comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modicus ko udeł hic enãgłista. dũ desideratũ nob̾
nĩt salutis exordiũ suo mellifluo cõmendauit elcquio:
ueluti ꝑflante auftro. atq e uitino sole radiante iusticie:
quedã ex eo sp̃ualia profluxerũt aromata. utinã ⁊ nũc
deus emittat u̾bum suũ. et lique faciat ea nob̾. ꝑflet spt̃ eiꝰ
lent ad t̾ras fungi legatione. Qd̃ ⁊ ex eius noĩe intelligi
dat᷑. qd̃ int̾pretatũ fortitudo d̾i d̾r. Et qr ñ ab alio aliqͦ forte
excelłiori se ut abl assolet sp̃u. et sed ab ip̃o deo mitti ꝑ hibet᷑.¬
ꝓpt̾ ħ positũ ẽ. a do. uł id̾o̾ dictũ ẽ. a deo. necui uł bõꝵ spĩum.
suũ d̾s anteꝙͣ uirgini reuelasse putet᷑ consiliũ. exceptodũ¬
taxat archangło gabriele: qui utiq tante int̾ suos un¬
ueniri potuerit excellentie. ut tali et noĩe dignus hab̾et᷑
et nuricio. Noc discordat nom̃ a nuntio: Dei quippe uir¬
tutem xp̃m quẽ melius nunitiare decebat. qͣm hc̃ quẽ

Expanded text:
ic videlicet evangelista, dum desideratum nobis nostrae salutis exordium suo mellifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat verbum suum, et liquefaciat ea nobis; perflet spiritleant ad terras fungi legatione: quod ex ejus nomine palam intelligi datur, quod interpretatum fortitudo Dei dicitur; et quia non ab alio aliquo forte excellentiori se ut assolet spiritu, sed ab ipso Deo mitti perhibet positum est, a Deo; vel ideo dictum est, a Deo, ne cui vel beatorum spiritum suum Deus, antequam Virgini, revelasse putetur consilium, excepto duntaxat archangelo Gabriele, qui utique tantae inter suos inveniri potuerit excellentiae, ut tali et nomine dignus haberetur, et nuntio. Nec discordat nomen a nuntio. Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Ribere me aliqͥd et denotio iubet: et piohibet
upatto. rerumptũ q p̃pediente corporali mole
sna sim ad presens non ualeo setcari conuertũ: id tan
sinor. nõ sinam ccciosũ. Libet gͦ temptare id potissimũ
aggͥdi. ꝙ sepe animũ pulsauit. loqui uicdeł aliquid in
laudib uirgĩs matris suꝑ illa lcõne euãgłica: in qua luca
refrente. dirite ainuntiatõis continet᷑ hystoria. Ad qd̾
sane opꝰ faciend̾. et si nulia frũd me profetib deseru

Expanded text:
ribere me aliquid et devotio jubet, et prohibet occupatio. Verumtamen quia praepediente corporali modestia, fratrum ad praesens non valeo sectari conventum; id tantsinor, non sinam otiosum. Libet ergo tentare id potissimum aggredi, quod saepe animum pulsavit; loqui videlicet aliquid in laudibus Virginis matris, super illa lectione evangelica, in qua, Luca referente, Dominicae Annuntiationis continetur historia. Ad quod sane opus faciendum etsi nulla fratrum quo
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ĩ sp̃c pinguedĩe uacuus sicce litt̾e adhesit. An ñ ⁊̃i
flos decidit. qñ głatio quã habebãt in lege remansit: Si
flos non decidit. uͥ gͦ regnũ. uͥ sac̾dotiuã uͥ ꝓphe. ubi tẽplũm
uͥ deniq magnalia illa de quib głiar solebant ⁊ dice̾.
qñ audiuimꝰ ⁊ oegnouimꝰ ea et pres nr̃i narrauerunt

Expanded text:
 pinguedine vacuus, siccae litterae adhaesit? Annon etiam flos decidit, quando gloriatio, quam habebant in lege, non remansit? Si flos non decidit, ubi ergo regnum, ubi sacerdotium, ubi prophetae, ubi templum, ubi denique magnalia illa, de quibus gloriari solebant, et dicere: Quanta audivimus et cognovimus ea, et patres nostri narraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sponsũ queq uirgĩs amboꝵ q genus. ciuitatẽ ac regione
ꝓpriis designat nominib. Ut quid lic: Putas ne aliquid
arbore sine causa nec unus ex passenb sine pr̃e cele¬
sti cadit suꝑ t̾ram. putẽ gͦ de ore scĩ euãgłiste suꝑ flu¬
um diffluere u̾bũ. presertim in sacri hẏstoria uerbi:
Non puto. Plena quippe sũt oĩa suꝑnis misteriis
ac singula celesti dulcedine redundantia: si tñ diligẽ¬
tem habeant in spectorẽ. qui noui̾t sugg̾e mel de pet᷑.
oleumq de saxo durissĩo. Nempe in illa die stillarunt
montes dulcedinẽ ⁊ colles fluxunt lac et mel. qñ roiã¬
tib ceł de suꝑ nubibq pluentib iustũ: aꝑta ẽ terra.
leta germinãs saluatorẽ. qñ dño dante benignitatem
et terra nr̃a reddente fructũ suũ: suꝑ illũ montẽ mõtiũ.

Expanded text:
sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid hlium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colles fluxerunt lac et mel Jois desuper, nubibusque pluentibus justum, aperta est terra laeta germinans Salvatorem : quando Domino dante benignitatem, et terra nostra reddente fructum suum, super illum montem montium,
Abbreviated transcription (Latin):
mato qui suũ atͥum in pace custedire solebat fortior suꝑ¬
ueniens ip̃m suo brachio debellauit. et sic ei uasa captir¬
tatis potent̾ cripuit. Angłs uo fortitudo dei. appellatus ẽ:
uel qd̾ hiꝰcemcdi meruerit p̃rogatiuã officii. quo eiusdẽ
s confortare deb̾et. Quod ⁊ fecit. ne timeas inquiens ma
forsitan idẽ angłs confortasse credĩ. ꝙͣ uis turit ab e¬

Expanded text:
mato, qui suum atrium in pace custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero fortitudo Dei appellatus est, vel quod hujusmodi meruerit praerogativam officii, quo ejusdem t, confortare deberet: quod et fecit, Ne timeas, inquiens, Maforsitan idem angelus confortasse 734 creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
omino willermo abbati scĩ theodorici fr̃
bernardus Opusculum de gr̃a & lib̾o ar¬
inueniar: aut ꝑtractata a pluribꝰ suꝑfluo retractasse.
Legite illud ꝓinde primus.⁊ sic iudicate solus: ne si ꝓfera¬
tur in medium. magis forte scriptoris publicetur temeritas
quam lectoris caritas ȩdificetur. Qd si palam fieri utile ꝓ¬
baueritis: tunc si quid obscurius dictum adu̾teritis. qd̾ in
re obscura seruata congrua breuitate dici planius potuis¬
set. ñ sit uob̃ pigrum aut em̃dare ꝑ uos. aut mͥ resignare
em̃dandum. si fraudari ñuultis promissione illa sapi¬
entiȩ qua ait. Qui elucidant me: uitam ȩt̾nam habebt̃.

