comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac uirginẽ ciusq ꝓpinquos figurã gessisse il¬
lius eccłiȩ quȩ ex tudea in apłis credidit. Qͣn¬
do eium eccłia ñ uirgo: cuius m̃bra affatur
apłs dicens. despondi uos uni uiro uirginẽ
castam exhibe xp̃o: Quando ipsa ñ mat᷑: de
qua ꝑ psalmistã dicitur. mat syon dicet ho¬
mo. & dñs in cuangłio. quicumq fecerit uo¬
luntatem patris mei qui in celis est. ipse m̃s
fr̃ & soror & mat̾ est : Quando electi ñ ꝓpin¬
qui. qui fis̃ & sorores sunt appellatie Alat̃
itaq ac ꝓpinqui tedemptorem nr̃m a nara-¬
retl in ierłm ad templum dñi defert̃: quia
primitiua illa in pͥmis discipłis eccłia a iu-¬
deis repulsa. eiusdẽ redemptoris dispensati¬
onem ad noticiã gentium ꝑducit. Ipsa enĩ
de qua ꝑ psalmistam dicit᷑. lerłm quȩ ecli¬
ficatur ut ciuitas: cuius participatio eius
in id ipsum. Ipsa & templũ: sicut ꝑ paulũ

Expanded text:
et virginem, ejusque propinquos figuram gessisse ilet virginem, ejusque propinquos figuram gessisse illius Ecclesiae quae ex Judaea in apostolis credidit. Quando enim Ecclesia non virgo, cujus membra Apostolus affatur dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo ? Quando ipsa non mater, de qua per Psalmistam dicitur: Mater Sion dicet homo; et Dominus in Evangelio: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est ? Quando electi non propinqui, qui fratres et sorores sunt appellati? Mater itaque et propinqui Redemptorem nostrum a Nazareth in Jerusalem ad templum Domini deferunt, quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia a Judaeis repulsa, ejusdem Redemptoris dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim de qua per Psalmistam dicitur: Jerusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus i
Abbreviated transcription (Latin):
line firmissimum: hiic alendum illinc a-¬
lentem. hinc ñ loquentẽ. illine angłos do¬
centem: Quis inquã tui pectoris archana
nob̾ reserare ualeat: quib modis cogita
adutraq fleccebas.
tiumeui linii eundẽc dei atq hominiꝰ
filium manib tenens. hinc adorares ut do¬
minũ. illiuc oscłareris ut paruulum. Vͥs
ad tam ineffabile miracłm ñ obstupescat.
quis ñ pene elingius fat: Generat puella
suum & omĩum creatorem: nutrit suum
& om̃ium nutritorem. portat ad templũ
suum & omĩum conditorem. O ammiran-¬
dum spectałm: ad qđ ñ solum humana ue-¬
rumetiã angłica stupescit natura. Ad hoc
fectu conuenite. Ibi suscipite xp̃m ꝓ uob̾ in
carne humiliatum: s ad orate in sua diui-¬
nitate dm excelsum. Amplectimini paruu-¬
lum: s cogitate imm̃sum. Amate humilia¬
ciurtate. in ierłm ad templum dñi se porta-¬
ri uoluit: inuenimus ipsam głosam matrẽ

Expanded text:
linc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stupescit natura! Ad hoc,fectu convenite. Ibi suscipite Christum pro vobis in carne humiliatum, sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliacivitate in Jerusalem ad templum Domini se portari voluit, invenimus ipsam gloriosam matrem
Abbreviated transcription (Latin):
orbem t̾rarum. O quã paruus ꝙͦ quã mag¬
nus est quem peꝑisti. Paruus in humanita¬
te. magnus in diuinitate: paruus in regno
iudeoꝵ. magnus in regno gentium. S ñ
ab omĩb in regno uideoꝵ paruus estima¬
tus est. Nam & ipsa quȩ hẽ genuisti. ex
ipso popło isrł in uirgam creuisti. Uir-¬
ga enim de radice iesse surreristi & floru¬
isti. uirga aaron fronduisti. & nucem pe¬
ꝑisti. Et quia p̃ om̃ib unuisitatem eius
agnouisti. quẽ tam paruissimũ ex te na-¬
tum uidisti: ꝓculdubio quẽ infantem ge¬
niusti.dm omĩpotentẽ tremens adorasti.
adorans tremuisti. Quem tam̃ qr sccłm
humanitatẽ filium recognoiusti: lacta¬
sti. fouisti. aliusti. Quis putas nob̾ pos¬
set indicare. int̃ huiuscemodi obsequia
animi tui sensũ o beatissima uirgo: cũ
hinc cerneres ex te natum tantillũ infan-¬
tem. illinc attencłes dm uniñsum. hine
creatum. illine creatorẽ. hinc infirmum. il¬

Expanded text:
orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magorbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, il
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc est qđ eum in templo duodecĩ an-¬
norum int̾ doctores legis inueniens: fili¬
um ioseph uocat dicens. Fili qͥd fecisti no¬
bis sicͦ Coce pat̾ tuus & ego dolentes que¬
rebamus te. Quẽ ꝓcullubio sciebat se si¬
ne concubitu ioseph concepisse: sine cor¬
ruptione uirginali edidisse. S cur ab con¬
dit conceptionis ac natiuitatis illius sacra
mentum: quẽ nouit d̾m imm̃sum: Numqͥd¬
nam q inuidet aliis. quẽ ad templum de¬
ferens scĩ senis tradidit manib: Absit.S
impris ñ aꝑiat. Sciebat enĩ iam tunc grã
plena. spũ diuinitatis asstata: quia si hẽ¬
huius scłi principes cognouissent. num¬
quã ꝓ salute nr̃a crucifixissent. Offer gͦ be¬
atissima uirgo tamꝗͣ legem obseruans. in tẽ¬
plo quem edidisti: ut ñ omib s paucis re-¬
ueletur quis est quẽ geniusti. Appareat
interim lapis humilis abscisus de monte
in montẽ magnum. impleatq uniu̾sũ

