comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse autem uulneratus est ꝓpter
iniquitates nr̃as. & liuore eius sana¬
ti sumus. Sed inuidorũ corda pͥn¬
cipum incunctis quȩ ꝓuidẽ gessit.
eum ꝑsequi. quam in eum credere
maluerunt: & multũ miseri uitȩ
aucꝰtorem morti potius dare. quã
ꝑ eum ipsi uiuificari studebant
Uerum nos ꝑfidorum cȩcitate. de¬
clinata. eorum magis exempla qui
fideliter dñm laudauere. sequamur.
et iter euis mysticum mystica ut.
interp̃tatione scrutemur. xͣi¬
sma & pullus quib sedens hieroso.¬
limam uenit. utriusq populi iudei
uidelicet & gentilis simplicia corda
designant: quib ipse p̃sidens quȩq
a noria libertate suo frenans impe¬
rio. ad uisionem suꝑnȩ pacis ꝑducit¬
Hierosolima & enim: uisio pacis in¬
terp̃tatur. & bene cum ad montẽ
oliueti urnisset dñs. discipulos qui
hec animalia adducerent misit:
quia non nr̃is ad eum meritis. sed
sola ipsius gra largiente. pueͣmu ᷤ
iohanne attestante qui ait. Et in
hoc est caritas: non quasi nos dile.¬

Expanded text:
se autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducitHierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dile
Abbreviated transcription (Latin):
pinquare ueluit loco passionis:
ut etiam ꝑ hoc clarescerit. qͥa non
inuitus sed sponte. pateretur. In
asino uenire. & a turbis rer ap¬
pellari ac laudari uoluit: ut etiã
ꝑ hoc eruditus quisq agnoscerẽt
ipsum esse. rp̃m: quem sic illo uentu¬
rum. ꝓphetia olim premissa signa¬
uerat. Ante. quinq dies paschȩ
uenire uoluit. sicut ex iohannis
euangłio didicimꝰ: ut etiam ꝑ hoc
ostenderet se esse agnũ immacula¬
tum qui peccata tolleret mundi
Agnus quippe paschalis. cuiꝰ immo¬
latione populus isrł est ab egyptia
seruitute. liberatus. ante quinq dies
inferri. & ipso die paschȩ idest quar¬
tadecima luna ad uesperũ iussus
est immolari: significans eũ qui
nos suo sanguine. redempturus.
ante quinq dies paschȩ. idest ho¬
dierno die. migno p̃cedentiũ
sequentiũq populorũ gaudio ae

Expanded text:
pinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc eruditus quisque agnosceretipsum esse Christum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies nte quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac
Abbreviated transcription (Latin):
formã dĩ.filius hominis ꝓpter
formã serui: habens in potestate
ponere animã suam. & recipere.
cam. Quid ei potuerunt facere
mimici: Occiderunt corpus. ani¬
mã non occiderunt. Intendite
Parũ erat dño hortari martyres
uirbo: nisi firmaret exemplo.
Nostis qui conuentus erat iudeoꝵ¬

Expanded text:
formam Dei. Filius hominis propter formam Dei. Filius hominis propter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus; animam non occiderunt. Intendite. Parum ergo erat Domino hortari martyres verbo, nisi firmaret exemplo. Nostis qui conventus erat
Abbreviated transcription (Latin):
eum timete qui habet potestatõ
& animam & corpus occidere in
gehennã ignis. E repetiuit. ita
dico uobis. eum timete. Nui sunt
qui corpiis occidunt. Inimici
Quid ĩubebat dñs. Necimerent
Oretur gͦ ut prestet quod iubet
ã timore inimici erue autinãma
E rue a timore. inunici: & subde
timori tuo. Non timeam eum qui
corpus occidit. sed timeam eum
qui habet potestatem & corpus et
animam occidere in gehennã ignis.
Non enĩa timore uolo esse immu¬
mis: sed a timore inimici liber. sed
timore dñi seruus. QUINtA¬
rotexisti me a conuentu malig¬
nantiũ: a multitudine. oꝑantium
miquitatẽ. Iam ipsum caput nr̃nt
intueam᷑. Multi martyres talia
passi sunt: sed nieħil sic elucet quo¬
modo caput martirũ. Ibi melius
intuemur. quod illi exꝑti sunt.
Protectus est a multitudine malig¬
nantium. ꝓtegente sȩdõ: ꝓtegente
carnem suam ipso dĩ filio & homi¬
ne quem gerebat. qͥa filius hominiᷤ
est & filius dĩ est. Filius dĩ ꝓpter

Expanded text:
us timete qui habet potestatem, et animam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid jubebat Dominus? Ne timerentur. Oretur ergo ut praestet quod jubet. A timore inimici erue animam meam. Erue me a timore inimici, et subde timori tuo. Non timeam eum qui corpus occidit; sed timeam eum qui habet potestatem et corpus, et animam occidere in gehenna ignis. Non enim a timore volo esse immunis; sed a timore inimici liber, sub timore Domini servus. rotexisti me a conventu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem. Jam ipsum caput nostrum intueamur. Multi martyres talia passi sunt: sed nihil sic elucet quomodo caput martyrum; ibi melius intuemur quod illi experti sunt. Protectus est a multitudine malignantium, protegente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio et homine quem gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter
Abbreviated transcription (Latin):
uis est lectio recitata sed
magnis misteriorum ponderib
grauida. Iħc et enim condite
et redemptor nr̃ matrem se nol¬
se dissimulat: et que ei mater
sit qui propinqui. non ꝑ cog.¬
nationem carnis. sed ꝑ coniun¬
c̾tionem sp̃c designat dicens.
Que est mater mea. et qui sũt¬

