comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
detur: Quõniam ãnima
quȩ peccat: ipsa moriet᷑
An illud magis potest
intelligi. quod istam
mortem dicat. quia cũ
xp̃o peccãto morimur.
et uitiis ac scelerib fi¬
nem damus. ut ꝓpter
hoc dixisse uideatur. qi
finis illorum mors est:
Nunc uero liberãti a pec¬
cato. serui autem facti
deo. Habẽtis fructum
urm̃ in sanctificationẽ
finem uero uitam ȩter̃¬
nam. Fructus. friictib
com̃parat. Et peccati qͥ¬
dem fructus pro quib
nunc. hoc est postea qͣ
liberãti a peccãto. et ser¬
ui facti deo. erubescunt
pronunciat morte finiꝰ¬
re. Eructus uero iusticiȩ
qui sunt in sanctifica¬
tionem. finem dicit ac¬
ciꝑe uitam ȩternam. Sti¬
pendia enim peccati morᷤ.
Romanis enim militious
pro labore militiȩ. stipẽ¬
dia appendebantur pec¬
cumȩ. Crgo stipendiũ
laboris est. fructus. ab
stipe pendenda nomu¬
tus. Antiqui enim. ad¬
pendere pecciiuiam so¬
lebant. magis quam ad¬
numerare. Ergo qui pec¬

Expanded text:
detur, quoniam anima detur, quoniam anima quae peccat ipsa morietur? An illud magis potest intelligi, quod istam mortem dicat, qua cum Christo peccato morimur, et vitiis ac sceleribus finem damus, ut post haec dixisse videatur, quia finis illorum mors est? Nunc vero liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam. Fructus fructibus comparat, et peccati quidem fructus, pro quibus nunc, hoc est, posteaquam liberati a peccato et servi facti Deo, erubescunt, pronuntiat morte finiri. Fructus vero justitiae, qui sunt in justificatione, finem dicit accipere vitam aeternam. Stipendia enim peccati mors. Romanis enim militibus pro labore militiae stipendia appendebantur pecuniae. Ergo stipendium laboris est fructus, ab stipe pendenda nominatur. Antiqui enim appendere pecuniam solebant magis quam adnumerare. Ergo qui pec
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. Quod autem dicit
seruum iusticie fieri si¬
mul intellige et sapien¬
tiȩ et pietati. et pudici¬
tie: et omnib sunul iur-¬
tutib. Sicut econtrario
qui peccãti seruus est.
simul et concupiscen¬
tie male. et ire. et rapi¬
tiis ac celerib seruit. Quẽ
ergo fructum habuistis
tunc. in quib nunc eru¬
bescitis: Nam finis illo¬
rum: mors ẽ. Ac si dice¬
ret. Qualem fructum¬
habuistis in actione rei
cordatiõne uereciindia
est: In dei uero cultu
hoc ipsum iam fructus
ẽ: quod uiuitis sanctifi¬
cati ꝑ baptismum. Eruc¬
tum et bonorum et ma¬
lorum esse docet scrip¬
tiira diuina: ut ipse sal¬
uãtor in euuangłiis dic̃.
Aut facite arborem bonã
et fructum eius bonum:¬
.iii. lum. Siquis igitur con¬
uertat animos et ꝓposi¬
tum ẽt iusticiam. erubes¬
cit sine dubio. et ipsa se
notat de priorib gestis.
que egit positꝰ sub pec¬
‸cãto. Quia finis illorum
mors ẽ. Numquid nam
peccãti mortem dicere ui¬

Expanded text:
bile. Quod autem dicit, bile. Quod autem dicit, servum justitiae fieri, simul intellige, et sapientiae et pietati et pudicitiae, et omnibus simul virtutibus. Sicut e contrario qui peccati servus est, simul et concupiscentiae malae, et irae et furQuem ergo fructum habuistis tunc, in quibus nunc erubescitis, nam finis illorum mors est. Ac si diceret, qualem fructum in actione rei cordatione verecundia est? in Dei vero cultu hoc ipsum jam fructus est, quod vivitis sanctificati per baptismum. Fructum et bonorum et malorum esse docet scriptura divina, ut ipse Salvator in Evangeliis dicit: Aut facite arborem bonam, et fructum ejus opera. Si quis igitur convertat animos et propositum ad justitiam, erubescit sine dubio et ipse se notat de prioribus gestis quae egit positus sub peccato, quia finis illorum o est? Nunquidnam peccati mortem dicere vi
Abbreviated transcription (Latin):
est.conuertatur nunc ad
benedicendũ dõminum
in omni tempore. sermõ¬
nem sanum proferat et
honestum: ut det grãm au¬
dientib. Humanum dico-
ꝓpter infirmitãtem carius
uestre. id ẽ maiõra quidẽ
exĩgere a uob̃. pro diuine
seruitutis retributione
debẽre. sed condescendeis
et temꝑans infirmitãti
urẽ. humãna et possibilia
predico. atq suadeo: ut
sicut prompti fuistis ad
sectancda noxia atq con¬
traria. ita alacres sitis.
ad ea que utilia et salui¬
ti amica sunt ꝑagenda.
Cum enim serui essetis
peccati: liberi fuistis
iusticie. Cum ergo qͥs
peccato seruit iusticie
liber est: hoc est aliẽnꝰ
est a iusticia. Hic enĩ
liberum: alienum di¬
cit. Et recte quidem.
Nemo enim potest simul
et peccãto seruire: et ui¬
sticie. Ut illuid. Nlemo
pocest duob dominis
seruire. Illud sane notã¬
dun ẽ esse et libertatẽ
culpabilem: et lauda¬
bilem seruitiitẽ. Nam
liberum esse iusticie:
crimen ẽ. Seruum ue¬

Expanded text:
est, convertatur nunc ad est, convertatur nunc ad benedicendum Dominum, in omni tempore sermonem sanum proferat et honestum, ut det gratiam audientibus. Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae, hoc est majora quidem exigere a vobis pro divinae servitutis retributione deberem, sed conscendens et temperans infirmitati vestrae, humana et possibilia praedico atque suadeo, ut sicut prompti fuistis ad sectanda noxia atque contraria, ita alacres sitis ad ea, quae utilia et saluti amica sunt peragenda. Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae. Cum ergo quis peccato servit, justitiae liber est, hoc est, alienus est a justitia. Hic enim liberum alienum dicit, et recte quidem, nemo enim potest simul et peccato servire et justitiae, ut illud: Nemo potest duobus dominis servire. Illud sane notandum est esse et libertatem culpabilem et laudabilem servitutem. Nam liberum esse justitiae, crimen est. Servum ve
Abbreviated transcription (Latin):
udorem quendam
ꝑ hec incutit apł̃s
auditorib. ut hoc
saltem depencdant iusti¬
cie et sanctificatiõm. qd̃
ditie detulerunt. Quid
ergo tam humanũ hoc
est quid tam leue. quid
tam sine onere. et quod
nulla prorsus possit car¬
nis infirmitas excusare:
Multo enim amplius. et
multo intentius honorã¬
da iusticia ẽ. Sed ego in¬
quit humane et cõmii¬
niter ago: eacdem postu¬
lo. similiter requiro. Du¬
dum currebant pedes
nunc currant ad eccł̃am
dei. Currebant prius ad
effunclendum: nunc ad
liberandum sanguinem
currant. Protendebant᷑
prius manus ut aliẽna
diriperent: nunc proten¬
dantur ut ꝓpria largiãs¬
tur. Circuns piciebant
prius oculi mulierem ad
concupiscendum: nunc
cirtunspiciant pauꝑes
debiles egenos ad mise¬
r ndum. Aures delecta¬
bantur auditu uano. uel
bonorum derogationib.
nunc conuertantur ad
aucliendũ uerbum dei.
ad explanationẽ legis.
et ad capiendam sapien¬
tie disciplinam. Lingua¬
que conuitiis maledictis
et turpiloquiis ad suẽta

Expanded text:
udorem quemdam per haec incutit Apostolus auditoribus, ut hoc saltem dependant justitiae et sanctificationi, quod tatique detulerunt. Quid ergo tam humanum, hoc est, quid tam leve, quid tam sine onere, et quod nulla prorsus possit carnis infirmitas excusare? multo enim amplius, et multo intentius honoranda justitia est. Sed ego, inquit, humane et communiter ago, eadem postulo, similia requiro: dudum currebant pedes nunc currant ad Ecclesiam Dei, currebant prius ad effundendum, nunc ad liberandum sanguinem currant; protendebantur prius manus, ut aliena diriperent, nunc protendantur, ut propria largiantur. Circumspiciebant prius oculi mulierem ad concupiscendum, nunc circumspiciant pauperes, debiles, egenos ad miserandum. Aures delectabantur auditu vano vel bonorum derogationibus, nunc convertantur ad audiendum verbum Dei, ad explanationem legis et ad capiendam sapientiae disciplinam. Linguaque conviciis, maledictis et turpiloquiis assueta
Abbreviated transcription (Latin):
mitatores mei estote.
id ẽ me sequimini. me
fideliter imitamini: ñ
falsos apłos. Et obser¬
uate eos qui ita ambu¬
lant. Dupliciter dicit᷑
obseruari. uel ad imitas¬
dum ut hic. uel ad ca¬
uendum. sicut ad romã¬
nos ait. Obseruate eos
qui dissensiõnes et of¬
fendicła faciunt. Sic̃
habetis formam nostiã:
id ẽ. formam doctrine
nostre. Multi enim ã¬
bulant. quos sepe dice¬
bam uobis. De ipsis di¬
cit qui spem passionis
xp̃i. ꝑ quem peccãta di¬
missa sunt. aufferentes
in legis cerimoniis col¬
locabant. Potest et de
iouinianistis interpre¬
tari. qui ieiumorum
afflictiones. et omnes
corporis cruciatus. in lu¬
xiina et epulis con¬
uerterunt. Nunc autẽ¬
non tam ꝑfecto amo¬
re diligimus. ut quic¬
quid alius ꝑtulerit¬
mali. caritatis affectu
cõpaciamur: et quic¬
quid boni aliuᷤ acceꝑit.
quasi nos ipsi accipiã¬
mus ita gaudeamus.
ꝑfecta menbra illius.
absq ullo dolo mali¬
tiȩ uel inuidie omnes
homines sicuit nos ip¬

Expanded text:
mitatores mei estote. Id est, me sequimini, me fideliter imitamini, non falsos apostolos. Et observate eos qui ita ambulant. Dupliciter dicitur observare, vel ad imitandum, ut hic, vel ad cavendum, sicut ad Romanos ait: Observate eos qui dissensiones et offendicula faciunt . Sicut habetis formam nostram. Id est, formam doctrinae nostrae. Multi enim ambulant, quos saepe dicebam vobis. De ipsis dicit qui spem passionis Christi, per quem peccata dimissa sunt, auferentes, in legis caeremoniis collocabant. Potest et de Jovinianistis interpretari, qui jejuniorum afflictiones et omnes corporis cruciatus in luxuriam et epulas converterunt. Nunc autenon tam perfecto amore diligimus; ut quidquid mali alius pertulerit, charitatis affectu compatiamur, et quidquid boni alius acceperit, quasi nos ipsi accipiamus, ita gaudeamus, perfecta membra illius absque ullo dolo malitiae vel invidiae, omnes homines sicut nos ip
Abbreviated transcription (Latin):
terit remoueri supplicium.
Accipiemus itaq uitam eter¬
nam. ꝑ scãm eccłiam. In
ista sola ecclesia ẽ uita ȩter¬
na. quia rex eius est ui¬
ta ȩterna. Huius eccl̃e
pars exultat iam. et reg¬
nat in celis. pars autem
peregrinatur adhuc et
laborat in terris. Ipsa ẽ.
una scã ȩccł̃a. in qua nc̃
iustificam᷑. in qua tunc
glorificãbimur. Istã bo¬
nam matrẽ. sicut boni
filii. unanimit̾ diligã¬
mus. Huius ergo matris
gemitus ne mo despitiat.
monitiones eius nemo cõ¬
tempnat. de sinu eius
nemo discecdat. Ipse enĩ
ad dei patris ꝑueniet he¬
reditãtem: qui eccł̃e ma¬
tris in fide et dilectione
seruauerit unitatẽ. In ec¬
clesia enim catholica per¬
manete. diuinis eloquiis
ta dei sollicite custodite.
Qui enim precepta dei con¬
tempnunt. semꝑ ardebũt.
Qui uero eius mandata
custodiunt: sine fine
gaudebunt. Et sicut cõ¬
temptorib erit eterna morꝰ
et eterna miseria. sic obe¬
dientib ȩterna uita dã¬

