comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dammule huinuloq ceruorum
quatuor flumina ꝑadisi instar
eructans: quatuor angulos et a¬
testam̃ti et custos legis dnilignis
immobilib uehitur. Primus om¬
nium matheus publicanus cog¬
nomento leui: qui euangłium
in uicdea hebreo sermone. edidit
obeorum uł maxime causam qui
in iłm crediderant ex iudeis. et ne.¬
quaquã legis umbram succedente
euangelii ueritate seruabant.
Secundus marcus interpres apłi
ipse ñ uidit. sed ea quȩ magistnu
aucherat p̃dicantem iuxta fidẽ
magis gestorum narrauit quã
ordinem. Tercius lucas medicus
natione sirus antiocensis. cuiꝰ laus
in euangłio. qui et ipse discipulus
apłi pauli. inachaie boetieq par.¬
tib uolumen condidit. quȩdam
altius repetens. et ut ipse in p̃mio
confitetur: audita magis quam
uisa describens. Altimus iohannes
apostolus et euangłista quẽ ihe
amauit plurimum: qui fupra
peccus dñi recũbens. purissima
doctrinarũ fluenta potauit. et

Expanded text:
damulae hinnuloque cervorum damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar eructans , quatuor et angulos et anTestamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evangelii veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannes apostolus et evangelista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ei. et ꝑseuerancia usq ad¬
p̃sens cempus monum̃ta declarari.
quȩ a diuersis auctorib aedita di-¬
uersarum hereseon fuere princi-¬
pia. ut ẽ. illud uixta egyptios ec
chomam. et mathiam. et barcholo-¬
et basilidis atq apellis. ac reliquoꝵ
quos enumerare longissimũ est:
cum hoc tantum inp̃sentiarum
necesse sit dicere: extitis se quosdã
qui sine spũ et gr̃a dĩconati sunt.
magis ordinare narrationem quã
historie cexere ueritatem. Quib
iure potest illud ꝓpħicum coapta-¬
ri.Ue quiꝓphant de corde suo. qͥ
ambulant post sp̃m suum. qui di-
hannis loquitur. Om̃s qui ante
me uenerunt: fures fuerunt et
latrones. Qui uener: ñ qui missist̃.
Ipse enim ait. Ueniebant: et ego ñ
mittebam eos. Inuenientib p̃sũp¬
tio temeritatis: immiesis obs equi.¬
um seruititis ẽ. &cclia autem quȩ
supra petram dnĩ uoce fundata ẽ
quã introduxit rex in cubicłm suĩ
et ad quam ꝑ foramen descensionis
occulte misit manum suam simils

Expanded text:
everantia usque ad praesens tempus monimenta declarant, quae a diversis auctoribus edita, diversarum haereseon fuere principia, ut est illud juxta Aegyptios, et Thomam, et Matthiam, et Bartholomet Basilidis atque Apellis, ac reliquorum, quos enumerare longissimum est: cum hoc tantum in praesentiarum necesse sit dicere, exstitisse quosdam, qui sine spiritu et gratia Dei conati sunt magis ordinare narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure potest illud propheticum coaptari: Vae qui prophetant de corde suo: qui ambulant post spiritum suum, qui dicu Evangelio Joannis loquitur: Omnes qui ante me venerunt fures fuerunt et latrones . Qui venerunt: non, qui missi sunt. Ipse enim ait: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis
Abbreviated transcription (Latin):
reccas facite semitas etus. Tercia
uituli quȩ euangłistam lucam za-
charia sacerdote sumpsisse iici-¬
um p̃figurat. Quarta ioħeme.
uangłis tam qui assũptis pennis
aquile. et altiora festinans de uer¬
bo dĩ disputat. Cetera que secunt᷑.
neundem sensum ꝓficiunt. Cru¬
ra eorum recta. et pennati pedes¬
bant et non reuertebantur: et dor¬
da eorum plena oculis. et scintil¬
le ac lampades in medio discur¬
rentes. et rota in rota. et in singulis
quatuor facies. Unde et apocalip-¬
sis iohannis post expositionẽ ui-¬
ginti quatuor seniorum. qui tenen-¬
dĩ. introducit fulgura et contrua.
et septem sp̃c discurrentes. et mare
uitreum. et quatuor animalia ple-¬
na oculis: dicens. animal primũ
simile leoni. et scdm simile uitulo.
et tercium simile homini. et quar-¬
tum simile aquile uolanti. Et pꝰ
culis. et requiem non habebant die
ac nocte dicentia. sc̃s. sc̃s. sc̃s. dñs
ds̃ omp̃c qui erat et quiẽ. et qui

Expanded text:
rectas facite semitas ejus . Tertia rectas facite semitas ejus . Tertia vituli, quae evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedesibant, et non revertebantur: et dorsa eorum plena oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenenDei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post culis, et requiem non habebant die ac nocte, dices, qui erat, et qui est, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter ꝑcutit: coactus ẽ ab
oninb pene cunc asie epĩs. et mul-¬
asum eccłiarum legationib de
qiunitate saluatoris altius scribe¬
so.et adipsum ut ita dicam deiuer-¬
bum non tam audaciquam felici te-¬
meritate ꝓrumꝑe. Hunc aeccłiasti-¬
ca narrat historiã. cuma fratrib
cogeretur ut scriberet. se ita factu¬
rum respondisse: si indicto ieiunio
millud ꝓemium e cȩlo uenienserit.¬
iait. In principio erat uerbum.
cuerbum erat apud dm̃. et ds̃ e-
nt uerbum. Hoc erat in principio
pud dm̃. Haec gͥ quatuor euange.¬
ia multo ante p̃dicta iezechielis
quoq uolumen ꝓbat: in quo pri-¬
ma uisio ita contexitur. Et in
medio sicut similitudo quatuor
ammalium. et uultus eorum fa-¬
cies hominis. et facies leomis. et
facies uituli. et facies aquile. Pri.¬
ma hominis facies matheũ signi.¬
ficat. qui quasi de hommne exhor.¬
sus ẽ scribere. Liber generationis
ihu xp̃i filii dauid filii abrahã. Se-¬
cunda marcum. inquo uox leonis

Expanded text:
coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in illud prooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
emores enim estis frẽs laboris nr̃i et fa-¬
tigationis. Nocte et die oꝑantes ne
quem ur̃m grauaremꝰ: p̃dicauimꝰ in uo¬
bis euangłiũ dĩ. Uos testes estis et ds̃.
quã scẽ et iustȩ. et sine querela. uobis
qui credidistis fuimꝰ sicut scitis: qualit
unũquẽq ur̃m tanquã pat̾ filios suos
dep̃cantes uos et consolantes testificati
sumꝰ. ut ambularetis digne dõ qui uo¬
cauit uos insuũ regnũ et głiã. Ileo et
nos grãs agimꝰ dõ sine int̾missione: qm̃
cũ accepiss etis a nob̃ uerbũ auditꝰ dĩ.
accepistis illud ñ ut uerbũ hominum.
sed sicut ẽ. uere uerbũ dĩqui oꝑatur
in uob qui credidistis. Uos enim imita¬
tores factiestis frẽs aeccłiarũ dĩ quȩ sunt
in iudea in xp̃o iħu: quia eadẽ passi
estis et uos a contribulib ur̃is. sicut et

Expanded text:
emores. enim estis, fratres, laboris nostri et fatigationis: nocte et die laborantes, ne quem uestrum grauaremus, praedicauimus in uobis euangelium dei. uos testes estis et deus, quam sancte et iuste et sine querella uobis qui credidistis fuimus: sicut scitis, qualiter unumquemque uestrum tamquam pater filios suos deprecantes uos et consolantes testificati sumus, ut ambularetis digne deo, qui uocauit uos in suum regnum et gloriam. ideo et nos gratias agimus deo sine intermissione, quoniam cum accepissetis a nobis uerbum auditus dei, accepistis non ut uerbum hominum, sed sicut est uere uerbum . dei, qui operatur in nobis qui credidistis. uos enim imitatores facti estis, fratres, ecclesiarum dei, quae sunt in Iudaea, in Christo Iesu, quia eadem passi estis et uos a contribulibus uestris sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
mandosuos et exhortandos ꝓfide ur̃a.
ut nemo moueat᷑ in tribulationib istis.
Ipsi enim scitis qđ in hoc positi sumus.
Nam et cũ apud uos eẽmꝰ. p̃dicebamus
uob̃ passuros nos tribulationes. sicut
et factũ ẽ. et scitis. ꝓꝑterea et egoam¬
plius ñ sustinens nͥ ad cognoscendam
fidẽ ur̃am: ne forte tẽptauerit nos is
qui temptat. et inanis fiat labor nr̃.¬
stunc aut̃ ueniente timotheo adnosa uob̃.
et annuntiante nob̃ fidẽ. et caritatẽ uĩam.
et quia memoriã nr̃i habetis bonã semꝑ
desiderantes nos uidere sicut nosquoq uos:
ideo consolati sumꝰ frẽs in uob̃. in omĩne¬¬
cessitate et tribulatione nr̃a. ꝑ ur̃am fi
dno. Quam enim grãrũ actionẽ possumꝰ
dõ tribuere ꝓuob̃ in omĩ gaudio quo
gaudemꝰ ꝓpt̃ uos ante dnm nr̃m. nocte
et die abundantiꝰ orantes ut uid eamus
faciẽ urãm. et compleamꝰ ea que sunt fi

Expanded text:
et exhortandos pro fide vestra ut nemo moveatur in tribulationibus istis ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus nam et cum apud vos essemus praedicebamus vobis passuros nos tribulationes sicut et factum est et scitis propterea et ego amplius non sustinens misi ad cognoscendam fidem vestram ne forte temptaverit vos is qui temptat et inanis fiat labor nosnunc autem veniente Timotheo ad nos a vobis et adnuntiante nobis fidem et caritatem vestram et quia memoriam nostri habetis bonam semper desiderantes nos videre sicut nos quoque vos ideo consolati sumus fratres in vobis in omni necessitate et tribulatione nostra per vestratis in Domino quam enim gratiarum actionem possumus Deo retribuere pro vobis in omni gaudio quo gaudemus propter vos ante Deum nostrum nocte ac die abundantius orantes ut videamus faciem vestram et compleamus ea quae desunt fi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m qui mortuus ẽ ꝓ nob ut siue ui-¬
gilemꝰ fiue dormiamꝰ. simulcũ illo uiua-¬
mus. ꝓpter qđ consolamini inuicem.
et aedificate alterutrũ sicut et facitis.
Rogamus aut̃ uos frẽs ut noueritis
eos qui laborant inter uos et p̃sunt uob̃¬
uob̃ in dno. et monent uos: ut habeatis
illos habundantius incaritate. ꝓpter
opus illorum pacẽ habete cũ eis. Roga¬

Expanded text:
mortuus est pro nobis: ut sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. Propter quod consolamini invicem, et aedificate alterutrum, sicut et facitis. Rogamus autem vos, fratres, ut noveritis eos, qui laborant inter vos, et praesunt vobis in Domino, et monent vos, ut habeatis illos abundantius in charitate propter opus illorum: pacem habete cum eis. Roga
Abbreviated transcription (Latin):
tate aut̃ fr̃nitatis ñ necesse habuimꝰ
scribere uob̃. Ipsi enim uosadõ didici-¬
stis: ut diligatisinuicem. E temm fa-¬
citis illud in om̃s frẽs: in uniuersa mace-¬
donia. Rogamꝰ aut̃ uos frẽsut abunde.¬
tis magis et oꝑam detis ut quieti sitis.
ut uĩm negoeiũ agatis. et oꝑemini mani¬
bus urĩs sicut p̃cepimꝰ uob. et ut honeste
ambuletis ad eos qui foris funt. et nulliꝰ
aliquid desidetis. Nolumꝰ aut̃ uos igno¬

Expanded text:
tate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini manibus uestris, sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid deside
Abbreviated transcription (Latin):
am ipsi scitis frẽs. introitũ nr̃maduos.
quia ñ manis fuit sed ante passi et
cditumeliis affecti ficut scitis inphilip.¬
pis: fiduciã habuimꝰ indõ nr̃o loqui ad
ne. Ex hortatio enĩ nĩa ñ de trore. neq
de immundicia. neq in dolo. sed sicut
ꝓbati sumꝰ adõ. ut crederet᷑ nob̃ euan.¬
głium ita loquim᷑ ñ quasi hominib
placentes. sed dõ qui ꝓbat corda nr̃a.
Neq enim aliquando fuimꝰ insermone

Expanded text:
am ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit, sed ante passi et contumeliis affecti, sicut scitis, in Philippis, fiduciam habuimus in Deo nostro loqui ad ne. Exhortatio enim nostra non de errore, neque de immunditia, neque in dolo; sed sicut probati sumus a Deo ut crederetur nobis Evangelium ita loquimur, non quasi hominibus placentes, sed Deo qui probat corda nostra. Neque enim aliquando fuimus in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
erbum dulce multiplicat amicos.
et mitigat inimicos: et lingua eu¬-¬
charis in homine habundabit. Multi
pacifici sint tibi: et consiliarius tibi u-
nus de mille. Si possides amicũ intem¬
tacione posside eũ: et ñ facile credas
illi. Est enim amicus scđm tẽpussuũ.
et ñ ꝑmanebit in die tribulationis: et
ẽ amicus qui conuertit᷑ adinimiciciã.
et ẽ. amicus qui odiũ et rixam et conui¬
cia denudabit.
st autem amiciis sociusm̃se: et non
ꝑmanet in die necessitatis. Amicus
si pͥmanserit fixus. erit tibi quasi coe¬
qualis. et indomesticis tuis fiducialit̃¬
aget. Si humiliauerit se contrate. et a
facie tua absconderit se: unannem
habebis amiciciã bonam. Abinmi-¬
cis tuis seꝑare: et abamicis tuis atten¬
de. Amicus fidelis ꝓtectio fortis: qui
autem inuenit eũ inuenit chesaurũ.
Amico fideli nulla ẽ. cõꝑatio: et ñ est
digna. ponderatio auri et argenti. con¬
tra bonitatẽ fidei illius. Amicus fi¬
delis medicam̃tum uite et immorta-¬

Expanded text:
erbum dulce multiplicat amicos, et mitigat inimicos: et lingua eucharis in bono homine abundabit. Multi pacifici sint tibi, et consiliarii tibi sint unus de mille. Si possides amicum, in tentatione posside eum, et non facile credas illi. Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis: et est amicus qui egreditur ad inimicitiam: et est amicus qui odium et rixam et conuicia denudabit. est autem amicus socius mensae et non permanet in die necessitatis. amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi coaequalis et in domesticis tuis fiducialitaget. si humiliauerit se contra te et a facie tua abscondet se, unianimem habebis amicitiam bonam. ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende. amicus fidelis protectio fortis: qui autem inuenit illum, inuenit thesaurum. amico fideli nulla est conparatio edigna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immorta
Abbreviated transcription (Latin):
dib meis: et incuruauer animã meã.
Foderunt ante faciẽ meã foueam:
et ineider̃ in eam. Paratũ cor meum
ds̃ ꝑatum cor meũ: cantabo et psal¬
mum dicam. Exurge gloria mea.
exurge psalterium et cithara: exur-¬
gam diluculo. Confitebor tibi iN
populis dise: psalmum dicam tibi

Expanded text:
dibus meis  et incurbaberunt animam meam. Foderunt ante faciem meam fobeam  et ipsi inciderunt in eam. Paratum cor meum Deus, paratum cor meum  cantabo et psallam. Exurge gloria mea  exurge psalterium, et cithara: exurgam diluculo. Confitebor tibi in populis Domine  psalm
Abbreviated transcription (Latin):
adeum ex ephraim: ut reuerteri
inlocũ suum. At illi contra iudas
uehem̃ter irati: reuersi sunt in regꝰ¬
nem suam. Porro amasias confidens
eduxit populũ: et abit in ualleu
salmarui. ꝑcussitq filios senr deci
milia. Ecalia decẽ milta iunrus
eperunt filii iuda. et adduxerunt ad
sruptũ cuiꝰtã petre: p̃cipitaueruntq
usde sũmo in p̃ceps: qui uniuersi cre¬
duorunt. At ille exercitus quem remi
is ne secum iret ad p̃liũ diffusus ẽ.
neuitatib iuda a samaria usq becho¬
m et int̾fectis trib milib diripuit
ydam magnam. Amasias uͦ pꝰ cedem
idumeorũ. et allatos dõs filioꝵ seir:
sracuut eos in dõs sibi et adorabat eos:
cilis adolebat incensum. Quã obrem
iatus dñs contra amasiã: misit ad illũ
ꝓsam qui diceret ei. Cur adorasti dõs.
quiñ lib̾auer̃ ppłm suũ de manutua:
Cum hec ille loqueret᷑. respondit ei.
slum consiliarius regis es: Quiesce:
uc int̾ficiam te. Discedensq ꝓpħa. scio

Expanded text:
ad eum ex Ephraim, ut reverteretur ad eum ex Ephraim, ut reverteretur in locum suum: At illi contra Judam vehementer irati, reversi sunt in regionem suam. Porro Amasias confidenter eduxit populum suum, et abiit in vallem Salinarum percussitque filios Seir decem milia et alia decem milia virorum ceperunt filii Iuda et adduxerunt ad praeruptum cuiusdam petrae praecipitaveruntque eos de summo in praeceps qui universi crepuerunt at ille exercitus quem remiserat Amasias ne secum iret ad proelium diffusus est in civitatibus Iuda a Samaria usque Bethoron et interfectis tribus milibus diripuit praedam magnam Amasias vero post caedem Idumeorum statuit illos in deos sibi, et adorabat eos, et illis adolebat incensum. Quamobrem iratus Dominus contra Amasiam, misit ad illum prophetam, qui diceret ei: Cur adorasti deos, qui non liberaverunt populum suum de manu tua? Cumque haec ille loqueretur, respondit ei: Num consiliarius regis es? quiesce, ne interficiam te. Discedensque propheta, Scio,
Abbreviated transcription (Latin):
sed filios eorũ ñ int̾fecit sicut scripi
ut ñ occiderent᷑ patres ꝓfiliis. neq
filii ꝓ patrib suis: sed unusquisq
ongregauit gͥ amasias iudã et con-¬
stituit eos ꝑfamilias. tribunosꝙ
et centuriones in uniuerfa iuda. et
beniamin: et recensuit a uigintian
nis et sursũ: inuenitq triginta m¬
lia iuuenum. qui egrederent᷑ ad pu¬
nam. et tenerent hastam et clipeu
mercede quoq condux̃ de isrłcenti
nulia robustorum. centũ talentisat¬
genti. Uenit autem homo dĩ adilĩa
et ait. O rex ne egrediatur decũ exer¬
citus isrł. Non ẽ enim ds̃ cũ isrł et
cunctis filiis ephiaim. Quod si pitis
in robore exercitus bella consister.
suꝑari te faciet ds̃ abhostib Deiqͥp¬
pe ẽ. et adiuuare: et in fugam uert¬
re. Dixitq amasias ad hominẽ del.
Quid gͦ fiet de centũ talentis. quȩ
dedi milttib isrł: Et respondit e
homo dĩ. Habet dñs unde tibi dal
possit multo his plura. Seꝑauits
q amasias exercitum qui uenerat

Expanded text:
i non occidentur patres pro filiis neque filii pro patribus suis sed unusquisque ongregavit igitur Amasias Iudam et constituit eos per familias tribunosque et centuriones in universo Iuda et Beniamin et recensuit a vigintinis et sursum, invenitque trecenta millia juvenum, qui egrederentur ad pugnam, et tenerent hastam et clypeum. Mercede quoque conduxit de Israel centum millia robustorum, centum talentis argenti. Venit autem homo Dei ad illum, et ait: O rex, ne egrediatur tecum exercitus Israel: non est enim Dominus cum Israel et cunctis filiis Ephraim: Quod si putas in robore exercitus bella consistere, superari te faciet Deus ab hostibus: Dei quippe est et adjuvare, et in fugam convertere. Dixitque Amasias ad hominem Dei: Quid ergo fiet de centum talentis quae dedi militibus Israel? Et respondit ei homo Dei: Habet Dominus unde tibi dare possit multo his plura. Separavit itaque Amasias exercitum, qui venerat
Abbreviated transcription (Latin):
regi damascum. Et certe cũ ꝑ modicꝰ
uenisset numerus sirorũ: tradidit
dñs in manus eorũ infinitã multitu-¬
dinem eo quod reliquissent dñm dm̃
patrũ fuoꝵ. In ioas quoq ignominio¬
sa exercuere iudicia: et abeuntes di-¬
miser eum ilanguorib magnis.Sur-¬
rexer autẽ contra eũ seru sui multi-¬
onẽ sanguinis filii ioiade sacerdotis:
et occiderunt eũ in lectulo suo et
mortuus ẽ. Sepelierunt eum in ci-¬
uitate dauid: sed ñ in sepulchris re-¬
gum. Insidiati uͦ sunt ei zabath filiꝰ
semath ammonitidis. et iorabath filiꝰ
semartih moabitidis. Porro filii eius
ac sũma peccune. quȩ aduna fuerat
sub eo et instauratio domꝰ dĩ: scrip¬
ta sunt diligentius in libro regum.
Regnauit autẽ amasias filiuseius ꝓn¬

Expanded text:
regi Damascum et certe cum permodicus regi Damascum et certe cum permodicus venisset numerus Syrorum tradidit Dominus manibus eorum infinitam multitudinem eo quod reliquissent Dominum Deum patrum suorum in Ioas quoque ignominiosa exercuere iudicia et abeuntes dimiserunt eum in languoribus magnis surrexerunt autem contra eum servi sui in ultionem sanguinis filii Ioiadae sacerdotis et occiderunt eum in lectulo suo et mortuus est sepelieruntque eum in civitate David sed non in sepulchris regum insidiati vero sunt ei Zabath filius Semath Ammanitidis et Iozabath filius Semarith Moabitidis porro filii eius ac summa pecuniae quae adunata fuerat sub eo et instauratio domus Dei scripta sunt diligentius in libro regum regnavitque Amasias filius eius
Abbreviated transcription (Latin):
adorauerunt regem. Qui delinteꝰ
obsequiis eorũ ad quieuit eis: et de-¬
reliquęrunt templũ dni dĩ patrũ
suorum. seruierq lucis et scultilib
et facta ẽ. ira contra iudã et ierłm
ꝓpter hoc peccatum. Mittebatq eis
ꝓpħas ut reuerterentur ad dñm: qͦs
ꝓtestantes illi audire nolebant. Sp̃c
itaq dnĩ induit zachariam filium
ioiade sacerdotẽ: et stetit in conspe-¬
cui ppłi et dixit eis. Hec dicit dñs.
Quare transgredimini p̃ceptũ dñi
qđ uob non ꝓderit. et dereliquistis
dñmut derelinquȩret uos: Qui con-¬
gregati aduersus eum: miser̃ lapi¬
des iuxta regis imꝑium. in atriis do¬
mus dñi. et ñ ẽ. recordatus ioas rex
miscđie quã fecerat ioiada pater illiꝰ
secum. sed int̾fecit filium eius. Qui
cum moreretur: ait. Uideat dñs.
et requirat. Cumq euolutus eẽt.
annus. ascendit contra eum exercitꝰ
siriȩ. uenitq in iudam et ierłm: et
int̾fecit cunctos principes populi
atq uniuersam p̃dam miserunt

Expanded text:
adoraverunt regem, qui delinitus obsequiis eorum, acquievit eis. Et dereliquerunt templum Domini Dei patrum suorum, servieruntque lucis et sculptilibus, et facta est ira contra Judam et Jerusalem propter hoc peccatum. Mittebatque eis prophetas ut reverterentur ad Dominum quos protestantes illi audire nolebant spiritus itaque Dei induit Zacchariam filium Ioiadae sacerdotem et stetit in conspectu populi et dixit eis haec dicit Dominus quare transgredimini praeceptum Domini quod vobis non proderit et dereliquistis Dominum ut derelinqueret vos qui congregati adversus eum miserunt lapides iuxta regis imperium in atrio domus Domini et non est recordatus Ioas rex misericordiae quam fecerat Ioiadae pater illius secum sed interfecit filium eius qui cum moreretur ait videat Dominus et requirat cumque evolutus esset annus ascendit contra eum exercitus Syriae venitque in Iudam et Hierusalem et interfecit cunctos principes populi atque universam praedam miserunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ septuagini¬
ta int̃ptum
pura et ur
abeis inge¬
cum uersa
ẽ. editio ꝑ¬
maneret:
chromati
sime atq doctissime impelleres. et¬
ut hebrea uolumina latino sermo.¬
ne cranfferrem. Quod enim semel
aures hominũ occupauerat. et nas¬
centis aecclie roborauerat fidem:
iustũ erat etiam nr̃o silentio cõpba-¬
ri.Nunc uͦ cũ ꝓuarietate regionum
diuersa ferantur exẽplaria. et ger¬
mana illa antiquaq cransiatio cor-¬
rupta sit atq uiolata: nr̃i arbitris
putas. aut e plurib iudicare quid
uerũ sit. aut nouum opus in ueteri
oꝑe condere. illudentib Iudeis corni¬
cũ ut dicitur ocłos configere. Mle-¬
xandria et egiptus in septuaginta
suis esichium laudat auctorem. con¬
stantinopolis usq antiochiam. luci¬
ani martiris exemplaria ꝓbat. me¬
die inter has ꝓuincie palestinos codi¬
ces legunt. quos aborigine elabora¬
tos. eusebius et panifilus uulgauer̃.
totusq orbis hac inter se trifaria
uarietate cõpugnat. Et certe orige¬

Expanded text:
 Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, CHROMATI sime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero cum pro varietatediversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit atque violata, nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Orige
Abbreviated transcription (Latin):
crifa nescit aeccłia. Ad hebreos igit᷑
ruertendũ ẽ unde et dñs loquit᷑.
et discipuli exempla p̃sumunt. Haec
pace ueterũ loquor. et obtrectatorib
meis tantũ respondeo: qui canino
dente me rodunt. inpublico detra-¬
hentes. legentes inangulis. idẽ accufa¬
tores. et defensores. cũ in aliis ꝓbent.
qd mme repbant. quasi uirtus et ui¬
eium ñ inreb sit. sed cũ auctore niu¬
setur. Ceterum memini editionem.
datam tribuisse me nr̃is. nec mnimicũ
debere estimari eorũ. quos in conuẽ¬
tu fr̃m semꝑ edissero. Et quod nunc
moras. et siluã nominum que scrip-¬
torum confusa sunt uitio. sensuum¬
q: barbariem aꝑtius. et ꝑuersuũ cola
digererem: michimet ip̃si et meis iux¬
ta hismenium canens. si aures surdoꝵ
Incipit liber dabreiamin id ÷ uerba
dierum quod ẽ. paralipomenon.i.

Expanded text:
crypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem co emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuum cola digererem: mihimetipsi et meis juxta Ismeniam canens, si aures surdae IT LIBER DABRE JAMIM. Id est VERBA DIERUM, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uit et uiglis quȩ ex suꝑf luo uide¬
ntir apposita. Si gͥaliis licuit non
must quod semel susceꝑant. et post
quiaginta cellulas quȩ uulgo sine
udes  iactantur singulas cellulas
litim mei. qui inuiolata aeditione
ueteri ita nouã condidi. ut laborem
meum hebreis. et quod his marus ẽ.
apłis auctorib ꝓbem: Scripsi nuꝑ
ubrum de optimo genere intp̃tandi:
ostendens illa de euangłio. exegipto
uocaui filium meum. et qm̃ nazare¬
us uocabitur: et uidebunt in quem
cõpunxer̃. et illud apłi quȩ oculus ñ
uidit. nec auris audiuit. nec incorho¬

Expanded text:
t, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et, Videbunt in quem compunxerunt ; et illud Apostoli, Quae oculus non vidit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
luta: mulier quȩ ñ beatificat iurũ
suum. Amuliere inicium factũ ẽ.
peccati: et ꝑ illam om̃s morimur. Non
des aquȩ tuȩ exitũ nec modicũ: nec
mulieri nequã uenã ꝓdeundi. Si nor
ambulauerit admanũ tuã: confun¬
det te inconspectu inimicorũ. A car¬
nib tuis abscide illam: ne semꝑ te

Expanded text:
luta mulier quae non beatificat virum luta mulier quae non beatificat virum suum a muliere initium factum est peccati et per illam omnes morimur non des aquae tuae exitum nec modicum nec mulieri nequa veniam prodeundi si non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam ne sempe
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia cordis ẽ: et omĩs malicia
nequitia mulieris. Et omnẽ plagam
et ñplagam uidebit cordis. et omnẽ
nequiciam. et ñ nequitiã muliens. et
omnẽ obductũ et ñ obductũ odienti¬
um: et omnẽ uindictam et ñ uindi-¬
ctam mimicorũ. Nonẽ. caput neqͥus
suꝑ caput colubri: et ñ ẽ. ira suꝑ irã
mulieris. Comniorari leomi et dracho¬
ni placebit: quã habitare cũ muliere
nequam.Nequicia mulieris immit¬
tat faciem eiꝰ. et obscecauit uultũ
suum tanquã ursus. et quasi saccũ
audiens suspirabit modicum. Bre¬
uis omĩs malicia: suꝑ maliciã mu¬
lieris. Sors peccatorũ: cadat suꝑ illã.
Ascensus arenosus in pedib ueterani:
sic mulier linguata homini quieto.
Ne respicias in mulieris speciẽ: et ñ
concupiscas mulierem in specie. Mu¬
lieris ia: et in reuerentia. et confusio
magna. Mulier si primatũ habeat:
contraria ẽ. uiro suo. Cor humile et
facies tristis. et plaga mortis: mulier
nequã. Manus debiles et genua disso¬

Expanded text:
tristitia cordis est: et omnis malitia, nequitia mulieris. Et omnem plagam, et non plagam videbit cordis: et omnem nequitiam, et non nequitiam mulieris: et omnem obductum, et non obductum odientium: et omnem vindictam, et non vindictam inimicorum. Non est caput nequius super caput colubri: et non est ira super iram inimici. Commorari leoni et draconi placebit, quam habitare cum muliere nequam. Nequitia mulieris immutat faciem ejus: et obcaecat vultum suum tanquam ursus: et quasi saccum audiens suspiravit modicum. Brevis omnis malitia super malitiam mulieris, sors peccatorum cadat super illam. Sicut ascensus arenosus in pedibus veterani, sic mulier lne respicias in mulieris speciem et non concupiscas mulierem in specie mulieris ira et inreverentia et confusio magna mulier si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis et plaga mortis mulier nequa manus debiles et genua disso
Abbreviated transcription (Latin):
liuit: hester ẽ quam rex accepit
urorem. et uoluit eẽ reginam. Duo
autem dracones: ego sum et aman.
dicorim. Eens autem mea isrł ect
qui clamauit ad dñm. et saluum fe¬
cit dñs ppłm suum. liberauitq nos
de omnib malis. et fecit signa mag¬
na atq portenta inter gentes. et du¬
as sortes ẽẽ. p̃cepit. unam populi dĩ
et alteram cunctarum gentium: ue¬
nitq utraq sors instatutum ex illo
tus hereditati suȩ: et obseruabunt᷑
dies isti imense adar quarta decima
et quintadecima die eiusdem men¬
sis cum omni studio et gaudio iN
unum centum populi congregati.
in cunctas deinceps generationes po-¬
puli isrł.¬

Expanded text:
davit; Esther est, quam rex accepit davit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman.daeorum. Gens autem mea: Israel est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo tus est haereditatis suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps generationes populi Isr
Abbreviated transcription (Latin):
onnem terram. et cunctas maris in-¬
sulas fecit tributarlas: cuius fortitu-¬
do et imꝑium. et dignitas atq sul-¬
intas quia exaltauit mardocheũ.
sipta sunt in libris medorum atq
parum: et quomͦ mardocheus iuda-¬
u generis scđs a rege assuero fuerit
et magnus apud iudeos. et accepta¬
bilis plebi fratrum suorum. quȩres
bona populo suo. et loquens ea quȩ
idpacem sui seminis ꝑtinent. Quȩ¬
subentur inhebreo plena fide exp̃s-¬
s: hȩc autem quȩ secuntur scripta
repperi in editione uulgata: que
giteorum lingua et litteris continẽ¬
cur. Et interim post finem libri
hoc capitulum ferebatur: quod iu-¬
ata consuetudinem nr̃am obelo id
St ueru prenotauimus. uiii¬
uritq mardocheus. Adeo facta
sunt ista. Recordatus sum som-¬
Ii quod uideram hȩc eadem signi-¬
sicantis: nec eorum quicquam irri¬
um fuit. Paruus fons qui creuit
in fluuium. et in lucem solemq con¬
lersus ẽ. et inaquas plurimas redun¬

Expanded text:
omnem terram et cunctas maris inomnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum et quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuerit et magnus inter Iudaeos et acceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona populo suo et loquens ea quae ad pacem sui seminis pertinehabentur in Hebraeo, plena fide expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redun
Abbreviated transcription (Latin):
immutata sint. Suscepere ndei fi¬
per se et semen suum. et suꝑcun¬
ctos qui religiom eorum uolueruis
copulari: ut nulli liceat duos hos
dus absq solemnitate transire. qͦs
scriptura testatur: et cetera expecus
temꝑa: annis sibi iugiter succeden¬
tibus. Isti sunt dies quos nulla ui¬
dies phurim. id÷ sorcium non oble¬
uentur a iudeis: et ab eorum ꝓgens
quȩ his cerimoniis obligata ẽ Sass¬
serunt q hester regina filia abia¬
Hel. et marilocheus iudeus etiam
cundam epłam et omni studio qu
ita solemnis sanciretur in pocltue
iscrunt ad om̃s iudeos qui incen¬
ai iliginti septem regis assueri ꝓuĩ¬
asuercabantur. ut haberent pacem.
suiscipent ueritatem obseruantes
es sortium. et suo temꝑe cũ gaudio
asbrarent: sicut constituerat mar¬
socheus. et hester. et illi obseruanda
asceꝑant a se et a semine suo. ieiunia
M clamores. et sortium dies. et omĩa
que libri huius qui uocatur hester
nluia continentur. ¶ Rex uͦ assuerꝰ

Expanded text:
inmutata sint suscepere Iudaei suinmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umdies Phurim id est Sortium non observentur a Iudaeis et ab eorum progenie quae his caerimoniis obligata est scripseruntque Hester regina filia Abiahil et Mardocheus Iudaeus etiam secundam epistulam ut omni studio dies ista sollemnis sanciretur in posterum et miserunt ad omnes Iudaeos qui in centum viginti septem regis Asueri provinciis versabantur ut haberent pacem et susciperent veritatem observantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus
Abbreviated transcription (Latin):
te semꝑanno sollemni honore celebra-¬
rent: quia in ipsis dieb se ulti sunt
iudei de inimicis suis et luctus atq¬
tristicia in hilaritatem gaudiumq con¬
uersa sint. eentq dies epularumato
leticiȩ: et mitterent sibi inuicem ci¬
borum partes. et pauꝑib munuseta
largirentur. Pusceperuntꝙ iudei
in solemnem ritum cuncta quȩ eo
temꝑe facere poceꝑant: et quȩ manlo¬
cheis ltteris facienda manda uerat.
Aman enim filius amadathi stirps
aggag hostis et aduersarius n
cogitauit contra eos malum. ut orei¬
deret illos atq deleret: et misit phur
quod nr̃a lingua uertitur in sortem
Et post ea ingressa ẽ. hester adregẽ
obsecrans ut conatus eius litteris r¬
gis irrita fierent. et malum quod
contra iudeos cogita uerat reuertere¬
tur in caput eius. Deniq et ipsum
et filos eius affixerunt eruei. Iii
ex illo cemꝑe dies isti appellatius
phurim id÷ sorcium. eo quod pat
io÷ sors inurnam missa fuerit. Et

Expanded text:
te semper anno sollemni honore celebrate semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atqtristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci atque ex illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et c
Abbreviated transcription (Latin):
is. in tantum ut septuaginta quinq
milia occisorum implerentur. et nul-¬
lus de substanciis eorum quicquam
contingeret. Dies autem tercius decimꝰ
mensis adar unus apud om̃s fuit int̃-¬
fectionis. et quartodecimo die cede-¬
re desierunt. Quem constituerunt
cẽ. solemnem: ut meo omni deinceps
temꝑe uacarent epulis gaudio atq
conuiuiis. At hii qui inurbe susis
cedem exercuerant. t̃ciodecimo et
quartodecimo eiusdem mensis die
in cede uersati sunt: quinto decimo
autem die ꝑcutere desierunt. et ic-¬
cuto eundem diem constituere so¬
lemnem epularum atq leticiȩ. Hii
uͦ udei qui in oppidis non muratis
ac uillis morabantur. quartum de¬
cimum diem adar mensis conunuio-¬
rum et gaudii decreuerunt: ita ut
exultent in eo et mittant sibi mutuo
partes epularum et ciborum. Scrip¬
fit itaq mardocheus omna hȩc: et
litteris comp̃hensa misit ad iudeos
qui in omnib regis ꝓuinciis mora¬
bantur: cam inuicino positis quam

Expanded text:
is in tantum ut septuaginta quinque is in tantum ut septuaginta quinque milia occisorum implerentur et nullus de substantiis eorum quicquam contingeret dies autem tertiusdecimus mensis adar unus apud omnes interfectionis fuit et quartodecimo die caedere desierunt quem constituerunt esse sollemnem ut in eo omni deinceps tempore vacarent epulis gaudio atque conviviis at hii qui in urbe Susis caedem exercuerant tertiodecimo et quartodecimo eiusdem mensis die in caede versati sunt quintodecimo autem die percutere desierunt et idcirco eandem diem constituere sollemnem epularum atque laetitiae hii vero Iudaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartumdecimum diem mensis adar conviviorum et gaudii decreverunt ita ut exultent in eo et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum scripsit itaque Mardocheus omnia haec et litteris conprehensa misit ad Iudaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur tam in vicino positis quam
Abbreviated transcription (Latin):
gagite hostis iudeorum quorũ ista
sunt nomina. farxandatha. delfon.
et effatha. et foratha. et adalia. et ari-¬
datha. et efermestha. et arisai. et ari
p̃das de substantiis eorum aggere
noluerunt. Statimq numerus
eorum qui occisi erant insusis: ad
regem relatus ẽ. Qui dixit regine.
Inurbe susis interficere iudei quin¬
gentos uiros: et alios decem filios
aman.Quantam putas eos exercere
cedem in uniuersis ꝓuinciis: Quid
ultra postulas: Et quid uis ut fie¬
riiubeam: Cui illa respondit. Si
regi placet: detur potestas iudeis. ut
sicut hodie fecerunt insusis: sic et cras
faciant. et decem filii aman in patibu¬
ls suspendantur. Precepitq rex: ita
ut fieret. Statimq insusis pependit
edictum: et decem aman filii suspensi st̃.
Congregatis iudeis quartadecima adar
mensis die interfecti sunt in susis trecen-¬
ti uiri: nec eorum abillis direpta substã
iudei. int̾fectis hostib ac ꝑsecutorib su¬

Expanded text:
gagitae hostis Judaeorum: quorum ista gagitae hostis Judaeorum: quorum ista sunt nomina: Pharsandatha, et Delphon, et Esphatha, et Phoratha, et Adalia, et Aridatha, et Phermesta, et Arisai, et Aridpraedas de substantiis eorum tangere noluerunt. Statimque numerus eorum, qui occisi erant in Susan, ad regem relatus est. Qui dixit reginae: In urbe Susan interfecerunt Judaei quingentos viros, et alios decem filios Aman: quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis? Quid ultra postulas, et quid vis ut fieri jubeam? cui illa respondit: Si regi placet, detur potestas Judaeis, ut sicut hodie fecerunt in Susis sic et cras faciant et decem filii Aman in patibulis suspendantur praecepitque rex ut ita fieret statimque in Susis pependit edictum et decem Aman filii suspensi sunt congregatis Iudaeis quartadecima adar mensis die interfecti sunt in Susis trecenti viri nec eorum ab illis direpta substantIudaei interfectis hostibus ac persecutoribus su
Abbreviated transcription (Latin):
gitur duodecimi mensis quemadar ¶y¬
uocari iam diximus. c̃ciad ecima die
quando cunctis iudeis interfectio ꝑ aba-¬¬
tur: et hostes eorum insidiabantur san-¬
giun: uersa uice iudei suꝑiores eẽ.
ceperunt. et se de aduersariis uindi-¬
care. Congregatiq sunt ꝑ singula ci¬
uitates. oppida. et loca. ut extende¬
rent manum contra mimicos et ꝑse-¬
cutores suos:. nullusq ausus ẽ. resiste¬¬
re. eo quod om̃s populos magnitudi-¬
nis eorum formido penitraret. Nam
et ꝓuintiarum iudices. duces et ꝓcu-¬
ratores. omnisq dignitas. quȩ singu¬
lis locis et opibus pre erat extollebãt
iudeos timore marlochei:quem pͥn¬¬
cipem eẽ. palacii. et plurimum posse
cognouerunt. Fama quoq nominis
enis crescebat quotidie: et ꝓcumcto¬
rum ora uolitabat. Itaq ꝑcusserunt
iudei inimicos suos: plaga magna et
occiderunt eos. reddentes eis quod
sibi ꝑauerant facere: in tantum ut
etiam in fusis quingentos uiros int̃¬
ficerent. extra decem filios aman ag¬

Expanded text:
gitur duodecimi mensis, quem ADAR vocari ante jam diximus, tertiadecima die, quando cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice Judaei superiores esse coeperunt, et se de adversariis vindicare. Congregatique sunt per singulas civitates, oppida, et loca, ut extenderent manum contra inimicos et persecutores suos. Nullusque ausus est resistere, eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat. Nam et provinciarum judices, et duces, et procuratores, omnisque dignitas quae singulis locis ac operibus praeerat, extollebant Judaeos timore Mardochaei. Quem principem esse palatii, plurimum posse cognoverant: fama quoque nominis ejus crescebat quotidie, et per cunctorum ora volitabat. Itaque percusserunt Judaei inimicos suos plaga magna, et occiderunt eos, reddentes eis quod sibi paraverant facere: in tantum ut etiam in Susan quingentos viros interficerent, extra decem filios Aman A
Abbreviated transcription (Latin):
cam te in uita mea: et in nomine cuo
leuabo manus meas. Sicut adipe et
pinguedine repleatur anima mea:
et labia exultationis laudabit osme-¬
um. Si memor fui tui suꝑ stratum
meũ inmatutinis meditabor in te:
quia fuisti adiutor ms. Et inuelam̃¬
to alarũ tuarũ exultabo adhesit ani

Expanded text:
cam te in vita mea in nomine tuo levabo manus meas sicut adipe et pinguidine repleatur anima mea et labia exultationis laudabit os meum si memor fui tui super stratum meum in matutinis meditabar in te quia fuisti adiutor meus et in velamento alaru
Abbreviated transcription (Latin):
xilio dnĩ abhis quos nullos existima¬
uerat: deposita ueste głie ꝑmeditra-¬
nea fugiens. solus uenit antiochiam.
summam infelicitatem de interitu
sui exercitus consecutus. Et qui ꝓ.¬
miserat romanis se cributũ restitu-¬
ere de captiuitate ierosolimorum
p̃dicabat nunc ꝓtectorem dm̃ habe-¬
re iudeos. et obipsum in uulnerabi¬
les cẽ eo quod sequerent᷑ leges abip¬
so cons titutis

Expanded text:
xilio Domini ab his quos nullos existimaxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriae per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum praedicabat nunc protectorem Deum habere Iudaeos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas
Abbreviated transcription (Latin):
sis ita gestis et communiter ab om¬
nibus facta obsecracione miseri.¬
cordem dñm postulabant. ut in fi-¬
nem seruis suis reconciliaretur. Et
ex his qui cum timotheo et bachide
erant contra se contendentes suꝑ ui-¬
ginti milia int̾fecerunt. et municio.¬
nes excelsas obtinuerunt. et plures
p̃das diuiserunt: cquam porcionẽ
debilib pupillis. et uiduis. sed et se-¬
niorib facientes. Et cum arma eoꝵ
collegissent: diligent̃ omĩa cõposue-¬
runt in locis oportums. refidua
uͦ spolia ierosolimam deculerunt.
et philartem qui cum timotheo erat
inter fecerunt. uirum scelestũ qui
in multis iudeos afflixerat. Et cũ
epicinia agerent mierosolimis: eũ
qui sacras ianuas incenderat. io ÷
callistenen cum in quoddam domi-¬¬
cilium refugisset incenderunt: digna
ei mercede ꝓimpietatib suis reddita.
facinorosissimus autem nichanor qͥ
mille negociantes adiudeorum uen-¬
dicionem adduxerat. humiliatus au¬

Expanded text:
his ita gestis et communiter ab omhis ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures praedas diviserunt aequam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposuerunt in locis oportunis residua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat et cum epicinia agerent in Jerosolymis, eum qui sacras januas incenderat, id est Callisthenem, cum in quoddam domicilium refugisset inceei mercede pro impietatibus suis reddita facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes ad Iudaeorum venditionem adduxerat humiliatus au
Abbreviated transcription (Latin):
lia ꝓhis plurima consecuti sunt.
his uerbis constantes effecti sunt:
ct ꝓlegib et patria mori parati. Con-¬
stituit itaq frẽs suos duces utriq or¬
dmi. simonem et iosephum et iona-¬
han: subiectis unicuiq millenis. et
inprima acie ipse dux cõmisit cum
nichanore. Et facto sibi aduitore
omp̃e: int̾fecerunt suꝑ nouem mi-¬
lia hominrũ: maiorem autem par-¬
tem exercitus nichanoris uulnerib
debilem factam fugere compuler̃.
Reccuniis uero eorum qui ademp¬
cionem ipsorum uenerant sublatis:
ipsosusq quaq ꝑsequuti sunt: sed
reuerterunt ora conclusi. Nam erat
ante sabbatum. Quam obcausam:
ñ ꝑseuerauerunt insequentes. Ar-¬
ma autem ipsorum et spolia congre-¬
gantes. sabbatum agebant. benedi¬
centes dñm qui liberauit eos in isto
die miscdie micium stillans in eos.
Posł sabbatum uero debilib et or-¬
phanis. et uidius. diuiserunt spolia:
et residua ipsi cum suis habuere. xxui¬

Expanded text:
icia pro his plurima consecuti sunt icia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis unicuique millenis et iutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere conpulerunt pecuniis vero eorum qui ad emptionem ipsorum venerant sublatis ipsos usquequaque persecuti sunt sed reverterunt hora conclusi nam erat ante sabbatum quam ob causam non perseveraverunt insequentes arma autem ipsorum et spolia congregantes sabbatum agebant benedicentes Dominum qui liberavit eos in isto die misericordiae initium stillans in eos post sabbatum vero debilibus et orfanis et viduis diviserunt spolia et residua ipsi cum suis habuere