comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ scãm ꝗͣ in dño habetis importunis scͥptitationibꝰ infestare qͥ etẽ. iuge
illd̾ ur̾m facrũq silentiũ ascło.susurriũ cũ dõ.uł ad modic̃ int̾rumꝑe. nr̃aq
ingerere auribꝰ secretis penitꝰ occupatiᷤ suꝑnisq eulogiis. Timebam oĩno
molestus ficri uł moysi ĩ monte ł helie udeserto. aut c̾te ęxcubãti ĩ templo
samueli. si diuinis intñtissimos ꝯfab̾atioĩbꝰ alqͣtenꝰ auocare tẽptassẽ. Cla¬
mat samuel. loq̃re dñe qr audit seruus tuꝰ. ⁊ ego me audiri p̃sumerẽ: Time¬
bam inꝗͣ ne si ⁊ dauid elongãti se ⁊ fugienti. mane̾tiq ĩsolitud ine. ĩportu¬
nus insiste̾m. indignãs excusaret ⁊ dic̾et. Sine me. ñ audio te mͦ. Audiã
potiꝰ qd̾ dulciꝰ ausculto. Audiã quid loquat᷑ in me dns ds̃ qm̃ loqͣt᷑ pacẽ ĩple¬

Expanded text:
nimirum sanctam, quam in Domino habetis, importunis scriptitationibus infestare quietem, juge nimirum sanctam, quam in Domino habetis, importunis scriptitationibus infestare quietem, juge illud vestrum sacrumque silentium a saeculo, susurrium cum Deo, vel ad modicum interrumpere, nostraque ingerere auribus secretis penitus occupatis supernisque eulogiis. Timebam omnino molestus fieri vel Moysi in monte, vel Eliae in deserto, aut certe excubanti in templo Samueli, si divinis intentissimos confabulationibus aliquatenus avocare tentassem. Clamat Samuel, Loquere, Domine, quia audit servus tuus : et ego me audiri praesumerem? Timebam, inquam, ne si et David elonganti se et fugienti, manentique in solitudine, importunus insisterem, indignans excusaret et diceret: Sine me, non audio te modo; audiam potius quod dulcius ausculto. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam l
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾isq scĩs qͥ c̃ eo s̃.fr̾. B. de clara ualle sał et̾nam. Sc̾itatis ur̾̃e litt̾as tã letꝰ
accepi. ꝗͣ auidus ⁊ olim desid̾au̾am. legi eas.⁊ qͣs uoluebã inore lut̾as. scintil¬
las sentiebam inpectore. quib ⁊ ꝯcaluit cor meũ intrame. tanꝗͣ ex illo igne
quẽ dñs misit in t̾rã. O qͣntus in ilł meditationibꝰ exardesc̃ ignis. eqͥbꝰ huiꝰ¬
cemõi ẽuolat̾ scintille. Uña illa succensa.⁊ succẽdẽs salutatio. sic mͥ ut uet̾
fatear accepta fuit ⁊ ẽ: qͣni ñ ab hoĩe. s c̾tissime abillo qͥ mrãdat saluteᷤ iacob.
tescend̾e uid̾et᷑. Nõ me sane arbitror salutatũ inuia. ñ intnͣsitu. ñ ueluti ex
occasione urusster ꝯsuetudinis. s plane exuisc̾ibꝰ ut sentio caritatis ꝓdiit
ħ tam grata ⁊ iõpintata b̾ndictio. B enedicti uos adno qͥ me inb̾idictioĩbꝰ
dulcedinis tante p̃uenire curastis. ut daret᷑ puero ur̃o uob̾ pͥmũ scͥbentibuᷤ

Expanded text:
rae litteras tam laetus accepi, quam avidus et olim desideraveram. Legi eas, et quas volvebam in ore litteras, scintillas sentiebam in pectore: quibus et concaluit cor meum intra me, tanquam ex illo igne, quem Dominus misit in terram . O quantus in illis meditationibus exardescit ignis, e quibus hujusmodi evolant scintillae! Vestra illa succensa et succendens salutatio sic mihi, ut verum fatear, accepta fuit, et est, quasi non ab homine, sed certissime ab illo qui mandat salutes Jacob, descendere videretur. Non me sane arbitror salutatum in via, non in transitu, non veluti ex occasione, ut assolet, consuetudinis; sed plane ex visceribus, ut sentio, charitatis prodiit haec tam grata et inopinata benedictio. Benedicti vos a Domino, qui me in benedictionibus dulcedinis tantae praevenire curastis, ut daretur puero vestro, vobis primum scribentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ s laborc̃ ĩuenietis ar̃abꝰ ur̃is. Bona itaq lex caritas ⁊ suauis. q̃ nõ solũ¬

Expanded text:
requiem, srequiem, s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ lex posita. S⁊ sciendum qd̾ alia ẽ lex ꝓmulgata asp̃u seruitutis inti¬
more. alia aspũ lib̾tatis data usuauitate. Nec sub illa cogunt᷑ ẽẽ filii. nͦ
sine pͣatuint᷑. Uis audire qi iustis ñ ẽ lex posita: Hon accepistis ait sp̃m serui¬
tutis it̃m intimore. Uis audire qd̾ tñ sine lege caritatis ñ sĩt: Sed accepistis
inquit sp̃m adoptionis filioꝵ. Deniq audi ustum utrũq de se fatentem.
⁊ qd̾ non sit sub lege. nec tñ sit sine lege. Factus sum inqͥt his qͥ sublege
erãt. qͣsi sub lege ẽẽm. cũ ip̃e ñ eẽm sublege. his qui sine lege erãt tãqͣ sine
legem. aut uisti sũt sine lege. s uistis ñ ẽ lex posita. ħ ẽ ñ tãqͣm ĩuitiᷤᷤ ĩposita.
s uoluntariis eolb̾a lit̾ data. qͦ suauit̾ inspirata. Uñ ⁊ pulclire dñs. tollite ait
uigũ meũ suꝑ uos. Ac si dic̾et. ñ ĩpono ĩuitis. s uo tollite siuutin. Anoqͥn nõ

Expanded text:
non est lex posita . Sed sciendum quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore, alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii, nec se patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum servitutis iterum in timore. Vis audire quod tamen sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essem; cum ipse non essem sub lege: his qui sine lege erant, tanquam sine egem; aut, Justi sunt sine lege: sed Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus: Tollite, ait, jugum meum super vos . Ac si diceret: Non impono invitis, sed vos tollite si vultis. Alioquin non
Abbreviated transcription (Latin):
anitas cipitis redunt et ĩ m̃bra. Unguentũ qd̾ descend̾ inbatbã de cipite. ex¬
ima qͦi fimbria uestim̃ti participet. Si ꝑcusso pustore diffug̾ant oues. uslẽ¬
fornorẽ agnoscat. Nam si ꝯpissa ẽ. ⁊ ꝯregnare debet. Sic dignũ ub̾. sic nb nectᷤᷤ¬
sanũ. & d. nt si intimore ⁊angn̾a eqͥtatis uigor ñ languit. ñ tepuit feruetꝰ¬
mͦ oedimus c̃ ꝓpinqͣmꝰ ad palmã: Que eminuit ĩ ĩfirmitate. ĩ sublimitate
cense monasfium. Hec in sanis ꝓfecto tumłtib armate pleb̾. nec effreni
furentiũ atq obstrep̃ntiũ uasame mõachoꝵ. ñ ꝗd̾ his fortiꝰ fuit copiiꝰ ma¬
mone cedend̾ putaũ ł ad modic̃. apłici celsitudo. Qd apd̾ scm̃ b̾ndictũ: Nũ qͥd

