comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe. ne statuas illis
hoc peccatum. Illi la¬
pidabant: ille orabat.
Illi eum furiose perse¬
quebantur: ille pacat̾
xp̃m sequebatur. Illi
malicia cecabantur:
ille apertos celos. uiso
filio dei. sapientia illu.¬
strabatur. Illi lapides
mittebant: ille oratio¬
nes premittebat. tam¬
quã dicens. Dñe si istos
modo ocoideris inimicos.
qiuos postea facis a¬
ut noueritis qnͣtũ ua¬
luerit oratio sanc̾ti
nobiscum ad illum
adolescentem nomine
laulum. qui cum sẽs
stephanus lapidaret.
om̃ium uestimenta
seruabat. ⁊ tamquã
manib om̃iũ lapida¬
bant. Et postea sicut
nostis. accepit episto.¬
las a principib sacer¬
dotum. ut quoscumq
ros ac mulieres uinc¬
stos adduceret in ihe¬
rusalem. torquen dos
et puniendos. Hic cũ
iret in uia. subito eir¬
cumfulsit eum lumen
de celo. cecidit ĩ t̾ram.
et audiuit uocem di

Expanded text:
Domine, ne statuas illis Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Illi lapidabant, et ille orabat. Illi eum furore persequebantur; ille pacatus Christum sequebatur. Illi malitia caecabantur; ille aperto coelo viso Dei Filio sapientia illustrabatur. Illi lapides mittebant; ille orationes praemittebat: tanquam dicens: Domine, si istos modo occideris inimicos, quos postea facies aut noveritis quantum valuerit oratio sancti mnobiscum ad illum adolescentem nomine Saulum: qui, cum sanctus Stephanus lapidaretur, omnium vestimenta servabat, et tanquam manibus omnium lapidabat . Et postea, sicut nostis, accepit epistolas a principibus sacerdotum, ut quoscumque ros ac mulieres, vinctos adduceret in Jerusalem, torquendos et puniendos. Hic cum iret in via, subito circumfulsit eum lumen de coelo, et cecidit in terram, et audivit vocem de
Abbreviated transcription (Latin):
pendebat. ⁊ non descen¬
debat: quia de sangui
ebat. Deniq fratres
post resurrectionem
sanauit. quos pendẽs
insanissimos tolera¬
uit: ⁊ sanguinem ꝙͤ
fu derunt seuientes. bi¬
berunt credentes: et
facti sunt sequentes.
qui erant persequentes.
Ecce quare uenit xp̃e
non perdere quod inue¬
nerat: sed querere et
saluare quod perierat.
Ut diligendo seuientes
in imicos: faceret cre
multum a te esse di¬
cas imittari dñm tuũ.
qui pro te passus est.
relinguens tib exem¬
plum. ut sequaris ue¬
stigia eius: attendite
stephanum conseruũ
tuum. Homo erat si¬
cut et tu. de massa p᷑¬
cati erat sicut et tu:
eo precio redemptus ut
tu. Diaconus erat. e¬
uangelia legebat: q̃
legis et audis et tu.
Ibi inuenit scriptum.
Diligite inimicos ue¬
stroe. Didicit legendo:
perfecit diligendo. Qͥ
cum a iudeis saxorũ
cederetur. non solum
non comminabatur:
sed insuper lapidatori¬
bus suis ueniam pre¬
cabatur. Positis enim
genib: orabat dicens.

Expanded text:
petebat. Et non descenpetebat. Et non descendebat, quia de sanguinebat. Denique, post resurrectionem sanavit quos pendens insanissimos toleravit: et sanguinem quem fuderunt saevientes biberunt, credentes; et facti sunt sequentes, qui erant persequentes. Ecce quare venit Christus, non perdere quod invenerat, sed quaerere et salvare quod perierat ; ut diligendo saevientes inimicos, faceret credmultum a te longe dicas imitari Dominum tuum, qui pro te passus est, relinquens tibi exemplum ut sequaris vestigia ejus , attende Stephanum conservum tuum. Homo erat, sicut et tu: de massa peccati creatus, sicut et tu: eo pretio redemptus, quo et tu. Diaconus erat, Evangelia legebat, quae legis vel audis et tu. Ibi invenit scriptum, Diligite inimicos vestros . Didicit legendo, perfecit implendo. Qui cum a Judaeis saxorum aederetur, non solum non comminabatur, sed insuper lapidatoribus suis veniam precabatur. Positis enim genibus orabat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ctendice ip̃m dñm: qui
hoc iussit quid fecerit.
Nonne post tanta q̃
in eum commiserunt
impii iudei. qui retri¬
buebant ei mala pro
bonis. Pendens ĩ cruce
ait. Pater ignosce eis:
quia nesciunt quid fa¬
ciunt. Orauit in ho-¬
mine:qui exaudiuit
cum patri. Nam et
modo orat in nobis:
orat pro nobis. Orat
in nobis ut sacerdos
noster: orat pro nobis
ut caput nr̃m: oratur¬
tos ex illis futuros a¬
micos preuidebat. Idõ
om̃ib ueniam postu¬
labat: illi seuebant
⁊ ille orabat. Illi dice¬
bant pylato crucifige:
ille clamabat. pater
ignosce. In asperis cla¬
uis pendebat: sed lenz¬
datem ñ amsttebat.
Illis iam petebat ue¬
niam: a quib iam ao
cipiebat iniuriam.
Illi seuiebant: illi cir¬
cum latrabant. Illi ĩ.¬
sultando caput agi¬
tabant. quod sanum
non habebant: quia
summo medico in me¬
dio constituto: frene¬
tici circum quaq se¬
uiebant. Dendebat il¬
le ⁊ sanabat: pater ig
nosce illis. Attenditẽ
fratres. magna pietas
pendebat. et tamen im¬

Expanded text:
tende ipsum Dominum qui hoc jussit, quid fecerit. Nonne post tanta quae in eum commiserunt impii Judaei, qui retribuebant ei mala pro bonis, pendens in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Oravit in homine, qui exaudivit cum Patre. Nam et modo orat pro nobis, orat in nobis, et oratur a nobis. Ut sacerdos noster orat pro nobis, ut caput nostrum orat ios; sed multos ex illis futuros amicos praevidebat, et ideo omnibus veniam postulabat. Illi saeviebant, et ille orabat. Illi dicebant Pilato, Crucifige ; ille clamabat, Pater, ignosce. In asperis clavis pendebat: sed lenitatem non amittebat. Illis jam petebat veniam, a quibus tantam accipiebat injuriam. Illi saeviebant, illi circumlatrabant, illi insultando caput agitabant, quod sanum non habebant; quia summo medico in medio constituto phrenetici circumquaque saeviebant: pendebat ille, et sanabat. Pater, inquit, ignosce illis. Attendite, fratres. Magna pietas. Pendebat, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
borare. De quibdã enĩ
dioit. Amen amen dito
uobis. receperunt mer¬
cedem suam.S forte
auidus ad mercedem su¬
sim. et piger ad laborẽ.
qua fronte postulas qd̃
promisit deus. si non fa¬
cit quod iussit deus. Pri
tem. Iubet enim nobis
et dicit. Diligite inimi¬
cos ur̃os. benefacite bis
qui oderunt uos:⁊ ora¬
de pro petsequentibus
et calumpniantib uoꝰ.

