comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urbis Romȩ: om̃ibus
orientalibus ep̃is. &
cunctis fidelibus in
dño salutẽ. E rigit
dilectio ur̃a sedis apłi¬
cȩ consulta: quȩ uobis
denegare ñ possumus
nec debemũs. Hoc autem & prȩdecęssorib
nr̃is multarum regionum ep̃is egisse li¬
quet: & nos qui in eadem sede dño largi¬
ente collocati sumꝰ. agere debere fr̃na ka¬
ritas & obedientie debitum compellit.
Iura ẽ gͦ ur̃e sollicitudinis adhibenda.
ut ea quȩ sunt ab apł̃is eorumq succes¬
sorib ordinata. & instigante sc̃o sp̃u insti¬
tuta. nec dissimulatio negligere. nec ali¬
qua prȩsumptio ualeat ꝑturbare. Sed
sicut hoc qͦd rationis exigebat utilitas.
oportuit definire: ita qͦd defuntum ẽ
inuenimus. quosdam regionis ur̃e epõs
re. s duos aut tres annos confectionem
sc̃i chrisinati semel actam conseruare.
Dicunt enim ut inmemoratis apicibus
reꝑiius. nec balsamum ꝑ singlos annos
posse reꝑire. nec necesse fore ꝑ singlos an¬
nos chrisma conficere: sed dum una con¬

Expanded text:
omnibus Orientalibus episcopis, et cunctis fidelibus in Domino salutem. Exigit dilectio vestra sedis apostolicae consulta, quae vobis denegare non possumus, nec debemus, hoc autem et praedecessores nostros multarum regionum episcopis egisse liquet, et nos qui in eadem sede Domino largiente collocati sumus, agere debere fraterna charitas et obedientiae debitum compellit. Cura est ergo vestrae sollicitudini adhibenda, ut ea quae sunt ab apostolis eorumque successoribus ordinata, et instigante sancto Spiritu instituta, nec dissimulatio negligere, nec aliqua praesumptio valeat perturbare. Sed sicut hoc quod rationis exigebat utilitas oportuit definire, ita quod definitum est invenimus quosdam regionis vestrae epire, sed duos aut tres annos confectionem sancti chrismatis semel actam conservare. Dicunt enim, ut in memoratis apicibus reperimus. nec balsamum per singulos annos posse reperire, nec necesse fore per singulos annos chrisma conficere, sed dum una con
Abbreviated transcription (Latin):
Ut conciliorum statuta e presulũ ro¬
manorũ decreta custodiantur.
Ut i oĩnb eccłis die dominica sym¬
bolum recitetur.
Ut nequis extra necessitatem rem ȩceliȩ
Ut liceat ep̃o unam ex paroechiis bali¬
licam monasternim facere.
Ut sacerdotes & leintȩ eum uxorib suis
Ut seruus eccłiȩ ab ep̃o manumisiis ãpa¬
trocmio ȩccłiȩ nunqͣm recedat. & ut lib̃ti
aliorum ab epͥo defendant᷑
Ut ad mengam ep̃i script᷑e dunne legant᷑.
Ut clerici de familia fisci ã prineipe non
donentur.
Ut ȩcliȩ arrianorum ad catholicum
Ut uidius ꝓ castitate uiolentiam muillꝰ in¬
ferat & ut mulier inuira uirũ nͭ ducat.
Ut potens penitentiam agat.
De hil qui pęiitentiam polcunt. si uir
ese pͥus tondeat᷑. si femina prius habitũ
mutet.
Ut cderici qui sclares uidices appetunt.
ex commnunicentur¬
De uideis.
Ut serui fisei qui ȩcclias consruunt
dotem faciant.
Ut ep̃i cum iudicib idola destruant. & ut

Expanded text:
Ut conciliorum statuta et praesulum Romanorum decreta custodiantur. 2. Ut in omnibus ecclesiis die Dominica symbolum recitetur. 3. Ut ne quis extra necessitatem rem ecclesiae Ut liceat episcopo unam ex parochiis basilicam monasterium facere.suis Ut servus ecclesiae ab episcopo manumissus a patrimonio ecclesiae nunquam recedat, et ut liberti aliorum ab episcopo defendantur. 7. Ut ad mensam episcopi Scripturae divinae legantur. 8. Ut clerici de familia fisci a principe non donentur. 9. Ut ecclesiae Arianorum ad catholicum Ut viduis pro castitate violentiam nullus inferat, etUt potens poenitentiam agat. De his qui poenitentiam poscunt si vir est, prius tondeatur, si femina prius habitum mutet. 13. Ut clerici qui saeculares judices appetunt excommunicenturDe Judaeis. Ut servi fisci qui ecclesiam construunt, eisdem dotem faciant. 16. Ut episcopi cum judicibus idola destruant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Philadelfus iuliopolitanus
Festulus nichomedensis.
Heraclius ⁊elonensis.
Petrus iconiensis.
Munecius laodicensis
Pergianus antiochenus physidiȩ

Expanded text:
Philadelphus Juliopolitanus, Testulus Nicomedensis, Heraclius Zolonensis, Petrus Iconiensis, Munecius Laodicensis, Pergianus Antiochaenus Phisidi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs semꝑ amastis iam nunc largius atq u¬
berius oꝑam date: ut tanto pͦ crescat uobis
in retributione fructus muneris. qͣnto
hic excreuerit studium laboris. Preterea
salutantes paterna dulcedine bonitatem
urãm. petimus ut in bonis quȩ cȩpistis
ne deficiatis. Neq ullus uõs ab eis auer¬
tere possit: s in cunctis effectum ur̃e ka

Expanded text:
quas semper amastis jam nunc largius atque uquas semper amastis jam nunc largius atque uberius date operam, ut tanto post crescat vobis in retributione fructus muneris, quanto hic excreverit studium laboris. Praeterea salutantes paterna dulcedine bonitatem vestram, petimus ut in bonis quae coepistis ne deficiatis. Neque ullus vos ab eis avertere possit, sed in cunctis affectum ve
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃itib & ã ꝑuersis hominib celesti ꝓtecti¬
one custodiat. Nam & si quos post illiꝰ obi¬
tum tumultus quorumdã aduersantiũ
sustinetis: nolite mirari. Si uos frui in
bona interra ur̃a id ẽ in terra uiuentiũ
queritis: mala hominũ in terra aliena
portatis. Peregrinatio quippe ẽ uita prȩ¬
sens. Et qui suspirat ad patriã: ei tormen¬
tũ ẽ ꝑegrinationis locus. etiam si blandus
esse uideat᷑ Uobis autẽ qui patriã quęritiꝰ.
inter suspiria quȩ habetis. etiam gemitus
audio humanȩ oppressionis exsurgere. Qd̃
mira onimpotentis dĩ dispositionȩ agitur.
ut dum ueritas ꝑ amorẽ uocat. mundus
p̃sens a se ipso animũ ur̃m ꝑ tribulationes
qͣs ingerit reiciat. tantoq facilius ab amo¬
re huius scł̃i mens exeat. qͣnto & impelli¬
tur dum uocat᷑. Itaq qͦd cȩpistis. hospita¬
litatis curam impendite: in oratione & la¬
crimis instantissime laborate. Elemosinis

Expanded text:
spiritibus et a perversis hominibus coelesti protectispiritibus et a perversis hominibus coelesti protectione custodiat. Nam et si quos post illius obitum tumultus quorumdam adversantium sustinetis, nolite mirari si vos qui frui bonis in terra vestra, id est in terra viventium, quaeritis, mala hominum in terra aliena portatis. Peregrinatio quippe est vita poenitens, et qui suspirat ad patriam ei tormentum est peregrinationis locus, etiam si blandus esse videatur, vobis autem qui patriam quaeritis inter suspiria quae habetis, etiam gemitus audio humanae oppressionis exsurgere. Quod mira omnipotentis Dei dispositione agitur, ut dum veritas per amorem vocat, mundus poenitens a se ipso animam vestram per tribulationes quas ingerit, rejiciat. Tantoque facilius ab amore hujus saeculi mens exeat, quanto et impellitur dum vocatur. Itaque quod coepistis, hospitalitatis curam impendite, in oratione et lacrymis instantissime laborate. Eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
pet. Ipsi q̃q ppͥo ore corpus dm̃ confieuins.
& popłis tradunt. De illis enim dictum ẽ:
qui uos contristauit me contristarit. Et qͥ
uobis facte iniuriã: recipiet id qͦd inique ges
sit. Se alibi. Qui uos audit me audit.
Et qui uos sꝑnit. me sꝑint. Qui autẽ me
sꝑiit. sꝑnit eum qui me misit. Hi enim ñ
sunt infestandi s honorandi In eis qͦq
dñs honorat᷑: cuiꝰ legatione fungunt᷑. Hi
gͦ si fotte cecidint: a fidelib sunt subleuan¬
di & portandi. Aecusandi autẽ ñ sunt ab
infamib aut sceleratis uł inimicis aut al
a reliquis arguant᷑ sacerdotib & a suminis
pontificib constrĩgant᷑ e ñ ascłarib aut
male uitȩ hominib arguant᷑ uł arceant᷑¬
Qd̾ gͦ defrĩs ur̃i transitu uos contristari
audiuimꝰ: ñ modico compulsi sumꝰ merore.
Unde om̃ipotentẽ dm rogamꝰ. ut suȩ uos
gr̃e aspiratione consolet᷑: uosq malignis

Expanded text:
ret, ipsi quoque proprio ore corpus Domini conficiunt ret, ipsi quoque proprio ore corpus Domini conficiunt et populis tradunt. De illis enim dictum est: « Qui vos contristabit me contristabit, et qui vobis facit injuriam, recipiet id quod inique sit. » Et alibi: « Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum qui me misit . » Hi enim non sunt infestandi, sed honorandi. In eis quoque Dominus honoratur, cujus legatione funguntur. Hi ergo, si forte ceciderint a fidelibus, sunt sublevandi infamibus aut sceleratis, vel inimicis, aut alpeccaverint, a reliquis arguantur sacerdotibus et a summis pontificibus constringantur, et non a saecularibus, aut malae vitae hominibus arguant vestri transitu vos contristari audivimus, non modico compulsi sumus moerore. Unde omnipotentem Deum rogamus, ut suae vos gratiae aspiratione consoletur, vosque et a malignis
Abbreviated transcription (Latin):
cor nr̃m karitati
urȩ congaudet. qͦd
studium sc̃ẽ religi¬
onis summoꝑe ad¬
implere studetis: &
fr̃s merentes ac de¬
Aitutos infide & religione confortatis. Un
re tͥbuat. qͦd uelle concessit. In hoc itaq bo¬
no. tanto commoda retributionis accrescũt.
qͣuto & studium laboris auget᷑. Et̃ quia
in his om̃ib diuinȩ gr̃e opus ẽ: adiutorio:¬
om̃ipotentis dĩ assiduis prȩcib clementiã
uelle tribuat & posse concedat. atq in ea
uos uia cum fructu boni oꝑis qͣm se pã¬
stor pastorum esse testatꝰ ẽ dirigat. ut smne
quo nichil agi potest. ꝑ tpsum implere bo¬
na quȩ cȩpistis ualeatis. De sacerdotibus
autẽ dñi qͦs uos audiuimꝰ contͣ prauorũ
hominũ insidias adiuuare eorumq cau¬
sas portare: scitote uos in eo ualde dõ pla¬
cere. qui sibi eos adseruiendũ ascunit. &
familiares intantum sibi esse uoluit. ut
etiam aliorũ hostias ꝑ eos acceptaret. atq
eorum peccata donaret. sibiq reconcilia¬

Expanded text:
ostrum charitati vestrae congaudet, quod studium sanctae religionis summopere adimplere studetis, et fratres moerentes, ac destitutos in fide et religione confortatis. Undre tribuat quod velle concessit. In hoc itaque bono, tanto commoda retributionis accrescunt, quanto et studium laboris augetur. Et quia in his omnibus divinae gromnipotentis Dei, assiduis precibus clementiam  velle tribuat, et posse concedat, atque in ea nos via, cum fructibus boni operis, quam se pastor pastorum esse testatus est, dirigat, ut sine quo nina quae coepistis valeatis. De sacerdotibus autem Domini quos vos audivimus contra pravorum hominum insidias adjuvare, eorumque causas portare, scitote vos in eo valde Deo placere, qui sibi eos ad serviendum ascivit, et familiares intantum sibi esse voluit, ut etiam aliorum hostias per eos acceptaret, atque eorum peccata donaret sibique reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
lis diospolitanus. P ricianus nichopo¬
litanus. Saturninus sebastensis
sis. Ze non tyrius. P aulus sydonien¬
sis. Neisbus aptolomaida. P hilippus
damascenus. U aracͥus paneadensis.
chimus aradensis & cȩteri. Explicit¬

Expanded text:
s Diospolitanus, Priscianus Nicopolitanus, Saturninus Sebastenus, sis, Zeno Tyrius, Paulus Sydoniensis, Nestorius a Ptolomaide, Philippus Damascenus, Baracus Paneadensis, chimus Aradensis, et caeteri centum t
Abbreviated transcription (Latin):
consolat᷑. ab illo sibi retribui cui totum
impendit ñ dubitet qui ait. Quod uni
ex minimis meis fecistis. mͥ fecistis. Galit
enim bona indesinent̃ agere studete: ut
fructum boni oꝑis & hic conseqͣmini &
in futuro gr̃a ddi ꝑfruamini. qͣtmus cȩle¬
stis regni aulam introire postea merea¬
mini. Data .iiii. kl̃ maii Seuero. San¬

Expanded text:
consolatur, ab illo sibi retribui cui totum impendit non dubitet qui ait: « Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. » Taliter enim bona indesinenter agere studete, ut fructum boni operis et hic consequamini, et in futuro gratia Dei perfruamini, quatenus coelestis regni aulam introire postea mereamini. Data quinto Kalen. Maii, Severo
Abbreviated transcription (Latin):
o pp̃. ⁊ał. P ropt instrum̃ta ꝗdẽ q̃te
deposuisse cũ actusario tuodicis ut resi¬
dua pecunia quȩ excẽducticẽ debebatur
dissoluta. ca recipes. siid ꝙ placiũt im¬
plesti. sequestrẽ potes uenur. ¶Quauiꝰ
aqua fundu c̃cluxeras si om̃e ꝙ ex hce
cc̃ctu debebat. reddnͣt. ipsis solutionib¬

Expanded text:
o. Propter instrumenta quidem, quae te deposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat implesti, sequestrem potes convenire. quamvis a quo fundum conduxeras, si omne quod ex hoc contractu debebatur reddidisti, ipsis solutionib
Abbreviated transcription (Latin):
tã humanitatis ꝗ ueniuolentie plena. uͥ
noꝗs alienũi subcat debitũ cessioẽ incũ fac¬
ta. ⁊ ampli ascquat adebitore his que p¬
stauit. cessionis auctori. exeptis ꝗb dam
casib ꝗ srecialit̃ illi sanctioni etinent.
¶S. cũhi ꝗ cca lites morant̾ cãdẽ pia dis¬
rositionẽ in sua natura remanẽ mnim¬
me c̃cessert̃. inueruentes machinatione.
ut partẽ ꝗdẽ debiti uenditionis ittullo trã¬

Expanded text:
tatis quam benivolentiae plena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eum facta et amplius consequatur a debitore his, quae praestavit cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti venditionis titulo tra
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ã. Qui depositũ ñ restituit suo nõe¬
famie ꝑiculo urguet᷑. ẜ mandato.R
orp̃. alex.Etiã sicõtriã sententiã repõ¬
tauert̃ ꝗ te ad excirendas causas appellati¬
onis ꝓcuratorẽ ꝯstituert̃. si tñ nicħ culpa
tua factũ ẽ. supt̾ quos ulite habili ratio¬
ne feceras. cõtraria mandati actic̃ẽ petẽ potẽ.
d.ã: S imarit᷑ sororis tuȩ tͥ ꝓcurans ꝑe¬
tere bonoꝵ possessionẽ noluit. cũ ip̃o tibi
cõgrecdienctũ ẽ. quã querelã ita cũ effectu
habes simandasse te ut petet bonoꝵ p̾sessio
eũq neglegisse arguas

Expanded text:
dolo malo depositum non restituit, suo nofamiae periculo urguetur. Subscro. Etiamsi contrariam sententiam reportaverunt, qui te ad exercendas causas appellationis procuratorem constituerunt, si tamen nihil culpa tua factum est, sumptus, quos in lite probabili ratione feceras, contraria mandati actione petere potes.curans petere bonorum possessionem noluit, cum ipso tibi congrediendum est. quam querellam ita cum effectu habes, si mandasse te, ut peteretur bonorum possessio, eumque neglexisse arguas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ deposuit. defensionis caut̾rla idonea pre¬
stita. res dopositas ꝗ̃ teciꝰ recuperare.
d.ã. Suꝑuacuã uctũm differentiã
emecłio tollentes. siꝗs certũ pẽctus auri ł
cõfecti. ł inmassa ꝯstituti deposuĩt. ⁊ plu¬
res scripserit ħ̾rds. ⁊ un ex his ꝯtineritẽ
s põtionẽ a depositario accepit. alt̃ suꝑ¬
se dedit. ł auo fortunti casu impedit hoc
uenire oẽ coħrdẽ suũ. ⁊ cĩ parte auellere.

Expanded text:
ei qui deposuit sub defensionis cautela idonea praeei qui deposuit sub defensionis cautela idonea praestita res depositas quantocius recuperare.. Supervacuam veterum differentiam e medio tollentes, si quis certum pondus auri vel confecti vel in massa constituti deposuerit et plures scripsit heredes et unus ex his contingentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hovenire contra coheredem suum et ex eius parte avellere,
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃. lust̾.iꝗ t pecunias ł res quã¬
dã ꝑdepositionis accepit titulũ. eas uolẽ¬
ti ei ꝗdeposuent rodłe illico modis oĩb
cc̃ eũ ꝗ deposuit. acticẽs ꝑsonales ⁊ inrẽ
depositã accepit. ut sicccessa ei retertso
gñret᷑. ⁊ ccctus ꝗ exboã fi de orctur adꝑ
ficliã retrahat᷑. ¶S si exutraꝙ parte
aliꝗͥ fui̾t depositũ. nec in ħ casu c̃pensa¬
tionis s̃peditio oriat̃. s deposite. ꝗdẽ
res ł pecunie abutraq parte. quã celer¬
irme sine aliquo obstaculo restituãt᷑.
postea legitime actices integre qq ei
rescruent.¶Q đ optinẽ sic̃ iã dictũe.
oportet. ⁊ si ex una parte depositio celebra¬
ta ẽ. ex altã aut̃ ꝯpensatio fucrit opposi¬
ta. ut integra om̃i legitima ratioẽ ẜuata
deposite res ł pecume ĩ ma fd̃te restituãt
¶ Qd si insꝙͥptis atestatio ñ ꝑdolũ ł fraudẽ
fui̾t ꝗ ei depositũ suscepit abalio trans¬
missa. ut minime depositũ restituat.

Expanded text:
pp. Si quis vel pecunias vel res quasdam per depositionis accepit titulum, eas volenti ei qui deposuerit reddere ilico modis omnibucontra eum qui deposuit actiones personales vel in rem depositum accepit, ut non concessa eir ad perfidiam retrahatur. Sed et si ex utraque parte aliquid fuerit depositum, nec in hoc casu compensationis praepeditio oriatur, sed depositae quidem res vel pecuniae ab utraque parte quam celerrime sine aliquo obstaculo restituantur,oluerit, et postea legitimae actiones integrae ei reserventur. Quod obtinere sicut iam dictum est oportet et si ex una parte depositio celebrata est, ex altera autem compensatio fuerit opposita, ut integra omni legitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituantur. Quod si in scriptis attestatio non per dolum vel fraudem fuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut minime depositum restituat,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi co ꝙͣ coħrs accop coͣmuni cõstituto
cũ ubi certe pecume. deposite fuint. ⁊ suã
partẽ unus exhrtlib accepit. nemini ue¬
niret inctubiũ bene cũ accep̃isse partem
suã.⁊ ñ cb̾e aliã partẽ attigere ¶ Nob̾ n¬

Expanded text:
coheres accepit communi constituto, cum, ubi certae pecuniae depositae fuerant et suam partem unus ex heredibus accepit, nemini veniret in dubium bene eum accepisse partem suam et non debere aliam partem attingere. nob
Abbreviated transcription (Latin):
sꝙ rei moderator. atꝙ arbitõr. ñ oĩa ne¬
negocia exacto offitio qͣtrunt. necꝗcquã
incoꝵ amini stratioe noglectũ ac de clina¬
tu. culia uacium est.
adnos factas cõꝑim quosdã auenis rebi a
fortunisq in hiantes cessiones auis cõpeͣ¬
tentiũ accionũ in semet exponi ꝓp̾at̾are.¬

Expanded text:
 rei moderator atque arbiter non omnia nenegotia exacto officio geruntur nec quicquam in eorum administratione neglectum ac declinatum culpa vacuum est.ad nos factas comperimus quosdam alienis rebus fortunisque inhiantes cessiones aliis competentium actionum in semet exponi properare
Abbreviated transcription (Latin):
ax̃. rał. Commune negeciũ p̃utẽ
iogitime orctmatã. ⁊ quib dã absentib:
in solidũ agi sinc mandato potest. sip̃¬
sentes ir̃ ratã cdñĩn habitimĩ cauere pa¬
xiti st̃. ł si ꝗd abhis petit uidicatũ sol¬
ui satidatiõe famauennt: ẜ noralib¬

