comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
netimeas. Uerbo: nonferro curare con¬
sueuit. Aspice igitur illis oculis. quib
dauid auxilium quȩ siuit & meruit.
Leuaur in quid oculos meos ad montes.
quȩ siui unde mihi ueniret auxilium.
non inueni nisi adnõ. Qui enĩ mundum
condidit : tu&ur accolas mundi. Aspice
ergo & sempera spice : quia iusti oculi.:
semꝑ addnm̃. Hoc monet te&iam hiere¬
mias indirenis sub hac ipsa littera. dicens
adhierusalem. Surge & expergescere in noste.
in principio uigiliȩtuȩ. effunde sicut aquã
cortuum contrafaciem dñi. extolle ad dñm
manus tuas ꝓanimabus famulorũ tuorum.
qui deficiunt amȩ in plateis omniũ itinerũ
Nonne &apartę conclusionis ostendit an¬
gustias. & monet ut intentione cordis
in quo est oculi melioris obtutus. remediũ
tibi salutare prouideas: Deniq &iam
in fra iterum subhac littera ait. Ad pro¬
piauit enim tempus nr̃m. repl&i sunt dies
nr̃i. aduenit finis nr̃. leuis facti sunt

Expanded text:
ne timeas; uerbo, non ferro curare conne timeas; uerbo, non ferro curare consueuit. aspice igitur illis oculis, quibus Dauid auxilium quaesiuit et meruit. \'leuaui\', inquit, \'oculos meos ad montes, quaesiui unde mihi ueniret auxilium, non inueni nisi a domino\'. qui enim mundum condidit. tuetur accolas mundi. aspice ergo et semper aspice, quia iusti oculi semper ad dominum. Hoc monet te etiam Hieremias in Threnis sub hac ipsa littera dicens ad Hierusalem: surge et expergiscere in nocte in principio uigiliae tuae, effunde sicut aquam cor tuum contra faciem domini. extolle ad dominum manus tuas pro animabus paruulorum tuorum qui deficiunt fame in plateis omnium itinerum. nonne et aperte conclusionis ostendit angustias et monet, ut intentione cordis, in quo est oculi melioris obtutus. remedium tibi salutare prouideas? denique etiam infra iterum sub hac littera ait: adpropiauit enim tempus nostrum, repleti sunt dies nostri, aduenit finis noster; leues facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& nisi in locũ suum illa recipiendorũ semi¬
num aula reuoc&ur: uitam consueuit
excludere. Ita &iam quianimo angitur.¬
& quibusdam aduersis inminentib: ꝑurg&un.¬
concludi dicitur. non minorib angustis
mentis quam corporis. Maiores. H animȩ
estus feruoresq sunt animoꝵ: quã corporũ
Conclusus igitur uiscerum tumore: medicũ
quȩrit ut possit ꝓpulsare periculum. &
constricta laxare. Ueniens medicus.
temptat omnia explorat in terna. Q¬
tuergo conclusus animi feruore. aspice
tem& ipsum in interiore oculo: morbi uirꝰ
urgu&. feru& noxia conscientia: moles
peccatorum p̃mit. intercipiunt sensum
mentis angustiae. Cognosce teipsum:
& orationis quȩre medicinam. Posce ut
ueniat medicus ille quidescendit ecȩlo.
quimaxime egrotos requirit. sicut ip¬
se ait. Nonopus est sanis medicus. sed
his quimale habent. Habes uulnera:
ne differas. Non est apudeum ulla com¬
perendi natio sanitatis. Habes ulcera:

Expanded text:
t, nisi in locum suum illa recipiendorum semit, nisi in locum suum illa recipiendorum seminum aula reuocetur. uitam consueuit excludere. ita et quibusdam adversis imminentibus perurgeturconcludi dicitur non minoribus angustiis mentis, quam corporis. Majores enim animae aestus, fervoresque sunt animorum, quam corporum. 2. Conclusus igitur viscerum tumore, medicum quaerit; ut possit propulsare periculum, et constricta laxare. Veniens medicus tentat omnia, explorat interna. tu ergo conclusus animi feruore aspice temet ipsum interiore oculo. morbi uis urget, feruet noxia conscientia, moles peccatorum premit, intercipiunt sensum mentis angustiae: cognosce te ipsum et orationis quaere medicinam, posce ut ueniat medicus ille qui descendit de caelo, qui maxime aegrotos requirit, sicut ipse ait: nonopus estsanis medicus, sed his qui male habent. habes uulnera? ne differas; non est apud eum ulla conperendinatio sanitatis. habes ulcera?
Abbreviated transcription (Latin):
illos in eaxcabilis erroris laqueos incidis¬
set quibus omis eius hereditas stran¬
gulatur. Ideoq mortuus est: & quod
grauius est: morte peccati. quia ante
usurpauit scire : quam intellectum
quo uiuificaretur acciperet. Uiui¬
ficat ergo intellestus ut sp̃s. quia
ipse intellectus. gratia sp̃itualis est.
Ideoq intellestum mimere suo sp̃s sc̃s
operatur. In tellectus autem bonus
est omnib qui eum faciunt: quodo¬
cemur quia non solum sensu cõplec¬
ti. sed &iam factis id quod intelligi
prȩtatio est con clusio. et sicut
alibi inuenimus aspice..
istat littera congruit
sensus. Nam qui condudit᷑
circumspicere sedebet: & causa
periculi non dissimulare. maxime cũ locale
discrimensit. Concluditur unus quis que
tumescentib uiscerib interm suę fuucib.
cum interduso sp̃s cum meatu. spirandi ac
respirandi cõmertia coartantur. Con¬
cluditur femina. cumfit ꝓͥid rome ma¬
tricis quapestoris ipsius p̃mitur prin¬
cipale : unde graues oriunt᷑ angustiȩ.¬

Expanded text:
illos inextricabiles erroris laqueos incidisset, quibus omnis eius hereditas strangulatur. ideoque mortuus est et, quod grauius est, morte peccati, quia ante usurpauit scire quam intellectum quo uiuificaretur acciperet. Uiuificat ergo intellectus, ut spiritus, quia ipse intellectus gratia spiritalis est, ideoque intellectum munere suo spiritus sanctus operatur. intellectus autem bonus est omnibus qui eum faciunt. quo docemur, quia non solum sensu conplecti, sed etiam factis id quod intellegim interpretatio est \'conclusio\' et, sicut alibi inuenimus, \'aspice\'. distat littera, congnut sensus. nam qui concluditur circumspicere se debet et causam periculi non dissimulare, maxime cum letale discrimen sit. concluditur unusquisque tumescentibus uisceribus internisue faucibus. cum intercluso spiritus commeatu spirandi ac respirandi commercia coartantur. concluditur femina, cum fit peridrome matricis, qua pectoris ipsius premitur principale. unde graues oriuntur angustiae e
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. neq potestates. neq p̃sentia. neq
contra q̃lucta nobis est. sed alia facilia¬
sunt. łcerte ñ huius tẽporis. aut loci. ut
discutere om̃a debeamꝰ quaesint q̃ nosse¬
parare possint a cantate dĩ. nisidiligen¬
tius resistamꝰ. Illud nunc qđ uidet̾ obscu¬
rius ñ p̃t̃mittim. qr ait: neq altitudo.
neq ꝓfundũ. quȩ sunt grauia temptam̃ta
Deniq habes inesaia scrptũ ad regẽ acat
respondit ille. Non petã: neq tẽptabo
dñm Mysticũ illi ꝓpositũ est. sed non
intellexit. & ueritus ẽ netẽptare dñm
uide ret̾: si signũ peteret in altũ aut
in ꝓfundũ. Dñs aut̃ uolens grauiatẽp¬
tamenta remedio supplanta re diui¬
no: Ait. Ecce uirgo in utero concipi¬
et. Hoc ẽ magnũ signũ : qđ altitudi¬
nis. & profundi tẽptam̃ta destuxit.
Dñs enĩ iħs ñ rapinã arbitrat᷑ẽ eẽse

Expanded text:
. . . . neque potestates, neque praesentia, neque contra qsunt uel certe non huius temporis aut loci, ut discutere omnia debeamus, quae sint quae nos separare possint a caritate dei, nisi diligentius resistamus. illud nunc, quod uidetur obscurius, non praetermittimus, quia ait: ne que altitudo ne que profundum, quae sunt grauia temptamenta. denique habes in Esaia scriptum ad regem Achaz: respondit ille: non petam neque temptabo dominum. mysticum illi propositum est, sed non intellexit et ueritus est, ne temptare dominum uideretur, si signum peteret in altum aut in profundum. dominus autem uolens grauia temptamenta remedio subplantare diuino, ait: ecce uirgo in utero concipiet. hoc est magnum signum, quod altitudinis et profundi temptamenta destruxit. dominus enim Iesus non rapinam arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ditatione ꝑpensa. a corporalib moti¬
b ad testimonia diuina deflexit Vid
igit᷑ ꝓsit cogitare ante qđ postra fac¬
turussis: docit uersicuł qui sequitur
PARATUS SŨ & ÑSŨ TURBATUS
VT PCVS TODIÃ MANDATATUA
bi cogitatione quis p̃uenit qđ acas¬
ruẽ: semꝑ paratus ad agendũ ẽ. semꝑ
fixus & ualidus. ut: queat subita ali¬
qua accidentiũ offensione turbari
Nulla eũ flabra scopulosȩ nimis ambi¬
tionis excutiunt: nulla ꝓcella atq tẽ¬
pestas iniustę iuasionis exagitat. non
petulantis ocusis meretricis in laque¬
at. Oculis enĩ meretricis: laqueus
amatoris ẽ. In aliena miser capitur
possessione: quiinꝓuiso igne p̃uentꝰ pos¬
sessionẽ sue mentis amisit: Sed ꝑsecutio
ingruit: inuenit iam paratũ ut ubipos¬
s& ẽẽ ꝑ turbatio salutis incertę. ibi spera¬
ta sacricorona certaminis ꝓuida fu¬
tura meditatione demulceat Sed
maledictis obtrectatorũ frequent̃

Expanded text:
ditatione perpensa a corporalibus motiditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod acturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua accidentium offensione turbari. nulla eum flabra scopulosae nimis ambitionis excutiunt, nulla procella atque tempestas iniustae inuasionis exagitat, non petulantis oculus meretricis inlaqueat; oculus enim meretricis laqueus amatoris est. in aliena miser capitur possessione, qui inprouiso igne praeuentus possessionem suae mentis amisit. si persecutio ingruit, inuenit iam paratum, ut, ubi possit esse perturbatio salutis incertae, ibi sperata sacri corona certaminis prouida futuri meditatione demulceat. si a maledicis obtrectatoribus frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
amans mulierẽ diligens. concupiscens ap̃m
consideret iuditiũ eius testimoniacius de
p̃mus castitatis: & relinquat uias concupis¬
centiȩ sequat᷑ uias ap̃i: & habrbit laudẽ
mieis. Si contẽplat᷑ dñmiħm: contẽpnat
carnis ardorẽ. flamã libi dinis quasiquen¬
dã fontẽ extinguat: adlidat teneras &
infirmas cupiditates ad petrã xp̃i. Cogitit
ergo primũ ut eadẽ repetat quẽ ad modũ
uideat: quẽ ad modũloquat᷑. Bene cogi¬
tauit quidixit: ponedñe custodiã orimto
ne forte dũmens inflãmat ardorẽ lingua
sermone labat᷑. aut multilo quio incauto.
&iã qđ mens non cogitauit incurrat
loquendi facilitate: cogitit qũr ad mo¬
dũ pedem suũ dirigat. manũ ad ferat.
ne in petu indignationis inpulsus. cũ re¬
pellere debeat iniuriã ipse alteri iac¬
tũ notabilis cedis inlidat. Cogitandũ
est igit᷑ qiđ geramꝰ. Vbi enĩ p̃cedit co¬
gitatio: maturitas operationis adhibe¬
t Itaq pesiste fidei uestigiuẽ quẽ me¬

Expanded text:
amans mulierem diligens concupisc-ens Christum consideret, iudicium eius, testimonia eius de praemiis castitatis et relinquat uias concupiscentiae, sequatur uias Christi et habebit laudem in eis, si contemplatus dominum Iesum contemnat carnis ardorem, flammam libidinis quasi quodam fonte restinguat, adlidat teneras et infirmas cupiditates ad petram Christi. Cogitet ergo primum, ut eadem repetam, quemadmodum uideat, quemadmodum loquatur. bene cogitauit qui dixit: pone, domine, custodiam ori meo, ne forte, dum mens inflam- mat ardorem, lingua sermone labatur aut multiloauio incauto etiam, quod mens non cogitauit, incurrat loquendi facilitate. cogitet, quemadmodum pedem suum dirigat, manum adferat, ne impetu indignationis inpulsus, cum repellere debeat iniuriam, ipse alteri iactum no- 25 tabilis caedis inlidat. cogitandum est igitur quid geramus; ubi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem me
Abbreviated transcription (Latin):
Si sup dĩ filiũ obꝓbria exꝓbrantiũ ne¬
fanda cetider̃. quẽ ad modũ seruus exor¬
tẽ eorũ sperare sepoterit: Ideoq men¬
tẽ suã p̃paredeb&. ut cũista acciderint.
turbarese nonqueat. Pparet animum
& mditationt̃ cõponat. ut possit dice¬
re. sitam̃ possit. Quis nos separabit
a caritatexp̃i tribulatio. anangusti¬
a. anfames : &cr̃. Quare aut̃ non se¬

Expanded text:
Si supra Dei Filium opprobria exprobrantium nefanda ceciderunt, quemadmodum servus exsortem eorum sperare se poterit? Ideoque mentem suam praeparare debet; ut cum ista acciderint, turbare se non queant. Praeparet animum et meditatione componat, ut possit dicere, si tamen possit: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames? etc. . Quare autem non se
Abbreviated transcription (Latin):
trariũ naturȩ ꝓfluit. Ideoait. filu
alienimenti sunt mihi. Nam si alie¬
ni ñ fuissent: utiq non fefellis sent
Nemoergo gloriet᷑ castũ se habere coi
que ad modũ salomondixit: sed qui
gloriat᷑ in dño gloriet᷑. quiscis suis coi
mundũ creare dignatus ẽ ex in macu¬
latũ facere iustificationib: suis. Quȩ
sint iustificationes : Audistidicentẽ:
dic iniquitates tuas ut iustificeris. Er¬
go qui iniquitates dic̃: iustificat᷑ Qui
aut̃ iustificat᷑ non confundit̾: quiapu¬
doiẽ. pec catox matura confusione per

Expanded text:
trarium naturae profluit. ideo ait: filii trarium naturae profluit. ideo ait: filii alieni mentiti sunt mihi; nam si alieni non fuissent, utique non fefellissent. nemo ergo glorietur castum se habere cor, quemadmodum Salomon dixit, sed qui gloriatur in domino glorietur, qui sanctis suis cor mundum creare dignatus est et inmaculatum facere iustificationibus suis. quae sint iustificationes, audisti dicentem: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. ergo qui iniquitates dicit iustificatur, qui autem iustificatur non confunditur, quia pudorem peccatorum matura confes
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ tuarũ ẽ scaturigo. In illo
fonte ł turbida aqua. inpuritatis euo¬
mitur ł sincera pietatis unda ꝓrumpit
Didicisticor eẽ mundandũ: disce quẽ¬
ad modũ mundes. Mundat hunc fon¬
tem iustificatio legitima. hoc ẽ confessio
peccatorũ. Deniq publicanus ille qui
peccata ꝓpria fatebat᷑: iustificatus ma¬
gis detẽplo quã phariseus exiuit: quia
iriunia sua ex munera pharisȩus atq
in nocentiã p̃ferebat Munda gͦ aqũã
tuã. illã aqu̾ã dequadictũẽ Aqua alta
consilur in corde uiri. Bonã tibia quã na¬
tura dedit. nisi eam coenotuo polluas.
Ipsate diluit: si pura sisimplex. sietiã
naturalissit: sinihil habeat sordidũ
atq terrenum. Quid maliẽ siea
polluat aqua. quȩ mundare debe¬
at : Sed nonẽ. a quatua: quȩ tepol¬
luit. Istaaqua alienaẽ. Deniq dic¬
tũẽ tibi Ab aqua aliena abstinete
Aliena aquamentit᷑ ex fallit: ex con¬

Expanded text:
cogitationum tuarum est scaturrigo. in illo cogitationum tuarum est scaturrigo. in illo fonte uel turbida aqua inpuritatis euomitur uel sincera pietatis unda prorumpit. Didicisti cor esse mundandum; disce quemadmodum mundes. mundat hunc fontem iustificatio legitima, hoc est confessio peccatorum. denique publicanus ille, qui peccata propria fatebatur, iustificatus magis de templo quam Pharisaeus exiuit, quia ieiunia sua et munera Pharisaeus atque innocentiam praeferebat. munda ergo aquam tuam, illam aquam de qua dictum est: aqua alta consilium in corde uiri. bonam tibi aquam natura dedit, nisi eam caeno tuo polluas; ipsa te diluit, si pura, si simplex, si etiam naturalis sit, si nihil habeat sordidum atque terrenum. quid mali est, si ea polluat aqua quae mundare debeat! sed non est aqua tua quae te polluit, ista aqua aliena est. denique dictum est tibi: ab aqua aliena abstine te. aliena aqua mentitur et fallit et con
Abbreviated transcription (Latin):
uersa nature contaminare penetra¬
lia. neid inquinamento grauipollu¬
as. quod putas habere temundũ. Ma¬
nus lauas qua sipossis crimen eluere:
cũmentẽ tuã ł nudis cogitationib in¬
÷.quiñatã lauari non possis. &pilatus
manus lauit: sed corsuum lauare pon
potuit. Mansit scelere pollutus.
quanuis manus suas aq̃ in fusiont lauas¬
sit. Audi. & qi cogitatio inquinat:
Non quod intrat inos comquinat homi¬
nem. sed quod ex it deore. Decorde
enĩ. exeunt cogitationes malȩ. Homi¬
cidia. Adulteria. fornicationes. fur¬
ta. falsa testimonia blasfemit. Harc
sunt quȩ coinquinant hominem. Sier¬
go intus coiquinaris : munda prius
quod intꝰẽ. Si quod intẽ mundaberis.
ex exteriora mundasti. Vt siaquatur¬
bida infsuat: frustra lacũ putes eẽ mun¬
dandũ si fons ꝓfluat canulentus. recep¬
tacula enĩ tersisse nihil ꝓderit: cũ infon¬
te sit uitium. Ipse tibi ante purgandus
ẽ : ut fluat om̃e quod purũẽ. Eoituũ.

Expanded text:
uersa naturae contaminare penetrauersa naturae contaminare penetralia, ne id inquinamento graui polluas quod putas habere te mundum. manus lauas. quasi possis crimen eluere, cum mentem tuam inmundis cogitationibus inquinatam lauare non possis. et Pilatus manus lauit, sed cor suum lauare non potuit; mansit scelere pollutus, quamuis manus suas aquae infusione lauisset. audi, quia et cogitatio inqmnat: non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore. de corde enim exeunt cogitationes maiae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. haec sunt quae coinquinant hominem. si ergo intus coinquinaris, munda prius quod intus est. si quod intus est rnundaueris, et exteriora mundasti, ut si aqua turum fluat frustra lacum putes esse mundandum, si fons profluat caenulentus; receptacula enim tersisse nihil proderit, cum in fonte sit uitium. ipse tibi ante purgandus es, ut fluat omne quod purum est. cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
Fiat cormeũ inmacuiatũ in
istipicationis: tuis ut ñ confun
uanto excelsiorẽ ꝓpħta uel munere
yphetiae ł regnigr̃a tanto magis se¬
quit᷑ humilitatẽ . & docet quid nos de¬
beamꝰ imitari. eo quod ꝓphetatantus.
inmaculatũ corsibi firride poscit. Sup
postulauit: cormundum crea in meds̃
Non dixit fac sed crea. ut de integro cor
tius instauret et mundet. Maiorqui¬
dam in hoc sermone ambitus ẽ. Gran¬
de enĩ corẽ adnõ creatũ: quod recipi¬
at uerbum decȩ lestib uirtutib: ac po¬
testatib Grande cor: quod recipiat
ipsũ dñm dicentem: in habitabo in illis
ex deambulabo in ipsis. Ut harc igitur
recipiat: creatorem sibi cordissui non
angłmfieri. sed ipsum dñm dep̃cat᷑. qͥ
cȩlum creauit et terrã. Etbene ait
in maculatũ: qr cor hominis uel uti in¬
decentiũ cogitationũ conluuione ma¬
culat᷑. Si cogitatio ipsa polluit. quan¬
to etiã facta ipsa contaminant: No¬
liextra oidinariis cogitationib ad¬

Expanded text:
iat cor meum in maculatum in iustificationibus tuis, ut non confundar . quanto excelsior est propheta uel munere prophetiae uel regni gratia, tanto magis sequitur humilitatem et docet quid nos debeamus imitari, eo quod propheta tantus inmaculatum cor fieri sibi deposcit. supra postulauit: cor mundum crea in me, deus. non dixit \'fac\', sed \'crea\', ut de integro cor eius instauret et mundet. maior quidam in hoc sermone ambitus est; grande enim cor est a domino creatum, quod recipiat uerbum de caelestibus uirtutibus ac potestatibus, grande cor, quod recipiat ipsum dominum dicentem: inhabitabo in illis et deambulabo in ipsis. ut haec igitur recipiat, creatorem sibi cordis sui non angelum fieri, sed ipsum dominum deprecatur, qui caelum creauit et terram. Et bene ait \'inmaculatum\', quia cor hominis ueluti indecentium cogitationum conluuione maculatur. si cogitatio ipsa polluit, quanto etiam facta ipsa contaminant! noli extraordinariis cogitationibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quomagis lassat᷑ affectꝰ eo amplius
maior crescit. Et quo diutius abẽ qui
desiderat᷑ : eo expectantis desideria
maiore quodamui amoris ignescunt
Caro deficit: sed cupiditas alit̾ et auge¬
tur. Hincergo colligere possumꝰ: quid
sit defec̃ insalutare tuũ anima mea.
Illum concupiscit: illũ desiderat. in il¬
lum totis intendit uirib in illum gre¬
mio mentis fouet: illise aperit et effun¬
dit. et hoc solũ ueret᷑ ne illũ possita¬
mittere. Itaq quanto maiore deside¬
nio exercitata fuerit anima cupiens
adhȩrere salutari suo: tanto magis de¬
ficit Ergo ista defectio: mꝰminutionẽ
quidem fragilitatis. sed ad sumptionẽ
uirtutis operatur. Deniq ipse alibi
dicens sitiuit inte anima mea. sub¬
iecit infra. Ad hȩsit poste anima
mea me suscepit dexteratua. Qui
enĩ sitit: cupit semꝑ ad herere fonti:
nec aliud nisi a quã sibi ex petere et
contingere uidetͥ. ut ipso pascatur

Expanded text:
sed quo magis lassatur affectus, eo amplius sed quo magis lassatur affectus, eo amplius amor crescit et, quo diutius abest qui desideratur, eo expectantis desideria maiore quadam ui amoris ignescunt. caro deficit, sed cupiditas alitur et augetur. Hinc ergo colligere possumus quid sit: defecit in salutare tuum anima mea. illum concupiscit, illum desiderat, in illum totis intendit uiribus, illum gremio mentis fouet, illi se aperit et effundit et hoc solum. ueretur, ne illum possit amittere. itaque quanto maiore desiderio exercitata fuerit anima cupiens adhaerere salutari suo, tanto magis deficit. ergo ista defectio inminutionem quidem fragilitatis. sed adsumptionem uirtutis operatur. denique ipse alibi dicens: sitiuit in te anima mea subiecit infra: a d haesit post te anima mea, me suscepit dextera tua. qui enim sitit, cupit semper adhaerere fonti nec aliud nisi aquam sibi expetere et contingere uidetur, ut ipso pascatur
Abbreviated transcription (Latin):
na differantur: ipsa defic̃ expectatio¬
ne dũ sperat. In quo utiq non finisamo¬
ris. sed incrementũ ẽ. Et quicquid÷ de¬
siderabile : si non contingat desideran¬
ti. defic̃ in illud: et quasi ipsã deponita¬
nimã qui desiderat. Sitam̃ spesꝓpior
ad surgat. dat uires spes ꝓxima. Si aut̃
absentia sit dilecti: eo ipso quod absentẽ
desiderat. quȩ concupiuit animae sua
patit᷑ defectionem. Itaq: quanto longi¬
us ẽ illud quod desideat᷑: tanto magis
defic̃ qui desiderat. Id est ergo deficere:
in id unum quemq totisstudiis migrare
quod dilugat. Illud cogitat. illi adherit.
illud ꝑsonat quod receperit diligendũ
in id quadã animȩ defectione trans¬
fundit̾: ut simat̃ filii expectet p̃sentiã
quẽ ad modũ exspectabat tobiae uxor
filiũ peregrinantẽ defitiens adesiderio
et mangustiis constituta. extam quare¬
solutauirib Quid enĩ aliud niside¬
fectũ quendã rius uerba significant :

Expanded text:
ria differantur, ipsa deficit exspectatioria differantur, ipsa deficit exspectatione, dum sperat; in quo utique non finis amoris, sed incrementum est. et quicquid est desiderabile, sinon contingat desideranti, deficit in illud et quasi ipsam deponit animam qui desiderat. si tamen spes propior adsurgat, dat uires spes proxima, si autem absentia sit dilecti, eo ipso quod absentem desiderat qui concupiuit animae suae patitur defectionem. itaque quanto longius est illud quod desideratur, tanto magis deficit qui desiderat. id est ergo deficere, in id unumquemque totis studiis migrare quod diligat. illud cogitat, illi adhaeret, illud personat quod receperit diligendum, in id quadam animae defectione transfunditur, ut si mater filii expectet praesentiam, quemadmodum expectabat Tobiae uxor filium peregrinantem deficiens a desiderio et in angustiis constituta et tamquam resoluta uiribus. quid enim aliud nisi defectum quendam eius uerba significant ?
Abbreviated transcription (Latin):
rentes panem: deder̃ desideria sua ines¬
cã. ut refitiant animã. Ui dedñe ec as¬
pice : quia factaẽ sine honore. Ergo qui
animȩ suȩ quęrit refectionẽ : humilita¬
te cururt᷑. quo possit citius ad dñi per¬
uenire micscđam. Ideoq tã quã curua¬
tꝰ multo amplius anima acmente quã
corpore. exorsusẽ dauid dicens .I. DE¬
FECIT INSALUTARE TUŨ ANIMA
mex & in uerbũ tuũ Spero
onusitatus sermonos capiat: ut tan¬
quã corporeas fatigationes. defecti¬
oñe huius modi iudicemꝰ Neque
enĩ hoc solum dixit. defecit animame¬
a sed defec̃ insalutaretuũ Itaq utusu
capiamꝰ exemplum : si uerbi gr̃adicamus.
uerbo quod totus in mulieris desideri¬
um cupiditate transierit. Et quicquid
ẽ quod uehementer expetimꝰ: nisi eius
maturiorẽ habeamꝰ effectũ : in nos uide¬
tur. lon᷑ quadam intentione lassare
Amor in patiens: die noctuq meretritias
fores pulsans : diutius potiendi deside¬

Expanded text:
rentes panem, dederunt desideria sua in esrentes panem, dederunt desideria sua in escam, ut reficiant animam. uide, domine, et aspice, quia factaest sine honore. ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curuetur, quo possit citius ad domini peruenire misericordiam. Ideoque, tamquam curuatus multo amplius anima ac mente quam corpore, exorsus est Dauid dicens: defecit in salutare tuum anima mea, et i n uerbum tuum spero. non usitatus sermo nos capiat, ut tamquam corporeae fatigationis defectionem huiusmodi iudicemus. neque enim hoc solum dixit: defecit anima mea, sed: defecit in salutare tuum. itaque ut de usu capiamus exemplum, si uerbi gratia dicamus: verbo, quod totus in mulieris desiderium cupiditate transierit. Et quidquid est quod vehementer expetimus, nisi ejus maturiorem habeamus effectum, id nos videtur longa quadam intensione lassare. Amor impatiens die nocteque meretricias fores pulsans, si diutius potiendi deside
Abbreviated transcription (Latin):
onus int̃pretationis: ipse nos docet
sit curuari. Quienĩ inclinatui
in terrã. curuariuidet᷑. Unde ait ꝓ¬
pheta sub hac littera. Paulominus con¬
sũ maurrunt me int̾ra. Curuat᷑ aut̃
quidit paenitentiã eo quod ceruicens sũ¬
ãcuruat dũ humiliat᷑ ad dñm. exipte¬
riorem magisceruicem iđ ceruicẽmen¬
tis excordis. Nã dehac ceruice dictũ ẽ.
Nec siflectas ut circulũ collũtuũ. Qui
rnĩ corsuũ nonflectit. frustra ceruioem
suã flexent Docet etiã hieremiasppħt
humilitatẽ hac int̃prȩtatione signari
Ait enĩ sub hac littera inthrenis: quia
non repellit in aet̃nũ dñs. Quia cũ humi¬
liabit᷑ miserebit᷑ scđm multitudinẽ mi¬
sericordiaesuae. Quia non humiliauit
toto cordesuo: neq reppulit filios homi¬
nũ Bonũ ergo curuari ut humiliemur
dño ex dñsmisereat᷑. Deniq et in supe¬
riorib sub hac littera itẽ hieremias ꝓpħta
ostendens gemit᷑ ex humilitatẽ plebis.
ait. Om̃s populi eius in gemescentes. quȩ¬

Expanded text:
onus interpretationis ipse nos docet quid sit curuari; qui enim inclinatur in terram, curuari uidetur. unde ait propheta sub hac littera: paulo minus consummauerunt me i n terra. curuatur autem qui agit paenitentiam, eo quod ceruicem suam curuat, dum humiliatur ad dominum, et interiorem magis ceruicem, id est ceruicem mentis et cordis. nam de hac ceruice dictum est: nec si flectas u t circulum collum tuum; qui enim cor suum non flectit, frustra ceruicem suam flexerit. Docet etiam Hieremias propheta humilitatem hac interpretatione signari; ait enim sub hac littera in Threnis: quia non repellet in aeternum dominus, quia cum humiliauerit miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae, quia non humiliauit toto corde suo neque reppulit filios hominum. bonum ergo curuari, ut humiliemur domino et dominus misereatur. denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta ostendens gemitus et humilitatem plebis ait: omnis populus eius ingemescentes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
refrenent᷑. Eclesia quoq currus
est dĩ: quȩ regenda est gubernacu¬
lis xp̃i. ne diuersorum populorum mo¬
tus ram dissensionesq ꝑturbent Ille
quoq naason bene intelligit᷑ xp̃s. qͥ a
uirga a aron conuersa inserpentem.
illos serpentes argyptios deuorauit
Nas ergo diuitias habramus. his delec¬
tem ut currant nobis equiracionabi¬
les. & cõ moremur inp̃ceptis rorum.
& ideo Ait. INMAN DATIS
TUIS EXERCEBOR. ET CON¬
SIDERABO UIAS TUAS:
uirnim exercetur. in uerbis a pos¬
tolorum. iħu dñi mandata cognos¬
cit. & considerat uias rius quib
finis est xp̃s. quiait. ego sum uia
EUIN TUIS NS TITIS MEDI¬
TABOR. NONOBU GIS CAR
GERBORUM TOOROM
Ndmonet hic locus memores scriptu¬
rarum nos esse debere. & iustitias rius
non solum sermone sed &iam oprris i¬
mitatione meditari. Nonrm̃ qui
dis putant legem & non fatiunt quȩ
lrgis sunt. srd qui factores legis sunt.
tio dicit᷑. Deniq primo statim uersu
hoc ostendit᷑
RETRIBUE

Expanded text:
refrenentur. ecclesia quoque currus refrenentur. ecclesia quoque currus est dei, quae regenda est gubernaculis Christi, ne diuersorum populorum motus eam dissensionesque perturbent. illo quoque Naason bene intellegitur Christus, quia uirga Aaron conuersa in serpentem illos serpentes Aegyptios deuorauit. has ergo diuitias habeamus, his delectemur, ut currant nobis equi rationabiles et commoremur in praeceptis eorum. Et ideo ait: in mandatis tuis exercebor et considerabo uias tuas. qui enim exercetur in uerbis apostolorum, Iesu domini mandata cognoscit et considerat uias eius. quibus finis est Christus, qui ait: ego sum uia. Et in tuis iustitiis meditabor, non obliuiscar uerborum tuorum. admonet hic locus memores scripturarum nos esse debere et iustitias eius non solum sermone, sed etiam operis imitatione meditari. non enim qui disputant legem et non faciunt quae legis sunt, sed qui factores legis sunt itio dicitur. denique primo statim uersu hoc ostenditur. Retribue,
Abbreviated transcription (Latin):
tione man suescunt. sic & congrega¬
tionationũ gentilium in domitamo¬
rib srante iactabat. Vbiurro sus¬
crpit iugũ dicentis: tollite iugũ me
surtudine populorũ eẽ sub limis &
toto circũ ferri orbe tãquã currus e¬
quis uelocib:: supͣ mundũ rapta ascen¬
dit ad sponsũ. Deniq & in posteri¬
orib canticorũ partib dicit. Posuite
currus aminadab. Multos curros
habrt inse aecclesia. quos omnes
spintalib habenis dñs regit: &u¬
na anima multas cogitationes ha¬
b& quas dñs abena restringit & re¬
uocãt. ne quod inp̃rup̾tum nostri hic
currus feraturAminatlab auts̃
interp̃tatione significat᷑ patrrbeni¬
placiti: cuius filius legitur innume¬
risHaason princeps populi. Quis
sit: intellige interp̃tatione: serpen¬
tinus. &istud agnoscis sireprtas. Qui¬
a sicut serpens pependit in ligno qui
te redemit. Ergo anima currus ẽ
dĩ. ut irarius. & libido. & timor.
& omnes sȩculares concupiscentias

Expanded text:
tione mansuescunt, sic et congregatione mansuescunt, sic et congregatio nationum gentilibus indomita moribus se ante iactabat; ubi uero suscepit iugum dicentis: tollite iugum meusuetudine populorum esse sublimis et toto circumferri orbe, tamquam currus equis uelocibus supra mundum rapta ascendit ad sponsum. Denique et in posterioribus Canticorum partibus dicit: posui te currus Aminadab. multos currus habet in se ecclesia, quos omnes spiritalibus habenis dominus regit, et una anima multas cogitationes habet, quas domini habena restringit et reuocat, ne quod m praeruptum noster hic currus feratur. Aminadab. autem interpretatione significatur \'pater beneplaciti, cuius filius legitur in Numeris Naason princeps populi: qui sit, intellege interpretatione \'serpentinus\', et istud agnoscis, si repetas, quia sicut serpens pependit in ligno qui te redemit. Ergo anima currus est dei, ut ira eius et libido et timor et omnes saeculares concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
a suauis r̃ corporalis uoluptas. ideo non
quasi ꝓgr̃ar qualitate. cũ spiritalibus
conparatur. sed quasi ad testimonium
suauitatis accersit᷑. Si quidem &xapos¬
colus docet inuisibilia & sempitrrnadĩ
a nobis ꝑraintellecta rẽ quȩ facta sunt.
Incanticis quoq habemus scriptum: rquł
meȩ in curribus pharao adsimi lauiceꝓ
xima meaiͥ Inquodũ urlotium rquorũ
similitudo aecclesie con¬
paraniuidit᷑. arstimacur diurs rius gr̃a
Nonigitur unã rquã diuitis regis accipi¬
as sed ab solute ꝓęquitatu ut sepȩ dixi¬
mus qualis ouis illius ẽ ꝓgrege ouium:
farao igit᷑ ut potentissimus rex & p̃¬
diurs. habebat equos potentes Un¬
de & scriptura dicit: Curriis pharao.
qua si potentis simũ genus adbellorũ
usum & subsidiũ proeliandi deni¬
que his currib pharao fugientrs
hebrros. facile conprehendit. Sicut
ergo equi iuncti concorditer trahunt
currũ & patienter suscipiunt iugũ.

Expanded text:
a suauis est corporalis uoluptas, ideo non a suauis est corporalis uoluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus conparatur, sed quasi ad testsuavitatis arcessitur. Siquidem et Apostolus docet invisibilia et sempiterna Dei a nobis per ea intellecta esse, quae facta sunt . In Canticis quoque habemus 993 scriptum: Equae meae in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. In quo dum velocium equorum cursui cursui similitudo ecclesiae conparari uidetur, aestimatur diues eius gratia. non igitur unam equam diuitis regis accipias, sed absolute pro equitatu, ut saepe dicimus: \'qualis ouis illius est?- pro "grege ouium". Pharao igitur, ut potentissimus rex et praediues, habebat equos potentes, unde et scriptura dicit \'currus Pharao\' quasi potentissimum genus ad bellorum usum et subsidium proeliandi: denique his curribus Pharao fugientes Hebraeos facile conprehendit. sicut ergo equi iuncti concorditer trahunt currum et patienter suscipiunt iugum e
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã omne possidens patrimoniũ.
in omnibus diues sicut apłs dic̃. Gra¬
tias ago dõ meo semꝑ ꝓ uobis ingratia
dĩ nr̃i quȩ datat̃ uobis in xp̃o iħu quia
in omnibus diuites factiestis in ipso in¬
omni uerbo & momniscrentia. Tantũ
doctrint᷑ apłi corinthii ꝓfecrrunt. ut
qui ante non potrrant nisi sicut par¬
uuli lac solũ bibere : postea inomnibus
diuitiis abundarent cognitionis & urrbi
delectabatur ergodauid in omnibus dun¬
tiis. cognitionis. screntiȩ. sapientiȩ. in om
mactubonorũ operũ: & si qͥs nunc inten¬
tus diuinis triplicem illam sapientrȩ hau
tipiende cognitionis. pulcrior ent exse¬
quinde rationalis moralisq doctrinegra¬
tiam tenens. qui ꝓphetica enigmata dĩ
spũ rrurlante. cognouerit ruuangeliial¬
titudinem ioperib & consiliis conpre¬
hendere : a postolici sermonis moralita¬
tem aduertrrit. is tanqua momnibus
diurs uberem capirt uoluptatr̃ & qui¬

Expanded text:
tamquam omne possidens patrimonium, tamquam omne possidens patrimonium, in omnibus diues, sicut apostolus dicit: gratias ago deo meo semperpro uobis in gratia dei nostri quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in ipso, inomni uerbo et in omni scientia. in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in omni actu bonorum operum. et si quis nunc intentus diuinis triplicem illam sapientiae haurcipiendae cognitionis pulchrior erit, exequendae rationalis moralisque doctrinae gratiam tenens. qui prophetica aenigmata dei spiritu reuelante cognouerit, euangelii altitudinem in operibus et consiliis conprehenderit, apostolici sermonis moralitatem aduerterit, is tamquam in omnibus diues uberem capiet uoluptatem. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
bilia iuditia oris eius. sed inscruta bilia
iudiciarius. Possumus enĩ iuditia di
aestimare quȩ occulta nobis non pate¬
fecent: Iuditia aut̃ oris eius quȩ ad non¬
tiauerit. iđ qurꝑhos ꝓphetarũ locutus
est. Os enĩ dm̃ ꝓpłta intelligitur. cuidi¬
citurclama & illrait. Quid damabo
& inspiratũ ẽ ut diceret: ominis caro fenũ
Quod utiq locutus oris dĩ functus officior̃.
qꝑ locutusẽ nditiũ dĩ. Ergo ꝓphetica ora¬
cula iã non sicut abyssus sedetiã ipsa
abyssus. quia nemo potuit incȩlo uelin
t̃ra librum aperire insixp̃s. Aemamus
nunc ad sectum uersum: INUIA IN¬
MUIT. TES TIUO MORUA TUORŨ
DELEC TATUS SUM. SICUT IN
OMNIBUS ORUICIS
ln inauro. alii in argento. alii in uisti¬
Ebus alii in possessionib: ui nitis oleue¬
tis. segetibus. alii in operibus picture
marmorũ. in diuersis deniq singuli de¬
littationes habent: spiritalis inuia
testimoriiorũ cȩlestium debectatur

Expanded text:
bilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia bilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiaverit, et per os prophetarum locutus est. Os enim Dei propheta intelligitur, cui dicitur: Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut asicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in terra librum aperire nisi Christus. ueniamus nunc ad sextum uersum. Inuia, inquit, testimoniorum tuorum delectatus sum sicut in omnibus diuitiis. alii in auro, alii in argento, alii in uestibus, alii in possessionibus uinetis oleis segetibus, alii in operibus picturae, marmorum, in diuersis denique singuli delectationes habent: spiritalis in uia testimoniorum caelestium delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
edoctus ꝓph&a iustitias: quinto uersu
dicit. IN LABIIS MEIS PRO¬
NUN TIAUI. OMMIA RDITIA
ORIS TUI¬
Et quomodo alibidicit: luditiatua
sicut abyssus multa: quomodo a pos¬
tolus aitꝰ O altitudo sapirntie & sci¬
entiȩ dĩ quam inscrutabilia sunt nu¬
ditia rius. & in uestigabiles uiȩ eius:¬
quis enĩ cognouit sensum dñi. si inscnu¬
tabilia sunt iuditia E. quo modo ergo¬
phita. Om̃a iuditia oris tui: sed for¬
tas se nonea dem sunt iuditia dĩ quȩ
iuditia oris eius. Sialia sunt: bene
dicit᷑. cogitationibus tuis quissimilis
erit: & ideo inscrutabilia sunt iudi¬
cia rius. quia exparte cognoscim. & ec
parte ꝓphetamꝰ. Si autẽ nullus nisi
xp̃s hoc dicit qui potrst dicere : ego &¬
pater unũ sumꝰ : Distingamꝰ tamen nec
uereamur. ne inpugnitse uelut contra¬
rius scriptura uenerabilis. Considere¬
mus enĩ quia nondiaxit iuditia oris eius
sycut abrssus multa: sediuditia tua
dixit. Nec aposto lus posuit. inscruta¬

Expanded text:
edoctus propheta iustitias quinto uersu edoctus propheta iustitias quinto uersu dicit: in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris tuet quomodo alibi dicit: iudicia tua sicut abyssus multa? quomodo apostolus ait:s o altitudo sapientiae et scientiae dei! quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inquis enim. cognouit sensum domini? si inscrutabilia sunt iudicia, quomodo ergoropheta, omnia iudicia oris t u i? sed fortasse non eadem sunt iudicia dei quae iudicia oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus tuis quis similis erit?, et ideo inscrutabilia sunt iudicia eius, quia ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus. si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: ego Pater unum sumus . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscruta
Abbreviated transcription (Latin):
terent᷑ archana sapientiȩ. absconde¬
rit ra in corde suo nepeccarit do: qua¬
si habens doquia dĩ gratias agit dicens.
benedictus rs dñe: & desiderat ipsum
doctorem habere. cupirns cognosce¬
re secreta legis: & quẽ ad modum int̃¬
precationẽ habeat. Siemeris purrũ
hebreum. & seruient tibi annis sex.
& rełq Quibus premissum ẽ. hasius¬
titias quas ꝓpoms in con spic tu filiorũ
isrł. haec adño quęrit discere. quȩ
homines docerr non poterant. nisids̃
ante docuisset. Quȩ postea quã axp̃o
didicerunt apłi: art claesia dicit Intro¬
duxit merex incubiculum suum.
Hocẽ in illud sitretum suũ: in quosunt
thes auri scientia & cognitionis suȩ
Ideoq tibi dr̃. Cum oras intra in cubi¬
culũ tuũ : quod significat mentis ani¬
miq secretũ. In hoc cubiculũ iustiti¬
arũ sponsa sepoposcit induci: cũ post
odorẽ unguenti excurrerit: quod sem¬
ꝑ fluit & numquã deficit. Ideo quasi

Expanded text:
terentur arcana sapientiae, abscondeterentur arcana sapientiae, absconderit ea in corde suo, ne peccaret deo, quasi habens eloquia dei gratias agit dicens: benedictus es , domine, et desiderat ipsum doctorem habere, cupiens cognoscere secreta legis, et quemadmodum interpretationem habeat: si emeris puerum Hebraeum et seruierit tibi annis sex et reliqua, quibus praemissum est: has iustitias quas propones in conspectu filiorum Israel, haec a domino quaerit discere, quae homines docere non poterant, nisi deus ante docuisset. quae posteaquam a Christo didicerunt apostoli, ecclesia dicit: introduxit me rex in cubiculum suum, hoc est in illud secretum suum, in quo sunt thesauri scientiae et cognitionis suae. ideoque tibi dicitur: cum oras, intra in cubiculum tuum, quod significat mentis animique secretum. in hoc cubiculum iustitiarum sponsa se poposcit induci, cum post odorem unguenti excurrerit, quod semper fluit et numquam deficit. Ideo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
am simulent. non illis aperias interio¬
ra domus tuat: non reseres thesauros
regios quos babilonii scire non deb
neueniant & capiant posteros tuos.
& seminariũ uirtutis abscidant. Hoc
est quod &iam in aruuagelio dic̃ dñs.
Nolitr mit tere margaritas uestras por¬
cis. Ideo benefacit qui abscondit elo¬
quia dñi in cordesuo. sicut absconde¬
bat ꝓpheta dauid. sicut maria quȩ
con seruabat om̃a uerba dñi ihỹ in
corde suo. Qenĩ sibonumẽ uirum
sermones suos abscondere. quanto ma¬
gis sermonẽ dñi cordis nr̃i gremio de¬
brmus operire. debemus abscon dere:
Quarto urrsu dicit. BENE DIC TUS
ES DNE. DOCEME IUS TIEICATIOÑ
ITUAS.
on enim qui cũq dixent dñe dñe ip¬
se intrabit in regnum cęlorũ sed qui
uoluntatẽ dĩ fecerit. Idro istr qui
correxent uiam suã aiuuentute sua.
custo dierit uerbadĩ. in toto corde quȩsi¬
erit dñm dm̃ suũ. nec repulsus sit aman¬
datis dĩ. & dignus habitus cuicõmit¬

Expanded text:
am simulent, non illis aperias interioam simulent, non illis aperias interiora domus tuae; non reseres thesauregios, quos Babylonii scire non debent, ne ueniant et capiant posteros tuos et seminarium uirtutis abscidant. hoc est, quod etiam in euangelio dicit dominus: nolite mittere margaritas uestras porcis. ideo bene facit, qui ahscondit eloquia domini in corde suo, sicut abscondebat propheta Dauid, sicut Maria, quae conseruabat omnia uerba domini Iesu in corde suo. etenim si bonum est uiro sermones suos abscondere, quanto magis sermonem dei cordis nostri gremio debemus operire, debemus abscondere! Quarto uersu dicit: benedictus es, domine, doce me iustificationes tuas; on enim quicumque dixerit: domine domine, ipse intrabit in regnum caelorum, sed qui uoluntatem dei fecerit. ideo iste, qui correxerit uiam suam a iuuentute sua, custodierit uerba dei, in toto corde quaesierit dominum deum suum nec-repulsus sit a mandatis dei et dignus habitus, cui commit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ esset notũ facere gentibus myste¬
lo quendi docet. Preceteris autẽ dñs
iħs in ru angelio declarat suo: dicens
simile rẽ regnum cȩlorũ thes auro ab¬
scondito in agro. Utiq non auru. non
argentu. non pecunia conparar potest
regnũ cęlorũ. sed eloquia dm̃. elo quia
casta argentũ igne examinatũ. quibus
ipsum regnũ adquintur. Hunc rrgo
thes aurum sapientiȩ & cognitionis ab¬
scumditũ inagro. in quo plantata sunt
urrba scripturarũ cȩlestium. cũ in ur¬
nerit homo: absconditi illum in corde
suo. net diuulgat rum sciens quia siuul¬
gauent babilomis thes aurum dĩ. mag¬
nam offensam contra hit: ut dicatur
ri sermone ꝓphetico. Desemine tuo ac¬
cipient. & fatient spadones indomo
regis. Perqua significatur quia is qui
ꝓdiderit diuina mesteria. posterita¬
tem ammȩ suȩ seminariumq merito¬
rũ habere non possit. Caur ergo ne
diinitias tuas ꝑfidis ꝓdas. & si amititi¬

Expanded text:
tum esset, notum facere gentibus mystetum esset, notum facere gentibus mysteloquendi docet . 27. Prae caeteris autem Dominus Jesus in Evangelio declarat suo, dicens, Simile esse regnum coelorum thesauro abscondito in agro . Utique non aurum, non argentum, non pecunia comparari potest regno coelorum: sed eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, quibus ipsum regnum acquiritur. Hunc ergo thesaurum sapientiae et cognitionis absconditum in agro, in quo plantata sunt verba Scripturarum coelestium; cum invenerit homo, abscondit illum in corde suo, nec divulgat eum: sciens quia si divulgaverit Babyloniis thesaurum Dei, magnam offensam contrahet; ut dicatur ei sermone prophetico: De semine tuo accipient, et facient spadones in domo regis . Per quae significatur quia is qui prodiderit divina mysteria, posteritatem animae suae, seminariumque meritorum habere non possit. 28. Cave ergo ne divitias tuas perfidis prodas: et si amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
da. Prriculũ itaq non solum falsa
dicere: sed &iam uera siquis ra insi¬
nurt quibus non oportet. Quod ui¬
tium qua drpertitũ est. Uel ado¬
lationis. uł auaritiȩ. uł iac tantie.
uł lo quacitatis in caute. quia dum
adulan uult aliquis ricuiloquitur.
effundit mystrrium. Non nulli &i¬
am studio lucni mercedẽ ꝓditionis
secuntur : ut tegenda silentio uendant
loquendo. Alii ut plura nosse uidrant᷑
& scientiã suã iactitent. Aperie̾nt ꝗđ
crlare deberent. Pleriq dum sine iu¬
ditio loquuntur: uerbum rmittunt.
quod reuore non possunt. Ideo uiru¬
ditur srrius: & non ociose. Erat homo
abscondens sermones suos ut a postolus
paulus. qui nouit quid loquatur singu¬
lis. & quando quid loqui debrat. Un¬
de & corinthiis dicit. Lac uobis potũ
dedi non escam. Nondum eñi potrra¬
tis. sed nec ad huc potestis. Ideo hos in
transitu indit. Manit autẽ apud
rphesios. quod ostium sibimagnũ a per¬

Expanded text:
da. periculum itaque est non solum falsa da. periculum itaque est non solum falsa dicere. sed etiam uera, si quis ea insinuet quibus non oportet. quodmtium quadripertitum est, uel adulationis uel auaritiae uel iactantiae uel loquaciadulari vult aliquis ei cui loquitur, effundit mysterium. Nonnulli etiam studio lucri mercedem proditionis sequuntur; ut tegenda silentio vendant loquendo. Alii, ut plura nosse videantur, et scientiam suam jactitent, aperiunt quod celare deberent. Plerique dum sine judicio loquuntur, verbum emittunt, quod revocare non possunt. Ideo vir laudatur serius, et non otiose. Erat homo abscondens sermones suos, ut apostolus Paulus, qui novit quid loquatur singulis, et quando quid loqui debeat. Unde et Corinthiis dicit: Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis . Ideo hos in transitu videt: manet autem apud Ephesios; quod 991 ostium sibi magnum aper
Abbreviated transcription (Latin):
hlrre. quã nonha brt. Quanto tole¬
rabiliorem causam gentilis habet qui
potest dicere non cognoui legẽ. non
audiui ꝓphetas. idro non credidi. quã
ille quilegit om̃a quibus uenturũ iħm
crederet & non credidit: neut̃ quidẽ
excusatur. nec ille quilegit. net ille
ra non fecit. que facienda cognouit.
Quanta autem fidei & iustitiae gratia. ẽ
ut inore dĩ sit quifidem tenit. it o¬
pera exercit iustitiȩ: & quantũ a¬
mitit. quẽ uomerit ex suo ore dñs
iħs. & ex suis uisceribus rixcerit: quã
pius tamen qui & iustos in ore suote¬
net. & in iustos non ante ruomit quã
denuntirt euomendos: ut uel huius¬
modi ad monitione conuersi dignĩ
ali quid effitiant quod non uoman¬
tur : Nunc tertium urrsiculum con¬
sideremus.  IN COR DE IN QUIT
MEO ABSCON DI ELOQUIA NUA.
UTNON PECCEM NBI:
ropteria ergo mystrnum regis bo¬
num est abs condere Peccat eñĩ
dõ: qui cõmissa sibi secreta mystr¬
na putauerit indignis esse uulgan¬

Expanded text:
abere quam non habet. quanto toleabere quam non habet. quanto tolerabiliorem causam gentilis habet, qui potest dicere: \'non cognoui legem, non audiui prophetas, ideo non credidi, quam ille, qui legit omnia quibus uenturum Iesum crederet, et non credidit! neuter quidem excusatur, nec ille qui legit nec ille ra non fecit quae facienda non cognouit. quanta autem fide et iustitiae gratia est, ut more dei sit, qui fidem tenet et opera exercet iustitiae, et quantum amittit, quem uomuerit ex suo ore dominus Iesus et ex suis uisceribus eiecerit! quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante euomit quam denuntiet euomendos, ut uel huiusmodi admonitione conuersi dignum aliquid efficiant quo non uomantur! nunc tertium uersiculum consideremus. In corde, inquit, meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. propterea ergo mysterium regis bonum est abscondere; peccat enim deo, qui commissa sibi secreta mysteria putauerit indignis esse uulgan