comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disq intellectib positas siue substantia corporalia scin incorporalia & utrũ separatas ab insensibi lib & circa
ea consistentia dicere recusabo: Altissimũ enĩ negotiũ ẽ huius modi. & maioris egens inquisitionis Altiores
inquit quaestiones praetereo. ne eis intẽpestiue lectoris animo in estis intia eius primitiasq ꝑturbem.
Sedne mmmino facer& neglegentẽ. ut nihil precerquã qđ ipse dixiss& lector amplius putar& occultũ
Idipiũ cuius executionẽ se differre promisit addidit. Vt de his minime obscure penitus tractando.
nec lectori quicquã obscuritatis effunder&. & tam̃ scientiae roboratus. quid quaeri iure posset ag¬
noscer&. Sunt autẽ quaestiones quassese reticere ꝓmittit. & ꝑ utiles & secre& &tẽ peace quid adoctis uiris

Expanded text:
dis indis inea constantia, dicere recusabo, altissimum enim est huiusmodi negotium et maioris egens inquisitionis. Altiores,. inquit, quaestiones praetereo, ne eis intempestiue lectoris animo ingestis initia eius priraitiasque perturbem, sed ne omnino faceret neglegentem, ut nihil praeterquam quod ipse dixisset, lector amplius putaret occultum, id ipsum cuius exequi quaestionem se differre promisit, addidit, ut de his minime obscure penitusque tractando nec le|ctori quicquam obscuritatis offunderet et tamen scientia roboratus quid quaeri iure posset agnosceret, sunt autem quaestiones quas sese reti- cere promittit, et perutiles et secretae et temptatae quidem a doctis uiris
Abbreviated transcription (Latin):
sit & definitione quod lib& illud circũ scribere & diuisi cne dissoluere& de monstrationib. cõprobare.¬
ħ autẽ praeter earũ rerũ scientiã dequib. hoclibro disputabit᷑ neq intellegineq exerceriualent. Quis
um quã poterit dubitare. quinhicliber maximũ cocius logicae adiumentũ pͣraeter quȩ cetera quae
in eimagnã uimtenent nullũ doctrinȩ aditũ praebent: Bed meminit porphyrius introductionẽ sese cor¬
scribere neq ultra quã insticutionis mođẽ formã tractadus egredi: Lit eni se altiorũ quaestionũ nodisab¬
stinere. Simplices uero mediocri coniectura p̃stringere. Quae uero sint altiores questiones quas sedifferre
promitait ita proponit. Mꝗxin quit degenerib acspecieb. Alud quidẽ quod siue subsistunt siue husehisĩ di: posi¬

Expanded text:
sit et definitione quodlibet illud circum- scribere et diuisione dissoluere esit et definitione quodlibet illud circum- scribere et diuisione dissoluere ehaec autem praeter earum rerum scientiam de quibus in hoc libro disputabitur, neque intelligi, neque exerceri valeant, quis unquam poterit dubitare quin hic liber maximum totius logicae adjumentum sit, praeter quem caetera quae in ea magnam vim tenent nullum doctrinae aditum praebent? Sed meminit Porphyrius introductionem sese conscribere, neque ultra quam institutionis modus est formam tractatus egredi. Ait enim se altiorum quaestionum modis abstinere, simpliciores vero mediocri conjectura perstringere. Quae vero sint altiores quaestiones quas se differre promittit ita proponit: Mox de generibus et speciebus illud quidem, sive subsistant, sive in solis nu
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Atq ideo quã lib& selongius anobis genera protulerint. tanto magis erunt lucida & naturaliter
nota. Differenti&euero substantiales ille s̃ quas ꝑseines se his reb. quaedemonstrantur agnoscimus. Prȩcedere
auitẽ deb&generũ ac differentiarũ cognitio. Vt in una queq disciplina quae sint eius rei quaede monstrat᷑
conuenientia principia possit intellegi. Necessaria uero eẽ ea ipsa quegenera & differentias dicim̃ nullus du¬
bitat Qui speciem sine genere & differentia intellegiteẽ ñ posse: Genera uero & differentiae scause specie¬
rum. Adcirco enĩ speciess̃ quia genera earũ & differentia ẽs: quaẽ insyllogismis posita de monstrantibus.
non reisolũ uerũ conclusi onis &iã causȩ s̃. quod postremo resoluturi locupletius dicem̃: Cumigitur ꝑutl

Expanded text:
ima, atque ideo quamlibet se longius a nobis genera protulerint, tanto magis erunt lucida et natura- liter ima, atque ideo quamlibet se longius a nobis genera protulerint, tanto magis erunt lucida et natura- liter nota, differentiae uero substantiales illae sunt quas per se inesse his rebus quae demonstrantur agnoscimus, praecedere autem debet generum ac differentiarum cognitio, ut in una quaque disciplina quae sint eius rei quae demonstratur con- uenientia principia, possit intellegi, necessaria uero esse ea ipsa quae genera et differentias dicimus, nullus dubitat qui speciem sine genere et differentia intellegit essq non posse, genera uero et differentiae sunt causae specierum. idcirco enim species sunt, quia genera earum et differentiae sunt quae in syllogismis posita demonstratiuis non rei solum, uerum con- clusionis etiam causae sunt, quod postremi Resolutorii locu- pletius dicent. Cum igitur perutile
Abbreviated transcription (Latin):
inspecies & postremo omnẽ hunc ordinẽ pastitionis fedisseme ꝑmiscebit inscientia. Et qm̃ quid hic liber
addiuisi onẽ prosit ostendimus nunc dede monstratione dicemus neꝑardua atq difficilia haereat. qui
intanta hac disciplina uigilantissimo ingenio & sollercissimo labore sudauerit. Sit enĩ de monstratio id est
alicuius quaesitȩ reicesta rationis colleccio ex ante cognitis naturaliter ex conuenientibe xprimis. ex
causa ex necessariis experse inhaerentib Sed genera specieb ꝓpriis priora naturalit̃ sunt. Ex gene¬
b. eni s pecies fluunt. Itẽ species subsepositis uł specieb uł in diuiduis. prioresnaturalit ẽẽ manifestum est:
species postremogenera. At uero natura conuersomodo. ea sunt magis cognita quae nobis minime prox¬

Expanded text:
in species, et postremo omnem hunc ordinem partitionis foedissime permiscebit inscientia. Et quoniam quid hic liber in species, et postremo omnem hunc ordinem partitionis foedissime permiscebit inscientia. Et quoniam quid hic liber ad diuisionem prosit osten- dimus, nunc.de demonstratione dicemus, ne per ardua atque difficilia haereat qui in tanta hac disciplina uigilantissimo in- genio et sollertissimo labore sudauerit. fit enim demonstratio, id est alicuius quaesitae rei certa rationis collectio, ex ante cognitis naturaliter, ex conuenientibus, ex primis, ex causa, ex neces- sariis, ex per se inhaerentibus, sed genera speciebus propriis priora naturaliter sunt; ex generibus enim species fluunt, item species sub se positis uel speciebus uel indiuiduis priores naturaliter esse manifestum est. species, postremo genera, at uero natura conuerso modo ea sunt magis cognita quae nobis minime prox
Abbreviated transcription (Latin):
ris inspecies diuisi o esse pucabitur. Nisi sint genus & species & differentiae earũ quauis ante disciplinae ratio¬
ne tractata : Cur enĩ nonquisquã dicat domus species potiuseẽ quã parces. fundam̃ta parietes & cętum
Sedoccurrit generis nom̃ inuna quaq: specie cocũ posse congruere totius uero in una quaq parco sua no
conuenire non posse. manifestũ sit. aliã diuisionẽ eẽ generis inspecies. aliã tocius in partes.
Conuenire autẽ nom̃ generis singulis specieb. ostendicur. ꝑquod & homo & aequus singula animalia nun¬
cupatur. Noq tectũ uero neq pari & es aut fundam̃ta singillatim domus nomine appellarisolent. Sed cum
fuerint iuncte pari&es. cunc recte totius nom̃ excipiunt. De ea uero diuisione quȩ secdm accidens fre. nullus

Expanded text:
ris in species diuisio esse putabitur, nisi sint genus |et species et differentiae earumque uis ante disciplinae ratioris in species diuisio esse putabitur, nisi sint genus |et species et differentiae earumque uis ante disciplinae ratione tractata? cur enim non quisquam dicat domus species potius esse quam partes fundamenta, parietes et tectum? sed cum occurrit generis nomen in una quaque specie totum posse con- gruere, totius uero in una quaque parte sua nomen conuenire non posse, manifestum fit aliam diuisionem esse generis in species, aliam totius in partes, conuenire autem nomen generis singulis speciebus ostenditur per id, quod et homo et equus singuli animalia nuncupantur, neque tectum uero neque parietes aut fundamenta singillatim domus nomine appellari solent, sed cum fuerint iunctae partes, tunc recte totius nomen excipiunt, de ea uero diuisione quae secundum accidens fit, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ igitur quanta utilitas huius libri adhanc diuisionẽ sit quae primo aditugenus acspecies & dis ferentias
tĩ. E no e nĩ modo cognoscipoterit. Uerũ uex cuius diuisionẽ facere quaerimus aequi uoca ẽe uidea
cessee. rellud oomune corũ genus. Quodsi illa quae pͥosita uox designat. ñ poss una definitione con¬
eludis nemo dubitan quinilla uex sit aequiuoca neq &iam sit cõmunis dehis de quib: praedicatur ut
dẽpraehendi Siigitur exdefinitioñ manifestũ sit quid genus sit qđ uero nom aequiuocũ . Definitio u
ꝑgenera differentiuasq discarit. Quis quã nedubitare pocest aeq inbac diuisionis ferma plurimumhuĩ
ibri aucdr̃e ũalero : Illa uͦ seđ m sediuisioquȩ ẽ tocius in partes. quẽ ad modũ discernitur ac non pocius gene¬

Expanded text:
est igitur, quanta utilitas huius libri ad hanc diuisionem sit quae primo aditu genus ac species et differentias est igitur, quanta utilitas huius libri ad hanc diuisionem sit quae primo aditu genus ac species et differentias est. uno enim modo cognosci poterit, utrum uox cuius diui- sionem faccesse est, et illud commune eorum genus, quodsi illa quae proposita uox designat, non possunt una definitione concludi, nemo dubitat quin illa uox sit aequiuoca neque ita sit communis his de quibus praedicatur ut comprehendi. Si igitur ex diffinitione manifestum est quid genus sit, quidque nomen aequivocum, diffinitio vero per genera differentiasque discurrit, quisquamne dubitare potest aeque in hac diuisionis forma plurimum huius libri auctoritatem ualere? illa uero secundum se diuisio quae est totius in partes, quemadmodum discernitur ac non potius gene
Abbreviated transcription (Latin):
Est autẽ alia quae secđ m accidens dr̃ ea qq fit criplicit.: Aut cũ accidens in subiecta diuidimus. ut cũ dicobo¬
norũ alias in animo alia in corpore : Vel rursuscũ subiectũ in accidentia. ut corporũ alias abba aliani¬
gra alia medii coloris : Rursus cũ accidens in accidentia separamus: Vt cũ dicimus liquentia. alia sum
alba alia nigra alia medu coloris : &rursus alborũ alias dura alialiquentia quȩdam mollia: Cum
igitur ita omnis sit diuisio. aut secdm se. aut ꝑaccidens. utraq uͦ parcito triplicit̃ fiatꝰ Cũq in superiore scđm
se tripliciparitionefit una diuisionis forma. genus inspecies seperare. Idneq practer generũ scientiã feri
ullo modo potest: Heq uero praeter differentiarũ quas necesse est inspecierũ diuisione sumi: mani festum

Expanded text:
est autem alia quae secundum accidens dicitur, ea quoque fit tripliciter, aut cum accidens in subiecta diuidimus, ut cum dico ‘boest autem alia quae secundum accidens dicitur, ea quoque fit tripliciter, aut cum accidens in subiecta diuidimus, ut cum dico ‘bonorum alia sunt in animo, alia in corpore’, uel rursus cum subiectum in accidentia, ut ‘corporum alia sunt alba, alia nigra, alia medii coloris’, rursus cum accidens in accidentia separamus, ut cum dicimus ‘liquentium alia sunt alba, alia nigra, alia medii coloris’, et rursus ‘alborum alia sunt dura, alia liquentia, quaedam mollia’, cum igitur ita omnis sit diuisio aut secundum se aut per accidens, utraque uero partitio tripliciter fiat cum- que in superiore secundum se triplici partitione sit una diui- sionis forma genus in species separare, id neque praeter generum scientiam fieri ullo modo potest neque uero praeter differentiarum, quas necesse est in specierum diuisione sumi, manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
tia pec in singulis uocabulis rerũ haerentib: haec posterior colloquatur. Ad diuisionẽ uero faciendã tam
hic lib ẽ utilis: Vt prȩterearũ scientiã rerũ dequibus inhac libriserie disputatur : c̃qufiat pociusquã rationo
pañtio : lo oc autẽ manifestũ erit᷑ diuision ẽ ipsã diuidam̃ . Idest nom̃ ipsũ diuisionis in eaquȩ significat par¬
ctiamur : Estnãq diuisio generis inspecies. ut cũ dicimus coloris aliud ẽe albũ. aliud nigrũ. aliud uero mediũ
dicat nom̃ canis. plura significat & hunc latrabilẽ qua dripedẽq & caelestesiđꝵ & marinã bestiã : Quac om̃a
a se definitione disiunctas . Diuidiautẽ dr̃ & quoties tocũ in partes propries sequitur : Vtcũ dicimꝰ domꝰ
aliud sunt fundam̃ta aliud parieces aliud tectũ : oħ quiđ criplex diuisio secdmse. separationũ cupatur

Expanded text:
tia nec in singulis uocabulis rerum haerentibus haec posterior colloquatur. Ad diuisionem uero faciendam tam tia nec in singulis uocabulis rerum haerentibus haec posterior colloquatur. Ad diuisionem uero faciendam tam hic liber est utilis, ut praeter earum scientiam rerum de quibus in hac libri serie disputatur, casu fiat potius quam ratione partitio, hoc autem manifestum erit, si diuisionem ipsam diuidamus, id est si nomen ipsum diuisionis in ea quae significat partiamur, est namque diuisio generis in species, ut cum dicimus ‘coloris aliud est album, aliud nigrum, aliud uero medium’, dicat ‘nomen canis plura significat, et hunc, latrabilem quadrupedem que et caeleste sidus et marinam bestiam’, quae omnia a se definitione disiuncta sunt, diuidi autem dicitur et quotiens totum in partes proprias separatur, ut cum dicimus ‘domus aliud sunt fundamenta, aliud parietes, aliud tectum’, et haec quidem triplex diuisio secundum se partitio nuncupatur,
Abbreviated transcription (Latin):
propria non colligit. sed ipsa q q̃ fit propria definitio. Nam quae substantiã monstrat genus differentiis
iungit. It eaquȩ ꝑses cõmunia atq multorũ in unũ redigens. Onispeciei quã definit reddit acqualia.
itigiur ad descriptionẽ utilis ẽ proprii cognitio qm̃sola ꝓprietas sola indescriptione colligit᷑ &ipsa fit
propria sicut definitio q̃q̃ Ed definitionẽ uero genus quod primũ ponitur & differentiae quibus iunctis¬
cũ genere species definitur. Sed si cuihȩc pressiora quã expositionis mod postulat uidebuntur. hocscire
conuenit nosutiin prima editione diccũ ẽ hanc expositionẽ nr̃o reseruante siudicio: Vt ad intellegentĩã
simplicõ huius librieditio prima sufficiat. Adinteriorẽ uero speculationẽ confirmatis paene iamscien¬

Expanded text:
propria non colligit, sed ipsa quoque fit propria, definitio namque substantiam propria non colligit, sed ipsa quoque fit propria, definitio namque substantiam jungit, et ea quae per se sunt communia atque multorum redigens in unum, uni speciei quam diffinit reddit aequalia. Ita igitur ad descriptionem utilis est proprii cognitio, quoniam sola proprietas in descrpropria sicut definitio quoque, ad definitionem uero genus, quod primum ponitur, etcum genere species definitur, sed si cui haec pressiora quam expositionis modus postulat uidebuntur, eum hoc scire conuenit, nos, ut in prima editione dictum est, hanc expositionem nostro reseruasse iudicio, ut ad intellegentiam simplicem huius libri editio prima sufficiat, ad interiorem uero speculationem confirmatis paene iam scien
Abbreviated transcription (Latin):
tio. exhis manifestũ ẽ : Quoduero ait & ad definitionũ assignationẽ. facile cognosei pocest. si prius substa¬
tue rationũ diuisio fiat : Substantiae ratio alia quidem indescriptione ponitur. alia uͦ mdefinitione. Sedea
quae in descriptionẽ ẽ proprietatẽ quandã colligit eius rei cuius substantia rationẽ prodit: Acnon modo pro¬
pretate id quod monstrat informaoꝰ: Verũ &ia ipsasit ꝓpriũ : Quodinde finitionẽ quoq uenire necesse est.
diquisem̃ quantitatis rationẽ red dero uelic dicat licebit. Quantitas est socđm quã acquale atq in aoqualo
dr̃ Sic igit̃ proprietatẽ quidem quantitatis inratione posuit quantitatis. ꝓipsa cota oratio ipsius quantitatis
ꝓpria ẽ: Ita descriptio & proprieta cẽ colligit & propma fit ipsa descriptio. Definitio uero ipsa quidem

Expanded text:
tas ex his manifestum est. quod uero ait et ad definitionum adsignationem, facile cognosci potest, si prius substatas ex his manifestum est. quod uero ait et ad definitionum adsignationem, facile cognosci potest, si prius substantiae rationum diuisio fiat, substantiae ratio alia quidem in descrip- tione ponitur, alia uero in definitione, sed ea quae in descrip- tione est, pro|prietatem quandam colligit eius rei cuius sub- stantiae rationem prodit, ac non modo proprietate id quod monstrat informat, uerum etiam ipsa fit proprium, quod in definitionem quoque uenire necesse est; si quis enim quan- titatis rationem reddere uelit, dicat licebit; quantitas est secundum quam aequale atque inaequale dicitur, sicut igitur proprietatem quidem quantitatis in ratione posuit quantitatis et ipsa tota ratio ipsius quantitatis propria est, ita descriptio et proprietatem colligit et propria fit ipsa descriptio, definitio uero ipsa quidem
Abbreviated transcription (Latin):
species & differentiaos quidbi signoratis intellogi possibile ẽc: Nedidest aristoteles pro priũ unius cuiuis que
pracdicamenai diligentissuna in quistiono uestigat: Ut cũsubstantiae propriũ post multa dicit ẽe qđidenũ¬
moero conerariora sus ceptile sit ul rut s quantitatis quodine a sola aequũ atq inaequals dicutor : riadeuatis
relationẽ oppositionis quacpriuacionis &c labitus que affirmationis &negationisꝰ In quib eractat tã quã
iamperitis scientibq. quȩ sit ꝓ pricdatis natura : Quã siquis ignorat frustra eaquae dehis disputantur
ad greditur: lam uero illud manifestũ ẽ quod accidens maximũ praedicamentorũ obtineat locũ. quod
ꝓprio nomine nouẽ praedi camenta circũdat :  ad praedicanienta quidem quantasit librihuius inten

Expanded text:
species et differentiae sunt, quod his ignoratis intelligi impossibile est; sed idem Aristoteles proprium uniuscujusque species et differentiae sunt, quod his ignoratis intelligi impossibile est; sed idem Aristoteles proprium uniuscujusque praedicamenti diligentissima inquisitione vestigat, ut cum substantiae proprium post multa dicit esse quod idem numero contrariorum susceptibile sit, vel rursus quantitatis quod in ea sola aequum atque inaequale dicatur, qualitatis  oppositionis, quae privationis et habitus, quae affirmationis et negationis, in quibus ita tractat tanquam jam peritis scientibusque quae sit proprietatis natura, quam si quis ignorat, frustra ea quae de his disputantur aggreditur. Jam vero illud manifestum est, quod accidens maximum praedicamentorum obtineat locum, quod proprio nomine novem praedicamenta circumdat, et ad praedicamenta quidem quanta sit hujus libri
Abbreviated transcription (Latin):
Quale siquis speciem subponat generi: Hocũ neq praeter cognitionẽ speciei uilo modo fieri potest. Necuero
ipsespecies quid sint uelcuius magissint possunusseire : pisi earũ differentiae cognoscant :S edd ffere  aari
natura incogniti: Quac uniuscuiusq speciei sint differentiae modis omnib ignorabit : Quare sciendũ ẽ qmsi
degenerib aris toceles ractat in praedicamentis & generũ natura cognoscendaẽ: Quius cognitionẽ speciei
qq̃ comitatur agnitio Sedhoc cognito quid sit differentia non pocest ignorari: Quam quã ineodẽ libroplur
sint adquae nisi maximãperitiã & generis & speciei. & differentiae lector ataulerte pullus or inero usel¬
leccus pateat Vccũ ipse aristotelosdicatꝰ Diuersorũ genorũ & non subal ternatim positorũ diuerse decdinse

Expanded text:
quale si quis speciem supponat generi. Hoc vero neque praeter cognitionem speciei ullo modo fieri potest, nec vero quale si quis speciem supponat generi. Hoc vero neque praeter cognitionem speciei ullo modo fieri potest, nec vero ipsae species quid sint, vel cujus magis sint possumus agnoscere, nisi eorum differentiae cognoscantur. Sed differentiarum natura incognita, quae uniuscujusque speciei sint differentiae, modis omnibus ignorabitur. Quare sciendum est quoniam si de generibus Aristoteles tractat in praedicamentis, et generum natura cognoscenda est, cujus cognitionem speciei quoque comitatur agnitio. Sed hoc cognito, quid sit differentia non potest ignorari, quanquam in eodem libro plura sunt ad quae nisi maximam peritiam et generis, et speciei, et differentiae lector attulerit, nullus omnino intellectus pateat, ut cum ipse Aristoteles dicat: Diversorum generum et non subalternatim positorum diversae secundum se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutecur acq dicamus eũ sit neces se drysaori & ad eã quȩsit apud aris totele predicamen torũ doctrinã nosse
quid genus sic & cetera. recce incellegentiae sermonũ ordo non conuenit. Quocirca hicdutius immorandum
ne. Quaquã enĩ sit sũma necessitas hi signoratis non posse᷑ ea ad quaobic traetatus intenditur ꝑueniri. nontam̃
de necessitate nedictũ e necessari ũ sed pocius deutilitate. Et a lic& idẽ su perius dictũ sit. cam̃ breuiter: qui dues
praedicimenta generis speciei differentias. proprii atq accidentis prosit agnicio dispucemius. Aristofiles
enꝰ in praedicam̃tis decem genera consticuit rerũ. quȩ de cunccis alis praedicarent᷑. Ut quicquid ad significaiti¬
onc̃ uenire poss&. Idsi integrã significationẽ ener&: Cuilib& eorũ subiecer&ur generi. Dequib aristo coles
tractat in eo libro quidedecem praedicamtas inscribitur lo oc ipsũ uero referri adaliquid uolut genustale ẽ

Expanded text:
eam quae est apud Aristotelem praedicamentorum doctrinam, nosse quid genus sit et cetera, rectae intellegentiae sermonum ordo non conuenit. quocirca hic diutius immorandum non est. quamquam enim sit summa necessitas his ignoratis non posse ad ea ad quae hic tractatus intenditur perueniri, non tamen de necessi- tate hic dictum est necessarium, sed potius de utilitate. Nunc uero, licet idem superius dictum sit, tamen breuiter quid ad praedicamenta generis, speciei, differentiae, proprii atque accienim in praedicamentis decem genera constituit rerum quae de cunctis aliis praedicarentur, ut quidquid ad significationem venire posset, id si integram significationem teneret, cuilibet eorum subjiceretur generi de quibus Aristoteles tractat in eo libro qui de decem praedicamentis inscribitur. Hoc ipsum referri ad aliquid velut ad genus tale est
Abbreviated transcription (Latin):
quod nascitur uł fit in loco accẽpore ẽ. Quic quid loco uł tẽpore natu faccũ ue fuerit. Fum locũ uł id tẽpus acci¬
dent alit̃ dr habere principiũ: horũ omniũ in hac sđa. generis significatione. duo quaedam ex alter utris assu¬
mit. Quae ad significationẽ generi suide intur accõmoda. Ex his quid causis quae principalias effecciuun
Exih suero quac accidentia locũ. Ait enĩ. Genus dr̃ & a quo quisq genitus ẽ quodẽ effectiua principaliũc au
ltaq bͥ scła significatio duo contn&. Eum a quo quis procreatus c̃ & locũ in quo quiseditus ut exemplaqq̃ de mon

Expanded text:
quod nascitur uel fit, in loco ac tempore est, quicquid loco uel tempore natum factumue fuerit, eum locum uel id tempus acciquod nascitur uel fit, in loco ac tempore est, quicquid loco uel tempore natum factumue fuerit, eum locum uel id tempus accidenter dicitur habere principium. horum omnium in hac secunda generis significatione duo quae- dam ex alterutris assumit, quae ad significationem generis uidebuntur accommoda, ex his quidem quae principalia sunt, effectiuum, | ex his uero quae accidentia, locum. ait enim ‘genus dicitur et a quo quis genitus est’, quod est effectiua princi- palium cauhaec secunda significatio duo continet, eum a quo quis procreatus est, et locum in quo quis editus, ut exempla quoque demon
Abbreviated transcription (Latin):
ris significatione dicendũe. Dicitur aucẽ & alit̾ rursus genus quod est unius cuiusq generationis principiũ uelabe
quigenuit uł ab eoloco inquoquis genitus ẽ. Sic enĩ orestẽ quiđ dicimus atanta lo haberegenus hyllit abihere
culorerursus pindarũ quiđ chebanũ ee genere. Platone uͦ atheniensem. &enĩ patria principiũ ẽ unius cuius que
generationis quem admodũ pater hautẽ uidecur promptissima ẽe significatio. Romanienĩ qui ex genere de
scendunt romuli. & cecropidiae quicaecropis. & horũ preximi. Quattuor omninos principia quae unũ ꝙ q
principalit efficiunt. Est enĩuna causa quae effectiua dicitur uelut pat & filius. Est alia quaematerialis
uelut lapides domus Tertia a forma uelut hominis rationabilitas. Quarta quae obrẽ uelut pugnauictoriae
Dua eueros quae paccidentes uniuscuiusq dicuntur ẽẽ principia. Locus scilic& ac cempus. Quõenĩ omne

Expanded text:
ris signi- ficatione dicendum est. Dicitur autem et aliter rursus genus, quod est unius cuiusque generationis principium uel ab eo qui genuit uel a loco in quo quis genitus est. sic enim Orestem quidem dicimus a Tantalo habere genus, Hyllum autem ab Hercule, et rursus Pindarum qui- dem Thebanum esse genere, Platonem uero Atgenerationis quemadmodum pater. Haec autem videtur promptissima esse significatio; Romani enim qui ex genere descendunt Romuli, et Cecropidae, qui a Cecrope, et horum proximi. Quattuor omnino sunt principia quae unum quodque prin- cipaliter efficiunt. est enim una causa quae effectiua dicitur, uelut pater filii, est alia quae materialis, uelut lapides domus, tertia forma, uelut hominis rationabilitas, quarta, quam ob rem, uelut pugnae uictoria. duae uero sunt quae per accidens unius cuiusque dicuntur esse principia, locus scilicet ac tempus. quoniam enim omne
Abbreviated transcription (Latin):
sensusue iudiciũ. Haec autẽ. herbarũ atꝗ arborũ & quic quid terriera dicitus affixum tenet. Scda uͥ cõpostano
atq ẽ iuncta: Ad pͥ mae sibi sumens &in partẽ constituens. uariũ deqͥbꝰ capere pocest acmulti forme iudiciũ Sm̃s
em̃ animnal quodsensuiuig& idem & nascitur. niptrit᷑ & alitur. Bensus ũ diuedsa et &usq ad quariũ nieredũ ues

Expanded text:
sensusue iudicium. haec autem est herbarum atque arborum et quicquid terrae radicitus adfixum tenetur, secunda uero composita sensusue iudicium. haec autem est herbarum atque arborum et quicquid terrae radicitus adfixum tenetur, secunda uero composita atque coniuncta est ac primam sibi sumens et in partem constituens uarium de rebus capere potest ac multiforme iudicium. omne enim animal quod sensu uiget, idem et nascitur et nutritur et alitur, sensus uero diuersi sunt et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Decundus hic arreptae expositionis labor nr̃aio seriem trans lationis expedi& inqua quidemuereor
resubierim fidiinter precisculpum: cũ uerbu uerbo expressũ coparatũ ꝙ reddiderim: Cuus incepara¬
noest quodinhis scriptisinquib rerũ cognicio querit᷑ Nonluculente oracionis lepoi sedin corrupca uericas
eoeprimen dub. Quocirca multũ ꝓfitisse iudeor sipbilo sophiae libris latina oratione ẽpossos puelle nartimne
bonũ philoso pbias cõpuratũ ẽ. utuias exfil o quodã proced at ratio. ex animae ipsius efficientus or dien dums̃
ł iplex omnnoan maeuis inuegetandis corporib dephendit᷑ quarũ una quidem uitã corporis subministra
ut nascendo crescat. alendoq subsistat. Alia uero sentiendiudiciũ p̃b&. Testiauiũentis &racionis subnixa est
Quarũ quidẽ pͥmȩ i dofficiumȩ. ut ereandis nutriendis alendisq corporib praostosit hullũ uero retionis presti

Expanded text:
Secundus hic arreptae expositionis labor nostrae seriem translationis expediet, in qua quidem uereor ne subierim fidi interpretis culpam, cum uerhum uerbo expressum comparatum- que reddiderim, cuius incepti ratio est quod in his scriptis in quibus rerum cognitio quaeritur, non luculentae orationis lepos, sed incorrupta ueritas exprimenda est. quocirca mul- tum profecisse uideor, si philosophiae libris bonum philosophiae comparatum est, ut uia et filo quodam procedat oratio, ex animae ipsius effi- cientiis ordiendum est. triplex omnino animae uis in uegetandis corporibus deprehenditur, quarum una quidem uitam corpori subministrat, ut nascendo crescat alendoque subsistat, alia uero sentiendi iudicium praebet, tertia ui mentis et ratione subnixa est. quarum quidem primae id officium est, ut creandis, nutriendis alendisque corporibus praesto sit, nullum uero rati- onis praestet
Abbreviated transcription (Latin):
rentia eoinceceris quastc utilis iste tractatus cumdediusione & demonstratione disputabutur appurobit e Sedatam¬
qua necess erit Had quinq dequib hc disputaindũs prius adeognitionẽ uenire quã ea quibusilia prde piar iisue ñ
non tami sa signi ficationo hic apor phgrio positũẽ qua neces sitatẽ significariuell& ac nompotius ualitarĩ. lpsacũ
oratio contercusq sermonũ idelaris sima intellegentiae raciosignficat Peq enĩquis quã ita utitut ratione utdue

Expanded text:
rentiam, et in ceteris quam sit utilis iste tractatus, cum de diuisione et demonstratione disputabitur, apparebit, sed quamrentiam, et in ceteris quam sit utilis iste tractatus, cum de diuisione et demonstratione disputabitur, apparebit, sed quamquam necesse sit haec quinque de quibus hic disputandum est, prius ad cognitionem uenire quam ea quibus illa praeparantur, non tamen ea significatione hic a Porphyrio positum est qua neces- sitatem significari uellet ac non potius utilitatem, ipsa enim oratio contextusque sermonum id clarissima intellegentiae ration
Abbreviated transcription (Latin):
obsur cꝗs habitaincas quadum conieccure ratio cinacione cractabo. Iota quidem sententia haiuscoprobie riu
signisicatios muarcus cullius diat necessariũ suũ ẽẽ aliquẽ atq nr̃m. ut eu nobis necessariũ ee dicimus aa forã
descendero quainuoce quȩdam itilitas significatur: Alia quoq significatio : qua dicimus ole n eres ari eo
moueri la: necesseeo. Et illa quidem prima significatio prater mitendae. Qmninoe mi abeotesesla ruu
quod hepo nossfrius ponit aliena ẽ. ħ as uero duȩ huius modisunt ut inter seceraare uideant̃ . quae hanis
qadoptineat signi ficiuone in quo dicit porph rius Cumsit necessariũ chrisaori Namq i editeas̃ dareuin¬
audbtate significit & necossitato. Bidentur autẽ huiclo coutraq congruere. Ham a summe utilee sse adeo qua
siperiusdictas. Degenero &specic & coceris disputare. Et summa ẽ necessicas quia nisisint baet aoli orae og uite

Expanded text:
ententia huiusce prooemii significatione Marcus Tullius dicit necessarium suum esse aliquem atque nos, cum nobis necessarium esse dicimus ad forum descendere, qua in uoce quaedam utilitas significatur. alia quoque significatio est qua dicimus solem necessarium esse moueri, id est necesse esse, et illa quidem prima significatio praetermittenda est, omnino enim ab eo necessario quod hic Porphyrius ponit aliena est. hae uero duae huiusmodi sunt, ut inter se certare uideantur quae huius loci obtineat significationem, in quo dicit Porphyrius; Cum sit necessarium, Chrysaori; namque, ut ditilitatem significat et necessitatem, uidentur autem huic loco utraque congruere, nam et summe utile est ad ea quae superius dicta sunt, de genere et specie | et ceteris disputare, et summa est necessitas, quia nisi sint haec ante praecognita,
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncta ẽ ł adẽ enĩ quae ab romulo soci & as descendit r̃omanosinter se om̃s: Vno generis nomine deuineit¬
& colligit. Videtur autẽ secuisse hanc generis significationẽ induas partes : Cũ copulatiuã coniunctionẽ ad mu¬
cuit dicens genusdici & aliquorũ quodam modo schabentiũ adunũ aliquid & adse inuicẽ colleccio tãquã &illud
uno propagita societas & adillũ qui princepsẽ generis tocã multitudine uno generis conuectit & contin&. Quocir¬
cañ ⁊ẽ putandus diuisi onẽ fecisse. quic quid inh acgeneris significatione intellegendũ fuit aperuisse. Ordo autẽ uer¬

Expanded text:
conjuncta est. Eadem enim quae a Romulo societas descendit Romanos inter se omnes uno generis nomine devincit etconjuncta est. Eadem enim quae a Romulo societas descendit Romanos inter se omnes uno generis nomine devincit et colligit. Videtur autem secuisse hanc generis significationem in duas partes, cum copulativam conjunctionem admiscuit dicens: Genus dicitur aliquorum quodammodo se habentium ad unum aliquod et ad se invicem collectio, tanquam et illud  refert et ipsam inter se multitudinem uno generis nomine conectit et continet. quocirca non est putandus diuisionem fecisse, sed omne quic- quid in hac generis significatione intellegendum fuit, aperuisse. ordo autem uer
Abbreviated transcription (Latin):
specie nominauit. eamq idcirco nesolũ genus significationis ẽẽ multiplicis putaretur. En umerat autẽ pri¬
mam quiđd generis significationẽ hocmodo. Genuseni dr̃ & aliquorũ quodam modo sehabentiũ adunum
aliquid & adse in uicem colleccio Secđm quã significationẽ romanorũ dr̃ genus. ab uniusscilic& habitudine
Dicoautẽ romuli & multitudinis habentiũ aliquo modo ad inuicem eamquae ab illo ẽ cognationẽ scđm diuisionẽ
ab aliis generib dictam. Vna inquit generis significatio ẽ quae in multitudinẽ uenit a quolib& principiũ
trabens ad que scilicar e cailba in ultitudo coniuncta ẽ ut ad se in uicẽ ꝑeiusđ unius principiũ copulata sit. Vt cũ¬
rominorũ ibuno romusouo cabusa trahens sit. &ipsi romulo & ad sein uicẽ quasi quad i nominis hereditate

Expanded text:
speciem nomi- nauit eamque idcirco, ne solum genus significationis esse multi- plicis putaretur, enumerat autem prispeciem nomi- nauit eamque idcirco, ne solum genus significationis esse multi- plicis putaretur, enumerat autem primam quidem generis signi- ficationem hoc modo; Genus enim dicitur et aliquorum quodammodo se habentium ad unum aliquid et ad seinu-dico autem Romuli-et multitudinis habentium aliquo modo ad invicem eam quae ab illo est cognationem secundum divisionem ab aliis generibus dictae.| Una, inquit, generis significatio est quae in multitudinem uenit a quolibet uno principium trahens, ad quem scilicet ita illa multitudo coniuncta est, ut ad se inuicem per Romanorum ab uno Romulo vocabulum trahens, et ipsi Romulo, et ad se invicem quasi quadam nominis haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
risibile. animal q q̃ necesse ẽ:. Siue enĩhomo ẽ animal ẽ siue rationale si ue risi bile siue grãmaticũ abaninalis
substantia nonrecedit. Sublato igitur genere & c&era consumunt᷑ positis cȩteris sequitur genus smor estiatt
natura generis. posteriot c&erorũ Iure ẽigitur in disputatione p̃positũ. Sed quõ generis nom̃ multa significat:
significatios : Prius huius nominis significationes discornit ac separat: Vt dequa significitione generis trac¬
taturus est sub oculis ponat Sedcũneq genus neq species neq differentia nec propriũ nec accidens significa¬
tione simplicisint : Curde in scantũ duob genere inquã acspecie dixit non simplicit̃ diciꝰ Cunpropriũ dif¬
ferentia atq accidens ipsaquoq sint significatione multi plici : Dicendũ ẽ qm̃ longitudinẽ uitans tantum

Expanded text:
risibile, animal quoque esse necesse est. siue enim homo est, animal est, siue rationale, siue risibile, siue grammaticum, ab animalis risibile, animal quoque esse necesse est. siue enim homo est, animal est, siue rationale, siue risibile, siue grammaticum, ab animalis substantia non recedit, sublato igitur genere et cetera con- sumuntur, positis ceteris senatura generis, posterior caeterorum. Jure igitur in disputatione praepositum est genus, sed quoniam generis significatio est; prius hujus nominis significationes discernit ac separat, taturus est, sub oculis ponat, sed cum neque genus neque species neque differentia nec proprium nec accidens significatione simplici sint, cur de his tantum duobus, genere inquam ac specie, dixit non simpliciter dici, cum proprium, differentia atque accidens ipsa quoque sint significatione multiplici? dicen- dum est quoniam longitudinem uitans tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorisitaq meriti ẽ acprincpalis natua e quodita cetera coere& istipsũ naturae magnitudine nequer
ab aliis contineri. Genusigitur. & pecicsintrase positas hab&. &earũ differentias propriaq nihilominus¬
&um accidentia. Acq ita degenere inchoandũ fuit . qđ cetera naturȩ suȩ magnitudine coerc& & contini
Praeter ea illa semꝑ priora putandas̃ quaesi auferat quisc& era primuntur illa posteriora. quib. positis caquae
ceterorũ substantia ꝑficiunt consequuntur. Vt ingenere &e&eris. Hãsi animal auferas quod ẽ honins
genus homo q̃ꝗ qđ species ẽ &rationale quod differentia: & risibile quod propriã & grammaticũ qđ ac cidens
Nonmanebit &interemptũ genus cuneti consumit.: Siuero hominẽ ẽe consttuas ł gramaticũ Eraunabe alis

Expanded text:
Majoris itaque meriti est ac principalis naturae, quod ita caetera coercet, ut ipsum naturae suae magnitudine nequeat Majoris itaque meriti est ac principalis naturae, quod ita caetera coercet, ut ipsum naturae suae magnitudine nequeat ab aliis contineri. Genus igitur et specietiam accidentia, atque ita de genere inchoandum fuit, quod cetera naturae suae magnitudine cohercet et continet, praeterea illa semper priora putanda sunt quae si auferat quis, cetera perimuntur, illa posteriora quibus positis ea quae ceterorum substantiam perficiunt, consequuntur, ut in genere et ceteris, nam si animal auferas, quod est hominis genus, homo quoque, quod species est, et rationale, quod differentia, et risibile, quod proprium, et grammaticum, quod accidens, non manebit et interemptum genus cuncta consumit, si uero hominem esse constituas uel grammaticum uel rationale uel
Abbreviated transcription (Latin):
Aotihoc Verisimilit̃ ac probabilit̃ diccũ inuenimus & apud bo& hon. & apud alexandrũ. Porpherius quoq
ipse in multis hac significatione hoc uerbo ususẽ. Quod nos scilic& in trans latione quod ait. aotiko clta int̾pre¬
tari ugrationabi Et̃ dicoremusomisimus. longe enĩ melior acuerior significatio ea uisa ẽ ut probabilicer
Nancũ abimperatorũ hominũ mentib doctrin acisecretũ altioris ab horreat talisesse in troducciohab
ate dehisđ disputas se rebus. Sed eorũ illũ maxime tractatũ in sequi. Quẽ peripah &ici aristo cele duce relin¬
querint ut coca disputatio ad praedicamenta conueniat: ExELICIT VDEEPRAMVS. INCIPITSCDS¬
unũ quoq c&eris indisputationis ordine p̃ponatur. Uelut nunc ingenere dubitari potest. Cur genus
specieidifferenti aeiproprio accidentiq p̃tulerit. Deeo enĩ primitus traccats. Respondebimus itaque uire
factum uideri. Omne enĩ quod uniuersale est intra sem&ipsũ c&̃a conludit ipsum uero non elauditur

Expanded text:
 verisimiliter ac probabiliter dictum invenimus, et apud Boetium et apud Alexan. Porphyrius quoque ipse in multis hac significatione hoc verbo usus est, quod nos scilicet in translatione, quod ait λογικώτερον ita interpretari, ut rationabiliter diceremus, omisimus. Longe enim melior ac verior significatio ea visa est, ut probabiliter Nam cum ab imperitorum hominum mentibus doctrinae secretum altioris abhorreat, talis esse introductio debeait de eisdem disputasse rebus, sed eorum illum se maxime tractatum insequi quem Peripatetici Aristotele duce reliquerunt, ut tota disputatio ad praedicamenta conveniat. LIBER SECUNDUS. Quaeri sunumquodque caeteris in dispositionis ordine praeponatur, velut nunc in genere dubitari potest cur genus speciei, differentiae, proprio, accidentique praetulerit, de eo enim primitus tractat. Respondebimus itaque jure factum videri: omne enim quod universale est, intra semetipsum caetera concludit, ipsum vero non clauditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iec. enĩ similitudo. aut inqualitate c̃sistit. aut in quantitate. Sed in quantate paritas
nuncupat᷑ iđ ȩqͣlitas Rursus ab eo ꝙ ÷ magis siquȩrat᷑ ansit animalis definitio qđ ex sẽ
moueripossit : dicemꝰ sic Magis oportet ẽẽ animalis definitionẽ ꝙ naturalit̃ uiuat: qũa

Expanded text:
Haec enim similitudo, aut in qualitate, aut in quantitate consistit; sed in quantitate paritas Haec enim similitudo, aut in qualitate, aut in quantitate consistit; sed in quantitate paritas nuncupatur, id est aequalitas. Rursus ab eo quod est majus, si an sit animalis definitio, quod ex se moveri possit, dicimus, si magis oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens ñ poenitebit poenitentia enĩ malũ faccũ comitat᷑. qđ qr insapiente ñ c̃uenit .ne pȩni¬
tentia ꝗdẽ. Questio de accidenti Propositio maxima Cui ñ in est aliꝗd : ei ne illud ꝗdẽ
tminis in ꝓpositione positis assumuntur : nunc de his dicendũ ÷ qͥlicet extrinsecus positi
argum̃tationẽ questionib: subministrant. Hiuͦ s ł exrei iudicio ł exsimilib: ł amaiore
ł aminore ł ppostione ł exoppositis ł extranssũptione. Et ille qͥdẽ locus ꝗrei iudicũ
unã quãq artẽ penitus eruditi huius exẽplũ ÷ Cȩlũ eẽ uolubile. Qđ ita sapientes atq in
astrologia doctissimi iudicauer᷑. Questio de accidente Propositio Qđ om̃ib ł pluribus
ł doctis uidet᷑ hõib: ei ẽtradici ñ oportere. Locus arei iudicio Asimilib uͦ hmͦ sidubitet᷑

Expanded text:
Sapientem non poenitebit, poenitentia enim malum factum comitatur. Quod quia in sapiente non convenit, ne poeniSapientem non poenitebit, poenitentia enim malum factum comitatur. Quod quia in sapiente non convenit, ne poenitentia quidem. Quaestio de acciterminis in quaestione positis assumuntur, nunc de his dicendum est qui, licet extrinsecus positi, argumenta tamen quaestionibus subministrant. Hi vero sunt vel ex rei iudicio, vel ex similibus, vel a maiore, vel a proportione, vel ex oppositis, vel ex transumptione. Et ille quidem locus qui rei judicium unamquamque artium penitus eruditi. Huius exemplum est, coelum esse volubile, quod ita sapientes atque astrologi doctissimi iudicaverunt. Quaestio de accvel doctis videtur hominibus, ei contradici non posse. Locus a rei judicio. A similibus vero
Abbreviated transcription (Latin):
bona ÷ hic ÷ enĩ iustitiae finis utsiꝗs seruat iustitiã iuuat adbeatitudinẽ ꝑducatur
antũ quẽq posse : quantũ forma ꝑmiserit. Locus a forma ab effectib: uͦ et corruptionibs
domꝰ: bona÷ domus Etsibona ÷ domꝰ : malũ ÷ destructio domꝰ Etsibonũ ÷ eqͥtare: bonũ ÷
equus. Et si bonus ÷ equus bonũ ÷ equitare. Est aũt pͥmũ ꝗdẽ exẽplũ a generationib qđ idẽ
ab effectib uocari potest. Scđm a corruptionib Tertiũ abusibus. Omniũ aut̃ maximȩ ꝓpo¬
sitiones. Cuiꝰ effectio bona ÷ ipsũ quoq bonũ ÷ Et ec̃uerso: Et c̃s corruptio mala ÷ : ipsũ bonũ ÷
Etecuerso : Et c̃s usus bonꝰ ÷ : ipsũ bonũ ÷ et ec̃uerso : A cõmunit̃ aut̃ accidentib argum̃ta fiunt :
qͦtiens eis iungunt᷑ accidentia quȩ relinquere subiectũ ł ñ poss̃. ł ñsolent. ut siꝗs hoc mͦ dicat

Expanded text:
bona est; hic est enim justitiae finis, ut qui secundum justitiam vivit, ad beatitudinem perducatur.bona est; hic est enim justitiae finis, ut qui secundum justitiam vivit, ad beatitudinem perducatur.tantum quemque posse, quantum forma permiserit. Locus a forma. Ab effectibus vero, et corruptionibus, domus, bona est domus, et si bona est domus, mala est destructio domus. Item si bonum est equitare, bonum est equus, et si bonum est equus, bonum est equitare. Est autem primum quidem exemplum a generationibus, quod idem ab effectibus vocari potest. Secundum a corruptionibus, tertium ab usibus. Omnium autem maximae propositiones: cujus effectio bona est, ipsum quoque bonum est, et e converso; et cujus corruptio mala est, ipsum bonum est, et e converso; et cujus usus bonus est, ipsum bonum est, et e converso. A communiter autem acuoties ea sumuntur accidentia, quae relinquere subiectum vel non possunt vel non solent, ut si quis hoc modo dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatis ponimꝰ partem E odẽ modo et in loco Qđubq est: totũ qđalicubi pars. Horũ aut̃
om̃ium. hȩc ẽsequent̃ dent᷑ exẽpla a toto ad partẽ scđm tẽpus Sids̃ sẽꝑ est: et nc̃ est a parte
g et simplicit᷑ mouetur. Rursus atoto adpartes in quantitate si uer̃ nom̃ib apollo uatest uerat rcaus
efficientes causȩ naturales s̃ : ipsa qͦq s̃ naturalia Locꝰ ab efficientib: qđ enĩ unius c̃sq causa ẽ
idefficit eã rẽ c̃scausa est. Rursus siꝗs inuiros arma ñ hr̃e c̃tendat : dicet idcirco
eos minime armis uti. qr his ferrũ desit. Maxima ꝓpositio ubimateria de est. et ex mate¬
Aequȩ enĩ id ꝙ efficit atq id ꝙ operantis accũ suscipit : ei reiq̃ efficit᷑ causȩ s̃. Rursa fine
fit ꝓpositũ sic an iustitia bonasit. Fiet argum̃tatio talis. Sibeatũ eẽ bonũ ÷ : et iustitia

Expanded text:
quantitatis ponimus partem. Eodem modo et in loco: quod ubique est, totum est; quod alicubi, pars. Horum autem quantitatis ponimus partem. Eodem modo et in loco: quod ubique est, totum est; quod alicubi, pars. Horum autem omnium communiter dentur exempla. A toto ad partem secundum tempus: si Deus semper est, et nunc est. A parte igitur et simpliciter movetur. Rursus a toto ad partes in quantitate; si 575 verus in omnibus Apollo vates est, verum erit efficientes causae naturales sunt, ipsa quoque sunt naturalia. Locus ab efficientibus; quod enim uniuscujusque causa est, id efficit eam rem cujus causa est. Rursus, si quis Mauros arma non habere contendat, dicit idcirco eos minime armis uti, quia his ferrum desit. Maxima propositio, ubi materia deest, et quod ex mateAeque enim id quod efficit, atque id quod operantis actum suscipit, ejus rei quae efficitur causae sunt. Rursus a fine sit propositum, an justitia bona sit, fiet argumentatio talis. Si beatum esse, bonum est, et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
modestia et prudentia : uirtutis species s̃. Itẽ ab his partib q̃ integri partes ẽẽ dñr. sit q̃stio ansit
utilis medicina. Hȩc in accidentis dubitatione c̃stituta est . Dicimigit᷑ si depellimorbos. salutemq
ualet . ut argum̃tationis firmitas c̃stet hoc modo. ut side aliqͦ dubitetur ansit liber: sicũ Icensu uel
testam̃to ł uindicta manu missũ eẽ monstremꝰ: liber ostensus÷ At qͥhȩ partes erant dandȩ lib̾tatis
uelrurs si dubitetur. ansit domꝰ qđ eminꝰ ꝓspicit᷑: dicemꝰ qm̃ñt. nã ł tectũ ei ł parietes ł fundam̃ta
aliquando in tẽpore pars Rursus si simplicit᷑ aliꝗd ꝓponamꝰ in modo totũ est. sicu a hiectione
aliqua pars fit in modo Itẽ si om̃a dicamꝰ in quantitate totũ diximꝰ si aliꝗd quantitatis excerpimꝰ

Expanded text:
ia enim, fortitudo, modestia et prudentia, virtutis species sunt. Item ab his partibus quae integri partes esse dicuntur, sit quaestio, an sit ia enim, fortitudo, modestia et prudentia, virtutis species sunt. Item ab his partibus quae integri partes esse dicuntur, sit quaestio, an sit utilis medicina. Haec in accidentis dubitatione constituta est. Dicimus igitur, si depelli morbos, salutemque t pars valet, ut argumentationis firmitas constet, hoc modo: ut si de aliquo dubitetur an sit liber: si eum vel censu, vel testamento, vel vindicta manumissum esse monstremus, liber ostensus est; atque aliae partes erant dandae libertatis. Vel rursus, si dubitetur an sit domus quod eminus conspicitur: dicimus quoniam non est; nam vel tectum aliquando in tempore, pars; rursus si simpliciter aliquid proponamus, in modo totum est; si cum adjectione aliqua, pars fit in modo. Item si omnia dicamus in quantitate, totum dicimus; si aliquid quantitatis excerpimus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terhos om̃s ex cõmunit̃ accidentibus. Quȩ cũ itasint: eũ pͥuꝰ locum qui a toto sumitur inspiciamus
Om̃is uirtus utilis Iustĩa aut̃ uirtus est. Iustitiagͥ utilis est hic questio de accidenti id anaccidat
iustitiȩ utilitas. Locus is qͥ imaxima ꝓpositione c̃sistit . Quȩ generi ad unt: et speciei hui supior
locꝰ a toto iđ agnre. uirtute scilicet quȩ iustitiȩ genꝰ ÷ Rursꝰ sit q̃stio anhumanȩ res prouidentia
reguntur Questio deaccidenti Locus qđ tothc̃uenit id c̃gruit etiã parti sup̃mꝰ locus a toto iđ¬
nascuntur aut enĩ agñris partib: q̃s̃ species aut ab integri id totius quȩ partis tm̃ꝓpͥouocabulo nuncupant᷑¬
uelut gñri subiciunt᷑ uirtus gͥ bene c̃stitȩm̃tis ÷ habitus : Maxima ꝓpositio: Qđenĩ singulis partib inest

Expanded text:
praeter hos omnes ex communiter accidentibus. Quae cum ita sint, eum prius locum qui a toto sumitur inspiciamus. praeter hos omnes ex communiter accidentibus. Quae cum ita sint, eum prius locum qui a toto sumitur inspiciamus. Omnis virtus utilis est, justitia autem virtus est, ergo justitia utilis est. Quaestio de accidenti, id est, an accidat justitiae utilitas. Locus is, qui in maxima propositione consistit. Quae generi adsunt et speciei. Hujus superior locus a toto, id est a genere, virtute scilicet, quae justitiae genus est. Rursus sit quaestio, an humanae res providentia reguntur. Quaestio denascuntur, aut enim a generis partibus quae sunt species, aut ab integri, id est totius quae partes tantum proprio vocavelut generi subjiciuntur: virtus igitur bene constitutae mentis est habitus. Maxima propositio; quod enim singulis partibus inest,