comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tesgeritur sũmisq parat mystena causis
Hc dnm̃ caeli uenturũ corpore simpto
uirginis intactã iussus p̃dixit in aluum
acraq dotali conpleuit uscerae uerbo
nc & baptistae praccurrens nuntius ortũ
desperata diu dũ ferret germina paor
intor sacra uirũ conterruit & dubitanes
ꝑtenus ingrato restrinait inore loquillas
Donec praedicto fecundam redderet ostu
prolis anũ multos sterilis quaetenta ꝑ annos
fudit  diffidens effeota puerpera fo&iũ
Hicrerũ sollers sũ musq aro hangelus alto
Acra ꝑliquidũ leuib circũdatur auris
iubraas q mouens ignito incorpore pͥmnas
Nulli conspectis ad terrã motibus ibat
et tũ fosiegemens cunc torũ crimina noe
inflenis steatus genib cũ supplice planetu
munsanis ueniã mundo nollente p&ebat
cũsito dausis forib: tunc aliger intrat
conplcuus darosesplendens nuntius ore
horescitiuso tanto ꝑterritus haeros
martalisq oculus ꝑ sonã ferre suꝑnam

Expanded text:
Res geritur summisque parat mysteria causis. Res geritur summisque parat mysteria causis. Hic dominum caeli venturum corpore sumpto Virginis intactam iussus praedixit in alvum Sacraque dotali conplevit viscera verbo. Hic et baptistae praecurrens nuntius ortum, Desperata diu dum ferret germina patri, Inter sacra virum conterruit et dubitantes Protenus ingrato restrinxit in ore loquellas, Donec praedicto fecundam redderet ortu Prolis anum, multos sterilis quae tenta per annos Fudit diffidens effeta puerpera fetum. Hic rerum sollers summusque archangelus alto Aera per liquidum levibus circumdatus auris Vibratasque movens ignito in corpore pinnas Nulli conspectis ad terram motibus ibat Et tum forte gemens cunctorum crimina Noe Inflexis stratus genibus cum supplice planctu Mundanis veniam mundo nolente petebat: Cum subito clausis foribus tunc aliger intrat Conspicuus claro resplendens nuntius ore. Horrescit visu tanto perterritus heros Mortalisque oculus personam ferre supernam
Abbreviated transcription (Latin):
cumslispensa leues ttan sinit test̃ orbitaueddes
ungula uel premoret palcatis pondere nubes
uallatumꝙ ftrens som̃ non urerit ignis
et motus seruatisi nesciret flũma talorem¬
ł rosaptar sãtis esticalũ potuisse quereil
mmnbrorũ sublego sitos sed nontamen illud
signius acdnirer sanctiquon tampora noeco
umius a meritũ texasinurubq tuendis
orbis inexitiodepotuerubt ferre salutem
est illein crelis numertꝰ praestantior omhi
angelicus sine fine chorus qui laude ꝑenni
conclamat caelebratq deum fimulanTia su&us
ferre ministeria & dussis parere suꝑius
Sununc quodretũ montalia corela p̃cantur
oncipitur dignis saneto qđ pectore uotis
quidquid larga iruro gcollectis sparsit egenis
dxcipiumtiscoq ferunti suꝑ astra uolatu
quin etiã iustos fiagalis dũuita fatigati
tutantur mundiq int̾ discrimina seruant
ed tamen incuneassp̃cellit clarior ille
maxima quaeq dĩ qđ dispensante ministro

Expanded text:
Cum suspensa leves transmitteret orbita ventos Cum suspensa leves transmitteret orbita ventos Vngula vel premeret calcatas pondere nubes Vallatumque ferens sanctum non ureret ignis Et motus servans nesciret flamma calorem. Hos igitur satis est caelum potuisse mereri Membrorum sub lege sitos: sed non tamen illud Segnius admirer, sancti quod tempora Noe Vnius ob meritum natis nuribusque tuendis Orbis in exitio potuerunt ferre salutem. Est ille in caelis numero praestantior omni Angelicus sine fine chorus, qui laude perenni Conclamat celebratque deum famulantia suetus Ferre ministeria et iussis parere supernis. Hi nunc, quod rectum mortalia corda precantur, Concipitur dignis sancto quod pectore votis, Quidquid larga manus collectis sparsit egenis, Excipiunt sanctoque ferunt super astra volatu. Quin etiam iustos, fragilis dum vita fatigat, Tutantur mundique inter discrimina servant. Sed tamen in cunctis praecellit clarior ille, Maxima quaeque dei quo dispensante ministro
Abbreviated transcription (Latin):
sed sordens uitiis fluctu delebitur oruis
Ad chaos antiquũ species mundana rocum
inq: suas redeant undarũ pondera sedes
arida decebit linifis rursusq sepultas
terrarũ facies informis contegat buma
haeccladisuiins carniq hic terminus ẽ a
sic pater a&cernus disponens omã rerum
diluuium dextraterras ibrabat iniomne
interea pleno uiuebat iustus in orbe
unus homo & mentẽ solus seruabat hon
Nullus uota deo donis precibiq serebat
hunc pra&er dignũ quẽ sũmus ludȩ ru
noscet & exceptũ uitae seruare pararet
stemmatis hic sanca uãclaro nobilis ibo
apro auoquẽ prisca fides & conscia uirus
incadũ sine morte tulit siccelsa p̃&ent
succes sit magnonon inparpronepus a
nec plus estillum salui cum corporis usa
terrenas liquis se domus intrasse suꝑn
deniq qđ priscus quondã conscendero
helias curru post tempor longa sequo¬
s efibitur igntis sumdens penaras se quotigs

Expanded text:
Sed sordens vitiis fluctu delebitur orbis. Sed sordens vitiis fluctu delebitur orbis. Ad chaos antiquum species mundana recurrat Inque suas redeant undarum pondera sedes. Arida decedat lymphis rursusque sepultas Terrarum facies informis contegat umor. Haec clades vivis carnique hic terminus esto'. Sic pater aeternus disponens funera rerum Diluvium dextra terras vibrabat in omnes. Interea pleno vivebat iustus in orbe Vnus homo et mentem solus servabat honestam. Nullus vota deo donis precibusque ferebat Hunc praeter, dignum quem summus laude creator Nosset et exceptum vitae servare pararet. Stemmatis hic sancti: nam claro nobilis ibat A proavo, quem prisca fides et conscia virtus In caelum sine morte tulit; sic celsa petenti Successit magno non inpar pronepos actu. Nec plus est illum salvi cum corporis usu Terrenas liquisse domus, intrasse supernas. Denique quo priscus quondam conscenderat Enoch, Helias curru post tempora longa sequutus Scribitur ignitis scandens penetrasse quadrigis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditionis iter statuit sensũq ꝑ omnem
obtenuit uictor peccati insigniamundus
Nec reuocare gradũ quisquã gres sũqi seferre
precipit iãmente potest exi horruit austor
penituitq uidens totũ qđ fecerit orbẽ
tũ tales tonuis seminas commotus abaltõ
fertur & excitas laxasse his uocibiras
onullis ad tractabonis nullisq repiaeri
legib anti quotantũ submissa draconi
effera gens hominũ ducto corruptioru
Non aeuam cecidis sesat est transcendita
inuentor la&ilapsu. nec sufficit illud
uicit in exꝑtum quod serpens pristinusp
Non contenta suo foedari uita parente
adfectat mortẽ propria uistute meren
expectas se diu non profuit in suꝑ om̃ne
concessũ ueniae rapuerunt crimina tẽps
lam nimiũ longas patientia presserit iri
um dictae iam tẽpus adest ñ fulmina cael
flãmeus ardor age uasto nec cedit igas
quae primitir nimio subcũbens t̃ratum

