comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in quib ferimus cuncta quȩ cogi¬
tamus. Prudentes gͦ oleum in ua¬
sis habent. quia nitorem głȩ int̾
conscientiam retinent: paulo attes¬
tante qui ait. Gła nr̃a hec ẽ: testi¬
moniũ conscientiȩ nr̃e. fãtuȩ autẽ
uirgines oleum secum ñ sumunt:
quia głãm intra conscientiam r̃c
habent. dum hanc ab ore ꝓrimoꝵ
querunt. Notandum uͦ quod om¬
nes lampades habent. sed om̃s
oleum non habent: quia plerũq
bona inse opera cum electis & re¬
ꝓbi ostendunt. S soli ad sponsũ
cum oleo ueniunt: qui de his
quȩ foris egerint intus gloriam
requirunt. Unde ꝑ psalmistam
quoq de sca electoꝵ ecclĩa dicitun.
Omnis gloria eius filiȩ regis ab
untus. Moram autem faciente spon¬
so. dormitauerunt om̃s & dormie¬
runt: quia dum uenire iudex ad
extremum iudicium differt: & ele¬
ti & repbi in mortis somno sopuit̃
Uormire &e enim: mori est. Ante
somnũ uero dormitare ẽ. ante mor¬

Expanded text:
in quibus ferimus cuncta quae cogiin quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mor
Abbreviated transcription (Latin):
decem uirginib similis denunti¬
atur. Inqua quia mali cũ bonis.
& reꝓbi cum electis admixti st̃:
recte similis uirginib pruden¬
tib & fatuis eẽ ꝑhibetur. Sunt
namq pleriq continentes. qui ab
& spe ad interiora rapiuntur.
Carnem macerant: & toto deside¬
rio ad suꝑnam patriam anhelant.
Eterna p̾mia expetunt: ꝓ labo¬
rib suis recipere laudes huma¬
nas nolunt. Hii nimirũ głam
suam non in ore hominũ po¬
nunt: sed intra conscientiam
contegun. & sunt pleriq qui
corpus ꝑ abstinentiam affligunt:
sed de ipsa sua abstinentia huma¬
nos fauores expecunt. Doctrinȩ
inseruiunt: indigentib multa
largiuntur. Sed fatuȩ ꝓfecto uir
gines sunt: quia solam laudis
transitorie retributionem querunt.
Unde & apte subditur. Quinq¬
fatue non sumpserunt oleum secũ:
prudentes autem acceꝑunt oleum
in uasis suis cum lampadib. Per
oleum quippe: nitor głe designatur
Uascula autem. nostra sunt corda:

Expanded text:
decem virginibus similis denuntidecem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis et reprobi cum electis admisti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab  spe ad interiora rapiuntur, carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt, pro laboribus suis recipere laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et apte subditur: Quinq non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda,
Abbreviated transcription (Latin):
scandala. Neq enim in illo reg¬
no beatitudinis in quo pax suma
est: inueniri scandala poterunt
quȩ colligantur. E unde rursũ
dicitur. Qui ergo soluerit unũ
de mandatis istis minimis & do¬
cuerit sic homines: minimꝰ uoca¬
bitur in regno celoꝵ. Qui autem¬
fecerit & docuerit: hic magnus
uocabitur in regno cȩloꝵ. Alan¬
datũ quippe soluit & docet: qͣdo
hoc quisq uoce p̃dicat. quod
uiuendo non implet. S ad reg¬
num ȩcernȩ beatitudinis ꝑuenire
non ualet: qui non uult opere
implere qd docet. Quomͦ ergo
i eo minimus uocatur: qui ađ
hoc nullomoddo intrare ꝑmittit᷑:
Quid itaq ꝑ hanc sententiam.
dicitur: In qua doctor qui man¬
datum soluerit minimus uoca¬
bitur: quia cuius uita despicit᷑:
restat ut & p̃dicatio contempnat᷑.
In quinq autem corporis sensib:
unus quisq subsistit. Geminatus
autem quinarius: denariũ ꝑficit.
& quia ex utroq sexi fidelium
multitudo colligitur: sancta ecclĩa

Expanded text:
scandala . Neque enim in illo regscandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelofecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur. In quinque autem corporis sensibus unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculo suȩ carnis euulsus est.
De quo nimirum constat. quia ꝓ
nobis ista non ꝓse uiderit: ut eius
uisio nobis ꝓficiat: quos adhuc di¬
uina patientia longanimit̾ expectat.
Nam illi tetros sp̃e ante mortem
uidisse & inducias petisse qͥd ꝓfuit:
qui easdem inducias quas petiit ñ
tempora p̃tereant: & tunc queramꝰ
ad bene agendum uiuere. cum iam
cõpellimur de corpore exire. Mem̃¬
tote quid ueritas dicat. Orate. ne
fiat fuga ur̃a hyeme uel sabbato.
Per legis quippe mandatũ: ambula¬
re longius in sabbatum non licet.
Hyemps quoq ad ambulandũ im¬
pedimento est. quia gressus ambu¬
lantium torpor frigoris astringit. Ait
ergo. Orate: ne fiat fuga uĩa. hieme
uel sabbato. Ac si aꝑte cdicat. Uidete
ne tunc queratis peccata ur̃a fugere:
q̃n iam ñ licet ambulare. Illud gͦ
tempus quo fugere non licet: modo
debet cogitari dum licet. Illa hora ẽ¬
nr̃i exitus semꝑ metuenda: ista redẽp¬

Expanded text:
habitaculo suae carnis evulsus est. habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, notempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad inferni claustra se raperent.
Cepit tremere. pallescere. sudare: &¬
cum magnis uocib inducias petere:
filium q suum nomine maximũ
quem ipse iam monachus monachũ
uidi. nimiis & turbatis clamoribꝰ uo¬
care dicens. Maxime curre. Numꝗͣ
tͥ aliquid mali feci: in fide tua me
suscipe. Turbatus mox maximus
affuit: lugens & ꝑstrepens familia
conuenit. Eos autem quos ille insis¬
tentes sibi grauiter tolerabat. ipsi
malignos sꝑc uidere non poterant:
s eoꝵ p̃sentiam. in confusione & pal¬
lore ac tremore illius qui trahebatur
uidebant. Pauore autem tetrȩ eoꝵ y
maguris huc illucq uertebatur in
lectulo: iacebat in simstro latere: as¬
pectum eoꝵ ferre non poterat. Uer¬
tebat se ad parietem: ibi aderant.
Cũq constrictus nimis relaxari se
iam posse desperaret: cepit magniuocib
clamare. dicens. Inducias uel usq
mane: inducias uel usq mane. s cũ
hȩc clamaret: in ipsis suis uocib de

Expanded text:
ut ad inferni claustra se raperent. ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de
Abbreviated transcription (Latin):
solum cõmissa non plangimus: sed
etiam quȩ defleantur augemus. At
si aliqua nos egritudo corripiat. si
signa egritudinis uicinam mortem
denuntient: inducias uiuendi que¬
rimus. ut peccata nostra defleamus:
& eas cum magno estu desiderii peti¬
si intente audire uult caritas uestra:
exconsideratione illius. uehementer
instruatur. Quidam uir nobilis in
ualeria ꝓuuicia nomine criso rius
fuit : quem lingua rustica populus
criserium uocabat: uir ualde ydoneꝰ.
sed tantum plenus uiciis quantum
reb. Suꝑbia tumidus: carnis suȩ uo¬
luptatib deditus: in adquirendis
rebꝰ. auaritiȩ facib accensus. Sed cum
tot malis dominus finem ponere
decreuisset: sicut a religioso uuro qͦdã
qui nunc suꝑ est ꝓpinquo illius didi¬
ci: corporis languore ꝑcussus. ẽ. Qͥ
ad extremum ueniens. eade hora qͣ iã
de corpore erat exiturus. aptis oculis
uidit tetros & nigerrimos sp̃e corã
se assistere: & uehementer imminere.

Expanded text:
solum commissa non plangimus, sed solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petisi intente audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit suꝑ uos tribulatio & angus¬
tia. Tunc inuocabunt me & ñ erau¬
diam: mane consurgent. & non .i.¬
uenient me. Ecce aperiri clamant:
& repulsionis suȩ dolore compulse
appellationẽ dominantis ingemnũ
dicentes. Uomine dñe: aperi nobis.
Preces offerunt s nesciuntur: quia
tunc uelut incognitos ds̃ deserit:
quos modo suos ꝑ uitȩ meritum ñ
cognoscit. Libi apte quoq generalis
ad discipulos exortatio sub infertur.
eum dicitur. Uigilate itaq:: quia
nescitis diem neq horam. Capꝰpec¬
cata ds̃ pęnitentiam suscipit: si sci¬
ret quisq de p̃senti scło quo tẽꝑe
exiret: aliud tempꝰ uoluptatib
atq aliud penitentiȩ aptare potu¬
iset. S qui pęnitenti ueniam spo¬
pondit: peccanti diem crastinum
non ꝓmisit. Semꝑ ergo extremum
diem debemus metuere: qũe numꝗͣ
possumus p̃uidere. Eece hunc ipsũ
diem in quo loquimur. ad inducias
conuersionis accepimus: & tam̃ mala
quȩ fecimus flere recusamus. Non

Expanded text:
erit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
faciem eius inconfessione. Uolup¬
tatum nos gͦ fallacia nulla decipiat:
nulla uana leticia seducat. In ꝑri¬
monamq est uidex q̃ui dixit. ue
uobis qui ridetis nc: quiã lugebiti
ꝙ flebitis uos. Hinc enim salomos
ait. Risus dolori miscebit᷑. et extis¬
magaudia luctus occupat. ħciter
diere. Resum deputaui errorem es
gaudio dixi. Quid frustra decipis

Expanded text:
faciem ejus in confessione . Volupfaciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
uam reuertunt᷑. In eo namq qđ
ammoniti faciunt. nobis profecto in¬
sinuiant quid faciamus. Regio qͥppe
nr̃a paradisus est: ad quam iħu cag¬
uito redire ꝑ iuam qua uenimus p¬
hibemur. Aregione etenim nr̃a. suꝑ¬
biendo. inobediendo. uisibilia seqũe¬
do.cibum iittitum gustando disceᷤ¬
simus. s ad eam necesse est. ut flen¬
do obediendo. uisibilia contẽpnẽdo.
atq appetitum carnis refrenando
redeamus. Per aliam gͦ uiam ad
regionem nr̃am regredimur: qm̃
qui a paradisi gaudiis ꝑ delectam̃ta
discessimus: adhec ꝑlamenta reuo¬
ut semper pauidi. semꝑq suspecti
ponamus ante occłos cordis hinc
culpas oꝑis: illinc iudicium extre¬
me districtionis. Pensemus quam
districtus uidex ueniat qui iudici¬
um minatur et latet: terrores pec¬
catorib intentat. & tamen alhuc
sustinet: & ie cirro uenire creiusdif¬
fert : ut minus inueniat quos con¬
dempnet. Punamus flecib culpa
et cum psalmiste uoce preueniamꝰ

Expanded text:
viam revertuntur. In eo namque quod viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revout semper pavidi semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ deo incenditur uirtus orationis ex¬
primit᷑: psalmista testante qui ait.
Dirigat᷑ oratio mea. sicut incensum in
conspectu tuo. ꝑ myrram uero: car¬
nis nr̃e mortificatio figurat᷑. Unde
scã eccłia de suis operariis usq ad
mortem pro deo certantib dicit.
Manus mee: distillauerunt myrram.
Nato gͦ regi aurum offerimus. si in
conspectu illius claritate suꝑue¬
lumine sapientie ressplendemus.
Thus offerimus. si cogitaciones carnis
ꝑscã orationum studia inara cordiᷤᷤ
incendimus: ut suane aliquid đo
ꝑceleste desiderium redolere uale¬
amus. Myrram offerimus. si carniᷤᷤ
uicia ꝑ abstinentiam mortificamꝰ
ne morcua caro putrefiat. Mor¬
tuam uͦ carnem putrescere est. ħ
mortale corpus fiuxui luxuriȩ de¬
finire. Myrram gͦ deo offerimus:
quando hoc mortale corpus alux¬
urie putredine ꝑcondimentum
continentie custodimus. Magnũ
uero nobis aliqͥd magi innuunt:
quod in regionem suam ꝑ aliam