Expanded text:
omno GUILLELMO abbati Sancti-Theoderici, frater BERNARDUS. Opusculum de gratia et Libero Arinveniar, aut pertractata a pluribus superfluo retractasse. Proinde illud legite primus, et si judicatis, solus: ne si proferatur in medium, magis forte scriptoris publicetur temeritas, quam lectoris aedificetur charitas. Quod si palam fieri utile probaveritis, tunc si quid obscurius dictum adverteritis, quod in re obscura, servata congrua brevitate, dici planius potuisset, non sit vobis pigrum aut emendare per vos, aut mihi resignare emendandum, si fraudari non vultis promissione illa Sapientiae, quae ait: Qui elucidant me, vitam aeternam habebunt .
Abbreviated transcription (Latin):
Se apponit in refecdi: ne animaꝵ scãꝵ se in redemptionẽ
ri. Nam ꝙ si d ͥ cimus mane oratio mea p̃ueniet te: ñ dubi-¬
um tam̃ qd̾ tepida sit omnis oratio quam ñ p̃ueniat inspi¬

Expanded text:
se apponit in refectione animarum sanctarum, se in redemptione se apponit in refectione animarum sanctarum, se in redemptione ri, Nam etsi dicimus, Mane oratio mea praeveniet te ; non dubium tamen quod tepida sit omnis oratio, quam non praevenerit inspi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minuit animȩ fam̃. quomͦ nec corporis uentus. Deniq
si famelicum hominẽ aꝑtis faucib uento. inflatis hau¬
rire buccis aerem cerneres quo quasi consulat fami. ñ¬
ne credas insanire: Sic ñ minoris insaniȩ ẽ: si sp̃m ratio¬
nalẽ reb putes quibc̃q corporalib ñ magis inflari qͣm
satiari. Quid nanq de corꝑib ad sp̃c: Nec illa sane sp̃u¬
alib. nec isti eregione refici corporalib queunt. Bene¬
dic aĩa mea dño. qui replet in bonis desideriũ tuũ. Re-¬
plet in bonis. excitet ad bonum: tenet in bono. Reuenit.
sustinet: implet. Ipse facit ut desideres: ipse ẽ. qd desid̾as.
Dixi supra. causa diligendi deum ds̃ ẽ. Uerum dixi: nã
efficiens & finalis. Ipse dat occasionem. ipse creat affecti¬
onẽ: desidium ipse consũmat. Ipse fecit uł potiꝰ factus
ẽ: ut amaretur. Ipse sꝑatur amandus feliciꝰ ne inuacu-¬
melius. Se dedit in merat¬

Expanded text:
non minuit animi famem, quomodo nec corporis ventus. Denique non minuit animi famem, quomodo nec corporis ventus. Denique si famelicum hominem apertis faucibus vento, inflatis haurire buccis aerem cernas, quo quasi consulat fami, nonne credas insanire? Sic non minoris insaniae est, si spiritum rationalem rebus putes quibuscunque corporalibus non magis inflari, quam satiari. Quid namque de corporibus ad spiritus? Nec illa sane spiritualibus, nec isti e regione refici corporalibus queunt. Benedic, anima mea, Domino, qui replet in bonis desiderium tuum . Replet in bonis, excitat ad bonum, tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. Ipse facit ut desideres; ipse est quod desideras. 22. Dixi supra: Causa diligendi Deum, Deus est. Verum dixi: nam et efficiens, et finalis. Ipse dat occasionem, ipse creat affectionem, desiderium ipse consummat. Ipse fecit, vel potius factus est ut amaretur: ipse speratur, amandus felicius, ne in vacumelius. Se dedit in merit
Abbreviated transcription (Latin):
Distortum it̃ & circuitus infinitus. cuncta pͥmitꝰ attẽp¬
tare uelle. Iustus autẽ ñ ita. Audiens nempe uituꝑationẽ
multoꝵ cominorantium incͥcuitu. multi enim st̃ latã
uiã ꝑgentes quȩ ducit ad mortem: ipse sͥ regiam elegit
uiam ñ declinans ad dexteram neq ad sinistrã. Deinde
atcestante ꝓpħa. semita iusti recta ẽ: rectus callis iusti ad
ambłandũ. Hi sunt qui salubri compendio cauti ft̃ mo¬
lestũ hunc & infructuosũ uitare circuitũ u̾bum adbͤ¬
uiatũ & adbreuians eligentes ñ cuꝑe quec̃q uidint.
s uend̾e magis quȩ possident & dare pauꝑib. beati¬
quidẽ currunt: s int̾ currentes discernit᷑. Deniq no¬
quidẽ ut sapiens loquitur. ⁊ insipiens exꝑitur. q̃ diligit
pecuniam. ñ saturabitur pecunia. Qͥ autem esuriunt et
sitiunt iusticiã: ipsi saturabunt᷑. Iusticia siquidẽ ratio¬
ne utentis sp̃c cib ẽ uitalis & naturalis. pecunia uͦ sic

Expanded text:
Distortum iter, et circuitus infinitus, cuncta primitus attentare velle. 21. Justus autem non ita. Audiens nempe vituperationem multorum commorantium in circuitu multi enim sunt viam latam pergentes, quae ducit ad mortem, ipse sibi regiam eligit viam, non declinans ad dexteram vel ad sinistram. Denique attestante propheta, Semita justi recta est, rectis callis justi ad ambulandum . Hi sunt, qui salubri compendio cauti sunt molestum hunc et infructuosum vitare circuitum, verbum abbreviatum et abbrevians eligentes, non cupere quaecunque vident, sed vendere magis quae possident, et dare pauperibus. Beatiquidem currunt ; sed inter currentes discernitur. Denique noiam quidem, ut Sapiens loquitur et insipiens experitur, qui diligit pecuniam, non saturabitur pecunia : qui autem esuriunt et sitiunt justitiam, ipsi saturabuntur . Justitia siquidem ratione utentis spiritus cibus est vitalis et naturalis: pecunia vero sic
Abbreviated transcription (Latin):
affectus animi. manꝰ oꝑa pęnitentiȩ: facies intentio pura.
Lauant᷑ pedes siquidẽ. idest affectus coinquinati. sorde pec¬
cati. Lauantur manus. idẽ. oꝑa penitentiȩ: q̃ qñq st̃ asꝑ¬
se puluere. io: uanitate. facies uero quãuis munda lauat᷑:
dum intentio pura desidio ueniendi ad dm̃ inflãmata
lacͥmat᷑. Isti sunt pͣedes cuiꝰlibet fidelis animȩ: he man. hec

Expanded text:
affectus, manus opera poenitentiae, facies intentio pura. Lavantur siquidem pedes, id est affectus coinquinati sorde peccati. Lavantur manus, id est, opera poenitentiae, quae qua pulvere, id est, vanitate. Facies vero quamvis munda, lavatur, dum intentio pura desiderio veniendi ad Deum inflammata lacrymatur. Isti sunt pedes cujuslibet fidelis animae, hae man
Abbreviated transcription (Latin):
git. munoũ diligit: & dĩ constitutꝰ ẽ. inimicus. Suscipi¬
at autem qui eiꝰmodi ẽ. recontiliationis officium. nom̃
ut ñ paueat. ñ horreat. ñ contremiscat: ea iã de¬
mum desꝑatio ẽ. Quid enim: hoꝵ sibi consciꝰ homo. tan¬
quã qui iusticiã fecerit. diuino sese uultui sistere ñ ue¬
ret᷑. tanquã domesticus intrat & exit: magistrũ salu¬
tat. genua flectit. oscłatur ore sacrilego: Dolose agit s
in conspectu dĩ: ut inueniat᷑ iniqͥtas eiꝰ ad odiam. Odi¬
bilis plane deo frontosa temeritas: & ĩpudentia exe¬
cranda. ꝓpt̾ qͥd enim irritauit impius dm̃. exacerba¬
uit dñm peccator: ut scđm multitudinẽ irȩ suȩ ñ q̃rat:
Nũ ꝓpt̾ fornicationes incestus aut sacͥlegia: Nicħ hoꝵ
ꝓph̾a memorat: s in corde suo dyxerit ñ reqͥret. Sermo
cordis affectio ẽ. et dicere ñ requiret: ñ expauescere reqͥsitu¬

Expanded text:
git, mundum diligit, et Dei constitutus est inimicus. Suscipigit, mundum diligit, et Dei constitutus est inimicus. Suscipiat autem qui ejusmodi est, reconciliationis officium, non mut non paveat, non horreat, non contremiscat; ea jam demum desperatio est. Quid enim? Horum sibi conscius homo, tanquam qui justitiam fecerit, divino sese vultui sistere non veretur; tanquam domesticus intrat et exit, magistrum salutat, genua flectit, osculatur ore sacrilego, dolose agit, sed in conspectu Dei; ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Odibilis plane Deo frontosa temeritas, et impudentia exsecranda, Propter quid enim irritavit impius Deum, exacerbavit Dominum peccator, ut secundum multitudinem irae suae non quaerat? Num propter fornicationes, incestus, aut sacrilegia? Nihil horum Propheta memorat, sed quod in corde suo dixerit, Non requiret . Sermo cordis affectio est, et dicere, Non requiret, non expavescere requisitu
Abbreviated transcription (Latin):
diligit mundum: Neq enim creaturas dĩ uiberis odis¬
quȩ in mundo sunt. Omĩa enim qͦ in mundo st̃. concu¬
piscentia carnis ẽ. et concupiscentia ocłoꝵ & ãbitio se-¬
culi: quȩ ñ st̃ inquit expatre. s ex mundo. Uił̾it hic
qͥsq cuius sit sp̃c. quid diligat: quid cupiat. qͥd secte¬
tur. Ecce enĩ specłm ueritatis tantũ. ne qͥs considato
uultu conscientiȩ suȩ pret̾eat: et qualis fu̾it obluuscat᷑.
Ambitio. curiositas & uoluptas. ñ ex patre st̃: s ex mundo
Aut certe qr multi codices habent ñ ambitionẽ scłi s suꝑ¬
biam uitȩ. in concupiscentia carnis uniu̾sam accipe cor-¬
poralum sensuum delectationem. qua qͥdẽ ne ipsa curi-¬
ositas caret. ac deinceps concupiscentiam ocłoꝵ. que cũq
ad humanũ diem quem ꝓpħa minime ꝯcupiuit. et scła¬
rem głam. et extrinsecam᷑ ꝑtinent uanitatem. Porro in su
ꝑbia uitr elationem cordis intellige. Hec enim tͥa qͥ dili-¬

Expanded text:
diligat mundum? Neque enim creaturas Dei juberis odisquae in mundo sunt. Omnia enim quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi: quae non sunt, inquit, ex Patre, sed ex mundo . Viderit hic quisque cujus sit spiritus, quid diligat, quid cupiat, quid sectetur. Ecce 294 enim speculum veritatis: tantum ne quis considerato vultu conscientiae suae praetereat, et qualis fuerit obliviscatur. Ambitio, curiositas et voluptas non ex Patre sunt, sed ex mundo. Aut certe quia multi codices hadent non Ambitionem saeculi, sed Superbiam vitae; in concupiscentia carnis universam accipe corporalium sensuum delectationem, qua quidem nec ipsa curiositas caret; ac deinceps concupiscentiam oculorum, quaecunque ad humanum diem quem propheta minime concupivit , et saecularem gloriam, et extrinseca vitae, elationem cordis intellige. Haec enim tria qui dili
Abbreviated transcription (Latin):
modicum parens. Parcitur uirge: qm̃ inuenit᷑ iniqͥtaᷤᷤ
eiꝰ ad odium. utiq ñ ad iram. Uirga inquit tua & bacłs
tuus: ipsa me consolata st̃. Habet enĩ uirgã: s ht̃ cẽ ba-¬
culum. et hec consolatio ẽ: qđ is qui uirga ceditur. bacło:
sustentetur. Aut certe parat pastor uirgam ⁊ bacłm. illã
ouib. illum lupo: omĩa autem ꝓpt̾ electos. siquidẽ et
uirga eos consolatur: astimulis conscientiȩ. Dum hoc mͦ¬
sͥ sentiunt peccata dimitti dicente dño. ego sũ ego sum
qͥ deleo iniquitates tuas: et bacłs iuuat ad tolerantiã uir-¬
gȩ. dũ illius comparatione fit leiuor. Econtra uͦ dr̃ in¬
duratis. frons mulieris meretͥcis facta ẽ .tͥ. erubescere nolu¬
isti. Et addit. Recessit zelus ms ate: ultra ñ irascar tͥ. Qͤm
enim diligit arguit. et flagellat filium omnẽ quẽ reci¬
pit. Liqͥet ꝓinde eos qui in labore hominũ ñ st̃. & cum

