comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuor uitõꝵ que st̃ pusilla¬
ninitas. ĩhũanitas. con¬
temptus dĩ mortis obliuo.
porro unũta fhencia. tena¬
citas ⁊ rapacitas. ⁊ hiis unꝰ
auriga ambob p̾sidet hñdi
ardor. Sola quid auaricia

Expanded text:
tuor vitiorum, quae sunt Pusillanimitas, Inhumanitas, Contemptus Dei, mortis Oblivio. Porro jumenta trahentia, Tenacitas, et Rapacitas; et his unus auriga ambobus praesidet, habendi Ardor. Sola siquidem Avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
us postinod̾ unuu̾sũ mũdũ tan¬
quͣi .xii. soł radii ac totidem
lampades u̾itutis illiũarent
⁊ mebriati nouo nino reple¬
ant atq irrigent scĩa corda oĩ¬

Expanded text:
si postmodum universum mundum tanquam duodecim solis radii ac totidem lampades veritatis illuminent, et inebriati novo vino repleant atque irrigent sitientia corda
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Señtes iste quas appellat
gõt . ⁊ magot nͥ sit st̃ accipiẽ¬
de tãꝙ sĩt aliqui in aliqͣ ꝑte t̾ra¬
rum barbaꝵ ꝯstituti. siue quos
qͥdam suspicant getas ⁊ mage¬

Expanded text:
 quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Ma
Abbreviated transcription (Latin):
piscencie fatigatr̃e qualit̾ cõ¬
cupitu raꝑet quõ aliqͣ blan¬
dim̃tis. aliqͣ t̾rorib auferet
ac ptꝙͣ acquisitis reb ꝑueĩt
ad desid̾iũ aliud hũc dolor
fatigut ut cũ sollicito tĩore
custodiat ꝙ cũ gͣui labore me¬
miuit acquisitũ. hic inde
insidiatores metint atq hse
ꝓpeti qd̃ ip̃e fecit ab aliis fi᷑¬

Expanded text:
centiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret; at postquam acquisitis rebus pervenit ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito timore custodiat quod cum gravi labore meminit acquisitum. Hinc inde insidiatores metuit, atque se hoc perpeti quod ipse fecit aliis pe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scĩa rei bellice diuncandi
nuf̾t audaciã. Nemo eĩ fa¬
cere metuit ꝙ se bñ diditisse
citata paucitas ad iuctoriã
docta multitudo exposita est

Expanded text:
 enim rei bellice dimicandi nutrit audaciam: nemo facere metuit, quod se bene didicisse citata paucitas ad victoriam docta multitudo exposita semper
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auaricia desid̾atis reb nõ
extinguit᷑ s auge᷑. nã more i¬
gnis cũ ligna que ꝯsumt ac¬
cepit excrescit. ⁊ uñ uide᷑ a dino¬
m̃tũ flãma cõpͥmi ⁊ de paulo
pꝰ c̾nitur dilatari. g̾g̃ .ł. xu. moꝵ.¬

Expanded text:
avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur; nam more ignis cum ligna quae consumat acceperit, excrescit, et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. « Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
int. excepto ꝙ regni celestis
ianuã nc du intrare pot̾ant.
donec aduemiẽs bũdictõm da¬
ret qui legem dedit. ut ind̾i
poss deus deoꝵ in syon tm̃ ĩ
simi abrale post mortem bt̃a
requie consolati srñe pacis in¬
gressum spe felici expectabãt.

Expanded text:
vit, excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant, donec adveniens benedictionem daret, qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ñquus ꝙ̃ doꝰ iłx x ͤ int̾ficiet
spũ oris sin. docet uos anti¬
xp̃m manifestũ futum si qͥdẽ
ip̃m uide ᷑ alñ eindentiore si¬
gͥnificatõne tetigisse int̾ficiẽ
tem obscure locutus ẽ. ang̾.¬

Expanded text:
 interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum manifestum futurum, si quidem ipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigisse interficientem obscure locutus est. q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ba dĩ que aure pcipitis m̃te
retinete. cibꝰ eĩ m̃tis e̾̃ ẜmo dĩ. ⁊
qͣi acceptꝰ cibꝰ stomacho languẽ¬
te reicit᷑ qũ auditus ẜmo in nẽ¬
tre memorie nõ tenetur. s qͥsqͥs
alm̃ta nõ retinet hꝰ ꝓfc̃o uita

Expanded text:
i, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dultis enis saltus cognos¬
cere. de celo uenit ĩut̾um. de
ut̾o uenit in p̾sepiũ. de p̾sepio
uenit in crucem. de cruce ue¬
nit in sepulciũ. ⁊ de sepulcro

Expanded text:
s ejus saltus cognoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui in occulto bũ uiuit.
s alieno ꝓ fectui nũme ꝓfi¬
cit. Carbo ẽ. Qui u̾s ĩ mu¬
tatione scĩtutis positus lu¬
men rectitudĩs ex se młtis
demrãt lampas ẽ. qr ⁊ sibi
ardet ex alis lucet. g̾g̾. sr̃
qͥtius intentõ maneat
tu occulto ut debono ope
ꝓximis p̃beamꝰ exemplũ.
et iñ ꝑ uitentõm qua soli
deo placere q̃riuiꝰ semꝑ op¬
considero latronem aspi
¶ Ulerumq contingit ut qͥ
negligenter de se mala opi¬
nari ꝑmittũt ꝑ semet ip̃os
s mñ ꝑ eos qui se imitati fue¬
rint. młupliciꝰ delinqũt. gg̃.¬

Expanded text:
ur in occulto bene vivit, sed alieno profectui minime proficit, carbo est. Qui vero in imitatione sanctitatis positus lumen ex se rectitudinis multis demonstrat; lampas est, qui et sibi ardet et aliis lucet. Sequitur: ut intentio maneat in occulto, ut de bono opere proximis praebeamus exemplum, ut tum per intentionem qua soli Deo placere quaerimus, semper opconsidero latronem, aspit plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. H
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝙͣ in ip̃a nouitate opĩo¬
nis sue non uidet ẽẽ cisto¬
dem. ꝓuidus insticutor or¬
tum suũ fecundis intitur
oruare plantariis. ut redi¬
dant fuuctus optutos que
sollicitis fuerant exculta

Expanded text:
novitate opinionis suae non videt esse custodem. providus institutor hortum suum fecundis nititur ornare plantariis, ut reddant fructus optatos, quae sollicitis fuerant exculta
Abbreviated transcription (Latin):
irãꝵ ut apud oratiũ. mus
loquit᷑ muni. ⁊ mustela
nulpecłe. ut ꝑ natratõem
fictam ad id qd̃ agitur
ad eum finem relatas nlłs
meruditus fuit. qui puta¬
ret appellanda mendatia

Expanded text:
rum, ut apud Horatium, mus loquitur muri et mustela uulpiculae, ut per narrationem fictam ad id quod agitur ad eum finem relatas nullus tam ineruditus fuit, qui putaret appellanda mendacia.
Abbreviated transcription (Latin):
mittit sẜ̃m cõmunẽ hũa-¬
ꝓfessione dissimilitudonos
seꝑabit. uideamꝰ ne ista ꝑ
que adiuiratõne parere
uolumꝰ riditula ⁊ odiosa

Expanded text:
mittit, sensum communem, humanprofessione dissimilitudo nos separabit. Videamus, ne ista, per quae admirationem parare volumus, ridicula et odiosa
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ eecusa. eecusa in¬
tentionem si opus nõ
potes. puta ignoͣm. pu¬
ta sũteptõnẽ. puta calũ.
nẽ rei certitudo recusat.
fecill si acce̾piss ĩ me si

Expanded text:
m excusa. Excusa intentionem, si opus non potes; puta ignorantiam, puta subreptionem, puta casum. nem rei certitudo recusat, fecisset, si accepisset in me si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽm ꝓdigus lib̾alem. aua¬
rus diligentem. tem̾ariꝰ
fortem. In hũanꝰ parcũ
gulosus huanũ. ignanꝰ
quietũ. tiundꝰ can̾tũ. ꝓsꝑ¬

Expanded text:
tem, prodigus liberalem, avarus diligentem, temerarius fortem, inhumanus parcum, gulosus humanum, ignavus quietum, timidus cautum.
Abbreviated transcription (Latin):
Mutis qui in pace ecc̃e ue
gligenter iux̾ant sb̃ito er¬
rasse ⁊ in flagitia aliqͣ ce¬
cidisse ꝓ fuit dũ ptꝰ casũ pe¬
intendo erecti ingilantius
dño ẜuire ceꝑunt. et qui pi¬
gri ac desides innocentia
stare iudebant᷑ ꝑ accidẽtem
sibi tumã ãmoniti st solce
erga su custodiã a om̃s an¬
ciq̃ui hostis insidias accĩgi

Expanded text:
multis qui in pace Ecclesiae negligenter vixerant, subito errasse, et in flagitia aliqua cecidisse profuit, dum post casum poenitendo erecti, vigilantius Domino servire coeperunt; et qui pigri ad desides in innocentia stare videbantur, per accidentem sibi ruinam admoniti sunt solertius erga sui custodiam contra omnes antiqui hostis ins
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tonstat omeni oꝑami si
longa int̾calpedĩe qͥ es¬
cut᷑ egre resumi. qͥs .n.
ignorat cũctis aut arci¬
ficib. aut artib maximũ
decꝰ usu uenire cũ studia
consueta nõ fre ꝙ̃tantur
brachia in corͥb ingeĩa pi¬
ñ iugi lectione repare᷑ cito
expendũt᷑ borrea que assidua
nõ fuerũt adiectõne fulcita.

Expanded text:
 constat omnem operam. si longa intercapedine quiescat, aegre resumi. quisnam enim ignoret cunctis aut artificibus aut artibus maximum decus usu venire, eumque studia consueta non frequentantur, brachia in corporibus, ingenia pinisi iugi lectione reparetur, cito expenduntur horrea, quae assidua non fuerint adiectione fulcita.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nnis pilse seip̃m amat.
qmi ⁊ alios uult ecrare. ut
error suus lateat. qnͣts eĩ
meliꝰ ⁊ utiliꝰ u̾ ip̃e errauit
alis nõ errãt quoꝵ ãmomi¬
tu errorem caueat. nos a̾¬

Expanded text:
 nimis peruerse se ipsum amat, qui et alios uult errare, ut error suus lateat. quanto enim melius et utilius, ubi ipse errauit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod
Abbreviated transcription (Latin):
berrima pretate credens̃ ẽ.
Ab luc gͦ excellencia tã lon¬
ge absũ ut si ulłm uerbũ
Qd̾ renocare uelim ꝓtulero
fatuo sũ ꝙͣ sapienti sumilior.
Illius q̃ppe scripta summa
sũt a uctoritate dignilsima
qui ullũ u̾bũ nõ quidem¬
qd̃ reuocare uellet sed qd̾
reuocare deberet emisit. Nõ¬

Expanded text:
a pietate credendum est. Ab hac ego excellentia tam longe absum, ut si nullum verbum quod revocare vellem protulero, fatuo sim quam sapienti similior. Illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum verbum, non quod revocare vellet, sed quod revocare deberet, emisit. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Autiqui forensẽ eloꝙ̃¬
ciam. cuã facundiam
nũcupabant eo ꝙ caulidici
in certamĩb causaꝵ omis¬
sis que agũt ueluti canes
altettrum sese lac̾ant
urgia q causaꝵ ad ĩumias

Expanded text:
 Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omissis quae agunt, veluti canes alterutrum sese lacerant, jurgiaque causarum ad injurias
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lam mors ẽ eloq̃tib in¬
ris ingenioꝵ facultatem
negotioꝵ ꝓbare difficulta¬
tib ot illie stilũ pentũ qͣsi
qͣdam fecundi pectoris flu¬
mũ emanare ubi materie
ste rił ma argumẽtũ uelut
arida cespitis macri gleba
exemplis. meditꝰ in desꝑatõe.
gisb̾nator intempestate cogͦs¬
dencia ꝑicula extollũt que
ꝓfecto ingrescit nsi ubi ꝓ¬
orator si negociũ aggre¬
diat᷑ augustũ tũc amplũ
plansibłius mamfestat

Expanded text:
am moris est eloquentibus viris, ingeniorum facultatem negotiorum probare difficultatibus, et illic stylum peritum, quasi quemdam fecundi pectoris vomerem figere, ubi materiae sterilis argumentum, velut arida cespitis macri gleba, exemplis; medicus in desperatione, gubernator in tempestate cognosdentia pericula extollunt: quae profecto delitescit, nisi ubi porator, si negotium aggrediatur angustum, tunc amplum plausibilius manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tot pene cõtidie ¶ moꝵ¬
dĩtes ꝑimũt quot moriẽ¬
ciũ pauiꝑũ apud se sb̃sidia
abscondũt. nã cũ q̃l nccͣ
illis reddimꝰ nõ nr̃a largi

Expanded text:
 tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet illis reddimus, non nostra largi
Abbreviated transcription (Latin):
tes dare da. Si nõ patos affa¬
bilem te fas. coronat deus
intꝰ bonitatẽ uͥ nõ inuenit
facultatem. neõ dicat nõ ha¬
bebam caritas nõ de sacło e

Expanded text:
tes dare, da; si non potes, affabilem te praesta. Coronat Deus intus voluntatem, ubi non invenit facultatem. Nemo dicat: Non habeo. Charitas non de sacce
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uta mͣ dĩtes consuetudĩe
in firmitatis sue s doleant
ałr se nõ posse. meliꝰ .ni. face¬
rent si ałr possent. si gͦ nõ
extollit᷑ pauꝑ de mẽdicitate
tu q̃re extollens de infirmica¬
te. Ut̃e cibis electis ⁊ p̾cõsis

