comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egẏpti. Et timebunt et ꝯ¬
fundentur ab ethyopia
spe sua: et ab egypto gła
sua. Et dicet habitator in¬
sile huius:in die illa. Hec
cine erat spes nr̃a ad quos
ꝯfugimus in auxilium:
ut liberaret nos a facie re¬
gis assyrioꝵ: Et quomodo
nus deserti Al¬
maris. Si c̃ turbi¬
nes ab affrico ueniunt.
Se deserto uenit: de terra hor¬
ribili. Disio dura nuntia¬
ta est michi. Qui incredu¬
lus est infidelit̾ agit: et qͥ
depopulator est uastat. ne¬
cende helam: obside mẽdẽ.
Omnẽ gemitũ eus cessa¬
re feci Propt̾ea repleti sũt
lumbi mei dolore: angu¬
stia possedit me: sic̃ angit¬
stia parturientis. Corrui
cũ audirẽ: ꝯtutbatus sũ
cũ uiderem. Emarcuit cor
meũ: tenebre stu pefecerũt
me. Babylon dilecta me¬
a: posita est michi in mi¬
racłm. Pone mensam: e¬
templare in specula. Co¬
medentes ⁊ bibentes sur¬
gite principes: arripite cly¬
dñs. N ade ⁊ pone specula¬
torẽ: et quodcũq uiderit

Expanded text:
Aegypti. Et timebunt, et cAegypti. Et timebunt, et confundentur ab Aethiopia spe sua, et ab Aegypto gloria sua. Et dicet habitator insulae hujus in die illa: Ecce haec erat spes nostra, ad quos confugimus in auxilium, ut liberarent nos a facie regis Assyriorum: et quomodo ONUS DESERTI MARIS. Cnes ab Aphrico veniunt, de deserto venit, de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi: Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Ascende, Elam; obside, Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore, angustia possedit me sicut angustia parturientis: Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem. Emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum. Pone mensam, contemplare in specula comedentes et bibentes. Surgite, principes, arripite clynus: Vade, et pone speculatorem: et quodcumque viderit,
Abbreviated transcription (Latin):
et sanabit eam. Et reu̾ten¬
cabitur eis: et sanabit eos.
In die illa erit uia de egyp¬
to in assyrios ⁊ et intbunt
asyrii in egyptũ ⁊ egyptuᷤ
in assyrios: et seruient e¬
gyptii assur. In die illa erit
istł tercius egyptio ⁊ assy¬
rio:benedictio in medio ter¬
re cui benedixit dñs exerci¬
tuũ dicens. Benedic̃tus
ppłs meus egypti: et opꝰ
maniiũ meai assyrio.
Hereditas autem mea isrł.
Nanno quo ingres AA¬
sus est thartan in azotũ.
cũ misisset eũ sargon rex
assyriorũ: et pugnasset
contra azotũ: et cepisset e¬
am. intẽpore illo locutus
est dñs in manu ysaie fi¬
lii amos:dicens. Uade et
solue saccũ de lumbis tuis.
et calciam̃ta tolle de pedib¬
tuis. Et fecit sic:uadens
nudus ⁊ discalcratus. Et
dixit dñs. Sic̃ ambulauit
seruus meus ysaias nu¬
dus ⁊ discalceatus: trium
annoꝵ signũ ⁊ portentũ
erit suꝑ egyptũ ⁊ suꝑ echy¬
opiam: sic minabit rex as¬
syrioꝵ captiuitatẽ egypti:
natibus: ignominiam

Expanded text:
it eam et revertencabitur eis et sanabit eos in die illa erit via de Aegypto in Assyrios et intrabit Assyrius Aegyptum et Aegyptius in Assyrios et servient Aegyptii Assur in die illa erit Israhel tertius Aegyptio et Assyrio benedictio in medio terrae cui benedixit Dominus exercituum dicens benedictus populus meus Aegypti et opus manuum mearum Assyrio hereditas autem mea Israhel in anno quo ingressus est Tharthan in Azotum cum misisset eum Sargon rex Assyriorum et pugnasset contra Azotum et cepisset eam in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos dicens vade et solve saccum de lumbis tuis et calciamtuis. Et fecit sic, vadens nudus et discaltiatus. Et dixit Dominus: Sicut ambulavit servus meus Ysaias nudus et discalciatus, trium annorum signum et portentum erit super Egyptum et super Ethyopiam, sic minabit rex Assyriorum captivitatem Aegypti, natibus, ignominiam
Abbreviated transcription (Latin):
omine deus meus
es tu: et exaltabo
fecisti mirabilia. cogitati¬
ones antiquas fideles a¬
men. Quia posuisti ciui¬
tatẽ in cumulũ: urbẽ for¬
tem in ruinam: domum
alienoꝵ ut ñ sit ciuitas:
et in sempiternũ ñ edifi¬
cecur. Suꝑ hoc laudabit
ce p̾płs fortis ⁊ et ciuitas
gentiũ robustaꝵ time¬
bit te: quia factus esfor
titudo pauperis⁊ fortitu¬
do egeno in tribulatõne su¬
a:spes acurbine:umbra¬
culum ab estu. Sp̃s eñi
robustoꝵ: quasi turbo im
re sub nube torrente ꝓpagi¬
nẽ fortiũ marcescere facieᷤ
Et faciet dñs exercituum
omnib ppłis in monte hoc
uium uindemie : pingui¬
um meduslatoꝵ: tũdemi¬
e defecate. Et p̃cipitabit ĩ
monte isto faciem uincu¬
li colligati suꝑ om̃s ppłos:¬

Expanded text:
meus es tu, exaltabo fecisti mirabilia, cogitationes antiquas, fideles, amen. Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Super hoc laudabit te populus fortis, civitas gentium robustarum timebit t fortitudo egeno in tribulatione sua: spes a turbine, umbraculum ab aestu. Spiritus enim robustorum quasi turbo impre sub nube torrente, propaginem fortium marcescere facies. Et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc vium vindemiae, pinguium medullatorum, vindemiae defecatae. Et praecipitabit in monte isto faciem vinculi colligati super omnes po
Abbreviated transcription (Latin):
aspicientib nolite aspicere
nobis ea que recta sunt. Lo¬
quimini nobis placentia:
uidete nobis errores. Aut¬
ferte a me uiam: declinate
a me semitam. Cesset a fa
hec dicit dñs sanctus isrł.
Pro eo qd̃ exꝓbrastis u̾bũ
hoc ⁊ sperastis in calũpnt¬
am ⁊ incumultũ. et ĩnixi
estis suꝑ eo: ꝓpt̾ea erit uo¬
bis iniquitas hec sic̃ int̾¬
ruptio cadens. et requisi¬
ta in muro excelso: qm̃ su¬
bito dũ ñ speratur ueniet
ꝯtricio eius et cõminuet᷑
sic̃ conteritur lagena figu¬
li ꝯtritõne perualida: et ñ
inuenietur de fragnientis
eius testa: in qua portetur
igniculus de incendio: aut
hauriatur pariĩ aque de fo¬
uea. Quiabec dicit dñs de¬
us sanctus isrł. Si reu̾ta

