comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ mopere precauendũ ẽ ut recto¬
res eccłiȩ ⁊ qui publica uidicia
exercent. indictandis sententus
nullatenus leuitate aut furore
ducti. sint precipites. S causis pͥus
diligent̃ uentilatis. cum res que igno¬
rabatur plenit̃ ad notitrã uenĩt. tẽ
diuina ⁊ humanalex resoluantur
⁊ scd̾ qd̃ ibi constitutum ẽ remotaꝑso¬
narum acceptione. diffinitiua ꝓfe¬
rat᷑ sententia. Hinc ẽ q̃d moyses que¬
relas ppłi sẽꝑ ad dñm tab̾naculũ in¬
gressus referebt. ⁊ iuxta qd dñs ĩꝑa¬
bat. uidicia qd̾ ꝓonebat. Nimirũ noᷤ
instituens ut non excordẽ mr̃o. s ex.
p̃cepto diuino cõdẽpnation is uel
ustificationis sententiam ꝓferamꝰ¬

Expanded text:
ummopere praecavere debent rectores Ecclesiarum, et qui publica judicia exercent, ut in dictandis sententiis nullatenus levitate aut furore ducti sint praecipites; sed causis prius diligenter ventilatis, cum res quae ignorabatur pleniter ad notitiam venerit, tunc divina et humana lex revolvatur, et secundum quod ibi constitutum est, remota personarum acceptione, definitiva proferatur sententia. Hinc est quod Moyses querelas populi semper ad Dominum, tabernaculum ingressus, referebat, et juxta quod Dominus imperabat, judicia proponebat; nimirum nos instituens ut non ex corde nostro, sed ex oraculo divino, condemnationis vel justificationis sententiam proferam
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ exxunii. synodo de e dẽ
Nom̃ib obẜuari ꝯuenit. ut certus
quisq ⁊ certo tp̃e. ⁊ certo in loco. ⁊ c̃¬
debeat mulierib. ut excludat᷑ om̃is
nefanda suspitio. cerre solũ ad solã
accedere nulla religionis ratio ꝑmit
uni. quia sicetidiͣt. non ẽ quiengat

Expanded text:
Item ex VII. Synodo . In omnibus observare convenit, ut certius quis, et certo tempore, et certo loco, et cedebeat mulieribus, ut excludatur omnis nefanda suspicio. Certe solum et ad solam accedere nulla religionis ratio permiuni, quia si ceciderit, non est qui erigat
Abbreviated transcription (Latin):
simoꝵ militũ qui illicinciuitate.
centũ cellensi ꝯsistunt relatioẽ ad no
directa sacram insinuãt se clem̃tisi
requiras. ne aliquid contra canoẽs
cõmisissent. ⁊ si eos inculpabiles rep
ebdomada pasche si dñs uoluit.⁊ si
quartus lothario. ⁊ loduico augtis.¬

Expanded text:
simorum militum, qui illic in civitate Centumcellensi consistunt, relatione ad nos directa sacram insinuant se clementissinquiras, ne aliquid contra canones commisissent; et si eos inculpabiles repeseptimana Paschae, si Dominus voluerit, et si quartus Lothario et Loͧdwico augus
Abbreviated transcription (Latin):
latroniᷤ. uł pirate. enẽruat. ⁊ in¬
firmos reddit. ꝓ dest illisua mfir¬
mitas. Debilitata em̃ menbra ꝗb
prius non bene utebant᷑ amalo oꝑe
cessabunt. Itẽ ambr de officiis lib̾¬

Expanded text:
latronis vel pirate enervat et infirmos reddit, prodest illis sua infirmitas. Debilitata enim membra, quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Item Ambrosius in lib
Abbreviated transcription (Latin):
llos quiad eccłam ꝯfugerĩt. tradinon
õportet. s locisci reuerentia. ⁊ int̃cessi¬
one defendi. Siquis aũt mancipia cłi¬
corũ ꝓsuis mancipns ad eccłam confugi¬
entib credidĩt occupanda. ꝑ om̃seccłas¬
eccła quoꝙ manumissos. ⁊ ꝑ testam̃tũ
tute. uł obsequio. ad colonariã ꝯditio¬

Expanded text:
os qui ad ecclesiam confugerint, tradi non oportere: sed loci reverentia et intercessione defendi. Si quis autem mancipia clericorum pro suis mancipiis ad ecclesiam confugientibus crediderit occupanda, per omnes eccecclesia manumissos vel per testamentum itutem vel obsequium vel ad colonariam conditio
Abbreviated transcription (Latin):
quanto tp̃e. ut quali mõ penitere
debeant qui delinquũt quiactaᷤ
ad eruditionẽ. multĩ haberi facit
penitentẽ suscipere. ⁊ inpenitentẽ
abicere debemus. ex eadem synodo
euident̃ ostendit᷑ dũdicit᷑.
tẽ debemꝰ susciꝑ

Expanded text:
quanto tempore, vel quali modo poenitere debeant qui delinquunt, quia aetas et eruditio multam haberi facit poenitentem suscipere et impoenitentem abjicere debeamus, ex eadem Synodo evidenter ostenditur, quum dicitur tem debemus susci
Abbreviated transcription (Latin):
chi episcopo.
Ydicas hermãnnũ ep̃m suꝑ quib dã
frequent̃ fuisse accusitũ. proquibus
quia exparte ipsuiᷤ ꝑsom de c̃. nosu¬
ni parti ad discrimen altins cedere ꝓ¬
culdubio non possumus. Quãuiꝰ nec
usq adhuc qui fuint illi excessus di¬
xeris. nec utrũ sane m̃tiserat. Idem
antistes nec ne. ciupsos excessus ꝑpetͣ¬
bat cuident̃ ostenderis. Satiusq
arbitramͣ quãlibet int̾im infirmita¬
tẽ. ad penã pecciti quã ad ipsũ ꝑtinere
peccatũ eiumagis consulendũ. ⁊ cõpa

Expanded text:
chiepiscopo. Indicas Hermannum episcopum super quibusdam frequenter fuisse accusatum, pro quibus quia ex parte ipsius persona deest nos uni parti ad discrimen alterius credere procul dubio non possumus, quamvis nec usque adhuc qui fuerint illic excessus dixeris, nec utrum sanae mentis erat idem antistes, nec ne; quum ipsos excessus perpetrabat, evidenter ostenderis, satiusque arbitramur, quamlibet interim infirmitatem ad poenam peccati, quam ad ipsum pertinere peccatum, cui mag
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑierosolimã. ⁊ ꝑ capud tuũ. ⁊ hoc
quaĩ paruuł fuãt lege concessuor
ut quo uictimas immolabant dõ.
ne eas immolarent ydolis. sic ⁊ ui¬
sare ꝑmitte̾nt᷑ indm̃. non qd recte
hoc facerent. s q̃d melius cet do.
id exbere quã demoniis. It̃ ex c̃eł
cartaginensi. ii.¬

Expanded text:
 Hierosolymam et per caput tuum et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quando victimas immolabant deo, ne eas immolarent idolis, sic iurare permitterentur in deum non quod recte hoc facerent, sed quod melius esse id deo exhibere, quam demoniis. Item ex concilio Carthaginensi: Cl
Abbreviated transcription (Latin):
rates. tam mares. quã femine ñ
ligaturam aureã. uł argenteam.
aut ex quolib metallo cõpositã. qñ
nuptialia fedã contrahunt. inca¬
pitib deferunt. s pꝰ sponsalia que
futurarũ sunt nuptiaꝵ promissio
fedã quoq consensueorũ qui hec
tate sunt celebrant᷑. Et post quam
arris sponsam sibi sponsus ꝑdigitũ
fidĩ anulo ĩsignitãd̾spõdit.dotẽq utͥq¬

Expanded text:
rates, tam mares quam feminae, non ligaturam auream, vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarum promissa, foedera quoque consensu eorum qui haec tate sunt, celebrant. Et postquam arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei annulo insignitum desponderit, dotemque ut
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cũ nouercasua dor¬
nuilis. non delegitime coniunctis
s deformcariis dictũ intelligat᷑. uidł
ut fornicarii discedant ab inincem ⁊
sine spe conuigiimaneit. Illuduõ
gͣgii adbonifatiũ anglicis ꝓtp̃r per¬
missum ẽ. quib beatus gregorius.
inquarta. ⁊ quinta gnãtione coniu¬
gia contrabi ꝑmisit. Alias aũt inane
monte. Siuxorẽ quis habeat stilẽ¬
Ob infirmitatẽ. ł dãpin

Expanded text:
quis cum noverca sua dornullis non de legitime conjunctis, sed de fornicariis dictum intelligatur, videlicet ut fornicarii discedant ab invicem, et sine spe conjugii permaneant; illud vero Gregorii ad Bonifacium Anglicis pro tempore permissum est, quibus B. Gregorius in quarta et quinta generatione conjugia contrahi permisit; alias autem inanemonte: Si uxorem quis habeat steOb infirmitatem vel damn
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tp̃m oportunitate corpisuo hospi¬
tiũ inuenire. Nong̾ hoc exemplo isti
cogunt᷑ sepeliri insepulcris patrũ suo
rũ. Itẽ quelegib de finitast̃ muta¬
rinonlicet. que aũt legib exp̃ssa ñ st̃.
arbitriũ secunt᷑ hũane uoluntatis. At
legibus definitum ẽ quib decime
sint ꝑsoluende. ⁊ idõ danti mutan ñ
licet. Ubi aut̃ quisꝗᷤ tu mulandu̾sit.
legibus exp̃ssũ nonẽ. ⁊ idõ inuolunta¬
te tumulandi consistit. Undebeatus¬

Expanded text:
 opportunitate corpori suo hospitium invenire. Non ergo hoc exemplo isti coguntur sepeliri in sepulcris patrum suoquae legibus definita sunt mutare non licet. Quae autem legibus expressa non sunt arbitrium sequuntur humanae voluntatis. At legibus definitum est, quibus decimae sint persolvendae, et ideo danti mutare non licet. Ubi autem quisque tumulandus sit, legibus expressum non est, et ideo in voluntate tumulandi consistit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Non inferet᷑ cadauertuũ in sepulebro
patrũtuorũ. Itẽ de non nullis legit᷑.
in libro regũ. Obiit ⁊ appositus ẽ ad
ipse ⁊ filie tius qui euerunt᷑ Ite beatꝰ
seuerus rauennatũ archiep̃s tumubũ
fieri iussit. in quo se ⁊ uxorem ⁊ filiã
collocauit. Ihis om̃ib exemplis colli¬
git᷑ qd insepulera parentũ corꝑafili¬
orũ collocanda sunt. Quia ergo pa¬
rentes istorũ ap̃d pͥores eccłas sepulti
st̃. ⁊ hi ap̃s easdem debent tumulari.
¶ Econtra. Adam ut asseritis inciuita¬
te arbee tumulatus ẽ. s nũquid filii
eius om̃s sepulti sunt ibi. Tanta mul¬
titudo hũanigm̃s tambreui tumulo.
nontam facile posset includi¶ It habra¬
ham ibisepultus ẽ. Sed nũquid his¬
mabel. ⁊ madai. ⁊ aliiquo decetura ge¬
nuit ibi sepultisunt: ¶It ysaac ibi po¬
situs ẽ. Sed nũ quid cumeo esautumo¬

Expanded text:
tuum in sepulcrum patrum tuorum. § 2. Item. De nonnullis legitur in libro Regum: Obiit et appositus est ad ipse et filiae ejus quieverunt. § 4. Item. B. Severus Ravennatum archiepiscopus tumulum fieri jussit, in quo se, et uxorem, et filiam collocavit. § 5. His omnibus exemplis colligitur, quod in sepulcris parentum corpora filiorum collocanda sunt. Quia ergo parentes istorum apud priores ecclesias sepulti sunt, et hi apud easdem debent tumulari. § 6. Econtra Adam ut asseritis, in civitate Arbae tumulatus est. Sed nunquid omnes filii ejus sepulti sunt ibi? tanta multitudo humani generis tam brevi tumulo non tam facile potest includi. § 7. Item Abraham ibi sepultus est. Sed numquid Ismael, et Madai, et alii, quos de Cethura genuit, ibi sepulti sunt? § 8. Item Isaac ibi sepultus est. Sed numquid Esau cum
Abbreviated transcription (Latin):
brondicit᷑ eẽ ciuitas triũ uirorũ.
quia in ea sepultisunt trespatriar¬
che inspelunca dũplici. cumtribus
uxorib suis .i. abrabam.⁊ sarra. ysa¬
ac. ⁊ rebecea. ⁊ iacob. ⁊lia. pret̃ ipsũ

Expanded text:
bron dicitur esse civitas trium virorum, quia in ea sepulti sunt tres patriarchae in spelunca duplici, cum tribus uxoribus suis, id est Abraham et Sara, Isaac et Rebecca, Jacob et Lia, praeter ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
da nuisiꝑ uidicem. gn̾alit̃ hoc intelli¬
gendumẽ. ut siue obeausam p̃mis¬
sam. siũ nulla causa existente ñlies¬
at alicui sua auetoritate uxort̃ di¬
mittẽ. Qd̃ ⁊̃ depena homicidii. uel
qualibet alia intelligendumẽ. Uñ
nicholauᷤ seribit rodulso bituricẽ¬
si archiep̃o¬
.Conuigia penitꝰ int̃di

Expanded text:
icem, generaliter hoc intelligendum est, ut sive ob causam praemissam, sive nulla causa exsistente, non liceat alicui sua auctoritate uxorem dimittere. Quod etiam de poena homicidii vel qualibet alia intelligendum est. Unde Nicolaus Papa scribit Rodulpho, Bituricensi Archiepisjugia penitus interdi
Abbreviated transcription (Latin):
Isiũ de adult̾iicrimine uidiciuo
sit agitandũ. nulla rõpatit᷑. tebea¬
gam cũ lothario posse inire c̾tamen
in quo nulla uis multitudinis for.¬
midet̃. nec sit difficile testes produ¬
cere. uł cetãs ꝑsonas. que tã ascĩs ca¬
nonib. quã auenãndis romanisle¬
gibus. in huius mõ contro uersi r

