapiat.
tineamin. qr et hieme imbͥbꝰ et frigore.
et sabb̃o in quo ꝑ ficisti nõ licebat. impedie

Expanded text:
pugnet: sic etiam mater nostra Sapientia Dei, per pugnet: sic etiam mater nostra Sapientia Dei, per carnis susceptionem infirmata quonostram, et resistit diabolo, ne nos rapiat. tineamini: et sabbato, in quo proficisci non licebat, impedieb
Abbreviated transcription (Latin):
an altare quod scĩficat donmi : Intlłndũ.
templum et altare ip̃m xp̃m. Aurum et
donum. laudes et sacrificia p̃cum. qͤ i eo ꝑ
eum offerimꝰ. Nõ .n. ille ꝑ hec: s ista per
excolantes tulicem: refertur ad id
quod d ͭ decimare illos minuta qͤq.
um. et fidem ut iste sit sensus. Minima
obseruatis: maxima concempnitis. Ex
hac .n. peru̾sitate ⁊̃ iᵈ eis accidit ꝙ possunt
hͣ ꝑ allegoriam referri ut dim̾terent bar
batum quod magna diligencia obserua
dem. que illi maxima contempnebant.
Nlani ⁊ culicis noie nõ ab surde figuritur se¬
dicõsus homicidia: quia hoc ammnal et stre¬
pendo inquietat et sanguine delectatur. Et
cameli noĩe ꝓpt̾ humilitatem se ad subeũda
onera ꝑ magnitudinem congruent̾ intelli¬
cieus uolui congregare filios tuos.
sicut galliua congregat filios suos¬
ulas. et nolusti. Hoc genus aĩmantis
et quod difficilius in cet̾is animantibꝰ ĩ ue¬
nes alis suis alios ꝓtegens contͣ nuluũ

Expanded text:
an altare quod sanctificat donum? intelligendum templum et altare ipsum Christum; aurum et donum, laudes et sacrificia precum, quae in eo per eum offerimus. Non enim ille per haec, sed ista per Excolantes culicem, refertur ad id quod dixit, decimare illos minuta quaequt judicium, et fidem: ut iste sit sensus, Minima observatis, maxima contemnitis. Ex hac enim perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt haec per allegoriam referri, ut dimitterenbatum, quod magna diligentia carnalitiam, et fidem, quae illi maxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosus homicida, quia hoc animal, et strependo inquietat, et sanguine delectatur; et cameli nomine propter humiliantem se ad subeunda onera magnitudinem, congruenter intelliios tuos, sicut gallina congregat filios suosalas, et noluisti? hoc genus animantis et quod dfificilius in caeteris animantibus invenies, alis suis filios protegens, contra milvum
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ iam ramꝰ eius tener fuerit. id ẽ cũ filii
hominũ ꝑ fidem xͥ ad spiritales fructus
ꝓfecerint et in eis honor ad optõnis filioꝵ
nasceret᷑. s nlłi expedire comuncitur.
an diabolo dicit nõ nasci ad pccͫ. au ⁊̃ bonũ

Expanded text:
Cum jam ramus ejus tener fuerit; id est, cum filii Cum jam ramus ejus tener fuerit; id est, cum filii hominum per fidem Christi ad spirituales fructus profecerint, et in eis honor adoptionis filiorum nasceretur, sed nulli expedire convincitur. An diabolo dicit non nasci ad peccatum? An etiam bonum
Abbreviated transcription (Latin):
fulgur noĩauit. qd̾ maxime de nubibꝰ¬
festa conseqñt̾ discipulos ammouet. atq
om̃s fideles. et qui meũ cred̾e̾ noluerut
ne scismaticis et h̾eticis credant. unũ qd̾q¬
habet: morbe t̾rarum. ꝑtem aliqmͣ tenẽs
aut occultis atq obscuris cõuenticulis cu¬
riositatem hominũ decip̃. quo ꝑtinet qd̾
ait. Siquis uob̃ dix̾it ecce hic est xp̃s aut
illic. quod significat t̾rarũ ꝑtes et ꝓuincia¬
rum. aut inpenetrabilibꝰ. aut iideserto. qd̾
significat occulta et obscura conuenticũla
h̾eticoꝵ. Quod gͦ d ͭ ab oriente in occidente.
ꝑuenturum aduentũ suum. concra illos
ualet qui per t̾rarum ꝑticulas noĩantur.
et dicũt apd̾ se eẽ xp̃m. Quod aut̃ ait sic̃
fulgur. contͣ eos ualet qͥ occulte congͤgãt
tanqmͣ inpenetͣlibꝰ et paucos tauqmͣ in
deserto. Ad manifestaciõnẽ quippe ela¬
ritatem q ꝑtinet eccłi̾e fulguris noniẽ.
similitudinem. Arborem fici ge¬
nus huͣnum intellige ꝓpt̾ pͥuritũ curnis.

Expanded text:
fulgur nominavit, quod maxime festa, consequenter discipulos admonet, atque omnes fideles, et qui in eum credere voluerint, ne schismaticis atque haereticis credant. Unumqhabet in orbe terrarum, partem aliquam tenens; aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis dixerit, Ecce hic est Christus, aut illic, quod significat terrarum partes et provinciarum: aut in penetralibus, aut in deserto, quod significat obscura et occulta conventicula haereticorum. Quod ergo dixit, ab oriente in occidentem perventurum adventum suum, contra illos valet qui per terrarum particulas nominantur, et dicunt apud se esse Christum. Quod autem ait, Sicut fulgur, contra illos valet, qui occulte congregant tanquam in penetralibus, et paucos tanquam in deserto: ad manifestationem quippe claritatemque pertinet Ecclesiae fulguris nomen, ssimilitudinem; arborem fici genus humanum intellige, propter pruritum carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. N ͨ teneri uolebat festinationem su
rie stabilit̾ firmeq m̃daret. ñ ulla ẜ. ñ hic
eodem ordine ĩueĩunt ᷑ exposita quo ĩ enũge¬
lio uarrata sũt. qm̃ qͦdam festina᷑ Silatu
cũ tempꝰ daret᷑ retͣcͣtabant᷑ peo loco stͥbeban¬
tur qͥ uacuus mordine iam expositarum re¬
rũ suͭseqͦbat᷑. Quod pꝰea qmͣ cõperi ne quis
forte quereret aͥd leg̾e in hoc opere. qd̾ eui
ĩ euangłio mouisset. et ad qͤrendũ excitas¬
set. tedio ꝑtluti ordinis offend̾et᷑. nĩ qͥdem oi
que carptm ut pot̾ant dictulunt᷑ in unum
collecta et cõtexta cognoui: feci ut ad ordi
um dic̾et nemo nouit filium nisi
pater. ñ dixit et cui uoluerit pater
reuelare. ꝙ̃ad mod̾ cũ dr̃et. nemo nouit
prẽm nͥ filiꝰ addidit. et cui uoluerit filius

