comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinat᷑ Quod quã sit absurdũ facile
aduertit᷑ quia ab ip̃o micio ordiã¬
ius materia ei dat᷑ suꝑbiendi dũ o
suggerit᷑ a cogitaub sius eputũ
oũ esse a ptãte abbatiosui quia
ab ipĩs or diuatꝰ ẽ a quib ⁊ abbas
diualatrones dissẽssioues ex mor

Expanded text:
ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis est ordinatus a quibus et abbas. aemulationes, dissensio
Abbreviated transcription (Latin):
ut dima alciori cõcilio abbas p̃¬
tullerit uel dogradauerit tertis̃ ꝙx
caus reliqui diuẽs ut cõuertũt᷑
ita suit ut uerbi grã qui seda hora
diei uenerĩt in moͣstorio inmorẽ
se nouerit illius esse qui p̾ma hora
uenit diei cuislib etatis aut dignitute
sit Pueris uero ꝑ oña abom̃ib
distiplura toneatur Iumores igĩ
priores suos honorẽt Priores mĩdres
suos dilligãt In ipã appella ͦno
nomtnũ mlli liceat aliũ puro

Expanded text:
ut diximus, altiori consilio abbas prut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro
Abbreviated transcription (Latin):
qui tamẽ ⁊ egulã a decaũs uel
p̾poĩtis C constitutã sibi siuare
sciat Suod si alit̾ p̃sũpsit non
sacerdos s rebellio iudicetur Et sepe
ã monctus si nõ correperit eciã
episcopus adhibeat᷑ in testĩomo Quod
si nẽ sic emẽdauerit clarestẽtib
culpis proiciat᷑ de mõsterio se tñ
talis fuerit eius cõtamacia ut
subdi aut obedire regule uolit
⁊dines suos in moͣterio ita
cousuent ut cõuersiois
tempus ⁊ ute meritũ discernat
⁊ que abas cõstituerit Eui abbas
non conturbet gregẽ sibi cõmissĩ
nec quast libera utẽs potestate ĩ¬
uiste disponat aliquid l semꝑ
cogitanentet quia de onũbindiciis
⁊ oꝑib suo redditurꝰ ẽ doo racionẽ
Ergo s ordines quos cõstituerit
uel quos hũeruit ip̃i frẽs sic
psaluud imponẽdi in choro stãdĩ
⁊ in om̃ib orno lotis etas nõ discer¬
uatur in ordine nec p̃iudicet quia
sa muel ⁊ damel pueri p̃sbiteros
iuiditauerũt Ergo exceptis quos

Expanded text:
Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolitdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid; sed semper cogitet quia de omnibus judiciis et operibus suis redditurus est Deo rationem. Ergo secundum ordines quos constituerit, vel quos habuerint ipsi fratres, sic psalmum imponendum in choro standum. Et in omnibus omnino locis aetas non discernat ordines nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos,
Abbreviated transcription (Latin):
up̃i agore indet᷑ dõmis ⁊ abbas
nocetur nõ sua a suuxtione sod
cogitter ⁊ sic se exibeat ut dignꝰ
sit tali honore ubicũq aũt sibi
obiiãt᷑ fr̃s̃ innior a priore bũ¬
diccionẽ petat Trãseũte maiore
miõr surgut ⁊ det ei locũ sedẽdi
Nec p̾suãt Iunior cõsodere in si
ei p̾cipiat semor siuis ut fiat ꝙ
scriptũ ẽ honore ĩuicẽ p̾uemẽtes
Pueri pariii uel adolescẽtus in
dratorio uel ad mẽsas cũ distipłia
ordines suos cõsequãtur Sores
distiplinã usq dũ ad intelli¬
gibillẽ etaten ꝑuener̃t¬

Expanded text:
 dominus et abbas vocetur, non sua assumptione, sed cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Forisdisciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem per
Abbreviated transcription (Latin):
abbas silu p̾sbiterũ uel dya
ordinarp peciorit de suis elligat qui
dignus sit sacerdocio fungi Ordiãtꝰ
aũt caueat elaciond aut suxbiã
net quicquã p̃suãt iisi ꝙ ei ab
abb̃e p̃cipitur sciens̃ se multo magl
disci pline multo magis̃ subditũ
net ocasione sacordocii obluustat᷑

Expanded text:
abbas sibi presbyterum vel diaconum ordinari petierit, de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem, caveat elationem aut superbiam. Nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate praecipitur, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur
Abbreviated transcription (Latin):
ixia p̾poni decetero iuniores p̾orib
siũs oĩ caritate ⁊ sollicitudine obediãt
mox sine mora tam diu prostratꝰ in
teria at̃i pedes eiuis iaceat satisfaciẽs
usq dũ bñdictione ꝓcepta sanet᷑ illa
cõmocio Quod si comtemxsit facere
aut corporali uindicte subiaceat aut
si contũax fuerit de mõsterio expel¬
lat᷑¬
Scut ẽ zelꝰ amaritudis malꝰ
qui separat a deo ⁊ dutit ad
infernũ ita est zelus bomuis qui seꝑat
eternani ymit gͦ ielũ ferue̾tissimo

Expanded text:
praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant.mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatcut est zelus amaritudinis malus, qui separat a Deo, et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo
Abbreviated transcription (Latin):
tetur iii
moͣsteris om̃is p̾sũp̾cionis occasio
Ordinamius al cõstituimus ut nulli
care aut cedeie nisi tui potestas
ab abb̃e data fuerit Peccãtes aũt
corã omib arguãt᷑ ut ceteri metũ
habeãt Infantib uero usq ad quitũ

Expanded text:
tetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli unicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque
Abbreviated transcription (Latin):
lotus ipẽ uel abbatib aut xp̃i aĩs
uicinis claruerĩt prohibẽant pͣuors
p̾ualore cõsẽ sũ s domui dei dignã
constituãt dispensatorẽ scientes pri
hoc se recepturos mercedẽ bonã
si illud caste ⁊ zelo dei faciãt sicut
⁊dniẽ iulicationis sue sciat q sibi
oportere prodesse magis ꝙͣ pesse
Oportet gͦ oũ eẽ doctã lage diuĩa
ut sciat uude̾ proferat neua
⁊ uetera castũ sobriẽ nuissicordẽ

Expanded text:
locus ipse vel abbatibus, aut Christianis vicinis claruerint: prohibeant pravorum praevalere consilium, et domui Dei dignum constituant dispensatorem; scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant; sicut rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castum, sobrium, misericordem;
Abbreviated transcription (Latin):
Mĩo ⁊ eñ electus at ĩuia
nitulꝰ ⁊ les suũt ⁊ aqui la est homo
racuficiũ mactars sollet leo uero
fortis ẽ bestia sicut scriptũ est
leo fertissimꝰ bestutrũ ad nulluis
ad sublimia euollat ⁊ in reuerberatꝭ
oculis solis ⁊ adus intendit dĩs
ita .ẜ qui in racione ꝑfctũs ost
homo est Et qnĩ semetip ab
hues nãdi noluptate᷑ mortificat
intulꝰ quia uero ip̃a sua spõtana
fortitudinẽ securitate habet beo¬

Expanded text:
is etenim electus atque in via vitulus, et leo simul et aquila est. Homo sacrificio mactari solet. Leo fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo vero fortissimus bestiarum, ad nullius ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea fortitudinem securitat
Abbreviated transcription (Latin):
sua sẽ ꝑ circũspiciat at ea que
hũanis̃ oculis habitu hoc añ dei ꝯcłos
morib p̃gndat Electi nãq moͣchi
cũ eiõ trãsitoria prrospitas arridet
faudrẽ nũdi quasi nestiẽtes dissiulãt
⁊ fortu gͤ ssu ĩterius unde exteriꝰ e⁊ subleuat᷑
calcat. Slectis moͣchis nullis pͣue accrõis
clamorib ꝑstrepũt nullo cupiditatũ
tẽporaliũ trbulẽto appetitu rapiũt᷑
ĩ uudde raciꝰ occuparẽ refugiũt Sept
bona agẽtes mõchi paterua ad huc

Expanded text:
sua semper circumspiciat, atque ea quae humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes mo
Abbreviated transcription (Latin):
sine mora ħ queĩt huis qui anchil
sibi xͦ carius aliqud existunãt¬
sũt seu propter metũ gehene
uel glãm uite eterne Mpo ut
aliquid impatũ a maiore fuerit
ac si diuiuitꝰ imperet᷑ morã pati
uestiat᷑ in faciendo De quib dũs
dicit Ob audita aurĩs obedunt
michi Et iterũ dicit ductorib
Sui uos audit me audit Ergo¬
hui tales relĩquẽtes statĩ q̃ sua

Expanded text:
it his quae nihil sibi a Christo charius aliquid existimantsunt, seu propter metum gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox ut aliquid imperatum a majore fuerit, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciunt in faciendo, de quibus Dominus dicit: Obauditu auris obedivit mihi . Et idem dicit doctoribus: Qui vos audit, me audit . Ergo tales relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ malo aĩo si obedit distipłur
⁊ nõ solũ oro ⁊ s eciã in corde
mur miurauerit eciã si impleat
ussient̃ tnĩ acceptã iã nõ erit deo
qui cor respicit murmurãtis Et

Expanded text:
 Malo animo si obedit discipulus, et non solum ore, necnon etiam in corde murmuraverit, etsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, quia cor respicit murmurantis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
facti sequũtur ⁊ ueluti uno
inoine̾to p̾dicta iugri iusslo
⁊ ꝑsctã discipuli oꝑa in uelrcitate
tuuoris dei ambe res cõnuniter
citius xplicãt᷑ quib ad iutã et̾uã
gradiendi amor incũbit ides
augustã nã arripiũt unde dñũ
dicit Lugusta uia ẽ q̃ ducit ad uitã
ut nõ suot arbitris uinẽtes nel

Expanded text:
factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arb
Abbreviated transcription (Latin):
non dereluiquere Non iirare ne
forte ꝑuiret Ueriͭ ͤ ⁊ corde ⁊ ore ꝓoferr.
malũ pro malo uon reddere
ĩiuriã nom facere si ⁊ factã pacic̾tir
sufferre Inimicos dilligere malodicẽtes¬
se nõ maledicere s magebũditer.
multũ edace̾ nõ sõuolẽtã nõ pagͫ
nõ muririosũ nõ detractorẽ spẽ
suã deo cõnittere Bonũ aliquiduist
cũ inderst deo applicet nõ sibi
malũ uero semix a se factũ stiat
⁊ sibi reputet diẽ indicii timer.
gehẽnã epauestere uitã eteruã
oĩ concucupistẽtia dpĩtali desiderare
Mortẽ coltidio oĩ oculos sues suspectã
hr̃o actus uite sue oi hora custodire
in oĩ loco deũ se respicere pro
corto saiat scire Cogitaues malas
cordi suo aduemẽtes moxad xi
allidere ⁊ semori spĩtali pateface
csũ multũ aut ꝓcussũ nõ amare
bct̃o nes sanctas libe̾tor audire oiens
fiequẽter incũbere mala sua ptta
cũlat̾inis uel geĩta cottidie in orõe
deo cõfiteri de ip̃is malis de cetero

Expanded text:
non derelinquere. Non jurare, ne forte perjuret. Veritatem ex corde et ore proferre: malum pro malo non reddere; injuriam non facere, sed et factam patienter sufferre: inimicos diligere; maledicentes non maledicere, sed magis multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non murmurosum, non detractorem. Spem suam Deo committere, bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi; malum vero semper a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere: gehennam expavescere; vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare; mortem ante oculos quotidie suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacerRisum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri: de ipsis malis de caetero
Abbreviated transcription (Latin):
ulanduẽtis aliũ nero suasionib¬
qualitatẽ uel intelligociã ita se oĩb
conformet ⁊ aptet ut nõ solũ detͥmẽta
graris sibi cõmissi nõ paciat᷑ uerũ
in augme̾ta᷑ nc boni gregꝭ gaudeat
Ante omia ne dissimulãs aut pariupẽdẽs
salutẽ aĩarũ sibi cõmissarã plix gerat
sollicitudiuẽ de reb trãsitorũs ⁊ t̾rieis
at ca ducꝭ s semꝑ cogitet quia aĩali
suscepit regedas de quib ⁊ rone
redditurꝰ ẽ Et ne causet᷑ de mĩore¬
forte substãcia meminerit scriptũ
Primũ quente regnũ dei ⁊ iusticua
eius ⁊ h᷑ oĩa adiciẽter uobis Et itũ
Nichil de õ tuuẽtib euni Sciat q
quia suscepit aĩas regendas p̃paret
ip̃arũ om̃i aĩarũ ẽ redditurꝰ dño
raciont̃ siue dubio addita et sue aĩe
Et ita semꝑ tnuẽs tumẽs futurã discussio¬
nẽ pastoris de creditis ouib cũ de
alionis rõciniis cauet ⁊ edditur de
sus sollicitũs Et cũ de moniciõib

Expanded text:
 suasionibqualitatem vel intelligentiam, ita se omnibus conformet et aptet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omsalutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nprimis deũ dillige exteto
corde ta aĩa teta ir̃tute
nõ occidere non adulterare nõ
facere furtũt nõ cõcupistere nõ falsũ
testĩoniũ dicere honorare omes
hom̃es ⁊ quod sibi quis fieri nõ
ult alii ne facuit Albuegare semes¬
ip̃m sibi ut sequat᷑ xp̃m Sorpus
castigare delicias nõ amplecti Ieiu¬
nuĩ amare pauperes recreare
Nudũ uestire infirmũ iusitare
mortuũ sepelire in tribulatione
subuenire dollẽtẽ cõsolari a scli
actib se facore alienũ nichil aõri

Expanded text:
num Deum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute. non occidere. Non adulterari. Non facere furtum. Non concupiscere. Non falsum testimonium dicere. Honorare omnes homines. Et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare. Delicias non amplecti. Jejunium amare. Pauperes recreare. Nudum vestire. Infirmum visitare. Mortuum sepelire. In tribubulatione subvenire. Dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori
Abbreviated transcription (Latin):
aut docere aut cõstituere uel iubere
si uissio eius nel doctrina fermẽtũ
dũne iusticie in discipulorũ mẽtib
disꝑgat᷑ Memor semꝑ sit abbas quia
doctrine sue uel distipulorũ obediẽn᷑
utiarãq rerũ in tiemẽdo iudicio faciẽda
eut discussio Sciat q abbas culpe
pastoris incũbere quid quit in duib
pr̃ familias mimis utillitatis potuerit
nduenire Tãtũ iterũ erit liber ut si
quieto uel mobediẽti gregi pastoris
fuerit dĩs dilligẽni actubuta ⁊ moibid
eacrũ actib ĩmẽssa fue rit cura goibita
pastor ectiũ in iudicio dñi absolutus¬

Expanded text:
et aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus, vel doctrina fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in
Abbreviated transcription (Latin):
sedã ãmouitiẽe ued̃õ corripiat improbe
aũt ⁊ duros ac siꝑbos uel mobedietir
uerberũ uel corparis castigaciõs in ipo
mitio pct̃i coherceat sciẽs scriptũ
Stultus uerbis non corrigitar Et
icterũ ꝑcute filliũ tuũ iurga ⁊ libab

Expanded text:
robos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis
Abbreviated transcription (Latin):
horã qui nõ cõuersionis feruore nouicio
si mõsterii prolacione diuturna didistcẽt
⁊ lone instructi fĩna exatie ad
singularẽ pugnã heremi securiiã
sine cõsolatione altercꝰ sola mami
nel bͣchio qͥ uicia carnis uel cogita ᵒ¬

Expanded text:
« Qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didiceruntet bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, securi jam, sine consolatione alterius, sula manu vel brachio contra vitia carnis vel cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
pualens ip̃a mors Ergo cũ aliqͥs
Nistipit nomẽ abb̃is dupliqi debot
doctiina suis p̾ esse di scipulis id d̃
oĩa bona ⁊ sancta factis amplius
⁊ simplicierib factis siis diuina p̾cepta
demõstret Omña uero q̃ distipulis¬
suis docurrit eẽ ꝯͣria in suis factis¬
iudicet nõ agẽda nec aliis p̾dicãs
deus peccãti Quare ꝑa enarras
iusticias meas ⁊ assũs testamẽtił¬

Expanded text:
cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis: id est, omnia bona et sancta factis amplius et simplicibus factis suis divina praecepta monstret. Omnia vero quae discipulis docuerit eindicet non agenda: ne aliis praedicanDeus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testament
Abbreviated transcription (Latin):
foinacꝭ s in płibi naturã molliti adhuc
oꝑib siuãtes scło fidẽ mẽtiri deo
ꝑ tõsurã nostũt᷑ dni bini aut t̾ni
aut certe suiguli sine pastore
pro lege eis est desideriorũ uoluptas
cũ quitquid putauerĩt nel elogeñt
h ͦ dicũt sctm et ꝙ noluerĩt hͦ putãt
non licore Quartũ uero genus ẽ
mouachorũ ꝙ nonãt᷑ gyrouagũ qui
totã uitã suã ꝑ diuersas prom̃tias
terns aut quaterais dieb ꝑ dũ̾sorũ
stabilles et propriis uoluptatib ⁊ gule
illecebris ẜuiẽtes ⁊ ꝑ oĩa deteriores
sarabaitl de quorũ om̃i misyma cõi¬

Expanded text:
liti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint, vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant no nominatur gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum stabiles et propriis voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium ho
Abbreviated transcription (Latin):
plux ametur quã ales insi quẽ in
bonis actib aut obediõtiã duenert
meliorẽ Non p̃ponat᷑ ingenuꝰ ex
huicio cõuertenti nisi alia rõnabilis
causa existat Suod si ita iusticia
dictãte abbati uisũ fuerit gopedere
de cuiꝰlib ordine id faciat sin alias
propria teneãt loca qr sue suus sic̃
liber omes in xͦ unũ sumꝰ ⁊ sub uns
dño equalẽ ẜuitute militiã bauilamꝰ¬

Expanded text:
nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam ba
Abbreviated transcription (Latin):
sone̾ rogabãt fis̾ ut quiesteret
a graui labore Ille aũt respõ dit
ois dredite michi filii quia abͣ hã
penitebit cũ inderit magnas
ab apestolis poĩta lxxiii

Expanded text:
senem rogabant fratres ut quiesceret a gravi labore, ille autem respondit eis: Credite mihi, filii, quod Abraham poenitebit, cum viderit magna et ab apostolis posita. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uerbositate aliene maĩb oꝑãtes suũ
ponẽ mãducẽt ⁊ intelligãt de se¬
ip̃is illud psalmõgraphi dictũ Oꝑa
mannũ tuarũ mãducab btũs es ⁊
bñ tibi erit Dix ͭ quid̃ senex ꝓpt ea
nõ ꝑficimꝰ quia nestimeꝰ mẽ saras
nr̃as neq patic̾tiã hẽ mus in oꝑe
quod ceꝑunꝰ s sine labore aliquo iurtutes

Expanded text:
 verbositatis alieni, manibus operantes suum panem manducent, et intelligant de seipsis illud Psalmographi dictum: Opera manuum tuarum manducabis: beatus es, et bene tibi erit . Dicebat quidem senex: Propterea non proficimus, quia nescimus mensuras nostras, neque patientiam habemus in opere qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oꝑemiĩ maĩb urĩs Ac si diceret
Ab oĩ uos ĩquietudĩs ⁊ curio sitate
abstinete uitio ut quieti facti ur̃ui
agatis negotiũ Ille igr̾ suũ ÷ agit
negociũ qui pꝰ poĩto curio sitatisbicis
de salute sua sollicctus incessãter ẽ Nã¬

Expanded text:
emini manibus vestris . Ac si diceret: Ab omni vos inquietudinis et curiositatis abstinete vitio, ut quieti facti, vestrum agatis negotium. Ille igitur suum agit negotium, qui postposito curiositatis vitio, de salute sua est incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
mala auditoꝵ ita ut magis eis tate.
libeat ꝙͣ p̾dicare delectet Et itafit
ut ꝑ exasꝑanẽ auditoꝵ p̃ dicatorib
tollatur nerbũ Uiĩ ⁊ ezochieli dñu
ait A dhe ͤ steᷤ faciã li guã tuã paluto
tus ⁊ oris intꝰ nec quasi mr
obiurgas qr domꝰ ex asperãs e Uenit
quidẽ seuer ad aliũ seuẽ ⁊ dixit
unus ex ois Ego mortuus sũ huit scio
Alter uero dixit Ne cõfidas in temẽt¬
ip̃o donec exras de corpore isto
quia si tu mortuꝰ os satanabinoituꝰ
nõ ẽ Dixit abbas pastor quia sẽꝑ
homo hũilitatẽ ⁊ trõrẽ doi ita ĩcessa¬
biliter respirare dĩ sicut flatũ ꝙͣ
narib attrahit nel emittit Dixit
iterũ quia proicero se ĩcõspctũ dei
⁊nõ seipũi extelle̾ ⁊ uitte postergũ

Expanded text:
a auditorum, ita ut magis eos tacere libeat, quam praedicare delectet: et ita fit ut per exasperationem auditorum praedicatoribus tollatur verbum. Unde et Ezechieli Dominus ait: Adhaerere facia nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Venit quidam senex ad alium senem et dixit unus ex eis: Ego mortuus sum huic saeculo. Alter vero dixit ei: Ne confidas in temetipso, donec exeas de corpore isto. Quia si tu mortuus es, Satanas mortuus non est. Dixit abbas Pastor: Quia semper homo humilitatem et timorem Dei ita incessabiliter respirare debet, sicut flatum, quem naribus attrahit vel emittit. Dixit iterum: Quia projicere se in conspectu Dei, et non seipsum extollere, et mittere post tergum
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos a ꝑiculo mdrtis euperet et
creptos pr̃i in filios adoptaret Morturs
uãq ne nos mori tieremꝰ resunegͭ
ut ⁊ nos ꝑ eũ resurgore ualle amus
Eripuit de pñti scio noquid̾ ut nob̃
głani paritor ⁊ intã donaret eteruã
Nosi enĩ filius dei eriput a raptore

Expanded text:
ut nos a periculo mortis eriperet, et ereptos Patri in filios adoptaret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus. Resurrexit, ut et nos per eum resurgere valeamus: Eripuit de praesenti saeculo nequam , ut nobis gloriam pariter et vitam donaret aeternam. Nos enim Filius Dei eripuit a raptore
Abbreviated transcription (Latin):
bĩdicat ⁊ qui sollebat detͣ heͤ semx
ꝙ bonũ ẽ seudeat proffere sni sollẽ¬
bat iraciuadiã in corde suare penite̾tia
teneat Qui res alienas sollebat ⁊ uado ᷤᷤ
de reb propriis studeat erogare Oui
in negocio fraudẽ fatere ⁊ ꝓ stateras uel
mensuras duplices lucra mũdi cõqre
sollebat ab oñu frande ⁊ ab oĩ nuq̾tate

Expanded text:
ebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat iracundiam in corde conservare, patientiam teneat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel mensuras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude et ab omni iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
temetipm̃ pctorẽ quã illũ Sepe
aliquid a in aiorilii distẽ fatori
agitur ꝙ a nudrib orror putat᷑
Sxpe multa a fortib dicũt᷑ que
idcirco infirmi duuditũt qr iguorãt
Dñ ⁊ nõ nulli subditi cõtra hãc̃
manũ rep̃hẽ sionis mittũt si uita
protiꝰ ip̃a sua temeritate deficuĩt
lenites gͦ quasi adiunãs maut̃
tetendit si deliuquẽs uitã ꝑdidit

Expanded text:
tipsum peccatorem, quam illum. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Unde et nonnulli subditi contra hoc manum reprehensionis mittunt: sed a vita protinus ipsa, sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum tetendit: sed delinqu
Abbreviated transcription (Latin):
sũt beniuoli subditi ut sic alienis
bouis congaudeãt qͣtenꝰ hĩc ⁊ prop̾a
concupistãt Sic proximdrũ facta
dilligẽdo laudẽt ut eciã imitando
multiplicẽt ne si in hoc p̃sentis
unite stadio ad certamẽ aliem̃ nõ
deuoti factores s pigii expectatores
assistũt eo post certamen sine p̾mid
remancat quo ñt in certame
noii laborat ⁊ tñt eoiũ palmasi
afflicti respiciãt in quorũ nũt labore
ociasi ꝑ durãt Ualde pectanius si
aliena bene gesta nõ dillignuꝰ
S̾ꝰ nichil mercedes agnuꝰ se s ea
que dilligimus in ꝙͣtũ possumus

Expanded text:
sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dei donu c̃ sit meritũ ñm
Quod bene paulꝰ breni se̾tẽcia eo¬
plicat dicens plus illis onũb
laborani Qui ne inderet᷑ sue iurtu
tubuisse ꝙ fecerat adiũxit Non
peccãtib nob̾is suã deus gram
nõ retiahit ut ad spem dine
propitiationis meus hũana
qui ait Scio dñe qr nõ d̃ homis
uia oiuis uec uiri ẽ ut ãbulet ⁊ dirigat
gressꝰ suos Spũalis grã nõ onulii¬
gr̃aruã alu ista alii uero donãtur
illa nec dat᷑ hr̃e ita uni ut nõ egeat
altero posse ficri nõ ẽ dubut̃ ut hũs
quosquidã iurtutũ encellõcia ancedũt
dei ropẽtiã p̾uemẽte gr̃a quosdã
compẽdio sctitate p̾uouiũt ut dũ sit
cõuersione postremi subito efficiũt᷑
boni accepit noii appetut amplius
Conturbat enĩ corporis ordinẽ totũ
qui nõ suo cõtẽp̃tus officio subrpit
alionũ Or interogant quẽ dã seuẽ
dicẽs Si fuero in loco aliquo ⁊ nata
michi fuerit tribulacis et nõ hũers

Expanded text:
Dei donum est, fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat, 127 dicens: Plus illis omnibus laboravit . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non peccantibus nobis suam Deus gratiam non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis humana mens qui ait: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus, nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos . Spiritualis gratia non ogratiarum, alii ista, alii vero donantur illa, nec datur habere ita uni ut non egeat altero. Posse fieri non est dubium, ut ii quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeveniente gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant, ut dum sunt conversione postremi, subito efficiantur bonum accipit, non appetat amplius uit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio, subripit alienum. Frater interrogavit quemdam senem dicens: Si fuero in loco aliquo, et nata mihi fuerit tribulatio, et non habuero
Abbreviated transcription (Latin):
eius De bonis subiectis ului
inmonẽdi sũt subdĩti ne
p̃positorũ suorũ initã temẽ¬
rop̾hendãt si quid eos fortasse age
mala redarguũt inde ꝑ elacionis
impulsũ inprofũdiora mergae̾s Am¬
monẽdi sũt subditi ne cũ culpas
p̃ poĩtorũ cõsiderãt trita eos audi¬

Expanded text:
I. De bonis subjectis. Admonendi sunt subditi ne raepositorum suorum vitam temere, si quid eos fortasse agermala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos auda
Abbreviated transcription (Latin):
me uidit sol mãdutatẽ Respondit ei
abbas iohãnes Nec me crascentẽ
Dicebãt de ab̃be arsenio quia tota
nocte ugillabat ⁊ qnͣ ualebat circa
mane dormue dicebat sompno Ueni
sue male ⁊ subripiebat parũ sõpui
sedendo ⁊ statĩ surgebat De gra¬

Expanded text:
dit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, dicebat somno, Veni, serve male. Et subripiebat parum somni sedendo, et statim surgebat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
in qua alius alta iudẽdo aculis
alius rc̃t̃a opãdo manꝰ alius ad
cuncta disturendo pes alius p̃ceptorũ
uocẽ intelligendo auris alius malorꝵ
fetorẽ bonorũ q fragrãciã disteruẽdo
naris ẽ Eui eñi corporaliũ more
meubrorũ dum incissum sibi accepta
officia impendũt unũ de semetĩp̃as
om̃ib corpus reddũt Mirro modo
auctor ac dispoĩtor nr̃ huit illa
largit᷑ que alii denegat Alũ hoc
deuegat que isti largitur mẽ fura
fideliũ cui fortasse tmñ ͦ datũ ẽ p̾cep¬
torũ occulta disserore si temptat
eciã miraculis chorustare ut is quẽ
suꝑne iurtute donũ ad sola nuiracie
roborat eciũ du̾e legis pandere
oculta cõcendat in p̾cipiti pedẽ
porrigit quia mẽ surarã suarũ
luuitẽ nõ adcendit Dicebãt de abbe
uirant neq maledixit hõmiez neqs
si uetesse nõ fuit loquutꝰ ẽ alicus
Deuit aliq̃ abbas hylaron de palos
qui mane oriuis Et dixit oi abbas
hylaron Pax tibi colũpna lucis q̃

Expanded text:
in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensurasfidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Dicebant de abbate juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit locutus est alicui. enit aliquando abbas Hilarion de Palaestina qui mane oriris. Et dixit abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
propun taceat que stati corrige
nequaquã goistiãt Nã si corige
potest ⁊ dissmullat uerũ ẽ ꝙ
cõsensũ exioris alieni habrat
spũs quo agũtur ferre non
sustiuẽtes iterũ ĩ icrepationẽ
prosilũt inquorũ dm psũt
pro subditorũ uquitate dapuãt᷑
si eos aut ignorã tes non
erudiãt aut peccãtes nõ argnãt
diceule dño per prophãm Spe¬
culatoren te dedi domui isza el
Si nõ fuerit loquuitꝰ ut se custodiat
impoꝰ anasua ille ĩ iii̾tate sua
moriet᷑ sanguinẽ aut eius de

Expanded text:
at, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat.spiritus quo aguntur ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum. Qui praesunt, pro subditorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant: dicente Domino ad prophetam: Speculatorem te dedi domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur, sanguinem a
Abbreviated transcription (Latin):
curã dĩ hr̃e de hus qui ꝑent ut eiꝰ
rodargucione aut corugãt᷑ a pc̃tis
aut si incorrigibłes existũ ab eccłia
separentur Qui blando uerbo castigatꝰ
nõ corrigĩ acrius necesse d̃ ut arguat᷑
Cã dolore enĩ absideda sunt que
leniter sanari nõ possũt Sui ãmoĩtꝰ
secieto corigi de pcto negligit
publice arguendus ẽ ut nuluꝰ ꝙ
ot occulte sanari nescit maĩfeste
debeat emendari Manifesta pcta
non sunt oculta correccions purgada
Palam cñ sũt argueudi qui palã
nocẽt ut dũ aꝑta obiurgatione
sanantur hu qui eos imitando deliq̾rĩ
emendat᷑ Necesse ẽ eñi ut pro mul¬
torũ saluacione unus cõdẽpuet᷑ ꝙͣ ꝑ¬

Expanded text:
s qui pereunt, ut ejus redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publiquod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt emendantur. Necesse est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, q
Abbreviated transcription (Latin):
fit reatus t̾mĩs ꝙ putatur causa
uirtutis Retẽ gͦ offeriꝰ cũ bono studis
bonũ opus agimiꝰ Sed rcte nõ diuidimiꝰ
si habere distrecionẽ in bons opere
pꝰ ponamꝰ Dixit abbas ã thoniꝰ
Sũt quidã cõterentes corpora sua
in abstĩatia ⁊ quia nõ habẽt dist᷑cionẽ
longe fucti sunt a deo Dicebat abbas
damhel Siua ꝙͣͣ tũ corpus iurestit
tantũ aĩa excitat᷑ ⁊ ꝙͣtũ siccatũ
fuerit coipus tãtiẽ aĩa uue scit
Dxit abbasi pastor Malicia neqͣꝙͣ
expellit maliciã sed si quis tibi
male fecorit bene fat oi ut ꝑ
bonũ opus tuũ destiuas maliciã illiꝰ
Iuterrogatꝰ ẽ quidã seuex a quodã
frẽ dicente Euomodo duenio deũ
Utiũ in ieumis an in laborib nel
caruẽ suã ⁊ quil sine distre sione
faciebat hͦ ł abierũt uacui nichil
habentes

Expanded text:
putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est senex a quodam fratre dicente: Quomodo invenio Deum? utrum in jejuniis, an in laboribus, vel carnem suam, et, quia sine discretione hoc faciebant, abierunt vacui nihil habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
dũta cõsi stit tui uelit des gerl
doctrine dire uel cui auffera¬
E an h ãt aut pro docẽtis aut̃
andietiõ fit merito ut modo pr.
tulpa plebis aufferat᷑ simo
doctori modo uero pro utilib

Expanded text:
sistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ nerbo intrepa᷑iis asꝑgore.
lenitarẽ tq̃ corde opꝰ ẽ tenere dectores
nõ nũquã duris serũt increpaͦnb
subditos qui tiĩ a cariͤ eorũ quos
corripũt nõ recedũt Magna est
disci pline magisterii subtillitas
discretionis quatenꝰ quisq rct̃or
cul pas delinquẽciũ discrete nouent
parcere ⁊ pie secare du autẽ
sic dimttũt pctu ⁊ nõ corrgãt ac
ric quasi cordigendo forũt ⁊ nd̃

Expanded text:
repationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic
Abbreviated transcription (Latin):
eut doctorũ Nã quosdã int᷑pa ͦ
ura quesdã uero Mortã corrigꝰ
blanda Sicut ꝑiti mediqi ad uario
corporis morbos diu̾so medcaru
suiũt ita ut iuxta uulnerũ uauie
medicia diuersa sit ⁊ sic ⁊ doctor
ecse siugũt quib q cõgruũ doctue
reme diũ adhibebit ⁊ quid cuusi
oporteat pro etate pr̃o sexu ac
quippe prude̾ne uirtꝰ ẽ ea qua
docrre eporteat existiare ꝑsonã¬

Expanded text:
t doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetquippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare persona
Abbreviated transcription (Latin):
recte dinidere ẽ quelib bona nr̃a studia
disceruẽdo pãsare Quod ninurũ qui
agere dissiuilat eciã rctẽ offorẽs
peccat Sepe quod uono scudio geriiꝰ
dũ discernere cante neglegintꝰ quo

Expanded text:
recte dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
protrahat eãq ad lastimã obtͣ ctans
extendat ne odũ malicia pocit
⁊ usq ad iacula maledictrois ĩcliẽt
Hĩt salomon ait Argue sapiẽtẽ
⁊ amabit te Insipiẽtẽ ⁊ adiciet
odisse te dui dilligit disciplinã
dilligit sõsũ Nã qri odit arguẽti
se stultꝰ ẽ Si quia apłus ait corupite
in quietꝰ cõ solamĩ pussillamẽs
suscipite insirmos pacr̃entes estote
ad omes necesse O ut hic pi
piatrũ correpadus ponanus pẽpla
Offendit aliqn̾ fr̾ in cõgregane ⁊
expulsꝰ ẽ foras Expulsꝰ aũt de cõ¬
grogaͦue misit se in carectũ et
flebat ibi Cõtigit aũt ut alii
fĩs eũtes ad abbem pastorẽ et
audierũt dũ plorãtẽ Qui descedẽtes
ad cũ ĩuenerũt oũ magno labore

Expanded text:
pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis extendat, ne odium malitia excitet, et usque ad jacula maledictionis inclinet. Hinc Salomon ait. Argue sapientem, et amabit te, insipientem, et adjiciet odisse te. Qui diligit disciplinam, diligit sensum. Nam qui odit arguentem se, stultus est . Sed quia Apostolus ait: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes , necesse est ut hic pia Patrum correptionis ponamus exempla. Offendit aliquando frater in congregatione, et expulsus est foras. Expulsus autem de congregatione, misit se in carectum, et flebat ibi. Contigit autem ut alii fratres euntes ad abbatem pastorem, audirent eum plorantem. Qui descendentes ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
cõtumelia trahũt unĩ euenit ut exeo
accipiũt iusti quacies de sus
excessib argiuẽtur Inquis molestia
Oueritas ⁊ amora disciplĩa iusticie
nec dellectãtur nisi placẽcia propͥe
nubecilitati Sorda rep roborũ lubrica
sũt ad malũ cõsẽciendũ ⁊ fluxa¬
uero ad banũ cõcestiendũ dicrissiã
de talib salomen ait Sui erudit
derisorẽ ip̃e sibi ĩiuriã facit D de
bono aũt Doce iustũ inquit ⁊ fectiat᷑
accipere In odiũ dnii ꝙͣ corripiẽtẽ
se uertit᷑ malus S si ab ĩtrepacĩe
ip̃ius u circo reticemꝰ quia q
nos insurgerẽ forudamꝰ noiã
guũt᷑ praui deteriores existũt nosq
ingnis odiis insequũt᷑ Ip̃is ꝯͦ ⁊ nõ
nobis ꝑamd si ab eorũ redarguaone
pro eorũ amore cessamꝰ Necesse ẽ¬
nobis ut aliqñ tolleremus tacero
odiosos quod sũt qͣtenꝰ in nobis dista
timẽdũ ne dũ quisq corripr̃ cõ
cumelias inferat s ne tractus ad
ne inmoderate liungnã lo qacitas

Expanded text:
contumeliam trahunt. Unde evenit ut ex eoaccipiunt justi quoties de suis excessibus arguuntur. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur nisi placentia propriae imbecillitatis. Corda reproborum lubrica sunt ad malum consentiendum et fluxa, ad bonum vero consentiendum durissima. De talibus Saderisorem, ipse sibi facit injuriam . De bono autem: Doce justum inquit et festinabit accipere. In odium enim contra corripientem se, vertitur malus. . Sed si ab increpatione illius idcirco reticemus, quia contra nos insurgere odia guuntur pravi, deteriores existunt, nosque magnis odiis insequuntur. Ipsis ergo, et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Necesse nobis est ut aliquando toleremus tacendo odiosos quod sunt, quatenus in nobis discant timendum, ne dum quisque corripitur, cne immoderate linguam loquacitas
Abbreviated transcription (Latin):
Oriptũ ẽ In multilo quio nõ
effugies pct̃m̃ Et qui multꝭ
ntitur uerbis ledit aiãm suã ⁊ uir
lĩguoso nõ diriget᷑ suꝑ torrã Et si
in multilo quio extollam᷑ corã deo
nõ absoluim᷑ Dñ meliꝰ ẽ ut illud
dnĩi rogãtes dicamꝰ Pone dñe custediã

Expanded text:
riptum est: In mutiloquio non effugies peccatum . Et: Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Et, vir linguosus non dirigetur super terram . Et si in multiloquio extollamur, coram Domino non absolvimur. Unde melius est ut illud Dominum rogantes dicamus: Pone, Domine, custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
offeret q eã calidã in odorẽ suauissi¬
mũ dño sacerdes qui patri iure
saccessit ⁊ tota tremabit᷑ in altari
Tũt suula in sartagine fugit᷑ cũ
mũda mens iusti ꝑ ieli sc̃ti ardorẽ
cionuit᷑ Que consꝑgi oleo p̾cipitur

Expanded text:
feretque eam calidam in odorem suavissimum Domino sacerdos, qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi zeli sancti ardore crematur. Quae conspergi oleo praecipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens In hͦ locomoriar ego Uemẽtes
ei de ges E̾t rogait eos ut irẽt
ad oũ dicontes Albbas pastor uocat
te ad se Qui cũ oi dixissẽt ꝑrexͭ
ad cũ Et udẽs eũ senex asflictũ
surexit et osculatꝰ ẽ eũ ⁊ ad gandõs
ei rogauit ut sumeret cibũ dui
ita fecit Q quidẽ intero gauit abbem
uelo tuẽno peniteri dixit aũt es
abbas pastor Multũ ẽ Et dixit
iterũ senex multũ ẽ dui autẽ
pũtes erãt dicebãt Usq ad qͣdra¬
gnita dies denex iterũ dicit Multũ
Et adiecit dicens Ego puto
si toto corde homs penituerit ⁊ nõ
apposuerit facere iterũ unde perte
agat ꝙ eciã triduanã penitẽtiã
suscipiat deus Introiuit abbas ioseph
pastor Ego uolo ut cottidie quisq
mãducãs paululũ substrahat sibi
ne sacietur Et dioit ei abbas iostph
Orgo qñ eras iueis nõ ieuinabas
biduanas dxit senex Orede mͥ¬

Expanded text:
dicens: In hoc loco moriar ego. Venerunt ei de eo. Et rogavit eos, ut irent ad eum dicentes: Abbas Pastor vocat te ad se. Quod cum ei dixissent, perrexit ad eum. Et videns eum senex afflictum, surrexit et osculatus est eum. Et adgaudens ei rogabat ut sumeret cibum. Qui et ita fecit. Frater interrogavit abbatem lo triennio poenitere. Dixit autem ei abbas Pastor: Multum est. Et dixit iterum senex: Multum est. Qui autem praesentes erant dicebant: Usque ad quadraginta dies? Senex iterum dixit: Multum est. Et adjecit dicens: Ego puto, quia si ex toto corde homo poenituerit, et non apposuerit facere iterum unde poenitentiam agat, etiam triduanam poenitentiam suPastor: Ego volo ut quotidie quis manducans, paululum subtrahat sibi ne satietur. Et dixit ei abbas Joseph: Ergo quando eras juvenis, non jejunabas biduanas? Dixit senex: Crede m
Abbreviated transcription (Latin):
uiii spũales e alieni pcai emẽdationẽ
expectãt ita proterui de liquẽtib
deudendo insultãt ⁊ quãtũ in ip̃is
d eos insanabiles putãt ne de¬
cliuãt cor ad cõpastiendi miãm¬

Expanded text:
irituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi mi
Abbreviated transcription (Latin):
suas hͦ ẽ eciã ꝙ scriptũ ẽ Etce
nos rlinquimꝰ oĩa ⁊ secuti sumꝰ
te Dixit senex d̃ mõchꝰ coctidie
mane ⁊ cero to gitare in semetips
quid focit corũ que ult deus
⁊ que nõ fecit Et ita tractãs ome
uitã suiã penitẽtiã agẽ̾do mochꝰ
eẽ potest Dixit souex dornd̾te
te aut surgẽte uel alindaliquid faciẽte
si fuerit deꝰ añ oculos tuos in

Expanded text:
scriptum est: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Debet monachus quotidie mane et sero cogitare in semetipso, quid fecit eorum quae vult Deus, et quae non fecit: et ita tractans omnem vitam suam poenitentiam agendo, monachus esse potest. Dixit senex: Dormiente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ ut bonũ impẽdat pmũ ut
caueat ledere secũdũ ut distut
p̾stare Aiuicicia ẽ aĩorũ societas
hͨ quippe a duob incipit Nlã minꝰ
ꝙͣ inter duos dillectis eẽ nõ pt̃
Tũc uero amitꝰ amiat᷑ si nõ prose
s pro deo amet᷑ Qui uera prope
amicũ dilligit insi pie̾ ter eũ amplectit
Multũ in terra demersii ã qui
carualiter hom̃ie moriturũ plus
dilligit ꝙͣ oportet Non d allieua
pcc̃a corripere qui adhuc iutigrũ

Expanded text:
ut bonum impendat. Primum ut caveat laedere, sequens ut discat totum patrare. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. Tunc vere amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Non debet vitia aliena corripere, qui adhuc vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
eꝙ aut rõue iuste necessitatis
autͥ intẽtiõe pie hiãlitatis caret
Si gͦ rõ de ocioso simoue exigr̃ pẽ¬
se mus quallz̾ pena multiloquo
me alingua mea ⁊ usq m̃c per
suigulos dies corruo ꝑ ipãm ⁊
delinquo Abbas maior machariut
unus frater Pater quo habenius
fugere amplius a sollitudie ista
Et ille ponebat digitũ suũ ĩ ore
dicẽs Istud ẽ ꝙ fugiẽdũ dico
Et intrabat cellã suã ⁊ claudẽs
ostiũ sedebat sollus Dixit abbas
sisois quia pegrinaͦ nr̃a m hͦ ẽ
ut teneat homo os suũ Dicebat
abbas yꝑicius Monachꝰ qui nõ
retinet luiguã liuguã suã in tp̃e
furoris neq passiones cetoral
poterit aluñ inhibibẽ dxit abbs
lõgnꝰ abbi bacio habeo tres cogitaͤ¬
pergã Et rospandit senex Si
nõ tenueris ligna tuã quocũ q¬

Expanded text:
sitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquiome a lingua mea: et usque nunc per singulos dies corruo per ipsam et delinquo. Abbas Machariuos dies corruo per ipsam et unus fratrum: Pater, ubi habemus fugere amplius a solitudine ista? Et ponebat digitum suum in ore suo, dicens: Istud est quod fugiendum dico. Et sic intrabat in cellam suam, et claudens ostium sedebat sSysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas Hyperitius: Monachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitatpergam. Et respondit ei senex: Si non tenueris linguam, quocunq