Expanded text:
sive de adulterii crimine judicium sit agitandum, nulla ratio patitur Theibergam cum Lothario posse inire conin quo nulla sit vis multitudinis formidanda et non sit difficile testes perducere vel caeteras personas quae tam a sanctis canonibus quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis
Abbreviated transcription (Latin):
huius mõi. quid aliud habendi st̃ quã
homieide. Ac ꝑhoc ad pemitñtiam
redigendi. quib penitus conuigi¬
ũ denegit᷑. exceptis adolescentibud
de quib ẽ beatileonis p̃p xx.u. re¬
gula decretaliũ immo indulgentia
ult̾ii. uł alt̾ius huuis mõi criminis.
uxores suas int̾ ficere. Sed eccłastica
disciplina spualigladio non mat̃i a¬
li criminosos fenruibet. illo uidł
gladio. quo petrus uibet᷑ mactare:

Expanded text:
hujusmodi, quid aliud habendi sunt quam homicidae, ac per hoc ad poenitentiam redigendi? Quibus penitus conjugium denegatur, exceptis adolescentibus, de quibus est B. Leonis Papae XXV. regula decretalium, imo indulgentia ulterii, vel alterius hujusmodi criminis, uxores suas interficere. Sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali criminosos feriri jubet; illo videlicet gladio, quo Petrus jubetur mactare
Abbreviated transcription (Latin):
de usuris quas ⁊̃ ipse leges ⁊ uidices
reddi iubent. ancrudelior ẽ qui subtra¬
hit aliquid. uł eripit diuiti. quã quitru¬
cidat pauperem foenore. Hec utiq atq
huuis mõĩ male utiq possident᷑. ⁊ uellẽ
ut restituerent᷑. s nẽ quo uidice repetãt᷑.
Iam uõ prudent̃ intueamͣ q̃d scͥptum ẽ.
Edelihõi toͣtus mundus diuitiarũ ẽ. infi¬
deli aũt nec obolus. non ne õs qui sibi in¬
dent᷑ gaudere conquisitiseis que utĩnes¬
scunt Alienũ possidere conumcimus.
Hocem̃ certe alienũ nonẽ. qd ure pꝰside¬
tur. Hoc aũt iure q̃d iuste.⁊ boc inste
qd bene. Om̃e g qd male possidet᷑ alie¬
nũ ẽ. Male aut̃ possidet qui maie utit᷑¬
Porro a quousure exigende sint. am¬
brosius testat᷑ dicens
Ab illo exig̾e usu

Expanded text:
de usuris, quas etiam ipsae leges et judices reddi jubent? An crudelior est qui subtrahit aliquid vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem foenore? Haec atque hujusmodi male utique possidentur, et vellem ut restituerentur, sed non est quo judice repJam ero si prudenter intueamur quod scriptum est, Fidelis hominis totus mundus divitiarum est, infidelis autem nec obolus; nonne omnes qui sibi videntur gaudere licite conquisitis, eisque uti nesciunt, aliena possidere convincimus? Hoc enim certe alienum non est, quod jure possidetur; hoc autem jure quod juste. et hoc juste quod bene. Omne igitur quod male possidetur, alienum est; male autem possidet, qui male utit a quo usure exigende sint, Ambrosius testatur dicens: Ab illo exige usu
Abbreviated transcription (Latin):
ca uendi dĩt. uł alit̃ quã statuta
scõrũ patrũ p̃cipunt ordinauĩt.
ab officiosus pendatur. dignũ eñi
ẽ. ut sicut gratis ep̃atũ accipit. ita
menbra euisdẽ ep̃atus gratisdis¬

Expanded text:
ca vendiderit, vel aliter quam statuta sanctorum Patrum praecipiunt ordinaverit, ab officio suspendatur: dignum est enim, ut sicut gratis episcopatum accepit, ita membra ejusdem episcopatus gratis dis
Abbreviated transcription (Latin):
ordines. nullatenꝰ admittan¬
tur. netanto ꝑiculosus cadant.
quanto eitius conscidere ad al¬
tiora festinant. uulla sit inor¬
dinatione. uenalitaᷤᷤ. potñtia.
uł supplicatio ꝑsonanũ. nichil
Adũsus hecq̃. phibemꝰ optineat.
Nam.ꝓculdubio ds̃ offendit᷑.

Expanded text:
ordines nullatenus admittantur, ne tanto periculosius cadant, quanto citius conscendere ad altiora festinant. Nulla sit in ordinatione venalitas; potentia vel supplicatio personarum nihil adversus haec quae prohibemus obtineat. N
Abbreviated transcription (Latin):
EHoc aũt capituluor
non de eo intelligendũ. qͣnuuno pa
postasiã ordinato acardinalibus
⁊ religiosiscłicis apłicȩ sedis intro¬
nigat᷑. ⁊ si ille. apostaticus itaeathe.¬
drã beatipet uiolent̃ tenu̾̃t. ut ca¬
nonica electio intriurbem fiei̾ ñ ua¬
leat. Unde nicholaus p̾p. statuit¬

Expanded text:
Hoc autem capitulum non de eo intelligendum est, qui uno per apostasiam ordinato a Cardinalibus et religiosis clericis apostolicae sedi inthronizatur, etiamsi ille apostaticus ita cathedram B. Petri violenter tenuerit, ut canonica electio intra Urbem fieri non valeat. Unde Nicolaus Papa II i
Abbreviated transcription (Latin):
necessariũ arbitror. ut diligentiss¬
me tractet᷑. siforte aut diues. aut sco¬
lasticus deforo. aut ammistratione
ep̃s fuĩt postulatus. Ut ñ pͥꝰ ordinetur
nisi añt lectorᷤᷤ munere. ⁊ officiodia¬
alt̾ius ciuitatis asuo ep̃o. s noneligit᷑ a¬
i. quis nisi insacsordinib ꝯstitutus. Fu
enĩ electio cũsolẽpnitate decreti. oĩũ
subscͥptionib roborati. Postulitio uero
insimplici pecitione. Quã distrĩctio¬

Expanded text:
necessarium arbitror, ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut scolasticus de foro, aut ex administratore episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur, nisi ante et lectoris munere, et officio diaalterius civitatis a suo episcopo; sed non eligitur aliquis nisi in sacris ordinibus constitutus. Fit enim electio cum solennitate decreti omnium subscriptionibus roborati; postulatio vero simplici petitione. Quam distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ. transiuit affinitatis. licite di¬
Hoc siquis contendat non magis
uiro quã mulieri licitũ eẽ. siuiR
alicuius eodẽ modo fornicetur.
sciat uirũ ab ambrosio appellatũ.
non sexu. s animi uirtute. Mulie.¬
rẽ quoꝙ nõatam sentiat. non sexu
corpis. s mollicie mentis. S quia
nulla auetoritate ꝑmittit᷑. ut uxo¬
re uiuente alia suꝑducatur: intel

Expanded text:
gradum transivit affinitas, licite diHic si quis contendat, non magis viro, quam mulieri licitum esse, si vir alicujus eodem modo fornicetur, sciat, virum ab Ambrosio appellatum non sexu, sed animi virtute; mulierem quoque nominatam sentiat non sexu corporis, sed mollitia mentis. Sed quia nulla auctoritate permittitur, ut uxore vivente alia superducatur, int
Abbreviated transcription (Latin):
correpta. ñ ualũx uiro debitũ red¬
dere. quid eus faciat iugalis : bonũ
ẽet. sisic ꝑmaneret. ut abstinentiȩ ua¬
caret. Sed quia boc magnorũ .ẽ. ille
quise ñ potĩt continere. nũbat mag̾i.
istud gregorii. sacris canonab. ĩmo
euangłice. ⁊ aplicȩ doctrinȩ. penitꝰ
inuenit᷑ ad uersum. Quidam uero sẽ¬
tentiam ambrosii seruare cupiente᷑.
non de qualib fornicatione illud ã¬
bitrant̃ intelligi. ut obquã libet for¬
nicationẽ uir licite dimit tat uxõcm.
⁊ uiuente di missa. aliamducat.s.
de incestuosa tamenfornicatione
intelligit᷑. cũ uxor uidelicet alicu¬
ius patri. uł filio. fr̃i. ut auunculo
uirisui. ut alicui similium. se cõ¬
stu prandã p̾ublice tradidit. Hec
aut̃ qui ase uirosuo illicitã reddid̾.

Expanded text:
correpta non valuerit debitum viro reddere, quid ejus faciat jugalis: bonum esset, si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret. Sed quia hoc magnorum est, ille, qui se non poterit continere, nubat magis; Illud Gregorii sacris canonibus, imo evangelicae et apostolicae doctrinae penitus invenitur adversum. Quidam vero, sententiam Ambrosii servare cupientes, non de qualibet fornicatione illud arbitrantur intelligi, ut ob quamlibet fornicationem vir licite dimittat uxorem, et vivente dimissa aliam ducat, sed de incestuosa tantum fornicatione intelligi, quum uxor videlicet alicujus, patri et filio, fratri et avunculo viri sui, vel alicui similium se constuprandam publice tradiderit. Haec autem, quia viro suo se illicitam reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente dimissa. aliã ducere pos¬
sit. s post mortẽ foricaris ut for¬
nicarii. quorũ ũq ut supradictũ ẽ
acorruptione luxuriȩ mulier appel¬
latur. ille qui afornicatione mundꝰ
ẽ. uir. siue mulier. aliis copulari pꝰ¬
lomodo aliis copulari poterunt. Sic
⁊ illud intelligitur q̃d incapitulo eu¬
iusdam concilii legitur

Expanded text:
a aliam ducere possit, sed post mortem fornicarii vel fornicariae, quorum uterque, ut supra dictum est, a corruptione luxuriae mulier appellatur, ille, qui a fornicatione mundus est, vir vel mulier aliis copulari polo modo aliis copulari poterunt. Sic et illud intelligitur, quod in Capitulo cujusdam Concilii legitur
Abbreviated transcription (Latin):
pocritas. malũ ee quisnesciat : malũ
tus babui̾t situulationẽ. totuscecidit.
Nolo ut habeat necessitatem si mulã¬
di. Scio quo hoĩes amant cłicatũ. ne¬
contrasunt alie auctoritatea
quib concedit᷑. ꝓͥahabere. non soluo

Expanded text:
pocritas. Malum enim esse quis nesciat? Malum intus habuerit simulationem, totus cecedit. Nolo, ut habeat necessitatem simulandi. Scio, quomodo homines ament clericatum. Necontra sunt aliae auctoritates quibus conceditur propria habere, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qui mecũ uellet manere. ut si uellet
to consiliũ. qui uolunt habere aliꝗd
ꝓpriũ quib non sufficit ds̃ ⁊ eccłã eius.
maneant ubi uolunt. ⁊ ubi possunt.
non eis aufero clĩcatum. nolo habere y¬

Expanded text:
nisi qui mecum vellet manere; ut si vellet to consilium: qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudeo inquit suꝑ uno peccatore pe¬
nitentiã agente: quã suꝑ nonaginta nouẽ
uistis qui ñ indigent penitentia. Etͥo¬
uẽ ꝑditam. nonaginta nõuẽ. non erran¬
tib relictis. humne iopii pastonꝰ adori¬
le reportandã dñs ipse testat᷑. Si ouis
ꝑdita errans. pꝰinuentionẽ ad onile hu¬
penitentiã ad eccłȩ minist̾iũ lapsus non
reuocat᷑: Si cuͣt in apocalipsidr̃ demi¬
nistro eccłiȩ. Memento unde cecicłis
⁊ age penitentũ. ⁊ primã oꝑafac. Q
enĩ ẽ grauius an carnale peceatũ ad

Expanded text:
eccatore poenitentiam agente, magis quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia . Et ovem perditam, nonaginta novem non errantibus relictis, humero pii pastoris ad ovile reportatam Dominus ipse testatur. Si ovis perdita errans post inventionem ad ovile hupoenitentiam ad ecclesiae ministerium lapsus non revocetur? Sicut in Apocalypsi dicitur de ministro ecclesiae: Memento unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac. Quid enim est gravius, aut carnale
Abbreviated transcription (Latin):
mit tit se eẽ locuturũ: Sedsciendũ
quia alia sunt. que iacentes. aliaque
stantes audire debemꝰ. Iacenti em̃ dr̃
ut surgat. stanti aũt p̃cipit. ut ad pre¬
dicationẽ ꝓficiscidebeat. Ad huc eñ
nobis in infirmititis ꝯfusione iacenti¬
b p̃beri nondeb auctoi̾tas p̃clicatiõis.
tistare ceꝑimus cdignũ ẽ. ut ad lucran¬
dos alios inp̃dicatione mittidebeamꝰ.
cecidit. cadens uero ammonitionis
u̾ba suscepit. ut surge̾t. Surgens aũt
p̃ceptũ aucduit. ut p̃dicaret. Nãquiad¬
huc exsuꝑbiȩ ũtice stanͣus. cũ iãde et̃¬
nitatis timore aliquid sentie ceꝑimnsᷤ.
dignũ ẽ ut ad penitũtiã cadamis. ⁊ dũ
infirmitatẽ nr̃am subtilit̃ cognoscen

Expanded text:
e locuturum? sed sciendum, quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur, ut surgat; stanti autem praecipitur, ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. ti stare coeperimus, dignum est ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit ut surgeret, surgens autem praeceptum audivit ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, cum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram subtiliter cog
Abbreviated transcription (Latin):
qui dñm confitent᷑. ⁊ paceneius mente
ꝯspiciunt. sicͣut dies scłi. ⁊ sicut annian¬
tiqui. ut quo in pͥncipio placuerunt dõ:
sic po̾t peccatũ ⁊ penitentiã placere inci¬
piant cũ om̃i fuint peecatorũ sorde pur¬
gati. It̃ g̃s secundino. Lapsi reꝑũ p̾st̃.¬
tali officio pꝰ lapsũ resurgendi auetoi¬
les synodos. anicena incipientes. eu reli¬
tus una minit̃ concordant. Nos uero p̃¬
cedentes patres sequimͣ. qui auctore dõ
asacra doctrina illorũ noniscordamꝰ.
Acapłte itaq incipientes. usq iñquartũ
altaris minstrũ. hanc formam seruãdã
cognoiumu ᷤ. ut sicut minorẽ maior p̃¬
ceclit honore. ita ⁊ crimine.⁊ quĩma¬
ior sequit᷑ culpa. maior implicet̾ uin

Expanded text:
qui Dominum confitentur, et pacem ejus mente conspiciunt, sicut dies saeculi, et sicut anni antiqui; ut quomodo in principio placuerunt Deo, sic post peccatum et poenitentiam placere incipiant; cum omni fuerint peccatorum sorde purgati. Et tali officio post lapsum resurgendi auctorinctas nos generales synodos, a Nicaena incipientes, cum relitiis unanimiter concordant. Nam et nos praecedentes Patres sequi debemus, qui auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, usque ad quartum altaris ministerium hanc formam servandam cognoscimus, ut sicut minorem major praecedit in honore, ita et in crimine; et quem major sequitur cu
Abbreviated transcription (Latin):
t purgauit filios.
leui. Ips ẽ em̃ ut indiciũ incipiat
adomodĩ. ⁊ alibi scͥbit᷑. a scĩs meis mei¬
pite. Infilus aut̃ leui omẽm sac̃dota¬
lem intelligens dignitatẽ. Siaũt sa¬
cerdotes purgandisunt. ⁊ colandi ut
purũ aurũ remaneant. ⁊ argentum.
quid decet̾is ẽ dicendũ: Qui cũ emũ¬
datifumt. ⁊ colati. tunc offerunt dõ¬

Expanded text:
t purgabit filios Levi. Tempus est enim ut judicium incipiat a domo Dei . Et alibi scribitur: A sanctis meis incipite . In filiis autem Levi: omnem sacerdotalem intellige dignitatem. Si autem sacerdotes purgandi sunt et colandi, ut purum aurum remaneat et argentum, quid de caeteris est dicendum? Qui cum emundati fuerint et colati, tunc offerent Do
Abbreviated transcription (Latin):
his quibusuasufficiunt. ñdeb
aliquid erogare. quĩdoquidẽ ra-¬
chil aluid sit. habentib dare quã
ꝑdere. Nec illiqui sua possidente̾
darisibi aliqͥd uolunt. siñ grandi
peccato suo. unde pãtiꝑ ucturus
erat accipiunt. de cłicisdicit qͥ dẽ¬

Expanded text:
is, quibus sua sufficiunt, non debet aliquid erogare, quando nihil aliud sit habentibus dare quam perdere. Nec illi, qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quide
Abbreviated transcription (Latin):
S sicut nichil habentes ꝓpriũ
non peccata s alimenti quib ĩ¬
digere uident᷑ accipiunt. ita poᷤ¬
sessores. ñ alim̃ta quib abundañ.
s aliena peceati suscipiunt.
rũbis auetoritatib ꝓbibent᷑ ab
pauꝑib distribuert̃. ut gacheus.
aut eccłie reb ad unxert̃. Sicut
illi qui p̃diasua uendentes pone
rentũ residentes. uł sua relinquere
nolentes. eccłasticis facultatib pasci
desicdant. Dequib in eodem libro

Expanded text:
 sicut nihil proprium habentes, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt: ita possessores non alimenta, quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt.rum his auctoritatibus prohibentur ab pauperibus distribuerunt, ut Zachaeus, aut ecclesiae rebus adjunxerunt, sicut illi, qui praedia sua vendentes ponebrentum residentes vel sua relinquere nolentes ecclesiasticis facultatibus pasci desiderant. De quibus in eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
di dño irãscente non potuit. Itẽ
possumus clicere. quã non ẽẽ eis
datum ut crederent. quoͦ crediturõ
fiusse ipsa ueritas docet. si talia qͣlia
apud noneredentes factisunt iun¬
tutum signa uidissent: Quart aũ
hoc eis negatum fuit dicant si p̾st̃
qui calũpinant᷑. ⁊ ostendant cur a¬
pud cos dñs mirabilia quib ꝓfut̾a
ne ficti ꝓfunditatem uidiciieurs
penetrare non possumus. manifestis¬
sime tam̃scimus. ⁊ uerũ ẽẽ quod di¬
xit. ⁊ iustum ẽẽ q̃d fecit. ⁊ nonsobõ
bethsaida potiusse ꝯuͣti. ⁊ fidele
ex infidelib fieri. si hoc en uoliuiss
deri po̾t. qd ueritas ait. Nemo pͥ
uenire adme nisi ei fuãt datũ apa¬
tre meo. Etẽ qui ꝑ ꝓphaoi¬

Expanded text:
edi Domino irascente non potuit. § 3. edi Domino irascente non potuit. § 3. possumus dicere, quam non esse eis datum ut crederent, quos etiam credituros fuisse ipsa veritas dicit, si talia, qualia apud non credentes facta sunt, virtutum signa vidissent? Quare autem hoc eis negatum fuerit, dicant, si possunt, qui calumniantur, et ostendant, cur apud eos Dominus mirabilia, quibus profutura nem facti et profunditatem judicii ejus penetrare non possumus, manifestissime tamen scimus, et verum esse quod dixit, et justum esse quod fecit, et non solum Bethsaida potuisse converti, et fideles ex infidelibus fieri, si hoc in eis voluisderi potest, quod veritas ait: Nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a patre meo. Item qui per Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. tam̃⁊ si nullã natũe habeat necessi¬
tatem. At quidẽ ea futura que exar
bitrii libertate. ꝓueniunt. p̃scientia
cõtuetur. Hec igit᷑ ad intuitũ rela¬
ta cdiuinũ necessaria fuit ꝑdispositi¬
onem diuine notionis. ꝑse uõ ꝯsi
non desimint. Fient gͥ. ꝓculdubio
cuncta que futura ds eẽ prenoscit.
istendo tam̃ naturã ꝓͥam nonamit¬
tunt que pͥus quã fierent. ⁊̃ ñ cue¬
nire potuissent. ¶ His omũb¬
mala nr̃a libero asscribunt᷑ arbitͥo.
cũ alibi diumȩ ascribant᷑ indigna¬
tio sese ut ita dixerim medullitus
remouet. nec se cuius lib utilit̃
deprecatio obicit. cũ semelds̃ aliꝗd
ab intimis irascendo disponit. Hĩe
ẽ eñi q̃d moyses qui reatum totiu
plebis ap̃o dñm suis precib tersit.
cdumq se obicẽre obtulit diuins
iracundiȩ uimplacanit. Ad petrã
oreb ueniens.℥. ꝓ aquã exibitione
diffidens. repromissionis t̃ram ingͣ¬

Expanded text:
esse, tametsi nullam naturae habeat necessiesse, tametsi nullam naturae habeat necessitatem. Atqui bitrii libertate proveniunt, prescientia contuetur. Hec igitur, ad intuitum relata divinum, necessaria fiunt per dispositionem divine notionis. Per se vero non deserunt. Fient igitur proculdubio cuncta que futura Deus esse prenoscit; istendo tamen naturam propriam non amittunt, que priusquam fierent etiam non evenire potuissent. Ecce mala nostra libero adscribuntur arbitrio, uum alibi divinae adscribantur indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus removet, nec se cuilibet utiliter deprecatio objicit, quum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim, quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Dominum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingr
Abbreviated transcription (Latin):
malipereant. Neq eni quia p̃desti¬
natio seu p̃scientia dĩ falli non po̾t.
necessario euenuimt. que p̃destinã¬
tur. ut presciunt᷑. sicut nec necessa¬
no p̃destinint᷑ ut que p̃sciunt que
fiutpicasums quiabona absꝙ eus
gr̃a. mala prec̃ euis sçientiam euemẽ
nonpossunt. Quãu̾is ergo conue¬
menter dicatur sihec p̃destinatast.
uł prescita. necessario euenient. non
tamen ido ab solute uerũ ẽ. necessa¬
Nio euemẽt que p̃destinata sunt. uł
prescita. quia hic necessitis refertun
necesse ẽ om̃s hoĩes eẽ mortales. alta
conditionis. ut si aliquẽ ambulare
quis scit eñ ambulare necesse ẽ. Qd̃
nequit. S bec minime secum illã
simplicem trabit. Hanc eñi necessitatẽ
non ꝓͥa facit natura. s conditionis
ad iectio. Nulla eñi necessitas cogit
incedere uoluntate gradientem. ꝗͣ¬
uis eum tẽ cũ graditur. incedere ne¬
cessariumsit. Eodem igit᷑ mõ si ꝗd
ꝓuidentia presens uidet. id necẽe.ẽ.

Expanded text:
tinatio seu praescientia Dei falli non potest, necessario eveniunt quae praedestinantur vel praesciuntur sicut nec necessario praedestinantur vel praesciuntur quae futura sunt: sed quia bona absque ejus gratia, mala praeter ejus scientiam evenire non possunt. § 1. Quamvis ergo convenienter dicatur, si haec praedestinata sunt vel praescita, necessario evenient: non tamen ideo absolute verum est, necessario evenient quae praedestinata sunt vel praescita; quia hic necessitas refertur qua necesse est omnes homines esse mortales: altera conditionis, ut, si aliquem ambulare quis scit, eum ambulare necesse est. Quod nequit. Sed haec minime secum illam simplicem trahit; hanc enim necessitatem non propria facit natura, sed conditionis adjectio. Nulla enim necessitas cogit incedere voluntate gradientem, quamvis eum tunc, quum graditur, incedere necessarium sit. Eodem igitur modo, si quid providentia praesens videt, id necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate exierunt. uoluntare
ceciderunt. Et quia p̃scitisut
cassri. non sunt p̃destinati. Ess̃
uit predestinati. siẽẽnt reuersuĩ.
⁊ insc̃ĩtate. acueritate mansura.
Ac ꝑ hoc p̃destinatio dĩ multis ẽ
causa standi. nemini ẽ causa labẽ¬
di. E Non ergonecessitatẽ fac̃
correctionis. uł obdurationis diui¬
na p̃destinatio seup̃scientia. cũbo

Expanded text:
oluntate exierunt, voluntate ceciderunt, et quia praesciti sunt casuri non sunt praedestinati; essent autem praedestinati, si essent reversuri, et in sanctitate ac veritate mansuri. Ac per hoc praedestinatio Dei multis est causa standi, nemini est causa labendi. Gratian. Non ergo necessitatem facit correctionis vel obdurationis divina praedestinat
Abbreviated transcription (Latin):
tia nr̃a humane ascribunt᷑ mentis
arbitrio. qd diuina clementia me
leccis misericordit utit ad bonum
indãpnandis uste relinquit ad
malũ. Sicut ergo quamuis certis¬
sime sciamus neminẽ ultra termi¬
om̃ib languentib non inẽ grue
medemur: sic quãuis nemo saluet᷑
nisi p̃destinatus ad uitam. omĩtũ
delinquenti ẽ ad hibenda correctio.
nec malorũ ẽ negligenda discipli¬

Expanded text:
tia nostra humane ascribuntur mentis arbitrio quod divina clementia in electis misericorditer vertitur ad bonum, in dampnandis iuste relinquit ad malum. sime sciamus, neminem ultra termitamen languentibus non incongrue medemur: sic, quamvis nemo salvetur, nisi praedestinatus ad vitam, omni tamen delinquenti est adhibenda correptio, nec malorum est negligenda discipli
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisset inculpam. Idem p̃desti¬
nationẽdĩ siie ad bonũ siue adma¬
lũ in om̃ib õꝑari. ineptissime dicit᷑
ut ad utrũq hõines quedam neces¬
sitas uideatur impellere. cũ inbo¬
nisuoluntas sit intelligenda clegra.
inmalis aut̃ uoluntas intelligenda
sine gr̃a. Cñ uero aliquosado. aut
traditos desideriis suis. aut obdura¬
tos legimus. aut relictos magit
peccatis suis hoc ipsos meruisse ꝓ¬
fitemur. quia talia coꝵ erimina
p̃cesserunt. ut ipsisibi pena debue¬
rint. qua ⁊̃ eis suppliciũ uerteretun
in reatum. atq ita nec de iudicio
cdĩ querimͣ quo deserit meritos de
xit. quia eũ non p̃destinauit. sed
idõ eum ñ p̃ cdestimuit quia recc̾su¬
rũ abipsa obedientia eẽ pre uidit.
Pre destiratio quoq dĩ sẽꝑ mbono ẽ
que peccatũ sola hõis uoluntate cõmi¬
sum. aut remitendũ nouit cũ laude
mĩe. aut plectendũ cũ laude iustitie
ceremus dedit. ita p̃sciuit tãtum

Expanded text:
cecidisset in culpam. Item: Predesticecidisset in culpam. Item: Predestinationem Dei sive ad bonum sive ad malum in omnibus operari ineptissime dicitur, ut ad utrumque homines quedam necessitas videatur impellere, cum in bonis voluntas sit intelligenda non sine gratia, in malis autem voluntas intelligenda sine gratia. Cum vero aliquos a Deo aut traditos desideriis suis aut obduratos legimus aut relictos magis peccatis suis, hoc ipsos meruisse profitemur, quia talia eorum crimina precesserunt ut ipsis sibi penam debuerunt, qua eis supplicium verteretur in reatum. Atque ita nec de iudicio Dei querimur quo deserit meritos desxit quia eum non predestinavit, set ideo eum non predestinavit, quia recessurum ab ipsa obedientia esse previdit. Predestinatio quoque Dei semper in bono est, que peccatum hominis voluntate commissum aut remittendum novit cum laude misericordie aut plectendum cum laude iustitie.ceremus dedit, ita prescivit tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
abuchodonosor penitñtiã
meruit fructuosam. Nonne
post iniuãs impietates flagellatꝰ
penituit. ⁊ regnũ q̃d ꝑdidãt rurs
accẽpit. Pharao aũt ipsis ẽ flagelli
durior effectus. ⁊ ꝑut. Hic mich
ratĩonẽ reddat. qui diinũ consi¬
lium nimiũ alte sapienticorele
diuidicat. cur medicamentũ uinꝰ
medici comfeetũ. alii ad int̾itũ.
alii ualui̾t adsalutẽ. nisiquia xp̃i
bonus odor. aliis ẽ odoriute mn
tis in mortem. Quantũ ad nat̾ã
ambo hõies erant. quantũ ad di
gnitatẽ. ambo reges. quantũ ad
possidebant. quantũ adpenam. ã¬
bo flagellis clement̃ ad moniti. Qd
ergo fines eorũ fecit eẽ diuersos
nisi qd unusdĩ manum sentiene.
in recordatione ꝓͥe iniquitatis
ingemuit. Alt̃ lib̃o contradĩ mi¬
sericordissimã ui̾tatẽ pugnauit
redderet intitũ. si non spontaneũ in¬
ueniret᷑ homo habere peccatũ. Oza
necds̃ peccantibõi in iuste infer
iram. si homo exp̃destinatione dĩ¬

Expanded text:
abuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam ? Nonne post innumeras impietates flagellatus poenituit, et regnum quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem ipsis flagellis est durior effectus, et periit. Hic mihi rationem reddat qui divinum consilium nimium altum sapienti corde dijudicat, cur medicamentum unius medici confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad salutem, nisi quia Christi bonus odor aliis est odor vitae in tis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant; gnitatem, ambo reges. Quantum ad possidebant. Quantum ad poenam, ambo flagellis clementer admoniti. Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus manum Dei sentiens in recordatione propriae iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei misericordissimam veritatem pugnavit redderet meritum, si non spontaneum inveniretur homo habere peccatum, quia nec Deus peccanti homini iuste inferret iram, si homo ex predestinatione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad clomos scłariũ concurrunt. ⁊ suba¬
tiarũ eorũ gub̃nationes. au̾aritiȩ cã
suscipiunt. De creuit ergo scã ⁊ magna
cere possessiones. aut misceri scłaribus
ꝓcurationib posse. nisi forte quilegib
ad minorũ etatũ tutelas. siue ad cura¬
tiones in excusabiles attrahunt᷑. autcui
miserit gub̃nacula. ⁊ orthanorũ. atq
uiduaꝵ que in defense sunt. aut earũ
ꝑsonarũ que maxime ecclastico indi¬
gent aminiculo ꝓpt̃ timoremdĩ. Siꝗ

Expanded text:
oncurrant et substantiarum eorum gubernationes avaritiae causa suscipiant. Decrevit igitur sancta et magna cere possessiones aut miscere se saecularibus procurationibus posse, nisi forte qui legibus ad minorum aetatum tutelas sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui rum commiserit gubernacula, vel orphanorum aut viduarum quae indefensae sunt aut earum personarum quae maxime ecclesiastico indigent 99 adminiculo, propter timorem Dei. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
meliori angłicus exercitus gauis
innouũ allelina ꝯsurrexit totus.
⁊ in eoꝑstat deuotus. Quẽ ⁊ no
ꝓmodulonr̃o imitantes. aseptina¬
gesima qñ lapsus ꝓtoplausti ĩ eccłã
recitat᷑ alleluta nouẽ ebdomadib
int̃ nuttimus. scilicet usq in pasca
ubi xp̃s resurgens amortuis tristi¬
tiã nr̃am ingaudiũ ꝯuͣtit. ⁊ alleliua
in excelsis dõ ab epĩs in cena dm̃ ã¬

Expanded text:
meliori angelicus exercitus gavisus, meliori angelicus exercitus gavisus, in novum Alleluia consurrexit totus, et in eo perstat devotus. Quem et nos pro modulo nostro imitantes, a Septuagesima, quando lapsus protoplasti in ecclesia recitatur, Alleluia novem hebdomadibus intermittimus, scilicet usque in Pascha, ubi Christus resurgens a mortuis tristitiam nostram in gaudium vertit, et Alleluia in excelsis d
Abbreviated transcription (Latin):
si. in huius misere uite: babillonẽ¬
suꝑ flumina eius sedemus. ⁊ flemꝰ
dũ recordarem̃ illius syon. inquã
dm̃ decet hymnus. Quodnouem
eb domadib alleluia int̾mittimꝰ.
ñ inẽgrue ꝑ nouẽ ebdomadas. nouẽ
ordines angłorũ accipimus. quo¬
rũdeci ⁊mus ordo ꝑsuꝑbiam con¬
ruens. angłicũ nuͣm inminuit.⁊
afelicitat᷑e ꝑturbauit. Qui ꝯdolẽ¬
des sue diminutioni.⁊ parẽ ruinam
sibitimentes. aꝑfecta laude crea¬
toris fuere pͣ ꝓediti. Quorũ recu¬
ꝑationi ⁊ cõso lationi ꝯsulens omp̃s
ds̃ creator primũ hõinẽ delimot̃re
formanit. qui sui grͣs multiplica¬
tione dãpna celestis patrie resarci¬
ret. atq angłoꝵ gaudia suppleret
Quaspe anglicus chorus ad modũ
letatus. ñ mirũ si ex lapsu ipsuiᷤ hõis
fuit ꝯtͣbatus. Unde nouem ordinũ
concentus in laude creatoris remã¬
sit inꝑfectus. donex inxp̃o resurgñ¬
te resurrexit. ꝓ lapsus ipse ꝓtoplau¬
stus. Ibi augm̃to sui collegii ⁊ spe

Expanded text:
us miserae vitae Babylonemsuper flumina ejus sedemus, et flemus, dum recordamur illius Sion, in qua Deum decet hymnus. Quod novem hebdomadibus Alleluia intermittimus, non incongrue per novem hebdomadas novem ordines angelorum accipimus, quorum decimus ordo per superbiam corruens angelicum numerum minuit, et a felicitate perturbavit. Qui condolentes suae diminutionis, et parem ruinam sibi timentes, a perfecta laude creatoris fuere praepediti. Quorum reparationi et consolationi consulens omnipotens Deus creator primum hominem de limo terrae formavit, qui sui generis multiplicatione damna coelestis patriae resarciret, atque angelorum gaudia suppleret. Qua spe angelicus chorus non modicum laetatus est. Nec mirum, si ex lapsu ipsius hominis fuit perturbatus. Unde novem ordinum concentus in laudem Dei creatoris permansit imperfectus, donec in Christo resurgente resurrexit lapsus ille protoplastus. Ibi augmento sui collegii, et spe
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere. ttaunicuiq laicorũ pecca¬
tumẽ. nisi inuicemsibi ⁊ inhis studiis
que ad cõisusũ uite ptinent. oꝑanfi¬
⁊dit̃ dederint. Te uõsecurũ facere
exhis quib nondebes instare. om̃s cõit
laborant. Quod siforte a semetipsis boc
luici non intelligunt. ꝑdiacones edoee¬
disunt. ut tibisoluis eccłiȩ sollicitudi¬
cut eñi eccłasticarũ legum eccłasticus
iudex ẽ ad ministrator. ita⁊ ciuiliũ ñ
nisi ciuilis debet ẽt exsecutor. Sicut
eñi ille solus babet us int̃p̃tandi cano¬
nes. quibabet potestatem cõdendieoᷤ.
tta ille solus ciuiliũ legũ debet eẽ int̃p̃s
qui eis ius ⁊ auctõitatem inꝑtit. Incri¬
examinandus. Et hoc ẽ illud q̃d legib
⁊ canonib supradiffintũ ẽ. ut incrimina¬
li uidelic causa. añt cunlemiudicem.
Nle tradendisunt. Vnde fabianus p̃pait.

Expanded text:
laicorum peccatum esse, nisi invicem sibi etiam in his quae ad communis usum vitae pertinent, opera fideliter dederint; te vero securum facere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diacones edocendi sunt, et tibi solius Ecclesiae sollicitudiiasticarum legum ecclesiasticus judex est administrator, ita et civilium non nisi civilis debet esse exsecutor. Sicut enim ille solus habet jus interpretandi canones, qui habet potestatem condendi eos, ita ille solus civilium legum debet esse interpres, qui eis jus et auctoritatem impertit. In cri clericus examinandus. Et hoc est illud, quod legibus et canonibus supra definitum est, ut in criminali videlicet causa ante civilem judicem riae tradendi sunt. Unde Fabianus Papa
Abbreviated transcription (Latin):
decet excreui̾t actionis sue rectitudi¬
nẽ ip̃a ꝯfundit. fracto aũt pede uł
manuẽ. qui uiãdñ ꝑgere om̃io ñ ua¬
let. atq abonis actib funditus ex sorꝰ
uacat. Quatenus ħ nonut claudꝰ saltẽ
cũ infirmitate teneat. s ab hisõimõ
alienus existat᷑. Gibbus uero ẽ quẽ tre¬
ne sollicitudinis pondus deprimit.
ne ũquã ad suꝑna respitiat. s solihiᷤ
que in infimis calcant᷑ intendat. M
siquãdo aliquid exbono patrie celes¬
tis audierit: adhoc nimirũ ꝑuer se.
consuetudinis pondere pregrauatus.
cordis faciem ñ attollit. Quicagitati¬
osus statũ erigere non ualet. quẽ trene¬
usus sollicitudinis curruu tenet. Exbo
rũ quippe sp̃e psalmista clicit inpsalmo¬
quaq. Quoꝵ culpã quoq ꝑ semecipsam
inspims cetidit. Hiist̃ qui audier̃. ⁊asol¬

Expanded text:
decet excreverit, actionis suae rectitudidecet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit: quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenetrum quippe specie Psalmista dicit: Incurequaque. Quorum culpam quoque per semetipsam in spinis cecidit, hi sunt, qui audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi eni cutis piriginẽ paulus cura¬
bait abstergere cũ dicebat adcorimpbi¬
na. Aesi aꝑtediceret. humanũ ꝙꝑppe
ẽ. incorde tẽptationẽ ꝑ peti. demoni¬
acũ uero ẽ tẽptationis certamine. ⁊ in
oꝑatione suꝑari. Impetiginẽ quocꝓ
habet in corꝑe. quisqui auaĩtia uasta¬
t̃ inm̃te. Que si in parus non cõ pesci¬
tur. iumirũ si ñ mensura dilatatar
Impetigo quippe sine dolore corpꝰ
occupat᷑. ⁊ absꝙ occupati tetlio excre¬
scens m̃b:orũdetorẽ fedat. Quia et
auaritia capti animũ dũ quã dilec¬
tat. exulcerat. dũ adipiscenda q̃ꝙ
cogitationi obicit. ad iimicitiaᷤ ac¬
cendit. ⁊ dolorẽ inuulnẽ non facit.
Quia estuanti aĩo. exculpa habũdã

Expanded text:
us curabat abstergere, cum dicebat: Tentatina . Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti; daemoniacum vero est tentationis certamine in operatione superari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente, quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat; quia et avaritia capti animum, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ponderosus ergo ẽ. quitotis cogita¬
tionib ad lasciuiã defluens. pondꝰ
turpituduus gestat in corde.⁊ quã¬
uis praua ñ exerceat oꝑa. ab his tñ
non eleuat᷑ mente. Nec ad usũ boni
oꝑis in aꝑtoualet assurgere. quia gͣ¬
uat bunc in abditis pondus turpe.
Quisquis ergo quolib boꝵ uitiosubi¬
git᷑. panes dno offerre ꝓbibet᷑. Nec
ꝓfecto diluere aliena delicta ua¬
leat is. quẽ ad huc ꝓͥacleuastant.
Diua igit᷑ paucis adpastorale
magistiũ dignus qualit̃ ueniat. at
q indignus qualit̃ ꝑtimescat ostẽ¬
dimus. Nunc is qui ad illud digne ꝑ¬
uenĩt. in eo qualit̃ uiuere debeat.

Expanded text:
 qui totis cogitationibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis ad pastorale magisterium dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat ostendimus, nunc is qui ad illud digne pervenerit, in eo qualiter vivere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
stultũ pęcratorãi. se ĩtellig̾ cogͥtiõem inti¬
me claritatis app̃hendit. Si añt cãdo¬
rẽ sibi iustitiȩ. seus apientie tribuit. a
luce se. suꝑne cognitionis excludit.⁊¬
edclaritatẽ iuͣ lũminis nequaquam
penetrat. quose apudse ꝑarogantiã¬
exaltat. Sicut de quib dã dicit᷑. adro¬
manos dicentes em̃se ẽẽ sapiente̾ stul &
tifactisunt. Iugẽre uõ habet scabiem.
cui carnis petulantia si ñ cessatiõe. dñat̃.
Inscabia em̃ feruor uscerũ ad cutẽ
trahit᷑. ꝑquã recre luxuria designat᷑.
quia sicordis tẽp̃tatio usq ad oꝑatĩoẽ.
ꝓsilit. nimirũ feruor intimꝰ usq ad
cutis scabiẽ ꝓrũpit.⁊ foniam corpus
sautiat. Quia dũ in cogitatione uo¬
luptiᷤ non re pͥmit᷑. ⁊̃ inactiõe dñat᷑.¬

Expanded text:
telligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit,o claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per aexaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt. § 8. Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur; quia, si cordis delectatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foris jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione d
Abbreviated transcription (Latin):
plantat. Panlo at testante qui ait.¬
adtimotheũ. Radrx om̃iu malorũ
ẽcupiditas. Ponderosus ueroẽ. quit᷑¬
pitudine non exercet oꝑe. s tañ ab
bac cogitatione ꝯtinua. siñ mođa¬
mine granat᷑ inm̃te. Qui neqͣquã
quidẽ usq ad opũs nefariũ rapitur.

Expanded text:
plantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus est qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente: qui nequaquam quidem usque ad