comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cliim suũ deserit sciens nũq
sibi latendiloẽ ẽẽ delictũ. o
aut cognitum sibiingenĩ
unusqͥuis suscipiet aut euz
selibum ee simulaint ase
sbmouebis metuens isque
statura s̃t obnorius fr ¶Si
quisgͥ ex memoratis fugiti
gtrat detẽtator ip̃i aũt cuĩ fũt
pt̾ennde in fugitinũ. alter̃¬
int̾ inquilmos colonos ue
quoꝵ qnͣtũ adoriginẽ ꝑtin
uendicandam in discretaen¬
demq reneuidetur eẽ cõdeoir
e censito statum pat̾ne con¬
Donis agnoscant. illd ⁊̃ ob

Expanded text:
m suum deserit sciens nusquam sibi latendi locum esse derelictum. Sed aut cognitum sibi ingenuum unusquisque suscipiet, aut eum qui se liberum esse simulaverit a se submovebit metuens his quae statuta sunt obnoxius fieri. Si quis igitur ex memoratis fugitivrat detentator, ipsi autem cuius fuit praeter eundem fugitivum alterinter inquilinos colonosve, quorum quantum ad originem pertinet vindicandam indiscreta eademque paene videtur esse condicio, e censito statum paternae condicionis agnoscant. Illud etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ros ꝑbinas ueromulieres ca¬
ꝑitis norma sit censa m̃cbi¬
nis ac t̾iis uiris mutrib autss
quat̾ius iminꝰs pẽdendi capi¬
tis att̾butũ ẽ quo circa solime¬
itas tua hĩ census ꝑ comanẽ¬
siũ ⁊ areitensiũ armeiuese aͣ¬

Expanded text:
ros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa, nunc binis ac ternis viris, mulieribus autem quaternis unius pendendi capitis attributum est. Quocirca sublimitas tua huiusmodi census per Comanensium et Ariarathensium Armeniae
Abbreviated transcription (Latin):
dẽnt᷑ qisu arͣbiti qcͣ libi ap̃
aliꝙ̃ se collocaliert. aut cxi¬
collentes terras ꝑtẽ fructute
um ꝓsolo debitam dñis p̃st¬
iterut. Ceta ꝓpͥro peeculio.
impensis m̃ced̾ placitam &̃¬
secuti sũt ab ip̃is ꝓ fugis qͣ¬
cumq debent᷑ exigantur. nã
manifestũ ẽ pͥuatum ẽẽ cons¬
tractũ. si qui uo int̾agcolas
ut sol exquibcũ cormẽciis

Expanded text:
quasi sui arbitrii ac liberi apud aliquem se collocaverunt aut excolentes terras partem fructuum pro solo debitam dominis praestiterunt cetera proprio peculio impensis mercedem placitam consecuti sunt, ab ipsis profugis quaecumque debentur exigantur: nam manifestum est privatum iam esse contractum. Si qui vero inter agricolas, ut solet, ex quibuscumque commerciis
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ admod origina¬
rios ab i t̾ra ita rusticos cen¬
to fraudis id usurpet legis
illusio ꝙ ĩ ongiarus seper
tractatum ẽ ut paria porto¬
ne t̾re emptori tradita omĩs
integri fundicutura adim¬
atur. s cum soliditas fund¬
⁊ originari tñseant. qnͣtia
apd̃ supiores dños ⁊ possões
it amissum extimet. ⁊ ncħ
ommꝰ uendicori ad repeten¬
dos fuos cum agnatione eo¬
rum uenlicatone concessa
⁊si aliqua demq excã dissu¬
mulaint. legis nsurpare be¬
neficiũ atq iste sõractacit᷑¬
uitate decesẜit t hrdib eius
enolatebrasis collocantes ẽ
gmolum̃tis tͥbutarus salu¬
ratam̃ mod̾atone reuocent᷑.
s ut si apd̾ quos hoĩes repin¬
tur alienos eẽnouerãt fug¬
itiuos ⁊ ꝑfugis in lucrum i¬
suum usi sunt ħẽ sũ excolu¬
gcunt agros fructib q dm̃ns
ꝑfuturos sualiqua ab bus¬
dẽ gibi ĩũctanouanerunt

Expanded text:
admodum originarios absque terra, ita rusticos cento fraudis id usurpet legis illusio, quod in originariis saepe actitatum est, ut parva portione terrae emptori tradita omnis integri fundi cultura adimatur. Sed cum soliditas fundet originarii transeant, quanti apud superiores dominos et possessores it amissum existimet, nihilo minus venditori ad repetendos servos cum agnatione eorum vindicatione concessa. Et si aliqua denique ex causa dissimulaverit legis usurpare beneficium atque iste sub hac taciturnitate decesserit, et heredibus eius eno latebras collocantes cum emolumentis tributariis, salva tamen moderatione, revocentur,  ut si, apud quos homines reperiuntur, alienos esse noverant fugitivos et profugis in lucrum suum usi sunt, hoc est sive excoluerunt agros fructibus dominis profuturos sive aliqua ab isdem sibi iniuncta novaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
OMp. Theletis ita demũ
si poninẽ etatem certassei
coroms quoq nõminꝰ tͥb
certaminis sacrian quibus
uł semł rome seuantiq̃ gre¬
ciemito coronatino enuł
corruptis acͣredemptis ꝓbeͣ¬
tur ciuilium mimerũ tribu¬
isolet uacatio. de hiis uiplet¬
is stipendus sacͣmento soluti

Expanded text:
. Athletis ita demum, si per omnem aetatem certasse, coronis quoque non minus tribus certaminis sacri, in quibus vel semel Romae seu antiquae Graeciae, merito coronati non aemulis corruptis ac redemptis probentur, civilium munerum tribui solet vacatio. DE HIS QVI NON IMPLETIS STIPENDIIS SACRAMENTO SOLVTI
Abbreviated transcription (Latin):
orprGrãmaticos orator¬
es atq philosophie scepto¬
res. nec nõ ⁊̃ mecdicos p̾ters
que retrolatarum sanctio¬
num ancte consecuti sũt.
p̾uilegia m̃mimitates q fr¬
uihac progatiua p̾cipins.

Expanded text:
o. Grammaticos oratores adque philosophiae praeceptores nec non etiam medicos praeter haec quae retro latarum sanctionum auctoritate consecuti sunt privilegia inmunitatesque frui hac praerogativa praecipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
repu. ppoitis p̾uslicent᷑ edc̃r
dehinc ubi meum canonis
modum contendentium au¬
gm̃ta succreuunt. ut extendi

Expanded text:
ropositis prius licenter edictis dehinc, ubi in eum canonis modum contendentium augmenta succreverint, ut extendi
Abbreviated transcription (Latin):
dur ẽẽ constituti litt̾is nr̃is
rum ut ineas fugientes agͥ¬
colas confitentes. aut con̾¬
uictos tradant possõribus
⁊ reuocenturad ꝓuinciãrũ
cui p̾sides. ⁊ inobedientes n¬
ehement̃ corripies minus
ydoneoꝵ cum adiectione ⁊¬
petens .n. ẽ talia studentem
nẽ insua facultate cognos¬
cere. ut minoratus cognos¬
cat ꝙͣtum ẽ led̾e ⁊ delinq̃reĩ
auios u̾ ip̃m ag̾e sine p̃dia pͦ¬
sidentes in prouincia sint
siue aliquoꝵ alus ꝯpetẽtiũ
gubnatores sint ¶Oportet
erũ ⁊ possõres illa solumd
ur̃eque eis dat lex et guber
ta modum exͣneis aut̃ abst¬
led̾e nõ alios ⁊ sibimet lucrũ
impium hinc acquirẽ. ¶A
nis. aut ergastiis inciuitat¬
ib constitutis ⁊ suꝑ scribere
ut agnostant. qr hoc agẽteᷤ

Expanded text:
ur esse constituti, litteris uteris esides, ut in eas fugientes agricolas confitentes aut convictos tradant possessoribus, et revocentur ad provinciam cui praesides, et inoboedientes vehementer corripies minus idoneorum adiectione. Competens est enim talia studentem inutionem in sua facultate cognoscere, ut minoratus cognoscat, quantum est laedere et delinquere in alios. Hoc ipsum age, sive praedia possidentes in provincia sint sive aliquorum aliis competentium gubernatores sint. Oportet enim et possessores illa solum habere quae eis dat lex, et gubernta modum, extraneis autem abstlaedere vero alios et sibimet lucrum impium hinc acquirere. Canis aut ergasteriis in civitatibus constitutis, et superscribere ut agnoscant, quia haec agentes
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscimꝰ in nr̃is pronĩcuᷤᷤ
fieri omĩb corrigemoĩs ñ
sinẽtes ulli alioꝵ intasini
se suscipe nõ ampliare sibi
sniam unrtutẽ obic̾e n sit
tibi enra cunislz roc sint a
gentes dĩm. sufficiet .n. tibi
pomina ad ꝑfectam fortit¬
gricolas sic oclio hẽbis. sic cõ¬
pelleccito rectłe qui suscipi¬
unt malent sipłimũ mã¬
siserint obedientes omneꝙͥ¬
quid homis ꝓuincie ẽ sic il¬
lis possõnib imponeesi uͦ¬

Expanded text:
oscimus in nostris provinciis fieri, omnibus corrige modis; non sinens ulli aliorum vitas in se suscipere, non ampliare sibi suam virtutem obicere. Neque sit tibi cura, cuiuslibet sint haec agentes dominii; sufficit etenim tibi per omnia ad perfectam fortitgricolas sic odio habebis, sic compelles cito reddere quod suscipiunt male, ut, si plurimum manserint inoboedientes, omne quidquid onus provinciae est sic illis possessionibus imponens.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuid̾ ꝑmirreres aut̃ eius ñ
conting̾e. s sineeas gm̃i et
legi. et ẜmn legis illũ ordin¬
em nõ eĩumres sunt quei
delinquunt. s qui res poss¬
ident ant illi reciꝓcant ord¬
memeos quid quidigni st
penadimittantin. illoꝵ aũ
auferunt res alios ꝓill pu¬
mentes. quos lex forte ad il¬
loꝵ nocaiit successionem

Expanded text:
uidem punire, res autem eius non contingere, sed sinere eas generi et legi et secundum illum ordinem. Non enim res sunt quae delinquunt, sed qui res possident; at illi reciprocantes ordinem eos quidem qui digni sunt poena dimittunt, illorum autem auferunt res, alios pro illis punientes, quos lex forte ad illorum vocavit successionem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ex actione ⁊ intͣtempla de
tibi ad hoc ⁊̃ dedo amabiles
eceliarum defensores ⁊ ycon¬
oma nlłm roꝵ qui fiscalia tͥ¬
buta exigunt abripientes
ex actonem. s n ꝑmittenteᷤᷤ
iuolentum aut seclicionu
aliquio pati exactom infer¬
entes. scientes.qr si quid tale
gesẜint de suo satiffacere fi¬
sco cogentur. ¶Coges autem
pubucos executores in susd̾¬
susceptis manifesta facere
omĩa in quib ea dedunt. ỹ¬
gocephalorum aut nigro¬
rum aut uiliarum. aut qͦl
modo ꝑ regiones nũcupãt᷑.
exigunt.⁊ datoꝵ qnͣtitatem
siue in specieb siue mauro¬
⁊ intminabiles eis ⁊ dampñ
magñamanꝰ amputaton
tum est. nõ demceps aut̃ om¬
nib fuent mõĩs. siu̾o. ut ab¬
solet declina t̾oem mucmẽt
aliqͣm clicentes nõ posseu¬
goꝵ pom ꝙͣtitatẽ maxmei
quid eoemalignari putam
piudicõ omĩa sua ꝑcipiat ⁊
sollempnit celebrata susce¬
pta ꝑcipiat quiħ ex soluerĩt
nicħ exigendi amplis cã nõ

Expanded text:
orum exactiones et intra templa dectibi ad hoc etiam deo amabiles ecclesiarum defensores et oeconomi, nullum horum qui fiscalia tributa exiguntur abripientes exactioni, sed neque permittentes violentum aut seditiosum aliquid pati executionem inferentes, scientes quia, si quid tale gesserint, de suo satisfacere fisco cogentur. Caput VIII Coges autem publicos executores in suis desusceptis manifesta facere omnia, in quibus ea dederunt, zygocephalorum aut iugorum aut iuliarum aut quolibet modo per regiones nuncupantur, exigunt, et datorum quantitatem sive in speciebus sive in auro, interminans eis et damnum magnum et manus amputationetum est, non deinceps omnibus servent modis. Si vero, ut adsolet, declinationem inveniant aliquam, dicentes non posse iugorum poni quantitatem, maxime quidem eos malignari putamupraeiudicio omnia sua percipiat, et sollemniter celebrata suscepta percipiant, qui haec exsolverint, ni
Abbreviated transcription (Latin):
mittẽs caꝑ officiales tuos
sñ dampnout om̃s agno¬
scant inquib suscepisti cĩ
n armus utin i militãtẽ
aliqͣm ꝑmittens. hecteꝵ
popłm inturbas souicitad¬
retemptat aliq̃n ex hacd
magnacuntate fugẽ aut
solus aut cumalus. et nei¬
rem proninciã cui p̾esqua¬
tinus inuestigare᷑ dehot ⁊ ee¬
ammnare cũ omuĩ sb̃tilitate
⁊ cum cantela constit̾itas
nũciare hit si forte digneĩ¬
quisitone sint ⁊ ꝑsoneia

Expanded text:
mittens ea per officiales tuos sine damno, ut omnes agnoscant, in quibus suscepisti cingneque armis uti non militantem aliquem permittes; haec te populum in turbas sollicitant, temptarit aliquando ab hac magna civitate fugere aut solus aut cum aliis et venire in provinciam cui praees, quatenus investigare de hoc et examinare cum omni subtilitate et cum cautela constituere et nuntiare hic, si forte dignae inquis
Abbreviated transcription (Latin):
Auncietin aut̃ ad głiosissioᷤ
nr̃os p̃fc̃os deistis pͦrimiciis
cogendis censnalib nũcup¬
atas expõnes sb̃tilit̾ dare. ut
nem datis fiscalib inculpa¬
biliter inferenlis ¶Qaut̃
in bns quedubitantur glo¬

Expanded text:
untietur autem ad gloriosissimos nostros praefectos de istis, primitus cogendis censualibus nuncupatas expositiones subtiliter dare, ut consuetudinem datis fiscalibus inculpabiliter inferendis: quod autem in his, quae dubitantur, glo
Abbreviated transcription (Latin):
moĩs. sr n similites aliqͥd
seq̃ntur. ut illos gratis per¬
nttas expend̾e. s ex ꝓprus
emolumentis. si uonorot
expencdit ⁊ angarias accepe¬
rint omne quicq̃d dampni¬
ficantur sb̃iecti hoc ercoꝵ ei
emoluĩtis exiges proprio
pericło lesis salnabe ar octi¬

Expanded text:
modis. Sed neque si milites aliqui sequantur te, nec illos gratis permittas expendere, sed ex propriis emolumentis. Si vero expenderint et angarias acceperint, omne quidquid damnificantur subiecti hoc ex eorum emolumentis exigens proprio periculo laesis salvabis. C
Abbreviated transcription (Latin):
nab̾ eum. ⁊ duoꝵ ꝓpones ele¬
ctionõs utrum uelit datou̾¬
bo absolute abrenũciare ⁊
age̾ que niclicata suntan
non certe. si hoc nõ sacriscũ
t̾minis restitues. et ibi exe¬
cutonem inferes temꝑate
micidis n adiutis. n uir¬
ginum raptorib delinq̃n¬
łib t̾minoꝵ custodies can¬
telam. s ⁊̃ in de exͣhes ⁊ suppi¬
icium eis inferos nõ n. tali¬
a delinqntib parcere cõne¬

Expanded text:
nabis eum, et duorum propones electionem, utrum velit dato verbo absolute abrenuntiare et agere quae iudicata sunt, an non. Certe si non hoc, sacris eum terminis restitues, et ibi executionem inferes temperatmicidis neque adulteris neque virginum raptoribus delinquentibus terminorum, custodies cautelam, sed etiam inde extrahes et supplicium eis inferes. Non enim talia delinquentibus parcere compe
Abbreviated transcription (Latin):
iamordinatum ẽ ¶Non ꝑ¬
mittas itaq curialibant
s coges oĩo eos fac̾emutato¬
nes sinedampno. ¶O iuod
dix̾int minus ydoneos ẽẽi
emptores ⁊ ꝓpͥea nõ fĩmig̾¬
cõcm hoc ip̃m examinabis
sine quol dampno ⁊siqui¬
dem ydonei fiunt emptor¬
es coges fiscalium p̃sides oĩ
satis ydoneos coges nendit¬
ores hoc ip̃m ꝓ fiteri ad gest

Expanded text:
iam ordinatum est. Non permittas itaque aut curialibus aut sed coges eos omni modo facere mutationes sine damno. Si vero dixerint minus idoneos esse emptores et propterea non fieri migrationem, hoc ipsum examinabis sine quolibet damno. Et si quidem idonei fuerint emptores, coges fiscalium praesules omsatis idoneos, coges venditores hoc ipsum profiteri ad gest
Abbreviated transcription (Latin):
que defisco largiuntur no
exhus ip̃is ⁊ adalias profici¬
scens regiones facere expen¬
sas. n au̾gariis collatores i¬
agere ⁊tem hoc ip̃m custodi¬
endo ł sino ult terminos ꝓpe¬

Expanded text:
quae de fisco largiuntur nonex his ipsis et ad alias proficiscens regiones facere expensas, neque angariis collatores agere iter; hoc ipsum custodiendo, vel si non ultra terminos prope
Abbreviated transcription (Latin):
ientem tibi fidem ustami
illum quiꝰ expelles. alio noi
utis consiliario legem⁊ i
met ip̃m omĩb ⁊ publicei
⁊ priuatimait tribił quidẽ
sis delmnqntib ⁊ indenotis.
circa fiscalia. mansuetissiꝰ
aut̃ ⁊ mittis omĩb placidiᷤᷤ
⁊ denotis. et pr̃nam eis exib¬
ꝓmptedare festines aut ã¬
pliuus cp̃e. s etcum examĩa¬

Expanded text:
ientem tibi fidem iustam, illum quidem expelles, alio vero uteris consiliario, legem etmetipsum omnibus publice et privatim, ut terribilis quidem sis delinquentibus et indevotis circa fiscalia, mansuetissimus autem et mitis omnibus placidis et devotis et paternam eis exhibprompte dare festines aut amplius tempus, sed et cum examina
Abbreviated transcription (Latin):
lib nõ fungis que ꝑsonis
mandantir. si .u. filios ĩcol¬
umnes hãs at si ͣ id pͥuilegi¬
um admimꝰ fatigandi tm
tuq applłone int̃poita secĩ¬
tatem reportans. a noĩato¬
rib sũptꝰ quos inlitem fe

Expanded text:
libus non fugeris, quae personis mandantur, si quinque filios incolumes habeas. At si contra id privilegium ad munus fatigandi tui tuque appellatione interposita securitatem reportaveris, a nominatoribus sumptus quos in litem fec
Abbreviated transcription (Latin):
amabili ep̃o decide negociũ
tunc licenciam ẽẽ⁊ ad cun¬
les uilices ꝑgere ⁊ pͥuileg¬
is omĩb custoditis quere¬
uentissimis elicis sacre p̃st¬
ant constdes et littigare. et
examinationes fĩ et t̾miñ
uelocit᷑ lites deciderent no
agi aulitorus decineant᷑t

Expanded text:
amabili episcopo decidere negotium, tunc licentiam esse et ad civiles iudices pergere, et privilegiis omnibus custoditis, quae reverentissimis clericis sacrae praestant constitutiones, et litigare et examinationem fieri et terminum velociter lites decidere, ut nagi, auditoriis detineantur
Abbreviated transcription (Latin):
encia ciuilia. n a sacro eum
ñscripto ⁊ examinetu neg¬
ocium sñ dampnis. et accip¬
rat formam forsan. ⁊ scrip¬
rit ⁊ poposcerint. et libent᷑¬

Expanded text:
ia civilia, neque a sacro eum non scripto examinetur negotium sine damnis, et accipiat formam forsan etiam scriprint, et poposcerint, et liberent
Abbreviated transcription (Latin):
petentes iudices mnproumn¬
tus aut harum presices sint
indices nõ tnͣscendentente
mensium dnoꝵ spaciũ exqͦ
litis contest̾o fit quatinus
uit digñ prins hime spoli¬
ariadeo amabili ep̃o. sac̃do¬
talidignitate⁊ita sblegũ
fierimanu. ¶E no eccastiẽ
sit delictum egens castiga¬
cõmittantib clarissimtsi

Expanded text:
petentes judices, in provinciis autem earum praesides sint judices: non transcendente lite mensium duorum spatium, ex quo litis contestatio fit, quatenus verit dignum, prius hunc spoliari a Deo amabili episcopo sacerdotali dignitate, et ita sub legum fieri manu. Si vero ecclesiasticum sit delictum, egens castigacommunicantibus clarissimi
Abbreviated transcription (Latin):
llarisma sba omĩs cautela
fiat cicaree minoꝵ custodi
re ⁊p̃cipne. utcum sb̃tilitat¬
e descripciones fiant p̃sentei
quoq clarissim in seriba cu¬
i detalib cura ⁊missa ẽ⁊ alii
qui con sueta talibꝰ int̾ueĩ¬

Expanded text:
llari substantia omnis cautela fiat circa res minorum custodiae, et praecipue ut cum subtilitate descriptiones fiant, praesente quoque clarissimo scriba, cui de talibus cura commissa est, et aliis qui consuete talibus interveni
Abbreviated transcription (Latin):
ca filios. sine suspicione faci
lios facinoris necͣcitatẽ rec¬
te nõ ẽ matribꝰ de rogandũ
ibꝰ res suas sicut prius scci¬
ma fint. et tueri filios ⁊ talẽ
p̃scripcionẽ formidare s ĩ
sup husẽt. ac sicnec abinit¬
io contigiss legem in s scri¬
bi. O ꝓpt̃ siue doces siue sp̃o¬
salia exiguntur largitates
sinealia debita hantͥur siuei
mr̃es ad minores siuemaio¬
res ad mres. iex paterius fors

Expanded text:
ca filios sine suspicione facialios favoris necessitatem, recte non est matribus derogandum. ibus suas res, sicuti prius schema fuit, et tueri filios et talem praescriptionem non formidare. sed ita super his esse ac si nec ab initio contigisset legem in hoc scribi. Quapropter sive dotes sive sponsalicias exigunt largitates sive alia debita habent sive matres ad minores sive minores ad matres, ex paternis fors
Abbreviated transcription (Latin):
pcias repente ex pellitutelai
pietate sit poĩta. ut enim
sunt ut exnũe naleanttua
celsitudĩemanifestam fac¬
ientehanc legem in prouĩ¬
cus oĩb huic̾ enim glosiss

Expanded text:
ias, repente expelli tutela pietate sit posita: ut enim sunt, ut ex nunc valeant, tua celsitudine manifesta faciente hanc legem in provinciis omnibus. Hinc enim glorios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ sut ue ⁊ catholice fid̾in
bemꝰ admitti ałrũo milit¬
antes ñ ex hiis sint quos so
care milicia.s ⁊ proscripc̃o¬
ms stilũ sbia c̾e dec̃ninꝰ ac
bõrũ oĩm amissione mule
Dẽ. Hac sc̃i one dec̃nimꝰ pͭ
imposterum nemim licẽci¬
a sit edendi exemplaria hiiᷤ
qui sociandi sunt cuia mi
umusciĩq officii ip̃as sacͣs¬

Expanded text:
 et catholicae fidei, iubemus admitti. Aliter vero militantes, nisi ex his sint, quos solcarere militia, sed etiam proscriptionis stilum subire decernimus et bonorum omnium amissione Leo . Hac sanctione decernimus, ut in posterum nemini licentia sit edendi exemplaria his, qui sociandi sunt cuicumqueuniuscuiusque officii ipsas a
Abbreviated transcription (Latin):
qr sp̃alr abiecto ut milla sit
mulri .riurgini rapte licen¬
cia ꝑmissa rapcoris eligere
matrimoniũ s cui pentes
uoluit excepto raptoreleg¬
ittimo m̃mo copulari nllo
modo nlło tempelicencenci¬
a musri rapte ꝑmissa ẽ rap¬

Expanded text:
oque specialiter adiecto, ut nulla sit mulieri vel virgini raptae licentia raptoris eligere matrimonium, sed cui parentes voluerint excepto raptore legitimo matrimonio copulari, nullo modo nullo tempore licentia mulieri raptas permissa rap
Abbreviated transcription (Latin):
sba raptoris. necnõ alioꝵ ꝗ
facinoris funt pticipes fisci
utib uenclicetur.qm int̾¬
p̃tatonẽ nõ in futuris tm̃¬
itio cum int̾pretatonetal
as celsitudo tua effectin mn¬
ancipari obẜnariq manc

Expanded text:
a raptoris nec non aliorum qui facinoris fuerunt participes fisci uiribus vindicetur. Quam interpretationem non in futuris titio cum interpretatione tali as, celsitudo tua effectui mancipari observarique praec
Abbreviated transcription (Latin):
mulgandequoq legis anc¬
coritatẽ fortune sibi uendi¬
cat enmẽtia memimimus
itaq ꝑ raptu muuerũ sine
isse ⁊ capitos sb̃iecisse suppl¬
icio nõ tm̃ raptores ũm ⁊̃ cor¬

Expanded text:
ulgandae quoque legis auctoritatem fortunae sibi vindicat eminentia. Meminimus itaque pro raptu mulierum, sive isse, et capitis subiecisse supplicio non tantum raptores, verum co
Abbreviated transcription (Latin):
dicent᷑. Bad pente si ambo
runus sr̃sit qui mipciis spe¬
cialrño ꝓbantur consensiss¬
e ex tempe raptus ip̃o iurei
tñfferri. ⁊ pr̃imonũ rapto
psonas tñfferriquas supiriᷤ
nominauimꝰ eis non con¬
sentientes comugio. nami
nepanos hĩ comitis penis
corrigi nõ p̾mus cõnentho¬
norari. ꝙ si pentes iam decess̃¬

Expanded text:
dicet, hoc ad parentes, si ambo vel unus supersit, qui nuptiis specialiter non probantur consensisse, ex tempore raptus ipso iure transferri, et patrimonium raptorpersonas transferri quas superius nominavimus eius non consentientes coniugio. Nam nefarios huiusmodi coitus poenis corrigi, non praemiis competit honorari. Quodsi parentes iam decess
Abbreviated transcription (Latin):
qui emm talia dic̾e p̃sum¬
cantes pͥorem legẽ pp̃sentẽ
int̃pretari censuimꝰ. sc̃imꝰ¬
sitcondc̃onis. retatis rap¬
coris ipcias eligendas esse
aptoris br̃ditatẽ suscipent¬

Expanded text:
Qui enim talia dicere praesumcantes priorem legem per praesentem interpretari censuimus. Capsit condicionis vel aetatis, raptoris nuptias eligendas esse aptoris hereditatem accipe
Abbreviated transcription (Latin):
uo fr̃ aliunde uenclicabat res
nasres quas pr̃ eius nõ existẽ¬
tib funs restituei p̾cepat ei
et recipe ex omĩb eas in stab¬
at. nec cessabat donee sa t̾fac¬
s iuge miscebat iuste mułr
et dicebat inuistum ẽẽ quas

Expanded text:
r aliunde vindicabat res nas res, quas pater non existentibus filiis restitui praeceperat ei, et recipere ex omnibus eas instabat neque cessabat, donec satisfacSed ingemiscebat iuste mulier et dicebat iniustum esse quasi
Abbreviated transcription (Latin):
b uolebamꝰ. Qm̃ obrem no¬
bis recte placit emaendati¬
one dignum existimare. d¬
hunc extulit. ut appeat eti¬
am frstite eo nõ casteniue
ut uxorcadat moxañ nup¬
ciali donatione auirodata
q̃ repẽte eam amittat. et n u
sum bãt recti filii sic mirab¬
ilimr̾is partu miurisañ nu¬
pcialem pr̃is poscebant acci¬
pere donationẽ. et nõ lucͣri ne¬
sic uelocit᷑ dehonestauit illa
s qñ clicamꝰ ũba illius eru¬
rescimꝰ nõ clignam secticeb¬
ant eẽut cad̾et. qr legem no¬
sset de legittĩs loq̃ntem nup¬
ciis sibi u̾onõmipcias nõ fu¬
isse. nͥ pͥmas porro partum
bunc ẽẽ opus natural cõcu¬
pistencie. s qr hoc etiam deci¬
ee miuies aluis sb̃iacet castig¬
acõib comitcẽco stuprum
ĩclubitatum ẽ. et penis illis
eam nõ pͥnabimꝰ interimi
enĩ partims defuncti filus.
inferimꝰ aũ ei añ miꝑcial do¬
nationisamissionẽ et in ħ̃¬

Expanded text:
bus nolebamus; quamobrem nobis recte placuit emendatione dignum existere. hunc extulit, ut apparet etiam superstite eo non caste viveut uxor cadat mox antenuptiali donatione a viro data et repente eam amittat et neque usum habeat, recte filii sic mirabili matris partu iniuriati antenuptialem patris poscebant accipere donationem, et non lucrari vesic velociter dehonestavit. Illa dicamus verba illius erubescimus - non dignam se dicebat esse ut caderet, quia legem nosset de legitimis loquentem nuptiis. sibi vero nuptias non fuisse nisi primas, porro partum hunc esse opus naturalis concupiscentiae. Sed quia haec etiam decies milies aliis subiacet castigationibus committendo stuprum indubitatum est, et poenis illis eam non privabimus interim enim parcimus defuncti filiis, inferimus autem ei antenuptialis donationis amissione
Abbreviated transcription (Latin):
si gͣuata sit ꝑsona autum
ant mulris restitutioneta¬
li liceat ei sit nũcupata añ¬
nupcialem. seu pp̃mipcias
donationem offerremchil
ualente. et si mułr in restitu
nib et harum ex actionibꝰ
pͥui legium. si enĩ etanten
nos exgñalib ypothecis d¬
alium lucroꝵ excepcione
faciemus ¶hec gͥ onnĩa fut¬
o conferintis cempori et pꝰ¬
ea faciendis restitutionib
concedimꝰ fi̾ lesionẽ. ne si qͣ
muir puam hñs dotem deĩ¬
delegem cognostens nram
aut siquis uirmediocrem
fec̾it an̾ nupciarlẽ donatio¬
nemad circunuentionẽ leg¬
isuelit augmẽtum autdo¬
tisaut añ mipcial face dõa¬
tionis hoc trahere adinsicli
sionẽpuram futuro tempo¬

Expanded text:
si gravata sit persona aut viri aut mulieris restitutione tali, liceat etiam ei nuncupatam antenuptialem seu propter nuptias donationem offerre, nihil valente; et ei mulier restitunibus et harum exactionibus privilegium. Si enim et ante nos ex generalibus hypothecis palium lucrorum exceptionem faciemus? Haec igitur omnia futuro conferimus tempori et postea faciendis restitutionibusconcedimus fieri laesionem, ut si qua mulier parvam habens dotem, deinde legem cognoscens nostram, aut si quis vir mediocrem fecerit antenuptialem donationem, ad circumventionem legis velit augmentum aut dotis aut antenuptialis facere donationis, hoc trahere ad insidiasionem, puram futuro tempo
Abbreviated transcription (Latin):
restitutione oportere restitu¬
iantab solnte restitin quod
deuictum erat post detencion¬
introdricebantur et fidecom¬
missi ꝑsecutores. et ex mopi
et naru⁊ insolubiles pene p̃¬
dc̃e inremissiones circuli. S
sanantes legenscripsimus
moĩs omĩo ꝓhñtes restitu¬
cione grauatas res ant̾ aueã
nant obligar. s cum ꝓpͥa ã¬
bulare fort̾una. et apud q̃m¬
cumq fuint nõ man̾e firme
s reuerti ad illum cudarid
duisse sunt et fc̃a lexiam quo¬
dam modo longeua ẽ et min
dicio approbata freq̃ntatur
s futurum erat. quod p̃dixiꝰ
ut quod ferre omĩa consuenͣ
tempꝰ ostendet indlig̾e quad¬
am excepcione necciam legẽ
adierunt. nos uiri et muires
exhus lesi moriente namz

Expanded text:
restitutione oportere restitui, an absolute restitui quod relictum erat post detentionintroducebantur etiam fideicommissi persecutiones et ex inopia et varii et insolubiles paene praedictae in rem missionis circuli. Sed sanantes legem scripsimus, modis omnibus prohibentes restitutione gravatas res aut alienari aut obligari, sed cum propria ambulare fortuna, et apud quemcumque fuerint non manere firme, sed reverti ad illum cui dari iussae sunt. Et facta lex iam quodammodo longaeva est et in iudicio approbata frequentatur: sed futurum erat, quod praediximus, ut quod ferre omnia consuevit tempus ostenderet indigere quadam exceptione necessaria legem. Adierunt enim nos viri et mulieres ex his laesi. Moriente namque
Abbreviated transcription (Latin):
lumsustinere. shisquiõ
iussisse manere et magnũ
sibimet inimere piculum
onem et ẽca totum exdota¬
lib instrĩs supante nupci¬
alidonatione pactum sibi
one hec uos m̃ito cõmone¬
runt. et melius arbitͣti sin¬
mus uostram corrig̾elegẽ
qm sb̃iectos despicẽ picułm
stistinentes maximemmi
utilius tamqm soł facere

Expanded text:
lum sustinere. Sed hic quidem iussisse manere, et magnum sibimet inminere periculum,onem et circa totum ex dotalibus instrumentis super antenuptiali donatione pactum, sibione. Haec nos merito commoverunt, et melius arbitrati sumus nostram corrigere legem quam subiectos despicere periculum sustinentes, maxime in utilius, tamquam solis facere
Abbreviated transcription (Latin):
catur lpͥma eius pͥncipiag
ticularit̾ ei resistet corrigat᷑
sic q constituat᷑uatur ib̾ tñ¬
quillitate. et quietentlegi
conueniens ẽ quale .s. quod¬
dam etiam nunc eñigens al
legis nos opus adchireit sc̃i¬
mis enim. qr ⁊ĩ cdudum du¬
bitabatur derestitutiombrᷤᷤ
⁊si contingiss quasdam yp¬
othecas obuigari ei qui resti¬
tutone guabanturplimei
contencionis erat negociu
siue oport̾et etiam reequer
estitinuisse fuerantpicum̃
pati siuesoias einsquigͣla¬
batur restitutione et mult
a ꝗdem erat etiam circa ip̃a
u̾torum diffranciam quest¬
io utrum defunctus p̃cipis¬
set recqueremanent posti
mortem euis qui gͣnabatir

Expanded text:
ia, ticulariter ei resistit corrigatur sicque constituatur sub tranquillitate et quiete ut legi conveniens. Quale scilicet quiddam etiam nunc emergens ad legis nos opus adduxit. Scimus enim quia etiam dudum dubitabatur de restitutionibus, et si contigisset quasdam hypothecas obligari eius qui restitutione gravabatur, plurimae contentionis erat negotium, sive oporteret etiam res quae restitui iussae fuerant periculum pati, sive solas eius qui gravabatur restitutione; et multa quaedam erat etiam circa ipsam verborum differentiam quaestio, utrum defunctus praecepisset res quae remanerent post mortem eius qui gravabatur
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fluentis ꝯmune pocu¬
lum polluet ne abluendo
equoꝵ sudore deꝓpns pub¬
licos ocłos nudatus meest¬
at. S proeui acunctoꝵ ob¬
cutib in ifiorib ptib fiu

Expanded text:
tatis fluentis commune poculum polluat, neve abluendo equorum sudore deproperus publicos oculos nudatus incestet, sed procul a cunctorum obtutibus in inferioribus partibus flu
Abbreviated transcription (Latin):
ad comictatum serenitat
hoc faceuetamꝰ illico seum¬
is illustrib comitibꝰ sb̃ qͦꝵ
regimine ⁊secuti sunt offr̃¬
e festinet ⁊ cãs ꝓfessionis cx¬
posseant ut ⁊ responsum ce¬
leste m̾atur ⁊ scitam remeã¬
di accipiant facultatẽ ¶si
quos aut̃ milites ꝑ proum¬
cias relictis ꝓpriis nins pas¬
sumuagare presides carum
cognou̾int correctos faciat
custodiri donecd̾ hus debit¬
is clemencie nr̃e auribmti¬
metur.⁊ qd̾ fĩ o porteat decer¬
namus.

Expanded text:
ad comitatum serenitatihoc facere vetamus, ilico se viris illustribus comitibus, sub quorum regimine constituti sunt, offerre festinet et causas profectionis exponat, ut et responsum caeleste mereatur et citam remeandi accipiat facultatem. Si quos autem milites per provincias relictis propriis numeris passim vagari praesides earum cognoverint, correptos faciant custodiri, donec de his clementiae nostrae auribus intimetur et, quid fieri oporteat, decernamus.
Abbreviated transcription (Latin):
castris habeatur ꝓinde excep
siduo militare debebit. Idõ¬
q nec stipendia tp̃ris quo ĩ
deẜcione fuit exigepotint.
ilitib in stanratio nõ solet
tudinis melioris qͣnnõ te¬

Expanded text:
fuerit, habeatur. Proinde exceptsiduo militare debebit: ideoque nec stipendia temporis, quo in desertione fuerit, exigere poterit. ilitibus instauratio non solet tudinis melioris, quando
Abbreviated transcription (Latin):
umue sint libĩ q proxunior
ẽ ad lib̾ti seu liberte nocetur
successionẽ et in capita nõ
nstirpes diuidatur successi¬
o eodem modo ⁊ myus qui er
tnͣsuerso lat̾e ueniũt suãdo
peneenim consonãcia uira
ngenintatis. et ub̾tinitatiᷤᷤ
insuccessionib fecimus¶E
hec dehis lib̾tiins hocdie licẽ¬
da sunt qui inciuitatẽ rom¬
anam ꝑueniant. cum necst̃
alii lib̾ti simul ⁊ dediticus ⁊
latinis sb̃latiscum latinoꝵ
legitune successiones mille
penitus erant. qr l ut libĩ in¬
tam suam ꝑagebant at tñ
ip̃o ultimo sp̃u siminalum¬
amatq lib̾tatem amtteb¬
at. et qĩ fuoꝵ. ita bona eorn
uire quodã modo peculnexle¬
ge uilia manuissores deti¬
nebant ¶postea uo senatus
ꝯsulto largiano cantũ fuer¬
at. ut lib̾i manumissoris nõ
noĩatim exbrdati fc̃i ex̾nei
dim traiam edictum. ꝙ eud

Expanded text:
umve sint liberi, qui proximior est ad liberti seu libertae vocetur successionem, et in capita non in stirpes dividatur successio, eodem modo et in his qui ex transverso latere veniunt servando. paene enim consonantia iura ingenuitatis et libertinitatis in successionibus fecimus. Sed haec de his libertinis hodie dicenda sunt, qui in civitatem Romanam pervenerunt, cum nec sunt alii liberti simul et dediticiis et Latinis sublatis, cum Latinorum legitimae successiones nullae penitus erant, qui licet ut liberi vitam suam peragebant, attamen ipso ultimo spiritu simul animam atque libertatem amittebant, et quasi servorum ita bona eorum iure quodammodo peculii ex lege Iunia manumissores detinebant. postea vero senatus consulto Largiano cautum fuerat ut liberi manumissoris, non nominatim exheredati facti, extraneis divi Traiani edictum, quod eundem
Abbreviated transcription (Latin):
difficultates cum ip̃islatin
isq̃ legem uinm ⁊ senatus.
cõsuitũ largianum ⁊ edictũ
dun traiam ĩppetuũ delericẽ¬
romana fruantur⁊ mirabi¬
li modo quibrdam adiecto¬
ib ip̃asmas que in latinita¬
cem ducebant ad cuntatem
romanam capeiendam tsis¬

Expanded text:
difficultates cum ipsis Latinis etiam legem Iuniam et senatus consultum Largianum et edictum divi Traiani in perpetuum deleri cenRomana fruantur, et mirabili modo quibusdam adiectionibus ipsas vias quae in Latinitatem ducebant ad civitatem Romanam capiendam t
Abbreviated transcription (Latin):
ant. siueunũ si płes cuius¬
cumq sexus uł gradus sĩt
ad eos siccessionem pentur
decluximus. omũb pr̃onis
una cum sua progene rem¬
otis¶Sinant sine libĩs de¬
cesserint. si quidem intesta¬
tradomnem ur̃ditatem. pa¬
tronos. pr̃onasꝙ uocauimꝰ.
nos autem ul pr̃onas p̃t̾ie¬
ruit cum nullos kibõs. habe¬
rent .l hẽntes eos exhrdane¬
rint. rmat̾ siue auis mat̾¬
nus cos p̾t̾ieritita ut nõ pꝰ¬
sit argnimofficio sa coꝵte
stamenta. tune ex nr̃a cõsti¬

Expanded text:
t sive unum sive plures cuiuscumque sexus vel gradus, ad eos successionem parentum deduximus, omnibus patronis una cum sua progenie semotis. sin autem sine liberis decesserint, si quidem intestati, ad omnem hereditatem patronos patronasque vocavimus: nos autem vel patronas praeterierint, cum nullos liberos haberent vel habentes eos exheredaverint, vel mater sive avus maternus eos praeterierit, ita ut non possint argui inofficiosa eorum testamenta, tunc ex nostra consti
Abbreviated transcription (Latin):
ita sme honore: ut neclib̾is
uõti libtate exea ꝑte iegata
uł fidiꝯ missa prestentur. s
ad quo ur̃des hoc honꝰ redun¬
daret ¶Muitisalus caĩbr a
nob inp̃fata constitutone
congregatis quos nec̃tios ẽẽ

Expanded text:
e ut nec liberis liberti libertaeve ex ea parte legata vel fideicommissa praestentur, sed ad coheredes hoc onus redundaret; multis aliis casibus a nobis in praefata constitutione congregatis, quos necessarios esse
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ono ccͣhunc suũ urdem ꝑ¬
tis dimidie bõꝵ possõ. ¶ pro¬
dec̃ aut̾ ub̃to solebãt. ad cx¬
cludenctum pr̃onumna¬
turat lib̃i nõ solum quos
inpotãte mortis tempe hẽ¬
bat: s etiam emancipatit
madopẽoem dati: si modo
etaliqua ꝑte br̃des scripte
llebant pr̃onum¶postea
lege papia ad auctã suntsa
pr̃onoꝵ qui locupletiores li¬
bertos hẽbant cautum ẽ.n
.u. ex bonis eius qui sestertiõ¬
rum centum miuum pr̃ri¬
monium reliquenit ⁊ pau¬
siue his cest̾o fc̃o siuem test¬
atus mortuus crat.urilis ꝑs
pr̃ono debebatur.Itaq cu
unum filium filiam uei
br̃dem reliquerit lbertus
ꝑm̃ pars dimidia pr̃onod
deberatur. acsibis smeullo
status decessiss. Cum duos
duasueb̾rdes reliquerat t̾e¬
ia pars debebatur pr̃ono si tͥs
reliquerat repellebatur pr̃o¬
nus. ¶S nr̃a constitutioqͣ
pomium nocione greca lĩ¬
gua compendioso tractat
tenaris sint. idemminusc

Expanded text:
ontra hunc suum heredem partis dimidiae bonorum possessio. prodesse autem liberto solebant ad excludendum patronum naturales liberi, non solum quos in potestate mortis tempore habebat, sed etiam emancipati et in adoptionem dati, si modo ex aliqua parte heredes scripti erllebant patronum. Postea lege Papia adaucta sunt iura patronorum, qui locupletiores libertos habebant. cautum est enim ut ex bonis eius qui sestertiorum centum milium patrimonium reliquerit et pausive is testamento facto, sive intestato mortuus erat, virilis pars patrono deberetur. itaque cum unum filium filiamve heredem reliquerit libertus, perinde pars dimidia patrono debebatur ac si is sine ullo decessisset: cum duos duasve heredes reliquerat, tertia pars debebatur patrono: si tres reliquerat, repellebatur patronus. Sed nostra constitutio, quam pro omnium notione Graeca lingua compendioso tractatutenariis sint, id est minus centum
Abbreviated transcription (Latin):
testatus mortuus erat uber
de relicto. Itaq intestam̃ toi
quoq mortuo ub̃tosus su¬
um yr̾dem reliquiss mch in
loĩs eius pr̃ono inserat. et
siquidem ex naturanb ure¬
ris alq̃m suum ur̃dem relmn¬
quisszanula indebaturqu̾e¬
la. gi n̾o adoptius filus fu¬
iss a ꝑte iiquum erat nic¬
chil uiris prono supcẽ quar
decã postea pretoris echicto
uiris iniquitas emendata ẽ
siue .ni. faciebat testm̃ ub̃tꝰ
orrelinqu̾et. ⁊ siaut ncħ
aut minus ꝑtis dimicliere¬
iquerat dabatur pr̃ono cc̃
tabulas cestĩ ꝑtis dimidie
bonoꝵ possõ. Siue intestat᷑¬

Expanded text:
testatus mortuus esset ede relicto. itaque intestato quoque mortuo liberto, si is suum heredem reliquisset, nihil in bonis eius patrono ius erat. et si quidem ex naturalibus liberis aliquem suum heredem reliquisset, nulla videbatur querela: si vero adoptivus filius esset, aperte iniquum erat nihil iuris patrono superesse. Qua de causa postea praetoris edicto haec iuris iniquitas emendata est. sive enim faciebat testamentum lorum relinqueret: et si aut nihil aut minus partis dimidiae reliquerat, dabatur patrono contra tabulas testamenti partis dimidiae bonorum possessio. si vero intestat
Abbreviated transcription (Latin):
MyrMnes iuidicesi¬
uigilar precipim delator¬
em eum sine fisciaduocat᷑e¬
o denũtiantẽs penis afficee
excinuscumq pr̃imonio
cecrd̾it in casum legsb et
retro iuris orcine fisti ad¬
uocatis agentib uenclicẽ
non cessant.daniis omĩbꝰ
qui se lesos existimant cc̃
delatores sen̾itatem iudi¬
cum implorare farrodistͣ¬

Expanded text:
mnes iudices invigilare praecipimus delatores sine fisci advocato denuntiantes poenis adficere. ex cuiuscumque patrimonio ceciderit in casum, et legibus et retro iuris ordine fisci advocatis agentibus vindicetunon cessant, damus omnibus qui se laesos existimant contra delatores severitatem iudicum implorare ferro dest
Abbreviated transcription (Latin):
q eorum lex ꝑtine. crechide¬
runt uet̾es uo luisse lege
⁊ agnatos quos ad yr̃clitat¬
em uocat eoscem ⁊ tutores

Expanded text:
 eorum pertinere, crediderunt ueteres uoluisse legem et agnatos, quos ad hereditatem uocauit, eosdem et tutores
Abbreviated transcription (Latin):
stirdiorum efficiem aut c̃¬
magno labore eius sepes c̃¬
diffroncia que plerumq in¬
ducemus ad quod lemore¬
ina ductus sñ magnolabo¬
reri sm̃ ulla diffideneia ma

Expanded text:
studiorum efficiemus aut magno labore eius, saepe diffidentia, quae plerumqducemus ad quod lenductus sine magno laboe ulla diffidentia ma
Abbreviated transcription (Latin):
ui  hucuiq tribuens.sx
¶luris prudencia ẽ diumarũ.
atq yumanarum reernoti¬
dentm posse cradi⁊ medissi̾e
n si statim ad intio rudem Sec¬
⁊ ad huc infirmum aĩum er¬
studiosi muititud mneac na¬
rietatere honerauerimus

Expanded text:
um cuique tribuens. Iurisprudentia est divinarum atque humanarum rerum notividentur posse tradi commodissime,n si statim ab initio rudem adhuc et infirmum animum studiosi multitudine ac vari
Abbreviated transcription (Latin):
legis salubrime ualitura
tis ꝓ qua singłis portones
tingit nolumꝰ nrogari ut
ab ħiisõ ⁊pationib. nec sa¬
cratissimam nr̃c pietatis nͦ
serenissime nr̃e ꝯiugisdonĩ
patemm sẏtrabe decollone

Expanded text:
legis saluberrimae valitura. tis, pro qua singulos portione contingit, volumus inrogari, ut ab isdem comparationibus nec sacratissimam nostrae pietatis nec serenissimae nostrae coniugis domum pateremur subtra
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃euectionũ copiãse¬
natui cum pro ficiscendu
ad uos necc̃itas fu̾it serem¬
Siquis gͣ post hanecontͣue¬
titum sibicursum .pu.illic¬
ita temeritate p̾sumpẜit.
motũ in senr̃e mansuetud¬
inis excitabit.

Expanded text:
. Evictionum copiam senatui, cum proficiscendi ad nos necessitas fuerit, serenSi quis ergo posthac contra vetitum sibi cursum publicum illicita temeritate praesumpserit, motum in se nostrae mansuetudinis excitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃ isꝗ accepit obligatur
ac simutuũ illidaretur ⁊ io
cõdicionetenetur. ¶Ex qbuꝰ
dam cãis repeti nõ pot̃ quod
perrorem nõ debitum solu¬
tum sit. sicnamq definier¬
unt net̃es ex quib cãis in fi¬
ciendo lis cressit exhis caĩs
nõ debitum solucũ repeti ñ
ti ex lege aquilia. ¶Item ex
legato quod uet̾es qͥuid ex d
hisiegatis iocum ħre uolu¬
erunt que certa constituta
ꝑdampnat̾oem cuicũq fu¬
erint legata nostͣ autͣ cõsti¬
cuto cum unam naturanu
legatis omĩb.⁊ fid̾iamissis
induisit hĩ aut̃ augm̃tum

Expanded text:
i accepit obligatur, ac si mutuum illi daretur, et ideo condictione tenetur. Ex quibusdam tamen causis repeti non potest, quod per errorem non debitum solutum sit. namque definiverunt veteres, ex quibus causis infitiando lis crescit, ex his causis non debitum solutum repeti non ti ex lege Aquilia, item ex legato. quod veteres quidem in his legatis locum habere voluerunt quae certa constituta per damnationem cuicumque fuerant legata: nostra autem constitutio cum unam naturam omnibus legatis et fideicommissis indulsit, huiusmodi augmentum
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣtu tem̃ uidentur ⁊ hoc cãu
mutue sunt actones nõ tm̃
tutor cum pirpillo hẽt cõtͣ¬
riam tutele siił inpend̾it
aliquid inrem pupilli. uł
peo fu̾it obligatusantre
suam creditori cius obliga¬
ũit. ¶ Item si int̾aliquos sit¬
uti qd̾ pitereis legata don
cepit. aut quod socius eĩ solꝰ
ineamrem nc̃carias impen¬
sas fecitnon intelligitur ꝓ¬
di suo famili ercis cõde uidito
exhis cãis obugatus est ¶Hr
quoq legatoꝵ noĩe nõ ꝓpͥe ex
cc̃tu obligatus eẽ intelligi¬

Expanded text:
ctu teneri videntur. et hoc autem casu mutuae sunt actiones: non tantum tutor cum pupillo habet contrariam tutelae, si vel impenderit aliquid in rem pupilli vel pro eo fuerit obligatus aut rem suam creditori eius obligaverit. Item si inter aliquos comuti quod pariter eis legata donaerceperit, aut quod socius eius in eam rem necessarias impensas fecerit: non intellegitur pdi suo familiae erciscundae iudicio ex his causis obligatus est. Heres quoque legatorum nomine non proprie ex contractu obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃modomislegatis ⁊ fid̾i¬
ꝯmissis que sacro sanctis et¬
clesiis cetisq ueñ abilib lo¬
cis que religionis. ł pietatis
intuitu honorificantur reli¬
cta sint que si in debita solu¬

Expanded text:
mmodo in his legatis et fideicommissis quae sacrosanctis ecclesiis, ceterisque venerabilibus locis quae religionis vel pietatis intuitu honorificantur, derelicta sunt, quae si indebita solv
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ce maleficio sb̾am capi¬
Igitui cum quis absentis
negocia gessit. itro citro¬
q int̾eos nascũtur actões
queappliantiunegoꝵ ge
steadusus cum qui gessi
directa cõpetit aucto negõ¬
rumaut̃ gestori contraria
quas exnillo ccͣtu ꝓpr̾e nas¬
ci manifestumẽ. ¶Oupe ĩ
nascuntur isteactones si sũ
mandatoquisq alienisi
negocus gendis se obstule¬
festinatone coactinlli dem¬
andata negoꝵ suoꝵ admĩst̃¬
t̾one pegre̾ ꝓfecti eẽnt de sere¬
rentur negocia que sane ne¬
mocuratur eẽt si de eo ꝙ qs
impendiss nlłam bĩturus
ẽet acc̃onem. ¶Sicut aut̃
isquiuturgessit negocia ut¬

Expanded text:
non ex maleficio substantiam capiIgitur cum quis absentis negotia gesserit, ultro citroque inter eos nascuntur actiones, quae appellantur nestae adversus eum qui gessit directa competit actio, negotiorum autem gestori contraria. quas ex nullo contractu proprie nasci manifestum est: quippe ita nascuntur istae actiones, si sine mandato quisque alienis negotiis gerendis se obtulefestinatione coacti, nulli demandata negotiorum suorum administratione, peregre profecti essent, deserentur negotia: quae sane nemo curaturus esset, si de eo quod quis impendisset nullam habiturus esset actionem. sicut autem is qui utiliter gesserit negotia
Abbreviated transcription (Latin):
comede scimus dormire u̾oi
catos aut si fortenõ sufficiat
ad multitudĩem monacho¬
rum domus ima.in duas for¬
san aut ples ñ tñ seorsum ⁊
ap̾ semetipos. s in emun te

Expanded text:
comedere sancimus, dormire etiam catos, aut si forte non sufficit ad multitudinem monachorum domus una, in duas forsan, aut plures, non tamen seorsim, et apud semetipsos, sed in communi, te
Abbreviated transcription (Latin):
sicut p̃diximꝰ intͣ trienium
ens uolantiũ ⁊ ꝑclurantiũ
ut fierent monachi. clicatꝙ
arripuit quasdam res ⁊ ꝓpt̃¬
ea recuritur ad monast̾i̾u.
scimus eum ñ ꝓmpte agere
san aut ꝓuita maligna auͭ
eru uen̾it ⁊ si quid uerax
usam monachi cã simulato
conu̾sionẽ aut pp̃ turpitud¬
mem uite forte diffugiens
concupiscens. hucrectui do¬
mino c̃quib forsam arrip¬
uit. si tñ hoc ̃ in monastĩo f¬
uerint eũ ũo qui dñs aꝓpb¬
qr reducet domi. Siu̾o is ꝗ d¬

Expanded text:
sicut praediximus, intra triennium ens volentium et perdurantium, ut fierent monachi, et dicat, quia arripuit quasdam res, et propterea, recurrit ad monasterium: sancimus, eum non prompte agere,san aut pro vita maligna aut erium venerit. Et si quidem verax usam monasticam eum simulasse conversationem, aut propter turpitudinem vitae forte diffugisconcupiscens, hunc reddi domino cum quibus forsan ampuit, si tamen haec etiam in monasterio fuerint; eum vero, qui dominus adprobque reducere domi. Si vero is
Abbreviated transcription (Latin):
constituto ⁊ clignꝰ p̾sulatu
eoꝵ bũc elig̾e̾ eo qd̾ human¬
a natura talis ẽ ut neq om̃s
pordinemint̾ sũmos n nur¬
ituti sunt. s ꝓcedat quidem
is abbas sit ⁊ ordinem simł
uirtutem suffragantẽ hñs¬
ut. qd̾ melius est apeiorea
liud quid ad regẽdũ dimit¬
tealuid uo incimari iubere
⁊ paulatim ꝑ eruditonẽ hoc

Expanded text:
constitutus et dignus praesulatu eorum, hunc eligere: eo quod humana natura talis est et neque omnes per ordinem inter summos neituti sint, sed procedat quidem is abbas sit, et ordinem simul et virtutem suffragantem habeunt quod melius est a pejore, aliud quidem ad regendum dimittere, aliud vero inclinari jubere, et paulatim per eruditionem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cautoꝵ ant lectorũ au¬
is enĩ omĩb nupcias ẜm sa¬
cras regłas penitus int̾diciꝰ
aut concubias br̃e aut lux¬
urus trah̾euitam excludat᷑
rem conũsatoem ⁊ solitari¬
am confundans uitam ⁊ pͥ¬
natus sit. decet̾o admiliciã
quid̾ant ad alind offm̃ ue
dudum int̾minatis a nobiᷤ
sõiace penis ap̃e aut̃ apsem¬
ip̃m degens ⁊agnoscens qͣlẽ

Expanded text:
 cantorum aut lectorum: aliis enim omnibus nuptias secundum sacras regulas penitus interdicimus, aut concubinas habere aut luxurus tradere vitam, excludatur rem conversationem et solitariam confundens vitam, et privatus sit de cetero, ad militiam quidem aut aliud officium dudum interminatis a nobis subiacere poenis, ipse autem apud semetipsum degens et agnoscens, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
buc atq mouentur ⁊ expi¬
⁊ honestatem nõ enĩ facit estꝰ
uitemutatio. s cumi aĩefit
labore ⁊ clum t̾enmio totau
ata ꝑmanserint optimos se¬
met ip̃os ⁊ tolerabiles aliis
monachis ⁊ psuli dem õstn¬
tes bos. ⁊ monachicã ꝓmeri
uestem. atq tonsuram et
em omniũ dñs. aũt celestę
dñiũ arripiantur ĩlib̾tate
nã si ĩ multis cãĩb in lege
hoc fit.⁊ talis quid hbtas dã¬

Expanded text:
ntur, et experiet honestatem. Non enim. facilis est vitae mutatio, sed cum animae fit labore. Et dum triennio tota vita permanserint, optimos semet ipsos et tolerabiles aliis monachis et praesuli demonstrantes, hos monachicam promereri vestem atque tonsuram, ete omnium dicimus autem caeleste dominium; et arripiantur in libertatem. Nam si in multis casibus etiam ex lege hoc fit et talis quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
bis dem est remanenteifeĩ¬
ter officiales clarissim pro¬
uincienidicis statuetur. et
bũc rebit mntacõis fructũ
⁊ qui sacrum monasturmi
despexit tͥbunal t̾rem obser¬
q̃ns monast̾ium in quo cõ¬
uersatonẽ hũit. ad aliud tñ¬
aut̾ ẽ reuentissimos altẽs ñ
sufficere eum qui hoc egit. er¬
ronea namq tal ẽuita mon¬
onestatem ⁊ sacras regłas cõ¬

Expanded text:
bis dictum est remanente, ipse inter officiales clarissimi provinciae iudicis statuetur, et hunc habebit mutationis fructum, et qui sacrum ministerium despexit, tribunalis terreni obsernquens monasterium, in quo conversationem habuit, ad aliud tranautem est reverentissimos abbates non suscipere eum, qui hoc egit. Erronea namque talis est vita monhonestatem secundum sacras regulas co