comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑũ oppssores uerent᷑. Nec ꝑtimescunt de seueritate reddendȩ ra¬
tionis. ꝓ eo qdđ conticeset᷑ de plebibꝰ sibi comissis. Quando a potentibꝰ pauꝑes oppꝰ¬
munt̾. adiripiendos eos boni sac̃dotes eis ꝓtectionis auxiliũ fert. Nec uerent̃
cuiꝰ quã inimicitiaꝵ molestias. s opp̾ssores pauꝑti palã arguunt. in crepant.¬
et excommicant. Minꝰq metuunt eoꝵ nocendi insidias. etiã si nocere ualea̾t
Pastor enĩ bonꝰ anunã suã ponit ꝓortibꝰ siuns. Sic̃ ꝑingil pastor contra bestias o es
custodire solet. ita et dĩ sac̾dos supra grege̾ ip̃i sobicitꝰ eẽ debet. ne inimicus
uastet. nec ꝑsecutor infestit. ne potentioris cuiꝰq cupiditas uttã ꝑauꝑũ inqͥeit.
sraui aut̃ pastores ñ habent curã deoubꝰ.s sic̃ legt᷑ in eũgło de mercenna

Expanded text:
pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rapauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauperes opprimuntur, ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant; minusque metuunt eorum nocendi insidias, etiamsi nocere valeant, bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus . 5. Sicut pervigil pastor contra bestias oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super gregem Christi sollicitus esse debet, ne inimicus vastet, ne persecutor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, se
Abbreviated transcription (Latin):
doctorẽ eccłȩ instruat ad suͣmũ usq iustitiȩ ꝑuenire. cũ dicit. Suꝑ montẽ
ercelsu ascende tu qͥ eu̾głizas syon. scilicet ut itapͣmineat merito. sic᷑ et gradu.
Seqiuent᷑ ne forte debeat a docendi timore restringi. audiat. Exalta in for¬
titudine uoce̾ tua. et noli timere. Unde et iheremiȩ ita dñs ait. Accinge
lũbos tuos et suge. loquere ad eos. ne formides afacie eoꝵ. Nec eni ture
te faciã uultũ eoꝵ. Unde et apparet ꝙ et nͣtuuere dĩdonũ est. Qui ꝑfonã
potentis accipͣ. et ueritatẽ loqui pauescit. graui multat᷑ culpȩ sententia.
Multi eniͣ sac̾dotes metu potestatis ueritatẽ occultant. et abono oꝑe. uel
iustitię uł pͣdicationis rei alicuiꝰ formidine. aut potestate tͣrente. auer¬
tunt᷑. S. heu ꝓhdolor inde metuunt. qr uł amore rerũ scłarũ implicant᷑.
citiã ꝑdant. et molestiã odioꝵ incurrant peccantes nͣ arguunt. et corriꝑe

Expanded text:
t ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge; loquere ad eos; ne formides a facie eorum, nec enim timere te faciam vultum eorum ; unde apparet quia et non timere Dei donum est. 2. Qui personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpae sententia. Multi enim sacerdotes metu potestatis veritatem occultant, et a bono opere, vel a justitiae praedicatione, rei alicujus formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium implicantur, citiam perdant, 333 et molestiam odiorum incurrant, peccantes non arguunt, et corripere
Abbreviated transcription (Latin):
selentss ⁊ ceptius eniꝰ his quȩ uocant᷑ planete. idest erraes.
que uagis mouent᷑ ordimbꝰ. cȩc̾ȩ quȩ aplanes appellant. uno
loco fire cũ nimdo uoluunt᷑. Ideo aut̃ planete. idẽ errantes di
int᷑ se mouent᷑ sidera. nã quedã suꝑiꝰ. quedã inferiꝰ currui¬
Inãe et illa qus tͥris ꝓpinquiora sunt. quasi maiora nobis ui¬
aent̃: quaꝰ ea quȩ cuta celũ uoluunt᷑. Longinqͥtate enĩ locorũ¬
uisus languescit. Hinc accidit. ut uitͣuallo longe int̾ se distantiũ cutu¬
loꝵ. alia celeriꝰ. alia tardiꝰ ad cursus sui exordium reu̾tant᷑. Nlã quedã
sidera celeriꝰ exorta. seruis occidere existam. Quedã etiã tardiꝰ cȩteris
exorta. citiꝰ ad occasũ ꝑueniunt. Quedã uero parit᷑ oruunt᷑. ec nͣ si¬
mul occidt᷑. Om̃a autͣ suo tpͣre ad cursũ ꝓpͥũ reu̾tunt᷑. Radiis aut̾¬
pͣpedita sẏdera anomala fiunt. aut retrogada. aut stationaria.
n ambitu quippe septẽ cȩlestiũ orbiũ.¬

Expanded text:
eruntur, exceptis his quae planetae vocantur, id est errantes, quae vagis moventur ordinibus. Caeterae, quae aplanes appellantur, uno loco fixae cum mundo volvuntur. Ideo autem planetae, id est errantes dicinter se moventur sidera. Nam quaedam superius, quaedam inferius curruuasi majora nobis videntur quam ea quae circum coelum volvuntur. Longinquitate enim locorvisus languescit. Hinc accidit ut intervallo longe inter se distantium circulorum, alia celerius, alia tardius ad cursus sui exordium revertantur. 3. Nam quaedam sidera, celerius exorta, serius occidere existimantur; quaedam etiam, tardius caeteris exorta, citius ad occasum perveniunt. Quaedam vero pariter oriuntur, et non simul occidunt. Omnia autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. Radiis autpedita sidera, aut anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria. n ambitu quippe septem coelestium orbiu
Abbreviated transcription (Latin):
antixpͣo. Qui adu̾sat᷑ et excollit᷑. supͣ om̃e qđ drͣ aut qđ colit̾
Menbra uero eiꝰ sepe ꝑ ypocrisin depͣcant᷑. qͦđ tamͣ ꝓ mala
c̃scientia adipisci ñ merent᷑. Discat humana miseria. qđ ea cau¬
sa citiꝰ ꝓ uocet᷑ deus pͣstare ueniã. dũ infirmo cõpatit᷑ homini.
qr ipse homo traxit exparte inferiori infirmitate̾ peccandi. hoc
ẽ ex carne. ꝗͣ inclusa anima detinet᷑. Apostate angłi idõ ueniã nͣ
habent. qr carnalis fragilitatis nulla infirmitate grauati st̃. ꝗit
qđ ex lutea materia pondus traxert̾ infirmitatis. Ideoꝙ pro
infirma carnis cͣditione reditũ patet homini ad salutẽ. sic̾ et
state angłi cecidert᷑. reliqͥ ꝑseuerantia ęcͣnȩ beatitudinis solida¬
ti st̃. Unde et pꝰ cȩli ereationẽ in pͥncipio repetit᷑. fiat firm am̃tũ.¬

