comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yno mod̾atore sco ⁊ decorato
⁊̃ ip̃o spectabilium dignita¬
te rursus hoc ꝓueniebat. etĩ
ad tuum solimodo iudiciũ
ferri applłom lites aporteb
itutõis de appllonib. comp

Expanded text:
uno moderatore facto et decorato etiam ipso spectabilium dignitate, rursus hoc proveniebat et ad tuum solummodo iudicium ferri appellationum lites oportebat, itutionis de appellationibus. Cap
Abbreviated transcription (Latin):
ficii simłr erit tin in quibꝰ
ficioꝵ ⁊ sacris scrimis mĩst
dicio fiat ex aminatio sr̃il¬
lis tñ litib quas nõ spectab¬
iles iucdices iudicant s ad¬
nocati solum feratur nego¬
cium tam ad sedem tuamꝙͣ
ad głosissumũ questoremi
deuotissimis libellensibus
tiqm ẜuani figuram. sicut
⁊̃ inaliis omĩbus nõ ĩnoca¬
tis antiqua mĩstia manere
insemetip̃is clisponimus.¬

Expanded text:
ficii erit tui. IX In quibus officiorum et sacri scrinii ministedicio fiat examinatio. Super illis tamen litibus, quas non spectabiles iudices iudicant, sed advocati solum, referatur negotium tam ad sedem tuam quam ad gloriosissimum quaestorem, devotissimis libellensibus tiquam servamus figuram; sicut etiam in aliis omnibus non innovatis antiqua ministeria manere in
Abbreviated transcription (Latin):
sacram fecimus legem de ꝙ
epłarum scrimo sunt specta¬
bilim iudicum nenclicar¬
ent sibi applłonis mĩst̾ium
que u̾o er sede tue sunt celsi¬
tudĩs maxime clic̾ent se ledi
ormutato scemate neqͣqm
sol apolloib mĩstrarent bi¬
is que a clarissis ꝓuinciarsi

Expanded text:
sacram fecimus legem de aplarum scrinio sunt, spectabilium iudicum vindicarent sibi appellationis ministerium, qui vero ex sede tuae sunt celsitudinis, maxime dicerent se laedi, si mutato schemate nequaquam soli appellationibus ministrarent his quae a claris
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solum etat. nam ⁊ specta¬
ca erraru sunt dispensation
mi ⁊ non oportet ob hoc in¬
min sedem tuam. s siłr tuã
tuum mĩstͣre offẽm solum
iam facientes⁊ ñc nieb eiał¬
dentes in proconsuł figͦam
ementibꝰ litib tue celsitu¬
dinis mĩstrabit offc̃m. li¬
ces quid̃ in orcline sacriau¬
ditorii sic̃ p̃cliximꝰ monẽ¬
da. apud ambos autẽ nos
examinanda. nchominrzã
offc̃o tuo nũstͣte cansesi¬
cut prius fiut desolumad¬
mĩstratois orclinarie br̃et¬
⁊ piscidiam⁊ hisauriam sõ
iudicib p̾micus constitu¬
as ⁊appllones destinantes
ad sedem tuam nucdecora¬
ri p̾torum cingło conting̃.
licet iudeatur quodammno
ꝑmixtum quoddam eieiti¬
am militare offcmqm̃ p̾ꝰ¬

Expanded text:
hoc solitum erat. Nam etsi spectacirca aerarii dispensationem imus et non oportet ob hoc minui sedem tuam, sed similiter tuum ministrare officium solum iam facientes et nunc nihil ei addentes in proconsulis figuram venientibus litibus tuae celsitudinis ministrabit officium, lite quidem in ordine sacri auditorii, sicut praediximus, movenda, apud ambos autem vos examinanda, nihilominus autem officio tuo ministrante causae, sicut prius fuit, dum solum administrationis ordinariae habeet Pisidiam et Isauriam, sub iudicibus primitus constitutas et appellationes destinantes ad sedem tuam nunc decorari praetorum cingulo contingit, licet videatur quodammodo permixtum quoddam ei etiam militare officium,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uob ⁊ recte sebreuisum ẽ
no b solum offc̾m tue celsit¬
udĩs talib mĩstrare applło¬
nibꝰ. sic̾ et pͥus fuit sinsce¬
um cingłm respiciebat sol¬
uin et ibi appllones ferebãt᷑.
ñcaut inspectabił ꝓconsu¬
lis figuram nuitatus ẽ. nich̾¬
ominꝰ competens illamam

Expanded text:
isum est nobis, solum officium tuae celsitudinis talibus ministrare appellationibus, sicut et prius fuit, si et in scheum cingulum respiciebat solum, et ibi appellationes ferebantur, nunc autem in spectabilis proconsulis figuram mutatus est, nihilo minus comp
Abbreviated transcription (Latin):
iuim scema mordine sacria
aduitori neg̾o moto ⁊ ꝑit̾
aucliente tua celsi tuchĩe cuz
głosissĩo nr̃o questore utͥus
ꝙ ꝑtis totum sibimet appli¬
carent congregatisq ⁊ a pd̃
tuam celsitudiem⁊ głosissi¬
mumnrm questorem sepiꝰ
ethus qui ex sac̾is scrinns ꝓ¬

Expanded text:
ium schema in ordine sacri auditorii negotio moto et pariter audiente tua celsitudine cum gloriosissimo nostro quaestore utriusque partis totum sibimet applicarent, congregatisque et apud tuam celsitudinem et gloriosissimum nostrum quaestorem saepius et his, qui ex sacris scriniis a
Abbreviated transcription (Latin):
aut feratium ramoꝵ fẽ¬
tus netau̾it quo declinet fi¬
dem sensit ⁊ menciatur cal¬
lide pauptatis ĩgemum n

Expanded text:
aut feracium ramorum fetus hebetaverit, quo declinet fidem censuum et mentiatur callide paupertatis ingen
Abbreviated transcription (Latin):
bus et pomis floribꝰ feno
stramentis lignis ad usum
coctidianũutatur. In eoq
fundo actenus ei morari n
li alii ius qd̃ ht̃ aut nende̾
ant locare aut gratis cõcedẽ
pot̾ cum pis qui ustĩfrm̃r̃t

Expanded text:
bus, pomis, floribus, feno, stramentis, lignis ad usum cottidianum utatur: in eoque fundo hactenus ei morari liulli alii ius quod habet aut vendere aut locare aut gratis concedere potest, cum is qui usum fruct
Abbreviated transcription (Latin):
tet. nec hocus ad alium cnͣ¬
fferre pot̾ ⁊ uix recceptum ẽẽ¬
uidetur ut rospitẽ ei recipei
liceat. Et cumurore sua ub̃¬
isꝙ sus. Item ub̃tis nec ñ
aliis uõis ꝑsonis quib nõ
minus qͣm susutitur hĩtã¬
diuishãt et connementer
si ad mulrem usus ediũ per

Expanded text:
t, nec hoc ius ad alium transferre potest: et vix receptum videtur ut hospitem ei recipere liceat et cum uxore sua liberisque suis, item libertis nec non aliis liberis personis, quibus non minus quam servis utitur,liceat et cum uxore sua liberisque suis, item libertis nec non aliis liberis personis, quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
usuarius. qr eam fructu sũc
plane ad stercorand agrur
suum pecoribꝰ uti potest.
S si cui hĩtat̾o legata fu̾it¬
siue aliquo modo constitu¬
ta sit. n usus uideti nusꝰ
fructus. s qĩ aliqd̃ ꝓpͥumiꝰ¬

Expanded text:
usuarius, quia ea in fructu sunt. plane ad stercorandum agrum suum pecoribus uti potest. Sed si cui habitatio legata sive aliquo modo constituta sit, neque usus videtur neque usus fructus, s
Abbreviated transcription (Latin):
rogatur.nam ⁊ in hoc cãn ea¬
totiꝰ heditatis restitutoe d
diximus ¶Siquis ĩcta aliqͥ
re deducta siue ꝑcepta. que
qrͣtam continet nelutifund
oułalia rerogatus sit resti¬
tuere ur̃ditatem. Similimõ
ertrebelliano senatus cõsuit¬
o restituto fiat. ꝑm̃ acsi fia¬
qͣrta ꝑte retenta rogritus eẽt
reliqͣm hr̃ditatem restitũe.
s illud int̾est. ꝙ ex alt̾o cãu
id est cum deducta siue p̃cep¬
ta aliqua reni pecuia restit¬
untur yr̃ditas in solidumex
eo senatus cõsuito actõnes
tñfferuntur ⁊ res que rema¬
nẽt apurd hr̃densñ ullo ho¬
nere hrditano aputcimmm¬
anet. quasi ex legato eiadꝗ
pro dodrante quid tñfferimt
ad fidiemissarium: ꝓquad¬
ante remaneant aput hr̃dẽ¬

Expanded text:
et hoc casu eatotius hereditatis restitutione diximus. Si quis una aliqua re deducta sive praecepta quae quartam continet, veluti fundo vel alia re, rogatus sit restituere hereditatem, simili modo ex Trebelliano senatus consulto restitutio fiat, perinde ac si quarta parte retenta rogatus esset reliquam hereditatem restituere. sed illud interest, quod altero casu, id est cum deducta sive praecepta aliqua re restituitur hereditas, in solidum ex eo senatus consulto actiones transferuntur, et res quae remanet apud heredem sine ullo onere hereditario apud eum manet, quasi ex legato ei adqpro dodrante quidem transferantur ad fideicommissarium, pro quadrante remaneant apud herede
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ recipit hr̃ditatem actões
dantur. ac siuiris extrebelli¬
ano senatus consulto. Quo
caũ nulł stipuatõib opus
ẽ. qr simul et hinc ꝗ restitu¬
it. securita sdatur ⁊ actones
pr̾ditarieei et meum tnͣffe¬
runtur.qui recipit br̾ditatẽ
utroꝙ senatus consuito in
hac sp̃e concurrente. ¶S qr
stipłones ex senatus cõ¬
sulto pagasiano descendẽtes
⁊ ipsi antiquitati displicu¬
erunt. et inquibusdã caĩbo
capciosas cas hõ ex cels iing
Idõ omũb nob̾ sugestis cam
sinuitudinib qm differẽ¬
ciis utͥusꝙ senatus consuiti
placuit exploso senatus cõ¬
sulto pagasiano qd̃ postrai
crereiliano senatus cõsulto
p̾stareut ex eo fid̃i cõmissari
ewrelitates restituantur siũ
hãtbr̃s eruoluntate testato¬
ris quartam. siue plus. sine

Expanded text:
 recipit hereditatem actiones dentur, acsi iuris est ex Trebelliano senatus consulto: quo casu nullis stipulationibus opus est, quia simul et huic qui restituit securitas datur, et actiones hereditariae ei et in eum transferuntur qui recipit hereditatem, utroque senatus consulto in hac specie concurrente. Sed quia stipulationes ex senatus consulto Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus captiosas eas homo excelsi ingeideo omnibus nobis suggestis tam similitudinibus quam differentiis utriusque senatus consulti, placuit exploso senatus consulto Pegasiano, quod postea Trebelliano senatus consulto praestare, ut ex eo fideicommissariae hereditates restituantur, sive habeat heres ex voluntate testatoris quartam sive plus
Abbreviated transcription (Latin):
et hec tnͣsposiumꝰ ad senato
consuitum trerellianum.uͣ
exhoc solo ⁊ nec̾citas br̾di im¬
ponatur. si ip̃o nolente a dire.
fid̃i cõmissariꝰ desidãt resti¬
tui sibihr̃ditatem millo nec
dompno nec ⁊modo aput hẽ¬
dem remanente¶ Nchila ũ
int̾ẽ utrum aliquis crassei

Expanded text:
et hoc transposuimus ad senatus consultum Trebellianum, ut ex hoc solo et necessitas heredi imponatur, si ipso nolente adire fideicommissarius desiderat restitui sibi hereditatem, nullo nec damno nec commodo apud heredem manente. Nihil autem interest, utrum aliquis ex asse
Abbreviated transcription (Latin):
drantem br̃ditatis scripto
hr̃s rogatus sit restituere:
tunc extrebelliano senatu
consulto restituebatur yro¬
itas. Et mutrumꝙ act̾oes
prditarie prata parte dabã¬
tur. in brdem quid̃ iurecu¬
liineum ꝯdem qui recipie¬
bat yroitatẽ ex senatus cõ¬
sulto trebelliano tamqm ĩ
drantem / ectiam totam u̾r¬
ditatem restitũe rogatus
sit. locus erat pegasiano se¬
natus consuito. Et hes qui
semel adierit hrlitatem
simodo sua nolitate adie¬
rit. siueuolit retinuerit
qrͣtam ꝑtẽsiũ uolu̾it reti¬
itaria sustinebit. s q̃rta qõ
retenta qi ptis et propartest

Expanded text:
drantem hereditatis scriptus heres rogatus sit restituere, tum ex Trebelliano senatus consulto restituitur hereditas, et in utrumque actiones hereditariae pro rata parte dantur: in heredem quidem iure civili, in eum vero qui recipiebat hereditatem, ex senatus consulto Trebelliano tamquam in drantem vel etiam totam hereditatem restituere rogatus sit, locus erat Pegasiano senatus consulto, et heres qui semel adierit hereditatem si modo sua voluntate adierit, sive retinuerit quartam partem sive noluerit retiitaria sustinebat. sed quarta quidem retenta,
Abbreviated transcription (Latin):
tamhrditatẽ restitũet. ẽpte
et uendite urditatis scipło¬
tus hr̃s adirebr̾ditateni obid
qd̃ dicatꝰeam sibi suscepta
eẽ qĩ dampnosam cauetur pe¬
gasiano senatus consulto.uͣ
disid̾ante pm̃ eo cui restitu̾e

Expanded text:
ditatem restituerit, emptae et venditae hereditatis stipulatiotus heres adire hereditatem ob id quod dicat eam sibi suspectam esse quasi damnosam, cavetur Pegasiano senatus consulto ut, desiderante eo cui restitue
Abbreviated transcription (Latin):
rei debentur.u. sibidariopo¬
rt̾e intend̾itaut cũ totu ᷑
suamc̃e pecierit. sine ꝑicłõ
utone diue memorie⁊ e¬
noĩs. ¶Siquis aliud ꝓ alio
Itend̾it nch̾ eum piclita̾i

Expanded text:
ue sibi dari oportere intenderit, aut cum totus suam esse petierit, sine periculo utione divae memoriae Zenonis. Si quis aliud pro alio intenderit, nihil eum periclitari
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃ uri psecutoeẽ ptim ase¬
nulia pmissa. ut assolet per¬
statim fuerat assignãdu
Idoq censemꝰ nequis ab so
p̾cepto miru illustris comitis

Expanded text:
p. Auri prosecutores partim nulla praemissa, ut adsolet, prod statim fuerat adsignandum. Ideoque censemus, ne quis absque praecepto viri illustris comitis
Abbreviated transcription (Latin):
ditributa publica facint nra
ex hoc colonis piudito gn̾and¬
oo. suprectiitib enĩdm̃i fideiso¬
rposres fiant contenti smant̾ fi¬
sdeuissore cessante ad seq̃stra¬
u etponantur. ⁊ ex earum ss̃mai
fcstanta iniudiciis seꝑare qnͣta
pdat dispoñe dĩm accipequatinꝰ

Expanded text:
m tributa publica faciunt, utex hoc colonis praeiudicio generando. super reditibus enim domini fideiussore fiant contenti. Sin autem fideiussione cessante ad sequestradeponantur, ex earum summa tantam iudices separare, quanta eam disponere d
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. ł si locał ec̃ca ad suscepco¬
nẽ pecciũarum ydonea no sit
iietropolitana eccłia uti
remaneant. cum omĩ caute¬
la ⁊ post plenissimã lifinici¬
ionẽ ⁊ cdm̃is dent᷑. ł colonis re¬
stituant᷑. sinaut̃ redlitus ñ
mauro. s in spẽb inferturi¬
functiones inqmd coloni
anore souto casdependant i
oͣnau chĩs genando quiꝯqui sesde

Expanded text:
ta est, vel si localis ecclesia ad susceptionem pecuniarum idonea non sit, in metropolitana ecclesia, ut remaneant cum omni cautela et post plenissimam definitionem vel dominis dentur vel colonis restituantur. Sin autem reditus non in auro, sed in speciebus inferufunctiones. et si quidem coloni more solito eas dependant, dominis generando, qui et quiesce
Abbreviated transcription (Latin):
nec cc̃ dicenłi qud licencis
colonis reliquitur longite
ne formam censemꝰ. ut sita¬
iũ accipiat᷑ eõꝙ imipieto it¬
erum renocetur colom in m¬
eclio nlło modo sr̃ rectlitib
a dm̃s inquietent᷑. sinauti¬

Expanded text:
ne contradicendi quidem licentia colonis relinquitur, longi tne formam censemus, ut, si taium accipiatur eoque impleto iterum renovetur, coloni in medio nullo modo super reditibus a dominis inquietentur. Sin aut
Abbreviated transcription (Latin):
DemCOlonos nla roneal
ullum ꝙ us humilioris me¬
ucie locum sinimꝰ ad mitti.
S nec apitores magistie po¬
testatis censib ascriptos pro¬
bari concedimꝰ. qr in hacpte

Expanded text:
Colonos nulla ratione ad ullum quamvis humilioris militiae locum sinimus admitti: sed nec apparitores magisteriae potestatis censibus adscriptos probari concedimus, quia in hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis tat muematurm
locis uen̾abilib aliene uxo¬
ridequa in suspicione ẽ post
tres sicuti dcm ẽ contestatõ¬
nes loqui licenciam ẽcenis
marito uts ꝑsonas defenso
uentur. donec udex hoc cog¬
noscens mittat. ad ep̃m cũn¬
tatis quatenꝰ eusti tradant᷑
ut debeat sustinetorm̃tũ ẜm
leges que nitendunt adult̃o
a scĩssimis etelis uindicar
nssam. n in hocaliam incdi¬
moĩs illi sicut adulti puni¬
entur. Nõ enim debent hiꝰ per
birapinas muuierũ. aut ad¬
domos ꝯfuguint ab eis nin¬
dicari nr̃e legee nõ siminti

Expanded text:
ut si quis talis inveniatur in locis venerabilibus alienae uxori, de qua in suspicione est, post tres, sicut dictum est, contestationes loqui, licentiam esse eius marito utrasque personas defensorventur, donec iudex hoc cognoscens mittat ad episcopum civitatis, quatenus ei isti tradantur, ut debeant sustinere tormleges quae interdicunt adulteros a sanctissimis ecclesiis vindicari, nullam neque in hoc aliam iudimodis illi sicut adulteri punientur. Non enim debent huiusmodbi rapinas mulierum aut addomos confugiunt ab eis vindicari nostrae leges non sinunt
Abbreviated transcription (Latin):
at ign̾alit᷑ disponimꝰ.ut
si quis inuei̾nt suamuxorẽ
aut fiuamant neptam d¬
aut sponsam inuen̾ands
lociscum aliquo loq̃ntẽ et
iaut aliis eius scĩssime ec¬
clie cłi cis. ut ip̃i suo ꝑicłoi
utrasq ꝑsonas diuise custo¬
diant donec undex eos susci¬

Expanded text:
t generaliter disponimus, ut si quis invenerit suam uxorem aut filiam aut neptem aut sponsam in venerandis locis cum aliquo loquentem eti aut aliis eius sanctissimae ecclesiae clericis, ut ipsi suo periculo utrasque personas divise custodiant, donec iudex eos acci
Abbreviated transcription (Latin):
sagͥ ⁊ eminentissima ariet¬
oritas tuam hac quid incli¬
ta cinitate edictis ꝓpoĩtis
ad noticiam pelucat umiñ¬
sorum in pprouinciis autẽ
ꝑ p̾cepeta. ad clarissimoꝵ. pu¬
inciarum inclices destinata
festinet. ut ulłs penitus igͦ¬

Expanded text:
 eminentissima auctoritas tua in hac quidem inclita civitate edictis propositis ad notitiam perducat universorum, in provinciis autem per praecepta ad clarissimos provinciarum iudices destinata festinet, ut nullus penitus ig
Abbreviated transcription (Latin):
hiis quõq ⁊̃ ilł addicimus
ut si quii forsan suspicat᷑ a¬
liqͣm uelle sue uxoris illude
castitati.⁊ contestat̃ones ei
ee rescripto tres destinanit.
hñtes testimoniũ inroꝵ fi¬
delignorum ⁊ post has tres
scrip̾te contestatones inne¬
ñit eum conuementẽ suer
xori siquid̃ in sua domoant
impuis uxoris. aut adiuti
autmpopuus. aut in subur
aut̾ malio loco taleminueñ¬
it cum sua uxore loq̃ntemñ
minꝰ tribr testib fidecliginꝰ
ꝯuocatis ꝑ quos probare pos¬
sit. qr eum cum sua ꝯiuge cõ¬
ꝑit inclici trade crimina exã¬
nuanti illumuo pro u̾itati
cognoscentem posttres ex scͥp¬
to contestationes ẽ tali in¬
uliere eum inuentumtalẽ
ini sb̃iacentẽ nlła alia rõne
quesita pimire licenciam i¬
aut exequi crimen¶Q noi .¬
ut ⁊̃ muen̾andis domibus
p̃sumant intalib semisci
scelib ⁊ ibi depeccatis tract¬
areuͥconsueuerint deumti¬

Expanded text:
His quoque etiam illud adicimus, ut si quis forsan suspicatur aliquem velle suae uxoris illudere castitati et contestationes ei ex scripto tres destinaverit habentes testimonia virorum fide dignorum, et post has tres ex scripto contestationes invenerit cum convenientem suae uxori, si quidem in sua domo aut ipsius uxoris aut adulteri aut in popinis aut in suburbautem in alio loco talem invenerit cum sua uxore loquentem, non minus tribus testibus fide dignis convocatis, per quos probare possit quia eum cum sua coniuge comperit, iudici tradere crimina examinanti, illum vero pro veritate cognoscentem, post tres ex scripto contestationes cum tali muliere eum inventum, taleini subiacentem nulla alia ratione quaesita punire, licentiam autut etiam in venerandis domibus praesumant in talibus se misceri sceleribus et ibi de peccatis tractare ubi consueverunt deum ti
Abbreviated transcription (Latin):
me relinq̃nte. ut post luo¬
decimum annũ ⁊pletumd
uiripotens ẽẽ credatir¶ Ite
finitu tutela si ad rogati st̃.¬
ad huc impube̾s ł deportati.
captus ¶ S et suisq ad ẽtam¬
condonemdatus sit intestõ¬
tutor: eque euenit ut desin

Expanded text:
e relinquentes, ut post duodecimum annum completum viripotentes esse credantur. Item finitur tutela, si adrogati sadhuc impuberes vel deportati: captus. Sed et si usque ad certamcionem datus sit testnto, aeque evenit, ut desin
Abbreviated transcription (Latin):
at eẽ tutor existente condõe
Similimodo fitutur tute¬
euis amittit᷑ omĩs tutela pe¬
rit mima aut̃ capicisdim¬
mutone cutoris ueluici si se
madopconẽ dedit legitima
tm̃ tutela peritcet̾e nõ peñt
S pupilli ⁊ pupille faca¬
p̃itis diminuto l mĩma sit
om̃s cutelas coluit p̃tea ꝯi
ad certum tempꝰ test̃o dan¬
tur tucores finito eo depont̃
tucelam. ¶ Desmũt aut̃ eẽi
tucores quiurremouẽtur a
tutela ob id quod suspecti.
uisi sunt ur exiustacã sese ex¬
tutele deponũt ẜm eaque ĩ¬

Expanded text:
at esse tutor existente condicione. Simili modo finitur tuteeius amittitur, omnis tutela perit. minima autem capitis deminutione tutoris, veluti si se in adoptionem dederit, legitima tantum tutela perit, ceterae non pereunt. sed pupilli et pupillae capitis deminutio, licet minima sit, omnes tutelas tollit. Praeterea qui ad certum tempus testamento dantur tutores, finito eo, deponunt tutelam. Desinunt autem esse tutores, qui vel removentur a tutela ob id quod suspecti visi sunt, vel ex iusta causa sese extutelae deponunt secu
Abbreviated transcription (Latin):
pint tutela libantur pnla.¬
bertatem aut̃ uet̾es quidẽ
nõ solum ex annis. s ĩ exba¬
bitu corporis in mascurex
timare uolebant. nr̃a autẽ
maiestas dignũ eẽ castitate
benc putauit. Q infemumꝰ
⁊ antiꝗs inpudicumẽe u¬
sum ẽ. idest in spectonẽ hĩtu¬
clins corpis ħ etiam ĩ masc¬
ulos extendẽ ⁊ idõ sc̃a cõsti¬
cutone ꝓmulgata.pubtat¬
em ii mascuł post qͣrtum de¬
cimumannũ ⁊ pletũ illico

Expanded text:
int, tutela liberantur. pubertatem autem veteres quidem non solum ex annis, sed etiam ex habitu corporis in masculis aestimari volebant. nostra autem maiestas dignum esse castitate bene putavit, quod in feminis et antiquis impudicum esse visum est, id est inspectionem habitudinis corporis, hoc etiam in masculos extendere: et ideo sancta constitutione promulgata pubertatem in masculis post quartum decimum annum completum illico
Abbreviated transcription (Latin):
ii. ¶ S si quis nepotis loco
adop̃tet urqiͣ ex eo filio q̃m
htiam adoptatum uł qiͣ
ex illo q̃m naturalem insti¬
a pot̾ate ht̃ in eocãũ ⁊ filiꝰ
consentire debet. ne eo ĩu¬
ito sins hr̃s ad nascatur S
eccͣrio si auus ex fiuo nepo¬
tem dat madopconẽ non
ẽ necc̃e filium consentire.
In plimis aut̾ cãĩs ad sim¬
ilaturis quis adoptatus uł
arrogatꝰ est ei qui exlegitĩo
mmonatus ẽ. ⁊ idõ siquis
pimꝑatorẽ siue ap̃ p̾tore

Expanded text:
ii. Sed si quis nepotis loco adoptet vel quasi ex eo filio, quem habet iam adoptatum, vel quasi ex illo quem naturalem in sua potestate habet: in eo casu et filius consentire debet, ne ei invito suus heres adgnascatur. sed ex contrario si avus ex filio nepotem dat in adoptionem, non est necesse filium consentire. In plurimis autem causis adsimilatur is, qui adoptatus vel adrogatus est, ei qui ex legitimo matrimonio natus est. et ideo si quis per imperatorem sive apud pr
Abbreviated transcription (Latin):
calum fit. quodis qui libõᷤ
in pot̾ate ht̃ si se ad arrogã¬
dum ded̾it. no solum in po¬
testate ip̃e arrogatoris subi¬
citur. s etiam lib̾i eius ieiꝰ¬
Dem sunt potate tamꝙͣ ne¬
potes sic.n. ⁊ diuus augustꝰ
ño añ tib̃ium adoptauit ꝙͣ
is. germanicum adoptaui
ut protimis adopc̃one fc̃a ĩ¬
cipiet germanieꝰ augͦtin¬
epos ẽe. ¶ ap̃ catonem bene
scriptũ refert antiquitas ẜ¬

Expanded text:
ulum fit, quod is, qui liberos in potestate habet, si se adrogandum dederit, non solum ipse potestati adrogatoris subicitur, sed etiam liberi eius in eiusdem fiunt potestate tamquam nepotes. sic enim et divus Augustus non ante Tiberium adoptavit, quam is Germanicum adoptavit: ut protinus adoptione facta incipiat Germanicus Augusti nepos esse. Apud Catonem bene scriptum refert antiquitas
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ E Iqua ĩpublicis portice¬
ib. rinhus ciuitatum loc¬
as inquib nr̃e solẽt ymagiꝰ¬
nes consecͣri pictura panto¬
mimũ ueste humili ⁊ tugoe¬
sissimb̾ agitatorẽ aut ule
offerat ystrionẽ illico reuel¬

Expanded text:
 qua in publicis porticibus vel in his civitatum locis, in quibus nostrae solent imagines consecrari, pictura pantomimum veste humili et rugosis sinibus agitatorem aut vilem offerat histrionem, ilico revel
Abbreviated transcription (Latin):
nem actuaru subire ⁊ post
depoĩtam eãd̃ curam adm¬
iliciam aspirare quatenꝰ
interprmatos agensonĩ¬
qr miutari pͥmiegio dem¬
datus nicħ̾ indign̾atoisł
fraudis circa ⁊ mendãdar¬
atiocinia quib obnoxius
ẽ attaẽprare ualeat.
pro tp̃r num̃arios plusqͣm
tinuandis aduuiare. Idoq
supħ cartulariis p̾bñda ꝓ

Expanded text:
nem actuarii subire vel post depositam eandem curam ad militiam adspirare, quatenus inter privatos agens omnique militari privilegio denudatus nihil nundinationis vel fraudis circa commendanda ratiocinia quibus obnoxius est attemptare valeat. pro tempore numerarios plus quam tinuandis, adiuvare: idemque hoc super chartulariis praebenda pro
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ contineat hoc quoqt
antũmodo ⁊ sñ sp̃ali codici¬
lloꝵ ł diuinarum apicũ
sanctione ad eand̾ lignit¬
atẽ adimpiscẽdam pͥmleg¬
ia eam seq̃ncia sufficiat ita
cñ ut p̾mi ordinis comiti¬
uam ꝑint̾locutionẽ eiu sd̃
pot᷑atis meantur .i. cormcu

Expanded text:
ionem contineat, haec quoque tantummodo et sine speciali codicillorum vel divinorum apicum sanctione ad eandem dignitatem adipiscendam et privilegia eam sequentia sufficiat: ita tamen, ut primi ordinis comitivam per interlocutionem eiusdem potestatis mereantur c
Abbreviated transcription (Latin):
index sine cingłm hns siũ
alicinus inlicans custodi
nemnram in medium ul
Nos enmꝰ nolumꝰ optine
quod nr̃e uołt leges. si .n.
sbappllone us fiat indexd

Expanded text:
iudex sive cingulum habens sive aliter iudicans custodianem nostram in medium velNos enim volumus obtinere quod nostrae volunt leges. Si enim sub appellatione lis fiat, iudex
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis petatur ad eos qui de¬
putant eos referri exindepe¬
riculum ad omnedampñ
eoꝵ cã fcmbiis qui ab hus
lesi sunt curabunt. ¶Necci¬
tatem pẽntib ⁊̃ competen¬
tib inclicib. sieis int̾ppella
lis. aut scrinus elige mĩst¬
rantes hinclesis dampnũ
aliqͣm malignitatẽ ab ali¬
quo minstrantiũ fi expeli¬
at quid̃ eoe anlitorio suo
quinon cumutili opimio¬
ne caĩs utuntur alios autẽ
instituat sm̃a ⁊ electionei
eoꝵ quib ẜ sicuti p̃cliximͤ¬

Expanded text:
ab eis peccatur, ad illos qui deputant eos referri exinde periculum, qui omne damnum eorum causa factum his qui ab eis laesi sunt curabunt. Necessitatem habentibus etiam competentibus iudicibus, si eis interpellatlis aut scriniis eligunt ministrantes hinc laesis damnum aliquam malignitatem ab aliquo ministrantium fieri, expellat quidem auditorio suo eos qui non cum utili opinione causis utuntur, alios autem instituat sententia et electione eorum quibus hoc, sicuti praedixim
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̾e ex iureuirando cau
noceant eis si quid̾ ex studi¬
o adno deo penas piurii su¬
stinebunt. ¶Si aut̃ et igno¬
rancialꝰ passi fuerut. nich̾
p̃terinsmranderit eisam¬

Expanded text:
sufficere sibi ex iureiurando cautlecti noceant eis, si quidem ex studio, a domino deo poenas periurii sustinebunt, si autem ex ignorantia hoc passi fuerint, nihil praeter iusiurandum erit eis am
Abbreviated transcription (Latin):
excusans in quib omĩnol
applłare auxilium u̾ocirca
quol leso ⁊ queriet mericor¬
rectionẽ. aut ab hiis quid̃
appllarenidicatum aut a
nob̾ ip̃is siadnos smña ĩ fer¬

Expanded text:
excusans, in quibus omnino licet appellare, auxilium vero circa quod licet laeso et queri et mereri correctionem aut ab his qui de appellatione iudicant aut a nobis ipsis, si ad nos sententia refer
Abbreviated transcription (Latin):
ffigendi. ¶Uetus igitur sce¬
ma ⁊enonis constõis pier
memorie. que unicuiq pre¬
corio certos cliffinunt indi¬
ces. omĩa pimimus eug̃e ꝓ¬
speximꝰ in rebr utilib hñte
erunt iudices tamqm udi¬
qr clici ⁊ hoc quid̾ gestũ est
⁊ electi sunt a nobꝰ melices.
macolius uirspectabiriãi
aduocatone dudum cõple¬
cta ⁊ int̾ spectabiles fisci adi¬
nocatos deputatus. ac flan¬
ians quinuc ad nocatuᷤ
fisci consistit ⁊ alexanõ. et
stepħs ⁊ mennias cloqntissi

Expanded text:
I Vetus igitur schema Zenonis constitutionis piae memoriae, quae unicuique praetorio certos definivit iudices, omnino perimimus, eligespeximus in rebus utilibus habentes erunt iudices tamquam undique electi. Et hoc quidem gestum est, et electi sunt a nobis iudices Anatolius vir spectabilis, iam advocatione dudum completa et inter spectabiles fisci advocatos deputatus, ac Flavianus, qui nunc advocatus fisci constitit, et Alexander et Stephanus et Menas, eloquentissi
Abbreviated transcription (Latin):
annis singlis amensatue
celsitudins ppercipe duas
libras auri⁊ his contentu¬
despicẽ ꝓpea enim eligimꝰ
fiscum minue quaten ho¬
rui unusquisq contẽtu᷑
nr̃a largitate ⁊ quat̾m sau¬
reis puras deo ⁊ nob ⁊ legi cͣ¬
tocliant manus cogitanteᷤ
que apriorib legis latori¬
b dehus diffinta stopor

Expanded text:
annis singulis a mensa tuae celsitudinis percipere duas libras auri, et his esse contentudespicere. Propterea enim elegimus fiscum minuere, quatenus horum unusquisque contentus nostra largitate et quaternis aureis puras deo et nobis et legi custodiat manus, cogitans quae a prioribus legislatoribus de his definita sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ¶Ilo custochiendo. ut
sub si applłone a pedaneis
indicib. ant głossimis ui¬
ris fiant cause ⁊ ip̃e siquid
a nob̃ ip̃is de legate sunt q̃¬
ẜm qnͣtitatẽ. aut incõnui¬
ne apõ głosissimos nr̃os¬

Expanded text:
 Illo custodiendo, ut si sub appellatione a pedaneis iudicibus aut gloriosissimis viris fiant causae, et ipsae si quidem a nobis ipsis delegatae sint, secundum quantitatem aut in commune apud gloriosissimos n
Abbreviated transcription (Latin):
tem insr̃ ⁊ que legum sunt
scientẽ. nter hos marceit in
agnificentissimũ sꝑquidẽ
eum p̃sentem ⁊ circa iustici¬
utentes landabin. quatinꝰ
dispone que exlegib sunt pꝰ¬
sit. id est apͥione iuro specta¬
bilia fisci aduocato. ⁊ ma
lus hente testimoniũ oꝑt¬
ninimtam ap̃alios.qm a
nob ip̃is iudices ¶Iudices

Expanded text:
tem, insuper et quae legum sunt scientem; inter hos Marcellum quoque magnificentissimum, semper quidem eum praesentem et circa iustitiautentem laudabili, quatenus disponere quae ex legibus sunt possit, id est Appione viro spectabili et fisci advocato et in aliis habente testimonium optimum tam apud alios quam a no
Abbreviated transcription (Latin):
tib suscipientes temporibͣ
ad hoc .i. pucnit. ut paniat¬
imi pene omĩo cadet.namq
qui mea conscͥpti sunt ped¬
aneuudices humanã om̃s
relinquerũt uitam⁊ płim¬
a defunctiuiris tacita sunt
etcertam nõ meruerũt me¬
moriam.orusus hec ꝑcipie̾
maliam tñstur ¶figuram
Nos igitur indentes omĩo cõ¬
frsum inlicium scema est¬
imammꝰ oport̾e baclege de¬
t̾iminare que decentẽ orclin

Expanded text:
tibus suscipiens temporibus, ad hoc autem pervenit ut paulatim paene omnino caderet. Nam et qui in ea conscripti sunt pedanei iudices humanam omnes reliquerunt vitam, et plurima definiti iuris tacita sunt, et certam non meruerunt memoriam, sed usus haec percipiens in aliam transtulit figuram. Nos igitur videntes omnino confusum iudicum schema, aestimavimus oportere haec lege determinare, quae decentem or
Abbreviated transcription (Latin):
nitus pimendis. nͥ fortet᷑¬
cia applłone nolueritant
ꝑ contumaciam defuit.ta
hac magna cuntate apeda¬
neis indicsb nõ ultͣ duoᷤ
menses hr̃e inducias ĩcur¬
su fataliñ nolumus post
quos necc̃e ẽ fatales inchoa¬
recursum ea que uocatua
legib repatio nlłum locũ

Expanded text:
nitus perimendis, nisi forte tertio appellare voluerit aut per contumaciam defuerit: hac magna civitate a pedaneis iudicibus non ultra duos menses habere indutias in cursu fatalium volumus, post quos necesse est fatales suum incohare cursum, ea quae vocatur a legibus reparatione locum
Abbreviated transcription (Latin):
emendicare indicandi ho¬
nestatem qm̃ nõ maximũ
re alioe a quib liceat dr̃e q̃
ip̃os imiudicando eloqii dec
ramagentee.⁊no lentes eis

Expanded text:
emendicare iudicandi honestatem, quomodo non maximum rere alios, a quibus liceat discere quae ipsos in iudicando eloqui decetram agentes et volentes eis
Abbreviated transcription (Latin):
Nostrisaem̃ ad mistͣtoribuᷤ
sores ⁊ ta que legum sunt ex¬
plicantes ⁊ occnpationes.al¬
implentes eoꝵ qm̃ multi de¬
centi curis quas ap̃ nos hñt¬
hant mito mitorum com¬
plent ptem ꝑ suorum acce¬

Expanded text:
Nostris etenim administratoribus sores, et ea quae legum sunt explicantes et occupationes adimplentes eorum, quoniam multis detenti curis quas apud nos habent merito iudiciorum complent partem per suorum prae
Abbreviated transcription (Latin):
cuntate mauud opidium
ł exprouincie solo equos cur¬
iles aurigas bestias ystrion¬
es ciies temptet traduc̃ene
dum ppłarib plansibintẽ¬
statutũ fatiget ⁊ festiuitatẽ
impediant m cuctis opidiꝰ

Expanded text:
civitate in aliud oppidum vel ex provinciae solo equos curules aurigas bestias histriones cives temptet traducere, ne, dum popularibus plausibus intemstatum fatigent et festivitatem impe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñat mmc boc renouamus
Sienm scͥptum sit debitũ
a uon scripta proferant᷑ soło¬
nis alittigantib ꝑ restes. ꝓ¬
batiotunc susceptibilẽ eã a¬
pud indices ẽẽ dumadħ ip¬
sum assumant᷑ testes. ut p
facienda solitione aut me¬
moria fc̃ealicunam soluto¬

Expanded text:
 nunc hoc renovamus. Si enim scriptum sit debitum et non scripta proferatur solutionis a litigantibus per testes probatio, tunc susceptibilem eam apud iudices esse, dum ad hoc ipsum assumantur testes, ut pro facienda solutione aut memoria factae alicuius iam solut
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ tales existunt. exutroq
tñ qr sint fide digni testimo
moniũ ꝓcede. ¶ S ut si qua
de hiis dubitatio fut possit
faciledemonstͣri testrum ui¬
ta qr inculꝑabił atq moda¬
ta est. ¶ Sino ignoti quidã
futimdiq ⁊ aliquid appa¬
ruerint c̾ca testimoniintat¬
em corripe festinantes possei

Expanded text:
si non tales consistunt, ex utroque tamen quia sunt fide digni testimonmonium procedere, sed ut si qua de his dubitatio fuerit, possit facile demonstrari testium vita, quia inculpabilis atque moderata est. Si vero ignoti quidam fuerint undique et aliquid apparuerint circa testimonii veritatem corrumpere festinantes, posse
Abbreviated transcription (Latin):
is .s. inuitas excepc̃oes facien¬
tes ⁊ płimos excludentes ⁊̃ ip¬
so testium noĩe. Escemate qr
n̾o. neq post has ꝓhibition¬
ee adhuc purum ẽ testium
opꝰ estimanim᷑ oport̾e ⁊ nosi
adicere aliquid cause sbtili¬
tati ⁊ falsa testimonia ꝙͣ tũ
cem gestũ muenimꝰ ĩ testõi
ostensa testum falsitate pes
um n̾o quidã tenẽtesiam i¬
ortuemanũita ꝑ cartam u̾g¬
am fc̃am ⁊ ex lat̾e ductã tͥeer

Expanded text:
icet multas exceptiones facientes et plurimos excludentes etiam ipso testium nomine vel schemate. Quia vero neque post has prohibitiones adhuc purum est testium opus, aestimavimus oportere et nos adicere aliquid causae subtilitati et falsa testimonia quantum cem gestum invenimus in testamento ostensa testium falsitate pessum vero quidam tenentes iam mortuae manum ita per cartam virgam rectam et ex latere ductam tr
Abbreviated transcription (Latin):
buntur int̃iuos ⁊ donatioi
simplici lib̾alitate confecta
am nept. uł ꝓneptẽcͣiali sñ
ex̃neo nubentem dotaintl
casus elincires einscui da¬
te sunt reu̾tantur ad lucrũ.
nec int̾ lucratiuas num̃ab
sius difficultatib oppͥman¬
tur aduenticus cumulare
ratis canss iucratine semt
no mẽ exordiumq sortia ẽ.
lab eo qui suscepit adaite¬
contͣctus iure migͣuerit cũ
predco descripcois gramine
iens sibi imputet .q. accepe¬
rit honeratam.ł signoraũ¬
it. quod interest consequã
⁊ si postea lucͥtitulo ĩ dñat᷑
ad pͥmordium tytuli post̃i¬
or quoq formetur euẽtussñ
forte res decurionis que ad
eum cinusl m̾cimoni iur¬
e puenint adalt̾m fuerit pꝰ¬
trema eius uonintateł test
ab intestato. rint̾ inuo do

Expanded text:
buntur. Inter vivos etiam donatio buntur. Inter vivos etiam donatio sam neptem vel proneptem curiali seu extraneo nubentem dotaverit, licet casus eventu res eius cui data est vertatur ad lucrum, nec inter lucrativas numerabisuis difficultatibus obprimatur, adventiciis etiam cumulare ratis causis lucranomen exordiumque sortita est, licet ab eo qui susceperit ad altecontractus iure migraverit, cum praedicto descriptionis gravamine t vel sciens sibi imputet, qui accepit oneratam, vel, si ignoraverit, quod interest consequatusi postea lucri titulo in dominatum ad primordium tituli posterior quoque formetur eventus, nisi forte res decurionis, quae ad eum cuiuslibet mercimonii iure pervenerit, ad alterum fuerit postrema eius voluntate vel ab inte
Abbreviated transcription (Latin):
necne. postrema uoluntate
atione quicqm de sius opib̾
largiatur memorata descrip¬
c̾onis cess inaictio ẽque̾dm¬
so ut siuł postiores ad maio¬
res p̾dc̃a sibi consangͥnitate
deiictos p̃fatis cỹtur snas
conferant facitates nllius
accessione grauaminis hiꝰ
lib̾alitas honetur. intamn
necẽariis sibi conuictisq ꝑ¬
soms sõ uib̾alitatis applłone
debitum naturale ꝑsoliutͣcͣ¬
⁊ si ab intestato succedunt
p̃finiti sibi gnis ordine soci¬
ariexhiis successionb ma¬
xime debiti pocius soło qͣmi
munis oblatio comprobat᷑.
queno largientib ⁊̃ dñis ip¬
sa ꝓpinquitatis serie deferũt᷑¬
cetiũol quadam infse ꝯgn¬
curiale pclum sñ p̃dc̃o hon¬
ere luc̃buntur. nͥ is forte cin
lucro res cesẜit eisd̃ ciuitat¬
is ordimsit obstrictusqui
uũ cum ea functione ꝙ datũ
ẽ consequatur. nam cum ꝑs
sõne conditio nõ muteturm̃
uolumꝰ apolłari. atq p̃dc̃e de¬
scripc̾onis granamen excipe
quahrcditatis legati fid̾icõ

Expanded text:
nec ne postrema voluntate vel atione quicquam de suis opibus largiatur, memoratae descriptionis cesset indictio: eque diverso ut, si posteriores ad maiores praedicta sibi consanguinitate devinctos praefatis titulis suas conferant facultates, nullius accessione gravaminis huiusmodi liberalitas oneretur: ita enim necessariis sibi coniunctisque personis sub liberalitatis appellatione debitum naturale persolvitt si ab intestato succedant praefiniti sibi generis ordine sociati: ex his enim successionibus maxime debiti potius solutio quam muneris oblatio comprobatur, quae non largientibus etiam dominis ipsa propinquitatis serie deferuntam inter se cogncuriale praedium sine praedicto onere lucrabuntur, nisi is forte, cui lucro res cesserit, eiusdem civitatis ordini sit obstrictus, qui, uum tamen ea functione quod datum est consequatur: nam cum personae condicio non mutetur, nvolumus appellari atque praedictae descriptionis gravamen excipere, quae hereditatis legati fideicomm
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m ꝑacto laboremiicie p̃¬
astus pͥmipili competẽtisse.¬
utilitate functione trisac¬
ta p̾rogatiuam hiisrecusa¬

Expanded text:
um peracto labore militiae, pastus primipili competenti sedulitate functione transacta praerogativam his recusa
Abbreviated transcription (Latin):
iendi mutuo ex largitioi¬
b sacrisanri nõ paterecm¬
qm facultatẽ. qd siquisan¬
rum ex nr̃o errario. prinati
ꝯmodis ꝓfuturum occulte
aũ cantionis aut sponsio¬
nis fident cebitor reclitur.
sine nra aucte accepitabl¬
atis boĩs omĩb ppetue dep¬
ortationis sb̃cetur exilioi
thesauris sb̾ spe publici cre¬
ditoris aurumcinqm cõi¬
modam̾t ac decsit capitali

Expanded text:
argitionibus sacris auri non patere cuiquam facultatem. Quod si quis aurum ex nostro aerario privatis commodis profuturum occulte aut cautionis aut sponsionis fide ut debitor redditurus sine nostra auctoritate acceperit, ablatis bonis omnibus perpetuae deportationis subdetur exilio. thesauris sub specie publici creditoris aurum cuiquam commodarit ac dederit, capitali
Abbreviated transcription (Latin):
quis scitum ẽraro autẽ ĩ iu¬
dicio exannu̾atum estim¬
ammus eporte clara legea
plecti et trade. sui et deduce
liqui alt̾ut᷑s cum dicisdati¬
⁊ añ nupciasdonatõis docum̃¬
tis. Denide iurquid añ nup

Expanded text:
quidem sancitum, raro autem in iudicio examinatum aestimavimus oportere clara lege complecti et tradere usui et deduceraliqui alterutris cum dotis et antenuptialis donationis documentis, deinde vir quidem anten
Abbreviated transcription (Latin):
n ẜm qnͣtum hr̃s existet fi¬
li fruatur. orhoc filiorum
sit solum eis lucrum ale¬
gedatum ⁊ nõuideatin ẽe
p̾s hrlitatis filii. S ad huc
añnupciał. conatois ñ abi¬
ciens naturam ¶Quecom¬
petit ten̾e etiam circa eas q̃
nunc iam sũt iuduatennui¬
lieres ⁊ propnis succesẜunt
filis in quo non dũ ad fa᷑
uenerũt nupcias l postea re

Expanded text:
ndum quantum heres existet filii fruatur, sed hoc filiorum sit solum lucrum eis a lege datum, et non videatur esse pars hereditatis filii, sed adhac antenuptialis donationis non abiciens naturam. Quae competit tenere etiam circa eas, quae nunc iam sunt viduatae mulieres et propriis successerunt filiis, in quo nondum ad secundas venerunt nuptias, licet postea ve
Abbreviated transcription (Latin):
iat queuo minꝰ qm ꝓfessa
ẽ delit tm̃ recipiat solumꝙͣ
tum obtułit sicq ĩ hoc opti¬
mũ ĩp̃senti lege ĩ cremẽtu.
płima dec̃nente q̃ semꝑ ĩ clu¬
bitatone sunt uixant m̃oi
ad lege̾s latonẽsunt decluc

Expanded text:
ae vero minus quam professa est dedit, tantum recipiat solum, quantum obtulerit, sitque etiam hoc optimum in praesenti lege incrementum plurima decernente, quae semper in dubitatione sunt, vix autem modo ad legislationem deduc
Abbreviated transcription (Latin):
ukier docemnõ dans marit¬
oañ nupcialem accipedona¬
tonem. ¶Siaut ĩ nõ totam
declit et ip̃a protanto exige̾
donatoem in qnͣtum declitdõ¬
tem. equalitatis enim ⁊ iusti¬
icie sumus amatores qm qui¬

Expanded text:
ulier dotem non dans marito antenuptialem accipere donationem. Si autem etiam non totam dederit, et ipsa pro tanto exigat donationem, in quantum dederit dotem. Aequalitatis enim et iustitiae sumus amatores, qu
Abbreviated transcription (Latin):
terna uende qua temis ex sol¬
u̾etur añ nupcial donatõiꝰ
canse. ut siquis contulitreͤ
maneat horusus ap̃mat¬
rema ip̃a cum colligat ⁊ ñ
respnat n erigat filios. ꝓ
diligentiam eorum hãtsic̃
lex iubet usu existentibus
dñis⁊ custodiat eas ẜm leg¬
esantiquas filiis suꝑstiti¬
braut siom̃s moriantui ẜ¬

Expanded text:
terna vendere, quatenus exsolveretur antenuptialis donationis causae, ut, si quis contulerit rmaneat horum usus apud matrem, et ipsa eum colligat et non respuat neque exigat filios pro diligentiam eorum habeat, sicut lex iubet usu existentibus dominis, et custodiat eas secundum leges antiquas filiis superstitibus, aut si omnes moriantu
Abbreviated transcription (Latin):
aut ne potes inchominꝰ sup¬
pliciũ manet. et nõ succed ͭ
ei mirnec si siue filus mori¬
antur. S expellitur ab eoꝵ
ĩbumane successione.frust̾
quid piens frustͣ sunu et
nutͥens. ꝓp̃ legales nupcias
subiecta penis. s succedũt
quidã. ĩ ilł aliqui cxlonga
mens ⁊mittis ⁊ mr̃es filiis.
concilians ¶ Colligentes gͥ
huiꝰ legis ꝑtem scimꝰ qmi¬

Expanded text:
ut nepotes, nihilominus supplicium manet, et non succedit eis mater, nec si sine filiis moriantur, sed expellitur ab eorum inhumane successione, frustra quidem pariens, frustra simul et nutriens, propter legales nuptias subiecta poenis; sed succedent quidem illis aliqui ex longa mens et mitis et matres filiis concilians. Colligentes igitur huius legis partem sanci
Abbreviated transcription (Latin):
umi luxuria ab stineata st
natur successione filioꝵ. sic
eruĩ ad huc eos amplius di¬
liget ⁊ nõ qĩ quosdã hodib¬
iles respicietpenis subdita
sic amarissicut n. pr̃es si ad
ẜasueniant niꝑcias nõ fra¬
udamus filioꝵ successione

Expanded text:
mni luxuria abstineat et fruatur successione filiorum. Sic enim eos adhuc amplius diliget et non quasi quosdam odibiles respiciet, poenis subdita sic amaris. Sicut enim patres si ad secundas veniant nuptias, non fraudamus filiorum successione
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad huc tam qͣm donatois
existentis compet̾e ei.ui. un¬
tiarum ⁊ ꝓpͥetatẽ ⁊ usum ba¬
iẽ ⁊ nõ solum hoc dubitab¬
atu. s ⁊̃ de ip̃a br̃ ditate fr̃isͥ
ctͣ eam filia reluctabatu.
eam nos ad br̃ditatẽ filiidꝰ
uocaiumꝰ una existente so¬
rore moriente filio cum eo¬
optin̾e hr̃ditatem frĩs nabõ
fortit̾ ex pͥorib sanctionibꝰ
existente. et dicente qr m̃ri

Expanded text:
non adhuc tamquam donationis existentis competere ei sex unciarum et proprietatem et usum habere. Et non solum hoc dubitabatur, sed etiam de ipsa hereditate fratris contra eam filia reluctabatur, eam nos ad hereditatem filii vocavimus, una existente sorore morienti filio cum eobtinere hereditatem fratris valde fortiter ex prioribus sanctionibus insistente et dicente, quia mater,
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ sc̃ims alias res post
añ nipcialẽ donatonẽadf¬
ilios nementeosi quid filiꝰ
mascłs. aut femina forte i¬
testetma.ẜm legẽ uenire ad
scriptos br̃des. hic mr̃e non
allegatonib. si forte tam¬

Expanded text:
nem. Et sancimus, alias res post antenuptialem donationem ad filios venientes, si quidem filius masculus aut femina forte testetur, secundum legem venire ad scriptos heredes, hic matre non allegationibus, si forte
Abbreviated transcription (Latin):
nocato. ⁊ mris una cum fri
eas ad necc̃itatẽ deducim:
cdignam.⁊ metu castarun
nupciarũ. l scd̃e sint ab hii
qd abstineant⁊ descendam
ad quasdã int̾dictas ꝑmix¬
tiones ⁊ forfitan ⁊̃ ad ẜuor¬

Expanded text:
ocatio, et matris una cum frateas ad necessitatem deducimus indignam, ut metu castarum nuptiarum, licet secundae sint, ab his quidem abstineant et descendant ad quasdam interdictas permixtiones, et for
Abbreviated transcription (Latin):
moriatur filietota añim¬
pcial donatõ competit. ¶ssi
u̾o infilia manet quid ap̃
mrem iucrum expacto non
existentiũ liborum. Reliqu¬
umu̾o erit filieetiam mo¬
rientis boc tñsmittit ad su¬
osꝑ̃rdes si qui ex lege nocãt᷑
determinatũ ẽ hoc ad meli᷑
increm̃tum ⁊ in ĩpõnemda ͥ¬
mus hinc legi sam si forte¬

Expanded text:
moriatur, filiae tota antenuptialis donatio competit; si vero filia, manet quidem apud matrem lucrum ex pacto non existentium filiorum, reliquum vero erit filiae, et moriens hoc transmittit ad seos heredes, si qui ex lege vocanturdeterminatum est, hoc ad melius incrementum et interpositionem damus huic legi. Nam si no
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ⁊ mat̾ uua cum filia suc¬
cedat hrditatiant ĩ succed¬
ensant irrefragabiłr han¬
bãtnch̾ ex spe secũdarũ led¬
enda mipciarum. s dña eid̾

Expanded text:
at, et mater una cum filia succedat hereditati, aut etiam succedens hanc inrefragabiliter habeat, nihil ex spe secundarum laedenda nuptiarum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ossoꝵ et ex consue. Etante
noe legisiatorib romanis
ꝯtimuam legislatois octo¬
nem ⁊ nigentium c̾arũ da¬
bit ⁊ uarietas. et nos omẽm
ꝑtemlegis lationis ornan¬
tes rei .xii. cunctam penecor¬
rectonem aliqñ quid̃ exig.¬
entium intpelatoib aliqñ
celebrauimꝰ.⁊ multas lege̾
binc sbiectis nr̃is conse̾psi᷑
quale est qd ⁊̃ nũc em̃gens
ad hãc nos uocaut legem.
Gregoria enim supplicam
dicens bũisse se dudum ui¬
rum⁊ duos ficisse filios ma¬
sculum et feminam. et extu¬
lisse quid̃ maritum płimo¬
qr a filio expta fanore existi¬
mauit oportẽ ne relinqu̾et
eum siue remun̾at̾one nec
eẽ ꝯpetentem honorem dim

Expanded text:
consuli. Et ante nos legislatoribus romanis continuam legislationis occasionem emergentium causarum dabat varietas, et nos omnem partem legislationis ornantes reipublicae, cunctam paene correctionem aliquando quidem pro egentium interpellationibus, aliquando bravimus, et multas leges hinc subiectis nostris conscripsimus. Quale est, quod etiam none emergens ad hanc nos vocavit legem. Gregoria enim supplicavit dicens habuisse se dudum virum et duos fecisse filios, masculum et feminam, et extulisse quidem maritum. Plurimoque a filio experta favore aestimavit oportere, no relinqueret eum sine remuneratione nec extra competentem honorem dimi
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾fac̾e maiori dño ꝙ of¬
fendit unisiuassalło id¬
eum quimaiorẽ dnm̃ of¬
fend̾it requisierit ⁊ sacif¬
faciat suum fendum a¬
mutat. ¶ Pret̾ea side fe¬
udo int̾ duos uassallos
sit ꝯtrou̾sia dñi sit cogni¬
quoꝙ sclimus ut ĩ oĩsacra¬
m̃to fidelitatis nom̃ĩaci
Impr̃ excipiatur.

Expanded text:
facere maiori domino, quem offendit, et nisi vassallus ideum, qui maiorem dominum offendit, requi sierit, ut satisfaciat, suum feudum amittat. Preterea si de feudo inter duos vassallos sit controversia, domini sit cogniquoque sanccimus, ut in omni sacramento fidelitatis nominatim imperator excipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
interest placuit stipłonem
est. cum obligatus futurꝰ es¬
set pupillo si maleres gessi¬
ssent tenet obligato¶Er
gosiquis procuratori sño da¬
ristipulatus est: stipło uire̾
he̾bit et si creclitori suo stipła
tus sit qd̾ sua interest. ne for
um fc̃urum ꝓmisit indetur
penam ip̃e promisit ¶Itemi

Expanded text:
interesset, placuit stipulationem est, cum obligatus futurus esset pupillo si male res gesserit, tenet obligatio. ergo et si quis procuratori suo dari stipulatus sit, stipulatio vires habebit. et si creditori suo, quod sua interest, ne fortum facturum promisit, videtur poenam ipse promiserit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
rei priuate.proincestiscoll.
dudum scriptas ab impeur ꝯstr̃¬
racorib leges nõ ꝑferre ag̾e¬
hr̃eiudicauimꝰ que eos ꝗdẽ.
qui incestis coplanturnp¬

Expanded text:
rei privatae. Pro incestis dudum scriptas ab imperatoribus leges non perfecte habere iudicamus, quae eos quidem qui incestis copulantur nup
Abbreviated transcription (Latin):
pena/ si u̾o contingit ex pͥori¬
b impciis inculpabilib fi¬
lios ec̃ ei ant nepotes forte
sint. ntius pat̾nam moxi
illi suscipiant successionẽ
suequid pot̾atis pr̃is supp¬
licio fc̃i pascentes aut̃ cum
a ⁊ alia neccͣia p̃bentes. nam
l legum contemptor⁊ mi

Expanded text:
 Si vero contigerit ex prioribus nuptiis inculpabilibus filios esse ei, aut nepotes forte aut ulterius, paternam mox illi accipiant successionem, suae quidem potestatis patris supplicio facti, pascentes autem eum et alia necessaria praebentes. Nam licet legum contemptor et