comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊arũ suscitauit a mortuis : deinde
etiam iherusolimã ubi ipse pateret᷑
& resurgeret a mortius. Hierusoli¬
mam quidem ut ipse ibi moreretur:
bethaniam uero ut suscitatio lazari
cunctorũ memoriȩ artius imprime¬
retur: & magis magisq confunderen¬
tur. atq in excusabiles conuincerent᷑
impii principes. qui occidere non ti¬
merent eum qui suscitare possit a
mortuis: & ne beneficiis suscitationis
prouocati. nec diuina suscitantis uirtu¬
ce ꝑterriti. animos ab iniusta cede re-¬
traherent. & ne dicerent machinatores
calumpniarũ phantasticȩ suscitatum
fuisse lazarum: facta ibi domino cȩ¬
na. & ipse unus erat ex discumbentibꝰ
cum eo: ut dum uiuentem. loquentẽ.
epulantem. cũ suis familiariter con¬
uersantẽ uiderent siue audirent. uł
suscitantis potentiam agnoscerent.
& acciperent gram: uel obdurato cor¬
de nolentes ueritati ad quiescere. in¬
currerent penam. Mistice autem cena
hec dominica ubi martha ministrabat.

Expanded text:
zarum suscitaverat a mortuis, deinde zarum suscitaverat a mortuis, deinde etiam Hierosolymam, ubi ipse pateretur et resurgeret a mortuis: Hierosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam vero, ut suscitatio Lazari cunctorum memoriae arctius imprimeretur, et magis magisque confunderentur, atque inexcusabiles convincerentur impii principes, qui occidere non timerent eum qui suscitare possit a mortuis, et nec beneficiis suscitationis provocati, nec divina suscitantis virtute perterriti, animos ab injusta caede retraherent. Et ne dicerent machinatores calumniarum, phantastice suscitatum fuisse Lazarum, facta ibi Domino coena, et ipse unus erat ex discumbentibus cum eo, ut dum viventem, loquentem, epulantem, cum suis familiariter conversantem viderent sive audirent, vel suscitantis potentiam agnoscerent, et acciperent gratiam, vel obdurato corde nolentes veritati acquiescere, incurrerent poenam. Mystice autem coena haec Dominica, ubi Martha ministrabat,
Abbreviated transcription (Latin):
templo ̃i: & ꝑseuerantes unanimit᷑
in oratione: & colloquamur ad inui-¬
cem psalmis. ymnis. canticis spiritali¬
bus in gr̃a postulantes ipsum. ut ue¬
nire ad diem festum nr̃m. & sua nos
presentia illustrare. sua ipse nobis
dona sanctificare dignetur. Dedert̃
autem pontifices & pharisei manda¬
tũ. ut si quis cognouerit ubi sit in¬
dicet. ut apprehendant eum. Demꝰ
& nos inuicẽ mandatum fr̃s mei.
ut si quis cognouerit in cuius cor¬
de fr̃is uberiora sint uiscera miscđiȩ.
maior humilitas. benignitas. mode¬
stia. patientia. ceterarumq habun¬
dantior copia uirtutũ. presentis ui¬
delicet inditia. xp̃i: indicet confestim
ubi sit talis. ut uestigia xp̃i quȩ a¬
pud eum sunt inuenta. fideliter imi¬
tando teneamus. Sciens autem iħc
conspirasse de se occidendo iudeos.
non fuga insidiantium declinauit¬
manus: sed certus de gła resurrecti¬
onis. primo uenit bethaniam proxi¬
mam iherusolimis ciuitatẽ. ubi la¬

Expanded text:
templo Dei, et perseverantes unanimiter templo Dei, et perseverantes unanimiter in oratione, et colloquamur adinvicem psalmis, hymnis, canticis spiritualibus, in gratia postulantes ipsum, ut venire ad diem festum nostrum, et sua nos praesentia illustrare, sua ipse nobis dona sanctificare dignetur. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Demus et nos invicem mandatum, fratres mei, ut si quis cognoverit in cujus corde fratris uberiora sint viscera misericordia, major humilitas, benignitas, modestia, potentia, caeterarumque abundantior copia virtutum, praesentis videlicet indicia Christi, indicet confestim ubi sit talis, ut vestigia Christi quae apud eum sunt inventa fideliter imitando teneamus. Sciens autem Dominus conspirasse de se occidendo Judaeos, non fugit insidiantium manus, sed certus de gloria resurrectionis primo venit Bethaniam, proximam Hierosolymis civitatem, ubi La
Abbreviated transcription (Latin):
rant. sordidiores iam de conspiratione
effundendi sanguinis descendebant.
sanctificati ad altare dominicũ acce¬
damus. non agni carnes comessuri:
ses nr̃i redemptoris mysteria scã sump¬
tũri. Mundemus nos ab om̃i inqui¬
namento carnis & sp̃s. ꝑficientes scĩ¬
ficationem in timore dei. Nemo do¬
mũ orationis conuertat inspeluncã
latronum. nemo membris xp̃i mor¬
tis laqueos apparans. nemo manens
adhuc in morte ad accipienda uite
mysteria presumat accedere. Qui eni
non diligit: manet in morte. Diliga¬
mus xp̃m inseipso. diligamus in mẽ¬
bris eiuis. queramus dñm & uiuet
anima nr̃a: queramus autẽ eumi ñ
sicut impĩ ad occidendũ. sed ut fi¬
deles ꝑpetuo fruendũ. Querebant
bantur adinuicẽ in templo stantes.
Quid putatis quia non uenit ad di¬
em festum: Querebant enim iudȩi
iħm: sed male. Querebant eum: ut
uenientẽ ad diem festum interficerent.
Queramus autẽ nos illum stantes in

Expanded text:
rant, sordidiores jam de conspiratione rant, sordidiores jam de conspiratione effundendi sanguinis descendebant. sanctificati ad altare Dominicum accedamus, non agni carnes comesuri, sed nostri Redemptoris mysteria sancta sumpturi. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Nemo domum orationis convertat in speluncam latronum, nemo membris Christi mortis laqueos substernat, nemo manens adhuc in morte ad accipienda vitae mysteria praesumat accedere: qui enim non diligit, manet in morte. Diligamus Christum in seipso, diligamus in membris ejus, quaeramus Dominum, et vivet anima nostra, quaeramus autem eum, non sicut impii ad occidendum, sed ut fideles ad perpetuo fruendum. Quaerebant, bantur adinvicem in templo stantes. Quid putatis, quia non venit ad diem festum? Quaerebant enim Judaei Jesum, sed male: quaerebant eum ut venientem ad diem festum interficerent. Quaeramus autem nos illum stantem in
Abbreviated transcription (Latin):
oris esse prudentũ
solet. non solum ex
eis que recte appre
ter gesta seu dicta cognouerint. pru¬
dentie discere uirtutem hec nmirũ
ut imitentur sequendo. illa ne incur¬
rant deuitando. Quod nos fr̃s dilectis¬
simi in hodierna sancti euuangelii
lectione sacere ratio cogit: non tantũ
uidelicet deuotionem amatoꝵ xp̃i
ad exemplum discere uirtutis. sed ꝑfi¬
diam considerare. & consideratam de-
clinare ꝑsequentium. Se quamur enĩ
necesse est illarum prudentiam femi¬
narum: quas tanta fide & dilectione
año adhesisse cognouimus: fugiamꝰ
insipientiam pontificum & phariseoꝵ.
qui sapientiam dei circumuenire in¬
sidiis & interficere querebant. Cauea¬
mus dementiam eoꝵ qui sanctifican¬
di ꝓpter paschas ierusolimam ascen¬
derant: sed obli ti sanctificationis in
ipsa domo orationis sallatoris necem
tractabant. Imminebat pascha quo
sanctificatum quemq ac mundum ad
esum agni uenire oporteret: & ipsi
qui sanctificandi ad templũ ascende¬

Expanded text:
oris esse prudentium solet, non solum ex eis, quae recte apprehter gesta seu dicta cognoverint, prudentiae discere virtutem; haec nimirum ut imitentur sequendo, illa ne incurrant devitando. Quod nos, fratres dilectissimi, in hodierna sancti Evangelii lectione facere ratio cogit, non tantum videlicet devotionem amatorum Christi ad exemplum discere virtutis, sed  Al. add. et perfidiam considerare, et consideratam citius declinare persequentium. Sequamur enim necesse est illarum prudentiam feminarum quas tanta fide et dilectione Domino adhaesisse cognovimus; fugiamus insipientiam pontificum et Pharisaeorum, qui sapientiam Dei circumvenire insidiis et interficere quaerebant; caveamus dementiam eorum qui sanctificandi propter pascha Hierosolymam ascenderant, sed obliti sanctificationis, in ipsa domo orationis de Salvatoris nece tractabant. Imminebat pascha, quo sanctificatum quemque ac mundum ad esum agni venire oporteret: et ipsi qui sanctificandi ad templum ascende
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ꝓposui uob̃ hodie quid dicant
philo sophi mundi huius quorum
d̾s sapientiam tanquã ueram stul¬
ticiam reꝓbauit: crastino dño adiu
uante. exponere poterimus.¬

Expanded text:
posui vobis hodie quid dicant etiam philosophi mundi hujus, quorum Deus sapientiam tanquam veram stultitiam reprobavit, crastino, adjuvante Domino, exponere poterimus.
Abbreviated transcription (Latin):
torem mortis in
celestia eleuat: uictori¬
bus quȩ sequantur ostendit. Ascensio ergo
dñi catholicȩ fidei confirmatio fuit: ut secu¬
ri in posterum crederemꝰ miraculi illius do

Expanded text:
torem mortis in coelestia elevavit, victoribus quo sequantur ostendit. Ascensio ergo Domini catholicae fidei confirmatio fuit: ut securi in posterum crederemus miraculi illius do
Abbreviated transcription (Latin):
quia lassescente stomacho ea quȩ di¬
ctauero legere ipse non possum. quos¬
dã ur̃m minus libent̃ audientes
intueor. Unde nunc a memet ipso

Expanded text:
quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso
Abbreviated transcription (Latin):
dicens dñm hora tercia crucifixum.
Considerantes autẽ omnẽ circumstan¬
tiam lectionis. quanta agi potuerint.
cum apud pilatum accusaretur ut cru¬
cifigeretur. inuenimus horã tertiam
esse potiusse. quando illi clamauerunt.
crucifige crucifige. Ergo uerius illi tẽ
occiderunt. quando clamauerunt. Ap¬
paritores potestatis. hora sexta crucifixe¬
runt: preuaricatores legis hora tertia
clamauerunt. Quod illi manib hora
sexta. hoc illi lingua hora tertia. Rei
magis isti qui clamando seuiebant:
quam illi qui obtemperando ammini¬
strabant. Ipsum ẽ totum acumen
uidȩoꝵ. hoc est quod ꝓ magno quesi¬
erunt. occidamus. & non occidamus.
Sic occidamus. ut non ipsi occidisse
onuementib gͦ uobis in unũ.
iam non est dominicam cenã
manducare. Unus quisq enĩ suam
cȩnam presumit ad manducandũ.
Et alius quidem esurit. alius autẽ
ebrius est. Numqͥd domos non ha¬
betis ad manducandum. & bibendum.

Expanded text:
dicens Dominum hora tertia crucifixum. dicens Dominum hora tertia crucifixum. Considerantes autem omnem circumstantiam lectionis, quanta agi potuerint, cum apud Pilatum Dominus accusaretur, ut crucifigeretur; invenimus horam tertiam esse potuisse, quando illi clamaverunt, Crucifige, crucifige. Ergo verius illi tunc occiderunt, quando clamaverunt. Apparitores potestatis hora sexta crucifixerunt; praevaricatores Legis hora tertia clamaverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi qui obtemperando administrabant. Ipsum est totum acumen Judaeorum; hoc est quod pro magno quaesierunt: Occidamus, et non occidamus; sic occidamus, ut non ipsi occidisse onvenientibus ergo vobis in unum jam non est Dominicam cenam manducare. Unusquisque enim suam cenam presumit ad manducandum. Et alius quidem esurit: alius quidem ebrius est. Numquid domos non habetis ad manducandum: et bibendum?
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. nostis illum lauisse manus.
& dixisse. quod ipse non fecisset. mun¬
dum se esse a morte illius. fecit tam̃.
Sed si reus quia fecit uel inuitus: illi
innocentes qui coegerunt ut faceret:
Hullomodo. S ille dixit in eũ sen¬
tentiam. & iussit eum crucifigi. & qua-¬
si ipse occidit. & uos o uidȩi occidistis.
Unde occidistis: Gladio linguȩ. Acu¬
istis enim linguas ur̃as. Et quando per¬
cussistis. nisi quando clamastis. crucifi-¬
ge crucifige: Propterea non est etũ
pretermittendum. quia uenit in men-¬
tem. ne forte aliquẽ ꝑturbet lectio di-¬
uinoꝵ librorũ. Quidam euuangłista
dicit hora sexta crucifixum dnm: et
quidam hora tercia. Nisi intelligamꝰ.
ꝑturbamur. Et iam incipiente hora
sexta. dicitur pilatus sedisse ꝓ tribuna¬
li. Et re uera quod leuatus est dñs
in ligno. hora sexta erat. Sed alius
euuangelista intuens animũ iudȩoꝵ.
quia uolebant se immunes uideri a
morte dñi. narrando eos ostendit reos.

Expanded text:
verunt, nostis illum lavisse manus, verunt, nostis illum lavisse manus, et dixisse quod ipse non fecisset, mundum se esse a morte illius : fecit tamen. Sed si reus quia fecit vel invitus; illi innocentes qui coegerunt ut faceret? Nullo modo. Sed ille dixit in eum sententiam, et jussit eum crucifigi, et quasi ipse occidit; et vos, o Judaei, occidistis. Unde occidistis? Gladio linguae: acuistis enim linguas vestras. Et quando percussistis, nisi quando clamastis, Crucifige, crucifige ? 5. Propterea enim non est praetermittendum, quia venit in mentem, ne forte aliquem perturbet lectio divinorum Librorum: quidam evangelista dicit hora sexta crucifixum Dominum , et quidam hora tertia : nisi intelligamus, perturbamur. Et jam incipiente sexta hora dicitur Pilatus sedisse pro tribunali; et revera quando levatus est Dominus in ligno, hora sexta erat. Sed alius evangelista intuens animum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos,
Abbreviated transcription (Latin):
uũ dentes eorum arma & sagittȩ. & lin¬
gua eorum gladius acutus. Quod di-¬
eit & alius psalmus. sic & hic exacue¬
runt taiquã gladium linguas suas.
Non dicant uidȩi. non occidimꝰ xp̃m.
Etenim ꝓpterea eum dederunt iudici
pilato. ut quasi ipsi a morte eus uide¬
rentur immunes. Nam cũ dixisset eis
pilatus. uos eum occidite. respondert̃.
Nobis non licet occidere quemquã. Ini¬
quitatem facinoris sui in uidicem ho¬
minẽ refundere uolebant. sed nũquid
đm udicẽ fallebant. Quod fecit pila-¬
tus in eoipso quod fecit. aliquantum
particeps fuit. sed in comparatione mul¬
to ipse innocentior. Institit enĩ quantũ
potuit. ut illum ex eorũ manib libera¬
ret. Nam ꝓpterea flagellatum ꝓduxit
ad eos. Non ꝑsequendo d̾m flagella¬
uit. sed illoꝵ furori satisfacere uolens.
ut uel sic iam mitescerent. & desine-¬
rent uelle occidere. cum flagellatum
uiderent. fecit & hoc. At ubi ꝑseuera¬

Expanded text:
num, dentes eorum arma et sagittae, et linnum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus , quod dicit et alius psalmus: sic et hic, Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. Non dicant Judaei: Non occidimus Christum. Etenim propterea eum dederunt judici Pilato, ut quasi ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nam cum dixisset eis Pilatus, Vos eum occidite, responderunt: Nobis non licet occidere quemquam . Iniquitatem facinoris sui in judicem hominem refundere volebant: sed numquid Deum judicem fallebant? Quod fecit Pilatus, in eo ipso quod fecit, aliquantum particeps fuit; sed in comparatione illorum multo ipse innocentior. Institit enim quantum potuit, ut illum ex eorum manibus liberaret. Nam propterea flagellatum produxit ad eos. Non persequendo Dominum flagellavit, sed eorum furori satisfacere volens, ut vel sic jam mitescerent, et desinerent velle occidere, cum flagellatum viderent : fecit et hoc. At ubi persevera
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. animã non occiderunt. Inten-¬
dite. Parũ gͦ erat dño hortari marty¬
res uerbo. nisi firmaret exemplo. Nos¬
tis qui conuentus erat malignantiũ
iudȩorũ. & quȩ multitudo erat ope-¬
rantium iniquitatẽ: Quam iniqui¬
tatem: Quia uoluerunt occidere do
uultis me occidere. Pertulit om̃s
infirmos. curauit om̃s languidos eoꝵ
predicauit regnum cęloꝵ. Non ta-¬
cuit uitia eorum. ut ipsa potius eis
displicerent. non medicus a quo sa¬
nabantur. His om̃ib curationibus
eius ingrati. tamquã multa febri
frenetici insanientes in medicũ. qui
uenerat curare eos. ex cogitauerunt
consilium ꝑdendi eũ. tam quã ibi¬
bene uolentes ꝓbare utrũ uere ho¬
mo sit. qui mori possit: an aliquid suꝑ
hominem sit. & mori se non ꝑmittat.
Uerbum ipsorũ agnoscimus. in sapi¬
entia salomonis. Morte turpissima in¬
enim respectus in sermonibus illius.
Si enim uere filius dei est: liberet eũ.

Expanded text:
corpus; animam non occiderunt. Intencorpus; animam non occiderunt. Intendite. Parum ergo erat Domino hortari martyres verbo, nisi firmaret exemplo. Nostis qui conventus erat malignantium Judaeorum, et quae multitudo erat operantium iniquitatem. Quam iniquitatem? Qua voluerunt occidere Domvultis occidere ? Pertulit omnes infirmos eorum, curavit omnes languidos eorum, praedicavit regnum coelorum, non tacuit vitia eorum, ut ipsa potius eis displicerent, non medicus a quo sanabantur: his omnibus curationibus ejus ingrati, tanquam multa febri phrenetici, insanientes in medicum qui venerat curare eos, excogitaverunt consilium perdendi eum; tanquam ibi volentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inenim respectus in sermonibus illius: si enim vere Filius Dei est, liberet eum .
Abbreviated transcription (Latin):
bebat dñs: Ne timerentur. Oretur
gͦ ut prestet quod iubet. a timore
mimici erue animam meã. Erue ati¬
more inimici. & subde timori tuo.
Non timeam eum qui corpus occi-¬
dit: sed timeam eum qui habet po¬
testatem & corpus & animam occide¬
re in gehennam ignis. Non enim ati¬
more uolo esse immunis. sed atimore
inimici liber. sed sub timore dm̃ seruus.
rotexisti me a conuentu le .U.¬
malignantiũ. a multitudine ope¬
rantium iniquitatẽ. Iam ipsũ caput
nr̃m intueamur. Multi martyres ta¬
lia passi sunt. sed nichil sic elucet. quo¬
modo caput martyrum. Ibi melius
intuemur. quod illi experti sunt.
Protectus est a multitudine malig¬
nantium protegente se deo. ꝓtegen¬
te carnẽ suam ipso filio & homine
quẽ gerebat. quia filius hominis est.
& filius dei ẽ. Filius dei ꝓpter formã
di. filius hominis ꝓpter formã ser-¬
iIi. habens in potestate ponere animã
suam. et recipere eam. Quid ei potu¬
erunt facere inimici: Occiderunt

Expanded text:
bebat Dominus? Ne timerentur. Oretur bebat Dominus? Ne timerentur. Oretur ergo ut praestet quod jubet. A timore inimici erue animam meam. Erue me a timore inimici, et subde timori tuo. Non timeam eum qui corpus occidit; sed timeam eum qui habet potestatem et corpus, et animam occidere in gehenna ignis. Non enim a timore volo esse immunis; sed a timore inimici liber, sub timore Domini servus.isti me a conventu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem. Jam ipsum caput nostrum intueamur. Multi martyres talia passi sunt: sed nihil sic elucet quomodo caput martyrum; ibi melius intuemur quod illi experti sunt. Protectus est a multitudine malignantium, protegente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio et homine quem gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter formam Dei. Filius hominis propter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
absorti: multi mortui absorti. Qui pu-¬
tauerunt inanem esse fidem xp̃ia¬
nam. mortui absorti sunt. Qui autẽ
scientes ueritatem esse predicationẽ
euuangelii. xp̃m esse filium dei scien¬
tes & hoc credentes. & hoc intus te¬
nentes. cesserunt tamen dolorib &
idolis sacrificauerunt: uiui absorti
sunt. Illi absorti. quia mortui. Illi
autem qui absorti. mortui. Non
enĩ absorti uiuere potuerunt. quam¬
uis uiui absorberentur. Ergo orat
uox martyrũ. a timore inimici eripe
animam meã. Non ut non me occi¬
dat inimicus. sed ut non timeam oc¬
cidentẽ inimicũ. Hoc orat in psalmo
implere seruus. quod modo iubebat
in euuangelio dñs. Quid modo iube¬
bat dñs : Nolite timere eos qui corpus
occidunt. animam autẽ non possunt
occidere. sed eum timete qui habet
potestatẽ & animã & corpus occidere
in gehennam ignis. Et repetiuit. Ita
dico uobis. eum timete. Qui sunt qͥ
corpus occidunt: Inimici. Quid iu¬

Expanded text:
absorpti; multi mortui absorpti. Qui puabsorpti; multi mortui absorpti. Qui putaverunt inanem esse fidem christianam, mortui absorpti sunt: qui autem scientes veritatem esse praedicationem Evangelii, Christum esse Filium Dei scientes, et hoc credentes, et hoc intus tenentes, cesserunt tamen doloribus, et idolis sacrificaverunt, vivi absorpti sunt. Illi absorpti sunt, quia mortui; illi autem quia absorpti, mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubebat Dominus? Nolite timere eos qui cem non possunt occidere; sed eum potius timete qui habet potestatem, et animam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid ju
Abbreviated transcription (Latin):
nes mei abierunt in captiuitatẽ. Coph
Uocaui amicos meos: & ipsi deceꝑunt
me. Sacerdotes mei & senes mei in ur¬
be consumpti sunt: quia quesierunt ci¬
bum sibi. ut refocillarent animã suam.
Daaudi d̾s orationẽ leii¬
meam dũ tribulor. a timore
inimici erue animã meã. Se¬
uierunt inimici in martyres. Quid o¬
rabat ista uox corporis xp̃i : Hoc ora¬
bat ut eruerentur ab inimicis. & non
eos possent occidere inunici. Ergo ex¬
auditi non sunt. quia occisi sunt: Et
deseruit ds contritos corde seruos suos.
& sperantes in se despexit: Absit. Quis
enim inuocauit dñm. & derelictus est:
Quis sperauit in eum. & desertus est ab
eo: Exaudiebantur gͦ & occidebant᷑.
& tamen ab inimicis eruebantur. Alii
timentes consentiebant & uiuebant.
& tamen ipsi ab inimicis absorbeban-¬
tur. Occisi eruebantur. & uiuentes
absorbebantur. Inde est & illa uox
gratulationis. forsitan uiuos absor¬
buissent nos. Multi absorti & uiui

Expanded text:
s mei abierunt in captivitatem.  Coph. s mei abierunt in captivitatem.  Coph.  Vocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam suam.audi, Deus, orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occidebantur; et tamen ab inimicis eruebantur. Alii timentes consentiebant, et vivebant; et tamen ipsi ab inimicis absorbebantur. Occisi eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi
Abbreviated transcription (Latin):
meis. & erudiuit me. & expandit rete pe¬
dib meis: conuertit me retrorsum: po¬
suit me desolatam. tota die merore con-¬
fectam. NuIIi. Uigilauit iugum iniqͥ¬
tatũ mearum in manu eius: conuolutȩ
sunt & imposite collo meo. Infirmata ẽ
uirtus mea: dedit me dñs in manu de
qua ñ potero surgere. Samech. Abstu¬
lit om̃s magnificos meos dñs de medio
mei: uocauit aduersum me tempus. ut
contereret electos meos. Torcular calca¬
uit dñs. uirgini filiȩ uidã. IIN Idcir¬
co ego plorans. & oculus m̃s deducens
aquam: quia longe factus est ame con¬
solator. conuertens animã meã. Facti st̃
filii mei ꝑditi: qm̃ inualuit inimicus.
Expandit syon manus suas: non
est qui consoletur eam. Mandauit dñs
aduersum iacob in circuitu eius hostes
eius: facta est ierłm quasi polluta m̃¬
struis inter eos. Sade Iustus est dñs:
quia os eius ad iracundiã prouocaui.
Audite obsecro uniuersi popłi: & uide¬
te dolorem meũ. Uirgines meȩ & iuue

Expanded text:
it me: expandit rete pedibus meis, convertit me retrorsum: posuit me desolatam, tota die moerore confectam.  Nun.  Vigilavit jugum iniquitatum mearum. in manu ejus convolutae sunt, et impositae collo meo: infirmata est virtus mea: dedit me Dominus in manu, de qua non potero surgere.  Samech.  Abstulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei: vocavit adversum me tempus, ut contereret electos meos: torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda.  Ain.  Idcirco ego plorans, et oculus meus deducens aquas: quia longe factus est a me consolator convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta est Hierusalem quasi polluta menstruis inter eos SADE iustus est Dominus quia os eius ad iracundiam provocavi audite obsecro universi populi et videte dolorem meum virgines meae et iuve
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. uetet dicens. Calicem quẽ de¬
dit michi paterznon uis
ut bibam illum: Certumq sit & quod
scđm euuangelium iohannis dñs ait.
sic enim d̾s dilexit mundum. ut filiũ
suum unigenitũ daret. ut omns qui
credit in eum non pereat. sed habeat

Expanded text:
gladio vetet, dicens: Calicem quem degladio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum ? certumque sit et quod secundum Evangelium Joannis Dominus ait: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed h
Abbreviated transcription (Latin):
ri. & se ad redemptionem mundi pater¬
nam exequi uoluntatẽ : ut facinus qͦd
a ꝑsequentib parabatur. nec impelleret
nec timeret. Post quam gͦ iudas ꝑsua-¬
sus a diabolo discessit a. xp̃o. seq a cor¬
pore apłicȩ unitatis abscidit : nullo do¬
minꝰ pauore turbatus . sẽ de sola redi-¬
mendorum salute sollicitus. om̃e tem¬
poris spaciũ. quod a ꝑsequentiũ uaca¬
bat incursu. misticis sermonib sacra¬
m̃toq doctrinȩ sicut ioħis euuangłio
declaratur impendit: eleuans ad cęlũ
oculos. & ꝓ uniuersa eccłia supplicans
patri : ut om̃s quos dedisset daturusq
esset filio pater. unum fierent : & in
gła redemptoris. indiuidui ꝑmane-¬
rent : adiciens postremo illam oratio¬
nẽ qua ait. Pater si fieri potest. tran¬
seat a me calix iste. Ubi non estiman¬
dũ est quod dñs iħc passionem & mor¬
tẽ cuius iam discipulis suis sacram̃ta
tradiderat. uoluerit declinare: cũ ip

Expanded text:
ri, et sic ad redemptionem mundi paterri, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia supplicans Patri, ut omnes quos dedisset, daturusque esset Filio Pater, unum fierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem qua ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ubi non existimandum est quod Dominus Jesus passionem et mortem, cujus jam discipulis sacramenta tradiderat, voluerit declinare; cum ips
Abbreviated transcription (Latin):
esset. quod in se quisq nouerat. quam
quod ipsa ueritas preuidebat. Tu au¬
tem in hac trepidatione scorũ abiite¬
ris dñi patientia. & abscondi te tua cre-¬
dis audatia: addis impudentiam sce¬
leri. nec signo eudentiori terrẽris. Cũq
se alii a cibo in quo indicium dñs po¬
suerat continerent : tu manũ non re¬
trahis a parãpside : quia animũ non
minus manifestius designando panẽ
porrexisset intinctum. totum iuidam
diabolus occuparet: & quẽ malignis
cogitationib obligarat. iam ipso impi-¬
etatis oꝑe possideret. Corpore enim tan¬
tum cũ cenantibus recumbebat: mente
autẽ sacerdotũ inuidiam. testium falsi¬
tatẽ. & furorem imperitȩ plebis arma¬
bat. Deniq dñs uidens cui uidas fla¬
gitio esset intentus: quod facis inquit.
fac celerius. Uox hȩc non iubentis ẽ.
sed sinentis: nec trepidi. sed parati:
qui habens om̃ium tempoꝵ potestatẽ.
ostendit & moram non facere tradito¬

Expanded text:
esset quod in se quisque noverat, quam esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non minus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. Denique videns Dominus cui flagitio Judas esset intentus, Quod facis, inquit, fac citius . Vox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere tradito
Abbreviated transcription (Latin):
rus est: notam sibi proditoris sui con¬
scientiam demonstrauit. non aspera. nec
aꝑta impiũ increpatione confundens:
sed leni & tacita ammonitione conue¬
niens: ut facilius corrigeret pęnitudo.
quẽ nulla deformasset abiectio. Cur
infelix iuda tanta benignitate non u̾¬
teris: Ecce parcit ausibus tuis dñs: &
nulli te nisi tibi indicat xp̃c. Nec no¬
men tuũ nec ꝑsona detegitur. sed ue¬
ritatis & miscđiȩ uerbo cordis tui tan
tum archãna tanguntur. Non aplici
ordinis honor: nec sacramentoꝵ tibi cõ¬
munio denegatur. Redi in integrum:
& deposito furore resipiste. Clementia
inuitat. salus pulsat: ad uitam uita
te rẽuocat. Ecce immaculati & inno¬
centes condiscipuli tui ad significationẽ
facinoris expauescunt: & om̃s sibi non
edito impietatis auctore formidant.
Contristati em̾ sunt. non de conscien¬
tiȩ reatu. sed de humanȩ mutabilita-¬
tis incerto: timentes ne minus uerum

Expanded text:
rus est , notam sibi proditoris sui conrus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et misericordiae verbo, cordis tantum tui arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum
Abbreviated transcription (Latin):
unũ facinus simili crudelitate conu¬
rant. Quid assecuturi supplicio inno
apprehenderent. & antiqua uiola-¬
rent: Prouidentib gͦ principibus.
ne in scõ die tumultus orirẽtur: non
festiuitati. sed facinori studebant: nec
religioni seruiebat hȩc cura. sed cri¬
mini. Diligentes enim pontifices. &
solliciti sacerdotes seditiones turbarũ
fieri in precipua sollempnitate metu
certus. & in opere paternȩ traditionis
intrepidus : uetus testamentũ consũ.¬
mabat. & nouum pascha condebat.
Discumbentib enĩ secum discipulis
ille corporis & sanguinis sui ordinans
sacramentũ. docebat qualis do hostia
deberet offerri: nec ab hoc quidem my¬
sterio traditore sũmoto. ut ostenderet᷑
nulla inuiria exasperatus: qui uolunta¬
ria erat impietate prescitus. Ipse enim
sibi fuit materia ruinȩ & causa ꝑfidiȩ:
sequens diabolum ducẽ. & nolens. xp̃m
habere rectorem. Dicens itaq dñsamen
dico uobis. quia unus ur̃m me traditu¬

Expanded text:
unum facinus simili crudelitate conjuunum facinus simili crudelitate conjurant, nil assecuturi supplicio innocapprehenderent, et antiqua violarent. Providentibus ergo principibus, ne in die sancto tumultus oriretur, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemnitate metuecertus, et in opere paternae dispositionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me traditu
Abbreviated transcription (Latin):
Oportebat enim ut manifesto imple-
rant ꝓmissa mysterio. ut ouem signi¬
ficatuiam ouis uera remoueret: et
uno expleretur sacrificio. uariarum
differentia uictimarũ. Nam omnia
illa quȩ de immnolatione agni diui¬
nitus ꝑ moysen fuerant instituta.
umbrȩ cederent corpori. & cessarent
imagines sub presentia ueritatis: anti¬
qua obseruantia nouo excluditur sa¬
cramento. Hostia in hostiam transit.
sanguine sanguis aufertur: & legalis
festiuitas dum mutatur impletur.
Unde cum scribas et seniores popłi
ad impietatis consilium pontifices con¬
gregarent. om̃iumq animos sacerdo¬
tum cura admittendi in iħm sceleris
occupasset. ipsi se doctores legis lege
priuarunt. & spontaneo defecturitꝰ
sibi patrios sustulẽrunt. Incipiente e¬
nim festiuitate paschali. qui ordinare
uidere. & legitimis purificationib
sacratiorem diligentiã adhibere de¬
buerant : parricidalis odũ furore con¬
cepto . ad unum opus uacant. & in

Expanded text:
Oportebat enim ut manifesto implereOportebat enim ut manifesto impleregurato promissa mysterio: ut ovem significativam ovis vera removeret, et ut uno expleretur sacrificio variarum differentia victimarum. Nam omnia illa quae de immolatione agni divinitus per Mosen fuerant praestitutaumbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et legalis festivitas dum mutatur, impletur. CAP. II. Unde cum scribas et seniores populi ad impium consilium pontifices congregarent, omniumque animos sacerdotum cura admittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipiente enim festivitate paschali, qui ornare rovidere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cultatem. Sed non ita mͥ diuini ope¬
ris consideranda est magnitudo. ut
uel diffidam. uel erubescam de ser¬
uitũte quam debeo: cũ sacram̃tũ salu¬
tis humane non liceat taceri. etiam¬
si nequeat explicari. Auxiliantibus
autem orationib urĩs affuturam cre-¬
dimus grãm di. quȩ inspirationis suȩ
rore sterilitatẽ nr̃i cordis asꝑgat:
ut lingue pastoralis officio quȩ scĩ
gregis auribus sint utilia ꝓferant᷑.
Nicente enĩ dño bonorũ om̃ĩum lar¬
gitore. aperi os tuum & adimplebo
illud : audemus eidem uerbis ꝓphe¬
ticis dicere: labia mea aꝑies. & os meũ
annuntiabit laudem tuam. Incipien¬
tes gͥ dilectissimi euuangłicam de pas¬
sione dñi historiam retractare. diui¬
no intelligimus dispositũ fuisse consi¬
lio. ut sacrilegi uidȩoꝵ principes et
impii sacerdotes. qui seuiendi in xp̃o
occasiones sepe quesiuerant. non nͥ
in sollempnitate paschali. exercendi
furoris sui acciperent potestatem.

Expanded text:
cultatem. Sed non ita mihi divini opecultatem. Sed non ita mihi divini operis consideranda est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , audemus eidem verbis propheticis dicere: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . Incipientes igitur, dilectissimi, evangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acciperent potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tem omnia operatur unus atq idem
sp̃s. diuidens singulis prout uult.
Sicut enĩ corpus unum est. & mem¬
bra habet multa: omnia autẽ mem¬
bra corporis cum sint multa. unũ
corpus sunt : ita & xp̃c. Et enim in
uno spũ omnes nos in unum corpus
baptizati sumus. Siue iudei. siue gen¬
tiles. siue serui. siue liberi. & omnes
uno spũ potati sumus. Nam & cor¬
pus non est unũ membrum. sed mul-
ta. Si dixerit pes. qm̃ non sum manꝰ.
non sum de corpore. non ideo non est
de corpore. Et si dixerit auris quia
non sum oculus non sum de corpore.
non ideo non est de corpore: Si totũ
corpus oculus. ubi auditus : Si totũ
auditus. ubi odoratus : Nunc autẽ
posuit ds membra unum quodq e¬
orum in corpore sicut uoluit. Quod
si essent omnia unum membrum.
ubi corpus : HIunc autem mul-¬
ta quidem membra. unum autem
cio quidem dilectis¬
simi paschale festũ
tam sublimis ẽẽ my¬
sterii: ut non solũ
humilitatis meȩ te¬
nuissimũ sensum.
uerum etiam ma

Expanded text:
peratur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. Sicut enim corpus unum est, et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum corpus sunt; ita et Christus. Etenim in uno Spiritu omnes nos in unum corpus baptizati sumus, sive Judaei, sive Gentiles, sive servi, sive liberi, et omnes uno Spiritu potati sumus. Nam et corpus non est unum membrum, sta. Si dixerit pes, quoniam non sum manus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Et si dixerit auris, quia non sum oculus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus: ubi auditus? Si totum auditus: ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum autem cio quidem, dilectissimi, paschale festum tam sublimis esse mysterii, ut non solum humilitatis meae tenuissimum sensum, sed etiam mag
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi ad ꝑstringendum ordinẽ
dominicȩ passionis. sermo est dirigen¬
dus : quem ne uos cumulo prolixita¬
tis oneremus : in sextam sabbati diui¬
so communi labore differamus. Ade¬
rit precantibus uobis gratia dei. quȩ
michi soluendi debiti tribuat faculta¬

Expanded text:
dilectissimi, ad perstringendum ordinem dilectissimi, ad perstringendum ordinem Dominicae passionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in quartam sabbati, diviso communi labore, differamus. Aderit precantibus vobis gratia Dei, quae mihi solvendi debiti tribuat faculta
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. & patientia roboretur. & formĩ¬
do pellatur. Deniq cessans hoc ipsum
petere excusato quodammͦ nr̃ȩ infirmi¬
tatis metu: in quo nobis remanerẽ non
expedit : in alium affectum transit et
dicit. Uerumtamen non sicut ego uolo:
sed sicut tu. Et iterum. Si non potest
inquit calix iste transire a me nͥ illum
bibam: fiat uoluntas tua. Hȩc uox cãpi¬
tis. salus est totius corporis. Hec uox
om̃s fideles instruxit. omnes confessores
accendit: om̃s martyres coronauit. Nam
quis mundi odia. quis temptationum
tuirbines. quis posset ꝑsecutionum supe¬
rare terrores.⁊ nisi xp̃c in om̃ibus & ꝓ
omnib diceret patri. fiat uoluntas tua:
Discant gͥ hanc uocem om̃s eccłȩ filii
magno pretio redempti. gratis uistifi¬
cati & cum aduersitas uiolentiȩ ali¬
cuius temptationis incubuerit. presi¬
dio potentissimȩ rationis utantur:
ut superato tremore formidinis. acci¬
piant tolerantiam passionis. Hinc ia

Expanded text:
sunt, et patientia roboretur, et formisunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores, nisi Christus in omnibus et pro omnibus diceret Patri: Fiat voluntas tua?  Discant igitur hanc vocem omnes. Ecclesiae filii magno pretio redempti, gratis justificati; et cum adversitas violentae alicujus tentationis incubuerit, praesidio potentissimae orationis utantur: ut superato tremore formidinis, accipiant tolerantiam passionis. Hinc jam,
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsum pro nobis. hostiam deo in
odorem suauitatis. In saluandis enĩ
hominibus ꝑ crucem xp̃i cominunis
erat uoluntas patris & filii commune
consiliũ: nec ulla poterat ratione tur¬
bari. quod ante ȩterna scła & misericor¬
diter erat dispositũ. & in commutabilit᷑
prefinitum. Qui gͦ uerum dilectissi
et corporis sensus & animi recepit affe¬
ctus: nec quia omnia in illo plena e¬
rant sacramentis. plena miraculis:
ideo aut falsis lacrimis fleuit. aut
mendaci esuriȩ cibum sumpsit: aut
simulato sopore dormiuit: in nr̃a
humilitate contemptus. in nr̃a me¬
stitudine contristatus in nr̃o est dolo¬
re crucifixus. Passiones enim mortali¬
tatis nr̃ȩ obhoc miscdia subiit ut sana¬
ret : obhoc uirtus recepit ut uinceret.
Quod isaias aꝑtissime ꝓphetauit dicens.
Hic peccata nr̃a portat. & pro nobis do¬
let: et nos putauimus illum esse in do¬
lore & in plaga et in uexatione: ipse
& causam agit fragilitatis & trepidati¬
onis humane : ut in his quȩ toleranda

Expanded text:
eo in odorem suavitatis . In salvandis enim omnibus per crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo verum, dilectissimet corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore, 223 et in plaga, et in vexatione. Ipse et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae, ut in his quae toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
non utiq uidicaremur. Dum iudica-¬
inur autẽ adño corripimur. ut non
cũ hoc mundo dampnemur. Itaq fr̃s
mei cum conuenitis ad manducandũ:
inuicem expectate. Siquis esurit. do¬
mi manducet. ut non in udicium con¬
ueniatis. Cȩtera autẽ cum uenero
disponam. De spiritalib nolo uos ig¬
norare fr̃s. Scitis autem qm̃ cũ gen¬
tes essetis. ad simillachra muta ꝓut
ducebamini euntes. lđo notum uobis

Expanded text:
tique iudicaremur dum iudicamur autem a Domino corripimur ut non cum hoc mundo damnemur itaque fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta prout duc
Abbreviated transcription (Latin):
mitis claudicãuit. Quod autẽ dicit
ipse angłs. dimitte me iam enim as¬
cendit aurora. hoc indicabat posse¬
quidẽ eum a morte uinci. non posse
retineri. Sed post illam fugatam lu¬
ce passionis noctem ꝓmittit ilico esse
reddendam resurrectionis auroram.

Expanded text:
mitis claudicavit. Quod autem dicit mitis claudicavit. Quod autem dicit ipse angelus: Dimitte me, jam enim ascendit aurora, hoc indicabat posse eum a morte vinci, non posse retineri. Sed post illam fugatam luce passionis noctem promittit illico esse reddendam resurrectionis auroram.
Abbreviated transcription (Latin):
in illa refugientes die ac nocte & to¬
ta in eum impietate seuientes. Pre¬
ualuerunt quando crucifixerunt:
p̃ualuerunt quando occiderunt.
Ergo cum uicisset iacob. benedici
tamen se a uicto posse cognouit di¬
cens. Hon dimittam te nisi benedixe¬
ris mͥ. Quale mysteriũ. In certami¬
ne infirmior ȩstimabatur. & ad con¬
ferendam benedictionẽ idoneus in¬
uenitur. Aꝑte xp̃c aduersarios be¬
nedixit: quando & ꝓ interficientib
supplicauit dicens. Dimitte illis pa¬
ter: quia nesciunt quid faciunt.
Benedicit uictus qui liberauit pas-¬
sus: interuenitq reus. absoluitq
dampnatus: quia & aduersariis si¬
resipiscant redemptionẽ tribuit
interemptus. Quid &iam illud est
quod pꝰ illam colluctationẽ iacob
benedictionem accepit: & claudus
incẽdit: Sic enim ait. Tetigit ange¬
lus latitudinẽ femoris eius: & claudi¬
cabat pede. Latitudo femoris. iudã¬
te remansit. & a iusticia ac uite se¬

Expanded text:
in illa refugientes diei nocte, et toin illa refugientes diei nocte, et tota in eum impietate ferientes praevaluerunt, quando crucifixerunt; praevaluerunt, quando occiderunt. Ergo cum vicisset Jacob, benedici tamen se a victore posse cognovit, dicens, Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Quale mysterium in certamine! Infirmior aestimatur, et ad conferendam benedictionem idoneus invenitur. Aperte Christus adversarios benedixit, quando et pro interficientibus 495 supplicavit, dicens: Dimitte illis, Pater, quia nesciunt quid faciunt . Benedixit victus, qui liberat passus; intervenit reus, absolvitque damnatus, quia et si adversarii resipiscant, redemptionem tribuit interemptus. Quid illud etiam est, quod post illam colluctationem Jacob benedictionem accepit, et claudus incedit? Sic enim ait: Et tetigit angelus latitudinem femoris ejus, et claudicabat pede. Latitudo femoris Judate permansit, et a justitiae ac vitae se
Abbreviated transcription (Latin):
releuaret. qui aduersariũ effusus
obruit. ꝓstratus elisit. lacentẽq ho¬
minem deiectus erexit. mortemq
eius dum succũberet ꝑculit. ac
mortuum dũ resurgeret suscitauit.
Hic est ille angłs qui cum iacob noc¬
ce luctatus ẽ. sicut habemus in gene¬
si. quia ecce uir luctabatur cum eo
usq mane. Et cũ p̃ualuisset iacob:
dixit ei angłs. Dimitte me iam enĩ
ascendit aurora. Respondit iacob.
Hon dimittam te nisi benedixeris
mͥ. Sic benedixit eum angłs. & dix̃
ei. Si contra d̾m fortis fiuisti: quanto
magis contra homines p̃ualebis: Et
tͥetigit angłs latitudinẽ femoris eius:
ipse uͦ claudicabat pede. Quid ẽ hoc :
Qui uincitur benedicit: & claudicat
qui se uicisse credebat. In iacob gͦ ui¬
deoꝵ popłs: in angło xp̃c agnoscitur.
Et ut sciamus in eodem angło dđm fu
dnm facie ad faciem. & salua facta ẽ.
anima mea. lacob gͦ angło succum¬
bente preualuit. quia p̃ualuerunt
ad tempus & in xp̃i passione iudei:

Expanded text:
levaret, qui adversarium effusus levaret, qui adversarium effusus obruit, prostratus elisit, jacentemque hominem dejectus erexit, mortemque ei dum succumberet, perculit, ac mortuum, dum resurgeret, suscitavit. Hic est ille angelus, qui cum Jacob nocte luctatus est, sicut habemus in Genesi: Et ecce vir luctabatur cum eo usque mane, et cum praevaluisset Jacob, dixit ei angelus: Dimitte me; jam enim ascendit aurora. Respondit Jacob: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Sic benedixit angelus, et dixit ei: Si contra Deum fortis fuisti, quanto magis contra homines praevalebis; et tetigit angelus latitudinem femoris ejus, ipse vero claudicabat pede . Quid est hoc? qui vincitur benedicit; et claudicat, qui se vicisse credebat. In Jacob ergo Judaeorum populus, in angelo Christus agnoscitur; etnum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Jacob ergo angelo succumbente praevaluit. Praevaluerunt ad tempus, et in Christi passione Judaei,