comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sufficer& Sermo autem uiris nran.¬
di qui post legem. ẽ filium
siue ꝑfẽcstum constituit sacerdo¬
tem non infirmitate grauatum.
ficut lex constituit suos. Pos ⁊
legem factus ẽ sermo dñ patris
addauid dexp̃o cum iure iurando
ubi dicitur. Iurauit dñs & non peni.¬
tebit eum tuessacerdos maeternũ¬
hic apłs filu nomen ad distinctionẽ
seruoꝵ quifuerunt in lege. quia
serui infirmi fuerunt. siue qr pecca.¬
tores siue quia mortales erant.
ł ilium uero ꝑfectum ostendit. quia
semꝑ uiuit. & semꝑ sine peccato. ẽ¬
Capitulũ autẽ suꝑea quae dicunt᷑
hoc ẽ repeticio suꝑ ea quȩ dicunt᷑
dexp̃o. Quodicto significat aliqͥd
suminũ & magnũ. & quasi recapitu¬
latione p̃cedentis disputatior us
adrem ipsam deducit auditorem:
Talem habemus pontificem. subauđ
c& & in nocentem. impollutũ. segre.¬
gatũ apeccatorib & qualem ad huc
dicturi sumus insequentibus. Qui
consedit indextra sedis magnitudi.¬

Expanded text:
sufficeret. Sermo autem jurisjuransufficeret. Sermo autem jurisjurandi, qui post legem est, Filium sive perfectum constituit sacerdotem, non infirmitate gravatum, sicut lex constituit suos post legem; factus est sermo Dei Patris ad David de Christo cum jurejurando, ubi dicitur: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternuhic Apostolus Filii nomen ad distinctionem servorum, qui fuerunt in lege: quia servi infirmi fuerunt, sive quia peccatores, sive quia mortales erant; Filium vero perfectum ostendit, quia semper vivit et sine peccato eCapitulum autem super ea quae dicuntur, hoc est, repetitio super ea quae dicuntur de Christo. Quo dicto significat aliquid summum et magnum et quasi per recapitulationem praecedentis disputationis ad rem ipsam deducit auditorem. Talem habemus pontificem qualem svidelicet, innocentem, impollutum segregatum a peccatoribus et qualem adhuc dicturi sumus in sequentibus, qui consedit in dextera sedis magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
insempicernũ ad toller ida oit ua
peccata credentium. Pontificesautẽ
iudȩoꝵ peccatores erant & idõ neces.¬
se habebant ꝓsius delictis hostias
offerre & id circo sacrificia illa homi¬
nem iustificare non poterant quia
incoriueruens erat ut ꝓhomine
rationali irratione animal offerre.¬
baͣt. Quorebatur pontifex sine
peccato & hostia tationalis. nec in¬
uer uebatur. Inuentusẽ unus sine
peccato ds & homo & optalit se¬
ĩpsum rationabile sacrifitũi pro
salute hominus rationalis. Lex
enim homines constituit sacerdotes
infirmitatem habentes. Dicit enĩ
dñs admoysen in lege. Unges aaron
& filioseins mihi insacerdotes Sed
quia illi infirmitatẽ hoces
peccata habebant in quib infir¬
mabat᷑ eoꝵ anima. necesse habe.¬
.bat. ut ꝓpopłi. ita ot̾iam ꝓsuis
delictis hostias offerre. Iste autẽ
tam pocers. ẽ ut non indigeret ꝓse
offerre. sed in suꝑ semel oblato suae
carnus sacrifitio enĩomniũ saluti

Expanded text:
in sempiternum ad tollenda omnia in sempiternum ad tollenda omnia peccata credentium. Pontifices autem Judaeorum peccatores erant, et ideo necesse habebant pro suis delictis hostias offerre, et idcirco sacrificia illa hominem justificare non poterant, quia inconveniens erat ut pro homine rationali irrationale animal offerretur. Quaerebatur pontifex sine peccato, et hostia rationabilis, nec inveniebatur: inventus est unus sine peccato Deus et homo, et obtulit seipsum ratisalute hominis rationalis. Lex enim homines constituit sacerdotes infirmitatem habentes. Dicit enim Dominus ad Moysen in lege: Unges Aaron et filios ejus mihi in sacerdotes ; sed quia illi infirmitatem, hoc est, peccata habebant quibus infirmabatur illorum anima, necesse habebant ut pro populi, ita etiam pro suis delictis hostias offerrent. Iste autem tam potens est, ut non indigeret pro se offerre, sed insuper semel oblato suae carnis sacrificio, omnium saluti
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suꝑ om̃s caelos a suꝑ omnes
ordines caelestium. spirituũ eleuatꝰ
est. adconsessum paternȩ maiesta:¬
tis ubi sed& nunc inplenitudine.
honoris & głae. Potest & ita intel.¬
ligi qđ dicit. talis nobis decebat.
ut ess& pontifex quasi dicer&.n
Iudei uelut serui timore legis deo
seruientes. legales pontifices habur¬
erunt sibi conseruos. mortalesq ac
peccatores. qui ꝓsemet ipsis similit̃.
indigebant offerre. Nosautẽ quib
decet ut habeamus pontificem im.¬
mortalem. segregatum apeccatorib
Sequitur. Qui non haber& cotidie
necessitatẽ quẽ ad modũ sacerdotes
fecit: Utiq obtulit sacrificium
non ꝓsũs delictis sed ꝓnr̃is Et semel
hoc fecit non amplius. quia semel
moreuus ẽ ꝓpeccatis nr̃is. & iam
Non moritur. morsilli ultra nori
dominabitar. Magnitudiñe. xp̃i
e sacrifitu hic osteridit. qđ semel
ob̾latum t̾antũ preualut quantum
omĩa sacrifitia legalia non ualuert̃.
Unum enĩ fuit & semel oblatũ & sufficit

Expanded text:
tionis super omnes coelos et super omnes ordines coelestium spirituum elevatus est ad consessum paternae majestatis, ubi nunc sedet in plenitudine honoris, gloriae. Potest et ita intelligi, quod dixit: Talis nobis decebat, ut esset pontifex, quasi diceret: Judaei velut servi timore legis Deo servientes legales pontifices habuerunt, sibi conservos mortalesque ac peccatores, qui pro semetipsis similiter indigebant offerre: nos autem quibudecet ut habeamus pontificem immortalem, segregatum a peccatoribus. Sequitur: Qui non haberet quotidie necessitatem, quemadmodum sacerdofecit? utique obtulit sacrificium non pro suis delictis, sed pro nostris, et semel hoc fecit, non amplius, quia semel mortuus pro peccatis nostris, et jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Magnitudinem Chrificii Christi hic ostendit, quod semel oblatum, tantum praevaluit, quantum omnia sacrificia legalia non valuerunt. Unum enim fuit, et semel oblatum, et sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ mortis nr̃ae. ułusq
gloriamur nos inspe iã eẽ ac
filios dĩ. & quomodo tenemus
in spe. credimus nospossessuros
inre. Bona et ñ quȩ nob ꝓmissa
sunt in bac penali uita habere
non possumus. Quã obrẽ habentes
fidẽ rectã sp̃e certã. spectemus

Expanded text:
usque ad finem mortis nostrae, vel usque usque ad finem mortis nostrae, vel usque gloriamur nos in spe jam esse filios Dei, et quod modo tenemus in spe, credimus nos possessuros in re. Bona enim quae nobis promissa sunt, in hac poenali vita habere nequaquam possumus, quamobrem habentes fidem rect
Abbreviated transcription (Latin):
Nus inuentus ÷ quanto maiorẽ
honorẽ hab& fabricator. idomo
quã ipse qu fabricauit. Reddit¬
q: causam quare maiorisgłae
cata. Omĩs nãq domus fabricat᷑
abaliquo. Qauautẽ omĩa creaũ.
subaudis ds est. Hic factorem
a factdra discertut. utriusq
deuotus & bone uolintatis in
tota domo eiꝰ tanquã famulus.
intestimoniũ eoꝵ subaudis uecboꝵ
tãꝗ filius indomo sua habitat.
ordinens & disponens illã. Quanta
differentia ÷ int̃ famulũ quem
pater familias p̃ponit domui
suȩ & filiũ quẽ dereli quit here.¬
.dẽ: tanta distantia ÷ int̾ moysen
& xp̃m. Moyses autẽ fidelis et
deuotus famulus fuit in domo
dominu omĩpotentis. hoc ÷ iN
plebe israhelitica intestimonũ
erant ad popłm. qm̃ testis erat
popłi ad dm̃. Xp̃s uero lib ere
tatur iterũ apłs hebreos fortit̃
stare infide & ꝑseuerare iN
bono oꝑe. iungens se more solito
illis: Domus inquit dĩ sumus. si
fidutiã idẽ fidẽ rectã & głam
spei nrae firmã retinuerĩmus.

Expanded text:
nus inventus est, quanto majorem honorem habet fabricator a domo, quam ipse fabricavit. Redditque causam quare majoris glorcata. Omnis namque domus fabricatur ab aliquo. Qui autem omnia creavit, Deus, subaudis est. Hic factorem a factura discernit, utriusque devotus et bonae voluntatis in tota domo ejus, tanquam famulus in testimonium eorum, subaudis verborum, am filius in domo sua habitat, ordinans et disponens illam. Quanta differentia est inter famulum quem paterfamilias praeponit domui suae, et filium quem derelinquit haeredem, tanta distantia est inter Moysen et Christum. Moyses enim fidelis et devotus famulus fuit in domo Dei omnipotentis, hoc est in plebe Israelitica in testimoniuerant ad populum, quoniam testis erat populi ad Deum; Christus vero libere tatur iterum Apostolus Hebraeos fortiter stare in fide, et perseverare in bono opere, jungens se more solito illis. Domus, inquit, Dei sumus, si fiduciam, id est fidem rectam et gloriam spei nostrae firmam retinuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ hortatur apłs accederei
nios ad thronũ eius cũ fidutia
& dicit Ad eamus mente. et.
contẽplatione. ꝑfidem quoq
borus operib exornatam s
ad thronũ grãe. boc est ad.o.
.ẽ adeo patre. & qui sedens
inplenitudinet̃ paterhel mapes.¬
tatis. gratis potest. t⁊ tohis¬
dimittere peccata nr̃a. Gratia
accedere adtbronũ dĩfide et
deuotione: subsequitur inquiers
Vt miscđiam consequamur id ÷
remissionẽ. peccatoꝵ & grãm
inueniamꝰ iNanilio opõrtuno
idẽ in preseaiti scło. Nunc enĩ
oportumĩ. ẽ tẽpus auxilu et
miscđiȩ illius. dequo apłs alias
dicit: Ecce nunc tẽpus accep.¬
tabile: eoce nunc dies salutis.
& de quo ꝓpħa. Tempore inquit
accepto exaudiuite. Cũ enim
inp̃senti scło miscłiam sua m
prestitit: dimittendo ei peccata
illum. utiq infuturo regNo
secũ regnare ꝑmittit. & quia
pontifex nr̃. t̃ sedeas inthrono
głae. paternȩ omĩã tribuit
quȩ nob̾ ad salutẽ ueture
Omĩs namq pontifex ex homiru¬

Expanded text:
 hortatur Apostolus accedere nos ad thronum ejus cum fiducia, et dicit: Adeamus mente et contemplatione, per fidem quoque bonis operibus exornatam, ad thronum gratiae, hoc est ad est a Deo Patre: et qui sedens in plenitudine paternae majestatis, gratis potest dimittere nobis peccata nostra. Gratia accedere ad thronum ejus fide et devotione, subsequitur, inquiens: Ut misericordiam consequamur, id est remissionem peccatorum et gratiam inveniamus in auxilio opportuno, id est in praesenti saeculo; nunc enim opportunum est tempus auxilii et misericordiae illius, de quo Apostolus alias dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Et de quo propheta: Tempore inquit accepto exaudivi te. Cum enim in praesenti saeculo misericordiam suam praestitit dimittendo ei peccata, illum, utique in futuro regno secum regnare permittit, et quia pontifex noster est, sedens in throno gloriae paternae, omnia tribuit, quae nobis ad salutem venire Omnis namq
Abbreviated transcription (Latin):
bamur talem habere pontificem.
sed necesse erat nobis ut talem
haberemus pontificem. qui esset
sõs in interiore homine. innocers
manib impolluto corpore. segre.¬
gatus apeccatorib idẽ ab omni
peccato inimunis. & a conuersati.¬
one peccatoꝵ separatus. In hoc
enim fuit separatus quia alii homi.
nascuntur. atq ab hoc scło cũpetcato¬
transeuntꝰ hic autẽ sine peccato ẽ
conceptus. sine peccato natus et
sine peccato ab hoc mundo trausi.
uit. qm̃ peccatũ non fecit. nec dolꝰ
inuentus ẽ inore enis factuses &

Expanded text:
bamur talem habere pontificem: bamur talem habere pontificem: sed necesse erat nobis, ut talem haberemus pontificem, qui esset sanctus in interiore homine, innocens manibus, impolluto corpore, segregatus a peccatoribus; idem ab omni peccato immunis, et a conversatione peccatorum separatus. In hoc enim fuit separatus, quia alii homineascuntur, atque ab hoc saeculo cum peccatotranseunt: hic autem sine peccato est conceptus, sine peccato est natus, et sine peccato ab hoc mundo transiit: quoniam peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Factus es
Abbreviated transcription (Latin):
& sempiter nũ hab& sacerdotiũ.
semꝑ interpellat ꝓnobis. semꝑq
potist saluart. Quod uero qͥdam
codices babent. accedeas ꝑsem&¬
ipsum ad dm̃. quidam uero plurali
numero accedentes utrumq recr¬
pi potest. Xp̃s eggo pontisex nr̃
non ꝑ alium pontificem maiorem.
accedit ad dm̃ patre. sed ꝑsemet¬
ipsum idõq potest saluare in se
credentes. Potest & ita intelligi qđ
dicit saluare in ꝑp&ium potest
accedentes ꝑsem& ipsum ad dm̃. Nã
quia puri homines sumus ꝑillum
accedimus ad dm̃ patrẽ. quia medi¬
ator existens. astat uultui dĩ ꝓ
nobis dirigentes ꝑillum p̃ces nr̃as
ad patrẽ Unde sacerdotes a ecđȩ
altari adsistentes dicunt. Suscipe
filium tuũ. & quia semꝑ uiuit sẽꝑ
interpellat ꝓnobis. Alii uero pon.¬
tificesquia semꝑ non erant semꝑ
non interpellabanti. Interpellat
dit uultui dĩ ꝓnobis & miseretur
enĩ ditebat ut nobis ess& pontifex
sc̃s. in nocenis. inpollutus. segregat
apeccatoribus excelsior caelis fac¬

Expanded text:
iternum habet sacerdotium, semper interpellat pro nobis semperque potest salvare. Quia vero quidam codices habent, accedens per semetipsum ad Deum, quidam vero plurali numero accedentes, utrumque recipi potest. Christus ergo pontifex noster, non per alium pontificem majorem se accedit ad Deum Patrem, sed per semetipsum, ideoque potest salvare in se credentes. Potest et ita intelligi quod dicit: Salvare in perpetuum potest accedentes per semetipsum ad Deum: nam quia puri homines sumus, per illum accedimus ad Deum Patrem quia mediator existens astat vultui Dei pro nobis, dirigentes per illum preces nostras ad Patrem. Unde sacerdotes Ecclesiae altari assistentes dicunt: Suscipe, Filium tuum. Et quia semper vivit, semper interpellat pro nobis. Alii vero pontifices quia semper non erant, semper non interpellabant. Interpellat dit vultui Dei pro nobis, et miseretur enim decebat ut nobis esset pontifex sanctus innocens inpollutus segregatus a peccatoribus et excelsior caelis fac
Abbreviated transcription (Latin):
qđ alteruis idt̃ qđ simplicio¬
ribusꝑ dest: sicut axp̃s Nion
quȩ siuit sua sed nr̃a. Omne
qđ in macello. id ÷̃ in mercato
uenit siuendit᷑ manducate
nihil int̾rogantes. ꝓpt̃ conser¬
entiã illius quẽ int̾rogaueritis.
Macellũ dicit᷑ amactando eo qđ
ibi mactent᷑ carnes: Ideo autẽ
rent aliquid de carnib utrũ
consecrate essent idolis nec ne
quia si in t̾rogarent:. dicerđ ille
insultando & deridendo qui
in t̾rogatus fuerat. om̃s is te
carnes quas cernis in toto ma-¬
cello idolis st̃ dicate: Si aliqͥs
fideliũ haec audiens postea
emer&: derider& eũ ille pagatꝰi
insua mente & conscientia
iuctimas quasi malũ: modo
emit carnes idolis consecratas.
& comedit ut scãs Nisi aliquid
numis inudolis cognoscer&:
nequaquã hoc ager& Quã diu¬
autẽ talia uidero eum facien.¬
tẽ : non transibo ad xp̃ianismũ
Siquis in fideliũ uocat uos ad
cȩnã & uultis ire subaudis

Expanded text:
quod alterius, id est quod simplicioquod alterius, id est quod simplicioribus prodest: sicut Christus non quaesivit sua, sed nostra. Omne quod in macello, id est in mercato, venit, sive venditur, manducate, nihil interrogantes propter conscientiam illius quem interrogaveritis. Macellum dicitur a mactando, eo quod ibi mactantur carnes. Ideo autem rent aliquid de carnibus, utrum consecratae essent idolis necne, quia si interrogarent, diceret ille insultando et deridendo qui interrogatus fuerat: Omnes istae carnes quas cernitis in macello, idolis dedicatae sunt. Si aliquis fidelium haec audiens postea emeret, derideret eum ille paganus in sua mente et conscientia, victimas quasi malum, modo emit carnes consecratas idolis, et comedit ut sanctas. Nisi aliquid numinis in idolis cognosceret, nequaquam hoc ageret. Quandiu talia videro eum facientem, non transibo ad Christianismum. Si quis infidelium vocat vos, ad coenam, et vultis ire, subaudis
Abbreviated transcription (Latin):
sumus utrũq recte agere et
diabolo seruire & xp̃o placere.
corpusq eius digne sumere
An non emulam᷑ dñm: Iungit
se corinthus & loquitur ex
ꝑsona illoꝵ qui dicebant: R¬
quid non imuitam᷑ dñmꝰ in hoc
ergo qđ ꝑgimus ad tẽpla idoloꝵ
& comedimꝰ ibi cũ infidelibus
quos uolumus lucrari ad fidẽ¬
xp̃i imitamur dñm: qui ad
domos publicanoꝵ & peccatoꝵ
uernebat. ut occasioriẽ hab &
docendi. Nũ quid fortiores illo
sumius: quasi dicer&: Numquid
fortiores illo estis in hac parte:
non estis: In hoc uolebant fortio.¬
res esse xp̃o: quia uolebant
agere qđ ipse non fecit: Illi
enĩ ibant addomos paganoꝵ.
addomũ alicuius gentilis Omĩa
subaudis alimenta lic& mihi
edere scđm naturã. sed noni
omĩa expediunt: id ÷ non
omnia sunt utilia. Omaua
mihi licent sed Non omtua
aedificant alios infide :
sed potius destruunt simplices
tantũ modo quęrat in hac
parte comedendo omĩa. sed

Expanded text:
estis utrumque recte agere, et estis utrumque recte agere, et diabolo servire, et Christo placere, et corpus ejus digne sumere. An aemulamur Dominum? jungit se Corinthiis, et loquitur ex persona illorum qui dicebant: Nunquid non imitamur Dominum? In hoc ergo quod pergimus ad exempla idolorum, et comedimus ibi cum infidelibus, quos volumus lucrari ad Christum, imitamur Dominum, qui ad domos publicanorum et peccatorum veniebat, ut occasionem haberet docendi. Nunquid fortiores illo sumus? Quasi diceret: Nunquid fortiores illo estis in hac parte? Non estis. In hoc volebant fortiores esse Christo, quia volebant agere quod ipse non fecit. Illi enim ibant ad domos paganorum, ad domum alicujus gentilis. Omnia, subaudis alimenta, mihi licet edere secundum naturam, sed non omnia expediunt, id est, non omnia sunt utilia. Omnia mihi licent, sed non omnia aedificant, alios in fide, sed potius destruunt simplices tantummodo quaerat, in hac parte comedendo omnia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& sequit᷑: nonne qͥed unt hosti¬
as subaudis uictimarũ in lege.
participes sunt altaris: SuN
utiq: Ita & nos qui editis in
idolio carnes idolis consecra.¬
tas : participes idoloꝵ. Quid
ergo quid idolis immolatũ sit
aliquid. aut aliquod idolñ sit
aliquid: non hoc dico qđ ali.¬
quid sit : quia idolũ nihil ÷ et
quod ei offertur nhil ÷: Quic¬
quid Mullo non ÷ uł illi non
her&i qui hab&a̾ esse: nihil est:
In hoc idolũ nihil est: quihab&
imaginẽ hominis sed non est
homo: qr neq sensũ neq motũ
hab& uł quia dicit᷑ ds̃ sed non ÷ ds̃
Dicitur ercules esse. sed non ÷
& sicut idolũ nihil÷: ita quod̾
illi immolatur nihilest: Nolo
comedebant idolatica: &quan¬
do uoluntatẽ illoꝵ implebant:
Don potestis calicẽ id÷̃ sanguinẽ
dñi bibere subaudis recte sic̃
bibendus ÷ : & calicẽ demoni¬
dr̃u participes esse. recte: et
Sicut quis non potest recte duob
domitus seruire : sic non pos¬

Expanded text:
et sequitur: Nonne qui edunt hostiet sequitur: Nonne qui edunt hostias, subaudis victimarum in lege, participes sunt altaris? Sunt utique. Ita et vos qui editis in idolio carnes idolis consecratas, participes estis idolorum. Quid ergo? dico quod idolis immolatum sit aliquid, aut quod idolum sit aliquid? Non hoc dico quod aliquid sit, quia idolum nihil est, et quod ei offertur nihil est. Quidquid in illo non est, vel illi non adhaeret qui habet esse, nihil est. In hoc idolum nihil est, quia habet imaginem hominis, sed non est homo, quia neque sensum neque motum habet: vel quia dicitur deus, et non est deus; dicitur Hercules esse, sed non est. Et sicut idolum nihil est, ita quod illi immolatur nihil est. Nolocomedebant idolothyta, et quando voluntatem illorum implebant. Non potestis calicem, id est sanguinem, Domini bibere, subaudis recte sicut bibendus est, et calicem daemonimini participes esse, recte, et Sicut non potestis recte duobus dominis servire, sic non pot
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt tria corpora xp̃i:
sed unũ corpus: & sicut qͥ corpori
& sanguin dni cõmur ueant
unũ corpus cũ eo efficumt᷑: sic
& qui cõmunicant scienter
de idoloticis. unũ cũdiabolo
corpus existunt: Om̃sqͥ deino
guine participamur: id est
partes accipimus : & unũ corpꝰ
xp̃i efficim᷑ Uidete iNquit
idt̃ considerate isrł scđm car.¬
nẽ : id t̃ qui carnaliter uiuit:
&carnales hostias adhuc effert
Tunc tẽporis quando apłs ista
loquebatur: adhuc erat tẽplũ
hiero solimis. in quo offerebat
isrł carnalit̃ uiuenis hostias
dõ Carnalẽ autẽ illũ appellat.
quia legẽ carnalit uolebat
obseruare. uł ad differentiã
isrł spiritalẽ qͥ ueteres umbras
non sequebatur. excuins numero
erat idẽ apłs Uult autẽ osten¬
dere corithus quia sicut illi
eraut socu & participes altaris
qͥ comedebant ea quȩ in altari
offerebant᷑: ita &isti corinthu
comedentes carnes idolaticas
soci erant demonioꝵ Unde

Expanded text:
faciunt tria corpora Christi, faciunt tria corpora Christi, sed unum corpus; et sicut qui corpori et sanguini Domini communicant, unum corpus cum eo efficiuntur: sic et qui communicant scienter de idolothytis unum cum diabolo corpus existunt; omnesque qui guine, participamus, id est partes accipimus, unum corpus Christi efficimur. Videte, inquit, id est, considerate, Israel secundum carnem, id est, quia carnaliter vivit, et carnales hostias adhuc offert. Tunc temporis quando Apostolus ista loquebatur, adhuc erat templum Hierosolymis, in quo offerebat Israel carnaliter vivens hostias Deo. Carnalem autem illum appellat, quia legem carnaliter volebat observare; vel ad differentiam Israel spiritalis, qui jam veteres umbras non sequebatur, ex cujus numero erat idem Apostolus. Vult autem ostendere Corinthiis, quia sicut illi erant socii et participes altaris, qui comedebant ea quae in altari offerebantur, ita et isti Corinthii comedentes carnes idolothytas, socii erant daemoniorum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quo pane quicũq cõmuru.¬
cant corpus xp̃i edunt: Qm̃
unus panis. subaudis xp̃i
qͥ comedimus illũ panẽ : Caro
quã uerbũ dĩ patris assũpsit¬
inutero uirginali. inunitate
suȩ ꝑsone. & panis qui conse¬
crãtur inȩccła: unũ corpus
xp̃i sunt Sicut enĩ illa caro
corpus ÷ xp̃i. Ita iste panis
transit iNcorpus xp̃i: nec s̃
duo corpora. sed unũ corpus
Diuinitatis enĩ plenitudo quȩ
fuit itullo. repl& istum panẽ.
& ipsa diuinitas uerbi quȩ im¬
plet cȩlũ & terrã & omia quȩ
ineis sunt ipsa repl& corpus
xp̃i quod amultis sacerdo¬
tibus ꝑ uninersu orbẽ sc̃ĩficat᷑
& facit unũ corpus ap̃i esse Et
sicut ille panis & sanguis n
corpus p̃i transeunt: ita om̃s
qui inȩccła digne comedunt
illud unũ corpus xp̃i sunt
sicut ipse dicit Quimandu¬
cat carnt̃ meã & bibit sangui¬
meũ. in me man& & ego ineñ
Tamen illa caro quã assũpsit &
iste panis omĩsq eccła non

Expanded text:
quo pane quicunque communiquo pane quicunque communicant, corpus Christi edunt. Quoniam unus panis, subaudis Chrisqui comedimus illum panem, caro quam Verbum Dei Patris assuin utero Virginali in unitate suae personae, et panis qui consecratur in Ecclesia, unum corpus Christi sunt. Sicut enim illa caro corpus Christi est, ita iste panis transit in corpus Christi, nec sunt duo corpora, sed unum corpus. Divinitatis enim plenitudo quae fuit in illo, replet et istum panem, et ipsa divinitas Verbi quae implet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt, ipsa replet corpus Christi, quod a multis sacerdotibus per universum orbem sanctificatur, et facit unum corpus Christi esse: et sicut ille panis et sanguis in corpus Christi transeunt, ita omnes qui in Ecclesia digne comedunt illud, unum corpus Christi sunt, sicut ipse dicit: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem in me manet, et ego in eo . Tamen illa caro quam assumpsit, et iste panis, omnisque Ecclesia, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ adiutoriũ dĩ: qua ꝓpter dũ
tales huius modi nobis tẽptati¬
ones afflictionesq ꝓuenuunt
debemus ista ad memoriam
reducere. omnẽq spem nr̃am
indm̃ iactare. ut ipse nobis
faciat ꝓuentum euerure citius
liberando: aut etiam iuictoriȩ
tolerantiã preberido Ut
prudentibus loquor: uos ipsi
iudicate. id̃ discernite qđ
dico. utrũ uerũ & bonũ dicã
net ne: Calix benedictionis
cuibenedicimus. nonne com-
mõ calicẽ nominauit: quia
postea depane pluserat dispir¬
taturus: Calix autt̃ benedictr¬
orus dicitur : qͥ bene dicitur
a sacerdotibus in altari Appel¬
latur & ipse calix cõmurucatio
quasi participatio: quia om̃s
cõmunicant ex illo partẽq
sumunt ex sangume dnĩ qu̾ã
contin& inse Apatus quem
frangimus i naltari nonne
participatio corporis dnĩ est
Utique: Primũ consecratur
& benedicit᷑ a sacerdotibus &
sp̃ũ sc̃o. & deude frangitur
cum iã licet panis uideatur.

Expanded text:
per adjutorium Dei? Quapropter, dum per adjutorium Dei? Quapropter, dum tales et hujusmodi nobis tentationes afflictionesque proveniunt, debemus ista ad memoriam reducere, omnemque spem nostram in Deum jactare, ut ipse nobis faciat proventum evenire, citius liberando, aut etiam victoriae tolerantiam praebendo. Ut prudentibus loquor, vos ipsi judicate, id est discernite, quod dico: utrum verum et bonum dicam, necne. Calix benedictionis, cui benedicimus nonne commumum calicem nominavit, quia postea de pane plus erat disputaturus. Calix autem benedictionis dicitur, qui benedicitur a sacerdotibus in altari; appellatur et ipse calix communicatio, quasi participatio, quia omnes communicant ex illo, partemque sumunt ex sanguine Domini quem continet in se. Et panis quem frangimus, in altari, nonne participatio corporis Domini est? Utique. Primum consecratur et benedicitur a sacerdotibus et Spiritu sancto, et deinde frangitur cum jam licet panis videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
÷: sic deceteris uitiis intelligen¬
dũ:Fidelis aut̃ẽ ds̃÷ quinor
patiet᷑ uos tẽptari. suꝑ id qđ
potestis sub sistere fidelis dr̃
plet quoq cotidie. & cõplebit
ꝓ misit diligentib se regna
cȩlestia: cõplebit illud quia
dabit eis: idõq non ꝑmitt&
eos teptari suꝑ id qđ humana
fragilitas potest ferre: Sed
faciat contẽptatione. &iam
ꝓuentũ id auxiliũ ut possi¬
tis sustinere: idt̃ illud faciet
ꝓuenire qđ potest humana fra
tatione & tribulatione tutius
liberando sicut legimus factũ
debeato abrahã quando libatꝰ
tribus pueris in camyno & de
danihele quando missus ÷ IN
lacu leonum . & de in numera.¬
bili multitudine martyrũ.
aut etiam intp tatione
tolerantiã prebendo & iucto.¬
riã sicut tribuit. beato
iob petro quoq incruce et
andreȩ: Laurentio quoq suꝑ
craticulã: multisq aliis mar-¬
tiribus : Quis enĩ hominum
posset credere qđ homo mor¬
talis talia posset sustinere.
qualia sustinuit laurentius

Expanded text:
 Sic de caeteris vitiis intelligendum. Fidelis autem Deus est, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, subaudis sustinere. Fidelis diciplet quoque quotidie, et complebit. Promisit diligentibus se regna coelestia: complebit illud, quia dabit eis. Ideoque non permittit eos tentari supra id quod humana fragilitas potest ferre. Sed faciet cum tentatione etiam proventum, id est auxilium, ut possitis sustinere; id est, illud faciet pervenire, quod potest humana ferre tatione et tribulatione citius liberando, sicut legimus factum de beato Abraham, quando liberatus tribus pueris in camino, et de Daniele, quando missus est in lacum leonum, et de innumerabili multitudine martyrum, aut etiam in tentatione tolerantiam praebendo et victoriam, sicut praebuit beato Job, Petro quoque, in cruce et Andraeae, Laurentio quoque super craticulam, multisque aliis martyribus. Quis enim hominum posset credere quod homo mortalis talia posset sustinere, quae sustinuit Laurentius
Abbreviated transcription (Latin):
acc̾na quȩ p̃cellit sabbatũ legis.
qm̃ millo requiescebant tantũ
corpora inista autẽ anime por¬
pulꝗ dĩ. Unde & sequitur. Qur
enũ ingressus ÷ in requiẽ ipsus
quȩ est uita acterna. etiam ipse
requieuit aboꝑib suis terrenis
om̃ibusq laborib sicut a suisdĩ
requieuit die septima. Requies
dĩ. ꝑfectio oꝑum illius intelli.¬
genda ÷ uidelicet dũ sexto die
finita primordiali rerũ creati¬
one inseptimo cessauit acrea¬
uero requiẽ dĩ quȩ non ⁊̃ ec̃na
studiose ꝓ uocat nos. ut ad reqͥẽ
.batisms̃ appellat. totis ni sibus
anbelemus. Quisquis eigo istud
dĩ sabbatũ intrauerit requi esc &
ꝓpauo abomĩ. labore & opere.
sicut qds̃ requiescit a creatione
Nouarũ retũ. festineus ergo
ingredi in illam reqliẽ. ut̃ ne
inidipsũ quis incidat increlu¬
.litatis exemplũ. Alagna quidẽ
res & salutaris ÷ fides qm̃ sue

Expanded text:
aeterna, quae praecellit sabbatum legis: aeterna, quae praecellit sabbatum legis: quoniam in illo requiescebant tantum corpora, in ista autem animae populi Dei. Unde sequitur: Qui enim ingressus est in requiem ipsius, quae est vita aeterna, etiam ipse requievit ab operibus suis, terrenis omnibusque laboribus, sicut a suis Deus, requievit die septima. Requies Dei perfectio operum illius intelligenda est, videlicet dum sexto die finita primordiali rerum creatione, in septimo cessavit a creavero requiem Dei, quae est aeterna, studiose provocat nos ut ad requiem sabbatismum appellat, totis nisibus anhelemus. Quisquis ergo istud Dei sabbatum intraverit, requiescit perpetuo ab omni labore et opere, sicut Deus requiescit a creatione novarum rerum. Festinemus ergo ingredi in illam requiem: ut ne in ipsum quis incidat incredulitatis exemplum. Magna quidem res et salu
Abbreviated transcription (Latin):
posuit sp̃s sc̃s p̃teriti tẽporis quod
fuit adie murmurationis eoꝵ
& dat mnitiũ alteri tẽpori: dicendo
ꝑdauid hodie. Sequitur. Nam si
ei igħs filius naue ductor popłi
israhelitici prestitissa requiem
subaudis uerã. nũꝗ dealia requie
loqueretur dauid post hãc diẽ.
id ÷ deiNiceps postquã ad epti. eẽnt:
hic ostendit terciã quandã requiẽ
dequa dauid dixit hodie & cȩtera
nonillã significans ad qũa iħs
filius naue popłm introduxit.
sed aliam quandã multo ex cellen.¬
tiorẽ. ad quã nontypicus iħs.
sed uerus iNtroducit cotidie eos¬
qui sunt eius. Sienũ iħs filius
naue uecã p̃stitisset requiem
popło papłs cor iductor extitit
nequaquã dealia requie. loque¬
reurclauid post ea Certum est
ergo quasi futurũ ÷ quosdam
accipere requuẽ quȩ ꝑ illam
significata ẽ quȩ fuit in¬
palestinu. Itaq subaudis quia ilisi
filius naue non p̃stitit uerã reqͥẽ
popło dĩ credenti. Ueraciter re.¬
seruatur infuturũ. uita scilicet

Expanded text:
piritus sanctus praeterito tempori, quod fuit a die murmurationis illorum, et dat initium alteri tempori, dicendo per David, Hodie, etc. Sequitur: Nam si eis Jesus filius Nave, ductor populi Israelitici, praestitisset requiem, subaudis veram, nunquam de alia requie loqueretur David, posthac die, id est deinceps, postquam illam adepti essent. Hic ostendit tertiam quamdam requiem de qua David dixit, Hodie, etc., non illam significans, ad quam Jesus filius Nave populum introduxit, sed aliam quamdam multo excellentiorem, ad quam non typicus Jesus, sed verus introducit qui sunt ejus: si enim Jesus filius Nave veram praestitisset requiem populo cujus ductor exstitit, nequaquam de alia requie loqueretur David postea. Certum est ergo quasi futurum est quosdam accipere requiem, quae per illam significata est, quae fuit inPalaestina. Itaque. Subaudi, quia Jesus filiuspopulo Dei credenti veraciter reservatur in futurum, vita scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
nec ne. & utrũ essent omrua
munda . qr quidam illoꝵ haben.¬
tes scientiã cuncta esse adõ
cabant intẽplis idoloꝵ: & sean.¬
dalitabunt simpliciores fr̃sqͥ
dicebant: Nisi iste qͥmaioris
scientiȩ ÷ quã ego. scir& aliquid
numinis & deitatis esse INhoc
idolo & incarrubus ei consetra.¬
tis: nequaqũa inndolio. id ÷ in
.templo idolis consecrato residers.
carnes aliosq cibos &uinum
idolis consecratũ sumer&. De
hoc multa dicturus ÷ hic apłs.
Scimusqm̃ om̃s scientiã habemꝰ.
subaudis omĩa esse munida ꝑ
naturã: sed inuocatio idoloꝵ

Expanded text:
necne, et utrum essent omnia necne, et utrum essent omnia munda, quia quidam illorum, habentes scientiam cuncta esse a Deo cabant in templis idolorum, et scandalizabant simpliciores fratres, qui dicebant: Nisi iste, qui majoris scientiae est quam ego, sciret aliquid numinis et deitatis esse in hoc idolo et in carnibus ei consecratis, nequaquam in idolo, id est in templo idolis consecrato residens, carnes aliosque cibos, et in vinum idolis consecratum sumeret. De hoc multa dicturus est hic Apostolus. Scimus quomam omnes scientiam habemus, subaudis omnia esse munda per naturam; sed invo
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ad didit mente siue spũ qr
multȩ sunt quȩ habent integri.¬
tatẽ corporis sed non sunt uir.¬
gines mente : qm̃ si possent iam
nupsissent: hȩc adutilitatem
&̃ leue in hoc scło niuirginitate
ꝑmanere: Non ut laqueum
uobis in mittã: sed adid quod
honestũ ÷ subaudis uos ꝓuocanis
Uirgmitat̃ẽ seruare honestũ est.
c̃go omne honestũ scm̃ ideoq
uirgiitas scã. honesta & dõ
accepta ÷ : Siquis existimat¬
& putat turpẽ se uideri abalus
suꝑ uirginie sua eo qđ sit suꝑ¬
adulta. id ÷ eo qđ ad nubiles
annos ꝑuenit: timet illam
forraicari cũ aliquo seruorum
suoꝵ: nec potest illam seruare
tradat illam cui cũq uult. non
peccat uirgo sinubat. Sidor¬
mierit id÷ si mortuns fuerit
uir: tubat mulier cui uult
te & inditate manserit. De
quȩ idolis immolantur sub auđ
scripsistis mibi. Inter ceteraquȩ
corinthii apło scripserunt ꝑ
epłam. &iam suꝑ hoc scripserunt
utrũ deberent omĩa comedere

Expanded text:
Ideo addidit, mente sive spiritu, quia multae sunt quae habent integritatem corporis, sed non sunt virgines mente, quoniam si possent, jam nupsissent. Haec ad utilitatemet leve in hoc saeculo in virginitate permanere, non ut laqueum vobis immittam, sed ad id quod honestum est, subaudis provocans. Virginitatem servare honestum est, ergo omne honestum sanctum, ideoque virginitas sancta, honesta et Deo accepta est. Si quis autem existimat et putat turpem se videri ab aliis, super virgine sua, eo quod sit superadulta, id est eo quod ad nubiles annos pervenerit, timet illam fornicari cum aliquo servorum suorum, nec potest illam servare tradat illam cuicunque vult: non peccat virgo si nubat, si dormierit, id est si mortuus fuerit vir ejus, nubat mulier cui vult,te et viduitate permanserit. CAPUT quae idolis immolantur, subaudis scripsistis mihi. Inter caetera quae Corinthii Apostolo scripserunt per Epistolam, etiam super hoc scripserunt utrum deberent omnia comedere
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ero illimpatre. & ipse erit mͥ
infiliũ. Uides ne quomodo dis¬
cernit geminã naturã in xp̃o:
Nã qđ dixit paulo superius hodie
genuite ad diminitatis retulit¬
naturã. At uero qđ subutulit
ego ero illiinpatrẽ: ad humani.¬
tatis refert essentiã. sine aliqua
dubitatione. Vnde & congrue
futuro tẽpore usus ẽ dicens ero:
Qm̃ quando dspater dixit addd.
cũ dormieris cũpatrib tuissus.¬
citabo nom̃ tuũ qđ egredietur
delũbis tius & firmabo thronum
enis suꝑ thronũ tuũ ipseq erit
mͥ filius & ego ero illi pat̃ futurũ
erat adhuc ut uerbũ dĩ patris
assumer& hominẽ in utero uirgi¬
nali inunutate suae ꝑsonȩ¬
qͥ filius dĩ ess& inueritate. nor
ad optiuus : sed ꝓprius. Haec aut̃
sententia & ad superiora potest
respicere ut ita legatur subui.¬
t̃rogatione. Rursum cui angłoꝵ
dixit. Ego ero illi inpatrẽ. & sub¬
audis nulli. Uł certe absolute
& affirmatiue hoc modo. Rursũ

Expanded text:
Ego ero ei in Patrem, et ipse erit mihi Ego ero ei in Patrem, et ipse erit mihi in filium. Videsne quomodo discernit geminam naturam in Christo? nam quod dixit paulo superius. Hodie genui te, ad divinitatem aeternitatis; at vero quod subintulit, Ego ero illi in Patrem; ad humanitatis refert essentiam, sine aliqua dubitatione. Unde et congrue verbo futuri temporis usus est, dicens: Ero. Quoniam quando Deus Pater dixit ad David: Cum dormieris cum patribus, suscitabo semen tuum, quod egredietur de lumbis tuis; et firmabo thronum ejus super thronum tuum: ipseque erit mihi filius, et ego ero illi Pater, futurum erat adhuc, ut Verbum Dei Patris assumeret hominem in utero virginali, in unitate suae pequi Filius Dei in veritate esset, non adoptivus, sed proprius. Haec autem sententia et ad superiora potest respicere, ut ita legatur sub interrogatione rursum cui angelorum dixit: Ego ero illi in patrem? et subauditur nulli; vel certe absolute et affirmative hoc modo, rursum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s estu. ego hodie genuite: sub¬
audis nulli angłoꝵ hoc dictum ÷:
Hoc deuerbo dĩ intelligendum. ẽ
qđ coacter nũ & consubstantiale
est patri non dequalib& creatura.
licet legamꝰ in libro iob angelus
appellatos esse filios dĩ. Ingenesi
abusiue fit. Quando ergo dicit
eifilius m̃s estu: tẽpore baptifma¬
tis. & in monte quando intonuit
dicit filius m̃s estu: manifestat
ex ipsa sua essentia illũ ẽẽ genitũ:
Nocandũq quia ñ dixit ante omĩa
scła genuite uł in p̃terito tẽpore :
sedbodie id iquit genuite:. qđ est
aduerbiũ presentis tẽporis. Indõ
enĩ nec p̃terita transeunt. nec
futura succedunt: sed omĩa tẽpora
simul ei uincta s̃ quia omĩa p̃sea¬
tia hab&̃. &ẽ sensus. Sicut ego
semꝑ aeternus sũ. neq ir utium
neq fint̃ habens: ita te sẽꝑ habeo
qđ alibi dicit. Ante luciferum
genuite. idt̃ ante angelica crea¬
turã & ante omĩa scła: & rursum

Expanded text:
meus es tu, ego hodie genui te? Submeus es tu, ego hodie genui te? Subaudi, nulli angelorum hoc dictum est. Hoc de Verbo Dei intelligendum est, quod aeternum et consubstantiale est Patri, non de qualibet creatura; licet legamus in libro Job, angelos appellatos esse filios Dei. In Genesi abusive fit. Quando ergo dixit ei: Filius meus es tu? Tempore baptismatis et in monte quando intonuit dicit, Filius meus es tu, manifestat ex ipsa sua essentia illum esse genitum. Notandumque quia non dixit, ante omnia saecula genui te, vel in praeterito tempore, sed hodie, inquit, genui te, quod est adverbium praesentis temporis. In Deo enim nec praeterita transeunt nec futura succedunt, sed omnia tempora simul ei juncta sunt, quia omnia praesentia habet; et est sensus: Sicut ego semper aeternus sum, neque initium, neque finem habens, ita te semper Filiod alibi dicit: Ante luciferum genui te , id est ante angelicam creaturam, et ante omnia saecula. Et rursum,
Abbreviated transcription (Latin):
a uerbo. & xlmo die exaltatus ad
caelestia. Quidẽ ergo sedet ad dex¬
terã maiestatis nisi ut dicat᷑ habi.¬
tat in plenitudine pat̾ne maiesta.¬
tis. & cũ dix in excelsis. ostendit
illũ hominẽ suꝑ omnẽ creaturam
angłicam & humanã exaltatum
esse. Vnde & subditur Tanto meli¬
or angłis effectus: quanto differen.¬
Factũ hic uł effectũ: ꝓsuscepto de.¬
benius accipere. tanꝗ dicer& illis
differentius atq excellentins:
nom̃ filiatiorns hereditauit. Nã
quanta distantia int̃ nom̃ filu &
serui: tanto ille maioris dignita¬
tis ẽ pre angelis qm̃ ille creator
ra quia potestas quȩ erat iom̃i
uerbo ante omĩa scła requieut
millo homine asssipto a nerbo
extempore conceptiorus. Quaꝓpt̃
illi s̃ mirustri & famuli. sicut in
ens tẽptatione & passione. N¬
resursectiorie quoq atq ascensi.¬
one declaratũ ÷ Ille autẽ filius
ꝓprius & heres existit. qd & apłs
nobis innuit: dũ subiungit:. Cui
enĩ dixit aliquan do angłoꝵ filius

Expanded text:
agesimo die exaltatus ad coelestia. Quid est ergo, sedet ad dexteram majestatis? nisi ut dicatur, habitat in plenitudine paternae majestatis. Et cum dicit, in excelsis, ostendit illum hominem super omnem creaturam angelicam et humanam exaltatum esse. Unde et sequitur: Tanto melior angelis effectus, quanto differenFactum hic, vel effectum pro susceptum debemus accipere; tanquam diceret: Illis differentius atque excellentius nomen filiationis haereditavit: nam quanta distantia est inter nomen filii et servi, tanto ille majoris dignitatis est prae angelis: quoniam ille creator ra: quia potestas, quae erat in omni verbo, ante omnia saecula, requievit in illo homine assumpto a verbo ex tempore conceptionis. Quapropter illi sunt ministri et famuli, sicut in ejus tentatione et passione, resurrectione quoque, atque ascensione declaratum est. Ille autem filius proprius et haeres existit: quod et Apostolus nobis innuit, dum subjungit: Cui enim dixit aliquando angelorum, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
non peccauit. & odio habuit iniqui¬
tatẽ quid p̃mu meruerit accipere:
exponit dicens:. ꝓpterea unxit te
dĩ ds̃tuus oleo exultationis p̃parti.¬
.cipib tuis Psalmista alloquitur
oleo exultationis ꝓpt̃ea quia odio
habiusti iruquitatẽ & dilexisti
iustitiã. Non eigo intelligendũ qđ
filius dĩ scđm naturã diuinitatis.
inqua aequalis ÷ patri possit dĩma
habere. quia ipse cũ patre uerus ẽ¬
cds̃. Scd̾m autẽ qđ homo ÷ deum
patre hab& quia ab illo ÷ factus.
I dõq dicit psalmista Vnxit te ds̃.
suꝑ eũ requieuit. Nec ex tẽpore
mansit: sed potius extẽpore con¬
ceptiorus. iuxxta qđ isaias loquit᷑
dicets Requiescet suꝑ eũ sp̃s diã¬

Expanded text:
non peccavit, et odio habuit iniquinon peccavit, et odio habuit iniquitatem, quid praemii meruerit percipere exponit, dicens: Propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Psalmista alloquitur oleo exsultationis. propterea quia odio habuisti iniquitatem, et dilexisti justitiam. Non ergo est intelligendum quod Filius Dei, secundum naturam divinitatis, in qua aequalis est Patri, possit Deum habere, quia ipse cum Patre et dum autem quod homo est, Deum Patrem habet: quia ab illo factus est: eoque dicit Psalmista: Unxit te Deus, er eum requievit: nec ex tempore mansit, sed potius ex tempore conceptionis: juxta quod Isaias testatur, dicens: Requiescit super eum Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ regida idẽ xp̃o. Ihronus
ergo dĩ inscłm scłi manebit. quia
iuditium nouissimũ qd̾ dabit
electis diceris eis uenite ꝓcipite
ite inignẽ acternũ aet̾na discreci¬
one stabit ut utrosq eo testante
ineugłio & dicente tunc ibunt hi
in suppliciũ aeternũ iusti autem
inuitã aeterñ. Qđ sequit᷑ urga eqͥ¬
tatis uirga regni tui: ꝑuirgã equita.
tis intelligitur rectitudo scientiȩ
& iuditu illius. siue potestas regni
iusta. Quȩ uirga regit iustosin
iustitia. & ꝑcutit impios iuste et
recte. sine aliqua ꝑsoniarũ accep.¬
tione: cunctos gubernats & uidr¬
cans: dilexisti iustitiã. & odisti
imquitatẽ: Ista uirga recta ÷ ut
diligatur iustitia: & odiohabeatur
iniquitas: Nemo enĩ ꝑfecte potest
diligere iustitiã: nisi odio habuerit
iniquitatẽ Iniquitas autẽ quȩ & q
anomia nominat᷑. intelligit᷑ quic¬
quid contra legẽ diuina fit. Ueri.¬
tas & enĩ amor: odiũ ẽ falsitatis
& quia dominus dilex̃ iustitiã qui

Expanded text:
 regis, id est Christo. Thronus ergo Dei in saeculum saeculi manebit, quia judicium novissimum, quod dabit electis, dicens: Venite, benedicti Ite in ignem aeternum: aeterna discretione stabit inter utrosque, testante Evangelio et dicente: Tunc ibunt hi in supplicium aeternum; justi autem in vitam aeternam. Quodque sequitur: Virga aequitatis, virga regni tui. Pertitudo sententiae et judicii illius, sive potestas regni justa, quae virga regit justos in justitia, et percutit impios juste et recte, sine aliqua personarum acceptione, cunctos gubernans et judicans. Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem. Ista est virga recta, ut diligatur justitia, et odio habeatur iniquitas. Nemo enim perfecte potest diligere justitiam, nisi odio habuerit iniquitatem. Iniquitas autem quae et anomia nominatur, intelligitur quidquid contra legem divinam fit. Veritatis etenim amor odium est falsitatis. Et quia Dominus dilexit justitiam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑ połue uite. hortatur dicets.
Festinenns fide recta oꝑatione
scã. introire in illã requiẽ patriȩ
caelestis ⁊ob ꝓmissam. ne aliqͥs
inquit qm̃ non sufficit sola
fides. sed debet adli & uita fidei
corigrua Sufficiet ter et um
quialia & illi passisunt. Viis. ẽ
enĩ sermo dĩ & effichix & pendtra.¬
bilior omĩ gladia ancipiti.
Apło dicente. & bortante festiue.¬
musan gredi inĩ requiẽ patriȩ
caelestis fide & oꝑatiorie. ne

Expanded text:
tatur dicens: Festinemus fide recta, operatione sancta introire in illam requiem patriae coelestis nobis promissam, ne aliquisinquit, quoniam non sufficit sola fides, sed debet addi et vita fidei condigna. Sufficienter enim qualia illi passi sunt. Vivus enim est sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Apostolo dicente et hortante, festinemus ingredi in requiem patriae coelestis, fide et operatione, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sũma. Nã non est prtandum qđ
eius. sicut solent filii regũ sedere
iuxta patr̃e apposito sibi solio. sed
sicut diximus: dextera ꝓgła &dig.¬
nitatis honore accipit᷑. Si quidẽ
& pat̃ ad extris et̃ scribit᷑ xp̃i ut
ipsalmo habetur Dñs ad extris
tuis confregit indie ire suȩ reges:
Ambo ergo ad extrissunt qr nihil
÷ indiui utate sinistrũ. qr unũ ÷¬

Expanded text:
summa. Nam non est putandum quod summa. Nam non est putandum quod ejus, sicut solent filii regum sedere juxta patrem, apposito sibi solio: sed sicut diximus, dextera pro gloria et dignitatis honore accipitur. Siquidem et Pater a dextris esse scribitur Christi, ut in psalmo habetur: Dominus a dextris tuis, confregit in die irae suae reges . Ambo ergo a dextris sunt, quia nihil est in divinitate sinistrum: quia unum
Abbreviated transcription (Latin):
Nutatis atq humanitatis dicens
Purgationẽ peccatoꝵ faciens. Nam
quod dixit portans omĩa gub̾nati.¬
one sua & regimine uirtutis suȩ:
ad diuinitate retulit. Qđ uero sub¬
didit purgationẽ peccatoꝵ faciens
adhumanitate illius ꝓpriȩ ꝑtin&
Quomodo fecit purgationẽ peccatoꝵ
Predẽptionẽ utiq passionissuae. &
ꝑ aquã baptismatis. iuxta qđ ioħs
inapocalipsi sua dicit. Lauit nos
a peccatis nr̃is insanguine suo. :
Sed& ad dexterã maiestatis in excel¬
sis. Considerandus ÷ ordo uerboꝵ:
Primũ siquidẽ ꝑhibuit purgationẽ
peccatoꝵ dñm ⁊sua passione
Nob̵ ꝓcurasse. ac deinde dix̃ illũ
sedere ad dexterã maiestatis in
excelsis: Nam xp̃s primu nosrede.¬
mit sanguine passiorus suȩ: &sic
post modũ altitudinẽ cȩloꝵ penꝙ̃.¬
trauit. ubi nunc ad dexter̃a patris
sedet. Sedere autẽ illus ꝓhabita.¬
re & esse porut᷑ isto in loco: sicut
& dextera ꝓhonore & dignitate

Expanded text:
nitatis atque humanitatis, dicens: nitatis atque humanitatis, dicens: Purgationem peccatorum faciens. Nam quod dixit, portans omnia gubernatione sua, et regimine virtutis suae, ad divinitatem retulit: quod vero subdidit, purgationem peccatorum faciens, ad humanitatem ejus proprie pertinet. Quomodo fecit purgationem peccatorum? Per redemptionem utique passionis suae, et per aquam baptismatis, juxta quod Joannes in Apocalypsi sua dicit: Lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Sedet ad dexteram majestatis in excelsis. Considerandus est ordo verborum. Primum siquidem perhibuit purgationem peccatorum Dominum sua passione nobis procurasse, ac deinde dixit illum sedere ad dexteram majestatis in excelsis. Nam Christus primum nos redemit sanguine passionis suae, et sic postmodum altitudinem coelorum penetravit, ubi nunc ad dexteram Patris sedet. Sedere autem illius pro habitare et esse ponitur isto in loco, sicut et dextera pro honore et dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
illũ pat̃ manifestatus ÷ sicut ipse
dicit. Pat̃ manifestaui nomentuũ
hominub & aequał ẽ illi in sub¬
stantia deitatis. Sequit᷑: Portansq
omĩa uerbo uirtutis suae. Dicendo
portans. facilitatẽ continendi
uoluit exprimere: Posuitq por.¬
tans ꝓeo qđ ẽ gubernans: & re-¬
gens Uerbũ igit᷑ dei patris omĩa
quȩ fecit uerbo uirtutis suȩ por¬
tat hoc ÷ potentia uirtutis saꝑ.
& uerbo uisionis suae. omNua
gub̃nat & regit. Non enĩ minus
Egubernare mundũ qu̾a creas.¬
.se. Nam increando. ex nihilo
substantiae rerũ ꝓducte sunt.
gubernando uero. ea quȩ facta st̃
ne adnichilũ redeant continent᷑
Ergo dũ haec omĩa regunt᷑ & adir.¬
uicẽ sibi repugnantia coaptantur:
magnũ & ammirabile uirtutis dĩ
indiciũ declaratur. Post tantam di.¬
uinȩ maiestatis in filio claritatem
ad humilia incarnationis eiꝰ descen-¬
dit. parit̃q discernit naturã diui¬

Expanded text:
illum Pater manifestatus, sicut ipse illum Pater manifestatus, sicut ipse dicit: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus , et aequalis est illi in substantia deitatis. Sequitur, portansque omnia verbo virtutis suae. Dicendo portans, facilitatem continendi voluit exprimere: posuitque portans pro eo quod est gubernans et regens. Verbum igitur Dei Patris omnia quae fecit verbo virtutis suae portat, hoc est potentia virtutis suae, et verbo jussionis suae omnia gubernat et regit. Non enim minus est gubernare mundum quam creasse. Nam in creando ex nihilo substantiae rerum productae sunt, in gubernando vero ea quae facta sunt, ne ad nihilum redeant, continentur. Ergo dum haec omnia reguntur, et ad invicem sibi repugnantia coaptantur, magnum et admirabile virtutis Dei judicium declaratur. Post tantam divinae majestatis in Filio claritatem, ad humilia incarnationis ejus descendit, pariterque discernit naturam divi