comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urditiũ. S ñ erat magno dãe dilecto
ñ morr cẽ uissolni et esse cum xp̃o. me¬
liuş sit. Dixit gͦ cõ: quod in pace seniũ
uiuere: qr cũ indeffossũ sͥ tumulũ p̾t
accessissent: adtumulũ. uacuũ ĩuener̃
Terra tñ leuis scat̾iebat. ĩ fundo. sic̃ ĩ fõ¬
tib solet harena bullire. Et adhuc: erd̃

Expanded text:
judicium. Sed non erat magnum dare dilecto non mori, cum dissolvi et esse cum Christo melius sit . Dixit ergo Dominus, quod in pace senium vivere, quia cum in defossum sibi tumulum, post accessissent ad tumulum ejus, vacuum invenerunt, tamen terra levis scaturiebat in fundo, sicut in fontibus solet arena bullire, et adhuc quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
uasa comus oñi. et eolũpnas duas.⁊ mare
eneu̾: et ligauit ppłm: ut ad cluceret euz
ĩ babylonem. Et isti ꝓpͥe dnr capt̾itasui
d̾. Et tulit ĩemiã d̾uestibło carceris: d̾ qͦ
mandatum acceꝑat nabucħ ĩ hunc mo¬
d̾.Tolle illũ: ⁊ pone suꝑ eũ ocłoe tuos. Et
ut uolu̾it: facias ei. Et p̾fecit t̾re. goto¬
liam filiũ aicham. ut p̾ẽet pauꝑib: qui
relicti erant. et agͥcolis. et unutorib:
ut recłõrẽt singłis annis uectigalia re¬
gi babylonis. Sedit nabutheardã ĩ ra¬
ma.⁊ trahebant᷑ añ cũ cathenãti. Et tol¬
lens d̾meclio eoꝵ iemiam. clixit ad eu.
ueni metum in babylonẽ: et hõrabote.
Qui si clisplicet tibi. resid̾. Om̃is t̾ram
cibͣa sua. ⁊ municła: et dimisit ẽum. Si¬
l̾it̾. et rechabitas: lib̾oe abire ꝑmisit. Se¬
dit itaq ierem̃. ⁊ baruch. notariꝰ eĩ ĩ medi
o pͥ. qui relictus fuerat. Nlabutheardã
u̾o: abut in babylonẽ: trabens sec̃ũ cap

Expanded text:
vasa domus Domini, et columnas duas, et mare aeneum, et ligavit populum, ut adduceret eum in Babyris, de quo mandatum acceperat Nabuzardan in hunc modum: « Tolle illum, et pone super eum oculos tuos, et ut voluerit facias ei » Tunc praefecit terrae Godoliam filium Aicham, ut praeesset pauperibus qui relicti erant, et agricolis, et vinitoribus, ut redderent singulis annis vectigalia regi Babylonis. Sedit autem Nabuzardan in Rama, et trahebantur ante eum catenati. Et tollens de medio eorum Jeremiam, dixit ad eum: « Veni mecum in Babylonem, et honorabo te. Quod si displicet tibi, reside. Omnis terra cibaria, et munuscula, et dimisit eum. Similiter et Rechabitas liberos abire dimisit. Sedit itaque Jeremias, et Baruch notarius ejus in medio populi, qui relictus fuerat. Nabuzardan vero abiit in Ba
Abbreviated transcription (Latin):
nũm filioꝵ isrł: in sicẽ. De sicc̃o uͦ re¬
tulerũt in alueum alios .xii. ĩ aciũr
mẽoriale. tͣnsit̾ eoꝵ: et s̾unt ibi usq
in hodiernũ diem. Ad quos iołs cͥdi¬
tur d̾monstratõẽ fecisse: cũ dixit.
p̾otens est dõ d̾lapidib istis. sus.¬

Expanded text:
 Israel in siccum . De sicco vero retulerunt in alveum, alios duodecim in acervum memorialem transitus eorum, et sunt ibi usque in hodiernum diem. Ad quos Joannes creditur demonstrationem fecisse cum dixit: « Potens est Dominus de lapidibus istis sus
Abbreviated transcription (Latin):
uata sunt. Actedentes ã ad iordanẽ:
reꝑierunt eũ in meabłem. Plꝰ eͥ soli¬
sumq intrassent s̃at̾dotes aquanr.
steter̾ sr̃iores aque. d̾scendentes: et
ad montis instar uituẽscentes. apr¬
bant ꝓcul: usꝙ ad locum qui ursã¬

Expanded text:
ata sunt. Accedentes autem ad Jordanem, repererunt eum immeabilem. Plus enim soliCumque intrassent sacerdotes aquam, steterunt aquae ascendentes, et instar montis intumescentes apparebant
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ eos tnsfetasse ad caphãnaũ: intelli¬
gend̾ ẽ. ꝑ bethsaidã tnsisse caphã. Ihe a
cũ cognouiss qd̾ hoĩes illi uolebãt eũ ra¬
ꝑe et face̾ regẽ: qr sub talirege indbat᷑
eis nõ posse egere: fug et ascendit ĩ mõ¬
tem solꝰ orare. H̾ ẽ mons in quo ẜmonẽ
fecit: a quo ꝑmiliare distat locꝰ refecto
assi. Sup̃ uoẽ pars illa maris. supͣ quã doꝰ
ambłauit: quã alia uice excitat sedaũ¬

Expanded text:
dicit eos transfretasse ad Capharnaum , intelligendum est per Bethsaidam transisse Capharnacum cognovisset, quod homines illi volebant eum rapere, et facere regem, » quia sub tali rege videbatur eis non posse egere, « fugit, et ascendit in montem solus orare . » Hic est mons in quo sermonem fecit, a quo per milliare distat locus refectiassi ; supra vero est pars illa maris, supra quam Dominus ambulavit , quam alia vice excitatus seda
Abbreviated transcription (Latin):
glam inaere ecũfuso fuisse. nõ in corpore:
ꝙ tũc hebat mortale. Aluad tp̃e d̾posuis
lemse ostendit: et talẽ ut auĩt: sededit
discipłis incenã: qr tał in modico p̃t ẽe lo¬
co.Uanum ẽ a in huimõi laborare.⁊ sequi

Expanded text:
am in aere circumfuso fuisse, non in corpore, quod tunc habebat mortale; alii, ad tempus deposuisslem se ostendit; et talem, ut aiunt, se dedit discipulis in coena, quia talis in modico potest esse loco; vanum est autem in hujusmodi laborare et sequi
Abbreviated transcription (Latin):
et ad p̾ces cuita pris. lapistͥnslatus de
e. uñ ĩ luca. aliud ẽ exͤ. Dicetis. huic arbori
moro tͣnsplãtare inmare: et obedi. uob̾.¬
de tͥbuto inuẽto in ore piscis.
Tcũueniss caphãnaũ: accesẜut q̃stores
censꝰ captis et missꝰ adño petrꝰ̾ad mae̾
tulit piscem: in cuiꝰ ore. inue̾it stat̾e .i. du
si eĩdo̾ locłos hrẽt. tam̃ ea q̃ data erãt ei ĩ
demmaior eit in celo. In quo errabãt. In
futũo eñi: om̃is p̾latatio cessabit angłoꝵ.

