comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis dicens Cresate & multiplicamini & repl&eterra
& dominaminieius. & hab &e potes tatẽ pisciũ maris
petoni terne uolatiliũ celi Ista ergoomã propt̃ usus
nõs in firmitatis ut dixi. creata sunt Sed quẽ admodu
non nobis cũ resurgit nr̃a corruptioneque in firmiuas.
ua net ea quae sint neces saria. nunc nr̃ȩ in firmitati:
qualia futura sint nr̃a corpora Paulus dicit apłs
Seminatur inquit in corruptione. resurg& in in cor¬
riptione: semina tur in in firmitate. sur g& inuir tute
Seminatur in contumelia. surg& ingloria. Semina

Expanded text:
eis dicens: Crescite et multiplicamini, et replete terram, eis dicens: Crescite et multiplicamini, et replete terram, et dominamini ejus; et habete potestatem piscium maris, pecorum terrae, volatilium coeli . Ista ergo omnia propter usus nostrae infirmitatis, ut dixi, creata sunt. Sed quemadmodum non nobiscum resurgit nostra corruptio, neque infirmitas; ita nec ea quae sunt necessaria nunc nostrae infirmitati. Qualia futura sint nostra corpora, Paulus dicit apostolus: Seminatur, inquit, in corruptione, resurget in incorruptione; seminatur in infirmitate, surget in virtute; seminatur i
Abbreviated transcription (Latin):
orare aut dicere adiuitor ms esto. nederelinquasme
Siaut̃ dignatus fuerit liberũ at que abomni fete
petatimundatũ ad se aeuocare incunctanter acsine
tristitia ꝑgat adeũ. cũ quo & ꝑquẽ incipiat aipse
regnare. nec uehiculũ mortis timeat in quo prior
ascendit ipsequocat Sicut enĩ ipsũ resurgendo ꝑdux̃
ad patrẽ. ita & teilli perre surrectionẽ reprȩsentauit
Quia ut te in uitar& ad cȩlũ. ad terrã descendit. sed
fideliter teneamus ł lat est sũma fideinrȩ quȩ sepa¬
rat ab in fidelibus: neque enĩ depetudibus uel c&eris
animantib: quibus non est ad tributa imago creato¬
ris. fas ẽ nobis disputare. Istaenĩ omã adusus nros
creataes setognoscimus: Legat quis. quid ds̃ dix̃ ho¬
mini quando eũ formauit at quebenedix̃. & inueni&
iascriptũ in libro geneseos Fecit ds̃ hominẽ ad imaginẽ
sua fecit illũ masculũ & feminã fecit eos & heeggte

Expanded text:
orare ac dicere, Adjutor meus esto, ne derelinquas me orare ac dicere, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Si autem dignatus fuerit liberum atque ab omni faece peccati mundatum ad se evocare, incunctanter ac sine tristitia pergat ad eum, cum quo et per quem incipiat et ipse regnare; nec vehiculum mortis timeat, in quo prior ascendit ipse qui vocat. Sicut enim ipsum resurgendo perduxit ad Patrem, ita et te illi per resurrectionem repraesentavit. Quia ut te invitaret ad coelum, ad terram descendit, sed fideliter teneamus. Haec est summa fidei nostrae, quae separat ab infidelibus. Neque enim de pecudibus vel caeteris animantibus, quibus non est attributa imago Creatoris, fas est nobis disputare. Ista enim omnia ad usus nostros creata esse cognoscimus. Legat quis quid Deus dixit homini, quando eum formavit atque benedixit, et inveniet ita scriptum in libro Geneseos: Fecit Deus hominem, ad imaginem suam fecit illum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit
Abbreviated transcription (Latin):
aduera uitam liberseerusq: surger& Nonenĩ
uet cct dilectissimi qđ eidiotum ẽ tollegrabat
tumtiũ. &uade in domũtum: siceni dnseũ
curari interius uolebat. ut iamulterius non
labotar&: Tolleciut̃ grabat tutionquid est
nisi pertarursus sarcinam delictonituora
nonerunt scapule tuȩ libere portabis qđ
taprenntt curuus eris subhonere. Eaputiã
liberũ iterum grauabitur seruitute: Omis
enimaitdns qui fticit peccttu seriuis e peacati:
si post remissionampeccectorum ille pural¬
ticus ex hacuita migrar&. plena acciper&
libertatem Quod autẽ hicuiderepos beaꝑmis sas c̃
o sinon peccauit quod credere difficileẽ. multũ peri¬
editatus es ł. quia tota hȩc uita tẽptatioes rsquisqus
itaq dilectis simi fideliter credit & banc ꝓ fessionẽ
fide isua in qua remittuntur om̃a peccata indubi¬
anttrten& at quȩ am plectitur. prȩpar& uoluntatẽ
sua uoluntatidi Vt sieũ post baptismũ dignatus fue¬
rit inhacuita aliquantulũ d&inere. istenonquiescat

Expanded text:
 Non enim vacat, dilectissimi, quod ei dictum est, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Sic enim Dominus eum curari interius volebat, ut jam ulterius non laboraret. Tolle autem grabatum tuum, quid est, nisi, porta rursus sarcinam delictorum tuorum? Non erunt scapulae tuae liberae, portabis quod te premat, curvus eris sub onere, caput jam liberum iterum gravabitur servitute. Omnis enim, ait Dominus, qui facit peccatum, servus est peccati . Si post remissionem peccatorum ille paralyticus ex hac vita migraret, plenam acciperet libertatem. Quod autem hic vivere postea permissus est, etsi non peccavit, quod credere difficile est; multum periclitatus est: quia tota haec vita tentatio est . Quisquis itaque, dilectissimi fideliter credit, et hanc professionem fidei suae, in qua remittuntur omnia peccata, indubitanter tenet atque amplectitur, praeparet voluntatem suam voluntati Dei: ut si eum post Baptismum dignatus fuerit in hac vita aliquantulum detinere, iste non quiescat
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc pascis esurientẽ. ut animae auferas cibũ cae¬
lestẽ: adhoc das pecuniã. ut sic tibi istiuendant.
xp̃m rebaptizandũ quẽ ad modũ iudas uidȩis xp̃m
crucifigendũͫ pecunia tua. tecũ sit in ꝑditionem
Pciora hȩr&ice facis. quam que fecit iudacus
cce enĩ uidaus. & si prȩmio conparauit xp̃m occidendũ.
semellatus incruce pendentis pupugit. sedtoiũ eius
corpus integrũ reseruauit tu uero ad hoc eũ cotti¬
die conparas pecunia. ut sedentis incęlo. diuersa
laceres mẽbra. Uos autẽ dilectis simi quiabini¬
tiouberibus scȩ̃ma tris aecclesia nutritius quead
solidũ cibũ estis ab eaꝑducti. manete inea. Si quis
eius uel disciplinã uel quã lib& admonitionẽ as pere
tulit & iratus abscessit. agnoscat matre. redeat
ad eã libenter. & hȩc suscipit quȩ requirit: Caude¬
bit filiũ ꝑditũ fuis seconuer sũ Sed lic& multũ

