comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ͥ Similitudinem assumentẽ. Sicit ait comꝰ ses exaltauit serpente̾ in deserto. ita exaltari oportet
filium hominis. Et apłs. sleq in qͥt temptemꝰ xp̃m sic̃ qͥdã eorũ temptauert̃. & aserpentib ꝑie.
tunt. Neq murmura ueritis. sic̃ qͥdã corũ muriurau̾tũt. & ꝑiert̾ ab ext̾minatore. Deuteronomii¬
q cetilitꝰ ad ultimum pentatheuci hoc est legis mosaicȩ librum. qͥ deut̾onomium id÷ scd̃a
i gr dicit᷑. & aucdietis de ipso plurima xp̃m in eũgłio testimonia ꝑducentem. De qͥbꝰ illa st̃:
que diabolo temptanti respondit. S cͥptum est. Non in solo pane unut homo. s in om̃i uerbo
dm tuũ acdorabt᷑ & illi soli serues. & illud. Domꝰ mea domꝰ orationis uocabit᷑. Uidetis adbuc

Expanded text:
& similitudinem assumentem. Sicut, ait, Moyses exaltauit serpentem in deserto, ita exaltari oportet & similitudinem assumentem. Sicut, ait, Moyses exaltauit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore . Accedite et ad ultimum Pentateuchi, hoc est legis Mosaicae librum, qui Deuteronomium, id est secunda lex, dicitur, et audietis de ipso plurima Christum in Evangelio testimonia producentem. De quibus illa sunt, quae diabolo tentanti respondit: Scriptum est: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Et illud: Domus mea domus orationis vocabi
Abbreviated transcription (Latin):
librum ꝯeetonis iħu xp̃i ꝑ abraham iscias. Nacob. iudam. & pbares. qͥ om̃es ex eodẽ genesis
libro sumpti st̃. congrua nario̾ne contexit. Exodusd¬
ecedite incde ad gcodum. & audite xp̃m cont᷑ sachuceos de eodẽ libro testimonium assu
mente. sa inqͥt iesurgant mortui: moyses ostendit. secus rubum cũ dicit dũm dm̃ abra¬
ham. de dr̃a ꝓsaãt. & dm Iacob. Item de eodem. Patres ut̃i manducauert in deseito manna: ce
moui sunt. Nam & libet ille ante omnes alios narrat dru xlantis plusse manna hebreis
monsus in ipso. os non cõminuetis exeo. St itẽ apłs. Neq idolatie efficiamini qmadmodũ scͥptũ :
scdt popłe manducare & bibere. & surrexett ludere. Leuiticus.¬
satte dibinc e ad leuititũ. & audictis xpm̃ lȩpso qͦm mundauit clicentẽ. Uade ostende t
facerloti. & offer muiꝰ qd precipit moises in testimoniũ illis Liben numeri¬
de adlibrum nuit̾a gressum extendite. & auclietis xp̃m passionis suȩ de eo testimonium

Expanded text:
Iesu Christi per Abrahā, Isaac, & Iacob, Iudam & Phares, qui omnes ex eodem Genesis libro sumpti sunt, congrua narratione contexit. Accedite inde ad Exodū, & audite Christum contra Saducæos eodem libro testimentem: Quia, inquit, resurgant mortui, Moyses ostendit secus rubum, cum dicit Dominum Deum Abraham et Deum Isaac, et Deum Jacob . Item de eodem: Patres vestri manducaverunt in deserto manna, et mortui sunt . Nam liber ille ante omnes alios narrat, Deum XL annis pluisse manna Hebraeis . Rursus in ipso: Os non comminuetis ex eo . Et item apostolus: Neque idololatrae efficiamini, quemadmodum scriptum est. Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Venite dehinc et ad sacerdoti, & offer munus quod præcipit Moyses in testimonium illis. Inde ad librum Numeri gressum extendite, & audietis Christum passionis suæ de eo testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ fides tua. fiat tͥ sic̃ tus. & seqr̾ eu̾głium. & sanata ẽ filia eiꝰ: ex illa hora. S forte dice¬
tis. Cum de animabꝰ baptitatoꝵ paruuloꝵ setmo sitt utrũ ꝑ baptisinũ apeccatis mundent᷑. qͥd nob̾
corꝑum sanitates opponis: Luste inq̃m. qm̃ qͥ aliena fide alioꝵ corꝑum curata demonstro:
ab eodem anmarũ & coꝑum conclitore aliorũ fide. aliorũ ammas purgari ostendo. Nefas ẽ eñ
cͣat. ut relictis auimab corpora saluator saluauerit. cũ & maxĩe ammarũ saluator dicat᷑. &
gr̃a animarũ om̃is ab illo int̾ homines celebrata fuerit curatio corꝑum. Tam̃ nec istud mͥ¬
urrb̾ ostendẽm. nͥ accepto auob̾ libello repudũ. de medio recessissent. Docebat aliq̃n turbas
xp̃c indomo. & uerbũ dĩ. ipsũ uerbũ dĩ mortalibꝰ p̃dicabat. Uenert̃ qͥdam. actulert̾ hominẽ¬

Expanded text:
magna est fides tua: fiat tibi sicut vis. Et sequitur Euangelium. Et sanata est filia illius, ex illa hora. Sed forte dicetis. Cum de animabus baptizatorū paruulorum sermo sit, vtrum per baptismum a peccatis mundentur: quid nobis corporum sanitates opponis? Iuste, inquam, quoniam qui aliena fide aliorum corpora curata demōstro: ab eodem animarum & corporum conditore, aliorum fide, aliorum animas purgari ostendo. Nesas est enim credere, vt relictis animabus, corpora Saluator saluauerit: cum & maxime animarum Saluator dicatur, & gratia animarum omnis ab illo inter homines celebrata fuerit curatio corporum. Tamen nec istud mverbis ostenderem, nisi accepto a vobis libello repudii, de medio recessissent. Docebat aliquando turbas Christus in domo, et Verbum Dei ipsum verbum Dei mortalibus praedicabat. Venerunt quidam, attuler
Abbreviated transcription (Latin):
nidea nt clafitaete mea qͣm dedisti m̃.qͥa cdilecisti me aconsitucione mundie Qm g̃ potuit
ñ dico tinto s saltem paruo tp̃r qͥm inq̃m potuit tantum grrorem tanto tp̃t sequi.
qͥ m̃ potiuit plusqͣni ꝑ mille annos. & falli & fallere ȩcło̾ cũ qua uerge pader tur
qͥua ueruis fiuli cũ qͥ ueritatis sp̃c ꝑpetuo mansitr E cũ hoc omĩno impossibile
sita alligit᷑ q eiꝰ tuaditionib om̃ib sic̃ aplicis om̃imoda ab om̃ib fidelibꝰ ficdes exhibet
lebead Si enim doctrina uł tincditio ȩccłe ab apłis suscepta ẽ. si cadem arp̃o in apłos
deriuata ẽ. ꝯstat qͥa uerax ẽ. & aueritis flu̾s suscipienda ẽ. S qd hanc apłi appo sus