Expanded text:
quod Deo incenditur virtus orationis exquod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae dexuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam
Abbreviated transcription (Latin):
uero non nulli heretici qui hunc
dm̃ credunt: s ubiq regnare neqͣ¬
quam eredunt. hi profẽcto ei thus
offerunt: s offerre ei etiam aurum
nolunt. W sunt non nulli qui hunc
regem existimant: s dm̃ negant. Hii
uidelicet ei aurum offerunt: s of¬
ferre thus nolunt. & sunt non nul¬
li qui hunc & dm̃ et regem fatent᷑.
s. assumpsisse carnem mortalem ne¬
gant: hii nimirum ei aurum & thus
offert̃: s offerre mirram assumpte
mortalitatis nolunt. Nos itaq nato
dño offeramus aurum: ut hunc u¬
biq regnare fateamur. Offeramus
thus: ut credamus. qđ his qui intem¬
pore apparuit.ds ante tempora
extitit. Offeramus myrram: uc eũ
quem credimus in sua diuinitate
impassibilem: credamus etiam in
nr̃a fuisse carne mortalem. Quam¬
uis in auro.thure. & myrra intelligi
& aliud pocest. Auro namq sapientia
designatur: salomone attestante
quiait. Thesaurus desiderabilis: re¬
quiescit in ore sapientis. Ihure aut̃¬

Expanded text:
vero nonnulli haeretici qui hunc vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure aute
Abbreviated transcription (Latin):
non habetur: Rursũ qͦs nasci fib
signo libreasserunt. traperẽtas
fũturos dicunt: ꝙ trapezetas mul¬
tarum gentium prouintiȩ ignoras
Fateantur gͦ necesse est aut hoc mes
signum deesse: aut effectum fata¬
lem uullomodo habere. In ꝑsarũ
quoq francorumq terra. regese
genere prodeunt. Quib ꝓfecto
nascentib: quis estimet quamti
eisdem inomentis horarum ac
temporum ex seruili condicione
nascuntur : ꝙ tamen regum filiu
no eodemq sidere cum seruis nat
ad regnum ꝓficiunt : cum serui
qui secum fuerant genitianserui¬
tute moriantur. Hec de stella bre¬
uter diximus: ne matematicoꝵ.
stulticiam indiscussam prẽtisse ui¬
deamur. Magi uero aurum. thul
& intrram. deferunt. durum qͥp
regi congruit. Thus uero: in dei sa¬
crificio ponebatur. Myrra aut̃ : mor¬
tuorũ corpora condiunt᷑. Sum gͦ
magi quem adorant. etiam misticiᷤs
munerib predicant: auro regẽ:
thure dm̃: mirra mortalem. Sunt

Expanded text:
non habetur? Rursum quos nasci sub non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tam quippe hominum: solus hanc
conditor qui creauit administrat.
Neq enim propt̃ stellas homo. s ꝓpt̃
la fatum hominis dr̾: ipsis suis mi¬
nisteriis subesse homo ꝑhibetur.
Certe cum iacob de utero egrediens
priorisfris plantam teneret ma¬
nu: prior ꝑfecte nequaquã egre¬
di potuit. nisi & subsequens incho¬
asset: Etamen cum uno tempore
eodemq momento utrumq mat̾
funderet. non una utruisq uitȩ
qualitas fuit. S adhec solent
matematici respondere: quia uir¬
tus constellationis in ictu pongen¬
tis ẽ. Quib ediuerso nos dicimꝰ:
quia magna est mora natiuitatis
Si gͥ in ietu poneli constellatio ꝑni¬
Catur: necesse iamerit ut cordia
fata. quot sunt menbra nasce ntis
Fateri etiam matematici solent.
qđ quisq signo aquarii nascituoꝰ
in hac uita piscatoris ministerũ
soreiatur. Piscatores uero ut fert.
getulia non habent. Quis gͥ dhicat
quia nemo illic instella aquari
nascitur᷑. uͥ piscator omimnodo

Expanded text:
tam quippe hominum solus hanc tam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
ea que apparuit. magos stella ꝑ¬
duxit: natũ regẽ repperiunt᷑
munera detulert̃: et ne redire
ad herodẽ debeant in somnis ã¬
monent᷑. Sicq fit: ut iħm quẽ
querte herodes inuenire non poᷤ¬
sit. Euius ꝑsona qͥ alii quam
hypocrite designant᷑. qui dum
ficte quert̃. inuenire dnm nũ
quã merentur. S int hec sci¬
endum est. quod pͥscillianiste
heretici. nasci unumquẽq ho¬
minem sub constitutionib stellarũ
putant: & hoc in aduitorium sui
erroris assumunt. quod noua stel¬
la exiit cum dñs incarne apparu¬
it: cuius fuisse fatum eandem q̃
apparuit stellam putant. Sed si
euangłii uerba pensamus quib
de eadem stella dicitur. usq dum
ueniens staret supra ubi erat pu¬
er: dum non puer adstellam sed
stella ad puerum cucurrit: si di¬
ci licet. non stella fatum pueris
fatum stelle is qui apparuit puer
fuit. S absit a fidelium cordibus:
ut esse aliquid fatum dicant. Ui¬

Expanded text:
ea quae apparuit stella magos perea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fidelium cordibus absit ut aliquid esse fatum dicant. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
quia nasceret᷑ nouerant. s etiam
ubi nasceretur. Nam ab herode
requisiti. locum natuntatis eius
expͥmunt. quem scripture aucto¬
ritate didicerunt: & testimoniũ
ꝓferunt. qd̾ bethleem honorari
natiuitate noui ducis ostendit᷑:
ut ipsa eoꝵ scientia & illis fieret
ad testimonium damnationis:
& nobis ad adiutoriũ credulita¬
tis. Quos ꝓfecto bene ysaac eũ
lacob filium suum benediceret
designauit. qui & caligans ocłiꝰ
et propħans. in presenti filium ñ
uidit. cui tam multa inposte
infuturum p̃dixit. inpresenti
positum non cognouit. S na¬
tiuitate regis ñri cognita hero¬
des ad callida argumenta con¬
uertitur: ne terreno regno pͥua¬
ret᷑. Renuntiari sibi ubi puer
inueniret᷑ postulat: adorare eũ
uelle se simulat: ut qͣsi ħe si ĩuenire possit
extingat. S quanta est humana
malicia contra consilium diui¬
nitatis: Scriptum quippe est.
Non est sapientia ñ ẽ prudentia:
ñ ẽ consiliũ contra dnm̃. Nam

Expanded text:
quia nasceretur, noverant, sed etiam quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in postein futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sidandum nobis est. qͣnta fuerit
in quorunda uideoꝵ corde durici¬
a.que hunc nec ꝑ ꝓphetie donũ.
nec ꝑ miracula agnouit. Omna
qͥppe elementa : auctorem suum
uenisse testata sunt. Ut enim de
eis quiddam isu humano loquar᷑
d̃m hunc celi esse cognouerunt:
quia ꝓtinus stellam miserunt.
Mare cognouit: quia sub plantis
enis se calcabile p̃buit. Cerra co¬
gnouit: quia eo moriente. contre¬
muit. Sol eognouit: quia lucis
sue radios abscondit. Sara & pa¬
rietes cognouerunt: quia tempore
mortis eius scissa sunt. Infernus
cognouit: quia hos quos tenebat
mortuos. reddidit. Ettamen hunc
quẽ dm oĩa ĩsensibilia elem̃t.a sen¬
serunt. adhuc infidelium uideoꝵ
corda. esse dm minime cognoscũt:¬
& duriora saxis. scindi ad p̾eniten¬
tiam nolunt: eum q confiteri ab¬
negant: quem elementa ut diri¬
mus. aut signis. aut seissionib
dm clamant. Qui etiam adda¬
nationis sue cumulum. eũ quem
natum despiciunt. nasciturum
longe ante p̃sci xrunt: & ñ solũ

Expanded text:
erit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nas quippe arddentes in manib tene¬
mus: cũ ꝑ bona oꝑa ꝓrimis nostris
lucis exempla monstramus. De qͥb
ꝓfecto operib : dñs dicit. Luceat lux
ur̃a coram hominibꝰ. ut uideant oꝑa¬

Expanded text:
nas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant
Abbreviated transcription (Latin):
in consũmatione scłi. Exibunt
angłi. & separabunt malos de
medio iustoꝵͥ & mutent eos in ca¬
minum ignis: ĩbi erit fletus & stri¬
timendum est. pocus quam ex¬
ponendum. Aꝑta & enim uõce
cormenta peccantium dicta sunt:
nequis adignorantie sue excusa¬
tionẽ recurrer&: siquid de eterno
supplicio obscure diceret᷑. Unde
& subditur: Intellexistis hec om̃iar

Expanded text:
in consummatione saeculi. Exibunt in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stritimendum est potius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia?
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mare scłm. ita scłi finẽ signisi¬
cat litus maris. In quo scilicet fine
boni pisces inuasis eliguntur. mal
autem ꝓiciuntur foras: qͥa & electꝰ
quisq initaber nacula eterna recip¬
tur. & interni regni luce ꝑdita.
ad exteriores tenebras reprobi ꝑtea¬
hinitur. Nunc ẽtenĩ bonos mabꝰ¬
q cõmuniter quasi commixtos pis¬
ces fidei sagena nos concinet: sed
trahebat. Et quidem pisces mali qui
capti fuerint mutari non possunt:
nosautem mali capimur: s in boni¬
tate ꝑmutamur. Cogitemus gͥ in
captione: ne diuidamur in litore.¬
cce quam grata uobis est hodier¬
na sollemp̾mtasita ut se non mo¬
dicum addicat: sicun ex hoc ꝯuentu
urõ deesse contingat. Quid gͦ in
illa acturus est die. qui a conspee¬
tu iudicis rapitur. ab electorum
societate separatur. Qui cene¬
brescit a lumine. cruciatur ẽt̃na
combustione: Unde & hanc eande
comparacionem dñs sub breuitate
aꝑit : cum subiungit. Sic erit

Expanded text:
sicut mare saeculum, ita saeculi finem signifisicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed cclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus: Quosira superat. suꝑbia
inflat. ambicio ꝑturbat. luxuria
inquinat: Quisi adipici regna ce¬
lorum ꝑbella ꝑsecutionum non
possumus: hoc ipsum nobiscurpe
sit. qđ dm̃ nolumus saltm ꝑ pacẽ
sequi. Ecce nulli nr̃m hoc tem pore
dicit ds prome morere. s illicita
tantumns in te desideria occide.
Qui gͦ in pace subigere carnis deside¬
tia nolumus: quando inbello ꝓ
deo ipsam carnem daremus : Rap¬
sum sumle regnum celoꝵ sagener
mare missẽ dicitur : & ex om̃i grei
piscium congreganti. Quȩ inplto
adlitus educitur. & inuasis bonies
Que examni genere pisces congregir
quia ad peccatorum ueniam sapies¬
tes &. fatuos. liberos & seruos. diutis
ẜ pauperes. fortes ꝙ. infirmos uocr
Unde & ꝑ psalmistam do dr Vdte
omnis cara ueniet. Que sagenasa
licet ȩccłia tunc uniuersaliter rene¬
bitur. cum in fine suo humanige¬
neris summa concluditur. Quam
educunt & secus litus sedent: qua

Expanded text:
videmus, quos ira superat, superbia videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni piscQuae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mittit ꝑfecte cognoueritͥ ea quȩ
derelinqͥt. Incomparatione eius.
uilescunt omnia deserit habita:
congregata disꝑgit. In ardescit ĩ
celestib animus . nichil intrenis li¬
bet: deforme conspicit᷑ quie qͥd
de terrene rei placebat specie:quia
sola preciose margarite claritas ful¬
get inmente. De cuius dilectione.
recte ꝑsalomonem dicitur. fortisẽ
ut mors dilectio: quia uidelicet sic̃
mors corpus interimit: s ic ab amo¬
re terum corporalium eterne uite
caritas occidit. Nam quem ꝑfecte
absorbuerit : ad cerrena foris deside¬
ria uelut insensibilem recddit. Neq
enim sc̃a hec cuius hodie natalicia
celebramus. mori pro deo potuisset
in corpore. si prius a terrenis desi¬
deriis mortua non fuiss inmente.
Erectus namq inuirtutis culmine
animus. tormenta despexit. p̾mia
salcauit. Ante armatos reges & p̃¬
sides ducta stetit. feriente robustior:
udicante sublimior. Quid int̃ hec
nos barbati & debiles dicimus. qͥ
ire ad regna celestia puellas ꝑferrũ

Expanded text:
fecte cognoverit, ea quae derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
similis est homini patͥfamilias.
ꝓferenti de thesauro suo noua &
uetera. Si ꝑ nouum & uetus qđ
dicitur. utrumq testamentũ ac¬
cipimus: abraham doctum fuis-¬
se denegamus : qui noui & uete¬
ris testamenti & si facta uouit.
minime uerba nuntiauit. Moy-¬
sen quoq docto patri familias
comparare non possumus: qui &¬
si testamentum uetus edocuit:
noui testam̃ti tñ dicta ñ ꝓtulit.
Dum gͦ ab hoc intellectu exclu¬
dimur: ad alium uocamur. Sed
in eo qd ueritas dicit. om̃is seri¬
ba doctus in regno celoꝵ similis
est homini patrifamilias: intelli
gi ualet quia ñ de his qͥ fueratł.
sed de his qui esse in eccłia potu¬
erant loquebatur: qui tunc noua
& uetera ꝓferunt: cum utriusq
testamenti p̾dicamenta uocib &
morib loquunt᷑. Qͦã tamen in¬
telligi & aliter potest. Uetustũ
quipe humani generis fuit. ad
inferni claustra descendere: pro
peccatis suis supplicia ȩterna to¬
lerare. Cui ꝑ mediatoris aduen¬
tum nouum aliquid accessit: ut

Expanded text:
lias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant, loquebantur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lebi tpisticia est: ocor stultorumi
leticia. Ptimescamusgͥ preceprao
mini si celebramus ueratiter soles¬
nitatem dei. Gr̾itum namq dosi¬
crificium est afflctio contra pera¬
tum: psalmista teste qui ait. Sicꝰ¬
ficium deospiritus contribulatus
Peccata nr̃a prẽtita in baptismatis
ꝑceptione deleta sunt: & tamen post
baptisma multa cõmisimus: ẜ la¬
uari iterum baptismatis a qua ñ
possumus. Quia gͦ & post baptis¬
ma inquinauimus uitam⁊ baptre¬
mus lacrimis conscientiã: qu an¬
nus regionem nram ꝑ uiam aliã
repetentes. qui ex eabonis delectaci
discessimus ad eam malis a marieot
redeamus: p̾stante dño nr̃o ihũ roõ¬

Expanded text:
istitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati redeamus, praestante Domino nostro
Abbreviated transcription (Latin):
dum est quod inuentus thesaurꝰ
abscondit᷑ ut seruer᷑  quia studiũ
celestis desiderii a malignis spirici¬
b custodire non sufficit: qui hoc
abhumanis laudib ñ abscondit.
npresenti & enim uita quasi in uia
sumris: qua ad patriam pergimꝰ.
dam latrunculi obsident. Depre¬
dari gͦ desiderant: qui thesaurũ
publice portat inuia. Hoc autẽ
dico non ut ꝑximi oꝑa nr̃a non¬

Expanded text:
inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. uasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
Elorum regnum
terrenis rebus
simile dicitur.
ut ex his que ani¬
mus nouit surgat adincognita.¬
uidiuuaia quatinus exem plo uisi¬
bilium se adinuisibilia rapiat᷑. &
ꝑ ea quȩ usu didicit. quasi confri¬
tatus incalescat: ut per hoc quod
scit notum diligere. discat & incog¬
nita amare. Ecce enim celoꝵ regnũ
thesauro abscondito inagro cõpa¬
rat᷑. que qͥ inuenit homo abscondit.

Expanded text:
elorum regnum,terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit,
Abbreviated transcription (Latin):
ueri luminis m̃tis oculos aꝑtoᷤ tenet.
Uigilat: qui seruat oꝑando qd̃ cre¬
dit. Uigilat: qui a se torporis & ne¬
gligentiȩ tenebras repellit. Hinc &¬
eñi paulus ait. Euigilate iusti: et
nolite peccare. hinc rursus ait. Ho¬
ra est:iam nos de somno surgere.¬

Expanded text:
et. Vigilat qui servat operando quod credit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Hec autem gesta sunt:
ante dñici natalis diem. Quo
trans acto: mox emiliane sorori
sue ꝑuisitationem nocturnȩ ui¬
sionis apparuit dicens. Neni. ut
quia natalem dñicum sine te feci:
scãm theophaniam iã tecũ faciã.
Cui illa ꝓtimis de sororis sue gor¬
dianȩ salute sollicita: respondit.
& si sola hue uenio ÷ sororẽ nr̃am
gordianam cui dimitto: Cui
sicut asserebat: tristi uultu ite¬
rũ dixit. Ueni: gordianaecenĩso¬
ror nr̃a int̾ laicas deputata ẽ. Qũa
uisionẽ mox molestia corporis ẽ¬
secuta: atq ita ut dictũ fuerat
ante dñicȩ apparitionis dieni.
eadem molestia ingrauescente de¬
functa ẽ. Gordiana autem mox
ut solam remansisse se repperit.
eius prauitas excreuit: & qđ pͥus
latuit indesiderio cogitationis:
hoc post in effectũ prauȩ actioĩs
exercuit. Nam oblita dñici timo¬
ris. oblita pudoris & reuerentiȩ.
oblita consecrationis: conducto¬
rem agrorum suoꝵ postmodũ mari

Expanded text:
batur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae diem jam tecum faciam. Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita dominici timoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum mari
Abbreviated transcription (Latin):
idem se filius mittere ꝑhiba dices̃.
Cum uenerit paraclytus quem
igo mittam uobis a patre. Si enĩ
mĩiti solũmodo incarnari deb̾s
quaꝗͣ. incarnatus est. Sed enis
missio ipsa ꝓcessio ẽ: qua de pa¬
tre ꝓcedit & filio. Sicut itaq

Expanded text:
idem se Filius mittere perhibet, dicens: idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque
Abbreviated transcription (Latin):
futĩ corpus suũ. os eiusdem na¬
turȩ & alterius głe. Dicit eis.
Pax uobis. Sicut misit me p̾at᷑.
& ego mĩtto uos idest sic̃ misit
me pater. d̾s dm̃: & ego mitto
uos homo homines. Pater fili¬
um misit: qui hunc ꝓ redemp¬
tione generis humani incar-¬
nari constituit. Quem uidelicet
inmundo uenire ad passiouem
uoluit. sed tamen amauit filiũ
quem ad passionẽ misit. Electos
dia: sed sicut ipse missus ẽ ad passi¬
ones in mundũ mittit. Qagͦ et
filius amatur a patre & tamen ad
passionem mittitur: ita & discipłi
amantur a dño. qui tamen ad pas¬
sionem mittuntur in mundo. Ita¬
q dicitur. sicut misit me pater
s ego mitto uos: idest ea caritate¬
uos diligo. cum inter scandala
ꝑsecutoꝵ mitto: qua me caritate
pater diligit. quem uenire ad
tolerandas passiones fecit. quauis
mitti etiam iuxta naturam diui¬
nitatis possit ĩtelligi. Eoeñ ipso
apatre filius mitti dicitur: quo
tri ec filio. non tam̃ ĩncarnatus ẽ:

Expanded text:
suum et ejusdem naturae, et alterius gloriae. 2. Dixit eis: Pax vobis. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Id est, sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater Filium misit, 1554 qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium quem ad passionem misit. Electos dia, sed, sicut ipse missus est, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli a Domino amantur, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo tri et Filio, non tamen incarnatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
atio si ratione comp̃henditur ñ ẽ
admirabilis: nec fides habet me¬
ritum. eui humana ratio p̃bet
exꝑimentum. Sed hec ipsa redep̃¬
toris nr̃i oꝑa que ex semetipsis
comp̃hendi nequaꝗͣ possunt: ex
alia eius oꝑatione pensanda st̃:
ut reb mirabilib. fidem p̃beant
facta mirabiliora. Illud eñi cor
pus dñi intrauit ad discipulos
lanuis clausis: qd̃ uidelicet ad
humanos ocusos ꝑ natiuitatem
suam clauso exiit utero uirginis.
post resurrectionẽ suam in eter¬
num iam uicturus intrauit: qui
moriturus ueniens ñ aꝑto utero
uirginis eriuit: Sed quia ad ilus
corpus quod uideri poterat fioes
intuentium dubitabat: ostenait
eis ꝓtinus manus & latus. Palum¬
clam carnem p̾buit: quam clausis
ianuis introduxit. Qua inre Sio¬
pi necesse ẽ quod palpatur: q pa¬
pari non potest qd̾ ñ corrũpitur.
Sed miro modo atq inestimabili
redemptor nr̃ & incorruptibile ptꝰ
resurrectionẽ & palpabile arepus
exhibuit: ut monstrando incorru¬

Expanded text:
io si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant factapus Domini intravit ad discipulos, januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero virginis. post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero virginis exivit? Sed quia ad illud corpus, quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus ac latus: palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. » Clavuspi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile 638 post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorru