comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat que furabat᷑. Ex ait illis iħ̾c. Quid molest
estis huic mulieri᷑ bonũ opus ẽ oꝑata ĩ me
sepulture seruet illud. Marchus qͦi exponent
re corpꝰ meum ĩ sepulturam. subaudi ponen
uolec facere mortuo s nõ poterit. Et forte a scõ
sp̃u licet nesciens. sic p̃occupauit unct̃onem
sepulture mulier. T̃unc dixit iħc. opus ħ me¬
morandũ ubicũq p̃dicaret᷑ euangłm ħ. ⁊ bñ

Expanded text:
bat quae furabatur. « Et ait illis Jesus: Quid molesti estis huic mulieri? Bonum opus operata est in me,sepulturae meae servet illud. » Marcus quasi exponens re corpus meum in sepulturam, » subaudi, ponenvolet facere mortuo, sed non poterit. Et forte a Spiritu sancto, licet nesciens, sic praeoccupavit unctionem sepulturae mulier. « Tunc dixit Jesus: Opus hoc memorandum ubicunque praedicaretur evangelium hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib ꝓ freq̃ntia multoꝵ qͥ ob id iplum
ꝯuenerãt: uacuas ĩuenire doitos. ⁊ ĩ ꝯmu¬
nitransitu qui erat int̾ duas domos oꝑi¬
mentum hñs qd̾ diu̾sorium d̾r se recepe¬
runt. Sub quo ciues ł ad colloq̃nd̃. uł ad
omiscend̾ in dieb ocii. ł ꝓ aeris intempe¬
rie du̾tebant. forte ibi ioseph p̾sepium
fecerat ⁊ boui ⁊ asino. quos secum addure¬
rat in quo repositus ẽ iħe. ad qd̃ quidam
refert᷑ illud ysaye. Gognouit bos possesso¬
rem suũ ⁊ asinus p̃sepe dnĩ sui. Et illud
abacuc. In medio duũ aĩalium cognosoe

Expanded text:
ae frequentia multorum, qui ob idipsum convenerant, vacuas invenire domos, et in communi transitu, qui erat inter duas domus, operimentum habens, quod diversorium dicitur, se receperunt, sub quo cives ad colloquendum, vel ad convisendum in diebus otii, vel pro aeris intemperie divertebant. Forte ibi Joseph praesepium fecerat bovi et asino, quos secum adduxerat, in quo repositus est Jesus. Ad quod quidam referunt illud Isaiae: « Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . » Et illud Habacuc: « In me
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut inchoaret᷑ in ea. ⁊ deinde ꝑ circustances
natones alii p̾sides ꝓseq̃rent᷑. Uel forte pͥma
uniu̾salis. qr alie ꝓcesserant particłares. ł
forte pͥma capitum ĩ ciuitate fiebat a p̾side
scd̃a ciuitatum ĩ regione a legato cesaris
t̾cia regionum ĩ orbe coram cesare. hic pͥmũ
uidea fc̃a stipendiaria romanis. Hec descͥp¬

Expanded text:
et deinde per circumstantes regiones alii praesides prosequerentur. Vel forte prima universalis, quia aliae praecesserant particulares. Vel forte prima capitum in civitate fiebat a praeside, secunda civitatum in regione a legato Caesaris, tertia regionum in urbe coram Caesare. Hic primum Judaea facta est stipendiaria Romanis, haec descrip
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Et acciptẽs sponsã.¬
in urorem cũ mrgine uugo ꝑmãsit habuit
aut̾ uirgo uirũ ne gͣuida infamaret᷑ ⁊ ie ui
risolacio. ⁊ minist̾io frueret᷑. ⁊ ut diabolo oc¬
cultaret᷑ dei partus. de descriptione orbis.
N dieb illis exit edictum a cesare augusto
ut describeree uniu̾sus orb̃. Uolens cesar sci¬
re nuͣm regionum ĩ orbe q̃ romane suberãt
ditiomi num etiam ẽẽ ciuitatum in qͣlibet
regione. niͣm qͦ capitum in qͣlibet cuuta¬
te. p̃ceꝑat ut de suburbanis oppidis. uicis.i
pagis ad suam ofluerẽt homines ciuitatẽ.
⁊ maxime uͥcumq habitare̾t ad ciuitatem
ꝯuenirẽt. Unde trahebat᷑ originem. ⁊ qͥsq
denarium argenteum p̾cii .x. nũmoꝵ usu¬
alium. unde ⁊ denariꝰ dicebat᷑ p̾sidi ꝓnĩtie
tradens se subditũ romano imꝑio ꝓfiteret᷑
Nam ⁊ nũmus ymaginem p̃ferebat cesaris
⁊ suꝑscripcõem nominis ⁊ qr nus eoꝵ. qͥ¬

Expanded text:
tit, et accipiens sponsain uxorem, cum Virgine virgo permansit. Habuit autem Virgo virum, ne gravida infamaretur, et ut viri solatio et ministerio frueretur, et ut diabolo occultaretur Dei partus. CAP. IV. De descriptione orbis. n diebus illis exiit edictum a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis . » Volens Caesar scire numerum regionum in orbe, quae Romanae suberant ditioni, numerum etiam civitatum in qualibet regione, nomina quoque capitum in qualibet civitate, praeceperat, ut de suburbanis oppidis, vicis, et pagis ad suam confluerent homines civitatem, et maxime ubicunque habitarent ad civitatem convenirent, unde traherent originem, et quisque denarium argenteum pretii decem nummorum usualium, unde denarius dicebatur praesidi provinciae tradens, se subditum Romano imperio profiteretur. Nam et nummus imaginem praeferebat Caesaris, et superscriptionem nominis. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum. accendic aut̃ ioseph a nazareth ĩ beth¬
leem eo qd̾ ess de domo dauid ut ꝓfiteret᷑
cum urore sua p̾gnante. Si mulieres ꝓfite¬
bant᷑ uingend̾ est sic. ut ꝓficeret᷑ cum ma¬
ria. si soli uiri sic ẽ ordo. ascendit ioseph

Expanded text:
Ascendit autem Joseph a Nazareth in Bethlehem, eo quod esset de domo David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. » Si mulieres profitebantur, jungendum est sic, ut profiteretur cum Maria. Si soli viri sic est ordo: « Ascendit Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
natus phasur sacerdos ꝑcussit teremiã. et
misit eum ĩ neruũ qui erat ĩ porta benia¬
min suꝑiori in domo dnĩ. Cum q illuxiss
in crastinum: eduxit phasur ieremiam
de nerno. Et dixit ad eum. Ieremias non
phasur uocaute dñs nomentuũ. s panorẽ
undiq. Int̾pretat᷑ enim phasur. ł fascor oris
ciuus duceris in babylonem. Et orauit ie¬
renuas ad dñm. Dne deus rer ex̾cituum. qͥ
uides renes ⁊ cor: uideam ultõnem er eis. ti¬
bi enĩ reuelaui cãm meam. Porro in anno
u. sedechie ip̃e ẽ annus .uͦ. cransmigratõns
ioachim. exorsus ẽ ezechiel ꝓphetare in baby¬
lone ad ocaptiuos. postqͣm acceꝑant epłam

Expanded text:
miam, et misit eum in nervum in porta Benjamin superiori in domo Domini. Cumque illuxisset in crastinum eduxit Phassur Jeremiam de nervo, et dixit ad eum Jeremias: Non Phassur vocavit Dominus nomen tuum, sed Pavorem undique . » Interpretatur enim Phassur, vel phaseor, oris tivus duceris in Babylonem, et oravit Jeremias ad Dominum: « Domine Deus exercituum, qui vides renes et cor, videam ultionem ex eis; tibquinto Sedeciae, ipse est annus quintus transmigrationis Joakim, exorsus est Ezechiel prophetare in Babylone ad captivos, postquam acceperant epistolam
Abbreviated transcription (Latin):
est aut̃ in anno .iiiͦi. regni sedechie: miserũt
ad eum nũcios. rex edom. rex moab. rexamõ.¬
unanimit̾ tributa negaree regi babylonis.
Et dixit dñs ad ieremiã. fac cͥ catbenas ligne
as .u. retortas.ui. ⁊ pones unam ĩ collo tuo
⁊ alias .u. dabis in manꝰ nuntioꝵ .u. regum
in oculis meis. ⁊ n̾e̾ dedi om̃s t̾rasnstas ĩ ma¬
tabo suꝑ eos. Holite audire u̾ba ꝓphetaꝵ dicẽ¬
tium nob̃. nõ seruietis regib babylonis. ne
ꝑeatis cum eis. Et ꝯ cõpless ieremias mãda¬
tum diũ coram ledechia ananias ꝓph̾a de ga¬
baontulit cathenam de collo ieremie. ⁊ ꝯfre¬
git eam dicẽs. Hec dicre dñs. Sic ꝯfringam
iugũ regis babylonis. decollo istaꝵ gentiũ
pꝰ duos annos dicerũ. ⁊ referri faciam omĩa
uasa dni. ⁊ reducim omẽm trãsmigrationẽ
ri poss. U̾nitamen audi anania nõ misit

Expanded text:
est autem in anno quarto regni Sedeciae, miserunt ad eum nuntios rex Edom, rex Moab, unanimiter tributa negarent regi Babylonis. Et dixit Dominus ad Jeremiam: « Fac tibi catenas ligneas, id est retortas sex, et pones unam in collo tuo, et alias quinque dabis in manus nuntiorum quinque regum in oculis meis, et nunc dedi omnes terras istas in matabo super eos. Nolite audire verba prophetarum dicentium vobis: Non servietis regi Babylonis, ne pereatis cum eis. Et cum complevisset Jeremias mandatum Domini coram Sedecia, Hananias propheta de Gabaon, tulit catenam de collo Jeremiae, et confregit eam, dicens: Haec dicit Dominus: Sic confringam jugum regis Babylonis de collo istarum gentium post duos annos dierum, et referri faciam omnia vasa Domini, et reducam omnem transmigrationem ri posset. « Verumtamen audi, Hanania. Non misit
Abbreviated transcription (Latin):
bat ieremias ĩ medio popłi. hec ead̾ clamãs.
porro uex egipti eg̾ssus ẽ de egipto cum ex̾ci¬
tr. qͦi soluturꝰ obsidionem ierłm. Et recessit
rex babylonis aierłm mnoccur sum etꝰ. ⁊ fu¬
gauit eum ĩ ore gladii. ⁊ de syria coegre eum¬
sert̾ falsi ꝓpbete ierenie ⁊ decipiebãt sedechi¬
am dicẽtes. hon reu̾tent᷑ babylonii. s redi¬
bit trãsmigratio nr̃a ad nos: cum omĩbus
uasis drũ. Ieremias aut̃ ꝯtraria huis ⁊ uera
ꝓphetabat dicens. ẽradeo᷑ sedechias ĩ manus
regis babylonis. ⁊ loquet᷑ os eiꝰ cum ore ip̃i¬
us. ⁊ oculi eiꝰ oculos eius iudebũt. ⁊ ĩ babylo¬
nem ducent sedechiam. Impii u̾o dicebãt
ieremiam a mẽte excessisse. Porro ieremi¬
as strauit asinum ut eg̾deret᷑ ad anathot
uicum suũ. qui .xx. stadiis distabat a ierłm.¬

Expanded text:
 clamans. Porro rex Aegypti egressus est de Aegypto cum exercitu, quasi soluturus obsidionem Jerusalem, et recessit rex Babylonis a Jerusalem, in occursum ejus, et fugavit eum in ore gladii, et de Syria coegit serunt falsi prophetae Jeremiae et decipiebant Sedeciam dicentes: « Non revertentur Babylonii, sed redibit transmigratio nostra ad nos, cum omnibus vasis Domini . Jeremias autem contraria his, et vera prophetabat dicens: « Tradetur Sedecias in manu regis Babylonis, et loquetur os ejus cum ore ipsius, et oculi ejus oculos ejus videbunt, et in Babylonem ducet Sedeciam. » Impii vero dicebant Jeremiam a mente excessisse. Porro Jeremias stravit asinum, ut egrederetur ad Anathoth vicum suum, qui viginti stadiis distat a Jer
Abbreviated transcription (Latin):
mense .uui. nam hoc p̃dixerat ysaias ĩ men¬
se.u. Territꝰ aut̃ sedechias ad morte ananie
misit nũcios in babylonem cũ tributo. ⁊
musit ieremias epłam ĩ manib nuntioꝵ
secreto ad om̃em trãsmigrat̾onem ude di¬
cens. Hec dicit dñs. E dificate domos. ⁊ plan¬
tate ortos. ducite ⁊ tradite nuptui. ⁊ qͣrite pa¬
cem ciuitatis ad qͣm uos transinigre feci ⁊
orate ꝓ ead̾m qr in pace illiꝰ erit paxur̃a. nõ¬
uos seducant ꝓphete qui in medio ur̃i sũt.
qui ꝓmittũt uos in breui redit᷑os. qr cum
ceꝑinͣt impleri in babylone .lxx. anni. redu¬
cam uos ad locum ur̃m. hec aut̃ dicit dñs ad
achab filium culie. ⁊ ad sedechiam filium
maasie qui ꝓphetant uob̃ mendatit᷑. ẽra¬
dam eos ĩ manu regis babylonis. ⁊ ꝑcutiec

Expanded text:
mo . » Nam hoc praedixerat Jeremias in mense quinto. Territus autem Sedecias ad mortem Hananiae, misit nuntios in Babylonem cum tributo. Et misit Jeremias epistolam in manibus nuntiorum secreto, ad omnem transmigrationem Judae, dicens: « Haec dicit Dominus: Aedificate domus, et plantate hortos, ducite, et tradite nuptui, et quaerite pacem civitatis, ad quam transmigrare vos feci, et orate pro ea Deum quia in pace illius erit paxvos seducant prophetae, qui in medio vestri sunt, qui promittunt vos in brevi redituros, quia cum coeperint impleri in Babylone septuaginta anni, reducam vos ad locum vestrum. Haec autem dicit Dominus ad Achab, filium Coliae, et ad Sedeciam, filium Maasiae, qui prophetant vobis mendacium: Tradam eos in manus regis
Abbreviated transcription (Latin):
git sophonias epłam coram sedechia man
rib ieremie. Et ait ieremias. hec dicit dnͣs
suꝑ eos quos trãsingrare feci iusitabo u̾¬
bum bonum ut reducã eos. Suꝑ nos aut̾̃
qui nõ eg̾ssi estis cum eis: ĩmittam gladuł̃
⁊ famẽ. ⁊ pestem. ⁊ ponam uos qͣi ficus ma¬
las q̃ comedi nõ possu̾t. Ostẽdit enim mͥ do
minus signũ. ⁊ ecce duo calathi pleni ficis
polit sunt ante templum. Et dixte domi¬
nus ad me. Quid tu uides ieremia. Et dixit.
ficus ficus. bonas bonas ualde ⁊ malas ma¬
las ualde. Et ait dũs. Sic̃ ficus hee bone sic
cognoscam trãsmigratõnem qͦm emisi delo¬
coisto. ⁊ reducam eos in t̾ramhac. Et sic̃ ficus
pessime sic dabo sedechiam ⁊ reliquos qui
remansert᷑ in hac urbe in uexat̾onem iop
dotum. ⁊ de seniorib popłi ad uallem filio¬
rum ennon. quiẽ uixta introitũ porte fi¬
ccilis. ⁊ ꝯteres laguncłam in oculis eoꝵ. ⁊
dices. Hec dicit dñs: Sic ꝯteram locum istũ

Expanded text:
decia in auribus Jeremiae. Et ait Jeremias: Haec dicit Dominus: Super eos quos transmigrare feci, visitabo verbum bonum, ut reducam eos, super vos autem, qui non estis egressi cum eis, immittam gladium, et famem, et pestem, et ponam vos quasi ficus malas, quae comedi non possunt . » Ostendit enim Dominus mihi signum, et ecce duo calathi pleni ficis positi sunt ante templum. Et dicit Dominus ad me: Quid tu vides, Jeremia? Et dixi: Ficus, ficus bonas, bonas valde, et ficus malas, malas valde. Et ait Dominus: Sicut ficus hae bonae, sic cognoscam transmigrationem, quam emisi de loco isto, et reducam eos in terram hanc. Et sicut ficus pessimae, sic dabo Sedeciam, et reliquos qui remanserunt in hac urbe in vexationem, et rdotum, et de senioribus populi ad vallem filiorum Ennom, quae est juxta introitum portae fictilis, et conteres lagunculam in oculis eorum, et dices: Haec dic
Abbreviated transcription (Latin):
sme agrum qui ẽ in amatoth. ẽibi enim
ꝯpetit hereditas canqͣm ꝓꝑinqͥori. ⁊ ĩtelle¬
xit ieremias qđ u̾bum dni ess. iemit a
os. ⁊ adhibuit testes. ⁊ scͥpsit librũ possessio¬
nis signatum. ⁊ stipłationes ⁊ rata. ⁊ signa
formsecus ⁊ rescͥptum libri fecit aꝑtum. ⁊

Expanded text:
 Anathoth; tibi enim competit haereditas, tanquam propinquiori . » Et intellexit Jeremias, quod verbum Domini esset, et emit agenteos, et adhibuit testes, et scripsit librum possessionis signatum, et stipulationes, et rata et signa forinsecus, et rescriptum lib
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ fecert᷑ stulticiam in isrł. ⁊ mechatisunt ĩ
uxores amicoꝵ amicoꝵ suoꝵ ⁊ locuti sunt u̾¬
bum ĩ nomine meo qd̾ nõ mandani eis hos
duos tradunt hebrei fuisse illos duos senes
quos pꝰ ea diuidicauit damel. nec ob est ꝙ. d̾r
rex babylonis eos frixisse cum daniel dicat
eos lapidatos. Coͣ iuctos enim tradid̃ unt regi.
ad penam. q̃ nomine ignis sig̾cata ẽ. Cum q
rediissent nuncii de babylone attułune lit¬
teras ex parte ꝓseudo ꝓphetaꝵ ad sac̾dotes in¬

Expanded text:
n Israel, et moechati sunt in uxores amicorum suorum, et locuti sunt verbum in nomine meo, quod non mandavi eis . » Hos duos tradunt Hebraei fuisse illos duos senes, quos postea dijudicavit Daniel. Nec obest, quod dicitur rex Babylonis frixisse, cum Daniel dicat eos lapidatos . Convictos enim tradiderunt regi ad poenam, quae nomine ignis significata est. Cumque redissent nuntii de Babylone, attulerunt litteras ex parte pseudoprophetarum ad sac
Abbreviated transcription (Latin):
loachim. mathaniam ut seruiret ei subtri¬
buto int̾posita religione iurisiurãdi. ⁊ muta¬
to noĩe uocauit eum sedechiam. Uicesimũ
pͥmum etatis annũ agebat sedechias cũ reg
egiptioꝵ. ⁊ nõ seruaret u̾urandum: regiba¬
bylonis. Decipiebãt enim eũ ꝑsendo ꝓphete
dicentes in piprimo babylonios uĩcendos
ab egipcus. Cum ꝙ dic̾e̾t ei ieremias ut spẽ
ponerit in deo ⁊ nõ in homine diritad eum
dñs. Descende ĩ domum figuli. ⁊ ibi audies
u̾ba mea. ⁊ descẽdit ⁊ ip̃e figulus faciebat opꝰ.
suꝑ rotam. ⁊ dissipatum ẽ uas ĩ manib enis.
Et ou̾sus fecit de eodẽ luto alcm uas sic̾ pla¬
cuit in oculiseiꝰ. Et dixit dñs ad ieremiã. Dic
doniui uida. Hec dicit dñs. hunqͥd sic̾ fign

Expanded text:
Joakim Mathaniam , » ut serviret ei sub tributo, interposita religione jurisjurandi, et mutato nomine « vocavit eum Sedeciam. Tricesimum primum aetatis annum agebat Sedecias cum regnaAegyptiorum, et non servaret jusjurandum regi Babylonis. Decipiebant autem eum pseudoprophetae dicentes in proximo Babylonios vincendos ab Aegyptiis. Cumque diceret ei Jeremias, ut spem poneret in Domino, et non in homine, dixit ad eum Dominus: « Descende in domum figuli, et ibi audies verba mea. Et descendit. Et ipse figulus faciebat opus super rotam, et dissipatum est vas in manibus ejus, et conversus fecit de eodem luto alterum vas sicut placuit in oculis ejus. Et dixit Dominus ad Jeremiam: Dic domui Juda: Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
necis pat̾ne adhereret egipciis. ⁊ pugnaret
adu̾sus eum. ⁊ ideo rediit. ⁊ obsedit ierłm S
ad uocem reremie egͥssus ẽ ioachim ad eum
cum inrẽ ⁊ cum om̃i domo sua. ⁊ pͥncipib
eiꝰ. ⁊ suscepit eos rex babylonis anno .uiii.
regni sui. Et tulit uniu̾sa uasa aurea de do¬
mo dni ⁊ thesauros domꝰ regie. ⁊ transtulit
in babylonem cum rege ⁊ mrẽ eiꝰ de domo¬
bustis uũ. artifices ⁊ inclusores mille. in sũ
el adhuc iuuenis de gn̾e sac̾dotum. Uidet᷑
tũ iose. uelle qd̾ iam duos libros ꝯscripse¬
rat de futuro urbis excidio qͦs reliqͥt ĩ uidea.
isti qi sponte le tradid̾unt ꝓprie dica sũe tͣns¬
migratio iude. alii uo̾ qui pꝰ ea ꝑ uolentiã¬

Expanded text:
necis paternae adhaereret Aegyptiis, et pugnaret adversus eum, et ideo rediit, et obsedit Jerusalem. Sed ad vocem Jeremiae « egressus est Joakim ad eum cum matre, et omni domo sua, et principibus ejus. Et suscepit eos rex Babylonis anno octavo regni sui, et tulit universa vasa aurea de domo Domini, et thesauros domus regiae, et transtulit in Babylonem cum rege, et matre ejus. » De domoia artifices, et inclusores mille, in summel adhuc juvenis de genere sacerdotum. Videtur tamen Josephus velle, quod jam duos libros scripserat de futuro urbis excidio, quos reliquit in Judaea. sti quia sponte se tradiderunt, proprie dicti sunt transmigratio Judae. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
ab alis sepius noeat᷑ lex moysi qͣmler dei.
hebreus etiã uocat hocs .u. libros thorath i.
qr p̃dicta hic iterant᷑. qiͦ lex iterata. Iterantur
aut̾ hic cria ⁊ trib de causis p̾cepta ⁊ cerimo¬
me ad ꝯmendatõem memorie ⁊ ip̃oꝵ ꝯfir¬
matonem. beneficia dei ad corroborandã di¬
lecconem deim illis. flagella q̃ sustinuerẽ
in hac iteratõne uidetur aliqͣ predictis in eẽ
ꝯtrarietas in suꝑfitie u̾boꝵ. in intellectutũ
nulla ẽ. fuerunt etiam qui dic̾e̾nt ħ̾c librũ
fem̃ a iosue transito iordane. qz legit᷑ in pͥnci
pio. hec sunt u̾ba que locutus ẽ moy. trans
iordanem. ꝓ situ enim t̾re ꝓmissionis scͥp
tura sacra did̾e osueuit ultra iordanẽ ł citra
quit᷑ moy. de se tanqͣm de alio.Uł hec in pͥn¬
cipio posuit esdras sic̃ ⁊ in fine de morte mo
lite librũ istũ. ⁊ ponite inlat̾e arche fed̾is diũ
legit᷑ q longo temꝑe. post inuentus ẽ ĩ ierłm.
deutonomius in archa

Expanded text:
et aliis, saepe vocatur lex Moysi, quam lex Dei. Hebraeus etiam vocat hos quinque libros thorath, id est a, nisi quia praedicta hic iterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etiam tria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt in hac iteratione videtur aliqua praedictis inesse contrarietas in superficie verborum, in intellectu tamen nulla est. Fuerunt etiam qui dicerent hunc librum factum a Josue, transiest Moyses trans Jordanem . Pro situ enim terrae promissionis sacra Scriptura dicere consuevit, ultra Jordanem, vel citra. quitur Moyses de se tanquam de alio. Vel hoc in principio apposuit Esdras, sicut et in fine de morte Moylite librum istum, et ponite in latere arcae foederis . » Legitur quod longo tempore post inventus in Jerusalem Deuteronomius in arca
Abbreviated transcription (Latin):
deutero enim scd̾m. nomia lexẽ. Ex ħ noĩe
quidã errantes dix̾unt duas eẽ leges. Unã
datam a deo que in p̃cedentib libris ꝯtinet
alteram datam a moyse. qui in boc libro ad¬
dentes in assertõnem siuerroris qd̃ de illa¬

Expanded text:
Deuteron enim, secunda, nomia lex. Et hoc nomine quidam errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa
Abbreviated transcription (Latin):
ribent᷑. Et dirit angłs ad eum. p̾cingere ⁊
calcia te caligis tuis. Deposuerat enĩ cingłm
ꝓpter molestiam carceris ut tunica cͥca pedes
demissa temꝑaret frigus noctis. ĩ quo datũ
ẽ ex emplum scĩs uiris. qr in angustus licee
aliqͥd laxare de rigore ordinis. Legimꝰ enim
flictonem carceris. ⁊ petrũ ad tẽpus deposu¬
isse cinigłm ꝓ molestia carceris. ⁊ fecit petrus
uirta mandatum angłi. Et ad didirangłs
circũda tibi uestimentũ tuum ⁊ seq̃re me.
Et exiens sequebat᷑ eum. ⁊ nesciebat qr ue

Expanded text:
ejus. Et dixit Angelus ad eum: Praecingere, et calcea te caligis tuis. » Deposuerat enim cingulum propter molestiam carceris, ut tunica circa pede demissa temperaret frigus noctis. In quo datum est exemplum sanctis viris, quod in angustiis licet aliquid relaxare de rigore ordinis. Legimus enimflictionem carnis, et Petrum ad tempus deposuisse cingulum pro molestia carceris. Et fecit Petrus juxta mandatum angeli, et addidit angelus: « Circumda tibi vestimentum tuum, et sequere me. Et exiens, sequebatur eum, et nescieb
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ expletum minist̾ium. Erant aut̃ in eccłia
que erat antiochie pree̾ eos qui uen̾ant aiero¬
solunis ꝓphere ⁊ doctores. int̾ quos erat si mon
qͥ cognominabat᷑ inger. ⁊ lucius cyrenẽsis. i ma¬
nahem qui erat herodis tetrarche collactaneus
.i. codẽ lacce nutritꝰ. ⁊ possire̾ idem accipi ꝓphete¬
⁊ doctores. ł pot̾ ita distĩgui ꝓphete de futuris ⁊
doctores de pret̾itis. Et uide qr iste symon diccus
ẽ a colore niger si sit latinũ uocabłm. ł si ẽ he¬
breum dictus ẽ niger qiͣ ascendens .s. de iurtu¬
te ĩ uirtutẽ. Niger ẽ hebreũ. ⁊ int̾pretat᷑ ascen¬
dens. Mustrantib aut̃ illis dño ⁊ ieuinãtib
sp̾c sc̃i remisert̃ saulum ⁊ barnabam ĩ ierłm
ad petrum ⁊ iacobum ⁊ ioħem qui erãt ibi.
Qui gauisi suͬe audito mandato angłrł sp̾c
nus in modũ ordinandoꝵ. Utrũ aut̃ preter¬
manuũ impositonem aliã ordinis sollẽpni¬
tatem cura eos celebrauert̃ inc̾cum ẽ. nec de or

Expanded text:
nt autem in Ecclesia, quae erat Antiochiae, » praeter eos, qui venerant ab Hierosolymis « prophetae, et doctores, inter quos erat Simon, qui vocabatur Niger, et Lucius Cyrenensis, et Manahen qui erat Herodis tetrarchae collactaneuslacte nutritus. Et possunt iidem accipi prophetae doctores. Vel potest ita distingui: prophetae de futuris, et doctores de praeteritis. Et vide quia iste Simon dictus est de colore Niger si sit Latinum vocabulum; vel si est Hebraeum, dictum est Niger, quasi ascendens de virtute ad virtutem. Niger est Hebraeum, et interpretatur ascendens. « Ministrantibus autem illis Domino, et jejunantibus, Spiritus sancti remiserunt Saulum, et Barnabam in Hierusalem ad Petrum, et Jacobum, et Joannem, qui erant ibi. Qui gavisi sunt audito mandato Domini vel Snus, » in modum ordinandorum. Utrum autem praeter impositionem manuum aliam ordinis solemnitatem circa eos celebra
Abbreviated transcription (Latin):
t n̾c redit hystoria
ad ordinẽ suum. ⁊ ꝯtinuat᷑ ei qd̾ supͣdictũ
est collectam frãm a fidelib antiochie mis
lacobi. de ĩ carceratione ⁊ lib̾atione petri
qͣi mcidens fuit. ꝓlequitur g̃ de redicu bar¬
nabe ⁊ sauli a ierosolimis hostoriam in hũc

Expanded text:
redit historia ad ordinem suum, et continuatur ei, quod supradictum est, collectam factam a fidelibus Antiochiae, misJacobi, de incarceratione, et liberatione Petri, asi incidens fuit. Prosequitur ergo de reditu Barna
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝑ singłas ciuitates iũde ponet᷑ in lo¬
acciꝑe licentiam a clandio ⁊ redire d̾e ipetrũ
ad ꝓpria ⁊ tẽ claudiꝰ dedie ei qͣrtam tetrarchi
a. ⁊ uenit pͥmo ĩ uideam. ⁊ hononfice susce¬
ptus ẽ a uideis. qr ĩ multis inuerat eos. Et
ess diei festo. ⁊ ante dies azimoꝵ occidit ia¬
dens qr placeret uideis apposuit ut app̾hen¬
deret ⁊ petrũ De iacobo aut̃ refert clemens
alexandrinꝰ qr cum detrusus ess ĩ cart̾em
nocte ꝯu̾tit ad fidem custodẽ suum. ⁊ ĩ cra¬
stino ꝯfessus ẽ se eẽ xͥanum. Et cũ traberẽ¬
tur ambo ad martiriũ: dixit iacobo. Pater
da mͥ remissionẽ. at ille parumꝑ delibe¬
rans ait. par tͥ ⁊ osculatus ẽ eum. Et sunł
duo capite detrũ̾cati sut. Pegrũ aut̃ appre¬
hensum misit h̾odes incarcem. qr indiebi
azimoꝵ nõ licebat aliquẽ occidi. ⁊ pret̾ custo¬
des carceris tradidit eum custodiend̃. iiii
qͣtermionib militũ uolẽs pꝰ pascha eum ꝓ¬

Expanded text:
tionis per singulas civitates Judaeae ponerentur in loaccipere licentiam a Claudio redeundi ad propria, tunc Claudius dedit ei quartam tetrarchiia. Et venit primo in Judaeam, et honorifice susceptus est a Judaeis, quia in multis juverat eos. Et esset diei festo . Et ante dies Azymorum occidit Javidens quia placeret Judaeis, apposuit, ut apprehenderet et Petrum. » De Jacobo autem refert Clemens Alexandrinus, quia cum detrusus esset in carcere, nocte convertit ad fidem custodem suum, et in crastino confessus est se esse Christianum. Et cum ambo traherentur ad martyrium dixit Jacobo: Pater da mihi remissionem. At ille parum deliberans ait: Pax tibi. Et osculatus est eum, et simul ambo capite truncati sunt. Petrum autem apprehensum misit Herodes in carcerem, quia in diebus Azymorum non licebat aliquem occidere, et praeter custodes carceris, « tradidit ternionibus militum volens post Pascha pro
Abbreviated transcription (Latin):
curia. simulans se fauere parti eoꝵ cũ hr̃et
eos exosos ꝓpt̾ morte̾ gau. Cõsuluit gͦ eis ut
sig̾carene elaudio ne mou̾et scis¬
ma in ciuitate. ⁊ desist̾et ab hoc ĩcepto. Et sena¬
tores rogauert herodẽ ut ꝑgeret eũ eis ad clau¬
dium. Et ꝓfessus ẽ fungi se libent̾ hac legat᷑o¬
ne. ⁊ missus ẽ ad claudium cũ aliis. ⁊ eis andi¬
entib dixit ei. qd̾ dixerat coram senatorib .s.
qd̾ uellet claudiꝰ desist̾e ab incepto. In aure
aut̃ dirit elaudio ut nõ desist̾et ab incepto
qr ip̃e satag̾et ut maior pars nobiliũ faueret
parti eiꝰ. ⁊ renũtiauit senatorib qd̃ nollet cdau¬
dius desist̾e ab ĩcepto. ⁊ cepit eis ꝑsuad̾e ne ccͣ¬

Expanded text:
curia, simulans se favere parti eorum, cum haberet curia, simulans se favere parti eorum, cum haberet eos exosos, propter mortem Gaii. Consuluit ergo eis, ut significarent Claudio, ne moveret schisma in civitate, sed desisteret ab hoc incepto. Et senatores rogaverunt Herodem, ut pergeret cum eis ad Claudium. Et professus est se libenter fungi hac legatione. Et missus est ad Claudium cum aliis. Et eis audientibus, dixit ei quod dixerat coram senatoribus, quod vellet Claudius desistere ab incepto. In aure autem dixit Claudio, ut non desisteret ab incepto, quia ipse satageret, ut major pars nobilium faveret parti ejus, et renuntiavit senatoribus, quod nollet Claudius desistere ab incepto, et coepit eis persuadere, ne c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic nõ posita ẽ eiꝰ statua in templo. pꝰ ea resi¬
pucẽs gaiꝰ scͥpsit petronio in h̾c modũ. Qͥa cõ¬
tempsisti mãdatum imꝑatoris. ⁊ pociꝰ dilexi¬
sti munera iudeoꝵ. elige tͥ genus moitis qd̾
uis ut discant om̃s non eẽ tutum obiniare
mãdato imꝑatoris. ⁊ deo ꝓcurante ita fc̃m ẽ.
ut pͥus audiret famã mortis eiꝰ qͣm uderet
nũcios huiꝰ legationis. Cum enĩ ess rome
dores ⁊ uiri ꝯsulares .i. qui de gn̾e ꝯsulum
ł digni ut fi̾ent ꝯsules. Quia gͦ uid̾ant sena¬
tores seuiciam imꝑatorũ. ⁊ ĩ conmnoda que¬
extirpare imꝑium ab urbe. Et uoluert eam
redigere ad antiquũ statum ĩ quo erat añ
iulium cesarem. ut ess reginen ciuitatis
in arbitrio ꝯsulum ⁊ senatoꝵ. E cont᷑ nilites
⁊ popłs timẽtes auariciã senatoꝵ. ⁊ amantes
donatiua imꝑatoꝵ. ꝯstituert̃ imꝑatorem
clandiũ auũculumt gaui uirũ mansuetũ ⁊
res duces secum de nobiliorib qui erãt in

Expanded text:
 sic non est posita ejus statua in templo. Postea resipiscens Gaius, rescripsit Petronio in hunc modum: « Quia contempsisti mandatum imperatoris, et potius dilexisti munera Judaeorum, elige tibi genus mortis, quod vis, ut discant omnes, non esse tutum obviare mandato imperatoris. » Sed Deo procurante, ita factum est, ut prius audiret famam mortis ejus, quam videret nuntios hujus legationis. Cum enim esset Romae, tores et viri consulares, id est qui de genere consulum, vel digni, ut fierent consules. Quia ergo viderant senatores saevitiam imperatoris, et incommoda, quimperatoris ab Urbe, et voluerunt eam redigere ad antiquum statum, in quo erat ante Julium Caesarem, ut esset regimen civitatis in arbitrio consulum et senatorum. Econtra milites et populi, timentes avaritiam senatorum, et amantes donativa imperatorum, constituerunt imperatorem Claudium avunculum Gaii virum mansuetum et res, ducens secum de nobilioribus, qui erant in
Abbreviated transcription (Latin):
eliquit aut̃ filium qui dictus ẽ agͥppa nõ
cognoĩatus herodes qui ad huc rome erati
nec hũit cotũ regnum pris s partem. hũit
aut̃ derram duaꝵ tͥbuum ⁊ dimidie ultra
iordanem. Unde legit᷑ qd̾ fideles de iudea im

Expanded text:
eliquit autem filium, qui dictus est Agrippa, non cognominatus Herodes, qui adhuc Romae erat, nec habuit totum regnum patris, sed partem. Habuit autem terram duarum tribuum, et dimidiae ultra Jord
Abbreviated transcription (Latin):
larius herodis. ⁊ custos chesauroꝵ eiꝰ qi erat
amicus eoꝵ ⁊ patronꝰ. ⁊ eo int̾prete reoociliati
sũt herodi. Non enĩ poterant sustin̾e inimi¬
cicias regis tam uicini. Seq̃nti aut̃ die hero¬
des uestitꝰ ueste regali sedebat ꝓ tribunali a¬
put eos ⁊ ꝯcinonabat᷑ ad eos herodes blandi¬
ens eis. Popłs aut̃ acclamabat dei uoces di¬
⁊ nõ hominis .i. exhibebant ei laudes d̾o de¬
bitas ⁊ nõ homini. Et dum adulatoriiᷤᷤ fa¬
uorib demulceret᷑. ⁊ oblatos sibi diuinos
honores nõ respueret. respiciẽs supͣ se idre
ĩminentem ⁊ ĩstentem capiti suo insiden¬
tem in funicło angłm .i. bubonẽ mortis eiꝰ
ꝓxime nuntium. Et t̾e ut tradit iose. incli¬
naure se ad eos. qui sibi applaudebãt. ⁊ dixit
eis. En ego deus u̾r. morior. sciebat enĩ iux¬
ta qd̃ dixerat ei augur cũ traheret᷑ ad carce
moritm. Et ꝯfestim ut habet᷑ in hystoria ꝑ

Expanded text:
larius Herodis, et custos thesaurorum ejus, quia erat larius Herodis, et custos thesaurorum ejus, quia erat amicus eorum et patronus, et eo interprete reconciliati sunt Herodi. Non enim poterant sustinere inimicitias regis tam vicini. « Sequenti autem die Herodes vestitus veste regali, sedebat pro tribunali apud eos, et concionabatur ad eos, blandiens eis. Populus autem acclamabat dei voces, et non hominis, » id est exhibebant ei laudes Deo debitas, et non homini. Et dum adulatoriis favoribus demulceretur, et oblatos sibi divinos honores non respueret, respiciens supra se, vidit imminentem et insistentem capiti suo in funiculo angelum, id est bubonem, mortis ejus proximae nuntium, et tunc, ut tradit Josephus, inclinavit se ad eos, qui sibi applaudebant, et dixit eis: En ego deus vester morior. Sciebat enim juxta quod dixerat ei augur, cum traheretur ad carcer« Et confestim, » ut habetur in historia, «
Abbreviated transcription (Latin):
d̾une eum: ⁊ obstupuerẽ ⁊ ĩnuit eis manu
ut cac̾ent. ⁊ ut sub silencio miracłm uident
ł audirent. uł forte ideo ne clamore gauden¬
tium aduẽtus eiꝰ in ciuitate ꝓpalarent᷑. ⁊ nar¬
rauit quomͦ eduxit eum dnͣs de carc̾e̾ ⁊ ait.
Nũciate hoc iacõbo ⁊ fr̃ib eiꝰ. iacobo .s. alpbei.
epõ ierosolimoꝵ. qr alt̾ iam fu̾at decollatus
erat nõ parua ꝑturbatio int̾ milites ⁊ custo¬
des quid nam fc̃m eẽt de petro unde apparet.
qr clausum reliq̃rat carcem. alioqͥn nõ esset
ambiguum eũ euasisse. herodes aut̃ tum re¬
quisiss eum. ⁊ nõ inueniss. diligent̾ in qui¬
rens de custodib utrũ uossent qͥd nã fr̾m
ess de eo: iussit eos adduci ad se. ut iũdicaree
solutio petri nulli noceret. Iminente enĩne¬
stine ꝓpinqͣns ꝙro ⁊ sydoni. ut noc̾et d̾riis
⁊ sydoniis quib iratus erat. Qd̾ audiẽtes tyrii
⁊ sydonii uenert̃ad blastum qui erat cubicu¬

Expanded text:
derunt eum, et obstupuerunt. Et innuit eis manu, derunt eum, et obstupuerunt. Et innuit eis manu, ut tacerent, » ut sub silentio miraculum viderent, vel audirent. Vel forte ideo, ne clamore gaudentium adventus ejus in civitatem propalaretur. « Et narravit, quomodo eduxit eum Dominus de carcere, et ait: Nuntiate hepiscopo Hierosolymorum, quia alter jam fuerat decollatus erat non parva perturbatio inter milites, et custodes quidnam esset factum de Petro . » Unde apparet, quia clausum reliquerat carcerem, alioquin non esse ambiguum, eum evasisse. « Herodes autem cum requisisset eum, et non invenisset, » diligenter inquirens de custodibus utrum nossent quidnam factum esset de eo, « jussit eos adduci ad se, » ut vindicareante, ut solutio Petri nulli noceret. Imminente enim nestinae propinquam Tyro, et Sidoni, ut noceret Tyriis, et Sidoniis, quibus iratus erat. Quod audientes Tyrii et Sidonii, venerunt ad Blastum, qui erat cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ inti̾ori parte tiuitatis siue extra ciuitatẽ.
⁊ ultro aꝑta ẽ eis. Et exeũtes ꝓcessert̃ uicũ
unum. Et ꝯtinuo discessit angłs ab eo ut sci¬
hoc imaginare ostensum. Et t̾ẽ ad se reuer¬
sus .i. ad mentẽ suam qr fuerat ĩmaximo
stupore dixit. hũc scio uere qr misit dñs an¬
marie matris ioħis qui cognõiat᷑ marchꝰ.
nõ euangłista ubi erãt multi ꝯg̾gati causa
or̃onis ut orarent ꝓ petro. Et cum pulsaret
petrus ad ianuam egssa ẽ puella ut uide¬
ret noĩe rode. Et ut cognouit uocẽ petripre
gaudio nõ aꝑuit ianuam. S recro curres
nũtiauit petrũ stare añ ianuam. ⁊ dixerẽ
illam insanire scientes petrũ incarreratũ
eẽ. Illa aut̾ affirmabat rem sic se hr̃e. alii
aut̾ ex eis dicebant angłs petri ẽ. Suꝑ quẽ
locum dixit ieix. tanta dignitatem eẽ aĩaꝵ
ut unaqueq ab ortu natiuitatis. sue habe¬
at angłm sibi in custodiam deputatũ. Pecrus
aut̾ ꝑ seuerant̾ pulsabat. ⁊ cum aꝑuissẽe ui¬

Expanded text:
ive extra civitatem, « et ultro aperta est eis. Et exeuntes processerunt in vicum unum, et continuo discessit angelus ab eo, » ut sci putabat sibi hoc imaginarie ostensum, « Et tunc ad se reversus, » id est ad mentem suam, quia fuerat in maximo stupore, « dixit: Nunc scio vere, quia misit Dominus anMariae, matris Joannis, qui cognominabatur Marcus, » non evangelista, « ubi erant multi congregati causa orationis, ut orarent pro Petro. Et cum pulsaret Petrus ad januam, egressa est puella ad videndum nomine Rhode. Et ut cognovit vocem Petri prae gaudio, non aperuit januam, sed recurrens nuntiavit, Petrum stare ad januam. Et dixerunt illam insanire, » scientes Petrum incarceratum esse. « Illa autem affirmabat, rem se sic habere. Alii autem ex eis dicebant: Angelus Petri est. » Super quem locum dicit Hieronymus. Tantam dignitatem esse animarum, ut unaquaeque ab ortu nattodiam deputatum. « Petrus autem perseveranter pulsabat. Et cum aperuissent, vi
Abbreviated transcription (Latin):
qiͦ ꝯmunis utriq uideret᷑ postqͣm eg̾ssa fue¬
rat de genib iouis. Misie gͦ unaginẽ suam
ꝑ uniu̾sum imꝑium suũ ut om̃s adorarẽe
eum. ⁊ sic fecerunt om̃s exceptis uideis unde
cum in alexandria ciuitate orta ess seditio in¬
ter uideos ⁊ gentiles. ⁊ ueniss utraq pars añ
gaium ut discuteret᷑ ꝯtrou̾sia. int̾ ceteras alle¬
gationes qͣs habuerẽ gentiles ꝯtra iudeos ħ
obiecerẽeis qr dñm suum. quẽ ꝯmunit̾ oẽs
gentiles receꝑant ip̃i ignorabãt. qr imaginẽ

Expanded text:
quasi communis utrique videretur, postquam egressa fuequasi communis utrique videretur, postquam egressa fuerat de genibus Jovis. Misit ergo imaginem suam per universum imperium suum, ut omnes adorarent eum, et sic fecerunt, omnes, exceptis Judaeis. Unde cum in Alexandria civitate orta esset seditio inter Judaeos et gentiles, et venisset utraque pars ante Gaium, ut discuteretur controversia, inter caeteras allegationes, quas habuerunt gentiles contra Judaeos, objecerunt eis, quod deum suum, quem communiter omnes gentiles re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ herodeias uror sua ad gaium. ⁊ satis bono¬
rifice accepiss eos suꝑuenit nuntiꝰ herodis
agrippe ⁊ porrexit epłam gaio ex parte hero
qd sig̾cauerat ei herodes agͥipa: relegauite¬
umt ĩ exilium. Uxori aut̾ sue qr erat soror he¬
rodis agrippe quẽ maxime diligebut. dedit et¬
lib̾tatem redeundi. ut hrẽc t̾ram suã. Ip̃a aut̃
comitata ẽ uirũ in exiliũ dicens qd̾ nõ dimit¬
teret in adu̾sis cui cõĩcauerat in ꝓsperis. ⁊ de¬
putati sut exilio lugdunum ubi pꝰ ea mise¬
rabilit̾ mortui sũt. Et dedit gauis galileam
qͣm habuerat herodes tetrarcha herodi agͥp¬
pe. ⁊ ita bu̾it tres cetrarchias. fuit aut̾ gaius
iniitio imꝑii sui ꝑ biennium satismãsue¬
tus post ea euanute cor eiis inelatonem ⁊ in
tantam ꝓrupit uesaniam qd̃ ab uniu̾sis ho
minib impi sui uellet coli tanqͣm d̾s. ⁊ dice¬
bat se eẽ frem iouis. Unde etiã filiam unicã
qͣm habebat ponebat int̾ genua iouis ut ita

Expanded text:
 Herodias uxor sua ad Gaium, et satis honorifice accepisset eos, supervenit nuntius Herodis Agrippae, et porrexit epistolam Gaio ex parte Herodquod significaverat ei Herodes Agrippa, relegavit eum in exsilium, uxori autem suae, quia erat soror Herodis Agrippae, quem maxime diligebat, dedit libertatem redeundi, ut haberet terram suam. Ipsa autem comitata est virum in exsilium dicens, quia non dimitteret eum in adversis, cui communicaverat in prosperis, et deportati sunt in exsilium Lugdunum, ubi postea miserabiliter mortui sunt. Et dedit Gaius Galilaeam, quam habuerat Herodes tetrarcha Herodi Agrippae, et ita habuit tres tetrarchias. Fuit autem Gaius in initio imperii sui per biennium satis mansuetus, postea evanuit cor ejus in elationem, et in tantam prorupit vesaniam, ut ab universis hocebat se fratrem esse Jovis. Unde etiam filiam unicam quam habuit ponebat inter genua Jovis, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
uideam a nemini parc̾et manus eiꝰ. Collecto
rc̃ ad eum iuidei de ierłm. cũ amicis herodis
agrippe. qui erat p̃cordiał gaio. ⁊ supplicaue¬
se occidi. ⁊ ꝑabant ugulos. bicebant etiã qr¬
nunqͣm ampliꝰ colerent t̾ram ur sic ĩedia af¬
flicci in orerent᷑. i respondit petroniꝰ nõ de ꝯsi¬
lio suo ħ ꝓcessisse. s nõ audebat resist̾e man¬
dato imꝑatoris. uidens tñ qr gͣuem iaccurã
incurreret gaiꝰ si amitt̾et tributa tociꝰ iudee
ꝓmisit: qr se oppon̾et gaio ꝓ eis. ⁊ misit epi¬
stolam suã gaio ꝑ iuros honoratos ut desi¬
steret ab hoc mãd̾ato. Quicũ uenissẽt ad ga¬
ium nõ sunt ausi p̾sentare se ꝯspectui eus.
s accessert ad herodem agͥppam ut subue¬
niret uideis. qr una de tetrarchiis suis .s. ga¬
lilea in iudea erat.¬
n iudea erat. De morte gai imꝑatoris.
unc herodes ĩuitauit gauim ut in crasti
no comed̾et cum eo ⁊ cum ĩ erastino ess ĩ
Ioiuiuo: ad miratus ẽ delicias ouiuii. Et ce¬

Expanded text:
t manus ejus. Collecto runt ad eum Judaei de Hierusalem cum amicis Herodis Agrippae, qui erant praecordiales Gaio, et supplicavese occidi, et parabant jugulos, et dicebant, quia nunquam amplius colerent terram, ut sic inedia affecti morerentur. Et respondit Petronius, non de consilio suo hoc processisse, sed non audebat resistere mandato imperatoris. Videns tamen quia gravem jacturam incurreret Gaius, si amitteret tributa totius Judaeae, promisit, quia opponeret se Gaio pro eis, et misit epistolam suam Gaio per viros honoratos, ut desisteret ab hoc mandato. Qui cum venissent ad Gaium, non ausi sunt praesentare se conspectui ejus, sed accesserunt ad Herodem Agrippam, ut subveniret Judaeis, quia una de tetrarchiis suis, scilicet Galilaea, in Judaea erat. CAP. LX. De morte Gaii imperatoris. Tunc Herodes invitavit Gaium in crastino, ut comederet cum eo. Et cum in crastino esset in convivio admiratus est delicias convivii. Et coe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ordinatone qd̾ dictum ẽ eis adnõ. hoc faci¬
te in meam ꝯmemoratonem. Et licet nõ int̾¬
fuerit barnabas ⁊ paulus. tñ qr pꝰ ea electi sue
is fuerẽ pͥuilegiati. nec alia sollẽpnitas ordi¬
nat̃onis cura eos celebrata ẽ. qr multi in pͥ¬
mitiua eccłia hac sollẽpnitate ordinat̾onis

Expanded text:
 quod dictum est eis a Domino. « Hoc facite in meam commemorationem. » Et licet non interfuerit Barnabas, et Paulus, tamen quia postea electi suntis fuerunt privilegiati, nec alia solemnitas ordinationis circa eos celebrata est. Multi in primitiva Ecclesia sine hac solemn
Abbreviated transcription (Latin):
marmore cedro. auro. ⁊ argento opulentissi¬
me decoratam. fecit ⁊ utẽsilia utriusq domꝰ
p̃clara necnõ ⁊ uasa. q̃cumq sut epulis opor¬
tuna. omĩa ex auio fecit. ꝓfecit itaq salo.xi
annis templum ⁊ domos regias cimom̃su
ppelleccili sua ẏram rege tyri p̾bente sibi au¬

Expanded text:
marmore, cedro, auro, et argento opulentissimarmore, cedro, auro, et argento opulentissime decoratam. Fecit et utensilia utriusque domus praeclara; necnon et vasa, quaecunque sunt epulis opportuna, omnia ex auro fecit. Perfecit itaque Salomon annis templum, et domos regias cum omni supellectile sua, Hiram rege Tyri praebente sibi au
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Muri cuiꝰ altitudo .iiiiͦ. habebat disfũti¬
ones. Quaꝵ tres diu̾sis uariabant᷑ colorib
Qrta uo suꝑior celaturis erat ornata. Erant
ibi arbores sculpte diu̾si gn̾is. ramis ⁊ folus
⁊ pomis obimbrate. ita ut ꝓpter miraculũ
subtilitatis agitari qͦdammꝰ putarent᷑. In
medio tociꝰ amplitudinus: erat domuncula
ualidis colũpnis extẽsum. ĩ quo sedens rex iu¬
dicia ꝓferebat. In post̾iori fronte domꝰ laq̃aria
⁊ parietes uestiti erãt auro ubi fecit rex thro¬
num de ebore gͣndem. ⁊ uestiuit eũ auro. cui
ascẽsus facił erat ꝑ .uii. gradus de marmore
erat sedens suꝑ uitulũ respicientẽ. ⁊ due ma¬
nus hinc atq inde tenebant eũ. Et duoleone
stabane iurta matiꝰ singulas. nõ fuit tale op̃
in uniu̾sis regnis. fecit ⁊ circa domũ reliqua
habitacula ⁊ sedilia ubi pꝰ causas explicitas
residebãt strata omĩa marmore ⁊ tabulis ce¬
drinis fecit domũ regine in lat̾e descendentẽ

Expanded text:
cujus altitudo quatuor habebat distinctiones, quarum tres diversis variabantur coloribus, quarta vero superior caelaturis erat ornata. Erant ibi arbores sculptae diversi generis, ramis, foliis et pomis obumbratae, ita ut propter miraculum subtilitatis agitari quodammodo putarentur. In medio totius amplitudinis erat domuncula validis columnis extensum, in quo rex sedens judicia proferebat. In posteriori fronte domus, laquearia, et parietes vestiti erant auro, ubi « fecit rex thronum de ebore grandem et vestivit eum auro , cujus ascensus facilis erat per sex gradus, et de marmore erat sedens super vitulum respicientem, et duae manus hinc et inde tenebant eum, et duo leones stabant juxta manus singulas. « Non fuit tale opus in universis regnis. Fecit et circa domum reliqua habitacula et sedilia. Ubi post causas explicatas residebant, strata omnia ex marmore, et tabulis cedrinis. Fecit quoque domum reginae in latere descendentem,
Abbreviated transcription (Latin):
s anuos eiꝰ ꝯputant ab illo temꝑe quo d̾i au¬
xilio euasit ignem chaldeoꝵ. ut id ei repute¬
tur cempꝰ etatis ex quo ꝯfessus ẽ dñm sꝑnẽs
ydola chaldeon. Ed dicit iose. iam recidebatur
uita hominũ paulatim declinãs usq ad me¬
ysem. ĩ quo t̾minum uite quẽ stãtuerat do
moy. mortuus ẽ¬
de aduẽtu abre ĩ t̾ram chanaã
Dulit gͦ habram sarai ⁊ loth. ⁊ aĩas quas fe¬
que corrupte sichar sepe legit᷑ ⁊ ad uallẽ illu¬
strem q̃ pentapoł dicebat᷑. ic̃ a .u. urbib so

Expanded text:
sed annos ejus computatos ab illo tempore, quo Dei auxilio evasit ignem Chaldaeorum, ut id ei reputetur tempus aetatis, ex quo confessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Ecce, dicit Josephus, jam recidebatur vita hominum paulatim declinans, usque ad Moysen; in quo terminum vitae, quem constituerat DomMoyses mortuus eDe adventu Abrae in terram Chanaan. Tulit ergo Abram Sarai, et Lot, et animas quas fequae corruptus Sichar saepe legitur, et ad vallem illustrem, quae Pentapolis dicebatur tunc, a quinque urbibus So
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo belo ninus in solatium doloris y
Inaginem pr̃is sibi fecit. Cui tantã exhi¬
bebat reuerentiã. ut quib libet reis qui
ad eam ꝯfugissent parc̾et. ꝓinde homines
de regno eiꝰ diuinos honores ymagini euis
ceꝑunt impend̾e. huiꝰ exemplo płimi ca¬
ris suis mortius ymagines dedicauert. ⁊ si¬
cut ab ydolo beli ceteritraxert᷑ originẽ. sic ⁊¬
ab eiꝰ nomine gri̾ale nomen ydoloꝵ. Sic̃enĩ¬
dictus ẽ belus ab assyriis sic ⁊ alie nationes
scd̃m ydiomata lĩgue sue dixert᷑. alie beb alie
beel alie baal. aliebaalim. imo ⁊ noĩa speci¬
ficauert̃. alie beelphegor. alie beelzebuibdicẽ¬

Expanded text:
ortuo Belo, Ninus in solatium doloris, imaginem patris sibi fecit, cui tantam exhibebat reverentiam, ut quibuslibet reis qui ad eam confugissent parceret. Proinde homines de regno ejus divinos honores imagini ejus coeperunt impendere; hujus exemplo plurimi claris suis mortuis imagines dedicarunt, et sicut ab idolo Beli caetera traxerunt originem, sic ab ejus nomine gdictus est ab Assyriis, sic et alie nationes secundum idiomata lingue sue dixerunt, alie Bel, alie Beel, alie Boal, alie Baalim, sermo et nomina specificaverunt, alie Belphegor, alie Beelzebub dicen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filus eiꝰ remanẽte lingua antiqͣ alii qiͣ ab
eo diuisi .s̃. phalec genuit reu. ł ragau. qui
sarug. qͥ nachor. qͥ thare. Thare cumess.lxx.
bram ultimꝰ fuit. ⁊ forte nͨ genuit eos cũ ess
huiꝰ temporis. s c̾ẽ cepit generare eos ⁊ sius
q ad natiuitatem thare. s usq ad natuuta¬
tem habre excendit᷑ hec etas. Porro aram genu¬
it loth ⁊ lescan. qui ⁊ sarai ⁊ melchã. ⁊ mortuns
ẽ ante prẽm suum ĩ hur chaldeoꝵ ⁊ ẽ nomẽ
ciuitatis hur scd̾m iose. ⁊ ubi haccenꝰ sepulta
eiꝰ ostendit᷑. hebrei hur ignem dñt. Inde fabu¬
lant᷑ qd̾ chaldeiin ignẽ ꝑ quem traiciebãt par¬
nulos ꝓiecert᷑ habram ⁊ aram qr nolebãt ig¬
Quia chaldeuspirante habram dei aurilio
suisnec ualens sustin̾e i̾uirias
que fiebant ei ut ignem coleret stacuit pere¬
grinari. ⁊ dedit nachor melcham uxorẽ. habre
uo sarai qui ⁊ loth frẽm uxoris in filiumad¬

Expanded text:
 filiis ejus remanente lingua antiqua, alii quasi ab eo divisi sunt. Phaleg genuit Reu, vel Regau, qui Sarug, qui Nachor, qui Thare. Thare cum esset sepbram ultimus fuit, et forte non genuit eos cum esset hujus temporis, sed tunc coepit generare, et suis usque ad nativitatem Thare, sed usque ad nativitatem Abrae extenditur haec aetas. Porro Aran genuit Lot, et Jescham, qui et Sarai, et Melcham, et mortuus est ante patrem suum in Hur Chaldaeorum. Et est nomen civitatis Hur, secundum Josephum, ubi et hactenus sepultura ejus ostenditur. Hebraei Hur ignem dicunt, inde fabulantur, quod Chaldaei in ignem, per quem trajiciebant parvulos projecerant Abram, et Aran, quia nolebant igbi exspirante, Abram Dei auxilio n, nec valens sustinere injurias quae fiebant ei, ut ignem coleret, statuit peregrinari, et dedit Nachor Melcham uxorem. Abrae vero Sarai, qui et Lot fratrem uxoris in filium ad
Abbreviated transcription (Latin):
mos ẽ sacre scͥpture sepe limites nuoꝵ pon̾e
paucis aunis si suꝑfu̾int tacitis. Pot̾ gͦ diciq
semi .c. annoꝵ erat ⁊ duoꝵ. s duos tacurd scͥptu.¬
ł duo auni deerant ad sexcẽtos cum ĩundauit
diluuiũ. ł ita legat᷑ littera. Sem .c. annoꝵ erat
pꝰ diluuium. ⁊ erat biennio pꝰ diluiũ qͣnge
nuit arfaxat. Iose aut̃ dicit. sem filiꝰ arfaxat.
natus ẽ post annos .xii. fcĩ diluii. qd̾ forte
uitium ẽ scriptoris. arfarat genuit sale. qͥ
ł abraham qͦi abrabei. heber genuit phalec.¬

Expanded text:
mos est sacrae Scripturae, saepe limites numerorum ponere, paucis annis, si superfuerint, tacitis. Potest ergo dici quod Sem centum annorum erat, et duorum, sed duos tacuit Scriptum, vel duo deerant ad sexcentos cum inundavit diluvium: vel ita legatur littera. Sem centum annorum erat post diluvium, et erat biennio post diluvium, quando genuit Arphaxad. Josephus autem dicit, Sem filius Arphaxad natus est, post annos duodecim facti diluvii, quod forte vitium scriptoris est. Arphaxad genuitvel ab Abraham quasi Abrahaei. Heber genuit Phale
Abbreviated transcription (Latin):
ab .h. habeat aspiratum utrobiq qd̾ in gre¬
cum uert̾e ñ potuerẽ. ch. ꝓ utraq aspiratõ¬
ne posuert̾. Unde ⁊ filium noe ham dixerẽ
cham. inde ẽ qd̾ uarie legit᷑ oreb. ł choreb.
raab. ł rachab. Mesopotamia n̾o a circũflu¬
entib aquis nomen accepit. meso erĩ modi¬
um. potamos aqua. sic̾ aquileia d̾r qi aquis
cum egrederet᷑ de haram. Iose. ait. dimisit q
te ut migraret in chananeam. Si gͦ post mor¬
cum genuit habram.Si enim in illa eͥtatͣe
genuit habram. tẽ post morcem prĩs erat ha¬
tionem hoc eẽ dictum. adhuc enĩ uiuente
⁊ in itinere dum iret in mesopotanã. deũ
locutum ei ⁊ dixisse. Egred̾e de t̾ra tua ic̾. nõ
qͥniam eg̾ssus ess. s aĩum reu̾tendi ad eam
habebat. a.d. Qui eg̾ssus es corꝑe: egred̾e mẽte.
Ier dicie ueram eẽ hebreoꝵ tradic̾em qui an¬

Expanded text:
 aspirationem utrobique habeat, in Graecum vertere non potuerunt, ch pro utraque aspiratione posuerunt. Unde et filium Noe Habam dixerunt Cham. Inde est quod varie legitur Oreb, vel Choreb, Raab, vel Rachab. Mesopotamia vero a circumfluentibus aquis, nomen accepit. Meso enim medium, potamos aqua, sicut Aquilegia dicitur, quasi aquis cum egrederetur de Haran, Josephus ait: Dimisitque te, ut migraret in Chananaeam. Si ergo post morcum genuit Abram. Si enim in illa aetate genuit Abram, tunc post mortem patris erat Ationem hoc esse dictum. Adhuc enim vivente et in itinere, dum iret in Mesopotamiam, Dominum locutum ei, et dixisse: Egredere de terra, etc., non quin jam esset egressus, sed animum revertendi ad eam habebat quasi dicat: Qui egressus es corpore, egredere mente. Hieronymus dixit veram esse Hebraeorum traditionem, qui