Expanded text:
modicum parens. Parcitur virgae, quoniam invenitur iniquitas modicum parens. Parcitur virgae, quoniam invenitur iniquitas ejus ad odium utique , non ad iram. Virga, inquit, tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Habet enim virgam, sed habet etiam baculum. Et haec consolatio est, quod is qui virga caeditur, baculo sustentetur. Aut certe portat pastor virgam et baculum, illam ovibus, illum lupo, omnia autem propter electos. Siquidem et virga eos consolatur a stimulis conscientiae, dum hoc modo sentiunt sibi peccata dimitti, dicente Domino: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas . Et baculus juvat ad tolerantiam virgae, dum illius comparatione fit levior. Econtra vero dicitur induratis, Frons mulieris meretricis facta est tibi; erubescere noluisti : et addit, Recessit zelus meus a te, ultra non irascar tibi . Quem enim diligit, arguit, et flagellat omnem filium quem recipit . Liquet proinde eos qui in labore hominum non sunt, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauit ds̃ his qui ȩuangłio seruiunt de ȩu̾głio qͤ rere
delitias uł ornatum. s uiuere ait paulus exeo: ut uide¬
licet sint contenti alim̃ta corꝑis ñgulȩ irritam̃ta aut in¬
arborẽ fructus: radicem palmes. opꝰ intentionẽ. faciet ad
qd uenit: ut mactet utiq & disꝑdat. Quando enĩ alta¬
rio seruiat qͥ euismodi ẽ: seruiat autem in sp̃u & u̾ita¬
te. Tales nimirum pat̾ adoratores querit: alioqͥn mini¬
stratio mortis ẽ. iniudicium ⁊ condempnationẽ. Aut ꝗͣ¬
do pot̾it neceisariis eẽ contentꝰ: qui eo animo intͦiuit. ut
stipendia deri inusus uoluptatis. curiositatis ⁊ uanita¬
tis congreget. seruet. expendat: Triplex gͦ funicłs qui
difficile rũpit᷑. hominẽ miserum in ꝑnitiẽ trabit: qui
impure intrat. indigne ministrat. s &. ipso fructu ab
uid enum sim hoc mundo floret. & ꝓsꝑat᷑ in uia sua:
arescet uelocit᷑. cito decidet flos feni: & uapor ad

Expanded text:
ordinavit Deus his qui Evangelio serviunt, de Evangelio quaerere ordinavit Deus his qui Evangelio serviunt, de Evangelio quaerere delicias vel ornatum, sed vivere ait Paulus ex eo , ut videlicet sint contenti alimento corporis; non irritamenta gulae, aut inarborem fructus, radicem palmes, opus intentionem. Faciet ad quod venit, ut mactet utique et disperdat. Quando enim altario serviat qui ejusmodi est: serviat autem in spiritu et veritate? Tales nimirum Pater adoratores quaerit . Alioquin ministratio mortis est, in judicium et condemnationem. Aut quando poterit necessariis esse contentus, qui eo animo introivit, ut stipendia cleri in usus voluptatis, curiositatis et vanitatis congreget, servet, expendat? Triplex ergo funiculus qui difficile rumpitur, hominem miserum in perniciem trahit, qui impure intrat, indigne ministrat, sed et ipso fructu abuQuid enim si in hoc mundo floret, et prosperatur in via sua? Arescet velociter, cito decidet flos feni, et vapor ad
Abbreviated transcription (Latin):
ed esto. studiose quis & fructuose laboret: dignus
plane ẽ. oꝑarius mercede sua: ut qui altario seruit.
de altario uiuat. Uiuat inquã de altario: ut uixta eundẽ
apłm aluñta et quib tegatur habens. his contentꝰ sit.
Tertium enim hoc ꝑicłm ẽ: de altario inquit uiuat. Non
suꝑbiat. ñ luxurietur deniq ñ ditetur: ñ contra scĩ cu¬
iusdã plane dignam oiiũ acceptione sentent. excleri¬
catui ditior fiat. Non sibi de bonis ȩccłȩ ampla palatia fa¬
bricet᷑ mutans quadrata rotundis. nec loculos iudȩ con¬
greget: nec inuanitate. aut suꝑfluitate disꝑgat. Nonex¬
tollat de facultatib ȩcclȩ consanguineos suos aut nepo¬
tes: ne filios dixeri nuptui tradat. Res pauꝑũ ñ pauꝑib
dare: par saclegii crim̃ eẽ. dinoscitur. Sanie pat̾monia pau¬
ꝑum facultates eccłarum: et sacͥlega eis crudelitate surri
pitur. quicquid sͥ ministri & dispensatores ñ utiq dñi.
uł possessores ultra uictum accipiunt ⁊ uestitũ. Nec enĩ¬

Expanded text:
ed esto studiose quis et fructuose laboret. Dignus plane est operarius mercede sua : ut qui altario servit, de altario vivat . Vivat, inquam, de altario, ut, juxta eumdem apostolum, alimenta et quibus tegatur habens, his contentus sit . Tertium enim hoc periculum est. De altario, 293 inquit, vivat; non superbiat, non luxurietur, denique non ditetur; « non, » contra sancti cujusdam plane dignam omni acceptione sententiam, « ex clericatu ditior fiat. » Non sibi de bonis Ecclesiae ampla palatia fabricet, mutans quadrata rotundis; nec loculos inde  al. Judae congreget; nec in vanitate aut superfluitate dispergat; non extollat de facultatibus Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse dignoscitur. Sane patrimonia sunt pauperum, facultates ecclesiarum: et sacrilegia eis crudelipitur quicquid ministerii et dispensatores, non autem domini vel possessores, ultra victum et vestitum acci
Abbreviated transcription (Latin):
plinã: curari renuit. medelam ñ sustinet: ulcus pessimũ
qd nec sũmis saltem digitis patiat᷑ attrectari. huius et ip¬
se indignationẽ uereor suꝑ his: et graue iudicium. Qͥd¬
ni timeam morsus. sp̃ualem insaniam. & animaꝵ fre¬
nesim ñ ignorans: S dñi sunt u̾ba quȩ replico: &e eadẽ
ipsi qͦq legunt et intelligunt pariter. legem qͥppe scienteᷤ.
In t̾ra inquit scõꝵ iniqua gessit: et ñ uidebit głam dñi.
Durꝰ ẽ. hic sermo. & cõminatio ualde t̾ribilis. ñ uidebis
głam dñi. Quid gͥ cet̾a uidisse p̃stat: Hiccine totꝰ miscdiȩ
finis: Hanc gͦ miscłiam nolo. ꝑ rocul fiat miseratio tam
crudelis: ne ueniat in eorum consortiũ anima mea: De
fug̾e auentura ira: Quid p̃sentẽ tan

