comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ uł gẽmis ornatus nu tericis nõ
tectus auro nͨ uectꝰ tqͦ albo uͦ stipatꝰ
milite nͦ arꝯstrepentibus septus mi¬
nistͥs abs hoc tñ credit satis posse
ĩpleri salutare mãdat᷑̃ pasce ouesmeas

Expanded text:
aliquando vel gemmis ornatus, vel sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas
Abbreviated transcription (Latin):
reuiuiscente sapit᷑ rõ ligat ꝯsuetudo
tͣhit᷑ miser ĩ profund̾ maloꝵ tͣdit᷑ cap¬
tiuus tyrannidi uitõꝵ iͣ ut carnalium
uoragine desidĩoꝵ absorcus sue rõius
duum q timoris oblitꝰ dicat insipiens
incorde suo ñ deus iam ĩ defe̾nt̾ libaitiᷤ
ꝓ licitis ucit᷑ ruu ab ilucitis cog tand̾
patrandis ĩuestigand̾ aramꝰ manꝰ uel

Expanded text:
o, ligat consuetudo. Trahitur miser in profundum malorum, traditur captivus tyrannidi vitiorum, ita ut carnalium voragine desideriorum absorptus, suae rationis divinique timoris oblitus, dicat insipiens in corde suo: Non est Deus . Jam indifferenter libitis pro licitis utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bonis rebus q̃ de nocte ĩ ce dẽbant
uñ uir sc̃s uigilans ã demoes ĩ forma
nũana aduenissent ⁊ ad m̃sã illã sedi¬
ssent illis qͥ de domo erant ĩ lectis suis
qͥescencibut uir scũs surrexit et de¬
moẽs abire ũ ꝑm̾itens excitauit eos qͥ
de domo erant ĩ q̾reus ab eis si ꝑs illas
illos ad domos iucinoꝵ ut uident
dicare se ip̃õs ⁊ ꝯfessi sũt ce demoes ẽẽ¬

Expanded text:
e nocte incedebant. Vnde uir sanctus uigilans cum demones in forma humana uenissent ad mensam et redissent, illis de domo in lectis suis quiescentibus uir sanctus surrexit et demones abire non permittens excitauit illos de domo inquirens ab eis si personas illas illos ad domos uicinorum suorum udicare seipsos et confessi sunt demones se
Abbreviated transcription (Latin):
a se suꝑflua resecauit ut nͣ se hẽre
putet putatõe dignũ o̾dite mͥ ⁊ puta¬
ta repullulant ⁊ effugata redeunt
⁊ resuccendent᷑ extinc̾ta ⁊ sopita
excitant᷑ par̃ ẽ gͦ semel putasse sepe
putandꝰ ẽ ĩmo si fi̾ pͭ tẽꝑ ꝗ putari o¬

Expanded text:
a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si fi
Abbreviated transcription (Latin):
b. qͣm mittꝰ me pͥuares o amara
mors usu uite qͣm fruetu nã uita
sine fructu grauior mors ẽ. deniq
duplex malũ ꝑat᷑ ligno ĩfructuo¬
so securis ⁊ ignis aufert ⁊ bona:¬

Expanded text:
 Quam mitius me privares, o austera mors, vitae usu, quam fructu! nam vita sine fructu gravior mors. Denique duplex malum ligno paratur infructuoso, securis et ignis . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
t eum hrẽ aurũ młtũ ipẽ fecit
eos stare foribus affixos et¬
mane aĩ incole uellent fos¬
ꝯburere pro furco ipẽ ait si¬
nite cos abire illesos alioqu
a me effugiet gr̃a sanitatum
et statĩ nũ lat̾nes ꝯułsy sunt

Expanded text:
venire aurum multum. Ipse vero fecit eos stare foris affixos etm eos incole vellent comburere pro furto, ipse ait: «Sinite eos abire illesos, alioquin a me effugiet gratia sanitatum». Et statim illi latrones conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rem set pecii duco ut
talle̾t᷑ a me ⁊ factue ẽ ille sino.¬
sanguis in ore meo ⁊ postquã
expuli cum requiem set iptam tor¬
sticiam et sermonem illũ sum obli

Expanded text:
rem, sed petivi Dominum, ut tolleret a me, et factus est ille ssanguis in ore meo, et postquam exspui, requievi; sed et ipsam tristitiam et sermonem istum obli
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ꝗ legt᷑ . ꝓũ .ui. fili mi si spopõ¬
deis peo amico tua desixicti auput
extͣneũ manũ tuam illaq̃atus es ibis
oris tui et captus propriis fermambꝰ
fac gͥ ꝗ dico fili mi et tem ip̃m libe¬
ra qr intidasti ua manũ proximi tui
diccurre. festina cuccita anucũ tuũ

Expanded text:
 fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo quod dico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
bas hiis acapiamꝰ ruumnã qͦs nouimus
nobis siuidebas furem cͤrebas cum eo
Uñ legͣ᷑. ia uita beati fulsei ꝗ csi ip̃e
mortuus eẽt abiecit ei ayaꝰ. ꝗ uestẽ
a qͣdiam usurario accepasset. et dm̃s¬
cũ restituit uite ut culpã illã corri

Expanded text:
ab hiis accipiamus munera, quos novimus nobis: si videbas furem, currebas cum eo». Unde legitur in vita beati Fursei quod cum ipse mortuus esset, obiecit ei diabolus quod vestem a quodam usurario accepisset et restituit eum deus vite ut culpam illam corri
Abbreviated transcription (Latin):
abbe suo scõ b̾nardo coge̾t ᷑ honis
ep̃atꝰ subire ip̃e ꝓstrãtꝰ ad pedes albĩs
⁊ cłicoꝵꝵ qͥ se elega̾nt ĩ modũ crucis ait
monachus fugitius sime eicitis esse
ĩ extͣmis qͥdã monachꝰ ei carꝰ assidens
ait. care mi qr nũc corꝑe seꝑamur
oro teut si potes salua dei uoluntate

Expanded text:
nardo cogeretur onus episcopatus subire, ipse, prostratus ad pedes abbatis et clericorum qui eum elegerant in modum crucis, ait: «Monachus fugitivus, si me eligitis, essein extremis quidam monachus ei karus assidens ait: «Kare mi, quia nunc corpore separamur, oro te, si potes, salva voluntate Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ordñtia iud̾m. s utrũꝯtinui futuri sĩt
an int̾polati nõ assit. Prima die eriget
mare ⁊aq̃. ¶ Qͥnto h̾be ⁊ arbores dab̾t
rorẽ sanguitieũ. ¶ Sexto ruent edifici¬
a. ¶ Septimo petre ad muic̃e collident᷑¬
equabit᷑ t̾ra . ¶ Decimo exibũt hoĩes
gent ossa mortuoꝵ ⁊ stabũt suꝑ sepłe.
Huodecimo cadent stelle .I xiiIͦ. mo¬
rientes uiuentes. ut cũ mortius resur¬