Expanded text:
Hinc est quod eum in templo duodecim anHinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit concementum, quem novit Deum immensum? Nunquid invidet aliis, quem ad templum deferens sancti senis tradidit manibus? Absit. Simpiis non aperiat. Sciebat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si huhujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de montein montem magnum, impleatque universum
Abbreviated transcription (Latin):
onem eius ab angło factã post natiuitatẽ¬
cius angłorum uocib declaratam. post cir
in ordine sequit᷑ dicens. Postquã impletist̃
sicut scͥptum est in lege dnĩ. qi om̃e mascu¬
Cunctis fidelib liquet. nequaqł redemp¬
toris matrem ex eus natiuitate macislam
contrarisse qua illoꝵ dierum spacio sacris
edib abstinens purgaretur: quȩ sine hu¬
mana concupiscentia sine huinano concu¬
bitu uirgo concepit. sine aliqua carnis cor¬
ruptione uirgo peꝑit. & sine fine uirgo
ꝑmansit. Ac ꝑ hoc nec mascłs ex ea natus.
uulriã eius aꝑuit: s hoc iuxta legis nar¬
rationem eugłista contexens. claudit im¬
piis sacram̃tum diuine incarnationis. ma¬
tremq legem obseruantẽ introducit. S nec
mirum: si mat̾ obseruet legem. quã eius
filius ñ uenerat soluere s acdimplere. Scie¬
bat enim quo ordine conceꝑat. quo usu
peꝑerat: & quis eẽt quem genuerat S le¬
gem cõmunem obseruans. expectauit pur¬
gationis diem: celauit filii maiestatem.

Expanded text:
onem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circin ordine sequitur dicens: 3. Postquam impleti sunt scriptum est in lege Domini, quia omne mascuCunctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observaverit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneat. & contra temptationũ scandala
immobili firmitate ꝑsistat: ut nec hereti¬
ea fornicatio corrumpat in corcde fidei casti¬
tatem. nec amara dissensio. eccłiasticȩ carita¬
tis dissipet unitatem. Hȩc est eiuim eccłia
catholica: quȩ fidem uni dño tamꝙͣ legiti¬
mo uiro conseruat. & congregationẽ multo¬
rum in fide multiplicat. Sequit᷑. Et ecce
homo erat in ierłm cui nom̃ simeon: & ho¬
mo iste iustus & timoratus expectans cõ¬
solationem isrł. & sp̃s sc̃s erat uieo. Et re

Expanded text:
rmaneat, et contra tentationum scandala rmaneat, et contra tentationum scandala immobili firmitate persistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis dissipet unitatem. Haec enim est Ecclesiae catholica, quae fidem uni Domino tanquam legitimo viro conservat, et congregationem multorum in fide multiplicat. Sequitur 6. Et ecce homo erat in Jerusalem, cui nomen Simeon, et homo iste justus et timoratus, exspectans consola
Abbreviated transcription (Latin):
metipsum cdeo oblationẽ & hostiam d̾o in o¬
dorem suauitatis. Et itum. Qui dilex̃ me
inquit. & tradidit semet ipsũ ꝓ me. Quia uͦ
om̃s electi membra st̃ xp̃i. in turture scibie&
turtures atq in columba columbȩ. designat
etiã hec auium oblatio mortificationẽ carnĩ
secro uos ꝑ misccłiam dei: ut exhibeatis cor¬
pora ur̃a hostiam uiuentem. sc̃ãm. deo pla-¬
centem. S nulla. eẽ potest accepta deo morti¬
ficationis oblatio: in quib ñ fuerit uere fi¬
dei castitas uereq caritatis concordia. Pinde
ꝑhibetur: ex tuiturib & columbis fuisse ꝑlubet᷑.¬
narratiur. In turture enĩ castitas inuenit᷑: &
in columba caritas commendat᷑. Curtur nãq
intemeratã seruat uni uiro ficlem: columba
uͦ aliarum cohabitantiũ ñ deserit unitatem.
dulitate conseruet: & heretice prauitatis
sensum tainqͣ fornicationis inquinamenta
repudiet. Le uere erit columba. si longani¬
miter usq ad finem in catholica ecclia ꝑ̃seue¬

Expanded text:
m Deo in odorem suavitatis . Et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me . Quia vero omnes electi membra sunt Christi, in turture scilicet designantur turtures, atque in columba columbae. Designat etiam haec avium oblatio mortificationem electorsecro vos per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Sed nulla esse potest accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, veraeque charitatis concordia. Proinde tice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba charitas commendatur. Turtur namque intemeratam servat uni viro fidem; columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. dulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiat. Tunc vero erit columba, si longaminiter usque ad finem in catholica societate pe
Abbreviated transcription (Latin):
deramꝰ intueri: studeamꝰ solliciti ꝑuersa &e
inutilia mortaliũ uerba declinare. studea-¬
mꝰ a suꝑuacuis scłi fallentis ocłos au̾tere spe¬
ctaculis: quatinꝰ resurrectionis nr̃e gła cho-¬
ruscante. & ipsi quidẽ quȩ mͦ nequimꝰ magna-¬
lia nr̃i conditoris uidere simul &e dicere me-

Expanded text:
deramus intueri, studeamus solliciti perversa et deramus intueri, studeamus solliciti perversa et inutilia mortalium verba declinare; studeamus a supervacuis saeculi fallentis oculos avertere spectaculis, quatenus resurrectionis nostrae gloria coruscante, et ipsi quidem quae modo nequimus, magnalia nostri conditori
Abbreviated transcription (Latin):
palam uulgaret᷑ in popłos aut dispensationẽ
passionis illiꝰ idẽ popłi principib repugnan-¬
do impedirent. & sic humane salutis effectus
qui ꝑsanguinẽ eiꝰ erat futurus retardaretur.
aut certe hi qui eamdẽ uisionẽ audientes cre-¬
didissent. uiso crucis obprobrio scandaliz arẽ.¬
tur. Oportuniꝰ aut̃ completa passione. resurre-¬
ctione. & ascensione eiꝰ incelũ. repletis sp̃u scõ
iniciari uoluissent. non solum effectũ resurre-¬
ctionis credere. sed etiã modũ eiꝰdẽ resurrecti
necnõ &e ȩt̃nitatẽ diuinȩ natiuitatis quã apa-¬
tre audierant. cunctis parit̾ eredendã aman¬
lectat. transitis carnalib desideriis subeamꝰ
in montẽ uircutũ. Si uestimenta dñ candi¬
dissima ꝑtinere uolumus: mundemꝰ nos ab
om̃i inquinam̃to carnis & sp̾e. ꝑficientes scĩ¬
ficationẽ intimore dĩ. Si uocẽ dĩ patris au-¬
dire. si consubstantiał eiꝰ filii maiestatẽ desi¬

Expanded text:
palam vulgaretur in populos, aut dispensationem palam vulgaretur in populos, aut dispensationem passionis illius iidem populi principibus repugnando impedirent, et sic humanae salutis effectus, qui per sanguinem ejus erat futurus, retardaretur; aut certe hi qui eamdem visionem audientes credidissent, viso crucis opprobrio scandalizarentur. Opportunius autem completa passione, resurrectione et ascensione ejus in coelum, repletis Spiritu sainitiari voluissent, non solum effectum resurrectionis credere, sed etiam modum ejusdem resurrectionec non et aeternitatem divinae nativitatis, quam a Patre audierant, cunctis pariter credendam amanlectat, transitis carnalibus desideriis, subeamus in montem virtutum. Si ad vestimenta Domini candidissima pertinere volumus, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Si vocem Dei Patris audire, si consubstantialis ejus Filii majestatem desi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quȩcũq locutꝰ fuerit uobis. Neq enim
moisen &e heliã id ÷ legẽ & ꝓphetias audiri
uetat: sed om̃ib his auditionẽ filii qui legẽ
&e ꝓpħas uenit adimplere p̃ferendã insinuat.
cunctisq uet̾is instrum̃ti typis & enigmatib
pia dispensatione fides discipłoꝵ ne crucifixo
dño titubet solidat᷑. dũ iminente crucis ar-¬
ticło & humanitas eiꝰ qualit̾ ꝑ resurrectionẽ
sit sublimanda cȩlesti luce monstrat᷑. & quia
coȩt̾nus sit in diuinitate patri filiꝰ cȩlesti eiꝰ¬
dẽ patris uoce ꝓbat᷑: quatinꝰ adueniente
hora passionis minus morientẽ dolerent.
quẽ post mortẽ mox glorificãdũ meminissent.
faciẽ: dñs aut̃ quasi pius ꝑ om̃ia magister.
uerbo eos simul & tactu consolat᷑ & erigit.
Et descendentib inqͥt illis de monte: p̃cepit
iħc dicens. Nemini dixeritis uisionẽ: donec
filiꝰ hominis amortius resurgat. Uisionẽ osten¬
sȩ suȩ maiestatis ad tempꝰ taceri pcspit: ne si

Expanded text:
ue locutus fuerit vobis . Neque enim Moysen et Eliam, id est legem et prophetas, audiri vetat, sed omnibus his auditionem Filii, qui legem aut prophetas venit adimplere, praeferendam insinuat, cunctisque Veteris Instrumenti typis et aenigmatibus pia dispensatione fides discipulorum, ne crucifixo Domino titubet, solidatur, dum imminente crucis articulo et humanitas ejus, qualiter per resurrectionem sit sublimanda coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, quatenus adveniente hora passionis minus morientem dolerent, quem post mortem mox glorificandum in homine, inDominus autem quasi pius per omnia magister, verbo simul eos et tactu consolatur et erigit. Et descendentibus, inquit, illis de monte, praecepit Jesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Visionem ostensae suae majestatis ad tempus taceri praecepit, ne si
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ fragilitatis iuduerat: crescere & con¬
fortari habebat. In eo uͦ qđ etiam u̾bum d̾i
& ds et̾nus erat: nec confortari indigebat
nec habebat augeri. Unde rectissime ple¬
nus sapientia ꝑhibetur & gr̃a. Sapien¬
tia quidẽ. qr in ipso habitat onũs pleni¬
tudo diinitatis corꝑalit̃ : gr̾a uͦ qr eidẽ
mediatori d̾i & hominum homini iħu
xp̃o magna gr̃a donatum est: ut ex qͦ
homo fieri cȩpisset ꝑfectus eẽt & deus .
Cui simile est qđ iohannes scribit eum
plenum gr̾a & ueritate: eandẽ ip̃sẽ diui¬
nitatis excellentiam ueritatis quã lucas
sapientie nomine commendans. Sern¬

Expanded text:
manae fragilitatis induerat, crescere et conmanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia. Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliMediatori Dei et hominum, homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo homo fieri coepisset, perfectus esset et Deus. Cui simile est quod Joannes scribit, eum plenum gratia et veritate , eamdem ipse divinitatis excellentiam veritatis quam Lucas sapientiae nomine commendans. E
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius & ꝓpositum a dño coronet᷑: & di¬
cat. Hoc uoueo atq ꝓmitto: si mͥ huma¬
num aliqͥd qđ ñ opto contigerit. nichil ali-¬
ud faciam quã incontaminata & udua
legem dĩi: reu̾si sunt in galileam in ciuita¬
tem suam nazareth. Pret̃misit hoc loco lu¬
cas quȩ a matheo satis exposita nouerat:
uidelicet dñm post hȩc ne ab herode necan¬
dus inueniretur egyptum a parentib
ẽẽ delatum: defunctoq herode sic de
iirm galileam reu̾sum: narareth cuuta¬
tem suam inhabitare cepisse. Solent enĩ
euangłistȩ singuli sic omittere quȩdã que
uł ab aliis cõmemorata uiderint. uł ab
aliis cominemorauda in sp̃u p̃uid̾int:
ut continuata sue uarrationis serie qua¬
si nulla p̾t̾misisse uideant᷑: quȩ tam̃ alt̾i¬
us euangłistȩ consicłata scriptura qͦ loco
transilita fuerint diligens lector inueniet.
Ruer autem crescebat & confortabatur:
plenus sapientia. Q gr̃ã dei erat in illo.