Expanded text:
plinam, curari renuit, medelam non sustinet. Ulcus pessimum, plinam, curari renuit, medelam non sustinet. Ulcus pessimum, quod nec summis saltem digitis patitur attrectari. Hujus et ipse indignationem vereor super his, et grave judicium. Quidni timeam morsus, spiritualem insaniam, et animarum phrenesim non ignorans? Sed Domini sunt verba quae replico, et eadem ipsi quoque legunt et intelligunt pariter, legem quippe scientes. In terra, inquit, sanctorum iniqua gessit, et non videbit gloriam Domini . Durus est hic sermo, et comminatio valde terribilis, non videbit gloriam Domini. Quid igitur caetera vidisse praestat? Hiccine totus misericordiae finis? Hanc ego misericordiam nolo; procul fiat miseratio tam crudelis, ne veniat in eorum consortium anima mea. XXIa ventura ira? Quid praesentem tan
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃tum ueritatis. Incleto quippe tanꝗͣ in cȩlo gereis
iniqua. qͥd ni ue ministerio iudicetur. Celeste tenet offi¬
ciũ angłs dñi exercituũ ẽ. factus. ẽ. tanquã angłs: aut
eligit᷑ aut reꝓbatur. Inuenta quippe in angłis prauitaᷤ
districtiꝰ iuicet᷑ neceẽ ẽ: et in exorabiliꝰ quã humana Age¬
gͦ qm̃ iuditiũ graue his qui p̃sunt. & potentes potent̃ torm̃¬
ta patientur.:⁊ ascendat suꝑbia tua semꝑ. sequere regem
tuum: ome sublime uideant ocłi tui. festina multipli-¬
care p̃bendas: in de ad archidiaconatꝰ euola: demũ. aspi¬
ra adepiscopatũ: ne ibi quidem requiẽ habitur᷑. qm̃ sic
itur ad astra. Quo ꝓgrederis miser: Anut ab altiori gradu
sit casus grauior: Neq enim sic paulatim decides. s tanqͣ
fulgur in impetu uehem̃ti: quasi alter sathanas subito
ciderunt qͥ oꝑantur iniquitatẽ. Hec ẽ. quȩ ñ recipit disci¬

Expanded text:
firmamentum veritatis . In clero quippe tanquam in coelo gerens firmamentum veritatis . In clero quippe tanquam in coelo gerens iniqua, quid, nisi de ministerio judicetur? Coeleste tenet officium; angelus Domini exercituum factus est : tanquam angelus aut eligitur, aut reprobatur. Inventa quippe in Angelis pravitas et districtius judicetur necesse est, et inexorabilius quam humanam judicium grave his qui praesunt, et potentes potenter tormenta patientur : ascendat superbia tua semper, sequere regem tuum. Omne sublime videant oculi tui. Festina multiplicare praebendas: inde ad archidiaconatus evola, demum aspira ad episcopatum, ne ibi quidem requiem habiturus; quoniam sic itur ad astra. Quo progrederis, miser? an ut ab altiori gradu sit casus gravior? neque enim sic paulatim decides, sed tanquam fulgur in impetu vehementi, quasi 295 alter satanas subito ciderunt qui operantur iniquitatem. Haec est quae non recipit disci
Abbreviated transcription (Latin):
isereamur ĩpio ait ds̃: uelut inconscrudeli¬
cilio angłoꝵ. et congregatione delibans. Nec eo
latuit crudeliorẽ omni indignatione miscdiã uidicẽ
meditari: qua ñ discat homo iusticiam facere: s obdor¬
miscens miser et dicens. oblitus ẽ. ds̃ au̾tit faciem suã. di¬
es suos ducat in bonis. inpuncto ad inferos descensurꝰ. et
cum dix̾it pax et securitas: tunc subitaneꝰ ei suꝑueniat
intericꝰ. nec effugiat. Et ñ discet inquiunt facere iꝰticiã.
Int̾ra scõrum iniqua gessit ait dñs: ac si diceret. nolo dis¬
cat iusticiam facere: inuenta ẽ. iniqͥtas eiꝰ ad odiũ. An ad¬
huc querendũ: quis iste sit impiꝰ: Int̾ra inqͥt scõꝵ iniqͣ
gessit. in eccłasticis possessionib quȩ scõꝵ fuerant usib
assignatȩ: in domo dĩ quam scĩtudo decet. de qͣ paulus
discipłm studiose sollicitans. ut scias inquit qͦm te opor-¬
teat conu̾sari in domo dĩ quȩ ẽ. eccła dĩuiui colũpna &

Expanded text:
isereamur impio, ait Dominus , velut in concilio Angelorum, et congregatione deliberans. Nec eos latuit crudeliorem omni indignatione misericordiam Judicem meditari, qua non discat homo justitiam facere, sed obdormiscens miser et dicens, Oblitus est Deus, avertit faciem suam ; dies suos ducat in bonis, in puncto ad inferos descensurus : et cum dixerit, Pax et securitas, tunc subitaneus ei superveniat interitus , nec effugiat. Et non discet, inquiunt, facere justitiam. In terra sanctorum iniqua gessit, ait Dominus : ac si diceret, Nolo discat justitiam facere; inventa est iniquitas ejus ad odium. An adhuc quaerendum est, quis iste sit impius? In terra, inquit, sanctorum iniqua gessit, in ecclesiasticis possessionibus, quae sanctorum fuerant usibus assignatae; in domo Dei, quam sanctitudo decet: de qua Paulus discipulum studiose sollicitans, Ut scias, inquit, quomodo te oporteat conversari in domo Dei, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundam & disciplinam. aut si quid aliuid sexꝰ ille la-
tant & fodiunt iunitores. & qui int̾ hec torpent ocio acce¬
dente fructuum tempore innouari sͥ horrea iubent: et
uunt tritico: bibunt uuȩ sanguinẽ meracissimũ. Parũ
ẽ. impingant᷑ et dilatantur adipe frum̃ti: herbarum
uirib peregrinum mutuantur uina saporem: & addit᷑
oleum camino. S considera & negotiatores. Circũeunt
mare & aridam. inlabore corporis & ꝑiculo uitȩ ꝑituras s̾
diuitias congregantes. dura sunt hec. caueant prudenteᷤ
nr̃i. dulces interea capiant somnos: ne dicam. in stratis
lasciuiant suis. Erit tam̃ inuenire in die festo graues
uasis aureis & argenteis ministroꝵ dextras. & refertas
uariis opib: mantics ꝑticas honeratas. & in seriniis
tam multiplices loculos: ut sim̃sas adhibueris numu¬
larios ꝓutes. Quid fabros aut cem̃tarios ceterosq eĩce

Expanded text:
verecundiam et disciplinam, aut si quid sexus ille laboverecundiam et disciplinam, aut si quid sexus ille labotant et fodiunt vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fructuum tempore innovari sibi horrea jubent, et  cum illis. Vivunt tritico, bibunt uvae sanguinem meracissimum: parum est, impinguantur et dilatantur adipe frumenti. Herbarum succis peregrinum mutuantur vina saporem, et additur oleum camino. 11. Sed considera et negotiatores. Circumeunt mare et aridam, in labore corporis, et periculo vitae perituras sibi divitias congregantes. Dura sunt haec: caveant prudentes nostri; dulces interea capiant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros aut caementarios, caeterosque e
Abbreviated transcription (Latin):
a singłis gen̾ib hominũ qd̃ delectat usurpent.
idetur &e sc̃s dauid caut̾io graui inurere qͦsdã: ip¬
si uidint. quos hȩc parabola tangat In labore inaͥit
hominũ ñ sunt. ⁊ cum hominib ñ flagellabunt᷑. ideo
tenuit eos suꝑbia. Habent enim queq singła genera ho¬
minũ. laboris aliquid. aliquid uoluptatis S adu̾tere
ẽ prudentiã aliquoꝵ & mirari quẽ ad modũ nouo int̾
hec artificio discernentes & ab inuicẽ sequestͣntes ea
totũ qd̾ delectat eligunt. & amplectunt᷑. qd molestum ẽ. fugi¬
unt & declinant. Cum militib nempe suꝑbiȩ faftꝰ. amplã
familiã & nobiles apparatꝰ: equoꝵ faleras accipitres. aleas.
et similia queq frequentant. Aliqui forte & dependentes
a collo rubricatas murium pelles: ornatos thalamos. bal¬
nea. et molliciem omnẽ atq głam uestium a mulierculiᷤ
mutuant: caute omnino lorice pondus & insomnes in ca¬
stris noctes. incertaq discrimina p̃liorum. muliebrẽ qͦq

Expanded text:
a singulis generibus hominum quod delectat usurpent. 10. Videtur et sanctus David cauterio gravi inurere quosdam: ipsi viderint quos haec parabola tangat. In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur: ideo tenuit eos superbia . Habent enim singula quaeque genera hominum laboris aliquid, aliquid voluptatis. Sed advertere est prudentiam aliquorum, et mirari quemadmodum novo inter haec artificio discernentes, et ab invicem sequestrantes ea, totum quod delectat eligunt et amplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiles apparatus, equorum phaleras, accipitres, aleas, et similia quaeque frequentant. Aliqui forte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos, balnea, et mollitiem omnem atque gloriam vestium a mulierculis mutuantur; caute omnino loricae pondus, et insomnes in castris noctes, incertaque discrimina praeliorum, muliebrem 289 quoque
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. Int̾hȩc itaq uoluitur. qͥ intorno sp̃itali ponit᷑ ..¬
dicit. paratum cor meum ds̃ paratum cor meum B̾ls di¬
cit paratum: idẽ. interius in iñte. et ꝯt̾iuis in oꝑatione
Intus. ad cogitandum recta. toris ad faciendũ utia: C
bin in paxietib templi mistici dum quoslibet fideles scͥ¬
pturȩ sacrȩ precepta. in qua ẽ scientiȩ multitudo. docet i¬
mitari Cherubii facit. dum fieri docet in t̾ris. Pangłi
tenent in cęlis. qum docet l umnanã criaturam angłle.
posside uitam. dum etiã eetoros in munm iautitudue
scientie p̃cellunt quietiã uc an p̃cet̾is dilgunt. Noune
tiã nunc uiddes aliquos a sło longermogos. tant sen¬
la p̃ditos ut scientia scłaris subdat̾ eis: ut ñ tantum uo¬
cetur ad consilia piincipum. s &̃ mti u nigitiis regũ¬
honorentur a ꝑsonis sullimiorib hi sunt qͥ locun᷑ n ũ

Expanded text:
trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia. CAP. bin in parietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris diligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur ad consilia principum, sed etiam intersint neghonorentur a personis sublimioribus? Hi sunt, qui loquuntur inter
Abbreviated transcription (Latin):
Manus eiꝰ tornatiles. aureȩ: iacinctis plene. fiunt manꝰ tor¬
natiles: dũ affectus animi facile diu̾tuntur ad qͣslibet oꝑa¬
tiones Sunt aureȩ: dum affectiones animi ab omĩ appe-
na ferri in quibꝰ ponitur quicqͥd intorno uoluitur. Nnt
mor et amor. limor pene. et amor beatitudinis etue. Int
uelut tornatoris ferro suꝑflua doceno teses artur⁊ nur¬
ga uͭ desuꝑ inclinans se et eleuans ꝑcutientis more dis¬
ciplinã minatur. corrigia autem ligatur in summitate uir¬
gȩ. et in ligno qd̃ tenetur sub pede. Hec enum carnem mortifi¬
cant. & m̃tem domant: labor uidelicet obedientiȩ et cor¬
rectio disciplinȩ. Lignum sub pede preiut᷑. uirga desu¬
ꝑ minatur: quia ad obedientiã cogimur. dum discipline
legib coartamur. Aduob ferri acuminib animꝰ pungi¬
tur: int̾ quȩ duo ponitur. Unũ ne ad scłm redeas aliud.
ut ad regnum transeas. Timorenim compellit: ai uͦ

Expanded text:
Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus torManus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetio vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor beatitudinis aeternae. velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero
Abbreviated transcription (Latin):
ditiã lilii seurosam martyrii. Habes gͥ intemplo sp̃ita
liuarias celaturas. dum intisec inianimo untutũ diu̾sitate
locas. Sculpuntur &̃ morali torno: dum inuolubuitate obe¬
dientiȩ uirtutes animi disponunt᷑. sub p̃dicatiois ferto. Do¬
ctrinȩ et enum u̾bum: potest appellari tornatmis ferrum
Tornator ẽ. inm̃te discretionis uigor: qui ante se dr̃ habe
tornum. idẽ rõnabilẽ intellectum. Intorno autẽ quin&
considantur. ferrum uidelicet. uirga corrigia et lignĩ
tercetur. In ferro gͥ doctrina. in uirga disciplina: in cor¬
rigia mortui antnalis mortificatio carnis intelligit᷑:
in qͣ animꝰ spiritalis inuolutꝰ detinetur. ꝑ lignum uͦ qd̾ moue¬
tur sub pede designari potest uelocitas obedientiȩ. Cita enĩ
debet eẽ. obedientia et quasi sub pedib posita. ut fiat cum
humilitate. & sine tarditate. Unde et in canticis canticoꝵ dr̃

Expanded text:
ditiam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali ditiam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum etur. In ferro igitur doctrina, in virga disciplina, in corrigia animalis mortui mortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero qutur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum:
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut detur alii ser sapientie: alii sermo scientiȩ. alii
grã curationum: alii interp̃tatio sermonum Scũlpun¬
unꝰqͥsq clamat. cum psalmista. paratus sum &. ñ sũ tur¬
batus: ut custodiam mandata tua. Et alius ꝓpħa. Ecce
ego mitte me. Intorno gͥ sunt: qͥ mandatis diuinis obe¬
diunt. Moraliter uero uariis celaturis sculpunt᷑ templi
parietes. dum ꝑ diu̾sa loca diu̾sarum rerum impͥmun¬
tur imagines: ut habeant singłȩ uirtutes. iuxta mo¬
ralitatis intuitum. formas sͥ conuenientes. atende gͥ in
quolibet loco intelligibilis tẽpli bouis imaginẽ: ioẽ
mansuetudinẽ. Impͥme & alibi figuram leonis. rigo¬
rẽ uidelicet seuerȩ distͥctionis. Impͥme columbã. si¬
plicitatis formam: adde et turturẽ. idẽ. castitatẽ. Ad¬
unge arietem ouiũ scilicet ducẽ idest magistrũ u̾bo
et exemplo p̃cedentẽ turbam discipłoꝵ. Int̾pone mun¬

Expanded text:
 attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii  attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpunclamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet ducem, id est, magistrum verbo et exemplo praecedentem turbam discipulorum. Interpone mun
Abbreviated transcription (Latin):
to: qi spei ꝑseuerantia nullum debet habe finem in hat
uita s aprimo iusto usq adultimum iustũ sub tutela spei
insuddare debet eccła bonis oꝑib & studio urtatũ Mora¬
lũ aut̃ in sp̃itali templo structura parietũ. ẽ ꝓcess iurtu¬
tum. fit g̃ de marmore pario. uestitur cedro: decorat auro.
Marmor pariũ candidum eẽ. dinoscit᷑: cedrus odore sibo
serpentes fugat: aurum puritate sua metalloꝵ om̃sexu¬
ꝑat sp̃es In marmore itaq pario candorẽ in cedio repuñ
odorem: in auro splendorẽ. Candoreia uidelicet mundiciȩ
odoran bonȩ famȩ. splendorẽ purȩ conscientiȩ. Candor gͦ
in marmore ẽ quasi munditia inm̃te. odorin cedro. sua¬
uitas famȩ. ꝓcedens ex bonȩ oꝑationis exemplo: splendor
uͦ in auro ẽ. uelut puritas conscientiȩ in animo. S ꝙ õs¬
parietes templi ꝑcircuitum sculpsit uariis celaturis: et
torno. Mistice parietes templi uariis celat᷑is sculpunt᷑:

Expanded text:
um, quia spei perseverantia nullum debet habere finem in hac um, quia spei perseverantia nullum debet habere finem in hac vita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum puritate sua metallorum omnes exsuperat species. In marmore itaque puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemplo; splendor vero in auro est quasi puritas conscientiae in animo. CAP. parietes templi per circuitum sculpsit caelaturis variis, et torno . Mystice parietes templi variis caelaturis sculpuntu
Abbreviated transcription (Latin):
edificat: illuminat. ꝑipsam siquidem oritur in m̃te sol ĩticie.
ce sapientiȩ. secretum cordis nr̃i Audi fenestraꝵ obliquitatẽ.
audi diffusi luminis claritatem. such enim latet occultum
in abscondito m̃tis. qđ ñ appareat inluce uere confessionis.¬
a paim̃to domus usq ad sũmitatẽ parietum: et suꝑ tabu¬
las cedrinas indux̃ aurum. Mistici templi parietes. st̃ ppłi
fideles: qui ad similitudinem parietum ꝑsuccessionẽ tem¬
poris sese inuicẽ subsequentes quasi ordines lapidlum di¬
rigunt᷑ in altum. fiunt autẽ exmarmore. decorant᷑ tabuł
cedrinis: auro desuꝑ uestiunt᷑. In fortitudine siquidẽ mar¬
moris. fides: in altitudine cedri spes. in p̃ciositate aurb. q̃
iurtutes suꝑeminet ceteras intelligi potest caritas Subst̾ni¬
tur itaq firmitas fidĩ ut uestiatur sullimitate sper. ut de¬
coretur auri preciositate idẽ. caritate. leguntur aut̃ pari¬

Expanded text:
edificat, illuminat: per ipsam siquidem oritur in mente sol justitiaedificat, illuminat: per ipsam siquidem oritur in mente sol justitiace sapientiae secretum cordis nostri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appareat in luce verae confessionis.a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et super tabulas cedrinas induxit aurum . Mystici templi parietes sunt populi fideles, qui ad similitudinem parietum per successionem temporis sese invicem subsequentes, quasi ordines lapidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur autem pari
Abbreviated transcription (Latin):
diem ȩt̾nȩ beatitudinis. ab autunnali uͦcrescunt noctes us¬
q ad continuam noctem ꝑpetuȩ dãpnationis. Hanc diẽ
Obliquȩ fenestrȩ sunt doctores ȩccłȩ: quidũ fideles in ec¬
cła u̾bo predicationis docent. quasi suscepto soł lumine
templi pͥenetralia claritate replent. hi siquidẽ obliquȩ fe¬
nestrȩ eẽ. dicuntur: quia sinũ m̃tis dilatant in dilectione.
dilatant ad compatiendũ ꝓximo: extendunt in contem¬
plando deo. St̃ et intemplo cuiꝰlibet fidelis animȩ. uuͭ.a
lum̃ confessionis. ꝑ fenestrã pietatis lum̃ condescensio¬
nis. ꝑ fenestram scĩȩ. lum̃ cͥcum spectiois: ꝑ fenestrã forti-¬
tunis: exemplũ bonȩ oꝑationis: ꝑ fenestrã consilii. ra¬
diꝰ delibationis: ꝑ fenestram uͦ incellectꝰ lum̃ discretioĩs
ꝑ fenestram sapientiȩ. lux edificationis Sapientia et enim dũ¬

Expanded text:
diem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usdiem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usque ad continuam noctem aeternae damnationis. Hunc diem Obliquae fenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam in templo cujuslibet fidelis animae septem lumen confessionis. Per fenestram pietatis, lumen condescensionis. Per fenestram scientiae, lumen circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consilii, radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sapientia enim a
Abbreviated transcription (Latin):
tiones contẽplationis i quoꝵdam autẽ m̃te: fit equino¬
ctiũ autunnale. St̃ namq multi quãuis tepidi. qui at¬
tendunt miseriã mundi. ddefectum carnis. beatitudinẽ ȩtͥ¬
consicłationis. illuminet archam conscĩȩ. Ab hoc eqͥnoct. ꝯ¬
dies minuunt᷑. et noctes crescunt: qi tepidi licet ħ omĩ.
consicłent: tam̃ tempore tẽptationis recedunt. Comitat᷑
noctes: dum multiplicant᷑ temptationes. Has noctes ꝑcurrit
luna negligentiȩ. cooꝑta obliuionis nube: obtenebrata nu¬
bilo ignorantiȩ. Sunt autem alii afrigore hyemis egressi.
qͣsi in equinoctio u̾nali ꝯstituti: in quib uer oritur. inqͥb
estas sequitur. de quib etiã dr̃. estatem et uer tu plasma¬
sti ea. Inuere enĩomĩa renouantur: in estate uͦ mat᷑ant᷑
Inuere ornatur t̾ra florib & innouit conu̾so. uita morib.
Abequinoctiali itaq u̾nali crescunt dies. usq ad ꝑfectũ

Expanded text:
tiones contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinotiones contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinoctium autumnale. Sunt namque multi quamvis tepidi, qui attendunt miseriam mundi, defectum carnis, beatitudinem aeteconsiderationis, illuminat arcam conscientiae. Ab hoc aequinoctio minuuntur dies, et noctes crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore tentationis recedunt. Comitatur noctes, dum multiplicantur tentationes. Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus aestas sequitur, de quibus etiam dicitur: Aestatem et ver tu plasmati ea . In vere enim omnia renovantur, in aestate vero maturantur. In vere ornatur terra floribus, et in noviter converso vita moribus. Ab aequinoctio itaque vernali crescunt dies usque ad perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
la tͥa ostia uidelicet porticus templi et. oraculi: archam
stam̃ti illuminare solebat. Asole enim intelligentiȩ dirat
radius consicłationis. nubes cogitationum penetͣns quȩ
discurit᷑ ꝑaerem meditationis quȩ supͣdicta tria ostia il¬
luminat archam idest conscientiam. hoc autẽ fit qͦtiens
equinoctiũ euenire contingit. fit autem equinoctũ. cũ
dies noctib et noctes dieb equales fiunt. ht̃ animꝰ noctes
et dies morales prosꝑa scilicet et aduersa. dampna et lucͣ.
tristia et leta: mentis puritatem & tͦbationem: lucẽ con¬
templationis et caliginem tẽptationis. Dum hec animuᷤ
deliberat. quasi sub equali m̃sura dies & noctes librat. Duo
autunno tepor. in hyeme torpor. Tepor inm̃te: torpor ino¬
ꝑe. Ab autunnali equinoctio. incipiunt crescere noctes. a
uernali dies. In hẏeme & enim torporis cresct̃ caligines tẽ¬
ptatiõis: in estate uero feruoris. multiplicant᷑ illumina¬

Expanded text:
er illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam er illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat. A sole enim intelligentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, incipiunt crescere noctes, a vernali dies. In hieme enim torporis crescunt caligines tentationis; in aestate vero fervoris multiplicantur illumina
Abbreviated transcription (Latin):
tͥoulationis. lucet in occulto ꝯtemplationis. Uides ne qͦ¬
mͦ lapis iste in ordine suo ꝯcordet sccło lapidi & pͥmo:
Abel enim designat moralit pęnitentiȩ luctum. stepħs
pacientiã tͥbulationum: seraphin amoris incendium.
hic ẽ. incipientiũ dolor. proficientiũ labor. ꝑfectoꝵ amor.
fecit etiam salomon ostium in porticu. intemplo: ino¬
atcendis. uidelicet. qđ sis positꝰ inincerto diuitiaꝵ: in la¬
psu uoluptatum. in ꝑiculo dignitatum. tc̃ ad ostium
porticꝰ accedis. Dum uͦ ꝓpͥȩ carnis attendis defectum. ortũ
pueritiȩ. iuuentutis momĩtum. uesꝑam senectutis. dũ
hȩc considas ꝑ ostium templi transire festinas. Cum au¬
tem bonitatem dĩ attendis bonitatẽ cui nicħ deest beatitu¬
dinem quȩ nullo indiget: et accedis ad uidendũ inboni-¬
tate electoꝵ suoꝵ. adletandum in leticia gentis suȩ: dũ
hec facis ꝑ ostium intrare paras oracłi spĩtalis. Nota qͦq

Expanded text:
tribulationis, lucet in occulto contemplationis. Videsne qutribulationis, lucet in occulto contemplationis. Videsne quomodo lapis iste in ordine suo concordet secundo lapidi et primo? Abel enim designat moraliter poenitentiae luctum. Stephanus patientiam tribulationum, seraphin amoris incendium. Hic est incipientium dolor, proficientium labor, perfectorum amor. Fecit enim Salomon ostium in porticu, in templo, in oattendis, videlicet quod sis positus in incerto divitiarum, in lapsu voluptatum, in periculo dignitatum, tunc ad ostium porticus accedis. Dum vero propriae carnis attendis defectum, ortum pueritiae, juventutis momentum, vesperam senectutis, dum haec consideras, per ostium templi transire festinas. Cum autem bonitatem Dei attendis, bonitatem cui nihil deest; beatitudinem quae nullo indiget, et accedis ad videndum in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae : dum haec facis, per ostium int