comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia amorte redep̃tas ꝑfidem
uiuificauit. Mors in nob. uita in
do. Quomͦ quibusdam credentib
ait apls: fustis aliqñ tenebre. nẽ
autem lux in domino. S qͥd deiñ
opus est. nͥ ut ꝑseu̾emꝰ usq infinẽ ÷
Ethoc ipse dedit de quo consequenter
ait: qui non dedit incommotionẽ
pedes meos. Qui posuit animam me¬
am aduitam: ipse regit pedes meos
ne nutent: ne abono ceptoboni
moueantur affectus. Quare dicis. qͥa
ñdedit in motum pedes tuosꝰ. Mul¬
nasti sicut examinatur argentũ.
uel matĩali igne sicut laurentiũ.
ua igne id ÷ quaẽq tribulatione. ñ
cremasti nos. sicut fenum: s pur¬
gasti sicut argentum. Adhibendo
nobis ignem. ñ inem̾em conu̾tis¬
ti: s sordes abstulisti. ꝓbat dñs scõs
suos. ⁊ tribulationũ igne exami¬
nat: ut ab omni t̾rena sorde ce car¬
nis delectatione m̃udentur. Car¬
nis autem oblectamina: multũ
in adu̾sis deficiunt. Ꝙ exponit ꝑ
partes ip̃as examinationes: cum

Expanded text:
quia a morte redemtas per fidem quia a morte redemtas per fidem vivificavit. Mors in nobis, vita in Deo. Quomodo quibusdam credentibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sed quid deinde opus est, nisi ut perseveremus usque in finem ? et hoc ipse dedit, de quo consequenter ait: Qui non dedit in commotionem pedes meos. Qui posuit animam meam ad vitam, ipse regit pedes meos, ne nutent, ne a bono cepto boni moveantur affectus. Quare dicis, Quia non dedit in motum pedes tuos? Mulnasti, sicut examinatur argentum. Vel materiali igne, sicut Laurentium: vel igne, idest, quacumque tribulatione non cremasti nos, sicut fenum: sed purgasti, sicut argentum. Adhibendo nobis ignem, non in cinerem convertisti: sed sordes abstulisti. Probat Dominus sanctos suos, et tribulationum igne examinat: ut ab omni terrena sorde et carnis delectatione mundentur. Carnis autem oblectamina multum in adversis deficiunt. Et exponit per partes ipsas examinationes, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nitis istis oꝑib. atq acceptis tantis
bnficus: ammonet ad dm̃ bñdicen¬
dum. idicit. Benedicite gc̃s dm̃ nos¬
trum.Iamuenit semen abrahe:
inquo benedicentur om̃s gt̾s. bene¬
dicite gͦ in quo benedicemini. nã
qui ei benedixit. erit ce ille benedi¬
ctus. Neq enim iõ uibemur bene¬
dic̾e dm̃. ut nr̃a benedictio quieqͣm
conferat ̃o qui bonorum nr̃oꝵ ñ
indiget : s iõbenedicere p̾cipim᷑.
ut exaffectu benedicendi. grãmesꝰ
quẽ benecdicimꝰ mereamur: oe sie
ip̃a benedictio innos retorqueat᷑.
ꝑtinet quoq ad religionem nrãm.
oe fid̾i culturam. toto eorde. toto af¬
fectu dm̃ nrm benedic̾e: p̾dicare.
laudare. Id̃o adhuc subdit. Ꝙ aui¬
ditam facite uocem laudis euis.
Non solum apud uos ipsos ipsum
laudate. s ⁊̃ uocem laudis eius
aliis auditam facite ⁊ pͣdicate.
do annuntietis. Ip̃e est enim gui
posuit animã meam adiutam.
Ds aduitã animas nr̃as posuit:

Expanded text:
nitis istis operibus atque acceptis tantis nitis istis operibus atque acceptis tantis beneficiis admonet ad Deum benedicendum, et dicit, 8. Benedicite, gentes, Deum nostrum. Jam venit semen Abrahae, in quo benedicentur omnes Gentes . Benedicite ergo in quo benedicemini. Nam qui ei benedixerit, erit et ille benedictus. Neque enim ideo jubemur benedicere Deum, ut nostra benedictio quidquam conferat Deo, qui bonorum nostrorum non indiget ; sed ideo benedicere praecipimur, ut ex affectu 322 benedicendi gratiam ejus quem benedicimus, mereamur: et sic ipsa benedictio in nos retorqueatur. Pertinet quoque ad religionem nostram et fidei culturam toto corde, toto affectu Deum nostrum benedicere, praedicare, laudare. Ideo adhuc subdit: Et auditam facite vocem laudis ejus. Non solum apud vosipsos ipsum laudate, sed etiam vocem laudis ejus aliis auditam facite et praedicate. do annuntietis. 9. Ipse est enim qui posuit animam meam ad vitam. Deus ad vitam animas nostras posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ u̾e om̃ipotentia est: cẽ ad solum
ꝑtinet dm̃ quia qui dnãntur in hoc
mundo. neq in uircute sua s d̃i. neq
inȩtͥnum . s tp̃raliter dnãntur. Si enĩ
ȩt̾na eẽt uͥtus nr̃a non lapsi eẽmus ĩ
peccatum: nec penalem meruisse¬
mus mortem. ꝑ nos gͦ infirmati. s
ꝑeum fortes facti quidñatur inuir¬
tute sua inetͥnum: erimus partici¬
cum subinfertur. Ocłi euis suꝑgts
respiciunt. Qo̾ enim gentilitas credił.
diuine miscd̃ie respectus egit: que
cum eligitur iudea reꝓbatur. Und̃
&e subdit qui exasꝑant non exalten᷑
insemet ip̃is. Exasꝑitas uideorum
fuit ipsa infidelitas. fuit sriꝑbia.
ira quoq ⁊ inuidia: fuerunt pͣui
mores. ⁊ u̾ba increpationis ⁊ blas¬
Qui qm̃ insemet ip̃is elati fuert̃:
non exaltari s deici a dño merue¬
runt. Quasi maledixisse iudetur:
humilientur inseipsis. exaltentur ĩ
dño. Em̃quise humiliat exaltabit᷑.
ce qui se exaltat humiliabitur. Cog¬

Expanded text:
d vere omnipotentia est, et ad solum pertinet Deum. Quia qui dominantur in hoc mundo, neque in virtute sua, sed Dei, neque in aeternum, sed temporaliter dominantur. Si enim aeterna esset virtus nostra, non lapsi essemus in peccatum, nec poenalem meruissemus mortem. Per nos ergo infirmati, sed per eum fortes facti, qui dominatur in virtute sua in aeternum: erimus particicum subinfertur: Oculi ejus super gentes respiciunt. Quod enim gentilitas credidit, divinae misericordiae respectus egit, quae cum eligitur, Judaea reprobatur. Unde et subdit: Qui exasperant non exaltentur in semetipsis. Exasperitas Judaeorum fuit ipsa infidelitas, fuit superbia, ira quoque et invidia: fuerunt pravi mores, et verba increpationis et blasQui quoniam in semetipsis elati fuerunt, non exaltari, sed duci a Domino meruerunt. Quasi maledixisse videtur, humilientur in seipsis, exaltentur in Deo. Quoniam qui se humiliat, exaltabitur: et qui se exaltat, humiliabitur . Cog
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ solum exub̃ans sapientia. s ip¬
saetiam temus ⁊ parua doctͥna:
recte subditur. in stillicidiis eius
letabitur germinans. Paruulis
dam de sacͣm̃tis: quia ñ possũt
capere plenitudi nem u̾itatis.
Audi qͦmͦ stillat paulus quibdã
miniis capacib. Non potui ui¬
quit uobis loqui guasi sp̃alib
s quasi carnalib: tangu̾a paruł
in xp̃o. Instillicidiis gͦ germinãs
letatur. qñ is qui infide nouiter
exortus est. Magna adhuc caꝑe non
potest. s tamen pauca que audit.
gͣtant᷑ suscipit: atq eos quos p̾ualet
fructus bonoꝵ oꝑum. ⁊ uirtutũ ꝓfer.¬
re studet. In hoc p̾senti hec beneficia
que dicta sunt dabis. infuto quid:
Sequitur. &e dicit. Benedices corone
annibenignitatis tue: id: seõs tuos
remun̾abis. quiut corona palme atii:
uictorie cirea te stabunt. ⁊ tibi ucto¬
rie signumerunt. Uel alit̾. Coronã
ubi audis. gła uictorie de signatur.
uince diabolum: ce habebis coronã.

Expanded text:
non solum exuberans sapientia, sed ipnon solum exuberans sapientia, sed ipsa etiam tenuis et parva doctrina, recte subditur: In stillicidiis ejus laetabitur germinans. Parvulis dam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillat Paulus quibusdam minus capacibus: Non potui inquit vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tamquam parvulis in Christo . In stillicidiis ergo germinans laetatur, quando is qui in fide noviter exhortatus est, magna adhuc capere non potest: sed tamen pauca quae audit, gratanter suscipit: atque eos quos praevalet, fructus bonorum operum et virtutum proferre studet. In hoc praesenti haec beneficia quae dicta sunt, dabis: in futuro quid? sequitur et dicit: 12. Benedices coronae anni benignitatis tuae. Idest, sanctos tuos remunerabis, qui ut corona palmae atque victoriae circa te stabunt, et tibi victoriae signum erunt. Vel aliter: Coronam ubi audis, gloria victoriae designatur. Vince diabolum, et habebis coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
eibus nobis paratus a dño: quo
cotidie reficimur: ne deficiamus
in huiꝰ ꝑegͥnationis deserto. Unde
scͥptum ẽ. Non in solo pane uunt
homo: s uiomni u̾bo quod ꝓced̾
de ore d̾i. Eece paratus ẽ cyb. ecce
paratũ ẽ flum̃: sed hec fragilis hõ
ñ ualet susciꝑe nͥ suꝑna bonitas
dignetur adiuuare. Id̾o exhorat
dicens. Ruos eiꝰ mebrians multi¬
plica genimina eius. Ruios ħ flu-¬
minis apłos ce doctores dieit: per
quos sp̃s sc̃s ad audientium corda
a patre de celo missum. qn aplĩ
receꝑunt ⁊ tanta eiꝰ plenitudine
imbuti sunt: ut eum linguis ua¬
riis d̾i magnalia loguerentur.
a quibdam ebrii putarentur. &
inde fideles multiplicat. Multi¬
plica inquit genimina eiꝰ. Geni¬
mmina dñr hi. qui ex agua ⁊ spu
scõ regen̾antur. Ꝙ non dicit gens¬
mina eorum. s eiꝰ: quia sierit qui¬
dam inebriatus ruus ait. neq
qui plantat ẽ aliquid. neq qui
rigat. s qui increm̃tũdat ds& qͥa¬
intra scãm excłiam fruetificat d̾o

Expanded text:
cibus nobis paratus a Domino, quo quotidie reficimus, ne deficiamus in hujus peregrinationis deserto. Unde scriptum est: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit ex ore Dei . Ecce paratus est cibus, 317 ecce paratum est flumen: sed haec fragilis homo non valet suscipere, nisi superna bonitas dignetur adjuvare. Ideo exorat dicens: 11. Rivos ejus inebrians, multiplica genimina ejus. Rivos ejus fluminis Apostolos et doctores dicit, per quos Spiritus sanctus ad audientium corda a Patre de caelo missum quando Apostoli receperunt, tanta ejus plenitudine imbuti sunt, ut cum linguis variis Dei magnalia loquerentur, a quibusdam ebrii putarentur . Einde fideles multiplicat. Multiplica inquit genimina ejus. Genimina dicuntur hi, qui ex aqua et Spiritu sancto regenerantur. Et non dicit Genimina eorum, sed ejus: quia sicut quidam inebriatus rivus ait: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat: sed qui incrementum dat Dintra sanctam Ecclesiam fructificat Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sperant in eo. qui insolida terra sunt:
s &e illi qui in remotissimis insulis
consistunt. Hoc est quod subdit:
&̾ in marilonge. Quomͦ autẽtam
longe factus sit spes: ostnͣditur eñ
subinfertur. Preparans montes in
uͥtute tra. Montes dicit apłos &e p̃
dicatores: altitudine uite t̾rena
om̃ia transcendentes. Quos d̾s om¬
mpotens p̃parauit ⁊ pͣparat. uorã¬
do. ustificando: gr̃a. doct᷑na. ⁊ mo¬
rib informando. Ꝙ bene potes eo
p̃parare : quia tu es accinctus po¬
tentia. Dñs ac redemptor nͣr scd̾m
humanitatem accinctus potenti.¬
a dictus est. Unde illi psalmista
alibi ait. Accing̾e gladio tuo suꝑ
femur tuum potentissime. Ꝙ̾ itͣ¬
um. In ductus est dñs fortitudinẽ:
⁊ p̾cinx̃ se. In eo autem qd̃ u̾bum
est apud patrem. neq induitur
fortitudine. neq accingititr po¬
tentia: ĩmo ip̃e ẽ fortitudo. ⁊ uͥtus.
⁊ sapientia. Incarnatus gͦ dñs. qͥa
diuinitate sua undiq circundat᷑.

Expanded text:
sperant in eo, qui non solida terra sunt, sperant in eo, qui non solida terra sunt, sed et illi, qui in remotissimis insulis consistunt. Hoc est, quod subdit: Et in mari longe. Quomodo autem tam longe sit factus, spes ostenditur, cum subinfertur: 7. Praeparans montes in virtute tua. Mont altitudine 315 vitae terrena omnia transcendentes. Quos Deus omnipotens praeparavit, et praeparat vocando, justificando, gratia, doctrina et moribus informando. Et bene potes eos praeparare, quia tu es accinctus potentia. Dominus ac Redemtor noster secundum humanitatem Accinctus potentia dictus est. Unde illi Psalmista alibi ait: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime . Et iterum: Indutus est Dominus fortitudinem et praecinxit se . In eo autem quod Verbum est apud Patrem, neque induitur fortitudine, neque accingitur potentia. Imo ipse est fortitudo et virtus et sapientia . Incarnatus ergo Dominus quia divinitate sua undique circumdatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile. non incolũnis. non in mar¬
morib. non intectis deauratis: sed
inequitate. Quid est equitas: Quod
tͥ nonuis fieri. alii ne feceris. Ꝙ que
uultis ut faciant uobis homines:
&e uos facite illis. In his duob p̃cep¬
tis: est eqͥtas atq iusticia. Qñ hec ob¬
seruant iusti uiri. qui sunt domꝰ c̃
templum d̾i. mirabiles apparent
ineguitate. in iustieia. in scĩtate. in
morib. in actionib. inuͥtutib.
Ad hanc gͦ impetrandam eqͥtatem. hu¬
milit̾ exorat dicens. Exaudi nos d̃s.
salitaris nr̃. Cum dixit ds contimi¬
o adiunxit salutaris: ut qũe dm̃ di¬
c̾et. aꝑtius declararet. Salutaris eñs
tor dĩ. ⁊ hominum int̾pellat ꝓ nob̾.
ut homo: oe exaudit nos ut ds. In
d̾o est salus nr̃a i spes m̃a : ñ uniꝰ
anguli: ñ solius iudeẽ. non orientiᷤ
tantum modo aut occidentis: sed
spes omium fimũ t̾re. In illo enim
sperant cẽ illi qui multimis terre
partibs habitant. Nlee tantum hi

Expanded text:
mirabile, non in columnis, non in marmirabile, non in columnis, non in marmoribus, non in tectis deauratis, sed in aequitate. Quae est aequitas? Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Et quae vultis, ut faciant vobis homines, et vos facite illis . In his duobus praeceptis est aequitas atque justitia. Quando haec observant justi viri, qui sunt domus et templum Dei, mirabiles apparent in aequitate, in justitia, in sanctitate, in moribus, in actionibus, in virtutibus. Ad hanc ergo impetrandam aequitatem humiliter exorat dicens: Exaudi nos Deus salutaris noster. Cum dixit Deus, continuo adjunxit, Salutaris, ut quem Deum diceret, apertius declararet. Salutaris enim tor Dei et hominum interpellat pro nobis , ut homo, et exaudit nos, ut Deus. In Deo est salus nostra et spes nostra. Non unius anguli non solum Judaeae, non Orientis tantummodo, aut Occidentis: sed Spes omnium finium terrae. In illo enim sperant etiam illi, qui in ultimis terrae partibus habitant. Nec tantum hi
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit: nam h̾eses ⁊ scismata reꝑba¬
uit. Qui autem manent in compa¬
ge xp̃i. ⁊ m̃bra sunt euis. fac̃ quodã¬
modo unum uirum. de quo dicit
apłc. donec oceurramus om̃s in ag¬
nitionem filiid̾i. in uirum ꝑfectũ
inm̃suram etatis plenitudinis xp̃i.
& quia iste umis consistit explib
rursus de singłari num̃o ad plura¬
lem redit: causamq allambeati-¬
tudinis ostendit. dicens. Replebim᷑
inbonis domus tue. Que sunt bona
domus d̾i:. Mira ⁊ ineffabilia. Nã
qd ocłs non uidit. nec auris audiũ.
nec incor hominis ascendit ⁊ p̃para
uit diligentib se. Oportre gͥ ea nẽ
esirrire ⁊ sitire: ut tantis post mod̾
bonis repleri mereamur. Eece mas¬
na sunt bona domus d̃ri &e beatum
est bonis illius adimpleri: iam au-
le inequitate. Scã electorum eccla
domus r. quia ad̃o inhabitatur:
templum. quia sc̃ificatur ꝑ dm̃. Hĩc
estis uos. Hoc scm̃ dĩ templum dieit᷑

Expanded text:
sumsit. Nam haereses et schismata reprobasumsit. Nam haereses et schismata reprobavit. Qui autem manent in compage Christi, et membra sunt ejus. Facit quodammodo unum virum, de quo dicit Apostolus: Donec occurramus omnes in agnitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Et quia iste unus consistit ex pluribus, rursus de singulari numero ad pluralem redit, caussamque aliam beatitudinis ostendit, dicens: Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Mira et ineffabilia. Nam quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, praeparavit Deus diligentibus se . Oportet igitur ea nunc esurire, et sitire, ut tantis postmodum bonis repleri mereamur. Ecce magna sunt bona domus Dei, et beatum est bonis illius adimpleri. Jam audile in. aequitate. Sancta electorum Ecclesia domus dicitur, quia a Deo inhabitatur. Templum, quia sanctificatur per Deum. Hinc estis vos . Hoc sanctum Dei templum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
bomi siuie mali astabimus ante tri¬
bunal xp̃i. Ꝙ alibi. Uiuo ego dicit
dñs. qm̃ michi curuabitur omne
genu: &e confitebitur omnis lingͣ.
Ꝙ subdit causam quare necesse
est ut exaudiatur: cum ait. U̾ba
iniquorum. id ÷ diaboli ⁊ eue. qui
ꝑsuaserunt adȩ. p̾ualuerunt suꝑ
nos. quia nos inpeccatum demer¬
serunt: & tam̃ tu dñe ꝓpiciab̾is
impretatibus nr̃is. condonando
eas. Primum peccatum ꝑu̾bum
factumest: & ꝑl̾ibum multa ma¬
la cotidie fumt. Hine apłs malũ
lingue describens ait. Lingua in¬
qͥetum malum: plena ueneno mor¬
tifero. Et alibi dicitur. In manib
lungue: uita ⁊ mors. Cauendũ ẽ
gͥ malum lingue: ne loguamur qđ
noeeat. nec au̾bis impiorum depͣue¬
mur. & si inhoc deliquimus: corri¬
gamur. Aduocatum enimhabemꝰ
saluatum cõm̃dat: cũ subiungit.
Beatus quem elegisti. id est de mas-¬
sa ꝑditorum segregasti. comũtendo
ad fidem: & assumpsisti ad dignita.
assumpsit quendam beatum: &e eũ

Expanded text:
stabimus ante tribunal Christi . Et alibi: Vivo ego, dicit Dominus, quoniam mihi curvabitur omne genu, et confitebitur omnis lingua . Et subdit caussam, quare necesse est, ut exaudiatur, cum ait: 4. Verba iniquorum, id est, diaboli et Evae qui persuaserunt Adae, praevaluerunt super nos. Quia nos in peccatum demerserunt. Et tamen tu Domine propitiaberis impietatibus nostris. Condonando eas. Primum peccatum per verbum factum est: et per verbum mala multa quotidie fiunt. Hinc apostolus, malum linguae describens ait: Lingua inquietum malum, plena veneno 314 mortifero . Et alibi dicitur: In manibus linguae vita et mors . Cavendum est igitur malum linguae, ne loquamur, quod noceat, nec a verbis impiorum depravemur. Et si in hoc delinquimus, corrigamur. Advocatum enim habemusalvatum commendat, cum subjungit: 5. Beatus, quem elegisti, id est, de massa perditorum segregasti, convertendo ad fidem. Et assumpsisti ad dignitateassumsit, quendam beatum, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
fluent aquȩ uiuȩ. Hoc inquit engli¬
sta dixit de spũ quem accepturi erãt
credentes in eumr & sient in uno flu¬
mine multe aque conueniunt:
ita inuno spũ multe gr̃aꝵꝵ diuisi¬
ones consistunt. Id̾o dr᷑ sp̃e sẽs flim̃¬
quia cum impetu uenit: atq ãsor
dib mundat mentem quam infũ¬
dit. Ido aqua quia mentem potat
eamq ab estu desid̾ioꝵ carnalium
refrig̾at. S qͥa de potu auduumꝰ:
mine de cibo anime quid subiun¬
gat audiamus. Parasticibum illo¬
rum: qm̃ ita ẽ pͣparatio eius. Qũe
cibum :ꝰ Utuy de quo ip̃e ait. Ego
sum panis uuus qui de cȩlo desc̃ẽ
di. Siquis manducau̾it ex hoc pa¬
eybum parauit nobis : Quia uer¬
bũ earo factũ ẽ: ⁊ habitauit in no¬
bis. Bene autem dr᷑. parasti: quia
multo studio egit. ⁊ multo labore.
quatinus electorum mentes de se¬
ipso possoe reficere. Unde conue¬

