comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te ac pͥuatim ur̃i faciant gͣuiora aͣ de
baptisinate qd̾ nõ querimꝰ uͥ sit s ubi
ꝓsit. Nam ubicũq ẽ ip̃m est: sed nõ ⁊̃
ille qui ħ accipit ubicũq ẽ ip̃e est. Itaq
pͥuatam hoĩtu impietutẽ detesti᷑ in
schismate: baptismũ u̾o xͥ ubiq uene¬
ranur. qr si desercores secũ imꝑatoris si¬
gna traducant illis uł damꝑnatõne pu¬
uitis: uł indulgẽcia correctis. salua sig¬
na recipiũtur si salua m̃serunt. et si ꝙͥ
de hac re diligẽtius q̃rendũ est. Alia ẽ
ut dixi q̃stio: hoc .n. obseruandũ est ĩ¬

Expanded text:
te ac priuatim uestri faciant grauiora, alia de te ac priuatim uestri faciant grauiora, alia de baptismate, quod non quaerimus ubi sit, sed ubi prosit. nam ubicumque est, ipsum est; sed non etiam ille, qui hoc accipit, ubicumque est, ipse est. itaque priuatam hominum impietatem detestamur in schismate, baptismum uero Christi ubique ueneramur, quia, si desertores secum imperatoris signa traducant, illis uel damnatione punitis uel indulgentia correctis salua signa recipiuntur, si salua manserunt. et si quid de hac re diligentius quaerendum est, alia est, ut dixi, quaestio. hoc enim obseruandum est i
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam eccłam si eam aute ultimũ
tempꝰ uentilatõis a palea pͣgare ñ possu¬
nus qñ et uos ꝓpt̾ ꝯptatũ cũ eũ pellere
ñ audebatis. ꝑtem donati nõ relinqͥstis:
at .n. quare nos ad uingi nob̃ nultis si sce¬
lerati sumꝰ: qr iuitis ad huc et potestis
si uelitis: cũ .n. nob̃ cõiũgimini hoc est
ex ea ꝑte qua dissentiebatis ꝙͣuis sacra
ur̃a p̃scisio. Nam sacͣmẽta qͤ nõ mutus¬
tis sicut hẽtis approbant᷑ a nob̾: ne forte
cũ ur̃ãm ꝑuitatẽ corrig̾e uolumꝰ. illis
sunt sacͥlegam faciamꝰ in iuriam. Neq
.n. et saul de pͣuau̾at: uctionem ꝙͣac
cepat.: cui unctõm tm̃ honorẽ rex dauid
pius dei s̾uus exhibuit: ꝓpt̾ea gͦ uos ñ
rebaptizamus qui radicem nob̃ reddere
cupimiꝰ: formã tñ p̃cisi sarm̃tis si nõ mu
modo est sñ mdice fructuosa: Alia q̃stio
est de ꝑsecutõnibꝰ qͣs uos dicitis pati ĩtã¬
ta mͤensue ͤet leuitate nr̃õꝵ. cũ n̾e illici¬

Expanded text:
ante ultimum tempus uentilationis palea purgare non possumus. quando et uos propter Optatum, cum eum pellere non audebatis, partem Donati non reliquistis. \'At enim quare nos adiungi nobis uuiiis, si scelerati sumus?\' quia uiuitis adhuc et corrigi potestis, si uelitis. cum enim nobis coniungimini, hoc est ex ea parte, qua dissentiebatis, quamuis sacvestra praecisio. Nam sacramenta, quae non mutastis sicut habetis, approbantur a nobis, ne forte, cum vestram pravitatem corrigere volumus, illis sunt, sacrilegam faciamus iniuriam. neque enim et Saul deprauauerat unctionem, quam acceperat, cui unctioni tantum honorem rex Dauid, pius dei seruus, exhibuit. propterea ergo uos non rebaptizamus, qui radicem uobis reddere cupimus, formam tamen praecisi sarmenti, si non mumodo est sine radice fructuosa. alia quaestio est de persecutionibus, quas uos dicitis pati in tanta mansuetudine et lenitate nostrorum. cum uere inlici
Abbreviated transcription (Latin):
augustino potissimũ destinatã stio
uereor᷑ illi ne aures tuas asꝑita¬
te temerarii sermonis offenderĩ
⁊ ꝑ aures animo ⁊̃ tuo tedii mei
uulnꝰ in tułim: S inmẽtẽ ueĩt e¬
ple tue. qua te ransicis familia¬
rẽ modis intellexi. aquo studio
ego em qdã tuinõ ab horrin. Ita¬
q mͥ ad tuã m̃tẽ si in aliq̃ exulce¬
rassẽ delimẽdã remediũ litt̾astu
oĩ formis artificẽ. modulamine
carminis euocarẽ. ⁊neso te ut
aure audiais. neꝙ cãm salutistue
Iu̾bis meis sꝑnas. s piã curã ⁊
mentẽ pat̾nã ⁊̃ in despiciẽdis ser
monib libẽt᷑ accipias. qͥb infit̃
rõi nom̃ qd̾ est supͣ om̃e nom̃
hant deberi uen̾atõnẽ facit. nt
ñ possit a credenppte cõtempni
Quare age rumpe moras. ⁊ nĩda
tenatia secli Nec metuas placidi.
mute uigum dm̃

Expanded text:
Augustino potissimum destinatam scio. Augustino potissimum destinatam scio. uereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim et per aures animo etiam tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem uenit epistulae tuae. qua te musicis familiarem modis intellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. itaque mihi ad tuam mentem, si in aliquo exulcerassem, deleniendam remedium litteras tuaum harmoniae omniformis artificem modulamine carminis euocarem. quaeso te, ut aure audias neque causam salutis tuae in uerbis meis spernas, sed piam curam et mentem paternam etiam in despiciendis ser libenter accipias; quibus insitum Christi nomen quod est super omne nomen, hanc deberi venerationem facit, ut non possit a credente contemni. 39-40 Quare age, rumpe moras, et vincla tenacia secli: Nec metuas placidi mite jugum D
Abbreviated transcription (Latin):
se tern̾e. quẽ cupimꝰ eadẽ nob̾ gͣ¬
cia penitꝰ annectere: paucis tñ¬
fecto discas mereri. ꝑ ppłis ad su¬
lutẽ magrõ ore cõfulere Sat ẽ¬
est ħ monitis ⁊ hortaui. Modico
eĩ sermone ⁊ labore te arbitror
mlicenti ad xp̃m posse incitari
iam a pueris ad studia u̾itatis
⁊ sapiõtie. quod utrũq uere x¬
est. ⁊ om̃is bom sũmũ bonũ. ue¬
nerabilis augꝰtim spũ ⁊ ore flã¬
matũ Qusi parũ ap̃ te ꝓte na¬
lint᷑. qͥd gͦ tãto inter uallo post̾¬
ior ⁊ om̃iũ illius opũ pauꝑ effici¬
am: sed qͥa ⁊ illius facłtatis potẽ¬
tia ⁊ tui ingonii humanitate cõ¬
fisus. plemora atq maiora ĩtesꝑ¬
o elaborata. quam elaborãda. au¬
sus sũ histere duplici grã. ut¬
⁊ illi uiro deuitate ⁊ caritate ⁊¬
cõparer in sollicitudĩe tui ⁊ mn¬
ter eos qui salutẽ tuã diligunt
uel contestato nuim̾arer assectu.
nã effectꝰ in ti ꝑfectione panmã

Expanded text:
secernere quem cupimus eadem nobis grsecernere quem cupimus eadem nobis gratia penitus annectere. paucis tfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat hoc monitis et hortatui. modico enim sermone et labore te arbitror, mi Licenti, ad Christum posse incitari, iam a pueris ad studia ueritatis et sapientiae, quod utrumque uere bonum, uenerabilis Augustini spiritu et ore flammatum. qui si parum apud te pro te ualuit, quid ego tanto interuallo posterior et omnium illius opum pauper efficiam? sed quia et illius facultatis potentia et tui ingenii humanitate confisus pleniora atque maiora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia. ut et illi uiro debita caritate compararer in sollicitudine tui et inter eos, qui salutem tuam diligunt, uel contestato numerarer affectu. nam effectus in tui perfectione palmam
Abbreviated transcription (Latin):
sue melectis suis. ut cornna pͣta
natistarũ manicheoꝵ ꝙ conf̾ngat¬
utinã hoc ñc dni tuba qua ꝑangꝰ¬
ttũ intonat. filii nrĩ licencii pul¬
s auditꝰ: s ut illa audiat aure ꝙͣ
tifex angꝰtinꝰ uidebit᷑: qͥ a tũc se ⁊
exanditũ sẽciet ab excelso. siquer
t᷑ dignũ genuit inlitt̾is. hñt gͥ
digne filiũ pariat in ixp̃o Nam
⁊ nũc nelimcredas flagnͣtissiã
te ip̃o nob̾ sollitudĩe sc̃psit Credi¬
tis nrĩ uotis carnalĩbe spiritalia
augꝰtim uota p̾ualeãt. uĩcet᷑ łĩ
uitus. mͥ cͤde m̃tet᷑ piissimi p arẽ¬
tis fide: ne mala uictoria uĩtat si
malin̾t in ꝑniciẽ suã iĩtere. quã
ꝓ salute suꝑari Ne uatuũ frat̾¬
ne humanitatis officiũ ind̾etur.
de hucillato xpĩane expedicõis ĩ
cuiꝰ ꝓcinctu condic ad frugalita¬
tis annona militatmꝰ. panes qͣn¬
qr t᷑ parit̾ ⁊ fllio nrõ licentio mi¬
simꝰ Non eĩ potuimꝰ abenedictõe

Expanded text:
suae in electis suis, ut cornua peccasuae in electis suis, ut cornua peccanatistarum Manichaeorumque confringatVtinam haec nunc domini tuba, qua per Augustinum intonat, filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qutifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum sentiet ab excelso, si quem tibi dignum genuit in litteris hunc et sibi digne filium pariat in Christo. nam et nunc, uelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. creditis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. uincetur uel inuitus, mihi crede, uincetur piissimi parentis fide, ne mala uictoria uincat, si maluerit in perniciem suam uincere quam pro salute superari. ne uacuum fraternae humanitatis officium uideretur, de buccellato Christianae expeditionis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam militamus, panes quinque tibi pariter et filio nostro Licentio misimus; non enim potuimus a benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
cicceꝑit. s qd̾ hãt dei curã merue¬
rint affricane ectlĩe. ut u̾ba celes¬
tia augꝰtini ore ꝑciꝑent. Qm ad ma¬
iorẽ dñici mun̾is grãm nouo more
ꝓuectꝰ ita cõsecratꝰ est: ut nõ sucte¬
d̾et incathedra ep̃o: s acced̾e̾t Nã
incolumi ualerio hipponẽsis eccłie
cuiꝰ purissimã m̃tẽ nilla unꝙͣ liue̾¬
tis ĩuidie macła suffudit idignos
sin cordis pace mĩc ab altissimo p ͥ¬
ctus capit: ut quẽ successorẽ sat̾do¬
cii sin simplicit̾ optabat. hũc m̾eat᷑
ten̾e collegã Credi ne hoc potuit ã¬
teꝙͣ fier: s in hoc qͦ om̃i potẽtis oꝑe
dici enãgłiꝯ illd̾ põt. hõinib hec ar¬
dua. aput deũ oũt possibilia. Exul¬
temꝰ itaq ⁊ lecem᷑ meo qͥ fac̃ mirabi¬
la solus. ⁊ qui fat̃ ianimes habi¬
tare indomo qm̃ ipẽ rosper̾t hũilita¬
tẽ nrãm. ⁊ insitanit in bono plobẽ
suã. Qui erexit cormi in domo dd
pi̾sui: ⁊ nc exaltauit cormi eccłie

Expanded text:
acceperit, sed quod hanc dei curam meruerint Africanae ecclesiae, ut uerba caelestia Augustini ore perciperent, qui ad maiorem dominici muneris gratiam nouo more prouectus ita consecratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. nam incolumi Valerio cui purissimam mentem nulla umquam liuentis inuidiae macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab altissimo fructus capit, ut quem successorem sacerdotii sui simpliciter optabat hunc mereatur tenere collegam. credine hoc potuit, antequam fieret? sed in hoc quoque omnipotentis opere dici euangelicum illud potest: hominibus haec ardua, apud deum autem omnia possibilia. exultemus itaque et laetemur in eo qui facit mirabilia solus, et qui facit unanimes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plebem suam, qui erexit cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
recẽtissimis sermonib gͣtulãtes. ꝓ¬
peranimꝰ ad te nrãm ref̾re leticiam
ut t̾ qͦr expectatũ in ꝑegͥnatõne so¬
llicita gandiũ festiuissimis cõf̾remꝰ
indiciis: ⁊ Si forte eadẽ de uen̾abilib
⁊ amãtissimis uiris per aliarũ ad uẽ¬
tus nauiũ cõꝑisti: ꝑ nos ⁊̃ repetita at¬
cipe. ⁊ qͣsi renouata hilaritate rurs
exulta Quod si pͥmꝰ hic a nob̾ tͥ min¬
tius ueniet. gratulare tãtã inob̾
in tua pat̾a caritatẽ xͦ donãte ꝑatã
ut qͥcqͥd illd̾ dĩna ꝓnidẽtia gerat mi¬
tabił sẽꝑ ut scͥptum ẽ in sc̃it suis. uł¬

Expanded text:
s sermonibus gratulantes properauimus ad te nostram referre laetitiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione sollicita gaudium festiuissimis conferremus indiciis. si forte eadem de uenerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium conperisti, per nos etiam repetita accipe et quasi renouata hilaritate rursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua patria caritatem Christo donante partam, ut quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis u
Abbreviated transcription (Latin):
daremꝰ reu̾sis ex asfrica fr̃ib nr̃is qͦ¬
rũ expectatõne nos pẽd̾e iudisti. op¬
tatissime scõꝵ ⁊ carissimoꝵ uiroꝵ in¬
de epłas recepamꝰ. id est aurelii. a¬
lyppii. ang̾tini ꝓ futuri Seueri iam

Expanded text:
daremus reuersis ex Africa fratribus nostris, quorum expectatione nos pendere uidisti, optatissime sanctorum et carissimorum uirorum inde epistolas receperamus, id est Aurelii, Alypii, Augustini, Profuturi, Seueri, iam
Abbreviated transcription (Latin):
de se unusquisq rõnẽ reddat. Quid opus ẽ
aliis p̃dicare. aut ininistrare. ut ⁊̃ de ipĩs rõ¬
bilia a constitucõne mũdi ꝑ ea que fcasũt.
intellecta conspiciunt᷑ Hoc ẽ .n. qͣiͣ met̾e
uͥ ñ seminauit. id ẽ t̃ eos impietatis reos te¬
nere. quibꝰ u̾bum legis aut euangelii nõ
m̃istratũ est. Hoc aut̃ ueluti iudicii peri¬
culum deuitantes. pigro langore a u̾bi mi¬
nistracõne cõquiescunt. et hoc est qiͣ insu¬
dario ligare quod acceꝑant Mensa qͦ dau¬
da erat pecuma: ꝓfessiõnem ip̃am legis
accipiuiꝰ. que tauꝙͣ publice ꝓpouit᷑ ad usũ
ip̃a lex ꝑgrãm intellecta est. sine quia de ca¬
logo cõtinetur. sine qr ille ᷤ quem lata est. li¬
bros qͥnq cõscͥpsit. Ad hoc ꝑtinent et decẽ
et decem ⁊ qͥnq cintates: quibꝰ eos p̃ponit.
młtiplicatõm in tlli m ip̃a uarietate que

Expanded text:
de se unusquisque rationem reddat, quid opus est de se unusquisque rationem reddat, quid opus est aliis praedicare, aut ministrare, aut etiam de ipsis ratbilia a constitutione mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit; id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum Legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt; et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Mensam quo danda erat pecunia, professionem ipsam religionis accipimus, quae tanquam publice proponitur ad usum ipsa Lex per gratiam intellecta est; sive quia Decalogo continetur, sive quia ille per quem lata est, libros quinque conscripsit: ad hoc pertinent et decem et quinque civitates, quibus eos praeponit. Multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
Abiit .n. ut plenitudo genciũ intraret. re¬
u̾tetur ut om̃is isrł saluus fiat. Decẽ innas.
legem significant ꝓpt̾ deculogum. Decẽ aut̃
seruos: quibꝰ sub illa positis. gr̃a p̃dicata est.¬
p̃monstrat. Sic .n. eis in telligendũ ẽ datas
minas ad usum: cum intellex̾ũt eam ip̃a
legẽ remoto uelamine ad euangelium ꝑti¬
nere. Ciues eius qui post eum miserunt ꝑ¬
erũt. Nediit aut̃ accepto regno. quia in ma¬
infestissima et eminẽtissima claritate uẽ¬
turus est. qui eis humilis appelut cũ dice̾t.
Regnũ meũ nõ est de hoc mundo. Quod aut̃
serui reddentes ratõnem ex eo quod acceꝑãt
laudant᷑. ꝑeo qd̾ lucrati sũt: significat eos
bonã reddere ratõnem qui bñ usi sũt. eo qd̃
acceꝑant ad augendas diuicias dñi. ꝑ eos qͥ
credunt in eum. Quod qui fac̾e uolunt:
nlło significati sunt. qui unam suam insu¬
dario seruauit. Sunt .n. hoĩes ac sibi ꝑuer¬
sitate blandientes: ut dicant. Sufficit et¬

Expanded text:
abiit enim, ut plenitudo Gentium intraret; revertetur, ut omnis Israel salvus fiat . Per decem mnas, Legem significat propter Decalogum. Decem autem servos, quibus sub illa positis gratia praedicata est. Sic enim intelligendum est eis datas mnas ad usum, cum intellexerunt eam ipsam Legem remoto velamine ad Evangelium pertinere. Cives ejus qui post eum miserunt erunt. Rediit autem accepto regno, quia in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit, cum diceret, Regnum meum non est de hoc mundo . Quod autem servi reddentes rationem ex eo quod acceperant, laudantur qui lucrati sunt, significat eos bonam reddere rationem, qui bene usi sunt eo quod acceperunt, ad augendas divitias Domini per eos qui credunt in eum. Quod qui facere nolunt, in illo significati sunt qui mnam suam in sudario servavit. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes ut dicant: Sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur. slami i᷑ quod ait. siquis me cõfes¬
sus fuerit coram hoĩb: confitebor eum
coram pr̃e meo. uł sicut alibi est coram
dei laudes ex aggerant᷑ h ͤ dicta sunt ꝓpt̾
imꝑitiam fr̃m. qͥ cũ legente lectore audi¬
unt hoc u̾bum. pectora statim tundũt. ñ
attententes quo loco dicat᷑. qiͣ nõ possit nͥ
sabbõ spicas euellissent: unum exẽplum
datũ regie potestritis de dauid. alt̾um sacer¬
dotalis de hiis qͥ ꝑ nũsterium templi sab¬
batum iuolant. ut młto minus ad ip̃m
euulsarum salbõ spicarum cͥmen ꝑtiñe¬
at. qui uerus rex. et uerus sacerdos est.

Expanded text:
ntiatur. Nam et illud quod ait, Si quis me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo ; vel sicut alibi est, coramDei laudes exaggerantur. Haec dicta sunt propter imperitiam fratrum, qui cum legente lectore audiunt hoc verbum, pectora statim tundunt, non attendentes quo loco dicatur, quasi non possit nisi sabbato spicas evulsissent, unum exemplum datum regiae potestatis de David, alterum sacerdotalis de iis qui per ministerium templi sabbatum violant: ut multo minus ad ipsum evulsarum sabbato spicarum crimen pertineat, qui verus rex et verus sacerdos est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis c̾tis et suns queq temꝑibꝰ explicet. Sic
om̃is creatura et ipẽ hõ qͥ eiꝰdẽ sapiencie per¬
sonam mistice et menarrabili susceptõe
gestaturꝰ erat in ip̃a sapiencia tanqm dei
arte semꝑit̾na semꝑ erat ꝙͣuis suis queq
temꝑibꝰ efficiat: que ꝑtendit a fiue usq ad
finem fortit̾. et disponit oͣ suauit᷑. et que ĩ
se manens innouat o᷑. Item. Quomͦ quis
uelit uelle mori. si sic uelle mori ꝑuene¬
rat. qͥ iam ht̃ sanem fidem. et uidet quo
sibi ꝑuemiendũ sit̃. ad hoc iam ꝓficit. ut
libent̾ de hac uita discedat. Nõ .ni. hoc est
uidere quo sibi ꝑ ueniendũ sitr quod ẽ ⁊̃¬
ciuꝰ aĩo effectũ fuerit: nccẽ ͤ ut libent̾ mo¬
riatur. Frustiu ituq dñt quidam qͥ iam sa¬
nam fidem tenent. i deo se uolle mori ut
ꝓficiant. cum ip̃e ꝑfectus eoꝵ meo ꝓfect᷑
sit. ut mori uelint. Si gͦ nerũ loqui uolũt:
ñ dicant ideo mori nolo ut ꝓfitiam: sed i¬
deo ^ nõlo. qr parum ꝓfeci. Itaq mori nol¬

Expanded text:
is certis et suis quaeque temporibus explicet. Sic omnis creatura et ipse homo qui ejusdem Sapientiae personam mystice et inenarrabili susceptione gestaturus erat, in ipsa sapientia tanquam Dei arte sempiterna semper erat, quamvis suis quaeque temporibus efficiat, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter atque in se manens innovat omnia . 5. Item quomodo quis velit velle mori, si sic velle mori pervenerat, qui jam habet sanam fidem et videt quo sibi perveniendum sit, ad hoc jam proficit, ut libenter de hac vita discedat. Non enim hoc est videre quo sibi perveniendum sit, quod eujus animo effectum fuerit, necesse est ut libenter moriatur. Frustra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint. Si ergo verum loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, quia parum profeci. Itaque mori nol
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Nõ .ii. drẽt᷑ n ͨ sime exaudiet nͥ ad hoc
fieret ut uł sic exaudiret: idest in eis ad
huimilem confessionem et sollicitam ĩ¬
quisicõnem et obediẽtem cõu̾sionẽ. et f̾¬
uentem dilectionem ualeret. Est uͦ ista¬
colliria que ad octos ꝑtinent. si ea opus est
ĩtͥnsecus infundi nͥ sensum uidendi pͥus
claudant ⁊ ꝑtͣbent. ꝓtesse nõ possunt. si ͨ
ꝓpt̾ea nõ pot̾ant cͤde̾: qr excecauit oculos
eoꝵ. Idest qr ille ꝑabole ita dicebantur
ut ab eis nõ possent intelligi. Dicit .n. aͥs
si ut intellig̾ent credere debebant. qͦmͦ
ꝓpt̾ea nõ poterant credere quia nõ intelli¬
gebant. hoc ẽ quia excecauit oculos eoꝵ:
Sed quid ait ysaias nͥ credideritis nõ intel¬
ligetis: de illa intelligencia dictum est. in
qua semper manebr̃ rr̃ meffabiliũ. Cũ

Expanded text:
nus . Non enim diceretur, Nec sic me exaudient, nisi ad hoc fieret, ut vel sic exaudirent: id est, ut eis ad humilem confessionem, et sollicitam inquisitionem, et obedientem conversionem, et ferventem dilectionem valeret. Est vecollyria quae ad oculos pertinent, si ea opus est intrinsecus infundi, nisi sensum videndi prius claudant et perturbent, prodesse non possunt. 4. Nec Propterea non poterant credere, quia excaecavit oculos eorum; id est, quia illae parabolae ita dicebantur, ut ab eis non possent intelligi. Dicit enim aliquis: Si ut intelligerent credere debebant, quomodo propterea non poterant credere, quia non intelligebant, hoc est, quia excaecavit oculos eorum? Sed quod ait Isaias, Nisi credideritis, non intelligetis, de illa intelligentia dictum est, in qua semper manebitur, rerum ineffabilium: cum
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph dͥ potuerũt fr̃es eius. ab eis qͥ illũ prẽ
dm̃ eẽ arbitrabantur. Generalem iusticiam
nõ molat quis: uisi libidine tͣnͣsgͤssus fue
rit placitum societatis humane. Sicut ẽ
ant modum inconcessis. sicut est suꝑbum
amplius u̾berare qmͣ oportet. uł suꝑfluũ
edere uł bibere amplius qmͣ oportet. cũ ip̃a
cõuige concũb̾e amplius qmͣ oportet. et si
institute sunt. et form secus ꝑ sensus cors
cõsuetudine audiendi. Discũtur. ut eis os¬
tend̾e̾t. ꝙͣ facile posset sapientes fac̾e ꝑsa
pienciam dei que eis int̾na est. Itẽ. uolũtaᷤᷤ
uerbi sempit̾m stabilis ẽ semꝑ quia smm̃ił
ht̃ om̃ia. Nostra autem uolũtas ideo nõ stat.
quia nõ ht simul oͣ. ideo mͦ hoc. modo i̾ uolu

Expanded text:
tres ejus ab eis, qui illum patrem Domini esse arbitrabantur. 2. Generalem justitiam non violat quis, nisi libidine transgressus fuerit aut placitum societatis humanae, sicut est aut modum in concessis, sicut est superbum amplius verberare quam oportet, vel superfluum edere vel bibere amplius quam oportet, cum ipsa conjuge concumbere amplius quam oportet, et siminstitutae sunt, et forinsecus per sensus corporis consuetudine audiendi discuntur, ut eis ostenderet quam facile posset sapientes facere per sapientiam Dei, quae in eis interna est. 4. Item voluntas Verbi sempiterni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem voluntas ideo non stat, quia non habet simul o
Abbreviated transcription (Latin):
sed inconcusse credentis. uͨ om̃ino scientis: opi¬
mone atq errore discordans. h̾eticꝰ est. et foris
ẽ aĩo. qmͣꝙͣ initꝰ corporalit̾ uideat᷑. multos .n. ta¬
les portat eccła. qr ñ ita defendunt fulsitatẽ
sentẽtie sue. ut in tantã młtitudinem faciat̃.
Quod si fecerint: tũc pellũt᷑. Item qͥcũq ĩ ui¬
dent boĩs. ita ut querant occasiones excluden¬
di eos aut degradendi: uł cͥmina sua s̃ defend̾e
parati sunt si obiecta. uł ꝓditu fuerĩt ut ⁊̃ cõ¬
corde discissi. ⁊̃ si nõ iuẽtis occasio  aut occul
qͥ ꝙͣuis uera credant que ad fidei doctͥnã ꝑti¬
nent et siquid forte nesciunt. et querendũ
tant. amat̃. atq honorãt ꝙͣ possũt: tñ flagi¬
tiose et facinorose uiuut. contͣ ꝙͣ uiuendũ

Expanded text:
sed inconcusse credentis nec omnino scientis opised inconcusse credentis nec omnino scientis opinione atque errore discordans, hereticus est et foris est animo, quamvis corporaliter intus videatur. Multos enim tales portat Ęcclesia, quia non ita defendunt falsitatem suę sententię, ut intentam multitudinem faciant. Quod si fecerint, tunc pelluntur. Item, quicunque invident bonis, ita ut querant occasiones excludendi eos aut degradandi eos, vel crimina sua sic defendere parati sunt, si obiecta vel prodita fuerint, ut etiam concorde discissi, etiamsi non inventis occasionibus aut occultqui quamvis vera credant quae ad fidei doctrinam pertinent, et si quid forte nesciunt quaerendum exitant ament atque honorent quantum possunt; tamen flagitiose atque facinorose vivunt, contra quam vivendum
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑmiscentur bonis. At illi qui in eadẽ
fide mali sunt. palea pocius ꝙͣ ziz ania
deputant᷑: quia palea ⁊̃ fundam̃tũ ip̃m
ht̃ cum frum̃to radicemq cõmunẽ. In
illa plane sagena qua concludũtͦ et ma
gis mũdũ istũ significat. aᵈ sagena quod
ostendere. Int̾ h̾eticos et malos cutholicos
Hoc int̾est quod hetici falsa credũt. illi aut
uera credentes nõ uiuũt ita ut credũt. Solet
sa faciat. s cõmumonis disrupta societas. U̾t
aut̃ int̾ zizania numerandi sunt: dubita¬
ri potest. Mag̃ .n. uitentur spicis corruptis eẽ
similiores. sicut scͥptum est. uento aut̃ corrũ¬
petur filiꝰ ĩiquus. uł paleis aristarũ fractis uł
scissis: et de segete abreptis. Quo .n. alciores. id
est sr̃biores: eo fragiliores leuiores q sunt Pͤ
tũ cõseqñs est: ut om̃is ħ̾etitꝰ aut scisinaticus.
uł de aliqua ꝑte doctͥne qͤ ad fidei ꝑtiñet edi¬
ficatõnem. ita ut ñ querentis cunctaͣ ͤ ẽꝑitꝰ sit.

Expanded text:
permiscentur bonis, ut illi qui in eadem fide mali sunt, palea potius deputentur; quia palea etiam fundamentum ipsum habet cum frumento, radicemque communem. In illa plane sagena, qua concluduntur et magis mundum istum significat; aliud sagena, quae ostendere. Inter haereticos et malos catholicos hoc interest, quod haeretici falsa credunt, illi autem vera credentes non vivunt ita ut credunt. 2. Solrsa faciat, sed communionis disrupta societas. Sed utrum inter zizania numerandi sint, dubitari potest. Magis autem videntur spicis corruptis esse similiores, sicut scriptum est, Vento autem corrumpetur filius iniquus : vel paleis aristarum fractis, vel scissis et de segete abruptis. Quo enim altiores, id est, superbiores, eo fragiliores levioresque sunt. Nec tamen consequens est ut omnis haereticus vel schismaticus  de aliqua parte doctrinę, quę ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis cunctatione temperatus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̾ possident᷑. uenditis .ii. rebꝰ nrĩs nlł
uel tanto ualet. s quia plus dare nõ pos¬
lisuideant. id est ipã cã fuerunt. ut deꝰ eis
oculos c lauderet. Allius .n. euangelista
dͭ Exe̾cauit oculos eoꝵ. sed utͫ ut nũꝙͣ ui¬
uideant cecitate sua sͥ displicentes et se
dolentes: et ex hoc humiliati. atq cõmoti
ad confitenda poca sua: et pie quendũ doͫ
et dimiitant᷑ eis pcc̃a. ubi in telliguntur
peccatis suis meruisse ut nõ intellig̾ent.
et tñ hoc ip̃m misericordit᷑ eis fcm̃ ut pec¬
cata sua cognosc̾ent: et cõu̾si ueniam me

Expanded text:
poraliter possidentur. Venditis enim rebus nostris, nullum vel tanti valet, sed quia plus dare non poslis videant: id est, ipsi causa fuerunt ut Deus eis oculos clauderet. Alius enim evangelista dicit, Excaecavit oculos eorum. Sed utrum ut nunquam vivideant, caecitate sua sibi displicentes, et se dolentes, et ex hoc humiliati, atque commoti, ad confitenda peccata sua, et pie quaerendum Deum? et dimittantur eis peccata. Ubi intelliguntur peccatis suis meruisse, ut non intelligerent. Et tamen hoc ipsum misericorditer eis factum, ut peccata sua cognoscerent, et conversi veniam me
Abbreviated transcription (Latin):
nis uocabit᷑. uos aut̃ fecistis eam domũ
negotiatõnis. uł speliuicam latͦnum. Si¬
gnificauit .ii. futuros in eccłia qͥ sua ne¬
gotia pociꝰ aug̾ent uł receptaculum ibi
haberent ad occultanda scelera sua: qmͣ
ut caritatẽ xͥ sequerẽt᷑ et peccatoꝵ con¬
fessione accepta ꝑueniam corrig̾ent᷑.¬

Expanded text:
nis vocabitur; vos autem fecistis eam domum negotiationis, vel speluncam latronum . Significavit enim futuros in Ecclesia, qui sua negotia potius agerent, vel receptaculum ibi haberent ad occultanda scelera sua, quam ut charitatem Christi sequerentur, et peccatorum confessione accepta venia corrigerent
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritatem sermonis excecuti. dcã dm̃
ñ intellex̾unt. nõ credendo crucifixerunt
eum. atq ita post eiꝰ restrrectõnem mur¬
culis que innoĩe eius fiebunt ext̾riti: ma¬
iore cͥminis reatu cõpuncti sunt. et ꝓstͣtͣi

Expanded text:
obscuritatem serobscuritatem seriderunt, non credendo crucifixerunt eum; atque ita post ejus resurrectionem miraculis, quae in ejus nomine fiebant, exterriti, majore criminis reatu compuncti sunt et prostrati
Abbreviated transcription (Latin):
Frustͣ itaq conam᷑ intellig̾e ideo fuisse
cecatos ut com̾it̾entur: cũ ideo cõu̾ti ñ
poc̾ant. qr nõ credelunt: et iteo credere
sanabiles: sed tũ tanto sr̃bie tumore pe¬
riolitatos. ut eis expedierit pͥmo ñ crede̾.
nõ meum cred̾ent: ñ credentes autem ce
teris desperatis crucifig̾e̾nt eũ atq ita
menciꝰ dilig̾ent a qͦsͣ tm̃ scelꝰ dimissũ eẽ
gaud̾e̾nt. qm̃ tanta erat eoꝵ suꝑbia ut
tali eẽt humiliacõe deiciẽda. Quod ĩ congͣe
dcm̃ eẽquilibet arbitret᷑: si nõ ita conti¬
gisse in actibꝰ apłoꝵ manifestissime leg̾it.
Nõ gͦ ab horret quod ait. Iohẽs ꝓpt̾ea non
poterant credere. qr excecauit ocłos eoꝵ
ut ñ uideant. ab ea sĩa qua intelligimꝰ
ideo excecatos ut cõu̾t̾ent᷑. hoc est ideo eis
ꝑobscuritates ꝑabolarum occultatas sen¬
tencias dñi ut post eius resurrectionem
saluboͥre pemtentia resipist̾ent. quia per

Expanded text:
sse sse caecatos, ut converterentur, cum ideo converti non poterant, quia non credebant, et ideo credere sanabiles; sed tanto tamen superbiae tumore periclitatos, ut eis expedierit primo non credernon in eum crederent, non credentes autem, cum caeteris desperatis crucifigerent eum; atque itmentius diligerent a quo sibi tantum scelus dimissum esse gauderent: quoniam tanta erat eorum superbia, ut tali humiliatione esset dejicienda? Quod incongrue dictum esse quilibet arbitretur, si non ita contigisse in Actibus Apostolorum manifestissime legerit . Non ergo abhorret quod ait Joannes, Propterea non poterant credere, quia excaecavit oculos eorum ut non videant, ab ea sententia qua intelligimus ideo excaecatos ut converterentur; hoc est, ideo eis per obscuritates parabolarum occultatas sententias Domini, ut post ejus resurrectionem salubriore poenitentia resipiscerent: quia per
Abbreviated transcription (Latin):
et in telligat corde et conu̾tantur et sa¬
nem eos: ad u̾sarii udet᷑ huit sẽtẽcie et
omĩmno cog̾e ut quod hic dictũ est. ne qñ
oculis indeant accipiat᷑ ne uł sic aliqũ o
culis uideant. uł ꝓrsus ut nõ uideãt. quͣdo
quidẽ aꝑte ita dicit. ut ut oculis nõ uite¬
ant. Et quod ait ꝓpt̾ea nõ pot̾ant credere.
satis ostendit. nõ ideo factam illam exce¬
cationem ut ea cõmotiet dolentes se nõ
uert̾entur. conu̾sione sanarent᷑. saitate
intellig̾ent. s ideo pociꝰ executos ut nõ ui¬
derent. Dicit .n. aꝑtissime ꝓpt̾ea ũ pot̾ant
cred̾e. Quod si ita est. quis nõ exurgat in
defensionem iudeoꝵ. ut eos ext᷑ cuspam
fuisse ꝓclamet. quod ñ crediderũt: ꝓptda
.n. ñ poterant credere: quia excecauit
oculos eoꝵ. Sed qm̃ deus pociꝰ extͣ culpã
d in telligi. cognnur futeri aliis quib¬
dam peccutis eos ita excecari meruisse.
qͣ tũ excecatõne. nõ potuerunt cͤde. u̾ba
terum d ͭ ysaias. excecauit oculos eorũ.

Expanded text:
et intelligant corde, et convertantur, et sanem eos » ; adversari videtur huic sententiae, et omnino cogere ut quod hic dictum est, Nequando oculis videant, non accipiatur, Ne vel sic aliquando oculis videant, sed prorsus, Ut non videquidem aperte ita dicit, ut oculis non videant; et quod ait, Propterea non poterant credere, satis ostendit non ideo factam illam excaecationem, ut ea commoti et dolentes se non verterentur, conversione sanarentur, sanitate intelligerent: sed ideo potius excaecatos, ut non crederent. Dicit enim apertissime, Propterea non poterant credere. Quod si ita est, quis non exsurgat in defensionem Judaeorum, et eos extra culpam fuisse proclamet quod non crediderunt? Propterea enim non poterant credere, quia excaecavit oculos eorum. Sed quoniam Deus potius extra culpam debet intelligi, cogimur fateri aliis quibusdam peccatis eos ita excaecari meruisse, qua tamen excaecatione non potuerunt credere; verba t
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ ntuend̾: qr t̃ bom cũ ad huc ĩ firmi st̃
opꝰ hũt ĩ qͥbꝰdã in aloꝵ cõmixione siue ut per
cos ex̾ceãt᷑. sine ut eoꝵ cõꝑacõne magna ilł
exhortacio fiat. ut intant᷑ ad meliꝰ. Quibus
sublatis altitudo carit.itis qͣi enulsa marces¬
cat. quod ẽ eradicari. Nã sic ait apłus. ut in
caritate radicati et fundati: possitis cõp̃hẽ¬
dere. An forte ideo simul eradicat᷑ tͥticum
cũ anferũtur. ⁊iz amia. qr multi pmo ziza¬
sũt et postea tͥcicũ fuĩt. qͥ uͥ paciẽt᷑ ẽ mali fit¬
Itaq si euulsi fuerint: sumul eradicat᷑ ⁊ tͥci¬
cum quod futuri essent. si eis ꝑc̾etur. Sinule

Expanded text:
uc infirmi sunt, opus habent in quibusdam malorum commixtione, sive ut per eos exerceantur, sive ut eorum comparatione magna illis exhortatio fiat, ut nitantur ad melius, quibus sublatis altitudo charitatis quasi evulsa marcescat, quod est eradicari? Nam sic ait Apostolus: Ut in charitate radicati et fundati, possitis comprehendere . An forte ideo simul eradicatur triticum, cum auferuntur zizania, quia multi primo zizasunt, et postea triticum fiuntItaque si evulsi fuerint, simul eradicatur et triticum, quod futuri essent, si eis parceretur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
rens. quib sernatis: cũ hoĩbus recte conu̾se¬
tur. et inuenit dilectõnem ꝓxiii: in quo
uno d ͭ apłus omĩa contineri ut nõ occides.
nõ mechab̾is nõ furab̾is. ñ falsũ testimomi¬
um dices: et si quod ẽ aᵈ m̃datũ. Singule .ii.
margarite sũt. que in hoc sermone recapi¬
u̾bum apd̾ dñi. et u̾bũ dñi. lucidũ candore
u̾i̾tatis. et solidum firmi ͭ ͤ et̾nitatis. ⁊ un¬
diq sui sinile pulcͥtudine duuinitatis. qͥ
teus penetͣta caruis testudine intelligẽdus
est. Ille .ii. ad margaritam ipã ꝑuenenit
obstaculo. in ꝓfundo huiꝰ scłi. atq ĩt̾ duri¬
cias saxeas iudeoꝵ alñ latuerat. Ille gͦ ad

Expanded text:
rens, quibus servatis cum hominibus recte conversetur, invenit dilectionem proximi, in quo uno dicit Apostolus omnia contineri; ut, Non occides, non moechaberis, non furaberis, non falsum testimonium dices, et si quod est aliud mandatum, singulae margaritae sint, quae in hoc sermone recapiVerbum apud Deum, et Verbum Deum , lucidum candore veritatis, et solidum firmitate aeternitatis, et undique sui simile pulchritudine divinitatis, qui Deus, penetrata carnis testudine, intelligendus est. Ille enim ad margaritam ipsam jam pervobstaculo, in profundo hujus saeculi, atque inter duritias saxeas Judaeorum aliquando latuerat: ille ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
nlłm fere sermonẽ explicauit. ubi non
aͥd ꝑ parabolam significauit. ꝙͣuis meo
aliqua et ꝓpͥe dix̾it. ita ut sepe inueniat᷑
totus sermo eus ꝑ abolis explicatus. totꝰ
aut̃ ꝓpͥe dictus. nlłs inueniat᷑. Explicatos
autem sermones dico: qñ ex aliqua occa¬
sione rr̃ incipit loqͥ. quo usq t̾minet ꝙͥ¬
quid ad ip̃am rem ꝑtinet. et tnͣseat ad aᵈ.
sbn ñqm sane alius euangelista contex̃
quodalius diuersis temporibꝰ dictũ in di¬
cut. Non .n. om̃imodo scdm̃ reͥũ gestarũ
ordinem. sed scdm sue quisq recordacõĩs
facultatem narracõnem ꝙͣ exorsus est.

Expanded text:
nullum fere sermonem explicavit, ubi non aliquid per parabolam significavit, quamvis in eo aliqua et proprie dixerit: ita ut saepe inveniatur totus sermo ejus parabolis explicatus, totus autem proprie dictus nullus inveniatur. Explicatos autem sermones dico, quando ex aliqua occasione rerum incipit loqui quousque terminet quidquid ad ipsam rem pertinet, et transeat ad aliud. Nonnunquam sane alius evangelista contexit, quod alius diversis temporibus dictum indicat. Non enim omnimodo secundum rerum gestarum ordinem, sed secundum suae quisque recordationis facultatem, narrationem quam exorsus est
Abbreviated transcription (Latin):
aͥferandos de hac uita. ne cum malos inter
fic̾e conatur. bonos interficiat quod forte
futuri sunt. aut boms obsint. quibus et ĩ¬
uiti forte utiles sũt: sed tunc oportume fi̾.
cum iam infine nõ restut uł tempꝰ cõmutã¬
de uite uł ꝓficiendi ad ueritatem exoctasi
est quod rũdet pat̾ familias: Nõ ne forte col¬
ligentes zi auia: eradicetis sunul et tͥticum.
reddit. Queri aut̃ pot̃ quod ait. alligate fas¬
ticulosad cõburẽdũ: cur ñ unũ fascem. aui
ꝓpͥa cõuenticula in quibꝰ singillatĩ sua cõ¬
munione deĩcti sunt noĩe fasciculoꝵ sigͥ¬
ficauit. ut iam tũc ĩcipiant alligari ad cõbuͦ
tisserẽt. Qua pp̃ et alligatio fasciculoꝵ ĩfine
futu est: ut nõ cõfuse: s ꝓ modo ꝑu̾sitatis
sue umnꝰcuꝰq erroris ꝑtinatia pumat᷑. Ne for

Expanded text:
auferendos de hac vita, ne cum malos conatur auferendos de hac vita, ne cum malos conatur interficere, bonos interficiat, quod forte futuri sunt; aut bonis obsit, quibus et inviti forte utiles sunt: sed tunc opportune fieri, cum jam in fine non restat vel tempus commutandae vitae, vel proficiendi ad veritatem ex occasiest quod respondet paterfamilias, Non; ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et triticum: reddit. 3. Quaeri autem potest, quod ait, Alligate fasciculos ad comburendum, cur non unum fascem, aut eos propria conventicula, in quibus sigillatim sua communione devincti sunt, nomine fasciculorum significavit; ut jam tunc incipiant alligari ad combureciscerent. Quapropter et alligatio fasciculorum in fine futura est, ut non confuse, sed pro modo perversitatis suae uniuscujusque erroris pertinacia p
Abbreviated transcription (Latin):
quis meisdem spalibꝰ ꝑficiatur. et quodã¬
mͦ maturescat infructu ꝙ̃ ħ̾ba dedit: pot̃
eum mou̾e quare sub noĩe xͥ ano tam mul¬
te h̾eticoꝵ extiterint falsitates. Inde ẽ quod
serui dicunit. Nonne bo ͫ sem̃ seminasti ĩ agͦ
tuo: unde gͦ ht̃ zizania. Deinde cũ cogno¬
nerit hanc excogitusse diabolum frandem.
cum contra tanti noĩs aucͣtem nichil se ui¬
dere seutiret. ut fallatias suas eotem noĩe
les hoĩes de rebus huͣus auferat. si aliꝙͣ tem¬
poris hẽat facultatẽ. Sed nt ͭ  debeat fuc̾e ius¬
ticiam dei consulit: ntͫ hoc ei p̃cipiat uel
ꝑmittat. et hoc offm̃ eẽ hominũ uelit. Hinc
est quod serui dicũt. uis unꝰ ⁊ colligimus
ear. Quibꝰ quia ueritas ip̃a rñdet. nõ ita hoĩe
constitutum esse inhac uita ut certꝰ ẽẽ pos¬
sit qualis quisq futurꝰ sit postcu cuiꝰ in pre¬
sencia ceruit errorem. uł quid ⁊̃ error eis
conferat ad profectum bonoꝵ nõ esse tales

Expanded text:
in eisdem spiritualibus perficiatur, et quodamin eisdem spiritualibus perficiatur, et quodammodo maturescat in fructum quem herba dedit, potest eum movere, quare sub nomine christiano tam multae haereticorum exstiterint falsitates. Inde est quod servi dicunt, Nonne bonum semen seminasti in agro tuo? unde ergo habet zizania? Deinde cum cognoverit hanc excogitasse fraudem diabolum, cum contra tanti nominis auctoritatem nihil se valere sentiret, ut fallacias suas eodem nomine les homines de rebus humanis auferat, si aliquam temporis habeat facultatem; sed utrum facere debeat, justitiam Dei consulit utrum hoc ei praecipiat, vel permittat, et hoc officium esse hominum velit: hinc est quod servi dicunt, Vis, imus, et colligimus ea? Quibus quia Veritas ipsa respondet, non ita hominem constitutum esse in hac vita, ut certus esse possit qualis quisque futurus sit postea, cujus in praesentia cernit errorem, vel quid etiam error ejus conferat ad provectum bonorum; non esse tales
Abbreviated transcription (Latin):
sunt errores appar̾e. Serui aut̃ dixerunt ei.
Uis iinus et colligiinꝰ ea: ut ͫ ip̃i sunt serui
quos paulo post messores appellat.an quia ĩ
suꝑseminaui̾t: et ea tunc apparuisse augłis.
cum h̾ba fructum fecisset: magis oportet
in telligi hoĩes ipõs fideles seruoꝵ noĩe hoc
loco significatos. quos ĩ bo ͥ łem̃ d ͭ. N ͨ mirum
si ⁊ bonũ sem ip̃i dicunt᷑ et serui prĩs fami¬
lias: sicut ⁊ de se ait. quod ⁊ ip̃e sit ianua. ip̃e
sit pastor. Ex diu̾sis .i. significatõnibꝰ. ima res
⁊̃ plures et diu̾sas similitudines recipit. p̃ser
messis dicam nob̃. colligite pͥmũ zizauia: sed
dicam inquit messoribꝰ. Unde intelligitur.
colligendoꝵ ziramorum ad conburendũ
aͥ esse ministeria: nec qmͣꝙͣ ecc̃ẽ filiũ deb̾e
arbitrari ad se hoc officiũ ꝑtinere. Cum
gͥ esse quisq spiritalis ceꝑit. cognoscit er¬
rores hereticoꝵ. et om̃ino diuidicat atq
discerint quicquid audierit aut legerit
ab errare a regula ueritatis. Sed donec

Expanded text:
unt apparere. Servi autem dixerunt ei: Vis, imus, et colligimus ea? Utrum ipsi sunt servi, quos paulo post messores appellat? an quia in superseminaverit, et ea tunc apparuisse Angelis cum herba fructum fecisset; magis oportet intelligi homines ipsos fideles servorum nomine hoc loco significatos, quos etiam bonum semen dicit? Nec mirum si et bonum semen ipsi dicuntur, et servi patrisfamilias: sicut et de se ait, quod et ipse sit janua, ipse sit pastor . Ex diversis enim significationibus una res etiam plures et diversas similitudines recipit. Prmessis dicam vobis, Colligite primum zizania; sed Dicam, inquit, messoribus. Unde intelligitur colligendorum zizaniorum ad comburendum alia esse ministeria, nec quemquam Ecclesiae filium debere arbitrari ad se hoc officium pertinere. 2. Cum igitur esse quisque spiritualis coeperit, cognoscit errores haereticorum, et omnino dijudicat atque discernit quidquid audierit aut legerit abhorrere a regula veritatis: sed donec
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e. an qr ꝑuulis ista locutus est. et cũ
quesisset ab eis utrũ intellexissent. res¬
ponderunt se intellexisse. fortasse ista
sauro nona et uetera. ostend̾e uolut.
eũ doctum hñdum esse ĩ ecc̃a. qui t̃ scͥp¬
lex̾it ab istis nouis accipiens regulas qr
xͦ esset finis illarum. id est ut in eo illa
uetera complerentur. ut si ip̃e inquo
illa complentur et manifestant᷑ per ꝑa
disciudat. ut nicħ sit occultũ quod nõ
reueletur. młto mag̾ illa que ad cõm̃¬

Expanded text:
parabolis ista locutus est; et cum quaesisset ab eis utrum intellexissent, responderunt se intellexisse; fortasse ista sauro suo nova et vetera, ostendere voluit eum doctum habendum esse in Ecclesia, qui etiam Sclexerit, ab istis novis accipiens regulas? Quuamvis ipse Christus esset finis illorum; id est, ut in eo illa vetera complerentur: ut si ipse in quo illa complentur et manifestantur, per pdiscindat, ut nihil sit occultum quod non reveletur; multo magis illa quae ad com
Abbreviated transcription (Latin):
quod quidẽ ninꝰ usitate dr̃. sed tñ uideripos¬
set hoc dictum. qmĩ matheꝰ egͤdientib eis ab
iericho dͭ illuminatos duos cecos qͥ uixͣ uiã
sedebant. De uiuu̾o quippe nlła esset qͤstio:
s alt̾ emͣigelistarũ de uno tacuit uꝰ remi¬
istens. Nã et marcus unum cõmemorat:
cũ et ip̃e egredientibꝰ eis abiericho dicat illu
mus eum fuisse notissimũ alt̾um ignotũ.
ut m̾ito ille notꝰ ⁊̃ solus decent̾ cõmemo¬
raret᷑. Sed quoniã qͤ secũt᷑ in eimͣgelio
scdm̃ lucam. aꝑtissime ostendũt id quod

Expanded text:
dem minus usitate dicitur, sed tamen videri possit hoc dictum, quoniam Matthaeus egredientibus eis ab Jericho dicit illuminatos duos caecos qui juxta viam sedebant . De numero quippe nulla est quaestio, si alter Evangelistarum de uno tacuit, unius reminiscens. Nam etiam Marcus unum commemorat, cum et ipse egredientibus eis ab Jericho dicat illummus eum fuisse notissimum, alterum ignotum, ut merito ille notus etiam solus decenter commemoraretur. Sed quoniam quae consequuntur in Evangelio secundum Lucam, apertissime oste
Abbreviated transcription (Latin):
genciuis ag̾ent p̃positi eccłe aut dormitacõ¬
nẽ mortis acciꝑent apłi̾: uenit diabolꝰ ⁊ sr̃¬
seminauit eos. qͦs malos filios dñs in c̾p̃cat᷑.
Sed recte querit᷑ nͣtͫ h̾ecici sint au male
uiuentes catholici: Possũt .n. dͥ filii mali ⁊̃
h̾etici: qr exeodem enũgelii semine. et xp̃i

Expanded text:
ent praepositi Ecclesiae, aut cum dormitionem mortis acciperent Apostoli, venit diabolus et superseminavit eos quos malos filios Dominus interpretatur. Sed recte quaeritur utrum haeretici sint, an male viventes catholici. Possunt enim dici filii mali etiam haeretici, quia ex eodem Evangelii semine et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
en sies apud iũteos dͥ solese cognatos: us
adõ ꝓbatur ut ñ solum ex quo generatõ¬
inc gͣdu sicut sũt filii fr̃m et soroꝵ: qui
t̃ apudnos usitatissime fr̃es dicuntur. s
⁊̃ auũculus et sororis filius. sicut sͥ erant
iacob⁊ laban. frẽs appellati mueniuntur.
Nõ gͦ mirum est dc̃os eẽ frẽs doͥ ex mat̾uo

Expanded text:
natos usque adeo probatur, ut non solum ex propinquo generationis gradu, sicut sunt filii fratrum et sororum, qui etiam apud nos usitatissime fratres dicuntur; sed etiam avunculus et sororis filius, sicut sibi erant Jacob et Laban, fratres appellati inveniantur . Non ergo mirum est dictos esse fratres D
Abbreviated transcription (Latin):
pepit sponsum ecc̃e. Diuidunt᷑ aut̃ gladio
sp̃s quod est u̾bum dei et mimici hoĩs do¬
mestici eius cũ quibꝰ antea ꝯsuetudine
de monte postea qmͣ p̃cepta illic discipulic
et multitudim dedit. leprosum statim
oos qui de illis implendis dubitabant. suo
auxilio ab hi uarietate mundari. Qd̾¬

Expanded text:
Dividuntur autem gladio spiritus, quod est verbum Dei . Et inimici hominis domestici ejus: cum quibus, antea consuetudine de monte, posteaquam praecepta illic discipulis et multitudini dedit, leprosum statim, eos qui de illis implendis dubitabant, suo auxilio ab hujusmodi varietate mundari.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nominus. N ͨ ullus om̃ino intellectꝰ mar¬
garite noĩe dignꝰ este nͥ ad ꝙ̃ discussis oĩb
carnalibꝰ tegim̃ibꝰ ꝑuenitur. Quibꝰ siue
ꝑ u̾ba humana siue ꝑ simulitudines cͥcum¬
positas oꝑitur: ut purꝰ et solious: ⁊ nuisꝙͣ
a se dissonans c̾ca rõne cernatur. Quos tã
om̃s ueros et firmos ⁊ ꝑfectos incellectꝰ.
unꝰ ille contiuet: ꝑ ꝙ̃ fca sunt om̃iã. quod
ẽ u̾bũ dei. Quolibet aut̃ horũ tͥu s. uł si

Expanded text:
ullus omnino intellectus margaritae nomine dignus est, nisi ad quem discussis omnibus carnalibus tegminibus pervenitur. Quibus sive per verba humana, sive per similitudines circumpositas operitur, ut purus, et salidus, et nusquam a se dissonans certa ratione cernatur. Quos tamen omnes veros, et firmos, et perfectos intellectus unus ille continet, per quem facta sunt omnia, quod est Verbum Dei. Quodlibet autem h
Abbreviated transcription (Latin):
telligit᷑ miraculis doͥ cõmotꝰ ꝓpt̾ ĩ anẽ
iactanciam eũ seqͥ uoluisse. qmͣ signifi¬
cant aues: fuxisse aut̃ discipuli obseqͥ¬
um. Que finctio uulpiũ noĩe sigͥficata
est. Reclinatione uͦ capitis: humilita¬
tem suam sigͥficauit. que in illo simula¬
tore ac suꝑbo nõ habebat locum. Dim̾te

Expanded text:
raculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves; finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est; reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebat locum. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ꝑ se ip̃m interius in consciencia ⁊ in¬
tellectu dñc sanat et corrigit: doctͥua u̾o
uł ibuendi ꝑ sacramenta uł catezizandi
ꝑ sermonen sonantem atq lectõnem. uͥ
color quid̾ in tlłit᷑ uerus atq sincerus quia
et paulꝰ uoce doͥ audita quid me ꝑsequeris.
ego sum ihs quẽ tu ꝑ sequeris. Ad ananã
tñ missus est ut illo sac̾dotio quod ĩ ecc̃a cõ¬
stitutum est sacͣm̃tũ doctͥne fidei ꝑciꝑet. et
uerus eius approbaret᷑ color. Nõ quia ñ pͭ¬

Expanded text:
suum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit: doctrina vero vel imbuendi per Sacramenta, vel catechizandi per sermonem sonantem atque lectionem, ubi color quidam intelligitur verus atque sincerus, quia et Paulus voce Domini audita, Quid me persequeris? et, Ego sum Jesus, quem tu persequeris; ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est, sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color . Non quia non p
Abbreviated transcription (Latin):
uod dictum est occisos infantes abĩ¬
matu et infra. significatum est hu¬
niles hũtes geminam caritatem. tñꝙͣ pir¬
nali estis. quia intenebͥs ẽ timoꝵ dicite ĩ
lumine. hoc ẽ in fidutia u̾itatis. accepto
spũ sancto. Et quod maure auditis. p̃di¬
cate super tecta: id ẽ quod insecreto audi¬
tis calcato carnis domicilio p̃dicate. Nolite¬
nõ ueni pacem mt̾e: s gladiũ. ueni .n. spa¬
re hoĩẽm adu̾sꝰ prẽm suum: quia renũciat
quis dỹabolo. qͥ fuit filiꝰ eius. Et filiam ad¬
u̾sus matrem suam: plebs dei adu̾sus m̃¬

Expanded text:
uod dictum est, occisos infantes a bimatu et infra, significatum est humiles habentes geminam charitatem, tanquam parnali estis, quia in tenebris est timor; dicite in lumine, hoc est, in fiducia veritatis, accepto Spiritu sancto: Et quod in aure auditis, praedicate super tecta, id est, quod in secreto auditis, calcato carnis domicilio praedicate. Inon veni pacem mittere, sed gladium: veni enim separare hominem adversus patrem suum. Quia renuntiat quis diabolo, qui fuit filius ejus. Et filiam adversus matrem suam: plebem Dei adversus mu
Abbreviated transcription (Latin):
tecto est qui excedens carnalia. tanquͣi ĩ
aura libera spiritalit̾ uiuit. uasa eius ĩ
domo sunt. sensus caruales. quibꝰ. id inuer¬
tigandam ueritatẽ que intellectu capit᷑
multi utentes. penitus errauerunt. huiꝰ
gͦ spiritalis uiri iam uasa ista uacant in
domo. quia mẽte cor suꝑeminens ꝑatiem
in telligencie taqmͣ in tecto positus: ꝑspi¬
cuitate sapiencie ueluti celo aꝑtissimo fru¬
itur. Caueat gͦ iste: ne in die tͥbulatõnis
rursus uita carnali que ꝑ sensus corpis
plantat et rigat: nõ respiciat sꝑem scła¬
rem: cui renũciauit. Quid significauͭ
uxor loth: eos qͥ in tͥbulatõne retro res
diat cor eoꝵ ne sint fatui. Qui sunt ĩ

Expanded text:
tecto est qui excedens carnalia tamquam in aura libera spiritaliter uiuit. uasa eius in domo sunt sensus carnales, quibus ad inuestigandam ueritatem, quae intellectu capitur, multi utentes penitus errauerunt. huius ergo spiritalis uiri iam uasa ista uacant in domo, quia mente corpori supereminens per aciem intellegentiae tamquam in tecto positus perspicuitate sapientiae ueluti caelo apertissimo fruitur. caueat ergo iste, ne in die tribulationis rursus uita carnali, quae per sensus corporis plantat et rigat, non respiciat spem saecularem, cui renuntiauit. Quid significauit uxor Loth? eos qui in tribulatione retro respdiat cor eorum, ne sint fatui. CAPUT CLXXXV