Expanded text:
aspicientibus: Nolite aspicere aspicientibus: Nolite aspicere nobis ea quae recta sunt: Loquimini nobis placentia, videte nobis errores. Auferte a me viam, declinate ahaec dicit Sanctus Israhel pro eo quod reprobastis verbum hoc et sperastis in calumniam et tumultum et innixi estis super eo propterea erit vobis iniquitas haec sicut interruptio cadens et requisita in muro excelso quoniam subito dum non speratur veniet contritio eius et comminuetur sicut conteritur lagoena figuli contritione pervalida et non invenietur de fragmentis eius testa in qua portetur igniculus de incendio aut hauriatur parum aquae de fovea quia haec dicit Dominus Deu
Abbreviated transcription (Latin):
sperantes auxiliũ inforti¬
tudine pharaonis: et halẽ¬
tes fidutiam inumbrae¬
gypti. Et erit uobis forsi¬
tudo pharaonis in ꝯfusi¬
onẽ: et fiducia umbre e¬
gypti in ignominiam. Ie
principes tui: et nuntii
tui usq anes peruenerũt.
lium ⁊ inaliquam ucili¬
tatem: secd in ꝯfusionem
et in obprobriũ. Omis iu¬
mentoꝵ austri. In terra tri¬
bulationis ⁊angustie le¬
gulus uolans: portanteᷤ
suꝑ humeros ium̃toꝵ di¬
uitias suas: et suꝑ gyb¬
boᷤ cameloꝵ chesauros su¬
os: ad ppłm qui eis ꝓdesse
ñ poterit. Egyptus enim
frustra ⁊ uane: auxiliabi¬
tur. Ideo clamaui suꝑ hoc
Suꝑbia tantum est qui¬
esce. Nunc ergo ingressus
scribe eis suꝑ buxum: et
inlibro diligenter exara il¬
lul⁊ et erit in die nouissi¬
mo in testimoniũ: usq in
ecernũ. Populus eñi acl
iracundiã ꝓuocans est. et
faii m̃daces: filii nolenteᷤᷤ
audire legem dei. Qui dicũt
uidentib nolite uidere: et

Expanded text:
Sperantes auxilium in fortiSperantes auxilium in fortitudine Pharaonis, et habentes fiduciam in umbra Aegypti. Et erit vobis fortitudo Pharaonis in confusionem, et fiducia umbrae Aegypti in ignominiam. Eran Tanis principes tui, et nuntii tui usque ad Anes pervenerunt. lium, et in aliquam utilitatem, sed in confusionem et in opprobrium. ONUS JUMENTORUM AUSTRI. In terra tribulationis et angustiae legulus volans, Portantes super humeros jumentovitias suas, et super gibbum camelorum thesauros suos, ad populum, qui eis prodesse non poterit. Aegyptus enim frustra et vane auxiliabitur: ideo clamavi super hoc: Superbia tantum est, quiesce. Nunc ingressus scribe eis super buxum, et in libro diligenter exara illud, Et erit in die novissimo in testimonium, et usque in aeternum. Populus enim ad iracundiam provocans est, et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus: Nolite videre, et
Abbreviated transcription (Latin):
reputabitur: Et audient.
in die ila surdi uerba liori.
et de tenebris ⁊de caligine
oculi cecoꝵ uidebunt. Et ad¬
dent mites in dño leticiã:
et pauꝑes homines in scõ
isrł exultabunt. qm̃ defecit
qui preualebat ⁊ consũma¬
tus est sllusor ⁊ et succisi st̃
om̃s qui uigilabant suꝑ
iniquitatẽ. qui peccare fa¬
ciebant homines in tbo:
et arguentẽ in porta sup¬
plantabant: et declinaue¬
runt frustra a iusto. Prop¬
ter hoc hec dicit dñs ad clo¬
mũ iacob: qui redemit a¬
braham. Non modo confũ¬
detur iacob. nec modo uul¬
tus eius erubescet: sed cũ
uiderit filios suos. opera
manuũ meaꝵ in medio
sui sc̃ificantes nom̃ meũ.
Et sanctificabunt sanctũ
iacob: et deũ isrł p̃dicab̃t.
Et scient errantes spiritu
intellectũ: et musitatores
efilii desertores dicit
dñs ⁊ ut faceretis
consuiũ ⁊ ñ ex me. et ordi
suꝑ peccatũ. Qui ambila¬
tis ut descendatis in egỹp¬
tũ. et os meũ ñ int̾rogastiᷤ.

Expanded text:
reputabitur? Et audient reputabitur? Et audient in die illa surdi verba libri, et de tenebris et caligine oculi caecorum videbunt. Et addent mites in Domino laetitiam, et pauperes homines in sancto Israel exsultabunt. Quoniam defecit qui praevalebat, consummatus est illusor, et succisi sunt omnes qui vigilabant super iniquitatem: qui peccare faciebant homines in verbo, et arguentem in porta supplantabant, et declinaverunt frustra a justo. Propter hoc, haec dicit Dominus ad domum Jacob, qui redemit Abraham: Non modo confundetur Jacob, nec modo vultus ejus erubescet: sed cum viderit filios suos, opera manuum mearum, in medio sui sanctificantes nomen meum, et sanctificabunt sanctum Jacob, et Deum Israel praedicabunt; Et scient errantes spiritu intellectum, et mussitatorese, filii desertores, dicit ominus, ut faceretis consilium, et non ex me: et ordirsuper peccatum: qui ambulatis, ut descendatis in Aegyptum, et os meum non interrogastis,
Abbreviated transcription (Latin):
cut u̾ba libri signati: quẽ
cũ dederint scienti litteras:
dicent. Lege istũ. Et respõ¬
debit. Non possũ. Signatꝰ
est enim. Et dabitur liber
nescienti litteras: dicetur¬
q ei. Lege. Et respondebit. Nes¬
cio licteras. Et dixit dñs.
Co qd̃ appropinquat ppłs
iste ore suo ⁊ labiis sius glo¬
rificat me. cor autẽ eiuslõ¬
ge est a me: et timuerunt¬
me mandato hominum ⁊
doctrinis ⁊ ideo ecce ego ad¬
dam ut admirationẽ fact¬
am ppło huic: miraculo
grandi ⁊ stupendo. Peribit
eñi sapientia a sapientib
eius: et intellectus prudẽ¬
tiũ eius abscondetur. Ne
qui ꝓfundi estis corde ut
a dño abscondatis ꝯsiliũ:
quoꝵ sunt in tenebris oꝑa:
et dicunt. Quis uidet nos
et quis nouit nos: Perũ¬
sa est hec ur̃a cogitatio. Qst
silutũ ꝯtra figulũ cogitet
et dicat opus factori suo ñ
fecisti me: et figm̃tũ dicat
fictori suo ñ intelligis. Nõ¬
ne adhuc in modico ⁊ ĩbre
ui ꝯu̾tecur libanus in cher¬
mel. et chermel in saltum

Expanded text:
gnati, quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum: et respondebit: Non possum, signatus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras, diceturque ei: Lege: et respondebit: Nescio litteras. Et dixit Dominus: Eo quod appropinquat populus iste ore suo et labiis suis glorificat me, cor autem eius longe est a me, et timuerunt mandato hominum me et doctrinis, ideo ego ecce addam, ut admirationem faciam populo huic miraculo grandi et stupendo; peribit enim, inquit, sapientia a sapientibus eius et intellectus prudentium eius abscondetur. Equi profundi estis corde, ut a Domino abscondatis consilium: quorum sunt in tenebris opera, et dicunt: Quis videt nos, et quis novit nos? Perversa est haec vestra cogitatio: quasi si lutum contra figulum cogitet, et dicat opus factori suo: Non fecisti me: et figmentum dicat fictori suo: Non intelligis. Nonne adhuc in modico et in brevi convertetur Libanus in Chermel, et Chermel in saltum
Abbreviated transcription (Latin):
fugietis auxuiũ. et ubi de¬
relinq̃tis glam ũram: ne
incuruemini sub uincu¬
lo. et cũ int̾fectis cadatis:¬
Suꝑ om̃ib hiis ñ est aũ¬
sus furor eius: secl adhuc
manus eius extentaNe
assur. U irga furoris mei
et baculus: ipse. In manit
eoꝵ indignatio mea. Nd gẽ¬
tem fallacem mittam eũ:
et ꝯcra ppłm furoris mei
mandabo illi ut auferat
spolia ⁊ diripiat p̃dam:⁊
ponat iliũ in ꝯculcationẽ
qͣsi lutũ platearũ. Ip̃e au¬
tem ñ sic arbitrabitur: et
cor eius ñ ita estimabit:
sed ad ꝯterendũ erit cor eiꝰ:
et ad internetionẽ gentiũ
ñ paucarũ. Picet eñi. Nũ¬
quid ñ principes mei simł
reges sunt:Nũquid non
ut carcamis sic calanno:

Expanded text:
fugietis auxilium, et ubi derelinquetis gloriam vestram, ne incurvemini sub vinculo, et cum interfectis cadatisomnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. 5. Vae Assur, virga furoris mei, & baculus ipse est, in manu eorum indignatio mea. 6. Ad gentem fallacem mittam eum, & contra populum furoris mei mandabo illi, ut auferat spolia, & diripiat praedam, & ponat illum in conculcationem uasi lutum platearum. Ipse autem non sic arbitrabitur, et cor ejus non ita existimabit: sed ad conterendum erit cor ejus, et ad internecionem gentium non paucarum. Dicet enim: Numquid non principes mei simul reges suet? numquid non ut C
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ gl̾am domus pr̃is
eius et uasor diu̾sa gene¬
ra: omme uas pariuilũ
a uasis craterarũ: usq ad
omne uas musicoꝵ In di¬
e illa dicit dñs exercituũ
auferetur paxillus qui
fixus fuerat in loco fideli:
et frangetur ⁊ cadet. Et ꝑt¬
bit qd pependerat ineo: qͥ¬
a dñs loutus est xxi¬

Expanded text:
omnem gloriam domus patris omnem gloriam domus patris eius vasorum diversa genera omne vas parvulum a vasis craterarum omne vas musicorum. In die illa dicit Dominus exercituum: Auferetur paxillus, qui fixus fuerat in loco fideli: et frangetur, et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est. O
Abbreviated transcription (Latin):
tu hic aut quasi quisbie
Quia excidisti tibi hic se¬
pulchrũ. Excidisti in ex¬
celsum memoriam diligẽ¬
ter: in petra tabernaculũ
tibi. Ecce dñs asportari te
faciet sic̃ asportatur gallꝰ
gallinatius: et quasi a¬
mictũ sic subleuabit te.
Coronans coronabit te
tribilatione: quasi pilã
mitcet te in terram latã
et spactosam. Ibr morieriᷤ.
et ibi erit currus gle tue:
ignominia domus domi
ni tui. Et expellamte de
statõne tua: et demini¬
sterio tuo deponã te. Et e¬
rit ⁊ in die illa uocabo ser¬
uum meũ helyachim fi¬
liũ helchie⁊ et induã illũ
tunica tua ⁊ cingulo tu
o ꝯfortabo eũ: et potestatẽ
titã dabo in manu eiꝰ. Et
erit quasi pater habitan¬
tib thecłm: et domui iuda.
Et dabo claiẽ domus cll
suꝑ humerũ eius ⁊ et ape¬
riet ⁊ñ erit qui claudat:
et clauidet ⁊ ñ erit qui ape¬
riat. Et figam illũ paxii¬
lum in loco fideli: et erie ĩ
soliũ gle domui patris su¬
i : et suspendent suꝑ eum

Expanded text:
tu hic: aut quasi quis hic? quia excidisti tibi hic sepulcrum, excidisti in excelso memoriam diligenter, in petra tabernaculum tibi. Ecce Dominus asportari te faciet, sicut asportatur gallus gallinaceus, et quasi amictum sic sublevabit te. Coronans coronabit te tribulatione, quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam: ibi morieris, et ibi erit currus gloriae tuae, ignominia domus Doni tui et expellam te de statione tua et de ministerio tuo deponam te et erit in die illa vocabo servum meum Eliachim filium Helciae et induam illum tunicam tuam et cingulo tuo confortabo eum et potestatem tuam dabo in manu eius et erit quasi pater habitantibus Hierusalem et domui Iuda et dabo clavem domus David super umerum eius et aperiet et non erit qui claudat et claudet et non erit qui aperiat et figam illum paxillum in loco fideli et erit in solium gloriae domui patris sui et suspendent super eum
Abbreviated transcription (Latin):
Habitabit lupus cum ag¬
no: et pardus cũ hedo accu¬
babit. N itulus ⁊ leo et o¬
uis simul morabuntur:
et puer pariuilus mina¬
bit eos. N iculus ⁊ ursuᷤ
pascentur ⁊ simul requi¬
escent catuli eoꝵ: et leo qͦ¬
si bos comedet paleas. Et

Expanded text:
Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit; vitulus, et leo, et ovis, simul morabuntur, et puer parvulus minabit eos; vitulus et ursus pascentur, simul requiescent catuli eorum, et leo quasi b
Abbreviated transcription (Latin):
eritis. In silentio ⁊ in spe:
erit fortitudo ur̃a. Et no¬
uustis: et dixistis. Neqͣ¬
quã: sed equos fiigiemꝰ.
Ideo fugietis. Et suꝑ uelo¬
ces ascendemus. Id̾o uelo
a facie cerroris quinq: fu¬
gietis ⁊ donec relinqͣmini
quasi malus nauis ĩ u̾ti¬
ce montis: et quasi signũ
super collem. Proptẽa ex¬
pectat dñs ut misereatur
ũri: et ideo exaltabit᷑ par¬
cens uobis: quia deuᷤᷤ iu¬
dicii dñs. Seati om̃s qui
expectant eũ. Populus eĩ
syon: habitabit in iheru¬
salem.Plorans nequaꝙͣ
plorabis: miserans mise¬
rebiturtui: Ad uocem cla¬
moris tui: statimut au¬
dierit respondebit tibi. Et
dabit uobis dñs panem
arcum ⁊ aquam breuẽ.
et ñ faciet auolare a te ul¬

