comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tius possit intelligi inqͦ erit celũ noũu & t̃ra noua. qͣndo
cõplebit᷑ qđ oramꝰ dicentes. ad ueniat regnũ tiũ. Nee
plato qͥdẽ in hoc errauit qđ ct mundũ. intelligibilẽ das.
siñ uocabulũ qdđ ecelesiastice consuctudin in rẽ illã inusi¬
tatũ ẽ. siipsã rẽ uelimꝰ attendere. Mundũ qͥppe illũ
intelligibilẽ nuncupauit ipsã rationẽ sẽpit̾nãi atq in¬
cõmutabile. qua fec̃ as̃ mundũ quã qͥ eẽ negati sequit᷑¬
ut dicat in rationabilit̾ dm̃ fecisse qđ fec̃. aut cũ facer&
uł anteq̃ facer& nescisse qͥd facer&. qͥdi apud am̃ ratio
facienda ñ fuit si uͦ erat sic̃ erat. ipsã uidet᷑ plato uocasse
litteris ecclesiasticis eruditi. Nec illud mͥ placos qđ cũ
dixisf̃: sũma oꝑa danda ẽ optimis moribꝰ. mox ad didi.
As enĩ nr̃ alit̃ nos exaudire non poterit. bene aũt uiuentes

Expanded text:
tius possit intellegi, in quo erit caelum nouum et terra noua, quando tius possit intellegi, in quo erit caelum nouum et terra noua, quando conplebitur quod oramus dicentes: adueniat regnum tuum. nec Plato quidem in hoc errauit, quia esse mundum intellegibilem dixit, si non uocabulum, quod ecclesiasticae consuetudini in re illa inusitatum est, sed ipsam rem uelimus adtendere. mundum quippe ille intellegibilem nuncupauit ipsam rationem sempiternam atque incommutabilem, qua fecrationabiliter deum fecisse quod fecit, aut, cum faceret uel antequam faceret, nescisse, quid faceret, si apud eum ratio faciendi non erat. si uero erat, sicut erat, ipsam uidetur Plato uocasse litteris ecclesiasticis eruditi. Nec illud mihi placet, quod cum dixissem: summa opera danda est optimis moribus, mox addidi: deus enim noster aliter nos e
Abbreviated transcription (Latin):
er idẽ tẽpꝰ int̾ illos qͥ deachademicis scripti st̃
duos criã libros de ordine scripsi. in qͥbꝰ questio
magna u̾sat᷑. utrũ om̃ia bona aut mala diuine ꝓui¬
dentie ordo contineat. S cũ rẽ uiderẽ ad intelligendũ
disficilẽ satis egre adeoꝵ ꝑfectionẽ cũ qͥbꝰ agebã dispu¬
ad incorporalia potest ꝓfici uerũ. Et his libris displic&s
mꝰ sepe int̾positũ fortune uocabulũ. & qđ ñ ad debc̃o cor¬
poris q̃ndo sensus corporis nominaui. & qđ multũ tribu
lberalibꝰ disciplinis. quas multi scĩ multũ nesciunt. qͥdã
etiã qͥsciunt eas scĩ ñ st̃. et qđ musas quasi aliquas deas
tutis luce fulsisse. & qđ duos mundos unũ sensibelẽ alterũ
intelligibilẽ ñ explatonis uł explatonicoꝵ ꝑsona s exaui
sic cõm̃daui. tanꝗͣ hoc etiã dñs signisicare uoluerittda
ñ ait regnũ meũ ñ ẽ de mundo. s regnũ meũ ñ est
de hoc mundo. cũ possit & aliqua locutione dictũ inue

Expanded text:
er illos quidem, qui de Academicis scripti sunt, duos etiam libros de ordine scripsi, in quibus quaestio magna uersatur, utrum omnia bona et mala diuinae prouidentiae ordo contineat. sed cum rem uiderem ad intellegendum difficilem satis aegre ad eorum perceptionem, cum quibus agebam, dispurporalibus ad incorporalia potest profici. Verum et his libris displicet mihi saepe interpositum fortunae uocabulum; et quod non addebam: corporis, quando sensus corporis nominaui; et quod multum tribui liberalibus disciplinis, quas multi sancti multum nesciunt, quidam etiam sciunt et sancti non sunt; et quod Musas quasi aliquas deas tutis luce fulsisse; et quod duos mundos, unum sensibilem, alterum intellegibilem, non ex Platonis uel ex Platonicorum persona, sed ex mea sic commendaui, tamquam hoc etiam dominus significare uoluerit, quia non ait: regnum meum non est de mundo, sed: regnum meum non est de hoc mundo, cum possit et aliqua locutione dictum inuen
Abbreviated transcription (Latin):
UMergo reliqͥssẽ uł que adep¬
tus fuerã incupiditatib huiꝰ
mundi. uł adipisci uolebã. &
me ad xp̃ianȩ uite otiũ contu¬
lissẽ. nondũ baptiratꝰ contra
Sachademicos uł de achademicis
pͥmũ scrpsi. ut argum̃ta eo que multis ingerunt ueri
in ueniendi desꝑationẽ & ꝓhibent ciuiꝗͣ rei assentiri. &
om̃ino aliqͥd tanquã manifestũ certũq sit appbare sapi

Expanded text:
um ergo reliquissem uel quae adeptus fueram in cupiditatibus huius mundi uel quae adipisci uolebam et me ad Christianae uitae otium contulissem, nondum baptizatus contra Academicos uel de Academicis primum scripsi, ut argumenta eorum, quae multis ingerunt ueri inueniendi desperationem et prohibent cuiquam rei adsentiri et omnino aliquid, tamquam manifestum certumque sit, adp
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ñ ee beatã uitã. nͥ ꝑfectã cogntionẽ dĩ. Displicet
sdlo animo sapientis diri habitare beatã uttã. qͦma¬
abet se habeat corpꝰ eiꝰ cũ ꝑfec̾tã cognitionẽ dĩ hoc
Equa Nomini maior eẽ ñ possit infutura uita sper&
tibile atq ĩmortale spiritui suo sine ulla molestia
u reluc tatione subdet᷑. Sane istũ librũ miro codies
int̾ruptũ reperi&. ñ parũ minꝰ habere. & sic a fr̃ibus

Expanded text:
mus, non esse beatam uitam nisi perfectam cognitionem dei. Displicet mus, non esse beatam uitam nisi perfectam cognitionem dei. Displicet e huius in solo animo sapientis dixi habitare beatam uitam. > quomodolibet se habeat corpus eius, cum perfectam cognitionem dei, hoc est, qua homini maior esse non possit, in futura uita sperettibile atque inmortale spiritui suo sine ulla molestia uel reluctatione subdetur. sane istum librum in nostro codice interruptum repperi et non parum minus habere, et sic a fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
causas ñ recte dictũ ẽ uł qđ falsũ eͥeͥt iqd̃ aliquo mͦ
eet simile alicuiꝰ ueri quia ingenere sito & hoc uerũ
est. uł qđ apꝓbabant ista falsa que uocabant ueri
sapientẽ. s quia hoc ipsũ ueri simile. etiã. ꝓbabile nuñ¬
cupabant. hinc factũ ẽ ut de illis dicerẽ. Laus quoq
ipsa qua platonẽ uł platonicos uł achademicos phibo¬
sophos tantũ extuli quantũ impios homines non
oportuit. ñ inmerito mͥ displicuit. p̾sertĩ contra quoꝵ
errores magnos defendenda ẽ xp̃iana doctrina.
Illud etiã qđ incõparatione argum̃toꝵ ciceronis qͥbus
insibris suis achademicis usus ẽ. meas nugas e̾eͥ dixi
quibꝰ illa argum̃ta certissima ratione refutaui. quãnis
tam̃ dici. Hoc opꝰ sic incipit. Outinã romane hominẽ¬
natalis mei. & tridui disputatione cõplens. sic̃ satis ipse
indicat. In quo libro constitit int̃ nos qͥ simul quereba¬

Expanded text:
causas non recte dictum est, uel quod falsum esset, quod aliquo modo causas non recte dictum est, uel quod falsum esset, quod aliquo modo esset simile alicuius ueri, quia in genere suo et hoc uerum est, uel quod adprobabant ista falsa, quae uocabant uerissapientem. sed quia hoc ipsum uerisimile etiam probabile nuncupabant, hinc factum est, ut de illis dicerem. laus quoque ipsa, qua Platonem uel Platonicos seu Academicos philosophos tantum extuli. quantum inpios homines non oportuit, non inmerito mihi displicuit. praesertim contra quorum errores magnos defendenda est Christiana doctrina. illud etiam, quod in conparatione argumentorum Ciceronis, quibus in libris suis Academicis usus est, meas nugas esse dixi, quibus illa argumenta certissima ratione refutaui, quamuis tamen dici. Hoc opus sic incipit: 0 utinam, Romtus est diei natalis mei et tridui disputatione conpletus, sicut satis ipse indicat. in quo libro constitit inter nos, qui simul quaereba
Abbreviated transcription (Latin):
dedit illũ. Qđ utiq sic intelligendũ ẽ. ut non resistat᷑
apło dicenti. ñ dũ natꝰ nichil egisse bom aut mali. Sine
controuersia gͦ quedã originalis regio beatitudinis ani¬
mi ds̃ ipse ẽ. qͦeũ non qͥdẽ de seipso genuit. s de nulla re
alia condidit. sic̃ condidit corpꝰ & t̾ra. Nam qđ atrinet
ad eiꝰ originẽ que fit ut sit in corpore. utrũ de illo uno
sit qͥ pͥmũ creatꝰ ẽ qͣndo factꝰ homo ẽ in animã uiuen¬
tẽ. an simul ita fiant singulis singuli. nec tunc sciebã
nec adhuc scio. In libro t̾cio siqͥd mͥ iuideat᷑ queris inꝗͣ
in mente. arbitror e̾ẽ sũmũ hominis bonũ. ueriꝰ dixis¬
sem in dõ. Ipso enĩ fruit᷑. ut beata sit tanꝗͣ bono suo
sũmo. Nec illud mͥ placet qđ dixi. liquet degenerare
ꝑ om̃e diuinũ. Itẽ qđ dixi de achademicis qͥa nouerant
uerũ. cuiꝰ simile appellabant. ueri simile. idq id ipsũ
ueri simile appellaui falsũ. qđ apꝓbabant duas ob

Expanded text:
dedit illum quod utique sic ,.. intellegendum est, ut non resistatur apostolo dicenti nondum natos nihil egisse boni aut mali. sine controuersia ergo quaedam originalis regio beatitudinis animi deus ipse est, qui eum non quidem de se ipso genuit, sed de nulla re alia condidit, sicut condidit corpus e terra. nam quod adtinet ad eius originem, qua fit, ut sit in corpore, utrum de illo uno sit, qui primum creatus est, quando factus est homo in animam uiuam, an similiter fiant singulis singuli, nec tunc sciebam nec adhuc scio. In libro tertio: si quid mihi uideatur quaeris, inquam, in mente arbitror esse summum hominis bonum. uerius dixissem: in deo; ipso enim mens fruitur, ut beata sit, tamquam bono summo suo. nec illud mihi placet, quod dixi: liquet dcierare per omne diuinum. item quod dixi de Academicis, quia nouerant uerum, cuius simile appellabant uerisimile, idque ipsum ueri- 15 simile appellaui falsum, quod adprobabant, duas ob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓderat ingeniũ ꝑ illas doctrinas agile. & nullo adminiculo hil¬
mani magisterii tot nodosissimi libri enodati: cũ deformit̃ sa¬
crilega turpitudine in doctrina pietatis errarem: Aut qud
tantum oberat paruulis tuis longe tardiꝰ ingeniũ: cũ a te
longe ñ recederent. ut innido ȩccłẽ tuȩ tuti pulmesce¬
rent & alas caritatis alim̃to sane fidei nutrirent: Odñe
quia firmitas nr̃a qͣndo tues. tunc ẽ firmitas: cũ aũt¬
ẽ nr̃a. infirmitas ẽ. Uuit apud te semꝑ bonũ nr̃m. Et
quia inde̾ auersi sumꝰ. ꝑuersi sumꝰ. Reuertam iam dñe.
ut ñ eũtam᷑ quia uiuit apud te sine ullo defectu bonũ

Expanded text:
 mihi proderat ingenium per illas doctrinas agile et nullo adminiculo hu mihi proderat ingenium per illas doctrinas agile et nullo adminiculo humani magisterii tot nodosissimi libri enodati, cum deformiter et sacrilega turpitudine in doctrina pietatis errarem? aut quid tantum oberat paruulis tuis longe tardius ingenium, cum a te longe non recederent, ut in nido ecclesiae tuae tuti plumescerent et alas caritatis alimento sanae fidei nutrirent?s o domquoniam firmitas nostra quando tu es, tunc est firmitas, cum autem nostra est, infirmitas est. uiuit apud te semper bonum nostrum, et quia inde auersi sumus, peruersi sumus. reuertamur iam, domine, ut non euertamur, quia uiuit apud te sine ullo defectu bonum
Abbreviated transcription (Latin):
quid de dim̃sionib figurarũ & de musicis. & de numeris sine
magna difficultate nullo hominũ tradente intellexi. scis tu
dñe ds̃ m̃s: quia & celeritas intelligendi. & despiciendi a¬
cum̃. donũ tuũ ẽ: s non inde sacrificabam tibi. Itaq mͥ non
ad usũ. s ad ꝑniciem magis ualebat: quia tam bonam partem
substantie mee sategi habere in potestate. & fortitudinẽ meĩ
ñ adte custodiebã. s ꝓfectus sum abste in longinqͣm regionẽ.
ut eam dissiparẽ in meretrices cupiditates. Nam quid m ꝓderat
bona res ñ utenti bene: Non enĩ senciebam illas artes & iam ab
studiosis & ingeniosis difficillime intelligi nͥ cũ eis easdẽ conalir
exponere. Et erat ille excellentissimꝰ in eis: qui me exponentẽ ñ
tardius sequeretur. S quid hoc ꝓderat. putanti. quod tu dñe d̃¬
m̃s ueritas corpꝰ esset lucidũ & inm̃sum: & ego frustũ de illo cor¬

Expanded text:
quid de dimensionibus figurarum et de musicis et de numeris sine quid de dimensionibus figurarum et de musicis et de numeris sine magna difficultate nullo hominum tradente intellexi, scis tu, domine deus meus, quia et celeritas intellegendi et dispiciendi acumen donum tuum est. sed non inde sacrificabam tibi. itaque mihi non ad usum, sed ad perniciem magis ualebat, quia tam bonam partem substantiae meae sategi habere in potestate et fortitudinem meam non ad te custodiebam, sed profectus sum abs te in longinquam regionem, ut eam dissiparem in meretrices cupiditates. nam quid mihi proderat bona res non utenti bene? non enim sentiebam illas artes etiam ab studiosis et ingeniosis difficillime intellegi, nisi cum eis eadem conabar exponere et erat ille excellentissimus in eis, qui me exponentem non tardius sequeretur. Sed quid mihi hoc proderat putanti, quod tu, domine deus ueritas, corpus esses lucidum et inmensum et ego frustum de illo cor
Abbreviated transcription (Latin):
unte quasi in subiecto. sicut in corpore: cũ tua magnitudo & tua
plenitudo tu ipse sis. corpꝰ aut non eo sit magnũ & pulchrũ quo
crpus ẽ: quia & si minus magnũ. & si minus pulchrũ esset nichi¬
lominꝰ corpꝰ esset: Faisitas erat enĩ qͣm dete cogitabã ñ ueritas:
e figm̃ta miseriȩ meȩ. non firmam̃ta beatitudinis tuȩ lusseras enĩ
& ita fiebat uime. ut t̾ra spinas & tribulos pareret mͥ: & cum
labore ꝑuenirem ad panem meũ. Et quid mͥ ꝓderat. quod om̃s
libro artium quas lib̾ales uocant. tunc nequissimꝰ malarũ eupici¬
tatũ seruus ꝑme ipsũ legi & intellexi. quos cũq legere potur e
gaudebam in eis & nesciebã unde esset quicquid ibi uerũ &
certũ esset: Dorsũ enĩ habebam adlum̃. & ad ea quȩ illumi¬
nant faciem: unde ipsa faciꝰ mea. qua illuminata cernebam non
illuminatur. Quicquid de arte loquendi & disserenda quie¬

Expanded text:
in te quasi in subjecto, sicut in corpore; cum tua magnitudo et tua in te quasi in subjecto, sicut in corpore; cum tua magnitudo et tua pulchritudo tu ipse sis: corpus autem non eo sit magnum et pulchrum quo corpus est; quia etsi minus magnum et minus pulchrum esset, nihilominus corpus esset. falsitas enim erat, quam de te cogitabam, non ueritas, et figmenta miseriae meae, non firmamenta beatitudinis tuae. iusseras enim et ita fiebat in me, ut terra spinas et tribolos pareret mihi et cum labore peruenirem ad panem meum. Et quid mihi proderat, quod omnes libros artium, quas liberales uocant, tunc nequissimus malarum cupiditatum seruus per me ipsum legi et intellexi, quoscumque legere potui? et gaudebam in eis et nesciebam, unde esset quidquid ibi uerum et certum esset. dorsum enim habebam ad lumen et ad ea, quae inluminantur, faciem: unde ipsa facies mea, qua inluminata cernebam, non inluminabatur. quidquid de arte loquendi et disserendi, quid
Abbreviated transcription (Latin):
sus inhiabam: Legi eas solus & intellexi: quas cũ contulissem cum
eis qui se dicebant uix eas magistris eruditissimis ñ loquentib tan¬
tũ. s multa inpuluere depingentib intellexisse. nichil aliud mͥ¬
inde diecere potuerunt qͣm ego solus apud me ipsũ legens cognoue
ram: & satis mͥ aꝑte uidebant᷑. loquentes de substantus sicuti ẽ homo.
& quȩ in illis essent. sicuti ẽ figura hominis: qualis sit & statura. qͦd
pedum sit. & cognatio cuiꝰ frat̃ sit: aut ubi sit constitutus aut qͣndo
natus. aut stet aut sedeat. aut calciatꝰ. aut armatus sit. aut aliqͥd
faciat. aut paciatur aliquid: & quecũq in his nouem generib qu&ꝙ
exempli gr̃a quedã posui. uł in ipso substantiȩ genere in numerabilia
quid esset omĩno in conp̃hensũ sic intelligere conarer. quasi & tu
subiectus esses magnitudini tuȩ. aut pulchritudins. ut illa essent

Expanded text:
sus inhiabam — legi eas solus et intellexi? quas cum contulissem cum sus inhiabam — legi eas solus et intellexi? quas cum contulissem cum eis, qui se dicebant uix eas magistris eruditissimis non loquentibus tantam, sed multa in puluere depingentibus intellexisse, nihil inde aliud mihi dicere potuerunt, quam ego solus apud me ipsum ram, et satis aperte mihi videbantur loquentes de substantiis, sicuti est homo; et quae in illis essent, sicuti est figura hominis; qualis sit et statura, quot pedum sit; et cognatio, cujus frater sit; aut ubi sit constitutus; aut quando natus; aut stet, aut sedeat; aut calceatus vel armatus sit; aut aliquid faciat; aut patiatur aliquid: et quaecumque in his novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posui, vel in ipso substantiae genere innumerabilia dquid esset omnino comprehensum, sic intelligere conarer, quasi et tu subjectus esses magnitudini tuae aut pulchritudini, ut illa essent
Abbreviated transcription (Latin):
quã meã mutabilem sponte deuiasse: & pena errare confitebar.
Et eram etate annꝙ fortasse .xxui. aut septẽ cũ illa uolumina
scripsi. uoluens apud me corporea figm̃ta obstrepentia cordis mes
aurib. quas intendebã dulcis ueritas ininteriorẽ melodiam tiũ.¬
cogitans de pulchro & apto & stare cupiens. & audire te. & gal¬
cdio gaudere ꝓpt̾ uocem sponsi & ñ poterã qr uocib erroris ml
rapiebar foris & pondere supbie meȩ iima decidebã. Non en
auditu meo dabas gaudiũ & leticiam : aut exultabant ossa quȩ
humilita ñ erant. Et quid mͥ ꝓderat. quod annos natus ferme .xͭx.
cũ in manꝰ meas uenissent aristotelica quedam quas appellant
decem categorias. quarũ nomine cũ eas rethor kartaginensis
magister m̃s buccis typho crepantib cõmemoraret. & alii qui
docti uidebantur. tanq̃m in nescio quid magnũ & diuinũ suspen¬

Expanded text:
quam meam mutabilem sponte deviasse, et poena errare confitebar. 27. quam meam mutabilem sponte deviasse, et poena errare confitebar. 27. Et eram aetate annorum fortasse viginti sex aut septem, cum illa volumina scripsi, volvens apud me corporalia figmenta, obstrepentia cordis mei auribus; quas intendebacogitans de pulchro et apto et stare cupiens et audire te et gaudio gaudere propter uocem sponsi, et non poteram, quia uocibus erroris mei rapiebar foras et pondere superbiae meae in ima decidebam. non enim dabas auditui meo gaudium et laetitiam, aut exultabant ossa, quae humiliata non erant. Et quid mihi proderat, quod annos natus ferme uiginti, cum in manus meas uenissent Aristotelica quaedam, quas appellant decem categorias — quarum nomine, cum eas rhetor Carthaginiensis, magister meus, buccis tyfo crepantibus conmemoraret et alii qui docti habebantur, tamquam in nescio quid magnum et diuinum suspen
Abbreviated transcription (Latin):
aut suꝑbiꝰ: q̃m ut assererẽ nira dem̃tia me id esse naturaliter
quod tues: Cũ enĩ ego essem mutabilis. & eo mͥ manifestũ esser.
quod ideo utiq sapiens esse cupiebam ut ex deteriore melior fic¬
rem. malebam tamen xiam te opinari mutabilem. quam meñ
hoc eẽ quod tu es. Itaq repellebar. & resistebas uentose ceruici
mee. & imagunabar formas corporeas. & caro carnem accusabam
& sp̃s ambulans ñ dum reuertebar ad te. & ambulando ambili¬
bam in ea quȩ non sunt. neq in te. neq in me. neq in corpore.
neq michi creabant a ueritate tua. s a mea uanitate fingebant᷑
ex corpore: & dicebam paruulis fidelib tuis. ciuib meis a quibꝰ es¬
ciens exulabam: dicebam illis garulus & in eptꝰ. Cur gͦ errata¬
nima mea quã fecit ds̃: Et mͥ nolebã dici Cur gͦ errat deulꝰ
Et contendebã magis in cõmutalẽ tuã substantiã coactã errare

Expanded text:
autem superbius, quam ut assererem mira dementia me id esse naturaliter autem superbius, quam ut assererem mira dementia me id esse naturaliter quod tu es? Cum enim ego essem mutabilis, et eo mihi manifestum esset, quod ideo utique sapiens esse cupiebam, ut ex deteriore melior fierem; malebam tamen etiam te opinari mutabilem, quam me non hoc esse quod tu es. Itaque repellebar, et resistebas ventosae cervici meae: et imaginabar formas corporeas, et caro carnem accusabam, et spiritus ambulans nondum revertebar ad te ; et ambulando ambulabam in ea quae non sunt, neque in te, neque in me, neque in corpore; neque mihi creabantur a veritate tua, sed a mea vanitate fingebantur ex corpore: et dicebam parvulis fidelibus tuis, civibus meis, a quibus nesciens exsulabam; dicebam illis garrulus et ineptus, Cur ergo errat anima quam fecit Deus? Et mihi nolebam dici, Cur ergo errat Deus? Et contendebam magis incommutabilem tuam substantiam coactam errare,
Abbreviated transcription (Latin):
ram sũmi mali quȩ ñ solũ esset substantia. s omino uita esset.
& tam̃ abste ñ esset. ds̃ m̃s ex quo st̃ omĩa. miser opinabar.
t illam monadem appellabam tanqͣm sine ullo sensu m̃tem. hanc
uͦ diadem iram in facinorib libidinẽ inflagitus: nesciens quid lo¬
querer. Non enĩ nouerã neq didicerã. nec ullã substantiã malũ
esse: nec ipsã m̃tem nr̃am sũmũ atq in cõmutabilembonũ. Sic̃
enĩ facinora sunt si uiciosus ẽ ille animi motus in quo ẽ impetꝰ
& se iactat insolent̾ ac turbide. & flagitia. siẽ immoderata
illa animȩ affectio qua carnales hauriunt᷑ uoluptates: ita
errores & false opiniones uitã contaminant. si racionalis mens
ipsa uiciosa ẽ qͣlis inme tunc erat. nesciente alio lumine illam
illustrandã esse ut sit particeps ueritatis. quia ñẽ ipsa natura ue¬
adte & repellebar abste. ut saperẽ mortẽ. qm̃ suꝑbis resistis. Qud

Expanded text:
ram summi mali, quae non solum esset substantia, sed omnino uita esset ram summi mali, quae non solum esset substantia, sed omnino uita esset et tamen abs te non esset, deus meus, ex quo sunt omnia, miser opinabar. et illam monadem appellabam tamquam sine ullo sexu mentem, hanc uero dyadem, iram in facinoribus, libidinem in flagitiis, nesciens quid loquerer. non enim noueram neque didiceram nec ullam substantiam malum esse nec ipsam mentem nostram summum atque inconmutabile bonum. Sicut enim facinora sunt, si uitiosus est ille animi motus, in quo est impetus, et se iactat insolenter ac turbide, et flagitia, si est inmoderata illa animae affectio, qua carnales hauriuntur uoluptates, ita errores et falsae opiniones uitam contaminant, si rationalis mens ipsa uitiosa est. qualis in me tunc erat nesciente alio lumine illam inlustrandam esse, ut sit particeps ueritatis, quia non est ipsa natura uead te, et repellebar abs te, ut saperem mortem, quoniam superbis resistis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
lo collaudatore mirabar. S tante rei cardinẽ in arte tua. ñ¬
dum uidebam om̃ps qui facis mirabila solus: & ibat animꝰ ꝑfor
accõmodatũ deceret diffiniebam & distinguebã: & exemplis car¬
poreis astruebam. Et com̃ti me ad animi naturã: & non me si¬
nebat falsa opinio qͣm de spiritalib habebam. uerũ cernere.
Et irruebat in oculos meos ipsa uis ueri : & aũtebam palpitan¬
tem m̃tem abincorporea re. adliniam̃ta. & colores. & tum̃tes
magnitudines. Et quia ñ poterã ea uidere in animo: putabã
me ñ posse uidere animũ meũ. Et cũ inuirtute pacem ama¬
rem inuiciositate aut̃ odissem discordiã. in illa unitatẽ. in ista
qͣndam diuisionẽ notabam: inq illa unitate mens racionalis
& natura ueritatis ac sũmi boni mͥ esse uidebatur: in ista ue¬
ro duusione irracionabilis uitȩ nescio qͣm substantiã. & natu¬

Expanded text:
lo conlaudatore mirabar. Sed tantae rei cardinem in arte tua nonlo conlaudatore mirabar. Sed tantae rei cardinem in arte tua nondum uidebam, omnipotens, qui facis mirabilia solus, et ibat animus adconmodatum deceret, definiebam et distinguebam et exemplis corporeis adstruebam. et conuerti me ad animi naturam et non me sinebat falsa opinio, quam de spiritalibus habebam, uerum cernere. et inruebat in oculos ipsa uis ueri et auertebam palpitantem mentem ab incorporea re ad liniamenta et colores et tumentes magnitudines et, quia non poteram ea uidere in animo, putabam me non posse uidere animum meum. et cum in uirtute pacem amarem, in uitiositate autem odissem discordiam, in illa unitatem, in ista\' quandam diuisionem notabam, inque illa unitate mens rationalis et natura ueritatis ac summi boni mihi esse uidebatur, in ista uero diuisione inrationalis uitae nescio quam substantiam et natu
Abbreviated transcription (Latin):
de certus confiteor t. quod illũ in amore laudantiũ magis a¬
mauerã: qͣm inreb ipsis de quib laudabatur: Quia siñ lau¬
datũ uituꝑarent cũ idem ipsi uituꝑando ac spernendo ea ipsa
narrarent. ñ accenderer in eo. & ñ excitarer : & certe res non
aliȩ forent. nec homo ipse alius. s tantũmͦ affectus alius nar¬
rantiũ. Ecce ubi iacet anima infirma: nondũ herens soliditati
ueritatis. Sicut aure linguarũ flauerĩt apectorib opinantũ
ita fertur. & u̾titur. torquet ac retorquet᷑. & obnubilat᷑ ei lua
& ñ cernit ueritas. Et ecce ẽ ante nos: & magnũ quiddã mͥ endt
si sermo m̃s & studia mea illi uiro in notescerent. Quȩ si ꝓbar
flagrarẽ magis: si aut̃ imꝓbaret sauciaret᷑ cor uanũ & inane
soliditatis tuei Et tam̃ pulchrũ illuo atq aptũ unde seripseñ¬
ad eũ libent̃ animo uersabam. ob os contẽplationis mee: & mil¬

Expanded text:
de certus confiteor tibi, quod illum in amore laudantium magis ade certus confiteor tibi, quod illum in amore laudantium magis amaueram quam in rebus ipsis, de quibus laudabatur? quia si non laudatum uituperarent eum idem ipsi et uituperando atque spernendo ea ipsa narrarent, non accenderer in eo et non excitarer, et certe res non aliae forent nec homo ipse alius, sed tantummodo alius affectus narrantium. ecce ubi iacet anima infirma nondum haerens soliditati ueritatis. sicut aurae linguarum flauerint a pectoribus opinantium, ita fertur et uertitur, torquetur ac retorquetur, et obnubilatur ei lumen et non cernitur ueritas. et ecce est ante nos. et magnum quiddam mihi erat, si sermo meus et studia mea illi uiro innotescerent: quae si probaret, flagrarem magis; si autem inprobaret, sauciaretur cor nanum et inane soliditatis tuae. et tamen pulchrum illud atque aptum, unde ad eum scripseram, libenter animo uersabam ob os contemplationis meae et nul
Abbreviated transcription (Latin):
hystriones. qͣm qͣm eos & ipse amarem & laudarem: s eligens late¬
re qͣm ita notus essem. & uł haberi odio qͣm sic amari: ubi distri¬
buunt᷑ ista pondera uariorũ. & diũsꝙ amꝙ in anima una. Qud
ẽ quod amo in alio. quod rursus nͥ odissẽ ñ ame detestarer & repel¬
lerem: cũ sit ut̃q nr̃m homo: hon enĩ sicut equus bonus amat᷑
abeo qui nollet hoc esse &iã si posset. hoc & de hystrione dicen¬
dũ ẽ: qui naturȩ nr̃e socius ẽ. Ergone amo in homine quod o¬
di esse. cũ sim homo. Grande ꝓfundũ ẽ ipse homo. cuiꝰ etiã ca¬
pillos tu dñe mimeratos habes. & non minuunt᷑ inte : & tam
capilli eiꝰ magis numerabiles sunt qͣm affectus eus. & motus
cordis eius. At ille retor ex eo erat genere quẽ sic amabam:
ut uellẽ esse me talem. Et errabam typho & circũferebar
omĩ uento: & nimis occulte gub̃nabar abste. Et unde scio. & ins¬

Expanded text:
histriones, quamquam eos et ipse laudarem et amarem, sed eligens latehistriones, quamquam eos et ipse laudarem et amarem, sed eligens latere quam ita notus esse et uel haberi odio quam sic amari. ubi distribuuntur ista pondera uariorum et diuersorum amorum in anima una? quid est, quod amo in alio, quod rursus nisi odissem, non a me detestarer et repellerem, cum sit uterque nostrum homo? non enim sicut equus bonus amatur ab eo qui nollet hoc esse, etiamsi posset, hoc et de histrione dicendum est, qui naturae nostrae socius est. ergone amo in homine quod odi esse, cum sim homo? grande profundum est ipse homo, cuius etiam capillos tu, domine, numeratos habes et non minuuntur in te: et tamen capilli eius magis numerabiles quam affectus eius et motus cordis eius. At ille rhetor ex eo erat genere, quem sic amabam, ut esse me uellem talem; et errabam tyfo et circumferebar omni uento et nimis occulte gubernabar abs te. et unde scio et un
Abbreviated transcription (Latin):
ba eiꝰ audierã. & placuerant mͥ: s magis quia placebat alus.
& efferebant eũ laudib stupentes. quod ex homine syro
docto pͥus grece facundiȩ. post inlatina etiã doctor mira¬
bilis extitisset. & esset scientissimꝰ rerũ ad studiũ sapientiȩ ꝑ¬
tinentiũ : mͥ placebat. Laudat᷑ homo: & amat᷑ absens. Utrũ¬
nam abore laudantis. intrat in cor audientis amor illȩ: Ab¬
stt. S ex amante alio accendit᷑ alius. Hinc enĩ amatur. qͥ
laudatur: non dũ fallaci corde laudatoris p̃dicari credit᷑.
id ẽ cũ amans eũ laudat. Sic enĩ tunc amabã homines ex
hominũ iudicio: ñ enĩ extuo ds̃ m̃s. in quo nemo fallitur. S:
tam̃ cur ñ sicut auriga ille nobilis. ficut uenator studus po¬
pilarib difamatus. s: longe alit̃. & gͣuit᷑: & tta quẽ admodũ
& ine laucdari uellem: Hon aũt uellẽ ita laucdari & amari me ut

Expanded text:
ba eius audieram, et placuerant mihi. sed magis quia placebat aliis et ba eius audieram, et placuerant mihi. sed magis quia placebat aliis et eum efferebant laudibus stupentes, quod ex homine Syro, docto prius graecae facundiae, post in latina etiam dictor mirabilis extitisset et esset scientissimus rerum ad studium sapientiae pertinentium, mihi placebat. laudabatur homo et amabatur absens. utrumnam ab ore laudantis intrat in cor audientis amor ille? absit; sed ex amante alio accenditur alius. hinc enim amatur qui laudatur, dum non fallaci corde laudatoris praedicari creditur, id est cum amans eum laudat. Sic enim tunc amabam homines ex hominum iudicio; non enim ex tuo, deus meus, in quo nemo fallitur. sed tamen cur non sicut auriga nobilis, sicut uenator studiis popularibus diffamatus, sed longe aliter et grauiter et ita, quemadmodum et me laudari uellem? non autem uellem ita laudari et amari me ut
Abbreviated transcription (Latin):
amamꝰ aliquid nͥ pulchrũ: Quid ẽ gͦ puchrũ: & quid ẽ pulchri¬
tudo: Quid quod nos allicit & conciliat reb quas amamꝰ: Hisi
enĩ esset in eis decꝰ & species. nullo mͦ nos adse mouerent. Et ani¬
maduerbã & uidebam in ipsis corporib aliud esse quasi totum
& ideo pulchrũ. aliud aut quod ideo deceret qm̃ apte ac cõ¬
modaretur alicui: sicut pars corporis ad uniu̾sũ suũ. aut calci¬
añtum ad pedes & similia. Et ista considãtio scaturiuit in ani¬
mo meo ex intimo corde meo: & scripsi libros depulchro &
apto. puto duos aut tres tu scis ds̃. Ham excidit mͥ. Hon
enĩ habemꝰ eos: s aberrauer̃ a nob̃. nescio quomͦ. Quid ẽ aũt
quod me mouit dñe ds̃ m̃s. ut adhiberiũ romanȩ urb̃ orato¬
rem scriberẽ illos libros quẽ ñ nouerã facie. s amauerã ho¬
minẽ ex doctrine fama. quȩ illi clara erat. Et quedã uer¬

Expanded text:
amamus aliquid nisi pulchrum? quid est ergo pulchrum? et quid est pulchriamamus aliquid nisi pulchrum? quid est ergo pulchrum? et quid est pulchritudo? quid est quod nos allicit et conciliat rebus, quas amamus? nisi enim esset in eis decus et species, nullo modo nos ad se mouerent." et animaduertebam et uidebam in ipsis corporibus aliud esse quasi totum et ideo pulchrum, aliud autem, quod ideo deceret, quoniam apte accommodaretur alicui, sicut pars corporis ad uniuersum suum aut calciamentum ad pedem et similia. et ista consideratio scaturriit in animo meo ex intimo corde meo, et scripsi libros "de pulchro et apto", puto, duos aut tres; tu scis, deus: nam excidit mihi. non enim habemus eos, sed aberrauerunt a nobis nescio quomodo. Quid est autem, quod me mouit, domine deus meus, ut ad Hierium, Romanae urbis oratorem, scriberem illos libros? quem non noueram facie, sed amaueram hominem ex doctrinae fama, quae illi clara erat, et quaedam uer
Abbreviated transcription (Latin):
morte. uita : descensu. ascensu. clamans. ut redeamꝰ ad eum
Et discessit aboculis ut redeamꝰ ad cor: & inueniamꝰ eũ. Abscessit en
& ecce hic ẽ: noluit nobiscũ diu esse & ñ reliquit nos. Illuc enins
abscessit unde nunqͣm recessit: qr mundꝰ ꝑ eũ factus ẽ. & in hoc muns¬
Do erat. & uenit in hunc mundũ. peccatores saluos facere: cui cons¬
fitetur anima mea. & sanat eã qm̃ peccauit illi. Filis hominuns
quo usq gues corde : humqͥd & post descensũ uitȩ ñ uultis ascend
& iuuere: S quo ascenditis qͣndo in alto estis. & posiustis incelus
os ur̃m : Descendite ut ascendatis: & ascendatis ad dm̃. Cecidis¬
tis enĩ ascendendo contͣ dm̃. Dic eis ista ut plorent in conuialẽ
plorationis: & sic eos rape tecũ ad dm̃ qr de sp̃u eiꝰ hȩc dicis es
si dicis ardens igne caritatis. Hȩc tunc ñ nouerã: & amaban
pulc̃ inferiora. & ibam inꝓfundũ. & dicebam amicis meis. Nũ

Expanded text:
morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce hic est. noluit nobiscum diu esse et non reliquit nos. illuc enim abscessit, unde numquam recessit, quia mundus per eum factus est et in hoc mundo erat et uenit in hunc mundum peccatores saluos facere. cui confitetur anima mea, et sanat eam,. quoniam peccauit illi. fili hominum, quo usque graues corde? numquid et post descensum uitae non uultis ascendere et uiuere? sed quo ascenditis, quando in alto estis et posuistis in caelo os uestrum? descendite, ut ascendatis et ascendatis ad deam. cecidistis enim ascendendo contra deam. dic eis ista, ut plorent in conualle plorationis, et sic eos rape tecum ad deum, quia de spiritu eius haec dicis eis, si dicis ardens igne caritatis. Haec tunc non noueram et amabam pulchra inferiora et ibam in profundum et dicebam amicis meis: "num
Abbreviated transcription (Latin):
Quo itis: Bonũ quod amatis abillo ẽ: s qͣntũ ẽ adillũ. bonũ ẽ
& suaue. S amarũ erit iuste : quia iniustȩ amatur deserto
illo. quicqͥd abillo ẽ. Quo uob̃ ad huc & adhuc ambulare ui¬
as difficiles. & laboriosas : Hon ẽ requies : ubi queritis eam.
Querite quod queritis: s ibi ñ ẽ ubi queritis. Beatã uitã queri¬
tis inregione mortis: ñ ẽ illic. Quomͦ gͦ beata uita. ubi nec
uita: Et descendit huc ipsa uita nr̃a. & tulit mortẽ ntũm.
& occidit eã de abundantia uitȩ suȩ : & tonuit clamans ut
redeamꝰ hinc ad eũ in illud secretũ unde ꝓcessit ad nos: in
ipsũ pͥmũ uirginalẽ uterũ ubi ei nipsit humana creatu¬
ra caro mortalis. ne semꝑ mortalis esset: & inde uelut spon¬
sus ꝓcedens de thalamo suo. exultauit ut gigas ad currendĩ
uiam. Non enĩ tardauit. s cucurrit. clamans dictis. facis

Expanded text:
quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quaerite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uita? Et descendit huc ipsa uita nostra et tulit mortem nostram et occidit eam de abundantia uitae suae et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum, unde processit ad nos in ipsum primum uirginalem uterum, ubi ei nupsit humana creatura, caro mortalis, ne semper mortalis; et inde uelut sponsus procedens de thalamo suo exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendendũ esset idoneus sensus carnis tuȩ. ac ñ ipse inparte
uniu̾si accepisset ꝓpena tua iustũ modũ: uelles ut tͣnsiret qͥe¬
quid existit inp̾senti. ut magis ł omĩa placerent. Nlam & quod
loquim᷑ ꝑeundẽ sensũ carnis audis: & ñ ius utiq stare syllabas.
s transuolare. ut aliȩ ueniant & totũ audias. Ita semꝑ omĩa
quib unũ aliqͥd constat. & ñ simul st̃ omĩa ea quib constat. Plus
delectant omĩa qm singula. si possint sentiri omĩa. S longe his me¬
amorẽ: ne in his quȩ tͥ placent tu displiceas. Si placent animȩ
indeo ament᷑: quia & ipse mutabiles st̃: & inipso fixe stabiliunt.
lloquin. irent. & ꝑirent. In illo gͦ ament᷑ & rape ad eũ decum
pit ueritas. Intimꝰ cordi ẽ: s cor errauit abeo. Redite p̾ua¬
ricatores adcor: & inherete illi. qui fec uos State cũ eo &¬
& stabitis: requiescite in eo. & quieti eritis. Quo itis in aspera:

Expanded text:
prehendendum esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte prehendendum esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum csed transvolare, ut aliae veniant, et totum audias. Ita, semper omnia quibus unum aliquid constat, et non simul sunt omnia ea quibus constat: plus delectant omnia quam singula, si possint sentiri omnia. Sed longe his meamorem; ne in his quae tibi placent, tu displiceas. Si placent animae, in Deo amentur: quia et ipsae mutabiles sunt, et in illo fixae stabiliuntur; alioquin irent et perirent. In illo ergo amentur; et rape ad eum tecum pit veritas. Intimus cordi est; sed cor erravit ab eo. Redite, praevaricatores, ad cor, et inhaerete illi qui fecit vos. State cum eo, et stabitis: requ
Abbreviated transcription (Latin):
uana anima mea. & obsurdescere in aure cordis. tumultu
uanitatis tuȩ: audi & tu. Uerbũ ipsũ clamat ut redeas
& ibi ẽ locus quietis imꝑturbilis ubi ñ deseritur amor. si
ipse ñ deserat. Ecce illa ñ discedunt ut alia succedant: &
om̃ib sius partib constet infirma uniu̾sitas. Nũquid ego aliquo
discedo ait uerbũ di᷑ Ibi fige mansionẽ tua: ibi com̃da quicqͥd
inde habes anima mea saltem fatigata fallacus. Ueritati cõm̃da
quişqͥd tͥ ẽ aueritate & ñ ꝑdes aliquid: & reflorescent putrida
tua. & sanabunt᷑ om̃s languores tui & fluxa tua reformabunt᷑.¬
& renouabunt᷑. & constringent᷑ adte: & ñ de deponunt quo
descendunt: s stabunt tecũ & ꝑmanebunt ad semꝑ stantem
ac ꝑmanentẽ dm̃. Ut quid ꝑu̾sa sequeris carnẽ tuã: Ipsa te
sequant᷑ conũsa. Quicqͥd ꝑ illam sentis inpate ẽ: & ignoras to¬
tũ cuiꝰ he partes ft̃: & delectant te tam̃. S si ad totũ con¬

Expanded text:
uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi conmenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris carnem tuam? ipsa te sequatur conuersam. quidquid per illam sentis, in parte est et ignoras totum, cuius hae partes sunt, et delectant te tamen. sed si ad totum con
Abbreviated transcription (Latin):
sumil: s decedendo ac succedendo agunt om̃s uniuersũ cuiꝰ
partes st̃. Ecce sic ꝑagitur & sermo nr̃ ꝑsigna sonantia. Non
enĩ erit totus sermo: si unũ u̾bũ ñ decedat cũ sonuerit per
partes suas. ut succedat aliud. Laudet te ex illis anima mea
ds̃ creator omiũ: s ñ in eis figat᷑ glitino amoris ꝑsensus corpis¬
ris. Eunt enĩ quo ibant ut ñ sint. & conscindunt eam desicdus
pestilentiosis: qnĩ ipsa esse uult & requiescere amat in eis quȩa¬
mat: in illis aut ñ ẽ. ubi qr ñ stant fugiunt. Et quis ea sequitus
sensu carnis: Iut quis ea conp̃hendit uł cũ p̾sto sunt: Tara
ẽ enĩ sensus carnis. qm̃ sensus carnis ẽ: & ipse ẽ modꝰ eius. Sis¬
ficit ad aliud ad quod factꝰ ẽ: ad illud aut̃ ñ suffic̃ ut teneał
tͥnscurrentia abinicio debito usq infinẽ debitũ. In ũbo enĩ
tuo ꝑ quod creant᷑ ibi audiunt. Hinc & huc usq. Holi esse

Expanded text:
simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succedat aliud. laudet te ex illis anima mea, deus, creator omnium, sed non eis infigatur glutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et conscindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu carnis? aut quis ea conprehendit, uel cum praesto sunt? tardus est enim sensus carnis, quoniam sensus carnis est: ipse est modus eius. sufficit ad aliud, ad quod factus est, ad illud autem non sufficit, ut teneat transcurrentia ab initio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc usque." Noli esse
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. ds̃ qui fecit cęlũ & t̾ram & implet ea: quia implendo ea
facit ea: Te nemo amittit: nͥ qui dimittit. Et qui dimititi
quo tr. aut quo fugit: nisi placido ate adte iratũ: Ham u¬
bi ñ inuenit legẽ tuã inpena sua: Et lex tua ueritas: &
ueritas tu. Ds̃ uirtutũ conũte nos: & ostende faciem tuam
& salui erimꝰ. Ham qͣqua uersũ se u̾terit anina hominis adde¬
lores figitur alibi p̃ter qͣm inte: tam & si figitur inpulcris ex¬
tra te. & extra se. Quȩ tam̃ nulla essent. nͥ essent abste quȩ
oruint᷑ & occidunt. & oriendo quasi eẽ incipiunt: & crescun
ut ꝑficiant᷑ & ꝑfecta senescunt. & int̾eunt: x ñ omĩa senescunt
& omĩa int̾euunt. Ergo cũ oriunt᷑ & tendunt esse: quo ma¬
gis celerit̃ crescunt ut sint eo mag̃ festinant ut ñ suit. Sic
est modꝰ eꝙ tantũ dedisti eis qr partes st̃ rerũ quȩ ñ ft̃ om̃s

Expanded text:
noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea fecit ea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent, nisi essent abs te. quae oriuntur et occidunt et oriendo quasi esse incipiunt et crescunt, ut perficiantur, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, quo magis celeriter crescunt, ut sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum. tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sensione condire consensiones plurimas: docere aliquid inuicem.
aut discere abinucẽ : desiderare absentes cũ molestia. susciꝑe ue¬
mentes cũ leticia. His atq huiꝰ modi signis acorde amantiũ &
redamantiũ ꝓcedentib ꝑ os. ꝑ liguam. ꝑ oculo. & mille motus
gratissimos quasi fomitib. conflare animos & explurib unũ
facere. Hoc ẽ quod diligitur in amicis: & sic diligitur ut rea
sit humana conscientia. si ñ amauerit redamantẽ. aut si non
redamauerit amantẽ: nichil querens ex eiꝰ corpore pͣter
indicia beniuolentiȩ. Hinc ille lectus siquis moriat᷑ & tene¬
bre dolꝙ & uersa dulcedine in amaritudinẽ cor madidum: &
ex amissa uita morientiũ mors uiuentiũ. Beatꝰ qui amat te:
& amicũ inte. & inimicũ ꝓpt̾ te. Solus enĩ nullũ carũ amit¬
tit: cui om̃s in illo cari st̃ qui ñ amittit᷑. Et quis ẽ iste nisi ds̃

Expanded text:
sensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem sensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos et mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium. beatus qui amat te et amicum in te et inimicum propter te. solus enim nullum carum amittit, cui omnes in illo cari, qui non amittitur. et quis est iste nisi deus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstinis generib delectationũ quib cedebat dolor m̃s ille: sed
succedebant ñ quidẽ dolores alii. cause tam̃ aliꝙ dolꝙ. Q am
unde me facillime &x in intima dolor ille penet᷑uerat. nͥ quia fu¬
deram inharenã animã meã. diligendo moriturũ ac si ñ moriturũ :
Maixime quippe me reparabant atq recreabant aliorũ amicꝙ sola¬
tia. cũ quib amabam quod ꝓte amabã: & hoc erat ingens fabula.
& longũ m̃datiũ. cuiꝰ adult̾ina confricatione corrũpebat᷑ mens
nr̃a. pruriens inaurib S illa mͥ fabula ñ moriebat᷑: si quis amicꝙ
meorũ moreret᷑. Alia erant quȩ in eis ampliꝰ capiebant animũ.
colloqui & cõridere & uicissim beniuole obsequi. simil legere
libros dulciloquos. simul nugari. simul honestari: dissentire in¬
terdũ sine odio tanqͣm ipse homo secũ. atq ipsa rarissima dis¬

Expanded text:
pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia fuderam in harenam animam meam diligendo moriturum acsi non moriturum? maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solacia, cum quibus amabam quod postea amabam, et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cuius adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant animum: conloqui et conridere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dis
Abbreviated transcription (Latin):
miseriȩ. Ad te dñe leuanda erat anima mea & curanda scieba.
s nec uolebã. nec ualebam: eo magis quia mͥ ñ eras aliquid so¬
lidũ & firmũ cũ dete cogitabam. Non enĩ tu eras: s uanũ phau¬
tasma & error erat ds̃ m̃s. Si conabar eam ibi ponere. ut reqͥ¬
esceret. ꝑ inane labebat᷑. & iterũ ruebat suꝑ me: & ego mͥ remm¬
seram infelix locus. ubi nec eẽ possẽ. nec inde recedere. Quo
enĩ cor meũ fugeret acorde meo: Quo ame ipso fugerem
Quo ñ me sequerer: Et tam̃ fugi de patria. Minꝰ enĩ quere¬
bant eũ oculi mei. ubi uidere ñ solebant. atq atagastensi opi¬
do ueni cartaginẽ. Non uacant tempora nec ociose uolũtur
ꝑsensus nr̃os.: faciunt in animo mira oꝑa. Ecce ueniebant &
p̃teriebant de die indiem. & ueniendo & p̃tereundo inserebã
mͥ spectes alias. & alias memorias : & paulatĩ resarcinabant me

Expanded text:
miseriae. Ad te, Domine, levanda erat et curanda, sciebam; miseriae. Ad te, Domine, levanda erat et curanda, sciebam; sed nec volebam, nec valebam, eo magis quia non mihi eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. Non enim tu eras, sed vanum phantasma, et error meus erat Deus meus. Si conabar eam ibi ponere ut requiesceret, per inane labebatur, et iterum ruebat super me; et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem, nec inde recedere. Quo enim cor meum fugeret a corde meo? quo a me ipso fugerem? quo me non sequerer? Et tambant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarciebant me
Abbreviated transcription (Latin):
corporib : & ideo horrori mͥ erat uita. quia nolebã dimidius
uiuere: & ideo mori metuebã ne totus ille moreret᷑: quẽ mul¬
tũ amauerã. Odem̃tiam nescientẽ homines diligere humanit̃.
stultũ hominẽ immoderate humana patientẽ: quod ego tunc e¬
ram. Itaq estuabã. suspirabam. flebam. turbabar: nec requies
erat nec consiliũ. Portabã enĩ concissa & cruentã animã meã.
inpatientẽ portari ame: & ubi eam ponerẽ ñ inueniebam. Qon
in amenis nemorib ñ in ludis atq cantib nec insuaue olentib
locis. nec in conuiuiis apparatis. neq inuoluptate cubilis. & lecti
non deniq inlibris atq carminib ac quiescebat. Horrebã omĩa: &
ipsa lux. & quicquid ñ erat quod ille erat. impbũ & odiosũ erat:
p̃ter gemitũ & lacrimas. Nam in eis solis aliqͣntula requies.
Ibi aut inde auferebat᷑ anima mea. onerabat me gͣndi sarcina

Expanded text:
corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiamtultum hominem immoderate humana patientem, quod ego tunc eram! Itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar; nec requies erat, nec consilium. Portabam enim conscissam et cruentam animam meam, impatientem a me portari; et ubi eam ponerem non inveniebam. Non in amoenis nemoribus; non in ludis atque cantibus; nec in suave olentibus locis; nec in conviviis apparatis; neque in voluptate cubilis et lecti; non denique in libris atque carminibus acquiescebat. Horrebant omnia, et ipsa lux; et quidquid non erat quod ille erat, improbum et odiosum erat, praeter gemitum et lacrymas. Nam in eis solis aliquantula requies. Ubi autem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina