comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totum est quodꝭ gabrielem
de causa: de tali tantaq lo-¬
qui. me indignum fateor.
Sed & puto quod nemo qͥ¬
presumat. nisi qui quanta
sint que pandimus peni-¬
tus ignorat. Lamen & si
ad hec nemo idoneus in¬
uenitur: uotis omĩb cessare
non debet quilibet etiam
peccator a laudib: quamuis
explere non queat quod sen¬
titur. Unde sermo diuinus
cum de peccatore ageret in
psalmis. sacrificium inquit
ter dicat. Illic iter est laudis
ad ȩternam laudem sine fi-¬
ne mansuram. sed nemo ap¬
prehendet illud: nisi ego
premonstrauero. Propterea
Rarissime quia iter salutis
nr̃e in laudib est saluatoris:
ortor uos & cõmoneo ĩ hac
sacra sollempnitate genitri¬
cis dĩ marie. nolite cessare
a laudib. Quod si uirgo es
gaude. quia meruisti eẽ ꝙ.
tu quod laudas. Tantum
cura. ut sis que digne lau¬
dare possis. Quod si conti¬
nens & casta. uenerare &
lauda: qm̃ non aliunde
constat ut possis eẽ casta.
quam ex gr̃a xp̃i: que fuit

Expanded text:
totum est quod per Gabrielem totum est quod per Gabrielem de causa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit,re Dei . Ac si patenter dicat: illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram, sed nemo apprehendit illud, nisi ego praemonstravero. Propterea, charissimi, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo, in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
plena. ꝑ quam largo sc̃i sp̃s
hymbre suꝑfusa est omnis
creatura: E ideo satis eam
deuotissime pͥmum angłs
ueneratur & salutat. Mi¬
ratur itaq & ipse. qualis
aut quanta sit quam sa¬
lutat. Non enim simplex
fateor uel consueta fuit ista
salutatio. sed omni admira¬
tione digna. Siquidem ue¬
nerationis fuit delatio. ob¬
latio muneris. famulatus
obsequii. Quia &e si in scĩs pa¬
trib & propħis grã fuisse
creditur. non tamen eatenꝰ
plena. In mariam uero tociꝰ
grẽ que in xp̃o est plenitu¬
do uenit. quamqͣ aliter. Q
ideo inquit benedicta tu
inter mulieres. id est plus
benedicta quam om̃s muli-¬
eres. Ac ꝑhoc quicquid ma¬
ledictionis infusum est ꝑ
euam. totum abstulit bene-¬
dictio marie: in suꝑ & grãm
refudit xp̃i ortus. quam ñ
habuit prius omnis mun¬
dus. Igitur quod natura
non habuit. usus nesciuit
ignorauit ratio. mens non
capit humana. pauet celũ.
stupet t̾ra. creatura omnis
Q iam celestis miratur: hoc

Expanded text:
plena, per quam largo sancti Spiritus plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ne: quando uerbum caro
factum est. Ac deinde ꝑ
crucis patibulum expressum.
t̾ris omnib pluuiam sa¬
lutis effudit: & stiucidia
grẽ humanis prestitit men¬
tib. Dñs tecum inquit.
Mirares. Iam erat cum uir¬
gine. qui ad uirginem.
mittebat angłm: & preces¬
sit nuntium suum ds̃. sed
a deo non recessit: nec teneri
potuit locis. qui omĩbus
habetur in locis. & totus
ubiq est: si ne quo nichil
totum. Prgo uerbum pa-¬
tris nunquam a patre dis¬
cedens. homo ꝓprie fieri
dignatus est: secreto suo my¬
sterio quo ipse nouit. Qui
qm̃ totum suscepit quod
est hominis. homo totus
est: & totum accipiens quod
dĩ est. omnino aliud quam
eẽ non potuit. Scit enim
ds̃ omnia: & potest. Propte¬
rea quia ita est. sciuit se
ac potuit in utero uirgi¬
nis sine sui corruptione miᷤ¬
cere atq unire. ut unus
unaq substantia. Ob qd̃
dĩ genitrix electa & pre elec¬
ta. iure abangło gr̃a saluta¬
tur & predicatur plena. Uere

Expanded text:
ne, quando Verbum caro ne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliesse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
ris dm̃ paceniq refudit. fi¬
dem gentib. finem uiciis.
exꝯfitĩm uite ordinem. morib disci-¬
plinam. Q bene angłs ad
uirginem mittitur: quia
semꝑ est angłis cognata
uirginitas. Profecto incarne
preter carnem uiuere. non
terrena uita est sed celestis.
unde incarne angelicam
głam adquirere. maus est
meritũ quã habere. Esse enĩ
ture. esse uero uirginem
uirtutis: dum hoc obtine¬
re uirib nititur cum gr̃a:
quod habet angłs ex natura.
Utrumq tamen & ẽẽ uir¬
ginem uel angłm. diuini
muneris est officium non
humani. Aue inquit gr̃a
plena. E bene plena. quia
ceteris ꝑpartes prestatur:
marie uero simul se totam
infudit plenitudo gratiȩ.
Hoc quippe est quod dauid
canit. Descendit sicut plu¬
uia inuellus. Uellus ita¬
q cum sit de corpore. nes¬
cit corporis passionem. Sie
et uirginitas cum sit incar¬
ne: uicia carnis nescit. Ce¬
lestis plane hymb̃ uirgi¬
neum uellus placido in fu¬
dit elapsu. & tota diuinita¬
tis unda se contulit incar¬

Expanded text:
dit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad virginem mittitur, quia semper est angelis cognata virginitas. Profecto in carne praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis. Unde in carne angelicam gloriam acquirere, majus est meritum quam habere. Esse enim t, esse vero virginem, virtutis; dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus a natura, utrumque tamen et esse virginem vel angelum, divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in car
Abbreviated transcription (Latin):
si dm̃ ore ꝓpħico in scĩs suis
laudare iubemur: multo¬
magis eum in hac celebrita¬
te beate uirginis matris eius.
oportet cum hymnis & can¬
ticis diligentius extollere.
& dignis deo iubilare pre¬
coniis: ac misticis honorare
munerib. Nulli dubium.
quin totum ad głam lau¬
dis eius ꝑtineat: quicquid
digne genitrici sue impen
ꝑtimesco. dum ur̃is cupio
parere profectib: ne forte.
sicut improb. ita & indignꝰ
laudator inueniar. Profecto
cum nec scĩtas uel facundia
subpeditet. ut beatam & glo¬
riosam uirginem digne lau¬
dare queam. Qm̃ ut uerum
fatear. quicquro humanis
dici potest uerb: minus est
a laude celi. qua diuinit
est & angelicis excellentii s
bredicata: & laudata preconiis.
A propħis quidem prenun¬
tiata. a patriarchis figuris
et enigmatib presignata: ab
euangelistis ex hibita & mon¬
strata. ab angło uenerabilit̾
atq officiosissime salutata.¬
Preterea qualis & quanta eẽt.

Expanded text:
si Deum ore prophetico in sanctis suis si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multomagis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impenspertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutataaeterea qualis et q
Abbreviated transcription (Latin):
imitamini. que inscola xp̃i
ꝑmanere uoustis. ꝑseuerate
tes: quousq intrare possitis
gaudia et̾ne uite. qͦ beata uirgo¬
feliciter hodie introiuit. alter¬
nantib hymni dicis angłoꝵ
choris infra pascua ȩterne
uiriditatis: ubi una societas
omnium suꝑnorum. ubi
dulcis sollempnitas angłoꝵ:
ubi post labores & erumnas
felix & suauis refectio ani¬
marum. Hodie namq gło
sa semꝑ uirgo celos ascendit.
rogo gaudete: quia ut ita
fatear in effabiliter sublima¬
ta. cum xp̃o regnat inȩter¬
num. Regina mundi hodie
de terris. & de presenti scło
nequam eripitur. Iterum di¬
co gaudete. quia secura de
sua in marcescibili gła: ad
celi iam puenit palacium.
Exultate inquam ac gaude¬
te. & letetur omĩs orb̃: quia
hodie nob̃ omĩb eius int̾¬
uenientib meritis salus
aucta est. uob̃ quoq dili-¬
una cum reliquis uirgini
b sacris amplior prestatur
& grã. Id circo dilectissimi
letamini & laudate. quia

Expanded text:
imitamini, quae in schola Christi imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseveratetes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgofeliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie glo Maria coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobuna cum reliquis sacris virginibus amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inquit erant ꝑseuerantes
unanimiter inoratione.
cum mulierib.&. maria
Ecce ih̃u ascendente. cum
quib uirgo uacat in sco¬
la uirtutum. & meditat᷑
in lege mandatorum di:
ut & ipsa sit forma dis¬
cipline xp̃i. & exempłm¬
ꝑfectionis uirginib. Conuer¬
satur autem cum testib scẽ
resurrectionis. & ipsa testis:
conuersatur cum senatorib
celi. infra curiam paradysi.
sub sp̃c scĩ disciplina: & ma¬
gisterio totius diuine ma-
ter primas sũmi regis cohor¬
tes. quorum uita non erat
liabatur: sed de celis. Hinc
ascendisse leguntur incenacu¬
lum. quo pascha dignissi¬
me celebratur. Ibi quippe
manebant cum maria matre
ihu: unanimiter aspirati
incaritate. ꝑseuerantes mnora¬
tione: donec induerentur uir¬
tute ex alto. Ceꝑant enim iã
orare. qui dudum cum dño
conuersantes: uirtutib & mi¬
raculis pascebantur:. E bene
ꝑseuerantes in oratione. nichil
hesitantes: donec accipent
munera sp̃s scĩ que posce¬
bant. Quos & uos o filiȩ

Expanded text:
severantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemprfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae maja Maria inter primas summi regis cohortes, quorum vita jam non erat liabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae
Abbreviated transcription (Latin):
ad exempłm humane uite
conuersatio eius post ascen¬
sionem xp̃i generaliter cũ
apłis fuit. quo usq disper¬
guntur: sicuti lucas memi¬
nit dicens. quod regressi qui¬
dam amonte oliueti iero¬
solimam uenerunt. & as¬
cenderunt incenaculum
ubi manebant petrus &¬

Expanded text:
ad exemplum humanae vitae, ad exemplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
nouitas est: quamꝙͣ huma¬
num cernatur. ex carne quod
nascitur. Ueruntamen. & si
magnificentior multum uir¬
ginitas in maria. propter
gratie excellentiam: una tam̃
integritas carnis & una uir¬
tus. que adinuicem quasi cog¬
nata sociantur. Hinc quoq
lohes quicquid est quod
maria genuit. euangelizan¬
do suo cõmendat eloquio¬
dicens Uerbũ inquit in prin¬
cipio erat. & uerbum erat
apud dm̃: & deus erat uer¬
bum. Hoc quippe uerbum
quod erat inprincipio & ap̃
deum erat. & ds̃ erat:
ipsum dm̃ genuit beata &.
gloriosa uirgo maria ex se
carnem factum. Id circo &¬
uirginitas longe sacratior.
& fecunditas ut ita dicam
multo in effabilior: quam
suo potuerit ille explicare
eloquio. Ueruntamen quan¬
to uirginitas cognacior uir¬
ginitati. tanto beatus euan-¬
gelista ceteris excellentior ꝙ.
uicinior uerbo. Ideo quicqͥd
ẽ quod uirgo genuit: totũ
pro ut potuit homo per
sp̃m scm̃ nob̃ reserauit ma¬
nifestius & docuit. Ceterũ

Expanded text:
novitas est, quamquam humanovitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus egelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spiritum sanctum nobis reservavit manifestius et docuit. IV. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
ad discipłm autem. ecce
mater tua: iurgo uirgini
choereret: & seruiret officio¬
sissime cura ad optionis.
Non enim pudicissima uir¬
ginitas alicui discipłorum
rectius quam uirgini com¬
mendatur. ut esset adinui¬
cem grata societas. & flori¬
dus aspectus: net non & ue¬
nustus conuersandi uer¬
nans alternatim pudiciti¬
arum splendor decoratus.
Una siquidem uirtus uir¬
ginitatis in ambob. sed al¬
tera proportio in maria.
Altera quidem. quia fecun¬
dior: sed ipsa. Ipsa uero sed
altera: quia & si ipsa eadẽ¬
q in corruptio. tamen fecun¬
ditas integritatis. longe glo¬
riosior quam uirginitas.
Id circo & fecunditas in illa.
tota deifica est: & uirgini¬
tas. Alioquin: nusquam
scđm naturam nascendi.
uirginitas ubi fecunditas
predicatur: neq fecunditas
ubi uirginitas integra con¬
seruatur. Ideoq totum suꝑ¬
excellit. de illa que dicunt᷑.¬
quia sunt diuina atq in ef¬
fabilia. Unde uirginitas & fe¬
cunditas prolis. suꝑ eminens

Expanded text:
ad discipulum autem: Ecce ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicunquia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens
Abbreviated transcription (Latin):
q cõmendet meritis: ꝙ
precib auxilietur. ut q
ipsi digni in ueniãmur in
eius laudib. Quod si que¬
ritur post ascensionem dñi
quid egerit. unum pro cer¬
to est: quia uirgo sc̃a cor¬
pore ac mente ꝑmansit. Quã
sane angls gabrihel ac si ce¬
lestis paranimphus intactã
cruce cõmisit. uirgo uirginẽ
seruauit: suisq deseruiuit
obsequiis. Non quod eximiꝰ
ille scõrum chorus apłorum¬
eam deseruerit. inter quos
post resurrectionem intrans
& exiens familiarius contu¬
lit de xp̃i incarnatione: tan¬
to siquidem uerius. quan¬
to abinitio plenius ꝑ sp̃m
scm̃ cuncta didicerat. ꝙ per¬
in omnem edocti ꝑuenerint
ueritatem. Quam sane bea¬
tam uirginem. & si omnes
uenerati sunt discipłi. eiq
famula bantur officio dilec¬
tionis: ioh̾es tamen ampliꝰ
ac specialius usq ad finem
uite. qui sibi cõmissam ac¬
cepit in suam quasi ma¬
trem filius: cui benignus
magister de cruce. mulier
inquit ecce filius tuus.¬

Expanded text:
que commendet meritis, et que commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactamcruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenius per Spiritum sanctum cuncta didicerat, et perin omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos est: sed tantum
sepulchrum quo conditus
fuerat. Hinc aunt resur¬
rexisse & ipsum cum cete¬
ris scĩs: & ideo uacuum
remansisse monumentũ.
uti nunt beate. arie cer¬
nitur. Q uod sane factũ
&e de aliis quibuslibet lo¬
cis scripturarum firmãre co¬
nantur: quod hii iam cum
xp̃o rẽgnant. resuscitati ine¬
terna societate. Quod quia
deo nichil est impossibile.
nec nos de beata maria fac-¬
tum abnũimus: quam ꝗͣ ꝓp¬
ter cautelam salua fide pio
magis desidẽrio opinari opor̃¬
teat: quam inconsulte diffi¬
nire. quod sine ꝑitulo nescit᷑.
Unde de his ex quib certi
siimus. tantisꝑ loquãmur.
ad ex hortationem ur̃am qua¬
liciimq sermone. ad edifi¬
cationem & laudem nõmi¬
nis dĩ: ut & religio conser¬
uetur profamulatu. & de¬
notio augeatur pro affectu.
Om̃ hec est uirgo que sola
interemit uniuersam here¬
ticam prauitatem. sola sit¬
post dm̃. que nos confir¬
met in omni ueritate: suis¬

Expanded text:
apud nos est: sed tantum apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suis
Abbreviated transcription (Latin):
iohanne euangłista eius
ministro. cuĩ uirgini axp̃o
uirgo cõmissa ẽ. plurimi
asseuerant. quia insepul¬
chro eius ut fertur. non¬
nisi manna inuenitur: qd̃
& scaturire cernitur. Ue¬
runtamen quid horum
uerius censeatur: ambigi¬
mus. Melius tamen deo
totum cui nil impossibile
est cõmittimus. quam ali¬
ud tanere diffinire uelimꝰ
auctoritate nr̃a: quod non
probamus. Sicuti & de his
sed utrum redierint in terre¬
puluerem certum non habemꝰ
nisi quod legimus quia mul¬
ta corpora scõrum qui dormi¬
erant surrexerunt. ac uene¬
runt in scãm ciuitatem sci¬
licet ierłm: & apparuerunt
multis. De quib profecto
non nulli doctorum sense¬
runt. etiam & in suis reli-¬
querunt scriptis: quod iã
in illis ꝑ petua sit comple¬
ta resurrectio. fatentur
enim quod ueri testes non
resurrectio. Unde & beatus.
petrus dixisse legitur: cũ
de dauid loqueretur in
testimonium. Et sepulchiũ
inquit eius apud nos est.
Quasi non sit ausus dicere.
quod ipse aut corpus eiꝰ

Expanded text:
ista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his,us. Sed utrum redierint in pulverem terrae, certum non habemus, nisi quod legimus: Quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sonant euangłi a. nisi nascen
tem dñm ex maria uirgine:
C ommia eius incrementa
quo usq fuit in mundo dũ¬
tarat: diuinis sfferunt pre¬
comis. Porro ab exordio scĩ
euangłii. gabrielem archan¬
gelum colloquentem mariȩ
audistis. & de inceꝑs reliqua
omnia plenius legistis. Ao
presẽpe quoq o paula te
teste nato puero. multitu¬
pindia noui partus & que

Expanded text:
sonant Evangelia, nisi Dominum sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero ipundia novi partus
Abbreviated transcription (Latin):
mo caritas xp̃i me
compellit. qui uob̃ dudũ
tractatib loqui consueue¬
ram: ut nouo loquencli
genere. scĩs que uobiscum
degunt uirginib. latino
utens eloquio. exhortatiõis
grã sermonem faciam. de
assumptione beate & glori¬
osr semꝑ uirginis marie.
more eorum qui de cla-¬
matorie solent in eccłiis
lo qui ad ppłm. Quod uti¬
q genus docendi. nec dum
attigeram. S ed quia nega¬
re nequeo quicquid in iun¬
gitis. nimia ur̃a deui stꝰ
dilectione: exꝑiar que horta¬
mini affectu infantium
more balbutientium. qui
quecunq audierint fari
gestiunt: cum necdum pos¬
sint ad plenum uerba for¬
mare. Maxime quia ꝓpter
simpliciores quasq id me
de promere compellitis: ut
quib se occupent laudib
eadem die. quib ue diui-¬
nis uarcent lectionib. Pre-¬
sertim cum &e eadem in mul¬
tis festiuitatib multorum
scõrum patrum stiulia mi¬
ro cuder int eloquio. que
de hac quidem uberius ubi¬
q in scripturis predicata le¬
guntur. Quid enim aliud

Expanded text:
i me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod ut genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut quibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
stinentia uixerit. quantis quo¬
q uigiliis continuando dura¬
sinis profusus extiterit. illa
res una testis est. cum iam re.¬
bus reliquis pauꝑib eroga¬
tis. nec panis ipse resideret.
quatinus fratres reficerent.
Qua de re insurgentib ad¬
uersum se monachis: retru¬
dens se incellula. ama
uit: doluit. Inter hec
orante: quedam anne¬
lis matrona duorũ cr¬
onera. Sequenti etiam die
cum annona destinauit
exinde monachi cum satura¬
rentur cibo: terrentur mira¬
culo. Cuius bonis oꝑib in¬

Expanded text:
stinentia vixerit, quantis quostinentia vixerit, quantis quoque vigiliis continuando durasinis profusus extiterit, illa res una testis est, cum iam, rebus reliquis pauperibus erogatis, nec panis ipse resideret, quatenus fratres reficerent, qua de re insurgentibus adversum se monachis, retrudens se in cellula, amare flevit et doluit. Inter haec, ipsum orantem, quaedam Anna matrona duorum onera. Sequenti etiam die cum annona distinavit exinde monachi cum saturarentur cibo, terrerentur miraculo. Cuius bonis operibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ad quireret. de adolescentis
fallitura nece tractauit. Que
tempatã potionẽ in ampul.¬
la condidit. uinum quoq in
altera: precipiens puelle ut
uenientib ambob. illi por¬
rigeret deiuino. isti de male¬
ficio. Sed ignorans minist᷑.
ampullam mutat & pocu¬
la. Uinum scõ germano: ue¬
nenum dat stratidio. Et dũ
in sonti preparatur interitꝰ:
auctor cadit in laqueum. Quo
mater eius cognito: puellam
increpat cum fletu. eam sibi¬
extinxisse filium. Cui strati¬
dio sollicite impenso studio.
facto de ipsis maleficiis uario:
nors uitam non abstulit.
iferens: morib honestis¬
tus est. Qui cum fere mille
passus longe abeodem uico
consisterent: iugiter ad matu¬
tinos currebant. ducti fidei
calore per tempestatem per
intra terni lustri spatium
abeato agripino diaconus
instituitur. & sequenti trienno
presbiter ordinat᷑. De hinc
tario: abbã ad scm̃ sympho¬
rianum merito dignus assci¬
scitur. Quanta uero inibi ab¬

Expanded text:
acquireret, de adolescentis acquireret, de adolescentis fallitura nece tractavit. Quae temperatam potionem in ampullula condidit, vinum quoque in altera, praecipiens puellae ut, venientibus ambobus, illi porrigeret de vino, isti de maleficio. Sed ignorans ministra ampullulam mutat et pocula: vinum sancto Germano, venenum dat Stratidio; et dum insonti praeparatur interitus, auctor cadit in laqueum. Quo mater ejus cognito, puellam increpat cum fletu, exstinxisse se filium. Cui Stratidio sollicite impenso studio, facto de ipsis maleficiis vario, etsi mors vitam non abstulit, conferens, moribus honestistus est. Qui cum fere mille passus longe a vico consisterent, jugiter ad matutinos currebant, ducti fidei calore, per tempestatem, per intra terni lustri spatium a beato Agrippino diaconus instituitur, et sequente triennio presbyter ordinatur. Dehinc tario abba ad sanctum Symphorianum merito dignus asciscitur. Quanta vero inibi ab
Abbreviated transcription (Latin):
EAł us igitur germa¬
nus parisiorũ ponti¬
fex: territorii augustudunen-¬
sis indigena. patre eleutherio.
matre quoq eusebia: ho-¬
nestis honoratisq parentib
ꝓcreatus est. Cuius genitrix
pro eo quod hunc post alte¬
rum intra breue spatium
concepisset inutero: pudore
mota muliebri. cupiebat
ante partum infantem ex¬
cinguere. Et accepta potione
ut ab ortuium ꝓiceret: dũ
nocere ñ posset. incubabat
inuentrem: ut uel pondere
p̃focaret. quem uenena lede¬
re non ualerent. Certabat
mater cum paruulo: renite¬
batur infans abutero. Crat
gͦ pugna: inter mulierem
& uscera. Ledebatur matro¬
na: nec nocebatur infantia.
Dbluctabatur sarcina: ne
gentrix fieret parricida.¬
Unde id actum est: ut serua¬
tus incolumis ipse illesus ꝓ¬
cederet. & matrem redderet
innocuam. Erat sane hinc
futura prenoscere: ante illũ
ci contigerituane
einde dum auallone
castro simul cum stratidio
propinquo puer ad huc sco¬
lis excurreret: mater propin-¬
qui ut illius hereditatem sibi¬

Expanded text:
eatus igitur Germanus Parisiorum pontifex territorii Augustidunensis indigena patre Eleutherio matre quoqnestis honoratisque parentibus, procreatus est. Cujus genitrix pro eo quod hunc post alterum intra breve spatium concepisset in utero, pudore mota muliebri, cupiebat ante partum infantem exstinguere; et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut pondere praefocaret quem venena laedere non valerent. Certabat mater cum parvulo, renitebatur infans ab utero; erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia, obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida. Id actum est, ut servatus incolumis, ipse illaesus procederet, et matrem redderet innocentem. Erat hinc futura praenoscere, ante fecissci contigerit. 2. Deinde cum Avallone castro cum Stratidio propinquo puer scholis excurreret, mater parentis, ut ejus haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
nitiem. sex iumenta intere¬
mit: nec sic quoq pena
suffecit. Tercia autem noc
Sic labor crescebat incladẽ.
Deinde ad beatum uirum
tardius dirigit puerum.¬
Et dum agrum reformat
inuasum: calamitas eus¬
actum est: ut bestia casti¬
gante homo sensum acci¬
peret. & daret non intelli¬
genti belua rationem.
e hinc beatus agri
ditur. Propterea uir iustus
oratiomi incubuit: terram
corpore premens. & sidera
mente transcendens. & quasi
ante se habens p̃sentiam dñr:
pro uoto supplicis obsecrator
accedit. Nam mox uicini
redemptoris aurib exaudit:¬
& ad huc isto recubante in
medicina ꝑfundit. Aec ius¬
to iacente in paium̃to: lan¬
guidus surgit de lectulo.
ante currente medela.
quam poret qui supplicat.
ita ut portitori redeunti
obiuam puer occurreret
cui parabant᷑ exequie: &
non esset ambiguum ea¬
dem hora languidum sa
fuisse redditum. qua

Expanded text:
niciem. Sex iumenta intereniciem. Sex iumenta interemit, nec sic quoque poena sufficit. Tertia item noctsic labor crescebat in cladem. Dehinc ad beatum virum tardius dirigit puerum, agrum reformat invasum, calamitasactum est, ut, bestia castigante, homo sensum acciperet et daret non intellegenti belua rationem. VI. Dehinc beatus Agricditur. Interea vir iustus orationi incubuit, terram corpore praemens et sidera mente transcendens; quasi ante se habens praesentiam Domini, pro voto supplex obsecrator accedit. Nam mox vicini redemptoris auribus exauditur, et adhuc isto recubante in medicina perfudit, ac iusto iacente in pavimento, languidus surgit de lectulo, ante currente medella, quam peroret, qui supplicat, ita ut, portitore redeunte, obviam puer occurreret, cui parabantur exsequiae, ut non esset ambiguum, eadem hora languidum saluti fuisse redditum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
His ita celeber intentus offitiis:
ñ desiit p̃dicandis manifes¬
tari miraculis.
Situr quadam uice dum cibũ
fessus acciperet: in grediente
amando monacho infenile
cum lumine. carbone deci¬
dente: flãma fenum corripu
it .&. arida nutrimenta uo¬
rax ignis alambit. Concur¬
rentib reliquis nec tamen
rapta de foco cucuma. ascen¬
Dens supra fabricam conci¬
nens alleluia: fundensq pau¬
lulum aquȩ incrucis ima¬
ginem. restinxit mox incen¬
dia. ac de manu sci imbre
selata est ignis unda. quam¬
multa uix extinguerẽt flumi¬
na. Quod tamen postero die
cuius. insidiis actum sit ho¬
stis ipse confessus est.
ha riulfus quidam francꝰ.
partim uille eiusdem basi¬
lice res obstinatus inuaserat
Quem cum uir dei adredden¬
dum aliquatenus cõmoneret.
nec tamen ꝓficeret: ad oratio¬
nem se contulit. nec fides
uinlictam distulit. Sta¬
ursus exiliuit: tres prefati¬
hominis equos interfecit.
nec sic quidem aduricia
resipiscit. Sequenti uero
nocte: duplicauit ultor per¬

Expanded text:
His itaque celebriter intentus officiis, non desiit praedicandis manifestari miraculis. IV. Igitur quadam vice dum cibum fessus acciperet, ingAmando monacho in fenile cum lumine, carbone decidente flamma faenum corripuit et arida nutrimenta vorax ignis adlambit. 14 Concurrentibus reliquis nec tamen rapta de foco cucuma, ascendens supra fabricam, concinens alleluia, fundens paululum aquae in crucis imaginem restinxit incendia ac de manu sancti imbre sedata est ignis unda, quam vix restinguerent flumina. 15 Quod tamen postero die cuius insidiis actum est hostis ipse confessus est. 16 Chariulfus quidam Francus partim villae basilicae res obstinatus invaserat. Quem cum vir dei ad reddendum aliquatenus commoneret nec tamen proficeret, ad orationem se convertit nec fides vindictam distulit. ursus exsilivit, tres illius equos intenec sic a duritia resipiscit. Sequenti vero nocte duplicavit ultor per
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. Adstitit petrus alon¬
ge. & intra se orationi pau¬
lisper intentus: cum mag
na uoce ait. Ad olescens.¬
tibi dico surge: sanet te dñs
ihe xp̃c. Et statim surrexit
trus matri sue uuentem.
Secura esto mater de filio. & non
uerearis. Habet enim custodem
petrus. Satis ẽ ad penam eius.
Torquebatur magus. & apos¬
q ad omnem excitat carmin ã
suorum potentiam. Congregat
populum. offensum se dicit a
galileis: relicturum urbem quã
tueri soleret. Diem statuit. quo
Quin etiam. quando uelit celũ
tem capitolinum aĩcendit. ac se
derup e deiciens uolare cepit.
Mirari pͣopłs. ac uenerari pleriq
dicentes dñi ẽẽ potentiam non
hominis: qui cum corpore uola¬
xp̃m dicunt. Tunc petrus in me¬
dio stans ait. Dñe iħu ostende

Expanded text:
erat. Adstitit Petrus longius et intra se orationi paulisper inna voce ait: Adolescens, surge: sanet te Dominus Jesus. Et statim surrexit trus matri suae. Secura esto, mater, de filio, non uerearis, habet custodem Petrus: ‘Satis est ad poenam eius qTorquebatur magus aposatque omnem excitat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit, pollicetur cui quando uellet caelum tem Capitolinum ac se de rupe deiciens uolare coepit. Mirari populus et uenerari plerique dicentes dei esse potentiam, non hominem, qui cum corpore uoltum fecisse. Tunc Petrus in medio stans ait: ‘Iesu domine, ostende
Abbreviated transcription (Latin):
rexit dicens. Decima transac¬
ta die. sponte ad me uenien¬
tes. amicos uos habebo. ñ
ue nientes uero. quasi hos¬
tes publicos puniam. Tunc
ad se inuitantes. ordina uer̃t
de omnib que relinquere
poterant: Ac ꝑ totos decem
dies incessanter die noctuq
elemosinis insistebãt. Die ue¬
ro undecima sunt constric¬
ti intra suam domum.
Missus namq est terentianꝰ
campi dactor ad eos cum mi-¬
litib. hora cenandi. Qui in¬
gressus anuenit eos oranteᷤ:
& dix̃ eis. Dñs nr̃ iulianus
statuumauresim iouis
ad uos misit. ut ad¬
oretis illud: & thura incen¬
datis ei. Quod si non feceritis.
ambos mͦ gladio feriam.
Hon enim decet uos intra au¬
lam nutritos. publice oc¬
cidi inii. Ioħ̃s & paulus
dixerunt. Iulianus situus
ẽ dñs. habeo partem cum¬
dño tuo. Nob̃ autem dñs
alius non ẽ. nisi unus ds̃

Expanded text:
r induciae: decima transacta Dei sponte ad me venientes: amicos vos habeam, non venientes vero, tanquam hostes publicos punio. Tunc sad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistentes. Die vero undecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, habeto partem cum eo: nobis autem dominus alius non est, nisi unus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoris adeo illi est
amicicia copulatus. uidens
in eo diuinam scientiam. ut
se acolloquio illius tempera¬
re uix posset: quatenus si
ore ad os illum alloqui non
ualeret. frequentib datis &
acceptis epłis ipsius dulcedi¬
ne &e amicali colloquio atq
consilio frueretur: & sic eius
doctrina agente sp̃u sc̃õ mul¬
tiplicabatur & amabatur.
ut licite iam doceret. & amul¬
tis libentissime audiretur.
Disputabat siquidem cum
ethuicorum philosophis. &e
reuincebat iudeos. Unde &
cesaris coram eo relegit. & in
cunctis admirabilem reddi¬
dit. Senatus etiam de illo
alta ñ medio criter senciebat.
um paulus doctrine
inseruitus. circa uesperam in
cenaculo editi oriturbas allo
documenta uite ꝑpetue. In¬

Expanded text:
imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum philosophis et revincebat Judaeos, unde et Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat.um salutari doctrinae inserviret, et circa vesperam in coenaculo editiori turbas erudidocumenta vitae perpetuae.
Abbreviated transcription (Latin):
intumorem conuertendum.
& subito casurum &e moritu¬
rum. Diu autem illis sperã¬
tib & uidentib nichil mali
in eo fieri conuertentes se dice¬
bant eum eẽ deum.
N locis autem illis erant pre¬
dia principis insule nomine
publii. qui nos suscipiens tri¬
duo benignẽ exibuit. Conti¬
git autem patrem publii
febrib &e dissenteria uexatum
iatere. Ad quem paulus intͣ¬
uit & cum orasset & inposuis¬
set eimanus saluauit eum.
Quo facto. omnes qui in in¬
sula habebant infirmitates.
accedebant & curabantur.
Qui & iam multis honorib
eum honorauerunt.¬

Expanded text:
in tumorem convertendum, in tumorem convertendum, et subito casurum, et mori. Diu autem illis exspectantibus, et videntibus nihil mali in eo fieri, convertentes se, dicebant eum esse Deum. In locis autem illis erant praedia principis insulae, nomine Publii, qui nos suscipiens, triduo benigne exhibuit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere. Ad quem Paulus intravit: et cum orasset, et imposuisset ei manus, salvavit eum. Quo facto, omnes, qui in insula habebant infirmitates, accedebant, et curabantur: qui etiam multis honoribus nos honoraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
geretur somno graui dispu¬
tãte dui paulo. de pressus
somno cecidit de tertio cȩna¬
culo de orsum. &e sublatus ẽ
mortuus. Ad quem cum des-¬
cendiss paulus. incubuit
suꝑ eum. & complexis dixit.
Nolite turbari. anima enim
ipsius in eo est. Ascendens au¬
tem frangensq panem. &
gustans satisq ad locutus
usq in lucem. sic ꝓfectus est
Aodurerunt autem puerũ
uiuentem. & consolati sunt
nonminime.
prestabant non modicam hu¬
manitatem nob̾. Ascensa au¬
tem phyra reficiebant nos
omnes propter ymbrem qui
imminebat & frigus. Cum
congregasset autem paulus
sarmentorum aliquante in
multitudinem ce inposass
sup ignem uipera acalore
cum processiss inuasit ma¬
num eius. Ut uero uide¬
runt barbari pendentem
bestiam de manu eius. ad in¬
uicem dicebant. Utiq homi¬
cida est homo hic. Qui cum
cuaserit de mari ultio non
ꝑmisit eum uiuere. Et ille
quidem excuciens bestiam
inignem. nichil mali passus
ẽ. At illi existimabant eum

Expanded text:
geretur somno gravi, dispugeretur somno gravi, disputante diu Paulo, ductus somno cecidit de tertio coenaculo deorsum, et sublatus est mortuus. Ad quem cum descendisset Paulus, incubuit super eum: et complexus dixit: Nolite turbari, anima enim ipsius in ipso est. Ascendens autem, frangensque panem, et gustans, satisque allocutus usque in lucem, sic profectus est. Adduxerunt autem puerum viventem, et consolati sunt non minime. praestabant non modicam humanitatem nobis. Accensa enim pyra reficiebant nos omnes, propter imbrem, qui imminebat, et frigus. Cum congregasset autem Paulus sarmentorum aliquantam multitudinem, et imposuisset super ignem; vipera a calore cum processiset, invasit manum ejus. Ut vero viderunt Barbari pendentem bestiam de manu ejus, ad invicem dicebant: Utique homicida est homo hic, qui cum evaserit de mari, ultio non sinit eum vivere. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. At illi existimabant eum
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ autem euntib
nob̾ ad orationem puel-¬
lam quandam habentem
sp̃m phytonis. obuiare no¬
bis que questum magnũ
prestabat dñis suis diuinan¬
do. Hec subsecuta paulum
& nos clamabat dicene:
Isti homines serui dei excelsi
sunt. qui adnuntiant uo¬
bis uiam salutis. Hoc fa
ciebat multis dieb. Dolens
autem paulus &e conmina¬
ius spiritui dixit. Precipio
tibi in nomine ih̃u xp̃i exi¬
re abilla. & exiit eadem
in scola tyranni ꝑbiennium.
ita ut omnes qui erant in
asia. audirent uerbum dei.
iudei atq gentiles. Uirtutes¬
er languidos deferrentur
corpore eius sudaria ce se¬
nchincia. recedebant ab-
is languores & sp̃c nequã
grediebatur.¬
iuna autem sabbati cum
uenissemus ad frangendum
Danem. paulus disputabat eũ
eis profecturus in crastinum.
protraritq sermonem usq
mediam noctem. Erant au¬
tem lampades copiose ince¬
naculo ubi eramus congre¬
gati. Sedens autem quiclã
adolescens nomine eutycus
suꝑ fenestram. Cumq mer¬

Expanded text:
actum est autem euntibus nobis ad orationem puellam quandam habentem spiritum pythonem obviare nobis quae quaestum magnum praestabat dominis suis divinando haec subsecuta Paulum et nos clamabat dicens isti homines servi Dei excelsi sunt qui adnuntiant vobis viam salutis hoc autem faciebat multis diebus dolens autem Paulus et conversus spiritui dixit praecipio tibi in nomine Iesu Christi exire ab ea et exiit eadem it sita ut omnes qui habitabant in Asia audirent verbum Domini Iudaei atque gentiles virtuteser languidos deferrentur a corpore eius sudaria vel semicintia et recedebant ab eis languores et spiritus nequam egrediebanturUna autem sabbati cum convenissemus ad frangendum panem, Paulus disputabat cum eis, profecturus in crastinum, protraxitque sermonem usque in mediam noctem. Erant autem lampades copiosae in coenaculo, ubi eramus congregati. Sedens autem quidam adolescens nomine Eutychus super fenestram, cum mer
Abbreviated transcription (Latin):
Q se urbe egressurum
Proxima igitur nocte. salu¬
tatis fratrib. celebrata ora¬
tione. ꝓficisci solus cepit
Ubi uentum est ad portã.
Ntellexit petrus de sua pas¬

Expanded text:
 se urbem egressurum. Proxima nocte salutatis fratribus, et celebrata oratione proficisci solus coepit. Ubi ventum est ad portam, ifigi. Intellexit Petrus de sua
Abbreviated transcription (Latin):
statim inuolui ce reponi eos iussit.
iussu cesaris missi fuissent.
autem ulianus inbello per¬
sico. interfectus est. Iouiniano
facto xp̃ianissimo imꝑatore.
aꝑte sunt ȩccłie: & cepit reli-¬
gio xp̃iana gaudere. Demo¬
nes autem exobsessis corpori¬
b intra domum pauli &¬
iohannis eiciebantur. confi¬
tentes scãm passionem eorũ:
ita ut unicus filius terentia
tra domum scõrum. & clama¬
ret pos eius demonium: qͥa
paulus &e ioh̾s incenclerent
eum. Tunc terentianus ue¬
niens prostrauit se in faciem.
clamans qd̃nesciens quid fa¬
ceret. homo paganissimꝰ ussũ
cesaris adimpless. Unde factũ
est. ut dato nomine suo pro¬
abipso terentiano de scripta

Expanded text:
statimque involvi et reponi jussit; jussu Caesaris missi fuissent ut Julianus in bello Persarum interfectus est, Joviniano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt ecclesiae, et coepit religio Christiana gaudere. Daemones autem ex obsessis corporibus intra domum Joannis et Pauli ejiciebantur, confitentes sanctam passionem eorum, ita ut unicus filius Terentiantra domum sanctorum, et clamaret per os ejus daemon, quod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus veniens, prostravit se in faciem clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proab ipso Terentiano descripta
Abbreviated transcription (Latin):
de qm̃ uas electionis mͥe
iste. ut portet nomen meu
coram gentib & regib & fi¬
liis israel. Ego enim osten¬
dam illi quanta oporteat.
eum pro nomine meo pati
Et abiit annanias. & in troi¬
uit indomum. Et inponens
ei manus dix̃. Saule frͣ dñs
misit me ih̾e. qui apparuit
tibi inuia qua ueniebas. ut
uideas & implearis sp̃u scõ.

Expanded text:
m vas electionis est mihi iste ut portet nomen meum coram gentibus et regibus et filiis Israhel ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro nomine meo pati et abiit Ananias et introivit in domum et inponens ei manus dixit Saule frater Dominus misit me Iesus qui apparuit tibi in via qua veniebas ut videas et implear
Abbreviated transcription (Latin):
s duceret ad princi
erdotum.
lus autem magis
nualescebat & confun
iudeos qui habita
damasci ad firmans
dĩ. Cum implerentur autẽ
dies multi. consilium fece¬
runt uidei ut eum inter¬
eum discipli euis nocte. per
murum dimiserunt eum.
sub mittentes insporta. Cum
autem uenisset in ierłm tẽp¬
tabat iungere se discipłis
& omnes timebant non cre¬
dentes quia esset discipulus.
Barnabas autem ad prehen-¬
sum illum duxit ad apłos.
& narrauit illis quomodo
in uia uidiss dñm. &e quia
locutus ẽ ei. & quomodo
damasci froucialiter ege

Expanded text:
s duceret ad principes sacerdotum Saulus autem magis convalescebat et confundebat Iudaeos qui habitabant Damasci adfirmans  cum implerentur autem dies multi consilium fecerunt Iudaei ut eum interem discipuli eius nocte per murum dimiserunt eum submittentes in sporta cum autem venisset in Hierusalem temptabat iungere se discipulis et omnes timebant eum non credentes quia esset discipulus Barnabas autem adprehensum illum duxit ad apostolos et narravit illis quomodo in via vidisset Dominum et quia locutus est ei et quomodo in Damasco fiduc
Abbreviated transcription (Latin):
tus corpore. debilitatisq cru¬
de ceptum se ac destitutum
uirum utilem. ac necessariũ
rei publice. in dignatus que¬
rere cepit causas. quib petrũ
occideret. & iam: aderat quo

Expanded text:
debilitatoque crudeceptum se Nero et destitutum uirum utilem et necessarium reipublicae, indignatus quaerere coepit causas, quibus Petrum occideret. Et iam tempus aderat, quo