comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terra illiꝰ. Non regnabit domi¬
ns t̾reno imꝑio: s celesti. Nã
t̾renũ regnum tnͣsitorium est:¬
& caducum. Transibit hoc regnũ:
transibit hoc scłm ⁊ suecedet aliud
reginm ⁊ aliud seł̃m: in quodo¬
minus regnet inęt̾num. Que
autemterra illuis: nisi sca eccła:
Tunc uere firma ⁊ stabilita: qñ
mortale hoc induerit immorta¬
litatem: &e corruptibile hoc indu¬
erit incorruptionem. De gua
derra ꝑibunt gentes. idest pecca
dores ⁊ impii: de quib in alio
psalmo dr̃. Non sic impii non
sic: s tanquam puluis. quem
ꝓieit uentus a facie terre. Quia
enim nullum uirtutis pondus
habebunt: ad illam beatam
stabilitatẽ ꝑuenire non pote.
infertur. Desidium pauꝑum
exaudiuit dñs. Illud scilieet
in angustiis ⁊ tribulationib
huius scłi. dñi diem concupis¬
cerent: & hoc desidium. yparatio
cordis eorum erat. Unde secutus
adiungit. Preparationei cordis
eorum auount auris tua. hec ẽ

Expanded text:
terra illius. Non regnabit Domiterra illius. Non regnabit Dominus terreno imperio, sed caelesti . Nam terrenum regnum transitorium est et caducum. Transibit hoc regnum: transibit hoc seculum. Succedet aliud regnum, et aliud seculum, in quo Dominus regnet in aeternum . Quae est autem terra illius, nisi sancta Ecclesia? Tunc vera, firma, et stabilita, quando mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem . De qua terre quibus in alio psalmo dicitur: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Quia enim nullum virtutis pondus habebunt, ad illam beatam stabilitatem pervenire non poteruquod subinfertur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus. Illud scilicet in angustiis et tribulationibus hujus seculi, Domini diem concupiscerent. Et hoc desiderium praeparatio cordis eorum erat. Unde secutus adjungit: Praeparationem cordis eorum audivit auris tua. Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
dicio: intelligentes ⁊ exultan¬
eil tanta mala facere ⁊ Drr enĩ
ineorde suo non reqiuret. Sed
non est ita. ut ip̃e cogitauit. Nam
uides. qm̃ tu laborem ⁊ dolorem
considas iustorum ut tradas
eos. hoc est impios. in manꝰ tuas.
idest. in potestatem iudiciitui.
Non te latet illorum malicia:
nec manus tua cessabit a iundi¬
cła. Tibi derelictus est pauper.
tusis tantum spes eius. Iste pau¬
ꝑ. illiꝰ ad tempus est concessus
ad puniendum: tͥ infine dere¬
lictus ad glorificandum. Orpha¬
no tu eris aditor: eui impius
fuit ꝑsecutor. Cont̾e brachiũ¬
idest. peccatoris potentiam. o
maligni: queretur peccatum il
lius ⁊ non inuenietur. Iudica¬
bitur peccato suo: ⁊ ꝑibit ipse
ꝓpter peccatum suum. ũime¬
ant gͦ peccatores ⁊ maligni:. qr
conteret eos ds. &̃ malignitatẽ
eorum admchilum rediget.
post laborem ad ȩtͥnam reqͥem
ꝑducet᷑. Dñs regnabit inet̾nũ¬
In scłm scłi: ꝑibitis gentes de

Expanded text:
dicio intelligentes et exultandicio intelligentes et exultanei tanta mala facere? Dixit enim in corde suo, Non requiret. Sed non est, ita ut ipse cogitavit. Nam, Vides quoniam tu laborem et dolorem consideras: justorum. Ut tradas eos hoc est impios in manus tuas. Id est, in potestatem judicii tui. Non te latet illorum malitia, nec manus tua cessabit a vindicta. 31. Tibi derelictus est pauper. tu sis tantum spes ejus. Iste pauper illis ad tempus est concessus ad puniendum: tibi in fine derelictus ad glorificandum. Orphano tu eris adjutor: cum impius fuit persecutor. 32. Contere brachium peccatoris id est, potentiam et maligni: udicabitur ipse peccato suo, et peribit ipse propter peccatum suum. Timeant ergo peccatores et maligni, quia conteret eos Deus, et malignitatem eorum ad nihilum rediget. post laborem ad aeternam quietem perducet. Dominus regnabit in aeternuibitis gentes de
Abbreviated transcription (Latin):
excecatur. ⁊ seruatur adultimã
oportunamq uindictam: de qͦ
loquitur cum subiungit. Exur-¬
ge domine ds. & exaltetur ma-¬
nus tua:. id est manifesta sit po¬
tentia tua. Suꝑius enim dix̾at.
exurge domine. non conforte¬
tur homor iudicentur gentes
inconspectu tuo: idest in occul¬
to. ubi solus ds uicdet. Hoc fac¬
tum est. cum impii ad magnã
que uidetur hominib felici¬
tatem ꝑueniunt: suꝑ quos cõ-¬
stituitur legiflator. qualẽ ha¬
bere meruerunt.Nune autem
post illam occultam peram
atq uindictam: dicitur. Exur¬
ge domine ds. ⁊ exaltetur ma-¬
nus tua: non utiq in occulto.
siam in manifestissima gła. Ne
obliuiscaris pauꝑum⁊ sicut im¬
pũ putant gui dicunt. oblitꝰ ẽ
đs: au̾tit faciem suã. ne uideat
infinem. Laborans gͦ eccł̃ia ilł
temporib. tanquam nauis in
magnis fluctib ⁊ ꝓcellis. tanꝗͣ.
dormientem excitat dominũ:
ut imꝑet uentis. ⁊ tnͣquillitaᷤ
redeat. lamq manifestato iu-¬

Expanded text:
excaecatur et servatur ad ultimam opportunamque vindictam: de qua loquitur, cum subjungit: Exsurge, Domine Deus, et exaltetur manus tua. Id est, manifesta sit potentia tua. Superius enim dixerat, Exsurge, Domine, 53 non confortetur homo, judicentur gentes in conspectu tuo. Id est, in occulto, ubi solus Deus videt. Hoc factum est, cum impii ad magnam, quae videtur hominibus, foelicitatem perveniunt: super quos constituitur legislator, qualem habere meruerunt. Nunc autem post illam occultam poenam, atque vindictam dicitur, Exsurge Domine Deus, et exaltetur manus tua: non utique in occulto, sed jam in manifestissima gloria. Ne obliviscaris pauperum. Sicut impii putant, qui dicunt, Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat in finem. Laborans ergo Ecclesia illis temporibus, tanquam navis in magnis fluctibus et procellis, tanquam dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis, et tranquillitas redeat . 30. Jamque manifestato ju
Abbreviated transcription (Latin):
splendore claritatis sue iustis suiꝰ
lumen. & terrores impiis chorus¬
cabit. Nam in aliis exemplarib.
ꝓ eo quod est gladium suum ui-¬
brabit: frameam suam splendi¬
ficabit posiitum est. Quo uerbo
conuenientissime significari
arbitror: ultimum dominiee
claritatis aduentum. Et quiaħ
iuidicium suum in scͥpturis su¬
is iam firmauit: bene subiu¬
ctum est. Arcum suum tetend̾.
⁊parauit illum. Non passim u̾¬
borum tempora pͥtereunda fũt:
quod gladium de futuro dixit
iubrabit ⁊ arcum de p̾t̾ito teten¬
dit: deinde p̾teriti temporis cõ¬
secuntur u̾ba. E in ipso parauit
uasa mortis: sagittas fuas arden¬
rim: ubi fortitudine noui testa¬
m̃ti qͣsi neruo quodam durici
tanꝗͣ sagittȩ mittuntur apł̃i:
uł druina p̾conia iaculantur.
Quas sagittas ardentib operatus
est: idẽ. qui ꝑcussi dino amore
flagrarent. Qua enim alia sagit¬
ta ꝑeussa est.que incantieis ait:
uuln̾ata karitate ego sume Quib
aliis sagntis accendr. qui redire ad

Expanded text:
splendore claritatis suae justis suis lumen, et terrores impiis coruscabit . Nam in aliis exemplaribus pro eo quod est, gladium suum vibrabit, frameam suam splendificabit, positum est. Quo verbo convenientissime significari arbitror ultimum Dominicae claritatis adventum. Et quia hoc judicium suum in Scripturis suis jam firmavit, bene subjunctum est, Arcum suum tetendit, et paravit illum. Non passim verborum tempora praetereunda sunt, quod gladium de futuro dixit, vibrabit: arcum de praeterito, tetendit. Deinde praeteriti temporis consequuntur verba: 14. Et in ipso paravit vasa mortis: sagittas suas ardenrim: ubi fortitudine novi Testamenti, quasi nervo quodam duritia tanquam sagittae mittuntur Apostoli, vel divina praeconia jaculantur. Quas sagittas ardentibus operatus est, idest, qui percussi divino amore flagrarent. Qua enim alia sagitta percussa est, quae in Canticis ait, Vulnerata caritate ego sum ? Quibus aliis sagittis accenditur, qui redire ad
Abbreviated transcription (Latin):
celi iusticiam eius ppło qui nas¬
Ieetur. quem fecit dominꝰ. Gene¬
ratio uent᷑a generatio ẽ noui
testamenti que nos sumꝰ. anñ¬
tiata domino. id÷ ad honorẽ
dominr. ut ipsius hereditas
maneamꝰ. hinc apłc ait. Uos

Expanded text:
o qui nascetur, quem fecit Dominus. Generatio ventura, generatio est novi Testamenti, quae nos sumus: annuntiata Domino, idest, ad honorem Domini, ut ipsius haereditas maneamus. Hinc Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
incipuint qui cum apło dicunt:
nr̃a autem conu̾satio in cȩlis ÷
sei uiri abnegant semet ipsos.
oe quasi ꝑdunt animas suas
in hoc mundo: uĩ uita etͣna
custodiant eas. Semen aritẽ
hi quiꝑ eos conu̾tuntur. ⁊ ser¬
uiunt deo. Semen suum mi
creature. Missa sunt paucagͣ¬
na: oe creuit messis multa. An¬
nuntiauerunt enim ⁊ locuti
st̃: &e multiplicati sunt super
numerunt. Qd cum uir sẽs p̾¬
udissec futurum: subuinxit.

Expanded text:
incipiunt, qui cum Apostolo dicunt, Nostra autem conversatio in caelis est . Ideo sancti viri abnegant semetipsos, et quasi perdunt animas suas in hoc mundo, ut in vita aeterna custodiant eas . Semen autem hi qui per eos convertuntur et serviunt Deo. Semen suum miscreaturae . Missa sunt pauca grana, et crevit messis multa . Annuntiaverunt enim, et locuti sunt, et multiplicati sunt super numerum. Quod cum vir sanctus praevidisset futuru
Abbreviated transcription (Latin):
mo possidendo custodit: custodi¬
endo głificat: atq cum eis inet̾¬
num regnat. Unde nos admonet
eius grãm omnib p̾dicare. Ait
enim Psallite domino qui habi¬
tat in syon: annuntiate inter gen¬
. tes studia eius. Psalmus ꝓprie di¬
ctus est: ubi fit consonantia uo¬
cis cum organo. Et in psalmo duo
intelligimus: uocem laudis.⁊ con¬
sonantiam oꝑis. Ille gͦ ueraciter
psallit: qui sic dm̃ laudat. ut rec¬
te uiuat. Ipse autem dominus ha

Expanded text:
mo possidendo custodit, custodimo possidendo custodit, custodiendo glorificat, atque cum eis in aeternum regnat. Unde nos admonet ejus gratiam omnibus praedicare. Ait enim, 12. Psallite Domino qui habitat in Sion, annunciate inter gentes studia ejus. Psalmus quippe dictus est, ubi fit consonantia vocis cum organo. Et in psalmo duo intelligimus: vocem laudis, et consonantiam operis. Ille vero veraciter psallit, qui sic Deum laudat, ut recte vivat. Ipse autem Ex A
Abbreviated transcription (Latin):
tationib accusantib seudefendẽti
bꝰ. Et factꝰ ẽ dñs refuguim paupi:
ad uitor in oportunitatib in tͥ¬
bulatione. Quantumlibet ꝑse
uersus est retror quid nocebit
ei eui refugium factus est do-
qđ uel ħ uiuẽtẽ aut amãtẽ deserit:
ł a moriente d̃sit᷑. Tali enĩ pauperi
refugium factus est dñs. Nec adiu¬
uat pauꝑem suum mox ut tͥbu¬
lari ceꝑit: sed tunc tantum quãdo
tempus oportunum ẽẽ cognou̾it.
recipit. hos ꝓbat intribulatione:
Nadiuuat mõportunitate. Et ideo
sperent inte qui nouerunt nom̃
tuum: qm̃ non dereliquisti que¬
abhoc mundo auellitur: opor¬
tune excipit cognitio nominis di.
Nam nomen ip̃m d̃i usq quaq
uulgatum est. Cognitio autem
nominis est: cum ille cognoscit᷑
cuiꝰ est nomen. Quia gͦ dm̃ iam
cognouimus ꝑfidem. figamus
in illo nostra m spem. queramꝰ
eum ꝑdilectionem⁊ ut cum in¬
uenerimꝰ. cum ipso ꝑmaneamus.
Non enum querentes se deserit. ĩ¬

Expanded text:
tationibus accusantibus seu defendentibus: tationibus accusantibus seu defendentibus: 10. Et factus est Dominus refugium pauperi, adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. Quantumlibet Ex versus est retro, quid nocebit ei, cui refugium factus est Domiquod vel hic viventem aut amantem deserit, vel a moriente deseritur. Tali enim pauperi refugium factus est Dominus. Nec adjuvat pauperem suum mox, ut tribulari ceperit: sed tunc tantum, quando tempus opportunum esse cognoverit. recipit . Hos probat in tribulatione, adjuvat in opportunitate. Et ideo, 11. Sperent in te qui noverunt nomen tuum, quoniam non dereliquisti quaeab hoc mundo avellitur, opportune excipit cognitio nominis Dei. Nam nomen ipsum Dei usquequaque vulgatum est: cognitio autem nominis est, cum ille cognoscitur, cujus est nomen. Quia ergo Deum jam cognovimus per fidem , 48 figamus in illo nostram spem, quaeramus eum per dilectionem: ut cum invenerimus, cum ipso permaneamus. Non enim quaerentes se deserit, i
Abbreviated transcription (Latin):
secutores martyrum: Quis uel
eorum reminiscitur : Putauert̃
extinguere nomen xp̃ianum ⁊ ꝑiert̃
ip̃i: &ẽ dominus ꝑmanet inet̾nim.
Parauit in iudicio thronum suũ
⁊ipse udieabit orbem terre inequi¬
tate: iudieabit popłos iniusticia.
Thronis di. filiꝰ est patris. unde scͥp¬
tum est. Os erat in xp̃o. mundũ
reconcilians sibi. Hunc parauit d̾s.
quia incarnari misit: ut informa
serui udicaretur ⁊ patetur: resur¬
g̾et : regnar&. et qui uidicatus est
in occulto. palam iudicaret. non
iniq ⁊ inuiste. sicut sepe iudieãt
bomines. qui dum alios plꝰ. alios
minus diligunt. ab equitate ui¬
dicũ non minguam dissiliunt:
⁊ dum sedm facta non scdm corda
ludicant. iusticie rectitudinem
plerunq non seruant: s sieut
equus ⁊ iustus iudicabit orbem
t̾re inequitate. nemini parcens:
omnib equa retribuens ⁊ iudica¬
bit popłos inusticia: testimoni¬
um ꝑhibente conscientia. ⁊̃ cõgi¬