Expanded text:
vis est lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor noster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae est mater mea, et qui su
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq enim fecerit uo.¬
luntatem patris mer qui
in celis est: ipse meus frater e
soror et mater est. Quib nobis
u̾bis quid aliud innuit: nisr
qd̾ obsequentes inssionib suis
multos ex gentilitate. colligit
et iudeam ex cuius carne est
genitus non agnoscit: lc. ni¬
ride ⁊ mater eiꝰ cum quall
non agnoscitur foris stari pl¬
betur: quia uidelicet syna¬
goga iccirco ab auctore suo

Expanded text:
uicunque enim fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Undet mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo
Abbreviated transcription (Latin):
qui terminum mari hare¬
nam constituit. Dixit enim
ei. Nsq huc uenies et non
suꝑgredieris: sed intemet¬
ipso confringentur fluctus
tui. Huius ergo iussione et
precepto. orta est tempestas
in mari: propter occasiones
suꝑius memoratas. Facta est
tempestas magna et ñ pusil
la: ut magnũ opꝰ. et ñ pusillũ
ostenderet᷑. Qnͣtoq fluctꝰ naui¬
cule irruebãt. tantomagis ti¬
mor discipłoᷤᷤ conturbabat: ut
plusmagis desiderarent ad
liberandum se mirabilia sal¬
uatoris. Dominus uero dor¬
miebat. O res mirabilis et
stupenda. Is qui numquam
obdormit dormit. is qui celut̃
et terram gubernat dormit:
is qui numquam dormit
neq dormitat. ipse dormire
dicitur. Dormiebat quidem
corpore: sed uigilabat deitate.
Dormiebat corꝑe: sed contur¬
babat mare. Frigebatq flu¬
ctus et apłos conterrebat:
suam ostensurus potentiam.

Expanded text:
qui terminum mari arequi terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et la, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur: quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desliberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
magnus factus est in mari:
ita ut nauicula operiretur
ente domino in nauiculam.
secuti sunt eum discipuli ciꝰ.
non imbecilles. sed firmi et
stabiles in fide: mansueti et
pii. spernentes mundum.
non duplici corde sed simpli¬
ci. hi ergo secuti sunt eum:
non tantum gressus eius
sequentes. sed magis scĩtatẽ
comitantes. et iusticiam eiꝰ
consectantes. Et ecce tempe¬
stas magna facta est in ma¬
ri: ita ut nauicula operire¬
tur fluctib. Cum enim mlꝰ¬
ta magna et mirancla osten¬
disset in terra. transiit ad
mare. ut et ibidem adhue
exceulentiora oꝑa demonstra¬
ret: quatinus terre marisq
dñm se esse cunctis ostende¬
ret. Ingressus ergo nauicu¬
lam fecit turbari mare: cõ¬
mouit uentos. concitauit
fluctus. Cur hoc: Ideo ut dis¬
cipulos mitteret in timorem.
et suum auxilium. postula¬
rent: suamq potentiam ro¬
gantib manifestaret.x.¬
la tempestas non ex sese ob¬
orta est. sed potestati paruit
imꝑantis: eius qui educit
uentos de thesauris suis.

Expanded text:
st in mari, ita ut navicula operiretur ente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis,
Abbreviated transcription (Latin):
cendi uerbi formam prero¬
garet: ne si qui discipuli ue¬
ritatis fieri refugerent. ma¬
gistri efficerentur erroris. Et
bene qui iuuenis erat doctri¬
ne subiturus officium. pue¬
rulus adhuc seniores audit
et interrogat: ut uidelicet
eorum prouida dispensatio¬
ne compescat audaciam.
qui non solum indocti sed
etiam impubes. ad docendũ
prumpere magisquam ad
discendum uolunt submit

Expanded text:
cendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submit
Abbreviated transcription (Latin):
tos semel deo non debet ocłos
retorquere: quia ut ait dñs.
nemo mittens manum ad
aratrum et respiciens retro.
aptus est regno dei. Omnis
enim arans si retro respiciat.
aut tortuosum et inutilem
faciet sulcum. aut arantium
boum. suorum uestigia. uul¬
nerabit: ita et qui directo
tramite. ac sp̃uali uomere iu¬
tia mundana ꝑsulcans in¬
ceclit ad dei regnum. si aspe¬
ctum. suum ad impia. et ua¬
na conuercerit. et iuges suos
hoc est corpus atq animam
uulnerabit: et optimi itine¬
ris ꝑiculosum nimis incur¬
ret errorem. Et non respexit
inquit inuanitates et in¬
sanias falsas. Quarta.

