comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quia &e uicia dampnant: & sacram̃¬
tum uniꝰ diei & incarnationis filii dei cõ¬
tinent. Scripturis dicostĩs. fi dequib cũꝙ
s defilio: quia om̃s ad filium ducunt. Defi¬
cõmendatio a materia. Qui factus est ic̃.¬
Ecce cõmendatio auc¬
modis. Ab origine.
ibi. ex semine dd̾. A¬
nirtute ibi. qui pre¬
destinatus ẽ filiꝰ desĩ

Expanded text:
sunt, quia vitia damnant, et sacramentum unius Dei et incarnationem Filii Dei continent. Scripturis dico sanctis, non de quibuscunque, sed, de Filio, quod omnes ad Filium ducunt. De Ficommendatio a materia. Qui factus est,Ecce commendatio aucmodis; ab origine, ibi, ex semine Dvirtute, ibi, qui praedestinatus est Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sine inicio est: ꝙ filus de patris natura.
gendum est quid sit ilsd̾. eg̾o in patre et
pat̾ in me est si tñ cõp̾hend̾e hoc ita ut ẽ
ꝑfecta ẽ. quia plenitudo d̾itatis in filio. ꝙ
In spũ scõ. qui est il habens ꝙ non sit ĩ
in eo aquo ẽ. ñ duo unus. s alius in alio.
quia ñ aliud in utroq ut nñ sint in fide
ud confitem᷑: quia dõ ex dõ natonec eũdẽ
natiuitas. nec aliũ ẽẽ ꝑmittit. Obid gͦ tres.¬

Expanded text:
sine initio est, quod Filius de Patris natura ngendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est perfecta est, quia plenitudo divinitatis est in Filio; quod Is scilicet qui est nihil habens quod non sit etiam in eo a quo est, non duo unus, sed alius in alio, quia non aliud in utroque, ut unum sint in fide ud confitemur, quia Deum ex Deo natum, nec eumdem nativitas, nec aliud esse permittit. Eamdem e
Abbreviated transcription (Latin):
bona enũciatõ. Cu. enĩ grece. latine bonũ:
uͦ est de his que ad fidem catholicam. &
bonos mores ꝑtinent. Cuuͣngłium dico
tꝑ̃is uero antiquitate ⁊ ab auctore simul
cõmendat: sic dicens. Qd enungłium añ
cõplectionem ꝓmiserat. Gratis deꝰ pat̃ nõ at.
ueñ ut subitum: s longe añ ꝓmissum oe p̃¬
u̾um ẽ: quia aliꝰ ẽ qui seminat. ⁊ alius est
mias ait. Ecce dies ueniunt &e cõsũmabo ce¬
stam̃tum nouum suꝑ domũ isrł. & suꝑ do¬
mũ uida. Et icem. feriam inquit uob̾cũ
pactum sempiternũ. Idẽ ⁊ alii suos. Quiñ
ex se si dõ magni sunt. ut non ex se menda¬
tiũ loquerent᷑. s exdõ u̾itatem. Ecce ꝙͣ u̾a
& magnifica ꝓmissio. Nemo enim rem ui¬
lem magnis p̾cursorib nũciat. Eree testes ⁊¬
ad maiorem confirmationem dic̃. in scrip¬
turis. Qiͣ non mͦ ꝓmiserat uerbis. s ⁊̃ in sc̃p

Expanded text:
bona annuntiatio, εὖ enim Graece, Latine bonum, bona annuntiatio, εὖ enim Graece, Latine bonum, ro est de his quae ad fidem Catholicam et bonos mores pertinent. Evangelium dico, temporis vero antiquitate et ab auctore simul commendat, sic dicens quod Evangelium ante completionem promiserat gratis Deus Pater. Non venit ut subitum, sed longe ante promissum et prverum est, quia alius est qui semias ait: Ecce dies veniunt et consummabo testamentum novum super domum Israel, et super domum Juda . Item: Feriam, inquit, vobiscum pactum sempiternum . Idem et alii, qui non ex se, sed ex Deo magni sunt, ut non ex se mendacium loquerentur, sed ex Deo veritatem. Ecce quam vera et magnifica promissio. Nemo enim rem vilem magnis praecursoribus nuntiat. Et ad majorem confirmationem addidit, in Scripturis, quasi non modo promise
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmotus ẽ. Ecce de humili fc̃s̃ ẽ altus. Ac si
illis suꝑbis quib scribebat dic̾et. Ex seruo
& humili fet me deus apłm & sublimem: ita
⁊ uos humiles sitis ut exaltemini. Qui se hu
hominib excellencia ⁊ pͥulegio noĩs. sicut
excellent᷑ cum dicitur urbs intelligit᷑ roma.¬
Sequit᷑. Segregatus in euͣngłium dei. E cce
cus .i. a doctrina scͥbarum & phariseoꝵ. a ab
ut̾o sinagoge uͥ locũ doctoris habebat. utpo¬
te phariseus seꝑatus in enͣngłiũ dĩ p̃dican¬
dum. Et dr̃ hoc contͣ uid̾os. a quorũ lege dissi
tuit credentes iustificar: Nel segregatus.¬
gregate mͥ barnabã & paulum. in opus ad
quod assumpsi eos ut scs p̃dicent nomen
meum in gentib. Nñ ⁊ hic addit in euͣn¬
głium. scł ad p̃dicandum in gentib. De¬
stinatus est enum apłc gentib totiꝰ orbis p̃¬
dicator: ac reliqui suigłis ꝓuinciis fc̃i sũt
legati ⁊ p̾̃clicatores. Est autẽ euͣugłium.

Expanded text:
promotus est, ecce de humili factus est altus. Ac si promotus est, ecce de humili factus est altus. Ac si illis superbis quibus scribebat diceret: Ex servo et humili fecit me Deus apostolum et sublimem, ita et vos humiles sitis ut exaltemini: Qui enim shominibus excellentia et privilegio nominis, sicut excellenter, cum dicitur Urbs, intelligitur Roma. Segregatus in Evangelium Dei. Ecce tus, id est a doctrina Scribarum et Pharisaeorum et ab utero Synagogae ubi locum doctoris habebat, utpote Pharisaeus separatus in Evangelio Dei, praedicandum. Et dicitur hoc contra Judaeos a quorum lege dissimtuit credentes justificaret. Vel segregatusgregate mihi Barnabam et Paulum in opus ad quod assumpsi eos , ut scilicet praedicent nomen meum in gentibus. Unde et hic addidit, in Evangelium, scilicet praedicandum in gentibus. est Apostolus gentibus totius orbis praedicator, at reliqui, singulis provinciis facti sunt legati ac praedicatores. Est autem Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. qui alibi scripxit. Non enun accepi¬
stiᷤ spm̃ seruitutis. ⁊c̃. C item alibi. Itaq iam
non est seruus s liber. Et dominus apłis ait.
Iam nou dicam uos seruos. s amicos: Ad quod¬
dicendum ẽ ꝙ duo sunt gn̾a seruitucis. Estn.
seruitus timoris. & pene seruilis. ⁊ ẽ seruitus
amoris et filiationis. acq hũilitatis. Qua instar
filii qui seruit: non uult offendere patrem. Si
gͦ id scd̾m. huilitatis & amoris seruitutem e dic¬
tum pucemus: non errabimus. Non enĩ ꝑ hoc
tate nobilior est seruitus xp̃i. Dicendo gͦ seruus.
nom̃ hũilitatis poñ: ut ad eam ꝓuocet suꝑbos. qͥ¬
b scribebat. Et ne misera seruitus iud̾acur: non
unctus Et in uet̾i testam̃to. reges & saber¬
doces ungebant᷑. Xp̃c autẽ unctus est non
ciis oleo leticie hoc nom̃ aliis olim. fuit ad
hominis contͣ heticos ꝑsonam ẽẽ testatur. nẽ
mur fuisse. s unũ ⁊ eũdem sciremꝰ eẽ. Seqͥ¬
cur. Nocatus apłs. Ecce dignitas ad quam

Expanded text:
dicatur, qui alibi scripsit: Non enim accepistis spiritum servitutis, etc. . Et iterum alibi: Itaque jam non est sertus sed liber . Et Dominus apostolis ait: Jam non dicam vos servos, sed amicos . dicendum est quod duo sunt genera servitutis: Est enim servitus timoris, et pene servilis; et est servitus amoris et filiationis et humilitatis, qua, instar filii, qui servit, non vult offendere patrem. Si ergo id secundum humilitatis et amoris servitutem dictum putemus, non errabimus. Origenes Non tate nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non unctus, et in Veteri Testamento reges et sacerdotes ungebantur. Christus autem unctus est, nontuus, oleo laetitiae . Hoc nomen aliis olim fuit adjehominis contra haereticos personam esse testatur, ne amur fuisse, sed unum et eumdem sciremus esse. Vocatus Apostolus. Ecce dignitas ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
genuit filium dm̃ sͥ equalem. ⁊ eadẽ qua
ipẽ natimałr eteruꝰ ẽ. diuinitate coeternũ.
S idẽ dei filius. cum sit deꝰ eternus o. uerꝰ.
ꝓ nob̾ ẽ hõ factꝰ uerus & plenus. In eo uͦ¬
uerus. quia ueram ht̃ deus illehumanã
nat᷑am. In eo uͦ plenus. quia os carnẽ hu¬
manam suscepit ⁊ animã rõnalem. Idẽ qͦ
unigenitus dens. scd̃m hominem natus ẽ
semel ex patre. semel ex matre. Natus est
enim de patre deus u̾bum. natus ẽ de ma-¬

Expanded text:
it Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturaliter aeternus est, divinitate coaeternum. Sed idem Deus Filius cum sit Deus aeternus et verus, pro nobis est homo factus verus et plenus. In eo verus, quia veram habet Deus ille humanam naturam; in eo vero plenus, quia et carnem humanam suscepit, et animam rationalem. Idem tamen Unigenitus Deus secundo natus est, semel ex Patre, semel ex matre: natus est enim de Patre Deus Verbum, natus est de ma
Abbreviated transcription (Latin):
lum hab̾et peccm. Qui fec̃ illum hominem. si¬
ne ullis euis p̃cedentib m̾icis. nuillumq qd
ei dimitt̾etur. uł origine there. ł noluntate
ꝑpetrare pecc̃m: ip̃e nullis eoꝵ p̃cedentib m̾i¬
tisfac̾ c̾cdentes in eum. quib dimittat om̃e
peccm̃. Qm fec̃ illũ talem ut nũꝙͣ habuerit.
habit᷑usq sit uoluutatẽ malam: ip̃e fac̃ m̃briᷤᷤ
eius ex mala uolũtate bonam. Et illum gͦ ⁊
nos p̃destinauit. qr & in illo ut eẽt caput nr̃m.
o in nob̾ ut eius corpus eẽmus. non p̾cessura¬

Expanded text:
 sint ejus. Qui ergo fecit illum hominem, sine ullis ejus praecedentibus meritis, nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nunquam habuerit habiturusque sit voluntatem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam. Et illum ergo et nos praedestinavit; quia et in illo ut esset caput nostrum, et in nobis ut ejus corpus essemus, non p
Abbreviated transcription (Latin):
da Sic dõ ꝯiungi potuit humana uatura. utex
duabꝑsub̾iis fieret una ꝑsona. ac ꝑ hoc iam ex
tͥb dõ anima &e carne ut suꝑbi illi maligra spc̃.
qui se ad decipiendum. qͣi ad adiuuandũ medi¬
os inc̃ponunt. nõ iõ se audeãt h omini p̃poñe quia
ñ habẽt carnem. & maxime qr ⁊ mori in ead̾ car

Expanded text:
 sic Deo conjungi potuit humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona, ac per hoc jam ex tribus, Deo, anima et carne: ut superbi illi maligni spiritus, qui se ad decipiendum quasi ad adjuvandum medios interponunt, non ideo se audeant homini praeponere, quia non habent c
Abbreviated transcription (Latin):
ait sic. Rõmanos petri p̾dicatione fidem tenen¬
tes ꝯfirmare se uelle paulus dicit. non ꝙ minꝰ
accepissent a petro. s ut duob apłis attestan¬
tib atq doctorib eoꝵ corroboraretur fides:
arum itaq auctoritatum conflictum. qͥ
undecur dirim̃tes. dicsmus petcũ pͥmum
p̃dicasse romanis. ꝙͣtum ad alios apłes. s ñ
primũ qͣntum ad om̃s credentes. Item dicimꝰ
nͦ ꝑfecisse. atq inde romanis eam destinasse.
Nel pocius ideo pͥma ponit᷑. quia pͥmũ gra¬
dum erroris destruxit. scł. suꝑbiam omĩũ
maloꝵ radicem. sic̃ scͥptum ẽ. Inicium om̃iᷤ
pecc̃i suꝑbia est. que natione celestis subli¬
mium mentes inhabitat. sub cin̾e ⁊ cilicio
latitans. Que romanos adeo occupau̾atũ
int̾ se altercantes & se sibi inuicem p̃̾ferentes:
dissensiones & scismata facerent. Crant enĩ
cebant. & ꝓpter legem quã soli int̾ cet̾as g̃s̃
acceperant: gentiles cͥdentes despiciebant.
dicentes ꝓpt̾ obseruantiã legis cui seruie¬

Expanded text:
ait: « Romanos Petri praedicatione fidem tenentes confirmare se velle Paulus dicit: non quod minus accepissent a Petro, sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, eorum corroboraretur fides. » Harum itaque auctoritatum conflictum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum ad alios apostolos, sed non primum quantum ad omnes credentes. Item, dicimuvero perfecisse, atque inde eam Romanis destinasse. Vel potius igitur prima ponitur, quia primum gradum erroris destruit, scilicet superbiam, omnium malorum radicem, sicut scriptum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim cebant, et propter legem quam soli inter caeteras gentes acceperant, gentiles credentes despiciebant, dicentes propter observantiam legis cui servie
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. ñ tñ dicimus ut huius tͥnitatis nuita¬
tem maria uirgo genuerit. s tm̃m filiũ.
qui solus nat᷑am nrãm in unitate ꝑsonee
sue assumpsit. Incarnationẽ qͦ huius filiz
dei. tota tͥnitas oꝑata ẽẽ credenda ẽ. quia
inseꝑabilia. sunt eius oꝑa: solus tñ filiꝰ¬

Expanded text:
men dicimus ut hujus Trinitatis unitatem Maria virgo genuerit, sed tantummodo Filium, qui solus naturam nostram in unitate personae suae assumpsit. Incarnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operasse credenda est, quia inseparabilia sunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
mũ instruxit. s quidam uidõrum credenti
mã ubi princeps orbis residebat cui erantip
de corĩtho. Item aspice qd̾ idẽ auno ait. petrũ
romanis primũ non p̃dicasse. cum eccłiastica
hystoria sic contineat. Csaudi temporib clem̃¬
cia diuine puidentie petrum ad urbem romam
gelii sui clauib ianuam regni celestis aperuit.

Expanded text:
mum instruxit, sed quidam Judaeorum credentiumum instruxit, sed quidam Judaeorum credentiumam, ubi prinde Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: « Claudii temporibus clementia divinae providentiae Petrum ad urbem Romam gelii sui clauibus ianuam regni caelestis aperuit.
Abbreviated transcription (Latin):
constat nõ eẽ. cum epła que romanis scbitur
pͥma ponatur. que tñ ante alias omnes non est¬
scͥpta. E psam .t. que ad chorĩntios scͥbitur: aũ
istam scripsisse uidetur. Qĩua hanc de corin¬
cho scͥpsisse euident̾ monstratur. ex eo ꝙ dicit᷑.
Cõmendo uob̾ phebem sororem nram. minis¬
tram eccłe que est chentris. Chentris . N. dicitur
locꝰ corucho uicinus. imo portus ip̃iꝰ corĩthi.
Ex hoc gͦ apparet de corintho scripta. os ex eoꝙ
dic̃. Salutat uos gaius hospes mens. de quo
scͥbens corinthiis cõmemorat dicens. Gr̃ãs ago
temporisimiuersis gentib imꝑabant. Int̾p̃¬
tantur romani gentiles sublues siue tonãtes.
cunctis gentib dñabant᷑. Iõq sublimniores erãt
om̃ib ppłis. ⁊ intonabant p̃cepta publica et
priuata. eoꝵ q fama omĩum homiñ resonabat
in ore. Aimo aũ abachenis apłm scripsisse ro¬
manis: dicit his u̾bis. Ab athenis ciuitate gͥ-¬
coꝵ scripsit apłs rõmanis hanc epłam. quos

Expanded text:
constat non esse, cum Epistola quae ad Romanos scribitur, prima ponatur, quae tamen non est ante alias omnes scripta. Epistolam enim quae ad Corinthios scribitur, ante istam scripsisse videtur, quia hanc de Corintho scripsisse evidenter monstratur ex eo quod dixit: Commendo vobis Phoeben sororem nostram, ministram Ecclesiae quae est Cenchris . Cenchris enim dicitur locus Corintho vicinus, imo portus ipsius Corinthi. Ex hoc ergo apparet de Corintho scripta, et ex eo quod dicit: Salutat vos Caius hospes ; de quo scribens Corinthiis commemorat dicens: Gratias agotemporis universis gentibus imperabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonantes, cunctis gentibus dominabantur: ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistolam, quos
Abbreviated transcription (Latin):
enim pendet litt̾a ut
ꝑficiatur sentencia:
& subintelligitur mã¬
dat uel scribit. In hac¬
autem salutatione pꝰ¬

Expanded text:
e pendet littera ut perficiatur sententia, t subintelligitur, mandat, vel scribit. In hacautem salutatione pr
Abbreviated transcription (Latin):
panni qui ad exthendum ieremiam de lacui
funib circũligati sunt. Epłarum siquid̃ doc¬
trina legis ⁊ ꝓpħie atq euingłii consonis ce¬
stimoniis uelut tͥplici fune circũligata. dela¬
cu ignorancie & infidelitatis pect̃or ad lucem

Expanded text:
ndum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et prophetiae atque Evangelii consonis testimoniis, velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem g
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi domus fit ab aliquo.
ui autem¬
cͥreauit deus est. utriꝰꝙ
ẽ deus. quem constat
deusẽ & creator p̃mo
yse ẽ. ⁊ moyses ostend̾¬

Expanded text:
 Domus fit ab aliquo, qui autemcreavit, Deus est. Utriusqueus quem constat Deus est et Creator prae Moyse est. Et Moyses ostend
Abbreviated transcription (Latin):
& dño ministrationes. & dõ oꝑationes suppo¬
suerat omĩa referens ad unũ deum subdit.
qui deus oꝑatur omĩa necessaria in om̃ĩ¬
b ñ uni omĩa tͥbuit. s in omĩb omĩa o¬
ꝑatur. ut ꝙ ñ ht̃ quis in se: hãt in alio.
& sic maueat caritas & humilitas. Si ait.
humił es ⁊ amas unitatem: tͥ ht̃ quisqͥs
in illa aliquid ht̃. tolle inuidiam: & tuum
est ꝙ habeo. liuor seꝑat: caritas iũgit. Si¬
cut in humano corꝑe oculus solus uidet.

Expanded text:
no ministrationes, et Deo operationes supposuerat, omnia referens ad unum Deum, subdit quod Deus operatur omnia necessaria in omnibus, non uni omnia tribuit, sed in omnibus omnia operatur, ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus
Abbreviated transcription (Latin):
confir. est in nos. s. ui
deos. quomͦ : dõ cõtes.¬
auctoritati apłoꝵ. per
que: signis minorib¬
ut est morbos depelle.
ꝙ ⁊ medici possunt ⁊
portentis maiorib. q̃
contra naturam fu̾it.
unt p̃ter naturam. uł¬

Expanded text:
confirmata est in nos, scilicet Judaeos. Quomodo? Deo contesauctoritati apostolorum; per quae? Signis minoribut est morbos depellere, quod medici possunt; portentis majoribus quae contra naturam fiunt; unt praeter naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
assignasti: ut filius in sub̾a sua crederetur ẽẽ mu¬
tabilis. tãꝙͣ ita susceꝑit hominem: ut in hominẽ
u̾teretur. hanc totam blasphemiam ñ emenda¬
bis. nͥ credid̾is in assumptione hominis acces¬
sisse filio ꝙ sĩ erat: ⁊ ñ decessisse ł defetisse qd̾
erat. Nel mistice totum p̾ legi. ⁊ diriguntur u̾ba ad
qr ui eis qͣi specialit̾ oꝑatus est. plura eis cõferendo.

Expanded text:
assignasti ut Filius in substantia tua crederetur esse mutabilis, tanquam ita susceperit hominem ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, et non decessisse vel defecisse 235 quod erat. Vel mystice totum potest legi, et diriguntur verba ad  in eis quasi specialiter operatus est, plura eis conferendo.
Abbreviated transcription (Latin):
tas tua ñ deficiet. ceͤ hoc ꝙ dixit. ꝑi¬
bunt. ⁊ ẽ sensus. Tu ñ mutaris. nec
deficis̾. ꝙ ad filium dictum ẽ. ac ꝑ hoc ⁊ dõ fi¬
lio conuenit drẽ. Ego sum. qui sum. ⁊ itẽ. ego
dominus & ñ mutor. ꝙ tu h̾etioe. iõ soli patri

Expanded text:
tas tua non deficiet, contra hoc quod dixit peribunt. Et est sensus: Tu non mutaris nec deficis, quod ad Filium dictum est, ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere: Ego sum qui sum . Et item: Ego Dominus et non mutor . Quod tu, haeretice, ideo soli Patri
Abbreviated transcription (Latin):
iussitapłis acciꝑe neces¬
saria a subditis. ut
quisqͥs uellet eo do-¬
cõstitutiõe. Si quis
u̾o uti nollet. ñ cõ¬
accipere sumpcus.
unquid ñ hm̃s
pocestatẽ. circũ¬
ducendi nob̾cum so¬
rorem mulrerẽ. ut no¬
b̾ ministret. sic̃ & ce

Expanded text:
stolis accipere necessaria a subditis, ut quisquis vellet eo utconstitutione; si quis vero uti nollet, non coaccipere sumptus. Et nunquid non habemus potestatem circumducendi nobiscum sororem mulierem, ut nobis ministret, sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e. Mulieres enĩ desi¬
pide urtutum seq̃¬
bantur apłos mini¬
strantes eis & sup̃¬
cus ao seruucia. sie ceo saluatorẽ
secute sunt ministrantes ei de facultatib
infirmis ꝯpatiens loculos hũit. ĩ quib mit¬
t̾etur pecuma a fidelib data iuĩctui necessa¬
ria. quos ꝯm̃d̾au̾it uide. ut ⁊̃ fures si ñ posse¬
mus utare disc̾e̾mus in eccłia tołare. Et mu¬
lieres ministraturas sequi se uoluit ostñdens.
minus in comitatu suo mulieres huit: ne
uidentur aliene a salute q̃ os ministrabant
aut .i. an ego solus
& barnabas ñ hmis¬

Expanded text:
. Mulieres enim desipidae virtutum sequebantur apostolos, ministrantes eis et sumptus et servitia, sicut et Salvatorem sunt secutae ministrantes ei de facultatibus infirmis compatiens loculos habuit, in quibus miteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, ostendens nus Ideo etiam Dominus in comitatu suo mulieres habuit, ne viderentur alienae a salute, quae et ministrabant est an, ego solus et Barnabas non h
Abbreviated transcription (Latin):
a simili sigilli. quia
in uob̃ apparet qd̃
ego sum apłs. dum
ea habetis ꝑ me que
& alii per alios apłos.
rogant utrũ sim apo¬
stolus & qr sũ apłs.¬

Expanded text:
a simili sigilli, quia in vobis apparet quod ego sum apostolus, dum ea habetis per me, quae et alii. Per alios apostolrogant utrum sim apostolus. Et quia sum apos
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium ẽ euuͣ¬
głium. In quo .s.
sum .q. ĩ mobilis
p̃dicator: nomen
potestatem apłi¬
cam. ⁊ magister
cens gentes.

Expanded text:
rium est Evangelium, in quo, sum, quasi immobilis dicator, nomen potestatem apostolicam, et magister cens gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
doc.i. ñ ferent saltem
audire.q. onus sit eis.
doceañt q̃ uolunt. ꝓͣpħia
turoꝵ: in doctrina p̃ci¬
pit eẽ instandum. ut
ccͣ hoc ꝙ futurũ erat p̃.¬
paret᷑ eccłia. tales enim
dicit futuros: qui ꝓ desi¬
diis siuis doceri uelint.
ut a magistris constan¬
tib ⁊ u̾acib ad hꝰ con
u̾tantur: qui ħ illos do¬
ceant q̃ libent̃ audiant.
qr u̾itas illis asꝑa uide¬
bit᷑. ut relicta u̾a. doc¬
trina: fabulis uacent. ip¬
audiendi. ñ tr̃ bona. ⁊

Expanded text:
doctrinam, non ferent saltem quasi onus sit eis; doceant quae volunt. Aturorum in doctrina ppit esse instandum, ut contra hoc quod futurum erat praretur Ecclesia. Tales enim dicit futuros, qui pro deiis suis doceri velint, ut a magistris constantibus et veracibus ad hos rtantur qui illos doceant quae libenter audeant; quia veritas illis aspebitur, ut relicta vera doctrina fabulis vacent. Ipaudiendi n
Abbreviated transcription (Latin):
dant. & boni uideantur: tam̃ quia ñ ꝑmanẽt
morata.s. p̃destinatio. nocatio. iustificatio.
magnificatio. unũ ẽ in dõ: o tͥa in nobis. P¬
destinatio enim nr̃a ñ in nob̾ẽ. s in occulto
apd̃ ipm̃ in eius p̾scientia. tͥa uͦ reliqua iuno¬

Expanded text:
dant, et boni videantur, tamen quia non permanent, morata: praedestinatio, vocatio, justificatio, magnificatio. Unum est in Deo, et tria in nobis. Praedestinatio enim nostra non in nobis est, sed in occulto apud ipsum in ejus praescientia. Tria vero reliqua in
Abbreviated transcription (Latin):
hec beneficia dĩ aspici¬
uullus ꝑsecutoꝵ pot̾¬
i enim deus pro
quis contia nos: suillus prorsus pocest uoce.¬
s omĩa croꝑantur in bonum. Possunt enĩ ma-¬
li ut plus ꝑm̾e corpus odilaniare. s ami¬
mam iniictam ẽducit auxciliator deus Qr

Expanded text:
i aspicinullus persecutorum poti enim Deus pro quis contra nos est? Nullus prorsus potest nocered omnia cooperantur in bonum. Possunt enim mali ut plus perimere corpus et dilaniare, sed animam invictam educit auxiliator Deus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uat de die in diem. & gustata requie spi¬
ritali spe future beatitudinis: omĩa asꝑa
futuri omĩa mitigante. Omĩa it seua &. in¬
mania facilia ⁊ ꝓpe nulla fac̃ amor. Itẽ exhi¬
beamus nos. ut dei ministros. In castitate m̃¬
tis & corporis. in scĩa scͥpturaꝵ. ł ut sciamus
quomͦ int̾ iniquos ꝯuersandum sit. ¶ł ita
ganimitate expectõnis. In suauitate ut blã¬
di & affabiles simus. suauitate dico habita
dulces sermones seclucunt corda innocentiũ. o¬
N caritate ñ¬
Sic pseudo simulant
caritatem ut decipi¬
ẽ ui his. qui in adu̾¬
tate deserunt frẽs. Itẽ
exhibeamus nos mi¬
nistros. ĩ u̾bo u̾itatis
p̃dicando. ł loqñdo.
t̾atem: ñ ad iactantiã. qr qui p̃dc̃a ht̃ mira¬
Item exhib. no. mi. dei muniti. Por arma

Expanded text:
vat de die in diem, et gustata requie spiritali, spe futurae beatitudinis omnia aspera futuri omnia mitigante. Omnia enim saeva et immania, facilia et prope nulla facit amor. Item exhibeamus nos ut Dei ministros in castitate mentis et corporis, in scientia Scripturarum. Vel, ut sciamus quomodo inter iniquos conversandum sit. Vel ita, ganimitate exspectationis, in suavitate, ut blandi et affabiles simus. Suavitate, dico, habita dulces sermones seducunt corda innocentium, in charitate sicut pseudo simulant charitatem ut decipiest in his qui in adtate deserunt fratres. Item, exhibeamus nos ministros in verbo veritatis, praedicandtatem, non ad jactantiam, quia qui praedicta habet, miraIte
Abbreviated transcription (Latin):
enim eos̃ qui ugum ip̃m intrepida c̾uite
subiert᷑ & qui sarcinã illam mansuetis hu¬
m̾is acceꝑunt tam difficilia ꝑicła pati. ut
nõ a laborib ad quiecem s a quiecead la¬
borem uocati uideantur. oͦ ait aliquis. quo¬

Expanded text:
enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris acceperunt, tam difficilia pericula pati, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocari videantur. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
accepissetis. a nobis
u̾bum auditus dẽ .i. cũ
accepissetis solo auditu
ł in quo auditudeus.
accepistis ilid̾ ñ u̾bum¬

Expanded text:
accepissetis a nobis verbum auditus Dei, id est cum accepissetis solo auditu vel, in quo auditur Deus. accepistis illud, non u
Abbreviated transcription (Latin):
rum s infirmitatis
& incontinentie cã
expecit ẜ ille de matͥ¬
momo uel illa: nõ
sibi alt̾utrum negẽt.
ne ꝑ hoc incidant in
dampnabiles corrup¬
celas. Reddere enim
debitũ cõuigale: nul
quia nec uir nec mu¬
lier potestatem sui
corporis hc̃: sͦ nolice
fraudare inuicem.
i. subcrahere debitũ
ꝙ poss eẽ causa ad
onem. uolice dico. nͥ
subdit. ut uacetisꝰ ex¬
peditius orõni. Ut̃ .it.
misereatur deus mũ¬

Expanded text:
irmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nulquia nec vir nec mulier potestatem sui corporis habet, ergo nolite fraudare invicem, id est subtrahere debitum, quod posset esse causa aduonem. Nolite dico, nissubdit, ut vacetis expeditius orationi. Ut enim misereatur Deus, mu
Abbreviated transcription (Latin):
dius exorandus ẽ.os. si
munda sint ꝯuigia.
tñ ⁊̃ a licitis abstinen¬
dum est ut facilius
ad effectum deduca¬

Expanded text:
dius exorandus est. Quamvis munda sint conjugia, tiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum deduca
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. in̾u̾icem gͥ subici
in hac causa. dicit. ut
una sit illoꝵ uoluntaᷤ.
in lege nature. iõ alter
alceri reddat. quia.
ulier non ht̃ po¬
testatem sui cor¬

Expanded text:
us Invicem sibi subjici in hac causa dicit, ut una sit illorum voluptas in lege naturae. Ideo alter alteri reddat, quia mulier non habet potestatem sui cor
Abbreviated transcription (Latin):
lut odor ꝓcedens a pa¬
tre notificat eum nĩ¬
uisibilem. sic̃ aliqua
res q̃ ñ uidetur per
odorem cognoscitur.
& in quo loco sit in¬
telligitur. Nel odo¬

Expanded text:
lut odor procedens a Patre, notificat eum isibilem, sicut aliqua res quae non videtur, odorem cognoscitur, et in quo loco sit intelligitur. Vel, odo
Abbreviated transcription (Latin):
pͭ eẽ ꝙ nescio. Delic¬
ta enĩ quis incelligit:
Et quis glatur mũ¬
dum se hr̃e cor: hũmi¬
luii.liat seapłs hoc dicens. ut hõ loq̃r. qr

Expanded text:
 quod nescio. Deli enim quis intelligit? Et quis gloriatur mundum se habere cor? Humiliat se Apostolus hoc dicens, ut homo loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
C. neq ego qui meluis m
tis cordis mei ł alioꝵ uidicare. Tanta enun ꝓ¬
funditas credenda ẽ ẽẽ in homine que lateat
ĩ ipm̃ hominẽ in quo ẽ ut in petro ꝓfunditaᷤᷤ
infirmitatis latebat. cum se cum domino mori¬
turum tem̾ẽ ꝓmittebat. Cuum gͦ quisq de se aut
ñ om̃ino aut uix possit u̾am fecte sententiam.
quomͦ pͦ dealio iudicare: cum nemo sciat quid
sumens de se diffinitam. dare sententiam: ait.
neq ins ipm uidico. qui meliꝰ me noui ꝙͣ illi. s
melius is nouit deus qͣm ego. ⁊ iõ: illi relin¬
quendum est uidicium. N ichil enim

Expanded text:
 neque ego, qui melius me tis cordis mei, vel aliorum judicare. Tanta enim profunditas credenda est esse in homine, quae lateat ipsum hominem, in quo est, ut in Petro, profunditas infirmitatis latebat, cum se cum Domino moriturum temere promittebat. Cum ergo quisque de se, aut non omnino, aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare cum nemo scit quid alus non praesumens de se definitam dare sententiam, ait: Neque meipsum judico qui melius me novi quam illi, sed melius me novit Deus quam ego, et ideo illi relinquendum est judicium. Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis b reb suspendendis. & alligandis. Nec il¬
li ab h genere ꝑnitiose suꝑsticioĩs segregan¬
di sunt.: qui genechiliaci obnataliũ dierũ
ꝯsid̾ationes: nc̃ aũ uulgo mathematici euẽ.¬
tii uocantur. qui conantur actionũ euenta
p̃dic̾e. idõ nolo. quia. ¶ Num potestis bibe

Expanded text:
 rebus suspendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praedicere. Ideo nolo, quia non potestis bibe
Abbreviated transcription (Latin):
s gentilib loqͣr quib hanc scͥbit epłam.
neq ad circuncisionem ład legem diciteoᷤᷤ
agendis reb. ł inexpectandis euentib ui¬
te & negocioꝵ suoꝵ abastͣlogis os caldeiᷤᷤ
notatos dies es m̃ses & aunos eo tempora¬
obseruent. quos redarguit dicens. Nõ aũ cũ¬

Expanded text:
sed gentibus loquitur, quibus hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcisionem vel legem dicit eos agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaeis notatos dies, et menses, et annos, et temporaobservent. Quos redarguit, dicens: Nunc autem cu
Abbreviated transcription (Latin):
inchoare. qͣi fansta b̾ infansta sint cpr̃a. non
ita ista obseruemus. ne ab apło ista audiamuꝰ
Ennoric̃. Põs .it. culpat. qui constellaciones se¬
cunt᷑ dicentes: si ꝓficiscar. qr luna siofertur.
ł ꝓficiscar: ut ꝓsꝑa cedant. quia ita se hc̃ poĩ¬
tio sideꝵ agam. hoc mense cõmerciũ. qr illa stel¬
la agit mensem. Non plantabo ħ anno uine¬
am: qr bisextus ẽ. tales culpantur. non qui
naturales elem̃toꝵ effectus sid̾um ordinatis¬
sima cõn̾sione nouerunt. uͥ s. tempestate nõ
nauigent. autupno seminẽt. uisa sid̾um or

Expanded text:
inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navigent, autumno sem
Abbreviated transcription (Latin):
saria est. qua illis
aliquis houor detͦ
ut fiant utilee. &.
que ihonesta nr̃a
st̃. Ut pudenda. ha
absit ut in m̃bris scõ¬
rum sit aliqͣ turpi¬
tudo. s dr̃ inhonesta.
quia ñ hñt eã spẽm
decoris ꝙͣ hñt ea
que in ꝓnitu. sunt.
Nel pp̃ legem men¬
brorum que de pͤ¬
cato uenit ñ de pri¬
se satis honoris hñt.¬
nulliꝰ egent eoꝵ. q̃
illis in honestis fi¬
unt. s ꝑ ea sũt alia
honoranda. itã &e frĩ¬
b in quib studiũ
nauit honestas: ni¬
chil est ꝙ a nob̾ ad¬
datur. s dẽ .q. ho
nesta nullius egẽt.
qualit᷑: tͥbuendo
ꝑ digna m̃bra. ha¬
bundantiorem .i. ã
pliorem honorem
ei m̃bro. cui in se
deerat honor. Ht
ip̃m .i. in id sollicitudinis. ꝙ sit ipm .i. in
differens. ut ñ inuiꝰ ꝓ alio ꝙͣ ꝓ se sollicita sit̃.
hñ subdit. Et si quid patitur in adu̾

Expanded text:
saria est, quia illis aliquis honor detur, ut fiant utiles; et quae inhonesta vestra sunt, ut pudenda, habAbsit ut in membris sanctorum sit aliqua turpitudo! sed dicuntur inhonesta, quia non habent eam speciem decoris quam habent ea quae in promptu sunt; vel propter legem membrorum quae de peccato se satis honoris hanullius egent eorum quae illis inhonestis fiunt, sed per ea sunt alia honoranda. Ita et fratribus in quibus studium navit honestas, nihil est quod a nobis addatur. Snesta nullius egent, qualiter? Tribuendo, per digna membra, abundantiorem, id est ampliorem, honorem ei membro cui in se deerat honor, ut ipsum, id est in id sollicitudinis, quod sit ipsum, id est indifferens ut non minus pro alio quam pro se sollicita sint. Unde subdit: Et si quia patiatur in ad
Abbreviated transcription (Latin):
se ñ huĩsse securita¬
auctoritate petri cõ¬
apłis cõicaret. & cum eis euuingłiũ ꝯferret
quo eiusdẽ societatis eẽt appareret: eccłia illi
omĩno ñ cred̾e̾t. s cũ cognouissent eum hoc
annunciantem ꝙ illi os in eoꝵ cõione &s uni¬
tate uiuencem accedentib ⁊̃ ꝑ eũ talib sig¬
dante auctoritatem meruit ut uba illiꝰ sic
audiantur in eccłia cãꝙͣ in illo xp̃c sic̃ iu̾ssime¬

Expanded text:
se non habuisse securitaauctoritate Petri esapostolis communicaret, et cum eis Evangelium conferret, quo ejusdem societatis esse appareret, Ecclesia illi omnino non crederet, sed cum cognovissent eum hoc annuntiantem quod illi, et in eorum communione et unitate viventem, accedentibus etiam per eum talibus sigdante auctoritatem meruit, ut verba illius sic audiantur in Ecclesia, tanquam in illo Christo verissime
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. Ut gͦ liqueat qr̃ frẽs dicantur. scĩendum ꝙ
maria mat̃ dĩ ioachĩ & anne filia fuit que
nupsit ioseph. ⁊ ita iosophfuit pͥutatiuus pa
d̾ annam accepit uxorem. & genuit ex ea fili¬
am: quã uocauit mariã. que nupsit alpheo.
monem & iudam. Mortuo aũ cleopha quidã
nomine mariam. que nupsit zebedeo. ⁊ hũit

Expanded text:
res dicantur, sciendum quod Maria mater Domini, Joachim et Annae filia fuit, quae nupsit Joseph: et ita Joseph fuit putativus 143 dem Annam accepit uxorem, et genuit ex ea filiam quam vocavit Mariam, quae nupsit Alphaeo, monem, Judam. Mortuo autem Cleopha, quidamliam, nomine Mariam, quae nupsit Zebedaeo, et habuit
Abbreviated transcription (Latin):
bũ & frẽs eꝰ: His u̾bis. quidam seqñtes delira¬
m̃ta apocͥfoꝵ suspicantur frẽs diũ foris stam¬
tes: ẽẽ filios ioseph de qͣdam mulercła. S cõ¬
sobrinos frẽs saluatoris h incellig̾e debemus
s. filios alphei & materr̾e eꝰ matͥs iacobi mino¬
ris & ioseph ⁊ iude. Quãtuorit. modis in dini
nis scͥpturis frẽs dnͦr.s. natura. gn̾te. cogna¬

Expanded text:
bum, et fratres ejus, his verbis: Quidam sequentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliercula; sed consobrinos fratris Salvatoris hic intelligere debemus, scilicet filios Alphaei et materterae ejus matris Jacobi minoris, et Joseph, et Judae. Quatuor enim modis in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ioseph qui pr̃ ihe¬
cum ioseph uirgo fu¬
isse credatur. alia gͦ¬
causa q̃renda ẽ: qr̃ frͣ
dm̃ dictus sit sicut si¬

Expanded text:
fuit Joseph, qui pater Jecum Joseph virgo fuisse credatur. Alia causa quaerenda est quare frater Domini dictus sit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qui sit de tuis frĩb. Porro cognatione fres uo¬
cancur qui st̃ de una familia cum ex una ra¬
dice turba diffunditur. ẜ ꝙ abraham in gẽne¬
si frẽm appellat loch. dicens si sit rixa inter
me & te. qr frẽs sumus. & ĩacob os laban frẽs¬
ro incõmune om̃s homines fr̃es dñr. quia ab

Expanded text:
qui sit de fratribus tuis . Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, cum ex una radice turba diffunditur; secundum quod Abraham in Genesi fratrem appellaverat Lot, dicens: Non sit rixa inter me et te, quia fratres sumus : et Jacob et Laban ro in commune omnes homines fratres dicuntur, quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
post p̃clicationem sy
cendi dico: cum bar.
qui de uideis erat. as¬
sũptooe tito. qui de
pateret falsũ ẽẽ me
aliud gñtib aliud
iudeis p̃dicare.:
ñ solum mea
dispositione. s scd̾m
reuelationem dĩ os
ñ dico didici ab ilł
ꝯtuli cum eis. tãꝙͣ
amicis os parib eimn

Expanded text:
post praedicationem Syrcendi, dico, cum Barnaba, qui de Judaeis erat. Assumpto Tito, qui de patet falsum esse me aliud gentibus, aliud Judaeis praedicare. n solum mea dispositione, sed secundum revelationem Dei. Et non dico didici ab illis ntuli cum eis, tanquam amicis et paribus Evan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinot occidunt. quomͦ male uiuendo. malum ex¬
emplum p̃bendo. ⁊Liendens enim oius p̃positũ.
suum male uiuentẽ. ocłos a regłis diñ declinan¬
tem. ⁊ in hominẽ intendentem incipit dr̃e apd
se. si p̃positus meus sic uiuit. ego qui sum. qui ũ
faciam ꝙ ille facit. Om̃is gͦ qui male uiuit in cõ¬
spectu eoꝵ: quib p̃positus ẽ: qnͣtum in ip̃o ẽ: occi¬
dit eos. iõ seruo dei eminenti in menbris surami¬

Expanded text:
tinet, occidunt. Quomodo? male vivendo, malum exemplum praebendo. Attendens enim ovis praepositum suum male viventem, oculos a regulis Dei declinantem et in hominem intendentem, incipit dicere apud se: Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum qui non faciam quod ille facit? Omnis ergo qui male vivit in conspectu eorum quibus praepositus est, quantum in ipso est, occidit eos. I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quia in epła ad romanos ꝑtͣctatũ ẽ iuxta
humane capacitatis ualitudinem. hic ꝑstͥngi¬
mus ad alia festinantes. si t̾si sobrie de dĩ filio
que digna sunt opinem᷑ iõ missũ intellig̾e de¬
bemus. quia ex illo incõp̃hensibili in enarra¬
biliꝙ secreto maiestatis ꝓfunde dedit se cõpre¬
hendendũ m̃tib ur̃is dei u̾bum ñ solum cũ
se exmaniret s S̃ cum habitaret in nob̾ sicut

Expanded text:
 quia in Epistola ad Romanos pertractatum est juxta humanae capacitatis valetudinem, hic perstringimus ad alia festinantes. Si tamen sobrie de Dei Filio quae digna sunt opinemur, ideo missum intelligere debemus, quia ex illo incomprehensibili inenarrabilique secreto majestatis profundae, dedit se comprehendendum mentibus nostris Dei Verbum; non solum cum se exinaniret, sed etiam cum habitaret in nobis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
a patre & spũ euis dicat se ẽẽ missum. Nides
gͦ ꝙ simplicitas sermonis. ñ iniuria sit missi
ueat. utrũꝙ it. de scͥptura d̾r. os ex uirgine:
os exmuliere. Ex uirgine̾ ut ibi. Ecce uirgo
it more locutionis hebreoꝵ. Usus ⁊t. ebrai¬
ce locutionis mulieres dit̾ nõ uirginitate cor¬
ruptas s feminas sic̃ in genesi legr de eua qñ
ip̃a fcã ẽ. formauit eam in mulierem nec ad¬
huc passa erat cõcubitũ uiri. Itẽ nõ ce offen¬
ñ ꝯfitemur: nͥ hoiẽm. Os aũ semꝑ faciens ẽ
fi̾ nescit. ut sit. s fit: ut aliquid alicui. sit sic̃

Expanded text:
a Patre et Spiritu ejus dicat se esse missum. Vides ergo quod simplicitas sermonis, non injuria sit missioveat. Utrumque enim de Scriptura dicitur, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine, ut ibi: Ecce virgo it more locutionis Hebraeorum. Usus enim Hebraeae locutionis mulieres dicit, non virginitate corruptas, sed feminas, sicut legitur de Eva, quando ipsa facta est: Formavit eam mulierem , nec adhuc passa erat concubitum viri. Item, non te offenn confitemur nisi hominem. Deus autem semper faciens est, fieri nescit ut sit, sed fit ut aliquid alicui sit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
fi sub lege. ut sircũ cisus appareat. ꝙ filius abͣ¬
he cui ꝓmissus erat signũ hñs eius cui pro¬
missus erat in quo ĩpleta ẽ circuncisio. ⁊ õ
iam signũ cessat. Creclidit it. abraham se ha.¬
ꝙ qr cͥcuncisus ẽ: ⁊ hostia legał ꝓ illo obla¬
ta ẽ. nͨ mirũ si ⁊ illa legis oꝑa sũstinuit ex qͥ¬
b lib̾aret eos qui eis sermłr tenebantur: qͥ
ĩ mortẽ sustinuit: ut ex illa alios lib̾aret.
sic̃ ab aliis penis uñ subdit. ut eos qui . s.ae. s
pressi & rei: tedun̾et a diabło a ꝑditione a pec
eẽmus diuine głe. sic̃ it. ip̃e participat nf̃a
natura: ita ad suam uidendam nos adoptat.
distincte intelligamus unicum dĩ filiũ. nos it.
bñficio ⁊ clignatõẽ filii dĩ sumꝰ. Ille nͥ. ẽ filiꝰ. qui
ħ ẽ ꝙ pr̃. Uncum .it. filium ds̃ ht̃ quem genu
Iste itaq modus quo nos ds̃ cum iam. ẽẽmus
ab ip̃o nõ nati. s ꝯditi os instituti u̾bo suo os
Nec̾ clixit acciꝑemꝰ. s reciꝑemus. ũ significa¬

Expanded text:
at sub lege ut circumcisus appareat, quasi filius Abrahae cui promissus erat, signum habens ejus cui promissus fuerat, in quo impleta est circumcisio, et ideo jam signum cessat. Credidit enim Abraham se haquia et circumcisus est, et hostia legalis pro illo oblata. Nec mirum si et illa legis opera sustinuit ex quibus liberaret eos qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex illa alios liberaret. aliis poenis. Unde subdit: Ut eos qui sub lege erant pressi et rei, redimeret a diabolo, a perditione, a pecessemus divinae gloriae. Sicut enim participat nostra natura, ita ad suam videndam nos adoptat. distincte intelligamus unicum Dei Filium, nos enim beneficio et dignatione filii Dei sumus; ille natura est filius quier. Unicum enim Filium Deus habuit quem genuiIste itaque modus quo nos Deus, cum jam essemus ab ipso non nati, sed conditi et instituti, verbo suo et Nec dixit acciperemus, sed reciperemus, ut significa
Abbreviated transcription (Latin):
ex mũliere. Nota ꝙ eum qui erat increatus.
fcm̃ dicit. fec̃ gͦ eum pr̃ ex muliere sub lege. Cũ
lium quo fõs ẽ ex muliere. Quid ẽ it. natiui¬
tas fili ex uirgine maria : certe assumpcõ for¬
me serui. Nlam quid ẽ aliud nasci filio ꝙͣ ac¬

Expanded text:
ex muliere. Nota quod eum qui erat increatus factum dicit. Fecit ergo eum Pater ex muliere sub lege. Cum lium quo factus est ex muliere. Quid est enim nativitas Filii de Virgine Maria? Certe assumptio formae servi. Nam quid est aliud nasci Filio quam ac
Abbreviated transcription (Latin):
illum manue: quia
nõd̾ uen̾at hora eiꝰ.
ħ est qr nolebat. Nõ
it. dñs sub faco natꝰ
est. hoc nͨ de te credendũ ẽ. nedum de illo. ꝑ ꝙ̃
retur occidi. Tempiis .N. expectabat quo more¬
recur: qr tempꝰ expectauit quo nasc̾etur. iõ mł¬

Expanded text:
 quia nondum venit hora ejus , quia nolebat. Non enim Dominus sub fato natus est: hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia tempus exspectavit quo nasceretur. Ideo mu
Abbreviated transcription (Latin):
hic. ⁊ u̾ba ista ꝑpendant. qui putant ex nob̾
ẽẽ fidei ceptũ: ⁊ ex dõ eẽ fidĩ supplem̃tũ. Cõ¬
mendans enim istam grãm q̃ non datur scd̾
aliqͣ mita. s effi c̃ omĩabona m̾ita inquit.¬
ẽẽ cogitare quã cred̾e: Nullus quippe credit

Expanded text:
hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inquitesse cogitare quam credere? Nullus quippe credit
Abbreviated transcription (Latin):
si ut accipiam. qr si¬
sumerem: ꝑderẽ glo¬
est mͥ mag̾ mori .i.
malo ego mori. ł uo¬
lo magis mori .i. af¬
fligi. qm̃ ut quis eua¬
cuet głam meam. ꝙ¬
głizarem ut acciꝑem. głam suã dic̃ qm ht¬
apd̃ dm̃ infirmis cõpatiens. Quisquis . it.
eo ꝙ. sͥ debetur uti ñ uult: Amplius impẽdit
eccł̃ie. Maximã gͥ głam habebat apłs apd̃ de¬
um ñ exigendo stipendiũ dẽbitum ab infir.¬
mis. s de suis laborib tnͣsigñdo cotilianum
uictum. ħ ẽ ꝙ stabulario ad quẽ uuln̾atus
ille qui incidit in latrones. ꝑductus ẽ. Do¬
mimis ait. Si quid amplius erogau̾is: inre
qui suis stipendiis militabat. Neb głam su
bat a p̃dicatione ũ accipiendo. qui si ñ pro
temporalib p̃dicabãt. Idõ enim abstinebat¬
apłs ⁊ sup̃tib ne sit forma accipiendi: pseu¬
do apłis rapacib: Nam s¬
głizares ut ita hec
in te fierent: respõ¬
det uciq quia sĩ ex¬
dilectione p̃dicarẽ:
Nam si euigłiz au̾o tm̃. ita ꝙ ñ ꝓ dilecti¬

Expanded text:
si ut accipiam, qsumerem perderem gloest mihi magis mori, id est malo ego mori; vel volo magis mori, fligi, quam ut quis evacuet gloriam meam: qlizarem ut acciperem. Gloriam suam dicitapud Deum infirmis compatiens. Quisquis enim eo quod sibi debetur uti non vult, amplius impendit Ecclesiae. Maximam igitur gloriam habet Apostolus apud Deum, non exigendo stipendii debitum ab infirmis, sed de suis laboribus transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille qui incidit in latrones perductus est, Dominus ait: Si quid amplius erogaveris in requi suis stipendiis militabat. Vel gloriam bat a praedicatione non accipiendo, qui non nisi pro temporalibus praedicabant. Ideo enim Apostolus abstinet a sumptibus, ne sit forma accipiendi pseudo apostolis rapacibus. Nam si evangelizares, ut ita haec in te fierent? Respondet: Utique, quia non exdilectione praedicarem, Nam si evangeliza
Abbreviated transcription (Latin):
s. quemadmodũ interpellat .i. iit̾ se oe illoᷤᷤ
deum uidicem uocat adu̾suo isrł dicens.
omiine ꝓpħas tuos occidetunt. hoc sub ie¬
zabel factum ẽ. Et¬
altaria tua suffode¬
runt: i. a fũdam̃to¬
eu̾terunt. os ego re¬
lictus sum solus in¬
cultu diuino. & que¬
runt anunam meam.
i. utam tollere.
ed quid: Qiͣpu¬
taiit se solum.
S quid dic̃ script᷑a¬
illi dixisse responsũ

Expanded text:
 inter se et illos Deum judicem vocat, adversum Israel, dicens: Domine, prophetas tuos occiderunt; hoc sub Jezabel factum estaltaria tua suffoderunt, id est a fundamerterunt, et ego relictus sum solus incultu divino, et quaerunt animam meam, itam, tollere. Sed quid? Quavit se solum, sed quid dicit Scriptilli dixisse responsum
Abbreviated transcription (Latin):
suam iorã regi uida.
tuc̃ om̃s udei uide¬
bantur i dolatre ita
ut helpas putaret¬
se relictum solum ĩ
as iezabel ppłm adydolatͥam hortabantur. s
ostendit deus helye ꝙ ñ solus remanserat. Et¬

Expanded text:
suam Joram regi Juda, tunc omnes Judaei videbantur idololatrae, ita ut Elias putaretse relictum solum in et Jezabel populum ad idololatriam hortabantur, sed ostendit Deus Eliae quod non remanserat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiant ex eo ꝙ dixit eas ñ repulsos. & plebẽ
dei. An nescitis. Qiͣita reliquias in hoc
tempore ñ reppulit¬
cemꝑe helye multos
sͥ reseruauit. cum so¬

Expanded text:
i ex eo quod dixit eos non repulsos et plebem Dei. An nescitis? Quasi dicat: Ita reliquias in hoc tempore non repulittempore Eliae multos sibi reservavit, cum so
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliquid agit. ⁊ iõ regit᷑ ut reste agat. llt gͦ
multum p̃stitisse grã saluatoris intelliguatur:
dixit aguncur. ũ ut nichil agant. s quia impe¬
tu gr̃e aguntur. uix cũ ut agant. Namͣ tanto
mag̾̃ efficit᷑ quis filius bonus qͣnto largius da
bene agit: si a bono agitur. Qñ gͦ ñ agit. ł ñ
om̃ino faciendo. ł si ex caritate faciendo. oret u¬
on enim acce-

Expanded text:
tur, aliquid agit, et ideo agitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largius datbene agit, si a bono agitur. Quando ergo non agit, vel non omnino faciendo, vel non ex charitate faciendo, oret uon enim acce
Abbreviated transcription (Latin):
eos in corpus xp̃i: qui
adhuc alieni sunt.
nes in die uidicii nos¬
om̃s qui sumus in u¬
nitate fidĩ .i. in una¬
⁊ ñ disc̾panti fide. o¬
in uiitatem agnitio¬
nis filii dei .i. in una

Expanded text:
eos in corpus Christi qui adhuc alieni sunt. nec in die judicii nos, qui sumus in unitate fidei, id est in unanon discrepanti fide, et unitate agnitinis Filii Dei
Abbreviated transcription (Latin):
enima. quia sermo dĩ
q̃ui ꝑ angłos dictus ẽ¬
ad moỹsen. ⁊ ad cet̾os
factus est firmus .i. ue¬
rus. ut lex ꝑ miracsa
os minis ⁊ ꝓmissis: cõ¬
firmata est᷑ in qͣ tam̃ñ
erat salus. ⁊ omnis pre¬
p̃uaricatio ⁊
mittere. accrius. retri¬
cedis. ut ꝓ qualitate
factorum. sit qͣlitas pe¬
ne. Attende singła u̾¬
peccis sit reddenda pe
p̃uaricator pumietur qui mł
retri. hoc ad pene qnͣtitatem refertur. que equa
qͣlitatem pene refertur. ut qui libidinas igns ꝑi¬
erit: igne crucietur. Quomͦ. q. ⁊ si sermo
catio punitur. quomͦ
nos quib filius ip̃e de¬
locutus est. effu. gehen¬
nam: si neglexetimus
salcem ꝙ minus est. ꝙͣ¬
in deficientem salu. in euͣnge

Expanded text:
est quia, sermo Dei qui per angelos dictus ad Moysen et ad caeteros, factus est firmus, irus, ut lex per miracula et minis et promissis comata est, in qua tamen non erat salus, et omnis praevaricatio, mittere, accepit justam retricedis, ut pro qualitate factorum sit qualitas poenae. Attende singula vepeccatis sit reddenda poearicator punietur qui mulem, hoc ad poenae quantitatem refertur, quae aequalqualitatem poenae refertur, ut qui libidinis igne perierit, igne crucietur. Quomodo. Quasi dicat:catio punitur, quomodo nos, quibus Filius Delocutus est, effugiemus gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est indeficientem, salutem in Evang