comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat ut custodiatis legẽ dei ⁊ colatis eũ. nec
eatis pꝰ doos alienos qr archam ⁊ cab̾naculũ
nõ habetis. frẽs sumus. ⁊ serui inĩ dei. licet
int̾iecto flumine separem̃. In multa sub̃a
reditis. Diuidite eam cum fr̃ib qͥ remanse¬
runt. Qui reu̾tentes ꝑuenert ad tumulos
dinis uecantes hoc noĩe illud. ⁊ estimoniũ
qd̾ altari supinscripsiosent illud. Cum¬
ꝙ rediissent ad ꝓpua nuntiatum ẽ iosue.
ihiis qui remanserant de edificatõne alta¬
ris. ⁊ arbitrati sũt illos erexisse illud. ut ĩ
q corripuissent arma ut eos dełent de cõ¬
silio missus ẽ ad eos phinees ⁊. x honorati
cũ illo. Qdirerunt ad illos. Que ẽ ista trãs¬
gressto: Cur reliquistis d̾m isrł. ⁊ cultum
eiꝰ edificantes nob̾ altare sacrilegĩt at illi
respond̾unt. absit a nob̃ hoc scelus. alioquĩ
ipse d̾s q̃rat ⁊ iudicet. s timuimꝰ ne cras di
dñs int̾ nos ⁊ uos. Qmobiẽ memoriale hoc
epeximꝰ in signum qm̃ fratres urĩ sumꝰ ⁊ de¬

Expanded text:
atis eum, nec eatis post deos alienos, quia arcam et tabernaculum non habebitis. Fratres sumus et servi unius Dei, licet interjecto flumine separemur. In multa substantia reditis, dividite eam cum fratribus, qui remanserunt. Qui revertentes venerunt ad tumulos dinis, vocantes hoc nomine illud. Testimonium osephus velle quod altari superinscripsissent illud. Cumque redissent ad propria, nuntiatum est Josue et his qui remanserant de aedificatione altaris, et arbitque arripuisset arma, ut deleret eos, de consilio missus est ad eos Phinees, et decem honorati cum eo, qui dixerunt ad eos: « Quae est ista transgressio? Cur reliquistis Deum Israel, et cultum ejus, aedificantes vobis altare sacrilegum? At illi responderunt: Absit a nobis hoc scelus! alioqui Deus ipse quaerat, et judicet. Sed timuimus, ne cras dicDominus inter nos, et vos. Quamobrem memoriale hoc ereximus in signum, quoniam fratres vestri sumus, et De
Abbreviated transcription (Latin):
o cemꝑe ascendit caleph in t̾ram sibi tradi¬
tam. ⁊ ꝑcussit in hebron: tres filios enach
⁊ ascendens in de obsedte ciuitatẽ dabir. q̃
pͥus uocabat᷑ cariathsepher .i. ciuitas litte¬
raꝵ. Ciues enim eiꝰ scriptores erat. slmcũ
inueniss munitam: ait Qui pͥmus ꝑcus¬
serit urbemhac. ⁊ ceꝑit. dabo ei axam filiã
meã uxorem cum ea. ⁊ cepit eam othoniel¬
LQfiluis cenech frater ca¬
uterim fracres tm. Nã¬

Expanded text:
o tempore ascendit Caleb in terram sibi traditam, et percussit in Hebron tres filios Enach . Et ascendens inde, obsedit civitatem Dabir, quae prius vocabatur Cariatsepher, id est civitas litterarum. Cives enim ejus scriptores erant. Quam cum invenisset munitam, ait: Qui primus percusserit urbem hanc, et ceperit, dabo ei Axam filiam meam uxorem cum ea, et cepit eam Othoniel, filius Cenem, frater Cuterini fratres ta
Abbreviated transcription (Latin):
gatis carnib uescens nõ sed̾m morẽ patriũ
guttura cultro laniauit ⁊ eliqͦuit sanguiẽ
Dicunt qͥdam qd̃ de p̾da hostium neminili¬
cebat edere. donec ĩmolass uictimã dño. alit̾¬

Expanded text:
gatis carnibus vescens; non secundum morem patrium, gatis carnibus vescens; non secundum morem patrium, guttura cultro laniavit, et eliquavit sanguinem. Dicunt quidam quod de praeda hostium nemini licebat edere, donec immolasset victimam Domino, alit
Abbreviated transcription (Latin):
trahe manũ tuam. Et erclamãs saul cũ popł̃o
cepit ꝑsequi fugientes. s ⁊ hebrei fugiẽtes qui
transierant ad castra pbilistiim reu̾si sũt ut
rent ad uirauit popłm dicẽs maledictus
uir .i. dignꝰ erit morte qui comed̾it panem
usq ad uesꝑam. donec ulciscar de inimicis
meis. Cum q trãsiret popłs ꝑ saltum appa¬
ruit mel fluens ⁊ nullus gustauit ereo. Io
nathas nõ audierat maledictũ patris. tĩrit
uirgam in fauo. Et cũ gustass illuminati
rib. dr qd̾ tanta copia mellic ẽ ibi in cais
inuenisse ionatham apd̃ cubilia in quercu
q̃ erat in sorte effraim. Cumq indicass ei qͥ¬
dam malede̾m patris edere cessauit. nõ aꝓp¬
bans malediccum prĩs. Nam sumẽte popłe
cibum maior plaga fuiss in hostib. Inuesꝑa
u̾o popłs fessus nimis. ⁊ p̾fame moram nõ
sustinens pecrora mactauit in t̾ra. ⁊ comedit
cum sãguine. hoc ẽ quocũq mͦ occidit ⁊ corit.
ante qͣm sanguis bñ dilueret᷑. nõdum pur¬

Expanded text:
rahe manum tuam. » Et exclamans Saul cum populo coepit persequi fugientes; sed et Hebraei, qui transierant ad castra Philisthiim, reversi sunt,ret, adjuravit populum, dicens: « Maledictus vir, » id est dignus erit morte, « qui comederit panem, usque ad vesperam, donec ulciscar de inimicis meis. » Cumque transiret populus per saltum, apparuit mel fluens, et nullus gustavit ex eo. Jonathas vero, qui non audierat maledictum patris, tinxit virgam in favo. Et cum gustasset, « illuminati viribus. Dicitur quod tanta copia mellis est ibi in cavis nvenisse Jonatham apud cubilia in quercu, quae erat in sorte Ephraim. Cumque indicasset ei quidam maledictum patris, edere cessavit, non approbans maledictum patris: « Nonne, sumente populo cibum, major plaga fuisset in hostibus? In vespera vero populus fessus nimis, et prae fame moram non sustinens, pecora mactavit in terra, et comedit cum sanguine; » hoc est, quocunque modo occidit et coxit, antequam sanguis bene dilueretur, nondum pur
Abbreviated transcription (Latin):
ceidit aut̾ ut qͣdam die exiret ionathas iona¬
cum armigero suo ut exploraret stationem
pbilistinoꝵ prẽ suo ignorante. Et crãsire uo¬
luit ionathas ad philisteos ꝑuallem p̾ruptã
scopulis hinc in eminentib in modũ denci¬
um. Et ait ionathas ad puerũ. Cum apparu¬
erimꝰ eis si dixerint manete donec ueniamꝰ
ad uos stem᷑. Qd̃ si dix̾int ascendite ad nos as¬
cendamꝰ qr tradidit eos dñs in manib nru¬

Expanded text:
cidit autem ut quadam die exiret Jonathas cum armigero suo, ut exploraret stationem Philisthinorum, patre suo ignorante , et transire voluit Jonathas ad Philisthaeos per vallem praeruptam scopulis, hinc et inde eminentibus, in modum dentium. Et ait Jonathas ad puerum: « Cum apparuerimus eis, si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus: Quod si dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in man
Abbreviated transcription (Latin):
uariam ⁊ ei dcm ab apło. Surge qui dormis.
exurge a mortius. ⁊ illuminabit tibi xp̾c de
qua opinione dicit iere. qd fauorabilisẽ iuit̾¬
pretatio.⁊ mulcens aures. nõ tñ uera. Unde
credimꝰ hoc a falsariis positum ĩ ambrosio.
sic̾ ⁊ multa alia. Cum aut̃ crucifig̾ent eũdice¬
bat. pat̾ dimitte ilł qr nesciĩt quid faciunt.

