comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le. surgit corpus spiuale. Ergo serti¬
nat᷑ mortale. surgit in mor itale. Er¬
go seminat᷑ corruptibile. surgit in cor-¬
ruptibile. Mutationẽ itaq expecta-¬
mus. Ita ꝓibc̃ cȩli. & inmutabunt᷑ cȩli.
Sedfortasse scõrũ corpora. non recte
dicunt᷑ cęli. Si non portant dm̃. non s̃
celi. Et unde inqͥt mͥ ꝓbas. qi portant
dm̃. usq ad eo ne excidit tͥ. Glificate gͦ.¬
& portate dm̃ incorpore ur̃o. Ergo tales
tentͦ. An non hocdix̃ psalmꝰ : lege
sequentia. Et om̃s sic̃ uestim̃tũ uete¬¬
rascent. & sic̃ oꝑtoriũ mutabis eos
&  mutabunt᷑. tu autẽ idẽ es: &¬

Expanded text:
uale» . Ergo seminatur mortale, resurget immortale; seminatur corruptibile, resurget incorruptibile. Mutationem itaque exspectamus: ita peribunt coeli, et immutabuntur coeli. Sed fortasse sanctorum corpora non recte dicuntur coeli? Si non portant Deum, non sint coeli. Et unde, inquit, mihi probas quia portant Deum? Usque adeone excidit tibi, «Glorificate et portate Deum in corpore vestro» ? Ergo tales tentur. An non hoc dicit Psalmus? Lege sequentia: «Et omnes sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ante me. donec introeã in sanctuari¬
um dĩ: & intelligã in nouissima. Quał
speculatio intelligere in nouissima:
Transire mare uidendo. non nauigando.
Et habitare in extrema maris. id est ibi
ponere spẽ meo qđ erit finito scło. Ergo
si ȩccła speculatio. ibi iã annuntiãtur
nomen dñi. Non solũ nomen dñi. in hac sy-¬
on annuntiatur. Sed & laus inquit eiꝰ
inhierłm. et quomodo annuntiatur :
EIREANA UTSERUIANT DÑO. Vnde hoc
factũ nisi sanguine mortificatorum :
Vnde hocfactum. nisi gemitib cõpedi.¬
torũ : Exauditi gͦ sunt quierant inp̃s-¬
sura & humilitate. ut essoe nr̃is tem¬
porib eccła in tanta głia quã uide-¬
mus: ut iã regna quẽ ꝑ sequebant᷑
ipsa seruiant dño. ResẜoNDII e⁊
inuia forii ⁊uoitus Sue. Cui respon.¬
dit. nisi dño : qͥs respondit supra ui-¬
deamus. Et laus eus inqͥt in hierłm.¬

Expanded text:
enim «ante me, donec introeam in sanctuarienim «ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima» . Qualis speculatio, intelligere in novissima? Transire mare videndo, non navigando, et habitare in exterma maris ; id est, ibi ponere spem, in eo quod erit finito saeculo. Ergo si Ecclesia speculatio, ibi jam annuntiatur nomen Domini. Non solum nomen Domini in hac Sion annuntiatur, sed «et laus eannuntiatur? et regna, ut serviant Domino.» Unde hoc factum, nisi sanguine mortificatorum? unde hoc factum, nisi gemitibus compeditorum? Exauditi ergo sunt qui erant in pressura et humilitate; ut esset nostris temporibus Ecclesia in tanta gloria, quam videmus, ut jam regna quae persequebantur, ipsa serviin via fortitudinis suae.» Cui respondit, nisi Domino? Quis respondit, supra videamus: «Et laus ejus,» inquit, «in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
aute mtiu s agitur. non a nobis sed ab illo
agttur: R espexit̃ gͦ. ut soluat filios mor¬
tificatorũ: Q uorũ mortificatorũ : Audistis.
Q uos filios : audistis. Quid deinde ÷ quare¬
uoson adasen diũ. P rimo eni premebatꝰ
excła. quando mortificabantur compedici.
ł ost illas pressuras annuntiat᷑ insxon nom̃
dñi. cũ magna libertate in ipsa ȩccła.
Ipsa enĩ seon non ille unus locus primo su.¬
ꝓb postea captiuatus. sed fyora cuius
umbra erat illa syon. quȩ int̾pretatur
speculatio. ꝓpterea quia in carne positi
uidemus in priora extendentes nos non ad
presens qđł est. sed ad id qđ futurũ est.ldeo
specusatio. Om̃is enĩ speculator. longe
ꝓspicit. Specula dicit᷑ ubi ponuntur
custodes. Fiunt istȩ speculȩ in saxis. in
montib in arborib ad hoc. ut de loco emi.¬
nentiore longe uideatur. Sxon gͦ specu-¬
latio: eccła speculatio. Unde spẽculatio:
longe uidere hoc est speculatio. Labor ⁊

Expanded text:
autem intus agitur, non a nobis, sed ab illo autem intus agitur, non a nobis, sed ab illo agitur. 4. Respexit ergo «ut solvat filios mortificatorum.» Quorum mortificatorum audistis, quos filios audistis. Quid enim indenomen Domini.» Primo enim premebatur Ecclesia, quando mortificabantur compediti: post illas pressuras annuntiatur in Sion nomen Domini, cum magna libertate, in ipsa Ecclesia. Ipsa enim Sion: non ille unus locus primo superbus, postea captivatus; sed Sion cujus umbra erat illa Sion, quae interpretatur Speculatio; propterea quia in carne positi videmus in priora, extendentes nos non ad praesens quod est, sed ad id quod futurum est. Ideo speculatio. Omnis enim speculator longe prospicit. Specula dicitur, ubi ponuntur custodes: fiunt istae speculae in saxis, in montibus, in arboribus, ad hoc ut de loco eminentiore longe videatur. Sion ergo speculatio, Ecclesia speculatio. Unde speculatio? Longe videre, hoc est speculatio. «Labor est»
Abbreviated transcription (Latin):
cula mea. tibi sacrificabo hostiã lau.¬
dis: soluitur enĩ unus quisq auincuł
cupiditatũ malcrũ. uel a nodis pec¬
catoꝵs suorũ. Remissio peccatorũ.
solutio est. Quid eñĩ ꝓdessae lazaro
quia ꝓcessit demonumento. uisi di¬
ceretur. soluite eũ & sinite abire:
Ipse quidẽ uoce desepulchro suscita uit.
ipsẽ clamando animã reddidit. ipse
terrena molem terreno sepultõ im¬
positã uicit. & ꝓcessit ille uinctus.
Nongͦ pedib ꝓpriis sed uirtute ꝓdu¬
ceñtis. fit hoc in corde poenitentis.
Cũ audis hominẽ poenitere peccato.¬
rũ suorũ: iã reuixit. Cũ audis ho¬
minẽ confitendo ꝓferre conscientiã.
ia desepulchro ecluctus est. sednondũ
solutus est. Quando soluit᷑ ⁊ quȩ sol-¬
celo. Merito ꝓ ȩccłam dari solutio
peccatorũ potest. suscitari autẽ
ipse mortuus nonnisi intus cla-¬
mante dño potest. Hȩc enĩ ds in¬
terius agit. Loquimur ad aures ur̃as. In¬
de scimus quid agatur incordib uris: qđ

Expanded text:
ula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis» ? Solvitur enim unusquisque a vinculis cupiditatum malarum, vel a nodis peccatorum suorum. Remissio peccatorum, solutio est. Quid enim prodesset Lazaro, quia processit de monumento, nisi diceretur: «Solvite eum, et sinite abire» ? Ipse quidem voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam reddidit, ipse terrenam molem sepulto impositam vicit, et processit ille vinctus: non ergo pedibus propriis, sed virtute producentis. Fit hoc in corde poenitentis: cum audis hominem poenitere peccatorum suorum, jam revixit; cum audis hominem confitendo proferre conscientiam, jam de sepulcro eductus est, sed nondum solutus est. Quando solvitur? a qcoelo» . Merito per Ecclesiam dari solutio peccatorum potest: suscitar autem ipse mortuus nonnisi intus clamante Domino potest; haec enim Deus interius agit. Loquimur ad aures vestras; unde scimus quid agatur in cordibus vestris? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
&e non respondetur. Quoties uolui
congregare filios tuos tã quã gal¬¬
lina pullos suos sub alas suas &
noluisti: non respondetur. Pluetur
desuꝑ. & ꝓfructu spinȩ ꝓferunt᷑.
At uero illa hierłm de qua dictũ
est lȩtare sterilis quȩ non paris.¬

Expanded text:
et non respondetur, «quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti» ! Non respondetur: pluitur desuper, et pro fructu spinae proferuntur. At vero illa Jerusalem, de qua dictum est, «Laetare, sterilis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uocatiom eius non respondis. Nec
laus eius respondit ei dete: quia
sic uiuis ut ille non laudetur.
sed potius blasphemetur ꝑte. Cũ
autẽ sic uiuis ut ꝑnos laudetur
ds̃. respondit ei laus eius de uocatis
& sc̃ĩs eius. respondit &e hierłm.
Uocata est enĩ & hierłm. Et prima

Expanded text:
ocationi ejus non respondes, nec laus ejus respondet ei de te; quia sic vivis, ut ille non laudetur, sed potius blasphemetur per te: cum autem sic vivimus, ut per nos laudetur Deus, respondit ei laus ejus. De vocatis et sanctis ejus, respondit et Jerusalem. Vocata est enim et Jerusalem, et prima
Abbreviated transcription (Latin):
Am dĩ. Vnde uox martxrũ est in
alio psalmo. intrae in conspectu
tuo gemitus cõpeditorũ. Non
tamen euitandȩ sunt tales cõpedes.
ut appetat᷑ ꝑniciosa libertas. &
tẽporalis uitȩ breuisq dulcedo
quã sequatur amaritudo ꝓpetua.
Proinde scriptura ne recusemus
esse cõpediti sapientiȩ. sic nos al¬¬
loquitur. Audi fili & excipe sen.¬
tentiã meã. & ne abicias consiliũ
meũ : & infer pedẽ tuũ in cõpe.¬
des illius. & intorquẽ eius collũ
tuũ. Subice humerũ tuũ & por¬
ta illã. & ne oderis uincula il.¬
lius. In om̃i anima tua accede
ad illã. & in om̃i uirtute tua ser.¬
ua uias eius. In uestiga & inqͥre.
& in notescae tibi: & continens
factus nederelinquas eã. Inno-¬¬
uissimis enĩ in uenies requiẽ eius.
& conuertet᷑ tibi in lȩticiã: & er̃
tibi cõpedes eius in ꝓtectionẽ for.

Expanded text:
am Dei; unde vox martyrum est in am Dei; unde vox martyrum est in alio psalmo, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum:» non tamen evitandae sunt tales compedes, ut appetatur perniciosa libertas, et temporalis vitae brevisque dulcedo, quam sequatur amaritudo perpetua. Proinde Scriptura, ne recusemus esse compediti sapientiae, sic nos alloquitur: «Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum; et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum: subjice humerum tuum et porta illam, et ne oderis vincula illius. In omni anima tua accede ad illam, et in omni virtute tua serva vias ejus: investiga et quaere, et innotescet tibi; et continens factus, ne derelinquas eam. In novissimis enim invenies requiem ejus, et convertetur tibi in laetitiam, et erunt tib
Abbreviated transcription (Latin):
aion⁊ifica ⁊ orõ. In uenimus in alio psalmo
dictũ. intrae inconspectu tuo gemitus.
cõpeditorũ. Et in eo loco dictũ ubi uox
marty̧rũ intelligebatur. Unde marteres
cõpediti: nonne catenati potius quã cõ.¬
noscunt᷑ & cõpedes disciplinȩ dĩ &e timores
eius. de quo dictũ est in itiũ sapientiȩ ti-¬
mor dñi. Per hunc enĩ timorẽ non timue.¬
runt serui dĩ eos qui corpus occidunt. ani-¬
mã autẽ non possunt occidere. quia eũ
timebant qui hab& potestatẽ & animã
& corpus occidere in gehennã ignis.
Nisi compedib timoris huius ligati es-¬
sent marty res. quando illa om̃ia dura
& mo lesta sustinerent a ꝑsequutorib
suis. cũ eis liberũ fuerit facere qđ coge.¬
bant᷑. & euadere qđ patiebant᷑: sed alli.¬
gauerat eos ds̃ istis cõpedib. Duris qui-¬
de &e molestis ad tempus sed tolerandis
labioꝵ tuoꝵ ego custodiui uias
duras. Qemendũ quidẽ est in his
compedib ad impetrandã miscdđi.¬

Expanded text:
ortificatorum.» Invenimus in alio psalmo dictum, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» ; et in eo loco dictum, ubi vox martyrum intelligebatur. Unde martyres compediti? Nonne catenati potiusquam comnoscuntur et compedes disciplinae Dei et timoris ejus, de quo dictum est: «Initium sapientiae timor Domini» . Per hunc enim timorem non timuerunt servi Dei eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; quia eum timebant qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehennam ignis . Nisi enim compedibus timoris hujus ligati essent martyres, quando illa omnia dura et molesta sustinerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Sed alligaverat eos Deus istis compedibus, duris quidem et molestis ad tempus, sed tolerandis labiorum tuorum, ego custodivi vias duras» . Gemendum quidem est in his compedibus ad impetrandam misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
głiȩ. Decus enĩ aureũ est in illa.
&e iuincula eius fil a iacintinia.
Stolã głiȩ indues eã. & coronã
exultãtionis suꝑ pones tibi. Cla¬
ment gͦ cõpediti quã diu sunt
in uinculis disciplinȩ dĩ. inqua
sunt exercitati martyres: soluentur
compedes & uolabunt. & eadẽ ipse
inornamentũ postea conuertentur.
Tactũ est hoc. demarceribus. Q uideñ
ꝑsecutores occidendo fecerunt. nisi ut
cõpedes soluerentur. & incoronas con¬
uerterentur : Decȩlo gͦ respexit dns.
ut audiroe gemitũ cõpeditorũ: ut¬

Expanded text:
st in illa, et vincula illius fila hyacinthina: stolam gloriae indues eam, et coronam exsultationis superpones tibi» . Clament ergo compediti, quamdiu sunt in vinculis disciplinae Dei, in qua sunt exercitati martyres: solventur compedes, et volabunt, et eaedem ipsae in ornamentum postea convertentur. Factum est hoc de martyribus. Quid enim persecutores occidendo fecerunt, nisi ut compedes solverentur, et in coronas converterentur. 3. «De coelo» ergo «respexit Dominus, ut audir
Abbreviated transcription (Latin):
quã uestim̃tũ : Quo modo gͦ ꝑit uesti¬
m̃tũ: Et si ᷤterior homo nr̃ corrũpit᷑.
sed interior renouat᷑ dehe indiem.
Erggo ipsi ꝑibt̃. sed scđm corpus: tu autẽ
resurrectio carnis. ubi exẽplũ m̃broꝵ
qđ p̃cessit incapite : ubi uis audire mu-¬
tabit᷑ : nontale erit quale fuit : audio
apłm dicentẽ. & mortui resurgent
incorrupti. & nos in mutabim᷑. Quomͦ

Expanded text:
stimentum» ? Quomodo ergo perit vestimentum? «Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem» . Ergo ipsi peribunt, sed secundum corpus: «Tu autem resurrectio carnis? ubi exemplum membrorum quod praecessit in capite? ubi? Vis audire? Mutabitur; non tale erit quale fuit. Audi Apostolum dicentem: «Et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabi
Abbreviated transcription (Latin):
factus est cũ diues essae ut illius¬
quentia uidimus. Vidimus enim
ibi & nos ipsos. si tamen ꝑ eius gr̃am
aliquid &̾ nos. Pinita autẽ iã erat
uerba gemituũ. & co eperarit con¬
solationũ. Sed ea finiri hesterno die trac-¬
tando minime potuerunt. in his quȩ restant
audiamus hodie. non iã gementẽ pau¬
perem. sed gaudentẽ. Ideo gaudentẽ: quia
sperantẽ. Ideo spantẽ: qr nondese p̃sumen¬¬
tẽ. Prenuntiauit felicitatẽ rerũ huma-¬
narũ inscripturis dĩ. & ad iecit hȩc. Scri.

Expanded text:
factus est, cum dives esset , eiquentia. Vidimus enim ibi et nos ipsos; si tamen per ejus gratiam aliquid et nos. Finita autem jam erant verba gemituum, et coeperant consolationum; sed ea finiri hesterno die tractando minime potuerunt: in iis quae restant, audiamus hodie non jam gementem pauperem, sed gaudentem; ideo gaudentem, quia sperantem; ideo sperantem, quia non de se praesumentem. Praenuntiavit felicitatem rerum humanaru
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ neq decorẽ. At uero cum
uenerit uidicare cũ angłis suis.
quando congregabuntur ante
eũ om̃s gentes. quando oues ad
dexteram hedi ad sinistrã sepa-¬
rabuntur. Nonne tunc uide¬¬
bunt inquẽ pupugerunt :
Et confundentur sero. qͥ prima
poenitentia & salubri confun¬¬
di noluerunt. A edificauit dñs
syon. & uidebit᷑ ingloria sua.
Qui nillo primo uisus est min
firmitate sua. E⁊ ReS Pexri
IN oRaTorẽ humiliẽ. ei nors
Inedificatione frori hoc agitꝰ modo.
xehificantes feon orant & gemunt.
Ille unus pauꝑ qđ pauꝑes multi:
quia militant gentib Alnus: qr
unitas pacis ȩccłȩ. Ipse unus: ipse
multi. Vnus ꝓpter liaritatẽ:
multi ꝓpter latitudinẽ. Ergo
nunc orat᷑. nunc curritꝰ. nunc̃si¬
quis alit̃ aliqͥd erat. & alit̾ se hã¬
beãt. Manducoꝵ cinerẽ sic̃ panẽ.
&e potũ suũ cũ fletu cõmisceat.
N unc tempus est cũ ȩdificat᷑ fxori
nunc intrant lapides instructu¬
rã. Perfecto ȩdificio. & dedicata

Expanded text:
neque decorem» . At vero cum venerit judicare cum Angelis suis, quando congregabuntur ante eum omnes gentes, quando oves ad dexteram, haedi ad sinistram separabuntur , nonne tunc videbunt in quem pupugerunt ? Et confundentur sero, qui prima poenitentia et salubri confundi noluerunt. «Aedificabit Dominus Sion, et videbitur in gloria sua:» qui in illa primo visus est in infirmitate sua. 18. milium, et non In aedificatione Sion hoc agitur modo; aedificantes Sion orant, gemunt: ille unus pauper, quod pauperes multi; quia millia in tot gentibus unus, quia unitas pacis Ecclesiae. Ipse unus, ipse multi: unus, propter charitatem; multi, propter latitudinem. Ergo nunc oratur, nunc curritur; nunc, si quis aliter erat, et aliter se habebat, manducet cinerem sicut panem, et potum suum cum fletu commisceat. Nunc tempus est, cum aedificatur Sion; nunc intrant lapides in structuram: perfecto aedificio et dedicata
Abbreviated transcription (Latin):
rũ arbitriũ. Sienĩ mͥ nondedisses li¬
berũ arbitriũ. & ꝑ hanc rationẽ peco-¬
rib me non faceres meliorẽ. non me
sequeret᷑ damnatio ista. Peccantẽ
gͦ ꝑ arbitriũ liberũ leuasti me:
& ꝑ iusticiȩ iudiciũ elisisti me.
dies mei sicui umora declina¬
uoruiri. Potuerunt enĩ esse dies tui
non declinantes. si tu adie uero non
declinasses. Declinasti. & accepisti
dies declinantes. Quid mirũ si
dies tui facti sunt similes tui:
Ipsi sunt enĩ dies declinantes. quia
deuiasti. Quis̃ dies fumi : quia tu¬
muisti. Supn enĩdixerat. defecer̃
sic̃ fumus dies mei:
& nune dicit. dies mei sic̃ umbra dedi-¬
nauer̃. In hac umbra agnoscendus est
dies. in hac umbra uidenda est lux:
ne postea sera & infructuosa poeniten.¬
tia dicatur. Quid nobis ꝓfuit suꝑbi¬
A. & diuitiarũ iactatio quid contulit
Dies mei sic̃ umbra declinauer: et łso

Expanded text:
rum arbitrium. Si enim mihi non dedisses lirum arbitrium. Si enim mihi non dedisses liberum arbitrium, et per hanc rationem pecoribus me non faceres meliorem, non me sequeretur damnatio justa peccantem. Ergo per arbitrium liberum levasti me, et per justitiae judicium elisisti me.Dies mei sicut umbra declinaverunt.» Potuerunt enim esse dies tui non declinantes, si tu a die vero non declinasses: declinasti, et accepisti dies declinantes. Quid mirum si dies tui facti sunt similes tui? Ipsi sunt enim dies declinantes, quia deviasti, qui sunt dies fumi, quia tumuisti. Supra enim dixerat, «Defecerunt sicut fumus dies mei;» et nunc dicit, «Dies mei sicut umbra declinaverunt.» In hac umbra agnoscendus est dies, in hac umbra videnda est lux; ne postea sera et infructuosa poenitentia dicatur: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit «Dies mei sicut umbra declinaverunt; et ego
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd sibi uult uox ista . qm̃ leuasti eli¬¬
sistime s ron enĩ ait. qm̃ leuasti et elisis-¬
time: sedqm̃ leuasti elisistime. Ideo eli¬
sisti: quia leuasti. Unde hoc: homo in
honore positꝰ factus est ad imaginẽ dĩ.
Leuatus in hunc honorẽ. erectus apul¬
uere. erectus a terra: accepit animam
rationalẽ. p̃positus est rationis ipsi us
ui uacitate om̃ib bestiis. pecoribus uo-¬
latilib piscib. Quid enĩ horũ habce
intelligentiȩ rationẽ : quia nullũ hoꝵ
haboe hunc honorẽ. sic Nullũ horum
hab&e hanc miseriã. Qđenĩ pecus plan¬
g& de peccato: quȩ auis tim&e gehen.¬
nã ignis ȩternali: quia nulla ei par.-¬
ticipatio beatȩ uitȩ. nulli stimuli
miseriarũ. homo autẽ quia factus est
qui sit inbeata uita si bene uixerit.
ideo erit inmisera uita quia male uix̃.
Ergo quia leuasti. elisisti me. Ideo seqͥ.¬
tur me poena. quia de disti michi libe.¬

Expanded text:
et quid sibi vult vox ista, «Quoniam levasti, eliet quid sibi vult vox ista, «Quoniam levasti, elisisti me:» Non enim ait, Quoniam levasti, et elisisti me; sed, «Quoniam levasti, elisisti me.» Ideo elisisti, quia levasti. Unde hoc? Homo in honore positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam rationalem, praepositus est rationis ipsius vivacitate omnibus bestiis, pecoribus, volatilibus, piscibus . Quid enim horum habet inhabet hunc honorem, sic nullum horum habet hanc miseriam. Quod enim pecus plangit de peccato? quae avis timet gehennam ignis aeterni? Quia nulla ei participatio beatae vitae, nulli stimuli miseriarum. Homo autem, quia factus est qui sit in beata vita, si bene vixerit; ideo erit in misera vita, quia male vixit. Ergo, «Quia levasti, elisisti me:» ideo sequitur me poena, quia dedisti mihi libe
Abbreviated transcription (Latin):
constituens & reũ tentes qͦ &r differentes unde terreant᷑.
Manduca cinerẽ sicut paxiẽ. & potũ tuũ
cũ floru cõmisce. Per hoc conuiuiũ. ueni¬
es ad mensã dĩ. Noli desperare. Promissa est¬
missa est: teneo ꝓmissũ dĩ. Ergo iã bene
uiue. Grãs inquit. bene uiuã. Indulgen.¬
ꝓmisit. Si male uixisti. bene uiue iam
hodie. Stulte hac nocte auferet᷑ ate ani-¬
ma tua. Nonclico quȩ p̃parasti cuius er̃.¬
sed scđm qđ iuxisti ubi eris. Corrige ergo
te. ut possis in corpore xp̃i hab̾e uocẽ ĩstã.
Quã nisi fallor libenter agnoscis Qm̃
dnẽ in adã. ira cũ qua om̃s natisumus. cui
nascendo cohesimus. Irade ꝓpagine inq¬
tatis. ira de massa peccati. Scđm̃ qđ dicit
apłs. Euimus & nos aliquando natura
filii irȩ. sic̃ &e ceteri. Et unde dicit dñs.
Ira dĩ man& suꝑ eũ. quia non credidit
in unigenitũ filiũ dĩ. Nonenĩ ait. lra dĩ
uenioe suꝑ eũ : sed mance suꝑ eũ. quia
nontollitur in qua natus est. Quare gͦ :

Expanded text:
ntes quo recipiantur, et differentes unde terreantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum tuum cum potu misce; per hoc convivium venies ad mensam Dei. Noli desperare; promissa esgo jam bene vive. Cras, inquit, bene vivam. Indulgenmisit. Si male vixisti, bene vive jam hodie. «Stulte, hac nocte auferetur a te anima tua.» Non dico, «Quae praeparasti, cujus erSecundum quod vixisti, ubi eris? Corrige ergo te, ut possis in corpore Christi habere vocem istam, quam, nisi fallor, libenter agnoscis: «QuoDomine, in Adam; ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquitatis, ira de massa peccati: secundum quam dicit Apostolus, «Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri;» et unde dicit Dominus, «Ira Dei manet super eum, quia non credidit in unigenitum Filium Dei» . Non enim ait, Ira Dei veniet super eum; sed, «manet super eum:» quia non tollitur in qua natus est. Quare ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
Senui di inlarides eios. In lapides cuiꝰ:
Inlapides fyon. sed sunt ibi & non lapides.
Cuius nonlapides. Ergo qͥd sequitur:
NE⁊ ruluenis eios mis enesrior. Agnos¬
camus lapidem infyon: agnoscam us
puluerẽ insyon. Non enĩ dix̃. lapidum¬

Expanded text:
servi tui in lapides ejus.» In lapides cujus? In lapides Sion. Sed sunt ibi et non lapides. Cujus non lapides? Ergo quid sequitur? «Et pulveris ejus miserebuntur.» Agnoscamus lapides in Sion, agnoscamus pulverem in
Abbreviated transcription (Latin):
uetera & noua. Quia memoriale tuũ
in gẽneratione & generationẽ. Et po¬
płs qui creabitur laudabit dñm. qm̃
prospexit ex alto sc̃o suo. Prospexit ex
alto. ut uenira adhumiles. & ex alto
factus est humilis ut exaltaroe humi¬

Expanded text:
uum in generationem et generationem: «Et populus qui creabitur, laudabit Dominum. Quoniam prospexit ex alto sancto suo.» Prospexit ex alto, ut veniret ad humiles: ex alto factus est humilis, ut humi
Abbreviated transcription (Latin):
scribantur hȩc inquit in generatione.
altera. E⁊ RosolUS auicreabrior
lauoabri prĩai. Non popłs qui creatus ::
sed popłs qͥ creabitur. Quid eudentius
fr̃s. quã hic predicata est illa creatura
dequa dicit apłs. Siqua igit᷑ in xp̃o
noua creatura. uetera trãnsierurit.
ecce facta sunt om̃ia noua : om̃ĩa autẽ¬

Expanded text:
generationem alteram: et populus qui creabitur, laudabit Dominum.» Non populus qui creatus est, sed «populus qui creabitur.» Quid evidentius, fratres mei? Hic praedicta est illa creatura de qua dicit Apostolus: «Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova
Abbreviated transcription (Latin):
De illo pul uere uenit paries toc milium
qͥd faciunt. De illo puluere uenit paries
tot miliũ credentiũ. & p̃cia rerũ suarũ
ad pedes apłoꝵ ponentiũ. Ergo extitit
deillo puluere humanitas. & formata
inunitate uiuentes. om̃s uenditarũ
suarũ rerũ p̃cia ad pedes apłoꝵ ponen.¬
tes. ut distribueretur unicuiq sicũt
cuiq opus erat. qͥb erat anima una &
cor unũ indm̃. Quis hoc fecit etiã de
isto puluere. nisiqͥ & ipsũ adã fecit
expuluere : hoc ergo desyon. sed non

Expanded text:
De ipso pulvere venit paries tot mDe ipso pulvere venit paries tot mquid faciunt» . De ipso pulvere venit paries tot millium credentium, et pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum ponentium. Ergo exstitit de illo pulvere humanitas et formata in unitate viventes, omnes venditarum rerum suarum pretia ad pedes Apostolorum ponentes, ut distribueretur unicuique sicut cuique opus erat, quibus erat anima una et cor unum in Deum . Quis hoc fecit etiam de isto pulvere, nisi qui et ipsum Adam fecit ex pulvere? Hoc ergo de Sion, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
&e pulueris eius miserebunt᷑. Beneplaci-¬
tũ habuer̃ in lapides eius. pulueris au-¬
tẽ miserebunt᷑. Intelligo lapides syon:
om̃s ꝓ pħas. Ihi premissa est uox p̃dica.¬
dentes adõ. malisq factis suis. offenden¬¬
tes creatorẽ. in t̾rã unde sũptisunt redier̃.
Puluis factisunt. impu factisunt. De qͥb
dicit᷑. Nonsic impii nonsic: sed tã quam
puluis quẽ ꝓicit uentus a faciȩ terrȩ.
Sedexpecta dnẽ. sustine dñe. patiens
esto dñe. non irruat uentus. & auferat
hunc puluerẽ a facie t̾re. Ueniant. ueni¬
ant. serui tui. agnoscant in lapidibus
eloquia tua. misereant᷑ pulueris seori.
Formet᷑ homo. ad imaginẽ tuã. Dicat
puluis ne pereat. Memento qr puluis
sumus. Et pulueris eiꝰ miserebuntur.
Hoc dessori. Nũ qͥd nonerat puluis qͥ dñm
crucifix̃: qđ peius est puluis deparieti¬
nis ruinarũ. puluis erat ꝓrsus. Uerũta.¬
men non frustra depuluere dictũ erat.
Dat̃ ignosce illis. qͥa nesciunt qͥd faciunt.

Expanded text:
 pulveris ejus miserebuntur.» Beneplacitum habuerunt in lapides ejus; pulveris autem miserebuntur. Intelligo lapides Sion, omnes Prophetas: ibi praemissa est vox praedicadentes a Domino, malisque factis suis offendentes Creatorem, in terram unde sumpti sunt, redierunt. Pulvis facti sunt, impii facti sunt: de quibus dicitur, «Non sic impii, non sic; sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae» . Sed exspecta, Domine; sustine, Domine; patiens esto, Domine: non irruat ventus, et auferat hunc pulverem a facie terrae. Veniant, veniant servi tui, agnoscant in lapidibus eloquia tua, misereantur pulveris Sion, formetur homo ad imaginem tuam: dicat pulvis ne pereat, «Memento quia pulvis sumus» . «Et pulveris ejus miserebuntur.» Hoc de Sion. Numquid non erat pulvis, qui Dominum crucifixit? Quod pejus est, pulvis de parietinis ruinarum. Pulvis erat prorsus: verumtamen non frustra de pulvere dictum erat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» .
Abbreviated transcription (Latin):
pulueris cius ut formaretur. uel potius
reformaret᷑ homo uiuus expuluere.
hinc predicatio creuit ingentib. time¬¬
ant nomentuũ gentes. & om̃s reges
terrȩ głiã tuã. Ueniat &e alius pa-¬
ries degentib. agnoscat lapis angu.¬
laris. ibi hereant duo ediuerso ueni.¬
entes. sed iã non ad uersa sentientes.

Expanded text:
pulveris ejus, ut formaretur, vel potius reformaretur homo vivus ex pulvere; hinc praedicatio crevit in Gentibus: timeant nomen tuum Gentes, et omnes reges terrae gloriam tuam; veniat et alius paries de Gentibus, agnoscatur lapis angularis , ibi haereant duo de diverso venientes, sed jam non adversa sentientes.
Abbreviated transcription (Latin):
MISeN eANISCIS. Qd tẽpus: cũ autẽ
uenerit plenitudo tẽporis: misit ds̃
filiũ suũ factũ exmuliere factũ sub
lege. Et ubisyon: ut eos qui sub lege
erant recdimero. Primitus gͦ iudȩi. Inde
eni apłi. inde illi plusquã quingenti frs.
inde illa deinceps multitudo. cui erat ani-¬
ma una &e cor unũ indm̃. Ergo tu exurge¬¬
ns misereberis syon. qm̃ uenit tẽpus ut mi-¬
serearis eius. qm̃ uenit tẽpus. Qđ tempus:
Ecce nunc tempus acceptabile. ecce nunc
dies salutis. Quis hoc dicit : seruus dĩ. ae-¬
dificator qͥ dicebat. dĩ ȩdificiũ estis. Q dice¬
bat. Sic̃ sapiens architectus fundamentũ

Expanded text:
s.» Quod tempus? «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege.» Et ubi Sion? «Ut eos qui sub Lege erant redimeret» . Primitus ergo Judaei: inde enim Apostoli, inde illi plus quam quingenti fratres , inde illa deinceps multitudo, cui erat anima una et cor unum in Deum . Ergo, «Tu exsurgens misereberis Sion, quoniam tempus ut miserearis ejus, quoniam venit tempus.» Quod tempus? «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» . Quis hoc dicit? Servus Dei aedificator, qui dicebat, «Dei aedificium estis;» qui dicebat, «Sicut sapiens arc
Abbreviated transcription (Latin):
peccata spe ueniȩ. Immo augerent
peccata desperatione ueniȩ. Nonne at¬
tendis quã licentiosa crudelitate ui-¬
uant gladiatores: Unde hoc nisi iam
tam quã ad ferrũ & uictimã destina-¬
ti. explere uolunt libidinẽ ante quã
fundanc sanguinẽ : nonne &e tu hoc
tibi diceres: iã peccatorsũ. iã iniquus.
iã damnandus: nulla ueniȩ spes est.
Cur iã non faciã quicquid liboe. & si
non lic&: Cur non im pleã quantum
possũ quȩcũq. desidero. si post hȩc non
restant nisi sola tormenta:: Nonne
hoc diceres tibi. &e desperatione ipsa
peior fieres : Potius gͦ te corrigit. qui
indulgenciã ꝓmittit & dicit. Redite
preuaricatores ad cor: nolo mortem
impii. tantũ ut reuertat᷑ & uiuat.
Hoc ꝓcul dubio portu ꝓposito depo-¬
nis uela iniquitatis. conuertis ꝓrã
uelificans adiusticiã: & sperans ui-¬
tã. non neglegis medicinã. Nec in
hoc tibi displiceat ds. tã quã per

Expanded text:
peccata spe veniae. Imo augerent peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde hoc, nisi jam tanquam ad ferrum et victimam destinati, explere volunt libidinem, antequam fundant sanguinem? Nonne et tu hoc tibi diceres: Jam peccator sum, jam iniquus, jam damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non faciam quidquid libet, etsi non licet? Cur non impleam, quantum possum, quaecumque desideria, si post haec non restant nisi sola tormenta? Nonne hoc tibi diceres, et desperatione ipsa pejor fieres? Potius ergo te corrigit qui indulgentiam promittit, et dicit: «Redite praevaricatores ad cor» . «Nolo mortem impii; quantum» «ut revertatur, et vivat» . Hoc procul dubio portu proposito, deponis vela iniquitatis, convertis proram, velificas ad justitiam, et sperans vitam, non negligis medicinam. Nec in hoc tibi displiceat Deus, tanquam per
Abbreviated transcription (Latin):
Quã obrẽ qͥd fecimus : Dando inqͥt
hominib poenitentiȩ locũ: pro-¬
mictendo impunitatẽ omnium
delictors. Ideo homines mala fa¬¬
ciunt: securi qd eis cũ conuersi
fuerint om̃ia dimittant᷑. Hinc
nẽ manducaui & potũ meũ cũ
fletu miscebã. O qui insultas.
in uitote adistũ panẽ. Non eni
audes te dicere. non esse pecca-¬
torẽ. Discute conscientiã tuã.
ascende tribunal mentis tuȩ.
noli tibi parcere. examina te.
Loquatur tibi medulla cordis.
uide utrũ audeas innocentiã ꝓfiteri.
Hic plane sise respexerit conturbabit᷑:
si se non palpauerit confitebitur. Et
quid aget miser. si nonerit portus in¬
portunitatis: si sola fuit peccanti licen¬¬
tia. & nulla peccatorũ est indulgen¬
tia. Ubi eris: Quoibis : certe & ꝓte
factũ est ut pauꝑ iste cinerẽ sicut pa.¬
nẽ manducaro & potũ suũ cũ fletu
miscerce. Nonte iã delectoe tale conui¬
uiũ. Sed tamen inquit augent homines

Expanded text:
quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit, quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit, hominibus poenitentiae locum, promittendo impunitatem omnium delictorum: ideo homines mala faciunt, securi quod eis, cum conversi fuerint, omnia dimittuntur. Hincnem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» O qui insultas, invito te ad istum panem. Non enim audes te dicere non esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende tribunal mentis tuae, noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide utrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi licentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo ibis? Certe et pro te factum est, ut pauper iste cinerem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines
Abbreviated transcription (Latin):
nã non accipis. Licoe tributum
dare cȩsari: Quẽ laudas. sup-¬
plantas. Quare. nisi quia qui
laudabant me aduersũ me
iurabant : Unde autẽ hoc op¬
probriũ. quia ueni facere men.¬
bra mea peccatores. ut agen-¬
do poenitentiã sint incor¬
pore meo ⁊ ĩnde totũ obpro-¬
brium: unde ꝑ secutie.
Qucire magister uester cũ publicanis ce
peccatoribus manducat : non est opus
sanis medicus: sed egrotantib. Ultinã
uos egrotare nossetis. ut medicũ quȩ.¬
reretis non occideretis: & ꝓsuꝑb ã de-¬
mentiã falsa sanitate periretis. Mihi
mici meis: unde: Qui laudabant me¬
M aduersũ me uirabant. Qã CINEREM
SICVT PAΠE MΑΝDVCΑVI EIΡΟTUM
meuꝰ cũ flelo misceba. Quia haec
genera hominũ habere insuis
menbris sananda uolunt & libe¬
randa: inde ob probriũ hodie que
paganorũ obꝓbriũ quale in nos
est. Quidputatis fr̃s. quid eos pu-¬
tatis dicere nobis: uos corrũpitis
disciplinã : moresq generis huma-¬
ni ꝑuertitis. Quid inueneris: dic.

Expanded text:
nam non accipis: licet tributum dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quia «qui laudabant me, adversus me jurabant?» Unde autem hoc opprobrium, nisi quia veni facere membra mea peccatores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? Inde totum opprobrium, inde persecutio: «Quare magister vester cum peccatoribus et publicanis manducat? Non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus» . Utinam vos aegrotare nossetis, ut medicum quaereretis; non occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate periretis. 10. mici mei?» unde «qui laudabant me, adversus me jurabant? Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Quia haec genera hominum habere in suis membris sananda voluit et liberanda, inde opprobrium. Hodieque Paganorum opprobrium quale in nos est? quid putatis, fratres, quid eos putatis dicere nobis? Vos corrumpitis disciplinam, moresque generis humani pervertitis. Quid inveheris? dic
Abbreviated transcription (Latin):
Mei dies sicut umbra declinauer̃. & tu
inȩt̃riũ ꝑmanes. Temporalẽ. saluae
ȩterniꝰ. Non enĩ quia ego cecidi & tu
seniusti: uiges adme liberandũ qui
uiguisti Adme humiliandũ. Iu uͦ¬
nẽ. Memoriale tuũ. quia non ob.

Expanded text:
Mei dies sicut umbra declinaverunt, et tu in aeternum manes: temporalem salvet aeternus. Non enim quia ego cecidi, et tu senuisti: nam viges ad me liberandum, qui viguisti ad me humiliandum. «Tu memoriale tuum
Abbreviated transcription (Latin):
A scendit incelũ. Pacius esł sic̃¬
N PaSSER UOLANDO: id est ascenden-¬
n do. Sinbularis urtecio: id est
incȩlo. Ergo pelicanus nascendo:
niticorax moriendo. passer resur.¬
gendo. Ibi insolitudine uelut
solus: hic inparietinis uelut ab
eis occisus. quistare non potuer
inȩdificio. Hic uero iã uigilans
& uolans singularis in tecto. ibi
interpellat ꝓ nobis. Caput enim
nr̃m passer est: corpus illius turtꝰ.
Et enĩ passer inuenit sibi domũ. Quã
domũ : Incęlo est: interpellat ꝓ
nobis. Et turt᷑ nidũ sibi. Ecclesia
dĩ nidũ. de lignis crucis ipsus. ubi
ponat pullos suos. paruulos suos.
Uigilaui & factus sum sicut passer
singularis intecto. Ioiadie

Expanded text:
Ascendit in coelum, factus est «sicuAscendit in coelum, factus est «sicut passer» volando, id est ascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in parietinis, velut ab eis occisus, qui stare non potuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, corpus illius turtur. «Etenim passer invenit sibi domum.» Quam domum? In coelo est, interpellat pro nobis. «Et turtur nidum sibi,» Ecclesia Dei nidum de lignis crucis ipsius; «ubi ponat pullos suos» , parvulos suos. «Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tecto.» 9. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
potius in solitud ine agnoscamus.
Hoc enĩ inde psalmus uoluit ponere.
pelicanus in solitudine. Puto ego hic
intelligi: xp̃m natũ de uirgine.
Solus enĩ. sic ideo solitudo in solitudi¬
ne natus: quia solus ita natus. Post
natiuitatẽ uentũ est ad passionẽ:
a quib. crucifigebatur. Nũ quid ab
stantibus: nũquid a lugentibus :
Ergo tamquã in nocte ignorantiȩ ipso-¬
rũ: & tamquã inparietinis ruinis
ipsorũ. Ecceniticorax: & in parieti-¬
nis a mat &e noctẽ. Nã si non amaroe.
unde dicer&. pater ignosce illis. qr
nesciunt qͥd faciunt ẽ deinde natus
in solitudine : quia solus ita natus.
Passus intenebris iudȩorũ: tã quam
innocte. In preuaricatione: tã quã
in ruinis. Quid postea : ViGILΑUI.
Ergo dormieras in parietinis: &e dixe-¬
ras. Ego dormiui. Qui d est ego dor-¬
miui: Quia uolui: dormiui. Noctẽ
a mando dormiui. sed ibi sequitur.
& resurrexi. Ergo hic uigilaui.
S edpostea quã uigilauit. qͥdegit :

Expanded text:
potius in solitudine agnoscamus; potius in solitudine agnoscamus; hoc enim inde Psalmus voluit ponere, «Pelicanus in solitudine.» Puto ego hic intelligi Christum natum de virgine. Solus enim sic, ideo solitudo: in solitudine natus, quia solus ita natus. Post nativitatem ventum est ad passionem: a quibus crucifigebatur? numquid ab stantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nocte ignorantiae ipsorum, et tanquam in parietinis ruinae ipsorum. Ecce nycticorax et in parietinis, amat et noctem. Nam nisi amaret, unde diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine, quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in ruinis: quid postea? «Vigilavi.» Ergo dormieras in parietinis, et dixeras: «Ego dormivi.» Quid est, «Ego dormivi?» Quia volui, dormivi; noctem amando dormivi: sed ibi sequitur, «Et exsurrexi» . Ergo hic, «Vigilavi.» Sed posteaquam vigilavit, quid egit?
Abbreviated transcription (Latin):
Hierłm hierłm quoties uolui congre-¬
gare filios tuos tã quã gallina pul-¬
los suos sub alas suas: & noluisti. Haboe
enĩ paternã auctoritatẽ: maternũ
affectũ. Sicut & paulus: & pater
est & mater est. Non ꝑse ipsũ. sed ꝑ
euuangeliũ pat̾. ubi dicit. Et si ha-
non multos patres. In xp̃o enĩ iħu
ꝑ euũgł in ego uosgenui. Mater
autẽ ũbi. Filĩoli meĩ quos iterum
parturio. donec xp̃s formetur in
uobis. Habor gͦ hȩc auis. si uere
ita est magnã similitu dinẽ carniis
xp̃i. cuius sanguine uiuificati su¬¬
mus. Sed quo mõdo congruat xp̃o.
qđ ipsa occidĩtt filios suos: Au&
illi non congruit ego occidã. & ego
uiuificabo. ego ꝑcutiã & ego sana-¬
bo: anuero saulus ꝑsecutor morere¬¬
tur. nisi decelo ꝑcuteret : aut p̃dica¬¬
tor excitaret᷑. nisi illius sanguine ui.¬
uificaretur : sed hoc uiderint: qͥ scrip¬¬
serunt. Non in incerto intellectũ nr̃m
constituere nos debemus. Hanc autẽ

Expanded text:
erusalem, quoties volui congreerusalem, quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti» ? Habet enim paternam auctoritatem, maternum affectum: sicut et Paulus et pater est et mater est; non per seipsum, sed per Evangelium: pater ubi dicit, «Etsi habeanon multos patres; in Christo enim Jesu per Evangelium ego vos genui» ; mater autem ubi ait, «Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis» . Habet ergo haec avis, si vere ita est, magnam similitudinem carnis Christi, cujus sanguine vivificati sumus. Sed quomodo congruat Christo, quod ipsa occidit filios suos? An et illi non congruit: «Ego occidam, et ego vivificabo; ego percutiam, et ego sanabo» ? An vero Saulus persecutor moreretur, nisi de coelo percuteretur ; aut praedicator excitaretur, nisi illius sanguine vivificaretur? Sed hoc viderint qui scripserunt; non in incerto intellectum nostrum constituere nos debemus. Hanc avem
Abbreviated transcription (Latin):
tinis. & passer singularis intecto.
Dicat nobis pauꝑ iste caput nr̃m.
pauꝑ uoluntate: loquatꝰ pauꝑi-¬
b in necessitate. Qđ enĩ dicit᷑.
uel etiã legit᷑. de hac aui id est
pelicano: non taceamus non ali-¬
quid affirmantes temere. sedtamen no-¬
ntacentes. Qđ qͥ scripserunt: & legi &e
dici uoluerunt. Uossic audite. ut si
uerũ est congruat: si falsũ est nonte-¬
neat᷑. Dicuntur hȩ aues. tã quã cola-¬
phis rostorũ occidere paruulos suos:
eosdẽq innido occisos. a se lugere per
triduũ. Postremo dicunt matrẽ seipsã
grauiter uulnerare. & sanguinẽ suũ
suꝑ filios fundere. Quoilli suꝑfuso: re-¬
ui uiscunt. Fortasse hoc uerũ. fortasse
falsũ sit. Iamen si uerũ est quẽ admo-¬
dũ illi congruat. qͥ nos uiuificauit
sanguine suo: uidete. Congruit illi.
qđ matris caro uiuificat sanguine
suo filios suos : satis congruit. Nã &e
ipse gallinã se dicit suꝑ pullos suos.¬

Expanded text:
tinis, et passer singularis in tecto. tinis, et passer singularis in tecto. Dicat nobis pauper iste, caput nostrum: pauper voluntate, loquatur pauperibus in necessitate. Quod enim dicitur, vel etiam legitur de hac ave, id est pelicano, non taceamus; non aliquid affirmantes temere, sed tamen non tacentes quod qui scripserunt, et legi et dici voluerunt. Vos sic audite, ut si verum est, congruat; si falsum est, non teneat. Dicuntur hae aves tanquam colaphis rostrorum occidere parvulos suos, eosdemque in nido occisos a se lugere per triduum: postremo dicunt matrem seipsam graviter vulnerare et sanguinem suum super filios fundere, quo illi superfusi reviviscunt. Fortasse hoc verum, fortasse falsum sit: tamen si verum est, quemadmodum illi congruat, qui nos vivificavit sanguine suo, videte. Congruit illi quod matris caro vivificat sanguine suo filios suos; satis congruit. Nam et ipse gallinam se dicit super pullos suos
Abbreviated transcription (Latin):
inter aliquos ubi xpistiaNu
non sunt: pelicanus est insolitudine.
U enerit ad eos qͥ fuerunt &e ceciderurit:
niticorax inparietinis. Nonenĩ deserce
&r tenebras eorũ quihabitant in nocte.
cr ipsos lucrari uult. Uenerit adeos qui
xxp̃iam sunt quidem. habitant indo.¬
mo. non quasi noncrediderunt. aut qđ
crediderant dimiserunt: sed in eo qđ cre.¬
dunc tepide ambulantes. clamat ad
cos passer. non insolitudine quia xp̃ia¬
ni sunt. nec in parietinis : quia non cea¬¬
derunt. sed tamen tectosunt. Sub
tecto potius : quia sub carne sunt.
Ille suꝑ carnẽ clamat passerł p̃cep¬¬
ta dĩ nontacor. nec fit carnalis ut
subiciat᷑ tecto. Qui enĩ intecto est:
locorũ: tria genera sunt hominũ.
Tamen solitudo. parietinȩ. &e tectũ.
nonnisi tria genera hominũ surit.
Sed quid his plurimũ : Ipsũ dñm
uideamus. Neforte ipse sit. & me-¬
lius ipse agnoscat᷑. & pelicanus in
solitudine. & niꝰticorax inparie¬¬

Expanded text:
inter aliquos ubi christiani inter aliquos ubi christiani non sunt; pelicanus est in solitudine: venerit ad eos qui fuerunt et ceciderunt, nycticorax est in parietinis; non enim deserit et tenebras eorum qui habitant in nocte, et ipsos lucrari vult: venerit ad eos qui christiani sunt quidem habitantes in domo, non quasi qui non crediderint, aut quod crediderant dimiserint, sed in eo quod credunt tepide ambulantes; clamat ad eos passer, non in solitudine, quia christiani sunt; nec in parietinis, quia non ceciderunt; sed tamen in tecto sunt; sub tecto potius, quia sub carne sunt. Ille super carnem clamat passer, praecepta Dei non tacet, nec fit carnalis, ut subjiciatur tecto. «Qui» enim «in tecto est, locorum, tria genera sunt hominum; tamen solitudo, parietinae, et tectum, nonnisi tria genera hominum sunt. 8. Sed quid de his plurimum? Ipsum Dominum videamus, ne forte ipse sit, et melius ipse agnoscatur, et pelicanus in solitudine, et nycticorax in parie
Abbreviated transcription (Latin):
tudine: niticorax inparietinis.
passer intecto. Frimo quid sit peli.¬
canus: dicendũ est. In ea quippe
regione nascitur: ut nobis ignota
sit auis hȩc. Nascitꝰ insolitũ dini¬
b maxime nili fluminis in egyp-¬
to. Quȩ lib& sit auis: qđ de illa psal.¬
mus dicere uoluit: hoc intueamur.
Habitat inquit insolitudine. Quid
quȩris formã eius. menbra eius. uo-¬
cẽ eius. mores eius : quantũ tibi
psalmus dedit: auis est habitans
in solitudine. Niticorax auis est
amans noctẽ. Parietinȩ dicunt᷑ :
quas uulgo dicimus ruinas. Ubi
parietes stant sine tecto: sine
habitantib: ibi habitat niti.¬
corax. Iã uero passer & tectũ
quid sit: nostis. Inuenio ergo
aliquẽ de corpore xp̃i. p̃dicato.¬
rẽ uerbi. cõpatientẽ infirmis.
quȩrentẽ lucra xp̃i. reminiscen-¬¬
tẽ dñi sui uenturi: nedicat.
serue nequã &e piger. dares
pecuni&̃ num mulariis. Ex
huius dispensatoris officio:
uideamus hȩc tria. Uenerit

Expanded text:
tudine, nycticorax in parietinis, tudine, nycticorax in parietinis, passer in tecto. Primo quid sit pelicanus, dicendum est. In ea quippe regione nascitur, ut nobis ignota haec avis sit. Nascitur in solitudinibus, maxime Nili fluminis, in Aegypto. Quaelibet sit avis haec, quod de illa Psalmus dicere voluit, hoc intueamur. «Habitat,» inquit, «in solitudine.» Quid quaeris formam ejus, membra ejus, vocem ejus, mores ejus? Quantum tibi Psalmus dicit, avis est habitans in solitudine. Nycticorax, avis et amans noctem. Parietinae dicuntur, quas vulgo dicimus ruinas, ubi parietes stant sine tecto, sine habitantibus: ibi habitat nycticorax. Jam vero passer et tectum quid sit, nostis. Invenio ergo aliquem de corpore Christi, praedicatorem verbi, compatientem infirmis, quaerentem lucra Christi, reminiscentem Domini sui venturi, ne dicat: «Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis» . Ex hujus dispensatoris officio videamus haec tria. Venerit
Abbreviated transcription (Latin):
les autẽ non inde gemunt. & gemendos
se faciunt: quia non in de gemunt. Nec
eos possumus: uel nongementes uel ma-¬
le gementes contemnere. Uolumus enĩ
eos corrigere. uolumus emendare. uolu.¬
mus reparare. & quando non possumus:
gemimus. Et cũ gemimus: non ab ipsis
separamur. Auoce enĩ gemitus mei:
ad heserunt ossa mea carni meȩ. Ad hese.¬
runt fortes in ualidis. Adheserunt fir-¬
mi infirmis. Cinde ad heserunt: A uoce
gemitus sui: non a uoce gemitus illors.
Qua lege ad heserunt. nisi quia dictũ
est. Debemus enĩ nos firmi : infirmitatẽ
FACTUS SÕ SICUT NITICORAX̃ InPARIE-¬
TINIS. UIRILAUI & FACIUSSY SICUI
PASSER SINGULARIS INTECIO. Ecce
tres aues. &tria loca. quid sibi uelinł
donae dñs ut dicamus: & audiatis
utiliter. qđ dicit᷑ salubriter. Quid
sibi uolunt tres aues. & tria loca:
Quȩ tres aues. pelicanus. niticorax.
& passer. Et tria loca: solitudo. pa-¬
rietina. & tectũ. Pelicanus in soli¬

Expanded text:
les autem non inde gemunt, et gemendos les autem non inde gemunt, et gemendos se faciunt, quia non inde gemunt: nec eos possumus, vel non gementes, vel male gementes contemnere. Volumus enim eos corrigere, volumus emendare, volumus reparare: et quando non possumus, gemimus; et cum gemimus, non ab ipsis separamur. «A voce» enim «gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae:» adhaeserunt fortes invalidis, adhaeserunt firmi infirmis. Unde adhaeserunt? A voce gemitus sui, non a voce gemitus illorum. Qua lege adhaeserunt, nisi qua dictum est: «Debemus enim nos firmi infirmitatem factus sum sicut nycticorax in parietinis. Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tecto.» Ecce tres aves, et tria loca; quid sibi velint, donet Dominus ut dicamus, et ut audiatis utiliter quod dicitur salubriter. Quid sibi volunt tres aves, et tria loca? Quae tres aves? Pelicanus, nycticorax, et passer: et tria loca, solitudo, parietinae, et tectum. Pelicanus in soli
Abbreviated transcription (Latin):
egosũ panis uiuus qui decȩlo des-¬
cẽndi. Oblitus erat manducare pa-¬
nẽ tuũ. sediã illo crucisixo. cõme-¬
morabunt᷑ & con uertentur ad
dñm uniuersi fines terrȩ. Post ob-¬
liuonẽ: ueniat cõmemoratio.
Manducetur panis decȩlo. ut ui-¬
uatur: non mannia. sicut illi
manducauẽrunt & mortuisutł.
Panis de quodicitur. beati qui
esuriunt ce sitiunt iusticiam.¬
Auoce seonrles mei. Adhese¬
Reut ossa mea carni meae.
Auoce quã intelligo: auoce
mei. non a uoce gemitus illorũ quib
compatior. Multi gemunt. gemo &
ego. Et hoc gemo: quia male gemunt.
Amisit nummũ: gemit. Amisit fidẽ:
nongemit. Ego appendo nummũ &
fidem̃: & in uenio maiorẽ gemitũ de
male gemente. aut non gemente. ł ec̃
fraudem & gaudo. Q uõ lucro. quo
damno : Ad quisiuit pecuniã: ꝑdidic
iusticiam. Gemit hinc qui gemere no¬¬
uit: qui capiti ꝓpinquat. Qui recte
herce corpori xp̃i: gemit inde. Carna-¬

Expanded text:
«Ego sum panis vivus, qui de coelo des«Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Oblitus eras manducare panem tuum; sed jam illo crucifixo, commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Post oblivionem veniat commemoratio, manducetur panis de coelo, ut vivatur; non manna, sicut illi manducaverunt et mortui sunt : panis de quo dicitur, «Beati qui esurium et sitiunt» «justitiams mei adhaeserunt ossa mea carni meae.» A voce quam intelligo, a voce mei,» non a voce gemitus illorum quibus compatior. Multi enim gemunt, gemo et ego; et hoc gemo, quia male gemunt. Amisit nummum, gemit; amisit fidem, non gemit: ego appendo nummum et fidem, et invenio majorem gemitum de male gemente, aut non gemente. Facit fraudem, et gaudet. Quo lucro? quo damno? Acquisivit pecuniam, perdidit justitiam. Gemit hinc qui gemere novit; qui capiti propinquat, qui recte haeret corpori Christi, gemit inde. Carna