Expanded text:
ibusdam enim dicit: Amen dico nobis, perceperunt mercedem suam . Sed forte avidus es ad mercedem, et piger ad laborem. Qua fronte postulas quod promisit Deus, si non facis quod jussit Deus? Priutem. Jubet enim nobis, et dicit: Diligite inimicos vestros, bene facite his qui vos oderunt; et orate pro persequentibus et calumnianti
Abbreviated transcription (Latin):
ditionem tuanr ñ est
copia laborand. Apud
te est bethleem ĩ qua
tus illuxit. quem in¬
uolutum pannis int̾
angustias diuersorii
presepe suscepit. Apud
de est declarata ab an¬
gelis. adorata ã ma¬
gis. per multorũ in¬
fantium mortes. ab
herode saluatoris in¬
fantia. Apud te ubi
pueritia eius adole¬
uit. ubi adoles centia
maturauit. et ꝑ in
crementa corꝑea ĩ ui¬
rum perfectum ueri
hominis natura pro¬
ficit. non sine cybo ẽ¬
suritionis. non sine
sompno quietis. non
sine fletu miseratio
nis: nec sine pauore.
formidinis.Unus e¬
nim atq idem est. qui¬
⁊ in dei forma operatꝰ
miracula magna uir¬
sum. Ut autem repa¬
raret om̃ium uitam:
recipit om̃ium causã.
Et uim ueteris cyro¬
graphi quod solus in¬
ter om̃s non debuit ꝓ
om̃ib soluendo uacu¬
auit: ut sicut ꝑ uni¬
us reatum. om̃s facti
fuerant peccatores. ita
per unius innocentiã
om̃s fierent innocen¬
tes. Inde in homines
manente iusticia. ub

Expanded text:
ditionem tuam non est ditionem tuam non est copia laborandi. te est Bethleem, in qua tus illuxit, quae involutum pannis inter angustias diversorii praesepe suscepit. Apud te est declarata ab angelis, adorata a magis, et per multorum infantium mortes ab Herode quaesita Salvatoris infantia. Apud te est, ubi pueritia ejus adolevit, ubi adolescentia maturavit, et per omnia incrementa corporea in virum perfectum veri hominis natura profecit, non sine cibo esuritionis, non sine somno quietis, non sine fletu miseratnis, nec sine pavore formidinis. Unus enim atque idem est qui in Dei forma operatur miracula magnae virUt autem repararet omnium vitam, recepit omnium causam: et vim veteris chirographi, quod solus inter omnes non debuit, pro omnibus solvendo vacuavit: ut sicut per unius reatum omnes facti fuerant peccatores, ita per unius innocentiam omnes fierent innocentes: inde in homine manente justitia, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
fidez sue brachiis. tũc
dimittat ut ñ uideat
mortem qͥ uiderit ui¬
tam. Uideat uberem ĩ
om̃s gratiam dñi ge¬
neratione diffusam. ⁊
ꝓphetiam in credulis ne¬
gatam esse non iustis.
Ecce symeon ꝓphetat᷑
cernat. et pro nr̃orũ
qualitate factorum.
iudex uerus auͣt iust.
aut supplicia decernat
aut premia. Et tuam
inquit ip̃ius animam
pertransibit gladius.
N ec littera nec hysto¬
ria docet. ex hac uita
maria corporalis necis
passionis migrasse. Nõ
enim anima sed corpꝰ
materiali gladio tnͣs¬
uerberatur. Et ideo
prudentia marie: ut
rii ostenditur. Uinũ¬
est enim uerbum dei
et ualidũ. ⁊ acutius
omni gladio acirtissi¬
mo: penetrans usq
ad diui sionem anime
⁊ spiritus. artuũq ⁊
medullarum. cogita¬
tiones cordis ⁊ secre¬
ta scrutator animar.
Quia nuda ⁊ aperta¬

Expanded text:
fidei suae bracchiis. tunc fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat icernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut stis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda ment
Abbreviated transcription (Latin):
iste erat iustus et ti¬
moratus: expectans
consolationem isrł.
N on solum ab ange¬
lis ⁊ ꝓphetis. ac pasto¬
rib ⁊ parentib. sed
etiam a seniorib et
iustis generatio dñi
accepit testimonium.¬
Nam om̃is etas. ut̾¬
q sexus . euentorum¬
q miracula fidem as¬
truunt. Uirgo gene¬
rat:sterilis parit. Mu¬
tus loquitur: Elyza¬
beth ꝓphetat. Magꝰ
adorat᷑. utero in clusꝰ
exultat. ui dua confi¬
tetur: iustus expͤstat.
Et bene iustus: qͥ non
suam. sed populi gra¬
tiam requirebat. Cu¬
piens ip̃i corpore e uin¬
culis fragilitatis ab¬
solui: sed expectans
uidere promissum.
Sciebat enim quia
beatz oculi qui uide¬
runt. Nunc in quit
dimittis seruum tuũ
Uide iustum uelut
corporee carcere molis
inclusum: uelle dissol¬
ui: ut incipiat esse eũ
xp̃o. Dissolui enim et
cum xp̃o esse: multo
melius. D qu uult
dimitti. uenzat ĩ dem¬
plum. ueniat in iheru¬
salem: expectet xp̃m
dñi. Accipiat in mani¬
bus uerbum dez. com¬
plectatur quib dam

Expanded text:
iste iustus et tioratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; dissolui enim et cum Christo esse multo melius. sed qui uult dimitti ueniat in templum, ueniat in Hierusalem, exspectet Christum domini, accipiat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
stinus ait. ita libri ter¬
mino reficitur lecto¬
ris intentio. sicut la¬
bor uiatoris hospicio.
Nichilominns tam̃
ut facilior querenti¬
b inuentio redderet᷑.
Eadem capituloꝵ inte¬
meuata series iuxta
ciuod in ip̃o libello qͦnꝰ¬
dam p̃positis breuibus
distinxeram. Per om¬
nia uidebatur ẽẽ ser¬
cnanda. Sostre siqui¬
dem: idest angloꝵ gen¬
tis inercie consulendũ
ratus. que et non du¬
dum idest temporib
beati pape gregori.
semen acceꝑit fider.
Et idem qͣntum ad lec¬
tionem tepide satis ex¬
coluit. non solum di¬
lucidare sensus. uerũ
sententias quoq stoin¬
gere disposui. Nam
et aperta magis bre¬
uitas. qͣm disputatz o
prolixa memorie solet
infigi. Opto in xp̃o ua¬
leas dilectissime frater:
bedan q tui semper me¬
mor esse digneris. Ex¬

Expanded text:
stinus ait, « ita libri terstinus ait, « ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio, » nihilominus tamen ut facilior quaerentibus inventio redderetur, eadem capitulorum intemerata series, juxta quod in ipso libello quondam praepositis brevibus distinxeram, per omnia videbatur esse servanda. Nostrae siquidem, id est, Anglorum, gentis inertiae consulendum ratus, quae et non dudum, id est, temporibus beati Gregorii papae, semen accepit fidei, et idem quantum ad lectionem tepide satis excoluit, non solum dilucidare sensus, verum sententias quoque stringere, disposui. Nam ei aperta magis brevitas quam disputatio prolixa memoriae solet infigi. Opto in Christo valeas, dilectissime frater, Bedaeque tui semper memor esse digneris. E
Abbreviated transcription (Latin):
licoꝵ manu contindo¬
tis. ⁊ sacerdotib exi¬
lio retrusis deflet.
Et martyria uocãs.
has in eadem gloria¬
tur apocalipsi fuisse
predictas. Uerũ in
omni quoꝙ script᷑a
canonica.⁊ precipue
ꝓphetica tasdem uigẽ¬
re regulas. quisq ui
gilanter intenderit
inueniet. Cuius qui¬
dem auctoris ⁊ nos in
hoc opere sensum se¬
cuti. non nulla que
extrinsecus posuit.
breuiandi causa omi¬
simus. Plura uero q̃
illi ut pote uiro ĩge¬
nioso: ⁊ sicuit de eo dic¬
scriptum est. ueluti
rosa in spinis efflo¬
ruit aꝑta. nec quesi¬
tum digna udeban¬
turꝰ qͣntũ uel magi¬
stroꝵ traditione
uel memoriam lec¬
tionis. uel etiã cap¬
tu nõi sensus attin¬
gere potuimus. supe¬
rius dicere curauimꝰ
Nam et hoc in p̃cep¬
tis habemus. ut ꝑcep¬
ta talenta tum usu¬
uis referamus ad do¬
minum. Cumq opus
memoratum in tres
libellos releuande mẽ¬
tis gratia findi placu¬
isset. nescio quo enim
modo ut beatus augu¬

Expanded text:
licorum manum contradilicorum manum contraditis, et sacerdotibus exsilio retrusis, deflet, et martyria vocans, has in eadem gloriatur Apocalypsi fuisse praedictas; verum in omni quoque Scriptura canonica, et praecipue prophetica, easdem vigere regulas, quisquis vigilanter intenderit, inveniet. Cujus quidem auctoris et nos in hoc opere sensum secuti, nonnulla quae extrinsecus posuit, breviandi causa omisimus; plura vero quae illi utpote viro ingenioso, et qui, sicut de eo dictum est, veluti rosa in spinis effloruit, aperta, nec quaesitu digna, videbantur, quantum vel magistrorum traditione, vel memoria lectionis, vel etiam captu nostri sensus, attingere potuimus, superadjicere curavimus. Nam et hoc in praeceptis habemus, ut percepta talenta cum usuris referamus ad Dominum. Cumque opus memoratum in tres libellos relevandae mentis gratia findi placuisset, nescio quo enim modo, ut beatus Augu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit om̃ib lingua:
cum potius recapitu¬
lando latenter adiun¬
geret: qualiter sint
lingue diuise. Dep¬
tima eiusdem regula
est: de dyabolo ⁊ eius
corpore. Aliquando
enim ĩ dẏabolum dici¬
tur. quod non in ip̃o.
sed in eius corpore pos¬
sit agnoso. Dicut dñs
beato iob. eiusdem ho¬
stis fraudes ⁊ uires ex¬
ponens. inter alia di
lia: Non enim ipse
dyabolus legitur us¬
piam penitentiam ac¬
turus: sed corpus ip̃i¬
us quod dampnatũ ĩ
fine dicturum sit. Do¬
mine dñe aperi nobis.
Has igitur regulas
non in apocalipsi tan¬
tum. idest. reuelatio¬
ne sanct iohannis a¬
postoli. quiã isdem ty¬
chonius et uiuaciter
intellexit. ⁊ ueri dice
satisq catholice disse¬
ruit. Preterea dum¬
xat loca in nuib sue
partis idest donat ista-¬
rum scisma defendere
nisus persecutiones. qͣs
ip̃i a religioso ualenti¬
niano principe. iudeli¬
cet ut heretici pertu¬
lerunt ecolesiis toꝵ
possessionib. sub catho¬

Expanded text:
fuerit omnibus lingua, fuerit omnibus lingua, cum potius recapitulando latenter adjungeret: Qualiter sint linguae divisae. Septima ejusdem regula est de diabolo et ejus corpore. Aliquando enim in diabolum dicitur quod non in ipso, sed in ejus corpore possit agnosci, sicut Dominus beato Job, ejusdem hostis fraudes et vires exponens, inter alia diclia? Non enim ipse diabolus legitur uspiam poenitentiam acturus, sed corpus ipsius quod damnatum in fine dicturum sit: Domine, Domine, aperi nobis . Has ergo regulas non in Apocalypsi tantum, id est, in Revelatione sancti Joannis apostoli, quam idem Tychonius et vivaciter intellexit, et veridice satisque catholice disseruit, praeter ea dxat loca in quibus, suae partis, id est, Donatistarum, schisma defendere nisus, persecutiones quas ipsi a religioso Valentiniano principe, videlicet, ut haeretici pertulerunt, Ecclesiis eorum possessionibus sub catho
Abbreviated transcription (Latin):
xi. Nicbil est aliud.
qͣm semper laus eius
in ore meo. Tantũ-¬
dem autem ualent.
Et cum multiplicã¬
tur siue per denariũ¬
sicut septuaginta et
septingenti. unde pos¬
sunt et septuaginta
anni iheremie pro
uniu̾so tempore spi¬
ritualiterꝰ accipi: qͦ
est apud alienos eo¬
clesia. siue per se ip¬
sos sicut deceͤm per x.
centum. sicut duodeci
per .xii. centũ quadragĩ¬
ta quatuor. quo nir¬
mero significatur uni¬
uersitas sanctorũ in
apota lips. Sextam
regulam tychonius
recapitulationẽ uo¬
cat. Sic enim dicũ¬
dam sequantur ĩ or¬
dine temporis uel re¬
rum continuatzone
narrentur. cum ad
priora que pretermis¬
sa sũt latenter narra¬
tio reuocetur. sicut ĩ
genesi qͥd dicitur. Isti
filii noe in tribubus.
⁊ linguis suis. ab his
diuise sunt insule gẽ¬
tium super terram.
Et statim. Erat autẽ
omnis terra labii uni¬
us : et sermonũ corũ¬
dem. Ita dictũ uidet᷑.
tamqm᷑ eo iam temꝑe
quo dispersi sũt. una

Expanded text:
tibi , nihil est aliud, tibi , nihil est aliud, quam semper laus ejus in ore meo . Tantumdem autem valent, et cum multiplicantur sive per denariusicut septuaginta et septingenti; unde possunt et septuaginta anni Jeremiae pro universo tempore, spiritualiter accipi, quo est apud alienos Ecclesia, sive per seipsos, sicut decem per decem centum, sicut duodecim per duodecim centum quadraginta quatuor, quo numero significatur universitas sanctorum in Apocalypsi. Sextam regulam Tychonius recapitulationem vocat. Sic enim dicuni sequantur in ordine temporis, vel rerum continuatione narrentur, cum ad priora quae praetermissa sunt latenter narratio revocetur. Sicut in Genesi quod dicitur: Isti filii Noe in tribubus et linguis suis. Ab his divisae sunt insulae gentium super terram . Et statim: Erat autem omnis terra labii unius et sermonum eorumdem . Ita dictum videtur, tanquam eo jam tempore quo dispersi fuerunt una
Abbreviated transcription (Latin):
de specie loquentes scͥp¬
tura ibi uigilare debet
lectoris intentio. Qͥn¬
tam ponit regulam:
qͣm de temporib nun-¬
cupat. Potest autem
ut michi uidetur eti¬
am de nũmeris appel¬
lari. Hanc tropo. sy¬
nec doce. uel legitimis
numeris uigere: dicit
tropo. synẼc doce. aut
parte totum. aut to¬
to partem. Quo locu¬
tionis modo etiã illa
de resurrectione xp̃i
soluitur questio. Pars
enim nouissima diez.
quo passus est. nisi
pro t̾ota die accipiat᷑.
idest adiuncta etiam
nocte preterita. Et nox
in cuius parte ultima
resurrexit. nisi totus
dies accipiatur᷑. ad¬
iuncto scilicet illuces¬
cente die dñico non
possunt esse. tres dies
⁊ tres noctes. quibus
se in corde terre pre¬
dixit esso futurum.
Legitimos autem
numeros dioit: quos
eminentius diuina
scriptura comm̃dat.
Sicut septenarium.
uel denarium. uel
duodenarium. tlub
plerum q uel uniu̾¬
sitas temporis. uel
rez alicuius perfectio
designatur. sicut sep¬
ties in die laudem di

Expanded text:
de specie loquente Scripde specie loquente Scriptura, ibi vigilare debet lectoris intentio. Quintam ponit regulam, quam de temporibus nuncupat. Potest autem ut mihi videtur etiam de numeris appellari. Hanc tropo synecdoche vel legitimis numeris vigere dicit. Tropos synecdoche est aut a parte totum, aut a toto partem. Quo locutionis modo etiam illa de resurrectione Christi solvitur quaestio; pars enim novissima diei quo passus est, nisi pro tota die accipiatur, id est, adjuncta etiam nocte praeterita; et nox in cujus parte ultima resurrexit, nisi totus dies accipiatur, adjuncto scilicet illucescente die Dominico, non possunt esse tres dies et tres noctes, quibus se in corde terrae praedixit futurum. Legitimos autem numeros dicit, quos eminentius divina Scriptura commendat, sicut septenarium, vel denarium, vel duodenarium, quibus plerumque vel universitas temporis, vel rei alicujus perfectio designatur. Sicut: Septies in die laudem dixi
Abbreviated transcription (Latin):
non erit heres cum
filio libere. Tercia ẽ¬
de promissis et lege.
que alio modo de spũ
et litera illis de gr̃a
⁊ mandato potest ap¬
pellari. Hec augu¬
stino magna questio
magis qͣm regula. q̃
soluendis est questio¬
nib adhibenda uide¬
tur. Ip̃a est enim qm
non intelligentes pe¬
lagianz uel condide¬
runt suam heresim
uel auxserunt. Quar¬
ta est de specie et gene¬
re. Species enim pars
est. genus autems to¬
tum. cuius ea pars ẽ
uintia. pars est totius
orbis. Unde ⁊ in noti¬
tiam uulgi uerba ista
uenerunt. ut etiam
ydiote intelligant qͥd
specialiter. quid gene¬
raliter in quocumꝙ
precepto imperiali sit
constitutum. Fit hoc
etiam de hominibus:
sicut ea que de salomo¬
ne dicuntur. Excedũt
eius modum. ⁊ potius
ille pars est ralata cla¬
resount. Nec species
semper exceditur. Sepe
enim talia dicunt᷑ que
uel ez quoq uel ez for¬
tasse tantum modo aꝑ¬
tissime congruant. S
cum ab specie transit᷑
ad genus. qiuasi adhuc

Expanded text:
non erit haeres cum non erit haeres cum filio liberae. Tertia de promissis et lege, quae alio modo de spiritu et littera, vel de gratia et mandato potest appellari. Haec sancto Augustino magna quaestio magis quam regula quae solvendis est quaestionibus adhibenda videtur. Ipsa est enim quam non intelligentes Pelagiani, vel condiderunt suam haeresim, vel auxerunt. Quarta est de specie et genere. Species enim pars est. Genus autem totum, cujus ea pars este provincia pars est totius orbis. Unde et in notitiam vulgi verba ista venerunt, ut etiam idiotae intelligant quid specialiter quid generaliter in quocunque praecepto imperiali sit constitutum. Fit hoc etiam de hominibus, sicut ea quae de Salomone dicuntur excedunt ejus modum, et potius ille pars est, relata clarescunt. Nec species semper exceditur. Saepe enim talia dicuntur, quae vel ei quoque, vel ei fortasse tantummodo apertissime congruant. Sed cum a specie transitur ad genus, quasi adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
turas studiosi plurimũ
adiuuantur. breuit̾
commemorandas pu¬
taui. Harum pͥma
de dño ⁊ eius corpore ẽ.
qͣnͣdo a capite ad corpꝰ.
uel a corpore tuansit
ad caput. Et tamen
ab una eadem q per¬
sona non receditur.
Una enim persona lo¬
quitur dicens. Sicut
sponso imposuit mi¬
chi mitram : ⁊ sicut
sponsam ornauit me
ornamento. Et tam̃
quid horum capit. qͥd
corpori. idest quid xp̃o.
quid ecclesie ꝯueniat:
utiq intelligendum
est. Secunda est de¬
dñs corpore bipertito.
uel potius de dñi cor¬
pore uero atq simu¬
lato. ut sc̃o augusti¬
no magis appellari pla¬
ouit. Dicit enim ecole¬
sia. Fusca sum ⁊ spe¬
ciosa ut tabernacu¬
la cedar: ⁊ ut pelles
salomonis.Non enĩ
ait. fusca fui ⁊ speci¬
osa sum: sed utrũq
se esse dixit. Propt̾
communionem sacͣ¬
mentoꝵ ⁊ propter
temporaneam cõmix¬
tionem intra retia
pisoium bonoꝵ ⁊ ma¬
lorum. Tabernacula
quippe cedar. ad ysma¬
elem pertinent. qui

Expanded text:
turas studiosi plurimum turas studiosi plurimum adjuvantur, breviter commemorandas putavi. Harum prima de Domino et ejus corpore est, quando a capite ad corpus, vel a corpore transitur ad caput, et tamen ab una eademque persona non receditur. Una enim persona loquitur dicens: Sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento; et tamen quid horum capiti, quid corpori, id est, quid Christo, quid Ecclesiae conveniat, utique intelligendum est. Secunda est de corpore Domini bipertito, vel potius de Domini corpore vero atque simulato, ut sancto Augustino magis appellari placuit. Dicit enim Ecclesia: Fusca sum et speciosa, ut tabernacula Cedar, et ut pellis Salomonis . Non enim ait: Fusca fui et speciosa sum; sed utrumque se esse dixit, propter communionem sacramentorum, et propter temporaneam commistionem intra una retia piscium bonorum et malorum. Tabernacula quippe Cedar ad Ismaelem pertinent, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑. Illud tamen fixũ
seruat: ut a sexto re¬
capitulet. Tercia ue¬
ro periocha. sub specie
sẽptem angeloꝵ tuba
canentium. uarios ec¬
clesie describit euentꝰ.
Quarta. sub figura
mulieris parturientis.
et draconis eam perse¬
quentis.euis dem eccle¬
sie labores et uictorias
aperit. et utrieꝵ mili¬
tie premia digna repẽ¬
dit. ubi septem quoq
angelorum dicta com¬
memorentur et facta.
Et si non pariter ut su¬
pra. hunc enim misti¬
ca sollertia. numerũ
pene ubiq seruat. Cũ
et moris sit eiusdem io¬
hannis in euangeliis
quoq et epistolis ni¬
chil tepide ac breuit
dicere.Quinta autem
periocha per septem
angelos septem pla¬
gis nouissimis terrã
ꝑfundit. Sexta: damp¬
nationem meretricis
magne: idest impie
ciuitatis. Septima. or¬
natum uxoris agni.
sancte uidelicet iheru¬
salem de celo adeo des¬
cendentis. ostendit sep¬
tem quoq regulas ty¬
chonii uirz inter suos
eruditissimi. ciuibus
ad intelligendas scrip¬

Expanded text:
lat. Illud tamen fixum lat. Illud tamen fixum servat, ut a sexto recapitulet. Tertia vero periocha, sub specie septem angelorum tuba canentium, varios Ecclesiae describit eventus. Quarta, sub figura mulieris parturientis, et draconis eam persequentis, ejusdem Ecclesiae labores et victorias aperit; et utrique militiae praemia digna rependit. Ubi septem quoque angelorum dicta commemorantur, et facta, etsi non pariter, ut supra. Hunc enim mystica solertia numerum pene ubique servat, cum et moris sit ejusdem Joannis, in Evangeliis quoque et Epistolis, nihil tepide et breviter dicere. Quinta autem periocha per septem angelos, septem plagis novissimis terram perfudit. Sexta, damnationem meretricis magnae, id est, impiae civitatis. Septima, ornatum uxoris Agni, sanctae videlicet Jerusalem de coelo a Deo descendentis ostendit. Septem quoque regulas Tychonii, viri inter suos eruditissimi, quibus ad intelligendas Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
aliter in septem asye
gesta uel gerenda sĩt
ecclesiis. generales to¬
cius ecclesie luctas de¬
scribit ⁊ palmas. Ubi
sexto loco consulte su¬
biciendos ecclesie iu¬
deos. et temptationẽ
orbi unzu̾so futuram.
seqz ꝓmisit oito esse
uenturum. Septimo
autem. tepidam ponit
laodiciam. Filius enĩ
hominis ueniens: pu¬
tas inueniet fidem in
terra: In scd̾a autem
periocha. de scriptis ĩ
sede dei quatuor ani¬
malib. ⁊ uiginti qͣtuor
semiorib. Agnũ udet
apertis sẽptͣem libris. sig¬
nat sigillis. conflict᷑
et triumphos ecclesie
reserare futuros. Ubi
iuxta consuetudinem
libriistius. usꝙ ad sex¬
tum numerum ordi¬
nem custodit. ⁊ preter¬
misso septimo recapi¬
tulat: ac duas narra¬
tiones quasi ordinem
secutus. septimo con¬
cludit. sed et ip̃a reca¬
pitulatio. pro locis ĩ¬
telligenda est. Aliqnͣ¬
do enim ab origine pas¬
sionis. aliqando a me¬
dio tempore. aliquando
de ip̃a nouissima sola¬
presura. aut ñ multo
ande dicturus recapitu.¬

Expanded text:
aliter in septem Asiae gesta vel gerenda sint Ecclesiis, generales totius Ecclesiae luctas describit et palmas. Ubi sexto loco consulte subjiciendos Ecclesiae Judaeos, et tentationem orbis universi futuram, seque promisit cito esse venturum; septimo autem, tepidam ponit Laodiceam. Filius enim hominis veniens, putas inveniet fidem in terra ? In secunda autem periocha, descriptis in sede Dei quatuor animalibus et viginti quatuor senioribus, Agnum videt apertis septem libri signati sigillis, conflictus et triumphos Ecclesiae reserare futuros. Ubi juxta consuetudinem libri istius, usque ad sextum numerum ordinem custodit, et praetermisso septimo, recapitulat, ac duas narrationes, quasi ordinem secutus, septimo concludit. Sed et ipsa recapitulatio, pro locis intelligenda est: aliquando enim ab origine passionis, aliquando a medio tempore, aliquando de sola ipsa novissima pressura, aut non multo ante dicturus recapitu
Abbreviated transcription (Latin):
nie. Aridus autem
cum fide xp̃i susce¬
pit dona sacerdotis.
et in eodem munere
meruit sanitatem
recipere. Quanta¬

Expanded text:
. Aridus quoque cum fide Christi suscepit dona sacerdotis, et cum eodem munere meruit sanitatem recipere.
Abbreviated transcription (Latin):
pe uirtutum copiã
de illo exibat. ut siqͥs
infirmus eulogias de
manu eius susciperet:
protinus sanitatem

Expanded text:
ppe virtutum copia de illo exibat, ut si quis infirmus eulogias de manu ejus susciperet, protinus sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
be iohannes. Et uetitꝰ
coici ẽ cernere regna
soli. Intrat ouans celi
dño dilectus in aulã.
Regis ⁊ altithroni gau¬
det adesse choris. Hinc
ubi subiectum sacͣ lu¬
mina ũgit in orbem.
Currere fluctiuagas¬
cernit ubiq rotas. Et
babel ac solymam mix¬
tis confligere castris.
Dinoq atq hinc uici¬
b tela fugam q capr.
S mittem sequit᷑ mi¬
les qui dandidus agnũ:
Cum duce percipiet
regna beata polo. Squa¬
meus astanguis ꝑ tar¬
taua ceca manipłos.
Subinerget̾ flammis.
peste fame q: suos. Hu¬
ius ꝙ facies stadiũ ue
ordo ue duelli. Ars q¬
que ue falanx palma
uel arma forent. Pan¬
dere dum cuperem ue¬
terum sata lata pera¬
grans. Excerpsi cãpis
germina pauca satris.
Copia ne potior gene¬
ret fastidia mensis.
Conuiuã aut tenuẽ
tanta parare uetet.
Nostra tuis ergo sa¬
piant si fercula labris.
Aonanti laudes da su¬
perꝰ astra deo. Sin ali¬
as animos tamen am.¬
plexatus amicos. Que
cano corripiens pumi¬
ce frange fero.

Expanded text:
be Joannes Et vetitus Coici est cernere regna soli, Intrat ovans coeli Domino dilectus in aulam Regis et altithroni gaudet adesse choris. Hic ubi subjectum sacra lumina vertit in orbem, Currere flucticernit ubique rotas. Et Babel et Solymam mixtis confligere castris, Hincque atque hinc vicibus tela fugamque capi. Sed mitem sequitur miles qui candidus agnum, Cum duce percipiet regna beata polo. Squammeus est anguis per tartara caeca maniplos Submerget flammis, peste, fameque suos. Hujus quae facies, stadiumve, ordove duelli, Ars quae, quae phalanx, palma et arma forent, Pandere dum cuperem, veterum sata lata peragrans Excerpsi campis germina pauca sacris, Copia ne potior generet fastidia mensis, Convivam aut tenuem tanta parare vetet. Nostra tuis ergo sapiant si fercula labris Donanti laudes da super astra Deo. Sin alias, animos tamen amplexator amicos Quae cano, corripiens pumice frange fero.
Abbreviated transcription (Latin):
tata uita: mutata s̃
et nobis. celi enarra¬
uerunt głam dĩ. Et
nos ad xp̃m adorandũ
fulgens ex euangelio
ueritas. tamqͣm de ce¬
lo stella perduxit. et
nos ꝓphetia in gente
iudaicam celebratã.
tamqͣm iudicium iu¬
deorum non nobiscũ
pergentium fide aure
percepimꝰ. et nos re¬
gem et sacerdotem ⁊
pro nobis mortuum
xp̃m agnoscentes atq
laudantes. tamqͣm ĩ
auro et thure ⁊ myr¬
ra honorauimꝰ. super¬
est ut eũ euãgeliran¬
tes nouam uiã carpa¬
mꝰ. ñ qͣ uenimꝰ redeam.¬

Expanded text:
tata, vita mutata est. tata, vita mutata est. Et nobis coeli enarraverunt gloriam Dei ; et nos ad Christum adorandum fulgens ex Evangelio veritas, tanquam de coelo stella, perduxit; et nos prophetiam in gente Judaica celebratam, tanquam indicium Judaeorum non nobiscum pergentium, fideli aure percepimus; et nos regem et sacerdotem et pro nobis mortuum Christum agnoscentes atque laudantes, tanquam in auro et thure et myrrha honoravimus: superest ut eum evangelizantes novam viam carpamus, non qua venimus redeam
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. ⁊ iam nunc
qͣndo ex ip̃is sacramen¬
tis quib eoꝵ duritia
do occidunt ouem et
pascha mandutent. gẽ¬
tib xp̃m demonstrãt.
ciuem cum eis ipsi ñ
adorant. Nam illud
quale est. quod sepe
de testimoniis ꝓpheti-
illaconscripta sint. ñ
ad hoc futura. s facta
ad eorum codices ꝓuo¬
tamus ut saminus. du¬
bitantium confirmemꝰ.
Nonne etiam tunc iu¬
dez xp̃m ostendunt gen¬
tib: quem nolunt a¬
dorare cum gentibus:¬
rum illi magi primi¬
tie nos bereditas xp̃i
use ad terminos ter¬
re. Propter quos ceci¬
tas ex parte isrł facta
est. ut plenitudo gen¬
tium intraret. cognito
dño et saluatore nr̃o
consolandos tuno iacu¬
it in angusto diuerso¬
rio. nunc ꝓpter subli¬
mandos sedet in celo:
Sic eum adnuntiemꝰ
in hac terra. in hac re¬
gione carnis nr̃e. ut
non qua uenĩmus re¬
deamus. nec prioris
nr̃e ꝯu̾sationis uesti¬
gia repetamus. Hoc
est enim quod illi ma¬
gi. non qua uenerũt
redierunt uia. Mu¬

Expanded text:
videmus etiam nunc, videmus etiam nunc, quando ex ipsis sacramentis, quibus eorum duritia do occidunt ovem et Pascha manducant , gentibus Christum demonstrant, quem cum eis ipsi non adorant? Nam illud quale est, quod saepe de testimoniis propheticiilla conscripta sint, non adhuc futura, sed facta, Judaeorum codices provocamus, ut animos dubitantium confirmemus? Nonne etiam tunc Judaei Christum ostendunt Gentibus, quem nolunt adorare cum Gentibuserant illi Magi primitiae, nos haereditas Christi usque ad terminos terrae, propter quos caecitas ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret , cognito Domino et Salvatore nostro consolandos tunc jacuit in angusto diversorio, nunc propter sublimandos sedet in coelo; sic eum annuntiemus in hac terra, in hac regione carnis nostrae, ut non qua venimus redeamus, nec prioris nostrae conversationis vestigia repetamus. Hoc est enim quod et illi Magi non qua venerant redierunt. Via mu
Abbreviated transcription (Latin):
randum demonstra¬
bat in terra. Et tam̃
infans. tam potens. tã
magnus tam paruiuꝰ
propter inimicias par
herodis in egiptum
portantib parentib
fugit. Ita nondũ sec¬
mone sed factis iam
suis menbris loquens.
⁊ tacitus dicens. Di
uos ꝑsecut. fuerint ĩ
unam ciuitatem. fugi¬
te in aliam. Mordalẽ
cuippe carnem. in qua
nos prefiguuiret ge¬
rebat. in qua erat eti¬
am pro nobis oportu¬
no tempore moriturꝰ
Unde a magis illis ñ
solum aurum honorã¬
dus ⁊ thus adorandus.
uerum etiam myrrã
stpeliendus acceperat.
Quales etiam fuissẽt
pro eius nomine mo¬
uidurz. qͣm ĩnocentes
qͣm humiles ostendit
in paruilis. quos he¬
rodes occidit. Nã ex
quib tota lex pendet
et ꝓphete etiam illũ
num trum preceptoꝵ
significauit primatꝰ¬
eoꝵ. Iam uero quem
non facit intentũ qͥd
sib uelit quod mago¬
rum inquisitione ub
xp̃c nasceretur. iudei
scriptura responderũt.¬
⁊ ipsi cum eis ñ adora¬
uerunt:Nonne hoc

Expanded text:
randum demonstrarandum demonstrabat in terra. Et tamen infans tam potens, tam magnus, parvulus propter inimicitias Herodis in Aegyptum portantibus parentibus fugit: ita nondum sermone, sed factis jam suis membris loquens, et tacitus dicens, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Mortalem quippe carnem, in qua nos praefiguraret, gerebat, in qua erat etiam pro nobis opportuno tempore moriturus. Unde a Magis illis non solum aurum honorandus, et thus adorandus, verum etiam myrrham sepeliendus acceperat. Quales etiam fuissent pro ejus nomine morituri, quam innocentes, quam humiles, ostendit in parvulis, quos Herodes occidit. Nam ex quibus tota Lex pendet et Prophetae, etiam illum numerum praeceptorum significavit bimat. Jam vero quem non facit intentum, quid sibi velit quod Magorum inquisitioni, ubi Christus nasceretur, Judaei de Scriptura responderunt, et ipsi cum eis non adoraverunt? Nonne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mebat. In diuitiis qͥp¬
pe ciuitas illa sccl̃m
seculum florens aliqͣn¬
do presumpserat.In
diuitiis autem princi¬
patus auirs auro de¬
fertur. quod xp̃i ma¬
gi suppliciter optule
Samaria namq: pro
ydolatria posita est.
Illic enim ppłs isrł au̾¬
sus a dño. ab ydola co¬
lenda conuersus est.
Debellaturus igitur
num dyabol. hec pri¬
ma puer spolia ydola¬
trie dominatione detͣ¬
xit. ut ad se adorandũ
magos conuersos a pe¬
ste illius supersticionis
auerterit. Et in hac
terra nondũ loquens
per linguam. loquere.¬
tur de telo per stellã.
ut quis esset et quo.
ꝓpter quos uenisset
non uoce carnis. s uir¬
tute uerbi quod caro
factum est demonstͣ¬
ret. Hoc enim factũ¬
est uerbum qd ĩ prin¬
cipio erat deus apud
deum. iam etiam ca¬
ro factum. ut habita
deorsum ad se homines¬
tib incontumabili
ueritate fulgebat. ⁊
propter angustũ d¬
sepe iacebat. Ab ip̃o
in celo demonstraba¬
tur stella. ⁊ ip̃m ado¬

Expanded text:
mebat. In divitiis quipmebat. In divitiis quippe civitas illa secundum saeculum florens aliquando praesumpserat. In divitiis autem principatus auro defertur, quod Christo Magi suppliciter obtulerSamaria namque pro idololatria posita est. Illic enim populus Israel aversus a Domino, ad idola colenda conversus est. Debellaturus scilicenum diaboli, haec prima puer spolia idololatriae dominationi detraxit, ut ad se adorandum Magos conversos a peste illius superstitionis averteret, et in hac terra nondum loquens per linguam, loqueretur de coelo per stellam; ut et quis esset, et quo, et propter quos venisset, non voce carnis, sed virtute Verbi, quod caro factum est, demonstraret. Hoc enim Verbum, quod in principio erat Deus apud Deum, jam etiam caro factum, ut habitardeorsum ad se homines incommutabili veritate fulgebat, et propter angustum disepi jacebat. Ab ipso in coelo demonstrabatur stella, et ipsum ado
Abbreviated transcription (Latin):
tium. quia et illi ma¬
gi quid iam fuerũt
nisi primitie gentiũ.
Israhelite. pastores.
magi. gendiles. Utriq¬
tamen ad angularem
lapidem cucurrerunt.
Ueniens quippe sicut
apostolus dicit. Enã¬
eramus longe. et pacẽ
his qui ꝓpe. H. Ip̃e e
nim pax nr̃a. qui fe¬
cit utraq unum: et
duos condidit iu se.
In unum nouum ho¬
minem pacem faciens.
et commutauit ĩ utͦs¬
q in uno corpore deo.
interficiens inimici
rito istum diem. nũ
qm nobiscum donat
quia nec unitatẽ amãt.
nec orientali ecclesie
ubi apparuit illa stel¬
la commnuncant. Nos
autem manifestatio¬
nem dñi ⁊ saluadoris
mitias gentium deli¬
bauid. in unitate gen¬
tium celebremus. Tũc
enim puer prius qͣm sci¬
ret uocare patrem aut
matrem. patusqm de
illo sicut fuerat ꝓphe¬
tatum. accepit uirtu¬
tem damasez. ⁊ spolia
samarie. idest anteqͣm
per humanam carnẽ
humana u̾ba ꝓferret.
accepit uirtut᷑em da¬
masc. illud scilicet
unde damaseus presu¬

Expanded text:
tium: quia et illi Matium: quia et illi Magi quid jam fuerunt, nisi primitiae Gentium? Israelitae pastores, Magi gentiles: itamen ad angularem lapidem concurrerunt. « Veniens quippe, sicut Apostolus dicit, evaneramus longe, et pacem his qui prope. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum, et duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, et commutavit utrosque in uno corpore Deo, interficiens inimicitrito istum diem nunquam nobiscum haeretquia nec unitatem amant, nec Orientali Ecclesiae, ubi apparuit illa stella, communicant. Nos autem manifestationem Domini et Salvatoris mitias Gentium delibavit, in unitate Gentium celebremus. Tunc enim puer, priusquam sciret vocare patrem aut matrem, sicut de illo fuerat prophetatum, accepit virtutem Damasci, et spolia Samariae : id est, antequam per humanam carnem humana verba proferret, accepit virtutem Damasci, illud scilicet unde Damascus praesu
Abbreviated transcription (Latin):
odierni diei ꝑ
uniuersũ mũ¬
dũ nota sollẽp¬
nitas. quid nobis ad fe¬
rat festiuitatis. quid¬
ue anmu̾saria repeti¬
tione commemoraret.
mone tempus ammo¬
net ut loquamur. E¬
latine manifestatio di¬
ci potest. Hoc autem
magn dñm adorasse ꝑ¬
hibentur. Stella sci¬
licet apparente cõmo¬
niti. et precedente ꝑ¬
ducti. Eo quippe die qͦ
natus est ille. stellã ĩ
oriente uiderunt. et
quem natum in dica¬
uerit agnouerunt.
Ex illo igitur die. ad
huc diẽ occurrerunt:
herodi regem nuntiã¬
tes terruerunt. Iude¬
is ex ꝓphetica script᷑a
respondentib. bechlleẽ
ciuitatem ubi dñs na¬
tus fuerat ĩuenerũt.
Ad ip̃m deinde stella
eadem ducente uene
myrram optulerunt:
alio itintrẽ redierũt.
Manifestatus est qͥ¬
dem et de ip̃o natuu¬
tatis sue dñs pasto¬
rib ab angelo admo.
te nuntiatus. sed isto
die ab tis est adoratꝰ.
Duscipite ergo deuo¬
tissimum istum qͦ di¬
em celebrandum uni¬
uersa ecclesia ge gen¬

Expanded text:
odierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, mone tempus admonet ut loquamur. Elatine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem occurrerunt, Herodem regem nuntio terruerunt, Judaeis ex prophetica Scriptura respondentibus, Bethlehem civitatem, ubi Dominus natus fuerat, invenerunt. Ad ipsum deinde Dominum stella eadem ducente venermyrrham obtulerunt; alio itinere redierunt . Manifestatus est quidem et die ipso nativitatis suae Dominus pastoribus ab angelo admonite nuntiatus: sed isto die ab eis est adoratus. Suscepit ergo devotissime istum diem celebrandum universa Ecclesia Gen
Abbreviated transcription (Latin):
illos solium domini¬
cum circumdantes.
candore rubeo resplen¬
dentes. Propter candi¬
dam etatem ⁊ sangui¬
nem passionis. quid ac¬
turus quid dicturus.
tacebis reus. Dum tan¬
tus cantabit exercitꝰ
effusus est. introeat ĩ
conspectu tuo gemitͦ
compeditoꝵ: ip̃o adiu

Expanded text:
illos solium dominiillos solium dominicum circumdantes, candore rubeo resplendentes, propter candidam aetatem et sanguinem passionis. Quid acturus es? quid dicturus? Tacebis reus, dum tantus cantabit exercitus effusus est . Introeat in conspectu tuo gemitus compe
Abbreviated transcription (Latin):
quid me dimittis in¬
anem: Si culpa est:
mea est. Si non est
crimen. iunge mor¬
tem. et libera matrẽ.
Alia dicebat. Quid q̃¬
ritis: Unum q̃xitis.
occiditis: ⁊ ad unum
qui unus est. attin¬
gere non potestis.
Alia decontra olama¬
bat. Ueni. Iam uenĩt
saluator mund. qͣm¬
diu quereris. nullum
tumes. Uideat te mi¬
les. ⁊ nr̃os non occidat
lamentatio matrum.
⁊ ad telum transiebat.
oblatio paruulorum.
Sed ille qui agnum
temptauit: ipse per
herodem agnulos ia¬
culauit. Manet auc¬
tori ministeriz suppli¬
di iudicium cum ista
resurrectione ceperit
mortuoꝵ. Herodes qͥd
putas acturus eris.
quando contra tanto¬
rũ uerum classes in¬
fantium iudiciale ce¬
nies claram linguam.
uocem magnam. mñ¬
suram perfectam. Om¬
nes inuenies candida¬
tos. in mensuram eta¬
tis plenicudinis xp̃i
fulgentes. Cũ stare
ceꝑint aute eum. quẽ
putaueras occidendũ.
pro quo fuderunt san¬
guinem preciosum.
Ip̃m uidebis thronũ
igneum presedentem.

Expanded text:
quid me dimittis inquid me dimittis inanem? Si culpa est, mea est; si non est crimen, junge mortem, et libera matrem. Alia dicebat: Quid quaeritis? Unum quaeritis, occiditis; et ad unum qui unus est attingere non potestis. Alia contra clamabat: Veni jam, veni, Salvator mundi, quamdiu quaereris? Nullum times: videat te miles, et nostros non occidat lamentatio matrum, et ad coelum transibat oblatio parvulorum. Sed ille qui Agnum tentavit, ipse per Herodem agnulos jugulavit. Manet auctori ministerii supplili judicium, cum istorum resurrectio coeperit mortuorum. Herodes, quid putas acturus eris, quando contra te tantorum classes infantium judiciale coenies claram linguam, vocem magnam, mensuram perfectam, omnes juvenes candidatos, in mensuram aetatis plenitudinis Christi fulgentes : cum stare coeperint ante eum, quem putaveras occidendum, pro quo fuderunt sanguinem pretiosum: ipsum videbis throno igneo praesidentem;
Abbreviated transcription (Latin):
machera: ⁊ nulla in¬
teruenit causa. Sola
stridet inuidia: cum
qui natus est. null
faciat uiolentiam. S
oues cernimus ma¬
tres: superant nos lu¬
gentes. Uox t̃ rama
audita est. ploratus ⁊
ululatus multus. Pig¬
nora sunt. non credita
sed creata. Non depo¬
sita. sed exposita. Te¬
stis est ip̃a natura t̃ĩ
pugnabat in marty¬
res: cuma syrannus
iactaret infanteg:
Martyrũ crines ca¬
pitis dissipabat: que
ornamentum capitis
amitobat. Qntis
modis infantem ab
scondere: et ipse se
infantulus publica¬
bat. Et nesciebat ta¬
tere. quia necdum
didicerat formidare.
Pugnabat mater ⁊
carnifex. Ille trahe¬
bat: ⁊ illa tenebat.
Ad carnificem mat̾
clamabat. Quid se¬
paras a me. quem ge¬
nuz ex me: Utertis
genuit: nomen sti¬
mea frustra lacte cõ¬
taui: quem a te udeo
manu crudeli iactare.
Modo eum effudert̃
uiscera mea: ⁊ tu eli¬
des ad terram: Alii
clamabant. mater ex¬
actor latronũ impel¬
leret. simul occidi cũ
paruulo matrem. Ut¬

Expanded text:
machaera, et nulla inmachaera, et nulla intervenit causa; sed sola stridet invidia: cum qui natus est, nulli faciat violentiam. Sed oves cernimus matres super agnos lugentes. Vox in Rama audita est, ploratus et ululatus multus . Pignora sunt non credita, sed creata; non deposita, sed exposita. Testis est ipsa natura, quae pugnabat in Martyres, cum tyrannus jactaret infantes. Mater crines capitis dissipabat, quae ornamentum capitis amittebat. Quantis modis infantem volebat abscondere; et ipse se infantulus publicabat? Nesciebat tacere; quia necdum didicerat formidare. Pugnabat mater et carnifex: ille trahebat et illa tenebat. Ad carnificem mater clamabat: Quid separas a me, quem genui ex me? Uterus genuit, non mansit imea frustra lacte reptavi quem a te video manu crudeli jactari. Modo eum effuderunt viscera mea; et tu elidis ad terram. Alia clamabat mater, cum exactor latronum compelleret: Simul occide cum parvulo matrem; ut
Abbreviated transcription (Latin):
in iudeis. qͥa notꝰ
aliquando ĩ iu¬
dea deus. Et hoc ip̃m ne¬
gant. Propter quod cͤ¬
dimus. quia non no¬
uerunt patrem. qui
filium negant. Unũ
dm̃n commnunis natu¬
re testatur: quia unͦ
est mundus. Unum
deum significant: qͥa
Una fides noui ⁊ uete¬
ris testamẽnti. Unũ
sp̃m sõm gratia testa¬
turꝰ: quia unum est¬
baptismum in nomi¬
ne trinitatis. Deum
ꝓphete dicunt: aplĩ
audiunt. Unum cm̃
magi crediderunt: et
aurum thus ⁊ myrrã
supplices ad xp̃i cuna¬
bula detulerunt. Pa
infantium. eterna re¬
pleantur altaria. Ubi
cum pariuili uictimã¬
tur: matres misere
lamentantur. Sascẽ¬
te dño luctus cepit.
Non celo. sed mundo.
indiciturꝰ matrib la¬
mentatio. angelis exiu¬
tatio. infantib trans¬
migratio. Deus ẽ qui
natus est. innotentes
illi debenturꝰ uictima:
qui uenit dampnare
mundi maliciam. Ag¬
nelli debent immolari.
quia agnus futurus
matres: quia agnos
perdunt sine uoce lac¬
tantes. Grande mar¬
taculum. Eximitur

Expanded text:
 Judaeis, quia notus aliquando in Judaea Deus : et hoc ipsum negant, propter quod credimus, quia non noverunt Patrem qui Filium negant. Unum Deum communis natura testatur; quia unus est mundus. Unum Deum fides significat; quia una est fides Novi et Veteris Testamenti. Unum Spiritum sanctum gratia testatur; quia unum Baptismum in nomine Trinitatis. Deum Prophetae dicunt. Apostoli praedicant. Unum Deum Magi crediderunt; et aurum, thus et myrrham supplices ad Christi cunabula detulerunt. Pasinfantium aeterna repleantur altaria. Ubi enim parvuli victimantur, matres miserae lamentantur. Nascente Domino, luctus coepit, non coelo, sed mundo. Indicitur matribus lamentatio, Angelis exsultatio, infantibus transmigratio. Deus est qui natus est; innocentes illi debentur victimae, qui venit damnare mundi malitiam. Agni illi debent immolari, qui Agnus futurus matres; quia agnos perdunt sine voce balantes. Grande mirtaculum! Eximitur