comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rea inquit descendit.
propterea carnem assũp¬
sit. et homo factus est.
ut et ego ei aucdeam lo¬
qui. Sursum in celis
cherubin eum tremunt
et sexaphin metuunt.
et deorsum meretrix lo¬
quitur cum eo. Misere¬
re mei. Nudus quicłe
sermo. sed inmensita¬
tem salucis continens.
Miserere mei. Propterea
tus es quod ego sum.
O admiranda res. Sursũ
tremor. et deorsum¬
serere mei. Non opus
habeo mecliatoris. Mi se-¬
rere mei. Quid opus s
habes: Misericorctiam
inquit quero. Quid pa¬
teris: Filia inquit me¬
a. male a clemonio ue¬
xatur. Egressa ẽ. aduo¬
cãtrix filie. Non affert
infirmam puellam. s
defert fidem deuotam.
hec intra semetipsam cos¬
ferens et dicens. Deus
ẽ adquem uado. absen¬
tia uidet occulta ins¬
picit. euncta nouit. Mi¬
serere mei. Filia mea ma¬
le a demonio uexatur.
Fletus pessimus. stimu¬
lus naturȩ. uiscera mea
disruimpunt. Quid fa¬
ciam misera: Uide
prudentiam. Non dix̃
miserere filie mee. sed
miserere mei. Illa enim

Expanded text:
rea inquit descendit, rea inquit descendit, propterea carnem assumpsit et homo factus est, ut et ego ei audeam loqui. Sursum in coelis Cherubim eum tremunt et Seraphim eum metuunt, et deorsum meretrix loquitur cum eo, miserere mei. Nudus quidem sermo, sed immensitatem salutis continens. Miserere mei. Propterea tus es quod ego sum. O admiranda res! Sursum tremor, et deorsuserere mei. Non opus habeo mediatore, miserere mei. Quid habes opus? misericordiam, inquit, quaero. Quid pateris? Filia, inquit, mea male a daemonio vexatur. Egressa est advocatrix filiae. Non affert infirmantem puellam, sed defert fidem devotam, haec intra semetipsam conferens et dicens: Deus est ad quem vado. Absentia videt, occulta inspicit, omnia novit. Miserere mei, filia mea male a daemonio vexatur. Fletus pessimus, stimulus naturae viscera mea disrumpit. Quid faciam misera? Vide prudentiam. Non dixit, miserere filiae meae, sed, miserere mei. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
Miratur euuangłista in¬
lit. mater peccati. ini¬
tium iniquitatis. pre¬
uaricationis materia.
ipsa illa miilier uenit.
ipsa natiira. Noua res.
et admiranda. Iudei fu¬
giunt. et mulier sequi¬
tur. Ecce mulier a fim¬
b illis egressa. rogabat
eum dicens. Miserere
mei domine. fili dauid.
Opreclara confessio. Cuã¬
gelista fit mulier. dei¬
tatem xpĩ et dispensa¬
tionem.adnuncians.
Confitet᷑ enĩ & dñationẽ &
incarnationẽ eiꝰ. Misere¬
scientia bonorum oꝑũ
nec recte uite fidutia
ad misericordiã confu¬
gio. ad tranquillum
Ad misericordiam confui
lus est. Dic muilier quẽ¬
admoclum ausa es cum
sis peccatrix et mniqua
accẽdere ad eum: Ego
inquit noui. quid agã.
U ide prudentiam muli¬
eris. Non rogat iaco¬
bum. non obsecrat io¬
hannem. neq pergit
ad petrum. nec interce¬
dit ad apl̃oꝵ chorum.
mediatorem. sed pro õm¬
nib ilł penitentiam ac¬
cipit cõm item. que
aduocati locum imple¬
uit. et sic ad sum mum
fontem ꝑrexit. Propte¬

Expanded text:
atur evangelistalit, mater peccati initium iniquitatis, praevaricationis materia: ipsa illa mulier venit, ipsa natura. Nova res et admiranda: Judaei fugiunt, et mulier sequitur: Et ecce mulier a finibus illis egressa, rogabat eum, dicens: Miserere mei, Domine fili David. O praeclara confessio! Evangelista fit mulier, deitatem ejus et dispensationem annuntians. Confitetur enim et dominationem et incarnationem ejus. Misereconscientiam bonorum operum nec rectae vitae fiduciam. Ad misericordiam confugio, ad tranquillum Ad misericordiam confugilus est. Dic mihi mulier quemadmodum ausa es, cum sis peccatrix et iniqua, accedere ad eum? Ego, inquit, novi quid agam. Vide prudentiam mulieris. Non rogat Jacobum, non obsecrat Joannem neque pergit ad Petrum, nec intendit apostolorum chorum. mediatorem, sed pro omnibus illis poenitentiam accepit comitem, quae advocati locum implevit, et sic ad summum fontem perrexit. Propte
Abbreviated transcription (Latin):
et qua arte: Transiers
inquit ihc. uidit ma¬
theum sedentem inte¬
loneo. et dixit ei. Se¬
quere me. O uirtus ser¬
monis. qua si quidam
et captiuum militem
fecit. et ex luto aurũ
ẽ oꝑatus. Uenit unci¬
nus. et statim exiirgẽs
seciitus est eum. In pro¬
fiindo malignitatis
erat. et usq ad uerti¬
cem uirtutis conscen
naturalis malignitas
non est. Liberi quippe¬
nos arbitrii creauit ds̃.
ut uoluntate nostra
cum adiutorio dei qd¬
bonum uolumus faci¬
amus. Si publicanus
es. potes fieri euuange¬
lista.Si blasphemus
es. potes fieri apłs. Si
latro es. potes paradi¬
si colonus effici. Si ma¬
adorare. Nec est ulla
malitia. que peniten¬
tia non soluatur. Et
ideo tamquã princi¬
pia malignitatum e¬
legit xp̃c. ut nemo
usq in finem semet¬
ipsum despiciat. No¬
li michi dicere ꝑii. ꝙ
iam medicum habes.
satis fortiorem te. et po¬
tentiorem quam infir¬
mitas tua est. Medicũ
habes . uoluntate tua
si uolueris te emendan¬
tem. et potentem. et cu¬

Expanded text:
e Cananaea: « Transiens, inquit, Jesus vidit Matthaeum sedentem in teloneo, et dixit ei: Sequere me . O virtus sermonis! quasi quidam et captivum militem fecit, et ex luto aurum est operatus. Venit uncinus, et statim exsurgens secutus est eum. In profundo malignitatis erat, et usque ad verticem virtutis conscendralis malignitas non est. Liberi quippe arbitrii nos creavit Deus, ut voluntate nostra cum adjutorio Dei quod volumus faciamus. Si publicanus es, potes fieri evangelista. Si blasphemus es, potes fieri apostolus. Si latro es, potes paradisi colonus effici. Si maadorare. Non est ulla malitia, quae poenitentia non solvatur. Et ideo tanquam principia malignitatum elegit Christus, ut nemo usque in finem semetipsum despiciat. Noli mihi dicere: Perivi, quia jam medicum habes satis fortiorem te, et potentiorem quam infirmitas tua est. Medicum habes voluntatem tuam, si volueris emendantem, et potentem, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
angelum xp̃m usibi¬
liter patrãtum est pau¬
cis loquamur. in quo
etiam similiter unus
sanatꝰ est. Poterat quide
qui ibi erant infirmoᷤᷤ
sanare. sed unum tan¬
tum certi causa miste¬
rii sanare uoluit. ut
profecto ostenderet pre¬
ter eccłam nemim lo¬
cum patere saluitis.¬

Expanded text:
angelum Christum visibiangelum Christum visibiliter patratum est, paucis loquamur, in quo etiam similiter unus sanatus est. Poterat quidem qui ibi erant infirmos sanare, sed unum tantum certi causa mysterii sanare volprofecto ostenderet praeter ecclesiam nemini locum patere salutis
Abbreviated transcription (Latin):
ticib continebat lan¬
guidos. nec tamen sana¬
bat. Gracia autem et
fides dominice passio¬
nis. sanat omnes infir¬
mitates iniquitatum
nostrarum. et quasi e¬
iectos de porticib in a¬
quam piscine turbatã
immittit. quia apeccã¬
tis quȩ lex ostenderat.
ꝑ aquam baptismatis
abluit. iuxta quod a¬
postolus dicit. Quot¬
quot baptuãti sumus
in xp̃o iħ̃u. in morte ip¬
sius baptizati sumus.
Notandum uero nobis
est quod dicitur. quia
qui primus descendis¬
set in piscinam post
motum aque. sanus fi¬
ebat a quocumq lan¬
guore detineretur. Unꝰ
sanabatur. quia unus
ds. una ficles. unum
baptisma. Quicumq
ergo in unitate catho¬
lice fidei. misteriis xp̃i
in baptismo abliutur.
ab omni prorsus perca¬
toꝵ languore sanatir.
Qui uero ab unitate sc̃e¬
eccłe discrepat. salutẽ
que ab uno et ꝑunum
est habere non meret᷑.
His de primo miraculo
quod ꝑangelum inui¬
sibiliter fiebat premis¬
sis. nunc de sequenti¬
bus. quod ꝑ uerum

Expanded text:
ticibus continebat lanticibus continebat languidos, nec tamen sanabat. Gratia autem et fides Dominicae passionis, sanat omnes infirmitates iniquitatum nostrarum, et quasi ejectos de porticibus in aquam piscinae turbatam immittit, quia a peccatis quae lex ostenderat, per aquam baptismatis abluit, juxta quod Apostolus dicit: Quotquot baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus . Notandum vero nobis est, quod dicitur: Quia qui primus descendisset in piscinam post motionem aquae, sanus fiebat, a quocunque languore detineretur. Unuse sanabatur, quia unus Deus, una fides, unum baptisma . Quicunque ergo in unitate catholicae fidei mysteriis Christi in baptismo imbuitur, ab omni prorsus peccatorum languore sanatur: qui vero ab unitate Ecclesiae discrepat, salutem quae ab uno et per unum est, habere non meretur. His de primo miraculo quod per angelum invisibiliter fiebat, praemissis, nunc de sequente, quod per verum
Abbreviated transcription (Latin):
lum quidem scienͣtie ha¬
bent. secł spei et dilec¬
tionis pinguedine egẽt.
Tales in quinq porticib
iacebant. sed non nisi
legem cognitio ẽ peccãti.
Gracia uero remissionis ñ oo
nabat angelus.qui in¬
uisibiliter descenclens
in piscinam aquam mo¬
uebat. eiq uim sanandi
suggerebat. Motus enĩ
aque. passionem domi¬
ni quȩ turbata gente
iudeorum facta est insi¬
nuat.Descendit ergo
carne indiitus hic mag¬
ni consilii angelus. id
est paterne uoluntatis
nuntius in piscinam
populi iudeoꝵ. mouit
illos miraculis et doc¬
trina sua. ut eum mor¬
te crucis afficerent. qui
genus humãnum nõz
solum a languorib pec¬
catorum. sed etiam ab
go in aquam piscine
turbatam sanabantur.
quia ꝑ passionem dm̃
quam motus aque de¬
signat. recdempti sumꝰ
de maledicto legis. Lex
siquidem moysi quȩ
quid agendum quidue
cauendum esset edocu¬
it. neminem tamen ad
ꝑfectum adduxit. qua¬
si ediictos de sedib ig¬
norantiȩ prioris in p̾or¬

Expanded text:
lum quidem scientiae halum quidem scientiae habent, sed spei et dilectionis pinguedine egent. Tales in quinque porticibus jacebant, sed non nisi legem cognitio est peccati, gratia vero remissionis non ninabat angelus, qui visibiliter descendens in piscinam, aquam movebat, eique virtutem sanandi suggerebat. Motus enim aquae, passionem Domini quae turbata gente Judaeorum facta est insinuat. Descendit ergo carne indutus, hic magni consilii angelus, id est, paternae voluntatis nuntius, in piscinam populi Judaeorum. Movit illos miraculis et doctrina sua, ut eum morte crucis afficerent, qui genus humanum non solum a languoribus peccatorum sanare, sed etiam ab go in aquam piscinae turbatam sanabantur, quia per passionem Domini, quam motus aquae designat, redempti sumus de maledicto legis. Lex siquidem Moysi, quae quid agendum quidve cavendum esse docuit, neminem tamen ad perfectum adduxit, quasi eductos de sedibus ignorantiae prioris, in por
Abbreviated transcription (Latin):
sĩc aqͣ piscine nc̃ platida
uentis stare. nunc eis¬
dem uentis irruentib
turbari solet. ita ille
populus in quibdam
uite munditiam serua¬
re. inquibdam immũ¬
dorum spirituum sole¬
bat temptationib agi¬
tari. Apte quoq ẽadem
piscina probatica uoca¬
tur. quia nimirum erãt
quidam in illo populo
qui menito simplicis
et innocentis uite deo
placere. et cum psalmis¬
ta dicere poterant. Nos
autem populus tuus.
et oues pascue tue. Mu¬
ltitudo languentium
que in memoratis porti¬
cib iacẽbat aque motũ
expectans. designat eos
qui legis uerba audien¬
tes. hanc se suis uirib
implere non posse do¬
lebant. atq icleo domi¬
nice grãcie auxilium
totis anime affectib ex¬
optabant. Iacẽbat in qͥt
dorum. aridoꝵ. Ceci erãt.
quia nec dum fidei lu¬
men habebant. Claudi.
qui bona quȩ agenda
essent nouerant. sed ad
implenda ea boni oꝑis
gressib assingere non
ualebant. Aridi. qui õcu¬

Expanded text:
sicut aqua piscinae nunc placida sicut aqua piscinae nunc placida ventis stare, nunc eisdem ventis irruentibus turbari solet, ita ille populus in quibusdam vitae munditiam servare, in quibusdam immundorum spirituum solebat tentationibus agitari. Apte quoque eadem piscina probatica vocatur, quia nimirum erant quidam in illo populo, qui merito simplicis et innocentis vitae Deo placere, et cum Psalmista dicere poterant: Nos autem populus tuus et oves pascuae tuae . Multitudo languentium, quae in memoratis porticibus jacebat aquae motum exspectans, designat eos qui verba legis audientes, hanc suis viribus implere non posse dolebant, atque ideo Dominicae gratiae auxilium totis animae affectibus exoptabant. Jacebant, inquit, dorum, aridorum. Caeci erant, qui necdum fidei lumen habebant; claudi, qui bona quae agenda essent noverant, sed ad implenda ea boni operis gressibus assurgere non valebant; aridi qui ocu
Abbreviated transcription (Latin):
Neuuanglica lectione
quam modo audiuimꝰ.
duo nobis miracula re¬
citata sunt. Unũ in ui¬
sibiliter ꝑ anglicam ad¬
ministrationem paratũ.
alterum ꝑ dominicam
presentiam uisibiliter
exhibitum. Ergo utriꝰq
nobis sunt breuiter ex¬
ponenda misteria. Erat
inquit euuangłista dies
festus iudeorum. et ascen¬
dit iħc iherosolimam. Qͥa
enim deus pro hominib
homo factus erat. cum
hominib sollempnitates
dei lege constitiitas ce¬
lebrabat. Erat autem ihero¬
solimis probatica piscina.¬
Probatica grece. latine di¬
citur pecualis. Probates
quippe dicitur ouis. et
piscina illa probatica
uocabatur. quia ibi sacer¬
dotes hostiarum quas
in templo clei immolã¬
bant. caclauera laua¬
bant. Mistice uero pro¬
q porticib cingebatur.
significat populum iu¬
deorum. legis custodia
undiq ne peccare debe¬
ret munitum. Quinq
enim porticus. legem
que in quinq libris mo¬
ysi continẽtur. insinuãt.
Et bene i clem populus
ꝑ aqͣm significat᷑ piscine qͥa

Expanded text:
evangelica lectione quam modo audivimus, duo nobis miracula recitata sunt: unum invisibiliter per angelicam administrationem patratum, alterum per Dominicam praesentiam visibiliter exhibitum. Ergo utriusque nobis sunt breviter exponenda mysteria. Erat, inquit evangelista, dies festus Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Quia enim Deus pro hominibus homo factus erat, cum hominibus solemnitates Dei lege constitutas celebrabat. Erat autem Hierosolymis probatica piscinaProbatica Graece, Latine dicitur pecualis, προβατόν quippe dicitur ovis. Et piscina illa probatica vocatur, quia ibi sacerdotes, hostiarum quas in templo Dei immolabant, cadavera abluebant. Mystice, proque porticibus cingebatur, significat populum Judaeorum, legis custodia undique ne peccare debeat, munitum. Quinque enim porticus, legem quae in quinque libris continetur, insinuant. Et bene idem populus per aquam significatur piscinae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et electorum õmnium
quante claritatis. post
resurrectionẽ sint cor¬
pora futura manifestat.
Nam et de illis alibi
dicit. Tunc iusti ful¬
gebunt sieut sol. in
regno patris eorum. Et
hic in exemplum futu¬
re clarificationis ipsiꝰ.
resplenduit facies eius
sicut sol: Nlon quod
domini et sanctorum¬
eius ȩqualis possit es¬
se claritas et gloria.

Expanded text:
et electorum omnium et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum , et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domini et sanctorumequalis possit esse claritas et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ria. sex etatib constãt
Quib completis. audi¬
te benedicti patris mei
ꝑcipite paratum uob̾
regnum a constitucio¬
ne mundi. Possunt di
es sex promisse domi¬
quib ad contemplan¬
dam conditoͬris sui ma¬
iestãtem quisq aliqͥd
agere ualet.perueni¬
re non ualet. Quia e¬
nim dõminus sex di¬
ebus rerum creaturaᷤᷤ
formauit. septima re¬
quiẽuit ab operib suis.
recte ꝑ sex dies opera
bona quib ad requi¬
em ꝑuenire debeamꝰ
exprimiintur. Ei quia
qui apud deum uide¬
re qui ad gloriam beate
resurrectionis ꝑtine¬
re concupiscit: debet
agere bona quȩ nouit.
recte post dies sex glo¬
riam sui regni quod
spopondit discipulis.
saluator ostendit. Se¬
quitur. Et transfigu¬
ratus est ante eos. Et
resplenduit facies eius
sicut sol. uestimenta
autem eius facta sunt
alba sicut nix. Trans¬
figuratus ẽ ante disci¬
pulos dominus et sui
corporis głam qua per
resurrectionem erat il¬
lustrandum significat.

Expanded text:
ria, sex aetatibus constant. ria, sex aetatibus constant. Quibus completis, audite, benedicti Patris mei; possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Possunt etiam sex dies promissae Domiquibus ad contemplandam conditoris sui majestatem quisque aliquid agere valet, pervenire non valet. Quia enim Dominus sex diebus rerum creaturam formavit, septima requievit ab operibus suis, recte per sex dies opera bona quibus ad requiem pervenire debeamus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, qui ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae novit, recte post dies sex gloriam sui regni, quam spopondit discipulis Salvator, ostendit. Sequitur: Et transfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut sol: vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix. Transfiguratus est ante discipulos Dominus, et sui corporis gloriam, qua per resurrectionem erat illustrandus, significat,
Abbreviated transcription (Latin):
tum mortalib possi¬
bile est semꝑ unitari
debere. iuxta eum qui
dixit. Nostra conuer¬
sãtio in celis ẽ. Unde
etiam saluatorem ex¬
pectamus dõminum
iħm xp̃m. Ostensirus
gloriam sue maiestatis
in montem discipulos
ducit. ut diseant ipsi
discant omnes qui hãc
uidere sitiunt. non eã
sibi ĩ huiꝰ scłi profundo
secd in regno suꝑne bȩ
atitidins esse querẽ¬
dam. Et bene cum di¬
ceret quia ducit illos
in montem excelsum.
addidit seorsum. quia
iusti et nunc cum pra¬
uorum uicina premũ¬
tur. animo tamen sũt
toto atq intentione fi¬
dei separati ab illis. et
in futuro funditus se¬
orsum abducent᷑ ab
eis. cum abscondet eos
in abscondito uultus
sui a conturbatione ho¬
minum. proteget eos
in tabernaculo suo.¬
a contradictione lin¬
guarum. Quod autem
post dies sex . ex quo
ficat sanctos in die iii¬
dicii regnum ꝑceptu¬
ros. quod eis promisit
qui non mentitur d̃s
ante tempora secularia.
Tempora quippe secula¬

Expanded text:
ntum mortalibus possintum mortalibus possibile est, semper imitari debere juxta eum qui dixit: Nostra autem conversatio in coelis est, unde etiam Salvatorem exspectamus Jesumae . Ostensurus gloriam suae Majestatis, in montem discipulos ducit, ut discant ipsi, discant omnes qui hanc videre sitiunt, non eam sibi in hujus saeculi profundo, mista: Misericordiam et atitudinis esse quaerendam. Et bene cum diceret, quia ducit illos in montem excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animo tamen sunt toto atque intentione fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur ab eis, cum abscondet eos in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, proteget eos gratiam misericordiae graa contradictione linguarum. Quod autem post dies sex ex quo icat sanctos in die dicii regnum percepturos, quod eis promisit, qui non mentitur, Deus, ante tempora saecularia . Tempora quippe saecula
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis ueni¬
entem in regno suo. Ue¬
mientem quippe in reg¬
no suo uiderunt cdiscĩ
puli. quem in ea clari¬
tate uiderunt fulgen
tem in monte. in qua
ꝑacto iudicio ab omni¬
b sanctis in regno suo
uidebitur. Sed quod mo¬
rtales adhuc et corrup¬
tibiles discipulorum õ¬
culi sufferre nequiue¬
runt: tunc post resur¬
rectionem iam facta in¬
corruptibilis. potenter
intueri sufficit. omnis
eccła scõrum. De qua
scriptum est. Regem in
decore suo uidebunt õ¬
culi eius. Et post dies
sex. assumpsit ih̾c pe¬
trũ ꝙ iacõbũ et ioħm fra¬
trem eius. et ducit illos
in montem excelsum se
głam suam discipulis
in montem illos ducit
excelsum. ut doceat il¬
los qui hanc uidere de¬
siderant. non in infimis
iacere uoluptatib. noz
illecebris seruire carnã¬
lib. non eupicditãtib
adherescere terrenis. s
eternorum amore ad¬
suꝑna semꝑ ẽrigi. an¬
gelice munditie. pietã¬
tis. pacis. dilectionis.
et iusticie uitam. qnͣ¬

Expanded text:
issime diem extremi deentem in regno suo. Venientem quippe in regno suo viderunt eum discipuli sui, qui in ea claritate viderunt futem in monte , in ea peracto judicio ab omnibus sanctis in regno suo videbitur. Sed quod mortales adhuc, corruptibiles discipulorum oculi sufferre nequiverunt, tunc per resurrectionem jam facta incorruptibilis, potenter intueri sufficit omnis Ecclesia sanctorum, de qua scriptum est: Regem in decore suo videbunt oculi ejus . Et post sex dies assumpsit Jesus Petrum et Jacobum, et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum. iam suam discipulis, in montem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non illecebris servire carnalibus, non cupiditatibus adhaerescere terrenis, sed ejus: quia qui nunc bosuperna semper erigi: angelicae munditiae, pietatis, pacis, dilectionis, et justitiae vitam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tem excelsum seorsum.
et transfiguratus est
ac reclemp¬
tor noster electos suos
ꝑ huius uite labores.
ad illam que laborem
nescit uitam futiire be¬
atitudinis introducere
disposuit. modo ꝑ euã
głium sudores certami-¬
num temporalium. mo¬
do eternorum descri¬
bit palmam premioꝵ.
ut auditis uidelicet a¬
gonum necessitatib me-¬
minerint sibi requiem
in hac uita nequaqͣm
esse petenclam. audita
rursum dulcedine fu¬
ture retributionis. le¬
uius ferant mala trai¬
seuntia que bonis sꝑa¬
uerint remunerancda
ꝑpetuis. Cum enim su¬
as suorumq passiõnes
paulo suꝑius comine¬
morasset. confestim ea
que modo eum legeren¬
tur audiuimus. adiun¬
xit dicens. Filius homi¬
nis uenturus est in glo¬
ria patris sui cum an̾¬
gelis suis. et tunc red¬
der unicuiq seclindũ

Expanded text:
um, et transfiguratus est ac Redemptor noster electos suos per hujus vitae labores ad illam, quae laborem nescit, vitam futurae beatitudinis introducere disposuit, modo per Evangelium suum sudores certaminum temporalium, modo aeternorum describit palmam praemiorum: ut auditis videlicet agonum necessitatibus meminerint sibi requiem in hac vita nequaquam esse petendam; audita rursum dulcedine futurae retributionis levius ferant mala transeuntia, quae bonis speraverint remuneranda perpetuis. Cum enim suas suorumque passiones paulo superius commemorasset, confestim ea quae modo cum legeretur, audivimus, adjunxit dicens: Filius enim hominis venturus est, in gloria Patris sui cum angelis suis, et tunc reddet unicuique se
Abbreviated transcription (Latin):
tuum prauorum. decli¬
nemus sollicite conuen¬
ticła hominum impro¬
borum. qui bonum no¬
strum ꝓpositum uel ma¬
la exemnpla demonstras¬
dendo. aut etiam pro¬
hibendo conantur im¬
pedire.Confugiamus
deuoti ad templum dei.
ubi illi de ꝑceptis be¬
neficiis grãs agere. ac
pro ꝑcipiendis exorare
satagimus. nosq ipsos
templum dei. in quo mi¬
sericorditer uenire. et
mansionem façere dig¬
netur.preparare cure¬
mus. Attendere autem
dehemus. quod a se sa¬
nãto dominus dicit.
Ecce sanus factus es.¬
Quib uerbis aꝑͥte osten¬
cata languerat. nec ni¬
si illis dimissis sanari
poterat. Sed credendũ
nobis est quod domi¬
nus qui eum sanauit
exterius ab infirmitate.
intus etiam absoluit
a crimine. Unde eum
dominus caute premõ¬
nuit ne ultra peccaret.
ne iterum peccancdo gra¬
tentiam incurreret. Non
cata. datur infirmitas
modi a sanctis docto¬
rib deprehensi sum
quib infirmitas homi¬
nib contingit. Aliqͣn¬
do enim datur infir¬

Expanded text:
um pravorum, declium pravorum, declinemus sollicite conventicula hominum improborum, qui bonum nostrum propositum, vel mala exempla demonstrandendo, aut etiam perhibendo, conantur impedire. Confugiamus devoti ad templum Dei, ubi illi de praeceptis beneficiis gratias agere, ac pro percipiendis exorare satagamus, nosque ipsos templum Dei, in quo misericorditer venire et mansionem facere dignetur, praeparare curemus. Attendere autem debemus, quid a se sanato Dominus dicit: Ecce sanus factus esQuibus verbis ostencata sua languerat, nec nisi illis dimissis sanari poterat. Sed credendum nobis est, quod Dominus qui eum sanavit exterius ab infirmitate, intus etiam absolvit a scelere. Unde et eum Dominus caute praemonuit, ne ulterius peccaret, ne iterum peccando grationis incurreret. Non cata datur hominibus modi a sanctis doctoribus deprehensi sunt, quibus infirmitas hominibus contingit. Aliquando enim datur infir
Abbreviated transcription (Latin):
fiducialiter ceptis in¬
sistens. respondit. Qui
me sanum fecit. ille
michi precepit. tolle lec¬
tum tuum et ambula.
quo sanatus fuierat. qͣm
illorum false religiom
cedere. qui eius sanita¬
ti. et domini głe inui¬
debant. Et interrogaue¬
runt eum. Quis ẽ ille
homo qui dixit tibi.
tolle grabatum tuum
et ambula: Ille autem
ait euuanglista. igno¬
rabat quis esset. Iam sal¬
uatus erat. sed adhuc
saluatorem suum igno¬
rabat. dignus tamen
erat cui se saluator ostẽ¬
deret. cuius imperio sic
deuotus obtemꝑasset.
Ihesus autem declinaue¬
rat a turba. constituta
in loco. Declinauerat
eos deserendo auxilio.
cuius uircutib obstina¬
ta malitia conabantur
resistere.Postea inuenit
illum in templo. et di¬
xit illi. Ecce sanus fac¬
tus es. Quod is qui sa¬
natus fuerat iħm non
in turba sed in templo
cognoscit. mystice nos
instruit. ut si condito
noscere. et ad eius uisi¬
onem desideramus ꝑue¬
nire. fugiamus turbã
cogitatiõnum et affec¬

Expanded text:
fiducialiter coeptis infiducialiter coeptis insistens, respondit: Qui me sanum fecit, ille mihi praecepit: Tolle grabatum tuum, et ambula. quo sanatus fuerat, quam illorum falsae religioni credere, qui ejus sanitati et Domini sui gloriae invidebant. Et interrogaverunt eum: Quis est iste homo qui dixit tibi, tolle grabatum tuum et ambula? Ille autem, ut ait evangelista, ignorabat quis esset. Jam salvatus erat, sed adhuc salvatorem suum ignorabat, dignus tamen erat cui se salvator ostenderet, cujus imperio sic devotus obtemperasset. Jesus autem declinaverat a turba constituta in loco. Declinaverat, eos deserens auxilio, innuens cujus virtutibus obstinata malitia conabantur resistere. Postea invenit eum Jesus in templo, et dixit illi: Ecce sanus factus es. Per hoc quod is qui sanatus fuerat, Jesum non in turba, sed in templo cognoscit, mystice nos instruimur, ut si gratiam noscere, et ad ejus visionem desideramus pervenire, fugiamus turbam cogitationum et affec
Abbreviated transcription (Latin):
Spiritalis uero sabbati ob¬
seruatione. quod est in
luce septiformis spiritꝰ
sancti ab omni peccãto
quod reuera seruile opꝰ
accipitur. non una die
sed omni tempore uite¬
nostre feriati esse pre¬
cipimur. nec solum a pra¬
uis oꝑib abstinere. sed
etiam bonis oꝑib insiste¬
re iubemur . quod et in
huius hominis sanatio¬
ne liquido monstratũ
est. cum dominus eum
quem a languore libera¬
bat. non solum siurgere.
uerum etiam lectum su-¬
um tollere precepit. ui¬
delicet aꝑte insinuans
eos qui uolunt a uicio¬
rum tabe resurgere. dis¬
cuisso torpore negligen¬
tiȩ. cum fraterne cari¬
tatis pignore ad uisio¬
nem sui conditoͬris de¬
bere properare. nec ma¬
lorum contradictionib
seu ꝑsecutionib a cep¬
to boni oꝑis studio ces¬
sare. Nam et homo iste
cum ei uidei contradi¬
cerent. eumq ne lectũ
ferret probiberent di-¬
centes. sabbatum est ñ
licet tibi tollere grabã¬
tum tuum. non ideo
lectum de posuit. sed

Expanded text:
Spiritualis vero sabbati obSpiritualis vero sabbati observatione, quod est in luce septiformis Spiritus sancti, ab omni peccato, quod revera servile opus accipitur, non una die, sed omni vitae nostrae tempore feriati esse praecipimur, non solum a pravis operibus abstinere, sed etiam bonis operibus insistere jubemur. Quod et in hujus hominis sanatione liquide monstratum est, cum Dominus eum quem a languore liberabat, non solum surgere, verum etiam lectum suum tollere praeciperet, videlicet aperte insinuans, eos qui volunt a vitiorum tabe resurgere, discusso torpore negligentiae, cum fraternae charitatis pignore, ad jussionem sui conditoris debere properare, nec malorum contradictione seu persecutione a coepto boni operis studio cessare. Nam et iste homo cum ei Judaei contradicerent, eumque ne lectum ferret prohiberent, dicentes: Sabbatum est, non licet tibi tollere grabatum tuum, non ideo lectum deposuit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Mira et uehementer stu¬
penda. ꝑfidorum dem̃¬
tia. Cum enim adtam
inopinatam hominis
du languentis sanitã¬
tem credere. et diuinã
potentiam laudare de¬
buerant. e contra scan¬
dalizabant᷑. et saluato¬
rem pariterq saluatum
scandalirabant.Saluato¬
rem quidem quod die
sabbati hominem curas¬
set. lectumq suum tol¬
lere preceꝑit. Saluatũ
uero reprehendunt . qr
sabbato grabatum por¬
tauerit.Dicebant ergo
ei qui sanatus fuerat.
Sabbatum est non licet
tibi tollere grabatum
tuum. Legis litteras stu¬
ltissime defendebant. ig¬
norantes dispensationẽ
domini saluatoris. qui
ipsam legem quondam
ꝑ seruum dederat. At nc̃
ꝑ semet ipsum ueniens.
eandem legem in grãm¬
sancti euuangłii muta¬
re disponebat. ut quod
antea iuxta litteram car¬
naliter a carnalib ob¬
seruabatur. deinceps spi¬
ritales spiritaliter obser¬
uandum susciꝑent. De¬
niq die septimo põpu¬
lus ab omni oꝑe seruili
uacare preceptus fuerat.

Expanded text:
Mira et vehementer stuMira et vehementer stupenda Judaeorum dementia. Cum enim ad tam inopinatam hominis diu languentis sanitatem credere, et divinam potentiam laudare debuerant, e contrario scandalizabantur, et salvatorem pariterque salvatum calumniabantur. Salvatorem quidem, quod die sabbati hominem curasset, lectumque suum tollere praeceperit; salvatum vero reprehendunt, quia sabbato grabatum portaverit. Dicebant ergo ei qui sanatus fuerat: Sabbatum est, non licet tibi tollere grabatum tuum. Legis litteram stultissime defendebant, ignorantes dispensationem Domini salvatoris qui ipsam legem quondam per servum dederat, ac nunc per semetipsum veniens, eamdem legem in gratsancti Evangelii mutare disponebat, ut quod antea juxta litteram carnaliter a carnalibus observabatur, deinceps spirituales spiritualiter observandum susciperent. Denique die septimo populus ab omni opere servili vacare praeceptus fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
sanaturus infirmum p̃¬
cepit dicens. Surge tol¬
le lectum tuum. et am¬
bula. Lectus noster pro
sanati portare precipim᷑.
ut ei quoq in suis ne¬
cessitatib ad iutorium
subinim stremꝰ. Ait ergo
dominus ei. quem sana¬
bat. Surge tolle lectum
tuum et ambula. Surge
inquit. uitiorum torpõ
excute. et ad exercitum
uirtutum erigere. Tolle
lectum tuum. porta pro¬
ximum tuum eius infir¬
mitatẽ patienter tolerai¬
do. a quo es dui multũq
cum aohuc sub graui
fasce temptationum ge̾¬
meres sustentatus. Hinc
et apłs dicit. Alter alte¬
rius onera portaͬte. Ain¬
bula uero. cotidiams
bonoꝵ oꝑum profectib
de Lurt ite in uirtutem
progredere. Surge pecca¬
ta relinquendo. tolle lec¬
tum tuum fratri succur¬
rendo. Ambula suꝑnam
patriam desiderando. et
Aduicdendam creatoris
faciem festinando. Erat
autem sabbatum in illa
die: Dicebant ergo iudĩ
ei qui sanatus fuerat.
Sabbatum ẽ. non licet tͥ
tollere grabatum tuum.

Expanded text:
sanaturus infirmum prsanaturus infirmum praecepit, dicens: Surge, tolle lectulum tuum, et ambula. Lectus noster intesanati portare praecipimur, ut ei quoque in suis necessitatibus adjutorium subministremus. Ait ergo ei Dominus quem sanabat: Surge, tolle lectum tuum et ambula. Surge, inquit, vitiorum torporeexcute, et ad virtutum exercitium erigere. Tolle lectum tuum. Porta proximum tuum, ejus infirma patienter tolerando, a quo es diu multumque cum adhuc sub gravi fasce tentationum gemeres, sustentatus. Hinc et Apostolus dicit: Alter alterius onera portate . Ambula vero quotidianis bonorum operum profectibus, de virtute in virtutem progredere. Surge peccata relinquendo, tolle lectum tuum fratri succurrendo, ambula supernam patriam desiderando, et ad videndam Creatoris faciem festinando. Erat autem sabbatum in illa die. Dicebant ergo Judaei ei qui sanatus fuerat: Sabbatum est, non licet tibi tollere grabatum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
ait illi. Suige tolle lec¬
tum tuum. et ambula.
Ille continuo receptis
uirib etiam dudum
amissum ꝑsentiens ro¬
bur. tulit in quo iace¬
bat. et abiit in domũ
suam. Iuxta spiritalẽ
intelligentiam. homo
iste multoꝵ annoꝵ in¬
firmitate decentus. de¬
signat peccatorem mul¬
torum et grauium sce¬
lerum numerositate de¬
pressum. Nam et ipsa
temporis quantitas quo
languidus decubabat
huic significatiõni cõi¬
gruit. Nam triginta et
octo annos in infirmi¬
tate habuisse dicitur.
duo uidelicet minus de
quadraginta. Quadra¬
genarius autem nume¬
rus qui denario quat̃
ducto conficitur. pro ꝑ¬
fectione recte oꝑationis
in scripturis accipi solet.
Ille enim recte uiuit. qͥ
decalogum legis ꝑ qua¬
tuor sancti euuangłii
libros implere studuerit.
A qua ꝑfectione duo mi¬
nus habet. qui cumq
dilectionem dei et pro¬
ximi quam legis et euã¬
glii pariter scriptura
commencdat seruare ne¬
gligit. quod et dominꝰ
signanter expressit. qui

Expanded text:
ait illi: Surge, tolle lecait illi: Surge, tolle lectum tuum, et ambula. Ille continuo receptis viribus, et jamdudum amissum persentiens robur, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam. Juxta spiritualem intelligentiam, homo iste multorum annorum infirmitate detentus, designat peccatorem multorum, et gravium scelerum numerositate depressum. Nam et ipsa temporis quantitas, quo languidus decumbebat, huic significationi congruit. Nam triginta et octo annos in infirmitate habuisse dicitur, duo videlicet minus de quadraginta. Quadragenarius autem numerus, qui denario quater ducto conficitur, pro perfectione rectae operationis in Scripturis accipi solet. Ille enim recte vivit, qui decalogum legis per quatuor sancti Evangelii libros implere studuerit. A qua perfectione duobus minus habet, quisquis dilectionem Dei et proximi, quam legis et evangelii pariter Scriptura commendat, servare neglexerit. Quod et Dominus signanter expressit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
homo triginta et octo
annos habens in infir¬
mitate sua. Hunc cum
uidisset ihc iacentem.
et cognouisset quia
multum iam tempus
haberet. dicit ei. Uis sa¬
nus fieri: Respondit
ei languidus. Domine
hominem non habeo.
ut cum turbata fuerit
aqua mittat me in pis¬
cinam.Dum uenio enĩ
ego. alius ante me des
cendit. Dicit ei ih̾e. Su¬
rge tolle lectum tuũ.
et ambula. Et statim
sanus factus est homo.
et siistulit lectum suũ
et ambulabat. Sana¬
tiirus dominus infir¬
mum diutissimo lan¬
guore tabescentem. in¬
terrogauit utrum uel¬
let sanus fieri. non qͦ
eum id uelle ignoraret.
secl ut ad maioris sani¬
tatis desideria accende¬
ret. qui iam longa cde¬
cubatione salutem des¬
peraret. nec saltem pro
sua restauratione roga¬
re nouerat. Unde et il¬
le causam impossibili¬
tatis cepit obtendere.
et conqueri quod ho¬
minem non haberet.
qui eum post motum
aque in piscinam mit¬
teret. Sed dominus la¬
nguentis miseratus in¬
becillitatem. pariterq
insciam simplicitatem.

Expanded text:
triginta et octo annos habens in infirmitate sua hunc cum vidisset Iesus iacentem et cognovisset quia multum iam tempus habet dicit ei vis sanus fieri respondit ei languidus Domine hominem non habeo ut cum turbata fuerit aqua mittat me in piscinam dum venio enim ego alius ante Surge, tolle grabatum tuum et ambula. Et statim sanus factus est homo, et sustulit grabatum suum, et ambulabat. Sanaturus Dominus infirmum diuturno languore tabescentem, interrogavit utrum vellet sanus fieri, non quod eum id velle ignoraret, sed ut eum ad majus sanitatis desiderium accenderet, qui jam longa decubatione pene salutem desperaverat, nec saltem pro sua restauratione rogare noverat. Unde et ille causam impossibilitatis coepit obtendere, et conqueri, quod hominem non haberet, qui eum post motionem aquae in piscinam mitteret. Sed Dominus languentis misertus imbecillitatem pariterque insciam simplicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem et uirtutum
augmentum. sicut bea¬
to lob et tobie. qui cũ
ante flagellum extite¬
runt sancti. sanctiores
ex flagello et probatio¬
res apparuerunt.Datur
plerumq infirmitas ad
sicut beato paulo apło.
Datur preterea infirmi
tas ob delicti castigatio¬
nem. sicut huic qui tri¬
ginta et octo annis de¬
cubuerat languens. et
sicut illi paralitico dõ
minus dixit. Confide
fili. remittuntur tibi pec¬
cãta. De qualib autem
dicitur. Flagellat autẽ
omnem filium quem
recipit. Quintus modꝰ
reproborum ẽ. quibus
datur infirmitas. ut
hic torqueri incipiant.
ut ꝑ hȩc tormenta tem¬
poralia transeant ade¬
terna. quemadmodum
contigit antiocho et
herodi. in quib imple
uina prouidentia nos
iubeat infirmari. dis¬
cãmus semꝑ flagellis
pii patris humiliter
subdi. et iudicia illius
iustissima uenerari. ar¬
bitrantes nos minus
quam merem sustuiere.
illius sententie memo¬
res. beatus homo qui
corripitur a deo. Hoc
enim agentes et in pre¬
senti de eius uerbere

Expanded text:
tum augmentum, sicut beato Job et Tobiae, qui cum ante flagellum sancti exstiterint, sanctiores et flagello et probatiores apparuerunt. Datur plerumque infirmitas ad sicut beato Paulo apostolo. Datur praeterea infirmitas hominibus ob delicti castigationem, sicut huic, qui triginta et octo annis decubuerat languens, et sicut illi paralytico, cui Dominus dixit: Confide, fili, remittuntur tibi peccata . De qualibus dicitur: Flagellat Deus omnem filium quem recipit . Quintus modus reproborum est, quibus datur infirmitas ut hic torqueri incipiant, et per haec tormenta temporalia transeant ad aeterna: quemadmodum contigit Antiocho et Herodi, in quibus implevina providentia nos jubeat infirmari, discamus semper flagellis pii patris humiliter subdi, et judicia illius justissima venerari, arbitrantes nos minus quam meremur sustinere, illius sententiae memores: Beatus homo qui corripitur a Domino . Hoc enim agentes, et in praesenti de verbere
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Non in passione de¬
siderii: sicut et gentes quȩ
ignorant deum. Neq im
moderate libidim seruien¬
tes: similes gentib sitis.
quolibet negõtio quis al¬
terum fraudet. Quõniam
uindex ẽ dñs de his om̃ib
sicut prediximꝰ uob̃: et testi¬
ficati sumus. Non solum de
fornicatione et publica tur¬

Expanded text:
rmis. Non in passione desiderii, sicut et gentes, quae ignorant Deum. Ne nimiae et immoderatae libidini servientes, similes gentibus fiatis: quolibet negotio, quis alterum fraudet. Quoniam vindex est Dominus de his omnibus, sicut praediximus et testificati sumus. Non solum de fornicatione et publica tur
Abbreviated transcription (Latin):
debita submissus humi¬
litate. non iam se ouiũ
israhelitarum. id est mui¬
da rum se consortio
dignum iudicet animã¬
rum. sed potius cani cõ¬
parandum. et celẽstib
indignum arbitretur mu
dominus nobis ita agẽ

Expanded text:
debita submissus humilitate non iam se ovium Israheliticarum, id est mundarum consortio, dignum iudicet animarum, sed potius cani comparandum, et caelestibus indignum arbitretur essd
Abbreviated transcription (Latin):
no ad primam petici¬
onem eius non respoz¬
dente nequaquam a
precib cessat. sed ampli¬
ori instantia. auxilium
quod ceꝑat. pietatis eiꝰ
imploret. Respondere
autem mulieri dominꝰ¬
differt. non quia mise¬
cus miserorum preces des
tiam mulieris nobis imi
tabilẽ demonstret. Que
qͥ magis contempta ui¬
debatur a domino. eo
ardentius ceptis presta¬

Expanded text:
no ad primam petitionem ejus non respondente verbum, nequaquam a precibus cessat, sed ampliori instantia auxilium, quod coeperat, pietatis ejus implorat. Respondere autem ei differt Dominus, non quia misecus miserorum preces desptiam mulieris nobis semper imitabilem demonstret, quae quo magis contempta videbatur a Domino, eo ardentius coeptis insta
Abbreviated transcription (Latin):
ceteroꝵq uitiorum sor¬
bet profecto. male ade¬
monio uexatam. Pro cu¬
ius sanatiõne supplex
ad dominum recuirrat¬
dationem. pura confes

Expanded text:
caeterorumve vitiorum sorbet profecto male a daemonio vexatam, pro cujus sanatione supplex ad Dominum currattationem suo corde
Abbreviated transcription (Latin):
filium dauid ap¬
to. quia uerum hunc
hominem. et uerum
credidit deum. Cum ꝓ
filia rogans. non illam
secum adduxit. non
dominum ad eam ue¬
nire precatur. constat
aꝑtissime quod eum

Expanded text:
filium David apt quia verum hunc hominem, verum credit et Deum. Cum pro filia rogans, non illam secum adducit, non Dominum ad eam venire precatur, constat apertissime quod eum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Si peccauerit inte
frater tuus. uacle et cor¬
ripe eũ inter teꝙ ipsũ solũ
Et premiũ repromiserat
dicens. Si duo ex uobis
consenserint suꝑ terram.
de omni re impetrabũt
rogat quotiẽs fratri in
se peccanti dimittere cde¬
beat. Et cum interroga¬
tione profert sententiã
usq septies. Et respon¬
detur ei. non usq sẽpti¬
es. setd septuagies septies.
id ẽ quadringentis nona

Expanded text:
rat; Si peccaverit in te rat; Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum; et praemium repromiserat dicens: Si duo ex vobis consenserint super terram, de omni re impetrabunt rogat quoties fratri in se peccanti dimittere debeat, et cum interrogatione profert sententiam usque septies? Cui respondit Dominus: Non usque septies, sed septuagies septies, id est quadrig
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sum in metlio eorũ.
Omnes supͣ sermones ad coi¬
cordiam prouocarãt. Igi¬
tur et premium pollice¬
tur. ut sollicitius festi¬
nemus ad pacem. cum
se dicat inter duos et
tres medium fore. Iuxta
illud exemplum tyran¬
ni. qui duos amicos cap¬
tos. cũm unus ad uisen¬
dam matrẽ reuertisset.
et amicum pro se uadem
dedisset. sic probare uõ¬
luit. ut uno detento al¬
terum dimitteret. Cumq
reuertisset ad condictã
diem. admirans amboꝵ
fidem rogauerat ut se
haberẽt tercium. Possu¬
mus hoc et spiritalit̾
intelligere. quod ubi
sp̃e et anima corpus q
ꝯsenserint. et non inter
se bellum diuersarum ha
aduersus carnem. de om¬
ni re quam petierint im¬
petrent a patre. Nulliq
dubium quin bonarum
rerum postulatio sit. ubi
corpus ea uult habere
que spiritus. Tunc acce¬
dens petrus ad eum dix̃
Domine. quotiẽs peccabit
in me frater meus. di
mittam ei usq sẽpties:
plicis rumpi non potest.
Supra dixerat. Uidẽte ne
contempnatis unum ex

Expanded text:
ibi sum in medio eorum. Omnis supra sermo nos ad concordiam provocarat. Igitur et praemium pollicetur, ut sollicitius festinemus ad pacem, cum se dicat inter duos et tres medium fore. Juxta illud exemplum tyranni, qui duos amicos captos cum unus ad visendam matrem revertisset, et amicum pro se vadem dedisset sic probare voluit, ut uno tento, alterum dimitteret. Cumque revertisset ad condictam diem, admirans amborum fidem, rogavit ut se haberent tertium. Possumus et hoc spiritualiter intelligere, quod ubi spiritus et anima corpusque consenserint, et non inter se bellum diversarum habadversus carnem, de omni re quam petierint, impetrent a Patre. Nullique dubium quin bonarum rerum postulatio sit, ubi corpus ea vult habere quae spiritus. Tunc accedens Petrus ad eum, dixit: Domine, quoties peccabit in me frater meus, et dimittam ei? usque septies? plicis rumpi non potest. Supra dixerat: Videte ne contemnatis unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
non intremus. Creclamꝰ
in eum qui non. tantũ
corpus sed animam sal¬
uat a morte. seruemꝰq
orando quod crectimus.
ut credentes uitam et̃¬
nam babeamus in no¬
mine eis. qui cum pa¬
tre et spiritu sc̃o iuit
et regnat ds. ꝑ omnia
secula seculoꝵ amen.

Expanded text:
non intremus; credamus non intremus; credamus in eum qui non tantum corpus, sed et animam salvat a morte, servemusque operando quod credimus, ut credentes vitam aeternam habeamus in nomine ejus, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum, Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
celum. ibi habet mal¬
sionem ꝑpetuam. Ipsa ẽ
uera bethania ciuitas
scilicet celestis. quam
nullus ualet nisi obe¬
diens intrare. Studeã¬
illuc. internis cordis
affectib suspiremus
illuc. ipsum domus il¬
lius conclitorem peta¬
mus omnes. petamus
singuli. ut inhabitemꝰ
in cdomo eius omnib
diebus uite nostre. ñ
ut lazarum ibi uicdea¬
mus quem suscitauit
a mortuis. secl ut ipsi
cum lararo et cẽteris
sanctis resuscitati a mor¬
tus. uicleamus uolui¬
tatem domini . et pro¬
tegamur in templo sc̃o
eius. Cogitauerunt
autem principes sacer¬
terficerent. qͥa mulci ꝓp¬
ter illũ abibãt ex iudeis
& credebãt in iħm. O ceca
cecoꝵ uersũtia. occicle¬
re uelle Escitatum qͣ¬
si non possit suscitare
occisum. qui poterat¬
et defrinctum. Et qui¬
dem se utiumq posse
docuit. qui et lararĩ
defiinctum. et se ipsum
resuscitauit occisum.
Sed nos fratres relicta ma¬
litia ꝑfidorum. sequa
consilio uanitatis. et
cum iniqua gerentib

Expanded text:
coelum, ibi habet mancoelum, ibi habet mansionem perpetuam. Ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam nullus valet nisi obediens intrare. Studeailluc internis cordis affectibus, suspiremus illuc ipsum domus illius conditorem, petamus omnes, petamus singuli, ut inhabitemus in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, non ut Lazarum ibi videamus quem suscitavit a mortuis, sed ut ipsi cum Lazaro et caeteris sanctis resuscitati a mortuis, videamus voluntatem Domini, et protegamur a templo sancto ejus. Cogitaverunt autem principes sacerterficerent, quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum, quasi non posset suscitare occisum, qui poterat defunctum. Et quidem se utrumque possedocuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. Sed nos, fratres, relicta malitia perfidorum, sequamconsilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Et hic magne mode¬
ramine pacientie domi¬
nus non uclam arguit
auaritie. et non pari¬
perum gracia loqui de
pecciuna. sed ex ratione
demonstrat. non esse cul¬
pandos eos qui ei inter
homines conuersanti
de facultatib suis mi¬
nistrarent. cum tam
paruo tempore ipse a¬
pud eccłam corporalit̾
mansiuus. pauperes
autem quib elemosina
fieri possit. in ea sem¬
ꝑ essent habencli. Cog¬
nouit ergo turba mł¬
ta ex iudeis quia illic
esset. et uenerunt ñ¬
propter iħm tantum.
s ut lazarum iucderẽt
quem suscitauit a mor¬
tuis. Curiositas hos ñ
onem facit. ubi becha¬
niam id est cdomũ ani¬
me obeclientis in qua
habitet inuenit. ueni¬
amus illuc contempla¬
tione. non propter
hominem quem a mor¬
te anime suscitatum
spiritaliter uiuere do¬
nauit. s ut bonã ho¬
minis uitã unitando.
ꝑ hoc ad uisionem iħu
ꝑtingere mereamur:
quia pro certo cogno¬
uimus ubi iħe est. Re¬
surrexit enim post
mortem. et ascendit in

Expanded text:
tis. Et hic magnae modetis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter mansurus, pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset, in ea semper essent habendi. Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic esset, et venerunt npropter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit a mortuis. Curiositas hos, non onem facit, ubi Bethaniam, id est, domum animae obedientis in qua habitet, invenit, veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritualiter vivere donavit, sed ut bonam hominis vitam imitando per hoc ad visionem Jesu pertingere mereamur: quia pro certo cognovimus ubi Jesus est. Resurrexit enim post mortem, et ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
tem ab ipsius uenditio¬
ne reuocaret. Uerum
quia semꝑ auarus eget.
neq beneficiorum ꝑfi¬
dus mnẽmunt. impius
a fructu pecciinie quẽ porta¬
bat ꝑuenit adtradicionẽ dñi ꝗͣ
ut ĩ die sepult᷑e meȩ seruet
illud. Quasi in no¬
center interroganti iu¬
de dominus simplicit̃
et mansuete quo mys¬
terium marie ꝑtineret¬
exposuit. quiã ipse iu¬
delicet moriturus. et
ad sepeliendum aroma¬
tib esset ungi endus.
idȩoq marie. cui ad uc̃¬
tionem mortui corporis
eius quamius multũ
desideranti ꝑuenire ñ
liceret: Donatum sit
iiuenti adhuc impẽde¬
re obsequium. qd̃ post
Unde bene Maithus do¬
minum de illa dixisse
testatur. Quod habuit
hec fecit. preuenit unge¬
re corpus meum. in se¬
pulturam. Quod ẽ aꝑte
dicere. quia corpus me¬
um iam defunctũ tan¬
gere non poterit. Solũ
quod nunc potuit fec̃.
preuenit uiuum adhuc
fuinerandi officio donã¬
re. Pauꝑes enu semꝑ
habetis uobiscum. me
autem non semꝑ habebi¬

Expanded text:
tem ab ipsius venditiotem ab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit, impius a furto pecuniae quam portabat pervenit ad traditionem Domini qui ut in diem sepulturae meae servet illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae exposuit: quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus. Ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus quamvis multum desideranti pervenire non liceret, donatum est ut viventi adhuc impenderet obsequium, quod post Unde bene Marcus Dominum de illa dixisse testatur: Quod habuit, haec fecit, praevenit ungere corpus meum in sepulturam . Quod est aperte dicere: quia corpus meum jam defuncti tangere non poterit, solum quod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc, funerandi officio donare. Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebi