comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les longe stare debent: quia ab eccła
repellendi sunt. ne lepra suȩ immundi¬
tiȩ simpliciũ corda comiaculent.
Unde & iohannes ait. Siquis uenit ad
uos & hanc doctrinã non affert. no¬
lite eum recipere indomo. neq aue
ei dixeritis. ut non communicetis
operib: illius malignis. Quodsi ad
eccłam redire uoluerint. non pri¬
usrecipiendi sunt: quã corã sacerdo¬
tibus ortodoxis suam heresim ana¬
thematizent. Vnde & bene subdit᷑.
Quos ut uidit. dixit. lte ostendite
uossa cerdotib De nullis aliis legi¬
mus quib: dñs bȩcbeneficia corpora¬
litir prestitit . quod miserit eos ad
sacerdotes. nisitantũ lepsos. Quod
non solũ in hoc locofecisse legit᷑ sed
etiam alibi iuxta matheũ cũ des¬
cenderet de monte. leprosũ curas¬
de te sacerdoti. & offerimins
quod precepit moyses intestimonium
illis Quod uarias obcausas eum fe¬
cisse crẽdimꝰ  Primũ. ut sacerdotibus
honorẽ deferraꝵ Scđo. ut non contra¬

Expanded text:
les longe stare debent, qui ab Ecclesia les longe stare debent, qui ab Ecclesia repellendi sunt, ne lepra suae immunditiae simplicium corda commaculent, Unde et Joannes ait: « Si quis venit ad vos, et hanc doctrinam non affert, nolite eum excipere in domum, neque ave ei dixeritis, ut non communicetis operibus illius malignis . » Quod si ad Ecclesiam redire voluerint, non prius recipiendi sunt, quam coram sacerdotibus orthodoxis suam haeresim anathematizent. Unde et bene subditur: « Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. » De nullis aliis legimus, quibus Dominus haec beneficia corporaliter praestitit, quod miserit eos ad sacerdotes, nisi tantum leprosos. Quod non solum in hoc loco fecisse legitur, sed etiam alibi, juxta Matthaeum, cum descenderet de monte, leprosum de te sacerdotibus et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis . » Quod varias ob causas eum fecisse credimus: Primum, ut sacerdotibus honorem deferret; secundo, ut non contra
Abbreviated transcription (Latin):
rere nr̃i Iħs hebreo sermone. latine al¬
uator siue salutaris dicit᷑ : Et id eõ a quo
salutẽ sperabant non solũ saluatoremi
nominabant. sed etiam miseri cordiam
poscebant It quia in eius pceptisse os¬
fendisse recolebant. non solĩgaluatorẽ.
sed etiã hunc parit̾ & preceptorẽ uo¬
cant : Hec de suis meritis quicquam pre¬
sumebant. quicius miseri coridiã tam
humilit̃ deposcebant. Ih̃ i. preceptor mi¬
serere nr̃i. Aliter. Perleꝓsos non incon¬
gruc hereticos intelligere possumus
uia sicut lepra uarioscolores expri¬
mit inciite. sic hereticorũ doctrina
uarioserrores generat in sermone:
Non solũ enĩ a catholica eccła sunt diui¬
si sed etiam aduersũ scipsos liuersa
sentiunt Dum enĩ alius xp̃m dm̃
tantũ crediti & non hominẽ. alius
uero hominẽ tantũ & non dm̃: ALIN
cum uera carnẽ suscepisse negat. &¬
lius e contrario uer̃a anima non
assumpsisse adfirmat. quasi lepra
uarium colorẽ in cute exprimit: Hi ta¬

Expanded text:
 Latine salvator sive salutaris dicitur. Et ideo a quo salutem sperabant, non solum salvatorem nominabant, sed etiam misericordiam poscebant. Et quia in ejus praeceptis se offendisse recolebant non solum salvatorem, sed etiam hunc pariter et praeceptorem vocabant. Nec de suis meritis quidquam praesumebant, qui in ejus misericordiam tam humiliter deposcebant: « Jesu praeceptor, miserere nostri. » Aliter: Per leprosos non incongrue haereticos intelligere possumus, quia sicut lepra varios colores exprimit in cute, sic haereticorum doctrina varios errores generat in sermone. Non solum enim a catholica Ecclesia sunt divisi, sed etiam adversum seipsos diversa sentiunt. Dum enim alius Christum Deum tantum credit, et non hominem: alius vero hominem tantum, et non Deum; alius eum veram carnem suscepisse negat, alius e contrario veram animam non assumpsisse affirmat, quasi lepra varium colorem in cute exprimit. Hi ta
Abbreviated transcription (Latin):
minerationẽ Dicens fideliscruo Euge
serue bone & fidedis quia suꝑpauca fuisti
fidelis supra multa te constituã. intra in
gaudiũ diũtiũ Finita autẽ similitudin.
interrogatione scribe dñs pulcherrimȩ
condusit dicens. Quis horũ triũ uidet᷑
tibi ꝓximus fuisse illi n incidit inlatro¬
nes: Ille uero qđ negire non poterat.
& qđ eui dentissima ratio demonstrabat.
respondit. Qui fecit miscdam in illum:
Ciii us responsionẽ dñs confirmat adiun¬
gens uade. & tu facsimilit᷑ Acsi dice¬
r& Sicut samaritanus alicuins natione
pximus factus est uiinerato homini ca¬
ritate. ita & tu omnẽ hominẽ pximũ
tiuũ ĩudicans. om̃abona que potes. qui¬
buscumque uales impende. & implesti
utiq caritatẽ que ad uitã ducit eternã¬

Expanded text:
tributionem, dicens fideli servo: « Euge tributionem, dicens fideli servo: « Euge serve bone et fidelis, quia supa te constituam; intra in gaudium Domini tui . » Finita autem similitudine, interrogationem scribae Dominus pulcherrime conclusit, dicens: « Quis horum trium videtur tibi proximus fuisse illi qui incidit in latrones? » Ille vero quod negare non poterat, et quod evidentissima ratio demonstrabat, respondit: « Qui fecit misericordiam in illum. » Cujus responsionem Dominus confirmat adjungens. « Vade, et tu fac similiter. » Ac si diceret: Sicut Samaritanus alienus natione, proximus factus est vulnerato homini charitate, ita et tu omnem hominem proximum tuum judicans, omnia bona opera quae potes, quibuscunque vales impende, et implesti utique charitatem, quae ad vitam ducit aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
stabulario. quando duo testam̃tai siue
duo p̃cepta caritatis. primũ apłis. de in¬
de sequacib eorũ. idest magistris ȩcłe
docendo tradidit. Quantã autẽ dñs de
nr̃a salute curam habeat. manifestat cũ
subiungit Et ait illi: Curã illius babe:
Quassenĩ cura uulneratihominis habendã
stabulario iniunxit. quando in ꝑsona
om̃ium pastorũ. specialit̾ petro dixit
Si diligis me. pasce oues meas. Cin recte in
ueris. ego cũ rediero reddã tibi. Super¬
erogat quippe stabularius. quando hoc
agit homo doctor ex uoto. qđ non acce¬
ipit in p̃cepto Quod fecit paultis apłs
quando habens licentiã ut eugłm adnunti¬
Ans de engło uiuerae. uoluit utihac potestate.
se ddic p̃dicabat. et noctib laborabat unde
sibi suisq uictũ & uestitũ tribuera. Samari¬
tanus autẽ euꝰ redierit. qđ suꝑ crogauit red¬
det ei quando in iudiciũ ueniens ꝓ mnaiori
labore p̃dicationis maiore retribu ure¬

Expanded text:
stabulario, quando duo Testamenta sive stabulario, quando duo Testamenta sive duo praecepta charitatis, primum apostolis, deinde sequacibus eorum id est magistris Ecclesiae, docendo tradidit. Quantum autem Dominus de nostra salute curam habeat, manifestat cum adjungit: « Et ait illi: Curam illius habe. » Quasi enim curam vulnerati hominis habendam stabulario injunxit, quando in persona omnium pastorum specialiter Petro dixit: « Si diligis me, pasce oves meas . » Cui recte in veris, ego cum rediero reddam tibi. » Supererogat quippe stabularius, quando hoc agit homo doctor ex voto, quod non accepit ex praecepto. Quod fecit Paulus apostolus, quando habens licentiam, ut Evangelium annuntians, de Evangelio viveret, noluit uti hac potestate, sed die praedicabat, et noctibus laborabat, unde sibi suisque victum et vestimentum tribueret. Samaritanus cum redierit, quod supererogaverit reddet ei, quando in judicium veniens, pro majori labore praedicationis, majorem retribuet re
Abbreviated transcription (Latin):
apłm dicit᷑. Peccata nr̃a ĩpse ꝑtulit in cor¬
pore suo suꝑ lignũ. ut peccatis mortui ius¬
titie uiuamus. cuius liuore sanati sumus
Hoc &iam iuxta aliã eugłi parabolã signi¬
ficare uoluit: quando errantẽ ouem inuenit.
humeris suis imposuit. & sic ad gregem re
portauit. Positũ autẽ hominẽ uulneratũ
iniumento. dux̃ instabuldm . quia redẽp¬
tum genus humanũ. duxit ad eccłam
Hec enĩ spitaliter stabulũ dicit᷑. ubi cotidie
scã animalia pabulo uerbi diuini refici¬
untur Ubi iuxta ĩsaie ꝓphetiã: accu¬
bat lupus cũ agno. et bos cũ leone paleas
comedit: Et altera die ꝓtulit duos de¬
narios. & dedit stabulario: Altera dies.
tempus est post dñi resurrectionẽ. Qua¬
si enim una dies fuit ante pasfionẽ. &
altera post resurrectionẽ: Duo dena¬
rii. duo testamta. nouum & uetus. siue
duo p̃cepta caritatis. dilectio scilicet dĩ
& ꝓximi Tunc enĩ duos denarios dedit

Expanded text:
trum dicitur: « Peccata nostra ipse pertulit in cortrum dicitur: « Peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui, justitiae vivamus cujus livore sanati sumus . » Hoc etiam juxta aliam Evangelii parabolam significare voluit, quando errantem ovem inveniens, humeris suis imposuit, et sic reportavit ad gregem . Positum autem hominem vulneratum in jumento, duxit in stabulum, quia redemptum genus humanum duxit ad Ecclesiam. Haec enim spiritaliter stabulum dicitur, ubi quotidie sancta animalia pabulo divini verbi reficiuntur, ubi juxta Isaiae prophetiam, accubat lupus cum agno, et bos cum leone paleas comedit . « Et altera die protulit duos denarios et dedit stabulario. » Altera dies tempus est post Domini resurrectionem. Quasi enim una dies fuit ante passionem, et altera post resurrectionem. Duo denarii, duo Testamenta, Novum et Vetus: sive duo praecepta charitatis, dilectio scilicet Dei et proximi. Tunc enim duos denarios dedit
Abbreviated transcription (Latin):
catores ad poenitentiã et iterũ Non
est opus sanis medicus. sed male habentib
Et recte dicit᷑ infundens oleum & innũ:
Hec enĩ duoliquamina ut mediciferunt. cu¬
randis uulnerib sunt apta Quiauinũ pur¬
gat. oleum fou&: Spĩtalit̾ autẽ dñs quasi
plagis uulnerati uinũ infudit. quando aspe¬
ritatem poenitentiȩ indixit Oleum infu¬
dit. cũ poenitentib suauitatẽ ueniȩ ꝓmisit
Quasi uinũ infudit. cũ dicit. Poenitentin
agite Quasi oleũ. cũ adiunxit Apppin
quabit enĩ regnũ celorũ: Et imponens il¬
lum in iumentũ suum. duxit instabulũ.
& curã eius egit : Iumentũ hic immacula¬
tum dñi significat corpus Quasi enĩ uulne¬
ratum hominẽ iumento imposuit. quan¬
do ꝑ facram passionẽ carnis suȩ. nos dñs
apeccatis liberauit Vnde bene iumen¬
tum dicit᷑. quasi adiumentũ. quia inde nos¬
tram infirmitatẽ iuuit. qđ ꝓnob passionẽ
carnissine peccato sustinuit: Sicut ꝑpetrũ¬

Expanded text:
 Non est opus sanis medico, sed male habentibus . » Et recte dicitur: « Infundens oleum et vinum. » Haec enim duo liquamina ut medici ferunt curandis vulneribus sunt apta: quia vinum purgat, oleum fovet. Spiritaliter autem Dominus quasi plagis vulnerati vinum infudit, quando asperitatem poenitentiae indixit. Oleum infudit, cum poenitentibus suavitatem veniae repromisit. Quasi vinum infundit, cum dixit: « Poenitentiam agite. » Quasi regnum coelorum . » « Et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit. » Jumentum hic immaculatum Domini significat corpus. Quasi ergo vulneratum hominem jumento imposuit, quando per sacram passionem suae carnis nos Dominus a peccatis liberavit. Unde bene jumentum dictum est, quasi adjumentum, quia inde nostram infirmitatem juvit quod pro nobis passionem carnis sine peccato sustinuit, sicut per Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Ad iudiciũ. reddere umicinq scđm quod
meritur fides est credulitas. qua speram
ea qu non cernimus oculis corporeis
Modestia est mansiretudo. lenitas mentis
quę̧ lesa non facile irascit᷑. Continentia
st abstinentia qua se ꝓhiba homo a coitu
et mulier uidua similit̃ ab om̃ib illȩcebris:
Castitas est ꝓprie uirginis Vnde dicit᷑ costs.
quasi castratus Et hoc est inter conti¬
nentiam & castitatẽ. quia continentia
potest eẽ coniugatorũ. uiduarũ & uir¬
gitiuin aduersus huiusinc di. non est
lex idest huius modi hominib talia ope¬
ramib non est lex contraria iaeq ẽ illis
necessaria. & enim alieni sunt ab ea. Qua¬
renon est illis lex necessaria aut contraria.:
Dicit illa: Non adulterabis. non occides.
Illinon solũ hoc non faciunt. sed etiã castita.¬
tem seruant uirginitatis: & non solũ ab

Expanded text:
ad judicium reddere unicuique secundum quod ad judicium reddere unicuique secundum quod meretur. Fides est et credulitas, qua speramus ea quae non cernimus oculis corporis. Modestia, est mansuetudo et lenitas mentis, quae laesa non facile irascitur. Continentia est abstinentia qua se cohibet homo a coitu, et mulier vidua similiter ab omnibus illecebris. Castitas vero proprie virginum est, unde dicitur castitas quasi castratus. Et hoc est inter continentiam et castitatem, quia continentia potest esse conjugatorum, viduarum et vit. Adversus hujusmodi non est lex, id est hujusmodi hominibus talia operantibus non est lex contraria neque illis necessaria: etenim alieni sunt ab ea. Quare non est lex illis necessaria, aut contraria? dicit illa: Non adulterabis, non occides. Illi non solum hoc non faciunt, sed etiam castitatem servant, et custodiunt se non solum ab
Abbreviated transcription (Latin):
& corporis & letitia uero ẽ quȩ medio¬
criterfit solummodo in cõrde. Pax est
requies & tranquillitas. siue lenitas men¬
ficus. eoqđ in dieb eius requiesdata cẽt¬
a proeliis. Longamimitas est ꝑscueran¬
tia in bono opere. & tolerantia in ter
aduersa Vnusquisq enĩ fidelis. longa¬
nimis deb& eẽ. ut ꝑueniat ad praemiũ
ꝓmissũ iuxta qđ dñs ait Qui ꝑseue¬
Bonitas est. bona uoluntas Benilise¬
est uoluntas promptissima morib: a dul¬
cislloquio temperata. inuitans non solũ
benq olos ad sediligendos. sed insuꝑ illos
qui contrarii uidebant᷑ esse Vnde dicit᷑
benignus quasi ualde. nimisq: bonus fides
est. qua credimus dm̃ omni potentẽ trini¬
tatẽ habere in ꝑ sonis unitatẽ in substantia.
& qua speramus & credimus ea. quȩ non
uidemus Illarum enĩ perũ quas uidem.
nobi Uerbi grã. Credimus dnm̃ iłim
ꝓnr̃a salute passũ esse : & resurrexisse
a mortuis. ascendisse ad celos uenturũ

Expanded text:
et corporis: laetitia vero est medioet corporis: laetitia vero est mediocriter, et fit solummodo in corde. Pax est quies et tranquillitas sive lenitas menficus, eo quod in diebus ejus quies esset data. Longanimitas est perseverantia in bono opere, et tolerantia inter adversa: unusquisque enim fidelis longanimis debet esse, ut perveniat ad praemium promissum, juxta quod Dominus ait: Qui perseveBonitas est bona voluntas. Benigniest voluntas promptissima moribus et dulci eloquio temperata, invitans non solum benevolos ad se diligendos, sed insuper illos qui contrarii videbantur esse. Unde dicitur benignus, quasi valde nimisque bonus. Fides est qua credimus Deum omnipotentem trinitatem habere in personis, unitatem in substantia: et qua speramus et credimus ea quae necdum videmus. Illarum enim rerum quas videmusa nobis; verbi gratia: credimus Dominum Jesum passum esse, resurreximortuis, et ascendisse ad coelos, venturum
Abbreviated transcription (Latin):
consequent᷑. Et his similia. id est peccata
opera sunt carnis. que opera p̃dico uob
modo sic̃ p̃dixi. Vbi p̃dixit. ubi dixit.
non regna peccatũ in ur̃o mortali corpo¬
dĩ non consequent᷑. Nondixit qui talia
egerunt. sed qui talia agunt. idest qui
in talib ꝑmanent usq: ad diẽ mortis suȩ.
uita eternã nom possidebunt. Sic & dñs
dicet indie iudien repbis. Discedite a me
qui operamini iniquitatẽ. non qui opera¬
ti estis. sed qui inpeccatis uitã finistis¬
ł ructus aute sp̃s est caritas. Caritas grecũ
est. & interp̃tat᷑ ilatinã lingũa dilec¬
tio Dilectio autẽ dicit᷑. eoquod duos lig&
dm̃ & homine. uł duos ꝓximos. Quȩ
merito in numero uirtutũ primatũ te¬
n&. quia ĩpsa ligat ceteras uirtutes: est
autẽ caritas. amor & dilectio: qua dili¬
gitur ds̃ & ꝓximus. & inimicus etiam
ꝓp̃t dm̃. Gaudiũ est exilaratio cordis
Et hoc distat inter letitiã & gaudium.
quia gaudiũ est mmnia exultatio cordis

Expanded text:
convivia. Et his similia, subaudis peccata, opera sunt carnis, quae opera praedico vobis modo sicut praedixi. Ubi praedixit? Non regnet peccatum in vestro mortali corpoDei non consequentur. Non dixit: Qui talia egerunt, sed qui talia agunt, id est qui in talibus permanent usque ad diem mortis suae, vitam aeternam non possidebunt. Sic et Dominus dicet in die judicii reprobis: Discedite a me, qui operamini iniquitatem , non qui operati estis, sed qui in peccatis vitam finistis. Fructus autem spiritus est charitas. Charitas Graecum est, et interpretatur in Latina lingua dilectio. Dicitur autem dilectio, eo quod duos liget, Deum et hominem, vel duos proximos. Quae merito in numero virtutum primatum tenet, quia ipsa ligat caeteras virtutes. Est autem charitas, amor et dilectio qua diliguntur Deus et proximus et inimicus etiam propter Deum. Gaudium est exhilaratio cordis, et hoc distat inter gaudium et laetitiam, quia gaudium nimia est exsultatio cordis
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sua confiteri debent. sed etiã scđm
corum consiliũ. poenitentiã. & satisfactionẽ
uenię suscipere. recte dicit᷑. Ite. ostendite
uos sacerdotib: Uice enĩ dĩ peccata sacer¬
dotib pandenda sunt. & iuxta eorũ consi¬
lium poenitentia agenda. Quod indiui¬
nalege p̃figuratũ est. quando moysi tale
de leysis preceptũ est datũ Uir incinus
cute uarius color apparuerit: ueniat ad

Expanded text:
cata sua confiteri debent, sed etiam secundum eorum consilium poenitentiam et satisfactionem veniae suscipere, recte dicitur: « Ite, ostendite vos sacerdotibus. » Vice enim Dei peccata sacerdotibus pandenda sunt, et juxta eorum consilium poenitentia agenda. Quod in divina lege praefiguratum est, quando Moysi de leprosis tale praeceptum est datum: « Vir, in cujus cute
Abbreviated transcription (Latin):
uirilȩpsi. Quisteterunt a longe. & leua¬
uerunt uocẽ dicentes. Ihu p̃ceptor. misere¬
re nr̃i. Non enim ꝓpe accedere audebant.
quib quamuis fides suader& affectũ. lepra
tam̃ phibebat accessũ: Excludebant᷑ eñ
a castris. quihiuiũ smodi sustinebant passi¬
onem Neque solo uisu uł sermone. Millo
se recipere posse sanitatẽ dubitabant. cuius
Nlongestantes auxiliũ humilit̃ flagitaban
Spĩtalit̾ aute cas tellũ quod dñs ingressus est.
mundũ significat. Quasi em̃ castellũ intra
uit . quando ex maria uirgine carnẽ assu¬
mens̃ mundõ uisibilis apparint. Decem
uirilepsi qui ei occurrerunt populũ sig¬
ificant iudeorũ. Quibene decẽ fuisse re¬
feruntur. quia isdẽ populus de calogum
autẽ sed lepsi fuerunt. quia eiusdẽ decalo¬
gip̃cepta trans gredientib: apparente dĩo
an carne. uariis doctrinis diuisus. dẽuer¬
sis erat iniquitatib pollutus. Apło teste
quiait Nonest distinctio iuder & g̃ci

Expanded text:
 qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. » Non enim prope accedere audebant, quibus quamvis fides suaderet affectum, lepra tamen prohibebat accessum. Excludebantur enim a castris, qui hujusmodi sustinebant passionem. Neque enim solo visu vel sermone ab illo se recipere sanitatem dubitabant, cujus a longe stantes auxilium humiliter flagitabant. Spiritaliter autem, castellum quod Dominus ingressus est, mundum significat. Quavit, quando ex Maria virgine carnem assumens, mundo visibilis apparuit. Decem viri leprosi, qui ei occurrerunt, populum significant Judaeorum. Qui bene decem fuisse referuntur, quia idem populus decalogum autem, sed leprosi fuerunt, quia ejusdem decalogi praecepta transgrediens apparente Domino in carne, variis doctrinis divisus, diversis erat iniquitatibus pollutus, Apostolo teste, qui ait : « Non est distinctio Judaei et Graeci,
Abbreviated transcription (Latin):
Amicis. sed etiam inimiciN Et sextariũ
olei. idest miscđe uiscera indutus. inse
peccantib clementer ignoscat. Et hoc
adluminaria concinnanda: ut sicut
plures suo malo destruxit exemplo. ꝑi¬
dite uiuendo. ita plures reȩdific& sua
satisfactione dignȩ poenitendo Offe¬
rat quippe duos passeres uiuos. unum
ꝓpeccato. & alterũ in holocausto. idẽ
uł duo genera conpunctionis. timoris.

Expanded text:
amicis, sed etiam inimicis, « et sextarium amicis, sed etiam inimicis, « et sextarium olepeccantibus clementer ignoscat; et hoc ad luminaria concinnanda, ut sicut plures suo malo destruxit exemplo, perdite vivendo: ita plures reaedificet sua satisfactione, digne poenitendo. « Offerat quoque duos passeres vivos, unum pro peccato, et alterum in holocausto, » id est vel duo genera compunctioni
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ peccati. poenitentiã ei iniungat
Post septẽ autẽ diescũ intintus. si uide¬
rit creuisse leprã addat & alios septẽ
Quia ubi addit̾ peccatũ. necesse est ut
augeat᷑ uindicta peccati. Posi quatuor¬
decim uero dies. si lepra crescere inide¬
rit. idest peccatũ in consuetudinẽ ue¬
nire. sciat quia lepra ꝑseuẽrans di Et
tunc iudic& eũ esse lȩꝓsum. & eichit ex¬
tra castra. idest extra eccłam eũ repel¬
lat. uel a consortio sc̃orum indignũ
iudicet Maneatq intonsa barba. qđ
adsqualorẽ poenitentiȩ ptin&. Scissa
ueste. ut ꝑ confessionem manifestã. habe¬
at poenitentiã: uel conscientiã. łAꝑto ore.¬
non in peccati defensione: sed insua accu¬
satione. Si autẽ mundatus fuerit qui
huius modi passionẽ sustin&. hoc est si dig¬
ne poenitendo a consuetudine peccati
cessauerit: Offerat ꝓemundatione sua
tortã panis. idest dulce dinẽ caritatis
quibuscumq potest impendat. non solũ

Expanded text:
tem peccati poenitentiam ei injungat. tem peccati poenitentiam ei injungat. Post septem autem dies eum intuitus, si viderit crevisse lepram, addat et alios septem: quia ubi additur peccatum, necesse est ut augeatur vindicta peccati. Post quatuordecim vero dies, si lepram crescere viderit, id est peccatum in consuetudinem venire, sciat quia lepra perseverans est. Et tunc judicet eum esse leprosum, et ejiciat extra castra, id est extra Ecclesiam eum repellat, vel a consortio sanctorum indignum judicet. Maneatque intonsa barba, quod ad squalorem poenitentiae pertinet. Scissa veste, ut per confessionem manifestam habeat poenitentiam vel conscientiam. non in peccati defensione, sed in sua accusatione. « Si autem mundatus fuerit, qui hujusmodi passionem sustinet, » hoc est, si digne poenitendo a consuetudine peccati cessaverit, « offerat pro emundatione sua tortam panis, » id est dulcedinem charitatis, quibuscunque potest, impendat, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sum Post septẽ autẽ dies eũ intuitus. si
uiderit creuisse leprã. addat & alios sept̾e.
Post quatuor deci uero dies adhuc si uiderit
crescere lepra. sciat quia lepra ꝑseuer̃ans
est Et tunc iudic& eũlepsũ & eiciat
extra castra. maneatq: intonsa barba
scissa ueste. operto capite. apto ore. im¬
mundũ se iudicans om̃ib dieb separa¬
tionis sue. Q uod sisanatus fuerit qui
hunis modi sustin& passionẽ. ueniat ad
sacerdotẽ & offerat ꝓemundatione sua
hostiam id est torta panis & sextariũ
olei adluminaria concinnanda. Du¬
osq passeres uiuos. unũ ꝓpeccato & al¬
terum in holocaustũ. Quȩ om̃a qua¬
liter nunc in ȩccła sp̃italiter agenda
sunt. breinter indeamus: lepra ut
diximus peccatũ significat. Qui er¬
gohaba leprã peccati in anima. deb&
uenire ad sacerdotẽ. et ei humilit̃ sua
peccata confiteri. Quicũ intuitus re¬
cludat septẽ dieb: indomo separata seor¬
sum. idest scđm qualitatẽ. & quantita¬

Expanded text:
eptem autem dies eum intuitus, si viderit crevisse lepram, addat et alios septem. Post quatuordecim vero dies, adhuc si viderit crescere lepram, sciat quia lepra perseverans est. Et tunc judicet eum leprosum, et ejiciat extra castra, maneatque intonsa barba, scissa veste, operto capite, aperto ore, immundum se judicans omnibus diebus separationis suae. Quod si sanatus fuerit, qui hujusmodi passionem sustinet, veniat ad sacerdotes, et offerat pro emundatione sua hostiam, id est tortam panis, et sextarium olei ad luminaria concinnanda: duosque passeres vivos, unum pro peccato, et alterum in holocausto. Quae omnia qualiter nunc in Ecclesia agenda sunt, breviter videamus: Lepra, ut diximus, peccatum significat. Qui ergo habet lepram peccati in anima, debet venire ad sacerdotem, et ei humiliter sua peccata confiteri. Qui eum intuitus, recludat septem diebus in domo separata seorsum, id est secundum qualitatem et quantita
Abbreviated transcription (Latin):
tiis. Qui autẽ sunt xp̃r.hxc est quiꝑti¬
nent ad sortẽ xp̃iuitia & concupiscenti.¬
as inalasi in carne sua mortificaueruN:
Quot eiũ peccata a nobis expellimus. tot
uitia semꝑ in nob occidim. E Et carnẽ cru¬
cifigimus et mortificamꝰ. quando delecta¬
tioni praue & uoluntati ꝑuerse ñ consenti¬
A illo temp̃r. Dum iret iħs in hierusa¬
lem transibat ꝑmẽdiam samariã & gali¬
lẽam et reliqua.
Qui iudẽe terre confinia nouit. facile n¬
telligit quod ꝑgens iħs hierusalẽ. ex his lo¬
cis inquib cũ supr euangelista do cuisse
comiemorauit. etũ adlixterã ꝑ mediã
samiriã & galileã transitũ habuit Et quia

Expanded text:
t. Qui autem sunt Christi, id est qui pertinent ad sortem Christi, vitia et concupiscentias malas in carne sua mortificaverunt. Quot enim peccata a nobis expellimus, tot vitia in nobis semper occidimus: et carnem crucifigimus et mortificamus, quando delectationi pravae et voluntati perversae non consenti illo tempore: Dum iret Jesus in Jerusalem, transibat per mediam Samariam et Galilaeam. » Et reliqua. Qui Judaeae terrae confinia novit, facile intelligit, quod pergens Dominus Jerusalem ex his locis, in quibus eum supra evangelista docuisse commemoravit, etiam ad litteram per mediam Samariam et Galilaeam transitum habuit. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
susspim isp̃s autẽ aduersus carnẽ.  Nim¬
quid caro potest̃ aliqiđ coneupiscere. si de
poribus mortuis. Postquã em̃ sp̃m exala¬
uerint. non solũ concupiscere non ualent.
sed etiã aliquẽ usum menbrorũ ꝑse mouere
non possunt: Carnem ergo appellat carna:¬
lem hominẽ. qui carnalia fantũ & tempora¬
lia querit. uł carnalẽ quoq consuetudinẽ¬

Expanded text:
spiritus autem adversus carnem. Nunquid potest caro aliquid concupiscere, si defporibus mortuis. Postquam enim spiritum exhalaverint, non solum concupiscere non valent, sed etiam aliquod membrorum per se movere non possunt. Carnem ergo appellat hominem, qui carnalia tantum et corporalia quaerit, carnalem quoque consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
sed non tantũ quantũ uoluerunti nocen¬
do. Unde & bene dicit᷑. semiuiuorelicto
Quasi enĩ semiuiuus est: qui exalia parte
est uiuus. ex alia mortuus. Semiuiium
ergo eũ reliquer̃. quia ueste immortalita¬
tis cũ nudauerunt. sed spem redeundi
adueniam poenitus auferre non potu¬
Accidit autẽ ut sacerdos quidã desceñder&
eademuia. & uiso eo. p̃teriuit. Sacer¬
dos iste.aaron intellegit᷑ in ordine suo.
cuihonor sacerdotii legalis a dõ conces¬
sus est Et ipse ergo eadem uia descendens.
uidit homine uulneratũ & ꝑtransiit.
quia eadem mortalitate intellexit ge¬
nus humanũ. sub prime p̃uaricationis
peccato teneri. sed nec se. nec alios potuit
liberare. Similiter & leuita cũ essa
secus locũ et uider& cũ ꝑtransit. le¬
uita ordinẽ significat ꝓphetariũ Qui¬
& ipse uidit hominẽ uulneratũ & ꝑtran¬
siit. quia intellexerunt ꝓphete sub uin¬
culo primi reatus. hominũ genus esse li¬

Expanded text:
sed non tantum quantum voluerunt nocensed non tantum quantum voluerunt nocendo. Unde bene dicitur: « Semivivo relicto. » Quasi enim semivivus est, qui ex alia parte est vivus, et ex alia mortuus. Semivivum ergo reliquerunt, quia veste immortalitatis eum nudaverunt, sed spem redeundi ad veniam penitus auferre non potuAccidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et viso illo, praeterivit. » Sacerdos iste Aaron intelligitur ordine suo, cui honor sacerdotii legalis a Deo concessus est. Et ipse ergo eadem via descendens, vidit hominem vulneratum, et petransiit, quia de eadem mortalitate natus, intellexit genus humanum sub primae praevaricationis peccato teneri, sed nec se, nec alios potuit liberare. « Similiter et levita, cum esset secus locum, et videret eum, pertransiit. » Levita ordinem significat prophetarum; quia ipse vidit hominem vulneratum, et pertransiit; quia intellexerunt prophetae sub vinculo primi reatus hominum genus esse li
Abbreviated transcription (Latin):
qũ crescimus nascendo. decrescimus mori¬
endo. Tunc ergo primus homo dehieru¬
salem in hiericho descendit quando socie¬
tatem angelorũ: cũ quib: dm̃ contempla¬
batur rlinquens. p̃sentis uite miserias ex¬
ꝑtusest. Latrones uero inquos incidit.
immundi sp̃s sunt. quĩ sedent in insidiis
i n occultis. ut interficiant innocentes
Abhorũ insidiis orabat se liberari ꝓpheta
cũ dicebat. Custodi me alaqueo quem sta¬
tuer̃ mihi & ab scandalis operantiũ iniqui¬
tatẽ: Qui etiã despoliauer eum despoli¬
auerunt quippe eũ. quia post peccatum
ueste immortalitatis qua uestitus erat.
nudauer̃. Unde & ilico cognoscentes se
eẽ nudos consuerunt folia ficus. & fecer̃
sibi perizomata: Et plagis impositis. abnier̃:
Plagas imposuer quando post i noboedien¬
tiam genus humanũ a para h̃so expulsũ.
uarii suituis & peccatis uulnefauerunt:
Abierunt autẽ . non a temptatione cessando.

Expanded text:
qui crescimus nascendo, decrescimus moriqui crescimus nascendo, decrescimus moriendo. Tunc ergo primus homo de Jerusalem in Jericho descendit, quando societatem angelorum, cum quibus Deum contemplabatur, relinquens, praesentis vitae miserias expertus est. Latrones vero, in quos incidit, immundi spiritus sunt, qui sedent in insidiis in occultis, ut interficiant innocentes. Ab horum insidiis orabat se liberari. Propheta, cum dicebat: « Custodi me a laqueo quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . » « Qui etiam despoliaverunt eum. » Despoliaverunt quippe eum, quia post peccatum veste immortalitatis, qua vestitus erat, nudaverunt. Unde et illico cognoscentes se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata . « Et plagis impositis, abierunt. » Plagas imposuerunt, quando post inobedientiam genus humanum de paradiso expulsum variis vitiis et peccatis vulneraverunt. Abierunt autem non a tentatione cessando,
Abbreviated transcription (Latin):
declarara. Su spiciens autẽ iħis. dix̃. Homo
quidã descendebat abinerusalẽ in hicricho
& incidit in latrones: Qui inseripturis litte¬
ram sequnt᷑. congrue dicunt. quia dñs cum
similitudinẽ uulnerati hominis poneret. rec¬
te hunc ab ierłm inhnericho descendisse cõ¬
mcmorat: Si quidẽ ab ierłm in hiericho per¬
gentib rupes sunt magne :& ualles cõncaue.
& loca latronũ insidiis apta Huius reiites¬
tis est iosephus qui multitudinẽ latronum
absero de in codem loconecatã ẽe narrat
Nos aut spĩtalit̃ hunc hominẽ adãcum stirp¬
pesua intelligimufQuibene dehierusa¬
lem in lncricho descendisse dicit᷑. quia nisio¬
nẽ suꝑnẽ pacis amitters in p̃sente uim̃ mise¬
riis & eruminis plenã dẽcidit Hicrusilẽ
quippe uisio pacishiericho autẽ. luna in¬
terp̃tatur: luna uero insacro eloquio. hii¬
mane fragilitatis defectũ significat Que
dũ menstruis horis crescit xtq decrescit.
nr̃e calainitatis mutabilitatẽ exprimit.

Expanded text:
raret. « Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones. » Qui in Scripturis litteram sequuntur, congrue dicunt, quia Dominus cum similitudinem vulnerati hominis poneret, recte hunc ab Jerusalem in Jericho descendisse commemorat. Siquidem ab Jerusalem in Jericho pergentibus rupes sunt magnae et valles concavae, et loca latronum insidiis apta. Hujus rei testis est Josephus, qui multitudinem latronum ab Herode in eodem loco necatam esse narrat. Nos spiritaliter hunc hominem Adam cum stirpe sua intelligimus, qui bene de Jerusalem in Jericho descendisse dicitur: quia visionem supernae pacis amittens, in praesentem vitam miseriis et aerumnis plenam decidit. Jerusalem quippe visio pacis: Jericho autem luna interpretatur. Luna vero in sacro eloquio humanae fragilitatis defectum significat, quae dum menstruis horis crescit et decrescit, nostrae calamitatis mutabilitatem exprimit,
Abbreviated transcription (Latin):
ssdixerat. gaudete quia nomina ur̃a
scripta sunt incelo. Uoluit erĩ scire
utrũ & nom̃ suu seriptũ dicer& incęlo:¬
& ideo tam sollicite interrogat. quid
faciendo uitã eternã possideat. Sed quia
imperite est loqui bonũ non recta in¬
tentione ꝓferre. legis peritus iste. im¬
perite interrogasse comꝓbat᷑. Qđ enĩ
non recta intentione dnm̃ interroga¬
uerit. euangelista manifestat.cũ dicit
Surrex̃. temptans eũ Surrex̃ autẽ non
solũ corpore ad interrogandũ. sed & iã
mentis clatione ad temptandũ Qđ ip¬
sis suis aperit uerbis. cũ hunc non quasi
dnm sed quasi magistrũ inquirit dicens
Maigister qiđ faciendo uitã ȩternã possi¬
debo Sed dñs quẽ occulta cordis non
falbunt. & quẽ nulla latet cogitatio.
ita suã responsionẽ temperauit. ut ad
interrogationẽ seribe responderet. &
a temptatore rep̾hendi nom possae: Mi¬
sit enĩ eũ statim adlege. quã iore &
non corde gestaluat. dicens. In lege qiđ

Expanded text:
Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . » Voluit enim scire, utrum et nomen suum scriptum diceret in coelo, ideo tam sollicite interrogat, quid faciendo vitam aeternam possideat. Sed quia imperite est loqui, bonum non recta intentione proferre, legisperitus iste imperite interrogasse comprobatur. Quod enim non recta intentione Dominum interrogaverit, evangelista manifestat cum dicit: « Surrexit tentans eum. » Surrexit autem, non solum corpore ad interrogandum, sed etiam mentis elatione ad tentandum. Quod ipsis suis aperit verbis, cum hunc non quasi Dominum, sed quasi magistrum inquirit, dicens: « Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? » Sed Dominus quem occulta cordis non fallunt, et quem nulla latet cogitatio, ita suam responsionem temperat, ut ad interrogationem scribae respondeat, et a tentatore reprehendi non possit. Misit enim eum statim ad legem, quam in ore et non corde gestabat, dicens: « In lege quid
Abbreviated transcription (Latin):
Caro disiderat repleri cibis inebriari. luxu¬
riari. ĩnhmi delectatione manere. querens
semꝑ qđ suũ est elcce quomodo concupiseit¬
cato aduersus spm. Ccontra sp̃s concupis¬
cit aduersuscarnẽ: quia ille delectat᷑ i eĩu¬
niis. Abstinentia: cas titate. & hiscnie car¬
ni contraria sunt: Sed sequendus est semꝑłe
sp̃s. quia ille querit ꝑqd anima uiuat dõ.
Similit possimus et de spu̾scõ dicere. Lum
enĩ carnalis delectato desiderat transgre li
precepia dĩ. Aduersus spͥm̃ scm̃ concupiscit.
in euangelio que caro desiderat. aduersus
illam concupiscit. Unde subdit apłs:¬
contraria sunt capo et sp̃s ut qđ uult
consentiat caro. Quia caro delectat᷑ seruĩ:¬
re uitis sp̃s autẽ uirtictib: Quod sispũdu¬

Expanded text:
Caro desiderat semper repleri cibis, inebriari, luxuriare, in omni delectatione manere, quaerens semper quod suum est. Ecce quomodo caro concupiscit adversus spiritum. E contra spiritus concupiscit adversus carnem, quia ille delectatur jejuniis, abstinentia, castitate et his quae carni contraria sunt. Sed sequendus est semper spiritus, quia ille quaerit per quod anima vivit Deo. Similiter possumus et de Spiritu sancto dicere. Dum enim carnalis delectatio desiderat transgredi praecepta Dei, adversus Spiritum sanctum concupiscit, in Evangelio quae caro desiderat, adversus illam concupiscit. Unde subdit Aposcontraria sunt caro et spiritus, ut quod vult , non consentiat caro, quia caro delectat servire vitiis, spiritus autem virtutibus. Quod si du
Abbreviated transcription (Latin):
Sed conclusit scriptura legis om̃a genera ho¬
minũ. & om̃s iudeos subpeccato. idest osten¬
dit qđ nullus eẽt. qui illã poss& implere:
Dicebat enĩlex. Non occides. non adultera¬
bis. non facies hoc uł illud. quia si feceris.
morte
morieris  Predicebat ista
cauenda. sed si cominitterent᷑. non tollebat
Etdũ aliquis illa ꝑpetrabat. ostendebat.
illũ lex eẽ peccatorẽ. Si ergo ostendebat
peccata & non tollebat. numqiđ erat auetor
sceleris & culpe peccantium. Minime
Uerbi gr̃ã. Sic erat ĩpsalex. sicut quidã rex
uł quelib& maiestas terrena. quȩ statinit
& ꝓponit legẽ & edictũ. ut siquis hoc uel
illud fecerit. aut incarcerẽ trudet᷑. aut
capite truncabit᷑. Trans gredit᷑ aliquis
illud edictũ & ponit᷑ in carcerẽ: Numqiđ
rex auctor ẽ culpe illius. qui preceptũ

Expanded text:
Sed conclusit Scriptura legis omnia genera hominum et omnes Judaeos sub peccato, id est ostendit quod nullus esset qui illam posset implere. Dicebat enim lex: Non occides, non adulterabis, non facies hoc vel illud: quia si feceris, morte animae morieris. Praedicebat ista cavenda: sed si committerentur, non tollebat; et dum aliquis illa perpetrabat, ostendebat illum lex esse peccatorem. Si ergo ostendebat peccata et non tollebat, nunquid erat auctor sceleris et culpae peccantium? minime. Verbi gratia: sic erat ipsa lex sicut quidam rex, vel quaelibet majestas terrena, quae statuit et proponit legem et edictum, ut si quis hoc vel illud fecerit, aut in carcerem detur, aut capite truncetur. Transgreditur aliquis edictum illud et ponitur in carcerem, nunquid rex auctor est suae cul
Abbreviated transcription (Latin):
gilant oculi nr̃i: A quo se custo diri op¬
tabat ille qui dicebat. Custodi me dñe
ut pupillã oculi. subumbra alarũ tuarũ
prege me. Iste enĩ est ille custos. cui ꝑisa¬
iam ꝓpheta dicit᷑. Ad me clamat exseir
Ait custos Uenit mane & nox Si queritis
querite. conuertimini & uenitt. Nam et in
eugło cũ iudẽi inꝓperando ei dicerent. non ne
bene dicimus nosi quia samaritanus estu. &
doemoniũ habes Negauit se do emoniũ
habere sed non negauit se sa maritanum ẽẽ
Huius samaritani iter fuit decelo inuterum
de utero incruce. de cruce insepulchrum.
de sepͥulehro iterum adcelũ. Sed cũ iter
facer& uenit secus uulneratũ : quando si¬
militudinẽ nre carnis accepit Nidens autẽ
uulnera eius. miscđa motus est. quia qđ nos
meritũ: Quod inspexerat ꝓpheta cumdi¬
cebat: Miscđã autẽ dñi abeterno & usq
alligauit uulnera cius infundens oleum &

Expanded text:
iunt eam . » A quo se custodiri optabat, ille qui dicebat: « Custodi me, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege me . » Iste enim est ille custos, cui per Isaiam prophetam dicitur: « Ad me clamat ex Seir: Ait custos: Venit mane, et nox. Si quaeritis, quaerite: convertimini, et venite . » Nam et in Evangelio, cum Judaei improperando ei dicerent: « Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes ? » negavit se daemonium habere, sed non negavit se Samaritanum esse. Hujus Samaritani iter fuit de coelo in uterum, de utero in crucem, de cruce in sepulcrum, de sepulcro iterum in coelum. Sed cum iter faceret, venit secus vulneratum, quando similitudinem nostrae carnis accepit. Videns autem vulnera ejus, misericordia motus est, quia quod nomeritum, quod inspexerat Propheta cum dicebat: « Misericordia autem Domini ab aeterno, et usque a
Abbreviated transcription (Latin):
te syna. non facit irritũ subaudit᷑ testa¬
mentũ. ad euacuandã uł ad destruen¬
dã ꝓmissionẽ abrahe Irrita res est ina¬
nis & uacua Uerbi gra. Sicut solent¬
eẽ folliculi granifrum̃ti. Aut ciceris.
siue alicuius leguminis uł seminis:
Lexergo quȩ data ẽ filiis isrł post factã
reꝓmissionẽ ad abrahã. non facit uacuũ
etur. De hoc numero quadringentoꝵ
& triginta annorũ. uario modo docto¬
res disputant ꝑ longas ambages. & cir¬
cuitiones illũ colligentes. Sed nosom̃a
illa succ inetȩ ꝑstri gentes compendio¬
so utam exitu. computantes ĩpsos annos
Quoratione habrae de teria chaldeex:

Expanded text:
Sina, non fecit irritum, subaudis testamentum, ad evacuandam vel ad destruendam promissionem Abrahae. Irrita res est inanis et vacua; verbi gratia: sicut solent folliculi esse grani frumenti, aut ciceris, sive alicujus leguminis vel seminis; lex ergo quae data filiis Israel post factam promissionem ad Abraham, non fecit vacuum ssio evacuaretur. De hoc numero quadringentorum et triginta annorum, vario modo doctores disputant, et per longas ambages circuitum illum colligentes; sed nos omnia illa succincte perstringentes, compendioso utamur exitu, computantes ipsos annos. A vocatione Abrahae de terra Chaldaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
dõ Si quis enĩ ĩta dm̃ diligit. ut pximi curã
negligat. uł ita ꝓximũ diligit: ut dĩ dilecti¬
oñe postponat. non habere uera dilectionẽ
credendus est: Qđ indiuina lege figuralit̃
demonstrat᷑. quando inornamento ponti¬
ficisi coccus bistinctus ponip̃cipit᷑ Quasi
enĩ inornam̃ento pontificis coccusbistinctus
geminat᷑ Sicut enĩ auissine duab: Ais sese
adalta sustollere non patest. sic nos adper¬
fectionẽ uenire nequimus. nisi duo p̃cepta
principalia seruemus. dilectionẽ uidelic&a
dixerit qm̃ diligo dm̃ & frem̃ suũ oderit.
mendaxest: Et iterũ: Qui ñ diligit frẽmsuũ

Expanded text:
Deo. Si quis enim ita Deum diligit ut proximi curam Deo. Si quis enim ita Deum diligit ut proximi curam negligat: vel ita proximum diligit, ut Dei dilectionem postponat, non habere veram dilectionem credendus est. Quod in divina lege figuraliter demonstratur, quando in ornamento pontificis coccus bis tinctus poni praecipitur . Quasi enim in ornamento pontificis coccus bis tinctus geminatur. Sicut enim avis sine duabus alis ad alta sese sustollere non potest, sic nos ad perfectionem venire nequimus, nisi duo praecepta principalia servemus, dilectionem videlicet dixerit, quoniam diligo Deum, et fratrem suum oderit, mendax est . » Et iterum: « Qui non diligit fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Et ꝓximũtuũ sic teipsũ Inquibus
uerbis ostendit᷑. quia siuitã uolumus
possiderẽ eternã. debemus dm̃ diligere
non exparte. sed ex integro. toto corde.
tota anima. totis uirib tota mente. ut
locus nullus remaneat uacuus. qui non
dĩ dilectione replext᷑. scđmens. manus
& lingua. eius dilectionẽ resonent
Ubi notandũ. quia indilectione dĩ men¬
sura non ponit᷑. cũ dicit᷑. Diliges dñm
dm̃tuũ ex toto corde tuo & reliqua
Quia enĩ immensus est ds̃. sine mensura
est diligendur Ut cũ multũ eumdi¬
ligimus. parũ nos diligere fateamur
n ꝓximi enĩ dilectione mensura ponit᷑:
cũ dicit᷑. Et ꝓximũ tuũ. sic̃ te ipsum.
cemius igitur. dnĩ diligere plus quam
s et pxmiũ sic̃ nos. idest sicut nostre
necessitatiuolumus subueniri. sic subueniam:
o ꝓoxima et sicut nr̃e infirmitati uolumus
compati. sic compatiamur & ꝓximi et sicut
ad uitã uolumus uenire eternã. sic optemus
gitur us̃ sinȩ ꝓximo. nec uere ꝓximus sine

Expanded text:
tuum sicut teipsum. » In quibus verbis ostenditur, quia si vitam volumus possidere aeternam, debemus Deum diligere non ex parte, sed ex integro, toto corde, tota anima, totis viribus, tota mente, ut locus nullus remaneat vacuus, qui non Dei dilectione repleatur, sed mens, manus et lingua, ejus dilectionem resonent. Ubi notandum quia in dilectione Dei mensura non ponitur, cum dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuensura est diligendus; ut cum multum eum diligimus, parum nos diligere fateamur. In proximi vero dilectione mensura ponitur, cum dicitur: « Et proximum tuum sicut teipsum. » Debemus igitur Deum diligere plus quam nos, et proximum sicut nos, id est sicut nostrae necessitati volumus subveniri, sic subveniamus et proximo; et sicut nostrae infirmitati volumus compati, sic compatiamur et proximi; et sicut ad vitam volumus venire aeternam, sic optemus gitur Deus sine proximo, nec vere proximus sine
Abbreviated transcription (Latin):
siderio ardebat. cũ dicebat Utina disrũ¬
peres celos. & descenderes Et dauid eodẽ
feruens amore. Niebat Dnẽ inclina celos
tuos & descende. Hoc etiã estuabat dess¬
derio ille iustus symeon in eugło. qui pro
magnitudine sui amoris. responsũ accepĩt
non uifurũ se mortẽ. priusquã uideret
xp̃m dm̃i incarnatũ. Et ecce quidã legis

Expanded text:
nam disrumperes coelos et descenderes! » Et David eodem fervens amore, dicebat: « Domine, inclina coelos tuos et descende . » Hoc etiam aestuabat desiderio ille justus Simeon in Evangelio , qui pro magnitudine sui amoris responsum accepit, non visurum se mortem, priusquam videret Christum Domini incarnatum. « Et ecce quidam legis
Abbreviated transcription (Latin):
ita eius dispositione conserĩpta est lex
subaudit᷑ unius partis non potest cẽ. sed
int̃duas Aut inter plures. ut ipse sit medrs
ds autẽ unus ẽ. Hocideo addidit apłs ne
quis putara xpm ideo ab uiitate diuine
nature. penitus eẽ diuisũ. quia mediatoris
suscepit officiũ Lic& enĩ ipse nob media
testate diuinitatis. lexergo aduersus
ꝓmissa dĩ. Absit Nũqiđ ergolex cont᷑ria
est ꝓmissioni om̃ipotentis dr̃ que facta
est adabrabã de xp̃o. qđ in semine eius be¬
nedicende essent om̃s gentes.s Absit: Non
fiat istud. ut aliquis credat legẽ contrariã
ẽẽ huic ꝓmissioni. ut illã euacu&. Si enĩ
data eẽt lex que poss& uiuificare. uere¬

Expanded text:
ita ejus dispositione cita ejus dispositione cubaudis Patris, non potest esse, sed inter duas, aut inter plures, ut ipse sit medius: Deus autem unus est. Hoc ideo addidit Apostolus, ne quis putaret Christum ab unitate divinae naturae penitus esse divisum, quia mediatoris suscepit officium. Licet enim ipse nobis mediattestate divinitatis. Lex ergo adversus promissa Dei, id est nunquid ergo lex contraria est promissioni omnipotentis Dei, quae facta est ad Abraham de Christo, quod in semine ejus benedicendae essent omnes gentes? Absit. Non fiat istud ut aliquis credat legem contrariam esse huic promissioni ut illam evacuaret. Si enim data esset lex quae posset vivificar
Abbreviated transcription (Latin):
diatoris. Hloc est disposita a descripta.
atq dictata est ipsa lex ꝑ angłm. Per
subiectã si quidẽ creaturã loquebat᷑
ds̃ ad moysen. hoc est per angelum¬
Sicut stephanus in actib: apłoꝵ dic̃ iudeis¬
Hlic est moyses qui fuit in ecđa in solitudi¬
necũ angło. qui loquebat᷑ ei in monte syna
In manu mediatoris. idest in potestate
uerbi dĩ. hoc ẽ filii dĩ. qui postea assum̃ do
carnẽ. nob̵ mediator factus est. Nisienĩ
hominẽ assumera. mediator nob alio
& ꝑ illũ nras p̃ces dirigimus ad dm̃ patrẽ
Quidã uoluerunt interpretari in hoc loco
mediatorẽ moysen: ꝓpt̃ hoc qđ ĩpse dix̃.
ego sequester & medius fui inter dm̃ &
uos in tẽpore illo. Sed melius est scđm
bextũ augustinũ. ut modo superĩori in¬
tell&gamus. referentes illud ad xp̃m.
cuius dispositione ipsa lexdata ẽs ꝑ angłoꝵ
ministeriũ. Sicut enĩ eius potestate p̃dicta
sunt oracula ꝓphetarũ. quȩ dicebant uer¬
bum dñi qđ factũ est adiohel aut a disaiã

Expanded text:
los, hoc est disposita, et descripta, atque dictata est ipsa lex per angelum. Per subjectam siquidem creaturam loquebatur Deus ad Moysen, hoc est per angelumsicut Stephanus in Actibus apostolorum diHic est Moyses qui fuit in Ecclesiae solitudine cum angelo, qui locutus est ei in monle Sinai . In manu Mediatoris, id est in potestate Verbi Dei, hoc est Filii Dei, qui postea assumendo carnem, nobis mediator factus est. Nisi enim hominem assumeret, mediator nobis alio et per illum nostras preces dirigimus ad Deum Patrem. Quidam voluerunt interpretari in hoc loco mediatorem Moysen, propter hoc quod ipse dixit: Ego sequester et mediator fui inter Deum et vos in tempore illo. Sed melius est, secundum beatum Augustinum, ut modo superiori intelligamus, referentes ad illum Christum, cujus dispositione ipsa lex data est per angelorum ministerium. Sicut potestate ejus praedicta sunt oracula prophetarum, qui dicebant verbum Domini quod factum est ad Joel, aut Isaiam:
Abbreviated transcription (Latin):
auctor est suȩ culpe. Qđ si in de liberat᷑.
gr̃a & pietas ẽ regis. Ita & lex ostendebat
peccata & ꝓhibebat. sed tam̃ non  tolle¬
bat. ut ꝓmissio exfide invxp̃i quȩ
ut in nomine eius benedicerent᷑ om̃s
gentes. & infide ipsius iustificarentur.
eẽtq grã & indulgentia illius. ut quos
lex non poterat saluare. ipse redimer&
Et qui ꝑlegis opera non eramus digni
ꝑ eius fidẽ obtineremus scđm lucã.

Expanded text:
auctor est suae culpae? quod si inde liberatur, gratia et pietas est regis. Et lex ostendebat peccata et prohibebat, non tamen tollebat; ut promissio ex fide Jesu t in nomine ejus benedicerentur omnes gentes, et in fide ipsius justificarentur, essetque gratia et indulgentia illius, ut quos lex non poterat salvare, ipse redimeret, et qui per legis opera non eramus digni per ejus fidem obtineremus, etc.