comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n mota ẽ.t̾ra. Ic cũ ueritatis uestigia inmte audientium
figuntur. ipsa mens insui consid̾atione turbata . moue¬
tur. Hinc psalmista ꝓpeccatorib exorat. dicens. Quise¬
des suꝑ cherubin: moueat᷑ t̾ra. Hinc ꝓ afflictis ⁊ peniten-¬
tib dep̃cans ait. Cõmousti t̾rã ⁊ conturbasti eã sana
contriciones eius qs commota ẽ. Terra quippe cõmota
⁊ tonturbata ẽ: peccator decognitione reatꝰ sui anxiꝰ
nad penitentiȩ lamenta ꝑductus. Peccanti & enu¬
homini dictũ ẽ: t̾ra es nnt̾rã ibis. Exoret gͦ ut sanet᷑
contrictio t̾rȩ. qr mota ẽ: quatinꝰ peccator qui deculpi ᷤ
suis affligitur. decelestis misedĩȩ gaudio consoletur. H est
itaq uox cõmotionis magne. qñoo unusqͥsq sua acta
diudicans. inaffuctione penitentiȩ ꝑturbatur. S quid
uox ipsa dicat audiamꝰ. Benedicta gładnĩ deloco suo.:
Locꝰ enĩ malignispẽ fuerant corda peccantiuĩ: s cũ sibi¬

Expanded text:
mota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator, qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ p̃dicationis qui fit ad corda peccantiũ lam̃ta penitenti¬
ũ sequunt᷑ : Peru̾si & enĩ quiq dũ pͣua agunt ⁊ auistis rec¬
ta non audiunt. nescint quam sint grauia quȩ commit¬
tunt: atq ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi st̃.
Q iacentes inculpis quasi mollit̾ quiescunt: sic̃ dequodã pec-¬
catore n securo ppło dr̃. Requieuit infecibꝰ suis q̃c securꝰ
iacuit impeccatis suis. Cum uͦ audire ꝑuersi u̾bũ p̃dicati-¬
onis ceꝑint. quȩ sint supplicia et̾na cognosce̾. qui t̾ror uidi¬
cii. quã subtił ex aminatio desinguł quibusq peccatis:
ilico contremiscunt. implentꝰ gemitib inõ se capientibus
suppiriis anxiant᷑: atq magno pauore concussi in luctu
audiuntꝰ. Qui enĩ priꝰ quieti iacebant inuuln̾e̾. tacti pꝰ¬
modũ manu medicinȩ cum dolore redeunt adsalutẽ. De

Expanded text:
qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? Perversi enim quippe, dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in fecibus suis, quia securus jacuit in peccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctuaudiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae cum dolore redeunt ad salutem. Se
Abbreviated transcription (Latin):
exortationis u̾bũ insemet ipsis ĩa carnis in mundiciã
uineunt. corpꝰ incastitate custodint. nec tñ adhuc.
animũ sic̃ debent ꝓximis inclinant s ꝑ rigorẽ suꝑbie
iniꝗͣ cogitatione se eleuant. Inistis pars una cõpluta-
est qc fructũ fec̃. ⁊ pars quȩ compluta nõ ẽ. aruit qs
exordationis u̾bũ non plene suscipiens. abono oꝑe

Expanded text:
exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ subtilius intellige̾. ⁊ aꝑtiꝰ dicere ualemꝰ: Ait enĩ.:
Ꝙ assumpsit me spc̃. Predicatorẽ spc̃ adsumit. cum¬
eiꝰ mentẽ in amorẽ dĩ omp̃is eleuatã at̾renis iã de¬
si deriis alienã reddit. ut nicħ ei age̾ libeat. nisi ea qͥb
lucra sp̃alia congreget. ⁊ ad regna celestia cotidia¬
nisui oꝑis fructũ porcet Unde ⁊ nob̾ p̃dicatoribus
iubetur. oꝑamini nõcibũ qui ꝑit. s qui ꝑ manet
inuitã et̾nã. Bene autẽ subditur. ⁊ audiui pꝰme uo

Expanded text:
et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in
Abbreviated transcription (Latin):
cur se humilitate tanta uoluntati discipłoꝵ magist̃
egregiꝰ sociauit. ut neq ipse ad iscipłis. neq ab eo in¬
compassiomis causa diuisi uident᷑ nͥ qe sollicito ꝓui¬
dentie occło attendit. quod plerunq dũ alt̾ donat alt̃
irascitur: Et quale ẽ.iã miscd̃ie sacrificiũ qd̾ cũ discor¬
dia ꝓximi offertur: Un̾ recte ait. ut ñ circũ uenia
conspicit pietatis negotiũ fecisse. Imꝑ fectũ enĩ boñ:
qd sic agit᷑. ut ne quid eiꝰ ex alio late̾ mali sub repat. ñ
attendatur. nͥ forte hoc qd̾ sine cuiꝰ piã scandalo fieri
dilectioni faciamꝰ qs in nr̃o bono oꝑe aliqn̾ cauendũ
spondit dicens: Reges t̾rȩ aquib accipiunt tributũ
uł censũ afiliis sius. an abalienis: Cui cũ dicet᷑ abalie-¬
nis: ilieo respondit. E ub̾i sunt filii S pꝰ quã liberũ
se eẽ. monstrauit. ne fortasse cupiã seandalũ facẽt sub-

