comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oboriri statũ. nͥ ut ex c̃trariis malis bone natu-¬
sitũ uł c̃trapositũ nominat᷑. Et fit pulcbra elo¬
cutio: ꝗdo nox c̃traria ꝓsꝑis ꝓferũt᷑. Ita iin.¬
hoĩs paruã rem demis: s tociꝰ corporis ingeris
feditatẽ. Ita ⁊ iumũsitate creaturȩ si extre¬
niũ uermiculũ natura malũ dixeris: uni¬
ũse creature ĩiuriã facis. Cuncta mala ꝑ pec¬
catũ pͥmihominis ꝓpoenas trãs lata ĩ uniuĩsũ
genꝰ humanũ. ł ĩ de q̃cũq uident᷑ mala.
partĩ nob seuiunt origine: p̃artĩ culpa. Ma
la dicũt multa ĩcreaturis ꝑ u̾si. ut ignẽ qꝙ
urit. ut ferrũ qr occidit: ut ferã qr mordet.
 cõmoda ipsoꝵ ñ intendens homo: accusat in
illis qđ s debet pociꝰ ĩputari. Cuiꝰ ꝓpeccato ista
effectas noxia: ꝙ̃ illi oĩ exparte fuerãt añ pec¬
catũ subiecta. Hrõ incio ñsua natura. nobis
malas ea q̃ nob nocent. Nã lux du̾sit bona.

Expanded text:
oboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae naturoboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae natursitum, vel contrapositum nominatur 133, et fit pulchra locutio, quando mox contraria positis proferuntur. Ita hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem. Ita et in universitate creaturae si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo nichil. ẽ. malũ: qr sinc dõ factũ ẽ. nichil.
Dĩ aut̃ malũ ñ fec̃. Non q alicubi aut aliꝗdo erat
malũ ũde fier.& diabolus malus: s qr uicium est.
dũ. esset ãgłis bonꝰ suꝑbiendo effectus. ẽ. malios.
Et idõ recte dr̃: ab eo ĩuẽtũ. ẽẽ. malũ. Nullã esst na-¬
turã mali: qr natura õĩs aut ĩ cõmutabilis ut ds
.ẽ: aut cõmutabilis ut creatura. ẽ. Malũ uͦ idõ
natura nulla. ẽ. q accedẽ do ĩbonã naturã. effi.¬
cit eã. uiciosã. d̾ dũ discedit. natura man&.:
propt̃ uolũtatẽ malã. ipsamala uolu̾tas testis
est nature bone: que ĩtãto testat᷑ eise bonã
ut illã dis̃ ꝓmalo ñrelĩquat ĩultã. Credit᷑ ab he.¬
reticis m̃tẽ adõ: iuicia adiabolo suisse creata.
Inde & ab ipsis due nature bona ⁊ mala putãt᷑ .
s uicia natura ñ st̃. Et dũ uere adiabolo sint :¬
ñtam̃ creata st̃. Quã ob causã ꝑmserit dĩ mali

Expanded text:
ideo nihil est malum, quia sine Deo factum est nihil, Deus autem malum non fecit. Non quia alicubi aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia vitio suo, dum esset angelus bonus, superbiendo effectus est malus; et ideo recte dicitur ab eo inventum malum. 2. Nullam esse naturam mali constest, aut commutabilis ut creatura est. Malum vero ideo natura nulla est, quia accedendo in bonam naturam efficit eam vitiosam, quod cum discedit, natura manet, propter voluntatem malam, ipsa voluntas mala testis est naturae bonae, quae in tantum testatur eam esse bonam, ut illam Deus pro malo non relinquat inultam. 4. Creditur ab haer. Sed vitium natura non est; et dum vere a diabolo sit, non tamen creatum est. 5. Quam ob causam permiserit Deus mali
Abbreviated transcription (Latin):
tiã p̾̃bet. Meliꝰ : c̾ferre: ꝗ legere.
C latio: decibilitatẽ fac̃. Nã ꝓposi¬
tis ĩ trogatioĩb. cunctatio rerũ ex¬
cludit᷑ : ⁊ sepe obiectionib latẽs ueri¬
tas ad ꝓbatur. Qd̃ enĩ obseurũ ÷ aut
dubiũ: c̃ferendo cito ꝓspicit᷑. Multũ¬
ꝓsunt : ĩ c̃latioẽ figurȩ. Resenĩ q̃
rerũ facile capiuntur.N ã sepe sub
specie aliqͣ spĩtales causas scripturȩ
aiuine insinuant:  nisi ꝑ aliqͣ eiudentẽ
ostensionẽ uix apparent occulta legis
misteria. Si c̃ solet ĩstruere conlatio:
ita c̃tentio destruit. Hȩc enĩ relicto
sensu ueritatis. lites generat : ⁊ipug¬
nado ũb etiã ĩclm̃ blasphemiã. Inde he¬
reses. i scisma: qͥb sub ũtit᷑ fides. utritas
corrũpit᷑ : scindit᷑ be aritas. Contẽtiosoꝵ
studiũ ñꝑueritate: s ꝓ apetitu laudis

Expanded text:
erre quam legere. Collacio facit docibilitatem. Nam propositis interrogacionibus cunctacio rerum excludetur; et sepe obieccionibus latens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicuprosunt in collatione figurae. Res enim quae rerum facile capiuntur. Nam saepe sub specie alia spirituales causas Scripturae divinae insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, rsensu veritatis lites generat et pugnando verbis eciam deo blasphemat. Inde hereses et scismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpitur, scinditur caritas et contumeliosorum studio n
Abbreviated transcription (Latin):
dia: tanto animꝰ arrogantie fastu ĩ¬
flatꝰ. maiori ĩtumescit iactantia.
Und̾ ibene psalmꝰ ait. Q ñ cognoui
litt̾aturã : ĩ tͦ ibo ĩpocentias dnĩ. Sĩ
pliciorib litt̾is: ñ ÷ ꝓponendꝰ fucꝰ¬

