comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstrato trophea ferentib occurrit. Cũ
triumphantib uiris & feminȩ uenuir.
quȩ cum scło sexũ quoq uicerunt: a ge¬
minata gła miliciȩ. uirgines cũ pueris
teneros annos uirtutib transcendentesi
Sed & cetã fideliũ turba aulȩ ꝑpecuȩ re
intrauit: qui sinceritatẽ fidei in concussis
cȩlestiũ preceptoꝵ disciplinis unita pace ob¬
seruauert̃. Ergo agite nunc fr̃s : aggredi.¬
amur iter uite: reũtamꝰ ad ciuitatẽ cęlestẽ
in qua seripti sumus. & ciues decreti. Non
sunins hospites: sed cuies scõꝵ & domestici
dĩ: etiam illius heredes. coheredes autẽ
xp̃i. Huius nobis urbis ianuas aꝑiet for¬
titudo: & fiducia latũ p̃bebit ingressũ.
citatẽ : in quantũ considerare possibile ẽ.
Ut enĩ uere est: cõprehendere nullus ser-¬
mo sufficiet. Dicitur de ea in quodã loco
sic: quod aufugiet ibi doloe & tristicia
& gemitus. Quid hac uita beatius: ubi

Expanded text:
prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingressum. citatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nec lilia desunt. Certent nunc lem̃i su¬
guli ad utrosq honores: amplissimã
nitate candidas. uel de passione purpu
reas. In cęlestib castris pax &e acies habẽt
flores suos: quib milites. xp̃i coronan¬
tur. Dĩ enĩ in effabilis & immensa bo¬
nitas etiam hoc p̃uidit. ut laboꝵ quidẽ
tempus ce agonis ñ extendet: nec longũ
faceret aut ȩternũ. sed breue & ut ita di¬
cam mom̃taneũ: & ut in hac breui
uita &r exigua agones essent et labores:
in illa uero quȩ eterna ẽ. corona. & p̃¬
mia meritoꝵs: ut labores quidẽ cito fi¬
nirent᷑: meritorũ uͦ premia sine fine
durarent: ut post mundi huuis tene¬
bras uisuri essent candidissimã lucem.
& accepturi maiorẽ passionũ cunctarũ
acerbitatib beatitudinẽ: testante hoc apl̃o
ubi ait. Non sunt condigne passiones huꝰ
temporis: ad suꝑ uenturã głam quȩ re.¬
uelabitꝰ in nobis. Quos lȩto sinu dep̃lio
reũtentes ciuitas cȩlestis excepit: de hoste

Expanded text:
nec rosae desunt. certent nunc singuli ad utriusque honoris amplissimam opere candidas uel de passione pureas, in coelestibus castris pax et acies habens flores suos, quibus milites Christi coronantur. Dei enim ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s in medio animaliũ sp̃lendor ignis et
de igne fulgur egrediens discurrere dicit᷑:
quia uniũsã eccłiam replens. in electoꝵ cor¬
dib ex se ipso flãmas amoris proicit. ut cͥo¬
amorẽ suũ corda torpentia accendat . łc.s

Expanded text:
s in medio animalium splendor ignis et de igne fulgur egrediens discurrere dicitur, quia universam Ecclesiam replens, in electorum cordibus ex seipso flammas amoris projicit, ut coamorem suum corda torpentia accendat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
In eo ergo quẽ corporeũ aspiciunt: quasi fa¬
ciem intendunt. Sed dũ hunc incorporeũ
pennã quasi in aere leuantur. Et pedes eoꝵ
esse describunt᷑: quia scõꝵ eugłistarũ atq
om̃iũ ꝑfectorũ oꝑa ad sequendã iniquita¬
tẽ non sunt retorta. hi autẽ pedes rectos ñ
habent: qui ad mala mundi quȩ relique¬
rant reflectunt᷑. De quib scriptũ est. Canis
reuersus ad suũ uomitũ: & sus lota inuo¬
lutabro luti. Dolebat de quib dã p̃dicator
egregius quod pedũ rectitudinẽ retro retoe¬
serant: quib ꝑ increpationẽ dicebat. Tuneo

Expanded text:
in eo quem corporeum aspiciunt quasi faciem intendunt. Sed dum hunc esse incircupennam, quasi in aera levantesse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
facies leonis a dextris ipsorũ quatuor. facies
autẽ bouis a sinistris ipsoꝵ quatuor: & fa¬
cies aquilȩ de suꝑ ipsorũ quatuor. Quodem̃
quatuor hȩc pennata animalia. scõs quatuor
engłistas significent: ipsa unius cuius q
libri ȩuglici exordia testant᷑. Nã quia ab hu¬
mana generatione cȩpit. ure ꝑ hominẽ
Maths: quia a clamore in deserto recte per
leonẽ marcus. quia a sacrificio ex orsus ẽ.
bene ꝑ uitulũ lucas. quia uero adiuinitate

Expanded text:
s ipsorum quatuor: facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec animalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
Pro eo quod uentus aquilo constringit in
frigore: non incongrue aquilonis nomi¬
ne torpor maligni sp̃s designatur:. Uentus¬
gͦ turbinis ab aquilone uenit: cũ incarna¬
to dño uitã udaici populi malignus spͣs
in temptatione concussit. ubi recte additur
exarsit incrudelitate: tanto amplius obce¬
cari meruit in ignorantiȩ suȩ caligine. Nã¬
cũ modo eius miracula. modo autẽ passio¬
nes aspicerent: in infideliũ cordib magna
nubes ab aquilone uenerat. quia ex pecca¬
ti sui frigore propt̃ infirmitatẽ passionis
illius & int̾ signa caligabant. Et ignis in¬

Expanded text:
Pro eo enim quod ventus Aquilo constringit in frigore , non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus designatur. ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussit. Ubi et recte additexarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. utes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid ve
Abbreviated transcription (Latin):
malicia designatur. Sicut autẽ ignis amo-¬
ris mentẽ erigit. ita ignis maliciȩ inuoluit:
dor maliciȩ ad inferiora semꝑ incuruat. Iu¬
dea igit᷑ nube ignorantiȩ suȩ cȩcata. quia
mox ad ꝑsecutionis nequiciã erupit. igne
suo inuoluta est: quȩ in obligatione se
nequitiȩ ꝑ eandẽ ipsã crudelitatẽ q̃ arst
implicauit. Nubẽ itaq sequit᷑ ignis inus
eius. Dum enĩ ꝑsecutio in iudea agitur: s̃
dio ignis. E lectrũ ex auro & argento est. In
electro uero dũ aurũ argentũq miscet᷑ ar¬
gentũ ad claritatẽ crescit. aurũ uero a
clarior facta est quasi ꝑ aurũ creuit argen¬
tũ. & quia diuinitas a fulgore suo nr̃is ẽ.
aspectib temperata. quasi aurũ nobis pal¬
luit ꝑ argentũ. Quasi electrũ ergo in igne¬
est: d̾s homo factus in ꝑsecutione. Sequi¬

Expanded text:
malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit; dor malitiae ad inferiora semper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam crudelitatem, qua exarsit, implicavit. Nublisset. Dum enim persecutio in Judaea agitur, san quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. est Deus factus homo in persecutione. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
tur in amore ueritatis. peccatoꝵs suorũte.¬
nebras fugiat. in desidio lucis ex ardescat:
& iam ꝑuerũ amorẽ ardeat. qui prius in
iniquitate tantũ mortuus quantũ frigidus
iacebat. Lampades uero lucẽ suã longius
spargunt: & cũ in alio loco sint. in alio res¬
se positos quasi tangendo ad amorẽ patriȩ
cȩlestis accendunt: carbones sunt. Quia uͦ
quib dã & longe positis lucent: eoꝵ iti¬

Expanded text:
tur in amore charitatis, peccatorum suorum tenebras fugiat, in desiderio lucis exardescat, etiam per verum amorem ardeat, qui prius in iniquitate tantum mortuus, quantum frigidus jacebat. Lampades vero lucem suam longius spargunt, et cum in alio loco sint, in alio resse positos, quasi tangendo ad amorem patriae coelestis accendunt, carbones sunt; quia vero quibusdam clam e longe positis lucent, eorum iti
Abbreviated transcription (Latin):
in eis. Sequit᷑. Et quatuor facies un uꝰ et
quatuor pennȩ uni. Quid ꝑfaciẽ nͥ noti¬
cia. & quid ꝑpennã nisi uolatus ex pri-¬
mitur: Per faciem enĩ unus quisq cogno¬
scitur: ꝑpennã uero in altũ auiũ corpora
subleuant᷑. facies itaq ad fidẽ ꝑtinet: pen¬
na ad contemplationẽ. Per fidem namq. ũ
ab onũpotente dõ cognoscim᷑ : sicut ipse de
quia suꝑ nos mecipsos tollimur: quasi
in aere leuamur: Quatuor ergo facies uni
sunt: quia si requiras quid matħs de in¬
carnatione dñi sentiat hoc nimirũ sen¬
matħs &e marcus sentit. Quatuor ergo fa¬
cies uni sunt: quia noticia fidi qua cog¬
noscimur adõ ipsa est in uno quȩ est si¬
mul in quatuor. Quicqͥd enĩ in uno in¬
ueneris: hoc in om̃ib simul quatuor re¬
cognosces. Et quatuor pennȩ uni: quia

Expanded text:
ur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere elevamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum senMatthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor pennae uni, quia
Abbreviated transcription (Latin):
militib uł desiderari aquã ñ penaliter
uetat. Et cuncti nouimus qd̃ dauid con¬
cupiscentiȩ microne tranfirus: alienã
conuigem & appetiuit & abstulit. Cuiuꝰ.
malum qd̃ ꝑpetrauit ꝑ penitentie lam̃ta
correxit. Qui cũ longe post contra hosti¬
um ciineos sederet: aquã bibere ex eo¬
rum cisterna ex desidĩo uoluit. Cuis ele.¬
cti milites int̾ cateruas adu̾santium me¬
dias erumpentes: aquã quã rex deside-¬
rautrat illesi detulcrunt. S uir flagellis
erudicus semetipsum ꝓtinus cum ꝑicło
militum aquã desicłasse rep̃hendit: eãq
dño funclens libauit sicut scͥptum. ẽ. in

Expanded text:
militibus vel desiderari aquam non poenaliter militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus, quod David, concupiscentię mucrone transfixus, alienam coniugem et appetivit et abstulit. Cuius malum, quod perpetravit, per paenitentię lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere / ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cuius electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, quam rex desideraverat, inlęsi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit eamque domino fundens lib
Abbreviated transcription (Latin):
mala plangere. & plangencla ñ ꝑpetra¬
re. Nam qui sic alia deplorat ut tam̃
alia committat : adhuc penitentiã age¬
re aut ignorat aut dissimulat. Quid
enim ꝓdest si peccata quis luxuriȩ de¬
fleat. & tam̃ adhuc auaricie ęstib anhe¬
let: Aut quid ꝑdest si ire culpas iã lu¬
geat. & tam̃ adhuc inuidiȩ facib tabes¬
qui peccata deplorat ploranda mini-¬
me committat: & qͥ plangit uicium ꝑpe-¬
trare uicium timeat. Nam cogitandũ
summoꝑe est. ut qui se illicita memi¬
nerit ꝑpetrasse. a quibdã etiã licitis stu-¬
deat abstinere: quatinus ꝑ hoc condi-¬
tori suo satisfaciat. ut qui commisit
ꝓhibita sibimet tpsi abscidere debeat
etiam concessa: & sẽ rep̃hendat in nuni-¬
mis qui se meminit in maximis deli-¬
quisse. Numia st̃ quȩ loquor: sihȩc eadẽ
sacri eloquii testimoniis ñ affirmo. Lex
certe uetĩs testam̃ti alienã uxorem con¬
cupisci ꝓhibet: a rege uͦ fortia iuberi

Expanded text:
mala plangere, et plangenda non perpetramala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc pęnitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest, si peccata quis luxuriae defleat et tamen adhuc avaritiae ęstibus / anhelet? Aut quid prodest, si irae culpas iam lugeat et tamen adhuc invidię facibus tabesqui peccata deplorat, ploranda minime committat; et qui plangit vitia, perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege
Abbreviated transcription (Latin):
Meminisse & enĩ debenus q caro sumus.
Taccamus interim de secretis cęli: s aute
conditoris ocłos manu penitentiȩ terga¬
mus maculas pulueris nr̃i. Ecce ipsa di¬
uina miscdia pollicet᷑ dicens. Gaudium
mus si possumus dispensationẽ suꝑnȩ
pietatis. Stantib si cecidint minatur
pęnam: lapsis uͦ ut surgere appetant ꝓ¬
miccit miscłiam. Iulos t̾ret ne p̃sumant
in bonis: istos refouet ne desꝑent in malĩ¬
lustus es: iram ꝑtimesce ne corruas. Pec-¬
cator es: p̃sume de miscłia ut surgas.
Eoce autẽ iam lapsi sumus. stare nequa¬
quã uoluimus: in prauis nr̃is desidũs
iacemus. S qui rectos nos condilit: ad¬
huc expectat & ꝓuocat ut surgamus.
Sinum suę pietatis aꝑit : nosq ad se
reciꝑe ꝑ penitentiã quęrit. S penitenti¬
am agere digne ñ possumus: nͥ mo-¬
dum qͦq eiusdẽ penitentiȩ cognoscamꝰ.
Penitentiã quippe agere est: & ꝑpetrata

Expanded text:
Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium mus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poenam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misecricordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis; istos refovet, ne desperent in maliJustus es, iram pertimesce, ne corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui nos concidit rectos, adhuc exspectat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuato uniuscuiusq rei nomine debe¬
at. qui hanc in munere plenius accepit.
Seraphyn qͦq incendium diximus : &
tam̃ amore conditoris simul om̃s arclent.
Cherubyn plenitudinẽ scientiȩ. & tam̃ qͥs
ibi aliqtud nesciat. ubi ipsum om̃s simul
fontem scientiȩ d̾m uident: Throni qͦq
illa agmina quib conditor p̾sidet uocan¬
tur. S beatus. eẽ. qͥs potest. nͥ creator su¬
us euis menti p̃sideat: Quȩ gͦ. ex parte
ab omĩb habentur: eis in pͥuato nomine
data sunt qui hec in munere plenius ac¬
ceꝑunt. Nlam & siqua illic alii sic habent
ut hab̾i ab aliis nequaquã possint: sicut
speciali nomine dñationes & principatꝰ
uocantur. cuncta ibi singłoꝵ sunt. qr
ꝑ caritatem sp̃s ab alio in aliis habent᷑.
S ecce dum oȩlestium cuuũ secreta ri¬
mamur: ab expositionis nr̃e ordine lon¬
ge digressi sumus. Suspiremus ad eos gͦ¬
de quib loquinuir: s redeamus ad nos.

Expanded text:
privato uniuscujusque rei nomine debeprivato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni quoque illa agmina quibus conditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos.
Abbreviated transcription (Latin):
miccunt. S hoc quoq de ipsis agminib
q̃ mittuntur certũ tenemus: qr ꝙ cum
ad nos ueniunt sic ext̾ius implent mini¬
steruim. ut tam̃ nunꝗͣ desint int̾ius ꝑ
contemplationem. Ꝙ mittunt᷑ gͥ ꝙ assistũt
qr & si cͥcumscriptꝰ est angłicus sp̃s. sum
qr quolibet missi ueniant. intra ipsũ cur¬
runt. Sciendum qͦq .ẽ. qr plerumq ipsi
beatorũ spuum ordines iuicinorum sibi
ordinum uocabła sortiunt᷑. Thronos
ꝙy enĩ scilicet sedes d̾i specialem beatorũ
spũum ordinẽ diximus: & tam̃ ꝑ psal¬
nustam dicit᷑. qui sedes suꝑ cherubyn
appare. qr uidelicet dum in ipsis distu¬
ctionib agnimũ cherubyn thronis iun¬
ex uicini agminis ȩqualitace ꝑhibetur.
Sic quippe in illa summa ciuitate speci¬
alia quȩdã singłoꝵ sunt: ut tam̃ sint
cõmunia omĩum. Et qđ in se quisq ex
parte habet: hoc in alio orcdine totum
possidet. S ideuco imo eodẽq uocabulo
cominimit᷑ ũ censet᷑: ut ille ordo uocari

Expanded text:
mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus, quae mittuntur, certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summquia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod in se ex parte quisque habet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari
Abbreviated transcription (Latin):
tia uult intelligi qr hi sp̃s qui mutunt᷑:
eoꝵ uocabłm ꝑcipiunt quoꝵ officiumge¬
runt. Quia emĩ ut peccata loquutionis
incendat de altari angłs carbonc̃ poetat
seraphyn uocat᷑. qd̾ incendium dicit᷑. hu¬
ic autẽ sensui ꝙ illud credit᷑ ñ inconue¬
nient̃ opittilari: qd̾ ꝑ danielem dicit᷑. Mi¬
lia milium ministrabant ei: ꝙ decies mi¬
lies centena milia assistebant ei. Aliud
est naiq ministrare: aliud assistere. i
ando exeunt: assistunt uͭ qͥsic cõtepla¬
s tione
intima ꝑfruunt᷑: ut ad explenda foras oꝑa
minime mittant᷑. S q in quibdã scͥpturȩ
locis quȩdã ꝑ cherubyn quȩdã uͦ ꝑ seraphyn
agi didicimus: utrũ ꝑ se hȩc faciant an ꝑ
subiecta agmina agant᷑. qr sicut dicitur in
eo qđ a maiorib uenuint maiora uocabła
sortiuntur: nos affirmare nolumus qd̾
aꝑtis testimoniis ñ apꝓbamus. Hoc tam̃
certissime scimus: qr ad explendũ de suꝑ.¬

Expanded text:
tia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur tia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supe
Abbreviated transcription (Latin):
noscit: eiq adhuc ue det̾ius imminet si q
pͥuatam se donis intelligit & nequaquã
munera: & uirtute qua possumus ad a¬
morem tante sortis anhelemus. Qui in se
donoꝵ grãm minime recognoscit. gemat:
qui uͦ in se minora coguoscit maiora ali¬
is ñ inuideat. qr &r suꝑnȩ ille distinctio¬
nes beatoꝵ spuium ita sunt conditȩ: ut
aliȩ aliis sint platę. fertur uͦ dionisuis ar¬
riopagita antiquus uidelicet & uenera¬
bilis pat̾ dicert. qd̾ ex minorũ atigłoꝵ aq¬
minib foris ad explendum ministeriũ
uł iusibilit̃ uł inusibilit̾ mittuntur.
scilicet qđ ad huinana solatta aut ange¬
li aut archangłi uenitnt. Nam suꝑiora
illa agmina ab intimis mimꝗͣ recedunt.
qm̃ ea quȩ p̃minent usum exc̃ioris mi¬
nisterii nequaꝗͣ habent. Cui rei illud
uidet᷑. eẽ. contrariũ qd̃ ysaias dicit. Uola¬
uit ad me unus de seraphyn: ꝙ carbun¬
culus in manu eus quẽ forcipe tulerat

Expanded text:
noscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et noscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, aliis majora non invideat, quia et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu
Abbreviated transcription (Latin):
mi caritate cetis amplius pleni suntꝰ. me¬
ritorum suoꝵ sortem int̾ cherubyn nu-¬
meros ꝑceꝑunt. & sunt ñnulli qͥ suꝑnȩ
contemplationis facib accensi in solo con¬
ditoris sili desidio anhelant: nichil iam
in hoc mundo cupiunt. solo ȩt̃nitatis amo¬
re pascunt᷑. terrena quęq abiciunt: cun¬
cta temꝑalia mente transcendunt. Amat̃
mando ardent: loquendo & alios accen
dunt. Ꝙ qͦs uerbo tangunt: arclere ꝓti¬
nus in d̾i amore faciunt. Quid gͥ istos nͥ
seraphyn dixerime Quoꝵ cor in ignem cõ¬
uersum luoet & urit: qr ꝙ mentiũ ocłos
ad suꝑna illuminant. & compungendo
in fletib uicioꝵ rubiginẽ purgant. Quigͦ¬
ita ita ad amorem sũi conditoris inflam
uosmet ipsos reclucite: secretoꝵ ur̃oꝵ me¬
rita cogitationesq disciitite. iudete siqͥd
iam boni uob̾cum intus agitis. uidete si
nitis. Ue autẽ anunȩ quȩ in se de his boniꝰ
quȩ enumerauinnis minime aliqͥd recog¬

Expanded text:
i sunt mei sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant mando dunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Condvosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si nitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recog
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & ad moysen dicit᷑. Ecce constitui
te d̾m pharaonis. Quo gͦ isti nͥ int̃ nume
rum dñationum currunt: Et sunt nõ¬
ra dnãnt᷑. dum sese sollicita intentione
discutiunt. diumo timori semꝑ inheren¬
tes hoc in munere iurtutis accipuit᷑:
qd̃ iudicate recte & alios possunt. In quoꝵ
ꝓfecto mentib dum diuina contempla-¬
tio presto est: mhis uelud in throno suo
dñs p̃sidens aliorũ facta exãminat. & cu¬
ncta mirabilit de sua sede dispensat. Qd
gͦꝰ isti nͥ throni conditoris sui sunt. uelqͦ
nͥ ad suꝑnarum sediume aͣsscribantur e¬
ꝑ qͦs dum scã eccłia regitur : plerumq de
quib dã sius infirmis actib etiã electi
iudicant᷑. Et sunt ñnulli qui tanta dei
ac ꝑximi dilectione pleni sunt: ut che¬
rubyn iure nominent᷑. Quia enĩ ut p̃fati
sumus cherubyn plenicudo scientiȩ dici¬
tur. & paulo dicente didicimus qi pleni¬
tudo legis caritas est: om̃s qui d̾i ac ꝓri

Expanded text:
unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo it? Et sunt nonr. Dumque se sollicita intentione discutiunt divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in iis velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid igitur isti, nisi throni sui Conditoris sunt, vel quo, nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei et proximi dilectione pleni sunt, ut cherubin jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubin plenitudo scientiae dicitur, et, Paulo dicente, didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt. Isti itaq in angłoꝵ numerum
currunt. Et sunt ñnulli qͥ diuinȩ lar-¬
gitatis munere referti: secretoꝵ cęle¬
stium stimma & caꝑe preualent ꝙ ntin¬
ciare. Quo gͦ isti nͥ int̾ archangłoꝵ nu-¬
merum deputantur: & sunt alii qui
nura faciunt : signa ualent̃ oꝑantur.
Quo gͦ isti nͥad suꝑnarum uirtutũ sor
tem & numerũ congruunt: Et sunt
ñnulli qui etiã de obsessis corꝑib mali¬
gnos sp̃s fugant: eosq uirtute orationiˢ
& ui accepte potestatis eiciunt. Quo itaq
isti meritũ suum nͥ int̾ potestatum cele¬
stium numerũ sortiuntur e Et st̃ m̃iul¬
li qui acceptis uirtutib etiã electorum
hominũ merita trascendunt. Cumq ꝙ.
bonis meliores sunt: electis qͦq frib pͥn¬
cipant᷑. Quo gͦ isti sortem suã nisi inter
principatꝰ numerũ acceꝑunt: Et sunt
ñnulli qui sic in semet ipsis cunctis uici
is omĩb q desicłiis dũantur : ut ipso
iure mundiciȩ int̾ homines uocent᷑.

Expanded text:
sistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent et nuntiare. Ubi ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt nonnulli qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum tem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli, qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli, qui sic in semis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur;
Abbreviated transcription (Latin):
homiues qui ad cȩlestem patͥam redeunt
ex eis agminib aliqͥd illic reu̾tentes mmi¬
tentur. Distiuetȩ nainq conu̾sationes
hominum singłoꝵ agminũ ordinib cõ¬
gruunt: ꝙ in eoꝵ sortem ꝑ conu̾satio

Expanded text:
homines, qui ad coelestem patriam redeunt homines, qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur; distinctae namque conversationes hominum, singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversa
Abbreviated transcription (Latin):
dentes uocant᷑. Quȩ qr ita do̾ conuine¬
ta sunt. ut int̾ hec ꝙ d̾m nulli alii sp̃s
int̾sint: tancomagis ardent. qͣnto hẽ
uicinius uident. Quoꝵ ꝓfecto flamma
amor ẽ: qr qͦ subtilius claritatem diui¬
nicatis eius aspiciunt. eo ualidius in
eius amore flammascunt. S qͥd ꝑclest
nos de angłicis spiritib ista ꝑstringe¬
re: si ñ studeamus hȩc etiã ad nr̃os ꝑ¬
fectus congrua considatione diriuares
Qluia enĩ suꝑna illa ciuitas ex angłis
& hominib constat. ad quã tantoᷤ cre¬
dimus humani generis ascendere qͣn¬
tos illie contigit electos angłos reman¬
sisse sicut sc̃ptum.ẽ. statuit t̃minos
gentium scłm numerũ angłorum d̾i:
debenus & nos aliquid ex illis distinc
tionib suꝑnoꝵ cuuũ ad usum nr̃ȩ cõ¬
uersattonis trahere. nosq ipsos ad incre¬
menta iurtutũ bonis studus inflania¬
re. Quia enĩ illic tanta ascensura credit᷑
multitudo hominũ quanta remansit.
multitudo angłorum: suꝑ est ut ipsi qͦq

Expanded text:
dentes vocantur. Quae, quia ita Deo conjuncta sunt ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus tionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit Angelorum; superest, ut ipsi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Maius gͦ de peccatore conuerso quã de
stante iusto gaudium fit in cęlo: qr et
dux inp̃lio plus eum militem diligit qͥ
post fugam teu̾sus hostem fortit̃ p̃mit.
quã illum qͥ numquã terga p̃buit. & nũ¬
quam aliqͥd fortiter fecit. Sicagͥcola illam
amplius t̃ram amat quȩ post spinas ubes
fruges ꝓfert: quã eam quȩ numquã spi-¬
nas babuit. & numꝗͣ fertilem messem ꝓ-¬
clucit. S int̾ hȩc sciendum est. qr sunt
pleriq usti in quorũ uita tantum. ẽ. ga¬
udium: ut eis quȩlibet peccatorũ peni¬
tentia p̃poni nullatenus possit. Nam
peccatis omib coangustent᷑. Cuncta eti¬
am licita respuunt: ad despectũ mun¬
di sublimit̃ accingunt᷑. Lam̃tis gaudent:
in cunctis semet ipsos humiliant. Et sic̃
ñnulli peccata oꝑum: sic ipsi peccata cogita¬

Expanded text:
Majus ergo de peccatore converso quam de Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenpeccatis omnibus angustentur, cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant, et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi peccata cogita
Abbreviated transcription (Latin):
quã supra nonaginta nouem iustis qui
ñ indigent penitentia. Considandum
nob̾ est fr̃s mei cur dñs plus de cõu̾sis
pecratorib quã de stantib uistis in celo
molib scunt. stant quidẽ in uia usticiȩ.
nulla illicita ꝑpetrant. s tam̃ ad cȩlestem
patͥam anxie ñ anhelant. Tantoq sibi ĩ
reb licitis usum p̃bent : quanto se ꝑpetͣs¬
se licita nulla meminerunt. Et plerumq
piggri rẽmanent ad exercenda bona oꝑa¬
p̃cipua: qr ualde sibi securi sunt qd̾ nul¬
la cõmiserunt mala graluora. At contra
ñnumꝗͣ hi qui se aliqua illicita egisse
meminerunt. ex ipso suo dolore compu¬
ncti in arcdescunt ad amorem d̾i: seseq in
magnis uirtutib exercent. cuncta & dif¬
ficilia scĩ certaminis appetunt. omĩa mun-¬
di derelinquunt: honores fugiunt. ac¬
ceptis contumeliis letantur. flagrant
desicłio : ad cęlestem patͥam anhelant.
& qr se errasse a d̾o consicłant: cdampna
p̃ceclentia lucris sequentib recõpensant.

Expanded text:
ui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant.
Abbreviated transcription (Latin):
ter donec inueniat: Qui signat᷑ ꝑ pastorẽ
ipse & ꝑ mulierem: ipse enim d̾s. ipse et
d̾i sapientia. Et qr imago expͥmit᷑ in drag¬
ma: mulier dragnã ꝑdidit. qͣndo homo
qui conditus ad imaginẽ d̾i fuerat. pec¬
cando a similitudine stu conditoris reces¬
sit. S accendit mulier lucernã: qr dei
sapientia apparuit in humanitate. Lucer.¬
na quippe lumen in testa est. Lumen uͦ in
testa. ẽ: diuinitas in carne. De qua uideli¬
cet testa sui corꝑis: dicit ipsa sapientia.
Exaruit uelud testa uircts mea. Quia
enĩ testa igne solidatur: eius uirtus ue¬
lud testa exaruit. qr susceptam carnen
ad resurrectionis głam ex passionis tͥbula¬
tione roborauit. Accensa autẽ lucerna eũ¬
tit domum: qr mox ut eius duunitas ꝑ
carnem claruit. omĩs se nr̃a conscientia
concussit. Domus nanq euertit᷑. cum
consid̾atione reatus sui humana conscien¬
tia ꝑturbat᷑. Qui euersionis sermo non
discrepat ab eo qđ in aliĩs codicib legit᷑

Expanded text:
erdiderat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
b audiuit. liii dictum. ẽ. qͥd me ꝑseq̃¬
peccatum tuũ. longe est inferior meri¬
tis peccator penitens iste quã paulus:
s qr adhuc hac in re de saulo loqͥmur
crudelitatem necis anhelante. liceat
audent̃ dicere qr saulus ꝓpt̃ suꝑbiã
humilitatẽ uocem consolationis. hc̃
qr humilitas strauerat diina pietas
erigebat: illum qi suꝑbia erexerat di-¬
uina seueritas humiliabat. Habete gͦ
fecistis. Largitatem suꝑnȩ pietatis aspi-¬
cite: & ad miscdem uidicem dum ad-¬
huc expectat cum lacͥmis uenite.
Consid̾antes namq qđ iustus sit :pec.uii¬
cata urã nolite negligere. Consid̾anteᷤ
uͦ qđ pius sit: nolite desꝑare. Prebet
apud d̾m homini fiduciam ds homo:¬
qr est spes nob magna penitentib. qr
aduocatus nr̃ factus est uidex nr̃: Q
uiuit & regnat cum d̾o patre in uni.

Expanded text:
bus audivit. Illi dictum est: Quid me persequpeccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergfecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo. Est nobis spes magna poenitentibus, quia advocatus noster factus est judex noster. Qui vivit et re
Abbreviated transcription (Latin):
steria principant᷑. Dñãtiones autẽ uocan.¬
tur: qui etiã potestates principatuũ dis¬
similitudine alta transcendunt. Nam pͥn.¬
cipari. ẽ: int̾ reliquos pͥorem existere.
dnãri uͦ. ẽ. etiam subiectos qͦq posside.
tia p̃minent: ꝑ eo qd̾ eis octa ad obedien¬
dum subiecta sunt. dñationes uocant᷑.
Throni qͦq illa agmina sunt uocata:
quib ad exercendum uidiciũ semy d̾a
no eloquio sedes dicimus: throni d̾i dic¬
ti sunt hi qui tanta diuinitatis gr̃a re¬
plentur ut in eis dñs sedeat. & ꝑ eos su¬
a iudicia decernat. Unde & ꝑ psalmistã
dicitur. Sedes suꝑ thronos qui iudicas
ȩquitatem. Cherubyn quoq plenitudo
scientiȩ dicit᷑. Et sublimiora illa agmina
idcco cherubyn uocata sunt ⁊ qr tando
ꝑfectioris scientiȩ plena sunt. quanto
claritatem d̾i iucinius contemplantur.
sciant: quo uisioni conditoris sui ꝑ me¬
ritum dignitatis appropinqͣnt. Sera¬

Expanded text:
steria principantur. Dominationes autem vocansteria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. tia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni scilicet illa agmina sunt vocata quibus ad exercendum judicium semper Deno eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua iudicia decernat. Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur. sciant, quo visioni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Sera
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem nunciandus erat: qui iurtu¬
tum dñs & podens in p̃lio contra pote¬
states aẽreas ad bella ueniebat. Rapha¬
el quoq int̃pretat᷑ ut diximus medici¬
na d̾i: qr uidelicet dum tobiȩ oculos
quasi ꝑ officium curationis tetigit. &
citatis eius tenebras tersit. Qui gͦ ad
curandum mittit᷑: dignum iudelicet
fuit ut d̾i medicina uocaret᷑. S qr ange.¬
lorum uomina int̃p̃tando ꝑstrinximꝰ.
nunc suꝑ.ẽ. ut ipsã officioꝵ uocabula
breuit̾ exsequam᷑. Uirtutes & enĩ uo¬
cantur illi nimirũ sp̃s: ꝑ qͦs signa ꝙ mi¬
racula freq̃ntius fuint. Potestates autẽ
uocantur hi iqui hoc ceteris potentius
in suo ordine ꝑceꝑunt. ut eorũ ditiont
uirtutes aduerse subiectȩ sint. quorũ po¬
testate refrenantur ne corda hominũ
tantũ temptare p̃ualeant quantum uo¬
lunt. Principatus etiã uocantur: qui ip¬
sis quoq bonis angłoꝵ spiritib p̃sunt.
Qui subiectis aliis dum quęq suint agen¬
da disponunt: eis ad explenda diuinamy¬

Expanded text:
tudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina mini
Abbreviated transcription (Latin):
ne nominib sciri ñ possint: s cũ ad nõ
aliqͥd ministraturi ueniunt. apud noᷤ
etiã nomina a ministeriis trahunt. Ali-¬
chael namq. quis ut ds: gabriel forti
tudo d̾i. rapliael uͦ dicitur medicina
d̾i. Et qͦtiens mirȩ uirtutis aliqͥd agit᷑

Expanded text:
ne> nominibus sciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
archangło. Ut qui se ad d̾i similitudi-¬
nem suꝑb extulerat: ꝑ michaelem ꝑ¬
emptus discat qr ad d̾i similitudinẽ
ꝑ suꝑbiam nullus ex surgat. Ad mari-¬
am quoq gabriel mittit᷑:. qui d̾i forti¬
tudo nominat᷑. Illum qͥppe uenire
nunciabat: qͥ ad debellandas aereas
potestates humilis apparere dignatꝰ. ẽ.¬

Expanded text:
archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniebat nuntiare, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparebat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Qui eos qͦs semꝑ habes sp̃s. etiã cũ
uolueris angłos facis. hi autem qͥ minima
archangeli uocantur. Hinc. ẽ enim qd̃
ad mariaci uirginem ñ quilibet angłs
s gabriel archangłs mititur. ad hoc
quippe ministerium summũ angłm ue
nire dignum fuerat : qͥ summũ omĩũ
nunciabat. Qui. idcͥco etiã pͥuatis nomi-¬
nib censent᷑: ut signetur ꝑ uocabula
etiã inoꝑatione qͥd ualeant. Neq enim¬

Expanded text:
cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe minisnire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione, quid valeant; neq
Abbreviated transcription (Latin):
notandum qđ ñ ad similitudinẽ d̾i factus
s signacłm similitudims dicit᷑: ut qͦ in eo
subtilior . ẽ. natura. eo millum imago dei
subtiluis insinuet᷑ expressa. Quo in loco mox
subdit᷑. Omĩs lapis p̃ciosus oꝑim̃tum tu¬
um. sardius. toparius. & iaspis. crisolitus.
onix & berillus. saphyrus. carbunculus
& ⁊ maragdus. Eoce nouẽ diximus nomi¬
na lapidum: qri ꝓfecto nouem sunt ordi¬
nes angłorũ. Quib nimirum ordinib ille
pͥmus angłs id̾o ornatus & oꝑtus exti¬
tit: qi dum cunctis agmuinib angłorũ
p̃latus est. ex eorũ comꝑatione clarior
fuit. S cur istos ꝑsistentium angłoꝵ cho¬
ros enumerando ꝑstrinximus. si ñ eorũ
ministeria subtilit̃ expͥmamus: Greca
& cnĩ lingua angłi nuncii: archangłi uͦ
summi nuncii uocant᷑. Sciendum qͦq qd̾
angeloꝵ uocabłi nomen officii. ẽ. ñ nat᷑e.

Expanded text:
d similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur; ut quo in eo subtilior est natura, eo in illum imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, jaspis, chrysolithus, onyx, et beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Greca etenim ling<u>a angeli nuncii, archangeli summi nuncii vocantur. Sciendum quoque, quod angelorum vocabulum nomen est officii, non nature.
Abbreviated transcription (Latin):
qr inueni ouem que ꝑterat. Inuenta oue
ad domum rediit: qr pastor nr̃ reꝑato
homine ad regnum cȩleste rediit. Ubi
amicos & uicinos inuenit: illos udeli¬
cet angłorũ choros qui amici eius sunt.
qi uoluntatem eiꝰ continue in sua stabi¬
litate custodiunt. Uicini quoq eiꝰ sc̃:
qr claritate uisionis illuis in sua assidu¬
itate ꝑfruunt᷑. Et notandum qđ non di¬
cit congratulamini inuentȩ oiu. s mͥ:
qr uidelicet eius. ẽ. gaudium uita nr̃a.
& cum nos ad cęlum reducunur: sollẽ

Expanded text:
 inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita nostra, et cum nos ad coelum reducimu
Abbreviated transcription (Latin):
tentia de peccato cogitationis humiliant.¬
gendum. ẽ. qͣntum d̾o gaudium faciat qͦn¬
do humilit̃ plangit iustus: si sic in cȩlo fa¬
cit gaudium quando hoc qd̾ male gessit ꝑ
penitentiã dampnat inustꝰ. Sequit᷑. Aut
quȩ mulier habens dragnias clecem & si¬

Expanded text:
 peccata cogitationum deplorant.gendum est quantum Deo gaudium faciat, quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Aut quae mulier habens drachmas decem
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ dedignantes: desꝑant s ñ desꝑantes.
ꝑsequutionẽ commouent s amantes.
auia & si foris increpationes ꝑ disciplinã
exaggerant: intus tam̃ dulcedinem ꝑ ca¬
ritatem seruant. Preponunt sibi in ani¬
mo ipsos plecumq qͦs corrigunt: melio-¬
res estimant cos quoq qͦs iudicant. Qđ
uidelicet agentes: & ꝑ disciplinã subdi

Expanded text:
non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per discipl