comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad uers insensatos. Coronat eum et pater coro¬
nagłie: sicut ait psalmista: Gloria et honore co¬
ronasti eum domine: Uidete enini filie syon in
diademate quo coronauit eum mater sua: Sus¬
cipe coronam ꝑuili p̃p̃ uos tegis nr̃i et ia cum
magis humilitatẽ p̃iꝰ adorate. qͦꝵ fidei leuotio uo¬
bis hod̾e ꝑponitur in exemplum. Cui enim cõ¬
ꝑabimꝰ et crii similes estimabimꝰ uiros istos. Si
latroniꝰ fidem. si centurionis confessionem consi¬
dero: in eo suꝑexcellere intentur isti. qd̃ iam tũt
nuracula multa fecerat: iam tunt a multis p̃¬
dicatus fu̾at. a multis adoratus fu̾at: Actñ con¬
siberemus quid et illi dixerint Clamabat latꝰ
de cͣce. dñe. mem̃to mei dũ uen̾is uiregnumtu¬
um. O ne ꝑ supplicium ille uadit: ad regnum:
Quis indicauit tibi qm̃ oportebat pati xp̃m. ⁊
sic intrare ingloriam suam: Tu qͦ centurio uñ
eum nosti: uitens qd̾ sic clamans expirass:

Expanded text:
adversus insensatos. Coronat eum et Pater coroadversus insensatos. Coronat eum et Pater corona gloriae, sicut ait Psalmista: Gloria et honore coronasti eum, Domine . Videte eum, filiae Sion, in diademate, quo coronavit eum mater sua. Suscipite coronam parvuli propter vos regis vestri, et una cum Magis humilitatem ejus adorate, quorum fidei devotio vobis hodie proponitur in exemplum. Cui enim comparabimus, et cui similes aestimabimus viros istos? Si latronis fidem, si centurionis confessionem considero, in eo superexcellere videntur isti, quod jam tunc miracula multa fecerat, jam tunc a multis praedicatus fuerat, a multis adoratus. Attamen consideremus quid et illi dixerint. Clamabat latro de cruce: Domine, memento mei, dum veneris in regnum tuum . Ergone per supplicium ille vadit in regnum? Quis indicavit tibi quoniam oportebat pati Christum, et sic intrare in gloriam suam? Tu quoque, centurio, eum unde nosti? Videns quod sic clamans exspirasset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccliastes .i. concrnator erit mnindicio: idida
id ẽ dilecius domini in regno. inexilio man¬
suetus et amabilis: in iudicio instus et terri¬
bilis: in regno gloriosus et admirabilis Egͤ¬
dimini gͥ et uidete regem salomonẽ: Nani
ubiq rec ẽ. Licet enim regnĩ ei ã sit de hoc
munto tñ rex est eriam in hoc in hoc mundo
Interrogatus siqͥdem ergo rex estu. Ego inqͥt
in hoc natus sum. et in hoc uem in mundũ
hic ergo rector ẽ moꝵ: in iudicio discretor me¬
ritorum: in regno distributoꝵ p̾mioꝵ. Egre¬
dimini ꝑinde filie syon et uidete regem salomo¬
nem. indiademate quo coronauit eum mater
sua: in corona pauꝑtatis in corona misĩe. Siqͥ¬
tem cordratus ẽ et a nouerca sua corana spinea
corona misi̾e: coronandus a familia sua corona
uisticie. qñ exiburt angli. et tollent de regno eiꝰ
omrua scandala: qñ ueniet ad iudicium cum
seniorib ppͥ suii cum pugnabit ꝓ eo orbis terre

Expanded text:
Ecclesiastes, id est concionator, erit in judicio, Idida, Ecclesiastes, id est concionator, erit in judicio, Idida, id est dilectus Domini, in regno. In exsilio mansuetus et amabilis, in judicio justus et terribilis, in regno gloriosus et admirabilis. Egredimini igitur, et videte regem Salomonem: nam ubique rex est. Licet enim regnum ejus non sit de hoc mundo, tamen rex est etiam in hoc mundo. Iuterrogatus siquidem, Ergo rex es tu? Ego, inquit, in hoc natus sum, et in hoc veni in mundum . Hic ergo rector est morum, in judicio discretor meritorum, in regno distributor praemiorum. 3. Egredimini proinde, filiae Sion, et videte regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua, in corona paupertatis, in corona miseriae. Siquidem coronatus est et a noverca sua corona spinea, corona miseriae; coronandus a familia sua corona justitiae, quando exibunt angeli, et tollent de regno ejus omnia scandala, quando veniet ad judicium cum senioribus populi sui; cum pugnabit pro eo orbis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
tatione: qm̃ ip̃i sunt qui desid̾ant in illum ꝓs¬
picere: Illis enim qͣnto sublimitas notior: tan¬
to humilitas preciosior et amabilior ẽ. Uñ licet
nobis maior sit causa lenciez nob̾ enim natꝰ
est. ⁊ nob̾ datus ẽ: tñ ip̃i nos p̃ueniunt. ip̃i nos
exortantur: Pobat hoc angłs qui gaudium
magnum euangelitat pastorib: et que cum
eo facta est multitudo celestis ex̃citus: uobis
gͦ dicimꝰ filie syon anime seculares. debiles. cde¬
licate. filie. ⁊ non filii: in qͥb nich est fceritudi¬
Egredimini filic syon. Egredimini de sensu cr ͣ¬
nis ad intellectum mentis. de seruitute carnal
concupiscentie. ad lib̾tatem spãlis intelligentiez
Egredimini de t̾ra ur̃a ⁊ de cognatõe ur̃a. ⁊ de domo pr̃is
ur̃i ⁊ uidete regem salomonemz Altoqͥn nõ
erit tutum uob̃ uidere eum eccłiastem. Idem
tnim qui salomon .i. pacifitus in exilio est.

Expanded text:
tatione, quoniam ipsi sunt qui desiderant in illum prostatione, quoniam ipsi sunt qui desiderant in illum prospicere. Illis enim quanto sublimitas notior, tanto humilitas pretiosior et amabilior est. Unde, licet nobis major sit causa laetitiae: nobis enim natus est, et nobis datus, tamen ipsi nos praeveniunt, ipsi nos exhortantur. Probat hoc angelus, qui gaudium magnum exangelizat pastoribus, et quae cum eo facta est multitudo coelestis exercitus . Vobis ergo dicimus, filiae Sion, animae saeculares, debiles, delicatae filiae, et non filii, in quibus nihil est fortitudiEgredimini, filiae Sion. Egredimini de sensu carnis ad intellectum mentis, de servitute carnalis concupiscentiae ad libertatem spiritualis intelligentiae. Egredimini de terra vestra, et de cognatione vestra, et de domo patris vestri, et videte regem Salomonem; alioquin non erit tutum vobis videre eum Ecclesiasten. Idem enim qui Salomon, id est pacificus, in exsilio est,
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis iohannis et columbe. parit̃ ac mat̃ sua¬
paterne uocis attestatio: s illud mirabile xxmiii.¬
magis quod agnitus ẽ amagis: Nam qd̾ deum
agnoscant inclicat adoratio: indicat turis obla¬
tio. Nec solum deum s et regem agnoscunt: qd̾ de¬
signatur in auro: Et in his non latet eos magnũ
riurum: Atdeant magi et osferuit mimiera:
Ad huc suggenti matͥs ub̾a. S uͥ est o magi
ubi ẽ purpura regis huius: Numqͥd uiles pã¬
demate. quo coronauit eum mater in sacto sua:¬
mortalitatis de quo resurgens ait. quia conci-
filie syon. et nidete regem. salomonẽ. in dia¬
demate suo. quo coronauit eum mater sua.
Egredimini nͥtutes angeloꝵ. incole ciuitatis
suꝑne. Ecce rex ur̃. s in corona nra indiabe¬
mate quo coronauit eum mater sua. Sz his
deliciis usq modo caruistis. hanc hactenus
dulcedinem non gustastis habetis sublimi¬
tatem eius: sed humilitatem eius non uidistiꝰ.
Egredimini gͥ ⁊uidete regem salomonem in

