comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum nestorio sentiant. ⁊ inuicem colloqñ¬
t᷑. lie aliquando canteriatim huint sci¬
entiam. solligan̾tur autem nẽ actapenit¬
entia. suꝑhis in quib  subrep̾ti sunt. qͣ uiᷤ
ꝯfiteri fortassis reuereantur excessum.
minumonem. ⁊ indiugentes er. ⁊ cã
dispensationis cins negotium. non sub¬
tlius ł distͥctius siue uerem̃tius ergas¬
erecognoseant agitari. dispensationis
enim grã sient diri. eget negonum in¬
gunt parum quidem ac debito quosdã
exre foras. ut ma ius aliquid lucri f¬
aciant. sicut enim biĩ qui mari nam¬
gint. tempestare urguente.namiꝙ ꝑi¬
clitante anxrati. quedam exbonerant.¬
us ic̃. ¶ P roeuentu ⁊̃ reiquedam in ec¬
cła tolłantar. sicut leo ait indecretis suiꝰ.

Expanded text:
cum Nestorio sentiant et invicem colloquantur; licet aliquando canteriatam habuerint conscientiam, colligantur autem nunc, acta poenitentia super iis, in quibus subrepti sunt, quamvis confiteri fortassis revereantur excessum. munionem, indulgentes ei, et causa dispensationis ejus negotium non subtilius vel districtius sive vehementius erga se recognoscat agitari. Dispensationis enim gratia, sicut dixi, eget negotium gunt parum quidem a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucri faciant. Sicut enim ii, qui mare navigant, tempestate urgente navique periclitante anxndet. Pro eventu etiam rei quedam in ecclesia tolerantur, sicut Leo papa ait in decretis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
ua autem que non scripta sunt si¬
tradita custodimus que quiocm toto
orde terrarum obyuantur datur intel¬
ligi uel ab ipsu apłis ł plenarus consci¬
ius quoꝵ est meccla saluberrima aue¬
toritas comm̃data. atꝙ statuta retͣim. in
scĩ anniuersasia sollempnitate celeb¬
rantur. ⁊ siquid aliud tale occurrerit
quod conseruetur ab uniuersis quacũ¬
ẽ quod ali ieiunant sabbatum. auinõ.
alii cotioie uero communicant corꝑii
sanguinicomini. auicertis diebus ac

Expanded text:
Illa, que non scripta, sed tradita custodimus, que quidem toto orbe terrarum observantur, datur intelligi vel ab ipsis apostolis vel plenariis / conciliis quorum est in ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retinncti anniversaria solemnitate celebrantur: et si quid aliud tale occurrerit, quod servatur ab universa, quacunest quod alii jejunant sabbato, alii vero non: alii quotidie communicant corpori et sanguini dominico, alii certis diebus ac
Abbreviated transcription (Latin):
stolicam qua ad capud ecclarum aebat
referri ⁊ ince normam sumere: unde
assumpsit exordium nec caput insti¬
tutionis uideatur obmitii. cuius au¬
ctoritatis sanctioẽm omnes tenenat¬

Expanded text:
stolicam quasi ad caput ecclesiarum debeat referri, et inde normam sumere, unde sumpsit exordium, ne caput institutionis videatur omittere. Cujus auctoritatis sanctionem omnes tenea
Abbreviated transcription (Latin):
houcam nil usurꝑare dignescitur in¬
motam ꝑmanere concedimus siue
deprimatibus constituendis. siuc de
ceteris capitulis exceptis his qui exdo
natistis adepãtum ꝑueniunt quos ꝓ¬
uchi adprimatus dignitatem. etiam
genuit adoꝑtinendum cuimen primatꝰ

Expanded text:
holicam nihil usurpare dignoscitur, immotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, sive de ceteris capitulis, exceptnatistis ad episcopatum perveniunt, quos provehi ad primatus dignitatem, etiam genuit ad obtinendi culmen primatus
Abbreviated transcription (Latin):
cła ꝙ nichi obsunt saluti credentium
diuerse proloco ⁊ tempore consuctudi¬
nes si uus canoniea non obstat aucto¬
ritas pro qua eis obiuare debemus.
unae nichil iudicanus eis debere ui

Expanded text:
hil obsunt saluti credentium diversae pro loco et tempore consuetudines, si illis canonica non obsistat auctoritas, pro qua eis obviare debeamus; unde nil judicamus eis debere vel
Abbreviated transcription (Latin):
menbra discedere. s uixta scripture lie
testimonium omnia menbra caput
sequantur. nului uero dubium est qud̃
deuiare. ⁊ sicͤuͣt filius uenit facere uolũ¬
plete: ur̃e matris que est eccla. cuiusca¬
put ut predictum est: tomana existit
fuĩt ratum habere nulla ratio ꝑmitui¬

Expanded text:
membra discedere, sed juxta sacrae scripturae testimonium omnia membra caput sequantur. Nulli vero dubium est, quoddeviare. Et sicut Dei filius venit facere volupleatis matris, que est ecclesia, cuius caput, ut predictum est, Romana existit fuerit, ratum haberi ratio nu
Abbreviated transcription (Latin):
tuerũt sacerdotes. legant autem sun hiꝰ
gitur docuisse. Quod sinon legunt quia
numquam inuenitur. oporteteos hoc
sequi quod eccła romana custocit aqͥ
pͥncipium eos accepisse ñ dubium est.¬
put institutionum uteantur amittẽ
dis ministeriis. ł cetĩs agendis arc¬
hanis teneat agnouisse. quod sufficẽ
arbitrarer ad informatiõem ecce uͣt
tis cert᷑um haberem nͥisi auqlũbus con¬
sulendos nos ẽẽ duriss. quibus idcirco
tutionib errant aut commnoneas aut
indicare non differas. ut scire ualeamꝰ
qui sint. qui aut nouitates inducunt
aut alterius eccłȩ quã romane existant
ꝯsuetudinem ẽẽ seruandam: ¶ Quos¬

Expanded text:
tuerunt sacerdotes, aut legant si in his gitur docuisse. Quod si non legunt, quia nusquam invenitur, oportet eos hoc sequi quod Ecclesia Romana custodit, a qua eos principium accepisse non dubium estput institutionum videantur amitteredis mysteriis, vel in caeteris agendis arcanis teneat, cognovisse. Quod sufficerearbitrarer ad informationem Ecclesiaetis certum haberem nisi de aliquibus consulendos nos esse dixisses. Quibus idcirco tutionibus errant, aut commoneas, aut indicare non differas, ut scire valeamus qui sint, qui aut novitates inducunt, aut alterius Ecclesiae quam Romanae existimant consuetudinem esse servandam.
Abbreviated transcription (Latin):
indifferenter ehabenidum. ⁊procors
int̾quos uiuitur sotietate yuandum
est. Meamater medialanum me se¬
cuta est inuenit eccłam sabbato non
ieumantem ceꝑat fluctuare quid age¬
ri. Tunc ego consului de bacre beatis
uis ẽẽ scandalum. ne quemquam ti-¬
bi. hoc matrienuntiassem libenter
amplexa est. ¶ Hoc autem de illa cõ

Expanded text:
indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; ceperat fluctuare quid ageret. Tunc ego consului de hac re beate uis esse scandalum nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renuntiassem, libenter amplexa est. ego uero de hac
Abbreviated transcription (Latin):
glice ⁊ apłice doctrine penitus inuen¬
ituraduersum. quitum nõ sententiã
ambrii ẜuare cupientes. non dequal¬
ib fornicatiõe illuo arbitrantur int¬
elligi. ut obquamlib fornicatiotm uͥ¬

Expanded text:
olicae doctrinae penitus invenitur adversum. Quidam vero, sententiam Ambrosii servare cupientes, non de qualibet fornicatione illud arbitrantur intelligi, ut ob quamlibet fornicationem
Abbreviated transcription (Latin):
prandam publice tradid̾it. ħaũt quia¬
se uiro suo illicitam redoidit imꝑpetu.¬
um dumper copulam ꝯsanguinitatis
transiuit affmitatis. licite dimittit᷑.
qea muente suꝑducitur alia. hoc siꝗ
formcetur seiat uirum ab amb̃ro ap

Expanded text:
prandam publice tradiderit. Haec autem, quia viro suo se illicitam reddidit in perpetuum, dum per copulam consanguinitatis transivit affinitas, licite dimittitur, et ea vivente superducitur alia. Hic si qufornicetur, sciat, virum ab Ambrosio a
Abbreviated transcription (Latin):
lt funt ẜ robur unum tenaci radice
largitare. unitas tam̃ ẜnatur in orig¬
ine̾. Auelle radium solis acorpe.diu
ñ potuerit. afonte p̃cide riuum. p̃cisꝰ
arescit. Sic eccła domini luce ꝑfusa. ꝑ
tutum orbem radios suos porrigit. u¬

Expanded text:
lti, sed robur unum tenaci charitate largitate, unitas tamen servatur in origine. Avelle radium solis a corpore, non potest; a fonte praecide rivum, praecisus arescit. Sic Ecclesia Domini luce perfusa per orbem totum radios suos porrigit, u
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. una spes uocationis nr̃e. unͣus dñcu
nafides. unum baptisma. unus ds. quã
nnitatem tenere firmit᷑. ⁊ uẽnicare de¬
benius. maxime nos ep̃i. qui in eccła d̾
num atq mduusum ꝓbemus. Nemo
u̾nusẽ. cuius singłis insolidum pars te¬

Expanded text:
s, una spes uocationis uestrae, unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus. Quam unitatem tenere firmiter et uindicare debemus, maxime episcopi qui in ecclesia num adque indiuisum probemus. nemo unus est, cujus a singulis in solidum pars te
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus ẽ potestatẽ. tollit autem ur̃e mal¬
e audientis. Tollit aut gladio sp̃uali an¬
rcminterorem male intelligentis. Cau
ifirmitatẽ corporee passionis. exͥcidit᷑
it fideli ꝯfessiõe signari. Id̾ cipͥanus ep̃s.¬

Expanded text:
adeptus est potestatem. tollit autem aurem male audientis, tollit autem gladio spiritali aurem interiorem male intellegentis. Caueinfirmitatem corporeae passionis, exciditur it fideli confessione signari. ergo cum legi
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽ cicumcisio inpopulo dĩꝙ erat tc̃signa¬
culum fid̾i uistitie d̾i ad scificationem pur¬
ulud ꝑscrutari ba homines
dimus ꝓdeẽ paruulo fidẽ eoꝵ aquib ꝯsee
sit fides sua quando in aliqꝵ quoq bñfõ
qa propriam. nondum bnt potestatemꝯ¬

Expanded text:
t circumcisio in populo Dei, quod erat tunc SIGNACULUM IUSTITIAE FIDEI, ad significationem purllud perscrutari homines ditur prodesse parvulo fides eorum, a quibus sit fides sua, quando in aliorum quoque beneficio, qui propriam nondum habent potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
de. quisimil conuenientes sc̃rutini
uentiumeos more apłoꝵͣ ⁊ moyi u¬
nguentes qr omnis scĩficatio ꝯstat eẽ
ẽ crismati ꝑmixta. ⁊ bocritusollemp
neni celebrent ordinatioẽm. ¶
dꝰ qͣuidam metropolitanoꝵ sicurtio.
ad nos ꝑlatum ẽ negligunt sibi gre
ges creditos. ⁊ differunt ordinatioẽs
facẽ ep̃oꝵ. placuit scẽ sinodo intratreᷤ.¬

Expanded text:
dae, qui simul convenientes, scrutiniuentium eos more apostolorum et Moysi ungentes, quia omnis sanctificatio constat ex enem celebrent ordinationem. II quidam metropolitanorum, sicut ad nos perlatum est, negligunt creditos sibi greges et differunt ordinationes facere episcoporum: placuit sanctae synodo intra tre
Abbreviated transcription (Latin):
mergunt auditores. ꝗb ñ salutaria q̃
corrigant. sique illos delectent errone¬
a p̃dicant. Dequib aꝑte subditur. pii
sunt fontes sine aqua. mebule turbi¬
diib eragitate. quibris calliga ten
ebrarum reẜuatur. Q maergo ñ¬
iudicantur.Sal infatuatum. aporcis cõ
cul. catur. ⁊ qui dicit pax uobiscum. p¬
r. pat quod non semper ꝓ offitio ł aucto

Expanded text:
mergunt auditores, quibus non salutaria, quae corrigant, sed quae illos delectent erronea praedicant? De quibus bene subditur: Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibumergunt auditores, quibus non salutaria, quae corrigant, sed quae illos delectent erronea praedicant? De quibus bene subditur: Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊hii qui reseccłe iussut largiciõe pͥncip¬
um. ł quorumdam potentũ aũ quadã
inuasiõe aut tiramnea potestate retin.¬
agnita uĩtate redlidint. ꝑpetuo anathe¬
mate feriantur. Iniquum cẽ u censentꝰ
ut potius custodes cartarum ꝗͣ defensoe̾ᷤᷤ¬
dicemur. ⁊ in fra. ferro eñ abscidenda s̃
uulnera que fomenta non sentiunt. si
dicente dommo. auferte malum exuo
b. Uniuersa sinodꝰ surgens ac clamanit.

Expanded text:
et hi, qui res ecclesiae jussu vel largitione principum, vel quorumdam potentum, aut quadam invasione, aut tyrannica potestate retinuagnita ueritate reddiderint, perpetuo anathemate feriantur. Iniquum enim esse censemus ut potius custodes cartarum quam defensoina confidat. Ferro enim abscidenda sunt vulnera quae fomenta non sentiunt. Simdicente Domino: « Auferte malum a vobis . » Universa synodus acclamavit:
Abbreviated transcription (Latin):
quinr̃iꝰ sunt. ł fuint in urbe regia res¬
ponsaies. si mecdiocri ẽ questio cognose¬
atur. ł huc ad apłicam sedem siẽ ardua
delucatur. quatenus nr̃e audientie sẽ¬
quolib tp̃e quaub occasioẽ ł subrep¬
tiõẽ uenire temptauĩs. sacratacomuĩ¬

Expanded text:
qui nostri sunt vel fuerint in urbe regia responsales, si mediocris est quaestio, cognoscatur, vel huc ad apostolicam sedem, si ardua est, deducatur, quatenus nostrae audientiae sequolibet tempore, qualibet occasione vel subreptione venire temptaveris, sacra te communi
Abbreviated transcription (Latin):
duaꝵ matricum plebe̾s utͣrumq discer¬
nant. ⁊ si non conueniunt. lis di u̾ndit¬
arum ita int̃pretandum c̃. ut nͥ ep̃o di
scernente alus ecclus fuĩt assignatum.
innuuopͥoꝵ recdituum diminuticẽm

Expanded text:
duarum matricum, plebes utrarumque discernant, et si non conveniunt, lis Dei judiarum ita interpretandum est, ut, nisi episcopo disponente aliis ecclesiis fuerit assignatum, in nullo priorum redituum diminutionem
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ tuo contra sacerdotales mores odi
fusse sententia. Quiaigitur ⁊ ab anfa
iuis canonesq depoĩtus honoris suigͣdu
carere ñ potuit. in sua eum reformai᷑
exeo dominiei corꝑis ꝯmumone pͥuari¬
ꝙ post ammonitioem sc̃ẽ memoĩe dece

Expanded text:
mus, et tuo contra sacerdotales mores odiofuisse sententia. Quia igitur et ab ante jus canonesque depositus, honoris sui gradu carere non potuit, in sua eum reformari ex eo Dominici corporis communione privari, quod, admonitione sanctae memoriae dece
Abbreviated transcription (Latin):
ligentie luc̃e manifestat. ꝙ idẽ qui tẽ
se atribuuida ⁊beniamin sielerant ne
rosolimis relicti s. in samariam secesse¬
rãt. int̃ psendo ꝓpbas ⁊ gentiles ꝯput¬
arentur. Namcum primum discipłõ
ne intraũtis. Ad iudos pͥus mitrens
gentiles adhue p̃tĩri uibet. addendo
autem ⁊ ciuitatem samaritanoꝵ de¬
bere omitti. ubi erant scismatici: ost᷑¬
⁊ post pauca. Qd uero eundem quem
⁊ abiron. cum sacerdote a aron mo¬

Expanded text:
ntiae lucem manifestat quod idem qui tunc se a tribu Iuda et Beniamin sciderant et Hierosolymis derelictis Samariam secesserant, inter profanos et gentiles conputarentur. nam cum primum discipulos ne intraueritis. ad Iudaeos prius mittens gentiles adhuc praeteriri iubet: addendo autem et ciuitatem Samaritanorum debere omitti, ubi erant schismatici, ost posse. VIII. Quod vero eumdem quem et et Abiron cum sacerdote Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ alio uerbo adtimotheum in repre¬
hensibilem nominatum prito non
ꝙ co tm̃ tempore quo ordinandus est.¬
sit sine ullo crimine. ⁊ p̃tĩtas macłas
noua conuersatiõe diluiͣt. Si ꝙ exeo

Expanded text:
o alio verbo ad Timotheum, irreprehensibilem nominatum. Non qui eo tantum tempore, quo ordinandus est, sine ullo sit crimine, et praeteritas maculas nova conversatione deleverit: sed ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem suam expellit excomimum
rientat enim eccła cui. ui. sinodusẽ
regulam uiuendi p̃scͥpsit. uotum ca¬
stitatis inministris altaris non suste¬
pit. ¶Ñ stephanus pp̃. ait. Oco¬

Expanded text:
uxorem suam expellit, excommunirientalis enim ecclesia, cui VI. synodus regulam vivendi praescripsit, votum castitatis in ministris altaris non suscepit. Unde Stephanus Papa IV
Abbreviated transcription (Latin):
urorib antiquum sequentes cano¬
nem aplice diligentie. ⁊ ꝯstituti oniᷤ
sacroꝵ iuroꝵ legales nptias amõ
nałe nolumus nullomodacumu¬
xorsb sius eor conubia dissoluen¬
tes aut priuantes eos familiarr ta¬
te adinuicem intemꝑore oportu¬
no. Quicumꝙ ergo diligens mue¬
nullomodo prohibentur ao talem
ascendere gradum. ꝓuxoris sue coha-¬
bitatione nec in tempore ordinati¬
onis sue ꝓfiteri cogantur ꝙ abstinẽ
debeat alegalis uroris famiuarita¬
te. Item oportet cos qui altari minist¬
rant intempore oblationis scõꝵ ꝯti¬
nertes eẽ in omĩbus ut adõ possĩt ꝯse¬
qui. que simpliciter postulant. siꝗs

Expanded text:
os antiquum sequentes canonem apostolicae diligentiae et constitutiones, sacrorum virorum legales nuptias amodo valere volumus, nullo modo cum uxoribus suis eorum connubia dissolventes, aut privantes eos familiaritate ad invicem in tempore opportuno. Quicunque ergo diligens invenullo modo prohibentur ad talem ascendere gradum, pro uxoris suae cohabitatione, nec in tempore ordinationis suae profiteri cogatur, quod abstinere debeat a legalis uxoris familiaritate. Item: Oportet eos qui altari ministrant, in tempore oblationis sanctorum continentes esse in omnibus, ut a Deo possint consequi quod simpliciter postulant
Abbreviated transcription (Latin):
elatum ẽ ad huuis scẽ eccle ⁊ apłice sediᷤ
eusq sc̃e eccłe insidratores sacerdotes de¬
i adiudices publicos accusare p̃sumant.
deum siuim ⁊ non obediunt preceptis
ori. actor forum rei sequatur. R

Expanded text:
elatum est ad hujus sanctae et apostolicae sedis e ecclesiae insidiatores, sacerdotes Dei ad judices publicos accusare praesumantDeum suum, et non obediunt praeceptis ejus. C. XV. Actor forum rei sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iscopo introut in baptist̾ium. s cũ ep̃o. snsi
forte aut absens fĩt aut egrotus. Itemex
baptizandi accipit offitiũ.

Expanded text:
rius episcopo introire in baptisterium, sed cum episcopo, nisi forte aut absens fuerit, aut aegrotus. C. CXXV. Qui baptizandi recipit officiu
Abbreviated transcription (Latin):
tine clici lacrimosa nobis insinnaticẽ
pradictos elleos tibi comiñdo. ut si ad de¬
legatoꝵ indicumi corum aduersaru¬
aduenire ꝯtempẜint sublimitatisie
ilł aut subreptio. aut imimiea legib
uiolentia necessitatrs imponat. quia q̃
pene acrnabulis ẜuientib etiam manu¬
missore mu̾ente in codem actu nicbi¬
lominus ꝯstitutis dininis ministeriis
impendere ẜuitium ñ licere cum si pe¬
titioẽ ueritas subsequatur cc̾ pat̾ris ⁊
anctoris su factum uenientib ut ind
isliceat hereditatem capientib contra a¬
uetoris sui prosilire iudiciums⁊ iõ frs̃ ha
rissimi quoniam se etiam abarchidiaco
misit eos eẽ secutoros calcatis omnibus:
lsans foꝵ suum putauit auferriuͭro ui
dicio quisquis ille ẽ qui clicum lacessit
adueniat ut cocłe uira quȩ uetusti prin
lem iudicem sacercotes non accusent᷑.

Expanded text:
tinae clerici lacrimosa nobis insinuatione pradictos clericos tibi commendo, ut, si ad delegatorum judicium eorum adversarii venire contemserint, sublimitatis illis aut surreptio, aut inimica legibus violentia necessitatis imponat, quia qui pene a cunabulis servientibus, etiam manumissore vivente, in eodem actu nihilominus constitutis, divinis mysteriis impendere servitium non licere, cum si petitionem veritas subsequatur contra patris et auctoris sui factum venientibus, ut indis liceat hereditatem capientibus contra auctoris, sui prosilire judicium. Et ideo, fratres carissimi, quoniam se etiam ab archidiacomisit eos esse secuturos, calcatis omnibus rlsatis forum suum putavit auferri, in vestro judicio, quisquis ille est qui clericum lacessit, adveniat, ut ecclesiae jura, quae vetusti princlem sacerdotes non accusent
Abbreviated transcription (Latin):
tes intelligende sunt quib clicoꝵ causaᷤ
nonnisi clericis oognoscere iubentur.
nde gelasiis pp̃ scribͦit ⁊eie comiti.¬
dignitate prestandum. quia dõ ẜuen¬
tib benesicium negare non conuenit.

Expanded text:
tes intelligendae sunt, quibus clericorum causas non nisi clerici cognoscere jubentur. Unde Gelasidignitate praestandum, quia Deo servientibus beneficium negare non convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
plis. Namquid gratuis. ⁊ amabilius da¬
re quis iimco põt. quã si ei adimpete¬
ndum ꝯmiserit. quemledere forte uolu¬
erit. ꝙ. ꝓuide ꝯstantinopolitama sinoduᷤᷤ
canonum suoꝵ sextodinoscitur ꝓ hibẽ¬

Expanded text:
plis. Nam quid gratius et amabilius dare quis inimico potest, quam si ei ad impetendum commiserit, quem laedere forte voluerit? Quod provide Constantinopolitana synodus canonum suorum sexto dignoscitur prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ndunt ubinam possit agitari. an ap̃
dices: S tali iudicio. nechumana debẽt
commuti negotia. Ed suudicio ut idem
uera binc iustimanus imꝑator pͦuis. leg¬
ib sins ꝓmulgasse dinoscitur dictns. li¬
ceat ei ꝗsuspectum iudicem sibi putat.
ante quãlis inchoctur cum recusare. ut
ad alium recurratur. Nam̾ quotum mͦ

Expanded text:
ndunt, ubinam possit agitari, an apud dices? Sed et tali judicio nec humana debent committi negotia: quod si judicio ubi iidem vera hinc Justinianus imperator pius legibus suis promulgasse dignoscitur dicens: Licet ei, qui suspectum judicem putat, antequam lis inchoetur, eum recusare, ut ad alium recurratur. Nam quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
tificum recipiendi. siperatus repellendi.
Quoniam iubent canonica decreta patr¬
um. ut accusatioł testimonium eoꝵ qui
hodio quoslib sequuntur.łqui inimeia
ut suspecti hñtur. nullomiodo recipiantur.

Expanded text:
tificum recipiendi, sed penitus repellendi: quoniam jubent canonica decreta Patrum, ut accusatio vel testimonium eorum qui odio quoslibet insequuntur, vel qui inimici aut suspecti habentur, nullo modo recipiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdescenditur. acsicis aꝑtius diceret᷑
Si nequaꝗ̃ amplius potestis: saltim
tales estote infructu bonoꝵ operum.
quales fuistis dudũ in actione uitio.¬
rum. nec debiliorer uos hẽt scã libtas

Expanded text:
descenditur, ac si eis apertius diceretur, Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas
Abbreviated transcription (Latin):
corpus scĩficatur amissa ⁊ destructa: absit
roãm pudicitie magnis effer᷑ laudib huꝰ
lus ubidinoso potũ̾s eẽt ula scelus imꝓ¬
bissim uuenis maĩto cum conlatino ⁊
ꝓpinquo bruto iirir clarissimis ⁊ fortissi
sia laborabu: Egrogie ꝗdã exhoc ⁊neracit̃
declamans art. mirabile dictu duo fuer᷑.
⁊adult̾ium unus comiisit. Splendidis.
amcupiditatẽ urans castissimam nolũ¬

Expanded text:
corpus sanctificabatur amissa atque destructa? Absit Romanam pudicitiae magnis efferunt laudibus. Hujus lius libidinose potitus esset, illa scelus improbissimi juvenis marito Collatino et propinquo Bruto viris clarissimis et fortissintroversia laborabit? Egregie quidam ex hoc, et veraciter declamans ait: Mirabile dictu! duo fuerunt, et adulterium unus commisit. Splendide atam cupiditatem, alterius castissimam volun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filũ exlibo ⁊ancilla ẜuilis xitionis sunt.
aturales aũt fiui dicuntur ingerararum
xubmarum filii quos solanatura genu¬
ent̃ eripinonpossi it muitoꝵ auctor̃tati¬
b ꝓlatur. Est enim uirtus aĩ que uolẽ¬
uam non sentit.Corꝑi namꝙ iuis infert᷑
ñaĩo. Uñ qũanis corpus uiolent̃ corrum¬
patur sitam̃ pudicitia m̃tis ẜuetur ille¬
me fecis iolaĩ. castitas michi duplicat¬
manu mea thura ponas.⁊ ꝑ manumme¬
am sacrificium facias. d̾s ħattendit. ꝗ¬

Expanded text:
 filii ex libero et ancilla servilis conditionis sunt. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuenter eripi non possit, multorum auctoritatibus probatur. Est enim virus animi, qui violentiam non sentit. Corpori namque vis infertur, non anime. Unde quamvis corpus violenter corrumpatur, si pudicitia mentis servetur, illeme feceris violari, castitas mihi duplicabmanu mea thura ponas, et per manum meam sacrificia facias, Deus haec attendit,
Abbreviated transcription (Latin):
peo ꝗtante potestati erat imu̾tił are
it. ẽsq francigenas aiuram̃to ficeli¬
tatis absoluit. Qd ⁊̃ exfreqnti anctoi̾¬
tate ag scã eocła. cummilites absol¬
uit au̾incło uiram̃ti. ꝙ factũ ẽ bis ep¬
iscopis ꝗaplica auctoritate apontif

Expanded text:
 tantae potestati erat inutilis, a it, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit. Quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites absolvit a vinculo juramenti, quod factum est his episcopis, qui apostolica auctoritate a pontif
Abbreviated transcription (Latin):
iectum ⁊ innocentem exilio ꝯdempn¬
atũ que rursus ordini suo restitutũ¬
eẽ. Idd̾nuo. adũsus p̃sumptionem n¬
ostram decreuimus. ut uixta scõrũ
patrũ smodalem sententiã. nullusi

Expanded text:
ectum et innocentem exsilio condemnatum, quem rursus ordini suo restituentes id denuo adversus praesumptionem nostram decrevimus, ut juxta priscorum Patrum synodalem sententiam nullus
Abbreviated transcription (Latin):
aput p̃tores tͥbunali foro accusati fu-¬
erint. qntomagis hi ꝗ diuinis altaĩb
ꝯsecͣui bonore eccłastico decorantur ꝓ
seo to. nec uno dampnante. nec uno
iudicante. poter̾ honoris sui pͥulegio
exui:S presenti sinodali uidicio qd̾¬

Expanded text:
apud praetores tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati bonore ecclesiastico decorantur? Qui profecto nec ab uno damnari nec uno judicante poterunt honoris sui privilegiis exui, sed praesentati synodali judicio, q
Abbreviated transcription (Latin):
quia infann sunt notati ante ꝗͣ sac̃dota¬
li auctoĩtate sanentur. ⁊ gremio sc̃e ma¬
tris cocse redintegrentur. ꝗa qui extra noᷤ
apls commemorat dicens. cumbis nec
cibum sumere ⁊ ante satsfactioẽm ecclẽ

Expanded text:
quia infamia sunt notati, antequam sacerdotali auctoritate sanentur, et in gremio sanctae matris Ecclesiae redintegrentur; quia qui extra nos Apostolus commemorat, dicens: Cum eis nec cibum sumere, et ante satisfactionem ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
post pudca. putas neminem debe cogia¬
diustitiam: Cum legas parrẽ. f.dixisse
⁊ tenendam magna uiolentia xp̃icoge
rib pabulum spargere. ⁊ aliqñdo past¬
orem flagello criantia pecora reuocare.¬
Itemsi semꝑcẽt culpabile ꝑsecutiõem
facere. non scriptum eẽt inscĩs libri d
te. illi caritate. Nam quitrucidat. nõ
dert̃ impũ ꝓpbas. Occiderunt impios ⁊

Expanded text:
cogitemus. Putas neminem debere cogi ad iustitiam, cum legas patrem familias dim ueritatem magna uiolentia Christi ribus pabulum spargere et aliquando pastorem flagello ad gregem pecora erItem si semper esset culpabile persecutionem facere, non scriptum esset in sanctis Libris: ti, illi charitati. Nam qui trucidat, non derunt impii Prophetas, occiderunt impios et
Abbreviated transcription (Latin):
dumq ligari  ⁊ tn ei tunc molestissimꝰ.
radu̾sissimus uidetur. qñ utilissimus.
⁊ miscricordissimꝰ extitiss. S plane sa¬
lute reꝑata tanto uberuuis eigr̃as ageri.¬
auea. At ꝗbdam istanon prosunt. Nũꝗͥ
iõ negligenda ẽ medicina ꝗa non nulloꝵ
ẽ insanabił pestilentia: Itẽ post aliqͣ¬

Expanded text:
dumque curaret? et tamen ei tunc molestissimus et aduersissimus uideretur, quando utilissimus et misericordissimus extitisset; sed plane salute reparata tanto uberius ei gratias agerusdam ista non prosunt. Numquid ideo negligenda est medicina, quia nonnullorum est insanabilis pestilentia? Item post aliq
Abbreviated transcription (Latin):
omnu: quad attenditur. nisi quis eorum
ꝓueritate. quis ꝓmiquitate. quis nocen¬
rũ. ⁊ unitati ꝑuicacit̾ resistentium. fisc¬
ouendicarentur. ⁊ papost pauca. Ccrte
facta nocentium que mnocentib demõ¬
strari. uel ab umocentib credi non possũt
ñ comquinant quemquã. s propter inno¬
celant. nec communionem sacram̃toꝵ
illius ppłi relinquetuant. Idem doãto¬

Expanded text:
nibus quid attenditur, nisi quis eorum pro veritate, quis pro iniquitate, quis nocenrum et unitati pervicaciter resistentium fisco vendicarentur. Et post pauca: § facta nocentium, quae innocentibus demonstrari uel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant quemquam, si propter innocebant, nec communionem sacramentorum illius populi relinquebant, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uo ista nomina cumdiciiis. enduor.¬
Necomĩno libabis hominẽ. nisicũ ꝑse
apta ⁊ accommodata ẽ. non solum e p̃o
regenti plebem suam. s ⁊ pauꝑi regen¬
tidomum suam. duuti regenti simuhã
suam. Marito regenti ꝯuigem suã.
patri regenti prolem suam. sudicireg

Expanded text:
uo ista nomina quum dicimus, honec omnino liberabis hominem, nisi eum perapta et accommodata est, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi regenti domum suam, diviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici reg
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Qansdicatur gladium accipere
aliquem ꝑsequi. non ita intelligendũ
ẽ. ut peneralit eccła nulium ꝑsequat᷑.
s quod̾nulium iniuste ꝑsequatur. Non
non omnis qui parcit amicus ẽ. necõĩs

Expanded text:
. Quis dicatur gladium accipere.aliquem persequi, non ita intelligendum est, ut generaliter ecclesia nullum persequatur, sed quod nullum injuste persequatur. Non enim omn
Abbreviated transcription (Latin):
gilare suꝑcominicas oues ne lupimis
tes enim cum feminis habitare ꝯspiti
canonum sanctita. Ubi n tat fuĩt com¬
morantiũ habitatio. antiꝗ bostis stim¬
uli ti: noni desunt. Iõꝙ aũt monendi s̃
ut non antiqui hostis decipiantur frau¬
de. quatinus iuxta apłi uodem. Unon.¬

Expanded text:
gilare super dominicas oves, ne lupinis tes cum feminis habitare conspicicanonum sancita. Ubi enim talis fuerit commorantium cohabitatio, antiqui hostis stimuli non desunt. Ideoque admonendi sunt, ut non antiqui hostis decipiantur fraude, quatenus juxta Apostoli vocem non
Abbreviated transcription (Latin):
rte solum ad solam accede. nulla religi.
umominib omminoclicis extͣnee fe¬
mine ñcohabitant. s sole matres. auie:¬
⁊ mat̃tere. amite sorores. ⁊ fiue frũm. a
aut si ẜius non hñtib in domoqs due
ñce᷑ ant alumde duc̾e necessitas fiĩt. Itẽ

Expanded text:
rte solum ad solam accedere, nulla religiomnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae, materterae, amitae, sorores, et filiae fratrum aut aut servis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere necessitas fuit
Abbreviated transcription (Latin):
mnistrialtaris pb̃ri siue diaconi. ad
inuad̾e cubile. sacraru nonintrent li¬
mina nec sacrarii portitores fiant nͨ
altare ꝯtingant. nec abofferentibus
holocausti oblationẽ suscrpiant. nec¬

Expanded text:
Ministri altaris presbyteris sive diaconi ad duxoris invadere cubile, sacrarii non intrent limina, neque sacrarii portitores fiant, neque altaria contingant, neque ab offerentibus holocausti oblationem suscipiant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactionẽ ueniat. nec meboro psal
iquis sacerdotum łcdraconoꝵ ł subdi¬
aconoꝵ offitium ꝯtumaciter deserens
femmam sibi potius eligit.sicut spon¬
te obformeatioẽm dimittit offitium.¬

Expanded text:
satisfactionem veniat, nec in choro psalvero sacerdotum, diaconorum, vel subdiaconorum, officium contumaciter deserens, feminam sibi potius eligit, sicut sponte ob fornicationem dimittit officium
Abbreviated transcription (Latin):
fieasti. lici sci canones ceponendum ẽc teste¬
ntur.tam̃ qr culpam istam nesciens ⁊ co¬
actus comiisit.⁊ qr abeodem ordine ut
teponeretur supplicauit. ultroncus ex ꝯsi¬
deratiõe discretionis. que mat̾ ẽ omĩum
ut quiaseccła illa cui deserut sacerdotũ
penuram non patitur. suspensus a sac̃¬

Expanded text:
ficasti, licet sancti canones deponendum esse testentur, tamen, quia culpam istam nesciens et coactus commisit: et quia ab eodem ordine ut deponeretur, supplicavit ultroneus, ex consideratione discretionis quae mater est omnium ut si + Ecclesia illa, cui deseruit + sacerdotum penuriam non patitur, suspensus a sac
Abbreviated transcription (Latin):
nitatin renint. quesitus refugit. sacri.
altarib ẽ admouendus. sicquiultro ã¬
bu. ł mportuum se ingerit. ꝓculdu¬
bio ẽ repellendus. Nam quisicintitur
adaltiora conscende. quidaliud agit.nͥ¬
siceritasuigeat. sit simplex. ⁊ sine ue¬
nalitate ꝯsensus. p̃feratur puraelec¬
. cuius ꝯscientiam ñ huĩt. nec adele¬
ctionis ł ordinatioĩs quassatioẽm. ad

Expanded text:
itatus renuit quesitus refugit sacris est altaribus ammouendus sic qui ultro ambit uel inportunum se ingerit procul dubio est repellendus. Nam qui sic nititur ad alciora conscendere quid agit nnceritas vigeat; sit simplex sine venalitate consensus; pura praeferatur elecet cujus conscientiam non habuit, nec ad electionis vel ordinationis cassationem, ad
Abbreviated transcription (Latin):
runt. s ꝓclectioẽ. ut ł decretum electioĩs
argiuntur. aneoꝵ electio uitio sasit
iudicanda. non enim uidentur scĩ sp̃s
donim emere. qui non proꝯsecratio¬
ne. sꝓpelectioẽ munera larguntur. cñ
nullins sp̃ualit᷑ gre. aliquor fatiat clec
emptores simoniaci udieantur. qr ece¬
lasticꝗs offitir̃ ita adumcte sunt. ut alt¬
crum sinealts alicui ñ proueniat. ita ꝗ
aꝑelecticem uenitur ad ꝯsdcratioem. per¬
inde simomacus habetur. quipro elec¬
tice p̃mia largitur acsi ꝓcon secratioẽ
iquis autemepiscopatũ onen¬
desid̾at. data pecuma potentes personaᷤᷤ
minime suffragatrices sibi adhibeat.
nͨ ab tecirtũ ꝯͥ faciendũ cłicos ꝑcine ad sb¬
stͥbẽdũ adibito qͦlib gnͣs timore ꝯpallat. t¬

Expanded text:
ro electione, vel ut decretum electionis argiuntur, an eorum electio vitiosa sit judicanda? Non enim videntur Spiritus sancti donum emere qui non pro consecratione, sed pro electione munera largiuntur, quum nullius spiritualis gratiae aliquos faciat elecemtores simoniaci judicantur, quia ecclesiasticis officiis ita adjunctae sunt, ut alterum sine altero alicui non proveniat, ita, quia per electionem venitur ad consecrationem, perinde simoniacus habetur, qui pro electione praemia largitur, ac si pro consecratione quis autem episcopatum desiderat, data pecunia potentes personas minime suffragatrices sibi adhibeat, nec ad decretum sibi faciendum clericos vel cives ad subscribendum, adhibito cuiulibet generis timore, compellat
Abbreviated transcription (Latin):
ab hac peratentia cum baptizantur. soli¬
pegurili mimunes sunt nondum enim
penitentiam de priorib peccatis. itatam̃
tit etram baptizentur sicut scͥptu ẽ in a¬
ctib apłoꝵ loquente petro adiudõr acdicet.¬
te. agite pertentiam rt baptizetur unꝰ¬

Expanded text:
Ab hac poenitentia cum baptizantur parvuli soli immanes sunt; nondum etiam aenitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in actibus apostolorum loquente Petro ad Iudaeos et dicente: Agite paenitentiam et baptizetur un
Abbreviated transcription (Latin):
rogetur paganus si abremintiat dia mꝰ¬
bolo. ⁊ omnib dampnosis enis opib atꝙ
fallacib cunctis. ut primum respuat er¬
ẜ pristinam ꝯuersationem. quicorrump¬
itur scd̾m desideria erroris. ab negans ĩ¬

Expanded text:
rogetur paganus si abrenuntiet diabolo et omnibus damnosis ejus operibus atque fallaciis cunctis, ut primum respuat er pristinam conversationem qui corrumpitur secundum desideria erroris , abnegans im
Abbreviated transcription (Latin):
eis : quia ñdiscedunt de tabernaciuo
domni. erat ergo indesinenter moy¬
ses intabnaculo domini. Qd̃autem
ras diuinas. ⁊ sepius ineclitando aut p
silꝙ fac̃ moyses adbella noniroit. nonp¬
ugnat contra iminicos. S quid facit :
orat. ꝯ donec orat uincit ppłs eius. Si
pelarauerit. ⁊ainserit manus. ppłs e

Expanded text:
eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem ras divinas et saepius meditando, aut pquod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus e
Abbreviated transcription (Latin):
qui pisicus ꝑscrutator ocuios t̾ns ce¬
lum leuat. ⁊ ultra profundum t̃rerũ.
stuiam insuostudiosius corde distin¬
⁊grat. ⁊ congĩt ⁊ ut ad alteram partem
transeam. quiduntias ꝑfas ⁊ nefas q̃¬
rit. ꝗadulatur regib hereditates
captat auenas. ⁊ opes congͣgat. quas
in mom̃to cuisit relicturus ignorat.
dem. in ysara. Quiscͥpturas sacrat m¬
ale intelligit ł scłari sapientia abu

Expanded text:
qui physicus perscrutator oculos trans coelum levat, et ultra profundum terrarum silvam in suo studiosus corde distinguit et congerit? et ut ad alteram partem transeam qui divitias per fas et nefas quaerit? qui adulatur regibus, hereditates captat alienas, et opes congregat, quas in momento cui sit relicturus ignorat? C. IV. Qui scripturas sacras male intelligit, vel saeculari sapientia abu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uenerandam antistitis sedem pecune
int̃uentu subisse. aut siquis ut alteruo
⁊lese maiestatis accusatioe ꝓpoita aqͣ¬
dusacerdotis retrahatur. nec hoc soluꝰ¬
moueantur. quas leges scli ñ assciscunt:
ediũso uidentur admittende q̃ legili
scłi ñprohibentur uerum hoc non in

Expanded text:
 venerandam antistitis sedem pecuniae interventu subiise aut si quis, ut alterum et laesae maiestatis accusatione proposita a gradu sacerdotii retrahatur. Nec hoc solumoveantur, quas leges saeculi non asciscunt, e diverso videntur admittendae quae legibus saeculi non prohibentur. Verum hoc non in
Abbreviated transcription (Latin):
nice. ⁊ sisponte. ł ꝯfessus. Hegitimis test¬
id fuĩt approbatus. canomiea feriatur
sententia. Ꝙ si nec sponte ꝯfitetur. nec
accusatores ⁊ testes legitimi reꝑti fuĩnt.¬
stimonii cũ annũtia ⁊ ꝯpesce. ⁊ ꝯmone
eccłe tue filios. ne sac̃dotẽ d̾i infamare
ultĩus p̃sumant. tim̃tes ꝙ chã maledi

Expanded text:
el sponte confessus vel legitimis testibus fuerit approbatus, canonica feriatur sententia. Quod si nec sponte confitetur nec accusatores et testes legitimi reperti fuerintstimonii eum annuntia, et compesce ac admone Ecclesiae filios, ne sacerdotem Dei infamare ulterius praesumant, timentes maledi
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis petisse recolimus. ut gratiaruõ
eccłe ordinandum⁊ quomam nec ep¬
uincebeat ministium exhibere peti¬
tionem tuam ñ prouitemus disse¬
rendam. ad circo tibi scͥptis p̃sentib
euim necessaĩo duximus xedendũ¬

Expanded text:
a nobis petisse recolimus, ut Gratianum, ecclesiae cardinandum. Et quoniam nec epum debeat ministerium exhibere: petitionem tuam non praevidimus differendam. Idcirco scriptis tibi praesentibus eum necessario duximus
Abbreviated transcription (Latin):
biadunati equamnuter portant non¬
di sunt mali ubimuemutur aliqui
qui ad iuunentur boni. namubiomni¬
alis labor suꝑuacuus. manme sieui¬
ualeant ferre meliorem.Sepe agitur
in animopersecutorum quod sitentio
pretereimdum nonest. ꝗacum laborẽ
suum sine fructu ẽẽ ꝯsiderant in loco a¬
lio adlaborem cum fructu migrant.U¬
nde ille qq̃ egregins predicator ꝗdiss¬

Expanded text:
bi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnialis labor supervacuus; maxime siuentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator qui
Abbreviated transcription (Latin):
potiuss euadere murum funemq sp¬
ortani quesiuit seque latenter depot
uoluit. numquid nampaulum diei
mus mortem timuisse qua se ip̃e ꝓ
ih̾u amore testaturappetere. S cũ i¬
neodem locominorem sibi fructum
preliator dei teneri intra claustra no¬

Expanded text:
potuisset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum praedicator Dei teneri intra claustra no
Abbreviated transcription (Latin):
lacit ut anullo epõ usurpentur pleb¬
es aliene nec quisquam episcopoꝵ super¬
grediatur. indiccesim collegamisinim.
aliena ad auenos clĩcos ordinandos uel
ꝯsecranda altaria irruere ñ debet. Quod
gressor canonum anoamissarum cele¬

Expanded text:
lacuit ut a nullo episcopo usurpentur plebes alienae, nec aliquis episcoporum supergrediatur in dioecesim collegam suum.aliena ad alienos clericos ordinandos vel consecranda altaria irruere non debere: quogressores canonum ab annua missarum cele
Abbreviated transcription (Latin):
occsim non debere transire neq si sei.¬
ineccła tei quã abmitio sortitus ẽ. ⁊ ñ
abea alibi demigrare scõm regłam sr̃
boc olimapatribus ꝯstitutam. Itemer¬
ropter cos epõs siue clicos quidecuuta.¬
te adciuitatem tͥranseunt: placuit difꝰ¬
finitiones datas ascĩs patrib hr̃e ꝓͥam¬

Expanded text:
m non debere transire, neque si se iin ecclesia Dei, quam ab initio sortitus est, et non ab ea alibi demigrare, secundum regulam super hoc olim a Patribus constitutam. ropter eos episcopos sive clericos qui de civitate ad civitatem transeunt, placuit definitiones datas a sanctis Patribus ha
Abbreviated transcription (Latin):
pta pacientie. non tamostentauõe corpis:
quam p̃pariõe corclis sunt retinenda ¶
malitiam sustiere. quos fieribonos qͣiͣt.
ut potius nũs crescat bonoꝵ. non ut pari
malitia se ꝗs nũo addat maloꝵ. demq¬
qũa adopin quod mõpto fic ut teneatur
in secreto ani patientia cum beniuolen
liquido ostenditur. ꝙ ip̃s dominus iħs e
exprobrade malo. Si aũt bene quid me
cedis: Ncquaquam igitur p̃ceptum suũ.
⁊ tam̃ꝑatui aduenerat non solum infaci
e pendeni. pat̃ ignosce uł. quia ncscumt ꝗd
faciunt. Neq parlus apłs p̃ceptum domi¬
penssus infaciem. ditãt principi sacertotĩ
pcuti te ds̃ paries de albate. Sedes me iu¬
dicare scõmꝰ legem. ⁊ contralegem iubes
me pcuti. ⁊ cum acireristantib dicertur.
iunam faers pͥncipi sacerdotum. irrid.
ens eos ammonere uoluit quid dicit. ut
principi populitui non maledices. cum
ꝓculdubio quimcocem populo creue ra¬
t. atꝙinlege fuãt eruditus. illum prm
ip̃a quoꝙ beniuolentia ne reddatur ma¬

Expanded text:
pta patientie non tam ostentatione corporis, quam preparatione cordis sunt retinenda. malitiam sustinere, quos fieri bonos quaerit, ut numerus potius crescat bonorum, non ut pari malitia se quoque numero addat malorum. Dequam ad opus quod in aperto fit; ut teneatur in secreto animi patientia cum benevolentliquido ostenditur, quod ipse Dominus Jesus exprobra de malo; si autem bene, quid me caedis ? Nequaquam igitur praeceptum suum, et tamen paratus venerat non solum in facie pendens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec Paulus apostssus in faciem dixit principi sacerdotum: Percutiet te deus, paries dealbate. sedes iudicare me secundum legem et contra legem iubes me percuti. et cum a circumstantibus diceretur: Iniuriam facis principi saens eos admonere voluit quid dixerit, uPrincipi populi tui non maledices, quum procul dubio qui in eodem populo creverat, atque in lege fuerat eruditus, illum prinipsaque benevolentia, ne reddatur ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut dominentur inꝑaec incturi: boc repre¬
hendisse tͥmidoꝵ est. nonreligiosorum:
Nocendi cupiditas. ulciscendi erudeliteᷤ.
implicatus atq inplacabilis animus fe¬
rttas rebellandi. libido dommandi .⁊ siqͣ
Que plerumq ut etiam uirt puniantur. ad¬
humanarum ordine inueniuntur. ubi eoᷤ.
rubere aliquid tale. ł intalib obeclire w¬
iubet discedere milites. ⁊xp̃s post tribu̾ta ce
san moni reddi. quia pꝑ bella necessaria sti
pendia p̃bẽ̃tur. Ordo autem ille naturat
mortalium paci accommodatus. Hccposscit.
ut suscipiendi belli auctoritas. atq ꝯsilium
Non n potestas nisi adõ. suic iuibente. siue si¬
rente. Ergo tur iustus siforte etiam subre¬
gehomine sacrilego milit recte põt illoi
uic ubente bellare suĩe pacis ordinem ẜuans.
Qd si iubetur. uel non ẽe contra de p̃ceptum

Expanded text:
ut dominentur in pace victuri? Hoc reprehendisse timidorum est, non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implicatus atque implicabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si quae plerumque ut etiam iure puniantur, adhumanarum ordine inueniuntur, ubi eos uel iubere tale aliquid uel in talibus oboedire isari monet reddi, quia propter bella necessario militi stipendium praebetur. Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente sive sinente. Ergo vir justus, si forte sub rege, homine etiam sacrilego, militet, recte potest illo jubente bellare, si, vice pacis ordinem servans, quod sibi jubetur vel non esse contra Dei praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
dite que sunt dei dõ. ⁊ que sunt ocsaris cesari.
gitur ꝗ cesar p̃ceͬpit: ferendum ẽ. ꝙ imꝑat
tollandum ests fit intolłabile: dum p̃dam pi
exactores accumulant. Item introgauert
ioħmͣ milites dicenstes. Quid ficiemus ⁊ noᷤ.
dit illis. Neminem concutiatis. s estote ꝯtẽ

Expanded text:
dite quae sunt Dei Deo, et quae sunt Caesaris Caesari . Igitur quod Caesar praecipit, ferendum est, quod imperat, tolerandum est; sed fit intolerabile, dum praedam exactores accumulant. Item interrogaverunt milites Joannem dicentes: Quid faciemus nos? Ait illis: Neminem concutiatis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iana precepta custodiat. etiam ipsa
bella sine beniuotentia non gerentur. S
uelut int̾ior hostis roboratur. ⁊ paulopost.
in euangłio dicentur. ut abicerent arma.
diisurĩs. Quib ꝓprium scipendium suff¬
icere debere p̾cepit. militare utiq nonhi¬

Expanded text:
iana precepta custodiat, etiam ipsa bella sine benevolentia non gerentur, sed elut interior hostis roboratur. Et paulo post:in evangelio diceretur, ut abiicerent arma, diis vestris; quibus proprium stipendium sufficere debere precepit, militare utique non
Abbreviated transcription (Latin):
daiud. cui comutus tam magnum ꝑrohib¬
uit testimoͥnium. In his etiam illiuspłum
adpugnandum. ꝗa uirtus tua. ̃ ipsa corꝑa u¬
que bellum geritur. Quantomagisamico
ds anecessitate. ⁊ ꝯẜui inpace. Non erump¬
axqueritur ut bellum excrecatur. s bell¬
um geritar ut pax acquiratur. Estoergo
bellando pacificus. ut cosquoi oxpuignans
adꝑacis utilitatem uincendoꝑducas. BReati
ꝓtemporali salute mortalium. qmtody

Expanded text:
David, cui Dominus tam magnum perhibuit testimonium. In his eciam plurimi illad pugnam, quia virtus tua etiam ipsa corquem bellum geritur; quanto magis amicos a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beatpro temporali salute mortalium, quanto est
Abbreviated transcription (Latin):
ort ꝑscłaris potestatẽtie disciplinam.
a tam praua consuctudine coherceri. ꝗ
ꝑsatutifera sac̃dotum monita noluert¬
no. pupilloq. ⁊ uduȩ. qui facilius oppri¬
muntur apotentib. p̃bere auxilium
nut curam eis pceptoꝵ d̾i maioremin¬
ictr. intulit. Nolite ꝯt̾stare. ⁊ ñ solum
locõnto. homicidas eram ⁊ sacruegos.
ꝯcetã.⁊ postpauea. Siinquit hoc fecei᷑¬
tis oregesiupa: tenebitit pristinampo¬

Expanded text:
r secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerno, pupilloque, et viduae, qui facilius opprimuntur a potentibus, praebere auxilium. Et ut curam eis praeceptorum Dei majorem injiceret, intulit: Nolite contristare, ut non solum non loco isto. Homicidas enim, sacrilegos etc.. Et post pauca: Si, inquit, haec feceritis, o reges Juda, tenebitis pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
et moribus. Iusnaturale est: quod in lege
et euangelio continetur. quo quisq iube¬
turauii facere quod sibiuult ficriet proh¬
ibetur alii inferre. quod sibi nolit fieri. Un¬
de xp̃istus ineuangelio. omnia quecũq
uiutis ut faciant uobis homines.⁊ uos ea

Expanded text:
et moribus. Jus naturale est quod in lege et Evangelio continetur, quo quisque jubetur alii facere quod sibi vult fieri, et prohibetur alii inferre quod sibi nolit fieri. Unde Christus in Evangelio: Omnia quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos ea
Abbreviated transcription (Latin):
uie sunt: aut humane diuine natirra.
humane moribus constant. Idcoq h
ee discreꝑant. quoniam alie auis genti¬
bus placent. fas est lex dnuna. Ius lerhi¬
mana. transire per agrum alienum. fas
quo differant inter se. ler diuina. uel bi¬
mana. cum omne quod fas est. nomine
diine. uel naturalis legis accipiatur.
Nomine uero legis humane.mores uir¬
e conscͥpti ⁊ traditi inielligantur. Est a¬
utem uis generale nomen mulras su¬

Expanded text:
ine, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per alienum agrum fas quo differant inter se lex divina et humana, cum omne quod fas est, nomine divinae vel naturalis legis accipiatur, nomine vero legis humanae mores jure conscripti et traditi intelligantur. § 1. Est autem jus generale nomen, multas s
Abbreviated transcription (Latin):
uite subsidum. ⁊ eterne remimeratiõis
item quam quinquagesimam partẽ
dare debebit. Ut hac temꝑam̃ti eꝗtate
ꝯferat. ⁊ cui tollit dampna grauia nõ
infligat. Eccła uõ que monastier nõ
eccłȩ cui p̃sid ibidem ꝯferre licebit. ea
tam̃ cautela ẜuata ut unam tantiño
q̃ placiũt.⁊ ħis duab remumneratiõem
ꝯsid̾atioẽ ꝓspicere. necuiusdam neces¬
sitatis occasio. aut desides faciat aut ro
ansisse patricii dignoscitur. simul
debeas ꝓpͣrictatis iure pculdubio possi¬

Expanded text:
itae subsidium, et aeternae remunerationis idem quam quinqdare debebit, ut hac temperamenti aequconferat, et cui tollit damna gravia non infligat. Ecclesiam vero quae monasticis non ecclesiae cui praesidet ibidem conferre licebit, ea tamen cautela servata, ut unam tantummodo quae placuerit ex duabus remunerationemconsideratione prospicere, ne cujusdam necessitatis occasio aut desides faciat, aut roatritia mansisse dignoscitur, simuldere proprietatis jure procul dubio possi