comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium: deinde pro populo.Sicut ergo nunc per otationis sacrificis con¬
uincimur non esie sinc peccato: quoniata iussi sutous dicere.Dimitto nobis
debita nostra:ita & nunc per sacrificia uictimarum animalium conuince.¬
bantur sacerdotes sinc peccato non esse: qui pro suis peccatis iubebantur of¬
ferre. Quod si res ita se habet: ut per gratiam laluatoris proficiamus quidem
in hac uita deficiente cupiditate. charitate crescente: perficiamur autem in
illa uita cupiditate extincta. charitat completa: profecto illud quod scrip¬¬
tum est. Qui natus est ex Deo non peccat: lecundum illam charitatem dictũ
est: qua sola nõ peccarad natiuitatẽ quippe qua ex Deo est augẽda & perfi¬¬
cienda charitas pertinet. non ca qua minuenda est & consumẽda cupiditas. N¬
qua tamen quãdiu estin membris nostris: lege quadã sua repognai logi men¬

Expanded text:
sacrificium, deinde pro populo . » Sicut ergo nunc per orationis sacrificium consacrificium, deinde pro populo . » Sicut ergo nunc per orationis sacrificium convincimur non esse sine peccato quoniam jussi sumus dicere: « Dimitte nobis debita nostra . » Ita et tunc per sacrificia victimarum animalium convincebantur sacerdotes sine peccato non esse, qui pro suis peccatis jubebantur offerre. Quod si res ita se habet, ut per gratiam Salvatoris proficiamus quidem in hac vita, deficiente cupiditate, charitate crescente, perficiamur autem in illa vita, cupiditate exstincta, charitate completa, profecto illud quod scriptum est: « Qui natus est ex Deo non peccat . » Secundum illam charitatem dictum est quae sola non peccat, ad nativitatem quippe quae ex Deo est, augenda et perficienda. Charitas pertinet, non ea quae minuenda est et consumenda cupiditas. Quae tamen quandiu est in membris nostris lege quadam sua repugnat legi men
Abbreviated transcription (Latin):
tis peccatũ est: diligentius pertractandũ: propter alios quosdã ꝗ inique sen.¬
serunt: atq in suis literis memoria mandaucrunt: etiam in hac uita esse posso
hominẽsine peccato: nõ ab initio natiuitatis sua sed conuersionc a peccatis
ad iustitiã & auia reproba ad bonam uitam.Sic enim intellexcrunt quod de
Zacharia & Holizabet scriptum est: ambulaste cos in oranibus iustificationi¬
bus Dci sinc querela.Hoc quod dictum est sinc quercla, sine peccato dictũ
acceperunt: non quidem negantes: imd ctiatti quod aliis locis in litcris corũ
inuenitur: pis confitentes adiutorium gratiae Domini nostri non per natura
lem spiritum hominis: sed per principalcm spiritum Dei. Qui parum uidc̃tur
considerasle ipsum Lachariam fuisse etiam sacerdotem.Omnes autcm tunc
sacerdotes necesse habebant ex lege Dei primitus pro peccatis suis offerro

Expanded text:
tis est peccatum, diligentius pertractandum propter alios quosdam, qui inique sentis est peccatum, diligentius pertractandum propter alios quosdam, qui inique senserunt atque in suis litteris memoriae mandauerunt etiam in hac uita esse posse hominem sine peccato non ab initio natiuitatis suae sed conuersione a peccatis ad iustitiam et a uita reproba ad bonam uitam. sic enim intellexerunt, quod de Zacharia et Elisabeth scriptum est an bulasse eos in omnibus iustificationibus domini sine querela. hoc, quod dictum est sine querela\', sine peccato dictum acceperunt non quidem negantes immo etiam, quod aliis locis in litteris eorum inuenitur, pie confitentes adiutorium gratiae domini nlem spiritum hominis, sed per principalem Spiritum Dei. Qui parum videntur considerasse ipsum Zachariam fuisse etiam sacerdotem. « Omnes autem tunc sacerdotes necesse habebant ex lege Dei primitus pro peccatis suis offerre
Abbreviated transcription (Latin):
Nipponiensem.tanquam purgationis ficri quadã scripta transcuisit. tua bc'¬
atitudini potius crediditnus dirigenda melius iudicantes, & petentes ut cã
ci mittere ipse digneris:sic ctita cam legere potius nõ dedignabitur. mogis
in illa cum qui misit. quam qui scripsit attendens. Illud uerd quod dicunt
posse hominẽ esse sinc peccato: & mandata Dei facile custodire si uelit, quã.¬
uis cum hoc per adiutorium Dci gratiae: quae tamet pet incarnationem uni¬
geniti cius teuclata atq donãta cst: dicitur. tolerabilius dici uideatur: iamc̃.
quoniam meritd̃ quaeri potest: ybi & quando per candem gratiat id effici¬
atur in nobis: ut sine illo prorsus peccato simus. utrum in hac uita quatido
caro concupiscit aduersus spiritutti:an uerd in illa:cum fiet sermo qui scrip.¬
tus est ubi est mors uictoria tua ybi est mors aculcus tuus:aculcus cnit mor¬

Expanded text:
Hipponiensem, tanquam purgationis fieri quaedam scripta transmisit, tuae beHipponiensem, tanquam purgationis fieri quaedam scripta transmisit, tuae beatitudini potius credidimus dirigenda, melius judicantes et petentes ut eam ei mittere ipse digneris, sic enim eam legere potius non dedignabitur, magis in illa eum qui misit, quam qui scripsit attendens, illud vero quod dicunt posse hominem esse sine peccato, et mandata Dei facile custodire, si velit. Quamvis cum hoc per adjutorium Dei gratiae, quae tamen per incarnationem Unigeniti ejus revelata atque donata esse dicitur, tolerabquoniam non inmerito mouere potest, ubi et quando per eandem gratiam id efficiatur in nobis, ut sine ullo prorsus peccato simus, utrum in hac uita, quando caro concupiscit aduersus spiritum, an uero in illa, cum fiet sermo, qui scriptus est: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? aculeus enim mor
Abbreviated transcription (Latin):
auferre. quod scandalũ auditores & in peruersum dilectores cius usquequa.¬
Q spargere nõ quiescunt.Si enim cognoucrint eundc̃ librũ quẽ illius uelpu¬¬
tant esle uel norunt Episcoporũ catholicorum auctoritate & maxime san¬¬
ctitatis tuae.quẽ apud cũ esse maioris põderis minime dubitamꝰ: ab codẽ esse
ipso anathematizatũ atq dãnatũ. nõ cos ulterius eestimamus ausuros loquẽ¬
do contra gratia Dei que reuelata est per passione Se resurrectione Cliriti¬
nec pectora fidelia & simpliciter Christiana turbare: sed potius adiuuante p¬
miscricordia Dei certantibus nobiscũ pictate & charitate Ragrãtibus ctiam
orationibus tuis: nõ solũ ut in in aetcrnũ beati:ucrũetia iusti & lancti sint:
non in sua uirtutc: sed in cadẽ gratia confiluros:unde & ad ipsum scriptã ab
uno homine epistolã: ad quem per quendã orientalem diaconumo: ciuc̃ aut ẽ

