comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rg̃. haut quãquã obmeritũ. idẽ ꝓmerito. Kata hi lan. In cõpositione: sig¬
ficationẽ contra. uł oircũ. complet. Contra: ut obuiꝰ. occurro. obpono. obicio.
ecũ uͦ. obumbro. obambulo. fer. ⁊ componit᷑. ⁊ separatur. ⁊ significat. dia
localẽ. ut uirgłs in i. georg̃. circũ ꝑqueduas inmorẽ flumunis artos. E tꝑrũpor.¬
Dia ne cit a aal. Sciendũ autẽ q̃d omnĩa localia: possunt eadẽ etiã tẽporalia et̃
ut ꝑmediũ forũ. &e ꝑmediũ diẽ dicimꝰ. tlec nõ & iam aliis reb ad eandẽ figu

Expanded text:
 quaquam ob meritum», id est pro merito, κάτ' ἀξίαν. in compositione uero significationem contra uel circum complet: contra, ut obuius, occurro, oppono, obicio; circum uero, ut obumbro, obambulo. per et componitur et separatur et significat διά Graecam localem, ut Virgilius in I georgicon : «circum perque duas in morem fluminis Arctos», et perrumpor διαρρήγνυμι. sciendum autem, quod omnia localia possunt eadem etiam temporalia esse, ut per medium forum et per medium diem dicimus. nec non etiam aliis rebus ad eandem figu
Abbreviated transcription (Latin):
ralis penultimã aliam. nisi.i. conreptã. hab̾e nõ potest. Uñ excipitur
Ans &e ab his bobꝰ. In hac uero ioẽ quarta. inquib dam inuenauntur
ueteres ꝑsupradictos casus plurarales quamuis nulla cogente. cau¬
sa differentiȩ.u. penultimã pro i. ponentes. ut portubꝰ. tribub
lacubꝰ. Quidiꝰ in .ii.fastoꝵ. P remia de lacubꝰ ꝓocima musta tuis. Neu
masculmi quã feminim. Coruiũ. gnt̃s. his &e ab his cͦornibustdati

Expanded text:
tiuus pluralis paenultimam aliam nisi i correptam habere non potest unde excipitur his et ab his bobus; in hac uero id est quarta in quibusdam inueniuntur ueteres per supra dictos casus plurales, quamuis nulla cogente causa differentiae, u paenultimam pro i ponentes, ut portubus, tribubus lacubus. Ouidius in IIII fastorum : «praemia, de lacubus proxima musta tuis». neumasculini quam feminini: cornuum genetiuus his et ab his cornibus dati
Abbreviated transcription (Latin):
uerbu ei subauaunt᷑. ut sidicã pape: quid uideo. nuror. uł ꝑse fape ete am¬
si nõ addat᷑ mror ht̃ inse ipsiꝰ uerbi si gnificationẽ Que res maxime fec̾ n

Expanded text:
uerba ei subaudiuntur, ut si dicam papae, quid uideo? uel per se papae, etiamsi non addatur miror, habet in se ipsius uerbi significationem. quae res maxime fec
Abbreviated transcription (Latin):
cum. ꝑ ana strophen. cũ ꝓnomir.  sposicio ẽ. uñ & casus qui seruiunt
p̃positiom cũ ⁊d ẽ ablatiui: in ut eoq nũo trium ꝑsonaꝵ componi ᷑.¬
iomͦ ego sidicã propter te.⁊ te ꝓpt̾ idẽ sigiufico: & cũ quibꝰ oe qͥ¬
cũ : sic cũ me. ⁊ mecͥũ. Nam antiquissimi utrũq dicebant. S iplu¬
postere ꝓfene e ceꝑunt. Teste plinio. qui hoc in sccdo sermonis
qͣue fac̃ ob scenũ assidue. post posita. Antiqui tam̃ absꝙ obseruatio¬
Monosillaba andstrophen patitur nisi ea. Et fortassis iõ encletici uce sun¬
git᷑. quia encletici monossilła sunt: que. ue:ne. Nec mirũ supradie¬

Expanded text:
scum per anastrophen cum pronomine praepositio est, unde et casus, qui seruiunt scum per anastrophen cum pronomine praepositio est, unde et casus, qui seruiunt praepositioni cum, id est ablatiui, in utroque numero trium personarum componsi dicam propter te et te propter, idem significo et eum quibus et quibuscum, sic cum me et mecum. nam antiquissimi utrumque dicebant, sed in pluaepostere proferre coeperunt teste Plinio, qui hoc in II sermonis quae facit obscenum, assidue postposita». antiqui tamen absque obseruatisyllaba praepositio anastrophen patitur nisi ea, et fortassis ideo enclitici uice fungitur, quia enclitica monosyllaba sunt: que, ue, ne. nec mirum, supra di
Abbreviated transcription (Latin):
ellũ ellã. eccos. eccas mecũ. tecũ. secũ. nob̃tũ. uob̃cũ ꝓnomina sat cõ ⁊¬
casus. in eode̾ habere non posst̃. St̃ enĩ quedam ꝑsonas tantũ significa¬
tia. ut meatĩ facis: ificitis. quedam casus uident᷑ certos nonimũ ha¬
bere: carent aut̃ ꝑsonis. ut donu. domo. domũ. quedã numeroᷤ ut se¬
mel bis. Omia tuitẽ simul supradicta nͥ in ꝓnouiiub mueniri noi
possunt. St .g sine dubio ꝓ nomnia.N. Ad eoaut noe idẽ dicere eaee
ioetum: qd ȩeee adugrbiũ licet tam mares qua feminas. ⁊ unũ ⁊
plures demonssrantiᷤᷤ Ncere. Eceũ aut̃ nõ nisi marẽ ⁊iunũ. ⁊ eccã.
nõ msi feminã. ce unã. eccos. ⁊ eccas nõ nisi plures. Quid ẽ it alius
eccũ nͥ ecce eũ. eccã. nͥ ecce eã : eccos. nͥ ecoe eos: eccas. nͥ ecce eas.
utriꝰq numeri. quos exigit uerbũ uide. uł aspice. ł cerne. quod
sepe ꝑ eceliꝑsimsolet intelligi. ẜ oꝰecũ autẽ aetecu. secũ. nobiscũ uob̾¬

Expanded text:
ellum, ellam, eccos, eccas, mecum, tecum, secum, nobiscum, uobiscum pronomina sint comet casus in eodem habere non possunt. sunt enim quaedam personas tantum significantia, ut meatim facis et facitis, quaedam casus uidentur certos nominum habere, carent autem personis, ut domi, domo, domum, quaedam numeros, ut semel, bis; omnia autem simul supra dicta nisi in pronominibus, inueniri non possunt. sunt igitur sine dubio pronomina. adeo autem non est idem dicere ecce et eccum, quod ecce aduerbium licet tam mares quam feminas et unum et plures demonstrantibus dicere, eccum autem non nisi marem et unum et eccam non nisi feminam et unam, eccos et eccas non nisi plures. quid est enim aliud eccum nisi ecce eum? eccam nisi ecce eam? eccos nisi ecce eos? eccas nisi ecce eas? tiuos utriusque numeri, quos exigit uerbum uide uel aspice uel cerne, quod saepe per ellipsin solet intellegi. mecum autem et tecum, secum, nobiscum, uobi
Abbreviated transcription (Latin):
ptm̃. ut scalpo scalpsi. sculpo sculpsi. cerarpo carsi: serpo serpsi. repo repsi. san¬
fiunt mutata i. initũ. ut rupi ruptũ. Inui. uͦ separatas. subtracta i. & addi¬
ta tũ. strepui.pitũ. Inpsi. aut̃ exeuntia scđm supdiciã regłam mutata si.
in tũ. ut scalpsi scaͥptũ. sculpsi. sculptũ. carpsi.ptũ. repsi. ptũ. s luro futa

Expanded text:
praeteritum, ut scalpo scalpsi, sculpo sculpsi, carpo carpsi, rēpo repsi, serpo serpsi, sarpo sarpsi. fiunt mutata i in tum, ut rupi ruptum; in ui uero separatas subtracta u et addita tum: strepui strepitum; in psi autem exeuntia secundum supra dictam regulam mutata si in tum, ut scalpsi scalptum,
Abbreviated transcription (Latin):
E tpͥma quidẽ & scda ꝑsona uerboꝵ. ꝑsone finite sunt: presentes it.
demonstrant. Tercia uͦ infinita ẽ. Itaq eget plerũꝙ ꝓmonune ut defini¬
ximꝰ. ut lego ego legis tu. legit ille  legit cicero. Nã fidicã lego cicero. soloetis

Expanded text:
 primae quidem et secundae verborum personae finitae sunt; praesentes enim demonstrant. Tertia vero infinita est, itaque eget plerumque praenomine, ut definiximus, ut lego ego, legis tu, legit ille uel legit Cicero. nam si dicam lego Cicero, soloecis
Abbreviated transcription (Latin):
iliũ. iliensis. locri loc rensis. utica. uticensis. cremona. cremonensis. hostia.
hostiensis. athene. atheniensis. euphonie causa.i. habuitanͣ penultimam.

Expanded text:
Ilium Iliensis, Locri Locrensis, Vtica Vticensis, Cremona Cremonensis, Ostia Ostiensis Athenae Atheniensis euphoniae causa i habuit antepaenultimam
Abbreviated transcription (Latin):
hñt participia. Ut gaudeo gaudens: gauisus. gauisurꝰ audeo audens. ausꝰ
ausurꝰ. soleo solens. soliturꝰ solitꝰ. fio fiens. factus. futurꝰ. diffrẽ causa ne
&e fut᷑i actuiũ. factũ factu. factus facturꝰ . fido ꝗq̃ fidens. fisus fisur̾. Acõi
uerbo quatuor nascunt᷑ participia. presentis siue ꝓñ imꝑfi.q actiuã¬
nandꝰ. Qmia tͥam̃ indus definentia participia eadem etiã nomina ẽẽ pos

Expanded text:
nt participia, ut gaudeo gaudens gauisus gauisurus, audeo audens ausus ausurus, soleo solens solitus soliturus, fio fiens factus futurus differentiae causaet futuri actiuum: factum factu, factus facturus; fido quoque fidens fisus fisurus. a communi uerbo quattuor nascuntur participia, praesentis siue praeteritinandus. omnia tamen in dus desinentia participia eadem etiam nomina esse pos
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ femmin᷑ m̃at̃. Simalit̃ fr.ͤ soror. patriuiꝰ. amita. auuncłs. matta. Bon: eiꝰ cõparatuiꝰ
melior. suplat̃m optinꝰ. lupit̾. eiꝰ gnt̃s iouis. quantũ adusum umioꝵ. Ego. eiꝰ gnt̃s mei
A ex cont̾rio sẽpe diu̾sa sig̾catio: insimilibꝰ inuent᷑ uocib lib libra. sib. fibra. helenꝰ he¬
lena. tulliꝰ nillia dp̾a it noiã nõ st̃ nat᷑alit̾ mobilia: s ex se nascunt᷑. sic̃ aiã supͣdicta ap¬
latiuoꝵ femm̃a nõ st̃ amasculinis nata. s ase orta: quis sunilẽ mobilibꝰ babeant formã.
Illut qq̃ probat cognationẽ tpr̃m. qd infinita u̾ba ap̃tõ tp̃re hañt oe iã futi rõnẽ. Drxisse.

Expanded text:
ror, patruus amita, auunculus matertera; bonus, eius comparatiuum melior, superlatiuum optimus; Iuppiter, eius genetiuus Iouis quantum ad usum iuniorum; ego, eius genetiuus mei. et ex contrario saepe diuersa significatio in similibus inuenitur uocibus: liber libra, fiber fibra; Helenus Helena, Tullius Tullia. propria enim nomina non sunt naturaliter mobilia, sed ex sese nascuntur, sicut etiam supra dicta appellatiuorum feminina non sunt a masculinis nata, sed a se orta, quamuis similem mobilibus habeant formam. illud quoque comprobat cognationem temporum, quod infinita uerba a praeterito tempore habe
Abbreviated transcription (Latin):
diriuatũ ẽ apisce. Fiscina aut̃ afisco. an fiscus. afiscina. an neutrũ a
neutro dubiũ ẽ.Na ͣ fuscina a fusco. nec pagina apago.nec mutina a
muto. nec ariminiũ abarimo. diriuata. st̃ qͣa cũ sint pͥmitiua pe¬
uultinã comipuer̃. Sin aut̃ in fr. desmentia. terciae sint decłio
ł in iuis. facientia genitm̃. accepta nus. ipse noĩat̃s fac̃ diriuatiuum.
diximꝰ. unniutis animialib. Ioꝙ anser anserinꝰ dicimꝰꝰ. passer pas¬
serinꝰ. Ab aduerbi is quoꝙ uenientia. in ra desinentibꝰ ẽr hñit añ

Expanded text:
deriuatum est a pisce; fiscina autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuata, cum sint primitiua, paenultimam corripuerunt. sin autem in er desinent in ius facientia genetiuum, accepta nus ipse nominatiuus facit deriuatiuum, diximus in mutis animalibus; ideoque anser anserinus dicimus, passer passerinus. ab aduerbiis quoque uenientia
Abbreviated transcription (Latin):
reor raureaatis ueneor ueritũ. ueritus. loquor locuni. locutus. molior molitu mo¬
litꝰ. Aneutro passtitsi gainsu. gauisꝰ factu factus. A neutris uero paucis. pretm nases
tur oradtua cenatus. pransu pransꝰ placitu placitus. nupti ruptus. Exxcipitur mortu

Expanded text:
reor ratu ratus, uereor ueritu ueritus, loquor locutu locutus, molior molitu molitus; a neutropassiuis: gauisu gauisus, factu factus; a neutris uero paucis praeteritum nascitur: caenatu caenatus, pransu pransus, placitu placitus, nuptu nuptus. excipitur mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
lis. memoria memorialis. pluuia pluualis. m̃sa m̃sale. uia uiał. Sin scđe:
extremã i. gnt̃i. sm tc̃ie.is. mutant in a. longã. ⁊ assumunt. Lis. mercu¬
riꝰ mercurii. mercurialis. fluuiꝰ fluuii. flillalis. neut̃ neutri. neutrał.
liber liberi. lib̃alis. teatrũ. teatri. teatrał. iudiciũ tudicii.iudiciał. marriꝰ
martiͥ marciał. fatũ fati. fatał. genitꝰ geniti genitalis. cap capitiᷤᷤ. capitał.

Expanded text:
lis, memoria memoriālis, pluuia pluuiālis, mensa mensāle, uia uiālis, sin secundae, extremam i genetiui, sin tertiae, is mutant in a longam et assumunt lis: Mercurius Mercurii Mercuriālis, fluuius fluuii fluuiālis, neuter neutri neutrālis, liber liberi liberālis, theatrum theatri theatrālis, iudicium iudicii iudiciālis, Martius Martii Martiālis, fatum fati fa
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. ut cũ si. ut dũ. quatenus quando in etã grecã cõiunetrõe
significat. S muluĩ cũ quando eta greta intelligitur. Ut siuenaᷤᷤ

Expanded text:
guntur, ut si, cum, ut, dum, quatenus, quando ἵνα Graecam coniunctionem guntur, ut si, cum, ut, dum, quatenus, quando ἵνα Graecam coniunctionem significat, similiter cum, quando ἐπάν Graeca intellegitur, ut si uenias,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt consequent᷑ cũ eẽntia rerũ. Ut qͦr ꝙͥã. quia. Ut qm̃ ambulat
mouetur. quea sol suꝑ tr̾am ÷ dres ẽ. utrũq enĩ significat fieri ordine
consequeim. Quidã tam̃ & has continuatiuas int̾ species causaliũ posuer̾
tinunioius. ut si ambulat mouetur. Sub continuationis quia ambulat
mouet᷑ ld ninctionis ut moueat᷑ ambulat. Effectionis monetur. ambulat
emĩ. est autẽ quando ut etuã ꝓoti greco ponttur. T er̃ inpłori aloẽ puuisi se
cuiũ ut antipho ni se ad misorit nõ causum dico. Is t̃ etã causales quasi po
rinimbi. Uirgło i .u. Et quãm obrẽ riscede. Causales gͦ quis alii mutu
specie posuerunt apollinis pat̃ herodiani in u. species diuidit quas
supra ostendimꝰ idest continuatuas sub continuatiuas. causales ad¬
uinctiuas. effectiuas. Adumctiue st̃ que uerb subiunotiuis ad uuoe¬

Expanded text:
ostendunt consequentem cum essentia rerum, ut quoniam, quia, ut quoniam ambulat, ostendunt consequentem cum essentia rerum, ut quoniam, quia, ut quoniam ambulat, mouetur; quia sol super terram est, dies est: utrumque enim significat fieri ordine consequenti. quidam tamen et has et continuatiuas inter species causalium posuerunt, tinuationis, ut si ambulat, mouetur; subcontinuationis: quia ambulat, mouetur; adiunctionis: ut moueatur, ambulat; effectionis: mouetur, ambulat enim est autem quando ut etiam pro ὅτι Graeca ponitur. Terentius in Phormioneculpam ut Antipho in se admiserit, / non causam dico». sunt etiam causales quasi prora nimbi», Virgilius in V, et quamobrem discede. causales igitur, quas alii in una specie posuerunt, Apollonius, pater Herodiani, in quinque species diuidit, quas supra ostendimus, id est continuatiuas, subcontinuatiuas, causales, adiunctiuas, effectiuas. adiunctiuae sunt, quae uerbis subiunctiuis adiun
Abbreviated transcription (Latin):
gͣne. Sał. ĩiugurtino. Pret̾ea transu̾s s itinerib cotidie castra mouere.
arta ac si hostis adhostis adcẽt uallo atq fossa munire. Similit̾ atq Te
ationẽ &e consequentiã rerũ significant. ut si. cũ ei grecũ significat. Quãdo
uł eñ causalis ẽ. Sinilit̾ sui. scu. siue tã continuatiue st̃ quã causales. Hro¬
pe aut̃ continuatiue sunt que signifiauit ordmẽ precedentis rei adsequen¬
tẽ. ut s̃ stertit dorut. oe si cgrotat pallet. & si febri uexatur calet. łlon
enĩ conuerso ordine uihis consequentiũ sententie seruitoratio. Hlo̾ enĩ qͥ
dormit olũimͦ stertit. quomͦ qͥ stertii onũ mͦ dorinit. ⁊lec qͥ pallet onã modo
girtat. qͦmꝰ qͥ egrotat onũ modo pallet. Nec qie calet om̃i nͦ febri uerat
hi qdẽ idẽ contuiuiattue qualis ẽ ordinatio. & natura rerũ cũ dubnatione
aliqua ec̃ntiȩ rerũ significant. Sub continuatiue uͦ causã continuationis

Expanded text:
n Iugurthino : «praeterea transuersis itineribus cotidie castra mouere, iuxta ac si hostis adesset, uallo atque fossa munire». similiter atque ationem et consequentiam rerum significant, ut si, cum εἰ Graecum significat, quando enim ἐάν, causalis est. similiter siue, sin, seu tam continuatiuae sunt quam causales. proprie autem continuatiuae sunt, quae significant ordinem praecedentis rei ad sequentem, ut si stertit, dormit et si aegrotat, pallet et si febri uexatur, calet. non enim conuerso ordine in his consequentiam sententiae seruat oratio: non enim qui dormit omnimodo stertit, quomodo qui stertit omnimodo dormit, nec qui pallet omnimodo aegrotat, quomodo qui aegrotat omnimodo pallet, nec qui calet omnimodo et febri uexatem id est continuatiuae qualis est ordinatio et natura rerum, cum dubitatione aliqua essentiam rerum significant; subcontinuatiuae uero causam continuationis
Abbreviated transcription (Latin):
celo pietis quentalia quamit. ldẽ ini. siquid usquã iusticie est. soẽ in
u Si cõcessa peto sidant eamȩnia parre. Et sciendĩ quod quando a ppro¬
btiue sunt. indicatiuo mͦ socuant᷑  disumnctiue sint qrẽ quaas dicnonies
erta ẽ machina muros. Et ẽ. quando indicatiue dicunt᷑. ẽ. quando dubita¬
tiue. uncͥatiue: ut aut lux ẽ aut tenebre. Dubitatiue: ut aut ꝓdest aut
nõ ꝓdest duntias querere. Subdis uinctiue sunt que uoce dis iuinetuuaꝵ
utrumq tam̃ eẽ significant. Uł simul aut copulatiue uł discrece :
paris ꝓalexander qui oe paris dr̃. Similit̃ aars siue mauors gra¬
diuus: ut maspiter presul ẽ delloꝵ. diserete utrũq tam̃ eẽ significat
ut totadie uł legit iste uł oogitat. Significat u. & legere et co¬
gitare. s non simul utrũq facere. s alis legere. aluis cogitare.
Similit

Expanded text:
elo pietas, quae talia curat». idem in I: «si quid / usquam iustitiae est». idem in V: «si concessa peto, si dant ea moenia parcae». et sciendum, quod, quando approbatiuae sunt, indicatiuo modo coniunguntur. disiunctiuae sunt, quae, quamuis dictiones cata est machina muros». et est quando indicatiue dicuntur, est quando dubitatiue: indicatiue, ut aut lux est aut tenebrae; dubitatiue, ut aut prodest aut non prodest diuitias quaerere. subdisiunctiuutrumque esse significant, uel simul, ut copulatiue, uel discrete: Paris pro Alexander, qui et Paris dicitur; similiter Mars siue Mauors, Gradiuus uel Maspiter, praesul est bellorum. discrete utrumque tamen esse significat, ut toto die uel legit iste uel cogitat; significat enim et legere et cogitare, sed non simul utrumque facere, sed aliis horis legere, aliis cogitare. similit
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minatoꝵ. sic̃ & que. in quo finumt᷑: ronem secunt᷑ ĩ co. desinenttũ. Dicimꝰ igit᷑
unguo unxi o ilinguo luxi: ut pingd puxi & linquo liqui: ut uinc̾o.
rint celestium molẽ mͥ. Extinguo etiã exturci. ciuus smplex stinguo. in raro
⁊ usu. Uing in .iiii. cũ genere extinxẽ mem& suꝑ ipsa dedisem. łro ex tupeissẽ
ꝓtulit. Cicero harato. stinguns participio usus ÷ Q uod au̾bo stinguo nascit᷑
quẽ ueq tempestas ꝑimet neꝙ longua lietustas. Intimet stinguens p̃clara insig¬
na celi. laẽ passiũ eiꝰ uerbi iꝓnostici ꝓtulit. Ut cũluna means hiꝑioius effi¬
cit orbi.stinguntur radii ceca caligme tecti. Illud qq̃ sciendũ qd m.ui. druisas
tͣmiuantia pretiñ/ fectũ icũ soleant coriꝑe penultimã. tom̃ uetustusimi

Expanded text:
untur in co desinentium: dicimus igitur unguo unxi et linguo linxi, ut pingo pinxi, et linquo liqui, ut uinco rint caelestium molem mihi». extinguo etiam extinxi, cuius simplex stinguo in raro est usu. Virgilius in IIII: «cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem» pro extinxissem protulit. Cicero tamen in Arato stinguens participio usus est, quod a uerbo stinguo nascitur: «quem neque tempestas perimet neque longa uetustas / interimet stinguens praeclara insignia caeli». idem passiuum eius uerbi in prognosticis protulit: «ut cum luna means Hyperionis officit orbi, / stinguuntur radii caeca caligine tecti». illud quoque sciendum, quod in ui diuisas terminantia praeteritum perfectum cum soleant corripere paenultimam, tamen uetustissimi
Abbreviated transcription (Latin):
si fint apͥma conuigatione. a. longã hñt penultinã. Ut solor solaris
solam̃. fomo foras foram̃. curuo curuas curuamĩ. oblecto oblectas oble
am̃. purgo purgas purgam̃. urito uritas uritam. ligo ligas li.¬
m̃. Sin ascd̃a uł tercia: .i. hñt penultim̃ correptã. Ut̾ moneo monei
monimen. rego regis regim̃. tego tegis. teginĩ. ꝑ concisionẽ tegm̃.¬
uerbũ. acuo acumen. fluo flum̃.nuo. munĩ. Num̃ it. ẽ dĩ nutꝰ. Unde
urgłiꝰ in i. ęneidos. meo sine numine uenti. idẽ sine meo nutu. luo
lum̃. quo oniia abluunt᷑. idẽ purgant᷑ a tenebris. Au̾b uͦqͣrͣte cõiuga

Expanded text:
si sint a prima coniugatione, a longam habent paenultimam, ut solor solaris solāmen, foro foras forāmen, curuo curuas curuāmen, oblecto oblectas obleamen; purgo, purgas, purgamen; irrito, irritas, irritamen; ligas, ligamen. Si a secunda vel tertia, i habent correptam, ut: moneo, mones, monimen; rego, regis, regimen; tego, tegis, tegimen, et per concisionem tegmverbum; acuo, acumen; fluo, flumen; nuo, numen; numen enim est Dei nutus; unde Virgilius: Meo sine numine venti. id est, sine meo nutu; luo, lumen, quo omnia abluuntur, id est purgantur a tenebris. A verbis u qua
Abbreviated transcription (Latin):
architector. ad sector. argum̃tor. reor. uereor. solor. arbitror. blandior. consolor.
conspic or. cõminiscor. cõplector. calũnior. carnificor. despicor. demolior. dñor.
depetulon. delargior. ementior. exordior. exꝑior. frustior. hortor. for. faris.

Expanded text:
architector, assector, argumentor, reor, uereor, solor, arbitror, blandior, consolor, conspicor, comminiscor, complector, calumnior, carnificor, despicor, demolior, dominor, depeculor, delargior, ementior, exordior, experior, frustror, hortor, for faris
Abbreviated transcription (Latin):
a spiratione ut ficio facis. ruo ruis. S de om̃ib formis sꝑfecti quatuor cõiugationũ &
gũralibꝰ reglis ad omẽm u̾bi declmationẽ ꝑtinentib latius insequenti libro dissere¬

Expanded text:
fecti quattuor coniugationum et generalibus regulis ad omnem uerbi declinationem pertinentibus latius in sequenti libro dissere
Abbreviated transcription (Latin):
arecto. subacta. Optinie tim̃ de accentib earu decuit gonatus ꝗnonsut ceru
quuppe eu n abscondita uoce nõ plane expressi ꝓferut᷑. et ꝓaffectꝰ cõmoti quali¬
tale enfundant᷑ meis accentꝰ. Aliȩ tm qqͣ partes orationis singłe. uł plures

Expanded text:
Arctoque subacta». optime tamen de accentibus earum docuit Donatus, quod non sunt certi, quippe, cum et abscondita uoce, id est non plane expressa, proferantur et pro affectus commoti qualitate, confunduntur in eis accentus. aliae tamen quoque partes orationis singulae uel plures
Abbreviated transcription (Latin):
signisicanone. Hotandũ tñ &̃ sector sectaris q̃ diffrẽ causa puto ꝑsincopã u. pmilti¬
me ꝓlatũ. ne nom̃ putet᷑. si secutor diceremꝰ. cũ supmũ pͥmitiui eiꝰ setutu ẽ. Ralic as¬
re tam̃ diriuationes hui demooi specier̃. fiint au̾b inor. desinentib Sunt p̃tẽa

Expanded text:
significatione. notandum tamen etiam sector sectaris, quod differentiae causa puto per syncopam u paenultisignificatione. notandum tamen etiam sector sectaris, quod differentiae causa puto per syncopam u paenultimae prolatum, ne nomen putetur, si secutor diceremus, cum supinum primitiui eius secutum est. rare tamen deriuationes huiuscemodi specierum fiunt a uerbis in or desinentibus. sunt pra
Abbreviated transcription (Latin):
uirg̃ in ii. eneidos. Tũ uero ardemꝰ scitari &e querere causas. Ter̃ in eunuco. Nusi qͥcqͥd ẽ
ꝓculhinc libet sciscitari. Nosco qq̃ noscito facit. Liuiꝰ iui. ab urbe condita. Cir¬
cũ spectare onũb fori partib senatoꝵ raroq usquã noscitare. Dr̃ tñ oe noto notas.
inqͦsimilit̾ ẽ notandũ q cũ anotd̾ ut diriuatũ: corrip̃ tñ penultimã. Nec iirũ cũ
composita a notus: ẽ qñ mutant .o. in .a. correptã. ut agnitus. cognitꝰ: cũ ignotus .o.
uraro faciunt frequentatiua. ut egreo. egresco. et egroto. uirgłinxii. Egrescitq
medendo. & st̃ oma freq̃ntatiua prime conugationis. & seruant signif
pͥmitiuoꝵ. ꝗͣuis uideant᷑ quedam ex his in aliũ sensum tͣnsire. ut traho tracto. co¬
go cogito. dico dicto. S siqͥs attentiꝰ inspiciat. nõ penitꝰ ab sistunt. nͥeꝙ ħ apͥmitiuoꝵ

Expanded text:
Virgilius in II Aeneidos : «tum uero ardemus scitari et quaerere causas». Terentius in eunucho : «nisi quicquid est, Virgilius in II Aeneidos : «tum uero ardemus scitari et quaerere causas». Terentius in eunucho : «nisi quicquid est, procul hinc libet sciscitari». nosco quoque noscito facit. Liuius in III ab urbe condita : «circumspectare omnibus fori partibus senatorem raroque usquam noscitare». dicitur tamen etiam noto notas, in quo similiter est notandum, quod, cum a nōto sit deriuatum, corripuit tamen paenultimam; nec mirum, cum compositaquae raro faciunt frequentatiua, ut aegreo aegresco et aegroto. Virgilius in XII: «aegrescitque medendo». et sunt omnia frequentatiua primae coniugationis et seruant signifmitiuorum, quamuis uideantur quaedam ex his in alium sensum transire, ut traho tracto, cogo cogito, dico dicto; sed si quis attentius inspiciat, non penitus absistunt neque haec a primitiuorum
Abbreviated transcription (Latin):
spcs ditiuatdr. mto ł mso. ł uixo. desinens. que frequentiã actus significati
neutra sunt. Ea qq̃ ioẽ firequentatima. plerimq aingontis duiri uaatur
mutatione extreine.ii. in o. ut scriptu scripto. dictu dicto. cursu curso. doniru.
domito. necu nero. fleru flexo.Sin aut̃ sint pͥme conuigationis oe a. penultimã hañt.
intitant eam ꝗq̃ in i. coir̃. ut inꝑatu. inꝑito. rogatu rogito. uolatu uolito. Iõ aut̃ di¬
ximꝰ plerũq asupinis ea diriuari. quia in gi. tminantia p̃tm̃. apresentis scdã ꝑso¬
na abiecta .s. & addita to. faciunt frequentatuũ. ut lego legi legis. legito. fu¬
gio fugi. fugis. fugito. ago egi.agis. agito. Cogo coegi. cogis. cogito. Uñ mergo
quia mers̃i facit pret̾m. suꝑioꝵ seruat regłam. idẽ a supino facit freq̃ntatiuũ.
Nersu: merso mersas. quero. querito. cã differentia. facit. quia aqueso qu¬
Notandũ qd scitor scitaris. qͦmͦ ⁊ sciscitor sciscitaris apͥmitulo actiuo de ponentia st̃ nata.

Expanded text:
s deriuatiuorum in to uel so uel xo desinens, quae frequentiam actus significant neutra sunt. ea quoque id est frequentatiua plerumque a supinis deriuantur mutatione extremae u in o, ut scriptu scripto, dictu dicto, cursu curso, domitu domito, nexu nexo, flexu flexo. sin autem sint primae coniugationis et habeant paenultimam a, mutant eam quoque in i correptam, ut imperatu imperito, rogatu rogito, uolatu uolito. ideo autem diximus, plerumque a supinis ea deriuari, quia in gi terminantia praeteritum a praesentis secunda persona abiecta s et addita to faciunt frequentatiuum, ut lego legi, legis legito, fugio fugi, fugis fugito, ago egi, agis agito, cogo coegi, cogis cogito. unde mergo, quia mersi facit, superiorum seruat regulam, id est a supino facit frequentatiuum: mersu, merso mersas. quaero quaerito differentiae causa facit, quia a qut. scitor scitaris notandum, quomodo et sciscitor sciscitaris, quod a primitiuo actiuo deponentia sunt nata.
Abbreviated transcription (Latin):
incipit.Abnegatuiũ e ut ñ haud. miriã minime.Sciendũ tam̃ qd̃ etiam
alie partes accipiuntur ꝓ aduerbioꝵ diuersis signifiationib. Et ẽ quando
due ꝓuari. ut uullomͦ. millatenꝰ Quoruꝰ et aduerbia loco nominũ posita
ii uemimꝰ. ut uirgłs in iii. sponte sua. Similit̾ mane nouũ ut lucanꝰ ini.
Iusins adiures romana ui carmina dandas. Et silusti incatilinario. Datis elo¬
quentie parũ sapientie. c onfirmatiua ut profecto scilicet quipt uidelicet nẽp̃e

Expanded text:
incipit». abnegatiuum est, ut non, haut, numquam, minime. sciendum tamen, quod etiam aliae partes accipiuntur pro aduerbiorum diuersis significationibus, et est quando duae pro una, ut nullomodo, nullatenus, quomodo et aduerbia loco nominum posita inuenimus, ut Virgilius in VII: «sponte sua». similiter et: «mane nouum»; et Lucanus in I: «tu satis ad uires Romana in carmina dandas»; et Sallustius in Catilinario : «satis eloquentiae, sapientiae parum». confirmatiua, ut profecto, scilicet, quippe, uidelicet, nempe
Abbreviated transcription (Latin):
let fieri. factã acciꝑe. quã cõuinctionẽ eẽ. cũ nec significationẽ suã cõunctioĩs
seruat. nec legẽ inclinationis mom̃ib ut undiq utiq Diriuatiua aut̃ ꝑ ad ditt

Expanded text:
let fieri, factam accipere, quam coniunctionem esse, cum nec significationem suam coniunctionis seruat nec legem inclinationis in omnibus: undique, utique. deriuatiua autem per addit
Abbreviated transcription (Latin):
srnonimia ẽ idẽ anceps sig̃catio. que fienae siuolam uolas. uolat. uolamꝰ uolati:
uolant dicẽmꝰ. Itiꝙ ꝓ uolã uelĩ. auctoritas nõ urõnabilit̾ tradidit dicere. Et
uolĩ tñ ꝓ ueli ꝓferetant. Cicero inii. denat᷑a dõꝵ. Qͦ faciliꝰ io qd doce uolimꝰ utel

Expanded text:
synonymia, id est anceps significatio, quae fieret, si uolam uolas uolat uolamus uolatis uolant diceremus. itaque pro uolam uelim auctoritas non irrationabiliter tradidit dicere. et uolim tamen pro uelim proferebant. Cicero in II de natura deorum : «quo facilius id, quod docere uolimu
Abbreviated transcription (Latin):
uant neutroꝵ. In en. corr̃. acanendo cõposita masculina sunt. ut aonicen.
fidice tubicen. tibicen. quoꝵ feminina quȩ sunt inusir agnĩto figu¬
rant᷑. mutata is ina. fiorcinis fidicina. tibicinis tibicia. Alia uͦorũa
uͦ in ti. desinentia: eadẽ seruant gnr̃a. que hñt apud grecos. hic titan hec siren.
nart latiũ. unũ dũ taxat. propriũ. masculuiũ disiłłum uiuenit᷑. hic ce
& monossilla masculina. lar. nar: uirgłs. in.uii.Sulpherea nar albꝰ aqua.
barbara uͦ plura. aspar. bostar. hãmilchar. arͤar. quod &iã araris dicitur.
Lucanꝰ in ui. Rodanũꝙ morantẽ. Precipitauit arar. uiig̃. in uͦ. bucolico.

Expanded text:
ulina sunt, ut cornicĕn, fidicĕn, tubicĕn, tibicĕn, quorum feminina quae sunt in usu a genetiuo figurantur mutata is in a: fidicinis fidicina, tibicinis tibicina. alia uero omnia uero in n desinentia eadem seruant genera, quae habent apud Graecos: hic Titan, haec Siren. in ar Latinum unum dumtaxat proprium masculinum disyllabum inuenitur, hic Caesar, et monosyllaba masculina, Lar, Nar Virgilius: «sulphurea Nar albus aqua», barbara uero plura: Aspar, Bostar, Hamilcar, Arar, quod etiam Araris dicitur. Lucanus in VI: «Rodanumque morantem / praecipitauit Arar». Virgilius uero in bucolico
Abbreviated transcription (Latin):
bat cũ duplice ficu. Terentiꝰ inphormioẽ cõmodiꝰ et̃ opmor duplici spe
atier. Lucanꝰ in .ui. Mec suꝑos orat nec cantu supplice numi. auxiltart uacat
S alustiꝰ in catilmario. demisso uultu uoce supplici. Memor ameniore ut
memori. Iuuenał in iiii. Fingendũ & memori tractandũ pectore stue.
gis m u tminatione ut m hoc nomine uoeeres. quod antiqͥssunt hicae hec memor

Expanded text:
as cum duplice ficu». Terentius in Phormione : «commodius esse opinor duplici spe utier». Lucanus in VI: «nec superos orat nec cantu supplice numen / auxiliare uocat». Sallustius in Catilinario : «demisso uultu, uoce supplici», memor a memore uel memori. Iuuenalis in IIII: «figendum et memori tractandum pectore, siue»gis in i terminatione uti in hoc nomine ueteres, quod antiquissimi hic et haec memor
Abbreviated transcription (Latin):
E&plicit. derrorio mitie. In cipit xiuii. deyr eposieiorie.
III O de om̃ib ut potui declinabilib supra disserui. id est. de nomine
uerbo. & participio. et pronomine. nc̃ ad indeclinabilia ueni
que iurȩ extrena ponuntur. Ca i. sine illis sententiã complere
non possunt. lila uͦ sine istis sepissime complent. Itaꝙ cũ bene mͥ uideantur
pp̃osicionẽ. eetis in declinabilibꝰ grecoꝵ doctissimi preposuisse. & maxime apo¬
loniꝰ cuiꝰ. auctoritatẽ mom̃b sequendã puraui: ego qq̃ ab ea incipiam.
Nomini it. que pͥncipalis ẽ. omĩum orationis parnnum. & cetĩs que casus
ad nominis similitudinẽ sunlunt pposita. uĩ potest sibi dictionis defen-
Aliis uͦ id ẽ earentib. casu ad iuncta initur cũ eis. iusꝙ dictio
tib orationis. uel apposiuone. uł compositione. Est autẽ quando ꝑ appontto

Expanded text:
raepositione quoniam de omnibus, ut potui, declinabilibus supra disserui, id est de nomine et uerbo et participio et pronomine, nunc ad indeclinabilia ueniam, quae iure extrema ponuntur: ea enim sine illis sententiam complere non possunt, illa uero sine istis saepissime complent. itaque cum mihi bene uideantur praepositionem ceteris indeclinabilibus Graecorum doctissimi praeposuisse, et maxime Apollonius, cuius auctoritatem in omnibus sequendam putaui, ego quoque ab ea incipiam. nomini enim, quae principalis est omnium orationis partium, et ceteris, quae casus ad nominis similitudinem sumunt, praeposita uim potest sibi dictionis defendere, aliis uero, id est carentibus casu, adiuncta unitur cum eis iusque dictiotibus uel appositione uel compositione. est autem quando per apposit
Abbreviated transcription (Latin):
m ade ipliis. decurso iã spacio bibitur uinũ. luuenał in aiii. S nulla achonitabi¬
bunt᷑. fictilib R potat᷑ flum̃. ldẽ in eodẽ. epotaꝙ flumina medo pͣnͣdente. Al sndi¬

Expanded text:
 adelphis : «decurso iam spatio», bibitur uinum Iuuenalis in IIII: «sed nulla aconita bibuntur / fictilibus», epotatur flumen idem in eodem: «epotaque flumina Medo / prandente», mendi
Abbreviated transcription (Latin):
notõ assumit tas. uetustas. Excipiunt᷑ &̃ hec que in or. desinentia. nui¬
tauer̃ or. in es. & assũpser̃ tas: maior maiestas honor honestas. St alia

Expanded text:
o assumit tas: uetustas. excipiuntur etiam haec, quae in or desinentia mutauerunt or in es et assumpserunt tas: maior maiestas, honor honestas. sunt alia
Abbreviated transcription (Latin):
eleusq parens & iachus & euan. Staciꝰ in .u. & a sũmis audi  montib euã.
Uirg̃ in ui. Illa corũ sinulans euantis orgia circũ. Cuidã tñ participiũ actĩ
casꝰ pluralis ħmagis eẽ uolunt. ne sit ͥ cõis extrema silła euantis frigi

Expanded text:
sque parens et Iacchus et Euan». Statius in V: «et a summis auditus montibus Euan». Virgilius in VI: «illa chorum simulans Euantis orgia circum»; quidam tamen participium accusatiui casus pluralis hoc magis esse uolunt, ne sit communis extrema syllaba: euantis Phrygi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ formȩ qͦm̾ diriuant᷑ exqͥb pͥmituus. De diuersis possessiuoꝵ rminationebͥ
et eoꝵ regulis.
eR CIꝰ de cõparatiuis & suplatiuis & eoꝵ diu̾sis extremitatił ex quibꝰ po¬
sitiuis & qua rõne formant᷑. De diminutiuuis qt̃ eoꝵ spẽs ex qͥbꝰ eclinatio¬
nibꝰ nõnuĩ quo mͦ formantir.

Expanded text:
eorum formae, quomodo deriuantur, ex quibus primitiuis; de diuersis possessiuorum terminationibus et eorum regulis. tertius de comparatiuis et superlatiuis et eorum diuersis extremitatibus: ex quibus positiuis et qua ratione formantur; de diminutiuis: quot eorum species, ex quibus declinationib
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ elegantiora munũ ceeant corpꝰ meo labore faciente.¶ nec uituꝑandum
me eẽ credo. si eosimttor qͥ pͥncipatũ int̃ scriptorẽ gͣios artis gramatice possider
Cũ ueteres nr̃i in eiroribꝰ etã ut dictũ ẽ. gretos eqͥꝑaiteᷤ maximã tñ laudẽ st̃ co¬
secim Exemplũ & ia ꝓpon̾e pla̾cuit. ne pigeat alios qͦ me ut ignorantia forte
congrua rõnis ꝓpornone. uł adde uł mutare. tractantes. Nãq festinantiꝰ ꝗͣ
uolui hos ed̾e me libros cõpuler̃. qͥalienus laboribꝰ isidiantes. furtĩꝙ & quasi ꝑla
iocinia scͥpta aliis subripientes:: uniꝰ nõis adtitulũ ꝑti nentis rafanda mutaci.¬
one: totiꝰ oꝑis in se głam transferre conant᷑. S qm̃ intar. ta oꝑis mat̾ia inpossi¬
bile ẽ. aliqͥd ꝑfectum buit᷑ exponi: sp̃acii ꝙ ueniã pexo. Quis adherodian sqͥ¬
toꝵ pelag. & adeiꝰ pa ri apollom. spaciosa uolumina ⁊
ritudo. Nõ tantũ accipiens ab excelsis gradib honoꝵ pre¬

Expanded text:
toribus elegantiora in unum coeant corpus meo labore faciente, quia nec uituperandum me esse credo, si eos imitor, qui principatum inter scriptores Graios artis grammaticae possident, cum ueteres nostri in erroribus etiam, ut dictum est, Graecos aequiperantes maximam tamen laudem sunt consecuti. exemplum etiam proponere placuit, ne pigeat alios etiam a me uel ignorantia forte congrua rationis proportione uel addere uel mutare tractantes. namque festinantius quam uolui hos edere me libros compulerunt, qui alienis laboribus insidiantes furtimque et quasi per latrocinia scripta aliis subripientes unius nominis ad titulum pertinentis infanda mutatione totius operis in se gloriam transferre conantur. sed quoniam in tanta operis materia impossibile est aliquid perfectum breuiter exponi, spatii quoque ueniam peto, quamuis ad Herodiani scriptorum pelagus et ad eius patris Apollonii spatiosa uolumina meritudo, non tantum accipiens ab excelsis gradibus honorum pre
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͥbꝰ pͥmitiuis quomͦ nascuntur.
uintꝰ de genr̃ib dmoscendis ꝑsingłas terminationes. de nũis. desig̾is. etean
cõpage. dẽ casu.
extꝰ denoĩatiuo casu ꝑ singłas extremitates
omĩum nõiũ tã in uocales quã inconsonanteᷤ desmentiũ ꝑ ordmẽ. degeni¬
nuoꝵ tã ultimis quã penultimis sillabis. extioꝰ de cet̾is obliquis ca

Expanded text:
quomodo nascuntur. quintus de generibus dinoscendis per singulas terminationes; de numeris; de figuris et earum compage; de casu. sextus de nominatiuo casu per singulas extremitates omnium nominum, tam in uocales quam in consonantes desinentium, per ordinem; de genetiuorum tam ultimis quam paen
Abbreviated transcription (Latin):
triũ gnrũ ut eius modi. Nã nichili. frugi. mancipi obliqui sunt eas.
figurate cũ omib casib adiunti In o. añcedente quando nõ sunt uibalia

Expanded text:
trium generum, eiusmodi nam nihili, frugi, mancipi obliqui sunt casus figurate cum omnibus casibus adiuncti. in o, i antecedente, quando non sunt uerbalia
Abbreviated transcription (Latin):
scripser. ut debeant hec quoꝙ idẽ seruare. cũ ti subtracta. penul¬
tima uocał que circũflectebatur indictione ꝑfecta. idẽ a: inuenit᷑
ultima in cõcisione hñs eundẽ accentũ hrueniunt᷑ tũ&ẽ ppͥa

Expanded text:
scripserunt debeant haec quoque idem seruare, cum ti subtracta paenultima uocalis, quae circumflectebatur in dictione perfecta, id est a inuenitur ultima in concisione habens eundem accentum. inueniuntur tamen etia
Abbreviated transcription (Latin):
il pꝰiꝑt̾ritꝰ inexpugnabił ĩ extricabilis.
milit̾ in ꝑfectꝰ in eluctabilis: isimilia. Est gͦ qͦꝙ illõ attendendũ. qd separata c̃posi
i nõ in simplices resoluunt᷑ dictiones. s inant̾e cõpositas. sic̃ eã quȩ a tribꝰ uła

Expanded text:
imperterritus, inexpugnabilis, inextricabilis, similiter imperfectus, ineluctabilis et similia. est ergo illud quoque attendendum, quod separata composita non solum in simplices resoluuntur dictiones, sed etiam in ante compositas, sicut sunt ea, quae a tribu
Abbreviated transcription (Latin):
uui .i. correptã habeat añ mus. pulcheirimꝰ. doctissimꝰ. sapientissimus
maximꝰ ultimꝰ. ab aduerbis siue ppositonib uenientia desinunt hec ex¬
tra ext̃ĩor. extremꝰ. supͣ suꝑior sup̃mꝰ. post posterior. postremꝰ. Ex quo
apparet neꝙ asuꝑo. neq apostero fieri cõparatiuos siue suꝑlatiuos. Sic̾neq
abinfero. infinꝰ. quod solũ insimꝰ desunt. sed ab adu̾bio infra. inferior. ĩ¬
fimꝰ. Nã si eẽnt anoiẽ suꝑo. postero. infero. seruassent regłam. in us.¬

Expanded text:
tiui i correptam habeat ante mus, ut pulcherrĭmus, doctissĭmus, sapientissĭmus, tiui i correptam habeat ante mus, ut pulcherrĭmus, doctissĭmus, sapientissĭmus, maxĭmus, ultĭmus ab aduerbiis siue praepositionibus uenientia desinunt haec: extra exterior extrēmus, supra superior suprēmus, post posterior postrēmus. ex quo apparet, neque a supero neque a postero fieri comparatiuos siue superlatiuos, sicut neque ab infero infimus, quod solum in fimus desinit, sed ab aduerbio infra inferior infimus, nam si essent a nomine supero, postero, infero, seruassent regulam in us
Abbreviated transcription (Latin):
ore ᷤ idẽ ꝓpinqͥores cognati. Uitulpianꝰ libro xxu. ut ad edictũ siqͥs ꝓreninor co¬
gnatꝰ nasceret᷑. Uegeciꝰ renatꝰ rei militaris libro i. S lat̾a eoꝵ subducant᷑ ab
ostib. ne possit uulnꝰ acciꝑe.⁊ ꝑxnnior dextera sit. quae plagã possit
In timus desinit unũ anomalũ optimꝰ. & ab adu̾bus siue p̃positionib dirnia
esunt. Intra int̾ior intimꝰ. ultra ult̾ior ultimꝰ. citra cit̾i̾or citm
cero dere publica in ui. exqͥb erat eaminima. que ulima acelo citima t̾ris lu¬
ce lucebat. aliena afraniꝰ nñ oẽ posituuũ eiꝰ cit̾ ꝓtulit in pa tellea
teste aruntio. Et p̃tẽa dex mꝰ. & sinistimꝰ. Extim qͦ ꝓextremꝰ dicebant anti¬
pͥmo historiarũ dextinoᷤ in dextris scuta iubet hr̃e. Salustiꝰ in iugurtino.
ut supͣ diximꝰ. Silla cũ equitatu ap̃ dextimos. in sinistra parte mal liꝰ d̾m
In remus que sola forma.e. habuit longã inpenultima Cũ om̃is forma suꝑla¬

Expanded text:
cognati, ut Vlpianus libro XLVI ad edictum : «si quis proximior cognatus nasceretur». Vegetius Renatus rei militaris libro primo: «sed latera eorum subducantur ab hostibus, ne possint uulnus accipere, et proximior dextra sit, quae plagam possit in timus desinit unum anomalum, optimus, et ab aduerbiis siue praepositionibus deriuata haec: intra interior intimus, ultra ulterior ultimus, citra citerior citimus Cicero de re publica VI: «ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima terris, luce lucebat aliena». Afranius tamen etiam positiuum eius citer protulit in patella teste Aruntio et praeterea dextimus et sinistimus. extimus quoque pro extprimo historiarum : «dextimos in dextris scuta iubet habere». Sallustius in Iugurthino, ut supra diximus: «Sulla cum in remus quae sola forma e habuit longam in paenultima, cum omnis forma superla
Abbreviated transcription (Latin):
i. extrema p̃ti intus. conuersã faciunt participia. ut polluo pollui pollutus.
acuo acui acutꝰ. suo sui sutꝰ. tribur tribui tributꝰ. eruo erui. erutꝰ. qd solũ
lnctꝰ. faciunt partcipia pt̃i passiua que uerlirꝑidẽ tempꝰ actiuoꝵ inxi.
faciũt. ut intellexi intellectꝰ. duxi ductus. uexi uectꝰ. auxi actus. traxi tet
pexi pectꝰ iixi unctus. Excipit᷑ fleriꝗđ flexꝰ fac̃ participium. Similit̃ in

Expanded text:
i extrema praeteriti in tus conuersa faciunt participia: polluo pollui pollutus, acuo acui acutus, suo sui sutus, tribuo tribui tributus, eruo erui erŭtus, quod soluin ctus faciunt participia praeteriti passiua, quae uerba per idem tempus actiuorum in xi faciunt, ut intellexi intellectus, duxi ductus, uexi uectus, auxi auctus, traxi tractus, pexi pectus, iunxi iunctus; excipitur flexi, quod flexus facit participium. similiter in
Abbreviated transcription (Latin):
ua: que apositiuis diriuant᷑. ut lec̾turio. ut ferueco. domito. facesso. gir¬
rulo. albico. Sunt᷑ ĩgͥ diriuatiuoꝵ diuerse species. ut inchoatiua. que miciũ actusi:

Expanded text:
ua, quae a positiuis deriuantur, ut lecturio, feruesco, domito, facesso, garrulo, albico. sunt igitur deriuatiuorum diuersae species, ut inchoatiua, quae initium actus
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ eũ facere necessitas metri cõpulit. Quatuor ⁊t. breues dictio. in he¬
roico poni nõ alit̃ poterat. Ruis uirgłs in huiꝰ cemodi nõib. idẽ quatuor
breues habentib: soleat ꝓceleiaticos ponere. ut gen̾i labant & labat a

Expanded text:
quod eum facere metri necessitas coquod eum facere metri necessitas coroico poni non aliter poterat, licet Virgilius in hujuscemodi nominibus, id est, quatuor breves habentibus, soleat proceleusmaticos ponere, ut: Labat a
Abbreviated transcription (Latin):
dictas. silłas. & faciunt. ut ignis. igni. igniłus. Testis. testi. testicłs
nauis naui. nauicła. cutis cuti. cunꝰcula. auis. aui. auicula. clauis¬
claui. clauicula. rete. reti reticłi. fons fonti fonticulꝰ. mons monti
montiełs̃. pons panti. ponticulꝰ. Lens lenti leaticula. pars parti. parti-
cula. dulci ͦ dulciculꝰ. & dulcicula. dulorculum. Securis se
securi cula. Plautꝰ inrudentt. Post ad trinsecus securicula. ai¬
ceps. sicero intuseulanar. Dul ciculȩ potionis aliqͥd uideauiꝰ. Sinulit̃
sidis fidi. fidicula. Id̾ in .ii. denatura dõꝵ. Si platam fidi culas t̾rent nu¬
merosa sonantẽ. Na s eẽt fides in hac qq̃ significatione. quomͦ seruio pla¬
cet: Nõ fidicula fecisset s fidecula. Et cũ omiã huiꝰ ceniodi diminuti¬
ua tam penultimã quã antepenultimã coiripiunt. Cuticula. i ante¬
penultimã ꝓduc̾. Iuuenał in .i. sũ bibet estiuũ contracta citicula solẽ

Expanded text:
t diminutiuum, ut ignis igni igniculus, testis testi testiculus, nauis naui nauicula, cutis cuti cuticula, auis aui auicula, clauisclaui clauicula, rete reti reticulum, fons fonti fonticulus, mons monti monticulus, pons ponti ponticulus, lens lenti lenticula, pars parti particula, dulcis dulci dulciculus et dulcicula dulciculum, securis securi securicula. Plautus in rudente : «post altrinsecus est securicula ancipes». Cicero in III Tusculanarum : «dulciculae potionis aliquid uideamus». similiter fidis fidi fidicula. idem in II de natura deorum : «si platani fidiculas ferrent numerosa sonantes». nam si esset fides in hac quoque significatione, quomodo Seruio placet, non fidicula fecisset, sed fidecula. et cum omnia huiuscemodi diminutiua tam paenultimam quam antepaenultimam corripiunt, cuticula i antepaenultimam producit. Iuuenalis: «combibet aestiuum contracta cuticula solem»,
Abbreviated transcription (Latin):
tis rethorice ad herẽmũ. Strenue qd uolumꝰ ostend̾e factũ. celeriuscłe
dicemꝰ. Sic̃ asepiᷤᷤ cõꝑatõ sepiuscule. Praut̾ incassina. Ut nubas michi
fenmino cõparatuio nõ ueniat. fac̃ tũ ut suꝑiꝰ ostendim:. Pluse
modi qͥppiã uenari potuerãt. Illa qͥde certe ꝓlepus¬
culis capiebant᷑.
Ad hanc fornia  cẽ positiua in or. desinentia tutant.qr. inus. & accep¬
a culꝰ. faciunt. dimimitiua. Rumor. rumc̾uls. Cicero ꝓchenti¬
tuꝑitoꝵ honinũ ruuus cłos aucupant. Uł assimint. culꝰ. uł cula. amator. ãma¬
torculꝰ. soror. soror cula. Plautꝰ iupenula. uix egregie amator culos inue¬
umꝰ. Id̾ incistellaria. Germana mea soror cula. Sinis. uͦ ł ine. de¬

Expanded text:
trenue quod uolumus ostendere factum, celeriuscule dicemus», sicut a saepius comparatiuo saepiuscule. Plautus in Casina : «ut nubat mihi, uel feminino comparatiuo non ueniat, facit tamen ut superius ostendimus plusculus smodi quippiam uenari potuerant, illa quidem certe pro lepusculis capiebantur». ad hanc formam etiam positiua in or desinentia mutant or in us et accepta culus faciunt dimium hominum rumusculos aucupant», uel assumunt culus uel cula, ut amator amatorculus, soror sororcula. Plautus in Poenulo : «uix aegreque amatorculos inuenimus». idem in cistellaria : «germana mea sororcula». in is uero uel
Abbreviated transcription (Latin):
uerilũ. ullũ. Et sciendũ qd̾ noĩa tc̃ie. ł quarte. ⁊ qͥnte deelinatio¬
nis pleraꝙ nõ tñ omiã. ut qͥdã putauer̃. Diminutiuoꝵ masculira
culꝰ feminina incula. Neut᷑.. in culũ. t̃minant. Aprimeu
culus. infm̃o cula. In neutro. culũ. Ut flos. flosculus. mas: mas¬
culꝰ mus. musculꝰ. Plus plusculũ os. osculũ. qd quãuis sit forme diminu¬
tiue.tñ quia aliã habuit significationẽ. fec̃ ex sese aliud diminutiuũ oscil¬
lũ. Similit̾ faciunt in er. terminantia diminuitiuũ. fr̃. fr̃culꝰ. pat̾ pat̾cu¬
lus. qd̾ & ꝓpͥum inuenit᷑. Mulier muliercula. pauꝑ pauꝑculꝰ. pauꝑcula
pauꝑculum. Mat̃ niat̾cula. Pltꝰ incistellaria. Tẽ tu gͥ mea mat̾cula. Eł¬
cipitur uent̾ uentriculꝰ. Lucanꝰ in .iiii. Qua iã nõ mediꝰ descendit ad ilia
uent̃. Iuuenał in i. Infra uentriculũ tenui distantia rima. Sic ĩ in us. ne
cũ extortis tał. cũ toͬtmis erusculis. Similit̾ thus. thusculũ. Simi idĩeodẽ¬

Expanded text:
uexillum, ullum. et sciendum, quod nomina tertiae uel quartae uel quintae declinationis pleraque, non tamen omnia, ut quidam putauerunt, diminutiuorum masculina in culus, feminina in cula, neutra in culum terminant, a primaeculus, in feminino cula, in neutro culum, ut flos flosculus, mas masculus, mus musculus, plus plusculus, os osculum, quod quamuis sit formae diminutiuae, tamen, quia aliam habuit significationem, fecit ex sese aliud diminutiuum oscillum. similiter faciunt in er terminantia diminutiuum: frater fraterculus, pater paterculus, quod et proprium inuenitur, mulier muliercula, pauper pauperculus paupercula pauperculum, mater matercula. Plautus in cistellaria : «tunc tu igitur mea matercula». excipitur uenter uentriculus. Lucanus in tertio: «qua iam non medius descendit in ilia uenter». Iuuenalis in primo: «infra uentriculum tenui distantia rima». sic etiam in us neut«cum extortis talis, cum todinis crusculis». similiter tus tusculum. ide
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ s de genꝰ ł aiã significationẽ uerbi ꝑnuitant in cõpofitione. ut spno sꝑͥnis acti¬
uũ asꝑnor aris. deponcus: Sentio neutrũ. adsentior deponens inqͦ conugatio mansit. Dr̃
Cuecro ꝓcornelio. curuntis rostris eicerent᷑ lapidibꝰ homines. Conficior. ꝑficior. afficior. Pa
nõ erneiutris qͥtã in cõpositione fiunt deponentia. F acio neutrũ: uersificor. aris. gͣnifi
cor. caris. deponentia. Cicero ꝓcornelio in i. Nũ alicui gratificabat᷑ hominii aut ordini.

Expanded text:
ed etiam genus uel significationem uerbi permutant in compositione, ut sperno spernis actiuum, aspernor aspernaris deponens; sentio neutrum, assentior deponens, in quo coniugatio mansit diciro Cornelio : «circumitis rostris eicerentur lapidibus homines», conficior, perficior, afficior. nec non ex neutris quaedam in compositione fiunt deponentia: facio neutrum, uersificor uersificaris, gratificor gratificaris deponentia Cicero pro Cornelio in I: «num alicui gratificabatur aut homini aut ordini