Expanded text:
ns . Commune negotium post litem legitime ordinatam et quibusdam absentibus in solidum agi sine mandato potest, si praesentes rem ratam dominum habiturum cavere parati sunt, vel, si quod ab his petitur, iudicatum solvi satisdatione firmaverint. VAL
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. uira ñ faciũt irritas uolũtatesł Uñ meffi¬
cacit᷑ te coclicitꝰ regatã eẽ uͭ ꝗbdã reb ꝯten¬
ta. portionẽ ꝗͣtestam̃to fuãs ꝯsecuta. alus
restitueres falsot ꝑsuasu ẽ.¬
diũsis tp̃ib. ac dissoratis uoluntatib cduos
crcta uolũtatis suc ꝯtułat. si apͥoris tenoredi¬
ascrpta sunt. relicta capiunt.:naue

Expanded text:
nem iura non faciunt irritas voluntates. Vnde inefficaciter te codicillis rogatam esse, ut quibusdam rebus contenta portionem quam testamento fueras consecuta aliis restitueres, falso tibi pediversis temporibus ac dissonis voluntatibus duos creta voluntatis suae contulerat, si a prioris tenore diadscripta sunt, relicta capiunt. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. u̾ba uõ respõsi b sunt. filie mater
p̃diũ ita logauit. p̃cipito. sumito exł
partẽ ħrditatis. cũ ħrclitati matris
filia renũtiasset. nichilomiñ eã rrcte
iogatũ uenͣcticare iusũ est.⁊¬

Expanded text:
tum. Verba vero responsi haec sunt: filiae mater praedium ita legavit: " praecipito sumito extra partem hereditatis": cum hereditati matris filia renuntiasset, nihilo minus eam recte legatum vindicare visum est.
Abbreviated transcription (Latin):
s.a.Siue inttio que fuerat codiculis
relicturus gn̾alit. siũ noiussime relicta sual
mãdauerat ꝯ̃firmaticẽ munitus. nullã ui¬
stã gerere solicituctine potes
or. ꝯstãt. Sude cocticilli ꝙ testam̃ta pꝰ¬
sĩ. curcdnisis hs instrum̃tis uocabulũ man¬
daret᷑. que uis ⁊ potestas una sociass. gͥ spãlit᷑
uiris auctoritate datañ est.

Expanded text:
. Sive initio quae fuerat codicillis relicturus generaliter, sive novissime relicta servari mandaverit, confirmatione munitus nullam iustam gerere sollicitudinem potes idem codicilli quod testamenta possent, cur diversum his instrumentis vocabulum mandaretur, quae vis ac potestas una sociasset? igitur speiuris auctoritate data non est.
Abbreviated transcription (Latin):
siniꝰmoĩ legatũ ł fictĩ ꝯmissũ pot̾ ualere.
S ⁊ silegatum eidẽ exb̾rclato filio pat reli¬
q̃nt. ⁊ suostituĩt ei exħ̾rdato facto auq̃ extͣ¬
neũ. itm̃ certabat᷑ si saitẽ mexeunte mo¬
clũ fictĩ ꝯmissũ pot relinquere. Cũgͥ anti¬
stitutũ. ꝗ exħrdato pupillo dat᷑ ẽ. p̃gͣuari.
nec si ipã rẽ q̃ pupillo legaũ. asubstituto eiꝰ
legars. ⁊ ficdi ꝯmttere uoliait.

Expanded text:
smodi legatum vel fideicommissum potest valere. Sed et si legatum eidem exheredato filio pater reliquerit et substituerit ei exheredato facto aliquem extraneum, iterum certabatur, si saltem per eundem modum fideicommissum potest relinquere. Cum igitur antistitutum qui exheredato pupillo datus est praegravari, nec si ipsam rem quam pupillo legavit a substituto eius vel legare vel fideicommittere voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
noris tp̃is. maritus uxori testam̃to
scͥptus succectit. nͨ legata ł ficlĩ ꝯmis¬
sa scu dec̃ticẽs tpĩs hꝰ angustia capiꝓ
decessit. res tuas łͥ tm̃ usũ fructum
sit obsuantia. ita ut nicͥ ꝓrsus int̃¬
sit q̃talẽ uolũtatẽ u̾boꝵ casus exce¬
ꝑit. aut ꝙ loquencdi usus effucłit.

Expanded text:
noris temporis maritus uxori testamento scriptus succedit, nec legata vel fideicommissa seu donationes temporis huius angustia capi pdecesserit, res tuas tantum usum fructum sit observantia, ita ut nihil prorsus intersit, quis talem voluntatem verborum casus exceperit aut quis loquendi usus effuderit.
Abbreviated transcription (Latin):
uitũ a hos n nob humanũ eẽ uidetur
ad fi cłi ꝯmissũ uocari. ita uidelicet.
simatitmoniũ morte filu ł filie fu̾it
disolutũ. Nullo ⁊ umõ possit gener
⁊ nurꝰ filius uiuentib ad tale fictĩ cõ

Expanded text:
nurum. et hos enim nobis humanum esse videtur ad fideicommissum vocari, ita videlicet, si matrimonium morte filii vel filiae fuerit dissolutum. nullo etenim modo possint gener vel nurus filiis viventibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.ant̃. Quãuis u̾b̾ his ut qͦ ad cũ elau¬
ctio iusto morati cẽtis. alm̃ta uob̾. ⁊ uestia¬
riũ iegatũ sit. tñ hac̃ fuisse defuncti cogitati¬
onẽ int̃p̃tor. ut et pꝰmortẽ iusti. eadem
uob̾ prestare uolu̾it. ̃s

Expanded text:
ae. Quamvis verbis his:" ut quoad cum Claudio Iusto morati essetis", alimenta vobis et vestiarium legatum sit, tamen hanc fuisse defuncti cogitationem interpretor, ut et post mortem iusti eadem vobis praestari voluerit. S
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ reliꝗ debitofiscali. aut pͥuato as¬
sumunt̃. nic exhis que testumto cu
a dscpta sũt uaiere pot. ꝙ sid̾ clucto de¬
ta. nec ñ ficdĩ ꝯmissa salua lege falci¬
cdia pranda sunt:¬

Expanded text:
r reliquit, debito fiscali aut privato absumuntur, nihil ex his, quae testamento eius adscripta sunt, valere potest. Quod si deducto deta nec non fideicommissa salva lege Falcidia praestanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nit. ⁊ p̾ca ilib̾tatẽ dectucti ꝑiclitabant̃.
sinemectiũ tp̃s fui̾t eis dãpnosũ. ⁊ maxi¬
me siancille ĩ mectio peꝑit. ⁊ postea
sirctitas actita sit. bellissimũ nob̾ iud̾¬
t̃ dim marti prudentissum pͥncipis
orationẽ. ⁊ inlib̾tatib ꝓclucẽ ne pͥncep