Expanded text:
Ad hoc pascis esurientem, ut animae auferas cibum coeAd hoc pascis esurientem, ut animae auferas cibum coelestem? Ad hoc das pecuniam, ut sic tibi isti vendant Christum rebaptizandum, quemadmodum Judas Judaeis Christum crucifigendum? Pecunia tua tecum sit in perditionem . Pejora, haeretice, facis quam quae fecit Judaeus. Ecce enim Judaeus etsi praemio comparavit Christum occidendum, semel latus in cruce pendentis pupugit, sed totum ejus corpus integrum reservavit: tu vero ad hoc eum quotidie comparas pecunia, ut sedentis in coelo diversa laceres membra. Vos autem, dilectissimi, qui ab initio uberibus sanctae matris Ecclesiae nutriti, usque ad solidum cibum estis ab ea perducti, manete in ea. Si quis ejus vel disciplinam vel quamlibet admonitionem aspere tulit, et iratus abscessit, agnoscat matrem, redeat ad eam libenter: et haec suscipit quae requirit; gaudebitque filium perditum fuisse conversum. Sed licet multum
Abbreviated transcription (Latin):
rere cottidie uos requirentẽ : Rependiteuicem. amati
amantẽ Tanta est. talis ẽ. nobilis est regia prol
fecunda ẽ non eã patiamini aut filiorũ malorũ. aut
pes simorũ sertiorũ in urus. at que in sidiis macerari:
Agite causas matrisurȩ. exerite eius. ãplissimã digni¬
tatẽ Seruus malus. non in sult& domine Haereticus
arrianus. non in sult& ecclesiȩ Lupus est. agnoscite
Serpens ẽ. eiuscapita conquas sate blanditur. sed
fallit multa promittit. sed decipit Uenite inquit.
defendã Sinecessitas ẽ. pascam: sinutias. uestiam
Dabopecuniã statuã quit ꝑ singulos dies. quisque ac¬
cipiat Olupemale O ser pensini que . O seruenequis¬
sime. dominã calcas. uerã matrẽ inpugnas Xp̃mex¬
suf flas. catholicũ rebaptitas. Et quod ẽ pessimũ.
artis tuae aliquos potentia prȩmis ut ꝑdas. aliospe¬
cunia conparas. quos occidas ergone hȩretice ad
hoc uestisnudã. ut expolias intusxp̃o uestitum

Expanded text:
rere quotidie vos requirentem: rependite vicem, amate rere quotidie vos requirentem: rependite vicem, amate amantem. Tanta est, talis est, nobilis est, regia prole fecunda est. Non eam patiamini aut filiorum malorum, aut pessimorum servorum injuriis atque insidiis macerari: agite causas matris vestrae, exserite ejus amplissimam dignitatem. Servus malus non insultet dominae; haereticus arianus non insultet Ecclesiae. Lupus est, agnoscite: serpens est, ejus capita conquassate. Blanditur, sed fallit: multa promittit, sed decipit. Venite, inquit, defendam: si necessitas est, pascam; si nuditas, vestiam: dabo pecuniam, statuam quid per singulos dies quisque accipiat. O lupe male! o serpens inique! o serve nequissime! dominam calcas, veram matrem impugnas, Christum exsufflas, catholicum rebaptizas; et quod est pessimum artis tuae, alios potentia premis ut perdas, alios pecunia comparas quos occidas. Ergone, haeretice, ad hoc vestis nudum, ut exspolies intus Christo vestitum?
Abbreviated transcription (Latin):
quo xpise quantur uir gines. quo eu sequi nequeant non
uirgines. adq: illas nescio quo ubi manens secũdutat.
nectamen eas quȩ non sunt uirgines deseratꝰ Quis aud&
dehis rebus positus in hacmortali carne. quȩ ad grauat
animã alĩ quid dicere. cũ paylus apłshoe non ualuit
explicare. qui in istopositus corpore.us que in ter tiũ cęlũ
gratia operante ualuit ascendereꝰ. Nonsimus curiosi
adinues tigandũ. quod apłi ex primere minime potuer
Certe ex me nemo scire querat. quod menescire scio. nisi
forte ut nescire discat quod sciri non posse sciendũ ẽ.
Sed ꝑ fidẽ & pauientiã & scam matrẽ aclesiã speremꝰ
nos accipere : quic quid magnis & pus illis dignatus fue¬
ter mitur auctoritas. mater & iurgo. corpore casta.
prole fecunda sponsa xp̃ĩ superius delarata. pie
natrit filios. quos dõ patri dignos ad signa recoritendit
Filiiboni. amate tantã matrem filii boni nolite dese¬

Expanded text:
quo Christum sequantur virgines, quo eum sequi nequeant non quo Christum sequantur virgines, quo eum sequi nequeant non virgines, atque illas nescio quo ubique manens secum ducat, nec tamen eas quae non sunt virgines deserat? Quis audet de his rebus positus in hac mortali carne quae aggravat animam , aliquid dicere; cum Paulus apostolus hoc non valuit explicare, qui in isto positus corpore usque in tertium coelum gratia operante valuit ascendere ? Non simus curiosi ad investigandum quod Apostoli exprimere minime potuerunt. Certe ex me nemo scire quaerat quod me nescire scio, nisi forte ut nescire discat quod sciri non posse sciendum est. Sed per fidem et patientiam et sanctam matrem Ecclesiam speremus nos accipere, quidquid magnis et pusillis dignatus fueterminatur auctoritas, mater et virgo, corpore casta, prole fecunda, sponsa Christi superius declarata, pie nutrit filios quos Deo Patri dignos assignare contendit. Filii boni amate tantam matrem, filii boni nolite dese
Abbreviated transcription (Latin):
nos trae actionis. ut contẽ plantes delectemur & de¬
lecta biliter contẽplemur uidere. Quiduidere
bonadñi: quȩ bona possumus ex primere. illud qđ
nec oculus uidit. nec auris audiuit. nec incorhominis
ascendit: pos sumus ex plitare. quo iro erit dsom̃a
inomnibus pos sanus tcplicare. quomnodo ipse
filius cũ tradidert regnũ dõ& patri. id est scam
congregationẽ fideliũ. ita illũ hominẽ susceptũ amplius¬
que clarificatũ non dimittat. ut tamen claritatẽ quã
hab& cũ patre ante quã mundus fier&. ipsisiã fidelib
demons trare nondifferat. Pos sumus explicare quẽ¬
ad modũ sponsa aecclesia quȩ exuiris & feminis constat
omis conuertatur inuirũ ꝑ fectũ. atque ita dignita tẽ
uirilẽ accipiat. ut ta m̃ s̃ ponsȩ nomen nonperdatꝰ
possumus explicare scorũ corpora resuscitata: ex qua
gloria. inquagloniã transeant .: possumus explicare.

Expanded text:
nostrae actionis; ut contemplantes delectemur, et denostrae actionis; ut contemplantes delectemur, et delectabiliter contemplemur videre. Quid videre? Bona Domini . Quae bona? Possumus exprimere illud quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? Possumus explicare quomodo erit Deus omnia in omnibus? Possumus explicare quomodo ipse Filius cum tradiderit regnum Deo et Patri , id est, sanctam congregationem fidelium, ita illum hominem susceptum ampliusque clarificatum non dimittat, ut tamen claritatem quam habet cum Patre antequam mundus fieret, ipsis jam fidelibus demonstrare non differat? Possumus explicare quemadmodum sponsa Ecclesia, quae ex viris et feminis constat, omnis convertatur in virum perfectum, atque ita dignitatem virilem accipiat, ut tamen sponsae nomen non perdat? Possumus explicare sanctorum corpora resuscitata, ex qua gloria in quam gloriam transeant? Possumus explicare
Abbreviated transcription (Latin):
a uita & terna ł loc sequitur &iã in isto scõsymho¬
lo. qđ post resur rectionẽ carnis. credamus & in
uita & terna Non nr̃i iã dominabi tur corruptio
inmor taliter uiuentibus. &cũ ipsa &ernauita
anibit sec potus nobis drerit presene fonteuite. sacu¬
sahidesũ abuberatt domus sue. & torrente delitia rũ
siaru cordanra rigabit: e stusillic nom patiemus Illae
eetũ re frigerium nrm. quinos subũbra alarũ suarũ
protexit & protegit frigus illic nonꝑatiemur. ẽcnĩ
ibis oliusticiae quisuo amore calefaciens cordaniã ra di¬
is diunitatis suę. in luminat oculos nr̃osut uideant
diuiritatẽ. a quali tate qͥue patris & filit & sp̃s sci
Nonibi fatigabimur. No biscũ enĩ erit uirtus nr̃a.
cuinunc dicimus Diligã tednẽ uirtus mea nonibi
dormiemus nonenĩ sunt ibi tenebre quȩ exludere
pos sint ꝑmanentẽ diem Nullaibi eri negotiatio.nul¬
laseruitus. nullũ opus Et quidillic acturi sumus

Expanded text:
 vita aeterna. Hoc sequitur etiam in isto sancto Symbolo, quod post resurrectionem carnis credamus. Et in vitam aeternam. Non nostri jam dominabitur corruptio, immortaliter viventibus, et cum ipsa aeterna vita satiabit: nec potus nobis deerit, praesente fonte vitae. Saturabit enim nos ab ubertate domus suae, et torrente deliciarum suarum corda nostra rigabit. Aestus illic non patiemur: illic est enim refrigerium nostrum, qui nos sub umbra alarum suarum protexit et protegit . Frigus illic non patiemur: est enim ibi sol justitiae; qui suo amore calefaciens corda nostra, radiis divinitatis suae illuminat oculos nostros, ut videant divinitatem aequalitatemque Patris et Filii et Spiritus sancti. Non ibi fatigabimur: nobiscum enim erit virtus nostra, cui nunc dicimus, Diligam te, Domine, virtus mea . Non ibi dormiemus: non enim sunt ibi tenebrae, quae excludere possint permanentem diem. Nulla ibi erit negotiatio, nulla servitus, nullum opus. Et quid illic acturi sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tresdaut tresdausȩ Vnus latronũ
xpo in sultabat. alter sua merita confts¬
sus xp̃i semi serico diae comendabat  Crux
xp̃i inme diũ non fuit suꝑ plitiũ. sed tribu nal
Mox ut per egit omnia quȩ dese erant scrip

Expanded text:
sunt tres cruces, tres causae. Unus latronum Christo insultabat, alter sua merita confessus Christi se misericordiae commendabat: crux Christi in medio, non fuit supplicium, sed tribunal. Mox ut peregit omnia quae de se erant scrip
Abbreviated transcription (Latin):
sus. eicieris tu ut ancilla cum filus tuis. qm̃
nonerunt here des filii ancil lȩ. cum filuis
liberȩ Cognoscatur una scã & aera regina
catholica. cui regnum xp̃sta lededit. quod e¬
am per totum mundum diffundens. a bom¬
ni macula & ruga mundans. totam pulchr̃a
suo aduentui prȩparauit A Met¬

Expanded text:
sus, ejicieris tu ut ancilla cum filiis tuis; quoniam sus, ejicieris tu ut ancilla cum filiis tuis; quoniam non erunt haeredes filii ancillae cum filiis liberae . Cognoscatur una sancta et vera regina Catholica, cui regnum Christus tale dedit, quod eam per totum mundum diffundens, ab omni macula et ruga mundans, totam pulchram suo adventu praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
teuita. rependeuicem. ueni & tu ad illam Suscepit
uehiculũ mortis . ut transi ens libera r& te : suscipe
& tu mortem . ut cũ ad illã ueneris: ita ab illa suscipia
minautur. qm̃ siquis abs quae ea inuentus fuerit. ali¬
enuserit anumero filiorum: nec habebit dm̃patrẽ
qui eclesitm noluit habere matrem: Nihilq:
ei ualebit quod credidit uel fecit tantabona
tio sosanguine dotecta. totum possid& quod a uiro suo
accepit indote: Lego tabulas matrimonialeseius.
recitabo cudite heretici quid scriptume sit: opor
totũ possid& qđ a uiro suo aaccepit indote. quȩcun¬
que congregtitiocuius lib&hȩ resis in angulis sed&.
concubina esł non matrona Oheresis arriana.
quid in sultas : quid ex sufflas. quid & iam̃ adtem¬
pus multa usurpas iniuriã adte patitur domi¬
na ab ancilla Multas ei in geriscontumelias. li¬
cet haec doleat. nontemagno m&uit sponsaxpĩ
scã catholica Cum enĩ res pexerit ille spon¬

