comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens osculatus est eum cũ
Suscipiens cũ gaudio uidea ĩ
credit. dolet quia tamsero ad
dñm ꝑuenie. Tunc sumens to¬
bias de felle piscis. liniuit ocłoᷤᷤ
patris sui. Et dñs credentib re-¬
uelat aꝑtius. qͣnta ẽ malitia
drachonis antiqui: quullũ in
passione quondam deuorare
gestiebat. s ꝑ hoc ipse potius
occisus. sua menbra .i. eos quoᷤᷤ
antea tenebat amisit. Cepit
exocłis tobie quasi menbrana
oui albugo egredi. pꝰ qͣm liniti
rissimam nequissimi hostis.
maliciam cognou̾it: amissam
recipiet lucem. Albugo que
obsederat eius ocłos: stulticiã
sibimet placendi designat:
Habent enim zelum d̃i. s non

Expanded text:
cipiens osculatus est eum cum cipiens osculatus est eum cum Suscipiens cum gaudio Judaea in credit; dolens, quia tam sero ad Dominum pervenit. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et Dominus credentibus revelat apertius, quanta est malitia draconis antiqui, qui illum in passione quondam devorare gestiebat; sed per hoc ipse potius occisus, sua membra, id est, eos quos antea tenebat, amisit. Coepit ex oculis Tobiae quasi membrana ovi albugo egredi, postquam liniti rissimam nequissimi hostis malitiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo, quae obsederat ejus oculos, stultitiam sibimet placendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tecta domoꝵ quib diu aberat
reuiseret. Gaudent doctores.
de effectusuioꝑis: cum iudeam
ꝑsuum minist̾ium adño colli¬
gendam intelligunt. Gaudent
de p̃mio ꝑceptione uitȩ sempi¬
t̃ne. ⁊ de hoc eodem p̃mio cunc¬
tos electos. cõmuniter cordaeoꝵ
quib p̃dicant exhilarant: dũ
eis uenturam confestim xp̃igͣ
tiam ꝓmittunt. Annuntiante
gͥ cane uenisse tobiam. exurgẽs
cecus pat̾ eius cep̃offendens pe¬
dib currere. Audito a doctori¬
b u̾bo salutis. exurgit ppłs he¬
breoꝵ de longo ꝑfidiȩ suȩ uet̾¬
noͥcurrit amore ad dñm. qͣmuiᷤ
offendens gressib oꝑum donec
plene fidei. et oꝑationis bone
rinstructus. Et data manu
puero: occurrit filiosuo obui
am. Dat manũ puero cecus.
ut in offenso pede oꝑis dño oc¬
currat: qui ⁊ supse necdũ uĩã
fidei plene intelligat. ei tamen
qui lucem ueritatis bene cogno¬
uit. assensum p̃bere. quo ad do¬
minum ꝑueniat satagit. Et suᷤ¬

Expanded text:
tecta dominorum, quibus diu aberat, tecta dominorum, quibus diu aberat, reviseret. Gaudent doctores de affectu sui operis, cum Judaeam per suum ministerium a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent de praemii perceptione vitae sempiternae, et de hoc eodem praemio cunctis electis communi, corda eorum, quibus praedicant, exhilarant, dum eis adventuram confestim Christi gratiam promittunt. Annuntiante igitur cane venisse Tobiam, exsurgens caecus pater ejus coepit offendens pedibus currere. Audito a doctoribus verbo salutis, exsurrexit populus Hebraeorum de longo perfidiae suae veterno, currit amore ad Dominum; quamvis offendens gressibus operum, donec plenitudo fidei et operationis bonae, hristo, et instructus. Et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam fidei plene intelligit, ei tamen qui lumen veritatis bene cognovit, assensum praebere, qua ad Dominum perveniat, satagit. Et sus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ atq hominem cognoscunt¬
ẽẽ: ⁊ pꝰ agnitionẽ recte fidei. qͣ¬
si iuso angło ⁊ filio suo. quos diu
nonuiderant. multũ gauden¬
tione mist̾iorum celestium iũ¬
gunt. Appropinqͣntib domui
p̃cucurrit canis. qui simul fu¬
erat inuia: qͣsi nuntiꝰ aduemiẽs
blandimento sue caude gaude¬
bat. Non cõtẽpnenda ẽ figura
canis huiꝰ. qui uiator ⁊ comes
angłiest. Doctores ergo sicut
sepe confligendo cum ħeticis.
lupos graues apastoris sũmi
fugant ouili. Qͥbꝰ bene congru¬
it qd̾ canib naturale ẽ. benefi¬
ciis repencłe grãm: ⁊ sollicitas
excubias ꝓ dñoꝵ salute p̃tend̾e.
salutem p̃dicat domꝰ. deinde do¬
minꝰ illuminator corda mun¬
dat. Et pulchre dixit quia qͣ.¬
si nuntitis adueniens: quia ni¬
mirum doctor quisque fide¬
lis nuntius ẽ ueritatis. Pulcͤ
blandimento suȩ caude gau¬
debat. Cauda quippe. quȩ fi¬
nis est corꝑis: finem bone oꝑa
fine tͥbuit᷑ insinuat. Blandim̃¬
to gͦ caude gaudebat cams: cũ

Expanded text:
Deum atque hominem esse cognoscunt, et post agnitionem rectae fidei, quasi viso angelo et filio suo, quos diu non viderant, multum gaudentione mysteriorum coelestium jungunt. Appropinquantibus domui praecucurrit canis, qui simul fuerat in via, et quasi nuntius adveniens blandimento suae caudae gaudebat. Non contemnenda est figura canis hujus, qui viator et comes angeli est. Doctores ergo, sicut saepe confligendo cum haereticis, lupos graves a Pastoris summi fugant ovili. Quibus bene congruit, quod canibus naturale est, beneficis rependere gratiam, et sollicit salute praetendere. salutem praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor quisque fidelis nuntius est veritatis; pulchre, blandimento suae caudae gaudebat: cauda quippe, quae finis est corporis, finem bonae opefine tribuitur, insinuat. Blandimento ergo caudae gaudebat canis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
anobis.Tunc cobias consolans
eam: respondet. Tace ⁊ nolit᷑¬
bari: sanus est filius noster: sa
tis fidelis est uir ille. cum quo
de iuideis credunt conuenit:
quise suosq in hoc consolan¬
t. quiꝰ uere futurum sit tempꝰ
idem tobias ꝑcecitatẽ suam in¬
credulos. ⁊ ꝑfidem credentes.
more scͥpturis usitato designat
Rogat tobiam raguel ãpliori
temꝑe manere secum nec au¬
dit᷑ dicente tobia. Ego noui qͥa
pat̾ meris ⁊ mat̃ mea. modo
dies cõputant ⁊ cruciant᷑ sp̃c
eoꝵ inipsis. ⁊ cũplenitudo gen¬
tium intͣuerit. nullus potert
ꝓhibere dm̃. quin ⁊ isrłi salu¬
temtͥbuat. cecitatẽq eius que
exparte facta ẽ. illustret. Re¬
cordat᷑ enim diina clementi¬
a. qm̃ tͥsticia est magna. ⁊ con¬
tinuus dolor cordi credenti¬
um ex uideis: ꝓcẽcitate incre¬
dulorum qui sunt cognati eoꝵ
scđmcarnem. qui st̃ isrłite. Ii¬
misit gͦ tobiam ragnel ad pa¬
rentes suos: tͣdens ei sarãcum
multa sub̾a. Remittunt infi

