comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie .s. ꝯtritionis cordis. ⁊bumilia¬
tionis. Q uodsic.non omne sac̃¬
mentum euangłicum id efficitꝙ
hoccẽ intelligndumdeilus sacra¬
ut c̃ sacramentum baptĩ confirira¬
tionis corporis xpĩ. Sacramentũ
uero penitentiesic et coniugni añ
te tp̃c grẽ etiam aprimordio hũa¬
nign̾is fuit. utrum enim institut¬
tum fuit inprimis parentib. It si
extenor penitñtie sacramentum ẽ
⁊ interiorres sacramentisepius p̃¬
cedit res sacramentum quam sa¬
cram̃tum rems nec hoc inconueĩi¬
ens ẽ. Nam ⁊ inauis sacramtis que
efficiuntquodfigurant. hoc sepeo¬

Expanded text:
t, contritionis cordis et humilitatis. Quod si est, non omne sacramentum evangelicum id efficit quod hoc esse intelligendum de illis sacratum Baptismi, Confirmationis, et Corporis Christi. Sacramentum vero Poenitentiae, sicut et Conjugii, ante tempus gratiae etiam a primordio humani generis fuit. Utrumque enim institutum fuit in primis parentibus. Item, si exterior Poenitentia sacramentum est, et interior res sacramenti, saepius praecedit res sacramentum, quam sacramentum rem. Sed nec hoc inconveniens est. Nam et in aliis sacramentis quae efficiunt quod figurant, hoc saepe
Abbreviated transcription (Latin):
numsz non econũse sacramentrz
cius reisimilitudinẽ gerit. enuis si¬
gnumẽ. Sieminsacramenta nõ
baberent similitudinẽ rerumꝗra¬
rusacranta sunt.proprie sacã¬
m̃ta nondicerentur.

Expanded text:
num, sed non e converso. Sacramentum ejus rei similitudinem gerit, cujus signum est. Si enim sacramenta non haberent similitudinem rerum quarum sacramenta sunt, proprie sacramenta non dicerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Acramentum ẽ sacrarcisignur
dicitur tñ sacramentum. ctiã sac¬
rum secretum sic dicitursacram̃¬
tum deitatis. ut sacram̃tum sit
sacrumsignans. ⁊ sacrum signa¬
quod ẽsignum. Itcmsacram̃tum
num uero ẽ. respret̾spe̾mquamu
gent scnsib auud aliud aliquid
ex sefatiens incogitationẽ uenire
Signorumucro alia sunt natura¬
ua. ut fumus significans ignez
auadata. Et eorum quedata sũt¬
sacramenta. quedã sunt saciamẽ¬

Expanded text:
acramentum est sacrae rei signum. Dicitur tamen sacramentum etiam sacrum secretum, sicut sacramentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signaquod est signum. Item sacramentum num vero est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
qu¬
quam semel habuit ⁊uliusomĩs
rei potentiam cuius semel habuit
sz non semper posse facere omne il¬
lud quod aliquando potuit fac̾ẽ.
Põt quidem facere aut fecisse ꝙ
aliquando potuit. Similit̾ quic¬
habuit uoluntatẽ ⁊ mõhabet et

Expanded text:
ququam semel habuit, et illius omnis rei potentiam cujus semel habuit; sed non semper posse facere omne illud quod aliquando potuit facere: potest quidem facere aut fecisse quod aliquando potuit. Similiter quidhabuit voluntatem, et modo habet
Abbreviated transcription (Latin):
crutiatib p̃missa tñ auctoritat
non id cogit sentire que ⁊ si assera
tune nec demones demonibꝰ .ixc
homines homimbo pre cẽ non i¬
diffunt tñ andemones presint.
bomimbadtorquendum.Unõ
quibꝰdam uidetur cos sic stare ho¬
mimb tõ tores inpena sicut exti¬
terunt incentores inculpa.D̾ for¬

Expanded text:
cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, nec homines hominibus praeesse, non definit tamen an daemones praesint hominibus ad torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incentores in culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
considerarioportet qd̃
nontantumtres predi¬
cteproprietates suuix
tiones inꝑsonis sunt.
uerumetiamalieque alus ro¬
tantur. nominib.Nametia
hoc nomeningenitus relatire
dicitur depatretantum. ⁊ aliã
designat notionẽ quampater
uel genitor. nonẽ cnimidẽ ẽẽ pa¬
tr̃e ⁊ ẽẽ ingenitum .i.noneanotioẽ.

Expanded text:
oportet quod non tantum tres praedictae proprietates sive notiones in personis sunt, verum etiam aliae quae aliis notantur nominibus. Nam etiam hoc nomen ingenitus, relative dicitur de Patre tantum, et aliam designat notionem quam pater vel genitor. Non est enim idem esse Patrem et esse ingenitum
Abbreviated transcription (Latin):
ducia expectantur ẽ
crim spes c̾ta expecta¬
tio. future batitudiius ueniens ex
dei grã. ⁊ exmĩtis precedentib uel
spare. non spes s p̾sumptiodicipot.

Expanded text:
ducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et meritis praecedentibus, vel sperare, non spes, sed praesumptio dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
actuali dilig̃nti mi¬
daginequedã ꝯside¬
randa sunt .s. que fu¬
enitorigo. ⁊ causa pri¬
mi pecci.utrumres bona an¬
res mala postea inqua resit
qd̃ differretus ipõꝵ. peccõru¬

Expanded text:
actuali diligenti indagine quaedam consideranda sunt: scilicet, quae fuerit origo et causa primi peccati; utrum res bona, an res mala; postea, in qua re sit de differentia ipsorum peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
telligatur etiamipa pax.quamris
noncommemoretur.uno ergoer
istorum nominatoetiam reliqui
intelliguntur. qd̃ inpluribꝯscripi¬
ture locis occurrit.

Expanded text:
telligatur etiam ipsa pax, quamvis non commemoretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quod in pluribus Scripturae locis occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
nub̾c. s etiam uelle dampnabile
ẽ. Quodapostolus ostendit timo
non diconubunt s nub̃e uolunt

Expanded text:
nubere, sed etiam velle damnabile est. Quod Apostolus ostendit. Timonon dico nubunt, sed nubere volunt
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscẽ deordimbrã
gelorum quidscript¬
patus potestates uirtutes do¬
minationes thronos cherub¬
in.⁊ seraphim. ⁊ inueniuntũ
inistis ordimbotria t̾na cẽ ⁊
insinguł ⁊ insingulis tres ord

Expanded text:
gnoscere de ordinibus angelorum quid Scrippatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ord
Abbreviated transcription (Latin):
Sst hec deactib aditi¬
endumcẽ uidetur.u¬
trum ⁊ ip̃i ⁊exfine sic̃
uoluntas pẽsaidebe¬
antboni uel mali.l
e secundum quosdam omẽs
omnes remunerabiles.s qui¬
damsimplicit᷑ mali dicuntũ
sicut ⁊ alii boni. Namsimpli¬
cit̾ acuere bonisunt illi actus
qui bonam hñt causam ⁊ intenti¬

Expanded text:
st haec de actibus adjiciendum videtur utrum et ipsi ex fine, sicut voluntas, pensari debeant boni vel mali. Licet enim secundum quosdam omnes bomnes remunerabiles, sed quidam simpliciter mali dicuntur, sicut et alii boni. Nam simpliciter ac vere sunt boni illi actus, qui bonam causam et intenti
Abbreviated transcription (Latin):
tilit̾ inquirio portet.
utrum ꝓprietates põ¬
soarum quib ip̃e ꝑscẽ detẽ¬
minantur. sint ipse ꝑsoẽ. et
somis non sint proprietates.neõ
inficiari audet. Cum aꝑte clamet

Expanded text:
tiliter inquiri oportet, utrum proprietates personarum quibus ipsae personae determinantur, sint ipsae personae, et sint proprietates, nemo inficiari audet, cum aperte clamet
Abbreviated transcription (Latin):
sisule confessione dunittantur
peccata.
ESritur questio
multiplex. Primoe
queritur utrumab¬
sq satisfactionc et

Expanded text:
AN SINE CONFESSIONE DIMITTATUR PECCATUM. 1. Hic oritur quaestio multiplex. Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uoluntas retinendi. uł cͥo¬
scquendi. quodiustitia ueta
inutraq assignatiõe. deact¬
uali peccõ agirur ⁊ mortalim
uenali. Exprima descriptõe
osfenditur peccm̃ ẽẽ uoluntas
mala siuc locutio ⁊operatio prara
i.actus malus tamintior quamex¬
terior. Exait̾a uero tantum ostendi¬
turcẽ actus interior. Uoluntas em̃
ut insupiorib.dictum ẽ motus. a¬
numi ẽ actusergo interior ẽ. Amb̾r

Expanded text:
est voluntas retinendi vel consequendi quod justitia vetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas mala, sive locutio et operatio prava, id est, actus malus tam interior quam exterior; ex altera vero, tantum ostenditur esse actus interior. Voluntas enim, ut in superioribus dictum est, motus animi est, actus ergo interior est. Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ celestium inobelientia prece¬
ptorum: Ergompreuaricante pec¬
catũ ẽ s mmnandantecuipa nõ ẽ
non emmꝯ sisteret peccatum si ĩter¬
dictoy fuiss. non ꝯ sistente. aũt pec¬
cato. non solummalitia s ⁊̃ uirtuc
fortassenoneẽtqre nsi aliquama
malitie fuiss semina. uel subsistẽ
ul emine non poss. Ecce preuaica

Expanded text:
oelestium inobedientia praeceptorum? Ergo in praevaricante peccatum est, sed in mandante culpa non est. Non enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset. Non consistente autem peccato, non solum malitia, sed etiam virtus fortasse non esset; quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, vel subsistere, vel em
Abbreviated transcription (Latin):
dem .i. detiminat. Dicens idqodic¬
tumẽ in ꝓphia intelugndumesse
deipis reb quib bomines mali
sunt non tebomimb Yndequia¬
minẽ uiquantum lomo ẽ malu
cẽ ꝯbonitatẽ cẽ unquitatẽ. opus
deiciupat. quod ẽhomo⁊ itirm¬

Expanded text:
 dicens: Id quod dictum est in prophetia, intelligendum est de ipsis rebus quibus homines mali sunt, non de hominibus. Unde qui aminem, in quantum homo est, malum esse, et bonitatem esse iniquitatem, opus Dei culpat, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
deliquerit. ⁊ quam propeccope¬
nam subierit quibꝰ aditien¬
dumẽ. pecẽ. simulacpenã per
eum transisse imposteros. sic̃
apostolus ostendit. inquies¬

Expanded text:
deliquerit, et quam pro peccato poenam subierit; quibus adjiciendum est peccatum simul ac poenam per eum transisse in posteros, sicut Apostolus ostendit inquie
Abbreviated transcription (Latin):
latenus põt contra¬
hi conuigium etsi
intercesẜit copulai
fit diuortium ũ sac̾dotiumdiaco¬
natus et subdiaconatus. In alusxo
pmittitur sortiri comugiumnisi
religionis bĩtum sumpẜunt ut¬
uotum continentie fecernt.Und

Expanded text:
latenus potest contrahi Conjugium; et si intercesserit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus. In aliis vero permittitur sortiri conjugium, nisi religionis habitum sumpserint, vel continentiae votum fecerint. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
minus accipiat rudim̃tum ⁊ sci.¬
at cui debitor deinceps fiat. Item
aug̃. pariuili exsufflantur.⁊ exorci
os subu̾tere ne baptismum cõseq̃¬
tur. non ergoĩnfantib creatura ⁊¬
dei exsufflatur. uł exorcizatur. s
diaboł.ut recedat abhomine. De¬

Expanded text:
menus accipiat rudimentum, et sciat cui debitor fiat deinceps. Item Augustinus: Parvuli exsufflantur et exorcizos subvertere, ne Baptismum consequantur. Non ergo ab infantibus creatura Dei efflatur vel exorcizatur, sed diabolus ut recedat ab homine. D
Abbreviated transcription (Latin):
Ec debet iteran sicut nec bap¬
tismus uł ordo. nuui enim sacraq̃¬
tofatienda ẽ nuuria quod fieri py¬
tauurquam don iteranoum. s u¬
teratur s utrum uraliqua nul ut¬
la iteran possuit questio ẽ.namte¬

Expanded text:
ec debet iterari, sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio e
Abbreviated transcription (Latin):
ralis peccato obtenebratus per
uututẽ quandam ⁊ gramquedi¬
citur sp̃c intelligatie reformatur
atq adiunatur adinteuigndr̃.
Ita⁊ puiam iurtutẽ. quedicitiu

Expanded text:
ralis peccato obtenebratus, per virtutem quamdam et gratiam quae dicitur spiritus intelligentiae reformatur atque adjuvatur ad intelligendum. Ita et per illam virtutem quae dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lignter considerandỹ
inquodifferrat sapĩa
erunt cam diceres. Sapienti
rumq scientia. Ego quoq u
E crumiuxta distinctionem apli¬
quadixit. auidatur sermosap̃iea
lii scmnoscientie illa diffinitioduu¬
denda ẽ. ut rerum diuinarum cogri¬
tio sapĩa proprienuncupetur bu¬
manarumuero cognitio propriesi¬
entie nomen obtineat.n ucro qd¬
quid sciri ab homine pret̾ inreb i
humanis ubiplurmum supen¬
uacueuanitatis. et noxiecuriosi¬
tatis ẽhicsm̃e huic scĩe tribuo s
illud tantum quofides saluber¬
maqueadueram beatitudinẽ dy¬

Expanded text:
ligenter considerandum est in quo differat sapientia erunt eam, dicentes: Sapientia rumque scientia. Ego quoque u. Verum juxta distinctionem Apdatur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, illa definitio dividenda est, ut rerum divinarum cognitio sapientia proprie nuncupetur, humanarum vero rerum cognitio proprie scientiae nomen obtineat. Neque vero quidquid sciri ab homine potest in rebus humanis, ubi plurimum supervacuae vanitatis et noxiae curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatitudinem d
Abbreviated transcription (Latin):
dum inamentia sunt matrimoni¬
umcontraherenonualent. Unde
fabianus. pp̃. neq furiosus. neqri
furiosa matrimonium contra lẽ
possunt. s si contractum fuit non
scparentur. Itemnicolaus. pp̃. hu
qui matrimonium sani contraxe¬
runt.⁊ uni exduob uł ambobra
amentiauł furor uł aliqua infir¬
mitas accesẜit obhanc infirimta

Expanded text:
dum in amentia sunt, matrimonium contrahere non valent. Unde Fabianus, 32, q. 7: Neque furiosus neque furiosa matrimonium contrahere possunt; sed si contractum fuerit, non separentur. Item Nicolaus papa, ibid.: Hi qui matrimonium sani contraxerunt, et uni ex duobus vel ambobus amentia, vel furor, vel aliqua infirmitas accesserit; ob hanc infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
effectum ui signum. qr nullum
opus dei ẽ. inquonon sit effectꝰ
uł signumequitatis.uł clemẽ¬
doenim manifesta ẽ.clementia
siue benignitas. ⁊ occulta equita:

Expanded text:
effectum vel signum, quia nullum opus Dei est in quo non sit effectus vel signum aequitatis et clemendo enim manifesta est clementia sive benignitas, et occulta aequitas,
Abbreviated transcription (Latin):
miscricordit᷑ age̾ et iuste referrẽ¬
tes refe. rationemdcĩ addei uolũ¬
tatẽ que iustitia ẽ ⁊ miẜicordia
non ad effectus misericordie et
iustitie. qui sunt in reb auis ar
iudetur. quod sicut diciturd̾us
omnia opera sua facere iuste et
miẜicordit᷑. ita cõcedendum sit

Expanded text:
misericorditer agere et juste; referentes rationem dicti ad Dei voluntatem quae justitia est, et misericordia, non ad effectus misericordiae et justitiae, qui sunt in rebus. Aliis autem videtur quod sicut dicitur Deus omnia opera sua juste facere et misericorditer, ita conced
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i maliqua penaꝵ
mittigatione deio¬
sericordiam sentia᷑
ut minus quammeruemerunt
puniantur: quidamautuã
eos nuuamreuelatienẽ pene
bituros quodconfirmant eos¬

Expanded text:
in aliqua poenarum mitigatione Dei misericordiam sentiant, ut minus quam meruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem poenae habituros; quod confirmant
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus nõ ab et̾no principiumẽ.
scẽcepit. quia nondicitur. princi¬
puminisi ad creaturas. Cumergo
to. et dicuntur hustres. nontria s
unum principiumomnnumcre¬
aturarum quiaunoeodẽq modo
principium rerum sunt. Nonenĩ
auter. sunt resapatreetalit̾ afilio.
s penitus codemmĩo. Ideo apłs u
teiugens hãc trinitatemẽe unum
principiumrerum ait. exip̃o⁊ per
audimmus omnia cẽ ex deo. ut au
aug̃.denaturaboni. om̃s utiq ya¬
turas intelligere debemus ⁊ omĩa
quenaturalit̾ sunt. Honemmex
ipõ sunt peccata quenaturã ñ ser

Expanded text:
sanctus non ab aeterno principium est, sed esse coepit, quia non dicitur principium nisi ad creaturas. Cum ergoto; et dicuntur hi tres, non tria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo. Ideo Apostolus intelligens hanc Trinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex ipso, per audimus omnia esse ex Deo, ut ait Aug., de Natura boni, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae naturalia sunt. Non enim ex ipso sunt peccata qua
Abbreviated transcription (Latin):
clporos adec summias ⁊ imaseciai
unum quidem ⁊ ex uisibilibat¬
inuisibilib ficri. Ioemeotemmo¬
mento ⁊ incelum rapitur minist¬
io anglorumo sociandum corpo
tumimplet mundum. ita multis
ulocis ulud corpus consecratur rec
tnsunt multa corpora xpĩ srunm
corpus ⁊ unus sanguis. Iococ siue
pius siucminus quiiupcipiat oẽs
equalit̃ corpus xpĩ itegerrime sui¬
munt post consetratione igñẽ isba¬

Expanded text:
e, summa et ima sociari, unum quid ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio angelorum consociandum corportum implet mundum, ita multis locis illud corpus consecratur. Nec sunt tamen multa corpora Christi, sed unum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem
Abbreviated transcription (Latin):
perkiterẽ. nece est filio sens aro¬
priumẽe. quosemperest fuis
Quom̃o crgo cadet ininte lgen¬
tiam nrãm ut non fuĩt semꝑ cui
ppriumest sempereẽ. quod nãtu
ẽ natũigiturunigenitum deum
confitemur s natum ante temps¬
ra. nec ant esse quam natum nec
añnatum quamesse ꝗa nasciqd̃
erat iam non nasciẽ. S scipin de¬
mutarenascendo. Hoc aũt hũa¬
num sensum ⁊ intelugentiam my¬

Expanded text:
Pater, necesse est Filio semper proprium esse quod semper est Filius. Quomodo ergo cadet in intelligentiam nostram ut non fuerit semper, cui proprium est semper esse quod natum est? Natum ergo unigenitum Deum confitemur, sed natum ante tempora, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intel
Abbreviated transcription (Latin):
Entigiturquida
ordines inquihonł¬
Latenus põt contra¬
bi coniugum etsi
intercesrit copulai
fit diuortium ũ sac̃ dotumidiaco¬
natus et subdiaconatus. Inalusit
pmittitur sortiri comugilimnis
religionisbitum sumpẜunt uł

Expanded text:
nt igitur quidam ordines in quibus nulatenus potest contrahi Conjugium; et si intercesserit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus. In aliis vero permittitur sortiri conjugium, nisi religionis habitum sumpserint,
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃o quasi tunc non sit peccatur
s quodsit ostendit subdens hñtes
dampnationem. Et qr̃ subdit.qr
primam fidẽ uritã fecit. et sinonir¬
bẽ do tñuolendo. Ut uoluntatẽ q̃
aproposito cecidit. appareat eẽ dar¬
pnatam siue sequantur nuptie
siuenon. Dampnaturenim proi¬
poĩti frausdampnantur talesqr

Expanded text:
isto, quasi tunc non sit peccatum; sed quod sit ostendit subdens, habentes damnationem; et quare, subdit, quia primam fidem irritam fecerunt, etsi non nubendo, tamen volendo, ut voluntatem quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive non. Damnatur enim propositi fraus; damnantur tales
Abbreviated transcription (Latin):
addendum ẽ demõ
ulius
consensus.qui inter
manam ⁊ iosephint᷑¬
cessit. Sane c̾dipõt nõ solur
mariam setiam iosephapd̾
se disposuisse nuguntatẽ ser
uare. nisi deusalit̾ iube̾t cos

Expanded text:
addendum est de modo illius consensus qui inter Mariam et Joseph intercessit. Sane credi potest non solum Mariam, sed etiam Joseph apud se disposuisse virginitatem servare velle, nisi Deus aliter juberet, eos
Abbreviated transcription (Latin):
Ost post predicta d̾ro¬
luntate ciusq finedis¬
serrendumẽ. Sciend̃
ẽ igitur. quod exfinet
suo utait.aug.uolun¬
tas cognoscitur. utrum recta
an prauasit.Eis aũt boix
uoluntatis beatitudo ẽuitae
thi tensipse est caleuero fi
utrum rectasit. anpraua peccatum

Expanded text:
t praedicta, de voluntate ejusque fine disserendum est. Sciendum ergo est quod ex fine suo, ut ait Aug., voluntas cognoscitur utrum recta an prava sit. Finis autem bonae voluntatis beatitudo est, vita aeterna, ipse Deus. Malae vero fiutrum recta sit an prava, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓximi. Unaẽ canitas. ⁊ duopẽ¬
cepta. inus spc̃ ⁊duodata quia
alia caritas nondiug̃. primum
nisi illa que dilig̃. deum. Quaer¬
gocaritate ꝓximum diligunus.

Expanded text:
et proximi. Una est charitas, et duo praecepta; unus spiritus, et duo data; quia alia charitas non diligit proximum, nisi illa quae diligit Deum. Qua ergo charitate proximum diligimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuerouna ca¬
temq ec̃aritas dei⁊ pximmi quare
liguntur .s. deus et hõ uł angelus
ꝓquoetiamduo sunt mandata
quiacum catẽ caritas utroqr cõ¬

Expanded text:
ero una eademque charitas est Dei et proximi, quare iliguntur, scilicet Deus et homo vel angelus. Pro quo etiam duo sunt mandata, quia cum eadem charitas utroq
Abbreviated transcription (Latin):
dens igitur diabolis
hominẽ pobediẽtic
humilitatẽ posse as¬
scendẽ. ũnip̃e psuper¬
biam corruerat inxi
uidie factus ẽ satham .i. aduersa¬
rius. Uñ ⁊ mulierẽ temptauit. inq̃
minus quam inuiro rationẽ ui¬
gerenouit. Eius cmmmalitia ad
temptandam uirtutẽ timida hu¬
manamnaturam inea ꝑte ubi de¬
bilior uidebatur aggressaẽ. ut si fõ
modumfiducialius ad alterrar
querubustior fuit pulsandam.ł
pocius subu̾tendam accedẽt. Pri

Expanded text:
dens igitur diabolus hominem per obedientiam humilitatem posse ascendere unde ipse per superbiam corruerat, invividiae factus est Satan, id est, adversarius. Unde et mulierem tentavit, in qua minus quam in viro rationem vigere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte modum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uoluntas actum precessit s ip¬
sa uoluntatẽ. alia hominis uol¬
untas mala ñ prestitit atq atq
diaboli ꝑsuasioẽ.⁊ homins arbi¬
trio illa uoluntas mala prodiit.
qr iustitiã deẜuit iniquitatẽ ⁊ in¬
coauit. ⁊ ip̃a uoluntas iniquitas
fuit.

Expanded text:
ipsam voluntatem alia hominis voluntas mala non praecessit, atque ex diaboli persuasione, et hominis arbitrio illa voluntas mala prodiit, qua justitiam deseruit, et iniquitatem inchoavit; et ipsa voluntas iniquitas fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ug̃. ex qua intelligentia accipiẽ.¬
dasint huiusmoi uerba omma
sunt dco presentia ⁊ indeo sunti
omma.uł cumdeo uel apuddeu
nium cognitio ineoẽ¬
tuntureẽ indei cognitioneuł pẽ

Expanded text:
us, ex qua intelligentia accipienda sint hujusmodi verba, omnia sunt Deo praesentia, in Deo sunt omnia, vel cum Deo, vel apud Deum, nium cognitio in ecantur esse in Dei cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. ait. Iacob quodmatre fecit
auctoret ut fallẽt patremsidiui.¬
gnt̾ attĩdatur iundetur non esse
mendatium s inistium intende¬
batemm matii obedire. queper

Expanded text:
. 10: Jacob quod matre fecit auctore ut falleret patrem, si diligenter attendatur, videtur non esse mendacium, sed mysterium. Intendebat enim matri obedire, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
A Nc ad considera¬
tionem sacreordina¬
tiomis accedamus.
stratur. qui omniumoffitia inse¬
met ip̃o cxibuit ⁊ corporisuo qd̃

Expanded text:
nc ad considerationem sacrae ordinationis accedamus. stratur, qui omnium officia in semetipso exhibuit, et corpori suo q
Abbreviated transcription (Latin):
Et quertur hicd̃
ualde mał utrum ⁊¬
ip̃i maliquapenaꝵ
mittigatione deiox¬
sericordiam sentia᷑
ut inuius quammeruemexunt
puniantur. quidamautumã
eos nulam reuelatiene pene
ros quod confirmãt iacobi auc
misericordia fiet illi. quiñ fec̃¬

Expanded text:
ed quaeritur hic de valde malis, utrum eipsi in aliqua poenarum mitigatione Dei misericordiam sentiant, ut minus quam meruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem poenae ; quod confirmant Jacobi auctm sine misericordia fiet illi qui non fec
Abbreviated transcription (Latin):
agnomaut uite dictumdest si¬
cut doc ueda.⁊ strab. qr dumntus
accepit. bancium ut qui exeius
fructu commedẽt corpus cius sta¬
bili santate et ppetua solliditate
firmaretur. neculla infirmitate.ł
ctatis inbecuutate. indet̾ius uł in
ocasumlaberetur.¬
sit lignum scientie boni⁊ mali. Ru

Expanded text:
gnum autem vitae dictum est, sicut docet Beda et Strabus quia divinitus accepit hanc vim, ut qui ex ejus fructu comederet, corpus ejus stabili sanitate et perpetua soliditate firmaretur; nec ulla infirmitate, vel aetatis imbecillitate in deterius vel in occasum laberetur.autem scientiae boni et mali,
Abbreviated transcription (Latin):
et noctisẽ. s continuadies lux.
Ysaias tantum uidetur dic̾e qd
Sr bus uerbis non negat solẽ et
um et ip̃c dominus entlumen
ulud ysaie ea ratione dictum. qr
soleclima nontunc hebunt ortus
et occasum sicut nunc inclibro
boris sui mercedem suscipit. Uñ
ꝓph̃a lucebit septemplicit et nõ
ueniet ad hoccasum nec sollurec
luna. s mordine quocreati sunt
stabunt uc intormentis impii¬
sub t̾ra positi fruantur luce eoꝵ
Unde abacuc. Sol. ⁊luna stcte¬
runt inor.di.s. ¶ Ecce aꝑte dicit
solem et luncin tunc lucẽ. s sta¬
duit̾ perman̾e. ubi ctiam signifi¬
cat uiinfernum ẽẽ subtrea. Suĩs
quentur quis sit usus lucis solis
et luue tunc fateor me ignorare
quia inscripturis ñ memim me

Expanded text:
e modo est, sed continua dies et lux. Isaias tamen videtur dicere quod Sed his verbis non negat solem et et erit ipse Dominus lumen illud Isaiae ea ratione dictum, quia sol et luna tunc non habebunt ortum et occasum sicut nunc. Unde Isiboris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. 3: Sol et luna steterunt in ordine suo. Ecce aperte dicit solem et lunam tunc lucere, sed stabiliter permanere; ubi etiam significat infernum esse sub terra. Si vero quaeritur quis usus lucis solis et lunae tunc, fateor me ignorare, quia in Scripturis non memini me
Abbreviated transcription (Latin):
lune. sicut lux soł testante ysaia
sol inprima condictione .uii. di¬
cium añ peceatum primihonũ
tantumlicebit postiuditium.
Omorata enin fuit lux solis et
uine auorum qr siderum per pec.¬
catum prum hominis. s tuncre¬
cipit sol. mercedẽ suilaboris ꝗa
scptemplicit̾ lucebit ⁊ tunc nõ
etit incissitudo dicie noctis. s tã¬

Expanded text:
lune sicut lux solis erit testante Ysaya sol in prima condicione septem dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post iudicium. Minorata enim fuit lux solis et lune aliorumque syderum per peccatum primi hominis, sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit et non erit vicissitudo diei et noctis, s
Abbreviated transcription (Latin):
netur. liceat. In quib qui dẽsim
dere apatre. et non alio afino.Q¬
cumq inquiunt afilio eump.¬
cedẽ adduntanathaincurrun

Expanded text:
netur, liceat. In quibus quidem symdere a Patre, et non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrun
Abbreviated transcription (Latin):
omma. S quis nisun sanus dixe¬
ritmala ce indeo: Illa emneẽm
deo intelliguntur. queexipõ ⁊ per
ip̃msunt. Ea ueropip̃msunt ⁊ ex
ip̃o. quorumauccor ẽ. S⁊ nonest
auctor insibonorum. nonergocx
ip̃o. uł ꝑip̃m sunt nisi bona. Itaer¬
ut bona mala quia si de. oge cogro¬
scit. ut ait. ꝓpħa. ⁊ alta delõge. co

Expanded text:
omnia. Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelliguntur, quae ex ipso, et per ipsum sunt; ea vero per ipsum sunt et ex ipso quorum auctor est; sed non auctor nisi bonorum. Non ergo ex ipso, et per ipsum sunt nisi bona; ita erut bona, quia mala quasi de longe cognoscit, ut ait Propheta: Et alta a longe co
Abbreviated transcription (Latin):
atur quicum sineuus prius eẽt
ramen anmus erat desinant
eẽcum ad et̾na ꝑduxerit. muilla
situras ⁊ detrib quidẽ. prudentia¬
s. fortituoie tepantia. cum hoc di¬
cium inmortal ẽ. et magis tunc
ꝓfitictur. innobquam cẽ cessabit

Expanded text:
 qui cum sine illis prius esset, tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla situras: et de tribus quidem, prudentia, fortitudine, temperantia, cum hoc divero immortalis est, et magis tunc perficietur in nobis, quam esse cessabit
Abbreviated transcription (Latin):
stolus. etiam sunfide ⁊ caritate fi¬
erent. Qr̃ qr imposuit eadeus in
ẜintutẽ non iniustificatoem. ⁊ rt
figura futurice̾nt uolens ea sibi
pocius offerriquam ydoł. Iua cir¬
gosignaerant s tñ⁊ sacramenta
licr minus proprie insccipturisł
sepe uocantur. quia signacrant
reisacre quamutior non prestab

Expanded text:
tiamsi in fide et charitate fierent. Quare? quia imposuit ea Deus in servitutem, non in justificationem, et ut figura futuri essent, volens sibi ipsi potius offerri ea, quam idolis. Illa ergo signa erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quam utique praestab
Abbreviated transcription (Latin):
amurtutẽ. quã ꝑ auã sicut eam
plenius. hab quamaliã nõtamẽ
quoquã hr̃i quam caritatẽ. aliae
igitur magis ⁊ aliasminus ina
cẽ dicunt. s⁊ nullamplenius cari¬
tate queceteras gignit. basq dic¬
unt cẽ muitas faties quas memo¬
rat apostolus dicens. exꝑsonis¬

Expanded text:
rtutem quam per aliam, sicut eam plenius habet quam aliam. Non tamen quoquam haberi, quam charitatem. Alias ergo magis et alias minus in aliquo esse dicunt; sed nullam plenius charitate, quae caeteras gignit. Hasque dicunt esse multas facies quas memorat Apostolus, dicens, 2 Co
Abbreviated transcription (Latin):
Redestinatorum nł¬
lus uidetur posse dã¬
pnari. nec repboru
aliquis possesaluai
dicitur tene quod hes ne aliꝰ
accipiat coronamtuam. Si
alius nonẽ accepturus ni si
iste ꝑdiderit cͥtus ẽ electoru
minui.
appoere grãmquib apponit. ⁊ por¬
s subtrahe quiboñ subtrahit qd
sifieret utiq dampnarentur. pos¬
s ergodampnanistiquitamena
saluabuntur poss ita minuu. elc̃¬
torumnumerus itactiam posset
augeri. quiposs appoĩ grã quib
non apponitur ꝑquams aluarent.
Possent ergo sauaribita gratia.⁊
quitñ sine ea dampnabuntur. pos¬
sent augeriutiq numeriis electo¬
rum.

Expanded text:
edestinatorum nullus videtur posse damnari, nec reproborum aliquis posse salvari. dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam, si alius non est accepturus, nisi iste per diderit, certus est electorum minui. apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; posset itaque minui electorum numerus, ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui tamen sine ea damnabuntur; posset itaque augeri numerus electorum.
Abbreviated transcription (Latin):
rumsimul.s. ut fiat ⁊ non sit pre¬
scitumhic sensus ẽ uerus. Siuc̃o
dicis deum non potuisse non p̾scĩe
omne quod fit. falsumc̃ potuit.
enimfaccreut ñ fieret ⁊ ita nones

Expanded text:
icet, ut fiat et non sit praescitum, hic sensus verus est. Si vero dicis Deum non poomne quod fit, falsum est; potuit enim facere ut non fieret et ita non es
Abbreviated transcription (Latin):
Et quentur utrum apeccato solre
maculam abstergat. uł debitum
eterne mortis solucre ualeat. Qui¬
dam arbitratisunt. cum peecatordy¬
pucit̾ ligatus teneatur. ut predictr̃
⁊ debitofuture pene. altumcurari
ꝑdeum ⁊ alt̾um solui ꝑ sacerdotẽ. ⁊¬
Patiturenim por peccatum quasdã
tenebras interiores ⁊ maculas. aqbꝰ
nisiliberetur prohitietur intenebãs
extiores. Cumaũt lib̾atur ab buis
suscitatur amorte pecci. Unde apłe
Surge quidormis ⁊ uluminabit

Expanded text:
ed quaeritur utrum a peccato solvere t culpae maculam abstergat, vel debitum aeternae mortis solvere valeat. Quidam arbitrati sunt, cum peccator dupliciter ligatus teneatur, ut praedictumt debito futurae poenae, alterum curari per Deum, alterum solvi per sacerdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatur ab his, suscitatur a morte peccati. Unde Apostolus: Surge qui dormis, et illuminabit
Abbreviated transcription (Latin):
A Suero incarra¬
tio uerbi sicut insu¬
perioribꝰ tractatu
c̃. operatio uere sit
tus et natus memoretur Honeĩ
idcooperatio incarnationis sp̃ui
sanctosepius tribuitur. qd̾ eã ip¬
sesolus sine patre ac fiuo fecent
⁊ filiueftabilidi cantate uerbr̃
carofactumẽ ⁊ inextimabili dei
dono filius deisibiumint fororã
sui non igitur frequens denõia¬

Expanded text:
 vero incarnatio Verbi, sicut in superioribus tractatum est, operatio vere sit s conceptus et natus memoretur? Non enim ideo operatio Incarnationis Spiritui sancto saepius tribuitur, quod eam ipse solus sine Patre ac Filio fecerit;  ineffabili Dei charitate Verbum Dei caro factum est, et inaestimabili Dei dono Filius Dei sibi univit formam servi. Non igitur frequens denomi
Abbreviated transcription (Latin):
trummelius aliqd
possit facere deusꝙͣ
facit. Solentenim
scrutatores illi dicẽ quod eaque
facit deus non pot facere melioã
quia siposs face̾ ⁊ non faceret.in
et mo resurrexis se in quounius
remoluntas exprimitur. itapot
pot natus fuisse ⁊ resurrexisse. ⁊ est
euisdemrei potentia. Sicnimpos¬
s modonasci⁊ resurgere non ecti
ioem posse. Uerba cnum diu̾soru
temporumdiusis prolata ⁊ diu
bodie legere. Cras aut dicemus
istepõt. aegisse. uel potit legerei
ben unius reimonstratur poten¬
tia. Siaut auisis tem porib loqrẽ¬
tes cusdemtemporis u̾bis ⁊ adu̾¬
cimus cumposse. fateamur igit
deumsemperposse. quicquid scoł
quamsemel habuit⁊ illius omĩs
reipotentiamciuus semel habui
s non semper possefacert omne il¬
iud quod aliquando potuit fac̾e̾.
Pot quidem facere aut fecisse ꝙ
auquandopotuit. Similit̾ quic¬
quiduoluit ⁊ nult. i.omnem qr̃ã
habuit uoluntatẽ⁊ mohabet et

Expanded text:
trum melius aliquid possit facere quam facit? Solent enim illi scrutatores dicere quod ea quae facit Deus, non potest meliora facere, quia si posset facere, et non faceret, inet modo resurrexisse, in quo unius rei voluntas exprimitur; ita poto ipse potest natus fuisse et resurrexisse, et est ejusdem rei potentia. Si enim posset modo nasci et resurgere, non esset idem posse. Verba enim diversorum temporum diversis prolata temporegere hodie, cras autem dicemus: Iste potest legisse, vel: Potuit legere heri; ubique unius rei monstratur potentia. Si autem diversis temporibus loquentes, ejusdem temporis verbis et advecimus eum posse. Fateamur ergo Deum semper posse quidquid semelm potentiam quam semel habuit, et illius omnis rei potentiam cujus semel habuit; sed non semper posse facere omne illud quod aliquando potuit facere: potest quidem facere aut fecisse quod aliquando potuit. Similiter quidquid voluit et vult, id est, omnem quam habuit voluntatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
comnium diuinarum scriptura
induobꝯ preceptis caritatis .Rii.
Etiam distributiode¬
calogique induob
mandatis continet

Expanded text:
omnium divinarum ScripturarIN DUOBUS MANDATIS CHARITATIS. 1. Sed jam distributio Decalogi, quae in duobus mandatis complet
Abbreviated transcription (Latin):
nitum uel quendãut aliq̃ in huiꝰ¬
moĩ locutiomib scciptura memo¬
rat. Quocutacumquentur sine
proposita auctoritate analiquis
ut quidã homo sit assumptus ay
bo uł unitus u̾bo. sinedistinctiõẽ
intelligentie non ẽ sic reo dẽoa iyni¬

Expanded text:
nitum, vel quemdam vel aliquem in hujusmodi locutionibus Scriptura commemorat. Quocirca cum quaeritur sine proposita auctoritate, an aliquis vel quidam sit assumptus a Verbo vel unitus Verbo; sine distinctione intelligentiae non est hic re
Abbreviated transcription (Latin):
lignoute. inpecẽ comedit homoꝵ
hoc angustinus. mnł. debaptismo pã¬
uulorumsic ait. Recte profecto int¬
telliguntur primihomines ante
malignamdiaboli psuasione ab¬
stimusse acibouetito atq usi fuis¬
seconcessis. Hus u̇bis ostenditur
paradisi commnederet. n sideligno

Expanded text:
nte peccatum comederit homo. De hoc Augustinus, in lib. 2 de Baptis. parvul., sic ait: Recte profecto intelliguntur primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse concessis. His verbis ostenditur paradisi comederent, nisi de ligno
Abbreviated transcription (Latin):
exomnibssistit umu̾sitatis a¬
imrabilis pulcritudo in quo ctiar
uuro quod malum dicitur beneo¬
dinatum.⁊ locosuopositum. emin¬
entium ꝯmendat. bonaut magis
placeant ⁊laudabiliora sint dur
comperanturmalis. Serto igitũ
tio. Ideo p̾missa oriturquestio. qro
dicatur deus dicxii.opus suums
pleuisse. qd̃ebraca uĩtas bab in
quo tñnichil nouuincreasse dici¬
tur insi fortedicatur. dic.xii. com¬
pleuisse opus suum. quia ip̃mse
bñdixit. ⁊ sanctificauit sicut sc̃p¬
sanctificauit ulum. Spus cñi ẽ

Expanded text:
onsistit universitatis admirabilis pulcritudo, in qua etiam id quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis. Sexto ergo tio. Ideo praemissa oritur quaestio, quomodo dicatur Deus die septimo opus suum complesse, quod Hebraica veritas habet; in quo tamen nihil novum creasse dicitur, nisi forte dicatur die septimo complevisse opus suum, quia ipsum benedixit et sanctificavit; sicut subjsanctificavit illum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quenitur. quom̃orii. dic uicat
deus compleuisse opus simmcu
ab omĩo pere die illorquienerit
nec aliquod genus nouumrerũ
fecerit. Alia tam entranslatiobt.
Consumauit deus. dicuii.opera
sua niehil questionis affert.quia
manifesta sunt. que in eofactast̃
⁊ ommum consumatio eodie pẽ¬
fecta ẽ sicut scriptura ostendit. cr̃
ait uidit deus cuncta que fecerat.
ꝯcrantualde bonia.Omnia quid̃

Expanded text:
ed quaeritur quomodo septimo die dicatur Deus complesse opus suum, cum ab omni opere illo die requieverit, nec aliquod genus novum rerum fecerit. Alia translatio habet: Consummavit Deus die sexto opera sua; quae nihil quaestionis affert quia manifesta sunt quae in eo facta sunt, et omnium consummatio eo die perfecta est, sicut Scriptura ostendit cum ait: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
Am nũc accedamus adas¬
signandam missionem spc̃ .s.
sanctus qui deus ẽ.act̾tiain
trinitateꝑsona. ut supraost¬
lit̃procedit .i. mittiturac dõa¬
tur fidelibꝰs quesit ista mis¬
sõ siue donatio uł quõ fiat con¬

Expanded text:
am nunc accedamus ad assignandam missionem Spiritus sanctus, qui Deus est ac tertia in Trinitate persona, ut supra ostliter procedit, id est mittitur ac donatur fidelibus. Sed quae sit ista missio sive donatio, vel quomodo fiat con
Abbreviated transcription (Latin):
patre ⁊ filio ad sanctificãda
creaturam procedit. Et sicut
ab ct̾rio communit᷑.⁊ simyl
procedͥ apatre et filio.ita⁊ in
tempore communit ac simul
abutroq procedit ad creatura. ñ
diuisimaꝑatre infilium ⁊ afilioc̾
infilium et defilio procedit. ad sãc¬
tificandam creaturam s simuld̾
utroq procedit quamuis hoc filio
pater dedit ut sicut dese. ita etia
procedat deillo. Detemporalit prõ¬

Expanded text:
Patre et Filio ad sanctificandam creaturam procedit. Et sicut ab aeterno communiter ac simul procedit a Patre et Filio, ita et in tempore communiter et simul ab utroque procedit ad creaturam, non divisim a Patre in Filium, et a Filio ad in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul de utroque procedit, quamvis hoc Filio Pater dederit, ut sicut de se, ita etiam de illo procedat. 2. De temporali pro
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ uł satisfactione eietiamqri
aliquando incrimen relapsurus
ẽ. quare sipost cordis contritioẽm
confiteri contempẜit. uł inpecc̃õ
idemuł simili recidit. anpeccata
dumissa reddeant.Cuiusquestio¬
nis solutio obscura ẽ. ⁊pplexa aliis
asserrentib. aliis econtra neganti¬
bo peccata semel dimissaultius re¬
plicari ad penam. auecoritatiboin

Expanded text:
ris satisfactionem, ei etiam qui aliquando in crimen relapsus est, quaeritur si post cordis contritionem confiteri contempserit, vel in peccatum idem vel simile ceciderit, an peccata dimissa redeant. Cujus quaestionis solutio obscura est et perplexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari ad poenam. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
humane fraguitati quam uispar¬
ua tũ crebra sume punt quesicollẽ¬
ta contra nos fũint.itanos graua¬
bunt ⁊oppriment sicut unum a¬
liquod grand̃ peceatũ. Q uiden
interẽ adnaufragium aminogͣn¬
di flctunauis apiatur ꝯobruat᷑
anpaulatim subrepens aquain sẽ¬
nium et elimosine et orõnes inui¬

Expanded text:
humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabuntliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sennia, et eleemosynae, et orationes in
Abbreviated transcription (Latin):
tione
aut penitentietria obserũa¬
tis cordis confessiooris sat̃¬
factiooperis. Uñ iohs osaur¬
cum ꝑfecta penitentia. cogit
peccatorẽ omnialibent̾ ferte
incorde eius contritiomnore ꝯ¬
fessio inoꝑe tota humilitas. Hec
ẽ fructi ferra peniteniteiaut sicut
tribmoĩs deumoffendimus .s. cõ
cati. differẽ. ut ait aug̃. et incord̾
tamquam tres mortes unaqua¬
si indomo .s. cum incorde consẽtit᷑
ubidini. Ait̾a quasi prolata iam
extra portam cumin facto proce¬
dit. assensio. Tertia cummale con¬
suetudinis tamquã mole premit

Expanded text:
tione autem poenitentiae tria observanctio cordis, confessio oris, satisfactio operis. Unde Joannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere tota humilitas. Haec est fructifera Poenitentia, ut sicut tribus modis Deum offendimus, scilicecati differentiae, ut ait Aug., de Serm. tanquam tres mortes. Una quasi in domo, scilicet, cum in corde consentitur libidini; altera quasi prolata jam extra portam, cum in factum procedit assensio; tertia cum vi malae consuetudinis tanquam mole premit
Abbreviated transcription (Latin):
aquib offerruntur. Alia ẽ actio
actio penitentie post uaptismum
que fit prouus peccatis que legis
decalegus continet. aguntergo ho¬
mines penitũtiam ancebaptism̃.
cepeccatis priorib itatã ut etiam
baptizentur. sicut petrus ait. in ac
cib apostolorum. agite pemtenti¬
amut baptizetur. unus quisq in
uestrum innomine domini ac̃. ag
tismum ita peccauĩt.ut excomu¬
nicariet post reconciliari mereant

Expanded text:
offeruntur. Altera est actio poenitentiae post Baptismum, quae fit pro illis peccatis quae legis Decalogus continet. Agunt ergo homines poenitentiam ante Baptismum de peccatis prioribus, ita tamen ut etiam baptizentur; sicut Petibus apostolorum: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini, etc. . Agutismum ita peccaverint, ut excommunicari, et post reconciliari mereant
Abbreviated transcription (Latin):
ait aũg mł. depredestinatiõẽ sanc¬
aut sine predestinatõe ẽe̾ prescien¬
tia. Predestinatõe quippe deus ea p̃¬
scuut quefuerat ipse facturus. Sr
nauit eos quos elegit. reliquos rõ¬
reproborums aluari. rubricanib

Expanded text:
in libro De predestinacione sancautem sine predestinacione esse presciencia. Predestinacione quippe deus ea prescivit, que fuerat ipse facturus, id nareproborum salvari. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
soãrum. quas ficque¬
terihoctractatu com¬
memorammus. alit¬
s primum audiamus quid deb̃
nomine .s.ypostasisacr̃. dicit. aite¬
nun subhoc nomineuenenumla¬
tere. S hocdicit sccundumquod
huiuismoĩ num quam relatiue
accipiantur. aliquantũm prore
deus genuit deum altum propa¬
trt alterum ꝑfilioponimus. Siłr
cumdicimus deumͣdeo. lumend̾
lumine. In alus quoq locutionibꝰ
seperepuintur.nomina eẽntie. ad
significationem ꝑsonarum dedre¬
ta.Ut cumdiciturdeus natus d̃s
mortuus deus passus ubifilius
tantum significatur. ita et desolo
filiointelligitur. cumdicitur dere
dedeo ⁊ huiuismoi.Unde aug.que¬
rens quomõ huiusmõidicantũ
deus de deolum̃delumine dr̃. hõ
enimsimul ambodcus dedco. s so¬
ius filius. dedeo s patre. nec ambo
simullumendeluminc. s solus fi

Expanded text:
sonarum, quas frequenter in hoc tractatu commemoravimus, aliSed primum audiamus quid de hoc nomine hypostasis Hieron. dicit: ait enim sub hoc nomine venenum latere; sed hoc dicit secundum quod hujusmodi, et nunquam relative accipiantur; aliquando tamen prDeus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum dicitur: Deus de Deo, lumen de lumine. In aliis quoque locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intelligitur, cum dicitur: Deus de Deo, et hujusmodi. Unde August., quaerens quomodo hujusmodi dicantur, Deus de Deo, lumen de lumine? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Fi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e ait ita. Alie atq alie uolunta
suos proprios fines hñt qui tñ
referruntur. ad furie iluus uolun¬
tatis quauolumus beat ⁊ iuuere
⁊ adeampuenire.uitamque nõ
referratur adaliũ s amanti ꝑip
samsesuffitiat. quemad modu¬

Expanded text:
 ait: Aliae atque aliae voluntates suos proprios fines habent; qui tamen referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam, quae non referatur ad aliud, sed amanti per seipsam sufficiat, quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
fine bt fenestre uisione alt̾a uẽd
ẽ uoluntas ꝑ fenestram indendi
transeuntes. ciuus itẽ finis ẽ uisi¬
o transeuntium. ad quod etiamp̃¬
dicte referruntui uolmitate s. ⁊ itẽ.
Recte sunt uoluntates. ⁊ ommnis
sibimet religate siboa ẽ. ula ad
iustumẽ. Sicut ergodicitur deus
nonfecisse mortẽ. qr non fecit ilłd
proquomors infligitur .i. peccatũ
audisti lector cãmdictorum exq̃ ĩ
telligntia sana firmatur.cumdici¬
turdeus nonẽ auctor mali ⁊d̃s ꝙo¬
tem ñfecit.

Expanded text:
et fenestrae visionem. Altera vero est voluntas per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium. Ad quod etiam praedictae referuntur voluntates. Item ibidem rectae sunt voluntates, et omnes sibimet religatae, si bona est illa adjustum est. Sic ergo dicitur Deus non fecisse mortem, quia non fecit illud pro quo mors infligitur, id est, peccatum. Audisti, lector, causam dictorum, ex qua sana intelligentia firmatur, cum dicitur: Deus non auctor mali, et: Deus mortem non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
tum incapite. ibienim ⁊ ususest
et auditus ⁊olfatus ⁊gustus⁊tac¬
tus. inceteris aũt solus ẽ tactus.
ita ⁊ inxp̃obĩtat omr splenitu¬
dodiuinitatis. qruie ẽ capudiy
quo sunt õs sensus. Insanctis rõ
quasi solus tactus ẽ. quib dat᷑
e. spc̃. admensuram cum de illiꝰ¬

Expanded text:
tum in capite ibi enim visus est, et auditus, et olfactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus, ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, quo sunt omnes sensus. In sanctis vero quasi solus est tactus, quibus datus est Spiritus ad mensuram, cum de illi
Abbreviated transcription (Latin):
niccli fumati sunt.⁊ s.o.e.o.ai. elau
bictiamdicit.Benedicat nos noc¬
tem exprimit ꝑsonamm unitatẽ
uero essentie aperit. cumsingulan
nitatem significat. Per hoc quod
subdit dominus deus unitatẽ eẽn¬

Expanded text:
de Trin. , significat aeternitatem; aliud unitatem substantiae indifferentis, ut netem exprimit personarum. Unitatem vero essentiae aperit, cum singularinitatem significat. Per hoc autem quod subdit, Dominus Deus unitatem e