Expanded text:
Perditionis iter statuit sensumque per omnem Perditionis iter statuit sensumque per omnem Obtinuit victor peccati insignia mundus Nec revocare gradum quisquam gressumque referre Praecipiti iam mente potest, exhorruit auctor Paenituitque videns totum, quod fecerit, orbem. Tum tales tonuisse minas commotus ab alto Fertur et excitas laxasse his vocibus iras. 'O nullis adtracta bonis nullisque repressa Legibus, antiquo tantum submissa draconi Effera gens hominum, ducto corruptior aevo. Non Evam cecidisse sat est, transcenditur omni Inventor leti lapsu: nec sufficit illud, Vicit inexpertum quod serpens pristinus Adam. Non contenta suo foedari vita parente Adfectat mortem propria virtute mereri. Expectasse diu non profuit. insuper omne Concessum veniae rapuerunt crimina tempus. Iam nimium longas patientia presserit iras, Vindictae iam tempus adest. non fulmina caelo Flammeus ardor aget vasto nec cedet hiatu, Quae premitur nimio subcumbens terra tumultu:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ furer& mortale genus cassoq: labore
inrita transcensis cementa inferret in altũ
nubib & refugũ sequeretur machina caelũ
Nonprius absistens subitas discordalinguas
quam daret & uarius confunderet omã sermo
hincsparsum foedus scis sa sic lege loquendi
consensũ scelerũ turbata suꝑbia rupit.
dum sequisq suis possit quae noscere uerbis
ad gregat atq nouas sequitur gens quȩq loquillas
Sic interruptae perieruNł culminamas sae
effectu qui e carens cessauit in aethere efris
haec post diluuiũ Nã quantas tẽporeprisco
praes sagiganteas tellus produxerit arces E
atq lacessitis contem tũ misert aftris dur
abstergente deos ad nostra silenta dãnet uo
cernebat patiens iam dudũ insana fremeteso
terrarũ populos hominũ rerũq ereator bo
expectans siquẽ uani consortia mundi¬
linquentẽ melior moneat resipiscere curte
sed coniuratus postquã ꝑcurrere coeptũ

Expanded text:
Cum fureret mortale genus cassoque labore Cum fureret mortale genus cassoque labore Inrita transcensis caementa inferret in altum Nubibus et refugum sequeretur machina caelum, Non prius absistens, subitas discordia linguas Quam daret et varius confunderet omHinc sparsum foedus, scissa sic lege loquendi Consensum scelerum turbata superbia rupit, Dum se quisque suis, possit quae noscere, verbis Aggregat, atque novas sequitur gens quaeque loquelas. Sic interruptae perierunt culmina massae, Effectuque carens cessavit in aethere turris. Haec post diluvium. Nam quantas quae tempore prisco Pressa gigantaeas tellus produxerit arces, Atque lacessitis contemptum immiserit astris, Abstergente Deo sat nostra silentia damnant. Cernebat patiens jam dudum insana frementes Terrarum populos hominum rerumque Creator, Exspectans si quem Linquentem melior moneat resipiscere cura. Sed coniuratus postquam percurrere coeptum
Abbreviated transcription (Latin):
pube tenus qđ forma uiris cũ corporis ima
supplerent uasti mixto procrure dracones
artus semi hominũ patulis qui faucib: atri
ferrent & uerso praeberent uerace gressus
Tunc eaam solitos iusso terrore tonanti
blasphemis caelo conuicia mittere plantis
mordacesq pedes moto fremuis se ueneno
hossimilis mendax flegrei fabula belli
excussas finxit iecisse peraera rupes
protelis spatiosamanus qđ turbine montes
sparserit & missis caclũ quas sauerit aruis
haec sunt priscorũ quae de terrore gigantũ
carmine mentito graicecinere po&ae
et tamen audaci uoluit contendere pugna
quisq rebellis erit quecũ confligere telis
Non potuit saeius concepit proelia uotis
monub: in positos fas non est credere mones
hoctamen & de inceps illos temptas seputabo
qui coctos lateres lentoq bitumine iunctos
insublime ratimanib: sic posse superbis
sustolli & celias insidera surgere moles

Expanded text:
Pube tenus quod forma viris, cum corporis ima Pube tenus quod forma viris, cum corporis ima Supplerent vasti mixto pro crure dracones, Artus semihominum patulis qui faucibus atri Ferrent et verso praeberent vertice gressus: Tunc etiam solitos iusso terrore tonanti Blasphemis caelo convicia mittere plantis Mordacesque pedes moto fremuisse veneno. Hos similis mendax Phlegraei fabula belli Excussas finxit iecisse per aera rupes, Pro telis spatiosa manus quod turbine montes Sparserit et missis caelum quassaverit arvis. Haec sunt priscorum quae de terrore gigantum Carmine mentito Grai cecinere poetae. Et tamen audaci voluit contendere pugna, Quisque rebellis erat. qui cum confligere telis Non potuit, saevis concepit proelia votis. Montibus inpositos fas non est credere montes, Hoc tamen et deinceps illos temptasse putabo, Qui coctos lateres lentoque bitumine iunctos In sublime rati manibus sic posse superbis Sustolli et celsas in sidera surgere moles:
Abbreviated transcription (Latin):
hos intermotus similisq ad turbines instar
humanũ uitiis ibat genus & tamen ipsa
longior insanas mentes dissoluerat a&as
centenos nouies crebro cũduceret annos
uita tenax tanto suspensi tempore la&i
Nullus terror erat sorssiquẽ sera tulis set
ceuquinenatus fuerit nũ quamq: leuandus
morte putabatur siccunctis nulla futuri
spes inerat solusq sibi fundauerat omnẽ
sensib: incaecis periturũ mundus amorẽ
tempore quin etiã pec catrix terra sub ipso
Nutribat saeuos inmania monstra giga Nes
Nec tamen effarilicitũ quosemine cretos
communẽ cunctis ortũ dematre ferebaNt
quigenus unde patres prohibeNt arcana fater
Sispeciem quaeraes humani corporis illis
plus uidtus quã forma fuit sic lin ea mẽbris
conueniens hominẽ monstrabat dissona mo
quã propt̃ de inceps commentis grȩcia fictis
dedecus infandũ massis in formibus auxit
et portentosis descripsit corpora membris