Expanded text:
ad preces cujusdam Patris, lapis translatus de est. Unde in Luca aliud est exemplum: « Dicetis huic arbori moro transplantare in mare, et obediet vobDe tributo invento in ore piscis. Et cum venisset Capharnaum accesserunt quaestores census capitis, et missus a Domino Petrus ad mare, tulit piscem in cujus ore invenit staterem, id est si enim Dominus loculos haberet, tamen ea, quae data erant ei in dem major erit in coelo, in quo errabant. In futuro enim omnis praelatio cessabit angelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥo: q̃ in t̾ra ila fut᷑a erat. Terribił
eñi lex. domus d̾i: tẽplũ. passio xp̃i:
aꝑtio porte celi. Et lapid̾ q̃ supposu¬
erat capiti suo: erexit ibi in titulũ:
id ẽ in ꝯm̃dabłe memoriã. hui ui¬
sioĩs. Et libauit suꝑ illu holocaustũ¬

Expanded text:
ti, quae in terra illa futura erant. Terribilis enim lex; domus Dei, templum et passio Christi, apertio portae coeli. Et lapidem, quem supposuerat capiti suo, crexit ibi in titulum, id est in commendabilem memoriam hujus visionis, et libavit super illum oleum Do
Abbreviated transcription (Latin):
uenient dies luctꝰ. idẽ mortis pa¬
tͥs m̃i: ut occidã: iacob. Nũtiatasf
ħ rebecce. Eode sp̃uscui rebecca co¬
gitatiõe esau: quo intimau̾at iacob
indignatio frĩs tui. O ne absq li¬
centia patͥc fi̾et: ait rebecca uiro su¬
o.Si acceꝑit iacob uxorẽ d̾ filiab̾
heth: nolo uiu̾e. Et aduocans ysaac
iacob bñdixit ei: ⁊ p̃cep̃ ei ut ĩ me

Expanded text:
Venient dies luctus, id est mortis patris mei, et occidam Jacob. Nuntiata sunt haec Rebeccae . Eodem spiritu sciebat Rebecca cogitationes Esau, quo intimaverat Jacob indignatio fratris tui. Quod ne absque licentia patris fieret, ait Rebecca viro suo: Si acceperit Jacob uxorem de filiabus, Heth nolo vivere. Et advocans Isaac Jacob, benedixit ei, et praecepit ei
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Iit.: qͣtuor: p̃põitus eunuchoꝵ
spalem posũ proc̾a ore. malasar. hir pro¬
cog̾et eos malasmr ete̾ d̾cibis regͥ. ne uit̾¬
rentur coram rege cet̾ic exilioe̾s᷑. dixer̃t
legunũa: et aquã. Et p̾t ħ: centẽplãe uł¬

Expanded text:
s eunuchorum specialem posuit procuratorem Malasar. Hi procogeret eos Malasar edere de cibis, ne viderentur coram rege caeteris exiliores, dixerunt legumina, et aquam, et post haec contemplare vul
Abbreviated transcription (Latin):
malasar collebat cibͣia. et iunũ eorum:
et clabat cis legumĩa. ꝑꝑ hoc: aie eoruz
fuerant lĩpro. ñc heberes pro mĩtit di¬
ne ciborum: nec ꝯfuse: pro ułletatr. et
cor eorumlaborib aptiora. Et ib̾ito fci
sunt cruditi. quia dedit eis cõ scĩã. ⁊ di¬

Expanded text:
inum eorum, et dabat eis legumina. Propter hoc animae eorum erant limpidae, non hebetes propter multitudinem ciborum, nec confusae pro varietate, et corpora eorum laboribus aptiora; et subito facti sunt eruditi, quia dedit eis Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dameli principatum sr̃ os prouĩtias
babylonis et suꝑ cũctos sapientes.
Ootinuit aũt atneł arege: ut treeso¬
cu eius principatũ hrenͣt suꝑ prouin¬
tias: ip̃e u̾o p̃esset ĩbabilonẽ. et staret ĩ
foribus regis.

Expanded text:
Danieli principatum super omnes provincias Babylonis, et super cunctos sapientes. Obtinuit autem Daniel a rege, ut tres socii ejus principatum haberent super provincias, ipse vero praeesset in Babylone, et staret in foribus regi.
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰ titulum supsit esdras. ex u̾bis sup̃põitis. in
ce altissima fruaret᷑. cãtica ⁊ỹnoe cõposuit: ali¬
oc tͥmetee: alios.U. mecros. oiu̾sa faciẽs organa:
didit dd̃ loqm d̾ se: tamq̃ d̾ alio. H sũt u̾bano¬
uissima: q̃ dixit dt̾ filiꝰ ysai. Dixit uir cui con¬

Expanded text:
s titulum sumpsit Esdras ex verbis supra positis, « ice altissima frueretur, cantica et hymnos composuit, alios trimetros, alios quinque metros, diversa faciens organa, didit David loquens de se, tanquam de alio. « Haec sunt verba novissima, quae dixit D
Abbreviated transcription (Latin):
uii. uiri. d̾ filus ei̾. ut crucifigamꝰ eo dño. Pe¬
ꝑcitq rex. imphi bosetr. filio ic̾atre. ⁊ tͣlidit
eis duoc filior saul quos peꝑit ei rapha. Isti ad
.s. quor genũat merob. adraeli. babaõite uͦ cru¬
cifrceress: in dieb messis. pͥme. roẽ incipiẽte

Expanded text:
 viri de filiis ejus, ut crucifigamus eos Domino. Pepercitque rex Miphiboseth filio Jonathae, et tradidit eis duos filios Saul, quos peperit ei Respha. » Isti adhs, quos genuerat Merob Hadrieli; Gabaonitae vero crucifixerunt eos in diebus messis primae, id est inc
Abbreviated transcription (Latin):
epilogat historia hͥ tͥa suꝑiora p̃lia t pͥnoĩata.
nõ t̾n eo ortie quo gesta sũt. Q noꝵ pꝰ fũ ĩgobꝰ¬
fortis: ephrocegnatꝰ fuit dd̃. qui ss infugam
u̾sis: solus pliumos hostium ꝑemit: et alios
ĩ fugam cou̾tit. liber uo regum ĩ hoc loco po¬
nit preliũ dd̾ ꝯ̃ golia: in himc modũ. In quo
ꝑcussit ac̾o dait. filiꝰ saltꝰ apolimitãi. bethleei¬
mites. goliach getheum. his .iiiiͬ. nõib ȩepͥm̃
dõ. ft or᷑ at̾otutus. quia ablib̾ationẽ isrł. dut̾
ẽ at̾o in regem. filĩ salt᷑. ꝗa d̾ pascuis et saltu as

Expanded text:
epilogat historia hic tria superiora praelia David nominata, non tamen eo ordine quo gesta sunt. Quorum fortis Ephron, cognatus David, qui, suis in fugam versis, solus plurimos hostium peremit, et alios in fugam convertit. Liber vero Regum in hoc loco ponit praelium David contra Goliam in hunc modum. « In quo percussit Adeodatus, filius saltus, polymitarius, Bethlehemidicitur Adeodatus, quia ad liberationem Israel datus est a Deo in regem. Filius saltus, quia de pascuis, et saltu ass
Abbreviated transcription (Latin):
doreposint corp filii. et p̃cepit ẽ mor¬
tua esser. ĩ alto cerp̃ suũ repoĩ. Et sic fc̃r
ẽ. Et aohuc apparent uestigia mau¬
soleoꝵ. Et putãt młti d̾cepti eẽ ma¬
usoleum helene matͥs cõstãtini. Deui
sioẽ q̃ apparut paulo. diẽ

Expanded text:
reposuit corpus filii, et praecepit, cum mortua esset, in altero corpus suum reponi, et sic factum est, et adhuc apparent vestigia mausoleorum, et putant multi decepti esse mausoleum Helenae matris Constantini. CAP. sione quae apparuit Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m iura tͣctarent. Quid cũ huc usq i
fuerat in racdice montis ut ꝓpĩquius eẽt
dño: uoluit dõ ase illud remou̾ui. Et tetẽ¬
d̾ illud moysi. ex alt̾a ꝑte castroꝵ: lon¬
ge acastͥs. Eg̾diebat᷑q mox. ad illucl.

Expanded text:
ipsum jura tractarent; quod cum hucusque fuerit in radice montis, ut propinquius esset Domino, voluit Dominus a se illud removeri, et tetendit illud Moyses ex altera parte castrorum, et longe a castris. Egrediebaturque Moyses ad illud,
Abbreviated transcription (Latin):
bant s: in seꝑabłit̾. Forte in signũ fe¬
d̾is: sic̃ iosue. Et iudicauit eõs ibi sa¬
asser̃. samuelẽ: qd̾dã ydolũ redigisse
in puluereni. ⁊ mretũ d̾disse ppło ad
hibendum. ⁊ in barb̾ eoꝵ uidicasse:
reos ydolatͥe: añ reis: sicut qͦndam
fecit moyses. Et audier̃ philistii ꝯ
g̾gatum eẽ isrł inermen ĩ masphat.
z armati: ascendr̃ adu̾sus eos. Et ti¬
mens isrł: dixit ad sãuelem. Clama
pro nobis ad dñm. Et obtulit saũ¬
el lactantem agnũ in holocaustu.
Et dũ clamaret sauel ad dñm. mni¬
tum est p̃liũ. Et intonuit dõ frãgõe
magno. sr̃ phylisteos ⁊ mota ẽ tera:¬

Expanded text:
rebant sibi inseparabiliter, forte in signum foederis sicut fecit Josue, et indicavit eos ibi Saasserunt Samuelem quoddam idolum redegisse in pulverem, et mistum dedisse populo ad bibendum, et in barbis eorum indicasse reos idololatriae a non reis, sicut quondam fecit Moyses. Et audierunt Philisthiim congregatum Israel esse inermem in Masphath, et armati ascenderunt adversus eos, et timens Israel dixit ad Samuelem: « Clama pro nobis ad Dominum. » Et obtulit Samuel lactentem agnum in holocaustum. Et dum clamaret Samuel ad Dominum, initum est praelium, et intonuit Dominus fragore magno super Philisthaeos, et mota est ter
Abbreviated transcription (Latin):
cusserunt eos: usq ad t̾minos terre
sue. Tullitq sãuel lapide et posuit
eum: int̾minis ⁊ uocauit nom̃ loci
illuis. lap̃ ad uitorii. Nec apposuert̃
ultͣ pbilistum ĩtrare t̾minos isrł:
dum uiueret sãuel. Iudicabat itaq
samuel ppłm in bethel. ⁊ galgał. ⁊
masphat. cͥcuiens pez singłos ãnos:
et reuertebatur ĩ ramatha. S et ibi
iudicabat isrłem. Trec ille ciuitatẽ
famose erant. Bethel: ꝑꝑ sõniũ ia¬
scendebat ad eã samuel: uicissim
ĩ trib sollẽpnitatib eb dõadaruis
⁊ iudicabat ibi ppłm. aliis dicb ascẽt̾¬

Expanded text:
s terrae suae. Tulitque Samuel lapidem, et posuit eum in terminis, et vocavit nomen loci illius Lapis adjutorii. Nec apposuerunt ultra Philisthiim, ut intrarent terminos Israel, dum viveret Samuel. Judicabat itaque Samuel populum in Bethel, et Galgala et Masphath circumiens per singulos annos, et revertebatur in Ramathjudicabat Israel. Tres illae civitates famosae erant; Bethel, propter somnium Jascendebat ad eas Samuel vicissim in tribus solemnitatibus hebdomadariis, et judicavit ibi populum. Aliis diebus asce
Abbreviated transcription (Latin):
cornelius sille filiue. primue ingͥdi a¬
usue ẽ. Et irruentec rõani. ꝓphanauer̾
tẽplũ: ⁊ ut alibi leg̃. equos in porticib
stabłauer̃. Obquam rem traditur: nũ¬
quam d̾cet̾o pugnasse põpem̃: ꝗu inc̾¬
etur. qui hactenus fortunatissimꝰ fue¬
rat. Post̾o aũt dic. ing̾ssus tẽplũ põpeniꝰ.
ãmiratus situm ⁊ horratũ ⁊ religionẽ
tẽpli. nich̾ ind̾ tulit: precipiẽs ediciꝰ
ut asorclib templũ mundarẽt. Cũq

Expanded text:
us, Syllae filius, primus ingredi ausus est, et irruentes Romani profanaverunt templum, et, ut alibi legitur, equos in porticibus stabulaverunt. Ob quam rem traditur nunquam de caetero pugnasse Pompeium, quin vinceretur, qui hactenus fortunatissimus fuerat. Postero autem die ingressus templum Pompeius admiratus situm, et ornatum, et religionem templi, nihil inde tulit, praecipiens aedituis, ut a sordibus templum mundarent
Abbreviated transcription (Latin):
nobłis. captiue filiꝰ qui tres montee ir¬
bi adclidit: quirinalẽ bntualẽ escillanũ.
fossa cͥca muros cdux̃: censꝰ rõinoꝵ. ciuiũ:
prmus instituit. Tand̾ occisus ẽ atãqius
suꝑbo. pͥsci tãquirui filio. Fod̾ tp̃ aput gͥ¬
cos .uii. sapientee sũt applłati. In hoc lo¬

Expanded text:
nobilis captivae filius, tres montes Urbi addidit, Quirinalem, Viminalem, Aquilinum. Fossas circa muros duxit, census Romanorum civium primum instituit. Tandem occisus est a Tarquinio Superbo, Prisci Tarquinii filio. Eo tempore apud Graecos septem sapientes sunt app
Abbreviated transcription (Latin):
iocauit: Ꝙ frustrati spe arabũ.in adu¬
saĩde spẽ ꝯtuler̃. Cũ eͥ põpeĩ tamascum
uenisset. cum multie inũibꝰ uenerũt
ad eum orantee: ut iuolentiã aristobo¬
li.dignam odio: uidicaret. et hyrca¬
num̃: restitueret regno. S nec aristo¬
boluc s d̾fuit: corrupͤtione scanri fret̾.
sum a põpeiꝰ hõrem regnũ ei nõ exibuiᷤ¬
set: indignãe: insalutato popeio reces¬
sit: et recepit se in alexanoriũ. ꝑꝑ mex
pugnablez opidi munitionez. Ꝙ col¬
łcto rõanorum syriorumq ex̾citu. in
dens ab oppido. relictisibi custoclibuᷤ
p̃cepit ut non nͥ mãu sua scͥptis epłie:
obtẽꝑaretᷤ abiitq iosołiam. Ꝙ statĩ
insecutus est magnus. alac fc̃s cca ieri¬
cõta: morte metriclatie sibi nũtiata.u
pĩguissima ylumee regio. et palmaꝵ
plurimum. ⁊ balsamũ nutͥt. Ciũ ĩciso
lapidib acutis robore stillantẽ lac¬
mam exuuln̾ib colligunt

Expanded text:
locavit. Qui frustrati spe Arabum in advlocavit. Qui frustrati spe Arabum in adversarios spem contulerunt. Cum enim Pompeius Damascum venisset, cum multis muneribus venerunt ad eum, orantes, ut violentiam Aristobuli dignam odio judicaret, et Hircanum regno restitueret. Sed nec Aristobulus sibi defuit corruptione Scauri fretus. Cum autem Pompeius honorem regium ei non exhibuisset, indignans insalutato Pempeio recessit, et recepit se in Alexandriam, propter inexpugnabilem oppidi munitionem. Quem, collecto Romanorum Syrorumque exercitu, insdens ab oppido, relictis ibi custodibus, praecepit, ut non nisi manu sua scriptis epistolis obtemperarent, abiitque Jerosolymam. Quem statim insecutus est Magnus, alacer factus, circa Jerichonta, morte Mithidatis sibi nuntiata, ubi pinguissima Idumaeae regio et palmarum plurium, et balsamum nutrit. Cujus inciso lapidibus acutis robore, stillantem lacrymam ex vulneribus colligunt
Abbreviated transcription (Latin):
pniae ei p̾tent̾bat. Hic ꝑsuasit hyrca¬
no: ut se cdolo ccumiuentum q̃reretur.
et ut ad arcam rege̾ arabũ cõfug̾et. cu¬
ĩ auxiͦ recliret in regnũ. Noctu ĩgitur
egressi uenerunt ad regem arabum. in
opiclum: ꝙ petra dr̃. ubi regͥ sedes erat.
Itaq colłcto ex̾titu: aretrã uenit ĩ uitã.
; obseclit ierłm. Quã et cepisset: ñ dux
rõanorũ scaur̾ soluiss obsidionem. Iã
taĩa. rõanis. Missusꝙ erat popeiꝰ. arõa¬
nis. ꝯͣ sti gͣnem regem armenie et scar
misãt presider syrie. Qui cum audiss
dissensionem frẽr in uida: ratus. tẽpus
ẽẽ quo de facili uid̾am pon̾et sub tribu¬
to: in mãu ualida fines intrauit urdee.
Ad q̃. legati afrĩb utͥnq uener̃. auxi¬
a seaurꝰ. ccc᷑. talentis missis ab aristobo
statur: ad arabas legatos mittit. roma¬
norũ. et ponpei nom̃ eis ĩtentans: nisi
ab obsidiõe discede̾t. Recetens gͦ aretha:
hyrcanũ et antipatr̃. phyladel p̾hie col¬

Expanded text:
mnias ei praetendebat. Hic persuasit Hircano, ut se dolo circumventum quaereretur, et ut ad Aretham regem Arabum confugeret, cujus auxilio rediret in regnum. Noctu igitur egressi venerunt ad regem Arabum in oppidum, quod Petra dicitur, ubi regni sedes erat. Itaque, collecto exercitu, Aretha venit in Judaeam, et obsedit Jerusalem, quam et recepisset, nisi dux Romanorum Stributaria. Missus erat Pompeius a Romanis contra Tigranem regem Armeniae, et Scaurum miserunt praesidem Syriae. Qui, cum audisset dissensionem fratrum in Judaea, ratus tempus esse quo de facili Judaeam poneret super tributo, in manu valida fines intravit Judaeae. Ad quem legati a fratribus utrinqrus trecentis talentis missis ab Aristobulstatur ad Arabes legatos mittit Romanorum, et Pompeii nomen eis intentans, nisi ab obsidione recederent. Recedens ergo Aretha Hircanum et Antipatrum Philadelphiae col
Abbreviated transcription (Latin):
uUnẽ rõdes uicdit. ꝙ ulus eẽt amagisai
dens em̃i hodes magos nichil s renũtiaᷤᷤ¬
se: putauit eos uisiõe stelle dͥceptos: et
erubuisse redire ad cũ. Et ĩo ab inquisiti¬
one pũr. cessauit. A cũ audiss q̃ dc̃a fu¬
erant apastoribꝰ. et maxĩe ꝓpħias srẽoĩs.
tͣctabãt: ut ille q̃ ignõabat: cũ eis occit̃ẽ¬
tur. ꝓpt̾ea: ꝑ ãmonitionẽ angłi: fugit
ĩ egyptũ ioseph cũ pũo et mr̃e cĩ: usꝙ ad¬

Expanded text:
erodes vidit quod illusus esset a magis . Videns enim Herodes magos nihil sibi renuntiasse, putavit eos visione stellae deceptos, et erubuisse redire ad eum, et ideo ab inquisitione pueri cessavit. Sed cum audisset quae dicta fuerant a pastoribus, et maxime prophetias Simeonis hemitarum tractabat, ut ille quem ignorabat cum eis occideretur. Propterea per admonitionem angeli fugit in Aegyptum Joseph cu
Abbreviated transcription (Latin):
unum. uł dragniã unã: adolebat sac̾doᷤ
suꝑ alta̾e. reliquũ eãt eĩ. pro hac oblatõ¬
ne quidam putauer̃ hoc festũ ño solũ
acimoꝵ. dici: s ⁊̃ festum nouoꝵ erran¬
tes: quia legunt nisam qñq uocaiͬ
mensem nouoꝵ. Ab hac .xuĩ. die dic̃¬

Expanded text:
um, vel drachmam unam adolebat sacerdos super altare, reliquum erat ejus. Pro hac oblatione quidam putaverunt hoc festum non solum Azymorum dici, sed etiam festum Novorum, errantes quia legunt Nisan quandoque vocari mensem Novorum. Ab hac dec
Abbreviated transcription (Latin):
stũ legale: nõ ꝗn et añ legem ⁊̃ ab ext̾is
quibusdã nationib obẜuatũ fue̾ĩti
sabb̃m: c s quia sub lege pͥo obẜuatũ
ẽ ex precepto. Ea die preter sacͥfitiũ:
lune. Neos eñi noũu. mene: luna
int̾pr̃. Quia gͦ iud̾i in legittĩs ss luna¬
tiõs pro m̃sib he̾bant. ex lege diẽ noue
lune uocabãt kł̃as legales. Et eãt di¬
es feĩał aput eos. Ea die offe̾bãt uitu¬
loc duos. aĩetem unũ. agnoc ani cłos.
cũ quoq pro d̾clinatioe põci cũ libam̃
Uarta d̾cima die: pͥmi m̃sis: ad ue̾¬
pũ cõed̾bant agnũ pascalem. Et
.i. ĩmolatõ. Seqñti die inchoa bat fe¬
ebus. E uoꝵ dies pͥa ultima: sollẽpni¬
erat. et fẽiaus: ab omi oꝑe ẜuili. Qui ece

Expanded text:
stum legale, non quia et ante legem, etiam ab exteris quibusdam nationibus observatum fuerit Sabbatum, sed quia sub lege prima observatum est ex praecepto. Ea die praeter juge sacrificium, lunae. Neos enim novum, mene tuna interpretatur. Quia ergo Judaei in legitimis suis lunationes pro mensibus habebant ex lege, diem novae lunae vocabant Kalendas legales, et erat dies ferialis apud eos. Ea die offerebant vitulos duos, arietem unum, agnos anniculos cumquQuarta decima die primi mensis ad vesperum, comedebant agnum paschalem; et id est immolatio. Sequenti die inchoabat feebus. Quorum dies prima, et ultima solemnerat, et ferialis ab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcẽsi: ⁊ uocabatur ꝯsumatõ sacficioi. łc̃
⁊̃ quatuor d̾.uii. luc̾nis: mortificabat.
Inponebatur uesꝑe ponebatur siłiter
alius agnus: in eũd̾ modũ. Et ĩtras
cum thimĩate sac̃doꝵ: accendbat õe
iue̾nas. Et sic tota nocte mnaltai e¬
rat odor suauis dño. ĩlesꝑtinũ t̃nsa¬
cͥfitiũ meli eãt. et p̃ĩguius matutĩo
qr sepe in die p̃t̾ illd: płia ĩponebãt᷑:
⁊ it̾o dicebatur ⁊̃ g̃tius dño: quia pĩ¬

Expanded text:
ur consummatio sacrificii. Tunc etiam quatuor de septem lucernis mortificabat. In vespere ponebatur similiter alius agnus, in eumdem modum. Et intrans cum thymiamate sacerdos, accendebat omnes lucernas, et sic tota nocte in altari erat odor suavis Domino. Vespertinum tamen sacrificium melius erat, et pinguius matutino, quia saepe in die praeter illud plura imponebantur. Et inde dicebatur illud gratius Domino, quia pin
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Eadem sollẽpnitas dicebatur festũ
ebdẽadaꝵ.: quia supputatie ut dc̃o est.
uii. ebtõadis ab alt̾a die sabb̾i açimo¬
ꝵ. fiebat. Qui si uolum̃ sequi iosephu.
Et ĩo nicħ ex his: super alta̾e ponebatur. st
cum eis: duc agne ĩesum tm̃ sacdotũ Et
nicħ er his: incrastinũ relĩqui ꝑmitte¬

Expanded text:
ta est. Eadem solemnitas dicebatur festum Hebdomadarum , quia supputatis, ut dictum est, septem Hebdomadibus, ab altera die Sabbati Azymorum, fiebat. Quod si volumus sequi Josephum, et ideo nil ex eis super altare ponebatur, et cum eis duae agnae in esum tantum sacerdotum; et ni
Abbreviated transcription (Latin):
d̾amus. Inge sacͥficiũ uł ind̾sinẽe:
cotidie fiebat d̾ sũptu publico. Mane
offẽbat᷑ agñ aniculꝰ in holocaustũ cũ
libamentis sus: ut tota die c̾maretũ
ĩ odorem suauẽ dño. Quo impõito suꝑ
altãe: sac̾dos cum primis ⁊ chimiãte.
lotus intrabat tab̾naculũ. Ponebat

Expanded text:
deamus. Juge sacrificium, vel indeficiens, quotidie fiebat de sumptu publico . Mane offerebatur agnus anniculus in holocaustum, cum libamentis suis, ut tota die cremaretur in odorem suavem Domino. Quo imposito super altare, sacerdos cum prunis et thymiamate, et lotus in
Abbreviated transcription (Latin):
guis eiꝰ suꝑ noc: et suꝑ filios nros. Idẽ ul¬
tio sanguie. Tũc iħ̾m flagelł cesũ: tradidit
eis: ut crucifig̾etur. Sãcitu erat a rõanis.
ut crucifigĩous pͥus flagllaret᷑. Ułut for
te iudi saciati flagelł amorte d̾siste̾nt.Ad¬

Expanded text:
 id est ultio sanguinis. « Tunc Jesum flagellis caesum tradidit eis, ut crucifigeretur. » Sancitum erat a Romanis, ut crucifigendus prius flagellaretur, vel forte ut Judaei satiati flagellis, a morte desisterent. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ferebant᷑. in siłitudĩe nauis. legittĩo
pont̾e caretis. Mouebant᷑ eñi mre¬
tĩ puͣi: ut uicissim alt̾ prius alt̾o uit̾e¬
tur posse ꝓdire ad ortu: Nõ ꝓlixita¬
gͣuit ãffucta cũ nollet cõcepisse: ⁊ fere
desꝑans d partu: prexit ut ꝯsulẽt dñ.
tutum. Forte ad monter morm̃ a a
molatis hostiis subtͣctis pellib eaꝵ.
ĩcuibens. per sõpniũ accep̃ crlũ¬
capiti supposuit: ⁊ ramir slanis q̃t
agnus castꝰ dr: in eubuit. muioẽc

Expanded text:
egitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitagraviter afflicta, nollet concepisse, et fere desperans de partu, perrexit ut consuleret Dominum. tutum, forte ad montem Moria, ubi, et immolatis hostiis, substratis pellibus earum incumbens, per somnium accepit oraculcapiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ erat: cũ dux̃ rebecc̃a uxorẽ. Que
ĩuenta est st̾ił. lõgo tp̃r. Sciens ã ysa¬
ac patͥ suo fc̃am ꝓmissionẽ seminis
multiplicandi ꝑ ip̃m : orauit dñm.
bens duos in ut̃o. S cũ uicina eẽt pã¬

Expanded text:
duxit Rebeccam uxorem, quae inventa est sterilis longo tempore. Sciens autem Isaac patri suo factam promissionem, seminis multiplicandi per ipsum, oravit Dominum, bens duos in utero. Sed cum vicina esset par
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac: restabant at huch habrahe .xu.
anni ad uitã. Hoc it̾o diximꝰ: qr iose.
sic ait. Porro po̾t morrez abrahe: ꝯce¬
pit ysaac. ⁊ c̃. Mortem eiꝰ forte appllãs
capłationeꝵ inclicat. Incidenti¬

Expanded text:
Isaac, restabant adhuc Abrahae quindecim anni ad vitam. Hoc ideo diximus, quia Josephus sic ait: Porro, et post mortem Abrahae concepit uxor Isaac, etc. mortem ejus forte appellans, capitulationem indicat. C
Abbreviated transcription (Latin):
retis illud ad aaron.⁊ hur. Oꝑuitq
nubes montem. Itrũq dimissio io¬
sue in quadam planicie montis.
ad caliginem. Septĩo a die: noca¬
uit eum dõ d̾ medio caligĩe. Ingͥssꝰ¬

Expanded text:
retis illud ad Aaron, et Hur; operuitque nubes montem. » Iterumque dimisso Josue in quadam planitie montis, ad caliginem. « Septimo autem die vocabit eum Dominus de medio caliginis
Abbreviated transcription (Latin):
e q̃ fe̾ro cauat᷑. Et ip̃m doͥ nom̃. nub̾ oꝑ¬
imento ĩ celatum ẽ: ut ex tc̃ nͨ loc̃ quis
recognoscͣe q̃ at: nec ip̃o nom̃ lege̾ usꝙ
inhũc diem. Et usq in fine. et pͥstine
figure instar illic sepe nubes ut igͥsfit
sinat. Est a petͣ illa in hẽmi t̾ra ut̾ duoᷤ
montes in quib iacẽt moyses et aaron.
ligñ. Dixitq ꝙ hanc archã nẽo p̃t̃ aarõ
producere poterit. et tabłas q̃ iea ẽ nł
et exibit d petͣ. et ponet᷑ ĩ monte syna. et

Expanded text:
e ferro cavatur; et ipsum Domini nomen nubis operimento ita celatum est, ut ex tunc nec locum quis recognoscere queat, nec ipsum nomen legere, usque in hunc diem et usque in finem. Et pristinae figurae instat illic saepe nubes, ut ignis fsinat. Est autem petra illa in eremi terra inter duos montes, in quibus jacent Moyses et Aaron. lignum. Dixitque quod hanc arcam nemo praeter Aaron producere poterit, et tabulas, quae in eiset exibit de petra, et ponetur in monte Sion, et
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpli cepit sało ꝯstruere edifitiũ domoꝵ
ecĩrea eoc ato ferues erat studium pͥ: sic̃
cca tẽplum.: S nec ad cas: opulentia sue¬
rat eispata: a pr̃e. fecit ãtres domos: domũ
s.⁊ domũ uxori sue. filie pħonis. ⁊ domu
s̾altus. De domo regis. hoc solũ dr in regũ.¬
dom̃ suam edificauit sało .xiii. annis. ⁊ ad ꝑ¬
fectum usq ꝑduxit. Et paulopꝰ. Porticu
quoq solu in qua ÷̃ tribunal ẽ feciti⁊ uocat
porticum ipã domii. in qua ẽãt ⁊ solum. et

Expanded text:
 constituere aedificium domorum enim circa ea adeo fervens erat studium populi, sicut circa templum, sed nec ad eas opulentia fuerant ei praeparata a patre. Fecit autem tres domos, domum sibi, et domum uxori suae filiae Pharaonis, et domum Saltus. De domo regis hoc solum dicitu« Domum suam aedificavit Salomon tredecim annis, et ad perfectum usque perduxit ; » et paulo post, « porticum etiam solii, in qua tribunal fecit . » Et vocavit porticum ipsam domum in qua erat solium et
Abbreviated transcription (Latin):
erat lapida. et dicebat᷑ nethota .i. pigm̃ta¬
ria.In qua reponebant᷑ arc̃ata ⁊ pigm̃ta:
ad usus tẽpli. ⁊ tomꝰ regie᷑ ut ex bnfitõ t̾re.
et muri. diuuingẽt. qi recẽtia. Suꝑior ꝑe
domꝰ lignea eãt d̾lignis libãifc̃a. Uñ ⁊ dc̃a ẽ
domꝰ libani uł tomus salt̾ libani. Odã tn
uix desitatem saltus libani. in ea repõebãt᷑
arma. ut bñfitio ligni. rubiginẽ ño senti¬
rent: ilec solũ ãma ad pugnand̾: s ⁊̃ ad de¬
scuto. In ꝑalipemeñ. adlit᷑: d̾ totidẽ lanceiꝰ
rotund erant. alie instar sẽicłi fc̾e. Hisutebã¬
tꝰ eustot̾e reg̾. añ hostiũ domꝰ excubantes. E¬
tiam cum rex egͥcliebat᷑. p̃ceo̾bant eũ equitã¬
tes et ferentes hͥmõi arma: inuẽs flaui. et
usq in equoꝵ sessionem: diffudentes ces¬
saiem: comis s̃. aditientes aun ticturat.
ut eoꝵ capita sole ꝑcussa: radiaeͣnt. hos
sequebat᷑ rex ĩ curru uectus et ad locum
q̃dam solit̾ eãt exire: qui aĩosou̾s ab est

Expanded text:
erat lapidea, et dicebatur nephota, id est pigmentaria, in qua reponebantur aromata et pigmenta ad usus templi et domus regiae, ut ex beneficio terrae, et mari diu vigerent quasi recentia. Superior pars domus lignea domus Libani, vel domus Saltus Libani. Quidam tamen juxta densitatem saltus Libani. In ea reponebantur arma, ut beneficio ligni rubiginem non sentirent, nec solum arma ad pugnandum, sed et ad descuto . » In Paralipomenon additur de totidem lanceis rotundae erant, aliae instar semicicli factae. His utebantur custodes regis ante ostium domus excubantes . Etiam quando rex egrediebatur praecedebant eum aequitantes, et ferentes hujusmodi arma, juvenes flavi, et usque in equorum sessionem diffundentes csariem, comis suis adjicientes auri tincturam, ut eorum capita sole percussa radiarent. Hos sequebatur rex vectus in curru, et ad locum quemdam solitus erat exire, qui ab Jerosolymis abest
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtarent. s quia in dictõe regis gentił erat.
Refert iose menãdꝵ phenicem hystoriogͣ¬
phum scͥpsisse: qd̾ sałon et yram mutuo s
scͥpser enigmata. et figuras. q̃qui ñ solu̾¬
et: c̾tam daret alt̾i pensionẽ. sũq artaret᷑
yram in solutõe: ꝯsulebat tyrium uiuenẽ.
abdim̃. abd̾monis filum. qui oĩa d̾ facili
explicabat

Expanded text:
is erat. Refert Josephus Menandrum Phoenice historiographum scripsisse quod Salomon et Hiram mutuo sibi scripserunt aenigmata et figuras, quae qui non solveret certam daret alteri pensionem. Cumque arctaretur Hiram in solutione, consulebat Tyrium juvenem Abdemium Abdemonis filium, quia omnia de facili explicabat
Abbreviated transcription (Latin):
solum ualidĩȩ colũpnis extensũ. ĩ quo
sedes rex. uiditia ꝓferebat. In post̾iorifrõ¬
te domus: Laq̾aria. et pietes. nestitierat
auro: ubi fecit rex tronũ. d̾ ebore grãdez.
et uestiit eũ auro. suiꝰ ascensꝰ facił eãt

Expanded text:
solium validis columnis extensum, in quo rex sedens judicia proferebat. In posteriori fronte domus, laquearia, et parietes vestiti erant auro, ubi « fecit rex thronum de ebore grandem et vestivit eum auro , cujus ascensus facilis erat
Abbreviated transcription (Latin):
Gressa est ã dina: ut uidẽt młres
regioĩs illi̾. Quia ut ait ioseph̾. si¬
chimitis sollẽpnitatis hñtib: sola
tͣnͣsunt ad urbe. ẽptura ornamentũ
reg̃. ad amaũ eã: ⁊ rapuit. Et ui op¬
p̃ssit uirgine. Et ꝯguitĩata ẽ aĩa¬

Expanded text:
gressa est autem Dina, ut videret mulieres regionis illius , quia, ut ait Josephus, Sichimitis solemnitatem habentibus, sola transivit ad urbem, emptura ornamenta regis adamavit eam, et rapuit, et vi oppressit virgine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯflauit in matiã tẽnu qr face dis¬
posuerat. Porto t̾ror diriuasit fini¬
nit in bethel. Et clificans ibi altare
rebecce.⁊ sepulta uix̃ bethel sub tre¬
bito. Euoratũ est nom̃ loci: q̃reuꝰ¬

Expanded text:
flavit in materiam templi quod facere disposuerat. Porro terror Dei invasit fininit in Bethel, et aedificans ibi altare Rebeccae, et sepulta est juxta Bethel sub terebintho. Et vocatum est nomen loci illiu
Abbreviated transcription (Latin):
g ꝯuocata domo. dũ purgaret suos:
inuenit d̾os laban: ut ait iosephꝰ. Ner
eñi sciebat qd̾ rachel cellasset in cerra:
sub arbore. et ait suis. Abicire d̾os ali¬
enos: et mũdam̃i: et ascendamꝰ ĩ he¬
la: et in aures .i. ornam̃ta.ydolorũ
aꝑte tocũ. Que omĩa effodit iacob
subt̾ c̃ ebintũ q̃ est p̾t urbe siche¬

Expanded text:
ocata domo sua, dum purgaret suos, invenit deos Laban, ut ait Josephus. Neque enim sciebat, eo quod Rachel celasset eos in terra sub arbore. Et ait suis: Abjicite deos alienos, et mundamini, et ascendamus in Bela, et inaures, id est ornamenta idolorum; a parte totum, quae omnia fodit Jacob subter Terebinthum, quae est post urbem Siche
Abbreviated transcription (Latin):
citum qui erat ad aquilonẽ. Rex aũt
hai. festinauit mãe egͥdi: cũ om̃i pp᷑
suo. ignorans ꝙ p̾ tgum: laterẽt in¬
siclie. Iosue uo fugiens. cũ longiꝰ pro¬
Fxiss eos ab urbe: eleuauit clippeum
q̃ g̾ebat. Quo uiso: ẜrexer̃ qui erant ĩ
insidue. ⁊ int̾ntes urbem: succenter
eam. Quib egͥssi po̾t hostes.⁊ iosue ĩ

Expanded text:
unt ad exercitum qui erat ad aquilonem. Rex autem Hai festinavit mane egredi cum omni populo suo, ignorans quod post tergum laterent insidiae. Josue vero fugiens, cum longius protraxisset eos ab urbe, elevavit clypeum quem gerebat. Quo viso, surrexerunt, qui erant in insidiis, et intrantes urbem, succenderunt eam. Quibus egressis post hostes, et
Abbreviated transcription (Latin):
scipłis ss. et domũ in pupr: suꝑ c̾uical.i
ft orta tẽpestate: excitat᷑ adiscipłie imꝑa¬
uit uento et mari: clic̃s. Tace: et obmute¬
sce. Et cessauit tẽpestas. Nõ ꝑ errorẽ rẽti¬
corumimꝑaũ eis. tãq̃ aiantib qui occone
re ĩ aĩata: qr solo u̾bo facit d̾ his q̃ uult.ẜ
duobus obsessic alegione.

Expanded text:
scipulis suis, et dormivit in puppi super cervical, et orta tempestate, excitatus a discipulis, imperavit vento et mari dicens: « Tace, et obmutesce ; » et cessavit tempestas. Non per errorem haereticorum imperavit eis, tanquam animantibus, qui occasione re inanimata, quia solo verbo facit de his, quae vult, duobus obsessis a legione.
Abbreviated transcription (Latin):
reã philippi: in mẽoriã tybii.⁊ suinõis.
Et est ĩ regioe phẽicis. nͥ ad radic̃e libãi
oruint᷑ duo fontes ior. ⁊ dan. Quorũ ruu¬
lisociati. sub montib gelboe. suburbe
ceclar. secus metdicabłia balnea: iorda
lm dandc̃a ẽ: ubi intulu aureũ posu¬
nis: qͣi ex noĩe fõtis. ⁊ ciuitatis. cogͦmi

Expanded text:
 sui nominis, et est in regione Phoenicis ubi ad radicem Libani oriuntur duo fontes, Jor et Dan, quorum rivuli sociati sub montibus Gelboe, sub urbe Cedar, secus medicabilia balnea, Jordanlim dicta est Dan, ubi vitulum aureum posunis, quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mittitur diuisio utilis.
Duidend̾ de doctͥna et traditione
sacͥficioꝵ. q̃ sequit᷑. q̃dam p̃liban¬
da sunt in hunc modũ. Quinq ꝯsid̾¬
anda sunt hic. Sacͥfitia que dõ offerẽ¬
t᷑. ꝑsone: a quib offerũtur. tempora:
qñ offeꝵtur. loca: ubi offerũtur: cẽ p
quib offerunt᷑. Tripler ã eoꝵ que
offẽbant᷑: rite occurit disc̾tio. Aut e
erat oblatio d̾ aĩalib. ⁊ sacfitiũ di¬
cebat᷑. nec añt octaũu diem natita¬
tis pot̾at offerri. nec eadẽ die mat̾:
⁊ fetus eĩ: aut d̾sicca mͣ: ut d̾siłia.i
pane. thure. ⁊ ꝓprie dicebatur oblatõ.¬
aut dͥliquidis: uino et oleo q̃ ꝓpͥe
libamen. ł libatio dicebatur. L hiᷤᷤ
nominib scͥptura qñ in diffe̾nter
utatur. Dsone u̾o offe̾ntium due¬
lia sac̾clos: alia pͥncepe. alia pͥuata.i
de quib suis locis dicetur. Siłr d̾ lo¬
plex erat diffe̾ntia. Offerebant eñi ꝗ¬

Expanded text:
Permittitur divisio utilis. Ad videndum de doctrina et traditione sacrificiorum, quae sequitur, quaedam praelibanda sunt in hunc modum: Quinque consideranda sunt hic. Sacrificia, quae Deo offeruntur, personae a quibus offeruntur, tempora quando offeruntur, loca ubi offeruntur, causae pro quibus offeruntur. Triplex autem eorum quae offerebantur, rite occurrit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio.Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Personae vero offerentium dulia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis dicetur, similiter de loplex erat differentia. Offerebant eni
Abbreviated transcription (Latin):
urdicat: tatuit asiũ. duc̃s see̾ du¬
locũ ꝓcul Dĩc ꝓlaant̾ illi errasse: q¬
ỹlocus eñ lle nõ distat amõce mo¬
ria ꝑiter  u̾ diei. Et eñ accepiss li¬
gna et ign nlictis inf̾ra iuiuẽib cũ
asmno: cũ no ascendit solꝰ. Cui filiuᷤ.
Exe ĩꝗtigis etligna uͦ ẽ uictima
holocaust si p̃r. ⁊s ꝓu̾bit ͥ uie

Expanded text:
dulocum procul. Hinc probantur illi errasse y. Locus enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibus cum asino, cum filio ascendit solus. Cui filius: Ecce, inquit, ignis, et ligna, ubi est victima holocau
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ in ea soilẽpnicãt.⁊ clangũt cõni¬
b pecuinis. in memoriã a̾ietis. Et
tiplicando ex ysaac. ⁊ d̾t̾ra dãda seĩ¬
ni:eĩ. Alr̾a die reout abrahã: ⁊ reu̾sꝰ
ẽ in bersabre. A ũtiatũq ẽ ei. ꝙ mel¬

Expanded text:
Unde in eo solemnizant, et clangunt cornibus pecorinis in memoriam arietis. Et tiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumq
Abbreviated transcription (Latin):
Et est sabet : g̾ u̾gulti. Hic errau̾ en¬
sebius dic̃s. rabec hyrcũ erectũ ad cã¬
pendas frond̾s.Dixit gͦ aietem sabet
.i. qͣi hyreũ erectũ. Et dicit eũ rabanᷤ
ño nouit̾ c̾atũ. s aliũd ab angło: al

Expanded text:
et est Sobech genus virgulti. Hic erravit Eusebius dicens, Sabech hircum erectum ad carpendas frondes. Dixit ergo arietem Sabech, id est quasi hircum erectum. Et dicit eum Rabanus non noviter creatum, sed aliunde a
Abbreviated transcription (Latin):
tandi fiuii. Ideꝓto agladio ut filiui
ĩmolaret: clamauit ar eũ angis. Nonͤ
extentas manũ in puer. Nue wgno¬
ui: qd̾ timeas dñm. no eñi sanguinẽ
pũi siciebat dñs: s ut sciret̾ quãtu¬

Expanded text:
tandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Dominum. Non enim sanguinem pu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Ego sum celotes .i. nõ patiar te
fornicari pꝰ t̾õs alienos. qd̾ adoidit. se
uisitãe pecc̃a patrum infilios. Auint
heͣtici. Non est bonuis ħ ẜmo. ut ꝓ pc̃co
alt̾iuus: quis ꝑm̃atur. Et dñt uetus. te.¬

Expanded text:
 Ego sum zelotes, » id est non patiar te fornicari post deos alienos. Quod addidit se visitare peccata patrum in filios, aiunt haeretici: Non est bonus hic sermo, ut pro peccato alterius quis puniatur. Et dicunt Vetus Te
Abbreviated transcription (Latin):
coles: nec ÷̃ aporab ea. solere em̃ est
mente adorare. Ad orare ã ẽ siñ aĩos
saltem ꝓmetu. uł adulando regibus:
adorare. p̾ea ad intulcãdã custodiã
dieti: et dicentoꝵ: ad didit incidet̃.
Ego sũ dñs dẽ tu̾is fortis. ⁊ celotes:i
uisitans pcta patrum in flłios: usꝙ

Expanded text:
coles, nec etiam adorabis ea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adorare. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitans peccata patrum in filios in
Abbreviated transcription (Latin):
Am aduenerat diec ter bo tenu¬
tĩ. et añ solis ortum: ceꝑunt audi
tortrua. ac micare fulgũa. Et nu¬
bes densa oꝑuit monte. ⁊ clãgor
ferebatur qͣi d̾fornace.⁊ mõs treou¬
it. ut auint bebrei. ⁊ cimuit ppłs. Q
⁊ moysen ira d̾i ꝑisse: putabãt. ł ant̾
ietue apparuit moyses: ⁊ serenꝰ aer
cum eo. Et reu̾sus est ut̾ eos: ⁊ ait eis.
Hodie ñ audietis moysen filiũ arã.
⁊ iocabeth: s illũ qui pro uob̾ ꝑcussit
egyptum: qui ꝑ mare iter d̾dit. qui
cibum ⁊̃ celo misit: potum d̾ pet cõ¬
matus. Fiant gͦ uerba ħ uobis amabi¬
liora: qłiã filii: uł uxores. Et ecduxit
ppłm in occur sũ dm̃i: ad radic̾e mõ¬
tis. Ascend̾runt aũt dño iubente i¬

Expanded text:
am advenerat dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor ferebatur, quasi de fornace ; » et mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra conmatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
dy. S eꝯͣ. in his mitis apparet. Qui s̃
hoc nõie uisitans ĩuit᷑. Ex pietate
eñi uisitamꝰ ĩfirmos. Et ip̃e ex man¬
corripietur pater. uł filii ño ĩmita¬
bunt᷑ ip̃m: parcit. Alioꝗn qͣiͣ p̾t lõ¬
gam expectatiõem iustiꝰ punit. Et
te tp̃ali pena tm̃ intelligño̾ est. Sic
de achab. ⁊ d̾ iħu in postĩs iunoicta
sũptam legimus. Uł p̃ter exprimi
seueritas iusta iudicantis. Grauius
eñi puniuntur peccattes: si filios
pectatione. Origenes tñ hic intelli¬
git. ꝑ patree. d̾mones: ꝑ past̾os. coati¬
tutores : quos qn in peccando. nob̾
adiuingimus. Ut pote po intrauit
diaꝰ in cor ur̃. Ecos p̃r. pt᷑ accessit ad pͥn¬
cipes ut et ip̃i in hec peccarent. fece fi¬
lius. Pt: accepit aoilł cohortem ⁊ mĩ¬
sitat ħ pecc̾a patrum qui reẜuantur i¬
gni et̾no. Modo tamen sepe punit ho¬
mines. Scd̾m preceptum.

Expanded text:
d econtra in his mitis apparet, quod etiam hoc nomine visitans innuitur. Ex pietate enim visitamus infirmos, et ipse ex mancorripietur pater, vel filii non imitabuntur ipsum, parcit; alioqui quasi post longam exspectationem justius punit. Et de temporali poena tantum intelligendum est. Sicut de Achab, et Jehu, in posteris vindictam sumptam legimus . Vel potest exprimi severitas juste judicantis. Gravius enim puniuntur peccantes, si filios spectatione. Origenes tamen hic intelligit per patres, daemones; per posteros, coadjutores, quos quandoque in peccando nobis adjungimus, utpote: Primo intravit diabolus in cor Judae . Ecce pater: Post « accessit ad principes , » ut et ipsi in hoc peccarent; ecce filii: post « accepit ab illis cohortem, et minsitat hic peccata patrum, qui reservantur igni aeterno, modo tamen saepe punit homines. Secundum praeceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exitum beatum. Causa suscep¬
ti lamras finit mstans retit̃o so¬
tioꝵ. ꝗ cũ ystoriã sacr scͥꝯture inseĩe et
glosis diffuse latitarẽt: breue nimis. ⁊ ĩ gx
põitum opꝰ aggredi me ꝯpulerũt d qd̃
ꝓ u̾itate: hystorie ꝯseqnda recurerẽt. In
qua: sic aĩmus stilo imꝑauit. ut adictis
patrum nõ receduem l nouitas fauo¬
rabilis sit. ⁊ mulcens aures. Porro aũt
cosmogͣphya moysi ĩchoans riuulum hi¬
storicũ d̾duxi: usqr ad ascensionẽ sal¬
uatoris: pelagus mist̾ioꝵ. pericioribus
relinqͣris: in quib ⁊ uet̾a ꝓsequr ⁊ no¬
ua cudere l. De historiis quoq ethii¬
corum q̃dam incitentia pro rõe tẽpoꝵ
inẜui ad instar riuuli qui secus aluenz
diu̾ticła que inuen̾it replens. p̃t̾fluere
t̾n non cessat. Neꝵtn quia stilo rudi opꝰ
est lima. uobis pater incłite limã ẜua¬
ui: ut huic oꝑi t̾o uolente. ⁊ correct̾o ue¬
stra splendorẽ. ⁊ auc̃tas prebeat phẽni¬

Expanded text:
et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectita aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et auctoritas praebeat perenni
Abbreviated transcription (Latin):
effimd̾bãt eam. ⁊ dabant hic qui preerãt
cementarus domus doͥ. ⁊ ño fiebat cũ cis
rõ: s insid̾ tc̃tabant: Nec fiebat ex pec̾ia
Eo mortuo: ioas alegit̾ie dei d̾clinauit.
Quĩ exͦ: etiam optimates utiati s̃. Q cũ
argueret eacharias filius ioiad̾: fecit eñ
tẽplum et altãe. Fe tẽ
ut dicit epyphamus ñ¬
ño exephot. Rexã nõ młto pꝰt: penas ex¬
soluit. acael eni rex syrie: cum expugsset
geth: ascendit in ier᷑. Ioas u̾o. misit eit
thesauros domus dñi. ⁊ domꝰ regie: tnñ
d̾absconditis tumłoꝵ. Et recessit abeo.
sũq incipriss ioas langorem pessimu.
eo qd dĩnos hores sibiuosebat impedi: ut

Expanded text:
debant eam, et dabant his qui praeerant caementariis domus Domini. Et non fiebat cum eis ratio, sed in fide tractabant . » Nec fiebat ex pecuniaEo mortuo Joas a legitimis Dei declinavit, cujus exemplo etiam optimates vitiati sunt. Quem cum argueret Zacharias, filius Joiadae, fectemplum et altare. Et ut dicit Epyphannec ex ephod; rex autem non multo post poenas exsolvit. Azael enim rex Syriae, cum expugnasset Geth, ascendit in Jerusalem . Joas vero misit ei thesauros domus Domini, et domus regiae, non de absconditis tumulorum, et recessit ab eo. Cumque incurrisset Joas languorem pessimum, eo quod divinos honores sibi volebat impe
Abbreviated transcription (Latin):
d̾dit ei imaniꝵ. ut cum ip̃o hĩtu regni
disciplina legis d̾i ẜuanda: onut̾cet᷑. Acha¬
liau̾o accurrẽe: scidit nestimenta sua cla¬
mans. Conuiratio. ꝯiurato. Et eoixer eaz
centiũos ex̾̃ septa templi: per portã equo¬
ꝵ: et int̾fecta ẽ ibi. Reouxuntq regem
ꝑ portam scrucãioꝵ.ĩ palatiũ. Et seclir
suꝑ thronũ regum. Et letatus ẽ ipłs e̾re:

Expanded text:
in manibus, ut cum ipso habitu regni, disciplina legis Dei servanda, committeretur. Athalia vero accurrens, scidit vestimenta sua, clamans: « Conjuratio! conjuratio! » Et eduxerunt eam centuriones extra septa templi per portam equorum, et interfecta est ibi, deduxeruntque regem per portam scutariorum, in palatium, et sedit super th
Abbreviated transcription (Latin):
um annium regi: ioas. ⁊ dtn instaurauert
sartatecta templi. Et iratꝰ rex. prohibuit
sac̾dote ult̾ acciꝑe pecuiani. Iose tñdicit.
ut per oem regione sument sac̾detes pro
capite dimidium sieli. Qui uidẽs ioiacas
ppło non placẽ: cessauit. Et obhoc ñ fu̾nt
instaurate ruine. Tunc ioiadas fecit gaco¬
philatuuri mu̾itum: aꝑto d̾suꝑ soramiie
et posuit ĩ. ad texteram ingͥdientiu ⁊ oc̃x

Expanded text:
um annum regis Joas, et non tamen instauraverunt sartatecta templi. Et iratus rex prohibuit sacerdotes ultra accipere pecuniam. Josephus tamen dicit, quod per omnem regionem sumerent sacerdotes pro capite dimidium sicli. Quod videns Joiada populo non placere, cessavit, et ob hoc non fuerunt instauratae ruinae. Tunc Joiada fecit gazophylacium munitum aperto desuper foramine, et posuit illud ad dexter