Expanded text:
rebat, nec teneri volebat festinationem suariae stabiliter firmeque mandaret. Nonnulla etiam hic non eodem ordine inveniuntur exposita, quo in Evangelio narrata sunt; quoniam quaedam festinatione dilata, cum tempus daretur, retractabantur, et eo loco scribebantur, qui vacuus in ordine jam expositarum rerum subsequebatur. Quod posteaquam comperi, ne quis forte quaerens aliquid legere in hoc opere, quod eum in Evangelio movisset et ad quaerendum excitasset, taedio perturbati ordinis offenderetur quandoquidem ea quae carptim, ut poterant, dictabantur, in unum collecta et contexta cognovi; feci ut ad ordinCum diceret: nemo nouit filium nisi pater, non dixit: "et cui uoluerit pater reuelare", quemadmodum cum diceret: nemo nouit patrem nisi filius, addidit: et cui uoluerit filius
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod ant. qͦm aut̃ scandaliz aui̾t imũ expusillis . stis
Quod oblatꝰ est ei debitor decẽ miliũ talentoꝵ
Quod duobꝰ seorsũ discipłis ce passurũ indicat
Quod cũ iericho egred̾etur duoscecos illuminat
Q uod ait. discipulis. dicecis mõti huit tolle et iacta te inma
Q uod ait. et qui ceciderit sr̃ i apitẽ istum confringetur
De hoĩe rege qui fecit nuptias filio suo.
De septẽ fr̃ĩbꝰ qui unam uxorem hũerũt
Quid sit quodait tota lex pendet in hiis duobꝰ¬

Expanded text:
Quod ait, Qui autem scandalizaverit unum ex pusillis istis. XXV. Quod oblatus est ei debitor decem millium talentorXXVII. Quod duobus seorsum discipulis se passurum indicat. XXVIII. Quod cum Jericho egrederetur, duos caecos illuminat. XXIX. Quod ait discipulis, Dicetis monti huic, Tolle et jacta te in mare. XXX. Quod ait, Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. XXXI. De homine rege qui fecit nuptias filio suo. XXXII. De septem fratribus qui unam uxorem habuerunt. XXXIII. Quid sit quod ait, Tota lex pendet in his duob
Abbreviated transcription (Latin):
In lino fumigante notãd̾. carnis.
qr desertũ lĩ facit putorem.
Tunc oblatꝰ est ei demonium hñs.
cecus⁊ mutꝰ. id est qͥ nõ credit ⁊ sub¬
ditus est diabolo qͥ ñ intlłigit et ñ cõfitet᷑ͦ
ipãm fidem de qͣ dc̃m est.ore cõfessio sit in
salutem. uł qͥ nõ dat laudem deo.

Expanded text:
In lino fumigante notandum quia et desertum lumine facit putorem.Tunc oblatus est ei daemonium habens, caecus et multus: id est, qui non credit, et subditus est diabolo; qui non intelligit, et non confitetur ipsam fidem, de qua dictum est, Ore autem confessio fit in salutem ; vel qui non dat laudem Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
uentur in celo anmũ uirilem et xͥanũ nec
debẽt si accedunt extollere: nͨ debent frang̾e
si recedũt. Illud pocuis cogitemus: quod dũs
ait. Ubi est thesaurus tuus: ⁊ͥ erit ⁊ cor tuũ.
Et utiq cũ audimꝰ ut cor sursũ hẽamꝰ. ñ m̃¬
Et in hiis qͥdẽ bñstudiosũ te eẽ cognoui: et
fama tua młtũ delfor. młtũq tͥ ĩ dño gͣtulor.
quid siue in istu sine nisqͥpturis scĩt ĩuen̾is
ĩsta ut ad qͥrs ⁊ agendo ⁊ orando. Et ĩ hns qͦ
hẽs grãs age deo. tanꝙͣ fonti boĩtatis. unde
hẽs. atq ĩ ꝯĩbꝰ boĩs actibꝰ tius illida claritatẽ
tͥ humiliͭ ͤ Sicut .n. scͥptũ ẽ. omne datum
optimũ: et omne donũ ꝑfectũ de sur sum

Expanded text:
uentur in caelo. animum uirilem et Christianum nec uentur in caelo. animum uirilem et Christianum nec debent, si accedunt, extollere nec debent frangere, si recedunt. illud potius cogitemus, quod dominus ait: Ubi est thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et utique. cum audimus. ut cor sursum habeamus, non meEt in his quidem bene studiosum te esse cognoui et fama tua multum delector multumque tibi in domino gratulor. icquid sine in ista sine in scripturis sanctis inuenerisinsta ut acquiras et agendo et orando; et ex iis quae habes gratias age Deo tanquam fonti bonitatis unde habes; atque in omnibus bonis actibus tuis illi da claritatem, tibi humilitatem. Sicut enim scriptum est, Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ iititur t̃ hosti seruanda ẽ. contͣ quẽ bellũ
gerit᷑. Qnͣto mag̾ amico ꝓ quo pugnatur.
Pacem debet hr̃e uolũtas. bellum ncc̃tus.
ut lib̾et deus a necessitate et cõseruet ĩpice
Nõ .n. pax querit᷑. ut bellum exatet ᷑ sedbel¬
lũ gerit᷑ ut pax ad quiratur. Esto gͦ ⁊̃ bellã¬
do pacificus: ut eos quos expugnas ad pacis
utilitateni umcendo ꝑducas. Heati .n. pacifi¬
ciait dñs: qñ ip̃ĩ filii dei uocabuntur. Si aut̃
pax huͣ tam dultis est. ꝓ temꝑali salute mor¬
talium: qnͣto ẽ dulcõ pax diuina ꝓ et̾na salu¬
te augeloꝵ: Itaq hostem pugnantem neces¬
sitas perimat. nõ uolũtas. Sicut rebellanti
to mĩa iam debet᷑ maxime in quo pacis ꝑturba¬
tiõ nõ timetur. Ornet mores tuos pudicitia
libido. et obruatur uino. qui ñ uincit᷑ ferro
Diuicie scłares si desũt: ñ per mala opera
qͦrãt᷑ nmũdo. Si aut̃ ad sũt: ꝑbona oꝑa ser¬

Expanded text:
ittitur, etiam hosti \'seruanda est, contra quem bellum ittitur, etiam hosti \'seruanda est, contra quem bellum geritur; quanto magis amico. pro quo pugnatur! pacem habere debet uoluntas, bellum necessitas, ut liberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beati enim pacifici, ait dominus. quoniam ipsi filii dei uocabuntur. si autem pax humana tam dulcis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax diuina pro aeterna salute angelorum! itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti apto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet mores tuos pudicitia libido et obruatur uino, qui non uincitur ferro. diuitiae saeculares si desunt, non per mala opera quaerantur in mundo: si autem adsunt, per bona opera ser
Abbreviated transcription (Latin):
et amicum spõsi. de quo ip̃e dñs ait in nat
mulierum ñ exurrexit maior. Iohane
baptista. et quesissent ab eo quid fac̾ent:
uestrum. Non eos utiq sub armis milita¬
re ꝓhibuit quibꝰ suum stipendium suffi
nib delictis. t̃ sũma continentia castitatis
ei deseruiunt. Sed unusqͥsq sic̃ d ͭ apłus
ꝓpͥum donũ ht̃ a tõ: alius sic. aliꝰ aut̃ sic.
illii gͦ ꝓ uob̾ orando. pugnant contͣ inui¬
sibiles ĩunicos: uos ꝓ eis pugnando labo
cõtra insibiles barbaros. Utiuam una fi¬
des esset in omĩbus: qr et minus laborare
ut ciues regni celoꝵ in t̾ errantes et impi¬
os temptatõibꝰ agitẽtur. ut exerceantur
et tanqui infornace sicut aurũ ꝓbentur.
non debemꝰ añ tempꝰ uelle cũ solis scĩs ⁊ ĩtis
uiuere ut hoc suo tempore mereantur accipe.
Hoc gͦ pͥmum cogita qñ armaris adpugnam.
quia u̾tꝰ tua ⁊̃ ip̃a corlis donũ dei ẽ. Sic.ñ. cõ¬
gitabis de dono dei ñ fac̾e ꝯͣ dm̃. fite .ñ. qñ¬

Expanded text:
et amicum sponsi. de quo ipse dominus ait: In natis mulierum non exsurrexit maior Iohanne Baptista, et quaesissent ab eo. quid facerentuestrum. non eos utique sub armis militare prohibuit, quibus suum stipen dium sufficnibus derelictis etiam summa continentia castitatis ei seruiunt. sed unusquisque. sicut dicit aposum donum habet a deo alius sic alius autem sic. alii ergo pro uobis orando pugnant contra inuisibiles inimicos: uos pro eis pugnando laboratis contra uisibiles barbaros. utinam una fides esset in omnibus, quia et minus laboraretut ciues regni caelorum inter errantes et impios temptationibus agitentur. ut exerceantur et tamquam in fornace sicut aurum probentur, non debemus ante tempus uelle cum solis sanctis et iustis uiuere, ut hoc suo tempore mereamur accipere. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia nirtus tua etiam ipsa corporalis donum dei est; sic enim cogitabis de dono dei non facere contra deum. fides enim q
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã: Pmde qm̃i semper qmͣ diu es in hoc tẽpe
ate ueniam postulauit: ut ueraicit᷑ pssis
orare: ⁊ pocĩs tuis ueniam ualeas impet᷑ie
Hec dilectõi tue festiant᷑ qͥdẽ scͥpsi. qm̃ me
festinatio ꝑ latoris urgebat: S dõ gr̾̃as ago
qm̃ bono desiterio tuo qͣlit̾cũq ñ de fin semꝑ

Expanded text:
roinde quoniam semper, quamdiu es in hoc corpora te ueniam postulauerit, ut ueraciter possis orare et peccatis tuis ueniani ualeas impetrare. haec dilectioni tuae festinanter quidem scripsi, quoniam me festinatio perlatoris urgebat. sed deo gratias ago. quoniam bono desiderio tuo qualitercumque non defui. semper
Abbreviated transcription (Latin):
liũ turbã studia spiritalia ĩpedi ͭ ͤ fortis¬
sima ĩcencõne suꝑarent. Itaq audiens
iħs qr ⁊ pecẽti dabit᷑ ⁊ qͤrens in ueniet. et
desiderãt. stans eos tangit atq illumi¬
uat. Nõ .n. sicut illa dispensatio tẽꝑalis
ita ⁊̃ u̾bi et̾nitas transit: qͤ in se ip̃a ma¬
nẽs innonat oͣ. Qua ꝓpter qr fides ĩ car¬
natõis temꝑalis ad ecerna intelligẽda no

Expanded text:
alia impedientem, fortissima intentione superarent. Itaque audiens Jesus qui ait, Patenti dabitur et quaerens inveniet, et desiderant, stans eos tangit, atque illuminat. Non enim sicut illa dispensatio temporalis, ita etiam Verbi aeternitas transit, quae in seipsa manens omnia innovat . Quapropter quia fides incarnationis temporalis ad aeterna intelligend
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ qr et inuiti cogerem iͥ .i. sit quidem
quod uolumꝰ: sed ideo nos corrigimur ut
uelimꝰ. qr ille uult cuiꝰ uoluntatis nͨ excel¬
lenciam fas ẽ recusare. n ͨ omĩpoꝰ licet eiu¬
tare: sic̃ petrũ alt̾ curxit et tulit quo no

Expanded text:
debemus, quia et inuiti cogeremur — ibi enim fit quidem. debemus, quia et inuiti cogeremur — ibi enim fit quidem. quod nolumus, sed ideo nos corrigimus. ut uelimus, quia ille uult, cuius uoluntatis nec excellentiam fas est recusare nec omnipotentiam licet euitare, sicut Petrum alter cinxit
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. cũ post reditũ uenera fratrũ nr̃oꝵ colle¬
ꝑte saciatꝰ fuero. Uberius .ni. ad nos ĩ eoꝵ poc¬
torib et orib nos eẽ uenturos. iam iamq
criberemꝰ. et ꝑ uniamẽ filiũ nostrum tha
dieb iam dederam. Nũc gͦ qd̾ soleo rogo.
et quod soletis faciatis. oretis ꝓ nobis. ut
uideat dñs humilitutem nr̃am. et laborẽ
nr̃m. et dim̾itat oͣ p̾cata nr̃a. Colloqͥ aut̃
uobiscum talia cupio si dignem̃ lr̃is: qͣ¬
lia collorui possemus. si coram urĩs sensibꝰ
ad essemꝰ. Eoce illam q̃stiunculam qmͣ nuꝑ
ꝓposueram. tũꝙͣ si p̃sens p̃senti int̾ dulces¬
liberius hĩtare grã oris cui: si cũ dixisses
ita te ĩ illo quo felicit᷑ ut̾is loco ꝑseuerare
de creuisse. ut si quid de te aᵈ domino placue¬
rit. eiꝰ uolũtutem p̃feras tue: id ip̃m aliꝙͣto
aꝑcius explicares. qͦdam mͦ uoluntatem dĩ
quo nr̃i uolũtati p̃ponenda ẽ nouerimꝰ. ut

Expanded text:
rem, eum post reditum uenerabilium fratrum nostrorem, eum post reditum uenerabilium fratrum nostrote satiatus fuero. uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus uos esse uenturos iam iamque criberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagdiebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis uideat dominus humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittat omnia peccata nostra. Conloqui autem uobiscum talia cupio, si dignemini, litteris. qualia conloqui possemus, si coram uestris sensibus adessemus. ecce illam quaestiunculam, quam nuper proposueram, tamquam si praesens praesenti intuberius habitare gratia oris tui, si cum dixisses ita te in illo, quo feliciter uteris, loco perseverare decrevisse, ut si quid de te aliud Domino placuerit, ejus voluntatem praeferas tuae, idipsum aliquanto apertius explicares. Quonam modo voluntatem Dei, quae nostrae voluntati praeponenda est, noverimus: ut
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ab illo est. ob seruanda eẽ didicimus
et decemꝰ. Nec tñ ideo nos negamus semẽ
estis. Aut udeos in abscondico: deq̃lib idẽ
dͭ. nõ .n. qͥ i manifesto indeus ẽ neq qͦ i
mamfesto ĩcarne est cͥcũcisio. sed qui in
abscondito iudeus est et cͥcũcisione cordis
q ͤ spũ nõ lr̃a. cuiꝰ laus nõ ex hoĩbꝰ sed ex dõ
est. Aut isrłitas sꝑitales: ad eum scilicet.
ꝑtinentes cui minori p̃dictum est seruit᷑ũ
eẽ maiorem. Sed h uocabula nob̾̃ ⁊ nõ in¬
tinemꝰ nõ u̾boꝵ insolencia uentilamus.
nerabilibꝰ et młtũ desid̾abilibꝰ frĩbus.
paulmo et therasie: augustinꝰ in dud salu¬
tem. Carissimus fr̃ celsus cũ rescͥpta repe¬
t̾et debitum redderet festinaui: sed uere
festinaui. Cum .n. eũ putarẽ ad huc aͦd
dies nob̃cum renumerat᷑ũ repente cõpa
ccrasione nauigii: mͥ pͥdianam suam ꝑf¬
tõnem iam nocte suggessit: Quid fucerẽ.
cũ eũ ten̾e ñ possẽ: Et qr ad uos cũ quib

Expanded text:
nobis ab illo est, obseruanda esse didicimus et docemus. nec tamen ideo nos negamus semen estis, aut Iudaeos in abscondito, de qualibus idem dicit: Non enim. quiin manifesto, Iudaeus est neque. quae in manifesto in caabscondito ludaeus est et circumcisione cordis, qui spiritu non littera, cuius laus non ex hominibus sed ex deo est, aut Israhelitas spiritales ad eum scilicet pertinentes, cui minori praedictum est seruiturum esse maiorem. sed haec uocabula nobis non intinemus, non uerborum insolentia uentilamus. NERABILIBUS ET MULTUM DESIDERABILIBUS FRATRIBUS PAULINO ET THERASIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Carissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinaui, sed uere festinaui; cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum remoraturum, repente comperta occasione nauigii mihi pridianam suam profectionem iam nocte suggessit. quid facerem, cum eum tenere non possem et. quia ad uos, cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uadit. ⁊ alio ueni. ⁊ uenit. et seruo meo fac
hoc. ⁊ facit. De quo ⁊ dñs: Am̃ dico uobis:
nõ inueni tantam fidem in isrł. In hiis erit
et ille cornelius: ad quem missus angelus
d ͭ. Corneli accepte sũt elemosine tue: et
exaudite sũt orõnes tue. Ubi eũ admonuͭ
ut ad beatũ pet ͫ apłm mt̾et. ⁊ ab illo audi

Expanded text:
uo meo: \'Fac hoc\' et facit. de quo et dominus: Amen dico uobis; non inueni tantam fidem in Israhel. in his erat et ille Cornelius, ad quem missus angelus dixit: Corneli, acceptae sunt elemosynae tuae et exauditae sunt orationes tuae: ubi eum admonuit, ut ad beatum Petrum apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
speciem sr̃ noꝵ angeloꝵ atq uͥtutum. Ex¬
cedit quicqͥ de illo nõ solum dr̃. uerum t̃
cogitat᷑. Neq hanc tam magnam ꝓmissionẽ
qr ualde magna est. ideo sꝑemꝰ: s pocius quia
ualde magnꝰ eam promisit: accepturos nos
eẽ credamus. Sicut .i.d ͭ beatꝰ. Iohannes apo¬
stolus. filii dei sumus. ⁊ nõdũ apparuit quod
erimꝰ: Scimus quia cum apparuerit simi¬
les ei erimꝰ. qũ uidebimus eũ sicuti est. Noli
existimare neminem deo plac̾e posse. qui ĩ
mariuis bellicis militat. In hiis erat sanctꝰ
dauid: cui dñs tam magnum ꝑhibuit tes¬
timonium. In hiis ⁊̃ plurimi illiꝰ temꝑisiꝰti.¬

Expanded text:
pernorum angelorum atque uirtutum. excedit quicquid de illo non solum dicitur, uerum etiam cogitatur. neque hanc tam magnam promissionem, quia ualde magna est, ideo desperemus, sed potius, quia ualde magnus eam promisit, accepturos nos esse credamus. sicut enim dicit beatus Iohannes apostolus, filii dei sumus et nondum apparuit, quid erimus: scimus. quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. Noli existimare neminem deo placere posse, qui in armis bellicis militat. in his erat sanctus Dauid, cui dominus tam magnum perhibuit testimonium, in his etiam plurimi illius temporis i
Abbreviated transcription (Latin):
scͥberem qͦd te edificet ad sempit̾uã salutẽ.
te sincerit̾ diligat. Festinanti gͦ ut occur¬
r̾em. malu festinanter aͥd strib̾e. qm̃ reli¬
giosimi tuũ desiderium returdare. dñe ex¬
nnne merito insignis atq honorabilis fili.
Quod gͦ bͤuit̾ possum dicere: dilige dñm
sicut te ipin. Hoc ẽ .ii. u̾bum qd̾ breuia uit
dũs sĩ terram dicens in eungelio. In hiis
duobꝰ p̃ceptis tota lex pendec et ꝓpħe. In
hac gͦ dilectõne cotidie ꝓfice et orando et
bene agendo: ut ip̃o adiuuante qui tͥ eam
p̾cepit atq donauit. nutͥat᷑ t cͤscat. donec
hec te perfecta ꝑficiat. Ip̃a estin. caritas qͦ¬

Expanded text:
scriberem. quod te aedificet ad sempiternam salutem,scriberem. quod te aedificet ad sempiternam salutem,te sinceriter diligat. festinanti ergo ut occurrerem, malui festinanter aliquid scribere quam religiosum tuum desiderium retardare, domine eximie et merito insignis atque honorabilis fili. Quod ergo breuiter possum dicere: Dilige domintamquam te ipsum - hoc est enim uerbum. quod breuiauit dominus super terram dicens in euangelio: In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . io hac ergo dilectione cotidie profice et orando et bene agendo. ut ipso adiuuante, qui tibi eam praecepit atque donauit. nutriatur et crescat, donec haec te perfecta perficiat. ipsa est enim caritas, q
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ in mane renũciarecur aͥd qd̾ eadẽ iu̾ca¬
te consulta nos compelleret ꝓ ficisti: ex ħ
colloquaris. Sepe nos quippe conturbatr
et difficile est ñ aͥd quod mag̃ façiendũ
erat omt̾e: dũ iᵈ mutare nolumꝰ inqͦ pͥꝰ
iam ideo malum qr id quod pocius agen¬
dũ ẽ occurrens deseritur. Quod si ñ occur¬
reret: ñ solũ sñ uituꝑatione. s ⁊̃ cũ laude.
ĩ illo pͥore ꝑdura ͭ  hic ñ falli difficile est.
hic om̃ino nox ꝓphĩca p̃ualet. Delicta
quis intelligit. huic oro ꝑticipẽ me faci¬
ascogitutiõnum tuaꝵ: quid ĩ talibꝰ uel fa¬
cere soleas uł faciendum eẽ reppiaf.
honora ͥ filio bomfaciõ: augustinꝰ¬
in dño salutem. Iam rescͥpseram caritati tue.
s cum epłe dirigende occasio qͦreret᷑: suꝑue¬
nit dilectissimꝰ filuis meus faustꝰ pergens
ad exinnetatem tuam. Qͥ cũ ipãs lr̃as qͣs iã
feceram accepiss tue beniuolẽtie ꝑfe̾ndas.
suggessit mͥ multũ te desiderare ut aͥd tibi

Expanded text:
tibus inmanere nuntiaretur aliquid, quod eadem ueritate consulta nos compelleret proficisci. ex hconloquaris. saepe nos quippe conturbat et difficile est non aliquid. quod magis faciendum erat, omittere, dum illud mutare nolumus, in quo iam ideo malum. quia id, quod potius agendum est, occurrens deseritur, quod si non occurreret, non solum sine uituperatione sed etiam cum laude in illo priore perduraretur. hic non falli difficile est, hic omnino uox prophetica praeualet: Delicta quis intellegit? hinc, oro, participem me facias cogitationum tuarum, quid in talibus uel facere soleas uel faciendum esse reperias. HONORABILI FILIO BONIFATIO AUGUSTININ DOMINO SALUTEM. Iam rescripseram caritati tuae, sed, cum epistulae dirigendae occasio quaereretur, superuenit dilectissimus filius meus Faustus pergens ad eximietatem tuam. qui cum ipsas litteras, quas iam feceram, accepisset tuae beniuolentiae perferendas, suggessit mihi multum te desiderare, ut aliquid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Solet .ni. ocium concedi sexage nariis post
.ni. hñt acriorem conflictũ. ne libidinib
zrzania dicit᷑. Quod ĩ pͥmo seꝑata zi¬
dama dicit᷑. quia tͥbulatione p̃cedente se¬
pabuntur impii a piis. quod ꝑ bonos augelo ᷤᷤ
incelligit᷑ fieri. qr officia uiudicte possunt
implere boni bono animo. qͦmͦ lex. quomͦ
uorem fidei. uł quod dicitur uenena¬
bus. Dogmata aut̃ sunt placita sectarum
id est quod placuit singulis sectibus. Fer¬
uorem facit et extitat. In farine autem sa¬
tis tͥbus. uł tͥa illa in hoĩe. ex toto corde. et
extota aĩa. ex tota mente. uł tͥa illa fruc¬
tifera. centenũ. sexagenũ. tricenũ. uel
duo testam̃ta legis in eccła. Que cũ exꝑce¬
intellectus attigerit. sentit illic magna la¬
tere et uadit ⁊ uendit omĩa sua. et emit
illũ id est contemptu temꝑalium. cõꝑat sͥ
ocium. ut sit diues cognitõe dei. Quod di

Expanded text:
solet enim otium concedi sexagenariis postenim habent acriorem conflictum, ne libidinibuszizania dicuntur. Quod primo separata zizania dicuntur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos Angelos intelligitur fieri; quia officia vindictae possunt implere boni bono animo, quomodo rex, quovorem fidei, bus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit singulis sectis. vefacit et excitat. In farinae autem satis tribus, vel tria illa in homine, Ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente ; vel tria illa fructifera, Centenum, sexagenum, tricenum ; vel duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quintellectus attigerit, sentit illic magna latere: et vadit et vendit omnia sua, et emit agrum illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives cognitione Dei. XIV. I
Abbreviated transcription (Latin):
nos uocantis: nõ qr nr̃a mala erat. s ĩ qua
recte ꝑmaneretur. nͥ ab illo in alt̾am uo¬
caremur. Neq .n. malum fuerit abrahe.
nutrire et educare filium quo ad posset
ꝙͣͣ in ip̃o esset. usq ad finem uite sue: sed
repente iussus occidere. mutauit utiq̃ ñ
pͥus malam sm̃am. sed que mala esset po
ciuis si mutata ñ essec. Hinc quoq ñ dubito

Expanded text:
nos uocantis. non quia nostra mala erat, sed in qua recte permaneretur. nisi ab illo in alteram uocaremur. neque enim malum fuit Abrahae nutrire et educare filium, quoad posset, quantum in ipso esset, usque ad finem uitae suae, sed repente iussus occidere mutauit utique non prius malam sententiam, sed quae mala esset, si post iussum mutata non esset. hinc quoque non dubito
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sint nõ eẽ filios ab rahe. Ac ꝑ hoc nͥ uideis
eo mͦ sit pat̾ abraham qͦmͦ ẽ nob: quide is
ꝓdest quod de carne eius exorti sũt ⁊ nͥ sine
dei nõ inmanfesto sed in abscondito cͥcũcisi¬
bus. sed deo. Ab hac aut̃ fide alienati. inra¬
nis fractis deputabũt᷑: ex illa olea. ĩ cuiꝰ
radicem idẽ d ͭ apłus inseri oleastrum. id ẽ
gentes. Quod utiq non sit ꝑ carnem sed ꝑ
ꝑ sp̃m: nec carnis cͥcumcisione s cordis: nͨ
in manifesto sed in abscondito: nͨ laudem
ita nõ carnalis s spiritalis udeus. nͨ carnalis
s spiritalis isrłita. Nam et de isto noĩe sic apo¬
neq quia st̃ sem̃ abrahani om̃s fuii: sedͥ ysit¬

Expanded text:
n sint. non esse filios Abrahae. ac per hoc, nisi Iudaeis eo modo sit pater Abraham, quo modo est nobis. quid eis prodest, quod de carne eius exorti sunt et nomen sdaei non in manifesto ?sed in abscondito, circumcisiibus, sed ex Deo. Ab hac autem fide alienati, in ramis fractis deputabuntur ex illa olea in cujus radicem idem dicit apostolus inseri oleastrum, id est gentes ; quod utique non fit per carnem, sed per iritum nec carnis circumcisione sed cordis nec in manifesto sed in abscondito nec laude ita non carnalis sed spiritalis Iudaeus nec carnalis sed spiritalis Israhelita. nam et de isto nomine sic aponeque, quia sunt semen Abraham. omnes filii: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus u̾bis: significant filii iam ñ sͥ o
pus esse pentum ꝓse oblationes quod ad
eam etatem ꝑuenissent ut possent iã ip̃i
offerre ꝓse. In hac gͦ etate constitutos ut
possent pentibꝰ suis hoc dicere. cũ ħ dixissec̃¬
negabant pharisei reos eẽ si ꝑentibꝰ suis nõ

Expanded text:
quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissenegabant Pharisaei reos esse, si parentibus suis non
Abbreviated transcription (Latin):
S ille quidem qͥ de aucilla. scdm̃ carnem na¬
tus est: qui autem de lib̾a ꝑ repromissionem:
Que sunt in allegoria .H.ni. sũt duo testam̃ta.
.ii. cum filiis suis. Que aut̃ sursum est hierl̾
libera est. que ẽ mat̾ nr̃a. Scriptũ ẽ.ni. Leca¬
re sterilis que ñ paris e rumpe et ex clama
que nõ pturis: qm̃ młti filii deserte mag̃ qmͣ
eius que ht̃ uirum. Nos aut̃ frẽs: sodm ysaac

Expanded text:
Sed ille quidem, qui de ancilla, secundum carnem naSed ille quidem, qui de ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per repromissionem; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo testamenta, enim cum filiis suis. Quae autem sursum est Hierusalem. libera est, quae est mater nostra. Scriptum est enim: Laetare sterilis, quae non paris, erumpeetexclama, quae non parturis; quoniam multi filii desertae, magis quam eius quae habet uirum. Nos autem, fratres, sec
Abbreviated transcription (Latin):
tautes: Ac per hoc nͨ illi sũt isrł sic̃ sumus
nos: n ͨ nos sumꝰ isrł sic̃ st̃ illi. Nos .ni. sumꝰ
scd̾m spiritalem regenerationem illi scdm̃
carnalem generationẽ. Intuendũ est. qͥpe
ac discernendũ. aliũ eẽ isrł qui ꝓpt̾ carnem
nͥ accepit: aliũ uͦ qui ꝓpter sp̃m rem qͤ illo
exagar aucilla sare nati sũt israelite: Nõ¬
ne ismael ex illa natꝰ est: ⁊ nõ isrłiturum
s ismahelitarũ gentem suo semine ꝓpa¬
qui ex ꝓmissione natus ẽ abrahe. Tamẽ
cũ scdm ꝓpaginem carnis se ita res hẽat:
uenit᷑ ad intellectũ spiritalem. et ĩnem¬
untur ad saram nõ ꝑtin̾e carnales isrłite.
qui ex illa car ms originiẽ ducunt. et ꝑtin̾e
sũt carnis. s scd̾m isaic filii sũt ꝓmissionis.
nõ ad ip̃iꝰ isaac carnale semen. sed ad sꝑitale
mist̾ium ꝑtinentes. It a quippe ad galathas
apłus loquit. Sicite mͥ sub lege nolentes eẽ:
Legem ñ audistis : Scͥptũ ẽ.n. quod abraham

Expanded text:
c per hoc nec illi sunt Israhel, sicut sumus nos, nec--nos sumus Israhel, sicut sunt illi. nos enim sumus secundum spiritalem regenerationem, illi secundum carnalem generationem. Intuendum est quippe ac discernendum alium esse Israhel. qui propter carnem nomen accepit, alium uero, qui propter spiritum rem, quae illo ex Agar ancilla Sarae nati sunt Israelitae? nonne Ismael ex illa natus est, et non Israelitarum, sed Ismaelitarum gentem suo semine pqui ex promissione natus est Abrahae. Tamen cum secundum propaginem carnis se ita res habeat, venitur ad intellectum spiritualem, et inveniuntur ad Saram non pertinere carnales Israelitae, qui ex illa carnis originem ducunt; et pertinere sunt carnis, sed secundum Isaac filii sunt promissionis non ad ipsius Isaac carnale semen sed ad spiritale mysterium pertinentes. ita quippe ad Galatas apostolus loquitur: Dicite mihi: sub lege uolentes esse legem non audistis? scriptum est enim, quod Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
.ni. ẽ ab surdiꝰ qmͣ mulierẽ de humili ueste
ret obtemꝑare. candidis moribꝰ. qmͣ ingelł
Ab sit ut hinc displiceres deo quod coniuge
tecũ iam suꝑat custodire tam magnum
continencie bonum: t̃ si coniuigale nõ ui¬
duale uoluiss ut acciperes indumentum.
ad indecentem quoq te cõpulisset ornatũ.
Quo ⁊ si aliqua dura conditõne cogeris:
posses hr̃e in sr̃bo cultu cor himile. N empe
ap̃ prẽs hest̾illa regina. dm̃i tiuens. dñi co¬
lens. dõ subdita: marito regi aliemgene ñ¬

Expanded text:
enim est absurdius, quam mulierem de humili veste enim est absurdius, quam mulierem de humili veste ret obtemperare candidis moribus, quam nigelAbsit ut hinc displiceres Deo, quod conjugetecum jam coeperat custodire tam magnum continentiae bonum, etiamsi conjugale non viduale voluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum: quo etsi aliqua dura conditione cogereris, posses habere in superbo cultu cor humile. Nempe apud patres, Esther illa regina Deum timens, Deum colens, Deo subdita, marito regi alienigenae n
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e fructu ac pace gauderent: et ad u̾sariꝰ
de faciendis elemosins et in pauperes impẽ¬
dendis reb tuis de qͦ bono opere et magnotã
euidẽtia p̃cepta sunt domini. cũ uiro tuo fi¬
deli et tecum scã continentie pacta seruãte
consiliũ cõmum᷑ ͤ deb̾es eiꝰdẽq nõ spernere
uolũtatem ꝙͣto mag̃ de hĩtu atq uestitu
ułtͣ p̃t̾ eiꝰ arbitͥũ mutandũ ułusur pandũ
fuit. unde nł diunious legimius imparatũ:
scriptum ẽ quidẽ mulieres eẽ debere ĩ hĩtu
ornato: auriq cͥcumpositio et intorcio cri¬
modulo ꝑsone hĩcus matronał. a iuduali
ueste distuctus: qui pot̃ fide libꝰ coniugatiꝰ
salua religionis obsuantia cõuenire. hũc
te maritus si depou̾e noluit. ne te uelut
uduam illo iuuente iactares: puto quia
nõ fuerat in hac re usq ad dissensionis
scandalum ꝑducendꝰ. mag̃ in obedientie
malo. qmͣ ullius abstinentie tono. Quid

Expanded text:
rae fructu ac pace gauderent et aduersarins rae fructu ac pace gauderent et aduersarins de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilium communicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, quanto magis de habitu atque uestituusurpandum fuit, unde nihil divinitus legimus imperatum? Scriptum est quidem, mulieres esse debere in habitu ornato; aurique circumpositio, et intortio crimodulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis observantia convenire. Hunc te maritus si deponere noluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puto quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo, quam ullius abstinentiae bono. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
rans quid sectaturꝰ esset cũ metate gͣndiuscła
ẽẽ cepiss. ut moãchi professionem. au eccã¬
sticum mĩsterium. an coniugał necessitͥ  ui
nculum: Qmͣuis .n. ad meliora extitandi et
te talia ꝓspiciens et p̃cauens rep̾hẽdendus ẽ
pater. cum beatꝰ apłus dicat. quisqͥs autem
sis ⁊ maxime domesticis nõ ꝓrouidet. fidẽ
denegat et est infideli det̾ior. Cum uͦ de faci
refectio: uob̾ aut̃ angustia. Parit gͦ cõsili¬
um de om̃ibꝰ hr̃etis. ꝑit̾ moderalm. quid the¬
sauriz andum eẽt in celo: quid aduite huiꝰ
sufficientiam nob̃ t ur̃is utroq filio relin¬
qͣndũ. ne aliis eẽt refectio uob̾ angustia ⁊
in hiis disponendis atq faciendis. siquidt᷑
forte meluis uide̾t̾ sugg̾eres uiro reu̾ent̾.
eiusdẽq auctoritatẽ tãꝙͣ cui capitis seqͦre¬
ris obedient̾: ut om̃s qui sanũ sapiũt. Ad
qͦs poss hoc bonũ urm̃ fama ꝑferre. de domꝰ¬

Expanded text:
rans, quid sectaturus esset, cum in aetate grandiuscula rans, quid sectaturus esset, cum in aetate grandiuscula esse coepisset, utrum monachi professionem an ecclesiasticum ministerium an coniugalis necessitudinis uinculum? quamuis enim ad meliora excitandi et te talia prospiciens et praecauens reprehendendus est pater, cum beatus apostolus dicat: Quisquis autem suis et maiime domesticis non prouidet, fidem denegat et est infideli deterior. cum uero de facirefectio, uobis autem angustia. pariter ergo consilium de omnibus haberetis, pariter moderaremini, quid thesaurizandum esset in caelo, quid ad uitae huius sufficientiam uobis et uestris uestroque filio relinquendum, ne aliis esset refectio. uobis autem angustia. et in his disponendis atque faciendis si quid tibi forte melius uideretur, suggereres uiro reuerenter eiusdemque auctoritatem tamquam tui capitis seqris obedienter; ut omnes qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum vestrum fama perferre, de dom
Abbreviated transcription (Latin):
tiã cogitabas. Si .n. ht̃ iͥ magnũ locũ panis frac¬
tus esurienti: qmͣtũ locuni iͥ credenda est. hr̃e
ẽti. et quem deuoret inqͥrẽci: Neq hoc ita dici¬
mꝰ. ut si qͥsqm scandalizatꝰ fuerit de bonis oꝑib
nr̃is. ab eis desistendum putemꝰ: sed aͥ causa ẽ
alienarum. aͣ necessa in societate aliqua per so¬
narum: aͥ fidelis. alia infidelis. alia ꝑentũ ergu
filios. alia filioꝵ. erga ꝑentes: alia postremo
ea que in hiis reb uł maxime ñtuenda est. ui¬
ri et uxoris: uͥ mulierem coniugatam ñ licet
drẽ. facio q uod uolo de meo. cũ t ip̃ã ñ sit sua.
s capitis fui. hoc est uiri sui. Nam sic quedam
ut cõmemorat apłus petrus mulieres sancte
eum uocans: cuiꝰ inquit facte estis filie. cũ ad
xͥanas nõ ad iuteas feminas loquetur: Quid
autem mirum si pat̾ cõmunem filium nole¬
bat huiꝰ uite sustentaculis a matͤ nudari: igno¬

Expanded text:
tia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quantum locum ibi credenda est habereenti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandalizatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum alia necessariarum in societate aliqua personarum, alia fidelis alia infidelis: alia parentum erga filios alia filiorum erga parentes. alia postremo ea, quae in his rebus uel maxime intuenda est, uiri et uxoris, ubi mulierem coniu gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', cum et ipsa non sit sua sed capitis sui, hoc est uiri sui. nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Petrus, mulieres sanctaeeum uocans, cuius. inquit, factae estis filiae. cum ad Christianas, non ad Iudaeas feminas loqueretur. Quid autem mirum, si pater communem filium nolebat huius uitae sustentaculis a matre nudari igno
Abbreviated transcription (Latin):
bus ur̃is. quoꝵ esset tã fida societas. ut a nob̾
cõmunit̾ ten̾et᷑ nõ sũma solum castitas. ue¬
rũ ⁊̃ głosa pauptas. Nũc aut̃ inconsid̾atu fes¬
tinatione. aitende quid feceris. ut .n. de illis
moãchis a quibꝰ te ip̃e nõ edificatam s spoli¬
atam esse cõqueritur. Ego bene sentiami nͤ
hoĩ pre ira turbatum oculum hũti contͣ dei
fortasse famulos facile cosentiam. ñquid
tm̃ bonũ est. quod pauꝑum carnem largio¬
ribus elemosinis refecisti. qͫmalũ est. quod
uiri tui m̃tem atam bono ꝓposito subruisti.
Ancuiꝰqm tͥ temꝑalis. salus carior eẽ debue
res. ne scandalizatus maritus tuus dõ pir̃et.
ub̾iores tͥ dens elemosias tͥ imputaret: ꝓ¬
inde si recolis quid ad quisueras qñ lucuita
fueras uirum tuum. ut tecum xp̃o sanctiore
castitate seruiret: intellige ꝑ illas elemosinas
tuas quibꝰ cor eius eu̾sum est. qnͣto grauiore dãp¬
no ꝑcussa fueris. qmͣ sunt illa lucra. que celes¬

Expanded text:
bus uestris, quorum esset tam fida societas, ut a uobis communiter teneretur non solum summa castitas uerum etiam gloriosa paupertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris. ut enim de illis monachis, a quibus te ipse non aedificatam sed spoliatam esse conqueritur, ego bene sentiam nec homini prae ira turbatum oculum habenti contra dei fortasse famulos facile consentiam. numquid tantum bonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis refecisti, quantum malum est, quod uiri tui mentem a tam bono proposito subruisti? an cuiusquam tibi temporalis salus carior esse debueres. ne scandalizatus maritus tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid adquisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore castitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caeles
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ eligat freqͦnture in epta in solentia.
et adici potest iꝑita sciencia. Nunquid
.ni. apłi ꝑ quos ea didicimꝰ ista nesciebant.
quo mͦ nos pocius sumꝰ semen abrahe scdm̃
ta sapientius cerciusq qmͣ nos. ⁊ tñ in lo¬
qũdi consuetudine iudeos ⁊ isrłitas eos ap¬
pellabant. qui sodm̃ carnem de abraham
stirpe uemientes. ab hoĩb uocitantur hoc

Expanded text:
magis eligat frequentare inepta insolentia magis eligat frequentare inepta insolentia et, si dici potest, inperita scientia. numquid enim apostoli, per quos ea didicimus, ista nesciebant, quo modo nos potius simus semen Abrahae secundum lto sapientius certiusque quam nos et tamen in loquendi consuetudine Iudaeos et Israhelitas eos appellabant, qui secundum carnem de Abrahae stirpe uenientes ab omnibus uocitabantur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uocante dictũ ẽ ei qr maior seruiet nunori.
Sicut scriptum ẽ. Ia cob dilexi. esauautẽ
odio habui. Hͨ certe doctͥna apłica atq catho¬
lica. satis euident̾ indicat nobis scdm origi¬
nem carnis ad saram iudeos id ẽ isrłita: ad
doos. Itẽ scdm̃ originem carnis ad esau qui
dictus est ⁊̃ edom. gentem idumeoꝵ ad iacol
autẽ qui dictꝰ est. ⁊̃ isrł gentem iudeoꝵ: por¬
ro scdm̃ mist̾iũ sp̃s. ad esau iuideos. ad isrł ꝑ¬
tinere xͥanos. Ita quippe implet᷑ qd̾ scͥptũ ẽ
hu᷑ cognatiõne głantes. nec in manifesto.
sed in ꝯculto. nͨ lr̃a s sp̃u. nͨ caruis sed cor¬
dis cͥcũcisione iudei. Que cum ita se hẽãt.
nõ tñ debemꝰ consuetudĩem sermonis huã¬
n inepta loquacitate confund̾e. et ĩ rebꝰ
et appellatiõne usitatissima xͥan uocunt᷑.
in usitato nocabulo aͥs affectet applłare iũ
deb semper intlłre ꝑcius autem ore ꝓfer¬
re: hoc in cottidiana loqͤndi consuetudine

Expanded text:
iet minori; sicut scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui . Haec certe doctrina apostolica atque catholica satis evidenter indicat nobis, secundum originem carnis ad Saram Judaeos, id est Israelitas; ad daeos; item secundum originem carnis ad Esau, qui dictus est etiam Edom, gentem Idumaeorum, ad Iacob autem, qui dictus est etiam Israhel, gentem Iudaeorum; porro secundum mysterium spiritus ad Esau Iudtianos. ita quippe impletur, quod scriptum est: humana cognatione gloriantes nec in manifesto sed in occulto nec littera sed spiritu nec carnis sed cordis circumcisione ludaei. Quae cum ita se habeant, non tamen debemus consuetudinem sermonis humani inepta loquacitate confundere et in rebuset appellatione usitatissima Christiani uocantur, inusitato uocabulo aliquis affectet appellare Iuddebet semper intellegere, parcius autem ore proferre, hoc in cotidiana loquendi consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
et rebecce. illis gentuns esau et iacob. qui pꝰ¬
ea uocatus est isrł. hoc ipm magnum ⁊ ꝓfũ¬
dum mist̾ium repperitur. De quo idẽ apłus
loqñs cum ꝑ ysaac ꝓmissionis filios cõmemo¬
rasset. ad xp̃i gr̃am ꝑtinentes: nõ solũ aut̃
inquit. sed et rebecce ex uno concubitu iso¬

Expanded text:
et Rebeccae. ^ illis geminis Esau et Iacob, qui postea uocatus est Israhel. hoc ipsum magnum et profundum mysterium reperitur. de quo idem apostolus loquens cum per Isaac promissionis filios commemorasset ad Christi gratiam pertinentes: Non solum autem, inquit, sed et Rebecca ex uno concubitu ha
Abbreviated transcription (Latin):
tur testimonia scͥpturarum quibꝰ deus uisꝰ
ẽẽ narrat᷑. Quia et in uisibilis ẽ ꝑ ꝓpͥam di¬
unitatis naturam: et cum uult uideri pͥ
ꝑ assumptam sicut ei placuerit creaturã.
poterit de incorrupͥ corruptibilis fieri. Simł
.n. et ĩcõmutabilis est. Et u ͭ ͣ nͫ eius cõm̃¬
dauit apłus. cum duo ista simul poneret
dicens. Regiaut̃ seculoꝵ. inuisibili in corrui.
soli deo honor et gła. in secula seculoꝵ. Uñ
nõ audeo ego ita distingu̾e ut dicam. iucor
testimonia falsa eẽ possunt. beati mũdo cor¬
de. qm̃ ipĩ deunti uidebunt et scimꝰ qr cũ appa¬
ruerit similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eum si

Expanded text:
r testimonia Scripturarum quibus Deus visus esse narratur, quia et invisibilis est per propriam Deitatis naturam, et cum vult videri potest per assumptam, sicut ei placuerit, creaturam.poterit de incorruptibili corruptibilis fieri: simul enim et incommutabilis est. Et utique naturam ejus commendavit Apostolus, cum duo ista simul poneret, dicens: Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, soli Deo honor et gloria in saecula saeculorum . Unde non autestimonia falsa esse possunt: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus e
Abbreviated transcription (Latin):
sti. ad me ip̃e dignatꝰ est mͨt̾e̾. atq ut eis reᷤ¬
ad te scribendo. illi iubenti ꝙ̃ ꝓsuis meritis
ambo ueneram᷑ obtemꝑire nõ renui. xͥa¬
nos maxime ex gentib uenientes. udaia¬
re nõ oport̾e: paulꝰ apłus docet uͥ aiti Dixit
petro coram om̃ibꝰ. Si tu cum sis iudeus gẽ¬
tilit̾ et nõ iudaice inus: quẽad mod̾ gences
cogis iudarzare: Et secutus adiũxit. Nos nͣ
iudei: et nõ exgentibꝰ p̾cutores. Scientes aut̃
qũĩ nõ iustificat᷑ hõ ex oꝑib legis. nͥ per fi

Expanded text:
sti, ad me ipse dignatus est mittere atque, ut eis resquod ad te scribendo illi iubenti, quem pro suis meritis ambo ueneramur. obtemperare non rennui. Christianos maxime ex gentibus uenientes iudaizare non oportere Paulus apostolus docet, ubi ait: Dixi Petro coram omnibus: \'Si tu, cum sis Iudaeus, gentiliter et non Iudaice uiuis, quem ad modum gentes cogis iudaizare?\' et secutus adiunxit: Xos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores scientes autem, quoniam non iustificatur homo ex