Expanded text:
mirabilis Joannis et columbae pariter et paternae vocis attestatio; sed illud mirabile magis, quod agnitus est a Magis. Nam quod Deum agnoscant, indicat adoratio, indicat thuris oblatio. Nec solum Deum, sed et regem agnoscunt, quod designatur in auro. Et in his non latet eos magnum riturum. Adorant Magi, et offerunt munera adhuc sugenti matris ubera. Sed ubi est, o Magi, ubi est purpura regis hujus? Nunquid viles pandemate, quo coronavit eum Mater sua, in sacco mortalitatis, de quo resurgens ait: Quia conscidfiliae Sion, et videte regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua, etc. Egredimsupernae. Ecce rex vester, sed in corona nostra, in diademate, quo coronavit eum mater sua. Sed his deliciis usque modo caruistis, hanc hactenus dulcedinem non gustastis. Habetis sublimitatem ejus, sed humilitatem ejus non vidistis. Egredimini igitur, et videte regem Salomonem in
Abbreviated transcription (Latin):
citur. quia unctionem hetis a scõ: ex eouel maxi¬
me constat. qd̾ sine dubio etiam aruit coritniꝰ
modiẽ. qd̾ non nisi suꝑ qͥetum et humilem ac
trementem uerba sua. reqͥescat spẽ ipsius: nͭ
sit ulla societas et̾nitati et rante mutabilita¬
Cecerum qͣn li bet sirmi. qmͣlibet fortes infioe
qͣmlib ꝑari. qͣmlibet panib habitndantes. ip̃o
qͥdem largiente cui cotulitie orantes dicunꝰ pa¬
nemnrm cotdianum danob̾ hodie. neccesse
habemus abdere consequent̾ dimitte nob̃ debi¬
ta nra. aliqm si dixermuis quia pecm̃ ñ ħ eeꝰ:¬

Expanded text:
citur: quia unctionem habetis a Sancto ; ex eo vel maxicitur: quia unctionem habetis a Sancto ; ex eo vel maxime constat quod sine dubio etiam aruit cor illius, jusmodi est, quod nonnisi super quietum et humilem, ac trementem verba sua requiescat Spiritus ipsius , nec sit ulla societas aeternitati, et tantae mutabilitaCaeterum quamlibet firmi, quamlibet fortes in fide, quamlibet parati, quamlibet panibus abundantes, ipso quidem largiente, cui quotidie orantes dicimus: Panem nostrum quotidianum de nobis hodie; necesse habemus addere consequenter: Dimitte nobis debita nostra . Alioquin si dixerimus quoniam peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi oritur. ibi apparet. nec omnino amat cor
titubans aut uacillans. s stabile et confir¬
matum: Siquis murmurat. siqͥs hesitat.
re ad nomitum. deserere uõtum. nutare ꝓpo¬
situm suum non ẽ bethleem iste. ñ ẽ domus
panis. Sola enim fames et fames ualida
in egyptum eum descerd̾e. porcos pascere.
silicas esurire compellit: utpoteꝓcul agen¬
tem a domo panis. a domo prĩs inqua etiam
m̃cennarii panib babundare noscuttur:. Nõ-
ergo ineuismodi corde nascitur xp̃c. cui deest
fidei fortituto utiq panis uite. scͥptura teste
qm̃ iustus ex fide uiuit: qd̃ udelicet animeue¬
ra uita que ip̃e ẽ. non nisi ꝑ froem int̾im habi¬
tet in coedib ut̃is. Alioqͥn quomodo in illo nas¬
citur iħc. quoniodo salus oritur illi. qñqͥdem
u̾a omnino certaꝙ sententia ẽ. qd̾ is tm̃ qui¬
ꝑseu̾au̾it usꝙ infinem saluus erite Nam qd̃
minime inueniat᷑ in eo xp̃r̃. nec de ẽĩs fit qͥb di¬

Expanded text:
it in eo Christus. Ibi oritur, ibi apparet: nec omnino amat cor it in eo Christus. Ibi oritur, ibi apparet: nec omnino amat cor titubans aut vacillans, sed stabile et confirmatum. Si quis murmurat, si quis haesitat, re ad vomitum, deserere votum, mutare propositum suum; non est Bethlehem iste, non est domus panis. Sola enim fames, et fames valida, in Aegyptum eum descendere, porcos pascere, siliquas esurire compellit, utpote procul agentem a domo panis, a domo patris: in qua etiam mercenarii panibus abundare noscuntur. Non ergo in hujusmodi corde nascitur Christus, cui deest fidei fortitudo, utique panis vitae, Scriptura teste, Quoniam justus ex fide vivit , quod videlicet animae vera vita quae ipse est nonnisi per fidem interim habitet in cordibus nostris. Alioquin quomodo in illo nascitur Jesus, quomodo salus oritur illi, quandoquidem vera omnino certaque sententia est, quod is tantuerit usque in finem, salvus erit? Nam quod minime inveniatur in eo Christus, nec de eis sit quibus di
Abbreviated transcription (Latin):
dignum iu odorem suauitatis. ꝓpͥum sit
eorũ qd̾ qͦs posuit dominꝰ ut eant et fru¬
et beniaiin filius dextere offerat ne¬
cesse est aurum. idẽ sub̾am huiꝰ mundi:
ut iudelicet fidelis ppłs in ꝑe dextera cons¬
titus aiudice mereatur audire quia esu¬
riui et dedisti mͥ manducares c̃. Porro
manasses si tũ is eẽ uolu̾it cui appareat
deus. mirram offerat mortificationis:
quam qͥtem a nr̃a spetialit̾ arbitror ꝑfes¬
sione requiri: & hec dicta suint ne ad eam
ꝑtem trib manasse. que citͣ iordanem sõ¬
scitit ꝑtineamꝰ. S obluuscamur mag̃ ea
que retro sunt extenti ⁊ intenti ad ant̃icea
Nunc u̾o redeamus usꝙ bethleem: et uite¬
amuis hos u̾bum qd stm̃ est qd fectt do¬
minus et ostenlit nob̾. Domtis panis ẽ ur
iam diximus: bonum est nos illuc eẽ. Ubi enĩ
sũit u̾bum domini non deẽ utiq panis qui cõ¬
formet cor: clicente ꝓpħ̾a. confirma me ra uer¬

Expanded text:
dignum in odorem suavitatis proprium sit dignum in odorem suavitatis proprium sit eorum quos posuit Dominus ut eant et fruet Benjamin, filius dexterae, offerat necesse est aurum, id est substantiam hujus mundi, ut videlicet fidelis populus, in parte dextera constitutus, a judice mereatur audire, quia esurivi, et dedistis mihi manducare , etc. Porro, Manasses si tamen is esse voluerit cui appareat Deus myrrham offerat mortificationis, quam quidem a nostra specialiter arbitror professione requiri. Et haec dicta sint, ne ad eam partem tribus Manasse, quae citra Jordanem substitit, pertineamus, sed obliviscamur magis ea quae retro sunt, extenti et intenti ad anteriora. 10. Nunc vero redeamus usque Bethlehem, et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit nobis. Domus panis est, ut jam diximus: bonum est nos illic esse. Ubi enim fuerit Verbum Domini, non deest utique panis qui confirmet cor, dicente Propheta: Confirma me in ver
Abbreviated transcription (Latin):
iste que uidentur: ille que ñ uidentur.
ter qͣdem ierłm. alter babilonis oblitus. qr
alter eoꝵ que impediunt. et iste ꝑatus alt̾
sane eoꝵ magis que expediunt et que nõ ex¬
pedit obliusci. atq hic penitus imꝑatus
ad uidendam inse domini maiestatem. Ne-¬
q enim domus est panis in qua saluatoe
oriatur. non ẽ manasses ille cui appare¬
at qui i si ł regit et super cherubin scolet.
appare inquit coram effraim beniamin et
manasse. Ego ar buror istos tres eẽ qui sal¬
uantur. quos alius qͥdam ꝓpħa noe. dani¬
elem. et iob nominanit. eosdemq et tͥb
illis pastorib designari. quib nato an¬
gelo magnoi consilii. guitoium magnũ
augelus euangelitauit. hide autẽ ne forte
ipsi sint. et tres magi uenientes iam non
modo ab oriente. s etiam ab occidente ut
recumbant cum abraham. ysaac et iacob.
focte enim ñ incongrue uidobitur ad effra¬
thuris oblationem qd offerre incensum

Expanded text:
iste quae videntur, ille quae non videntur; iste quae videntur, ille quae non videntur; ter quidem Jerusalem, alter Babylonis oblitus: quia alter eorum quae impediunt, et iste paratus; alter sane eorum magis quae expediunt, et quae non expedit oblivisci; atque hic penitus imparatus ad videndam in se Domini majestatem. Neque est domus panis, in qua Salvator oriatur; non est Manasses ille cui appareat, qui Israel regit, et super Cherubim sedet: Appare, inquit, coram Ephraim, Benjamin et Manasse . Ego arbitror istos tres esse qui salvantur, quos alius quidam propheta Noe, Danielem, et Job nominavit : eosdem quoque et tribus illis pastoribus designari, quibus nato Angelo magni consilii, gaudium magnum angelus evangelizavit. 9. Vide autem ne forte ipsi sint et tres magi, venientes jam non modo ab Oriente, sed etiam ab Occidente, ut recumbant cum Abraham, Isaac, et Jacob. Forte enim non incongrue videtur ad Ephrathuris oblationem: quod offerre incensum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe tm̃ hospitem possit. qui dicit. quia non
ẽ in domo mea panis: Derq qi impatus
erat qͥdam necc̃e hũat clansum amici osti
um metlia nocte pulsares et dicere qi ami¬
ponani ante illum. Patũ cor eiꝰ sꝑare indo¬
minio ait ꝓpħa. hart dubium qͥn de iꝰto lo
Scimꝰ aũt ip̃o eodemꝙ teste ꝓpħia. qd̾ pa¬
nis oor homnis confirmet. Nor ẽ gͦ ꝑatũ¬
cor s ardum ⁊ exangue cor eiꝰ qui oblitus
ẽ comed̾e panem suum: ẽ autẽ ꝑatus et
ñ turbatus ut custodiat mandata uite.
qͥ oblitus eaque retro sunt ui eaque ante
sunt se extencdit hides quam fugiend a
quedam qͣm sit quedam oblius cupien¬
da: Neꝗ enim totus manasses iordaneri
transit: s nec totus ettra sͥ eligit mansio¬
nem Est qͥ obutꝰ ẽ domini creatoris sui.
⁊ ẽ qui ꝓuitet eum in conspectu suo semꝑꝰ
obutus ppłm suũ ⁊ domum parris sui Et
ile qͥo̾ celestia obliuiscitur. hic uero q̃
sunit suꝑ terram: iste p̃sentia ille futa.

Expanded text:
m hospitem possit, qui dicit: Quia non est in domo mea panis? Denique quia imparatus erat quidam, necesse habuit amici ostium clausum media nocte pulsare, et dicere: Quia amiponam ante illum . Paratum cor ejus sperare in Domino, ait Propheta, haud dubium quin de justo loqScimus autem, ipso eodem teste propheta, quod panis cor hominis confirmet . Non est ergo paratum, sed aridum et exsangue cor ejus, qui oblitus est comedere panem suum. Est autem paratus et non turbatus, ut custodiat mandata vitae, qui oblitus ea quae retro sunt, in ea quae ante sunt, se extendit. Vides quam fugienda quaedam, quam sit quaedam oblivio cupienda. Neque enim totus Manasses Jordanem transiit, sed nec totus citra sibi elegit mansionem . Est qui oblitus est Domini creatoris sui, et est qui providet eum in conspectu suo semper oblitus populum suum, et domum patris sui. Et ille quidem coelestia obliviscitur, hic vero quae sunt super terram; iste praesentia, ille futura;
Abbreviated transcription (Latin):
luisti: dum nõ eẽt qui exciꝑe posset ex cusum
age gͦ quid ꝓfeceris: immio qm̃ nichil ꝓfece¬
ris intuere. undiq enim egrediunt filie sy¬
on. ut uitent regem salomonem in diade¬
mate quo coronasti eum: Relinquens mrẽm
ad heret uxori sue sint duo incarne una:
onmia trahet ad se. qpͥpe qui ẽ suꝑ om̃ia d̾s¬
benedictus in secula amen

Expanded text:
luisti, dum non esset qui excipere posset excussum. luisti, dum non esset qui excipere posset excussum. Age ergo, quid profeceris, imo quam nihil profeceris intuere. Undique enim egrediuntur filiae Sion, ut videant regem Salomonem in diademate quo coronasti eum. Relinquens matrem adhaeret uxori suae, ut sint duo in carne una; omnia trahit ad se, quippe qui est super omnia benedictus Deus in saecula. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
secitnda uͥgo. sit stella maris sit plena gr̃a.
non modo in ea s exea ꝙͦ non delignabitur
nasci slemo sane id s̾ artogare p̃sumat quoͣ
ip̃e spĩtali designatione tamꝙͣ digito demõs¬
trauit dicens. Ecce mater mea et frẽs raei.
Eniiu̾o audiunum ex istis filioli mei ait.
quos ttm ꝑturio. donec formetur xp̃ in nob̾. Sr
um dicere qͥs p̃sumat : Qui in tpĩs eum¬
quodam mͣ ꝑturiebat: Ẽ ti qͥdem imipia sina¬
goga hunc ñobrs filium pepisti: officio quodã
matris s nõ matris affectii Extu̾sisti eum
de simi tuo. extra ciuitatẽ eitiẽs ⁊ eleuans suꝑ
terram. tanqͣm dicens eccłie gentium. p̃rit̾
et eccłie pͥmitiuoꝵ que est in celis. Nec michi
nec uob̾sit: s diuidatur. dinidatur inquam:
tuis eẽt mẽnib nec in terra ferroundiq co¬
attasti ne forte hac nel illac excełet ut iide¬
licet ate seꝑatus ad nentrum ꝑueniret illaꝵ.
Seua niium mater ita abortiuũ facere no¬

Expanded text:
fecunda virgo, sit stella maris, sit plena gratiaum; puto quod non modo in ea, sed ex ea quoque non dedignabitur nasci. Nemo sane id sibi arrogare praesumat, nisi quos ipse speciali designatione tanquam digito monstraverit, dicens: Ecce mater mea, et fratres mei . Enim vero audi unum ex istis: Filioli mei, ait, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Si um dicere quis praesumat, qui in ipsis quodammodo parturiebat? 776 Et tu quidem, impia Synagoga, hunc nobis filium peperisti, officio quidem matris, sed non matris affectu. Excussisti eum de sinu tuo, extra civitatem ejiciens, et elevans super terram, tanquam dicens Ecclesiae gentium, pariter et Ecclesiae primitivorum quae est in coelis: Nec mihi, nec vobis sit, sed dividatur. Dividatur, inquam, tuis esset moenibus, nec in terra, ferro undique coarctasti, ne forte vel hac vel illac excederet: ut videlicet a te separatus, ad neutram perveniret illarum. Saeva nimirum mater ita abortivum facere vo
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ in aurib uestris exultastis in gaudio.
egistis gr̃as. prostrati solotemis abrerastis:
concurrentes uelut subnmibra alaꝵ ens:
sub pennis euis sꝑantes. Nunquis non sin¬
guli natiuitate audita salnatoris. clamastis
incordib uestris dicentes michiautem ad he¬
rere deo bonm ẽ. ant potius illuo qd̃ soem ꝑpħia
uait. deo subieta esto aĩa mea: Infelix mini¬
rum qͥsqͥs fite ꝓstratus corde rigido humili
auit ccepꝰ. est enim qui humiliat᷑ neqͥter: in¬
tĩora autem eius plena sunt doło. Qudẽm̃
necessitatem suam minus consid̾at. minis
deuote confugit ad remeclia or te saluris. mi¬
nus affectuose se subicit deo. minꝰ fideliter
psallit. domme refuigium tufis̃ es nobis:
huius ^ diatio minus accepta. huĩi prostra¬
tiominuis ueraꝵ. huiꝰ hamiliatiominus hĩs¬

Expanded text:
hujus in auribus vestris, exsultastis in gaudio, hujus in auribus vestris, exsultastis in gaudio, egistis gratias, prostrati solo tenus adorastis, concurrentes, velut sub umbra alarum ejus, et sub pennis ejus sperantes. Nunquid non singuli nativitate Salvatoris audita, clamastis in cordibus vestris, dicentes: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; aut potius illud quod idem propheta ait: Deo subjecta esto, anima mea? Infelix nimirum quisquis ficte prostratus, corde rigido corpus humiliavit. Est enim qui humiliatur nequiter; interiora autem ejus plena sunt dolo . Quisquis enim necessitatem suam minus considerat, minus devote confugit ad remedia ortae salutis, minus affectuose se subjicit Deo, minus fideliter psallit: Domine, refugium factus es nobis : hujus adoratio minus accepta, hujus prostratio minus verax, hujus humiliatio minus h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ modis cetis reuelatumẽ patrib et ꝑphe¬
tis. Apsit autẽ ut a diligentib deum ali¬
qñ fu̾it negligent̾ auditum. Nisi foete
neglig̾entdebatur qui dicebat: obsecro do¬
mine mitte quẽ missurus es: ant fastidi¬
requi clamabat. utinam dis rumꝑes et
apłi sc̃ĩ uideriuit et audierunt. et manus eoꝵ
tratãunt de u̾bo uite quil singulariter ai¬
ebat. Beati oculiqui uident que nol indatis.
postremo hoc sdem nobis quoq seruatum est
eque dicente. beati qui non ind̾unt et credi¬
dunt. Pars ña hec est in uerbouite. N
sane contemptibilis ex quanimirum
iiiuitut et qua uincitur mundus qm̃ iustꝰ
ex fide uiuit. ⁊ hec est uctoria que unitit
mundum fidea nr̃a. Hec est que uelut qd̾¬
dam et̾iutatis exemplar ꝓ̃cĩta simul et p̃sen¬
tia ac futura sinu qͣndam uastis ꝯmuo com¬
phendit ut nichil ei preterent nicħ ꝑeat pre¬
eat nihil m̃to ꝓinde in testimoniunsi¬
dei nr̃e uln facta est uox anintiationis

Expanded text:
eris revelatum est patribus et prophetis . Absit autem ut a diligentibus Deum aliquando fuerit negligenter auditum! nisi forte negligere videbatur, qui dicebat: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ; aut fastidire, qui clamabat: Utinam dirumperes coeapostoli sancti viderunt et audierunt, et manus eorum tractaverunt de Verbo vitae, quibus singulariter aiebat: Beati oculi qui vident quae vos videtis Postremo hoc idem nobis quoque servatum est pso aeque dicente: Beati qui non viderunt, et crediderunt . Pars nostra haec in verbo vitae. Nec sane contemptibilis, ex qua nimirum vivitur, et qua vincitur mundus: quoniam justus ex fide vivit , et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra . Haec est quae, velut quoddam aeternitatis exemplar, praeterita simul et praesentia ac futura sinu quodam vastissimo comprehendit, ut nihil ei praetereat, nihil pereat, praeeat nihil. 5. Merito proinde in testimonium fidei vestrae, ubi facta est vox annuntiationis
Abbreviated transcription (Latin):
patris: iu monte unibroso et comdẽpso. Ut gͦ
aliq uatenus ignotescet. natus est intempore.
natus ex carne. natus in carne: fcm est uer¬
antea dicebatur. ant diebium quin de pp̃õ
puer natus nob̾: Olim cepit audiri uerb̃
nimt̃ pͥmus homo omniun uiuentium pa¬
ter magnum eructuans sacramentum qd̃ ĩ
xpõ et in eccl̃ia apłs postmodum euidentius
commendauit. relinquet ait hõ patrem et
mr̃em ⁊ adbetit uxon sue ⁊ erunt duo incar¬
ne una:. Hic nchomintis abeaham ꝓatra
omnium credentium exultauit ut uicet
diem hunc: et uidit et gauisus ẽ. alro qn
qñ seruum iurantem sibi per deum celi sub
femore suo manum ponere p̃cepisset: nili
ip̃m uriq deum celi ex eodem nasciturum fe¬
more p̾iudisse. hoc ꝙͦ confilurm coedis sin ho¬
inimi secundum sor sum reuelauit ds ÷ͥ
iurauit u̾tatem ⁊ non frustabitur eum
de fructu inqͥens uentris tui pouam super se¬

Expanded text:
Patris in monte umbroso et condenso. Ut ergo Patris in monte umbroso et condenso. Ut ergo aliquatenus innotesceret, natus est; et in tempore natus ex carne, natus in carne factum est Verantea dicebatur, haud dubium quin de ipso: Puer natus est nobis? Olim coepit audire verbum nimirum primus homo, omnium viventium pater, magnum eructans sacramentum, quod in Christo et in Ecclesia Apostolus postmodum evidentius commendavit, Relinquet, ait, homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una . 4. Hinc nihilominus Abraham, pater omnium credentium, exsultavit ut videret diem hunc, et vidit, et gavisus est . Alioquin quando servum jurantem sibi per Deum coeli, sub femore suo manum ponere praecepisset , 773 nisi ipsum utique Deum coeli ex eodem nasciturum femore praevidisset? Hoc quoque consilium cordis sui homini secundum cor suum revelavit Deus, qui juravit veritatem, et non frustrabitur eum: De fructu, inquiens, ventris tui ponam super se
Abbreviated transcription (Latin):
tria hec ad pastores loquens angelus cõmẽ¬
dauit. gaudium magnum qd̃ euũngelica¬
bat ex ponens ꝙ in quit natus estuob̾ bo¬
die saluator qui est xpc dominus. Exĩte¬
mus igitur frẽs in hac natiuitate. ⁊ mul¬
tiplicit᷑ gauteamus in ea. quam et salutis uni¬
utas. et uctionis suianitas et fllii dei maiestas.
tam eleganter illustratait nichil desit ex om¬
nib que dlesid̾antur: nec cõmodum. nec iotũ¬
dumi. nec honestum: Exultemus inquam
ruminantes intra nosinet ipõs ⁊ inuicem eruc¬
tuantes suaue uerbum. eloquium dulce:
ih̾c xp̃c filius dei nascitur in bethleem ude:
Nec michi quis istarespondeat: deuotusĩ¬
gratus irreligiosus. Nloni ẽ hoc nouum. olim
auditum est olim fc̃m ẽ: olim naius ẽ xp̃c
Ego enin dica olim ⁊ ante oui ꝓꝑhetieunt
Nt non mõdo aite hec nra temitea: s ante
it tenebras latidulum suum: t mio uo lucem
magis habitat in accessibilem: latet in crrde

Expanded text:
haec tria ad pastores loquens angelus commenhaec tria ad pastores loquens angelus commendavit, gaudium magnum, quod evangelizabat, exponens: Quia, inquit, natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus . Exsultemus igitur, fratres, in hac nativitate, et multipliciter gratulemur in ea, quam et salutis utilitas, et unctionis suavitas, et Filii Dei majestas tam eleganter illustrat, ut nihil desit ex omnibus quae desiderantur, nec commodum, nec jucundum, nec honestum. Exsultemus, inquam, ruminantes intra nosmetipsos et invicem eructantes suave verbum, eloquium dulce:Christus Filius Dei, nascitur in Bethlehem Judae. » 3. Nec mihi quis ad ista respondeat indevotus, ingratus, irreligiosus: Non est hoc novum: olim auditum est, olim factum est, olim natus est Christus. Ego enim dico, olim et ante. Nec mirabitur, mpora, sed ante it tenebras latibulum suum, imo vero lucem magis habitat inaccessibilem: latet in crode
Abbreviated transcription (Latin):
sttan intołabilior iuicoat᷑. beeuis ip̃a cura¬
tio quam duiturna egͥtudo: Sic nimiit
sicusq hodiȩ multi ꝑeunt modicum fu
ant: humano sensu de multitudine et
saluatore ⁊ nichominus xp̃m et̃ cognoscis.
ni utentem caut̾io s imguento. non ustio¬
ne s unctione curantem: unum adhuc ar¬
btiror ingenuam posse mouere creaturã.
ne forte qd̃ absit saluatoris huiꝰ non satis
condigna uiteatur ẽẽ ꝑsona. Puto tñ nõ
usq ad eo ambitiosus es. et glorte cupidrs
aut elator honoris: ut ab uno quopiame
conseruis sits si pstare possit hanc grãm sus¬
cipere tecractares. Namsiangłs aut archan¬
getus d̾ẽt. uelex siuꝑiori quo uns ordine spitu¬
um beatoꝵ: multo minus animositas tua
qd causaretur haberet. Nunc artemi tanto ã¬
plipe tͥ deuotione suscipiendus ẽ iste saluater:
qͣnto diffentius p̃ cetis omnib nomen hedita
uit iħc ap̃c filius dei. Et uite si non eultent̃

Expanded text:
sitan intolerabilior videatur brevis ipsa curasitan intolerabilior videatur brevis ipsa curatio, quam diuturna aegritudo. Sic nimirum, sic usque hodie multi pereunt medicum fugant, humano sensu de multitudine et Salvatore, et nihilominus Christum esse cognoscis, non utentem cauterio, sed unguento; non ustione, sed unctione curantem, unum adhuc arbitror ingenuam posse movere creaturam, ne forte quod absit! Salvatoris hujus non satis condigna videatur esse persona. Puto tamen, non usque adeo ambitiosus es et gloriae cupidus, aut zelator honoris, ut ab uno quopiam e conservis tuis, si praestare posset, hanc gratiam suscipere detrectares. Nam si angelus aut archangelus esset, vel ex superiori quovis ordine spirituum beatorum, multo minus animositas tua, quod causaretur, haberet. Nunc autem tanto ampliore tibi devotione suscipiendus est iste Salvator, quanto differentius prae caeteris omnibus Christus Filius Dei. Et vide si non evidentius
Abbreviated transcription (Latin):
isto: s et sp̃c meus in p̾cordiis meis estuat:
iocunditatem hanc ⁊ exultationem solito
tabils miseris. quid tam utile despatis:
Alioqͥn uñ salus. iin uł tenuis aliqua spes
salutis in lege peccati. in corꝑe mortis in ma¬
licia hac diei. ⁊ loco afflictionis: nisi noua
nobis ⁊ insꝑata nasceretur: At tu forte
salutem optas: s curationis acerbitatẽ
teneritudinis ꝑiter et egritudinis ꝓpͥe conꝰ¬
sam plenitudinem. de plenituidine tã hꝰ
accrpiunt unctionis. Ne uero suatiem
audiens mnefficatem fore autumes salua¬
torem: ad ditur etiam filius dei: Qualis et
pater talis fiius: cui suo ẽ cum̃uolu̾it poꝰ¬
se aut forsitan utilitate saluns et iocun¬
ditate rincnonis audita. nescio qͥd sicb mu¬
te. Saluatorem tibi gͣtularis ad eẽ. ut pote
iacens paralitycus in grabbato. aut mag̃
inter ierłm et ierico semiuiuus in uia:
Amplius aũt letaris. nec durum ẽẽ medi¬
cum nec grauib uti medicinis: netͥ for¬

Expanded text:
isto, sed et spiritus meus in praecordiis meis aestuat, jucunditatem hanc et exsultationem solito tabile miseris? quid tam utile desperatis? Alioquin unde salus, unde vel tenuis aliqua spes salutis in lege peccati, in corpore mortis, in malitia hac dici et loco afflictionis, nisi nova nobis et insperata nasceretur? At tu 772 forte salutem optas, sed curationis acerbitatem, teneritudinis pariter et aegritudinis propriae conssam plenitudinem, de plenitudine tamen hujus accipiunt unctionis. Ne vero suavem audiens, inefficacem fore autumes Salvatorem, additur etiam, « Filius Dei. » Qualis enim Pater, talis Filius, cui subest, cum voluerit, posse. Aut forsitan utilitate salutis et jucunditate unctionis audita, nescio quid submurs. Salvatorem tibi gratularis adesse, utpote jacens paralyticus in grabato, aut magis inter Jerusalem et Jericho semivivus in via. Amplius autem laetaris nec durum esse medicum, nec gravibus uti medicinis, ne tibi for
Abbreviated transcription (Latin):
lus natis est nob̾. Et dicebat: beati pauꝑes sp̃u:¬
quiipõ est regnum celorum: Itẽq sicst comiersi
fm̾tis. ⁊ efficiamini sicut puer iste. non ĩ¬
trabitis in regnum celoꝵ: uñ etiam sta¬
bulum elegcit. ⁊ presepe. utiq domũ lnte¬
am et diu̾soria iumentoꝵ: ut hrnc ẽẽ sci¬
as qui de steroore erigit pauꝑem: et salud

Expanded text:
vulus natus est nobis; et dicebat: Beati pauperes spvulus natus est nobis; et dicebat: Beati pauperes spum est regnum coelorum : itemque: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Unde etiam stabulum elegit et praesepe, utique domum luteam, et diversorium jumentorum, ut hunc esse scias, qui de stercore eri
Abbreviated transcription (Latin):
qui nullius uiquam netustatis capax. ⁊̃ cos quoꝵ
inueterau̾nt omnia ossa. in ueram uite tnͣsferat
anmuitiatione. si auiertistis congrue satis dicit᷑
modo immolatur ad huc cotidre donec mortem eiꝰ
annitiamus: sic et uidet᷑ nasci. dum fidelit̾
rep̃sentamus eius natiuitatem. Die gͥ crastina
uitebimus maiestatem dei: Sed sane ra nob̃ nõ
in seip̃o: uitiq maiestatem in humilitate. iłtute
in infirmitate in homine deum Ip̃e enm ẽ ẽ¬
manueł qũ intp̾tatur nob̾cum d̾s. Ieuiden¬
tuuis andi u̾brm inquit caro fr̃m est et habi¬
mus głam eins. s glam quasi unigenm
a pacce. utq plemim gre uidimꝰ et uerita¬
tis. Nonenim głam potestaris aut claritatis
Sglam paterne pietatis głam grẽ. de quaa
q enim decet nos ita bethieem p̃terire: Tran¬
seamus usq rethleem dicunt pastores: nõ
bechleem ꝑtñseam̃. Qd enim siꝑauꝑ uiculus

Expanded text:
qui, nullius unquam vetustatis capax, etiam eos quorum qui, nullius unquam vetustatis capax, etiam eos quorum inveteraverunt omnia ossa, in veram vitae transferat annuntiatione, si advertistis, congrue satis dicitur modo immolatur adhuc quotidie, donec mortem ejus annuntiamus: sic videtur et nasci, dum fideliter repraesentamus ejus nativitatem. Die igitur crastina videbimus majestatem Dei, sed sane 774 in nobis, non in seipso: utique majestatem in humilitate, virtutem in infirmitate, in homine Deum. Ipse est enim Emmanuel, quod interpretatur nobiscnm Deus. Et evidentius audi: Verbum, inquit, caro factum est, et habimus gloriam ejus, sed gloriam quasi Unigeniti a Patre, utique plenum gratiae vidimus et veritatis. Non enim gloriam potestatis aut claritatis, sed gloriam paternae pietatis, gloriam gratiae, de qua neque enim decet nos ita Bethlehem praeterire. Transeamus usque Bethlehem, dicunt pastores, non, Bethlehem pertranseamus. Quid enim si pauper viculus
Abbreviated transcription (Latin):
fites. Quid tñ licit. beati qui ĩunderunt ⁊
ctedidunt: quasi non uudeatur ip̃m crecle
quodamm᷑ iam uide. Sel abuerte diligen¬
ter cui et qͥndo dõmsit: &utiq qui argu¬
ebatur ꝗd quia uicdisset creilidisset. Neꝙ
enim ibp̃m est iudisse. ⁊ ideo credidisse: qd̾
credento uidisse: Alioqͥn abeaham pater
nt̃ quonam modo tominitum hunc iii dis¬
se diem nsicredento cretendus ẽ : S et ild̃
quoinꝰ dacripietur. quod hac nocte cantatumẽ
nob̾ sanctificanuii hodie et estote ꝑati. crasti¬
na enim die uitebitis maiestatem dei in uobis.
sinonmente uicere est pia deuonone rep̃sentare
et recołe fice non ficta magnum illud magne pi¬
etatis sacramentum. qõ manifestum ẽ in carne. iuꝰ¬
ticatum ẽ in spũ. apparuit angelis. predicatum ẽ
ẽ in glia: Semꝑ gͥ nouum qd semꝑ innonat men¬
tes nec uiquam uetus qd̃ fructificare non cessat
quod imꝑpetuum nõ marcescit. hoc enim sanctum
qñ clatur uidere corruptionem: hic nouns homo

Expanded text:
Beati qui non viderunt, et crediderunt? quasi non videatur ipsum credere quodammodo jam videre. Sed adverte diligenter cui et quando dictum sit: ei utique qui arguebatur quod quia vidisset credidisset. Neque enim idipsum est vidisse, et ideo credidisse, quod credendo vidisse. Alioquin Abraham pater vester, quonam modo Dominicum hunc vidisse diem, nisi credendo, credendus est? Sed et illud quomodo accipietur quod hac nocte cantatum est nobis, « Sanctificamini hodie, et estote parati: crastina enim die videbitis majestatem Dei in vobis: » si non mente videre, est pia devotione repraesentare et recolere fide non ficta magnum illud magnae pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, per igitur novum, quod semper innovat mentes; nec unquam vetus, quod fructificare non cessat, quod in perpetuum non marcessit. Hoc est enim Sanctum, quod non datur videre corruptionem. Hic novus homo,
Abbreviated transcription (Latin):
timites. beat qui lugent: Beati qui futã sa¬
piunt: ꝓ desidi̾o celestium. interno quo¬
dam sapore mentis presentia respuentes.
Beati qui nouissima ꝓuident in mansue¬
tudine suscipiẽtes insitum uerbum. qd̃
eoꝵ animal saluare potest: et pietate cor¬
dis ad futuram tendunt hereditatem
beati qui pͥstinum intelligentes erroremt:
crebris lauant lacrunis lectum suum: Nl¬
des qui optat uir sanctus. qͥd optinere cu¬
pit eis ꝓ qͥb oiatiꝰ utinam inqͥt saperent
et intelligerent. ac nouissima prouiderẽtz
Ac si manifestius dicat: Utinam in eis es
set sꝑitus sapientie. et intelligentie atꝙꝑ
consilii Ntinam hec in nob̾ inueniant᷑
frẽs. ut suauiter onmia nr̃a ꝑ scipientiẽ.¬
tiam disponamus: ut intellectu p̾t̾ita pͦ¬
cata dampnemiis: ut prouidamꝰ fut᷑a ꝯ¬
silio utinam sapiamus ad p̾sentis uite
mod̾ationem: Utinã intlłigamꝰ ad pret̾ite uite
correprionem: utinam deuota in deum

Expanded text:
ti mites, beati qui lugent . Beati qui futura sati mites, beati qui lugent . Beati qui futura sapiunt, prae desiderio coelestium interno quodam sapore mentis praesentia respuentes. Beati qui novissima provident, in mansuetudine suscipientes insitum verbum, quod eorum salvare animas potest, et pietate cordis ad futuram tendunt haereditatem. Beati qui pristinum intelligentes errorem, crebris lavant lacrymis lectum suum. Vides quid optat vir sanctus, quid obtinere cupit eis, pro quibus orat? Utinam, inquit, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! Ac si manifestius dicat: Utinam esset in eis spiritus sapientiae, et intelligentiae, atque consilii! Utinam haec in nobis inveniantur, fratres, ut suaviter omnia nostra per sapientiam disponamus, ut intellectu praeterita peccata damnemus, ut provideamus futura consilio! Utinam sapiamus ad praesentis vitae moderationem! utinam intelligamus ad praeteritae correctionem! utinam devota in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
telam Hec nempe sp̃italis est exercitii sum¬
ma: hec forma stridii sꝑitalis: ut sapient
dissponamus p̃sentia nostra: recogitemus
uiuamus in hoc seculo ait apłs. ut uide¬
licet inp̃senti sob̾etas obseruet᷑: ut iusta
satisfactione p̃t̾ita que nob̾ sine fructu
ĩ alutis p̾t̾iere temꝑa redimantur. ut pie¬
tatis clipeun ĩminentib de frito ꝑitulis ap¬
ponamus sola est eñ que adomnia ua¬
let pietas. cuitus scilicet cł̃i humilis et de¬
uotus: nec aliter nobis ẽ prouidere nouis¬
sima. nͥ ut uniuersa que nob̾ ĩminere ui¬
dent᷑ ꝑicula. sedula nob̾ cogitatione uersã¬
tes. discamus de nr̃a omnino in dustria.
magis autem de nr̃is diffidere meritis ⁊ soli
diuine nos protectioni commit̾e. pio qͦdam
sum: cuiꝰ datum optimũ et donum ꝑfectũ
ẽ. consummatio felix ⁊ mors p̾ciosa: Habes
in euangelio tͥa hec: ip̃o tͥ sermone domi¬
ni commendata: Beati inquit pauꝑes. bea¬

Expanded text:
telam. Haec nempe spiritualis est exercitii sumtelam. Haec nempe spiritualis est exercitii summa, haec studii spiritualis; ut sapienter disponamus praesentia nostra, recogitemus vivamus in hoc saeculo, ait Apostolus : ut videlicet in praesenti sobrietas observetur: ut justa satisfactione praeterita, quae nobis sine fructu salutis praeteriere, tempora redimantur; ut pietatis clypeum imminentibus de futuro periculis opponamus. Sola est enim quae ad omnia valet pietas, cultus scilicet Dei humilis et devotus: nec aliter nobis est providere novissima, nisi ut universa, quae nobis imminere videntur pericula, sedula nobiscum cogitatione versantes, discamus de nostra omnino industria, magis autem de nostris diffidere meritis, et soli divinae nos protectioni committere pio quodam sum, cujus datum optimum, et donum perfectum est consummatio felix, et mors pretiosa. 8. Habes in Evangelio tria haec ipsa, tibi sermone Domini commendata: Beati, inquit, pauperes, bea
Abbreviated transcription (Latin):
rit. minis de reliquis ꝑtib curans. ip̃a
que dͥ copulanda sunt capita uniformit̾
parat. ne dissideant a se ip̃is: ita dico uob̾
qnͣtumlibet extirĩt ꝯuersatio sꝑitalis. sicͣt¬
nalis fũt consũmatio nosra. uite illi sꝑr¬
taili penitris non coheret: neq caro et sangͥs
regnũ d̾i potert̃ possidere: Eĩi ait sapiens. me¬
morare nouissima tua: et non peccabis. Sumi¬
rum quod hec maxime recordatio faciat ti¬
moratumi timor expellat pcc̃m. negligentiã
nec admittat. hinc et moyses de qͥbidamii
tinam saperent inquit et intelligerent: ac
nouissima prouiderent: Inquib utiq uer¬
bis tria q̃dam nobis uideo cõmendareti sa¬
pientiam. intelligentiam. prouidentiam
Arbitror sane tͥb eas assignari posse tempo¬
rib. ut eternitatis quelam ymago reforma¬
ri uideatur in nob̾: presentia mod̾aritib
ꝑ sapientiam: p̃tita ꝑ intelligentiam diui¬
dicantib: nouissima prouidentib ad cau¬

Expanded text:
rit, minus de reliquis partibus curans, ipsa rit, minus de reliquis partibus curans, ipsa quae sibi copulanda sunt capita, uniformiter parat, ne dissideant a se ipsis; ita dico vobis, quantumlibet exstiterit conversatio spiritualis, si carnalis fuerit consummatio nostra, ituali penitus non cohaeret, nec caro et sanguis regnum Dei poterunt possidere. Fili, ait Sapiens, memorare novissima tua, et non peccabis . Nimirum quod haec maxime recordatio faciat timoratum; timor expellat peccatum, negligentiam non admittat. 7. Hinc et Moyses de quibusdam: Utinam, ait, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! In quibus utique verbis tria quaedam nobis video commendari; sapientiam, intelligentiam, providentiam. Arbitror sane tribus eas assignari posse temporibus, ut aeternitatis quaedam imago reformari videatur in nobis, praesentia moderantibus per sapientiam, praeterita per intelligentiam dijudicantibus, novissima providentibus ad cau
Abbreviated transcription (Latin):
sa festiuitatis: hec presentium mat̾ia gau¬
dioꝵ. In his igitur festum agens et letum
diem. sine dubio sꝑitum sponsi habet ec¬
cłia: sꝑitum domini in cuiꝰ conspestu sicut
tos enim dumpaterent᷑ apostoli crecłimꝰ af¬
fuisse. qͥ neqͣꝙͣ preciosis illoꝵ mortib ĩ uide¬
rent: Nisi sunt enim oculis insipientium
mori: et estimata ẽ afflictio exitus illoꝵ.¬
frẽs. amici dei mori uident᷑ oculis insipiẽ¬
tium: s in ocilis sapientium iudicantur
potius obdormire. Beniq et lazarns dormi¬
ebat. quia amicus erat: et eum decłit di¬
lectis suis sompnũ. ecce hereditas domini.
studeamus frẽs. uiuere uita iustoꝵ: s mor¬
te eor mori multo magis desileremus: Sa
ibi nos iudicans ubi inuenerit. Ommino
necesse ẽ uite peesentis finem fut᷑e coh̾ere.
pͥncipio: nec ibi tolerabilis dissimilitudo
est. Sicut enim siquis duo sibi ut ita dixe¬
rim cinctoria consuere aut colligare uolue¬

Expanded text:
sa festivitatis, haec praesentium materia gausa festivitatis, haec praesentium materia gaudiorum. In his igitur festum agens diem et laetum, sine dubio spiritum sponsi habet Ecclesia, spiritum Domini: in cujus conspectu, sicut tos enim, dum paterentur apostoli, credimus adfuisse, qui nequaquam pretiosis mortibus illorum inviderent? Visi sunt enim oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus eores, amici Dei mori videntur oculis insipientium; sed in oculis sapientium judicantur potius obdormire. Denique et Lazarus dormiebat, quia amicus erat : et cum dederit dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini . 6. Studeamus, fratres, vivere vita justorum, sed morte eorum mori multo magis desideremus. Sapibi nos judicans, ubi nos invenerit. Omnino necesse est vitae praesentis finem futurae cohaerere principio, nec ibi tolerabilis dissimilitudo est. Sicut enim si quis duo sibi, ut ita dixerim, cinctoria consuere aut colligare volue
Abbreviated transcription (Latin):
tificantes uiuos. et mortuos suscitantes: qnͣ¬
to magis muic honorificati sunt nimis. ni
bretur: ñ qͥdem natiuitatis seu conu̾sionis
eoꝵ. aut certe uite uel miraculoꝵ sollemp¬
nis agitur commemoratio: Non ẽ frẽs nati
ti iohannis diem natalicium celebrastis:
Ille enim nascens honorat᷑: quia nascit᷑ scĩfi¬
catus: Deniq in iohanne solo celebrior ẽ pas¬
tñ natus pro eo est. nimir̃ homo ẽ missus a
recensemus: sicut cet̾is dieb aliis. Alt̾ñis
quid̾ comu̾sio altĩus de cart̾e liberatio frã
per angelum. festiins eccl̃ie gaudiis ad
memoriam reuocat᷑: mortem spetialius
ueneramur. qua nich int̾ homines huma¬
no iudicio plus horretur: Consid̃ate fr̃es
eccłie sancte iudicium. scd̃m fidem ñ set̃o̾
faciem iudicantes: Mortem siquidem a¬
płoꝵ in eoꝵ recolit sossẽpnitate peecipua.
Hodie nimir̃ frẽs petrus crucifixus ẽ: ho¬
die decollatus ẽ paulus: hec hodierne cau¬

Expanded text:
tificantes vivos, et mortuos suscitantes: quatificantes vivos, et mortuos suscitantes: quanto magis nunc, cum honorati sunt nimis, nimbretur, nunquid nativitatis seu conversionis eorum, aut certe vitae vel miraculorum solemnis agitur commemoratio? Non est, fratres, aulo ante beati Joannis diem natalitium celebrastis. Ille enim nascens honoratur, quia nascitur sanctificatus. Denique in Joanne solo celebrior est pasdentius tamen natus pro eo est, nimirum homo missus a recensemus, sicut certis diebus aliis, alterius quidem conversio, alterius de carcere liberatio facta per angelum festivis Ecclesiae gaudiis ad memoriam revocatur. Mortem specialius veneramur, qua nihil inter homines humano judicio plus horretur. 5. Considerate, fratres, Ecclesiae sanctae judicium, secundum fidem, non secundum faciem judicantis. Mortem siquidem apostolorum in eorum recolit solemnitate praecipua. Hodie nimirum Petrus crucifixus est, hodie decollatus est Paulus. Haec hodiernae cau
Abbreviated transcription (Latin):
et unde impinguari debueras. lapid aris.
hec iͥcco dicta sunt fr̃es. ut noueritis ꝙͣ
benigne audiend̾ sit. qͣm deuote suscipi¬
eno̾. qm̃ sollicite conseruand̃. qͥcqͥd ad
ammar̃ salutem ꝑtinet: et ñ sicut uer¬
bum hominũ. s sieut uere est uerbum
siue sit illud consolatorium siue cõmo¬
nitorium. siue etiam increpatorium au
festiuitatis oblitus: s ut arbitror non ad
insipientiam uobis. si firmiter inhescrint
animo que audistis: et nunc iam de sollẽp̃-¬
nitate ip̃a uel breuiter aliquid loqui temp
ne płimum a nobis honorem debere scio: s
utrũ possit aliqͥs ex hib̃i hesito satis. Nimis eñ
honorati sunt amici tui deus: numis confor¬
tatus ẽ pͥncipatus eoꝵ Quid enim: si inter¬
ra ab huc positi omnia poterant. non qͥdem
in se s in xp̃o: quid non poterunt uiuentes
ad hue et morituri. imperium mortis et uite
uidebantur habere: solo nimirum uerbo moe¬

Expanded text:
et unde impinguari debueras, lapidaris. et unde impinguari debueras, lapidaris. Haec idcirco dicta sunt, fratres, ut noveritis quam benigne audiendum sit, quam devote suscipiendum, quam sollicite conservandum quidquid ad animarum salutem pertinet, et non sicut verbum hominum, sed sicut quod vere est verbum sive illud consolatorium, sive commonitorium, sive etiam increpatorium audfestivitatis oblitus, sed, ut arbitror, non ad insipientiam vobis, si firmiter inhaeserint animo quae audistis. 4. Et nunc jam de solemnitate ipsa vel breviter aliquid loqui tentene plurimum a nobis honorem deberi scio; sed utrum possit aliquis exhiberi, haesito satis. Nimis enim honorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus eorum . Quid enim? si in terra adhuc positi omnia poterant, non quidem in se, sed in Christo; quid non poterunt hodie vivadhuc et morituri imperium vitae et mortis videbantur habere, solo nimirum verbo mor
Abbreviated transcription (Latin):
ter emenclare conatur: Hec plane salub̾s
et fecunda impinguatio est. ut carripiat
iustus inmiscd̃ia et increpet: oleum autẽ
peccatoris non impinguet caput meũ: Et
ea siquidem pingueiline quam generat
oleum peccatoris. habundantius pullu¬
lant spine et tͥbuli: et omnis radix ama¬
ritudinis germinat copiosius: Itaq qui
iustoꝵ increpationem misciłiam nomi¬
nat. satis indicat quemadmodum susci¬
pienda sit. Penigno animo: qͣm deuota
mente: quanta ei gr̃a sit habenda Sit
enim accipienda nob̾ erit impinguatio
salubris non fertilis uicioꝵ quemadmod̾
oleum peccatoris: s fruitus illius quem
secumdum apł̃m habemus in sanctifica¬
ris: Nõne bonũ fimum sparsi in agro tuo:
Ande ergo lapules h̃tcꝰ s tu inimice homo.
qm̃ qui diligit iniquitatem odit aĩãm su¬
am. tu inquam inimite homo feristi hocl
qui desidiam tuam non ex crtere s extu¬
sare pergens. fimũ tͥ ꝑuertis in lapides:

Expanded text:
ter emendare conatur? Haec plane salubris ter emendare conatur? Haec plane salubris et fecunda impinguatio est, ut corripiat me justus in misericordia, et increpet; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Ex ea siquidem pinguedine, quam generat oleum peccatoris, abundantius pullulant spinae et tribuli, et omnis radix amaritudinis germinat copiosius. Itaque qui justorum increpationem misericordiam nominat, satis indicat quemadmodum suscipienda sit, quam benigno animo, quam devota mente; quantaque ei gratia sit habenda. Sic enim accipientibus nobis erit impinguatio salubris, non fertilis vitiorum, quemadmodum oleum peccatoris, sed fructus illius, quem secundum Apostolum habemus in sanctificaris? Nonne bonum fimum sparsi in agro tuo? Unde ergo lapides habet? Sed tu, inimice homo; quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam: tu, inquam, inimice homo, hoc fecisti; qui desidiam tuam non excutere, sed excusare pergens, fimum tibi pervertis in lapides,