comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
calypsi euangłiũ sẽpit̾nũ. id ẽ futͥum
in cęlis tantũ p̾cede hoc nr̃m euangłiũ.
qͣntũ xp̃i p̃dicatio legis uet̾is sac̾menta
ad extremũ intulit: qđ & cogitasse sacͥle¬
giũ ẽ ꝓ salute demonũ xp̃m etiã in aerȩ
& in suꝑnis locis eẽ passurũ. & lic& ille ñ
dixerit. tam̃ qđ c̃sequens sit intelligitur.
sic̃ ꝑ hõibꝰ homo factꝰ ẽ ut hoĩes lib̾aret:
sic & ꝑsalute demonũ dm̃ futͥum. qͦd st̃
hii ad qͦs uent᷑us ẽ lib̾andos. Qđ ne forsitan
de nr̃o sensu putem᷑ asserere. ipsiꝰ uerba
ponenda ft̃. Sic̃ enĩ ꝑ umbrã euangłis
umbrã legis impleuit. sic qͥa om̃is lex exẽ¬
plũ & umbra ẽ cerimoniarũ celestium.
diligentiꝰ reqͥrendũ utrũ recte intelli¬
gamꝰ legẽ qͦq cȩlestẽ & cerimonias suꝑ¬
nicultꝰ plenitudinẽ ñ hab̾e s indigere

Expanded text:
alypsin euangelium sempiternum, id est futurum in caelis, tantum praecedere hoc nostrum euangelium, quantum Christi praedicatio legis ueteris sacramenta, ad extremum intulit — quod et cogitasse sacrilegium est — pro salute daemonum Christum etiam in aere et in supernis locis esse passurum. et, licet ille non dixhomines liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, quia omnis lex exemplum et umbra est cerimoniarum caelestium, diligentius requirendum, utrum recte intellegamus legem quoque caelestem et cerimonias superni cultus plenitudin
Abbreviated transcription (Latin):
oratio ꝓuocat. in qͣ ait. Ut qͦ mͦ ego & tu
unũ sumꝰ: sic & isti in nob̾ unũ sint. & enĩ
scire debemꝰ qͥd sit ds̃. & qͥd sit futus infinẽ
saluator. & qͦmͦ scĩs similitudiꝰnẽ patͥs & filu
repmissa sit. ut qͦmͦ illi in se unũ st̃. sic & isti
in eis unũ sint. Aut enĩ suscipiendũ ẽ. uni.¬
uersitatis dm̃ uestiri corpore. & qͦmͦ nos
carnibꝰ. sic illũ qͣlib& mat eria cͥcundan¬
ut similitudo uitȩ dĩ. in fine scĩs possio ȩ¬
qͣri : aut si hoc in decens ẽ. maxime apđeos
qͥ saltẽ ex minima parte dĩ sentire cupi¬
unt maiestatẽ. & ingenitȩ atq om̃ia
excedentis nat᷑e głam suspitari e duobꝰ
alt̾um susciꝑe cõgim̾. ut aut desꝑemꝰ si¬
militudinẽ dĩ si eadẽ sumꝰ corpora semꝑ
habit᷑i.aut si beatudo nob eiꝰdẽ cũ deo
uitȩ ꝑmittit᷑. eadẽ qͣuiuit ds̃ nob̵ c̃ditio¬
ne uiuendũ ẽ. Ex qͥbꝰ om̃ibꝰ apꝓbat᷑. qͥd
de resurrectione sentiat. & qđ omĩa cor¬

Expanded text:
 ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint\'. etenim scire debemus, quid sit deus et quid sit futurus in fine saluator et quomodo sanctis similitudo patris et filii repromissa sit, ut, quomodo illi in se unum sunt, sic et isti in eis unum sint. aut enim suscipiendum est uniuersitatis deum uestiri corpore et, quomodo nos carnibus, sic illum qualibet matut similitudo vitae Dei, in fine sanctis possit aequari; aut si hoc indecens est, maxime apud eos, qui saltem ex minima parte Dei sentire cupiunt majestatem, et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari; e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem dei, si eadem sumus corpora semper habituri, aut, si beatitudo nobis eiusdem cum deo uitae promittitur, eadem, qua uiuit deus, nobis condicione uiuendum est. Ex quibus omnibus adprobatur, quid de resurrectione sentiat et quod omnia cor
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ ꝑ hec rursũ consentire coniuncit᷑.
Si qͥs aũt potuerit ostende̾ in corporalẽ
rationabilẽq nat᷑am. cũ exspoliauerit
se corpore. uiuere ꝑ sem& ipsã. & in pe¬
iori c̃ditione eẽ. qͣndo corporibꝰ uestie¬
bat᷑. in meliori qͣndo illa deponit. nul¬
li dubiũ ẽ corpora ñ pͥncipalit᷑ subsi¬
tere.s ꝑ in t̾ualla & ob uarios motꝰ rata¬
onabiliũ creat᷑arũ nc̃ fieri ut qͥ his in¬
digent: uestiunt᷑. & rursũ cũ illa depra¬
uatione lapsuũ se ad meliora correxe¬
rt̃ dissolui in nichili. & hac semꝑ succes¬
sione uariari. & ne paruã putaremꝰ
impietatẽ eẽ. eoꝵ quȩ p̾miserat. in eius¬
dẽ uoluminis fine contingit. Om̃s rati¬
onabiles creatas. id ẽ patrem & filiũ &¬

Expanded text:
porum hic rursum sentire conuincitur: si quis autem potuerit ostendere incorporalem rationabilemque naturam, cum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem uoluminis fine coniungit omnes rationabiles naturas, id est patrem et filium
Abbreviated transcription (Latin):
nirent in corpore merita p̃cessisse. ut
ẽ ilłd ioħis exultantis in ut̾o matͥs suȩ.
qͣndo ad uocẽ salutationis mariȩ: indig¬
nã se c̃fabulatione eiꝰ helisabeth c̃fitẽ¬
t᷑ Statĩq sub ungit. & ect̃rio paru li
cet & pene lactentes. malis replent᷑
sp̃ibꝰ & in diuinos atq ariolos inspirã¬
tur. in tantũ ut etiã demon phẏtoni¬
cꝰ. qͦsdã a tenera etate possideat. qͦs de.¬
relictos ẽẽ apd̾ ꝓuidentiã dĩ. cũ nichil
tale fecerint. ut istiꝰ modi insaniã susti.¬
nerent. ñ ẽ eiꝰ qͥ nichil uult absq dõ fie¬
ri & omĩa illius iusticia gub̾nari. Rur¬
sũq de mundo. Nob̾ aut̃ in qͥt placet. &
ante hc̃ mundũ. aliũ fuisse mundũ. &
post istũ aliũ futurũ. Nis dicere qͦd post¬
corruptionẽ huiꝰ mundi aliꝰ sit futurꝰ:
Audi isaiã loquentẽ. Frit cęlũ nouum
& t̾ra noua. quȩ ego facio ꝑmanere
in c̃spectu meo. Uis nosse qͦd ante fabri¬

Expanded text:
nirent in corpora, merita praecessisse, ut nirent in corpora, merita praecessisse, ut est illud Iohannis exultantis in utero matris suae, quando ad uocem salutationis Mariae indignam se confabulatione eius Elisabeth confitetur. statimque subiungit: et e contrario paruuli, licet paene lactantes, malis replentur spiritibus et in diuinos atque ariolos inspirantur in tantum, ut etiam daemon Pythonicus quosdam a tenera aetate possideat; quos derelictos esse apud prouidentiam dei, cum nihil tale fecerint, ut istius modi insaniam sustinerent, non est eius, qui nihil uult absque deo fieri et omnia illius iustitia gubernari. Rursumque de mundo: nobis autem, inquit, placet et ante hunc mundum alium fuisse mundum et post istum alium futurum. uis dilius sit futurus? audi Esaiam loquentem: \'erit caelum nouum et terra noua, quae ego facio permanere in conspectu meo\'. uis nosse, quod ante fabri
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ad tantã neqͥciã ꝑuenire. si tamen
noluerint ad meliora c̃uerti. & pęniten¬
tia em̃dare peccata. ut & c̾trarię forti¬
tudines fiant. & rursũ ex inimicis ẽtra¬
niisq uirtutibꝰ in tantũ qͦsdã ꝑmulta
tẽpora uulneribꝰ sus adhib̾e medicinã.
& fluentia pͥus delicta c̃stringere: ut
ad locũ tͣnseant optimoꝵ. Sepiꝰ diximꝰ
in infinitis ꝑpetuisq scłis in qͥbꝰ amuna
subsistit & u̾uut. sic ñ nullas earũ ad pe¬
iora corruere: ut ultimũ maliciȩ loc ũ
teneant. & sic qͦsdã ꝓficere. ut de ulti¬
mo maliciȩ gradũ. ad ꝑfectã ueniant
c̃sũmatãq uirtutẽ. Qbꝰ dictis. conatur
ostende & hoĩes id ẽ animas fieri posse
demones & rursũ demones in angłicã re.¬
digi dignitatẽ. Atq in eodẽ uolumine.
S & hoc reqͥrendũ. qͣre humana anima.
nc̃ ab his nc̃ ab aluis uirtutibꝰ ad diuer¬
samoueat᷑. & putat qͦrũdã ante ꝙͣ ue¬

Expanded text:
tes ad tantam nequitiam peruenire, si tamen tes ad tantam nequitiam peruenire, si tamen noluerint ad meliora conuerti et per paenitentiam emendare peccata, ut et contrariae fortitudines fiant, et rursum ex inimicis contrariisque uirtutibus in tantum quosdam per multa tempora uulneribus suis adhibere medicinam et fluentia prius delicta constringere, ut ad locum transeant optimorum. saepius diximus in infinitis perpetuisque saeculis, in quibus anima subsistit et uiuit, sic nonnullas earum ad peiora corruere, ut ultimum malitiae locum teneant, et sic quasdam proficere, ut de ultimo malitiae gradu ad perfectam ueniant consummatamque uirtutem. quibus dictis conatur ostendere et homines, id est animas, fieri posse daemones et rursum daemones in angelicam redigi dignitatem. atque in eodem uolumine: sed et hoc requirendum, quare humana anima nunc ab his, nunc ab aliis uirtutibus ad diuersa moueatur. et putat quarundam, antequam ue
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinent᷑. Sin aut̃ semel recipimꝰ qđ ex p̃¬
cedentibꝰ causis. aliud uas in honore. ali¬
ud in ctumelia sit creatũ. cur ñ recurra¬
mꝰ ad animȩ archanũ. & intelligamꝰ eã
egisse antiquitꝰ. ꝓpt̾ qͦd in alt̾o dilecta.
in alt̾o odio habita sit. antetͣ. in iacobsup.
plantare. & in esau planta teneretur
a fre : & it̾um. Ut aũt aliȩ animȩ fierent
in honorẽ. aliȩ inc̾tumeliã. matheriarũ
causarũq merita p̃cessert̃. & in eodem
loco iuxta. Nos aut̃ ex p̃cedentibꝰ meri¬
tis uas qͦd in honore fuerit fabricatum.
si ñ dignũ uocabulo suo opꝰ fecerit. in
alio scło fi& uas c̃tumeliȩ. & rursũ uas
aliud qͦd ex anteriori culpa c̃tumeliȩ no¬
m̃ acceꝑat.si in p̃senti uita corrigi uolu¬
erit: in noua creatione fi& uas sc̃ificatũ
&utile dño. in om̃e opꝰ bonũ paratum
Statĩq sub iungit. Ego arbitror posse
qͦsdã homines a paruis uicis incipien¬

Expanded text:
continentur: sin autem semel recipimus, quod ex prcontinentur: sin autem semel recipimus, quod ex praecedentibus causis aliud uas in honorem, aliud in contumeliam sit creatum, cur non recurramus ad animae arcanum et intellegamus eam egisse ° antiquitus, propter quod in altero dilecta, in altero odio habita sit, antequam in Iacob corpore subplantaret et in Esau planta teneretur a fratre? et iterum: ut autem aliae animae fierent in honorem, aliae in contumeliam, anteriorum causarum merita praecesserunt. et in eodem loco: iuxta nos autem ex praecedentibus meritis uas, quod in honorem fuerit fabricatum, si non dignum uocabulo suo opus fecerit, in alio saeculo fiet uas contumeliae et rursum uas aliud, quod ex anteriori culpa contumeliae nomen acceperat, si in praesenti uita corrigi uoluerit in noua creatione fiet uas sanctificatum et utile domino, in omne opus bonum paratum. statimque subiungit: ego a rbitror posse quosdam homines a paruis uitiis incipien
Abbreviated transcription (Latin):
luti ex qͥbꝰdã seminibꝰ in aĩa derelictis.
uniuersa uicioꝵ seges exorit᷑. & qͥcqͥd fece¬
ramꝰ in uita uł turpe uł imꝑiũ. om̃is eoꝵ
in c̃spectu nr̃o pictura de scͥbitur. ac
p̃teritas uoluptates mens intuens c̃sci¬
entia punit᷑. ardore & pęnitudinis
stimulis c̃fodit᷑. & iterũ. Nuisi forte corpͥ
hoc pingue atq t̾renũ. caligo & tene¬
brȩ nominandȩ st̃ ꝑ qͦd c̃summato hoc
mundo. cui necesse fuerit in aliũ tͣnsire
mundũ. rursũ nascendi sum& exordia
cytͥ pytagore platonisq defendit.
& infine scđi uoluminis de ꝑfectione
nr̃a disputans. intulit. Cũq in tantũ
ꝓfecerimꝰ. ut neqͣꝗͣ carnes & corpora.
forsitan ne anime qͥdẽ fuerimꝰ s mens
& sensꝰ ad ꝑfectũ ueniens. nulloq ꝑtur¬
bationũ nubilo caligat᷑. intuebitur ra¬
tionabiles intelligibilesq substantias
facie ad faciẽ. In libro qͦq t̃cio hec uicia

Expanded text:
luti ex quibusdam seminibus in anima derelictis luti ex quibusdam seminibus in anima derelictis uniuersa uitiorum seges exoritur et, quidquid feceramus in uita uel turpe uel inpium, omnis eorum in conspectu nostro pictura describitur ac praeteritas uoluptates mens intuens conscientiae punitur ardore et paenitudinis stimulis con-foditur. et iterum: nisi forte corpus hoc pingue atque terrenum caligo et tenebrae nominandae sunt, per quod consummato hoc mundo, cui necesse fuerit in alium transire mundum, rursum nascendi sumet exordia. Pythagorae Platonisque defendit. et in fine secundi uoluminis de perfectione nostra disputans intulit: c u mque in tantum profecerimus, ut nequaquam carnes et corpora, forsitan ne animae quidem fuerimus, sed mens et sensus ad perfectum ueniens nulloque perturbationum nubilo caligatus, intuebitur rationabiles intellegibilesque substantias facie ad faciem. In libro quoque tertio haec uitia
Abbreviated transcription (Latin):
erit aliqͣndo non anima. & fore tẽpꝰ qͣndo
neqͣꝗͣ anima ꝑseuer&e. & post multũ de a¬
nima tͣctatũ. hȩc intulit ͫ uͦ yc̾. id est
mens corruens facta ẽ anima. & rursum
anima instructa uirtutibꝰ. mens fiet. Qd̾
& de anima esaũ scrutantes possumꝰ in¬
uenire ꝓpt̾ antiqͣ peccata eũ in deterio¬
riuita eẽ dãpnatũ. & de celestibꝰ requi¬
rendũ ẽ. qͦd ñ eo tẽpore qͦ factꝰ ẽ mundus.
solis anima. uł qͦdcũq eã appellari opor¬
corpꝰ intrar&. De luna & stellis similiter
sentiamꝰ. qͦd ex causis p̃cedentibꝰ. licet in¬
uitate cõpulsȩ sint subici uanitati. ob
p̃mia futuroꝵ. ñ suã facere. sed creatoris
uoluntatẽ. a qͦ in hec officia distributȩ
st̃. Ignẽ qͦq gehennȩ & torm̃ta quȩ scͥp¬
tura sc̃a peccatoribꝰ cõminat᷑. ñ puniuã¬
in suppliciis. s in c̃scientia peccatoꝵ. qͥn¬
do dĩ uirtute & potentia. om̃is me mo¬
na delictoꝵ. ante ocłos nr̃os ponitͥ. & ue¬

Expanded text:
fore tempus, quando nequaquam anima perseueret. et post multum de anima tractatum hoc intulit. vovg, id est mens, corruens facta est anima et rursum anima instructa uirtutibus mens fiet. quod et de anima Esau scrutantes possumus inuenire, propter antiqua peccata eum in deteriori uita esse damnatum. et de caelestibus requirendum est, quod non eo tempore, quo factus est mundus, solis anima — uel quodcumque eam appellari oporcorpus intraret. de luna et stellis similiter sentiamus, quod ex causis praecedentibus licet inuitae conpulsae sint subici uanitati, ob praemia futurorum non suam facere, sed creatoris uoluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. Ignem quoque gehennae et tormenta, quae scriptura sancta peccatoribus comminatur, non ponin conscientia peccatorum, quando dei uirtute et potentia omnis memoria delictorum ante oculos nostros ponitur et ue
Abbreviated transcription (Latin):
gerit xp̃iane : & in eodẽ libro. Reftat ut
iniusibił sit ds̃. Si aut̃ inuisibił ꝑ nat᷑am
ẽ. neq saluatori uisibilis erit. & in inferio¬
ribꝰ Nulla alia anima quȩ ad corpꝰ des¬
cendit humanũ. puram & germanam
similitudinẽ signi in se pͥoris exp̃sit. nͥ illa
de qͣ saluator loqͥt᷑. Nemo toll& animã meã
a me. s ego pono eã a meipso. & in alie lo

Expanded text:
gerit Christianae? et in eodem libro: restat, ut gerit Christianae? et in eodem libro: restat, ut inuisibilis sit deus. si autem inuisibilis per naturam est, neque saluatori uisibilis erit. etin inferioribus: nulla alia anima, quae ad corpus descendit humanum, puram et germanam similitudinem signi in se prioris expressit, nisi illa, de qua saluator loquitur: nemo tollit animam meam a me, sed ego ponam eam a me ip
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint om̃s dõ. om̃s deposituri st̃ corpora
& tt̃ corporaliũ rerũ uniuersa nat̾a soluet᷑:
in nichilũ. Quȩ si scđo necessitas postularit.
ob lapsũ rõnabiliũ creatͥarũ: rursꝰ existet.
Ds̃ enĩ in certam̃ & luctam̃ animas derelin¬
qͥt. ut intelligant plenã c̾sũ matãq uictori¬
ã ñ ex ꝓpͥa se fortitudine .s. ex dĩ gr̃a c̃se¬
quutas & iccͥco arbitror ꝓuarietate cau¬
sarũ diuersos mundos fieri. & elidi errores
e qͥbꝰ que uera & moliorsit. lector inqͥrat.
dissoluet᷑ in ȩt̃nũ qͦd purioris sĩpliciorisq
nat᷑ȩ ẽ. aut certe spera illa qͣm sup̃ appel¬
tinet᷑. dissoluet̾ in nichili. illa uͦ ꝗͣ antilo¬
nen ipsa tenet᷑ & cingit᷑. uocabit᷑ t̾ra bo¬
na. nec ñ & alt̾a spera quȩ hanc ipsã t̾rã
cͥcũ ambit uertigine & dr̃ cęlũ. in sc̃oꝵ
habitacło seruabit᷑. Cũ hȩc dicat nonne
manifestissime gentiũ seqͥt̾ errores. &
phylosophoꝵ deliram̃ta. sĩplicitati ir¬

Expanded text:
i sunt corpora, et tunc corporalium rerum universa natura solvetur in nihilum. Quae si secundo necessitas postularit, ob lapsum rationabilium creaturarum rursus existet. Deus enim in certamen, et luctam animas dereliquit, ut intelligant plenam consummatamque victoriam, non ex propria se fortitudine, sed ex Dei gratia consecutas. Et idcirco arbitror pro varietate causarum diversos mundos fieri, et elidi errores e quibus quae vera et melior sit, lector inquirat. dissolvetur in aetherem, quod purioris simpliciorisque naturae est: aut certe sphaera illa, quam supra appeltinetur, dissoluetur in nihilum, illa uero, qua ἀντιζώνη ipsa tenetur et cingitur, uocabitur terra bona nec non et altera sphaera, quae hanc ipsam terram circumambit uertigine et dicitur caelum, in sanctorum habitaculum seruabitur. Cum haec dicat, nonne manifestissime gentium sequitur errores et philosophorum deliramenta simplicitati in
Abbreviated transcription (Latin):
fiant.s aliꝰ post aliũ. Statĩq subuingit
onabiles cõmorantes. anteꝗͣ ad inferio.¬
ra descendent. & de inuisibilibꝰ ad inui¬
sibilia cõmigrarent.ruentesq ad t̾rã
crassisq corporibꝰ indigerent. ante qͣ
beatitudine fruebant᷑. Unde c̃ditor ds̃
fecit eis c̃grua humilibꝰ locis corpora.
& mundũ istũ iusibilẽ fabricatꝰ ẽ. mi¬
nistrosq obsalutẽ & correctionẽ eoꝵ
qͥ ceciđ̾unt. misit in mundũ.e qͥbꝰ alii
certa obtinerent loca. & mundi neces¬
sitatibꝰ obedirent. alii iniuincta sibi
officia singłis qͥbꝰq tẽporibꝰ quȩ nouit
artifex ds. sedula m̃te tͣctarent. & ex
his sublimiora mundi loca. sol & lu¬
na & stelle quȩ ab apło creatͥa dicun¬
t᷑. acceꝑunt. Quȩ creat᷑a uanitati sub¬
iecsta est. eo qͦd crassis cͥcundata corpo

Expanded text:
fiant, sed alius post alium. statimquesubiungit:onabiles commorantes, antequam ad inferiora descenderent et de inuisibilibus ad uisibilia conmigrarent ruentesque ad terram crassis corporibus indigerent, antiqua beatitudine fruebantur. unde conditor deus fecit eis congrua humilibus locis corpora t mundum istum uisibilem fabricatus est ministrosque ob salutem et correptionem eorum, qui ceciderunt, misit in mundum, e quibus alii certa obtinerent loca et mundi necessitatibus oboedirent, alii iniuncta sibi officia singulis quibusque temporibus, quae nouit artifex deus, sedula mente tractarent. et ex his sublimiora mundi loca sol et luna et stellae, quae ab apostolo creatura dicitur, acceperunt. quae creatura u an itati subiecta e
Abbreviated transcription (Latin):
induerit incorruptionẽ. & mortale hoc indu¬
erit immortalitatẽ. ab sorbebit᷑ mors in uic¬
nat᷑a corporea tollet᷑ e medio. in qͥ sola potest
mors oꝑari. & post paululũ Si hȩc ñ st̃ con¬
traria fidei. forsitan sine corporibꝰ aliqͣndo
corpore intelligit᷑. om̃s aut subiciendi st̃ xp̃o
& nos erimꝰ sine corporibꝰ. qͣndo ei ad ꝑfectũ¬

Expanded text:
induerit inmortalitatem, absorbetur mors in uicnatura corporea tolletur e medio, in qua sola potest mors operari. et post paululum: si haec non sunt contraria fidei, forsitan sine corporibus aliquando corpore intellegitur, omnes autem subiciendi sunt Christo, et nos erimus sine corporibus, q
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ȩ alias earũ tardiꝰ incełe ob segnit̾atem.
alias ꝑnicie uolare cursu ꝓpt̾ industriã.
Cũq om̃s lib̾um habeant arbitͥum. & spon¬
te sua uł iurtutes possint caꝑe uł iucia. il¬
lȩ multo in peiori c̃ditione ert̃. ꝗͣ. nc̃ st̃. hȩ
ad meliorẽ statũ ꝑuenient. qͥa diuersi motꝰ
& nariȩ uoluntates in utranq partẽ diuer¬
sũ accipient statũ. id ẽ ut & angłi hoĩes uł de¬
mones. & rursũ ex ins hoĩes uł angłi fiant.
Cũq omia uario sermone tctass&: assereis
di abolũ ñ incapacẽ eẽ uirtutis. & tam̃ nec¬
dũ uelle caꝑe uirtutẽ ad extremũ sermo

Expanded text:
aturae, alias earum tardius incedere ob segnitiem, aturae, alias earum tardius incedere ob segnitiem, alias pernici uolare cursu propter industriam. cumque omnes liberum habeant arbitrium et sponte sua uel uirtutes possit capere uel uitia, illae multo in peiori condicione erunt, quam nunc sunt. hae ad meliorem statum peruenient, quia diuersi motus et uariae uoluntates in utramque partem diuersum accipient statum, id est, ut et angeli homines uel daemones et rursum ex his homines uel angeli fiant. cumque omnia uario sermone tractasset adserens diabolum non incapacem esse uirtutis et tamen necdum uelle capere uirtutem, ad e
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ & rursũ de mones si uoluerint caꝑe uir¬
tutes: ꝑuenire ad angłicã dignitatem.
Corporales qͦq substantias penitꝰ dilapsu¬
ras. aut certe in fine om̃iũ hoc ẽẽ fut᷑a cor¬
pora qͦd nc̃ ẽ aer & celũ & si qͦd aliud corpꝰ
sincerꝰ & puriꝰ intelligi potest. &d cũ ita
sit : qͥd de resurrectione sentiat. ꝑspicuũ ẽ.
Solẽ qͦq & lunã & astra cet̾a eẽ animantia
Immo qͦmͦ nos hoĩes ob quedã peccata hissu¬
mꝰ cͥcũdati corporibꝰ quȩ crassa st̃ & pm¬
gua sic & cęli luminaria talia uł talia
accepisse corpora. ut uł plꝰ uł minꝰ luce¬
ant & demones ob maiora delicta aeno
corpore eẽ uestitos. Omẽm creat̾am scđm
reuelatione filioꝵ dĩ. Ac ne qͥs putet
nr̃m eẽ qͦd dicimꝰ ipsiꝰ uerba ponamus.
In fine atq in c̃sũmatione mundi. qͣndo
uelut de qͥbꝰdã repagulis atq carceribus
misse fuerint a dño animȩ & rõnabiles cre¬

Expanded text:
tius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtutes, peruenire ad angelicam dignitatem. Corporales quoque substantias penitus dilapsuras aut certe in fine omnium hoc esse futura corpora, quod nunc est aether et caelum et si quod aliud corpus sincerius et purius intellegsit, quid de resurrectione sentiat, perspicuum est. solem quoque et lunam et astra cetera esse animantia, immo, quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia. sic et caeli luminaria talia uel talia accepisse corpora, ut uel plus uel minus luceant, et daemones ob maiora delicta aerio corpore esse uestitos. omnem creaturam secureuelationem filiorum dei. ac ne quis putet nostrum esse, quod dicimus, ipsius uerba ponamus: in fine atque in consummatione mundi, quando uelut de quibusdam repagulis atque carceribus missae fuerint a domino animae et rationabiles cre
Abbreviated transcription (Latin):
atq meliora gubnandi. pͥncipatibꝰ. pote¬
statibꝰ thronis dñationibꝰ & forsitan exhis
hõium genꝰ c̃stabit. immo aliqͦ ex mundis.
qͣndo uixta isaiã. scłm & t̾ra noua fient.
Q uͦ ñ fuerint meriti. ut ꝑ genꝰ hominum
reuertant᷑ ad pͥstinũ statũ. fient diabolꝰ &
angłieiꝰ & pessimi demones. ac ꝓuarietate
meritoꝵ in singłis mundis diuersa officia
sortient᷑. Ipsosq demones ac rectores tene¬
brarũ in aliqͦ mundo uł mundis. si uolue¬
rint ad meliora c̃uerti. fieri hoĩes. & sic ad
antiquũ redire pͥncipiũ. ita dũtaxat.
ut ꝑ supplicia atq torm̃ta. quȩ uł mul¬
to uł breui tẽpore sustinuerint: in horum
eruditi corporibꝰ. rursũ ueniant ad angłoꝵ
fastigia. Ex qͦ c̾sequenti rõne monstrari.
om̃s ronabiles creatͥas. ex om̃ibꝰ posse fieri
ñ semel & subito. s frequentiꝰ. nosq s & an¬
głos fitos & demones si egerimꝰ negglegen¬

Expanded text:
adque meliora gubernandi principatibus, poteadque meliora gubernandi principatibus, potestatibus, thronis, dominationibus; et forsitan ex his hominum constabit genus in uno aliquo ex mundis, quando iuxta Esaiam caelum et terra noua fient. qui uero non fuerint meriti, ut per genus hominum reuertantur ad pristinum statum, fient diabo lus et angeli eius et pessimi daemones ac pro uarietate meritorum in singulis mundis diuersa officia sortientur. ipsosque daemones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo uel mundis, si uoluerint ad meliora conuerti, fieri homines et sic ad antiquum redire principium, ita dumtaxat, ut per supplicia atque tormenta, quae uel multo uel breui tempore suseruditi corporibus, rursum veniant ad Angelorum fastigia. Ex quo consequenti ratione monstrari, omnes rationabiles creaturas ex hominibus posse fieri, non semel et subito sed frequentius, nosque et angelos futuros et daemones, si egerimus neglegen
Abbreviated transcription (Latin):
corpora eẽ dilapsas: etiã hoc addidit. Gran¬
dis negglegentiȩ atq desidiȩ ẽ: in tantũ
unũ quẽq defluere atq euacuari. ut adui¬
cia ueniens irrationabiliũ ium̃toꝵ possit
crasso corpore colligari. & in c̃sequentibꝰ
qbꝰ in qͥt moti disputationibꝰ arbit᷑mur
sponte sua alios eẽ in numero sc̃oꝵ & mi¬
nistio dĩ alios ob culpã ꝓpͥam de scĩmonia
corruentes. in tantã negglegentiã corrius¬
se.ut etiã in c̃trarias fortitudines uerterent᷑.
Rursũ q nasci ex fine pͥncipiũ. & ex pͥncipio
finẽ. & ita cuncta uariari. ut & qͥ nc̃ homo
ẽ possit in alio mundo demon fieri. & qͥ de¬
mon ẽ si negglegentꝰ egerit: in crassiora cor¬
pora religet᷑. id ẽ homo fiat. Sicq ꝑmiscet
om̃ia. ut de archangło possit diabolꝰ fieri.
& rursũ diabolꝰ in angłm uertat᷑. Quͦ fluc¬
tuauerint & motis pedibꝰ. neqͣꝗͣ om̃ino cor¬
ruerint. subicient᷑ dispensandi & regendi

Expanded text:
corpora esse delapsas, etiam hoc addidit: Grandis negligentiae atque desidiae est, in tantum unumquemque defluere atqtia ueniens inrationabilium iumentorum possit crasso corpore conligari. et in consequentibus: quibus, inquit, moti disputationibus arbitramur sponte sua alios esse in numero sanctorum et ministerio dei, alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes in tantam neglegentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines uerterentur. rursumque nasci ex fine principium et ex principio finem et ita, cuncta uariari, ut et, qui nunc homo est, possit in alio mundo daemon fieri et, qui daemon est, si neglegentius egerit, in crassiora corpora religetur, id est homo fiat. sicque permiscet omnia, ut de archangelo possit diabolus fieri et rursum diabolus in angelum reuertatur. qui uero fluctuauerint et motis pedibus nequaquam omnino corruerint, subicientur dispensandi et regendi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uideri. filiũ qͥ sit imago inuisibilis patͥs.
cõparatũ patͥ ñ eẽ ueritatẽ. a pd̾ nos aut̃ qͥ
dĩ om̃ipotentis ñ possumꝰ reciꝑe ueritatem.
imaginariã ueritatẽ uid̾i. ut maiestas ac
magnitudo maioris. qͦdã mͦ cͥcũ scͥpta senti¬
atur in filio. dm̃ patrẽ eẽ lum̃ in cõp̃hensibi¬
le xp̃m collatione patͥs splendorẽ eẽ ꝑ par¬
uũ. qͥ apd̾ nos ꝑ imbecillitate nr̃a magnꝰ iui
deat᷑. Duarũ statuarũ. maioris & paruulȩ
uniꝰ quȩ mundũ impleat & magnatudine
cadat. ponit exemplũ pͥori patrẽ. posterio¬
rfiliũ cõparans. Dm̃ patrẽ om̃i potentem
appellat honũ & ꝑfectȩ bonitatis. filiũ ñ eẽ
bonũ.s aurã qͣndã & imaginẽ bonitatis.
ut ñ dicat᷑ absolute bonꝰ. s cũ additam̃to.
re post patrẽ & filiũ. asserit sp̃m sc̃m. De
qͣ cũ ignorare sedicat. utrũ factꝰ sit an in¬
fectꝰ in posterioribꝰ qͥd sentiret exp̃ssit. ni¬

Expanded text:
lis patris, conparatum patri non esse ueritatem; apud nos autem, qui dei omnipotentis non possumus recipere ueritatem, imaginariam ueritatem uideri, ut maiestas ac magnitudo maioris quodam modo circumscripta sentiatur in filio; deum patrem esse lumen inconprehensibile;  Christum conlatione patris splendorem esse perparuum, qui apud no parvulae; unius, quae mundum impleat, et magnitudine cadat, ponit exemplum: priori Patrem, posteriori Filium comparans. Deum Patrem omnipotentem appellat bonum, et perfectae bonitatis. Filium non esse bonum sed auram quandam et imaginem bonitatis, ut non dicatur absolute bonus, sed cum additamento \re post patrem et filium adserit spiritum sanctum. de quo cum ignorare se dicat, utrum factus sit an infactus, in posterioribus, quid sentiret, expressit ni
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾sepi audnuꝰ infantẽ. & querunonias eiꝰ ac
uoclilãm ad tuas aures cupimꝰ ꝑuenire. Legi¬
mꝰ in exodo᷑ tabnacłmn. mensam. candelabrũ.
altare. colũnas. temtoria. coccũ. byssum pu
tab̾nadm aiuisũ in atͥo. aduoaeci panes. ꝑ sin¬
głas ebdomadas mensȩ impositos. in cande¬
labro septẽ lucernas. altare hostiis holocau¬
stisq impositũ. cathedras. scyphos. turibu¬
la. fialas. mortariola. paxillos. pelles rubraᷤᷤ
pilos caprarũ. & ligna imputribilia. Tanta
& talia offerunt᷑ in tabernacło dei. ut nullũ
despet salutẽ. Aliꝰ aurũ sensum. aliꝰ argentũ
ȩloqͥum. aliꝰ uocẽ heris exhibeat. Totꝰ mundꝰ
in tab̾nacłi describit᷑ sacranito. Primumae
scłm uestibulũ om̃ib patet. Aqua enim &¬

Expanded text:
de praesepe audiuimus infantem et querimonias eius ac de praesepe audiuimus infantem et querimonias eius ac uoculam ad tuas aures cupimus peruenire. Legimus in Exodo tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hytabernaculum diuisum in tria; duodecim panes per singulas ebdomadas mensae inpositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis et holocaustis expositum, crateras, scyphos, turibula, fialas, mpillos caprarum et ligna imputribilia . Tanta et talia offeruntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius vocem aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim
Abbreviated transcription (Latin):
homine. Si consurcetimꝰ cũ xp̃o ea quȩ sur¬
sũ st̃ sapiamꝰ. p̾c̾itoꝵ obliti. futurm auidi
Infelix symon. qr post baptismũ de antiqͦ ma¬
trimonio cogitabat. nec ad uirginalẽ uenerat
puritatẽ: petͥ consortio mdignꝰ fuit. Compu¬
listi me fabiola litteris tuis. ut de aaron tͥ
scriberẽ uestim̃tis. Ego plus obtuli. ut de cy¬
bis & pͥmitiis sacerdotũ. & de obseruatione
pontificis p̾fatumcłam struerẽ: Egressa de
sodomis. & ad montana festinans : non uis ha¬
bitare in parua urbe segor. kanscendens ꝓ¬
selitos. p̃teris isrłitas. Dimittens leuiticũ gra¬
dĩ. & p̃pece penna transuolans sacerdotes: ad
pontificẽ uenis. Sed dũ uestes & rationẽ pecto¬
ris diligent̾ inqͥris. nr̃a tͥ displicuere consorcia
A tu qͥdẽ optato frueris otio & iuxta baby¬
lonẽ bechleemitica forfitan rura suspiras.
Nos in effrata tandẽ pace redelita uagientẽ

Expanded text:
homine. si consurreximus Christo, ea, quae surhomine. si consurreximus Christo, ea, quae sursum sunt, sapiamus praeteritorum obliti, futurorum auidi. infelix Simon, quia post baptismum de antiquo matrimonio cogitabat nec ad uirginalem uenerat puritatem, Petri consortio indignus fuit. Conpulisti me, Fabiola, litteris tuis, ut de Aaron tibi scriberem uestimentis. ego plus obtuli, at de cibis et praemiis sacerdotum et de obseruatione pontificis praefatiunculam struerem. egressa de Sodomis et ad montana festinans non uis habitare in parua urbe Segor. transcendens proselytos, praeteriens Israhelitas, dimittens Leuiticum gradum, praepete pinna transuolans sacerdotes ad pontificem uenis et, dum uestes eius et rationale pectoris diligenter inquiris, nostra tibi displicuere consortia. et tu quidem optato frueris otio et iuxta Babylonem Bethlemitica forsitan rura suspiras; nos in Effrata tandem pace reddita uagientem
Abbreviated transcription (Latin):
& sic amare xp̃m ut hẏstoriȩ auferã ueri¬
tatẽ. interp̾tabor in membris qd referat᷑
ad capit. intelligã de seruis qd̃ impleat᷑¬
& ubicunq oportunitas se loci tulerit. sic
de uero lumine disputabo. ut dexiuet᷑ ad eos
qͥb xp̃s donauit ut lum̃ sint. Pontifex iste
que mosaytꝰ sermo describit. uiduã eiecta
& meritricẽ ñ doc̃ uxorẽ. Hidua ẽ. cuiꝰ ma¬
ritꝰ ẽ. mortuuis. Fiecta : quȩ a marito uiuen¬
te pictt᷑. Merecrix: quȩ multor libidini pa¬
cet. Ded accipiet inqͥt  uͥrorẽ uirginẽ & de
genere suo. Non alienigenã. ne in mala terra
nobiliũ seminũ degenerent. Non merecͥce:
quȩ multis exposita ẽ. amatorib. Non eie¬
ctã: quȩ eciam pͥori coniugio indigna fuit.
Non uiduã : ne pͥstinarũ meminerit uolupta
De qua apłs loqͥt᷑. Despondi enim uos uni
iuro uirginẽ castã exhibere xp̃o. Nolo disci¬
płam conugẽ portificis. qͥcꝗͣ hab̾e de ueteri

Expanded text:
 sic amare Christum, ut historiae auferam ueri sic amare Christum, ut historiae auferam ueritatem, interpretabor in membris, quod referatur ad corpus, intellegam de seruis, ut inpleatet, ubicumque oportunitas se loci tulerit, sic de uero lumine disputabo, ut deriuetur ad eos, quibus Christus donauit, ut lumen sint. pontifex iste, quem Mosaicus sermo describit, uiduam, eiectam et meretricem non ducet uxorem — uidua est, cuius maritus est mortuus; eiecta, quae marito uiuente proicitur; meretrix, quae multorum libidini patet —, sed accipiet, inquit, uxorem uirginem de genere suo, non alienigenam, ne in mala terra nobilium seminum frumenta degenerent, non meretricem, quae multis exposita est amatoribus, non eiectam, quae etiam priori coniugio indigna fuit, non uiduam, ne pristinarum meminerit uoluptatde qua apostolus loquitur: despondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam exhibere Christo. nolo discipulam coniugemque pontificis quicquam habere de ueteri
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati sumꝰ. xp̃m indiuit᷑. Seruemꝰ tum¬
cam quã accepimiꝰ scãm. custodiamꝰ in scõ.
Ille montanꝰ habitator. qui de ierłm descen¬
debat in ierico: ñ prius uulnerat᷑ ẽ ꝗͣ nudet.
cruciatũ. uini austeritate mordet᷑. ut ꝑo
leũ ad pęnitentiã ꝓ uocet᷑. ꝑ uinũ seueritatẽ
sentiat iudicantis. Uxorẽ uirgneͤ accipiet.
uiduam aut̾ & eiectam &̾ meretrice̾ ñ acci¬
piet. s uirginẽ de genere suo. & ñ contami¬
nabit sem̃ suũ in popło. Ego añs qui scifico
cum. Scio pontificẽ cui pixcepta nc̃ dantꝰ a
a plerisq xp̃m intelligi. & id qđ dictũ ẽ su¬
ꝑ patrẽ & suꝑ matrẽ ñ inqͥnabit᷑ de iuir¬
facilior suꝑ adñõ interp̃tatio qui audit in
psalmo᷑. tu es sacerdos i ȩcernũ secundum
orainẽ melchisedech. Et in Tachearia audi
ihu sacerdos magne & tͣu sordida peccatoꝵ
quã habuit apud patiẽ prnisꝗͣ mundꝰ ẽẽt.
Sed neqͥs me uim facere scripturȩ putet.¬

Expanded text:
baptizati sumus, Christum induimus. seruemus tunicam, quam accepimus, sanctum custodiamus in sancto. ille montanus habitator, qui de Hierusalem descendebat Hiericho, non prius uulneratus est, quam nudatus. cruciatum, uini austeritate mordetur, ut per oleum ad paenitentiam prouocetur, per uinum seueritatem sentiat iudicantis. Uxorem uirginem accipiet, uiduam autem et eiectam et meretricem non accipiet, sed uirginem de genere suo, et non contaminabit semen suum in populo. ego dominus, qui sanctifico eum. scio pontificem, cui praecepta nunc dantur, a plerisque Christum intellegi et id, quod dictum est: super patre et matre non inquinabitur, de uirfacilior est super domino interpretatio, qui audit in psalmo: tu es sacerdos in- aeternum secundum ordinem Melchisedech, et in Zacharia: audi, Iesu, sacerdos magne, et cui sordida peccatoruquam habuit apud patrem, priusquam mundus esset. Sed ne quis me uim facere scripturae putet et
Abbreviated transcription (Latin):
impolluta. qͥa agnũ sequentia. & de atton¬
sȩ ouis confecta uellerib. Thamar amissa
pudicitia scidit tsticã. cayphas ꝑdito sacer¬
aotio. rupitꝰ publice uestim̃ta. Suꝑ om̃emi¬
s. anumã quȩ mortua ẽ ñ ingndit᷑. Ubicũq
peccatũ ẽ. & in peccatũ mors: illuc pontifex
ñ accedet. Animã qͣuȩ peccauerit. ipsa mo¬
rut᷑. Quanuis ille sit diues. ille potens. &
multitudinẽ offerat uictimarũ: si mortuus
ẽ: ñ tangit᷑ a pontifice ñ uidet᷑. Qđ si resur¬
git. & ad uocẽ saluatoris egredit᷑ de sepul¬
ohro & fasciis peccatoꝵ solutis incedit. intra¬
bit ad cum pontifex. & ibi faciet mansionẽ
& cũ resurgente prandebit. Suꝑ pacteͥ suo¬

Expanded text:
inpolluta, quia agnum sequentia et de adtoninpolluta, quia agnum sequentia et de adtonsae ouis confecta uelleribus. Thamar amissa pudicitia scidit tunicam; Caiafas perdito sacerdotio rupit publice uestimenta. super omnem animam, quae mortua est, non ingredietur. ubicumque peccatum est et in peccato mors, illuc pontifex non accedet. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. quamuis ille sit dines, quamuis potens et multitudinem offerat uictimarum, si mortuus est, non tangitur a pontifice, non uidetur. quodsi reuiuiscit et ad uocem saluatoris egreditur de sepulchro suo et fasceis peccatorum solutus incedit, intrabit ad eum pontifex et ibi faciet mansionem et cum resurgente prandebit. Super patre suo
Abbreviated transcription (Latin):
dors ammaliũ accipunt sacerdotes. & ĩmim¬
doꝵ p̃cio hominũ qͦ pͥmi partꝰ redi᷑unt᷑.
Q qͥa conctitio humana nascendi e: om̃e p̃ci¬
ũ ȩqualit̾ offer̾t. sic mocłatum & leue. ut nec
diues intumnescat. nec tenuis pꝰ grauet᷑. Editui
&̾ ianitores accipiunt decimas. & rursũ deci¬
mas decimarũ offert̾ saceidotib : tanto ilł
minores. qͥnto ipsi maiores popło. Quadra¬
ginta & octo cuitates ad habitantũ leuiti
& sacerdotib seꝑant᷑. Sex urbes fugitiuoꝵ
transiordanẽ & intra iordanẽ eligunt᷑. &
finis exitii. & mors pontificis. & uniuersua
quȩ festinꝰ sermo ꝑstrinx᷑. & quoꝵ pulsaui
tantũ nec aꝑui sacram̃ta: ad cunctos ꝑtineñ
sacerdotes. Pontifex autͥ qͣntis polleat pͥuile¬
giis dicam breuit̾. Caput inqͥt᷑ suũ ñ disco¬
oꝑiet. habecꝰ cy darim. & nom̃ dei portat in
fronte. diademate ornatꝰ ẽ. regio. ad ꝑfectã
uestim̃ta sua ñ scindet. qr candida st̃: qͥa

Expanded text:
alium accipiunt sacerdotes, inmundorum pretia. hominum quoque pJÎmi partus redimuntur et, quia condicio una nascendi est, omnes pretium aequaliter offerunt sic moderatum et leue, ut nec diues intumescat nec tenuis praegrauetur. aeditui et lamtores accipiunt decimas et rursum decimas decimarum offerunt sacerdotibus tanto illis minores, quanto ipsi maiores populo. quadraginta et octo ciuitates ad habitandum Leuitis et sacerdotibus separantur, sex urbes fugitiuorum trans Iordanen et intra Iordanen eliguntur, et finis exilii mors pontificis est. uniuersa, quae festinus sermo perstrinxit et quorum pulsaui tantum nec aperui sacramenta, ad cunctos pertinent sacerdotes; pontifex autem quantis polleat priuilegiis, dicam breuiter. Caput, inquit, suum non discoperiet. habet cidarim et nomen dei portat in fronte, diademate ornatus est regio, ad perfectam uestimenta sua non scindet, quia candida sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. & om̃e qd̾ ñ edificat audientes in ꝑicłm¬
sx. loquentium uertit᷑. Ego si fecero. si dixero qp¬
piam qd rep̾hensione dignũ ẽ : de scis egredi¬
or. & polluo nocabultĩ xp̃i in quo ñ blandior
Quanto magis pontifex & ep̃s quẽ oporat
sine crimine ce̾. tantarũq uirtutũ ut semꝑ
moret᷑ in scĩs. & parat᷑ sit uictimas offerre
ꝓ ꝑopło. sequester hominũ & dei. carnes ag¬
ni sacro ore conficiens. q oleum xp̃i. dei su¬

Expanded text:
sumus: ET OMNE QUOD non aedificat audientes, in pericusumus: ET OMNE QUOD non aedificat audientes, in periculum vertitur loquentium. Ego si fecero, si dixero quippiam, quod reprehensione dignum est: de sanctis egredior, et polluo vocabulum Christi, in quo mihi blandior: quanto magis Pontifex et Episcopus, quem oportet sine crimine tantarumque uirtutum, ut semper moretur in sanctis et paratus sit uictimas offerre pro populo, sequester hominum et dei et carnes agni sacro ore conficiens, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ. & corporis &e̾ aminȩ offendimꝰ crea¬
torẽ. Qui amat  pat᷑rẽ aut matrẽ suꝑ ep̃m : .s. x
ñ ẽ deo dignꝰ. Discipłs ad sepuiturã patrisire
desidans: saluatoris ꝓhibet᷑ impͣio. Quanti
monachaꝵ dum pat̾ris matrisq miserent᷑¬
suas animas ꝑdideit᷑. Suꝑ parre & matre po¬
lui nob̾ ñ ucet. qͣnto magis suꝑ fr̾e. sororis
consobrinis. familia. seruułꝰ Genꝰ regale ꝙ
sacerdotaleᷤ sumꝰ. Illũ attendomꝰ patrẽ. qui
nunꝗͣ morit᷑. aut qui ꝓ nob̾ morit᷑. & qͥ ibro
uiuens mortuus ẽ. ut nos mortuos uiuificaret
Sod quid habemꝰ de egypto qđ pͥnceps munci
siuĩ posfit agnoscere tenenti egͣr ptie cũ pallo
relinqͣmꝰ. Dindone acͤoꝑtꝰ adolescens uincti
dnm sequebat᷑. Incurrisset laqueos. nͥ expeit̾
& nudꝰ ꝑsequentiũ declinasset impetĩ. Relda¬
mꝰ parentib quȩ parentũ st̃: si tam̃ iuuunt
Seruentes dño. filios suos p̾ferri sibi głent᷑.

Expanded text:
 creatorem. qui amat patrem et matrem super Christum, non est eo dignus. discipulus ad sepulturam patris ire desiderans saluatoris prohibetur imperio. quanti monachorum, dum patris matrisque miserentsuas animas perdiderunt! super patre et matre pollui nobis non licet, quanto magis super fratre, soronbus, consobnms, lamiha, seruulis! genus regale et sacerdotale sumus. illum adtendamus patrem, qui numquam moritur aut qui pro nobis moritur et qui ideo uiuens mortuus est, ut nos mortuos uiuificaret. si quid habemus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnoscere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinquamus. sindone opertus adulescens uinctum dominum sequebatur: incurrisset laqueos, nisi expeditus et nudus persequentium mus parentibus quae parentum sunt: si tamen vivunt: si servientes Domino filios suos praeferri sibi gloriant
Abbreviated transcription (Latin):
or generationẽ. si ꝑmauserit in fide & ca¬
ritate & scĩficatione cũ pudicitia. Si ꝑfe¬
cta ȩtas & sui iuiris imputat᷑ parentib qͣn¬
boni ac mali noscit differentiã ͦ Di sollicita¬
es & prudens ne filia ꝑcutiat᷑ a iuꝑa. cur
ñ cadd cura ꝓuideas ne feriat᷑ a malleo u¬
niuersȩ terre. ne bibat de aureo calice ba¬
bẏlonis. ne egrediat᷑ cũ dina & uelit uidẽ
filias regionis alienȩ. ne ludat pedib ne

Expanded text:
ide et caide et caritate et sanctificatione cum pudicitia. si perfecta aetas et sui iuris inputatur parentibus, quanboni ac mali nescit differentiam! sollicita prouides, ne filia percutiatur a uipera; cur non eadem cura prouideas, ne feriatur a malleo uniuersae terrae, ne bibat de aureo calice Babylonis, ne egrediatur cum Dina et uelit uidere filias regionis alienae, ne ludat pedibus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
& neglectũ crinem mundano more texuit.
tris desidium. Et ecce ead nocte cernit¬
angłm uenisse in somnis terribili facie
minitantẽ penas. & hec uerba fangentẽ.
Tu ausa es uiri imꝑium p̾ferre xp̃o. tu
caput uirginis dĩ tius sacrilegis attrecta¬
re manib Quȩ iam nc̃ arescent. ut sen¬
tias excruciata quid feceris. & sinito mĩse
qͥnto ad inferna ducaris. Sin aut̃ ꝑ seueraue¬
ris in scelere: & marito suul orbaberis &
filiis. Om̃ia ꝑ ondinẽ expleta st̃. & serã
miscrȩ pęnirentiã. uelox signauit int̾itꝰ.
Dic ulciscit᷑ xp̃s in uiolatorib sui tẽpli.
sic gemas & preciosissima ornamĩta defen¬
dit. Et hoc retuli. ñ qđ insultare uelĩ cala¬
mitatib infeliciũ. sed ut te moneã cũ qͣn¬
to metu & cantione seruare debeas qd̃ dño
spopondisti. Heli sacerdos offenđit dnm̃ ob
A uitia lieroꝵ. Ep̃s ficri ñ potest. qui filio̾
habuerit luxuriosos & ñ subditos. E contra¬

Expanded text:
et neglectum crinem mundano more texuit, et neglectum crinem mundano more texuit, tris desiderium. Et ecce in somnis uenisse ad se angelum terribili facie minitantem poenas et haec uerba frangentem: \'tune ausa es uiri imperium praeferre Christo ? tu caput uirginis dei sacrilegis adtrectare manibus ? quae iam nunc arescent, ut sentias excruciata, quid feceris, et finito mense quinto ad inferna ducaris. sin autem perseueraueris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis\'. omnia per ordinem expleta sunt et seram miserae paenitentiam uelox signauit interitus. sic ulciscitur Christus uiolatores templi sui, sic gemmas et pretiosissima ornamenta defendit. et hoc retuli, non quod insultare uelim calamitatibus infelicium, sed ut te moneam, cum quanto metu et cautione seruare debeas, quod domino spopondisti. Heli sacerdos offendit dominum ob uitia liberorum; episcopus fieri non potest, qui filios habuerit luxuriosos et non subditos. at e contra
Abbreviated transcription (Latin):
gerulã. nutritũ grauẽ. Cũ auũ uidit: m
pectꝰ eiꝰ transiliat. & collo dependeat. nolen
ti alła decantet. Papiat eam auia. patrẽ
risib cognoscat. Sit om̃ib amabił. & uni¬
uersa ꝓpinqͥtas rosã ex se natã gaudeat.
Discat statim quã habebat alterã auiã.
quã amitã. cui imꝑatori. cui ȩxercitui ty¬
runcła nutriat᷑. Illas desid̾et. at illa tͥ eas inu¬
tet᷑ abscessu. Ipse habitꝰ & uestitꝰ doceat eã
cui ꝓmissa sit. Caue ne aures eiꝰ ꝑfores. nec
cerussa & purpurisso consecrata rp̃o ora de¬
pingas. nec collũ auro & margaritis p̃mas
nec caput gẽmis honeres. nec capillũ Aptel.
& ei aliqͥd de gebenne ignib auspiceris.
Habeat alias margaritas. quib postea
uenditis emptura est p̾ciosissimã marga¬
rim̃. Pretexta quondã nobilissima femina.
iubente uiro hemecio qͥ patruus sustochie
uirginis fuit. habitũ eiꝰ cultumq mutauit

Expanded text:
gerulam, nutricium gravem. Cum avum viderit, in gerulam, nutricium gravem. Cum avum viderit, in pectus ejus transiliat, collo dependeat, nolenti 683 ALLELUIA decantet. Rapiat eam avia, patrem risibus cognoscat, sit omnibus amabilis; et universa propinquitas rosam ex se natam gaudeat. Discat statim quam habeat et alteram aviam, quam amitam: cui imperatori, cui exercitui tyruncula nutriatur. Illas desideret, ad illas tibi minitetur abscessum. 5. Ipse habitus et vestitus doceat eam, cui promissa sit. Cave ne aures ejus perfores, ne cerussa et purpurisso consecrata Christo ora depingas, nec collum auro et margaritis premas, nec caput gemmis oneres, nec capillum irrufes, et ei aliquid de gehennae ignibus auspiceris. Habeat alias margaritas, quibus pouenditis emptura est pretiosissimum margaritum. rraetextata, nobilissima quondam femina, iubente uiro Hymetio, qui patruus Eustochiae uir
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ contemnenda qͣsi parua sint. sine qͥb
magna stare non posst̾. Ipse elem̃tor ordo
&̾ parua institutio p̾ceptoris : auit̾ de e
rudito. alit̾ de rustico ore ꝓfert᷑. Unde a
tͥ est ꝓuidendũ. ne ineptis bl anditiis fe¬
minarũ dimidiata dicere  conuescas. &
lingue. alt̾um morib obficit. ne discat iu
tenero. qd ei postea dediscendũ ẽ. Graꝵ
tris scribit᷑ contulisse. Hortensu oratio. in
paterno sinu coaluit. Difficult̾ radit᷑. qd̾ ru¬
des animi ꝑhibert̃. Lanarũ conchilia. qͥs
in pͥstinii colorẽ reuocetͤ Rudis tecta. dui
&̾ saporẽ retinet & odorẽ. quo pͥmũ imbi¬
ta ẽ. Greca narrat hẏstoria aiexanaruĩ po¬
tentissimũ regẽ orbisq dñatorem. & in mo¬
rib & incessu legnidis pedagogi sui ñ potu
ennilatio. & qͦrum uirtutes asseqͥ neqͥs.
cito imitaris uitia. Nutrix ipsa ñ sit temu¬
lenta. ñ lasciuañ garrula. Habeat modestã.

Expanded text:
sunt contemnenda quasi parua, sine quibus sunt contemnenda quasi parua, sine quibus magna constare non possunt. ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptorisrudito, aliter de rustico ore profertur. Unde et tibi est providendum, ne ineptis blanditiis feminarum dimidiata dicere filiam verba clinguae, alterum moribus officit, ne discat in tenero, quod ei postea dediscendum est. Gractris scribitur contulisse, Hortensii 2 oratio in paterno sinu coaluit. Difficulter eraditur, quod rudes animi perbiberunt. Lanarum conchylia quis in pristinum candorem revocet? Rudis testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagaemulatio, et quorum virtutes assequi nequeas, cito imitaris vitia. Nutrix ipsa non sit temulenta, non lasciva, non garrula: habeat modestam
Abbreviated transcription (Latin):
ipse inter se crebro ordo turbet᷑. & me¬
dus ultima. pͥmis media muscet᷑. ut eas ñ so¬
no tantũ. s & uisu nouerit. Cum uͦ ceꝑuet
trem̃ti manu stilũ in cerã ducere. ł altiꝰ
suꝑ posita manu tencri: regant᷑ articłi ł
in tabella sculpant᷑ elem̃ta. ut ꝑ eosd̾ sulcõ¬
marginib trahant᷑ uestigia. & foras ñ qui¬
ant euagari. Siuabas uingat ad p̾mium.
ꝙ qͥb illa etas deloctari potest munꝰdis in
s uitet᷑. Habeat & in discendo sotias qͥb inui¬
deat. quarĩ laudib mordeat᷑. Non est ob¬
nirganda si tardior sit. s laudib excitandũ
ingenui. ut & uicisse se gaudeat. & uicta
doleat. Cauendũ in pͥmis ne ołit fludia. ne
amaritudo eor ꝑcepta infantiȩ. ⁊ iltra rudeᷤᷤ
series de matheo lucͥaq descenait: ut dui
aliud agit. futurȩ memoriȩ p̃paret᷑. Ma
les fecit in phylippo. ut ipse librarioꝵ
utilitate intria monstraret litterarirs lon

Expanded text:
et ipse inter se crebro ordo turbetur, et meet ipse inter se crebro ordo turbetur, et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sono tantum, sed et visu noverit. Cum vero coeperit trementi manu stylum in cera ducere, vel alterius superposita manu teneri regantur articuli, vel in tabula sculpantur elementa; ut per eosdem sulcomarginibus trahantur uestigia et foras non queant euagari. syllabas iungat ad praemium et, quibus illa aetas delectari potest,  munusculis inuitetur. habeat et in discendo socias, quibus inuideat, I quarum laudibus mordeatur. non est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et uicisse se gaudeat et uictam I doleat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I percepta in infantia ultra rudes charum series de Matheo Lucaque descendat, ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. les fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum uilitate initia ei traderet litterarum. non