Expanded text:
anitas capitis redundet in membra. Unguentum quod descendit in barbam de capite, extrema quoque fimbria vestimenti participet. Si percusso pastore diffugerant oves, valenfortiorem agnoscat. Nam si compassa est, et conregnare debet. Sic dignum vobis, sic nobis necessarium. Quid enim? si in timore et angustia aequitatis vigor non languit, non tepuit ferpinquamus ad palmam? quae eminuit in infirmitate, in sublimitate cense? Nec insanis profecto tumultibus armatae plebis, nec effreni furentium atque obstrepentium vesaniae monachorum, nec, quod his fortius fuit, copiis mammonae cedendum putavit vel ad mod
Abbreviated transcription (Latin):
equitatis uultibꝰ p̃sentari : cui obscurũ ẽ ꝗͣ impie cogitet ĩ mãmone uiribꝰ turrim
fortitudinis oppugnare. hõ qͥ de iusticia penitꝰ ñ p̃sumit s s⁊ securi sumꝰ. Si qͥd̾
qͥ tẽptat᷑ ĩnocentiꝰ e. ⁊ fuliꝰ iniqͥtatis ũ appon noc̾e ei. Decetõ memoriã habũdũ
tie sunuitatis tue. dulcissime pat̾. dũ suspiramꝰ p̃sentiã dulcit᷑ niuicẽ eructamꝰ.
Qi caremꝰ illa. ĩ ista ꝯsolam᷑. ħ sedula cordibꝰ. ħ oribꝰ freq̃us. Sal ẽ inoi sermone

Expanded text:
aequitatis vultibus praesentari! Cui obscurum est quam impie cogitet in mammonae viribus turrim aequitatis vultibus praesentari! Cui obscurum est quam impie cogitet in mammonae viribus turrim fortitudinis oppugnare, homo qui de justitia penitus non praesumit! Sed securi sumus: siquidem qui tentatur, Innocentius est, et filius inilcissime Pater, dum suspiramus praesentiam, dulciter invicem eructamus: quia caremus illa, in ista consolamur. Haec sedula cordibus, haec oribus frequens, sal est in omni sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t̾ expectat̃. itq flagitat̾ mat᷑ari. Sanc simili ⁊ elo. ⁊ ĩmanu eq̃ pote̾ti
ecełe turonẽsi rãiãq subueniri necẽẽ ẽ. Ahoqͣn ꝓpe interitũ ẽ tip̃a nͥ cito fera¬
tis auxiliũ. Reuix̾ ut aiũt gisleb̾ti sp̃e ĩphilippo tp̃iꝰ pbane ⁊ nepote carniᷤᷤ ⁊ ħede
ambitioĩs. Quanta nẽpe dn̾andi cupiditate u ste iuuenis mardeseat. ĩdicat
matͥs sue eccłe diut̾nus ⁊ misenibił cruciatꝰ. qͦ eã pene euiscãt. miser ut se par¬
turiat in honorẽ. ẽ tũ auctore dõ eiꝰ tgi u̾satioĩb finis tand̾e inpositꝰ. si tñ
auctoritati ratũ ħre placũit. Absit aũt ut ꝯfundat fideles ss benigna ina.¬
iestas. quibꝰ id̾ negotiũ dignũ dux̃ ꝯmitt̾e̾ t̾minand̾. Ab fit absit. ut setia
ambitio refugiũ ħat apud ĩnocẽtie defensorẽ. ħ ip̃m ꝗͣte audatie ẽ qd̾
subt̃fugit: mnc̃ ĩprudentiori tem̃itate audet denuo nicħ ominꝰ tante

Expanded text:
manu aeque potenti, Ecclesiae Turonensi jamjamque subvenire necesse est. Alioquin prope interitum est et ipsa, nisi cito feratis auxilium. Revixit, ut aiunt, Gisleberti spiritus in Philippo, ipsius plane et nepote carnis, et haerede ambitionis. Quanta nempe dominandi cupiditate et iste juvenis inardescat, indicat matris suae Ecclesiae diuturnus et miserabilis cruciatus, quo pene eam eviscerat miser, ut se parturiat in honorem. Est tamen auctore Deo ejus tergiversationibus finis tandem impositus: si tamen,  apostolicae auctoritati ratum habere placuerit. Absit autem ut confundat fideles suos benigna majestas, quibus idem negotium dignum duxit committere terminandum! Absit, absit ut saeva ambitio refugium habeat apud innocentiae defensorem! Hoc ipsum quantae audaciae est quod subterfugit: et nunc impudentiori temeritate audet denuo nihilominus tantae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dum sunt inte d̾s quitia. ut puta mic̾die motꝰ inmãsuetudinẽ. ĩuidie ĩcati¬
tatẽ. infiugalitatẽ luxurie. t̃p̃itudinis incastitatẽ. ⁊ in numa his simara
q̃ de cenoso lacu pruriẽts pectoris m̃i. ⁊̃ nc̃ incesfant᷑ ebulliuit: ĩundantes
iumpingẽtes inserenitatẽ p̃fulgentis uultustini. qͥd magnũ feci solõ co¬
nibe artuis. actꝰ contigeres Si has atq huiusmõi qs foris licet uacĩs. mtuis

Expanded text:
icia, utputa iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugalitatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentis vultus tui: quid magnum feci solos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque huju
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cunctor turbias mͥ custodiendas collig̾e: ⁊ unum suꝑ ꝓpriam gͣuor ħre c̾todẽ:
Et quidem subiocti me de reddenda ꝓse rõne sollicitant. & aut̃ p̃sũt mͥ: ipsi
ritas : Metuistis infestationem: Sed siqͥd patimini ꝓpt̾ uistitiã: beati. Scła¬
ritatẽ ꝯtep̃nitis: S scłarior nemo pilato. cui dñs astitit uidicandꝰ. nõ ha¬

Expanded text:
non cunctor turbas mihi custodiendas colligere, et unum super propriam gravor habere custodem! non cunctor turbas mihi custodiendas colligere, et unum super propriam gravor habere custodem! Et quidem subjecti me de reddenda pro se ratione sollicitant: qui autem praesunt mihi, ipsi ritas? Metuitis infestationem? Sed si quid patimini propter justitiam, beati. Saecularitatem contemnitis? Sed saecularior nemo Pilato, cui Dominus astitit judicandus. Non ha
Abbreviated transcription (Latin):
rem sũmis iud̾i sac̃dotib ⁊ ñ mag̾ indignũ estimandũ ẽ minimũ uo¬
can in regno celoꝵ: Si multũ suꝑbꝰ es: płꝰ minmꝰ: ꝗͣ minor uocari con¬
fund̾e. Minor qͥppe utilitas ẽ minorẽ uid̾i. ꝗͣ minimũ. Longe aut̃
modi lib̾tatem abstineat: q̃ me pessime addicat suꝑbie seruititi. P timeo
dentes lupi. ꝗͣ uirgam pastoris. Certus sum . it. ego monachꝰ. ⁊ monachorũ
quałcũq allus. si nũ q̃nq pontificis aꝓpriis ceruicib excut̾e uigũ tẽptaũo:
qd̾ fathane mox tẏrinndi me ip̃m subitio. Adu̾tens nimirũ cruenta illa be¬
tia q̃ carcuit q̃ rens q̃m deuoret elongatã custodiã: heu statim insilit ĩp̾sũp¬
tiorẽ. Merito .it. nõ cunctat᷑ p̃sid̾e suꝑbo: qͥ se uire regẽ głatur sr̃ os finoᷤ
suꝑbie. Qͥ dabit mͥ centũ unm̃i custodrã de putari pastores: Qnto plures
sentio curum gerere m̃i. tanto securior exeo mpiscua: stupenda insania. dĩaꝵ

Expanded text:
magis indignum aestimandum est, minimum vocari in 476 regno coelorum? Si multum superbus es, plus minimus, quam minor vocari confundere. Minor quippe vilitas est minorem videri, quam minimum: longe autem smodi libertate abstineam, quae me pessimae addicat superbiae servituti. Plus timeo dentes lupi, quam virgam pastoris. Certus sum enim ego monachus, et monachorum qualiscunque abbas, si mei quandoque pontificis a propriis cervicibus excutere jugum tentavero, quod Satanae mox tyrannidi me ipsum subjicio. Advertens nimirum cruenta illa bestia, quae circuit quaerens quem devoret, elongatam custodiam; heu! statim insilit in praesumptorem. Merito enim non cunctatur praesidere superbo, qui se jure regem gloriatur super omnes filios superbiae. Quis dabit mihi centum in mei custodiam deputari pastores? Quanto plures sentio mei curam gerere, tanto securior exeo in pascua. Stupenda insania! Animarum
Abbreviated transcription (Latin):
latebre. ⁊ uoluntaria pauꝑtas. ħ sunt monachoꝵ insignia: ħ uitã solent
nobilitare monasticã. Uri aut̃ ocłi om̃e sublime uidẽt. ur̃i pedes õe forũ.
cͥcum eut̃. ur̃e lingue iom̃ibꝰ audiunt᷑ ꝯcliis. ur̾e manꝰ õẽ alienũ diripi¬
unt pat̾moniũ. ⁊ ñ siita oportet ut emantipati a subiectiõe pontificum
pari cum successoribꝰ apłoꝵ gła. pari cathedra hisdemq sollep̃niũ indum̃toꝵ
ĩsignibꝰ attollamini: cur nõ ⁊ facros ordines celebratis ⁊ b̾ndictiones datis in
ppłis: Quã multa moueor d̾re adũsus impudentissimã p̃sũptionẽ. s fre¬
nat impetũ qd̾ aurib occupatis scrib̾e me recolens longiori lectione u̾eor fie¬
ri oñosus archi ep̃o.⁊ qi res tam manifesta ẽ ut multitudo rep̾hendentiũ uide¬
atur impudentiã obdunisse. Qd̃ si ⁊ ħ ip̃i cernunt᷑ gratas exced̾e ꝯpendii me

Expanded text:
latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitare monasticam. Vestri autem oculi omne sublime vident, vestri pedes omne forum circumeunt, vestrae linguae in omnibus audiuntur conciliis, vestrae manus omne alienum diripiunt patrimonium. Tamen, si ita oportet, ut emancipati a subjectione pontificum, pari cum successoribus apostolorum gloria, pari cathedra, iisdemque solemnium indumentorum insignibus attollamini, cur non et sacros Ordines celebratis, et benedictiones datis in populis? Quam multa moveor dicere adversus impudentissimam praesumptionem? sed frenat impetum, quod auribus occupatis scribere me recolens, longiori lectione vereor fieri onerosus archiepiscopo: et quia res tam manifesta est, ut multitudo reprehendentium videatur 477 impudentiam obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur gratas excedere compendii met
Abbreviated transcription (Latin):
adũsario. xͦ restiterit. Aut dicite si audetis sũi p̃suł dm ordinationẽ nesci¬
re: c̃ romani p̃sidis potestatem xͦ sr̃ se qͦ fateatur fuisse celitus ordinatam.
Uerum aꝑte indicãt quidã hoꝵ quid cogitent. dũ multo labore ac p̃cio apłiciᷤᷤ
adeptis puuuilegiis. ꝑ ip̃a sͥ uendicant ĩsignia ponti ficalia: utentes np̃i mo¬
re pontific̾ mit̾ai. anulo.atq sandaliis. Sane si atm̃ditur rerũ dignitas. hãc
monachi ab horret ꝓfessio: Si ministĩũ: solis liq̃t ꝯgruere pontificibꝰ. ꝓfec¬
to ẽẽ desid̾ant qd̾ uideri gestiunt. m̃itoq ñ queunt ẽẽ subiecti quibꝰ iã ip̃o
se ꝯꝑant desid̾io. Quid si ⁊ nom̃ eis ꝯfeire pͥiulegioꝵ poss auctoritas: Quãto
putas auro redimerẽt. ut appellarentur pontifices: Quo ista omonachi :¬
&̾ timor m̃tis. uͥ rubor frontis: Quis inꝗͣ ꝓbatoꝵ monachoꝵ tale aliqͥd aut
u̾bo docuit. aut reliquit exemplo: duodecim humilitatis gradꝰ magister

Expanded text:
adversario Christus restiterit: aut dicite, si audetis, sui Praesulis Deum ordinationem nescire, cum Romani Praesidis potestatem Christus super se quoque fateatur fuisse coelitus ordinatam. Verum aperte indicant quidam horum quid cogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod videri gestiunt; meritoque nequeunt esse subjecti, quibus jam ipso se comparant desiderio. Quid si et nomen eis conferre privilegiorum posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid aut verbo docuit, aut reliquit exemplo? Duodecim humilitatis gradus Magister
Abbreviated transcription (Latin):
bedientib. A quibꝰ dum te sr̃biendo seg̾gas. quoꝵ aggreg̾is ꝯsoitio patent̾
adũtimꝰ. ⁊ si tuuł impudent̃ ꝯtẽpnis. uł imprudent᷑ dissimulas. Reputa

Expanded text:
bedientibus: a quibus dum te superbiendo segregas, quorum aggregeris consortio patenter bedientibus: a quibus dum te superbiendo segregas, quorum aggregeris consortio patenter advertimus: et si tu vel impudenter contemnis, vel imprudenter dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis obedire ꝯtempnãt ep̃is.Spoliant eccłias ut emancipent᷑. redimũt senẽ
obediant. Non ita xꝰ. Ine si quidem dedit uitam ne ꝑd̾et obedientiam: qͣ isti
ut careant. totum fere suũ. suoꝵq uictũ expendũt. Qd ħ ẽ p̃sumptionis.
omonachi: Neq .ii. qͥa p̾lati monachis. idõ nõ monachi. Hempe monachũ ⁊̃¬
fac̃ ꝓfessio: p̃tatũ necessitas. Ut aut̃ ñ p̃ uidicet necessitas ꝓfessioni: acce¬
dat nõ succetat p̾latio monachatiii. Alioqͥn qͦ m̃ illud implebit᷑. principem
it ꝯsfituer. esto int̾ allos tanꝗͣ unꝰ ex ilł: & nom̃ tãꝙͣ tnus ex ilł manẽs int̃¬
humties suꝑbꝰ. int̾ subditos rebelł. ĩmitis int̾ mansuetos. Ut te putemus
tũꝙͣ unũ ex iłł uideamꝰ tam exhib̾e panitũ. ꝗ̃ ex hig̾e obedientiã. uideam̃ tã
lbent ĩpositis obtemporare sub iectum. ꝗͣ imꝑare subiectis. Qd̾ si semꝑ uis

Expanded text:
propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne obediant. Non ita Christus. Ille siquidem dedit vitam, ne perderet obedientiam: qua isti ut careant, totum fere suum suorumque victum expendunt. Quid hoc est praesumptionis, o monachi? Neque enim quia praelati monachis, ideo non monachi. Nempe monachum facit professio, praelatum necessitas. Ut autem non praejudicet necessitas professioni, accedat, non succedat praelatio monachatui. Alioquin quomodo illud implebitur: Principem te constituerunt? esto inter illos tanquam unus ex illis? putemus tanquam unum ex illis, videamus tam exhibere paratum, quam exigere obedientiam: videamus tam libenter praepositis obtemperare subjectum, quam imperare subjectis. Quod si semper vis
Abbreviated transcription (Latin):
foris qͦ u̾ba decent̾ ꝯposuit. Dedit prius honorẽ p̃positis. ut iam a subdi¬
tis uiste reciꝑet. sciens se a suꝑiorib actiꝑe qd̾ impend̾et. inferioribꝰ ⁊¬
qͥa meliꝰ ꝓpͥe subiectionis disc̾et exꝑim̃to.sua ip̃e mod̾ari imꝑia. For¬
te nõ ignorabat qd̾ subiecto sibi hõi d̾ omĩa subiec̾it subpedibꝰ eius.
offendenti se infensa reddid̾it. ⁊ his ꝗ̃ humilem ꝯstituerat st̃ oꝑa ma¬
nuum suiarũ suꝑbie m̃ito cõparatus uim̃tis insipientibꝰ ⁊ similis
sentire cepit aliam legẽ inmẽbris suis repugnantẽ legi m̃tis sue ⁊ captuuã¬
tem se uilege pecc̃i.
iror qͥstum innĩo ordine monastioꝵ alb̾es hĩc humilitatis regłam odiosa
ꝯtũtione infring̾e: ⁊ sub humili qd̾ peiꝰ ẽ habitu ttonsura tam suꝑbe saꝑe.
ut cũ ne unũ quidẽ ũbulum de suis imꝑiis subditos p̃tergredi patiant᷑: tp̃i

Expanded text:
foris quoque verba decenter composuit. Dedit prius honorem praepositis, ut jam a subdiforis quoque verba decenter composuit. Dedit prius honorem praepositis, ut jam a subditis juste reciperet: sciens se a superioribus accipere, quod impenderet inferioribae 475 subjectionis disceret experimento sua ipse moderari imperia. Forte non ignorabat, quod subjecto sibi homini Deus omnia subjecerit sub pedibus ejus; offendenti se infensa reddiderit; et is, quem humilem constituerat super opera manuum suarum, superbiae merito comparatus jumentis insipsentire coeperit aliam legem in membris suis, repugnantem legi mentis suae, et captivantem se in lege peccati.iror quosdam in nostro Ordine monasteriorum abbates hanc humilitatis regulam odiosa contentione infringere, et sub humili quod pejus est habitu et tonsura tam superbe sapere, ut cum ne unum quidem verbulum de suis imperiis subditos praetergredi patiantur, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
iactabat potestatem. qͣm nec solam ꝓtulit nec pͥorẽ. Dicturus quippe.
ħns sub me milites: p̃misit hõ sũ sub potestate. Prius se agnouit hõmẽ
ꝗͣ potentẽ. Agnouit inꝗͣ se hõinẽ. hõ gentił. ut use iam implen ostñd̾er
qd̾ longe ante dix̃at dł. Sciat gentes.qm̃ hoĩes sunt. homo inqͥt sũ. ⁊ hõ
sub potestate. Iam qͥcqͥd sub inferas: suspectam nõ habemus ractantiam.
remissa si quid̾ ẽ humilitas. ne altitudo p̃cipitet. Hec .it. locum ĩuenit.
ariogantia: uͥ tam clarũ humilitatis insigne p̃cesserit. Agnoscis ĩ firmi
tatem. ꝯfit̾is sub iectionẽ: ram ⁊ te subte ħre milites ꝓfit̾e securiis. Re¬
uera qr confusus nõ ẽ desubiectione: uire exp̃latione meruit honorari.
on erubuit sr̃ se potestatẽ : ⁊ id̾o dignus qͥ ħret ⁊ sub se milites. Ex habun¬
dantia cordis os loq̃batur.⁊uxta qd̾ intus ordinatas habuit affectioes

Expanded text:
jactabat potestatem, quam nec solam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, jactabat potestatem, quam nec solam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, habens sub me milites, praemisit: Homo sum sub potestate. Prius se agnovit hominem, quam potentem. Agnovit, inquam, se hominem homo gentilis, ut in se jam impleri ostenderet, quod longe ante dixerat David: Sciant gentes quoniam homines sunt . Homo, inquit, sum, et sub potestate. Jam quidquid subinferas, suspectam non habemus jactantiam. Praemissa siquidem est humilitas, ne altitudo praecipitet. Nec enim locum invenit arrogantia, ubi tam clarum humilitatis insigne praecesserit. Agnoscis infirmijam et te sub te habere milites profitere securus. Revera quia non confusus est de subjectione, jure ex praelatione meruit honorari. Non erubuit super se potestatem, et ideo dignus qui haberet et sub se milites. Ex abundantia cordis os loquebatur: et juxta quod intus ordinatas habuit affectiones,
Abbreviated transcription (Latin):
solent. Seruate ur̃e sedis honorẽ. Decebat quidem ex uob̾. uob̾ ꝯmissam ee
ẽ. mox oꝑe implere curauit. Conditor cesaris. cesari ñ cunctatꝰ ẽ redd̾e ce̾
sum. Exemplũ.n. dedit uob̾. ut ⁊uos ita fatiatis. Qñ u̾o d̾i sac̃dotib debitã
negaret reu̾entiã: qͥ hanc scłarib q potestatib ex hib̾e curauit: Potro uos
si cesaris successori .i. regi sedulꝰ insius curiis. ꝯsitiis negotiis. ex̃citibꝰq ad
ignominie dissuasores. qͣle sit. dĩ ordinatioi resistere. Walde ignominiosũ
seruo. sisit cui dñs eiꝰ. aut discipło si sit sic̃ magister eiꝰ. Plurimũ se uob̾ de¬
maior dño suo: neq apłs eo qͥ misit eũ. Qd̾ nõ dedignatus ẽ magiss̾ ⁊ dñs.
talisq ⁊ magist̾ ⁊ d̾ns: indignum sͥ uidicabit seruus bonus deuotusq diᷤ¬
cipłs: Quam pulchre locutus ẽ b̾ ille centurio: cuius fid̾i nulla par ĩuen¬
ta ẽ misrł. Et ego inqͥt hõ sum sub potestate. ħus subme miite. Nõ

Expanded text:
missam Eccest, mox opere implere curavit. Condotibus debitam negaret reverentiam, qui hanc saecularibus quoque potestatibus exhibere curavit? Porro vos, si Caesaris successori, id est regi, sedulus in suis curiis, consiliis, negotiis, exercitibusque adelde ignominiosum servo, si sit sicut dominus ejus: aut discipulo, si sit sicut magister ejus. Plurimum se vobis demajor domino suo, neque apostolus eo qui misit eum . Quod non dedignatus est magister et Dominus, talisque et magister et dominus, indignum sibi judicabit servus bonus, devotusque discipulus? 32. Quam pulchre locutus est beatus ille Centurio, cujus fidei nulla par inventa est in Israel! Et ego, inquit, homo sum sub potestate, habens sub me milites . Non
Abbreviated transcription (Latin):
portabilia: timpon̾t hum̃is hõĩnũ: digito aut̃ suo nolt̾ ea mou̾e. Quorũ
gͦ tͥ indignius ꝯsortiũ iudicas. delicatoꝵ magistroꝵ q̃s u̾itas inẽpat: an
obedientiũ monachoꝵ qͦs amicos suos ꝯmemorat : Ait siquid̾. Uos ania
aut nolle fac̾e qd̾ docueris: de iñ ut taceam illd̾ de regła nͥ asc̃o b̾ndicto tͥ
p̾cipitur ut q̃ doces discipłis ẽẽ ꝯtraria. intuis factis. indices nõ agenda. ut
item p̃termitam qd̾ aꝑte diffut t̾ciũ humilicatiꝰ ẽẽ gradũ: ut qͥs ꝓ
d̾i amore oĩ obedientia se subdat maiori: inregła u̾itatis attende qd̾ legit᷑

Expanded text:
tabilia, et imponunt humeris hominum, digito autem suo nolunt ea movere . Quorum ergo tibi indignius consortium judicas, delicatorum magistrorum, quos Veritas increpat, an obedientium monachorum, quos amicos suos commemorat? Ait siquidem: Vos amiciaut nolle facere, quod docueris. 34. Deinde ut taceam illud de Regula, ubi a sancto Benedicto tibi praecipitur, ut quae doces discipulis esse contraria, in tuis factis indices non agenda; ut item praetermittam, quod aperte definit tertium humilitatis esse gradum, ut quis pro Dei amore omni obedientia se s
Abbreviated transcription (Latin):
lite fraudare inuicem. ꝓpriis placebit ẽẽ contentũ. Qͥ ⁊ꝓuocans ad humi¬
litatẽ suũ illud archiep̃o nõ cunctab̾r salubrit̾ intimare. Holi altũ sapere.
s time. In alto posito nõ altum saꝑe difficile ẽ.⁊ om̃o iusitatũ ẽ: s qͣnto
imusitatiꝰ. tanto głosiꝰ. Timor de adepta ram altitudine ted̾e mag̃ ꝗͣ pla¬
cere fatiet altiora. Non uos gͦ felicẽ qi p̃estis: s si ñ prodestis infelicẽ pup¬
tate. Ut aut̃ secure p̃ẽẽ possitis. sub ẽẽ ⁊ uo sicui debetis ñ dedignemin.
dedignatio quippe subiectionis. p̃rationis redlit indignũ. Sapientis ẽ ꝯsiliũ
qͣnto maior es. tanto humilia te in om̃ib. Sapĩe uͭ p̃ceptũ : qͥ maior ẽ ur̃m.
licebit ꝯtep̃nere : Uideant potus inuob̾ sub diti. qd̾ uob̾ redibeant. Intel¬
ligitis q̃ dico. Cui honorẽ. honorẽ. Omĩs anima inqͥt potestatib sublimio¬

Expanded text:
lite fraudare invicem , propriis placebit esse contentum. Qui et provocans ad humilitatem, suum illud archiepiscopo non cunctabitur salubriter 474 intimare: Noli altum sapere, sed time . In alto posito non altum sapere difficile est et omnino inusitatum: sed, quanto inusitatius, tanto gloriosius. Timor de adepta jam altitudine taedere magis quam placere faciet altiora. Non vos ergo felicem, quia praeestis: sed si non prodestis, infelicem putate. 31. Ut autem secure praeesse possitis, subesse et vos, si cui debetis, non dedignemini. Dedignatio quippe subjectionis, praelationis reddit indignum. Sapientis est consilium: Quanto major es, tanto humilia licebit contemnere? Videant in vobis potius subditi quod vobis redhibeant. Intelligitis quae dico: cui honorem, honorem. Omnis anima, inquit, potestatibus sublimio
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eẽnt in hoĩe. od cogitatis ait mata ĩ cordib ur̾is: Respondebut ñ s̃mo¬
mb. s cegitationib. Audiebat nõ loq̃ntes. uidebat ñ apparentes. Cõtremi̾co¬
totus tuã dñe iħu quã tillo possum intuitu ꝯsid̾ans maiestatẽ: p̃sertĩ cũ re¬
cordoi inqͣ̃ntis ip̃iꝰ ali qñ ꝯteptor extit̾im. S uĩẽ cũ tã afatie maiestatis fugi.¬
ad genua pietatis. Qd ampliꝰ fatio: Ueor ne qui ali q̃n contratiꝰ ȩititi mageᷤᷤ¬
tati: ⁊ne ingratꝰ pietati inuenat᷑. &d. it. si cesłant manꝰ iñcesset pectus :¬

Expanded text:
quae essent in homine. Quid cogitatis, ait, mala in cordibus vestris? Respondebat non sermoquae essent in homine. Quid cogitatis, ait, mala in cordibus vestris? Respondebat non sermonibus, sed cogitationibus. Audiebat non loquentes, videbat nstatem, praesertim cum recordor, in quantis ipsius aliquando contemptor exstiterim. Sed et nunc cum jam a facie majestatis fugiad genua pietatis, quid amplius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus
Abbreviated transcription (Latin):
cium. Ecce .it. nicħ mͥ ꝯscius sũ: nõ tñ in ħ uistificatꝰ sũ. Honeitoto cͥordo
me uł ip̃i ꝯscĩe mee: quippe cũ ne ip̃a quidẽ q̃at me ꝯp̃hend̾e totũ. tlee pot̾
Audit d in corde cogitantis: qd̾ nõ audit uł ip̃e qͥ cogitat. Ad erat auris ꝓpħe
absentis ori fintine poscentis pecuniã: ⁊ego ꝗͣ tumlibet inocculto lede oogi¬
tans. aut ꝓrimũ nequit᷑. aut turpit̾ me ip̃m. ñ uerear aurẽ nusqͣm absẽ¬
tem: ⁊̃ rem̃da ꝓrsus auis. ciu nͭ cessat qͥes. nõ tacet silentium. Deniq ait.¬
inmñ ds̃ nõ solum audit. s iudet archana: Quales ocłi qͥ ꝯtemplant᷑ cogi¬
tationes: nõ sũt colorate ut uideant̃. sic̃ nec sonant. ut audiant᷑. Solẽt sẽ¬
tiri a cogitante. ñ audiri abauscultante: ñ a ꝯtemplante uideri. Merito tñ
ħ no scire constunt᷑ astrumꝰ. qd̾ uidimꝰ ⁊audiuimꝰ. m̃ito gͥ itaq nõ erat.
opꝰ año iħu. ut qͥs testimoniũ ꝑhib̾et de homine: ipse nimirũ sciebat

Expanded text:
toto credo me vel ipsi conscientiae meae, quippe cum ne ipsa quidem queat me comprehendere totum; nec potest Audit Deus in corde cogitantis, quod non audit vel ipse qui cogitat. Aderat auris Prophetae absentis ori furtive poscentis pecuniam : et ego quantumlibet in occulto laedere cogitans aut proximum nequiter, aut turpiter me ipsum, non verear aurem nusquam absentem? Tremenda prorsus auris et nostra Deus non solum audit, sed et videt arcana? Quales oculi, qui contemplantur cogitationes! Non sunt coloratae, ut videantur, sicut nec sonant ut audiantur. Solent sentiri a cogitante, non audiri ab auscultante, non a contemplante videri. Merito tameHoc nos scire constanter adstruimus, quod vidimus et audivimus. Merito itaque non erat opus Domino Jesu, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse nimirum sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
ut frat unꝰ pastor. ⁊ unũ ouile. huiꝰ rei grã nõ pigͥtant᷑ crebro terere limina
apłorũ. inuenturi. ⁊ ibi qd̾ magis dolendum ẽ qui sue faueant impbe uolũ¬
tati. nõ qd̾ iralde romani curẽt quo fine res t̾minet᷑. s qi ualde diligut mu¬
possent aliq̃tenꝰ oꝑiri. Nunc ũo ceruente otbe. mundi fabulã soli ta cebimꝰ
Caput meũ undiq ꝯcassatum ẽ. ⁊ ego sangne circũ qͣq ebulliente. putauetĩ
et̃ regendũ: Q cqͥd apposuero cruentabitur. ⁊ maior enit ꝯfuslo. uoluisse celare.

Expanded text:
limina apostolorum, inventuri et ibi quod magis dolendum est qui suae faveant improbae voluntati: non quod valde Romani curent, quo fine res terminentur; sed, quia valde diligunt mupossent aliquatenus operiri! Nunc vero cernente orbe mundi fabulam, soli tacebimus? Caput meum undique conquassatum est, et ego sanguine circumquaque ebulliente putaverim esse tegendum? Quidquid apposuero, cruentabitur; et major erit confusio voluisse celare,
Abbreviated transcription (Latin):
gisterium. Et ħ qdẽ minitio. ꝓcessu uͦ tpris paulat̃ insolescentes. docti s̃
inbreti uenditare altaria. subditoꝵ marsupia uacuare magistris nimit̾
in hac disciplina utentes iooneis. ambitione ⁊ auaritia. Uerũ quãtauis.
industria tua tͥ luchra ꝯquirere cautulus uidearis quantalib uigilantia
rem possis seruare tuam. quantoẽq studio regum tͥ ac pͥncipũ grãm capta¬
re cures. dicimꝰ tñ ue tr̾e cui rex puer ẽ. ⁊ cuiꝰ principes mane comedũt. Hec ⁊
dicimꝰ quamc̃q etatẽ dĩ g̾re p̾mat᷑am. sic̃ nec serã c̃ multos uideamꝰ iunioꝵ¬
sare uͥtutib. Rom pueri. qͥ qd̾ etate uident᷑ ẽẽ. studẽt ⁊ malitia. Malitia ĩ
Meliores bone indoł adolescentes. inuet̾atis dierũ maloꝵ. ꝑuer centũ an¬
noꝵ maledictus ẽ: ⁊ ẽ e regione senectꝰ uen̾abił ñ duiturna. neq num̃o

Expanded text:
gisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt gisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicimus tamen: Vae terrae, cui rex puer est, et cujus principes mane comedunt . 26. Nec dicimus quamcumque aetatem Dei gratiae praematuram, sicut nec serasare virtutibus. Boni pueri, qui quod aetate videntur, esse student et malitia. Malitia, inMeliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, non diuturna, neque numero
Abbreviated transcription (Latin):
cetimnam. quanto mtuior nosctur matta suppete suꝑbiendi. s̾ enꝰ. etas. scĩa.
cathedra. ⁊ qd mauis ẽ pͥmatꝰ p̃rogatiua. cuiñ et̾nt insoientie fomes. elati¬
onis arasio : Quãꝗͣ eẽ possint ⁊ hũilitatis. Meditantib quit̃ honores blan¬
duintum. s hoña pensantibꝰ tedios̃ atq formidini. Non aut̃ om̃s capiunt
ħ ubum. Miat .it. ñ tanta fidutia ⁊ alac̾tate currerent ad honores: si ẽt sẽ¬
affectarent infutas dignitatũ. nũc̃ u̾o qi sola attenditur gła tñ pena: pu¬
tum ec̃ dericũ erubescitur ĩ eccłra. seq uiles estimãt ungłios. q̃ qͣc̃ꝙ emi:¬
nentiori loco ñ fu̾int sublimati. Scotares. pueri. umpubes adolescentuli.⁊
obsanguinis dignitatẽ ꝓmouent᷑ ad eccłasticas dignitates.⁊ de sub ferula
tranfferunt᷑ ad principandũ pbris. letiores iiterim qd uͥgas enascrint
ꝗͣ qd̾ meruerint pͥncipatũ. nec tam ilł bbandit᷑ adeptũ: ꝗͣ ademptũ ma¬

Expanded text:
ere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majus est, primatus praerogativa, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse senaffectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum ma
Abbreviated transcription (Latin):
uniñsoꝵ. untellig̾ or̃a oꝑa eoꝵ. Solũ attũdo uidicẽ. quẽ ⁊ solũ iustifici¬
torem a gnosco. Pat̾ dedit ei iuditium fac̾e. qi falius hoĩs ẽ. hon usurpo
m uł tr̃ ne seruus filii potestatẽ: nec me annũo ilł. de quibꝰ ita cõqueri
solet. T̃ uler̾ hoĩes ame uiditiũ. Pat̾ ñ udicat quẽ qͣm. sed omĩt iuditium
dedit fiuo. l ego m̃ p̃sumã qd̾ nec ip̃e s̾ pat̾ assumit: Uelĩ noli. ipsime
astare necẽe ẽ. ipsi boꝵ q̃ gesserim incorpore redd̾e rõnem: quines ũbũ
pret̃ uolat. nec subi̾fugit cogitatio. Subtam equo icbratore m̃itoꝵ. sub
tã intimo secretoꝵ inspectore. qͥs głabitur castũ sc habͥe cor: sola ꝓfecto
q̃ non solet głari. non nouit p̃sumere. ꝯtendere non consucuit. grũm ĩueu

Expanded text:
um, et intelligit omnia opera eorum. Solum attendo judicem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus ita conqueri solet: Tulerunt homines a me judicium. Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et ego mihi praesumam quod nec ipse Pater sibi assumit? Velim, nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesumere
Abbreviated transcription (Latin):
teree diaes mnserũ clanutans ⁊ indignum. qͥ ñ ẽs adoneus. t⁊̃ sẽooniniꝰ¬
feonie. tantis ũ sustiẽe curis. Quid gͥ nc̃ uerecunda detuls. so ion ionnet
sponte ambis ad amtpliora. imino nreu̾enti auidatia ꝓpriis a Sotendine
umadis aliena: Cur h: Forte ut płes ppło salue rd malena me¬
sem tuã mitẽ facẽ. in iuriosum ẽ. Ut tue pĩes ecct n alcena ms¬

Expanded text:
tans et indignum, qui non esses idoneus tam sancto ministerio, tantis non sufficeres curis. Quid igitur nunc verecunda depulsa formidine, sponte ambis ad ampliora; imo irreverenti audacia, propriis non contentus, invadis aliena? Cur hoc? Forte ut plures populos salves? Sed in alienam messem, tuam mittere falcem, injuriosum est. Ut tuae praestes
Abbreviated transcription (Latin):
manu diũ sr̃ me: duto me curcĩ mãcipaui. Durꝰ uidex ĩmemet ip̃m. Si¬
Si ad buc puit̾ estis nã fuisse uos fateor. sentiat filiꝰ. ⁊ ille fuiꝰ inq̃ usq ad nĩc
diem filrał gͣ uos affectus ñ tepuit. Scio scio difficle extorq̃ri posse clauã
de manu deulis. ⁊ ido̾ multũ ĩsto qͥa rem peto dissicae᷑. Ae q̃to. ntiaior.
tanto uuiolentior ad ꝓmentũ redibitionẽ. G̃nindis ie fatebo bnfici. de¬
aut ũnemor cedens itaq honorabiliorẽ ub ut dignũ ẽ partẽ. m uecdioñe
nos ũ deceat dare. aut me post mod̾ pemteat accepisse. ⁊ si ita pet̾e mͦ
minᷤ me deceat. Ham si liłatis pauꝑem apotente. in ħ nb młtũ pr̃abitiꝰ¬

Expanded text:
uper me, duro me carceri mancipavi durus judex in memetipsum. Si adhuc pater estis nam fuisse vos fateor, sentiat filius, et ille filius, in quo usque ad hanc diem filialis ergo vos affectus non tepuit. Scio, scio difficile posse extorqueri clavam de manu Herculis: et ideo multum insto, quia rem peto difficilem. At quanto difficilior, tanto violentior ad promerendam redhibitionem. Grandis me fatebor beneficii deaut immemor. Cedens itaque honorabiliorem vobis, ut dignum est, partem, mihi vevos non deceat dare, aut me postmodum poeniteat accepisse: etsi ita petere modo minus me deceat. Nam si liberatis pauperem a potente, in hoc nobis multum praest
Abbreviated transcription (Latin):
sicq aĩc parit̃ ⁊ corporis suo ordine salus utͣq ꝓcedens. liquido mõstinũ ĩ uob̾
ad impletũ qd̾ inscͥpta̾ sua pollicetur d̾. Ego occidã ⁊ ego uiu̾e faciã.ꝑ.⁊ ie. s.¬
i ñ.ẽ. qͥ de .i. in .p.e. ꝑ cussit carnẽ. ut aĩa fanaret᷑. Docidit auaritiã. ut u̾ti¬
cie uiu̾etisr. Sic uitiificato ⁊ sanato qͥd sꝑandũ ẽ. nͥ ut rã ñ sit qͥ uos de manu
dei possit eruere. si tñ eurangłic̃ illud ꝯsiliũ obseruare ñ negligitis. ecce sa¬

Expanded text:
sicque animae pariter et corporis suo ordine salus utraque procedens, liquido monstravit in vobis sicque animae pariter et corporis suo ordine salus utraque procedens, liquido monstravit in vobis adimpletum quod in Scriptura sua pollicetur Deus: Ego occidam, et ego vivere faciam; pedit avaritiam, ut justitiae viveretis. Sic vivificato et sanato, quid sperandum est, nisi ut jam non sit qui vos de manu Dei possit eruere? si tamen evangelicum illud consilium observare non negligitis; Ecce sa
Abbreviated transcription (Latin):
harum rerũ in uob̾ głe transitorie głosum ẽ. oꝑatus ꝯtẽptũ. dum de anime
ꝑicło salub̾rimũ incussit metũ. Omira cura uos diuina clem̃tia. Mortẽ in¬
tentauit ne niferret. Formidare uos uoluit. ꝗͣ uos noluit exꝑiri. Cũ ħ fec̃.
qͥd effec̾ nͥ ne ur̃a uob̾ eẽnt cariora qͣm uos: Int̾ medullas artuũ. seuiebat
a cuta febris. ⁊ tardante sudore cruciatus uehemẽs indies ĩ grauescebat. Cũq
iam foris m̃bris frigesoentibꝰ calor molestissimꝰ introrsũ se colligẽs. ex hausta
longa media uisc̃a de pasc̾et: pallide int̾im mortis añ ocłos t̾stis u̾sabat᷑ una¬
go. Et ecce tã ꝗͣ de suꝑnis uex emissa diuinitꝰ. insonuerit. Ego sũ egosũ qͥ
de leo ñ te.s miquitates tuas. Mer uͥ dĩ sae̾dos ut pauꝑ moreret᷑. sua or̃a pau¬
ꝑ ibꝰ eragaũ: ceper̃ subito de intimis desꝑati tã sudoris in opinati fontes crumꝑe:

Expanded text:
harum rerum in vobis gloriae transitoriae gloriosum est operatus contemptum, dum de animae periculo saluberrimum incussit metum. O mira circa vos divina clementia! Mortem intentavit, ne inferret: formidare vos voluit, quam vos noluit experiri. Cum hoc fecit, quid effecit, nisi ne vestra vobis essent chariora quam vos? Inter medullas artuum febris acuta saeviebat, et tardante sudore, cruciatus vehemens in dies ingravescebat. Cumque jam foris membris frigescentibus calor molestissimus introrsum se colligens, exhausta longa inedia viscera depasceret, pallidae interim mortis ante oculos tristis versabatur imago. Et ecce tanquam de supernis vox emissa divinitus insonuerit: Ego sum, ego sum qui deleo, non te, sed iniquitates tuas ; mox ubi sacerdos Dei, ut pauper moreretur, sua omnia pauperibus erogavit, coeperunt subito de intimis desperati jam sudoris inopinati fontes erumpere;
Abbreviated transcription (Latin):
onge satis exiit sermo q̃ fecisti.⁊ magnũ dedit suauitatis odor̃ẽ. ad q̃s c̃q
potuit ꝑuenire. Extincta ẽ auaritia. Cui ñ suaue redoleat : caritas regnat cui
dilce ñ saprat: Qñ ħ cognoscũt om̃s qi u̾e sapiens sis. qͥ sap̃ie hostẽ maximũ
sophiam clarescẽ testimonio. ħ p̃clara illa tua studra fine ꝯpleri. U̾a ⁊ illa ⁊
ĩ dubitata fapĩa ẽ q̃ tiupia luchia ꝯtẽpnit.⁊ indignũ sibi iudicat eod̾ cũ ydo

Expanded text:
onge satis exiit sermo quem fecisti, et magnum dedit suavitatis odorem, ad quoscunque potuit pervenire. Exstincta est avaritia; cui non suave redoleat? charitas regnat; cui dulce non sapiat? quando hoc cognoscunt omnes quia vere sapiens sis, qui sapientiae hostem maximum sophiam clarescere testimonio, hoc praeclara illa tua studia fine compleri. Vera illa et indubitata sapientia est, quae turpia lucra contemnit, et indignum sibi judic
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ uen̾ãtione p̃senseram. Humqͥd forte celestis sponsi cꝰ nẽ artiꝰ castiᷤ te
amplexibꝰ imp̃ssisti.tã tc̃ uocẽ audieras dicẽtis adpudicissimã curture̾ sirã.
aiãm tuã tota pulcra es amica m̃a. tota pule̾.absq eo qd̾ intrinsecꝰ latet : Qͥd
fecisti: Qs ħ cred̾et: Scm̃ te ac religiosissimũ tota ciuitas ꝑsonabut. ita ut
nicħ tͥ addi posse cred̾etur ex om̃ib bonis.⁊ tu ułut ex scłaribꝰ unꝰ mõast̾ĩ¬

Expanded text:
dignum veneratione praesenseram. Nunquid forte coelestis Sponsi, cujus nunc arctius castis te dignum veneratione praesenseram. Nunquid forte coelestis Sponsi, cujus nunc arctius castis te amplexibus impressisti, jam tunc vocem audieras dicentis ad pudicissimam turturem suam animam tuam: Tota pulchra es, amica mea; tota pulchra, absque eo quod intrinsecus latet? Quid fecisti? Quis hoc crederet? Sanctum te ac religiosissimum tota civitas personabat, ita ut nihil tibi addi posse crederetur ex omnibus bonis: et tu velut e saecularibus unus, monast
Abbreviated transcription (Latin):
obtinẽda absolutione machinari. me posse sꝑabam. siue fingebã. S⁊ nũqͥd
credendũ fuit me ħ meũ ꝯsiliũ ip̃i nũtio qd̾ utiq ꝯtra suũ mõast̾i̾ũ excogita¬
ũam uoluisse pate fac̾e: S iam ne qd̾ de nr̃a gͣ uos diłctione huc usq c̃dioiᷤ¬
tas fortiꝰ solidet᷑. s ne penitꝰ aissoluat᷑. Qͥo dicã uob̾: Ego certe nec nob̾ de
uob̾ tale aliquid cred̾e possem: qͣle uos sola deme suspitiõe auunastis. De
cet̾o nou̾it ur̃a b̾nignitas comitẽ thoobaldũ nr̃as ꝓhẏmb̾to lut̾as iã rece
ip̃a uos meliꝰ pietas docebit: si pie hoĩs iniꝰte exulantis misiam p̃nsare nõ
uam ñ inm̃ito tui iã dudũ nõ medioc̾ fũam affectus amore: nẽ apparet
diłme drogo. Et añ quid̾ totum pulcrũ: totũ erat amabile qd̾ oerneburis:
s egõ nescio qͥd aliud de te supͣ it qd̾ uidebam. aut audiebã ex te. excellentiori

Expanded text:
obtinenda absolutione machinari me posse sperabam sive 47 fingebam. Sed nunquid obtinenda absolutione machinari me posse sperabam sive 47 fingebam. Sed nunquid credendum fuit, me hoc meum consilium ipsi nuntio, quod utique contra suum monasterium excogitaveram, voluisse patefacere? Sed jam, ne quod de nostra erga vos dilectione hucusque credidistas fortius solidetur, sed ne penitus dissolvatur. Quid dicam vobis? Ego certe nec vobis, nec de vobis tale aliquid credere possem, quale vos sola de me suspicione divinastis. De caetero noverit vestra Benignitas, comitem Theobaldum nostras pro Humberto litteras jam recipsa vos melius pietas docebit, si pie hominis injuste exsulantis miseriam pensare nouam non immerito tui jamdudum non mediocri fueram affectus amore, nunc apparet, dilectissime Drogo. Et ante quidem totum pulchrum, totum erat amabile quod cernebaris; sed ego nescio quid aliud de te supra id quod videbam aut audiebam ex te, excellentiori
Abbreviated transcription (Latin):
calup̾nias. uob̾ illas ñ tacendo p̾munirẽ. ħ me ita in ilł litt̾is sensisse
urãm sagacitatẽ uł exeo adũtere posse c̃didi. qd̾ infine illaꝵ posuisse
me memini: si tñ eo auob̾ ocło leg̾etur. qͦ ame scͥptum fuit. Nã cũ de¬
liꝰ ducitis. ꝗ̃ illũ amitt̾ẽ. mea nicħ ut̾ ẽ. uos uid̾itis. aut. it. ip̃a nĩa u̾bu
st̃.h. aut ꝓpe ip̃a. Cũ itaq ħ infine dixi. qͣd aluid uob̾ ꝗͣ illa fuꝑiora diꝰ¬
pensatorie ut ñ dicam simutatorie. ame ita scͥpta fuisse iatent̃ intimaͣ. Qd̾ ũ
sc̃ psistis me ꝑ nunciũ eid̾ mõacho de q̃renda si ad nos diũtisset ip̃iꝰ ab solutiõe. pu¬
uatĩ insinuasse. u̾itatẽ testor s u̾um ñ eẽ. Ego ne deuotissimo mͥ mõasfĩo uel
iactarẽ uł sꝑarem monachũ me posse susciꝑe: q̃ nc̃ uos puto sine grandi scã¬
dalo posse retiñe : d⁊ esto. Inuitebã illũ uob̾. ⁊mͥ attraħe gestiẽs. aliqͥd de eiꝰ

Expanded text:
calumnias, vobis illas non tacendo, praemunirem. Haec me ita in illis litteris sensisse vestram sagacitatem vel ex co advertere posse credidi, quod in fine illarum posuisse me memini, si tamen eo a vobis oculo legeretur, quo a me scriptum fuit. Nam, cum delius ducit proprie ipsa: cum itaque hoc in fine dixi, quid aliud vobis quam illa superiora dispensatorie ut non dicam, simulatorie a me ita scripta fuisse latenter intimavi? 2. Quod vero scripsistis, me per nuntium eidem monacho de quaerenda, si ad nos divertisset, ipsius absolutione privatim insinuasse; veritatem testor, hoc verum non esse. Egone de notissimo mihi monasterio vel jactarem, vel sperarem monachum me posse suscipere, quem nec vos quidem puto sine grandi scandalo posse retinere? Sed esto. Invidebam illum vobis et mihi attrahere gestiens, aliquid de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
domui nr̃e tam bargit̾ contulisti: Utinã ip̃e ꝓcuiꝰ amore fecisti met̾nũ
ñ obliuiscatur dy. Nam nos ꝗͣtum in nob̾ ẽ minime ꝓrsus ingͣti. memoriã
habundantie suauitatis tue m̃te retinemꝰ. ⁊si lic̾e̾t oꝑe monstraremus.
O ꝗͣ libenti aĩo corpori tuo parit̾ ⁊ aĩe ꝓuidissemꝰ. si datũ fuisset ut simł fuisse¬
mus. Qd̃ qi nõ ẽ. restat ut q̃ presentẽ hab̾e ũ possumꝰ. ꝓabsente semꝑ oremꝰ.¬

Expanded text:
domui nostrae tam largiter contulisti? Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam nos, quantum in nobis est, minime prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo, et corpori tuo pariter et animae providissemus, si datum fuisset ut simul fuissemus! Quod quia non est, restat ut quem praesentem habere non possumus, pro absente semper orem
Abbreviated transcription (Latin):
Fraudulent̃ tͥ ⁊ñ fidelit̾ ꝯsulo.si id ip̃m ame ip̃o ñ exgo. Ham c̃ unꝰ nr̃ nõ
solũ religione ꝓfessus. s ⁊ carne ꝓpinquus clumaai me ĩuito ⁊ susceptꝰ
sit. ⁊ detineat᷑. doleo qͥd̾ s fileo. orans ⁊ ꝓilł ut uelint ablatum redd̾e. ⁊
ꝓ illo ut uelit sponte redire. sin uͦ. seruans ei uindictã qͥ factutꝰ ẽ. iudici¬
diari. ꝗͣ solam uirtutũ nouit coronari. tutiꝰq ẽe iea uocatione q̃ uocatꝰ
ẽ simplitit̾ ꝑseũare. qm sub sp̃e qͣsi melioris roni. idquidẽ qd̾ iam cep̃
amutere. nec adid qd̾ p̃sumit fortassis suffic̃e. Ad hugonẽ alb̾em põtiũ.¬

Expanded text:
Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicidiari, quam solam novit coronari, tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem, quod jam coepit dimittere, nec ad id quod praesumit, fortassis sufficere. » Item alibi ad Gu
Abbreviated transcription (Latin):
tus es. hominẽ młtoꝵ expetit m̃itoꝵ. q̃ inte aut nulla. aut ñ qͣtũ satiᷤᷤ ẽ.
p̃cessisse dolemus. Si quid̾ ⁊ facta tua ⁊ studia tua pret̾ita in nullo ꝓrsus uisa

Expanded text:
uper sortitus es, hominem multorum expetit meritorum, quæ in te aut nulla, aut non quantum satis est, uper sortitus es, hominem multorum expetit meritorum, quæ in te aut nulla, aut non quantum satis est, præcecisse dolemus. Siquidem et facta tua, et studia tua præterita in nullo prorsus visa