comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nubes carnis. non ut
abscondar querentib
sed ut temperer infirmiᷤ.
sanent o tulos mentis.
ficle purifient corda
sua. ut me ipsira mere¬
antur intueri. Beati
ulim mundo corde. qm̃
ipsi deum uidebunt.
Qui sequitur me non am¬
bulat in tenebris. sed
habebit lumen uite.
Qui meis modo iussis ꝙ ex¬
emplis obsequitur. no
timebit in futuro tene¬
bras dampnationis. sed
lucem potiuus uite. iͥ
nunquam protsus mo¬
riatur habebit. Sequa¬
mur igitur fratres mo¬
do lucem iusticie. fide
qua ꝑ dilectionem ope¬
ratur. ut eam tune con¬
sequi mereamur specie.
que dilectionis meritũ
et remuneret et addat.
ipso atcestante qui ait.
Qui autem diligit me.
diligitur a patre meo.
et ego diligam eum.
et manifestabo ei me¬
ipsum. Ueniamus tota

Expanded text:
nube carnis, non ut nube carnis, non ut abscondar quaerentibus, sed ut temperer infirmis. Sanent oculos mentis, fide purificent corda sua, ut meipsum mereantur intueri: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Qui sequitur me non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen vitae. Qui meis modo jussis et exemplis obsequitur, non timebit in futuro tenebras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, habebit. Sequamur igitur, fratres, modo lucem justitiae fide quae per dilectionem operatur, ut eam tunc consequi mereamur specie, quae dilectionis meritum et remuneret et addat, ipso attestante, qui ait: Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Veniamus t
Abbreviated transcription (Latin):
re aliqui. an posset ie¬
sus quem uerum homi¬
nem nouerant dimit¬
tere peccata. dignatur
ipse apertius. quid di¬
uinitus ualeat osten¬
dere. Post repulsamn
namq temptatorum ne¬
quitiam. post solutã
peccatricis culpam. ite¬
rum loquitur eis dicẽs.
Ego sum lux mundi.
Qui sequitur me non
ambulat in tenebris.s
habebit lumen uite.
Ubi manifeste docet. noi
solum qua exauctori¬
tate mulieri peccata di¬
miserit. sed quid ẽtiã
fragiliter expresserit:
Ipse pergendo in mon¬
tem oliieti. quid dilu¬
culo iterum ueniendo
in templum. quid digi¬
to scribendo in terra. ar¬
cem uiclelicet se esse mi¬
sericorliarum. et deum
totius consolationis.
gitorem lucis indefici¬
entis. legis pariter lato¬
rem et gracie. Ego sum
inquit lux mundi. Ac
si aꝑte dicat. Ego sum
lux uera. quei illiimi¬
no omnẽ hominẽ ueni¬
entem in mundũ. Ego
sol iusticie. qui timen¬
tibus dominũ orior. et¬
sinube carnis ad temp̃
inbeorcõtegi. Tegor enim

Expanded text:
re aliqui an posset Jere aliqui an posset Jesus, quem verum hominem noverant, dimittere peccata, dignatur ipse apertius qui divinitus valeat ostendere. Post repulsam namque tentatorum nequitiam, post solutam peccatricis culpam, iterum loquitur eis dicens: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris; sed habebit lumen vitae. Ubi manifeste docet, non solum qua auctoritate mulieri peccata dimiserit; sed quid etiam figuraliter expresserit ipse pergendo in montem Oliveti, quid diluculo iterum veniendo in templum, quid digito scribendo in terra: arcem videlicet se esse misericordiarum, et Deum totius consolationis, gitorem lucis indeficientis, legis pariter latorem et gratiae. Ego sum, inquit, lux mundi. Ac si aperte dicat: Ego sum lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in mundum: ego sol justitiae qui timentibus Deum orior, etsi nube carnis ad tempus videor tegi. Tegor enim
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem quippe reg¬
nat. qui uiam uerita¬
tis mundo predicando.
caterus credentium reg¬
ni sui gloriam dilatat.
P ropter mansuetudinẽ
et iusticiam regnat. qr
plures ideo se regno su¬
bitiunt illius. quod eũ
mansuetum in liberan¬
dis a peccato penitenti¬
bus. et iustum in clãp¬
nandis pro peccato cos¬
tumacib esse cognos¬
cunt. Mansuetum. in
largiencda grãcia fidei.
et uirtutum celestium.
Iustum. in recddenda mer¬
cẽde perpetua fidei. et
cȩlestium certamine
uirtitum. Deduxit eiũ
mirabiliter dextera sua.
qui habitans in homi¬
ne deus. mirabilem eũ
in omnib que faceret
et doceret ostencdit.S
insidias quas astuti ho¬
stes excogitare poͬterãt.
mirabili prudentia sem¬
per eludentem monstrã¬
uit. Nec ego te inquit
condempnabo.Uade et
amplius iam noli pec¬
care. Quoniam miseri¬
cors et pius ẽ: Preteri¬
ta relaxat. Quoniam
iustus est et iusticiam
diligit. ne amplius iã
peccet interdicit. Uerũ
qm̃ poterant dubita¬

Expanded text:
veritatem quippe regveritatem quippe regnat, quia viam veritatis mundo praedicando catervis credentium regni sui gloriam dilatat. Propter mansuetudinem et justitiam regnat, quia plures ideo se regno subjiciunt illius, quod eum mansuetum in liberandis a peccato poenitentibus, et justum in damnandis pro peccato contumacibus esse cognoscunt: mansuetum in largienda gratia fidei et virtutum coelestium, justum in reddenda mercede perpetua pro fidei et coelestium certamine virtutum. Deduxit eum mirabiliter dextra sua, quia habitans in homine Deus mirabilem eum in omnibus quae faceret et doceret ostendit; sed insidias quas astuti hostes excogitare poterant, mirabili prudentia semper ducentem monstravit. Nec ego te, inquit, condemnabo. Vade, et amplius jam noli peccare. Quoniam misericors et pius est ta relaxat. Quoniam justus est, et justitiam diligit, ne amplius jam peccet interdicit. Verum quia poterant dubita
Abbreviated transcription (Latin):
rens. duris dura quoi¬
dam declit mandata
populis. Bene qui in
clinatus scripsit in ter¬
ra. et rectis misericordie
uerba depromit. quia
quod per humane infir¬
mitatis societatem pro¬
misit. ꝑ diuine iurtitẽ
potentie hominib do¬
num pietatis impendit.
Erigens inquit se ihe:¬
sus. dixit ei. Miilier:
Ubi sunt qui te accusa¬
bant: Nemo te condẽp¬
nauit: Que dicit. Ne¬
mo domine. Nemo con¬
dempnare ausus est.¬
peccatricem. quia in
se singuli cernere ce¬
perant. quod magis
dampnandum cognos¬
cerent. Sed qui accu¬
santium turbas prola¬
to iusticie pondere fu¬
gauit. uideamus accu¬
satam quanto miseri¬
cordiȩ munere suble¬
uet. Sequitur. Dixit
autem ihc. Nec ego te
‸condempnabo. Uade.
et amplius noli pecca¬
re. Impleta ẽ hoc lo¬
co sententia psalmogͣ¬
phi. qui in domun laui¬
dib canit. Prospere
procede et regna. Prop¬
ter ueritatẽ et mansue¬
tudinem et iusticiam.
et dediicet te mirabili¬
ter dextera tua. Propt̃

Expanded text:
rens, duris dura quonrens, duris dura quondam dedit mandata populis. clinatus scripsit in terra, erectus misericordiae verba depromit: quia quod per humanae infirmitatis societatem promisit, per divinae virtutem potentiae hominibus domum pietatis impendit. Erigens, inquit, se Jesus, dixit ei: Mulier, ubi sunt qui te accusabant? Nemo te condemnavit? Quae dicit: Nemo, Domine. Nemo condempeccatricem, quia in se singuli cernere coeperant quod magis damnandum cognoscerent. Sed qui accusantium turbam prolato justitiae pondere fugavit, videamus accusatam quanto misericordiae munere sublevet. Sequitur: Dixit autem Jesus: Nec ego te condemnabo, vade et amplius jam noli peccare. Impleta est hoc loco sententia Psalmographi, qui in Domini laudibus canit: Prospere procede et regna, propter veritatem et mansuetudinem et justitiam, et deducet te mirabiliter dextra tua . Propter
Abbreviated transcription (Latin):
humiliter inspiciamus:
Digito scribamus in ter¬
ra. id est discretione sol¬
lerti pensemus. ut cum
beato iob dicere possimꝰ.
Neq enim reprehendit
in omni uita nostra:
Et meminerimus seduli
quiasi reprebenderit nos
cor. maior est deus corde
nostro. et nouit oinna
P ossumus autem et ita
recte intelligere. quod
scribere uoluerit. ut
ipsum. se esse monstra¬
ret. qui legis decalogũ
suo digito. id est spiri¬
tus sancti opere quon¬
dam scripsit in lapide
Et bene lex in lapide
scripta est. quȩ ad edo¬
manda duri et contu¬
macis populi precordia
dabatur. Bene in terra
scribit dominus grãm
remissionis daturus
contritis et humilib
corde. qui fructum pos¬
sent ferre salutis. Bene
inclinans se deorsum.
digito scribit in terra.
qui quondam sublimẽ
se ostendens in monte.
digito seribebat in lapi¬
de. Quia ꝑ humiliatio¬
nem suscepte humani¬
tatis. spiritum gracie
fructiferis fidelium
cordib infudit. Qui ex¬
celsus in angelo appa¬

Expanded text:
humiliter inspiciamus. humiliter inspiciamus. Digito scribamus in terra, id est dicrimine solerti pensemus, an cum beato Job dicere possimus, neque enim reprehendit in omni vita nostra ; et meminerimus seduli quia si reprehenderit nos cor nostrum, major est Deus corde nostro, et novit omnia. Possumus autem et ita recte intelligere quod vterra scribere voluerit, ut ipsum se esse monstraret qui legis decalogum suo digito, id est, Spiritus sancti opere, quondam scripsit in lapide. Et bene lex in lapide scripta est, quae ad edomanda duri et contumacis populi praecordia dabatur. Bene in terra scripsit Dominus, gratiam remissionis daturus contritis et humilibus corde, qui fructum ferre possent salutis. Bene inclinans se deorsum digito scribit in terra, qui quondam sublimem se ostendens in monte digito scribebat in lapide, quia per humiliationem susceptae humanitatis, Spiritum gratiae fructiferis fidelium cordibus infudit, qui excelsus in angelo appa
Abbreviated transcription (Latin):
ammonet in eo quod et
ante datam et post da¬
tam sententiam incli-¬
nans se scribit in terra.
ut et priusquam peccãs¬
tem proximum corripiã¬
mus. et postquam de¬
bite castigationis illi
ministerium reddideri¬
mus: nõs ipsos digna hu¬
militatis inuestigatione
ꝑpendamus: Ne forte
aut eisdem quȩ in ipsis
reprehendimus. aut ali¬
is quiblibet simus fa¬
cinorib irretiti. Quenit
enim sepe. ut qui uer¬
bi gracia homicidam
publice peccantem iu¬
dicant. peuis odiorum
malum. quo ipsi in se¬
creto depopulantur nõ
sentiant. Qui formca¬
torem accisant. pestẽ
suꝑbie qua ipsi de sua
castitate extolluntur
ignorent. Qui ebriosũ
condempnant. uirus
inuidie quo excedun¬
tur ipsi non uideant.
Quid eigo nobis in huiꝰ¬
modi periculis remecdiĩ.
quid restat salitis. ni¬
si ut cum peccantem
conspicimus alium. mox
inclinemur deorsum. id
ẽ quam deiecti ex nostre
conditione fragilitatis
sumis. si non nos diui¬
na pietas sustentet. et¬

Expanded text:
admonet in eo, quod et admonet in eo, quod et ante datam et post datam sententiam inclinans scripsit in terra; ut et prius quam peccantem proximum corripiamus, et postquam debitae castigationis illi ministerium reddiderimus, nos ipsos digna humilitatis investigatione perpendamus, ne forte aut eisdem, quae reprehendimus, aut aliis quibuslibet simus facinoribus irretiti. Evenit enim saepe ut qui, verbi gratia, homicidam publice peccantem judicant, pejus odiorum malum quo ipsi in secreto depopulantur non sentiant; qui fornicatorem accusant, pestem superbiae, qua ipsi de sua castitate extolluntur, ignorent; qui ebriosum condemnent, virus invidiae quo exeduntur ipsi non videant. Quid ergo nobis in hujusmodi periculis remedii, quid restat salutis? nisi ut cum peccantem conspicimus alium, mox inclinemur deorsum, id est, quam dejecti ex nostrae conditione fragilitatis simus, si non nos divina pietas sustentet,
Abbreviated transcription (Latin):
luti sunt namq. ne
dominum insidiis coi¬
cliiclerent. Nec conpũc¬
ti sunt. ut eum dilec¬
tionis sequerentur of¬
ficiis. Uis enim audi¬
re temꝑantiam mise¬
rendi: Qui sine pec
cato est uestrum. Uis
iterum iusticiam audi¬
re iudicandi: Primus
in illam lapiclem mit
non hoc peccatores.s
iustos facere precepit.
Primo uos ipsi iusticiã
legis implete. et sic in¬
nocentes manib et mũ¬
do corde. ad lapictancłã
ream concurrite. Primo
spiritalia legis edicta.
fidem. misericordiam. et
caritatem ꝑficite. et sic
ad carnalia iudicancla
diuertite. Dato autem
iuditio. dominus iterũ
se inclinans scribebat
interra. Et quidem iux¬
ta morem consuetudi¬
nis humane potest in¬
telligi. quod ideo dõ¬
minus coram tempta¬
torib improbis. ueli¬
nari et interra scribe¬
re uoluerit. ut alio
pertulsos citius exitu-¬
ros. quam plura inter¬
rogaturos esse preuide.
unus post unum exiẽ.¬
bant. incipientes a se¬
morib. Sed figurate nos

Expanded text:
luti sunt, namque ne luti sunt, namque ne Dominum insidiis concluderent; nec compuncti sunt, ut eum dilectionis sequerentur officiis. Vis enim audire temperantiam miserecato est vestrum; ecce iterum justitia judicandi, primus in illam lapidem mittanon hoc peccatores, sed justos facere praecepit. Primo vos ipsi justitiam legis implete, et sic innocentes manibus et mundo corde, ad lapidandam ream concurrite. Primo spiritalia legis edicta, fidem, misericordiam et charitatem perficite, et sic ad carnalia judicanda divertite. Dato autem judicio, Dominus iterum se inclinans scribebat in terra. Et quidem juxta morem consuetudinis humanae potest intelligi, quod ideo Dominus coram tentatoribus improbis inclinari, et in terra scribere voluerit, ut alio perculsos citius exituros, quam plura interrogaturos esse praeviderunus post unum exibant, incipientes a senioribus. Sed figurate nos
Abbreviated transcription (Latin):
tea reprehendendo iu¬
dicemus. quam ad cois¬
cientiam nostram hu¬
militer reuersi. digito
eam discretionis soller¬
ter exculpamus. et qͥd
in ea conditori placeat.
quidue displiceat. se¬
dula examintione
rimemur. iuxta illd̾
apłi. Fratres. et si preo¬
cupatus fuerit homo
in aliquo delicto. uos
qui spiritales estis in¬
struite huiu̾smodi in
spiritu mansuetudi
nis: Considerans te ip¬
sum . ne et tu tempte¬
ris. Cum autem ꝑseue¬
rarent interrogantes
eum. erexit se et dixit
eis. Qui sine peccato
est uestrum. primus
in illam lapidem lapt¬
dera mittat. Quiꝰ hinc
et inde domino scribe
et pharisei tendebant¬
laqueos insicłiarum.
putabant eum uel in¬
misericordem futiirũ
iniudicando uel inius¬
tum. Preuidens ille do¬
los. quasi fila transit.
aranee. et iuditium
iusticie ꝑ omnia. et mai¬
suetudinem pietatis
ostendens. Completũq
est in eis. illud psal¬
miste quodi diximũs.
Q uia dissolu̾ti sunt. nec
compiincti sunt. Disso¬

Expanded text:
tea reprehendendo jutea reprehendendo judicemus quam ad conscientiam nostram humiliter reversi digito eam discretionis solerter exsculpamus, et quid in ea Conditori placeat, quidve displiceat, sedula examinatione dirimamus, juxta illud Apostoli, Fratres, etsi praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis ejus, considerans te ipsum ne et tu tenteris . Cum autem perseverarent interrogantes eum, erexit se, et dixit eis: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat. Quia hinc et inde Domino Scribae et Pharisaei tendebantlaqueos insidiarum, putantes eum vel immisericordem futurum in judicando, vel injustum: praevidens ille dolos, quasi fila transit araneae, et judicium justitiae per omnia, et mansuetudinem pietatis ostendens: completumque est in eis illud Psalmistae quod diximus, quia dissoluti sunt, nec compuncti sunt . Disso
Abbreviated transcription (Latin):
misericordie quam sem¬
per docebat oblitum:
Si lapidari uetaret. stri¬
derent in eum dentib
suis. et quasi factorem
scelerum. legisq contra¬
rium merito dampna¬
rent. Secl absit ut ter¬
rena stulticia quid di¬
ceret inueniret. et ce¬
lestim sapientia qͥd
responderet deficeret:
Absit impietas ceca. soli
iusticie. ne mundo lu¬
ceret obsisteret. Ihesus
autem inclinans se de¬
orsum. digito scribe¬
bat in terra. ꝑ inclina¬
tionem iħu humilitas.
ꝑdigitum qui articulo¬
rum compositione fle¬
xibilis ẽ subtilitas.
discretionis exprimit᷑
P orro ꝑ terram cor huma¬
num. quod uel bona¬
rum. uel actionum ma¬
larum. solet reddere
fructus. ostenditur
Postulatus ergo dominꝰ
iudicare de peccatrice
non statim dat iudi¬
tium. sed prius se in¬
dinans deorsum. di¬
gito scribit in terra.
ac sic demum quam
obnixe rogatus iudi¬
cat. Hos uidelicet
uos tipice instituens.
ut cum quelibet pro¬
ximorum errata ins¬
picimus. non hec an¬

Expanded text:
misericordiae, quam semmisericordiae, quam semper doceret, oblitum; si lapidari vetaret, striderent in eum dentibus suis, et quasi fautorem scelerum legisque contrarium velut merito damnarent. Sed absit ut terrena stultitia quid diceret inveniret, et coelesti sapientiae quid responderet deficeret. Absit ut impletas caeca soli justitiae ne mundo luceret obsisteret. Jesus autem inclinans se deorsum, digito scribebat in terra. Per inclinationem Jesu humilitper digitum qui articulorum compositione flexibilis est, subtilitas discretionis exprimitur. porro per terram cor humanum, quod vel bonarum vel actionum malarum solet reddere fructus, ostenditur. Postulatus ergo Dominus judicare de peccatrice, non statim dat judicium, sed prius inclinans se deorsum digito scribit in terra, ac sic demum quia obnixe rogatur judicat: nos videlicet, nos typice instituens, ut cum quaelibet proximorum errata conspicimus, non haec an
Abbreviated transcription (Latin):
sederitis. qui manduca
aꝑte dicatur non an
uos humilitãte casti¬
gaueritis. premium su¬
p̾ne exaltationis uos
accepturos sperate. Be¬
ne autem dicitur. ꝙ
cum sedens doceret i̾e¬
sus. omnis populus
uenit ad eum: Qu̾a pꝰt¬
quã humilitate sue in¬
carnationis priximus
hominũ factus ẽ: Li¬
bentius est a multis eiꝰ
sermo receptus. Amul¬
tis inquam est eius ser¬
mo receptus. namq a
plurib est suꝑba impie¬
tate contemptus. Audi-¬
erunt enim mansuẽti
et letati sunt. magni¬
ficantes dominum cũ
psalmista: et exaltantes
nomen eius ĩ iuicem u
Audierunt inuidi et dis¬
soluti sunt. nec coupũe¬
ti sunt. Temptauerunt
eum. et deriserunt de¬
risu. striclerunt in eũ
dentib suis. Deniq tep̃¬
tantes. adduxerunt mu¬
lerem in adulterio de¬
prehensam. int̾rogan¬
tes quid de ea fieri ui¬
beret. Quomam moy¬
ses talem lapidare man¬
dauerit. ut si et ipse hãc
lapidandam decerneret.
dericderent eum. quasi

Expanded text:
sederitis , ac sederitis , ac te dicatur: Non ante vos humilitate castigaveritis, praemium supernae exaltationis vos accepturos sperate. Bene autem dicitur, quia cum sedens doceret Jesus, omnis populus venit ad eum: quia postquam humilitate suae incarnationis proximus hominum factus est, libentius est a multis ejus sermo receptus: a multis, inquam, est ejus sermo receptus, namque a pluribus est superba impietate contemptus. Audierunt namque mansueti et laetati sunt, magnificantes Dominum cum Psalmista, et exaltantes nomen ejus ad invicem. Audierunt invidi, et dissoluti sunt, nec compuncti sunt; tentaverunt eum et deriserunt, derisum striderunt in eum dentibus suis. Denique tentantes adduxerunt mulierem in adulterio deprehensam, interrogantes quid de ea fieri juberet; quoniam Moyses talem lapidare mandaverit, ut si et ipse hanc lapidandam decerneret, deriderent eum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis et miser
designat. Quia et gre¬
sa unctio olei. fessis ac
dolentib meubris solet
afferre leuãmen.Sed et
hoc quod oleum ex uir¬
tute et puritate p̃mi¬
net. et quecumq ei li¬
quorem suꝑ fiincdere
uolueris. confestun
hunc transcendere
eiq suꝑferri consu¬
euit. graciam misericor¬
die cȩlestis. non incos¬
uenienter insinuat.
De qua scriptum est. Su¬
auis dominus uniuier¬
sis. et miserationes eiꝰ
suꝑ omnia õpera eius.
empus qͦ dilueuli.
bra lux euuanglicȩ
ueritatis erat reuelan¬
da. demonstrat. Egit
ergo iħe. in montem
oliueti. ut arcem mi¬
sericordie in se consta¬
re denuntiit. Uenit
iterum diluculo intem
plum. ut eandẽm mi¬
sericordiam cũ incipiente¬
diam noui testamenti
liumine fidelib templo
uidelicet suo prebendã
nns inquit populus
uenit ad eum. et secden
docebat eos. Sessio do¬
mini humilitatẽ In¬
carnationis eus per
quam nob̾ misereri dig¬
natus est insinuat. Un¬
de etiam nobis preci¬
pitur. Surgite postquã

Expanded text:
tatis et misericordiae designat. Quia et Graesa unctio olei fessis ac dolentibus membris solet afferre levamen. Sed et hoc quod oleum et virtute ac puritate praeeminet, et quemcunque ei liquorem superfundere volueris, confestim hunc transcendere, eique superferri consuevit, gratiam misericordiae coelestis non inconvenienter insinuat, de qua scriptum est: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera ejus . Tempus quoque diluculi ebra, lux evangelicae veritatis erat revelanda, demonstrat. Pergit ergo Jesus in montem Oliveti, ut arcem misericordiae in se constare denuntiet. Venit iterum diluculo inplum, ut eamdem misericordiam cum incipiente Novi Testamenti lumine fidelibus, templo videlicet suo pandendam nis, inquit, populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Sessio Domini humilitatem incarnationis ejus, pro qua nobis misereri dignatus est, insinuat; unde etiam nobis praecipitur: Surgite postquam
Abbreviated transcription (Latin):
recogitet in corde suo
et dicat. quid feci:
Certe nunquã cogitare
mala debiumus. sed qr
cogitare recta noliumꝰ.
ecce adhuc sustinet ut
recogitemus. Uiclete tã¬
te pietatis sinum. con¬
siderate aꝑtum uobis
misericordie gremium.
Quos male cogitantes per¬
didit. bene recogitantes
querit. Ad uos igitur
fratres kiñi. ad uos ocu¬
los mentis reducite. et
penitentem peccatricem
mulierem in exemplum
uobis imitationis ante¬
ferte. Queq uos in ado¬
lescentia. queq in u¬
uentute deliquisse me¬
ministis deflete moꝵ oꝑũ¬
q macłas lacͥmis tergite. Amd¬
mꝰ iam redẽptoris nr̃i uestigia
que peccando contẽpsimꝰ.
Ecce ut diximus ad reci
piendos nos suꝑne pie¬
tatis sinus aꝑitur. nec
maculosa in nobis ui¬
ta contempnitur. E hoc
quod inquinationem
nostram ꝑhorrescius.
interne iam munditie
concordamus. Reuerten¬
tes nos dominus clem̃¬
ter amplectitur. quia
peccatorum uita. ei esse
indigna iam non pot̾

Expanded text:
recogitet in corde suo recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene recogitantes quaerit. Ad vos ergo, fratres charissimi, ad vos oculos mentis reducite, et poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernę pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contempnitur. Per hoc, quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
cipi non possit. Sed hoc
ipsum paradigma qd
protulit. ꝑ misericordiã
luncit cum dieit. form¬
cantẽ mulierem recipi
nequaquã posse. et
tamen ipse formcantẽ
animam ut recipiat
expectat. Pensate fraties
Dicit quod fieri non po¬
test. et demonstrat qr
hoc facere etiam contͣ
morem potest. Ecce uo¬
cat et quos inquinatos
denuntiat. hos etiam
amplecti querit. a qui¬
bus desertum esse se
queritur. Nemo eigo
tante misericordie tem¬
pus ꝑdat. nemo oblata
remẽdia diuine pieta¬
tis abitiat. Eoce suꝑna
benignitas auersos nos
reuocat. et nobis reuer¬
tentibus sue clementiȩ
sinum parat. Unus qͥs¬
q igitur penset quo
debito constringitur.
quando illum ds̃ expec¬
tat. nec contemptus ex¬
asperatur. Qui eigo ꝑ¬
maifere noluit redeat.
qu stare contempsit.
sastem post lapsum
slirgat. Quanto nos
Amore conditor nost̃
expectat in sinuat. cũ
ꝑ proph̾am dicit. Adcen¬
di et auscultaui. ne¬
mo. quod bonum est
loquitur. non est qui

Expanded text:
cipi non possit. Sed hoc cipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulit per misericordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ignem ueni mitte¬
re in terram. Aaron aut̃
et hur. graues manus
moysi sustinent. atq
sustentando leuiores red¬
dunt. quia mecdiator li
et hominum cum igne
data legis grauia que
dum carnaliter teneren¬
tur portari non poterãt.
tolerabiliora nobis ꝑ spi¬
ritalem intelligentiam
ostendit. Quasi enim ma¬
nus moysi leues reddi¬
dit. qui pondus manda¬
toꝵ legis ad iurcutẽ cor¬
fessionis retorsit. Hane
nob̃ sequentis misericor¬
die promissionẽ innu¬
it. cum ꝑ profetam dix̃.
Nolo mortem peccatoris.
sed ut conuertatur et
uiuat. Hinc iterum sub
uidee specie unicuiq
peccatrici anime dicit᷑.
Si dereliquerit uir uxo¬
rem suam. et illa rece¬
dens duxerit uirum al¬
terum. nunqͥd reuertet᷑
ad eam ultra: Hunquid
non polluta et conta¬
minata erit mulier illa
Tu autem fornicãta es cũ
amatorib multis. tamen
reuertere adme cticit do-¬
minus. Ecce paradig¬
ma turpis mulieris cde¬
dit. et ostendit quod
post multitudinem re¬

Expanded text:
dicit: Ignem veni mittedicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne data legis gravia, quae dum carnaliter tenerenttolerabiliora nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentis misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, verumtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem re
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. lapidib obruã¬
tur. Apparuit conditor
noster in carne. confessi¬
om peccatorum non pe¬
nam sed uitam promĩt¬
tit. Mulierem sua uiil¬
nera confitentem susci¬
pit. et sanam dimitcit.
Inflexit ergo ad miscdiã¬
duritiam legis. qui quos
iuste illa dampnat. ip¬
se misericorditer liberat.
moysi erant graues. Su¬
mentes igitur lapiclem
posuerunt subter. in quo
seclit.Aaron autem et
hur. sustentãbant
manus eius. Moyses qͥp¬
pe secdit in lapidem. cũ
lex. requieuit in eccła
Sed hec eadem lex manus
graues habuit. quia pec¬
cantes quosq non mise¬
ricorditer ꝑtulit. s seuera
districtione ꝑcussit.
Aaron uero mons fortitu¬
dims. Hur autem ignis
interpretatur. Quem ita¬
q mons iste fortitulins
designat. nisi reclemptõ¬
rem nostrum de quo ꝑ
propħam dicitur: Erit
in nouissimis diebus p̃¬
paratus mons domus
domini in uertice mon¬
tium: Aut quis ꝑ igñẽ
nisi sp̃s sc̃s figuratur:
De quo iscdem redemptor

Expanded text:
fecerit, lapidibus obruafecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad miseriduritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium ? Aut quis per ignem, nisi Spiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
cdum hynulus inquirit
quia talib mentib do¬
minus pascitur. quȩ ꝑ
respectum gracie tempe¬
rate corporalib desideriis
non uruntur. Plus ergo
penitens mulier pas¬
cebat intus. quam pha¬
riseus dominum pasce¬
bat foris. quia ab estu
carnalium quasi hi.¬
nulus redemptor nost̃
ad illius mentem fuge¬
rat. quam post uitioꝵ
ignem penitentie um¬
bra temperabat. Pense¬
ius quante pietatis fu¬
erit peccatricem mulie¬
rem non solum ad se
admittere . sed ei etiam
ad tangendum pecles
prebere. Consideremus
graciam misericordis dĩ
et campnemus multi-¬
tudinem reatus nostri.
Ecce peccatores uiclet et
sustinet. resistentes tole¬
rat. et tamen cotidie
ꝑ euuangelium clemen¬
ter uocat. Confessionem
nostram ex puro corcle
desiderat. et cuncta que
delinquimus relaxat.
Temperauit nobis distri¬
ctionem legis. misericor¬
dia redemptoris. In illa
quippe scriptum ẽ. Si
quis hoc uel illud fece¬
rit. morte moria¬
tur. diquis hee uel illa

Expanded text:
dum hinnulus quaerit, dum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa
Abbreviated transcription (Latin):
sed penitentis. qua esti¬
matione ueritas apud
se seruat. quȩ eius ad¬
uersario sub tanta dis¬
tributione enumerat.
dium discumbebat :
sed apud penitentem mu¬
lierem mentis epulis delec¬
tabatur. Apud pharise¬
um ueritas pascebatur
foris. apud peccatricem
mulierem sed tamen cõ¬
uersam. pascebatur intꝰ.
Uncde et ei sancta eccła
que sub specie hynuli
ceruorum querit. in cãs¬
ticis canticoꝵ dicit. In¬
dica michi quem dili¬
git anima mea. ubi pas¬
cis. ubi cubas in meridi¬
ȩ. Ceruorum quippe hy¬
nulus dominus appel¬
latur. iuxta assump¬
tam carnem antiquoꝵ fili
patrum. Feruentior in
meridie estus ardescit.
et umbrosum locum
hẏmilus querit. quem
estus ignis non afficit.
In illis enim cordibus
dominus requiescit:
que amor presentis se¬
culi non incendit. que
carnis desideria non ex¬
urunt. quȩ incensa suis
anxietatib in huiuis mũ¬
di concupiscentiis noz
tibi. Umbrosa ergo lo¬
ca in mericdie ad pascen¬

Expanded text:
sed poenitentis, qua aestised poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. inus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pascebatur foris, apud peccatricem mulierem, sed tamen conversam, pascebatur intus. Unde et ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non tibi . Umbrosa ergo loca in meridie ad pascen
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Si pecdes dõmini-
misterium incarnatio¬
nis eius accipimus.
congrue ꝑ caput illiꝰ
ipsa diuinitas desig¬
natur. Unde et ꝑ pau¬
lum dieitur. Cap̾ut
xpi ds. In deo quippe
et̾ non in se: quasi in
homine crecdere iudã¬
icus populus fatebat᷑.
Sed phariseo dicitur. o¬
leo caput meum non
unxisti. quia ipsam qͦ
diuinitatis potentiam
in qua se iudaicus po¬
pulus crecdere spopon¬
dit. digna laude pre¬
dicare neglexit. Hȩc au¬
tem ungento unxit pe¬
cdes meos: Quia dum
incarnationis eius mys¬
terium gentilitas crecli¬
dit. summa laude etiã
etus itna predicauit.
Sed iam redemptor nost
enumerata bona con¬
cludit. cum ꝑ sententi¬
am subdit. Propter qd
dico tibi. remittuntur
ei peccata multa. quo¬
niam dilexit multum.
Ac si aꝑte dicat. Et si du¬
rum est ualde quod cõ¬
quitur. habindat tam̃
amoris ignis. quo etiã
dura consumantur. Li
bet inter considerationẽ
tante pietatis intueri.
peccatricis mulieris õꝑa

Expanded text:
sti. Si pedes Domini sti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: Caput Christi, Deus . In Deo quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidus ille populus
ostendatur. Intraui in
domum tuam. aquam
pedib meis non dedi-¬
sti. Hec autem lacrimiᷤᷤ
rigauit petles meos.
Aqua quippe extra nos
est. lacrimarum humor
intra nos: Quia uicde¬
licet infidelis ille po¬
pulus. nec ea que ex¬
tra se erant. unquam
pro domino tribuit:
Conuersa autem genti¬
litas. pro eo non solũ
rerum substantiam:
sed etiam sanguinem
fudit. Osculum michi
non declisti. Hec autẽ
ex quo intrauit non
cessauit osculari pecles
meos. Osculum quippe
dilectionis ẽ signum.
Et inficdelis ille põpub
deo osculum non cleclit.
quia ex caritate eum a¬
mare noluit. cui ex ti¬
more seruiuit. Uocata
autem gentilitas redẽp¬
toris sui uestigia oscu¬
lari non cessat. quia in
eius continuo amore sus¬
pirat. Uncde et sponse
uoce de eodem redem¬
ptore suo in canticis
canticorum dicitur.
Osculetur me osculo oris
sui. Osculum recte cor¬
ditoris sui desiclerat.
qui se ei obsequi per
amorem parat. Oleo ca¬
put meum non unxi¬

Expanded text:
perfidus ille populus perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq plene agimus.
si studiose diligimus
quos ex largitate con¬
tinemus. ne grauis no¬
bis sit necessitas pro¬
ximi. ne ipsa eius in¬
digentia qui susten¬
tatur fiat onerosa. et
cum manus necessaria
tribuit. animus a di¬
lectione torpescat. Pot̃
quoq ꝑ pedes ipsum
misterium incarnatio¬
nis eius accipi. quo
diuinitas terram teti¬
git. quia carnem sum¬
psit. Uerbum enim ca¬
ro factum ẽ. et habita¬
uit in nobis. Osculam᷑¬
igitur redemptoris pe¬
des. cum misterium in¬
carnationis eius ex to¬
to corde diligimus.
Ungento pedes iingimꝰ.
cum ipsam humanita¬
tis eius potentiam sa¬
cri eloquii bona opini¬
one preclicamus. Sed
hoc phariseus uidet
et inuidet. quia cum
udaieus populus gen¬
tilitatem deum predi¬
care conspicit. sua apd̃
se malitia tabescit. Sed
reclemptor noster facta
euisdem mulieris qua¬
si bona gentilitãtis e¬
numerat. ut in quo ma¬
lo uidaicus põpulus
iaceat. agnoscat. Nam
sic phariseus retundit᷑.
ut ꝑ eum sicut diximꝰ

Expanded text:
quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat 6. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaicus populus jaceat agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Et paulus. Dilec̾tio
proximi: malum ñ oꝑa¬
tur. plenitudo ergo legi.
est dilectio. Deum timẽte.¬
Qui timet deum facit bona:
quia initium sapientie
timor domini. De timore
domini omne bonum naᷤ¬
citur: et ꝑtimorẽ dõmini
omnis malitia hõminis
euacuatur.Qui deum
timet:diligenter se a pec¬
catis custodit. Sic ergo ti¬
meamus deum ut diliga¬
mus eum: quia ꝑfẽcta

Expanded text:
Deo; et Paulus: « Dilectio Deo; et Paulus: « Dilectio proximi malum non operatur . » Plenitudo ergo legis est dilectio. « Deum timeteQui timet Deum, facit bona: quia « initium sapientiae, timor Domini . » De timore Domini omne bonum nascitur, et per timorem Domini omnis malitia hominis evacuatur. Quia qui timet Deum, diligenter se a peccatis custodit. Sic ergo timeamus Deum, ut diligamus eum quia perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
lam uoluntatẽ ualeant.
Quasi liberi ab omni pec¬
cãto: ꝑ ueram penitentiã
et confessionem puram.
Et non quasi uelamen ha¬
bentes malitie lib̾tatem:
Hulla fraus. nulla mali¬
tia. sit in uobis. sed dño.
quasi domino digne iu¬
stis et sanctis oꝑib cum
omni fide et ueritãte de¬
seruire contendite. Sicut
serui dei: cum caritaͬte¬
in inuicem omnib prop¬
ter deum debitum impei¬
dite seruitium. Omnes
honorate. scđm unius cu¬
uusq dignitatẽ. tam pau¬
perib et minime ualenti¬
bus. studium maximum
impendite seruiendi: qr
in ipsis xpistus maxime
honoratur. ut ipse in iu¬
ditio dicturus erit. Quod
uni ex minimis istis fe¬
cistis. michi fecistis. Nam
sẽquitur. Eraternitatem
diligite. ut ipse dõminꝰ
in euuangłio. omnes fra¬
tres et proximos esse ostẽ¬
dit dicens. Om̃s enim uõ.
fratres estis. Unde et di
deum quem non uidet
quomodo potest dilige¬
re: Quia nec deus uere
sine praximo: nec prãxi¬
mus uere diligitur sine

Expanded text:
lam voluntatem habeant, lam voluntatem habeant, « quasi liberi » ab omni peccato, per veram poenitentiam et confessionem puram, « et non quasi velamen habentes malitiae libertatem. » Nulla fraus, nulla malitia sit in vobis, sed Deo quasi Domino digne justis et sanctis operibus, cum omni fide et voluntate deservire contendite, « sicut servi Dei, » cum charitate invicem omnibus propter Deum debitum impendite servitium. « Omnes honorate » secundum uniuscujusque dignitatem, tamen pauperibus et minime valentibus studium maximum impendite serviendi: quia in ipsis Christus maxime honoratur, ut ipse in judicio dicturus erit: « Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . » sequitur: « Fraternitatem diligite; » ut ipse Dominus in Evangelio omnes fratres et proximos esse ostendit, dicens: « Omnes enim vos fratres estis , » unde et dilDeum quem non videt quomodo potest diligere? » Quia nec Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine
Abbreviated transcription (Latin):
Siue regi. quasi precellen¬
ti. quia princeps est põ¬
puli. cui et ipse dominꝰ
in euuangłio. honorem
debitum reddere iubet di¬
cens. Reddite ergo quȩ
sunt cȩsaris cȩsari. id est
debitum et tribiitum. et
subiectionem obedientiȩ
cum fidelitate. et quȩ sũt
dei deo. fidem rectam. sp̃e
firmam. et caritãtem ꝑfec¬
tam. Siue diicib tanquã
ab eo missis. ad uindictã
malefactõrum. De quib
et paulus ait. Omnis an¬
ma potestãtib sublimio¬
rib subdita sit. Non est
enim potestas. nisi a deo.
Dei enim ministri sunt. ad
cohercendam hominum
malitiam missi. ut qui
sponte mala noluerit ui¬
tare eorum timore. uel in¬
uitus uitet. Laudem ue¬
ro bonorum. Similiter¬
de his paulus dicit. Uis
Bonum fac. et habẽbis bo¬
num ex illa. Quia sic ẽ
uoluntas dei. ut benefaci¬
entes obmutescere faciãti
imprudentium hominũ
ignorantiam. ut tam cau¬
ti et tam ꝑfecti in dei õ¬
pere sitis. ut nichil ha¬
beant quod detrahere
de uobis scdm eorum ma.¬

Expanded text:
Sive regi quasi praecellenti. » Quia princeps est populi. Cum ipse Dominus in Evangelio honorem debitum reddere jubet, dicens : « Reddite quae sunt Caesaris Caesari, » id est debitum tributum et subjectionem obedientiae cum fidelitate: « et quae sunt Dei Deo, » fidem rectam, spem firmam, et charitatem perfectam. « Sive ducibus tanquam ab eo missis ad vindictam malefactorum. » De quibus et Paulus ait: « Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit, non est enim potestas nisi a Deo . » Dei enim ministri sunt ad coercendam hominum malitiam missi, ut qui sponte mala noluerit vitare, eorum timore vel invitus vitet. « Laudem vero bonorum. » Similiter Paulus dicit: « Vis bonum fac, et habebis laudem ex illa . » « Quia sic est voluntas Dei, ut benefacientes obmutescere faciatis imprudentium hominum ignorantiam. » Ut tam cauti et tam perfecti in Dei opere sitis, ut nihil habeant quod detrahere de vobis secundum eorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
querat saliitem. Subiecti
estote omni humane cre¬
ature. propter deum. Om¬
nib hominib honorem
date. unicuiq secundũ
dignitatem suam. non pro¬
pter terrena desideria.
nec propter humane lau¬
dis appetitum. nec propt̃
turpis lucriquestũ.
sed tantum propter deũ.
qui nos docet dicens. Dis¬
cite a me quia mitis sũ
et humilis corde. et in¬
uemetis requiem animã¬

Expanded text:
quaerit salutem. « Subjecti quaerit salutem. « Subjecti estote omni humanae creaturae, propter Deum. » Omnibus hominibus honorem date, unicuique secundum dignitatem suam, non propter terrena desideria, nec propter humanae laudis appetitum, nec propter turpis lucri quaestum, sed tantum propter Deum, qui nos docet, dicens: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem anima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oꝑum bonoꝵ consuetudi¬
nem. sicut luminaria sitis
lucentes in mundo. Ut in
eo quod detrectant de uob̃
tanquam de malefactorib.
Mali semꝑ et maliuoli
bonoꝵ hominũ facta¬
bona detrahunt. et ad ma¬
lam famam conant᷑ euerte¬
re. metuentes ne mala eõꝵ
delectãtio. et usus pessimꝰ
in quo morantur ut perean.
bonorum aliorum factis de¬
struãtur et publicẽt᷑. Sed
nos hoc aucdientes. opoitet
multo instantius in bonis
etiam et alii meliores sal¬
uentur. et isti in excusabi¬
les fiant. si conuerti nolu¬
erint a malitia sua. Unde¬
sequitur. Ex bonis oꝑib
uos considerañtes. glorifi¬
cent deum in die uisi¬
tationis. ut ipse dominꝰ
in euuangelio docet. Sic
luceat lux bonorũ õperũ
ur̃orum coram hominib.
ut uos laudem ex eis ne¬
quaquam desideretis. ut
alii uidentes bona õꝑaue¬
stra glorificent ñ uos: s patreen¬
urm̃ qui in cęlis est. qui
in seruis suis tanta bona
ad suoͬrum ẽtiam et alioꝵ

Expanded text:
per operum bonorum consuetudiper operum bonorum consuetudinem, sicut luminaria sitis lucentes in mundo. « Ut in eo quod detrectant de vobis tanquam de malefactoribus. » Mali semper ac malevoli bonorum hominum facta detrahunt, et ad malam famam conantur evertere: metuentes ne mala eorum delectatio, ut usus pessimus in quo morantur ut pereant, bonorum aliorum factis destruatur et publicetur. Sed nos hoc audientes, oportet multo instantius persevera etiam alii meliores salventur, et isti inexcusabiles fiant, si converti noluerint a malitia sua. Sequitur: « Ex bonis operibus vos considerantes, glorificent Deum in die visitationis. » Ut ipse Dominus in Evangelio docet: « Sic luceat lux bonorum operum vestrorum coram hominibus, ut » vos laudem ex eis nequaquam desideretis, et alii « videntes bona opera vestra, glorificent, » non vos, sed « Patrem vestrum qui in coelis est , » qui in servis suis tanta bona ad suorum etiam et aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
ULchre satis admo¬
net et exhortãtur no
secro inquit uos tanquam
aduenas et peregrinos.Ad
uene nos sumus et peregri¬
ni quamdiu sumus in hac
terra. ut paulus apl̃s ait.
Non enim habemus hic ma¬
nentẽ ciuitatẽ. noster autẽ
municipatus in celis ẽ. Ad¬
uena enim et ꝑegrinus uel
hospes non cogitat qui d
in domo sit aliena. Sic et
nos quantũ possumus dõ¬
mino largiente. ista omni¬
no debemus despicere. et de
celestib meditãri. unde in
eternum uiuere debeamꝰ.
Abstinete uos a carnalibus
desideriis. Ideo a carnalib
bonum ẽ abstinere deside¬
riis. et celestia. semꝑ deside¬
rare: quȩ nobiscum ualeais
eternaliter ꝑmanẽre. Carnã¬
lia autem decipiunt. et ad
ꝑditionem ꝑdicunt ꝑma¬
nentes in eis. Unde subdi¬
tur. Quȩ militant aduer¬
sus animam. Semꝑ nos car¬
nalia trahere conantur ad
et supplitia deuitemꝰ. et pie¬
mia meream ȩterna. Conũ¬
sationẽ ur̃am inter gentes
habentes bonam. ut exem¬
pla bona aliis ostendentes.

Expanded text:
ulchre satis admonet et exhortatur nos secro, inquit, vos tanquam advenas et peregrinos. » Advenae nos sumus et peregrini quandiu sumus in hac terra, ut Paulus apostolus ait: « Non enim habemus hic manentem civitatem, noster autem municipatus est in coelis . » Advena enim, et peregrinus, aut hospes, non cogitat quod in domo sit aliena. Sic et nos, quantum possumus, Domino largiente, ista omnino debemus despicere, et de coelestibus meditari, unde in aeternum vivere debeamus. « Abstinere vos a carnalibus desideriis. » Ideo a carnalibus bonum est abstinere desideriis, et coelestia semper desideria quae nobiscum valeant aeternaliter permanere. Carnalia autem decipiunt, et ad perditionem perducunt permanentes in eis. Carnalia et subditur: « Quae militant adversus animam. » Semper nos carnalia trahere conantur ad et supplicia devitemus, et praemia mereamur aeterna. « Conversationem vestram inter gentes habentes bonam. » Ut exempla bona aliis ostendentes
Abbreviated transcription (Latin):
more dominis. Non tan¬
tum bonis et modestis:
sed etiam discolis. Hȩx
est enim grãcia. In xp̃o
ihu dõmino nostro. Pro¬
pter dei namq timorem
pariter et amõrem dignũ
et iustum ẽ. unicuiq hõ¬
mini suo dño fideliter
deseruire. suie p̃sentib
siue absentib: quia quic¬
quid homo boni fecerit.
propter deum nichil per¬
dit. quia ip̃se reddet uni¬
cuiq secundũ õꝑa sua.
Semper enim in uita hõmi¬
nis finis queritur quał
mo: Quia de fine suo u¬
nusquisq aut iustifica¬
tur aut condempnãtur.
ideo in stantissime bona
quȩ ceꝑre unusquisq ꝑ
ficere contendat. ut ꝑpe¬
tuam a domino mercedẽ
accipiat. ipso largiente

Expanded text:
nis non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Haec est enim gratia in Christo Jesu Domino nostro. » Propter Dei timorem pariter et amorem, dignum et justum est unicuique homini suo domino fideliter servire, sive praesentibus, sive absentibus: quia quidquid homo boni fecerit propter Deum, nihil perdit, quia ipse reddet unicuique secundum opera sua. Semper enim in vita hominis finis quaeritur, qualis suae: quia de fine suo unusquisque aut justificatur, aut condemnatur. Ideo instantissime bona quae coeperit unusquisque, perficere contendat, ut perpetuam a Domino mercedem accipiat, ipso largiente,
Abbreviated transcription (Latin):
cato militat. stipendiũ
id est remunerationem
laboris militiȩ suȩ accĩ¬
piet mortem. Gratia au¬
tem dei uita ȩtẽrna. In
xp̃o iħu domino nostro
Non dixit similiter stipen¬
dia iusticie: quia non e¬
rat antequã remunerare¬
tur a nobis. Non enim
nostro labore quesitum
est. sed dei miinere con¬
donata. Deͣ¬

Expanded text:
cato militat, stipendium, cato militat, stipendium, id est, remunerationem laboris malitiae suae accipiet mortem. Gratia autem Dei vita aeterna in Christo Jesu Domino nostro. Non dixit similiter stipendia justitiae, quia non erat antequam remuneraret in nobis. Non enim nostro labore quaesita est, sed Dei munere condonata. E