Expanded text:
videāt claritatem meam quam dedisti mihi, quia dilexisti me a constitutione mundi? Quomodo ergo potuit, videāt claritatem meam quam dedisti mihi, quia dilexisti me a constitutione mundi? Quomodo ergo potuit, nō dico tanto, sed saltem paruo tempore, quomodo, inquam, potuit tantum errorem tanto tempore sequi? quomodo potuit plusquam per mille annos & falli & fallere Ecclesia, cū qua verax Pater, cū qua veritas Filius, cum qua veritatis spiritus perpetuo māsit? Sed cum hoc omlligitur quod eius traditionibus omnibus, sicut Apostolicis, omnimoda ab omnibus fidelibus fides exhiberi debeat. Si enim doctrina vel traditio Ecclesiæ ab Apostolis suscepta est, si eadem a Christo in Apostolos deriuata est; constat, quia verax & a veritatis filiis suscipienda est. Sed quod hanc Apostoli a
Abbreviated transcription (Latin):
crecdat qͥa tu me misisti. Et ego claritatẽ qͣm cdecdisti mͥ decli eis. ut sinit unũ sic̃ & nos
loquunt᷑ ecdia ÷ qui enim alii in xp̃m credunt & credituri sunt. nisi hec que uocat
seclia. hoc est in xp̃m credentiũ congregatio: Quos om̃s non ꝓpter uaria ⁊ pͥra
aiudit. non ꝓpter diuersa loca seꝑat. s om̃s p̾cedentes scilicet & sequentes
umi efse ult. nec alter: sedtam sollemꝑniter sicut pater in ipso &e ipse mpadꝰ¬
treest. Quos non paucos s innumabiles esse ostendit: quando subdit. Ut mundꝰ
credat qua tũme mmisisti. Non debec ergo credi testimoniis ȩctie. cui indiursi¬
mut Non debet credi testimoniis eccłiȩ. que unum cum patre & filio ẽ sicut
pater infilio & filius in patre. cui eam claritatẽ filus dei dedit. quã accepit
e patrer Hondebet crcddi testimoniis ȩccłie. de qua hoc ẽ de elestis & p̃desti¬
nacis dt. pater quos dedisti michi uolo ut sum ego & illi sint mecũ utor

Expanded text:
disti mihi, dedi eis, ut sint unum, sicut et nos loquimur, Ecclesia? Qui enim alii in Christum credunt et credituri sunt, nisi haec quae vocatur Ecclesia, hoc est in Christum credentium congregatio? Quos omnes non propter varia tempora dividit, non propter diversa loca separat; sed omnes, praecedentes scilicet et sequentes, unum esse vult; nec aliter, sed tam solemniter sicut Pater in ipso, et ipse in Patre est. Quos non paucos, sed innumerabiles esse ostendit, quando subdit: Ut mundus credat quia tu me misisti. Non debet ergo credi testimoniis Ecclesiae, cui indivisirnum? Non debet credi testimoniis Ecclesiae, quae unum cum Patre et Filio est, sicut Pater in Filio, et Filius in Patre, cui eam claritatem Filius Dei dedit, quam accepit a Patre? Non debet credi testimoniis Ecclesiae, de qua, hos est de electis et praedestinatis, dicitur, Pater, quos dedisti mihi, volo, vt vbi sum ego, & illi sint mecum: vt
Abbreviated transcription (Latin):
ti. aut latent aut patent. ñ id circo minꝰ eccłi̾a dicit᷑. hoc ẽ illa qͣ in num̃abili multitudine
ꝑ totum orbem xp̃i dñi sui p̃cepto cliffusa. usq ad nos ꝑuenit. nec minꝰ qͣm olim totum
mun̾idũ ut cernitis replet. hiuio sic̃ dixi. uere ut ip̃is apli̾s crełẽ debetis. cui xp̃c ip̃e qͦntũ
ad hoc spectat. ñ minorẽ ꝯtulit auctoritatẽ. Nec dico ut aplico labore satam iaustam eccliar
apłis ȩquem. s dico qd̾ eiꝰ testimoniĩs sic̃ apłicis absq ulla contradictione ad qͥescendũ ẽ. Qᷤ
si & hinc eu̾glicã auctoritatẽ uultis: audite xp̃m dicencẽ. fcce ego uob̾cum sum: oĩmbꝰ dieb

Expanded text:
ti, aut latent, aut patent, non idcirco minus Ecclesia dicitur. Hæc est illa, quæ innumerabili multitudine ti, aut latent, aut patent, non idcirco minus Ecclesia dicitur. Hæc est illa, quæ innumerabili multitudine per totum orbem Christi Domini sui præcepto diffusa, vsque ad nos peruenit, nec minus quam olim, totum mundum, vt cernitis, replet. Huic, sicut dixi, vere, vt ipsis Apostolis, credere debetis: cui Christus ipse, quantum ad hoc spectat, non minorem contulit auctoritatem. Nec dico, vt Apostolico labore satam & auctam Ecclesiam Apostolis æquem, sed dico, quod eius testimoniis sicut Apostolicis absque vlla contradictione adquiescendum est. Quod si & hinc Euangelicam auctoritatem vultis,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ uł ciedunt᷑ apłice c̾e & ñ sunt: anob̾ suscipiendȩ ñ sunt. Qd si atalib dñr & crediuiꝰ
ẽe aplicȩ. qͥb sic̃ ipsis apłis credi debeat. & qͥd: Qͥd inqͣm: Nonne a uob̾ hoc ꝓbato suscipica¬
de erunt: E. isapiendȩ plane. S ubi in ueniet᷑. cui sic̾ ipsis apłis cretłe debeamꝰ: Inuenit¬
Item fortasse clicitis. Et quȩ ẽ ista qͣm dicitis eccła: Qͥꝯ uos inqͣm ignorare hoc nom̃ clicits
cũ id uob̾ olim nimiũ nimiu̾q notũ fuerit.: cum eiꝰ corporalẽ fabicam destruerets:
Tunc enĩ uos dicebatis idcͥrco eccłarũ ȩdificia destruere. qd̾ nom̃ eocłȩ ñ structuiã parie¬
tum. s ꝯgregacionẽ sidelium signaret. Qd si aut obliti estis. aut scire uos dissimulatis:
breuit̾ exponam. Dicit᷑ ecclia ut ip̃i clitistis congͥgatio. s ñ auium. ñ peccoaũ. s hominum.
Noc omniũ hominũ: s fideliũ. bonoꝵ. iustorũ Q si aliqͥ inter bonos illos mali. int̾ iustos in uis¬

Expanded text:
n sunt: a nobis suscipiendæ non sunt. Quod si a talibus dicuntur, & credūtur esse Apostolicæ quibus sicut ipsis Apostolis credi debeat, quid? Quid inquam? Nonne a vobis, hoc probato suscipiendæ erunt? Suscipiendæ plane. Sed vbi inuenietur, cui, sicut ipsis Apostolis, credere debeamus? InuenieItem fortasse dicitis. Et quæ est ista, quam dicis, Ecclesia? Quid vos, inquam, ignorare hoc nomen dicitis, cum id vobis olim nimium nimiumque notum fuerit, cum eius corporalem fabricam destrueretis? Tūc enim vos dicebatis, idcirco Ecclesiarum ædificia destruere, quod nomen Ecclesiæ non structuram parietum, sed congregationem fidelium signaret. Quod si aut obliti estis, aut scire vos dissimulatis, breuiter exponam. Dicitur Ecclesia, vt ipsi dixistis, congregatio, sed non auium, non pecorum, sed hominum. Nec omnium hominū, sed fideliū, bonorū, iustorū. Quod si aliqui inter bonos illos mali, inter iustos inius
Abbreviated transcription (Latin):
milia. & disputauit suꝑ lignis accdro qͥ ẽ in libano. usq ach sopum qͥ egredit᷑ de pariete. Et disse.¬
ruit de ium̃tis. & reptilib & uolucribꝰ & piscibꝰ.
IBRO qͦq illi qͥ hebraice dabreiamnn. grece ꝑalipomenon. latine uerba dicrũ dicił. sepe nõatꝰ re¬
gum liber attestat᷑. eiq sibi parem auctoritatẽ tribuit. dũ adeum se legentes freqͤnt̾ t̾nsmitit.
Tractans enĩ & narrans acta regum uida & isrł fere de om̃ib subdit. Reliqͣ̃ ũ sermonũ illiꝰ uł illiꝰ
regis. nonne hec scͥpta sunt in libro uerborũ dierũ regum uida uł in libro uerboꝵ dietũ regũ isił:¬
soaȩ etiam uolum̃. maximꝰ ꝓpħarũ ysaias canonicũ cõpbat. cũ ea qͣ ip̾e ante mułta scla¬

Expanded text:
millia; et disputavit super lignis, a cedro quae est in Libano, usque ad hyssopum quae egreditur de pariete. Et disseruit de jumentis, et reptilibus, et volucribus et piscibus . Libro quoque illi, qui Hebraice Dabrehaiamin, Graece Paralipomenon, Latine Verba dierum dicitur, saepe nominatus Regum liber attestatur, eique parem sibi auctoritatem tribuit, dum ad eum se legentes frequenter transmittit. Tractans enim et narrans acta regum Juda et Israel, fere de omnibus subdit: Reliqua vero sermonum illius, vel illius regis, nonne haec scripta sunt in libro Verborum dierum regum Juda, vel in libro Verborum dierum Israel? E
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ oꝑat᷑ fuerit reseruata. Inde uuln̾atꝰ alatͦnibꝰ curari potuit. qͥa ñ
extoto mortuus. s pꝰ uulña pecc̃orũ. fid̾i uita uuius remansit. Qͥ si & ficlera
cũ oꝑibꝰ ꝑdidisset. curõnis spes ult̾iꝰ nulla fuiss. Noui eqͥdẽ qd̾ ⁊ infidelis &ẽ
pꝰ apostasiã sepe fidẽ resumit. s dũ infidelis ꝑmanet. qͦ pꝰ ꝑicula recurrat

Expanded text:
dilectionem operatur, fuerit reseruata. Inde vulneratus a latronibus curari potuit, quia non dilectionem operatur, fuerit reseruata. Inde vulneratus a latronibus curari potuit, quia non ex toto mortuus, sed post vulnera peccatorum, fidei vita viuus remansit. Qui si & fidem cum operibus perdidisset, curationis spes vlterius nulla fuisset. Noui equidem quod & infidelis etiam post apostasiam sæpe fidem resumit,
Abbreviated transcription (Latin):
grex ddñicus ledatur. irreqͥeto studio satagere. S longe studiosius morsus¬
ille ab ouili xp̃i ẽ repellencdus. multo uehementiꝰ dens ille beluinꝰ pasto¬
rali baculo cont̾endus. qui oues eiꝰ ñ querit laniare. s iugulare. ñ crus
frangere. s strangulare. Hȩc est illa ñ qualiscũq lesura. s ipsiꝰ totiꝰ iactu¬
ra salutis. qͣm illi pre aliis incurrunt. qui abitinere recte ficlei ab erran¬
tes. ꝑ deuia errorũ in baratrum ꝓfunde ꝑditionis ruunt.Si res agit᷑ de ad¬
ulttrio. si defurto. si de ꝑiuirio. si de fraude. si cle homicidio. si certe de quoli
bet alio crimine. lis exorta fuerit fide integra ꝑ manente. aduitã aditus ꝑ
eam patebit. Nam si scd̾m scͥpturã iustꝰ exfide uiuit. peccator ad uitã ꝑfidẽ
reclibit. Nec obẽẽ illi potert̾ qͣntalibet suscepta uuln̾a. cui uita fid̾i̾ qͣ ꝑdi

Expanded text:
grex Dominicus lædatur, irreqgrex Dominicus lædatur, irreqille ab ovili Christi est repellendus, multo vehementius dens ille belluinus pastorali baculo conterendus, qui oves ejus non quaerit laniare, sed jugulare, non crus frangere, sed strangulare. Haec est illa non qualiscunque laesura, sed ipsius totius salutis jactura, quam illi prae aliis incurrunt, qui ab itinere rectae fidei aberrantes, per devia errorum in barathrum profundae perditionis ruunt. Si res agitur de adulterio, si de furto, si de perjurio, si de fraude, si de homicidio, si certe de quolbet alio crimine lis exorta fuerit, fide integra permanente, ad vitam aditus per eam patebit. Nam si secundum scripturam iustus ex fide viuit, peccator ad vitam per fidem redibit. Nec obesse illi poterunt quantalibet suscepta vulnera, cui vita fidei, quæ per
Abbreviated transcription (Latin):
ueni. Inueni conttum colubri caput uictrici rursum calcaneo insidiari.
& nefandum guitur. in necem hominum reparata uenena freq̾nt̾ sibilis
presagari. Q d intalibꝰ exercitatis animis ur̃is ñ ẽ aliqͥtenꝰ contempnendũ.
qͥa multo cicius rebꝰ pessimis qͣm optimis in crementa succedunt. longe
faciluis & feraciꝰ tiania diaboli qͦm triticum d̾i. in eiꝰ agro sese dilatent.
N ec qͥa semel cleuictꝰ creditur. uelut nil ultra ausurꝰ hostis ꝑtinax contẽp¬
natur. qm̃ scd̾m poetam. uictorem auicto suꝑari sepe uidemꝰ. & febrem
duiturno medicorũ labore ab ipsis medullis exclusam. actiꝰ irrepsisse.
& plerumq animã extorsisse: parua languentis seu medentis in curia.
sepius exꝑti sumus. Oportet qͥdem. qͦd ñ docens s consulens dico. adu̾sus
multiformes luporum insidias pastoralem ocłm ugilare. & ne in aliqͦ

Expanded text:
ueni. Inueni cōtritum colubri caput, victrici rursum calcaneo insidiari, ueni. Inueni cōtritum colubri caput, victrici rursum calcaneo insidiari, & nefandum guttur in necem hominum reparata venena frequentibus sibilis præsagari. Quod in talibus exercitatis animis vestris non est aliquatenus contemnendum, quia multo citius rebus pessimis quam optimis incrementa succedunt, longe facilius & feracius zizania diaboli quam triticum Dei in eius agro sese dilatat. Nec quia semel deuictus creditur, velut nil vltra ausurus hostis pertinax contemnatur: quoniam secundum Poetam, Victorem a victo superari sæpe videmus, & febrem diuturno medicorum labore ab ipsis medullis exclusam, acrius irrepsisse, & plerumque animam extorsisse, parua languentis seu medentis incuria, sæpius experti sumus. Oportet quidem, quod non docens, sed consulens dico, aduersus multiformes luporum insidias pastoralem oculum vigilare, & ne in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es totꝰ ꝓunciȩ. septimaniȩ. seu alpium maritimarum
ep̃os. religione. scientia. erudicione. Ac pastorali sollici¬
tudine. chuina dispositio specialit̾ ꝑ uos pontificale caui¬
men exornat. in secdit aĩo. reuerentiam ur̃am & singłari pre
cȩt̾is semꝑ affectu excolere. & motus animi mei uobis fa¬
miliarius aꝑire. Moueri me nullo temporaliũ retum commodo. nullo
ai presens in cõmodo suspicemini. s illa motus huiꝰ totã causam cẽ sciati
quȩ & uos sepe numero mouit. & ꝓpt̾ qͣm ur̃a pastoralis sollicitudo ñ parũ
hactenus laborauit. Unde gr̾as ago cło. qui laborem ur̃m ñ omnino irri.¬
tum fecit. s sic̃ ipsa rerum expientia docet. inimicos fidei xp̃iane. & iccuro
hostes salutis humanȩ. ur̃is sudorib pene deleuit. Pene inquam deleuit.
ma cũ suis auctorib aꝓuinciis illis expulsum repꝑi. ita non nullas eiꝰ re¬
liquias. in multis se occultis non tam defensorib. quam susurratorbꝰ in¬

Expanded text:
omnes totius Prouinciæ Septimaniæ, seu Alpium maritimarū Episcopos, religione, scientia, eruditione, ac pastorali sollicitudine, diuina dispositio specialiter per vos Pontificale cacumen exornat: insedit animo reuerentiā vestram & singulari prę cæteris semper affectu excolere, & motus animi mei vobis familiarius aperire. Moueri me nullo temporaliū rerū commodo, nullo ad præsens incommodo suspicemini, sed illam motus huius totam causam esse sciatis, quæ & vos sæpenumero mouit, & propter quam vestra pastoralis sollicitudo non parum hactenus laborauit. Vnde gratias Deo, qui laborem vestrum non omnino irritum fecit, sed sicut ipsa rerum experientia docet, inimicos fidei Christianæ, & idcirco hostes salutis humanæ, vestris sudoribus pene deleuit. Pene, inquam, deleuit,ma cum suis auctoribus a Prouinciis illis expulsum reperi, ita nōnullas eius reliquias, in multis, sed occultis, non tam defensoribus quam susurratoribus in
Abbreviated transcription (Latin):
scptura noui testam̃ta finit sermo transitũ faciat. ⁊ eas eunglice Ac canonice
dispurone cas detis an̾ponat. Qͥ d exp̾cedenti libro pͥmũ ꝓbecur. ut qͥa ip̃e tã canoni¬
cus fos est eas canonicas faciat. & ñ inferiorẽ. s eandẽ ꝓrsus qͣm optinuit lignitatẽ
eis ꝯferat . ͦ lioc fortasse clariꝰ ostendit᷑ si huiꝰ & illarũ uerba ñ dissimilia sibiq in-¬
uicẽ attestantia ꝓferant᷑. Nã qd̵ in illo suo libro locas de paulo refert hoc paubꝰ
in eplĩs suis cdi̾sis eccliis & popłis scbens confirmat. Scͥbit lucas ut supͣdiri: pauli
ꝑsetutiones. conũsionẽ. p̃dicõnem. mitacła. passiones. fãtit᷑ eãdem de sc & parlos. & pene
sq̃d de to e iigliei hõĩs uolum̃ replicat: idem totum apłica scͥpt̾a nariat. Et ut aliq̃
ad reliqͥrũ ierum euidentiã testimonia ꝓferant᷑: qd lecas de ꝑsecutione ab eo fc̃a ait.
lus adhuc spirans minarũ & ceclis incliscipłos dñi & reliꝙͣ hoc paulos. qͥ priꝰ¬

Expanded text:
scriptura noui testamenti finitur, sermo transitum faciat, & eas Euangelicæ ac canonicæ disputatione eas cæteris anteponat. Quod ex præcedenti libro primum probetur, vt quia ipse iam canonicus factus est, eas canonicas faciat: & non inferiorem, sed eandem prorsus, quam obtinuit, auctoritatem, eis conferat. Sed hoc fortasse clarius ostenditur, si huius & illarum verba non dissimilia, sibique inuicem attestantia, proferantur. Nam quod in illo suo libro Lucas de Paulo refert, hoc Paulus in Epistolis suis, diuersis Ecclesiis & populis scribens, confirmat. Scribit Lucas, vt supra dixi, Pauli persecutiones, conuersionem, prædicationem, miracula, passiones. Fatetur eadem de se & Paulus, & pene quicquid de eo Euangelici hominis volumen replicat, idem totum Apostolica scriptura narrat. Et vt aliqua ad reliquarum rerum euidentiam testimonia proferantur, quod Lucas de persecutione ab eo facta ait, Saulus adhuc spirans minarum & cœdis in discipulos Domini, & reliqua: hoc Paulus, Qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
te qdͣ fugisti. & tu iordanis qͥa ꝯu̾sus ÷ itisum: Fugit enim mate iurtute dei ꝑ cooysen: i orda¬
nis conũsus est reccorsum eodẽ cdeo oꝑante ꝑiosue. ¶ nusqͣm nͥ in ipso deq̃ agit᷑ iħu naue
libro legit᷑ꝰ. S d alibi in iam dictis psalmis. licet infigura dictum legit᷑. Memor ero raab
& habilonis: scientium me. Qd ipsum eu̾głium ñ sigurate. s historice n̾arrat. Naason in¬
qͥt genuit. salmon. Salmon autẽ genuit hoc̃ẽ. de taab. Q raab in solo isto libro legit᷑ nuncios
iosue exploratoras scilica ter canaan abscondisse. & astu seu ꝯsilio suo ad eum qui miserat
saluos iinsisse. & ob hoc salutẽ cum domo integra & consortium israhelitici popłi intcuisse

Expanded text:
oysem: Iordanis conuersus est retrorsum, eodem Deo operante, per Iosue. Quod nusquam, nisi in ipso, de quo agitur, Iesu Naue libro, legitur. Sed & alibi in iam dictis Psalmis, licet in figura, dictum legitur. Memor ero Raab, & Babylonis, scientium me. Quod ipsum Euangelium non figurate, sed historice confirmat. Naason, inquit, genuit Salmon, Salmon autem genuit Booz de Raab. Quæ Raab in solo isto Libro legitur, nuntios Iosue, exploratores scilicet terræ Chanaan, abscondisse, & astu seu consilio suo, ad eum qui miserat, saluos remisisse; & ob hoc salutem cum domo integra & consortium Israelitici populi meruisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ues ꝓpositionis comedit. qͦs ñ libebat edere nͥ solis saccidotibꝰ: Item in alio loco tisclem phati¬
sers. dico uob̾ multȩ uidus erant in cdiebꝰ helye in isrł cũ scã tet fames magna interra. qͥnci
clausũ est celum annis trib ⁊ mensib sex: & adnullã earũ missus ẽ helyas. ñ in sarepta sicdonit
ad mulierem uiduã. Et multi lepsi erant subhelyseo ꝓpħa misrł. & uemio eoruĩ mundatꝰ ẽ n na
aman dirus. Ecce ista omĩa de libris regum ueritas ptulit. & itlcurco cos uerates ẽẽ ostendit

Expanded text:
alio loco eisdem Pharisæis. Dico vobis, multæ viduæ erant in diebus Heliæ in Israel, cum facta esset fames magna in terra, quando clausum est cœlum annis tribus, & mensibus sex: & ad nullam illarum missus est Helias, nisi in Sarepta Sidoniæ ad mulierem viduam. Et multi lepest, nisi Naaman Syrus . Ecce ista omnia de libris Regum veritas protulit, et idcirco eos veraces esse ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ligendũ ẽ. q̃ usq ad ꝯsu̾mationẽ scłi in scł̃o fittura ẽ. Item. fgo rogabo pattem ⁊ aliũ ꝑacltũ
dabit uob̾. ut inaneat uob̃tum ingt̾num ñ utiq cum solis apłis.s cũ eccł̃ia uentura. ciui n¬
gatu filui di. ãpatre dõ clatꝰ ẽ sp̾̃c dĩ. ut maneat cũ ea in ȩt̾num. in hac uita consolando:
in futura głificando s ne forte clicatis hanc ineã expositiont̾ ñ xp̃i in tellectũ c̾e. audite
eũ in alio eũgusta. Nonꝓhis rogo tantũ inqͥt. s & ꝓ eis qͥ crałrani sunt ꝑ uerbũ coꝵ

Expanded text:
tura est. Item: Ego rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum , non utique cum solis apostolis, sed cum Ecclesia ventura, cui rogatu Filii Dei a Patre Deo datus est Spiritus Dei, ut maneat cum ea in aeternum, in hac vita consolando, in futura glorificando. Sed, ne forte dicatis hanc meam expositionem non Christi intellectum esse, audite eum in a
Abbreviated transcription (Latin):
Aimolatis simulacͥrũ. ⁊ asauguine. & suffocato. & fornicõne. Aqͥb eustodentes uos.
beneaod  eceñ solui gentiles .s & ipsos ad fidem xp̃ianã conũsos iudeos acaurnal
ooser uantia legaliũ preceptorũ exonerant. & q̃ auctoritate ucleos si ad xp̃m ꝯu̾si fue¬
tnt ecla ñ curũcidate ostenciãt. Gũ gͥ auctortas hȩc nusꝗͣ n hac pter apli eplas
¶ force ñ cieditis in ueniant᷑. n ecesse iam uob̾ erit. aut iudeos ꝯu̾sos curcũcisioni &
coris legis decretis subd̾e. aut libro cuiꝰ lectio hoc ꝓhiber. canonicã auetoritatẽ annu¬
er Nes limusis auctoritatib uł rõnib ostendimꝰ mmo compellinaꝰ. sepefato aiftur̃¬

Expanded text:
a sanguine & suffocato & fornicatione, a quibus custodientes vos bene agetis. Ecce non solum Gentiles, sed & ipsos ad fidem Christianam conuersos Iudæos, a carnali obseruantia legalium præceptorum exonerant, & qua auctoritate Iudæos si ad Christum cōuersi fuerint Ecclesia non circuncidat, ostendunt. Cum ergo auctoritas h forte non creditis, inueniatur: necesse iā vobis erit, aut Iudæos conuersos circuncisioni & cæteris legis decretis subdere, aut libro, cuius lectio hoc prohibet, canonicam auctoritatem annuere. His vniuersis auctoritatibus, vel rationibus ostendim
Abbreviated transcription (Latin):
castrauert ꝑp regnũ cęloꝵ. subinfert. Qpot̃ caꝑe capiat. At tñ cũ ad ꝑfeccionẽ uoto qͥs
se astͥnxerit. uł gͣdũ quẽ nullꝰ absq ꝯtinentie intute ascend̾e debet ascend̾it: iã sit neces¬
sariũ ⁊ penale siñ ceneat᷑. qͣ am̃ hanc ascensionẽ fuerat uoluntariũ. Uñ ⁊ dñs dic̃. Nemo
mittens manũ suã ad aratrũ ⁊ retro aspiciens : aptꝰ : Fegnodei. Pget̾at enĩ añ ascensionẽ
ẽt̃ inferior. ñ tͣndet̾ior. Post ascensionẽ uͦ: inferior ÷ ⁊det̾ior. Hec de admonitione.
ndͥulgentia uͦ qͣntũ nob uidet᷑. qͥa meliora ñ eligit. remedium᷑ qͥdẽ ht̃ ñ p̃miũ. s obhoc si
qͥs aeclinauit. met᷑ exitiale iudicuł̃. ̾bigra. Scimꝰ sic̃ ab apło didicimꝰ humano gñi¬

Expanded text:
castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui potest capere, capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui potest capere, capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quis astrinxerit, vel gradum, quem nullus absque continentiae virtute ascendere debet, ascenderit, jam sit necessarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro aspiciens, aptus est regno Dei . Poterat enim ante Ascensionem esse inferior, non tamen deterior; post Ascensionem vero inferior est, et deterior. Haec de admonitione. Indulgentia vero quantum nobis videtur quia meliora non eligit, remedium quidem habet, non praemium; sed ab hoc si quis declinaverit, meretur exitiale judicium. Verbi gratia: Sc
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib mord̾ amouendis ꝓiudẽt. ⁊ qͥillicita ꝓhibent amorie det̾rent. qͥ uͦ necessaria uib̾t
salutẽ cupiunt ꝯseruare. dͥaũ sũma suadẽt. salutẽ student aug̾ẽ. Hoc attendens diligens.
lictor intelliget unã faciẽ ẽt eloqͥoꝵ sacroꝵ. cũ distincte ꝯsidabit qͥd sit admonitio. qͥd sit
p̃ceptũ. qͥd ꝓbibitio. qͥd remissio. ⁊ hec nec se ĩuict̃ ĩpugna̾re. nec ase ipsis distare. ẜõib
sanitatis remediũ psua mod̾atione dispensare. S ħ singła qͥd pond̾is habeant. qͥbꝰ ue
ꝯueniant. qͣ sint remissibilia. qͣ irremissibilia. ⁊ q̃n uł qͥb sint de causis remittenda.
paulo latiꝰ : distinguendũ. Et pͥma qͥdẽ admonitio penã ñ intentat siqͥs post eã ñ eat.
oĩa ꝗͣ habes ⁊ da pauꝑib & habebis thesaurũ incęlo. Ecee lectio ista eỹgłica ĩ uolunta¬
te hõis ꝑfectionẽ ponẽs. ñ cogit. ñ mninas intentat. sic̃ nec illa qͥ spadones laudans qͥse

Expanded text:
ent, a morte deterrent: qui vero necessaria jubent, salutem cupiunt conservare; qui autem suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit, quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec nec se invicem impugnare, nec a seipsis distare, sed omnibus sanitatis remedium pro sua moderatione dispensare. Sed haec singula quid ponderis habeant, quibusve conveniant, quae sint remissibilia, quae irremissibilia, et quando, vel quibus de causis sint remittenda, paulo latius est distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens non cogit, non minas intentat; sicut nec illa quae spadones laudans, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥlibet. & si malis suꝑuenientibꝰ bonis porib diminint᷑: usq adfundam̃tũ tñ fidi
ñ uacuat᷑. Qd si c illud exhaurit᷑ uotis iam hostilib ad impletis inimundlis spiri¬
tib deo prsus ihrłm uacuata repletur. liberet in laude fidei diutiꝰ immorari. ut &
maxima eiꝰ utilitas. & pessima ei decħentium impietas clariꝰ eluc̾ẽt. ut qͣnto eo lau¬
dabilior. tanto ei contͣdicens hereticus dampnabilior appareret. s̾: qͥa scͥptuiarũ
campi. eiꝰ ubiq florib respsi sunt: repͥmencdꝰ ẽ stilus. ne si in suꝑfluis moratus
fuerit. ad necessaria taridus ueniat. Suꝑfluã u idenro dyxi de laude fiłi dispu¬
tacionẽ. qͥa qͦd om̃ib pene fidelib notũ ⁊ uelut de re ignota diutiꝰ tͣctare suꝑfluũ
est. Qs em̃ tam surd̾ ut ñ audiereͥt. qͥs tam letargitꝰ ut ñ meminerit. xp̃m in euͬn

Expanded text:
et, etsi malis superuenientibus, bonis prioribus diminuitur, vsque ad fundamentum tamen fidei non vacuatur. Quod si & illud exhauritur votis iam hostilibus adimpletis, immundis spiritibus, Deo prorsus Hierusalem vacuata repletur. Liberet in laude fidei diutius immorari, vt & maxima eius vtilitas, & pessima ei detrahentium impietas clarius eluceret, vt quanto ea laudabilior, tanto ei contradicens hæreticus damnabilior appareret. Sed quia scripturarum campi eius vbique floribus respersi sunt, reprimendus est stylus, ne si in superfluis moratus fuerit, ad necessaria tardus veniat. Superfluam vero idcirco dixi de laude fidei disputationem, quia quod omnibus pene fidelibus notum est, velut de re ignota diutius tractare superfluum est. Quis enim tam surdus vt non audierit? quis tam lethargicus vt non meminerit, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
głio actus ⁊ uerba iħu xp̃i. & eiꝰ multa in eũugłio ꝓmissa hic cõpleta eẽ ostendit.¬
& inde ad narrandos actus eiꝰ & sermões apłicos transit. Qd si aliqͥs tam stultus aut
in fidelis uł ꝑtinax ẽ ut uerbis eiꝰ ñ dico qͣlencũq s integram & robustam fid̾e
ad hibere detrectet. ostendat ut pͥmo depͥma ipsiuus libri serie loquar. ubi uł qͣndo
uniũsarũ linguarũ eis grãm contulisse. ubi tam sollempnẽ ñ solum a tota tociꝰ mun¬
di ecbłã. s e ab ip̃is apłis celebratã diẽ pentecosten celebrari deb̾e leg̾it. cũ nͥ libro
hinc auctoritas tribuatur. ñ lico iudaica uet̾is legis. s xp̃iane nouȩ legis pentecostes
ꝑierit. Et ubi ert̃ uerba ueritatis tã freqͥnt̾i predicentis discipłis & ꝓmitentis.
cũ uenerit paratlitꝰ quẽ ego mittam uob̾ apatre. sp̃m ueritatis qͥ apatre ꝓcedit

Expanded text:
ngelio actus, et verba Jesu Christi et ejus multa in Evangelio promissa, hic completa esse ostendit, etngelio actus, et verba Jesu Christi et ejus multa in Evangelio promissa, hic completa esse ostendit, et inde ad narrandos actus et sermones apostolicos transit. Quod si aliquis tam stultus, aut infidelis, vel pertinax est, ut verbis ejus non dico qualemcunque, sed integram et robustam fidem adhibere detrectet, ostendat, ut primo de prima ipsius libri serie loquar, ubi vel quanduniversarum linguarum eis gratiam contulisse, ubi tam solemnem non solum a tota totius mundi Ecclesia, sed et ab ipsis apostolis celebratam diem Pentecosten celebrari debere legerit, cum nisi libro huic auctoritas tribuatur, non dico Judaica veteris legis, sed Christiana novae legis Pentecostes perierit. Et ubi erunt verba veritatis tam frequenter praedicentis discipulis et promittentis: Cum venerit Paracletus, quem e
Abbreviated transcription (Latin):
Et ip̃i ad orantes. reu̾si sunt in ihrłm cũ gaudio magno. & erant semꝑ intemplo
laudantes & benedicentes dm̃. Ecce ⁊ stilus idem utͥusq libri quo scribit. & ꝑsona eade
cui utrũq librum scribit. & eadẽ mat̾ia de qua utrumq scͥbit. luce clariꝰ demonstnͣt
qͦd eadem sit ꝑsona quȩ utrumq conscͥbit. Eandẽ uͭ dixi mat̾iam. qm̃ sic̃ xp̃m in¬
celum assumptum infine eungłii sui narrat. sic de eadem assumptione que omi¬
serat in eũngłio. in hoc suo scd̾o & ultimo sermõe ꝑfectissime supplet. Nam pau¬
lulum retro rediens & a xp̃i resurrectione incipiens. & que dixat it̾at: & qͥ ñ
dix̾a̾t addit. S mirari ñ sufficio uñ dubietas hȩc quibrislibet xp̃ianis anmis
& saltẽ mediocrit̾ cdoctis in nasci potuit. cũ liber iste sic̃ om̃ib eum legentib pa¬
tet. licet ñ nominet᷑ eũngłium. ciꝰ tñ om̃ia euliglłica s int. Nã priꝰ expositos in eim¬

Expanded text:
m cum gaudio magno, et erant semper in templo laudentes et benedicentes Deum . Ecce et stylus idem utriusque libri quo scribit, et persona eadem cui utrumque librum scribit, et eadem materia de qua utrumque scribit, luce clarius demonstrant qualiter eadem sit persona quae utrumque conscribit. Eamdem vero dixi materiam, quoniamcœlum assumptum in fine Euangelij sui narrat: sic de eadem Assumptione quæ omiserat in Euangelio, in hoc suo secundo & vltimo sermone perfectissime supplet. Nam paululum retro rediens, & a Christi resurrectione incipiens, & quæ dixerat, iterat, & quæ non dixerat addit. Sed mirari et saltem mediocriter doctis innasci potuit, cum liber iste, sicut omnibus eum legentibus patet, licet non nominetur Evangelium, ejus tamen omnia evangelica sint. Nam post expositos in Eva
Abbreviated transcription (Latin):
trũ. parti ex institutionib catholicoꝵ regũ ñ nullo labore ĩunũ corpus adu¬
nare curaui. ut qͥ scͥpta illa ex qͥb ista exccpta st̃ admanũ hab̾e ñ pot̾it: hinc saltẽ accipi¬
at q̃ ad cõmodũ cause suȩ ualere ꝑsoęrerit. A fundam̃to itaq xp̃ianȩ religionis idem
sic ea qͤ ad qͦq negocia discutienda uł diffinienda ꝑtinent sub gn̾alib titulis distincta
congessimꝰ. ut ñ sit qͤrenti necesse totũ uolum̃ euolũe. s tͣm titulũ gn̾alẽ sue qͤstioni
congruentẽ notare. ⁊ ei subiecta capitula sñ int̾polatione tͣnsc̾rere. In qͦ p̾rudentẽ
lectorẽ p̃mon̾e congruũ duximus. ut si forte qͦ leg̾it ñ ad plenũ intellexerit. uel
s ĩuicẽ adu̾sari existimauerit. ñ statĩ rep̾hendat. s qͥd scd̾m mod̾ationẽ. qͥd sed̾m

Expanded text:
trum, partim ex institutionibus catholicorum regum, nonnullo labore in unum corpus opus adunare curavi: ut qui scripta illa, ex quibus ista excerpta sunt ad manum habere non poterit, hinc saltem accipiat quod ad commodum causae suae valere perspexerit. A fundamento itaque Christianae religionis, id est sic ea quae ad quaeque negotia discutienda vel definienda pertinent, sub generalibus titulis distincta congessimus, ut non sit quaerenti necesse totum volumen evolvere, sed tantum titulum generalem suae quaestioni congruentem notare et ei subjecta capitula sine interpolatione transcurrere. In quo prudentem lectorem praemonere congruum duximus ut, si forte quae legerit, non ad plenum intellexerit, vel sibi invicem adversari existimaverit, non statim reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾dẽa tͥplici fide. Nã de fide p̃ceptorum
orit᷑ spes uenie. d efide signoꝵ: spes gr̃e.
Defide ꝓmissoꝵ: spes głe. Catitas qͦ cri
plex est. de corde puro ⁊ cõscĩa bona. ⁊ ficle
ñ ficta. Puritatẽ debemꝰ ꝓrimo. Cõsciãm

Expanded text:
de praedicta triplici fide. Nam de fide praeceptorum oritur spes veniae; de fide signorum, spes gratiae; de fide promissorum, spes gloriae. Charitas iligitur, de corde puro, de conscientia bona, de fide non ficta. Puritatem debemus proximo, conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
dectatẽ. ĩmũditiã. NNemoria i fc̃a ⁊ impotẽs
et infirma. Ratõ: impͥdẽs ⁊ tenebtosa. uolã.¬
tas: impui:i. Porro memoria insimplicis de¬
itatis potentiã stã cogitabat. ab illa es̃t
et uelut scꝑ sgra coraiẽs in tͤs ꝑtes dõfracta
dissiluit .s. incogitatõnes affecltiosas oño¬
sas. ⁊ ociosas. Affectuosas uoco illas: in qͥb

Expanded text:
caecitatem, immunditiam. Memoria enim facta est impotens et infirma, ratio imprudens et tenebrosa, voluntas impura. Porro memoria, quae simplicis divinitatis potentiam stans cogitabat, ab illa cadens et velut supra saxa corruens, in tres partes confracta dissiliit, scilicet in cogitationes affectuosas, onerosas, otiosas. Affectuosas voco illas, in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
est: ñ occides. Quinta plaga: pustule m
corpest̃. Uesice bulliẽces ⁊ scatẽces in cãba uuł¬
necũ. ⁊ sauille fornacis ardentis. Ardet̾ enĩ
homicide: ira. iuidia. insania. Si posses
uidere aĩas horicidat̾ plus plange̾s eas qrã

Expanded text:
um: Non occides; sexta plaga, pustulae in corpore, vesicae bullientes et scatentes, incendia vulnerum et favillae fornacis. Ardent enim homicidae ira, insania. Si posses videre animas homicidarum, plus plangeres eas quam
Abbreviated transcription (Latin):
fite poct̾e. dicens. Hũo capiti cͥ̾uicẽ pi¬
ator eqͥna. iungẽ si uelit ⁊ uarias idud̾e̾
plintas undĩꝙ collãtis m̃bs uͭ tͣpit̾ atrũ:
desi nat in prscẽ mułt. formosa st̾ne. Spe¬
ctatũ ad misi risũ teneatis amici. ħt hoc¬

Expanded text:
icem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas Undique collatis membris, ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne; Spectatum admissi risum teneatis, amici. It
Abbreviated transcription (Latin):
udi qͥb custodib de ꝑutata ẽ. Ibi cuba¬
bũt bestie. ⁊ dra cones ht̾abũt ibi. Ibi
mdisi cabũt strudãnes. ⁊ pilosi sabeabũt
ibi Ibi respondebũt sib inuicẽ ulule: et
sirenes in delubris uoluptatis. lstist̾ sex¬

Expanded text:
 « Ibi cubabunt bestiae, et dracones requiescent ibi; ibi habitabunt struthiones, et pilosi saltabunt ibi; ibi respondebunt sibi invicem ululae, et sirenes in delubris voluptatis. » Bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nͭ ptꝰ ħ humana in infidelitate
ꝑdura̾s nolit uĩgi istłicioe plebi ut ex¬
eat de ꝓfũdo. ⁊ euadat in colimmus. s ĩ
iniqͥtate ꝑmaneat. Et des cẽdat tanꝙ̃
plumbũ in aꝙͣ ualidissimã. Iniqͥtas it

Expanded text:
tur, nisi post haec omnia in infidelitate perdurans, nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo et evadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas enim,
Abbreviated transcription (Latin):
cõfundit. T̃ tisticia qͦ ad auatitã aeriua¬
tur. Quia dũ cõsusu̾ cor boñ lecitie in
semet ip̃o intꝰ amisit̾. un̾ cõsolati debe¬
at foris qͥrit. Et tãtamag̃ ext̾ĩora bona
adipisci desicdat. ꝙͣto gudiũ ñ ht̃ ad qd̾

Expanded text:
d avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit; et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad q
Abbreviated transcription (Latin):
Licet sluẽte diues aun gureite. nͥ expletas
cogat auat̾ opes. Oneret ꝙ baocis colla ru¬
bri litoris. arua ꝙ cẽceno scindat opuna
boue. ñ cura mordax liq̾nit suꝑslite. Besu̾c¬
tumq leues ñ comitant᷑ opes. Elos appu¬

Expanded text:
is fluente dives auri gurgite Non expleturas cogat avarus opes, Oneretque baccis colla Rubri littoris, 191 Ruraque centeno scindat opima bove, Nec cura mordax deserit superstitem, Defunctumque leves non comitantur opes. 192 P
Abbreviated transcription (Latin):
fluẽce diues aui gurgite ñ explocu¬
tas cogat auarꝰ opes. onẽt q baccis
colla rubri litcoris. ama q cẽteno scĩ:¬
dat opimaboue. n̾ cura mordax liq̃¬
nt suꝑstitẽ. defũctũ q leues ñcomitã¬

Expanded text:
fluente diues auri gurgite Non expleturas cogat auarus opes Oneretque bacis colla rubri litoris Ruraque centeno scindat opima boue, Nec cura mordax deseret superstitem, Defunctumque leues non comitan
Abbreviated transcription (Latin):
ait qͥdam poeta. Principio qd̵ amare
uel repire labora. Quinoua ñc pͥmo mi¬
les in arma uenis. Proximꝰ huic laborẽ
placidum ȩrorare tonantẽ. Certius ut
longo tꝑe duret amor. Nec qͥnꝙͣ mo-¬

Expanded text:
i etiam poetam: Principio quod amare velis reperire labora, Qui nova nunc primum miles in arma venis. Proximus huic labor est, placitum exorare repertum Tertius ut longo tempore duret amor. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾s. Solẽt diis tẽpla ꝯstrin altarseri¬
gi mi̾striad ẜmend̾ ordĩari. ĩ molari
peceudes thura ꝯcremari. Deo siqͥde
uẽtri tẽplũ ẽ coq̾na altare m̃sa mĩst᷑
coqͥ. ĩmolare pecentes. cocte carnes

Expanded text:
e. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsidiatur mͥ laq̃ꝰ ꝯcupĩe. Ip̾e eĩ
trasitꝰ uoluptas ẽ.⁊ nõ ẽ aliud ꝙ
trãseatur qͦ trasire cog̾ nocͣitas. Et
cũ salꝯ sit causa edẽdi ⁊ bibẽdi ad¬
iu̾git se tã ꝙͣ pesseca ꝑicłosa iocũ¬
ditas ⁊ płmq p̾ire cõnatur ut eiꝰ
cã fiat ꝙ salutis cã me face̾ ł dico
uł uolo. Ebrietas lõge ẽ a me mi
nũꝙͣ subrep ẜuo tuo miẜeberis
ut lõge fiat a me. Et qͥs ẽ dñe qͥ¬

Expanded text:
iae; ipse enim transitus uoluptas est et non est alius qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. nunquam subrepit servo tuo; misereberis, ut longe fiat a me. Nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
dignã morte cenẜet: Qnͣto maior
ẽ ħꝯ capitis usura: Moriar mocẽs
ne moriar nocẽs. Nicħ mediu̾ est
hodie aũ rea ero sangiu̾s tui aut
mr̾ii m̾ͥi. Si eito redii qͥs me aude¬

Expanded text:
digna morte censeret? Quanto major est capitis hujus usura! Moriar innocens, ne moriar nocens. Nihil hic medium est: hodie aut rea ero tui sanguinis, aut martyr mei. Si cito redii, quis me aude
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfcõm mutam. Ꝙ si mͥ p̾ripis mor¬
tez nͥ redemisti me s c̾cũuensti. Caue
q̃so ne ꝯtendas caue ne qͣdre aude
sior eris si uidearis de adulta mr̃e
fecisse ꝙ̃ de mr̃e adulda reddidisse.
Od expectatis. Duo ꝯtender̾t et
ãbo ueert. Nec dĩsa ẽ corona s ad¬
dita. Ita scĩ mr̃es ĩnce s̾ bñficu¬

Expanded text:
m mutavi. Quod si mihi praeripis mortem, non redemisti me, sed circumvenisti. Cave, quaeso, ne contendas, cave ne contradicere audeasior eris, si videaris de adultera martyrem fecisse, quam de martyre adulteram reddidisse. 33. Quid exspectatis? Duo contenderunt, et ambo vicerunt: nec divisa est corona, sed addita. Ita sancti martyres invicem sibi benefic
Abbreviated transcription (Latin):
Susãna ad suppliciũ gemuflex̾. ⁊
de adult̾is t̾umphaũ. arint dext̾a
q̃ templi tui dona molabat. Nunc
tẽplũ ip̃m ne adc̃atut tuũ̾ ne pa¬
ciaris incestũ sacͥficii qͥ ñ es passꝰ
furtũ. Bñdicã ⁊ nẽ nomẽ tuu ut
q̃ ad adult̾iu uẽi u̾go disceda. uix¬

Expanded text:
Susanna ad supplicium genu fixit, et de adulteris triumphavit : aruit dextera quae templi tui dona violavit : nunc templum ipsum attrectatur tuum; ne patiaris incestum sacrilegii, qui non passus es furtum. Benedicatur et nunc nomen tuum; ut quae ad adulterium veni, virgo disceda
Abbreviated transcription (Latin):
s xͥ recusauit. Estĩate utrũ adulta¬
re potũit corpꝰ qͥ nec uocẽ adult̾a¬
uit. Iam dudũ u̾ecũdatur or̃o m̾a
⁊ qiͣ adire gestoꝵ serie cͥmiosã at
explanare formidat. Claudite au¬
res uͥgĩes di duci puella d̾i ad lu¬
panar s apite aures u̾gies dei uir

Expanded text:
estimate utrum adulterare potuerit corpus, quae nec vocem adulteravit. 26. Jamdudum verecundatur oratio mea, et quasi adire gestorum seriem criminosam atque explanare formidat. Claudite aurem, virgines. Ducitur puella Dei ad lupanar. Sed aperite aurem, virgines. Chr
Abbreviated transcription (Latin):
nis dũ ⁊ incħ occurrit ꝙ mĩꝯ pła¬
ceat ⁊ plꝰ putatur ẽẽ ꝙ placeat.
amador exoptat᷑. Itaq sc̃a uirgo¬
dei ne diu̾tiꝰ alentur pociẽdi fpe
cupiditatis ĩtegritate pudoris
pauida ne ĩsid̾et insidiadores pu¬
doris aĩm ad uͥtutẽ ꝑauit tã re¬

Expanded text:
il occurrit quod minus placeat, et plus putatur esse quod placeat, amator exoptat. Itaque sancta virgo, ne diutius alerentur potiendi spe cupiditates, integritatem 168 pudoris pavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam re
Abbreviated transcription (Latin):
n abeth filia regis ungarie q̃ fuit
miracula .xui. mortuos ut scribi¬
natum illuminauit. De euiꝯ cor¬
pore usq hodie oleum fluere phi¬
hibetur. Otone deposito fredericꝰ
dit. hic suꝑ omnes diuienis ⁊ głia ha¬
bundauit s eis insuꝑbia abusus
uit. prelatos quos gregorius nonꝰ¬
quos ad concilium conuocauerat
capi fecit ⁊ ideo ab ip̃o excomunica¬
tur. Uemq gregoriꝰ mult tis tribu¬
latõnibus pressus moritur.⁊ inno¬
cilium. apud lugdim̃. conuocans
ipsum imꝑatorem deposuit. Quo
deposito ⁊ defuncto. sedes impii:
uiq hodie uacat.

Expanded text:
 fuit filia regis Ungarie et uxor miracula, XVI mortuos snatum illuminavit. De cuius corpore usque hodie oleum effluere it. Quo deposito Fridericusdit. Hic super omnes diviciis et gloria habundabat, sed eis in superbiam abusus vit et prelatos, quos Gregorius nonus ad concilium vocaverat, capi fecit, et ideo ab ipso excommunicatur. Denique Gregorius multis tribulacionibus ab ipso pressus moritur, et Innocipsum imperatorem deposuit. Quo deposito et defuncto, sedes imperii usque hodie vacat.
Abbreviated transcription (Latin):
petrũ lapidare uolebãt. petiꝰa
uix ĩpetrato silẽcio: dix̃. Si inir
defu̾etꝰ surgat ⁊ ambul ⁊ loqͣm
alioqͥn sciatis fantasma eẽ: quia
cap̾ mortui ꝯmouet. Separetu¬
eĩ symõ alectulo ut plene figmn̾¬

Expanded text:
idare uolebant. Petrus autem uix impetrato silentio dixit: «Si uiuit defunctus surgat et ambulet et loquatur. Alioquin sciatis fantasma esse quod caput mortui mouetur. Separetur Symon a lectulo ut plane figmen
Abbreviated transcription (Latin):
ħitu uestiebat. Cũ ergo deciꝰ in
urbe rediss. ⁊ eos ad sac̾ficandũ
ad socios rediit ⁊ eis furore ĩꝑris
idicainit. Q eũ grauit᷑ t̾rerentur.
maleꝰ tũ allatos panes eis appo¬
sint ut cibo ꝯfortati fordõres ad

Expanded text:
Decius in urbem redisset et eos ad sacrificandum ad socios rediit et eis furorem imperatoris innotuit. Qui cum grauiter terrerentur, Malcus tamen allatos panes eis apposuit ut cibo confortati fortiores ad
Abbreviated transcription (Latin):
pħioꝵ. ꝓ ꝯsul dix̾. fac ue̾ire ꝑen¬
tes tuos ut deste̾tur ꝓte. Qos ẽ
nõiass.⁊ nlłꝯ eos cognoscer di¬
orbat eũ fing̾e ut aliquo mͦ eua¬
derz. Et ait ꝓ ꝯsul. Qu̾o credem ꝯ¬

Expanded text:
Proconsul dixit: «Fac uenire parentes tuos ut testentur de te». Quos cum nominasset et nullus eos cognosceret, dicebant eum se fingere ut aliquo modo euaderet. Et ait proconsul: «Quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
erucis. Uñ ꝑges ad alt̾a ꝑtã du
ide signũ inueit ultra mod̾ mira¬
appoito ⁊ mumita cĩtate signãs
qr ad se pͥam ꝑtã rediit se existia̾s
sopmare. Uñ se ꝯfirmas ⁊ uultũ
oꝑies urbe ĩgredr̾ ⁊ uẽiens ad uẽ¬
ditores panu audiũ hoĩes loꝙ̃¬

Expanded text:
crucis. Vnde pergens ad aliam portam, dum idem signum inuenit, ultra modum admiraapposito et mutata ciuitate, signans se ad primam portam rediit, se extimans sompniare. Inde se confirmans et uultum operiens urbem ingreditur et ueniens ad uenditores panum audiuit homines
Abbreviated transcription (Latin):
tes inde̾s putabat. ꝙ uelle̾t eũ
traħe ad ĩpr̃e. Et t̾ritꝰ rogabat
eos ut se dimitt̾ent ⁊ panes et
argẽteos retiñent. at illi tenẽ¬
tes eũ dixunt ei. Uñ es tu quia
t̾rente. misso fune ĩcollo ei ꝯtra¬
hebãt ꝑ iucos us ad mediũ cĩta¬
tis. ⁊ exiit rumor ad os ꝙ qͥda
nuẽis thauros iuens. Conga¬
dis gͥ ad eũ uniu̾sis ⁊ eũ miranti¬
bꝯ uolebat eis satisfacere ꝙ nicħ

Expanded text:
ad inuicem putabat quod uellent eum trahere ad imperatorem, et territus rogauit eos ut se dimitterent et panes et argenteos retinerent. At illi tenentes eum, dixerunt ei: «Vnde es tu, quia tacentem misso fune in collo eius trahebant eum per uicos usque ad medium ciuitatis; et exiit rumor ad omnes quod quidam iuuenis thesauros inuenisset. Congregatis ergo ad eum uniuersis et eum mirantibus, uolebat satisf
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tp̃r suo fide tã ĩpie agitarim
debat ĩdutꝰ eilicio sedẽs in ĩt̾iori
dens misicors deꝯ ꝯsolari lugetr
Misit siqͥde cor euida burgẽsier
pħi ut ĩ illo mõte edificat stabła
pastoribꝰ sins. Cem̾tariis gͦ spe

Expanded text:
tor quia fidem tam impie agitari uidebat, indutus cilicio sedens in interioridens misericors deus consolari lugentes Misit siquidem in cor cuiusdam burgensis Ephesi ut in illo monte edificaret stabula pastoribus suis. Cementariis ergo sp