Expanded text:
te vita; repende vicem, veni et tu ad illam. Suscepit te vita; repende vicem, veni et tu ad illam. Suscepit vehiculum mortis, ut transiens liberaret te: suscipe et tu mortem, ut cum ad illam veneris, ita ab illa suscipiarminatur, quoniam si quis absque ea inventus fuerit, alienus erit a numero filiorum: nec habebit Deum Patrem, qui Ecclesiam noluerit habere matrem; nihilque ei valebit quod credidit vel fecit tanta bona tioso sanguine dotata. Totum possidet quod a viro suo accepit in dote. Lego tabulas matrimoniales ejus, recitabo. Audite, haeretici, quid scriptum sit: Oporttotum possidet, quod a viro suo accepit in dote. Quaecumque congregatio cujuslibet haeresis in angulis sedet: concubina est, non matrona. O haeresis ariana, quid insultas, quid exsufflas, quid etiam ad tempus multa usurpas? Injuriam a te patitur domina ab ancilla; multas ei ingeris contumelias: licet haec doleat, non te magno metuit sponsa Christi sancta Catholica. Cum enim respexerit ille spon
Abbreviated transcription (Latin):
sihȩcterrena lutetofragilis. tantã tibi ex hibuit
pulchritudinemresitrata & caelestis effecta
qualem tibi exhibebit decorem: sihanctantã
diligis quȩ pcuilulum man& & transit in tẽpore.
illã quantũ ammabis quȩ decore suonumquac
quitur in scõ symbolo qđ oma quȩ credimus
& speramus in uita ae terna percipiamus Uita x terna
dilectis siminũ quã uilescat. semper quedulces cat
Siamatur uita: qua re non quaeritur uaera: si amatur ui¬
ti talis quaeratur quaenũ quã finiatur : & si a matur.
quarenon quȩritur. aut si quȩritur quia hic nonest.
ad eũ locũ ubi est. qua re non festinatur : Quid quod
&iam ultro nobis ipsauita in gessit: xp̃s esł enim
dsuerus & uita aeterna. Uenit adnos perditos. & re¬
demit in uentos uenie huc ad regionem mor talium ip¬
sauera uita. deditgus tũ saporis sui Custauimus.
uidimus. qm̃ suauis esł Praeces sit nos. inuitauit ut
sequamur Etad tam magnum illud donum cuius ta¬
lem suscepimus gustum. sequi formidamus. uenit ad

Expanded text:
Si haec terrena, lutea, fragilis, tantam tibi exhibuit pulchritudinem; restaurata et coelestis effecta qualem tibi exhibebit decorem? Si hanc tantum diligis, quae paululum manet et transit in tempore; illam quantum amabis, quae decore suo nunquamquitur in sancto Symbolo, quod omnia quae credimus et speramus, in vita aeterna percipiamus. Vita aeterna, dilectissimi, nunquam vilescat, semperque dulcescat. Si amatur vita, quare non quaeritur vera? Si amatur vita, talis quaeratur quae nunquam finiatur. Et si amatur, quare non quaeritur? aut si quaeritur, quia hic non est, ad eum locum ubi est quare non festinatur? Quid, quod etiam ultro se nobis ipsa vita ingessit? Christus est enim Deus verus et vita aeterna. Venit ad nos perditos et redemit inventos: venit huc ad regionem mortalium ipsa vera vita: dedit gustum saporis sui; gustavimus, vidimus quoniam suavis est. Praecessit nos, invitavit ut sequamur; et ad tam magnum illud donum, cujus talem suscepimus gustum, sequi formidamus? Venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
esiderium caritatis uestrȩa nobis exigit de¬
bi tum ser monis offitium sed tanta sunt
quȩ ter reant & reuocent animũ nostrũ.
ut siuelimus parere desi derio uestronon sit sine pe¬
riculo nos tro Primũ quod uuenis loqui cogar
prae sentibus senibus. dein detemeratũ esse arbi¬
tror. lo qui uel lemn peritia in tereos quos roborauit
antiqua doctrina Opta bam ergo silentio prae¬
terire & illũ locũ tutissimũ eligertaudirepotius
quã aliquid dicere Sed quid facio: instat ues ter
amor. reuocat noster pudor. cogit scõrũ patrum
uissio aquibus si uelim obsetrans ueniam p&ere
dicensIgnoscite scĩ patres ignoscte. parcite nos¬
trȩ uerecundix Parcitenos treaetati. maxime
cũ recolã uobis fuis se praeceptum. Lo qui minise¬
niores dec& enĩuos: ipsi scã caritate qua pratua¬
lent. respondebunt mibi Loquȩreui uenis. delec¬
tat enĩ nos Quibus si repetam. scĩpatres quid lo¬
quar : Rursus mihi respondebunt: quod a no¬

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant et revocent animum nostrum; ut si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quibus si repetam, Sancti patres, quid loquar? rursum mihi respondebunt, Quod a no
Abbreviated transcription (Latin):
tius tes tis. ut tres unũ uerũ testimonium dicant.
Vne trinitati. & trinȩ diuinitati Dic&
tuscẽ io bannes qui super pectus saluatoris dis¬
cũ bebas. & ui debas suꝑcaelestiamirabilia uer¬
bũ dñi. Dic & tu inquiã. quid noueris filiuodĩ
In principio in quitꝰ erat uerbũ & uerbũ erat

Expanded text:
tius testis, ut tres unum verum testimonium dicant tius testis, ut tres unum verum testimonium dicant uni Trinitati et trinae divinitati. Dic tu, sancte Joannes, qui super pectus Salvatoris discumbebas, et videbas supercoelestia mirabilia verbum Domini: dic et tu, inquam, quid noveris Filium Dei. In principio, inquit, erat Verbum, et Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
audis formã dĩ. & tu audes dicere minorem
filium dĩueniat alius testis. ut in duobus uel¬
in tribus confirmetur aequita si ueritatis
Dic & tu scẽ p&re. quid tibi reuelauerit. non
caro & sanguis. sed pater caelestis Tues in qꝗt
secunda Notã fecimus uobis in quit dñi nr̃i
ibũ xp̃i uirtutẽ & prescientiam & magni tudi¬
nem audis uirtutẽ. audis magnitudinem.
audis p̃scientiã: in quo hereticexp̃mdicis es¬
seminorem: sed audiad huc quid aduersu
ph&ia. sed spũ scõ acti locuti sunt homines dĩ
Fuerunt uero & pseudo proph&ȩ in populo.
sicut & inuobiserunt ma gis trimen da ces.
qui sub inducent sectas perditiones. Et qui emit
eos. dominatorem abnegantes. Uides teua li¬
dis testimoniis demons trari & conuinci. negan¬
tes in quit dominatorẽ es se. qui emit eos quem
nerratis dominatorẽ. nisi filum quẽ dicitis es se
minoremꝰ & qui es ł qui nos emit. nisi quinos
suo sangui neredemit. sed ingrediatur & ter¬

Expanded text:
audis formam Dei: et tu audes dicere minorem audis formam Dei: et tu audes dicere minorem Filium Dei! Veniat et alius testis, ut in duobus vel tribus confirmetur aequitas veritatis. Dic et tu, sancte Petre, quid tibi revelaverit: non caro et sanguis, sed Pater coelestis. Tu es, inqusecunda: Notam facimus vobis, inquit, Dominiisti virtutem, et praescientiam, et magnitudinem. Audis virtutem, audis magnitudinem, audis praescientiam. In quo, haeretice, Christum dicis esse minorem? Sed audi adhuc quid adversum phetia: sed Spiritu sancto acti, locuti sunt homines Dei. Fuerunt vero et pseudoprophetae in populo, sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui subinducent sectas perditionis, et qui emit eos dominatorem abnegantes . Vides te validis testimoniis et demonstrari et convinci. Negantes, inquit, dominatorem esse qui emit eos. Quem negas dominatorem, nisi Filium quem dicis esse minorem? Et quis est qui nos emit, nisi qui nos suo sanguine redemit? sed ingrediatur et ter
Abbreviated transcription (Latin):
uinita te uitã & ueritatem sequitur ut non pereũ
ueni as ad patrem. Sed ad huc dñe ihũ contere caput
dra conis. dic quid siscũ patre: Teaudiamus docentẽ.
non hereticum blas phemantem. Dic quidsiscũ
patre Ego& pater in quid. unũ sumus Dic ad huc
Egoin patre & pater in me est Ad hucdic Qui
meui d& uid& & patrem Credisiam her&ice tantȩ
auc toritati anipsiustestimonium deseipsonon
admittis. sed alios decoteste sinquiris : eoceintro¬
ducuntur aduer sute. dicunt Conuinceris. refutaris
alcris laqueis in retiris. Dic testis dĩ paule quius¬
que ad sanguinem proistotestimonio acces sis
ti & faliȩ doc trinȩ suc cũ beres animã posuisti
Dic. audi at qui conuinci formidat: Conuinca¬
tur. qui nec conuinctus mutatur. Singuliqui¬
que ait. Hoc senti te in dobis. quod&m xp̃o iħu¬
Quicũ in for madĩ ess&. non rapinã arbitra¬
tus es ł eẽ se ae qualemdõ Audis a qualem

Expanded text:
vinitate vitam et veritatem, sequitur ut non per eum vinitate vitam et veritatem, sequitur ut non per eum venias ad Patrem. Sed adhuc, Domine Jesu, contere caput draconis, dic quid sis cum Patre: te audiamus docentem, non haereticum blasphemantem; dic quid sis cum Patre. Ego, inquit, et Pater unum sumus . Dic adhuc, Ego in Patre, et Pater in me est. Adhuc dic, Qui me vidit, vidit et Patrem . Credis jam, haeretice, tantae auctoritati? An ipsius testimonium de se ipso non admittis, sed alios de eo testes requiris? Ecce introducuntur, adversum te dicunt, convinceris, refutaris, et legis laqueis irretiris. Dic, testis Dei Paule, qui usque ad sanguinem pro isto testimonio accessisti, et ne falsae doctrinae succumberes, animam posuisti. Dic: audiat qui convinci formidat; convincatur qui nec convictus mutatur. Singuli quique, ait, hoc sentite in vobis quod et iqui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Audis aequalem,
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. sic deuorentur Fuit hic ut nostis dilec¬
tis simiui per eã docłtina donatistarũ : contri¬
ta est. consumpta est : Mox maximianista¬
rũ serpentina fraus pulu lauit : contrita est.
consumita estManicheorũ uenenũ. aspidis
subrepserat: contritũ ẽ. consumstũ est. Pela¬
gi anorũ nouum dogma aminis tris diaboli
tã quã magis pbaraonis excitatũ. illinr̃o ser¬
penti certa menindixit: conteritur. consũmitur
Cũ tot serpentũ capita eatholica doctrina.
contriuerit. dissi pauerit. consum serit. et cenobis unus
anguis arrianus olim mortuus insultat. caput eri
ritꝰ Melutiuiuum sede monstra reconatur. quem
patre habens. redi contere capita draconũ suꝑa-
quaf Con fringe caput dra conis magniuiui. sese
profitentis. sed uerã uitã non habentis. Dic tuquid
es qm̃ ille aliud doc& quã es Dic dic. audiamus
unde her&icos conuincamus Audite quid. quid¬
dicat Ego sũ ouia. ueritas & uita Nemo uenit

Expanded text:
gunt, sic devorentur. Fuit hic, ut nostis, dilecgunt, sic devorentur. Fuit hic, ut nostis, dilectissimi, viperea doctrina Donatistarum: contrita est, consumpta est. Mox Maximianistarum serpentina fraus pullulavit: contrita est, consumpta est. Manichaeorum venenum aspidis subrepserat: contritum est, consumptum est; Pelagianorum novum dogma, a ministris diaboli tanquam a magis Pharaonis excitatum, illi nostro serpenti certamen indixit: conteritur, consumitur. 7. Cum tot serpentum capita catholica doctrina contriverit, dissipaverit, consumpserit, ecce nobis unus anguis Arianus olim mortuus insultat: caput erigit, veluti vivum se demonstrare conatur, quem Patre habens: redi, contere capita draconum super aquas; confringe caput draconis magni, vivum sese profitentis, sed veram vitam non habentis. Dic tu quid es, quoniam ille aliud docet quam es. Dic, dic, audiamus unde haereticos convincamus. Audite quid dicat: Ego sum via, et veritas, et vita, Nemo venit
Abbreviated transcription (Latin):
tui cruxipsa inquit quia uirtus in in firmi¬
tito per. ficitur. Ipsa illa uirga citux ipsa
illa uirga quȩ floruit exrandice ies se: Ipsa
illa birga quã por tabalt itorsesq : conuer¬
sa es ł in ser pente. glie ut magorũ ser pentes
doc trinaxpĩ diffusa perom̃s gentes hereticos
superans dementes In illoeniꝰ populo fr̃s in quo
multami racula faciebat mor sesperuir rã
& surrexerunt magipbaraonis. facientes &
ipsĩ prodigia contra famulũ dĩmorsẽ Sed ad
hoc quȩdait mira facere per missi sunt . ut mi¬
rabilius uincerentur. Magipbaraonis. ꝗd
aliud signi ficabant nisiom nes hereticos. mi¬
nistros diaboli qui sub nominexp̃i deuorare
cupiunt populũ xp̃i: scatent nunc here ses in
hancter rã tã quã serpentes magorũ. quos deuo¬
rauit & deuorat alle ser pens exaltatus in ligno
Sed qm̃ nones ł tem poris ire per multos. sin¬
gulorũ capita conterantur. Quomodo exur¬

Expanded text:
tui, crux ipsa, inquam, qua virtus in infirmitui, crux ipsa, inquam, qua virtus in infirmitate perficitur; ipsa illa virga crux, ipsa illa virga quae floruit ex radice Jesse; ipsa illa virga quam portabat Moyses, quae conversa in serpentem glutiit magorum serpentes: doctrina Christi diffusa per omnes gentes, haereticos superans dementes. In illo enim populo, fratres, in quo multa miracula faciebat Moyses per virgam, exsurrexerunt magi Pharaonis, facientes et ipsi prodigia contra famulum Dei Moysen. Sed ad hoc quaedam mira facere permissi sunt, ut mirabilius vincerentur. Magi Pharaonis quid aliud significabant, nisi omnes haereticos ministros diaboli, qui sub nomine Christi devorare cupiunt populum Christi? Scatent nunc haereses in hanc terram, tanquam serpentes magorum, quos devoravit et devorat ille serpens exaltatus in ligno. Sed quoniam non est temporis ire per multos, singulorum capita conterantur: quomodo exsur
Abbreviated transcription (Latin):
bibi mus inueniamus il liceũ saler dotem
perfectũ. quẽ hic pronostrasalute constat
occisum Qua sunt aepitricia holera amaritu¬
dinisquȩ comedit is raħł spiritalis. nisi uox il¬
la amara ad tẽ pusscorũ martrrũ emis sa ꝑ
scm̃ dauid. acdicentiũ cibabis nos pane lacri¬
marũ. & potũ da bis nobisio disinla crimis
in mensura. & per apostolũ paulũ In om¬
nibus tribulationẽ patimur sed non angus¬
tiamur᷑ De monstra & atima scȩ̃paulȩ. ex
is rahelita carnali spiritalis effectus Cele¬
brastienĩ paschacupopulo u&eri & quẽ ad¬
modũ nouus populus. figuras in uerita te con¬
uerter &. Tudo cuistatu de monstrasti: Osten¬
deergo azima. consparsionem nouand
Non infirmento in quid u&eri. nequein fer¬
mento malitia & ne quitiae sed in azimis sin¬
ceritatis &ueritatis. Dagne occise. Oxpe¬
scẽ promobis crucifixesui ut lapsare para¬
res incrucepependistiipsa ẽilla uirga rentui

Expanded text:
bibimus, inveniamus illic eum sacerdotem bibimus, inveniamus illic eum sacerdotem perfectum, quem hic pro nostra salute constat occisum. Quae sunt hae picridiae, olera amaritudinis, quae comedit Israel spiritualis; nisi vox illa amara ad tempus sanctorum martyrum emissa per sanctum David, ac dicentium, Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis, in mensura ; et per apostolum Paulum, In omnibus tribulationem patimur, sed non angustiamur ? Demonstra et azyma, sancte Paule, ex Israelita carnali spiritualis effectus. Celebrasti enim pascha cum populo vetere, et quemadmodum novus populus figuras in veritatem converteret, tu docuisti, tu demonstrasti. Ostende ergo azyma consparsionem novam. Non in fermento, inquit, veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis sancte pro nobis crucifixe, qui ut lapsa reparares in cruce pependisti: ipsa est illa virga regni
Abbreviated transcription (Latin):
t accepto felde & ac&ho. propter illud qđ
predictum erat. Dederunt in es cã meã fel. &
insitimea pota uerunt me ac&o inlinato
capite. tradi dit spm̃ Uenerunt milites. fre¬
gerunt crura latronibus incrucependenti¬
bus Ad ihm autẽ cũ uenis sent non frege¬
runt eius crura. ut impleretur ait euuange¬
lista quod scpriptũ es łOsnon conminuetis
exeo Sed unus emilitibus latus eius a peruit.
& continuo exiit sanguis & a qua quȩ sunt ma¬
tris ecclesiae gemina sacramenta. Percus sit
latus lancea per secutor. & fudit pretium
redem pͥtor: Hic sanguis in aebriat mentẽ.
ut amorẽ obliuiscatur mundi Hȩo a qua
mundat animã. ut corpus sordescareaał
diaboli: Medre linquetis quic quã tu¬
ex gousque in mane Hhoc nunc agiturl
Comeditur enĩ agnus ꝑno aẽhuius scłi.
ut cũ mane illud uenerit. quod ues perũ
non ha bebuti noniãofferatur facri fi¬
cium imaginis agͥni. sed ipsum agnũ quẽ
cot ti die cõmedimus. & cuius sanguinem

Expanded text:
 accepto felle et aceto, propter illud quod praedictum erat, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto ; inclinato capite tradidit spiritum. Venerunt milites, fregerunt crura latronibus in cruce pendentibus: ad Jesum autem cum venissent, non fregerunt ejus crura; ut impleretur, ait Evangelista, quod scriptum est, Os non comminuetis ex eo . Sed unus e militibus latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua, quae sunt matris Ecclesiae gemina Sacramenta. Percussit latus lancea persecutor, et fudit pretium Redemptor. Hic sanguis inebriat mentem, ut amorem obliviscatur mundi. Haec aqua mundat animam, ut corpus sordes careat diaboli. Nec relinquetis quidquam ex eo usque in mane. Hoc nunc agitur: comeditur enim agnus per noctem hujus saeculi, ut cum mane illud venerit quod vesperum non habebit, non jam offeratur sacrificium imaginis agni, sed ipsum Agnum quem quotidie comedimus, et cujus sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
uit Anna uidua. in orationibus & ieuiniis usque in finẽ
ꝑseuerantiam tenuit.: Sus anna casta. propudicitia
coniugali usque ad periculũ mortis accessit. Intendite
coniugatȩ qualis huius uobis abscriptu ra scã imitatio
ꝓponatur Non enĩ eã predicat quod fuerit. auro.
manilibus uel ueste pretiosa forinsecus cõpta. cum
fuerit in tus pudore castitatis ornata: omnibus uitam
donauit. qui bonosmores instituit. Propterea nam¬
que ipseuir defemina es ł nascidignatus. quia abip¬
souter quȩ sexus ẽ liberatus Multa diximus. inten¬
tis sime audistis Epulas dominicas libentis sime
comedistis. rependite uicem minis tratoriues tro
ut si non uerbo saltem uestris orationibus pascar

Expanded text:
vit: Anna vidua in orationibus et jejuniis usque in finem vit: Anna vidua in orationibus et jejuniis usque in finem perseverantiam tenuit: Susanna casta pro pudicitia conjugali usque ad periculum mortis accessit. Intendite, conjugatae, qualis vobis hujus a Scriptura sancta imitatio proponatur. Non enim eam praedicat, quod fuerit auro, monilibus vel veste pretiosa forinsecus compta, cum fuerit intrinsecus pudore castitatis ornata. Omnibus vitam donavit, qui bonos mores instituit. Propterea namque ipse vir de femina est nasci dignatus, quia ab ipso uterque sexus est liberatus. Multa diximus, intentissime audistis, epulas dominicas libentissime comedistis: rependite vicem ministratori vestro, ut si non verbo, saltem vestris orationibus pascar
Abbreviated transcription (Latin):
corruptiones in&uunt. nec egritudines pati¬
untur. nec tribulationibus ad fliguntur. net ipsam iã
mortem timent. sed cũ dõ de dõuiuent Hanc uitã di¬
lectis simia memnus. ad p&amus. desideremus Ad
quã omnis qui currit non graditur uia pedũ. sed uia mo¬
rum Boniergomores requi rantur. ipsi in omnibus in¬
ueniantur. Uterque sexus & om̃is a tas. hab& in hoc
scõrũ. hominũ imitationis exemplum Imitentur se¬
nes mores tobia: quicũ cecus ess& corpore. uiã uitȩ filio
demonstra bat̃ in corde Illeenĩ manu ducebat interra.
& patermonendo eum perducebat ad caelum Imiten¬
tur ad ha lescentes io sephscm̃ pulchrum corpore. pul¬
chriorẽmente quẽ castitas sic possederat ut in ruen
lare. nec corpore. cuius iã ds̃possederat mentẽ: Imi ten¬
tur uirgines scaẽ. scam dñi suima tremmariam Imiten¬
tur uiduȩ religio sam uiduam annã imitentur & conu¬
gatȩ castã susannam Virgomater quoduouit imple¬

Expanded text:
corruptiones metuunt, nec aegritudines paticorruptiones metuunt, nec aegritudines patiuntur, nec tribulationibus affliguntur, nec ipsam jam mortem timent, sed cum Deo de Deo vivunt. Hanc vitam, dilectissimi, amemus, appetamus, desideremus: ad quam omnis qui currit, non graditur via pedum, sed via morum. Boni ergo mores requirantur, ipsi in omnibus inveniantur. Uterque sexus et omnis aetas habet in hoc sanctorum hominum imitationis exemplum. Imitentur senes mores Tobiae, qui cum caecus esset corpore, viam vitae filio demonstrabat in corde. Ille eum manu ducebat in terra, et pater monendo eum perducebat ad coelum. Imitentur adolescentes Joseph sanctum, pulchrum corpore, pulchriorem mente: quem castitas sic possederat, ut irruentolare, nec mente, nec corpore, cujus jam Deus possederat mentem. Imitentur virgines sanctae sanctam Domini sui matrem Mariam. Imitentur viduae religiosam viduam Annam: imitentur et conjugatae castam Susannam. Virgo mater quod vovit, imple
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ crucis. capid positũ es ł crucifexi Sur¬
sum cor habeat xp̃ianus ad dñm. quodinter¬
rogatus cottidie res pond&. & ascendit inunũ
gra dum in latitu dinẽ crucis manus adfixȩ
sunt cruci fixi : per seuerent manus xp̃iani in o¬
peribus bonis. & secundũ gradũ ascendit
n longitu dine crucis corpus pependit cruci¬
fixi. castig& quis corpus suum obseruationib:
ieiuniis eũ sus pendat. iet seruituti animae subi¬
ciat. & tertium gradũ ascendit In profundo
crucis occultũ esł quod non uides. sed inde ex¬
urgit hoctotũ quoduides Ad sit fides xp̃ia¬
na: quod non potesł conpiae hendere. credat
corde altiora a se nonquerat. spes eũ nutriat.¬
& tunc quartũ gradũ acendit Perhos gradus
a scenderunt scĩ om̃s continentes. coniugati
fideles ȩuaserunt ruinas mundi. migrauer
ad loca tutissima . ubi iã nec barbarostiment
nec fragiles casus huma nos ex horrent. nec

Expanded text:
dine crucis caput positum est crucifixi: surdine crucis caput positum est crucifixi: sursum cor habeat christianus ad Dominum, quod interrogatus quotidie respondet; et ascendit unum gradum. In latitudine crucis manus affixae sunt crucifixi: perseverent manus christiani in operibus bonis; et secundum gradum ascendit. In longitudine crucis corpus pependit crucifixi: castiget quis corpus suum observationibus, jejuniis illud suspendat, ut servituti animae subjiciat; et tertium gradum ascendit. In profundo crucis occultum est quod non vides, sed inde exsurgit hoc totum quod vides: adsit fides christiana, quod non potest comprehendere, credat corde, altiora se non quaerat, spes eum nutriat; et tunc quartum gradum ascendit. 9. Per hos gradus ascenderunt sancti omnes, continentes, conjugati fideles: evaserunt ruinas mundi, migraverunt ad loca tutissima, ubi jam nec barbaros timent, nec fragiles casus humanos exhorrent, nec
Abbreviated transcription (Latin):
mira fecitꝰ archi tectus. & arborẽ fecitꝰ crucis
ubi ipse angularis pependit lapis. & scalas cȩli
perquas hominem lapsum ad pa trem leua uit
Qualemiraculũ fr̃s huus archi tecti. ut de
uirga sua facer& scalas . & tales cuius caput
incaelũ poner&. & per eas ipseas cender& & des¬
cender& & propter confirmationẽ. ipse suꝑ
eas incũ ber& : Ascen desecurus. qui desideras
caelũ Honte terreat earũ nec angustia.
nec longitudo. nec altitudo Hi hil timeas.
non nut᷑ant gradus eius quos ille architectus
sic confirmauit: ut in eius ligno manus suas
clauis adfigi uoluerit: Videas scalas. huius
archi tecti discipulũ apostolũ paulũ & de¬
mons trantẽ & gradus qua si numerantem &
a scendentẽ. & quã plu ri mos inuitantem
quae sit altitudo. & latitudo. longitudo ꝗ p̃¬
fundũ Quat tuor gradus posuit crucis : non
ergo laboriosȩ sunt hȩ scalȩ : Quat tuor gra¬
dus habent. & perducunt ad calum In altitu¬

Expanded text:
mira fecit hic architectus! et arborem fecit crucis mira fecit hic architectus! et arborem fecit crucis ubi ipse angularis pependit lapis, et scalas coeli per quas hominem lapsum ad Patrem levavit. Quale miraculum, fratres, hujus architecti, ut de virga sua faceret scalas, et tales quarum caput in coelum poneret, et per eas ipse et ascenderet et descenderet, et propter confirmationem ipse super eas incumberet! Ascende securus, qui desideras coelum: non te terreat earum nec angustia, nec longitudo, nec altitudo; nihil timeas, non nutant gradus ejus, quos ille architectus sic confirmavit, ut in ejus ligno manus suas clavis affigi voluerit. Vide has scalas hujus architecti discipulum apostolum Paulum et demonstrantem, et gradus quasi numerantem et ascendentem, et quam plurimos invitantem: quae sit altitudo et latitudo, longitudo et profundum . Quatuor gradus posuit crucis. Non ergo laboriosae sunt hae scalae: quatuor gradus habent, et perducunt ad coelum. In altitu
Abbreviated transcription (Latin):
simul es ł & in filio & in patre. nonẽ seiuncta trinitas.
uer sabere sis mea uerba proficiunt cũ sis as pis surda
obturanits aures. neaudias uocẽ incantantium¬
noueriste tamen a uirga serpente es se comedendũ.
dũ oues quas tenes captiuas adsuũ ouile illepastor
adduxerit ut sit unus grex a unus pastor iste
pastornrt᷑ di lectissimi qui in uirga ferrea pas
ei &negit. confringit & restitiut Ipse pastor
esł ipsereetor lpse fabricator ip sasduteot
nos te Magnũ tepas torẽ uideo dñc ihũ oues pas¬
cen tt łrrantẽ requi rentẽ inuentã cũ gaudio ad
gtegem tuis humeris reportantẽ Magnũ te
architectũ uideo uirgã portantẽ. in uirga pen¬
dentem. & deista uir ga multami racula faci¬
entem Multũ ex pauesco ex positionẽ uirgȩ
huius dilectis simi. loca diuinarũ scriptu ra¬
rũ considero. Uirga maria scã. uirtra ipse
xp̃s. uirga crux. Etdeista uirga quã magna &

Expanded text:
simul est et in Filio et Patre; non est sejuncta Trinitas, simul est et in Filio et Patre; non est sejuncta Trinitas, perversa haeresis, verba mea proficient, cum sis aspis surda, obturanNoveris te tamen a serpente esse comedendam, dum oves quas tenes captivas, ad suum ovile ille pastor adduxerit, ut sit unus grex et unus pastor. Ille pastor noster, dilectissimi, qui in virga ferrea pascit et regit, confringit et restituit, ipse pastor est, ipse rector, ipse fabricator, ipse architectus noster. Magnum te pastorem video, Domine Jesu, oves pascentem, errantes requirentem, inventas cum gaudio ad gregem tuis humeris reportantem: magnum te architectum video, virgam portantem, in virga pendentem, et de ista virga multa miracula facientem. Multum expavesco expositionem virgae hujus, dilectissimi, dum loca divinarum Scripturarum considero. Virga Maria sancta, virga ipse Christus, virga crux. Et de ista virga quam magna et
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ carna liter uel tẽpora liter acciperes
factã. audiquomodo eũ genu erit Eructua¬
uit in quit cormeũ uerbum lobannes testis dicit
In principio erat uerbũ Os pater dicit ł ructu¬
auit cormeũ uerbũ Propheta abacucdicit. Am¬
bu lauituer bũ Audisdm̃ uerbũ. & hoc eẽ in prin¬
cipio apud dm̃. & dm̃ es seuerbũ tes timonium
uox & ipsius trinitatis unitas. ꝑ totũ mundũ contra
teclamat & tu uelut canis rabidus contratotũ mun¬
dũ latras  sed audi ad huc. undeplenius conuin¬
caris. qđ trinitas unus sit ds̃ Patrisuoxẽꝑ prophe
in sepatrẽ esse. & in seipso ubiait Pater in memanens.
facit opera ipse Filui uox esł despũ scõ ostendens quia
quomodo procedit ex patre. ita ex ipso. ubiait discipu¬
lis suis postresur rectionẽ Accipite spm̃ scm̃ Et in suf¬
flauit in eis ait euuangelista. spm̃ scm̃ dans eis acdicens
Sicui remis seritis peccata. remit tentur illi Unde ẽ.

Expanded text:
rationem carnaliter vel temporaliter acciperes rationem carnaliter vel temporaliter acciperes factam, audi quomodo eum genuerit. Eructavit, inquit, cor meum Verbum . Joannes testis dicit: In principio erat Verbum. Deus Pater dicit: Eructavit cor meum Verbum. Habacuc dicit: Ambulavit Verbum Audis Deum Verbum, et hoc esse in principio apud Deum, et Deum esse Verbum. Testimoniorum vox, et ipsius Trinitatis unitas per totum mundum contra te clamat: et tu velut canis rabidus contra totum mundum latras. Sed audi adhuc unde plenius convincaris, quod Triin se Patrem esse, et se in ipso, ubi ait: Pater in me manens, ipse facit opera . Filii vox est de Spiritu sancto, ostendens quia quomodo procedit ex Patre, ita ex se ipso, ubi ait discipulis suis post resurrectionem: Accipite Spiritum sanctum. Et insufflavit in eis, ait Evangelista, Spiritum sanctum dans eis, ac dicens: Si cui remiseritis peccata, remittentur illi . Unde est
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus inquit qm̃ filius dĩuenit. & dedit nobis
intellectũ. ut sciamus quid uerũ sit a siut¬
mus in uero filio eius Hic ẽ enĩuerus ds̃ & uita
ae terna tu autẽ mino rẽdicendo filiũ qui ẽue
tus ds̃ non babesuitã &ternã Sed ad confutan¬
ddu contumaciã peruers& heresis ad de¬
glutiendũ teserpens magice factus. nona
uerita te susceptus ipsepater testimoniũ
di cat de filio Ntnihilam plius que ras ni¬
chilam plius credasperprophet Tetũ in¬
quid principiũ. indieuir tutis tuae Principiũ
pater. principiũ filius Ego pater & filius prin¬
cipiũ. si neullo principio Tecũ principiũ indie
uir tutistuȩ. insplendoribus scõrũ exutero gene¬
rauite. Ta quã dicer& Vt sc̃i in luminarentur.
pces sis tiexme. Hec fuit dilectis simi alia cau¬
erentur C&erũ quid dictũ ẽmorsi: abip¬
sa substantia trinitatis derro sũ quisum. & sic di¬
ces Quiestmisit me. Ergõ ex hutero insplendo
rescorũ generatus es ł filius Sed nehano gene¬

Expanded text:
nobis intellectum, ut sciamus quid verum sit, et simus in vero Filio ejus: hic est enim verus Deus et vita aeterna . Tu autem minorem dicendo Filium, qui est Deus verus, non habes vitam aeternam. Sed ad confutandam contumaciam perversam haeresis, ad deglutiendum te, serpens magice factus, non a veritate susceptus, ipse Pater testimonium dicat de Filio: ut nihil amplius quaeras, nihil amplius credas. Per Prophetam: Tecum, inquit, principium in die virtutis tuae. Principium Pater, principium Filius: ergo Pater et Filius principium sine ullo principio. Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus sanctorum ex utero generavit te : tanquam diceret, ut sancti illuminarentur, processisti ex me. Nec fuit, dilectissimi, alia cauerentur. Caeterum quod dictum est Moysi ab ipsa substantia Trinitatis, Ego sum qui sum; et, Sic dices, Qui est, misit me . Ergo ex utero in splendoribus sanctorum generatus est Filius. Sed ne hanc gene
Abbreviated transcription (Latin):
moxuocatur quẽ quã nead huc impiũ credimus qui dice¬
reaudeat qm̃ anima saluatoris nr̃i triduo il locorporeȩ
mortis apud inferoscus todiaemancipatur : & quis in¬
quis es ł alius qui instante passionexp̃i ingemuit di¬
cens. tristis ẽ anima mea us quae admortem: tristisus¬
quae ad mortẽ. propter ad fectũ suscepit carnis.
Non post mortem cũ beatitu dinẽ spond& soti& as di¬
tatis: non initiũ meroris mors ista. sed finis ẽ Hec
incipiunt post hanc iustorũ flagella sed desinunt
cũ & in pedimenta materiae fluctuantis ex ponunt.
& auctorẽ suũ plenioris intellegentiae iam capiunt

Expanded text:
mox vocatur, quemquamne adhuc tam impium credimus, qui dicere audeat, quoniam anima Salvatoris nostri triduo illo corporeae mortis apud inferos custodiae mancipetur? Et quis, inquis, est alius qui instante passione sicut Christus ingemuit, dicens, Tristis est anima mea usque ad mortem ? Tristis usque ad mortem, propter affectum susceptae carnis; non post mortem, cum beatitudinem spondet societas deitatis. Non initium moeroris mors ista, sed finis est: nec incipiunt post hanc justorum flagella, sed desinunt; cum et impedimenta materiae fluctuantis exponunt, et auctorem suum plenioris intelligentiae cont