comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempore coeunt ut gallinȩ & pa¬
riunt. preder qͥ duob m̃sib hiemis
brumalib. Ex hisiuuencȩ plura ꝗͣ uet̾es:
s minora. & in eodem fȩtupͥma ac no¬
uissima. Est atit̾ tanta fecunditas: ut a¬
liq & sexagena pariant. aliq cotidie.
aliq bis die. Aliq in tantũ ut effete mo-¬
riantur. Hadrianis laus maxima colũ¬
bi Decies anno pariaunt. quȩdam & unde¬
cies. In egipto uͦ etiã brumalimense. hirun¬
dines & merulȩ. & palũbi. et turtures. bis
anno pariunt. Cȩtere
aues fere semel. Turdi in cacuminib arboꝵ
luto ndificantes: pene contextũ in secessu
generant. Acoitu decẽ dieb ouamatures.¬
cunt inutero. Uexatis autẽ gallinȩ & colũbe
penna euulsa aliauesimili iniuria diutinꝰ.
Om̃ib ouis medio intelli parua in est uelut
sanguinea gutta qd̃ ẽẽcor auiũ existimant
pͥmũ in om̃i corpore id gigni opinantes. In ouo
certa gutta ea salit. palpitatq ipsũ aĩal ex al¬

Expanded text:
tempore coeunt, ut gallinae, et pariunt , praeterquam duobus mensibus hiemis brumalibus. ex iis iuvencae plura quam veteres, sed minora, et in eodem fetu prima ac novissima. est autem tanta fecunditas, ut aliquae et sexagena pariant, aliquae cotidie, aliquae bis die, aliquae in tantum, ut effetae moriantur. Hadrianis laus maxima. columbae deciens anno pariunt, quaedam et undeciens , in Aegypto vero etiam brumali mense. hirundines et merulae et palumbi et turtures bis anno pariunt, ceterae aves fere semel. turdi, in cacuminibus arborum luto nidificantes paene contextim, in secessu generant. a coitu X diebus ova maturescunt in utero, vexatis autem gallinae et columbae pinna evulsa aliave simili iniuria diutius . Omnibus ovis medio vitelli parva inest velut sanguinea gutta, quod esse cor avium existimant, primum in omni corpore id gigni opinantes: in ovo certe gutta ea salit palpitatque . ipsum animal ex al
Abbreviated transcription (Latin):
Ropͥus infra palmyre solitudinẽ stelencle¬
na regio. ẽ: dictaq iam hierapolis. At uͦ ea
& alchis ultra palmyram qͦ ex solitudinib his
aliquid optinet. hemesa themelatiũ dimidioꝵ
pior petre qͣm damascus. asur aũ ꝓxime. ẽ phi¬
liscum oppidũ parthorũ ad euphratẽ: abeo se¬
leutiam dierum decẽ nauigatio totidẽq fere
babylonie. Scindit᷑ euphrates azeugiate. ohex¬
xiiii. passib circa uicũ masicẽ & parte leua ĩ me¬
sopothamiam uadit: ꝑ ipsam seleutiam cͥcaq
eam p̾fluenti infusus trgͥ. Dext̾iore autẽ alueo
babilonẽ qͦndã chaldee caput petit: mediamq
ꝑ means. itẽ qͣm etrii uocãt distrahit᷑ inpaludes
Increscit autẽ & ipse nili mͦͤ statis dieb paulum
differens: ac mesopothamiã inundat sole opti¬
nente .xx. partẽ cancͥ minui incip̃ inuirgine ⁊¬
leone transgresso. Intotũ uͦ remeat. in .xxix. pat¬
te uirginis.

Expanded text:
ropius. Infra Palmyrae solitudines Telendena regio est dictaeque iam Hierapolis ac Beroea et Chalcis. ultra Palmyram quoque ex solitudinibus his aliquid obtinet Hemesa, item Elatium, dimidio propior Petrae quam Damascus. a Sura autem proxime est Philiscum, oppidum Parthorum ad Euphraten. ab eo Seleuciam dierum decem navigatio, totidemque fere Babylonem. scinditur enim Euphrates a Zeugmate DLXXXXIIII p. circa vicum Masicen et parte laeva in Mesopotamiam vadit, per ipsam Seleuciam circaque eam praefluenti infusus Tigri, dexteriore autem alveo Babylonem, quondam Chaldaeae caput, petit mediamque permeans, item quam Mothrim vocant, distrahitur in paludes. increscit autem et ipse Nili modo statis diebus, paulum differens, ac Mesopotamiam inundat sole optinente XX partem cancri. minui incipit in virginem e leone transgresso, in totum vero remeat in XXVIIII parten virginis.
Abbreviated transcription (Latin):
ortam ing̾cia: int̾pretatiõe etiã nõis uitam in
montib degentib. In hoc situ int̾iit oppidum
orũbouiorum parra. unde begormates cato dyx̃
ortos. & iannũ prudẽtes altiꝰ quã fortunatiꝰ sitũ.
Int̾iere & eaturi gens insubrum exules. & spina
supradicta. Itẽ melpum opulenta p̾cipuũ: qͦd ab
insubrib & bois & senonib deletũ. eo die qͦ camil¬
lus ueios cepit. nepos cornelius tͣdidit. Cap̃⁊¬

Expanded text:
ortam a Graecia interpretatione etiam nominis vitam in ortam a Graecia interpretatione etiam nominis vitam in montibus degentium. 125 in hoc situ interiit oppidum Oromobiorum Parra, unde Bergomates Cato dixit ortos, etiamnum prodente se altius quam fortunatius situm. interiere et Caturiges, Insubrum exsules, et Spina supra dicta, item Melpum opulentia praecipuum, quod ab Insubribus et Bois et Senonibus deletum eo die, quo Camillus Veios ceperit, Nepos Cornelius tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
rans padana appellatur ab eo regio gio.xi.¬
.xi. tota inmedit̾raneo. Cui maria cuncta fruc¬
tuoso alueo importat oppida biuiforũ. segusio co¬
loniȩ abalpiũ radicib aug̾ta taurinorũ. Inde na¬
uigabili padoantiqua ligurum stirpe. deinsala¬
norũ augusta p̾toria. uxta geminas alpiũ fores
graias. atq peninas: hispoenos gis herculẽ transis¬
se memorant. Oppidũ yporedia.: sibillinis libris
apopło romano c̃di iussisse. I poredias galli bonoᷤ
equorũ domitores uocant Uercelle libiciorũ libicio¬
rum ex salius orte. nouaria exuertamacoris uocors¬
tiorũ. hodieq paga ñ ut cato existimat ligurum
ex quib leui & marici c̃didere ticinũ. ñ ꝓcul apa¬
do. sicut boi transalpib leui & marci ꝓfecti laudẽ
pompeiam insubres. mediolanũ. Orto mouiorũ
stirpis. eẽ comũ atq bergoniũ. & liginiforũ ali¬
qͦt circa popłos auctor . ẽ cato: s originẽ gentis
ignorare se fatet᷑ qͣm docet cornelius alexander

Expanded text:
ranspadana appellatur ab eo regio undecima , tota in mediterraneo, cui marina cuncta fructuoso alveo inportat. oppida Vibi Forum, Segusio, coloniae ab Alpium radicibus Augusta Taurinorum — inde navigabili Pado — antiqua Ligurum stirpe, dein Salassorum Augusta Praetoria iuxta geminas Alpium fores, Graias atque Poeninas — his Poenos, Grais Herculem transisse memorant —, oppidum Eporedia Sibyllinis a populo Romano conditum iussis. eporedias Galli bonos equorum domitores vocant. Vercellae Libiciorum ex Salluis ortae, Novaria ex Vertamocoris , Vocontiorum hodieque pago, non, ut Cato existimat, Ligurum, ex quibus Laevi et Marici condidere Ticinum non procul a Pado, sicut Boi Transalpibus profecti Laudem Pompeiam, Insubres Mediolanum. Oromobiorum stirpis esse Comum atque Bergomum et Licini Forum aliquotque circa populos auctor ignorare se fatetur, quam docet Cornelius Alexander
Abbreviated transcription (Latin):
Sec minꝰ claraexitii docum̃ta st̃ etiã
contemnendis animalib Marcuᷤ
uarro auctor.ẽ: acuniculis suffossũ in his¬
pania oppidũ: atalpis in chessalia. ab rantͤ
ciuitatẽ in gallia pulsam. ablocustis in af¬
frica. Ex giara cicladũ insula. amicleos a
mutib fugatos. in italia minclas aser¬
pentib deletas. Citraginamulgos echio¬
pas late deserta regio. ẽ ascorpionib & soli¬
fugis gente sublata: & a scolopondris ab¬¬
actas etrurie res auccor.ẽ theophrastus.
S ad reliqͥ ferarũ gen̾a tͣnseamus Cap̾¬

Expanded text:
nec minus clara exitii documenta sunt etiam contemnendis animalibus. M. Varro auctor est a cuniculis suffossum in Hispania oppidum, a talpis in Thessalia, ab ranis civitatem in Gallia pulsam, ab locustis in Africa, ex Gyara Cycladum insula incolas a muribus fugatos, in Italia Amynclas a serpentibus deletas. citra Cynamolgos Aethiopas late deserta regio est, a scorpionibus et solipugis gente sublata, et a scolopendris abactos Rhoetienses auctor est Theophrastus. sed ad reliqua ferarum genera redeamus
Abbreviated transcription (Latin):
grare lapidem. Insallentino oppido natium im¬
posito ligno insaxum qͦdam ibi sacr̃: ꝓtinꝰ flam¬
mam existere. In lasciniat unonis ara subdiuo
sita cinerẽ immobilẽ. eẽ ꝑflantib undiq ꝓcelli.
Quin & repentinos ignes existere & aquis & in
corporib etiam humanis. Transimenniũ lacũ
arsisse totum. Seruio tullio dormicnti inpueri¬
cia excapite flammã emicuisse. Lucium marciũ
inhispania int̾emptis scipionib c̃tionantẽ & mili¬
tes ad ultionẽ exhortantẽ: arsisse simili mͦ ualerius
ancias narrat. Plura mͦ & distintiꝰ: nũc enĩ qͣdam
mixtura rerum om̃ium exhibent᷑ miracula. Uery
egressa mens int̾ptationẽ nat᷑e: festinat legentiũ
animos ꝑtotũ orbẽ ueluti manu ducere: Ca¬

Expanded text:
grare lapidem, in Sallentino oppido Gnatia ingrare lapidem, in Sallentino oppido Gnatia inposito ligno in saxum quoddam ibi sacrum protinus flammam existere, in Laciniae Iunonis ara sub diu sita cinerem inmobilem esse perflantibus undique procellis; quin et repentinos existere ignes corporibus, etiam humanis: Trasimenum lacum arsisse totum; Servio Tullio dormienti in pueritia ex capite flammam emicuisse, L. Marcio in Hispania interemptis Scipionibus contionanti et milites ad ultionem exhortanti arsisse simili modo Valerius Antias narrat. plura mox et distinctius; nunc enim quadam mixtura rerum omnium exhibentur miracula. verum egressa mens interpretationem naturae festinat legentium animos per totum orbem veluti manu ducere. c
Abbreviated transcription (Latin):
Ret̾ea cũ sit huius uniꝰ elem̃ti ratio fecũ¬
da seq ipsa pariat & minimis crescat scin¬
tillis: quod fore putandũ. ẽ. intot rogis t̾rȩ: quȩ
his sidera in numera. ingensq sol: addant᷑ hu¬
mani ignes & lapidũ quoq insiti naturȩ: at¬
tritaq int̾ seligna iam nubiũ & originis ful¬
minũ: excedit ꝓfecto miracła om̃ia unũ diem
fuisse qͦ ñ cuncta conflagrarent: cũ specła qͦq
concaua adũsa solis radiis facilius etiam accẽ¬
dant᷑ qm ullus aliꝰ ignis. Qd qd̾ innum̾abiles
paruis s. nat᷑ales scatent: In ny inpheo exit e
petra flamina. quȩ pluuiis accendit᷑. Exit & ad
aquas scanthias. hȩc quidẽ ualida cũ transit nec
longe inalia durans mat̾ia. Uiret exet̾no hũc
fontem igniũ contegens fraxinꝰ. Exit inmu¬
tinensi agro statis uulcanꝰ dieb Reꝑit᷑ apud
auctores subiectis ariciȩ aruis. si carbo deciderit
ardere t̾ram. Inagͦ sabino & sidicino unctũ fla¬

Expanded text:
erea cum sit huius unius elementi ratio fecunda seque ipsa pariat et minimis crescat a scintillis, quid fore putandum est in tot rogis terrae quae his sidera innumera ingensque sol, addantur humani ignes et lapidum quoque insiti naturae attritique inter se ligni, iam nubium et origines fulminum: excedet profecto miracula omnia ullum diem fuisse, quo non cuncta conflagrarent, cum specula quoque concava adversa solis radiis facilius etiam accendant quam ullus alius ignis. quid quod innumerabiles parvi, sed naturales, scatent? in Nymphaeo exit e petra flamma, quae pluviis accenditur; exit et ad aquas Scantias, haec quidem invalida, cum transit, nec longe in alia durans materia — viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus —; exit in Mutinensi agro statis Volcano diebus. reperitur apud auctores subiectis Ariciae arvis, si carbo deciderit, ardere terram, in agro Sabino et Sidicino unctum fla
Abbreviated transcription (Latin):
lurꝰ camculȩ ex ortu siderat᷑: & alias sẽꝑ ful¬
gore sopit᷑. Hoc & in mari accidere ciprio
putant: & alioqͥn totũ maresentit ex ortũ
eiꝰ sydis: qd maxime inbosphoro apparet.
Aigȩ enĩ & pisces suꝑferunt᷑ oĩa abimo u̾sa.

Expanded text:
lurus caniculae exortu sideratur, et alias semper fullurus caniculae exortu sideratur, et alias semper fulgure sopitur; hoc et in mari accidere cyprino putant. et alioqui totum mare sentit exortum eius sideris, quod maxime in Bosporo apparet. alga enim et pisces superferuntur, omniaque ab imo versa.
Abbreviated transcription (Latin):
strib eque qͣm dic cernunt. Aiunt: & si iteret̃
gurgesint᷑ eẽ capture. Itaq plures scdõ tͣcta
capi. qͣm pͥmo. Gustriolei maximede ĩmodiciᷤᷤ
imbrib gaudent aliunt᷑q Quippe & arun.¬
dines qmuis in palude ꝓgnate nt̾n sine y m¬
bre adolescunt. Et alias ubietinq pisces in eadẽ
aqͣ alsiqui. siñ affluat exanimant᷑. ꝓregelidã
hiean ẽ om̃is sentiunt: s maxime qͥ lapidẽ in
capite habeexistimant᷑ ut lupi. chorami sci¬
ena. pagri. Cũ asꝑe hiemes fuere: multi ceci
capiunt᷑. Itaq hism̃sib iacent spelunciscon-¬
aiti sic in genẽ t̾restriũ retulimus. Maxime
hippir & cõracini hieme ñ capti. prȩt̾ ꝗͣ estatiᷤ
dieb paucis & hisdem semꝑ. Itẽ murena & or¬
phus conger ꝑce & saxatiles om̃s. Terra quidẽ
hoc ẽ uado marisex cauato condi ꝑhiemes
latent: ut glaucꝰ aselli. auritȩ. fluiiatiliũ si¬

Expanded text:
stribus aeque quam die cernunt. aiunt et si teratur stribus aeque quam die cernunt. aiunt et si teratur gurges interesse capturae; itaque plures secundo tractu capi quam primo. gustu olei maxime, dein modicis imbribus gaudent alunturque. quipped et harundines, quamvis in palude prognatae, non tamen sine imbre adolescunt, et alias ubicumque pisces in eadem aqua adsidui , si non adfluat, exanimantur. Praegelidam hiemem omnes sentiunt, sed maxime qui lapidem icapite habere existimantur, ut lupi, chromis, sciaena, phagri. cum asperae hiemes fuere, multi caeci capiuntur. itaque his mensibus iacent speluncis conditi, sicut in genere terrestrium retulimus, maxime hippurus et coracini, hieme non capti praeterquam statis diebus paucis et isdem semper, item murena et orphus, conger, percae et saxatiles omnes. terra quidem, hoc est vado maris excavato, condi per hiemes latent, ut glaucus, aselli, auratae. fluviatilium si
Abbreviated transcription (Latin):
norũ captura.ẽ. auergiliarũ ex ortu adare¬
turi occasum. Reliqͦ dempore hib̾no latent
inguigitib imis: nisi tepore aliquo euoca¬
ti aut pleniluniis. Pinguescunt: & in tantũ
ut dehiscant. Uita longissima his biennio.
Animal est paruũ scorpionis effigie: aranei
denti subpinna afficit aculeo: tantoq in¬
festat dolore. ut nauessepe num̃o exiliant.
Qđ & alias faciunt aliorũtum tĩtes mu-¬
giles maxime: tã p̃cipue uelocitatis ut tͣns¬
uersa nauigia interim suꝑiactent. Cap̾ .xu.¬
auguria. Siculo bello ambulante in li¬
tore augusto: piscisẽ mari ad pedeseiꝰ exsiliit.
Quo argum̃to uates respondere: neptunum
patrẽ adoptantẽ eũ sibi sexto pompeio repu-
diato. lanta erat naualis reigla: sub pedib¬
cesaris futos qui maria tẽpore illo tenerent.
neris squamosi capiuntur ante solisortũ. Tũ
maxime pisciũ fallit᷑ uisus. Noctib qͥdẽ illu¬

Expanded text:
norum captura est a vergiliarum exortu ad arcnorum captura est a vergiliarum exortu ad arcturi occasum. reliquo tempore hiberno latent in gurgitibus imis, nisi tepore aliquo evocati aut pleniluniis. pinguescunt et in tantum, ut dehiscant. vita longissima iis bienni. xxi 54 Animal est parvum scorpionis effigdenti, sub pinna affigit aculeo tantoqfestat dolore, ut in naves saepenumero exiliant. quod et alias faciunt aliorum vim timentes mugiles maxime, tam praecipuae velocitatis, ut transversa navigia interim superiaciant. xscita. Siculo bello ambulante in litore Augusto piscis e mari ad pedes eius exilivit, quo argumento vates respondere, Neptunum patrem adoptante tum sibi Sexto Pompeio — tanta erat navalis rei gloria —, sub pedibCaesaris futuros qui maria tempore illo tenerent. neris squamosi. capiuntur ante solis ortum: tum maxime piscium fallitur visus. noctibus quies , set inlu
Abbreviated transcription (Latin):
passib medĩ int̾fluentis euripi. Oꝑiunt᷑ aũ
a quilonis flatũ ut scđo fluctu exeant ẽ
ponto: nec ñ intͣntespontũ birantiũ capi¬
unt᷑. Brumã ñ uagant᷑ Ibicũq de p̾hensȩ:
usq ad eqͥnoctiũ ibi hibernant. Idem sepe
nauigia uelis euntia comitantes mira qͥdã
Aulcecine ꝑ aliquot horarũ spacia & passuũ
milia: agabnaculis spectant᷑: ne tͥdente qͥdẽ
i eos sepius i acto t̾riti. Quidã eos qͦ hic echin-
de estiuant: pontũ non intͣnt. Itẽ soli ineũ
rhombitͣnt. Nec sepia. ẽ. cum lolligo rep¬
ꝑiat᷑ saxatiliũ turdꝰ & merula defunt sicut
conchilia: cum ostreȩ abundent. Omĩa aut̃
hib̃nant in egeo Intͣntiũ pontũ: soli non re¬
meant triclie. Grecis enĩ plerisq noĩb uti
subeunt: & ex eo sub t̾raneis eiꝰ uenisinadria-¬
ticũ mare defluunt. Itaq & illic descenden-¬
des nec unqͣm sub euntes e mariuisunt᷑. Ihin-¬

Expanded text:
passibus medii interfluentis euripi. opperiuntur autem passibus medii interfluentis euripi. opperiuntur autem aquilonis flatum , ut secundo fluctu exeant e Ponto, nec nisi intrantes portum Byzantium capiuntur. bruma non vagantur; ubicumque deprehensi, usque ad aequinoctium inavigia velis euntia comitantes mira quadam dulcedine per aliquot horarum spatia et passuum milia a gubernaculis spectantur, ne tridente quidem in eos saepius iacto territi. quidade aestivant, Pontum non intrant; item soleae, cum rhombi intrent, nec saepia est, cum lolligo reperiatur; saxatilium turdus et merula desunt, sicut conchylia, cum ostreaea abundent. omnia autem hibernant in Aegaeo. intrantium Pontum soli non remeant trichiae — Graecis enim plerisque nominibus uti subeunt et ex eo subterraneis eius venis in Hadriaticum mare defluunt, itaque et illic descendentes nec umquam subeuntes e mari visuntur. Thyn
Abbreviated transcription (Latin):
dieb intelligit᷑ cũ thinnis. Hec & pelami¬
des inpontũ ad dulciora pabula intͣnt gre-¬
gatĩ. suis quęq ducib: & pͥmi om̃iũ scombri
Quib & in aqͦ sulphureus color extͣ qͥ cet̾is
hispamȩ coctarias hi replent: chinins non
cõmeantib. S in pontũ nulla intrat ber¬
stia piscib malefica p̃tertutulos g rar¬
uos delphinos Ihinni dext̾a ripã itno. exe.¬
uiit leua. Iadaccidere existimat᷑: quia dextro
oclo pluscerant utroq nat᷑a hebete. Est in eu¬
ripo tracis bosphori qͦ ꝓpontis euxino iungit᷑
in ipsis eu ropã asiamq separantis fretiangu¬
stus saxũmiricandoris auado ad sũma per¬
lucens: iuxta calcedonẽ in lat̾e asiȩ. Huiꝰ as¬
peccu repente t̾titi: semꝑ adu̾sꝰ brzantu pro¬
muntoriũ ex ea causa appellatũ aurei cornꝰ
p̃cipiti petunt agmine. Itaq om̃is captiua
burantiu e magna calcedonis penuria. M.

Expanded text:
diebus intellegitur. cum thynnis haec et pelamydiebus intellegitur. cum thynnis haec et pelamydes in Pontum ad dulciora pabula intrant gregatim suis quaeque ducibus, et primi omnium scombri, quibus est in aqua sulpureus color , extra qui ceteris. Hispaniae cetarias hi replent, thynnis non commeantibus. Sed in Pontum nulla intrat bestia piscibus malefica praeter vitulos et parvos delphinos. thynni dextera ripa intrant, exeunt laeva. id accidere existimatur, quia dextro oculo plus cernant, utroque natura hebeti. est in euripo Thracii Bospori, quo Propontis Euxino iungitur, in ipsis Europam Asiamque separantis freti angustiis saxum miri candoris, a vado ad summa perlucens, iuxta Calchedonem in iatere Asiae. huius aspectu repente territi semper adversum Byzantii promunturium, ex ea causa appellatum Aurei Cornus, praecipiti petunt agmine. itaque omnis captura Byzantii est, magna Calchedonis penuria, M
Abbreviated transcription (Latin):
mordicꝰ comp̃hensa manu eorũ abstrahant.
Thinni maris sub uente ñ hñt pinnã: intͣnt
magno mari pontũ uerno tẽpore gregatim:
nec alibi fecificant. Cordila appellat᷑ partꝰ qͥ
fetas redeuntes in mare autumno comitat᷑
limosȩ uͦ aut eluto: pelamides incipiunt uo¬
cari: & cũ annuũ excessere tẽpꝰ thinni. Hi
mẽbratĩ cesi ceruice & ab hoĩe com̃dant᷑ acq
clidio recenti dũ taxat. & cũ qͦq gͣmi ructu. ce¬
tera parte plenispulm̃tis sale obseruantur.
Melandria uocatur quereꝰ assuł simillima:
uilissima ex his quȩ caude ꝑxima qͥa pingui
carent ꝓbatissima eaq faucib At ialio pi¬
sce circa caudam exercitatissima. Delamides
in ape lectos particulatĩq consectȩ. in gen̾a
ciborũ disꝑtiunt᷑. Pisciũ genꝰ om̃e p̃cipua
celeritate adolescit: maxime inponto Cau¬
sa. multitudo amniũ dulces in ferentium
aqͣs. Anuã uocant: cuiꝰ increm̃tũ singłis

Expanded text:
mordicus comprehensa manu eorum abstrahant. mordicus comprehensa manu eorum abstrahant. Thynni mares sub ventre non habent pinnam. intrant e magno mari Pontum verno tempore gregatim, nec alibi fetificant. cordyla appellatur partus, qui fetas redeuntes in mare autumno comitatur; limosae vero aut e luto pelam ydes incipiunt vocari et, cum annuum excessere tempus, thynni. hi membratim caesi cervice et abdomine commendantur atque clidio, recenti dumtaxat et tum quoque gravi ructu. cetera parte plenis pulpamentis sale adservantur. melandrya vocantur quercus assulis similia. vilissima ex his quae caudae proxima, quia pingui carent, probatissima quae faucibus. at in alio pisce circa caudam exercitatissima. pelamydes in apolectos particulatimque consectae in genera cybiorum dispertiuntur. Piscium genus omne praecipua celeritate adolescit, 49 maxime in Ponto. causa multitudo amnium dulces inferentium aquas. amiam vocant cuius incrementum singulis
Abbreviated transcription (Latin):
talenta .xu. pependisse. Fiuiꝰdẽ caudȩ latitudi¬
Ne. duo cubita & palmũ. fiunt & in qͥb dã ãnib
haut minores. silurꝰ in nilo. esos in hreno. attuꝰ
in pado: inercia pinguescens admille aliqͣndo
libras catenato captꝰ hamo: nec nͥ boũ iugis ex¬
tͣctꝰ. At qͥ hẽ minimꝰ appellatꝰ clupea uenã qͣdã
eiꝰ in faucib mira cupidine appetens: morsu
exanimat. Silurꝰ grassat᷑ ubicunq est: omne
animal appetens. eqͦs in natantes sepe demer-¬
gens. P̃cipue in meno germaniȩ amne ꝓtelis
boũ: & indanubio mari exthit᷑ porculo ma-¬
rino simillimꝰ. Et inboristhene memorat᷑ p̃ci¬
pua magnitudo. nullis ossib spinisue ut̃ sitis:
carne p̃dulci. Ingange indie platanistas uocan.
rostro delfim & cauda magnitudine autẽ.xu.
cubitorũ. In eodẽ eẽ statiꝰ sebos haut modico
miraculo afferc uermes branchiis binis. A.
cubitorũ ceruleos. qͥ nom̃ a facie tͣxert̃. Histan¬
tas e̾ẽ uires ut elephantos ad potũ uenientes.

Expanded text:
XV pependisse, eiusdem caudae latitudinem duo cubita et palmum. fiunt et in quibusdam amnium haut minores, silurus in Nilo, isox in Rheno, attilus in Pado, inertia pinguescens ad mille aliquando libras, catenato captus hamo nec nisi boum iugis extractus. atque hunc minimus, appellatus clupea, venam quandam eius in faucibus mira cupidine appetens morsu exanimat. silurus grassatur, ubicumque est, omne animal appetens, equos innatantes saepe de- mergens. praecipue in Moeno Germaniae amne protelis boum et in Danuvio marris extrahitur, porculo marino simillimus . et in Borysthene memoratur praecipua magnitudo , nullis ossibus spinisve intersitis, carne praedulci. in Gange Indiae platanistas vocant, rostro delphini et cauda, magnitudine autem XVI cubitorum. in eodem esse Statius Sebosus haut modico miraculo adfert vermes, branchiis binis sex cubitorum, caeruleos, qui nomen a facie traxerunt. his tantas esse vires, ut elephantos ad potus venientes
Abbreviated transcription (Latin):
ic parit in t̾ra pecudũ more scdõsno.
partꝰ reddit: initi canũmͦꝰ coheret. Pa-¬
tit nunꝗͣ geminis plures: educat mãmis fe¬
tũ. ñ ante duodecimũ diẽ deducit in mare
ex eo sub inde assuefaciens. Int̾ficiunt᷑ diffi-¬
culter nͥcapite eliso. Ipsis in sono mugitꝰ: un-¬
de nom̃uituli accipiunt. Tam̃ disciplina uo-¬
ceq parit᷑ & iussu popłm salutant: condito
fremitu. nõie uocati respondent. Nullũ aĩal
gͣuiore somno p̃mit᷑. Pennis qͥb in mari utiã.¬
humi qͦq uice pedũ serpunt Pelles eorũ etiã
detractas corpori sensum equorũ retinere tͣ¬
dunt: semꝑq estu maris recedente in hor¬¬
rescere. Pterea dext̾e pennȩ uim soporiferam
in ẽẽ. somnosq: allicere subditam capiti. Cap¬
delphinuac uiꝑa. Pisciũ species sc̃ lxxiiͦiͦ.
p̃ter crustis in tecta q̃ sc̾ xxͣx. De singulis alias
dicemꝰ. nc̃ enĩ nat᷑e tractant᷑ insigniũ Capit̾.

Expanded text:
ic parit in terra, pecudum more secundas partes reddit. initu cantum modo cohaeret; parit nonnumquam geminis plures, educat mammis fetum. non ante duodecimum diem deducit in mare, ex eo subinde adsuefaciens. interficiuntur difficulter nisi capite eliso. ipsis in sono mugitus — unde nomen vituli —, accipiunt tamen disciplinam vocemque pariter et iussu populum salutant incondito fremitu, nomine vocati respondent. nullum animal graviore somno premitur. pinnis, quibus in mari utunhumi quoque vice pedum serpunt. pelles eorum etiam detractas corpori sensum aequorum retinere tradunt semperque aestu maris recedente inhorrescere, praeterea dextrae pinnae vim soporiferam inesse somnosque adlicere subditam capitdelphinus ac vipera. xvi Piscium species sunt LXXIIII, praeter crustis intecta, quae sunt XXX. de singulis alias dicemus; nunc enim naturae tractantur insignium.
Abbreviated transcription (Latin):
pano. paruiᷤ racemata paniculiᷤᷤ & cacumme
gemino. On & colore distinguit᷑ candido ni¬
gro rufo etiã purpureo. Eanis multifarie
& emilio fit ẽ panico rarꝰ. S nullũ ponde¬
rosiꝰ frum̃to ẽ: aut qđ coqñdo magis cres¬
cat .Lx. pondo panis ẽ modio reducunt.
modiũq pultis ex tͥb sextariis madidis.
Miliũ intͣ hos .x. annos ex india in italiã
inuectũ ẽ. ngro colore. amplũ grano. arun¬
dineũ culmo. Adolescit ad pedes altitudi¬
frugũ fertilissimũ. Ex uno grano sextarii
t̃ni gignunt᷑. Seri debet in humidis. fru-
m̃ta quedã in genu t̾cio spicã incipiunt
c̃ciꝑe: q̃dã in qͣrto s etiã ñ occultã. Genicu¬
la aũ st̃ tͥtico qͣt̾na. farri sena. ordeooctona.
s ñ ante supͣdictũ geniculoꝵ numerũ con¬
ceptꝰ ẽ. spicȩ. Qut sp̃e sui fecerit .iiiͦi. aut.uͦ.

Expanded text:
pano parvis racemata panculis, et cacumine pano parvis racemata panculis, et cacumine gemino; quin et colore distinguntur candido, nigro, rufo, etiam purpureo. panis multifariam et e milio fit, e panico rarus; sed nullum ponderosius frumentum est aut quod coquendo magis crescat. LX pondo panis e modio reducunt modiumque pultis ex tribus sextariis madidis. milium intra hos X annos ex india in Italiam invectum est nigrum colore, amplum grano, harundineum culmo. adolescit ad pedes altitudifrugum fertilissimum. Ex uno grano sextarii terni gigFrumenta quaedam in tertio genu spicam incipiunt concipere, quaedam in quarto, sed etiamnum occultam. genicula autem sunt tritico quaterna, farri sena, hordeo octona. sed non ante supra dictum geniculorum numerum conceptus est spicae, qui ut spem sui fecit, IIII aut
Abbreviated transcription (Latin):
to t̾ciodie. Ex ordeo alterũ caput gͣni in ra¬
dicem exit. alterũ in herbam. q̃ & pͥor florer
Radicem grossior pars grani fundit. tenui¬
or florem: cet̾is seminib eadem pars & ra¬
dicem & florem. frumenta hieme in herba
st̃ ũno temꝑe fastigant᷑ in stipulam: q̃ st̃
hiberni generis. At miliũ & panitiũ in cul¬
men geniculatum & c̃cauum. Ses irna uͦ in
ferulaceum. Om̃iũ satoꝵ fructus aut spicis
c̃tinet᷑ ut tͥtici. ordei. munit᷑q uallo aristarũ
aut uasculis ut sesimȩ. aut papaueris. Mili¬
um & panicũ tantũ ꝓ indiuiso. & parius
auib exposita sũt. Indefensa qͥppe menbra¬
nis c̃tinent᷑. Panicũ a paniculis dictũ ca-¬
cumine languidȩ nutante paulatim ex-¬
tenuato culmo pene in surtulũ p̃densis
aceruat̾ gͣnis: cũ longissima pedali ob fa
miliȩ comȩ gͣnũ coplexe. fimbriato capil¬
lo curuant᷑. St̃ & panico geña mamosa ẽ

Expanded text:
to tertio die. Ex hordeo alterum caput grani in rato tertio die. Ex hordeo alterum caput grani in radicem exit, alterum in herbam, quae et prior floret. radicem crassior pars grani fundit, tenuior florem, ceteris seminibus eadem pars et radicem et florem. <3> Frumenta hieme in herba sunt, verno tempore fastigantur in stipulam quae sunt hiberni generis, at milium et panicum in culmum geniculatum et concavum, sesama vero in ferulaceum. omnium satorum fructus aut spicis continetur, ut tritici, hordei, muniturque vallo aristarum aut vasculis, ut sesamae ac papaveris . milium et panicum tantum pro indiviso et parvis avibus expositum est; indefensum quippe membranis continetur . Panicum a paniculis dictum, cacumine languide nutante , paulatim extenuato culmo paene in surculum, praedensis acervatur granis, cum longissima, pedali phoba. milio comae granum complexae fimbriato capillo curvantur. sunt et panico genera mammosa, e
Abbreviated transcription (Latin):
ordeũ: & legumina ut faba cicer. Differentia
notior qm ut indicari deceat. frum̃ti ipsiꝰ to¬
tidẽ genera ꝑ temꝑa satu diusa. hiberna q̃
cͥca ũgiliarũ occasũ sata. t̾ra ꝑ hiemẽ nutͥun¬
tur: ut tͥticũ far ordeũ. Estua: q̃ estate ãn ũ¬
giliarũ exortũ serunt᷑: ut miliũ. paniciũ sesima
urminu mirlio: italiȩ dũ taxat ritu. Alioqͥn ĩ gre¬
uernã miliũ: panicũ. lentẽ: eicer alicã appellãti
Sem̃tiua aũ tͥcicũ ordeũ faba. rapa & ĩ tͥtici gen̾e
pars aliqͣ pabuli ẽ. qͣdrupedũ causa sati ut far¬
rago. & in leguminib: ut uitia. Et cõmune qͣ¬
drupedũ hõiũq usui lupinũ. Legumina oĩa sin¬
gulas hñt radices p̾ter fabã. easq surculosaᷤᷤ
qͥa ñĩ multa diuidunt᷑. Altissimas aũ cicer:
frumenta multis radicantur fibris. Sine ra-¬
mis erumpit a primo satu ordeũ die sep¬
timo. Legumen qͣrto. uł cũ tardissime
uiiiͦ. tãba .xu. aut .xx. legumina in egyp¬

Expanded text:
hordeum, et legumina, ut faba, cicer. differentia notior, quam ut indicari deceat. x 49 Frumenti ipsius totidem genera per tempora satu divisa: hiberna, quae circa vergiliarum occasum sata terra per hiemem nutriuntur, ut triticum, hordeum; aestiva, quae aestate ante vergiliarum exortum seruntur, ut milium, panicum, sesama, horminum, irio, Italiae dumtaxat ritu. alioquin in Graeppellant, sementiva autem triticum, hordeum, fabam, rapam. et in tritici genere pars aliqua pabuli est quadripedum causa sati, ut farrago, et in leguminibus, ut vicia; ad communem quadripedum hominumque usum lupinum. <2> Legumina omnia singulas habent radices praeter fabam, easque surculosas, quia non in multa dividuntur, altissimas autem cicer. frumenta multis radicantur fibris ine ramis. erumpit a primo satu hordeum die septimo, legumen quarto vel, cum tardissime, septimo, faba a xv Ad XX, legumina in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
& ad medendum utunt᷑. mirũq in usu ium¬
toꝵ ignib durato. ac pͦea mollito. offisq hu¬
uires. torosq corporis fieri. Spicȩ quȩdã bino
ordines hñt. qͣdam plures usq ad senos. Gra¬
no ipsi aliqͥd differentiȩ longiꝰ leuiꝰq at bre¬
uiꝰ. aut rotundiꝰ. candidiꝰ. nigriꝰ. uel cui pur¬
pura est. Ultimo ad polentã contra tempes¬
tates candido maxima infirmitaᷤ. Ordeũ fru¬
gum om̃iũ mollissimũ ẽ. Seri ñ uolet nͥ in sic¬
sa & soluta t̾ra ac nͥ leta palea ex optimis.
Stram̃to uͦ nullũ comparat᷑. Ordeũ ex omni
frum̃to minimȩ calamitosũ: qr ante tollit᷑
qmͣ t̾ticũ occupet rubigo. Itaq sapientes
agͥcolȩ tͥticum cibariis tantũ serunt.
Qdeũ sarculo seri ducunt. ꝓpt̾ea celer¬
rime reddit fertilissimũq: qđ in hispa¬
nia. cartagine. apͥli mense hoc serit. eodẽ¬
cit᷑. Rapitur om̃e apͥma statim matu¬

Expanded text:
d medendum utuntur, mirumque in usu iumd medendum utuntur, mirumque in usu iumentorum ignibus durato ac postea molito offisque huvires torosque corporis fieri. spicae quaedam binos ordines habent, quaedam plures usque ad senos. grano ipsi aliquot differentiae: longius leviusque aut brevius ac rotundius , candidius nigriusve, cui purpura est opimo ad polentam. contra tempestates candido maxima infirmitas. hordeum frugum omnium mollissimum est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis , stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni frumento minime calamitosum, quia ante tollitur quam triticum occupet rubigo—itaque sapientes colae triticum cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—, propterea celerrime redit, fertilissimumque quod in Hispaniae Carthagine Aprili mense collectum ecitur. rapitur omne a prima statim matu
Abbreviated transcription (Latin):
laudib eiꝰ uolum̃ dicauit ypocrates: e claris¬
simis medicinȩ sententiȩ. Ihisane bonitas
p̃cipue uticensi. In egẏpto uͦ ẽ. quȩ fiat ex
ordeo cui st̃ bini anguli. In boetia & affrica
genꝰ ex quo fiat ordei. Glabrum appellat
turranꝰ. Ide oliran & orgian. eadẽ ẽẽ existi¬
mant. Ihisanȩ c̃ficiendȩ uulgata ratio ẽ. Si¬
mili mͦ & tͥtici semine tͣngũ fit: in capania
dũtaxat & egypto. Amisu uͦ ex om̃i tͣtico ac
siligine & optimũ. ẽ tͥmenstre. Inuentio eiꝰ
chioꝰ insulȩ debet᷑. & hodie laudatissimũ. In
de appellatũ ab eo qđ sine mola fiat. ꝑximũ
tͥ menstri qđ eminume ponderoso tͥtico ma¬
descit. dulci aqua in ligneis uasis ita ut in¬
tegant᷑ qͥnqͥes in diȩ mutata. Meliꝰ si & in noc¬
tu ita ut misceat᷑ parit̾ emollitũ: pͥqmͣ aces¬
cat. Linteo aut sportis siccatũ tegulȩ infun¬
dit᷑. illite fermento. atq ita in sole densat᷑. pͦ
chiũ maxime laudat᷑ creticũ. mox egyptium¬

Expanded text:
laudibus eius volumen dicavit Hippocrates e clarissimis medicinae scientia. tisanae bonitas praecipua Uticensi. in Aegypto vero est quae fiat ex hordeo, cui sunt bini anguli. in Baetica et Africa genus, ex quo fiat, hordei glabrum appellat Turranius. idem olyran et oryzan eandem esse existimat. tisanae conficiendae volgata ratio est. Simili modo e tritici semine tragum fit, in Campania dumtaxat et Aegypto, amylum vero ex omni tritico ac siligine, sed optimum e trimestri. inventio eius Chio insulae debetur; et hodie laudatissimum inde. est appellatum ab eo quod sine mola fiat. proximum trimestri quod e minime ponderoso tritico. madescit dulci aqua in ligneis vasis, ita ut integatur quinquies in die mutata; melius, si et noctu, ita ut misceatur pariter. emollitum priusquam acescat, linteo aut sportis saccatum tegulae infunditur inlitae fermento, atque ita in sole densatur. post Chium maxime laudatur Creticum, mox Aegyptium
Abbreviated transcription (Latin):
folia carnosa poro similia s latiora. Alti¬
tudo cubitalis. flos purpureꝰ. radix gemex
um sic̃ ante m̃siũ ritu tritũ menandro au¬
ctore apparet. & gladiatoꝵ cognomine qui
ordiarii uocabant᷑. Polentã qͦ g̃ci ñ aliunde
p̃ferunt. Płib fit hȩc modis. Greci ꝑfusum
aqua ordeũ siccant nocte una. ac postero die
frigunt. dem molis frangunt. St̃ qui uehe¬
mentiꝰ costũ rursus exigua aqua asꝑgant.
siccent pͥusqmͣ molant. Alii uͦ uirentib
spicis decussum ordeũ recens pͣgant madidũ¬
q in pila tundunt. atq in corbib diuidunt.
ac siccatũ sole rursus tundũt. & p̾gatũ molt̃.
Quocũq autẽ gen̾e p̃parato uicenis ordei li¬
bris. ternas seminis lini. & coriandri sex lib̃s.
salisq a cetabulo torrentes ante omĩa miscet
in mola. Qdutiꝰ uolunt seruare cũ polline
ac furfurib suis c̃dunt nouis fictilib. Italia
sine ꝑfusione tostum in subtilem farinam

Expanded text:
folia carnosa, porro similia, sed latiora, altifolia carnosa, porro similia, sed latiora, altitudo cubitalis, flos purpureus, radix gemmeum, sicut Atheniensium ritu Menandro auctore apparet et gladiatorum cognomine, qui hordearii vocabantur. polentam quoque Graeci non aliunde praeferunt. pluribus fit haec modis. Graeci perfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die frigunt, dein molis frangunt. sunt qui vehementius tostum rursus exigua aqua adspergant et siccent, priusquam molant . alii vero virentibus spicis decussum hordeum recens purgant madidumque in pila tundunt atque in corbibus eluunt ac siccatum sole rursus tundunt et purgatum molunt . quocumque autem genere praeparato vicenis hordei libris ternas seminis lini et coriandri selibram salisque acetabulum, torrentes omnia ante, miscent in mola. qui diutius volunt servare, cum polline ac furfuribus suis condunt novis fictilibus. Italia sine perfusione tostum in subtilem farinam
Abbreviated transcription (Latin):
frigora illi plagȩ exqͥsitũ. fadẽ causa & tri¬
menstria est inuenit: detinentib t̃ras niui¬
b Qđ̃ t̾cio fere satũ mensȩ ut in reliqͦ orbe me¬
tit᷑. lotis hoc alꝑib notũ. & hiemalib ꝓuin¬
ciis. Nullũ hoc frum̃to letiꝰ. Uni calamum
tũ ẽ. maturescit. mirũq nulli frum̃to plꝰ
ẽẽ ponderis & furfurib carere. Utit᷑ eo & si¬
cilia & achaia. montuosis utraq partib eu¬
boea qͦq circa caristum. In tantũ fallit̃ colu¬
mella qui ne tͥmenstre quidẽ ꝓpͥum genꝰ ex¬
istimauerit eẽ: cũ sit antiqͥssimũ. Greci seta¬
mon uocant. kadunt inbactris grana tan¬
tȩ magnitudinis fieri. ut singła sp̃icas nr̃as
deum. Dabimꝰ & dies serendo cuiq generi.
nat᷑a singłoꝵ exposita. Ordeũ indissatuui
& silure. in quo panis ap̃ eos p̃cipiuis. Italici
maxime quide oriza gaudent exqͣtisana
cͣficiunt: qm reliqͥ mortales ex ordeo. Oruȩ

Expanded text:
frigora illi plagae exquisitum. eadem causa et trifrigora illi plagae exquisitum. eadem causa et trimenstre invenit detinentibus terras nivibus, quod tertio fere a satu mense, cum et in reliquo orbe, metitur. totis hoc Alpibus notum, et hiemalibus provinciis nullum hoc frumento laetius, unicalamum tum est, maturescit, mirumque nulli frumento plus esse ponderis et furfuribus carere. utitur eo et Sicilia et Achaia, montuosis utraque partibus, Euboea quoque circa Carystum. in tantum fallitur Columella, qui ne trimestris quidem proprium genus existimaverit esse, cum sit antiquissimum. Graeci setanion vocant. tradunt in Bactris grana tantae magnitudinis fieri, ut singula spicas nostradeum. dabimus et dies serendo cuique generi natura singulorum exposita. hordeum Indis sativum et silvestre, ex quo panis apud eos praecipuus et alica. maxume quidem oryza gaudent, ex qua tisanam conficiunt, quam reliqui mortales ex hordeo. oryzae
Abbreviated transcription (Latin):
quinas libras farris modios pondere:circa
geñe pane militari. t̾cia portio ad grani pon¬
dus accedat & t̾cia: sic̃ optimũ frumentum
eẽ. qđ ui subactũ congiũ aquȩ capiat. Ebdã
generib ꝑ se pondus sic̃ baliarico modio t̾tia
panis pondo .xxx. reddit. qͥbzdam in pinis
mixtis ut cipͥo & alexandrino .xx. ppe libras
ñ excedentib. Cipͥum fuscũ ẽ panẽq nigrum
facit. Itaq miscet᷑ alexandrinũ candidũ: red¬
duntq .xxu. pondo. Thebaicũ libras adicit.
Marina aqua subigi qđ pleriq maritimis
locis faciunt occasionẽ lucrandi satis utilis¬
simũ. Non alia de causa oportuniora morbiᷤ
corpora existunt. Gallia. hispania. frum̃to
in potum resoluto qͥb diximꝰ generib spu¬
ma ita c̃creta ꝓ ferm̃to utunt᷑. Quade causa
leiuor illis qm cet̾is panis .ẽ. Differentia ẽ. &¬
calami. Crassior qͥppe melioris ẽ. generis. Plu¬
rimis tuncis t̾chiũ tͥticũ uestit᷑ ob nimia

Expanded text:
quinas libras farris modios pendere, circa quinas libras farris modios pendere, circa genere pani militari tertia portio ad grani pondus accedat, sicut optumum frumentum esse, quod in subactum congium aquae capiat. quibusdam generibus per se pondus, sicut Baliarico: modio tritici panis p. XXXV reddit; quibusdam binis mixtis, ut Cyprio et Alexandrino XX prope libras non excedentibus. 68 Cyprium fuscum est panemque nigrum facit, itaque miscetur Alexandrinum candidum, redeuntque XXV pondo. Thebaicum libram adicit. marina aqua subigi, quod plerique in maritimis locis faciunt occasione lucrandi salis, inutilissimum. non alia de causa opportuniora morbis corpora existunt. Galliae et Hispaniae frumento in potum resoluto quibus diximus generibus spuma ita concreta pro fermento utuntur, qua de causa levior illis quam ceteris panis. 69 Est differentia et calami, crassior quippe melioris est generis. plurimis tunicis Thracium triticum vestitur ob nimia
Abbreviated transcription (Latin):
argumento crafsissimi calami. Itaq pin-¬
gui solo hȩc gen̾a adsignabat. Leuissimũ
& maxime manes ceudia tenuissimi cala¬
mi in humidis seri iubebat. qm multo ege¬
ret alim̃to. heȩ fuere sententiȩ alexandis
magno regnante. cũ clarissima fuit g̃cia.
atq in totͦo orbe t̾rarũ potentissima. sta
tñ ut ante mortẽ eiꝰ annis fere cxlu. sopho¬
des poeta. in fabula tͥptolemo. frum̃tu ta¬
licũ ante cuncta laudauerit ad u̾bum t̾ns¬
lata sententia. & fortunata italiã friuñto ca¬
rere candido: quȩ laus peculiaris hodie q
italico ẽ. Quo magis admixor: posteros gri¬
coꝵ nullam mentionẽ huiꝰ fecisse frumti. sẽ
ex his generib q̃ romȩ inuehunt᷑. leiuissimũ
est gaslicũ: atq chersonenso aduectũ. Quippe
ñ excedunt modiũ uicenas libras. siliquis
num ipsum pondere. & adicit sardinia serx¬
libras. alexandrinũ & tͥentes hoc & siculi
pondus. Boeticũ totã librã addit: affricũ
& dodrantes. Intͣnspadana italia scio uicena

Expanded text:
argumento crassissimi calami. itaque pingui solo haec genera adsignabat. levissimum et maxime inane speudian, tenuissimi calami, in umidis seri iubebat, quoniam multo egeret alimento. 65 haec fuere sententiae Alexandro Magno regnante, cum clarissima fuit Graecia atque in toto orbe terrarum potentissima, ita n ut ante mortem eius annis fere CXLV Sophocles poeta in fabula Triptolemo frumentum Italicum ante cuncta laudaverit, ad verbum tralata sententia: et fortunatam Italiam frumento serere candido. quae laus peculiaris hodieque Italico est; quo magis admiror posteros Graecorum nullam mentionem huius fecisse frumenti. 66 Nunc ex his generibus, quae Romam invehuntur, levissimum est Gallicum atque Chersonneso advectum, quippe non excedunt modii vicenas libras, si quis granum ipsum ponderet. Sardum adicit selibram, Alexandrinum et trientem — hoc et Siculi pondus —, Baeticum totam libram addit, Africum et dodrantem. in transpadana Italia scio vicenas
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ tͥticũ. farina egipto ex olyra conficit᷑. Cer¬
ciũ genꝰ spice hoc ibi ẽ. Galliȩ qͦq suũ genuꝰ
farris dedere qđ illic brace uocant. apuc
nos sandalã nitidissimi grani. & alia dif¬
ferentia. qͦd fere qͣternis libris plus red¬
dit ramis qm far aliud. Popłm romanũ
lico nullũ eqͥdem cõparauerĩ candore ac
pondere: quo maxime dec̾nit᷑. Montanis
mͦ comparet᷑ italiȩ agͥs ext̃nũ. in qͦ pͥnci¬
patũ tenuit boetia. dem̃ sicilia. mox affri¬
ca. Terciũ pondus tͣcio syrio. dem egyptio
athletarũ cũ decreto quoꝵ capacitas iu¬
mentis similis qͦ diximꝰ ordine infecerat.
Gretia & ponticũ laudauit. qđ in italia¬

Expanded text:
num triticum. far in Aegypto ex olyra conficitur. ternum triticum. far in Aegypto ex olyra conficitur. tertium genus spicae hoc ibi est. Galliae quoque suum genus farris dedere, quod illic bracem vocant, apud nos scandalam, nitidissimi grani. est et alia differentia, quod fere quaternis libris plus reddit panis quam far aliud. populum Romanum lico nullum equidem comparaverim candore ac pondere, quo maxime decernitur. montanis modo comparetur Italiae agris externum, in quo principatum tenuit Boeotia, dein Sicilia, mox Africa. tertium pondus erat Thracio, Syrio, deinde et Aegyptio, athletarum cum decreto, quorum capacitas iumentis similis quem diximus ordinem fecerat. Graecia et Ponticum lauda
Abbreviated transcription (Latin):
& sesima. & omĩa estiua.xl. dieb maturant᷑
a flore. Magna terrȩ celiq differentia. In
egypto enĩ ordeũ sexto ã satu mense. frum̃¬
ta. uiiͦ. metunt᷑ in hellade. Hordeũ inpe¬
loponenso octauo: & frumenta & iamnũ
tardiꝰ grana in stipula cͥnito textu spican¬
tur. In faba leguminibq alterns lat̾ib
siliquant᷑. fortiora hieme frum̃ta legu¬
mina in cibo. lunicȩ frum̃to plures. horde¬
um maxime nudũ & aruncas & p̃cipue aue¬
na. Calamꝰ altior frum̃to qm̃ ordeo: arista
mordatior ordeo. In area exterunt᷑ tͥticum.
& siligo. & ordeum. Sic & serunt᷑ pura qͣlit̾
molunt᷑. qi tota ñ suͣt. ẜ diu̾̃so. far. milium.
panicũ. purgari nͥ tosta ñ possit᷑e. Itaq cũ hȩc
suis follicusis serunt᷑ cruda. & far in uaginu¬
lis suis seruant. ad satꝰ atq ñ torrent. Leuis
simũ ex his ordeum raro excedit .xu. libras
& faba .xxii.Ponderosiꝰ far. magisq etiam¬

Expanded text:
et sesama et omnia aestiva XL diebus maturantur et sesama et omnia aestiva XL diebus maturantur a flore, magna terrae caelique differentia. in Aegypto enim hordeum sexto a satu mense, frumenta septumo metuntur, in Hellade VII hordeum, in Peloponneso octavo, et frumenta etiamnum tardius. grana in stipula crinito textu spicantur. in faba leguminibusque alternis lateribus siliquantur. fortiora contra hiemes frumenta, legumina in cibo. 61 Tunicae frumenta plures. hordeum maxime nudum et arinca, set praecipue avena. calamus altior frumento quam hordeo, arista mordacior hordeo. in area exteruntur triticum et siligo et hordeum. sic et seruntur pura, qualiter moluntur, quia tosta non sunt. e diverso far, milium, panicum purgari nisi tosta non possunt. itaque haec cum suis folliculis seruntur cruda. et far in vaginulis suis servant ad satus atque non torrent. xi 62 Levissimum ex his hordeum raro excedit XV libras et faba XXII. ponderosius far magisque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ges absolui tͣdit. & mense nonometi. fabe in
folia exeunt. ac deinde caulẽ emittunt.
nullis distinctũ int̃ nodiis Reliq̃ legumi¬
na surculosa st̃. Ex his ramosa. cicer. eruu̾
lens. Quoꝵdã caules spargunt᷑ in t̾ram si nͣ
habeant adminiculũ ut piscandũ nͥ habu¬
ere aut deceriora fiunt. Leguminũ uni-¬
q̃dam ab radice mittunt: q̃dã a cacumine.
frumentũ uͦ & hordeum uitiaq & qͥcqͥd in
st̃. cet̾is leuia. Multiplicia ctͣ. fabe ciceri.
piso. frumentis foliũ harundinaceũ. fabȩ
rotundum. & magna leguminũ parte
longiora uilie & piso. pasiolis uenosa. sesi¬
me: cetͥoni sanguinea. Cadunt folia lupi¬
no tantũ & papaueri. Legumina diutiꝰ flo-¬
rent: & ex his eruum. accicer. s durtissime
faba .xl. dieb. Non autẽ singulis capita¬
diu: qm̃ alio desinente alud incipit. nec
tim flore subiunctȩ. frum̃ta cũ defloruere
crassescunt. maturant᷑q cũ płimũ dieb.xł.
a sementi dieb . xl. ꝑficit᷑. Miliũ & panicũ

Expanded text:
ges absolvi tradit et mense nono meti. 57 Fabae in folia exeunt ac deinde caulem emittunt nullis distinctum internodiis. reliqua legumina surculosa sunt. ex his ramosa cicer, ervum, lens. quorundam caules sparguntur in terram, si non habeant adminiculum; at pisa scandunt, si habuere, aut deteriora fiunt. leguminum uniquaedam ab radice emittunt, quaedam a cacumine, ut frumentum et hordeum. utrumque et quidquid in sunt, ceteris levia —, multifolia contra faba, cicer, pisum. frumentis folium harundinaceum, fabae rotunda et magnae leguminum parti, longiora erviliae et piso, phasiolis venosa, sesamae et irioni sanguinea. cadunt folia lupino tantum et papaveri. Legumina diutius florent, et ex his ervum ac cicer, sed diutissime faba, XL diebus, non autem singuli scapi tamdiu, quoniam alio desinente alius incipit, nec tim flore subeunte. <6> frumenta cum defloruere, crassescunt maturanturque , cum plurimum, diebus a sementi diebus XL perficitur. milium et panicum
Abbreviated transcription (Latin):
auticẽ uͦ tymeleam. aliĩ camalean. alii
pirosachen. alii nestor̃e. alii hichneron.
Est simił oleastro. foliis ang̾tiorib gũmino¬
sis si mordeant᷑. myrti magnitudine. semi¬
ne. colore. & spetie farris: ad medicinȩ tan
gignit. terebintho simiłe & semine qđ contͣ
sagittarũ ictus efficacissimũ t̃dunt. Eadẽ
& tragachantẽ spinȩ albȩ radice. multũ p̃¬
ue scorpionẽ. ueprẽ sine foliis. ramis sube¬
untib ad medicinȩ usũ. Myricen & italia:
qm tamaricen uocat. achaia autẽ brion.
silurem insigne̾. qđ ea satiue tantũ ferat.
Galle similit̃ fructꝰ in syria & egypto copiosꝰ.
hȩc ẽ. cuiꝰ infelitia ligna appellamꝰ: q̃ tũ infe
tream uocant. sositariã circa saxa aqͦsa si¬
milem fraxino. cortice & ramis. folio. pilis
paulo tñ longiorib. c̃ssioribq ac rugosis
inscisuris. ꝗ̃ ꝑ totã discurrunt: semine or¬
deo simili. & colore & mat̾ia dura atq fir¬
ma. Qua in domũ illata difficiles partus

Expanded text:
uticem vero thymelaean, alii chamelaean, alii pyros achnen, aliqui cnestorem, alii cneorum. est similis oleastro, foliis angustioribus, cumminosis, si mordeantur, myrti magnitudine. semen colore et specie farris, ad medicinae tantgignit, terebintho similem et semine, quod contra sagittarum ictus efficacissimum tradunt. eadem et tragacantham spinae albae radice, multum prve scorpionem, veprem sine foliis, racemis rubentibus, ad medicinae usum. myricen et Italia, quam tamaricen vocat, Achaia autem bryan silvestrem. insigne in ea quod sativa tantum fert gallae similem fructum. in Syria et Aegypto copiosa haec est, cuius infelitryan vocant, solitariam circa saxa aquosa, similem fraxino cortice et ramis, folio piris, paulo tamen longioribus crassioribusque ac rugosis incisuris, quae per tota discurrunt, semine hordeo simili et colore. materies est dura atque firma, qua in domum inlata difficiles partus
Abbreviated transcription (Latin):
tior & contͣ recentia uulnera & contͣ uet̾es
canũ morsus insꝑsa farina. & contͣ ambusta
igni. cũ adipe & spuma argenti cerussaq &
banis. Dem̃ restinguit᷑ mulierum lacte: te¬
rit᷑q in mortariis. ammixta aqua pluuia.
Ac submn tͣbidum tͣnsfundit᷑ in ereũ uas. &¬
mundat᷑ nitro. fex eiꝰ intelligit᷑ plũbosissi¬
ma q̃q subsidit in mortario abigit᷑q Dem
intelligit᷑. ac lintheo int̾posito insole sicca¬
tur. ñ ut ꝑarescat. Iterumq terit᷑ & in pa¬

Expanded text:
 recentia volnera et contra veteres canum morsus inspersa farina et contra ambusta igni cum adipe ac spuma argenti cerussaque ebanis, dein restinguitur mulierum lacte teriturque in mortariis admixta aqua pluvia; ac subinde turbidum transfunditur in aereum vas emundatum nitro. faex eius intellegitur plumbosissima, quae subsedit in mortario abiciturque. dintellegitur ac linteo interposito in sole siccatur, non ut perarescat, iterumque in