Expanded text:
terit removeri supplicium. terit removeri supplicium. Accipimus itaque vitam aeternam per sanctam Ecclesiam. In ista sola Ecclesia est vita aeterna, quia Rex ejus est vita aeterna. Hujus Ecclesiae pars exsultat jam et regnat in coelis, pars autem peregrinatur adhuc et laborat in terris. Ipsa est una sancta Ecclesia, in qua nunc justificamur, in qua tunc glorificabimur. Istam bonam matrem sicut boni filii unanimiter diligamus. Hujus ergo matris gemitus nemo despiciat, monitiones ejus nemo contemnat, de sinu ejus nemo discedat. Ipse enim ad Dei Patris perveniet haereditatem, qui Ecclesiae matris in fide et dilectione servaverit unitatem. In Ecclesia ergo catholica permanete, divinis eloquiis ta Dei sollicite custodite. Qui enim praecepta Domini contemnunt, semper ardebunt; qui vero mandata ejus custodiunt, sine fine gaudebunt. Et sicut contemptoribus erit aeterna mors et aeterna miseria, sic obedientibus aeterna vita da
Abbreviated transcription (Latin):
Quod trinitas ẽ. unum est.
ȩternum ẽ. uerum ẽ. Hȩc
est una fides. quia hec ẽ.
uera fides. et ideo hec est
catholica fides. unus su¬
bstantie. scãm credere tri¬
nitatem. et in dei filio. car¬
nis atq anime nostrȩ na¬
turalem cognoscere uerita¬
tem: Ista fide iustificam᷑.
Hac fide mundamur. ista
fide saluamur. In hac fide
credimus nob̾ tribui om
nium remissionẽ peccatoꝵ.¬
UI Sit ergo certissima spes om¬
nib nobis. quia uera re¬
surrectio carnis. quȩ pre¬
cessit in xp̃o. sequitur in
nobis. Caro ista omnium
hominũ mortuoꝵ. siue fi¬
delium. siue infidelium.
resurget in fine. Sed caro
fidelium resurget ad glam
caro infidelium resiirget
ad penam. Anime fideles
cum suis corporib semper
letabunt᷑. anime quoq
infideles cum suis corpori¬
bus semꝑ torquebunt᷑. Ac
sic quicquid ibi anime cũ
carne sua recipient non
amittent. quando nec bo¬
nis poterit auferri gaudi¬
um. nec malis umquã po¬

Expanded text:
quod Trinitas est, unum est, quod Trinitas est, unum est, aeternum est, verum est. Haec est una fides, quia haec est vera fides, et ideo haec est catholica fides, unius substantiae sanctam credere Trinitatem, et in Dei Filio carnis animae nostrae naturalem cognoscere veritatem. Ista fide justificamur, hac fide mundamur. Ista fide salvamur, in hac fide credidimus, quia nobis tribuit remissionem omnium peccatorum. Sit ergo certissima spes omnibus nobis, quia vera resurrectio carnis, quae praecessit in Christo, sequetur in nobis. Caro ista omnium hominum mortuorum sive fidelium, sive infidelium, resurget in fine: sed caro fidelium resurget ad gloriam, caro infidelium resurget ad poenam. Animae fideles cum suis corporibus semper laetabuntur. Animae quoque infideles cum suis corporibus semper torquebuntur, ac sic quidquid ibi animae in carne sua recipient, non amittent, quando nec bonis poterit auferri gaudium, nec malis unquam po
Abbreviated transcription (Latin):
ficdei lumen et agnitionis
dei recẽpimus: unde salu¬
tem consequi debemus
eternam.Quoniam tres
et sp̃s. Quidã hic scãm
trinitatẽ mystice signifi¬
catam intelligunt. que
xp̃o testimoniũ ꝑhibuit:
in aqua patrẽ significãri.
quia ipse de se dicit. me
dereliquerunt fontẽ aquȩ
uiue. in sanguine. ipsum
xp̃m. qui pro salute mũ¬
di suum sanguinẽ fudit.
testimonium ita ꝑbibet.
ipso ꝑ euuangłium loq̃n¬
te. Ego sum qui testimo¬
nium ꝑhibeo de me. et
testimoniũ perhibet de
me. qui misit me pater.
et cum uenerit paraclitus
testimonium ꝑhibebit de
me. Et tres unum sunt.
id ẽ pater et filius et sp̃s
sc̃s. Unum in natura. unũ
in diuina substantia. coe¬
quales in omnib. et coeter¬
nales ꝑ omnia. in nullo
dissimiles: In ista trinitã¬
tis diuina substantia ni¬
chil est creatum. quia ni¬
chil ẽ inchoatum. nec ali¬
quid ibi suꝑius agnoscit᷑
quia nichil anterius aut
posterius inuenit᷑ in eo.

Expanded text:
fidei lumen et agnitionis fidei lumen et agnitionis Dei recepimus, unde salutem consequi debemus aeternam. « Quoniam tres et spiritus. » Quidam hic sanctam Trinitatem mystice significatam intelligunt, quae Christo testimonium perhibuit. In aqua Patrem significari intelligunt, quia ipse de se dicit: « Me dereliquerunt fontem aequae vivae . » In sanguine, ipsum Christum, qui pro salute mundi suum sanguinem fudit. testimonium ita perhibet, ipso per Evangelium loquente: « Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Et cum venerit paracletus,testimonium perhibebit de me . » « Et hi tres unum sunt, » id est Pater et Filius et Spiritus sanctus. Unum in natura, unum in divina substantia, coaequales in omnibus, et coaeternales per omnia, in nullo dissimiles. In ista Trinitatis substantia nihil est creatum, quia nihil est inchoatum: nec aliquid ibi superius cognoscitur, quia nihil anterius aut posterius invenitur. In eo
Abbreviated transcription (Latin):
udistis in epl̃a cum
Omne quod natum ẽ. ex
tatis. et concupiscentiam
mundi. uel omnem ido¬
lorum culturam. in ob¬
toria quȩ uincit mundũ.
fides nr̃a. Ergo firma fi¬
de in xp̃o uincimus mũ¬
dum. et omnia terrẽna
desideria. omnemq amõ¬
rem terrenum.atq pecca¬
tum. nec non et diabolũ
qui princeps ẽ et incen¬
tor peccati. Quis ẽ qui
uincit mundum. nisi qͥ
us dei: Quod mundus
idẽ. amator mundi non
ret. Hic est qui uenit ma¬
ledictiõnem terre suo de¬
lere baptismate in iorda¬
ne: et mundum suo scõ
redimere sanguine. Noz
in aqua solum. sed in a¬
qua et sanguine. Non
enim solo baptismate ue¬
nerat redimere mundũ.
sed etiam propria morte.
et sui sanguinis effusiõ¬
ne. Sp̃s est qui testificã¬
quem nobis in baptismo
omniũ datur remissio
peccatorũ. nos ꝑ adoptiõ¬
nem filios dei facit. quos
ipse dñs ꝑa morte crucis
et suo sanguine redemit.
et ꝑ grãm euisdem sanc¬
ti spĩritus quem in bap¬
tismo suscẽpimus. uere

Expanded text:
udistis in Epistola cum « Omne quod natum est ex tatis, et concupiscentiam mundi, vel omnem idolorum culturam, in obtoria quae vincit mundum, fides nostra. » Ergo firma fide in Christo vincimus mundum, et omnia terrena desideria, omnemque terrenum amorem atque peccatum, necnon et diabolum, qui princeps est et inventor peccati. « Quis est qui vincit mundum, nisi qui us Dei? » Quod mundus, id est amator mundi, nonsi diceret: Hic est qui venit maledictionem terrae suo delere baptismate in Jordane, et mundum suo sancto redimere sanguine. « Non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. » Non enim solo baptismate venerat redimere mundum, sed etiam propria morte et sui sanguinis effusione. « Spiritus est qui testificaquem nobis in baptismo omnium datur remissio peccatorum, nos per adoptionem filios Dei facit: quos ipse Dominus in morte crucis et suo sanguine redemit, et per gratiam ejusdem sancti Spiritus, quem in baptismo suscepimus, verae
Abbreviated transcription (Latin):
um. Omnem negligen¬
tiam nobis appellãmꝰ.
omnemq desidiam ab
animo.sed et corporis
impeclimenta a nobis
proiciamus. ut huius
heatitudinis et requi¬
ei domestici efficiam᷑.
quatinus sancta hac
ut dictum ẽ epulatiõ¬
ne digni inueniamur.
Uade. ẽt sicut credidisti
fiat tibi. Sic fiet uere
unicuiq homini sicut
crediderit. secundum
mensuram fidei reme¬
tietur ei. Et ista a do¬
mino ẽ gr̃ã. ideoq di¬
xit ad illum dominꝰ.
sicut credidisti fiat tͥ.
Credidisti. quia ego õm¬
nia possum. Crecdidisti.
nium. sicut credidisti
ita et fiat tibi. Credã
ubiq presentem esse
remissionem cunctoꝵ
peccatoꝵ eius indul¬
gentia. si tamen eius
precepta seruemus lar¬
giri. et unusquisq
nrm cum centurione
isto audire mereatur.
Uade et sicut credidisti
fiat tibi. adiuuante

Expanded text:
um. Omnem negligenum. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici efficiamur, quatenus sanctae hujus, ut dictum est, epulationis digni inveniamur. Vade, sicut credidisti, fiat tibi. Sic fiet vere unicuique homini sicut crediderit: secundum mensuram fidei metietur ei et ista a Domino gratia. Ideoque dixit ad illum Dominus: Sicut credidisti, fiat tibi. Credidisti, quia ego omnia possum; credidisti, omnium: sicut credidisti, ita et fiat tibi. Credamuubique praesentem esse, remissionem nobis cunctorum peccatorum ejus indulgentia si tamen ejus praecepta servemus largiri, ut unusquisque nostrum cum centurione isto audire mereatur: Vade, et sicut credidisti fiat tibi. Adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
ticia et exultatio. ubi
gła et benedictio. ubi
lux oculorum. et lon¬
geuitas uitȩ etẽrne.
ubi om̃s iocundant᷑.
ubi omnes gaudent.
ubi patres illi beati re¬
cimbunt. ubi omnes
ꝓpħe requiescunt. ubi
apli et euuangeliste
suꝑ głosos sedent thro¬
nos. ubi multitudo
martyrum in ȩterna
gła głatur. ubi copi¬
ositas uirginum in
secła exultat. portars
coronam inmaculate
uirginitatis. O dulcis¬
simi fr̃s. unanimis
conuentio. Hylaris coi¬
gregãtio. fulgens con¬
iunctio. ista est a scło
bene predicta. et adñ¬
ciata. ista est exultã¬
tio. ista ẽ ab initio nar¬
ra. ta requies. in istã
festinarunt ire omnes
dominum diligentes.
Ad istam colliguntur õs
ex gentib dõmino cre¬
dentes. religiositatem
seruantes. in eam et noᷤ
omnes ꝑgamus. O reli¬
giosi filii di. ad istam
omni uirtute nr̃a festi¬
nemus. Nichil nos re¬
uocet. nichil nos retar¬
det. nichil nos impe¬
diat. ad hoc desidera¬
bile proꝑare conuiui¬

Expanded text:
titia et exsultatio, ubi est titia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo martyrum in aeterna gloria gloriatur, ubi copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et annuntiata, ista est exsultatio, ista est ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivi
Abbreviated transcription (Latin):
te. usq ad occidentem.
Sicut enim per omnes
gentes habet hoc ȩuã¬
gelium predicari. sic
ex omnibus gentib
uenturi sunt. ad reg¬
num cęlorum. uel ad¬
huc ab oriente. hi qui
statim illuminãti tras¬
seunt. Et ab occiden¬
te. hi qui passiones
et ꝑsecutiones usq ad
mortem tolerant pro
fide. Multi ergo ue¬
nient. Et quomodo a¬
libi dicis. O dulcissi¬
me domine. multi
uocãti. pauci electi.
Multi ait uocati. Om̃s
enim trib hominum
ab initio sẽculi uoca¬
te sunt. et pauci elẽt¬
ti cde multitudine. Et¬
enim ꝑ diuersas ge¬
nerationes. et secula
diuersa. pauci electi
sunt. Sinul uero coz¬
uenientes. et simul
congregati. in tempo¬
re uisitationis multi
inuenientur. nimiũq
innumerabiles. Mul¬
ti inquit uẽnient. ab
oriente et occidente.
et recumbent. Non
carnaliter iacentes.
setd spiritaliter requi¬
escentes. Non tempo¬
raliter po tantes. sed
eterne epulantes. re¬
ciinbent in regno łi.
ubi lux. et spes. ubi le¬

Expanded text:
te usque ad occidentem. te usque ad occidentem. Sicut enim per omnes gentes debet hoc Evangelium praedicari, sic ex omnibus gentibus venturi sunt ad regnum coelorum. Vel adhuc ab oriente hi qui statim illuminati transeunt, et ab occidente hi qui passiones et persecutiones usque ad mortem tolerarunt pro fide. Multi ergo venient. Et quomodo alibi dicis, o dulcissime Domine, Multi vocati, pauci vero electi? Multi, ait, vocati. Omnes enim tribus hominum ab initio saeculi vocatae sunt, et pauci electi de multitudine. Etenim per diversas generationes et saecula diversa pauci electi sunt. Simul vero convenientes, et simul congregati in tempore visitationis multi inveniuntur, nimiumque innumerabiles. Multi enim venient ab oriente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, sed aeternaliter epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi lae
Abbreviated transcription (Latin):
mine si his fuisses. ñ
esset mortuus frater
meus: Tanquam dubi¬
tantes quod ubiq nos
uelox possit adesse mea
potentia. Ideoq non
inueni tantami fidem
in isrł. sicut in isto ali¬
enigena.Dico autem
uobis quod multi ab
oriente et occidente.
uẽnient et recuimbent
cum abraham. et ysaac.
et iacob. in regno celo
rum. Dico uob̃. testor
uobis. adnuntio uob̃
predico uobis. quod
multi uenient. de qui¬
bus iam prius propha
locitus est dicens. et
uenient gentes multe
et dicent. Uenite ascen¬
clamus in montem do¬
mini et ad domũ dei
iacob. ingrediamur. et
ostendet nob̃ uiam su¬
am. et ambulãbimꝰ in
ea. Multi uẽnient. il
ait. Et alias oues hã¬
beo que non sunt ex
hoc ouili. et illas ad¬
dicam. et erit unus
grex et unus pastor.
Multi uenient. illi le
quib dictum est. ut
et filii dei. qui disꝑ̾¬
si erant congregaren¬
tur in unum. Isti er¬
go omnes uenient.
Uncle uenient: Ab ori¬
ente et occiclente. hoc
est ex omni gente quȩ¬
e sn.

Expanded text:
mine, si fuisses hic, non mine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque non inveni tantam fidem in Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacobrum. Dico vobis, testor vobis, annuntio vobis, praedico vobis, quod multi venient de quibus jam prius propheta locutus est, dicens: Et venient gentes multae, et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob ingrediamur, et ostendat nobis vias suas, et ambulemus in eis . Multi venient de : Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas adducam, et erit unus grex et unus pastor . Multi venient, de quibus dictum est: Ut et filii Dei qui dispersi sunt congregentur in unum . Isti ergo omnes venient. Unde venient? Ab oriente et occidente, hoc est, ex omni gente quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
centurio fidem habuit.
sed propħiam non hã¬
buit. Ideoq admirans
magnificat fidẽ eius.
suꝑ illum qui tunt fu¬
it isrł. hoc est suꝑ õs
qui tunc fuerunt᷑ tri¬
qui ab initio fuit isił.
non suꝑ eos qui postea
ꝓpħe etͣ iusti inuenti
sunt in isrł. Amen di¬
co uobis. nec in isrł tai¬
tam ficlem inuem. sic̃
in gentib. sicut in bar¬
baris. sicut in alieni¬
genis. Gentes filium
dei me inuocãt omni¬
potententem. uingeni¬
tum confitentur. domi¬
num asserunt. et sicut
dominum diligunt. et
sicut bene omnia dis¬
pensantem adorant. et
urt̃ me non cognouit.
et populus hic me ñ
intellexit. Ideoq beel¬
zebub et samaritanũ
appellant. et peccato¬
rem estimant. Iayrus
israhelis princeppro fi¬
lia sua me petens. noz
dixit dic uerbo. sed ue¬
ni ait uelociter. ante¬
quam moriatur hec fi¬
lia mea. Nichodemꝰ
doctor isrł. de fidei
sacramento audiens
ait.Quomodo potest
hoc fieri: Maria et
martha me nimium
diligentes dicunt.Do¬

Expanded text:
centurio fidem habuit, centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes qui tunc fuerunt triqui ab initio fuit Israel, nec super eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia dispensantem adorant: et Israel me non cognovit, et populus meus hic me non intellexit, ideoque Beelzebub et Samaritanum appellant, et peccatorem aestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nicodemus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Do
Abbreviated transcription (Latin):
uitie. nec regna. nec
principatus. Ista omĩa
sunt in conspectu dei .
tanquam um̾bra. et
sicut nichil. uel sieut
flos decidens. Nichil
num. nichil preciosũ.
nisi tantum una fides.
Hanc mirãtur. hanc ho¬
norificat. hanc accep¬
tabilem sibi estimat.
Ideoq conuertens se ad
sequentes turbas ait.
Amen dico uob̾. hoc ue
re dico uobis. non in¬
ueni tantam fidem in
israhel. Non in illo
priore isrł beato iacob.
tant uam abnegat se
dominus inuenisse. Il¬
le enim non tantum
credidit dominum.s
et ꝓphauit de eo et a¬
ꝑtius eius iusticiam de¬
monstrauit. et mani¬
fẽstum in carne aduen¬
tum eius prelociitus ẽ.
Nisi enim credidisset ei.
quomodo de eocdem ꝓ¬
phasset: Sic et hi qui
de isrł processerunt
isrł enim et ipsi nomi¬
nãti sunt. Propħe et
iusti. dauid. ysaias. et
ieremias.hi homines
clare et manifeste eius
aduentũ prenunciauẽ¬
runt.Omnes nainq:
hi. habuerunt fidem.
habebant enim et pro¬
phetiam. Et iste beatꝰ

Expanded text:
vitiae, nec regna, nec vitiae, nec regna, nec principatus. Ista omnia sunt in conspectu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, sicut flos decidens. Nihil enum, nihil pretiosum nisi tantum una fides. Hanc miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non quod in illo priore Israel beato Jacob tantam abneget se Dominus fidem invenisse; ille enim non tantum credidit Dominum, sed et prophetavit de eo, et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt prophetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut milites. et sanctoᷤ
omnes seruos. Ego mã¬
do unicuiq. et facit
secundum preceptum
meum. et tri manclas
quod et statim cõplẽ¬
tur. Quod enim man¬
das et dicis. fit. Man¬
das. et sine mora ꝑfĩ¬
citur. Omnis enim cre¬
atiira. seruit tibi. Et
icleo dic uerbo. et ꝑfi-¬
citur uelociter. et sal¬
uabitur hic puer m̃s.
O fides uri. o religiosi¬
tas militis. quomodo
te magnificẽmus: O
dulcissime amice ueri¬
tatis. te admiratur dõ¬
minus. et tuam inde¬
ficientem magnificat
fidem. Quomodo de
tenebris gentium tan
tum processit lumen:
Quomodo de errore eoꝵ
deum non cognoscen¬
tium. tanta manifesta
ẽ iusticia: Quomodo
ex ore stultoꝵ idoliꝰ ser¬
uentium. tam linpida
effulsit fides: Audieis
ergo dominus. ad mira¬
batur eũ. Et quod d̃s
unigenitꝰ mirãtur. qͣn¬
tum sit aut̃ quale in
enarrabili et inestimã¬
bili ꝑcipe sensu. O ca¬
rissime. ꝑpende quod
deo nichil est mirabi¬
le. nec aurum. nec di¬

Expanded text:
sicut milites et omnes sicut milites et omnes sanctos servos. Ego mando unicuique et facit secundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicis, et fit. Mandas, et sine mora perficitur. Omnis enim creatura servit tibi, et ideo dic verbo, et perficietur velociter, et sanabitur puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenebris gentium tantum lumen processit? Quomodo de errore eorum Deum non cognoscentium, tanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec di
Abbreviated transcription (Latin):
ma. tanquam dõminũ
suscipiens. Et item qͣn¬
do sanctum sumis cy¬
bum. quando incorrii¬
ptum accipis epulũ.
quancdo pane uitȩ et
poculo frueris. quan¬¬
do mandiicas et bibis
corpus et sanguinem
cdomini. tunc dominꝰ
sub tectum tuum ing̾¬
ditur. Et tu ergo humi¬
lians temetipsum. imni¬
tare hunc centurionẽ
et dicito. Domine noi
sum dignus. ut intres
sub tectum meum. Ubi
en un indigne ingre¬
ditur. ibi ad iudicrũ
ingredit᷑ illi accipienti.
Sed adhuc adicit ille be¬
atus in sequentib. Nã
me milites. et dico hu¬
ic uade. et uaclit. et a¬
lio ueni. et uenit. et
seruo meo fac hoc. et
facit. O prudentia. o
intellectus animȩ. o mũ¬
ditia cordis. Prior om¬
nium manifeste ueri
monstrauit inaginem:
Primitieq ex gentib do¬
mino credentium factꝰ
ẽ. Ego ait homo sum
sub potestate regis uel
principis. Inlignus e¬
go hab̾eo sub potesta¬
te mea milites et seruoᷤ.
et tu habes sanctos sub
potestate tua angelos

Expanded text:
mes tanquam Dominum mes tanquam Dominum suscipiens. Et aliud, quando sanctum sumis cibum, quando illud incorruptum accipis epulum, quando vitae pane et poculo frueris, quando manducas et bibis carnem et sanguinem Domini, tunc Dominus sub tectum tuum ingreditur. Et tu ergo humilians temetipsum, imitare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Ubi enim indigne ingreditur, ibi ad judicium ingreditur illi accipienti. Sed adhuc quid adjecit ille beatus in sequentibus? Namme milites, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. O prudentia! o intellectus animae! o munditia cordis! Prior omnium manifestae charmonstravit imaginem, primitiaeque ex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub potestate mea milites et servos et tu habes sub sanctos sub potestate tua angelos
Abbreviated transcription (Latin):
gentilis sum . miles
sum. gladio accintꝰ. sangui¬
nẽ fundens. ad preliũ exi¬
ens. ideoq non su m
dignus. ut intres sub
tec̾tum meum. sed tan¬
tum dic uerbo. sed tai¬
tum ueni uerbo. Uer¬
bum tuum. aspectus
tuus est. Uerbum tu¬
um. opus consumina¬
tum est. Ideoq dic uer¬
bo. Ostende quia ab¬
quod rogo presens
spiritu consummare
potens es. Ubiq inde.¬
ficiens est tua presen¬
tia. ubiq presens tu¬
us aspectus. Idcirco
ego accessu et intrõi¬
tu tuo indignus sũ.
et iste infirmus uer¬
bi tui uisitatiõne in¬
diget. Et ideo dic u̾¬
bo. et sanabitur puer
meus. Sed et hoc nul¬
lum nostrum ꝑtranse¬
at. sicut pusillum a¬
liquid: quod dixit iste
beatus. Non sum dig¬
nus. ut sub tectum me¬
um intres. Intrat et
nunc dominus sub
tectum crecdentium.
dupplici figura uel
more. Nunc eni qͣn¬
do sancti et religiosi
et deo acceptabiles ee¬
cłarum antistites. sub
intrant. tunc ibidem
dominus ꝑ eos ingre¬
ditur. Et tu sic existi¬

Expanded text:
gentilis sum, miles gentilis sum, miles sum gladio accinctus, sanguinem fundens, ad praelium exiens, ideoque non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, sed tantum veni verbo. Verbum tuum aspectus tuus est, verbum tuum opus consummatum est. Ideoque dic verbo, ostende abquod praesens spiritu consummare potens es. Ubique indeficiens tua praesentia, ubique praesens tuus aspectus. Idcirco ego accessu et introitu tuo indignus sum, et iste infirmus verbi tui visitatione indiget, et ideo dic verbo, et sanabitur puer meus. Sed et hoc nullum nostrum pertranseat, sicut pusillum aliquid, quod dixit ille beatus: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Intrat et nunc Dominus sub tectum credentium duplici figura vel more. Nunc enim quando sancti et religiosi et Deo acceptabiles Ecclesiarum antistites sub intrant, tunc ibidem Dominus per eos ingreditur, et tu sic existi
Abbreviated transcription (Latin):
primitus abraham tẽ¬
ptaui. non pro hoc
ut cognoscerem quẽ
ante sciebam. sed ut
uos ei similes in omĩ
temptatione. et fortis¬
suni inueniamini. Et
iob ita probaui. Non
propter hoc probaui.
quem iustum testificã¬
tus sum. sed ut uob̃
spem et fidutiam uel
confidentiam demon¬
strarem. Ideoq et hu¬
ic dico. Ego ueniam.
et curabo eumͤ. Ut ip¬
se magnã fidem suam
proferens dicat. dõmi-¬
ne terruisti me de hoc
promisso. Conturbasti
me de hoc dicto. int̾¬
fecisti fortitudinem ã¬
mine mee in hoc uer¬
bo. Non sum dignus
aspectu. non sum dig¬
nus tua appropinqua¬
tionez. non sum dignꝰ
accẽssu uel introitu
tuo. Domine non sum
dignus ut intres sub
tectum meum. Moyses
primitus ille magnus
tuus confabulator. il¬
le mirabilis tuorum
delis in tot᷑a domo tua.
nimium se humiliauit
dicens. Non sum clignꝰ
ante hesternum et ter¬
cium diem. quantoma¬
gis ego dicam. cdomi¬
ne non sum dignus
ut sub tectum meum
intres. Alienigena sũ.

Expanded text:
primitus Abraham teprimitus Abraham tentavi, non pro hoc ut cognoscerem quem ante sciebam, sed ut vos ei similes in omni tentatione et fortissimi inveniamini. Et Job ita probavi. Non propter hoc probavi quem justum testificatus sum, sed ut vobis spem et fiduciam vel confidentiam demonstrarem. Ideo et huic dico, Ego veniam et curabo eum, ut et ipse magnam suam fidem proferens, dicat: Domine, terruisti me de hoc promisso, conturbasti me de hoc dicto, interfecisti fortitudinem animae meae in hoc verbo. Non sum dignus aspectu, non sum dignus appropinquatione, non sum dignus accessu vel introitu tuo. Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Moses primitus ille magnus, et tuus confabulator, ille mirabilis narrator delis in tota domo tua, nimium se humiliavit, dicens: Non sum dignus ante hesternum et tertium diem. Quanto magis ego dicam, Domine, non sum dignus ut sub tectum meum intres! Alienigena sum,
Abbreviated transcription (Latin):
illum paraliticum in
lecto portauerunt.
I deo ait. quia non opꝰ
est oftendere illi omĩa
uidenti. Non opus ẽ
in conspectu afferre¬
eius. cuius potentia
non terminatur. nec
includitur. neq excli¬
ditur. Iacet in domi
para liticus. et male
torquetur. Quid ergo
uis. quid cupis. quid
desideras : Non mul¬
tum loquor ait. Scio
enim quia ad omnia
cognoscentem loquor.
non uerbosor. Nescio
enim quid ad om̃nia
p̾scientem respondeã.
Ideoq iste cõgnoscens
corcla. respondens di¬
cit. Ego ueniam. et
curabo eum. Ego ad
abraham ueniens. se¬
nilem sarre sanaui
uterum. in senectute
eis ysaac filium do¬
nans. Ego et nunc ue¬
niens ad te. curãbo
eum. Et quomodo ꝓ¬
uentum tuum hĩc nec
sciens quod non ac¬
ceptabile sit ei. ut ue¬
nias in domum eius.
Propter quid omnino
hoc profers: Ob hoc¬
inquit ut et uos pre¬
ualeatis. et eius fidei
similes sitis. uel cog¬
noscatis quis iste sit
uel qualis in eo fidei
thesaurus habeatur oc̃¬
cultus. Iam enim et.

Expanded text:
illum paralyticum in illum paralyticum in lecto portaverunt? Ideo, ait, quia non opus est ostendere illi omnia videnti. Non opus est in conspectu ejus afferre, cujus potentia non terminatur, nec includitur neque excluditur. Jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Quid ergo vis? quid cupis? quid desideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem loquor. Non sum verbosior; scio enim quia ad omnia praescientem respondeo. Ideoque iste cognoscens corda respondens, dicit: Ego veniam et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, senilem Sarae uterum sanavi, in senectute eis Isaac filium donans ; ego et nunc veniens ad te, curabo eum. Et quomodo, Dventum tuum huic? Nec sciens quod non acceptabile sit ei ut venias in domum ejus; propter quid omnino hoc profers? Ob hoc, ut et vos praevaleatis, et ejus fidei similetis, vel cognoscatis quid sit iste, vel qualis in eo fidei thesaurus habeatur occultus. Jam enim et
Abbreviated transcription (Latin):
atus: Quid estimãbat
iste omnib bonis ple¬
nus centurio: Iste ai¬
ẽbat michi seruus est.
sum. Iste me habet su¬
ꝑ terram dominum.
et ego hunc magnũ
in celis habeo domi¬
num. Si ego ei non
misereor. quomodo in
ille miserebitur: Si
ego huic non subue¬
nio. quom in ille sub¬
ueniet:Sic debent
omnes qui famulos ha¬
bent et famulas cogi¬
tare. sic misereri. sic
condolere eis. sic sup¬
plicare. sic curam ha¬
bere de seruis. uel de
ancillis suis. sicut et
ille beatus centurio
fecit. Dier meus in qͥt
iacet in domo. Non
in una re tantum mi¬
serãbilis quod iacet.
sed et in alia quod pa¬
raliticus. in tertia qd
male torquetur. Omĩa
enim ista in dolore¬
suo cognominauit. et
iacentem. et paraliticũ.
et dure detentum. ido
ut sue animȩ angusti¬
as demonstraret. et dõ¬
cõmoueret. quãtinus
et illius cruciati m mo¬
nstraret. et domini be¬
niuolentiam inuitã¬
ret. Puer meus iacet in
domo. Et huc quare¬
tulisti eum. sicut illi

Expanded text:
atus? Quid aestimabat atus? Quid aestimabat iste omnibus bonis plenus centurio? Iste aiebat: Mihi servus est, sum. Iste me habet super terram dominum, et ego hunc magnum in coelis habeo Dominum. Si ergo ei non misereor, quomodo mihi ille miserebitur? Si ego huic non subvenio, quomodo mihi ille subveniet? Sic debent omnes qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis, vel de ancillis suis, sicut et ille beatus centurio fecit. Puer meus, inquit, jacet in domo. Non in una re tantum miserabilis quod jacet, sed et in alia quod paralyticus, tertia qmale torquetur. Omnia enim ista cum dolore cognominavit, et jacentem, et paralyticum, et dure detentum; ideo ut suae animae angustias demonstraret, et Docommoveret, quatenus et illius cruciatum monstraret, et Domini benevolentiam invitaret. Puer meus jacet in domo. Et huc quaretulisti eum, sicut illi
Abbreviated transcription (Latin):
caphainaũ.
Cur illuc ingressus ẽ
Propter hoc quod ibi
inuenit. Et statim ma¬
infestatum ẽ. Accessit
ad eum centiirio. Acces¬
sit uere. non dimidius.
sed totus. Non aspec¬
tu corporis tantum .s
et anime plenitudine.
Non facie tantum. sed
et immaculato corde.
Accessit centurio. alie¬
nigena generatione.
sed domesticus corde.
Alienus natione. sed ã¬
lacer fide. Militum
princeps. sed plus an¬
gelorum gaudium. Ae¬
cessit ad eum centurio.
Illi quondã ad helyã
in carmelo ascenden¬
tes quinquagenarii.
mox in infidelitãte
sua igne conbusti st̃:
Et iste in fide. mox in
sinu deputatus ẽ abra¬
he. Accessit ad eum
centurio. rogans eum
et dicens. Domine pu¬
er meus iacet in domo
paraliticus. et male
torquetur. Multi in
illo tempore pro diũ¬
sis rogabant infirmi¬
tatibus. alius ꝑro fi¬
lio. alius pro alio ali¬
quo. et nullus pro ser¬
uo. nisi iste solus. Et
hoc ei ad augmentũ
beatitudinis. et ad co¬
ronam głe erat. Quid
enim cogitabat iste be¬

Expanded text:
Capharnaum. Cur ibi ingressus est? Propter hoc quod et invenit, et statim manifestum est. Accessit ad eum centurio. Accessit vere, non dimidius, sed totus. Non aspectu corporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et immaculato corde. Accessit centurio, alienigena generatione, sed domesticus corde; alienus natione, sed alacer fide. Militum princeps, sed plus angelorum gaudium. Accessit ad eum centurio, i quondam ad Eliam in Carmelo ascendentes quinquagenarii, mox in infidelitate sua igne combusti sunt , et iste in fide mox in sinu deputatus est Abrahae. Accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Multi in illo tempore pro diversis rogabant infirmitatibus, alius pro filio, alius pro aliquo alio, sed nullus pro servo, nisi iste solus, et hoc ei ad augmentum beatitudinis, ad coronam gloriae erat. Quid enim cogitabat iste be
Abbreviated transcription (Latin):
stra erunt ad conuiuen¬
dum equalia. nostra e¬
runt ad dominandum
inferiora. Si quem autẽ
mouet quomͦ patri sup¬
plicans ueritas dicat.
et mea oinnia tua sunt.
et tua mea. cui simile¬
um uidetur sonare qͦd
huic filio dicitur. et
oinnia mea tua sunt.
sciat unigeniti filii eẽ
omnia que patris sunt.
ꝑ hoc quod etiam ipse
d̾s ẽ. et de patre natus
patri est equalis. Nam
et illud quod de spiritu
sancto loquens ait. om¬
nia quȩ habet pater. mea
sunt: Propterea dixi qr
de meo accipiet. et adnui¬
ciabit uob. De his dix̃
quȩ ad ipsam patris ꝑͣti¬
nent diuinitatem. in qͥ¬
bus ille ẽ ȩqualis omia
que habet pater haben¬
de creatura quȩ patri ẽ
subiecta et filio erat ac¬
cepturus. quod ait de
meo accipiet. sed u̾tiq
de patre de quo proce¬
dit sp̃c. de quo natus
ẽ et filius. Siue itaq du¬
os filios hos ad utrumq
popłm. siue ut quibdã
placet ad iuos quosli¬
bet homines. penitentẽ
uicdelicet et iustum. uel

Expanded text:
stra erunt ad convivenstra erunt ad convivendum aequalia, nostra erunt ad dominandum inferiora. Si quem autem movet quomodo patri supplicans veritas dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea, cui simillimum videtur sonare quod huic filio dicitur: Et omnia mea tua sunt, sciat unigeniti Filii esse omnia quae Patris sunt, per hoc quod etiam ipse Deus est, et de Patre natus, Patri est aequalis. Nam et illud quod de Spiritu sancto loquens ait: Omnia quae habet Pater mea sunt: propterea dixit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia quae habet Pater habende creatura quae Patri est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Sive taque duos filios hos ad utrumque populum, sive ut quibusdam placet ad duos quoslibet homines, poenitentem videlicet et justum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam suam cum
meretricib. uenit: occi¬
disti illi uitulum sagi
natum. Meretrices sunt
gentilium suꝑsticiones
cum quib substantiam
dissipare ẽ. relicto uno
cõmibio uerbi dei. cum
turba demonum cupidi¬
ditãte turpissima forni¬
cari. At ipse dixit illi.
Eili tu semper mecum es.
et omnia mea tua sunt.
Epulari autẽ et gaudere
oportebat. quia frater
tuus hic mortuus erat
et reuixit. ꝑierat et in¬
uentus ẽ. Quod dicit
et omnia mea tua sunt.
non putandum est ita
dictum. quasi non sint
et fratris. ut tanquam
interrena hereditate pa¬
tiaris angustias. Quomͦ
possint esse omnia ma¬
ioris. si habet ibi etiam
iunior partem suam: Sie
enim a ꝑfectis et ꝓpur¬
gatis açiam immortalib
filiis habentur oinnia.
ut sint et omniũ singu¬
la. et om̃nia singuloꝵ.
Ut enim cupiclitas niehil
sine angustia. ita nichil
cum angustia caritas
tenet. Cum ergo beatitũ¬
dinem illam optinueri¬
mus. nostra erunt ad
uitlendum suꝑiora. no¬

Expanded text:
substantiam suam cum substantiam suam cum meretricibus venit, occidisti illi vitulumnatum. Meretrices sunt gentilium superstitiones, cum quibus substantiam dissipare est, relicto uno connubio verbi Dei, cum turba daemonum cupiditate turpissima fornicari. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere oportebat, quia fratrer tuus hic mortuus erat, et revixit, perierat, et inventus est. Quod dicit: Et omnia mea tua sunt, non putandum est ita dictum quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate patiaris angustias. Quomodo possint esse omnia majoris, si habet ibi etiam junior partem suam? Sic enim a perfectis et perpurgatis ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad vivendum superiora, no
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. Quomͦ autẽ
epularetur ex illo hedo
si ipse ẽ antixp̃e. qui
non ei cretleret:aut si
hoc est epulari ex hedi
occisione quod est de
antixpĩ ꝑditione letari.
quomodo dicit filius
quem recipit pater hoc
sibi non fuisse concessũ.
cum omnes filii dei de
illius aduersarii damp¬
natione letatiri sunt :
Nimirũ ergo ipsum dñm
sibi negatum ad epulan¬
dum conqueritur. dũi
eum peccatorem putat.
Cum enim hedus est illi
genti. id ẽ cum eum sa¬
bbati uiolatorem et pro¬
phanatorem legis existi¬
mat. iocundari epulis
eius non meruit. ut qd
ait. Numquam dedisti
mͥ hedum. ut cum ami¬
cis meis epularer. Tale
sit ac si diceret. eum qͥ
michi hecdus uidebãtur.
ad epulandum. eo ipso
mͥ ipsum non concedens
quo michi hedus uide¬
batur. Quod autem di¬
cit cum amicis meis. aut
ex ꝑsona principium cũ
plebe intelligitur. aut ex¬
ꝑsõna populi iherosoli¬
mitani. cum ceteris ppłis
iuda. Sed postquam filiꝰ
tuus hic qui deuorauit

Expanded text:
intelligi. Quomodo autem intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse est Antichristus, qui non ei crederet? Aut si hoc est epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit filius, quem recipit pater, hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo ipsum Dominum sibi negatum ad copulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum Sabbati violatorem et profanatorem legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit. Ut quod ait: Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, Cum amicis meis, aut ex persona principum, cum plebe intelligitur, aut persona populi Jerosolymitani, cum caeteris populis Juda. Sed postquam filius tuus, hic qui devoravit