comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirentis crucis iuxta fontem sangui¬
nis plantata uirginitas floruit casti¬
tatis: inde plantata martyrum to¬
lerantia cepit seminis sui germina
colligere purpurata. Nam unde
martyres tolerant: nisi ꝑ dominicã
crucem: Unde martyres. in quorũ
cordib lex di est. maledictiones non
iudeorum: Unde martyres carce¬
rum custodias delectabantur. intrare:
nisi quia dñs ductus est ad pretoriũ
pͥncipis caiphe: & nocturnum crude¬
lis pretoru carcerem non dedignatris
est sustinere. s dicebat. traditus sum
& non egrediebar: Unde mrẽs de ca¬
thenis & uinculis ferreis non curabãt.
nisi quia . xp̃c dñs teneri & alligari
passus ÷ a iudeis: qui cathenas mor¬
uis dirrupit a mortiris. iam sepultus.
qui dixit eis qui in unculis sunt exl¬
te: & qui in renebris sunt ut uideãt
luen. & qui dixit lazaro post qua¬
triduum iam sepulto. prodi foras:
Traditus non egrediebatur foras: qͥa
erat liber intus ꝙ foris. Inde mr̃es

Expanded text:
virentis crucis, juxta fontem sanguivirentis crucis, juxta fontem sanguinis plantata virginitas floruit castitatis. Inde plantata martyrum tolerantia coepit seminis sui germina colligere purpurata. Nam unde martyres tolerant, nisi per Dominicam crucem? Unde martyres, in quorum cordibus lex Dei est, maledictiones non Judaeorum? Unde martyres carcerum custodias delectabat intrare, nisi quia Dominus ductus est ad praetorium principis Caiphae, et nocturnum crudelis praetorii carcerem non dedignatus est sustinere: sed dicebat, Traditus sum, et non egrediebar ? Unde martyres de catenis et vinculis ferreis non curabant, nisi quia Christus Dominus teneri et alligari passus est a Judaeis, quia catenas mortis dirupit a mortuis jam sepultus: qui dixit eis qui in vinculis sunt, Exite, et qui in tenebris sunt, ut videant lumen : et qui dixit Lazaro post quatriduum jam sepulto, Prodi foras ? Traditus non egrediebatur foras, quia erat liber intus et foris. Inde martyres
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. Erunt gͦ edernȩ lacrimȩ
illis qui sic uixerunt. Erunt eter¬
na gaudia sc̃orum. quando ueni¬
entes uenlent in exultatione: por-¬
tantes manipulos suos. Dicent e¬
nim messis tempore domino suo.
Domine adiuuante te fecimus qͦd
iussisti: redde quod ꝓmisisti in et̾¬
electat
uidere campos segetũ
aureis maturatos ca¬
lamis aristarum: de¬
lectabilius libet attendere campo
&desiȩ martyrum. micantes pła¬
tatione de uiuo cruore. ꝑ agni
sanguinem innocentem.Segeces
enim sunt passiones martyrum:
iuxta cursus aquarum rigati fon¬
tibus lacͥmarum. NIam sic mo¬
do beatus dauid martyrum pur¬
purea germina. & ante messores
gaudioꝵ tanquam manceps secan¬
tia messoria cythara decantabat.
dio metent. Ubi sennnant in lacͥmis
nisi uixta arborem crucis: ubi ÷ fors
prorimus saluatoris: Inde de latere
sanguims guttȩ stiiauierunt: & plu¬
uia cruoris & aquȩ seminata ẽ to¬
lerantia confessorum. De ipso ligno

Expanded text:
moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia sanctorum, quando venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Dicent enim tempore messis Domino suo, Domine, adjuvante te fecimus quod jussisti; redde quod promisistielectat videre campos segetum aureis maturatis calamis aristarum; delectabilius libet attendere campos Ecclesiae, martyrum micantes plantas de uno cruore per Agni sanguinem innocentem. Segetes etenim sunt passiones martyrum juxta cursus aquarum , rigati fontibus lacrymarum. Nam sic modo beatus David martyrum purpurata germina, et ante messores gaudiorum tanquam manceps secantia messoria cithara decantabat, n gaudio metent . Ubi seminant in lacrymis, nisi juxta arborem crucis, ubi est fons proximus Salvatoris? Inde de latere ejus sanguinis guttae stillarunt, et pluvia cruoris et aquae seminata est tolerantia confessorum. De ipso ligno
Abbreviated transcription (Latin):
risu. ad flecum sine risu. Quid enĩ
illis fiet : Quo eunt quando resur¬
rexerint: Quo. nisi quo dominus
dixit: ligate illis manus & pedes: &
proicite illos in tenebras exteriores:
Age. Quid postra: Tenebre erunt.
s dolor non erit: forte palpabunt.
sed non dolebunt: Non uidebuis.
s non cruciabuntur Absit. Non
solȩ cenebre erunt. Non eis sola
collitur species. qua gaudebant: sed
datur etiam quod in ȩternum ge¬
mant. N Ie contempneres enm
tenebras õ quisquis es flaguiosus. qͥ
soles propt̃ tua mala facta. & propt̾
lascuua adulteria. non solum tene¬
bras non horrere s querere: qui so¬
les plus gaudere quando lucerna
extinguitur. non tales tenebras
habebis ubi gaudeas. ubi lȩteris. u¬
bi te uoluptatib carnis oblectes: ñ
sic erunt exunt ipsȩ tenebrȩ. Sed
quomodo erunt:Ibi erit fletus &
stridor dentium. Tortor sine defec¬
tu: tortus sine defectu. NIec qui
torquet fatigatur nec qui corquec᷑

Expanded text:
risu ad fletum sine risu. Quid enim risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur & hy laris est: & plorat ut bene
operetur. Plorat quia bene oꝑatus ẽ.
plorando existit bonum opus. plo¬
rando commendat bonum opus qͦd
fecit. Crebre gͦ sunt lacrimȩ iustoꝵ:
sed in ista uita: num quid in patͥa:
Quare non in patria: Quia ue¬
nientes uenient in exultatione:por¬
tantes mampulos suos. felicitas ue¬
nit: numquid lacrima redit:
Porro autem illi qui hic manirer
plorant. maniter rident cupidica-¬
tib siris dissipati. quando fraudant᷑
gemunt: quando fraudant erultais
Plorant & ipsi isti in uita sua: plorat
& ipsi s non in exultatione. uenien¬
tes autem uenient in erulcatione:
portantes manipulos suos. Quid
colligunt: qui nichil seminauert:
Immo colligunt: sed quod semina¬
uerunt. Quia spinas seminauert̃.
ignem colligunt. Et eunt non de
fletu ad risum. sicut sc̃i euntes ibãt
& flebant mitentes semina sua:
uenientes autẽ uenient in exulca¬
tione. Illi a fletu ad flecum: a flecu cũ

Expanded text:
atur, et hilaris est: et plorat ut bene atur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum
Abbreviated transcription (Latin):
mas meas in conspectu tuo: Un¬
de dicturus es dõ. factȩ sunt michi
lacrimȩ meȩ panes die ac nocte:
Panis michi factȩ sunt. consolatȩ
sunt gementem: pauerunt esuri¬
entem. Factȩ sunt michi lacrimȩ
meȩ. panis die ac nocte. Unde:
Dum dicit᷑ michi cotidie ubi est
As tuus. Quis iustus non habuit
istas lacrimas: Qui non habu¬
it: ꝑegrinum se ẽe non doluit.
Qua fronte ad patriam uenit:
qui non absens suspirauit:Don¬
ne cotidie nobis dicitur. ubi est d̃s
tuus: Discite fr̃s mei. discite de
paucis esse. bene uiuite. ambula¬
te uiam di. & uidece quia auditis
ubi est ds̃ tuus. Fębices eritis cum
hoc audieritis: infęlices si dixeriti:
Quando enim defendimꝰ fidem xp̃i¬
anam. & respondet᷑ nobis. ecce pre¬
dicatur ubiq nomen xp̃i. quare ha¬
bundant mala. quid aliud dicit᷑. ni¬
si ubi est ds̃ tuus: Qui audit gemit.
piorum. sunt lacrimȩ sc̃orum: quas
indicant orationes eorum. Bene oꝑa-¬

Expanded text:
ymas meas in conspectu tuo ? Unymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; piorum, sunt lacrymae sanctorum, quas indicant orationes eorum. Bene oper
Abbreviated transcription (Latin):
le hinc. Iustus unde: Primo de
his omnib Iustus enim plorat ue¬
raciter. plorantes steriliter. Plorat
plorantes: plorat ridentes. Quia &
qui plorant de rebus uanis. in ani¬
ter plorant: et qui rident de rebui
uanis. malo suo rident. Ile ubiq
plorat: plus ergo ipse plorat. S ue
manipulos suos. uides gͦ hominem
iustum cum facit opus bonum: hi¬
larem esse: Ita plane hilarescit.
Hilarem enim datorem: diligit ds̃.
Quando gͦ plorat: Quando bona
oꝑa sua orando commendat. Orati¬
ones scorum uoluit commendare
psalmus. orationes ꝑegrinantium.
orationes in hac uita laborantium.
orationes amantium. orationes ge¬
mentium. orationes ȩternam uitã
suspirantium: donec ea uisa satien¬
tur. qui nunc in merore sunt con¬
stituti. Ecenim fr̃s mei quamdui su¬
mus in corpore: ꝑegrinamur a dño.
Non desiderat patriam. peregri¬
natio sine lacrima. Si desideras qͦd
non habes: funde lacrimas. Nã
unde dicturus es dõ. posuisti lac̾¬

Expanded text:
te hinc. Justus unde? Primo de te hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse plorat. CAPUT manipulos suos. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacr
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio metent. euntes ibant & fle¬
bant mittentes semina sua: uenien¬
tes autem uenient in exultatione col¬
lentes mamipulos suos. Audite si ad¬
iuuante domino explicare potero
quemadmodum ad omnes ꝑtineat.
euntes ibant & flebant. Ex quo nas-¬
cimur. imus. Quis enim stat: Qs
non ex quo uiam intrauit. cogitur
ambulare: Infans natus ẽ. crescen¬
do ambulat. Mors finis est. In diem
iam ueniendum ÷ sed cum exultatio¬
ne. Quis enim non hic plorat in
uia ista mala: quando ipse infans
inde incipit: Utiq infans quan¬
do nascitur. de angustiis uteri. in
huius mundi latitudinem fundit᷑.
De tenebris procedic ad lucem. &
tamen de tenebris ueniens ad lucẽ
plorare potest: ridere non potest.
Q rident homines: & plorant ho¬
mines. Et quod rident homines
plorandum ẽ. S plorat alius damp¬
num suum. plorat alius pressurã
suam: quia in carcere ẽ constitut᷑.
Plorat alius quod amiserit mortuũ ali¬
qmcarissimorum suorum. Ille hinc: il¬

Expanded text:
tes ibant et fletes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. rident homines, et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, is
Abbreviated transcription (Latin):
luit: non quia uidęus potuit. Trãs¬
figurauit ergo in se infirma menbra.
corporis sin. Et forte de illis dicꝰtũ
est. qui seminant in la crimis in
gaudio metent: idz de infirmiorib
IIon enun in lacrimls seminabat
ille ipsius xp̃i magnus preco. quan¬
do dicebat. Ego enim iam immoloe.
& tempus meȩ resolutionis instat.
Bonum certamen certaui: cursum
consummaui. fidem seruaui. De ce¬
tero suꝑest michi corona iusticiȩ.
Corona de manipulis. Suꝑest in qͥt
michi corona iusticiȩ: quam reddor
mͥ dominus in illa die iustus udex
Quasi diceret. Reddet michi messẽ.
cui meipsum impendo sementem.
Hec uerba quantum intelligimꝰ fr̃s
exultantis sunt non plorantis. Nũ¬
quid quando ista dicebat: in lacri¬
mis erat: Nonne similis erat hi¬
ba. ut nec ipsi desperent qui in la¬
crimis seminarunt. Quia osi se¬
minarunt in lacrimis. transiet do¬
lor & gemitus. transit tristicia cũ
fine: & uenit lȩutia sine fine. ue

Expanded text:
luit, non quia Judaeus potuit. Transluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hiba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fine. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
ter enim certauerunt: & in magnis
tribulationib fuerunt. Nam ut
eorum lacrimas xp̃e consolaretur
transtulit eos & transfigurauit eos
& dixit. Cristis est anima mea: usq
ad mortem.Uerumt amen fratres
mei uidet᷑ michi quod caput nr̃m
infirmiorib suis menbris compassũ
est. ne de se forte menbra infirma de¬
sꝑarent. & sicut humana est fragili-¬
tas morte propinquante ꝑturbaren¬
tur. & dicerent non se ad dm̃n ꝑtinere:
nam si ꝑtinerent gauderent. Id̃o pͥus
xp̃c dixit. Tristis est anima mea: us¬
q ad mortem. Pater si fieri potest:
transeat a me calx iste. Quis hoc
dicit: Quȩ potestas: Quȩ infir¬
mitas: Audite qui dicit. Potesta¬
tem habeo ponendi animam me-¬
am: & podestatem habeo iterum
sumendi eam. NIemo tollet eã
a me: s ego pono eam. & iterum
sumo eam. Hȩc potestas cristis erat.
quando faciebat quod non face¬
ret nisi uoluisset. Potestate enim fe¬
cit non conditione quia ipse uo-¬

Expanded text:
ter enim certaverunt, et in magnis ter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse vo
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Ad mensam magnam sedis¬
ti: scito qm̃ talia te oportet preparare
Quȩ est mensa magna: nisi un de
accipimus corpus xp̃i & sanguinem:
Quid est scito quomam talia te o¬
porret preparare. nisi quod beatus
iohannes exponit. sicut ipse pro no¬
bis animam suam posuit: sic & noᷤ
numquid ꝑierunt. quan do securi¬
tatem adomino etiam de capillo ac¬
ceperunt: Perit manus: ubi non
perit pilus: Perit caput: ubi ñ
perit capillus: Ubi non perit pal¬
pebra: perit oculus: Hac ergo
derunt seipsos. Oꝑibus ergo bonis
seminemus cum tempus ÷ dicente
apło. Qui parce seminat: parce &
metet. In fatigabiles inquit cum te¬
pus habemus operemur bonum
ad omnes: maxime autem ad dome¬
sticos fidei. Et uerum. Bonum in¬
quit facientes non deficiamus:
tempore enim suo metemus. Qui
defecerit in semine: non gaude¬
cum omnia bona oꝑa nr̃a habe¬
re debeant hilaritatem: Et qui¬
dem de martyrib dici potest: quia
cum lacrimis seminauerunt. forti¬

Expanded text:
tum est, Ad mensam magnam sedistum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo derunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaudecum omnia bona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Forti
Abbreviated transcription (Latin):
salmus qui canta¬
tur dño: ui detur scĩs
martẏribus conue¬
nire. S si menbra
xp̃i sumus sicut es¬
se debeius: ad omnes nos ꝑti¬
nere intelligamus. Qui semi.¬
nant in lacrimis: in gaudio
merent. E untes ibant & flebant
mutentes semina sua. uenien¬
tes autem uenient in exultati¬
one: tollentes manipulos suos.
Quo euntes: & unde uenientes:
Quid seminantes in lacͥmis:
Quȩ sunt semina: Qui mna¬
nipuli: E untes in mortem
uenientes a morte. Suntes na¬
scendo: uenientes resurgendo.Se¬
minantes oꝑa bona: mecentes mer¬
cedem eternam Semina gͦ sunc nr̃a
quicquid boni fecerimus: manipłi
nr̃i quod in fine recipiemus. Si ergo
bona sunt semina bona oꝑa: quare
cum lacͥmis. cum hilatem datorem
margtes uerba ista ꝑtineant. Nui¬
li enim tantum impenderunt. qͣm
illi qui seipsos impenderunt. sicut
dicit apostolus paulus. & ipse un-¬
pendar pro animab ur̃ĩs. Impende¬
runt enim seipsos confiten do. xp̃m.
& impiendo in eius aduitorio qͦd dic¬

Expanded text:
salmus qui cantatur Domino, videtur sanctis martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
casio quereretur. Tale quid ut ante
precepit. Communicet is qui cate¬
cizatur uerbo. ei qui se catecirat
in omnib bonis. & discipulos ad
magistrorũ refrigeria cohortatus
quia poterat quilibet obiendere
pauꝑtatem & preceptum eludere.
pͥusquam ille proponat imminen¬
tem soluit questionem dicens. No¬
lite errare: ds non irridetur. Que
enim seminauerit homo: hec & me¬
tet. Et est sensus. frustra causaris in¬
opiam: cum aliud habeat conscien
tia. Me potes fallere cohortantem. s
scito quod quantumcumq semina¬
ueris. tantum & messurus sis

Expanded text:
casio quaereretur. Tale quid et Apostaecepit: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris, tantum et messurus sis
Abbreviated transcription (Latin):
sum uos mentientes propter me. Gau¬
dete in illa die & erultate: ecce enĩ mer¬
ces ur̃a multa est in celo.S in his pres¬
suris atq angustiis nequaquam pos¬
sent subsistere. & quod his maius ẽ gau¬
dere: nisi ueraciter in conspectu dĩ & ho¬
minum. humiles eẽnt: quib dominꝰ
eorum ait. Discite ame quia mitis sum
& humilis corde: & inuenietis requi¬
tam se dici ab om̃ib generationib ma¬
nifestat: eoquod eius humilitatem d̾s
resperit. Nam subdic. Quia respexit
humilitatẽ ancillȩ suȩ: ecce enim ex hoc

Expanded text:
sum vos, mentientes, propter me. Gausum vos, mentientes, propter me. Gaudete in illa die et exsultate: ecce enim merces vestra multa est in coelis . Sed in his pressuris atque angustiis nequaquam possent subsistere, et, quod his majus est, gaudere, nisi veraciter in conspectu Dei et hominum humiles essent. Quibus Dominus eorum ait, Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requitam se dici ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem Deus respexit. Nam subdit, Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
michi lȩticiam salutaris tui. & sp̃u
pͥncipali confirma me. Et hic atten¬
tius intuere: quam exultationem pe¬
tierit. Quod enim hebraice iħ̾c: hoc
lis uenturus ÷ in gła sua: Sciendum
uero est. quia tunc illi hac claritare
potientur. qui hic positi redemptoris
sui uestigia imitant᷑. Et quidem do¬
minum ihm legimus doluisse. fleus.¬
se. ex itinere fatigatum fuisse. obpro¬
hria. & contumelias sustinuisse. spu¬
ta. flagella. crucem. suscepisse: nun¬
quam camen legimus eum risisse. ꝓ¬
sꝑatum in piȩsenti fuisse. Hinc pia¬
ne. hinc spe gaudent. omnes lecti:
icũ ceꝑint aduersitatibs pai¬
mundi fatigari. & nullis eius ꝓs¬
peritatib faulaciter decipi: scientes
proculdubio aliam uiam non suꝑ¬
esse: per quam possint celos penetrare:
Hinc ẽ quod idem dominus ait dis¬
cipuls suis. Beati estis cum uos male¬
dixerint homines. & ꝑsequuti uos fue¬
rinc. & direrunt omne malum aduier¬

Expanded text:
mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Et hic attentius intuere, quam exsultationem petierit. Quod enim hebraice Jesus, hoc lis venturus est in gloria sua? Sciendum vero est, quia illi tunc hac claritate potientur, qui hic positi Redemptoris sui vestigia imitantur. Et quidem Dominum Jesum legimus doluisse, flevisse, ex itinere fatigatum fuisse, opprobria et contumelias sustinuisse, sputa, flagella, crucem suscepisse: nunquam tamen legimus eum risisse, prosperatum in praesenti fuisse. Hinc plane, hinc in spe gaudent omnes electi, cum coeperint adversitatibus mundi fatigari, et nullis ejus prosperitatibus fallaciter decipi; scientes procul dubio aliam viam non superesse, per quam possint coelos penetrare. Hinc est quod idem Dominus ait discipulis suis, Beati estis cum vos maledixerint homines, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adver
Abbreviated transcription (Latin):
didit at tibi. Hac enim exultati¬
one nulsus eorum gaudet. quisquis
de presentib tantum erultat. & eter¬
nis bonis interesse non concupiscit
cui ęrilium patria esse credicur. et
mors uita ȩstimatur. cui d̃s uenter ẽ
& ornatus non in morib sed in amic¬
tu est: qui cum laudat᷑ extollitur. &
cum uituꝑatus fuerit. magnis iracun¬
diȩ stimulis agitatur. qui cum man¬
suecis non humiliat᷑. s in suꝑbie fastue
leuatus. cȩteros quasi ex alti montis su¬
plenum ita potest calcate. ut ab hac
exultatione hisdem uitiis interpel¬
lantib nec ad momentum se credat
posse abstrahi ⁊ cum scriptura ꝓnun¬
tiet. corpus quod corrumpit᷑ aggra¬
uat animam. & depͥmit terrena in¬
habitatio sensum multa cogitantẽ:
Gemiscens gͦ õ anma scã quȩcumq
in domino exuitas quotiens te ab
hac exultatione abstrac̾tam ẽẽ uideris.:
dicito.  Ie proicias me a facie tua &¬
spm̃ scm̃ tuum ne auseras a me: redde

Expanded text:
didit, tibi . Hac enim exsultatididit, tibi . Hac enim exsultatione nullus eorum gaudet, quisquis de praesentibus tantum exsultat, aeternisque bonis interesse non concupiscit: cui exsilium patria esse creditur, et mors vita aestimatur; cujus Deus venter est, et ornatus non in moribus, sed in amictu est: qui cum laudatur, extollitur; et cum vituperatus fuerit, magnis iracundiae stimulis agitatur - qui cum mansuetis non humiliatur, sed in superbiae fascibus elevatur, et caeteros quasi ex alto montis suplenum ita potest calcare, ut ab hac exsultatione, iisdem vitiis interpellantibus, nec ad momentum se credat posse abstrahi; cum Scriptura pronuntiet, Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? Ingemiscens ergo, o anima sancta quaecumque in Domino exsultas, quoties te ab hac exsultatione abstractam esse videris, dicito, Ne projicias me, Domine, a sanctum tuum ne auferas a me: redde
Abbreviated transcription (Latin):
Quecumq igitur anima sc̃ã. talib fue¬
rit incitamentis occupata: nichil con¬
cupiscit terrenim. nichil transitorium.
nichil quod ad tempus arridec. nchil
qd̃ ad piesens delecꝰtat. Quȩ risimi luc¬
tum deputat: & gaudium in merorem
commutat. Cui mundus carcer: celum
uero habitatio ẽ. Cui erultatio in p̃sen¬
tibus nulla est: quia in illo tantũ gau¬
dere appetit. qui supra omnes est. Unde
in scõ cantico dum diceret głosa unrgo
magnificat anima mea dominũ. & ex¬
ultauit sp̃c meus: signanter ãddidit
amando magnificat. Nouerat autẽ
ẽẽ aliam uituꝑabilem exultationem. qͣ
mundus gaudẽre dicitur. tendens ad
luctum. ꝙͦ de quib salomon ait. Lecant
cum male sẽcerint: & erultant in rebus
pessimis. Hinc & apłs non quodlbet
gaudium in scõrum cordib describit¬
esse. s in sp̃u sc̃õ. Hinc daud cum dice¬
ret gaudete iusti: subiuprit in domi¬
no. Hinc cum domino diceret. gaude¬
bunt labia mea dum cantauero: ad¬

Expanded text:
Quaecumque igitur anima sancta talibus fuerit incitamentis occupata, nihil concupiscit terrenum, nihil transitorium, nihil quod ad tempus arridet, nihil quod ad praesens delectat: quae risum luctum computat, et gaudium in moerorem commutat; cui mundus carcer, coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus nulla est, quia in illo tantum gaudere appetit, qui super omnes est. Unde in sancto Cantico, cum diceret Virgo gloriosa, Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus; signanter addidit, amando magnificat. Noverat autem esse aliam vituperabilem exsultationem, quia mundus gaudere dicitur tendens ad luctum, de quibus Salomon ait: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc et Apostolus non quodlibet gaudium in sanctorum cordibus esse describit, sed in Spiritu sancto. Hinc David cum diceret, Gaudete, justi; subjunxit, in Domino . Hinc cum Domino diceret, Gaudebunt labia mea, dum cantavero; ad
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate fundatos. beata d̾̃i mater
suȩ nos interẽẽ festiuitati. ꝑspexerit.
ardentius nobis subuenire festinet a
ꝑhennis regni clarificat scõs suos: et
est ȩterna laus ce expec̾tatio omnib
elatis suis. Ipsi gloria. uirtꝰ potestas
eternitas: &e nunc & per immortalia
secula seculorum M

Expanded text:
humilitate fundatos beata Dei Genitrix humilitate fundatos beata Dei Genitrix suae nos interesse festivitati perspexerit, ardentius nobis subvenire festinet apperennis regni glorificat sanctos suos, et est aeterna laus et exspectatio omnibus electis ejus: ipsi gloria, virtus, potestas, aeternitas, et nunc et semper per immortalia saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tu beatissimȩ uirginis interressiomibus¬
nos committamus. Omnes enim pat᷑¬
cinia omni nisu imploremus: ut du
nos eam supplici obsequio frequentam᷑
in terris: ipsa nos sedula prece. comm̃¬
dare dignetur in celis. Neq enim du¬
bium. quȩ meruit pro liberandis
serre precium: posse pius scĩs om̃ib
liberatis impendere suffragium.S
quid nobis prodest hanc interpellare
uocib nisi etiam humilitatis eius ex¬
empla teneamus: Curemus gͦ dilec¬
tissimi fr̃s: ut cum huitis diei festiui¬
tati interesse cupimus: uestimentis hu¬
militatis atq caritatis induti appare¬
amuis. I on nos inuidia alienȩ feri.¬
citatis torgueat. non ira usq ad diui¬
sionem dilaniet. non cupiditas xp̃m
a nobis excdudat. non seculi tristicia
exuret. non prosꝑitas eius incaute de¬
cipiat. non lururia inquinet. non in¬
munditia poiluat. non elatio corrum¬
pat. non suꝑbia inflet: ut cum nos
uirtutib ornatos. caritati comuncꝰtos.

Expanded text:
tu beatissimae Virginis nos intercessionibutu beatissimae Virginis nos intercessionibus committamus, omnes ejus patrocinia omni nisu imploremus: ut dum nos supplici eam obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis Neque enim dubium, quae meruit pro liberandis proferre pretium, posse plus sanctis omnibus, liberatis impendere suffragium. Sed quid nobis prodest hanc interpellare vocibus, nisi etiam humilitatis ejus exempla teneamus? Curemus ergo, dilectissimi fratres, ut qui hujus diei festivitati interesse cupimus, vestimentis humilitatis atque charitatis induti appareamus. Non nos invidia alienae felicitatis torqueat, non ira usque ad divisionem dilaniet, non cupiditas Christum a nobis excludat, non saeculi tristitia exurat, non prosperitas ejus incante decipiat, non luxuria inquinet, non immunditia polluat, non elatio corrumpat, non superbia inflet: ut dum nos virtutibus ornatos, charitate conjunctos,
Abbreviated transcription (Latin):
& ab incentiuȩ carnis illecebris aueno:
ꝑ albentia lilia rosasq uernantes : ad
fontem ꝑhennis uicȩ potandos inui¬
tas. Tum illa beatorum felicissima reg¬
na primi ordinis dignitate inde pta
plantis roscidis gradiens. inter para¬
qysi amenitatem grammineosq cho¬
ros tenero poplte pergis: feliciq pal¬
ma uiolas immarcessibiles carpis. Tu
concinis sine fine choris conuimeta.
angelis archangelisq sociata. indefes¬
Tum cubili regis. beatitudine. gem¬
mis. ac margaritis. ornata assistis:
libi throns regius ab angelis collo¬
catus in aula ȩxerm regis: teq ipse rex
regum ut matrem ueram & decoram
sponsam pre omnib diligens: amo¬
ris amplexu sibi associat. Nec mi¬
rum ut dignet᷑ tibi congaudere
d̃s regnans in cȩlis. quem tu par¬
uulum ex te hominem natum toti¬
ens osculata es in terris. Has ergo
tuas fęlicitates possidens: conuert̾e
ad nr̃arum miseriarum salutẽ. Int̾

Expanded text:
et ab incentivae carnis illecebris alienos et ab incentivae carnis illecebris alienos per albentia lilia rosasque vernantes ad fontes perennis vitae potandos invitas. Tu in illa beatorum felicissima regia, primi ordinis dignitate indepta, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitatem gramineosque crocos tenero poplite pergis, felicique palma violas immarcescibiles carpis. Tu concinis sine fine choris conjuncta summis; Angelis Archangelisque sociata, indefesTu in cubiculo Regis beatitudinum gemmis ac margaritis ornata assistis. Tibi thronus regius ab Angelis collocatur in aula aeterni Regis, teque ipse Rex regum ut matrem veram et decoram sponsam prae omnibus diligens amoris amplexu sibi associat. Nec mirum, si dignetur tibi adgaudere Deus regnans in coelis, quem tu parvulum ex te hominem natum toties osculata es in terris. Has ergo tuas felicitates possidens, convertere ad nostrarum miseriarum salutem. 12. B
Abbreviated transcription (Latin):
ta. culpas nrãs orando ercusa. Admrite
preces nrãs intra sacrarium tuȩ erau¬
ditionis: & reporta nobis gram̃ reconei¬
liationis. Sit ꝑ te excusabile quod ꝑ re in¬
gerimus: fiat impetrabile quod fida m̃¬
te poscimus. Accipe quod offerimꝰ. im
petra quȩ rogamus. excusa quȩ time
mꝰ: quia nec potiorem meritis inueni.¬
mus ad placandam iram iudicis qͣm
redemptoris & iudicis. Succurre gͦ mi¬
seris. iuua pusillammes. refoue flebi¬
les. ora pro populo. interueni pro cle¬
ro. inteicede pro monachorum choro.
exora pro deuoto femineo sexui: sentiant
omnes tuum iuuamen. quicumq de¬
uote celebrant tirum natale. Sit tibi cõ
in hac terra affligimur. ꝑsequimur.
iniuriis lascessimur: obprobriis affici¬
mur. E surimus. sitimus. somnium pa¬
timur. in carcere recinemur: tu uero
in celestib regnis preclara es cunc̾tis
uirginum choris. Tu agnum quocũq
prererit sequeris. Tu uirgineos choros

Expanded text:
ta, culpas nostras orando excusa. Admitte ta, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus: quia nec potiorem meritis invenimus ad placandam iram Judicis quam Redemptoris et Judicis. Succurre ergo miseris, juva pusillanimes, refove flebiles; ora pro populo, interveni pro clero, intercede pro monachorum choro, exora pro devoto femineo sexu: sentiant omnes tuum levamen, quicumque devote celebrant tuum nomen. Sit tibiin hac terra affligimur, persequimur, injuriis lacessimur, opprobriis afficimur, esurimus, sitimus, somnum patimur, in carcere retinemur. Tu vero in coelestibus regnis praelata es cunctis virginum choris, tu Agnum quocumque perrexerit sequeris . Tu virgineos choros
Abbreviated transcription (Latin):
lutari: humilicatem suam non ab ho¬
minib conspici sed a dõ exoptarent. Se¬
quitur in scõ cantico. Quia fecit michi
magna qui potens ẽ: & sc̃m̃ nomen eiꝰ.
Quȩ tibi fecit magna queso gloriosa
uirgo: ut dici beata merereris: Puto
enim immo ueraciter credo. ut creatu¬
ra ederes creatorem: famula dominũ
generares: ut ꝑ te d̾s mundum redime¬
ret. per te illuminaret: per te ad uitã
ipsa quȩ nos ad amorem accenderens
fideliter protulisti: ea uero que secun¬
tur. humano generi prophasti. Meu̾
autem uotum exticit. ea tantum inde
transcurrere: que ad tui nominis lau¬
dem ꝑtinerent.S hec quȩ de ceipsa
narrasti. neq ut dignitas tua meret᷑
dicere potuisti. Quas ergo laudes tibi¬
fragilitas humami generis persoluẽt:
que solo tuo commertio recuꝑandi ad¬
itum inuenit: Accipe itaq quascumq
exiles. quascumq mericis tuis impares
gratiarum ac̾tiones: & cum susceꝑis uo¬

Expanded text:
lutari; humilitatem suam non ab holutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur in hoc sancto Cantico, Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus . Quae tibi magna fecit, quaeso, gloriosa Virgo, ut dici beata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut per te Deus mundum redimeret, per te illuminaret, per te ad vitam ipsa quae nos ad amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuisti. Quas ergo tibi laudes fragilitas humani gequae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vo
Abbreviated transcription (Latin):
nib peperit. uitam mortalib edidit.
çȩlos innouauit. mundu purificauit.
paradysum aꝑuit: & hominum anĩas
ab inferis uberauit. O uere in quam gło¬
sa mariȩ humilitas: quȩ porta para¬
dysi efficitur. scala celi constituit᷑. Fac¬
ta est certe humilitas mariȩ scala &e¬
lestis ꝑ quam descendit ds ad terras:
quia respexit humilitat̾e ancille sue.
ecce enim ex hoc beatam me dicent
omnes generationes. Et quid ẽ dicere
resperit: nisi approbauit: placuit ei
humilitas mea: Hinc ꝑ prophetam
dñs dicit. Ad quem respiciam nisi ad
uerba mea: Hine dauid dño dicit.
Quia resperisti humilitatem meam:
saluam fecisti de necessitatibus animã
meam. Multi siquidem uident᷑ in cons¬
pecꝰtu hominum humiles ẽẽ ut ab eis
beatificentur. s eorum humilitas a do¬
mino non respicitur: quia falso & non
uere de humilicare głantur. Si enĩ uera¬
cutr bumiles essent: dm̃ ab hominib
& non se uellent laudari. Non in hoc
mundo eorum sp̃c erultaret. s in d̾o sa¬

Expanded text:
it, coelos innovavit, mundum purificavit, paradisum aperuit, et hominum animas ab inferis liberavit! O vere, inquam, gloriosa Mariae humilitas, quae porta paradisi efficitur, scala coeli constituitur! Facta est certe humilitas Mariae scala coelestis, per quam descendit Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid est dicere, Respexit; nisi, Approbavit, placuit ei humilitas mea? Unde per prophetam Dominus dixit, Ad quem respiciam, nisi ad  Hinc David Domino dicit, Quia respexisti humilitatem meam, salvasti de necessitatibus animam meam . Multi siquidem videntur in conspectu hominum humiles esse, ut ab eis beatificentur: sed eorum humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo sa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna transierit regna: nulla catholi¬
ca narrat historia. Non solum autẽ
respuere apochrifa: uerumetiam igno¬
rare dicitur hȩc eadem di eccł̃ia. Wẜ qui¬
dem sunt nonnulla. sine auctoris nomi¬
ne de eĩ assumptione conscripta: quȩ
ut dixi ita cauent᷑. ut ad confirmand̾a
rei ueritatem legi minime ꝑmutant᷑.
Hinc sane pulsantur nonnulli: quia
nec corpus eius in terra inuenitur. nec
assumptio eius cum carne sicrit in a¬
pochrifa legitur. in catholica historia
reperitur. Quibus dicendu est: quia
ris. cum quo locutus ẽ ds. facie ad faci¬
em: iuius quȩrere dementiȩ est. ex qͣ
idem maiestatis ds. incarnatꝰ effuisit¬
in terris. Peq enim dignum ÷ de cor¬
poris eius noticia souicitum quempiã
esse: quam non dubitat suꝑ angelos e¬
leuatam. cum ap̃o regnare. Sufficere
debet tantum noticiȩ humanȩ. hanc
uere fateri reginam celorum: pro eo qͦd
regem peꝑit angelorum. S nec inueni-¬

Expanded text:
erna transierit regna, nulla catholierna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia ris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementiae est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effuin terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super angelos elevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec inveni
Abbreviated transcription (Latin):
piger. quia talemtum noluit du¬
plicare: ut in alio suꝑbiȩ in alte¬
ro negligentiȩ condempnet᷑. Si in¬
quid durum & crudelem me ẽẽ
noueras: & aliena sectari. ibiq
metere ubi non seminarim: qua
re tibi istiusmodi cogitatio incus¬
sit timorem. ut scires me mea
diligñtꝰ quesit᷑um: & dares pecum¬
am meam siue argentũ num mu¬
lariis: Utrumq enim apcepi¬
ON. grecus sermo signisicat. Eloqͥa
inquit dñi eloquia casta. argen¬
tum igne ȩraminatum. ꝓbatã

Expanded text:
Piger, quia noluit talentum duPiger, quia noluit talentum duplicare, ut in altero superbiae, in altero negligentiae condemnetur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non severim, quare non tibi instiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares pecuniam meam, sive argentum nummulariis? Utrumque enim ἀργύριον, Graecus sermo significat. Eloquia, inquit, Domini eloquia casta, argentum igne exami
Abbreviated transcription (Latin):
homo durus es. metis ubi nõ
semina sti. & congregas u̾
ñ sparsisti. &e timens abii ce ab
scondi talentum tuum in terra.
E cce habes quod tuum ÷ uere
quod scriptum ÷ ad excusandas
ercusationes in peccatis. etiam hu¬
ic seruo contigit. ut ad pigritiam
& negligentiam suꝑbiȩ quoque
crimen adhiceret. Qui enim de
teri &e orare patremfamilias. econ¬
trario calumpniatur. & dicit se¬
se prudenti fecisse consilio. ne du
lucra pecuniȩ quereret. etiam
de sorte periclitaret᷑. Respondes
autem dominꝰ eius dixit ei. Ser¬
ue male & piger. sciebas quia me¬
to ubi non seminaui: & congre¬
go ubi non sparsi. Oportuit er¬
go te comnintere pecuniam me¬
am num mularus. & ueniens
ego recepissem utiq quod meũ
est cum usura. Tollite itaq ab
eo talentum: & date ei qui ha¬
bec decem talenta. Quod puca¬
uerat se pro excusatione dixisse
in culpam propͥam uercitur.
Seruus autem malus appellat᷑.
quia calumpniam facit domino.

Expanded text:
homo durus es: metis ubi non homo durus es: metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti: et timens abii, et antum tuum in terra. Et ecce habes quod tuum est. Vere quod scriptum est: Ad excusandas excusationes in peccatis , etiam huic servo contigit, ut ad pigritiam et negligentiam, superbiae quoque crimen accederet. Qui enim simteri, et orare patremfamilias, econtrario calumniatur, et dicit se prudenti fecisse consilio, ne dum lucra pecuniae quaereret, etiam de sorte periclitaretur. Respondens autem dominus ejus, dixit ei: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam eam nummulariis, et veniens ego, recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Servus autem malus appellatur: quia calumniam domino facit.
Abbreviated transcription (Latin):
e  delicatȩ uiuendo enarrauerit
Post multum uero temporis: ue¬
nit dñs seruoꝵ illorũ. Grande¬
tempus ÷ int̾ ascensionem salua¬
toris: & scđm eius aduentum.
Si autẽ apłi reddituri sunt ra¬
tionem & sub metu iudicis re¬
surrecturi: quid nos oporteat
facere: Ait illi dñs euis. ẜu¬
ge bone serue & fidelis: quia
suꝑ pauca fuisti fidelis. supra
multa te constituam. Utriq
seruo ut ante iam dixi. & qui
de quinq talentis decem fecerat
& qui de duob quatuor idem
patrisfamiliȩ sermo blandit̃
Ꝙ notandum quod omnia q̃
in presenti habemus licet mag¬
na uideant᷑ & plurima. tamen
comꝑatione futurorum parua
& panca sunt. Intra in quit in
gaudium domini tui: &e susci¬
pe quȩ nec oculus uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis
ascenderunt. quȩ preparauit¬
maius potest dari fideli seruo
quam esse cum dño & uidere
gaudium dñi sui: A ccedens
autem & qui unũ talentum ac¬
ceꝑat. ait. Domine scio quia

Expanded text:
et delicate vivendo enervarit. et delicate vivendo enervarit. Post multum vero temporis venit dominus servorum illorum, tempus est inter ascensionem Salvatoris, et secundum ejus adventum. Si autem apostoli reddituri sunt rationem, et sub metu judicis resurrecturi, quid nos oportet facere? Ait illi dominus ejus: Euge, serve bone, et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: servo, ut ante jam dixi, et qui de quinque talentis, decem fecerat, et qui de duobus, quatuor, idem patrisfamilias sermo blanditur. Et notandum quod omnia quae in praesenti habemus. 207 licet magna videantur et plurima: tamen comparatione futurorum, parva et pauca sunt. Intra, inquit, in gaudium domini tui, et suscipe quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt . Quid autmajus dari fideli servo, quam esse cum Domino, et videre gaudium Domini sui? Accedens autem et qui unum talentum acceperat, ait: Domine, scio quia
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui solidum cibum cape ñ
poterant. lacte potasse se dicit.
Deniq & illum qui de quinq
talentis decem fecerat. & de du¬
obus quatuor simili recepit gau¬
dio. non considerans lucri mag
nitudinem s studii uoluntat̾e.
In quinq & duob & in uno ta¬
lento uel diuersas gr̃as intelliga¬
mus quȩ unicuiq tradicȩ sunt.
uel in primo omnes sensus exa¬
minatos. in scdo intelligentiam
& oꝑa: in tertio rationem qͣ. ho¬
mines a bestus separamur. Abiit
celestium sibi notitiam dupli¬
cauit. ex creaturis mtelligens cre-¬
atorem. ex corporalib incorꝑalia.
ex insibilib inuisibilia. ex breui
rat: in eugło duplicauit. Siue¬
& scientiam & oꝑap̃sentis
unȩ: future beatitu dinis typos
intellexit. Qui autem unum ac¬
ceꝑat: abiens fodit in terra
Hodequam seruus. terrenis oꝑi¬
b &. seculi uoluptate. dei prȩcep¬
ta neglerit. & polluit: quanqͣm
in alio eugłista scriptum sit qd̾
in sudatio ligauerit. id: doc¬
trinam patͥofamilie molliter

Expanded text:
eos qui solidum cibum accipere non poterant, lacte potasse se dicit. Denique et illum qui de quinque talentis decem fecerat, et qui de duobus quatuor, simili recepit gaudio, non connitudinem, sed studii voluntatem. 206 In quinque, et duobus, et uno talento, vel diversas gratias intelligamus, quae unicuique traditae sunt. Vel in primo, omnes sensus examinatos: In secundo, intelligentiam et opera: In tertio, rationem, qua homines a bestiis separamur. Abiit coelestium sibi notitiam duplicavit: ex creaturis intelligens Creatorem: ex corporalibus, incorporalia: ex visibilibus, invisibilia: ex brevibrat, in Evangelio duplicavit: sive scientiam et opera praesentis vitae, futurae beatitudinis typos intellexit. Qui autem unum acceperat, abiens fodit in terraequam servus terrenis operibus et saeculi voluptate, Dei praecepta neglexit et polluit: quamquam in alio evangelista scriptum sit, quod in sudario ligaverit , id est, doctrinam patrisfamilias molliter