comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a luber rimo nos hortatũ ꝓpheta ad monet dicens. honorandi sunt
amicituids̃ ⁊ nihilominus & in alio psalmo quitimentes dñm
magnificat beatudini copolantur  attnae: Ergo ꝑspecue
patet in tellectu humano ammoneant᷑ quique non solũ qui sunt¬
in munes acrimine uerum aetiã naxialis criminis malo dediti
cultũ reuerentiaȩ reddere amci sdt̃ : queres non solum in p̃sentisdo
tribuit benefitium : uerum aetiã pr̃stat & refrigeriũ infuturo:
nam cũ sepe uid eamꝰ uirtutũ in signia ꝓderedetumulis beatorum
Non in merito cõmouemur debitam eis honoris reuerentiam
inpendere : a quibus non desistimus infirmitatũ remodia flagitare
quorũ precib: & ipsc̃ peccatinũ remissionẽ nondubitamus adipisci:
& ñ morlo hanc mereri uerũ ab infernalib: suppliciis eorũ int̃uent
saluari: Confidimusenĩ quod sicut hic morborũ generare secunt:
illic seuas corm̃corũ panas auertunt: & sicut hicmitigunt febres

Expanded text:
aluberrimo nos hortatu propheta admonet, dicens: Honorandi sunt amici tui, Deus. Nihilhominus et in alio psalmo: Qui timentes Dominum magnificat, beatitudine copulatur domus aeternae. Ergo perspicue patet intellectui humano, quod admoneantur quique non solum inmunes a crimine, verum etiam noxialis criminis malo dediti, cultum reverentes reddere amicis Dei. Quae res non solum in praesenti saeculo tribuit beneficium, verum etiam praestat et refrigerium in futuro. Nam cum saepe videamus virtutum insignia prodere de tumulis beatorum, non inmerito commovemur debitam eis honoris reverentiam inpendere, a quibus non desistimus infirmitatum remedia flagitare. Quorum precibus et ipsam peccaminum remissionem non dubitamus adipisci et non modo hanc mereri, verum ab infernalibus suppliciis eorum interventu salvari. Confidimus enim, quod, sicut hic morborum genera resecant, illic saevas tormentorum poenas avertant, et, sicut hic mitigant febres
Abbreviated transcription (Latin):
onudiacensis: & homo ille crat nacura simpler nexus uineutos
coniugtali: Cui cũ comiuge qͥ eitenti noctes inodlia paueis unorilcio
dieillo fieri patrum in ubet auctoritasmanꝰ eius contracta diriguit:
Digitiq̃ in palmã difixi sunt: quidum doloribus cruciarecur ad
scam aedem confessoris accessit : Vouitq̃ ut si ab hac sanaret̃ in firmi¬
tate nullumopꝰ de inceps in hac dominica resurrections ageretdie
quod huic diei. eẽt in congruum : statunq̃ a motis digitis apal ma
reddat in posterũ gm̃datos ꝓhac causã mulier alia debilitatur:
nãcũ die sabbati pꝰ solis occasũ qͥđ ad iacet resurrectionis dominicae
nocti : panẽ furno locaret brachiũ eiꝰ dolore quatitur: Iniec coq
alio & tertio pane: manꝰ inuita lignũ qđ cenebat coepit ad stringere
namita maneiꝰ cũ graui dolore contractae sunt. ut ungule in ipsa
differentur palma: ex hocnulius medicinam secredens posse fom̃to
sanar beꝗtiba silicã ex petiuit: Ilquẽ fidelit̃ orans directi sia¬

Expanded text:
ura simplex, nexus vinculo conjugali. Cui cum conjuge quiescenti nocte media pavor exoritur, die illo fieri Patrum inhibet auctoritas, manus ejus contracta diriguit, digitique in palmam defixi sunt. Quae dum doloribus cruciaretur, ad sanctam aedem Confessoris accessit; vovitque, ut si ab hac sanaretur infirmitate, nullum opus deinceps in hac dominicae resurrectionis ageret die quod illi diei esset incongruum: statimque amotis digitis a palma, reddat in posterum emendatos. Pro hac causa mulier alia debilitatur. Nam cum die Sabbati post solis occasum, quod adjacet resurrectionis dominicae nocti, panem furno collocaret, brachium ejus dolore quatitur. Post injectum alium et tertium panem, manus invita lignum quod tenebat coepit astringere: iNam ita manus ejus cum gravi dolore contractae sunt, ut ungulae in ipsa defigerentur palma. Ex hoc nullius medici se credens posse fomento sanari, Beati basilicam expetivit, ibique fideliter orans, directis
Abbreviated transcription (Latin):
susciture dignctur morcis istius desepulchro ut in illo resurrec¬
tionis carnis om̃i tẽpore nobis obtfneant indulgentiam : cum
illo ꝓuehitur ad coronam EXPIICIT UBER .III.
Ifedolereuentris mer
u Delingua &e lalius mets

Expanded text:
suscitare dignetur mortis istius de sepulchro, ut in illo resurrecsuscitare dignetur mortis istius de sepulchro, ut in illo resurrectionis carnis omni tempore nobis obteneat indulgentiam, cum iile provehitur ad coronam. EXPLICIT LIBER III. De dolore ventris mei. 2. De lingua et labiis meis
Abbreviated transcription (Latin):
dentes sed ome capud uenarũ pulsibus acdolorũ spiculis figeret
actimpora ualide ꝓsilerent hoc p̃sidium expetul sed maxdolo¬
re de presso conualui : Otyriacã inenarrabilem. Opimentũ in effa¬
bile: Oantidothũ laudabile opurgatoriũ ut itadicam caelestae
quod medicorũ uincit argutias. aromatũ suauitat es superat
unguentorũ : quo om̃iumrobur suꝑ crescit quod mundat uentrẽ
ut agridiumipulmonem ut hisopum ipsumq̃: capud purgatꝰ ut
pȩretrũ : & im non solũ membra debilia solidat : sed quod his om̃ib
magis est ipsas illcis consenciarũ maculas abstergit acleuigat: Suf¬
ficiant ergo haec huic libelloque indita sunt: tam̃ si adhuc miracu
cernere merem placet ea alteri libello ineri : ut eaq̃ ostenduntur
ñ occulis sed magis debeant populari : Decetero uero uirtucẽ eiꝰ
deposcimꝰ ut qͥ talia pr̃stat extumulo nosiã a peccatis dõmortuos