Expanded text:
tos semel non debet oculos tos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cita. sepe dicere frequenter au
fide ac cleuotione soli¬
ta. religiosi itineris uias ac
ueritatis semitas gradientes:
magis magisq errorum de¬
uia et diabolica calcate fig¬
menta. Nec enim debet fidelis
anima. que angłorum con¬
sortia concupiscit: demonior
lusib delectari. Neq uero lu¬
Ici ac tenebris. ueritati atq
mendatio turpitudini. et ho
nestati. apud dei seruos ulla
potest esse communio: sicut
nos eccłiarum doctor instruit
dicens. Que conuentio xp̃i ad
belial: Qui autem consensus
templo dei cum idolis: Qui¬
cumq ergo credentum uel
est templum dei uel esse de¬
siderat: sollicite caueat ne
mortua et uana sectando. de¬
sinens esse templum dei fi¬
at habitatio tenebrarum. fi¬
at demonis monumentum.
dauid. Beatus uir cuius no
men dñi spes ĩpsius: et nõ
respexit in uanitates et in sa¬
nias falsas. Tercia.¬
Taq qui sꝑat in dm̃. ac toto cor¬
de in eius głam luminum suo¬
rum defigit aspectum. ad in¬
sanissimas uanitates consecra¬

Expanded text:
cita saepe dicere, frequenter audire? ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecra
Abbreviated transcription (Latin):
olo enum uos ignorare
frẽs. quia sepe proposui.
uenire aduos. et prohibitus
sum usq adhuc: ut aliquem
fructum habeam et in uobis
sicut et in ceteris gentib. Gre¬
cis ac barbaris. sapientib et
insipientib debitor sum: ita
quod in me promptum est et
uobis qui rome estis euangłi¬
zare. Non enim erubesco euan¬
glium. Uirtus enim dei est in
salutem omni credenti: iudeo
primum et greco. Iusticia enĩ
dei in eo reuelatur ex fide in
fidem : sicut scriptum. est. Iu¬
stus autem. ex fide uiuit. Re¬
uelatur enim ira dei de celo
suꝑ omnem. impietatem et in¬
iusticiam hominum. eorum
qui ueritatem dei in iniusti¬
cia detinent: quia quod notũ
est dei. manifestum est in illiᷤ.

Expanded text:
olo autem vos ignorare, fratres: quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc, ut aliquem fructum habeam et in vobis, sicut et in caeteris gentibus. Graecis ac Barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum: ita quod in me promptum est et vobis, qui Romae estis, evangelizare. Non enim erubesco Evangelium. Virtus enim Dei est in salutem omni credenti, Judaeo primum et Graeco. Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem sicut scriptum est iustus autem ex fide vivit revelatur enim ira Dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum qui veritatem in iniustitiam detinent quia quod notum est Dei manifest
Abbreviated transcription (Latin):
nec antea in cadẽ uisus ẽ insula.
Qͦ uiso ꝑt̾ritus puer sicut ip̃a pa¬
tiebatur etas: qͥd age̾t ignorabat.
lum subito suꝑna respectꝰ gr̃a:
ad orationũ cõfugit auxilia. Sta¬
tiq solo ꝓstratꝰ cum aliqͣntisꝑ o
rationi incubuisset: signũ crucis
cont᷑ ĩ manẽ obposuit anguem
Potentiq uirtute u̾boꝵ. ut ad late¬
bras qmtociꝰ rediret imꝑat. Quo
dicto obediens atq ad signũ ui¬
ri dĩ fugiens. rapidoq cursu ad
latebras remeans: in eadẽ insula
ult̾ius nusqͣm comparuit. Sicq
eandem. insulam ꝑ orationẽ beati
uiri amandi: om̃pt deus ab im¬
minenti lib̾auit ꝑiculo. Hoc ini¬
tium signoꝵ eius ad nos młtoꝵ

Expanded text:
nec antea in eadem visus est insula. nec antea in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multo
Abbreviated transcription (Latin):
mandus igitur scĩssi¬
mus atq religiosissi¬
mus: aquitanie par¬
tib haud procul amaris ot¬
ceani litore. ex xp̃ianis atq inclitiᷤ
ꝑentib editꝰ puer est. Pat̾ eius sere¬
nus nõie: genitrix uero amantia
uocabat᷑. S cum iam adolescentiã
transiens. in robur migͣret uirile.
⁊ immodicis desideriis in xp̃i flagͣ¬
ret amore: patriam ꝑentesq relin¬
quens. ogiam insulam que a lit¬
tore occeani maris qͣdraginta di¬
stat milib felici nauigans cursu.
tandem portũ monast̾ii petiit. ibi¬
Q a fr̃ib sp̃ualib cũ magno recep¬
tus ẽ gaudio. Et qͥa sacras ab in¬
fantia didicerat litt̾as: ex hoc
maiori desiderio succensꝰ. amplius
cotidie in di rebus crescebat. l .ii.¬
uadam igit᷑ die dum ei a
fr̃ib imꝑatum fuisset. ut obe¬
dientiẽ causa ꝑ insulã deambula:¬
ret: fit ei repente obuiam mire
magnitudinis serpens. sicut isdem
uir clĩ narrare consueu̾at. ita in¬
gens atq immanis: qͣlis nec post

Expanded text:
mandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex christianis atque inclitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis desideriis in Christi flagraret amore, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum monasterii petiit, ibique a fratribus spiritalibus cum magno receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei rebus crescebat. 2. Quadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec post
Abbreviated transcription (Latin):
e autem elicebat ipsum
granum mortificandum et
multiplicandunt: mortifi¬
candum infidelitate uideoꝵ.
multiplicandum fide po¬
pulorum. Iam uero exhortãs¬
eos ad passionis sue sectan¬
da uestigia: qui amat inqͥt
animam suam. ꝑdet eam.
Quod duob modis intelli¬
gi potest. Qui amat ꝑdet
idest si amas perde. Lcõ. x.