Expanded text:
ntio et in spe erit fortitudo vestra. Et noluistis, et dixistis: Nequaquam, sed ad equos fugiemus: ideo fugietis. Et super veloces ascendemus: ideo veloca facie terroris quinque fugietis, donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis, et quasi signum super collem. Propterea exspectat Dominus, ut misereatur vestri: et ideo exaltabitur parcens vobis: quia Deus judicii Dominus: beati omnes, qui exspectant eum. Populus enim Sion habitabit in Jerusalem, plorans nequaquam plorabis, miserans miserebitur tui: ad vocem clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi. Et dabit vobis Dominus panem arctum, et aquam brevem: et non faciet avolare  Al
Abbreviated transcription (Latin):
petra oreb. et uirgã suam
suꝑ mare: et leuabit eam
inuia egypti. Et erit: ĩ die
ilia auferetur onus eius
de humero tuo. et iugum
eius decollo tuo: et cõpu¬
trescet iugũ a facie olei Ue¬
niet in aiath: transibit in
magron. Apud magnias
cõmendabit uasa sua. Tran¬
sierunt cursim. Gabre sedeᷤ
nr̃e. Oostupuit rama: ga¬
baa saulis fugit. Hinni uo¬
ce tua: filia gallim. Atten¬
de laisa: pauꝑcula anatoth.
Migrauit medemena. Habi¬
tatores iabin ꝯforcamint.
Adhucdies est: ut in nobe
stecur. Agitabit manũ su¬
am suꝑ montem filie sy¬
on: collem iherłm. Ecce do¬
minator dñs exercituum
confringet lagunculam ĩ
terrore: et excessi statura sue¬
cident᷑: et sublimes humt¬
labuntur. Et subu̾tent᷑
condensa saltus ferro: et
libanus cũ excelsis cadet.

Expanded text:
petra Oreb et virgam suam petra Oreb et virgam suam super mare et levabit eam in via Aegypti et erit in die illa auferetur onus eius de umero tuo et iugum eius de collo tuo et conputrescet iugum a facie olei veniet in Aiath transibit iMagron: apud Machmas commendabit vasa sua. Transierunt cursim, Gabee sedes nostra: obstupuit Rama, Gabaath Saulis fugit. Hinni voce tua, filia Gallim; attende, Laisa, paupercula Anathot. Migravit Medemena: habitatores Gabin, confortamini. Adhuc dies est, ut in Nobe stetur: agitabit manum suam super montem filiae Sion, collem Jerusalem. Ecce dominator Dominus exercituum confringet lagunculam in terrore, et excelsi statura sucidentur, et sublimes humiliabuntur. Et subvertentur condensa saltus ferro: et Libanus cum excelsis cadet.
Abbreviated transcription (Latin):
succendetur ⁊ deuorabitur
spina ⁊uepres indie una:
et gła saltus eius ⁊carme¬
li eius. ab aĩa usq ad car¬
nem esumetur. Et̾ erit t̾¬
rore ꝓfugus ⁊ et reliquie
ligni saltus eius p̃ pauci¬
tate numerabuntur: et pu¬
er scribet eos. Et erit ⁊ in die
illa ñ adiciet residiũ iscł. ⁊
hit qui fugerint de domo ia¬
cob. inniti suꝑ eũ qui ꝑcu¬
Si eñi fuerit ppłs tuus isił
quasi arena maris: reliqͥe
ꝯu̾tentur ex eo. Consũma¬
tio adbreuiata: mnundabit
iusticiã. Consũmationẽ
eñi ⁊ adbreuiatõnem dñs
deus exercituũ faciet: ĩ me¬
dio omnis terre. Propt hoc:
hec dicit dñs deus exercitu¬
um. Nolt timere ppłs meꝰ
babitator syon: ab assur.
In uirga eñi ꝑcuciet te: et
baculũ suũ ieuabit super
te in uia egypti. Adhuc e¬
nimpaululũ modicũq.
et ꝯsũmabitur indignatõ
ec furor meus suꝑ scelus
eoꝵ. Et suscitabit suꝑ eũ
dñs exercituũ flagellum
iuxta plagam madyan. ĩ

Expanded text:
succendetur et devorabitur succendetur et devorabitur spina eius et vepres in die una et gloria saltus eius et Carmeli eius ab anima usque ad carnem consumetur et erit terrore profugus et reliquiae ligni saltus eius pro paucitate numerabuntur et puer scribet eos et erit in die illa non adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti super eo qui percusi enim fuerit populus tuus Israhel quasi harena maris reliquiae convertentur ex eo consummatio adbreviata inundabit iustitiam consummationem enim et adbreviationem Dominus Deus exercituum faciet in medio omnis terrae propter hoc haec dicit Dominus Deus exercituum noli timere populus meus habitator Sion ab Assur in virga percutiet te et baculum suum levabit super te in via Aegypti adhuc enim paululum modicumque et consummabitur indignatio et furor meus super scelus eorum et suscitabit super eum Dominus exercituum flagellum iuxta plagam Madian in
Abbreviated transcription (Latin):
rit: cũ impleuerit dñs cũc¬
ta oꝑa sua in monte syon.
fructũ magnifici cordis re¬
gis assur. et suꝑ glam al¬
ticudinis oculoꝵ eiꝰ. Six̃ eĩ.
In fortitudine manꝰ mee feci:
et in sapientia mea intel¬
lexi. Et abstuli t̾minos po¬
puloꝵ: et principes eoꝵ de¬
p̃datus sum. Et detraxi
quasi potens in sublime
residentes: et inuenit qͣsi
nidũ mantis mea fortitu¬
dinẽ ppłoꝵ. Et sic̃ cosligũ¬
tur otia que derelicta sunt:
sic uniũsam terrã ego con¬
gregati. Et ñ fuit qui mo¬
ueret pennã: et aꝑiret os
et ganniret. Numqͥd glo¬
riabitur securis ꝯtra eum
qui secat in ea: aut exalta¬
bitur serra ꝯtra eũ a quo
trahitur: Quomodo sie¬
leuecur uirga contra leuã¬
tem se: et exaltecur bacul
qui utiq lignũ est. ꝓpt̾
hoc mittet dñator dominꝰ
exercituũ inpinguib euˢ
tenuitatẽ: et subtus glo¬
riam eius succensa arde¬
bit. quasi cõbustio ignis.
Et erit lumen isrł in igne:
et sc̃s eius in flamma: et

Expanded text:
leverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion fructum magnifici cordis regis Assur et super gloriam altitudinis oculorum eius dixit enim in fortitudine manus meae feci et in sapientia mea intellexi et abstuli terminos populorum et principes eorum depraedatus sum et detraxi quasi potens in sublime residentes et invenit quasi nidum manus mea fortitudinem populorum et sicut colliguntur ova quae derelictsic universam terram ego congregavi: et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, et ganniret. Numquid gloriabitur securis contra eum, qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra eum, a quo trahitur? quomodo si elevetur virga contra levantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est propter hoc mittet Dominator Deus exercituum in pinguibus eius tenuitatem et subtus gloriam eius succensa ardebit quasi conbustio ignis et erit lumen Israhel in igne et Sanctus eius in flamma et
Abbreviated transcription (Latin):
blactatus fuerit mittet
et ñ occident in uniuerso
monte scõ meo: qͥa repleta
est terra scientia dñi: sic̃
aque maris oꝑientes. In
die illa radix iesse qui stat
in signũ ppłoꝵ ⁊ ip̃m gen¬
tes dep̃cabuntur: et erit
sepulchrũ eius gloriosũ.
Et erit: in die illa adiciet
dñs scdõ manũ suã ad pos¬
sidendũ residuũ ppłĩ sui qd̃
relinquetur ab assyriis et
ab egypto: et ab fechros. ⁊
ab etbyopta ÷ et ab elam.
et ab sennaar. et ab emath:
et ab insulis maris. Et
leuabit signũ in natio¬
nes : et congregabit pro¬
fugos istł: et disꝑsos iu¬
da colliget a quatuor pla¬
gis terre. Et auferetͤ ⁊ elus
effraym: et hostes iuda pe¬
ribunt. Effraym ñ emu¬
labitur iudam: et iudas
ñ pugnabit etra effraẏm.
Et uolabunt in humeroᷤ
philistiim ꝑ mare: simul
p̃dabuntur filios orienteᷤ
Ydumea ⁊ moab p̃ceptũ
mants eorũ: et filii am¬
mon obedientes erunt. Et
desolabit dñs linguã ma¬
ris egypti: et leuabit ma

Expanded text:
atus fuerit, manum et non occident in universo monte sancto meo: quia repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operientes. In die illa, radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus glot in die illa adiciet Dominus secundo manum suam ad possidendum residuum populi sui quod relinquetur ab Assyriis et ab Aegypto et a Fetros et ab Aethiopia et ab Aelam et a Sennaar et ab Emath et ab insulis maris et levabit signum in nationes et congregabit profugos Israhel et dispersos Iuda colliget a quattuor plagis terrae et auferetur zelus Ephraim et hostes Iuda peribunt Ephraim non aemulabitur Iudam et Iudas non pugnabit contra Ephraim et volabunt in umeros Philisthim per mare simul praedabuntur filios orieIdumaea et Moab praeceptum manus eorum, et filii Ammon obedientes erunt. Et desolabit Dominus linguam maris Aegypti, et levabit man
Abbreviated transcription (Latin):
dñi exercituũ siꝑ omnem
suꝑbũ ⁊ excelsũ: et super
omnẽ arrogantẽ ⁊ et humi¬
liabitur: et suꝑ om̃s cedros
libani sublimes et erectas:
et suꝑ om̃s quercus basã:
et suꝑ om̃s montes excel¬
sos. et suꝑ om̃s colles ele¬
tatos: et suꝑ omnẽturrẽ
excelsam: et suꝑ omnem
murũ munitũ: et super
om̃s naues tharsis: et sit¬
ꝑ om̃e qd̃ pulchrũ ẽ uisu.
leuabitur dñs solus in di¬
eilla: et ydolapenitus ꝯte¬
rentur. Et introibunt ĩ spe¬
luncas petraiz et in uoragi¬
nes terre a facie formidineᷤ
dñi. et agla maiestatis eiꝰ:
cũ surrexerit percut̾ẽ terrã.
In die illa ꝓiciet homo ydo
la argenti sui. et simulach
auri sui que fecerat sibi.
ut adoraret talpas et uesꝑ¬
tiliones: et ingredietur ĩ
fissuras petrare: et in cau̾¬
nas saxoꝵ a facie formidi¬
nis dñi: et a gła maresta¬

Expanded text:
omnem superbum, et excelsum, et super omnem arrogantem, et humiliabitur. Et super omnes cedros Libani sublimes et erectas, et super omnes quercus Basan. Et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos. Et super omnem turrem excelsam, et super omnem murum munitum. Et super omnes naves Tharsis, et super omne quod visu pulchrum est. levabitur dominus solus in die illa, et ydola penitus conterentur. Et introibunt in speluncas petrarum et in voragines terre a facie fortitudinis domini et gloria maiestatis eius, cum surrexerit percutere terram. In die illa prohyciet homo la argenti sui, et simulacra auri sui, quae fecerat sibi, ut adoraret talpas et vespertiliones, et ingredietur in fissuras petrarum, et cavernas saxorum a facie formidinis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietatẽ. Qui iustificatis
sticiã iuisti aufertis ab eo.
Propt̃ hoc sic̃ deuorat stipu¬
lam lingua ignis et calor
flammnẽ exurit ⁊ sic radix
eoꝵ quasi fauilla erit: et
germen eoꝵ ut puluis asc̃ẽ¬
det. Abiecerunt enim legẽ
dñi exercituũ: et eloquiũ
sci isrł blasphemauerunt.

Expanded text:
 qui justificatis stitiam justi aufertis ab eo. Propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit: sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum ut pulvis ascendet. Abjecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium Sancti Israel despexerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ precepit milicie belli:
uenientib ꝓcul de terra. A
sũmitate celi dñs. et uasa
furoris eius: ut disꝑdat
omnem terram̃. Aulate:
quia ꝓpe ẽ dies dñi. Qua¬
si uastitas a dño ueniet.
Propt̃ hoc omnes manuᷤ
dissoluentur:et om̃e cor
hominis tabescet et ꝯtere¬
cur. Tortõnes ⁊dolores
tenebunt: quasi parturi

Expanded text:
ecepit militiae belli, venientibus de terra procul. A summitate coeli Dominus, et vasa furoris ejus, ut disperdat omnem terram. Ululate, quia prope est dies Domini: quasi vastitas a Domino veniet. Propter hoc omnes manus dissolventur, et omne cor hominis contabescet, et conteretur. Torsiones et dolores tenebunt; quasi par
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ ip̃a sulci eius deflent:
si fructus eius comedi abs¬
q pecunia. et aĩam agrico¬
larũ eius afflixi: ꝓ frum̃to
oriatur michi tribulus. et
p ordeo spina
Finita sunt
uerba iob. AXI

Expanded text:
ci ejus deflent. Si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi. Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Finita sunt verba Job.
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ meũ uiatori patuit.
Si abscondi quasi homo pec¬
catũ meũ: et celaui in sinu
meo iniquitatẽ meã. St ex¬
paui ad multicudinẽ nimi¬
am: et despectõ ꝓpinquorũ
t̾ruit me. et ñ magis tacui
nec egressus sĩ ostiũ. Quis
michitribuat adiutorem
ut desideriũ meũ audiat õĩ
potens. et librũ scribat ipse
qui iudicat ⁊ut in humero
meo portem illũ. et circum¬
dem illũ quasi coronam mi

Expanded text:
ostium meum uiatori patuit. si abscondi quasi homo peccatum meum et celaui in sinu meo iniquitatem meam? si expaui ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium? quis mihut desiderium meum Omnipotens audiat, et librum scribat ipse, qui judicat, ut in humero meo portem illum, et circumdem illum, quasi coronam mi
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur michi: et quidteᷤ¬
pondeam ad arguentẽ me.
Et respondit michi dñs:
et dixit. S̾ cribe uisũ ⁊ ex¬
plana eũ suꝑ tabulas:
ut ꝑcurrat qui legerit eñ
Et apparebit in fiuiẽ: et ñ
mentietur. Si morã fecerit
expecta illum: quia ueniẽs
ueniet ⁊ ñ tardabit. Ecce qͥ
incredulus est: ñ erit recta
aĩa eits in semet ip̃o. Iustꝰ
autẽ in fide suauiuet. Et
quomodo uinũ potantem
decipit ⁊ sic erit uir suꝑbuᷤᷤ
et ñ decorabitur: qui dilata¬
uit quasi infernus aĩam
suam. Et ip̃e quasi mors
et ñ ad impletur. Et ꝯgre¬
gabit ad se omnes gentes:
et coaceruabit ad se om̃s po¬
pulos:. Nũquid ñ omnes
isti suꝑ eũ parabolã sumẽt
et loquelam eniginatum
eius: Et dicetur. Ne et qui
multiplicat ñ suã. N⁊ so qͦ
et aggrauat ꝯtra se densum
lutum: Nũquid ñ repẽte
ꝯsurgent qui mordeant te:
Et suscitabuntur laceran¬
ces te: et eris in rapinã eis.
Quia tu spoliasti gentes

Expanded text:
dicatur mihi et quid resdicatur mihi et quid respondeam ad arguentem me et respondit mihi Dominus et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum et apparebit in finem et non mentietur si moram fecerit expecta illum quia veniens veniet et non tardabit ecce qui incredulus est non erit recta anima eius in semet ipso iautem in fide sua vivet. Et quomodo vinum potantem decipit: sic erit vir superbus, et non decorabitur: Qui dilatavit quasi infernus animam suam: et ipse quasi mors, et non adimpletur: Et congregabit ad se omnes gentes, et coacervabit ad se omnes populos. Numquid non omnes isti super eum parabolam sument, et loquelam aenigmatum ejus: et dicetur: Vae ei qui multiplicat non sua? usquequo et aggravat contra se densum lutum? Numquid non repente consurgent qui mordeant te: et suscitabuntur lacerantes te, et eris in rapinam eis? Quia tu spoliasti gentes
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e de regib triũphabit:
et tyranni ridiculi eius e¬
runt. Ip̃e suꝑ omnẽ muni¬
tionem ridebit ⁊ et cõporta¬
bit aggerẽ: et capiet eam.
Tunc mutabitur sp̃s et
ꝑtransibit: et corruet. Hec
est fortitudo eius dei sui.
Numquid ñ tu a princi
pio dñe deus meus sanc¬
te meus : et ñ moriemur:
Bñe in iudiciũ posuisti e¬
um: et fortem ut corriꝑes
fundasti eũ. Mundi sũt
oculi cui ne uideas malũ:
et respicere ad iniquitatẽ
et taces deuorante tmpio
iustiorẽ se: Et facies ho¬
mines quasi pisces ma¬
ris: ec quasi reptile ñ ha¬
bens principem. Totum
in hanio sb̃leuauit ⁊ traxt
illud in sagena sua:etꝯ
gregauit in reche suũ. Su¬
ꝑ hoc letabitur: et exulda¬
bit. Propterea immolabit
sagene sue ⁊ sacrificabit
rechi suo : quia inip̃is in¬
crassata est pars eius: et
cib eus electus. Propter
hoc ergo expandit sagenã
stabo: et figam gra¬
dum suꝑ munitõnẽ ⁊ et
ꝯtemplabor ut uideam qͥd

Expanded text:
et ipse de regibus triumphabit et ipse de regibus triumphabit et tyranni ridiculi eius erunt ipse super omnem munitionem ridebit et conportabit aggerem et capiet eam tunc mutabitur spiritus et pertransibit et corruet haec est fortitudo eius dei sui numquid pio, Domine Deus meus, sancte meus, et non moriemur? Domine, in judicium posuisti eum: et fortem, ut corriperes, fundasti eum. Mundi sunt oculi tui, ne videas malum; et respicere ad iniquitatem et taces, devorante impio justiorem se? Et facies homines quasi pisces maris, et quasi reptile non habens prin hamo sublevavit traxit illud in sagena sua et congregavit in rete suo super hoc laetabitur et exultabit propterea immolabit sagenae suae et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus propter hoc ergo expandit sagenam m stabo et figam gradum super munitionem et contemplabor ut videam quid
Abbreviated transcription (Latin):
ces conculcante ĩpio iusti¬
orem se: Et facies homines
quasi pisces maris: et qͣsi
Et fc̃m est iuditiũ: et contͣ¬
dictio potencior. Propt̾ hoc
lacerata est lex: et ñ ꝑuenit
usq ad finẽ iuditiũ. Qui¬
a impius p̃ualet adu̾sus
iustũ: ꝓpterea egreditur iu¬
diciũ ꝑu̾sũ. Aspicite in gẽ¬
tib ⁊ uidete: et admirami¬
ni ⁊ obstupescite: quia opꝰ
fc̃m est in dieb ur̃is qd̃ ne¬
mo credet cũ enarrabitut.
Quia ecce ego suscitabo chal
deos gentẽ amaram ⁊ uelo¬
cem. ambulancẽ suꝑ lati¬
cudinẽ terre: ut possideat
tabernacula ñ sua. Horri¬
bilis ⁊ terribilis est. Ex se¬
met ip̃a iuditiũ ⁊ onus etꝰ
egredietur. Leuiores pardis
equi eius. ⁊ uelociores lu¬
pis uesꝑtinis: et diffun¬
dentur equites eius. Eqͥ¬
tes nainq eus delonge
uenient: uolabunt qua¬
si aquila festinans ad co¬
medendũ. Om̃s ad predã
uenient. Facies eoꝵ uentꝰ
urens. Et congregabit qͣ¬
si arenam captiuitatem:

Expanded text:
ces devoranti impio justiorem se, et facies homines quasi pisces maris et quasi Et factum est judicium: et contradictio potentior. Propter hoc lacerata est lex: et non pervenit usque ad finem judicium: quia impius prevalet adversus justum. Propterea egredietur judicium preversum. Aspicite in gentibus et videte: et admiramini et obstupescite: quia opus factum est in diebus vestris: quod nemo credet cum narrabitur. Quia edeos gentem amaram et velocem ambulantem super latitudinem terrae ut possideat tabernacula non sua horribilis et terribilis est ex semet ipsa iudicium et onus eius egredietur leviores pardis equi eius et velociores lupis vespertinis et diffundentur equites eius equites namque eius de longe venient volabunt quasi aquila festinans ad comedendum omnes ad praedam venient facies eorum ventus urens et congregabit quasi harenam captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ tosedech sacerdotem
magnũ ⁊ ad teliquos ppłi.
dicens. Quis in uobis ẽ
derelictus qui uidit clo¬
mum istam in gła sua pͥ¬
ma: Et quid uos uidetis
hanc nunc:. Nũquid ñ ita
est. quasi non sit in oculis
ur̃is: Et nunc ⁊fortare ⁊ o¬
robabel dicit dñs ⁊ et ꝯforta¬
re th̾u fili iosedech sacerdos
magne. et ꝯfortare omnis¬
ppłe terre dicit dñs exercitu¬
um÷ et facite qm̃ ego uo¬
biscũ sũ: dicit dñs exerci¬
tuũ. W erbũ qd̃ pepigi
uobiscũ cũ egrederemint
de terra egypti: et sp̃s me¬
us erit in medio ur̃m. No¬
lite timere: quia hec dicit
dñs exercituũ. Adhuc unũ
modicũ est. et ego cõmoue¬
bo celũ ⁊ terrã. et mare et a¬
ridam. et mouebo om̃s gen¬
tes : et ueniet desideratus
cunctis gentib: et ĩplebo
domũ istam gła dicit dñs
exercituũ. Meũ est argen¬
tũ ⁊ meũ est aurũ: dicit
dñs exercituũ. Magna e¬
rit gla domus istius noueᷤᷤ¬
sime plusquã prime: li¬

Expanded text:
 Josedec sacerdotem magnum, et ad reliquos populi, dicens: Quis in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare, Zorobabel, dicit Dominus; et confortare, Jesu, fili Josedec, sacerdos magne, et confortare, omnisulus terrae, dicit Dominus exercituum: Et facite quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exercituum verbum quod pepigi vobiscum cum egrederemini de terra Aegypti: Et spiritus meuserit in medio vestrum, nolite timere. Quia haec dicit Dominus exercituum: Adhuc unum modicum est, et ego commovebo coelum, et terram, et mare, et aridam. Et movebo omnes gentes: Et veniet desideratus cunctis gentibus; et implebo domum istam gloria, dicit Dominus exercituum. Meum est argentum, et meum est aurum, dicit Dominus exercituum. Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, di
Abbreviated transcription (Latin):
tosedech sacerdotẽ mag¬
num: dicens. Hecait̃
dñs exercituũ dicens. Po¬
pulus iste dicit. Nundũ
uenit tempus domus do¬
mini edificande. Et fc̃m
est u̾bũ dñi in manu ag¬
gei ꝓphete: dicens. Num¬
quid tempus uobis ẽ ut
habitetis in domib laq̃a¬
tis : et domus ista deserta:
Et nunc hec dicit dñs exer¬
stis multũ: et inculistis
parũ. Comedistis: et non
estis saciati. Sibistis: et
ñ estis inebriati. Operui¬
stis uos: et ñ estis calefc̃ĩ.
Et qui mercedes ꝯgregauit:
misit eas in sacculũ pertu

Expanded text:
ec, sacerdotem magnum, dicens: Haec ait Dominus exercituum, dicens: Populus iste dicit: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae. Et factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, dicens: Numquid tempus vobis est, ut habitetis in domibus laqueatis, et domus ista deserta? Et nunc haec dicit Dominus exerstis multum, et intulistis parum: comedistis, et non estis satiati: bibistis, 744 et non estis inebriati: operuistis vos, et non estis calefacti. Et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertu
Abbreviated transcription (Latin):
Iorum hester
uariis trans¬
latorib estat
esse uiciatum.
Quem ego de archiuis he¬
breorum releuans: uerbũ
ex uerbo expressius transtu¬
li. Quem librum editõ uuil¬
gata laciniosis hinc incle
uerboꝵ funib trahit: addenꝰ
ea que ex tempore dici pote¬
rant et audiri : sicut solitũ
est scolarib disciplinis sũp¬
to themate. excogitare quib
uerbis uci potuit qui iniu
riam passus est: uel ille qͥ
iniriam fecit. Uos autẽ
opaula ⁊ eustochium qm̃
bibliotecas hebreoꝵ studui¬
stis intrare : et interpretũ
certamina cõpbastis: tenẽ¬
tes hester hebraicum librũ
ꝑ singula uerba nr̃am tͣns¬
lacõnem aspicite ⁊ ut possi¬
tis agnoscere me nichil eti¬
am augmentasse adlendo:
sed fideli testimonio simpli¬
citer. sicut in hebreo habetur
historiam hebraicam latine
lingue tradidisse. Nec affec¬
tamus laudes hominum:
nec uituperationes expaues¬
cimus. Seo eñi placere cu¬
rantes minas hominum
penitus non timemus:
qĩn dissipat deus ossa eoꝵ

Expanded text:
ibrum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholaribus disciplinis sumpto themate, excogitare, quibus verbis uti potuit qui inriam passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum
Abbreviated transcription (Latin):
confectũ habes. utere eo sic̃ de¬
cet seruũ xp̃i cũ communio¬
ne multoꝵ. Et qd̾ solus impe¬
traueras. ad pli̾moꝵ utili¬
tatemꝑuenire facias. Pe ce¬
tero quoq uolo sc̃ĩtatẽ tuã
scire qd̃ ip̃m opus ideo partĩ de
diuina hystorta. partimde io¬
sephi iudeoꝵ hystorici tradi¬
t̃one. partim uero de aliarũ
gentiũ hystoriis ꝯtexui. Ut
quia ñ tantũ gentis iudee
ac principũ euis. sed ⁊ alia¬
rũ gentiũ similit̾ in ip̃o libro
mentio fit ex multoꝵ libroꝵ
collatõne ueritas sacre hy¬
storie pateat. et sensus narrati¬
nis eius lectort lucidior fiat.
Tu uero si quid in memo¬
rato opere tibi gratũ atq uti¬
re inueneris largitori omni¬
um bonoꝵ inde gr̃as referas.
Si quid autẽ rep̾hensibile ĩ
eo esse ꝑspexeris ñr̃e infirmi¬
cati ⁊ imperitie deputes: et
apud clem̃tem iudicem uent¬
am impetrare nobis ꝑ sacͣs
orationes festines. Sicq op¬
timo largitori dignũ hono¬

