comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: acinus sparsior racemis. Simili mͦ in nigra
alicui & sem̃ nigrũ. aliĩ crocatũ. cuiꝰ coronis po¬
ete utunt᷑. foliis minus nigris. qmͣ qͥdã nisiã.
alii bacciã uocant. maximis int̾ nigras corim¬
bis. Qdam ap̃ grecoᷤᷤ & ianũ duo gn̾a huiꝰ faci¬
unt a colore acinoꝵ erithranũ & chyrsocar¬
pum. Nurimas autẽ ht differentiaᷤ helix.
qm folio maxime distat. Parua st̃ & angulo¬
sa concimoraq: cũ reliqͦͣ gnerũ simplicia sint.
Distat & longitudine int̾ nodioꝵ p̃cipue tñ
sterilitate: qm fructũ ñ gignit. Ndã hoc etatis

Expanded text:
r acinus, sparsior racemus, simili modo ut in nigra. r acinus, sparsior racemus, simili modo ut in nigra. alicui et semen nigrum, alii crocatum, cuius coronis poetae utuntur, foalii Bacchicam vocant, maximis inter nigras corymbis. quidam apud Graecos etiamnum duo genera huius faciunt a colore acinorum, erythranum et chrysocarpum. 148 Plurimas autem habet differentias helix, quoniam folio maxime distat. parva sunt et angulosa concinnioraque, cum reliquorum generum simplicia sint. distat et longitudine internodiorum, praecipue tamen sterilitate, quoniam fructum non gignit. quidam hoc aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
Qn & harpalũ om̃im᷑ laborasse ut sereret eam
in media frustra. Alexandrũ uͦ ob raritatẽ. ita
coronata exercitu. uictorẽ ex india redisse: ex¬
emplo liberi patͥs. Cuiꝰ d̃i & nc̃ adornant tyr-¬
so galeas. qͥn etiã ac scuta traciȩ ppłi in sollenp¬
nib sacͥs. Inimica arbor satis om̃ib: sepulchra¬
q ac muro ᷤᷤ rumpens. Serpentiũ frigori gͣtissima.
gn̾a. Pͥma ut reliquarũ: mas & femina. Maior
tradit᷑ mas & corꝑe & folio duriore ac pingui¬
ore: & flore ad purpurã accedente. Utriusq au¬
tẽ flos simił.ẽ. rosȩ siluestri: nͥ qđ caret odore. Spe¬
ties hoꝵ generũ tres. Est enĩ candida & ngra
hedera. t̾ciaq uocat᷑ helix. & ĩanũ he speties di¬
uidunt᷑ in aliaᷤ. qm̃ ẽ. aliqua fructu tantum
candida. alia & folio. fructũ qͦ candidũ feren¬
tiũ aliis densus acinꝰ & gͣndior. racemis in orbẽ
cͥcactis. qͥ uocant᷑ corimbi. Idẽ silenicicũ ẽ. Mmo¬

Expanded text:
quin et Harpalum omni modo laborasse, ut sereret eam in Medis frustra, Alexandrum vero ob raritatem ita coronato exercitu victorem ex India redisse exemplo Liberi patris. cuius dei et nunc adornat thyrsos galeasque etiam ac scuta in Thraciae populis sollemnibus sacris, inimica arboribus satisque omnibus, sepulchra, muros rumpens, serpentium frigori gratissima, nera prima, ut reliquarum, mas atque femina. maior traditur mas et corpore et folio, duriore etiam ac pinguiore et flore ad purpuram accedente; utriusque autem similis est rosae silvestri, nisi quod caret odore. species horum generum tres: est enim candida aut nigra hedera tertiaque vocatur helix. 146 etiamnum haec species dividuntur in alias, quoniam est aliqua fructu tantum candida, alia et folio. fructum quoque candidum ferentium aliis densus acinus et grandior, racemis in orbem circumactis, qui vocantur corymbi, iidem. Silenici, cum est mino
Abbreviated transcription (Latin):
folia tͥta cũ aceto serpentiũ ictib & scorpionũ
mederi. Qdã hãc alio noĩe strumũ appellant.
alii grece strygnon. Acyno ᷤᷤ ht̃ nigro ᷤ. Ex his
causa tussis cũ mulsi duob. medetur lumbis.
Itẽ capitis dolorib cũ rosaceo infusus. Ipsa stru¬
mas illita peculiaris. ẽ calpinis maxime flumi¬
nib. Conferua appellata a c̃ferua minando
spongea aq̃rum dulciũ ueriꝰqͣm mulscꝰ aut her¬
ba uillosȩ densitatis atq fistulosȩ. Curatũ ea scio
õib fere ossib confractis ꝓlapsũ ex arbore alta
putatorẽ circũdata uniuerso corꝑi: aqͣm suã
asꝑgentib qͦtiens maresceret: raroq nec nͥ defi¬
cientem herbam mutationis causa resoluentib
conualuisse. uix credibili celeritate. Cap̃. ix.¬

Expanded text:
folia trita cum aceto serpentium ictibus et scorpionum mederi. quidam hanc alio nomine strumum appellant, alii Graece strych- num. acinos habet nigros; ex his cyathus suci cum mulsi II medetur lumbis, item capitis dolori cum rosaceo infusus, ipsa strumae inlita.— Peculiaris est Alpinis maxime fluminibus conferva appellata a conferuminando, spongea aquarum dulcium verius quam muscus aut herba, villosae densitatis atque fistulosae. curatum ea scio omnibus fere ossibus confractis prolapsum ex arbore alta putatorem, circumdata universo corpori, aquam suam adspergentibus, quotiens inaresceret, raroque nec nisi deficientem herbam mutationis causa resolventibus, convaluisse vix credibili celeritate. —
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑q ad dolorẽ uuluȩ. & iuitia. Macerari opor¬
tet in sextariis tͥb q̃drantẽ radicis tuse. Nocte
& die trahit eadẽ potio. & fecundȩ feminȩ lac
minuit inuino. aut mulsa aq̃ poto. Cyrceon
cauliculus. ẽ. tener duũ cubitoꝵ tͥangulus. simi¬
lis foliis spinosis circũdatꝰ. Spinȩ molliora ft̃
folia. bouis lingue similia minora. subcandi¬
da. in cacumine capitulata purpureaq dol¬
uunt᷑ in lanugines. hãc ħbã radicẽ ue eiꝰ adal¬
ligatã dolores uaricum sanare tͣdunt. Crate¬
gonon spice tͥtici simile ẽ multis calamis ex
una tadice manantib: multoꝵ q geniculoꝵ¬
Nascit᷑ in opacis. semine milii. uehement̃ asꝑo
gustu. Qq̃ si bibant ex uino an cenã tͥb obolis¬

Expanded text:
biturque ad dolorem vulvae et vitia —macerari oporbiturque ad dolorem vulvae et vitia —macerari oportet in sextariis III quadrantem radicis tusae nocte et die—et trahit eadem potione secundas, semine lac minuit  in vino aut mulsa aqua poto. — Cirsion cauliculus est tener II cubitorum, triangulo similis, foliis spinosis circumdatus. spinae molles sunt; folia bovis linguae similia, minora, subcandida, in cacumine capitula purpurea, quae solvuntur in lanugines. hanc herbam radicemve eius adalligatam dolores gonon spicae tritici simile est, multis calamis ex una radice emicantibus multorumque geniculorum, in opacis, semine milii, vehementer aspero gustu, quod si bibant ex vino ante conceptum di
Abbreviated transcription (Latin):
ab re ẽ.: dixisse ad detegendas magicas uanitateᷤᷤ
ciem unguium milui exaĩati. Fadẽ ex causa
& cemossile uitatur a nob̃. Calsa duoꝵ ge¬
nerum ẽ. Una similis haro nascit᷑. in aratio¬
nib colligit̃ añqͣm marescat. Usus eoscłẽ ht
qͦs harsa. Bibit᷑ radix qͦ huiꝰ ad inexinanien¬
das aluoᷤ.: mesesq mulierii. Itẽ cauleᷤᷤ cũ foli¬
is in leguminib decocti: sanant tenesmon.
Alterum genꝰ eiꝰ quidam anchusam uocant
alii ruiodinosiam folia lactuce longiora. plu¬
mosa radice rubra ꝗ̃ ignes sacroᷤ cum folio po¬
lente sanat imposita. Iociñis aũ uitia inuino
albo pota. Cirica thricno satiuo similis ẽ. flo¬
re nigro. pusillo. paruo semine. milii nascentiᷤ
in quibdam corniculiᷤ radice semipedali. tri¬
plici fermȩ aut qͣdruplici alba. oderata. gustꝰ
calidi. Lascit᷑ in apͥcis saxis. diluit᷑ in uino. bi¬

Expanded text:
ab re est dixisse ad detegendas magicas vanitates, ab re est dixisse ad detegendas magicas vanitates, heret se ad speciem unguium milui exanimati. eadem ex casa et cemos silebitur nobis.— Calyx duorum generum est. una similis aro nascitur in arationibus , colligitur ante quam inarescat. usus eosdem habet quos aris, at bibitur radix quoque huius ad exinaniendas alvos mensesque mulierum, item caules cum foliis in leguminibus decocti sanant tenesmon. alterum genus eius quidam anchusam vocant, alii rhinocliam. folia lactucae longiora, plumosa, radice rubra, quae ignes sacros cum flore polentae sanat inposita, iocineris autem vitia in vino albo pota. — Circaea trychno sativo similis est, flore nigro, pusillo, parvo semine milii nascente in quibusdam corniculis, radice semipedali, triplici fere aut quadruplici , alba, odorata, gustus calidi. nascitur in apricis saxis. diluitur in vino bi
Abbreviated transcription (Latin):
fruticosã. angulosis caulib. nigͥs hirsitis foliᷤ
uestientib maiorib qͣm pͥori & nigͥorib gͣue o¬
lentib. Uis eiꝰ efficar adũsus canis morsus ex sale
le. Hothris fruticosa herba elut eiꝰ ramuliᷤ sem̃
circa nascit᷑. folia cychorio similia. Inuenit᷑ in
torrentium ripis. Medet᷑ hortopnoicis. Hoc cap¬
padoces ambrosiã uocant. alii arthemisiam.
Drauilla spissandi uĩ h̃t. cotonei mali mͦ. Hec
ampliꝰ de ea tͣiunt auctores. Brionia marina
herba sine meditͤatione. lactuce foliis similis.
Rugosa ueluti contͣcta sine caule ab una ra¬
dice exeuntib foliiꝰ. Nascit̾ in scopulis maxime
testisq terra comp̃hensis. Precipua siccandi ei¬
Precipue podagre & quicqͥd refrigerari opus
sit. Bupleri semen ad ictus serpentiũ dati rep¬
ꝑio foueriq plagas decocta ea herba adiedis
folus mori aut organi. Catanancẽ thessalam
hitbam qualis sit describi a nobis suꝑuacuum
sit: cũ sit usus eiꝰ adamatoria tantũ. Ilud ñ

Expanded text:
rsutis , foliis vestientibus maioribus quam porri et nigrioribus , graveolentibus. vis eius efficax adversus canis morsus ex sale le. — Botrys fruticosa herba est luteis ramulis. semen circa totos nascitur, folia cichorio similia. invenitur in torrentium ripis. medetur orthopnoicis. hoc Cappadoces ambrosiam vocant, alii Artemisiam.— Brabilla spissandi vim habet cotonei mali modo, nec amplius de ea tradunt auctores. — Bryon marinum herba sine dubitatione est lactucae foliis similis, rugosa velut contracta, sine caule ab una radice exeuntibus foliis. nascitur in scopulis maxime testisque terra conprehensis. praecipua siccandi praecipue podagrae et quicquid refrigerari opus sit. — Bupleuri semen ad ictus serpentium dari reperio foverique plagas decocta ea herba adiectis foliis mori aut origani. Catanancen Thessalam herbam, qualis sit, describi a nobis supervacuum est, cum sit usus eius ad amatoria tantum. illud non
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ crisolochani tͣdit᷑ flore aureo. foliis oleris. coc-¬
tum ẽ ut holus molle. hȩc ħba alligata morbũ
regium habentib ita ut spectari abhiᷤᷤ possit. sa¬
nare id malũ tͣdit᷑. De chrisolochano nec satis
dici scio. nec pła repꝑio. Nlamq & hoc uitio labo¬
rauere ꝓximi utiq ħbarii nr̃i qđ ipsis nota eẽt.¬
s uulgare strictim & nõib tantum indicauere

Expanded text:
nus chrysolachani traditur, flore aureo, foliis oleris. cocnus chrysolachani traditur, flore aureo, foliis oleris. coctum estur ut olus molle. haec herba adalligata morbum regium habentibus ita, ut spectari ab his possit, sanare id malum traditur. 67 de chrysolachano nec satis dici scio nec plura reperio. namque et hoc vitio laboravere proximi utique herbarii nostri, quod ipsis notas veluti vulgare
Abbreviated transcription (Latin):
tegonoᷤ q telygonoᷤ uocat᷑. Differentia intelli¬
gitur lenitate gustus. St̃ qͥ florẽ grategon bi¬
bentes mulieres intra. xl. diẽ conciꝑe tͣdunt.
fadẽ sanant ulcera uet̾a nigra cũ melle. Explẽt
sinꝰ ulcerũ & atropha carnosiora faciunt. Pu-¬
rulenta expurgant. panoᷤ discutiunt. Poda¬
gͣs collectionesq om̃s leniunt. peculiarit mam¬
marũ. Iheophrastꝰ arboris genꝰ intelligi uoluit
Crotodileon cameleonis herbȩ nigrȩ figur̃a
ht radice longa. eqͣlit̃ crassa odoris asꝑi. slasci¬
tur in sabulctis. pota sanguinẽ ꝑ nares pellit¬
uocant. foliis olex mollib ꝑnisꝑ semipede lon¬
gitudinis int̾ra stratis. radice bullosa. oblonga
inuenti. Exhis radicib si maiore edant uiri:
mares generari dicunt᷑. Si inuicẽ feminã alte¬
rũ sexum. In thessalia molliorẽ in lacte capri¬
no uiri bibunt ad stimulandoᷤ coitꝰ. duriore uͦ
num in pineto lactucȩ sinule nascitur. Sanat
neruos incisoᷤᷤ si confestim imponat᷑. & alibi ge¬

Expanded text:
taegonos, quae thelygonos vocetur; differentia intellegitur lenitate gustus. sunt qui florem crataegoni bibentes mulierum intra XL diem concipere tradant. eadem sanant ulcera vetera nigra cum melle et explent sinus ulcerum et atropha carnosiora faciunt, purulenta expurgant; panos discutiunt, podagras collectionesque omnes leniunt, peculiariter mammarum. Theophrastus arboris genus intellegi voluit Crocodileon chamaeleonis herbae nigrae figuram habet, radice longa, aequaliter crassa, odoris asperi. nascitur in sabulim vocant, foliis oleae, mollibus, ternis per semipedem longitudinis in terra stratis, radice bulbosa, oblonga, inventae. ex his radicibus si maiorem edant viri, mares generari dicunt, si minorem feminae, alterum sexum. in Thessalia molliorem in lacte caprino viri bibunt ad stimulandos coitus, duriorem vnum in pineto lactucae simile nascitur. sanat nervos incisos, si confestim inpoonatur. et alibi ge
Abbreviated transcription (Latin):
on dandum infebri. Nausias maris ar¬
cet in nauigationib potũ. Inguinum
tumore in uentrali habitũ. Somnos allicit ol¬
factũ. aut inscio sub capite positũ. Uestib in¬
sertũ tineas arcet. culices ex oleo ꝑunctis abigit¬
& fumo si urat᷑. atramentũ librarũ ex diluto
eiꝰ temꝑatũ litteras a muscis tuet᷑. Capillũ deni¬
grat absincinis unguento rosaceoq ꝑmixtus.
Est & absinthiũ marinũ qđ qͥdã seriꝑ ũ uocãt
ꝓbatissimũ intaposiri egipti. huiꝰ ramũ misiati

Expanded text:
 dandum in febri. nausiam maris arcet in navigationibus potum, inguinum tumorem in ventrali habitum. somnos adlicit olfactum aut inscio sub capite positum. vestibus insertum tineas arcet. culices ex oleo perunctis abigit et fumo, si uratur. atramentum librarium ex diluto eius temperatum litteras a musculis tuetur. capillum denigrat absinthii cinis unguento rosaceoque permixtus. — Est et absinthium marinum , quod quidam seriphum vocant, probatissimum in Taposiri Aegypti. huius ra
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥs increm̃to ualidus. raro utili. qlobosus.
Contͣ iniurias fortis. s ad structuram infidel
nͥ multa suffragatione deuinctꝰ Nec certior
fluiuatił semꝑ ueluti madens. Remediũ
ẽ. in lapide dubio. estate eũ exim̃e nec anbi
mitt̾e. Greci e lapide duro ł silice construũt
ueluti latericesᷤ parietes. Cum ita fecerint.
collocant arte nota augm̃tationes fieri dt
cõmissuras añcedentiũ medii lapides optine¬
ant: necessariũ ẽ. in medio qͦ pariete sires
patit᷑. Siminꝰ: utiq alt̾us medios parietis
sarcire fractis cem̃tis. De mecho uocant re¬
ticulas. structuram qͣm frequentissime ro¬
mȩ struunt rimis oportunam. Structire
ad normã & libellã fieri & ad ꝓpendicłnts

Expanded text:
lidus in caemento raro utilis, globosus contra iniurias fortis, sed structurae infidelis, nisi multa suffrenatione devinctus. nec certior fluviatilis, semper veluti madens. remedium est in lapide dubio aestate eum eximere nec ante mittere. Graeci e lapide duro aut silice aequato struunt veluti latericios parietes. cum ita fecerunt, conlocant. alternas coagmentationes fieri, ut commissuras antecedentium medii lapides optineant, necessarium est, in medio quoque pariete, si res patiatur; si minus, utique a lateribus. medios parietes farcire fractis caementis diatonicon vocant. reticulata structura, qua frequentissime Romae struunt, rimis opportuna est. structuram ad normam et libellam fieri, ad perpendiculum
Abbreviated transcription (Latin):
mox armeniȩ de quib diximꝰ. Ex oleo & aqͣ
cilitie pollent ex aqͣ arsinoetice. Reꝑtȩ st̃ &
in italia aqͣ thentes atiem. acerrimo effectu.
ta ratio ẽ salua hõis ꝓfitientiũ. In lutͥ narũ
officiis flaminitane ex hispania cit̃iore in

Expanded text:
mox Armeniacae, de quibus diximus. ex oleo et aqua mox Armeniacae, de quibus diximus. ex oleo et aqua Ciliciae pollent, ex aqua Arsinoiticae. repertae sunt et in Italia aqua trahentes aciem acerrimae effectu, ta ratio est saliva hominis proficientium in tonstrinarum officinis. Laminitanae ex Hispania citeriore in
Abbreviated transcription (Latin):
medullȩ in ossib earum apparent in eadẽ
lapidis nat᷑a pꝰ unam hiemẽ figurate. In¬
uenit̾ & nigra aliqñ. S candide nat᷑a mi¬
racłm sit. mollitia nota ꝑpetiendi soles ri¬
goresq. Nec senescit si mͦ inuiria ñ arsit.
cum hoc in cem̃tis multoꝵ gñib accidat.
Inuenere & aliũ usũ in ram̃tis. circũ maxi¬
me ludis circensib sternendi: ut sit cõmen¬
in cappadocia reꝑtꝰ ẽ. lapis duritia marmno¬
ris candidus atq tͣnslucens: &iã qr parte
fulue inciderant uene ex argum̃to phen¬
gites appellatꝰ. ħ construx̃ edem fortunȩ ꝗͣ
Se inani appellatione dicebat seriio regi¬
alioqͥn speculariũ mͦ tanqͣ inclusa luce tͣns¬
missa. In arabia qͦ eẽ lapidẽ uitri mͦ tͥnsluci¬
dum. qͦ utunt᷑ ꝓ specularib: iuba auctor ẽ.
Nunc ad oꝑario ᷤ lapides tͣnsisse c̃ueniet: pͥ¬
mumq cotes ferro acuendo. Multa earũ gña.
Creticȩ du maximã laudẽ habuere: scdam

Expanded text:
 in eandem lapidis naturam figurantur. invenitur et niger aliquando, sed candido natura mira, cum sit mollitia nota, perpetiendi soles rigoresque, nec senescit, si modo iniuria absit, cum hoc etiam in caementis multorum generum accidat. invenere et alium usum in ramentis mum ludis Circensibus sternendi ut sit in commenin Cappadocia repertus est lapis duritia marmoris, candidus atque tralucens etiam qua parte fulvae inciderant venae, ex argumento phengites appellatus. hoc construxerat aedem Fortunae, quam Seiani appellant, a Servio regalio quam specularium modo tamquam inclusa luce, non transmissa. — In Arabia quoque esse lapidem vitri modo tralucidum, quo utantur pro specularibus, Iuba auctor est. Nunc ad operarios lapides transisse conveniat primumque cotes ferro acuendo. multa earum genera: Creticae diu maximam laudem habuere, secundam
Abbreviated transcription (Latin):
es crustas. Hispania hc̃ olim cit̾ior tantũ da¬
bat: nec tota s intͣ. cͣ. milia passuũ circa se¬
gobricã urbẽ. Iam & cipro ᷤ & cappadocia &
sicilia: & nuꝑ inuentum africa. p̃ferendũ
tñ om̃ib hispania cappadocia mollissimum¬
& maximum. s obscurũ. Sũt in bononien
si italie parte breues. maculosȩ cõplexu sili¬
ces alligate qͣrũ t̃n nat̾a apparet similis. Pu¬
teis in hispania effodiunt᷑ ꝓfunda altitudi.¬
ne: nec ñ & saxo incluse suꝑ t̾ram inuenunt᷑
extͥhunt᷑q aut excidunt᷑. s maiori parte fissi¬
li nat᷑a absolutȩ sem̃tis mͦ: nũqͣm adhuc qͥn¬

Expanded text:
es crustas. Hispania hunc tantum citerior olim daes crustas. Hispania hunc tantum citerior olim dabat, nec tota, sed intra C??? passuum circa Segobrigam urbem, iam et Cypros et Cappadocia et Sicilia et nuper inventum Africa, postferendos tamen omnes Hispaniae, Cappadocia amplissimos magnitudine, sed obscuros. sunt et in Bonsi Italiae parte breves, macula complexu silicis alligata, quorum tamen appareat natura similis. puteis in Hispania effoditur e profunda altitudine, nec non et saxo inclusus sub terra invenitur extrahiturque aut exciditur, sed maiore ex parte fossili natura, absolutus in
Abbreviated transcription (Latin):
rioꝵ: medicinaliũ tm̃. autꝰ pigm̃ta ꝑ¬
tinentium.Etbesiũ lapidẽ in his ptulere. cet̾is¬
mox & thebaicum: quem piropetilon ap¬
pellauimꝰ. aliqͥ psaronum uocant. Tercium
ex colatio: crisiten. Medici aũ exbasanitem.
hic iplapis nichil ex se se remittit. hii autẽ¬
lapides qͥ succũ reddunt. ocłoꝵ medicam̃tiᷤ
thiten his medicamentis ꝓdeẽ tͣdunt. qͣ excro¬
co componant᷑. Ex alio tenario qͥ niger .e. &ex
pario lapide eãq medicis utilem potionem
no lapis ẽ. qͥ cauat᷑. tornat᷑q in uasa coq̃ndiᷤ
cibis utilia ł ad esculentoꝵ usus. q̃ in comen¬
se italie lapide accidere scimꝰ. S in siphnio
sinqłare qͣ excalfactus oleo nigrescit. dures¬
citq : nat̾a mollissimꝰ. Tanta qualitatum
diffrã ẽ. slam mollitie tͣnslatis p̃cipua st̃
exempla. In belgica ꝓuntia candidum lapi¬
larum & ymbricũ uicẽ ł si libeat ad q̃ uo¬
faciliore multo nat̾a findit᷑ inqͣlibet tenu¬

Expanded text:
nec medicinalium tantum aut ad pigmenta pertinentium . Etesium lapidem in iis praetulere cetmox Thebaicum, quem pyrropoecilon appellavimus—aliqui psaranum vocant—, tertium ex chalazio chrysiten, medicis autem ex basanite. hic enim lapis nihil ex sese remittit . ii lapides, qui sucum reddunt, oculorum medicamentis titen iis medicamentis prodesse tradunt, quae ex croco componantur; ex alio Taenario, qui niger est, et ex Pario lapide non aeque medicis utilem, potioremno lapis est, qui cavatur tornaturque in vasa vel coquendis cibis utilia vel ad esculentorum usus, quod et in Comensi Italiae lapide viridi accidere scimus, sed in Siphnio singulare quod excalfactus oleo nigrescit durescitque natura mollissimus. differentia est, nam mollitiae trans Alpis praecipua sunt exempla. in Belgica provincia candidum lapilarum et imbricum vicem vel, si libeat, quae vofaciliore multo natura finditur in quamlibeat tenu
Abbreviated transcription (Latin):
imbri. S cura tuent᷑ picando parietes. qͥ &
tectoria calce ꝓdit᷑. Sciteq dictũ ẽ: ad tec¬
ta eo ᷤ pice ad uinũ calce uti. qm̃ sic musta
condunt. Alia mollitia circa romã fidenati
& albano. In liguria qͦ & uenetia albꝰ lapiᷤ
dentata serra secat᷑. Hii tͣctabiles inope. Inħ
lu pruinisq rumpunt᷑ intestas. nec cont̃ au¬
ram maris robusti. liburtini ad reliqͣ fortes.
lapidicinis circa lacũ uolsiniensẽ & instrato¬
nensi st̃. qͥb ne ignis qͥdẽ nocet & in monu¬

Expanded text:
do parietes, quoniam et tectorii calce eroditur, sciteque dictum est ad tecta eos pice, ad vina calce uti, quoniam sic musta condiunt. allia mollitia circa Romam Fidenati et Albano. in Umbria quoque et Venetia albus lapis dentata serra secatur. hi tractabiles in opere lalu pruinisque rumpuntur in testas, nec contra auram maris robusti. Tiburtini, ad reliqua fortes, nicianis lapicidiniscirca lacum Volsiniensem et in Statoniensi , quibus ne ignis quidem noceat. i
Abbreviated transcription (Latin):
b signũ ẽ. reuiuiscendi: folia amitt̃e. Alio¬
qͥn qͣs putes p̃ualuisse moriunt᷑. Non nũqmͣ
marescunt folia. eadẽq reuiuescunt. Alia
in septentͥonalib. ut ponto. frigia. frigore
aut gelu: laborant: si pꝰbruma c̃tinuate.xl.
dieb. Ibi autẽ & in reliquis partib. si ꝓtinu᷑
magna c̃ secuta ẽ. etiã paucis dieb necat:
q̃ iniuiria hõium c̃stant. secũ dũ hñt causas.
Pix. oleũ. adeps. inimica p̃cipue nouellis.
Cortice in orbe detracto necant᷑. excepto sube¬
re. qͦd sic etiã iuuat᷑. Crassescens enĩ pstringit
& strangulat. nec andracle offendit᷑. si ñ si¬
mul incidat᷑ & corpꝰ. Alioqͥn & cerasus & tilia
& uitis cortic̾e mittunt. s ñ uitalem. nec ꝓxi¬
mũ corꝑi: uerũ eũ qͥ subnascente alio expel¬
lit᷑. Quarũdam nat᷑e rimosus cortex ut pla¬
tanus. tiliȩ renascit᷑: paulomitnꝰ qm totus.
Ergo his quarũ eicatͥcem trahit: medentur

Expanded text:
ibus signum est revivescendi , si folia amisere. alioibus signum est revivescendi , si folia amisere. alioqui quas putes praevaluisse moriuntur. nonnumquam inarescunt folia eademque revivescunt. alia in terris septentrionalibus, ut Ponto, Thracia , frigore aut gelu laborant, si post brumam continuavere XL diebus. et ibi autem et in reliquis partibus, si protinus consecuta est, etiam paucis diebus necat. <9> Quae iniuria hominum constant , secundum.. habent causas. pix, oleum, adeps inimica praecipue novellis. cortice in orbem detracto necantur, excepto subere, quod sic etiam iuvatur; crassescens enim praestringit et strangulat . nec andrachle offenditur, si non simul incidatur et corpus. alioqui et cerasus et tilia et vitis corticem mittunt , sed non vitalem nec proximum corpori, verum eum, qui subnascente alio expellitur. quarundam natura rimosus cortex, ut platanis. tiliae renascitur paulo minus quam totus. ergo his, quarum cicatricem trahit, medentur
Abbreviated transcription (Latin):
phila. punica. In oliua ancipiti euentu qͣndo
subeunti nati fructũ adimunt. Augent si
in ipso nudeo fac̃e erodentes. cũ gigni illos
ꝓhibent pluuiȩ. q̃ fiunt pꝰ arcturũ. Fedẽ si
austrine fuere. generant ydropisin qͦ. Quȩ
maturescentes: t̃c st̃ p̃cipue caducȩ. I rigu¬
is magis euenit. & si ñ cecidere fastidiendis.
St̃ & culicũ geña aliqͥb molesta. ut glandib.
fico. qͥ uident᷑ ex humore t̾ẽ dulci subdito corti¬
cib & egrotatio qͥdẽ fere in hii ᷤ ẽ. Quȩdã tẽ¬
poꝵ causȩ aut locoꝵ ñ ꝓpͥe dicunt᷑ morbi.
qm ꝑtinꝰ necant. sic̃ tabes cũ inuaserit arbo¬
rem. aut uredo uł flatꝰ alicꝰ regionis ꝓpͫ. ut. ẽ.
in apulia atabulus. ieuboea olympias. hic
ens. ut nullis solib pꝰea recreari possint. hoc
q uitis. olea. ficꝰ. Qđ cũ euenerit: detegit᷑ sta¬
tim in germinatione. in oliua tardiꝰ. S inoĩ¬

Expanded text:
pila, punica . in oliva ancipiti eventu, quando pila, punica . in oliva ancipiti eventu, quando sub cute innati fructum adimunt, augent, si in ipso nucleo fuere erodentes eum. gigni illos prohibent pluviae, quae fiunt post arcturum. eaedem si austrinae fuere, generant druppis quoque, quae maturescentes tum sunt praecipue caducae. id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis. sunt et culicum genera aliquis molesta , ut glandibus, fico; qui videntur ex umore nasci, tum dulci subdito corticibus. et aegrotatio quidem fere. in his est. <8> Quaedam temporum causae aut locorum non proprie dicantur morbi, quoniam protinus necant, sicut tabes cum invasit arborem aut uredo vel flatus alicuius regionis proprius, ut est in Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic ens, ut nullis postea solibus recreari possint. hoc que vitis, olea, ficus. quod cumevenit , detegitur statim in germinatione , in oliva tardius. sed in omn
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dulcis ẽ. Obdam debilitas sterilitatẽ ñ nece
affert: ut si qͥs pino cacum̃ auferat uł palmȩ.
Sterilescunt enĩ nec moriunt᷑. Egrotant ali¬
qnͣdo & poma ipsa ꝑse sine arbore. si necessa¬
riis temꝑib imbres aut tepores. uł afflatꝰ de¬
fuere. aut contͣio habundauere. Decidũt enĩ
aut deteriora fiunt. Pessimũ ẽ inter oĩa
cũ deflorescentem uitẽ & oleam ꝑcutit ym¬
bͣrem qm simul defluit fructus. St̃ ex eadẽ
depastam arborẽ turpi facie relinquunt.
Hascit᷑ hoc malũ temꝑe humido & lento. fĩt
aliud ex eodẽ. Si sol acrior insecutꝰ inusserit
ipsum uitiũ. idoq maturauerit. Est etiam¬
nc̃ peculiare oluus ac uitib. Araneũ uocãt:
cũ ueluti telȩ inuolitunt fructũ & absumũt.
Adurunt & flatꝰ qͥdã eas maxime: s & alios
fructus. Nam ũmiculationẽ & poma ipsa ꝑ
se. quibdam annis sentiunt: mala. pira. meᷤ¬

Expanded text:
quae dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem , non necem, quae dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem , non necem, adfert, ut si quis pino cacumen auferat vel palmae. sterilescunt enim nec moriuntur. aegrotant aliquando et poma ipsa per se sine arbore, si necessariis temporibus imbres aut tepores vel adflatus defuere aut contra abundavere. decidunt enim aut deteriora fiunt. pessimum est inter omnia, cum deflorescentem vitem et oleam percussit imber, quoniam simul defluit fructus. <7> Sunt ex edepastam arborem turpi facie relinquunt . nascitur hoc malum tepore umido et lento. fit aliud ex eodem, si sol acrior insecutus inussit ipsum vitium ideoque mutavit. est etiamnum peculiare olivis et vitibus—araneum vocant—, cum veluti telae involvunt fructum et absumunt. adurunt et flatus quidam eas maxime, sed et alios fructus. nam vermiculationem et poma ipsa per se quibusdam annis sentiunt, mala, pira, mes
Abbreviated transcription (Latin):
busq ñ intͣnte succo aut ñ ꝑueniente. Maxi¬
meq id fici sentiunt. Capficus o̾ib ĩ munis ẽ:
q̃ adhuc diximꝰ. Scabies gignit᷑ rorib lentis pꝰ
uergilias. Nam sirariores fuere. ꝑfundunt ar¬
bore. ñ scalpunt scabie. Ceterũ sic cadunt siue
ymbres nimii fuere. Alio mͦ ficꝰ laborat radici
sis. Una uti intempestiuũ germinib ablatiᷤᷤ.
alt̾a ut notauit theophrastus in supinũ ex¬
cisis. t̃cia culturȩ imꝑitia lesis. Omenses ea¬
rũ iniuriȩ inarticulis sentiunt᷑. Sideratio¬
nis genꝰ ẽ. in his deflorescentib roratio aut
cũ acini pͥqm crescant decoquunt᷑ in caulẽ
egrotant & cũ algere lesis uredine. Atonsa
etiã subarator imprudens luxauit radices.
corpꝰue desquamauit. Est & q̃dã c̃tunsio fal-¬
cis hebetioris. Qb õĩb causis difficiliꝰ tolerãt
frigora. aut estus. qm̃ mulcꝰ penetrat oĩs in
uiria aforis. Infirmissima uͦ malus. maxime

Expanded text:
sque, non intrante suco aut non perveniente, maxisque, non intrante suco aut non perveniente, maximeque id fici sentiunt. caprificus omnibus immunis est, quae adhuc diximus. scabies gignitur roribus lentis post vergilias; nam si largiores fuere, perfundunt arborem, non scalpunt scabie, et grossi cadunt ; sive imbres nimii fuere, alio modo ficus laborat, radicisis: una vi tempestatium germinibus ablatis, altera, ut notavit Theophrastus , in supinum excisis, tertia culturae imperitia laesis. omnes enim earum iniuriae in articulis sentiuntur. siderationis genus est et his deflorescentibus roratio, aut cum acini, priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant et cum alsere, laesis uredine attonsaretiam subarator inprudens luxavit radices corpusve desquamavit. est et quaedam contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis difficilius tolerant frigora aut aestus, quoniam in ulcus penetrat iniuria omnis a foris. infirmissima vero malus, maximeque
Abbreviated transcription (Latin):
inflore carbuncłm uocant. Prumȩ ꝑnitiosior
nat̾a: qm̃ lapsa ꝑsidet gelatq ac ne aura qͥdẽ
ulla depellit̾. qr ñ fit nͥ inmoto aere & sereno.
Dum tñ siderationis ẽ. sub ortu canis. sit cita¬
tiũ uapor cũ insitȩ ac nouellȩ arbores mori¬
unt̾. p̃cipue ficꝰ & uites. Olea p̃t̾ u̾miculationẽ
qm equȩ ac ficꝰ sentit. clauum etiã patit᷑ siue
fungũ. placet dici uł patellã. hoc ẽ solis exus¬
tio. Nocere tradit cato & rubrum muscum.
slocet plerũq uitib atq oleis & nimia ferti¬
litas. Scabies cõmunis om̃ium ẽ impetigo.
& q̃ adnasci solent coclex petuliaria ficoꝵ ui¬
ac duob equȩ modis. Aut enĩ in pedes hoc ẽ.
radices inrumpit ius morbi: aut in articuloᷤ
hoc ẽ. cacuminũ digitoᷤ. qͥ longissime a toto
corꝑe exeunt. Inarescunt gͦ. Ꝙ st ap̃ g̃cos sua
noia utriq uitio. Undiq pͥmo dolor. mox &
maties earũ partiũ fragilis. pͦtremo tabes mor¬

Expanded text:
in flore carbunculum vocant. pruinae perniciosior in flore carbunculum vocant. pruinae perniciosior natura, quoniam lapsa persidit gelatque ac ne aura quidem ulla depellitur, quia non fit nisi inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est sub ortu canis siccitatum vapor, cum insita ac novellae arbores moriuntur, praecipue ficus et vitis. Olea praeter vermiculationem, quam aeque ac ficus sentit, clavum etiam patitufungum placet dici vel patellam. haec est solis exustio. nocere tradit Cato et muscum rubrum. nocet plerumque vitibus atque oleis et nimia fertilitas. scabies communis omnium est. inpetigo et, quae adgnasci solent, cocleae peculiaria ficorum viac duobus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est radices, inrumpit vis morbi, aut in articulos, hoc est cacuminum digitos, qui longissime a toto ore exeunt. nigrescunt ergo, et sunt apud Graecos sua nomina utrique vitio. undique primo dolor, mox et macies earum partium fragilis, postremo tabes mor
Abbreviated transcription (Latin):
ñc plebs urbana uł rustica. Uermiculant᷑
magis minꝰue q̃dam õs tñ fere. Idq aues ca¬
ui corticis sono exꝑunt᷑. Iam qͥdẽ & in hoc
luxuria. eẽ. cepit. pregͣndes roboꝵ delicatio
cosses uocant. atq enã
farina saginati. his qͦ altiles fiunt. Maxime
autẽ arboꝵ hoc sentiunt. piri. mali. fici. mi¬
nusq amare st̃ & odorate:. Eoꝵ qͥ in ficis ex¬
istunt alii nascunt᷑ ex ipsis. aliꝰ parit qͥ uo¬
cat᷑ cerastes. Om̃s t̃n in cerasten figurant᷑. so¬
nũ edunt paruuli stridoris. Se sorb arbor
infestat᷑ uermiculis rufis. & pilosis. atq ita
amort. Mespila qͦ in senecta obnoxia in morbo
en dideratio tota ẽ celo estat. Quapot̾ & gnͣdo in
his causis intelligi debet. & carbunculatio &e qd̾
priunarũ muitia euenit. hec enĩ ũno temꝑe in-¬
uitatis & erumꝑe audientib satis mollib in¬
sidiens. adurit lactescentes germinũ ocłos: Ad

Expanded text:
nunc plebes urbana vel rustica. <3> Vermiculantur nunc plebes urbana vel rustica. <3> Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes tamen fere, idque aves cavi corticis sono experiuntur. iam quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum delicatiocosses vocant—atque etiam farina saginati hi quoque altiles fiunt. maxime autem arborum hoc sentient piri, mali, fici, minus quae amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt, alii nascuntur ex ipsis, alios parit qui vocatur cerastes, omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis rufis ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta obnoxia ei morbo est. <4> Sideratio tota e caelo constat. quapropter et grando in his causis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum iniuria evenit. haec enim verno tepore invitatis et erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes germinum oculos, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fragiliore p̃postero die qm suo. frigora etiam
ꝓsunt ut diximꝰ. Qd gͦ ñ & uites algore inter¬
eunt: hoc qͥdem ẽ. qd̾ dephendat᷑ olim uitiũ.
qm̃ ñ euenit nͥ in frigido. Itaq ꝑhyemes celi
rigorẽ ꝓbamꝰ. Non enĩ solũ infirmissimȩ arbo¬
res gelũ ꝑiclitant᷑. s maxime uexatisq ita pri¬
ñ potuit eo ꝑuenire humor. Arboꝵ qͥdam cõ¬
munes morbi qͥdam pͥuati. generũ cõmunis
ũmiculatio. ẽ. sideratio & dolor m̃broꝵ: unde
partiũ debita societate hõium qͦ cũ hõmnũ
miseroꝵ trunca dicimꝰ certe corꝑa. & ocłos ger¬
minũ exustos ac multa simili sorte. Itaq
laborant & fame & nuditate. q̃ fiunt humo¬
ris qͣntitate. Aliq̃ uͦ & obesitate: ut oĩa q̃ fe
runt resinã minia pinguedine in tedam
mutant᷑. & cũ radices qͦ pinguescere cepere.
int̾eunt ut aĩalia nimio adipe qnto & pesti¬
lentia. ꝑ genera: sic̃ int̾ hoĩes nc̃ seruitia.

Expanded text:
frigidiore , praepostero die, nam suo frigora etiam frigidiore , praepostero die, nam suo frigora etiam prosunt, ut diximus. quid ergo? non et vites algore intereunt? hoc quidem est, quo deprehendatur soli vitium, quoniam non evenit nisi in frigido. itaque per hiemes caeli rigorem probamus, non soli. nec infirmissimae arbores gelu periclitantur, sed maximae, vexatisque ita cacn potuit eo pervenire umor. <2> Arborum quidam communes morbi, quidam privati generum. communis vermiculatio et sideratio ac dolor membrorum, unde partium debilitas, societate nominum quoque cum hominis miseriis. trunca dicimus certe corpora et oculos germinum exustos ac multa simili sorte. itaque laborant et fame et cruditate, quae fiunt umoris quantitate, aliqua vero et obesitate, ut omnia, quae resinam ferunt, nimia pinguitudine in taedam mutantur et, cum radices quoque pinguescere coepere, intereunt, ut animalia nimio adipe, aliquando et pestilentia per genera, sicut inter homines nunc servitia,
Abbreviated transcription (Latin):
creta latera s faciliꝰ abscondere & detorq̃¬
re qͦ uelis plagas. In arboꝵ tonsura supimore
uelut calices faciendi: ne csistat humor. Uitiad¬
minicła addenda q̃ scandat app̃hensas. si maiora¬
tͥb putandas & quarũ seruare uuas libeat
decrescente luna. Eaduntq uͦ int̾lunio si sint
putate. nullis aĩalium obnoxiaᷤᷤ ẽẽ. Alia ratio¬
ne plena luna noctu tundendaᷤ. cũ sit ea in leo¬
ne. scorpione. sagittario. tauro. atq in totũ se¬
rendas plena aut crescente. utiq censent. Suf¬
ficiunt in italia cultores deni. in centena iugr¬
ra uinearũ. At abunde de satu cultuq arboꝵ
tͣctato. qm̃ de paliis & citiso in ꝑegͥnis ar¬
borib affatim diximꝰ: neqͥd desit indicanda
stant᷑ namq & arbores morbis. Qd enĩ geni¬
tũ caret his malis: & siluri ñ qͥdẽ ꝑnitiosas
negant eẽ. uexariq tantũ gͣndine ing̃mina¬
tione aut flore. aduri qͦ feruore aut flatu.

Expanded text:
certa latera, sed facilius abscondere et detorqucerta latera, sed facilius abscondere et detorquere, quo velis, plagas. in arborum tonsura supiniore velut calices faciendi, ne consistat umor. Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensa , si maioribus putandas et, quarum servare uvas libeat, decrescente luna tradunt; quae vero interlunio sint putatae, nullis animalium obnoxias esse. alia ratione plena luna noctu tondendas, cum sit ea in leone, scorpione, sagittario , tauro, atque in totum serendas plena aut crescente utique censent. sufficiunt in Italia cultores deni in centena iugera vinearum. <1> Et abunde satu cultuque arborum tractato, quoniam de palmis et cytiso in peregrinis arboribus adfatim diximus, ne quid desit, indicanda stantur namque et arbores morbis. quid enim genitum caret his malis? et silvestrium quidem perniciosos negant esse vexarique tantum grandine in germinatione aut flore, aduri quoque fervore aut flatu
Abbreviated transcription (Latin):
q p̾ter soli uitia. cultura qͦ torua fiunt uina.
Alia culpa uixta urbẽ uarracinis q̃ alt̾nis pu¬
tant᷑ annis. Non qr id uiti conducat s qͥa uili¬
tate reddituũ impendia exsuꝑent. Medium
temꝑam̃tũ in carsulano sequunt᷑. cariosas
tantũ uitis partes incipientesq inarescere
deputando. Ceteris ad uua relictiᷤ: detͣcto one¬
re suꝑuacuo ꝓ nutͥmento oĩs ẽ. raritas uulne¬
ris. S nͥ pingui solo. talis cultura degenerat
in labrusc̃a: arbusta arari qm altissime deside¬
rant: tanta & si frumenti ratio ñ exigit. Pam-¬
pinari ea ñ ẽ. moris. & hoc cõpendiũ oꝑe depu-
tant᷑. cum uite parit̃ int̾ locata densitate
ramoꝵ. qͥ sint suꝑuacui & absumant alimta.
Plagas ad septẽtones aut ad meridiem spectare
uetuimꝰ. Meliꝰ si neq in occasus solis. Dui dolent
talia qͦ ulcera. & difficile senescunt. algendo
minꝰ estuandoue. Non eadẽ inuite libertas. qm

Expanded text:
que praeter soli vitia cultura quoque torva fiunt vina. que praeter soli vitia cultura quoque torva fiunt vina. alia culpa iuxta urbem Aricinis, quae alternis putantur annis, non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia exuperent. medium temperamentum in Carsulano secuntur cariosasque tantum vitis partes incipientesque inarescere deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto onere supervacuo pro nutrimento omni est raritas volneris; sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam. <28> Arbusta arari quam altissime desiderant, tametsi frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris ; et hoc conpendium operae. tantur cum vite pariter interlucata densitate ramorum, qui sint supervacui et absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis. diu dolent talia quoque ulcera et difficile sanescunt algendo nimis aestuandove. non eadem ut in vite libertas, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
cultura biniꝰ utrĩq laterib si pars qͣdrageno dis¬
tet spatio. qͣt̾nis uceno int̾ se obuii miscent᷑. al¬
ligant᷑q una c̃ciliati uirgultoꝵ comitatu. ob-¬
iter rigorati ꝗͣ defitiant aut si breuitas ñ pa¬
tiat᷑ ipsoꝵ adalligati ꝓtendunt᷑ in uiduam
arborẽ. Unco tͣduce bimũ p̃cidere solebant. O¬
neratas enĩ uetustate meliꝰ donare tempꝰ. ut
tͣnsilem faciant: nͥ largiat᷑ c̃ssitudo. Alias utile
toros futuri draconis pasci. Unũ & iãnũ genꝰẽ
mediũ int̾ hoc & ꝓpaginẽ totas supplantandi in
t̾rã uites cuneisq findendi. ut in sulco ᷤ plureᷤ
simul ex una ꝓpagandi gͣcilitate singularũ fir¬
mata circũligatis hastilib nec recisiᷤ qͥ alate¬
rib excurrunt pãpinis. llouariensis agͥcola
tͣducũ turba ñ c̃tentꝰ. nec copia ramoꝵ: impo¬
sitis & ianũ patibulis palmites cͥcũuoluit. Ita¬

Expanded text:
culturae bini utrimque e lateribus, si par quadrageno disculturae bini utrimque e lateribus, si par quadrageno distet spatio, quaterni , si viceno, inter se obvii miscentur alliganturque una conciliati, virgultorum comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas non patiatur ipsornm, adalligato protenduntur in viduam arborem unco. traducem bimum praecidere solebant— onerat enim vetustate—; melius donare tempus, ut rasilem faciant, si largiatur crassitudo. alias utile toros futuri draconis pasci. <27> Unum etiamnum genus est medium inter hoc et propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis , qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola , traducum turba non contentus nec copia ramorum, inpositis etiamnum patibulis palmites circumvolvit; ita
Abbreviated transcription (Latin):
undiq capreo uł spargant in tabulatis. Uerna¬
cula putatio deiectis ꝑ ramoᷤ uitiũ crinib cir¬
cũuestit arborẽ: cͥnesq ipso ᷤ uus gallica intͣ¬
duces porrigit᷑. emiliȩ uiȩ in tadice satiniarũ
ambitu. frondẽ earũ fugiens. Est quorũdã im¬
ꝑitia sub ramo uitẽ uinculo suspendendi. suf¬
focante iniuria. Contineri debet uimine. ñ
artari. Qnimmo etiam qͥb salices sr̃ ft̃. molli¬
ore hoc uinculo fac̃e malunt. herbaq siculi
qmͣ uocant apelodesmon: grecia uͦ uniũsa
iunco. ciꝑo. ulua. liberã qͦ uincło ꝑ aliqͦt dies
canes a cursu uolutatio uiuacitatũ & uitiũ
porrigi lumbos. Arbor qͦ ipsa gaudet assiduo
leuiata onere. simili ᷤ respiranti. Nicħq ẽ. in
oꝑe nat᷑e: qđ ñ exemplo dierũ noctiũq aliqͣs
uices feriarũ uelit. Ob id ꝓtinꝰ a uindemia pu¬
tari & lassasse annũ fructu edito imꝓbatur.

Expanded text:
undique capreolis spargantur in tabulatis. vernaundique capreolis spargantur in tabulatis. vernacula putatio deiectis per ramos vitium crinibus circumvestit arborem crinesque ipsos uvis, Gallica in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum ambitu, frondem earum fugiens. <26> Est quorundam inperitia sub ramo vitem vinculo suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine , non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt , molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi, quam vocant ampelodesmon, Graecia vero universa iunco, cypero, ulva. liberata quoque vinculo per aliquot dies canes a cursu volutatio iuvat, ita tum et vitium porrigi lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levata onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae, quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas etiamnum fructu edito inprobatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis aut t̾ra. Usitatũ ẽ: qͣm ꝑxime solui detidi.
donex firmet radix sic̃ neq roscidã seri. Neq¬
a septentͥonis flatu. uites aqͥlonẽ spectare de¬
hent ipsȩ: palmites aũ earũdẽ ad meridiem.
Non .ẽ. festinandũ ad putationẽ nouellȩ. s pri¬
mos incirtulos materie colligenda. nec ñ ualide
putatio admouenda. Seriore anno fere ad fruc¬
tũ arbusta uite qm iugata. St̃ qͥ om̃ino puta¬
riuetant. pꝰqm arboꝵ longitudiñe eqͣuerint.
pͥma falce sex pedes a t̾ra recidat᷑ flagello i¬
fra relicto & nasci coacto incuruationem
materiȩ. tres ei geminȩ ñ ampliꝰ deputato su¬
ꝑ sint. Ex his emissi palmites ꝓximo anno
imis ingerant᷑ scannis. ac ꝑ singłos annos ad
suꝑiora scandant: relicto semꝑ duram̃to in
singłis tabulatis. & emissario uno qͥ sub ea
usq qͦ placuerit: de cet̾o putatione õi flagella
quȩ pxime tulert̃ recidant᷑. noua circũcisis

Expanded text:
tis aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, tis aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec firmetur radixatu. vites aquilonem spectare debent ipsae, palmites autem earum meridiem. <25> Non est festinandum ad putationem novellae, sed primo in circulos materies colligenda, nec nisi validae putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetent, priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto incurvatione materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato supersint. ex his omissi palmites proximo anno imis digerantur scamnis ac per singulos annos ad superiora scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis et emissario uno, qui subeat usque quo placuerit. de cetero putatione omnia flagella, quae proxime tulerint , recidantur , nova circumcisis
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ ꝓpaginũ & hec gemina ut diximꝰ squaloꝵ
& ipso tabulato maxime ꝓbata q̃m a pecco¬
re tutifsimũ ẽ. alt̾a deflexa uite uł palmi¬
te. iuxta suã arborẽ. aut cit᷑ ꝓxima celibẽ.
Quȩ suꝑ t̾rã ẽ. e matre radi iubet᷑ ne fruc¬
tificet. in t̾ra ñ pauciores qͣtuor gẽmȩ ob¬
ruunt᷑ ad radic̾ẽ capiendã. ext̃ in capite
bine relinquunt᷑. Uitis in arbusto .iiii. pedeᷤᷤ¬
in longo c̃stat. oĩs sulco. treᷤ lato. alto du¬
os cũ semipede. Post annũ ꝓpago incidit᷑
ad medullam. ut paulatimꝰ radicib suis
assuescat. Caulis a capite ad duas gẽmaᷤ
recidit᷑. t̾cio totꝰ mergꝰ abscidit᷑. reponit᷑q
altiꝰ in t̾rã. ne ex reciso fronde. Tolli uiuȩ ra¬
gitudinis deraso cortice qͣtinꝰ obruacẽ. unde &
rasilem uocant. Depͥmere sulco reliqͣ parte ad
arbore erecta. Ocissimũ in uite: sigͣciliᷤ sit ui¬

Expanded text:
item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum ex ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem aut circa proximam caelibem. quod supra terram est e matre, radici iubetur, ne fruticet. in terra non pauciores IV gemmae obruuntur ad radicem capiendam, extra in capite binae relincuntur. 205 vitis in arbusto IV pedes longo constat omnis sulco, tres lato, alto duos cum semipede. post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim radicibus suis adsuescat; caluis a capite ad duas gemmas reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturque altius in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveragitudinis deraso cortice, quatenus obruatur — unde et rasilem vocant—, deprimere sulco, reliqua parte ad arborem erecta, ocissimum in vite. si gracilis sit vi
Abbreviated transcription (Latin):
meridianũ solẽ spectare palmȩ debent. ra¬
mi a piectu digitoꝵ mͦ subrigi. c̃silii in his
tenuiũ ꝙͦ uirgultoꝵ barba. ne obumbrẽt
interuallo iustũ arboꝵ si aret᷑ solũ q̃dra¬
genis inrt̾ga frondẽq inlat̾a uicenis mone
ret᷑. hoc in om̃s partes singłis denas sepe ad¬
nutͥunt uites dampnato agͥcola. Mmꝰ t̾nis
maritare nͥ ualidas inimnicũ enecante uł¬
loci uitiũ. Increm̃to serere tͥpedaneo scrobȩ
necessariũ distantes int̾ se se arborẽq singu¬
lis pedib. Nicħ ibi malleoli atq pastinatio¬
ni. nulla fodiendi impendia: ut pote cũ ar-¬
busti ratio hȩc petuliari dote p̃stet. qđ ab
eod̾e solo serifruges & uitib ꝓdest. suꝑq qđ
uindicans se altitudo ñ ut in uinea adar¬
cendas aĩaliũ inuirias. pariete. uł sepe. uł
fossarũ utiq impendio muniri secogat in
arbusto. & p̃dictis sola uiuȩ radicũ ratio.¬

Expanded text:
. meridianum solem spectare palmae debent, ra. meridianum solem spectare palmae debent, rami a proiectu digitorum modo subrigi, tonsili in his tenuium quoque virgultorum barba, ne obumbrent. Intervallum iustum arborum, si aretur solum, quadrageni pedes in terga frontemque, in latera viceni; si non aretur, hoc in omnes partes. singulis denas saepe adnutriunt vites, damnato agricola minus ternis. maritare nisi validas inimicum , enecante veloci vitium incremento. serere tripedaneo scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis pedibus. nihil ibi malleoli atque pastinationis , nulla fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hac peculiari dote praestet, quod ab eodem solo ferri fruges et vitibus prodest, superque quodvindicans se altitudo non, ut in vinea, ad arcendas animalium iniurias pariete vel saepe vel fossarum utique inpendio muniri se cogit. <23> In arbusto e p
Abbreviated transcription (Latin):
ophȩ uetustissi-¬
mis pͦ catonẽ ꝑitissimis. enea scropha qͥd̃e nͥ
italiȩ ccessa cũ tam longo iudicet euo nobi-
lia unia nͥ in arbustis gigni. Et in his qͦ lau¬
datiora sũmis. sic̃ uberiora imis acdo excelsita¬
te ꝓficit᷑. Hac ratione & arbores religant᷑. Pma
omiũ ulmꝰ excepta p̃t̃ nimiã frondẽ atinea.
demñ ppłs nigra. eadẽ decausa minꝰ densa fo¬
lio. Non sꝑnunt pleriq & fraxinũ ficũq &
etiã oleam si ñ sit umbrosa ramis. Harum sa¬
tus cultꝰq abunde tͣctatꝰ ẽ. Ante tͥcesimũ sex-¬
tũ m̃sem attingi falcẽ uetant᷑. alt̾na seruan¬
tur brachia. alternis putant᷑ annis: sexto an¬
no maritant᷑. Kanspadana italia p̃ter
quercu. arbustat agros. Uenetia salice ꝓpt̾
uliginẽ soli. & uulnus detruncata media
intra morũ scãna digerit᷑. nulla fere .xx. pe¬
dũ altiore arbore. Tabulata earũ ab octauo
pede altitudinis dilatant᷑. In collib siccisq
agͥs a duodecimo. In campestrib & humidis

Expanded text:
ofae, vetustissimis post Catonem peritissimisque, ac ne a Scrofa quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur aevo nobilia vina non nisi in arbustis gigni et in his quoque laudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate proficitur. hac ratione et arbores eliguntur. prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque abunde tractatus est. ante XXXVI mensem attingi falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur annis, sexto anno maritantur. Transpadana Italia praetequercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem soli. et ulmus detruncata media in tria ramorum scamna digeritur, nulla fere XX pedum altiore arbore. tabulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus siccisque agris, a duodecumo in campestribus et umidis