comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiros aut̃ illos qui miserãt eos int̾fe¬
cit flãma ignis. q̃ secuntur. Usq tunc
obstupuit rex dicit se
ieꝵ. nõ legisse inhe
be disꝑsa erant. ueru
añposito ea subiecit¬
ne apud imꝑitos ꝑtẽ¬
uideretur. Porro fornax succẽsa erat
dam genus fomitis ẽ ap̃ persas. Scd̾m a¬
lios ossa sunt oliuaꝵ arefcã c̃ amurra
Scd̾ pliuiã in t̾ra babilonis fluit ĩ mo¬
dum bituminis ⁊ erupit flamina ⁊ incẽ¬
dit qͦs reꝑit iuxͣ fornacẽ de caldeis ⁊ ef¬
fusa ẽ suꝑ fornacẽ cubitis .xl. nouẽ. Qd̾
geometrica regła ꝯp̃hensum ẽ. Angłs
dicens. Iustus es dñe. peccauimꝰ enim ⁊
cradidisti nos in manꝰ hostiũ. s iaĩa¬

Expanded text:
viros autem illos qui miserant eos, interfecit flamma ignis. Quae sequuntur, usque, obstupuit rex, » dixit se ymus non legisse in e dispersa erant, veru posito ea subjecitne apud imperitos truncasse. Porro fornax succensa erat dam genus fomitis est apud Persas, secundum alios autem ossa sunt olivarum arefacta cum amurca, secundum Plinium in terra Babylonis fluit ad modum bituminis. « Et erupit flamma, et incendit quos reperit juxta fornacem de Chaldaeis, et effusa est super fornacem cubitis quadgeometrica regula comprehensum est. « Angelus dicens: « Justus es, Domine, peccavimus enim, tradidisti nos in manus hostium. Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
ca ⁊ scipio affricanꝰ. ⁊ ab infestatione
sub religione uirisuirandi amouerĩt
eum Insuꝑ tulerũt ab eo obsidẽ filiã
tradidit pro eo filium imorẽ natu
antiochũ epiphanẽ. ita ꝙ eẽt obses
antiochi seuttiã descendit onias me¬
gyptum ad pto. epiphanem ut ẽ supꝰ
dictum ⁊ occisus est in ꝑside antioch
in fanonanee ⁊ membratĩ eiectus asa¬
cerdotib qui n dolo ꝓmiseraut eithe¬
sauros ⁊ cum paucis ibi induxerũt in¬

Expanded text:
pio Africanus, et ab infestatione sub religione jurisjurandi amoverunt eum. Insuper tulerunt ab eo obsidem filium tradidit pro eo filium minorem natu Antiochum Epiphanem, ita quod esset obses Antiochi saevitiam. Descendit Onias in Aegyptum ad Ptolemaeum Epiphanem, sicut supra dictum est, et occisus est in Perside Antiochus in fano Nanee, et membratim ejectus a sacerdotibus. Qui in dolo promiserant ei thesauros, et cum paucis induxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
parandũ fedus qd̾ leg̾at fuisse inter
abraham ⁊ maiores suos. lecedemoni¬
orũ rex arrius legatos misit. Porro an¬
tiochus tributa . uii. anni ⁊ mrinistroꝵ
tẽpli q̃ philadelphꝰ relaxauerat a ud̾is¬

Expanded text:
reparandum foedus, quod legitur fuisse inter Abraham, et majores suos, Lacedemoniorum rex Arius legatos misit. Porro Antiochus rex tributa septimi anni et ministrorum templi, quae Philadelphus relaxaverat a Jud
Abbreviated transcription (Latin):
tem indesiderio.⁊ uttam in pacientia.
est ⁊ dericoꝵ. cuiꝰ signũ est ꝯtinentia.
ħ audiens adolescens abiit tͥstis. sint
enit peniosus ualde ⁊ locuplex. ⁊ ait iħc
ad discipulos. facilius est camelũ perfo
minus est impossibile. potest enim deꝰ
acus nullo obstante. auarum uero
qui hic noĩe duiitis intelligit᷑ ponere
in gła. si potest de potentia. de iusticita
ñ potest. gradꝰ uero ꝯꝑatõnis int̃ inpos¬
sibilia ñ mireris. In possibilius est enĩ
equũ ꝯñti in lapidẽ qmͣ in asmũ. cui
est accomodatior naturalĩt qmͣ lapidi.
possibilitas. oportet eñ auar̾ amorẽ
opum dimittẽ. si uult ingredi adui¬
tam. Quid aũt nõie diuitis auarũ
significasset hĩc patet. qd̃ discipuli sb̾¬
diderũt. quis aũt potĩt saluus fieri:
plures enim sunt pauperes auari di¬
uitib ⁊ ita plures possunt saluari. si
de possessorib opũ dixixet quib ait
iħc. aput homines hoc est impossibi¬
le. ap̃ deum dũt omia possibilia sũt.

Expanded text:
tem in desiderio, et vitam in patientia. Est et clericorum, cujus signum est continentia. « Haec audiens adolescens, abiit tristis, erat enim pecuniosus valde et locuples. Tunc ait Jesus ad discipulos: Facilius est camelum per fominus est impossibile. Potest enim Deus acus, nullo obstante. Avarum vero, qui hic nomine divitis intelligitur, ponere in gloria, si potest de potentia, de justitia non potest. Gradus vero comparationis inter impossibilia, ne mireris. Impossibilius enim est equum converti in lapidem, quam in asinum cui est accommodatior naturaliter, quam lapidi. , non impossibilitas. Oportet enim avarum amorem opum dimittere, si vult ingredi ad vitam. Quod autem nomine divitis avarum significasset, hinc patet quod discipuli subdiderunt: « Quis enim poterit salvus fieri? » Plures enim sunt pauperes divitibus, et ita plures possunt salvari, si de possessoribus opum dixisset. « Quibus ait Jesus: Apud homines hoc est impossibile, apud Deum autem omnia possibilia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate. Nuodenarius hic pomit᷑
ꝓro plenitudine potestatis. ⁊ duodecĩ
trib istł pro om̃ib iudicandis. Duo¬
denarius enim ex septenario qui est
numerus uniũsitatis surgit .i. ex par¬
tib septenarii in se ductis. quidam tñ
hoc solis discipulis dcm̃ dicũt. ⁊ imple
tum eẽ in subiectõe mundi. q qiͣ po¬
testatem hñtes super om̃ẽ eccłam sedẽt.
post ad om̃s generalĩt sermodirect est.
om̃is qui reliquerit domũ aut paren¬
tes. ⁊ c̃. centuplũ accipiet. Nñc in hoc
ꝯparata carnalib. sc̃i uiri alios scõs
plus ĩ propinquis sins diligũt: Se¬

Expanded text:
auctoritate. Duodenarius autem ponitur pro plenitude potestatis, et duodecim tribus Israel pro omnibus judicandis. Duodenarius enim ex septenario, qui est numerus universitatis surgit, id est ex partibus septenarii in se ductis. Quidam tamen hoc solis discipulis dictum dicunt, et impletum jam esse in subjectione mundi, quia quasi potestatem habentes super omnem Ecclesiam sedent. Post ad omnes generaliter sermo directus est: « Omnis qui reliquerit domum, aut parentes, etc., centuplum accipiet, » nunc in hoc comparata carnalibus, sancti viri alios sanctos plus etiam propinquis suis diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in uiam. ad olescens genu flexo io¬
gabat eũ dices. quid faciam ut ha¬
beam uitam et̾nã: Cumq in iunxis¬
set cͥustodiam mandatoꝵ dei. ⁊ au¬
disset eũ seruare ea. docuit de perfec