Expanded text:
judicium. Sed utrum continui futuri sint, aut interpolati, non expressit. In prima die, eriget mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentuaequabitur terra. Decimo exibunt hominesgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resur
Abbreviated transcription (Latin):
talis unctio ¶Cu septiformis munere der¬
tre dei tu dĩgitus tu rite ꝓromisso patris ser¬
mone ditans guitura Accende lumen
sensibus in funde amore fordibus infir¬
ma nostri corporis uirtute firmans per¬
petmi. Eostem repellas longius patem¬
qꝑ dones protinus ductore sit te premo uite¬
mus omne noxui. Per te scianius da
patrem noscamus atq filiũ te utriusq spi¬
nitum credamus omni tempore. S it laus

Expanded text:
unctio. Tu septiformis munere, Dextrae Dei tu digitus. Tu rite promissum Patris, Sermone ditans guttura. Accende lumen sensibus, Infunde amorem cordibus. Infirma nostri corporis, Virtute firmans perpetim. Hostem repellas longius, Pacemque dones protinus. Ductore sic te praevio, Vitemus omne noxium Per te sciamus da Patrem, Noscamus atque Filium, Te utriusque Spiritum, Credamus omni tempore. Praes
Abbreviated transcription (Latin):
cũ humłitate ac deuocõne qua conuenit requisitus
⁊ expressione que ab origine ordinis noscitur insti¬
cramento. nlłs a nobis sub ostentu consuetudinis
uł alio modo quicquã debet extorquere. s heo oĩa¬
antistitem. grãm atq cõmunionẽ apłice sedis ha¬
bentem. qui apłica fretus auctoritate. nobis erd̃
postulat impendat ¶Ꝙ si sedes dẏocesani ep̃i forte
uacauerit interiu omĩa eccãstica sacramenta a ui¬

Expanded text:
cum humitate sic ac deuotione, qua conuenit, requisitus one contenti, que ab origine ordinis noscitur insticramento nullus a vobis sub obtentu consuetudinis vel alio modo quicquam audeat extorquere, sed hec omcommunionem apostolice sedis habentem, qui nostra fretus auctoritate, uobis, quod postulatis, impendat. Quod si sedes dyocesani episcopi forte uacauerit, item omnia ecclesiastica, sacramenta a ui
Abbreviated transcription (Latin):
aut ea que nobis ex testamento decedentiũ relm¬
quut᷑ contra iusticiam detinuerint. uł decimas la
candełis aocensis excõicatõis sentencia ꝑcellant. cle¬
ricos aũ canonicos sine moachos appellatone re¬
mota ab officio ⁊ bñficio suspendant. neutrã re¬
laxaturi sentenciam. donec plenarie nobis satiffa
ciant. ⁊ qui pro uiolenta manuũ iniecto̾e in ꝑsonis
cũ dyocesani sitteris ad sedem apłicam nmiltantꝰ¬

Expanded text:
atis fratribus ex testamento decedentium relinquuntur contra iusticiam retinuerint uel decimas labs accensis excommunicationis sententia percellatricos autem, canonicos siue monachos, appellacione remota, ab officio et beneficio suspendatis, neutram relaxaturi sentenciam, donec predictis fracipue qui pro uiolenta manuum iniectione cum diocesani episcopi litteris ad sedem apostolicam uenient
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nescierit disigent᷑ inqͥrat. cognitã n̾nabilr̃ corrigat
zelo ordinis ⁊ fat̾ne caricatis affcu̾¶ Prohibeat eciam
ne incipiant retractare que nouerit digne correcta
n᷑ oibi suggerans añconꝑta. ne uanis suspicionib tbẽt
aiõs padrũ siue fratrũ suoꝵ. qd̃ si quis fecĩt dig ne
eũ uisitator morepet ⁊ castiget. Prohibeat ecĩã ne qͥs¬
fratu̾ ea que cognoueris eniendanda quasi ad maiuo
scandalũ qdꝰ nequissimũ est use ad uisitatoris aduẽtũ
obseruare coram deo se grauit̾ culpabile̾ ⁊ pat̾na uel

Expanded text:
quam nesciveriquam nesciveriçelo Ordinis et paterne karitatis affectu. Prohibeat etiam ne incipiant reiterare que noverint digne correcta et ne sibi suggerant incomperta nec novis suspicionibus turbent animos patrum sive fratrum suorum. Quod si quis fecerit, digne eum visitator increpet et castiget. Prohibeat etiam ne quis ea, que noverit emendanda, quasi ad maius scandalum, quod nequissimum est, usque ad visitatoris adventum observare, coram Deo se culpabilem et paterna vel
Abbreviated transcription (Latin):
ouũ. In facienda igitur uisitacõe cautelam maximam
⁊ diligenciam uisitator ad hibeat. uo fideliter. ⁊prude̾t
ad corrigendos excessus ⁊consuatõem pacio intendat. ⁊
quãtũ poterit aalua ordinis discipsina animos fratrũ ad
existat. ⁊ ad emendacõẽ i domus sue quãtũ poteris
tanqͣm deo racõẽm redditurus intendat Igit᷑ iu
uisitatoris aduentu abbas domua illiꝰ uł di ipm̃ abc̃e
contigerit pͥor aut qui tenet locũ ipiu̾s studiose frẽo
amoneat rogot ⁊ precipiat ut fideliter ⁊ siducialr᷑
publice uł pͥuasim ꝓut melius intellexerint faciẽdũ
que carrigenda cognouerint ouggenant ⁊ ꝓponãt
cuui fonĩ fuerit egre ferat. Caueat ne in p̾sencia
uisitatoris. uł pꝰ eꝰ discessimi cuiquã fratũ aliquã
Siminꝰ caute uł minꝰ discrete fuerit quis locutꝰ benigna
facilitate ei ad ꝯsiliũ uisitatoris indiilgeati Ipm uͦ uisita¬
torẽ talem fore conuenit ut nõ credat om̃i spu̾i. s causã

Expanded text:
. In facienda autem visitatione cautelam maximam et diligentiam visitator adhibeat, ut fideliter et prudenter ad corrigendos excessus et conservationem pacis intendat, et, quantum poterit, salva Ordinis disciplina, animos fratrum ad existat et ad emendationem domus sue, quantum poterit, tamquam Domino rationem redditurus intendat. Igitur visitatoris adventu prelatus domus illius vel, si ipsum abesse contigerit, prior, aut qui tenet locum ipsius, studiose fratres ammoneat, roget et precipiat ut fideliter et fiducialiter, publice vel privatim, prout melius intellexerit faciendum, que corrigenda cognoverint suggerant et proponacum factum fuerit, egre ferat. Caveat in presentia visitatoris vel post eius discessum, ne cuiquam fratrum si minus caute minusve discrete fuerit quis locutus, benigna facilitate ei ad consilium visitatoris indulgeat. Ipsum enim visitatorem talem fore convenit ut non credat omni spiritui, set causam,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cio recipiunt᷑: si plus quã t̾cio apostauerint ⁊pe¬
nitentes redire uoluerint ⁊ satiffacõ pro delicto
om̃ino recipiantꝰ uel in domibus ꝓpͥis uł in locis
aliqͥbus coꝵdem. si aluid canoĩcum nõ obsistat. semł
luit uł portare eidem temꝑalia de negentur. Si uͦ
aliquid tale cõmiserint pro quo moachꝰ meretur
emitti nlłs ei de ordine teneatur ulterius proiudẽ
uenire teneant᷑ ad eccliam extra choꝵ. ⁊ conuẽtꝰ ieui¬

Expanded text:
tertio recipiuntur, si plus quam ter apostataverint, et poenitentes redire voluerint, et satisfacere pro delicto, omnino recipiantur vel in domibus propriis, vel in locis aliquibus earum, si aliud canonicum non obsistat, semel luerint aut portare, eisdem temporalia denegentur. Si vero t, vel aliquid tale commiserint, pro quo monachus teneatur emitti, nullus eis de ordine teneatur ulterius providerevenire teneantur ad ecclesiam extra chorum, et je
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Cũm gͥ aliquis graui culpe eubdit᷑ accipiat ĩ ip̃o
culpe ponens statĩ capuciũ in capite exeat de capło ĩ locũ
ad solaciũ qui eũ co̾soletur ⁊ ꝓnocet ad humłitateꝰ ne
culpe modũ. nam scdm hoc debet extenuari peuito̾cia uł¬
net᷑. uasa aũ quib utitur aut frangant aut pauꝑib
crogentur. Ad fores oratorii ꝓst ratus iaccat in terra
dum completur opus dei ñ hñs capuciũ in capite. qd̃
uł off̃m defunctoꝵ sine int̾uallo sequit᷑ ad horã aduo¬
nicã noͣ ꝓst̾ iitur donec conuẽtꝰ exeat de eccłia. Om̾s

Expanded text:
 Cum aliquis gravi culpe subicitur, accipiat in ipso ciat se gravi culpe ponens statim caputium in capite et exeat de capitulo in locad solatium, qui eum consoletur et provocet ad humilitatem, ne culpae modum; nam secundum hoc debet extenuari culpa venetur. Vasa autem quibus utitur, aut frangantur, aut pauperibus erogentur. Ad fores oratorii prostratus jaceat in terra dum completur opus Dei, non habens caputium in capite, quod vel officium defunctorum sine intervallo sequitur horam canonicam, non prosternatur donec conventus exeat de ecclesia. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
poterũt uisitare. S ñquã tunc uł alias occasione
aliqua infra septa moãsterii ꝑ noctare. sicubi cõtͭ
p̃sũptũ fuerit discooꝑiant᷑ altaria ⁊ diuinũ offi¬
ciũ in eccłia minime celebretur quãdiu ibidẽ fue¬
rint mulieres. faciens aũ hoc ⁊ consenciẽs ⁊ pro¬
curans ꝑ literas apłicas uł ociam quoquo modo. Si
abbae fuĩt om̃i sexta feria sit in pane ⁊ aqua usq
ad sequẽs capłm̃ generale ibidem grauiꝰ puniend¬

Expanded text:
poterunt; sed nunquam tunc vel alias occasione aliqua intra septa monasterii pernoctare: sicubi contra praesumptum fuerit, discooperiantur altaria, et divinum officium minime in ecclesia celebretur, quandiu ibidem fuerint 156 mulieres: faciens autem, vel consentiens, et procurans per litteras apostolicas, vel quoquo modo, si abbas fuerit, omni feria sexta sit in pane et aqua usque ad sequens capitulum generale, ibidem veniam pe
Abbreviated transcription (Latin):
i quis abbas pro inutilitate. seu pusilla̾itate sua a
pr̾e abbe̾ domus illiꝰ unde sua exiuit postulauerit ut
ab onere abbacie aue relaxetur: caueat ille ne facile ⁊
sine causa rõnabili ⁊ mnlm necessaria acquiescat. S
ꝯuocatis aliquibus abbatibus alus nostri ordinis.
uł cõmissoꝵ sibi fratrum uitus consenciens ĩno¬
admoneat usq quater. ꝙ si nec ita correctus fui̾t
nec sponte cedere uoluerit. congregato aliquanto
mõachi eius qd̾ do̾ au̾tat ꝯtumaces ⁊ rebelles esse uo¬
luerint ut sentenciis minime acqͥescant. ab ip̃o albe
matris eccłie ⁊ a ceteris coabb̾i̾bus eꝰ. excõicatꝰoi sub¬
dant᷑ ac deinceps ab eo coħceant᷑ prout potuerit
reu̾suo de morte aĩe resurgere ⁊ ad matrem sua pedi¬
hac causa mło semꝑ studio deuitanda nlłs albas maĩchi¬
nostri ordi̾s matrẽ nr̃am cystꝰ eccliam in sc̃s ꝓpo¬

Expanded text:
i quis abbas pro inutilitate seu pusillanimitate sua, a patre suo abbate domus illi, unde sua exivit, postulaverit, ut ab onere abbatiae suae relaxetur: caveat ille, ne facile ei sine causa rationabili et multum necessaria acquiescat. Sed vocatis aliquibus abbatibus aliis nostri ordinis, vel commissorum sibi fratrum vitiis consentiens innomendatione eum admoneat usque quater. Quod si nec ita correctus fuerit, nec sponte cedere voluerit: congregato aliquanto monachi ejus, quod Deus avertat, contumaces et rebelles esse voluerint, ut sententiis minime acquiescant, ab ipso abbate matris ecclesiae, et a caeteris coabbatibus ejus, excommunicationi subdantur: ac deinceps ab eo coerceantur, prout potuerit,reversus, de morte animae resurgere, et ad matrem redihac causa multo semper studio devitanda, nullus abbas monachnostri ordinis matrem nostram Cisterciensem
Abbreviated transcription (Latin):
chis filiaꝵ auarnui eccłarnui. s de ipis quoq abb̃ib
cariuu libere sibi si necesse fuerit assumere albẽm
ꝑsonã uͦ de alio ordane. nllã de nostris ecclesus eligat
in abbẽm. aicut nͨ nostroꝵ aliquẽ licet alus moãste¬

Expanded text:
chis filiarum suarum ecclesiarum, sed de ipsis quoque abbatibus chis filiarum suarum ecclesiarum, sed de ipsis quoque abbatibus earum, libere sibi si necesse fuerit, assumere abbatem: personam vero de alio ordine nulla de nostris ecclesiis sibi eligat in abbatem: sicut nec nostrarum aliquam liceat aliis monaste
Abbreviated transcription (Latin):
atur eꝓ abbas cyst̾. ⁊ eui sauioris consilii ⁊ magꝰ ẏdonei
apparuerint iudicabunt. hoc obfuato ut ulls eoꝵ ad qͦs
specialr̃ causa respexerit diffinitoni debeat int̾esse.Si
loci coram om̃i capło hanc causam intimare studeat
tũc siugli albes maximo caritatis igne succensi illiꝰ
ecclie penuriã ex rebus a deo dͥ collatis ꝓut habuerint
sustentare festinent
Si qua domꝰ nr̃i ordanis abbate ꝓpͥo fuerit destituta
abbas maior de cuius domo illa exiuit oe̾m curã heãt ordi¬
racõis illiꝰ donec abbas alius eligat᷑ in ea. ⁊ p̃fixa die elc̃i¬
onis eciam ex abbibus si quos domus illa genuerit ad¬
uocent᷑. ⁊ consilio ⁊ uoliuitate patris abbis abbẽs et
sit cura domus illiꝰ donec albas in ea elcũs fuerit
die ad minus ꝑ quiudecim dies conuocent ex albib
quoꝵ domꝰ ex cyst̾cio exiernut. ⁊ ex aliis quos p̃dc̃i
ceat aũ Cuiq matri ecclie̾ nr̃i ordinis ñ solũ de mõa¬