Expanded text:
t jam non solum ipsi dentes, sed omne caput venarum pulsibus, ac dolorum t jam non solum ipsi dentes, sed omne caput venarum pulsibus, ac dolorum ac timpora valide prosilirent, hoc praesidium expetii, sed mox, dolore depresso, convalui. O tyriacam inenarrabilem! O pigmentum ineffabile! O antidothum laudabile! O purgatorium, ut ita dicam, caeleste! Quod medicorum vincit argutias, aromatum suavitates superat ungentorumque omnium robor supercrescit; quod mundat ventrem ut agridium , pulmonem ut hisopum, ipsumque caput purgat ut pyretrum. Etiam non solum membra debilia solidat, sed, quod his omnibus magis est, ipsas illas conscientiarum maculas abstergit ac levigat. Sufficiant ergo haec huic libello, quae indita sunt. Tamen, si adhuc miracula cernere meremur, placet ea alteri libello inseri, ut ea quae ostenduntur non oculi, sed magis debeant populari. De cetera vero virtutem eius deposcimus, ut qui talia praestat ex tumulo nos iam a peccatis Deo mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis inuassi sec uirtus sc̃i ope consuecudinaria sub ueniret
igitur ubi ad matrem ac cossiꝓtinus: unũ puerũ febris cũdissen¬
teria arripuit: ad terr& consumit : itaut negato usu uescendi
desolis febrib: aleretur: Die tercia cũ haec audissem delutũ puluerẽ
dolore conualuit: his diebus auerano antistice audiui quod quadã
tempore dũ typi quartani aestu ureretur: expetiit beati martim
basilicã que in loco illo erat celebrata uigilia fuissec sanatus : Uos uero
ex hocitinere aruernouenientes reperimꝰ auitũ ȩpm a tertia notipo
ita grauiter concuti: ut & iam si aliquid cibi sumer et staitĩ reiceret:
Sed de hoc pignore potusũpto calcata febre roboratus est : Duos ex
pucris nr̃is ualitudinaria febris inuaserat : om̃iumque mẽbrorũ
iniuncturus ut ex hoc contagio plerumque ađ solet dolor s&uus
obsederat: Sed abhac benedictione potati sanati sunt: Ego ipse in hac

Expanded text:
aliquis invasisset, virtus Sancti ope consuetudinaria subveniret. Ubi aliquis invasisset, virtus Sancti ope consuetudinaria subveniret. Ubi igitur ad matrem accessi, protinus unum puerum febris cum dysenteria arripit, atterit et consumit, ita ut negato usu vescendi, de solis febribus aleretur. Die tertia cum haec agerentur, et ad me perlatdolore, convaluit. His diebus a Verano antistite audivi, quod quodam tempore dum typi quartani aestu ureretur, expetita beati Martini basilica, quae in loco illo erat, celebrata vigilia sanatus fuit. Nos vero ex hoc itinere Arvernum venientes, reperimus Avitum episcopum a tertiano typo ita graviter concuti, ut etiam si aliquid cibi sumeret, statim rejiceret: sed de hoc pignore potu sumpto, calcata febre roboratus est. Duos ex pueris nostris valetudinaria 1112 febris invaserat, omnesque membrorum juncturas, ut ex hoc contagio plerumque assolet, dolor saevus obsederat: sed ab hac benedictione potati, sanati sunt. Ego ipse in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
obtinere potuit ad sepulchrũ beati antisticis deferrot᷑: tandem¬
adlatus descicro scõcuouli puluere delut᷑o potui sũpsit: Mox ab
haec benedictione fugato uniuersodolore : febris extincta est
nec mora secreta digestionum loca puer expetit: Deducit᷑ in ane
uentris purgitu andigracia: uerum ibi uoluntatẽ alui fluti inpel¬
lente ꝓfudit : statim duo uermes ab eo in modũ serpentiũ ꝓcesser̃:
qui ita moueri oculis hominũ uidebantur : ut uiuerẽ put¬
rentur: his igitur ab eodigestis illu coadplene sanatus : uccibũ
ut solitus erct hausit & pocũ: Rubor que genis fugato pallore
reddit᷑ membris omĩbus solidatur: Ixx
uorcunitatis causa nuꝑ extiterat ut ad uisi tandũ genitricẽmi
territorium cauello nensis urbis adirem sed mecuitis suꝑuenturas
infirmitai fed hoc puluere id est sepulchriboatis antistitis ad ferri
& mecũ deferre p̃sũpsi. Scilic& ut cũ quempiam nr̃um morb

Expanded text:
obtinere potui ut ad sepulcrum beati Antistitis deferretobtinere potui ut ad sepulcrum beati Antistitis deferretadlatus, de sacrosancto tumuli pulvere deluto potui sumpsit; mox ab hac benedictione, fugato universo dolore, febris extincta est. Nec mora, secreta digestionum loca puer expetit, deducitur in angulo ventris purgandi gratia. Verum ubi voluntatem alvi flatu inpellente profudit, statim duo vermes ab eo in modum serpentium processerunt, qui ita moveri oculis hominum videbantur, ut vivere putarentur. His igitur ab eo digestis, ilico adplene sanatus, et cibum, ut solitus erat, hausit et potum, ruborque genis, fugato pallore, redditur, membrisque omnibus solidatur. 60. Oportunitaterritorium Cavillonensis urbis adirem. Sed metuens superventuras infirmitates, de hoc pulvere, id est sepulcri beati Antistitis auferre, et mecum deferre praesumpsi, scilicet ut cum quempiam nostrorum morbus
Abbreviated transcription (Latin):
effluelunt reuersi s aut̃ sociis aduisenda peccora: hcheiulans inuent
Delu nepiorentũ ulnis ablcicus domui restituitur: pꝰdies uero paue
cũ parũ ꝑadolorib leuaret᷑ mendicis quibusdã depitra tus est
cum quibus ꝑdecim aut eo amplius annos regiones urbesque circũmio
adhanc quoque festiuitatẽ adueniens membris omibus solidatus est
Duo oadem die caeci inluminati duo in ergumini ad sepulchrũ antistitis
aemundati sunt: Ix. Adolescens quidam ex nr̃is nocturnis
dolescens quidam ex nr̃is nocturnis
febribus uexabatur in tantum utũ ab horu diei octauausque in cra
secunda dieĩ hora nullã astuandi quietem posset accipere: eratenĩ ei
& horribilis omis cibis nec quicquã unde confortaret᷑ accipiebat:
Dolor &iam sceuus membra om̃a quatiebat sed & pallorgena
obsederat: Dumque sicinter manꝰ feret᷑ parentũ . ut aeger aegre

Expanded text:
effluebant. Reversis autem sociis ad visenda pecora, hic ejulans invenitur. effluebant. Reversis autem sociis ad visenda pecora, hic ejulans invenitur. Dehinc parentum ulnis ablatus, domui restituitur. Post dies vero paucos cum parumper a doloribus laxaretur, mendicis quibusdam deputatus est, cum quibus per decim aut eo amplius annos regiones urbesque circumiens, ad hanc festivitatem adveniens, membris omnibus solidatus est. Duo eadem die caeci inluminati; duo inergumini ad sepulchrum antistitis emundati sunt. 59. Adolescens quidam ex nostris nocturnisdolescens quidam ex nostris, nocturnis febribus vexabatur in tantum, ut ab hora diei octava usque in crastinum secunda diei hora, nullam aestuandi quietem posset accipere. Erat enim ei et horribilis omnis cibus, nec quidquam unde confortaretur, accipiebat. Dolor etiam saevus membra omnia quatiebat, sed et pallor genaobsederat. Dumque sic inter manus ferretur parentum ut aeger, aegre
Abbreviated transcription (Latin):
ambit orante subito aꝑtis oculiei : & aspiciens lucẽ uide remeruit:
qđ cũ his qͥ aderant cũ gratiarũ actione narraret dictũ est eisilens
potius orationẽ funderet : quo coeptã uirtutẽ bcatꝰ antis itescleru
adimpleret: tunc ꝓstratus terre cũ in lacrimis prupissec fir¬
matis occulis in colomis a solo surrexit: L. VIIII¬
ostdiem uero tercium huius sollemnicatis erat quidam
paraliticus hoc in loco exorans: Cui debilitas hac de ciuisa ut ipse
in campocustodiam gereret : suꝑ fontẽ quendã obdormiuit: Aliis
quoque ad meridiem recedentibus hissolus remansit : tandomq̃
relictus a somno dũ consurgere mictiturdo lorib coartatur:
mox membris om̃ib contractus ac recortis extrorsũ brachiis con¬
ruc csenpopceneruis. Calcineis ad crura deductis : cum nulla
esset uirtus eundȩ inmensa alco lacrimae cũ maignis uocibus

Expanded text:
ambit, orante, subito aperti sunt oculi eius, et aspiciens lucem videre meruit. ambit, orante, subito aperti sunt oculi eius, et aspiciens lucem videre meruit. Quod cum his qui aderant cum gratiarum actione narraret, dictum est ei, ut silens potius orationem funderet, ut coeptam virtutem beatus antistis celerius adimpleret. Tunc prostratus terrae, cum in lacrimis prorupisset, firmatis oculis, incolomis a solo surrexit. 58. Post diem vero tertium huius solemnitatis erat quidam paralyticus hoc in loco exorans, cui debilitas hac de causa, ut ipse iquis pecorum in campo custodiam gereret, super fontem quondam obdormivit; aliis quoque ad meridiem recedentibus, hic solus remansit. Tandemque relictus a somno, dum consurgere nititur, doloribus coarctatur. Mox membris omnibus contractus, ac retortis extrorsum brachiis, contractis in poplite nervis, calcaneis ad crura deductis, cum nulla esset virtus eundi, immensae ab eo lacrymae cum magnis vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
uire : Quodꝑ unũ annũ eã obseruassex mcinifescissime cogiutĩuẽ
post annuubroint muste unius mensis ebdomada non accessit d
basilicã scam Sedenti uero in hospiciolo suo õculusei adolorp
in unius horae mom̃coceca: aboculis ambob efficitur: nec mora¬
confess ad praesidia nota confugit : ibique orationẽ supplic
fundens ãc paenitiam ꝓ negglegentia compuncito ageni
dieoctaua sanguinc ab oculis ꝓfluente in luminata est L. .VIii.
ominis cuiusdam oculi crassa caliginis nube contecti:
quodã glut tino coniunctis pulpebris fuerant obserati:
& qđ suꝑ ercit uero magnis dolorib: tenebat᷑: quid plura festi¬
uitaiẽ scĩcũ reliquis deuotirs expetit: ad tende exorans uta
uirtute beati antistitis uisitari meret᷑ indie sollepnitatis:
Sed scura sollẽpnia p̃uenit pocentia confessoris õstendens scad¬
esse populis cũtenebrcis pepulit lumenque refudit : Igitur ance
die in tertium festiuitatis hoc in atrio quod absidã corporis

Expanded text:
 Quod per unum annum eam observasse manifestissime cognitum est. Post annum vero intermissa unius mensis hebdomada, non accessit ad sanctam basilicam. Sedenti vero in hospitiolo suo oculus ei a dolorIta in unius horae momconfessa ad praesidia nota confugit; ibique orationem suppliciter fundens ac paenitentiam pro neglegentia conpunctae agens, die octava, sanguine ab oculis profluente, inluminata est. 57. Hominis cuiusdam oculi crassa caliginis nube contecti, quodam gluttino coniunctis palpebribus fuerant obserati, et quod super deerat viro, magnis doloribus tenebatur. Quid plura? Festivitatem sancti cum reliquis devotus expetiit, adtente exorans, ut a virtute beati antistitis visitari mereretur in die solemnitatis. Sed sacra solemnia praevenit potentia confessoris, ostendens se adesse populis, cum tenebras pepulit lumenque refudit. Igitur ante diem tertium festivitatis hoc in atrio, quod absidam corporis
Abbreviated transcription (Latin):
liis quoquo multa fecerat scelera & conpunctus adõ LIIII
paenitentiã ꝓmalis que gesserat agelat: Ad p̃hensus si ne rausa¬
simili nece daminatur : Inuucans sẽꝑ beatus confessor auxilium
quicum ad pensus fuis set uisruptis uinculis in lesus ad tram rũit
Sed mala mens hominumiterum ad pendit quẽ d̃ exipuit
quod audien s ab as monasteriũ : aloco ꝓaime currit ad comicem
soguturus peo: erat enĩ ex inde quasi trib: milib Obtenta que
cĩpos ediuius duuco redut uiuumq repperit: quo a susspondio
deposseo : adducit ad monasterium ꝓficentẽ atis dicpermo
⁊ uia sen si uirtutẽ sc̃ĩ martini que merripunit᷑ ꝑN

Expanded text:
Alius quoque qui multa fecerat scelera, et, compunctus a Deo, Alius quoque qui multa fecerat scelera, et, compunctus a Deo, poenitentiam pro malis quae gesserat agebat, apsimili nece damnatur, invocans semper beati confessoris auxilium. Qui cum adpensus fuisset, disruptis vinculis, inlaesus ad terram ruit. Sed mala mens hominum iterum adpendit, quem Dens eripuit. Quod audiens abba monasterii a loco proximi, currit ad comitem, rogaturus pro eo, – erat enim exinde quasi tribus milibus –, obtentaque cum eo rei huius vita, rediit vivumque repperit. Quo a suspendio deposito, adduxit ad monasterium profitentem atque dicentem, quia: 'Sensi virtutem sancti Ma
Abbreviated transcription (Latin):
is dicbus quundo nobis haecrelaca sunt unus dericorum nr̃orũ Li
uentris fluxum incurrit cum febre acnimia defectione stomachu
& quȩ piciebat ꝓ inferiorẽ partem pars maxima cruor erat: et eicabsa
eum magis afficerat : quia cibum que maccipiebat in ualescente nausea
statim reiciebat : sed ꝓtinus ut desepulchri pul uerelibit. om̃i infi¬
mitate denta firmatus est L. iIi
Sed nechoc silencium putaui quod sepius in morte precipites extenta
piotatis dextera subleuauit : Denique genitoris ciuis nr̃ĩ seruus
aiudicco ꝓfurti scelere conp̃hensus pacibulo diiudicatur  :¬
quocũ ducerotur : nom̃ beiti antistitis inuocabat dicens : Libera
me sc̃t confessor martine : ab inminente poriculo: Ad pen su sigit᷑
a solus relictus : cõmoto subico uento aduut uocem dicentem libe¬
pemuseum: Et erce aquatuor parcib: caeli concussus stipis qui
hominem sustentabat cũ in menso scebice in modum arboris eradi¬
cata est a terra diuellicur : & sic homo morti deditus rediuuu us ergu

Expanded text:
is diebus quando nobis haec relata sunt unus clericorum nostrorum ventris fluxum incurrit cum febre ac nimia defectione stomachi; et quae proiciebat per inferiorem partem, para maxima cruor erat. Et ea causa eum magis afficerat, quia cibum quod accipiebat, invalescente nausia, statim reiciebat; sed protinus ut de sepulchri pulvere bibit, omni infirmitate dempta, firmatus est. 53. Sed nec hoc silendum putavi, quod saepius in morte praecipites, extenta pietatis dextera, sublevavit. Denique Genitoris civis nostri servus a iudice pro furti scelere conprehensus, patibulo diiudicatar. Qui cum duceretur, nomme, sancte confessor Martine, ab imminenti periculo. Appensus igitur ac solus relictus, commoto subito vento, audivit vocem dicentem: Liberemus eum. Et ecce a quatuor partibus coeli concussus stipes qui hominem sustentabat, cum immenso cespite in modum arboris eradicatae a terra divellitur, et sic homo morti deditus redivivus erigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ascenso aequo adbasilicã sit̃ confesioris accessit : pulsansq̃ hostiũ
cellula in quaaedituus qui escebat uirũ suscitare nequi uit:
cũ que basilicã scãm ingredi nonualeret: corã absida sepulchri
fudic orationẽ : collegit q̃: parũ ꝑ puluere terreno quẽ secũ fide
plenꝰ euerit : eũ que dilutũ ut puollulae abibendũ ꝓtull ꝓtiñ feb¬

Expanded text:
ascenso equite, ad basilicam sancti confessoris accessit, pulsansque ostium ascenso equite, ad basilicam sancti confessoris accessit, pulsansque ostium cellulae, in qua aedituus quiescebat, virum suscitare nequivit. Cumque basilicam sanctam ingredi non valeret, coram absida sepulchri fudit orationem, collegitque parumper de pulvere terreno, quod secum fide plenus evexit, eumque dilutu
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis ad spectaculũ talo ipso int̃uoces & ululatus contractis nerius
debilitat᷑ ad integre : & ñ solũ eiusus aurium degͣtit᷑ uerũ &iam
& ipsolumine caruit oculoꝵ : pͥ quindecim uero annos dũ in hac
felititate degeret ãd festiuitatẽ scĩ martimueniens solidatis
membris oculisq receptis abcessit: Xx iii¬
ec dissimili uirtute mulier hermegundis andecauensis cuus
uicuncola crouiensis contracta ueçȩta in hac festiuicate directã
inluminataq̃: dicessit: Sed & charimunđ exbricilonno debiliuem¬
ensuir tutebeati antistitis redintegratus est : XX IIII
mnergumini plerique mundati sunt : x+
Lieoniprsbiteri nr̃i uernacula cum: agx
uillulũ urbi ꝓ&imã parentib:  ulnis de portat᷑ secessissec:
ui febrisob p̃mit᷑ & die ac noctae ualde in mortis discrimine cer¬
nitur: Quã uidens pr̃bster ex inaniri uiolentia morbi noctae

Expanded text:
vicinis ad spectaculum tale, ipse inter voces et ululatus, contractis nervis, vicinis ad spectaculum tale, ipse inter voces et ululatus, contractis nervis, debilitatur ad integre; et non solum ei usus aurium denegatur, verum etiam et ipsum lumen caruit oculorum. Post quindecim vero annos, dum in hac infelicitate degeret, ad festivitatem sancti Martini veniens, solidatis membris oculisque receptis, abscessit. 23. Nec dissimili virtute mulier Ermegundis Audecavensis civis, vici incola Croviensis, contracta ac caeca, in hac festivitate directa inluminataque discessit. Sed et Charimundus ex Bricilonno debilis veniens, virtute beati antestitis redintegratus est. 24. In inergumini plerique mundati sunt. 25. Leonis presbiteri nostri vernacula, cum ad villulam urbi proximam parentibus· ulnis deportata secessisset, vi febris obpremitur et die ac nocte valde in mortis discrimine cernitur. Quam videns presbiter exanimari violentia morbi, nocte
Abbreviated transcription (Latin):
initinereposicus hoc haberet salucis presidiis : que ex inde assũpta
iter carperecoepit: faccũ cstaut̃ ut metatũ requrens hominis ciuꝰ dã
ingrederet᷑ hospiciũ depositisque sarcinis mulier que habebat spm̃
inmundũ bantimarcim aduentũ uocib inm̃sis annunciare capit
acdicere : quid nos ꝑ sequeris scãe : quid noscrucias serue dĩ: Tunhos¬
pesille quiuenerat accepto calice. paululũ iuimi deuase illo auferens
crust ã benedictipanis effractã posuit in eo. quodibinulier illa
que debacchabat᷑ accepit. Max cũ sangume eiectodemonio saluataẽ
Alia meo loco muliequediu a frigoris a grotabat accopto ab hacbene¬
dictione modico ut sumpst sanata est: XXII
Silluuius incolaba iocasinus cũ inrure positus quidã oꝑaret᷑ c̃õmoto
uento pauore ꝑculsus tremere coepit: ac membris om̃ib: destui uoci¬
ferare : &iã & sibi mortẽ inminere cestabat᷑: In terca c̃currentib

Expanded text:
in itinere positus hoc haberet salutis praesidium. Quae exinde adsumpta, iter carpere coepit. Factum est autem, ut metatum requirens, hominis cuiusdam ingrederetur hospitium, depositisque sarcinis, mulier, quae habebat spiritum inmundum, beati Martini adventum vocibus inmensis adnuntiare coepit ac dicere: 'Quid nos persequeris, sanctae? Quid nos crucias, serve Dei?' Tunc hospes ille qui venerat, accepto calice, paululum vini de vase illo auferens, frustram benedicti panis effractam posuit in eo. Quod ubi mulier illa quae debacchabat accepit, mox cum sanguine eiecto daemonio salvata est. Alia in eo loco mulier, quae diu a frigoris aegrotabat, accepto ab hac benedictione modico, ut sumpsit, sanata est. 22. Silluvius incola Baiocassinus, cum in rure positus quiddam operaret, commoto vento, pavore perculsus, tremere coepit ac membris omnibus distitui, vociferare etiam et sibi mortem inminere testabatur. Interea concurrentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dueniente aut̃ festo beati non nichius nã neticoꝵ pontifex adbasilicã
scĩ aduenit exibenssecũ puerũ mẽbris debilẽ nomine baudegisilum:
Caelebrata igit᷑ sollẽ pniisscĩ hunc artub resticutissecũ redux̃ in colomẽ
ob quoque cũ regemorantib: claudiuis quidã excancellarus .X.viii
regalib: a febra corripitur : cuquep ocũque nimia ob pressus febrae
ex horrusset nob̵ q̃ pacielat᷑ questus est : Delucũqs puluere quem
desc̃ibeaco sepul c̃hro : ꝓsaluatione leuauimꝰ ut hausit ma&x con

Expanded text:
dveniente autem festa beati, Nonnichius Namneticorum pontifex ad basilicam dveniente autem festa beati, Nonnichius Namneticorum pontifex ad basilicam sancti advenit, exhibens secum puerum membris debilem nomine Baudegisillum. Celebrata igitur solemnia sancti, hunc, artubus restitutis, secum reduxit incolomem. 28. Nobis quoque cum rege morantibus, Claudius quidam ex cancellariis regalibus a febre corripitur. Cumque cibum potumque nimia oppressus febre exhorruisset, nobis quae patiebatur quaestus est, delutumque pulverem, quod de sancto beati sepulchro pro salvatione levavimus, ut hausit, mox con
Abbreviated transcription (Latin):
reperim̃ hominẽ quendã qui nob relatusuo patefactũ carced
hui urbis in quo int̃reliquos unctos hui famulus tenebat᷑ martin
uirtute fuis se uinccosque abergastulo ab solutos lilieros absces¬
in signos fucrant lupides collocati. nichilminus ot hostiũ carceris sera
ferro munita obducto claue pessulo aliserebatur: sadiurtus antis tr
it ipsereulator asseruit: lapides dimou& : pulpita dissicit. Caterias
confregit : & crabẽ qua ũs corũ coartabat pedes aperuit Ac rese¬
rato ostio homines ꝑaera subleuatos : foris ceceo patente ꝓduxit
dicens: ego sũ martiñꝰ miles xp̃i ab solutor uester: ab scedite cũ pace
& halite securi : Sedcũ nosad regẽ accedente s. hui uirtutis diffama¬
remꝰ miraculũ ad firmauit rex quosdã ex his qͥ absoluti fuerant
adiẽ uenisse atq ampositionẽ fis codelutã quã illi fifre dũ uocant
ad sefuisse reis indulcã : hoc aũt factũ est ante quatuor festiuita¬
tis dies in anno memorati regisserco & decimo: ax. vIi¬

Expanded text:
reperimusque hominem quemdam, qui nobis relatu suo patefactum carcerem hujus urbis, in quo inter reliquos vinctos hujus famulus tenebatur, Martini virtute fuisse dicebat; vinctosque ab ergastulo absolutos, liberosque abscesinsignes fuerant lapides collocati. Nihilominus et ostium carceris sera ferro munita, obducto clave pessulo obserabatur: sed virtus Antistitis, ut ipse relator asseruit, lapides dimovit, disjecit pulpita, catenas confregit, et trabem quae vinctorum coarctabat pedes, aperuit, ac nec reserato ostio homines per aera sublevatos, foris tecto patente produxit, dicens: 'Ego sum Martinus, miles Christi, absolutor vester. Abscedite cum pace et abite securi!' Sed cum nos ad regem accedentes huius virtutis diffamaremus miraculum, adfirmavit rex, quosdam ex his qui absoluti fuerant ad se venisse, atque conpositionem fisco debitam, quam illi fretum vocant, a se fuisse reis indultam. Hoc autem factum est ante quattuor festivitatis dies in anno memorati regis sexto et decimo. 27. A
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽ pnitatẽ exenstis tenebris luminidatus exoritur: ax
n hacatiã festiuitate & leu darđ seruus eumeri nã neticae urbis
diaconĩ cũꝑsex annos caetitatis fuisset catena constrictus adbaslis
accedens uirtute beati c̃ fossoris inluminat᷑ e ꝓusionẽ em̃ sõni ad¬

Expanded text:
solemnitatem, exemptis tenebris, lumini datus exoritur. 20. solemnitatem, exemptis tenebris, lumini datus exoritur. 20. In hac etiam festivitate et Leudardus, servus Eumerii Namnetici urbis diaconi, cum per sex annos caecitatis fuisset catena constrictus, ad basilicam accedens, virtute beati confessoris inluminatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uirquidã ꝑ somnium : Vade inquid adbasilicã scĩmartini : ẽtreci¬
piet uisũ pueriste : Nec mora ca mulior fide plona uenit ad festi¬
uitatẽ recepitque inluminatũ uircute pontificis ne potẽ siũ
Huius & eñĩ urbis terricarii puella uiliogundis uocabulo XUii¬
simili conditione caȩcatur : Dũ eñ cũ reliquis puellulis ꝑstratas
uillaeliidũ excercendo discurreret uenti uiolentia pulucre
eleuato oppleuit oculossuos : Questatĩ dolorib uerata pȩcuit
parentes suoseã adbasilicã sc̃i martini deducerent: quo facto
ptiñ utorationẽ ꝓ ca fuder̃ inluminata est: nob̵ quo q̃ egredientib
de sc̃is missarũ sollepnib occurrer̃ simulp̃ fat̾puer atq̃ puella di¬
fobrececatus est Seil adsuꝑiorẽ festiuitatẽ uemens derectisimeb
lum̃ tam̃ adhuc dempto discessit: Sed cũ ad hanciterũ regressus fiuse

Expanded text:
vir quidam per somnium: 'Vade', inquit, 'ad basilicam sancti Martini, et recivir quidam per somnium: 'Vade', inquit, 'ad basilicam sancti Martini, et recipiet visum puer iste!' Nec morata mulier, fide plena venit ad festivitatem, recepitque inluminatum virtute pontificis nepotem suum. 18. Huius etenim urbis terreturii puella Viliogundis vocabulo simili conditione caecatur. Dum enim cum reliquis puellulis per stratas villae ludum exercendo discurreret, venti· violentia pulvere elevato, opplevit oculos eius. Quae statim doloribus vexata petiit parentes suos, ut eam ad basilicam sancti Martini deducerent. Quo facto, protinus ut orationem pro ea fuderunt, inluminata est. Nobis quoque egredientibus de sanctis missarum solemnibus occurrerunt simul praefatus puer atque puella, difebre, caecatus est; sed ad superiorem festivitatem veniens, directis membris, lumen tamen adhuc dempto, discessit. Sed cum ad hanc iterum regressus fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
deberent pr̃stolarent᷑ atq̃ illescĩ martin auxiliũ incessabiliter
flagitaret uisũ est repente custodib: quasi ab aliquo capite uer¬
berati fuissent : ꝓtinꝰ q̃. in t̾rãruunt accacenae que uinctum
tenebant hominẽ confracte sunt: Laxatae uero corrigiae
demanu soluuntur: Ipscaũt liberũ sesentiens derũbentib ad huc
solo hominib: secessit ab eis & scae ecđe lim̃ ingressus st : sicque
aiudicae relcocatur: ferebant enĩ ñ nollis his diebus & apud pecta¬
uensim : urbem uinctos ab ergastulo carcerali fuisse resolutos:¬
qđ ambigeri ñ potest : qui autriusque confessoris uirtus utrãqͥ
urbem sacris potuit in lustrare miraculis: XVII
ut cetas illa patitur dum huc illucque discurreret : subito cõmotꝰ
imimpetuuentus puluerẽ eleuans occulos infantis impleuit:
quicũ caecitate ꝑcussus dolorib cruciaret᷑ aparuit aiua eiꝰ.

Expanded text:
deberent, praestolarentur, atque ille sancti Martini auxilium incessabiliter deberent, praestolarentur, atque ille sancti Martini auxilium incessabiliter flagitaret, visum est repente custodibus, quasi ab aliquo capite verberati fuissent. Protinusque in terram ruunt, ac catenae, quae vinctum tenebant hominem, confractae sunt, laxatae vero corrigiae de manu solvuntur. Ipse autem liberum se sentiens, decumbentibus adhuc solo hominibus, secessit ab eis et sanctae cclesiae limen ingressus est, sicque a iudice relaxatur. Ferebant enim nonnulli, his diebus et apud Pectavensim urbem Quod ambigi non potest, quia unius Confessoris virtus utramque urbem sacris potuit illustrare miraculis. CAPUTut aetas illa patitur, huc illucque discurreret, subito commotus cum impetu ventus et pulverem elevans, oculos infantis implevit. Qui cum caecitate percussus doloribus cruciaretur, apparuit aviae eius
Abbreviated transcription (Latin):
aduirũ & cognoscens ab oreeiꝰ que gesta fuerant: cera que terra
latebat detsgiuibet : ꝓueruero qui dolorẽ que indicimꝰ pacibat᷑
accepto sarculo ut terram foderet ait: Situ ꝓpicius es scãe martino¬
ad hocmunꝰ hominis huiꝰ aspiciendũ contingrt uirtutis tua renes
neos & sismichi salus cũ hancdũ cexcro caetã & ꝑcuciens sarculo terrã
sonuit ossiculũ renũ eiꝰ & staitim om̃isdolor ablactus est: et sic in co¬
lumis cũ haccara beatȩ basilicae p̃sencatus ost :
Nomo quidã urbis turonicae iudici culpabilis extitit quẽ in uincula
conpactũ : custodire precepit: Aduenientib: autẽ diebus scĩs domi¬
nice resurrectionis : iussiceũ iudex ipse inulterioe ligeris fluuii
litus ĩnalia recrudi custodia. Ducelat᷑ igitur non solũ catenis
collo uinctus uerũ aetiã post ergũ manibus colligatis : cũq
adripã nominati am inis aduenis sent : & nauigium quo transire

Expanded text:
ad virum, et cognoscens ab ore ejus quae gesta fuerant, ceram quae in terra ad virum, et cognoscens ab ore ejus quae gesta fuerant, ceram quae in terra latebat detegi jubet. Puer vero qui dolorem, quem diximus, patiebatur, accepto sarculo ut terram foderet, ait: Si tu huius aspiciendum, contingat virtus tua renes meos, et sis mihi salus, cum hanc detexero ceram'. Et percutiens sarculo terram, sonuit ossiculum renum eius, et statim omnis dolor ablatus est; et sic incolomis cum hac cera beatae basilicae praesentatus est. 16. Homo quidam urbis Turonicae iudici culpabilis extetit, quem in vincula conpactum custodire praccepit. Advenientibus autem diebus sanctis dominicae resurrectionis, iussit eum iudex ipse in ulteriorem Ligeris fluvii litus in alia retrudi custodia. Ducebatur igitur non solum catenis colla revinctus, verum etiam post tergum manibus conligatis; cumque ad ripam nominati amnis advenissent et navigium, quo transire
Abbreviated transcription (Latin):
poscens a mota debilicate sanitati resticuit᷑ sic que cũ genitore domi
erat homo caelestis nomine : cu multa erant apium aluearia: ex qͥb:
cũ ex amen egresiũ alta concendens longa competeret : at ille sequens
uocat nomen dicens : Si uirtus cua beacissime confessor hoc exam̃
usibus meis urum ceramuero ad luminaria basilicaetuae : cũ om̃i sollici¬
tudine dirigum: haec effatus cũ adhuc terre decũ beret stitime cum̃
ipium suꝑ unã arbus culum quȩ uiro erat ꝓxima decidit & insedit:
collectũque & alueare reconditũ domi deculit : De quo in fraduos
aut cres annos multa congregauit: ex quibus cũ iam ãplius quã
cencõs cere libras ad gregucas haberet rumor hostilitatis aborte
At ille neuotũ suũ perire cerneret: caerã fossa humo operuit
pace quoque reddita: dia conũ nr̃m ut eampeteret arcessiuit:
erat tunc cũ co quirenũ grauissimũ ꝑferebat dolorẽ: qui accedens

Expanded text:
poscens, amota debilitate sanitati restituitur, sicque cum genitore domi poscens, amota debilitate sanitati restituitur, sicque cum genitore domi erat homo, Coelestis nomine, cui multa 1124 erant apum alvearia: ex quibus cum examen egressum alta conscendens longe competetet, et ille sequens,vocat nomen, dicens: Si virtus tua, beatissime Confessor, hoc exameusibus meis sumam, ceram vero ad luminaria basilicae tuae cum omni soliditate dirigam. Haec effatus, cum adhuc terrae decumberet, statim examen apum super unam arbusculam, quae viro erat proxima, decidit et insedit, collectumque et in alveare reconditum domi detulit: de quo infra duos aut tres annos multa congregavit. Ex quibus cum jam amplius quam ducentas cerae libras aggregatas haberet, rumor hostilitatis obortus est. At ille ne votum suum perire cerneret, ceram fossa humo operuit. Pace quoque reddita, diaconum nostrum, ut eam peteret, accersivit. Erat tunc cum eo puer, qui renum gravissimum perferebat dolorem. Qui accedens
Abbreviated transcription (Latin):
ipso loco : beatissimorũ apłoꝵ id est petri & pauli habentur:
sed haet assercbat uirtute sescĩ antistitis fuisse sanatam: Ve¬
runtam̃ fides nr̃a retinet : in mulcoꝵ scõꝵ uirtutib: unũ dñm
operari: & nec illos disiunctos uirtutib: quos celo pares miro¬
culis dñs aequales reddidit in cerris: Xui
dfestiuitatem uero illã cui aanarius audi siodorensis urbis
pontifex ad fuitquidã manũ aridã contractãq̃ deculit: Sed
filius uicigei mensis in coladũ humoris sceui iaculo sautiatur
debilicatus obcubuit: Isque cũ a patre paupere si ne operis
benefici pasceret᷑: Vtbasilica scĩ martini limina oscularet᷑
patrẽ lacrimis obortis efflugicat : qui nec mora innaui posicũ
quia uehi altera euectione ñ poterat. ante pedesscĩ idc̃ foris sẽpulchrũ
filium deuocus exposuit : qui ꝑ dies aliquos orationiuacans & sc̃ĩ auxiliũ

Expanded text:
ipso loco beatissimorum apostolorum, id est Petri et Pauli, habentur; ipso loco beatissimorum apostolorum, id est Petri et Pauli, habentur; sed haec asserebat virtute sancti antistitis fuisse sanatam. Verumtamen fides nostra retenet, in multorum sanctorum virtutibus unum Dominum operari, et nec illos disiunctos virtutibus, quos caelo pares, miraculis Dominus aequales reddit in terris. 13. Ad festivitatem vero illam, cui Aunacharius Autisipontifex adfuit, quidam manum aridam contractamque detulit, sed filius, vici Geinensis incola, dum humoris saevi jaculo sauciatur, debilitatus occubuit. Isque cum a patre paupere sine operis beneficio pasceretur, ut basilicae sancti Martini limina oscularetur , patrem lacrymis obortis efflagitat. Qui nec mora in navi positum, quia vehi altera evectione non poterat, ante pedes Sancti, id est, foris sepulcrum, filium devotus exposuit. Qui per dies aliquot orationi vacans, et Sancti auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ exinde ue ar ut de his dũ uixero alar consignatisq
rebus cocgit ab atẽ manere ibi. Mirũ dictu pꝰxxxͦ. ut diximꝰ
annorũ curricula. In ipsa qua ressuas ba silice cradidit nocta:
cognouit ux oremiuã : que concipiens pepericfiliũ: Seda demn¬
ceps al ios habuit: quod ñ ambigitur uirtute scĩ pr̃sticum
uiro fuisse: ueruntam̃ nonre flugauit acceptis filiis ꝓmissionẽ¬
homo illo : sed eis alia loca tribuens que pͥmũ scõ largitꝰ fuerato¬
pud curo nacensim uero caenomannici teterricorii uillã Xii.
que nunc in ipsius scaẽ basilicae ditionib decinet᷑ mulier quedã
diuturna urcitate detentas & senio p̃grauata ad oratoriũ
uillae ipsius residens dũ stipemquereret : ac assiduae scĩ martini
nomen inuocaret : Quadam noctae dominica caeper̃ oculieiꝰ
adolore conpungi: tunc illa ꝓstrata corã scõ altare. ẽrũ¬
pente sanguine lum̃ recaepit: ueruntamen reliquiae in

Expanded text:
tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque rebus coegit abbatem manere ibi. Mirum dictu! post triginta, ut diximus, annorum curricula, in ipsa qua res suas basilicae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute Sancti praestitum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionehomo ille, sed eis alia loca tribuens, quae primum Sancto largitus fueratpud Turnacensem vero Cenomanici territorii villam, quae nunc in ipsius sanctae basilicae ditionibus retinetur, mulier quaedam diuturna caecitate detenta, et senio praegravata, ad oratorium villae ipsius residens, dum stipem quaereret, ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte Dominica coeperunt oculi ejus a dolore compungi. Tunc illa prestrata coram spente sanguine, lumen recepit. Verumtamen reliquiac in
Abbreviated transcription (Latin):
ore trans ponit: max sensuisuo reddicus opus officii sagatius quã
Sed quid mirũ sisensal
aduersicate turbuto reddat hominib: quiscepius sterilitatem
cus quidam carnoteni t̃ritori
batur accipere: tricesimꝰ ec enĩ annus curriculũ expedierat
ux oresterili ꝑmanence : Cũ uir saluberrime ꝓanimae cõmodũ
traccans : ait uxori. Ecce scłm quo ucim̃ praesi teriens est&nulla
internos sobolis gignitur que nobis defgcientib: congestum
laboris nr̃i debeat possidere : Accedã ergo inquid adbasilicam
scĩ martini : & eã faciam heredẽm: ut liberis ab negatis uelcũ
eadem que habere potero possideã infuturo : Consensit muliet
sapiens : uiri prudentis consilio: nec mora ꝓcedit᷑ ad basilicã
scĩ fusa quo oratione: inuitat. abatẽ secũ domi accedere
Quo accedente tradidit ei omẽm passessionẽ suã dicens Sint
haec om̃a penesscĩ martini dictionẽq habere uideor: & hoc

Expanded text:
ore transponit. Mox sensui suo redditus, opus officii sagacius quam ore transponit. Mox sensui suo redditus, opus officii sagacius quam Sed quid mirum, si sensum adversitate turbatum reddat hominibus, qui saepius sterilitatem s quidam, Carnoteni territoribatur accipere. Tricesimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, 1122 cum vir saluberrime pro animae commodo tractans, ait uxori: Ecce saeculum quo utimur praeteriens est, et nulla inter nos soboles gignitur, quae, nobis deficientibus, congestum laboris nostri debeat possidere. Accedam, inquit, ad basilicam sancti Martini, et eam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat abbatem domi secum accedere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionem quae habere videor, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aduenisse: quistatin ut in basiliã ingressi orationẽ fuderunt
directis uestigiis sanati sunt redditi : Duo caci in eo loco lum̃ reciꝑe:
facttr oratione meruerunt: & amplius quã duo decim a febrefrigori¬
tica depulso tremore conualuerunt: Viiii
aliter nisi manib alioꝵ cũ digestionis necessitas aduenis set ubstracu
toris thes auro deculisse : De quasu ꝑ frigoriticos uirtus scepe ꝓcedit
nã in accentu febrium quis positus quasicũ tremore ut fieri solot ad
ueneri & decaaqua hauserit mox sunata: est & apid condatensi
uicũ alia aque patena a scõ ex hibita metallo cristallina simile in¬
firmis beneficium prebens si fideliter expetat᷑: Bodilo unꝰ de notariis
nr̃is : cũstho machi lassicudine animoturbatus erat. ita ibiec scri
uix poterut recensere : tunc sepius bis increparet᷑ suꝑ hanc
beatiuiri patenã quã nob̾cũ ẽẽ dixinius aquã fudit. ipsam que

Expanded text:
advenisse; qui statim ut in basilicam ingressi orationem fuderunt, advenisse; qui statim ut in basilicam ingressi orationem fuderunt, directis vestigiis, sanitati sunt redditi. Duo caeci in eo loco lumen recipere facta oratione meruerunt, et amplius quam duodecim a febre frigoritica detenti, depulso tremore convaluerunt. CAPUT aliter nisi manibus 1121 aliorum, cum digestionis necessitas advenisset, e strato toris thesauro detulisse, de qua super frigoriticos virtus saepe procedit. Nam in accessu febrium quis positus, qui cum tremore fieri solet, si advenerit, et de ea aquam hauserit, mox sanatur. Est et apud Condatensem vicum, alia quoque patena a Sancto exhibita metallocrystallina, simile infirmis beneficium praebens, si fideliter expetatur. Bodillo unus de notariis nostris, cum stomachi lassitudine animo turbatus erat, ita ut nec scrivix poterat recensere, tunc cum saepius verbis increparetur, super hanc beati Viri patenam, quam nobiscum esse diximus, aquam fudit, ipsamque
Abbreviated transcription (Latin):
quã minaris puero interecor queas : tunc ille ronpunctus corde¬
ingresius estbasilicã ꝓstratusque corã altare scõ cũlacrimis p̃cem
fuditad dnmn: necantea pauim̃to surrexit : quã flumine oculoꝵ
huiꝰ paginã delectideleret: quo auinculo quonexus fuerat ab soluco
x in hasilicĩ ingresso rex eleuatur a solo: & sicrecipiens in colomẽ
famulũ palatium ropetiuit: testabat᷑ aũt maior prefutus haec
seabipsius regis relatium : sicut accũ narrauimꝰ cogno uissor:
Sic enigloriosus pont fex suã iniustrat urbẽ nuraculis uade nũ
non sentiatur alienis:
reliquias petiuit: Construxerat enĩ in eiꝰ honore basilicã quã his
pignorib consecrauit: Meruitque ibi suscipere miracula quȩ saeptͥus
urbs ꝓpria habet exꝑca: nampostduũ aut triũ mensiũ curricula liceras
eius accepii quib indicauit tresparaliticos contractis pedibus

Expanded text:
quam minaris puero, in te requam minaris puero, in te reingressus basilicam, prostratus coram sancto altari, cum lacrymis preces fudit ad Dominum: nec ante a pavimento surrexit, quam flumen oculorum hujus paginam delicti deleret. Quo a vinculo quo nexus fuerat absoluto, ac in basilicam ingresso, rex elevatur a solo, et sic recipiens incolumem famulum palatium repetivit. Testabatur autem major praefatus haec se ab ipsius regis relatione, sicut actum narravimus, cognovisse. Sic enim gloriosus Pontifex suam illustrat urbem miraculis, ut deesse non sentiatur alienis. reliquias petiit. Construxerat enim in ejus honorem basilicam, quam his pignoribus consecravit, meruitque ibi suscipere miracula quae saepius urbs propria habet experta. Nam post duorum aut trium mensium curricula, litteras ejus accepi, in quibus indicavit tres paralyticos contractis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
atrio ipsi sacrata sunt: Hec audiens unus pueroꝵ: ait infrase
utrũ sint haechuio scõ sacrata annon: ignoro: unũscio qͥ ad liba¬
tio animiest : ab his uesci & statim iniecta manu caudã botrioni
coepit incidere: ꝓtinusq dextera ad herens camere: arente
lacerto diruguit: erat enĩ minꝰus regis qui eiuerba ꝓ ocularia
latitiã ercit solitus excitare : sednonei a diuuit caduimnus aliquis
neque prstigiũ arcissuae : Sed cogente dolore uoces durecaepͥit
acdicere : succurrite uird misero subuenite obpresso: reuate ad¬
penso & scĩ antistitis martini uircutẽ ꝓ medep̃camini: quitali
exitu crucior : taliplagi ad fligor. taliincisione disiungor
egressus quoque cirexcumrem que acta fuerat didicisset:
tanto furore contrapuerũ est accensus ut ei manus uelit abs¬
cidere : si asuis ꝓ huibitus non fuisset: Dicentibus tũ p̃cerea famulis
noli orex iuditiodĩ cuam ad uingere ultionẽ: ne forte inuiriam

Expanded text:
atrio ipsi sacrata sunt'. Haec audiens unus puerorum, ait infra se: 'Utrum sint haec huic sancto sacrata an non, ignoro. Unum scio, quia diliberatio animi est ab his vesci'. Et statim iniecta manu caudam botrionis coepit incidere, protinusque dextera adhaerens camerae, arente lacerto, diriguit. Erat enim mimus regis, qui ei per verba iocularia laetitiam erat solitus excitare. Sed non ei adiuvit cacinnus aliquis neque praestigium artis suae, sed, cogente dolore, voces dare coepit ac dicere: 'Succurrite, viri, misero, subvenite obpresso, relevamini adpenso et sancti antistitis Martini virtutem pro me deprecamini, qui tali exitu crucior, tali plaga adfligor, tali incisione disiungor'. Egressus quoque rex, cum rem quae acta fuerat didicisset, tanto furore contra puerum est accensus, ut ei manus velit abscidere, si a suis prohibitus non fuisset. Dicentibus tum praeterea famulis: 'Noli, o rex, iudicio Dei tuam adiungere ultionem, ne forte iniuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ digiti eius directi fuissent : sangus ab cisdẽ erupit sedd
iniqͥ atib populi : & sanas langorc̃s omniũ cunctos que
tefudeliter inuocantes tuis medi canto inlustras: nec fraudas catraneis¬
quod ꝓprus bbenter indulges: homo ergo in cola territarii turonci
annoꝵ quasi xi quinq̃ cũ a felire lippicudinis grauaret᷑ decidentibus
catcor actis obstrictis que palpebris ualdecaeratus est : Suꝑquot malum
adicitur & illud quod a fustr ꝑcursus disrupto uisuunus eicrepuitoculus
ailbioatũ tumiulũ uenit: ubioratiomi in cũbens dietertia unius oculi
lum̃ recapt Dehinc animatus hoc medicamine: attentius cieptorare:
qurta aut die : oculus quicri puerat : refurmato aperitur u supuisicct

Expanded text:
Et cum digiti ejus directi fuissent, sanguis ab eisdem erupit. Sed Et cum digiti ejus directi fuissent, sanguis ab eisdem erupit. Sed iniquitatibus populi, et sanas languores omnium, cunctosque te fideliter invocantes tuis medicamentis illustras; nec fraudas quod propriis libenter indulgis. Homo ergo incola territurii Turonici annorum quasi viginti quinque, cum a febre lippitudinis gravaretur, decidentibus cataractis obstrictisque palpebris, valde caecatus est. Super quod malum adicitur et illud, quod a fuste percussus, disrupto visu, unus ei crepuit oculusad beatum tumulum venit, ubi orationi incumbens, die tertia unius oculi lumen recepit. Dehinc animatus hoc medicamine, attentius coepit orare. Quarta autem die oculus qui crepuerat reformato aperitur visu. Qui licet
Abbreviated transcription (Latin):
uisque ꝑtende : &ep̃dici ut se om̃is homo aꝑ iurus ousuriis abstineat etir
die dominico nullum opus absque sollempnitatib: misticis agat: ec cecnĩ
iorã d nõ in lacrimis decumbemus ueniam ꝓpopulodep̃ cantes & ad¬
hucspes obtinendi : s.i em̃datio subsequatur in plebe: nã hostilitates
& infirmitutes & alia mala que ꝓfert populus indignatio dñi cõmouet:
&ideo ad nuntia ue lociter ut em̃dent necreduliter in scleresuo nepercant
tuuero his ꝑactisque imperaui : turonus adba silicã ꝓpera: Ibique te uisi¬
dos, In his scis uerbis : pauꝑ surrexit a somno Adp̃hensoq
bacello uer imperritũ ad greditur : & quȩ sibi fuerant
imperata populis nuntiauit mense autẽ septimo post¬
quam hȩ acta sunt beatã basilicã adiuit Ibique ꝓseraitus
ꝑtriduũ quartidie a scĩ uirtutt uisitatus ẽ Iam enim
conputruerat caro palmarũ eius : quȩ clausa detinebatus

Expanded text:
usque pertende et praedica, ut se omnis homo a periuriis et usuris absteneat et in usque pertende et praedica, ut se omnis homo a periuriis et usuris absteneat et in die dominico nullum opus absque solemnitatibus misticis agat. Ecce enim coram Domino in lacrimis decumbemus, veniam pro populo deprecantes, et adhuc spes est obtenendi, si emendatio subsequatur in plebe. Nam hostilitates et infirmitates et alia mala, quae perfert populus, indignatio Domini commovet. Et ideo adnuntia velociter, ut emendent, ne crudeliter in scelere suo depereant. Tu vero, his peractis quae imperavi, Turonus ad basilicam dos'. In his sancti verbis pauper surrexit a somno, adprehensoque bacello, iter imperatum adgreditur et quae sibi fuerant imperata populis nuntiavit. Mense autem septimo postquam haec acta sunt, beatam basilicam adivit, ibique prostratus per triduum, quarta die a sancti virtute visitatus est. Iam enim conputruerat