Expanded text:
odque Tobias consolans eam, respondet: Tace, et noli turbari, sanus est filiutis fidelis est vir ille, cum quo de Judaeis credunt, convenit; qui se suosque in hoc adhuc consolantur, quod vere futurum sit tempus, idem Tobias et per caecitatem suam incredulos, et per fidem credentes more Scripturis usitato designat. Rogat Tobiam Raguel ampliore tempore manere secum, nec auditur, dicente Tobia: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Et cum plenitudo gentium intraverit, nullus poterit prohibere Deum, quin et Israel salutem tribuat, caecitatemque ejus, quae ex parte facta est, auferat. Recordatur enim divina clementia, quoniam tristitia est magna, et continuus dolor cordis credentibus ex Judaeis pro caecitate incredulorum, qui sunt cognati eorum secundum carnem, qui sunt Israelitae. Dimisit ergo Tobiam Raguel ad parentes suos, tradens ei Saram cum multa substantia. Remittunt in fi
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ad saluandos eos. reten¬
tus ingentib. Quib bene con¬
gruit. qd̾ mat̾ eiris pauꝑ. et
quasi uiro simul orbata. multo
cum dolore dicebat. Heuheu fi¬
limi ut quid de misimꝰ ꝑegͥnari:

Expanded text:
enire ad salvandos eos, retentus in gentibus. Quibus bene congruit, quod mater ejus pauper, et quasi viro simul ac filio orbata, multo cum dolore dicebat: Heu, heu, fili mi, ut quid te misimus peregrinari
Abbreviated transcription (Latin):
signum. ut sol decem gradib reuer¬
tatur: quos nos iuxta simmacũ
in lineas & horologiũ uertimus.
qui gradus intellexit: ut mani
festiorem sensum legentib face¬
ret siue ita erant exstructi grad
arte mechanica: ut ꝑ singulos
umbra descendens. horarũ spa¬
cia terminaret. De portento id¬

Expanded text:
signum, ut sol decem gradibus revertatur, quos nos, juxta Symmachum, in lineas et horologium vertimus. Qui gradus intelligit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret. Sive ita erant exstructi gradus arte mechanica, ut per singulos umbra descendens, horarum spatia terminaret. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
nis unã. illiꝰ scilicet uituli sagi¬
nati. qui ꝓ reuertente ad patrẽ filio
iuniore mactatus. & igne passios¬
nis assatus est dicens. Exaruit ue¬
lut testa iurtus mea. Et similam
frixã oleo: carnẽ uidelicet a pecca¬
tilabe mundissimã. s obbuma
crucis sartagine tostam. Et me¬
rito una panis collirida. una
carnis assatura datur: quia unꝰ
dñs. una fides. unũ baptisma.
unꝰ ds. ce pat̃ omĩum. Alit̾ hec
munera fideles accipiunt quan¬
oo unus panis &e unũ corpus
multi sumus in xp̃o: &e sue car.¬
nis singuli lascuuã castigantes.
ac seruituti subicientes. sc̃i sp̃c
igne decoqunt: necñ ce fructꝰ
oꝑum bonoꝵ oleo miscłie pin¬
guissimos. compassione ꝓximi
feruefaciunt. At contͣ filia saul
frustra cubiculũ regis ingressa.
nullos concepti seminis fructꝰ
dat: quia qui uerbũ dei aure
tenus ꝑcipiunt. absq boni ope¬
ris prole. diem ꝑpetue mortis
expectant:¬

Expanded text:
nis unam, » illius scilicet vituli saginis unam, » illius scilicet vituli saginati, qui pro revertente ad patrem filio juniore mactatus, et igne passionis assatus est, dicens: « Exaruit, velut testa, virtus mea . » « Et similam frixam oleo: » carnem videlicet a peccati labe mundissimam, sed ob humcrucis, etc. sartagine tostam. Et merito una panis collyrida, una carnis assatura datur: quia « unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, et Pater omnium . » Aliter haec munera fideles accipiunt: quando « unus panis, et unum corpus multi sumus » in Christo, et suae carnis singuli lasciviam castigantes ac servituti subjicientes, sancti Spiritus igne decoquunt, necnon et fructus operum bonorum oleo misericordiae pinguissimos compassione proximi fervere faciunt. At contra, filia Saul frustra cubiculum regis ingressa, nullos concepti seminis fructus dat, quia qui verbum Dei aure tenus percipiunt absque boni operis prole, diem perpetuae mortis exspectant
Abbreviated transcription (Latin):
one. s oꝑe seqͣntur antixp̃m.
Quib merito ꝯgruit. qd̃ eadem
michol que ob figurandã instabi¬
litatẽ carnaliũ. aqͣ omĩs int̃pre¬
tat᷑. ñ uxor dauio. s filia saul ap¬
pellatur: quia qͥ xp̃o fidẽtenꝰ ser¬
uiunt. ñ illiꝰ regno coronandi.s
ꝑsecutoꝵ eius quos imitati sunt.
sunt anathemate dampnandi.
Ucrum pͣui succenseant: humili¬
tatẽ eccł̃ie contempnant: nichilo¬
minus archa dñi suũ locũ ingre¬
dit᷑. Ponitur in medio tabernacłi
qd̃ tecenderat ei dauid: id est fi¬
des ecclie p̃dicat᷑. ꝓficit. inseritur
cordib omniũ. quos dñs ad ui¬
tam p̃ordinauerat et̃nam. Of
fert dauid holocausta &e pacifi
est ad dext̃am dĩ. qui etiam int̾¬
pellat pronob̃. Qͥ in exemplũ
dauid fideles humilesq benedi¬
cens: salutaris misterii pascit ali¬
mentis. Patit᷑ singulis colliridã
panis unã. illiꝰ utiq qui decelo
descendit. & dat uitam huic
mundo. Ec assaturã bubule car¬

Expanded text:
one, sed opere sequentur Antichristum. Quibus merito congruit, quod eadem Michol, quae ob figurandam instabilitatem carnalium, aqua omnis interpretatur, non uxor David, sed filia Saul appellatur, quia Christo fide tenus serviunt, non illius regno coronandi, sed persecutorum ejus, quos imitavere, sunt anathemate damnandi. Verum pravi succenseant, humilitatem Ecclesiae contemnant: nihilominus arca Domini suum locum ingreditur. « Ponitur in medio tabernaculi, quod tetenderat ei David. » Id est, fides Ecclesiae praedicatur, proficit, inseritur cordibus omnium quos Dominus ad vitam praeordinaverat aeternam . Offert David holocausta et pacificest ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis, » qui in exemplum David fideles humilesque benedicens salutaris mysterii pascit alimentis. « Partitus singulis collyridam panis unam, » illius utique, qui de coelo descendit, et dat vitam huic mundo. « Et assaturam bubulae car
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit: quos ⁊ si tẽptare aliquo¬
tiens ꝑmictit᷑ ut ꝓbent᷑. suꝑare
camen ꝓhibet᷑. ne afide defici¬
ant. Ligauit inqͥt eum inde¬
serto suꝑioris egypti. Et deser¬
tum ⁊ egyptus. corda infideliũ
significat: quia ⁊ deserta id est
derelicta sunt ado cuiꝰ inhabita¬
tione sunt indigna. Et hec eade
st̃ iuixta int̃precationẽ nomĩs
egypti. ꝑfidiȩ suȩ tenebris obscͣ¬
ucidainec immerito qui dese
uu⁊cipe tenebraꝵ. App̃hen¬
sum gͦ angłs demonẽ qui tobi¬
am occiłe cupiebat. ligauit e¬
um indeserto suꝑioris egypti:
Quia cohibitũ araptu fidelium
quimenbra sunt sui redẽptoriᷤ.

Expanded text:
tinuit; quos etsi tentare aliquotinuit; quos etsi tentare aliquoties permittitur, ut probentur, superare tamen prohibetur ne a fide deficiant. Ligavit eum in deserto superioris Aegypti. Et desertum et Aegyptus infidelium corda significant, quae et deserta, id est, derelicta sunt a Deo, cujus inhabitatione sunt indigna. Et haec eadem sunt juxta interpretationem nominis Aegypti, perfidiae suae tenebris obscurata. Nec immerito qui deserrincipe tenebrarum. Apprehensum ergo angelus daemonem, qui Tobiam occidere cupiebat, ligavit in deserto superioris Aegypti; quia cohibitum a raptu fidelium, qui membra sunt sui Redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
scł uite gaudia nouerunt: de et¬
nis nichil certũ dicebant: id̃oq
illos absq spe uitȩ immortalis.
ȩt̾nȩ mortis rapuisset int̾itus.
S docente intͥnsecꝰ ipsa uerita¬
te. quiforis ꝑdoctoꝵ ora sonabit.
tandem incellexit. quia necesse
erat. ut stulta dicerent stulti:
pirent hi qui d̃m uerũ non no¬
uerant: uire autem mundi con¬
dicor inmundũ ueniens. mun¬
di regiũ suscipet: ⁊ fidem confiᷤ¬
sus xp̃i. eius se sacͣmentis scĩfi¬
cari gauderet. Introductus to¬
bias ad saram cubiculum. ꝓdux̃
de cassidili suo partẽ iecoris::
itio aubet eam insingłis creden¬
tib abrenuntiare sathane. &
om̃ib oꝑib eius. ⁊ om̃ib põpis
eius: ac deinde confiteri fidem
sc̃e tͥnitatis. in remissionẽ pecc̃oꝵ
qd̾ est intima piscis iuscera uiuᷤ¬
concremare carbonib. Quib
actis. angłs app̃hendens demo¬
nẽ ligauit: quia pꝰ abrenuntia¬
tionẽ diaboli. pꝰ confessionẽ rec¬
eum. quia afideliũ lesione re¬

Expanded text:
e gaudia noverant, de aeternis nihil certum dicebant, ideoque illos absque spe vitae immortalis, aeternae mortis rapuisset interitus. Sed docente intrinsecus ipsa veritate, quae foris per doctorum ora sonabat, tandem intellexit quia necesse esset ut stulta dicerent stulti, perirentque hi qui Dominum verum non noverant; jure autem mundi Conditor in mundum veniens, mundi regimen susciperet. Et fidem confessus Christi, ejus se sacramentis sanctificari gaudebat. Introductus Tobias ad Saram in cubiculum, protulit de cassidili suo partem jecoris, ejus initio jubet eam in singulis credentibus abrenuntiare Satanae, et omnibus operibus ejus, et omnibus pompis ejus; ac deinde confiteri fidem sanctae Trinitatis in remissionem peccatorum, quod est intima pacis viscera vivis cremare carbonibus. Quibus actis angelus apprehendens daemonem ligavit. Quia post abrenuntiationem diaboli, post confessionem receum, quia a fidelium laesione re
Abbreviated transcription (Latin):
bere non possent. tobias autẽ
qui dm̃ timebat posset: moxda
ri consentit. Audiens ppłs gen
orbem ȩccł̃iam d̃i faceret. nonsi¬
ne certa exploratione potuit
noue fidei iura legẽq susciꝑe:
habuerit doctores. qui om̃es qͦ¬

Expanded text:
bere non possent, Tobias autem, bere non possent, Tobias autem, qui Deum timebat, posset, mox dare consensit. Audiens verbum fiorbem Ecclesiam Christi faceret, non sine certa exploratione potuit novae fidei jura legemque suscipere; habuit doctores, qui omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
Ementa locaret. Sugg̾it angłs to¬
bie: ut ingressus domum ragu¬
el filiam eius saram petat. sͥ ux¬
orem. Raguel indicat ppłm gen¬
tium. quẽ dñs ꝑ p̃dicatores suos
uisitare dignatus est. ut de eius
stirpe sibi sponsam assumeret:
id est ipsam gentilitatẽ sibi eccle¬
siam faceret: congruit ⁊sare no
ȩccłiȩ ppłm. Nomen quoq ragu¬
hel qui int̾p̃tat᷑ pastus eius ds.
siue amicꝰ d̾s illum designat po¬
płm. qui abdicata diaboli fraude.
se suosq consortio dñi nectit. Qͥ
dic̾ę nouit. Dñs pascit me: mi
chil michi de erit. Et audirem̾¬
et᷑. Iam non dicam uos seruos:
s amicos meos. Tibi inquit de¬
bet᷑ om̃is sub̃a eius. Et pat̾ adfi¬
qui eos suscepit cum gaudio. Ad¬
iit dñs ppłmnationũ. ꝑ doctorẽ
sui uerbi: quilibent̾ accepit in
plurimis locis. ut apłoꝵ actus
testant᷑. Petidus filiam. raguel.
primo expauit: sciens quid ꝓ¬
uenisset illis .uii. uiris: S docen¬
te angło quia immundi eamha¬

Expanded text:
menta locaret. Suggerit angelus Tobiae, ut ingressus domum Raguel, filiam ejus Saram petat sibi uxorem. Raguel indicat populum gentium, quem Dominus per praedicatores suos visitare dignatus est; ut de ejus stirpe sibi sponsam assumeret, id est, ipsam gentilitatem sibi Ecclesiam faceret. Congruit et Sarae Ecclesiae populum. Nomen quoque Raguel, qui interpretatur pastus ejus Deus, sive amicus Deus; illum designat populum, qui, victa diaboli fraude, se suosque Domini consortio nectit qui dicere novit: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit . Et audire meretur: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . Tibi debetur omnis substantia ejus. Et Pater ad Fiqui eos suscepit cum gaudio. Adiit Dominus populum nationum per doctores sui verbi, qui libenter accepit in plurimis locis, ut apostolorum Actus testantur. Petitus filiam Raguel primo expavit, sciens quid provenisset illis septem viris; sed docente angelo, quia immundi eam ha
Abbreviated transcription (Latin):
est.Cuiꝰ int̾ior domus in aqͥlonali
sui parte. gͣnde ce ualde pulcbrũ
armariũ ht̃: in quo capsa lignea.
ligneo qͦ cooꝑculo tecta. crucis dñi¬
cȩ tres particulas ꝯtinet. Longũui¬
delicet lignũ in duaspartes inci
est in cena dñi. inparasceue.⁊in
sabbo sco: ppłis adoranda ꝓfert᷑.
Quarũ pͥma capsa illa. suꝑ alta¬
re aureũ. duos cubitos altitudi¬
nis. ⁊ unũ latituduus hñs. cũ cru¬
ce sc̃a patefac̾ta cõponit᷑. Accedenᷤ¬
q pͥus imꝑator. deinde cunctꝰ ꝑ or¬
dinem laicoꝵ gradꝰ: scãm crucẽ
adorat ⁊ osculat᷑. Seq̃nti die ĩꝑatͥx
ce om̃s matrone uł uirgines: idẽ
faciunt. Tercia nichilominꝰ die ep̃i
⁊ cuncti clericoꝵ grãdꝰ. idem faci¬
unt. Et sic capsa reclusa: ad supͣ
dictũ armariũ reportat᷑. Qmͣdiu
audem suꝑ altare manet aꝑta:
totam eccłam mirus odor ꝑfun¬
dit. Denodis enĩ ligni seĩ. liquor
odorifer. oleo similis ꝓfluit. Cuiꝰ

Expanded text:
est. Cuius - interior domus in aquilonali est. Cuius - interior domus in aquilonali sui parte grande et ualde pulchrum armarium habet, in quo capsa lignea ligneo quoque cooperculo tecta crucis dominicae tres particulas continet, longum uidelicet lignum in duas partes incisest in cena Domini, in parasceue et in sabbato sancto populis adoranda profertur. Quarum prima capsa illa super altare aureum duos cubitos altitudinis et unum latitudinis habens cum cruce sancta patefacta conponitur. Accedensque primus imperator, deinde cunctus per ordinem laicorum gradus, sanctam crucem adorat et osculatur. Sequenti die imperatrix et omnes matronae uel uirgines idem faciunt, tertia nihilominus die episcopi et cuncti clericorum gradus idem faciunt, et sic capsa reclusa ad supra dictum armarium repor- n tatur. Quandiu autem super altare manet aperta, totam ecclesiam mirus odor perfundit. De nodis enim ligni sancti liquor odorifer oleo similis profluit, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
irrigant. s oppͥmunt t̾ras subiacen¬
tes. Et qͥ plana egypti incolunt.
suꝑruios aqͣꝵ sͥ domos faciunt:
tnlu̾sis trabib suꝑponentes xix.
Deꝯstantinopoli. ⁊ basilica ĩ ea q̃ crucẽ¬
onstantinopoł undi Sdñi ꝯtinet:¬
q pret̾ aqͥlonẽ mari cincta: q̃d̾
a marimagno. hxc. milib passuũ
usq ad murũciuitatis. & a muro
ciuitatis usq adostia danubii xl
soxpmilia passuũ cixcũplectit᷑
hanc pͥmo constantinꝰ in cilicia iux¬
ta mare qd̾ asiã europãq det̾minat:
edificare disposuit. S qͣdã nocte fer¬
ram̃ta oĩa ablata: missiꝰ qͥ reqͥretẽt.
inparte europe uͥ ñc est ipsa ciui¬
tas inuenta st̃. Ibi enĩfieri.di uo¬
luntas intellecta ẽ. In hac urbe ba¬
silica miri oꝑis. que scã sophia cog¬
nominat᷑. rotundo scemate & a
fundam̃tis ostructa ⁊ ꝯcamerata.
trib cincta parietib.⁊ magnis susten¬
tata columnis. arcub qͦ sublimata

Expanded text:
irrigant, sed opprimunt terras subiacenirrigant, sed opprimunt terras subiacentes, et qui plana Aegypti incolunt super riuos aquarum sibi domos faciunt transuersis trabibus superponentes. XVIIII. DE CONSTANTINOPOLI ET BASILICA IN EA, QVAEonstantinopolis undique praeter aquilonem mari cincta, quod a mari magno LX milibus passuum usque ad murum ciuitatis, et a muro ciuitatis usque ad ostia Danubii quaso XII milia passuum circumplectitur. Hanc primo Constantinus in Cilicia iuxta mare, quod Asiam Europamque disterminat, aedificare disposuit, sed quadam nocte ferramenta omnia ablata missis, qui requirerent, in parte Europae. ubi nunc est ipsa ciuitas, inuenta sunt. Ibi enim fieri Dei uoluntas intellecta est. In hac urbe basilica miri operis, quae sancta Sophia cognominatur, rotundo scemate et a fundamentis constructa et concamerata, tribus cincta parietibus et magnis sustentata columnis arcubusque sublimata
Abbreviated transcription (Latin):
lexandria ab occasumor ¶xuiii.¬
tũ soł longa. ab austro ostiis nili
porticus cet̾is difficilior qͣsi ad formã
humani corporis. in capite ipso. ce¬
instatione capacior: in faucib uͦ an¬
gustior: quia meatũ maris ac nauiũ
suscipit. quib quedã spirandi subsi¬
dia portui sũministͣnͣtur. Ubi qͥs an¬
gustias atq ora portꝰ euaserit: tanqͣ
reliqͣ corporis forma. ita diffusioma¬
ris longe lateq extendit᷑. In eiꝰdem
dexteraportꝰ parua insula habet᷑.
denebris naute in scopłos incidant.
e uestibuli limitẽ cõprehendere¬
nequeant: qui &e ipse semꝑ inquietꝰ
ẽfluctib hinc inde collidentib. Portꝰ
ũ placidꝰ semꝑ: amplitudinẽ hñs¬
xx łe. stadioꝵ. Aparte egyptiurbẽm
tntib. ad dext̾am occ᷑rit eccła: in qͣ¬
beatus eungłista marcꝰ reqͥescit suiꝰ
corpꝰ in orientaliparte eccłiȩ eiꝰdẽ
an altare humatũ est: memoria suꝑ¬
positade qͣdrato marmore facta.
te custodũ incuria rupti fuerint: ñ

Expanded text:
lexandria ab occasu in ortum solis longa, ab austro ostiis Nili portus caeteris difficilior quasi ad formam humani corporis in capite ipso et statione capacior, in faucibus vero angustior, qua meatus maris ac navium suscipit, quibus quaedam spirandi subsidia portui subministratur; ubi quis angustias atque ora portus evaserit, tanquam reliqua corporis forma, ita diffusio maris longe lateque extenditur: in ejusdem dextera portus parva insula habetur,tenebris nautae in scopulos incidant et vestibuli limitem comprehenderenequeant, qui et ipse se semper inquietus est fluctibus hinc inde collidentibus. Portus vero placidus semper amplitudinem triginta stadiorum. A parte Aegypti urbem intrantibus, ad dexteram occurrit ecclesia beatus euangelista Marcus requiescit, cuius corpus in orientali parte eiusdem ecclesiae ante altare humatum est memoria superposita de quadrato marmore facta. te custodum incuria rupti fuerint, non
Abbreviated transcription (Latin):
s ce corporib immortali gła pre¬
ditis in iudicio suas fores aꝑiet.
Quinq enim sunt saisus corporis
nr̃i. quorũ et supra meminimus.
uisus. auditus. gustus. olfactus
& tactus. u el certe postis ut̃q ora¬
culi. quinꝙ factus ẽ cubitorum:
quia solis illis suꝑne patrie in¬
troitus panditur. qui omnib sui
corporis &e cordis sensib dno seruire
studuerint: corporis uidelicet cũ
ꝑ eosdem sensus aliquid pro illo a¬
gunt: cordis uͦ. cum sobrie & iuste
et pie cogitant de eis. que ꝑ ipsos

Expanded text:
sed et corporibus immortali gloria praesed et corporibus immortali gloria praeditis in judicio suas fores aperiet. Quinque enim sunt sensus corporis nostri, quorum et supra meminimus: visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus. Vel certe postis uterque tabernaculi quinque factus est cubitorum, quia solis illis supernae patriae introitus panditur, qui omnibus sui corporis et cordis sensibus Domino servire studuerint; corporis videlicet cum per eosdem sensus aliquid pro illo agunt; cordis vero, cum sobrie, et juste, et pie cogitant de eis quae per ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
merito ad regnum celeste ꝑuenit.
recte ꝑ ostia ꝑ que in scã scõeum in¬
grediebatur. possunt typice desig¬
nari: iuxta quod in libro sapientie
scͥptum ẽ. Custoditio autẽ legum.
consummatio incorruptionis ẽ:
incorruptio autẽ facit ꝓximum dõ.
Concupiscentia itaq sapientie dedu¬
cit ad regnum ꝑpetuum. Quibus
omnib apte congruit. qͦd eadem
ostiola de lignis fiunt oliuarũ: qͥa
nimirum et angłi. et homines ꝑ¬
se in domo dĩ głosos exhibent.im¬
mo om̃s electi ꝑ arma lucis & pie¬
tatis. aditum sibi patrie celestis
aꝑiunt. Duo sunt autẽ ostiola.
siue quia d̃m & ꝓximos diligunt.
& angeli ce homines sci. neꝙ ianu¬
am uite nisi ꝑ geminã banc dilec¬
tionem possunt intrare: seu qͥa
utrisꝙ ppłis fidelib &e iudeis u¬
delicet & gentilib. eãdem uite ia¬
nua reseratur. Postes habent an¬
gulorum quinꝙ: quia ñ solũ ani¬
mas electorum aula celi recipit

Expanded text:
merito ad regnum coeleste pervenitur, merito ad regnum coeleste pervenitur, recte per ostia, per quae in sancta sanctorum ingrediebatur, possunt typice designari; juxta quod in libro Sapientiae scriptum est: Custoditio autem legum, consummatio incorruptionis, incorruptio autem facit proximum Deo. Concupiscentia autem sapientiae deducit ad regnum perpetuum . Quibus omnibus apte congruit quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli et homines perse in domo Dei gloriosos exhibent; imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Deum et proximos diligunt et angeli et homines sancti; neque januam vitae nisi per hanc geminam dilectionem possunt intrare; seu quia utrisque populis fidelibus, Judaeis videlicet et gentilibus, eadem vitae janua reseratur. Postes habent angulorum quinque, quia non solum animas electorum aula coeli recîpit,
Abbreviated transcription (Latin):
unus in regnum celeste ꝑ oꝑa fides
est sꝑandus introitus.Nam qͦd
unusesset ingressus oraculi: testa¬
tur hoc quod inferius de archa
scͥptum ẽ. Cũq eminerent uectes
et apparerent summitates eorũ
foras scũarium ante oraculum: ñ
apparebant ultra extrinsecus̃. Ubi
patenter ostenditur ni fallor. qͦd
unus erat ingressus oraculi. & hic e
regione factus arche: que erat in me¬
dio eiusdem oraculi. Cuius ingres¬
sus ostiola: ꝑ significationẽ multi¬
pharie possunt accipi. Nam et
angelicos sp̃c quorum ministerio
inhabitationẽ patrie celestis intro¬
ducimur. aptissime designant:
et apłorum eque. uirorũq aposto¬
licorum figuram tenent: quib
claues regni celorũ sunt date. Qui
accepta a dño potestate ligaudi
atq soluendi. et dignos intra reg¬
maces. impuros. ac suꝑbos. excom¬
municando uł anathematrrando.
ab ingressu uite ꝑhennis elimi¬
nant. Sed et oꝑa iusticie quorum

Expanded text:
unus in regnum coeleste per opera fidei unus in regnum coeleste per opera fidei est sperandus introitus. Nam quod unus esset ingressus oraculi, testatur hoc quod inferius de arca scriptum est: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patenter ostenditur, ni fallor, quod unus erat ingressus oraculi, et hic e regione factus arcae, quae erat in medio ejusdem oraculi; cujus ingressus ostiola, per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus, quorum ministerio in habitationem patriae coelestis introducimur, apertissime designant; et apostolicorum aeque virorum, quae apostolorum figuram tenent, quibus claves regni coelorum datae sunt; quae accepta a Domino potestate ligandi atque solvendi, et dignos intra janmaces impuros et superbos excommunicando vel anathematizando ab ingressu vitae perennis eliminant. Sed et opera justitiae, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
mus auro intrinsecusqr extͥnsetus
quia rex nr̃ pacificus & angelos.
atꝙ animas iustorum incelis. ꝑfec¬
te ac plenarie dono dilectionis
impleuit:& ꝑegrinantes in hoc
seculo ciues eiusdem patrie cele¬
stis. signaculo dilectionis aceteroꝵ
mortalium uilitate secreuit: in hoc
cognoscent inquiens homines qͥa
t̾ in ingressu oraculi fecit osti¬
ola delignis oliuarum: po¬
stesꝙ angulorum quinq &e duo
ostia de lignis oliuarum. Quod
pͥmo dixerat fecit ostiola de lignis
oliuarũ. hoc ipsum uidetur aꝑ¬
tius explicare uoluisse. cum ad¬
unxit & duo ostia de lignis oli¬
uarum. unus quippe erat ingͦs
sus oraculi. s idem ingressus du¬
obus ostiis claudebatur. rursũꝙ
reseratis eisdem aꝑiebatur: sicut
et templum. et porticus ante tem¬
plum. unum ñ amplius habebãt
introitum. certiutiq causa mi¬
sterii: quia unus dñs. una fides.
unum baptisma. unus d̃s: unus
ineccłiam p̃sentem ꝑ baptismũ.

Expanded text:
mus auro intrinsecus et extrinsecus, mus auro intrinsecus et extrinsecus, quia Rex noster pacificus et angelos et animas justorum in coelis perfecte ac plenarie dono dilectionis implevit, et peregrinantes in hoc saeculo cives ejusdem patriae coelestis signaculo dilectionis a caeterorum mortalium vilitate secrevit: In hoc cognoscent, inquiens, omnes, quia t in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum. Quod primo dixerat, Fecit ostiola de lignis olivarum, hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse, cum adjunxit, Et duo ostia de lignis olivarum. Unus quisus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut et templum et porticus ante templum unum non amplius habebant introitum; certi utique causa mysterii, quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, unus in Ecclesiam praesentem per baptismum,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. suꝑ omnia autẽ hec caritatẽ
delicet iurtites cum in tantã electis
consuetudinem uenerint. ut uelut
naturalit̃ eis eẽ uideantur insite:
quid aliud quam picture domus
dñi ꝓminentes quasi de pariete ex¬
unt: Quia uerba et oꝑa ueritatis
ñ adbuc ab aliis extͥnsecus discũt.¬
s infixa radicitus. parata semꝑ ab
intimis cordis que sunt agenda
siue docenda proferunt. Sed et
pauimentum domus texit auro
intrinsecus et extrinsecus. Intrin¬
secus & extrinsecus: in oraculo. et
in ipso templo significat. Diximꝰ
autẽ supra. qͦd pauimenti equa¬
litas humilem concordiam desig¬
naret sc̃ẽ fraternitatis. Ubicum sint
iudei & gentes. barbari. & scite. lib̾i.
et serui. nobiles & ignobiles: cunch
se inxp̃o ẽẽ fratres. uniuersi eun¬
dem se habere patrem qui ẽ in ce¬
lis gloriantur. Neꝙ enim de con¬
cordissima humilitate suꝑnorũ
ciuium dubitare cuiqͣm fas est.
Texit gͦ salonion pauimentumdo¬

Expanded text:
ipsis, super omnia autem hoc charitatem ipsis, super omnia autem hoc charitatem delicet virtutes, cum in tantam electis consuetudinem venerint, ut velut naturaliter eis videantur insitae, quid aliud, quam picturae domus Domini prominentes, quasi de pariete exeunt? quia verba et opera veritatis non adhuc ab aliis extsed infixa radicitus parata semper ab intimis cordis, quae sunt agenda sive docenda, proferunt. Sed et pavimentum domus texit auro intrinsecus et extrinsecus. Intrinsecus et extrinsecus, in oraculo et in ipso templo significat. Diximus autem supra quod pavimenti aequalitas humilem concordiam designaret sanctae fraternitatis; ubi cum sint Judaei et gentes, barbari et Scythae, liberi et servi, nobiles et ignobiles, cuncti se in Christo esse fratres, universi eumdem se habere Patrem, qui est in coelis, gloriantur. Neque enim de concordissima humilitate supernorum civium dubitare cuiquam fas est. Texit ergo Salomon pavimentum do
Abbreviated transcription (Latin):
absꝙ ullo prorsus errore ꝓmpta
deuotione insistit. Ubi bene dicit᷑.
t fecit ineis cherubym. et pal¬
mas. & picturas uarias. quasi pro¬
minentes de pariete & egredien
tes. Cherubym nãꝙ inparietibus
templi facit salomon: cum electos
suos d̾ns ad regulam scͥpturarũ
scãrum. in quib ẽ multitudo sci¬
entie uitam̃ suam dirigere donat.
Cherubym facit: cum eos in hoc mũ¬
do castitatẽ angłice conuersatio¬
nis promodulo suo docet imita¬
ri: quod maxime iuigiliis & lau¬
dib diuinis. dilectione sincera
conditoris et proximi geritur. Pal¬
mas facit. cum memoriam eterne
retributionis eorũ mentib infi¬
git: ut eominus ab arce iusticie la¬
bi queant. quo mercedẽ iusticie
semꝑ aute cordis oculos habent.
Facit picturas uarias quasi pro¬
minentes de parietate et egredien¬
tes: cum multipharias iuitutũ
oꝑationes fidelib tribuit. uerbi
grã uiscera miscdie. benignitatem.
humilitatẽ. patientiam. modestiã.
sufferre inuicem. et donare sibimet¬

Expanded text:
absque ullo prorsus errore, prompta devotione insistit, ubi bene dicitur: Et fecit in eis cherubin et palmas, et picturas varias, quasi prominentes de pariete, et egrtes. Cherub namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos Dominus ad regulam Scripturarum sanctarum, in quibus est multitudo scientiae, vitam suam dirigere donat. Cherubin facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quod maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi, geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias quasi prominentes de pariete et egredientes: cum multifarias virtutum operationes fidelibus tribuit. Verbi gratia, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, sufferre invicem, et donare sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾ ẽ: qͦd eger animo: egrotꝰ
corꝑe. Int̾. pͥor uenit. & ante uenit.
hoc int̾ ẽ: qͦd pͥor. ad dignitatẽ:
ante. ad tempus refert᷑. Int̾ infice
d officẽ. hoc int̾ ẽ. qͦd offic̃. qͥ nocet: in
bona: accidt̃ mala: eueniũt utraq¬

Expanded text:
hoc interest, quod aeger animo, aegrotus corpore. 67. Inter prior venit et ante venit hoc interest, quod prior ad dignitatem, ante ad tempus refertur. 68. Inter inficere et officere hoc interest, quod officit qui nocet, infbona, accidunt mala, eveniunt utraq
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ẽ: qͦd nefariꝰ ap̃t̃itis intelligit᷑ ne
cat nutͥcius. Int̾ maritimũ & mari¬
nũ hoc int ẽ: qͦd maritimũ ꝓximũ
mari: marinũ ex ipsomari. Int̃ la¬
niat & lacerat. & lacinat hoc intẽ
qͦd laniat cũ membrati discindit:
lacerat. qͥ partib sus m̃bra destitu¬
it: lacinat. qͥ inutilit̾ mbra discer¬
pit. Int̾ laurũ & laureũ hoc int̃ ẽ:¬

Expanded text:
interest, quod nefarius a praeteritis intelligitur, nefcat nutritius. 75. Inter maritimum et marinum hoc interest, quod maritimum proximum mari, marinum ex ipso mari. 76. Inter laniat, lacerat et lancinat hoc interest, quod laniat qui membratim distendit, lacerat qui partibus suis membra destituit, lancinat qui inutiliter membra discerpit. 77. Inter patulum et patens hoc inte
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾ẽ. qͦd album nat᷑ale ẽ: can¬
didum cura facit. Int sangͥnẽ¬
ȩ cruorẽ. & saniẽ. hoc intt̾ ẽ: qͣd
sanguis dr. dum intra corpus ẽ:
dictus qͦd nos sanccitet idẽ conti¬
corruere cogat:sanies.corꝑis
putredoInt̃ terga ⁊ tergora hoc
inter ẽ: qͦd t̾ga. hominũ fe̾: ter¬
gora animaliũ. Num̃o singłri

Expanded text:
hoc interest, quod album naturale est, canhoc interest, quod album naturale est, candidum cura facit. 18. Intem, cruorem et saniem, hoc interest, quod sanguis dicitur, cum intra corpus est, dictus quod nos sanciat, id est, conticorruere cogat; sanies, corpus putre. 22. Inter terga et tergora hoc interest, quod terga hominum sunt, tergora animalium. Numero singulari
Abbreviated transcription (Latin):
nit: nimb erumpit. ut aliqͣm
partem minorẽ occupet celi. ma¬
iorem serenam relinquat: plu
uia ẽ. quam impulsu uenti
nubes expͥmunt. Unde etiãcũ
explorare ẽ dictum: coacte dolore
lacme expͥmuntur. Inter in no
centem et innocuum hoc ũt ẽ:
quod innocens scĩtate uł more
intelligitur: innocuus: qͥ ñ he
et nobilem boc int̾ ẽ: quod gene¬
rosus nascitur: nobilis uͦ fit¬
oꝑib. Inter regium & regale
hoc inter ẽ: quodregnis puer:
regalis rex. qui regit regnum.
retinens dictus. ẽ quadã demi¬
nuta parte mentis: amens au¬
pecudes & peccora hoc inter est.
hoc distat. qͦd monstrat semel.
demonstratur sepius. Inter di¬
uitem. honestum. pecuniosũ.
beatum. ocupletẽ. opulentũ.
hoc interẽ: quod diues auro et¬
argento: honestus morib: beatꝰ
sit locis plenus: opulentꝰ om̃ib
b dr. Int̾ palam & coram. hoc int̾¬
ẽ: quod palam hominũ p̃sentiã
notat: coram.ꝑ sonã acciꝑe desi¬
derat. Inter album et candidũ

Expanded text:
iam erumpit, ut aliquam partem minorem occupet coeli, majorem serenam relinquat. 21. via est quam impulsu ventorum nubes exprimunt, unde et plorare est dictum, cum coactae dolore lacrymae exprimuntur; nimbus centem et innoxium hoc interest, quod innocens sanctitate morum intelligitur, innocuus qui non haet nobilem hoc interest, quod generosus, nascitur, nobilis opibus fit. 11. Inter regium et regem hoc interest, quod regius puer regalis est, rex qui regit regnum. 12. retinet; dictus quasi diminuta parte mentis. pecudes et pecora hoc interest, hoc interest, quod monstramus semel, demonstramus saepius. 15. Inter divitem et honestum, pecuniosum, beatum, locupletem et opulentum, hoc interest, quod dives auro argentoque; honestus moribus dicituloculis plenus; opulentus, omnibus  16. Inter palam et coram hoc interest, quod palam hominum praesentiam notat; coram, personam accipere desiderat. 17. Inter album et candidum
Abbreviated transcription (Latin):
uba est corneis partib adu¬
natis aut aliquo metallo pro¬
ductus tubulus. a patulo cir¬
culo inchoans: et desinens
in angusto foramine. Hec sp̃u
retracto completa. terribili
ꝑsonatione dilatatur: que
aut belloꝵ temporib sumit᷑:
aut regiis aduentib appatur.
psaltium ẽ: in modum cythare
conuersa positio. Bucca. qͣsdam
uoces sonoras ligni gestat inca¬
pite:ubi ab imo uenientes cor¬
darum sonos in altum recipit:
mo cordarum. filis uenientib
sonos recipit: atq inuncangia¬
tiam iocunditatis enittit bym¬
gulam ꝑcutitur. Chorus est:
plurimarũ uocum ad suaui¬
tatis modum temꝑata collecti
o. Organum ẽ. quasi turris qͦ¬
Dam diuersis fistulis fabrica¬
ta: quib flatu follium uox co¬
piosissima destinatur: et ut
eam modulatio decora compo¬
nat. linguis quibꝰdam ligneis
abint̾iore parte construitur:
et disciplinaliter magistroꝵ
digiti illud repͥmentes. gͣndissonã
de: quia sicut pulsus cordisest
inpectore: ita pulsus corde in

Expanded text:
uba est corneis partibus adunatis, aut aliquo metallo productus tubulus, a patulo circulo inchoans, et desinens in angusto foramine. Haec spiritu retracto completa, terribili personatione dilatatur, quae aut bellorum temporibus sumitur, aut regiis adventibus apparatur. Psalterium vero est in modum citharae conversa positio. Buccas enim quasdam sonoras ligni gestat in capite: ubi ab imo venientes, chordarum sonos in altum rapit, mo chordarum filis venientibus sonos recipit, atque in unam gratiam jucunditatis emittitulantur. Chorus est plurimarum vocum ad suavitatis modum temperata collecti itaque est quasi turris quaedam diversis fistulis fabricata, quibus flatu 502 follium vox copiosissima destinatur; et ut eam modulatio decora componat, linguis quibusdam ligneis ab interiore parte construitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam de, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in
Abbreviated transcription (Latin):
& argumentatio. hoc inter se dif¬
ferum. Argum̾tum ẽ. quod in
pͥncipio libri breuĩt causam
pandit: argumentatio. que in
disputatione fidem assertionib

Expanded text:
et argumentatio noc inter se differt. Argumentum enim est quod in principio libri breviter causam pandit. Argumentatio enim quae in disputatione fidem assertionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ulciscim nos. accepta iniuria uin¬
dicamꝰ. ne accipiamꝰ. Int̾ fallacẽ &
pellacẽ hoc int̾ ẽ: qͦd fallax. infide¬
lis dr: pellax inuerbis pellando:
mactare hoc uit̃ ẽ: qͦd immolatur
crecta ẽ: mactatũ. hoc est factu. qͣsi

Expanded text:
ulciscimur accepta injuria, vindicamus ne accipiamus. 180. Inter fallacem et pellacem hoc interest, quod fallax infidelis dicitur; pellax in verbis, ab appellando, mactare hoc interest, quod immolare injecta est; mactatum, hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
& humidum hoc inter ẽ: qͦd uiuidũ
medium usꝙ ꝑuenit. Inter uetus
& uetustum hoc int ẽ: qͦd uetus no¬
uo comꝑatur. idẽ contrario: uetu¬
stum ad antiqͥtatẽ refertur. nter
solum & unũ. solitariũ. xunicum.
hoc inter ẽ: qͦd solus ẽ. qui a cẽtis
derelictus ẽ: unus iniciũ multoꝵ
agit: solitariꝰ semꝑ sine cetis uiuit.
unic̾ habet᷑ solus ꝓpt̃ inopiã ali¬
orũ. Inter relictũ et desertũ hoc
inter ẽ: qͦd relinqͥmus uoluntate.
hocinter ẽ: qͦd qui nescit omniũ
noticia caret: qui ignorat aliqͥd
nescit. Inter legatũ & oratorẽ hoc
uit̃ ẽ: qͦd legatꝰ electus ẽ ad officiũ
a ciuitate. & ẽ sacro sc̃s. Orator ad
orandũ missus: ut oris rationẽ
et inertẽ. & segnẽ. hoc int̾̃ ẽ: qͦd
tardus dr. qͥ trahit tempꝰ: piger¬
arte.nulliꝰ officii capax: segnis.¬

Expanded text:
uvidum hoc interest, quod humidum medium usque pervenit. 36. Inter vetus et vetustum hoc interest, quod vetus novo comparatur, e contrario vetustum ad antiquitatem refertur. solum, unum, solitarium, et unicum hoc interest, quod solus, qui a caeteris relictus; unus initium multorum agit; solitarius qui semper sine caeteris vivit; unicus habetur solus propter inopiam aliorum. interest, quod relinquimus voluntate, hoc interest, quod qui nescit omnium notitia caret, qui ignorat aliquid nescit 45. Inter legatum et oratorem hoc interest, quod legatus electus est ad officium a civitate, et est sacrosanctus; orator, ad orandum missus, ut oris oratione em, inertem et segnem hoc interest, quod tardus dicitur qui trahit tempusarte, nullius officii capax; pi
Abbreviated transcription (Latin):
saut̃. uł caut̃ium. ẽ ferram̃tum
medici: a quo corrump̃r & urit᷑
cutis et caro hominis. ꝓteru: id¬
re. dr degustare. uł funde: aut
immolare. Inde compoñr de libo.
delibas: delibor delibaris. Inter¬

Expanded text:
autere cauterium est ferramentum medici, a quo corrumpitur et uritur cutis et caro hominis; et sire dicimus degustare, et fundere, vel immolare: inde componitur: delibo, debas, et delibor, delibaris,
Abbreviated transcription (Latin):
re. hoc inter ẽ: qͦd famur. cum
tura: sermocinam᷑. qͣndo cũ aliqͦ
sermonẽ conferimus:narramꝰ
docte. Int tenere. sumere. & ac¬
ciꝑe. hoc it ẽ: quod tenemus
que sunt in nr̃a potestate: sumi¬
mus posita: accipimus data.
Inter aspicere. suspicere ꝓͣspic̃e.
casu: suspicimꝰ insuꝑiorẽ par¬
tẽ. uł ueneram᷑: in spicimꝰ iudi¬
caturi: ꝓspicimus que longe
sunt: despicuꝰ inferiorẽ partẽ.
uł languidũ: intuem᷑ cum cau¬
alium et altum. bocinter ẽ.: qͦd
alius ex multis: alter eduobus.
Inter scelus &e facinus hoc inter ẽ:
qͦd scelus cͥmen est: facinus etiã in

Expanded text:
re, hoc interest, quod famur cum atura; sermocinamur quando contra aliquem sermone contendimus; narramus docte. 28. Inter tenere, sumere et accipere hoc interest, quod tenemus quae sunt in nostra potestate; sumimus posita; accipimus data. 29. Inter aspicere, suspicere, inspicerecasu; suspicimus in superiorem partem, vel veneramur; inspicimus, judicaturi; prospicimus quae longe sunt; despicimus inferiorem partem, vel languidam; intuemur cum caualium et alterum hoc interest, quod alius a multis, alter a duobus. 32. Inter scelus et facinus hoc interest, quod scelus crimen est, facinus etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
da et firma: que nullius reiua¬
rietate maculatur. Pretor d̃r a¬
p̃eundo. quasi p̃ceptor: quia pre¬
ceptadat ppło. pretorium autẽ
dr quasi p̃ceptorium: eo qͦd ibi p̃¬
tores siue p̾ceptores & p̃fecti sẽde¬
ant. ad discutienda quedã. x p̃cep¬

Expanded text:
da et firma, quae nullius rei varietate maculatur, ita dpraeeundo et quasi praeceptor, quia praecepta dat populo. Praetorium autem dicitur quasi praeceptorium, eo quod ibi praetores sive praeceptores et praefecti sedeant ad discutienda quaedam et praecep
Abbreviated transcription (Latin):
Inter misereri et miserari hoc int̃¬
ẽ: quod miseremur. cum eodem
miserari. consolari tantũ: & intͣ
& ꝓmittere hoc distat: quod pro¬
mittimus rogati: pollicemur
ultro. Inter nullum et neminẽ
hoc inter ẽ: quod nullus adu¬
ad hominẽ: idest nemo. quasi
nec homo. Inter intus & intro
hoc inter ẽ: quod intro eo. intꝰ
hoc inter ẽ: quod t̃minus ñ sine
manu ponitur: finis. uł ser¬
monis. uł uoluntatis. uł cuius¬
cũq alt̾ius rei. intelligipotest.
Inter asꝑum et ferocẽ hoc inter¬
ẽ: quod asꝑ ad tempus: ferox
a natiuitate. Int̾ flumen fluui¬
um. et amnem. & torrentẽ. Hoc
inter ẽ: quod flumend̾r a fluen¬

Expanded text:
Inter misereri et miserari hoc interest, quod miseremur cum eodem miserari est consolari tantum, et intra promittere hoc interest, quod promittimus, rogati pollicemur ultro. 2. Inter nullum et neminem hoc interest, quod nullus potad hominem; et est nemo, quasi nec homo. 3. Inter intus et intro hoc interest, quod intro eo, intus hoc interest, quod terminus non sine manu ponitur; finis vel sermonis, vel voluntatis, vel cujusque rei intelligi potest. 7. Inter asperum, et ferocem hoc interest, quod asper ad tempus, ferox a nativitate. 8. Inter flumen et fluvium, amnem et torrentem, hoc interest, quod flumen a flue
Abbreviated transcription (Latin):
siue corax. nomen a sono gut¬
turis accepit: quod uoce cora¬
cinet. Fertur hec auis. qͦd pulł
ineis ꝑpennarũ nigredinẽ simili¬
tudinem ꝓprii coloris agnoscat.
postquam uero eos tetris plumis
aspex̾it: in toto agnitos pascit.
hic pͥor: incadauerib ocłm petit.

Expanded text:
sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod in eis per pennarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat. Postquam vero eos tetris plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit.
Abbreviated transcription (Latin):
Int undã & aꝙͣ hoc int ẽ: qͦd unda
copiosa aqua ẽ: aqͣ etiã naturalis
ẽ. Inter tacere & silere hoc int̃ ẽ. qͦd
qͥ desinit loqͥ. silet: qͥ ñdũ cepirta¬
cet. Int̾ auxiliũ. x p̃sidiũ. & subsi¬
diũ. hoc ut̾ ẽ: qͦd auxiliũ laboran

Expanded text:
Inter undam et aquam hoc interest, quod unda copiosa aqua est, aqua est naturalis. 430 55. Inter tacere et silere hoc interest, quod qui desinit loqui silet, et qui non coepit tacet. 56. Inter auxilium, praesidium et subsidium hoc interest, quod auxilium l
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ sceleratũ. & scelestũ. ꝙ scelero sũ.
boc int̾ ẽ: qͦd sceleratꝰ suo scelere. uł
alieno contaminat᷑: scelestus scele¬
rũ cogitator: scelerosus qͣsi insidi¬
osus. ꝑiculosus: uł totus. uł dies.
uł animꝰ: ꝓpt̃ arduitatẽ. Int̾ reliqͦs
et cet̾os hoc int̃ ẽ: qͦd reliqͦs. dm̃s re¬
lictos ex om̃ib: cet̃os. qͦs nescimꝰ.
Inter redibibũ ꝑb. litt̾am. ⁊ rediui¬
uũ ꝑu. litt̃am hoc int̃ ẽ: qͦd redibi¬
bũ ẽ. qͦd nascit᷑. rediuuiũ qͦd reui¬

Expanded text:
Inter scelestum, sceleratum et scelerosum hoc interest, quod sceleratus, suo scelere, vel alieno contaminatus; scelestus, scelerum cogitator; scelerosus, quasi insidiosus, periculosus,  vel totus dies vel animus propter arduitatem. 62. Inter reliquos et caeteros hoc interest, quod reliquos dicimus relictos ex omnibus; caeteros quos nescimus. 63. Inter redibidum per b litteram, et redivivum per v litteram hoc interest, quod redibidum est quod nascitur, redivivum q
Abbreviated transcription (Latin):
uł impectio. Susurro. de sono lo¬
do. De tractio ẽ. aliorũ. bene gesta
oꝑa. uł in malũ malitiose muta¬
re: uł inuidendo fallaci fraude
hoc distat: qͦd dolor ad infirmita¬
tẽ corꝑis ꝑtinet: dolus uͦ mentiꝰ¬
ẽ calliditas: dictũ ab eo qͦd delu¬
uat uerbis fictis. Int̃ dolũ autẽ.
et insidias. & fraudẽ. hoc it est:
qͦd dolus animo fit: insidie loco.

Expanded text:
unt. Susurro quippe a sono lodo. Detractio autem est, aliorum bene gesta opera vel in malum vitiose mutare, vel invidendo fallaci fraude hoc distat, quia dolor ad infirmitatem corporis pertinet, dolus vero est mentis calliditas, dictus ab eo quod deludat verbis fictis. Inter dolum autem et insidias et fraudem hoc interest, quia dolus animo fit, insidiae loco
Abbreviated transcription (Latin):
Est autẽ sulcata squamis in mo
dum serpentis. ꝓducda nimis
corporea magnitudo: qui natu¬
rali feruore succensus.in reme¬
dium temꝑamenti sui. aquosis
rit. uolitare narratur. Huic ci¬
ingentiũ beluarũ membra con¬
stringit: ut eis sp̃m uitalemue¬
lut muscis eripiat. Grando

Expanded text:
est sulcata squamis, in 498 modum serpentis producta nimis corporea magnitudo, qui naturali fervore succensus, in remedium temperamenti sui, aquosis erit, volitare narratur. Huic ingentium belluarum membra constringit, ut eis spiritum vitalem velut muscis eripiat. Abysso