Expanded text:
Hos inter motus similisque ad turbinis instar Hos inter motus similisque ad turbinis instar Humanum vitiis ibat genus: et tamen ipsa Longior insanas mentes dissolverat aetas. Centenos novies crebro cum duceret annos Vita tenax, tanto suspensi tempore leti Nullus terror erat. sors si quem sera tulisset, Ceu qui nec natus fuerit numquamque levandus Morte putabatur. sic cunctis nulla futuri Spes inerat solusque sibi fundaverat omnem Sensibus in caecis periturum mundus amorem. Tempore quin etiam peccatrix terra sub ipso Nutribat saevos inmania monstra gigantes, Nec tamen effari licitum, quo semine cretos. Communem cunctis ortum de matre ferebant; Qui genus, unde patres, prohibent arcana fateri. Si speciem quaeras, humani corporis illis Plus vultus quam forma fuit: sic linea membris Conveniens hominem monstrabat, dissona molem. Quam propter deinceps commentis Graecia fictis Dedecus infandum massis informibus auxit Et portentosis descripsit corpora membris:
Abbreviated transcription (Latin):
liter humani generis non ordine recto
ditamandatae iampost primordia legis
prauum labens paulatim uitate terdit
roficiens peiore uia constantior ipso
mparib studiis Nutriti criminis usu
tamen auctorẽ uiticulpaeq: magis trum
ocdor errorũ lapsuque peritior omni
scciduae prolis crescens audacia iucit
efluuius parua primũ diffusus aburnas
spicuũ leni promit ut gurgite fontem
tamitequem sũ mo facili transmit tere salta
uisq: potẽ mox inriguo deductus abortu:
irib: augitur subitis ripasq retrorsum
ellens crescentes tendit ꝑ plana liquores
ccupat & spatiũ pereuntiq inmin& aruo
imcircũ fusos uicinus uallib: amnes it¬
rb& praeteriens externasq: incipit undas
agmento finire suo mixtas que subu no
Nomine cũ rasis diffuso gurgite terris
cũ trabibus stabulisq boũ lustrisq ferarum
saeuior accessu longoque furore potitus
tandẽ desistens pelagi trans portat inundas

Expanded text:
Taliter humani generis, non ordine recto, Taliter humani generis, non ordine recto, Perdita mandatae iam post primordia legis In pravum labens paulatim vita tetendit Proficiens peiore via, constantior ipso Iam paribus studiis nutriti criminis usu. Et tamen auctorem vitii culpaeque magistrum Doctior errorum lapsuque peritior omni Succiduae prolis crescens audacia vicit. Vt fluvius parva primum diffusus ab urna Perspicuum leni promittit gurgite fontem, Tramite quem summo facili transmittere saltu Quisque potest: mox inriguo deductus ab ortu Viribus augetur subitis ripasque retrorsum Pellens crescentes tendit per plana liquores Occupat et spatium pereuntique inminet arvo: Tum circumfusos vicinis vallibus amnes Sorbet praeteriens externasque incipit undas Augmento finire suo mixtasque sub uno Nomine cum rasis diffuso gurgite terris, Cum trabibus stabulisque boum lustrisque ferarum, Saevior accessu longoque furore potitus, Tandem desistens pelagi transportat in undas.
Abbreviated transcription (Latin):
feruuerit casto fas non est dicere cantu
talib ac tantis hominũ genus in ꝓbagests
sil uestres animos naturae foedere rupto
induerat pulsaq simulratione furebat
et deserta lacens domini caelestis imago
omne decus mentis turpide iecerat actu
haut secus acpulchri cum fertilis area cãpi
quam succisa dedit purgato robore silua
dum colitur iustoparet fecunda labori
subiciturrastris respondit frugibus acse
euat composito ruralis gratia uultu
igricola oblitus sibrachia forteremisit
cauitq manus fessoq quieuit aratro
igroscit primũ durato caespite tellus
oxrudib ramis atq: aspera palmite erebrõ
isciplinatos desuescit promere fructus
fundit frutices uacuos siluamq minatur
uam sineo sera succisor falcere purget
oniam uirgultis sed denso sipite lucus
texit &steriles diffundit inaera frondes
Sonec conclusa ramis currentib: umbra
ox oportunae depulso sole tenebrae
nsecura feras inuitent credere lustra

Expanded text:
Fervuerit, casto fas non est dicere cantu. Fervuerit, casto fas non est dicere cantu. Talibus ac tantis hominum gens inproba gestis Silvestres animos naturae foedere rupto Induerat pulsaque simul ratione furebat Et deserta iacens domini caelestis imago Omne decus mentis turpi deiecerat actu. Haut secus ac pulchri cum fertilis area campi, Quam succisa dedit purgato robore silva, Dum colitur, iusto paret fecunda labori, Subicitur rastris, respondet frugibus ac se Servat conposito ruralis gratia vultu: Agricola oblitus si braLaxavitque manus fessoque quievit aratro, Pigrescit primum durato caespite tellus; Mox rudibus ramis atque aspera palmite crebro Disciplinatos dissuescit promere fructus, Effundit frutices vacuos silvamque minatur: Quam si nec sera succisor falce repurget, Non iam virgultis, sed denso stipite lucus Texitur et steriles diffundit in aera frondes, Donec conclusa ramis currentibus umbra Mox opportunae depulso sole tenebrae Iam secura feras invitent credere lustra.
Abbreviated transcription (Latin):
lactantem uelox priceuenit termini orbẽ
extulerat mortalegenus crudelib: ausis
ingentes animos licitũ quod quisq liberet
credidit & propria ualuit prolege uoluntis
ius adeo nullum sic nil distare putatum
Fasq nefasq: interrecti custodia nus quan
uoniudex non testis erat nondeniq: sector
arbiter aut morũ uel quis uaderet honestui
sed princepssibi quisq fuit uistute nocenas
hec meritis sed mole potens qui fostior esso
hic melior sibim& sed secensore placebat
Sic hominũ uitã brutorũ morte tenebat
motib addicens mens inclinata ferinis
sanguine potus erat caesorũ uiscera passim
indomitis laceras praebebant faucib: escas
insuꝑ & qua drupes ꝓpria qui morte necats
saeuior aut certe quem uincens bestia coep
pastus erat quẽ nulla fides lex nulla u&abat
ut uero pecorũ ritu permissa uoluptas
et diffusa palã ruptis lasciuia frenis
Luxuria eq forũ atq obsceni nundina mun

Expanded text:
Lactantem velox praevenit terminus orbem. Lactantem velox praevenit terminus orbem. Extulerat mortale genus crudelibus ausis Ingentes animos: licitum quod quisque liberet, Credidit et propria valuit pro lege voluntas. Ius adeo nullum, sic nil distare putatum Fasque nefasque inter, recti custodia nusquam, Non iudex, non testis erat, non denique rector, Arbiter aut morum vel qui suaderet honestum, Sed princeps sibi quisque fuit virtute nocendi Nec meritis sed mole potens; qui fortior esset Hic melior sibimet, sed se censore, placebat. Sic hominum vitam brutorum more tenebat Motibus addicens mens inclinata ferinis. Sanguine potus erat, caesorum viscera passim Indomitis laceras praebebant faucibus escas. Insuper et quadrupes, propria qui morte necatus, Saevior aut certe quem vincens bestia cepit, Pastus erat, quem nulla fides, lex nulla vetabat. Vt vero pecorum ritu permissa voluptas Et diffusa palam ruptis lascivia frenis Luxuriaeque forum atque obsceni nundina mundi
Abbreviated transcription (Latin):
et si confixas clauis extendere palmas
Non potuit liber mentẽ cũ uoce tetendit
sicq reus scelerũ dũ digna pia cula pendit
mastrrium demorte rapit cui fine sagaci
maxima cura fuit tales ĩ pendere poenas
praeripuit scandens aditũ caeloq leuandusp
ardua sublimitenuit conpendia saltu
porrige sic nobis celsam pat̃ inclrte dextrã
Nos quoq ꝑ p&uae conquirat uitasaluti
atq profanati deceptis fraude latronis
ceutibi conpasso miserans succurre latroni
liuida quos hostis para diso depulit ira
fortior antiq: reddat tua grata sedi
Nfectũ quorioãuirens corcordi¬
plegitimũq nefas laxata morte piatum
diluui orep&am sed non quo fabula mend
uicturos lapides mundũ sparsis se ꝑ ampla
Deucaliona refert durũ genus unde resum
discendat homines cunctisq laborib: apti
sax ea ꝑ durã monstrent primordiamentẽ
sed ueri compos fluctus nunc prosequar illos
perquos inmis sus rebus uix poene creats

Expanded text:
Etsi confixas clavis extendere palmas Etsi confixas clavis extendere palmas Non potuit, liber mentem cum voce tetendit. Sicque reus scelerum, dum digna piacula pendit, Martyrium de morte rapit. cui fine sagaci Maxima cura fuit tales non perdere poenas, Praeripuit scandens aditum caeloque levandus Ardua sublimi tenuit conpendia saltu. Porrige sic nobis celsam, pater inclite, dextram. Nos quoque perpetuae conquirat vita saluti Atque profanati deceptis fraude latronis Ceu tibi conpasso miserans succurre latroni. Livida quos hostis paradiso depulit ira, Fortior antiquae reddat tua gratia sedi. nfectum quondam vitiis concordiLegitimumque nefas laxata morte piatum Diluvio repetam: sed non quo fabula mendax Victuros lapides mundum sparsisse per amplum Deucaliona refert, durum genus unde resumpti Descendant homines cunctisque laboribus apti Saxea per duram monstrent primordia mentem: Sed veri conpos fluctus nunc prosequar illos, Per quos inmissus rebus vix paene creatis
Abbreviated transcription (Latin):
orturestituat melior iamuita secundo
sorduerit̃ nimiũ lacero circũ data pt̃pla
Forma u&us scisam ponens cũ crimine uestẽ
pallia prima pater redeunti porrige pli
seminetem quondã miserans qui forte reꝑtũ i
prolectũq uia quemsaeui cede latrones
inpositis cuncto spoliarant tegmine plagis
sed tus caẽ uiam sumto dũ corpore curris
inuenis adlisũ nec pra&eris insuꝑ aegrũ
iumento carnis propriae subtecta reportas
Nos fuimus quandã rabidodata furori
sed sinunc medico ꝑcurrat uulnera fotu
gratia producens oleũ sapientia uinũ
commendat sabulo samaritis dextera custt̃
pelletur ualidus medicato corpore languor
Suscipe qui non uis moriendi crescere causas
quos confessa tibi gemitus piapectora fundunt
ut quondã tecũ passae sub tempore carnis Ere¬
proximus inmani dependens fapitep̃do tidis
quẽ nonculpa tibi similẽ sed poena tenebat nusq
Illetamen nexus mẽbris nec corde ligato

Expanded text:
Ortu restituat melior iam vita secundo. Ortu restituat melior iam vita secundo. Sorduerit nimium lacero circumdata peplo Forma vetus: scissam ponens cum crimine vestem Pallia prima pater redeunti porrige proli, Seminecem quondam miserans qui forte repertum Proiectumque via, quem saevi caede latrones Inpositis cuncto spoliarant tegmine plagis. Sed tu, sancte, viam sumpto dum corpore curris, Invenis adlisum nec praeteris: insuper aegrum Iumento carnis propriae sub tecta reportas. Nos fuimus quondam rabido data praeda furori; Sed si nunc medico percurrat vulnera fotu Gratia producens oleum, sapientia vinum, Commendet stabulo Samaritis dextera curam, Pelletur validus medicato corpore languor. Suscipe, qui non vis moriendi crescere causas, Quos confessa tibi gemitus pia pectora fundunt. Vt quondam tecum passae sub tempore carnis Proximus inmani dependens stipite praedo, Quem non culpa tibi similem, sed poena tenebat. Ille tamen nexus membris nec corde ligato,
Abbreviated transcription (Latin):
sarcina fit quaecura fuit sic filius ille
lunior ex austos postquã disꝑsit aceruos
uitaq consumto mutata est prodica censu
turpia porcorũ digne conuiuia sectans
optauit siliquis compleriuilib aluum
donec saeua famis longo discrimine uictũ
coger offenso tandem sereddere patri
confessumq reũ laxato crimine solui
deniq ꝓstratũ mias pater alleuat ultro
et trepidũ blineba solatur uocepudorem
ornatus reduci uestis dat prima secundus
la&aq solemnis caelebrat conuiuia coecus
quod rediuiuasuis quodã defunere prolis
surgat & orbatoredeant noualumind petri
adtu praepollens hominũ rerũq creator
quã quã cuncta uelis fide constare salut
Nulla tamen pateris nraẽ dispendia mortis
Nec quoquã pereun tetũis ẽangere dãnũ
Diuitus poterit nescis deorescere nescis
augeri & pleno ꝑstat tibi gloria regnea
sed famulis tureddetuis qo ꝑdiditi adam
quodq tulit̃ primũ uitiatae furpis origo

Expanded text:
Sarcina fit, quae cura fuit. Sic filius ille Sarcina fit, quae cura fuit. Sic filius ille Iunior, exhaustos postquam dispersit acervos Vitaque consumpto mutata est prodiga censu, Turpia porcorum digne convivia sectans Optavit siliquis conpleri vilibus alvum, Donec saeva fames longo discrimine victum Cogeret offenso tandem se reddere patri Confessumque reum laxato crimine solvi. Denique prostratum mitis pater allevat ultro Et trepidum blanda solatur voce pudorem. Ornatus reduci vestis dat prima secundos Laetaque sollemnis celebrat convivia coetus, Quod rediviva suis quodam de funere proles Surgat et orbato redeant nova lumina patri. At tu, praepollens hominum rerumque creator, Quamquam cuncta velis fidae constare saluti, Nulla tamen pateris nostrae dispendia mortis Nec quoquam pereunte tuis contingere damnum Divitiis poterit. nescis decrescere, nescis Augeri et pleno perstat tibi gloria regno. Sed famulis tu redde tuis, quod perdidit Adam. Quodque tulit primum vitiatae stirpis origo,
Abbreviated transcription (Latin):
us anceps pugnare foro quo iurgia fratrũ
on leuius uotis feriunt quam proelia telis
ed quis uota not& clament cũ facta noceTũ
quis fraudes & furta gemat gaudenTerapina
quis ueminora fleat stringi nec maxima posst
ndeminora tamen si summis iuncta notent̃
iã ꝑsenullũ facinus subiudice paruũ est
uecreferteunctas ꝑcurri carmine causas
hoc paruo sermone: loquar̃ postdãnapriorũ
Nil suꝑessemali qđ nonuel ꝑpetret orbis
uel toleret plenus scelerũ pariterq laborũ
in casudiscrimen habens & crimen inactu
sed tu christe potens cui semꝑ parcere sintũ ẽ
tufigulus massã potis esreparare caducam
et confracta diure solutaq fingere uasa
quiduidũ multo latitantẽ puluere dragmã
inuenis accensis uerbi uirtute lucernis
linquentẽ caulas torpiq errore uagantẽ
pastor ouẽ caeleri dignatus quaerere gressu
subuehis utq suogaudens reddatur ouili

Expanded text:
Ius anceps pugnare foro, quo iurgia fratrum Ius anceps pugnare foro, quo iurgia fratrum Non levius votis feriunt, quam proelia telis? Sed quis vota notet, clament cum facta nocentum? Quis fraudes et furta gemat gaudente rapina? Quisve minora fleat? – stringi nec maxima possunt – Inde minora tamen, si summis iuncta notentur: Nam per se nullum facinus sub iudice parvum est. Nec refert cunctas percurri carmine causas: Hoc parvo sermone loquar post damna priorum Nil superesse mali, quod non vel perpetret orbis Vel toleret plenus scelerum pariterque laborum, In casu discrimen habens et crimen in actu. Sed tu, Christe potens, cui semper parcere promptum est, Tu figulus massam potis es reparare caducam Et confracta diu resolutaque fingere vasa. Qui dudum multo latitantem pulvere dragmam Invenis accensis verbi virtute lucernis. Linquentem caulas turpique errore vagantem Pastor ovem celeri dignatus quaerere gressu Subvehis, utque suo gaudens reddatur ovili,
Abbreviated transcription (Latin):
unc primũ tectis tecra caligine caelis
igrates hominũt castigature labores
quin magis ipsa sibi tellus aduersa negauit
tq polus discors inuidit germina terris Qu
Hoec gemini primũ senserunt tuneꝓto plasti
posteritas nam quanta ferat dispendi arerũ
non cui uelcentũ linguae uel ferrea uox est
enumerare queat necsiquẽ mantua misit
maeonius uecanant diuersa uoce po&ae
quis talis referat motus quis deniq fando
euoluat totos qui uoluunt saecula fluctus
arma fremunt crebra quatit formidine munos
sunditur inriguus sanguis maiorq sititur
Quiddicam celsas praeclaris coetib urbes
Indeserta daripopulos populante rapina
disꝑgi & lacerum uacuari pastib orbem
seruitio subdidominos famulosq uicis sim
praeferri dominis & belli sorte perire
sors generis claro quondã qđ sanguine misiti
atsi forte breui requies cant tempore bella
legibus armatas furere incestamina lites

Expanded text:
Tunc primum tectis taetra caligine caelis Tunc primum tectis taetra caligine caelis Ingratos hominum castigatura labores Quin magis ipsa sibi tellus adversa negavit polus discors invidit germina terris. QuHaec gemini primum senserunt tunc protoplasti. Posteritas nam quanta ferat dispendia rerum, Non cui vel centum linguae vel ferrea vox est, Enumerare queat, nec si, quem Mantua misit, Maeoniusve canant diversa voce poetae. Quis tales referat motus? quis denique fando Evolvat totos, qui volvunt saecula, fluctus? Anna fremunt, crebra quatitur formidine mundus, Funditur inriguus sanguis maiorque sititur. Quid dicam celsas praeclaris coetibus urbes In deserta dari? populos populante rapina Dispergi et lacerum vacuari partibus orbem? Servitio subdi dominos famulosque vicissim Praeferri dominis et belli sorte perire, Sors generis claro quondam quod sanguine misit? At si forte brevi requiescant tempore bella, Legibus armatas furere in certamina lites,
Abbreviated transcription (Latin):
credent expesto poenasq intrare timebunt
ͣille quidem poscens effectum non capit ullũ
Nos autem dũ uita man& dũluce igemus
olim defuncti perterre nunqus adam
dũ locus ẽflendi dũnor iniussa petuntur
Nec obduratis pulsatur lanua serris: Et¬
Nouimus enouncti qđ primus plarxeritili
qui pulsus pm̃sca nesciuit sede rouerq i
Namq: obitũ quendã ea sitũ ꝑtdit ipso
ꝑdita nep̃dib lacrinus aie reduceretiullis p
extunc paulatim retro sub lapsa referti du¬
uita prior coepitq: malis daxata potestas
Tum tristes morbir & uarii subiere doloref
et corrupta satis dirapingui dine tellas
La&ali quaedam suffudit germina suco
inde truces saelure ferae dudũq dimentes
ex oitat ad pugnã tũ primũ conscia uistus
reddit & armatas unguis dens ungula cornu
ipsa etiam loges ruperunt tunc limenta
et uolarem fidem mortalibus om̃nia cestit
n flitir uentis pelagus uuoluuntur &unde
execitusq nouũ turgis cit pontus inaestum

Expanded text:
Credent experto poenasque intrare timebunt'. Credent experto poenasque intrare timebunt'. Ille quidem poscens effectum non capit ullum, Nos autem, dum vita manet, dum luce vigemus, Olim defuncti perterret nuntius Adam, Dum locus est flendi, dum non iniussa petuntur Nec obduratis pulsatur ianua serris. Novimus en cuncti, quid primus planxerit ille, Qui pulsus prisca nescivit sede reverti. Namque obitum quendam casu tum pertulit ipso, Perdita ne precibus lacrimisve reduceret ullis. Ex tunc paulatim retro sublapsa referri Vita prior coepitque malis laxata potestas. Tum tristes morbi et varii subiere dolores Et corrupta satis dira pinguidine tellus Letali quaedam suffudit germina suco. Inde truces saevire ferae dudumque timentes Excitat ad pugnam tum primum conscia virtus Reddit et armatas unguis, dens, ungula, cornu. Ipsa etiam leges ruperunt tunc elementa Et violare fidem mortalibus omnia certant. Inflatur ventis pelagus volvuntur et undae Excitusque novum turgescit pontus in aestum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta dabas foribus cũ teprandente iacebat
ipse lgnotus egens aeger lelunus in anis.
cũ tua non caperet congestos mensa parats
pauperis atq tuas uoniret clamor ad aures
qua propter tandem librato examine uiri
prceteritae uitae sortem deponis uterq
ꝑmutate uices & teiam sufficitamplis
exundas se bonis la&etur fine malorum
quidoluit coeptis Non ẽ iã terminus ultra
insuꝑ horrendo currit qui tramite limis
et chaos obiectum lato distinguit hiatu
Non sinit abiunctas misceri foedere partes
accessumq negat sic uobis semper ut istis
ille gemens uanũ repeata uoce praecatur
Sinihil post obitũ prodest commissa fat
hoc concede mihi nulla quod lege u&atur
fratres quinq domo discedens lucereliqui
his p&omittatur quiuiuos corrigat ante
intormenta cadant quã talia carne solut
⁊amꝰ quam uis duro ꝑsistant corde rebelles
si tamen obstructa quis quã de morte redirec

Expanded text:
Dicta dabas, foribus cum te prandente iaceret Dicta dabas, foribus cum te prandente iaceret Ipse ignotus, egens, aeger, ieiunus, inanis; Cum tua non caperet congestos mensa paratus Pauperis atque tuas non iret clamor ad aures. Quapropter tandem librato examine veri Praeteritae vitae sortem deponis; uterque Permutate vices: et te iam sufficit amplis Exundasse bonis, laetetur fine malorum, Qui doluit coeptis. Non est iam terminus ultra. Insuper horrendo currit qui tramite limes Et chaos obiectum lato distinguit hiatu, Non sinit abiunctas misceri foedere partes Accessumque negat, sic vobis semper ut istis'. Ille gemens vanum repetita voce precatur: 'Si nil post obitum prodest commissa fateHoc concede mihi, nulla quod lege vetatur. Fratres quinque domo discedens luce reliqui: His peto mittatur, qui vivos corrigat, ante In tormenta cadant quam talia carne soluti. Nam quamvis duro persistant corde rebelles, Si tamen obstructa quisquam de morte rediret,
Abbreviated transcription (Latin):
abrachae iustimutatũ in paupere uultũ
Nec eius similẽ quem dudũ luce receptũ
quarto forte die uixquis quã largus human
dira frequentate contagia mitteret urbi
obtectũ laceris tenui uelamine pannis
Maribus adstrictis nuda tellore locauit
angelicis manib: tunc in sublime leuatus
lam diuis iam sanus erat contraq suꝑbi
qui congesta tenens opib: diffluxerat ãplisqr
Arida sic flammis mendicaNT gut tura gutqs e
opater electas animas qui sede beata
colligis & meritis dispensas p̃mia iustis
Haec ego non mereor sed saltim dep̃corunũ
lazarus ut missus ueniat digitoq: leuatũ
adferat huc labris ardentib: inde liquorẽ
quiq refrigerio sinon ex tinxerit omnis
ad tempus saltim tantos uel mitig& aestus
Donec fessa breui respirent mẽbra qui&e
taliter inmixto lacrimis stridoreroganTẽ
magnanimus tandẽ conpellat sic patriarca
desine lamseras in cassum fundere uoces
et uacuas miscere praeces haut talia dudũ

Expanded text:
Abrahae iusti mutatum in paupere vultum Abrahae iusti mutatum in paupere vultum Nec eius similem, quem dudum luce receptum Quarto forte die vix quisquam largus humandDira frequentatae contagia mitteret urbi, Obtectum laceris tenui velamine pannis Naribus adstrictis nuda tellure locavit. Angelicis manibus tunc in sublime levatus Iam dives, iam sanus erat: contraque superbi, Qui congesta tenens opibus diffluxerat amplis, Arida sic flammis mendicant guttura guttas: 'O pater, electas animas qui sede beata Colligis et meritis dispensas praemia iustis, Haec ego non mereor: sed saltim deprecor unum, Lazarus ut missus veniat digitoque levatum Adferat huc labris ardentibus inde liquorem Quique refrigerio, si non extinxerit omnes, Ad tempus saltim tantos vel mitiget aestus, Donec fessa brevi respirent membra quiete'. Taliter inmixto lacrimis stridore rogantem Magnanimus tandem conpellat sic patriarcha: 'Desine iam seras in cassum fundere voces Et vacuas miscere preces. haut talia dudum
Abbreviated transcription (Latin):
sed proclamanti diuis non ad didit aurem
uullaq langlientẽ pi&as respexit egenũ
nec quae compl&is cecidere suꝑflua mensis
pauperis aduictum quis quam dedit insuꝑ egr
dispicitur facies & putria uulneris horreT
cumq canes inia ꝑlambant ulcera lingua
blandior & fesso feritas medi cabilis ad sit
sola hominũ nescit mens semꝑ dura moueri
haec sed diuersa penitus dũ sorte geruntur
inpendens obitus pariter pulsauit utrũq
Diuite praeuento Num quã qui credidit iftut
optaitam pauꝑ longo uix tempore mostẽ
peruenit & uictor morbos artusq relinquid
ille quidem celsa quidudũ floruit arce
fl&ibi adtumulũ supato funere fertur
auratoq datur conditus mẽbra sepulchro
et practiosa tegunt elatum lintea marmor
spiritus abstruso sed mox dimissus auerno
incidit a &ernas ꝑ saeua incendia poenas
equarũ medio sublimi sede locatum
haut ꝓcul hoc ceste cens&ur nã ꝑꝓcul inde
ut doc& euentus sinibus conspexit ouantẽ

Expanded text:
Sed proclamanti dives non addidit aurem Sed proclamanti dives non addidit aurem Nullaque languentem pietas respexit egenum, Nec quae conpletis cecidere superflua mensis, Pauperis ad victum quisquam dedit. insuper aegri Despicitur facies et putria vulneris horrent. Cumque canes miti perlambant ulcera lingua Blandior et fesso feritas medicabilis adsit, Sola hominum nescit mens semper dura moveri. Haec sed diversa penitus dum sorte geruntur, Inpendens obitus pariter pulsavit utrumque Divite praevento, numquam qui credidit istud. Optatam pauper longo vix tempore mortem Pervenit et victor morbos artusque relinquit. Ille quidem, celsa qui dudum floruit arce, Fletibus ad tumulum stipato funere fertur Auratoque datur conditus membra sepulchro Et pretiosa tegunt elatum lintea marmor. Spiritus abstruso sed mox demissus Averno Incidit aeternas per saeva incendia poenas. E quarum medio sublimi sede locatum Haut procul hoc certe censetur, nam procul inde. Vt docet eventus sinibus conspexit ovantem
Abbreviated transcription (Latin):
errorum lapsus sem& quos iudicedã nat
etsi prreteritae red datur copiauitae
sponte ferat quoscũq dabunt̃ mandita labores
sanctus namq refert de quodã diuite lucas
quem nimio luxu dissoluens uitafonebat
ipse coturnatus gemmis & fulgidus auro
sericabis coctis mutabat tegmina blatas
inde ut bachantem suasissent tempora mensa
currebant aepulae totus quas porrigit obis
cumq peregrinus frugem misiss&c aceruis
feruebat priscũ cristallo algente falernũ
uiuida quin etiã miscebant cinnama turi
et suffita domus pingui flagrabat amomo
quod pelagus qđ terra ereat quod flumina gigniũd
certatim mensiscedentib: undiq: lassus
portabat pallens auricum fasce minister
Languidus antefores pauꝑtunc forte iacebat
diuitis obstricts resoluto corpore membris
et supplex poscebat opem. Non munera captans
seliquas tantũ sed siqua scopia lecit
has tunc aperiens aluus ieluna rogabat

Expanded text:
Errorum lapsus, semet quos indice damnat: Errorum lapsus, semet quos indice damnat: Et si praeteritae reddatur copia vitae, Sponte ferat, quoscumque dabunt mandata labores. Sanctus namque refert de quodam divite Lucas, Quem nimio luxu dissolvens vita fovebat. Ipse coturnatus gemmis et fulgidus auro Serica bis coctis mutabat tegmina blattis. Inde ut bacchantem suasissent tempora mensam, Currebant epulae, totus quas porrigit orbis. Cumque peregrinus frugem misisset acervus, Fervebat priscum crystallo algente Falernum. Vivida quin etiam miscebant cinnama turi Et suffita domus pingui fragrabat amomo. Quod pelagus, quod terra creat, quod flumina gignunt, Certatim mensis cedentibus undique lassus Portabat pallens auri cum fasce minister. Languidus ante fores pauper tunc forte iacebat Divitis obstrictis resoluto corpore membris Et supplex poscebat opem, non munera captans, Reliquias tantum sed si quas copia iecit, Has tunc opperiens alvus ieiuna rogabat.
Abbreviated transcription (Latin):
induet & scã paradisi absede reiecit
Tum terris cecidere simul mundũq: uacantẽ
intrant & celeri ꝑlustrant omnia cursu
germinib: quã quã uariis & gramine picta
et uiri des cãposi fontesq acflumina monfirans
illis fedatãmens species mundana putat
posi paradise tuã totum cernentib: horret
uitq hominũ mosẽ plus qđ cessauit amatur
angustatur humus sirictiãq gementib orbẽ
terrarũ finisuon cernit & tamen instat
Squalet & ipsedies causantur sole fubi pso
subductam lucẽ caelo suspensa remoto
aftra genunt tadtusq prius uix cernitaxis
tumnciꝰtercuraes ꝑmixti felle doloris
ad fectus sensere nouos & pectora pulsans
uondũ conpertas prorumpit fl&us inundas
at tentisq genis iniussus defluit humor
haut aliter inuax deceptus mole caduca
spiritus in pl&o uenit cum terminus aeuo
post obitũ peccata dol& tũquic quid iniquũ
gesserre inmentẽ reuocat tũ penitet omĩs

Expanded text:
Induit et sancta paradisi ab sede reiecit. Induit et sancta paradisi ab sede reiecit. Tum terris cecidere simul mundumque vacantem Intrant et celeri perlustrant omnia cursu. Germinibus quamquam variis et gramine picta Et virides campos fontesque ac flumina monstrans, Illis foeda tamen species mundana putatur Post paradise tuam; totum cernentibus horret Vtque hominum mos est, plus, quod cessavit, amatur. Angustatur humus strictumque gementibus orbem Terrarum finis non cernitur et tamen instat. Squalet et ipse dies, causantur sole sub ipso Subductam lucem, caelo suspensa remoto Astra gemunt tactusque prius vix cernitur axis. Tunc inter curas permixti felle doloris Adfectus sensere novos et pectora pulsans Nondum conpertas prorumpit fletus in undas Attentisque genis iniussus defluit umor. Haud aliter vivax deceptus mole caduca Spiritus, inpleto venit cum terminus aevo, Post obitum peccata dolet: tum quidquid iniquum Gesserit, in mentem revocat, tum paenitet omnis
Abbreviated transcription (Latin):
donec praescriptũ ponant tibi saecula finem
et conpacta luto soluantur tempore membra
limo formatus rursus redigeris in aruum
Ante tamen propriũ naa praecurrere la&um
conspicias poenas q tuas in prole uidebis
ut me cuendimigis cernatur mortis imago
peccasse agnos cas quid sit quid mortua fleri
quid umor ac nequid desit tibi forte malorum
quae castigandis cortuptus pasturit orbis
acrior imenso miscebitur ira dolori
nam cũ prima tibi producent temportenatus
liuor edax asto certauit limite mundi
nediam suffici& uacuus quae tendit orbis
totaq germanis string&ur terra duob
alter in alterius consurgit funerae frater
telluremqi nouã cognato sanguine angu&
eximposteritas uarios passura laboresꝰ
casibi inmultis mortalia debita pend&
Dum u&cerẽ ductus dissoluat terminus orbẽ
occidat omne uigens finisq redarguat crta
audierat motũq dedit conterrita tellus
sic pat̃ ex actis haedorũ pellibus ambos

Expanded text:
Donec praescriptum ponant tibi saecula finem Donec praescriptum ponant tibi saecula finem Et conpacta luto solvantur tempore membra. Limo formatus rursus redigeris in arvum. Ante tamen proprium nati praecurrere letum Conspicies poenasque tuas in prole videbis. Vt metuenda magis cernatur mortis imago. Peccasse agnoscas quid sit, quid mortua fleri Quidve mori. ac ne quid desit tibi forte malorum, Quae castigandis corruptus parturit orbis, Acrior inmenso miscebitur ira dolori. Nam cum prima tibi producent tempora natos, Livor edax arto certabit limite mundi: Nec iam sufficiet, vacuus qua tenditur, orbis Totaque germanis stringetur terra duobus. Alter in alterius consurget funera frater Telluremque novam cognato sanguine tinguet. Exim posteritas varios passura labores Casibus in multis mortalia debita pendet, Dum veterem ductus dissolvat terminus orbem, Occidat omne vigens finisque redarguat orta'. Audierat motumque dedit conterrita tellus. Sic pater exactis haedorum pellibus ambos
Abbreviated transcription (Latin):
lugebis uacuos nonnum quam orbata dolores
inter ea trepidus iam dudũ sustinet adam
quidsibi terribilis tandem sententia seru&
cui pater ad tentis inquit nunc auribus & tu
accipe quid merear eleuis quem femina uicit
inpolluta prius pulchro subgermine tellus
Non iam fida satis Nec puro semine simplex
pristina monstrabit corruptũ terga ꝑ orbe
exemploq tuo semꝑ tibi terra rebellans
uepribus actribulis armata resistere disc&
aut si frangent cedens suc cumb& aratro
uomeris & fixo mordacidente subacta est
pingua decipient mentito germine culta
Nam protriticeo lolium consurgere fructum
et fictas segetes uacuasq dolebis hauenas
sic uix exortum producent iugera panem
sudore ad siduo nitens quem sumat egestas
in lecebramq cibi poenalis uindic& esca
aequalẽ brutis facient tibi pabula uitam
et simul herbarũ sucus pastumque requi rens
stercore consimili depraessa grauabitur aluus
erum nosa diu uoluetur talibus aetas

Expanded text:
Lugebis vacuos nonnumquam orbata dolores'. Lugebis vacuos nonnumquam orbata dolores'. Interea trepidus iam dudum sustinet Adam, Quid sibi terribilis tandem sententia servet. Cui pater: 'Adtentis, inquit, nunc auribus et tu Accipe quid mereare, levis quem femina vicit. Inpolluta prius pulchro sub germine tellus Non iam fida satis nec puro semine simplex Pristina monstrabit corruptum terga per orbem Exemploque tuo semper tibi terra rebellans Vepribus ac tribulis armata resistere discet. Aut si frangenti cedens subcumbet aratro Vomeris et fixo mordaci dente subacta est, Pinguia decipient mentito germine culta. Nam pro triticeo lolium consurgere fructu Et fictas segetes vacuasque dolebis avenas. Sic vix extortum producent iugera panem, Sudore adsiduo nitens quem sumat egestas, Inlecebramque cibi poenalis vindicet esca. Aequalem brutis facient tibi pabula vitam Et simul herbarum sucos pastumque requirens Stercore consimili depressa gravabitur alvus. Aerumnosa diu volvetur talibus aetas,
Abbreviated transcription (Latin):
auctor mortiseris fies grauis omnib horror
praecipue infelix mulier cum prole futura
sic inimicitas odio currente reponat
Semina seminib: mandent ut uota nocendi
insistens semꝑ pauidae sec tabere calcem
conterat illa caput uictorẽq ultima uincat
post haec at tonitam iud ex cõmotus in euuã
adtuquae primã uio lasti femina legem
Accipe suc ciduum uitae quod restatꝰ inauũ
imperiũ padie recor dominumq timebis
quem sociũ dederã parebis subdita iussis
et curuata caput libitus ad suesceuirilis
moxq ubi concipiens fecũ ꝑsenserit aluus
uentris honus gemitu testaberis actibi clausũ
anxia crescentem portabunt uiscera fascem
doneo trans acto fastidia tempore conplens
uaturale malũ partu sub uindice pendat
producens uitam prolis sic poena parentis
quid diuersa loquar postiam discrimina matr
Nam cũ praeduro mulier confecta labore
optatã sobolem tali produxeris ortu

Expanded text:
Auctor mortis eris, fies gravis omnibus horror. Auctor mortis eris, fies gravis omnibus horror. Praecipue infelix mulier cum prole futura Sic inimicitias odio currente reponat, Semina seminibus mandent ut vota nocendi. Insistens semper pavidae sectabere calcem: Conterat illa caput victoremque ultima vincat'. Post haec adtonitam iudex commotus in Evam: 'At tu, quae primam violasti femina legem, Accipe, succiduum vitae quod restat in aevum. Imperium patiere tori dominumque timebis, Quem socium dederam: parebis subdita iussis Et curvata caput libitus adsuesce viriles. Moxque ubi concipiens fetum persenserit alvus, Ventris onus gemitu testaberis ac tibi clausum Anxia crescentem portabunt viscera fascem: Donec transacto fastidia tempore conplens Naturale malum partu sub vindice pendat Producens vitam proles, sic poena parentis. Quid diversa loquar post iam discrimina matris? Nam cum praeduro mulier confecta labore Optatam subolem tali produxeris ortu,
Abbreviated transcription (Latin):
curmiserũ labens traxisti inprona maritũ
iaec contenta tuo deceptrix femina casu.
sublimi sensum iec ifa exarce uirilem
illapudens tristiq gena suffusa ruboreo
auctorem sceleris clamat decepta draconẽ
qui pomum u&ito ꝑsuasit tangere morsu
posthaec finalem promit sententialegẽ
serpentemq: reũ prima sic uoce notauit
tu coluber cuius peccauit femina fraude
errorisq uirũ consortem reddidit ipsar
propter utrumq reus pendes qđ fecit uterq
nec tibi sublimi constabit corpore uestix
callida sed pronus ꝑterram pectore uolues
utq fuga trepido sinuosa uolumina cumbnT
nongres sus sed lapsus erit teqipse sequeris
flexib & spiras uiuentia uincula nectaNT:
tuu propter suas amiserorũ cordib: esca
tellurem captans pastu uesceris in ani
mensib & certis supero depulsus ab orbe
inclusus terris communi sole carebisdũ
int̃cuncta replent quae nunc animandamun

Expanded text:
'Cur miserum labens traxisti in prona maritum 'Cur miserum labens traxisti in prona maritum Nec contenta tuo deceptrix femina casu Sublimi sensum iecisti ex arce virilem'? Illa pudens tristique genas suffusa rubore Auctorem sceleris clamat decepta draconem, Qui pomum vetito persuasit tangere morsu. Post haec finalem promit sententia legem Serpentemque reum prima sic voce notavit: 'Tu coluber, cuius peccavit femina fraude Errorisque virum consortem reddidit ipsa, Propter utrumque reus pendes, quod fecit uterque: Nec tibi sublimi constabit corpore vertex, Callida sed pronus per terram pectora volves: Vtque fuga trepido sinuosa volumina currant, Non gressus, sed lapsus erit teque ipse sequeris Flexibus et spiras viventia vincula nectent. Tum pro persuasa miserorum cordibus esca Tellurem captans pastu vesceris inani: Mensibus et certis supero depulsus ab orbe Inclusus terris communi sole carebis. Inter cuncta, replent quae nunc animantia mundum,