comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se de uirtutibꝰ erigat. Quedã illi uircutũ dona tͥbuit. quedã retrahit.
ut dũ mens de hoc qđ habet erigit᷑. tterũ de hoc qđ nequaqͣ. habere
cognoscit᷑. humiliet᷑. Quisqͥs dono celestis gr̃ȩ inspuatꝰ ad uirtutes

Expanded text:
se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad
Abbreviated transcription (Latin):
re aliqͥd boni. S pͥus ẽ cohibendũ a malo. deinde exercendũ bonũ. Hoc
enĩ uidicat ꝓpħa cũ dic̾. Quiescite ꝑu̾se agere. diseite bene facere.¬
Pruis uitia extirpanda stͣ in homine. deinde inserende uirtutes.
Nã coherere et c̃iungi ñ potͣ ueritas cũ m̃dacio. pudor cũ petulan¬
tia. fides cũ ꝑfidia. castitas cũ luxuria. Quedã st̾ sũmȩ uirtutes.¬
utiq ueracit᷑ habent᷑. Aliȩ quoq uirtutes mediȩ st̃. qr et ad itcili¬
tate̾ et ad ꝑuitie̾ posst̾ haberi. si de his arrogant᷑ qͥsq tumuent. ut¬
pote. doctrina. ieuniũ. castitas. scientia. siue tepͥorales duntiȩ. de qͥbꝰ¬
et bene oꝑari possumꝰ et male. Quisqͥs ex deceriore ia melior cẽ cep
caueat de acceptis extolli uirtitibꝰ. ne grauiꝰ ꝑ uircutes corruat. qua
pͥus ex lapsu uitioꝵ iacebat. Quedã as in homine iustificat. ne iterũ

Expanded text:
re aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc re aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta, cum dicit: Quiescite agere perverse, discite bene facerePrius vitia exstirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas cum mendacio, pudor cum petulantia, fides cum perfidia, castitas cum luxuria. Luxuria vero carnisutique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive temporales divitiae, de qmale. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum
Abbreviated transcription (Latin):
a d uitia sine labore dilabim̃. Ista enĩ ꝑna. ista arcua st̃. Soran¬
aes enĩ suadees ꝑpetim᷑. ut ad exlũ conscendere ualeamꝰ. Quẽ adio¬
dũ ad uirtutũ tendentes culiñ. ñ a sumis uichoant. s amodicis.
ut sensi adi altiora ꝑtuigant. Ita et qͥ dil abunt᷑ aduttia. ñ stati
a magnis c̃minibꝰ ineipiunt. s amodicis assuescunt. et sic uina¬
xinis ꝓriuunt. Sic̃ paulatĩ homo a muunus uicus in maxima ꝑ.¬
riuit. ita a modicis uirtutibꝰ gradatĩ adea quȩ st̃ excelsa c̃scendit.
Qui aut̃ inordinate iuitutes cõprehendere nitit᷑. aito ꝑiditat᷑. Hȩc
eͣ aut̃ causa in rerũ nat̾a. ut quecũq uelocit᷑ ad ꝓfectum tendt̾. sine
dubio celerit᷑ finiant᷑. sic̾ herbȩ quȩ tanto festuniꝰ ꝑeunt. quanto cele¬
rius crescunt. At uero cont̾ arbores alta radice fuudate. idõ ꝑdurãt
auitiꝰ. ꝙ gradatiꝰ ad ꝓfectũ ꝑueniuit. Nichil ꝓdest admuto malo age¬

Expanded text:
a sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, age
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ dicimꝰ beatꝰ apłs uerũ esse cognoscit. ut etiã optet ab hac carne
disced̾ẽ. ut separatione eiꝰ enxxiꝰ ualeat dño copulari dicens. Desideriũ
grinam̃ a dño. Et idcireo audemꝰ. et bonã uoluntatẽ habemꝰ magis ꝑe¬
grinari a corpore. et pͥsentes eẽ ad dm̃. Propt᷑ qđ etiã contendimꝰ siue
p̾sentes siue absentes placere illi. Cõmoratione̾ scilicet aĩȩ quȩ in
hac carne ẽ ꝑegrinationẽ adnõ. atq absentiã a xp̃o ee̾ ꝓnuntians.
eiꝰq ab hac carne separationẽ atq discessũ. psentiã ẽẽ ad ipmͣ tota
credulitate confidens.
habeat. et in eade̾ corporis similitudine requie̾ sentiat.
perferatq tormenta.

Expanded text:
hoc quod dicimus, beatus Apostolus verum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne hoc quod dicimus, beatus Apostolus verum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione ejus enixius valeat Domino copulari, dicens: Desiderium magis peregrinari a corpore, et praesentes esse ad Dominum; propter quod contendimus sive praesentes, sive absentes placere illi . Commorationem scilicet animae, quae in hac carne est, peregrinationem a Domino atque absentiam a Christo esse pronuntians, ejusque ab hac carne separationem atque discessum, praesentiam ad Christum, tota credulitate confitens. orporis habeat, et in eadem corporali similitudine requiem sentiat perferatque tormenta.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ carnis. uł priuandã senfti. uł in nichilũ resoluendã. Nonem̃ caro eiꝰ i pa¬
radiso. s anima eiꝰ erat in paradysoingressura cũ ip̃o. Quibꝰ dictis ut idem
doctor entiat manifeste ꝓbat᷑. animas defunctoꝵ nͣ solũ sensibꝰ ñ priuari.
s nec istis quidẽ affectibꝰ dolore atq tͥstitia. gaudio ac metu carere. et ex
eis quȩ sibi in illo generali examine reseruant᷑. qͥddã eas iã uiciꝑe pͣgustare
Nec sccłm opinionẽ quoedã inudeliũ in nichilũ eas resolui. pꝰhuuiꝰ cõmemo¬
corporali insensibilẽ fieri. que omne̾ ratioĩs ium in se c̾tinens. etiã mutã
atq insensibile materiã carnis participatione sui fac̾ eẽ sensibilẽ. cuutiq
tͥ sequens sit. et hoc rationis ipsiꝰ ordo cͣtineat. ut exita mens ista carnali
qua nͣc hebetat᷑ ƿinguedine. intellectuales uirtutes suas in meliꝰ repa-¬
ret. et puriores eas ac subtiliores recipiat potiꝰ quã amittat. Intantũ aut᷑

Expanded text:
ndam sensu, vel in nihilum resolvendam. Non enim caro ejus in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis quidem affectibus, id est, spe atque tristitia, gaudio atque metu carere, et ex eis quae sibi in illo gnec secundum opinionem quorundam infidelium in nihilum eas resolui post huius commocorporali, insensibilem fieri, quae omnem rationis vim in se continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem? cum utique consequens sit, et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali, qua nunc hebetatur pinguedine, intellectuales virtutes suas in melius reparet, et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. In tantum autem
Abbreviated transcription (Latin):
praui urta ꝓpb̃ȩ ubũ. quasi lupi uesꝑe ñ relinquunt inmanstidoc
ẽ de psentis uite tantũ cõmoddis cogitant. ñ de futuris. Uta em ita
uespũ. fut̾a uero mane accipit. Et bene ait quasi lupi. p lam t
more cuncta diripiunt. et uit pauca pauibꝰ derelinqunt. i
iuslea nt̃ ñ discutunt causas s affert᷑. Sicq contbant uidicu. didma¬
irascunt̃. ipsõq iudicii sententiã mninsanta ũ tuitrise qp entepupro¬

Expanded text:
Prophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in mane, hoc Prophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinquunvideantur, non discutiunt causas, sed asserunt, sicque conturbant judicii ordinirascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertunt, de q
Abbreviated transcription (Latin):
tusimis hostibꝰ. Nulł enĩ p̃do tã eupidus ialienis. quã usex in iquueu
suis. Latrones maccessis faucibꝰ ac latebrosis latentes ins iclas pontuifi
palã rapactatis auaricia seuunt. Hostes in alioꝵ sangne tantũ uitor¬
dunt. tudices quasi etudelissimi carnifices. cuuul oppssione suan suluitt
ramine regant. Pierũq et boni uidices st̃. s et ministios r aptores habat
Noꝵ figura ut ait qͥdã tanꝙͣ scilla pingit atq deserbit᷑. Ipli quidoñ
bumana sp̃es. s capitibꝰ caninis accincta et cutũdata. Nonalit̃ qͥbrlapo¬
testat. bꝰ accidit. ut ipsoꝵ immanitatẽ immanitas inquoꝵ socioꝵ ꝑturbit
Sepe iudices praui cupiditatis causa. aut disfert̃ aut ꝑitunt iu dicia net
finunt cepta partiũ negocia. qͦusꝙ marsupia eoꝵ qui causait caNer¬
rant. Quando eniꝰ uidicant. ñ causã s dona c̃siderant. Et sic̃ negli¬
gentes st̃ in discussione causantiũ. sic in eoꝵ d ãpno sollicitisẽ. Iudres

Expanded text:
tissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum um moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum sociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut differunt, aut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic in eorum damno soliciti sunt. Judices
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ trahit. Huimoddi itaq ratione aquȩ maris ꝑ tenuissimos ua¬
pores in aere suspensȩ paulati᷑ concrescunt. ibiꝙ igne solis decocte.
in dulce᷑ pluuiaꝵ saporẽ uͣtunt᷑. Dehinc ingrauescente nube. mͦ
ui exp̃sse uentoꝵ. mͦ solis calore dissolutȩ. in t̾rȩ facie᷑ sparguunit᷑
Amibibꝰ ergo rapiunt᷑ aquȩ maris. et iterũ ab ipsis redeunt in
t̾ris. S fic̃ diximꝰ. ut dulces eẽ possint in pluuiiis. coqunt᷑ igne
solis. Alii autͣ dicunt ñ tautũmodo aqͥs maris nubes cc̃rescere
s etiã exhalatis tͣre uaporibꝰ nebulas adolescere. qͥbꝰ densatis.
coactisq nubes altiꝰ surgere. atꝙ hisdẽ labentibꝰ pluuias ef¬
fundere. Nubes aut᷑ ut prediximꝰ. apłi significant᷑ atq destores.
uentoꝵ flatibꝰ rigentes aquȩ solidant᷑ in uicẽ. et rupto
aere nix fundit᷑.¬

Expanded text:
sursum trahit. Hujusmodi itaque ratione aquae maris per tenuissimos vasursum trahit. Hujusmodi itaque ratione aquae maris per tenuissimos vapores in aere suspensae paulatim concrescunt, ibique igne solis decoctae in dulcem pluviarum saporem vertuntur. 2. Dehinc gravescente nube modo vi expressae ventorum, modo solis calore dissolutae, in terrae faciem asperguntur. A nubibus ergo rapiuntur aquae maris, et iterum ab ipsis reduntur in terras. Sed, sicut diximus, ut dulces possint esse in pluviis, coquuntur igne solis. Alii autem dicunt non tantummodo aquis maris nubes concrescere, sed etiam exhalantis terrae vaporibus, nebulas adolescere, quibus densatis coactisque nubes altius surgere. Atque iisdem labentibus pluvias effundere. 3. Nubes autem, ut praediximus, apostoli significantur atque doctores. ventorum flatibus rigentes aquae consolidantur in nivem, et rupto aere nix fundit
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ ex libro iob. qr cogit᷑ aer iste uisibilis ut conglobet᷑.
Conglobatꝰ uero. in nubes uͥtit᷑. Sic enĩ ipse dicit. Subito aer
cogit᷑ in nubibꝰ. et uentꝰ transiens fugabit eas. Et uirgłs. Consurgt
uenti. atq in nub es cogit᷑ aer. Nlubes autͣ scĩ pͣdicatores intelligunt᷑.
is uacuas hominũ mͣtes uagasꝙ significat. Qui cam̃ densatꝰ in nui.¬
bes ũtit̃. q collectȩ abinani uanitate infideliũ m̃tes. fide solidant̃.
Et sicͥ ex aere in ani fiunt nubes pluuiales. sic ad fidẽ de nuindi
uanttate colligunt᷑scĩ pͣdicatores. Nubes aut̃ dicte. qđ ethera obte¬
gant. Unde et nupte dicunt᷑. qđ uultꝰ suos uelent. Unde et
neptunꝰ. qđ nube et mare terrã tegat. Legit in amos ꝓpħ̾a.¬
Qui uocat a quas maris. et effundit eas suꝑ facie t̾rȩ. Aqu̾ȩ enim
am arissimȩ maris uapore subtili calore aereo suspendunt̃. instar
medicinalis cucurbitȩ. quȩ calore suꝑioris circłi humorẽ et sangͥnẽ

Expanded text:
otandum est ex libro Job, quod cogitur aer iste visibilis, ut conglobetur; conglobatus autem in nubes vertitur. Sic ipse dicit: Subito aer cogitur in nubibus, et ventus transiens fugabit eas Et Virgilius: Consurgunt venti, atque in nubem cogitur aer. Nubes autem sancti praedicatores intelliguntur, vagasque significat, qui tamen densatus in nubes vertitur, quia collectae ab inanitate fidelium mentes fide solidantur. Et sicut ex aere inani fiunt nubes pluviales, sic ad fidem de mundi vanitate colliguntur sancti praedicatores. Nubes autem dictae quod aethera obtegant, unde et nuptae dicuntur, quod vultus suos velent. Unde et Neptunus, quod nube et mari terram tegat. 48 CAPUT Qui vocat aquas maris, et effundit eas super faciem terrae . Aquae enim amarissimae maris vapore subtili calore aereo suspenduntur, instar medicinalis cucurbitae, quae calore superioris circuli humorem, et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
mina pꝰ fulgore diuini luminis absconaant᷑. Tc̃ stellȩ eadent qnͣ
apparuerit signũ filii hominis incelo. Considerasti quanta sit uitꝰ
signi hoc ẽ crucis. Sol obscurabit᷑. et luna ñ dabit lum̃ suũ. Crux
ut diseas qmͣ crux luna et sole pͣclanor est. quoꝵ spleudore diuino
illustrata fulgore suꝑabit. ut quẽa dmodũ ingrediente rege in cunta¬
tẽ. exercitꝰ antecedit. p̃ferens signa atq uexilla regalia. et ambitu
pͣparationis armissone adnuntiat regis introitũ. ita dño descen
mibꝰ humeris pferentibꝰ. diuiinũ regis celestis ingͣssũ t̾ris trementibꝰ
ñtiabt. Itẽ idem doctor pꝰ aliq̃ sicrepetit. S quare crux appare-
bit t᷑e. et quaͣ ob causã in eiꝰ ꝓlatu dñs adueniet. ratio ꝑspicua ẽ.
It cognoscant c̃ siluĩ iniqͥtatis suę qͥ dnm̾ maiestatis crucifireit᷑.
Per hoc signũ impudens iudeoꝵ redargitit᷑ impietas. Et qmͣ ꝓ ptͣ hoc
ipsã arguente̾ cognoscent peccatũ sinũ. Sero et frustra cecabunt᷑¬

Expanded text:
prae fulgore divini luminis abscondantur. Tunc vero stellae cadent, quando apparuerit signum Filii hominis in coelo. Considerasti quanta sit virtus signi, hoc est crucis. Sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum: crux ut dicas quoniam crux lunae et soli praeclarior est. Quorum splendorem divino illustrata fulgore superabit, et quemadmodum ingrediente rege in civitatem exercitus antecedit praeferens signa atqupraeparationis armisonae annuntiat regis introitum: ita Domino descemibus humeris praeferentes, divinum regis coelestis ingressum terris trementibus nuntiabunt. » Idem doctor post aliqua sic repetit: « bit tunc, et quam ob causam in ejus praelatu Dominus adveniet? Ratio perspicua est: ut agnoscant consilium iniquitatis suae, qui Dominum majestatis crucifixerunt; per hoc enim signum, impudens Judaeorum redarguitur impietas. Et quomodo propter hoc ipsa arguente cognoscent peccatum suum sero, et frustra fatebunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ latent᷑ fieret. et quereret qd ꝑierat. Scas uero aduent̾ ñ ita.
s simplicit᷑. Queadmodũ inqͥt fulgur exiens ab orente apparet
in occidente. ita erit aduentꝰ filii hominis. Subito hominibꝰ appa¬
rebit. nec erit indigens qͥsꝗ int̾rogare. siue hic. siue illic ẽ xp̃e.
Quẽa dmodũ enĩ fulgur cͥũ enucuerit. ñ egemꝰ in qͥrere si facta sit
choruscatio. ita cũ reuelatio pͣsentiȩ eiꝰ effulserit. ñ indigemꝰ int̾ro¬

Expanded text:
 latenter fieret, et quaereret quod perierat: secundus vero adventus non ita erit; sed, Quemadmodum, inquit, fulgur exiens ab oriente apparet in occidente, ita erit adventus Filii hominis. Subito omnibus apparebit, nec erit indigens quisquam interrogare, sive hic, sive illic est Christus. Quemadmodum enim cum fulgur emicuerit, non egemus inquirere, si facta sit coruscatio: ita cum revelatio praesentiae ejus effulserit, non indigebimus interro
Abbreviated transcription (Latin):
lapsũ oꝑis ñ incurrimꝰ. Non eͣtimendũ. si bona malaq in cogi¬
tationẽ ueniant. s magis gloriandũ est si mens mala abonis
intellectu rationis discernat. Ite̾ nichil iyuat qđ intͣ bonu̾ et
malu̾ sensu prudentiori discernimꝰ. nͥ oꝑe aut mala cogitata ca¬
ueamꝰ. aut bona intellecta faciamꝰ.¬

Expanded text:
lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogilapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cognita caveamus, aut bona intellecta faciam
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Unde et dñs ꝑ ysaiã. Auferte inqͥt malũ cogitationũ ur̃aꝵ
ab ocłis meis. Non eni solũ factis s et cogitationibꝰ delinquimꝰ. si
eis illicite occurrentibꝰ delectem̃. Sic̃ uipera afiliis in utero posi¬
tis lacerata ꝑimit᷑. ita nos cogitationes nr̃e intra nos enutritę
occidt᷑. et c̃cepte interiꝰ iuꝑeo ueneno c̃sumunt. animãq nram
suggestionibꝰ pͣueniri. Iacere aut̃ in animo cogitationẽ. nr̃e atti¬
ne mortali. quã meruit pͥmꝰ homo inpęnã sui peccati. Dũ unꝰqͥsq
diuina illuminatione ñ p̃uenit᷑. statĩ molestiis turpuĩ cogitationũ
pulsat᷑. S dei seruus iudicio timoris dĩ earũ teͣptam̃ta a semetip¬
so reicit bonisq contra obiectis cogitationes t̃pes ase repellit
Magna obseruantia circa cordis ẽ custodiã adhibenda. qr autbo¬
nȩ aut malȩ rei ibi c̃sistit origo. Nã sic̾ scriptũ est. ex corde exeunt
cogitationes malȩ. idõꝙ. si pruis prauȩ cogitationi resistimꝰ. in

Expanded text:
cens. » Unde Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram suggestionibus praeveniri; jacere autem in animo cogitationem nostrae attine mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
plicio iã nouert ante illũ uidicis usti conspectũ orationis suȩ
merita cassari refugiuint. Qđ si nc̃ quoq uiuentes iusti mortuis
et dãpnatis iniustis minime cõpatuint̾. quando adhuc aliqͥd iu¬
dictabile de sua carne ꝑpeti etia ipsi nouert. qnto adistrictiꝰ tc in¬
his quoꝵ tom̃ta tespicunt. qͣndo ab om̃i uitio cotruptionis enui

Expanded text:
plicio jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio c
Abbreviated transcription (Latin):
ticiuaine fallaꝵ. Na et ipse septẽ esse dicunt̃ . si amilꝰ ande
sex nuli aspicere pot. Hȩ ab oriente surgt et appropinquante
diei elar tcate: stellaꝵ etꝰ ordo distendit᷑. Ei yades aut̃ a plira¬
lati uergilias appellauert᷑. eoqd post uere erorunt̃. ee eomdr
ecetis pͥdicant᷑. qdi his exorientibꝰ estas significat᷑. occidentibꝰ h¬
emps ostendit. qđ aliis penitꝰ ñ est traditũ signis. his aut srerris¬

Expanded text:
titudine stellarum. Nam et ipsae septem esse dicuntur, sed amplius quam sex nullus conspicere potest. Haec ab oriente surgunt, et appropinquante diei claritate stellarum ejus ordo distenditur. Pleiades autem ex pluraLatini Vergilias appellaverunt, eo quod vere oriantur, et eo magis caeteris praedicantur, quod his exorientibus aestas significatur, occidentibus hiems ostenditur, quod aliis penitus non est traditum signis. 7. His aut
Abbreviated transcription (Latin):
tion stella e Hucant orion. agladio diet e. Unde etiã eũ lati¬
n ⁊ ggula uocant. si cuis ut iuidet᷑ armatũ. et stellaꝵ luoes dcu¬
bile qđ ignorare magne difficultatis ẽ. adeo ꝙ quãlus rudles oeu¬
lose cam p fulgoris spsendore in seipso raptt. Hi quipre oriones
in ipso pondere tẽporis hyemales exoriunt᷑. suo qͦq oetu imbres
et tep słatis ercitant. et maria t̾rasq ꝑẽbant. Oriones aut̃ sig¬
nificant mairtires. Nã sic̃ isti nascunt᷑ in celo tp̃re hr̃ enisid̃ mar¬

Expanded text:
. Unde etiam eum Latini Jugulam vocant, sidus, ut videtur, armatum et stellarum luce terribile, quod ignorare magnae difficultatis est, adeo ut quamvis rudes oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe Oriones in ipso pondere temporis hiemalis exoriuntur, suoque ortu imbres et tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. 9. Oriones autem significant martyres. Nam sicut isti nascuntur in coelo tempore hiemis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pͣcedentis delicti. Precedentia itaq perecata. sequeniũ stͣ criminu̾
causa. ut illa quȩ secunt̾ sint pcedentiũ pena. Precedentiũ pec¬
catoꝵ pena. ipsa uocat᷑ induratio ueniens de duuina iustitia. Hiẽ

Expanded text:
est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. 219 5. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de d
Abbreviated transcription (Latin):
xperim̃to minoꝵ peccatoꝵ. maiora coͣmitti peccata. ut duriꝰ fe¬
riant᷑ ꝓmagnis sceleribꝰ. qͥ de parus corrigi noluert̃. Iuditio aut̃
dutino in reatũ neqͥore̾ labunt᷑. qͥ destringere sua facta minora
contẽpnunt. Multi a cͥmine corruunt uicrimͣ. qͥ dĩ cognitionẽ
habentes. timore̾ eiꝰ negligunt. Et quẽ nouert ꝑ seientiã. ꝑ actionẽ
ñ uenerant᷑. Idoq cecant᷑ diuino iudicio pinienda comiciere. et in
penã cõmissi facinoris facinꝰ deteriꝰ addere. Sepe peccatũ alteriꝰ pec¬
cati causa eͣ. Qd̃ cõmittit᷑ aliud ex ipso. qͣsi sua sobolis ceit᷑. Sic̃ fieri
solet nasci libidine exnimia uentris ingluiue. P ena uero peceati.
peccatũ admittit᷑. qñdo ꝓ merito cuiꝰ q: peccati doͣ deserente in aliuo
peccatũ itur deteriꝰ. de quo ampliꝰ qͥ admiserit sordidet᷑. Ergo pͣce¬
dens peccatũ causa ẽ sequentis peccati. Sequens uero ꝑ eccatũ. pena

Expanded text:
xperimento minorum peccatorum majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minoracontemnunt. Multi a crimine corruunt in crimen, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt, et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod committitur, cum aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Deo deserente, in aliud peccatum deterius itur, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati: sequens vero peccatum poena
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ fulgor emicans arcꝰ spẽm format. Sicut enĩ impssa cera anu¬
li imagine̾ expͥmit. sic nubes e contra ex rotunditate solis figu¬
rã sumentes orbẽ efficiunt. et arcꝰ effigiẽ fingunt. Apparet
autͣ hoc ñ semꝑ. s cũ rarescunt nubila celi. Na rursus cuͣ ui se
coeunt nubes atq densant᷑. confestĩ arcus forma resoluit᷑. In nu¬
biuͣ euĩ denfitate. arcꝰ aerẽ inꝑfecto giro cõplectit᷑. Ueniq sine
sole et nubibꝰ. nuͣꝙͣ apparet aicus. qr ex typo radiis solis spes
eiꝰ format᷑. Quadricolor enĩ est. et ex om̃ibꝰ elemͣtis in se rapit sp̃es.
De celo eniͣ trahit igneũ colorẽ. De aqͥs purpureũ. De aere albu.
De tͣris colligit nigrũ. Hic aut̃ arcꝰ ꝓ eoqđd asole resplendet in nu¬
bibꝰ. xp̃i glam indicat. in ꝓpħis ac doctoribꝰ refulgentẽ. Alii ex
duobꝰ coloribꝰ eiꝰ. idest aquoso et igneo. duo uidicia significari di¬

Expanded text:
quibus fulgor emicans arcus speciem format. Sicut enim impressa cera anuquibus fulgor emicans arcus speciem format. Sicut enim impressa cera anuli imaginem exprimit, sic nubes e contra ex rotunditate solis figuram sumentes, orbem efficiunt, et arcus effigiem fingunt. Apparet autem hic non semper, sed cum rarescunt nubila coeli. Nam rursus cum in se coeunt nubes atque densantur, confestim arcus forma resolvitur. In nubium enim densitate arcus aerem in perfecto gyro complectitur. Denique sine sole et 46 nubibus nunquam apparet arcus, quia ex typo radii solis species ejus formatur. » 2. Quadricolor enim est, et ex omnibus elementis in se rapit species. De coelo enim trahit igneum colorem, de aquis purpureum, de aere album, de terris colligit nigrum. Hic autem arcus, pro eo quod a sole resplendet in nubibus, Christi gloriam indicat in prophetis, ac doctoribus refulgentem. Alii ex duobus 47 coloribus ejus, id est aquoso et igneo, duo judicia significari di
Abbreviated transcription (Latin):
ment᷑ agitatꝰ est. sic incalescit ut accendat̾. De hinc ut pͣdictũ est.
fulgura et tonitrua simul expͥmunt᷑. S illud celerius uidet᷑ qr
lactu uentoꝵ erũpere iolentiã. sicq furorẽ tẽpestatis que̾ in
nubibꝰ conclusi agebant. exeuntes ad t̾ras remittunt. Lucretiꝰ autẽ
dic̃. fulmina ex minutis seminibꝰ c̃stare. adeo penetrabilia ẽẽ. Ubie̾q
autͣ fulgur ceciderit. sulphuris odorẽ emittit. uirgłs. Et late cu¬
cũ loca sulphure fumant. Et lucanꝰ. Ethereoq nocens fumauit ful¬
gure ferrũ. In fulminibꝰ. scoͣꝵ accipiunt᷑ miracła. claritate signoꝵ
ac uirtutũ micantia. atq intima cordis ꝑuenientia. Sublimia
excelsiora loca teͬpestatibꝰ esse secura. ut olympꝰ. qͥ celsitudine sua
ex imagine solis hoc mͦ format᷑. Dũ enĩ sol innubibꝰ rarescentibꝰ
exsadu̾so refulserit. radiosq suos directa linea humori nubilo
transfundens inpͣsserit. fit reꝑcussio splendoris eiꝰ in nubibꝰ. ex

Expanded text:
menter agitatus est, sic incalescit, ut incendatur. Dehinc, ut praedictum est, fulgura et tonitrua simul exprimuntur. Sed illud celerius videtur qujactum, ventorum 45 erumpere violentiam, sicque furorem tempestatis quem in nubibus conclusi agebant exeuntes ad terras emittunt. 4. Lucretius autem dicit fulmina ex minutis seminibus constare, ideo penetrabilia esse; ubicunque autem fulmen ceciderit, sulphuris odorem emittit. Virgilius: Et late circum loca sulphure fumant, Et Lucanus: Aethereoque nocens fumabit sulphure ferrum. 5. In fulminibus sanctorum accipiuntur miracula, claritate signorum ac virtutum micantia, atque ad intima cordis pervenientia. Sublimia excelsiora loca a tempestatibus esse secura, ut Olympus, qui celsitudine sua ex imagine solis hoc modo formatur. Dum enim sol in nubibus rarescentibus ex adverso refulserit, radiosque suos directa linea humor in nubilo transfundens impresserit, fit repercussio splendoris ejus in nubibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
nos caroꝵ numerꝰ expectat. parentũ. fr̃m. filioꝵ frequens nos et copiosa cha
desidat. iã de sua incolumitate secura. adhnc de nr̃a salute sollicita. Ad hoꝵ
conspecttͣ et cõplȩtũ uenire. qͣnta et illis et nob̾ in cͣomine letitia ẽ. qualis
illic celestiũ regnoꝵ uoluntas sine timore moriendi. et ęcͣnitate uuendi. qua
ut cnͣ his cito eẽ possimꝰ. ut cito ad xpͣm uenire cͣtingat obtemꝰ. Hanc cogita¬
tionẽ nr̃am ds uideat. hoc ꝓpositũ m̃itis et fidei xp̃c aspiciat. daturꝰ eis clanta¬
tis suȩ ampliora pͣmia. quoꝵ circa se fuerint desideria maiora.
Quã con¬
traria est diu̾ca oratio nrͣȩ uoluntati. quando cotidie fiat
uoluntas dĩ oramꝰ. et transire ad eũ usistente mortis metu
ñ uolumꝰ. exẽplo cuiꝰdã fr̃is cui tim̃ti exire de scło. increpans apparuuit

Expanded text:
nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aeternitate uiuendi quam ut cum his cito esse, ut cito ad Christum uenire contingat optemus. hanc cogitationem nostram Deus uideat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae ampliora praemia quorum circa se fuerint desideria maiora.Quam contraria sit Dominicae orationi nostra voluntas, quando et quotidie ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis metu nolumus, cum exemplo cujusdam fratris, cui timenti exire de saeculo, increpans apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
duͦ fuerit dĩ seruis. nẽ fieri multomagis debet coretiente iã mundo.
et maloꝵ infestantiũ turbinibꝰ obsesse. nt qͥ ceriumꝰ cepisse iã ganua.
et scinꝰ unmiere grauiora. lucrũ marinũ cõputemꝰ. si istic uelod̾it
dedamꝰ. Siinhabitado tnoparieces uecustate: nutarent᷑. tecta desuꝑ
treuierent. domꝰ u fatigata ⁊ã lapsa. edificus senechute labentilꝰ nui¬
na pruna̾ minaret᷑ ñ ne oñi celentate inigrares : Sin aingute te
turbida et ꝓcellasi tẽpestas fluctibꝰ iolentis gicitatis deuantiare¬
ñ futã naufragia. nonne portũ ueloeit᷑ peteres i Nundus eciũ nitat
elabit̾. et iͥmiuã sui ñ iã senecftute rerũ s fane testat᷑. et di ñ do gãs
tos. paradiso testituit et regno. Es ñ ꝑegre c̃stcut᷑. ꝓꝑet in patͥa
regredi Qs ł ad suos nauigare festuans. uenta ꝓspu cupi  op
taret. ut uelocit caros liceret amplectia senti yspii cupiel q¬

Expanded text:
dum fuerit Dei semis, nunc fieri multo magis debet corruente iam mundo dum fuerit Dei semis, nunc fieri multo magis debet corruente iam mundo et malorum infestantium turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa tempestas fluctibus uiolentius excitatis praenuntiaret futura naufragia, nonne portum uelocius peteres? mundus ecce nutat et labitur et ruinam sui non iam senectute rerum sed fine testos paradiso restituit et regno. quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? quis non ad suos nauigare festinans uentum prosperum cupidius optet, ut uelociter caros liceat amplecti? patriam
Abbreviated transcription (Latin):
interi moriũ. ad inmortalitates morte transgreduũ. Nec potͣ uita etͣna sue¬
podẽ. nͥ hinc cͦtingerit etire. Non ẽ exitꝰ iste s. transitꝰ. et tẽporali itiuere
decurso. ad ȩtͣnã trausgressꝰ. Qͥs uͣ ad meliora festinet : Iuis ñ mutari
et reformari ad xp̃i spem et ad oxlestis gre dignitatẽ citiꝰ exoptec: Itẽ
uenturꝰ ad ip̃i sedẽ. ad regnoꝵ celestiũ claritatẽ lugere ñ debet et pli
et traussatione gaudere. In mundo di uelle manere. quẽ muna ob
lestat: quẽ scłm blandiens atq. decipiens illecebris t̾rene uoluptatis
gis sequeris apͣm. qͥ te redeinit et diligie: Itẽ m̃te integra. fide fimu
iuitute robusta. parati ad omne̾ uolintatẽ simꝰ ctĩ. Pauore mortalitauis
erduso: inmortalitate᷑ quȩ sequit᷑ cogitemꝰ. Hoenos ostendamꝰ ẽẽ qd
eredimꝰ. nec camꝵ lugeamꝰ excessũ: et cũ accersionis ꝓpͥe dies uenent.
incuntant᷑ et libent᷑ ad dñm ipso uocante ueniamꝰ. Qđ cũ seꝑ facieu¬

Expanded text:
t vita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire: non est exitus iste, sed transitus, et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. Quis non ad meliora festinet? Quis non immutari et reformari ad Christi speciem, et ad coelestis gratiae dignitatem citius exoptet? » Item: « uenturus ad Christi sedem, ad regnorum caelestium claritatem lugere non debet et planget translatione gaudere. lectat, quem saeculum blandiens atque decipiens illecebris terrenae voluptatis gis sequeris Christum qui te redemit et diligit ? » Item: « Mente integra, fide firma, virtute mentis robusta, parati ad omnem voluntatem Dei simus: pavore mortalitatis excluso, immortalitatem, quae sequitur, cogitemus. Hoc nos oredimus, ut nec carorum lugeamus excidium et cum arcessitionis propriae dies uenerit incunctanter et libenter ad Dominum ipso uocante ueniamus. Quod cum semper facien
Abbreviated transcription (Latin):
setis. gauderetis. qͣmuado ad patrẽ. docens et ostendlens. eũ cati quos
diligimꝰ d̾e scło exeunt: gaudendũ ẽẽ pociꝰ quã dolendũ. Cuł rer memor
beat᷑ apłs paulꝰ. inepistola sua ponit et diẽ. Alichi ĩmaere apoꝰ est. et
moulucrũ. Luci maxinñ coputans ũ scłi loqueis nemeri ia tuullis ecupi

Expanded text:
setis, gauderetis quoniam uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos setis, gauderetis quoniam uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum. cuius rei memor beatus apostolus Paulus in epistula sua ponit et dicit: mihi uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum maximum computans iam saeculi laqueis non teneri, iam nulli
Abbreviated transcription (Latin):
eritas. s t̾stitia ur̃a in lȩcitiã ueniec. Qs ñ tristicia cmere optet: Quisn
ad lȩcitiã uenire festinet:. Iuando aut in letitiã uem at nr̃a t̾stitia. dñs
denuo ipse aeclarat dicens. Iterĩ i debo uos. et gaudebit cor ur̃m. et gau
pͤsuras et penas et lacͥmas mundi. et ñ festinare potiꝰ ad gaudiũ qđ nꝙ̃.
et laudabilis aliqͥd polliceret᷑. hãberes pollicenti fide̾. nec te falli aut
decipi ab eo crederes. que̾ stare in sermonibꝰ atꝙ in actibꝰ sus scres: Deus
tecuila quit᷑. et du nte incrcdula ꝑfidns fluctuas.  Drͣ de hoc mundo rece¬
denti inmnatalitatẽ atꝙ ecͣnitatẽ pollicet᷑. et dubitas. : Hoc ẽ om̃ino dm̃¬
ñ nosse. hocẽ tpm credendi magistrũ peccato in eredulitatis offendẽ. hoce
tristarent᷑ qd̃ se iã diceret recessurũ. locutꝰ e ad eos dicens. Si me dilens¬

Expanded text:
eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum et gapressuras et poenas et lacrimas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numquam et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris ? Deus de hoc mundo recedenti inmortalitatem adque aeternitatem pollicetur, et dubitas? hoc est Deum omnino non nosse, hoc est Christum credendi magistrum peccato incredulitatis offendere, hoc est tristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexis
Abbreviated transcription (Latin):
ENuetioribꝰ assiditis dimicat᷑: Cũ auaritia nob̾. cũ impndicita. cũira. cũ
ambitione congresio est. cũ carnalibꝰ uicus. cũ illecebris secularibꝰ. assidua. et
molesta luctacio est. Obsessa mens hõis. et undiꝙ diaboli infestatione uallata.
uix occitrit singłis. uix resistit. Si auaritia ꝓstrataẽ. exsurgit libido. di
libido copssa est. succedit ambitio. Si ambitio contẽpta ẽ. ira exafꝑat. inflat
suybia. uinolentia inutat. inindia concordiã rũpit. amicitiã telus abseidit.
C agens inale dicere. qđ diuia lex phibet. Cõpelleris uitare. qđ nͣ licet
Tot ꝑsecutiones animꝰ cotidie patit᷑. tot ꝑicłis pectꝰ urget᷑. et delectat̾ hic
int̾ diaboli gladios dui stare. cũ magis concupiscendũ sit et obtandũ ad
xpmͣ sibueniente uelotiꝰ moite ꝓꝑare. ipso instruente et dicente nob̾. Anͣ¬
am dico uob̃. q uos plorabitis et plangetis. scłm autͣ gaudebit. Uos trstes

Expanded text:
um inpudicitia, cum i ra, cum ambitione congressio est, cum carnalibus uitiis, cum inlecebris saecularibus assidua et molesta luctatio est ; obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix accurrit singulis, uix resistit. si auaritia prostrata est, exsurgit libido ; si libido conpressa est, succedit ambitio; si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit ; cogeris maledicere, quod diuina lex Tot persecutiones animus quotidie patitur, tot periculis pectus urgetur; et delectat hic inter diaboli gladios diu stare, cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum, subveniente velocius morte, properare, ipso instruente nos et dicente: Amen amen dico vobis quoniam vos plorabitis et plangetis, saeculum autem ga
Abbreviated transcription (Latin):
ulianꝰ pomemꝰ dic̃ Spc illi qͥ nec tã ꝑfectȩ scitatis huic exeunt. ut ire
in paradisił stati post depositionẽ suoꝵ corpoꝵꝵ possint. nectã cͥnti¬
apenis medicinalibꝰ expiati corpora sua cũ beata iumortalitate recipiet᷑.
ac regni celestis facti participes. in eo sine ullo defectu suȩ beatitudinis
ꝑmanebto¬

Expanded text:
it: « Spiritus illi qui nec tam perfectae sanctitatis hinc exeunt, ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tam crimipoenis medicinabilibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudinis permaneb
Abbreviated transcription (Latin):
&e crel amꝰ. s corpons integntate seruata cũ codigite nuunere al os or fin¬
tuos. qͥ coniꝗruale p artũ congruentiã seruant. ut in uno quoqꝵ homane
auo sint ocdi due aures. quini digiti manitui. quuni quoq eciã pedũ¬
digiti habeant᷑. nulla numerositate aut adiecta uł minorata. que
intirmitatẽ inferat partiui. sic tam̃ ut nichil erede posse. geder

Expanded text:
esse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse fuesse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse futurosduo sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pedum habeantur, nulla numerositate adjecta vel minorata, quae deformitatem inferat partium, sic tamen ut nihil credatur de cor
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs debilis corpore truncatꝰ cͥfractꝰꝗ. de hac uita exierit. nͣ dubiũ qd̃
qcqͥd in illo aut infirmitas t̾pe. aut aliena efficit crudelitas debile.
ita hoc inmortalitatis pulcͥtudo reformet. ut nec suꝑflua in decora. nec
detracta uideant̾ ibi ee̾ deforma. Ita enĩ ex hoc ait beatꝰ augustinꝰ.
Non eͣ macris pinguibꝰq metuendũ. ne ibi etiã tales sint. quales si
gruentia cũ quadã coloris sui suauitate. Ubi autͣ non ẽ partiũ congru¬
entia. aut in eo qđ offendit ꝙ paruũ eͣ. aut in eo qr nimui. ꝓuide
nulla erit deformitas. quã fecͣ uic̃gruentia partiũ. ubi quȩ paruast᷑¬
uł minima corrigent᷑. Et qđ minꝰ eͣ quã decet. unde creator inde sup¬
plebit᷑. et qdđ plus eͣ quã decet materie seruata in tegritate decrabet᷑.
huiꝰ gͥ doctoris. prudenti disfinitione instructi. ⁊ estat ut et illos qͦs cũ senis¬
digiais manit̃ et pedũ ocłis nr̃is inspicimꝰ. ñ cũ ea deformitate resur eetinos

Expanded text:
is, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exierit, non dubium quod quidquid in illo aut infirmitas turpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita enim ex hoc ait beatissimus Augustinus : « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si gruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae parva sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde creator novit inde supplebitur, et quod plus est quam decet, materiei servata integritate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat ut et illos quos cum senisdigitis manuum et pedum oculis nostris inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos
Abbreviated transcription (Latin):
enguo tẽpore in labore sollicitꝰ. s da pauꝑi unde habesut uuasseꝑͥ sine
labore securꝰ. Accisant nos amatores uite tẽporalis. quã nec cũ uolt᷑ nec quam¬
aui uolt᷑ habent. et nos inuicẽ ñ accusamꝰ tã pigri. tã tepidi ad capessendã
intã eͣnã : Quã si uoluerimꝰ habebimꝰ. cũ habuerimꝰ ñ amitteinis.¬
De differentia timoris qua se unꝰ qͥsq exploret. utrũ tolera¬
bile sit illi plura mortiũ genera uiuendo formidate. quã
unã ex his quã c̃tigerit sustinere

Expanded text:
exiguo tempore in labore sollicitus; sed, Da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quamdiu volunt habent: et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capessendam vitam aeternam, quam si voluerimus habebimus, cum habuerimus non amittemusDe differentia timoris, quare unusquisque exploret, utrum tolerabilius sit plura genera mortium vivendo formidare, an unam ex his, quae contigerit, sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
olem sapientes dicunt altiꝰ currere. lunã aut̃ ꝓrima esse t̾rȩ. hȩc
ergo aũ de deorsũ adeunde̾ signũ uel lineã qua sol uehit᷑ ꝑue¬
terit. obicit se soli. et tenebras totiꝰ orbis efficit. qđ tam̃ int̃ men¬
struo contingit. Nã tunc luna in eade̾ parte signi ẽ. qua sol uehit̾.
Ideoq fit illi ꝓrima. et oppositione sui obscurari ab ocłis nr̃is
lum̃ eiꝰ uidet᷑. ueluti si aliquis ocłis manũ expansa opponat.
Quantomagis id fecerit. eominꝰ ille uidere poterit. Quanto aut̾
ꝓcul discesserit. eomagis illi om̃a potert᷑ apparere. Simmli itaq
ratione. cũ ad solis locũ uel lineã luna ꝑuenerit. tẽ ꝓxima eiꝰ ẽe
uidet̾. et radios eiꝰ ita corã ocłis nrͣis obturare. ut sum̾ ñ postit

Expanded text:
imam esse terrae. Haec ergo, dum deorsum ad idem signum vel lineam qua sol vehitur, convenerit, objicit se soli, et tenebras totius orbis efficit. Quod tantum intermenstruo contingit. Nam tunc luna in eadem parte signi est qua sol vehitur, ideoque fit illi proxima, et oppositione sui obscurari ab oculis nostris lumen ejus videtur: veluti si aliquis oculis manum expansam opponat, quanto magis id fecerit, eo minus illa videri poterit; quanto autem procul discesserit, eo magis illi omnia potuerunt apparere. 2. Simili itaque ratione cum ad solis locum vel lineam luna pervenerit, tunc proxima ei esse videtur, et radios ejus ita coram oculis nostris obscurare
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis adeptȩ culmina tenent. ut ꝑ eande̾ potestatẽ disciplinã
ecclastica̾ muniant. Cȩterũ intra ȩccłam potestates ñ essent. nͥ ut qđ¬
ñ pͣualent sac̃dotes efficere ꝑ doctrinȩ sermonẽ. potestas hoc imperet
ꝑ discipline tͥrorẽ. Sepe ꝑ regnũ t̾renũ cȩleste regnũ ꝓficit. ut qͥ intra
eccłam positi contra fidẽ et disciplinã eccłȩ agt. rigore pͥncipũ conterant᷑.
ipsãq disciplinã quã ȩccłȩ utilitas exercere ñ pͥualet. ceruicibꝰ suꝑboꝵ
potestas pͥncipalis imponat. et ut hene rationẽ mereat̾ uirtute̾ poce¬
ꝑ fideles pͥncipes siue soluat᷑. ille abeis rationẽ exiget. qͥeo potestati
suã ęccłam credidit.

Expanded text:
potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non od praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit; ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur; ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtutem poteper fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ stimulis. et elem̃toꝵ adu̾sitatibꝰ homo uerberat᷑. peccati
hoc engere penã. ut deo suꝑbiens homo ea quȩ infra ipsa sc̃
patiat᷑ adu̾sa. Unde et in sapientia legit᷑. Pugnauit ꝓeo orb̾
naturalit᷑ ꝓsꝑa mutent᷑ homini in adu̾sis. Unde et salomon.
Creata exardescit in torm̃tũ adu̾sꝰ iniustos. et leuior ẽ adbene¬
faciendũ his qͥ in dm̃ confiat᷑. Non erit caro subiecta animȩ. nec
uicia rationi. si animꝰ non ẽ subditꝰ c̃ditori. Tc̃ aut᷑ recte subi¬
cunt᷑ nob̃ om̃a quȩ sub nos st̃. si nos subicim᷑ ei aqͦ nobis illa¬

Expanded text:
turarum stimulis et elementorum adversitatibus homo verberatur, peccati hoc exigere poenam, ut Deo superbiens homo ea quae infra ipsum sunt patiatur adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit naturaliter prospera mutentur homini in adversa. Unde et Salomon: Creatura exardescit in tormentum, adversus injustos, et lenior est ad benefaciendvitium rationi, si animus non est subditus Conditori. Tunc autem recte subjiciuntur nobis omnia quae sub nobis sunt, si nos subjicim
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ne ea quȩ creata st̃ sine deo essentꝰ. ds̃ intra om̃a ẽ. Uerũ ne
extra dm̃ essent. deus exterior est. ut om̃a c̃cludant᷑ abeo. De
sic reliqua uͣba posuit. quatinꝰ id qđ in effabile ẽ uteriq dici
possit. qmͣ de deo nichil digne hunanꝰ sermo dic̃. Dũ localis
ñ sit as. localit᷑ tam̃ in suis ambulat scis. dũ de loco in loco
pͣdicat᷑ ab eis. Nã ddeus qͥ nec loco mouet᷑ nec tpͣre. in seruis tam̃
suis et tyͣre et loco mouet̾. quotiens ab eisde̾ localitͣ pͣdicat᷑.
tam̃ ei quodãmodo latitudo caritatis. qua nos et ab errore colli¬
git. et continet in ueritate. In est ei et longitudo. qua nos lon¬
ganunit᷑ malos portat. donec em̃datos pat̾rię fut᷑ę restituat.
Inest ei et altitudo. ꝑ quã omne̾ sensũ suę scientię inmͣsitate
exsuꝑat. In est ei et ꝓfundũ. quo dãpnandos inferiꝰ uixta eqsiu

Expanded text:
Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius justa aequi