Expanded text:
antichristo: Qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur antichristo: Qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini, quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae vero angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt ut , propterea quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et statae angeli ceciderunt, reliqui perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et p
Abbreviated transcription (Latin):
uident faciẽ patͥs mei qͥ est in cęlis : S bene utrũꝙ ẽ. Nã ueracit᷑
credimꝰ. qd dm̃ angli et uident. et uidere desiderant. et habent.
et habere festinant. et amant. et amare nitunt᷑. Si enĩ sic uidere
desiderant ut effectu desiderii ñ ꝑfruant᷑. desideriũ hoc necessita.¬
tẽ habent. Necessitas ista pęnalis ẽ. et abeatis angłis om̃is pena lon¬
ge ẽ. qr nũꝗͣ. simul pęna et beatitudo eͣueniunt. Rursũ si eos diciniꝰ
dei usione saciari. fastidiũ satietas habere solet. Et scimꝰ illos dei
usione ꝙͣ. et desiderant fastidire ñ posse. Qͥd gͦ est . nͥ ut miro mͦ si¬
mul utrũq credamꝰ. qr et desiderant et satiant᷑. s desiderant sine
labore. et satiant᷑ sine fastidio. Ne enĩ sit in desiderio necessitas.
desiderantes satiant᷑. Et iterũ ne sit in satietate fastidiũ. satiati
desiderant. Uident gͦ angłi facie̾ patͥs ꝑ satietatẽ. S. qr satietas

Expanded text:
 qui in coelis est? Sed bene utrumque est. Nam veraciter credimus quod Deum angeli et vident et videre desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. 23. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet, necessitas ista poenalis est; 139 sed a beatis angelis omnis poena longe est, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. 24. Quid ergo est nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant, et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit in satietate fastidium, satiari desiderant. Vident ergo angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas
Abbreviated transcription (Latin):
mͣto a ioħe factũ. ñ solũ reuerent᷑ angls suscipͣ. uerũ etiã ne fa¬
ciat int̾dicit. Oh hoc homo in uet̾i testamͣto despicit᷑. nec resalutat᷑ ab
angło. eoqđ̃ homo adhuc nondũ ti anfisset in dm̃. Suscipit᷑ auc̃ homo
a deo. et reuerent᷑ salutat᷑ ab angłis. Nã et mariã angłs gabriel legit᷑
satutasse. et iohanni angłm salutanti ab eodẽ angło duicicar. Uide ne
feceris. consernus enĩ tuus suͣ. et frm̾ tuoꝵ. Per qđ agnoscit᷑. ꝑ incar¬

Expanded text:
renter angelus suscipit, verum etiam ne faciat interdicit. 28. Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. 29. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. 140 Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse, et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum. Per quod agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ. Irplici eni mͦ pͣsentię acuimine uigent. idest subti¬
litate nat̾e. experientia tẽpoꝵ. reuelatione suꝑioꝵ potesta¬
tũ. Quocies as quocũꝗ. flagello huic mundo irascit᷑. ad mi¬
nisteriũ uindictȩ. apostatȩꝰ angłi mittunt᷑. Qui tamͣ diui¬
na potestate cohercent᷑. ne tantũ noceant quantũ cupiunt.¬

Expanded text:
sensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id est, subtisensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercent
Abbreviated transcription (Latin):
primatu apostatȩ angłi loqueret᷑. om̃is in qͥt lapis pͣciosꝰ¬
operimentũ tuũ. sardius. et topatius. et iaspis. chrisolitꝰ.
et onix. et berillꝰ. sapphitꝰ. carbunculus. et sinaragdus. Quo
numero lapidũ ipsi ordines designati sc̃ angłoꝵ. qͦs apostata
augis ante lapsũ quasi in uestimento ornamͣti sui affiros
habuit. Ad quoꝵ se coparatione̾. aũ se clariorẽ cunctis asperͣ.
c̃festĩ intumuit. et cor suũ ad suꝑbiã eleuauit. Angłi sẽꝑ
in deo gaudent ñ inse. Malus uero inde ẽ diabolus. ꝙr nͣ quȩ
dei s quȩ sua stͣ requisut. Nulla aut̃ maior iniquitas.
quã non in do̾ s in se uelle quẽpiã gloriari. Angłi u̾bo dei
agnoset᷑ om̃a. anteꝗͣ. in re fiant. Et quȩ apud homines adhuc
fut̾a st̃. angłi iã reuelante dõ nouertͣ. Preuaricatores angłi.
etiã sanctitate amissa. ñ tam̃ amisertͣ iuuace̾ creat᷑ȩ anꝰglice