Expanded text:
dia, tanto animus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi litteraturam, introibo in potentias Domini . 10. Simplicioribus litteris
Abbreviated transcription (Latin):
retati cede nesciãt : ipsãq rectã doctͥnã¬
eiacare c̃tendant. In disputatione fi¬
deliũ cauenda ÷ ꝓpositionũ artificiosa
subtilitas: q̃ callidis obiectioĩb retia ten¬
dit. Ita enĩ u̾sutis ad sertionib pͣuoꝵ dis¬
tardior: frequenti tam̃ meditatione
acuit᷑. ac legendi assidutate colligit᷑.
Sepe ꝓlixa lectio: longitudinis causa.
memoriã legentis oblitterat. Qđsi bre¬
ussit sub motoq libro sententia retrac¬
tet ĩnanimo: tẽ sine labore legit᷑. ⁊ ea
q̃ lẽctas recolendo. memoria mitume
excedĩt᷑. Acceptabilior est se isib lec¬
tia tacita. ꝗ aꝑta. Ampliꝰ enĩ ĩcel¬
lectꝰ istruitur. quando uox legentis

Expanded text:
amque rectam doctrinaevacuare contendant. 300 6. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorum distardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinmemoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
cessarui ÷ iusto ĩ hac urta nuiciis tẽptari
⁊u̾bari flagello: itdũ uiciis pulsat᷑. S
uirtutib ñ suꝑbiat. dũ uͦ aut animi
aut carnis ⁊ olore ad terit᷑. amundi amo¬
re retͣhat᷑. Tẽptari aũ oportet iustũ.
s tẽpcatio̾e plage. ñtẽptatioẽ luxurie.
duriꝰ circa suos electos ĩ hac uita ds̃ agit.
ut dũ fortiorib flagelli stunił̃ feriũt᷑.
nulla gͣlectam̃ta p̃sentis iuitȩ delectẽt:¬

Expanded text:
in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
tor homo ñdebet : qr maximȩ ꝑ
hoc qd corripit᷑ em̃dat᷑. Unꝰ qͥsq
aũ tc̃ leuiꝰ portat qd̃ patit᷑. si sua dis¬
cusserit mala: ꝓqͥb illi ĩ fert᷑ retͥbutio
iusta. Discat ñmur rare qͥmale patit᷑.
etiã siignorat cur mala paciat᷑. Etꝑhoc
uidice pati qd sustinet: etiã sipipso qd̃
patit᷑ ignoret. ꝑ hoc iã iustificatur ꝑ qd̾
⁊ seipsũ accusat: ⁊ dĩ iusticiã laudat᷑.
Dũ exreb ꝓsꝑis utilia ustꝰ exẽpla p̃stat
hõib: necesse ÷ eũ iterũ ⁊ ad ũsitatib
tangi. qͣtinꝰ eiꝰ pacientia cõꝓbet᷑ : ut
denuo fortitud inis dociũta ex eo su¬
Qͥ passioĩb aie ĩsidiante adũsario cruciat᷑.
ñ idcirco se credat alrenari a xp̃o. qe talia
patit᷑ : s magis ꝓhoc dõ cõm̃dabilẽ se
eẽ. existimet. sidũ hec patit᷑ laudet dm̃
potiꝰ ñ accuset. Ad magnã utilitatẽ di¬
uino uidicio mens iusti diũsis passi

Expanded text:
or homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc judice pati quod sustinet, etiamsi pro quo patitur ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudexempla praestat hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo suQui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum haec patitur, laudet Deum potius, non accuset. 5. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ flagelli correptionẽ st̃ reꝓbi ĩhoc
mundo. dũq multa dãpnabilia cõ¬
misse uideant᷑. despecti tam̃ adõ:
nullo em̃dationis u̾bo feriuntur.
sius corrigitꝰ flagello qͥadõ diligit᷑ sipec¬
cauerit. dicente amos ꝓpħa. Tantũ mͦ

Expanded text:
extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit, di
Abbreviated transcription (Latin):
N tam̃ iuste mͣmurat: etiã qͥ nescit eur ua¬
pulat. Nã ds̃ idõ plerũq ĩtũ flagellat:
ned̃ iusticia suꝑbieĩ cadat. In hac uita dĩ
tanto magis studet ut parcat : ꝗtomagiᷤᷤ
expectãdo flagellat. S alios feriendo cor¬
rigit .: alioᷤ uͦ feriendo ĩt̃ficit. Feriendo
nãq corigit. Sqͥb dic. Ego qͦs amo: arguo
⁊ castigo. feriendo punit.qͥs ĩ corrigibilit᷑
dlĩquẽtes aspic̃. qͦsq ñiã subdisc̾plina ut fi¬
lios pat᷑. s districta dãpnatiõe uthostis ad¬
ꝑ cussite: castigatioe qruoͣli. &it̾ũ. ¶t da
ꝙas adme suꝑ c̃tͥtiõe tua : insanabiłs do¬
lor tuus. Unde unꝰ qͥsq festinet ⁊ timeat.
nesimul feriat᷑ uita eius cũ culpa. Flagel¬
lũ nãq tñc di luit culpã: aĩmutau̾it
uitã. Nã cuiꝰ mores ñmutat: actiones
ñ expiat. Oĩs diuina ꝑ cussio. aut purgatioͦ

Expanded text:
n tamen juste murmurat, etiam qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios feriendo corrigit, alios vero feriendo interficit. Feriendo namque corrigit de quibus dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Feriendo perimit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit, quosque non jam sub disciplina, ut filios pater, sed districta damnatione, ut hostes adpercussit te castigatione crudelias ad me super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde unusquisque festinet, et timeat ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, actiones non expiat. 7. Omnis divina percussio aut purgatio
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ bonos hic ꝑ afflictionẽ iudicat: ul¬
lic remunerat ꝑmiserationẽ. Et ma¬
los hic remunerat ꝑ tẽporalẽ clem̃nã :
ullic punit ꝑ et̾nã iusticiã. In hac
uita malor: ⁊ bonoꝵ dolor tranqͥllus.
Nã iniquꝰ pꝰmortẽ ducit᷑ cruci¬
andꝰ: iustꝰ uero dormit pꝰlaborẽ se¬
curꝰ. Nõ tantũ d̾ corporalib passionib.
s etiã despiratalib oportet ĩtelligi.

Expanded text:
Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝓpͥo uoto corrigi: ad u̾sitatũ tangit
stimuł. Quos dã etiã p̃sciens multũ pec¬
care posse: ĩsalutẽ flagellat eos cor¬
poris ĩfirmitate nepeccent: ut eis uti¬
uꝰ sit frangi langorib ad salutẽ. qͣma
Inere ĩ columeꝰ¬
cipit᷑ : sic̃. ẽ. illud. Hisitanos ĩsalutari tuo.
Inmalũ uͦ : iuxta illud. ĩ tẽpore uisitati¬
onis tuȩ ꝑibut. Trib excausis : ĩfirmita¬
tes accidũt corporis. Id÷ expeccato. ⁊ ex
tẽptatiõẽ : ⁊ ex ĩtẽꝑantie passione. S hui
tantũ nouissime. humana potest medi¬
cina suecurrere: illis uͦ sala pietas diui
rẽ salutis. ĩ licitis sordident᷑ cupiditatũ
i luxuriȩ desidiis. Duricia q̃ m̃tẽ p̃mit
necsentit᷑ : utilit̾ mutat᷑ ĩ carne. ut sen¬
ciat᷑ atq ĩtellecta em̃d̾t᷑. Nlã citiꝰ uul
flagellũ errances citiꝰ corrigũtur. hoc
qͥppe ĩdicat̃ ĩpauli ocłis scame ĩsid̾litatis:
q̃dũ mutates ꝑ ĩcrepationẽ ĩ ocłiscarnis:¬

Expanded text:
le proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis; quosdam etiam praesciens multum peccare posse in salutem, flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem, quam manere incolumecipitur, sicut est illud: Visita nos in salutari tuo . In malum vero, juxta illud: In tempore visitationis suae peribunt . 4. Tribus ex causis infirmitates accidunt corporis, id est, ex peccato, ex tentatione, et ex intemperantiae passione; sed huic tantum 265 novissimae humana potest medicina succurrere, illis vero sola pietas divinrem salutis illicitis sordidentur cupiditatum, et luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem premit, nec sentitur, utiliter mutatur in carne, ut sentiatur atque intellecta emendetur. Nam citius vulnflagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutat
Abbreviated transcription (Latin):
poena. p̃senti scilicet ⁊ fut̾a. Qlb dã se¬
creto dĩ iuidicio hic males illic bene
scilicet utdũ hic castigati corrigũt.
abet̃na dãpnatiõe lib̾ent᷑. Qͥb dã uͦ hic
bene ÷ illic male: sic̃ diutti illi accidit.
qͥhic potentiȩ claritate c̾spiciuis. p̾mor¬
tẽ gehẽnẽ icendus tͣdit᷑ cruciandꝰ. Por¬

Expanded text:
poena, praesenti scilicet et futura. 10. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet, ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruciandus . Por
Abbreviated transcription (Latin):
Una qͣꝑcutimꝰ carne ut em̃dem᷑:
altera qͥ uulneram᷑ c̃scientia exbcarita¬
te. ut dm̃ ardentiꝰ diligamꝰ. Qemino
more ds̃ respicit : uł adueniã ł ad iun¬
dictã. Adueniã : sic̃ petrũ. Ad iundictã
sic̃ facta sodomoꝵ sedescensurũ ⁊ uisurũ
cestat᷑. Trimoda ratioẽ dĩ qͦs uoluerit
ꝑ er ut: id ÷ ad dapnationẽ repbos. ad pur¬
garionẽ qͦs errare uidet electos. ad ꝓpa¬
gandã meritoꝵ głam iusto. Primo nãq

Expanded text:
cutimur carne, ut emendemur. Altera, qua vulneramur conscientia ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. 2. Gemino more Deus respicit vel ad veniam, vel ad vindictam. Ad veniam, sicut Petrum . Ad vindictam, sicut dum facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur . 3. Trimoda ratione Deus quos voluerit percutit, id est: ad damnationem 261 reprobos, ad purgationem quos errare videt electos, ad propagandam meritorum gloriam justos. Primo namque
Abbreviated transcription (Latin):
tͥͣ ꝑcussi filios ur̃os: disciplinã ñ rece¬
utrũ ꝓ oĩb suis peccatis p̃sentia pa¬
ciat᷑ flagella : an ꝓ uno t antũro
noscit q̃sit ciũpa illa ꝓ qua meruit
eiꝰ modi pati supplicia: ⁊⁊ ꝓipso ãbiguo.
maximo ĩ merore ũsatur. Quã uis
flagella p̾sentia uistũ apeccatis ab¬
soluant: adhuc tñ sub metu uindicte

Expanded text:
linam non receutrum pro omnibus suis peccatis praesentia patiatur flagella, an pro uno tantum, et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit ejusmodi pati supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. 13. Quamvis flagella praesentia justum a peccatis abs
Abbreviated transcription (Latin):
ra ad alterã ꝑcutĩtur: uirtute ꝰ desig¬
nantur scõꝵ. mutuo se se affectu ꝓuocã.¬
tiũ: atq alt̾no exẽplo inuicẽ se se erudi.¬
entiũ. M unera graciarũ abio ita : alio uͦ
donãtur illa: nec dat᷑ ita habe iou. ut
tia antecedt̃ dĩ repentina p̃ueniente
sint conu̾siõe poftremi: subbito esfici¬
untur iurtutis culmine pͥmi. Dũ qͥsq
aliqđ doñ accipit: ñ appetat ãpliꝰ quã
qd meruit: ne dũ alteriꝰ m̃bri officiũ
arripere tẽptat. id qđ meruit ꝑdati
Conturbat enĩ corꝑis hordinẽ totũ: qui
ñ suo cõdẽptꝰ officio. subripit alienũ. Q il¬

Expanded text:
ra ad alteram percutiuntur , virtutes desigra ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut tia antecedunt, Dei repentina praeventi  subito efficiantur virtutis culmine primi. Dum quisque aliquod bonum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio, subripit alienum.
Abbreviated transcription (Latin):
rito. ut salueris meo auicilio. homi¬
nis meritũ suꝑna gr̃a .ñ. uetuat in¬
uenit s postꝗ uenerit fac̃. Atq adindignã
mentẽ ueniens dĩ. fac̃ in ea meritũ qd̃remu¬
nera : qui solũ inuenerat qđ puniroe: Quid
enĩ ex se illelatro meruit qui defraudi.
bus crucẽ ascendit. de cruce paradisũ ad iit.
Reus quidẽ ille. ⁊ fr̃no sanguine uenit cru.¬
entus: ẜ diuina gr̃a incruce mutat᷑. Scien¬
dũ qã unr̃a sit iusticia in his que recte
agimꝰ : idĩ grã eo qđ eã meream. Hec enĩ
idantis dei: ⁊ accipientis ÷ hominis. Siẽ
⁊ panẽ nr̃m dicimꝰ: quẽ tam̃ adõ acciꝑe
postulamꝰ. Spiritalis gr̃a nom̃b distri¬
buitur. s tantũ modo electis donat᷑. Non
enĩ omiũ. ẽ. ñdes. Quã licae ⁊ plurimi sus
sione donoꝵ di̾si ꝑcipiũt diu̾sa munera
non tam̃ conce dñtur uniomĩa : ut sit ꝓhu.
militatis studio. qd alt̾ admiret᷑ in altero.
Nam qđ̃ inezechiele animaliũ ale ad alte¬

Expanded text:
salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscsione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae alte
Abbreviated transcription (Latin):
dona gauclemꝰ: que nos ab eo ꝑcepisse
cognosomꝰ. Hã qd sapientes uimꝰ qđ
aiuites. qd potentes existimꝰ: ñ alteri
s: pociꝰ diuino munere sumꝰ. tamͦ
dm̃ ñpenideat dedisse. ⁊ nobis ãccepis.¬
se sit utile. Auferre d̃s dr̃ homini:
don aliqdͣ ꝗđ homo ñ habuit. id̃
qd accipere ñmeruit. Sic ⁊ obdurare
s ñ auferendo eã. quã sibi iꝑse nutri¬
uit. Non alit̃ iobaecare drͣ quosdã
ds : non ut mneis eandẽ ipsececitate m
faciat. s qd peoꝵ inutilib meritis.
cecitatẽ eoꝵ ab ẽis ipse ñ auferat. Ple¬
risq dĩ dõna dãntur: ꝑ seuerantia uͦ
doni ñdat᷑. Et inde qd quidã prĩcipia
habent conu̾sionis bona: stne uͦ malo
clanduntur. Clecti uͦ accipũt ⁊ conu̾sionis

Expanded text:
donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt et conversionis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli fide atq oꝑib sc̃is udeant᷑
karitatis. quis quisq recte credat: ad
beatitudinẽ ꝑuenire ñ potest. Quia tan¬
ta. ẽ. Karitatis uirtꝰ: ut etiã ꝓpħtia &e
martiriũ sine illa nichil. ẽe̾. credat᷑
N ulłũ p̃miñkaritate pensat᷑. Karitas enũ

Expanded text:
nnulli fide atque operibus sanctis videantur charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum p
Abbreviated transcription (Latin):
uolutati. Non enĩ poterit. e̾ẽi imuseli:
qd̃ iusto cõplacis. iudici. Omĩs sapiencia:
i scientia opinatione cõfistit. Mlelior :
aut̃ exscientia ueniens: quã exopinatio¬
ne sentẽcia. Ram illa uera ÷: ĩstadubia.
Adma ioris culpe cumulũ ꝑtincee i scire
que quã qđ sequi debeat: isequi nolle
qđ sciat. Unde ⁊dns. sermis inqͥt sciens
uolũtatẽ dñi sui iñfaciens: digne pla¬
gis uapulabit multis. Et iacobus. Scienti
plicitatr̃ cũ ignauia uocari stułtiriã.

Expanded text:
oluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti plicitat
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu m̃tis conspicimꝰ id. ẽ dm̃i. Sine
fide: nemo potest placere dõ. Om̃e enĩ
Q ñ. ẽ. ex fide: peccatũ .ẽ. Fides nequa¬
quã ui extorquetur: s racione atq
e emplis suadetur. Quib aut exi¬

Expanded text:
intellectu mentis conspicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est . 4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur. A quibus autem exi
Abbreviated transcription (Latin):
ter hominẽ amundando &e carnili ama¬
re. Qui dei p̃cepta contepnit. dm̃
non diligit. Heq enĩ rege diligimus.
si odio seges eiꝰ habemꝰ. Tenenda est cũ
scĩs uiris unitas kar itatis: & quanto
se quisq subtrahit mũdo. tanco opusie
ut se ad soci& bonoꝵ consortio. karitas
indilectione dĩ iꝑxinuconscat. Seruat
insẽ dilectionẽ dei qui aliaritate ñama¬
dit᷑ ꝓximii. Qui afrat̾na societade secer¬
nitur: adiuine karitatisꝰ paracipationt
priuatur. Hec poterit deũ diligeres
qui noseit᷑ in ꝑximi dileccionẽ. eria

Expanded text:
 hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto se quisque mundo, tanto opus est ut se associet honorum consortio. 7. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fratnitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione erra
Abbreviated transcription (Latin):
dissentiũt. Multi quoq fidẽ xp̃i ex
corde ñ amãt: s bumano terrore eandẽ
pħir̃ pocrisin tenere se simulãt. Et qui ẽe.
ñ posit̃ aꝑte mali: ꝑterroiẽ ficte boni
noscuntur. Amatores mũdi pugnãt ali.¬
quando ꝓside: ⁊ alii quidẽ ꝓficiut̃i lpsi

Expanded text:
dissentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Incorde respic̃ deus fidẽ. ubi se ñposst̃ homi¬
nes excusare: qui ore simulãt ueritatis¬
pfessionẽ. ⁊ corde retẽptãt erroris ĩpietatẽ:
iẽ nichil ꝓfic̃ fides que irrore tenetur :¬
& corde non credit᷑. Ita nichil ꝓfutura fi¬
des que corde tenetur. siore nꝓferatur.
De tali enĩ fide: ꝓpħa ita quosdam obiuir.¬
gat dicens. Et ꝑiit sides: ab lata. ẽ. de ore
eorũ. fides enĩ que corde credit᷑ confessi¬
one oris adsalutẽ ꝓfertur. Uacuã. c̾r̾ sinẽ
oꝑib fidẽ : ⁊ frustra sibi desola fide blan:¬
ditur. qui bonis oꝑib ñternatur. Qui crucẽ
portat: deb& mũdo unori. Nã ferre
erucẽ : mortificare seipsũ. ẽ. ferre ⁊ñ mo.
riĩ simulatio hypocritarũ. ẽ. Qui ꝑ fidẽ
cognitionẽ dĩ habent. & oꝑib obscurãt᷑.
exẽplũ balaam sequutur. qui cadensoꝑe.
aꝑtos ocłos habuit ꝑ contẽplationis
fidem. Car nales fidem non pro uirtute
anuni: si ꝓcõmodo querere dẽꝑali. W̾de

Expanded text:
In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatprofessionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de sola fide 193 blanditur, qui bonis operibus non ornatur. 9. Qui crucem portat debet et mundo mori. Nam ferre crucem, et mori, mortificare seipsum est; ferre, et non mori, simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere temporali. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
entiã. Utile .ẽ. multascire: ⁊ recte iuue¬
uiuendi scudium. quã mułtasciendi se.¬
qͣm᷑. Non ꝑtinere adbeatitudunẽ conse¬
quendã scientiã rerũ: nec. e̾e. beatũ.
multa scire. sce. magnũ heate uniere:
Nichil ꝓdesse omnẽ scire prudentiã euis¬
norastia dĩ: uuchil obesse scientib dm̃ ig.¬
norantiã mũdi. Perfecte aut̃ seit: qui dm̃¬
ctu quã siꝑsimplicitatẽ aliquã deelemtis
indigne sentiat: dũ mͦ de dõ uera ꝓnũer¬
et.ħã quãuis de incorꝑeis corꝑeisq natir¬
r as nequeat quisꝗ disputare beatu i
tam̃ iłlum fac̃ uita recta aifide. defide

Expanded text:
est multa scire et recte vivevivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem scit, qui cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fide
Abbreviated transcription (Latin):
die oꝑe. Hulliis sapientiã dĩ plene reci¬
pit: nisi qui se ab onĩ absita here actioñ
cura contẽdit. nde iscriptũ :. Sapi.¬
entiã scribe intẽꝑe ocũ: ⁊ qui minora¬
tur actu ipse ꝑcipi& eam. Non parue
intelligenue ars: puenisse: qui scit
negamꝰ. Int̾clũ : quedã nescire conuenit. Nul¬
lus aut̃ inculpa maior ÷: quã ille qui dm̃ nes¬
cit. Inuestigationẽ ueri multoꝵ. ẽ. querere:
s pancoꝵ . ẽ. inuenire. Ea aut̃ que supra homi-¬
nis intelligentiã st̃: scrutanda ñ sunt. Inic¬
quid̃ supͣ hominis indellectũ. ẽr quer endũ
non ẽ. Consilio aut̃ diuino sernãdũ. ẽ: tt¬

Expanded text:
tiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit negamus. 6. Interdum quaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reserva
Abbreviated transcription (Latin):
eñ inta uitalis. ł Iã ista uita mortał ẽ MIori
oportet hominẽ incarne mũdo: nemoriat᷑ on
siscd̾m sc̃im moriens. insolo dõ iuiuere delec¬
tet᷑. demorauitȩ isciꝰ ted̃ĩ patit᷑ iustꝰ. eo ꝗd
adaesideratã patͥam tande ꝑueniat. pe¬

Expanded text:
 immortalis, nam ista vita mortalis est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriatur in secundum saeculum moriens, in solo Deo vivere delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde
Abbreviated transcription (Latin):
peccabis. Uẽturi ex tꝰ ignorãcia incerta :
idũmori ͥsq non existimat. tollit᷑. Unde
inꝰꝗͥsq festina. ne ĩ iniqͥtatib suis rapiat᷑:
simulq fimat᷑ uita cũ culpa. ¶ã incrutor
lublis ꝑos qͦs iiuẽtes accendit ad uicia:
subito morientes ꝑtͣhere nitit᷑ d corm̃ta.

Expanded text:
. 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta.
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ diligit ds̃. Metuendũ : itaq ne pauꝑ
aut cũtedio nr̃o oblata suscipiat: aut ne om̃i.¬
no p̃t̃ missus merẽs tristisq recedat. Derapiniᷤᷤ
alienis elemosinã facere non : officnũ misera.¬
tionis: s emolum̃tũ sceleris. Unde ⁊ salomon
Iui offert inqͥd sacͥficiũ derapina pauꝑum:
tãꝗ siqͥs uictim& filiũ incõspectu patͥs sui. Iui
enim iniuste tollit: ite ñꝗ discribuit. Nec

Expanded text:
torem diligit Deus . Metuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . Qui enim injuste t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ lugenti asseetũ conpassionis. ⁊ consolationis
imptiti aut inqͥb lib& necessitatib consiliũ
adhib&. e lemosinã ꝓcul dubio facit. Nam ⁊
indigentẽ simul&. extoto illi corde cõmise¬
rãdñ oportet. Et lic& ille fortasse falsã indi¬
gentis speciẽ p̃ferat: is tam̃ qͥ simplieit̃ in ꝑ¬
egẽs. millus tam̃ unde tͥbuat indigenti ex¬
cusationẽ inopie potest p̃tendere. ꝗͥndo exp̃¬
cepto etiã salnatoris. calicẽ aque frigidȩ p̃cipia¬
mur indigenti p̃b̃e. Nã sialuid nonhabende᷑
id ipsũ benigne tribuamꝰ: mercedẽ ꝓcud dubio
ñ admittmꝰ. Ceterũ si ampliꝰ possumꝰ iegesta.¬
tẽ suulãdo minꝰ largim᷑ : none gente s dm̃
fallimꝰ. cui conscienciam nr̃am abscond̾e ñpossum.
ue st̃ elemosine. Una corꝑalis. egenti dare qͥd qͥd
potueris: Altera spĩtalis. dimittere aquo lesus
extiteris. Harũ pͥma adhibenda. ẽ. miseris. scd̾a

Expanded text:
assionis et consolationis impertit, aut in quibusdam necessitatibus consilium adhibet, 358 eleemosynam procul dubio facit. Nam etindigentem se simulet, ex toto illi corde commisereri oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem praeferat, is tamen qui simpliciter impeegens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere. Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittamus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. Duae sunt eleemosynae, una corporalis, egenti dare quidquid potueris, altera spiritalis, dimittere a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda miseris, secunda
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ intencione ab uno quoq largit᷑: talit̾ &
apd̾ dm̃ recipit᷑. Iui gͦ hic debono laudem
p̃sẽcẽ appetit: spẽ ꝑdit. ⁊ głam mercedis in
futuro ñ recipiet. dũ enĩ causa iact ancie pauꝑ
pascit᷑ : etiã ipsũ miscd̾ie opꝰ inpeccatũ u̾titur. In¬

Expanded text:
enim intentione ab unoquoque largitur, taliter et apud Deum recipitur. Qui ergo de bono laudem praesentem appetit, spem perdit et gloriam mercedis in futuro non recipit. 9. Dum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Iui hic miscd̾eã non inꝑtit. illic pietatis fruc¬
tũ non inuenia : exẽplo ardentis diuitis: qͥ m in¬
fernĩ teniussima pecere conpulsus ÷: qͥhic tenu¬
issma negͣre studuit. Ind recͥbui subtiliꝰ. qͥd dis¬
tricaꝰ poterat  Guttã aque ardens pecit̃ qͥ
micas panis negaint. Sero diues ocdos aꝑuit:

Expanded text:
. Qui hic misericordiam non impertit, illic pietatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiit, qui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sitiui ⁊ dedistis mͥ bib̃e. Hospes erã: ⁊ collegistisme
Hudus: ioꝑuistis me. Iuib etiã. bene ꝓmitat᷑
dicendo. Uenite benedicti patris mer: ꝑcipite pa.¬
ratũ uob regnũ. His aut̃ quos nulla precedentia
elemosinarum facta sequnt᷑ et̃n uidicis uoce sic

Expanded text:
ollegistis me; nudus, et cooperuistis me . » Quibus etiam bene promittit dicens: « Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum . » His autem quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic
Abbreviated transcription (Latin):
cias adõ c̃cessas ñ ĩreb salutarib
s ĩusib pͣius utunt᷑. Hlesciũt enĩ ĩꝑti¬
re ꝑ auꝑib: oppssis sub uenire dspiciũt.
⁊ inde magis augẽt dlicta. unde redi¬
m̾e debuer̃ Hoc habet tantã bonũ
possessio p̃sentiũ rerũ: suitã resiciat
miseroꝵ. Propt̃ hoc: teptatio mundilu¬
eru. t antoq maiora supplicia ĩfuturã da¬
bt̃ ꝗnto upsa maioras. Potentes enĩ: po
tent᷑ tor m̃ta pacient᷑. Terrena oĩa ser¬
uando amittimꝰ: largiendo seruamꝰ.
Patmoniũ enĩ retentũ perit: manet
aũ erogatũ. diu enĩ cũreb nris dupare
ñ possumꝰ. qr aut nos illas moriendo dese
usus. alii dreb mundanis ꝑ eũt qͦscupidiꝰ
rapuĩt. alii uͦ saluant᷑. dũĩeoꝵ pulcritudi¬
ne c̃ditoris pucherrimã ꝓuidentiã lau¬

Expanded text:
utaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impertire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt; et inde magis augent delicta unde redimere debuerunt. 2. Hoc habet tantum bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; praeter hoc tentatio est mundi lucrum; tantoque majora supplicia in futurum dabunt, quanto et ipsa majora enter tormenta patientur . 3. Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim retentum perit, manet autem erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserusus alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt; alii vero salvantur, dum in eorum pulchritudine conditoris pulcherrimam providentiam lau
Abbreviated transcription (Latin):
&. añ sũptib mopũ adqͥrere fanores potentũ.
Arentis t̾re aquã tolleres ⁊stumina que non
ꝓdiga non adutilitatẽ s adelationẽ esfũdi¬
tur comparata hipocritis qͥ nõ adedificatio¬
ñe docent audientiũ. s ad sue głe exage¬
randũ eoturnũ. Rep̃hensibilis ÷ suꝑfiua
non delir. ẽẽ ꝓdigus  s discretus. Larg
niem̃ deboe qntũ opertet: ut tenendo m¬
aN tU enĩ inhac uita: licitũ ÷¬
oꝑari bonũ. Illic nãq noniã opatio expecto

Expanded text:
potentum; arenti terrae aquam tollere, et flumina, quae non prodiga, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur: comparata hypocritis, qui non ad aedificationem docent audientium sed ad suae gloriae exaggerandum cothurnum. 20. Reprehensibilis est superflua non debet esse prodigus, sed discretus; largiri enim debet quantum oportet, ut, tenendo mTantum enim in hac vita est licitum operari bonum; illic namque non
Abbreviated transcription (Latin):
ones oꝑib pͣius ꝑficiũt. Bene mala utun¬
t᷑ : qui luririã carnis coniuigali honeftate
restringunt. S sic̃ mllũ bene utiboñ ÷:
sic boñ bene uti meliꝰ. ẽ. Et sic̃ boñ male uti
malũ ⁊: sic ⁊ malũ male uti pessimũ. ẽ. Lx¬

Expanded text:
ficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
flagella cineris ꝑpendam mor¬
tis sentẽciã. adquã peccato ꝑuenimꝰ
enitencie aut̃ remediũ: eccła catho:¬
lica inspe indulggencie fident᷑ alligat
exercendũ: ⁊ post uñ baꝑtismi sacra¬
m̃tũ. qd̾ insingulari tracditione cõm̃:¬
datũ. sollicitudine ꝓhib& itetandũ.
medicinali remedio penitẽ cie sub:¬
rogat adium̃tũ. Cuius remedio ege¬
re se cuncti agnoscere debent ꝓtotidr¬
anis humanȩ fragilitatis excessib: sine qͥb
tiħ ac uaita. ẽẽ. ñ posiumꝰ. Hoꝵ añ taxat digni
tate seruata: ita ut sac̾dotib ileuitis dĩ
tãtũ testificata. Ceterũ uͦ ad stante corã
dõ: sollemnit̃ sac̾dote: ut hoc agat frue¬
tuosa confessio qd̾ temerariꝰ appetit᷑:
aut ignorantie notat᷑ contraxisse neglec¬
tus. Ut sic̃ inbaptismo om̃s iniqͥtates reiꝰ¬
nitti uł ꝑmartiriũ nullipeccatu eredemꝰ
mputari: ita penitentie cõpunetine¬

Expanded text:
avillam cineris perpendamus mortis sententiam, ad quam peccando pervenimus. Poenitentiae autem remedium Ecclesia catholica in spe indulgentiae fideliter alligat exercendum, et post unum baptismi sacramentum, quod singulari traditione commendatum, sollicite prohibet iterandum, medicinali remedio poenitentiae subrogat adjumentum, cujus remedio egere se cuncti agnoscere debent, pro quotidianis humanae fragilitatis excessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus, hoitis, Deo tantum teste, fiat; a caeteris vero, antestante coram Deo solemniter sacerdote, ut hoc tegat fructuosa confessio quod temerarius appetitus aut ignorantiae notatur contraxisse neglectus. Ut sicut in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martyrium nulli peccata credimus imputari, ita per poen
Abbreviated transcription (Latin):
nouit xp̃s: s in enãgłio dicere iscire
se ñ nescire s nolle indicare. De domo dñi
sic̃ scriptũ : incipit iudiciũ. ꝗndo electi
id ÷ dom dĩ. hic ꝑflagella uidicant᷑: inpii
uͦ illic ad dapnationẽ uidicandi st̃. Unde
⁊ sequit᷑. Si aut̃ pͥmũ requirat᷑ a nobis. qͥs¬

Expanded text:
istus, sed in Evangelio dicere et scire se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequit
Abbreviated transcription (Latin):
spena ꝗͣ anima cruciatur ⁊ mortificat᷑
caro. Hii uͦ qui penitẽciã eger̃ ꝓinde
capillos. ibarbã nutrͥut̃. ut demõftrẽt ha¬
bunclãciã crimiñ quib caput peccatoris
guat᷑. Capilli em̃ ꝓuiciĩs accipiũtur.

Expanded text:
sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poenitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, unde monstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitiis accipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
mines recedentes adõ. malisq factis
offendentes creatorẽ: inpuluere̾ unde
sũptist̃ redier. bene gͦ ineilicio. ⁊ inci¬
nere penitens deplorat peccatũ: qr
incilicio asꝑitas ⁊ cõpunetio peccatoꝵ
incinere aut̃ pulus ostenditur mortu¬
orũ. Et iacireo mutroq penitenciã
agimꝰ: ut impunctione cilicii agnoᷤ.¬

Expanded text:
mines recedentes a Deo, malisque factis offendentes Creatorem, in pulverem, unde facti sunt, redierunt. Bene ergo in cilicio et cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas et compunctio peccatorum; in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco in utroque poenitentiam agimus, ut in compunctione cilicii agno
Abbreviated transcription (Latin):
inqua manat sons in ablucione peccatoꝵ. He.¬
retici aut̃ id solũ imaginaria ostentacione
faciũt: idõq illis baptismũ ñ ad remissionẽ
peccatoꝵ. s ad suplicũ testimoniũ datur
nuꝑ nati infantuli penas : si renouatiper.
lanachrũ nõ fuerĩt. łroinde cũ causa nuꝑ
natus dãpnat᷑ in fans siñ regenerat᷑. qr origi¬
nis noxietate ꝑimit᷑. Cur par uuli peccato
originali carentes ꝑbaptismũ ⁊ necdũ ꝓpͥũ
habentes delictũ. ab estu poenisq ceteris la
p̃senti homines liberarent᷑ ꝑbaptismũ: ipsũ
putarent baptismm p̃miñ. ñ illud et̃nũ.
Ergo soluto reatu peccati: man& dam̃ quedã
tẽꝑ alis poena. ut illa uita feruẽtiꝰ requirat᷑.
que erit apęnis omĩb aliena. ⁊ ullus negat
fideliũ etiã pꝰpaptismũ qͦ peccata delent.
cotidie ꝗdin inisto scło sumꝰ: ad dm̃ nos aebe
nexdignitate eccłe uiuunt s fidem quãuer
bo tenẽt oꝑib destrunt. de ipsis legitur

Expanded text:
in qua manat fons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. novati per lavacrum non fuerint. Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, quia originis noxietate perimitur. 3. Cur parvuli peccato originali carentes per baptismum, et necdum proprium habentes delictum, a bestiis poenisque caeteris lapraesenti homines liberarentur per baptismum, ipsum putarent baptimi praemium, non illud aeternum. Ergo, soluto reatu peccati, manet tamen quaedam temporalis poena, ut illa vita ferventius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena. 4. Nullus negat fidelium etiam post baptismum quo peccata delentur, quotidie, quandiu in isto saeculo sumus, ad Deum nos debere non ex dignitate Ecclesiae vivunt, sed fidem, quam 177 verbo tenent, operibus destruunt, de ipsis legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ iob pͥm exhibuit: ꝗndo
post funera uł flagella adhuc insu
redargucione etiã incilicio ⁊ cinere la-¬
menta penitudinis sũpsit dicens. Id circo
ago penitẽciã: in fauilla ⁊ cinere. Post
hunc ddd nobis penitẽcie magisteriũ p̃bu.¬
it ꝗndo gͣui uulnere Lapsus. dũ audiss a
ꝓpħa peccatũ suũ.⁊ cõfestĩ penituit ⁊
culpã suã penitẽcie cõfessione sanauit.¬

Expanded text:
exemplum Job primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sua redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit
Abbreviated transcription (Latin):
trariꝰ. aequo st̃ qui uidicant᷑ iꝑeunt.
Quar iꝰ ordo eorn qui nuidicant᷑. ireg¬
at. opponit᷑ illi contrario ordini.
de quo illistqui ñ undicant ᷑ ipunt̃.
flam ma. lusta uicissitudine: ut qui m̃te trac¬
tauer̃ qđ ꝑficerent corꝑe. sinul animo
puniantur &: corꝑe.Ignẽ gehẽne aa aliqͥd
lum̃ hab̾e : ad aliquid ñ hab̾e. Hoc est hab̾e
lum̃ ad dãpnationẽ ut uideat ĩpii unde
doleant: ⁊ ñ hab̾e ad consolacionẽ. ne uide¬
ant unde gaudeant. Apta fit cõparatio
de camino triũ pueroꝵ. ad exẽplũ ignis
gehenne. Nã ucut ille ignis narsit adcriũ
yueroꝵ suppliciũ. ⁊ arfit ad conburẽ da
ligamina iunculoꝵ: ita ignis gehenne
⁊ lucebit miseris ad augm̃tũ pęnaru
ut indeant unde doleant: ⁊ non lucebit
ad cõsolationẽ neuideant unde gaudeãt.
nt̃ huiꝰ uitȩ i future infelicitatis mise.¬
riã multa discrecio. ẽ. Illic enĩ imise

Expanded text:
trarius de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt. flamma juxta vicissitudinem, ut qui mente tractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. 2. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere; hoc est, habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant; et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. 3. Apta fit comparatio de camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum, ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. 4. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discre
Abbreviated transcription (Latin):
in martires di abolus ĩa exercuerit mag¬
nã crudelitatẽ etiã ligatꝰ: crudelior tam̃
dus. Nam sitãta ligatus facere potint. quta
solutꝰ faci&:ͦ Quãto ꝓpinquiꝰ fine mundi
diabolus uid& : tanto crudeliꝰ ꝑseciiciones
exerc&e: Ut qr se continno aãpnãdũ conspic̃.
socios multiplica: cũ quib gehenne ignib
addicatur. Qnãto brene tẽpus uid& sibi
restare diabolus ut dãpnet᷑ : tanto ĩmagna
ꝑsecutionis ira mouet᷑. diuina iusticia ꝑmit.¬
tente : ut glorificent᷑ uisti sordidẽtur unqͥ¬
uit diabolo durior crescat dãpnationis
ñꝑfectio. lunc aut̃ erit plentudopa¬
cis: dũ ad dĩ contẽplationẽ absorta carnis
infirmitate cõualuerĩt. Resurrectio moꝵ¬
tuoꝵ ut apłs ait. inirũ ꝑfectũ in m̃surã¬

Expanded text:
in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior tamen solvendus. Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet. Ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennae ignis addicatur. Quanto breve tempus videt diabolus sibi restare, ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur justi, sordidentur iniqet ut diabolo durior crescat damnationis snon perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem absorpta carnis infirmitate convaluerint. 2. Resurrectio mortuorum, ut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nitetia cõu̾tuñt᷑: ꝑturbari ñ debent.
sirur sũ post em̃dacionẽ. relicta uicia corde
pulsent : dũ ñposst̃ bone conu̾sacioni noce¬
re : sitalis cogitacio erupat inc̃sẽsu uł oꝑe.¬
criminis occasio. s pociꝰ augende uirtitas.
Nã ⁊ qui circa sinẽ suũ ꝑpenitentiã desunt
ñ respiẽ qͣles fuimꝰ s quales circa sine ui.¬
te existimꝰ. Exfine aut̃ suo: uñ quẽq
aut iustific̾at aut cõtẽpnit. Sic̃ scriptũ
est. Ipse iudicat᷑ extrema terre. Et alibi
muersoꝵ finẽ considat. Proinde ñdu¬
bitamꝰ circa finẽ iustificari hominẽ :
ꝑpenitentie cõpunctionẽ. S qr raroiã
fieri solet: metuendũ. ẽ. ne dũ ad finẽ
differtur cõuersio sꝑata. inc̾ta p̃occu¬
p& mors anteꝗ subueniat penitẽtia.
Pro qua re ⁊ sibona. ẽ. adextremũ cõuer.¬
sio. ñtam̃ melior . ẽ. quã que longe ante
finẽ agit᷑. ut aduitã securiꝰ transeatur.

Expanded text:
nitentiam convertuntur, perturbari non debent, si rursus post emendationem, relicto vitio, corda pulsentur; dum non possunt bonae conversationi nocere, si talis cogitatio non erumpat in consensu vel in ocriminis, sed potius augendae virtutis. Nam et si quis circa finem suum per poenitentiam desinat es antea fuimus, sed quales circa finem vitae existimus. 9. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat, aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae ; et alibi. Proinde non dubitamus circa finem justificari hominem per poenitentiam et compunctionem; sed quia raro hoc fieri solet, metuendum est; ne dum ad finem differtur conversio, incerta occupet mors, antequam subveniat poenitentia. Pro qua re etsi bona est ad extremum conversio, melior tamen est, quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius transeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tr ostendit: utiq ad canudin elernos¬
centiã tilerit : talẽ ⁊ udicẽ habebit.
Ut manẽte insua tranquillitate xp̃o.
illis solis terribilis a pareat: quos consci¬
entia ĩ malis accusat. Que st̃ diferen¬

Expanded text:
ostenditur, utique ad gaudium demonsientiam tulerit, talem et judicem habebit, ut manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis accusat. CAPUT X