comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ mulierẽ que peꝑit masculũ.
Et datȩ sunt mulier alȩ duȩ aqͥle
magnȩ ut uolaret in desertũ in lo¬
cum suum: ubi alitur ꝑ tempus &
tempora &e dimidiũ temporis: a fa¬
cie serpentis. Et misit serpens ex ore
suo post mulierẽ aquam tanquã
flumen: ut eam faceret trahi a flu¬
mine. Et adiuuit terra mulierem:
& aꝑuit terra os suum. & absorbu¬
it flum̃ qd misit draco de ore suo.
Et iratus ẽ draco in mulierẽ: ce ab¬
it facere prelium cum reliquis de se¬
mine eius qui custodiunt mandata
dei & habent testimoniũ iħu: & ste¬

Expanded text:
erem quae peperit masculum, et datae sunt mulieri alae duae aquilae magnae, ut volaret in desertum in lcum suum; ubi alitur per tempus et tempora, et dimidium temporis, a facie serpentis. Et misit serpens ex ore suo post mulierem aquam tamquam flumen, ut eam faceret trahi a flumine. Et adjuvit terra mulierem, et aperuit terra os suum, et absorbuit flumen quod misit draco de ore suo: et iratus est draco in mulierem, et abiit facere praelium cum reliquis de semine ejus qui custodiunt mandata Dei et habent testimonium Jesu Chris
Abbreviated transcription (Latin):
sq adeo ad scãm feminam scri¬
bit. ut eandem dñam ñ dubi¬
tet literis appellare. eiusdemq
filiis testimoniũ qd̾ ambulent
in ueritate phibeatur.

Expanded text:
sque adeo ad sanctam feminam scribit, ut eamdem dominam non dubitet litteris appellare, ejusdemque filiis testimonium, quod ambulent in veritate, perhibet.
Abbreviated transcription (Latin):
popħ. accusauit qd̾ pecunia fr̃s
uendidissent: aduersariis eoꝵ di¬
missis. Hos gͥ proditores factos
interfecit: & confestim duas tur¬
res occupauit. Armis aũ ac ma¬
nib omnia prosꝑe agendo: in
duabus munitionib plusquam
uigint milia ꝑemit.¬

Expanded text:
populi accusavit quod pecunia fratres populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti milia peremit
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ: assumptis aduenis fre¬
quenter udeos debellabat. Iudei
uero qui tenebant oportunas muni¬
tiones fugatos ab hierosolimis sus¬
cipiebant. & bellare temptabant.
hii uͦ qui erant cum machabeo per
orationes dñm rogantes ut ẽẽt sibi
adutor: impetũ fecerunt in muni¬
tiones idumeoꝵ. multaꝙ insistenteᷤᷤ
loca obtinuerunt. occurrentes in¬
teremert̃. & õs simul ñ minꝰ a ii.¬
gint milib trucidauert̃. Quidam
autem cũ confugissent in duas
turres ualde munitas. omnẽ ap¬
paratum ad repugnandũ haben-¬
tes: machabeus ad eoꝵ expugna¬
tionẽ relicto symone & iosepho.
itemq machabeus eisq qui cum
ipsis erant. satis multis ipse ad eaᷤᷤ
que amplius purgebant pugnas
conuersus ẽ. Hii uero qui cum sy¬
mone erant cupiditate ducti. a
quibdam qui in turrib erant su¬
asi sunt pecunia. & septuaginta
milib didragmis acceptis: dimi¬
serunt quosdam effugere. Cum
aũ machabeo nunciatum ẽẽt qd̾
factum ẽ: congregatis pͥncipib

Expanded text:
locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum multaque vi insistentes loca obtinuerunt occurrentes interemerunt et omnes simul non minus a viginti milibus trucidaverunt quidam autem cum confugissent in duas turres valde munitas omnem adparatum ad repugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simone et Ioseppho item Macchabeo eisque qui cum ipsis erant satis multis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus
Abbreviated transcription (Latin):
go iħc misi angelum meũ. testi¬
ficari uobis hȩc in ȩccłiis. Ego
sum radix & genus dauid. stella
splendida &e matutina. Et sponsus
&e sponsa: dicunt. ueni. & qui audit:
dicat. ueni. Qui sitit: ueniat. qͥ uult:
accipiat aqͣm uitȩ gratis. Contestor¬

Expanded text:
go Jesus misi angelum meum testificari vobis haec in Ecclesiis. Ego sum radix et genus David, stella splendida et matutina. Et sponsus et sponsa dicunt: Veni. Et qui audit, dicat: Veni. Qui sitit veniat, qui vult accipiat aquam vitae gratis. Comme
Abbreviated transcription (Latin):
nasse. Itaq: rex exasꝑatus. & pessi¬
mis huiꝰ criminationib irritatus:
scͥpsit nichanor dicens. grauiter qͥ¬
dem se ferre de amiciciȩ conuentio¬
ne. iubere tamen machabeũ citius
uinctũ mittere antiochiam. Quib
cognitis nichanor consternabatur.
& grauiter ferebat si ea que conue¬
nerant: irrita faceret. nichil lesus
auiro. Sed quia regi resistere non
poterat: oportunitatẽ obserua¬
bat qua p̾ceptum ꝑficeret.
Tmachabeus uidens austeriꝰ
secum agere nichanorẽ. & con¬
suetũ occursum feroqꝰ exhibentẽ:
intelligens ñ ex bono ẽẽ austeri¬
tatẽ istam: paucis suoꝵ congrega¬
tis. occultauit se anichanore. Quod

Expanded text:
taque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavi
Abbreviated transcription (Latin):
ichanor tam̃ audiens uirtutẽ
comitũ uidȩ & animi magni¬
tudinẽ. qͣm pro patriȩ certaminib
habebant: sanguine iudiciũ fac̾e
metuebat. Quamobrem misit
possidoniũ &e theodotiũ. &e mat¬
thiam: ut darent dextras atꝙ
accipent. Et cum dui de his consi¬
lium ageret᷑. & ipse dux ad multi¬
tudinem retulisset: omniũ una
fuit sententia. amiciciis annuiere.
Itaq diem constituerunt qua secre¬
to inter se agerent. & a singłis sel¬
lȩ ꝓlatȩ sunt &e positȩ. Precepit
autẽ iudas armatos ẽẽ locis opor¬
tiinis: ne forte ab hostib repente
mali aliqͥd oriret᷑. Et congruũ col¬
loqͥum fecerunt. Morabatur autẽ
nichanor hierosolimis. & nichil
iniq agebat. gregesꝙ turbarum
que congregatȩ fuerant dimisit.
habebat autẽ iudam semꝑ carum
ex animo: &e erat uiro inclinatus.
Rogauit eũ ducere uxorem: filioꝰ ꝙ
ꝓcreare. Nuptias fecit. quiete egit.
communiterꝙ uiuebant. xlix¬

Expanded text:
Nicanor tamen audiens virtutem Nicanor tamen audiens virtutem comitum Iudae et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit habebat autem semper Iudam carum ex animo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterque vivebant Al
Abbreviated transcription (Latin):
gulis oro rex cognitis: & regioni
& generi scd̾m prouulgatam oĩb
humanitatẽ tuam prospice. Nam
quam du suꝑ est iudas: impossi¬
bile ẽ pacem esse negociis.
alib aũ ab eo dictis. & cȩq̾ amiq¬
Ihostiliter habentes:aduersus
iudam inflãmauerunt demetriũ
Qui statim nichanorẽ prepositũ
elefantoꝵ ducẽ: misit ĩuideã da-¬
tis mandatis ut ipsum quidem
iudam caꝑet. eos uero qͥ cum illo
erant disꝑgeret. & constitueret
alchimũ maximi templi summũ
sacerdotẽ. Tunc gentes que de u¬
dea fugerant udam: segregatim
se nichanori miscebant. miserias
& clades uideoꝵ. ꝓsꝑitates rerũ
suarum existimantes. Audito
itaq iudei nichanoris aduentu
&e conuentu nationũ: consꝑsi t̾ra
rogabant eum qui popłm suũ
tegit. Imꝑante aũ duce: statim
inde mouerunt. & conuenerunt
ad castellum dessau. Symon uͦ
frater udȩ commiserat cũ nicha¬
nore: sed conterritus ẽ repentino
aduentu aduersarioꝵ

Expanded text:
gulis oro rex cognitis et regioni gulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes audito itaque Iudaei Nicanoris adventu et conventu nationum conspersi terra rogabant eum qui populum suutegit imperante autem duce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore sed conterritus est repentino adventu adversariorum
Abbreviated transcription (Latin):
& eius ducẽ lysiam. Alchimꝰ autẽ
qui summꝰ sacerdos fuerat. sed uo¬
luntarie coinquinatꝰ ẽ temporib
cõmixtionis: considerans nullo mͦ
sͥ ẽẽ salutẽ neq accessum ad altare.
uenit ad regem demetriũ centesi¬
mo qͥnquagesimo anno: offerens
ei auream coronã & palmã. Super
hȩc & tallos: qui templi eẽ uide¬
bantur. Et ipsa quidem die siluit.¬
ẽempus autẽ oportunũ dementiȩ
suȩ nactus: conuocatus a demetrio
ad consilium. & interrogatus qͥb
rebus & consiliis uidei interentur.
respondit. Ipsi qui dicuntur asides
udeoꝵ qͥb preest iudas machabe¬
us bella nutriunt & sedidiones
mouent. nec patiunt᷑ regnũ ẽe qͥe¬
tum. Nam & ego defraudatus pa-¬
rentum gła. dico aũ summo sacer¬
dodio: huc ueni. Primo quidẽ: uti¬
litatib regis fidem seruans. Scd̾o
aũ: etiam ciuib consulens. Nam
illoꝵ prauitate: uniu̾sum genus
nr̃m ñ minime uexat᷑. Sed his sin¬

Expanded text:
et eius ducem Lysiam Alchimus autem et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluittempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his sin
Abbreviated transcription (Latin):
babuit ad eos qui erant in beth¬
suris: dextram dedit. accepit. abiit.
cõmisit cum iuda: suꝑatus ẽ. Ut
aũ cognouit rebellasse philippũ
antiochiȩ qui relictus erat super
negocia. mente consternatus. iude¬
os dep̾cans. subditiisꝙ eis: iurat.
de omnib quib iustũ uisũ ẽ. Et re¬
conciliatus: obtulit sacrificiũ. ho¬
norificauit templum & munera
posuit. Machabeum amplexus ẽ.
& fecit eum a ptolomaide usq ger¬
renos ducem & pͥncipem. Ut autẽ
uenit ꝑtolomaidam: grauiter fe¬
rebant ptolomenses amiciciȩ con¬
uentionẽ. indignantes ne forte fedꝰ
irrumꝑent. Tunc ascendit lysias
tribunal. & exposuit rationem. &
populum sedauit. Regressus ꝙ
antiochiam: & hoc mͦ regis ꝑfec¬
tio & reditus ꝓcessit
ed post triennii tempus:cogno¬
uit iudas & qui cum eo erant
demetrium seleuci cũ multitudine
ualida & nauib ꝑ portũ tripoli as¬
cendisse ad loca oportuna. ut tenuis¬
set regiones aduersus antiochum

Expanded text:
abuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit cum Iuda superatus est ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus erat super negotia mente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum
Abbreviated transcription (Latin):
rantia. Uolens aũ nichanor mani¬
festare odium qd̃ habebat in uide¬
os: misit milites qͥngentos ut illũ
comprehenderent. Putabat enim
si illum decepisset: se se cladem marz¬
mam uideis illaturum. Turbis aũ
irruere domũ eius. & ianuam di¬
rumꝑe. atꝙ ignem admouere cupi¬
entib: cum iam comp̃henderet᷑. gla¬
dio se petiit. eligens nobiliter mori
pocius: quam subditus fieri pecca¬
torib. & contra natales suos indig¬
nis iniuriis agi. Sed cum ꝑ festina¬
tionẽ non certo ictu plagam dedis¬
set. & turbȩ intra hostia irrũꝑent:
recurrens audacter ad murũ. pre¬
cipitauit semet ipsum uiriliter in
turbas. Quib uelociter locũ dan¬
tib casui eiꝰ: uenit ꝑ mediam cerui¬
cem. Et cum ad huc spiraret: accen¬
sis animis surrexit. Cum & san¬
guis eius magno fluxui defluert¬
eẽt: cursu turbam ꝑtransiit. Et
stans supra petram quandam p̾¬
ruptam. etiam exsanguis effectus:
complexus intestina sua utrisꝙ

Expanded text:
rantia volens autem Nicanor manirantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu defluere cursu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ templũ: &e sacerdotib soli¬
tas hostias offerentib. iussit sibi
tradi uirum.
uib cum uramento dicentib
nescire se ubi ẽet qui quereba¬
tur: extendens manum ad templũ
iurauit. Nisi mͥ uinctum iudam
tradideritis: istud dei fanũ in pla¬
nitiem deducam & altare effodiã
& templum hoc libero patri con¬
secrabo. Et his dictis: abiit.Sacer¬
dotes aũ ꝓtendentes manus in
cȩlum: inuocabant eum qui semꝑ
ꝓpugnator ee̾t gentis ipsoꝵ: hȩc di¬
centes. Tu dñe uniu̾sitatis qui nul¬
lius indiges uoluist templum habi¬
tationis tuȩ fieri in nobis. Et nc̃ sc̃e
scõꝵ omniũ dñe conserua in ȩc̾num
impollutã domũ istam: que nuꝑ
mundata ẽ.
azias aũ quidam de seniorib
ab hierosolimis delatus ẽ ni¬
chanori. uir amator ciuitatis & be¬
ne audiens: qui pro affectu pater
udeoꝵ appellabatur. Hic multis
temporib continentiȩ ꝓpositum
tenuit in iudaismo. corpiisq & ani¬
mam tradere contentus pro ꝑseue-¬

Expanded text:
simum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus iussit sibi tradi virum quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseve
Abbreviated transcription (Latin):
de. Sed cũ modestia &e timore con-¬
scientiam habentes bonam. ut in
qui calumpniant᷑ ur̃am bonam
in xp̃o conuersationem.
elius ẽ enim benefacientes

Expanded text:
re conscientiam habentes bonam: ut in qui calumniantur vestram bonam in Christo conversationem. Melius est enim benefacientes
Abbreviated transcription (Latin):
Non tantũ bonis & modestis: sed
etiam discolis. Hȩc ẽ enim gr̃a. si ꝓp¬
ter conscientiam dei sustinet qͥs tri¬
sticiam: patiens iniuste. Que enim
fertis: Sed si bene facientes & pa
dm̃. In hoc enim uocati estis: quia
quens exemplum: ut sequamini
uestigia eius. qui peccatũ ñ fecit:¬

Expanded text:
non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. haec est enim gratia, si propter conscientiam dei sustinet quis tristitias, patiens iniuste. quae enim fertis? sed si bene facientes patimia apud deum. in hoc enim uocati estis: quia quens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius. Et
Abbreviated transcription (Latin):
imiliter & mulieres subditȩ
sint uiris suis. ut & si qui ñ cre¬
dunt uerbo ꝑ mulierũ conuersatio.¬
nem sine uerbo lucrifiant. Conside¬
rantes in timore: scãm conuersatio¬
nem ur̃am. Quarum sit ñ extrinse¬
cus capillatura. aut circumdacio
auri. aut indum̃ti uestim̃toꝵ cultꝰ
sed qui absconditus cordis ẽ homo
in incorruptibilitate quiet & mo¬
desti sp̃s qui ẽ in conspectu dei lo¬
cuplex. Sic enimaliquando &e sce
mulieres sperantes in deo orna¬
bant se subiectȩ ꝓpͥis uiris. Sicut
sara obediebat abrahȩ: dñm eũ
uocans. Cuius estis filie benefa¬
cientes: & ñ timentes ullam ꝑtur¬
bationem.
iri similiter cohabitantes se
cundum scientiam qͣs⁊ infir¬
miori uasculo muliebri. imꝑtien¬
tes honorem tanquam &e cohere.¬
dib gr̃ȩ uitȩ: ut ne impediantur
oꝑationes ur̃ȩ. In fide aũ om̃s una¬
nimes compatientes: fraternitati
amatores. misericordes. humiles
Non reddentes malũ ꝓ malo. nec
maledictum: ꝓ maledicto. sed econ

Expanded text:
imiliter mulieres subditae sint suis uiris, ut et si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucri fiant, considerantes in timore castam conuersatiouestram. quarum sit non extrinsecus capillaturae aut circumdatio auri aut indumenti uestimentorum cultus: sed qui absconditus est cordis homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, quod est in conspectu dei locuplex. sic enim aliquando et mulieres sanctae sperantes in deo ornabant se, subiectae propriis uiris, sicut Sarra oboediebat Abrahae dominum eum uocans: cuius estis filiae bene facientes et non timentes ullam perturbationem. uiri sicundum scientiam, quasi infirmiori vasculo muliebri impartientes honorem, tanquam et cohaeredibus gratiae vitae, ut non impediantur orationes vestrae. In fide autem omnes unanimes, compatientes, fraternitatis amatores, misericordes, modesti, humiles: non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro ma
Abbreviated transcription (Latin):
lationib quas sustinetis in ex¬
emplum uisti iudicii dei. ut
digni habeamini in regno des
pro quo & patimini: si tamen
iustum ẽ apud dm̃ retribuere
tribulationẽ his qui tribulat̃
&e uob̾ qui tribulamini. reqͥem
nobiscum in reuelatione dñi iħu
de cȩlo cũ angelis uirtutis eiꝰ in flã-¬
ma ignis dantis uindictam his
qui non nouerunt dm̃. & qui ñ
obedierunt euangłio dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
 quas sustinetis in exemplum iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno dei, pro quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribulationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini requiem nobiscum in reuelatione domini Iesu de caelo cum angelis uirtutis eius et flamma ignis dantis uindictam his qui non nouerunt deum et qui non oboediunt euangelio domini no
Abbreviated transcription (Latin):
ne quẽ ur̃m grauaremꝰ. Non qͣs⁊ ñ
habuerimꝰ potestatẽ: sed ut nos¬
met ipsos formã daremꝰ uob̃ ad imi¬
tandum nos. Nam &e cum essemus
apud uos: hoc denunciabamꝰ uob̾.
ambulare inqͥete nichil oꝑantes:
sed curiose agentes. His aũ qui hu¬
ius modi sunt: denunciamꝰ & obse¬

Expanded text:
estrum grauaremus. non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum nos. nam et cum essemus apud uos, hoc denuntiabamus uobisambulare inquiete, nihil operantes, sed curiose agentes. his autem qui eiusmodi sunt denun
Abbreviated transcription (Latin):
ri in scĩs suis. & admirabilis fieri
in omnib qͥ crediderunt. quia cre¬
ditum ẽ testimoniũ nr̃m suꝑ uos
in die illo: in quo etiam oramꝰ sẽꝑ
ꝓ uobis. ut dignetur uos uocatio¬
ne sua d̾s nr̃. & impleat omnem
uoluntatẽ bonitatis. & opus fides
in uirtute. ut clarificet᷑ nom̃ dñi

Expanded text:
 admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt, quia creditum est testimonium nostrum super uos in die illo. in quo etiam oramus semper pro. uobis, ut dignetur uos uocatione sua deus noster et impleat omnem uoluntatem bonitatis et opus fidei in uirtute: ut clarificetur nomen domi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisceamini cum illo ut confun¬
datur. Et nolite quasi inimicũ ex¬
stimare: sed corripite ut frẽm. Ipse
aũ dñs pacis: det uob pacem sem¬
piternam in omni loco. Dñs cũ om¬
nib uobis. Salutatio mea manu
pauli: qd̾̃ ẽ signũ in omni epła ita
scribo. Gr̃a dñi nr̃i iħu xp̃i cũ om

Expanded text:
commisceamini cum illo ut confundatur et nolite quasi inimicum existimare sed corripite ut fratrem ipse autem Dominus pacis det vobis pacem sempiternam in omni loco Dominus cum omnibus vobis salutatio mea manu Pauli quod est signum in omni epistula ita scribo gr
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ ueritatis ñ receperunt. ut sal¬
ui fierent. Ioeo mittet illis d̾s oꝑa¬
tionẽ erroris ut credant mendacio.
ut iudicent᷑ om̃s qui ñ crediderius
ueritati. sed consenserunt iniqͥtati.
Nos autẽ debemus grãs agere deo
semꝑ pro uob̃ fr̃s dilecti a deo: qd̃
elegerit nos d̾s pͥmitias in salutẽ.
in sc̃ificatione sp̃s & fide ueritatis.

Expanded text:
em veritatis non receperunt ut salvi fierent ideo mittit illis Deus operationem erroris ut credant mendacio ut iudicentur omnes qui non crediderunt veritati sed consenserunt iniquitati nos autem debemus gratias agere Deo semper pro vobis fratres dilecti a Deo quod elegerit nos Deus primitias in salutem in sanctificatione Spiritus et fide veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: ꝑ uniu̾sam regionẽ. Iudei aũ
concitauerunt religiosas mulie¬
res & honestas. & primos ciuita¬
tis. & excitauerunt ꝑsecutionem
inpaulum &e harnaban: & eiecerẽ
eo de finibꝰ suĩ. At illi excusso pulue¬
re pedum in eos: uenerunt yconiũ.
Discipuli quoq replebantur gau¬

Expanded text:
ei autem concitaverunt religiosas mulieres et honestas, et primos civitatis, et excitaverunt persecutionem in Paulum et Barnabam, et ejecerunt eos de finibus suis. At illi, excusso pulvere pedum in eos, venerunt Iconium. Discipuli quoque replebantur gau
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s quia ꝑ hunc iħm remissio pec-¬
catoꝵ annunciatur: ab omnibus
quib ñ potuistis in lege moys
iustificari. In hoc omnis qͥ credit:
iustificatur. Uidete gͦ. ne suꝑuen¬
at uobis qd̃ dictum ẽ in ꝓpħetis
Uidete contemptores &x ammira¬
mini & disꝑdimini. quia opus
peror ego in dieb urĩs. opus qd̾
ñ credetis siquis enarrauerit uo¬
bis. Ex euntib aũ illis: rogabant
ut sequenti sabbato loquerent᷑
S uerba hȩc. Cumq dimissa eet
synagoga: secuti sunt mult uide¬
oꝵ &̃ colentium aduenarũ pau¬
lum & barnaban. Qui loquẽteᷤ.
suadebant eis ut ꝑmanerent in
grã dei. Sequenti uero sabbato:
pene uniuersa ciuitas conuenit
audire uerba dñi. Uidentes aũ
turbas iudei: repleg sunt relo.

Expanded text:
uia per hunc vobis remissio peccatorum annuntiatur, et ab omnibus, quibus non potuistis in lege Moysi justificari, in hoc omnis, qui credit, justificatur. Videte ergo, ne superveniat vobis quod dictum est in prophetis: Videte contemptores, et admiramini, et disperdimini: quia opus operor ego in diebus vestris, opus quod non credetis, si quis enarraverit vobis. Exeuntibus autem illis, rogabant, ut sequenti sabbato loquerentur  verba haec cumque dimissa esset synagoga secuti sunt multi Iudaeorum et colentium advenarum Paulum et Barnaban qui loquentes suadebant eis ut permanerent in gratia Dei sequenti vero sabbato paene universa civitas convenit audire verbum Domini videntes autem turbas Iudaei re
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. filius m̃s estu: ego hodie
genui de. Quod aũ suscitauerit eũ
amortus: amplius iam ñ reuer¬
surum in corruptionẽ: ita dixit
Quia dabo uobis scã dauid fide¬
lia. Ideoq & alias dicit. Non dabi
sc̃m tuum uidere corruptionem.
Dauid enim in sua generatione
cum amministrasset uoluntat d̾i.
dormiuit. & appositus ẽ ad patreᷤᷤ
suos: & uidit corruptionẽ. Quem