Expanded text:
primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tuum, sardius, et topazius, et jaspis, chrysolythus, et onyx, et berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum, ipsi ordines designati sunt angelorum. Quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit: ad quorum comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero inde est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas quam non in Deo, sed in se velle quempiam gloriari. Angeli vero Dei cognoscunt omnia antequam in re fiant: et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo noverunt. Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ acceꝑant. Unde oportet agnosci. qđ maloꝵ iniqͥtas scoꝵ ser¬
uiat humilitati. Quia unde mali corruunt. inde boni ꝓficiunt.
Bonoꝵ angłoꝵ numerꝰ. qui pꝰ riunã angłoꝵ maloꝵ ẽ diminutꝰ.
ex numero electoꝵ om̃iũ supplebit᷑. qͥ numerꝰ soli deoẽ cognitꝰ. Intͣ
angłos distantia potestatũ ẽ. et ꝓ graduũ dignitate ministeria
eisdẽ st̃ distributa. aliisq alii pͣferunt᷑ tã culmine potestatis
quã scientia uirtutis. Subministrant igit᷑ alii alioꝵ pͣceptis.
atq obȩduint uissis. Unde et ad ꝓpħam ⁊achariã angłm angłs
mittit. et quȩcũq. annuntiare debeat p̃cepit. Nouẽ eẽ distinc
tiones. uel ordines angłoꝵ. sacrȩ script̾e testant᷑. idest angłi.
archangłi. throni. dominationes. uirtutes. pͥncipatꝰ. pote¬
states. cherubin. et seraphin. Hoꝵ ordinũ numerũ. etiam
et echiel ꝓpħa describit sub totide̾ nominibꝰ lapidũ. cũ de

Expanded text:
minus acceperant. Unde oportet agnosci quod malorum iniquitas sanctorum serviat utilitati, quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum hominum supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia postestatum est, et pro graduum dignitate ministeria eisdem sunt distributa; aliique aliis praeferuntur, tam culmine potestatis quam scientia virtutis; subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachariam Angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare debeat praecipit. 15. Novem esse distincestantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
arehangłs appellatꝰ ẽ. Prius enĩ creatꝰ extitit ordinis pͥlatione
fiducia cecidit. ita ut sine reparatione laberet᷑. Quiꝰ pͥ lat¬
onis ercellentiã. ꝓ pħa his ũbis adn̾tiat. Cedri ñ fuert̾ altiores
alo in paradiso dei. abieces ñ adequaueit᷑ simitatẽ uliꝰ. Oñe
lignũ paradysi nͣest assimilatũ illi. qmͣ his speciosiorẽ fecit eũ ds̾.

Expanded text:
archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelationarchangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelationolum, ex qua fiducia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: « Cedri non fuerunt altiores illo, in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius: Omne lignum paradis
Abbreviated transcription (Latin):
spͣe ftͣ. lc̃ aut̃ angłi uocant᷑. quando mictunt᷑. Nat̾a angłoꝵ
mutabilis eͣ. qr inest illis mutabilitas in nat̾a. s facit eõs in
angłos. Nã si nat᷑a in cõmutabiles essent. diabolus ñ utiq ceci¬
disset. Mutabilitatẽ itaq nat᷑ȩ. suffragat᷑ in illis contẽplatio cre¬
atoris. Inde et pͥuatꝰ eͣ apostata angłs: dũ fortitudinẽ suã non
a dos ase uoluit custodiri. Ante omne̾ creaturã angłi facti
st̃. dũ dictũ ẽ. fiat lux. De ipsis enĩ dicit scripta. Prior om̃iui̾
creata ẽ sapientia. Lux eiũ dicunt᷑. participando lucis et̃nȩ.
Sapientia uero dicunt᷑. ingenitȩ inherendo sapientie. Et
dũ sint mutabiles nat᷑a. non tam̃ sinit eos conteplatio muta
ri diuina. Ante omnẽ mundi creationẽ. creati st̃ angłi. Et
ante omnẽ creationẽ angłoꝵ. di abolus c̃ditꝰ ẽ. sicut scriptũ
e. Ipse ẽ enĩ pͥncipiũ uiaꝵ dei. Unde et ad cõparatione angłaꝵ

Expanded text:
 Tunc autem angeli vocantur quando mittuntur. 2. Natura angelorum mutabilis est, quia inest illis mutabilitas in natura; sed facit eos incoangelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus non utique cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creaa Deo, sed a se voluit custodiri. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux . De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia . Lux enim dicuntur, participando luci aeternae; sapientia vero dicuntur, ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum mutabiles sint natura, non tamen sinit eos conteri divina. 4. Ante omnem creationem mundi creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ homo. aliud pulchritudo. qr desistente pulchritudine homo
manet. Ac ꝑ hoc qͥtta intelligit. am̃ cotporeũ esse credit. dũ pulchri¬
tudo et magnitudo dĩ. ipse deus sit. Ideo deus dicit᷑ simplex. sicie.
ñ amittendo qđ habet. seu qr non ẽ aluid ipse. et aliud qđ impso ẽ.
simplicitas quȩ aliqnͣ dicit᷑ ꝓstultitia. et nonẽ. Apd̃ dm̃ uero sũ¬
ma simplicitas ẽ. Iuxta hanc reglam. et cęt̾a estimanda sunt.

