comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad extremum beatus ysaac intulit u̾ba.
Omnis monachi finis cordisq perfectio
adiugẽ atq ĩdicuptam or̃onis perseuerẽ¬
ciam tendit. Et qͣntũ humane fragilita¬
tranqͥllitatẽ mentis ac ꝑpetuam nitit᷑ pu¬
ritatẽ. obꝙͣ omnẽ tam laborem corꝑis ꝙͣ con¬
tristõem sp̃r indefesse q̃timꝰ: ⁊ iugit̾ ex̾cemꝰ.
Et est inter alter utrũ reciproca q̃dam ĩseꝑa
biłꝙ ꝯiunctõ: idcirco ut eo feruore ac puri¬
citudo rerũ carnaliũ generalit̾ abscidenda ẽ
Deinde nlłius negocii. causeue. ñ solum cura:
s ne memoria qͥdem penitus admittẽda. ui¬
primũ ꝑfunde humilitatis ĩconcussa fũ¬
damina: q̃ scilicet turrẽ: intraturam celos
ualeant sustinere. Deinde supponenda uir¬
tutum sp̃ualis extructõ: et ab omĩ discursu
atq euagatõne lubrita animꝰ inhibendus.
ꝯceꝑit: netesse est ut orantib nob̃ per ĩsti¬
gatõem recordatonis occurrat. Quã obrẽ
quales orantes uolumꝰ inueniri: tales nos

Expanded text:
ad extremum beatus Isaac intulit uerba. Omnis monachi finis cordisque perfectio ad iugem atque indisruptam orationis perseuerantiam tendit, et quantum humanae fragilitatranquillitatem mentis ac perpetuam nititur puritatem, ob quam omnem tam laborem corporis quam contritionem spiritus indefesse quaerimus et iugiter exercemus. et est inter alterutrum reciproca quaedam insepaio. Et idcirco ut eo feruore ac puricitudo rerum carnalium generaliter abscidenda est, deinde nullius negotii causaeue non solum cura, sed ne memoria quidem penitus admittenda, primum profundae humilitatis inconcussa fundamina, quae scilicet turrem intraturam caelos ualeant sustinere, deinde superponenda uirtutum spiritalis extructio et ab omni discursu atque euagatione lubrica animus inhibendus, conceperit, necesse est ut orantibus nobis per ingestionem recordationis occurrat. quamobrem quales orantes uolumus inueniri, tales nos
Abbreviated transcription (Latin):
atq ex illo die ⁊̃ cum uoluero : de d̾o tac̾e̾
nõ possum. Tantus qͥppe illum ad colli¬
gendas aiãs d̾o feruor accenderat. ut sic
moͣast̾iis preesset: quatitiꝰ ꝑ eccłias per
castra per uicos. ꝑ singłor quoq fideli¬
um domos cͥcũquaq discurreret ⁊corda
audientiũ ad amorem prĩe celestis exci¬

Expanded text:
Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. gendas Deo animas fervor accenderat, ut sic monasterio praeesset quatenus per Ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis ac
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾ĩo uͥginũ ortũ est ing̾ssa. Que lactucã
conspiciens concupiuit: eademq signo c¬
tis benedice̾ oblita momordit. Sed arrepta
a dyabolo : ꝓtinꝰ cetidit. Cũq uexaret᷑. eidẽ
patri equitio sub celeritate nũciatũ ẽ: ut
arripuerat dyabolꝰ clamare dicens. Ego
qͥd feci. ego qͥd feci: Sedebã mͥ suꝑlactucã.
uenit illa: ⁊ momordit me. ¶ graui ĩdig.
uero felix noĩe nursie ꝓuincie nobił cũ¬
nem nõ hr̃e conspic̾et. et per singła loca dis¬
curr̾e atq studio se p̾dicare: eũ quadam
die familiaritatis ausu adiit dicens. Qͣ
sacrum ordinẽ ñ habes. atq a romano põ¬
tifice sub quo degis p̃dicationis licentiaᷤ
ñ accepisti. p̾dicare quomͦ p̾sumis: Qͣ
eiꝰ inqͥsitõne cõpulsus uir sanctꝰ: indi¬
cauit p̃dicationis licẽtiam qͣłr accepit
dicens. Ea que mͥ loqueris. Ego quoq me
lingua mea mecdicinale ferram̃tum .i.
fleothomũ posuit dicens. Ecce posui u̾ba
mea in ore tuo: egredere ad p̾̃dicandũ.

Expanded text:
ginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, utarripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi iQuidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque meclingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
et hac in re ad̾o remediũ cõtinuis p̃cib
quereret. nocte quadã assiftente angło
ẽnuchizari se uidit. eusq uisioni apparu.¬
it qd omnẽ motũ ex genitalib eiꝰ mẽbriᷤᷤ
abscid̾et. Atq ex eo temꝑe ita alienꝰ extitit
atemptatione ac si sexum ñ hr̃et ĩ corꝑe.

Expanded text:
ti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
sum distare concubitum: qͣntũ simili¬
tudo pecoꝵ abimitatione discernit᷑ ange¬
loꝵ. In uno qͥppe ad t̾ram sp̃c t̾rena car¬
ro celesti delectatione sp̃c ad celestia suble¬
ꝑies ut corpꝰ nrm nec saturitas cõcitet
nec in edia ĩmoderata debilitet. Saturi¬

Expanded text:
s distare concubitum, quantum similitudo pecorum ab imitatione discernitur angelorum. In uno quippe, ad terram spiritus terrena carerrena caro coelesti delectatione spiritus ad coelestia subleperies, ut corpus nostrum nec saturitas excitet, nec inedia immoderata debilitet. Tali
Abbreviated transcription (Latin):
uiro ignosco: atq ita sentio de ori¬
occidentalib disputasse. Nam edaci¬
tas ingretis gula ẽ: ingallis nat᷑a.
Tũ ego. Scolastice ĩꝙͣ galle: defen¬
dis gentẽ tuam. S q̃so te liber iste.
nunquid ħ solũ uiciũ dãpnat ĩmo¬
nachis. Inimo uero inquit nich pe¬
nitus omisit: ꝙ ñ carꝑet. laceraret
exponeret. Precipue auariciã: nec
minus uanitatẽ ĩsectatus ẽ. Mul¬
ta de superbia: ñ pauca de suꝑstitõe
disseruit. Nere fatebor: pinxisse mͥ
postumianus ut dic̾e ĩstitueram. a¬
pud ĩonimũ .ui. mensib fui: cui iu¬
gis adu̾sus malos pugna ꝑpetuũ¬
q certamen ꝯsciuit odra ꝑditoꝵ. O¬
derũt eum heretici: qr eos ĩpugna¬
re ñ desinit. Oderunt cł̾ici: qr uitã
eoꝵ insectatur ⁊ cͥmina. S plane
eum boni om̃s ad mirantur et di¬
ligunt. Nam qui eum heticũ ẽẽ ar¬
bitrantur ĩsaniũt. Uere dix̾im catho¬
sus sum alexandriam. Hac uisitatis
ibi fr̃ĩb ad suꝑiorem in de thebaidam

Expanded text:
viro ignosco; atque ita sentio, de orioccidentalibus disputasse: nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, Scholastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam; sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum vitium damnat in monachis? Immo vero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue avaritiam, nec minus vanitatem insectatus est. Multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit. Vere fatebor, pinxisse mihuit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui iugis aduersum malos pugna perpetuumque certamen conciuit odia perditorum. oderunt eum haeretici, quia eos inpugnare non desinit, oderunt eum clerici, quia uitam eorum insectatur et crimina: sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insani sunt. uere dixerim, cathosus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ors hoñum felix q̃ se nec dulcib f
annis:ingerit ⁊ mestis sepe uocata
uenit. Quid me felicẽ tociens iactatis
amici. Q̾ cetidit: flabi li eͤrat ille gradu
Studia pħoꝵ ĩfructuosis affectuũ spi¬
nis ube̾m fructib rõnis segetẽ netant.
hoĩmq m̃tes assuefatiunt morbo ñ libe¬

Expanded text:
ors hominum felix qui se nec dulcibus annis. Inserit et maestis saepe vocata venit. Quid me felicem totiens jactastis, amici ? Qui cecidit, stabili non erat ille graduuae infructuosis affectuum spinis uberem fructibus rationis segetem necant, hominumque mentes assuefaciunt morbo, non libe
Abbreviated transcription (Latin):
correctioĩs Rndet. Nec tacẽda sũt mala pro¬
ximi. nec ꝯsencienda. s taritate fr̾na in
hendꝰ. Itͥa dicit. Qe ergate agunt᷑ eqͣnimit̾
ferri ñ possũt.Imo hec pacienter tolera.¬
re pccm̃ ẽ: qͥa si nõ eis cũ magna exapera¬
tõne resistit᷑. ꝯtra te deinceps sine m̾esura
toris ad mẽtem reducit᷑:. nicħ tam duꝵ
quo nõ eqͦ aĩo toleret᷑. xp̃c enĩ passus ẽ.¬

Expanded text:
ONDET: CAP. VII. Nec tacenda sunt mala proximi, nec consentienda: sed charitate fraterna in  IRA DICIT: Quae erga te aguntur, aequanimiter ferri non possunt: haec patienter tolerare, peccatum est. Quae etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura toris ad mentem reducitur, nihil tam durum, quod non aequo animo toleretur. « Christus e
Abbreviated transcription (Latin):
expelli: spacia tanti tẽporis et opꝰ ĩ anit̾.
etpensum exꝓbrans ꝯfremitu furoris. Il¬
los uero qui se nũciabant sibi ꝯsignatos
decepisse: sũns laudib ꝯ exultatõne
et fauore cunctoꝵ ut fortessimos bella¬
quib eum iugiter obsedisset: tandẽ se
dam ñ solum ĩpulisse ut stupri crim̃ ĩcur¬
reret: s etiam ꝑsuasisse ut eam sibi iure
ꝯiugii retin̾et. super cuiꝰ relatõne ꝯĩmane
cunctoꝵ gaudium fuisset. exortũ: sũmis
aprincipe tenebraꝵ laudib eleuatꝰ absces¬
multitudo: dubitans fc̃ de assertõe sp̃t in¬
bi uoluisset illud̾e et ĩnocenti fc̃i crimẽ

Expanded text:
expelli, spatia tanti temporis et opus inaniter expensum cum fremitu furoris los uero qui se nuntiabant consignatos sibimet decepisse summis laudibus cum exultatione ac fauore cunctorum ut fortissimos bellaquibus eum iugiter obsedisset tandem aliqnon solum inpulisse ut stupri crimen incurreret, sed etiam persuasisse ut eam sibimet iure coniugii retentaret. super cuius relatione cum inmane cunctorum gaudium fuisset eIorturn, summis a principe tenebrarum laudibus eleuatusmultitudo, dubitans frater de adsertione spiritus inbi uoluisset inludere et innocenti fratri
Abbreviated transcription (Latin):
Hoꝵ ãno .iͦ. inbithinia thymotheꝰ quidã ꝯtinẽ¬
cie ⁊ religioĩs ymagĩe młtis illudẽs eos ĩ errorẽ
sue heresis induxit: dicẽs xp̃m uerũ qͥdẽ deũ ⁊
uerũ hoĩem de uirgine maria natũ fuisse. set
mẽtiens dicendo ꝙ cliuina natura ꝯu̾sa sit in
humanã. Romani huos apãnonia fugant.
rex wandaloꝵ capta hispali cũ ĩpie elatus ma¬
nus ĩ ecc̃a ip̃ius ciuitatis extendisset: mox dei
iudicio a demone correptus interiit. Cui gen¬
seritꝰ fr̾ in regno succẽdẽs: regnauit ãnis.xluͫ.
Hic ut fert᷑. de fide catholica ĩ arrianã sectam

Expanded text:
 48. In Bitinia Timotheus quidam continentiae et religionis imagine multis illudens, eos in errorem suae heresis induxit, dicens, Christum verum quidem Deum et verum hominem de Virgine Maria natum fuisse; sed mentiens dicendo, quod divina natura conversa sit in humanam naturam. Romani Hunos a Pannonia fugant, rex Wandalorum, capta Hispali, cum impie elatus manus in aecclesia ipsius civitatis extendisset, mox Dei judicio a demone correptus interiit. Cui Gensericus frater in regno succedens, regnavit annis 48. Hic. ut fertur, de fide catholica in Arrianam sectam
Abbreviated transcription (Latin):
dosii iunioris augusti eclita ẽ: que nestoriũ duaᷤ
ꝑsonas ĩ xp̃o asserentẽ iusto anathemate ꝯdẽpnauͭ.
ꝯtra wandalos pugnãciũ cesa sunt. Gensericꝰ odia
gothoꝵ ueritꝰ et simł abonefatio inuitatꝰ cũ Wan¬
dalis et om̃ib eoꝵ familiis ad affricã tranffreta¬
uit. eamq inuadens et dilacerans multã multo
tp̃r cladem romanis intulit. Ingallia cũ supthar.
rex himoꝵ burgundiones nimis oppͥmẽt illi in
deum xͥanoꝵ spẽ suã ponẽtes se baptizari petiett̃.
et statim huiꝰ congressi pauci multa milia eorũ
mani in affrica wandalis congressi suꝑant᷑. Bone¬
faciꝰ cõflictu cũ ethioħito: uictor qͥdẽ s moriturꝰ

Expanded text:
gusti edita est; quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, contra Wandalos pugnantium caesa. Gensericus odia Gothorum veritus, et simul a Bonefacio invitatus, cum Wandalis et omnibus eorum familiis ad Africam transfretavit, eamque invadens et dilacerans, multam multo tempore calamitatem Romanis intulit. In Gallia cum Suptar rex Hunorum Burgundiones nimis opprimeret, illi in Deo christianorum spem suam ponentes, se baptizari petierunt; et satim Hunis congressi, pauci multa milia eorum mani in Affrica Wandalis congressi superantur. Bonefacius conflictu cum Aetio habito, victor quidem, sed moriturus
Abbreviated transcription (Latin):
cotp̃r residens romanos si qͦs inuenit ibi ꝑemit.
et ex inde usq ad sũmã fluuiũ ꝑueniens oĩa ec¬
cupauit. Anno. u. celestinꝰ ppͣ ad scotos ĩ xp̃m cͤ¬
brito: filiꝰ conches sororis sc̃i martini turonẽus.
qͥ ĩ bap̾mo qͥdẽ clictꝰ ẽ suchat a scõ g̾mano magoniꝰ.
a celestino uͦ patͥtiꝰ. a quo arthiep̃c schotoꝵ ord̾i̾atꝰ.¬
ꝑ sexaginta ã nos signis scĩtate ⁊ doctrina excelles
totã insulã hyb̾niã cõi̾tit ad xp̃m. Hestoriꝰ ꝯstã¬

Expanded text:
tempore residens, Romanos, si quos ibi invenit, peremit; et exinde usque ad Summam fluvium perveniens, omnia oc. 2. 52. Caelestinus papa ad Scottos in Christum creBritto, filius Conches sororis S. Martini Turonensis, qui in baptismo quidem dictus est Suchat, a S. Germano Magonius, a Caelestino vero Patritius, a quo archiepiscopus Scottorum ordinatus, per 60 annos signis, sanctitate, doctrina excellens, totam insulam Hyberniam convertit ad Christum. Nestorius Constan
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sidet. Hic constituit ut psalmi dd̾.c. ł. añ sacͥfin¬
Ex hoc instituto: excerpti de psalmis introitꝰ gra.¬
dalia. offertoria añ sacrificium. or̃ones inter coĩ¬
candũ cum modulatiõe ad missã in eccła rõana
cantari cepert. T̃heodosiꝰ ꝑ arclaburiũ ductu an¬
głi iohem tyrãnũ oppͥmit. Rome int̾ ethiũ ⁊ bo¬
nefacium ex reimilitaris gła orta ĩuidia: rerpu¬

Expanded text:
presidet. Hic constituit, ut psalmi David 150 ante sacrificEx hoc instituto excerpti de psalmis introitus, gradalia, offertoria ante sacrificium, communiones inter communicandum cum modulatione ad missam in aecclesia Romana cantari ceperunt. Theodosius per Ardaburium ductu angeli Johannem tyrannum opprimit. Romae inter Etium et Bonefacium ex rei militaris gloria orta invidia, rei pu
Abbreviated transcription (Latin):
es: opera mutans. nec nutans ꝯsi¬
luim. Recipis ꝙ in uenis: ⁊ nũꝙͣ a
misisti. Nunꝙͣ in ops ⁊ gaudes lu¬
cris: nunꝙͣ auarus ⁊ usuras exigiꝰ
Semper erogat᷑ t̾ ut debeas: ⁊ quis
ħt quicꝙͣ nõ. tuũ. Reddis debita nł¬
lus debens: donas debita nich ꝑdẽs.
Et qͥd diximꝰ. Deus meus uita mea.
dulcedo mea sancta: Aut quid dicit
aliquis ꝯdete dicitur: et ue tacentib
es illud. ut obliuiscar mala mea. et
unum bonum meũ amplectar te:
Quid michi es: Miserere ut loquar.
Quid t̾ͥ sum ip̃e ut amati te iubeas
ame. et nisi faciã irascaris mͥ. et mi¬
neris ingentes miserias. Parua ne ẽ
ratõnes tuas dñe deus meus. quid mͥ
sis: dic aĩe mee salus tua ego sum. A¬
oro ut dilatetur abste. Quitiosa est.
refice eam. Habet q̃ offendant ocłos

Expanded text:
es; opera mutas nec mutas consilium; recipis quod inuenis et numquam amisisti; numquam inops et gaudes lucris; numquam auarus et usuras exigis. supererogatur tibi ut debeas, et quis habet quicquam non tuum? reddis debita nulli debens; donas debita nihil perdens. et quid diximus, deus meus, uita mea, dulcedo mea sancta, aut quid dicit aliquis, cum de te dicit? et uae tacentibus es illud, ut obliuiscar mala mea et unum bonum meum amplectar te? quid mihi es? miserere ut loquar. quid tibi sum ipse, ut amari te iubeas a me? et nisi faciam, irasceris mihi et minaris ingentes miserias. paruane ipsarationes tuas, domine deus meus, quid sis mihi. dic animae meae: salus tua ego sum. ad eam: dilatetur abs te ruinosa est: refice eam; habet quae offendant oculos
Abbreviated transcription (Latin):
cula: idẽ sophonius de latino ĩgrecũ tñs¬
tulit. Theophylus alexandrie ep̃c ciclũ
de obseruatõe pasche: percentũ ãnos
digestum ꝙ̃ lat̾culũ uocauit: ad hoc
anno ĩchoauit: hoc ẽ a pͥmo ꝯsulatu
theodosii. Damasus pͣpͣ cõstituit roga

Expanded text:
scula idem Sophronius de Latino in Grecum transscula idem Sophronius de Latino in Grecum transtulit. Teophilus Alexandriae episcopus cyclum de observatione paschae per centum annos digestum, quem laterculum vocavit, ab hoc anno incohavit, hoc est a primo consulatu Theodosii. Damasus papa rogatu Hieronimi
Abbreviated transcription (Latin):
correxit. Quo u̾m uiciato. psalt̾tũ no-¬
uum ꝯposuit. ꝙ ⁊ a. lxͣc. int̾pretũ editõe
ñ multũ discordaret ⁊ ꝯ hebraico mul¬
tum cõcordaret. Quod ut oĩb clarum
fieret. ip̃m psalt̾ium distixit ꝑ aft̾ĩcoᷤᷤ
id ẽ stellam. et per obelos id ẽ uirgam
iacentẽ: docens ea q̃ cõtinent᷑ sb̃ aust̾ico
usq ad duo pũcta ĩ hebreo hẽri. ⁊ alxxͣ.¬
p̃termissa eẽ. Ea uo q̃ ꝯtinẽtur sb̾ obelo
usq adduo pũcta in hebreo nõ hẽri. s a
hx̃c. addita ẽẽ: iuxͣ theodotõnis dũ taxat
translatõem. Hoc psalt̾ium damasus
pͣpͣ. rogani i̾onimi ĩgallicanis eccłiis cã¬
tari instituit: et ꝓpt̾ hoc gallicanũ uo¬
catur. romanis psalt̾iũ. ẜ. lxc. retinẽtib
sibi: ꝓpt̾ ꝙ romanũ uocat᷑. ħ duo psal
ꝙ uocat᷑ hebraicũ. eo ꝙ rogatu sopho¬
niiuiri sapientis transtulit. illud cde
hebraica ueritate ĩ iatino u̾bo ad u̾bũ
Qd̃ psalt̾ium aũt et alia ĩonimi opꝰ¬

Expanded text:
um vitiato, Psalterium novum composuit, quod et a LXX Interpretum editione non multum discordaret, et cum Hebraico multum concordaret. Quod ut omnibus clarum fieret, psalterium distinxit per asteriscos, id est, stellam +, et per obelos, id est, virgam jacentem ÷, docens ea quae continentur sub asterisco usque ad duo puncta , in Hebraeo non hapretermissa esse; ea vero quae continentur sub obelo ÷ usque ad duo puncta: in Hebreo non haberi, sed a LXX addita esse, justa Theodotionis dumtaxat translationem. Hoc psalterium Damasus papa rogatu Hieronimi in Gallicanis aecclesiis cantari instituit, et propter hoc Gallicanum vocatur; Romanis psalterium secundum LXX retinentibus sibi, propter quod Romanum vocatur. Haec duo psaltquod vocatur Hebraicum, pro eo quod rogatu Sophronii viri sapientis transtulit illud de Hebraica veritate in Latinum verbo ad verbum. Quod psalterium et alia Hieronimi opu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ plerũꝙ plus ore qͣm oꝑe delinqͣnt. Oꝑe
nanq per semet ipõs solos pͣua ꝑpetrant.
Ore aũt ꝑ tot ꝑsonas iniqͥtate exhibent. qͦt
aucliencium mentes iniqͣ laudantes docent.
Ad monẽdi gͦ sunt: ut si eradire mala dissi¬
mulant. saltem seminare ꝑ timescant. De ta.¬

Expanded text:
od plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. A
Abbreviated transcription (Latin):
pulchra et ingeniosa nimis atq ad¬
ultera. landritꝰ enĩ erat tũc in aula regis
hylꝑici. uir efficax atq strenuus: quẽ me¬
morata regina diligebat młtũ. qͥa luxuria.
ad uenationẽ ex̾cendã de iuilla calense ĩ ꝑisi
de stabulo eqͥtũ. Illa faciem suã erat ablues̃
aqͣ in ipã cam̾a: ⁊ rex retro ueniens eã ĩ na¬
tes suas fuste ꝑcussit. At illa cogitãs ꝙ lan¬
tionẽ ꝑrexit. Fredegũdis itaq uocauit ad se
gita qͥd ag̾e debeamꝰ.: quia crastina diead tor¬
menta ualida exhibebim᷑. ꝙ ait landricus
constrito spũ. ⁊ ꝯmotꝰ lacͥmis dicẽs. Tam
mala hora te uidert̃ ocłi mei. Ignoro enĩ
qͥd ag̾e debeamꝰ: qr ꝯpͥmũt me undiq ang̾¬
tie. At illa dix̃ ei. Noli tim̾e. Audi meũ con¬
siliũ. ⁊ faciamꝰ hanc rem. ⁊ ñ moriam᷑. Cũ

Expanded text:
pulchra, et ingeniosa nimis, atque adultera. Landericus quoque erat tunc in aula regis Chilperici, vir efficax atque strenuus. Quem memorata regina diligebat multum, quia luxuria ad venationem exercendam de villa Calense in Parisde stapplo equitum, illa caput suum abluens aqua in ipsa camara, rex vero retro veniens, eam in natibus suis de fuste percussit. At illa cogitans, quod Lanpsa venatione perrexit. Fredegundis itaque vocavit ad se gita, quid agere debeas, quia crastina die ad tormenta valida exibimur'. Et ait Landericus, contritu spiritu, commotus lacrimis, dicens: 'Tam mala hora te viderunt oculi mei! Ignoro enim, quid agere debeam, quia conpremunt me undique angustiae'. Et illa dixit ei: 'Noli timere, audi consil
Abbreviated transcription (Latin):
adueni̾t: mitamꝰ qͥ eũ int̾ficiat ⁊ p̃conescla¬
ment qd insidie sint. hyldeb̾ti. Illo qͦ mortuo
nos cũ filio m̾õ lothario regnabimꝰ. Etm̃ ẽ a̾¬
inĩicio noctis reu̾tẽte hylꝑico rege de uena¬
tõne qͥdã pu̾i adulatores ĩebriati uino a fre¬
degunde musi. dũ de eqͦ descend̾e̾t ꝑgentib
reliqͥs ꝑsonis ad metata sua. ip̃i gladiato

Expanded text:
advenerit, mittamus qui eum interficiat: et praecones clament, quod insidiae sunt Childeberti. Illo quoque mortuo nos cum filio meo Chlothario regnemus. Factum est ain mitium noctis, revertente Chilperico rege de venatione, quidam pueri adulatores inebriati vino a Fredegunde missi, dum de equo descenderet, pergentibus reliquis personis ad metata  Al., ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
Multi enim fidelium qͥ ꝯmitabantur.
ccul ħ iud̾e corporeis meruer̃t. Bubula
uero gregi suo statim micior oue se in¬
miscuit:. et deinceps nemmẽ lesit. Idẽ¬
uir sanctus semper uictũ pauꝑem. et
aduenirent. per omẽ tempus afflictõ¬
nis erat ei ut dcm̃ ẽ aridus et uesperti¬
nus die tertia cib. aqua tepida et mo¬
dicũ salis: ac panis ordeaceꝰ. quẽ tamẽ
misq ittebatur deliciis. pedera ñ prefe¬
rebat eisdem dieb ĩpublicum: cilicio
sempet interius testus ⁊ cin̾e. uerũptũ
ñ ideo macie corporis torpebat. ñ pallor
inuultu apparebat. Robustus semper
ĩ corpore: facies eius ut rosa rubebat.

Expanded text:
123 Multi enim fidelium qui comitabantur 123 Multi enim fidelium qui comitabantur oculis haec videre corporeis meruerunt. Bubula vero gregi suo statim mitior se ove inmiscuit et deinceps neminem laesit einus, semper victum pauperem et gesimae dies advenirent, per omne tempus afflictionis erat ei ut dictum est aridus et vespertinus die tertia cibus aqua tepida et modicum salis ac panis ordeaceus, quem tarnen misque utebatur deliciis. 138 Pedem non proferebat isdem diebus in publicum cilicio semper interius tectus et cinere. Veruntamen non ideo macie corporis torpebat, non pallens in vultu apparebat: robustus semper in corpore, facies eius ut rosa rubebat.
Abbreviated transcription (Latin):
nauta apparebat. qͥ nauigiũ adduxiss.
Quod dum prestolaretur: et nemo
eẽt qui traduc̾et: repente omnes ca¬
rine diuina iussione se mote aluto¬
re. ad obsequium p̃suł ĩpartẽ alt̾am
deducuntur. Uñ ꝯoĩpotenti deo gr̃as
retulissẽt: ingressis nauib dõ solo
gubernatore. ac remige. absq hu¬
manorũ nautaꝵ ã mĩcło transier̃t
Nerũptamen nautis qui accurrerãt.
qͣi si eoꝵ labore transissent: naulũ nõ
expetit᷑ uti fidel debitor dari precepit.
uillam quandam g̾iacũ nomine ad a¬
limentum captiuoꝵ uiduaꝵ atq pu¬
pilloꝵ. nec non subsidia cł̾icoꝵ ac pau
ibidem quiddam operis ageret. ꝯfr̃ib
circuiret: repente cornu petens uitu¬
la mstinctu. demonis acta. ꝯĩgenti.
mugitu uelud taurus furibunda lu¬
minib in eum rotatim ꝯmagno im¬
petu currebat. Contra ꝙͣ cum beatus
ep̃c signũ crucis opponeret: mox dyaboꝰ
de capite eius ĩ sp̃e cornu egrediens. euo¬
lauit. ⁊ subito nelud fumus euanuit.

Expanded text:
nauta parebat qui navigium adduceret. Qui dum praestolaretur, et nemo esset qui transduceret, repente omnes carinae, divina jussione semotae a littore, ad obsequium praesulis in partem alteram deducuntur. Unde cum omnipotenti Deo gratias retulisset, ingressi naves, Dgubernatore ac remige absque humanorum nautarum adminiculo transierunt. Veruntamen nautis qui accurrerant, quasi si eorum labore transisset, naulum non expetitus uti fidelis debitor dari praecepit. 121 Villam quandam Gerciacum nomine ad alimenta captivorum, viduarum atque pupillorum nec non subsidia clericorum ac pibidem quiddam operis ageret cum fratribus circuiret, repente cornu petens vitula instinctu daemonis acta cum ingenti mugitu ac torvis furibunda luminibus in eum rotatim cum magno impetu accurrebat. contra quam cum beatus episcopus signum crucis opponeret, mox diabolus de capite eius in specie corvi egrediens evolavit et subito ceu fumus evanuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdie altera portaretur. ad tumulũ:
gemini ex utero mrĩs sue cetiut sc̃i cor¬
pusculi loculum tange̾ potuerunt.
nmen ꝙ nunꝙͣ huerunt ad declarã¬
da defuncti antistitis mita illico me¬

Expanded text:
die altera portaretur ad tumulum, gemini ex utero matris suae caeci ut sancti corpusculi loculum tangere potuerunt, lumen quod nunquam habuerant ad declaranda defuncti antistitis merita ilico
Abbreviated transcription (Latin):
facientes: ⁊ magno honore clancło se¬
cũ illd̃ iħosolimã deportau̾nt. Et ñ mł¬
to post: alatronib raptũ ẽ. Qui mit¬
tentes illud in quodam specu ibrdem di¬
reuelauit dicens. Accipe cap̃meũ qd
mei requiescũt. Qui et ita fecit. lxi.¬

Expanded text:
fecerunt, et cum magno honore clanculum secum Hierosolymam deportaverunt. Et non multo post a latronibus raptum est: qui mittentes in quemdam specum, ibidem direvelavit, dicens: « Accipe caput meum, quod mei requiescunt. » Et sic fecit
Abbreviated transcription (Latin):
cõfitentes. quib illam scĩssimã cõtris¬
tarant. Et alia qͥdem dicebat ego eã.
delusi: alia ego hĩtum eiꝰ deiectum irri¬
laphis eam a se u̾beratam sepe dicebat:
alianares eiꝰ synape. ĩpletas ase ẽẽ de¬
flebat. Cet̾e qͦ: diuersas ei se refere¬
bant ĩ uirias irrogasse. Pro quib oĩ¬

Expanded text:
confitentes, quibus illam sanctissimam contristarunt. Et alia quidem dicebat: Ego eam delusi: alia, Ego habitum ejus dejectum derilaphis eam a se verberatam saepe memorabat; alia nares ipsius sinapi impletas a se esse deflebat; caeterae quoque diversas referebant se ei injurias irrogasse. Pro quibus o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria laborantes: et exhiis q̃ condia¬
no uictui super ẽẽ pot̾ant. ⁊̃ monasfiis
feminaꝵ carc̾ibꝙ uicinis neccessaria
queq p̾bentes. Est et apud istos mo
rib et eadem ordinatõe uiuencium ex¬

Expanded text:
pria laborantes. Et ex iis quae quotidiano victui superesse poterant, etiam monasteriis feminarum carceribusque vicinis necessaria quaeque praebentes, et qui suesribus atque eadem ordinatione viventium, ex
Abbreviated transcription (Latin):
capit: hora refectioĩs ꝓpiꝙͣte chanoald̃
ministrũ direxit ut consuetã mẽsurã
pomoꝵ deferret. Quiabiens ursũ int̾¬
ac poma lambendo tarꝑe. festinꝰ gͦ redi¬
it. patriq indicauit. Ille imꝑauit ut
irete ꝑtẽq frutitũ in cibos fere dimitteret.
sa impleuit:diuisit uirga frutices rubos¬
iubet: aliamq ꝑtẽ in usum uirid̾i reser¬
uet. Mira in fera obediencia. Nequaꝙͣ sibi
gata et ꝑmissa sibi fruticũ ꝑce tm̃ mͦ pabu¬
ratꝰ est.

Expanded text:
Cumque hora refectionis advenisset, Chagnoaldum ministrum suum dirigit, ut consuetam mensuram pomorum deferret. Qui cum abiisset, ursum inteac poma lambendo carpere. Festinus redit patrique indicat; ille imperat, ut eat partemque fructicumu in cibos fere dimittat sa implevit, divisitque virga frutices rubost, aliamque partem in usus viri Dei reservat. Mira in fera obedientia! nequaquam ex gata permissaque sibi fruticum parte tantummodo paburatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͥrens ã inuenit p̃t̾ita nocte q̃cũq ĩ sca
bias excubasse: ut ille sua ac suoꝵ frat᷑
dampna patrari sineret. Nec mora. is qui
sacellũ cũ aureis furatus fuerat cepit ĩt̾
uidentes socii eiꝰ om̃s currunt: furto sb̾¬
lata omĩa reddunt. uirũq dei p̃cantur
ut tanti scełis culpas ignoscat. POst ħ¬

Expanded text:
inquirens quid evenit, praeterita nocte quae in scaps excubasse reliquias ut ille sua ac suorum sineret damna patrare fratrum. Nec mora, is qui sacculum cum aureis furatus fuerat, coepit intvidentes socii omnes currunt, furtoque sublata omnia reddunt, virumque Dei precantur ut tanti sceleris culpas ignoscat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
steris certa rõne transmitt̾e quippe qͥ mũdi
ip̃uis ĩfantiã adhuc teri̾am ⁊ quodãmͦ
palpitantẽ rudẽq ꝯspex̾at ⁊ ĩquẽ tanta fu
illa insufflatõne transfusa. ut uniu̾sis a¬
nimantib noĩa rudis ad huc mũdi huiꝰ
hĩtator ĩpou̾et: ac ñ solũ oĩ genos bestiaꝵ
atq serpenciũ furores uiresq disc̾neret. s ⁊̃
uirtutes herbaꝵ ⁊ arboꝵ lapidũꝙ naturas
ac tẽpoꝵ nͨ dũ exꝑtoꝵ uicissitudĩes parti¬

Expanded text:
 quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat et in quem tanta fuiilla insuffiatione transfusa, ut uniuersis animantibus nomina rudis adhuc mundi huius habitator inponeret ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentum furores uirusque discerneret, sed etiam uirtutes herbarum et arborum lapidumque naturas ac temporum necdum expertorum uicissitudines parti
Abbreviated transcription (Latin):
da pocius exigentes uitam suam ꝙͣ sudore o¬
peris ac labore ꝯtẽti. quoꝵ usq eo ceła suꝑ¬
creuerunt: ut expiari mundꝰ alias uisi
diluun inundatõne ñ poss. Ita mandat᷑¬
tissime fuerat custoditũ necesse fuit per
litteram legis postea repperiri. Eiliam ĩ¬
quit tuam ñ dabis filio eius ux. ⁊c̾. Deꝰ
legis inseruit. Que si fuisset ab homine
scd̃m ꝓpositum dñi ut acceperat custodi¬
ta: non utiq necessariũ fiuss aliam da
scĩa legis ab inicio creatõnis infusa: hinc
manifeste ꝓbatur ꝙ mandata legis abs¬
ꝙ lectõne lutere ante legem ĩno aute
diliuiium om̃s scõs obseruasse cognoscimꝰ.¬

Expanded text:
da potius exigentes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque eo scelera supercreuerant, ut expiari mundus alias nisi diluuii inundatione non posset. ittissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: filiam tuam non dabis filio eius uxorem nec legis inseruit. quae si fuisset ab homine secundum propositum domini ut coeperat custodita, non utique necessarium fuisset aliam dascientia legis ab initio creationis nfosa, hinc manifeste probatur, quod mandata legis absque litterae lectione ante legem, immo ante diluuium omnes sanctos obseruasse cognoscim
Abbreviated transcription (Latin):
ost necem abel iusti. ne afrĩcida et
impio omne hominũ genꝰ exordiũ
sum̾et: in locũ frĩs extincti natus ẽ sech.
tate ⁊ ꝯuiratõne cognatõnis illiꝰ q̃ ex ca¬
yn sacrilego descendebat sr̃ diuisa ꝑmã¬
cati st̾. Et ecõtrario illi ꝓpt̾ ĩpietatẽ uel
suam uł pr̃m suoꝵ ⁊ opera t̾rena: filii ho¬
pulchritudinis eaꝵ succẽsi acceꝑunt sibi¬
met de ip̃is uxores. Que uiris suis ꝑentũ
suoꝵ nequicias infundentes. ab illa eos ĩ¬
genita sanctitate ac simplicitate pat̾na
sice philosophie discipliua tradita sibi
amaiorib exciderunt: ꝙͣ primꝰ hõ qui uniu̾̃¬

Expanded text:
ost necem Abel iusti, ne a fratricida et impio omne hominum genus exordium sumeret, in locum fratris extincti nascitur Seth, tate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descendebat semper diuisa permancati sunt, et e contrario illi propter inpietatem uel suam uel patrum suorum et opera terrena filii hopulchritudinis earum succensi acceperunt de ipsis sibimet uxores, quae uiris suis parentum suorum nequitias infundentes ab illa eos ingenita sanctitate ac simplicitate paterna sicae philosophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo i
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Cum uero ĩpie generatõni fuiss
admixtũ ad res ꝓphanas ⁊ noxias q̃ pie di¬
dicerat instuictu quoꝙ demoñ diri auit.
curiosasq ex ea maleficioꝵ artes atq p̃sti¬
gia ac magicas superstitõnes audact᷑ ĩsti¬
tuit. docens posteros suos ut sacro illo cultu
dĩni noĩs derelicto. uł elementa ħ ut ignẽ
uł aerios demones uenerarent᷑ ⁊ colerent.

Expanded text:
uit. eam uero impiae generationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerent.
Abbreviated transcription (Latin):
secrata. Propt̾ ꝙ siquid fu̾it ĩmonast̾io se¬
reu̾e̾ncia debere tractari. Tantaq fide uni¬
uersa ꝓcurant atq dispensant: ut ĩ ea q̃
despectui hñtur ⁊ parua repittant᷑ ac u¬
lia. si uł loco mou̾int uł ꝯpetenciꝰ collocaue¬
rint. sigillonem aqua impleu̾int: si exeo qͥc¬
ꝙͣ obtulerint ad bibendũ. si tenuẽ festucam
de oratorio cella ue sb̃mou̾uit: m̾cedẽ se cõ¬
setuturos a dño. tota cre delitate ꝯfidant.

Expanded text:
consecrata. propter quod si quid fuerit in monasterio seconsecrata. propter quod si quid fuerit in monasterio senunt reuerentia debere tractari, tantaque fide uniuersa procurant atque dispensant, ut etiam ea, quae despectui habentur paruaque reputantur ac uilia, si uel loco mouerint uel conpetentius conlocarint, si gillonem aqua. inpleuerint, si ei eo cuiquam obtulerint ad bibeudum si, si tenuem fistucam de oratorio cellaue submouerint, mercedem se consecuturos a domino tota credulitate confidant.
Abbreviated transcription (Latin):
nesc: entib eis silencii huiꝰ disciplina
seruatur: ut cuculł ultra oculoꝵ palpe¬
bras demissis. ne scil liber aspectus hẽat
copiam curiosiꝰ euagandi: nicħ ãpliꝰ ĩ
ita ut ꝙ̃ admod̾ uł qͣntũ reficiat alius:
tus ori suo quisꝙͣ ĩdulg̾e p̃sumat. ut ĩ¬
cedentib ꝑortos ⁊ pomatia ꝯpassimblã¬
deq ꝑ atbores poma pendencia ñ solum
obiciunt se pectorib transeunciũ uer̃
etiam strata ꝑ t̾ram ꝯculcanda pedib
is quicꝙͣ degustare uer̃ etiam manu ꝯtin¬
gere. absq eo ꝙ palam cunctis ĩ ꝯmuni-
reficientib exhibet᷑. ⁊ ad percipiendũ echo¬
noni despensatõne ꝑfr̃m obsequia publi¬
ce ministrat᷑. Inseptimana cuiꝰdam frĩs ꝯ
ea p̃parat coctõi int̾ manꝰ ꝯ aqͣ qua dili⁊ ebã¬
alb̾em ꝯsiluit. aquo uelut ꝑu̾sor neglector¬
ꝙ sacri peculii iudicat᷑ ab or̃one suspensus
est. Cuiꝰ negligentie reatꝰ ñ alit̾ ei remiss ẽ:
nͥ eũ publita pñia diluisset. Nonsolũ .ni.

Expanded text:
uescentibus eis silentii huius disciplina seruatur, ut cucullis ultra oculorum palpebras demissis, ne scilicet liber aspectus habeat copiam curiosius euagandi, nihil amplius iita ut, quem admodum uel quantum reficiat alius, tus ori suo quisquam indulgere praesumat, ut incedentibus per hortos et pomaria cam passim blandeque per arbores poma pendentia non solum obiciant se pectoribus transeuntium, uerum etiam strata per terram conculcanda pedibus uam ex his degustare, uerum etiam manu contingere absque eo, quod palam cunctis in commune reficientibus exhibetur et ad percipiendum oeconomi dispensatione per fratrum obsequia publice ministratur. Neeam praeparat coctioni, inter manus cum aqua qua diluebaabbatem consuluit, a quo uelut interuersor neglectorque sacri peculii iudicatus all oratione suspensus est. cuius neglegentiae reatus non aliter ei remissus est, nisi eum publica paenitentia diluisset. non solum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tibus Wandał ita ut libros diuinos urerent¬
⁊ de sacris palliis ac uestib uestes sͥ fac̾e̾nt. ua¬
lerianꝰ ep̃c octogenariꝰ uolẽs diuina sacͣm̃ta ꝓ¬
phanis trad̾e. a rege gẽserico oĩ urbe ⁊ domo ex¬
clusꝰ reliquũ uite usq ad mortẽ nudꝰ sb̾ nudo

Expanded text:
tibus Wandalis ita, ut libros divinos exurerent et de sacris pallis ac vestibus vestes sibi facerent, Valerianus episcopus octogenarius, nolens divina sacramenta profanis tradere, a rege Genserico omni urbe et domo exclusus, reliquum vitae usque ad mortem nudus sub nudo
Abbreviated transcription (Latin):
pollutioĩs sacriłm ĩputabãt: prudẽtiores
uo nich sͥ qd̾ nolentib atq dormiẽtib ĩges¬
tum ẽ obesse gaudebãt. Nã ⁊ młti eadẽ hora cy.¬
nerem sius capitib inietert̃. alii sese uł qr
fcm̃ est cilicio lugubri texerũt. nõ nlłi ceno
fetido liner̃t: ⁊ lintheamĩa uiolẽtꝰ ĩposita
ꝑfida ⁊scider̃t. atq in latͥnis fetidis q locis
annoꝵ cirtiter septẽ iussu cyrille a parẽti
solutis crinib post raptores tota urbe cur

Expanded text:
pollutionis sacrilegium imputabant, prudentiores uero nihil sibi, quod nolentibus atque dormientibus ingestum est, obesse gaudebant. Nam et multi eadem hora cinerem capitibus suis iniecerunt, alii sese, uel quia factum est, cilicio lugubri texerunt, nonnulli caeno fetido linierunt et linteamina uiolenter inposita par fila conseidanmt atque in latrinis fetidisque locis annorum circiter septem iussu Cyrilae a parentibsolutis crinibus post raptores tota urbe cur
Abbreviated transcription (Latin):
nu nocturnis tp̃rib uicos uł opida circu¬
ibant. ⁊ sic despicatis postib ianuar aqm
gladiũq gestamtes aĩaꝵ p̃dones ĩtrabant.
Et quos domi reꝑerant alios forte ĩ lectuł
soporatos: igneꝗ ymbreatq flumineo res¬
ꝑgentes demonica uociferatione xͥanos
suos xͥ parit̾ uocitabãt: ut ludũ pociꝰ sue
h̾eseos: qmͣ aliqmͣ religionẽ oftenderent.

Expanded text:
nu nocturnis temporibus uicus uel oppida circuibant, et sic despicatis postibus ianuarum aquam gladiumque gestantes animarum praedones intrabant; et quos domi reppererant, alios forte in lectulis soporatos, imbre igneo atque fulmineo respergentes daemonica uociferatione Christianos suos ipsi pariter uocitabant, ut ludum prorsus suae hereseos quam aliquam religionem ostende
Abbreviated transcription (Latin):
ie qͣdam a longobardis captꝰ quidã dy¬
aconꝰ. tenebat᷑ ligatꝰ: eũq ip̃i qͥ tenue¬
rant. int̾fic̾e cogitabant. ad uesperascente a̾
die. uir cłi solus scõlus ab eisdem longobar¬
dis petiit: ut relaxari. eiq uita cõtetli debu¬
isset. Qd̾ posse se fac̾e om̃ino negaueĩt. Cũ¬
q mortẽ illiꝰ deliberasset eos c̾neret: petiit
ut sͥ ad custodiã tradidebuisset. Cui ꝓtinꝰ
Rnderũt T̃ibi qͥdẽ eũ dam̃ adcustodiend̾. S
ea conditione int̾põĩta. ut si ip̃e fug̾it: ꝓ eo¬
ip̃e moriaris. Qd̾ uird̾o libenter accipiens.
dia cũ longobardͦis om̃s sõpno graui dep̾s¬
sos aspicẽt: excitauit eũ ⁊ ait. Surge ⁊ con¬
citus fuge: lib̾e̾t te oĩpotens dñs. S isdẽ dy¬
aconꝰ ꝓmissioĩs eiꝰ ñ imiemor. R̾ndit di

Expanded text:
im quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut si iste fugipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, dia, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et concitus fuge; liberet te omnipotens Deus'. Sed isdem diaconus, promissionis eius non inmemor, respondit dic
Abbreviated transcription (Latin):
Cuidũ concessũ fuisset. in t̾ra se strauit et
orauit. Q̃ dũ paulo duiciꝰ oraret. hũc electꝰ
int̾fector calce pulsauit ut surg̾et. dicens.
Surge. ⁊ flexo genu tende t̾uicem. Surrex̾
a uir dñi. genu flexit: et t̾uicẽ tetendit.
S tenso collo eductã cõtra se spatam ĩtuens:¬
cipe illam. Tũc electus carnifex euaginatũ
gladiũ tenẽs. at nisu forti ĩ altũ brachium ꝑ¬
cussurꝰ leuauit: S depon̾e nlło mͦ potuit.
Nam repente diriguit:⁊ erecto in celũ gla¬
dio brachiũ inflexibile remãsit. T̃unc om̃is
longobardoꝵ turba que ad illd̾ mortis specta¬
culum ad erant. in laudis fauorẽ cõu̾sa mi¬
raricepit. uirũq d̾i cũ timore uenerari. qr
ꝓfecto claruerat cuiꝰ scĩtatis eẽt qͥcarnificis
sui brachiũ in aere ligasset. Itaq postulatꝰ
ut surg̾et. surrexit. Postulatus ut bra¬
chiũ sui carnifitis sanaret: negauit dicẽs.
Ego pro eo nlło mͦ orabo: nͥ mͥ añ iuram̃tũ¬

Expanded text:
Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatam icipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit: postulatus ergo ut brachium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi ant
Abbreviated transcription (Latin):
s inf̾n̾i dãpnatione ꝑcutit᷑ qui ꝓpͥa ñ largit᷑.
Nemo itaq securũ in se estimet dicẽs. Ette
aliena ñ rapio: s concessis litite rebus for. fruor
Quia diues iste ñ idcͥto punitꝰ est qm̃ aliena
abstulit: S quia acceptis reb semet ip̃m ma
quia insua felicitate timid̾ ñ fuit. Qa pcep¬
ta dona ad usum arrogancie inflexit: quia
ñ ulłi qͥ cultum subtilium p̾ciosaꝵ q uestiũ

Expanded text:
one percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum maquia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium
Abbreviated transcription (Latin):
maxillas. ora saliuis. Prebuit ⁊ figi se cru¬
ce ñ renuit. Me gessit moriens. me uicta
morte resurgens. et secũ ad prẽm. me st̃
astra tulit. Quid nã gͥ tata ꝓ sꝑe tolerare
recusẽ. Aut qͥd erit ꝙ me separet a dño: Ig¬
nem adhibe. rimare manu mea uisc̾a tor¬
tor. Effugient penas m̃bra soluta tuas.
Carce̾ siceto claudar. nectar q cathenis. Li¬
ber in excessu m̃tis adibo deũ. Si mucrone
paret ceruicẽ abscd̾e lictor. Inpauid̾ inue̾t¬
et mors cita. uita b̃uis. Nõ metuo exilium:
mo cyb. Nec mirabor opes nlłos sectabor ho¬
nores. Pauꝑiem xp̃o diuite ñ timeo. Qua
stetero ad u̾sis. hac utar m̃te sed̾is. Nec mala
me uincent: net boname capient. Nec tũ¬
ista mͥ: de me fidutia surgit Tudas xp̃e loqͥ:
tuq pati tͥbuas. In nobis nich audem̃ s
fidimꝰ inte. Quos pugnare iubes. ⁊ suꝑare

Expanded text:
maxillas, ora saliuis praebuit et figi se crumaxillas, ora saliuis praebuit et figi se cruce non renuit. morte resurgens et secum ad patrem me super astra tulit. quidnam igitur tanta pro spe tolerare recusem? aut quid erit quod me separet a domino? ignem adhibe, rimare manu mea uiscera, tortor; effugient poenas membra soluta tuas. carcere si caeco claudar nectarque catenis, liber in excessu mentis adibo deum. si mucrone paret ceruicem abscindere lictor, inpauidum inueniet; mors cita, poena breuis. non metuo exsilium,  sint. non mirabor opes, nullos sectabor honores, pauperiem Christo diuite non metuam. qua stetero aduersis, hac utar mente secundis; nec mala me uincent nec bona me capient. seista mihi de me fiducia surgit, tu das, Christe, loqui tuque pati tribuis. in nobis nihil audemus, sed fidimus in te, quos pugnare iubes et superare
Abbreviated transcription (Latin):
tans. scire abdita q̃rens. Ut te ñ teneat ultima.
sũma pete.Cũ pia mens in laude dei suꝑata
laboras. Gaude qd̾ tm̃ te bñ uĩcit opus. Q̾re
bonũ sñ fine bono: ⁊ ꝑsiste reꝑto. Q̾rere ñ ha¬
beant. talia uota mod̾. Nã qui se nlło iã mu¬
ne̾ cred̾̃ eg̾e: Cresc̾e ñ cupiẽs ꝑdit adepta tep̾es¬
ferro peste. fame. ũdis ardore. calore. Mille
modis miseros. mors rapit una hoiẽs. Qd̃¬
sibi qͥs fieri nolit: nõ inferat ulli. Uindcam
lesus nesciat exige̾. Sꝑni ñ timeat: sꝑn̾e nõ
soleat. Nonsua ñ cupiat: q̃ sua sũt tribuat
Quid rogo mãdatis. durũ cẽset᷑ in istis. Aut
qͥd in est qd̾ nõ possit adire fides: Exulta ag
noscens: te u̾bi in carne renatũ. Cuiꝰ si ꝑs
es: ꝑs tua xp̃c erit. Qͥ ne dãpnãdi legeres
mala gaudia mũdi. ꝓmissũ ad regnũ se
tͥ fecit iter. Ille d̾s rer celi t̾req creator. Mxe
ꝓpt̾ sacra uͥgĩe natꝰ hõ. flagris dorsa. alapis

Expanded text:
tans, scire abdita querens: Ut te non teneant ultima, s. Cum pia mens in laude dei superata laboras, Gaude quod tantum te bene iuvat opus. Quere bonum sine fine bono et persiste reperto. Querere non habeant talia vota modum. Nam qui se nullo iam munere credit egere. Crescere vero cupiens, perdit adepta tepeFerro, peste, fame, vinclis, ardore, calore: Mille modis miseros mors rapit una homines. sibi quisque fieri nolit, non inferat ulli: Vindictam lesus nesciat exigere. Sperni ne timeat, spernere non soleat. Non sua non cupiat, que sua sunt tribuat. Quid rogo, mandatis durum censetur in istis? Aut quid inest quod non possit adire fides? noscens te verbi in carne renatum: Cuius si pars es, pars tua Christus erit. Qui ne damnandi legeres mala gaudia mundi: Promissum ad regnum se t eum. ille deus rerum, caeli terraeque creator, me propter sacra uirgine natus homo est. flagris dorsa, alapis
Abbreviated transcription (Latin):
excepta uentis impetu supinata retror¬
sum. ip̃os infelicit̾ configebant. prospe¬
xit itaq sibi: humane ꝯscĩe pauor.
Nam continuo se se parua suoꝵ ma¬
nu fusa uictorum: theodosio hostilis
ꝓstrauit exercitus. Eugeniꝰq captͦ
atq interfectus est: arbogastes u̾o sua
se se manu pertulit. Sicq hoꝵ duoꝵ sã¬
guine: bellũ ciuile restinctum est. eo¬

Expanded text:
excepta uenti impetu supinato ac retrorexcepta uenti impetu supinato ac retrorsum coacta ipsos infeliciter configebant. prospexit sibi humanae conscientiae pauor, nam continuo sese parua suorum manu fusa uictori prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bellum civile restinctum est.
Abbreviated transcription (Latin):
lentinano. eugenius et arbogastes. i¬
structas acies campis expedierant. et
alpiũ alta lat̾a ineuitabilesq transi¬
tus p̃missis callide insidiis occupau̾ant.
et sinumero uł uirib ĩpares: sola tam̃
delli põne uistores. At uo theodosius ĩ
sũmis alpib cõstitutꝰ exꝑs cibi ac sõp¬
ni. sciens qd̃ destitutus suis nesciens
qui possit omĩa. corpore humi fusus
mente celo fixus orabat. De hinc u̾o¬
postquam insompnẽ noctẽ precũ cõti¬
nuatõne transegit. et testes ꝓpemo¬
dͥ quas ĩpreciũ p̃sidii celestis append̾at
lacmaꝵ lacuas reliqͥt. fiducialit̾
arma cortipuit. Solusq sciens se ẽẽ
ñ solum. signum crucis prelio dedit.
ac se ĩ bellum. etiam si nemo seq̃ret᷑.
uia extitit. arbit̾o hostium paitium
comes. Qui cũ ignaꝵ imꝑatorem cir¬
cũpositis excepisset insidiis: ⁊uersus
adreuerenciam p̃sentis augusti. nõ
solum aꝑicło liberauit: u̾m ⁊̃ instru¬
xit auxilio. At ubi ad cõtigna mis¬

Expanded text:
lentiniano, Eugenius et Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen ione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers cibi ac somni, sciens, quod destitutus suis, nesciensqui posset omnia, corpore humi fusus, mente coelo fixus, orabat. 560 Dehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transegit, et testes propemodum, quas in pretium praesidii coelestis appenderat, lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit, solus, sciens se esse non solum. Signo crucis signum praelio dedit, ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, via exstitit Arbitrio, hostilium partium comes: qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conversus ad reverentiam praesentis Augusti, non solum periculo liberauit uerum etiam instruxit auxilio. at ubi ad contigua mis
Abbreviated transcription (Latin):
mus apud latinos transtulit agrecis.
apud quos hic ritus iam ĩoleuerat
ex instituto ignacii antyocheni ep̃i ⁊
lum raptus uidit ⁊ audiuit quomͦ ã¬
geli per antipħarum reciprocatõem sc̃ẽ

Expanded text:
mus ad Latinos transtulit a Grecis, apud quos hic ritus jamdudum inoleverat, ex instituto Ignatii Antioceni episcopilum raptus, vidit et audivit, quomodo angeli per antiphonarum reciprocationem ymnos
Abbreviated transcription (Latin):
gius a scd̾o parente receditur. ꝙͣto ꝑ ĩmodatũ
usum dũ mauꝰ ad cybũ tendit᷑. parentis pri¬
ut abstinẽtiã suã ⁊ sẽꝑsine ĩmutatiõe custo¬
diant:⁊ nũꝙͣ hanc apudoccultũ udicẽ eximi¬
e u̾tutis credant. ne si forte magni ẽe m̾iti
creclitur : cor in elationẽ sublenetur. Frange

Expanded text:
gius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis priut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. Hinc