Expanded text:
 Utantur divites consuetudine infirmitatis suae: sed doleant, aliter se non posse. Melius enim possent, si aliter possent. Si ergo non extollitur pauper de mendicitate, tu quare extolleris de infirmitate? Utere cibis electis, pretiosis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
turtẽtiũ uõ uͥ uisũ ẽ gradꝰ
sisti. s incitato corꝑis pondeᷤ
serpit ac longins ꝙͣ uoluit
effertur sic ista dicendi cełi¬
tas n ͨ in sua potestate ẽ n ͨ

Expanded text:
urrentium non ubi visum est, gradus sistitur, sed inritato corporis pondere se rapit ac longius quam voluit effertur; sic ista dicendi celeritas nec in sua potestate est nec
Abbreviated transcription (Latin):
re ilũ ꝙ̃ nolo currere. nes
extendat aures ne obruat.
iua quoq inopia. ⁊ exilitas
minus intentũ auditorẽ
ht̃ tedio int̾rupte tarditatis.
faciliꝰ tñ incidet qd expectaᷤ¬

Expanded text:
re illum nolo quam currere; nec extendat aures nec obruat. Nam illa quoque inopia et exilitas minus intentum auditorem habet taedio interruptae tarditatis, facilius tamen insidit, quod exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Requirit᷑ in ordinando
sacerdote ⁊̃ in p̾sencia ꝓpłi
ligit᷑ ad sac̾dotiũ. ⁊ ħ astã¬
te ppło ne aliꝙͣ post modũ
tecractio cuiꝙͣ ne quis scru¬
nim p̾ncipes succellores
sibi non eds qui ꝯsangͥ¬
nitate gn̾is iũcti sunt. m3
qui caruis ꝓpinqͥtate soci¬
ant᷑ testaiñto signare. u
beditariũ tradere ecc̃e pͥn¬
cipatũ. s refer̾e ad iudiciũ
dĩ. et nõ elig̾e illũ quẽ
hũanꝰ affectus cõmendat

Expanded text:
« Requiritur enim in ordinando sacerdote et praesentia populi,ligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractatio cuiquam, ne quis scrurum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem hu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lecesse C̃prudẽtissimũ
eligere qui possit ꝯ̃ sb̃ti¬
lissimos disputare ⁊ in
ꝯuentu doctoꝵ sic agere
ne susceptam causani tot
erudita possuit ingenis
supare. magua res est
contra artiflces loqui ⁊
apud illos ad agere qui
se ꝑutant omĩa ꝓuidere.

Expanded text:
ecesse est prudentissimum eligere, qui possit contra subtilissimos disputare, et in conventu doctorum sic agere, ne susceptam causam tot erudita possint ingenia superare. Magna ars est contra artifices loqui, et apud illos aliquid agere qui se putant omnia praevidere.
Abbreviated transcription (Latin):
quiescamꝰ iudicio s electi ĩ
pͥncipatũ nouerimꝰ mensu¬
ram nr̃am. ⁊ bũiliem᷑ sub
potenti manu dĩ. qr doꝰ sr̃¬
bis resistens hũilib dat grã.
qnͣti panes non hũtes et ue¬
stimentum cũ ip̃i esuriãt
les cibos neq xp̃i tuncam
integram seruaueñt aliis
nerib medicos ẽẽ iactant.

Expanded text:
 electi in principatum, noverimus mensuram nostram, et humiliemur sub potenti manu Dei: quia Deus superbis resistens, humilibus dat gratiam . Quanti panem non habentes, et vestimentum, cum ipsi esuriant les cibos, neque Christi tunicam integram reservarint, aliis nerib
Abbreviated transcription (Latin):
sł comꝑat fructũ qui res¬
tũ tenet in eligendo sac¬
dote iudiciũ itã graui se¬
met ip̃m afficit dampna¬
tione qui ad sue digni¬
tatis collegiũ s̾limãt ĩ¬

Expanded text:
bi comparat fructum, qui rectum tenet in eligendo sacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno, qui ad suae dignitatis collegium sublimat in
Abbreviated transcription (Latin):
Enplici modo in ecc̃a docẽ¬
ciũ ꝑitulũ pend ex sensu ex
uerło. ex auditu. ut ꝑ facile
enemat in uno saltem a¬
liquo si nõ in omĩb labi.
aut nimis illm̃atus est sẽ¬
sus. aut ad explanand̾ de¬
fuit sermo sufficiens. aut
bũ ꝓlata ccassior non reci¬
pit auditus. et ex uno qͦ¬
hoc habet ꝓpͥum doct̾ua ar¬
rogantiũ ut huiłr nesciãt
infeire que docent ⁊ recta q̃
sapiunt ⁊̃ recte miiistrare
uon possũt. in uerbis .n.
in quodam sibi indent᷑ sum¬
mitatis culmine residere. e¬
osqz quos docent ut longe
infra se positos uelut in y¬
mo respiciũt qͥb nõ cõsu¬
lendo loqui s uix dominã¬
¶ Exꝑto crede aͥd ampliꝰ in¬
uenies in siliis ꝙ in an
głis. lingua ⁊ lapides doce¬
bũt te qd̃ a magtĩs audi¬

Expanded text:
ex modo in ecclesia dicentium periculum pendet, ex sensu ex uerbo ex auditu, ut perfacile eueniat in uno saltim aliquo, si non in omnibus labi. aut enim minus inluminatus est sensus aut ad explanandum defuit sermo sufnciens aut bene prolata crassior non recepit auditus; et ex uno quHoc habet proprium doctrina arrogantium, ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta, quae sapiunt, recte ministrare non possint. In verbis enim in quodam sibi videntur sublimitatis culmine residere, eosque, quos docent, ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominanerto crede: aliquid amplius invenies in silvis, quam in libris. Ligna et lapides docebunt te, quod a magistris audi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ A d ep̃alem dignitatẽ
eligi nõ debuit qui mm¬
nora officia gub̾nare nõ
didicit. qr cura nauis illi
cõmutti non debuit qui reniũ
tenere non nouit. ang̾. in¬

Expanded text:
 Ad episcopalem dignitatem eligi non debuit, qui minora officia gubernare non didicit; quia cura navis illi committi non debuit, qui remum tenere non novit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Est in qͥt in arturo qd̾ cõ¬
sideratiꝰ possumꝰ intueri.
in septem quid̃ stelł uol¬
uit᷑. ⁊ m̃o qͥd̾ tres ad sũma
eleuat atq ad mmia qͣtuor
tigit. ⁊ tres inferius p̾mit. s ͨ¬

Expanded text:
 Est in Arcturo quod consideratius possimus intueri. In septem quippe stellis volvitur, et modo quidem tres ad summa elevat, atque ad ima quatuor us erigit, et tres inferius premit. S
Abbreviated transcription (Latin):
¶Assiũt int̾ pocula iniu¬
sta c̾tanũa ⁊ nullis existẽ¬
tib causis asꝑam excitat
rixam qr intpo uendo u̾ba
uana alioꝵ sana dicta nõ
patit᷑ audire. s in contu¬
meliam erigit᷑ comninaꝵ¬