Expanded text:
cur se humilitate tanta voluntati discipulorum magister cur se humilitate tanta voluntati discipulorum magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo compassionis causa divisi viderentur, nisi quia sollicito providentiae oculo attendit, quod plerumque dum alter donat, alter irascitur? Et quale est jam misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximi offertur? Unde recte ait: Ut non circumveniamunde alterum conspicit pietatis negotium fecisse. Imperfectum enim bonum est quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere mali subrepat non attendatur, nisi forte hoc quod sine cujuspiam scandalo fieri um vestrae dilectioni faciamus quia in nostro bono opere aliquando cavendum spondit; dicens: Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum? a filiis suis an ab alienis ? Cui cum diceretur, ab alienis, illico respondit: Ergo liberi sunt filii. Sed postquam se liberum esse monstravit, ne fortasse scan
Abbreviated transcription (Latin):
creator dic̃. Si occłs tuus simplex fuerit: totũ corpꝰ
tuũ lucidũ erit. Occłm uidł intentionẽ. corpꝰ uͦ actio¬
nẽ nominans. qr si nrã intentio apd̾ dm̃ sĩplex fuerit. ineiꝰ
iudicio nrã actio tenebrosa ñerit. Igit᷑ qr scĩ uiri sollert᷑
iniuigilant. ut se undiq aspiciant. uͥq custodiant. ne aut
mala ꝓꝑte̾a ipsa appetant᷑: ut ħ eadẽ subspecie bonoꝵ agãt
scilicet ne se eis uitia uirtutes eẽ. me morant᷑ : totũ corpꝰ¬
tuũ plenũ incircuitu occłis ħnt qr omĩs eoꝵ actio pro
uidentia sollicitudinis n repletur & cirẽdat᷑ Hinc
est qd̃ paulꝰ apłs dũ cuidã penitenti deꝑpetrato faci¬
nore chorinthios ꝓspice̾t uoluisse misereri ait. Si
cui aliquid donastis ⁊ ego. Nã ⁊ ego quod donaui ꝓ¬
pt̾ uos imꝑsona xͥ ut ñ circũ ueniam᷑ a sathana. Nõ
enĩ ignoramꝰ cogitationes eiꝰ. Si enĩ parcendũ erat

Expanded text:
creator dixit: « Si oculus tuus simplecreator dixit: « Si oculus tuus simplelucidum erit . Oculum videlicet intentionem, corpus vero actionem nominans. Quia si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Igitur quia sancti viri solerter invigilant ut se undique aspiciant, et ubique custodiant, ne aut mala propter ea ipsa appetant, aut haec eadem sub specie bonorum agant, scilicet ne se eis vitia virtutes esse mentiantur, totum corpus plenum in circuitu oculis habent, quia omnis eorum actividentia sollicitudinis et repletur et circumdatur. 3. Hinc est quod Paulus apostolus dum cuidam poenitenti de perpetrato facinore Corinthios prospiceret voluisse misereri, ait: Si cui aliquid donastis, et ego. Nam et ego quod donavisti, ut non circumveniamur a Satana: non enim ignoramus cogitationes ejus . » Si enim parcendum non erat,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictũ ẽ. designant᷑. Corꝑa aĩaliũ ĩtaq icireo plena oc¬
cłis describuntur. q̃c scõꝵ actio aboĩ parte circũ specta
ẽ: bona desid̾abilit̾ ꝓuidens: mala sollert̾ cauens. E ħẽ.
laboriosiꝰ. uͥ scõꝵ mens uehem̃t̃ in uigilat᷑ ne se ante eoꝵ
occłos mala eor subonoꝵ specie abscondant. Circũspe
excedit inu̾bis. ⁊ uidĩ appetit lib̾tas puritatis. Nec sic
sit humił ut formidolosa: qr aliqn̾ timor extringit ai¬
mũ ut loqͥ q̃ recta sunt ñ p̃sumat s tm̃ inipsa humi da
cogitatione humilititẽ ẽẽ. se simulat. Nec sic sit par¬
ca ut tenax sit. qc pler̃q tenatia parsimonia appetit
ita estimans ut uste ac necessarie uideat᷑ tenere: qͥcqͥd
egenti ꝓcrimo miscd̾it̾ ñ uult ĩpend̾e. Nec sic sit miseri¬
aliud ea quȩ possident᷑. sine m̾cedis intentione disꝑ¬
ge̾. ¶c quid gͦ agit᷑ in radice intentionis pensendum :
quo mi̾to apird iudiciũ creatoris habeatur. Uñ nisdẽ

Expanded text:
rco plena oculis describuntur; quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Et hoc est laboriosius, ubi sanctorum mens vehementer invigilat, ne se ante eorum oculos mala sub bonorum specie abscondant. Circumspecexcedit in verbis; et videri appetit libertas puritatis ne sic sit humilis ut formidolosa: quia aliquando timore stringit animum, ut loqui quae recta sunt non praesumat, sed tamen in ipsa timida cogitatione humilem esse se simulat. Ne sic sit parca ut tenax sit: quia plerumque tenacia parcimonia appetit aestimari ut juste ac necessarie videatur tenere, quidquid egenti proximo misericorditer non vult impendere, ne sic sit miserialiud ea quae possidentur sine mercedis intentione dispergere. Quidquid ergo agitur in radice intentionis, pensandum est, quo merito apud judicium creatoris habeatur. Unde et idem
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt qr om̃e qd̃ inos intrat nõ coinquinat hominem.
tunc acceclentes discpłi dixer̃. Scis qe pharisei audi-¬
to ħ u̾bo scandalizati sunt: A tille respondens ait Om̃is
illos. Ceci sunt duces cecoꝵ. Ecce magist᷑ u̾itas ne in-
quoꝵdã cordibꝰ scandalũ gigne̾t᷑ ⁊ qd ñdebuit tribu-¬
tũ dedit: ⁊ rursũ qr generari scandalũ inqͦrundã cor-¬
dibꝰ contͣ u̾itatẽ uidit. in suo eos scandalo remane̾ ꝑ¬

Expanded text:
diceret, quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, et tunc accedentes dixerunt: Scis quia Pharisaei audito verbo scandalizaillos: caeci sunt et duces caecorum . Ecce magistra veritas ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit, tributum dedit. Et rursum cum generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hendi nequeunt Uñ scriptũ ẽ. Extendens celũ sicut pel¬
lem qui tegis inaquis suꝑiora eiꝰ. Quid enĩ celi nomine
nisi sacra scriptura signatꝰ. dequa : i sel sapientie ⁊ luna sci¬
entie.⁊ exantiquis patrib stelle exẽploꝵ atq uirtutũ
lucent: Quod sic̃ pellis extendit᷑: qr ꝑ scriptores suos
exponendo displicatur. Qͥuꝰ aqͣr̾ nomine nisi scĩssimi

Expanded text:
apprehendi nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pelapprehendi nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Quid enim coeli nomine nisi sacra Scriptura signatur? De qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis Patribus stellae exemplorum atque virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quia, per scriptores suos doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi sanctissimi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut gͦ colligunt᷑ titania nigne conburunt᷑: sic in consum¬
matione scłi. Inuolutꝰ itaq liber expanditur: qñdo ħ quod
obscure ꝓlatũ fuerat. ꝑ latitudinẽ intellectus aꝑit᷑. Hunc
inuolutũ librũ ueritas expandit: qͣndo indiscpłis egit
qd scriptũ ẽ. Tunc aꝑuit illis sensũ ut intelligent scrip¬
turas. Dequo adhuc libro subditur qui erat scriptꝰ int̾
iforis: Liber enĩ sacri eloquii intꝰ scriptꝰ ẽ. ꝑ allegoriã.
foris ꝑ historiã. Intꝰ ꝑsp̾alẽ intellectũ. foris autẽ ꝑsensũ
lictẽ simplicẽ. adhuc infirmantib congruentẽ. Intꝰ qr
iniusibilia ꝓmittit: foris qr uisibilia p̃ceptoꝵ suoꝵ rec¬
titudine disponit: Intꝰ qr celestia pollicetur. fors autẽ
qr t̾rȩna contẽptibilia qualit̾ sint uł inusu habenda.
uł exdesidio fugienda p̃cipit Alia nanq desecretis ce¬
quȩ foris p̃cipit patent : s illa quȩ de int̾nis narrat᷑ nõ

Expanded text:
ntur zizania et igni comburuntur, sic erit in consummatione saeculi. » Involutus itaque liber expanditur, quando hoc quod obscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: « Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. » De quo adhuc libro subditur: « Qui erat scriptus intus et foris. » Liber enim sacri eloquii intus scriptus est per allegoriam foris, per historiam. Intus per spiritalem intellectum, forilitterae simplicem, adhuc infirmantibus congruentem. Intus, quoniam invisibilia promittit: foris, quia visibilia praeceptorum suorum rectitudine disponit. Intus, quia coelestia pollicetur; foris autem, quia terrena et contemptibilia qualiter sint vel in usu habenda vel ex desiderio fugienda praecipit. Alia namque de secretis coequae foris praecipit patent, sed illa quae de internis narrat plene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ redemptorisͫ mortẽ ac resurrectionẽ atq adcelos as¬
censionẽ. gaudia ȩt̃na cognonimꝰ qͥ intestimonio di¬
uinitatis eiꝰ apparuisse ext̾iꝰ ciuies nr̃os angłos illius
scimꝰ concupiscamꝰ regẽ. desid̾emꝰ eiues quos cognoui¬
mꝰ atq in hoc scẽ eccłiȩ edificio stantes. occulos impor¬
ta teneamꝰ. Demꝰ tg̃a m̃tis huic corruptioĩ uitȩ tẽ¬
ꝑał intendamꝰ cordis faciem. ad celestis patriȩ liberta-¬
tẽ. S ecce ad huc multa s̃. quȩ nos decura uitȩ torru¬
ptibił p̃munt. Ex gͦ ꝑfecte exire nõ possumꝰ. saltim
inspeluncȩ nr̃ȩ ostio stemꝰ exituri qñdoq ꝓsꝑe per

Expanded text:
esurrectionem, atque ad coelos asesurrectionem, atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoque prospere per
Abbreviated transcription (Latin):
tionis grãm uox suꝑnȩ intelligentiȩ fit inmente t̾otꝰ homo
iã intra speluncã ñ ẽ.qr animũ carns cura nõ possidet. S
stat inostio q̃s mortalitatis suȩ angustias exire meditat᷑:
cipit. necesse ẽ. ut facie uelet qͣs dũ ꝑsuꝑnã grãm ad alti-¬
ora intelligenda ducim᷑. qͣnto subtiliꝰ leuamur: tanto sẽꝑ¬
ꝑ humilitatẽ nosmet ipsos in intellectu nr̃o p̃me̾ debemꝰ.
ne conem᷑ plus saꝑe quã oportet saꝑe s saꝑe ad sobrieta-¬
tẽ. ne dũ nimis inuisibilia discutimus aberremꝰ. ne in
illa natura incorꝑea corꝑei luminis aliqͥd quęramus.
Aurẽ enĩ intend̾e & faciẽ oꝑire ẽ: uocẽ int̾ioris substanti¬
e audire ꝑmentẽ. ⁊ tñ ab omĩ specie corꝑea. occłos cor¬
dis au̾tẽ: ne quid sibi inilla corꝑale animꝰ fin gat: quȩ uͥ¬
q tota᷑ uͥq incircũ scripta ẽ. Nos itaq fr̃s bem̃i qui iã¬

Expanded text:
tionis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo tionis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animam carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur.cipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius lein humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne dum nimis invisibilia discutimus aberremus, ne in illa natura incorporea, corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota, et ubique incircumscripta est. CAP. XII.-- Reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi stabat uͥ corfix̾at. Quid ẽ. aut̃ ppłm colũpnã nub̾ aspi-¬
ce̾ uintab̾ nacłi sui foribꝰ stare atq adorare. ñ qd̃ humana
mens cũ suꝑiora illa atq celestia ut cũnq in enigmate co¬
spicit. iã claustra habitationis corꝑeȩ ꝑ sub leuatã cogi¬
tationẽ exit. atq illũ humilit̾ adorat. cuiꝰ nsi uid̾e sub¬
stantiã ñ ualet. iã tñ eiꝰ potentiã ꝑ inluminationẽ spẽ
mi quiq ⁊ si uirtutẽ plenȩ pensare nõ possunt. tñ ue¬
lud t̾ga aspiciunt . q̃c postrema quȩ p̃ualent ꝑ intelle-¬
ctũ sequuntꝰ. S in ipsis quoq minimis quȩ caꝑe suffi¬
cuint.iã desus papilicmibꝰ quasi exeunt. atq inostiis
stant q̃s ⁊ habitacła carnis relinque̾ ⁊ adilla et̃nȩ ui¬
te gaudia quȩ audiunt ꝓgredi conantur. Hinc est e
qd̃ helias cũ uocẽ dni secũ loq̾ntis audiret. inspeluncȩ
suȩ ostio stetisse describitꝰ. uͤ faciẽ uelasse: qr cũ ꝑ contẽpla¬

Expanded text:
icat. Quid est enim populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa, atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit atque illum humiliter adorat, cujus etsi videre substmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contempla
Abbreviated transcription (Latin):
qr eg̃o uidiciũ nõ cõ p̾hendo. Hinc beatꝰ iob cum ꝑ amicoꝵ dero¬
gantiũ linguas inter dolores uulner̃ pat̾e̾tur iacła u̾borũ:
cogitatione ꝓtimis ad conscientiã recͣurrit. atq ubi m̃tem
solidam hab̾et aspexit dicens. Eece enĩ incelo testis m̃s ⁊⁊ cons¬
cuis m̃s inexcelsis. Qui etiã subdit. Uerbosi amici mei addmñ
adm̃tẽ debemꝰ: int̾i̾orẽ testẽ & iuidicẽ quȩrere. Qͥd eni ꝓ dest
si omis laudent cũ conscientia accuset : Aut quid pot̾it obẽẽ.
si om̃s nos derogent: ⁊ sola nos conscientia defenoat: Beatꝰ
gͦ iob int̾ linguas derogantuĩ inflexa m̃te ꝑsistens q̃c int̾¬
ra se ipugnare̾ falsis sermonibꝰ uidit. incelo testẽ quęsunt.
Hincysaias ait. Popłȩ m̃s qui te beatificant. ipsi te decipiũt.

Expanded text:
cujus ego judicium non comprehendo. Hinc beatus Job cum per amicorum derocujus ego judicium non comprehendo. Hinc beatus Job cum per amicorum derogantium linguas inter dolores vulnerum pateretur jacula verborum, cogitatione protinus ad conscientiam recurrit, atque ubi mentem solidam haberet, aspexit dicens: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . Qui etiam subdidit: Verbosi amici mei, ad Deum ad mentem debemus, interiorem testem et judicem quaerere. Quid enim prodest si omnes laudent, cum conscientia accuset? aut quid poterit obesse, si omnes nobis derogent, et sola conscientia nos defendat? ergo Job inter linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. Hinc Isaias ait: Popule meus, qui beatificant te, ipsi te decipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ui retribuebant mala ꝓbonis detrahebant michi qm̃¬
seq̾bar iusticiã. Bonũ ualde ẽ. quod uistꝰ tribuit q̾n
malae agentib lib̃a uoce contͣdic̾: S ꝑu̾si mala ꝓbo
nis retribuunt. cũ iustis derogant q̃e contͣ eos iustici¬
e defensionẽ seruant. Nõ enĩ iusti humana uidici¬
a s ęt̾ni udicis exam̃ aspiciunt: atq idõ deroganti¬
ũ u̾ba contẽpnunt. Hinc n enĩ derogantibꝰ chorin¬
thiis paulꝰ dicebat. Michi aũ ꝓminĩmo ẽ. ut auob
udicer aut abhumanodie. Qui nec incorde suoun
se rep̾hend̾e potuisset inuenies ad uingit s neq me ip¬
sũ uidico. Uidens autẽ qc ei ad ꝑfectionẽ scĩtatis nec
suũ sufficẽt iudiciũ. subdit. S nõ in hoc iustificatꝰ
sum. Curuͦ non met ipsi dese ipso credidit. causa reddidit ẽum¬
subuingit. Q autẽ uidicat me: dñs ẽ. Aesi aꝑte dicat. Nece
eodẽ uidicio crede uł credendũ me existimo q̃e ille me iudicat

Expanded text:
Qui retribuunt mala pro bonis detrahebant mihi, qQui retribuunt mala pro bonis detrahebant mihi, qiam . Bonum valde est quod justus tribuit, quando male agentibus libera voce contradicit. Sed perversi mala pro bonis retribuunt cum justis derogant, quia contra eos justitiae defensionem servant. Non enim justi humana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. Hinc etenim derogantibus Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero nec sibimetipsi de seipso credidit, causam reddidit cumsubjungit: Qui autem judicat me Dominus est . Ac si aperte dicat: Nec meo de me judicio credendum existimo, quia ille me judicat,
Abbreviated transcription (Latin):
increduli : i sub u̾sores s̃ insuis sermonib derogantes.
tim̃di nõ sunt: ¶c stultũ ualde ẽ. si illis place̾ querimꝰ. quos ñ
place̾ deo scimꝰ. Debent enĩ hab̾e inmetu ⁊ reu̾entia iudici¬
qd̾ dñs redaguit decelo. Na ꝑu̾soꝵ derogatio uite nr̃e ap¬
probatio ẽ: qr iã ostenditur nos aliquid iusticie hab̾e.
si ilł displice̾ incipimꝰ qui nõ placent dõ. Nemo nenĩ
C inimicis ueritatis adu̾sabitur: qui eid̃ u̾itati inmente
sub iugatur. Unde scĩ uiri in uocis lib̾e increpatione
suecensi eos adsua odia excitare nõ metiuint᷑ qͦs om̃
ñ dilige̾ cognoscunt. Quoo ꝓpħa ardent̾ ex̾ibens cre¬
atori om̃iũ quasi in mun̾e̾ obtulit dicens. Non ne
qui te oderunt ds od̾am illos: isuꝑ inimicos tuos
tabescebã : ꝑfecio odio odam illos. ĩnimici facti s̃ mͥ.
Acsi aꝑte dicat. Pensa quantũ te diligo: qͥ tuoꝵ hostiũ
excitare contͣ me inimicicias ñ ꝑtimesco Hin ᷤ it̾m dit̃.

Expanded text:
increduli et subversores sunt, in suis sermonibus derogantes, timendi non sunt, quia stultum valde est si illis placere quaerimus quos non placere Domino scimus. Debent autem haberi in metu et reverentia judiciquod Dominus redarguit e coelo. Nam perversorum derogatio vitae nostrae approbatio est, quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere in ipimus qui non placent Deo. Nemo etenim Et inimicis veritatis adversabitur, 1255 qui eidem veritati in mente subjugatur. Unde sancti viri in vocis liberae increpatione succensi, eos ad sua odia excitare non metuunt, quos Deum non diligere cognoscunt. Quod Propheta ardenter exhibens, creatori omnium quasi in munere obtulit, dicens: Nonne qui oderunt te, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam ? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Ac si aperte dicat: Pensa quantum te diligo qui tuorum hostium excitare contra me inimicitias non pertimesco. Hinc etenim dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dĩ sta iniusticia nti more : ip̃ꝑa animũ tuũ adtẽpta¬
tionẽ. Uñ demonixus qui adnõ sanatꝰ ab ex euntrdemonȩ
De qͦ disc̾pit᷑: scriptũ ẽ. ita. Eł clamans nmultũ disc̾pens eũ ẽx¬
iuit abeo. Quid ẽ. qd obsessũ hominẽ anticsꝰ hostis quem
posessũ nõ disc̾pserat. deserens disc̾psit: nͥ qd̃ plerunq dũ de
corde expellit᷑. acriores ineo teptationes generat. quã

Expanded text:
tem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentatem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentatiiptum est: Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uidł ꝓximi cor t̾rȩnũ: ⁊ pones eñ corã te: scł ut uitã atq
intellectũ illiꝰ intenta m̃te custodias. Et describes ieo ciui¬
tatẽ ierłm: ut ei quȩ sint suꝑna gaudia deuisione pacis
innotescas. Qłi enĩ iã ierłm inlat̾e̾ descripta ẽ. cũ t̾rena mes
ceꝑit quȩ sint illa int̾nȩ pacis gaudia uera cognoscẽ:⁊ ad
conspiciendã głam patͥȩ celestis anͥelare. Quasi int̾ra uisio
pacis describr᷑: qn̾do mens quȩ priꝰ t̾rena sapuerat. ꝑ amorẽ
iã ad contemplandã głam regni celestis eleuatur. S max
ut animꝰ amare celestia ceꝑit: mox aduisionẽ pacis ĩtime
tota se intentione collegit: antiqͦ ille
quã consuenerat tẽp̾tationes admoriet: ita ut plerunq
sic resistentẽ animã tẽptet. sic̃ ante nunquã temptauerat.
qn̾do possidebat. Unde scriptũ ẽ. fili accedens adseruitu¬

Expanded text:
id est, proximi cor terrenum, » pones eum coram te: « scilicet ut vitam atque id est, proximi cor terrenum, » pones eum coram te: « scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem; » ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur: sed mox ut animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus iquam consueverat tentationes admovet, ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat quando possidebat. Unde scriptum est: Fili, accedens ad servitu
Abbreviated transcription (Latin):
ge̾ mistica iubetur: priꝰ filiꝰ hominis appellatur Se.
pe  subleuat᷑ adcelestia ⁊ occultis atq inuisibilib re¬
bꝰ eius mens pascitur. Nlecesse gͦ ẽ. ut int̾ occulta q̃
peniͤ trat filiꝰ hominis uocetur: ut semꝑ agnoscat qd est.
⁊ nunꝗͣ extollatur dehis adquȩ ducit᷑. Quid ẽ. eni ꝓpħȩ
ad sp̃alia subleuato semꝑ fili hominis dic̾e̾. nisi eum in¬
firmitatis ꝓprie memo̾rẽ face̾: ut consciꝰ conditionis
te ei nẽ dr̃. sume tibi latem ⁊ pones eũ corã te. Om̃is & enĩ doctor.
cũ t̾renũ quẽ piã auditorẽ. ad celestis uerbi doctrinã suscipit.
latem assumit. Cui dũ loqui ceꝑit. quȩ sit retributio celestis ꝙ̃x.⁊
quȩ uisio pacis suꝑne ciuitatẽ ierłm describit in lat̾e̾. Quem
corã se ponit: qr intenta m̃te qualitatẽ audientis consid̾at a
id ÷ ꝑfectũ uł defectũ conspiert᷑ Ꝙ iuxta eiꝰ intelligentiã p̾di¬

Expanded text:
rius filius hominis appellatur. Saepe m sublevatur ad coelestia, et occultis atque invisibilibus rebus ejus mens pascitur. Necesse est ergo ut inter occulta, quae penetrat, Filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia elevato semper « Fili hominis » dicere? nisi eum infirmitatis propriae memorem facere, ut conscius conditionis te ei nunc dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te. Omnis enim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit. Cui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere. Quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientis profectum vel defectum conspicit, et juxta ejus intelligentiam praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit. ⁊ cõpunctionis gladio tranfigit. ut nicħ ei
nisi flere libeat. ⁊ fluentis fletuũ macłas lauare. In
tͣꝗͣ etiã aliqn̾do adsublimiora contẽplanda rapitur.
⁊ in eoꝵ desidio suaui fletu cruciat᷑. Dolet se hic ẽẽ. aĩa
uͥ ad huc ꝓstrata ꝑ infirmitatẽ iacet: atq illic adhue
nõ eẽ. uͥ illuminata fortit̾ uigeat. eciã m̃tis occłn ad
mortalitatis tenebras ñ reducat. Hinc itaq hinc ar¬
dor nascitur inmente. luctꝰ ab orut᷑ ex ardore. Et
qr inherere celestibꝰ nec dũ ualet feruore suo in lacri-¬
mis fessa requiescit. S aliud ẽ. cũ de uniꝰ ꝓfectu res
agitur: aliud cũ de edificatione multoꝵ. ea itaq doc¬
trinȩ sermone largiente onõ ꝑfenda sunt. quȩ uitã
audientiũ moresq componant. Nunc gͦ quicquid nõ
ad studiũ bone oꝑationis edificet. ĩ ꝑpħȩ uerbis sicut

Expanded text:
percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei nisi flere libeat, et fluentis fletuum maculas lavare. Inter quae etiam aliquando ad sublimiora 1322 contemplanda rapitur, et in eorum desiderio suavi fletu cruciatur. Dolet se hic esse anima, ubi adhuc prostrata per infirmitatem jacet, atque illic adhuc non esse ubi illuminata fortiter vigeat, et jam mentis oculum ad mortalitatis tenebras non reducat. Hinc itaque, hinc ardor nascitur in mente, luctus oboritur ex ardore. Et quia inhaerere coelestibus necdum valet, fervore suo in lacrymis fessa requiescit. Sed aliud est cum de unius profectu res agitur, aliud cum de aedificatione multorum. Ea itaque doctrinae sermone, largiente Deo, proferenda sunt quae vitam audientium moresque componunt. Nunc ergo quidquid nos ad studium bonae o
Abbreviated transcription (Latin):
funda mist̾ia amagnis expositoribꝰ in tem̃ptata dĩs¬
cutẽ p̃sumo: qua m̃te id faciã agnoscant Non enĩ
hoc temeritate aggredioꝵ: s humilitate. Scio enĩ
qr plerunq multa insacioeloquio quȩ solꝰ intellige̾
non potur corã fr̃ĩb meis positꝰ intellexi ex qͦ intel¬
lectu n ħ qͦ intelligẽ studui: ut scirẽ ex quoꝵ mͥ mito
intellectꝰ daretur. Patet enĩ qr hoc mͥ ꝑillis datur. qͥ¬
bꝰ mͥ prantibꝰ p̃sentibꝰ dat᷑. Exquare largiente dño
agitur. ut & sensus crescat.⁊ elatio decrescat. dũ ꝓpt̾ uos
disco. qd̃ int̾uos doceo. qc uer̃ fateor plerunq uobisc̃
andio quod dico: Quicquid gͦ in hoc ꝓpħa minꝰ intelle¬
xero mee cecitatis ẽ. Siquid uͦ intellige̾ aꝑte potue¬
potentis dĩ gram meiꝰ elo quio quȩdã intelliguntur
melius cũ sermo dĩ secreciꝰ legr̃ ãtq animꝰ culparũ
suar̾ consciꝰ dũ recognoscit qd̾̃ audierit. doloris se iacłõ

Expanded text:
funda mysteria a magnis expositoribus intentata discutere praesumo, qua mente id faciam agnoscant. Non enim hoc temeritate aggredior, sed humilitate. Scio enim quia plerumque multa in sacro eloquio quae solus intelligere non potui coram fratribus meis positus intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut scirem ex quorum mihi merito intellectus daretur. Patet enim quia hoc mihi pro illis datur quibus mihi praesentibus datur. Ex qua re, largiente Deo, agitur ut et sensus crescat, et elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia verum fateor plerumque vobiscum audio quod dico. Quidquid ergo in hoc propheta minus intellexero, meae caecitatis est; si quid vero intelligere apte potueomini gratiam in ejus eloquio quaedam intelliguntur melius cum sermo Dei secretius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum recognoscit, quod audierit, doloris se jaculo
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾e nõ possumꝰ. hanc assidue cognosc̾e ⁊ sollicite con¬
tẽplari insacro eloquio. incelestibꝰ monitis imp̃ceptis sp̃alibus
debemꝰ. Qui cũ dedõ aliquid conspicimꝰ infaciẽ nram̃ cadimus:
ꝗs exmał eruhescimꝰ quȩ nos meminimꝰ ꝑ petrasse. Ibi enĩ
cadit homo  uͥ confunditur. Uñ ⁊ paułꝰ quasi quibꝰdã infaci¬
e iacentibꝰ dicebat. uẽ gͦ fructũ habustis tõ inilt inquibꝰ¬

Expanded text:
e non possumus, hanc assidue cognoscere et sollicite contemplari in sacro eloquio, in coelestibus monitis, in praeceptis spiritualibus debemus. Qui cum aliquid de Deo conspicimus, in faciem nostram cadimus, quia ex malis erubescimus, quae nos meminimus perpetrasse. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habaistis t
Abbreviated transcription (Latin):
eris. Cuncti aut̃ nouimꝰ fr̃s. metallũ ȩris ualde. ẽẽ du-¬
rabile atq omi mͦ sonoꝵ. Quid ÷ gͦ quod aspectꝰ mediato¬
ris clĩ ⁊ hominũ speciei cõꝑatꝰ eris: nisi ħ qd̃ aꝑte nouimꝰ¬

Expanded text:
aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse duaeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei comparatur aeris, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
re sollicite studet ut aut in bonoꝵ conuigatoꝵ uica
aut in arce continentiũ niomĩa quȩ s̃ huiꝰ mundi de¬
linquentiũ. aut etiã ĩp̃dicatoꝵ sũmitatẽ ꝓficiat iã
ciuitatis inmonte posite edificiũ intrat. Nã qui con
sicłare melioꝵa uitã ut ꝓficiat negligit. adhuc extra
sabricã stat. Q si honorẽ quẽ iã scã eccłia inmundo ha-¬
bet admirat᷑ quasi edificiũ foris conspic̃ nobtupescit.
Et quia ext̾ioribꝰ soł intentꝰ ẽ: intus ingressus nõ ẽ Seq̃r.
Et ecce uir cuiꝰ erat species: quasi species ȩris. Ipse signat᷑
inuiro qui figurat᷑ monte: Uir autẽ iste metiri edifici-¬
intͣ scam eccłiã iudicando disponit᷑. E ipse eande scãm
eccłiam portat. ⁊ portando ad celestia subleuat. sic̃ inscõ
quoq ȩuangłio isdẽ redẽptor nr̃ loqr̃ dicens Qui intͣtͣ
uir intelligr̃. qui edificuĩ metit᷑ inmonte. S que̾ndũ
nob̾ẽ. cur de hoc uiid dr̃. cuiꝰ species erat quasi species

Expanded text:
re sollicite studet, ut aut in bonorum conjugatorum vita, aut in arce continentium et omnia quae sunt hujus mundi derelinquentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam care meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat: et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur quasi aedificium foris conspicit et obstupescit: et quia exterioribus solis intentus est, intus ingressus non est. « Et ecce vir cujus erat species quasi species aeris. » Ipse signatur in viro qui figuratur ex monte: vir autem iste metiri aedificiintra sanctam Ecclesiam judicando disponit, et ipse eamdem sanctam Ecclesiam portat, et portando ad coelestia sublevat. Sic in sancto quoque Evangelio idem Redemptor noster loquitur, dicens: Qui intrat vir intelligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed quaerendum nobis est cur de hoc viro dicitur, Cujus species erat quasi species
Abbreviated transcription (Latin):
uita coniigał duci nõ pot̾: flere nõ negligit. Pro
eo enĩ qd̃ ipsa familiaris cura animũ conturbat.
se se ad lacrimas excitat: Ille uͦ iã cuncta quȩ sunt
mundi deseruit. nicħ eiꝰ hab̾e appetit: solius contẽ¬
plationis exercitatione pascit᷑: & spe p̃mioꝵ celesti¬
um cũ fletib letatur Transcendit etiã ipsa quȩ ha¬
bi concessa sunt. cotidianũ cũ dñõ hab̾e secretũ que¬
rit. Nulla eiꝰ animũ p̃t̾e̾untis mundi cura ꝑturbat:
m̃tẽ semꝑ inex pectatione celestiũ gaudioꝵ dilatat
Alius uͦ iã huiꝰ m li cuncta deseruit. eiꝰq mens in contẽ¬
platione celestiũ subleuatur s tñ ꝓ edificatione multo¬
rum locũ regiminis tenens. qͥrii: p̃t̾e̾untibꝰ ex desidio

Expanded text:
a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Domino habere secretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, ejusque mens in contemplationem coelestium sublevatur; sed tamen pro aedificatione multorum, locum regiminis tenens, qui rebus praetereuntibus ex desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ uenire reppellit᷑. ⁊ honorẽ fugiens insacri ordinis
arcẽ subleuatur. S qc sicut ꝑ int̾p̃tẽ nr̃m didicimuᷤ
hebreoꝵ historia nõ habet cementarioꝵ s funicłs¬
li. neud in manu eiꝰ. hoc quod apud nos cerciꝰ habet᷑
expon̾e debemꝰ. Scimꝰ autẽ qd funicłs lineus subtili¬
or ẽ. quã funicłi qui fuint aliunde. Ꝙ qͥd infunicło
lineo nisi subtiliorẽ p̃dicationẽ. id÷ sp̾alẽ debemus ac¬
ciꝑe: Censura &e enĩ legis funicłs fuit s lineus nõ fuit:
qr rudẽ ppłm non subtili p̾dicatione coereuit: in quo

Expanded text:
rem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis rem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia sicut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caementariorum, sed funiculineus in manu ejus, hoc quod apud nos certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit, quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
si in hoc u̾su trans lationẽ ad exponendũ tene mꝰ: quid
aliud cem̃tarios quã scõs apłos accipimꝰ. qui lo qn̾do
animas cõponunt: Quic qͥd enĩ antiqͥ patres. quid
aluid fuit quã cõpositio lapidũ in hac quȩ cotidie.
construit᷑ f abrica scõꝵ Infunicło autẽ cem̃tarii h
agi solet ut cognosci ȩqualitas uł rectitudo surgentis
parietis debeat. E si lapis intꝰ ẽ: foras eicit᷑. Si ext̾iuis
ꝓminet int̾iꝰ reuocatur. Et certe ħ cotidie agit p̃di¬
catio doctoꝵ: ut una ꝙ̃ anima tui regiminis onera
susciꝑe fortasse nõ expedit. etiã si foris apparere appe¬
tat int̾iꝰ reuocetur: Cł rursũ quȩ latẽ uult ⁊ sui tan¬
tũ mͦ curã gerere. si sibi multis. ẽẽ. utił potest. etiã
cũ lat̾e desid̾at ext̾iꝰ ꝑducat᷑ ut appareat. Sicq fit ut
scõꝵ lapidũ ordo teneat᷑. dũ sepe nuolens ad hono¬

Expanded text:
si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo animas componunt? Quidquid enim antiqui Patres, quidqaliud fuit quam compositio lapidum, in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum. In funiculo autem caementarii hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis debeat: et si lapis intus est, foras dicitur, si exterius prominet, interius revocatur. Et certe hoc quotidie agit praedicatio doctorum ut unaquaeque anima cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foras apparere appetat, interius revocetur: et rursum quae latere vult, et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat: sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad hono
Abbreviated transcription (Latin):
deuirgine: nec tñ alind ẽ.uestim̃tũ eiꝰ atq aliud ipse
uestimꝰ. Hautẽ uestim̃tũ illius longe ante ysaias aspi¬
ciens. ꝑ crucẽ passiomis sanguine cruentatũ dix̃. Qua-¬
re rubrũ ẽ indumtũ tuũ & uestim̃ta tua sic̃ calcanti
ũ intorcłari : Cin ipse respondit. Torcłar calcaui so¬
lꝰ:ndegentib ñ ÷ uir mecũ: Solus enĩ torcłar in quo
calcatus ẽ. calcauit. qͥsua potentia eã quã ꝑtulit pas¬
sionẽ uicit Nã qui usq ad mortẽ crucẽ passus ẽ: de¬
morte cũ gła surrex̃. Bene autẽ dr̃ & degentibꝰ ñ ẽ
uir mecũ: qc hii ꝓquibꝰ pati uen̾a̾t passionis eius dẽ¬
eẽ. participes debebant: qͥ ꝓeo qd̾ illo tp̃r nec dũ cre-¬
did̾ant: deipsis in passine quęrit᷑. qͦꝵ uita illa passi¬
one quȩrebatꝰ. ꝑfemur enĩ ꝓpagatio carnis ẽ ¶e gͦ
exirgine. ⁊ ꝑ incarnationis suȩ mistiũ qr rex eẽt
& dñs cunctis uͥq gentibꝰ indicauit: in uestim̃to ninfemo¬

Expanded text:
ex Virgine? Nec tamen aliud ejus vestimentum est, atque aliud ipse.vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua uinem fudit. Cui ipse respondit: « Torcular calcavi solus et de gentibus non est vir mecum . » Solus enim torcular, in quo calcatus est, calcavit, quia sua potentia eam quam sustinuit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis pa. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quorum vita in illa passione quaerebatur. Per femur vero propagatio carnis est. Quia ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et femo
Abbreviated transcription (Latin):
nã sepe u̾ba quȩ hunc adsalutẽ reuocant: aliũ uulnerant. Un
theũ exortatur. dicens argue. obsecra. imcrepa: inomni
p̃cip̃. nisi quod unũ lenioris. alt̾m uͦ feruentioris spc̃ eẽ. cons¬
pexit. Leni ꝑauctoritatẽ ĩꝑii in uingenda erat seueritas
ĩplus iusto inferuescẽt. nõ adsalutẽ uulnerata redi
s sanata uulneraret Curandũ quoq ẽ. quantũ loquamꝰ:
ne si ei qui multa ferre nõualet u̾bũ uł exortationis uel-
increpationis longius trahamꝰ. & auditorẽ nrm̃ adfastidi-¬
ũ ꝑducamꝰ. Unde isdẽ p̃dicatoregregiꝰ hebreis loquit᷑ dicens.
Obsecro fr̃s ut sufferatis u̾bũ solacii :⁊ enĩ ꝑ paucis scripsi uobis.
Hoc tam̃ ĩfirmis p̃cipue conuenit. ut pauca quidẽ ii quȩ capere
p̃ualent audiant : n quȩ eoꝵ m̃tẽ impenitentiȩ dolorem cõ¬
pungant. Nã si eis uno intemꝑe exortationis sermo fue¬

Expanded text:
Nam saepe verba quae hunc ad salutem revocant, alium vulnerant. UndNam saepe verba quae hunc ad salutem revocant, alium vulnerant. Undtheum exhortatpraecepit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit? Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei, qui multa ferre non valet, verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidiegregius loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis. Hoc tamen infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem et quae capere praevalent audiant, sed quae mentem eorum in poenitentiae dolore compungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fue
Abbreviated transcription (Latin):
desalomonis regno loqueretur. qt culna oefuit:
ei se humilit̾ inoratione ꝓstrauit. Inuna gͦ cadẽq
ꝑsona. qs causa dispar extitit: etiã sermo ꝓphicꝰ dissi¬
mił fuit. Pensandũ qͦ ẽ. qn̾do loqui debeam. qr sepe
si differt᷑ increpatio. pꝰ modũ benigne recipitur:⁊
ñ ñqͣ languescit. sihoc quod ante ꝓferri debuit tẽpꝰ
amiserit.. Nã ⁊ sapiens mulier. nabal ebriũ iudens
increpare deculpa tenatie noluit quẽ digesto uino
increpationis sue u̾bis utilit̾ ꝑcussit Ꝙ ꝓpħa adu¬
lantiũ linguas non eẽ. insubsequenti tempr̃ differendas annuntiat.
qui ait. Confundantur statim erubescentes: qui dicunt michi
euge euge. Adulatio ce enĩ siuł ad tempꝰ patienter suscipit᷑ au-¬
getur: ipaulisꝑ demulcet animũ ut arigore sue rectitudinis
molescat in delectatione sermonis. S ne cresce debeat statim
ẽ.& sine mora ferienda. Pensandũ quoq nob̾ ẽ. qualit̃ loquam᷑:

Expanded text:
de Salomonis regno loqueretur, quia culpa defuit, ei se humiliter in adorationem prostravit. In una ergo eademque persona, quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. Pensandum quoque est quando loqui debeamus, quia saepe, etsi defertur increpatio, postmodum benigne recipitur, et nonnunquam languescit si hoc quo ante proferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenacitatis noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et Propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum, ut a rigore suae rectitudinis mollescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora ferienda. 15. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur.
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ sublisores ⁊ scorpiones sunt q̃c ⁊ audita ea quȩ deisunt
nõ credunt. et eos quos p̃ualent. ab onis moribꝰ subu̾tunt.¬
& quos inflectẽ nonualent. occultis machinationib feruint
u̾sores sunt tecũ. & cum scorpionib habitas: nob consola¬
tionis metlicam̃ tũ ꝓfert᷑. quossepe tedet uiuẽ. dũ nolumꝰ
cum mał habitare. Quȩrimꝰ & enĩ cur nõ om̃s boni sunt
qui nobiscũ uiuunt: Mala ꝓximoꝵ flando ferre nolumꝰ.
om̃s scõs iamdebere ẽẽ. discernimꝰ. dũ eẽ. nolumꝰ qd̃ ex
ꝓximis porte̾mꝰ. S har inre luce clariꝰ patet. dum malos
portare renuimꝰ. qo multũ debono ipsi adhuc minus ha

Expanded text:
simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audita ea quae Dei sunt simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audita ea quae Dei sunt non credunt, et eos quos praevalent a bonis moribus subvertunt, et quos inflectere non valent occultis machinationibus feriunt. versores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas, » nobis consolationis medicamentum profertur, quos saepe taedet vivere dum nolumus cum malis habitare. Querimur etenim cur non omnes boni sunt, qui nobiscum vivunt; si mala proximorum ferre nolumus, omnes sanctos jam debere esse decernimus, dum esse nolumus, quod ex proximis portemus. Sed hac in re luce clarius patet, dum malos portare renuimus, quam multum adhuc et ipsi minus
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. Scorpiones gͦ sunt qui blandi ⁊ innoxii infacie ui¬
dentur. s pꝰdorsũ portant unde uenenũ fundunt. Qui enĩ¬
in occulto feriunt quasi mortẽ latent trahunt. Uñ etiã ꝑ
psalmistã dr̃. Circundeder᷑ me sic̃ apes ⁊ exarserunt sic̃
ignis inspinis. Apes enĩ inore mel habent: ĩn acculeo caude
uulnus. E om̃s quilingua blandiunt᷑. s latent̾ ex mali-¬
cia feriunt apessunt: ꝗc loqn̾do dulcedinẽ melł ꝓponũt.
s occulte feriendo uulnꝰ inferunt: Ista uero facientes ex¬
ardescunt sic̃ ignis inspinis q̃c ꝑ flãmas detrahentiũ nõ
catoꝵ concremantur. Dicatꝰ gͦ in creduli ⁊ fubu̾sores sunt te¬
cũ: & cũ scorpionibꝰ halntas. Increduli scilicet dõ subu̾sores
uero infirmantibꝰ ꝓximis. Scorpiones autẽ etiã fortib
ac robustis. quib ⁊si infaciẽ contͣ dice̾ nõ p̃sumunt exoc-¬
culto tñ uulnꝰ derogationis inferunt: Increduli quippe

Expanded text:
nunt. Scorpiones ergo sunt, qui blandi et innoxii in faciem vinunt. Scorpiones ergo sunt, qui blandi et innoxii in faciem videntur, sed post dorsum portant unde venenum fundant; qui in occulto feriunt, quasi mortem latenter trahunt. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium non orum spinae, concremantur. Dicatur ergo: Increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Increduli scilicet Deo, subversores vero infirmantibus proximis, scorpiones autem etiam fortibus et robustis. Quibus etsi in facie contradicere non praesumunt, ex occulto tamen vulnus derogationis inferunt. Increduli quippe