Expanded text:
t cum his qui sanioris consilii et magis ydonei apparuerint, judicabit. Hoc observato, ut nemo eorum, ad quos specialiter causa respexerit, diffinitioni debeat interesse. Si coenobii coram omni capitulo hanc causam intimare studeat. Tunc singuli abbates maximo charitatis igne succensi, illius Ecclesiae penuriam rebus sibi a Deo collatis, prout habuerint, sustentare festinento fuerit destituta, major abbas de cujus domo domus illa exivit, omnem curam habeat ordinationis ejus, donec in ea abbas alius eligatur: et praefixa die electionis, etiam ex abbatibus, si quos domus illa genuit, advocentur, et consilio et voluntate patris abbatis, abbates et sit cura domus illius, donec in ea abbas electus fuerit die, ad minus per quindecim dies convocentur ex abbatibus, quorum domus de Cistercio exierunt: et ex aliis, quos praedicti ceat autem cuique matri ecclesiae nostri ordinis, non solum de mona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ teneant. Et quia om̃e moachos eoꝵ ad nos uoui¬
entes in claustro recipiuius. ⁊ ip̃i aiilit̾ nr̃os in
claustris suis. Ideo oportiuiũ nobis uidet᷑. ⁊ eciam
hoc uoluuiꝰ ut mores ⁊ cantũ pomẽ libros ad oñs¬
horas diurnas ⁊ noclurnas ⁊ missas necessarios
scdiũ foyauã morniu ⁊ librorum noui mõast̾ii
possideant qͣtinus in actibus nostris nulla sit discor¬
dia. s una caritate. una regula. sinilibusq moribus

Expanded text:
enobiis. Et quia omnes monachos ipsorum ad nos venientes in claustro nostro recipimus, et ipsi similiter nostros in claustris suis, ideo oportunum nobis videtur, et hoc etiam volumus, ut mores et cantum et omnes libros ad horas diurnas et nocturnas, et ad missas necessarios, secundum formam morum et librorum Novi Monasterii possideant: quatenus in actibus nostris nulla sit discordia, sed una charitate, una regula, similibusque
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi abbẽs sub ceteroruui abbatũ noie̾ useꝵ quater
ut corrigatur ip̾ẽ. ⁊ alios corrigere curet amo¬
dicunt᷑. si incorrigibiles apparuerint circa euu
studiose adimpleant. excepto ꝙ si sponte cede̾ nolu¬
crit. nec deponere eũ. nec cantumacꝰ dicere anathe¬
ma poterunt. donec in generali capitulo. aut ei
forte illud iam uisuu fuerit expectari nõ posse
In conuentu alio conuocatis abbatibus qui de cyst̃

Expanded text:
mundo, sub caeterorum abbatum nomine, usque quater, ut corrigatur ipse, et alios corrigere curet, admotibus, si incorrigibiles apparuerint, circa eum studiose adimpleantur: excepto quod si cedere sponte noluerit, nec deponere, nec contumaci anathema dicere poterunt; donec in generali capitulo, aut si illud forte jam visum fuerit expectari non posse, in conventu alio, convocatis abbatibus qui de Cister
Abbreviated transcription (Latin):
ribuo iuiꝰ intentus uł in aliquib uiciosus reꝑtus
f ueris ibi caritatiue ꝓclametur. clamatꝰ ueniã
petat. penitenoiã ꝑro culpa sibi indcam impleat.
hano aũ ꝑclamacõem ñ nisi albas friciat. Si forte
ut suspensionẽ aut eciam depõem mereatur quidqͥd

Expanded text:
rebus nimis intentus, vel in aliquibus vitiosus repertus fuerit, ibi charitative clametur, clamatus veniam petat, poenitentiam pro culpa sibi indictam adimpleat. Hanc vero clamationem non nisi abbates faciant. XVI. ut suspensionem aut etiam depositionem mereatur: quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
ergo unius ueri regis dñi ⁊ magistri nos om̃o
seruos licet inutiles esse cog noscimus. idcirco allñ¬
bus ⁊ confrĩbus uestris mõachis quos ꝑ diu̾sa
loca dei pietas ꝑ nos miserrimos hoĩm sub regu¬
lari disciplina ordinauerit nllani terrene cõmo¬
ditatis. seu rernu temꝑaliũ exactoem imponimꝰ
prodesse enĩ illis om̃ibusq sc̃e occlie̾ filiis cupientes nil
agere disponimus. ne dimi nos habundanteo esse de

Expanded text:
 unius veri Regis, et Domini, et Magistri, nos omnes servos licet inutiles, cognoscimus, idcirco abbatibus et confratribus nostris monachis, quos per diversa loca Dei pietas per nos miserrimos homines sub regulari disciplina ordinaverit, nullam terrenae commoditatis, seu rerum temporalium exactionem imponimus. Prodesse enim illis, omnibusque sanctae Ecclesiae filiis cupientes, nihagere disponimus: ne dum nos abundantes de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lati eccliãrum pͥncipes aut nobiles occasione iuris
patronatus. aduocatie seu custodie. quã in moãsterus¬
euecliones. animalia ⁊ res alias ꝓ edificatõe ⁊mu¬
nicoe castroꝵ ⁊ uillaꝵ. nec nõ ⁊ pro tirocinus. torne¬
amentis. expeditionib. ⁊ aliis usibus coꝵdem a nob̾

Expanded text:
li principes ac nobiles occasione iuris patronatus, aduocatie seu custodie, quas in monasterevectiones, animalia et res alias pro edificatione ac munitione castrorum, villarum, nec non pro tirociniis, torneamentis, expedicionibus et aliis usibus eorumdem a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
neat. Cum aũ aliquis nr̃i ordinis abbas ad nouum
stallũ illiꝰ abbĩs teneat. In hospitio comedat. si tamẽ
abbas defuerit. si uͦ presens fuerit nichil hoꝵ agat
s in refcõrio comedat. pͥor aũ negocia domus dispõãt
lex om̃ie abbas in om̃ib locis sui moãsterii Coalbĩ
suo cedat aduenienti ut ad impleat᷑ illud honore
nerint. qui pͥor erit de uenientib looum ouꝑiorẽ
tenebit. om̃s tam̃ p̃ter abbẽm p̃sentis loci in refc̃o¬
rio comedent ut supradiximꝰ. alias aũ ubicũq cõue¬
nerut scdiũ tempus abbaciaꝵ ordine̾ suũ tenebũt
ut cꝰ ecclia fui̾t anticͥior ille sit pͥor. ubicũq uꝰ con¬
sederint huuulient se mutuo de uisitacionibus
um uͦ aliqͣ cccłiarũ nr̃arum dei grã adeo creuerit
ut aliud cenobiũ construere possit illam diffinici¬
oñe qͣm nos int̾ confre̾s nr̃os tenemus. ⁊ ip̃i int̾

Expanded text:
nt. Cum autem aliquis nostri ordinis abbas ad Novum stallum abbatis illius teneat, in hospitio comedat, si tunc abbas defuerit. Si vero praesens fuerit, nil horum agat, sed in refectorio comedalex. Omnis abbas in omnibus locis sui monasterii coabbati suo cedat advenienti, ut adimpleatur illud: Honorenerint, qui prior erit de advenientibus locum superiorem tenebit. Omnes tamen praeter abbatem praesentis loci in refectorio comedent, ut supra diximus. Alias autem ubicunque convenerint, secundum tempus abbatiarum ordinem suum tenebunt; ut cujus ecclesia fuerit antiquior, ille sit prior. Ubicunque vero consederint, humilient sibi mutuo. CAPUT um vero aliqua Ecclesiarum nostrarum Dei gratia adeo creverit, ut aliud coenobium construere possit, illam definitionem, quam nos inter confratres nostros tenemus, et ipsi inter
Abbreviated transcription (Latin):
ot octẽtremotus sc̃s est
magnus et sol fc̃s ẽ nig̃¬
cilitinis et lua tota fc̃a
ẽ sĩc sanguis. et stelle or¬
li ceciderũt sr̃ terrã. De¬

Expanded text:
 terraemotus factus est magnus, et sol factus est nigcilicinus, et luna tota facta est sicut sanguis; et stellae coeli ceciderunt super terram;
Abbreviated transcription (Latin):
Set d̾o reꝯcliare labo¬
rant. quib n laudibus
dignum quantũ am¬
prec̾tendum putas afc̃cu
tr̃em illũ qui sine que
liis portori oporteat et
quicquid in aliis est o

Expanded text:
et Deo reconciliare laborant. Quibus enim laudibus dignum, quanto amplectendum putas affectu fratrem illum, qui sine querliis portari oporteat; et quidquid in aliis est o
Abbreviated transcription (Latin):
debat suos d̾i arbitraba¬
t obiseqͥũ se p̃ctare: deo
dem̃ persecuoõe cessãde.
et die reddita turbau̾ eã
guius et afflip̃: Sagitra
uolãs qñ epiũnt aliq̃ de
ecc̃a in flati sp̃a carnis
sue manus et uolatił gse¬

Expanded text:
deret servos Dei arbitrabatur obsequium se praestare Deo? Demum persecutione cessante et die reddita, turbavit eam gravius et afflixit sagitta volans, quando exierunt aliqui de Ecclesia inflati spiritu carnis suae, inanis et volatilis
Abbreviated transcription (Latin):
sẜtile mał. secretũ in¬
rus. pestis occulta doli
arcifer mat̃ ypocrisis
liuoris parẽs uiciori
origo cͥunũ fomes u̾¬
tutũ erugo tinea scĩ¬

Expanded text:
subtile malum, secretum virus, pestis occulta, doli artifex, mater hypocrisis, livoris parens, vitiorum origo, criminum fomes, virtutum aerugo, tinea sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ut teneatur ad audiẽ
ueatur ad agendũ de
ris. flectitur si amesꝙ
polliceris. si tucas qd
minaris. oderis ꝙ ar¬

Expanded text:
ut teneatur ad audiendveatur ad agendum. Etaris; ita flectitur, si amet quod polliceris, timeat quod minaris, oderit
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ ut nascitur ut iã
assus perfc̃a est ĩmout
perficiatur nascitur cũ
fũit nata ntritur cũ
fiuĩt nutrita. roborat᷑
cũ fũit roborata uerfici¬
tur cũ ad perfcĩom ue¬
nerit. dic̃ cupio dissolui

Expanded text:
mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? imo ut perficiatur, nascitur, cum fuerit nata nutritur, cum fuerit nutrita roboratur, cum fuerit roborata perficitur, cum ad perfectionem venerit, dicit: Cupio dissolvi,
Abbreviated transcription (Latin):
gle ñ tm̃i hortaretur ut
pet̃emus. nͥ dare uellet
crubescat hũana rig̾ti¬
a plus ult ille dare ꝙ
ri. quã nos a miseria

Expanded text:
tantum hortaretur ut peteremus, nisi dare vellet. Erubescat humana pigritia: plus vult ille dare, qri, quam nos a miseria
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpuenda monstraret
et osa terrena mala
sustinu̾: que sustiuen¬
da p̃cipiebat ut ñ in
istis quereretur felici¬
tas nec in illis tum̃et᷑

Expanded text:
temnenda monstraret; et omnia terrena mala sustinuit quae sustinenda praecipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ carnẽ sane feliciqr
ꝙͣ forcior in hac ꝑte
oxtimus et optabił
ualde ornatus illed ⁊̃
ãgeł possit eẽ inuidi¬

Expanded text:
non carnem: sane felicior, quam fortior in hac parte. Optimus et optabilis valde ornatus iste, qui et angelis possit esse invidi
Abbreviated transcription (Latin):
magna est ĩ obedĩe
pena ꝓpoita et res a
c̃atore facilis ĩpataqͥs¬
nã satis explic qͣ ma¬
lũ sit nõ obedire ĩ re
facili et tãde pot̃atis
lꝑio et tãto terrente

Expanded text:
magna est inoboedientiae poena proposita et res a Creatore facilis imperata, quisnam satis explicet, quantum malum sit non oboedire in re facili et tantae potestatis imperio et tanto terrente
Abbreviated transcription (Latin):
gecuꝵ halxs accessũ ad
dm̃ .o. hõ u̾ habes filium
añ prẽur et añ filiũ mr̃em
filius octẽdit pr̃i cycatoeᷤᷤ
filio pectus et ub̾a ulła¬

Expanded text:
um habes accessum ad Deum, o homo, ubi habes Filium ante Patrem et ante Filium Matrem. Filius ostendit Patri cicatrices filio pectus et ubera
Abbreviated transcription (Latin):
bores nunc ũitati ꝯmen¬
dãces exhibent. tot iam re¬
imm̃atoĩs sue ꝑignora
uitra spei cubiculũ dau¬
sa tenent. De malis q̃ a

Expanded text:
bores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc
Abbreviated transcription (Latin):
descẽd tñ ut iur uideri
possit. ¶Tertio marine:
belue apparẽtes sͣ mare dab̾t
rugitus us ad ceł. ¶Qtͣto
ardeb mare et aq̃. ¶Qnto
hbe et arbores dabũt rorẽ
sãgumer̃ Serto ruẽt edi¬
ficia ¶Seꝑtĩo petre ad in¬

Expanded text:
descendet, ut vix videri possit. Tertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad in
Abbreviated transcription (Latin):
lia spũalia. cͥ corꝑalia
corꝑalia ĩ qͥb sic ex sol¬
uad õe debitũ sp̃c deo
corpus sp̃u ut si quid
fũit intmissũ. si qͥd ne¬
suo loco. suo modo suo¬
ter̃e ñ abeat ĩpũitũ¬

Expanded text:
iritualia; cui corporalia, corporalia: in quibus sic exsolvat omne debitum spiritus Deo, corpus spiritui, ut si quid fuerit intermissum, si quid impesuo loco, suo tempore non abeat impunitu
Abbreviated transcription (Latin):
et putata repulubãt et
effugata redemit. etre ac¬
cendũtur ertincta ⁊ so¬
pita epcitantur ꝑuũ est
e semel putasse sepe pu¬
candũ est ĩmo si fl p̃ sꝑ¬

Expanded text:
et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uperes qͥ si uerã hrent
raupertatẽ non ã dõ
pusillanimes in uemi
ot reges celi. S hu st̃
qͥ pauperes c̃e uolũt
eotñ racto ut nicħ eis
de sit. et sic diligunt
paupertatẽ ut nullã
mopiam raciantur.

Expanded text:
uos, qui si veram haberent paupertatem non adeo pusillanimes invenireet reges coeli. Sed hi sunt qui pauperes esse volunt, eo tamen pacto, ut nihil eis desit, et sic diligunt paupertatem, ut nullam inopiam patiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
peres non sũt ꝯtemx¬
nendi ut egeur s epo¬
raudi ut patroni. luc̃.
ui. facite nob amicos de
mamona ũqͥtatis proũ¬

Expanded text:
peres non sunt contempnendi ut egeni, sed exorandi ut patroni’, Lc. XVI: ‘Facite uobis amicos de mammona iniquitatis, u
Abbreviated transcription (Latin):
porancia sit amor inteqꝵ
se prebens ei qd̃ amatire
fortitudo facile tolerãs oĩa
soni amq̃to seruiens ⁊ ĩpea
mor ea quib adiuuamite
ab hus quib ĩ pedimir sa¬
gacit̃ se uĩgens si cui nõ¬

Expanded text:
perantia sit amor integrum se praebens ei quod amatur, fortitudo amor facile tolerans omnia soli amato seruiens et propterea mor ea quibus adiuuatur ab eis quibus impeditur sagaciter seligens. sed hun
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fec̃.s o. duri et in dura¬
ti et obdurati filii adãqͦs
ñ emolltotãta benig̾tas
tãta ssama tã iugẽs ardor
amoris tã uehemẽs ama¬
tor qͥ o uilib sarcimilis
tã preciosas m̃ces expẽdit.¬

Expanded text:
 8. O duri, et indurati, et obdurati filii Adam, quos non emollit tanta benignitas, tanta flamma, tam ingens ardor amoris, tam vehemens amator, qui pro vilibus sarcinulis tam pretiosas merces expendit
Abbreviated transcription (Latin):
tatur castitas in delicus.
hũilitas in diuiciis. pie¬
tas in negociis. uitas in ni¬
ti loquio. caritas in seculs
scriptura gr̃am frequem¬
uirtutẽ noĩat: qr uirtuse

Expanded text:
tur castitas in deliciis, humilitas in divitiis, pietas in negotiis, veritas in multiloquio, charitas in hoc tas in negotiis, veritas in multiloquio, charitas in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tia est ĩpunita neqͥtia s
lux uariari in spectacuł
nugau ebriositate ĩgur¬
gitari turpitudib fec̾ere¬
et nicħ mali pati. It̃ gau¬

Expanded text:
tia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gau
Abbreviated transcription (Latin):
in nata uirtutũ mitia q̃ si
adolere liceret et pateremur.
nos ad bitudinem cũ diui¬
no munere ip̃a ni ꝑduceri. R.
ẜe. uirtus scd̾m naturã est.
uitia nature inimica sũt ⁊

Expanded text:
innata initia, que si adolere liceret et pateremur, nos ad beatitudinem cum divino munere ipsa natura perduceret. : Virtus secundum naturam est, vitia vero inimic
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾iens et ꝑfiã. a uerfc̃a
caritas ħ est ut qͥs ꝑatus
sit ꝓ fr̃ib mori. S ũqͥd
moꝵ ut nascitur ut iã¬
assus perfc̃a est ĩmout
perficiatur nascitur cũ
fũit nata ntritur cũ
fiuĩt nutrita. roborat᷑
cũ fũit roborata uerfici¬
tur cũ ad perfcĩom ue¬
nerit. dic̃ cupio dissolui

Expanded text:
 Perfecta charitas haec est, ut quis paratus sit pro fratribus mori. Sed nunquid mox ut nascitur jam prorsus perfecta est, imo ut perficiatur nascitur, cum fuerit nata nutritur, cum fuerit nutrita roboratur, cum fuerit roborata perficitur, cum ad perfectionem venerit, dicit: Cupio dissolvi,
Abbreviated transcription (Latin):
cabil longe amplius
desid̃io torq̃t aĩam quã
tefriger usu suo ut
boris possõ timoris ami¬
sio pleã sdorif doloris in

Expanded text:
tiabilis longe amplius desiderio torquet animam, quam refrigerat usu suo; utboris, possessio timoris, amissio plena doloris in
Abbreviated transcription (Latin):
ut oĩa eo iubenre ꝑatus
sit face. pro recipienda
uita aĩe. queꝯq facerx
ꝓ cauẽda corporis mor¬
tã recuꝑat in finirã ut

Expanded text:
ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morvitam recuperat infinitam.
Abbreviated transcription (Latin):
diꝯ ditcitur modi¬
a dilig̃ uos ut ardẽtis¬
sĩe diligatis quã dili¬
gedo aciugiori urri¬
b uon est illo regente

Expanded text:
dimittitur, modicum diligit, uos ut ardentissime diligatis, cui diligendo a coniugiorum nexiali a uobis non est illo regente
Abbreviated transcription (Latin):
rare no.t. mortis orrorem
mẽ ardentis gerẽne metũ
abocul cordis tui elõgari
nunatenus paciaris cogita
peregrinacõis tue miseriã
recaita amios tuos ĩ ama¬
ritudine at. cogita hũane

Expanded text:
a: 1027 mortis horrorem, men, ardentis gehennae metum ab oculis cordis tui elongari nullatenus patiaris. Cogita peregrinationis tuae miseriam, recogita annos tuos in amaritudine animae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃m pͥus sbtilĩt int̃ro¬
q quantũ clamat ma¬
china dipe mẽtis ẽ nio
amoris sue hãc dũ am̃¬
do cpͣhit in alta sustouit

Expanded text:
metipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit
Abbreviated transcription (Latin):
br.s. quã multa hodit
gẽimis et auro fulgẽt
altania quãtis uce pl¬
ad ornant putas adħ
diũtent angeli et pã¬
nosos hoĩes dectinabt
si ita est cur pastorib
omũ mag̃ apparũe&¬

Expanded text:
 quam multa hodie gemmis et auro fulgent altaria! quanti ubiadornantur! Putas ad haec divertent angeli, et pannosos homines declinabunt? Si ita est, cur pastoribus ovium magis apparu
Abbreviated transcription (Latin):
mictitur in ardescit ã¬
mus ad plenã possiõm
lũis etñi et heditatem
plene uisiõis di łͥ utĩ¬
ntescat aliquatemisid
qͥ ei de est ñ nũquã qͣn
sesũ amaritis. et eripit
eũ sͥ ecrapit in diẽ qui
estatumultu rr. ad ga¬
udia celestia et ꝓ modu¬
sĩ ut sit suo modo sic¬
ti fld̾ est. u̾ cũ didic̾it q¬
m̃dandũ cor aduisionẽ
ad aptandã aĩam ad sili¬
cudinẽ ut si aliqũ rur¬
sũ admictitur sit puri
ad feuendũ. nũquã .n.
meluis se deprehẽdit mo¬
dus hũane in ꝑfc̃ionis qͣ
ĩlĩie uultus dĩ in specu¬

Expanded text:
mittitur videre, inardescat animus ad plenam possessionem luminis aeterni, et haereditatem plenae visionis Dei: cui ut innotescat aliquatenus id quod ei deest, nonnunquam quasi sensum amantis, et eripit ipsum sibi, et rapit in diem qui est a tumultu rerum ad gaudia silentii, et pro modusum, ut sit suo modo sicut illud est. Ubi cum didicerit qmundandum cor ad visionem, ad aptandum animum ad similitudinem: ut, si aliquando rursum admittatur, sit purioad fruendum. Nusquam enim se melius deprehendit modus humanae imperfectionis, quam in lumine vultus Dei, in specu
Abbreviated transcription (Latin):
liq̃scat. pauore deficiat ꝑ¬
turbetur tͥsticia auarici
a gͣhatur ꝓtrahatur am¬
bicõe susꝑicõib ĩq̾etetur.
ꝯuicus exagitetur airis
liuore tabescat. tu inq¬

Expanded text:
liquescat, pavore deficiat, perturbetur tristitia, avaritia contrahatur, protrahatur ambitione, suspicionibus inquietetur, conviciis exagitetur, curis livore tabescat: tu, inq
Abbreviated transcription (Latin):
taretux ut pet̾emus q
na pigritia plus woreil¬
le dare quã uos accuruo
plus ille misereri quã
nos amiseria uibari. A

Expanded text:
taretur ut peteremus, na pigritia: plus vult ille dare, quam nos accipere: plus vult ille misereri, quam nos a miseria liberari:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcio cui credidi et c̃tus sũ qr
laritate nimia ad optauit
uied uerax in promissione
funidłs tripler qui difticile
eupitur quem nob a xatria
ura in hunc carcerem de
inissũ firmiter obsecrote¬
neamus. ut ip̃e nos suble
usq ad ꝯspectũ gle mag̾¬

Expanded text:
Scio cui credidi, et certus sum quia in charitate nimia adoptavit me, quia verax in promissione,funiculus triplex qui difficile rumpitur, quem nobis a patria nostra in hunc carcerem usque demissum firmiter, obsecro, teneamus: ut ipse nos sublevusque ad conspectum gloria
Abbreviated transcription (Latin):
co cõdem tẽsto neqz fegasa negs fi¬
dercõmissa pur̃e data sper auͦ poless
5 S Nater cum filia pro semine hes¬
uede instituta. sie testo locut ͦ sud at
Edo. curo mocidias licd alios quoqs
filioa sus ceperio. Sempromo nepeti

Expanded text:
 eodem testamento neque legata neque fideicommissa pure data sperare potest, cedit. Pater cum filia pro semisse herede instituta sic testamento locutus fuerat: "peto, cum morieris, licet alios quoque filios suscep
Abbreviated transcription (Latin):
In Insulam deportati bona fiscua poena remissa
retinut. Creditoeca eo antegesto. noy habtre
cam co qui Debitor quondam fuit adrara
constitit. quod si bona cur diqnitatia restitu¬
Lione concessa eecupte audeit: ufiler acionde
nerĩa noy erunt cum ⁊ direde competant¬

Expanded text:
In insulam deportati bona fiscus poena remissa retinuit: creditores ex ante gesto non habere cum eo qui debitor quondam fuit actiones constitit. quod si bona cum dignitatis restitutione concessa reciperauerit, utiles actiones necessariae non erunt, cum et dire
Abbreviated transcription (Latin):
Antor debitorem et crẽditorem conuenaat : Ut
Treditor onus tribati pradii pignorali non
agnosccrct. sad euti. soluendi necessitaa ad de¬
bitoet pectaret. Talem conuentionem quãtum
ad fesei rationem non essr saruandam rondi.
Tactia cemim priuatoruy for mani Iuria. I¬

Expanded text:
nter debitorem et creditorem conuenerat, ut creditor onus tributi praedii pignerati non adgnosceret, sed eius soluendi necessitas debitorem spectaret. talem conuentionem quantum ad fisci rationem non esse seruandam respondi: pactis etenim priuatorum formam iuris fi
Abbreviated transcription (Latin):
Cxm Aquiliana slipulalio intepo¬
nitur. quae or consensu cesditar: lir¬
tea de quibua noy est cogidatum.
Ciberalitati
enim captio sam intrepetlao prãd entiã

Expanded text:
Cum Aquiliana stipulatio interponitur, quae ex consensu redditur, lites, de quibus non est cogitatum, liberalitatem enim captiosam interpretatio prudentium
Abbreviated transcription (Latin):
se testo pupillo tutorem sceposit . cum adten
prĩa uoluntas hoc ipsam̃. manu sua declaran¬
tia ambiqua non esset. cum. quanina alii tu¬
torca essent. curatoremi dandam respondi dlee
ad mittendam eocusationem quam fate publico

Expanded text:
se testamento pupillo tutorem scripsit: cum autem patris uoluntas hoc ipsum manu sua declarantis ambigua non esset, eum, quamuis alii tutores essent, curatorem dandum respondi, nec admitte
Abbreviated transcription (Latin):
FiSCuS i quastione falsi teti non obtonuto
priusquam autem ea quastio decidcrctur. alio
nunciante bona postea uacare ystitit: Ftactas
post primam litem absumi non opottassn hse
qui fisci pam̃. quams alua tenebat. ad sus
Si gener soccrum heredem ieliquerit. faciti fosi
suspacionem sola ratio paterena afectioris. nod
notat. Si uiuo lestatore decessenit ia cui illicute
legatam rolictam deat. non fisco hoc uindicatur
sc̃d apad cum a quo telictam est rementto

Expanded text:
Fiscus in quaestione falsi testamenti non optinuit: priusquam autem ea quaestio decideretur, alio nuntiante bona postea uacare constitit. fructus post primam litem absumi non oportuisse resqui fisci pecuniam, quam alius tenebat, ad sui Si gener socerum heredem reliquerit, taciti fideicommissi suspicionem sola ratio paternae affectionis non notat: Si uiuo testatore decesserit is, cui illicite legatum relictum erat, non fisco hoc uindicatur, sed apud eum a quo relictum est remanet.
Abbreviated transcription (Latin):
Tupilli debitor tutore delggante pecuenam ces¬
ditori tutoria solut. liberatio contingis. si
non malo consilio cum tutore habto hoc
fatur esse probtur deos intadido seaud a¬
tocio tutocia crerdor pupillo lentie. si cumn
consiliũ fraũ is participassc̃ cenabel

Expanded text:
upilli debitor tutore delegante pecuniam creditori tutoris soluit: liberatio contigit, si non malo consilio cum tutore habito hoc factum esse probetur. sed et interdicto fraudatorio tutoris creditor pupillo tenetur, si eum cons
Abbreviated transcription (Latin):
neposit e bonis dũtaxat. qua noriens
diuus ecliquil ectmebit¬
Cum fidarcom mesun eo uolumtase matoua
u pr̃e moriente de bituni yee fitio. patir
qoitatem iuayi. quagi in filieni coysirebas
cempensare uol ait cuyn co quod pilio debare

Expanded text:
nepotis de bonis dumtaxat, quae moriens auus reliquit, retinebit.Cum fideicommissum, ex uoluntate matris a patre moriente debitum, filio pater hereditate sua, quam in filium conferebat, compensari uoluit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
g si mud a propeitaa pegno es data sas
usasfe uctua. qui pestea acercuis. pgi¬
ori cedit: cademi est cã alluuionis¬
S Si fuñdua pigneratua uaniais
cum sua causa fundua tean/ eas. si¬
cut in pachu ancille qui post hn¬
dilione matua e¬
S Si quia cautea us ꝑtaa sibi pignorĩ
esel nauen ep ea mãã sactami n on
noq ese piqnori Esius aiti quia aliũ
sit mãa aliũ nauis: el ueo nõĩatre
in damdo pignorẽ adiicittudum gse adti
Quaq eo sulua facla nalaue̾ sinl.¬
S 5 Scruua rem pceuliarem si pignori
uedaiis tuclidua est. si lbqroxi peculi
alienare cas ris potail.¬

Expanded text:
uda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori erit: eadem causa est alluuionis. Si fundus pigneratus uenierit, cum sua causa fundus transeat, sicut in partu ancillae, qui post uenditionem natus sit. Si quis cauerit, ut silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'.Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii alienare eas r
Abbreviated transcription (Latin):
ra ostinust ls & talea compele¬
et psacuil. ita tamei bs gfsicio
iudicus ind enindali uitoria: su¬
torique manumisoria consalai¬
555 S debdor de domimo
rei. quam pignori dedil nen
ad monito ce editore causas iga¬
ri. e contrariaui senle ntro n

Expanded text:
r optinuit, libertates competere placuit, ita tamen, ut officio iudicis indemnitati uictoris futurique manumissoris consulatur.Si debitor de dominio rei, quam pignori dedit, non admonito creditore causam egerit et contrariam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
gento meluscia placet. Nam et augẽ¬
teoa latoa. item orgentea ciebela¬
bra supellidili dedere pestarior afas
retpit. Cum et ulirca aueo d ar¬
gento loctum uieensie aeboria trq̃¬
cia ar eficatam oenosset. quem pens¬
lopa recoquoscendi uni iquan cc¬

Expanded text:
gento inclusas placet: nam et argenteos lectos, item argentea candelabra supellectili cedere posterior aetas recepit: cum et Ulixem ex auro et argento lectum uiuentis arboris truncis aedificatum ornasse, quem Penelopa reco
Abbreviated transcription (Latin):
Aelio ꝑydippo coogiato nupiua
testo desion auit. aide filia pria¬
diũ si de lio ꝑ sdippo nupsisnot.
uerbia fiose celiquit. quõd si nõ
nipsisset: uõc pradiã pseliopo de¬
e uoluit. Nondam uilipotena pro¬
ella diem sugmi obuil. C om̃des ccon
in condicioib. lestaloꝵ uo lutate po¬
tuer quam uer ba ꝯsidirare opor¬

Expanded text:
gnato nuptiis testamento designavit: eidem filiae praedium, si Aelio Philippo nubsisset, verbis fideicommissi reliquit: quod si non nubsisset, idem praedium Philippo dari voluit: nondum viripotens puella diem suum obiit. respondi, cum in condicionibus testamentorum voluntatem potius quam verba considerari opor
Abbreviated transcription (Latin):
ueebia fid cico mini si non sub mxã
deposul. et literaa talea ad aedita¬
uni misil. Festrumentum uosunlata¬
smea post mortomi ancani filio uico
quo de iupeemia quia lo quatae.
S iboetia pradium celiquit. ac po¬
tuit no ud alienarent. alq in fa¬
miliã libaloꝵ ectinorent: si eprep¬
to uno catai partea suaa uen¬
dida int: qui non uendidit cocto¬
rog partar. quibad noq dedi alie¬
noñdi uolunlale. inlggeaa pclet:

Expanded text:
uerbis fideicommissi non subnixam deposuit et litteras tales ad aedituum misit: 'instrumentum uoluntatis meae post mortem meam filio meo quo de supremis quis loquatur, .Libertis praedium reliquit ac petit, ne id alienarent utque in familia libertorum retinerent. si excepto uno ceteri partes suas uendiderint, qui non uendidit ceterorum partes, quibus non dedit alienandi uoluntatem, integras petet:
Abbreviated transcription (Latin):
Deruos intee coharedca tempop¬
ee diuisiors astimatoa. non em̃e¬
Di sed diuidendi animo precuia
adseriptoa uñdae placuit: quare sui¬
pensa condicione morfuosa soyi hã¬

Expanded text:
eruos inter coheredes tempore diuisionis aestimatos non emendi, sed diuidendi animo pretiis adscriptos uideri placuit: quare suspensa condicione mortuos tam he
Abbreviated transcription (Latin):
obiclt. pgelem suam supa stil¬
di frates eestituat: Guod si utdet¬
qz sine libaria Niem suũ osit¬
oriti. ocni hditatem ad neplem
meam laudiam pdueniee uolos.
functo altao supastite filio. no¬
uissono autem sine lobirid. negt¬
tia prᵒͦ qd faclie peopta rond icio¬
sed cũ in fidsia uolunlater spar¬
lari cõueniat. ab suc̃dũ cc̃ uondĩ
esantẽ prima subffitotione. portia
nepti pelisiõe dinegari quam iosun
habtee uolui auua si noussimad
featrca quoq portionem

Expanded text:
em suam superstiti fratri restituat: quod si uterque sine liberis diem suum obierit, omnem hereditatem ad neptem meam Claudiam peruenire uolo': defuncto altero superstite filio, nouissimo autem sine liberis neptis prima quidem facie propter condiciosed cum in fideicommissis uoluntatem spectari conueniat, absurdum esse respondi cessante prima substitutione partis nepti petitionem denegari, quam totum habere uoluit auus, si nouissimus fratris quoque portionem
Abbreviated transcription (Latin):
non uidente filia eelici
uunculra aulem tuidi. quacumque
mihhe supa suent yn e amphylia ly¬
siã ues ubicũq de malerma benio
concedi uolo. ne quam cum hia cõ¬
feonate siam hobcaa. Dia corpora

Expanded text:
liae relicti. vunculis autem tuis quaecumque mihi supersunt in Pamphylia Lycia vel ubicumque de maternis bonis concedi volo, ne quam cum his controversiam habeas". omnia corpora
Abbreviated transcription (Latin):
soilict. ut ab altiro parte alienalã
quid petat. cũ paete suam aleenãio
pa dadait. Sod hoc ito procedarc
potest. si parita alierauaint deg
pro al quisp prioe alcenauait. par¬
Rem posterco lubi non. facret. Qui
uero tordiua ueudedit. ei qui non
ueradidit insuꝑioꝵ portibua feciat
parte iuteigite. At se nauo ueli¬

Expanded text:
ut ab altero partem alienatam quis petat, cum partem suam alienando perdiderit. sed hoc ita procedere potest, si pariter alienauerint: ceterum prout quisque prior alienauerit, partem posterioribus non faciet: qui uero tardius uendidit, ei qui non uendidit in superiorum partibus fecisse partem intellegitur. at si nemo ue
Abbreviated transcription (Latin):
ptiaa ind otala cõstituactes sater ũ
si postra nab dect. c̃ sccundas uup¬
tica cautiõc extendi non opor¬
S A filia pr̃ paierat. ut cui uellas co
restitattes. uni co libais pradia fi¬

Expanded text:
ptias indotata constitueretur: ceterum si postea nuberet, ad secundas nuptias cautionem extendi non opore.A filia pater petierat, ut cui uellet ex restitueret: uni ex liberis praedia fi