Expanded text:
est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera aestimanda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uminũ bonũ deus ẽ. qr in comutabilis ẽ. et corruͣpi om̃ino
ñ potͣ. Creat̾a uero bonũ ẽ. s ñ sũmũ est. qr muta¬
bilis ẽ. Et dũ sit quidem bouũ. ñ tam̃ esse ƿotest et
sumũ. Quid est dei immortalitas. nͥ eiꝰ incoͣmuta-¬
bilitas : Naͣ et angłi et animȩ immortales st̃. s un¬
mutabiles nͣ st̃. Ideoq as solus dicit᷑ ĩmortalis. qr solus incomuta¬
hilis. Nã anima morit᷑. dũ deserente deo de bono in malũ mutat᷑.
Sic et angłs. dũ deserto deo ẽ lapsus. Qđ materiã habet. unde exi¬
stat mutabile eͣ. qr de informi add formã transit. Qđ uero nͣ ht̃
materiã immutabile ẽ. sic̃ deus utiq ẽ. Bene ac substantialit᷑ sunt
ista in deo. idest incorruptio. immortalitas. incoͣmut̾abilitas. Inde
et merito cunctȩ pͣponit᷑ creat̾e. Opꝰ nͣ consiliũ apd̃ dm̃ mutari¬
mutabilis. et ęternus. quid cuiq congruu̾ esset tpͣri. ab ipsa etͣni¬

Expanded text:
s est, et corrumpi omnino non potest. Creatura vero bonum, sed non summum est 116, quia mutabilis est; et dum sit quidem bonum non tamen esse potest et summum. 2. Quid est Dei immortalitas, nisi ejus incommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac substantialiter sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. 4. Opus non consilium, apud Deum crmutabilis et eternus quid cuique congruum esset tempori ab ipsa eterni
Abbreviated transcription (Latin):
13
ui pͣficit̾ ad regimͣ. talit̾ erga disciplinã subditoꝵ pͣstare se debet. ut ñ solũ
auctoritate. uerũ etiã humilitate clarescat. S tam̃ itaerit in eo uirtꝰ
humilitatis. ne dissoluat᷑ uita subditoꝵ in uitiis. atq ita auctoritas adent
potestatis. ne ꝑ tumnorẽ cordis seueritas existat inmoderatiõis. Hȩc ẽ in dĩ sac̃dotibꝰ¬
uera discretio. qua nec ꝑ lib̾tatẽ suꝑbi. nec ꝑ humilitatẽ remissi st̃. Hinc ẽ qđ seiꝰ
cũ multa c̃stantia redarguert᷑ etiã pͥncipuꝰ uitia. In qͥbꝰ cũ sũma ee̾t humilitas. loco
tam̃ necessario libere transgressores iustitiȩ increpabant. Aliqͣndo etiã subdiis
nos oportet aĩo ẽẽ huimiliores. qm facta subditoꝵ uidicant᷑ a nob̾. nr̃a uero uidicat¬
ads. Agnoscat ep̃c seriuũ se c̾e̾ plebis. ñ dñm. Uerũ hec caritas nͣ conditio exigit. De¬

Expanded text:
1. Qui praeficitur ad regimen, taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severa discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitas, non conditio exigit.
Abbreviated transcription (Latin):
atq fouens om̃a repetendos cogit in parcꝰ. ut tͣra germinet.
aut resoluta sulcis semina reuiuiscant. atq om̃ui generũ quȩ
in tͣris uel in aquis stͣ annus fȩcihꝰ successio ꝓpaget᷑. E stas est
cũ sol in sentẽtrione̾ se subrigit. et spatia diurua ꝓducit. noc¬
tes uero artat. et adstrungit. Itaq quo magis usi assiduo aeri
huic copulat᷑ atq miscet᷑. eo ampliꝰ aere᷑ ipsũ uaporat. et
humore exsiccato ceriã fecescit in puluere. et adiolescere sasit
srmna se sicenꝙ sucos iurides matur esoere eo qit poma siluaꝵ¬

Expanded text:
atque fovens omnia, repetendos cogit in partus, ut terra germinet, atque fovens omnia, repetendos cogit in partus, ut terra germinet, ac resoluta sulcis semina reviviscant, atque omnium generum quae in terris vel aquis sunt annuis fetibus successio propagetur. 3. Aestas est, cum sol in septentrionem se subrigit, et spatia diurna producit, noctes vero arctat et stringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur, atque miscetur, eo amplius aerem ipsum vaporat, et humore exsiccato terra fatiscit in pulverem, et adolescere facit semina, et tanquam succos virides maturescere cogit poma silva
Abbreviated transcription (Latin):
ic ait ambrosiꝰ. Tẽpora st̃ uices mutationũ. in qͥbꝰ sol certa cursꝰ
sui dimsione anni orbe̾ inconfusa uarietate distinguit. Tem¬
pora autͣ. a motu siderũ stͣ. Unde et deus cũ hȩc institueret. dixͣ.
Et sint in signa et tẽpora. et in dies. et annos. idest in aliqͦ mu-¬
Tempꝰ uxta hebreos integer annꝰ eͣ. scđ̾m illud in daniele. Tẽpꝰ
et tẽpora. et dimidiũ tempꝰ. ꝑ tempꝰ annũ significans. ꝑ tempora
duos. et ꝑ dimiduiͣ mses sex. Iuͣxta latinos aut̃ uniꝰ anni quatuor
tẽpora describunt᷑. Hyemis. ueris. estatis. atq autũni. Hyemps
eͣ. cũ solmeridianis partibꝰ immorat᷑. Tẽ enĩ sol longiꝰ abest. t̾raq
rigescit gelu atq stringit᷑. et ꝓlixiora stͣ spatia noctis quã diei.
Hinc cansa orit᷑. ut hibernis flatibꝰ nimia uis nuiũ pluuaꝵq
fundant᷑. Uer ẽ. cutͣsol ex meridianis decedens partibꝰ suꝑ t̾ram
redit. et noctis ac diei exequat tẽpora. et teͬperie̾ aeris reducit.

