comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei gra senonensi archilaris.¬
episcopo. petrus seruus xpisti
it instans petitio socioꝵ. Qui cum hystoriã
sacre scripture in serie ⁊ glosis diffusam lec¬
titarent brenem nimis ⁊ ĩ expositam. opus
agredi me ꝯpulert̃ ad qd ueritate hystorre c̃o¬
saq̃nda recurrerẽt. In quo sic animus stilo ĩ¬
perauit u̾t a dictis patrum ñ reced̾em. licet
nouitas fauorabilis sit ⁊ mulcẽs aures. Por¬
ro a cosmographia moysi inchoans riuulũ
hystoricum deduxi usq ad ascensionem sal¬
uatoris pelagus mystiorum ꝑitiorib relin¬
quens. In quib ⁊ utilia ꝓsequi ⁊ noua cude¬
re licet. De hystoriis qͦ echuicoꝵ quedam ĩ ci¬
dentia ꝓ ratione xp̃m inserui instar riuuli
qui secus alueum diu̾ticula que ĩuenerit
replens pretͥfluere tñ ñ cessat. Uerumtam̃
qr sulo rudi opus ẽ lima uob̾ pater inclite
limã reseruami. ut huic operideo uolente
⁊ correctio ur̃a splendorem. ⁊ auctoritas p̃be

Expanded text:
Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS servus Christiit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem,
Abbreviated transcription (Latin):
siones. auditorium uł ꝯsistouum. facio.
in quo uira decernie. Cenacłm in quo
cibaria distribuit. ẽhalamum ĩ quo qͥ¬
escie. ad hũc modum imꝑator ñr qui
imperat uentis ⁊ mari mundũ habet
pro auditorio ubi ad nutum eiusomĩa
is bominum. ⁊ scd̾m hoc dicit᷑ spõsus. ⁊
anuna cuiꝰq iusti sponsa. Sacram scriptu
ram ꝓ cenaculo. ĩ qua sic suos inebriat
ut sobrios reddat. Unde. ambulauimꝰ in
domo dñi cum ꝯsensu .i. in sacra scriptu¬
ra. id ip̃m saprentes. Scd̾m hanc dicit᷑ pa¬
terfamilias. huius cenacłi tres sut partes
fũdamentum. paries. tectum. hystoria fũ¬
dam̃tum ẽ. cuius sũt tres sp̃es. annalis.
kalendaria. effimera. Allegoria paries su¬

Expanded text:
iones: auditorium vel consistorium in quo jura decernit: coenaculum, in quo cibaria distribuit; thalamum, in quo quiescit. Ad hunc modum Imperator noster, qui imperat ventis et mari, mundum hunc habet pro auditorio: ubi ad nutum ejus omniais hominum : secundum hanc dicitur sponsus, et anima cujusque sponsa : Sacram Scripturam habet pro coenaculo, in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientes. Secundum hanc dicitur paterfamilias: Coenaculi hujus tres sunt partes, fundamentum, paries, tectum. Historia fundamentum est, cujus tres sunt species: annalis, kalendaria, ephimera. Allegoria paries su
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec ambulabat iħc ingapilatus occi¬
bant eum int̾ficere. aderane eo tp̃ qͥcrifica¬
dam nũtiantes ei de galileis. quoꝵ sanrẽc.¬
guinẽ pilatus miscuerat cum sacrificuis
eoꝵ. Qͥdam enim dice̾s se dei filiũ multos se¬
dux̾at de galileis. Quos cũ duxiss ĩ garizĩ
ubi dixa̾t ascensurum se celum corani eis
dum sacrificaret ei. Suꝑueniens pilatus
ip̃m cum omĩb occidit. Timuit enĩne ui
deos seduce̾t. Cum ꝙ putarẽt eos ꝓ iisse id̾o
uiri oppssi aturre qͣm edificabãt. Suꝑ qd̾ dixit
eis similitudinẽ ficulnee nõ fatiẽtis fructũ
ꝓ qua cultor uinee uix ĩpetrauit annũ ne
ꝯbure retͣ donec ꝓbaret eam De muliere ĩcuruata.

Expanded text:
ost haec ambulabat Jesus in Galilabant eum interficere . » Aderant eo tempore quidam nuntiantes ei de Galilaeis, quorum sanguinem Pilatus miscuerat cum sacrificiis eorum. Quidam enim, dicens se Dei Filium, multos seduxerat de Galilaeis, quos dum duxisset in Garizim, ubi dixerat, se ascensurum coelum coram eis, dum sacrificarent ei, superveniens Pilatus, ipsum cum omnibus occidit, timuit enim ne et Judaeos seduceret. Cumque putarent eos periisse, ideo viri oppressi a turre, quam aedificabant, super quo dixit eis similitudinem ficulneae non facientis fructum, pro qua cultor vineae vix impetravit annum, ne combureretur, don
Abbreviated transcription (Latin):
mam iħu ⁊ ait. Ioħ̃em ego decollani. Quis
aut̾ est iste de quo audio talia: ⁊ q̃ rebat iu
uiculam secessit in locum desertũ scorsũ
⁊ secute sunt eum turbe pedestres de eriuita¬
Et ait iħc. date ilł manducare. ⁊ facite eos diss
bant. Et acceptis .u. panib ordeaceis ⁊ duob

Expanded text:
mam Jesu, et ait: Joannem ego decollavi. Quis autem iste est de quo audio talia? et quaerebat es in naviculam, secessit in locum desertum seorsum, et secuti sunt eum turbae pedestres de civitaEt ait Jesus: Date illis manducare, et facite eos discurant. « Et acceptis quinque panibus hordeaceis, et duobus
Abbreviated transcription (Latin):
li timere fili qr pauꝑem uitam gerimꝰ s mul¬
ta bona habebimꝰ si timuerimꝰ d̾eum pret̾ea
scito qr dedi gabelo .x. talenta argenti in rages
Cuius cirogͣphum penes me habeo. ꝑquiregͦ ti¬
bi fidelem uirum qui tecũ eat salua m̾cedesu¬
a. ut restituas gabelo cyrogͣphum suũ. ⁊ ip̃e re¬
stituet tͥ depositum tuũ ẽune eg̾ssus thobias
ĩuenit iuuenẽ suecinctũ ⁊ qiͦ ad iter ꝑatum
ignorans qd̾ angłs dei ess. Eum q accepiss ab¬

Expanded text:
li timere, fili mi, quia pauperem vitam egimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum. Praeterea scito, quia dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum penes me habeo. Perquire ergo tibi fidelem virum, qui tecum eat, salva mercede sua, ut restituas Gabelo chirographum suum, et ipse restituet tibi depositum . » -- « Tunc egressus Tobias, invenit juvenem succinctum, et quasi ad iter paratum, ignorans quod angelus Dei ess
Abbreviated transcription (Latin):
am filio suo. ⁊osculantes filiũ fleuert pre
tobias de felle piscis liniuit ocłos pr̃ĩs ⁊ qͦi¬
dimidiã horam sustinuit ⁊ cepit egͥdi albugo
recepit.⁊ głificabant om̃s d̾m. Et ait tobias.¬
me. Et eece uideo tobiam filiũ meũ. Ingͥssa
lua ⁊ pecunia qͣm receꝑant a gabelo. Et cõ
uenert᷑ ꝯtribules ⁊ uicimi ad tobyam. ⁊ ꝯgͦ¬
tulabant᷑ ei ꝑ .uii. dies epulantes cũ gaudio
Cumq narrass tobias patri suo ꝑ ordinem
bona q fecerat ei angłs inuia. cułunt an¬
gelum ĩ partem rogantes it dignaretur di¬
midiam partem omĩum q̃ attułant acce¬
ptam hr̃e. ẽuc̃ dixit ei angłs occulte. bñdici¬
te d̾m celi. ⁊ coram omĩb uiuẽtib ꝯfitemi

Expanded text:
am filio suo, et osculantes filium prae gaudio am filio suo, et osculantes filium prae gaudio Tobias de felle piscis linivit oculos patris, dimidiam horam sustinuit, et coepit albugo recepit; me; et ecce video Tobiam filium meum. Ingressa sua, et pecunia, quam receperat a tribules, et vicini ad Tobiam, et congratulabantur ei per septem dies epulantes cum gaudio . » Cumque narrasset Tobias patri suo, per ordinem, bona, quae fecerat ei angelus in via, tulerunt angelum in partem, rogantes, ut dignaretur dimidiam partem omnium quae attulerant acceptam habere. Tunc dixit eis angelus occulte: « Benedicite Deum coeli, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
generũ suum. Mane hic ⁊ ego mittam nũci¬
um salutis tue ad prẽm cuũ. Eum q ille nõ
acqͥesceret tradidit ei saram ⁊ dimidiũ sube
ert̃ filiam suã honorare socrũ ⁊ dilig̾e mari¬
tum regere familiam. gub̾nare domũ ⁊ se ip¬
sam irrẽphensibilem exibere. Cum ꝙ reu̾te¬
rent᷑ ꝑuenert̃ ad carram q̃ est ĩ medio itin̾e.
Et ait angłs ad tobiam. p̃cedamus nos duo
⁊ sequant᷑ nos lento gͦdu. uxor tua ⁊ familia
cum aĩalib. Et tolle tecum de felle piscis. ⁊ li¬
nies ex eo ocłos prĩs cui. ⁊ recipiet uisũ. Porro
anna sedebat secus uiam cotidie in suꝑcilio
montis. uñ respicere poterat de lõginquo. ⁊ cog¬
noscens a longe filiũ uenientẽ. cucurrit ad
uirũ suum dicẽs. Ecce filiꝰ tuus uenit. Canis.
ꝙͦ qui simul fuerat inuia. p̃cucurrit ⁊ qua¬
si nũcius blandim̃to caude gaudebat. ⁊̃u̾t
exurgens cecus data manu pu̾o ꝓcessit obui¬

Expanded text:
generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntigenerum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis tuae ad patrem tuum. » Cumque ille non acquiesceret, tradidit ei Saram, et dimidium suberunt filiam suam honorare socerum suum, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, seipsam irreprehensibilem exhibere. » Cumque reverterentur venerunt ad Charam, quae est in medio itinere. Et ait angelus ad Tobiam: Praecedamus nos duo, et sequentur nos lento gradu uxor tua et familia cum animalibus; et tolle tecum de felle piscis, et linies ex eo oculos patris tui, et recipiet visum. Porro Anna sedebat secus viam quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et cognoscens a longe filium suum venientem, cucurrit ad virum suum dicens: Ecce filius tuus venit. Canis quoque, qui simul fuerat in via praecucurrit, et quasi nuntius blandimento caudae gaudebat. Tunc exsurgens caecus, data manu puero, processit obvi
Abbreviated transcription (Latin):
runt sollẽpne ꝯuium omib uicins ⁊ a¬
micis suis. Et iuirauit raguel tobiã ut du¬
as ebdomadas man̾et apd̃ eum. ⁊ dedit ei me¬
diam partem oĩum q̃ possidebat faciẽs scͥptu¬
tam ut reliqͣ pars que suꝑerat pꝰ obitũ iuũ.¬
deueniret ad tobyam. ẽũc ait tobias ad ange¬
lum. quẽ hominẽ estumabat. azaria frat̾. tu
nosti qͣm grauis sit mora nr̃a parentib meis.
obsecro ut eas ad gabelum ⁊ reddes ei cyrogra¬
pbum suum. ⁊ recipias ab eo peccuniã ⁊ mo¬
neb̾ eum uenire ad nuptias. Tu̾c assumẽs
raphael .iiiiͬ. de seruis ragueł i duos camelos
uenit ad gabelum. Et recepta peccunia duxte
cum ad nupcias secum. Et ing̾ssus gabelus
ĩuenit eos discũbentes. ⁊ bñdixit eis. Cum q
oms dixissent amen. cum cimore dnĩ nup¬
tiaꝵ ꝯiuuium ex̾cebant. Porro cũ dobias mo¬
ram fac̾et in nupcus sollicitꝰ erat ꝓ eo pater
eiꝰ qd̾ ad diem det̾minatam noͣ redierat. Mat̾
u̾o lacrimis irremediabilib flebat dicens.

Expanded text:
runt solemne convivium omnibus vicinis, et amicis suis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas maneret apud eum, et dedit ei mediam partem omnium quae possidebat, faciens scripturam, ut reliqua pars quae supererat, post obitum suudeveniret ad Tobiam. Tunc ait Tobias ad angelum, quem hominem aestimabat : « Azaria frater, tu nosti quam gravis sit mora nostra parentibus meis, obsecro ut eas ad Gabelum, et reddes ei chirographum suum, et recipies ab eo pecuniam, et monebis eum venire ad nuptias. » Tunc assumens Raphael quatuor de servis Raguelis et duos camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, duxit eum secum ad nuptias. Et ingressus Gabelus invenit eos discumbentes, et benedixit eis. Cumque omnes dixissent, Amen, cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. Porro cum Tobias moram faceret in nuptiis, sollicitus erat pro eo pater ejus, quod ad diem terminatam non redierat, mater vero lacrymis irremediabilibus flebat dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
irł reu̾tent᷑ ad eam ⁊ replebit᷑. ⁊ domus dei
q̃ in ea mcensa ẽ it̾m reedificabit᷑. hoc tñ
mag̾ uidet᷑ ꝓphetali certitudine ꝑ u̾ba pre¬
teriti temꝑis p̾dixisse. qͣm rem gestã nar¬
rasse. adhuc enĩ stabat ierłm ⁊ templum ĩ ea
ẽum q monuiss aos de dilectone dei ⁊ timo¬
re ⁊ elemosinis fatiendis ⁊ ut ip̃i eadẽ man¬
darent filiis suis addidit. uos aut̃ nolite ma¬
nere hic s qͣtumq die sepelieritis inrẽmue¬
stram circa me inuno sepulcro: ex eo dirigi¬
te g̾ssus ur̃os ut eatis hĩc. Et mortus ẽ tobias
⁊ pꝰ modum uxor eiꝰ. ⁊ abscessit tobias ex ni¬
niue cũ urore ⁊ filiis ⁊ nepotib. ⁊ reu̾sus est
ad soceros suos. ⁊ ĩuenit cos ĩ bona seneccu¬
.u. dicunt᷑ anne. mat̾ somueł uxor cobie.

Expanded text:
entur ad eam, et replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur. » Hoc tamen magis videtur prophetali certitudine per verba praeteriti temporis praedixisse, quam rem gestam narrasse. Adhuc enim stabat Jerusalem, et templum in ea. Cumque monuisset eos de dilectione Dei, et timore, et eleemosynis faciendis, et ut ipsi eadem mandarent filiis suis, addidit: « Vos autem nolite manere hic; sed quacunque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros, ut eatis hinc. Et mortuus est Tobias, et postmodum uxor ejus. Et abscessit Tobias ex Ninive cum uxore sua, et filiis, et nepotibus, et reversus est ad soceros suos. Et invenit eos in bona senectuquinque dicuntur Annae: Mater Samuelis, uxor Tobiae,
Abbreviated transcription (Latin):
condam a uob sermonẽ occultũ. bona est
or̃o cum teiunuo ⁊ elemosina cũ orabas.
⁊ d̾elin q̃bas pͣndium ⁊ abcõdebas mortuos
ꝑ diem. ⁊ nocte sepeliebas. Ego obtuli or̃o¬
nem tuam dño. ⁊ qr acceptus eras ei neccẽ¬

Expanded text:
sermonem occultum. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna. Cumque orabas, et derelinquebas prandium, et abscondebas mortuos per diem, et nocte sepeliebas, ego obtuli orationem tuam Domino, et quia acceptus eras ei, nece
Abbreviated transcription (Latin):
bat ł sacerdos. ł aliquis maior irt̾ eos uicẽ
s aẽdotis gerens. Qrta nocte accipies eam cũ
timore dei amore filioꝵ mag̾ qͣm libidine
duccus. ut ĩ semine abrabe bñdictionẽ in
filuis ꝯseqͣris. T̃andem ing̾ssi sunt ad ꝑagu¬
elem. Cum ꝙ dic̾et raguel uxori sue qͣm si¬
millimũ eẽ iuuenem h̾e cobye ꝯsobrino
suo. dixit ad eum angłs. Hic ẽ filius illius.
i letatus ẽ raguel ⁊ instaurauit ꝯuuium.
ẽu̾e are tobias. hõ manducabo neq bibã.
nisi pͥus petit̾onem meam ꝯfirmes i ꝑmit¬
tas mͥ dare saram filiam tuam. Quo audito
expauit raguel. ⁊ hesitanti de respõso dixit
ei angłs. Holi timere dare eam sͥ ꝯiugem.
huic enĩ debet᷑ ⁊ ꝓpt̾ea alius nõ potuit eam¬
habere. ẽu̾e̾ ait raguel. Scio qm̃ a deo ueni¬
sti. ⁊ qd̾ exaudiuit deus p̃ces ⁊ lacͥmas meas.
ut ꝯuingeret᷑ hec filia mea cognat̾oni sue

Expanded text:
bat, vel sacerdos, vel aliquis major inter eos, vicem bat, vel sacerdos, vel aliquis major inter eos, vicem sacerdotis gerens. « Quarta nocte accipies eam cum timore Dei, amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris. » -- « Tandem ingressi sunt ad Raguelem . » Cumque diceret Raguel uxori suae, quam simillimum esse juvenem hunc Tobiae consobrino suo, dixit ad eum angelus: « Hic est filius illius. » Et laetatus est Raguel, et instauravit convivium. Tunc ait Tobias: « Non manducabo, neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito expavit Raguel, et haesitanti de responso, dixit ei angelus: Noli timere dare eam sibi conjugem. Huic enim debetur, et propterea alius non potuit habere eam. Tunc ait Raguel: Scio quoniam a Deo venisti, et quod exaudivit Dominus preces, et lacrymas meas, ut conjungeretur haec filia mea cognationi suae
Abbreviated transcription (Latin):
tem piscis assauit ⁊ comed̾unt. partẽ salsam
secũ tulit. eumq simul ꝑgerent ait tobias.
azaria frat̾. qd̃ remedium hñt que de pisce
seruare dixisti: Qui R. Particła cordis supͣ pru¬
nas posita fumo suo extrica omẽ genꝰ demonũ
a iuiro ł a muliere. nec suꝑ ħ mirari debemꝰ.
cũ fumus cuiꝰdam arboris aduste eandẽ uim
tuus hñs filiam unicam. que debet᷑ tibi cum
omĩ sub̃a eiꝰ Et ate cobyas. Audio qrtradita ẽ
Noli timere suꝑ petulantes ⁊ deum nõ timen¬
tes potestatem demonium ht̃. Tu aut̾ cumac¬
ceꝑis eam trib dieb ꝯtinebis ab ea. ⁊ de nocte
uacrabitis ambo or̃onib. pͥma nocte incenso
iecore piscis p̾cib ur̃is fugabit᷑ demoniũ scd̾a
nocte in copulatone scoꝵ patͥarchaꝵ admitt̾is
.i. orabiris d̾m ut in participium sc̃itatis ⁊ pu¬
dicicie ꝓatͥarchaꝵ ad mittat uos. Ecia nocte be

Expanded text:
tem piscis assavit, et comederunt, partem vero salsam tem piscis assavit, et comederunt, partem vero salsam secum tulit. Cumque simul pergerent, ait Tobias: « Azaria frater, quod remedium habent quae de pisce servari dixisti? Qui respondit: Particula cordis super prunas posita fumo suo extricat omne genus daemonum a viro vel muliere. » Nec super hoc mirari debemus, cum fumus cujusdam arboris adustae eamdem vimtuus habens filiam unicam, quae debetur tibi cum omni substantia ejus. Et ait Tobias: Audio quia tradita est Noli timere; super petulantes, et Deum non timentes, potestatem daemonium habet. Tu autem cum acceperis eam, tribus diebus continebis ab ea, et de nocte vacabitis ambo orationibus. Prima nocte incenso jecore piscis precibus vestris fugabitur daemonium. Secunda nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris, id est orabitis Deum, ut in participium sanctitatis et pudicitiae patriarcharum admittat vos. Tertia nocte ben
Abbreviated transcription (Latin):
rut ambo sumul ⁊ canis secutꝰ ẽ cos. Mater au̾
flebat dicens ad uirũ baculũ senectutis nr̃e
tulisti. nunqͣm ess pecunia illa ꝓ qua misi¬
stieum. suffiriebat nob̃ pauꝑtas nr̃a ut diui¬
cias ꝯputaremꝰ qd̾ uidebamꝰ alium nr̃m st
Porro illi duo pͥma mansione manser̃t̃ uipꝰ
fluuium tygrin. Et exiit tobyas ut lauarce
pedes suos. ⁊ piscis ĩ manus eg̾diebat᷑ ut deuo¬
raret cum. Et timẽs tobyas clamauit dicens
dne. inuadit me. Et ait angłs. apphende bran¬
chiam eiꝰ ⁊ trahe eũ ad ce. Et extrarit eũ in sicco
⁊ palpitabat ante pedes eiꝰ. Suꝑ h̾c locum dicit
beda qd̾ dum xͨ in cruce lauaret pedes suos qͥ
ambłauerant suꝑ t̾ram aduenit diabłs que¬
rens si qͥd pcc̾i inueniret in eo. Unde pat̾ trãs¬
fera me calicem h̾c. ẽunc dixit angłs ad toby¬
am. Exentera piscem h̾c ⁊ cor eiꝰ. ⁊ fel ⁊ iecur. repo¬
ne tͥ. ualent enĩ ad medicam̃ta. ẽu̾c tobias par¬

Expanded text:
runt ambo simul, « et canis secutus est eos . » Mater autem flevit, dicens ad virum: « Baculum senectutis nostrae tulisti: nunquam esset pecunia illa, pro qua misisti eum; sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus, quia videbamus filium nostrum. Et . » Porro illi duo prima mansione manserunt circa fluvium Tigrim . « Et exivit Tobias, ut lavaret pedes suos, et piscis immanis egrediebatur, ut devoraret eum, et timens Tobias clamavit dicens: Domine, invadit me. Et ait angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te, et extraxit eum in sicco, et palpitabat ante pedes ejus. » Super hunc locum dicit Beda quod, dum Christus in cruce lavaret pedes suos, qui ambulabant super terram, advenit diabolus, quaerens si quid peccati inveniret in eo. Unde: « Pater, transfer calicem hunc a me . » Tunc dixit angelus ad Tobiam: « Exentera piscem hunc, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi, valent enim ad medicamenta. » Tunc Tobias par
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ꝯugii. ⁊ comed̾unt bñdicentes d̾ in
pꝰ cenam u̾o introdur̾unt iuuenẽ in cubi¬
culum uirginis. Et ꝓtulit tobias de cabsi¬
lide suo partem iecoris. ⁊ posure suꝑ prunas.
ẽu̾c raphael app̃hendit demonium. ⁊ religa¬
uit illud in deserto suꝑioris egipti. ẽunc co¬
bias ait ad uirginẽ. Sara dep̃cemur d̾iho¬

Expanded text:
ugii, et comederunt benedicentes Deum. » Post coenam vero introduxerunt juvenem in cubiculum virginis , et protulit Tobias de cassilide suo, partem jecoris, et posuit super prunas. Tunc Raphael apprehendit daemonium, et religavit illud in desertum superioris Aegypti. Tunc Tobias ait ad virginem: « Sara, deprecemur Deum ho
Abbreviated transcription (Latin):
deus fĩ ad eiꝰ ꝓbat̾onem. ⁊ ad exẽplum paciẽtie
in post̾m. Nam ⁊ inom̃ib bñdixred̾m. sic̃ b̾s
iob̾. Nam ⁊ prox imos suos insultãtes ei ĩcrepa¬
bat dicẽs. Rolite ita loqui. filii enĩ scõꝵ sumꝰ
⁊ uitã illam expectamꝰ qͣm deus dat᷑ns ẽ fide¬
lib suis. anna uo uxor eiꝰ ibat ad textrinũ

Expanded text:
bationem, et ad exemplum patientiae in posterum. Nam et in omnibus benedixit Deum, sicut beatus Job, et proximos suos insultantes ei increpabat dicens: « Nolite ita loqui, filii enim sanctorum sumus, et vitam illam exspectamus quam Deus daturus est fidelibus suis. Anna uxor ejus ibat ad
Abbreviated transcription (Latin):
gebant eũ. pꝰ. xl.u. dies cum ess occisus rera fi¬
lus suis rediit tobyas in domũ suam. ⁊ restitu¬
ta sue ei ablata. Porro in quodã die festo cum
ꝑatum ess pͦndium apd̃ tobiam dixit filio
suo. uade ⁊ duc aliquos de tribu nr̃a timentes
d̾m ut comeda̾t nołcum. Qui reu̾sus nũciauit
unũ de hebreis iugulatũ iacere ĩplatea. Et exi¬
liens thobyas ieuinꝰ tulit occulte corpꝰ ĩ domũ
suam ⁊ comedit panẽ in luctu ⁊ tremore ⁊ cũ
sol occubuiss sepeluit illud. ⁊ arguebãt eum

Expanded text:
ginta quinque dies cum esset occisus rex a filiis suis rediit Tobias in domum suam, et restituta sunt ei ablata. Porro in quodam die festo, cum paratum esset prandium apud Tobiam, dixit filio suo: « Vade, et adduc aliquos de tribu nostra timentes Deum, ut comedant nobiscum . » Qui reversus nuntiavit unum de Hebraeis jugulatum jacere in platea, et exsiliens Tobias jejunus, tulit occulte corpus in domum suam, et comedit panem in luctu et tremore, et cum sol occubuisset, sepelivit illud; et arguebant
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ ambo sani. Porro cirra pulloꝵ cantũ
fecit raguel parari sepulerũ ut sepeliree eũ
pͥus qͦm illucesceret. Et misit unã de anciłł
ad uidend̾ si iam obiiss. Que reu̾sa nũtiauite
eos ĩcolumes eẽ ⁊ secum parit̾ dormientes

Expanded text:
ambo pariter sani. » Porro circa pullorum cantum fecit Raguel parari sepulcrum, ut sepeliret eum, prius quam illucesceret, et misit unam de ancillis ad videndum si jam obisset. Quae reversa, nuntiavit eos incolumes esse, et secum pari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ n̾c dñe sod̾m uoluntatẽ tuam fac mecũ. ⁊ p̃¬
filia ragnel inciuitate medoꝵ audiret imꝓꝑi¬
um ab una ancillaꝵ suaꝵ qͣm increpabat di¬
centi sibi. Int̾fectrix uiroꝵ tuoꝵ nunqͥd occi¬
dere me uis sic̃ occidisti uii. iuros: fuerat enĩ
tradita .uii. uiris ⁊ demoniũ noi̾e asmodeus
occidebat eos: mox ut ing̾ssi fuerant ad eã ac¬
cendit gͦ sara in suꝑius cubicłm domꝰ sue. itͥb
dieb ac noctib nõ manducãs neq bibẽs ĩ ora¬

Expanded text:
 secundum voluntatem tuam fac mecum et prfilia Raguhel in civitate Medorum ut et ium ab una ancillarum suarum, quam increpabat, dicente sibi: Interfectrix virorum tuorum, nunquid occidere me vis, sicut occidisti septem viros? Fuit enim tradita septem viris, et daemonium nomine Asmodeus occidebat eos, mox ut ingressi sunt ad eam. Ascendit ergo Sara in superius cubiculum domus suae, et tribus diebus et noctibus no
Abbreviated transcription (Latin):
exaudite sũt pieces amboꝵ in ꝯspectudiũ. et
missus ẽ angłs raphael ut curaret ambos. gͥ
cum tobias putaret se erauditũ ut moreret
ait ad filiũ suum. audi fili mi u̾ba mea. ⁊ ea
qi᷑ fundam̃tum in corde tuo ostrue. cũ mori¬
ar sepelies me. ⁊ honorẽ habebis mr̃is tue dũ
uix̾it. mortuã cura me sepelies eã. Semꝑ in
mẽte habeto dũm fili mi.⁊ serua mãdata eiꝰ.
de sub̾a tua fac elemosmas. qr elemosina al¬

Expanded text:
exauditae sunt preces amborum in conspectu Domini. Et missus est angelus Raphael, ut curaret eos. « Igitur cum Tobias putaret se exauditum, ut moreretur, dicebat ad filium suum: Audi, fili mi, verba mea, et ea quasi fundamenta in corde tuo constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepelies eam; semper in mente habeto Dominum, fili mi, et serva mandata ejus, de substantia tua fac eleemosynas, quia eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
ca eos fac̾e quecumq uoluiss. sum q deambu¬
laret ꝑ regionem cum captiuis dans monita
saluns deuenit ui rages ciuitatẽ medoꝵ. ⁊ ĩue¬
nit in ea q̃ndeam otͥbulem suũ gabelum egen¬
tem ⁊ reliquit ei sub ꝙyrographo. x talẽta argẽci
que habebat ex hiis ĩ quib a rege fuerat hono¬
ratus. Mortuo aut̃ salmanassar cũ filiis eius
sennacherib filios isrł hr̾et erosos tobẏas oso¬
labat᷑ ⁊ egnis ministrabat. eum q reu̾sus ess
multos hebreoꝵ fecit occidi. Quoꝵ corꝑa toby¬
as sepeliebat. Qd̃ cum nũtiatum ess regiculit
om̃em sub̾am eiꝰ. ⁊ eum iussit occidi. ẽobras u̾o¬

Expanded text:
ca eos facere quaecunque voluisset. Cumque ambuca eos facere quaecunque voluisset. Cumque ambularet per regionem cum concaptivis, monita dans salutis, devenit in Rages civitatem Medorum invenitque in ea quemdam contribulem suum, Gabelum egentem, et reliquit ei sub chirographo decem talenta argenti, quae habebat ex his in quibus fuerat a rege honoratus. Mortuo autem Salmanasar, cum filius ejus Sennacherib filios Israel haberet exosos, Tobias consolabatur eos, et egenis ministrabat. Cumque reversus esset multos Hebraeorum fecit occidi, quorum corpora Tobias sepeliebat. Quod cum nuntiatum esset regi, tulit omnem substantiam ejus, et eum jussit occidi. Tobias
Abbreviated transcription (Latin):
cripha. Qd̃ si ess de̾ ess in t̾cio ordine canonis
uet̾is instrumẽti.S qr de nullo ordine ẽ di
cluderet etiã apocrifa. Et qr uicina ẽ lĩgua
chaldeoꝵ hebraico sermonei. ittͥusq liungue
ꝑitum loqͣcem hñs ieꝵ quicqͥd ille hebreis¬
u̾bis exp̃ssit latino sermone exposuit sb̾ bie
neptalim fuit. Cum q cet̾i ad uitulos aure¬
os quos fecerat ieroboam iret ip̃e ascẽdebat
in ierłm ut adoraret d̾m isrł pͥmicias ⁊ deci¬
mas fidelit̾ offerebat ita ut in t̾cio anno ꝓ¬
selitis ⁊ aduenis omẽm miniffl̃et decimatio¬
nem ⁊ in om̃ib legem dei puer obs̾uabar factᷤ
aut̃ uir accepit sibi uxorem annã de tribu sua
⁊ susceptũ ex ea filium noĩe suo uocauit thobi¬
am. Captus qͥdem cũ urore ⁊ filio. habitauie ĩ
niniue ⁊ custodiuit aĩam suam ne ꝯtamina¬
rent᷑ in cibis gentiliũ. s i ꝯtribules suos nõ en¬
d̾s in oculis salmanassar. Qui dedie et potesta¬
tem quocumq uellet ad ꝯcaptiuos ire. Et cir¬

Expanded text:
grapha, quod si esset, tamen esset in tertio ordine canonis Veteris Testamenti; sed, quia de nullo ordine est, dcluderet etiam apocrypha, et quia vicina est lingua Chaldaeorum Hebraico sermoni, utriusque linguae peritum loquacem hverbis expressit, Latino sermone exposuit, sub breNephtalim fuit . Cumque caeteri ad vitulos aureos, quos fecerat Jeroboam , irent, ipse ascendebat in Jerusalem, ut adoraret Deum Israel, primitiva et decimas fideliter offerebat, ita ut in tertio anno proselytis et advenis omnem ministraret decimationem, et in omnibus legem Dei puer observabat. Factus autem vir accepit sibi uxorem Annam de tribu sua, et suscepit ex ea filium, quem nomine suo vocavit Tobiam. Captus quidem cum uxore et filio, habitavit in Ninive, et custodivit animam suam ne contaminaretur in cibis gentilium, sed et contribules suos non cuus gratiam in oculis Salmanasar. Qui dedit ei potestatem, quocunque vellet ire ad captivos, et cir
Abbreviated transcription (Latin):
cet ad te om̃s captiuos. In dieb aut̾ mor¬
tis sue cum p̾diceret filiis de redicu captiuo¬
rum: ait. d̃errã deserta replebit᷑. ⁊ do¬
mus dei q̃ in ea incensa eͥ it̾in roedi¬
ficabit᷑. Si u̾o attendamꝰ t̾minum
Donamꝰ enim filium cũ patre captiuatum

Expanded text:
cet ad te omnes captivos . » In diebus autem mortis suae, cum praediceret filiis de reditu captivorum, ait: « Terra deserta replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur . » Si vero attendamus terminum Ponamus enim filium cum patre captivatum
Abbreviated transcription (Latin):
rant nec etiam . uiͣ die collegisse quẽq nisi
unũ gomor. s illud ꝑ miracłm multiplica¬
tro generationes .i. in pꝰ fucuras retro gn̾a¬
tiones ad sui memoriam retro hñdam. Et
fecre moy. uixta u̾bum dñi. ⁊ posure illud
aaron ĩ urna aurea in rab̾naculo reseruã¬
dum. auint hebrei eos pͥmumbiu̾sse par¬
uum tab̾naculum. ĩ quo dñm ꝯsulebãt
de quo ĩfra. Moyses tollens tab̾naculum
turo tab̾ naculo dictum ẽ. hoc cibo aliti sire

Expanded text:
tant nec etiam sexto die collegisse quemquam, nisi unum gomor, sed illud per miraculum multiplicatro generationes, » id est post futuras retro generationes, ad memoriam retro habendam. « Et fecit Moyses juxta verbum Domini, et posuit illud Aaron » in urna aurea « in tabernaculo reservandum. » Aiunt Hebraei eos primo habuisse parvum tabernaculum, in quo Dominum consulebant, de quo infra: « Moyses tollens tabernaculumturo tabernaculo dictum est. Hoc cibo aliti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in bersabee multi occisi sũt. Comꝑat᷑ au̾da
uid u̾miculo ligni. qui teredo ł terebella
d̾r. qui mollis durũ lignũ ꝑforat. Dñ tan¬
git᷑ nichil molliꝰ illo. quͦ tangit nichil du¬
rius. sic ⁊ dauid in p̾ssuris ⁊ domi ⁊ circa sb¬
iectos mansuetior funit ceti̾s. Incrono ⁊ cẽ
hostes nullus eo accucior. Et ꝯmendat᷑ hic
dauid ĩ trib. In sapĩa humilitate. ⁊ fortitu¬
dine. porro reliqui .xxx. quos fortes dixtiꝰ
pꝰ ea enumerant᷑. Int̾ quos nõ enumerat᷑

Expanded text:
in Bethsabee multi occisi sunt. Comparatur autem David vermiculo ligni, qui teredo, vel terebella dicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reliqui triginta quos fortes diximus, postea enumerantur inter quos non enumerantur
Abbreviated transcription (Latin):
ron dixit qͥ supradca sunt. dicẽs se timuisse
popłm. qr ꝓnus erat ad malum. Uidẽs gͦ mo¬
yses qd̃ popłs ornam̾cis nudatus ess .s. ł au
xilio dei. ł pocius ydolatͥam. qͣm longo tp̃r
ante ꝯceꝑat candẽ manifestauerat. ł forte
uidens sibi indicatos a deo scełis auctores ꝑ
pulu̾em bibitum qͥ in barbis eoꝵ miracło¬
se apparuit. stans in porta castroꝵ ⁊ aduocãs
leuitas ait. Qui diũ est uingat᷑ mͥ. ponat
iuir gladium suꝑ fem᷑ suum. Transire ꝑme
.xxiii. de hus omib que dicta sũt de uitu¬
lo tatet iose. tñ oppiniones eoꝵ de mora mo¬
ysi narrat. alii enĩ dicebãt eum a bestiis oo¬
mestum. alii adnõ trans latum. alii saue
mẽtis cum dnõ philosophantẽ. De prece me
De prece mo

Expanded text:
ron, dixit quae supradicta sunt, dicens se timuisse ron, dixit quae supradicta sunt, dicens se timuisse populum, quia pronus erat ad malum. « Videns ergo Moyses, quod ornamentis nudatus esset popuxilio Dei, vel potius idololatria, quam longo tempore ante conceperat, tandem manifestaverat: vel forte videns sibi indicatos a Deo sceleris auctores per pulverem bibitum, qui in barbis eorum miraculose apparuit, stans in porta castrorum, et advocans levitas ait: « Qui Domini est jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum, transite per ia. De his omnibus, quae dicta sunt de vitulo, tacet Josephus; tantum opiniones eorum de mora Moysi narrat. Alii enim dicebant eum a bestiis comestum, alii a Domino translatum, alii sanae mentis cum Domino philosophantem. CAP. LXXIV. De prece Mo
Abbreviated transcription (Latin):
ei illud ĩ ignem ⁊ eg̾ssus ẽ hic uitulus ⁊ di
xit popłs. hic sũt deitui isrł qui te eduxerd
de t̾ra egipti. fecitq aaron altare coram eo
⁊ in crastinum indirit sollẽpuitatem. Ma¬
ne ꝙ surgentes obtulert hostias. Seditq
popłs manducare ⁊ bib̾e. ⁊ surrex unt lude.
ira tua ne dicat egiptii. callide eduxit eos
ut int̾ficeret ĩ montib. ĩpotens eis dare
mini tuo. placato q dno descẽdit moy. fe¬
rens tabulas ex utraq parte digiro dei scrip¬
tas. Cui occurrit iosue. Qui forte singulis
dieb ĩ occursũ eius eg̾diebat᷑. Nõ enim cre¬
dibile ẽ cum moyse eũ ieuinasse. Et ait
ad moysem. ululatꝰ pugne ẽ in castris sui
moy ĩmo uex ẽ cantantium. Ee appinqͥns¬
uidit uitulum ⁊ ehoros. Et iratus piecit ta¬
bulas ⁊ ꝯfracte sũt. cõburit ꝙ uitulũ. ⁊ mas¬
sam redegit ĩ pulu̾em. qͣm sparsit in aqua
⁊ dedit ex ea potum filiis isrł eumq accusa¬
ret aaron qi popłm audierat: excusansse aa¬

Expanded text:
egressus est hic vitulus. » « Et dixit populus: Hi sunt dii tui Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. » Fecitque Aaron altare coram eo, et in crastinum indixit solemnitatem, maneque surgentes, obtulerunt hostias, « seditque populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludereira tua ne dicant Aegyptii; Callide eduxit eos, ut interficeret eos in montibus, » impotens eis dare mini vestro. Placatoque Domino, descendit Moyses ferens tabulas, ex utraque parte digito Dei scriptas. Cui occurrit Josue, » qui forte singulis diebus in occursum ejus egrediebatur. Non enim credibile est cum Moysi eum jejunasse. « Et ait ad Moysen: Ululatus pugnae est in castris. Cui Moyses: Imo vox est cantantium. Et appropinquansvidit vitulum, et choros, et iratus projecit tabulas, et confractae sunt. Combussitque vitulum, et massam redegit in pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. » Cumque accusaret Aaron, quia populum audierat, excusans se Aa
Abbreviated transcription (Latin):
nunatim elegit huiꝰ oꝑis sũmos artifices
beseleel filium huri de cribu uide. ⁊ ooliab
cogitand̾ in omi oꝑe fabrefatiendo. Cõple¬
tis q sermonib hiis dedit moysi duas ta¬
nos. Moysi enim ignoramꝰ quid accid̾it. Exru¬
sant se hebrei dicentes qr heloym ñ tm̃de¬
os s etiam dños sonat. ⁊ dicũt eos petiisse
duces itin̾s. a aron uo ⁊ hur restiterẽ. s in¬
dignatus popłs spuens in faciembur. spu¬
tis ut tradit᷑ eum suffocauit. Uñtimens aa¬
ron ait. Tollite maures uxoꝵ ⁊ liberoꝵ ⁊ af
bant. putans q. ꝯsulentes auaritie sue nol¬
lent afferre. Quas cum accepiss formauit
ex eisuitulũ ꝯflatilem oꝑe fusouo. forte ali¬
ud ñ reciꝑent qr adorauert bouem ĩegip¬
to. ẽ radunt qͥdam aaron ꝓ iecisse ĩ ignem
ĩaures.⁊ inde oꝑe demonis ꝯflatũ caput

Expanded text:
inatim elegit, hujus operis summos artifices, « Beseleel filium Huri de Tribu Juda, et Oliab cogitandum in omne opere fabre faciendo. « Completisque sermonibus his, dedit Moysi duas tanos, » « Moysi enim ignoramus quid acciderit . » Excusant se Hebraei dicentes, quia Eloim non tantum deos; sed etiam dominos sonat, et dicunt eos petiisse duces itineris. Aaron vero, et Hur restiterunt. Sed indignatus populus, spuens in faciem Hur, sputis, ut traditur, eum suffocavit. Unde timens Aaron ait: « Tollite inaures uxorum, et liberorum, et bant, putans, quia consulentes avaritiae suae nollent afferre, « quas cum accepisset formavit ex eis vitulum conflatilem opere fusorio. » Forte aliud non reciperent, quia adoraverunt bovem in Aegypto. Tradunt quidam Aaron projecisse in ignem inaures, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
um ure̾ romanos ꝓ ponpeio ⁊ iulio cesare.
cesar aut̃ post senatus ⁊ ponpei fugam tͣns
mare yonium. reb omĩb romaq potitꝰ solu¬
tum aristobolum cum duab cobortib ĩ sy¬
riam misit. facile ꝑ h̾c sibi posse uideã su¬
bici ratus. Unde spes cesaris frustrata ẽ. nã
a studrosis ponpen ueneno ꝑiit aristobo¬
lus. Seruabat᷑ q corpus eiꝰ melle ꝯditum
ꝓhibita sepultura donec uissu antoni in
monumẽtis regalib sepultus ẽ. occiditur
qͦ filius alexand̾ antiochie a scipione se¬
curi ꝑcussus scd̾m ponpen litt̾as accusa¬
tione ꝓ tͥbunali pͥus habita. suꝑbus qͣ
in romanos ad miserat. Solus aut̃ suꝑstes
antigonus cum sororib suis ad quẽdam
ptolomeũ mannei filium. qui subliba¬
no morabat᷑ ꝯ fugit. accepit q ꝑtolomeus
minorẽ sororem alexandrã urorem. ex qua
ut qͥdam tradue suscepit lysaniamabili¬
ne. pꝰea cetrarchan¬

Expanded text:
r Romanos pro Pompeio et Julio Caesare. Caesar autem post senatus et Pompeii fugam trans mare Ionium, rebus omnibus Romaque potitus, solutum Aristobolum, cum duabus cohortibus in Syriam misit, facile per hunc sibi posse Judaeam subjici ratus. Verum spes Caesaris frustata est. Nam a studiosis Pompeii veneno periit Aristobulus. Servabaturque corpus ejus melle conditum, prohibita sepultura, donec jussu Antonii, in monumentis regalibus sepultus est. Occiditur quoque filius ejus Alexander, Antiochiae a Scipione securi percussus, secundum Pompeii litteras, accusatione pro tribunali prius habita super his quae in Romanos admiserat. Solus autem superstes Antigonus cum duabus sororibus suis ad quemdam Ptolemaeum, Mennaei filium, qui sub Libano morabatur, confugit. Accepitque Ptolemaeus minorem sororem Alexandram uxorem, ex qua, ut quidam tradunt, suscepit Lisaniam, Abilinae postea tetrarcha
Abbreviated transcription (Latin):
uester. ⁊ prẽm nolite uocare uob̃ suꝑ t̾ram
unus ẽ enim pater uest̾ qui in celis ẽ. Nõ ꝓ¬
hibet dñs doccrinam suꝑ cathedram nec̾ sa¬
lutat̾ones in foro. nec nomina magistri ł pa¬
tris s ambitionẽ ⁊ uanam głiam. Quib debe¬
phariseis doceat cauẽda subdidit. uehuob̃
qui diligitis pͥmas cathedras. Ueh uob̾pha¬
risei ypocrite qui fertis clauem scĩe. ⁊ clau¬
ditis regnum celoꝵ. ante homines. Ueh uo¬
bis qui deuoratis domos uiduaꝵ. ueh nob̾¬

Expanded text:
ite vocare vobis super terram. Unus est enim Pater vester, qui in coelis est. » Non prohibet Dominus doctrinam super cathedram, nec salutationes in foro, nec nomina Magistri, vel Patris, sed ambitionem et vanam gloriam. CAPPharisaeis doceat cavenda, subdit: « Vae vobis, qui diligitis primas cathedras. Vae vobis, Pharisaei hypocritae, qui fertis clavem scientiae, et clauditis regnum coelorum ante homines. Vae vobis, qui devoratis domos viduarum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicitis. qui iurat ꝑ templũ nicħ est. Qͥ
aut̃ in auro templi debet. Qui ꝑ altare nicħ
ẽ Qui ĩ re oblata suꝑ illud debent sacerdotes
ut inuitarẽt popłm ad dandũ. dicebant data
sibi ⁊ oblata sanctiora etiam ip̃o templo ⁊ alta¬
uideripot̾dem uitio laborant. qui pu
bium ẽ. Ham qui accipit ⁊ qui dat decimare
d̾r. pharisei aut̃ ido decimas olerũ dabant ut
diceret quomͦ alias dant: qui bas nõ negligẽ¬
dare. leuite aue̾ adeo erigebant decimas qd̵ eti¬
am olerum. Item ueh uob̃ duces ceci colentes
culicem. tra̾sglutitis camelum ꝑ simłitudinẽ
lactis qd̾ colat᷑ dictum ẽ ⁊ pot̾ referri ad p̾dc̃m
sie. Mirima sic̃ culicem diligent̾ inquiritis.

Expanded text:
qui dicitis, qui jurat per templum nihil est, qui autem in auro templi, debet; qui per altare, nihil est, qui in re oblata super illud, debet. » Sacerdotes, ut invitarent populum ad immolandum, dicebant, data sibi et oblata sanctiora esse ipso templo et altaeodem vitio laborant, qui putbium est. Nam et qui accipit, et qui dat decimare dicitur. Pharisaei autem ideo olerum decimas dabant, ut diceretur, quomodo aliis non dant, qui has dare non negligunt. Levitae autem adeo exigebant decimas, quod etiam olerum. Item: « Vae vobis duces caeci, qui colantes culicem transglutitis camelum. » Per similitudinem lactis, quod colatur dictum est. Et potest referri ad praedicta sic: Minima, sicut culicem, dilig
Abbreviated transcription (Latin):
seam. ⁊ d̾r large nansea ꝓ uomitu ꝓprie. ẽ
nutio. s illuminatio eoꝵ ad regend̃ popłm
ꝑ eandem spu̾alem grãm. ꝑ qͣm ⁊ moy. illu¬
minatꝰ erat. sic̾ de igne unius luc̾ne mul¬
te illuminant᷑ sine sui diminut̾oe. Eleccos
cu s q reputabant se moignos quoꝵ unꝰ
uocabat᷑ eldad. ⁊ alt̾ medad. Et erãt ut auĩe¬

Expanded text:
seam. Et dicitur large nausea, pro vomitu. Proprie est  sed illuminatio aliorum ad regendum populum, per eamdem specialem gratiam, per quam et Moyses illuminatus erat, sicut de igne unius lucernae, multae illuminantur, sine sui diminutione. Electosptu, sed quia reputabant se indignos, quorum unus vocabatur Eldad, et alt
Abbreviated transcription (Latin):
sio. tñ nõ fuit hoc mansionis nom̃. In eadẽ
qͦ mansione uulgꝰ ꝓmiscuum qd̾ ascẽde¬
rat cumeis .i. serui ⁊ ancille egiptii ⁊ mul¬
ti de isrł parit̾ cum eis flagrabant desid̾io
carmũ. carnũ nomine nõ solas carnes
s alioꝵ ciboꝵ etiam hũndantiã intelligi¬
mꝰ. Unde nec in q̃rela coꝵ de carnib legicur.
anima nrã aridaẽ. nil uident oculi nostri
nisi mannta. audiuit moy. popłm flentẽ
⁊ incollerabił res uisa ẽ ei qr ⁊ab eo escas
pecebant. Et ait ad dñm. Eur ĩpo suisti po¬
pulibuiꝰ pondus suꝑ me: hunqͥd ego ꝯcepi
⁊ genui oẽm multitudinem hac: Obsecro
auit alit̾ ꝓuideas: aut int̾ficias me. Eui dñs
meliores nosti ad hostium tab̾. ⁊ auferã de

Expanded text:
onis nomen. In eadem quoque mansione, vulgus promiscuum, quod ascenderat cum eis, id est servi et ancillae Aegyptii, et multi de Israel pariter cum eis flagrabant desiderio carnium. Carnium nomine, non solas carnes, sed aliorum ciborum etiam abundantiam intelligimus. Unde nec in querela eorum de carnibus legitur, anima nostra arida est; nihil vident oculi nostri nisi manna. » Audivitque Moyses populum flentem, et intolerabilis res visa est ei, quia et ab eo escas petebant. Et ait ad Dominum: « Cur imposuisti populi hujus pondus super me? nunquid ego concepi, et genui multitudinem omnem hanc? Obsecro, aut aliter provideas, aut interficias me. » Cui Dominus. meliores nosti ad ostium t
Abbreviated transcription (Latin):
cum soror mea. Que Re Noli frat̾ oppͥm̾e me
⁊ facere oꝓpbuum gm̾i cuo in isrł s loquere
ad regem. ⁊ nõ negabit me tͥ. hoc aiebat ut
subt̾ͥfugeret manus eiꝰ. Nõ enim fas erat
scd̾m legem ut quis du ceret urorẽ sororẽ¬
suam ex prẽ. tñ qͥdam det̾minant ħ dc̃m eẽ
si fuert᷑ ambo eiꝰdem popłi. Hec aut̃ fu̾at de

Expanded text:
 Noli, frater, opprimere me, et facere opprobrium generi tuo in Israel, sed loquere ad regem et non negabit me tibi. « Hoc aiebat, ut subterfugeret manus ejus. Non enim fas erat, secundum legem, ut quis duceret sororem ex patre. Tamen quidam determinant hoc dictum esse, si fuerint ambo ejusdem populi, h
Abbreviated transcription (Latin):
xerat eam in uxorem. ⁊ ita tradũt illos potu¬
isse fi̾ ꝯuges. Noluit aut̾ acqui esce̾ amon
⁊ opp̾ssit eam ⁊ statim erosam habuit eam
magis qͣm ante dilerãt. Et eiecit eam a se
rogantẽ ut ap̃ eum maneret ⁊ ess ei uror.
Cum q eiecissent eam pu̾i amon: asꝑste ci¬
nerem capiti suo. ⁊ rupit tunicam talarem
qua utebant᷑ filie regis uirgines. qͣm iose.
uocat colobium manicatum. ⁊ impositis
manib suꝑ caput ing̾ssa ẽ ad absalon fra¬
trem suũ eiulans. Cui frat̾ ait. Tace soror.

Expanded text:
egem in uxorem, et ita traditur illos potuisse fieri conjuges. « Noluit autem acquiescere Amnon, et oppressit eam, et statim exosam habuit eam, magis quam ante dilexerat. Et ejecit eam a se rogantem ut apud se maneret, et esset ei uxor. Cumque ejecissent eam pueri Amnon, aspersit cinerem capiti suo, et rupit tunicam talarem, qua utebantur filiae regis virgines, quam Josephus vocat colobium manicatum. Et impositis manibus super caput, ingressa est ad Absalon fratrem suum ejulans. Cui frater ait: « Tace; soror,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs malum in domo dauid in hẽ modũ
amon pͥmogenitus eiꝰ diligebat thamar so¬
rorem absalon ex utroq parente ita urt deꝑi¬
rec in ea. ⁊ egrotaret. huic erat cognatꝰ ⁊ fami¬
liaris ionadab siliꝰ sẽmaa frĩs dauid. prudẽs
ualde. quẽ iose ionachã uocat. h̾e qͥ dam ar¬
burant᷑ fuisse nathan. s absit ut ꝓpheta fla¬
gitiosum ded̾it ꝯsilium. hic ait ad amon
diligo thamar supra modũ. Qui re simła
languorem. Cum ꝙ uen̾it pat̾ tuus ad teui¬
sitandum. Die ei. ueniat oro thamar soror
mea ⁊ faciat mͥ pulm̃tum ut comedã suaui¬
us de manu eiꝰ. Cum q ueniss thamar nus¬
sa a rege corit in oculis eiꝰ sorbiciunculas

Expanded text:
nus malum in domo David in hunc modum. Amnon primogenitus ejus diligebat Thamar sororem Absalon ex utroque parente, ita ut deperiret in ea, et aegrotaret . Huic erat cognatus, et familiaris Jonadab filius Semmaa, fratris David, prudens valde, quem Josephus Jonathan vocat. Hunc quidam arbitrantur fuisse Nathan: sed absit ut propheta flagitiosum dederit consilium. Hic ait ad Amnon« Diligo Thamar supra modum. Cui respondit: Simula languorem. Cumque venerit pater tuus ad te visitandum, dic ei: Veniat, oro, Thamar, soror mea, et faciat mihi pulmentum, ut comedam suavius de manu ejus. Cumque venisset Thamar missa a rege, coxit in oculis ejus sorbiciunculas
Abbreviated transcription (Latin):
enit etiam ad ysaac prẽm suum ĩ ciuta¬
te hebron.ilam mortuã inuenit irẽm.
nec multum etiam pꝰ aduẽtum eiꝰ ꝯpletisũt
.u. anuoꝵ. ⁊ appositus ẽ popło suo plenus di¬
erum.⁊ sepeliert᷑ eum filii sui esau ⁊ iacob
in spelunca duplici. hic t̾minatus ẽ pͥmus
liber iosepbi. Porro mortuo prẽ ditiati sũt
esau ⁊ iacob ita qd̃ eos t̾ra ñ caꝑet. ⁊ redut
esau ad montana q̃ dimiserat. ⁊ dcã est t̾ra
ydumea ab edom. que pͥus bosra dicebat᷑
enumerãs enĩ moy .xii. reges c̾re illiꝰ a pͥ¬
mo usq ad ultimũ quos uidere potuit ait.
se regnauit pꝰ bale iobal filiꝰ zare de bosra.
⁊ ut dicũt quidã fuisse iob ꝓnepotẽ esau. s
hebrei ꝯtradiciẽ ut supͣdictum ẽ. uidet᷑ etiã
in genesi qd̃ eadem t̾ra ante esau etiã dicta
fuit seyr Enuni̾atis enim filiis esau enu¬
Lmerat pͥncipes horrec

Expanded text:
enit etiam ad Isaac patrem suum in civitaenit etiam ad Isaac patrem suum in civitate Hebron , et jam mortuam invenit matrem. Nec multum etiam post adventum ejus, completi sunt ue annorum. Et appositus est populo suo plenus dierum, et sepelierunt eum filii ejus, Esau, et Jacob in spelunca duplici. Hic terminatur primus liber Joseph. Porro mortuo patre ditati sunt Esau, et Jacob, ita quod eos terra non caperet. Et rediit Esau ad montana, quae dimiserat, et dicta est terra Idumaea ab Edom, quae prius Bosra dicebatur. Enumerans enim Moyses duodecim reges terrae illius a primo usque ad ultimum, quem videre potuit, ait: Et regnavit pro Bela, Jobah filius Zarae de Bosra , et tunc dicunt quidam, fuisse Job pronepotem Esau; sed Hebraei contradicunt, ut supra dictum est. Videtur etiam in Genesi quod eadem terra ante Esau, etiam dicta fuit Seir. Enumeratis enim filiis Esau, enumerat princeps Horr
Abbreviated transcription (Latin):
uerno tp̃r ad t̾ram q̃ ducit effrata .i. bechle¬
em. ⁊ ẽ anticipatio. post enĩ dicta ẽ effrata ab
uxore caleph que ibi sepulta ẽ. ibiq cum par¬
turiret rachel cepit ꝑiclitari. inde peꝑit fili¬
um. e g̾diente aut̃ anima p̾ dolore partꝰ mori¬
ens uocauit filiũ bethnon .⁊ filiũ doloris. Pa¬
ter u̾o circũcidit eum. ⁊ uocauit filiũ benia¬
mui .i. filium dext̾e. sepulta est gͦ rachel in
uia q̃ ducit bethleem. ⁊ sola int̾ cognatos ho
ia cob titulum suꝑ sepulcrum ei qui appare¬
ret usq in p̾sentemdiem. Et eg̾ssus inde fixie
tab̾naculum trans turrim ader .i. turrĩ g̾gis
huc̃ locum dicunt bebrei ubi pꝰ edificatum
ẽ templum. ⁊ dictum qi quodã uaticinio tur
ait locum eẽ uixta bethleem ubił angeloꝵ
grex in ortu dnĩ cecinit: ł iacob g̾ges pauit
nomen inde loco relinqͣns. Cum q habitaret
ibi ruben dormiuit cũ bala ꝯcubina prĩs
qd̾ tn̾ non latuit iacob.

Expanded text:
erno tempore ad terram, quae ducit Ephratem , id est Bethleem. Et est anticipatio, post enim dicta est Ephratia, ab uxore Caleph, quae ibi sepulta est. Ibique cum parturiret Rachel coepit periclitari, tamen peperit filium. Egrediente autem anima prae dolore partus, moriens, vocavit filium Bennoni, id est filium doloris. Pater autem circumcidit eum, et vocavit filium Benjamin, id est filium dexterae. Sepulta est ergo Rachel in via, quae ducit Bethleem, et sola inter cognatos, hoErexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus, qui apparet usque in praesentem diem. Et egressus inde, fixit tabernaculum trans turrim Ader, id est turrim gregis. Hunc locum dicunt Hebraei, ubi post aedificatum est templum, et dictum, quasi quodam vaticiniait locum esse juxta Bethleem, ubi vel angelorum grex, in ortu Domini, cecinit, vel Jacob greges suos pavit, nomen inde loco relinquens. Cumque habitaret ibi, Ruben dormivit cum Bala concubina patris; quod tamen non latuit Jacob.
Abbreviated transcription (Latin):
tributo reddẽdo. ꝓ quo etiã romani pꝰ insur¬
rex̾unt in eos. Et ait iħc. Quid me tẽptatis
ỹ poerite: ostendite mͥ nũmisma cẽsus. ꝓprie¬
nũmisma ẽ inscͥptio innũmo. q̃ ⁊ moneta
te gͦ que sũt cesaris cesari. tributa. ẜ ⁊ munia¬

Expanded text:
tributo reddendo, pro quo etiam post Romani insurtributo reddendo, pro quo etiam post Romani insurrexerunt in eos. « Et ait Jesus: Quid me tentatis, o hypocritae? Ostendite mihi numisma census. Numisma est inscriptio inte ergo quae sunt Caesaris Caesari, » tributa sci