Expanded text:
confectum opus habes, utere eo sicut deconfectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum communione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum hono
Abbreviated transcription (Latin):
Cuerentissimo
et omni carita¬
tis officio clig¬
nissimo geroldo sacri palatii
archidiacono: rabbanus uilis
lutem. Memini me in pa¬
latio uuangionũ ciuitatis
ꝯstitutũ tecum habere sermo¬
nem de eminentia sc̃aꝵ scͥp¬
turarũ. et de difficultate dt¬
uinaꝵ hystoriaꝵ. in quib
non solũ ꝑ aliqͣnta loca ꝓp¬
ter uarietatem rerũ. et sicut
ꝓuintiaꝵ obscurus est sen¬
figurar occultus est intellec¬
tus. et quia eodem tempore ⁊¬
mentarios in libro regũ nu¬
per a nobis editos uenerabi¬
li abbati hilduino tradiderã
tu quidem paruitatẽ meam
exhortatus es quatinus in
machabeoꝵ cõmentarios iux¬
ta uestigia maioꝵ pari studi¬
o conderem. Feci quantũ potu¬
i. ⁊ prtoris libri expositõnent
ludouico regi editã dedi. seq̃n¬
tis uero tue scĩtati tradendã re¬
seruaui. ut peticio tua ñ esset
uana. neq haberes me suggil¬
landũ. quasi tibi roganti nol¬
lem conferre qd̃ aliis gratis
contulerim. Sinde quia iam

Expanded text:
erendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archidiacono, RABANUS, vilis lutem. Memini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est senfigurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus in Machabaeorum commentarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos in iuditõ ⁊ et ero tes¬
tis uelox maleficis ⁊ adul¬
teris.⁊ periuris. et qui ca¬
lumpniantur mercedem
mercennarii. et humiltãt
uiduas et pupillos. ec op
primunt peregrinũ: necti¬
muerunt medicit dñs ex̃¬
cituũ. Ego eñidñs: et nõ
mutor. Et uos filii tacob
ñ estis ꝯsumpti. N diebus
eñi patrũ ũroꝵ: recessistis
a legittimis meis ⁊ ñ cit¬
stodistis. Reu̾timint ad
me ⁊ reu̾tar ad uos: dicit
oñs exercituũ. Et dixistis
In quo reu̾temur: S̾i affi¬
get homo deũ: qiuia uos
e figitis me. Et dixistis.In
quo confiximus te: In ce
tis. Et me uos configitis
gens tota. Inferce omnem
deciniã in horreũ meũ ut
sit cib in domo mea: et ꝓ¬
bate me suꝑ hoc dicit dñs :
si ñ aperuero uobis cata¬
ractas celi: et effudero uo¬
bis benedictionẽ usq ad
abundantiã. Et increpa¬
bop uobis deuorantẽ. ⁊ ñ
corrũpet fructũ terre ur̃e:
nec erit sterilis uinea ina¬
gro: dicit dñs exercituũ.

Expanded text:
ad uos in iudicio, et ero testis uelox maleficis et adulteris et periuris, et qui calumniantur mercedem mercenarii, et humiliant uiduas et pupillos, et oprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit dominus exercituum. ego enim dominus et non mutor: et uos filii Iacob non estis consumpti. a diebus enim patrum uestrorum recessistis a legitimis meis et non custome, et revertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Et dixistis, in quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me? Et dixistis: In 975 quo confiximus te? in dectis, et me vos confixistis, gens tota. Inferte omnem decimam in horreum, et sit cibus in domo mea, et robate me super hoc, dicit Dominus, si non aperuero vobis cataractas coeli, et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam, et increpabo pro vobis devorantem, et non corrumpet fructum terrae vestrae, nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus e
Abbreviated transcription (Latin):
b: et ciuitas repleta ẽ aũ¬
sione. Pixerunt eñi. Pere¬
liquit dñs terram: et do¬
minus ñ uidet. Igitur ⁊
meus ñ parcet õculus:
neq miserebor. Nz ias eo¬
rũ suꝑ caput eoꝵ reddanu.
Et ecce uir qui indutus
erat lineis qui habebat a¬
io sito: respondit ũbũ di¬
cens. Feci sic̃ p̃cepisti michi.
tuidi ⁊ et ecce in
firmam̃to qd̃ erat
stiꝑ caput cherubin qua¬
si lapis saphirus: quasi
species similitudinis solit
apparuit suꝑ ea. Et dixit
aduirũ qui indutus erat
lineis. Ingredere in medi¬
orotatum que sunt sub¬
tus cherubin. et ĩple ma¬
num tuã primis ignis
que sunt int̾ cherubin: ⁊
effunde suꝑ ciuitatem. In¬
gressusq est in ꝯspecti me¬
o. Cherubin autẽ stabant
a dextris domus cũ egre¬
deretur uir: et nubes im¬
pleuit acriũ interius. Et
eleuata est gla dñi desuꝑ
cherub ad limen domus:
et repleta est donus nu¬
be: et atriũ replecũ est splẽ¬
Adore glorie dñi. Et sonitꝰ
alarũ cherubin audiebat᷑

Expanded text:
eta est aversione: Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: viam eorum super caput eorum reddam. Et ecce vir qui indutus erat lineis, qui habebat aso suo respondit verbum dicens feci sicut praecepisti mihi et vidi et ecce in firmamento quod erat super caput cherubin quasi lapis sapphyrus quasi species similitudinis solii apparuit super ea et dixit ad virum qui indutus erat lineis et ait ingredere in medio rotarum quae sunt subtus cherub et imple manum tuam prunis ignis quae sunt inter cherubin et effunde super civitatem ingressusque est in conspectu meo cherubin autem stabant a dextris domus cum ingrederetur vir et nubes implevit atrium interius et elevata est gloria Domini desuper cherub ad limen domus et repleta est domus nube et atrium repletum est splendore gloriae Domini et sonitus alarum cherubin audiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
t tu fili hominis
sume tibi gladiũ
acutum radentẽ ptlos: ⁊¬
caput tuũ ⁊ ꝑ batbam tu¬
am. Et assumes tibi sta¬
teram ponderis: et diui¬
des eos. Terciam partẽ
igni combures in medi¬
o ciuitatis: iuxta ꝯpleti¬
onem dieꝵ obsidionis.
Et assumes terciam par
tem: et concides gladio ĩ
circuitu eius. Terciam
uero aliam disꝑges ĩ om¬
nem uentũ: et gladium
nudab  post eos. Et sumes
inde paruũ numerũ: et
ligabis eos in sũmitate
pallii tui. Et ex eis rursũ
nis in omnem domum
istl. Hec dicit dñs deus.
Ista est thecłm. In medio
gentiũ posui eam: et in
circuitu eiꝰ terras. Et ꝯtẽp¬
sit iuditia mea. ut plus
esset impta quã gentes:
et p̃cepta mea ult̾ra quã
terre que in circuitu eis
sunt.Iudicia entim me

Expanded text:
ili hominis, sume tibi gladium acutum radentem pilos, caput tuum et barbam tuam, et assumes tibi stateram ponderis, et divides eos, tertiam partem igne combures in medio civitatis, juxta completionem dierum conclusionis, etem, et concides gladio in circuitu ejus. Tertiam vero aliam diperges in ventum, et gladium nudabo poinde parvum numerum: et ligabis eos in summitate pallii tui. Et ex eis rursum nis in omnem domum Israel, Haec dicit Dominus Deus: Ista est Jerusalem, in medio gentium posui eam, et in circuitu ejus terras; Et contempsit judicia mea, ut plus esset impia quam gentes; et praecepta mea, ultra quam terrae quae in circuitu ejus sunt. Judicia enim me