comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numero qui requiem designaret: dari
decebat. Neq hoc pretereundum. quod ido
numerus quinquagenarius significationi
internȩ quietis aptatur. quia ex septem sep¬
timanis & monade ꝑficitur. Sex quippe
diebus in lege popłs oꝑari. septima quiesc̾e̾.
sex annis arare & metere. septimo issusẽ
ce̾sare: quia & dñs sex dieb mundi ornatum
per fecerit. septimo aboꝑe suo cessauerit. Qͥb
omnib misticȩ ammonemur: quod hi qui
in hoc seculo quod sex ȩtatib constat. bonis
oꝑib pro dño instant: in sabbatum infut᷑o
idẽ ĩrequiem adño inducunt᷑ eternam.
Quod autem septem dies uel anni septies
d cunt᷑. multiplicem eiusdem requiei abun¬
dantiam designant: inqua premium illud
sublime datur electis. de quo apłs ait. quod
oculus non uidit nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit quȩ preparauit
deus diligentib se. Cuius premii cognitio¬
nem quia in cor hominis idẽ humana ad¬

Expanded text:
numero qui requiem designaret, dari numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis operibus pro Domino instant, in Sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam desisublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Cujus praemii cognitionem quia in cor hominis, id est, humana ad
Abbreviated transcription (Latin):
enim quinquagesimus annus in lege ui-¬
beleus. idest dimittens siue mutatus ap¬
pellari iussus ẽ. in quo populus ab om̃i
oꝑatione quiesceret. omnium debita laxa¬
rentur. serui liberi redirent: annus ipse
maiorib sollempniis ac laudib diumis
eminentior cȩteris existeret: merito ꝑ hunc
numerum illa summȩ pacis tranquillitas
indicatur. qͣndo sicut apł̃s ait. canente no¬
uissima tuba mortui resurgent. & nos im¬
mutabimur in głam. Ubi cessantib huiꝰ¬
seculi laborib & erum nis. dimissis om̃i¬
um culparum debitis in sola diuinȩ uisi-¬
onis contemplatione cunctus ȩlectorum po¬
pulus mȩternum gaudebit: impleto illo
desiderabili dñi ac saluatoris nr̃i manda¬
to: uacate & uidete. qm̃ ego sum deus Ad
qͣm profecto uacationẽ & uisionẽ incom¬
mutabilis ueritatis. quia non nisi ꝑobser¬
uantiam preceptorum elestium. & sp̃c
sancti donum ꝑtingit᷑. recte & legem de¬
calogi. & eiusdem sp̃c grãm in eo dierum

Expanded text:
 Quinquagesimus etenim annus in lege Jubilaeus, id est dimittens sive mutatus, appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quiesceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent. Annus ipse majoribus solemniis, ac laudibus divinis eminentior ac caeteris existeret. Merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando sicut Apostolus ait canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gsaeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam profecto vacationem et visionem incommutabilis Veritatis, quia non nisi per observantiam praeceptorum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, recte et legem decalogi, et ejusdem Spiritus gratiam in eo dierum
Abbreviated transcription (Latin):
emm cesar auobis
exigit impressionem
imaginis suȩ. sic &
deus: ut quemadmo¬
dum illi redditur nummus. sic & deo ani¬
ma lumine uultus eius illustrata atq
signata. Unde psalmista. Signatum est
inquit in nobis lumen uultus tui domine.
Hoc quippe lumen ẽ totum hommis: &
uerbum bonum quod non oculis sed m̃te
conspicitur. Signatum autem dyxit in no¬
bi. tinqͣm denarius signatur regis ima¬
gine. Nom mnim factus est adimaginẽ
& similitudine un am peccando corrupit
bonum gͥ eius est uerum atq cc̃aum: si re¬
nascendo signetur. Et non potuerunt
uerbum eius rep̃hendere coram plebe: & mi¬
rati inresponsis eius tacuerunt. Dñe .xxiiii.¬

Expanded text:
m Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei , quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe; et mirati in responsis ejus, tacuerunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ihesus. Cunis ẽ imago hȩc. & suꝑscrip¬
tio: Qui putant interrogationẽ saluato¬
ris ignorantiam ẽẽ & non dispensationẽ:
discant ex presenti loco quod ũtiq potuerit
scire iħc. cuius imago eẽt innummo. S
interrogat: ut ad sermonem eorum com¬
petenter respondeat. Dicunt ei. Cesaris.
Tunc ait islis. Reddite gͦ quȩ sunt cesa¬
ris cesari: & que sunt dei deo. Cesarẽ
non putemus augustum: sed tybert¬
um significari priuignum eius: qui in lo¬
cum successerat uitrici sub quo & passus
ẽ dominus. Omnes enim reges romani
a primo gaio cesare qui imꝑium arripu
ait reddite quȩ sunt cesaris cesari: idẽ
numinum. tributum. & pecuniam. &
quȩ sunt dei deo: idẽ decimas. pͥmitias
& obsationes. ac uictimas sentiamus: quomodo
& ip̃se reddit cributa pro se & petro. & deo
teddit quiȩ dei sunt. patris faciens uolunta¬
tem. Et aucherites mirati sunt. Qui credere
debuierns ad tantam sapientiam mirati

Expanded text:
Jesus: Cujus est imago haec, et superscripJesus: Cujus est imago haec, et superscriptio? Qui putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo; sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei: Caesaris. Tunc ait illis: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari; et quae sunt Dei Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium significari privignum ejus, qui in locum successit ipsius, sub quo passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripueait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, id est, nummum tributum, et pecuniam: et quae sunt Dei Deo, decimas primitias, et oblationes, ac victimas sentiamus: quomodo et ipse reddidit tributa pro se et Petro ; et Deo reddidit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem . Et audientes, mirati sunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate doces: & non est tibi cura de aliquo
Non enim respicis personam hominum.
Dic gͦ nobis: quid tibi uidetur. Licet censũ
dari cesari an non: Blanda & fraudulenta
interrogatio. illuc prouocat respondentem
ut magis dm̃ qͣm cẽsarem timeat. & dicat
non debere tributa solui: ut statim audi¬
entes herodiam seditionem contra .romanos
principes teneant. Cõgnita autem iħc ne¬
quitia eorum ait. Quid me temptatis
hẏpõcrite Prima uirtus ẽ respondentis.
interrogantium mentem cognoscere &
non discipulos. sed temptatores uocare.
Hypõcrita gͦ appellatur qui aliud est. &
aliud simulat: idẽ aliuo oꝑe agit. aliud
uoce pretendit. Ostendite inquit michi
nuimmisma census. At illi obtulerunt
ei denarium. Sapientia semꝑ sapienter
agit: ut suis potissimum temptatores
sermonib confutentur. Ostendite michi
denarium inquit: hoc ẽ genus nummi.
quod pro decem nummis imputabat᷑. &
habebat imaginem cesaris. Et ait illis

Expanded text:
veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, Non enim respicis personam hominum: Dic ergo nobis quid tibi videtur: Licet censum dari Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos principem teneant. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritae? Prima virtus est respondentis, interrogantium mentem cognoscere, et non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat, id est, aliud opere agit, et aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite, inquit, mihi denarium, hoc est, genus nummi, quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. 179 Et ait illis
Abbreviated transcription (Latin):
gusto iudea subiecta
romanis. quando in toto orbe ẽ. cȩlebrata
descriptio: stipendiaria facta fuerat. Et erat
in populo magna sedicio: dicentib aliis ꝓ
securitate & quiete. quia romam ꝓ omnib
militarent debere tributa per solui:phari¬
seis uͦ qui sibi applaudebant de iusticia
ẽ contrario nitentib. non debere popłi
dei qui decimas solueret. & primitiua da¬
ret: & cȩtera quȩ inlege scripta sunt. hu¬
manis legib subiacere. Cesar augustus
herodem filium antipatrialienigenam
& proselitum regem iudeis constituerat.
quod tributis preeẽt: & romano pareret
imꝑio. Mittunt gͥ pharisei discipulos
suos cum herodianis idẽ militibus herõ¬
dis: seu quos illudentes pharisei quia ro¬
manis tributa soluebant herodianos uo¬
cabant: & non diuino cultui deditos. Qui¬
dam latinorum ridicule herodianos pu¬
tant. qui herodem xp̃m eẽ crederent:
quod nusqͣm omnino legimus. Magi¬
ster scimus quia uerax es. & uiam dei in

Expanded text:
usto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, quia Roma pro omnibus militaret, debere tributa persolvi; Pharisaeis vero qui sibi plaudebant in justitia e contrario nitentibus non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antipatris alienigenam et proselitum Regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodianos putant, qui Herodem Christum esse crederent, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es et viam Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
indicat quia eundẽ patrẽ & dm̃ dis¬
similit̾ habeat ipse quã nos. Ascendo
meũ quia descendi : ad dm urm̃ qͥa
ascenditis. Quia enĩ & ego homo.
ds mͥ est: quia uos ab errore liberati.
ds ẽ uobis. Distincte gͦ mͥ pat̾ & ds

Expanded text:
indicat quia eumdem Patrem et Deum disindicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo meum, quia descendi; ad Deum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendere ñ ualet: restat ut hoc sibi
esse credibile ex ammiratione alia
sciat. habet namq quod ad hȩc si¬
bi sub breuitate respondeat. Constat
enim. quia ipse creauit matrẽ: in
cuius uirgineo utero ex humanita¬
te crearetur. Quid gͥ mirũ si ȩqua¬
lis est patri. qui prior ẽ matre. Pau¬
lo quoq attestante didic imus. xp̃m
dei uirtutẽ & dei sapientiam. Qui
gͦ filium minorẽ putat. patri spe¬
cialit᷑ derogat. cuius sapientiam ẽẽ¬
ei inequalẽ fatetur. Quis & enim ho¬
mo potens ȩquanimit̾ ferret. si quis
ei diceret: magnus quidẽ es. sed ta¬
men sapientia tua te minor ẽ: Ipse
quoq dñs dicit. Ego & pater unum
sumus. Et rursus ait. Pater maior
me ẽ. De quo etiam scriptũ ẽ : quia
subditus erat parentib suis. Quid gͦ
mirũ si ex humanitate sua minorẽ
se patri asserit in cȩlo. Iex qua subie¬
ctus erat etiam parentib in terra:
Ex qua humanitate nunc mariȩ

Expanded text:
prehendere non valet, restat ut hoc sibi prehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ meum. In his nanq uerbis osten¬
ditur. quod maria amplecti uoluit
euis uestigia quẽ recognouit. Sed ei
magister dicit : noli me tangere. ñ
quia post resurrectionem dñs tactũ
renuit feminarũ : cum de duabus
sed cur tangi non debeat. ratio quoq
additur. cum subinfertur. Nondum
enĩ ascendi ad patrem meũ. In corde
trem: cum ȩqualis creditur patri.
Nam quisquis eum ȩqualem ñ credit
patri : adhuc in eius pectore ad pa-¬
trẽ dñs ñ ascendit. Ille gͦ iħm ueraci¬
t̃ tangit: qui patri filium coȩternũ
credit. In corde & enim pauli iam ad
patrẽ iħc ascenderat. cum isdem pau¬
lus dicebat. Qui cũ in forma di ẽẽt.
ñ rapinam arbitratus ẽ ẽẽ se ȩqualem
deo. Unde ioħes quoq redemptorẽ
eum patͥ ȩternitate substantiȩ credit¬
ȩqualem. Sed fortasse aliquis tacita
questione pulsatur: quomͦ filius pa¬
tri ẽẽ ȩqualis possit. Qua ire hu¬
mana natura quod admirando cõ¬

Expanded text:
trem meum. In his namque verbis ostentrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus edes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde cendit, cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes quoque Redemptorem eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando com
Abbreviated transcription (Latin):
Recte hȩc mulier quẽ querit ñ dicit.
& tamen dicit. si tu sustulisti eũ: quia
alteri ñ putat incognitum. quẽ sic
ipsa continuo plangit desiderio. Di¬
cit ei iħus. Maria. Postquam eam
cõmum uocabulo appellauit ex sexu
& agnitus ñ ẽ: uocat ex nomine. Ac
si ei aꝑte dicat. Recognosce eũ. a qͦ
recognosceris. ꝑfecto quoq uiro dici¬
tur. Noui te ex nomine. quia homo
cõmune om̃iũ nrm uocabulũ est:
moyses uͦ ꝓprium. Cui recte dicitur
quia ex nomine scit᷑: ac si ei aperte
dñs dicat. Non te generalit̃ ut cete¬
ros: sed specialit̾ scio. Maria gͦ qͥa
uocatur ex nomine: recognoscit au¬
ctorem. Atq eum ꝓtinus rabboni.
id ẽ magistrum uocat: quia & ipse
erat qui querebat᷑ exterius : et ipse
qui eã interius ut quereret docebat.
Iam uͦ ab euuangłista non subditur.
quid mulier fecit: sed ex eo innuit᷑
quod audiuit. Cui dicitur. Noli me
tangere: nondũ enim ascendi ad pa¬

Expanded text:
Recte et haec mulier quem quaerit non dicit, Recte et haec mulier quem quaerit non dicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam interius ut quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
illi & amor ostenderat. & dubietas
abscondebat. Cuius adhuc ignoran¬
tia exprimitur. cũ infertur. Et nesci¬
ebat quia iħc ẽet. Qui dicit ei. Mu
lier quid ploras: Quem queris: In¬
terroga tur doloris causa. ut auge¬
atur desideriũ: quatinus cum nomi¬
naret quẽ quereret. in amore euis
ardentius estuaret. Illa existimans
quia hortolanus ẽẽt: dicit ei. Dñe.
si tu sustulisti eum. dicito mͥ ubi po-¬
suisti eum: & ego eũ tollam. forsitan
nec errando mulier hȩc errauit:
quȩ iħm hortolanũ credidit. An ñ
ei sp̃ualiter hortͣplanus erat: qui
in enis pectore ꝑ amoris sui semina
uirtutum uirentia plantabat: Sed
quid ẽ quod uiso eo quẽ hortͥo lanũ
credidit. cui necdũ dixerat quen
querebat. ait. Idñẽ si tu sustulisti eũ:
Quasi enim iam dixisset ex cuiꝰ desi¬
derio plangeret. eum dicit quẽ non
dixerat. Sed uis amoris hoc agere
solet in animo: ut quẽ ipse semꝑ co¬
gitat. nullũ alium ignorare credat.

Expanded text:
illi amor ostenderat et dubietas illi amor ostenderat et dubietas abscondebat, cujus adhuc ignorantia exprimitur cum infertur, et nesciebat quia Jesus esset. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium ignorare credat.
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt dnm meũ. Usus namq
sacri eloquii ẽ: ut aliquando ex par¬
te totũ. aliquando uͦ ex toto partẽ
significet. Ex parte enim totũ signi¬
ficat. sicut de iacob filiis scriptũ ẽ:
quia descendit iacob in egyptũ. in
animab septuaginta. ⁊ Ieq enim
in egyptum animȩ sine corporib
descenderunt. sed ꝑ solam animã
totus homo signatur: quia ex par¬
te totũ expͥmitur. Et solũ dñicum
corpꝰ in monumento iacuerat: & ma-¬
ria ñ corpꝰ dñi. sed sublatũ dñm quȩ¬
rebat: uidelicet ex toto designans
partẽ. Hec cũ dixisset conuersa ẽ re¬
trorsum. & uidit iħm stantẽ. & nes¬
ciebat quia iħc ẽẽt. Notandũ quod
maria que adhuc de dm̃ resurrec̃¬
tione dubitabat retrorsum conuer¬
sa est. ut uideret iħm: quia uideli¬
cet ꝑ eandem dubitationẽ suã qua¬
si tergum in dñi faciem miserat:
quẽ resurrexisse minime credebat.
Sed quia amabat & dubitabat.
uidebat & non agnoscebat eum. quẽ

Expanded text:
Tulerunt Dominum meum. Usus namque Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. NotanMaria quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est, videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi terga in Domini faciem miserat quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non cognoscebat; eumque
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo scientiȩ dicit᷑. Et quid ꝑ duo
cherubim. nͥ utraq testamenta sig¬
nantur: Quid uͦ ꝑ propitiatoruĩ
nisi incarnatꝰ dñs figurat᷑. De quo
ioħ̾es ait. Ipse ẽ enĩ ꝓpitiatio ꝓ pec¬
catis nr̃is. Et dũ testam̃tũ uetus
hoc faciendum denuntiat: quod¬
testamentum nouum de dño factũ
clamat: quasi utraq cherubim se
inuicẽ aspiciunt: dũ uultus in ꝓ¬
piciatoriũ uertunt. quia dũ inter
se positũ incarnatum dnm̃ uident.
a suo aspectu non discrepant: quȩ
dispensationis eius misteriũ concor¬
diter narrant. Requirunt mariã
angłi dicentes. Mulier quid plo-¬
ras : Et dicit eis. Quia tulerunt
dnm meũ & nescio ubi posuerunt
eum. Ipsa namq sacra eloquia. quȩ
in nos lacrimas amoris excitant: eas¬
dem lacrimas consolantur. dũ nobis
redemptoris nr̃i speciem ꝓmittunt.
Sed notandũiuxta hẏstoriam ẽ. quod mu¬
lier ñ ait. tulerunt corpꝰ dñi mei: s

Expanded text:
nitudo scientiae dicitur. Et quid per duo nitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quodTestamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed,
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuerat corpꝰ iħii. Quid ẽ quod
in loco dominici corporis duo angłi
uident᷑. unus ad caput atq alius
ad pedes sedens: nisi quod latina
lingua angłs nuntius dicit᷑: & ille
ex passione sua nuntiandus erat. qͥ
& ds ẽ ante scła & homo in fine scłoꝵ
Quasi ad caput sedet angłs cum ꝑ¬
apłm p̃dicatur. quia in pͥncipio erat
uerbum. & uerbũ erat apud d̾m.
et d̾s erat uerbũ. Et quasi ad pe¬
des sedet angłs cum dicitur: uerbũ¬
Possumus etiam ꝑ duos angłos duo
testamenta cognoscere. unum pͥus.
& aliud sequens. Qui uidelicet an¬
głi ꝑ locum dñici corporis sibimet
sunt coniuncti. quia nimirũ utraq
testamenta dũ pari sensu incarna¬
tũ & mortuũ. ac resurrexisse dñm
nuntiant: quasi testam̃tũ prius ad
caput. & testam̃tũ posterius ad pe¬
des sedet. Unde & duo cherubim
quȩ ꝓpitiatorium tegunt. sese inui¬
cem aspiciunt. uersis uultib in ꝑ¬
pitiatoriũ. Cherubim quippe. ple¬

Expanded text:
tum fuerat corpus Jesu. Quid est quod tum fuerat corpus Jesu. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur: unus ad caput atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum. Quasi ad caput sedet angelus cum aedicatur, quia In principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et quasi ad pedes sedet angelus cum dicitur: Et VePossumus etiam et duos angelos duo Testamenta cognet aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe ple
Abbreviated transcription (Latin):
iuilnus amoris portat in pectore.
Hinc rursus ait. Anima mea lique
querentis male dura ẽ: quia in se¬
met ipsa remanet frigida. At si ar¬
dere iam ex desiderio ceꝑit. ad se¬
quendũ quem diligit. lique facta
ꝑ ignem amoris currit. fit deside¬
rio anxia. uilescunt in scło cuncta
quȩ placebant. nichil ẽ quod extͣ
conditorẽ libeat. Et quȩ pͥus delecta¬
bant animũ : fiunt post modũ ue¬
hement̃ onerosa. Nil eius mesticiã
consolatur. quo usq adhuc qui de¬
sideratur ñ aspicitur. Meret mens.
lux ipsa fastidio ẽ. Taliq igne in m̃¬
te decoquit᷑ rubigo culpe: & suc¬
census animus quasi auri more.
quia ꝑ usum speciem ꝑdidit. ꝑ incen¬
dium clarescit. Ista itaq quȩ sic amat.
quȩ se ad monumentũ quod ꝑspexe¬
rat iterũ inclinat : uideamus quo
fructui uis amoris in ea geminat opꝰ
inquisitionis. Sequitur. Uidit du¬
os angłos in albis sedentes. unũ ad
caput. et unum ad pedes. ubi posi¬

Expanded text:
vulnus amoris portat in pectore. vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: Anima mea liquefquaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duocaput et unum ad pedes, ubi posi
Abbreviated transcription (Latin):
tres qui eccłȩ statum custodiunt.¬
bonis nr̃is studiis occurrunt: ut
suo uel uerbo uł scripto. nos doce¬
ant. Quos cum paululum ꝑtransi¬
mus. inuenimꝰ quẽ diligimus : qͥa
redemptor nr̃ & si humilitate ho¬
mo inter homines. diuinitate ta¬
men suꝑ homines fuit. Cũ gͦ tran¬
seuntur uigiles. dilectus inuenit᷑:
ẽẽ conspicimnus. illum qui natura ds̾
ẽ. ẽẽ supra homines consideramus.
Prius gͦ non inueniendus queritur:
ut post inuentus strictius teneat᷑.
Scã et enim desideria ut p̃diximꝰ.
dilatione crescunt. Si autẽ dilati¬
one deficiunt. desideria ñ fuerunt.
hoc amore arsit. quisquis ad ueri
tatem ꝑtingere potuit. Hinc nãq
mea desiderauit te in nocte. sed &
spũ meo in p̃cordiis meis de mane ui¬
gilabo adte. hinc ei iterũ ȩccła
in canticis canticoꝵ dicit. Uulnera¬
ta caritate ego sum. Iustũ quippe ẽ
ut ex uisione medici ꝑtingat ad sa¬
lutem: quȩ ꝑ ȩstum eius desiderii

Expanded text:
tres, qui Ecctres, qui Eccbonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur,esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore tatem pertingere potuit. Hinc namquemea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc ergo sancta in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
quoq inuentionis ingeminat dicens:
quesuii illum & non inueni. Sed
quia diu inuentio non elongat: si
inquisitio non desistat adiungit.
Inuenerunt me uigiles qui custodi¬
unt ciitatem. Nũ quem dilexit
anima mea uidistis: Paululũ cũ
ꝑtransissem eos: inueni quẽ diligit
anuna mea. Dilectum namq in
lectulo querimus: quando in p̃sen¬
tis uitȩ. aliquantula requie. redẽp¬
toris nr̃is desiderio suspiramus. ꝑ
noctem querunus: quia & si iam
in illo mens uigilat: tam̃ adhuc
oculus caligat. Sed qui dilectum
suum non inuenit: restat ut sur¬
gat. ciuitatem circueat. id ẽ scãm
electoꝵ ȩccłam mente & inquisitio¬
ne ꝑcurrat. ꝑ uicos eũ & plateas
quęrat : id ẽ ꝑ angusta & lata gra-¬
dientes aspiciat: si qua inuenire
in eis ualeat. eius uestigia exquirat.
quia sunt nonnulli etiam uitȩ se¬
cularis. qui imitandũ aliquid ha¬
bent de actione uirtutis. Queren¬
tes autẽ nos ugiles inueniunt. qͥ
custodiunt ciuitatẽ: quia sc̃i pa¬

Expanded text:
 inventionis ingeminat dicens: Quaesivi illum et non inveni. Sed quia diu inventio non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Quos enim anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. suum non invenit, restat ut surgat, civitatem circumeat, id est sanctam electorum mente et inquisitione percurrat, per vicos et plateas quaerat, id est, per angusta et lata gradiens, et aspiciat ut si qua invenire in eis valeat, ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habent de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt, qui custodiunt civitatem, qui sancti Pa
Abbreviated transcription (Latin):
simplex uidetur & aꝑta res¬
ponsio. sanctas feminas xp̃i
absentiam non ferentes. ꝑ totam no¬
ctem. non semel nec bis. sed crebro
ad sepulchrum dñi cucurrisse p̃sertĩ
cum terrȩ motus & saxa dirrupta.
& sol fugiens. & rerũ natura turba¬
ta. & quod his maius ẽ desiderium
saluatoris somnũ ruperit feminarũ.

Expanded text:
simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
erfectorum est solidus cibus: eoꝵ
qui ꝓ consuetũdine exercitatos
habent sensus ad disc̾retionẽ boni
ac mali. Qua ꝓpter intermittentes
inchoationis xp̃i sermonẽ: ad ꝑfecti¬
onem feram᷑. non rursum iacientes
funddamentũ pęnitentiȩ ab oꝑibus
mortuis & fidei ad c̃m. baptismatũ
doctrinȩ. impositionis quoq manu¬
um. ac resurrectionis mortuoꝵ. & ui¬
dicii ȩterni. Et hoc faciemus. si qui¬
dem ꝑmiserit d̾s. Impossibile ẽ enim
eos qui semel sunt illuminati. gusta¬
uerunt etiam donũ cȩleste. & parti

Expanded text:
erfectorum autem est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali quapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem ad perfectionem feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum baptismatum doctrinae inpositionis quoque manuum ac resurrectionis mortuorum et iudicii aeterni et hoc faciemus siquidem permiserit Deus inpossibile est enim eos qui semel sunt inluminati gustaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
pe nature. Qui enim primus om̃iũ
resurrȩxit: eius plenitudins est por¬
tio quam precessit. & pie creditur hoc
quod est in capite inchoatum. in mñ¬
bris quoq esse complendum: quia
sicut in adam omnes moriuntur:
ita & in.xp̃o omnes uiuificabuntur.
Amplectentes igitur dilectissimi xp̃i¬
ane spei unicum pignus. non diuella¬
mur a compage corporis. xp̃i: in quo ha¬
Nam cum incorꝑea sit substantia dei
quomͦ corporaliter in xp̃o habitat: nisi
quia caro nr̃i generis facta est caro de¬
in quo sumus etiam suscitati. ut pos¬
simus cum apło dicere: nr̃a autem
conuersatio in cęlis est: unde etiam
saluatorem expectamus dñm iħm¬

Expanded text:
pe naturae. Qui enim primus hominum pe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . CAP. V. Amplectentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage corporis Christi: In quo ha. Nam cum incorporea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Dein quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est: unde etiam Salvatorem exspectamus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ri. despicientes mansuetudinẽ iudica¬
ti : ut ꝑsecutores ueri di. & negatores
ueri hominis impietas una sociaret:
dum serui formã in xp̃o & iudei ȩsti¬
mant solam. & heretici asserunt fal
quȩ substantia saluatoris affixa sit
ligno. quȩ iacuerit in sepulchro: &
reuoluto monumenti lapide quȩ
tercio die caro surrexit. uel quale
corpus iħe discipuloꝵ uisui clausis
ad eos ostris ingressus intulerit. cum
ad abigendam cernentium diffiden¬
tiam inspici oculis. digitisq tractari.
patentes adhuc fixuras clauorum. et
recens conpuncti lateris uulnus exibe¬
ret. At si in tanta luce ueritatis tene¬
bras suas heretica obduratio non re¬
liquit. ostendant unde sibi spem uitȩ
polliceantur ȩternȩ: unde resurrectio¬
nis. xp̃i credunt se esse consortes. Hon
enim possunt cum apło dicere: xp̃c
resurrexit a mortuis primitiȩ dormi¬
entium: quia non sunt primitie ho¬
minum: si non sunt de humana stir¬

Expanded text:
ri, despicientes mansuetudinem judicari, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asserunt falsquae substantia Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dicere: Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium , quia non sunt primitiae hominum, si non sunt de humanae stir
Abbreviated transcription (Latin):
maxillas in palmas: uultum autem
meũ non auerti a confusione sputoꝵ.
Quod itaq uerbi caro patiebatur. ñ
uerbi erat pęna sed carnis : cuius inui¬
riȩ atq supplicia etiam ad impassibilẽ
redundabant: ut merito ei dicantur
illata. quȩ in ipsuis sunt corpus ad¬
missa. dicente apło. si enim cognouis¬
sent. num quã dñm maiestatis cruci¬
fixissent. Obcecati enim iuidȩi malitia
sua: in quod prorupissent fãcinus nes¬
ciebant. Unde misericors iħc. qui eti
te saluare: ꝓ ignorantia seuientium
de crucis altitudine supplicabat dicens.
Pater ignosce illis: non enim sciunt
quid faciunt. Nec intellectu enim
cordis. nec auditu auris. nec oculoꝵ
intiutii sentiebant: quẽ falsis testi¬
moniis appetissent. quem affigi pati¬
bulo coegissent. dum in corpore ho¬
minis non agnoscunt substantiam
deitatis. iderunt humilem. & ñ
adorauerunt uniuersitatis auctorẽ.
nec intellexerunt potestatẽ iudicatu¬

Expanded text:
maxillas meas in palmas; vultum autem maxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione sputorum . Quod itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde misericors Dominus Jesuste salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicatu
Abbreviated transcription (Latin):
te proterneret. Quia uero saluando
humano generi alterus operis ratio
congruebat. nec posset sanguis xp̃i p̃
tium credentium fieri. si redemptor
se non sineret comprehencdi: admisit
inse impias manus. & cohibita ẽ po¬
tentia deitatis : ut ꝑueniretur ad
głam passionis. Cuius utiq in anis
fuisset species. & nulli ꝓfutura ima¬
go tolerantiȩ. nisi uera diuinitas. ue¬
ris se humanȩ carnis sensibus indu¬
isset. & unus dei atq hominis filius
aliunde intemerabilis. aliunde pas-¬
sibilis mortale nr̃m. ꝑsuũ immorta¬
le renouaret. Et ideo mestitudine.
ideo fortitudine non carebat. ut ad
eumcendas huiusmodi ꝑturbationes.
non solũ sacramento nos susceptionis:
sed etiam exemplo fortitudinis robo.¬
raret. Nam iniusta uideretur euis
ad patientiam cohortatio: cui nulla
esset in nr̃a infirmitate communio.
Ueras autem dñi passiones: isaias ꝓ¬
pheta ipsius uoce prenuntiat dicens.
Dorsum meum dedi in flagella. et

Expanded text:
te prosterneret. Quia vero salvando te prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infirmitate communio. CAP. III. Veras autem Domini passiones Isaias propheta ipsius voce praenuntiat, dicens: Dorsum meum dedi in flagella, et
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ sit. ex oꝑum qualitate sentimꝰ.
Nec diuina enĩ humanis preiudicant᷑.
nec humana diuinis : cũ ita in id ip¬
sũ utraq concurrant. ut in eis nec ꝓ.¬
prietas assumatur. nec ꝑsona gemine
habeat sacramentum paschale tracte¬
mus. Nam exardescente ad effectum
sui sceleris seuitia uidȩoꝵ. cum ds ẽẽt
in xp̃o mundum reconcilians sibi:¬
nulla uis templo corporis eius nisi
ꝑmitteret potuisset inferri. Si quidẽ
terribilis illa militum cohors. & a
principib ac phariseis missa cum gla-¬
diis & fustibus multitudo. ita una
dñi uoce ꝑculsa sit : ut cum turbȩ
dixissent iħm se querere nararenum.
respondissetq ego sum. nemo eoꝵ sub¬
sisteret: sed om̃s simul amisso membroꝵ
officio retrorsum acti elisiq corrũe¬
rent. In quo utiq diuinȩ erat potesta¬
tis indicium : quȩ impioꝵ conatus ñ
armis contrariis. neq ullius creaturȩ
potentis auxilio. sed sola uerbi uirtu¬

Expanded text:
turae sit ex operum qualitate sentimus; turae sit ex operum qualitate sentimus; nec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec persona geminethabeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui sceleris saevitia Judaeorum, cum Deus esset in Christo mundum reconcilians sibinulla vis templo corporis ejus, nisi ipse permitteret, potuisset inferri. Siquidem terribilis illa militum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, ita una Domini voce perculsa fuit, ut cum turbae dixissent Jesum se quaerere Nazarenum, et ipse respondisset, Ego sum ; nemo eorum subsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtu
Abbreviated transcription (Latin):
pape.
ermonem dilec̃¬
ita expectatio¬
ni ur̃ȩ intelli¬
go esse redden¬
dum: ut offici¬
um disserendi & festo paschali ser-¬
uiat. & ausibus impii erroris occur¬
rat. Qui enĩ d̃i filium ueram nr̃e car¬
nis negant suscepisse naturam. inimi¬
ci sunt fidei xp̃iane. & euuangelicã
predicationẽ nimis impudenter un¬
pugnant: ut scđm ipsos crux xp̃i aut
simulatio fuerit fantasmatis. aut sup¬
pliciũ deitatis. Quod a cordib pioꝵ
longe est repellendũ. quia catholica
integritas nec maculam ꝑfidiȩ. nec
rugam potest habere mendacii: quȩ
tur : ut nec falsum hominẽ. nec dm
dicat fuisse passibilem. Quãuis gͦ ab
illo initio quo in utero uirginis uer¬
bũ caro factũ ẽ. nichil uinquã inter
diuinã humanãq substantiã diuisi¬
onis exciterit. ut ꝑ om̃ĩa increm̃ta
corporea unius ꝑsonȩ fuerint totius
temporis actiones: ea ipsa tam̃ quȩ
inseparabilit̾ facta sunt. nulla ꝑmix¬
tione confundimꝰ: sed quid cuius na¬

Expanded text:
AP. Sermonem, dilecita exspectationi vestrae intelligo esse reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant: ut secundum ipsos crux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae tur, ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt, nulla permixtione confundimus: sed quid cujus na
Abbreviated transcription (Latin):
Non te iuuat õ homo quod dicis dñe
dñe : nisi intimore seruieris dño: nisi
alacriter mandata eius impleueris: nisi
omnem eius feceris uoluntatem. insi
litate auerteris. omnemq iniquitatẽ
despexeris. Gratis clamas. uociferas: gra-¬
tis exaltas uocem tuam. dicens: dñe dñe.
Testem mobedientiȩ tuȩ uocas eum. do¬
minum nominans. non timens sicut
dñm. neq intremore ei seruiens. Hoc¬
ibit in regnum celorum: sed qui oꝑa dig¬
na meo nomine facit: & conuersationẽ
dignam meȩ sanctificationi adimplet.

Expanded text:
Non te juvat hoc quod dicis, Domine, Domine, nisi in timore servieris Domino, nisi alacriter mandata ejus impleveris, nisi omnem ejus feceris voluntatem, nisi ueris, omnemque iniquitatem eris. Gratis clamas, vociferas gratis, exaltas vocem tuam, dicens: Domine, Domine, testem inobedientiae tuae vocas, eum Dominum nominans, non timens sicut Dominum neque in tremore ei serviens. Noibit in regnum coelorum, sed quia opera digna meo nomine facit, et conversationem dignam meae sanctificationi adimplet.
Abbreviated transcription (Latin):
Hodie non solum paradysi possessores fir¬
mati sumus. sed etiam celorum in ap̃o
suꝑna penetrauimꝰ: ampliora adepti ꝑ
seramus inuidiam. Nam qͦs uirulentꝰ
inimicus pͥmi habitaculi felicitate deie.¬
cit. eos sibi concorꝑatos dei filius ad patͥs

Expanded text:
Hodie enim non solum paradisi possessores firHodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti peseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris
Abbreviated transcription (Latin):
erat & natꝰ & passus & mortuus. Unde be¬
atissimi apłi omnesq discipuli. qui de exi¬
tu crucis fuerant crepidi. & de fide resurrec¬
tionis ambigui. ita sunt ueritate ꝓspieua
roborati: ut dño in celorum eunte sublimia
non solum nulla afficerent᷑ tristicia. sed etiã
magno gaudio replerent᷑. Et reuera mag¬
na & ineffabilis erat giudendi. cum incon¬
spectu scẽ multitudinis supra omnium cre
aturar ũ cȩlestium dignitatem humani
generis natura conscenderet. suꝑ gressura
angłicos ordines. & ultra archangłorum
altitudines. eleuanda: nec ullis sublimi¬
tatib modum sue ꝓuectionis habitura.
nisi eterni patris recepta consessu. illius
głiȩ sociaret᷑ in throno. cuius naturȩ copu¬
labat᷑ infilio. Quia gͥ. xp̃i ascensio. nr̃a pro¬
uectio ẽ: & quo precessit gła capitis. eospes
uocat᷑ & corꝑis. dignis dilectissimi exultemꝰ
gaudiis: & pia gr̃arum accione lȩcemur.

Expanded text:
erat natus, et passus, et mortuus. Unde beerat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet supergressura angelicos ordines, et ualtitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur.
Abbreviated transcription (Latin):
conuescentium aꝑunt᷑ obtutus: multo fe¬
licius horum oculis patefactis: quib nat᷑e
suȩ manifestata ẽ głificatio. qͣm illorum
gen̾is nr̃i pͥncip um. quib preuaricatio¬
nis suȩ ẽ in gesta confusio. Inter hec autẽ
gitationib estuarent: & apparuisset in
medio eorum dñs dixissetq pax uobis.
ne hoc ineorum remaneret opimionibus
quod uoluebatur incordib. putabant
enim sp̃m se uidere non carnem. redargu¬
it cogitationes aueritate discordes. Ingerit
dubitantium oculis manentia manibus
suis & pedib crucis signa. & ut diligentiꝰ
ꝑtractet᷑ inuitat: quia ad sananda infide¬
lium cordium uulnera. clauorum &e lancee
erant seruata uestigia: ut non dubia fide
sed constantissima scientia teneret᷑ eam na¬
turam dei in consesstram throno. quȩ ia¬
dilectissimi quod inter resurrectionẽ dñi
& ascensionẽ eius exactum ẽ. hoc prouiden¬
tia dei curauit. hoc docuit. hoc suorum

Expanded text:
convescentium aperiuntur obtutus; multo feconvescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. CAP. III. Inter gitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, quae jadilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum