comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
NIBUS PENETUNCASIAEEPIS ET Multa¬
rum ecdesrarum lecationisus dedn¬
UNITATESALUATONIS ALTIUS SCRIBERE
ctadipsum orita dicam dĩuersum
ADORAXTACRUMdĩ INTroduoit ful¬
CURA ETTONTTRUA ETSEPTEMSP̃S
DISCURReNtes. Et MAreunt reuoo
et quattuor aimalraplenaoculis
dICENS. Apimal primum simihe
LEONI ET SECUNDUM SiMilcurtulo
ertentrum similehomiNi. Et quab¬
tum similȩ aquilac uolaNti
et post paululum. PleNAINquit

Expanded text:
nibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbumadorant Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena
Abbreviated transcription (Latin):
Iciror cuolutouno qualicumq de
QUAT TUOR EUANCELNIS CUILIBET CA¬
PITULO UELHIS INSISTERE ETRESCI¬
Requi similra dixerint. et locapro¬
PRIAAGNOSCENE SINGULORUM INQUI¬
BUS EADEM SUNT PROLOCUTI. EIUS DE
SENSUS QUEM TENES RELEGENSPRO¬
posi tum rumerum quaesituq eũix
TItuloquem demonstrat tituLISO¬
NOTATIO. CONTINUO SCIRE POTERIS
EX SUPERSCRIPIIONIBUS QUASIN
FRORTENOTAS INUENIES QUIAUT
quod dehis quae in quiris simihia
DIXERINT UENIENS ETIAM ADREHIQA
EuANGELIA PER EUNDENUMERũquẽ coNT¬
NENSUIDEBIS APPOSITOS PERSIN¬
GULOS NUMEROS ATQ EOSIN SUISPRO¬
prnsq. locis simiHia DIXIS SC
REPPERIES

Expanded text:
igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse reperies
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sentat u̾ba dñi dum dic̃. bñdix̃. et fregit. et q̃ secũt᷑
ea collit calicẽ. et signat. et rep̾sentat dñi u̾ba dicens.
bũdix̃. et decł discipłis suis dicens. Accipite et bibite gx
hoc omnes. hic fit illud insigne miracłm. In his uerbis
merito cum. uenit᷑ ad hec u̾ba inqͥb tanta gła clatur.
sac̾os tollit alte utrumq sig̾ hunc cibum et humc
potum excellentiorẽ cec̃is:

Expanded text:
repraesentat verba Domini dum dicit: Benedixit et fregit, et quae sequunrepraesentat verba Domini dum dicit: Benedixit et fregit, et quae sequuntur. Postea tollit calicem et signat, et repraesentat verba Domini dicens: Et dedit discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes. Hic fit illud insigne miraculum. In his verbis merito cum venitur ad haec verba in quibus tanta gratia datur, sacerdos tollit alte utrumque, significans hunc cibum et hunc potum excellentiorem caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
anc gͥ usq supplices. Pontifex legalis orans fumo ci¬
miatis obunbrat᷑ et cegebat᷑. ne pareret alicui dumi
sacdos dum uicem ⁊ xͥ gerit: qd̾dam mͦ tegit᷑ et latet:
quia ti cogitari nͦ enarrari ⁊pt̃ quanta łttꝰ et potentia
sit inũbis eius. In hoc mist̾io quia latee. homines et ange¬
los quo u̾bai et mistica signa crueis ꝓuehant ddona ob¬
lata. Dum enĩ rogat dñm ut placit᷑ oblationẽ accipiãt
et qͥb̃dam aliis. int̾ꝑositis rogat. ut elignet᷑ facere obla¬
tionem bñdictam boc ÷ Qut promoueat ui meliꝰ. a scͥp¬
ta hoc ⁊ sibi ꝓpͥam. bãtanti. ħ ÷ ut sussictens sit ad. salutẽ.
e rtionabile̾ ⁊ accetabilẽ. hoc ⁊̃ ut ip̃e recte diuidat n
dũm platate ꝓbssit. rogat. Et ħͥ totum consere. ⁊¬
turus sicut pͥus incip̃. Qui pͥdie .i. anteꝙ̃ pat̾etur. Et in
his u̾bis sumit ab altare panẽ ad huc conmunẽ. et ele¬
uato benedicit. et signũ erucis impͥmit et pͥꝙ cdeponat :¬

Expanded text:
igitur usque Supplices. Pontifex legalis orans fumo thymiamatis obumbrabatur et tegebatur, ne pateret alicui dum sacerdos, dum vicem Christi gerit, quodammodo tegitur et latet, quia nec cogitari nec enarrari potest quanta virtus et potentia sit in verbis in hoc mysterio, quia latet homines et angelos quomodo verba et mystica signa crucis provehant dona oblata. Dum enim rogat Dominum ut placatus oblationem accipiat et quibusdam aliis interpositis rogat, ut dignetur facere oblationem benedictam, hoc est ut promoveat in melius ascriptam, hoc est sibi propriam, ratam, hoc est ut sufficiens sit ad salutem, rationabilem et acceptabilem, hoc est ut ipse recte dividat et Dominum placare possit, rogat. Et hoc totum conferturus sic prius incipit: Qui pridie quam pateretur. In his verbis sumit ab altari panem adhuc communem, et elevatum benedicit et signum crucis imprimit, et priusquam deponat
Abbreviated transcription (Latin):
diapason. q̃ qͣdruplã ꝓportionẽ tenet. Quid gͥ si diatessaron ac diapason
ꝯsonantias iungamꝰ: ullã ne scd̃m pytagricos efficient ꝯsonantiã: emn¬
nue. m ox .ii. in suꝑpartiens in eqͣlitatis gnꝰ cadit. nec seruat uł
multiplicitatis ordinẽ. uł suꝑparticłaricatis simplicitatẽ. Age ii. sta¬
tuant̃ num̃i. qͥb faciliꝰ approbemꝰ. Sit it t̾nariꝰ cꝰ sit senariꝰ duplꝰ.¬

Expanded text:
ruplam proportionem tenet. Quid igitur si diatessaron ac diapason consonantias jungamus, ullamne secundum Pythagoricos efficient consonantiam? Minime. Mox enim in superpartiens inaequalitatis genus cadit, nec servat vel multiplicitatis ordinem, vel superparticularitatis simplicitatem. Age enim statuantur numeri q
Abbreviated transcription (Latin):
quas partes. neq tas simplices. duab ix. eũ suꝑuenit unitatibus
cadit: ⁊ enĩ neq duplũ: integrũ. ut diapason ꝯsonantiã ꝓdat. Neq
t̃ plũ ut diapason ao diapente efficiat sẏmphoniã. Cui si tonꝰ adaitͣ.
met tͥplũ modũ ꝓportionis efficiet. Qm̃ it. diapason ac diapente tͥ¬
med uincte esticiunt łplũ. diatessarõ uͦ. ⁊ tonꝰ diapente: ꝯsoñãtũ¬

Expanded text:
quas partes, neque eas simplices. Duabus enim eum supervenit unitatibus, it, etenim neque duplum est integrum, ut diapason consonantiam prodat, neque triplum, ut diapason ac diapente efficiat symphoniam. Cui si tonus addatur, mox triplum modum proportionis efficiet. Quoniam enim diapason ac diapente sibi junctae efficiunt triplum, diatessaron vero et tonus diapente con
Abbreviated transcription (Latin):
rerent i¶ uͦ appellat᷑ q̃ disunctio dici pot̾. quotiẽs duo tetrar¬
ohorda toni medietate soꝑant᷑. ut inhis duob tetͣ chordis.

Expanded text:
ero appellatur, quae disjunctio dici potest, quotiens duo tetrachorda toni medietate separantur, ut in his duobus tetrachordis.
Abbreviated transcription (Latin):
uentes clocendo corrigit. et in m̾orib instruit rꝰta
Qui lucem bom oꝑis aliis ministrat spałr acolit᷑ est.¬
Qui tante mundicie ⁊ quod exẽplo eiꝰ cõ filio cet̾i a sor¬
dibus cͥminũ lauant᷑ : ostm̃m sub cliaconi implet et
possiclet. Qui corpꝰ et sangͥnẽ. xp̃i discrete dispensat:
digne accipientib ł ad orancdum et uigłand̃ exem¬
plos sui alios hortat᷑ : diaconi gerit osfm̃. Qui at̃ oor¬
pus et sangͥnẽ dñi digne consecrat : osfm̃m sac̾degis

Expanded text:
esia docendo corrigit, et minores instruit juxta Qui lucem boni operis aliis ministrat, spiritaliteQui tantae munditiae est quod exemplo ejus et consilio, caeteri sordibus criminum lavantur, officium subdiaconi implet et possidet. Qui corpus et sanguinem Christi discrete dispensat digne accipientibus, vel ad orandum et vigilandum exemplo sui alios hortatur, diaconi gerit officium. Qui autem corpus et sanguinem Domini digne consecrat, officium sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
am ad aqͥlonẽ. Quia ñ ad tales ꝑuenit p̾cõ. qui longe
calore ueri soł recesserant. Uel ꝑꝑ hoc pociꝰ contra
aquilonẽ legr̃: quia aqͥlo uent᷑ frigidus diabolũ
sig̃. qui flatu temptationũ corda hominũ ꝯgelat ⁊
reclinatoria relĩquit caput detegit crucem fronti
gitur. quam epła. Nota singła mist̾ialit̾. Depone
baculos in nuit xp̃iane. ẽẽ. ꝑfectionis non uindica¬

Expanded text:
 qui longe a calore veri solis recesserant. Vel propter hoc potius contra aquilonem legitur, quia aquilo ventus frigidus diabolum significat, qui flatu tentationum corda hominum congelat et reclinatoria relinquit, caput detegit, crucem fronti gitur quam Epistola, nota singula. Deponere bacmos innuit Christianae esse perfectionis, non vindica
Abbreviated transcription (Latin):
inparadiso diuinar̃ scͥpt᷑arũ. quia paradisum uͥtu¬
tum. ad padisum celestium diuiciar̃ ꝑ uent᷑a sit:
exultat. Respiciens aut̃ quod ad huc inualle lacͥma¬
rum retinet᷑. qͦ de t̾restri ꝑadiso cecid̾: plorat. S de
hoc gaudio et cde hoc ploratu pleniꝰ ex plicaui diũ¬
sum induob uoluminib. qͦͣ uni erat nom̃ ꝑadysoᷤ.
et alt̾i cur flet qͥ gaudet

Expanded text:
radiso divinarum Scripturarum, quod per paradisum virtutum ad paradisum coelestium divitiarum perventura sit, exsultat; respiciens autem quod adhuc in valle lacrymarum retinetur, et quod de terrestri paradiso cecidit, plorat. Sed de hoc gaudio et de hoc ploratu plenius explicabo divisim in duobus voluminibus, quorum uni erit nomen Paradisus, et alteri Cur flet qui gaudet.
Abbreviated transcription (Latin):
cantat. osanna inexcelsis: ut saͥuem̃ corꝑe ⁊ aĩa ĩt̃ angłos:
ost hec sac̾dos secretum inc̃it. Noc qͥb dam missa
cocat᷑. qͥa inpͥmitiua eccłã cathetumimi solebant it̾et̃
celebrationi misse usq ad consecrationẽ. ⁊ tc̃ clamabat
s mist̾ium missa uocabat᷑. Secretum at̃ id̾eo appella
usu recinentes u̾ba. incanpis eadem cantabant.S
ipsĩ cliuinti uindicta ibidem ꝑcussi st̃. Uñ eccła cõ¬
suenit. pp̃ reu̾entiã cm̃ mist̾rũ secreto ag̾e. Secretũ¬

Expanded text:
iterat Hosanna in excelsis, ut salvemur corpore et anima inter angelos. Post haec sacerdos Secretum incipit. Hoc a quibusdam missa vocatur quia in primitiva Ecclesia catechumeni solebant interesse celebrationi missae usque ad consecrationem, et tunc clamabat oc mysterium missa vocabatur. Secretum autem ideo appellabusu verba retinentes, in camnis eadem cantabant. Sed ipsi divina vindicta ibidem percussi sunt. Unde Ecclesia consuevit propter reverentiam tantum mysterium secreto agere. Secretu
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinẽ. sine qͣ cet̾e uͥtutes expugnant᷑ : et minime
coronant᷑. longitudo stole notat ꝑseu̾amtiã. llẽ quod
tunica in ħ quod talaris ÷ ip̃a. Hoc ⁊ in patientia aĩas
tancłẽ possicłi. quod ad fortutitudinẽ ꝑtinet. Quod ñ a
stola cum zona colligitur. gnuit quod uͥtutes uͥtutib
ad nunant᷑. his supra clictis casula suꝑ apponit᷑. que ali
noĩe planeta ł in fula uocatua. Hec castitatẽ expͥmit. q̃ lo¬
co prudentie ponit᷑. quia plenitudo leg̃ dilectio ÷. Mapła
que insinistra ponit᷑. ad t̾gendũ ocłos: sig̾ uigilantiam
ꝑ quam accicia que sepe mentib pꝰ supra dictas uͥtutes su
utunt᷑ leuite latitudine sui iclem sigñ quod casula .i. cari¬
catẽ. ꝑ dnas lincas coccineas quib añ et ret᷑ asummo usq
decesum. cdecorat᷑ : utriꝰq cestam̃ti p̾dicatio discit᷑. et ꝓximi
dilactio figr̃at᷑. Quocdecim fimb̾e linearum. ut̾mq rii. cari

Expanded text:
ficat, sine qua caeterae virtutes expugnantur, et minime coronantur. Longitudo stolae notat perseverantiam, idem quod tunica, in hoc quod ipsa talaris est, hoc est in patientia tandem animas possideri, quod ad fortitudinem pertinet. Quod stola autem cum zona colligitur, innuit quod virtutes virtutibus adunantur. His supradictis casula apponitur; quae alio nomine planeta vel infula dicitur. Haec charitatem exprimit, quae loco prudentiae ponitur, quia plenitudo legis est dilectio. Manipula quae in sinistra ponitur ante tergum oculos, signis utuntur levitae, latitudine sui idem significat quod casula, id est charitatem. Per duas lineas coccineas, quibus ipsa ante et retro a summo usque deorsum decoratur, utriusque Testamenti praedicatio Dei et proximi dilect
Abbreviated transcription (Latin):
pst p̃ces sac̾dos salutat ppłm. sublimi uoce. ⁊ mo¬
net sursum hr̃e corda. ⁊ grãs agere patͥ ꝑ xp̃m
et agendas ẽẽ asserit ꝑ ip̃m. sub qͦ cremit oĩs pos¬
cestas. Cancdẽ sacrat dona sacranda. Hota sĩgła. ħ oĩa ÷
ce et orate. Deinde dic̃. Dormitte iam et reqͥescite.¬
hr̃e. qr non sunt oranda: nͥ q̃ sursum sunt. Dum
uocat ad reqͥem dic̃s clormite. monet gr̃as ag̾e. Q
enĩ qͥescit a malo gratꝰ deo efficit᷑: qd̾ ⁊ grates e

Expanded text:
Post preces sacerdos salutat populum sublimi voce, et monet sursum habere corda et gratias agere Patri per Christum, et agendas asserit esse per ipsum sub quo tremit omnis potestas. Tandem sacrat dona sacranda. Nota singula. Haec omnns: Vigilate et orate . Deinde dicit: Dormite jam et requiesciteda habere, quia non sunt oranda nisi quae sursum sunt. Dum vocat ad requiem dicens: Dormite, monet gratias agere. Qui enim requiescit a malo, gratus Deo efficitur; quod est gratias ei
Abbreviated transcription (Latin):
a. bona grã. quia ñ tm̃ inħ sacram̃to grã sumit᷑. s
et ip̃e a quo ⁊ omis grã. ħ eucharistia dr̃ diuina. qr
digne sum̃tes. diuinos et participes diuinitatis facit.
H ic ⁊ panis cotidianꝰ qm̃ necesse ht̃ cotidie eccła sub sa
in carne olim quia mori posset : ita neccessaria ÷ usq
ad finẽ mudi eius p̾sentia. eo mͦ qͦ panis uiuus qͥ de
de celo descendit mancducarit possit. Hoc sacram̃t̃ mag
num firmam̃tũ ÷ contra hostes. De quo eccła in ꝓpb̃a.
arasti in conspectu meõ.M. Hoc sacram̃tũ uaticunt
⁊ ascencdentiũ de exilio ad patͥam. Hoc enĩ signisieat᷑

Expanded text:
cramento gratia sumitur, sed etiam ipse a quo est omnis gratia. Haec eucharistia dicitur divina, quia digne sumentes divinos et participes divinitatis facit. Hic est panis quotidianus quem necesse habet quotidie Ecclesia sub sacin carne olim qua mori posset, ita necessaria est usque ad finem mundi ejus praesentia eo modo quo panis vivus qui detum firmamentum est contra hostes, de quo Ecclesia in Propheta. Parasti in conspectu meo mensam . Hoc sacramentum viaticum est ascendentium de exsilio ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
fides ẽ. excelsior dialectica: que non ⁊ audita incanaan:
uͤ uisa intheman. cui humana ratio ñ p̾bet exꝑimentũ.
maxime con de fide tͥnitatis. ł de corde dñi ut hic sermo
contexit᷑. S intellectꝰ fidem transcendit. ꝑ quem scĩ ui¬
dent celi saeramenta. ut paulus int̾tio celo. Et ioħs in

Expanded text:
fides est excelsior dialectica, quae non est audita in Chanaan fides est excelsior dialectica, quae non est audita in Chanaan nec visa est in Theman, cui humana ratio non praebet experimentum, maxime cum de fide Trinitatis, vel de corpore Domini ut hic sermo contexitur. Intellectum vero fides transcendit, per quam sancti vident coeli secreta ut Paulus in tertio
Abbreviated transcription (Latin):
specie. utrumq sumi credimꝰ. S uec ħ repugnat
si rem subtili intueam᷑. Sub specie enĩ panis utrñq
ẽẽ potest et sumi: non quia panis inutrumq for¬
sitam cransierit : s quia ubi ⁊̃ uitum seꝑatum ñ ⁊¬
nͨ diuisum sumit᷑. ut eliuise sunt species sub quib
sumit᷑. s utt̃q simul. lioet dmisim loquam᷑ sub di
sangͥs ñs. S dic̃ aliquis. Era cue apłum corpꝰ simm
quod cled̾ an fig̃ate locutꝰ ÷. ut qñ se uocauit hosti¬
ded̾ discpłis : et nẽ in altari sumit᷑: et mandncat᷑. Idẽ
inquam qd̾ deu̾gine natꝰ ⁊̃ : et iam in mortale ad
manet in excelsis. Ad qͥd apponis dialectict. Qd ll
meditaris sophista : Cur argum̃ta hic q̃ris ⁊ hoc
⁊ puluerem in astͥs. Dialectica tua cm̃ ñ ascendit.
Nespice enĩ et uide uͭ es: et intellige quia sensus
pͥmã tenet regionem ascendendit: unaginatio sed̾am : ra¬
tio c̾tiam. in qua dialectica tua didicit lucde. Supͣ hac

Expanded text:
specie utrumque sumi credimus. Sed nec hoc repugnat si rem subtilius intueamur. Sub specie enim panis utrumque esse potest et sumi, non quia panis in utrumque forsitan transierit, sed quia ubi unum est ec divisim sumitur ut divisae sunt species sub quibus sumitur, sed utraque simul, licet divisim loquamur secundsanguis meus. Sed dicit aliquis: Eratne proprium corpus ipsius quod dedit, an figurate locutus est, ut quando se vocavit ostidedit discipulis et nunc in altari sumitur et manducatur, idem, inquam quod de Virgine natum est et jam immortale ad mis, integra manet in excelsis. Ad quid opponis dialectice? quid hic meditaris, sophista? cur argumenta hic quaeris? hoc est pulverem in astra spargere. Dialectica tua tantum non ascendit. Respice enim et vide ubi es, et intellige quod sensus primam tenet regionem ascendendi, imaginatio secundam, ratio tertiam, in qua dialectica tua didicit ludere. Supra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑. hoc enĩ nom̃ clericꝰ sonat ingreco. quod sit d
sorte dm̃i hoc ẽ quod sortitꝰ dñs sit eum : et ip̃r dñm:
fidem p̾clicando clocet. lector ⁊ qͥlibet mores docendo.
xorcista orando. Acolitꝰ illuminãdo. Subdiaconꝰ humili¬
tatem monstrando. Piaconꝰ alios erortando. Sac̾dos se
sine ilłi ul penitͦ ꝓfunt ⁊ imo argunnt. Sinul u iunc¬
tai maiꝰ bonũ conferre uiclent᷑. Qiia dum aliqͥd alicru
additur ⁊ retum maiꝰ esficit᷑. S ñ ꝙd ideo maiꝰ boñ. ẽ¬

Expanded text:
signatus. Hoc enim nomen clericus sonat in Graeco, quod sit de sorte Domini, hoc est, quod Dominus sortitus est eum et ipse Deum. fidem praedicando docet. Lector est quilibet mores docendo, exorcista orando, acolythus illuminando, subdiaconus humilitatem monstrando, diaconus alios exhortando, sacerdos sesine illis nihil penitus prosunt, imo arguunt. Simul vero juncta majus bonum conferre videntur, quia dum aliquid alicui additur, totum ma
Abbreviated transcription (Latin):
et qr̃ sub sacramento. ł sub tali sacramento. et utrum su
oluit gͦ carnẽ suam suim afidelib ut ꝑ cibum car¬
nis. inuitaret ad gustum diuinitatis. et quod lͥ tẽ¬
ꝑalr̃. gerimꝰ : et̾nis gaudiis consequam. ut hͥ sit in medi¬
cina et ibi. indeliciũ:
ub sacramento. et non sub ꝓpͥa forma sumit᷑. ut
fides conꝓbet᷑. que ⁊̃ de his q̃ nõ uident᷑. ł qi nõ
posset mortalaᷤ homo intueri claritatẽ que ⁊ incorpexͥ.
ub tali autem sacram̃to sumit᷑ .i. sub sp̃e panis et
nimopp̃ hanc similitudinẽ. quia panis consirmat.
et uinum letificat corhominis. Et xͦ ⁊̃ uita et leticia
idem titum sumat᷑. cñ inutraq sumit᷑ ad significan¬
lum quia auꝑlex ⁊ esfectꝰ huiꝰ sacramenti. Est enĩ re
non. tm̃ in utraq utrũq significat᷑. S sp̃eᷤ panis cor¬
pꝰ. et sp̃e  uini o sanguinẽ.xͦ respectu refectionis.

Expanded text:
et quare sub sacramento, et utrum sumus carnem suam sumi a fidelibus ut percibum carnis invitaret ad gustum divinitatis, et quod hic temporaliter gerimus aeternis gaudiis consequamur, ut hic sit in medicina, et ibi in deliciis. Sub sacramento et non sub propria forma sumitur, ut fides comprobetur, quae est de iis quae non videntur, vel quia non posset mortalis homo intueti claritatem quae esset in corSub tali autem sacramento sumitur, id est sub specie panis et vini, propter hanc similitudinem quia panis confirmat, et vinum laetiet totum sumatur tamen in utraque sumitur, ad significandum quod duplex est effectus hujus sacramenti. Est enim rednon tamen in utraque utrumque significetur. Sed species panis corpus et species vini
Abbreviated transcription (Latin):
et anime sum̃tis sig̃. Quia sic̃ unꝰ panis ex multis
granis : et uiñ exmultis racinis : ita una eccła. q̃ ti¬
pice corpꝰ xͥ ⁊ ÷ ex multis ꝑsonis ad unat᷑. Hic at̃. ħ ⁊
insacram̃to altaris in sp̃e panis et uinũ uer̃ corpꝰ.
et uerꝰ sangͥs eĩ sub utraq sp̃e illar̃ ueracit̾ pꝰ ꝯse¬
crationẽ sumit᷑. licet gͦ utr̃q sit subutraq spẽ illa
ẽẽ effetum. Nec ÷ it̾atio sacramenti. nͥ sccłm eam¬
dem spẽm de uno sumat᷑. Quod autẽ ñ clebeat
dari intinctum : ex decretis habemꝰ. Et nota qd̾
ñ dequolibet pane hoc sacramẽtum consecrat᷑. s¬
num frumenti : cad̾. i.t. m. F.i. s. m. Plucͤ at̃ se
uocat granuim frum̃ti: quia grañ frum̃ti candi

Expanded text:
esia, significant: quia sicut unus panis ex multis granis, et vinum ex multis racemis, ita una Ecclesia quae typice corpus Christi ex multis personis adunatur. Hic autem, hoc est in sacramento altaris, in specie panis et vini verum corpus et verus sanguis ejus sub utraque specie veraciter post consecrationem scem effectum. Nec est iteratio sacramenti nisi secundum eamdem speciem denuo sumatur. Quod autem non debeat dari intinctum, ex decretis habemus. Et nota quod non de quolibet pane hoc consecratur sne frumenti vocat granum frumenti quia granum frumenti candid
Abbreviated transcription (Latin):
et archa testam̃ti. ⁊ tabule suꝑ archam. et suꝑ tabu¬
lam duo cherubiu. głe mutuo uultu se se respiciẽ¬
tia. Nuc intrabat solus pontifex semel iti anno hñs
noĩa patrũ urrõali ⁊ suꝑ him̃ali scͥpta. ferens sã¬
gͥnẽ et carbones qͦs c̃timianiate. int̾ibulo orant po-¬
ponebat ⁊ donec fumꝰ obum braret eum. Deinde asꝑ¬
gebat tabulam ⁊ aram sangͥne. pꝰ eriebat ad ppłm
et lauabat uestes. nec iudicabatur
mundꝰ ante uesꝑam. ħ signa fuert̃
et tecesseriuit. postquam sig̾ata uenert̃.¬

Expanded text:
et arca testamenti, et tabula supra arcam, et supra tabulam duo cherubim gloriae mutuo vultu sese respicientia. Hunc intrabat solus pontifex semel in anno, habens nomina Patrum in rationali et superhumerali scripta ferens sanguinem et carbones; quos cum thymiamate in thuribulo orans ponebat, donec fumus obumbraret eum. Deinde aspergebat tabulam et arcam sanguine, post exibat ad populum et lavabat vestes, nec vocabatur mundus ante vesperam. Haec signa fuerunt, et recesserunt postquam vener
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. cm̃ inde habiti quant̃ capiuut ium̃ta q̃ portãt
palies ao usum alioꝵ. Nisi us sit differentia u ñe. Ẽ. quos
ip̃i quib tanta commissa sunt. ꝓ uegligentũs merito rõne
redlit᷑i sunt indie ire et uindice qñ tenebunt. cedri para¬
disi. et quod faciet uͥga deserti. Hec tñ deus sacramenta
sua hic deserit: s conplet ea ministros ꝑlicet indignos. ad
salutem eoꝵ qui scd̃m ꝓpositum uocati sunt. Et atcende
quod c̃sacram̃tum dicat᷑ sacͤ rei signũ. et sacrum. secͤ¬

Expanded text:
capiunt jumenta quae portant panes ad usum aliorum. Nisi in hoc sit differentia, ut vere est quod ipsi quibus tanta commissa sunt merito pro negligentiis rationem reddituri sunt in die irae et vindictae, quando tremebunt cedri paradisi, ecquid faciet virgula deserti? Nec tamen Deus sacramenta sua hic deserit, sed complet ea per ministres licet indignos, ad salutem eorum qui secundum propositum vocati sunt sancti . Et attende quod cum sacramentum dicatur sacrae rei signum vel
Abbreviated transcription (Latin):
gum. M.S.u. Quod at̃ rona n suꝑ hum̾ale nc̃ tot colo¬
rib ñ uariant᷑: nec illi lapides solent poni insuꝑ¬
humali. nil refert cum xͦna religio u̾itati seruiens.
lelem misticet rebus ꝯpendiosis. quod uetꝰ obseruan¬
tia sumptuosis:

Expanded text:
 vos . Quod autem zona, et superhumerale nunc tot coloribus non variantur, nec illi lapides solent poni in superhumerali nil refert, cum Christiana religio veritati serviens idem mystice rebus compendiosis facit, quod vetus observatio sumptuosis
Abbreviated transcription (Latin):
cretum hoc sacram̃tũ ⁊ intracłis plenium. ⁊ inist̾ium
in scrutabile. Uñ quia dum cseo tractamꝰ. supra nos
rimam̃. ad id quod resicluum ⁊ uicina domꝰ ad uo¬
ptur. Qnõci si nec ip̃a suffec̾it ÷ igne qd remanet. cõ¬
dut qͥ uͥ uult. ⁊ quant̃ uult spirat et erudit:
Euc at̃ ad hec redeamꝰ qd̃ sac̾dos
ut supra diximꝰ offert dona ad sacͥficandũ. pa¬
nẽ seł et uinũ. s uino suꝑ addit᷑ aqua. ħ forsitam
miraris. S et hoc magnũ ⁊̃i. sacram̃tũ. Unda labiliꝰ:
tum. sanguine. xp̃i. Qui unũ seꝑat : negat unionẽ
xp̃i et eccłt̃. Rursum ħ ideo cõiungi int debaent. qr
nił ꝑdest fons baptisini sine sanguine. xp̃i. nec san¬
guis. sine baptismo. Utrumq de lat̾e xp̃i manauit.
Q iis nũ demit : nõ mutat᷑ mist̾iũ passionis:
acerclos. tm̃ incept᷑is sacram̃tũ. orat ut oratio

Expanded text:
cretum hoc sacramentum et miraculis plenum et mysterium inscrutabile. Unde quia, dum de eo tractamus, supra nos rimamur, ad id quod residuum est vicina domus advocetur. Quod si nec ipsa suffecerit, igne quod remanet comtuetur, qui ubi vult et quantum vult spirat et erudit. Nunc autem ad hoc redeamus quod sacerdos, ut supra diximus, offert dona ad sacrificandum, panem scilicet et vinum, sed et vino superadditur aqua. Hoc forsitan miraris, sed et hoc magnum est sacramentum. Unde labilis um sanguine Christi. Qui separat aquam negat unionem Christi et Ecclesiae. Rursus haec ideo conjungi debent, quia nihil prodest fons baptismi sine sanguine Christi, nec sanguis sine baptismo; utrumque de latere Christi manavit. Qui unum demit non imitatur mysterium passionis. Sacerdos tantum incoepturus sacramentum orat ut oratio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tus sacramenti et caro sp̃alis appellat᷑. ut supra diximꝰ:
ic ꝑpendẽ potes. quia ut dupplicit̾ caro. xp̃i ĩ¬
celligr̃. ut iam diximꝰ. ita sumptio dupplex ÷
rem sacram̃ti tm̃ boni. Sacram̃tũ in hoc loco corpus
dñi appellamꝰ. rẽ sacram̃ti ipãm efficutiam ⁊ grãm spã¬

Expanded text:
llatur, ut supra diximus. Hic perpendere potes quod sicut dupliciter caro Christi intelligitur, ut jam diximus, ita sumptio duplex estrem sacramenti tantum boni. Sacramentum in hoc loco corpus Domini appellamus; rem sacramenti ipsam efficaciam et gratiam sp
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. P fimbͥas in sinistͦ lat̾e. sollicitudo uite acti¬
ut in cͥca ptr̃a intelligr̃. ꝑ dextrum latꝰ quod caret fim¬
biis. contenplatio celestiũ sint multiplicitate. ꝑ t̾bationũ
Q uod aut̃ pontifices utunt᷑. duab tunicis p̾t̾ pod̾m : quia
cct̾i ꝯmunit̾ utunt᷑: monstrat quod ꝓpͥum ⁊ ip̃oꝵ scien¬
gerit ꝓpͥum. Pod̾is i in hꝰ quod bissina: ÷ ł linea: mũ¬
diciam indicat. Qnia sic̃ bisso ł liuo candor q̃ ñ ĩ ÷̃ ꝑiatu¬
tam : ꝯtĩgit ꝑ exertitiũ abluendi ÷ ita in mundiciã ꝙͣ na¬
t̾a ñ ad ministrat ⁊ scĩ ꝑ industͥam iuuante grã ad qͥ¬

Expanded text:
trat. Per fimbrias in sinistro latere, sollicitudo vitae activae circa plurima intelligitur; per dextrum latus, quod caret fimbriis, contemplatio coelestium sine multitudine perturbationum. Quod autem pontifices utuntur duabus tunicis praeter poderem, qua caeteri communiter utuntur, monstrat quod proprium est ipsorum sciengerit proprium. Poderis enim in hoc quod byssina est vel linea, munditiam indicat. Quia sicut bysso vel lino candor, qui non per naturam est, contingit per exercitium abluendi, ita munditiam quam natura non administrat, sancti per industriam, juvante
Abbreviated transcription (Latin):
patͥe. sue memores. Int̾im lacͥnias fundunt ꝓ sins et
alioꝵ excessibus dum exciuitatibus babilonici fluuũ
se ip̃os uident exp̃ssos. et alios penitꝰ in mersos. ipsus
fluiũ rapacitate cle orsum ferri. S quia ħ ploratus
qũto est respestu suꝑni gaudii: qͣnq respectu ur̃e

Expanded text:
ae suae memores. Iterum lacrymas fundunt pro suis et aliorum excessibus dum ex vicinitate Babylonici fluvii seipsos vident saepe aspersos, et alios penitus immersos ipsius fluvii rapiditate ferri deorsum. Sed quia hic ploratus quandoque est respectu superni gaudii, quandoque est re
Abbreviated transcription (Latin):
tam. et in enarrabiłẽ. Qnia illam ħ̾t sine patre: et:
bane sine mat᷑. Uñ ꝓpb̃a. Gen̾ationẽ eꝰ qͥs enarrab̾ s
S ac̾dotem autem egredientẽ p̃cedunt duo ceroferarii.
et portator t̾ibuli. Deinde subdiaconꝰ⁊ portans egłm.
p̃cesserunt testamentũ. ꝑ subdiaconum portantẽ tex¬
stamenti. ꝑ duo candelabra cum c̾ẽis ardentib. le

Expanded text:
bilem, quia illam habet sine patre, et hanc sine matre, unde propheta: Generationem ejus quis enarrabit? Sacerdotem autem egredientem praecedunt duo ceroferarii et portator thuribuli, deinde subdiaconus portans Evangepraecesserunt Testamentum; per subdiaconum portantem texstamenti. Per duo autem candelabra cum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ imꝰ. utrumq mirum ⁊̃: s utrumq uerum ÷. Hec
tñ si mirũ ⁊ ⁊ respectu faciemꝰ. facientis. Qͥd enim
mirum si om̃p̃s et mirabił iniranda oꝑatur:
ed dicis. Quomͦ corpus uñ eodem temꝑe in aiũtũ¬
locis pot̃. ẽẽ : Suꝑ altare ẽ ÷ et in celo ⁊. Hic ̃t
et ibi ⁊: et totum utͦbiq est. Tantumq hic ÷ quant̃
ibi ÷ et in multis locis similr̃ ⁊̃ totꝰ. Holi Mirari : qͥ scc̃
corpus ⁊ locum. utrumq fecit esse in alt̾o. Et ⁊ semꝑ¬
qͦn uides: ł aud̾̃ que uidert ł audire non consuenisti.
a cͥco qͦn mirari ceꝑis : et clixerit cͥ cogitatio. pua. qͦmͦ
hoc pot̃ esse: Cogita facientt̃. et respice oĩpitintem.
et desierit cẽ mirñ qͥcqͥd ilłus suerit. Et si force mi¬
rabile ẽ non desierit: in crulibile tñ nõ erit. Quod
si factor omp̃s dogitat᷑ ñ erir inpossibile ap̃ enn

Expanded text:
Utrumque mirum est, sed utrumque verum est. Nec tamen mirum est respectu facientis. Quid enim mirum si omnipotens et mirabilis miranda operatur? Sed dicis: Quomodo corpus unum eodem tempore in diversilocis esse potest? Super altare est et in coelo est; hic est et ibi est, et totum est ubicunque est, tantumque hic quantum ibi, et in multis locis similiter totus est. Noli mirari, qui fecit corpus et locum, utrumque facit in altero equando vides vel audis quae videre vel audire non consuevisti. Idcirco quando mirari coeperis et dixerit tibi cogitatio tua, quomodo hoc esse potest? cogita facientem et respice omnipotentem, et desinet esse mirum quidquid illud fuerit. Et si forte mirabile esse non desierit, incredibile tamen non erit, quia si factor omnipotens cogitatur, non erit impossibile apud
Abbreviated transcription (Latin):
uinto loco orcdinant᷑ subdiaconi. qui in minniff̾io
altari aproximant. Quoꝵ ÷ portare uasa corꝑis n
illud. Muncdamini qui fertis uasa dñi. Cum enĩ spe¬
ciali̾t̾ racuiꝰ luminis castitas sit inclericis: ẽ castitas
piunt. patenã ⁊ calicẽ de manũ ep̃i. De manu uͦ ar¬

Expanded text:
uinto loco ordinantur subdiaconi, qui ministerio altaris approximant; quorum est portare vasa corporis et illud: Mundamini qui fertis vasa Domini . Cum enim spiritualis radius luminis castitas sit in clericis, est tamen castitas piunt patenam et calicem de manu episcopi; de manu vero ar
Abbreviated transcription (Latin):
cderet ⁊ nisi pꝰ audiret᷑ : Quomͦ inqͥt credent ÷ nͥ p̃di¬
tet᷑ : Deinde qͥs nͥ recte credens munꝰ d̾o acceptabi¬
le łofferre pot̾it : Quia sine fide impossibile ÷ pla¬
cere deo. Possumꝰ etiam ꝑ oblata mun̾a conmemorare:
copiosam uictuam que oblata ⁊. a popło eum rex sa¬
lomon cemplum et altare dño sacraret. Exemplo illiꝰ
plebs fidelis offert se as sua clona dño
unc autem diligentiꝰ ad hoc ocłos resferannus:
quid sac̾dos ut supͣ comnemoranimꝰ. offeit ddoua
scĩficanda : panen scł et uinũ. Utraq s tipice obtulre
melehi sedech. Utͣq xp̃e ddedit discpłis cenantib s u¬

Expanded text:
deret nisi prius audiret? Quomodo, inquit, credent nisi praedicentur? . Deinde quis non recte credens, munus Deo acceptabile offerre poterit? quia sine fide, impossibile est placere Deo . Possumus etiam per oblata munera commemorare copiosam victimam, quae oblata est a populo cum rex Salomon templum et altare Domino sacraret. Exemplo illius plebs fidelis offert se et sua dona Domino. Nunc autem diligentius ad hoc referamus oculos, quod sacerdos, ut supra commemoravimus, offert dona sacrificanda, panem scilicet et vinum. Utraque typice obtulit Melchisedech, utraque Christus dedit discipulis coenantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. me. Quod autem ep̃s anulũ g̾it in manu: docet
ferm̃tũ cotam massam corrunpat. Baculus pastoralis.
rectitudinis sue rerum regim̃ sigñ. Quod at̃ una pars
.ẽ. eͣua et alt̾a acuta: monstrat patere. subiectis et de¬
bellare suꝑbos. Uñ dictũ est. Curua trabit mittes pars.
pungit. acuta rebelles. Et it̾m. Curua trahit quos uͥ¬
ga regit. pars ultima pung̾. Pallium quod suꝑ appo¬
ces adept᷑i st̃. et discipłimã expͥmit qua se suꝑ indu¬
ere. et constͥng̾e ad exemplũ subtoꝵ debent. Coccinea uͦ
ra capilloꝵ incłicis: ddocetoĩa suꝑflua ẽẽ resecanda ut
lib̾e possint audire. et uide̾ legem dei. Corona monsit
crandi. et qd̾ manꝰ eoꝵ clebent ẽẽ porrigibiles ad largiẽ¬
dum et ñ aride ł curue ad retinẽdũ:
ee gͥ supra dicta signa ñ s̃ ipse uͥtutes. s iltutum
signa. quib canꝙ̃ scͥptis docent᷑ intentes quales
eẽ debeant. ħ sacram̃ta intelligant p̾lati eccse qͥ cap¬

Expanded text:
ristus. Quod annulum episcopus gerit in manu, docet fermentum totam massam corrumpat . Baculus pastoralis rectitudine sui rectum regimen significat. Quod autem una pars curva est, altera acuta, monstrat praeesse subjectis et debellare rebelles. Unde dictum est: Curva trahit mites, pars pungit acuta rebelles. Et iterum: Curva trahit quos virga regit, pars ultima pungit. tes accepturi sunt, et disciplinam exprimit qua se desuper induere et constringere ad exemplum subditorum debent. Coccinea verra capillorum in clericis, docet omnia superflua esse resecanda, ut libere possint audire et videre legem Dei. Corona monstrat crandi, et quod manus debent esse porrigibiles ad largiendum, et non aridae et curvae ad retinendum. Haec igitur supradicta signa non sunt ipsae virtutes, sed virtutum insignia, quibus tanquam scripturis docentur utentes quales esse debeant. Haec sacramenta intelligant praelati Ecclesiae qui cap
Abbreviated transcription (Latin):
ton ⁊ ipsa ꝗ ꝓslabanomenos ãmese octauar.
resonas õea diapason samphomã. eadẽq adlici.¬
nos bypaton resonat diatessaron ad qͣrtã sclt.¬
Aue lichanos hypaton admesen resonat oi apẽ.
aparamese distat cono. Auo eadẽ mese ad
et gͥ int̾ paramesen ac mesen disiũs.¬
cio. Atq io̾ diet etimenon aetͣchordũ
h uocatũ :s Qd̾ si paramese. austrat᷑. ⁊ sit mese
ctite. paranete. Nete T̃c̃ coniu̾̃cta . i. sine¬

Expanded text:
t proslambanomenos a mese octava est, resonans cum ea diapason symphoniam, eademque ad lichanon hypaton resonat diatessaron ad quartam, scae lichanos hypaton ad mesen resonat diapente a paramese distat tono; item eadem mese ad  inter paramesen ac mesen disjunctio, atque ideo diezeugmenon tetrachordum hoc vocatum est. Quod si paramese auferatur, et sit mese trite, paranete, nete, tunc conjuncta, id est syne
Abbreviated transcription (Latin):
tatem rõnis aseentĩ. sic consid̾emꝰ. Datt i. sunc lineş. iaorẽ minorẽi
ue asiam repꝑire: nicha difficile sensui. ꝓpostta uͦ m̃sura ut tande
maiorẽ tanto ue iuoẽ reꝑiat: dñ faciat sensꝰ ꝑma oõceptio. sed
sollers ro̾is intientio. ł si rurso datã lincã ꝓpositũsit ł duplicare p
dimidiam secare: id fortasse licet pauilo difficiliꝰ ꝗ̃ confuse maiore
minoiẽ ue reꝑire pocłt tam̃ sens inuentiot̾ constitui. Siuꝰ imꝑet̃¬

Expanded text:
tem rationis ascendere, sic consideremus: Datae enim lineae majorem minorem ne aliam reperire, nihil est difficile sensui. Proposita vero mensura in tanto majorem, tantove minorem reperiat, id non faciet sensus prima conceptio, sed solers rationis inventio. Vel si rursus datam lineam propositum sit vel duplicare, vel dimidiam secare, id fortasse licet paulo difficilius quam confuse majorem minoremve reperire, poterit tamen sensus inventione constitui. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit quadrupla. qͣdruple qͣdruplã: ut sit octupła. Itaq intarti
retũ num̾ositate mebil efficit sensꝰ cuiꝰ oñs iudiciã stibitũ atpꝵ
suꝑsicie positũ integͥtatẽ inꝑfectionẽ ñ explicat. Idd̾eoñt auriũ scrsiti
instrum̃ta q̃dã qͥb part̃ cõsuse aliqͥd informt̃t: ut asciculũ parciu̾¬
qd̃ ÷ integrũ. dep̃bendant ut circiñ. Ita ⁊̃ armoniea ius hs duas ui¬

Expanded text:
ut sit quadrupla, quadruplaeque duplam, ut sit octupla. Itaque in tanta rerum numerositate nihil efficit sensus. Cujus omne judicium subitum, atque in superficie positum integritatem persecutionemque non explicat. Idcirco non est aurium sensui instrumenta quaedam quibus partim confuse aliquid informent ut asciculum, partiquo et integrum deprehendmichiant, ut circinum; ita etiam harmonica vis habet duas iu
Abbreviated transcription (Latin):
Namq hypatemeson. sacuonot attbata. Parbypate tͦ ioitiali Ecło
consdnilis:. Pichanos meson marti oͣdidere. Sol mesen obtinut. T̃ten
sinemenon uenꝰ bab̾et. Paranete si nenmenon t̾icuriꝰ tegit. Nete aũ
in sexto libro de reꝑ. sic aic.⁊ nata tert ut extorma exalt̾a parte gͣsit̃
ex alt̾a aũ acuit sonent. Quã obcatisã sũmꝰ ille stellifer celi c̾s. cuiꝰ
cont̾isio ⁊ cõcitatior a cuco ⁊ excitato mouet᷑ sono. Grauissimo autẽ
hic lutiaris. atq insimꝰ. Nam t̾ra nona immobilis manẽs itnasede.
menos. m̾curiꝰ hypate hypaton. Uenꝰ parhipate hypaton. Sol
lichanos hypaton. Mars hipate meson. Iupit̾ parhypate mesmn.
Saturnꝰ lichanos meson. Colũ ultimũ. miese. Que uͦ sint har̾um
immobiles q̃ in totũ mobiles. q̃ aũ inmobiles mobilesq cõsistant.
cũ demonochordi regłaris diuisio̾e tctauert: erit locꝰ aptior expli¬
ons ouantiã uͦ lic auriũ qͦ sensꝰ duuidicet. tñ rõ ꝑ¬

Expanded text:
n a musicis Saturno est attributa. Parypate Joviali circulo consimilis est. Lichanos meson Marti tradidere. Sol meson obtinuit. Triten synemmenon Venus habet. Paranete synemmenon Mercurius regit. Nete autem  natura fert ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille coeli stellifercursus, cujus conversio est concitatior acuto, et excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus. Nam terra nona, immobilis manens, ima sede menos, Mercurius hypate hypaton, Venus parhypate hypaton, Sol lichanos hypaton, Mars hypate meson, Jupiter parhypate meson, Saturnus lichanos meson, Coelum ultimum mese. Quae vero sint harum immobiles, quae vero in totum mobiles, quae autem immobiles mobilesque consistant, cum de monochordi regularis divisione tracta vero, erit locus aptior expliConsonantiam vero licet aurium quoque sensus dijudicet, t
Abbreviated transcription (Latin):
bulum ꝑsona fi̾des reppit catholica. ad discretionẽ tͥ¬
nitatis nõ ⁊ beꝑrid elicent᷑ quid ẽẽt : sed ne omĩno ta¬
dacẽ sunignificare uoluit ÷ singłaritatem uoluit. Cũ
łͥa tẽ intellig. s d̾amdẽ ꝑsonã ñ ẽẽ. declarat. Et hoc ⁊̃
solum uotãbulum. qd̾ ẽ de singłis singłarit̾ clicat᷑: ĩ

Expanded text:
oc vocabulum persona, fides reperit Catholica ad discretionem Trinitatis, non ut per id diceretur quid esset, sed ne omnino tatatem significare voluit, sed singularitatem noluit. Cum tria esse intelligit, sed eamdem personam non esse declarat. Et hoc est solum vocabulum quod cum de singulis singulariter dicatur in
Abbreviated transcription (Latin):
onem de extͥiori pane ꝓponeret: respondit. Non inso¬
lo pane uiuit homo. Ut aꝑte demõstraret. quia cũ
mens int̾iori pane resicit᷑. pat̾ curat si foris ad tempꝰ
famen carnis patiat᷑. Dat᷑ gͦ contra gulam sp̃s intel¬
minosum efficiat et sereñ: ut ad ipsiꝰ ditatis clari¬
tatem contemplandam ꝑspicax et mundꝰ inueniat᷑. Ex
sp̃ũ enĩ intellig̾e mundicia cordis nascit᷑. mundicia

Expanded text:
onem de exteriori pane proponeret respondit, dicens: Non in solo pane vivit homo . Ut aperte demonstraret quod cum mens interiori pane reficitur, parum curat si foris gulam ad tempus famem carnis patitur. Datur ergo contra spiritus intelminosum efficiat et serenum, ut ad ipsius divinitatis claritatem contemplandum perspicax et mundus inveniatur. Ex spiritu enim intelligentiae munditia cordis nascitur. Munditia
Abbreviated transcription (Latin):
qualibet s ad sunima u̾itate ip̃a uiuante. incipiamꝰ a
monte. imbroso et condenso. qui uocib sig̾nt᷑ cum r̃.
nitatem : s res qͦ. Ut quando. abraham infig᷑a sũme
nẽ anima. qͦdammͦ rep̾sentat. cui dĩ se manisesuit.
tiam. i. ꝑ inspirationẽ. et doctͥnam. ꝑ inspirationẽ ĩtꝰ
inuat rõnẽ : ꝑ cloctͥuam. foris creat᷑am. Nos quatuor
manifestum ẽ inͥ illis. Nunc antem uideamꝰquantum
rõ ꝑ se ualuit. Ratio uiueñ dm̃. ee. et unũ er̃i et tͥmim¬

Expanded text:
qualibet sed a summa veritate ipsa juvante incipiamus, a monte umbroso et condenso, qui vocibus significatur cuinitatem, sed res quoque, ut quando Abraham in figura summnem anima quodam modo repraesentat; cui Deus se manifestavit tiam, id est per inspirationem et doctrinam. Per inspirationem intus juvat rationem, per doctrinam foris creaturam. Hos quatuor manifestum est in illis . Nunc autem videmus quantum ratio per se valuit. Ratio invenit D
Abbreviated transcription (Latin):
oricam. Logica de uocib ethica. de morib theorica. de re¬
b tractat. It̃ theorca sub dundit᷑ in mathematicã. phi-¬
sicam. thelogicam. Matematica de uisibilib formis rer̃
uisibilium agit ÷ phisica de in uisibilib natis rerum iu¬
sibilium. theologia de in uisibilib eẽntũs. et earuindẽ
mꝰ ut capiamꝰ mistic̃ intellectum. aut ꝑ formã uisibi¬
lem uͥ uiuat inathematica : aut scdm nat᷑am inuisibiłt
ut pħica. et teologia seruiunt.

Expanded text:
oricam. Logica de vocibus, ethica de moribus, theorica de rebus tractat. Item theorica subdividitur in mathematicam, physicam, theologiam. Mathematica de invisibilibus formis rerum visibilium agit, physica de invisibilibus naturis rerum visibilium, theologia de invisibilibus essentiis et earumdem mus ut capiamus mysticum intellectum per formam visibilem ubi juvat mathematica, aut secundum naturam invisibilem ubi physica et theologia serviunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ꝓlem gignit. berciꝰ amor ⁊̃ qui ab ip̃is pro¬
cedens ut riꝰq conplexio est. atima autem ex hoc qd̃
reppit inse : inuestigat supra se et inuenit iudeo po¬
potentiam. sapientiam. gaudiũ. s different̃. In aĩa it
sic st̃ qd̃ tp̃r mens ꝓcedit. ex qua ⁊̃ ĩ tellectꝰ seqr̃ gau¬
comsam utrũ alics̾ uestigiũ cͥuitatis in ea reꝑi¬
tet. et ideo ꝑ cam cognoũ quod uise sentiebat. ꝑ tͣn¬

Expanded text:
tanquam prolem gignit. Tertius est amor, qui ab ipsis procedens utriusque complexio est. Anima autem ex hoc quod reperit in se, investigat supra se et invenit in Deo potentiam, sapientiam, gaudium, sed differenter. In anima enim sic sunt, quod tempore mens praecedit, ex qua est intellectus; sequitur gaucreaturam utrum aliquod vestigium Trinitatis in ea reperiret: et ideo per eam cognovit quod in se sentiebat. Per tran
Abbreviated transcription (Latin):
seq̾tur intelleciꝰ et gaudium. In deo nil pͦ ł pci̾. uri
tͥnitatis exigua ⁊̃ et ex maxima parte illi dissimił
memunt menis. et incͣellig̾. et dilig̃ se: s quia et̃ me¬
minisse et intellig̾e. et amare dm̃ aqͦ facta ⁊. Qat̃
reminiscit᷑ ꝑ memoriã. intuet᷑ ꝑ intelligentiam. amplec¬
cit᷑ ꝑ dilectionẽ. ħ reꝑit imaginẽ. et illũ cuiꝰ t̃ unago¬
U erłꝰ enĩ iuenit amans: ꝙͦ cdis pebau ⁊

Expanded text:
sequitur intellectus et gaudium. In Deo nil prius nil posteTrinitatis exigua est, et ex maxima parte illi dissimilimeminit mens, et intelligit et diligit se, sed quia potest meminisse et intelligere et amare Deum, a quo facta est. Qui autem reminiscitur per memoriam, intuetur per intelligentiam, amplectitur per dilectionem, hic reperit imaginem, et illum cujus est imago. Verius enim invenit amans quam dis
Abbreviated transcription (Latin):
eptima peticio: ⁊ coutra luxuriam. ẽ dicimus.
libera nos a malo. Conuemient̾ seruus sanat᷑. lib¬
tatem petit. Cui dat᷑ sp̃s sapientie qui cap¬
tiuo
amissam restaurat lib̃tatem. Sapientia
namq a soport cłr. ħ clat᷑ cum me̾s gustu int̾ne
dulodinis tacta: totam semꝑ desid̾us colligit intꝰ.
in iom foris ꝑ carnis uoluptatẽ dissoluit᷑. quia tot̃¬

Expanded text:
eptima petitio est contra luxuriam, cum dicimus: Libera nos a malo. Convenienter servus sanatus libertatem petit cui datur spiritus sapientiae, qui captivo amissam restituat libertatem. Sapientia namque a sapore dicitur. Haec datur cum mens, gustu internae dulcedinis tacta, totam se per desiderium colligit intus, nec jam foris per carnis voluptatem dissolvitur, quia tot
Abbreviated transcription (Latin):
alia tres intelligr̃ ut ꝑ transitum maris rubͥ. transit᷑
intelligrͣ. ꝑ baptismun et ad ꝑadisum. Cropologia dr̃ cõ¬
u̾sa locutio cum qd̃ cłr ad mores edificandos conu̾tit᷑: ut
sunt moralia. Anagoge uͦ dr̃ sursum ductio. uñ anago¬
gicꝰ sensꝰ dr̃. qͥ auisibilib cducit ad inuisibilia. ut lex
ĩn pͥncipio factam. Non tñ ubiq tam multiplex sensꝰ
i uenit᷑. quia qͦnq solus bistoria ł qͦnq. etiam allego¬
nagogicꝰ ad miscet᷑. Et ierłm intelligr̃. historiałr cuntaᷤᷤ
et nicoꝵ uoces tiñ mediantib intellectib res sig¬
ip̃e alias res sigñ. Uñ claret scientiam arcrum. ad cogni¬
cionẽ diuinar̃ scͥpturar̃ ualde ẽẽ utilẽ. In hoc quod di

Expanded text:
situs intelligitur per baptismum ad paradisum. Tropologia dicitur conversiva locutio, dum quod dicitur ad mores aedificandos convertitur, ut sunt moralia. Anagoge vero dicitur sursum ductio. Unde anagogicus sensus dicitur qui a visibilibus ducit ad invisibilia. Ut lux at naturam in principio factam. Non tamen ubique tam multiplex sensus invenitur quia quandoque solus historialis, quandoque etiam allegonagogicus admiscetur, ut Jerusalem intelligitur historialiter civitas Ethnicorum voces tantum mediantibus intellectibus res sigcant, sed ipsae res alias res significant. Unde claret scientiam artium ad cognitionem divinarum Scripturarum valde esse utilem. In hoc eni
Abbreviated transcription (Latin):
cͥa expoliant
flagellat.
quintum flaglellatum eicit. sectum eiectum se¬
ducit. septim̃ seductum coniculeat. Suꝑbia emi
ausert homim łm ÷ inuidia ꝓximũ. ira seipm̃.

Expanded text:
 exspoliatum flagellat, quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum conculcat. Superbia enim aufert homini Deum, invidia proximum, ira seipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
it fons signat᷑. Alie gͦ de ocultis cractant. et his q̃ bu¬
mañ exceclunt intellectũ: ut ẜ mist̾ium sũme cͥuitt¬
cilia st̃: tñ ꝓbreluitate. ł difficultate dicendi minꝰ pa¬
tent intellectui. Uñ homo qͥ incognoscendi desiderio
carere nõ pt̃ : crebͥs mouet᷑ questionib. Sicut enĩ

Expanded text:
cultis tractant, et de iis quae humanum excedunt intellectum, ut est mysterium summae Trinitacilia sint, tamen pro brevitate vel difficultate dicendi, minus patent intellectui. Unde homo qui veri cognoscendi desiderio carere non potest, crebris movetur quaestionibus. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ꝑ iram crepat. ꝑ cͥsticiam conp̃it᷑. et quasi inpul¬
nerem redigit᷑. ꝑ auariciam disꝑgit᷑. ꝑ gulam uisi¬
cit᷑. et qͣi humectat᷑ ꝑ luxuriam. conculcat᷑ ⁊ in lutum
redigit᷑. ut dicere possit infelix homo. In fitꝰ sum ĩ
limo.ꝓ. Qui ut lutum palearum delebitira:¬

Expanded text:
cit, per iram crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur. Per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur, ut dicere possit infelix homo: Infixus sum in limo profundi , qui ut lutum platearum delebitur
Abbreviated transcription (Latin):
upplices te rogamꝰ usq oremꝰ p̃ceptis. Pontifex
ut lex iubebat. asꝑsit tabulam. et aram et ext̾r
trem. sangͥnẽ ÷ quociens eum placat ꝑ carnẽ assimꝑtũ.
Aram aꝑgit. quamdi num̾um restaurat angłoꝵ. Gxt̾s
sacrum asꝑgit. dum lioĩes sãctificat et pr̃ĩ reconci¬
liat que int̾ris sunt. Sac̾dos eoscdẽ asꝑgit quia ꝑ ħ.
sacͥficium placet dni et inpetrat ueniã. et sic ⁊̃ asꝑg̃
suꝑos. Nam qͥ nos em̃dat. mum̾ũ agm̃tat suꝑnoꝵ ciui¬
um. Dum at̃ nominat sublime altare: cominemorat
scã scõꝵ. Dumq nominib suis recenset scõs : gerit no¬
merale: bis recenset nõa. ħ ⁊ iꝰta pͥncipiũ canonis. et
in hac parde. Gropologioe fert logion quod pectͦ et suꝑ¬
humĩale qͦd hn¬
m̾os regebat ÷ dum morẽ
rationabiles¬
patres inutat᷑ et oꝑa.
qͥ ꝓcipit : scĩficet᷑. Uiiuficat ÷ ut digne qͥ sumit : ui¬
iullcct᷑. Benedicit ⁊ ut qͥ participat ÷ et̾nã accipiat
beuedictionem :¬

Expanded text:
upplices te rogamus usque Oremus. Praeceptis. Pontifex, ut lex jubebat, aspergebat et aram et exterius trem sanguine, quoties eum placat per carnem assumptam. Aram aspergit quandiu numerum restaurat angelorum. Exterius sacrum aspergit, dum homines signat, et Patri reconciliat quae in terris sunt. Sacerdos eosdem aspergit, quia per hoc sacrificium placat Deum et impetrat veniam, et sic aspergit super nos. Nam, cum nos emundat, numerum augmentat supernorum civium. Dum autem nominat sublime altare, commemorat sancta sanctorum. Dumque nominibus suis recenset sanctos, gerit nomerale, bis recenset nomina. Hoc juxta principium Canonis et in hac parte tropologice fert logion pectus et superhumerale quod humeros tegebat, dum mores rationabiles imitatur et opera. qui percipit sanctificetur, vivificat, ut qui digne sumit vivificetur, benedicit, ut qui participat aeternam accipiat benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qͥ si pẽcit : s plac̾e sͥ indicat. qͥequid diuine
placet uoluntati. Nuic dat᷑ sp̃s scientie: ut ip̃e ar
cor ueniens eruillat illud. et salubt̾ conpungat. ut
sciat homo malum quod patit᷑ ex culpa. Siquid at̃
bdm̃i habuerit ÷ ex miscdĩa dei ꝓcedere. P conpunti¬
onem. gͥ ira et clignatio mittigat᷑. et ꝑ hanc uͥtutẽ¬

Expanded text:
indicat quidquid divinae placet voluntati. Huic datur spiritus scientiae, ut ipse ad cor veniens erudiat illud et salubriter compungat, ut sciat homo malum quod patitur, ex culpa; si quid autem boni habuerit, ex misericordia Dei procedere. Per compunctionem, igitur, ira et indignatio animi mitigatur, et per hanc virtute