Expanded text:
ptum est: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Quod autem suscitavit eum a mortuis, amplius jam non reversurum in corruptionem, ita dixit: Quia dabo vobis sancta David fidelia. Ideoque et alias dicit: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem. David enim in sua generatione cum administrasset voluntati Dei, dormivit, et appositus est ad patres suos, et vidit corrup
Abbreviated transcription (Latin):
&e uoces ꝓpħarum que ꝑ omne
sabbatum legunt᷑: iudicantes im¬
pleuerunt. Et nullam causam mor-¬
tis inuentes in eo: petierunt a py¬
lato ut interficerent eum. Cumꝙ
consummassent omĩa que de eo sc̃p.¬
ta erant: deponentes eum de ligno
posuerunt eum in monum̃to. Ds̃
uero suscitauit eum a mortuis ter¬
cia die: qui uisus ẽ ꝑ dies multos
his qui simul ascenderant cum eo

Expanded text:
voces prophetarum, quae per omne sabbatum leguntur, judicantes impleverunt: et nullam causam mortis invenientes in eo, petierunt a Pilato, ut interficerent eum. Cumque consummassent omnia, quae de eo scripta erant, deponentes eum de ligno, posuerunt eum in monumento. Deus vero suscitavit eum a mortuis tertia die: qui visus est per dies multos his, qui simul as
Abbreviated transcription (Latin):
cens: ait. Uiri isrłitȩ &e qͥ timetis
dm̃: audite. Ds̃ plebis isrł elegit
patres nr̃os. & plebem exaltauit:
cum e̾ent incolȩ in terra egypti.
Et in brachio excelso eduxit eos
ex ea: & per quadraginta annoꝵ
tempus mores eoꝵ sustinuit in
deserto. Et destruens gentes septẽ
interra chanaan sorte distribuit
eis terram eoꝵ: quasi post quadrin¬
gentos. & qͥnquaginta annos. Et
post hȩc dedit iudices: usq ad samu¬
hel ꝓpħam. Et exinde postulaue¬
runt regem: ce dedit illis d̾s saul fi¬
lium cis. uirum de tribu beniamin
annis quadraginta. Et amoto illo:
suscitauit illis dauid regem. cui
testimoniũ ꝑhibens: dixit. Inueni
dauid filiũ iesse uirũ scdm cormeũ.
qui faciet om̃s uoluntates meas.
Huius d̾s ex semine scdm ꝓmissio¬
nem eduxit isrł saluatorem iħm:
p̾dicante iohanne ante faciẽ ad uen-¬
tus eiꝰ baptismũ penitentiȩ omni
popło isrł. Cum impleret aũ ioħs
cursum suum: dicebat. Quẽ me
arbitramini eẽ: ñ sum ego. Sed ecce

Expanded text:
s Deum audite Deus plebis Israhel elegit patres nostros et plebem exaltavit cum essent incolae in terra Aegypti et in brachio excelso eduxit eos ex ea et per quadraginta annorum tempus mores eorum sustinuit in deserto et destruens gentes septem in terra Chanaan sorte distribuit eis terram eorum quasi post quadringentos et quinquaginta annos et post haec dedit iudices usque ad Samuhel prophetam et exinde postulaverunt regem et dedit illis Deus Saul filium Cis annis quadraginta. Et amoto illo, suscitavit illis David regem: cui testimonium perhibens, dixit: Inveni David filium Iesse virum secundum cor meum qui faciet omnes voluntates meas huius Deus ex semine secundum promissionem eduxit Israhel salvatorem Iesum praedicante Iohanne ante faciem adventus eius baptismum paenitentiae omni populo Israhel cum impleret autem Iohannes cursum suum dicebat quem me arbitramini esse non sum ego sed ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Tcum apapho nauigasset pau¬
lus. & qui cum eo erant: uenert̃
pergen pamphiliȩ. Iohannes autẽ
descendens ab eis: reuersus ẽ hiero¬
solumam. Illi uero ꝑtranseuntes per¬
gen: uenerunt antiochiam pysidie.
Et ingress synagogam die sabbato¬
rum: sederunt. Post lectionẽ autẽ
legis & ꝓpħarum. misert̃ pͥncipes
synagoge ad eos dicentes. uir fr̃s
si quis est in uobis sermo exhorta

Expanded text:
cum a Papho navigassent Paulus et qui cum eo erant, venerunt Pergen Pamphyliae. Joannes autem discedens ab eis, reversus est Jerosolymam. Illi vero pertranseuntes Pergen, venerunt Antiochiam Pisidiae: et ingressi synagogam die sabbatorum, sederunt. Post lectionem autem legis, et prophetarum, miserunt principes synagogae ad eos, dicentes: Viri fratres, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem patrum nr̃oꝵ que
ab inimicis nr̃is iniuste aliquo
tempore possessa ẽ. Nos uerotem¬
pus habentes: uindicauimꝰ here¬
ditatem patrũ nr̃oꝵ. Nam de iop¬
pe &e garara que expostulas. ipsi
faciebant in populo plagam mag¬
nam & in regione nr̃a. Hoꝵ damꝰ
talenta centum. Et ñ respondit
illi uerbum. Reuersus aũ cũ ira
ad regem renunciauit ei uerba ista:
&e głam symonis. & uniuersa que
uidit. Et iratus ẽ rex ira magna.
Tryfon aũ: fugit naui in hortho¬
siãda. Et constituit rex cendebeũ
ducem maritimũ. & exercitũ copi¬
osum equitũ & peditũ dedit illi.¬
mouere castra contra faciẽ udeȩ
Et mandauit ei edificare cedronẽ
& obstruere portas ciuitatis: &
debellare populum. Rex autẽ:
ꝑsequebatur trifonẽ. Et ꝑuenit
cendebeus iamniam: & cepit irri.¬
tare plebem. & conculcare udeam.
& captiuare popłm. & interficere:
& edificare cedronem. Et colloca

Expanded text:
hereditatem patrum nostrorum quae hereditatem patrum nostrorum quae ab inimicis nostris iniuste aliquo tempore possessa est nos vero tempus habentes vindicamus hereditatem patrum nostrorum nam de Ioppen et Gazara quae expostulas ipsi faciebant in populo plagam magnam et in regione nostra horum damus talenta centum et non respondit illi verbum reversus autem cum ira ad regem renuntiavit ei verba ista et gloriam Simonis et universa quae vidit et iratus est rex ira magna Tryfon autem fugit navi in Orthosiada et constituit rex Cendebeum ducem maritimum et exercitum equitum et peditum dedit illimovere castra contra faciem Iudaeae et mandavit ei aedificare Caedronem et obstruere portas civitatis et debellare populum rex autem persequebatur Tryfonem et pervenit Cendebeus Iamniam et coepit inritare plebem et conculcare Iudaeam et captivare populum et interficere et aedificare C
Abbreviated transcription (Latin):
tum & aurũ. & uasa copiosa. Et
noluit ea acciꝑe. sed dirrupit oĩa
que pactus ẽ cum eo antea: & alie¬
nauit se ab eo. Et misit ad eũ athe¬
nouiũ unum de amicis sus: ut
tractaret cum ipso dicens. Uos
tenetis ioppen & gararam. & ar-¬
cem que ẽ in hierłm ciuitates reg¬
ni mei. fines eoꝵ desolastis: &e feci¬
stis plagam magnam in terra.
& dominati estis per loca multa
in regno meo. Nunc gͦ tradite ciui¬
tates quas occupastis: & tributa
locoꝵ quib dominati estis extra
fines udeȩ. Sin aũ date ꝓ illis
qͥngeta talenta argenti: & exter¬
minii quos exterminastis. &r tribu¬
toꝵ ciuitatum: alia talenta quin¬
genta. Sin aũ: ueniemꝰ &e expug¬
nabimus uos. Et uenit athenouiꝰ
amicus regis in hierłm. Et uidit
głam symonis & claritatẽ in au¬
ro & argento. & apparatũ copio¬
sum: & obstupuit. & retulit e uer¬
ba regis. Et respondit symon: &
dixit ei. Neq alienam terram sũp¬
simus. neꝙ aliena detinumꝰ. sed

Expanded text:
tum et aurum et vasa copiosa et tum et aurum et vasa copiosa et noluit ea accipere sed inrupit omnia quae pactus est cum eo antea et alienavit se ab eo et misit ad eum Athenovium unum de amicis suis ut tractaret cum ipso dicens vos tenetis Ioppen et Gazaram et arcem quae est in Hierusalem civitates regni mei fines earum desolastis et fecistis plagam magnam super terram et dominati estis per loca multa in regno meo nunc ergo tradite civitates quas occulocorum quibus dominati estis extra fines Iudaeae sin autem date pro illis quingenta talenta argenti et exterminii quod exterminastis et tributorum civitatium alia talenta quingenta sin autem veniemus et expugnabimus vos et venit Athenovius amicus regis in Hierusalem et vidit gloriam Simonis et claritatem in auro et argento et adparatum copiosum et obstipuit et rettulit ei verba regis et respondit Simon et dixit ei neque alienam terram sumpsimus neque aliena detinemus sed
Abbreviated transcription (Latin):
minarum mille. Placuit itaꝙ no¬
bis scribere regib &e regionib: ut
ñ inferant illis mala. neq impug¬
nent eos: & ciuitates eoꝵ. & regio¬
nes eoꝵ. & ut ñ ferant auxilium
pugnantib aduersus eos. Uisum
est aũ nobis: accipere ab eis clipeũ.
Si qui gͦ pestilentes refugerunt
de regione ipsoꝵ ad uos: tradite
eos symoni principi sacerdotum
ut uindicet in eos scđm legem suã
hec eadem scͥpta sunt demetrio regi
regiones. & samsame. & spartanis.
& delo & mido: & sicyone. & cariȩ.¬
& samum. & pamphiliam. & licyam
& alacarnasum. & rohdum. & fase¬
lida. & choo. & siden. & arado. & gor¬
tinam. & cynidum. & cyprum &
cyrenen. Exemplum autẽ eoꝵ. scͥp¬
serunt symoni principi sacerdotũ.¬
ntiochus autẽ rex applicuit
castra in dora scd̾o admouens
ei semꝑ manus & machinas faq¬
ens. & conclusit tryfonem ne ꝓce¬
deret. Et misit ei symon duo milia
uiroꝵ electoꝵ in auxiliũ. & argen¬

Expanded text:
minarum mille placuit itaque nominarum mille placuit itaque nobis scribere regibus et regionibus ut non inferant illis mala neque inpugnent eos et civitates eorum et regiones eorum et ut non ferant auxilium pugnantibus adversus eos visum est autem nobis accipere ab eis clypeum si qui ergo pestilentes refugerunt de regione ipsorum ad vos tradite eos Simoni principi sacerdotum ut vindicet in eos secundum legem suam haec eadem scripta sunt Demetrio regi regiones et Samsamae et Spartanis et Delo et Mydo et Sicyone et Cariae et Samum et Pamphiliam et Lyciam et Alacarnasum et Rhodum et Faselida et Choo et Siden et Arado et Gortinam et Cnidum et Cyprum et Cyrenen exemplum autem eorum scripserunt Simoni principi sacerdotuntiochus autem rex adplicuit castra in Dora secundo admovens ei semper manus et machinas faciens et conclusit Tryfonem ne procederet et misit ei Simon duo milia virorum electorum in auxilium et argen
Abbreviated transcription (Latin):
mittuntur tibi. Cum aũ obtinueri¬
mus regnũ nr̃m: glorificabimus te
& gentem tuã ce templum gła mag¬
na. ita ut manifestetur gła uestra
in uniu̾sa terra. Anno centesimo
septuagesimo quarto: exiit antio¬
chus in terram patrum suoꝵ: &
conuenerunt ad eum omĩs exerci
Et insecutus ẽ eum antiochus rex:
&e uenit doram. fugiens ꝑ marit¬
mam. Sciebat enim: qd̃ congrega¬
ta sunt in eũ mala. Et reliquit eum
exercitus. Et applicuit antiochus
suꝑ doram cũ centũ uiginti milib
uiroꝵ belligeratoꝵ. & octo milib¬
equitũ: & circuint ciuitatẽ. Et na¬
ues amari accesserunt. & uex abãt
Enit autẽ numenius &e qͥcũ eo
erant aburbe roma. habentes
epłas regib & regionib scͥptas. in
quib continebant᷑ hȩc. Lucꝰ consul
romanoꝵ: ptolomeo regi salutem
Legati uideoꝵ uenerunt ad nos
amici nr̃i renouanteᷤᷤ pͥstinam ami¬
ciciam & societatẽ: missi a symone
pͥncipe sacerdotũ. & popło udeoꝵ.
Attulerunt aũ & clipeum aureũ:

Expanded text:
maneant tibi  cum autem obtinuerimus regnum nostrum glorificabimus te et gentem tuam et templum gloria magna ita ut manifestetur gloria vestra in universa terra anno centesimo septuagesimo quarto exiit Antiochus in terram patrum suorum et convenerunt ad eum omnis exercitet insecutus est eum Antiochus rex et venit Doram fugiens per maritimam sciebat enim quod congregata sunt in eum mala et reliquit eum exercitus et adplicuit Antiochus super Doram cum centum viginti milibus virorum belligeratorum et octo milibrcuivit civitatem et naves a mari accesserunt et vexabant nit autem Numenius et qui cum eo fuerant ab urbe Roma habentes epistulas regibus et regionibus scriptas in quibus continebantur haec Lucius consul Romanorum Ptolomeo regi salutem legati Iudaeorum venerunt ad nos amici nostri renovantes pristinam amicitiam et societatem missi a Simone principe sacerdotum et populo Iudaeorum adtulerunt autem et clypeum aureum
Abbreviated transcription (Latin):
Tmisit rex antiochus filiꝰ de¬
metrii epystolas ab insulis
maris symoni sacerdoti. & pͥncipi
gentis iudeoꝵ. & uniuerse genti:
& erant continentes hunc modũ.
Rex antiochus: symoni sacerdoti
magno. & genti uideoꝵ. salutem.
Qm̃ quidem pestilentes obtinuert̃
regnum patrum nr̃oꝵ: uolo autẽ
uindicare regnũ. & restituere illud
sicut erat antea. Electam fec multi¬
tudinem exercitus: &e feci naues bel¬
licas. uolo autẽ ꝓcedere ꝑ regiones
ut ulciscar in eos qui corruperunt
regionem nrãm: & qui desolauert
ciuitates multas in regno meo.Nunc
ergo statuo tibi om̃s oblationes
quas remiserunt tibi ante me re¬
ges: & quicũq alia dona remisert̃
tibi. Et ꝑmitto tib facere ꝑcussurã
ꝓprii nummismatis: in regione tua.
omnia arma que fabricata sunt:
& presidia que extruxisti que tenes:

Expanded text:
misit rex Antiochus filius Demetrii epistulas ab insulis maris Simoni sacerdoti et principi gentis Iudaeorum et universae genti et erant continentes hunc modum rex Antiochus Simoni sacerdoti magno et genti Iudaeorum salutem quoniam quidem pestilentes obtinuerunt regnum patrum nostrorum volo autem vindicare regnum et restituere illud sicut erat antea electum feci multitudinem exercitus et feci naves bellicas volo autem procedere per regiones ut ulciscar in eos qui corruperunt regionem nostram et qui desolaverunt civitates multas in regno meo nunc ergo statuo tibi omnes oblationes quas remiserunt tibi ante me reges et quaecumque alia dona remiserunt tibi et permitto tibi facere percussuram proprii nomismatis in regione tua Homnia arma quae fabricata sunt et praesidia quae struxisti quae tenes
Abbreviated transcription (Latin):
ter agio¬
grapha
legitur.
cuius
auctori.¬
tas ad roboranda illa que in con¬
tentione ueniunt.minus idonea
iudicantur. Chaldeo tam̃ sermo¬
ne conscͥptus: inter hystorias cõ¬
putatur: Sed quia hunc librũ
scͥpturarum legit᷑ computasse: ad¬
quieui postulationi ur̃ȩ immo
exactioni. & sepositis occupatio
nib. uehementer artabar. huic
unam lucubratiunculam dedi.
magis sensum e sensu: qͣm ex uer¬
bo uerbum transferens. Multoꝵ
codicum uarietatẽ uiciosissimã
amputaui. sola ea que intelligen¬
tia integra in uerbis chaldeis in¬
uenire potui: latinis expressi. Acci¬
pite iudith uiduam. castitatis ex-¬
emplum. & triumphali laude per¬
petuis eam p̾coniis declarate. Hac̃
enim ñ solum feminis. s & uiriꝰ imi¬
tabilem dedit. qui castitatis eiꝰ re-

Expanded text:
ter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
rit in conuentu ur̃o uir. anulũ au¬
reum habens in ueste candida. in¬
troierit. & pauꝑ in sordido habitu
& intendatis in eum qui indutus¬
ẽ ueste preclara. & dixeritis ei duse¬
de hic bene. pauꝑi autẽ dicatis. tu
sta illic. aut sede sub scabello pedũ

Expanded text:
rit in conspectu vestrum vir annulum aureum habens in veste candida et pauper in sordido habitu, et intendentes in eum, qui est indutus veste praeclara dixeritis ei: Sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede super scabellum pedum
Abbreviated transcription (Latin):
uidicium sumitis. In multis enĩ:
offendimꝰ om̃s. Si quis in uerbo
ñ offendit: hic ꝑfectus ẽ uir. Po¬
test etiam freno circum ducere
rimus. Ecce ce naues cum magnȩ
sint. & auentis ualidis minentur:
circumferunt᷑ a modico guberna¬
culo: ubi impetus dirigentis uolue¬
rit. Ita ce lingua modicum quidẽ
membrum est: &e magna exaltat.
Ecce quantus ignis: quam magnã
siluam incendit. Et lingua: ignis ẽ.
Uniuersitas iniquitatis lingua cos¬
stituit᷑ in membris nrĩs: que ma¬
culat totum corpus. & inflaminat

Expanded text:
udicium sumitis. In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir: potest etiam freno circumducere rimus. Ecce et naves, cum magnae sint, et a ventis validis minentur, circumferuntur autem a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis, quam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat ut ipsi reges &e pͥncipes lo¬
cum sũmo honore dignũ duc̾ent
& templũ maximis munerib il¬
lustrarent. ita ut seleucus asiȩ
rex de hereditatib suis p̾staret
om̃s sumptus ad ministeriũ sa¬
crificioꝵ ꝑtinentes. Symon aũ
de tribu beniamin p̾positus tẽ¬
pli constitutus: contendebat ob¬
sistente sͥ pͥncipe sacerdotũ. ini¬
quum aliquid in ciuitate moliri
Sed cum uincere oniam ñ posset
uenit ad apolloniũ tarsȩ filium
qui illo tempore erat dux celes¬
syriȩ &e fenicis. Et nunciauit es
pecuniis innumerabilib plenũ
esse erarium hierosolimis: & com¬
munes copias immensas ẽẽ que
ñ ꝑtinent ad rationẽ sacrificioꝵ
Esse aũ possibile: in potestatere¬
gis cadere uniu̾sa. Cumq retulis¬
set apolloniꝰ ad regem de pecunis
que delatȩ erant: ille accitũ helio¬
dorum qui erat suꝑ negocia eius.
misit cũ mandatis ut predictam
pecuniam transportaret. Statĩq

Expanded text:
fiebat ut ipsi reges et principes lofiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium sacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transportaret statimque
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui p̃parant conuiuiũ. & que¬
runt alioꝵ uoluntati parere.Prop¬
ter multoꝵ grãm: libenter laborẽ
sustinemꝰ. Ueritatẽ quidẽ de singu¬
lis auctorib concedendes. ipsi autẽ
scłm datam formam breuitati stu¬
dentes. Sicut enim noue domus
architecto diuersa structura cu¬
randum ẽ. e uero qui pingere co¬
natur que apta sunt:ad ornatum
exqͥrenda sunt. ita estimandum ẽ
& in nobis. Et enim intellectum
colligere & ordinare sermonẽ. &
curiosius partes singulas quasꝙ:
inquirere. hystoriȩ congruit au¬
ctori. Breuitatem uero dictionis
sectari. & executiones rerũ uitare:
breuitati concedendum ẽ. Hinc gͥ
narrationẽ incipiemꝰ: de p̾fatio¬
ne tantum dixisse sufficiat. Stul¬
tum et enim ẽ ante hystoriã efflu-¬
ere. in ipsa aũ hystoria succingi:
Gitur cum sc̃a ciuitas.
habitaretur in omni pace. leges
etiam adhuc optime custodiren-¬
tur. ꝓpter oniȩ pontificis pietatẽ
Et animos odio habentes mala.

Expanded text:
hii qui praeparant convivium et quaehii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus veritatem quidem de singulis auctori concedentes ipsi autem secundum datam formam brevitati studentes sicut enim novae domus architecto de universa structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellectum colligere et ordinare sermonem et curiosius partes singulas quasque disquaerere historiae congruit auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi gitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis pietatem et animos odio habentes mala
Abbreviated transcription (Latin):
lium eiꝰ eupatorẽ. s ce de illumina¬
tionib que de cȩlo factȩ sunt ad eoᷤ
qui ꝓ iudeis fortiter fecerunt: ita
ut uniu̾sam regionẽ cũ pauci es¬
sent uindicarent. & barbarã mul¬
titudinem fugarent. & famosissi¬
mũ toto orbe templũ recuꝑarent
& ciuitatẽ liberarent. ut leges qͦ
abolitȩ erant restituerentur. dño
cum omni tranquillitate ꝓpicio
facto illis. Itemq ab iasone cyre¬
neo qͥnꝙ libris comp̾hensa: tẽp¬
tauimꝰ nos uno uolumine breuia.¬
re. Considerantes enim multitudi¬
nẽ libroꝵ & difficultatẽ. uolentib
aggredi narrationes hystoriarum:
ꝓpter multitudinem rerum silere¬
curauimꝰ. Uolentib quidẽ legere
ut eẽt animi oblectatio: studiosis
uero ut facile possint memorie
cõmendare. Omnib aũ legentib:
utilitas conferat᷑. Et nobis quidẽ
ipsis qui opus hoc breuiandi cau¬
sa suscepimus: ñ facilem laborem
immo uero negocium plenũ uigi¬
liarum && sudoris assumpsimꝰ. sicut

Expanded text:
 Eupatorem et de inluminationibus quae de caelo factae sunt ad eos qui pro Iudaeis fortiter fecerunt ita ut universam regionem cum pauci essent vindicarent et barbaram multitudinem fugarent et famosissimum in toto orbe templum recuperarent et civitatem liberarent ut leges quae abolendae erant restituerentur Domino cum omni tranquillitate propitio facto illis itemque ab Iasone Cyreneo quinque libris conprehensa temptavimus nos uno volumine breviare considerantes enim multitudinem librorum et difficultatem volentibus adgredi narrationes historiarum propter multitudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile possint memoriae commendare omnibus autem legentibus utilitas conferatur et nobis quidem ipsis qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Apparuit enim illis quidã equu
terribilem habens sessorẽ: optimi
oꝑim̃tis adornatus. Isꝙ cũ impe¬
tu: heliodoro pͥores calces elisit.
Qui aũ ei sedebat: uidebat᷑ arma
habere aurea. Alii etiam appa¬
ruerunt duo iuuenes uirtute de¬
cori. optimi gła speciosiq amictu:
qui circumsteterunt eum. & ex
utraq parte flagellabant sine in¬
termissione. multis plagis uerbe¬
rantes. Subito aũ heliodorus con¬
cidit in terram: eumq multa cali¬
gine circumfusum rapuert̃. atꝙ
in sella gestatoria positũ: eiecert̃.
Et is qui cũ multis cursorib & sa¬
tellitib p̾dictum ingressus ẽ era¬
rium portabat᷑. nullo sͥ auxilium
ferente: manifesta cognita dei uir¬
tute. Et ille quidem ꝑ diuinã uir¬
nedicebant. Quia magnificauit

Expanded text:
apparuit enim illis quidam equus apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur arma habere aurea alii etiam apparuerunt duo iuvenes virtute decori optimi gloria speciosique amictu qui circumsteterunt eum et ex utraque parte flagellabant sine intermissione multis plagis verberantes subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per divinam virned