Expanded text:
e autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si
Abbreviated transcription (Latin):
quinq uel alia duo in lucrum
uenisse referuntur: qͥa dũ utriq
sexiu predicatio impendit᷑. quasi
accepta talenta geminantur. Sed
is qui unum talentũ acceperat
abiens fodit in terrã: & abscon¬
dit pecuniã domini sui. Talen¬
tum in terra abscondere est:
acceptum ingeniũ in terreniᷤ
actib implicare. lucrũ spiritale
gentiȩ ꝑceperunt: sed tamen
sola que carnis sunt sapiunt. De
quib ꝑ ꝓpħam dicitur. Sapientes
sunt ut faciant mala bene. autẽ
qui talenta contulit. rationem
positurus redit: quia is qui nẽ¬
pie spiritalia dona tribuit. dis¬
tricte in iudicio merita exquirit
Quid quisq accepit considerat:¬
& quod lucrum de Acceptis re¬

Expanded text:
que, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abacceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale gentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt, de quibus per prophetam dicitur : Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis re
Abbreviated transcription (Latin):
struxit: Uinctis eius ñ aꝑuit
carçerem.
mnes reges gentium uni¬
uersi dormierunt in gloria:
uir in domo sua. Tu autem pro¬
iectus es de sepuichro tuo quasi
styrps inutilis: pollutus ⁊ ob¬
uolutus cum his qui int̾fecti
sunt gladio. et descenderunt ad
fundamenta laci. quasi cada¬
uer putridum. Non habebis
consorcium neq cum eis in se¬
pultura. Tu enim terram ꝑdi
morum. Preꝑate filios eius oc¬
tisioni: in iniquitate patrum
suorum. Non consurgent nec
hereditabunt terram: neq im¬
plebunt faciem orbis ciuitatũ.
et consurgam suꝑ eos clicit do¬
minus exercituum. Et ꝑlam
babylonis nomen: et reliquias
et germen. et ꝓgeniem. ait dñs.
et ponam eam in possessionem
ericii. et in paludes aquarum:
et scopabo eam in scopa terens.
dicit dominus exercituum. Iu¬
rauit dominus exercituum di¬
cens. Si non ut putaui ita erit.
et quomodo mente tractaui sic
eueniet: ut conteram assyrium
in terra mea. et in montib mei ᷤ
conculcem cum. Et auferctur

Expanded text:
struxit, vinctis ejus non aperuit carcerem? mnes reges gentium universi dormierunt in gloria, vir in domo sua; Tu autem projectus es de sepulcro tuo, quasi stirps inutilis, pollutus et obvolutus cum his qui interfecti sunt gladio, et descenderunt ad fundamenta laci, quasi cadaver putridum. Non habebis consortium, neque cum eis in sepultura: Tu enim terram  Almorum. Praeparate filios ejus occisioni in iniquitate patrum suorum: non consurgent, nec haereditabunt terram, neque implebunt faciem orbis civitatum. Et consurgam super eos, dicit Dominus exercituum: et perdam Babylonis nomen, et reliquias, et germen, et progeniem, ait Dominus. Et ponam eam in possessionem ericii, et in paludes aquarum, et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non, ut putavi, ita erit: et quomodo mente tractavi, sic eveniet Ut conteram Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem eum: et auferetur
Abbreviated transcription (Latin):
dum sibi abeo periculũ metuit.
resistere eius iniustitiȩ ñ p̾sumit
Fugit autẽ: non mutando locum.
sed subtrahendo solatium. fugit.
quia iniustitiã uidit & tacuit
Non ascendistis ex aduerso neq
opposuistis murũ ꝓ domo isrł.
ut staretis in pręlio indie dñi
Ex aduerso quippe ascendere ẽ:

Expanded text:
dum sibi ab eo periculum metuit, dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adver
Abbreviated transcription (Latin):
mereennarius uocatur: qui non
ꝓ amore intimo oues dominicas.
sed ad temporales mercedes pascit:
Mercennarius quippe est: qui
locum pastoris quidẽ tenet sed
lucra animarũ ñ querit Terrenis
cõmodis inhiat: hionores p̃lationis
gaudet: temporalib lucris pascit᷑:
impensa sibi ab hominib reue¬
rentia letatur. Istę sunt & enim
mercedes mercennarii: ut ꝓco ipso
quod in regimine laborat. Hre qͦd
querit inueniat . & ab hereditate.
gregis in posterũ alienus ex istat
Utrum uero pastor sit anmercen¬
narius cognosei ueraciter ñ potest.
si occasio necessitatis deest. xIͦi¬
nanquillitatis enĩ tempore. ple¬
rũq ad gregis eustodiam sicut
uerus pastor. sic etiam mercenna¬
rius stat. lupus ueniens indicat᷑
quo quisq animo suꝑ gregis cu¬
stodiam stabat. Lupus et enim
suꝑ oues uenit: cum quilibet in¬
iustus & raptor. fideles quosꝙ
atq humiles opprimit. Sed is
qui pastor esse uidebatur. & non
erat. relinquit oues et fugit: quia

Expanded text:
mercenarius vocatur, quia non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est, qui m pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sterium & patientiã tuam. & ope¬
rt tua nouissima plura priorib
Sed habeo aduersus te: qͥa ꝑmittis
mulierem iezabel quȩ. se dic it pro¬
pheten docere. & seducere seruos
meos forncari et manducare de
idolotitis. E dedi illi tempus ut
penitentiã ageret: & non uult
peniterr a fornicatione. sua. Et¬
ecce mitto eam in lectum: & qui
mȩchantur cum ea in tribulatio¬
ne maxima erunt nisi peniten.¬
tiam egerint ab operib suis. Et
filios eorum interficiam in mor¬
te: & scient om̃d eccłȩ qͥa ego sum̃
scrutans renes & corda: et dabo
SeCUNDUM lohanneo¬

Expanded text:
am tuam: et opera tua novissima plura prioribus. Sed habeo adversum te: quia permittis mulierem Gezabel: que se dicit prophetam docere: et seducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiam ageret: et non vult penitere a fornicatione sua. Ecce mitto eam in lectum: et qui mechantur cum ea in tribulatione maxima erunt, nisi poenitentiam ab operibus suis egerint. Et filios ejus interficiam in morte, et scient omnes Ecclesiae, quia ego sum scrutans renes et corda: et dabo secundum ope
Abbreviated transcription (Latin):
sigillum secundũ: audiui secundũ
animal dicens. Ueni et uide Et
exiuit alius equus rufus: & qui
sedebat suꝑ illum datũ est ei ut
sumeret pacem de terra. & ut inui¬
cem se interficerent. et datus est
illi gladius magnus. UIII¬
t cum aperusset sigillum tertium:
audiui tertiũ animal dicens. ueni
et uide. Ꝙe uidi et ecce equuis ni¬
ger. et qui sedebat suꝑ eum habe¬
bat stateram in manu sua. Et
audiui tanquã uocem in medio
quatuor animaliũ dicentium
Bilibris tritici denario: & tresbi¬
libres hordei denario: et uinum
& oleum ne lestris. Et cũ aperuis¬
set sigillum quartũ: audiui uocem
quarti animalis dicentis. ueni &
uide. Et uidi & ecce equus pallid.
et qui sedebat desuꝑ nomen illi
mors: & infernus sequebatur eum

Expanded text:
i secundum animal, dicens: Veni, et vide. Et exivit alius equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est ei, ut sumeret pacem de terra, et ut invicem se interficiant  Ms. interficerent: et datus est ei gladius magnus. Et cum aperuisset sigillum tertium, audivi tertium animal, dicens: Veni, et vide. Et ecce equus niger: et qui sedebat super illum, habebat stateram in manu sua. Et audivi tamquam vocem in medio quatuor animalium dicentium; Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum, et oleum ne laeseris. Et cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem quarti animalis dicentis: Veni, et vide. Et ecce equus pallidus: et qui sedebat super eum, nomen illi Mors, et Infe
Abbreviated transcription (Latin):
& honorem. et uirtutẽ: quia tu
creasti omĩa. & ꝓpter uoluntatẽ
tuam erant et ereata sunt. Et
undi in dextra sedentis suꝑ thro¬
num librũ seriptum intus et fo¬
ris: signatũ sigillis septem. Et ui¬
di angłm fortem pͣdicantẽ uoce
magna. Quis est dignus aperire
librum. & soluere. signacula rius:
Et nemo poterat in cęlo neq in
terra. neq subtus terram aperire.
librum: neq respicere illũ iͣi¬
t ego flebam multũ: qm̃ nemo
dignus inuentus est aperire librũ.
nec uidere eum. Et unus de se¬
morib dixit mͥ. Ne fleueris
Eece uicit leo de tribu iuda radix
dauid: aperire librũ et septem

Expanded text:
et honorem et virtutem quia tu creasti omnia et propter voluntatem tuam erant et creata sunt et vidi in dextera sedentis super thronum librum scriptum intus et foris signatum sigillis septem et vidi angelum fortem praedicantem voce magna quis est dignus aperire librum et solvere signacula eius et nemo poterat in caelo neque in terra neque subtus terram aperire librum neque respicere illum et ego flebam multum quoniam nemo dignus inventus est aperire librum nec videre eum et unus de senioribus dicit mihi ne fleveris ecce vicit leo de tribu Iuda radix David aperire librum et sept
Abbreviated transcription (Latin):
meenti dabo ei manna abscondi.¬
tum: & dabo illi caleulum candi¬
dum. et in calculo nomͣ nouum
seriptum. qͦd nemo scit nisi qui
accipit. & angło tiathire aeccłs
scribe. Hec dicit filius dĩ qͥhabit

Expanded text:
centi dabo ei manna absconditum et dabo illi calculum candidum et in calculo nomen novum scriptum quod nemo scit nisi qui accipit et angelo Thyatirae ecclesiae scribe haec dici
Abbreviated transcription (Latin):
animã posuit: ut in saoramentũ
nr̃m corpus sulim & sanguint̃
uerteret. & oues quas redemerat car¬
nis sus alimento satiaret. Ostensa
nobis est de contẽptu mortis uia
quam sequam᷑: apposita forma
cui imprimamur
umũ nobis est exteriora nr̃a mi¬
sericorditer ouib eius impendere:
postremũ uero si necesse sit etiam
mortem nr̃am ꝓeisdem ouib mi¬
nistrare. A primo autẽ hoc mi¬
nimo ꝑuenit᷑ ad postremũ hoc¬
mauis. Sed cum incõparabiliter
longe sit melior anima qua iuui¬
mus terrena substantia quã exte¬
rius possidemus: qui non dat pro
ouib substantiã suam. quando ꝓ
his daturus est animã suam:
Et sunt nonnulli qui dum plus
terrenam substantiã quam oues
diligunt: hi merito nom̃ pastoris
ꝑdunt. De quib ꝓtinus subditur

Expanded text:
it, ut in sacramento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
prelio stamꝰ ac murũ opponim̾
si fideles in nocentes contra ꝑuer¬
sorũ inustitiã ex iustitiȩ aucto¬
ritate uindicamꝰ. Quod quia
mercennarius ñ facit. cũ ueni¬
Sentẽ lupũ uiderit. fugit

Expanded text:
 opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit
Abbreviated transcription (Latin):
Eri celebrauimus tẽ¬
poralem sempiterni
regis nr̃i natalem: hodie cele¬
uramus triumphalem militis
passionem. Heri enim. rex ñr
trabea carns indutus. de aulã
uteri uirginalis egrediens. iii¬
sitare dignatus est mundum
hodie miles de tabernaculo cor¬
poris exiens. triumphator migͣ¬
uit ad celum. Ille sempiterne
deitatis maiestate seruata. ser¬
uile cinctorium carnis assu¬
mens. in huius seculi campũ
pugnaturus intrauit: iste de¬
positis corruptibilib corꝑis in¬
dumentis. ad celi palatium ꝓ¬
heninter regnaturus ascendit.
Ille descendit carne uelatus:
iste ascendit sanguine laure¬
atus. Ascendit iste lapidanti¬
bus iudeis: quia ille descencdit
lecantib angłis. Gła in excel¬
li cantauerunt: hodie stepha

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excels cantaverunt; hodie Stepha
Abbreviated transcription (Latin):
escendente nunc dño.
hoc est inclinante se
ad infirmitatem et impoten¬
tiam ceterorum. miserto im¬
ꝑfectioni eorum. uel infirmi¬
tati: secute sunt eum turbe
multe. aliquanti ꝓpter ca¬
ritatem. aliquanti ꝓpter
doctrinam. aliquanti ꝓpter
admirationem et curationẽ.
nus ex illis qui curam que¬
rebant. qui leuamen deside.¬
rabant: et ecce leprosus ue¬
niens adorabat cum dicens.
domine si uis: potes me mũ¬
cdare. Peorsum currens rogas
o homo: et in monte nichil di¬
cis Quare sics Quia tempus
et temꝑa omni rei sub celo.
Tempus doctrine: et tempus
Icurationis. In monte docuit.
illuminauit. monuit. animaᷤ
curauit: corda sanauit. Prop¬
terea ergo ego illa marora temp¬
tare nolui: illa summa tar¬
dare passus sum. Ipsis ergo
ab illo completis. deorsum eo
de monte ad curandum des¬
cenclente. sicuti de celo sicut
de celestib montib ad sal¬
Quandos carnales descenden¬
te: uenit ad eum homo le¬
prosus adorans eum. xiͣ.

Expanded text:
escendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: nus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum.
Abbreviated transcription (Latin):
non ficte militare disponebat:
cenobium in quo militandi
exemplum acciperet. noua.
religione querebat. Cuius re¬
ligionis officina: decens inue¬
nitur locus qui uocatur co¬
beia. Nec spes eum fefellit: qͥa
quod deuote querebat. deuo¬
tius sibi cessit. Quante enĩ
fuerit nobilitatis tunc locus
ille: satis cernentib adhuc
claret uestigiis tantum uece¬

Expanded text:
non ficte militare disponebat, non ficte militare disponebat, coenobium in quo militandi exemplum acciperet, nova religione quaerebat; cujus religionis officina decens invenitur locus, qui vocatur Corbeia. Nec spes eum fefellit, quia quod devote quaerebat devotius sibi cessit. Quantae enim fuerit nobilitatis tunc locus ille, satis cernentibus adhuc claret vestigiis tantum vete
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis peperit odium. le¬
Mperator quippe desi nu¬
derii regis italorum filie le¬
gitimo conubio nupsit. sed
postea odio patris iniuria
perosam repudiauit. et per¬
iuris optimatib francoꝵ
publico ad ulterio alderam
regno suꝑduxit. Que res qͣn¬
tum. decestabilis fuisset: eti¬
am nunc oriens occidenti
nuntiare ualet. Et si minꝰ
iustis omnino displicebat:
credo quia bonis et ꝑfectis
placere non poterat. Qua¬
propter adolescens omni¬
modo detestans propinqui
su illicitum coniugium.
publice obtestans ꝑiuros
esse optimates francorum.
elegit adhuc puer palatiũ.
et cum palatio seculum pꝰt̾¬
ponere: quam talibus uide.¬
retur communicari et con¬
sentire: ut propinquo cui
contraire prohibendo non
posset. saltem fugiendo se diͦ¬
sentire monstraret. Ec.uͣ.
insignib et tyrocinio.
uicesimum etatis agens an¬
num. quando iuuenilis ant¬
mus procliuior habetur in
peccando: statuit susciꝑe iu.¬
gum xp̃i. libertatem. suam eiꝰ
seruitute nobilitando. Cui qͥa

Expanded text:
eritas peperit odium. Imperator quippe Desiderii regis Italorum filiae legitimo connubio nupsit; sed postea odio patris injuria perosam repudiavit, et perjuris optimatibus Francorum publico adulterio alteram regno superduxit. Quae res quantum detestabilis fuisset, etiam nunc Oriens Occidenti nuntiare valet. Et si minus justis omnino displicebat, credo quia bonis et perfectis placere non poterat. Quapropter adolescens, omnimodo detestans propinqui sui illicitum conjugium, publice obtestans perjuros esse optimates Francorum, elegit adhuc puer palatium et cum palatio saeculum postponere quam talibus videretur communicari et consentire, ut propinquo quem contraire prohibendo non posset, saltem fugiendo se dissentire monstraret. 7. Corbinsignibus et tirocinio, vicesimum aetatis agens annum, quando juvenilis animus proclivior habetur in peccando, statuit suscipere jugum Christi, libertatem suam ejus servitute nobilitando. Cui quia
Abbreviated transcription (Latin):
et ex parte ꝓpħamꝰ. cũ autẽ uene¬
rit quod ꝑfectum est: euacuabit̾
quod ex parte. est. Niuitates autẽ
decem sunt animȩ plegis uerbũ
ad grãm ȩuangłii uenientes. qͥb
tunc uire glorificandus ille p̃ponit᷑
quieis pecuniam uerbi digne dõ
cõmodauerit. Unde quidã nego¬
ciator egregius eiuitates quib pre¬
erat hoc est animas quas generan¬
das acceperat alloquens: quȩ est
ait nr̃a spes aut gaudiũ. aut coro.¬
na głȩ: Nonne uos ante dñm:¬

Expanded text:
x parte prophetamus: cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Civitates autem decem sunt animae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes, quibus jure tunc glorificandus ille praeponitur qui eis pecuniam verbi digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, spes nostra aut gaudium, aut corona gloriae? Nonne vos ante Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cõ mundo sata. fuerit: non
exurgit in holera sed crefrĩt in
arborem: ita ut uolucres celi
quas uel animas creclentrum.
uel fortitudines dei seruitio
mancipatas sentire debemus.
ueniant et habitent in ramis
eius. Ramos puto euangłice
arboris que de grano sinapis
creuerit. dogmatum esse diuer¬
sirates: in quib supraclictarũ
uoluchrum anaqueq requies¬
cit. Assumamus et nos pennas
columbe. ut ad altiora uolitan¬
tes possimus habitare in ra¬
mis huius arboris. et nidu¬
los nobis facere doctrinarum:

Expanded text:
to mundo sata fuerit, non to mundo sata fuerit, non exsurgit in olera, sed crescit in arborem, ita ut volucres coeli quas vel animas credentium, vel fortitudines Dei servitio mancipatas sentire debemus veniant, et habitent in ramis ejus. Ramos puto evangelicae arboris, quae de granis sinapis creverit, dogmatum esse diversitates, in quibus supradictarum volucrum unaquaque requiescit. Assumamus et nos pennas columbae, ut ad altiora volantes, possimus habitare in ramis hujus arboris, et nidulos nobis facere doctrinarum,
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi regnum grano si
Homo qui seminat in agro¬
suo. a plerisq saluator in¬
telligitur. quod in animis
credentium seminet: ab a
Quis est iste qui seminat.
nisi sensus ñr et animus:
qui suscipiens granum p̃.¬
dicationis. et souens sem̃¬
tem humore fidei facit in
agro sui pectoris pullulare:
Predicatio euangłii: mini¬
ma est omnib disciplinis.
Ad primam quippe doctri¬
nam fidem non habet ueri¬
tatis: hominem dñi. dm̃
mortuum et scancdalum tru¬
onfer huuiscemodi
doctrinam doginati¬
bus philosophorum et libris
eorum. et splendori eloquen¬
tie compositioniq sermonũ.
et uidebis quanto minor sit
ceteris seminib sementis. e¬
uangłii. Sed illa cum creue¬
rint nichil mordax. nichil
uuidum. nichil uitale demõ¬
strant: totum flaccidumł
marcidumq ebullit in hole¬
ra. et in herbas que cito ares¬
cunt et corruunt. Dec autem
predicatio que parnia uideba¬
tur. in principio. camnel in
animas creclentes uel in to¬

Expanded text:
cemodi regnum grano sincemodi regnum grano sinHomo qui seminat a plerisque Salvator intelligitur, quod in animis credentium seminet. Ab alQuis est iste qui seminat, nisi sensus noster et animus? qui suscipiens granum praedicationis, et fovens sementem humore fidei, facit in agro sui pectoris pullulare. Praedicatio Evangelii minima est omnibus disciplinis, ad primam quippe doctrinam fidem non habet veritatis, hominem Dominum Deum mortuum, et scandalum cruonfer hujuscemodi doctrinam dogmatibus philosophorum, et libris eorum, et splendori eloquentiae, compositionique sermonum, et videbis quanto minor sit caeteris seminibus sementis Evangelii. Sed illa cum creverint, nihil mordax, nihil vividum, nihil vitale demonstrant, totum placidum, marcidumque, et emollitum in olera, et in herbas, quae cito crescunt et corruunt. Haec autem praedicatio quae parva videbatur in principio, cum vel in anima credentis, vel in to
Abbreviated transcription (Latin):
roponit eis et aliam
parabolam quasi li¬
ues paterfamilias inuita¬
tos diuersis reficiens cibis:
ut unusquisq scd̾m naturã
stomachi sui. uaria alimen¬
ta susciperet. Unde et in prio¬
ri parabola non dixit. alte¬
ram: sed aliam. Si enun p̃¬
misisset alteram: expectare
terciam non poteramus. Pre¬
misit aliam: ut plures se¬
quantur. Simile est regnũ
celorum grano sinapis: quod
accipiens homo seminauit in
agro suo. Quod minimum
quidem est: omnib semini¬
bus. Cum autem creuerit.
maius est omnib holerib
et fit arbor: ita ut uolucres
celi ueniant. et habitent in
ramis eius. Non sit molestũ
lectori: si totas parabolas ꝓ¬
ponimus. Que enim obscũ¬
ra sunt. plenius disserenda
sunt: ne breuitate iuimia in¬
uoluantur magis sensus qͣm
egnum celorum predi¬
catio euangelii est et¬
noticia scripturarum: que
ducit ad iutam. Et de qua
clicitur ad iudeos. Auferetur
a uobis regnum dei: et dabi¬
tur genti facienti fructus
eius. Simile est ergo huius¬

Expanded text:
roponit eis et aliam parabolam, quasi dives paterfamilias invitatos diversis reficiens cibis, ut unusquisque secundum naturam stomachi sui varia alimenta susciperet. Unde et in priori parabola non dixit alteram, sed aliam. Si enim praemisisset alteram, exspectare tertiam non poteramus, praemisit aliam, ut plures sequantur. Simile est regnum coelorum grano sinapis, quod accipiens homo seminavit in agro suo, quod minimum quidem est omnibus seminibus. Cum autem creverit, majus est omnibus oleribus, et fit arbor: ita ut volucres coeli veniant et habitent in ramis ejus. Non sit molestum lectori, si totas parabolas proponimus. Quae enim obscura sunt, plenius disserenda sunt, ne brevitate nimia involvantur magis sensus, quam egnum coelorum, praedicatio Enotitia Scripturarum quae ducit ad vitam, et de qua dicitur ad Judaeos: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus. Simile est ergo hujus
Abbreviated transcription (Latin):
raue utiq eorum est cor.
atq omni impietate
de pressum: qui ꝑ sacrilegos
iocos diuinis monitis illuden¬
tes. uana dliligunt et falsa
sectantur. Et post omnia. ad
offensionis plenitudinem
lies ipsos annum nouum uo¬
cant. quaiquam non in cõ¬
uenienter scd̾m se nouum ap¬
pellant annum: q̃m ꝑ nefan¬
clas ferias. honestas defal¬
satur. turpitudo et ꝑuersitas
innouatur. Nouum annum¬
uocant: quasi noui aliquid
aut celum tunc ostendat
aut terra. Nouum annum
ianuarias appellant kalen¬
das: cum uetusto semꝑ er¬
rore et horrore sordescant.
Auspicia. etiam uanissimi col¬
ligere se dicunt. ac statum
uite sue in anib indiciis
estimantes. ꝑ incerta auium
ferarumq signa imminen¬
tis anni futura rimantur:
cum utiq apud dm̃ solum.
sit notitia futurorum. et le¬
galis auctoritas ista prohi¬
beat dicens. Ne auspicemini:
ne auguriis intenclatis. Sed
miseri ac miserandi homineᷤ.
rapti errorib paganorum.
et minus prouido corde cesa¬

Expanded text:
rave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caeca
Abbreviated transcription (Latin):
letificabo eos in domo orationis
mee. Holocausta eorum et
uictime eorum. placebunt mͥ
suꝑ altari meo: quia domus
mea. domus orationis uocabi¬
tur cunctis populis ait dñs

Expanded text:
etificabo eos in domo orationis meae; Holocausta eorum, et victimae eorum, placebunt mihi super altari meo: quia domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis. Ait D
Abbreviated transcription (Latin):
Uia dñs ac redemptor
noster nouus homo uenit
in mundũ. noua p̃cepta edidit
mundo. Uitȩ enim nr̃ae. ueteri
in uitiis enutrite: contrarietatẽ
opposuit nouitatis suȩ Qd enim
uetus. quid carnalis homo noue¬

Expanded text:
uia Dominus ac Redemptor noster novus homo venit in mundum, nova praecepta edidit mundo. Vitae enim nostrae veteri in vitiis enutritae contrarietatem opposuit novitatis suae. Quid enim vetus, quid carnalis homo nove