Expanded text:
in via adolescens genuflexo rogabat eum: Quid faciam, ut habeam vitam aeternam? Cumque injunxisset ei de custodia mandatorum, et audisset eum servasse ea, doc
Abbreviated transcription (Latin):
carnis infirmitas. Sod̾o abiit⁊ o
rauit eũdẽ sermonẽ dicens. ⁊ appa¬
ruit ei angłs ꝯfortans eũ. ⁊ fc̃s in
agonia ꝓlixius orabat .i. in certamĩe
ccͣ mortem. Iam q uincebat mortẽ
in aĩo dum ⁊̃ mori uolebat. quã post
uicit actu ip̃o .s. resurgendo. ⁊ factus
est sudor enus sic̃ guite sangumis de¬
currentis in terram. Et rediẽs addis¬
cipłos inueniens eos dormientes t̾cio
abiit ⁊ orauit eumd̾ sermonẽ dicẽs.
Tunc uenit ad discipłos suos ⁊ ait ułꝰ

Expanded text:
do abiit, et oravit eumdem sermonem. Et apparuit illi angelus confortans eum. Et factus in agonia prolixius orabat, id est in certamine contra mortem. » Jam quasi vincebat mortem in animo, dum etiam mori volebat, quam post vicit actu ipso, scilicet resurgendo. « Et factus est sudor ejus, sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Et rediens ad discipulos invenit eos dormientes. Tertio abiit, et oravit eumdem sermonem. Tunc venit a
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ad fidem enis. ⁊ ꝓgressus abeis
qͣntũ ẽ iactus lapidis ꝓcidit in faci¬
em suam ⁊ orabat. Abba pat̾ sipos¬
sibile ẽ transfer hũc calicẽ a me. id̃
homo horrebat mortẽ ⁊ uellet nõ
mori si fieri posset de iusticia.habebat
em̃iusticia patris ut .xͦ pateretur.⁊
A ꝯstitutõe mundi ħsacramentũ erat
p̃ostensum ab eo. ħ uoluntas ñ mori¬
endi głosos martyres fecit. hõ enim
uułt sensus cariis nͥ qd̾ delectat. Si
aut̃ delectaret eos mori nõ iñ uid̾en¬
tur mereri. s qr hanc uolũtatẽ mo¬

Expanded text:
apostoli ad fidem ejus. « Et progressus ab eis quantum jactus est lapidis, procidit in faciem suam, et orabat: Abba Pater, si possibile est, transfer hunc calicem a me. » Idhomo horrebat mortem, et vellet non mori, si fieri posset de justitia. Habebat enim justitia Patris, ut Christus pateretur, et a constitutione mundi hoc sacramentum ab eo erat praeostensum. Haec voluntas non moriendi gloriosos martyres fecit. Non enim vult sensus carnis, nisi quod delectat. Si autem delectaret eos mori, non inde viderentur mereri, sed quia hanc moriendi vo
Abbreviated transcription (Latin):
q leuitas. in om̃ib tͥbub dispersos ħere¬
xluiii. ciuitates ad habitand̾. ⁊ amuriᷤ
fornisecꝰ per circuit trã mille passuum
obtiñe. in qua suburbana eẽnt ad pec¬
cora eoꝵ alenda. ex quib ciuitatib .ui.
eeñt refugii. tres ultra iordañe. ⁊ tres ci¬
tra. de quib indentero nomio dicet᷑.
De matͥmonio contͥbulũ

Expanded text:
omnibus tribubus dispersos habere civitates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio dicitur De matrimonio contribulu
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres. ⁊ paruulos. habentes tres su¬
ꝓͣ se duces. quos predix
ost obitũ uero noc mouentee pedes
suos ab oriente ꝯuenerunt duces.
in unũ campũ sẽnaar ⁊ tum̃tes dilu¬
uiũ. ꝯsilio nemroth uolentes regͣte.
ceperũt edificare turrẽ que ꝑtingerot
usq ad celos. habentes lateres pro sa¬
xis.⁊ bitum̃ pro cem̃to. Pescendit ã
dñs ut uideret turrem .i. aĩadũtit
ut puniret.⁊ ait ad angelos. Ueni¬
te ⁊ ꝯfundamꝰ lingam eoꝵ. ut nõ
intelligat quisq uocem proximisui.
In hac distinctõe nicħ noui fecit deus.
q uoces eed̃ sũt. apd̃ om̃s gentes. s di¬
cendi modos ⁊ formas. dũisis gñib di¬
uisit. de hac turre dicit iosephus. q
lantudo erat ita fortissima. ut ꝓpeeã
aspicientib. longitudo uideret᷑ inini¬
nus. Dii uero uentos inmittentee: eũ¬
terunt turrem. ⁊ uocẽ ꝓpͥam. unicui

Expanded text:
mulieres et parvulos, habentes tres super se duces, quos praedixPost obitum vero Noe, moventes pedes suos ab Oriente, convenerunt duces in unum, in campum Sennaar, et timentes diluvium, consilio Nemrod volentis regnare, coeperunt aedificare turrim, quae pertingeret usque ad coelos, habentes lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Descendit autem Dominus, ut videret turrim , animadvertit, ut puniret, et ait ad angelos: Venite, et confundamus linguam eorum, ut non intelligat quisque vocem proximi sui. In hac divisione nihil non fecit Deus, quia voces eaedem sunt apud omnes gentes, sed dicendi modos, et formas diversis generibus divisit. De hac turri dicit Josephus, quia latitudo erat ita fortissima, ut prope eam aspicientibus longitudo videretur in minus. Dii vero ventos immittentes everteru
Abbreviated transcription (Latin):
a t̾ra illa. ⁊ turre. que eius erat iurehe¬
reditario. Uel ñ intelligend̾ est de as¬
sur: filio sem. qui inuenit purpu¬
ram ⁊ unguẽta crinium. ł corporum.
a quo caldea. ⁊ assyria dc̃a est. sz assur .i.
regnũ assyrioꝵ mn egressũs est. qd̃
tp̃r sarug: ꝓaui habrahe itm̃ est. reg¬
num equid̃ babilonit habuerunt qui
de semine nenroth usq ad quartam
Indieb sarug belus nenrotides: rer
babylonis. qui fuit alt̃ belus rer gre¬
cie. intͣuit assyriam. s par obtimuit
inea. Quo mortuo: filuis eius ninꝰ:
totam obtinuit assiriam ⁊ ciuitatem
in qͣ capud regmi erat. iti nere tͥũ dier
ampliauit. ⁊ a suo noĩe: uintuẽ dix̃.
Inde ÷ qd̃ q̃dã hystorie dicũt. regnum
assyrioꝵ cepisse ab antiquo belo. qd̃ ur
cham. qui adhuc uiuebat. ⁊ intͣbat in

Expanded text:
illa, et turre, quae ejus erat jure haereditario. Vel intelligendum non est Assur filius Sem, qui invenit purpuram, et unguenta crinium, vel corporum a quo Chaldaea, et Assyria dicta est, sed Assur, id est regnum Assyriorum, inde egressum est, quod tempore Sarug, proavi Abrahae, factum est. Regnum quidem Babylonii habuerunt, qui de semine Nemrod fuerunt, usque ad quartam In diebus Sarug Belus Nerothides rex Babylonis, quia fuit alter Belus rex Graeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Assyriorum coepisse ab antiquo Belo: quod veCham, qui adhuc vivebat, et regnabat in
Abbreviated transcription (Latin):
damel. ⁊ p̃dixit discipło suo ueniroth.
qd̃ pͥmi regnarent decham dequo be
diens nenroth: accensus amore dñã¬
di sollicitauit gemis suũ de sem ut
ĩperaret aliis qiͣ pͥmogenitꝰ. s nolue¬
runt. ⁊ ideo mͣsiit ad cam qui acqui¬
euit ⁊ regnauit int eos in babilone.
⁊ ex in dõs est de tilus cam. S si uere fu¬
it de filiis cam. tunc nulla est questio
qd ex trib filiis nce ad huc ip̃o uiuiite

Expanded text:
Daniel. Et praedixit discipulo suo Nemrod, Daniel. Et praedixit discipulo suo Nemrod, quod primi regnarent de Cham, de quo Beldiens Nemrod accensus amore dominandi, sollicitavit genus suum de Sem, ut imperaret aliis, quasi primogenitus, sed noluerunt; et ideo transivit ad Cham, qui acquievit, et regnavit inter eos in Babylone, et exinde dictus est de filiis Cham. Sed si vere fuit de filiis Cham, tunc nulla est quaestioquod ex tribus filiis Noe adhuc ipso vivente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpͥas facientes applłones. filii uero sẽ.
usq ad occeanũ scorsum habitabãt
aliam. ab enfrate facientes initium¬
Hunc generatõni sem insistemus a¬
las transeuntee. hoc tm̃ addentes qd̃
chꝰ dr᷑ filius chã. filius chꝰ nemroth.
qui cepit pͥͦ potens ẽẽ int̾ra. ⁊ robustꝰ
⁊ opp̃ssor amore dominandi. ⁊ cogebat
homines igne adorare. ad ħ exiit pro¬
u̾biũ addicend̾ de aliquo. qd̃ fortis sit
⁊ malus. qiͣ nẽ roth robustus uenator
coram domino. hoc id̾o dix᷑. q methodiꝰ
dicit. hunc fuisse de filiis hrrõ. filii sẽ.
de quodã filio noe. de quo nõ egit. moy
sic dicens. centesimo aiio t̃cte ciliadiᷤ
natris est noc filius in similitudinẽ eiꝰ.
⁊ dixit eum ionichũ. Trecentesimo an¬
no dedit noe donatões filio suo ionichi
lapientie. ⁊ inuenit astrononam.
ad q̃ ueniens nẽroth gigas .x. cubitoꝵ
futuros quosdam euentus rer̃ p̃udit.
⁊ maxͨ de ortu .iiiiͦ. regnoꝵ. ⁊ occatu eo¬

Expanded text:
Filii vero Sem usque ad Oceanum seorsum habitant Asiam, ab Euphrate facientes initium. Generationi Sem insistemus, alias transeuntes, hoc tamen addentes, quod Chus dicitur filius Cham, et filius Chus Nemrod, qui coepit primus potens esse in terra, et robustus nctor, et oppressor amore dominandi, et cogebat homines ignem adorare; ad hoc exiit proverbium, ad dicendum de aliquo, quod fortis sit et malus: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Hoc ideo diximus, quia Methodius dicit hunc fuisse de filiis Hirom filii Sem. de quodam filio Noe, de quo non egit Moyses, sic dicens: Centesimo anno tertiae chiliadis natus est Noe filius in similitudinem ejus, et dixit eum Jonithum. Trecentesimo anno dedit Noe donationes filio suo Jonitho, sapientiae, et invenit astronomiam. Ad quem veniens Nemrod, Gigas decem cubitorum, futuros quosdam eventus praevidit, et maxime de ortu quatuor regnorum, et occasu eo
Abbreviated transcription (Latin):
edit moyses ad pͥncipiũ genealo¬
gie nce. dicens. hee sunt generatõee
filioꝵ nce. ⁊ incipit a iaphet minore
in ultiino pon itur sem. cuiꝰ successi¬
onẽ texere intendit. texũt᷑ añt ex eis

Expanded text:
edit Moyses ad principium genealogiae Noe dicens: Hae sunt generationes filiorum Noe , et incipit a Japhet minori, ut ultimo loco ponatur Sem, cujus successionem texere intendit. Texuntur autem ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. de hac turre meminit sibil¬
la dicens. Cũ om̃e hominee niiꝰ nocis
existerent. quidã turrẽ edificauerũt
sacerdotib sunt egressi. iouis sacra su¬
mentes. in senuaar babilonis uener̃t.
diuisiq sũt post ħ: diũsitate lingua¬
rum. migͣciones agentes. apprehendẽ¬
tes medit̾ranea. simł ⁊ maritimua. pͨ
pretereund̃ puto. qd moyses dicit. xe¬
ginã fuiũ chꝰ. duos habuisse filios. sa

Expanded text:
atine. De hac turri meminit Sibilla dicens: «Cum omnes homines unius vocis existerent, quidam turrim edificaverunt sacerdotibus sunt egressi, Iomentes, in Sennaar Babylonis venerunt, divisique sunt post haec, diversitate linguarum migrationes agentes, apprehendentes mediterranea simul, et maritima. Nec praetereundum puto quod Moyses dicit Regma, filium Ch
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur ioseph cductus est megiptum.e¬
mit ꝙ eum: futifar enmichus. fuit¬
q dñs cum illo. domũq domini sui:
creclitam ꝯͥ gubernabat. benedixit q do¬
minꝰ domni egiptii. ꝑꝑ yoseph. qui tñ a¬
liud de om̃ib ñ nouerat nisi panẽ quo
uescebat᷑. fcm̃ est añt qd dña sua cculos
iuiecit inioseph. ⁊ ait. Uormi mecum.
Quiix. om̃ia t̃didit mͥdñs meꝰ p̃t̃ te. qͦ¬
modo gͦ possum hoc fac̃e: immo ⁊ pecca¬
re in deuin mecum: accidit añt ut ait
posephus: ut publiea festiuitas instaret
eui ⁊̃ mulieres mẽẽ debebant. tuc illa
egritidinẽ simulanit niro. captans ob
hoc sollicitudinẽ. ⁊ silentiũ ut eroraret
ioseph. ⁊ apprehensa laciuia pallii yoseph:
ait illi. dormi mecũ. Qui iratul: relicto
pallio in manucins: egressus est foras.
ala ꝯtanptẽ se dolens: in argum̃t fidez
retent̃ paurũ offert marito reñtentidi
dicens. Ingressus est ad me seruus hebꝰ
ut illuderet mͥ. ille nimis credulus ꝯ¬

Expanded text:
gitur Joseph ductus est in Aegyptum, emitque eum Putiphar eunuchus; fuitque Dominus cum eo, domumque domini sui creditam sibi gubernabat. Benedixitque Dominus domui Aegyptii propter Joseph; qui tamen aliud de omnibus non noverat nisi panem quo vescebatur . Factum est autem quod domina sua oculos jecit in Joseph, nus meus praeter te. Quomodo ergo hoc possum facere, imo et peccare in Deum meum. Accidit autem, ut ait Josephus, ut publica festivitas instaret, cui etiam mulieres interesse debebant. Tunc illa aegritudinem simulavit viro, captans ob hoc solitudinem et silentium, ut exoraret Joseph. Et apprehenso lacinio pallii Joseph, ait illi: Dormi mecum. Qui iratus relicto pallio in manu ejus egressus est foras. Illa contemptam se dolens, in argumentum fidei retentum pallium ostendit marito revertenti, dicens: Ingressus est ad me servus Hebraeus ut illuderet mihi. Ille nimis credulus c
Abbreviated transcription (Latin):
q.d. amis es. ⁊ uicina fum̃. ⁊ m̃tita es
m̃. ⁊ decepisti me. habe gͦ tͥ hec. in expen¬
las fuñis. qd̃ magnis expensis fieri so¬
lebat. marime a iudeis. uł ad pepla em̃¬
da. ux tegal faciem ne amerie:¬

Expanded text:
 Anus es, et vicina funeri, et mentita es tamen, et decepisti. Habe tibi ergo haec in expensas funeris. Quod magnis expensis fieri solebat, maxime a Judaeis, vel ad pepla emenda, ut tegas faciem, ne ameri
Abbreviated transcription (Latin):
inter cades uñ. fluxerũt aque contͣdic¬
tõn ⁊ sur. loco sororis hñs sarã. similia
priorib siłans pro tĩore. Misit aũt abi¬
melec rex gerare: ⁊ tulit eam. inquouis
forme illius miranda notat᷑. que nona¬
genaria adhuc amari poterat. s ĩ egͥ¬
tudine cetidit rex. dei uoluntate ne eã
tangeret. ut ait iosephul. In sine tam̃
in domo eius interim conciperet. me¬
dicis autem desperantib: soporatus a do
uiueret. ⁊ statim surgens uocauit ser¬
uos suos. ⁊ uocauit habraã. ⁊ dixit ei. Qid
fecisti nob̾: quid uidis. ut ħ faceree: ⁊¬

Expanded text:
inter Cades, unde fluxerunt aquae contradictionis, et Sur, loco sororis habens Saram, similia prioribus simulans prae timore, misit autem Abimelech Rex Gerarae, et tulit eam . Iu quo vis formae illius miranda notatur, quae nonagenaria adhuc amari poterat. Sed in aegritudinem cecidit rex Dei voluntate, ne eam tangeret, ut ait Josephus. In fine tamenin domo ejus interim conciperet. Medicis autem desperantibus, soporatus audivviveret. Statimque surgens, vocavit servos suos, vocavit et Abraham, et dicit ei: Quid fecisti nob
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixisse ⁊ ita relator fuit ũboꝵ dñi.
ut helisens celauit se ñ cognoscentibus¬
tua matre habrae: ⁊ mortuo arã: duxis¬
dr᷑. filia thare: scd̃ carnẽ. ⁊ supͣ filia arã.
scd̃m suscitatõe seminis. qr solum mat¬
culum reliquerat. Orauit aũt abrahã

Expanded text:
et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibustua matre Abrahae, et mortuo Aram, duxis hic dicitur filia Thare secundum carnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. Oravit a
Abbreviated transcription (Latin):
est meus. subaudi fr̃. ł filia pr̃is mei.
⁊ nõ mr̃is mee. qd̃ est: neptis mea est. ⁊¬
sororis. Sñ alia mͣslato ht̃. soror mea a
patre suo. ⁊ ñ anire. sicut .ii. dicebant
cognatos fres. sic ⁊ cognatas sorores. fra¬
irẽ ũo arã: patrem suum uocauit. q se¬
nior eo fuerat. ẜ usũ loquendi: quo:
maiores natu patres uocamꝰ. ⁊ mino¬
res filios. ⁊ q dignior.⁊ mraior affectio
solet eẽ propinqͦr̃ scd̃ iuiros: qm scom

Expanded text:
est meus, subaudi frater, vel filia Patris mei, et non matris meae, quod est, neptis mea est, et sororis. Unde alia translatio: Soror mea est a patre suo, et non a matre. Sicut enim dicebant cognatos fratres, sic et cognatas sorores; fratrem vero Aram, patrem suum vocavit, quia senior eo fuerat, secundum usum loquendi, quo majores natu, patres vocamus, minores filios, et quia dignior, et major affectio solet esse propinquorum secundum viros, quam
Abbreviated transcription (Latin):
miori uc̃ eod̾ sp̃u scõ ĩspirãte p̾dica¬
bat ephesi ex quo patet ꝙ̃ ad mirãda
st̃ iudicia dĩ. Cũ &r p̾dicaret ephesi
qͥdã obstinati ⁊ ĩ credulitate ꝑtinacos
maledice bãt doct̾ͥne eiꝰ. corã om̃i młti¬
tudine dicedẽs & ab eis seg̾gait secũ

Expanded text:
Minori, nunc eodem Spiritu sancto inspirante, praedicabat Ephesi. Ex quo patet, quod admiranda sunt judicia Dei. Cum autem praedicaret Ephesi, quidam obstinati, et incredulitate pertinaces, maledicebant doctrinae ejus coram multitudine. Descende
Abbreviated transcription (Latin):
sumptis ꝙ duob filuis suit¬
coit. audiens seuex uenisse filiũ: confor¬
tatus est. ⁊ sedit in lecto. Uidens q duos
enĩ uidere nõ poterar. ⁊ ait ioseph. Isti
sunt filii mei quos de dit deus michi
in hoc loco. ⁊ ait iacob. isti duo meie¬
runt. sicut ruben ⁊ simeon. deputa¬
bunt᷑ michi .i. quisq tͥbum faciet.
reliqui u̾o quos genueris noĩe frm̃
suoꝵ uocabunt᷑ in possessionib suis. ad isoꝰ
teram patris. ⁊ effraii ad sinistrã.
adorans ⁊ petens ut benediceret eis. Ia¬
cob uero in spũ cancellanit manue.
nit pater. Alt̃ enĩ pͥmogenit᷑ est. ⁊ il¬
le. Scio fili mi. scio. ⁊ ille qͥd̃ erit in
populos. s minor uaior erit. ⁊ sem̃
euis crescet ingentes. hoc impletũ ẽ
in ierobel
irł. ⁊ dicetur in prouerbiũ. fiat tibi
teus: sicut efframi ⁊ manasse. ⁊ ad am¬
bosait deus patrum nr̃oꝵ benedicat pu

Expanded text:
sumptisque duobus filiis, perrexit. Audiens senex venisse filium, confortatus est, et sedit in lecto, vidensque Jacobenim videre non poterat. Et ait Joseph: Isti sunt filii mei, quos dedit mihi Deus in loco isto. Et ait Jacob: Isti duo mei erunt. Sicut Ruben et Simeon deputabuntur mihi, id est quisque tribum faciet. Reliquos quos genueris, nomine fratrum suorum vocabuntur in possessionibus suis, id est teram patris, et Ephraim ad sinistram, adorans, et petens ut benediceret eis. Jacob vero in spiritu cancellavit manus, nit, pater. Alter enim est primogenitus. Et ille: Scio, fili mi, scio, et ille quidem erit in populos, sed minor major erit, et semen ejus crescet in gentes. Hoc impletum est in Jeroboam, Israel, et dicetur in proverbium: Faciet tibi Deus sicut Ephraim, et Manasse. Et ad ambos ait: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uios . s. sichimitas. ⁊ suffoderũt mur̃.
lio regis qui rapuerat dinam intelligt̃.
quidã de xp̃o. quidã de tauris ip̃isis per
sulensimdictum putant. in consilio eo¬
rum ñ ueniat aniina mea. ħ plane de
ad litteram leui sortẽ ñ habuit ĩ terra. xmissioĩs
s amixtus aliis uicłos habuit ad alñda
peccora. simeon simiłr q modicꝰ erat sor¬
tem ñ habuit. s receptꝰ ÷ in sorte iude.
De uda.

Expanded text:
viros, scilicet Sichimitas, et foderunt murum viros, scilicet Sichimitas, et foderunt murum lio regis, qui rapuerat Dinam, intelligunt; quidam de Christo, quidam de tauris ipsius per syllepsim dictum putant. In concilio eorum non veniat anima mea: hoc plane de Ad litteram Levi sortem non habuit in terra, sed stus aliis viculos habuit ad alenda pecora. Simeon similiter, quia modicus erat, sortem non habuit, sed receptus erat sorte Judae. de Juda
Abbreviated transcription (Latin):
Ionuocauit aũt iacob filios suos: ⁊ ait.
alis. congregamini ut am̃nsin uo¬
bis que futura sunt in dieb nouissi¬
mis ad litteram de cliuisione t̃re. ⁊ de sta¬
tu tͥbnũ futuro ꝓpħauit. aꝑtissime.
Uben pͥmogenitꝰ meꝰ fortitudo mea .i.
quem genui nietate robusta. pͥncipi¬
um doloris mei .i. sollicitudinis mee cir¬
ea meos filios. m̃i alii hñt capitulum
lib̾is meis. pͥor indonis. maior in ĩꝑio.
supplete eẽ debueras effusus es ficut aqͣ.
i. in iulem libidinẽ. ñ crescas. q ascen
disti cubile paiͥs tui. uł ita distungne.
effusus es sicut aqua. ñ crescas. q ascen¬
disti cubile parͥs tui. ac sidicet. lege pri¬
mogeniture honor tͥ pre aliis debebat᷑.
⁊ dupplicitas in possessione. s sufficit tͥ
pro crimine tuo: parem ẽẽ cetĩs. ñ gͦ su¬
ꝑ excresces sicut aqͣbulliens suꝑ egredi¬
etur. ł sicut flumus inundans¬
Imeon ⁊ leui: uasa ini¬
sutane. qui in furore suo: crciderũt

Expanded text:
it autem Jacob filios suos, et ait illis: Congregamini, ut annuntiem vobis quae futura sunt in diebus novissimis . Ad litteram de divisione terrae, et statu tribuum futuro prophetavit, apertissime uben primogenitus meus, fortitudo mea, id est quem genuit in aetate robusta, principium doloris mei, id est sollicitudinis meae circa meos filios, unde alii habent capitulum liberis meis. Prior in donis, major in imperio supple esse debuerat, effusus es sicut aqua, id est in vilem libti cubile patris tui . Vel ita distingue: Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, ac si diceret: Lege primogeniturae honor tibi prae aliis debebatur, et duplicitas in possessione, sed sufficiat tibi pro crimine tuo, parem esse caeteris. Non ergo super excresces, sicut aqua bulliens super egreditur, vel sicut fluvius inundansi vasa iniquitatis, quia in furore suo occiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
in trã ur̃am. do tͥ p̃ter frẽs tuos sichimã.
ꝙͣ tuli in gladio. ⁊ arcu meo de manu
anorrei. Sane eam emerat .c. agnis a
rege emor. s cũ pro nece sichimitax de¬
buerat aufer ibi: pͣatiue semper

Expanded text:
in terram vestram. Do tibi praeter fratres tuos Sichimam, quam tuli in gladio, et arcu meo de manu Amorrhaei. Sane emerat eam centum agnis a rege Emor, sed cum pro nece Sichimitarum debuerat auferri sibi, potestative semper
Abbreviated transcription (Latin):
antiochi inierłm usq ad mundationẽ
tẽpli fr̃am a uida machabeo ꝑ successi¬
ones diei ⁊ noctis fluxerunt .ui. anni
menses tres ⁊ dies .xx. Cum q q̃reret
damiel intelligentiam sõpnii gabriel
epicureoꝵ qui hunc mundũ sñ rectore
⁊ sñ d̾i ꝓuidentia casu fieri ꝯfirmant.
qr si mundus sñ p̃sule eẽt olim deꝑiss
sic̃ nauis desolata sñ rectore. nec scd̾m

Expanded text:
Antiochi in Jerusalem, usque ad mundationem templi factam a Juda Machabaeo per successiones diei et noctis fluxerunt sex anni, menses tres, et dies viginti. » Cumque quaereret Daniel intelligentiam somnii, GabrielEpicureorum, qui hunc mundum sine rectore et sine Dei providentia casu ferri confirmant, quia si mundus sine praesule esset, olim deperisset, sicut navis desolata rectore, nec secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝑsaꝵ qd̾ ꝯꝑatur urso ꝓpt̾ patientiam
laboris. ⁊ iuictus parcitatem. Nam pro
pulm̃to: sale utunt᷑ ⁊ cardamonio. s simi¬
lis fuit urso in parte nõ ex toto q in po¬
pulũ d̾i crudelit̾ egit. Uñ in ⁊ acharia di¬
cuntur equi albi. Tres ordines dentumi
hũit .i. tria regna. in pͥncipio sui medoꝵ
nes płimas. hoc refertur ad assuetum
Cui dixit aman ut occid̾et uideos. Ter¬
cia bestia qͣi pardus. ⁊ habebat alas auis
dri. ⁊ uario colore diuersa sub eo regna
sig̾̃tat. Alas hũit. qr nich uelotiꝰ uictoria
alexandri. Quatuor capita eius .nu. st̃
alexandri successores. nec hanc potesta¬
tem hũit a se alex̾. s fuit unga furoris
dñi in filios pestilentes. Quarta bestra
terribilis ⁊ fortis dentes ferreos hñs co¬
medens reliqͣ ⁊ pedib ꝯculcans. hẽ reg
num romanoꝵ qd̾ nulli bestie ꝯꝑauit
gitamus intelligamus in romanis. he¬
breus cñ dicit similẽ fitisse apro.ẜ. illd̾. psiłi¬

Expanded text:
uod comparatur urso propter patientiam laboris et victus parcitatem. Nam pro pulmento sale utebantur, et cardamomo, sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia dicuntur equi albi . Tres ordines dentium habuit, id est tria regna in principio sui, Medornes plurimas, » hoc refertur ad Assuerum, cui dixit Aman, ut occideret Judaeos . « Tertia bestia quasi pardus, et habebat alas avis, dri. Et varii colores, diversa sub eo regna significant. Alas habuit, quia nihil velocius victoria Alexandri; quatuor capita ejus quatuor sunt Alexandri successores. Nec hanc potestatem habuit a se Alexander, sed fuit virga furoris Domini in filios pestilentes. « Quarta bestia terribilis, et fortis, dentes ferreos habens, comedens, et reliqua pedibus conculcans, » hoc est regnum Romanorum, quod nulli bestiae comparavit gitamus, intelligamus in Romanis. Hebraeus tamen dicit « similem fuisse apro, » s
Abbreviated transcription (Latin):
in statua qͣdriformi. S additũ ẽ de an¬
tixp̃o ⁊ die uiditii Porro anno pͥmobal¬
thasar uidit daniel sõpniũ cuiꝰ sum¬
mam scribens ait. Uidebã ⁊ ecce .iiͦi.
uenti pugnabãt in medio mari. hee
st̃ angelice potestates q̃ laborãt ꝓ reg¬

Expanded text:
in statua quadriformi; sed additum est de Antichristo, et die judicii. Porro anno primo Baltassar vidit Daniel somnium, cujus summam scribens ait: « Videbam, et ecce quatuor venti pugnabant in medio mari . » Hae sunt angelicae potestates, quae laborant pro reg
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat ab occidente ⁊ nõ tangebat
terrã. hic ẽ alexand̾ qi uolans ꝑ mitia¬
q̃q gͣdiens ut hyrcus. ł ab hyrris ocłoꝵ
q̾s diu̾si coloris ⁊ uẽnit ad arietẽ quẽ¬
uiderã ⁊ efferatus ẽ in eũ ⁊ ꝑcussit ari¬
etẽ ⁊ ꝯminuit duo cornua euis qi dariũ
arsami filium ꝑcussit. ⁊ medos ⁊ ꝑsas
sibi subiecit. Et orta sunt ei . iiͣi. cor
suo dicemus. De uno ex eis eg̃ssum ẽ
cornu modicũ ⁊ fcm est gͣnde hic ẽ
antscirius epiphanes descendens a
seleuco. Qui dum ẽẽt obses rome. e¬
uasit in regnũ ⁊ magnificatũ ẽ contͣ
.i. eos in ꝑside. res nouas moliebant᷑
⁊ cͣcͣ fortitudinẽ celi .i. filios isrł. ⁊ de
lecit de stellis ⁊ ꝯculcauit eas. ⁊ usq
ad pͥncipẽ fortitudinis .i. dm̃ magni¬
ficatus est. ⁊ ab eo tulit uige sacrifici

Expanded text:
stabat ante paludem habens cornua excelsa, et unum excelsius altero, atque succrescens; » hic est Cyrus potentior Dario « Et ventilabat cornibus contra occidentem, aquivideram, et efferatus est in eum, et percussit arietem, et comminuit duo cornua ejus, » quia Darium, Arsami filium, percussit, et Medos et Persas sibi subjecit; « et orta sunt ei quatuor cornloco dicemus. « De uno ex eis egressum est cornu modicum, et factum est grande. » Hic est Antiochus Epiphanes descendens a Seleuco. Qui dum esset obses Romae, evasit in regnum, et magnificatus est « contra i in Perside res novas moliebantur, « et contra fortitudinem coeli, » id est filios Israel. « Et dejecit de stellis, et conculcavit eas, et usque ad principem fortitudinis, » id est Deum magnificatus est, « et ab eo tulit juge s
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝯꝑat᷑ leene ꝓpt̾ iolentiã ⁊ libidinis
ĩpatientiã. qr leena semꝑ in choitũ gestit
Alas aqͥle hũit ꝓpt̾ longeuitatẽ. hã in
scd̾a etate inchoans subsaruch ꝓauo abra
he descendit usq ad qͥntam sub balthasat
Q aut̃ ale auulse st̃ ⁊ stenit ut hõ ⁊ cor ei
datum ẽ. ad eiectionem nabug̃. respicit ⁊
restitutionẽ. Scd̾a bestia simł urso ĩpar¬
te. ⁊ tres ordines dentiũ erant in ore eius
⁊ in dentib eius pͥncipes tres. ⁊ dicebant

Expanded text:
atur leaenae propter violentiam et libidinis impatientiam, quia leaena semper in coitum gestit. Alas aquilae habuit propter longaevitatem. Nam in secunda aetate inchoans sub Sarug proavo Abrahae et descendit usque ad quintam sub Baltassar. Quod autem alae evulsae sunt, et stetit ut homo, et cor ei datum est, ad dejectionem Nabuchodonosor respicit, et restitutionem. « Secunda bestia similis urso in parte, et tres ordines dentium erant in ore ejus, et in dentibus ejus principes tres, et diceb
Abbreviated transcription (Latin):
lius ꝑditionis dr᷑. ⁊ tria de cornib pri¬
mis euulsa ft̃ a facie euis .i. tres reges
de .x. pͥus int̾ficiet. regẽ .s. affrice. egyp¬
ti ⁊ ethiopie. Tũc alii .uii. uictori col¬
la submitent. Et ecce qͣi ocłi hominis
erant in eo .i. alta ⁊ mirabił scientia
qr magice miracła faciet ⁊ inueniet
qr dm̃ se dicet. cutũcidet se. dicet se
messyam eẽ. ꝯfluent ad eum iud̾i. re¬
edificabit templum ⁊ soliũ suũ ponet
ieo. Conu̾tet ad se homines. t̾rore mu¬
nerib miracłis. helẏam ⁊ henoch int̾fi¬

Expanded text:
is dicitur. « Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus, » id est tres reges de decem prius interficiet, regem scilicet Africae, Aegypti, et Aethiopiae. Tunc alii septem victori colla submittent. « Et ecce quasi oculi hominis erant in eo, » id est alta et mirabilis scientia, quia magice miracula faciet, et inveniet » quia Deum se dicet, et circumcidet se, dicet se Messiam esse, confluent ad eum Judaei, reaedificabit templum, et solium suum ponet in eo, convertet ad se homines terrore, muneribus, miraculis. Eliam, et Enoch interfi
Abbreviated transcription (Latin):
gͣndes posuit instar mõtis. ⁊ sr̃ planta¬
uit arbores ⁊ hortũ qͥ suspensił diceba¬
t᷑ eo ꝙ uxor eius q̃ infinib medie nu¬
trita fuerat regionẽ suã alonge uid̾e
desid̾aret. huiꝰ meminit magestenes
in libro iuditioꝵ. ⁊ asserit eũ fortitudi¬
ne ⁊ actuũ magnitudine ħculẽ tͣnscen¬
disse. S ⁊ diocdes in libro colonioꝵ dic̃
⁊ .x. mensib Go mortuo regnauit ꝓ eo
amilinathapachꝰ. hic ẽ euilamoradach
.xͦiͦi.xxͣ uii. die mensis subleuauit cap̃
loachim regis uida de carcere ⁊ posuit
tronũ eiꝰ suꝑ cronum regum qui erant
cum eo: in babilone. ⁊ comedebat coram
fidem. Tradunt enĩ quidã ꝙ euilamo¬
radach fr̃ minoris nabug̃. in dieb eiec¬
tionis par̃ne młta gessit impie in t̾ra
Et patre restituto accusatus apud eũ:
missus est in carcerẽ ubi erat ioachim
usq ad mortẽ fr̃ĩs sui. Cumq regna¬
re cepisset eleuauit ioachim quẽ sociũ
habuerat in carcere. Tĩmens q ne singe¬

Expanded text:
tar montis, et superplantavit arbores, et hortum, qui suspensilis dicebatur, eo quod uxor ejus, qui in finibus Mediae nutrita fuerat, regionem suam a longe videre desideraret. Hujus meminit Megastenes in libro Judiciorum, et asserit eum fortitudine, et actuum magnitudine Herculem transcendisse. Sed et Diocles in libro Coloniorum dicet decem mensibus. Eo mortuo, regnavit pro eo Amilitana pagus. Hic est Evilmerodach, ima septima die mensis sublevavit caput Joachim, regis Juda de carcere, et posuit thronum ejus super thronum regum, qui erant cum eo in Babylone et comedebat coram fidem. Tradunt tamen quidam quod Evilmerodach frater minoris Nabuchodonosor, in diebus electionis paternae, multa egit impie in terra, et, patre restituto, accusatus apud eum, missus est in carcerem, ubi Joachim erat, usque ad mortem fratris sui. Cumque regnare coepisset, elevavit Joachim, quem socium habuerat in carcere, timensque ne resurge
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ libri aꝑti sunt .i. eciã uidicib sedẽ¬
tib ꝯscientie singuloꝵ patebt̃. Et ui¬
quẽ ad mod̾ uidistis eũ eũtẽ in celũ
Et usq ad antiquũ dierũ ꝑuenit¬
qr .xͦ. ꝑ oĩa eqͣlis patri. ⁊ dedit eipo¬
testatem ⁊ honorẽ ⁊ regnũ sempit̾¬
num. ¶Cum q uidiss ħ damel acces¬
sit ad unũ de assistentib ⁊ q̃rebat
uͣitatem. Qui exposuit ei singła ħ

Expanded text:
ti sunt, » id est judicibus sedentibus, conscientiae singulorum patebunt. « Et viquemadmodum vidistis eum euntem in coelum , » et usque ad Antiquum dierum peis est Patri, « et dedit ei potestatem et honorem, et regnum sempiternum. » Cumque vidisset haec Daniel accessit ad unum de assistentibus, et quaerebat veritatem. Qui exposuit ei singula, haec
Abbreviated transcription (Latin):
t fons uł fluuius. pr¬
egrediebatur ad irrigand̃ paradis̃
i ligna paradisi. fons potest intelligi
Atrare honͣorẽ. di᷑ .ii. t̃ra circ̃tacens. hura¬
rari a fluminib ꝑ tͣcones .xii. qui sũt
flumina. unꝰ dr᷑ phion. qui a gangare
pit. ł miuttatõ oris. q inutat᷑ a facie
alibi parius. alibi diffusus. in sensu.
q alibi frigidꝰ. alibi calidꝰ. hic circuit
tram. eiulath .i. indiam. ⁊ tͣhit aureas
bidus est. hic circuit et hiopiam. alii duo
pͥmis nõsb uocant᷑. tigͥs ⁊ eułrates. tgͥs
aĩal est uelocissunũ. ⁊ iõ fluuiꝰ ille a
sui uelocitate tigͥdi eqͥuocatus est. hic
uadit ꝯͣ assirios. dicit iosephus qd̃ tgͥs
dicit᷑ diglat. qd̃ sonat acutũ. ł augͦt̃.
eutrates frigefer. ł fructuosus. de quo
ꝑ qͣs tͣnsiret regiones. qͣi notũ tacuit
moyses. q est ĩ caldea unde uenerat a¬
braham. hec .inii. ut diximꝰ flumi
ab ecdem fonte emanant. ⁊ separant᷑.
⁊ itm qued̾ eoꝵ. int̃ se comnuscent᷑.

Expanded text:
t fons, vel fluvius egrediebatur ad irrigandum paradisum, id est ligna paradisi . Fons potest intelligi, strare humorem. Dicitur enim terra circumjacens humectari a fluminibus per tracones, id estUnus dictus est Phison, qui a Gangaro pit, vel immutatio oris, quia mutatur a facie, alibi parvulus, alibi diffusus; in sensu, quia alibi frigidus, alibi calidus: hic circumit terram Hevilath, id est Indiam, et trahit aureas bidus est: hic circumit Aethiopiam. Alii duo primis nominibus vocantur Tigris, et Euphrates. Tigris animal est velocissimum, et ideo fluvius ille a sui velocitate Tigridi equivocatus est. Hic vadit contra Assyrios. Dicit Josephus quod Tigris dicitur Diglat, quod sonat acutum, vel angustum. Euphrates frugifer, vel fructuosus de quo per quas transiret regiones, quasi notum, tacuit Moyses, quia est in Chaldaea, unde venerat Abraham. Haec quatuor, ut diximus flumina ab eodem fonte manant, et separantur, et iterum quaedam eorum inter se commisce
Abbreviated transcription (Latin):
lant aũt ibi sex
lapidee ydree .i. uasa aqͣtica. posite
secd̃m purificatõnẽ uideoꝵ. crebro.
ndei bapnzabant uasa epulatoria
lon ñ comederent. Erant gͥ posite ut
si forte ꝯtigisset aliqͣn de ꝯuiuis oportere
lauari. aqmͣ haberent paratam Imple¬
uerũt aũt eas ministri aqua. ad precep¬
tum domini. ⁊ tulerũt aqmͣ uinũ fc̃ã
dines. sub quib discũbebant. ł forte
tres erant ibi m̃sar̃ ordines. ut in re¬
prius signa fecisset nascendo de uirgĩe.

Expanded text:
i sex lapideae hydriae, id est vasa aquatica, positae, secundum purificationem Judaeorum. Crebro Judaei baptizabant vasa epulatoria,, nisi loti non comederent. Erant ergo positae, ut si forte contigisset aliquem de convivis oportere lavari, aquam haberent paratam. « Impleverunt autem eas ministri aqua ad praeceptum Domini, et tulerunt aquam vinum factam dines, sub quibus discumbebant. Vel forte tres erant ibi mensarum ordines, ut in re quin et prius signa fecisset, nascendo de Virgine,
Abbreviated transcription (Latin):
cit irrigari fonte. qui dicit᷑ caphar¬
naũ. qm quidam ẽẽ uenã iuli opnã¬
tur. q coratinũ piscem gn̾at. qui ali¬
iueum. uidit duas naues stantes letꝰ
stãnũ. ⁊ ascend̾ in eam que erat simo¬
nis. pusillum reductus a t̾ra. docebat
de nauicła nirbas. Ut cessauit loqui
ait ad simonem. duc inaltum ⁊ la¬
rate retia in capturam. No fc̃o reclu¬
serũt multitudinẽ pisciũ tantam
qd̃ fere rumpebatur rete. ⁊ innuert̃
suon ⁊ andreas filiis. Rebedez quierã
in alia naui. ut uenirẽt ⁊ iuuarent
eos. ⁊ impleuert̃ ambas naues. itant
pene m̃gerent᷑. Q uidẽs simõ petrꝰ ꝓ
cidit ad genua ih̾u dicens. Exia medo¬
mine q homo peccator sum. cui dñs
noli timere. q ex hoc eris homines ca-¬
piens. ⁊ sublucdis ad tr̃am nauibus
i. locans animo redeundi ad eas. seui¬

Expanded text:
cit irrigari fonte qui cadit in Capharcit irrigari fonte qui cadit in Capharnaum, quem quidam esse venam Nili opinantur, quia corastinum piscem generat qui nin eum, vidit duas naves stantes secus stagnum, et ascendens in unam, quae erat Simonis, pusillum reductus a terra, docebat de navicula turbas; ut autem cessavit loqui ait ad Simonem: Duc in altum; et: Laxate retia in capturam. Quo facto concluserunt multitudinem piscium tantam, quod fere rumpebatur rete, innuerunt Simon, et Andreas filiis Zebedaei, qui erant in alia navi, ut venirent, et juvarent eos, et impleverunt ambas naves, ita ut fere mergerentur. Quod videns Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, et ait: Exi a me, Domine, quia peccator sum. Cui Dominus: Noli timere, quia ex hoc eris homines capiens, et subductis ad terram navibus, » id est locatis animo redeundi ad eas, « secu
Abbreviated transcription (Latin):
chana. In ꝓrimo pascha ascendit ih̾c
ierosolunam. ⁊ eiecit uendentes ⁊ emñ¬
tes de templo. ħ enim bis fecisse credit᷑.
⁊ circa illud pascha incare̾tus est ihes.¬
⁊ docuit ⁊ miracła fecit. s ñ adeo publi¬
ce. Sane ibat ih̾c iuxta maie galilee.
Slacus est qui fit iordane influente. ⁊
dr᷑ mare cum fit a qͣ dulcis ydiomiate
hebreo. q omẽm aquar̃ colledõem uo¬
eat hebrens tharsis .i. mare. ⁊ dicitur
galilee. qr pret̃fluit galileam. qñ ma¬
re tiberiadis dicit᷑ fa mosa est ciuitas ħ
que ei iminet. Quod aũt dr᷑ stannũ
genesareht: exaccidenti est. qñ enĩ cris¬
pantib undis. generat ex se amꝰ eͣx¬
dinem. ⁊ xl. in latitudinẽ. Dicit enĩ
iosephus sic dictũ a modita regione
genesara qmͣ p̃tfluit. qm enam dic̃
amnurabilem. nam tota diũsissimis
ces que maxime frigorib gaudent.
sũt ⁊ paline quas nutͥt calor estiuuis.
destinata÷. ut qiͣ repugnantia lona
ꝯtentõe. studio t̾re faueant. hanc di¬

Expanded text:
 In proximo pascha ascendit Jesus Hierosolymam, et ejecit vendentes et ementes , » hoc enim bis fecisse creditur. Et post illud pascha incarceratus est et docuit, et miracula fecit, sed non adeo publice. « Sane ibat Jesus justa mare Galilaeae . » Lacus est, qui fit Jordane influente, et dicitur mare, cum sit aqua dulcis, idiomate Hebraeo, quia omnem aquarum collectionem vocat Hebraeus Tharsis, id est mare; et dicitur Galilaeae, quia praeterfluit Galilaeam. Quandoque mare Tyberiadis dicitur, quia famosa est civitas haec, quae ei imminet. Quod autem dicitur stagnum Genesareth, ex accidenti est. Quandoque enim crispantibus undis, generat ex se auram. Exinta in latitudinem. Dicit tamen Josephus, eum sic dictum a modica regione Genesata, quam praeterfluit, quam etiam dicit admirabilem. Nam tota diversissimi ces, quae maxime frigoribus gaudent, sunt et palmae quas nutrit calor aestivus, destinata est, ut quasi repugnantia bona contentione, studio terrae faveant. Hanc di
Abbreviated transcription (Latin):
actum est añt noctis medio. percuslit
dominꝰ om̃e pͥmogenitũ egipti. nec e¬
rat domus in qua ñ iaceret mortinis. do¬
mino forte ita procreante. ñ fuille dom̃
absq pͥmegeraito. ꝯpullus q phao dix̃
moysi. ꝑ nũtios. ut egrederet᷑ cum om̃ib
suis. ĩmo ⁊ egiptii urgebant eos exire tu
ros ligatam. inpalliis ⁊ petierũt uasa ab
egiptiis. nestem q plurimam. ⁊ spolia¬
nerunt egiptios &x precepto domini. tũ
pro m̃cede laboris qua fraudati erant. tũ
nulgo famulantiũ eis imnimerabili. ⁊
duxerũt secũ dũisi gñis animantia mł¬
ta nimis:¬

Expanded text:
actum est autem noctis medio, percussit Dominus omne primogenitum Aegypti, nec erat domus in qua non jaceret mortuus ; Domino forte ita procurante, non fuisse domum absque primogenito. Compulsusque Pharao, dixit Moysi per nuntios, ut egrederetur cum omnibus suis; imo et Aegyptii urgebant eos exire. « ros, ligatam in palliis, et petierunt vasa ab Aegyptiis vestemque plurimam, et spoliaverunt Aegyptios » ex praecepto Domini; tum pro mercede laboris, qua fraudati erant, tum vulgo famulantium eis innumerabili, et duxerunt secum diversi generis animantia multa nimis
Abbreviated transcription (Latin):
Terum locutus est dominus ad moysẽ.
Ingrede ad pharaonẽ. ⁊ si noluĩt dimni¬
itere populum. dic aaron ut extendat
manum suꝑ flumina riuos ⁊ paludes
⁊ fecit sic. ⁊ ascenderunt rane ⁊ operue¬
runt tr̃am egipti. ⁊ ut dicit iosephus
ortem breui moriebant᷑. ⁊ putrescenti¬
b cadañib fetor nimiᷤ noxins exhala¬
bat ex aqͣ. immo quedam qiͣ domestice
domos intnͣtes sepe in cibis. ⁊ potib. et
lectis inueniebant᷑. fecerũtq aũt ma¬
lefici similiter. sũt aũt tͥa genera rana
minũ ut auferantur rane a nobis: ⁊
dimitam populum. ⁊ clamauit mo.
ad dominum. ⁊ mortue sunt rane uidẽs¬

Expanded text:
terum locutus est Dominus ad Moysen: Ingredere ad Pharaonem; et si noluerit dimittere populum, dic ad Aaron ut extendat manum super flumina, rivos et paludes . » Et fecit sic. « Et ascenderunt ranae et operuerunt terram Aegypti. » Quae ut dicit Josephus, ortae, in brevi moriebantur, et putrescentibus cadaveribus fetor nimis noxius exhalabat ex aqua, imo quaedam quasi domesticae domos intrantes saepe in cibis, et potibus, et lectis inveniebantur. « Fecerunt autem et malefici similiter. » Sunt autem tria genera ranarminum, et auferentur ranae a nobis, et dimittam populum. Et clamavit Moyses ad Dominum, et mortuae sunt ran
Abbreviated transcription (Latin):
te: inuenerũt eũ prostrat̃. capuduͦ
⁊ manꝰ etus abscise a trunco iacebãt
super lim̃. obħ nullus ingrecdiens
templũ in azoto: calcat scper lim̃.
usq in hodiernũ diẽ. ⁊ agrauata est
manꝰ domini suꝑ azotios. ⁊ percus¬
sit eos in secretõr partenatiũ. ⁊ ꝯ¬
putrescebant ꝓminẽtes extaleses¬
rũ. Qd̾ iose. dicit fc̃m ex crudeli  ͭ i¬
clissentherie itaut putrefc̃a
egrederẽtur in testina. ⁊ mures et¬
ebullientes de agͥs corrodebant exta¬

Expanded text:
nvenerunt eum prostratum, caput vero, et manus ejus abscisae a trunco jacebant super limen. Ob hoc nullus ingrediens templum in Azoto calcat super limen, usque in hodiernum diem, et aggravata est manus Domini super Azotos, et percussit eos in secretiori parte natium, et computrescebant prominentes extales eorum. Quod Josephus dicit factum ex crudeli passione dysenteriae, ita ut putrefacta egererent intestina, et mures ebullientes de agris corrodebant exta
Abbreviated transcription (Latin):
res obtuler̃. usq ad abel magnũ suꝑ
qui posuer̃t archam domini. ⁊ uidͦrͣ
hiclittera soirare qd̾ abel sit nomen
lapidis suꝑ q̃m poĩa fuit archa. alii
asser̃t ciuitatẽ q̃ tẽ betsames diceba
luctus ꝑplutũ betsamitarũ qui secu¬
tus est. ⁊ additũ est magnũ ad diffe¬
rentiam alt̾ius abel que in seq̃ntib
abela dicit᷑ uͥ sapiens mulier exclama¬
uit ad ioab. Q int̾rogãt int̾rogẽt in
abela. ⁊ tũc legitur suꝑ quẽ posuer̃t

Expanded text:
res obtulerunt, usque ad Abel magnum super quem posuerunt arcam Domini. » Et videtur haec littera sonare, quod Abel sit nomen lapidis super quem posita fuit arca. Alii asserunt civitatem, quae tunc Bethsames dicebatluctus, propter luctum Bethsamitarum qui secutus est. Et additum est, magnum, ad differentiam alterius Abel, quae in sequentibus Abela dicitur, ubi sapiens mulier exclamavit ad Joab . « Qui interrogant, interrogent in Abela. » Et tunc legitur « super quem posuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
posuisse archã cũ ñ eent sacerdotes.
Sequit᷑. curgͦ motui ñ sũt pliliste
quotqͦt uidert̃ archam. pot̃ dici q
ñ peccauert̃ uidendo. quib ñerat ꝓ¬
hibitũ uide̾. tim̃tes bethamite mise¬

Expanded text:
erdotes. Si quaeritur cur ergo mortui non sunt Philisthaei quotquot viderunt arcam, potest dici quod non peccaverunt videndo, quibus non erat prohibitum videre. Timentes autem Bethsamitae mise