Expanded text:
Assumit inter pocula injusta certamina, et nullis stantibus causis asperam excitat rixam: quia interponendo verba vana, aliorum sana dicta non patitur, et in contumeliam erigitur conviva
Abbreviated transcription (Latin):
unami q̃ meices colligit᷑.
aliam in qua iam de rece¬
ptis mun̾ib gaudet ato
in utraq uita offert sacͥfici¬
um hic uidel sacrificiũ cõ¬
pũctõnis. illie sacͥficium

Expanded text:
unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet. Atque in utraque vita offert sacrificium: hic videlicet sacrificium compunctionis, et illic sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
¶Int̾im si ħ colli ¶ede
uis uirũ bonũ nõ cebere
ebriũ fieri: cur siħ agis.
ingerere ꝙͣ capiat. ⁊ stoͣchi
sui ñ nosse mensurã. ꝙͣ
młta ebrii facrãt: quib
sobrii erubescãt. nł aliud
ẽẽ ebrietatem ꝙͣ uolun¬
tariam in saniam. exten¬
de in plures dies illũ e¬
brii hĩtum nũꝙͣ de furore
dubitabis. nũc quoq nõ
¶Refer alexandri ¶idem.¬
macedonis exemplũ qͥ
clitũ karissiurũ sibi ac fi¬
delissimũ inter epulas tnͣs¬
fodit. ⁊ intellocto facinore
mori uoluit. cogita qͣs cla¬
des edid̾it publica ebrie¬
lo defensa menia patefeci ͭ
ħ cõtu macissimos ⁊ ingũ
recusantes ĩ alienũ rede¬
git arbitriũ. ĩuictos .ni.¬
acie mero domuit. Sẽ. id̾.¬
Alexandrũ cuiꝰ m̃o feci
gnoto cadentia. tot ma¬
ria tutũ dimiẜũt. ĩ tẽꝑan¬
cia bibendi. ⁊ ille h̾crila¬
neus ac fatał ciphꝰ s̾mͥ¬
sit. dic gꝰ qͣr sapiens nõ
debeat ebriꝰ fieri deformi
nõ u̾bis qd̾ facilimũ est.¬

Expanded text:
interim, si hoc colligere vis virum bonum non debere ebrium fieri, cur syllogismiingerere quam capiat et stomachi sui non nosse mensuram, quam multa ebrii faciant, quibus sobrii erubescant, nihil aliud esse ebrietatem quam voluntariam insaniam. Extende in plures dies illum brii habitum; numquid de furore dubitabis ? Nunc quoque non Refer Alexandri Macedonis exemplum, qui Clitum, carissimum sibi ac fidelissimum, inter epulas transfodit et intellecto facinore mori voluit, certe des ediderit publica ebrielo defensa moenia patefecit, haec contumacissimos et iugum recusantes in alienum egit arbitrium, haec invictos acie mero domuit. Alexandrum, cuius modo feci gnoto cadentia, tot maria tutum dimiserunt; intemperantia Iubendi et ille Herculaneus ac fatalis st. Dic ergo, quare sapiens non debeat ebrius fieri. Deforminon verbis. Quod facillimum est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Fiuem dolendi qui ¶ep.
consilio nõ fecerat tp̃r in¬
denti remediũ meroris. las¬
situdo merendi. Malo reln¬
quas dolorem ꝙͣ ab illo relĩ¬

Expanded text:
finem dolendi etiam qui consilio non fecerat, tempore indenti remedium maeroris lassitudo maerendi. Malo relinquas dolorem quam ab illo relin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nobis ã ignosti pt̃ ꝓ lap¬
sis ad lacrias. si nõ nimie
rimus. nec sicci sint oculi
amico amisso nec fluant la¬
crimãdũ ẽ nõ plorandũ. ꝓ¬

Expanded text:
Nobis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, si non nimiae imus. Nec sicci sint oculi amisso amico nec fluant. Lacrimandum est, non plorandum.
Abbreviated transcription (Latin):
dcũ ⁊ acta discordant. Sẽ¬
tiamꝰ. concordet sermo cũ
nita. Ille ꝓmissũ suũ ĩꝑle¬
uit qui cum udeas illũ ⁊
cũ audias idem ẽ. Sẽ .xlu.¬
ꝙͥ gaudeo disc̾e ut doceam.
nec me ulla res delectabit
licet siteenna ⁊ salutans
ꝙͣ michi uni sequuturꝰ sũ.
si cũ hac exceptõne detͣ sa¬
pĩa ut uia inclusam teneã

Expanded text:
cuius acta discordant. Senlium Concordet sermo cum vita, ille promissum suum implevit, qui et cum videas illum et cum audias, idem est. Nec delquid gaudeo discere, ut doceam. Nec me ulla res delectabit, licet sit eximia et salutaris, quam mihi uni sciturus sum. Si cum hac exceptione detur sapientia, ut illam inclusam ten
Abbreviated transcription (Latin):
ta in ꝓnũciatõne apta. ⁊
cõueĩenti cor̾s gestu cõsistũt
quib qui se instruxent tri
bus modis hoĩes aggredit᷑
aures penetrando ocłos deml¬
cendo ⁊ aĩos ĩuadendo idem.

Expanded text:
nta in pronunciacione apta et conveniente corporis motu consistunt, quibus cum se instruxerit orator, tribus modis homines agreditur: aures eorum penetrando, oculos demulcendo, animos invadendo".
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis młrtulis dabit᷑ uie
retractatis a rogo uie a cada¬
uere renulsis cui lacrime ĩ
totũ mensem duraner̃t uł¬
la res citiꝰ in odiũ uenit ꝙͣ
dolor qui recens consolato¬
rem muenit. ⁊ aliquos ad
seducit. inuet̾atus u̾o deri¬
decur nec in mento. aut .ii.
siłatus. aut stultus ẽ. se ͨͣ¬

Expanded text:
ex illis mulierculis dabis vix retractis a rogo, vix a cadavere revulsis, cui lacrimae in totum mensem duraverint? Nulla res citius in odium venit quam dolor, qui recens consolatorem invenit et aliquos ad se adducit, inveteratus vero deridetur, nec inmerito. Aut enim simulatus aut stultus es
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eligamꝰ nõ eos qͥ u̾ba
magna celeritate precipi¬
tant. ⁊ cões locos nolue¬
runt ⁊ in prinato circulã¬
tur. s eos qͥ nnitam docent.
qui cũ dix̾int quid facien¬
dum sit ꝓbant faciendo¬

Expanded text:
 eligamus non eos, qui verba magna celeritate praecipiant et communes locos volvunt et in privato circulantur,sed eos, qui vita docent, qui cum dixerunt, quid faciendum sit, probant faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
Dagnos cruciatus ht̃ mor¬
bus. s bos tołabiles int̾ual¬
la faciunt sũmi doloris in¬
tentio cito inuenit finem.
Nemo potest ualde dolere ⁊
dui. sic nos amantissima nrĩ
nͣ disposint ut dolorem aut
tolerabilem aut breueni fa¬

Expanded text:
agnos cruciatus habet morbus. Sed hos tolerabiles intervalla faciunt. Nam summi doloris intentio invenit finem. Nemo potest valde dolere et diu; sic nos amantissima nostri natura disposuit, ut dolorem aut tolerabilem aut brevem fa
Abbreviated transcription (Latin):
dãti qd̾ suũ ẽ tͥbuere norũt
s in singulis legũt om̃s.¬
¶ In gramatica de sillo gismo¬
rum rõne disputant. in
dyaletica in flexiones ca¬
suales inquirũt. et qd̃ ma¬
gis irrisione dignũ e in
ntulo totũ penẽ legũt lib ͫ
⁊ incipit t̾cia uix lectione
expedũt. Non oĩ dicenda¬

Expanded text:
arti quod suum est tribuere norunt, sed in singulis legunt omnes. In grammatica de syllogismorum ratione disputant; in dialectica inflexiones casuales inquirunt, et quod magis irrisione dignum est, in titulo totum pene legunt librum, et incipit tertia vix lectione expediunt. Non alios docen
Abbreviated transcription (Latin):
rit ebrietate ꝓstrat᷑. au¬
sus respicit stantes quos
integros indere nequit.
aut sermone longo suꝑ¬
flua uerba ẽmittit. ⁊ ua¬
na dicta cõponit male cha¬
mans. ⁊ bñ sibi sonans.¬

Expanded text:
ebrietate prostratus, aversos respicit nutantes, quos integros videre nequivit, aut sermone longo superflua verba emittit, et vana dicta componit, male clamans, et bene sibi sonans
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas ueridica ⁊ fal
ꝑgit. uł .n. aliud agit a
aĩmꝰ acrogancie fastu ĩfla¬
tus maiori ĩ tumescit iac¬
sensu u̾itatis lices gn̾at
⁊ puguando u̾bis ⁊ indeo
ẽ in hiis ꝑu̾sitas ut ueri¬
tati cede̾ nesciant. ip̃am q¬
tificiosa subtilitas. que calli¬
dis obiectionib rethia tẽ¬
dit. Ita .n. u̾suciis asẜ tõni¬
b pͣuoꝵ disputatio inno daͨ
ut recta ẽẽ simulent que

Expanded text:
simplicitas veridica, et copergit. 298 9. Nil aliud agit amanimus arrogancie fastu inflatus maiori intumescit iacsensu veritatis lites generat et pugnando verbis eciam deo est in hiis perversitas, ut veritati cedere nesciant – ipsam ropositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ut recta esse simulent quae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Picia dicendi in trib con¬
sistit. natura. doctrina usu
natura ingemo. Doct̾na sa¬
encia usu assid uitate. ħ .ii.
sũt que nõ solũ inoratore.
s in uno quoq hoĩe artifi¬
ce expectunt᷑ ut aliquid e¬

Expanded text:
itia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Soctrina int̾ malos. pal¬
mes in sepe. botrus inter
sꝑmas. caute lege ne dum
queris fuictũ: lac̾es manũ.
et cũ audis bona dicentem.
ne muteris mala facientem.

Expanded text:
 Doctrina vera per malos, palmes in sepe, botrus inter spinas. Caute lege, ne dum quaeris fructum, laceres manum: et cum audis bona dicentem, ne imiteris mala facientem.
Abbreviated transcription (Latin):
in doctͥne fluib ał finibus
¶arratio est ad causam ꝓ¬
babilem faciendã terũ gesta¬
rum clara ⁊ diligens exꝑõ.¬
dicit qͥcꝙͣ p̾cipies esto breuis
ut cito dicta ꝓcipiat aĩmi
dociles teneant q fideles.
¶Om̃e sr̃nacuũ pleno de pec¬
tpre manat. pe bleẜ.¬

Expanded text:
in doctrinae finibus Narratio vero est ad causam probabilem faciendam rerum gestarum clara et diligens exposdquid praecipies, esto brevis; ut cito dicta Percipiant animi dociles, teneantque fideles. Omne supervacuum pleno de pectore manat. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
illos. non ab ilł legimꝰ. Sepe
nob̃ loqui illi solebant. illi sũ
i un famosi cognouerũt
nos. S utinã me nemo ag¬
noscat. et ego cuncta noue
disce. quod tu nescis. qr hui¬
litas cõmune tͥ suce̾ potest. qd̃
natura cuiq ꝓpriũ fecit. saꝑi¬
entior omib eris. Si ab oĩb
discere uolueris. qui ab oĩb
accipiũt omĩb diciores sũt.

Expanded text:
illos; nos ab illis legimus; saepe nobis illi loqui solebant, illi summi, illi famosi cognoverunt nos. Sed utinam me nemo agnoscat, et ego cuncta novedisce quod tu nescis; quia humilitas commune tibi facere potest, quod natura cuique proprium fecit; sapientior omnibus eris, si ab omnibus discere volueris. Qui ab omnibus accipiunt, omnibus ditiores sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Miser ego qnͣtũ deberem
diltiere deuin meuui qui
me fecit cũ nõ eram. rede¬
unt cum peneram. non¬
.iI. eram ⁊ de nchilo me
fecit. non lapidem non

Expanded text:
Miser ego, quantum deberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram! Non eram, et de nihilo me fecit; non lapidem, non
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Rndeant omnes am̃i.
Cantent om̃s alla. Baꝑ¬
tizent᷑ om̃s. intrent eccͣs.
Impleant ꝑietes basilicaꝵ.
Non disc̾nũt᷑ filii dĩ a filus
dyaboli. nisi caritate qui
hũc caritatem nati sunt
ex deo. qui non habent ca
Magnũ Iudicium. mag¬
discretio. quicquid uis hẽ.

Expanded text:
spondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo: qui non habent, Magnum indicium, magdiscretio. Quidquid vis habe;
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sapiens quidam cũ de mõ¬
⁊ forma discendi int̾rogaret᷑.
querendi uitaquieta. Scruti¬
mnũ tacitũ. panptas. t̾ra re¬
mota uł aliena. hec reserare
solent. młtis obscura legẽdi.
tis legendi: p̾cepta quoq ui¬
uendĩ ad iũgit. ut modim
uite sue ⁊ studii sui rõne lec¬
tor agnoscat. Illandabilis¬
eiũ est scĩa. ꝙͣ inta macsat
impudita. ⁊ idcirco sũmo oꝑe
cauendũ ẽ ei qua q̃rit scieñ¬
ciaui. ut negligat disciplĩa.

Expanded text:
 Sapiens, quidam cum de mot forma discendi interrogareturquaerendi, vita quieta, scrutinium tacitum, paupertas, terra aliena: haec reserare solent nonnulla obscura legenti. tis legendi, praecepta quoque vivendi adjungit, ut et modum vitae suae et studii rationem lector agnoscat. Illaudabilis est scientia, quam vita maculat impudica. Et idcirco summopere cavendum est ei qui quaerit scientiam, ut non negligat disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ hr̃e febrem cũ illa
uos hẽat. econtrario dicere
solemꝰ. febris illũ tenet eo¬
dem modo dudum ẽ. diuicie
illũ tenent. nichil gͦ mo¬
nusse te mallem qmͣ hoc
qd̾ nemo monet᷑ satis ut
omĩa nat᷑aͣlib desid̾ns me¬
ciaris. quib aut gratis sa¬
tiffaciet. aut paruo tantũ
unscere ucia desideriis no¬

Expanded text:
dicimur febrem, cum illa nos habeat. E contrario dicere solemus: febris illum tenet. Eodem modo dicendum est: divitiae illum tenent. Nihil ergo monuisse te malim quam hoc, quod nemo monetur satis, ut mnia naturalibus desideriis metiaris, quibus aut gratis satis fiat aut parvo; tantum miscere vitia desideriis no
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Congerat᷑ inte qͥcꝙͣ młti
locupletes possedeant ultra
pͥuatũ pecine modũ fortu¬
na te ꝓuebat. auro tegat.
deliciaꝵ et opũ te ꝑducat
ut t̾ram mariorib ab
cedant statue ⁊ picture ⁊
qͥcqͥd ars ulla luxie elabo¬
rauit. maiora cuꝑe ab hus

Expanded text:
 Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscedant statuae et picturae et quicquid ars ulla luxuriae elaboravit; maiora cupere ab his
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Diues in suꝑfluitatem
resoluitur ⁊ iactancia effre¬
natur. currit ad libitũ et
corruit ad illicitũ. ⁊ fi̾nit
oblectam̃ta culpaꝵ. labor
in acquire udo. timor in
possidendo. dolor inamit¬
tendo. mentẽ eius semꝑ
fatigat. sollicitat. ⁊ affli¬

Expanded text:
 autem a superfluitate resolvitur, et jactantia effrenatur, currit ad libitum, et corruit ad illicitum. Etiam fiuoblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem ejus semper fatigat, sollicitat et affli
Abbreviated transcription (Latin):
et illa mͣ est negligencie.¬
i ħ cã est tristicie. laqueus
ẽ insecuritate. laq̃us in ti¬
more. n ͨ int̾est utrũ am¬
mus qui t̾reno tenet᷑ af¬
fectu gaudiis occupetur.
an curis cũ par morb sit
us sb̃ uana delectatione ian¬
guere. uł sub anxia sollici¬
¶Auricustos. ẜuator argẽ¬
di securitatẽ nõ habet. nes¬
cit quietẽ. et cui deste secł¬
tas quies ꝑit. pena diues
ẽ et ille nõ censu. ꝑe .ra.¬

Expanded text:
et illa materia est negligentic causa tristitiae. Laqueus est in securitate, laqueus est in timore; nec interest utrum animus, qui terreno tenetur affectu, gaudiis occupetur an curis, cum par morbus sit vel sub vana delectatione languescere, vel sub anxia solliciAuri custos, servator argenti, securitatem non habet, nescit quietem, et cui deest securitas, quies perit; poena dives est ille, non censu. Thesa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Omĩa ista nob̾ accedant
nõ hereant. ut si auferãt᷑
sñ ulla nostri lac̾atõne dis¬
cedant. utamur ilł nõ glo¬
riemur et utam᷑ parce tã¬
qmͣ depositis apud nos.¬

Expanded text:
 Omnia ista nobis accedant, non haereant, ut si abducentur, sine ulla nostri laceratione discedant. Utamur illis, non gloriemur, et utamur parce tamquam depositis apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ht̃. ꝯste ꝙ̃ tu felicem ad¬
mirantib credis sepe dolet.
sepe suspirat. multi ulũ co¬
mitant᷑. mel musce seqñt᷑.
cadau̾ a lupi. fiumenta for¬
iuice. p̾dam se᷑ ista turba. ñ

Expanded text:
non habet. Iste, quem tu felicem credis, sepe dolet, sepe suspirat. 'Multi illum comitantur'. Mel musce sequuntur, cadavera lupi, frumentum formice: predam sequitur ista turba, non
Abbreviated transcription (Latin):
Alti ferri cognitus usus. e¬
ere ceitanĩã belli gerebant.
erat q in p̃cio magis es.
autũ uo ⁊ argentum pp̃ in¬
utilitatem reiciebant᷑. ñc

Expanded text:
quam ferri cognitus usus. Aeaere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem reiciebantur. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtũ ad aniii bonũ spec¬
tat. nec lo na sũt nec ma¬
la. usus tũ hoꝵ bonus. a¬
busio mala sollicitudo pe¬
ior. questus turpior. ber¬

Expanded text:
quod ad animi bonum spectat, nec bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior. E
Abbreviated transcription (Latin):
dũ solt̾icite t̾ ꝯ qͣq conspicit
in altam pasitam p̾usꝙͣue
mat culpam dep̾lendit eã¬
qr quo uigilanter p̃notat
eo fortiter declinat. gg̃. ł
¶Sepe dũ nosi ip̃os plus
iusto discutimꝰ de ip̃o dis¬
cretõnis studio in discretiꝰ
erramꝰ. et mentis mẽ acies
quo plus c̾nere nitit᷑. obsca¬
tut. quia qui importune soł
radios aspicit tene brescit gg̃.

Expanded text:
dum sollicite circumquaque conspicit, in altum posita priusquam veniat culpa deprehendit, eamque quo vigilanter praenotat, eo fortiter declinat Primo epe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit;
Abbreviated transcription (Latin):
reduxit me de exilio. rede
suũ sꝑ apud me. unxit me
oleo leticie quo ip̃e erat
unctus. ut ab uncto eẽm
machinam̃to efficacius ad
tollandam de corde dilectõez
quam si efficere posfit ut
in ea in caute et nõ cũ
ratione ambuletur. ang̾.¬

Expanded text:
reduxit me de exsilio, et rsuum semper esset apud me. Unxit me oleo laetitiae quo ipse erat unctus, ut ab uncto essem machinamentum 1326 efficacius ad tollendam de corde dilectionem, quam si efficere possit, ut in ea incaute, et non cum ratione ambuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Puse mentes. si se mel ad
ltudiũ ꝯͣrietatis eruperint.
sine puũ siue rectũ quid acõ¬
tradicentib audiãt᷑. a diu̾sis
hoc responsionib ĩ ꝑugnant
qr cũ ꝑsona ꝑ contͣrietatem
displicet n ͨ recta que ꝑtule¬
ut recta q̃ dñr assumant. ⁊¬

Expanded text:
e mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protuleut recta quae dicuntur assumant.
Abbreviated transcription (Latin):
s nũqͥd iiius anxie di¬
ues intꝰ in sua cogitatõe
laborat. aperit istẽ os suũ
in ocitatione. aperit ille
in ructuatione. ⁊ int̾dum
gramꝰ ille fastidio ꝙͣ iste
in edia cruciat᷑ .b̾. ĩ ser.¬

Expanded text:
d nunquid minus anxie dives intus in ipsa sua cogitatione laborat? Aperit iste os suum in oscitatione; aperit ille in eructatione; et interdum ille gravius fastidio, quam iste inedia cruciatur. Postr
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ad rem g̾endam ¶ĩdem.
qui accedit caueat ne id so¬
lũ mͦ ꝯsid̾e̾t ꝙ illa res hone¬
sta fit. si ⁊̃ ut hẽat efficiẽdi
facultatẽ. in quo ip̃o conside¬
rand̾ C.ne aut tenere despi¬

Expanded text:
Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne id modo consideret, quam illa res honesta sit, sed etiam ut habeat efficiendi facultatem; in quo ipso considerandum est, ne aut temere desp
Abbreviated transcription (Latin):
is .i. ninnetates eqͣles sũt.
ad unũ eĩ finẽ nninietas
ieuiuii ac uoracitas ꝑueĩt.
eodemqi dispendio uigilaꝵ
ĩmod̾ata continuatõ mona¬
chũ quo sompni grauissi¬
mni corpoꝵ inuoluit. nã ꝑ
excessum ꝯtinẽcie debilita¬
tũ ꝙ̃q ad illũ statũ reuoca¬
ri ncc̃e ẽ in quo negligens
¶In uitaq .n. ꝑte sustine¬
bit maximũ det̾mentũ qͥs¬
qͥs in eqͣlitatem tenens. nẽ
uentiẽ ieiumoꝵ ariditate¬
constringit. nc̃ escaꝵ nimie¬
tate distendit. ut .n. mens
cibi in anitate lassata ꝑdit
oronũ uigorem dũ caruis¬
niuia lassitudine p̃graua¬
ta cõ dormitare cõpellitur.
ita rursum mimetate uora¬
citas opp̾ssa emitte ad deũ p̾¬
ces puras. leues qr nõ pot̾it

Expanded text:
id est nimietates aequales sunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum continentiae debilitatum quemque ad illum statum reuocari necesse est, in quo neglegens in utraque enim parte sustinebit maximum detrimentum, quisquis inaequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditateconstringit, nunc escarum nimietate distendit. nt enim mens cibi inanitate lassata perdit orationum uigorem, dum carnis lassitudine nimia praegrauata condormitare conpellitur, ita rursum nimietate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ioude indicandũ est nee di¬
uiti obsunt opes si bñ uta¬
tur. nec pauꝑem egestas ꝯ¬
mendabiliorẽ facit. si inter
sordes ⁊ mopiam pcc̃a nõ

Expanded text:
pondere iudicandum est. nec diuiti obsunt opes, si bene utatur, nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ideo rogans diues non
exaudit᷑ in tormentis. qr
rogantem pauꝑem nõ ex¬
audiuit in t̾ris. ang̃ ĩ omeͣ.
ne passi diuites rep̾tendatis.
et rursum ne de pauꝑtace
⁊ egestate p̾sumatis. si eñ
nõ ẽ p̾sumẽdũ de dĩcis qͣto
magis nõ ẽ p̾sumend̃ de pau

Expanded text:
 Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogantem pauperem non exaudivit in terris. CAPUT III.ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate et de egestate praesumatis. Si enim non est praesumendum de divitiis, quanto magis non est praesumendum de pau
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtum disciplina certicem sb̃¬
mittit. pouit suꝑcilia. ꝯpoit
uultũ. ligat ocłos. cachĩnos
cohibet. moderat linguam¬
moꝵ domanda ẽ quo usq
duris ac dĩms semoꝵ ac¬
serat. obediendo recipiat .b.¬

Expanded text:
habitum, disciplina! Cervicem submittit, ponit supercilia, componit vultum, ligat oculos, cachinnos cohibet, moderatur linguammorum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum atserat, obediendo recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lectio certa prodest uaria de¬
lectat qui quo destinauit ꝑ¬
nenire uult. unam se quatur
uiam. Non ꝑ młtas uagetur
⁊ homines dũ docent dĩscũt.
nõ ẽ quo gła publicandi in¬
geuii ꝓ ducat in mediũ ut
recitare istis uelis aut dis¬
putare ꝙ fac̾e te uellẽ. Si ha¬
teres isti populo ydoneam
m̾cem. Nemo ẽ qui intelli¬
gere te possit cur gͦ niquis

Expanded text:
lectio certa prodest, varia delectat. Qui, quo destinavit, pervenire vult, unam sequatur viam, non per multas vagetur. t homines, dum docent, discunt. Non est quod te gloria publicandi ingenii producat in medium, ut recitare istis velis aut disputare; quod facere te vellem, si haberes isti populo idoneam mercem; nemo est, qui intellegere te possit. Aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iut dũ expedit prĩam negli¬
gere ut sapĩam quis passit
ad qͥrere. ulites ytatus uͥ hac¬
tusset . cuiꝰ sap̃iam hĩc max ͤ
lomeri nobile carmẽ assenut.¬

Expanded text:
 interdum expedit patriam neglegere, ut sapientiam quis possit adquirere. Ulixes Ithacus in latuisset, cuius sapientiam hinc maxime Homeri nobile carmen asse
Abbreviated transcription (Latin):
nirib monere nõ possumꝰ
arte leuamꝰ. sic minitũ ẽ
in om̃i studio. qui sũ ordĩe¬
⁊ disc̾tione operatur. laborat
rem u̾berans uires muen¬
tũ fundit. aspice duos ꝑre
siluam tnͣseuntes. et huc
quidem ꝑ dema laborantẽ.
illũ uero recti nineris ꝯpẽ¬
dia eligentem pari motu
cursum teudũt. S nõ eq̃¬

Expanded text:
viribus movere non possumus, arte levamus. Sic nimirum est in omni studio, qui sine discretione operatur, laborat rem verberans, vires in ventum fundit. Aspice duos pariter silvam transeuntes, et hunc quidem per devia laborantem, illum vero recti itineris compendia legentem, pari motu cursum tendunt, sed non aeq
Abbreviated transcription (Latin):
que nat᷑am landabilem exi¬
mie reddit ornatam. ibi em̃¬
prudens inueiit uñ sapiẽ¬
tior fiat. ibi bellator reperit.
uñ animi uͥtute roboretur
inde princep accopit quo m
populos sub equalitate ꝯpo¬
nat. nec aliqua in mũdo põt
geat głosa noticia. cass. li.iii.¬

Expanded text:
quae naturam laudabilem eximie reddit ornatam. ibi prudens invenit, unde sapientior fiat: ibi bellator reperit, unde animi virtute roboretur: inde princeps accipit, quemadmodum populos sub aequalitate componat: nec aliqua in mundo potest geat gloriosa notitia. Accipi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Querat erditus ubi possit
existere głiosus. prudens fre¬
ꝙ̃tiam nõ respuat. hoͫ inqͣ
se nouit ẽẽ laudandũ alio¬
qͥu ututib fama tollitur.
Si eaꝵ merita in hoĩb ne¬
sciaut᷑. nã qͣle desidenũ est
cunũ freꝙ̃ciam deserere cũ

Expanded text:
 quaerat eruditus, ubi possit existere gloriosus: prudens frequentiam non respuat hominum, in qua se novit esse laudandum. alioquin virtutibus fama tollitur, si earum merita in hominibus nesciantur. Nam quale desiderium est civium frequentiam deserere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ymagĩem repsentet. Sola
nõ diuidit. qmͣ temꝑis lõ¬
gitudo non abolet. que defec¬
tui non succũbit. Sola dilec
uidemꝰ alloqͥm᷑ amplexam᷑.
que s ͨ quadam angłica agi¬
litate ⁊ ymagĩanio ꝯmeatu
trausuoluat ⁊ recurrit. ut nicħ
de dampno corporee mollis . aͭ
distuncie localis iniuria ꝯque¬
cũ enĩ ꝯpagem membrorum
amine q ⁊ corꝑis fedus ami¬
cabile mors am̃ꝑet diectio
eqͣtio diuersas noluntates
ꝯflat in unam ⁊ inglutino
¶Dilectio ab sentie dampna
nõ sentit. cũq diutnitate tẽ¬
poꝵ. pleraq soleat confir¬
mari dilectio ⁊ tpr̃is tractu
⁊ locali distancia qualescit.

Expanded text:
esentet. Sola non dividit, quam temporis longitudo non abolet, quae defectui non succumbit. Sola dilectvidemus, alloquimur, amplexamur: quae sic quadam angelica agilitate et imaginario commeatu transvolat et recurrit, ut nihil de damno corporeae molis, aut distantiae localis injuria conquecum enim compagem membrorum, animaeque et corporis foedus amicabile mors abrumpat, dilectio e contrario diversas voluntates conflat in unam, et in glutino Dilectio absentiae damna non sentit; cumque diuturnitate temporum pleraque soleant infirmari, dilectio et temporis tractu et locali distantia convalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
młta cã magna ut hr̃e pos¬
sint liberũ hospicium. suꝑ¬
uacua ex aĩo tollenda st̃.
nõ dabit se in has augu¬
at¬

Expanded text:
multa, tam magna ut habere possint liberum hospitium, supervacua ex animo tollenda sunt. Non dabit se in has anguat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥdẽe non possis. hiis potis¬
simũ ꝯsubendũ ẽ qui pro
libet rerũ oportunitatib
secundo pentes. inde filii.
post domestiai. qui ⁊̃ si toni
suit. malis filiis preponẽ¬

Expanded text:
possis, his potissimum consulendum est, qui pro libet rerum opportunitatibus secundo parentes. Inde filii, post domestici: qui si boni sunt, malis filiis praeponen
Abbreviated transcription (Latin):
ad ultimam discere se nectu
alios affectare eũ qui nõ suf¬
ficient̾ instructus est. res mͥ
uidet᷑ antiqui ꝓu̾bii in dolro
discere artem aiguli. hoc e
i ꝑiculo aiarum̃ doctrina
discere pietatis. gg̃. nazã¬

Expanded text:
ad ulti­ mam discere senectutealios affectare eum, qui non sufficienter instructus est, res mihi uidetur antiqui prouer­ bii in dolio discere artem figuli\', hoc est in periculo animarum doctrinam discere pietatis. quique a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iuuatum est ab illo mũ¬
di conditore qui nob̾ ui¬
uendi iura descripsit ut
salui essemꝰ non ut deli
sollicite oĩa comꝑantur.

Expanded text:
actum est ab illo mundi conditore, qui nobis vivendi iura discripsit, ut salvi essemus, non ut delicsollicite conparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
titur. que sꝑ eadem e t̾na
ata inmobił ꝑseuerat.
s ista ꝯnͣsio hũane cõueĩt
fragilitati. ut de leto quis
trists. de placato iracundꝰ.
de beniuolo reddatur offen¬

Expanded text:
titur, quae semper eadem, aeterna, atque immobilis perseverat. Sed ista conversio humanae convenit fragilitati, ut de laeto quis tristis, de placato iracundus, de benevolo reddatur offen
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui eñi diligent̾ inspice̾
noluerit. quid antiqui pp̃ a
ꝙͣl suam diligenciam inferio¬
rem ẽẽ uidebit. alii calcabãt
honores. alii ꝓie cerĩt dĩcias.
alii acceptis ĩ iuriis gaude
rem penetrantes soli se phie¬

Expanded text:
 Qui enim diligenter inspicere voluerit, quid antiqui proptequamlibet suam diligentiam inferiorem esse videbit. Alii calcaverunt honores, alii projecerunt divitias, alii acceptis injuriis gaudebremi penetrantes, soli se phi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ncc̃e est ut quo pͥcesserit
dilcõnis thesaurus. illue ⁊̃
cogitationis seqͣtur affc̃us.
Ideo u̾itas ait. ubi em̃ est
tende quid amas uis nosse
quid amas attende quid
cogitas. Ita fiet ut th̾aurũ
tuũ ex tuo amore cognos¬
cas ⁊ amorẽ tuũ iudicio
tue cogitationis intelligas.

Expanded text:
 enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thetende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas.
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectionẽ firmi ¶brĩ.¬
xpĩani nulla uincunt tor¬
menta amantis .n. plus ĩ¬
citatur caritas. Si eum ciͣ
sensit bñficia ꝓhibeatur
¶ꝑ magno diligi nõ debr
quicqͥd fine ꝯclũdit᷑. illa a
ppetenda. Ila sũmo oꝑe dili¬
genda sũt que nec ĩuenta
tnͣseũt. nec adepta deficiũt

Expanded text:
dilectionem firmi christiani nulla vincunt tormenta. Amantis enim plus incitatur charitas, si eum cujus sensit beneficia, prohibeatur  magno diligi non debet quidquid fine concluditur. Illa ergo appetenda, illa summopere diligenda sunt, quae nec inventa transeunt, nec adepta deficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio tnͣsicolet illũ qnͣ¬
tũq in altũ ꝑficiat ultra
est. Infra ꝙ non cogitare
possit. altissimũ querere ri¬
diculum est istatuere ip̃m
ultra non citra ãrendum

Expanded text:
cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridiculum est; statuere, impium. Ultra, non citra quaerendus
Abbreviated transcription (Latin):
¶on in loco deus uidet᷑
ni tenetu. nec audit᷑
asfatu. nec sentitur ĩ¬
cessu. ⁊ cum absens est:
uidetur ⁊ cũ p̃sens ẽ. non

Expanded text:
 in loco deus uideturtu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur cessu. et cum absens putatur, uidetur et, cum praesens est, non
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ubi crapulam uictantis ĩtꝰ
pocula senserit xp̃e. uina sua
dulciora sr̃ mel ⁊ fauũ m̃ti
ꝓpmare non dignatur. uͥ cu¬
riosa tiboꝵ diuersitas. u bi
diuitis sr̃ lectulũ discolor
uarietas. oculos ꝑiter pascit
⁊ uentrẽ celestis panis ien¬
nam de serit mentem .b. ĩ epͣ¬

Expanded text:
 Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾nas aie cogitationes. dya¬
bolum nõ indere c̾ti sumus. s
motu eas corꝑis ab illo ⁊ af¬
fectionũ in dĩcrois colligi et
expimento didiscimꝰ. secreta
añt cordis solus ille nouit
ad ꝙ̃ dr̃. tu solus nosti corda

Expanded text:
e cogitationes diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, didicimus: secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda