comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominis in sanguine. diue sanguis
illoꝵ infercur iscã dũ illoꝵ anime
cum trummpho passinis ad caelestia
deferunt᷑ bene quoq in altari con¬
sumunt᷑. quia om̃s scĩ martyres ini
fide adimplent quase credunt
adño remunerari. Debisque ini
hoc altari consecrantur. non habent
potestatẽ edere qui tab̾naculo de.¬
seruiunt. qm̃ ad ea quȩ scĩ marcires
infide ꝑfecta sustinendo ad ĩplent
non audent accedere hi qͥ carnalit̃
uiuunt. & morte huius scłi tenent᷑¬
N astricti Propter qđ subter mis.¬
n.teriũ ad inplendũ & iħs ut scificara¬
n portã passus ÷ Sicut liber euange.¬
lioꝵ testatur dñs extra portam
hierłm passus ẽ in loco de collatoꝵ
qui uocat᷑ur caluarius. Ut ergo
dñs umbrã & figurã inueritatem
conuerter&. quȩ dese suisq m̃bris
p̃figurabatur suoq sanguine redi
mer& popłm inse credentẽ foris
hierłm passus. e Exeamus igitur
adeũ extra castra improperiũ
eius portantes. Quia ergo dñs ꝓnob̾

Expanded text:
hominis in sanguine est. Sive sanguis illorum infertur in Sancta, dum illorum animae cum triumpho passionis ad coelestia deferuntur. Bene quoque in altari consumuntur, quia omnia ista sancti martyres in fide adimplent, qua se credunt a Deo remunerari. De his quae in hoc altari consecrantur, non habent potestatem edere, qui tabernaculo deserviunt: quoniam ad ea quae sancti martyres in fide perfecta sustinendo adimplent, non audent accedere ii qui carnaliter vivunt, et amore hujus saeculi tenentur astricti. Propter quod. Subaudi mysterium adimplendum. Et Jesus ut sanctificare portam passus est. Sicut liber Evangeliorum testatur, dicens: Extra portam Hierusalem passus est in loco decollatorum, qui vocabatur Calvarius . Ut ergo Dominus umbram et figuram in veritatem converteret, quae de se suisque membris praefigurabantur, suoque sanguine redim in se credentem, foris Hierusalem passus est. Exeamus igitur ad Deum extra castra, improperium ejus portantes. Quia ergo Dominus pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
flati. dedignant᷑ dep̃cari suos sub.¬
iecꝰtos quatinus peis orationes
fundant. Siergo ille qͥad hoc adño
uocatus. ẽ ut doctor & magister
omniũ gentiũ fier&. ñ dedignatus¬
est petere. quatinꝰ ꝓillo subiecti eiꝰ
quos dnio ad quisierat oraretit.
quantomagis indigent pleni in¬
uidia. rapina aliisq uitus resꝑsi
orationib subiectoꝵ subuet uri:¬
S sequitur. Confidimus enĩ qr consci
S berie uolentes uersari. Culpatur
ac dep̃catoriȩ alloquit᷑ illos osten¬
dens se bonã uoluntatẽ habere
Confidimꝰ inquit ergo ac socu mei
bonã uoluntatẽ nos habere i
omãb hominub bene uolentes
conuersari. tam iudȩos quã gentiles.
Nolite alias accusationes aut detrac¬
tiones ꝓferre. qm̃ conscientia Nr̃a
in nullo nos rep̃henidit neq dapnat.
qđ bonã uoluntatẽ ñ habeamus
erga uos. Amplius aut̃ẽ dep̃cor
Nuos hoc facere. quo celerius resti

Expanded text:
flati dedignantur deprecari suos subflati dedignantur deprecari suos subjectos, quatenus pro eis orationes fundant. Si ergo ille qui ad hoc a Deo vocatus est, ut doctor et magister omnium gentium fieret, non est dedignatus petere, quatenus pro illo subjecti ejus, quos Domino acquisierat, orarent, quanto magis indigent pleni invidia, rapina, aliisque vitiis respersi, orationibus subjectorum subveniri? Sequitur: Confidimus enim quoniam bous bene volentes conversari. Culpatur ac deprecatorie alloquitur illos, ostendens se bonam voluntatem habere socii mei, bonam voluntatem nos habere in omnibus hominibus, bene volentes conversari tam Judaeos quam gentiles. Nolite aliquas accusationes aut detrectationes proferre, quoniam conscientia nostra in nullo nos reprehendit, neque damnat quod bonam voluntatem non habeamus erga vos. Amplius autem deprecor vos hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
one uigilant: inp̃dicatione. iN
bono exemplo. & cura ex teriorũ
sollicitudinũ existentes qualiter ꝓ
eis rationẽ reddant. Idõ subditi
debemus esse p̃latis nr̃is qui solliciti
sunt denob̾. ut pote ꝓnob̾ rationẽ
redlituri. ut cum gaudio hoc faci¬
ant. & non gementes id ẽ ut cum
leticia & hylar mente curam
nr̃i agant. & non cũ murmurio &
ꝑturbatione animifiat. Qm̃
plerumq mala conuessatio & in¬
oboedientia subiectoꝵ adamari
tudinẽ ꝓuocant animos p̃latoꝵ
adõ ut segniores. atq tristiores
circa ꝓfectũ illoꝵ existant. Siue
oboedire debemꝰ illis ut indie
iuditu cũ gaudio ꝓnobis rationẽ
reddant securi dep̃mio. & non
gementes auxi de nr̃a dãpnatione
hoc non expedit nobis subaudis
ut illi gemendo curam ur̃i agant
uł ꝓnobis rationẽ cũ tristitia red¬
dant. Orate ꝓnobis. hic suꝑbiã¬
elationẽq mentis quorundã ponti¬
ficã destruit. qui typosupbiȩ io¬

Expanded text:
one vigilant in praedicatione, in one vigilant in praedicatione, in bono exemplo, et cura exteriorum solliciti existentes, qualiter pro eis rationem reddant. Ideo subditi debemus esse praelatis nsunt pro nobis, ut pote pro nobis rationem reddituri, ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes, id est, cum laetitia et hilari mente curam vestram agant, et non cum murmure et perturbatione animi sint, quoniam plerumque mala conversatio, et inobedietudinem provocant animos praelatorum, adeo ut segniores atque tristiores circa profectum illorum existant: sive obedire debemus illis, ut in die judicii cum gaudio pro nobis rationem reddant securi de praemio, et non gementes anxii de nostra damnatione. Hoc enim non expedit vobis, subaudis ut illi gemendo curam vestri agant, vel pro vobis rationem cum tristitia reddant. Orate elationemque mentis quorumdam pontificum destruit, qui typo superbi
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti ille caelũ redd&. Tempora¬
lia dedisti. aeterna mercaberis.
Oboedite p̃positis ur̃is & sub iacere
eius. Oboediendũ. ẽ omĩ modo platis
& mores illoꝵ scẽ & pie existurit.
Siautẽ auia rectitudinis dema uernł
sicut scribe & pharisei. nonfaciamꝰ
contraru extiterint. Namsi infide
contrarii extiterint. non solum
uitandi sunt sed &iam fugier idi.
Atsibene docuerint. discrepauerint
autẽ morib audi xp̃m dicentẽ
detalib: in ꝑsona scribarũ &pharis¬
ꝑoꝵ. Suꝑ cathedram moysi sedert̃
seribe apbarisei. Omã eggo quetũq
dixerint uobis seruate & facite.¬
Scđm uero oꝑa eoꝵ nolite facere
Dicunt eni & non faciunt. Ipsienim
ꝑuigilant quasi rationẽ ꝓanima¬
libus ur̃is reddituri. ut cũ gaudio
hoc faciant & nongementẽs. Om̃ĩb
quidẽ p̃latis & prepositis oboedi¬
endum. ẽ nisi forte aueritate fidei
ab errauerint. p̃cipue tam̃ illius
qͥ ꝑuigilant. hoc. ẽ sine intermissi¬

Expanded text:
dedisti, ille coelum reddet, temporadedisti, ille coelum reddet, temporalia dedisti, aeterna mercaberis. Obedite praepositis vestris et subjacete eis. Obediendum est omnibus praelatis et mores illorum sancti et pii existunt. Si autem a via rectitudinis deviaverint, sicut scribae et Pharisaei, non faciamus contrarii exstiterint. Nam si in fide contrarii exstiterint, non solum vitandi sunt, sed etiam fugiendi. At si bene docuerint, discrepaverint autem moribus, audi Christum dicentem de talibus in persona scribarum et Pharisaeorum: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, serm vero opera illorum nolite facere. Dicunt enim et non faciunt . Ipsi enim pervigilant, quasi rationem pro animabus vestris reddituri, ut cum gaudio hoc faciant et non gementes. Omnibus quidem praelatis et praepositis obediendum est, nisi forte a veritate fidei aberraverint: praecipue tamen illis qui pervigilant, hoc est si sine intermissi
Abbreviated transcription (Latin):
illũ: ex t̃minabit᷑ depopło suo.
ineuangelio xp̃m Non ẽ inquid
ꝓpħa sine honore: nisi inpatria
sua Accedat autẽ dauid sc̃s. testis
fidelis: ex cuius semine ꝓcessit ipse
cui lex & ꝓpħȩ testimoniũ dicunt.
Dicat & ipse dexp̃o: Adorabunt
inquid eum om̃s reges t̾rae: omnes¬
gentes seruient illi. Cui seruient:  dic cui seruiem

Expanded text:
suo . in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnesgentes servient illi . Cui servient? Dic, cui servient?
Abbreviated transcription (Latin):
ariece occiso: iste saluatus est. Occi¬
sus ÷ isa ac quantũ ad uoluntatem
ꝑtin& patris deinde redonauit
illũ ds̃ patriarchȩ inparabolam
id ÷ infigura & similitudinẽ passio.¬
Nis xp̃i: Insimilitudine erant
omĩa quȩ tunc agebantur iN
abrahã. quȩ ꝓnob̾ uerus abraham
siquidẽ figur̃a dĩ patris gestabat.
isaac uero figurã xp̃i. Abraham
autẽ ut scriptura dicit portabat
ignẽ & gladiũ quia ds̃pat̃ gladiũ
passiorus portauit quodã modo.
quando eũ occidi ꝑmisit. Unde
dicit filius inpsalmo adeũ. Qm̃ quẽ
tu ꝑcusisti. hoc ẽ ꝑ cuti ꝑmisisti:

Expanded text:
ariete occiso iste salvatus est. Occiariete occiso iste salvatus est. Occisus est Isaac quantum ad voluntatem pertinet patris, deinde redonavit illum Deus patriarchae in parabola, id est in figura et similitudine passionis Christi. In similitudine erant omnia quae tunc agebantur in Abraham, quae pro nobis verus Abraham,siquidem figuram Dei Patris gestabat, Isaac vero figuram Christi. Abraham portabat, ut Scriptura dicit, ignem et gladium: quia Deus Pater gladpassionis portavit quodammodo, quando eum occidi permisit, unde dicit Filius in psalmo ad eum: Quoniam quem tu percussisti, hoc est, percuti permisisti,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. & quãquã contraria iterũ audi¬
r& dicente sibi offer isa ac filium
tuũ michi. a quo iam audierat quia
in isaac uocabitur tibi sem̃ non
hesitauit depromissionib creders
qđ amortus poss& illũ suscitare
ds̃ & exeo multitudinẽ popłoꝵ
multiplicare. Qua ꝓpter idõfiliũ
mox offerre uoluit quia a dõ hunc
continuo resuscitandũ esse credebat.
Sed neposs& quisquã dicere. quia
habebat alterũ filiũ ex quo sꝑabat
repromissionẽ inspenda ꝓpter eã
cor fidens obtulit istum. dicer is
ꝑceꝑat. Quare ergo tẽptauit illũ
ds: nũquid ignorabat forte esse
sciebat utiq teptauit autẽ non
ut ipse cognoscer&. sed ut aliis de¬
mor istrar&. & manifesta eusforti.¬
tudine facer& sicut ipse ostendit:
& in parabola eũ accepit. sarabola:
greco uocabulo. latine dicitur
similitudo siue figura. Accepit eum¬
inparabola demorte adõ quidix̃ ei
Ne extendas manũ tuã suꝑ puerũ. qui

Expanded text:
Deo; et quanquam contraria iterum audiDeo; et quanquam contraria iterum audiret, dicente sibi Domino: Offer Isaac filium tuum mihi, a quo jam audierat: Quia in Isaac vocabitur tibi semen, non haesitavit de promissionibus, credens quod a mortuis posset illum suscitare Deus, et ex eo multitudinem populorum multiplicare. Quapropter ideo filium mox offerre voluit, quia a Deo hunc continuo resuscitandum credebat. Sed ne posset quisquam dicere quia habebat alium filium, ex quo sperabat repromissionem implendam, propterea confidens obtulit istum; dicit Apoperceperat. Quare ergo tentavit illum Deus? Nunquid ignorabat fortem illum sciebat utique, tentavit autem eum non ut ipse cognosceret, sed ut aliis demonstraret et manifestam ejus fortitudinem faceret, sicut ipse ostendit, et in parabola eum accepit. Parabola, Graeco vocabulo, Latine dicitur similitudo, siin parabola de morte ab eo qui dixit ei: Ne extendas manum tuam super puerum , quia
Abbreviated transcription (Latin):
Namortuis suscitare potens : deus:
Quid ẽ quođ beatus ia cobꝰ inaepła
sua m̃tionẽ abrabȩ facit & laudat
eũ sũmopere exoꝑib suis. beatus uͦ
apłs non oꝑa illuis sedfidem atten.¬
tissime comindatꝰ. Recte igitur
beatus iacob ex oꝑib eũ laudat.
quẽ sciebat &iam fide ꝑfectum
qm̃ illis credebat quifidẽ quidem
uidebant᷑ habere sed eandẽ bonis
oꝑibus ñ exornabant Atrero beatus¬
apłs paulus quia illis scribebat. qͥ
oꝑa bona legis indebant᷑ habere.
sedfidẽ ꝑfectam ñ habebant iure
fidẽ abrabae atentius cõmemorat.
quatinus eũ studeant iitari uł¬
certe ut ostender& quiaᷤ filu abrahȩ
uolunt esse. necesse. ẽ ut fidẽ & oꝑa
habeant. merito unus ex fide. alter
nichilominus laudauit esi ex oꝑib:
Fide inquit obtulit abrahã cũtẽpta.¬
retur. lic& non haber& filiũ liberli
nisi illũ. & inillo ꝑ coepissa ꝓmissio¬
nes qđ multarũ gentiũ pater essa
futurus. tamen Non fuit in oboediers

Expanded text:
Deus. Quid est quod B. Jacobus in Epistola sua mentionem Abrahae faciens, laudat eum summopere ex operibus suis, beatus vero Apostolus non opera illius, sed fidem attentissime commendat? Recte igitur beatus Jacobus ex operibus eum laudat quem sciebat etiam fide perfectum, Quoniam illis scribebat qui fidem quidem videbantur habere, sed eamdem fidem bonis operibus non exornabant. At vero beatus Paulus, qui illis scribebat qui opera bona legis videbantur habere, sed fidem perfectam non habebant, jure fidem Abrahae attentius commemorat, quatenus studerent eum imitari; ucerte ut ostenderent quia qui filii Abrahae volunt esse, necesse est ut fidem et opera habeant, merito unus ex fide, alter nihilominus laudavit eum ex operibus. Fide, inquit, obtulit Abraham Isaac, cum tentaretur, licet non haberet filium liberum, nisi illum, et in illo percepisset promissiones, quod multarum gentium esset futurus pater: tamen non fuit ideo inobediens
Abbreviated transcription (Latin):
quos scõs uocat qr sci fuer̃ inbaptis.¬
mate. simulq blanditur eis dum
honorabiliter eos salutat. quatitꝰ
animaduerterent se diligi abillo.
non adoculum. sed ex tõto affectu
sime his uerbis innuit qđ romȩ
hanc epłam scripserit. quȩ in regi¬
one italica sita. ẽ. & sicut doctorib
uidet᷑. incarcere erat tunc tẽporis.
Qrã cũ omtub uob̾ amen. Gratia
dicit᷑ gratis data. Erãe autem
nomine debemus hic accipere
in baptismate. quã ꝑ impositionẽ
matꝰ episcopoꝵ. quȩ omĩa gratis
adõ dant᷑. Orat ergo apłs ut ista
omĩa illiquib scribebat posside¬
rent. Oremus &nios dnm̃ pia
supplicatione. quatunꝰ ꝑ suffragiũ
egregu sui apłi hoꝵ munerum nos
possesores inp̃senci efficiat. Pidemq
quã docuit integerrime custodi¬
entes. bonisq oꝑib exornantes
adcontẽplationt̃ suꝑne uisionis
xp̃o duce ꝑtingere mereamur.
auen

Expanded text:
quos sanctos vocat, quia sancti fuerant in baptisquos sanctos vocat, quia sancti fuerant in baptismate, simulque blanditur eis, dum honorabiliter eos salutat, quatenus animadverterent se diligi ab illo, non ad oculum, sed et ex toto mentissime his verbis nobis innuit quia Romae hanc epistolam scripserit, quae in regione Italica sita est, et sicut doctoribus videtur, in carcere erat tunc temporis. Gratia cum omnibus vobis. Amen. Gratia dicitur gratis data. Gratiae autem nomine debemus hic accipere in baptismate quam per impositionem manus episcoporum, quae omnia gratis a Deo dantur. Orat ergo Apostolus ut ista omnia illi quibus scribebat possiderent. Oremus et nos Dominum pia supplicatione, quatenus suffragium egregii Apostoli horum munerum nos possessores in praesenti, fidemque, quam docuit, integerrime custodientes, bonisque operibus exornantes, ad contemplationem supernae visionis Christo duce pertingere mereamur. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
N ut sufferatis uerbũ solatu & enum
n ꝑpatis scripsi uobis. Nota qđ totã
epłam unũ uerbũ appellauit. nec
dixit rogo uos ut sufferatis pacient̃
uerbum ammonitionis quia pusil¬
lammes erant. seduerbũ solatu
hoc ẽ uerbũ consolationis uerbũ
ad hortationis. Nonenĩ scripsi
uobis multa sed pauca ad cõparati¬
onẽ illoꝵ quȩ uobis dicerem si
essem p̃sens tunens uob oneri esse:
Cognoscite fratr̃e nr̃m timotheum:¬
NS dimissũ. limotheus coep̃s erat beati
pauli & adiutor inp̃dicatione
quẽ dicit dimissum ase & ap̃di¬
.cationẽ directũ. siue ab athenis
ubi illũ dimiserat fortassis apłs.
Cum quo id ẽ cum thimo dõ sicele¬
rius uenerit aduos udebo uos.
Mansuetiores eos uult. ẽẽ. diceris
se paratũ ad eos uenire. Salutate
om̃s p̃positos ur̃os. & om̃s scõs. Sicut
generaliter om̃ib hebreis hanc
epłam scripserat ita generaliter
om̃s salute uigere optabat nor
solũ prelatos sed &iam om̃s subiectos.

Expanded text:
ut sufferatis verbum solatii. Etenim per paucis scripsi vobis. Nota quod totam Epistolam unum verbum appellavit nec dixit: Rogo vos ut sufferatis patienter verbum admonitionis, quia pusillanimes erant; sed verbum solatii, hoc est verbum consolationis, verbumque adhortationis. Non enim scripsi vobis multa, sed pauca, ad comparationem illorum quae vobis dicerem, si praesens essem, timens vobis oneri esse. Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum. Timotheus coepiscopus erat beati oli et adjutor in praedicatione, quem dicit dimissum a se et ad praedicationem directum, sive ab Athenis, ubi illum dCum quo, id est cum Timotheo, si celerius venerit ad vos, videbo vos. Mansuetiores eos vult reddere, dicens se paratum ad eos venire. Salutate omnes praepositos vestros et omnes sanctos. Sicut generaliter omnibus Hebraeis hanc epistolam scripserat, ita generaliter omnes salute vigere optabat, non solum praelatos, sed etiam omnes subjectos,
Abbreviated transcription (Latin):
existens cũ patre tunc t̃eporis
ipse erit & inscła. nolite putare
quasi qui tunc fuit non sit modo
idẽ enĩ qui fuit heri. idẽ erti& in
scłm: Heri autẽ p̃teritum significat
tẽpus. hodie p̃sens. scła uero futurũ
sine t̾minio tamꝗ dicer& ante

Expanded text:
e cum Patre, tunc temporis ipse erit et in saecula. Nolite putare quasi qui tunc fuit, non sit modo: idem enim qui fuit heri, idem erit et in saeculum. Heri autem praeteritum significat tempus, hodie praesens, saecula vero futurum sine termino: tanquam diceret: Ante
Abbreviated transcription (Latin):
solũ terra sed eliam cęlũ. Ipse qui u¬
tunc iussione mouit monte syna.
& t̃ram incircuitu eius ubi popłs
stabat quando moysi dedit legẽ
ipse nunc repromittit. ñ partem
t̃tae mouendã a se. neq ipsa totã
tram solũmodo. sed &iam caelum.
& idõ quantũ maiora oꝑa fieri pro.
mittit. tanto magis timendus es ł
Lic& enim t̾rae motus sepius fuerit
indiuersis locis. diuersisq partib
mundi. ñ fuit tantus ꝑ totu mundũ:
& si mota. ẽ t̾ra non tam̃ caelũ. Unde
benedicit semel futurĩr ẽe hoc indie
iuditii. ostendens quia nũquam
iterũ mouebunt᷑. Unde sequitur.
Qđ autẽ adhuc semel dicit. ostendit
modium translationẽ tamꝗ factoꝵ
ut maneant ea quȩ sunt immobilia
Ista motio cęli & terrae. & ad innoua¬
tionẽ & ad meli orationẽ illoꝵ per¬
tin&. Terrȩ quidẽ motũ appro¬
pinquante die iuditii sustinebunt¬

Expanded text:
terram, sed etiam coelum. Ipse qui tunc jussione movit montem Sina, et terram in circuitu ejus, ubi populus stabat, quando Moysi dedit legem, ipse nunc repromittit non partem terrae movendam a se, neque ipsam totam terram solummodo, sed etiam coelum. Et ideo quanto mittit, tanto magis timendus est. Licet enim terraemotus saepius fuerit in diversis locis diversisque partibus mundi, non fuit tamen per totum mundum, et si mota est terra, non tamen coelum. Unde bene dicit semel futurum esse hoc in die judicii, ostendens quia nunquam iterum movebuntur. Unde et sequitur: Quod autem adhuc semel dicit, ostendit mobilium translationem tanquam factorum, ut maneant ea quae sunt immobilia. Ista motio coeli et terrae ad innovationem et meliorationem illorum pertinet. Terra quidem, appropinquante die judicii
Abbreviated transcription (Latin):
aludo. hoc ẽ irrisione. Primo enĩ
martyres ludibrus atq irrisio.¬
nib: deludebant᷑. deiride uerbe.¬
rib afficiebant᷑. sicq uinculis
astricti ponebant᷑ iicarcere :
adpostremũ uero int̃ficiebant᷑
diuersis & exquisitis tormentis.
Lapidatisunt ut naboth. hicremi.¬
as in aegypto a reliquis trans¬
migratoe ⁊. B e techiel in babilone
alusqũa plures in nouo testam̃to.
Sectisunt hic pluralis numerus ꝓn
singulari positus. ẽ Neminẽ et ũ
sectum nisi esaiam ꝓphetã quem
fecit seocari serra lignea mananes
rex qui filiam eius habebat in
uxorem. Tẽptati sunt ut abrahã
& alii multi. non ad deceptioñẽ
sed potius ad probationẽ scilic&
tẽptatione dequa dicitur. lẽptat

Expanded text:
a ludo, hoc est irrisione: primo enim sancti a ludo, hoc est irrisione: primo enim sancti martyres ludibriis atque irrisionibus ludebantur, deinde verberibus afficiebantur: sicque vinculis astricti ponebantur in carcerem; ad postremum vero interficiebantur diversis et exquisitis tormentis. Lapidati sunt. Ut Naboth, Jeremias in Aegypto, a reliquiis transmigratorum; Ezechiel in Babylone, aliique quamplures in Novo Testamento. Secti sunt. Hic pluralis numerus pro singulari positus est: neminem enim lsectum, nisi Isaiam prophetam, quem fecit secari serra lignea Manasses rex, qui filiam ejus habebat in uxorem. Tentati sunt. Ut Abraham et alii multi non ad deceptionem, sed potius ad probationem, illa scilicet tentatione de qua dicitur: Tentat
Abbreviated transcription (Latin):
quos illȩ acceperunt post resur.¬
uł resuscitationẽ Non ut eos ha¬
berent in maritos. sed quos amise.¬
rant in morte: receper̃ iuiuos:
Alii autt̃ distentisunt non susci.¬
N. pientes redẽptionẽ ut meliorẽ
inuenirent resurrectionẽ. Nluri¬
mi scõꝵ distentisunt hoc ẽ iN
cruce extensi fur ubusq colliga.¬
ti sicut beatus andreas: sen disten.¬
ti hoc est ad capita duarũ arboꝵ
colligati ac disrupti. uł &iam
adbrachia aequoꝵ indomitoꝵ¬
extenti. sicq ab eis disrupti. Uel
omĩa inscĩs martyrib uidentur
esse cõpleta. Non susceperunt
redẽptionẽ hoc ẽ libationẽ in
p̃senti ad hoc ut soluerentur
attrm̃tis. ut meliorẽ atq glori¬
osiorẽ inuenirent resurrectionẽ
in futurũ. Qm̃ quo ampliora qͥs
tormenta ꝓdõ inp̃senti sustin&:
eo gloriosior in resurrectionie¬
⁊ apparebit. Alu uero ludibria
S & uerbera exꝑti in suꝑ & uincula¬
U & carceres Ludibria dicuntur

Expanded text:
quos illae acceperunt posquos illae acceperunt pos resuscitationem, non ut eos haberent in maritos, sed quos amiserant in morte, receperunt vivos. Alii autem distenti sunt, non suscipientes redemptionem, ut meliorem invenirent resurrectionem. Plurimi sanctorum distenti sunt, hoc est in cruce extensi, funibus colligati, sicut beatus Andreas; seu distenti, hoc est ad capita duarum arborum colligati ac disrupti; vel etiam ad brachia equorum indomitorum extincti, ab eis disrupti; vel omnia in sanctis martyribus videntur esse completa. Non susceperunt redemptionem, hoc est liberationem in praesenti, ad hoc ut salvarentur a tormentis, ut meliorem atque gloriosiorem invenirent resurrectionem in futurum, quoniam quo ampliora quis tormenta pro Deo in praesenti sustinet, eo gloriosior in resurrectione apparebit. Alii vero ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carceres. Ludibria dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
egrotass& usq ad mortẽ dño sibi
ꝓpitio reditus ÷ pristine sanitati
ꝑspaciũ quindecim annorum.
Possumus & infirmitatis nomine
malũ captiuitatis intelligere deqͣ
libati sunt dño uolente. cyro
iubente. esdra & nemia ꝓcurate
łortes facti sunt inbello. ut iħs.
naue successor moysi. samson. qui
mandibula asini multos philisti¬
noꝵ interfecit. dauid quoq rex:
Iudas machabeus & fr̃s eius. quoꝵ
temporib &iam sex milia iudȩoꝵ
int̃fecer̃ sex milia hostiũ. & tria
milia missi antiochiã in auxiliũ
demetrii ꝑemerunt centũ .XX.
milia. Castrauerterunt exteroꝵ
infugã. Frequenter hoc egerunt.
Castra autẽ dicunt᷑ a castrando.
qđ ibi castret᷑ libido. Non est
enĩ mos militaris ut ꝑ gentes in
p̃lium uxores aut femina salias
rexerunt inbellũ. darius uidelic&
atq antonius uero aboctauia no
augusto. Acceperunt mulieres s¬
deresurrectione mortuos suos S
Eas mulieres dicit. quarũ fili ab
helia & heliseo suscitati sunt.

Expanded text:
aegrotasset usque ad mortem, Domino sibi propitio redditus est pristinae sanitati per spatium quindecim annorum . Possumus ex infirmitatis nomine malum captivitatis intelligere, de qua liberati sunt, Domino volente, Cyro jubente, Esdra et Nehemia procurante. Fortes facti sunt in bello, ut Jesus Nave successor Moysi, Samson qui mandibula asini multos Philistinorum interfecit , David quoque rex, Juda Machabaeus et fratres ejus, quorum temporibus etiam sex millia Judaeorum interfecerunt centum millia hostium, et tria millia missa Antiochiam in auxilium Demetrii, peremerunt centum viginti millia. Castra verterunt exterorum in fugam. Frequenter hoc egerunt. Castra autem dicuntur a castrando, eo quod ibi castretur libido. Non est enim mos militaris ut per gentes in praelium uxores aut feminas alias rexerunt in bellum, Darius videlicet  Antonius vero ab Octaviano Augusto. Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Eas mulieres dicit quarum filii ab Elia et Eliseo resuscitati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ ut reprobaret᷑ adõ & fraudare.¬
tur afratre benedictione pat̃na.
Unde & sequit᷑. Non enĩ inuenit
poenitentiȩ locũ quã ꝗ cũ lacri¬
Umis inquisiss& eam. Quare ñ
inuenit poenitentiae locũ. id ẽ
mis quesiuit: q non ita quesiuit
ut debuit. Lacrime enĩ ille in¬
lignationis potius amissi hono¬
ris & rancoris fuer̃ contra fratre.
quã humilitatis uereq poeniten.¬
tiae. Unde & dixit. Ueniant

Expanded text:
est, ut reprobaretur a Deo, et fraudareest, ut reprobaretur a Deo, et fraudaretur a fratre benedictione paterna. Unde et sequitur: Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisissenit poenitentiae locum, id est mis quaesivit? Quia non ita quaesivit ut debuit: lacrymae enim illae indignationis fuerunt potius amissi honoris et rancoris contra fratrem, quam humilitatis veraeque poenitentiae: unde et dixit: Venient
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dĩ omĩpotentis. Unde idẽ apł̃s
alias dicit. In iussu & inuoce archan.¬
geli. & tuba dĩ desceridit decaelo
Per tubã autẽ intelligitur ipsa uox
angłoꝵ: Nonenĩ est putandũ quod
aenea aut cornea tuba angeli iN¬
crepuerunt. Uox quoq uerborum
ñ ipsus omĩpotentis dĩ intelligitur.
sed angeloꝵ ꝑ subiectam enĩ creatu.¬
admoysen. Namqđ non ess& uox

Expanded text:
tum Dei omnipotentis. Unde idem apostolus tum Dei omnipotentis. Unde idem apostolus alias dicit: In jussu, et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo. Per tubam autem intelligitur ipsa vox angelorum; non enim est putandum quod aenea, aut cornea tuba Dei angeli increpuerint. Vox quoque verborum non ipsius omnipotentis Dei intelligitur, sed angelorum: per subjectam enim creatuad Moysen: nam quod non esset vox
Abbreviated transcription (Latin):
& accessibilẽ ignẽ. idẽ non acces
usu corporeo tractari possit
sicut deucteri iuda ico populo
legint᷑ sed ad inuisibile & i¬
cõprebensibilẽ dm̃: haec it⁊
sina montẽ. facta referunt᷑. quando
data ẽ lex ignis uidelic& turbo.
caligo. ꝓcella tube sonus& uox uer.¬
boꝵ. Uisus ẽ inquit dñsdĩ in monte
fyna. Turbo⁊ uentus ualidus. aufereis
stipulas & leuia queq puluere trae
in uoluens. Plerũq & iam ea tollit
quȩ ponderosa sunt. Caligo ẽ tene.¬
brositas fumi s̾ ignis. Procella tepes.¬
tas & pluuia. facta sunt autẽ ista
quando lex dabat᷑ ut corda iudȩoꝵ
primũ ad pauorẽ concuterent᷑ Ne
ip̃sam legẽ auderent transgredi.
Unde & trae motus extitit ibi. ut ipsi
ex toto terrore ꝑculsi ad dm̃ cęloꝵ
confugiũ facerent. Tenebre aut̃ẽ
quae dicit. Siquis hoc uł illud fece.¬
rit occidat᷑. Procella. ipsam uindic.¬
tam. lube sonitus. p̃sentiã & aduen.¬

Expanded text:
et accessibilem ignem, idet accessibilem ignem, idvisu corporeo tractari possit, sicut de veteri Judaico populo legimus; sed ad invisibilem et incomprehensibilem Deum. Haec in Sina monte facta referuntur, quando data est lex, ignis, turbo videlicet et caligo, procella, tubae sonus et vox verborum. Visus est, inquit, Dominus in monte Sina. Turbo est ventus validus, auferens stipulas, et leviora quaeque pulvere terrae involvens. Plerumque etiam ea tollit quae graviora sunt. Caligo est tenebrositas fumi et ignis. Procella est tempestas et pluvia. Facta sunt autem ista, quando lex dabatur, ut corda Judaeorum prona ad peccandum concuterentur, ne ipsam legem auderent transgredi. Unde et terraemotus exstitit ibi, ut ipsi ex toto terrore perculsi, ad Deum coelorum confugium facerent; tenebrae autem, quae dicit: Si quis hoc vel illud fecerit, occidatur. Procella autem ipsam vindictam. Tubae sonitus, praesentiam et adven
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob fratr̃e meũ. Qua propte
quã ꝗ cũ lacrimis inquisiss& eã
iamad illũ benedictionis locũ¬
ñ potuit ꝑuenire ut frat̃ suus.
Ita enũ debuerat poenitere sicut
circo illi remissũ est tã grande
peccatũ: qm̃ sicut debuit poeni¬
tentiã aegit: Nonenĩ accessistis
ad tractabilẽ & accessibilẽ ignẽ
& turbine. & caliginẽ & ꝓcellam.
& tube sonũ & uocẽ uerboꝵ. Mos
est illoꝵ qͥ cõparationes faciunt.
eͣ ͣ alteram parte deprimant atq
extenuent. ut res alterius partis
emineat. Sic & apłs excõparati.¬
one illoꝵ quȩ fuerunt inueteri
testam̃to nr̃a maiora declarat¬
& clariora. mansuetiora ꝗꝗ &
meliora atq admiratione
digna. facit nunc differentiã
int̾ xp̃m & moysen: Inter
montẽ syna: int̃ asꝑsiones sangui¬
rus legalis & emundationiem
sanguinis xp̃i. Multũ erum
meliora sunt ista quã fuissent
illa. Ibi enĩ umbra requiescebat.
hicueritas tenet᷑ a pandit᷑. Non
accessistis inquit ad tractabilem

Expanded text:
rem meum. Quapropter quanquam cum lacrymis inquisisset eam, jam ad illum locum benedictionis non potuit pervenire, ut frater suus. Ita enim debuerat poenitere, sicutcirco illi remissum est tam grande peccatum, quoniam sicut debuit, poenitentiam egit. Non enim accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem, et turbinem, et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum. Mos est illorum qui comparationem faciunt, ut alteram partem deprimant atque extenuent, ut res alterius partis emineat: sic et Apostolus ex comparatione illorum, quae fuerunt in Veteri Testamento, nostra majora declararet clariora, mansuetiora quoque, et meliora, atque admiratione digna: facit enim nunc differentiam inter Christum et Moysen, inter montem Sina, inter aspersionem sanguinis legalis, et emundationem sanguinis Christi: multo enim meliora sunt ista, quam fuissent illa: ibi enim umbra requiescebat, hic veritas tenetur et panditur. Non enim accessistis ad tractabilem
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib grandinis interficietur.
& ita terribile erat qđ uidebatur
subaudit᷑. ut neq auderent
audire. neq accedere ad montem
Nos ses enm dix̃. Exterriti sunt
& tremebundi. Si moyses ex territꝰ
ẽ quid dicendũ dealiis: sedacces. n¬
sistis ad monte & ciuitatẽ dei
Nuiuentisiherusalẽ caelestẽ. Ex supe.¬
riorib ista pendent ubi dictum. ẽ
N on accessistis ad tractabilẽ & acces¬
sibilẽ ignẽ montis fynai. sedacces¬
sistis ad syon montẽ. Cȩtera ꝑ partes

Expanded text:
lapidibus grandinis interficietur. lapidibus grandinis interficietur. Et ita terribile erat, quod videbatur. Subauditur, ut neque auderent audire, neque accedere ad montem. Moyses enim dixit, Exterritus sum, et tremebundus. Si Moyses exterritus est, quid dicendum de aliis? Sed accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Hierusalem coelestem. Ex superioribus ista pendent, ubi dictum est: Non accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem montis Sinai, sed accessistis ad Sion montem. Caetera per partes
Abbreviated transcription (Latin):
sua quã habuit cũ udȩis. hic es⁊
inquiens moꝵ ses qui fuit cũ angelo
qͥlobuebatur ei inmonte syna i.
Euangłm autẽ nonfuit datũ intremo
ne neq cõminatione. sed affectu
paterno locutus. ẽ dñs fidelib tãꝗ
filus. Nam ascendens inmontem
quando int̃c&era p̃cepta uitae.
octo beatitudineseis ptulit: non
apparuerunt. neq uisa s̃ signaqͥb
terrerentur.: sicut quando lex data ÷.
ne eis fier& uerbũ. id ẽ nei eis loque¬
rentur. Non eñ portabant qđ dice¬
batur ad eos. hoc ẽ non poterant
ferre uoce angłi p̃timore. Unde
& dixerunt moysi loquere tu nob.
non loquat᷑ nobis dñs neforte mori.¬
amur. Nuio enĩ timore fueraNt
ꝑculsi. uidentes totũ montẽ syna
fumare. ꝓcellas quoq & tonitrua
& uoces tubarũ & si bestia tetigerit
montẽ lapidabitur. sed lapidib
grandinus cȩlitus missis. Sienim
preceꝑat dñs longe se faciant dr̃s¬
filii issł amonte: qm̃ sihomo aut
aliqua bestia accesserit admontẽ.

Expanded text:
udaeis: Hoc est, inquiens, Moyses, qui fuit cum angelo, qui loquebatur ei in monte Sina. Evangelium autem non fuit datum in tremore, neque cum comminatione, sed affectu paterno locutus est Dominus fidelibus tanquam filiis: nam ascendens in montem, quando inter caetera praecepta vitae octo beatitudines eis protulit, non paruerunt, neque visa sunt signa quibus terrerentur, sicut quando lex data estne eis fieret verbum. Hoc est, ne eis loqueretur. Non enim portabant quod dicebatur. Ad eos, hoc est, non poterant ferre vocem angeli prae timore, unde et dixerunt Moysi: Loquere tu nobis, non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur; nimio enim timore fuerant perculsi, videntes totum montem Sina fumare, procellas quoque et tonitrua, et voces tubarum. Et si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Subauditur lapidibus grandinis coelitus missis; sic enim praeceperat Dominus: Longe se faciant filii Israel a monte, quoniam si homo aut aliqua bestia accesserit ad montem,
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enĩ multi qui in prosꝑis dto
seruiunt. sed tam̃ in ad uersis exce¬
dunt. Hitales non sunt adhuc per
docuit ne incorreptione defici
hortatur. qm̃ filiũ quẽ diligit dñs
adhoc ut heredẽ illũ regni cȩloꝵ
constituat Castigat illũ uarus
diuersisq modis. & flagellat aut
infirmitate. aut pauꝑtate. aut
ꝑsecutione. aut torm̃tis. omi ĩe¬
latur filius ÷ sed om̃is filius flagel¬
.latur. Quẽ ergo scõꝵ ab hoc scło ad
hereditate suꝑna legimus uenisse
sine flagellatione diuina: qua ꝓpt̃
tantominus deflagello quo castiga¬
mur murmurare debemꝰ. quanto
cercius in eo paternȩ dilectiorus
affectusentimus. Unde ipse dicit
Ego quos amo arguo & castigo. At
uero multi flagellant᷑ ut antiochu
& herodes non adhereditate assu¬
mant᷑. sed ut hic demonstretur
quȩ mala passuri sunt post mortẽ
Indisciplina ꝑseuerate. tainqũa
filus carissimis uobis offert dĩ.
subaudis hereditatẽ patriȩ celestꝰ¬

Expanded text:
Sunt enim multi qui in prosperis Domino Sunt enim multi qui in prosperis Domino serviunt, sed tamen in adversis excedunt: hi tales non sunt adhuc perfdocuit, ne in correptione deficiat, hortatur: quoniam filium quem diligit Dominus, ad hoc ut haeredem illum regni coelorum constituat, castigat illum variis diversisque modis; et flagellat aut infirpersecutione, aut tormentis. Nolatur, filius est: sed omnis filius flagellatur. Quem ergo sanctorum ab hoc saeculo ad haereditatem sempiternam legimus pervenisse sine flagellatione divina? Quapropter tanto minus de flagello quo castigamur, murmurare debemus: quanto certius in eo paternae dilectionis affectum sentimus. Unde ipse dicit: Ego quos amo, arguo et castigo . At vero multi flagellabant: ut Antiochus et Herodes, non ut ad haereditatem assumantur, sed ut hic ex parte demonstretur, quae mala passuri sint post mortem. In disciplina perseverate. Tanquam filiis charissimis vobis offert se Deus, subaudis
Abbreviated transcription (Latin):
N abeo argueris. Sapientia dĩ patris
quȩ ꝑsalomonẽ loquebat᷑ inter.
cetera &iam hoc ꝓtulit ꝑ los illius.
qđ beatus apłs modo in exemplũ
assũpsit. hortans iudȩos nedefici¬
ant intribulatione quia adño ar¬
guunt᷑ causa ꝓbationis: Dic̃ ergo:
F ilimi noli neglegere siue negligen¬
ter ducere disciplinã dni. Disci.¬
plina dicta ẽ adscendo quȩ alio
nomine correctio moꝵ potest
apellari. Dum er ũ quisangustiis
tribulationibusq afficitur: non
deb& fatigarrnondeficere. sedpo.¬
tius pacient̃ sustinere qr adNio¬
n corripit. flagellat autẽ omnem¬
ħ filiũ qũe recipit. Idõ hoc testimo¬
niũ ꝓponit apłs. ut sicut filu
apatrib suis flagellant᷑ ut digni
sunt adhereditate patertiam
accedere. unde aplerũq stare tota
nocꝰ te infrigore iubent᷑ uarusq
modis excoqunt᷑. ita & isti similit̃
correptionẽ adõ alacri animo
sustineant: ut ad uer̃a hereditatẽ
ꝓpauȩ patriȩ ꝑuenire sint idonei

Expanded text:
entia Dei Patris, quae per Salomonem loquebatur, inter caetera etiam protulit hoc per os illius, quod beatus Apostolus modo in exemplum assumpsit, hortans Judaeos ne deficiant in tribulatione: quia a Domino arguuntur causa probationis. Dicit ergo: Fili mi, noli negligere, sive negligenter ducere disciplinam Domini. Disciplina dicta est a discendo, quae alio nomine correctio morum potest appellari. Dum enim quis angustiis et tribulationibus afficitur, non debet fatigari nec deficere: sed potius patienter sustinere, r, castigat: flagellat autem omnem filium quem recipit. Ideo haec testimonia proponit Apostolus, ut sicut filii a patribus suis flagellantur, ut digni sint ad haereditatem paternam accedere, unde et plerumque stare tota nocte in frigore jubentur, variisque modis exercentur: ita et isti similiter correptiones a Deo alacri animo sustineant, ut ad veram haereditatem perpetuae patriae pervenire sint idonei.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ filios suos erudit. sicut
consuetudo fuit romanoꝵ filios.
erudire in re militari. grecorũ
litteris instituere suos. Omius¬
u autẽ disciplina inp̃senti qͥd ũdet᷑
N ñ esse gaudu sed meroris postea¬
n autẽ fructũ precatissimũ exerci.¬

Expanded text:
voluntatem filios suos erudit: sicut voluntatem filios suos erudit: sicut consuetudo fuit Romanorum suos filios erudire in re militari, Graecorum, litteris instituere suos, Omnis autem disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii, sed moeroris. Postea autem fructum p
Abbreviated transcription (Latin):
aet̃na beatitudinis uiuamus: nec
solũ modo differentia. ẽ inter eos
ꝓpter discretionẽ ꝑsonarũ qr isti
t̃reni nibil ẽ oȩlestis sed &iã ipsa
causa disciplinȩ atq eruditionis:
Non enĩ ad eandẽ causam uł adres
ipsas spũales erũdiuit sed ad id qđ
eis uidet᷑. sicut apłs manifestat
dicens. & illi quidẽ patrescaruales
ex quoꝵ semine corpora supsimus
intẽpore paucoꝵ dierũ scđ̾m suã
uoluntatẽ erudiebant nos. hic autẽ
pat̃ uidelic& spirituũ adid quod
onẽ eius. Illi quid̃pa tes carnales
adhoc erudiunt nos ut ipsi simus
utiles scdm suã uoluntate quȩ IN
ad omĩa utilia nos instituit ut
salutẽ anime nrãe consequamur:
& recipiamꝰ sc̃ificationẽ eiꝰ uidelic&
ut simus scĩ sicut & ipse scđm quen¬
dã modũ iuxta qđ ipse dicit. Sc̃i
estote quia & ego sc̃s sũ Ad hoc
inqũe nos erudit & castigat. ut
nos dignos efficiat suis mimerib :
Una queq & enĩ gens scđ̃m suam

Expanded text:
aeternae beatitudinis vivamus. Nec aeternae beatitudinis vivamus. Nec solummodpropter discretionem personarum, quia isti terreni, ille est coelestis; sed etiam ipsa causa disciplinae atque eruditionis. Non enim ad eamdem causam vel ad ipsas res spirituales erudiunt: sed ad quod eis videtur, sicut Apostolus manifestat, dicens. Et illi quidem. Patres, ex quorum semine corpora sumpsimus. In tempore paucorum dierum secundum suam voluntatem erudiebant nos: hic autem. Pater videlicet spirituum. Ad id quod onem ejus. Illi quidem patres carnales ad hoc erudiunt nos, ut ipsis simus utiles secundum suam voluntatem, quae in ad omnia utilia nos instituit, ut salutem animae nostrae consequamur, et accipiamus sanctificationem ejus: videlicet, ut simus sancti, sicut et ipse, secundum quemdam modum, juxta quod ipse dicit: Sancti estote, quia et ego sanctus sum. Ad hoc inquam nos erudit et castigat, ut nos dignos efficiat suis muneribus. Unaquaeque etenim gens secundum suam
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ filui estis. Quisqͥs extra discipli¬
nã dñi man& cuius disciplinȩ
participes facti sunt om̃s bonifilui
ꝑtinentes adhereditatẽ caelestem.
imus eruditores & reuerebam eos
Non multo magis obtẽpabimꝰ dõpatri:¬
spirituũ & uiuemꝰ ingła aeternia:
Pat̃ spirituũ idẽ creator animarũ
corpora hominũ alioꝵq animaliũ:
Anim̃a uero hominus ex nihilo creauit¬
& creat adhuc Notandũ est enim
putandũ qđ anima pars dĩtatis
sit. qm̃ deitas non ÷ creata anima
autẽ creatura. ẽ. Id circo autẽ om̃i.¬
potentẽ dm̃ creatorẽ animarum
appellat non corpoꝵ cũ omnium
creator sit. quia corpus nr̃m ex semi.¬
ne paterno simulq materno confi¬
citur. anima uero semꝑ adõ ex
nihilo creatur. Sunquit patres
carnales timebamꝰ aquib tẽpora.¬
lites erudiebam᷑ ut heredes illoꝵ
mereremur fieri. quanto magis crea.¬
tori animarũ oboedire atq obtem.¬
.perare debemus ut cũ illo ingła

Expanded text:
et non filii estis. Quisquis extra discipliet non filii estis. Quisquis extra disciplinam Domini manet, cujus disciplinae participes facti sunt omnes boni filii pertinentes ad haereditatem coelestem, imus eruditores, et reverebamur eos. Num multo magis obtemperabimspirituum, et vivemus in gloria aeterna? Pater spirituum vel creator animarum,corpora hominum, alienorumque animalium, animam vero hominis ex nihilo creavit, et creat adhuc. Non est enim putandum, quod anima pars Deitatis sit, quoniam Deitas non est creata, anima autem creata est. Idcirco autem omnipotentem Deum creatorem animarum appellat non corporum, cum omnium creator sit, quia corpus nostrum ex semine paterno simulque materno conficitur: anima vero semper a Deo ex nihilo creatur. Si, inquit, patres carnales timebamus, a quibus temporaliter erudiebamur, ut haeredes illorum mereamur fieri, quanto magis Creatori animarum obedire atque obtemperare debemus, ut cum illo in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi dicer&. Melins ẽ uob ꝑdiscipliã
& correptionẽ quȩ affectu pat̾rio
agitur transire adhereditatẽ cȩles¬
.tem. quã sine disciplina. ẽẽ sicq ad
poenas descendere inferni. sutatis
enĩ qđ odio uos habeał ac derelin.¬
querit dĩ ꝑhaec quȩ passi estis. si hȩc
non paremini. tunc magisuos hoc
cogitare cõpetebat. Namqͥ flagellat
omñe filiũ quẽ recipit. quinon
flagellatur sine dubio non. ẽ iN
numero filioꝵ: his uerbis ostendit
eis quia  putabant se derelictos ẽẽ.
inde magis credere poterant diligi
abillo: Quisenĩ filiusquẽ non cor¬
ripit pater: Sol& aliquotienis
pater familias filios alienos negle¬
gere. suos uero castigare et corripe.
ne eos opprimat mala negligentia
ullus ÷ pater sapiens qui ñ corripi¬
at filios delinquentes. & aliquando
bona agentes increpat ut ad melio.¬
ra acceridant᷑. Vnde & heli qui
des sacerdotii posse relinquere.
Qđ si extra disciplinã estis cuuspar¬
suꝑius memorati. Ergo adulterini

Expanded text:
ac si diceret: Melius est vobis per disciplinam et correctionem, quae affectu paterno agitur, transire ad haereditatem coelestem, quam extra disciplinam esse, sicque ad poenas descendere inferni. Putatis enim quod odio vos habeat ac dereliquerit Deus, per haec quae passi estis? Si hae non pateremini, tunc magis hoc vos cogitare competebat. Nam si flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur sine dubio non est in numero filiorum. His verbis ostendit eis, quia unde putabant se derelictos esse: inde magis credere poterant diligi ab illo. Quis enim filius quem non corripit pater? Solet aliquoties paterfamilias filios alienos negligere: suos vero castigare et corripere, ne eos opprimat mala negligentia. Nullus est pater sapiens qui non corripiat filios delinquentes, et aliquando bona agentes increpat ut ad meliora accendantur. Unde et Heli, quia des sacerdotii post se derelinquere . Quod si extra disciplinam estis, cujus parius memorati, ergo, adulterini
Abbreviated transcription (Latin):
Phoc autẽ qđ subdidit. & circum¬
ftans nos peccatũ simus deponen¬
tes. osteridit iudeos ex om̃i parte
adiabolo tẽptari desiderusq car-¬
tinuer̃t pacient̃ aduersa huius
scłi. ita &nios sustineamus. Nor
dixit ad cdamus cursui ñt̃o aliqͥd.¬
demones. contra falsos fr̃s. &necesse
est ut pacient̃ curramꝰ siue exple.
Aspiciamus inauctorẽ fidei es con¬
sũmatorẽ iħm qui ꝓposito sibi
gaudio sustinuit cruc̃ẽ confusione:
contẽpta: Sicut filii parerites. &
discipuli magistrũ instudio oꝑis
atq incertaminub attendunt. in¬
formantes mentẽ exparte doctoꝵ
sum̃tes quasdã regulas abeis ꝑuisũ.
ita & nos siuolumus currere &dis.¬
cere ͭ bene curramus: ad auctorẽ

Expanded text:
Per hoc autem quod subdidit: Et circumPer hoc autem quod subdidit: Et circumstans nos peccatum simus deponentes, ostendit Judaeos in omni parte a diabolo tentari, desideriisque cartinuerunt patienter adversa hujus saeculi, ita et nos sustineamus. Non dixit, addamus cursui nostro aliqudaemones, contra falsos fratres, et necesse est ut patienter curramus, sive expleamAspiciamus in auctorem fidei et consummatorem Jesum qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta. Sicut filii parentes, et discipuli magistrorum in studio operis atque in certaminibus attendunt, informantes mentem ex parte doctorum, sumentes quasdam regulas ab eis per visum, ita et nos si volumus currere et discere ut bene curramus ad auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina uocatus. Id ciroo autẽ
inp̃senti ñ uidet᷑ disciplina gaudu
sedmeroris. qm̃ flagellatur sepissi.
me. constringit᷑ dequo id agitur.
sustine famẽ. patitur frigus.
omnẽq labore: At uero cũ ꝑuenerit
adꝑfectionẽ gaud&. letatir geatissi¬
maq mercede recipit. sicut apłs
dicit Postea inquiens cũ ꝑuenerit ad
culm̃ ꝑfectionis redd& ei eadẽ disci¬
plina prccatissimũ fructũ iustitiȩ
ꝑ eam exercitatis. id÷ ꝑ eandẽ disci-¬
plinã ꝓbatis atq ꝑfectis: fructũ
autẽ płccatissimũ uocat gratissi¬
mã atq acceptissimã remunerati¬
one quã ꝑcipiunt hi qui ꝑeandẽ
disciplinã exercent᷑ atq ꝓbantur.
Uerbi gr̃aꝰ romani tyrones qui it
disciplina rei militarisunt exerci¬
tati multa contraria pͥm ũ susti¬
Nentes postea gauisi sunt monarchiã
totius orbis possidentes. Similit̃
intelligendũ dehis quȩ indisciplina
diuina affligunt᷑. qui p̃mia ȩterna
recepturi sunt sicut sc̃ĩ apłrmar.

Expanded text:
o autem in praesenti non videtur disciplina gaudii, sed moeroris, quoniam flagellatur saepissime et constringitur, de quo id agitur sustinet famam, patitur frigus omnemque laborem. At vero cum pervenerit ad perfectionem, gaudet, laetatur, gratissimamque mercedem recipit, sicut Apostolus dicit: Postea, inquiens, cum pervenerit ad culmen perfectionis, reddet ei eadem disciplina pacatissimum fructum justitiae per eam exercitatis, id est per eamdem disciplinam probatis atque perfectis. Fructum autem pacatissimum vocat gratissimam atque acceptissimam remunerationem quam percipiunt hi qui per eamdem disciplinam exercentur atque probantur. Verbi gratia: Romani tirones, qui in disciplina rei militaris sunt exercitati, multa contraria primum sustinentes postea gavisi sunt, monarchiam totius orbis possidentes. Similiter intelligendum de his qui in disciplina divina affliguntur, qui praemia aeterna recepturi sunt, sicut sancti apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ resistit pugnans aduersus
peccatũ qui ꝓueritate fidei ad uersꝰ
infideles pugnat usq ad mortem.
Nam infidelitas peccatũ maximũ ÷:
Dũ quis uult decipere aut blandicus.
terrorib pugnans ꝑfidem contra
infidełe utiq aduersus peccatum

Expanded text:
guinem restitit pugnans adversus guinem restitit pugnans adversus peccatum, qui pro veritate fidei adversus infideles pugnavit usque ad mortem, nam infidelitatis peccatum maximum est: dum autem quis vult decipere aut blanditiis, aut terroribus, pugnans pro fide contra infideles, utique adversus peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum contradictionẽ ut nefati.¬
gemini animis ur̃is deficientes.
Om̃ia aduersa quȩ xp̃s sustinuit
a uideis plagas scilic&. irrisiories.
sputa. colap̃bos alapas. blasphemias.
ipsamq mortẽ. apłs solo nomine
contradictionis ostendere uoluit.
Rememoramitu inquit xp̃m qui
ꝓpeccatoribus qui peccatũ non
fecerat. ut uos qͥ transgressores &
peccatores. ẽẽ dinoscuin i. N
fatigamiru deficientes in animis
ur̃is sed imitando illũ sustinete
similia pacient̃. Aduersus sem&¬
ipsũ sustinuit xp̃s contiadictio¬
nẽ id÷ dimisit illos sodm quod
uoluer̃ facert contra se. nichil
eis contra dicetis. Hortat᷑ aut̃ẽ
eos nedeficiant intribulatiorub
dũ usq ad martyriũ & sanguinis
effusionẽ adhuc ñ ꝑueneritt:
Udide & subdit. Nundũ etum
usq ad sanguinẽ restitistis ad¬
uersus peccatum repugniantes.
Acsi dicer&: Qsi amisistis facultates
trenas expoliati a contribulib ur̃is.
tamen morte non sustiniustis: ad¬
huc enĩ uiui manecis: Usq ad san¬

Expanded text:
contradictionem, ut non fatigemini animis vestris deficientes. Omnia adversa quae Christus sustinuit a Judaeis: plagas scilicet, irrisiones, sputa, colaphos, alapas, blasphemias, ipsamque mortem, Apostolus solo nomine contradictionis ostendere voluit. Rememoramini, inquit, Christum, qui pro peccatoribus, qui peccatum non fecerat: ut nos qui transgressores et peccatores esse dignoscimini, non fatigemini deficientes in animis vestris: sed imitando illum, sustinete similia patienter. Adversus temetipsum sustinuit Christus contradictionem, id est, dimisit illos secundum quod voluerunt facere contra se: nihil eis contradicens. Hortatur autem eos ne deficiant in tribulationibus, dum usque ad martyrium et sanguinis effusiUnde et subdit: Nondum enim usque ad sanguinem restitistis, adversus peccatum repugnantes. Ac si diceret: Et si amisistis facultates terrenas, exspoliati a contribulibus vestris, tamen mortem non sustinuistis. Adhuc enim vivi manetis. Usque ad san