Expanded text:
fluent aquae vivae . Hoc inquit Evangelifluent aquae vivae . Hoc inquit Evangelista dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum . Et sicut in uno flumine multae aquae conveniunt: ita in uno spiritu multae gratiarum divisiones consistunt. Ideo dicitur Spiquia cum impetu venit, atque a sordibus peccatorum mundat mentem quam infundit. Ideo aqua, quia mentem potat, eamque ab aestu desideriorum carnalium refrigerat. Sed quia de potu audivimus, nunc de cibo animae quid subjungat, audiamus: Parasti cibum illorum quoniam ita est praeparatio ejus. Quem cibum? Utique de quo ipse ait: Ego sum panis vivus, qhoc pacibum paravit nobis? Quia verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Bene autem dicitur, Parasti, quia multo studio egit, et multo labore, quatenus electorum mentes de seipso posset reficere. Unde conve
Abbreviated transcription (Latin):
amore repleti sunt. ut m̃te muta¬
ta sibimet ip̃is extͣ nei ẽẽ uidean ͦ.
Quedam enim quasi ebrietas uide¬
tur. contemptis diuitiis pauꝑtatẽ
amare. seipsum contemptui hab̾e.
tribulationib gaude. mortẽ mag̃
quam uitam diligere: ad ea que ñ
apparent totis desid̾iis anhelare.
Hoc modo inebriata terra non pot̃¬
ẽẽ stilis: multiplicit᷑ locupletatur
a d̾o. sp̃italib donis. Hine paulus
ait. Alii clatur sermo sapientie. a¬
lu sermo scientie. alii generalingͣ¬
rum. alii grã eurationum:. &e qui¬
bdam aliis enum̾atis. hec inquit
om̃ia oꝑatur unus atq idemsp̃c
diuidens singłis ꝓut uult. Q quia
sic ditat deus terram suamr dicatur
recte. multiplicast locupletare eã.
Hunc autem mulciformis gr̃e spm̃
declarat: cũ subiungit. flundei
repletum est aquis. Quid ꝑ d̃i flumen
intelligi debeat. Ipse dñs nobis insinui¬
at ubi ait. Quicredit in me sieut di¬
eit scͥptutra: flumina de uentre eiꝰ

Expanded text:
amore repleti sunt, ut mutata menamore repleti sunt, ut mutata menta sibimetipsis extranei esse videantur. Quaedam enim quasi ebrietas videtur, contemtis divitiis paupertatem amare, seipsum contemtui habere, tribulationibus gaudere, mortem magis quam vitam diligere, ad ea quae non apparent, totis desideriis anhelare. Hoc modo inebriata terra non potest sterilis esse. Multipliciter locupletatur a Deo spiritualibus donis: Hinc Paulus ait: Alii datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii genera linguarum, alii gratia curationum. Et quibusdam aliis enumeratis: Haec inquit omnia operatur unus atque idem spiritus dividens singulis prout vult . Et quia sic ditat Deus terram suam dicatur recte: Multiplicasti locupletare eam. Hunc autem multiformis gratiae spiritum declarat, cum subjungit: Flumen Dei repletum est aquis. Quid per Dei flumen intelligi debeat, ipse Dominus nobis insinuat, ubi ait: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cres ad finem tendunt.Talis erat
paulus cum dic̃et: eupio dissolui.⁊
ordo. Prius ponitur ꝑturbatio timo¬
ris: deinde delectatio amoris. Timor
excludit uicia: caritas contẽnit t̾re¬
na. Magnifice gͦ posuit cdelectabis
exitus: si enim non delectat te. non
laboras exirẽ. Delectare in dño: ce
fastidio erit tͥ mundus. Ad hoc aut̃
qd̾ p̾missum est. p̾parans montes
in uirtute tua: respic̾e uidet᷑ n̾sus
iste qui subiungitur. uisitasti terrã
⁊ inebriasti eam: multiplicasti locu¬
plectare eam. Misisti nubes tuas ut
pluerent p̾dicationem u̾itatis: ine¬
briata ẽ terra. id: repleta sunt corda
t̾rena cȩlesti imbre sapientiȩ. ad ꝑfe¬
eatorem ꝑ suã gram aspirat: ineb̾at
ño. eumtanto eius amore repletur ut
uita & morib ad meliora imiutet᷑.
Solet enim ꝑ ebrietatem sensus bibẽ¬
tium mutari. Hinc est qd̾ de electis a-¬
libi dr. in ebriabuntur ab ub̃tate
domus tue: quia tanto omp̃tis dĩ

Expanded text:
cres ad finem tendunt. Talis erat cres ad finem tendunt. Talis erat Paulus, cum diceret: Cupio dissolvi et rborum: Prius ponitur perturbatio timoris, deinde delectatio amoris. Timor excludit vitia: caritas contemnit terrena. Magnifice ergo posuit, Delectabit exitus. Si enim 316 non delectat te, non laboras exire. Delectare in Domino, et fastidio erit tibi mundus. Ad hoc autem quod praemissum est, Praeparans montes in virtute tua, respicere videtur versus iste, qui subjungitur: 10. Visitasti terram et inebriasti eam: multiplicasti locupletare eam. Misisti nubes tuas, ut pluerent praedicationem veritatis. Inebriata est terra, idest, repleta sunt corda terrena caelesti imbre sapientiae, ad profecatorem per suam gratiam aspirat. Inebriat vero, cum tanto ejus amore repletur, ut vita et moribus ad meliora immutetur. Solet enim per ebrietatem sensus bibentium mutari. Hinc est quod de electis alibi ddomus tuae ; quia tanto omnipotentis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
agit in corde peccatoris ⁊ nͥ pia po¬
tentia redemptoris:De qua ad¬
huic subditur. Turbabuntur gẽ¬
tes ⁊ tunebunt. qui habitant ter¬
minos a signis tuis. Id̾o eñ dñs
⁊ discipłi eius tanta signa &e ꝑdigi¬
a faciebant ⁊ ut cum uidẽnt gen¬
tes que fidem non habebant. tur¬
barentur ꝓ peccatis. ⁊ tum̾ent dm̃:.
⁊ credentes salui fierent. & quia
in uia di incipitur atimore. s in carita¬
te consummatur ⁊ recte adhuc sub¬
h iungitur: & exitus matutim &e ues¬
pere delectabis. Matutinum signi¬
ficat ꝓsꝑitatem. uesꝑum tribulati¬
onem: quia mane letum est. tnͣsacꝰ¬
ta uelud tͥsticia noctis. tͥstes enim
sunt tenebre uesꝑe uenientẽ. De¬
lectat gͦ ds. id ÷ seruos suos delecta¬
re facit. exitus matutim ce uesꝑi:
idest ite exeant de ꝓsperitate & ad¬
u̾sitate huius scłi. Non extolluntur
ꝓsꝑis. non franguntur adũsis: cunc̾¬
ta forti mente ꝑtͣnseunt. leti o ala¬

Expanded text:
agit in corde peccatoris, nisi pia poagit in corde peccatoris, nisi pia potentia Redemtoris. De qua adhuc subditur: 9. Turbabuntur gentes, et timebunt qui habitant terminos, a signis tuis. Ideo enim Dominus et Discipuli ejus tanta signa et prodigia faciebant , ut cum viderent gentes quae fidem non habebant, turbarentur pro peccatis, et timerent Deum, et credentes salvi fierent. Et quia in via Dei incipitur a timore , sed in caritate consummatur, recte adhuc subjungitur: Exitus matutini et vesperi delectabis Matutinum significat prosperitatem, vesperum tribulationem: quia mane laetum est, transacta velut tristitia noctis. Tristes autem sunt tenebrae, vespere veniente. Delectat ergo Deus, idest, servos suos delectare facit, exitus matutini et vesperi, idest, ut exeant de prosperitate et adversitate ejus saeculi. Non extolluntur prosperis, non franguntur adversis, Cuncta forti mente pertranseunt, laeti et ala
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ fundꝰ continer omnia: sie¬
quiequid ꝓcessit ꝑlinguam. ꝑma
nus. ad ꝑsecutionẽ eccłiȩ de ꝓfundo
ꝓeessit. Sienim non eẽt radix iniqͥta¬
tis incorde: non illa omnia ꝓcecłent
adu̾sus xp̃m. fundum conturbaũ
forte: ut fundum exhauriret. slam
in malis quib dam exhauxit mare
a fundo:&e posuit mare indeser¬
tum. Dieit illud alius p̃s: qui con¬
u̾tit mare in aridam. Om̃s impii⁊
pagani quicredidunt. mare erãt.
terra facti st̃: salsis fluctib pͥmostĩ¬
les ÷ postea iusticie fsuctu fecũili.
Conturbat sonum fluctuũ qͣndo
minas dissipat suꝑborũ. Uel soñ
fluctuum conturbat: qñ tumul¬
tus cogitationtim incordib ĩpi¬
orum d̾s excitat. Ascendunt in cor¬
de cogitationes: qñ suas ad memo¬
riam reducunt pͣuitates. Contur¬
batur mare. quia contremiseit
amaritudo penitentie ⁊ &e qd̾ mni¬
mo ẽ ad summum reducitur:
q̃n malum quod incorde iacebat.
ore confessionis aꝑitur. Quis hoc

Expanded text:
fundus continet omnia: siquidquid processit per linguam, per manus ad persecutionem Ecclesiae de profundo processit. Si enim non esset radix iniquitatis in corde, non illa omnia procederent adversus Christum. Fundum conturbavit, forte ut fundum exhauriret: nam in malis quibusdam exhausit mare a fundo, et posuit mare in desertum. Dicit illud alius psalmus: Qui convertit mare in aridam . Omnes impii ut pagani qui crediderunt, mare erant: terra facti sunt: salsis fructibus primo steriles, postea justitiae fructu faecundi. Conturbat sonum fluctuum, quando minas dissipat superborum. Vel sonum fluctuum couturbat, quando tumultus cogitationum in cordibus impiorum Deus excitat. Ascendunt in corde cogitationes, quando suas ad memoriam reducunt pravitates. Conturbatur mare, quia contremiscit amaritudo poenitentiae: et quod in imo est, ad summum reducitur, quando malum quod in corde jacebat, ore confessionis aperitur. Quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nem iusticie desid̾amꝰ. Id̾o dictũ est.
uelle adiacce mͥ. S quia hoc in ista
corruptione nullatenus ad imple¬
tur: ꝓpt̾ea mox subditur. ꝑficere
autem bonum ñ inuenio. Est enĩ
ꝑfectio boni: ubi nulla est concupis¬
centia mali: Cunc gͦ reddecur ĩ illa
cȩlesti pace:quando iam nullum
malum erit. s suminum bonum.
Ibi erimus totum id÷ integri: nõ
solum anima. s caro ipsa iꝑsa in
resurrectioe̾ iustoꝵ. Uinerce pax. oe
fimetur bellum ⁊ destruetur mors:
oe utta erit imꝑpetuum. Tunc no¬
strum desid̃ium adimplebitur: t̾c
fice qđ modo ꝓpħatur. &e tͥ reddetur
uotum in ierłm. Ad hoc suspirat ec¬
cłia. unde supplicit᷑ erorat dicens.
Exaudid̾s orationem meam. ut
in illa cȩlesti ierłm uotum meum
ꝑsoluam: seio enim quia non solũ

Expanded text:
nem justitiae desideramus. Ideo dictum est: nem justitiae desideramus. Ideo dictum est: Velle adjacet mihi. Sed quia hoc in ista corruptione nullatenus adimpletur, propterea mox subditur: Perficere autem bonum non invenio. Est enim perfectio boni, ubi nulla est concupiscentia mali. Tunc ergo reddetur in illa caelesti pace, quando jam nullum malum erit, sed summum bonum. Ibi erimus totum, idest, integri, non solum anima, sed caro ipsa in resurrectione justorum. Vincet pax, et finietur bellum; destruetur mors et vita erit in perpetuum. Tunc nostrum desiderium adimplebitur. Tunc fiet, quod modo prophetatur. Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Ad hoc suspirat Ecclesia: unde et suppliciter orat, dicens: 3. Exaudi Deus orationem meam. Ut in illa caelesti Jerusalem votum meum persolvam. Scio enim, quia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
e decet hymnus ds insyon. ensei.
Od̾s quinͣr redemptor es. te
decet ymnus. non inbabylomie. non
inconfusione peccatorum: s insyon.
id ÷ inspeculatione uͥtutũ. Non est
enim speciosa laus inore peccatoris:
s rectos decet laudatio. Cum ceꝑit
quisq innouari. oe m̃te adcelestia eri-¬
gr: tunc pͥmum decet ut dm̃ laridoe.
& quia sic dm̃ laudare debemus ut
nos ipsos ei uoueamus. incipientes
hoc innouitate uite. s complentes
inet̾na pace: recte subditur. & tibi
reddetur uotum in ierłm: idesł in
uisione pacis. Hic in ista sẏon. ubi
uidemus ꝑ specłm ⁊ in enignate. ñ¬
dum autem facie ad faciem. uotũ
d̾o incipimus ag̃e. s illud non possu¬
mus ex toto adimplere: quamdui ĩ
nob̾ est. qd̾ apłc dicit. Nelle ad iacet mͥ:
ꝑficere autem bonum non inuenio.
Bona quippe oꝑa nr̃a tũc ꝑficient᷑
qñ ita spũi caro consenserit. ut adu̾¬
sus eum illa concupiscere non pos¬
sit. Hoc uolumus. quotiens ꝑfectio¬

Expanded text:
e decet hymnus Deus in Sion. O Deus, qui noster Redemtor es, Te decet hymnus, non in Babylone, non in confusione peccatorum: sed in Sion, id est, in speculatione virtutum. Non est enim speciosa laus in ore peccatoris , sed rectos decet laudatio . Cum ceperit quisque innovari, et mente ad caelestia erigi: tunc primum decet, ut Deum laudet. Et quia sic Deum laudare debemus, ut nos ipsos ei voveamus, incipientes hoc in novitate vitae , sed complentes in aeterna pace: recte subditur: Et tibi reddetur votum in Jerusalem, id est, in visione pacis. Hic in ista Sion, ubi videmus per speculum et in aenigmate, nondum autem facie ad faciem , votum Deo incipimus agere: sed illud non possumus ex toto adimplere, quamdiu in nobis est, quod Apostolus dicit: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio . Bona quippe opera nostra tunc perficientur, quando ita spiritui caro consenserit, ut adversus eum illa concupiscere non possit . Hoc volumus quotiens perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
ci nr̃i m̃tiri Ut potentiam euiꝰq
minuant. de quo m̃tiuntur. Tibi
inguit contra accidit. Nam minꝰ
appareret potentia tua: sitͥ illi ñ
m̃tirentur. Mentiti sunt illi: oe oc¬
cisus ẽ xp̃c. Resurrexit a mortuis:
⁊ ubiq est p̾dicatus. Creuit poten¬
tia eius interra: oe impletum ẽ
quod subditur. Om̃is t̾ra ad oret
te d̾s. ⁊ psallat tͥ. psalmumdieat
nominituo: id÷ om̃is gn̾is homo
habitans in t̾ra. te qui uerus es d̃s
ad orando colat. Ad orare enim ad
diuinam ꝓpͥe ꝑtinet culturam.
in quo etiam fides cõm̃datur. s
guia eadem fides sine oꝑib mor¬
tua ẽ. recte subditur. ⁊ psallat tͥ.
id ÷ bene oꝑetur adhonorẽtuũ:
psalmũ dicat. id ÷ bonã oꝑationẽ
p̾dicoe. oe hoc non sͥ. s nomini
tuo. hoc ẽ ad laudẽ ce głam noĩs
tui. Tune quippe ittilit̾ dm̃ ad¬
oramus ⁊ qñ cult᷑e fid̾i bonum
opus inquo ds honoretur adiũ¬
gimꝰ:. atq alios nob̾cũ quos pos¬

Expanded text:
ci nostri mentiri? Ut potentiam cujusque ci nostri mentiri? Ut potentiam cujusque minuant, de quo mentiuntur. Tibi, inquit, contra accidit. Nam minus appareret potentia tua, si tibi illi non mentirentur. Mentiti sunt illi, et occisus est Christus: resurrexit a mortuis, et ubique est praedicatus . Crevit potentia ejusquod subditur: 4. Omnis terra adoret te, Deus, et psallat tibi: psalmum dicat nomini tuo. Idest omnis generis homo habitans in terra, te qui verus Deus es, adorando colat. Adorare enim ad divinam proprie pertinet culturam: in quo etiam fides commendatur. Sed quia eadem fides sine operibus mortua est , recte subditur: Et psallat tibi, idest, bene operetur ad honorem tuum. Psalmum dicat, idest bonam operationem praedicet: et hoc non sibi, sed nomini tuo, hoc est ad laudem et gloriam nominis tui. Tunc quippe utiliter Deum adoramus, quando culturae fidei bonum opus, in quo Deus honoretur, adjungimus, atque alios nobiscum quos pos
Abbreviated transcription (Latin):
Attendendo gͦ ramos fractos. ⁊ te in¬
sertum. noli extolli suꝑ ramos fras¬
tos: s magis dicite d̾o guam t̾ribi¬
lia st oꝑa tua dñe. Tune illum int̾¬
ribilib oꝑib suis ⁊ ce noli suꝑbire
qͥa te in altum uocauit: ne tͥ non
parcat qui ramos nat᷑ales abscidit.
Quorum abscisio de monstrat᷑. eũ
subditur. In multitudine uirtutiᷤ
tue. idi inmultis uͥtutib ⁊ miraeu¬
lis. m̃tientur tibi ininucitur. id:
iudi. qui pͣrogatiue dicendi sunt
inimiei. Q ex hoc magis digni reꝓ¬
batione fuerunt: qͥa int̾ tot uͥtutes
⁊ miracła cum credere debuissent.
inereduli remanserunt. Mentiti
sunt autem falsum testimonium
de xp̃o dicentes:corpus eius de sepul¬
chro furatum affirmantes: resurrec¬
tionem negantes. Re ualde notandͤ
est. quod cum dic̃et m̃tientur. con-¬
tinuo ad didit tͥ id : ad ꝓfectum tuũ.
Mendatium enim iudeorum ad cõ¬
mendandam multam potentiam
tuam ualebat. Quare solent inimi¬

Expanded text:
Attendendo ergo ramos fractos et te inAttendendo ergo ramos fractos et te insertum, noli extolli super ramos fractos, sed magis: Dicite Deo, Quam terribilia sunt opera tua, Domine. Time illum in terribilibus operibus suis, et noli sperbire, quia te in altum vocabit: ne tibi non parcat, qui ramos naturales abscidit. Quorum abscisio demonstratur, cum subditur: In multitudine virtutis tuae, idest, in multis virtutibus et miraculis. Mentientur tibi 320 inimici tui, idest Judaei, qui praerogative dicendi sunt inimici. Et ex hoc magis digni reprobatione fuerunt, quia inter tot virtutes et miracula cum credere debuissent, increduli remanserunt. Mentiti sunt autem, falsum testimonium de Christo dicentes: corpus ejus de sepulcro furatum affirmantes : resurrectionem negantes. Et valde notandum est, quod cum diceret, Mentientur, continuo addidit tibi, idest, ad profectum tuum. Mendacium enim Judaeorum ad commendandam multam potentiam tuam valebat. Quare solent iuimi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽcordat. Nomini domini psallit:
eum in bono oꝑe qdͭ agit. ñ suam
s dñi laudem requirit. Psallite gͦ
nomini eius. ñ uͬro. uos psallite.
ille laudetur: uos bene iiuite. ille
głificetur. Totam intentionem nr̃am
in laudem di mittit: niehil nobis un¬
de laudemus religuit. Noniuilt d̃s
ut głiemur in nob̃. ne sit gła uana.
s uult ut głemur in ipso. ut sit
gła sana. Unde &e subditur. Dicite
do quam t̾ribilia sunt oꝑatuado¬
mine. Unde t̾ribilia:: Quia cecitas
ex parte in isrł facta ẽ: ut plenitu¬
do gentium intraroe. Magis gͦ t̾rea-¬
mim: quia indetis ramos nat᷑ales
amputari. Iudei enim qui ꝑ patͥar¬
chas uenerunt:de carne abrahe
nati sunt. & quid ait apls : S diciᷤ.
Fracti sunt rami: ut ego inserar.
Bene. Ipter incredulitatẽ fracti st̃.
Tu autem inguit fide stas. Noli altũ
saꝑe: s time. Siemmds nat᷑alib
ramis non peꝑcit: neq tibi parcet.

Expanded text:
concordat. Nomini Domini psallit, concordat. Nomini Domini psallit, cum in bono opere, quod agit, non suam, sed Domini laudem requirit. Psallite ergo nomini ejus, non vestro. Vos psallite, ille laudetur. Vos bene vivite, ille glorificetur. Totam intentionem nostram in laudem Dei mittit. Nihil nobis unde laudetur, reliquit. Non vult Deus, ut gloriemur in nobis, ne sit gloria vana: sed vult, ut gloriemur in nobis, ut sit gloria sana. Unde et subditur: 3. Dicite Deo, Quam terribilia sunt opera tua Domine! Unde terribilia? Quia caecitas ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . Magis ergo terreamini, quia videtis ramos naturales amputari. Judaei enim, qui per Patriarchas venerunt, de carne Abrahae nati sunt. Et quid ait Apostolus? Sed dicis, Fracti sunt rami, ut ego inserar: Bene. Propter incredulitatem fracti sunt: tu autem inquit fide stas. Noli altum sapere, sed time. Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet .
Abbreviated transcription (Latin):
diorum: si non potestis uͣborum. Nõ
enim u̾bis iubilatur si solus gaudẽ¬
tium sonitus redditur: quasi partu¬
rientis ⁊ parientis cordis. Iubilate in¬
quit. id: inuoce rei letieiam conei¬
pite: que u̾bis explicari non possit.
psalmũ dicite nomini eius: date
glam laudi eiꝰ. Ssalłe ẽ. organum
etiam assum̾e quod psalt̾ium dicit᷑:
&e pulsu atq oꝑe manuum uocib
concordare. Si gͦ uibilatis qd̃ d̾s au¬
diat ⁊ psallite etiam qd̵ homines
uideant ⁊audiant:s non nomini
uro. Cauete enim fac̾e iusticiã u̾rã
coram hominib: ut uideamini ab
eiᷤ. Quid est psalmum dicite : Expo¬
nit nob̃ eugłm ubi ait. Luceat lux
ura coram hominib. Qd̃ autemħ
subditur. date głam laudi eiꝰ. hoc
ibi manifestius declaratur. cũ sub¬
infertur: ut uidentes oꝑa ur̃a bo¬
na głificent patremur̃m qui in
cȩlis est. Ille laudi d̃i gl̾am clat: eu¬
ius bona uita cũ recta p̾dicatione

Expanded text:
diorum si non potestis verborum. Non diorum si non potestis verborum. Non enim verbum jubilatur, sed solus gaudentium sonitus redditur, quasi parturientis et parientis cordis. Jubilate, inquit, id est, in voce rei laetitiam concipite, quae verbis explicari non possit. Psalmum dicite nomini ejus: date gloriam laudi ejus. Psallere est organum etiam assumere, quod psalterium dicitur, et pulsu atque opere manuum vocibus concordare. Si ergo jubilatis, quod Deus audiat, psallite etiam quod homines videant, et audiant: sed non nomini vestro. Cavete enim facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Quid est psalmum dicite? Exponit nobis Evangelium, ubi ait: Luceat lux vestra coram hominibus . Quod autem hic subditur, Date gloriam laudi ejus, hoc ibi manifestius declaratur, cum subinfertur: Ut videntes opera vestra bona, glorificent patrem vestrum, qui in caelis est . Ille laudi Dei gloriam dat, cujus bona vita cum recta praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Int̾cia parte que incipit. bñ¬
dicite gentes. ammonet ut bñdicãt
gentes dñ suum. ꝓ tot & tantis sͥ
collatis bñficiis: tum qr ammas
amorte lib̾at. atq in bono ꝑseu̾a¬
re facit : tum quia post temptati¬
ones ⁊ ꝓbationes multas. inxtͣnũ
refrigerium ꝑducit: ubi semper
gaudeant. ce uota sua que hic ĩ¬
ceperunt. d̾o suo ibi ꝑfecte soluãt.
Inquarta parte ubi dr. Uenite au¬
dite. ꝓponit se ipsum in exemplũ.
p̃dicans bona que aĩe sue fecit
dñs: oẽ quia ad illum ore ⁊ corde
clamauit sine iniquitate. ꝓpt̾ea
exaudunnit d̾s ⁊ in quo nos hortat᷑
ut similit̾ faciamus: quatimis
ab ipso exaudiri. atq eius mĩam
sub uoce pͥmitiue eccłiȩ. sue cu¬
iuslibet ꝑfectinune dy¬
ubilate ddo omnis terra. id: de om̃it᷑ra
gentes conu̾se: iubilate do mentis
exultatione. Uidete quemadmodũ
dm̃detur uniisitas ecclȩ toto orbe dif¬
fus e: cum dicitur omnis tͣra. S qͥd¬
est uibilate: In uoce erumpite gau¬

Expanded text:
quae incipit, Benedicite, gentes  admonet, ut benedicant gentes Deum suum pro tot et tantis sibi collatis beneficiis: tum quia animas a morte liberat, atque in bono perseverare facit: tum quia post tentationes, et probationes multas, in aeternum refrigerium perducit, ubi semper gaudeant: et vota sua, 319 quae hic inceperunt, Deo suo ibi perfecte solvant. In quarta parte ubi dicitur, Venite, audite  proponit seipsum in exemplum, praedicans bona, quae animae suae fecit Dominus. Et quia ad illum ore et corde clamavit sine iniquitate, propterea exaudivit Deus. In quo nos hortatur, ut similiter faciamus: quatenus ab ipso exaudiri atque ejus miserisub voce primitivae Ecclesiae, sive cujuslibet perfecti nunc dubilate Deo omnis terra. Id est, de omni terra gentes conversae, jubilate Deo mentis exultatione. Videte, quemadmodum commendetur universitas Ecclesiae toto orbe diffusae, cum dicitur, Omnis terest, Jubilate? In voce erumpite gau
Abbreviated transcription (Latin):
Illi ipsi qui mnaridam sunt: conu̾¬
si cumeent antea amari influmi¬
ne ꝑtransibunt pede. flumen est
omnis mortalitas scłi. More enĩ flu¬
minis alia uenit ⁊ transit: alia tͣn¬
situra suecedit. Quid in terra nasci¬
tur &e mance : Om̃is qui natꝰ ÷: cedat
oportoe nascituro. Ergo omnis iste
ordo rerum labentium: quasi flu¬
uius est.In istum fluuium si se
mutit anima cupida. ꝑit. Quomͦ
gͦ transiet delectationes rerũ ꝑitu¬
rarum: Credat in xp̃m: ce illo du¬
ce influmine ꝑtransibit pede. Qd:
pede transire: Facile. tnͣsire. Nonque¬
rit equũ ut tnͣseat ⁊ non erigitur
superbia ad transeundum flum̃:
humilis transit. ⁊ cituis tnͣsit. Hoc
etiam uixta lit̾am ⁊ in ueti ppło do¬
minus fecit. s sieut apłs dic: om̃ia
infiga contingebant illis. & notan¬
dum quod non ait tnͣsibunt. s ꝑtuͦ¬
sibunt. In flumine enim pede trã¬
sire est: in hac mortalitate humilit᷑
⁊ simplicit᷑ uiuendo. ad celestia fes¬

Expanded text:
Illi ipsi qui in aridam sunt conveIlli ipsi qui in aridam sunt conversi, cum essent antea amari, In flumine pertransibunt pede. Flumen est omnis mortalitas seculi. More enim fluminis alia venit et transit, alia transitura succedit. Quid in terra nascitur, et manat? Omnis qui natus est, cedat 321 oportet nascituro. Ergo omnis iste ordo rerum labentium quasi fluvius est. In istum fluvium si se mittit anima cupida, perit. Quomodo ergo transiet delectationes rerum periturarum? Credat in Christum, et illo duce in flumine pertransibit pede. Quid est pede transire? Facile transire. Non quaerit equum, ut transeat. Non erigitur superbia ad transeundum flumen. Humilis transit, et citius transit. Hoc etiam juxta literam et in veteri populo Dominus fecit: sed sicut Apostolus dicit, omnia in figura contingebant illis . Et notandum quod non ait Transibunt, sed Pertransibunt. In flumine enim pede transire, est in hac mortalitate humiliter et simpliciter vivendo ad caelestia fes
Abbreviated transcription (Latin):
credite. & intelligite oꝑa que fe¬
eit dñs. qui est t̾ribilis inconsilus
suꝑ filios hominũ. Machinati st̃
filii hominum consilium ad eru¬
cifigendum xp̃m. erueifixus
excecauit crucifigentes. Uos ma¬
chinati estis consilia ꝑdendi: il¬
le excecandi ⁊ saluandi. Excecan¬
di suꝑbos: saluandi humiles. Ad
hoc aut̾ suꝑbos ipsos excecauit.
ut cecati humiliarentur: humi¬
liati confit̾entur. confessi illumi¬
narentur. Terribił gͦ in consiliis
suꝑ filios hominum. Ꝙ u̾e tͣri¬
bilis. Ecce enim cecitas ex parte
inisrł facta est. ecce iudei ͤqͣui¬
bus natus esł xp̃c foris st̃: ecce
gentes que contra uideam erãt.
Nxp̃o intus sunt. ꝓpt̾ea quid
fecit t̾rore consilii sui: Sequit᷑.
&e dicit. Qui conu̾tit mare in ari
falsitate. turbulentus tempestate:
seuiens fluctib ꝑsecutionũ. Mare
erat : in aridam conu̾sus ẽ. Modo
sitit aquã dulcem mundꝰ. quisal¬
sa plenus erat: unde & dicit alibi.
anima mea sicut terra sine aquatibi.

Expanded text:
intelligite opera quae fecit Dominus, qui est Terribilis in consiliis super filios hominum. Machinati sunt filii hominum consilium ad crucifigendum Christum . Crucifixus excaecavit crucifigentes. Vos machinati estis consilia perdendi, ille excaecandi et salvandi: excaecandi superbos, salvandi humiles. Ad hoc autem superbos ipsos excaecavit, ut caecati humiliarentur, humiliati confiterentur, confessi illuminarentur. Terribilis ergo in consiliis super filios hominum. Et vere terribilis. Ecce enim caecitas ex parte in Israel facta est. Ecce Judaei ex quibus natus est Christus, foris sunt. Ecce Gentes, quae contra Judaeam erant, in Christo intus sunt. Propterea quid fecit terrore consilii sui? sequitur et dicit: 6. Qui convertit mare in aridlsitate Ant. falsitate, turbulentus tempestate, saeviens fluctibus persecutionum. Mare erat, in aridam conversus est. Modo sitit aquam dulcem mundus, qui salsa plenus erat. Unde dicit alibi: Anima mea sicut terra sine aqua tibi .
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam d̾i ce dolere
iniquos homines oe impios uł
uiuiere in hac terra. uił plurimũ
tare. bonos laborare: malos su¬
ꝑbire. bonos humiliari. Atten¬
dentes talia in genere huma
et infirmi anum. quasi frustra
sint bour: quia d̾s auercit ut
aũtere uidetur oculos suos a
bonis oꝑib piorum ⁊ fidelium¬
et sinit augerimalos in his que
diligunt. Putantes gͦ infirmi
frustrase bẽne uiuere: mutant᷑

Expanded text:
patientiam, et dolere iniquos homines et impios vel vivere in hac terra, vel etiam plurimum tare, bonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Attendentes talia in genere humanet infirmi animi, quasi frustra sint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt. Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut
Abbreviated transcription (Latin):
re redeunt.agunt cursus suos.
distingunt diem et noctem. uol¬
tanta mala fiunt in terra. illis qͥe¬
tem incȩlo habentib: sic debent
sancti s si in cȩlo figantur corda
Nr̃a autem conu̾satio incelis est.
Quia gͦ sunt in suꝑnis. & de eisco¬
gitant. sicut scͥptum est ubi est
thesaurus tuus. ibiest oe cortuũ:
de ipsis cogitationib suꝑnorum
patientes fiunt. & quicquid in
terra committitur. sic non eurrat
donec ꝑagant itinera sua. quemad¬
modum non eurant luminaria
cȩli. quomodo exerceant dies ce

Expanded text:
s, distinguunt diem et noctem, voltanta mala fiunt in terra, illis quietem in coelo habentibussancti, sed si in coelo figantur corda «Nostra autem conversatio in coelis est» . Quia ergo sunt in supernis, et de supernis cogitant, sicut dictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati. Quarto die lumina¬
las in potestatem noctis. Quid
to cdie accepit psalmus titu¬
lum: in quo docetur pacien¬
tia adu̾sus felicitates maloꝵ.
⁊ labores bonorum. Paulus
dicit. Omnia facite sine mur¬
muratione ⁊disceptatione:
ut sitis in rep̾hensibiles ⁊ sin¬
ceres immaculati filu i. in
mecdio nationis praue ⁊ per¬
luminaria inmundo. uerbũ
uite continentes. Similitu

Expanded text:
a. Quarto die, luminalas in potestatem noctis : hoc to die accepit Psalmus titulum; in quo psalmo docetur patientia adversus felicitates malorum, et labores bonorum? Habesisto: «Omnia facite sine murmuratione et disceptatione; ut sitis irreprehensibiles, et sinceres, immaculati filii Dei in medio nationis tortuosae et perluminaria in mundo, verbum vitae
Abbreviated transcription (Latin):
bilem plagam que ẽ insepten¬
trione. Si homo uidex ẽẽt: mi¬
nus forsitan timer potuisset. S
qm̃ ds iudex ẽ. lam nullus cõtra

Expanded text:
bilem plagam, quae est in Septentrione. Si homo judex esset, minus fortassis timeri potuisset. Sed quoniam Deus judex est, jam nullus contra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Eum enim p̾dieabant:eus
contradicebatur. Affirmabant¬
enim mortuum surrexisse xͣ.
Quis hoc audiat: Quis hoeere¬
dat.ꝰ Noua res. S signa conse¬
quebantur: oe increibili rei fi¬
dem miracula faciebant. Con¬
tradicebatur ⁊ s contradictor ũ¬
cebatur: oe de contradictore fi¬
delis efficiebatur. Ibitam̃ mag¬
na flamina. Ibi mr̃es eybati de
pane lacͥmare: & potati in lacͥ¬
mis. s inm̃sura. Non amplius
qͣm pot̾ant ferre: ut post mẽ¬
suram lacͥmaꝵ. sequeretur co¬
mortuum : adorantes crucifixũ.¬

Expanded text:
ris. Eum enim praedicabant cui contradicebatur. Quem praedicabant? Mortuum resurrexisse Christum. Quis hoc audiat? quis hoc noverit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacrymarum sequeretur comortuum, adorantes crucifixu
Abbreviated transcription (Latin):
suecedentib &e decedentib mem¬
cunt: quedam modo clamant. qͦda
uͦ cũ ip̃i nos requieu̾imꝰ clamabt̃.¬
Caput autemnrm̃: ad dext̾am dĩ¬
patris int̾pellat ꝓnobis. Alia mẽ¬
bra recipit. alia flagellat. alia mũ-¬
dat. alia consolatur. aliaereat. A¬
lia uoeat: alla reuoeat. alia corri¬
git: alia redintegrat. Letifica ani¬
lum est iocunditas: amaritudi¬
ne plenus est mundus. Qm̃ ad te¬
ammonet membra sua: ut sur¬
sum cor habeant. uoluntas tua:¬

Expanded text:
decedentibus et succedentibus memcunt, quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabCaput autem nostrum ad dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, alia redintegrat. 6. tu es jucunditas: amaritudine plenus est mundus. Certedmonet membra sua ut sursum cor habeant. Audiant
Abbreviated transcription (Latin):
incorde.Multienm uacant
m̃bris: & tumultuantur con¬
scientia. Omnis quippe malꝰ.
sabbatum habere non potest.
Nusquam enim illiconscien¬
est gͦ. ut tu ipse si aliquid ꝓfe¬
cistr: dõ confitearis ex eo qd̃ ꝓ.¬
fecisti: quia nuinera ipsius
sunt non m̾ita tua. Hine inci¬
pies sabb̃m. non tibi tribuẽ¬
do quasi non acceꝑis quod
accepisti: neq exeusandote
a ipsa sunt tua. Quid autẽ¬

Expanded text:
Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiesest, ut tu ipse, si aliquid profecisti, Deo confitearis ex eo quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te a ipsa sunt tua. Pe