Expanded text:
nit et postea in libertatem deducti periclitabantur. Ne medium tempus fuerit eis damnosum, et maxime si ancillae in medio pepererint et postea hereditas adita sit, bellissimum nobis videtur divi Marci prudentissimi principis orationem et in libertatibus producere, ne princeps
Abbreviated transcription (Latin):
n oteẽ cͥm̃ muite mortis placuit. cũ aũ
uos ⁊ accusationẽ ꝑtulisse. ⁊ quosdam
nẽ patiamini. ꝯuenit i pietatiurẽ re
spõde ⁊̃ causã appellationis recddẽti ꝙ si
maioris ctatis fuissetis ⁊̃ cxnͣecessitate

Expanded text:
n obesse crimen inultae mortis placuit. Cum autem vos etiam accusationem pertulisse et quosdam nem patiamini. convenit enim pietati vestrae respondere causam appellationis reddenti. Quod si maioris
Abbreviated transcription (Latin):
am inttulgentia. nrã ꝯsccutaẽ recep̃
subam. se ꝑtẽgeir sceleris pena cc̃ credi¬
toe̾s quominus uire debitũ soluĩt. i¬
probe conatur.:
ulpiani atq pauli notis. popiniani pl¬
acct ualłe sñtñtiã. ut in potͥs sit filius
potestate. cui ctigratas acboa iestituta¬
sunt. ita tñ ut gesta ꝑfiliũ ẽ ꝯsciliũ
a.
legitima etas firmat rata sit̃. eõdem
inpotestate patͥa redeuntẽ. necoꝵ rescĩ
tiẽ nec inpa̾is nec insua q̃ ꝙ̃ fuisse fili¬
oꝵ potestate. Mmores uetate uire¬

Expanded text:
secuta recepit substantiam, se protegere sceleris poena contra creditores, quo minus iure debitum solvat, improbe conatur. IUlpiani atque Pauli notis Papiniani plt valere sententiam, ut in patris sit filius potestate, cui digsunt. Ita tamen, ut gesta per filium, cuius a legitima aetas firmaverat, rata sint eodem in potestate patria redeunte, ne eorum e nec in patris nec in sua quemquam fuisse potestate. Minores enim ae
Abbreviated transcription (Latin):
effũdendi pommonu licentia ab utet᷑.
ut furioso acdem̃ti itẽ ꝓcligo libidi¬
cunia qͣmittendaͤ. ⁊ abãmitustratioẽ
fugiat. ncꝙ tutor et̃ d̾sinat. oĩaꝙ mino¬
ris cispenctia siusq ip̃is dãnis p̃sttto¬

Expanded text:
effundendi patrimonii licentiam abutetur, ut furioso ac dementi, item prodigo, libidicunia committenda: ab administratione fugiat: neque tutor esse desinat omniaque minoris dispendia suis ipse damnis p
Abbreviated transcription (Latin):
÷.G̃. Inansulã filio depo̾tato. hacq
iaticẽ iunculo patne porestatis exẽpto.
sipostea exincdulgẽtia cdiu alexandii
nt ꝓpõis recdi t᷑ inpatriũ solũ. p̃cedens¬
ꝙp dignitas restituta sit. porestã tñ pocta¬

Expanded text:
. In insulam filio deportato hacque ratione vinculo paternae potestatis exempto, si postea ex indulgentia divi alexandri, ut proponis, reditus in patrium solum praecedensque dignitas restituta sit, potestas ta
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aã. Eilic diuotiũ ĩpotestate matri
sensit mom̃n cũ marito ecorante uxore
filia familias. ratã ñ hab̾i uolũtatẽ di¬
uiis mare᷑ pat̃ nr̃ religiosissimmꝰ impr m
stituit. nͥ magna ⁊ iusta causa intuenie

Expanded text:
. Filiae divortium in potestate matrissensit matrimonio, cum marito concordante uxore filia familias ratam non haberi voluntatem divus Marcus pater noster religiosissimus imperator constituit, nisi magna et iusta caus
Abbreviated transcription (Latin):
õx. altẽ. Matrimoniũ quidẽ cepon¬
Lone ⁊ aque. ⁊ igni int̃clitione ñ sourtur.
sicasus in qũẽ maritus incictit ñmutet
uxors affectionẽ doꝙ dotis actio ipõ uic̃
conpetit.s in dotatã eã et. cui laudancdũ
ppositũ e. nec ratio cꝗtatis nec ext̃plaꝑmit¬
sponsũ suũ p̾tres peregnnationis annos
eispectanctũ sibi ultra ñ putat. omissa spe
nũ nubencli tp̃s anꝑxitat. cũ posset nũti¬
ũ mittẽ. ⁊ si p̃sente iullo csiuũ mutare uo

Expanded text:
 . Matrimonium quidem deportatione vel aqua et igni interdictione non solvitur, si casus, in quem maritus incidit, non mutet uxoris adfectionem. Ideoque dotis actio ipso iure non competit, sed indotatam esse eam, cuius laudandum propositum est, nec ratio aequitatis nec exemplasponsum suum post tres peregrinationis annos expectandum sibi ultra non putat, omissa spe num nubendi tempus amittat, cum posset nuntium remittere, si praesente eo consilium mutare vo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩp. cõst̃.xor que inmilitia ꝓfecto
marito p̾it̃uentũ arnoꝵ quattuor nul¬
lũ sospitatis eiꝰ potuit hab̾e inditiũ. atq
dõ de nuptus altius cogitaũ. nec tm̃ ant̃
nupsit quã ubello ducẽ suꝑħ suo uoto cõ¬
uenit. ñ udet᷑ nuptias inisse furtiuas. noc
dotis amissionẽ sustmiẽ. nec capitali pene
cẽ obnoria. quȩ p̃tã magnitꝑris uigitatẽ
ñ tenͣcre. necclancuio s publice ꝯtestatio¬
eꝑe ne deposita npsisse firmatur. idd̾ obser

Expanded text:
. Uxor, quae in militiam profecto marito post interventum annorum quattuor nullum sospitatis eius potuit habere indicium atque ideo de nuptiis alterius cogitavit nec tamen ante nupsit, quam libello ducem super hoc suo voto convenit, non videtur nuptias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse firmatur. Ideoque obser
Abbreviated transcription (Latin):
Imuniones. ⁊ differentias resecantes. ⁊ imi
nũ tramitẽ extipulatu actionis totũ reii
cludentes. Reiuxorie itaꝙ actiõe sublata. sã¬
cunꝰ oñis dotes perexstipłatu acnoẽm exigi
siue scͥptasit stipłatio. siue nõ. ut untelligi¬

Expanded text:
mmuniones et differentias resecantes et in unum tramitem ex stipulatu actionis totum rei concludentes. Rei uxoriae itaque actione sublata sancimus omnes dotes per ex stipulatu actionem exigi, sive scripta fuerit stipulatio sive non, ut intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
inauoluntate doãtor ł doãtrix c̃firma¬
uit si si ulla cdistmctioẽ rate habebunt᷑.
ita tm̃ ut siꝗd̾e̾ uatra lege finitã ꝗ̃titatẽ
exposite minime uiactis insinuate
fuerint. speciat caꝵ c̃firmatio exeo tp̃r
tio ł cũ amplior eẽt in actis insinuata
doãtio ꝯscͥpta sit. sicut ⁊ alias rati habi
tilẽ cłiuisionẽ facti ł urris ĩfluciposse.¬
d̾. ã. Dcãtioẽs quas dunis imꝑr in
pussimã reginã suã c̃iugẽ. ł illa insere¬
nissimũ maritũ ꝯ tulerit. illico ualere
sanccimꝰ. ⁊ plenissimã hab̾e firmitatem.

Expanded text:
luntate donator vel donatrix confirmaverit , sine ulla distinctione ratae habebuntur, ita tamen ut, si quidem ultra lege finitam quantitatem expositae minime actis intimatae fuerint, specialis earum confirmatio ex eo temptio vel, cum amplior esset, in actis insinuata donatio conscripta sit: sicut et alias ratihabititilem divisionem facti vel iuris introduci posse . Donationes, quas divinus imperator in piissimam reginam suam coniugem vel illa in serenissimum maritum contulerit, ilico valere sancimus et plenissimam habere firmitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. c̃st̃. Nes uxoris. que ł successioẽ
qualibet ł cptione. ł. ⁊ iã largitione uiri.
Incã ante iratũ uire ꝑuenerant. doc̃o¬
nato ac mortuo expena maritoł in ser¬
uilẽ cõditionẽ ex pene qualtate decdu¬
cto. illibatas eẽ p̃cipio. nec alieni crm¬
inis infortumo strargi uxorẽ. cũ pat̃¬
nis mat̾nisue bonis acpͥis fiuui eã inte¬
gro legũ statu religiosũ sit. ⁊ doãtioma¬
ritał ant̃ ip̃s aiminus aciratus collata
inuxorẽ. quia pudicitie p̃miocessit.
obẜuanda ẽ. tanq̃ simaritũ eiꝰ natura
ñ pena subctuxerit. Sin aũt ⁊ aqua
⁊ igni int̾clictũ erit. ł depõtatio illata.
ñ tm̃ mors expena subsccuta. doãtioes
aiuro inuxtas collate adhuc impendẽ¬

Expanded text:
 successione qualibet vel emptione vel etiam largitione viri in eam ante reatum iure pervenerant, damnato ac mortuo ex poena marito vel in servilem condicionem ex poenae qualitate deducto, illibatas esse praecipio nec alieni criminis infortunio stringi uxorem, cum paternis maternisve ac propriis frui eam integro legum statu religiosum sit. Et donatio maritalis ante tempus criminis ac reatus collata in uxorem, quia pudicitiae praemio cessit, observanda est, tamquam si maritum eius natura, non poena subduxerit. Sin autem aqua et igni interdictum erit vel deportatio illata, non tamen mors ex poena subsecuta, donationes a viro in uxorem collatae adhuc in penden
Abbreviated transcription (Latin):
diaa E rub que inpostremis iucdici¬
is inserunt uoet adficdi cõmisũ ł iogatũ
utiliã st̃. ñ oĩom̃o legati ł fidi cõmissi
ꝑ secutio datur. s ita demũ si relinquen¬
di studioħ iu̾mõ uiba fuiñt adscrip̃ta.
uri t̾e inuoluntatis ñ uiris questionẽ
inp̃ces tuas c̃tuaisse. palaͤ. cũ igͥ lecto te

Expanded text:
is, quae in postremis iudiciis inseruntur, licet ad fideicommissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. Unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse
Abbreviated transcription (Latin):
in oris die cũ sui uiris cct. inca p̃ctia ł cetera
dcãtionis uulo ctunit. ⁊ mea uolutate usꝙ
admõtẽ sua cturauit exoratior diui seuaĩ
ꝯfirmata ẽ. ccãtio. acsi eas res ret̃ defitcti
tu accusationis que doãta st̃. auftrre debuit
cu causa ułulitatis a crum̃natios seꝑata sit.
quã de suo maritus uxori inises singłos
ea causa numi soluti errogatio ñ dari repe¬
tioncm manifestumest.

Expanded text:
sui iuris esset, in eam praedia vel cetera donationis titulo contulit et in ea voluntate usque ad mortem suam perseveravit, ex oratione divi severi confirmata est donatio: ac si eas res pater defuncti tu accusationis quae donata sunt auferre debuit, cum causa liberalitatis a criminatione separata sit quam de suo maritus uxori in menses singuea causa nummi soluti erogatique non dari repetitionem manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
op. iułm.Indotib quas datas ce
dotaub instrum̃tis canscribi moris estc̃
adhuc nilla datio.s. pollicitatio m̃ sub¬
secuta sit liceat ñ nuate pecume exeptioe
opone ñ solũ marito cc̃tixorẽ ł h̾rds eius
morte mulieris ł repucdio dissoluto mooi¬

Expanded text:
. In dotibus, quas datas esse dotalibus instrumentis conscribi moris est, cum adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptionem opponere non solum marito contra uxorem vel heredes eius morte mulieris vel repudio dissoluto m
Abbreviated transcription (Latin):
u.a. Si cx uolũtate patris tai filiotuto¬
us ipta es collata iinaritũ dcãtio. ip̃o uire
daãtiotenuerit. ꝙ tm̃ incligna ꝑ scũ ciꝰ fuit.
qui nec marit potest chici. utues actiones suꝑ
reuccandis hist cõpetunt.¬

Expanded text:
us . Si ex voluntate patris tui filio tutoris nupta es, collata in maritum donatio ipso iure donatio tenuerit, quia tamen indigna persona eius fuit, qui nec maritus potest dici, utiles actiones super revocandis his tibi competunt
Abbreviated transcription (Latin):
inartti siũ miticris. candẽ partẽ ñ pecunie
qũatitatẽ tan uirũ exdote q̃ muliere exante
nuptias doãticẽ lucrari decernimꝰ. ułti sima¬
ritiis mille solidoꝵ ant̃ nuptias doãtionem
cfecerit. licebit mulicri ⁊ minoris. ⁊ amplio¬
ris quatitatis dotẽ offerre. ⁊ marito sumliter
aunst̃ niptias dcãtionẽ. n tm̃ obseruanctũ ẽ.
ut quatã poctẽ mulier stipuiet sibi lucro
ced̾e txante mptias dcãticẽ. sipͥorẽ maritu
mon cõtingerit. tanta marit᷑ exdote paatem
ñ petunie quantitatẽ stipuictur sibi. sic̾state
pactũ ceuceitũ fui̾t subsecutũ infirmũ atꝙ¬
inuaudñ ħ ec̃. ut nulla exto peccłe posit
ex adio icipimꝰ. cande custodui censeius. si
ue pat filiosiũ mat̾ siũ ipse ducturus uxo¬
i sui uiris estitutus. siue quilibet alius
pco ante nptias doãtione nupturs decłit.
simili quor mo siũ pat̃ ꝓfilia sĩ mater.
suũ ipa ꝓse sui uins uidelicet ꝯstitita. su
tpsa eã ꝓse uidetur offerre. ꝙ adõ uersie.¬

Expanded text:
 mulieris eandem partem, non pecuniae quantitatem, tam virum ex dote quam mulierem ex ante nuptias donatione lucrari decernimus. Veluti si maritus mille solidorum ante nuptias donationem confecerit, licebit mulieri et minoris et amplioris quantitatis dotem offerre et marito similiter ante nuptias donationem: hoc tamen observandum est, ut quantam partem mulier stipuletur sibi lucro cedere ex ante nuptias donatione, si priorem maritum mori contigerit, tantam et maritus ex dote partem, non pecuniae quantitatem, stipuletur sibi, si constanpactum contra vetitum fuerit subsecutum, infirmum atut nulla ex eo procedere possit exactio, praecipimus. Eadem custodiri censemus, sive pater pro filio sive mater sive ipse ducturus uxorem sui iuris constitutus sive quilibet alius pro eo ante nuptias donationem nupturae dederit. Simili quoque modo, sive pater pro filia sive mater sive ipsa pro se, sui iuris videlicet constituta, sive ipsa eam pro se videtur offerre. Quod ade
Abbreviated transcription (Latin):
m pp̃. alcẽ. Quod desuo maritus
constãte mom̃ donãclianimo indotem
ad scpsit. s candẽ doãtionẽ legitũne con¬
fectã ñ reuocauit. qui increnitu dotẽ de¬
dit. adutante mom̃ morte obut abłi

Expanded text:
 Papinianae. Quod de suo maritus constante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti dedit, et durante
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Sumilier maritosuo noã.i. fe
neratitias cautioẽs que ertra dotẽ sũt dede¬
rit. ut icor part pħenaꝵ ap̃ maritũ mane¬
ant. ⁊ i dotali instrum̃to fuit᷑ ad scͥtũ. uinĩ¬
nc abeat aliquas ex his actiones maritus
siũ cdiractas siũ utules. anpenes uxores om̃s
res mancant. ⁊ itiquẽ euentũ dande sunt
marito actiones quertatur. sanccimꝰ itaq
siꝗd taie uencrit. actioẽs ꝗ dẽ om̃iño ap̃uxo
iarati abiticẽ abeo cxigenda ⁊ usuras ꝗdẽ
eoꝵ cuta se ⁊ uxorẽ expende. pecunias so¬
aist sortis quas egerit scruari muueri. ł
in causas ad quas ipã noluit distribuħ e.
⁊ si ꝗdẽ in dotali instrum̃to. hypothece ꝓli
is noiatĩ amanto scripte sint. his cẽ muli¬
erẽ ad cautela sua ẽtentã. Sinaũt mini¬
me ħ scͥptũ inueniatur. ex p̃senti nra le¬

Expanded text:
. Si mulier marito suo nomina  id est feneraticias cautiones quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, et hoc dotali instrumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaerebatur. Sancimus itaque, si quid tale evenerit, actiones quidem omnimodo apud la ratihabitione ab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et uxorem expendere, pecunias autem sortis quas exegerit servare mulieri vel in causas, ad quas ipsa voluerit, distribuere. Et si quidem in dotali instrumento hypothecae pro his nominatum a marito scriptae sunt, his esse mulierem ad cautelam suam contentam. Sin autem minime
Abbreviated transcription (Latin):
suis. quõ uoluerint partẽ ł forte totã su¬
ã substantiã ꝗͣ habent. põne libͤaitati
ꝑ dote ł añt nuptias dcãticẽ aggregare. ii
re uera appareat. ꝗd ipẽ uult dare. ⁊ ꝗd de
supstatia filioꝵ ꝑficiscitur nectũ effusoser¬
mone sese iactit. impnitũ incidat sui ꝑi

Expanded text:
tam suam substantiam quam habent paternae liberalitati pro dote et ante nuptias donatione adgregare, ut re vera appareat, quid ipse vult dare et quid de substantia filiorum proficiscitur , ne, dum effuso sermone sese iactet, in promptum incidat sui per
Abbreviated transcription (Latin):
inspecie in qua dotẽ suc uxoris ł nurus
infamiliȩ crciscunde uidicio p̃cipuam fi¬
¶uideam igit᷑ quali in crem̃to ei dere uxoĩa
actioẽ accedente formari decet extipula¬
tu actione. cũq uris certi. ⁊ indubitati
ẽ si parens ꝑuirilẽ sexum ascendens dote
ipẽ decesserit in rei uxone acticẽ dotẽ om̃i¬
mõ ad mulicrẽ ꝑtinere. ⁊ si fucrat exħrda¬

Expanded text:
in specie, in qua dotem suae uxoris vel nurus in specie, in qua dotem suae uxoris vel nurus in familiae herciscundae iudicio praecipuam fiVideamus igitur, quali incremento ei de rei uxoriae actione accedente formare decet ex stipulatu actionem. Cumque iuris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens dote ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem omnimodo ad mulierem pertinere, etsi fuerit exhereda
Abbreviated transcription (Latin):
biles s̃ ut ꝙ adttiã partẽ centessime exboã
fide introducendas marit p̃stet. fructib uide¬
licet immobiliũ rerũ porti mulieris extp̃r
ciñoluti matranonu p̃standis. similiq in
pensiorib ł uectũris nauiũ siũ uim̃toꝵ ꝑ¬
is que s̃ ei similia parti mulieri restituen¬
dis. Ig̾ ⁊ insequenti capłõ suacrtipulatu
accio utatur uatura. ut simulier amaĩto
fuĩt hr̃s instituta ⁊ iegis falci die ratio
emerserit. ⁊ iã dotis debitũ liceat ei sic̃
aut extipuiatu actioni accõmodanda.
itaq partus dotaliũ ãccillaꝵ. id. que
cxtimata ñ sunt ł que sui dotales exqua
crint. admulicrẽ ꝑtinere utraq accio si¬
mata sint. si ⁊ nouissimi anni in quo
deberc utnq parti adsignari. cõmune ut¬
usq actionis c̃ inreb stilicet siextimatis.
extimatõꝵ n roꝵ marit quasi ep̃tor ⁊ cõ¬
modũ sentiat. ⁊ cdispendiũ sub̾at. ⁊ ꝑicu¬
iũ expectet. cauti cẽ uidelicet defensioni

Expanded text:
biles sunt, usque ad tertiam partem centesimae ex bona fidei introducendas maritus praestet: fructibus videlicet immobilium rerum parti mulieris ex tempore dissoluti matrimonii praestandis, similique modo pensionibus vel vecturis navium sive iumentois quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, ut, si mulier a marito fuerit heres instituta et legis falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicutautem ex stipulatu actioni accommodanda. 9a . Itaque partus dotalium ancillarum, id est quae aestimatae non sunt, vel quae servi dotales ex quais adquisierint, ad mulierem pertinere utraque actio simata sint. 9c . Sed et novissimi anni, in quo debere utrique parti adsignari commune utriusque actionis est, in rebus scilicet non aestimatis. Aestimatarum enim rerum maritus quasi emptor et commodum sentiat et dispendium subeat et periculum expectet Cautione videlicet defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
sã. Etiãsiñ doce irdli sibi mat. seo
ea que indotẽ data st̃. ut cã sequerent᷑ uł
ad se ꝑtineanit. in mom defuncta filia sti¬
pulata sit. cturante mom̃. filia decedente.
actionẽ extipulatu uicłi quesitã epssimũ
eẽ iudicamꝰ. ¶ cuiꝯ sequens ẽ. ut iã id ꝙ
adlitam̃ti causa indotẽ datũ ẽ. candem

Expanded text:
dotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem ex stipulatu videri quaesitam aequissimum esse iudicamus. Cui consequens est, ut etiam id, quod addita
Abbreviated transcription (Latin):
nagiurã trxismittatur. suĩ expssa fui̾t. siue
inhac iege ineẽ intelligatur scũ aut̃ in ex acti¬
one dotis extipulatu ꝗdẽ actio naturaut᷑ re¬
stitutionẽ dotis aparte mariti uxor illicor
insolidũ fien iubebat. rei morie aũt annua
bina maina die unbis que pondere nuõ insu¬
ra c̃sistunt exactionẽ pollicebatur ⁊ ñ insoli¬
dũ sĩ ꝗ̃tã man̾tus facere potest. sin doloma¬
io suam ctamnuit substantiã. isi hac parte
rudẽ figutã extipulatu damꝰ actioni ut si
intantũ ꝗdẽ marit codenꝓnetur inꝗtii face̾
potest. qr ħͥ eꝗssimũ ẽ . reuerẽtie debitũ ma

Expanded text:
naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit substantiam, in hac parte rudem figuram ex stipulatu damus actioni, ut, sin tantum quidem maritus condemnetur, in quantum facere potest, quia hoc aequissimum est et reverentiae debitum ma
Abbreviated transcription (Latin):
quo mõ cẽt ctissolutũ. spccies extimate doti da¬
te p̃ciis ꝗb. extimate st̃ redecrentur. in anifestu
ẽ nec p̃cia specierũ dari .s. ipsasspecies deb̾e re¬
stitui. cũ inplatito specierũ reddendaꝵ. idcͥco p̃¬
cioꝵ nom̃ uideat᷑ adnerũ ne si species aliqua
deminita fuissi aut ꝑdita. auop̃cio q̃ quota¬
rata fuerat posteretur.

Expanded text:
e doti datae pretiis quibus aestimatae sunt redderentur, manifestum est non pretia specierum dari, sed ipsas species debere restitui, cum in placito specierum reddendarum idcirco pretiorum nomen videatur adnexum, ne, si species aliqua deminuta fuisset aut perdita, alio pretio quam quo taxata fuerat posceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
d. ã. Quociens res extimate in dotem
dantur. maritus dñiũ ꝯsecut᷑ sũne uelut
p̃ci debitor efficitur. sittaꝙ ñ cõuenit. ut
soluto mõm. res restituerentur. ⁊ uire exti¬
mate st̃. retenebit eã sip̃ciũ offerat.¬

Expanded text:
 . Quotiens res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. Si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
actioẽ mulierẽ dotẽ suã p̃cipuã acciꝑe.
dib scͥpta quo anob̾ recepto. ⁊ aue mul¬
te species pntũ accipiunt exitũ. cũ aosposit
⁊ de inoffitioso actione excludẽ maxim e
si sufficit. ad quartã ⁊ incollatione. infer¬
ri. siintestatus pat̾ familias decessent. ⁊ te¬
stam̃to facto qñ ħ testatõr dneit que omia
extipulatu actio are uxoria actior accep̃.
Eaccectit ei ⁊ aua species abrei uxorie accio¬
ne. siꝗsi. in extraneus dotẽ dabat nulla¬

Expanded text:
actione mulierem dotem suam praecipuam accipere, edibus scripta Quo a nobis recepto et aliae multae species promptum accipiunt exitum, cum dos possit et de inofficioso actionem excludere, maxime si sufficit ad quartam, et in collationem ferri, si intestatus pater familias decesserit, et testamento facto, quando hoc testator dixerit. Quae omnia ex stipulatu actio a rei uxoriae actione accipit Accedit ei et alia species a rei uxoriae actione. Si quando etenim extraneus dote
Abbreviated transcription (Latin):
d. aã. Ante chruisionẽ soror tua inte¬
stato pet̾ri ⁊ ia ipsa succedens. ꝓ indiuis opor¬
tionẽ funcdi coninunis indotẽ dare ñ phibet᷑.¬
d̾. aã. Res quarũ usufructu s decluctoso¬
crus indotẽ dectit. uenundando auferre tͥ
Inichil potest. ꝓba
sufructu uxori tue dõauit. tͥq indorẽ uxor
ꝗ dẽ pͥctatẽ. socrus aut usũ finctu declit. uxo¬
re tua reb humanis inmõm exẽpta. fũdũ
ap̃te remansisse scłm platit uit uos fidem
ñ ambigͣitur. nã si acceptã certũ ꝗd amuiũ

Expanded text:
 . Ante divisionem soror tua intestato patri etiam ipsa succedens pro indiviso portionem fundi communis in dotem dare non prohibetano. Res, quarum usu fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferre tibi nihil potest. D. nsu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certu
Abbreviated transcription (Latin):
onis hec intellegatirr. re inoria imposterũ
cessante. s. ⁊ si nignoram extipulatu actionẽ
stricto iurc eẽ uallatã. ⁊ tĩ ex boã fide descende
extipuiatul abet. maneat ꝑsiu natura exer
noua ista extipulatu q̃ conposium ⁊ ñpͥam¬
pninũ itaq ꝗd naturale sit extipulatu acti¬
onis ex pocitur. ⁊ ita siꝗͥ exactioẽ rei morie suꝑ¬
ueni̾t. ad datur. Scienctũ itaq ẽ cclictũ p̃tori.
ꝙ de altenitro introcductũ ẽ inextipulatu acti¬
one cessare. ut uxor. ⁊ amarito relicta accipiat
⁊ dotẽ c̃soquatur. nͥ specialit̾ ꝑ dote ei maritus
ea dereliꝗt. cũ manifestissimũ c̃ testatorẽ q ñł̾
adctidit uoliusse cã utũq cosoꝗ. mancat ex
tipulatu actionis uis adsũccessores ⁊ sin mcã
tfistissionis incormuptũ taceat in ea retentio
tione iuo arenio excstitutionib introducto.
ł ex qͣua ca obres doãtas irtentio ꝑtroducatur
retentio. cũ ipse naturał stimulus parentes

Expanded text:
ria in posterum cessante Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse vallatam et non ex bona fide descenderex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercnova ista ex stipulatu quam composuimPrimum itaque quid naturale sit ex stipulatu actionis, exponatur, et ita, si quid ex actione rei uxoriae supervenerit, addatur. Sciendum itaque est edictum praetoris, quod de alterutro introductum est, in ex stipulatu actione cessare, ut uxor et a mariet dotem consequatur, nisi specialiter pro dote ei maritus ea dereliquit, cum manifestissimum est testatorem, qui non hoc addidit, voluisse eam utrumque consequi. Maneat ex stipulatu actionis ius ad successores et sine mora transmissionis incorruptum. Taceat in ea retentionntionem alio auxilio ex constitutionibus introducto 5a . Vel ex qua causa ob res donatas retentio introducaturretentio, cum ipse naturalis stimulus parentes
Abbreviated transcription (Latin):
redẽ ad cã ꝑuenint lib̾is obligatis. ut siquis
p̃tratitas mam ł tentas abcares. sicta cõ¬
tingit᷑. ccctũ aliquẽ cũ cade mulicre inient
que serepetitis nptus copulauit. inuccti¬
candis isdc̃ suppositis reb postenor habeatur
mariti. ad se ꝑuenint. ꝓsuo. arbitnonti.¬

Expanded text:
quis post traditas matri vel detentas ab ea res  si ita contigerit contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, in vindicandis isdem suppositis rebus posterior habeaturmariti ad se pervenerint, pro suo arbitri