Expanded text:
ipsius et propositum, a Domino coronetur, et diipsius et propositum, a Domino coronetur, et dicat: Hoc voveo atque promitto, si mihi humanum aliquid quod non opto contigerit, nihil aliud faciam quam incontaminata viduaque legem Domini, reversi sunt in Galilaeam, in civitatem suam Nazareth. Praetermisit hoc loco Lucas quae a Matthaeo satis exposita noverat, Dominum videlicet post haec, ne ab Herode necandus inveniretur, Aegyptum a parentibus esse delatum, defunctoque Herode sic demum in Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commemorata viderint, vel ab aliis commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuata suae narrationis serie quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen alterius evangelistae considerata scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat et confortabatur, plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo.
Abbreviated transcription (Latin):
s & his qui possunt mederi uulneribꝰ nr̃is
atq peccatis: delebunt᷑ uulnera nt̃a ab eo
qui ait: ecce delebo ut nubem iniquitates
tuas. & sicut caliginem peccata tua. Post
sĩmeonis ꝓpłiam. qi necesse erat ut muli¬
eres etiam̃ saluarent᷑: uenit proplietes
Non uenit aute uirum mulier: s prius ue-¬
nit sẏmeon qui app̃hendit infantemn & te¬
nuit in brachiis suis. dein mulier cuius ñ
eo omĩb qui expectabant redemptionem
meruit acciꝑe: qr longa castitate longisq
ieuiniis ad hoc culmen ascenderat. Uiclete
mulieres testimonium annȩ: & unitami-¬
ni illud. Si qͣndo uob̃ euenerit ut ꝑdatis
uiros: consid̾ate quid de ea scͥptum sit. sep¬
tem annis uixit a uirginitate sua cum ui
bet & fortiitu sp̃s sẽs habitauit in ea.
erit s euenerit ei ut ꝑdat uirum: uidua
ꝑseueret. Qđ quidẽ ñ solum post mortẽ
uiri: s etiam cum ille uiuit debet habe
in animo. ut etiam si ñ cuenerit. uoluntaᷤ

Expanded text:
sed et his qui possunt mederi vulneribus nostris sed et his qui possunt mederi vulneribus nostris atque peccatis, delebuntur peccata nostra ab eo qui dixit: Ecce ego delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetissa non venit ante virum mulier, sed prius venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non eo omnibus qui exspectabant redemptionem meruit accipere, quia longa castitate longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitate sua cum vibet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. erit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
transisse. Quȩ & si xp̃in utpote dei filium
sponte ꝓpria mori. mortemq ipsam ñ du¬
bitaret. ẽẽ. deuicturum: ut sua tamen car¬
ne ꝓcreatum ñ siue doloris affectu potuit
uidere crucifigi. Nam & ferrum qđ ani¬
mam ioseph ꝑtransisse canitur: nullũ me.¬
lius quã dura tribulatio mentis intelligi.¬
tur. Ut reuelent᷑ ex multis cordib cogita¬
tiones. Cogitationes erant malȩ in homini¬
bus: quȩ ꝓpt̾ea reuelatȩ sunt . ut ꝓlatȩ in
medium ꝑderent᷑: & int̾fectȩ atq emortuş.
ẽẽ. desinerent. & oocideret eas ille qui ꝓ
nob̾ mortuus est. Quãdui enim abscondite
erant cogitationes nec ꝓlatȩ in medium:
impossibile erat eas penitiis int̾fici. Unde
& nos si peccauerunus: debemus dicere: pec¬
catum ineũ notum tͥ feci. & iniquitatem
meam ii abscondi: dixi. annunciabo inui¬
sticiam meam dño. Si enim hoc fecerimus.
& reuel aueruus peccata nr̃a ñ solum deo

Expanded text:
ertransisse. Quertransisse. Qusponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum quod animam Joseph pertransisse canitur, nil melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Cogitationes erant malae in hominibus, quae propterea revelatae sunt, ut prolatae in medium, perderentur, et interfectae atque emortuae esse desinerent, et occideret eas ille qui pro nobis mortuus est. Quandiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi, annuntiabo injustitiam meam Domino . Si enim hoc fecerimus, et revelaverimus peccata nostra non solum Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerit. est infinita contentio: aliis di
tib. si idem corpus habuit. quomͦ clau¬
sis ingressus. ẽ. ostiis & stetit. Uides gͥ ut
argumentis uariis etiam resurrectioni eiꝰ
citur. Sunt enim plures heretici: qui as
serunt eum a ꝓpħis penitus ñ fuisse p̃¬
dictum. & qͥd me necesse .ẽ. multa ꝑ seqd̃:
Omĩa quȩ de eo narrat historia. signum . ẽ.
cui contradicitur: ñ quo contradicant hi
qui credunt in eum: nos quippe omia scimꝰ
uera. eẽ. quȩ scripta sunt .s qi apud incre¬
dulos uniu̾sa quȩ de eo scripta sunt signũ
sunt cui contradicat᷑. Deiuide simeon ait.
Et tuãipsius animã ꝑtͣnsibit gladius.
Nulla docet historia beatam mariam ex
hac uita gladii occisione migrasse: p̃sertim
cum ñ anima s corpus soleat interfici.
Unde restat intelligi gladium illum de
quo dicit᷑ & gladus in labis eorum: hoc
.ẽ. dolorem dnicȩ passionis eius animã ꝑ¬

Expanded text:
surrexit? Et est infinita contentio, aliis dicsurrexit? Et est infinita contentio, aliis dictibus, si idem corpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides igitur ut argumentis variis etiam resurrectioni ejus citur. Sunt enim plures haeretici, qui asserunt eum a prophetis penitus non fuisse praedicatum. Et quid me necesse est multa prosequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur. Non quod contradicant hi qui credunt in eum: nos quippe omna scimus vera esse quae scripta sunt; sed quia apud incredulos universa, quae de eo scripta sunt, signum sit cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibiNulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus ferro soleat interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est, dolorem Dominicae passionis ejus animam p
Abbreviated transcription (Latin):
Iste igit᷑ in ruinam & in resurrectionẽ mul¬
tor um positus est in isrł: hoc est. in his
qui plena possunt acie & ratione conspice¬
re. Et insignum cui contradicet᷑. Omĩbꝰ quş
nartat historia de saluatore contradicit᷑.
Uirgo mat̾ est : signum. ẽ. cui contradicit᷑.
Marcionite contradicunt hiue signo : &
auint eum penitus de muliere ñ. ẽẽ. gene¬
ratum. Hebionite contradicunt signo: di¬
centes ex uiro & muliere ita natum. ẽẽ. ut
nos quoq nascimur. Habuit corpus hu¬
ianum: & hoc signum. ẽ. cui contradicit᷑.
Auii enuum eum dicunt uenisse de cęlis:
alii tale quale nos corpus habuisse. ut ꝑ
similitudinẽ corꝑis etiam nr̃a corꝑa redi¬
meret a peccatis. ut daret nob spem resur¬
rectionis. Resurrexit a mortuis: & hoc
signum. ẽ. cui contradicit᷑. Quomͦ resurre¬
xit utrum ipse & talis qualis mortuus. ẽ.
an certe in melioris substantiȩ corpus re¬

Expanded text:
Iste igitur in ruinam et in resurrectionem mulIste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signonitae contradicunt huic signo, et aiunt, penitus eum de muliere non esse generatum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes ex viro et muliere ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii enim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis etiam nostra corpora redimeret a peccatis, et daret nobis spem resurrectionis. Resurrexit a mortuis: et hoc signum est cui contradicitxit? utrum ipse et talis qualis mortuus est, an certe in melioris substantiae corpus re
Abbreviated transcription (Latin):
tiam & adam & eue oculi sunt aꝑti. de
quib suꝑiore sermone tractauimus.
Nẽ autem int̾p̃tandum. qͥd sibi uelit
hoc qd̃ ait: ecce hic positus .ẽ. in runã
& in resurrectionem multoꝵ in isrł.
Me oportet pͥmum cadere: & cum ce-¬
cidero postea bene surgere: ne saluator
re me fecit ut consurgam: & multo mͥ
utilior riuna fuit. quã illud tempus qͦ
uidebar stare. Stabam enin peccato: tem¬
pore quo peccato uiuebam. Et qr pecca¬
to stabam: pruna utilitas mͥ fuit ut
caderem. & peccato morerer. Deniq et
scĩ ꝓpłiȩ. quando augustius aliquid
contemplabant᷑ : cadebant in faciem suã.
tibi pͥmum concedit᷑ ut corruas. Ethnicus.
eras: cadat in te ethiucus. Diligebas scorta:
pͥmum inte scortator intereat. Peccator
eras: cadat in te peccator ut possis dehiue
surgere & dicere. si commnortui sumus &
conuiuemus: & si conformes facti sumus
mortis. conformes & resurrectionis crimꝰ.

Expanded text:
tiam Adam et Evae oculi sunt aperti, de tiam Adam et Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum quid sibi velit hoc quod ait: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, postea bene surgere, ne Salvator re me fecit ut consurgam, et multo mihi ruina utilior fuerit, quam illud tempus quo ante videbar stare. Stabam enim in peccato, tempore quo peccato vivebam. Et quia peccato stabam prius, mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato morerer. Denique et sancti prophetae quando augustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. m et Salvator tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes facti sumus mortis, conformes et resurrectionis erimus .
Abbreviated transcription (Latin):
reuelent᷑ ex inu̾itis cordib cogitationes.
Quomͦ saluator ui ruinam q in resurre¬
ctionem multoꝵ uenerit contemplandũ. est¬
Qui simplicit᷑ exponit potest dicere in
riuuam eum uenisse infidelium: & in re¬
surrectionem credentium. Qui uͦ curiosus
est int̃pres: dicit nequaquã eum cadere qͥ
aute ñ sceterat. Da mͥ gͥ qui fuerit ille qͥ
steterit. & in cuiuus riuinã saluator adue¬
nerit: necũ & eum qui consurgat. Nam
utiq ille consurgit: qui ante corruerat.
uidendum est itaq ne forte saluator ñ
aliis atq aliis in riunam uenerit et in
resurrectionem: s eiusdẽ in ruinã & in
resurrectionẽ uenerit. In iudicium ait
ego ueni: ut qui ñ uident uideant. & qͥ
uident ceci fiant. Est enim in nob̃ aliud¬
qd uidebat prius & postea uidere desi¬
uit : & alud qđ ñ uidebat & postea cȩ¬
pit uidere. Uerbi gr̃ã. nolo uidere illis
oculis quib antea ñ uidebam. & qui mͥ
postea reserati sunt: qm̃ post inobedien¬

Expanded text:
es. Quomodo Salvator in ruinam et in resurrectionem multorum venerit, contemplandum. Qui simpliciter exponit, potest dicere in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit nequaquam eum cadere qui ante non steterit. Da mihi igitur qui fuerit ille qui steterit, et in cujus ruinam Salvator advenerit, necnon et eum qui consurgit. Nam ille utique consurgit qui ante corruerat. Videndum est itaque ne forte Salvator, non aliis atque aliis et in ruinam venerit, et in resurrectionem, sed eisdem et in ruinam et resurrectionem venerit. In judicium, ait, ego veni, ut qui non videbant videant, et qui videbant caeci fiant . Est enim aliud in nobis quod videbat prius et postea videre desivit, et aliud quod non videbat et postea videre coepit. Verbi gratia: Nolo videre illis oculis quibus ante non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
fuit iħic. nec de humano conceptus. ẽ.
semine: iste patrem eius ioseph testatus
est dicens. Et erant pat̃ illius & mat̾ mi-¬
rantes suꝑ his quȩ dicebant᷑ de eo. Quȩ
igitur causa extitit. ut eum qui pat
ñ fuit. patrem  nemoraret: Qui simpli¬
ci expositione contentus est: dicet. hono¬
rauit eum sp̃s sẽs uocabulo. qi nutͥerat
saluatorem. Qui autem altius aliquid
inquirit: potest dicere qñ generationiᷤ
ordo a daluid ad ioseph usq deducitur:
ne uideretur frustra iosepl nominari.
qi pater ñ fuerat saluatoris. ut genera-¬
tionis ordohab̾et locum pat̾ appellatꝰ
est diũ. Ammirabant᷑ gͥ pater illius &
mater suꝑ his que dicebantur de eo:
tam ab angło quam a multitudine cę-¬
lestis exercitus. necñ & a pastorib. Om¬
nia quippe hec audieutes: uehementis¬
sune mirabant᷑. Deinde scͥptum est. Be¬
nedixit eis symeon: & dirit ad mariã

Expanded text:
fuit Jesus, nec de humano conceptus est semine, iste patrem ejus in Jerusalem Joseph testatus est, dicens: Et erat pater ejus et mater admirantes super his quae dicebantur de eo. Quae igitur causa exstitit ut eum qui pater non fuit, patrem esse memoraret? Qui simplici expositione contentus est, dicit: Honoanctus Patris vocabulo, quia nutrierat Salvatorem. Qui autem altius aliquid inquirit, potest dicere: quia generationis ordo a David usque ad Joseph deducitur , et ne videretur frustra Joseph nominari, qui pater non fuerat Salvatoris, ut generationis ordo haberet locum: pater appellatus est Domini . Admirabantur igitur pater illius et mater super his quae dicebtam ab angelo quam a multitudine coelestis exercitus, necnon et a pastoribus. Omnia quippe haec audientes, vehementissime admirabantur. Deinde Scriptura ait: Benedixit eis Simeon, et dixit ad Mar
Abbreviated transcription (Latin):
in rudicium ego ueni in mundũ istum
ut ñ uidentes uideant. & qui uident
ceci fiant: quãuis querant ut edisserat᷑
implere ñ poterunt. Ego uͦ qui opto. eẽ. ex¬
cłiasticus. & ñ ab heresiarche aliquo s a
xp̃i uocabulo nuncupari. & hab̾e nom̃

Expanded text:
In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui vident, caeci fiant, quamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero qui opto esse ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo nuncupari, et habe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ aute corruerat surgens stabit. Int̾ior
hotno meus quondã iacebat elisus : & ex¬
terior stabat erectus. Antequã crederem
in iħm: bonum ui me iacebat malum
stabat. Postquã ille uenit tunc qd̃ in me
malum fuit corruit: & expletum est.
semꝑ mortificationẽ iħu in corꝑe nr̃o cir¬
cumferentes: & illud: mortificate membra
ur̃a suꝑ t̾ram. fornicationẽ: ummundici¬
am: luxuriam: idolatriã: ueneficia. &.
cetera. Horum omĩum utilis ruina fac
ta est: & de hac runa dicit᷑. Ubiciunq¬
fuerit cadauer: illic congregabunt᷑ & a¬
quile. Cadauer quippe a casu nomen acce¬
pit. Bona est hȩc ruina: ad quam pͥmum
uenit iħic. Nec potest facere resurrectio-¬
nem: nͥ riuna p̾cesserit. uenit autem de¬
struere qđ in me fuit malum: ut illo de¬
structo & mortificato consurgat in me &
uuuficetur id qđ bonum est: ut conseqͦ¬
mur in eo regnum celoꝵ. Lucas scripsit.

Expanded text:
od ante ruerat, surgens stabit. Interior od ante ruerat, surgens stabit. Interior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me jacebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod in me malum fuit, corruit, et expletum est illud: Semper mortificationem Jesu in corpore circumferentes. Et illud: Mortificate membra vestra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam, veneficia , et caetera. Horum omta est. Et de hac ruina dicitur: Ubicunqfuerit cadaver, illic congregabuntur aquilae . Cadaver quippe a casu nomen accepit. Bona est haec ruina, ad quam primum venit Jesus, nec potest facere resurrectionem, nisi ruina praecesserit, Venit ante destruere quod in me malum fuit, ut, illo destructo et mortificato, consurgat in me, et vivificetur id quod bonum est, ut consequamur in eo regnum coelorum. Lucas scripsit:
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant: quoꝵ oculi postea sunt aꝑti.
S qui bene aute uiderant. postꝗͣ man¬
datum di pret̾gressi sunit ceꝑunt ma¬
le uidere: & aspectum obedientiȩ surre¬
pente delicto postea ꝑcliderunt. Ego sic
intelligo & illud qđ dicit dñs: quis fecit
nuitum & surdum. uidentẽ & cecum.
t̃ne ego diis ds. Ut oculus corꝑis quo
terrena ista conspicimus: oculus scđm
sensum caruis de quo ait scriptura.
frustra incedens & inflatus sensu carnis.
cui habemus alium contrariũ melio¬
rem & diuinra sapientem. Qui qi cecus
in nob̾ erat uenit iħc ut faceret eum
uiclere⁊ ut qui ñ uidebant uiderent. qͥ
autem uidebant ceci fierent. hrta hũc
sensum & hoc qđ nunc habemus in ma¬
nibus intelligendum: ecce iste positus .ẽ.
in runam & in resurrectionem multo¬
rum in isrł Habeo aliquid in me qd̾ ma¬
le stat: & peccati suꝑbia se erigit. Hoc ca-¬
dat: hoc subruatur. Qđ si ceciderit: id¬

Expanded text:
videbant, quorum oculi postea sunt aperti? videbant, quorum oculi postea sunt aperti? Sed qui bene ante viderant, postquam mandatum Domini transgressi sunt, coeperunt videre male, et aspectum obedientiae subripiente delicto, postea perdiderunt. Ego sic intelligo et illud quod dicit Dominus: Quis fecit mutum et surdum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus ? Est oculus corporis, quo terrena ista conspicimus, oculus secundum sensum carnis, de quo Scriptura dicit: Frustra incedis inflatus sensu carnis . Cui habemus alium contrarium meliorem, et divina sapientem: qui quia caecus in nobis erat, venit Jesus ut faceret eum videre, ut qui non videbant, viderent, qui autem videbant, caeci fierent. Juxta hunc ergo sensum, et hoc quod nunc habemus in manibus est intelligendum: Ecce iste positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Habeo aliquid in me quod male stat, et peccati superbia se erigit: hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
equalem & in uet̾i & in noua lege quȩro
rationem. Loquit᷑ d̾s: ego interficiam.
libent̃ habeo ut int̃ficiat. Quando er̃
uetus in me homo est. & uiuo adliue qͣsi
homo: cupio ut occidat in me d̃s uete¬
rem hominem. & uuificet me ex mor¬
tius. Primus enĩ ait homo de terra
terrenus: scds homo de cȩlo cȩlestis.
Sicut portauinus unaginem terreni:
portemus & unaginẽ celestis. Sccł̃m hẽ
sensum intelligit᷑ & illud: in iudicium
ego ueni in mundũ istum. ut qui ñ
uident uideant & qui uident ceci fi¬
ant. Habemus in uob̃ om̃s bomines &
aspectum & cecitatem. adam & uide¬
bat & ñ uidebat. Cua quoq antequã
aꝑirent᷑ oculi eus uidisse describitur.
uidit inquit mulier lignum qi bonũ
ad comedendum. & optimum oculis ad
uidendum: & tollens de fructu ligni come¬
cdit. & dedit uiro suo & comedunt. Igit᷑ ñ
erant ceci s uidebant. Deinde sequit᷑: & aꝑ¬
ti sunt oculi eorum. Ergo ceci flerant nec

Expanded text:
aequalem et in veteri et in nova lege quaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam. Libenter habeo ut interficiar. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in me Deus veterem hominem, et vivificet me ex mortuis. Primus enim, ait, homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Secundum hunc sensum intelligitur et illud: In judicium ego veni in mundum istum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant. Habemus in nobis omnes homines et aspectum et caecitatem. Adam videbat, et non videbat. Eva quoque antequam aperirentur oculi ejus, vidisse describitur. Vidit, inquit, mulier lignum quia bonum erat ad comedendum, et optimum oculis ad vescendum, et tollens de fructu ligni comedit, et dedit viro suo, et comederunt . Igitur non erant caeci, sed videbant. Deinde sequitur: Et aperti sunt oculi eorum, ergo caeci fuerant, et non
Abbreviated transcription (Latin):
prietatẽ nominis sui: &e qui ascendit incelõ
ñ deserit ad optatos. Qui sedet ad dexterã pa¬
tris: ipse totius habitator est corꝑis. Et ipse
deorsum confortat ad patientiã: qui sursũ
piendũ est: nec int̾ aduersa trepidandũ. Ibi
quidẽ blandiunt᷑ deceptiones. & hic graues¬
cunt labores: s quia miscdĩa dñi plena est
t̾ra. ad est nob xp̃i ubi q uictoria ut impleat᷑
qͦd ait. Nolite timere: quia ego uici mũdũ.
Siue gͦ contra ambicionẽ scli. seu contra con.¬
cupiscentias carnis. siue contra hereticoꝵ ia¬
cula dimicemꝰ: dñĩ cruce semꝑ armem. Nec
uitȩ huiꝰ uarietates quȩ diũsarũ plenȩ sũt
passionũ: aplĩce ex hortationis meminisse

Expanded text:
prietatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum piendum est, nec inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur quod ait: Nolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec vitae hujus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis me
Abbreviated transcription (Latin):
dent sibi xp̃ianũ nom̃ assumere. ab om̃i ta.¬
men creatura cui xp̃c caput est repellunt᷑
uobis in hac sollẽpnitate merito exultantib
pieq gaudentib. qui nullũ recipientes in
ueritate mendatiũ. nec de natiuitate. xp̃i scd̃m
carnem. nec de passione ac morte: nec de cor¬
porali eiꝰ resurrectione ambigitis: qm̃ sine
ulla separatione dĩtatis uerũ. xp̃m ab utero
uirginis. uerũ in ligno crucis. uerũ in sepul.¬
chro carnis. uerũ in gła resurrectionis uerũ
in dextera paternȩ maiestatis agnoscitis. Unde
ȩtiam sicut apłs ait. saluatorẽ expectamus

Expanded text:
dent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tadent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum in gloria resurrectionis, verum in dextera paternae majestatis agnoscitis. Unde etiam, sicut Apostolus ait, exspectamus
Abbreviated transcription (Latin):
ne male sentiunt: aut minuendo quod est
dĩtatis. aut euacuando quod carnis. Uerus ẽ.
enĩ ds̃ filius dĩ. totũ habens ex patre qđ pat̃
est. nullo exordio temporalis. nulla uarie
sola patris nosse natura: nisi eum ñ recedẽ¬
tẽ apropriis agnoscamꝰ in nr̃is. Exinanitio
enĩ illa quã reparationi impendit humanȩ
dispensatio fuit miserationis: ñ priuatio
potestatis. Nã cũ ex ȩterno consilio dĩ non eẽt.
aliud nom̃ sub cȩlo datũ hominib in quo
oportet saluos fieri: in uisibilis uisibilem.
in temporalis temporalẽ. inpassibilis passi¬
bilem suã substantiã fecit. ñ ut uirtus defi¬
ceret in infirmitate. s ut infirmitas in incor¬
dĩ filio dõ uero humanã negant manere
naturã. impugnatorss salutiferi sacram̃ti
& paschalis st̃ exules festi: quod qui ab euã.¬
głio dissentiunt & simbolo contradicunt
nobiscũ celebrare ñ possunt. Quia &e si au.¬

Expanded text:
ne male sentiunt, aut minuendo quod est ne male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietsola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa, quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus in quo oporteret salvos fieri, invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit, non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorDei Filio Deo vero humanam negant manere naturam, impugnatores salutiferi sacramenti, et paschalis exsules festi; quod, quia ab Evangelio dissentiunt et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi au
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus dĩ filius gessit ad uertitis. hoc sen.¬
tite in uobis quod & in xp̃o iħu: cuiꝰ humi¬
litas nulli asꝑnanda diuitũ. nulli ẽ. erubes¬
cenda nobiliũ. Nec enĩ in tantũ ꝓuehi potest
quȩlibet felicitas humana fastigiũ: ut ȩs.¬
timet sibi pudendũ. quod manens ds in
mini quod oꝑatus est. diligite quod dilex̾:
&e inuenientes in uobis dĩ grãm. ur̃am in
illo reclamate naturã. qm̃ sicut ille pauꝑ¬
tate diuicias ñ amisit. głam humilitate nõ
nunuit. ȩternitatẽ morte ñ ꝑdidit: ita & uos
eis dẽ gradib hisdẽ q uestigiis ut cȩlestia
apprehendatis t̾rena despicite. Susceptio enĩ
crucis ẽ interfectio cupiditatũ. occisio uicioꝵ:
declinatio uanitatis & abdicatio om̃ĩs erro¬
ris. Nlã cũ pascha dñi nõ inpudicus. ñ luru¬
riosus. ñ suꝑb celebret ñ auarus: nulli tam̃
ab hac festiuitate longius quã heretici separan¬
tur. maximeq illi qui de u̾bi incarnatio.¬

Expanded text:
unigenitus Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod manens Deus imini quod operatus est; diligite quod dilexit, et invenientes in vobis Dei gratiam, vestram in illo redamate naturam. Quoniam sicut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcarnẽ posset esse passibilis. Prebuit secru¬
delissimo exactori liber adebito: & minis.¬
tras diaboli iudaicas manꝰ incruciatũ in ma¬
culate carnis admisit. Quã ideo usq ad ce.
lerrimã resurrectionẽ uoluit esse mortalẽ:
ut credentib in eũ nec ꝑsecutio insuꝑabił.
nec mors possit esse t̾ribilis. cũ ita dubi.¬
tandũ ñ esset de consortio glȩ. sicut du-¬
.xi. nos sumus mortui. nos sepulti. nos ȩtiã
cũ ipso die tcio suscitati. Unde apłs dicit.
Si consurrexistis cũ. xp̃o quȩ sursũ st̃ quȩ¬
rite. ubi xp̃c est in dextera dĩ sedens: quȩ
sursũ sapite ñ quȩ suꝑt̾rã. Mortui enĩ estis:¬
enĩ xp̃c apparuerit uita ur̃a: tunc & uos
apparebitis cũ ipso ingła. Ut aut nouerint
corda fideliũ habere se unde ad suꝑnã sapiẽ-¬
tiam spretis mundi cupiditatib ualeant ele¬
uari: spondet nob̃ dñs p̃sentiã suã dicens.

Expanded text:
per carnem posset esse passibilis. Suscper carnem posset esse passibilis. Suscdelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut duxi, nos sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum senim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
plũ quo deuotio incitatur humana. qm̃
captiuitatis iugo erutis ȩtiã hocp̃stat redẽp¬
tio. ut eam sequi posset imitatio. Nãsi mũ¬
dana sapientia ita in suis głatur errorib.
ut quẽ sibi ducẽ quisq delegerit eiꝰ opini¬
ones & mores atq om̃ĩa instituta sectetur. qptat¬
quȩ nobis erit cõmunio nominis xp̃i. nͥ ut t
ei in separabilit uniam᷑. qui est ut ipse insi¬
nuauit uia. ueritas & uita: Uia scilicet corsi¬
ũsationis sc̃ȩ. ueritas doctrinȩ diuine. uitabes
beatitudinis sempiternȩ. Collapsa enĩ in pa Nt¬
rentib primis humani generis plenitudi t¬
esset naturȩ reparatio. & ultra propriȩ origi¬
nis dignitatẽ proficeret scda conditio. ⁊ elix si
ab eo non decideret quod ds̃ fecit: felicior sun
fecit dĩcatis humanitatisq ꝑ sonã: ut sub dis¬
pensatione infirmitatũ atq uirtutũ nec
caro ꝑ diuinitatẽ inuiolabilis. nec diuinitaᷤ

Expanded text:
plum, quo devotio incitatur humana: quoniam plum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei inseparabiliter uniamur, qui est, ut ipse insinuavit, Via, et Veritas, et Vita ? Via scilicet conversationis sanctae, Veritas doctrinae divinae, et Vita beatitudinis sempiternae. CAP. II. Collapsa enim in parentibus primis humani generis plenitudiesset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas