comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod uelit occultari dum timet secari non ne cru¬
delit̾ abs te sileretur ⁊misericorditer indicaretur
Quanto ergo pocius debes manifestare ne deteruis
putrescat in corde. Sed antequam aliis demonstre¬
tiz per quos conuincendus est si negauerit pri¬
us preposito debet ostendi. si ammonitus neglexe¬
rit corrigi. Ne forte possit secretius correctus non
innotescere ceteris. Si aũ negauerit tunc negan¬
ti adhibendi sunt alii etiam coram omnib ut
possit non ab uno teste argui sed a cluobus uel¬
tribus conuinci. Conuinctus uero secindum
prepositi uel etiam presbiter ad cuius dispensati¬
onem pertinet arbitiumi debet emendatoriam subi¬
re uindictam. auam si serre recusauerit etiam¬
si ipse non accesserit de uestra societate proitiat᷑
Non enim ⁊ hoc fit crudeliter sed misericorditer
ne contagione pestifera plurmos perdat. Et hoc
quod dici de oculo non figendo etiam in ceceris

Expanded text:
quod vellet occultari, dum timeret secari; nonne cruquod vellet occultari, dum timeret secari; nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eum debes manifestare, ne deterius putrescat in corde? Sed antequam aliis demonstretur, per quos convincendus est, si negaverit, prius praeposito debet ostendi, si admonitus neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correptus non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc neganti adhibendi sunt alii, ut jam coram omnibus possit non ab uno teste argui, sed a duobus tribusve convinci. Convictus vero, secundum praepositi vel etiam presbyteri, ad cujus dispensationem pertinet, arbitrium, debet emendatoriam subire vindictam: quam si ferre recusaverit, etiamsi ipse non abscesserit, de vestra societate projiciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam in caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
tus timeat clisplicere ne uelit femme male pla¬
cere. Illum cogitet omnia uidere ne uelit femine
maie uideri Iuius namq ⁊ in hac causa omenda¬
tus est timor ubi scriptum est abhoĩatio domini de¬
tigens oculumiE
uando ergo simul estis in ecc̃a ⁊ ubicũ¬
q ubi femine st̃ inuicẽ ur̃am pudi¬
ciciam custocdite. Oeus enim qui habi¬
tat in uobis eciam isto modo custocliet uos ex uo
aliquo ur̃m adu̾teritis statim ammonete ne
cepta progrediantur sed de proximo corrigant᷑
di autem ⁊ post ãmonitionem iterum uel alio
quoq die idipsim eum facere iuderitis. iam ue¬
iut uulneratum sanandum prodat quicumq
hoc potuit muenire. Prius tamen ⁊ alteri uel terri¬
o demonstrandum ut duorum uł trum. possit
ore conuinci ⁊ competenti seueritate coerceri. Net
quippe innocentes non estis si fratres uestros quoᷤ
inclicando corrigere potestis tacendo perire permit¬
tatis. si enim frater tuus uulnus habet in corpore

Expanded text:
tus timeat displicere, ne velit feminae male platus timeat displicere, ne velit feminae male placere: illum cogitet omnia videre, ne velit feminam male videre. Illius namque et in hac causa commendatus est timor, ubi scriptum est: Abominatio est Domino defigens oculum . Quando ergo simul estis in ecclesia, et ubicumque ubi et feminae sunt, invicem vestram pudicitiam custodite. Deus enim qui habitat in vobis, etiam isto modo custodiet vos ex vobiaqua uestrum aduerteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed e proximo corrigantur. si autem et post admonitionem iterum uel alio quocumque die id ipsum eam facere uideritis, iam uelut uuhoc potuerit invenire; prius tamen et alteri vel tertio demonstratum, ut duorum vel trium possit ore convinci, 16, et competenti severitate coerceri. Nec quippe innocentes non estis, si fratres vestros, quos indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim frater tuus vulnus haberet in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
uidere prohibemini sed appetere uł ab ipsis appeti
uelle criminosum est. Nec solo tacito affectu sed
affectu ⁊ aspectu quoq appetitur ⁊ appetit concu¬
piscentia feminarum. Nec dicatis uos habere a¬
nimos pudicos si hab̾atis oculos impudicos qui¬
a impudicus oculus impudici cordis est nunci¬
us. Et cum se muicem sibimet etiam tacente
lingua conspectu. mutuo corda nuntiant im¬
pudica ⁊ secundum concupiscentiam carnis al¬
terutro delectantur ardore eciam intactis ab im¬
munda iuolatione corporibus. fugit castitas ip̃a
demorib. Nec pucare debet qui in feminam fi¬
git oculum ⁊ illius in se ipse diligit fycum ab ali¬
is se non uideri cum hoc fecit uidetur omnino
⁊a quib se uideri non arbitratur. Sed ecce lateat¬
⁊̃ a nemine hominum uidcatur quid faciet de illo
desuper inspestore quem latere nichil potest. An
ideo putandus est non uidere quia tanto ui¬
det patientius qmͣto sapiencus Illi ergo uir sãs¬

Expanded text:
videre prohibemini; sed appetere, aut ab ipsis appeti videre prohibemini; sed appetere, aut ab ipsis appeti velle criminosum est. Nec solo affectu et aspectu quoque appetitur et appetit concupiscentia feminarum. Nec dicatis vos habere animos pudicos, si habeatis oculos impudicos: quia impudicus oculus, impudici cordis est nuntius. Et cum se invicem sibimet, etiam tacente lingua, conspectu mutuo, corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore; etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit castitas ipsa de moribus. Nec putare debet qui in feminam figit oculum, et illius in se ipse diligit fixum, ab aliis se non videri, cum hoc fecerit; videtur omnino, et a quibus se videri non arbitratur. Sed ecce lateat, et a nemine hominum videatur; quid faciet de illo super inspectore, quem latere nihil potest? An ideo putandus est non videre, quia tanto videt patientius, quanto sapientius? Illi ergo vir sanc
Abbreviated transcription (Latin):
habent minus accipere ne grauantur.i¬
ta ⁊post egritudinem sic tractandi sunt
ut cicius recreentur etiam si de humilinia seculi
paupertate uenerunt tanquam hoc illis contule¬
rit recencior egritudo quod diuitib anterior con¬
suetudo. s cum iures pristias reparauerint rede¬
ant ad feliciorem consuetudinem suam que fa¬
mulos dei tanto amplius decet quantominus in¬
digent nec cibi eos teneat uoluptas iam uegeta.¬
tos quos neccessitas leuarat infirmos. Illos estimã
ditiores qui in sustmenda parcitate fuerint fortio¬
res. Melius est enim minus egere quam plus hr̃e.
uester nec affectetis uestibus placere sed
moribus. Quando ꝓceditis simul ambu¬
late cum ueneritis quo itis simul state. In inces¬
su statu habitu in omnibus motib uestris ni¬
chil fiat quod cuiusquam offendat aspectum s
quod uesiram deceat sanctitatem. Oculi uestri
⁊si iacumtur in aliquam femmarum in nul¬
la figantur. Neq enim quando ꝓceditis feminas

Expanded text:
habent minus accipere, ne graventur: ihabent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiamsi de humillima saeculi paupertate venerunt; tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Melius est enim minus egere, quam plus habervester; nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quando proceditis, simul ambulate: cum veneritis quo itis, simul state. In incessu, statu, habitu, in omnibus motibus vestris, nihil fiat quod cujusquam offendat aspectum, sed quod vestram deceat sanctitatem. Oculi vestri etsi jaciuntur in aliquam feminarum, figantur in nulla. Neque enim quando proceditis, feminas
Abbreviated transcription (Latin):
tu ⁊contencionibz audrte nec sole nobis fauces su¬
mant cibum sed ⁊aures esuriant uerbum dei
uter tractantur in iulu non debet aliis molestũ
esse nec inuistum uideri eis quos fecit aliqua cõ¬
suetudo fortiores. Nec illos feliciores putant qui.¬
a sinnunt quod non sumunt ipli sed sibi pocius
gratulantur quia ualent quod non ualent uu
Et si eis qui uenerunt ex moribus delicatiorib
mentorum operimentorum datur quod aliis forti¬
orib ⁊ ideo feliciorib non datur cogitare debent
quibus non datur quantum de sua seculari uita
illi ad istam descenderint quamus usq ad alioꝵ
qui sunt corpore firmiores frugalitatem perueni¬
re non potuerint. Non debent uelle omnes quod
parcos uident amplius non quia honorantur. s
quia tolerantur accipere ne contingat detestan¬
da peruersitas ut in monasterio ubi quantum
possunt fuit diuites laboriosi fiant pauperos
delicati.
ane quemadmodum egrotantes necesse

Expanded text:
tu et contentionibus audite: nec solae vobis fauces sutu et contentionibus audite: nec solae vobis fauces sumant cibum, sed et aures esuriant Dei verbum.liter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri eis quos fecit alia consuetudo fortiores. Nec illos feliciores putent, quia sumunt quod non sumunt ipsi: sed sibi potius gratulentur, quia valent quod non valent illi. Et si eis qui venerunt ex moribus delicatioribusimentorum, stramentorum, operimentorum datur, quod aliis fortioribus, et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui sunt corpore firmiores, frugalitatem pervenire nequiverint. Nec debent velle omnes, quod paucos vident amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere; ne contingat detestanda perversitas, ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Sane quemadmodum aegrotantes necesse
Abbreviated transcription (Latin):
uero etiam bonis operibus insidiatur
nt pereant. Et quid prodest dispergendo dare pau¬
perib ⁊ pauperem fieri cum anma misera super¬
bior efficitur diuitias contempnendo quam fue¬
rat possidendo.Omnes ergo unanimiter ⁊ concor¬
diter inuite ⁊ honorate in uobis deum inuicem cu
Onisi ad quod est factum unde ⁊ nomen accepit ut
si forte aliqui etiam preter horas constitutas si eiᷤ
uacat ⁊orare uoluerint non eis sint impedimen¬
to qui ibi aliquid agendum putauerunt. Psalmiᷤᷤ
et hymius cum oratis deum hoc uersetur in corde
quod profertur in ore. Et nolite cantare nisi quod
legistis ẽe cantandum. Quod autem non ita scrip¬
tram domate ieiuniis ⁊ abstinentia esce quantũ
ualitudo permittit. Quando autem aliquis non
potest ieumare. non tamen extra horam prandii
aliquid alimentorum sumat nisi cum egrodat.
um acceditis ad mensam
donec inde surgatis quod secundum cõ¬
suetudinem uobis legitur sine tumul¬

Expanded text:
vero etiam bonis operibus insidiatur, vero etiam bonis operibus insidiatur, ut pereant: et quid prodest dispergere dando pauperibus et pauperem fieri, cum anima misera superbior efficitur divitias contemnendo, quam fuerat possidendo? Omnes ergo unanimiter et concorditer vivite; et honorate in vobis invicem Deum, nisi ad quod est factum, unde et nomen accepit: ut si forte aliqui etiam praeter horas constitutas, si eis vacat, orare voluerint, non eis sint impedimento, qui ibi aliquid agendum putaverint. Psalmis et hymnis cum oratis Deum, hoc versetur in corde, quod profertur in voce: et nolite cantare, nisi quod legitis esse cantandum; quod autem non ita scriptram domate jejuniis, et abstinentia escae et potus, quantum valetudo permittit. Quando autem aliquis non potest jejunare, non tamen extra horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumul
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria poterat inuenire.. Tantumñ ido purẽt
se ideꝯ esle felices quia inuenerunt uctum ⁊ te¬
gumentum quale foris muenire non potuer̃t
nec erigant ceruicem quia sociantur eis ad quos
fons accedere non audebant sed sursum cor habeãt
⁊terrena uana non querant ne mcipiant monas¬
teria esse diuitib utilia non pauperibus si diui¬
tẽ illic humiliantur ⁊ pauperes illic inflantur.¬
ed rursus etiam illi qui
aliquid ẽẽ uidebantur in seculo non ha¬
beant fastidio fratres suos qui ad illam
scãm societatem ex paupertate uenerunt mages
autem studeant non de parentum diuitum. digni¬
tate. s de pauperim fratrum societate gloriar:. Nec
extollantur si commimi uite aliquid de suis facul¬
tatib contulerunt ne de suis diuitis magis iuꝑ¬
biant quia eas monasterio parcuntur quam si
eis in secuio fruerentur deM¬
lia quippe quecumq miquitas in ma¬
lis operib exercetur ut fiant. superbia

Expanded text:
cessaria poterat inuenire; at nunc non ideo cessaria poterat inuenire; at nunc non ideo se putent esse felices. quia inuenerunt uictum et tegumentum, quale foris inuenire non potuerunt. Nec erigant ceruices, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terrena bona non quaerant, ne incipiant monasteria esse diuitibtes illic humiliantur, et pauperes illic inflantur. Rursus, etiam illi qui aliquid esse videbantur in saeculo, non habeant fastidio fratres suos, qui ad illam sanctam societatem ex paupertate venerunt: magis autem studeant non de parentum divitum dignitate, sed de pauperum fratrum societate gloriari. Nec extollantur, si communi vitae aliquid de suis facultatibus contulerunt; ne de suis divitiis magis superbiant, quia eas in monasterio partiuntur, quam si eis in saeculo fruerentur. Alia quippe quaecumque iniquitas in malis operibus exercetur, ut fiant; superbia
Abbreviated transcription (Latin):
diligatur deus deinde pro la beati¬
ximus quia ista precepta augusti¬
sunt principaliter nobis datani.
Hec igitur sunt que ut obseruen̾
precipimus in monasterio consti¬
tuti. primum propter quod in
uno estis congregati. ut imanimes habrtetis in do¬
mo. ⁊ sit uobis anima una ⁊cor unum in deo ut
non dicatur aliquid proprium sed sint uobis om¬
nia communia ⁊ distribuatur unicuiq ur̃m a pre¬
posido uestro uictus ⁊ tegumentum non equaliter
omnib quia non equaliter ualetis omnes sed po¬
cius unicuiq sicut cuiq opus fuerit. Sic enim le¬
gitis in actib apostolorum quia erant illiᷤ omni
a communia ⁊ distribuebat᷑ unicuiq sicut cui¬
q opus erat.
ui auquid habebant in seculo quando
ingressi sunt monasterium libenter
uelint illud esse commune. Qui autem
non habebant non ea querant in monasterio
que nec foris habere potuerunt. Sed tamen coꝵ
infirmitati quod opus est tribuatur eciam si
paupertas eorum quando foris erant nec ip̃a ne¬

Expanded text:
diligatur Deus, deinde proximus, quia ista praecepta sunt principaliter nobis data. Haec igitur sunt quae ut observetis praecipimus in monasterio constituti. Primum, propter quod in unum estis congregati, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis anima una et cor unum in Deo. Et non dicatis aliquid proprium, sed sint vobis omnia communia: et distribuatur unicuique vestrum a praeposito vestro victus et tegumentum, non aequaliter omnibus, quia non aequaliter valetis omnes, sed potius unicuique sicut opus fuerit. Sic enim legitis in Actibus Apostola communia et distribuebatur singulis, prout cuique opus erat. quae aliquid habebant in saeculo, quando ingressae sunt monasterium, libenter uelint illud esse commune: quae autem non habebant, non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere potuerunt, sed tamen earum infirmitati, quod opus est, tribuatur, etiam si pauperies earum, quando foris erant, nec ipsa ne
Abbreviated transcription (Latin):
empore igitur quo obsidionem parisius perbr
quinnos ut aiunt annos a franicis perpessa ẽ
upagum eiusdem urbis ita ineclia afflycerat
ꝓficis ceretur. Que cum peruenisset ad locum ubi erat
borem cum ictib securium nauigantes euisdem socii
cepissent incidere ultro orante genouefa ruit auulsa.
protinus duo monstra fuerunt uario colore ab eodem
loco egressa de quoꝵ nidore duabz fere horis naiugan¬
tes teclissimo flatu percussi sunt nullusq deinceps in
ccdẽ loco naufragium passus enaiuigantib fertur.
Deinde cum arciacum oppidum fuisset ingressa. sitũ
deprecans ut iycorem suam longo iam tempore paralisi
languore detentam sua uisitatione sanaret.Perseue¬
domum eius ingressa ad lectulum egrotantis femĩe

Expanded text:
empore igitur, quo opsidionem Parisius bis quinos, ut aiunt, annos a Francis perpessa est, pagum eiusdem urbis ita inaedia adflixerat, cisceretur, Quae cum pervenisset ad locum, ubi eratm cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissimo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufragium passus a navigantibus fertur. Deinde cum Arciaca oppidum fuisset ingressa, occurram, ut uxorem suam, longo iam tempore paralisi egritudine detentam, suam visitacione sanaret. Obsecdomo eius in
Abbreviated transcription (Latin):
faucib inferi reuocatam extemplo genouefa sanau̾
ut sospes ei in auclitorio domus occurreret.Magnifica¬
na incolumitate claudie meritis genouefe conata.
cuidam pro famulo culpabili supplicaret ⁊
ille superbia ⁊ calliclitate obcluratus nequa¬
quã famulo ignosceret. hiis eũ uerbis allocuta clixit.
Si me supplicante despectui habet. non me despicit chr̃is¬
at ubi in domuni suam homo ille recdiit mox ita fe¬
bre accensus est ut nocte tota anhelans ⁊ estuans requi¬
escere nequiuerit. Quineciam in crastino cĩ primo au¬

Expanded text:
faucibus inferi revocatam ita extemplo sanavit, ut sospes Genovefae in adito domus occurrerit. Et magnificana incolomitate meritis Genovefae Claudiacuidam pro famulo culpabile subplicaret. Cumque ille superbia et calliditate obduratus nequaquam famulo ignosceret, his eum verbis adlocuta dicitur: 'Si tu me supplicantem dispectui habes, non me dispicit domiAdubi in domo sua homo ille rediit, mox ita febre accensus est, ut noctem totam anhellans et estuans requiescere nequiverit. Quin etiam in crastinum primo
Abbreviated transcription (Latin):
in aclitu domus sue iudit quandam pretere¬
untem puellam ampłlamq in manu ges¬
tantem. auã cum aduocass interrogauit quid ferret
at iua inquit ampulam cum li quamine olei quod
spicata generis humani adu̾sarium in ampule ore sedẽ

Expanded text:
in adito domos suae, vidit quendam pretereuntem, ampullam in manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Apuliquam, quodspicata generis humani adversarium in ampulle ore seden
Abbreviated transcription (Latin):
milit. Ergo ut cognouit furuncula celitus ulcisci in¬
se muiriam genouefe. alterius ad eam ducatu reues-¬
tans calciamenta ruensq ad pedes eius. ignosci sibi pari¬
ter⁊ lumen restitui ululans exorabati Genouefa uero
ut erat renignissima: marui eam abhumo subridẽs
leuaiit ⁊ signans oculos eius pristinum lumen resti¬
quid miraculi per eam dñs fecetit elicere series iectiorus
expostulat. Adueniente genoueta haut ꝓcul a iam dicda¬
urbe. maxima pars ppłi. in occursum eius uenit. Inter qͦs
parentes cuiusdam puelle uenerunt que nouem annis
ita erat paralisi egritudine afflicta. ut nequiuerit queˢ¬
quam iudicare ꝯpagem mẽbroꝵ. Supplicantib ergo eis¬
⁊ ceteris seniorib ppłi ad domum puelle peruenit. Qa¬
cum pplõ pergeret. Quod miraculum cũ uidissent turbe
nouefa ab ip̃a urbe: psallentes ⁊ exultantes ppłi cam de

Expanded text:
misit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci inmisit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes Genovefae, ignosci sibi pariter et lumen restitui ululans exorabat. Genuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans oculos eius, pristinum visum restiquid miraculi per eam Dominus fecit, edicere series lecciones expostulat. Adveniente Genuvefa aut procul ab ipso oppido, maxima pars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage menbrorum. Supplicantibus ergo  vel senioribus populi, ad domum puelle pervenit. mis perrexit. Quod miraculo cum vidissent turbe,nuvefa ab ipso oppido psallentes et exultantes populi de
Abbreviated transcription (Latin):
mum diem dñicum galloꝵ cantu ⁊ plausu inclican¬
te egressa de receptaculo suo ad basilicam suĩ clionisii per¬
tigit ut cereus qui ante eam deferebatur extingueretur
Turbatis uirginib que cum ea erant ab errore tetre noc¬
tis. ⁊ a nimio ceno ⁊ imbre qui ab echere fundebatur cer
nensq tunc cereum extinctum sibi dari peciit. Quem cũ
manu accepisset atinuo illuminatus est eumq ĩ ma¬
nu gestans ad basilicam usq peruenit. ⁊ ibi ante eam
uicens cereus ipse consumptus ẽ igne ꝯimiliter eodem
necdum ab igne contactus fuerat diuino nutu succen¬
sus in manu eius illuminatus est Item in cellula sua
aiunt cereum in manu eius sine succensione ignis il¬
luminatum. De quo eciam cereo multi infirmi fide in¬
stigante paululum cum reuerentia auferentes pristi¬
nam receperunt sanitatem
na furtim eius abstulit calciamenta. que
ut ad domum suam usz peruenit continuo lumen a¬

Expanded text:
mum diem dominicum gallorum cantu vel plausu indicanmum diem dominicum gallorum cantu vel plausu indicante, egreditur de receptaculo suo, ut ad basilicam sancti Dionisi pertigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab horrore tetre noctis et a nimio cyiio vel imbre, qui ab ethere fundebatur. Ilico Genovefa cereum extinctum sibi dare petiit. Quem cum in manu accepisset, continuo inluminatus est, eumque in manu gestans, ad basilicam usque pervenit, et ibi ante eam lucens cereos ipse igne consumtus est. 23. Similiter eodem os necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatemna furto abstullit eius calciamenta, que ut ad domum suam pervenit, continuo oculorum lumen a
Abbreviated transcription (Latin):
rat impletinꝵ uniu̾sis deniq cuub genoueta impiorante
miraculi tunc per cam dñs fecit cum collectis carpencaris¬
qui ea que ad crebro clictum eclificium de ligris erant.
neccĩa in saitu alii inciderent ac doiarent ali in plausna
ad cuutatem pergeret potumq uelociter exhiberet. Niis ari¬
clitis genouefa uas in quo potus delatus fuerat quod cup¬
pam nuncupamus sibi petiit monstrari. Que cum fuis¬
cet ostensa expostulauit a se omnes seorsum discedere. Et il¬
la genibz in terra sycis lacrimas fundens ubi se sensit
obtinuisse ꝙ precabatur surgens or̃one completa lig¬
num crucis super uas poculi fecit. Mirabile clictu sta¬
tim cuppa usq ad ummum potu ĩpleta est a deo ut
ex eo qui ad operandum acciti fuerant quam diuom̃e
opus basilice consũmatum est uberrime bibentes maxi¬
mas deo gratias reculerunt.
uit illi deuocio ut noctem sabb̃i que lucescit
accidit ut uice quadam post in tempesta noctis iam ꝓxi¬

Expanded text:
rat impleturum. Universis denique civibus, Genuvefa inplorante, miraculi tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de ligno opus erant, in salto alii inciderint ac dolarent, alii in plaustra ad civitatem pergeret potumque velociter exhiberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstrari. Que cum fuisset ostensa, expostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo iinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratias retullerunt. 22. Fuit illi devotio, ut noctem sabbati, que lucescit Vice quadam post intempesta nocte, iam proxi
Abbreviated transcription (Latin):
do corde quemadmodum lucas euangłista describit de
ueatissimo stephano. ita ⁊ hec credebatur celis apertis clñm
non est ꝓmissum dei quo ait. Beati mundo corde q̃m
ipsi deum uidebunt. Ouodecim enim uircutes perhiren¬
elificatur ut ciuitas coaptari potest. Que ⁊ nominant᷑
ita. sides. abstinentia. pacientia. magnanimitas um¬
plicitas. innocentia concorclia. caritas. disciplina castitaᷤ.

Expanded text:
do corde, quemadmodum Lucas euangelista discripsit de beatissimo Stephano, ita et haec credebatur caelos apertos vidernon est promissum Domini, quo ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Duodecim autem virgines spiriacdificatur ut civitas, quoabtari non potest, que nominantur ita: fides, abstinentia, patientia, magnanimitas, simplicitas, innocentia, concordia, caritas, disciplina, castitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tutem adeo ut clum in circuitu omnium segetes plu¬
uia rigaret nec messem neo messores genouefe saltim
uali ꝓficisceretur itmere ita ut solet fieri ce¬
li decepta fraude sereni orta tempestate ut na¬
uicula eius uento collsa pene fluctib operiretur ꝓti¬
nus genouesa suspiciens in celum manib extensis.
auycilium a dño precabatur: Tantaq continuo redclita
am egros iugiter oleo beneclicto delibuto ᷤ sospites redde¬
mone uexatum uellet perungere oleumq iuberet af¬
ferri. Cui cum scd̃m preceptionem sui ampulla qua ole-
um bñdictum habuerat bñcdli uacua fuiss allata: ue¬
hem̃tissime sancta dei famula genouefa turbata quid
rat Interea solo recubãs opitulationem sibi de celo
re p̃cabatur. mox ut ab oratione surrexit in manib
eius ampulla oleo impleta est. sicq statim gemine
iuna hora uirtutes xp̃õ cooperante per eam apparue¬
runt ut ⁊ampulla uacua que oleum bñdictum

Expanded text:
tutem, cum in circuitu omnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim vali proficisceretur itinere, ita ut solet fieri, caeli decepta fraude sereni, orta tempestatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium a Domino precabatur. Talis continuo facta . Egros iugiter oleo benedicto dilibutos sospites reddemonio vexatum oleo vellet perungere. Cui cum secundum preceptionem sui ampulla, que oleo benedicto habuerat, vacua fuisset allata, vehementissime sancta Dei famula Genuvefa turbata, quidnrat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ri precabatur. Mox ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, et ita demum gemine in una ora virtutis, Christo cooperante, per eam apparuerunt, ut et ampulla, que oleo benedicto
Abbreviated transcription (Latin):
afflicit quemadinocdum auitianum comitem pertina¬
cissimum. ante cuius ianuam sc̃s martinus in tẽpesta
nocte pro umccis rogaturus aduenisse legitur: quem
eciã colaphitatum ab angelo lectio tradit ut ante foreᷤᷤ
domus sue sc̃o martino occurrisset ⁊ omnia que peceret
prestitisse fertur. Inde uero nauigio turonis ꝓfecta mł

Expanded text:
adfligebat, quemadmodum Avicianum iudicem pertenacissimum, ante cuius ianuam sanctus Martinus intempesta nocte pro vinctus rogaturus advenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores domos suae sancto Martino occurrisse et omnia que peteret prestetisse feratur. 45. Et inde navigio Toronus profecta,
Abbreviated transcription (Latin):
ans an uidua eẽt. respondit se in sc̃imonio consecratam
intacto corpore xp̃o clignum prebere famulatsi. Non¬
trario genouefa locum ac tempus ⁊ hoĩem eundem qui
corpus eius uiorauerat exposuit At illa que in callumm
se xp̃i sponsam ꝓfitebatur conscientia conuicta ꝓtinꝰ

Expanded text:
a. Ad illa respondit, se in sanctimonio consecratam, intacto corpore, Christo dignum prebere famulatum. E contrario Genovefa locum ac tempus vel hominem qui corpus eius violaverat exposuit. Ad illa, que in cassum se
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m qui pauperib erogat deo fenerat. Cui etiam pria
illa in qua feneratores egentiũ requirunt thesauix
suum oum per reuelationem sp̃c sc̃i fuerat ostensa.
⁊idcirco sine int̾missione orans flere consueuit qr sci¬
efensor quidam ex meldoꝵ urbe noĩe fruni¬
mius annis quatuor petlib claudus carẽs
tur expetiit obsecrans auclitim sibi restuui tactu

Expanded text:
iam qui pauperibus errogat Deo venerat. Cui etiam patria illa, in qua veneratores egentium requirunt thesaurum suum, olim per revelationem Spiritus fuerat ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueverat, quoniam quidem sci. 41. Defensor quidam ex Meldorum urbe nomine Frunimius annis quatuor clausus habens  expetiit, obsecrans, sibi tactum
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit. Egressisq de domosua presbiteris. poplitib im¬
plicatis genib q in terra fixis noctem totam in oratio¬
ne ⁊ lacrimuis ꝯsummauit. obsetrans sibi a dño opitu¬
lationem atq aixilium conferri quatinus posset in
honore sũmi antistitis ac martiris sc̃i dionisii basilitã
construere. Que luce prima licet uigiliis afflicta ad ge¬
nesium presbiterum celeri gressu perrexit. Lascessunt¬

Expanded text:
implevit obortis, egressique de domo sua presbiteri, poplitebus inimplevit obortis, egressique de domo sua presbiteri, poplitebus inplicatis genibusque in terra fixis, noctem totam in oratione et lacrimis consummavit, obsecrans, sibi a Domino opitulationem adque auxilium conferri, quemadmodum possit in honorem summi antestites ac martires sancti Dionisi basilicam construere. 20. Que luce prima vigiliis confecta ad Genesium presbiterum properans direxit lacessevit
Abbreviated transcription (Latin):
copia deest. Quib genouesa sp̃u sancto repleta. claro uul¬
tu mente preclariori uaticinans manifestum declit elo¬
quium clixitq ad eos. Egrediatur queso sanctitas ur̃a
⁊deambulate per pontem ciuitatis ⁊ que audieritis
renunciate michi. Qui cũ egressi fuissent in plateam:
stupore ⁊ admiratione repieti scabant attoniti. Et ecce¬
duo custodes porcoꝵ non longe ab eis stantes cum inter se
sermocinarentur ait unus ad altere. Dum. suis uestigiũ
ob parcum uagantis legerem inueni furnum calcis mi¬
re magnitudinis. Alter uero pastor econtrario respondit
Item ⁊ ego inueni in silua arborem raclicitus auento e¬
uulsam ⁊ sub raclicib eius similiter furnum calcis de
quo nec quicquam credo aliqñ ẽẽ sublatum. hec audiẽ¬
clixerunt qui tantam gr̃am famule sue. genouefe clig¬
natus est conferre. Perquirentes ergo loca in quib erãt
furni caicis siti. de quib custodes porcoꝵ sermocinaban¬
tur. regressi presbiteri que a pastorib diclicerant renu

Expanded text:
copia deest'. Quibus Genovefa, Spiritu sancto repleta, claro vultu, mente preclariore vaticinans manifestum dedit eloquium dixitque ad eos: 'Egrediatur, queso, sanctitas vestra, et deambulantes per pontem civitates, que audieritis renuntiate mihi'. Qui cum egressi fuissent in platea, stupore repleti, stabant attoniti, et ecceduo custodes porcorum non longe ab eis stantes, cum inter se sermocinarentur, ait unus ad alterum: 'Dum suis vestigio ob partum vagantes legerem, inveni furnum calces mire magnitudines'. Alter pastor e contrario respondit: 'Idem et ego inveni in silva arborem radicetus a vento evulsam et sub radicibus eius similiter furnum calces, de quo ne quicquam credo aliquando fuisse sublatum'. 19. Haedixerunt, qui tantam graciam famulae suae Genuvefe dignatus est conferre. Conperientes ergo loca, in quibus siti erant furni calces, de quibus custodes porcorum contionabantur, regressi presbiteri, que a pastoribus dedicerant Genuv
Abbreviated transcription (Latin):
uella quedam iam nobilis ⁊ desponsata no
Quod cum adolescens cui fuerat ꝓmissa audiss ꝓtinꝰ
inlignatione repletus meldis urbem ubi cilinia cum
genouefa morabatur aduenit. Genouefa as̃i ut adue¬
sũma cum festinatione ad ecc̃am perrexit. Magna ⁊ mi
ab huius mundi naufragio ⁊ contagione liberata: usz
ad sinem uite sue in abstinentia ⁊ castitate perseuera
uit Per idem tempus suprada cilmia obtulit genoue¬
fe puellam de ministeriosuo cui biennuo fere egrotanti
etiam pedũ usus fuerat ablatus. auam ut manib geno¬
tur ei inter uiros ⁊ mulieres duodecimar̃e que¬
a demonibz grauissime uexabantur. super quibz indo¬

Expanded text:
uella quaedam iam nobilis et iam desponsata nomQuod cum aduliscens, cui fuerat promissa, audisset, protinus indignatione repletus Meldus urbem, ubi Cilinia cum Genovefa morabatur, advenit. Mox Genovefa una cum Caelisumma cum festinatione ad ecclesiam perrexit. Magni miracab huius mundi naufragium vel contagione liberata usque in consummationem in abstinentia et castitate perseveravit. 29. Per idem tempus sepe dicta Cilinia obtulit Genovefe puellam de ministerio suo, cui biennio fere egrotante etiam pedum usus fuerat ablatus. Quam ut manibus Genotur ei inter viros et mulieres XII anime, quaa demonibus gravissime vexabantur. Ilico
Abbreviated transcription (Latin):
ngere genouefa habuerat ob emulationem sui se ꝓsi-¬
tebantur perpecrasse. Interea loci genouefa basilicam sc̃ĩ-
genouefe sigillatim uelut cerei diuinitus celesti igne
flagrarent ⁊circa se arderent felissime debachantes ꝓti¬
tebantur. Aucliendes etiam hoc tres uiri quoꝵ matrone
ut uilitatione sua ꝯiuges eoꝵ ab obtidentib eas neqͥs¬
simis spiritib emuinidaret. At illa ut erat clementissi¬
ma secuta est eos. Ingressa uniuscuiusq dom̃ matro¬
ne eoꝵ oratione ⁊bñdictione olei uncte per cam aue¬
xatione demonum sunt curate.
iugiliis in angulo basilice orans. ac benedicẽs
⁊ laudans dñm. ac meclia incognita staret ca¬
cerua imus ex psallentibz arreptus a demone lanians
ꝓprios artus quos mente captus alienos ẽe credebat ab
ablida ad genouefam ꝓperarat. Cumq genouesa sp̃m ĩ¬
muncdtum a corpore hõns uiberet ȩxire ⁊ qp̃r nequam ꝑocu¬
lum sc ꝓgredi minaretur imperante genouefa feda relĩ¬

Expanded text:
Ligere Genufeva habuerat, ob aemulationem sui se profitebantur perpetrasse. 46. Interea Genuvefa basilica sancti MGenuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent, et idcirco se ardere fedissime debachantes clamarent. Audierunt eam tres viri, quorum matrone ut visitatione coniuges eorum ab obsedentibus se nequissimis spiritibus emundaret. Ad illa, ut erat benignissima, secuta est eos. Ingressaque uniuscuiusque domum, matrone eorum oratione et benedicto oleo unctione per eam a vexatione demonum sunt emundatevigilia, et in angulo basilice orans ac benedicens et laudans Dominum, in media incognita staret caterva, unus ex psallentibus areptus a demone, lanians proprius artus, quos mente captus esse alienus credebat, ab absida ad Genuvefam properavit. Cumque Genuvefa spiritum inmundum a corpore hominis iuberet exire, et spiritus nequam per oculum se progredi minaretur, imperante Genuvefa, foeda relin
Abbreviated transcription (Latin):
sitis omnib sollicitus de genouefa quid ageret inqui
siuit. S uulgus qui paratior est ad decrahendum bo¬
nis pocius quam ad mutandum: asserebat hãc om̃ib¬
laude predicabant quam uituꝑatione. Nam sicut ñ
iustificatur quis aliena laude ita nec leclitur infami¬
a. Quoꝵ garrulem uocem patiupendens sc̃s germanꝰ.
in cuutatem ingressus ad hospiciu genouefe us per¬
uenit. quam cũ tanta humilitate salutauit ut om̃s
mirarentur. Et oratione facta ostenclit hiis quibz despec¬
tui habebatur. terram aridam de suis lacrimis irrigatã
et residens disposuit eis quasi ignaris iute eiis exorcli¬

Expanded text:
o sollicitus de Genovefa, quid agerit, sed vulgus, qui paratior est ad derogandum bonis, potius quam ad imitandum, adserebant eampredicabant, quam reprobarent. Nam sicut non iustificabitur aliquis aliena laude, ita nec ledetur infamia. Quorum garrola voce dispiciens sanctus Germanus, in civitate ingressus, ad hospicium Genovefe usque pervenit. Quam cum tanta humilitate salutavit, ut omnes mirarentur, et oratione facta, ostendit his quibus dispectui abebatur terram madidam, de suis lacrimis inrigatam. Et resedens, disposuit eis vite eius exordi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qm̃ hec celitus iam est sc̃ificationem adepta. dic
itaq benedictionem consecute ab obtutu ponitificis
iscesserunt. Parentib defunctis accersita a matre sua
spirituali in parisium urbem transiuit. Et ut uirtus
cdñi in infirmitate eius ꝓbaretur. ⁊ grã xp̃i in ea colla¬
ta plus cresceret per arquot tempris. ita est ibi corpus eiꝰ
opsessum paralisi ut laxatis artub nulla ꝯpages men¬
broꝵ adherere suo crederetur loco. & qua infirmitate ni¬
mium ꝓfligata: triduo corpus eius iam exanime so¬
uis paululum genis rubentib custodiebatur. Qiue cũ
denuo corporalem fuisset adepta sanitatem: ꝓfitebatur
se in sp̃u ab angelo in requiem iustoꝵ ⁊ iupoliemm ĩ¬
pioꝵ decluctam ⁊ ibi sc uidisse parata diligentib desi
premia que incredibilia apud infideles habentur. plu¬
tem deuocionem hñt decrahendi ⁊ dum bonis inui¬
dent suam supersticiosam conscĩam inclicant quam¬

Expanded text:
tur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. Sic tur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. Sic itaque benedictionem consecute, ab obtutu pontificis discesserunt. 9. Parentibus defunctis, arcessita a matre sua spiritalem, in Parisius urbem migravit. Et ut virtus Domini in infirmitate eius probaretur, et gratia Christi in ea conlata plus cresceret, tempus aliquod ita est corpus eius obsessum paralisi, ut, laxatus artus, nulla conpago adherere suo crederetur loco. De qua infirmitate nimium afflicta, triduo corpus eius iam exanime, solis paululum genis rubentibus, custodiebatur. Que cum denuo corporalem fuisset adepta sanitatem, profitebatur se in spiritu ab angelo in requiem iustorum et subplicio impiorum deducta et ibi se vidisse parata diligentibus Deum premia, que incredibilia apud infideles habentur. 10. Plutem devotionem habent detrahendi. Nam dum bonis invident, suam superstitiosam indicant
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autem post clies aliquot cũ mater
cius clie sollempni ad ecc̃am pergeret ⁊geno¬
uesam quam domi remanere preceperat ne
xp̃i esse mercar quatinus margaritis ac uestib eius
digna reperiar. Ilico mater cius iracundia repleta. ut fi¬
sit pulchritudinem. Trib namq mensib minus abi¬
ennio nutu liuine maiestatis ad manifestandam gͣti¬
ai genouefe hanc perpessa est cecitatem.Qua nimiũ
ad se ait ei. accipe hauritorium ⁊ ꝓpere perge ad puteũ¬
ut exhibeas aquam obsecro de filia mea. Cumq sũma
sestinatione ad puteu uenisset ⁊super marginam pu¬
tei fleret. eo ꝙ ꝓpter cam mater eius lumen amiserit
eius exteridens manus ad celum cum fide ⁊ uenerati¬
bis derq feciss: lumen amissum pristinũq usq qua¬
uilico ep̃o traderetur. Que cũ ucta numer annoꝵ ad
ni cõperit diuinitus p̾clictus ulicus pontifex ge¬
nouefam uirginib que illi p̃ponebantur multum
lublimiorem: ⁊ ait.Iula que post sequitur ante pona¬

Expanded text:
actum est autem post dies aliquod, cum mater eius die sollemni ad ecclesiam pergeret, et Genovefa, quam domi remanere preceperat, neChristi esse merear, quatenus margaritis ac vestibus eius digna repperiar', ilico mater eius iracundia repleta, ut fist orbitatem. Tribus namque mensibus minus a biennio nutu divine magestatis ad manifestandam gratiam Genovefae hanc perpessa est cecitatem. Tandem alians eam ad se, ait ei: 'Accipe auritorium, properans perge ad puteum, exhibe aquam, obsecro te, filia mi'. Que con summa festinatione ad puteum venisset et super margiiiem putei fleret, eo quod propter eam mater lumen amiserit,eius expandens manus ad celum, cum fide et veneratibis terque fecisset, lumen amissum pristinumqulico episcopo traderetur. Que cum iuxta numerum annorum ad conperit divinitus praedictus pontifex Genovefa, virginibus que illi proponebantur multum sublimiores ait: 'Illa que postergum sequitur antepona
Abbreviated transcription (Latin):
na cum filia sua in suo se collocare receptaculo prmo
ras ita ut iusserat a genitore suo adclucta:
nescio quid in ea deiceps celeste sc̃s germanꝰ
conspicatus ait ad eam. Aue filia genouefa. Reminisce¬
ris quid hesterna clie de corporis tui integritate michi
ꝓfiteor. Cui statim antistes nũmum ereum dei nutu
allatum habendem signum crutis a tellure colligens:
ꝓ magno muere declit inquiens ad eam. Hunc trans¬
foratum ꝓ memoria dei ad collum suspensum sẽper ha¬
beto. nulliusq metalli. neq auri. n argenti. seu quoli¬
bet margaritaꝵ ornam̃to collum cligitosq tuos onera¬
ri paciaris. Nam si seculi huius uł exiguus decor tuã

Expanded text:
 cum filia in suo conlocare receptaculo cumquras, ita, ut iusserat, a genitore suo allata, nescio quid in ea deinceps celeste sanctus Germanus conspicatus, ait ad eam: 'Have, filia Genovefa! Reminisceris, quid esterna die de corporis tui integritate mihi fiteor'. Cui sanctus Germanus nummum aereum Dei notu allatum, habentem signum crucis, a tellure colligens pro magno munere dedit, inquiens ad eam: 'Hunc transforatum pro memoria mei et collo suspensum semper habeto; nullius metalli neque auri neque argenti seu quolibet margaritarum ornamento collum, saltim digitos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius vel exiguus decor tuam
Abbreviated transcription (Latin):
expectans obuiam uenisset. ⁊ cateruatim uterq sexuᷤ
uiroꝵ ac muliere ⁊ paruuloꝵ occurreret in meclio or¬
currentium cetu. eminus sõs germanus intuitus ĩ
sp̃u magnanimã genouefam. ilico ad se decluci prete¬
pit. Cui caput osculans sciscitabatur a turba nomẽ
templo nom̃ genouefe a circũstante ppło edictum est
uos tam uenerande sobolis genitores In huius nati¬
uitate magno gaudio ⁊ exultatione. celebratum miᷤ¬
terium in celo nou̾itis ab angelis. Erit enĩ hec mag¬
na coram dño ⁊ multi eius uitam ꝓpositũq sc̃m mi¬

Expanded text:
n obviam venissent, et catervatim utriusque sexus virorum et mulierum ac parvolorum occurrerint, in medio occurrentium coetu eminus sanctus Germanus intuitur in spiritu magnanimen Genovefam, quam ilico ad se deduci precepit. 4. Cui caput osculans, sciscitatur a turba et nomen mplo nomen Genovefe a circumstante populo edictum est,vos tam venerandae sobolis genitores! In huius nativitate magnum gaudium et exultatione caelebratum mysterium in celo noveritis ab angelis. Erit haec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mi
Abbreviated transcription (Latin):
omnib comitib suis eam dilexerit adeo ut uice quadã
meritis genouefa eriperet: egrecliens urbem parisioꝵ
portam claudi precepit. At ubi perfidus internuntius¬
festim ad niberandas aĩas concito graclu perrexit. Nec mi¬
ñimum ppłi admirantis fuit spectaculum ꝙ tunc por
tesc̃a est. sicq regem consecuta ne iunctoꝵ capita am¬
symcon in syria cilicie: eminus ab antiochia.
constitucus in columna annis fere quadraginta. Quẽ
aiunt selulo negociatores euntes ac redeuntes de geno
runt. Admirabile istud apud nos celebratur. Nam nec
calidus nec frigidus xp̃ianus habetur qui ambigit ꝙ

Expanded text:
ut vice quadam, at, Genuvefa abreperet, egrediens urbem Parisiorum, portam claudi precepit. Adubi ad Genovefa per fidus internuntiusvestim ad liberandas animas properans direxit, Non minimum populi mirantes fuit spectaculum, quemadmodureseravit. Sicque regem consecuta, ne vinctorum capita amSimeon in Siria Ciliciae eminus ab Anthiocia constitutus in colomna annis fere quadraginta. Quem aiunt sedole negotiatores euntes ac redeuntes de Genovrunt. Admirabile istud apud nos nec calidus nec frigidus christianus habetur, quod ita scie
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes eulogias que illi deferente archuliacono fuerant
allate metuentes deum ⁊ ea que ab archidiacono clicebã¬
tur murantes dissipato prauo consilio insidiandi sinẽ
fecerunt. Impletumq est in dre illa lictum apłi quo
ait. non .N. omnium est fides. sidelis aũ deus qui semper¬
suos conseruat ⁊ custodit a malo. Sũmi ãtistites marci¬
nus ⁊ anianus ꝓ uirtutum suaꝵ ãmiratione ualde
laudati sunt. eo ꝙ unus eoꝵ apud uangionum ciuii¬
tatem post pridie. in bellum mermis offerendus utri¬
usq exerritus seuutia sedata feclus obtinuit. alter uero¬
apud aurelianensium urbem ab exercitu huoꝵ cir¬
cum septam auxiliantib gothis meritis orationum
quinto decimo namq us ad quinqua¬

Expanded text:
ac videntes eulogias, que illi, deferente arcediacono, fuerant ac videntes eulogias, que illi, deferente arcediacono, fuerant allate, metuentes Deum et his qui ab arcediacono dicebantur mirantes, dissipato pravo consilio, insidiandi finem fecerunt. Inpletum est in die illa dictum apostoli, quo ait: Non enim omnium est fides; fidelis autem Dem qui conservavit vos et custodiet a malo. 14. Summi antestites Martinus et Annianus pro virtutum suarum admiratione valde laudati sunt, eo quod unus aput Vangionum civitatem post pridie in bello inhermis offerendus, utriusque exercitus sevitia sedata, foedus obtenuit, alter vero Aurilianorum urbem ab exercito Chunorum circumseptam, auxiliantibus Gotis, meritis orationum nto decimo namque usque ad quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
facultatum suax in alias tuciores ciuitates deferre
nitebantur. Quoꝵ matronas ꝯuocans genouefa sua¬
debat ut ieiuniis ⁊ or̃onib ac iuguiis insisterent: qͣ¬
tenus possent sicut iudith ⁊ hester superuenture int¬
micoꝵ impetum euadere. Consentientes ergo genouefe¬
⁊ per dies aliquot in raptisterio uigilias exercentes ieiũ
illas ciuitates quas ẽẽ tutiores credebant gens rrata
il astaret parisium incontaminatã ab inrmieris ꝓpo
quidam ciues parisioꝵ clicentes ꝑserdo ꝓphetissam iu̾
cemporib apparuisse. eo quod ꝓhberentir ab ea qua¬
li anon peritura ciuitate in alias tutiores ur bes : ue¬
na sua transferre. Tractantib ergo ciuib iam sepe dõe¬
Mhicdiaconus qui olim audierat es̃ de ea magnificum
conuenticula facere. ac de interemptione eiusdem con¬
tionari. Qui cũ consilium eoꝵ eognoruss dyxit adeos.
te nr̃o ex utero matris sue a deo electam. ⁊ ecce eulogiaᷤᷤ
moiuo sc̃ germani dei ẽẽ famulam fidelissiman. etiam

Expanded text:
facultatum suarum in alias tuciores civitates deferre nitebantur. Quorum matronas convocans Genuvefa, suadebat, ut ieiuniis et orationibus ac vigiliis insisterent, quatenus possint, sicut Iudith et Ster, superventura clade evadere. Consentientes ergo Genuvefe, dies aliquod in baptisterio vigilias exercentes, ieiunillas civitates, quas esse tutiores credebant, gens irata vastaret; Parisius vero incontaminata ab inimicis, Christo am cives Parisiorum, dicentes, pseudoprophetam suis temporibus aparuisse, eo quod prohiberentur ab ea quasi a peritura civitatem in alias tucioris urbis bona sua transferre. 13. Tractantibus ergo civibus, iacono , qui olim audierat, sanctum Germanum magnificum conventicola facere ac de interemptione Genovefe contionari. Qui cum consilium eorum cognovisset, et dixit nius ex utero matris suae a Deo electa. Et ecce eulogias, monium sancti Germani Dei esse fidelissima famula,
Abbreviated transcription (Latin):
gratie. Ab eterno uas prousum uas in¬
signe uas excisum manu sapientie. Oal¬
ue uerbi sacra parens flos de spina spina
carens flos spineci gloria. Nos spinecum
nos spineti spina sumus cruentati sed tu
spine nescia. Porta clausa fons ortorum
cella custos unguentorum cella pigmen¬
taria. Linamonii calamum myrram thus

Expanded text:
gratie. Ab eterno vas provisum, Vas insigne, vas excisum Manu sapientie'. ve, Verbi sacra parens, Flos de spinis, spina carens, Flos, spineti gloria. Nos spinetum, nos peccati Spina sumus cruentati, Sed tu spinae nescia. Porta clausa, fons hortorum. Cella custos unguentorum, Cella pigmentaria. Cinnamomi, calamum, Myrrham, thus
Abbreviated transcription (French):
Dime iurge quele ml̾t aime¬
P uis quil li plest ⁊ ele ueut
D estre ententis a son seruice
Car por li ai ceste oeure empͥse
Que cil qui ne seuent la lettre
O ient la uie ⁊ quil lentendent¬

Expanded text:
vierge que ele mout ainmePuis qu'il li plest et ele le s est ententis a son servise, car por lui ai je ceste oevre emprise. anz que cil qui ne sevent lestre oient sa vie et entendent
Abbreviated transcription (French):
Q̾ saint germain a espousee
S a fille adieu ⁊ si li dist
Q̾ fust ancele ihũcrist
Qͥ l dist q̃ liangres lasus¬
S orent de sa natiuite¬
En la saintine damoi sele¬

Expanded text:
que saint Germain avoit a Dieu espousee sa fille, si li dist qu'ele fust ancele Jhesu Crist il li dist que li anges s'esjoirent de sa nativin la sainte damoisele
Abbreviated transcription (Latin):
chil dulce nichil plenum sine tua gratia.
Lu lumen es ⁊ unguentum tu celeste
condimentum aque clitans elemencum.
uirtute misterii. Soua facti creatura de
laudemus mente pura gratie nunc sed na¬
tura prius ire filii. Lu qui dator es ⁊donum
nostri cordis ome bonum cor ad laudem

Expanded text:
hil dulce, nihil plenum, Nisi tua gratia. Tu lumen es et unguentum Tu coeleste condimentum. A quae ditans elementum Virtute mysterii. Nova facti creatura, Te laudamus mente pura. Gratiae nunc, sed natura Prius irae filii. Tu, qui dator es et donum, Tu, qui condis omne bonum, Cor ad laudem
Abbreviated transcription (French):
H umble simple ⁊ antiable
Doeure parfaite ⁊ uetitable
S es peres ot non seueris
Be nauteure delez paris
Sainere gironde ot auon

Expanded text:
humble, simple, amiable, douce, parfaite, veritable. Ses peres si ot non Severins et fu nee deléz Paris Sa mer