Expanded text:
 ait Ambrosius, tempora sunt vices mutationum, in quibus sol certa cursus sui dimensione anni orbem diffusa varietate distinguit. Tempora autem motus siderum sunt. Unde et Deus, cum haec institueret, dixit: Et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, id est, in aliquo muTempus juxta Hebraeos integer annus est, secundum illud in Daniele: Tempus, et tempora, et dimidium temporis. Per tempus annum significat, per tempora duos, et per dimidium menses sex. 2. Juxta Latinos autem unius anni quatuor tempora ascribuntur: hiemis, veris, aestatis, atque autumni. Hiems est cum sol in meridianis partibus immoratur, tunc enim sol longius abest, terraque rigescit gelu, atque stringitur, et prolixiora sunt spatia noctis quam diei. Hinc causa oritur, ut hibernis flatibus nimia vis nivium, pluviarumque fundatur. Ver est, cum sol ex meridianis decedens partibus super terram redit, et noctis ac diei exaequat 14 tempora, et temperiem aeris reducit,
Abbreviated transcription (Latin):
ox ẽ solis absentia. quãdui ab occasu rursus ad exortũ recur¬
rat. Nlocte autͣ fieri u̾bra tͣraꝵ. quã datã ad qͥete̾ corporis cre¬
dimꝰ. nͣ ad alicuiꝰ oꝑis officiũ. Duobꝰ autͣ modis nox inscript̾is aoci¬
p̃it᷑. idest aut tͥbulatio ꝑ secutionis. aut obscui teas cęci cordis. Nox
sculũ. uesꝑũ. centicinũ. in teͣpestuͣ. galliciniũ. crepusculũ. matu¬
tinũ. Erepusculũ dicit̾. idest creperũ. qđ dubiũ dicimꝰ. hoc ẽ inter
lucẽ et tenebras. Uesꝑuͣ. oriente stella. cui hoc nom̃ est. Conticinũ.
qͣndo oms silent. Conticere eniͣ silere ẽ. Inteͣpesta. idest inoportuna.
quando agi nichil pot̾. et om̃a quieta st̃. Galliciniũ aut̃ dictũeͣ.
ꝓptͣ gallos lucis pͣnuntios. C repusculũ matutinũ est. int̾ abscessum¬
noctis et diei aduentum.

Expanded text:
ox est solis absentia, quandiu ab occasu rursus ad exortum recurrit. Noctem autem fieri umbra terrarum, quam datam ad quietem corporis credimus, non ad alicujus operis officium. Duobus autem modis nox in Scripturis accipitur, id est, aut tribulatio persecutionis, 6 aut obscuritas caeci cordis. Nox sculum, vesperum, conticinium, intempestum, gallicinium, crepusculum, et matutinum. Crepusculum dicitur, id est, creperum, quod dubium dicimus, hoc est, inter lucem et tenebras. Vesperum, oriente stella, cui hoc nomen est. 3. Conticinium, quando omnes silent; conticere enim silere est. Intempesta, id est, importuna, quando agi nihil potest, et omnia quieta sunt. Gallicinium autem dictum est, propter gallos lucis pnoctis et diei aduentum.
Abbreviated transcription (Latin):
separatione ab aĩa tã incognita̾ ꝑuenimꝰ. ut nulla nob̾ hic dũ uuimꝰ cos.¬
nitio maneat. utrũ pꝰ moitẽ beata uita recipiat. anrapiam̃ exeuntes
e corpore ad torm̃ta: Ilã et qr diabolꝰ extrema uite nr̃e suis laques
uineetere nitit᷑. sun ipso exitu piis frm pͣcibꝰ et sedulis psalmodis offi¬
cus muniam̃. longe ille semꝑ repꝑit᷑. nec audet se nociturũ diunis
castris ingerere. ubi audit nom̃ dñi ꝑ ora c̾cinentiũ fidelit᷑ csonare.¬
uerissimi xp̃iani ex hoc scło transeunt. si sedula et frequens frm aduuert
oratio. ñ eos audeat cͣtingere malignoꝵ sp̃uũ uel cruenta incursio.

Expanded text:
poris ab anima, tam incogniti pervenimus, ut nulla nobis hic dum vivimus cognitio maneat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter resonareverissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursio.
Abbreviated transcription (Latin):
legicmũ tẽpꝰ qͥd appetat᷑. Quantũ uero. ad immoderationẽ re¬
fert᷑. Quomͦ. ad impatieutiã festinationis accipit̾. Nullꝰ homini
tã inportunꝰ exactor quã uent᷑. qͥ cotidianã refectionẽ cotidiana

Expanded text:
legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem relegitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor
Abbreviated transcription (Latin):
ed omuerit ingluuẽ. Nlemo potͣ dñari cȩt̾is uicus. nͥ pͥus ingliue̾ uen¬
tris restrinxerit. nec qͥsqͣ facile poterit a semetipso spͥs in mundos
expeslere. nͥ ꝑ abstinentiã gule. Lc̃ enĩ hostes qͥ extra nos st̃ a nobis
foitiꝰ suꝑ antur. qnͣdo pͥus quȩ intra nos st̃ uitia extingunt᷑. Nã fru¬
stra foris agit bellũ. qui uitꝰ habet ꝑicłm. Nlon qualitatẽ ciboꝵ.
s eoꝵ cupiditatẽ cauendã. Na̾ sepe accuratiꝰ pͣparata. sine gulȩ
c̃ cupiscentia degustant᷑. et sepe abiecta et uilia. edendi cupidita¬
te sumunt᷑. Sicq fit ut nͣsit in culpa ciboꝵ qualitas. s illud re-¬
putet᷑ in uitio ꝗđ cũ desiderio degustat᷑. Quatuor st̃ genera di¬
stinctionũ ingule appetitu. idest. quid. quando. quantũ. et qͦmͦ
appetat᷑. Qͥa. ad rẽ ipsã ꝑtinet. quȩ appetit᷑. Quando. si ante

Expanded text:
edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem venedomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante
Abbreviated transcription (Latin):
dantia. ardentis diuitis itendat suppliciũ. cuiꝰ tanta in inferno intͣ¬
ignes erat inopia. quanta hic ȩpulaꝵ fuerat copia. In hoc enĩ sclõ
esurire et sitire noluit. ꝓpt̾ea illic in fla̾mis siciens stillaͬ aquȩ que¬
suit. et nͣ meruit. Considerandũ quã uehement᷑ arguat᷑ comessatio.
unqͥtatẽ his qͥ eã libent᷑ ambiunt. Dicit enĩ ꝑ ysaiã. Ecce gaudiũ et
letitia. occidere uitulos. et iugulare arietes. comedere carnes et bi¬
bere uinũ. Si dimittet᷑ iniquitas hȩc uob̾. donec moriamini. Sic̃
oñis carnales cupiditates abstinentia resecant᷑. ita om̃s animȩ uirtu¬
tes edacitatis uitio destruunt᷑. Inde ẽ qđ et pͥnceps cocoꝵ muros irłm
subu̾tit. Quia et uentͣ eui seruit᷑ a cocis. uircutes animȩ destruit.
Ileq eniꝰ posse quẽpiã uirtutũ ꝑfectionẽ attingere. nͥ pͥus uentris

Expanded text:
dantia edantia eignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, iniquitatem his qui eam libenter ambiunt; dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vitulos et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum, si dimittitur iniquitas haec vobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur, inde est quod et idemcoquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ex his immoderate reficit̾. aliud adluxuriã excitat᷑. Non ad
luxuriã uł ad sacietatẽ. s tantũmꝰ ut corpꝰ sustentet᷑ epulis ẽ uten¬
dũ. Na et philosophi dixertͣ cibos inuentos eẽ ut cͣcineant animã.
nͣ ut corrũpant. Qui nimiũ cibis utunt᷑. quantomagis uentrẽ
pascunt. tantomagis sensũ uentris obtundt᷑. Nã greci dixertͣ ex crasso uen¬
tre subtile᷑ sensũͣ gigni ñ posse. Na̾ gulȩ saturitas nimnia aciẽ mͣtis obtun¬
ait. ingeniũꝙ hebescere fac̃. Libidinis ignes. ciboꝵ fom̃tis incresct᷑. Corpꝰ
autͣ qd abstinentia frangit. tẽptatio ñ exurit. Unde et tres pueros ab-¬
stinentes flãma babylonii incendii. et si tetigit ñ coͣbussit. Quia ni¬
miru̾ et si desiderioꝵ carnaliũ ignis abstinentiũ mentes inflãmat. usq
ad c̾sensũ tam̾ concupiscentiȩ uel oꝑis nͣ exurit. Cui ẽ ȩpulaꝵ habun¬

Expanded text:
unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abun
Abbreviated transcription (Latin):
bolꝰ corda hominũ occultis deprauat cupiditatibꝰ.
ed acitatis desideria cõprimunt᷑. Unde et danihel. Pane᷑ inqͥt de¬
siderũ ñ comedi. hoc ẽ tius concupiscentiã nͥ impleui. Pruna ẽ lupi¬
riȩ materies. saturnitas panis. Unde et ꝓpħa sodomã de panis sacie-¬
tate accusat dicens. Hȩc fuit uuqͥtas sodomoꝵ. siꝑbia. sat̾nitas pa¬
nis. et habundantia aquȩ. Panẽ qͥppe sodomitȩ in moderate sum̃tes.
in t̾pitudines defluxere flagitioꝵ. atq inde meruert᷑ comitante. su-¬
ꝑbia cęlestibꝰ adiiri incendus. ex qͦ modũ ñ tenuert᷑ edacitatis. Utile
est cauere gulã. ciboꝵq concupiscentiã. Qd enĩ tã noxiũ. quã ut
animꝰ seruiat uentri. et escis quȩ stͣ destruendȩ. testante apło. ac
dicente. Us autͣ et hc̃ et hanc destruet. Proxima ẽ uentri libido.
sicͣ loco sic uitio. Ubi enĩ uentris cura. ibi et eoꝵ quȩ circa uentrẽ
st̃ ꝓxina. In ordine nãꝙ. m̃broꝵ. genitalia uentri uingunt᷑. Dũꝗ

Expanded text:
bolus corda nominum occultis depravat cupiditatibus.edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ econtrario paulũ ex iuits in paradisũ raptũ eẽ diuina testat᷑ serip¬
tura. Na̾ samuel ꝓpħa defunctꝰ. utuo regi sauli etiã fut̾a p̃dix̃. quãuis
nͣ nulli ñ ipsũ fuisse qͥ potiusset magicis artibꝰ enocari. s alique̾ sp̃m tã
maħs oꝑibꝰ c̃gruentẽ. illiꝰ existiment similitudinẽ figurasse. cũ liber eccłã
salomonis ꝓnunciat᷑ contineat᷑ in laude patrũ. qđ samuel et mortuus
ꝓphauerit. S si et huic libro ex hebreqꝵ qr in eo ñ est canone contra¬
dicit᷑. qͥd de moyse dicturi sumꝰ qͥ certe in deuteronomio mortuus. et
in eũgło. cuͣ helya qͥ mortuus ñ est legit᷑ apparuisse uiuentibus :

Expanded text:
sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum liber EcclesiSalomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuhel etiam mortuus prophetauerit. sed si et huic libro ex Hebraeorum quia in eo non est canone contradicitur, quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentibus?
Abbreviated transcription (Latin):
scdđm naturalẽ tẽpoꝵ differentiã. Cȩterũ uxta allegoriã. hyemps
tẽporalis intelligit᷑ tribulatio. qͣndo tẽpestates et turbines scłi icũ¬
bunt. Estas eͣ fidei ꝑsecutio. quando doctrina ꝑfidiȩ ariditate
siccat᷑. Uer autͣ. nouitas ẽ fidei siue pax. quando pꝰ hyemis tͥ¬
bulationẽ tranquillitas ȩccłȩ reddit̾. qͣndo m̃sis nouoꝵ. id est
pascha agni celebrat᷑. qndo tra floribꝰ id est ȩccla scoͣꝵ cętibꝰ de¬
siuͣ explicat᷑. Tẽpora mutationũ uicibꝰ euoluunt᷑. Mensis lime in crem̃¬
to senioq: conficit. Ebdomada septenario dierũ numero t̾minat᷑.
Dies et nox. recursantiũ luminũ ac tenebraꝵ alt̾nis uicibꝰ reparant᷑.

Expanded text:
temporum differentiam. 6. Caeterum juxta allegoriam hiems temporalis intelligitur tribulatio, 15 quando tempestates et turbines saeculi incumbunt. Aestas est fidei persecutio, quando doctrina perfidiae ariditate siccatur. Ver autem novitas est fidei, sive pax, quando post hiemis tribulationem tranquillitas Ecclesiae redditur, quando mensis novorum, id est, pascha agni celebratur, quando terra floribus, id est, Ecclesia sanctorum coetibus desium explicatur. Tempora mutationum vicibus evolvuntur. Mensis lunae incremento senioque conficitur. Hebdomada septenario dierum numero terminatur. Dies et nox recursantium luminum ac tenebrarum alternis vicibus reparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
degestis erit. ut pͣceptor nrͣ sacer eugeniꝰ docet. tanta erit ac talis glori
ficati corporis puscͥtudo. ut oblectet inuisu. et cor nullatenꝰ inflectet
itia. Qđ nulla resurgentes cibi aut potꝰ sollicitet necessitas.

Expanded text:
gestis, erit, ut praeceptor noster sacer Eugenius Toletanus docet, « tanta ac ficati corporis pulchritudo, ut oblectet intuitum . » CAPUT XXV. Quod nulla resurgentes cibi ac potus cura sollicitet. Necessita
Abbreviated transcription (Latin):
tis breuit̾ hinc u̾ba texaͣ. Resurrectionẽ aut̃ carnis uerissime c̾item̃.
ñ ut quidã delirant. ut inaeria uł alia qualibet carne resirgemꝰ.
s in lac qua sumꝰ et uiuimꝰ. in hac qua etiã aut ꝓ recte factis coronã.
aut ꝓ male gestis unqͥsq merebit᷑ ꝑciꝑe penã. De quali

Expanded text:
tis, breviter haec verba retexam: « Resurrectionem autem carnis verissime confitemur, non, ut quidam delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam, aut pro male gestis unusquisque merebitur recipere poenam. » CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ustꝰ in adũsis ꝓbari se cognoscat. ñ deici. Uiri sci̾ plus formidant ꝓsꝑa
quã adu̾sa. q dĩ seruos ꝓsꝑa deicunt. adu̾sa uero erudiunt. Ido̾q scĩ
uiri ẽstantia ita portare debet adu̾sa. ut frangi nͣqueat. Lc̃ magis it̃ dĩ
ocłi suꝑ uistos qͣndo eos affligi abiniqͥs ꝓuidentia suꝑna ꝑmittit. Naͣ
tͣc eis gaudia disponunt᷑ etͣna. qͣndo pͣsenti tͥbulatione ꝓbant᷑. Om̃s uitȩ

Expanded text:
us in adversis probari se cognoscat, non dejici. 2. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Unꝰqͥsq ad tẽptationẽ animũ pͣparare debet. Minꝰ enĩ dũ sꝑat᷑ tẽptatio
grauat. Dure aut̃ pͣmit. si nͣ sꝑata aduenerit. Sapientis ẽ contra om̃a
adusa ante meditari. nec inueniri casus debet. quẽ ñ consilia eiꝰ p̃ueniãt.
undi amatores ñ folũ ex eo rei scͣ
qd̃ infima ꝓ sũmis appetunt. uerũ etiã et miseri ꝑ hoc qđ cũ graui
erũna ad ipsa desiderata ꝑtingunt. Grauiꝰ torquet᷑ impiꝰ mundi exag¬
gerando cõmoda. quã tustꝰ tolerando adũsa. Qui enĩ bona mundi dili¬
git. uelit et nͣ uelit. timoris et doloris penȩ succũbit. Quiq plus quã
oporcet res transitorias diligt᷑. maiore̾ sibi ingert᷑ dolore̾ ablate. quã
amore᷑ parturiebant possesse. Cũ graui enĩ dolore amittunt᷑. que cuͣ¬

Expanded text:
Unusquisque ad tentationem animum pragravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec evenire casus debet, quem non consilia ejus praeveniant.undi amatores non solum ex eo rei sunt quod infima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cu
Abbreviated transcription (Latin):
nobis lucere uideat᷑. ñ est dubiũ eã moueri potiꝰ quãstare. Terris
aut᷑ in solis cursu posuert᷑. Itaq luna ꝑ tricenos dies duodenis ucibꝰ¬
suũ cui sũ ꝑficiens. consũmat annũ scdm hebreos aliquibꝰ diebꝰ ad¬
iectis. scd̾m romanos bisexto semel in quadriennio uniꝰ dici ac¬
iectione celebrato. Cuiꝰ etiã augm̃tis detrimtisq mira quadã ꝓ¬
udentiȩ arte onĩe qđ gignit᷑. alit̾. atq crescit. Na et defectũ eus¬

Expanded text:
nobis lucere videatur, non est dubium eam moveri potius quam stare. Terris autem in solis cursu posuerunt. 2. Itaque luna per tricenos dies duodenis vicibus cursum perficiens, consummat annum secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bissexto semel in quadriennio unius diei adjectione celebrato. Cujus etiam augmentis decrementisque, mira quadam Providentiae arte, omne q
Abbreviated transcription (Latin):
ecce dñs. qdđ magnitudinẽ diuinitatis eiꝰ nullꝰ possit sensus attui-¬
gere. etiã nec angłicꝰ. quãius usq ad parilitate̾ angłica humana
post resurrectionẽ nat᷑a ꝓficiat. et ad contẽplandũ dm̃ indefessa
consurgat. uidere tam̃ enis essentiã plene ñ ualet. quã nec ipsa
dei quȩ exsuꝑat omne̾ sensũ. ut subaudias etiã angłoꝵ. Sola
enĩ trinitas sibi integre nota ẽ. et humanitas axp̃o suscepta.
quȩ tͣcia ẽ intrinitate ꝑsona. Intelligibilit᷑ quodã miro modo
dei essentia sciri potͣ. dũ esse credit᷑. Opus uero eiꝰ. qđ utiq equa¬
ri ei nͣ potest. et uidicia a nullo penitꝰ sciunt᷑. Dei secreta ui-¬
ñ discutere. aut inquirere. scđm apłm qͥ ait. Quis enĩ cog

Expanded text:
el quod magnitudinem divinitatis ejus nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non valet, quam nec ipsa Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest, dum esse creditur. Opus vero ejus, quod utique aequari ei non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei secreta junon discutere, aut inquirere, secundum Apostolum, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit eis sortẽ. et manꝰ eiꝰ diusit eis eã in m̃furã. usꝙ in etͣnũ possidebt᷑
eã. Quidã electoꝵ dimittunt᷑ diuna iustitia incedere in errorẽ pec¬
usitat. et ꝑ lamͣta lacͥmaꝵ ac pęnitentie afflictionẽ apeccatis ex¬
purgat. dicente iob ad dm̃. Proptͣ suꝑbiã in qͥt quasi leenã capi¬
es me. reu̾sꝰq mirabilit᷑ me crucias. Reũtens enĩ as homine̾ cru¬
ciat. qͣndo quẽ peccantẽ deseruerat flagellando iteruĩ uisitat.
Malis actibꝰ contra nos ampliꝰ cęlestẽ iracundiã nequaꝗͣ. ꝓuocare
debemꝰ. qͥn potiꝰ si pęnitendo digna dõ acta gesserimꝰ. seueritatẽ
eiꝰ inclem̃tiã cõmutabimꝰ. Nã ille qͥ nos malos tolerat. ñ dubiũ eͣ
qđ conu̾sis clemͣt᷑ ignoscat. Naͣ ido̾ seruat᷑ nob̾ tẽpꝰ pęnitentię.
ut nͣ simul morte obruam᷑ pͣcipiti. s det̾ nobis locꝰ satisfactionis.
Hoc totũ de dĩ ꝓcedit clem̃tia. ut nos ñ dãpnet crudelit᷑. s expec¬

Expanded text:
sit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem pecvisitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspec
Abbreviated transcription (Latin):
unuque̾q facta uidere et plangere. et unde cecidit cogitare.
Non nulli autͣ despiciunt᷑ ita adõ. ut deplorare mala sua ñ possint.
etiã si ueluit. Consiliũ inmundoꝵ spirituũ hoc ẽ. ut qr ipsis nega¬
tũ eͣ pꝰ pͣuaricationẽ tegredi adiustitiaͣ. obserare aditũ pęnitentiȩ
hominibꝰ cupiant. ne uł ipsi reu̾tant᷑ ad dm̃. eosq socios in ꝑditi¬
one habere contendt̾. qͥbꝰcũꝗ. fraudibꝰ insistentes. ut aut deserant᷑
a dõ. aut flagelli immanitate desꝑent. In gemiscendũ ẽ iugit᷑.
et pꝰposita securitate lugendũ. ne dĩ secreto et iusto uidicio dese¬
rat᷑ homo. et ꝑdendꝰ in potestate demonũ relinquat᷑. Nlã teuera
statĩ us auͣtunt᷑ adõ a malignis spiritibꝰ occurpant᷑. a qͥbꝰ etiã ur
mala faciant ꝑsuadent᷑. Hinc ẽ illd ꝓpheticũ. Inimicos des

Expanded text:
unumquemque videre, et plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, statim ut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos D
Abbreviated transcription (Latin):
appetit. Cauendã gͥ eẽ omnẽ irrationẽ. nec ea utendã nͥ in sola
necessitate. Non ẽ contra dĩ p̃ceptũ uirares dũ usũ uirandi facimꝰ.
ꝑuirii crim̃ incurrimꝰ. Nũꝙͣ ergo iyree. qͥ ꝑuirare timet. Multi dũ
locunt᷑ uirare sẽꝑ delectant᷑. dũ oporteat hoc tantũ eẽ inore. est.
ẽ. non. non. Ampliꝰ enĩ quã est et ñ. ẽ. amaloe̾. Multi ut fallant
ꝑuirant. ut ꝑ fidẽ sacram̃ti fidẽ faciant u̾bi. Sicq fallendo dũ ꝑ¬
urant et m̃ͣtunt᷑. homine incautũ decipiunt. Int̾dũ et falsis lacͥmis
seducti decipimñ. et credit̾ dũ plorant qͥbꝰ credendũ ñ erat. Plerũꝙ.
sine iuram̃to loqͥ disponimꝰ. s incredulitate eoꝵ qͥ ñ credt̾ qd dicimꝰ.
uirare cõpellim̾. Taliq necessitate. uirandi c̃suetudinẽ facimꝰ.

Expanded text:
appetit. Cavenda est igitur juratio, nec ea utendum, necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. Multi dum loquuntur jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore Est est, Non non: amplius enim quam est et non est, a malo est . Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellim
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ sanson ñ ante ab allophilis ad erroris uigatꝰ ẽ machinã. nͥ pꝰ quã
ei stͣ lumina ocłoꝵ extincta. Quidã uagiente m̃tis ratione. uti¬
Qꝵ suꝑant᷑ incursu. Sicq deinde iitentionẽ honoꝵ oꝑũ ꝑdunt.
sic̃ rex babylonis in odos sedechiȩ. pͥus filios ipsiꝰ int̾fecit. et sic

Expanded text:
sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic