comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egyptũ pͥmũ insolitã fasti¬
diendamq ub̃tatẽ. de inde
iugẽ atq intolerabile famẽ
cui ioseph uir iustꝰ ⁊ sapiess
diuina ꝓuisione subuenerit
pompeius in storie᷑. eiꝰq bre¬
uiator iustinꝰ docet. qui int̾
cȩt̾a sic ait. O inimus etate
int̾ fr̃s ioseph fuit. euiꝰ ex¬
cellens ingentum fr̃s ueri¬
ti. int̾ceptum. ꝑ egnis mer¬
catorib uendidert᷑. Aquib
deportatꝰ in egyptũ. eũ ma¬
gicas sͥ artes sollerti ingeno
ꝑcepisset breui ipsi regi per¬
carus fuit. Nam ⁊ ꝓdigi¬
oꝵ sagacissimꝰ erat.⁊ somni¬
oꝵ pͥmus intelligentiã con¬
didit. nicħq diuini iuris
humaniq ei incognitũ ui¬
debat᷑. ad eo ut etiam agroꝵ
sterilitatẽ futurã añ mul¬
tos annos ꝓspiciens fruges
congͥgassẽt. tantaq exꝑm̃ta
eius fuert̃. ut ñ ab hoĩe. s
a deo responsa uiderent᷑. Filiꝰ
iose ph moyses fuit. quẽ pat
S egyptu cum seabiem ⁊ in¬
tiliginẽ paterent᷑. responso
moniti eum eum egris ne pe¬

Expanded text:
Aegyptum primum insolitam fastidiendamque ubertatem deinde iugem atque intolerabilem famem, cui Ioseph uir iustus et sapiens diuina prouisione subuPompeius historicus, ejusque breviator Justinus docet: qui inter caetera sic ait: Minimus aetate inter fratres Joseph fuit, cujus excellens ingenium frti, interceptum peregrinis mercatoribus uendiderunt. a quibus deportatus in Aegyptum, cum magicas ibi artes sollerti ingenio percepisset, breui ipsi regi percarus fuit. nam et prodigiorum sagacissimus erat et somniorum primus intellegentiam condidit, nihilque diuini iuris humanique ei incognitum uidebatur: adeo ut etiam agrorum sterilitatem futuram ante multos annos prospiciens fruges congregasset: tantaque experimenta eius fuerunt, ut non ab homine, sed a Deo responsa uiderentur. filius Ioseph Moyses fuit, quem praeSed Aegyptii cum scabiem et uitiliginem paterentur, responso moniti eum cum aegris, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
tacioẽ rucͣtabant. ultͦ ꝯstantino¬
polun ad theodosiũ misere lega¬
tos. pacẽq supplices poposcerunt.
initũq tc̃ fedus ẽ. qͦ unu̾sꝰ oriens
usq ad ñc tranqͥllissime fruit᷑. In¬
terea cũ theodosius in oriente sub¬
actis barbarri gentib traciaᷤ tan¬
dem ab hoste lib̾as reddidiss et
archadiũ filiũ suũ consortẽ feciss:

Expanded text:
tatione ructabant, ultro Constantinotatione ructabant, ultro Constantinopolim ad Theodosium misere legatos pacemque supplices poposcerunt; ictumque tunc foedus est, quo uniuersus Oriens usque ad nunc tranquillissime fruitur. interea cum Theodosius in Oriente subactis barbarorum gentibus Thracias tandem ab hoste liberas reddidisset et Arcadium filium suum consortem fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
taq theodosuis afflictam rem¬
publicã ira di. reꝑanda credidit
mĩa dĩ. omnẽ fidutiã sui ad o¬
pem xͥ conferens. maximas illas
seythicas gentes formidatasq cunc-¬
tis maiorib alexandro qͦq illi mag¬
no sicut pompeiꝰ corneliusq testati
sunt euitatas. ñc aũ extincto roma¬
no exercitu. romanis equis armisq
instructissimas. hoc ẽ alanos. hunos.¬
⁊ gothos incunctant̃ aggressus. ma¬
gnis multisq p̃liis uicit. Urbem
ꝯstantinopolu uictor intͣuit. et
ne paruã ipsam romani exercit
manũ assidue bellando dẽtreret.
fedꝰ cũ athanarico gothoꝵ rege
ꝑcussit. Achanaricꝰ aũ ꝯtinuo ut
ꝯstantinopolim uenit. diẽ obiit.
Uniu̾se gothoꝵ gentes rege defunc¬
to. aspicientes uͥtutẽ benignitatẽ¬
qr hreodosi. ronaro sese mpio
dediderunt. In hiidem etĩa dieb
ꝑse qui uiliano int̾fecto. aliisq
imꝑatorib sepe uictis. ñc eciam
ualente in fugam acto. recentissi¬
me uictorie sacietatẽ cruda ĩsul¬

Expanded text:
taque Theodosius afflictam rempublicam ira Dei reparandam credidit misericordia: omnem fiduciam sui ad opem Christi conferens, maximas illas Scythicas gentes, formidatasque cunctis majoribus, Alexandro quoque illi Magno sicut Pompeius Corneliusque testati sunt evitatas, nunc autem exstincto Romano exercitu Romanis equis armisque instructissimas, hoc eet Gothos, incunctanter adgressus magnis multisque proeliis uicit. urbem Constantinopolim uictor intrauit et ne paruam ipsam Romani exercitus manum adsidue bellando detereret, foedus cum Athanarioo Gothorum rege percussit. Athanaricus autem continuo ut Constantinopolim uenit, diem obiit. uniuersae Gothorum gentes rege defuncto aspicientes uirtutem benignitatemque Theodosii Romano sese imperio dediderunt. in isdem etiam diebus Persae, qui Iuliano interfecto aliisque imperatoribus saepe uietis, nunc etiam Valente in fugam acto recentissimae uictoriae satietatem cruda insul
Abbreviated transcription (Latin):
a captius de oportunitate locoꝵ
certior factꝰ. inopinantes hostes
oppͥmit. magnisq stragib facꝰtis.
pluruas p̾das agit. Deinde cũ
canninio signũ aduentꝰ sui de¬
diss. canniniꝰ totis castris subito
eriliuit. seseq miecit hostib Ita
fabio ex alia parte. ⁊ canninio
ex alt̾a insistente. maximo ⁊ di¬
ut᷑no bello innum̾e galloꝵ copie
trucidate st̃. Inde fabuis in car

Expanded text:
a captivis de opportunitate locorum a captivis de opportunitate locorum certior factus, inopinantes hostes opprimit, magnisque stragibus factis, plurimas praedas agit. Deinde cum Caninio signum adventus sui dedisset, Caninius totis castris subito exsilivit seseque injecit hosti. Ita Fabio ex alia parte, et Caninio ex altera insistente, maximo et diuturno bello innumerae Gallorum copiae trucidatae sunt. Inde Fabius in Car
Abbreviated transcription (Latin):
que auxilio romanis erat truci¬
dant. Deinde cũ oportunũ ipsi lo¬
cũ insidiis ꝓuisũ occupassent. atq
hoc cõꝑto romani ad insidiarũ lo¬
cũ instructi ordinatiq uenisseN.
cõmisso p̾lio romani gallos fugien¬
tes hisdem locoꝵ munitionib qͥb
clausi fuerant inclusert. cunctos¬
q ad int̾nicionẽ eycid̾unt. Ibi cor¬
reus uł fugã uł deditionẽ detrec-¬
tans. romanos ut uiuis caꝑet᷑ in¬
stantes occidendo ut occideret᷑
coegit. Ioit᷑ cũ pacatã ẽe uniu̾sã
galliã cesar neq ausurã fore ad a-¬
liqͦs aspirare motꝰ arbitraret᷑. le-¬
giones in hybnia dimisit. ipse tam̃
ambiorigis fines qͥ tot bella excita¬
u̾at horrenda hominũ strage ua¬
stauit. At uͦ .s̃. canniniꝰ legatus
bellũ apud pictonas inuenit. uͥ
magna hostiũ multitudo ĩpeditã
itinere legionẽ cͥcũdedit. atq ad
extͦmũ discͥmen adduxit. Porro
autẽ fabuis legatꝰ acceptis canni¬
ni litt̃is. in pictonas ꝓficiscit᷑. ibiq

Expanded text:
quae auxilio Romanis erat, trucidant. Deinde cum opportunum ipsi locum insidiis provisum occupassent, atque hoc comperto Romani ad insidiarum locum instructi ordinatique venissent, commisso praelio, Romani Gallos fugientes eisdem locorum munitionibus, quibus clausi fuerant, incluserunt, cunctosque ad internecionem ceciderunt. Ibi Correus fugam vel deditionem detrectans, Romanos, ut vivus caperetur instantes, occidendo, ut occideretur, coegit. Igitur cum pacatam esse universam Galliam Caesar, 406 neque ausuram fore ad aliquos aspirare motus arbitraretur, legiones in hyberna dimisit: ipse autem Ambiorigis fines, qui tot bella excitaverat, horrenda hominum strage vastavit. At vero C. Caninius legatus bellum apud Pictonas invenit: ubi magna hostium multitudo impeditam itinere legionem circumdedit, atque ad extremum discrimen adduxit. Porro autem Fabius legatus, acceptis Caninii litteris, in Pictonas proficiscitur, ibique
Abbreviated transcription (Latin):
fugere romani. Seq̃nti
ꝑugna pene paricede. &¬
ꝓfligato multis p̾liis ex̾ci¬
tu romano in illiricũ tͣns¬
gssus. fulcanũ oppidũ de¬
fensum a p̃sidiis romanis¬
pugnando cep̃. ubi magnã
romanoꝵ p̃sidioꝵ multi¬
tudinẽ partim occidit. par¬
tim sub corona uendidit
partim secum in macedo¬
niam dux̃. Postea cum eo
.I. emiliꝰ paulus consul di¬
milia peditum in eo uello
int̾fecit. Rex eum eqͥtatr
subt̃fug̃. s ꝯtinuo captus
atq in triumpho eũ filiis
añ currũ actus ÷. ⁊ pꝰ apud
allam in custodia defecit.
filius eiꝰ iumor fabricã erari¬
am ob tosandam inoyiam ro¬
mȩ didiẽ. ibiq ꝯsumptus ÷.
u̾sis ꝓuentib bella multax
ubiq gentium gesta st̃. q̃
b̾uitatis causa p̃termisi. an¬
no ab urbe ꝯdita. de.L. lini¬
cinio lucullo paulo postu¬
mio albino consulib¬

Expanded text:
fugere Romani. sequenti, fugere Romani. sequenti, pugna paene pari Perseus profligato multis proeliis exercitu Romano in Illyricum transgressus Sulcamum oppidum defensum a ppugnando 276 cepit: ubi magnam Romanorum praesidiorum multitudinem partim occidit, partim sub corona vendidit: partim secum in Macedoniam duxit. Postea cum eo L. Aemilius Paulus consul dimillia peditum in eo bello interfecit. Rex cum equitatu subterfugit, sed continuo captus atque in triumpho cum filiis ante currum actus est: et post apud Albam in custodia defecit. Filius ejus junior fabricam aerariam ob tolerandam inopiam Romae didicit ibique consumptus est. uersis prouentibus bella multarum ubique gentium gesta sunt, quae breuitatis causa praetermisi. Anno ab Vrbe condita DC L. Licinio Lucullo A. Postumio Albino consulib
Abbreviated transcription (Latin):
danubiꝰ qui ⁊ hister crasse
glacie suꝑstratꝰ pedestrẽ fa¬
eile tͣnsitum ꝑatiebat᷑. Itaq
cum imꝓuide totũ ⁊ maxi¬
mum simul agm̃. ⁊ inesti¬
mabił hominum uł equoꝵ
multitudo tͣnsiret. enor¬
mitate pond̾is ⁊ c̃cussione
gͣdientium cone̾pans gelu
glacialis crusta dissiluit.
uniu̾sumq agm̃ qd̃ dru
sustinuerat mediis gurgi¬
tib uicta tandẽ ⁊ ꝯminuta
destituit. atq eadẽ rursꝰ
fragm̃tis impedientibus
suꝑducta subm̃sit. Pauei
ex om̃i ppło ꝑ utrãq ripã
no conss. macedonieũ bel¬
lũ gestũ ÷ m̾ito int̾ maxi¬
ma bella referendũ. Nam
in aucilio romanoꝵ to¬
ta pͥmum italia deinde
ꝑtholomeus rex egypti ⁊
aria rates capadociȩ. eume¬
nes asiȩ masiissa numi¬
diȩ fuert̃. ꝑseum ⁊ mace¬
donas secuti funt itaces
cum rege eoti. ⁊ unuersi
cum rege gentio illirii.
Itaq aduenienti erasso con¬
suli ꝑseus occurrit. ꝯmisso¬
q p̃lio miserabilit̾ uicti

Expanded text:
Danuuius, qui et Hister, crassa Danuuius, qui et Hister, crassa glacie superstratus pedestrem facile transitum patiebatur. itaque cum inprouide toto et maximo simul agmine inaesiimabilis hominum uel equorum multitudo transiret, enormitate ponderis et concussione gradientum concrepans gelu et glacialis crusta dissiluit uniuersumque agmen, quod diu sustinuerat, mediis gurgitibus uicta tandem et conminuta destituit atque eadem rursus fragmentis inpedientibus superducta summersit. pauci ex omni populo per utramque ripam no consulibus Macedonicum bellum gestum est, merito inter maxima bella referendum. nam in auxilio Romanorum tota primum Italia, deinde Ptolomaeus rex Aegypti et Ariarathes Cappadociae, Eumenes Asiae, Masinissa Numidiae fuerunt. Perseum et Macedonas secuti sunt Thraces cum rege Cotye et uniuersi cum rege Gentio lllyrii. itaque aduenionti Crasso consuli Perseus ocenrrit, commissoque proelio miserabiliter uicti
Abbreviated transcription (Latin):
scipio affricanꝰ ab ingͣta sibi
urbe diu exulans ap̃ amit̃¬
num oppidum morbo periit
Hisdẽ ⁊̃ dieb hannibal ap̃ bri¬
siam bitinie regẽ eũ a roma¬
nis reposceret᷑ ueneno sese ne¬
cauit. filopomenes dux achi¬
uoꝵ. amessanis captꝰ. occisꝰq ẽ.
n sicilia tẽ uulcani insula q̃
añ ñ fu̾at repente mariedi¬
ta cum miraeło omniũ usq
nẽ manet. q̃. fluuiꝰ. flaccus.
p̾tor in cit̾iore hispania. ma¬
ximo p̃lio .xxiii. milia fudit.
aiii. milia cepit.
p̃ida uacuata qͣssataq bellis¬
ad deditionẽ coeg̃. Eadẽ estate¬
⁊̃ luciꝰ postumius in eiteriore
hispania .xl. milla hoshum
bello int̾feẽ. Graceꝰ p̃tor ibidẽ
tt̾m .ee. oppida expugnauit
⁊ cepit. Lebio ⁊ mucio conss.
basternaꝵ gens ferocissima
auetore ꝑseo philippi filiop̃¬
dax sꝑe sollicitata. ⁊ tͣnseũ¬
di histri fluminis faculta¬
te sine ulla pugna uł aliqͦ
hoste deleta ÷. Nam tẽ forte

Expanded text:
Scipio Africanus ab ingrata sibi Scipio Africanus ab ingrata sibi Vrbe diu exulans apud Amiternum oppidum morbo periit. isdem etiam diebus Hannibal apud Prusiam Bithyniae regem, cum a Romanis reposceretur, ueneno se necauit, Philopoemenes, dux Achiuorum a Messanis captus occisusque est. in Sicilia tunc Vulcani insula, quae ante non fuerat, repente mari edita cum miraculo omnium usque ad nunc manet. Q. Fuluius Flaccus praetor in citeriore Hispania maximo proelio XXIII milia hominum fudit, IIII milia cepit. pida uacuata quassataqad deditionem coegit. Eadem tempestate L. Postumius in citeriore Hispania XLM hostium bello interfecit. Gracchus praetor ibidem iterum ducenta oppida expugnauit et cepit. Lepido et Mucio consalibus Basternarum gens ferocissima auctore Perseo Philippi filio praedarum spe sollicitata et transeundi Histri fluminis facultate sine ulla pugna uel aliquo hoste deleta est. nam tunc forte
Abbreviated transcription (Latin):
ad qu̾e uniu̾si gallo gei eũ con¬
iugib .⁊ de lib̾is ꝯ fug̾ant. ibiq
a c̾bissimũ bellũ gessit. ilamq
de suꝑib locis sagitis gͣndib
saxis cȩt̾isq telis romani gͣuit̃
contriti tandẽ usq ad ꝯgressũ
hostrum ꝓruꝑunt. Quadͣgĩta
milia gallo gͥõoꝵ eͦp̃lio int̾fecta
referunt᷑. M arciꝰ ꝯstul adu̾sum
ligures ꝓfectꝰ. suꝑatꝰq .iiii. mi¬
lia militũ amisit. ⁊ nͥ uictꝰ eełi¬
ter refugisset in castͣ eandem
int̾nitionis cladẽ quã debius
dudum ab hisde hostib acce¬
ꝑat ꝑtulisset. marco. elaudio
marcello: q̃. fabio. labeone ẽss
phinippꝰ rex qui legatos ppłi ro¬
mani int̃fec̾at ꝓpt̃ demet̾ filii
sun quẽ legatũ miserat uereẽ¬
dissimas p̃ces ueniã meruit.
eundẽq ꝯtinuo. uelut ro¬
manis amicũ. suiq ꝓdito¬
rẽ. fr̃e qͦ ipsiꝰ ad parricidũ
patͥs ministro nicħ de utroq
miserũ mali suspicantẽ ue-¬
neno necauit. Eodem anno

Expanded text:
Gallograeci cum coniugibus et liberis confugerant, ibique acerbissimum bellum gessit; namque de superioribus locis sagittis glandibus saxis ceterisque telis Romani grauiter contriti, tandem usque ad congressum hostium perruperunt: quadraginta # milia Gallograecorum eo proelio interfecta referuntur. Marcius consul aduersus Ligures profectus superatusque IIII milia militum amisit et, nisi uictus celeriter refugisset in castra, eandem internecionis cladem, quam Baebius dudum ab isdem hostibus acceperat, pertulisset. M. Claudio Marcello Q. Fabio Labeone consulibus Philippus rex, qui legatos populi Romani interfecerat, propter Demetrii filii sui, quem legatum miserat, uerecundissimas preces ueniam meruit, eundemque continuo uelut Romanis amicum suique proditorem, fratre quoque ipsius ad parricidium patris ministro, nihil de utroque miserum mali suspicantem ueneno necauit. eodem anno
Abbreviated transcription (Latin):
eiȩ aũ causa ꝓfecto adulati
o dũ uietoris laudes accumula¬
re. uirtutẽq patͥe excolłe uł p̃¬
sentib ł postis student. Alioqͥn
inquisitꝰ ñ fuisset nũs. nec qͣliᷤᷤ¬
eumq fuisset exp̃ssus. Qd̃ si

Expanded text:
ciae autem causa profecto adulatio ciae autem causa profecto adulatio est, dum uictoris laudes accumulare uirtutemque patriae extollere uel praesentibus uel posteris student: alioquin, si inquisitus non fuisset numerus, nec qualiscumque fuisset expressus. quodsi
Abbreviated transcription (Latin):
macedones uicti s̃. paeẽ philpp¬
po dedit. deiñ eũ lacedemoni¬
is pugnauit. Uieto nauide di¬
ce eoꝵ. nobilissimos obsides. de¬
metriũ philippi filũ ⁊ arme¬
nen nauidis filiũ añeurrũ
dur̃. Romani captiui qͥ sub
hannibale ꝑ g̾eiam uenditi
fu̾ant. uniuersi recepti. capi¬
tib rasis ob det̃sam seruitutẽ
currũ tͥumphantis secuti st̃.
Eodẽ tꝑr insubresboi. atq
emomanni ꝯtͣctis in unũ ui¬
rib hamilcare ꝑenoꝵ duce qͥ
in italia remanserat eremonã
ꝑlacentiãq uas tantes difficu¬
limo bello a lucio fuluio p̃tore
suꝑati st̃.. Postea flaminius
ꝓconsul philupũ regẽ. ⁊ cũ eo
tracas. macedonas. illirios. mul
nerant. bello subeg̃. Uicti ma¬
cedones castͣ amisert̃. octo mili¬
a hostiũ eo die cesa .u. milia cap¬
ta liniꝰ seͥbit. ualeriꝰ dic̃.xl. mi¬
lia trucidata. claudiꝰ uͦ xxxiiͦ. milia
int̾fecta ꝯmemorat.S ħ uarie¬
tas seͥptoꝵ utiq fallacia ÷. falla¬

Expanded text:
Macedones uicti sunt, pacem Philippo dedit. deinde cum Lacedaemoniis pugnauit, uicto Nauide duce ipsorum nobilissimos obsides Demetrium Philippi filium et Armenen Nauidis filium ante currum duxit. Romani captiui, qui sub Hannibale per Graeciam uenditi fuerant, uniuersi recepti, capitibus rasis ob detersam seruitutem currum triumphantis secuti sunt. eodem tempore Insubres Boi atque Cenomanni contractis in unum uiribus Hamilcare Poeno duce, qui in Italia remanserat, Cremonam Placentiamque uastantes, difficillimo bello a L. Fuluio praetore superati sunt. postea Flamininus proconsule Philippum regem et cum eo Thracas Macedonas Illyrios multanerant, bello subegit. uicti Мacedones castra amiserunt, VIII milia hostium eo die caesa, v milia capta Polybius scribit; Valerius dicit XL milia trucidata; Claudius uero XXXII milia interfecta commemorat. Sed haec uarietas scriptorum utique fallacia est; falla
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus hannibalẽ qͥ tẽ anti¬
ochi classi p̃erat bellũ na¬
uale gessit. Antiochꝰ uicto
hanmbale atq in fuga acto
simuiq omĩ excitu amisso
pacẽ rogauit. fihũq affri¬
cani quẽ utrũ explorantẽ
an in p̃lio cepisset incertũ :
uit᷑ remisit. In hispania ul¬
teriore .i.ĩ. emiliꝰ ꝓconsul alx¬
sitanis eũ uniu̾so ex̾citu cesus
int̾iit .Ĩ. bebius in hispaniam
mȩ massilienses nunciare eu¬
rau̾int. Fuluiꝰ ꝯsul de g̾cia in

Expanded text:
aduersus Hannibalem, qui tunc Antiaduersus Hannibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum nauale gessit; Antiochus uicto Hannibale atque in fugam acto simulque omni exercitu amisso pacem rogauit filiumque Africani, quem utrum explorantem an in proelio cepisset inoertum est, ultro remisit. in Hispania ulteriore L. Aemilius proconsule a Lusitanis cum uniuerso exercitu caesus interiit. L. Baebius in Hispaniam mae Massilienses nuntiare curauerint. Fuluius consul de Graecia in
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ꝑicłi adductꝰ. ⁊ insidiis
hostũ eirẽuentꝰ. uix numi¬
daꝵ eqͥtũ industͥa lib̾atꝰ ÷. Sci¬
pio affricanꝰ int̃ cȩt̾os lega¬
tos ad antiochũ missꝰ. ⁊̃ eũ
hannibale colloqͥũ familiare
habuit. s infecto pacis ne¬
gotio ab antiocho discessit.¬
In utͣq hispania ꝑ flamini¬
um fulurũq p̃tores bella
multũ horrida eruentaq
utͥsq ppłis gesta st̃.P. corne¬
lio serpione. M. acilio glab̾o¬
ne conss. Antiochꝰ qͣmiuis ter¬
mopolas occupasset. quarũ
munimine tutior ꝓpt̃ dubi¬
os belli euentꝰ fieret. tñ ꝯmiᷤ¬
so bello a ꝯsule glabͥone suꝑa¬
tus uix eũ paueis fug̃ ẽ p̃lio
ephesumq ꝑuenit. Is habu¬
isse fert᷑ armatoꝵ .lx. milia
exq .xl. milia cesa. capta
plusꝗͣ .u. milia fuisse refe¬
runtur. Alt̃ ꝯsul scipio eũ
boioꝵ gente ꝯflix̃. in qͦ
p̃lio .xx. milia hostium
int̾feẽ. Seq̃nti anno sei¬
ꝑio affricanꝰ hñs in ay¬
xilio eumenen attali fihũ

Expanded text:
insidiis hostium circumuentus uix Numidarum equitum industria liberatus est. Scipio Africanus inter ceteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Hannibale conloquium familiare habuit. sed infecto pacis negotio ab Antiocho discessit.in utraque Hispania per Flaminium Fuluiumque praetores bella multum horrida cruentaque utrisque populis gesta sunt. P. Cornelio Soipione M. Acilio Glabrione consulibus Antiochus quamuis Thermopylas occupasset, quarum munimine tutior propter dubios belli euentus fieret, tamen commisso bello a consule Glabrione superatus uix cum paucis fugit e proelio Ephesumque peruenit. is habuisse fertur armatorum LX milia, ex quibus XL milia caesa, capta plus quam v milia fuisse referuntur. alter consui Scipio cum Boiorum gente conflixit, in quo proelio xx milia hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus, habens in auxilio Eumenem Attali filium,
Abbreviated transcription (Latin):
patet. qr simili impudentia m̃ti¬
endi q̃ occisoꝵ hostũ nũo adi¬
cit᷑. socioꝵ qͦ amissoꝵ dapna mi¬
semꝑniꝰ tuditanꝰ ꝯsul in hispani¬
a cit̾iore bello opp̃ssus cũ omĩ ex̾¬
citu romano int̾fectꝰ ÷. Consul
marceuꝰ in etrua abois opp̃ssꝰ bel¬
lo magnã partẽ ex̾citꝰ ꝑdidit. ex¬
i pꝰea furiꝰ alt̾ ꝯsul auxilio acces¬
sit. atq ita unsu̾sã boioꝵ gentẽ
igni ferroq uastantes ꝓpemo¬
dum aisq ad nichilũ deleuert̃.
catone conss anthiocꝰ rex syriȩ
bellũ ꝯtͣ ppłm romanũ struess
in europã tͣnfiit exasia. Tẽ &̃
hannibal ꝓpt̃ excitandibelliry¬
mores qͥ de eo ap̃ rtimanos sere¬
bant᷑. exhib̾i romã a senatu
iussus. clam ex affrica ꝓfectꝰ
ad anthiocũ migͣuit. Quẽ
cũ ap̃ ephesũ inuenisset. ẽẽ-¬
tantẽ mox in bellũ impudit.
semiuntiam auri hr̾et. ne¬
ue u̾si coloris uestim̃to. nec
annos abrogata ÷. P̃. seipio¬
ne. affricanoit̾m. t̃. sẽpnio

Expanded text:
li impudentia mentiendi, qua occisorum hostium numero adiicitur, sociorum quoque amissorum damna miSempronius Tuditanus in Hispania citeriore bello oppressus cum omni exercitu Romano interfectus est; consul Marcellus in Etruria a Bois oppressus magnam partem exercitus perdidit; cui postea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita uniuersam Boiorum gentem igni ferroque uastantes propemodum usque ad nihilum deleuerunt. Catone coss. Antiochus rex Syriae bellum contra populum Romanum struens in Europam transiit ex Asia. Tunc etiam Annibal propter excitandi belli rumores, qui de eo apud Romanos serebantur, exhiberi Romam a senatu iussus, clam ex Africa. profectus ad Antiochum migrauit: quem cum apud Ephesum inuenisset cunctantem, mox in bellum inpulit. semunciam auri haberet neue uersicolori uestimento nec ust uiginti annos abrogata est. P. Soipione Africano iterum T. Sempronio
Abbreviated transcription (Latin):
sexto m̃se quã regnare ceꝑat. uilia¬
ni uiris ꝑiti scelere in palatio occisꝰ
ẽ. Iulianꝰ int̾fecto ꝑtinace. inuasit
imꝑiũ. s mox a seuero apud pontẽ
muluiũ bello uictꝰ cuili ⁊ int̾fectꝰ
ẽ. m̃se septimo pꝰquã ceꝑat imꝑare
Ita int̾ ꝑtinacẽ ⁊ uilianũ. unꝰ annꝰ
absũptꝰ ẽ. Anno ab urbe condita.
deccc. xliiii. seuerꝰ gen̾e afer tͥpolita¬
nus ab oppido lepti. qͥ se ex noĩe in¬
ꝑatoris quẽ occisũ ultꝰ fuerat ꝑti¬
nacẽ appellari uoluit. xuiiꝰ. ab au
gͦto. destitutũ adeptꝰ imꝑiũ.x .i uii.
annis tenuit. Hic nat᷑a seuii. mul¬
tis semꝑ bellis lacessitꝰ. fortissime qͥ¬
dem r̃ẽ publicã. s laboriosissime re¬
xit. Pescenniũ nigrũ qui in egipto
⁊ syria ad tyrannidẽ aspirau̾at. ap̃
cyreicũ uicit. ⁊ int̾fecit. Iud̃os ⁊ sar¬
matas rebellare conantes. ferro cõ¬
pescuit. parthos. arabas. adiabenos¬
q suꝑauit.

Expanded text:
sexto mense quam regnare coeperat Iuliani iuris periti scelere in palatio occisus est. lulianus interfecto Pertinace inuasit imperium sed mox a Seuero apud pontem Muluium bello ciuili uictus et interfectus est mense septimo postquam coeperat imperare. ita inter Pertinacem et Iulianum unus annus absumptus est. Anno ab Vrbe condita DCCCCXLIIII Seuerus, genere Afer Tripolitanus ab oppido Lepti, qui se ex nomine imperatoris, quem occisum ultus fuerat, Pertinacem appellari noluit, septimuto destitutum adeptus imperium XVIII annis tenuit. hic natura saeuus, multis semper beliis lacessitus, fortissime quidem rempublicam sed laboriosissime rexit. Pescennium Nigrum, qui in Aegypto et Syria ad tyrannidem adspirauerat, apud Cyzicum uicit et interfecit. Iudaeos et Samaritas rebellare conantes ferro cohercuit. Parthos Arabas Adiabenosque superauit.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipsiꝰ contͣ dardanũ atq
troianos qͣ libet magna re¬
ferre cͥtamina. q̃ qr in fabu¬
lis celebrari solita s̃: negligẽ¬
sparthanisq ꝑ in extͥcabiles
alt̾nantium maloꝵ recursꝰ
palefato seͥbente referuntyr
Taceo flagicia lemnadum.
p̃t̾mitto pandionis athe¬
niensium regis flebisẽ fu¬
gam. atrei. ⁊ thiestis odia
stupͣ ⁊ parricidia cȩlo quoq
inuisa dissimulo. Omicto
edippũ int̾fectorẽ patͥs. ma¬
tris maritũ. filloꝵ fratrẽ.
uitricũ suũ. sileri malo e¬
cioelen. atq polinicen mu¬
tuis laborasse coneur sib ne
qͥs eoꝵ parricida ñ eẽt. Nolo
meminisse medee amoris. ero
saueie. ⁊ pignoꝵ par uuloꝵ
cede gaudentis. ⁊ qͥoqͥd illis
temꝑib ꝑpetratũ conici dat᷑
qualit̾ homines sustinuerĩt
Qd̃ etiam astͣ fugisse dicunt᷑¬

Expanded text:
elopis contra Dardanum atque Trojanos, quamlibet magna referre certamina: quae, quia in fabulis celebrari solita sunt, negligenSpartanisque per inextricabiles alternantium malorum recursus, Palaephato scribente, referuntur. Taceo flagitia Lemniadum, praetermitto Pandionis Atheniensium regis flebilem fugam; Atrei et Thyestis odia, stupra et parricidia, coelo quoque invisa, dissimulo. Omitto Oedipum interfectorem patris, matris maritum, filiorum fratrem, vitricum suum. Sileri malo Eteoclem 62 atque Polynicem mutuis laborasse concursibus, ne quis eorum parricida non esset. Nolo meminisse Medeae amore saevo sauciae, et pignorum parvulorum caede gaudentis, et quidquid illis temporibus perpetratum conjici datur: qualiter homines sustinuerint, quod etiam astra fugisse dicuntu
Abbreviated transcription (Latin):
am cum regnũ assyri¬
ginta annos usq ad sarda¬
na phallũ ꝑ qͥnquaginta
ꝓpe modũ reges actum sit.
⁊ numꝗͣ. pene ut inferendis
uł excipiendis usq in id tꝑs
bellis quieu̾it qui finis reꝑit᷑
si ea comme morare numan¬
do ut ñ dicã deseͥbendo cone¬
p̃tereunda ñ sint. ⁊ roma¬
noꝵ uel maxime recensen¬
da sint: Nec mͥ nẽ enu¬
merare opiis ÷ tantali i pe¬
lopis facta turpia. fabulas
turpiores. quoꝵ tantalꝰ rex
frigioꝵ gamimedẽ tr̾oi dar¬
danioꝵ regis filiũ eũ flagi¬
ciossime rapuisset. maiori
conserti certaminis feditate
detinuit. sic̃ fanoeles poeta¬
confirmat qui maximũ
bellũ excitatũ ob hoc fuisse
commemorat siue qr hẽ
ipsũ tantalũ ut pote asse¬
clam deoꝵ uid̃i uult. raptỹ
puerũ ad libidinẽ iouis fa¬
miliaͣ le nocinio p̃ꝑasse qͥ ipsr̃¬

Expanded text:
am cum regnum AssyriMCLX annos usque ad Sardanapallum per quinquaginta propemodum reges actum sit et numquam paene uel inferendis uel excipiendis usque ad id tempus bellis quieuerit, quis finis reperietur, si ea commemorare numerando, ut non dicam describendo, conepraetereunda non sint et Romanorum uel maxime recensenda sint. nec mihi nunc enumerare opus est Tantali et Pelopis facta turpia, fabulas turpiores. quorum Tantalus rex Frygiorum Ganymedem, Troi Dardaniorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, maiore conserti certaminis foeditate detinuit, sicut Fanoconfirmat, qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat: sive quia hunc ipsum Tantalum, utpote asseclam deorum, videri vult raptum puerum ad libidinem Jovis familiari lenocinio praepar
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. tantum ut głam fame
celebrẽ atq illustrem ꝯseq̃rent᷑
ꝑ quos colligi dat᷑ qͣnta nob̾ qͥb
ȩtͣnitas beata ꝓmittit᷑ sint to¬
leranda ꝓ uita cum illi tanta
potuerint tolerare ꝓ fama.

Expanded text:
sunt, tantum ut gloriam famae celebrem atque inlustrem consequerentur: per quos colligi datur, quanta nobis, quibus aeternitas beata promittitur, sint toleranda pro uita, cum illi tanta potuerint tolerare pro fama.
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe pietatis uis ꝑsecutiõis agitat᷑.
De noua nõis electiõe ꝯtendit᷑. ut ar¬
rianoꝵ potiꝰ eccłe quã xanoꝵ ca¬
tholicoꝵ sint. Sequit᷑ t̾remotꝰ hor¬
ribilis. qͥ plurimas orientis urbes
solo strauit. Constantiꝰ dũ constan¬
tẽ fr̃em bello insectat᷑ in cauta
petulantia ꝑicłis sese offerens: a
ducib eiꝰ occisus ẽ. Constans adu̾sꝰ
ꝑsas ⁊ saporẽ qͥ mesopotamiã ua¬
stau̾at. nouẽ p̾liis parũ ꝓsꝑe de¬
c̾tauit. Nouissime seditioẽ atq in¬
tẽꝑantia militũ nocte adoriri
pugnã coactꝰ paratã pene uicto¬
riã insuꝑ uictꝰ amisit. Post cũ se
in tolerandis uitiis dediss ac pe¬
na ꝓuintialiũ fauorẽ militum
cõpararet. magnentii dolis in
oppido cui helena nom̃ est. in ꝓ¬
ximo hispanie int̾fectus ẽ. Da¬
gnentiꝰ enĩ apud augustudunũ
arripuit imꝑiũ. qͦd ꝯtiuiuo ꝑ

Expanded text:
cutionis agitatur. de noua nominis electione contenditur, ut Arrianorum potius ecclesiae quam catholicorum sint. sequitur terrae motus horribilis, qui plurimas Orientis urbes solo strauit. Constantinus dum Constantem fratrem bello insectatur, incauta petulantia periculis sese offerens, a ducibus eius occisus est. Constans aduersus Pereas et Saporem, qui Mesopotamiam uastauerat, nouem proeliis parum prospere decertauit. nouissime seditione atque intemperantia militum nocte adoriri pugnam coactus, patratam paene uictoriam insuper uictus amisit. post cum se intolerandis uitiis dedisset ac poena prouincialium fauorem militum compararet, Magnentii dolis in oppido, cui Helena nomen est, in proximo Hispaniae interfectus est. Magnentius enim apud Augustodunum arripuit imperium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
apud brigitionẽ oppidũ. subita ef¬
fusione sangͥnis qͦd grece apoplexis
uocat᷑ suffocatꝰ ⁊ mortuus es ł.
Poł quẽ gratianꝰ filius occidentii imn¬
ꝑum tenuit. ualente patruo in ori¬
entis partib ꝯstituto. ualentiuia¬
ñu eciã fr̃em suũ paruũ admodũ
sociũ creauit imꝑii. Anno ab urꝰ

Expanded text:
apud Brigitionem oppidum subita efapud Brigitionem oppidum subita effusione sanguinis, quod Graece apoplexis uocatur, suffocatus et mortuus est. Post quem Gratianus filius Occidentis imperium tenuit, Valente patruo in Orientis partibus constituto; Valentinianum etiam, fratrem suum paruum admodum, socium creauit imperii Anno ab
Abbreviated transcription (Latin):
lissime ꝑsecutꝰ. plurimos barba¬
roꝵ ob fidem int̾fectos. ad coronã
martyrii sublimauit. Quoꝵ tam̃
plurumi in romanũ solũ non tͤ¬
pidi uelut ad hostes. s certi quia
ualentinianꝰ saxones gentẽ in occean
littorib ⁊ paludib inuiis sitã. nͥtute
atq agilitate tribilem. ꝑicłosam ro¬
manis finib eruptionẽ magna mole
meditantes. in ipsis francoꝵ finib
opp̃ssit. Burgundionũ qͦq nouoꝵ ho¬
nulia ut fert̃ armatoꝵ ripe reni
fluminis in seder̃t. Hos qͦndam sub¬
berio adoptiuis filiis cesaris ꝑ castͣ
dispositos. in magnã coalusse gentẽ
atq ita &̾̃ nom̃ ex oꝑe p̃sũpsisse. qͥa
crebra ꝑ limitẽ habitacła ꝯstituta.
burgos uulgo uocant. eoꝵq ẽe pre¬
ualidam ⁊ ꝑniciosam manũ galliae
nr̃isq clericis qͥb obedirent recep¬
tis. blande. mansuete. uinocent̃q
uiuant. ñ quasi cũ subiectis galł
easq uastarent. bellũ in eos parãs.

Expanded text:
lissime persecutus, plurimos barbalissime persecutus, plurimos barbarorum ob fidem interfectos ad coronam martyrii sublimauit, quorum tamen plurimi in Romanum solum non trepidi, uelut ad hostes, sed certi, quia Yalentinianus Saxones, gentem in Oceani litoribus et paludibus inuiis sitam, uirtute atque agilitate terribilem, periculosam Romanis finibus eruptionem magna mole meditantes in ipsis Francorum finibus oppillia, ut fertur, armatorum ripae Rheni fluminis insederunt. Hos quondam subberio adoptivis filiis Caesaris, per castra dispositos in magnam coaluisse gentem atque ita etiam nomen ex opere praesumpsisse, quia crebra per limitem habitacula constituta burgos uulgo uocant, eorumque esse praeualidam et perniciosam manum, Galliae nostrisque clericis, quibus oboedirent, receptis blande mansuete innocenterque uiuant, non quasi cum subiectis Gallieasque uastarent, bellum in eos parans
Abbreviated transcription (Latin):
Procopiũ tẏrannũ pluresq pꝰea
satellites eiꝰ occidit. Cerremotus
ꝑ totũ orbem factꝰ. ita tͥbatũ qͦq
pelagus excussit. ut ꝑ uicinas t̃¬
rarũ cãpestriũ partes resuso ma¬
ri. plurue insularũ urbes con¬
cusse ⁊ subrute ꝑisse referant᷑.
ualens ab eudoxio ep̃o arriani do¬
ginatis assertore. ⁊ baptrzatꝰ ⁊ ꝑ
suasus in seuissimã heresim deli¬
nauit. s malignã insectacionẽ
du texit. nec uoluntati potesta¬
tẽ admiscuit. qͥ ad uiuentis frĩs
auctoritate cõpressus ẽ. Contem¬
plabat᷑ enĩ de eo qͣntam uim in
uleiscenda fide imꝑator possit ex¬
erere. qͥ tantã ꝯstantiã ꝓ retinẽ¬
da qͦndam miles habuiss Horũ
anno imꝑii .iiͦi. gratianꝰ ualenti¬
niani filiꝰ imꝑator ẽ factꝰ. Eodẽ
anno apud attrebatas uera la¬
na de nubib pluuie mixta de¬
fluxit. Prẽtea at̾anaricꝰ rex go¬
thoꝵ &canos in gente sua crude¬

Expanded text:
Procopium tyrannum pluresque postea Procopium tyrannum pluresque postea satellites eius occidit. terrae motus per totum Orbem factus ita turbatum quoque pelagus excussit, ut per uicinas terrarum campestrium partes refuso mari plurimae insularum urbes concussae et subrutae perisse referantur. Valens ab Eudoxio episcopo, Arriani dogmatis assertore, et baptizatus et persuasus, in saeuissimam haeresim declinauit; sed malignam insectationem diu texit nec uoluntati potestatem admiscuit, quoad uiuentis fratris auctoritate conpressus est. contemplabatur enim de eo, quantam uim in ulciscenda fide imperator posset exerere, qui tantam constantiam pro retinenda quondam miles habuisset. Horum anno imperii tertio Gratianus Yalentiniani filius imperator est factus. eodem anno apud Atrebatas uera lana de nubibus pluuiae mixta defluxit. Praeterea Athanaricus rex Gothorum Christianos in gente sua crude
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ suꝑioris mesopotamie ꝑsis ẽ¬
cessit. In de cũ illiricũ rediens ꝑ ga¬
latiã it agit. cũ in cubicłm qͦddam
nouũ sese cubitũ recepiss calore
prunarũ ⁊ nidore parietũ nuꝑ
calce illitoꝵ. aggrauatꝰ ⁊ suffocatꝰ.
octauo demũ m̃se quã imꝑare ce¬
ꝑat uitã finiuit. Anno ab urbe
condita.mͦ.cͦ. xxuuͦii. ualentinianꝰ
consensu militũ imꝑator creatꝰ ẽ.
mansitq in eo annis .xi. Qͥ cũ xͥ¬
anus uitegra fide sacͣmentũ mi¬
licie gereret. sub uiliano augꝰco
tͥbunꝰ scutarioꝵ uissus ab imꝑa¬
tore sacͥlego aut ĩmmolare idolis
aut milicia excedẽ. fidelit̃ sciens
⁊ gͣuiora dĩ e̾e udicia. ⁊ ineliora
ꝓmissa. sponte discessit. Ita parua
intiecta mora. uiliano int̃fec ło.
ac mox iouiano mortuo. qͥ pro no¬
mine ꝙͥ amiserat tͥbunatũ. retͥbu¬
ente xp̃o. in locũ ꝑsecutoris sui ac¬
cepit imꝑiũ. Qͥ pꝰea fr̃ẽm suum¬
ualente particip᷑e fecit imꝑii.

Expanded text:
otamiae Persis concessit. inde dum ad Illyricum rediens per Galatiam iter agit, cum in cubiculum quoddam nouum sese cubitum recepisset, calore prunarum et nidore parietum nuper calce inlitorum adgrauatus et suffocatus, octauo demum mense quam imperare coeperat uitam finiuit. Anno ab Vrbe condita MCXVIII Valentinianus consensu militum imperator creatus est mansitque in eo annis undecim. qui cum anus integra fide sacramentum militiae gereret sub Iuliano Augusto tribunus scutariorum, iussus ab imperatore sacrilego aut immolare idolis aut militia excedere, fideliter sciens et graniora Dei esse indicia et meliora promissa, sponte discessit. ita parua interiecta mora Iuliano interfecto ac mox Iouiano mortuo qui pro nomine Christi amiserat tribunatum, retribuente Christo in locum persecutoris sui accepit imperium: qui postea fratrem suumparticipem fecit imperii ,
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq iusto iudicio d̃i. ipsi eũ uiuũ in¬
cender̃t. qui ꝓpt̾ eum ẽ mortui ui¬
cio erroris arsuri sunt. Anno ab¬
urbe condita .mͦ. cͦ.xxͦ x uͦ. gratianꝰ¬
ab augto .xͦl. pꝰ mortẽ ualentis .ui.
annus imꝑiũ tenuit. qͣmuis iam du¬
dũ antea cũ patruo ualente ⁊ eũ
ualentiniano fr̃e regnaret. Q eũ
afflictũ ac pene collapsum rei pu¬
blice statũ uidẽt. eadẽ puisione qͣ
qͦndam legerat nerua hispanum
uirũ traianũ. ꝑ quẽ res publica
reꝑata ẽ. legit ⁊ ipse theodosiũi e¬
que hispanũ uirũ. & restituende
rei publice necessitate. apud syr-¬
miũ purpurã induit. orientisq¬
oĩb humane uite uͥtutib is te
religionisq cultu sine ulla coꝑatiõe
filiꝰ quo successore gaud̾et. indultus
ẽ. huiꝰ autẽ orienti simul atq occi¬
denti ꝑ succiduas usq ad nc̃ gen̾a¬

Expanded text:
itaque iusto iudicio Dei ipsi eum uiuum initaque iusto iudicio Dei ipsi eum uiuum incenderunt, qui propter eum etiam mortui uitio erroris arsuri sunt. Anno abVrbe condita MCXXXII Gratianab Augusto post mortem Valentis sex annis imperium tenuit, quainuis iamdudum antea cum patruo Valente et cum Valentiniano fratre regnaret. qui cum acum ac paene conlapsum reipublicae statum uideret, eadem prouisione, qua quondam legerat Nerua Hispanum uirum Traianum, per quem respublica reparata est, legit et ipse Theodosium aeque Hispanum uirum et restituendae reipublicae necessitate apud Sirmium purpura induit Orientisqe uitae uirtutibus iste religionisque cultu sine ulla comparatiofilius, quo successore gauderet. indultus est; huius autem Orienti simul atque Occidenti per succiduas usque ad nunc gen
Abbreviated transcription (Latin):
xanis tante simul congeste clades.
p̃ssam rei publice onerauere c̾uicẽ.
Eu̾se piuntie. deletꝰ exereitꝰ. imꝑator
incensus. magnũ reuera hoc ẽ ad no¬
strũ dolorem magisq miserũ qͦma¬
gis nouũ. S qͥd hoc ad ꝯsolationem
pficit paganoꝵ. qͥ palam ꝑuident
⁊ in his quoq ꝑsecutorẽ eccłiarũ
punitũ fuisse: Unus d̃s unã fidem
tradidit. unã eccłiam toto orbe dif
fudit. Hanc aspicit. hanc diligit.
hanc defendit. Qͦlibet se qͥsquiᷤᷤ no¬
mine tegat. si huic ñ sociat᷑ alienꝰ.
si hanc impugnat inimicꝰ est. Con¬
solent᷑ se gentiles in qͣntũ uoluñ.
uideoꝵ hereticoꝵq Iuppliciii. tantu
& unũ dm̃ e̾ẽ. ⁊ eundem ꝑsonarũ ac¬
ceptor̃ẽ non e̾ẽ. uł ex hac potissimũ
ualentis extincti ꝓbatione fateant᷑.
Gochi antea ꝑ legatos supplices popo-¬
imꝑator exitiabili pͣuitate doctores
arriani doginatis misit. Gothi pͥme
fidi rudim̃to qͦd acceꝑe tenuerunt.

Expanded text:
Christianis tantae simul congestae clades Christianis tantae simul congestae clades pressam reipublicae onerauere ceruicem: euersae prouinciae, deletus exercitus, imperator incensus. magnum reuera hoc est ad nostrum dolorem magisque miserum quo magis nouum. sed quid hoc ad consolationem proficit paganorum, qui palam peruident et in his quoque persecutorem ecclesiarum fuisse punitum? unus Deus unam fidem tfudit, hanc aspicit, hanc diligit, hanc defendit. Quolibet sese quisque nomine tegat, si huic non sociatur, alienus: si hanc impugnat, inimicus est. Consolentur se gentiles, in quantum volunt, um haereticorumque suppliciis, tantum et unum Deum esse et eundem personarum acceptorem non esse uel ex hac potissimum Valentis extincti probatione fateantur. Gothi antea per legatos supplices popoimperator exitiabili prauitate doctores Arriani dogmatis misit. Gothi primae fidei rudimento quod accepere tenuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tione suscepti. ne arma qͥdem quo
tuciꝰ barbaris crederet᷑ tradidere
romanis. deinde ꝓpt̃ intolerabilem
auaritiã maximi ducis. fame ⁊ in¬
iurus adacti. in arma surgenteᷤ iue-¬
to ualentis exercitu. ꝑ trachiã sese
miscentes. que simul om̃ia cedibꝰ m
cendiis rapinisq fuder̃t̃. Ualens egreᷤᷤ¬
sus de antiochia. cum ultima infelicis
belli sorte traheret᷑. sera peccati ma-
lud bellũ in tracia cũ gothis iam tẽ
exercitaciõe uiriũ rerũq abundan¬
tia instructissimis gessit. ubi pͥmo sta¬
tim impetu gothoꝵ ꝑtͦbate romano¬
Ium equitũ turme. nuda peditũ
tũ undiq eqͥtatu hostiũ eincꝰte. ac pͥ¬
mũ nubib sagitarũ obrute. deinde
cũ am̃tes metui sparsim ꝑ deuia coge¬
rent᷑. funditꝰ cese gladiis inseqͤntiũ
uillule casam deportatꝰ. lateret. ab
uisequentib hostib dep̃hensus. sub
Consolet᷑ sese in hoc solo ꝑuicatia mi¬
seriaq gentiliũ. qr tp̃rib ⁊ regibus

Expanded text:
tione suscepti, ne arma quidem, quo tione suscepti, ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur, tradidere Romanis. Deinde propter intolerabilem 553 avaritiam Maximi ducis, fame et injuriis adacti, in arma surgentes, victo Valentis exercitu, per Thraciam sese miscentes, simul omnia caedibus, incendiis, rapinisque foedarunt. Valens egresus de Antiochia cum ultima infelicis belli sorte traheretur, sera peccati maxilud bellum in Thracia cum Gothis iam tunc exercitatione uirium rerumque abundantia instructissimis gessit. ubi primo statim impetu Gothorum perturbatae Romanorum equitum turmae nuda peditum itum undique equitatu hostium cinctae ac primum nubibus sagittarum obrutae, deinde, cum amentes metu sparsim per deuia cogerentur, funditus caesae gladiis insequentum uillulae casam deportatus lateret, ab insequentibus hostibus deprehensus, subiConsoletnr se, sed in hoc solo, peruicacia miseriaque gentilium, quia temporibus et regibus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. baptizari in remissionẽ pec
nitate securꝰ ꝑcussori uigłm ultͦ
p̃buit. Gratianꝰ int̾ea imꝑator.
adinodũ uiuenis. cũ inestimabi¬
lem multitudinẽ hostiũ romanis
infusam finib cern̾et. fretꝰ xͥ po¬
tencia longe impare militũ nu¬
mero sese in hostẽ dedit. ⁊ ꝯtinuo
apud argentariã oppidũ galliaꝵ
formidolosissimũ bellũ incredibili
felicitate confecit. Nam plꝰ quã
manorũ detͥmento. in eo prelio
unthecta narrant᷑. Terciodecimo au
anno imꝑii ualentis. hoc ẽ paruo
tp̃r pꝰea quã ualens ꝑ totũ orientẽ
eccłiarũ lacerationes sc̃oꝵq cedese¬
gerat radix illa miseriarũ nr̃arũ
copiosissimos simul frutices g̾minaũ.
Siqͥdem gens hunoꝵ dui inaccessis
seclusa montib repentina rabie ꝑ¬
cita exarsit in gothos. eosq passim
contͣbatos. ab antiquis sedib expu¬
lit. Gothi transito danubio fugien¬
tes. a ualente sine ulla federis pac¬

Expanded text:
nem banem barnitate securus, percussori jugulum ultro praebuit. Gratianus interea imperator, admodum juvenis, cum inaestimabilem multitudinem hostium Romanis infusam finibus cerneret, fretus CHRISTI potentia, longe impari militum numero sese in hostem dedit, et continuo apud Argentariam, oppidum Galliarum, formidolosissimum bellum incredibili felicitate confecit: Nam plus quammanorum detrimento in eo praelio rfecta narrantur. Tertio decimo autem anno imperii Valentis, hoc est, parvo tempore postea quam Valens per totum Orientem Ecclesiarum lacerationes, sanctorumque caedes egerat, radix illa miseriarum nostrarum copiosissimos simul frutices germinavit: siquidem gens Hunnorum, diu inaccessis seclusa montibus, repentina rabie percita, exarsit in Gothos: eosque sparsim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi transito Danubio fugientes, a Valente sine ulla foederis pac
Abbreviated transcription (Latin):
mana ꝯu̾satio ñ noss magna ha¬
bitanciũ monachoꝵ multitudo
cõpleu̾at. Huc tͥbuni ⁊ milites
nussi. qͥ sc̃os ac ueros milites di a¬
lio noĩe ꝑsecutiõis abstiaherent.
cias his similibꝰq uissis aduersus
eccłas catholicas. ⁊ recte fidi po¬
płos gesta sint satis significatũ.
ipsa reticendi electione sufficiat.
Int̾ea in affrice partib firmꝰ se¬
se excitatis mauroꝵ gentibꝰ regẽ
cons fituens. africa. mauritaniaq
uastauit. Cesareã urbẽ nobilissimã
mauritanie dolo captã. deinde ce¬
dib mcendiisq cõpletã. barbaris
in p̃dam dedit. Igͥ comes theodosiꝰ
theodosii qui pꝰ imꝑio p̃fuit. pat̃.
a ualentiniano missꝰ. effusas mau¬
roꝵ gentes multis p̃lis fregit ac¬
fudit. Ipsũ firmũ afflictũ ⁊ opp̃s¬
sum coegit ad mortẽ. Post cũ exꝑi¬
entissima ꝓuidentia totã eũ may¬
ritania affricã meliorẽ pͥstinis red¬
diss instimulante ⁊ obrepente in¬
uidia. uissꝰ int̾fici apud carthagi¬

Expanded text:
a non nosset, magna habitantium monachorum multitudo compleuerat. hnc tribuni et milites missi, qui sanctos ac ueros milites Dei alio nomine persecutionis abstraherent. cias his similibusque iussis aduersus ecclesias catholicas et rectae fidei populos gesta sint, satis significatum ipsa reticendi electione sufficiat. Interea in Africae partibus Firmus sese excitatis Maurorum gentibus regem constituens Africam Mauretaniamque uastauit; Caesaream urbem nobilissimam Mauretaniae dolo captam, deinde caedibus incendiisque conpletam barbaris in praedam dedit. igitur comes Theodosius, Theodosii qui post imperio praefuit pater, a Valentiniano missus effusas Maurorum gentes multis proeliis fregit, ipsum Firmum afflictum et oppressum coegit ad mortem. post cum experientissima prouidentia totam cum Mauretania Africam meliorem pristinis reddidisset, instimulante et obrepente inuidia iussus interfici, apud Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
legit. quẽ rursus crudelit᷑ ac ty-¬
rannice agentẽ. paulopꝰ quã cre-¬
au̾at occidit. diluanũ qͦq ꝑ gal-¬
lias reb nouis inhiantẽ. mature
cͥcũueniendũ oppͥmendũq curaũ.
gͥ siluano int̾fecto. iulianũ patru¬
eͥlemn sũ gali ffen cesare eatũ
mulit ad gallias. Itaq uilianꝰ cesar.
eũsas opp̃ssasq ab hostib gallias. stre¬
nuissime in urtegrũ restituit. ale¬
mannoꝵ paruis copiis magnã mul-¬
titudinẽ fudit. rehno ger manoᷤ re-¬
iuurit. His elatus successib fastigi¬
um usurpauit. augͣti. ⁊ mox italiã
illiricũq ꝑuadẽs. constantiũ par¬
thicis p̃liis occupatũ. regni parte pͥ¬
uauit. Constantiꝰ uiliani scelere cõ¬
ꝑto. dimissa expeditiõe parthoꝵ.
dũ ad euule bellũ reu̾tit᷑. in itin̾e
int̾ ciliciã capadociãq defunctꝰ ẽ.
mans. cuuli ut ita dicam bello ec¬
exegit. expendit. Anno ab urbe

Expanded text:
legit: quem rursus crudeliter ac tylegit: quem rursus crudeliter ac tyrannice agentem paulo post quam crearat occidit. Siluanum quoque, per Gallias rebus nonis inhiantem, mature circumueuiendum opprimendumque curauit. igitur Siluano interfecto Iulianum patruelem suum, Galli fratrem, Caesarem creatum misit ad Gallias; itaque Iulianus Caesar euersas oppressasque ab hoste Gallias strenuissime in integrum restituit, Alamannorum paruis copiis magnam multitudinem fudit, Rheno Germanos reuinxit. his elatus suooessibus fastigium usurpauit Augusti et mox Italiam Illyricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuauit. Constantius Iuliani scelere comperto dimissa expeditione Parthorum dum ad ciuile bellum reuertitur, in itinere inter Ciliciam Cappadociamque defunctus est. mans oiuili, ut ita dicam, bello Ecexegit expendit. Anno ab Vrbe
Abbreviated transcription (Latin):
cunctisq iocundũ. s qͥ ne pͥma qͥ¬
dem umquã litcarum elenita
didiciset. Itaq cũ pͥmas lnt̾eras.
littarũq syllabas imꝑator senex in¬
tdum uiuitꝰ meditaret᷑. a c̃stantio
qͥ tẽ in magnentiũ ultiõe fr̃is accẽ¬
sus bellũ parabat deponere iussus
pͥuatis feriis. palatiũ simul scolãq
dimisit. Nepotianꝰ deinde rome ẽ¬
stantini sororis filiꝰ. gladiatoꝵ ma-¬
nu fretꝰ. inuasit imꝑiũ. Qͥ dein¬
de cũ imꝑb ac ꝑ hoc inuisꝰ cunc-¬
tis ẽẽt. a magnentianis ducib oꝑ¬
p̃ssus ẽ. Sequit᷑ illud bellũ horri¬
bile int̾ constantiũ magnentiũq
apud mursam urbẽ gestũ. in qͦ
multa romanarũ uiriũ ꝓfligatio
&̃ in perum nocuit. Ilagnentius
tam̃ uictꝰ aufugit. ac ñ multo pꝰ
apud lugdunũ ꝓpͥa se manii int̾¬
fecit. Decenniꝰ qͦq fr̃ eiꝰdem quẽ
cesarẽ gallis p̃fecerat. ap̃ senonas
laqueo uita finiuit. Continuo ẽ¬
stantiꝰ gallũ patrui filiũ cesarẽ

Expanded text:
undum, sed qui ne prima quidem umquam litterarum elementa didicisset. itaque cum primas litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accensus bellum parabat, deponere iussus priuatis feriis, palatium simul scholamque dimisit. Nepotianus deinde Romae, Constantini sororis filius, gladiatorum manu fretus inuasit imperium: qui deinde cum inprobus ac per hoc inuisus cunctis esset, a Magnentianis ducibus oppressus est. sequitur bellum illud horribile inter Constantium Magnentiumque apud Mursam urbem gestum, in quo multa Romanorum uirium profligatio etiam in posterum nocuit. Magnentius tamen uictus anfngit ac non multo post apud Lugdunum propria se manu interfecit. Decentius quoque frater eiusdem, quem Caesarem Galliis praefecerat, apud Senonas laqueo uitam finiuit. continuo Constantius Gallum, patrui filium, Caesarem
Abbreviated transcription (Latin):
soli sinu. hoc ẽ in sarmata¬
rum regione deleuit. Calocherũ
reb opp̃ssit. tͥcennalib suis dalmati¬
um cesarẽ legit. Cũq bellũ in ꝑsas
moliret᷑. in uilla publica iuxta in¬
comediã dispositã bñ rẽ publicã.
filiis tͣdens diem obiit. Anno ab
urbe condita .mͦ.xciͦ. constantius¬
stante fr̃ibꝰ suis adeptꝰ imꝑiũ .xͦiiii.¬
annis tenuit fuit int̾ successores
constantini ⁊ dalmatiꝰ cesar. fr̃is
filiꝰ s ꝯtinuo militari factione de¬
cept̾io ẽ. Intea maligna sẽꝑ adu̾sꝰ
dm̃ uerũ. diaboli insectacio qͦ ab
uutio mundi usq nc̃ a sincero sidi
religionisq tͣmite effusis erroꝵ ne¬
bulis lubrica hominũ corda ꝑtur¬
bat. Postquã xͥanis imꝑatorib sũ¬
m̃a regie potestatis in meliora uer
uexaret inuenit. fit gͥ arrio no-¬
ui erroris auctori cet̾isq discipulis
ipsiꝰ ad familiaritatẽ c̃stantii un¬
ꝑatoris ꝓmptꝰ aditꝰ ⁊ facilis uia. Du¬
nũ eiꝰdem in d̃o dõs querit tãqͣ

Expanded text:
soli sinu, hoc est in Sarmatarum regione, deleuit. Calocaerum rebus oppressit. tricennalibus suis Dalmatiam Caesarem legit. cumque bellum in Persas moliretur, in nilla publica iuxta Nicomediam, dispositam bene rempublicam filiis tradens, diem obiit. Anno ab Vrbe eondita MXCII Constantiusnstante frannis tenuit. fuit inter successores Constantini et Dalmatius Caesar fratris filius, sed continuo militari factione decerptus est. interea maligna semper aduersus Deum uerum diaboli insectatio, quae ab initio mundi usque ad nunc a sincero fidei religionisque tramite offusis errorum nebulis lubrica hominum corda perturbat, postquam Christianis imperatoribus summam regiae potestatis in meliora uertuexaret, inuenit. fit igitur Arrio, noui erroris auctori, ceterisque discipulis ipsius ad familiaritatem Constantii imperatoris promptus aditus et facilis uia. sunum eius, dum in Deo deos quaerit, tamquam