Expanded text:
auferre, quod scandalum auditores et imperversum dilectores ejus usquequaqauferre, quod scandalum auditores et imperversum dilectores ejus usquequaque spargere non quiescunt. Si enim cognoverint eumdem librum quem illius vel putant esse vel norunt episcoporum catholicorum auctoritate, et maxime sanctitatis tuae quam apud eum esse majoris ponderis minime dubitamus, ab eodem esse ipso anathematizatum atque damnatum, non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam Dei quae revelata est per passionem et resurrectionenec pectora fidelia et simpliciter Christiana turbare, sed potius adjuvante misericordia Dei, certantibus nobiscum pietate et charitate flagrantibus, etiam orationibus tuis non solum ut in aeternum beati, verum etiam justi et sancti sint, non in sua virtute, sed in eadem gratia confisuros. Unde et ad ipsum scriptam ab uno homine epistolam ad quem per quemdam orientalem diaconum, civem autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad cam confugicbant. uelut in uellere tunc latẽtemo. Hac uero temporum di¬
stributio refertur ad altitudinem diuitiarum sapientiae: & scicutia Dei, de
qua dictum est. Quã inscrutabilia sunt iudicia cius & inuestigabiles uiae cius.
Qua propter si ante tempus legis: & terapore ipso legis iustos patres ex fide ui¬
uentes nõ possibilitas natura infirmae & indigna acuitiata: & sub peccato
renũdatae: sed Dei gratia per fidẽ iustificabat: & nunc eadem in aperrum iam
cam. etsi non per contumaciam: tamen igorattiat disputat:possibilitatcrn
defendendo natura: ad uincenda peccata & implenda mandata: aut si ea sua
cfie negat aut scriptis suis: aut inimicis siis dicit itmissa: qua lua elle negat.
anathematizet ca & damnet paterna exhortationc & auctoritate sanctimo.¬
niae tuae.Si ergo uult: onerosum sibi &perniciosum: discatcclesi e lcandalũ

Expanded text:
ad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum diad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum distributio refertur ad altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum est: Quam inscrutabilia sunt iudicia eiuQuapropter et ante tempus legis, et tempore ipso legis justos patres ex fide viventes non possibilitas naturae infirmae, et indignae, ac vitiatae, et sub peccato venundatae; sed Dei gratia per fidem justificabat, et nunc eadem in apertum jam eam, etsi non per contumaciam, tamen per ignorantiam disputat, possibilitatem defendendo naturae ad vincenda peccata et implenda mandata; aut si ea esse sua negat, aut scranthematizet ea et damnet paterna exhortatione et auctoritate sanctimoniae tuae. Si ergo vult onerosum sibi et perniciosum, discat Ecclesiae scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiam. & suam uolentes constituere iustitia Dei non sunt iubiecti. perle.¬
gem quippe & illi iustificari se arbitrantur: sufficiente sibi ad eandem cusso¬
diendama libero arbitro, hoc est: iustitia sua prolata ex natura humana. non
donata ex gratia diuina: propter quod iustitia Dei dicitur. Unde scriptũ esi.
Per legem enim cognitio peceati. Nunc autem sinc lege iustitia Dei manise.¬
stata est testisicata per legem & Prophetas. Cum dicit manifestata esi osien:¬
dir quia &e tuncerat sed tanquam illa pluuia quam Gedeon impetrauit:
tune uelut in uellere occulta. nunc autem uelut in area manifcsta. Cum ergo
lex sine gratia. uõ mors peccati potuisiet esse: scd uirtus: sic enim dictum est:
Aculeus mortis peccatum uirtus autem peccati lex: sicut confogiuni multi ã
facie repugnantis peccati ad gratiam uelut in arcam nunc patentem: ita fauci

Expanded text:
iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. per leiustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. per legem quippe et illi iustificari se arbitrantur sufficiente sibi ad eam custodiendam libero arbitrio, hoc est iustitia sua prolata ex natura humana, non donata ex gratia diuina, propter quod iustitia dei dicitur. unde item scriptum est: Per legem enim cognitio peccati; nunc autem sine lege iustitia dei manifestata est testificata per legem et prophetas. cum dicit \'manifestata est\', ostendit, quia et tunc erat sed tamquam illa pluuia, quam Gedeon impetrauit, tunc uelut in uellere occulta nunc autem uelut in area manifesta. cum ergo lex sine gratia non mors peccati potuisset esse sed uirtus — sic enim dictum est: Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam uelut in area nunc patentem, M ita pauci
Abbreviated transcription (Latin):
igitur lea transgressionis gratia posita est: donee renicet semen cui promis.¬
ium est. disoositum per angelos in manu mediatoris. Mediator autem unius
fit scriptura dicente. omnia sub peccato ut promissio ex fide lesu Chtisti da¬
retur eredentibus. Nonne satis ostenditur hoc actum esse per legem.r pec¬
catum cognosceretut & preuaricatiõc abgeretur Ubi enim lex non est nec
preuas icatio: de sic aduersus uictoriam peccati ad diuinam gratiat que in
promissionibuo esst. õ fugeretur. atq: ita lex nõ esset aduersus promissa Hei.
quia id co per illam fit cognitio peccati: & ex prauaricatioe legis ab ũdantia
peccati. et ad liberationem que rantur promissiones Dei. quod est gratia dci
& incipiat esse in hominc iustitia non sua: sed Dei hoc est: data dono e.
Quam etiam nunc quidam sicut & tunc de Iudais dictũ est ignoranies Dci

Expanded text:
t lex? factorum gratia posita est, donec ueniret semen, cui repromist lex? factorum gratia posita est, donec ueniret semen, cui repromissum erat dispositum per angelos in manu mediatoris. mediator autem unius sit, Scriptura dicente, omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . » Nonne satis ostendit hoc actum esse per legem, ut peccatum cognosceretur et praevaricatione augeretur. Ubi enim lex non est, nec praevaricatio, et sic adversus victoriam peccati ad divinam gratiam quae in promissionibus est confugeretur; atque ita lex non esset adversus promissa Dei, quia ideo per illam fit cognitio peccati, et ex praevaricatione legis abnndantia peccati, ut ad liberationem quaerantur promissiet incipiat esse in homine iustitia non sua sed dei, hoc est data dono dei? Quam etiam nunc quidam, sicut tunc de Iudaeis dictum est, ignorantes dei
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. & manẽs Dcus. homo factus: refecit ipse quod fecit.Puto autem quod
nõ lateat fides Christi. quae postea in reuelationẽ uenit in occultis fuisse tem¬
poribus patrum nostrorũ.:per quam tamen ctiã ipsa Dei gratia liberati sunt.
quicunq omnibus gencris humani temporibus liberati potuerunt occulto
Dci iudicio: non tñ uituperabili. Unde dicit apostolus: Habẽtes aũt cundem
spicitũ fidei ptiq cũdeca que & illi secundũ quo a seriptũ est. Stedidi gptes
quod¬
quod locutus sum. Et nos eredimus. propter quod & loꝗmur. Inde est quod
Inde prolato sacramento Melchi sedech mensa dominice nouit atornura
cuo sacerdotium figurare. la m uero data in literis lege quam dicI ApOs tOLuS
subintrasse.oe abundaret delictum & de qua dicut u cxlege KeCEDUSIDIM
non ea promissionc: Abraha ante perrepromissionem donauit Deuo.ua

Expanded text:
fecit, et manens Deus, homo factus, refecit ipse quod fecit. Puto autem quod fecit, et manens Deus, homo factus, refecit ipse quod fecit. Puto autem quod non lateat fides Christi, quae postea in revelationem venit in occultis fuisse temporibus Patrum nostrorum, per quam tamen etiam ipsa Dei gratia liberati sunt, quicunque omnibus generis humani temporibus liberari potuerunt occulto Dei judicio, non tamen vituperabili. Unde dicit Apostolus: « Habentes autem eumdem spiritum fidei, utique eumdem quem et illi secundum quod scriptuquodus sum, et nos credimus propter quod et loquimur . » Inde est quod avisus est . » Inde prolato sacramento Melchisedech mensae Dominicae novit aeternum ejus sacerdotium figurare. Jam vero data in litteris lege quam dicit Apostolus subintrasse, « ut abundaret delictum , » et de qua dicit: « Ex lege haereditas, jam non ex promissione Abrahae sed per rep
Abbreviated transcription (Latin):
dum erat.Hoc ipse non dicir: qui in suis litcris posuit, ctiã in ueteri testamen¬
to regnum coclorũ esse promissum.Si ergo ad faciendã perficiendamq: iusti¬¬
tiã iam crat natura possibilitas per lib:arb.iaro erat legis Dei sanctum: iustũ:
benignumq mandatũ: iam cratpromissum prȩmium sempiternũ.Ergo Ehci¬
stus gratis mortuus est.frgo neq: per leger iustitia neq: per natura possibi.¬
litatem. sed ex fide ac dono Dciper lesum Christũ Dñm nostram unũ media¬
moundum. & per peccatum mors: & ita in om̃es homines pertransiit, in quo
om̃es peccauerũt: proculdubio a corpore mortis huius:ubi lex alia repugnat
legi mentis: ncminẽ liberauit aut liberat suȩ possibilitas natura. quae perdita
rederoptore indiget: sauciata saluatore:sed gratia Dei per fidẽ unius hominis
mediatoris Dei & hoĩm, hominis Iesu Christi. qui. & Dcus curo eslet, hoicm

Expanded text:
dum erat? hoc ipse non dicit, qui in suis litteris posuit etiam in uetere testamendum erat? hoc ipse non dicit, qui in suis litteris posuit etiam in uetere testamento regnum caelorum esse promissum. si ergo ad faciendam perficiendamque iustitiam iam erat naturae possibilitas per liberum arbitrium, iam erat legis dei sanctum, iustum bonumque mandatum, iam erat promissum praemium sempiternum, ergo Christus gratis mortuus est. Ergo neque per legem iustitia neque per naturae possibilitatem sed ex fide ac dono dei per Iesum Christum dominum nostrum, unum mediamundum, et per peccatum mors et vita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt , » procul dubio a corpore mortis hujus, ubi « lex alia repugnat legi mentis , » neminem liberavit aut liberat suae possibilitas naturae, quae perdita redemptore indiget, sauciata Salvatore, sed gratia Dei per fidem unius hominis mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi qui et Deus cum esset, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
diuinax gratia. quod Deus hoc dederit homini ipsa possibilitate natura.Cui
meritd respondetur: Ergo cuacuatum est scandalum crucis. ergo Christur
gratis mortuus est.Non enim si non moreretur propter delicta nostra.& re¬¬
surgeret propter iustificationam nostram: nec ascendisset in altum & capti¬¬
uans captiuitatem daret dona hominibus: ista naturae possibilitas quam de'¬
fendit non esset in hominibus.An fortẽ Dei mandatum decrat:& idco Chri
stus mortuus estꝰ Itad etiam & hoc erat sanctum & iustum & bonũ. lam di¬
ctum fuerat: nõ concupisces:iam dictum fuerat: diliges proximũ tuum sicut
teipsum. In quo sermone Apostolus om̃em legem dicit iropleri.Et quoniam¬
nisi diligat Deum:nemo diligit scipsum:idcoq Dominus in bis duobus pre¬¬
ceptis totam legem dixit Prophietasq impleri. Qua duo praecopta iam erant
hominibus diuinitus data: & xternuro pramium iustitia promissum non¬¬

Expanded text:
diuinae gratiae, quod deus hoc dederit homini ipsa possibilitate naturae? cui diuinae gratiae, quod deus hoc dederit homini ipsa possibilitate naturae? cui merito respondetur: Ergo euacuatum est scandalum crucis. ergo Christus gratis mortuus est. non enim, si non moreretur propter delicta nostra et resurgeret propter iustificationem nostram nec, cum ascendit in altum. captiuans captiuitatem daret dona hominibus, ista naturae possibilitas, quam defendit, non esset in hostus mortuus est? Imo etiam et hoc erat sanctum et justum et bonum, jam dictum fuerat: Non concupisces , jam dictum fuerat: Diliges proximum tuum sicut teipsum . In quo sermone Apostolus omnisi diligat deum, nemo diligit se ipsum, ideo dominus in his duobus praeceptis totam legem dicit prophetasque pendere. quae duo praecepta iam erant hominibus diuinitus data. an aeternum praemium iustitiae promissum non
Abbreviated transcription (Latin):
pium. deputatur fides cius ad iustititiam: ei autem qui operatur merces non
imputatur secundum gratiam: sed secundum debitum.Et multa alia quȩ me¬
lius potes ipse meminisse & intelligere prudentius & illustrius pradicare. Il¬
lam uerd gratiam qua creaii sumus homines: ctiam si illam appellandam nõ
immcritd intelligimus: mirum est tamen: si ita appellatam in ullius logitimis
Prophicticis: Euangelicis, Apostolicisque literis legimus.Cum itaque de hac f¬
gratia a Christianis fidclib. catholicisq nouisoima illi obiicerctur quastio.
ut cam oppugnare desinerct: quid est quod cum haec sibi in libro suo uclut
aduersante persona. idem ipse obiccisset: yt se respondendo purgaret: nibil ali¬
ud respondit: nisi naturam creati hominis referre gratiam crcatoris atque sc
ita diccre sine peccato impleri poste iustitiam per lib. arb. cum adiutorio

Expanded text:
pium, deputatur fides ejus ad justitiam; ei autem qui operatur merces non pium, deputatur fides ejus ad justitiam; ei autem qui operatur merces non imputantur secundum gratiam, sed secundum debitum , » et multa alia quae melius potes meminisse et intelligere prudentius et illustrius praedicare. Illam vero gratiam qua creati sumus homines, etiamsi illam appellandam non immerito intelligimus, mirum est tamen, si ita appellatam in ullius legitimis prophgratia Christianis fidelibus catholicisque notissima illi obiceretur quaestio, ut eam oppugnare desineret. quid est quod, cum hoc sibi in libro suo uelut ab aduersante persona idem ipse obiecisset, ut se respondendo purgaret. nihil aliud respondit nisi naturam creati hominis referre gratiam creatoris atque ita se dicere sine peccato implere posse iustitiam per liberum arbitrium cum adiutorio
Abbreviated transcription (Latin):
prio non pepercit. sed pro nobis omnibus tradidit illum. De hac gratia quȩ.¬
sto uertebatur. quãdo ab his quos ł clagius grauiter offendebat atq turba.¬
bat dicebatur ci quod cam suis disputatõibus oppugnarct:quibus alsereret:
non solum ad facienda. yerumctia ad perficienda mandata diuina per liberiũ¬
arbitriuma¬
arbitriũ sibi humanã sufficere naturã. Hanc Apostolica doetrina gratiã nõ ꝑ¬
im mcritd isto noĩc appellat. qua saluamur & iustificomur ex fide Ghristi:de
lac scriptum est. Non irritam facio gratiam Dei:nam si per legem iustitia.
ergo Cliristus gratis mortuus est.Hc hac scriptum est: Euacuati estis aChri.¬
sto. qui in lego iustificamiti: a gratia excidistis.De hac scripium est: Si autem
gratia: iam non ex opcribus: alioquin gratia iam non est gratia. De hac scri.¬
ptũ est:Ei autem qui non operatur. credenti autem in cum qui iustificat im¬¬

Expanded text:
prio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , » de hac gratia quaeprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , » de hac gratia quaestio vertebatur, quando ab his quos Pelagius graviter offendebat atqbat, dicebatur ei, quod eam suis disputationibus oppugnaret, quibus adsereret non solum ad facienda uerum etiam ad perficienda mandata diuina per liberuarbitriumarbitrium sibi humanam sufficere naturam. Hanc apostolica doctrina gratiam non immerito isto nomine appellat qua salvamur, et justificamur ex fide Christi. De hac scriptum est: « Non irritam facio gratiam Dei, nam si per legem justitia, ergo Christus gratis mortuus est . » De hac scriptum est: « Evacuati estis a Christo, qui in lege justificamini, a gratia excidistis . » De hac scriptum est: « Si autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia . » De hac scriptum est: « Ei autem qui non oporatur, credenti autem in eum qui justificat im
Abbreviated transcription (Latin):
tura non auribus doctrina sonãte uelaliquo adiumento uisibili fouctursic¬¬
ut plãtatur quodammodo & irrigatur extrinsccus: sed subministrationc spi¬
ritus. & occulta miscricordia. sicut ille facit qui dat incrementur Dcus. Si
Dcnim quadam non improbanda ratiõc dicitur gratia Dci. qua creati sumu.
ut non nihil essemus: nec ita esserous aliud: aut cadauer quod non riuit:aut ac¬
bor qua nõ sentit. aut pecus quod nõ intelligit: sed homines. qui. ut essceui
& diueremus & scntirettius: & intelligeremus: & de hoc tantum beneficio
creatori nostro gratias agere ualcamus.undc & meritd gratia ista dici potesi.
quia non praecedentium aliquorum operum ieritis: sed gratuita bonitate
Dei donata est: alia est tñ qua pradestinati rocamur. iustificamur: glorifica:¬
mut: ut dicere possimus: si Dcus pro nobis:quis contra nos:qui filio suo pro.¬

Expanded text:
tura non auribus doctrina sonante vel aliquo adjumento visibili fovet, sictura non auribus doctrina sonante vel aliquo adjumento visibili fovet, sicut plantatur quodammodo et irrigatur extrinsecus, sed subministratione Spiritus, et occulta misericordia sicut ille facit « qui dat incrementum Deus . » Si enim quadam non improbanda ratione dicitur gratia Dei qua creati sumus, ut nonnihil essemus, nec ita essemus aliud, aut cadaver quod non vivit, aut arbor quae non sentit, aut pecus quod non intelligit, se homines qui ut essemus, et viveremus, et sentiremus, et intelligeremus, et de hoc tantum beneficio Creatori nostro gratias agere valeamus, unde et merito gratia ista dici potest, quia non praecedentium aliquorum operum meritis, sed gratuita bonitate Dei donata est, alia est tamen qua praedestinati vocamur, justificamur, glorificamur, ut dicere possimus: 181 « Si Deus pro nobis quis contra nos? Qui Filio suo pro
Abbreviated transcription (Latin):
teo Deo seruiunt. Qui cum errore codcto aliquando per qualcncunq operã
nostrã Dño inspirante caruissent. pertulerunt cundem librur. ꝑclagii esse di¬
Scentes & ue ci respõderctur impendio rogauerunt. Factũ est adcosden. duta
rescripta est ipsa responsio ⁊gentes gratias rescripserunt:trunq misimus. &
cui responsum & quod responsum est.Et nc nimium essetus oncrosi, signa
fccimus his locis ubi petimus inspicere non graueris: que madmodum sibi
obiccta questionc: quod gratiam Dei negaret:ita respondit. ut cam elie non
diccret nisi naturã in qua nos condidit Deus. Si aũthunc esse suum librura
negrt aut cadem in libro loca nõ cõtendimus:anathematirct illa. & cam cõ¬
fiteatur apcrtissimẽ gratiã quam doctrina Christiana demonstrat: & praedi.¬
cat esse propriam Ehristianorũ:. qua non est natura: sed qua saluatur.Quȩ na¬

Expanded text:
ntes Deo serviunt. Qui cum errore eodem aliquando per qualemcunque operam ntes Deo serviunt. Qui cum errore eodem aliquando per qualemcunque operam nostram, Domino inspirante, caruissent, pertulerunt eumdem librum Pelagii esse dicentes, et ut ei responderetur impendio rogaverunt. Factum est ad eosdem dum rescripta est ipsa responsio, agentes gratias rescripserunt, utrumque misimus, et cui responsum, et quod responsum est. Et ne nimium essemus onerosi, signa fecimus his locis ubi petimus inspicere non graveris, quemadmodum sibi objecta quaestione quod gratiam Dei negaret, ita respondit, ut eam esse non diceret, nisi naturam in qua nos condidit Deus. Si autem hunc esse suum librum negat, aut eadem in libro loca non contendimus, anathematizet illam et eam confiteatur aptissime gratiam quam doctrina Christiana demonstrat et praedicat esse propriam Christianorum quae non est natura, sed qua salvatur. Quae na
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta percurtere: iubctur ut nõ faciamus malũ: ybi dicitur. Declina a talo.
S&e tamen oratur ut nõ faciamus maluto: ubi dicitur. Oramus aut ad Dñm. ne
quidd faciatie tali. Iubomur ut faciamus bonũ: ubi dicitur. Declina a talo &
fac bonum: & tamen oratur. ut faciamus bonum. ubi dicitur: Non ceslamue
pro robis orantes & postulantes:atq: inter cetera quȩ illis orat:dicit. ut am.¬
buletis dignẽ Deo in om̃c bencplacitũ: in om̃i operc & scritione bono. Sicuc
crgo agnoscimue uolũtatem cum hac pracipiuntur. sic &t ipse agnoscat gra¬
tiam cũm pctuntur. Misitous reucrentia tua librum quẽ dedcrut rligiosi &
honesti adoleseentes scrui Dei. quorũ ctiã noia nõ tacemus nam Thima siui
& lacobus rocantur. qui. sicut audimus: & ctiã tosse dignaris: ipsius ł clagii
exliortatione spem quam habebant in scculo reliquerunt: & nunc contine¬

Expanded text:
cuncta percurrere, jubetur ut non faciamus malum, ubi dicitur: « Declina a malo , cuncta percurrere, jubetur ut non faciamus malum, ubi dicitur: « Declina a malo , » et tamen oratur ut non faciamus malum, ubi dicitur: « Oramus autem ad Dominum, ne quid faciatis mali . » Jubemur ut faciamus bonum, ubi dicitur: « Declina a malo et fac bonum , » et tamen oratur, ut faciamus bonum, ubi dicitur: « Non cessamus pro vobis orantes et postulantes, » atque inter caetera quae illis orat dicit, « ut ambuletis digne Deo in omne placitum, in omni opere et sermone bono . » Sicut ergo agnoscimus voluntatem cum haec praecipiuntur, sic et ipse agnoscat gratiam cum petuntur Misimus reverentiae tuae librum quem dederunt religiosi et honesti adolescentes servi Dei, quorum etiam nomina non tacemus, nam Thimasius et Jacobus vocantur. Qui sicut audimus, et etiam nosse dignaris, ipsius Pelagii exhortatione spem quam habebant in saeculo reliquerunt, et nunc contine
Abbreviated transcription (Latin):
paud ebituo siuc rectum siuc correctum. Distinguenda est lex & gratia: lex
iubere nouit. eratia iuuare. Nec lex iuberet nisi essetroluntas. nec gratia iui.¬
ueret si satio essetu oluntas. Iubetur yt habcatur intellectus ubi dicitur. Noli.¬
ie esse sicut mulus &e equus quibus non est intellectuo: & tamen oramue re
habcamus intelectum. ubi dicitur. Da mibi intellectu. ut discã mandata ta.
iubctur ut habcattius sapicntiam. ubi dicitur. Stulti aliquando sapits. & tEmC̃
oratur ut sapientiã habeamus ubi dicitur: Si quis autem uestrunt indiget sa¬
pientia postulet aDeo qui dat om̃ibus affluenter: E nõ improperat & dabi¬¬
tut ei. Iubetur ut habcamus cõtincntiã ybi dicitur. Cum scitẽ. quia nemno po¬
testesse cõtineno nisi Dcus det. & hoc ipsum crat sapientit scire cuiuo esset
hoc donu ⁊dii Dñm & deptccatus sura illuro. ꝑ ostremd nc nitaiu longũ sit

Expanded text:
gaudemus sive rectum sive correctum. Distingaudemus sive rectum sive correctum. Distiniubere nouit, gratia iuuare. nec lex iuberet, nisi essetvaret, si satis esset voluntas. Jubetur ut habeatur intellectus, ubi dicitur: « Nolite esse sicut mulus et equus, quibus non est intellectus , » et tamen oramus ut habeamus intellectum, ubi dicitur: « Da mihi intellectum ut discam mandata tua . » Jubetur ut habeamus sapientiam ubi dicitur: « Stulti, aliquando sapite , » et tamen oratur ut sapientiam habeamus, ubi dicitur: « Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo qui dat omnibus affluenter, et non improperat, et dabitur ei . » Jubetur ut habeamus continentiam, ubi dicitur: « Cum scirem quia nemo potest esse continens, nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire cujus esset hoc donum, adii Dominum et deprecatus sum illum . » Postremo ne nimium longum sit
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatem nostram.Qui autem orat. & dicit: ne nos inferas in tentationẽ. H
non utiq: id orat ot homo sit quod est natus:ncq: orat id quod habeat libe.¬
rum arbitrium: quia iam acccpit cum crcarctur ipsa natura:neq orat remis.¬
sionem peccatorum: quia hoc superius dicitur dimitte nobis debita nostra:
neq: orat ut accipiat mandatum: sed plane orat ut faciat mandatum.Si cnim
in tentatonẽ inductus fuerit. hoc est:in tentatione defecerit: facit utiq: pec¬¬
catum quod est contra mandatum. Orat igitur ot non peccet, hoc est ut ne
quid faciat mali:quod pro Corinthiis orat apostolus dices:Oramus autem
ad Dominum: ne quid faciatis mali.Undc latis apparet:qudd nõ ad peccan'¬
dum: id est: non ad malefaciendum:quanuis esse non dubitetur liberum ar'¬
bitrium uoluntatis: tarten eius potestas non sufficiat: nisi adiuuctur infirmi'

Expanded text:
infirmitatem nostram. Qui autem orat et dicit: « Ne nos inferas in tentationem , » infirmitatem nostram. Qui autem orat et dicit: « Ne nos inferas in tentationem , » non utique id orat ut homo sit quod est natus, neque orat id quod habeat liberum arbitrium, quod jam accepit cum crearetur ipsa natura; neque orat remissionem peccatorum, quia hoc superius dicitur, « dimitte nobis debita nostra , » neque orat ut accipiat mandatum, sed plane orat ut faciat mandatum. Si enim in tentationem inductus fuerit, hoc est in tentatione defecerit, facit utique peccatum quod est contra mandatum. Orat igitur ut non peccet, hoc est ut ne quid faciat mali quod pro Corinthiis orat Apostolus dicens: « Oramus autem ad Dominum ne quid faciatis mali . » Unde satis apparet quod non ad peccandum, id est, non ad malefaciendum, quamvis esse non dubitetur liberum arbitrium voluntatis, tamen ejus potestas non suff
Abbreviated transcription (Latin):
ueneratione accersendus est Romam: & diligenter interrogandus: quam di¬
cat gratiaro: quam fatcatur:si tamen iam fatetur non ad peccandum, sed iu.¬
ste uiuendum homines adiuuari:aut hoc ipsum cum eo per literas agendum.
Et cut inuentus fuerit hanc dicere quam docet Ecclesiastĩca & Apostolica
peritas: tunc sinc yllo scrupulo Ecclesi&x: & sinc latibulo ambiguitatis illius
absoluendus est: tunc estreuera de cius purgatione gaudendum. Siue enim di¬
xerit gratiam esse liberum arbitrium: siue gratiam esse retuissiõem peccato.¬
rum: siue gratiam esse legis prȩceptum: nihil corum dicit: quod per ministra.¬
tionem Spiritus sancti pertinct ad concuniscentiam tentationesq: uincẽdas:
quem ditissimẽ eftudit super nos:qui ascendit in coclum: & captiuauit capti¬¬
uitatem: deditq: dona hotinibus.Hinc enim oratnus ut peccatorum tenta¬¬
tionem superare possimus. ut Spiritus Dci ynde pignus accepimus) adiuuet

Expanded text:
veneratione accersendus est Romam et diligenter, interrogandus, quam diveneratione accersendus est Romam et diligenter, interrogandus, quam dicat gratiam, qua fateatur, si tamen jam fatetur, non ad peccandum, sed juste vivendum homines adjuvari aut hoc ipsum cum eo per litteras agendum. Et cum inventus fuerit hanc dicere quam docet ecclesiastica et apostolica veritas, tunc sine ullo scrupulo Ecclesiae et sine latibulo ambiguitatis illius absolvendus est, tunc est revera de ejus purgatione gaudendum. Sive enim dixerit gratiam esse liberum arbitrium, sive gratiam esse remissionem peccatorum, sive gratiam esse legis praeceptum, nihil eorum dicit quod per ministrationem Spiritus sancti pertinet ad concupiscentiam tentationesque vincendas quem ditissime effudit super nos, qui ascendit in coelum et captivavit captivitatem deditque dona hominibus . Hinc enim oramus ut peccatorum tentationem superare possimus, ut Spiritus Dei unde pignus accepimus adjuvet
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est.Sinc dubio gratiam qua iustificamur ab iniquitatc:& qua saluamur p¬
ab infirmitate: non qua creati sumus ca propria uoluntate.Nam si intellexis.¬
sent illi ẜpiscopi cam illum dicere gratiam:quam etiã cum impiis habemus:
cum quibus homines sumus, negari yero cam qua Christiani & filii Dei su¬¬
mus: quis cum patienter catholicorum sacerdotum nõ dicimus audiret: sed
ante oculos suos ferret: Quaproptet tion culpandi sunt iudices qui Ecclesia¬¬
stica consuctudine gratia nomen audierunt: nescientes quid huiusmodi ho¬¬
mines uelsua doctrina libris:uel suorum solent auribus spargere. Non agi¬¬
tur de uno Pclagio: quia fortasse correctus est quod xtinam ita sit I led
de tatti multis quibus loquaciter contendentibus: & infirmas atq: incrudi¬¬
tas animas uelut coniunctas trahentibus: firmas autem & in fide stabiles ipsa
contentione fatigantibi usquequaq: iam plena sunt omnnia. Aut ergo atua

Expanded text:
tuus est : sine dubio gratiam qua justificamur ab iniquitate, et qua salvamur tuus est : sine dubio gratiam qua justificamur ab iniquitate, et qua salvamur ab infirmitate; non qua creati sumus cum propria voluntate. Nam si intellexissent illi episcopi eam illum dicere grcum quibus homines sumus, negari vero eam, qua Christiani et filii Dei sumus, quis eum patienter catholicorum sacerdotum, non dicimus audiret, sed ante oculos suos ferret? Quapropter non culpandi sunt judices qui ecclesiastica consuetudine gratiae nomen audierunt, nescientes quid hujusmodi homines vel suae doctrinae libris, vel suorum solent auribus spargere. Non agitur de uno Pelagio, quia fortasse correctus est quod utinam ita sit, sed de tam multis quibus loquaciter contendentibus et infirmas atque ineruditas animas velut conjunctas trahentibus, firmas autem et in fide stabiles ipsa contentione fatigantibus usquequaque jam plena sunt omnia. Aut ergo a tua
Abbreviated transcription (Latin):
cum timore &ttemore adiutorium Dei etiam per charitatem tuş ueneratio.¬
nis expectat. Audiuimus cnim esse in urbe Roma ubi ille diu uixit. nonnul¬¬
los qui diuersis causis cĩ faucant. Guidam scilicet qui nobis talia persuasisse
perhibentur: plures uerd qui cum talia sentire nõ credunt praesertim quia in
oriente ybi degit gesta ecclesiastica facta esse credendum est: nisi quibus pu¬¬
tatur essc purgatus: ubi quidam si Episcopi cum catholicum pronunciarunt
non ob aliud factum esse credendum est: nisi quia dixit so Dei gratiam confi¬
teri: & ait posse homincm suo labore ac yoluntate iuste uiuere,ut ad hoc ad¬¬
iuuari Dei gratia nõ negaret.His cnim auditis uerbis catholici antistites nul¬¬
lam aliam Dei gratiam intelligere potucrint: nisi quam in libris Dei legere &x
populis Deĩ prȩdicare consueuerunt:cam utiq: de qua dicit Apostolus:Non
irritam facio gratiã Dei. Nam si per legem iustitis: ergo Christus gratis mor¬¬

Expanded text:
cum timore et tremore adiutorium domini etiam per caritatem tuae uenerationis expectat. Audiuimus enim esse in urbe Roma, ubi ille diu uixit. nonnullos, qui diuersis causis ei faueant, quidam scilicet, quia uos talia persuasisse perhibentur, plures uero, qui eum talia sentire non credunt, praesertim quia in oriente, ubi degit, gesta ecclesiastica facta esse iactantur, quibus putatur esse purgatus. ubi quidem si episcopi eum catholicum pronuntiarunt, non ob aliud factum esse credendum est, nisi quia se dixit dei gratiam confiteri et ait posse hominem suo labore ac uoluntate iuste uiuere, ut ad hoc adiuuari dei gratia non negaret. his lam aliam Dei gratiam intelligere potuerunt, nisi quam in libris Dei legere, et populis Dei praedicare consueverunt, eam utique de qua dicit Apostolus, Non irritam facio gratiam Dei; nam si per Legem justitia, ergo Christus gratis mor
Abbreviated transcription (Latin):
ECONCILIIS duobus prouincia Carthaginen.¬
sis atque Numidiae ad tuam sanctitatema non paruo
Episcoporum numero subscriptas litcras misimus: cõ¬
tra inimicos gratie Ghristi:qui confidunt in uittute
sua:& creatori nostro quodammodo dicunt: tu nos
creasti homines:iustos autem ipsi nos fecimus:qui na¬
turam humanam ideo dicunt liberam: ne quarant li.
illius gratia. qui creauit. domare & extingucre omnes cupiditates: tentatio.¬
nesq superare. Multi eorum insurgunt aducrsum nos & dicunt anima no.¬
stra. non est salus illi in Deo cius.familia Christi quae dicit. Quãdo infirmor
tunc fortis sura: & cui dicit Dominus cius. Salus tua ego suiti: Iuspenso corde¬
cum

Expanded text:
conciliis duobus prouinciae Carthaginensis atque Numidiae ad tuam sanctitatem a non paruo episcoporum numero subscriptas litteras misimus contra inimicos gratiae Christi, qui confidunt in uirtute sua et creatori nostro quodam modo dicunt: \'Tu nos fecisti homines, iustos autem ipsi nos fecimus\', qui naturam humanam ideo dicunt liberam, ne quaerant libillius gratia qui creavit, domare et exstinguere omnes cupiditates, tentationesque superare. Multi eorum insurgunt adversum nos et dicunt animae nostrae: Non est salus illi in Deo ejus . » « Familia Christi quae dicit, quando infirmor tunc fortis sum , » et cui dicit Dominus ejus: « Salus tua ego sum , » suspenso cordecum
Abbreviated transcription (Latin):
ad conscquendam gratiam: cuius in se nullum scit esse restigium. Nccuere¬
amur hiuic salutis iatuam apcrirc: quam nunquam antẽ docetur in gressus.
CAPUT. II.
Uod s ab haercticis baptiratum quempĩam fuisse constiterit:crga
hiunc nullatenus sacramentum regenerationis iteretur. sed hoc tan¬
tum. quod ibi defuit: conferatur: ut perepiscopalem manus impo.¬
fiti oniem xirtutem sancti spiritus conscquatur. Quato rein frater charisoi.¬
tie ideo gencraliter ad omnium uestrum uolumus peruenire notitiam : Ne
dum plue iusto toctuitur: miscricordia Dci saluari cupientibus denegetui.
Data nono Calendas Noucmbris consulatu Martians AuguIIS

Expanded text:
ad consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium. Nec veread consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium. Nec vereamur huic salutis januam aperire, quam numquam ante docetur ingressus. CAP. II. Quod si ab haereticis baptizatum quempiam fuisse constiterit, erga hunc nullatenus sacramentum regenerationis iteretur; sed hoc tantum quod ibi defuit conferatur, ut per episcopalem manus impositionem virtutem sancti Spiritus consequatur. Quam rem, frater charissime, ideo generaliter ad omnium vestrum volumus pervenire notitiam, ne dum plus justo metuitur, misericordia Dei salvari cupientibus denegetur. Data nono kalendas Novembris, consulatu Majoriani Augus
Abbreviated transcription (Latin):
in hac parte conscientia sue nec ille reus sit: qui consecratur. nec illc qui
conseerat. Scimus quideminexpiabile esse facinus. quories iuxta haereti.¬
corum damnata a sanctis patribus instituta: cogitur aliquis lauacrũ: quod
regenerandis scmel tributum est:bis subire apostolica reclamante doctri¬
na quae nobis unam praedicat in Trinitate Deitatem: unam in side confes.¬
sionem: rnum in baptismate lacratentum.Sed in hoc nibil similc formi¬
datur: quoniam non potest in iterationis crimen deuenire: quod factum
esse omnino nescitur.Atque ideo: quoties persona talis inciderit. solicita
primũm exatinatione discutite: & longo tempore: nisi forte supremus fi¬
nis immineat: indagate: urrum nemo sitpenitus. qui testimonio suo iuuare
possit ignorantiam nescientis. Et cum constiterit hunc: qui baptismaris
indiget sacramento: sola inaniter suspicione prohibcri: accedat intrepidus

Expanded text:
in hac parte conscientiae suae nec ille reus sit qui consecratur, nec ille qui in hac parte conscientiae suae nec ille reus sit qui consecratur, nec ille qui consecrat. Scimus quidem inexpiabile esse facinus, quoties juxta haereticorum damnata a sanctis Patribus instituta, cogitur aliquis lavacrum, quod regenerandis semel tributum est, bis subire, apostolica reclamante doctrina, quae nobis unam praedicat in Trinitate Deitatem, unam in fide confessionem, unum in baptismate sacramentum . Sed in hoc nihil simile formidatur, quoniam non potest in iterationis crimen venire, quod factum esse omnino nescitur. Atque ideo quoties persona talis 1408 inciderit, sollicita primum examinatione discutite, et longo tempore, nisi forte supremus finis immineat, indagate utrum nemo sit penitus qui testimonio suo juvare possit ignorantiam nescientis. Et cum constiterit hunc qui baptismatis indiget sacramento, sola inaniter suspicione prohiberi, accedat intrepidus
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta mysterii: nõ immerito quorundam fratrum formido dubiaret
in syno dalis yt diximnuos cortu formam huiuscemodi consultationo eeco¬
pĩmus: quam diligẽtius discuti: & pro uniuscuiusq sensu solicita uoluimus
ratione tractari. qud ad yeritatem: adhibita cognitione multorum: certius
peruenire possemus.Eadem crgo qua in sensum nostrum diuina inspita.¬
tione renere. frequens ctiam fratrum firmauit assensio. In primis itaquo
prouidere debeitius: ne dum speciem quandam cautionis tenemus: dam¬
num regenerandarum incidamus animarum. Quis enim ita sit suspicatio:¬
nibus suis deditus: utyerum esie definiat quod omni manifestation ces.¬
santc ex opinione ambigua suspicatur Cum itaque baptizatum se nec ille
recordetur. qui regenerationis est cupidus: nec alter attestari deco posoit:
ꝗudd nesci̾at consecratum: nihil est: in quo peccatum possit obrepere cũ

Expanded text:
cramenta mysterii non immerito quorumdam fratrum formido dubicramenta mysterii non immerito quorumdam fratrum formido dubiin synodali, ut diximus, coetu formam hujuscemodi consultationpimus, quam diligentius discutientes, pro uniuscujusque sensu sollicita voluimus ratione tractari, quo ad veritatem, adhibita cognitione multorum, certius pervenire possemus. Eadem ergo, quae in sensum nostrum divina inspiratione venerunt, frequens etiam fratrum firmavit assensio. In primis itaque providere 1407 debemus, ne dum speciem quamdam cautionis tenemus, damnum regenerandarum incidamus animarum. Quis enim ita sit suspicationibus suis deditus, ut verum esse definiat quod, omni manifestatione cessante, ex opinione ambigua suspicatur? Cum itaque baptizatum se nec ille recordetur, qui regenerationis est cupidus, nec alter attestari de eo possit, qui nesciat consecratum, nihil est in quo peccatum possit obrepere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
I.
Lco Episcopus Leoni Episcopo Rauentiati salutem.
Re quenter quidem in diuorsarum ambiguo quastionum tĩ¬
tubantia fratrum corda. spiritu Dci instituente: solidaui Flt
muo responsionis formam uel ex sanctarum scripturarum ponasira¬
disciplinis uel ex patrum regulis colligentes: scd nupermsy pontisies.¬
nodo nouum & inauditum antea genus consultatiosis  neh scri¬
Am quorundam fratrum iuggestionc compcrimus: aliquos capti¬
uorum adsc des suas. lbertatem que redeuntes: qui scilieet in capti¬
uitatem illa aetate peruenerint: quae nullius rei firmam poterat ha.¬
bere notitiam. remedium quidem implorarc baptismi. Sed etruma ciusdepa
mysterii antẽ sacramenta perceperint infantia inscientia non po farer¬
nisci & ĩdeo sub hoc latentis recordationis incerto, animas suas in cuiscri.¬
men adduci dum sub spccio cautionis negatur his gratia qud ideononim¬
penditur. quia putatur impensa. Quum iraque tribuere talibus dominici sa¬

Expanded text:
. Leo Leoni episcopo Ravennensi salutem. 117 Frequenter quidem in diversarum ambiguo quaestionum titubantia fratrum corda, spiritu Dei insmus, responsionis formam vel ex sanctarum Scripturarum disciplinis, vel ex Patrum regulis colligentes. Sed nuper inodo novum et inauditum antea genus consultationis exoram quorumdam fratrum suggestione comperimus aliquos captivorum ad sedes suas libertatemque redeuntes, qui scilicet in captivitatem illa aetate pervenerint quae nullius rei firmam potuerit habere notitiam, remedium quidem implorare baptismi. Sed utrum ejusdem remedii ante sacramenta perceperint, infantiae inscientia non posse reminisci, et ideo sub hoc latentis recordationis incerto animas suas in discrimen adduci dum sub specie cautionis negatur his gratia, quae ideo non impenditur, quia putatur impensa. Cum itaque tribuere talibus Dominici sa
Abbreviated transcription (Latin):
sit gubernaculis depurandum: cui dictum est: Et tu conuersus confirma
fratres tuos. Et cui post resurrectionem suam dominus ad trinam etcrni
amoris professionem mystica insinuationc ter dixit: Pasce oues mcas.
Quod nunc quoq procul dubio facit. & mandatum Dominipius pastor
casquitur. confirmans nos cohortationibus suis: & pro nobis orare non
cessaus. ui nulla tentatione supcremur.Si autem hanc pictatis sux curara¬
omnipopulo Dei. sicut credendum cst ubiq praetendit. quanto magicno¬
bis alumnis suis opem suam dignatur impẽdere:apud quos in sacro beata
dormitionis thoro: cadem qua prae sedit carne: rcquiescit: Illi ergo hunc
scruitutis nostrae natalitium diem. illi adscribamus hoc fcstum: cuius pa¬
trocinio Sedis ipsius meruimus esse cõsortes auxiliante nobis per omnia
gratia domini nostri lesu Christi: qui niuit & regnat cum Deo patre &e
spiritu sancto in secula seculorum: Amcn.

Expanded text:
sit gubernaculis deputandum, cui dictum est: Et tu conversus confirma sit gubernaculis deputandum, cui dictum est: Et tu conversus confirma fratres tuos; et cui post resurrectionem suam Dominus ad trinam aeterni amoris professionem, mystica insinuatione ter dixit: Pasce oves meas . Quod nunc quoque proculdubio facit, et mandatum Domini pius pastor exsequitur, confirmans nos cohortationibus suis, et pro nobis orare non cessans, ut nulla tentatione supomni populo Dei ubique praetendit, quanto magis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere. Illi ergo nunc dormitionis toro eadem qua praesedit carne requiescit? Illi ergo hunc servitutis nostrae natalitium diem, illi ascribamus hoc festum, cujus patrocinio sedis ipsius meruimus esse consortes, auxiliante nobis per omnia gratia Domini nostri Jesu Christi, qui vivit et regnat cum Deo Patre, et Spiritu sancto, in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non intretis in tentationem. Communc erat omnibus apostolis pcricu¬¬
lum de tentatione formidinis. & diuina protectionis auxilio pariter indi¬¬
gebant. Quoniamdiabolus omnes cxagitare, omnes cupicbat cliderc. &¬
us tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur. & pro fide Petri propris
supplicatur.tanquam aliorum status certior sit futurus:si mens principis ui¬
ro cta non fucrit.In Petro ergo omnium fortitudo munitur.& diuina gratia
ita ordinatur auxilium:ut firmitas qua per ChristumPetro tribuitur. per
Ectrum apostolis conferatur. Eum itaque dilectissimi tantum nobis
uidcamus prasidium diuinitus institutum, rationabiliter & iustẽ in ducis
nostri meritis & dignitate latamur. gratias agentes sempitcrno Regi, re'¬
demp̃tori nostro Domino Iesu Christo qui tantam potentiam dedit
ci queta rtotius Ecelesis principem secit: yt si quid etiata uostrs
temporibus recte per nos agitur: recteq disponitur. illius operibus: illius

Expanded text:
 ne intretis in tentationem . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicatur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, & diuinæ gratiæ ita ordinatur auxilium, vt firmitas quæ per Christū Petro tribuitur, per Petrum Apostolis conferatur. Cum itaq. dilectissimi, tantū nobis præsidium videamus diuinitus institutum, rationabiliter & iuste in Ducis nostri meritis ac dignitate lætamur, gratias agentes sempiterno regi redemptori nostro Domino Iesu Christo, quod tantam potentiam dedit ei, quem totius Ecclesiæ principem ac præsulem fecit. temporibus recte per nos agitur, recteque disponitur, illius operibus, illius