Expanded text:
variam, et ei dictum ab Apostolo: « Surge qui dormis, exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . » De qua opinione dicit Hieronymus, quod favorabilis est interpretatio, et mulcens aures, non tamen vera. Unde credimus hoc a falsariis positum in Ambrosio, sicut et multa alia. « Cum autem crucifigerent eum dicebat: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ reue̾ntia dcm̃ ẽ. uerum etiã ꝓ necessarus
obsequiis exhibẽdis hic pharisei ĩpietatem
sub noĩe pietatis docebant dicentes. filios
meluis facere. si deo ñ patri uou̾ent q̃ parẽ¬
tib offerenda erat. instruẽtes eos qͥd egenis
parentib respond̾ent. O pat̾ corban. qd̃ est

Expanded text:
 reverentia dictum est, verum etiam pro necessariis obsequiis exhibendis. Hi Pharisaei impietatem sub nomine pietatis docebant, dicentes, filios melius facere si Deo vero Patri voverent quae parentibus offerenda erant, instruentes eos quod parentibus egenis responderent.
Abbreviated transcription (Latin):
pora mũdatis nõ animas. Stulti nõne deui
utrũq fecnt hoc ocͤ manicheos qui aĩas tm̃
a deo creatas dicũt. Carnem u̾o adiabolo. Et
addidit. Date elemosinã. ⁊ ecce omĩa mũda
sut uob̃. Quidam ꝙͦ scribe ⁊ pharisei ueniẽ¬
tes a ierosolimis uidẽtes discipłos eiꝰ ꝯmu

Expanded text:
pora mundatis, et non animas: stulti, nonne Deus utrumque fecit? Hoc contra Manichaeos, qui animas tantum a Deo creatas dicunt, carnem vero a diabolo. Et addidit: « Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Quidam quoque Scribae et Pharisaei, venientes a Jerosolymis, vident
Abbreviated transcription (Latin):
dici potꝰ ⁊ subuixit. de corde exeũt furta ⁊c̃.
Olato pͥncipale anime paitduit esse ĩ cerebxo.
.i. tõnem. Iram in felle. desid̾ium in iecore
S urta xp̃m pͥncipale anime ẽ incorde ꝓ¬
coinqͥnat ponit marchꝰ cõicat iuxta hebre¬
um ydioma. qui cõe ĩmundum dicebant
qr cibos cões uocabant ꝓhibitos ĩ lege quos
ĩmundos iudicabãt. q aliegentes ꝯmunit
ulis urescebantur. E¬

Expanded text:
 Et subjunxit: « De corde autem exeunt furta, etc. » Plato principale animae putavit esse in cerebro, id est rationem, iram in felle, desideria in jecore, sed juxta Christum principale animae est in cordecoinquinat, » ponit « communicat , » juxta Hebraeum idioma, qui commune immundum dicebant, quia cibos communes vocabant prohibitos in lege, quos immundos judicabant, quia aliae gentes communiter illis vescebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
se ĩuicem. s cum iudas intellexiss insidias
exiliit. ⁊ refugit ad suos. pꝰ ea ꝯgͥssi sunt iuxta
uicum chapharsalama. ⁊ uictus uidas fugit
ĩ ciuitatẽ dauit. Et eg̾ssi sũt sac̾dotes ad nicha¬
norem supplicantes ⁊ ostendẽtes holocausta q
offerebant ꝑ rege. Et irridens sp̃uit eos. ⁊ appo¬
nẽs manum capiti uiraure. nͥ draditus fu̾rt
mͥ iudas cum rediero: suocẽdam locũ istum
Et recessit nichanor a ierłm. ⁊ uenit in betho¬
ron ⁊ suscepit ex̾citum syrie sibi destinatum.
⁊ exiuit uidas cum iiĩ. pꝰ eum. Et omisert̃

Expanded text:
se invicem. Sed cum Judas intellexisset insidias, se invicem. Sed cum Judas intellexisset insidias, exsiliit, refugit ad suos. Postea congressi sunt juxta vicum Capharsalama, et victus Judas fugit in civitatem David. Et egressi sunt sacerdotes ad Nicanorem supplicantes, et ostendentes holocausta, quae offerebant pro rege, et irridens sprevit eos, et apponens manum capiti juravit: « Nisi traditus fuerit mihi Judas cum rediero, succendam locum istum. Et recessit Nicanor a Jerusalem, et venit in Bethoron, et suscepit exercitum Syriae sibi destinatum. Et exivit Jud
Abbreviated transcription (Latin):
nõ decipiet nos. Et egͥ̾ssi sitt ad bachidem. ⁊
occidit ex eis. lx uiros una die. scd̾m illum.
Sangumem sc̃oꝵ tuoꝵ effud̾ unt in circuitu
ierłm ⁊ nõ erae qui sepeliret. Ali fugerẽ ab
co dicentes. Nõ ẽ ei u̾itas ⁊ iudiciũ. ẽũc reces¬
sit bachides a ierłm. ⁊ applicuit in bechecha
i multos ex eis qui a se refug̾ant occidit.i ꝓ
iecit in puteũ. ⁊ ꝯmisit regionẽ alchimo re
bis. Et ad libitũ cuiq loq̃ns subito manu ua¬
lida trãsfugaꝵ circu̾septus ẽ ⁊ fecit mala ĩ isrł
exire in regiones. Et fecie ĩdictam in uiros de¬
sertores. Uidens aut̃ alchimꝰ qd̾ nõ poss uidam
sustine reduit ad regem. accusans uidã in mul¬
tis. ⁊ misit rex nichanorem qui cũ eo filat rome
in udeam mãdans ei elitere popłm. Et uenit
nichanor in terłm cum ex̾citu. ⁊ locutus ẽ ad
uidam cum dolo u̾bis pacificis ⁊ salutauerũt

Expanded text:
non decipiet nos. Egressi sunt ad Bacchidem, et non decipiet nos. Egressi sunt ad Bacchidem, et occidit ex eis sexaginta viros una die, secundum illud: Sanguinem sanctorum tuorum effuderunt in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret » Aliique fugerunt ab eo, dicentes: Non est veritas, et judicium. » Tunc recessit Bacchides a Jerusalem, et applicuit in Bethzecha, et multos ex eis qui ad se refugerant occidit, et projecit in putbis, et ad libitum cuique loquens, subito manu valida transfugarum circumseptus est, et fecit mala in Jerusexire in regiones, et fecit vindictam in viros desertores. Videns autem Alcimus quod non posset Judam sustinere, rediit ad regem, accusans Judam in multis. Et misit rex Nicanorem, qui cum eo fuerat Romae in Judaeam, mandans ei evertere populum. Et venit Nicanor in Jerusalem cum exercitu, et locutus est ad Judam in dolo verbis pacificis et salutaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ritimas. ⁊ regnauit ibi. hu̾e dum adhuȩ puer
ess patruus eiꝰ antiochꝰ epiphanes pͥuau̾at reg¬
no. ⁊ descẽdit roman ĩ accusationem patrui.
audiens u̾o parrũ defunccũ rediit ⁊ plures
recepunt eũ. s ⁊ ex̾citus ligauit antiochum.
ilyoiam. ut tiahenet cos ad eum. Qd cumage¬
piss ait. Nolite m ostend̾e faciem eoꝵ. ⁊ occidit
eos ex̾citus. Et sedit demetriꝰ suꝑ solium prĩs
sui. ẽu̾e uenert̃ ad regem impi ex isrł ialchi¬
mus a aronita dux eoꝵ qui uolebat fi̾ sacer¬
dos. Et accusauert iudam dicẽtes Pdidit iudas
om̃s amicos tuos. ⁊ nos disꝑdidit de t̾ra nrã.
Mnte gͦ uirum cui credis qui uideat ext̾mini
um ⁊ iundicet. Et osticuit rex alchimũ pͥncipẽ
sac̾dotum ⁊ misit eum cum ex̾citu bachidem
in uidea. Q misit nũcios ad idam. ⁊ fr̃s eius
in dolo Loqͣntes de pace. ⁊ nõ attendit iudas
sermonib eoꝵ. Multi u̾o de popło credideie ei
dicentes homo sac̾dos de semine aaron ue

Expanded text:
dum adhuc puer esset, patruus ejus Antiochus Epiphanes privaverat regno et ascendit Romam in accusationem patrui. Audiens vero patruum defunctum rediit, et plures receperunt eum. Sed exercitus ligavit Antiochum, et Lysiam, ut traheret eos ad eum. Quod cum accepisset, ait: « Nolite mihi ostendere faciem eorum. » Et occidit eos exercitus, et sedit Demetrius super solium patris sui. Tunc venerunt ad regem impii ex Israel, et Alcimus Aaronita dux eorum, qui volebat fieri sacerdos. Et accusaverunt Judam, dicentes: « Perdidit Judas omnes amicos tuos, et nos disperdidit de terra nostra. Mitte ergo virum, cmum principem sacerdotum, et misit cum exercitu Bacchidem in Judaeam. Qui misit nuntios ad Judam et fratres ejus in dolo, loquentes de pace. Et non attendit Judas sermonibus eorum. Multi vero de populo crediderunt eis, dicentes: « Homo sacerdos de semine Aaron venit;
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nicb̃ renuntiasse. putauit eos uisione
stelle deceptos. ⁊ erubuisse redire ad eũ. ⁊ id̾o
ab inquisitõne pueri cessauit s cumaudis¬
set que dicta fuerãt apastorib ⁊ maxime ꝓ¬
phetias symeonis ⁊ anne. sensit se illusum
⁊ de morte pueroꝵ bethleemitaꝵ tractabat.
ut ille quẽ ignorabat cum eis occideret᷑. ꝓpt̾¬
ea ꝑ amonitõnem angłi fugit ĩ egiptum
erũt ydola egipti scd̃ma ysaiam qͥ aiti ascen¬

Expanded text:
se sicut eos rogauit, putauit eos uisione stelle deceptos et erubuisse redire ad eum et ideo ab inquisitione pueri cessauit. Sed cum audisset que dicta fuerant a pastoribus et maxime prophetias Symeonis et Anne sensit se illusum et de morte puerorum Bethleem tractabaut ille, quem ignorabat, cum ceteris occideretur. Per admonitionem igitur angeli fugit in Egyptum erunt ydola Egypti, sicut per Ysaiam fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
lius. a merꝰ. damascus. Grece galgalad. ma
tu: respõsum ẽ eis in sõpnis ne redirẽt ad he¬
rodem. Et uenientes tharsum cilicie ꝯduc¬
ded̾unt hostias ꝓ eo par turturũ ⁊ duos pul¬
los columbaꝵ. Insuꝑ redimert̾ eum .u. siclis
argenteis. Et erat in ierłm si meon senex. qͥ
as sciens eum xp̃mait. Nunc dimittis dnẽ
⁊ ẽ Et ꝓphetans de passione xͥ ait ad mariam
diligis ꝑtransibit gladius. Eadẽ hora super¬
uenit ⁊ annaꝓphissa ⁊ loquebatur de illo
om̃ib qui expectãt redemptõem isrł De fuga¬

Expanded text:
lus, Amerus, Damasius; Graece Galgalat, Maglus, Amerus, Damasius; Graece Galgalat, Magtu, responsum est eis in somnis ne redirent ad Herodem. Et venientes Tharsum Ciliciae, conducdederunt hostias pro eo par turturum, aut duos pullos columbarum, » insuper redemerunt eum quinque siclis argenteis . « Et erat in Jerusalem Simeon senex, quias, sciens eum Christum, ait: « Nunc dimittis, Domine, » etc. Et prophetans de passione Christi, ait ad Mariam:diligis, pertransibit gladius. « Eadem hora supervenit Anna prophetissa, et loquebatur de illo omnibus, qui exspectabant redemptionem Israe
Abbreviated transcription (Latin):
fulgẽtius stellam c̾e creatam notabilem.
ł discretam a cet̾is. ⁊ in splendore quẽ lux
diurna ñ impedunt. ⁊ ĩ loco qr neq in fir¬
mamẽto cum stellis minorib erat nec ine¬
there cum planeus. s in aere uicinas derris
tenebat uias.⁊ ĩ motu qr pͥus ĩmobilis suꝑ
iudeam mag̾ dedit signũ ueniendi ĩ iudea
Q ex deliberatione sua ierłm tanqͣm caput
uidee adierũt. Quib eg̾ssis t̾e pͥmo motuno¬
tabili p̾cessit eos. Que ꝑacto offõ mox eẽ de¬
siit. reu̾tens in p̃iacentem mat̾iam: um̃ sup̃¬
ta fuerat. Tam̾ qͥdam tradunt bedam uolu¬
isse qd ĩ puteum bethleemitanũ oecid̾it. ⁊ pꝰ
in diebz paule ⁊ eustochiz qͣsdam uirgines
deodicatas eam miracłose uidisse. Qd̃ qr fa¬
bulosum existimauerẽ fr̃s cum qͥb mona¬
sticam ducebas uitam eum a cõmunione
cas nomunat obtułunt puero singłi. aurũ
Nõia trium magoꝵ hec sũt hebraice. appel¬

Expanded text:
Fulgentius stellam tunc creatam notabilem, Fulgentius stellam tunc creatam notabilem, et discretam a caeteris, et in splendore, quia eam lux diurna non impedivit; et in loco, quia neque in firmamento cum stellis minoribus erat, neque in aethere cum planetis, sed in aere vicinas terris tenebat vias; et in motu, quia prius immobilis super Judaeam, magis dedit signum veniendi in Judaeam, qui ex deliberationmotu notabili praecessit eos stella; quae facto officio mox esse desiit, revertens in praejacentem materiam, unde sumpta fuerat. Tamen quidam tradunt Bedam voluisse quod in puteum Bethehemitanum ceciderit, et post in diebus Paulae et Eustochii, quasdam virgines Deo dicatas eam miraculose vidisse, quod, quia fabulosum existimaverunt fratres, cum quibus monasticam ducebat vitam eum a communione cas nominat , obtulerunt puero singuli aurum,Nomina trium magorum haec sunt: Hebraice Appel
Abbreviated transcription (Latin):
longa t̾rarum sparia tͦnsmearent. audiens
magos herodes rex turbacus ẽ. ⁊ om̃is ieroso¬
lima cũ illo. ẽimuit rex ne quis de semine
hyrcam ł aristoboli natus ess regnat᷑s. se tan¬
qͦm alienigena destituro. T̃urbat᷑ aut̾ ciui¬
tas noĩe miraculi ꝑcussa. Cum q diligent̾
didiciss rex ortum stelle a magis: ut ꝑ eum
natalem pueri cognosc̾et. Etiam a sacerdotib
runt. Bechleem pͥus dicta ẽ effrata ab urore
caleph. q̃ ibi sepulta ẽ qͣm qͥdam suspicant᷑
filiam fuisse hur. ⁊ marie sororis moysi. pͥ¬
ea u̾o post famosam stilitatem ꝓ quaelie¬
lech cum domo sua adiit moabitas. cuł red¬
dita fuiss ei in credibił ub̾tas: dictaẽ beth¬
leem. q̃ sonat domꝰ panis. Dixit aut̾ uer ma¬
gis ut inuẽ tum puerũ sibi indisarẽt. ut
ueniẽs adoraret eum. Iam enĩ aninũ dire¬
rerat ad ꝑdendũ puerũ. Quos egredientes
de ierłm stolla ancecedebat eos. usq dumue¬
mẽsstaret sup᷑ donum ubi erat puer. dicit

Expanded text:
longa terrarum spatia transmearent, « Audiens magos Herodes rex turbatus est, et omnis Jerosolyma cum illo, » timuit rex ne quis de semine Hircani vel Aristobuli natus esset regnaturus, se tanquam alienigenam destituto. Turbatur autem civitas, novitate miraculi percussa. Cumque diligenter didicisset rex ortum stellae a magis, ut per eum natalem pueri cognosceret, etiam a sacerdotibus runt . Bethlehem prius dicta est Ephrata ab uxore Caleb, quae ibi sepulta est, quam quidam suspicantur filiam fuisse Ur, et Mariae sororis Moysi. Postea vero post famosam sterilitatem pro qua Elimelech cum domo sua adiit Moabitis , cum reddita fuisset ei incredibilis ubertas, dicta est Bethlehem, quae sonat domus panis. Dixit autem rex magis, ut inventum puerum sibi indicarent, ut veniens adoraret eum. Jam enim animum direxerat ad perdendum puerum. Quos egredientes de Jerusalem stella antecedebat, usque dum veniens staret supra domum ubi erat puer. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sic̃ in exitu filioꝵ isrł de egipto. nõ fuit
domus egipti. ĩ qua deo ꝓcurante ñ iaceret
mortuum pͥmogenitum. Ita nec mͦfuit ĩ e¬
gipto cemplũ. in quo ñ corriuss ydolum De

Expanded text:
d sicut in exitu filiorum Israel de Aegypto non fuit domus Aegypti in qua, Deo procurante, non jaceret mortuum primogenitum, , ita nec modo fuit in Aegypto templum in quo non corruisset idolum.
Abbreviated transcription (Latin):
carosium deum ⁊ gentilem ꝓ hac mł¬
ticudine angeloꝵ. ł ꝓ rege pastoꝵ. uolune
qͥdam locum illum ꝓpbetice dietum turr ĩ
gregis ibi. Et tu curris gͥgis nebulosa. cũ
idem. qr iacob g̾gem ibi pauie cũ rachelpar¬
curiret. Et trãseuntes pastores usq beth¬
leem inuenert̃ u̾bum qd fc̃m erat ad eos.
⁊ qui audiebant mirabant᷑ suꝑ hus q̃ di¬
cebant᷑ a pastoub ad eos. Maria ꝙͦ conser¬
uabat omĩa u̾ba hec ꝯferens in corde suo.
de qua natus ẽ iħe ut putaret᷑ filiꝰ ioseph.
xp̃i enim generacio sic erat. pͥma quidẽ ho¬
minis ꝯditio de t̾ra. Scd̃a de lacere uiri. der¬
cia ex iuiro ⁊ femina. Erta sic erat. ut sine¬
rum. ⁊ declarauerũt nomen eiꝰ iħm. qd̾ ĩ¬
nerue ab oriente ierosolimã dicentes u
est qui natus ẽ rex uideoꝵ: bidimꝰ enim
stellam eiꝰ inoriente ⁊ uenimꝰ adorare eũ
s uocessores fuert᷑ isti doctrine balaam. qͥ
stellam nouerũt eiꝰ uaticino. ⁊ a magni¬

Expanded text:
ntilem. Pro hac multitudine angelorum, vel pro grege pastorum volunt quidam illum locum prophetice dictum turrim gregis, ibi. Et tu, turris gregis nebulosa , cumidem, quia Jacob gregem ibi pavit, cum Rachel parturiret. « Et transeuntes pastores, usque Bethlehem invenerunt verbum, quod factum erat ad eos, et qui audiebant, mirabantur super his quae dicebantur a pastoribus ad eos. Maria quoque conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo, de qua natus est Jesus, ut putabatur filius Joseph . » Christi enim generatio sic erat: Prima quidem hominis conditio de terra, secunda de latere viri, tertia ex viro et femina, quarta sic erat, ut nascererum, et declaraverunt nomen ejus Jesum, quod imnerunt ab Oriente Jerosolymam dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . » Successores fuerunt isti doctrinae Balaam, qui stellam noverunt ejus vaticinio, et a magni
Abbreviated transcription (Latin):
uideos ex usu cobabitantiũ¬
inoleuerat. Et ecce angłs dni
stetit iuxta illos annũtians¬
eis natum saluatorẽ in bech¬
leem. ⁊ ĩ signum positũ pue¬
rum in p̾sepio nũtiauit. Et
frã est cum eo angło multi

Expanded text:
udaeos ex usu cohabitantinoleverat. « Et ecce angelus stetit juxta illos, annuntianseis natum Salvatorem in Bethlehem, et in signum positum puerum in praesepio nuntiavit. « cta est cum angelo multi
Abbreviated transcription (Latin):
sola ammantia nob̾ notaht̃. de qua prĩ¬
homo mũdus dicit᷑ qr in se tocius mun¬
di imaginẽ representat. unde a dño om
nis treatura dictus ẽ. ⁊ grecus ip̃m micro¬
cosmũ ⁊ minorem mundũ uocat. Empy¬
reum autẽ ⁊ sensilẽ mundũ. ⁊ sublima¬
reni regionẽ creauit d̾s .s. de nichilo fecit.
hominem ud creauit .i. plasmauit. De
creatione gͦ illoꝵ trium inquit legis la¬
tor. In pͥncipio creauit d̾s celum ⁊ terrã

Expanded text:
obis nota habet de qua: Prinhomo mundus dicitur, quia in se totius mundi imaginem repraesentat. Unde a Domino homo omnis creatura dictus est, et Graecus hominem microcosmum, id est minorem mundum vocat. Empyreum autem et sensibilem mundum, et sublunarem regionem creavit Deus, id est de nihilo fecit; hominem vero creavit, id est plasmavit. De creatione ergo illorum trium inquit legislator: In principio creavit Deus coelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
uł in principio om̃ium creaturaꝵ creauit
tuit. licet enim hic pͥus nominet᷑ celum
qͣm t̾ra. tamen scriptum ẽ. In inicio tudo¬
mine t̾ram fu̾dasti.⁊ oꝑa manuũ iuarũ
sũt celi. hanc creationẽ mundi p̃libatam
sub oꝑib.uii. dierum explicat script᷑a insi¬
nuans tria. creationẽ dispositionẽ ornatũ.
In pͥmo die creationẽ ⁊ qͣndam dispositionẽ
in scd̾o ⁊ tͥcio dispositionẽ. in tribus reliquis

Expanded text:
Vel in principio omnium creaturarum, creavit tuit. Licet enim hic prius nominetur coelum, quam terra, tamen scriptum est. In initio, tu Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli , hanc creationem mundi praelibata, sub operibus sex dierum explicat Scriptura, insinuans tria, creationem, dispositionem et ornatum. In primo die creationem, et quamdam dispositionem; in secundo et tertio, dispositionem; in reliquis tribus
Abbreviated transcription (Latin):
nus d̾s creator ẽ. Cum u̾o̾ dixit moyses
creauit. trium errores elidit. platonis
aristotilis. epituri. plato dixit triafius
duo. mane ⁊ athomos. ⁊ in pͥncipio natura
qͣsdam athomos solidauit in t̾ram. alias
in aquam. alias in aera.alias ĩ ignem Mq¬

Expanded text:
nus Deus creator est. Cum vero dixit Moyses, creavit trium errores elidit, Platonis, Aristotelis et Epicuri. Plato dixit tria fuisduo, inane et atomos: et in principio natura quosdam atomos solidavit in terram, alios in aquam, alios in aera, alios in ignem. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
plo sacͥficia. qd̾ .s. moleste sustinẽtes uidei fecerãt
murũ oppositũ fenestre: eminetiorem fenestra.
uenerat gͦ sp̾alit̾ agrippa rogaturꝰ festum: ut
murũ illum obrueret. Causa tñ descẽsus agͥppe¬

Expanded text:
plo sacrificia. Quod moleste sustinentes Judaei, fecerant plo sacrificia. Quod moleste sustinentes Judaei, fecerant appositum murum fenestrae, eminentiorem fenestra. Venerat ergo specialiter Agrippa rogaturus Festum, ut murum illum obrueret. Causam tamen descensus Agrip
Abbreviated transcription (Latin):
in multis ab hiis qͥ descend̾ant de ierłm. ẜ nõ
poterãt ꝓbare q̃ obiciebant ei paulo iom̃ib
rõnem reddente. festus aut̃ uolens plac̾e uide¬
is ait paulo. uis ascend̾e in ierłm ⁊ de busindi¬
cari apd me: ad quẽ paulus. ad tͥbunal cesa¬
ris sto: ubi oportet me idicari. P rataut̾ sedes
in cesarea uixta qͣm stabat paulus. qͣm paue¬
rat hodes cesari. ut in ea sederet si qn ueniret
in cesaream. ł quos mitt̾et iudices. Et excusa¬
bat se paulus dicẽs. Indeis nõ nocui sic̃ nosti
t cum dies aliqui tranꝙ agͥppa rogabat festũ.¬
soror eiꝰ .i. cognata scd̾m ydioma hebreũ. ⁊ tene¬
rrime eã diligebat. ⁊ ĩponebat᷑ ei qd̾ abutebat᷑
ea. Descendit aut̃ rex agͥppa in cesareã audito ꝙ¬
ess ibi festus: ut accusaret iudeos apd̾ eũ Iste nã¬
q agͥppa infestus erat iudeis. qr accepiss potesta¬
tem a romano imꝑatore ꝯstituẽdi sũmum sa¬
minentẽ. uñ poterat uid̾e quecũq fiebãt intẽ¬

Expanded text:
 multis ab his, qui descenderant de Hierusalem, sed non poterat probare, quae objiciebantur ei, Paulo in omnibus rationem reddente. Festus autem volens placere Judaeis, ait Paulo: « Vis ascendere in Hierusalem, et dAd quem Paulus: « Ad tribunal Caesaris sto, ibi oportet me judicari. » Erat autem sedes in Caesarea, juxta quam stabat Paulus, quam paraverat Herodes Caesari, ut in ea sederet, si quando veniret in Caesaream, vel quos mitteret judices. Et excusabat se Paulus dicens: « Judaeis non nocui, sicut nosti. t cum dies aliquot transasoror ejus, id est cognata secundum idioma Hebraeum, et tenerrime eam diligebat, et imponebatur ei quod abutebatur ea. Descendit autem rex Agrippa in Caesaream, audito quod ibi esset Festus, ut accusaret Judaeos apud eum. Iste namque Agrippa infestus erat Judaeis, quia cum accepisset potestatem a Romano imperatore constituendi summum saeminentem, unde poterat videre quaecunque fiebant in tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fleuit eum unit̾isus isrł singulitam nabal¬
quam ꝓprium lugentes. ⁊ sepeliert᷑ eum in
ramatha. Certum ẽ itaq qd̃ ab hoc loco usq
in finem scd̾i libri nõ scripsit samuel. Eur gͥ¬
eiꝰ nomine p̾titulant᷑ hi duo libri q reliqͥ
scripsit unus ꝓphecaꝵ de discipulis eiꝰ cuius
opus ascribitur magrõ. Qͥdam tñ dicũt na¬
chan scripsisse seq̃ntia. Qauid aut̾ descendit ĩ¬
desertum pharan. oppidum ẽ in ambia. Erat
autͥ uir in ciuitate aman. in solitudi̾e ma¬
on. ⁊ possessio eiꝰ erat in carmelo. monsẽ in
sorte uide. alter carmelus ẽ: in ꝯfinio palesti¬
ne ⁊ phenicis. ubi helias occidit ꝓphetas baal
dauid qd̃ ascendiss nabal ad condẽdos g̾ges
misit ad eum .x. iuuenes. ut mitt̾et ei ali¬
qͣm bn̾dictõnem in die bona. Exultabane
enĩ ⁊epulabant᷑ iudei in tonsione ouium
ĩ memoriam patrũ suoꝵ qui fuerat᷑ pastores
ouiũ. Et ait nabal nũcio dauid. Nõ mittam

Expanded text:
 flevit eum universus Israel, singuli tanquam proprium filium lugentes, « et sepelierunt eum in Ramatha. » Certum est itaque quod ab hoc loco, usque ad finem secundi libri non scripsit Samuel. Cur ergo nomine ejus praetitulantur hi duo libri? Quia reliqua scripsit unus prophetarum de discipulis ejus, cujus opus ascribitur magistro. Quidam tamen dicunt Nathan scripsisse sequentia, quidam David. haram. » Pharam oppidum est in Arabia. Erat autem vir in civitate Aman, in solitudine Maon, et possessio ejus erat in Carmelo. Mons est in sorte Judae. Alter Carmelus est in confinio Palaestinae, et Phoenicis, ubi Elias occidit prophetas Baal; David, quod ascendisset Nabal ad tondendos greges, misit ad eum decem juvenes, ut mitteret ei aliquam benedictionem in die bona. Exsultabant enim, et epulabantur Judaei in tonsione ovium, ob memoriam patrum suorum, qui fuerant pastores ovium. Et ait Nabal nuntiis David: « Non mittam.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩgentem ad parietẽ .i. saltẽ canem ł infir¬
mum. Porro abigal urornabal formosa⁊
puidens hec ignorabat. ⁊ indicauit ei custos
ouiũ qͣnta p̾sidia tuliss ei dauid. ĩ deserto. fe¬
stinauit gͥ abigal ⁊ culit ĩ occur sum daiud
panes ⁊ uinũ ⁊ arietes coctos sacapolẽte.⁊ li¬
gaturas uue passe. ⁊ massas caricaꝵ. Et ado¬
tas eẽ iniqͥtatem nisi deleas eum qr iuirasti
mͥ ĩputet᷑. Porro fecit uir meus scd̾m nom̃
suum. Nabal enĩ stultus int̾pretat᷑. cõstitu¬
it te dñs ducem suꝑ isrł. Nõ debes fundere
sanguinẽ ĩnorium. Niebil enim tͥ nocure
s sua tibi nõ dedit. Et aĩa tua erit eustodita
qͣi in faciculo uiuẽtium. hebreus ht̃ ĩ uin

Expanded text:
mingentem ad parietem, » id est saltem canem, vel infirmum. Porro Abigail uxor Nabal, formosa et prudens. haec ignorabat. Et indicavit ei custos ovium, quanta praesidia tulisset ei David in deserto; festinavit igitur Abigail, et tulit in occursum David panes, et vinum, et arietes coctos, sata polentae, et ligaturas uvae passae, et massas caricarum, et adotas esse iniquitatem, nisi deleas eum, quia jurasti, mihi imputetur. Porro facit vir meus secundum nomen suum. Nabal enim stultus interpretatur. « Constituit te Dominus ducem super Israel, non debes fundere sanguinem innoxium. Nihil enim tibi nocuit, sed sua tibi non dedit, et erit anima tua custodita, quasi in f
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs aĩam tuam ad multiplicand̾. sic̃ fas¬
ciculus uitiũ custodit᷑ in aqua ad trãsplan¬
tua. Cum gͦ indicass abigal omĩa bec uiro
suo: emortuũ ẽ cor eiꝰ pre cimore. ẽimuit
enĩ ne forte dauid nollet deierare ⁊ mortuꝰ
est pꝰ ⁊ dies. Quo audito dauid ait. Benedi¬
etus d̾s qui custodunt manꝰ meas a san¬
guine. ⁊ reddidit malitiã nabal incaput
eiꝰ. ⁊ uocauit abigal ⁊ duxit eã in uxorẽ. Sa

Expanded text:
et Dominus animam tuam ad multiplicandum, sicut fasciculus vitium custoditur in aqua, ad transplanCum ergo indicasset Abigail omnia haec viro suo, emortuum est cor ejus prae timore, timuit enim ne forte David nollet dejerare, et mortuus est post decem dies. Quo audito, David ait: « Benedictus Deus, qui custodivit manus meas a sanguine, et reddidit malitiam Nabal in caput ejus. » Et vocavit Abigail, et duxit eam in uxorem. A
Abbreviated transcription (Latin):
merosam sus cepit sõbolem. S de bis pau¬
ex doside. alexand̾. ⁊ aristobolus ex mari¬
agne. archelaus ex mataca samaritido he¬
rodes ⁊ antipas qui pꝰ tetrarcha fuit ⁊ philip¬
pus ex cleopatra ierosolimitide. ħ̾odem tñ
hũc qͥdam mariagne filiũ pritãt.

Expanded text:
merosam suscepit sobolem, sed de his paus Antipater ex Doside, Alexander et Aristobulus ex Marianne, Archclaus ex Mathaca Samaritide, Herodes Antipas, qui post tetrarcha fuit, et Philippus ex Cleopatra Jerosolymitide. Herodem tamen hunc quidam Marianne filium putant.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit iosias helchie ut residuũd
pecunie que oblata fuerat ad templi reꝑati¬
onem ꝯflaret᷑. ⁊ fi̾ent inde uasa ad ministi¬
um dm̃. Cum q helchias omĩa diligenter
scrutaret᷑ inuenit librũ moysi intemplo.
forte aꝑuit archam ⁊ ĩuenit deut̾onomiũ
quẽ moyses reponi fecerat ⁊ misit eum regi
ꝑ manum sapham. Qui cũ legiss coram re¬
ge scidit uestim̃ta sua. audiuit enĩ maledi¬
ctiones seͥptas in transgͥssores legis. ⁊ crebras
ominat᷑ones dnĩ. Qd̾ si sequerent᷑ ydola eioe¬
ret eos de t̾ra qͣm dederat eis. sic̃ eiecerat amor¬
reos a facie eoꝵ ⁊ mirabat᷑ qd̃ adhuc essent ĩ
terra. ⁊ uerebat᷑ ĩminere captiuitatẽ. Tunc
p̾cepit helchie ⁊ uiris prudentib ut osułem¬
dñm suꝑ se ⁊ suꝑ popłm suum. Qui descẽde¬
runt ad oldam ꝓphetissam uxorem sellum
bitu muri quẽ fecerat helchias. de quo dixit
sophonias. ⁊ ululatus a scd̾a forte nõ inue¬

Expanded text:
cepit Josias Helciae, ut residuum pecuniae, quae oblata fuerat ad templi reparationem constaretur, et fierent inde vasa ad ministerium Domini. Cumque Helcias omnia diligenter scrutaretur, invenit librum Moysi in templo. Forte aperuit arcam, et invenit Deuteronomium, quem Moyses reponi fecerat in ea, et misit eum regi per manum Saphan. Qui cum legisset coram rege, scidit rex vestimenta sua . » Audivit enim maledictiones scriptas in transgressores legis, et crebras comminationes Dei. Quod si sequerentur idola, ejiceret eos de terra, quam dederat eis, sicut ejecerat Amorrhaeos a facie eorum. Et mirabatur quod adhuc esset in terra, et verebatur imminere captivitatem. « Tunc praecepit Helciae, et viris prudentibus, ut consulenum super se, et super populum suum. Qui descenderunt ad Holdam prophetissam, uxorem Sellum,bitu muri, quem fecerat Ezechias, de quo dixit Sophonias: « Et ululatus a secunda parte ,
Abbreviated transcription (Latin):
appareret. E quos qͦ solis ⁊ currus quos depin¬
xerant reges uide in introitu templi iuxta
exedram nathan nelech eunuchi penitus de¬
struxit. fecerant ibi indei ydolum solis qͣi pu¬
erum in berbem. ꝙi nullum patit᷑ senum
s cotidie renouat᷑. fecerant ⁊ ei equos ⁊ currũ
putantes ut in h̾c modum helyam trãstuliss
Et ascendens rer in bethel suꝑ altare qd̃ fecãt̃
ieroboam ꝯbussit ossa sac̾dotum. ⁊ falsoꝵ pro¬
phetaꝵ eruta de sepulcris excelsoꝵ iuxta uer¬
bum abdon ꝓꝓbete. cuiꝰ tytulum cum legiss
in sepulcro: p̾cepit ne mouerent᷑ ossa eiꝰ. nec
etiam illiꝰ cum quo sepultꝰ erat. Id ip̃m fecre
in excelsis samarie. ⁊ ĩ urbib manasse. ⁊ effra¬
ym ⁊ symcon usq in neptalumm. ossa de tumu¬
lis excelioꝵ eruta suꝑ altaria ꝯburẽs. ⁊ tã ossa
qͣm altaria in pulu̾em redigens. Hoc p̃dictũ
sus in ierłm fecit phase. ꝯuocans ad illud enã

Expanded text:
appareret. Equos quoque solis, et currus, quos depinappareret. Equos quoque solis, et currus, quos depinxerunt reges Judae in introitu templi, juxta exedram Nathanmelech eunuchi penitus destruxit. Fecerant ibi Judaei idolum solis, quasi puerum imberbem, quia nullum patitur senium, sed quotidie renovatur. Fecerant et ei equos, et currum, putantes quod in hunc modum Eliam transtulisset. Et ascendens rex in Bethel super altare, quod fecerat Jeroboam, combussit ossa sacerdotum, et falsorum prophetarum, eruta de sepulcris excelsorum, juxta verbum Abdon prophetae, cujus titulum cum legisset in sepulcro, praecepit ne moverentur ossa ejus, nec etiam illius cum quo sepultus erat. Idipsum fecit in excelsis Samariae, et in urbibus Manasse, et Ephrain, et Simeon, usque in Nepthalim, ossa de tumulis excelsorum eruta, super altaria comburens, et tam ossa quam altaria in pulverem redigens. Hoc praedictum sus in Jerusalem fecit Phase convocans ad illud etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ habitatores eiꝰ qr irritauert᷑ me incun¬
ccis oꝑib manuũ suiaꝵ Suocendet᷑ indigna¬
tio mea ⁊ nõ extinguet᷑. Regi aut̃ qui misit
uos dicetis. hec dicit dñs. ꝓ eo qd audistiu̾ba
uoluminis ⁊ ꝑt̾ritum ẽ cor tuum ⁊ humili¬
atus es. different᷑ hec mala. nec fient in dieb
cuis ⁊ colligam te ad patres tuos ĩ pace. Qd̃ nõ
est intelligend̾ de pace ip̃ius regis. Ipse enim
qͣm inferret popło que ꝯminatꝰ fuerat. hus
auditis nuuttens rex in oẽm ꝓuinciam ꝯgre¬
gauit omẽm popłm in ierłm. Et stans suꝑ gͦ¬
dus legit cunccis audientib omĩa u̾ba libri
Et ꝑcussit fedus coram dño. ⁊ ꝯpulit om̃s sa¬
cramenta p̃stare ut leges moyseas ꝑ omĩa cu¬
stodireire. ⁊ deleuit auruspices ⁊ maleficosõs.
tur iosias ꝯtriuisse eum. ⁊ ꝯtaminauit excel¬
sa ⁊ uallem tophet. ⁊ ignẽ moloch. forte ossa
mortuoꝵ ubiq sparsit. ł quelibet alia inmũ¬
da ut pociꝰ abhominabił qͣm uen̾abilis locus

Expanded text:
me in cunctis operibus manuum suarum. Succendetur indignatio mea, et non exstinguetur. Regi autem, qui misit vos dicetis: Haec dicit Dominus: Pro eo quod audisti verba voluminis, et perterritum est cor tuum, et humiliatus es, differentur haec mala, nec fient in diebus tuis, et colligam te ad patres tuos in pace. » Quod non est intelligendum de pace ipsius regis: ipse enim  priusquam inferret populo quae comminatus fuerat. His auditis, mittens rex in omnem provinciam congregavit omnem populum in Jerusalem , et stans super gradus, legit, cunctis audientibus, omnia verba libri, et percussit foedus coram Domino, et compulit omnes sacramenta praestare, ut leges Mosaicas per omnia custodirent. Et delevit aruspices, et maleficos omnetur Josias contrivisse eum, et contaminavit excelsa, et valle Topheth et ignem Moloch. Forte ossa mortuorum ubique sparsit, vel quaelibet alia immunda, ut potius abominabilis, quam venerabilis locus
Abbreviated transcription (Latin):
maiedom. ⁊ plauxit eum insolabilit̾ adre¬
mon iex cum ex̾citu suo. Uñ illud dc̃m ẽ. Erit
planctus sic̃ planctꝰ ad remon ẽradit᷑ auẽ ꝙ.
iuxta arborem ⁊ fontẽ occisus fu̾it. q̃ statim
porib in uidea suꝑ iosiam eos replicabant.
quib pꝰ ea suꝑaddidit idem ieremias alias
lamẽtationes suꝑ extidio ciuitatis. Incideñ
N dieb iosie qͣrtus romanoꝵ rex. ancus mar¬
cius nume nepos ex filia aduentinũ montẽ
pͥmum g̾cia usaẽ. Quintꝰ romanoꝵ rex tarqͥ¬
nius pͥscus qui circũ romam edificauit mu¬
ros ⁊ cloacas. ⁊ capitolium extruxit ludos ro¬
manos instituit. arion a delpbino inthena¬
rum deportatus dicitur.

Expanded text:
Mageddon, et planxit eum inconsolabiliter ad ReMageddon, et planxit eum inconsolabiliter ad Remon rex cum exercitu suo. Unde et illud dictum est: Erit planctus, sicut planctus ad Remon. Traditur autem quod juxta arborem, et fontem occisus fuerit, quae statim poribus in Judaea super Josiam eos replicabant. Quibus postea superaddidit idem Jeremias alias lamentationes super excidio civitatis. Incidentia. In diebus Josiae quartus Romanorum rex Ancus Marcius, Numae nepos ex filia, Adventinum montem primum Graecia usa est. Quintus Romanorum rex Tarquinius Priscus, qui circum Romae aedificavit, muros, et cloacas, et Capitolium exstruxit, ludos Romanos instituit Arion a delphino in theatrum deportatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cio scriptoꝵ fc̃m ⁊ scriptum eẽ samueł. ꝓ sa¬
lomonis nisi id ip̃m in iosepho legeret᷑. Pot̾
gͦ intelligi qd̾ samuel fec̾te phase. ⁊ si in hy¬
storia nõ legat᷑. Qd̃ aut̃ iudices fecerint pha
pharao nechao rex egipti ꝯtra regem assyri
oꝵ. audierat enim eum debilitatũ qr medi.
⁊ babylonii a monarchia eiꝰ recesserãt ⁊ esti¬
mabant qd̃ de facili poss optin̾e syriam. pͥmo
ag̾ssus erat regem adremon qui regnabat tẽ
in carmis. Descendit gͦ iosias in occursum eiꝰ
ꝓhibens ne transitum fac̾e̾t ꝑ uideam. Et mi¬
sit pharas ad iosiam dicens. Quid tͥ ⁊ michi
rex iuda: hon adu̾sum te uenio ad eufratẽ
ꝓpero. Mittit me d̾s ad medos. Sine me nede¬
uc qui mecũ est int̾fitiat te. ⁊ nõ acqͥeuit io
iosias. s cum rege adremon ꝯponebat aciẽs
ut dimicarẽe adu̾sus ph̾aonem. Et forte dũ
transiret a curru in currũ qui sequebatur
eũ more regio: occisus ẽ a sagittarus ĩ campo

Expanded text:
tio scriptorum factum, et scriptum esse Samuel pro Salomonis, nisi idipsum in Josepho legeretur. Potest ergo intelligi quod Samuel fecerit Phase, etsi in historia non legatur. Quod autem judices fecerunt Phaschao rex Aegypti contra regem Assyriorum . » Audierat enim eum jam debilitatum, quia Medi, et Babylonii a monarchia ejus recesserant, et aestimabat quod de facile posset obtinere Syriam. Primo aggressus erat regem ad Remon, qui regnabat tunc in Carchamis. Descendit ergo Josias in occursum ejus, prohibens ne transitum faceret per Judaeam, et misit Pharao ad Josiam dicens: « Quid mihi et tibi, rex Juda? non adversum te venio, ad Euphratem propero. Mittit me Deus ad Medos; sine me, ne Deus qui mecum est, interficiat te. Et non acquievit Josias, sed cum rege ad Remon componebat acies, ut dimicarent adversus Pharaonem. Et forte dum transisset a curru in currum, qui sequebatur eum more regio, occisus est a sagittariis in campo
Abbreviated transcription (Latin):
ccatonem ad ĩbuendum litt̾is. Uñ in seq̃n¬
tib legit᷑ qd̃ ꝑ singłos annos mittebat ei.
mat̾ tunicam paruã. alu dicunt ꝙ pꝰ t̾ciam
ablatationẽ qi iam ydoneum ad ministrã¬
dum. uñ statim seqr᷑. Puer aut̃ erat mini¬
ster in ꝯspectu diũ. Eum q obtuliss puerũ
heli ait anna. uiuit aĩa tuadnẽ. Ego sum
mulier infelix ꝓ qua orasti. Et ecce filius
quẽ dedit mͥ dñs. Genꝰ erat iurisiurandi

Expanded text:
ctationem ad imbuendum litteris. Unde in sequenctationem ad imbuendum litteris. Unde in sequentibus legitur quod per singulos annos mittebat ei mater tunicam parvam . Alii dicunt quod post tertiam ablactationem quasi jam idoneum ad ministrandum. Unde statim sequitur: « Puer autem erat minister in conspectu Domini » Cumque obtulisset puerum Heli, ait Anna: « Vivit anima tua, domine. Ego sum mulier infelix pro qua orasti, et ecce filius, quem dedit mihi Dominus. » Genus erat jurisjurandi
Abbreviated transcription (Latin):
ora ꝑ ancilla cua. Eo intelligens eam helisfi¬
lem ait. Deo tͥ deus urł petitonem tuã. hebreꝰ
tñ habet dabit. Unde mulier ex ꝓmissione
sac̾dotali secura. abiit. uultus q illiꝰ nõ sunt
ampliꝰ in diu̾sa mutati .i. animus eiꝰ deĩceps
⁊ uocauit nomen eiꝰ samuel .i. postulat̾olis.
dei qr a deo postulatũ susceꝑat. nec ascendit
mulier in sylo cum uiro donec ab laccarit
filium.⁊ eũ ab lactatum duxit ĩ sylo. cũ ui
⁊ uinũ ad libandum tm̃ cum ĩ libamini¬
b uituloꝵ pauciora suffic̾ent. p̾sertim cum
nõ nisi unũ uitulũ obtulissent s ĩtelligẽ¬
dum ẽ qd̾ residurm dedit domui sac̾dotum
Porro mirum uidet᷑ eẽ puerũ bumũ qͣi no¬
uiter ablacatum adductum eẽ mitustrã¬
dum intab̾naculo. ꝓpt̾ea qͥdam dicũt tres
eẽ ablactationes. pͥma ẽ a lacte mamille q̃
fit t̾cio anno. Scd̾a a lacte infancie q̃ fit uuͦ
uet᷑ puer a nutrice. a pedagogo. a timore. Di¬
cunt gͦ qͥdam eum adductũ pꝰ scd̾am abla¬

Expanded text:
Ora pro ancilla tua. » Intelligens autem eam Heli sterilem, ait: « Det tibi Deus Israel petitionem tuam. » Hebraeus tamen habet, « dabit. » Unde mulier ex promissione sacerdotali secura abiit, « vultusque illius non sunt amplius in diversa mutati, » id est animus ejus  vocavit nomen ejus Samuel, id est postulatio Dei, quia a Deo postulatum susceperat, nec ascendit mulier in Silo cum viro suo, donec ablactaret filium . Et cum ablactatum duxit in Silo cum vituet vinum ad libandum tantum, cum in libaminibus vitulorum pauciora sufficerent, praesertim cum non nisi unum vitulum obtulisset, sed intelligendum est quod residuum dedit domui sacerdotum. Porro mirum videtur esse puerum bimum, quasi noviter ablactatum, adductum esse ad ministrandum in tabernaculo. Propterea quidam dicunt tres esse ablactationes: prima est a lacte mamillae, quae fit tertio anno; secunda a lacte infantiae, quae fit vetur puer a nutrice, a paedagogo, a tutore. Dicunt ergo quidam eum adductum post secundam abla
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. Rediit helcana ĩ domum suã.⁊ samuel
muustrabat ante heli. ⁊ dicit eũ iose. auno
talem de sacrificiis ante qͣm adołent adi¬
piem: tollebant ab offerentib crudã ut lau¬
ciuis sibi ꝑarent eam. Et mittebat puer sac̾¬
dotis fuscinulã in ollam ⁊ quieqͥd leuabat
fuscinula erat sacerdotis. qd̾ nõ erat por¬
tio s rapina. S amuel aut̃ ministrabat ac¬
cuctus ephot lineo nõ sac̾dotali s ꝓpheti¬
co. ⁊ tunicam paruã afferebat ei mater sin¬
głis antus. ⁊ iusitauit dñs annã. ⁊ habuit
tres filios ⁊ duas filtas. heli aut̾ erat sener
cũ mulierib excubantib ad hostium taber¬
naculi. ⁊ eas que uenerãt ad purificand̾ pollu¬
ebant. Quidam tñ uoliunt qd̾ nõ miscebant᷑
mulierib. s corrupti peccunia dabãt muli¬
erib licentiã omiscẽdi iuris sus infra dies
purificatonum. uñ ⁊ pater dixit eis. ẽ rans¬
gredi facitis popłm diũ. ⁊ depide arguebat
eos uenre aut̾ uir dei ad

Expanded text:
septem. Rediit Elcana in domum suam, et Samuel ministrabat ante Heli, et dicit eum Josephus anno talem de sacrificiis, antequam adolerent adipem, tollebant ab offerentibus crudam, ut lautius sibi praepararent eam, et mittebat puer sacerdotis fuscinulam in ollam, et quidquid levabat fuscinula, erat sacerdotis ; quod non erat portio, sed rapina. « Samuel autem ministrabat accinctus ephod lineo, » non sacerdotali, sed prophetico; « et tunicam parvam afferebat ei mater singulis annis, » et visitavit Dominus Annam, et habuit tres filios et duas filias. « Heli autem erat senex cum mulieribus excubantibus ad ostium tabernaculi, et eas quae venerant ad purificandum, polluebant. Quidam tamen volunt quod non admiscebantur mulieribus, sed corrupti pecunia dabant mulieribus licentiam commiscendi viris suis infra dies purificationum. Unde et pater dixit eis: « Transgredi facitis populum Domini, » et tepide arguebat eos. Venit autem vir Dei ad
Abbreviated transcription (Latin):
s sterilis. phenẽna uo fecũda. Et ascẽdebat iur
ille crib statutis dieb sed̾m legem insylo ado¬
randum. Erant aut̃ in sylo duo filii heli ophi¬
ni ⁊ phinees. sac̾dotes. Eum q ĩmolass helca¬
na dedit phenenne ⁊ filiis ⁊ filiab eiꝰ partes.
anne aut̾ dedit partẽ unam tristis. qͥdam pu¬
tant h diccum eẽ de uestib nouis qͣͦs distribu
ebat urorib ⁊ lib̾is in die festo. s mag̾ putan¬
bant offerentes. quas tanqͣm sc̃as leuite cec̾is
distribuebant. hebrẽ sermo mag̾ uidet᷑ sona¬
re. dedit anne mrissionẽ unam duplicẽ. qͣsi
unam partem equipollentẽ duab porro au¬
na tristis erat ꝓ st̾ilitate. ⁊ nõ sumebat cibũ
⁊ eg̾ssa ẽ ad fores tab̾naculi ut oraret. heli se¬
dente ante postes. ut q̃rentes osilium ꝑatum
eum ĩuenirent.⁊ flens anna uotũ uouit do¬
mino. Dñe ex̾citunun si ded̾is michi sexũ

Expanded text:
sed sterilis, Phenenna vero fecunda. Et ascendebat vir sed sterilis, Phenenna vero fecunda. Et ascendebat vir ille tribus statutis diebus, secundum legem, in Silo ad adorandum. Erant autem in Silo filii Heli Ophni et Phinees sacerdotes. Cumque immolasset Elcana, dedit « Phenennae, et filiis et filiabus ejus partes, Annae autem dedit partem unam tristis. » Quidam putant hoc dictum esse deebat uxoribus et liberis in die festo. Sed magis putanbant offerentes, quas tanquam sanctas Levitae caeteris distribuebant. Hebraeus sermo magis videtur sonare, « dedit ante missionem unam duplicem, » quasi unam partem aequipollentem duabus. Porro Anna tristis erat pro sterilitate, et non sumebat cibum, et egressa est ad fores tabernaculi, ut oraret, Heli sedente ante postes, ut, quaerentes consilium, paratum eum invenirent, et flens Anna votum vovit Domino. « Domine exercituum, si dederis mihi sexum
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ singularitate religionis p̃aliis. Dicit᷑
de ramatbaim speculatõnis. qr ex eacirra¬
iacens regio longe uideri poterat. Sic tradre
ieꝵ. alii distĩgunt sic. de ramatha ĩ sophin
hõ estant̾ mons effram nomen montis
p̃fectis regionum. qui ministrabãt salomo¬
ni. ꝑ singłos mẽses. ponit᷑ de char p̾fectus
montis effraim. fuit aut̾ helcana leuita
nonꝰ decimus a leui descẽdens. ab eoꝑ caath
⁊ ysuar.⁊chore Uñ patet qd̾ samuel nõ fuit
icd̾m mrẽm de tribu iuida. Uñ samuel pꝰ ea
posuit unũ de filiis suis iuidicẽ in bethleem
tanqͣm int̾ otribules. Et nota qd̾ qͥdam tria
nõia distingut᷑ sic. effratẽ ab effraim: se̾birẽ
ꝑ duo. ff. euphratẽꝰ ab euphrata. ꝑ .ph. eufra¬
tens ab eufraten qd̃ ẽ frugifer ꝑ eu. Et ẽ nt
dicũt t̾minus uidee uixta eufraten.¬
bu̾it dic̾e alteri de duab dixit scd̾e. ĩnuens
qd̾ licet pares essent ĩ nomine urorio. tn̾hee
scd̾a erat in amore uiri. Erat autͥ annapulcra

Expanded text:
pro singularitate religionis prae aliis. Dicitur de Ramathaim speculationis, quia ex ea circumjacens regio longe videri poterat, sic tradit Hieronymus. Alii distinguunt sic de Ramathaimsophim. Non est autem mons Ephraim nomen montis,e duodecim praefectis regionum, qui ministrabant Salomoni per singulos menses; ponitur Dechar praefectus montis Ephraim. Fuit autem Elcana Levita nonus decimus a Levi, descendens ab eo per Caath, et Isaar et Core. Unde patet quod Samuel non fuit rem de tribu Juda. Unde postea Samuel posuit unum de filiis suis judicem in Bethlehem tanquam inter contribules. Et nota quod quidam tria nomina distinguunt sic: Effrataeus ad Effraim scribunt per duo ff; Euphrathaeus ad Ephrata, per ph; Ephrathaeus ad Euphraten, quod est frugifer, per eu, et est, ut dicunt, terminus Judaeae juxta Euphraten.buit dicere alteri de duabus, dixit secundae, innuens quia, licet pares essent in nomine uxorio, tamen haec secunda erat in amore viri. Erat autem Anna pulchra,