Expanded text:
ersecutores martyrum? Quis vel ersecutores martyrum? Quis vel eorum reminiscitur? Putaverunt extinguere nomen Christianum. Perierunt ipsi, et Dominus permanet in aeternum . 9. Paravit in judicio thronum suum, et ipse judicabit orbem terrae in aequitate, judicabit populos in justitia. Thronus Dei, Filius est Patris. Unde scriptum est, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hunc paravit Deus, quia incarnari misit, ut in forma servi judicaretur, pateretur, resurgeret, regnaret: et qui judicatus est in occulto, palam judicaret, non inique et injuste sicut saepe judicant homines, qui dum alios plus, alios minus diligunt, ab aequitate judicii nonnunquam dissiliunt: et dum secundum facta, non secundum corda judicant, justitiae rectitudinem plerunque non servant; sed sicut aequus et justus judicabit orbem terrae in aequitate, nemini parcens, omnibus aequa retribuens. Judicabit populos in justitia, testimonium perhibente conscientia et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
& sensuum ministĩa captiuantur ĩ¬
iusta. et ad bonorum oꝑum milici¬
am transferuntur : ut iam sieut
apl̃c dicit. non regnet peccatum ĩ
nostro mortali corpore. Tune paca
tur anima: & ordinatur homoad
quietem. et ad beatitudinem capes¬
senlam. Unde ⁊ subditur. Perũt
memoria eorum cum sonitu: & do-¬
minus mnet̾num ꝑmanet. Magnus
strepitus fit: cum impietas eu̾ttt᷑.
cem ubi summum silentiũ ẽ: ni-¬
si qui magno strepitu pͥuscũ suis
uiciis belligerauerit. Lune effici.¬
tur homo regnum pacatissimũ
dõ: eum sic ineo tumultus uiei-¬
orum destruitur: ut eorum me¬
moria penitus deleatur. Et ibido¬
minus ꝑmanet inet̾num: uͥ iam
iniquitas aut foris ꝑ actionem.
aut intus ꝑ cogitationem nullũ
inuenit locum. Uł uixta hysto¬
nam impiorum memoria cum
sonitu periit:quia clamor ⁊seuz¬
cia ꝑsequentium xp̃m. penitus
conquieuit. Nam uͥ sunt. qui
eum tanto strepitu clamabant.
crucifige crucifige: Ubi sunt ꝑ¬

Expanded text:
et sensuum ministeria captivantur inet sensuum ministeria captivantur injusta, et ad bonorum operum militiam transferuntur: ut jam sicut Apostolus 47 dicit non regnet peccatum in nostro mortali corpore, ut tur anima, et ordinatur homo ad quietem et ad beatitudinem capessendam: unde et statim subditur, Periit memoria eorum cum sonitu: et Dominus in aeternum permanet. Magnus strepitus fit, cum impietas evertiturcem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligera verit. Tunc efficitur homo regnum pacatissimum Deo cum sic in eo tumultus vitiorum destruitur, ut eorum memoria penitus deleatur. 8. Et ibi Dominus permanet in aeternum ubi jam iniquitas aut foris per actionem, aut intus per cogitationem nullum invenit locum, vel juxta historiam impiorum memoria cum sonitu periit, quia clamor et saevitia persequentium Christum penitus acquievit. Nam ubi sunt, qui cum tanto strepitu clamabant, Crucifige crucifige ? ubi sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui aliquo errore seducti erant
ad fidem redeunt. De quib apłe
dicit. fiustis aliquando tenebre:
iunc autem lux in domino. Et qͥa¬
ablato errore destruuntur uicia
dolosa ⁊ fraudulenta consilia tan¬
quam curie locum obtinent. Cui
pͥncipatui tanquam satellites et
ministri. ad sunt officia membroꝵ.
ocli ad curiositatem ⁊ aures al las¬
ciuiam: manus ad rapinam: et
membra ceta ꝑu̾sis consiliis mi¬
litantia. Quius ciuitatis quasi plebᷤ
sunt omnes delicate affectiones:
et turbulentiis motus animi.
cotidianas seditiones in homine
agitantes. Ergo ubi rex ubi curia.
ubi ministri. ubi plebs inuenitur:
ciuitas est. Nec enim talia ec̾nt in
malis ciuitatibus. nisi pͥus eẽnt in
singulis hominib: qui sunt tan¬
quam ȩlem̃ta ce semina ciuitatũ.
Has ciuitates destruit: cum exclu¬
so inde pͥncipe de quo dictum est.
pͥnceps huius scłi foras missus est:
sopiuntur maligna consilia: tpes
affectiones edomantur : membrorum

Expanded text:
hi qui aliquo errore seducti erant, hi qui aliquo errore seducti erant, ad fidem redeunt. De quibus Apostolus dicit, fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Ut ablato errore destruuntur vitia dolosa et fraudulenta consilia, tanquam curiae locum obtinent. Cui principatui, tanquam satellites et ministri, adsunt officia membrorum: oculi ad curiositatem, aures ad lasciviam, manus ad rapinam, et membra caetera perversis consiliis militantia. Hujus civitatis quasi plebs sunt omnes delicatae affectiones, et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine cogitantes. Ergo ubi Rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur: civitas est. Nec enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa et semina civitatum. Has civitates destruit, cum excluso inde principe de quo dictum est, Princeps hujus saeculi foras missus est sopiuntur maligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
bris euis. gentes conu̾se sunt ad
xp̃m̃: apte subiunctum est Incre¬
pasti gentes. & perut impius: no¬
Ninen eorum delesti inȩt̾num ⁊ in
scłm scłi. Asꝑe increpandi erant:
qui diu ininiquitatibus ꝑseu̾aue¬
rant. Oura increpatione fenendi
erant: qui contempto creatore. ydo¬
la adorabant. Et benedictum ẽ
ꝑiit impius: quia de impio. fac¬
tus est pius Ille ab eo qđ erat ꝑ¬
it: qui incipit esse quod nõ fuit.
Hinc scͥptum est. Uerte impios. ⁊
nonerunt. Nomen eorum dele¬
tum est inet̾num: quia nonultͣ
dicuntur pagani. s xp̃iani. for¬
nicatores erant ⁊ facti sunt casti:
iracundi erant : facti sunt man¬
sueti. Auari erant : facti sunt lar¬
gi:. iniusti erant: facti sunt tꝰti.
Nomengͦ eorum deletum est
ydolatrȩ uł iniqui: siu̾aciter
conu̾si fuerint. Inimici defece¬
runt frameȩ infinem: & ciuita¬
tes destruxisti. frameȩ inmici.
guntur: quib tanquam gladus
animȩ pimuntur. Iste frameȩ̃ infi¬
nemi hoc est extoto deficiunt: cum

Expanded text:
gentes conversae sunt ad Christum, aperte subjunctum est: 6. Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in aeternum, et in saeculum saeculi. Aspere increpandi erant, qui diu in iniquitatibus perseveraverant. Dura increpatione feriendi erant, qui, contemto Creatore, idola adorabant. Et bene dictum est, Periit impius: quia de impio factus est pius. Ille ab eo quod erat periit, qui incipit esse quod non fuit. Hinc scriptum est, Verte impios, et non erunt . Nomen eorum deletum est in aeternum, quia non ultra dicuntur Pagani, sed Christiani: fornicatores erant, facti sunt casti: iracundi erant, facti sunt mansueti: avari erant, facti sunt largi: injusti erant, facti sunt justi. Nomen ergo eorum deletum est olatrae vel iniqui si veraciter conversi fuerint. 7. Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates eorum destruxisti. Frameae inimici guntur, quibus tanquam gladiis animae perimuntur. Istae frameae in finem, hoc est, ex toto deficiunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ad locum quotendit
Locus autem anime non inspa¬
tio aliquo est. quod forma occu¬
pet corporis: s indelectatione.
quo se ꝑuenisse ꝑ amorem letat᷑.
Pes gͦ peccatorumid est. amor cõ-¬
p̾henditur in laqueo quem oc-¬
cultat: quia cum fraudulentam
accionem consecuta fuerit delec̃¬
tatio: cum eos tradidit d̾s in con¬
cupiscentias cordis eoꝵ. iam illa de¬
lectatio alligat eos: ut inde abrũ¬
rumꝑe amorem.⁊ adutilia trans¬
ferre non possint. Recte gͦ subiun¬
ctum est. Cognoscetur dominus ui¬
dicia faciens: in oꝑibus manuum
suarum comp̾hensus est peccator.
Hec sunt iudicia inquibus cog¬
noscetur dñs: quod ipsa sia oꝑa
que facit pͣua accusant ⁊ iudicãt.
conuineunt: puniunt peceato¬
rem. Non querit alios testes:infi
uitam ⁊ conscientiam. Hoc est
autem iustum om̃ipotentis dĩ
iudicium: ut unusquisq recipi¬
at sed̃m quod gessit incorpore
terponitur canticum diapsalmatis:

Expanded text:
tanquam ad locum quo tendit. tanquam ad locum quo tendit. Locus autem animae non in spatio aliquo est, quod forma occupet corporis: sed in delectatione, quo se pervenisse per amorem laetatur. Pes ergo peccatorum, idest, amor, comprehenditur in laqueo quem occultat: quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio cum eos tradidit Deus in concupiscentias cordis eorum jam illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia transferre non possint. Recte ergo subjunctum est: 17. Cognoscetur Dominus judicia faciens: in operibus manuum suarum comprehensus est peccator. Haec sunt judicia in quibus cognoscetur Dominus, quod ipsa sua opera, quae facit prava, accusam, judicant, convincunt, puniunt peccatorem. Non quaerit alios testes, nisi vitam et conscientiam. Hoc est autem justum omnipotentis Dei judicium, ut unusquisque recipiat secundum quod gessit in corporeEx Augustino interponitur Canticum diapsalmatis,
Abbreviated transcription (Latin):
studia in sancta eccl̃ia: ꝑ que ue
nitur ad uisionem pacis. Inhis
portis bene annuntiantur uni¬
u̾se laudes dĩ. Deinde seguitur.
Exultabo in salutari tuo. Salu
da nr̃a de uana leticia huius scł̃i
transtulit: ut in ip̃o ueraciter gau¬
deamus.S hoc nr̃m gaudium
ad huc inspe est. non in re. Affli¬
gumur enim a malis hominib:
quam dui hic unuimus. De quibꝰ
subiunctum est. Infixe sunt gen¬
des inint̾itu quem fecerunt. Attñ¬
de que ma dmodum seruetur pe¬
na peccatori de oꝑib suis: ce qui
uoluerint ꝑsequi eccłiam. in eo
int̾itu sint infixi. quem se infer¬
re arbitrabantur: Nlamcum in¬
terficere corpora cupiebant: ip̃i
mnanuma moriebantur. De qui¬
bus adhuc subditur: In laqueo
isto quem absconderunt: comp̃¬
hensus est pes eorum. Lagueus¬
occultus: dolosa est cogitatio. Des
anime intelligitur amor. Qui cũ
prauus est : uocatur cupiditas.
Cum autem rectus: dilectio uel
caritas. Amore enim mouetur:

Expanded text:
studia in sancta Ecclesia, 49 per quae studia in sancta Ecclesia, 49 per quae venitur ad visionem pacis. In iis portis bene annunciantur universae laudes Dei. 16. Deinde sequitur: Exultabo in salutari tuo. Salutda nostra de vana laetitia hujus saeculi transtulit, ut in ipso veraciter gaudeamus. Sed hoc nostrum gaudium adhuc in spe est, non in re . Affligimur enim a malis hominibus quandiu hic vivimus : de quibus subjunctum est: In fixae sunt gentes in interitu quem fecerunt. Attende quemadmodum servetur poena peccatori de operibus suis, et qui voluerint persequi Ecclesiam, in eo interitu sunt infixi, quem se inferre arbitrabantur. Nam cum interficere corpora cupiebant, ipsi in anima moriebantur. De quibus adhuc subditur: In laqueo isto, quem absconderunt, comprehensus est pes eorum. Laqueusoccultus dolosa est cogitatio: pes animae intelligitur amor, qui cum pravus est, vocatur cupiditas: cum autem rectus, dilectio vel caritas. Amore enim movetur
Abbreviated transcription (Latin):
quasi obluuo eadat in dm̃i. Sedqͥa
post longum tp̃s futͦum est iudicĩ¬
um. scd̃m affectum infirmorum
hominum positum est: qui quasi
oblitum dm̃ putant: quia nontã
eito facit uindictam quam ipsi
uolunt. His dr̾ etiam quod segui¬
tur. Non est oblitus clamorem pau¬
ꝑum. Quis est iste clamor paupe¬
rum: quem ds̃ non obliuiscitur:
Sequitur. ⁊ dicit. Miserere mei do¬
mine: uide humilitatem meam
dixit. miserere nostri domine ⁊¬
& uide humilitatem nr̃am cle
inimicis nr̃is: slon tanquam
multi pauꝑes clamant. s tanqͣm
linus. An quia unus mie int̾pel¬
factus est. cũ eẽt diues: Affligũ¬
tur ab inimicis membra eius in
terra: &e ip̃e clamat ꝓeis incȩlo.
Ipse etiam dicit. Qui exaltas me
de portis mortis. ut annuntia᷑m
om̃s laudationes tuas inportis
filie syon. Exaltatur enĩ homo ĩ
ab omnibus praius cupiditatibuᷤ
que sunt porte mortis: quia ꝑ
illas itur ad mortem. Sunt autẽ
porte filie syon. omnia optima

Expanded text:
quasi oblivio cadat in Deum. Sed quia quasi oblivio cadat in Deum. Sed quia post longum tempus futurum est judicium, secundum affectum infirmorum hominum positum est, qui quasi oblitum Deum putant, quia non tam cito facit vindictam, quam ipsi volunt. His dicitur etiam quod sequitur, Non est oblitus clamorem pauperum. 14. Quis est iste clamor pauperum, quem Deus non obliviscitur? sequitur et dicitur: Miserere mei, Domine, vide humilitatem meam dixit, miserere nostri Domine, et vide humilitatem nostram de inimicis nostris? Non tanquam multi pauperes clamant, sed tanquam unus. An quia unus nunc interpelfactus est, cum esset dives ? Affliguntur ab inimicis membra ejus in terra, et ipse clamat pro eis in caelo. 15. Ipse etiam dicit, Qui exaltas me de portis mortis, ut annunciem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion. Exaltatur enim Ex Auguab omnibus pravis cupiditatibus, quae sunt portae mortis, quia per illas itur ad mortem. Sunt autem portae filiae Sion, omnia optima
Abbreviated transcription (Latin):
culatio⁊ oẽ gestat imagrnem eccłe
que futura est: id est eiuitas scõꝵ.
iam angłica uita fruentium ⁊ qr
irłm int̾pretatur uisio pacis. Pre¬
cedit autem speculatio uisionẽ:
sicut ista eccłia p̃cedit eam que
ꝓmittitur ciuitatem ȩt̾nam cẽ
immortalem. Et agimus hie spe¬
eulationem: ut ꝑueniamus ad
uisionẽ Precipitur gͦ nobis. ut
psallamus domino qui habitat
in syon: ut concorditer dnm ee¬
cłiȩ inhabitatorem laudemus:
& annuntiemus aliis studia sce
pͣdicationis. Debemus enim do¬
te contemplariz uoce p̾dicare:
ut ad eius laudem simul in no¬
bis consonent. lingua. consciẽ¬
tia. ⁊ uita: ꝓpt̾ eos autem qui ꝑ¬
secutionem patiuntur ꝓꝓter
uerbum di quod annuntiant:
sequitur consolatio. cũ subin¬
fertur. Am̃ requirens sanguinem
eorum recordatus est: id est ueni
et ultimum iudicium⁊ uibi& int̾fe¬
ctorum głia. &ẽ intͬficientium pena
manifesta sit. Quod autem ait. recor¬
datus est: nemo ita positum putie.

Expanded text:
usalem gestat imaginem Ecclesiae quae futura est , idest civitatis sanctorum jam angelica vita fruentium: quia Jerusalem interpretatur visio pacis. Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam quae promittitur civitatem aeternam et immortalem. Et agimus hic speculationem , ut perveniamus ad visionem. Praecipitur ergo nobis ut psallamus Domino qui habitat in Sion, ut concorditer Dominum Ecclesiae inhabitatorem laudemus, et annunciemus aliis studia sanctae praedicationis. Debemus enim Donte contemplari, voce praedicare: ut ad ejus laudem simul in nobis consonent lingua, conscientia, et vita. Propter eos autem qui persecutionem patiuntur propter verbum Dei, quod annunciant: sequitur consolatio, cum subinfertur: 13. Quoniam requirens sanguinem, eorum recordatus est. Idestet ultimum judicium, ubi et interfectorum gloria, et interficientium poena manifesta sit. Quod autem ait, Recordatus est, nemo ita positum putet,
Abbreviated transcription (Latin):
tura est atcribuenda excellen¬
tiori membro eccłiȩ. suꝑiꝰ dm̃
oranti: & hie ostndenti se ẽẽ exau¬
ditum. ⁊ diuina misccłia ad ep¬
tum innocentiam ee ꝑfectionẽ.
de cetͥo oranti ne a ꝓposito suo
dimoueat᷑. & hoc facit. ut aqͥbꝰ
moraliter segregat᷑. abhis etiam
ȩt̾naliter separetur. Intentio
eius est: nos eremplo suo ad in¬
nocentiam ce per fectionem in¬

Expanded text:
excellentiori membro Ecclesiae superius Deum oranti, et hic ostendenti se esse exauditum, et Divina misericordia adeptum innocentiam et perfectionem: de caetero oranti, ne a proposito suo dimoveatur. Et hoc facit, ut a quibus moraliter segregatur, ab his etiam aeternaliter separetur. Intentio ejus est, nos exemplo suo ad innocentiam et perfectionem in
Abbreviated transcription (Latin):
cem sinunt uidere nec se. Ergodo
dicamꝰ qui nouit uid̾e quid pił¬
get: nouit inspiẽe quid sauet il¬
Delicta mea inquinant me dels¬
ta aliena affligunt me. Abhis m̃i¬
da me: ab alienis parce. Tolle mͥ
ex corde malam cogitationem:

Expanded text:
cem sinunt videre, nec se. Ergo Deo cem sinunt videre, nec se. Ergo Deo dicamus, qui novit videre quid purget, novit inspicere quid saDelicta, inquit, mea inquinant me, delicta aliena affligunt me: ab his munda me, ab illis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
cedines: ut tu intellig as nichil
tam dulce. tam p̾ciosum. tam aman¬
dum. tam appetendum. quamdi¬
uina uidicia. Et cum eatam cara
intellexis. diligas ⁊ custodias illa:
quatuꝰ m̃cedem inde celestem re
cipere mearis: ⁊ dicatur de te qđ
sequitur. & enim seruus tuuis cu¬
stodit ea: incustoidienclis illis retͥ¬
butio multa. Quam dulcia ista ftͣ
custodiendo ꝓbat seriuis tiuis. Nõ
custodienti quidem amara sunt:
⁊ sequitur pena. In custodiendis
liquo extra posito cõmodo: siuer
ipso quo iudicia d̃i eustodiuntur
multa retributio est: ⁊ gaudetur
ineis. Inter hec autem iudicia
diuina que desiderat. ⁊ retribu¬
tionem celestem quam sꝑat : de
ꝓpͥis uir sanctus indetur erpaues¬
cere peccatis: eumsubiungit. Delie¬
ta quis intelligit. Et idõ segiutur
oratio. Ab occultis meis mundame
⁊ ab alienis parce seruo tuo. Nõ
ẽ mirum si delicta sua quisq ñ
intelligat : quia ipsa tenebre suu
& ocłi cordis impediunt: nec lil¬

Expanded text:
cedines: ut tu intelligas nihil cedines: ut tu intelligas nihil tam dulce, tam pretiosum, tam amandum, tam appetendum, quam divina judicia. Et cum ea tam cara esse intellexeris: diligas et custodias illa: quatenus mercedem inde caelestem et recipere merearis, et dicatur de te quod sequitur: 12. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Quam dulcia ista sunt, custodiendo probat servus tuus. Non custodienti quidem amara sunt: et sequitur poena. In custodiendis liquo extra posito commodo, sed in eo ipso, quo judicia Dei custodiuntur, multa retributio est, et gaudetur in eis. Inter haec autem judicia divina quae desiderat, et retributionem caelestem quam sperat, de propriis vir sanctus videtur expavescere peccatis, cujus subjungit: 13. Delicta quis intelligit? Et ideo sequitur oratio. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Non est mirum si delicta sua quisque non intelligat, quia ipsa tenebrae sunt, et oculum cordis impediunt, nec lu
Abbreviated transcription (Latin):
cat quenquam: s omne iudici¬
um dedit filio. Uere iustificata
in cominutabilit᷑ : neq enim uł
minatus. uł pollicitus ds quen¬
quam fallit: aut quisquam uł
impiis supplitium eius. uł puꝰ
p̃mium eius potest eripere. Iu¬
dicia domini iustificata insemet¬
ipsa. id̃÷ ꝑ unitatem: non adrixas
diuisionis. s ad congregationem
unitatis. Id̃o linguis omnum lo¬
qui fecit. inquios pͥmo uenit: qͥa
linguas omnium gentium se
in unitate congregatarum ẽẽ ñ¬
tiauit. Quod tunc faciebat unuꝰ
homo accepto spũ seõ. ut lingͥs
omnium gentium loqueretur:
hoc mͦ unitas facit. linguis om̃i¬
b loquitur in omnib gentibus.
Et ipsa iuidicia domini sunt de¬
. siderabilia suꝑ aurum. & lapidẽ
p̃ciosum multum: &e dulciora suꝑ
mel ce fauum. ꝑhec duoscilieet
aurum &e lapidem p̃ciosum. que
magis desicdantur in hoc scl̃o. uult
comprehendere omnes diuitias:
&r ꝑ alia duo. id ÷ mel &e fauum.
quib nichil in hoc mundo est
dulcius. uult intelligere om̃s dul¬

Expanded text:
cat quenquam, sed omne judicium dedit Filio : vere justificata incommutabiliter. Neque enim, vel minatus, vel pollicitus Deus quenquam fallit, aut quisquam vel impiis supplicium ejus, vel piis praemium ejus potest eripere. Judicia Domini justificata sunt in semetipsa, idest per unitatem, non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis. Ideo linguis omnium loqui fecit, in quos primo venit: quia linguas omnium gentium se in unitate congregaturum esse nuntiavit. Quod tunc faciebat unus homo, accepto Spiritu sancto, ut linguis omnium gentium loqueretur, hoc modo unitas facit: linguis omnibus loquitur in omnibus gentibus. Et ipsa judicia Domini sunt Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum et dulciora super mel et favum. Per haec duo, scilicet aurum et lapidem pretiosum, quae magis desiderantur in hoc saeculo, vult comprehendere omnes divitias. Et per alia duo, idest, mel et favum, quibus nihil in hoc mundo est dulcius, vult intelligere omnes dul
Abbreviated transcription (Latin):
tionib eam stͥng̾et: non pot̾at tã
clara ⁊ tam ex ammata uicd̃i fides
nr̃a. S iccirco doetͥnam catholicã.
contͣdicentiũ obsidet impugna¬
tio: ut fides nr̃a ñ ocio torpeseat:
sed exercitiis elimet᷑. ꝓpt̾ hoc den
⁊ heses ẽẽ: ut ꝓbati quiq manifes¬
tifiant inter uos. Ipsum deiq: di¬
abolum. ⁊ obluctantes adu̾sum
nos contrarias potestates si aufe¬
ras: uirtutes animi sine oblus¬
tante ñ pot̾unt euitesce re. Sic
oe fidelium gła non pot̾it resplen¬
dere: nͥ eam infideliũ reꝓbatio
or pena cõm̃det. Post illum cͥcui¬
tum ⁊ iubilationẽ : ce post ista ꝑi¬
cła & labores int̾ manꝰ tͥbulant¬
um positus. hestuans. anhelans
laborans. firmus ⁊ certꝰ dño susci¬
piente. deducente. regente: quid
subiungat audiamꝰ. Credo ind̾e
bona dm̃. in t̾ra uiuentium. O
bona dñi. dulcia immortalia:
sempitͣna. Qnͣdo uos uidebo: Credo
inguit uidere. Iustus enim ex fide
uiuit. Quid est fides: Crede qd̃ ñ

Expanded text:
poterat tam clara, et tam examinata videri fides nostra. Sed idcirco doctrinam catholicam contradicentium obsidet impugnatio, ut fides nostra non otio torpescat, sed exercitiis elimetur. Propter hoc et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant . Inter nos, ipsum denique diabolum, et obluctantes adversum nos contrarias potestates, si auferas virtutes animi, sine obluctante non poterunt enitescere. Sic et fidelium gloria non poterit resplendere, nisi eam infidelium reprobatio et poena commendet. Post illum circuitum et jubilationem, post ista pericula et labores, inter manus tribulantium positus, aestuans, anhelans, laborans, firmus et certus, Domino suscipiente, deducente, regente, quid subjungat, audiamus: 13. Credo videre bona Domini in terra viventium. O bona Domini dulcia, immortalia, sempiterna! Quando vos videbo? Credo, inquit, videre. Justus enim ex fide vivit . Quid est fides? Credere
Abbreviated transcription (Latin):
dte domine leuauiant¬
mam meam: deus m̃s in
de consido non erubeseam. Cum
te desereret animamea: carnali¬
Ibus desidus conculeabat᷑ interra.
Homo enim rececdens ad̃o: statim
uieiorum traditur potestati. Et
Cer eo quodin me confidebam:
ꝑductus sum usq ad hanc quã
pacior erunnam. & qui deserto
des sicut ds̃ eẽ uolui: a paradis
gaudiis eiectus. de mea suꝑbia ma

Expanded text:
te, Domine, levavi animam meam, Deus meus, in te confido, non erubescam. Cum te desereret anima mea, carnalibus desideriis conculcabatur in terra. Homo enim recedens a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Et ex eo, quod in me confidebam, perductus sum usque ad hanc quam patior aerumnam. Et qui, deserto Deo, sicut Deus esse volui, a paradisi gaudiis ejectus, de mea superbia ma
Abbreviated transcription (Latin):
con iusationem ante oculos habentes et ictitantes. Mee notindatis
quaesunuis quantun a nobio uobio. offetur. sid ea quanto uollios
eratur. testis est euim milli Deuo. quomodo omnes iupiam
dos in siscribus psù Cnristi. et hoe oto. ut omnipoteno E eus
per condiguum pautentie fiuctam uos ad paseua uite atans
perdu cele dignetat. Seque dum Uefat ollisidci aliquando peslutius
Uoluimuo et loganiuo. et quoteeno Dominno hescelinuo aõ ligendas
cesdem Libios postutar ciet. pro sua petitione et nostrà promihi¬
one Semper habere meriattor. Isatia Doi procedente per im potti:¬
nun labolem. et instantiam nostram paae inttr principes nosutos
refermata est. unde tota pattico nostra latatur. Malcte. et
limici uestti mimotiam Semper habetoto.¬

Expanded text:
ntes et imitantes. Nec attendatis quid quantumve a nobis vobis offertur, sed ex quanto vobis offeratur. Testis est enim mihi Deus quomodo omnes cupiam vos in visceribus Jesu Christi; et hoc oro ut omnipotens Deus per condignum poenitentiae fructum vos ad pascua vitae aeternae perducere dignetur. Neque enim vestri oblivisci aliqVolumus et rogamus ut quoties domnus Hescelinus ad legendum eosdem libros postulaverit, pro sua petitione et nostra promissione semper habere mereatur. Gratia Dei praecedente per importunum laborem et instantiam nostram pax inter principes nostros reformata est, unde tota patria nostra laetatur. Valete, et amici vestri memoriam semper habetot
Abbreviated transcription (Latin):
Sicit ab illo sancto uito udem flores excepte sunt et Didisi. nong
Sinqulatiter alicui pusona ses losi Cclesia Dostte nuttimuo. Pra :¬
tatnitato Uestram prerontibuis Aetotio adhottantto. quatenu.

Expanded text:
sicut ab illo sancto viro iidem Flores excepti sunt et divisi, non sicut ab illo sancto viro iidem Flores excepti sunt et divisi, non singulariter alicui personae, sed toti Ecclesiae vestrae mittimus, fraternitatem vestram praesentibus litteris adhortantes
Abbreviated transcription (Latin):
intendebat. totun Stadium et ingeniun Suuni ad hor uettit: ut
Omnipotenti Deo Sisse setibendo. siue loquendo. quas posset animas
adquiteret. quod sindiosus Lector in ciodem Ftoribus animadueitat
ppotest. Audito itaquo beatilhimi uii Stndio. audita etiam utilitato
iius lectionis cepit uchementer iem uester concanomseus plccibub
iustaro. ut si quem locam Familiatitatis. si quam ystattam apuo
nos obtinebat. aut totum. aut pattem illiuo opetio per nos habore
miurituir es momihione nostra ilus phalmi Frequenter replicano:
Memento uelli tui serso. in quo niihi spem dedidti. Merum nos oecat¬
Siones eura pastotalio. et nobis inpincta Legationis uectarpor¬
iu mullis et du usio negotuit ȩa tapou occoipati. Se sideriun oe
promißoionem nostram implere hrcteniio minimi pottimuo. Cattan
catitas illa quo uos in deo et popeen Deum Siligmnins. huyis debite
nos nequaquam Siuit esse immemoleo. In Iuobuo. iglur col potiba

Expanded text:
intendebat, totum studium et ingenium suum ad hoc vertit ut intendebat, totum studium et ingenium suum ad hoc vertit ut omnipotenti Deo, sive scribendo, sive loquendo, quas posset animas acquireret, quod studiosus lector in eisdem Floribus animadvertere potest. Audito itaque beatissimi viri studio, audita etiam utilitate illius lectionis, coepit vehementer idem concanonicus vester precibus instare ut si quem locum familiaritatis, si quam gratiam apud nos obtinebat, aut totum aut partem illius operis per nos habere mereretur ex promissione nostra, illud psalmi frequenter replicans: Memento verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Verum nos occasione curae pastoralis et nobis injunctae legationis in multis et diversis negotiis extunc occupati, desiderium et promissionem nostram implere hactenus minime potuimus. Caeterum charitas illa qua vos in Deo et propter Deum diligimus, hujus debiti nos nequaquam sinit esse immemores. In duobus igitur corporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectiffimo Ponganquinco suo Poberto Insulano Praposito. et
unibersio epodini Eectesico Panonieis in Domino Sailutim.
Cum ucbiscum dudura apud̃ susulam moraremur Poncanonscus.
uester fescelimo inter alia ueiba. quae nobiscum Fanilias iter habut
cepet diligenter inquiuere de Poribus poalmolum. quos a s Hemolia
Lerbetto olim Canouico uestid. postmodum St Hufi abbate audierat
eaceptos et in unum collectos. Pis nos. inquantum iae iposa Soriptuta
percepinius. qui et deligionem et igtentionem illius lcnti Nri nolimas
respondimuo animum suam in hoe Opete Fulbe. ut quod moribao
cosriezendio magsio etter Leclisiae Dei necetarium. hoc tantan dedilo¬
Sis ea positoribus traheret. et in ouobus corpooribuo pouetet. Maguan
quisepe et degfasani edpositronum Super psalmos a beato lugnttin
editam noserat. et la Lodoro. et leliquis Cclesia Dei Doctotibus.
sio qui totus ique dissini amosio inflammatuo ee lestibus inhiabat. et
in animatum lucto temporalibuo curio omnino posspositis tantam

Expanded text:
dilectissimo consanguineo suo ROBERTO Insulano praeposito, et universis ejusdem Ecclesiae canonicis, in Domino salutem. Cum vobiscum dudum apud Insulam moraremur, concanonicus vester Hescelinus, inter alia verba quae nobiscum familiariter habuit, coepit diligenter inquirere de Floribus Psalmorum, quos a sanctae memoriae Lietberto, olim canonico vestro, postmodum Sancti Rufi abbate, audierat exceptos et in unum collectos. Cui nos, in quantum ex ipsa scriptura percepimus, qui et religionem et intentionem illius beati viri novimus, respondimus animum suum in hoc opere fuisse, ut quod moribus corrigendis magis esset Ecclesiae Dei necessarium, hoc tantum de diversis expositurus traheret, et in duobus corporibus poneret. Magnam quippe et diffusam expositionem super Psalmos a beato Augustino editam noverat, et Cassiodoro, et reliquis Ecclesiae Dei doctoribus. Sed qui totus igne divini amoris inflammatus coelestibus inhiabat, et in animarum lucro, temporalibus curis omnino postpositis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ẽẽ negauerunt: &e ideo ipsi
ꝑerrorem ⁊ morum pͣuitatem
corrupti. ⁊ mutiles facti. alios qͦ
secum corrumpere. atq aderrorẽ
suum ad ducere conati sunt. Qͥb
a domino reꝓbatis ingen̾atione
iusta habitare se ꝑhibet : atq
de syon mitt̾e salutare suum ⁊
ut plebem suam conu̾tat ã cap¬
diuitate: ut in eo exultet iaeob
ilecetur isrł. Et hec ideo nobis
scͥpta sunt: ut errantiũ atten¬
dentes dampnationem. & fidelium

Expanded text:
Deum esse negaverunt : et ideo ipsi per errorem et morum pravitatem corrupti, et inutiles facti, alios quoque secum 61 corrumpere atque ad errorem suum adducere conati sunt. Quibus a Domino reprobatis, in generatione just a habitare se perhibet, atque de Sion mittere Salutare suum, ut plebem suam convertat a captivitate; ut in eo exultet Jacob et laetetur Israel. Et haec ideo nobis scripta sunt, ut eorum attendentes damnationem, et fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpietatem peccati: orabit adte oĩs
sẽs. Inde orabit adte: qͥa dimi¬
sisti peccata. Nlam si ñ dimites
peceata: non ẽẽt sc̃s qui adte ora¬
ret. Orabit autẽ in tempore opor¬
tuno. Modo ẽ oportunũ tempus
oranddi. confitenti peccata sua. &̃
corrigendi. Modo ẽ tp̃s gr̃e: tp̃s
tp̃s acceptabile: ecce uẽ dres salu¬
tis. Modo possunt appropinqͣre
d̃õ qͥ uolunt. si pͣt̾ita mala puni¬
ant ⁊ si mores corrigant : si sobͥe
uiuste uiuant: erit postinodũ
tempꝰudicĩr: tp̃s uindicte: qͦ iã
ñ appropinqͣbunt. qͥ mͦ apꝓpinqͣ¬
re contẽnũt. Hoc est qd̃ subun¬
git. Ueruntam̃ indiluuio aguar̃
multarui: ad eũ non approxi¬
mabunt. Recte ꝑdiluiuũd̃i iu-¬
dicium designatur: quia sierit
pͥus indilumno. itamnextremo
iudicio peccatores dampnabuit.
Nemo autem arbitretur eum re¬
pente funs uen̾it sieut indiebus
noe reman̾e confessionis locũ ꝓqͣ
Multi fluctus diluuiorum corda
cõmouebunt pͣuoꝵ: que illi sen¬

Expanded text:
impietate peccati, orabit ad te omnis sanctus. Inde orabit ad te, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus, qui ad te oraret. Orabit autem In tempore opportuno. Modo est opportunum tempus orandi, confitendi peccata sua et corrigendi. Modo enim tempustempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ; modo possunt appropinquare Deo, qui volunt, si praeterita mala puniant, si mores corrigant, si sobrie et juste vivant. Erit postmodum tempus judicii, tempus vindictae: quo jam non appropinquabunt, qui modo appropinquare contemnunt. Hoc est, quod subjungit. Veruntamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Recte per diluvium, Dei judicium designatur: quia sicut prius in diluvio, ita in extremo judicio peccatores damnabuntur. Nemo autem arbitretur, cum repente finis venerit sicut in diebus Noe, remanere confessionis locum, pro qua Multi fluctus diluviorum corda commovebunt pravorum, quos illi sen
Abbreviated transcription (Latin):
sunt interra eius: mirificauit
omnes uoluntates meas ineis.
suam posuerunt. ciuib patriȩ
cȩlestis⁊ quorum conu̾satio spĩtał
ꝑ anchoram spei in illapatͥa figit᷑
que recte di t̾ra nominat᷑. quanis
inhis t̾ris carne uersentur: his scĩs
miras fecit omnes uoluntates me¬
as. in ꝓuectu eorum qui sensersĩt
quid eis ꝓfuerit. &e humanitas meẽ
duunitatis ut morerer ÷ &e diuim¬
tas humanitatis. ut resurgerem.
Et notandum quod postquam ait
mirificauit uoluntates meas: ꝓti¬
nus adungit. in eis. Ex quib u̾b̃
colligendum ẽ. ita uoluntates suas
scĩs miras ostendisse: ut easdem
inipsis facẽt ꝑman̾e. Neq enim
sci esse potussent: si ab eius uolũ¬
tatib cognitis discrepassent. Qđ
satis euidenter exũb̾ seguentib
apparet: quib dicitur. Multipli¬
cate sunt infirmitates eorum: p̾ea

Expanded text:
sunt in terra ejus, mirificavit sunt in terra ejus, mirificavit omnes voluntates meas in eis.suam posuerunt, civibus patriae coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur, quamvis in his terris carne versentur. His sanctis miras fecit omnes voluntates meas, in provectu eorum qui senserunt, quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis, ut morerer, et divinitas humanitatis, ut resurgerem. Et notandum, quod postquam ait, Mirificavit voluntates meas, protinus adjungit, in eis: ex quibus verbis colligendum est, ita voluntates suas sanctis miras ostendisse, ut easdem in ipsis faceret permanere. Neque enim sancti esse potuissent, si ab ejus voluntatibus cognitis discrepassent. Quod satis evidenter ex verbis sequentibus apparet, quibus dicitur: 4. Multiplicatae sunt infirmitates eorum:
Abbreviated transcription (Latin):
cessarium. quod ꝓ se oraret: uam
ineo qd̃ d̾s erat. conseruare se ip̃m
pot̾at. S sic̃ incarnari uenit pro
nobis : ita pius redemptor orare
dignatus est ꝓ nobis: tnͣsfigurãs
nos in sua ꝑsona ÷ quia unum
corpus fieri uoluit cum sua e¬
clesia. ꝓinfirmantib gͦ mẽbus
suis. que transformat inse dicit:
inte. Nos enim qui puri homi¬
nes sumꝰ. ⁊ ꝑ peccatum ꝑditr.
conseruaria dño ĩdigemꝰ. Ipse
est enum spes nr̃a: ipse est deus
ñr: nos indigemus eiꝰ auxilio.
non ipse nostro. Unde secutus
achunxit. Dixi dño ds m̃s es
tu: qm̃ bonorũ meorũ non egᷤ
Quod pus pater ꝑfilium suũ
nos redemit: sola kantate hos
fecit non necessitate. ꝑfecta enim eiꝰ
qła: nec augeri potest. nec miniii.
Unde mates debemus dominũ
dm̃ nr̃m. ⁊ore confiteri. ⁊corde cre¬
dere: atq in ipso sperare. ⁊ ab ip̃o
salutem querere: qui bona quide
nr̃a non querit: immo sua nob̃
largitur. Unde ⁊ subditur: Sei̾s qui

Expanded text:
cessarium, quod pro se oraret: nam in eo, quod Deus erat, conservare seipsum poterat. Sed sicut incarnari venit pro nobis, ita pius Redemptor orare dignatus est pro nobis, transfigurans nos in sua persona; quia unum corpus fieri voluit, cum sua Ecclesia. Pro infirmantibus ergo membris suis, quae transformat in se, dicit: in te. Nos enim qui puri homines sumus, et per peccatum perditi, conservari a Domino indigemus. Ipse enim est spes nostra, ipse est Deus noster. Nos indigemus ejus auxilio, non ipse nostro. Unde sequutus adjunxit: 2. Dixi Domino, Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. Quod prius Pater per Filium suum nos redemit, sola charitate hoc fecit, non necessitate. Perfecta enim ejus gloria, nec augeri potest, nec minui. Unde magis debemus Dominum Deum nostrum, et ore confiteri, et corde credere, atque in ipso sperare, et ab ipso salutem quaerere, qui bona quidem nostra non quaerit, imo sua nobis largitur. Unde et subditur: 3. Sanctis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tatur silentium. Gemini au¬
demdext̃. Achitofel. fr̃is ruina. ꝑ
chusi qđ silentium intͣpͣtat᷑. recte
accipitur adũsus illos dolos dnm̃
dio sacramentum uenerabilis¬
uenerabilis passionis occultans.
uoluntariam rugnam frris. id est
nef ariũscelus traditoris sui. in sue
miscdie ati prudentie ordinem
conu̾tit: ut quod ille ad ꝑnici¬
em unius hominis ꝑu̾sa mente
fac̾et: iste ad salutem omnium
ꝓuida gub̃natione tranfferret.
Cantat gͦ psalmum domino aĩa
ꝑfecta que iam digna est nosse
secretum di. ꝓuerbis chufi. id est
ꝓcognitione eusdem secreti: qd̃
secretum dexter ds. il est fauens
atq ꝓpitius ei oꝑatus est. Est autẽ
intentio huius ꝑfecti catholici.
quosq fideles exhortari. ut spem
suam in domino ponant : & sic

Expanded text:
interpretatur silentium; Jemini autem dextra, Achitofel fratris ruina: Per Chusi, quod silentium interpretatur, recte accipitur, adversus illos dolos silentio sacramentum venerabilis passionis occultans, voluntariam ruinam fratris, id est, nefarium scelus traditoris sui in suae misericordiae atque prudentiae ordinem convertit: ut quod ille ad perniciem unius hominis perversa mente faceret, iste ad salutem omnium provida gubernatione transferret. Cantat ergo psalmum Domino anima perfecta, quae jam digna est nosse secretum Dei pro Verbis Chusi, id est, pro cognitione ejusdem secreti, quod secretum dexter Deus, id est, favens atque propitius, ei operatus est. Est autem intentio hujus perfecti catholici, quosque fideles exhortari, ut spem suam in Domino ponant et sic