comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affliclum: &r eos etiam qui affluggt̃
uides. In conspectu tuo funt om̃s
qui tribulant me. Illi tribulant:
ego tribulor: inter utrunq tuin¬
spector &ẽ arbit̃. Attendis in illis
iniusticiam: in me innocentiam:
oe uncuiq iuxta merita sua retͥ¬
bue. & ne uid̾etur tribulari tãqͣ.
lecit. imꝓꝑium ex pectauit cor
meum ⁊miseriam. Cor meum
expectauit: id ÷ uoluntas mea p̾¬
uidit impꝑium indictis: mise¬
riam infactis. Nisi enim hoc ip¬
se p̾uidiss ⁊ uoluiss: non utiq
nasceretur:non pat̾etur.nõ mo¬
reretur. S euius miseriam p̃uid̃
dñs:ꝰ Ipsorum ꝓfecto tribulantiũ
atqi erueifigentium. In ipsis mi¬
seria: in ipso misedia. Unde &r pẽ¬
dens ineruce dix̃. pat̾ ignosce il¬
lis: quia nesciunt quid faciunt.
Timeant gͥ om̃s qui alios tͥbulat:
ctam euad̾e non possunt. Dẽ ip̃i
qui mala ingerunt. remanent
miseri: nam qui patuintur ꝑꝑ
iusticiam. beati. Dixisti nobis pi¬

Expanded text:
afflictum, et eos etiam qui affligunt afflictum, et eos etiam qui affligunt vides. 21. In conspectu tuo sunt omnes qui tribulant me. Illi tribulant: ego tribulor. Inter utrumque tu inspector et arbiter . Attende in illis injustitiam, in me innocentiam: et unicuique juxta merita sua retribue. Et ne videretur tribulari tributajecit: Improperium exspectavit cor meam, et miseriam. Cor meum exspectavit, idest, voluntas mea praevidit improperium in dictis, miseriam in factis. Nisi enim hoc ipse praevidisset et voluisset, non utique nasceretur, non pateretur, non moreretur. Sed cujus miseriam praevidit Dominus? Ipsorum profecto tribulantium atque crucifigentium. In ipsis miseria, in ipso misericordia. Unde et pendens in cruce, dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Timeant igitur omnes qui alios tribulant, ctam evadere non possunt. Et ipsi qui mala ingerunt, remanent miseri. Nam qui patiuntur propter justitiam, beati . Dixisti nobis, pi
Abbreviated transcription (Latin):
est quod differas: ꝑuenit tribulati¬
o mea ad mñsuram certam calami
opus bonitatis. Dixi ne au̾tas faciẽ
tuam. s potius intende anime mẽȩ
⁊ libera eam: id: intus diligenter
inspice. que sit in anima mea uͥtꝰ
mansuetudims. que puritas intñ¬
tionis. ut hoc sit meritum mẽẽ
lib̾ationis. Q̾ non ꝓpter me tan¬
tum. s etiam ꝓpter inimicos mõs
enpe me: nam indignum ualde
eet. si tanquam uictores de mea
gauderent passione. Uel ꝓpter
inimicorum meoꝵ salutem eri¬
peme: ut cum meam uid̾int li¬
berationem &e głificationem.
conu̾tant᷑ aberrore ce saluent᷑.
& debes eriꝑe : tu enim nosti
quanta ꝓ tuo amore sustimi.
⁊ confusionem meam. qͣm mͥ ĩ¬
putauerunt: ⁊ reu̾entiam meã.
qͣm ignominiose me tractauer̃.
De falsi cͥminis obiectione erubes
ñ ẽ illius cui obieitur: s tamen
infirmitas humani animi ple¬
sum obicitur: non qͥa obiectum
est.s quia creditum est. Omia
hȩc sunt incorpore dñi. Me uides

Expanded text:
est quod differas. Pervenit tribulatio mea ad mensuram certam calamitopus bonitatis. Dixi ne avertas faciem tuam, sed potius 19. Intende animae meae, et libera eam, idest, intus diligenter inspice, quae sit in anima mea virtus mansuetudinis, quae puritas intentionis: ut hoc sit meritum meae liberationis. Et non propter me tantum, sed etiam propter inimicos meos eripe me. Nam indignum valde esset, si tamquam victores de mea gauderent passione. Vel propter inimicorum meorum salutem eripe me, ut cum meam viderint liberationem et glorificationem, convertantur ab errore et salventur. Et debes eripere: tu enim nosti quanta pro tuo amore sustinui.Et confusionem meam, quam mihi imputaverunt. Et reverentiam meam. Quam ignominiose me tractaverunt. De falsi criminis objectione erubescst non est illius cui objicitur. Sed tamen infirmitas humani animi plesum objicitur: non quia objectum est, sed quia creditum. Omnia haec sunt in corpore Domini. Me vides
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iocunditatis: quia in pͥncipio
dic̃ eam eẽ uideam ce ifrł ex syon.
Qui p̾s non tantum ꝓpositus :
a saph. s etiam ad assirios: id est
ad omnes recte iuiuentes. Alsyri¬
us enim int̾ptatur dirigens. Ma¬
t̾ia psalmi huiꝰ : synagoga. Inten¬
tio est omnes fideles qui se ło
uouerunt tam uidõs quam gẽ¬
des exhortari. quatinꝰ inuoto ꝑse¬
u̾ent: ut se ipsos quos hic d̾o uo¬
uerunt infuturo reddant: in
habitet inipsis. ⁊ qd̃ ibi cuncta
confringat arma diabolica. In
secła parte qua dr̃. dormierũt

Expanded text:
tis: quia in principio dicit eam esse Judaeam et Israel ex Sion. Qui psalmus non tantum propositus est Asaph, sed etiam ad Assyrios, id est, ad omnes recte viventes. Assyrius enim interpretatur dirigens. Materia psalmi hujus est Synagoga. Intentio est, omnes fideles qui se Deo voverunt, tam Judaeos quam Gentes exhortari, quatenus in voto perseverent, ut seipsos quos hic Deo voverunt, in futuro reddant. In habitet in ipsis, et quod ibi cuncta confringat arma diabolica. In secunda parte quae dicitur: Dormierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ce omnem illorum potentiã oe su¬
ꝑbiam ad nichilum rediget. Ha¬
bent etiam iusti cormia sua duo
testam̃ta. siue fidem &e caritatẽ.
cet᷑asq uͥtutes. quib se ab inimi¬
cis excliȩ defendunt: ipsos etiam
ualenter impetunt. & ꝓst̾nunt ⁊ qͣ
mirabilis deus cum adiudicium
uen̾it in gła sua mirifice exalta¬
bit. Colligat gͦ ex his u̾bis unusqͥs¬
q qualem se debeat exhib̾e: ca¬
ueatq: sicut in titulo p̃missum ẽ:
ne se ipsum corrumpat ce pereat.
peccatores suꝑbos imitando. &
dño resistendo.S potius humiles.
uistos studeat imitari: quatims
infut᷑o regno meatur ad ño exal
sensus eorum. ꝓptea iste p̃s
intitulatur sic. Infinem in laucli¬
b psalmus asapb: canticum ad
assirios. Ps iste ꝓponitur asaph.
id: fideli synagogae : ut non ex tͥs¬
ticia aut ex necessitate: s in laudi
b ⁊n exultatione ꝑseueret usq:
infinem uite suȩ: quip̾s ẽ cant

Expanded text:
et omnem illorum potentiam et suet omnem illorum potentiam et superbiam ad nihilum rediget. Habent etiam justi cornua sua duo Testamenta, sive fidem et caritatem, caeterasque virtutes, quibus se ab inimicis Ecclesiae defendunt: ipsos etiam valenter impetunt et prosternunt. Quae mirabilis Deus cum ad judicium venerit in gloria sua, mirifice exaltabit. Colligat ergo ex his verbis, unusquisque, qualem se debeat exhibere. Caveatque, sicut in titulo praemissum est, ne seipsum corrumpat et pereat, peccatores superbos imitando, et Domino resistendo. Sed potius humiles, justos studeat imitari: quatenus in futuro regno mereatur a Domino exaltsensus eorum: propterea iste psalmus intitulatur sic: In finem in laudibus, psalmus Asaph, Canticum ad Assyrios. Psalmus iste proponitur Asaph, id est, fideli Synagogae, ut non ex tristitia aut ex necessitate, sed in laudibus et in exultatione perseveret usque in finem vitae suae. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
omnes peccatores terre: qm̃ om̃es
interrenis ꝓmissionib delectan¬
tur. Mirabilis ẽ iste ealix: de quo
bibent om̃s ⁊ bonide mali. ⁊ inqͦ
sumunt boni unde uiuant: ma¬
li unde ꝑeant. Tale erat ce u̾bum
situs est in ruinam ⁊ resurrecti¬
onem multorum: & in signum
cui contradicetur. Sic etiam in su¬
ꝑiore psalmo ipsam scͥpturam uo¬
cans arcum. parauit inquit in eo
uasa mortis: id÷ sententias que ma¬
le intellecte mortem ꝓpinant mł¬
tis: sic de isto calice quidam ui-
tiabo in scłm. Quamdiu enim
qui sp̃alit est d̃s illoꝵ. qui spͣaltt̃
sunt ds̃ iacob̃. Deinde p̾nuntiat
iudicium. uibi pͣdicit malos hu-¬
miliari: bonos exaltari. Unde
& subdit. Et omma cornua pec¬
catorum confringam:. oe exalta¬
bunt᷑ cornua iusti. Habent pec
nores. diuitias. ipsam quoq que
tanquam indomiti tauri alios ĩ¬
petunt. alios inferunt. & impellt᷑.
ss ommpotens d̾s uidicio suo oĩa
cornua peccatorum confriget:

Expanded text:
omnes peccatores terrae, quoniam omnes omnes peccatores terrae, quoniam omnes in terrenis promissionibus delectantur. Mirabilis est iste calix, de quo bibent omnes et boni et mali: et in quo sumunt boni unde vivant, mali unde pereant. Tale erat et Verbumsitus est in ruinam et resurrectionem multorum, et in signum cui contradicetur . Sic etiam in superiore psalmo ipsam Scripturam vocans arcum, 383 Paravit inquit in eo vasa mortis , id est sententias, quae male intellectae mortem propinant multis. Sic de isto calice quidam vivuntiabo in saeculum. Quamdiu enim qui specialiter est Deus illorum qui spiritualiter sunt Jacob. Deinde praenuntiat judicium, ubi praedicit malos humiliari, bonos exaltari. Unde et subdit: 11. Et omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi. Habent cornnores, divitias, ipsam quoque, qutamquam indomiti tauri alios impetunt, alios inferunt et impellunt. Sed omnipotens Deus judicio suo omnia cornua peccatorum confringet,
Abbreviated transcription (Latin):
eum loquatur : s potius ab oĩb
seruiatur. Et cõmendat dm̃ ui¬
dicem eum subiungit. Hunc hu¬
miliat. id est uidaieum ppłm. oe
hunc exaltat. idi gentilem: quia
calix in manu domini. qͥa scͥpt᷑a
sacra in potestate dnĩ. qr ip̃e solꝰ
denet clauem scientie: ealix dieo¬
..uini meri plenꝰ mixto. In dnĩco
quippe calice uinũ merũ. mix¬
taq ⁊ fex continet᷑. Et quasi ex ca-¬
lice sumunt merum uinum:
qui ex saero eloquio diuinum
capiunt intellectum. Mixtum
bibunt. quiquedam pure intel¬
ligunt: quedam adhuc inini¬
me discernunt. Bibunt fecem:
qui exeodem capiunt errorem.
Iudei. heretici. ⁊ pagani fecẽ bi¬
bunt: quoꝵ turbulenta fetida¬
ꝙ: doctͥna. nunquam aberrore
seꝑatur. Et melinaiit ex hoe
a iudaico ppło. in hoc gentili eli
hereticoꝵ error. nrc paganorũ
stulticia est penitus diminuta. Bibet
omnes peccatores terre. Irius fecẽ
deinde mortem. Siue fex eius ñe
exinanita: qm̃ apud iuideos re-¬
manent carnalia sacram̃ta. Bibetͣ

Expanded text:
eum loquatur, sed potius ab omnibus serviatur. Et commendat Deum judicem, cum subjungit: hunc humiliat, id est, Judaicum populum: et hunc exaltat, id est, Gentilem: 9. Quia calix in manu Domini. Quia Scriptura sacra in potestate Domini. Quia ipse solus tenet clavem scientiae . Calix dico, vini meri plenus mixto: in Dominico quippe calice vinum merum, mixtumque et faex continetur. Et quasi ex calice sumunt merum vinum, qui ex sacro eloquio divinum capiunt intellectum. Mixtum bibunt, qui quaedam pure intelligunt, quaedam adhuc minime discernunt. Bibunt faecem, qui ex eodem capiunt errorem. Judaei, haeretici, et pagani faecem bibunt, quorum turbulenta foetidaque doctrina nunquam ab errore separatur. Et inclinavit ex hoc, a Judaico populo, in hoc, Gentili. Elihaereticorum error, nec paganorum stultitia est penitus diminuta. Bibent omnes peccatores terrae prius faecem, deinde mortem. Sive faex ejus non est exinanita, quoniam apud Judaeos remanent carnalia sacramenta. Bibent
Abbreviated transcription (Latin):
suum qd̃ est excł̃ia. euius ca¬
put ẽẽ dignatus est. idest m̃bra
sua in sanctis et fidelibus suis. ut
sicui eorum inter humanas tẽp¬
tationes contristari ee dolere cõ¬
ting̾et. non ideo se ab eius gr̾a
putaret alientm. oe non ẽẽ is¬
ta peccata s humane infirmi¬
tatis indicia. tanquam uoci pͥ¬
misse coneinens chorus: ita ex
eius. Estimatus sum cum des¬
cendentibus in lacum. Utiq ã
nescientib quid fac̾ent: quieũ
sic mori putauerunt. ut mori¬
untur homines cet̾i tanqũa
necessitati subditum. atꝙ ip̃a
necessitate deuictum. Laeum
uero dixit: uel miserie uł infer¬
ni ꝓfunditatem. factus fum

Expanded text:
suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita coreputatus sum cum descendentibus in lacum:» utique a nescientibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, ut moriuntur homines caeteri, tanquam necessitati subditum atque illa necessitate devictum. «Lacum» enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sum
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos liber. In his u̾bis: ma¬
xime ꝑsona dm̃i apparet. Quis
enim alus liber int̾ mortuos:
nisi ipse qui insimilitudine
carnis peccati. inter peccatores
solus sine peccato firit. qui po

Expanded text:
mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc totum ab initio psalim usq
ad hunc u̾sum: de oleo toreularis
se nonfrustra int̾posito diapsai¬
mate. Hoc quoq audire utile ẽ.
ut qui se iam in oleo uulet gau¬
deat: qui ꝑiclitatur ne in amur¬

Expanded text:
Hoc totum ab initio Psalmi usque ad hunc versum, de oleo torcularis se non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amur
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo dauid dicit. Os meum
aꝑur: oe attraxi spm. Non enim
spm̃ attraheret. nisi os aꝑiret:
quia nͥ adpͥdicandũ ꝓxiiis se
impendẽt. sp̃italis in eo doctͥne¬

Expanded text:
pheta alius dicit: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Non enim spiritum attraheret, nisi os aperiret, quia nisi ad praedicandum proximis se impenderet, spiritalis doct
Abbreviated transcription (Latin):
rit: si cum fide crescendi &e obser¬
uandi linguam quam nõ no
enim magna erat tribulatio.
p̃mi sarcinis peccatorum. Ecce¬
Conscientia que heri p̃mebatur:

Expanded text:
rum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non novenim magna tribulatio erat, premi sarcinis peccatorum; quanconscientia quae heri
Abbreviated transcription (Latin):
pore. & qͥa hociam spe tenemꝰ. dica¬
tur recte: ⁊ de abyssis terre itum
reduxisti me. Michi u̾o sic reduc
to multiplicasti magnificentiam
tuam. id ÷ multis modis magna
i multiplieia uirtutum dona cõ¬
tulisti: &e conu̾sus ꝑ mediatorem
xp̃m ab ira quam habebas de pec¬
cato contra genus humamuucõ¬
solatus es me: securum faciendo
inspe: eas duas comm̃dat. cum
subiungit. Nam ⁊ ego confite¬
bortͥ in uasis psalmi u̾itatẽ trrã
sonat psalt̾ium. quod est quasi
uas quoddam sp̃itale inguo psal¬
ii continentur. inquo etiam do¬
mini u̾itas adipsius honorẽ p̾di¬
catur. Hasa psalmi instrum̃ta st̃.
ubi psalmodia fit: ⁊ significant
uiuificationem spͥe. Quid de corpo-¬
re: Osallam tͥ in cychara sc̃s isrł
Cytharaenim. ab inferiori parte
sonitum reddit. Psallam tͥ in ey¬
thara id ÷ in mortificatione ear¬

Expanded text:
pore. Et quia hoc jam spe tenemus, dicapore. Et quia hoc jam spe tenemus, dicatur recte, Et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Mihi vero sic reducto, 21. Multiplicasti magnificentiam tuam, idest, multis modis magna, et multiplicia virtutum dona contulisti. Et conversus, per mediatorem Christum , ab ira, quam habebas de peccato contra genus humanum, consolatus es me, securum faciendo m corpus in spe, eas duas commendat, cum subjungit: 22. Nam et ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam, sonat psalterium quod est, quasi vas quoddam spirituale, in quo psalmi continentur, in quo etiam Domini veritas ad ipsius honorem praedicatur. Vasa psalmi, instrumenta sunt, ubi psalmodia fiat; et significant vivificationem spiritus. Quid de corpore? Psallam tibi in cithara, sanctus Israel. Cithara enim ab inferiori parte sonitum reddit. Psallam tibi in cithara, id est, in mortificatione car
Abbreviated transcription (Latin):
corruptione:. Que id̃o male ftͣ qͥa
sine culpa ẽẽ non possunt. Discipli¬
na tam̃ fiunt: & ammonitio ẽ nõ
desertio. Nam ꝓtinus addit: e con-¬
u̾sus uuificastime. Qsi post iram
conũsus ad miscd̃iam: uiuificasti
genus humanum in pͥmo parẽ¬
te mortuum Sicut enim inadã
om̃smoriuntur. ita ⁊ in xpisto õs
iuuificabuntur: & de abissis terre:
id ÷ de ꝓfunditate. ⁊ subu̾sione
peccatĩ tt̾um reduxisti me. Quid ÷
quod dicit it̾um:. Non enim se¬
mel reducit ds a peccatis. s mͦ per
baptismum. modo per peniten¬
tiam. mͦ ꝑconu̾sionem: ⁊ sic mul¬
tis ⁊ diu̾sis modis reducimur ad
salutem. Nos itͣamus culpam: piꝰ
dñs itat erga nos suam mĩam. Uel
de abyssis derre. id est de peceatis que
nos mergunt in int̾itum. redduxit
ds genus humanum pͥmum ꝑfi
dem᷑ it̾um ꝑspẽm: minc recte uiuẽ¬
do. itm et̾na beatitudine ꝑfruen¬
do. Surreximus mente. fude. spe.¬
oe caritate: restat ut surgamꝰ ce cor¬

Expanded text:
one? Quae ideo malae sunt, quia sine culpa esse non possunt. Disciplina tamen fiunt, et admonitio est, non desertio. Nam protinus addit: Et conversus vivificasti me. Quasi post iram conversus ad misericordiam, vivificasti genus humanum in primo parente mortuum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Et de abyssis terrae, idest, de profunditate et submersione peccati, iterum reduxisti me. Quid est, quod dicit Iterum? Non enim semel reducit Deus a peccatis: sed modo per baptismum, modo per poenitentiam, modo per conversionem: et sic multis et diversis modis reducimur ad salutem. Nos iteramus culpam, pius Dominus iterat erga nos suam misericordiam. Vel de abyssis terrae, id est, de peccatis, quae nos mergunt in interitum, reduxit Deus genus humanum. Primum per fidem, iterum per speciem: nunc recte vivendo, iterum aeterna beatitudine perfruendo. Surreximus mente, fide, spe, caritate. Restat, ut surgamus et cor
Abbreviated transcription (Latin):
factũ quod inspũ pͥuidebat fu¬
t᷑um. Non ait. &r aĩa m̃a quam re¬
dempturus ess anima mea qũã
redemisti. Qua ꝓpt̾ dum dño can¬
tat: non solum ext̾ĩorib labiis. s
intus in anima exultut. Sie enĩ
dm̃ laudare decet: ut mens concor¬
det cum uoce: ut impleatur illud

Expanded text:
debat futurum. Non ait: Et animam, quam redemturus es: sed Anima mea quam redemisti. 360 Quapropter dum Domino cantat, non solum exterioribus labiis, sed intus in anima exultat. Sic enim Deum laudare decet, ut mens concordet cum voce, ut impleatur illud
Abbreviated transcription (Latin):
contͣire : Nec tunc ibi pͥmũ in¬
eipies irasei: ex tunc cum ascen¬
der̃t eqͦs. ira tua fint ineis. Iras¬
cebaris tunc ⁊ minabaris:inere¬
pabas. quia conũti desidabas. Et
quia iratum contempserunt: post¬
modum terribilem inuenturi ft̃
Unde ⁊ subditur. De cęlo auditũ
fecisti iudicium. Nullamhabẽt
exeusationem.Nam audiri ante
fecisti iudicium tuum: etiam de
cȩlo fuit eis p̾nuntiatum. Celi enar¬
rant głam dei: celi p̾nunciant iu¬
dicium di. Uel de cȩlo descensurꝰ
es: ut audiri facias uidicuu tuũ
Sic enum testatur engłm: Tune ui¬
debunt filium hominis descendẽ¬
tem in nubibus: cum potestate mag

Expanded text:
contraire? 386 Nec tunc ibi primum incontraire? 386 Nec tunc ibi primum incipies irasci. Ex tunc, cum ascenderunt equos, ira tua fuit in eis. Irascebaris tunc, et minabaris: increpabas, quia converti desiderabas. Et quia iratum contemserunt, postmodum terribilem inventuri sunt. Unde et subditur: 9. De coelo auditum fecisti judicium. Nullam habent excusationem. Nam audiri ante fecisti judicium tuum, etiam de caelo fuit eis praenuntiatum. Caeli enarrant gloriam Dei . Caeli pronuntiant judicium Dei. Vel, de caelo descensurus es, ut audiri facias judicium tuum. Sic enim testatur Evangelium: Tunc videbunt Filium hominis descendentem in nubi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in domo iacob. ipse nunc in¬
crepat peceatores : intonat iras
suas. sonat eugłica tuba. minat᷑
iudicium. minatur ȩtͥnales pe¬
nas: inter tanta tonitrua adhuc
dormiunt suꝑbi: adhuc uitam
uetem nolunt damnare. neq ĩ
nouam uigilare. Quare hoc ni¬
si quia ascenderunt equos. id ÷
extulerunt se insuꝑbia⁊ inr ho¬
norib. in potestatib. in ineerto
diuitiarum ẽ ales ft̃ equi eoꝵ.
qͥbꝰ tanqͣm indomitis. inet̾nũ
feruntur supplicium. Et bene
ait. dormitauert̃. quiabic incipi¬
unt ddormire: nam ꝑpetuus sõ¬
nus eorum erit inetͣna morte.
Siue ab increpatione tria qua
dicturus es. ite in ignem etͥnũ.
incipient dormire. ul est ire in
ȩt̾num sõnum mortis. illi qui
ascend̾unt equos: id ÷ qui fuer̃
suꝑbi. Quibic modo dormiũt
induuciis: ibi postinodum sepe¬
lient᷑ in torm̃tis. Tud̃s qͥ hoe
facies. t̾ribilis es. idi t̾ribilis ap¬
parebis: & quis resistet tĩbi:: In tan¬
totuo terrore quis homo pot̾it

Expanded text:
fecit in domo Jacob: ipse nunc increpat peccatores, intonat iras suas, sonat evangelica tuba, minatur judicium, minatur aeternales poenas. Inter tanta tonitrua adhuc dormiunt superbi, adhuc vitam veterem nolunt damnare, neque in novam vigilare. Quare hoc, nisi quia ascenderunt equos, idest, extulerunt se in superbia, in honoribus, in potestatibus, in incerto divitiarum? Tales sunt equi eorum, quibus tamquam indomitis in aeternum feruntur supplicium. Et bene ait, Dormitaverunt: quia hic incipiunt dormire. Nam perpetuus eorum somnus erit in aeterna morte. Sive ab increpatione tua, qua dicturus es: Ite in ignem aeternum : incipient dormire, idest, ire in aeternum somnum mortis, illi qui ascenderunt equos, idest, qui fuerunt superbi. Qui hic modo dormiunt in divitiis, ibi postmodum sepelientur in tormentis. 8. Tu, Deus qui hoc facies, terribilis es, idest, terribilis apparebis: et quis resistet tibi? in tanto tuo terrore quis homo poterit
Abbreviated transcription (Latin):
nia. si lib̾atus a peccato memine¬
rit qd̵ fuerit: nec excidat a menio¬
ria qui sanauit. Oeinde postquam
ostendit qualit̾ ꝓpter suꝑbia &
mundi delectationem damnent᷑
reꝓbi. &e quomodo ꝑ humilitatẽ
et bonam confessionem saluen¬
tur mansueti: sequitur utilis ã
le nobis. ne similiter ꝑeamus
cum reꝑbis : s potus saluem᷑ ẽ
iustis: ut terribilem dm̃ quib
nr̃arum uirium. s gr̃e dei. Nec
tamen ꝓpter hoc debenius dif¬
fidere: quia si incipiamꝰ quod
nr̃m est: dabit iures ille qui
uissit ut uou̾eamꝰ. ⁊ supplebit
quod suum ẽ. S cum incͥeũseͥp¬
tum lum̃ sit ds̃. ⁊ maiestate
sua omĩa impleat. euncta con¬
tineat ⁊ quomͦ om̃s ẽẽ possũt
⁊ ipsa omnib communsẽ. Nec
mea. nec tua. nec istius. aut
illiuis. Noc est inqͥt paulus dis¬
tinctio iudei igreei aut bar¬
bari: s quic̃q inuocau̾it nom̃
dñi saliuis erit. Quiagͦ om̃i¬
b cominuns est u̾itas. ⁊deo

Expanded text:
nia, si liberatus a peccato meminenia, si liberatus a peccato meminerit quod fuerit, nec excidat a memoria qui sanavit. Deinde postquam ostendit qualiter propter superbiam et mundi delectationem damnentur reprobi, et quomodo per humilitatem et bonam confessionem salventur mansueti: sequitur utilis admle nobis, ne similiter pereamus cum reprobis, sed potius salvemur, cum justis, ut terribilem Deum quibunostrarum virium, sed gratiae Dei. Nec tamen propter hoc debemus diffidere, quia si incipiamus, quod nostrum est, dabit vires ille, qui jussit, ut voveremus, et supplebit, quod suum est. Sed cum incircumscriptum lumen sit Deus, et majestate sua omnia impleat, cuncta contineat, quomodo omnes esse possunt et ipsa omnibus communis est, nec mea, nec tua, nec istius, aut illius. Non est inquit Paulus distinctio Judaei, Graeci, aut barbari: sed quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Quia ergo omnibus communis est veritas, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa est utiq requies & uita scõrũ.
Qm̃ mansueci fuerunt. qm̃ bonã
&e humilem confessionem habue¬
runt: ꝓptea in dño gaudebunt.¬
tio hominis confitebitur tͥ: et
reliquie cogitationis diem festũ
agent tͥ. Omum quippe quando
homo conu̾titur ad dm̃i &e recogi¬
tat omnia mala que fecit. que
locutus ẽ. que cogitauit. atq ea
ꝑ confessionem humilit̾ aꝑit: ha¬
bee confusionẽ. habet tristiciam
⁊ compunctionem. S deinde pꝰ
actam penitentiam. pꝰ consecutã
a d̾o remissionem ⁊ grãm. cum
incip̃ recogitare que cogitauit.
⁊ pensare deqriantis sordib ce inz¬
ciis. ⁊ peccatis pius dominꝰ eum
lib̾au̾it ⁊ quanta insuꝑ ei bona
sp̃alia contułit: incipit intra se
gaudere : diuine bonitati grãs
agere : sieq gaudens in se ipsum
domino. diem festum agit deo. pͥ
magͦ cogitatio confessionem haboe.
⁊ recessionem a ueteri uita. reliqͥe
cogitationum cȩlebrant dd̃o sollẽ¬

Expanded text:
Ipsa est utique requies et vita sanctorum, Ipsa est utique requies et vita sanctorum, quoniam mansueti fuerunt, quoniam bonam et humilem confessionem habuerunt: ptio hominis confitebitur tibi: et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi. Primum quippe quando homo convertitur ad Deum, et recogitat omnia mala quae fecit, quae locutus est, quae cogitavit, atque ea per confessionem humiliter aperit: habet confusioneet compunctionem. Sed deinde post actam poenitentiam, post consequutam a Deo remissionem et gratiam, cum incipit recogitare quae cogitavit, et pensare de quantis sordibus et vitiis et peccatis pius Dominus eum liberaverit, quanta insuper ei bona spiritualia contulerit: incipit intra se gaudere, divinae bonitati gratias agere: sicque gaudens in seipsum Domino diem festum agit Deo. Prima ergo cogitatio confessionem habet et recessionem a veteri vita. Reliquiae cogitationum celebrant Deo solen
Abbreviated transcription (Latin):
mouebuntur. Tunc fice quod sub¬
iunctum est. Terra tͤmuit &e quieuit
Terrenaꝰ seientia que mͦ se turbat¬
⁊ laborat: tunc trem̃e habet oe qͥes¬
cere. Iam non inuemiet que faciat
mala: s multa sentiet. unde contͤ¬
miscat torm̃ta. Hinc erunt accnsã¬
tia peccata: uide terrens iusticia:
subtus patens horridum chaos infer¬
ni: desuꝑ iratus iudex: intus ures
conscientia: foris arilens mundus:
uistus ux saluabitur. peccator ubi
parebit : Cum exurget inuidiciũ
d̾s. ut saluos fac̾e̾t om̃s mansuetos
terre. Noneos qui ascenderunt
equos. s om̃s qui in bac terra ꝓpt̾
dm̃ fuerunt mansueti. simplices.
pacientes: in iudicio suo saluos fa¬
ciet ds̃. hoc ipsa u̾itas in eugłio
testatur dicens. Beati mites. qm̃
ipsi hereditate possidebunt terram.
Mittes sunt. quicedunt imꝑbitatibꝰ.
&e non resistunt in malo: s uincunt
inbono malum. Ipsi hereditaburs
illam terram de qua alibi dicit᷑.
portio mea interra uiuentium:

Expanded text:
ovebuntur . Tunc fiet quod subjunctum est: 10. Terra tremuit, et quievit. Terrena conscientia, quae modo se turbat et laborat, tunc tremere habet et quiescere. Jam non inveniet quae faciat mala: sed multa sentiet unde contremiscat tormenta. Hinc erunt accusantia peccata, inde terrens justitia, subtus patens horridum chaos inferni, desuper iratus judex: intus urens conscientia, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur, peccator ubi parebit ? Cum exsurgeret in judicium Deus, ut salvos faceret omnes mansuetos terrae. Non eos qui ascenderunt equos, sed omnes qui in hac terra propter Deum fuerunt mansueti, simplices, patientes, in judicio suo salvos faciet Deus. Hoc ipsa Veritas in Evangelio testatur, dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mites sunt, qui cedunt improbitatibus, et non resistunt in malo, sed vincunt in bono malum. Ipsi haereditabunt illam terram, de qua alibi dicitur: Portio mea Deus in terra viventium .
Abbreviated transcription (Latin):
nis enim p̃cepti ẽ caritas. de
corde puro ⁊ cõtĩa bona. ee fi-¬
de non ficta. Opus gͦ unum est
in quo sunt omnia: fides q̃

Expanded text:
nis enim praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Opus ergo unum est, in quo sunt omnia, fides q
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. De resurrectione uͥ dr̃. Exurgat
as De ascensione. iibi drͣ. Ascendisti ĩ
bis. De incarnatione. ubi dr. Manda
d̾s uͥtuti tue. Que omĩa debent no¬
bis ẽẽ cantica & exultatio. Mat̾ia esł
xp̃c exaltatus. & exaltans ȩccł̃iam. Intẽ¬
tio est nos ammonere ad xͥ exaltati¬
onem. ut cantemus xͦ: ce exaltemꝰ
eum. Hec quidem intentio notat᷑
in psalmo in plurib locis. Inuitat
pha om̃s futos filios eccłie. ut atten¬
dentes bñficia que eis attribuent᷑
ꝑ xp̃i passionem &e resurrectionẽ ⁊ cȩta:
st̃ia data est. quam maxime celebrẽt
uoce ce oꝑe. &e in eadem gr̃a sicut u̾sꝰ
finem psalmi subinfertur. Regna
terre cantate d̃o: omnimoda iocun¬
ditate in domino exultent. Eẜ notan-¬
dum qd̃ sicut sepe dictum est. ut ma¬
gis affectum suum more ꝓph̃ico ex¬
pͥmat: loguitur in psalmi pͥncipi¬
o sub figura optantis: tamen uixta
sententiam enuntiatine oratio¬

Expanded text:
ni exitus mortis. De resurrectione, ubi dicitur: Exurgat ni exitus mortis. De resurrectione, ubi dicitur: Exurgat Deus. De ascensione, ubi dicitur: Ascendisti in bis. De incarnatione, ubi dicitur: Manda Deus virtuti tuae. Quae omnia debent nobis esse cantica et exultatio. Materia est Christus exaltatus, et exaltans Ecclesiam. Intentio est nos admonere ad Christi exaltationem, ut cantemus Christo, et exaltemus eum. Haec quidem intentio notatur in psalmo in pluribus locis. Invitat propheta omnes futuros filios Ecclesiae, ut attendentes beneficia, quae eis attribuentur per Christi passionem et resurrectionem, etc., steria data est, quam maxime celebrent voce et opere, et in eadem gratia sicut versus finem psalmi subinfertur: Regna terrae cantate Deo  omnimoda jocunditate in Domino exultent. Et notandum quod, sicut saepe dictum est, ut magis affectum suum more prophetico exprimat, loquitur in psalmi principio sub figura optantis: tamen juxta sententiam enunciativae oratio
Abbreviated transcription (Latin):
non ait metuant eos. s eum: inguo
euidenter tͥnitas est declarata. gue
tͥna in ꝑsonis. ⁊ una creditur insrib¬
stantia. Ꝙ metuant ẽum inquit
om̃s fines terre. Sic habundanter
innomine xp̃i benedicat nos d̾s.
ut filiis suis impleat uniu̾sam fa¬
ciem terre ad optatis in regnũ suũ:
coh̃edib unigeniti filii sui. Bene
autem ait. & metuant eum:. quia
nulla inmurndo uera securitas. Bea.¬
tus homo qui semper est pauidus.
Nescit homo diem neq horam qñ
transeat: nescit utrum odio an a¬
more dignus sit. Timeamus gͦ dm̃:
timeamus iudicium euis: ut post
Infinem p̾s cantici dauid. Ps is
te qui est designatus cantiei. &e maxi¬
me exultationis. attribuitur dd ꝓphe
quihie loguitur. attendenti in fi
ꝯsalmus iste ideo est eantier: quia
tale quid unde nob̃ exultanoum
est ꝓponit: quia repsentat mist̾iũ
nͣre reparationis. Est namq pͣs iste
refertus euglieis sacram̃tis: Logutꝰ

Expanded text:
non ait, Metuunt eos, sed eum. In quo non ait, Metuunt eos, sed eum. In quo evidenter Trinitas est declarata, quae trina 328 in personis, et una creditur in substantia. Et metuant inquit eum omnes fines terrae. Sic abundanter in nomine Christi benedicat nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus unigeniti Filii sui . Bene autem ait: Et metuant eum, quia nulla in hoc mundo vera securitas. Beatus homo, qui semper est pavidus . Nescit homo diem, neque horam, quando transeat . Nescit utrum odio an amore dignus sit . Timeamus ergo Deum. Timeamus judicium ejus: ut posteIn finem, psalmus cantici David. Psalmus iste, qui est designatus cantici et maximae exultationis, attribuitur David prophetae, qui hic loquitur attendenti in finPsalmus iste ideo est cantici, quia tale, quid unde nobis exultandum est, proponit: quia repraesentat mysterium nostrae reparationis. Est namque psalmus iste refertus Evangelicis sacramentis. Loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. facta est fructificans dando fru¬
ctum suum: id ÷ conuementia oꝑa
sua. Om̃is t̾ra erat spinis plena ae¬
cessit eradicantis manus: accessit
uocatio maiestatis eius oe m̃ĩe. Cep̃¬
Benedicat nos d̾s d̾s nͣr benedicat
nos d̃s: &e metuant eum omnes fi¬
nes terre. oiã atq multipliett̃ bñ¬
dicendo. Benedictio enim in multi¬
plicatione solet maxime ce ꝓprie
in telligi: qd̾ ingenesi manifestũ ẽ.
Nlam quod fecit d̃s lucem. ce diuisit
a tenebris: & fecit firmam̃tum. &e dis¬
crernimare ab arida: nusquã ibi di¬
ctum est. benedix̃ ds. uentum est ad
ea que fecunditatis habit᷑a erant se¬
men. ⁊ bñdixit eis dicens. crescite &
multiplicamini. oe replete aquas
maris. auesq multiplicentur suꝑ terrã.
Similiter & hominibenedicens ait.
Crescite ce multiplicamim: &e replete
faciem terre. Patet itaq quia inbene¬
dictione multiplicatio intelligitur.
M notandum quod cum tcio dic̃et õs.

Expanded text:
tuo , facta est fructifera dando frutuo , facta est fructifera dando fructum suum, id est, convenientia opera sua. Omnis terra erat spinis plena. Accessit eradicantis manus: accessit vocatio majestatis ejus, et misester, benedicat nos Deus: et metuant eum omnes fines terrae. Etiam atque multipliciter benedicendo. Benedictio enim in multiplicatione solet maxime et proprie intelligi: quod in Genesi manifestum est. Nam quod fecit Deus lucem, et divisit a tenebris: et fecit firmamentum, et discrevit mare ab arida: nusquam ibi dictum est: Benedixit Deus. Ventum est ad ea, quae fecunditatis habitura erant semen: et benedixit, dicens eis: Crescite et multiplicamini, et replete aquas maris: avesque multiplicentur super terram. Similiter et homini benedicens ait: Crescite et multiplicamini, et replete faciem terrae . Patet itaque, quia in benedictione multiplicatio intelligitur. Et notandum quod cum tertio diceret Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
tentur &e exultent gentes. Leticia
refertur ad animam: exultatio ad
corpus. Cumgͦ saluentur corpore
ianima: letentur ce exultent gt̾s.
ce dicit quare. quia uidieas ppłos
inequitate: reddendo singłis sed̾m
mita sua. & quia ꝓꝑt̾ hoc non mul¬
tum laudaretur. quia nͥ miscdit᷑
in hac tuta cẽ homines uisitaret.
omnes dainarentur: id̃o adiec̃.
&e gentes in terra dirigis. sub audis itt
recte ambulent uiuendo. Distorte e¬
rant gentes. uenit manꝰd̃i extenta
est miscdit᷑: direxit ꝑ uisticiam qͦs
tortuosos inuenit ꝑculpam. Dirẽte
sunt grͣs. ambulant infide gaudẽ¬
tes in do suo: pia oꝑa facientes. Repe¬
tit gͦ eundem u̾sum inexhortatione
quem p̃mifit: s aliam causam sub¬
dit. Confiteantur tͥ ppł̃i d̃s. confite¬
antur tibi ppłi omnes: audicausã
t᷑ra dedit fructum suum. Terraq̃
pͥus maledicta erat. ⁊ ꝓferebat spi¬
nas ⁊ tribulos in maledictione qͣm
dixit d̾s ade. maleclicta t̾ra inoꝑe

Expanded text:
tentur et exultent gentes. Laetitia tentur et exultent gentes. Laetitia refertur ad animam: exultatio ad corpus. Cum ergo salventur corpore et anima, laetentur, et exultent gentes. Et dicit quare: quia judicus populos in aequitate. Reddendo singulis secundum merita sua. Et quia propter hoc non multum laudaretur quia nisi misericorditer in hac vita etiam homines visitaret, omnes damnarentur, ideo adjecit: Et gentes in terra dirigis: subaudis, ut recte vivendo ambulent. Distortae erant gentes: venit manus Dei: extenta est misericorditer, Direxit per justitiam, quos tortuosos invenit per culpam. Directae sunt gentes: ambulant in fide, gaudentes in Deo suo, pia opera facientes. Repetit ergo eundem versum in exhortatione, quam praemisit: sed aliam caussam subdit. 6. Confiteantur tibi populi, Deus: confiteantur tibi populi omnes. Audi caussam: Terra dedit fructum suum. Terra, quae prius maledicta erat, nas et tribulos, in maledictione, quam dixit Deus Adae: Maledicta terra tua in opere
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm̃ factus est nobis ĩua xp̃s. Euã¬
gelista dicat. Uerbum caro factũ est.
&x habitauit in nob̃. In eogͦ quod d̃s
factus est homo: data est nob̃ fidu¬
cia. ut homo possit fieri d̃s. & quia
nr̃am carnem fecit ummortalem:
dedit nobis certitudinem. mortalẽ
posse perting̾e. ad immortalitatẽ.
in terra: quagradiamur ad cȩlestia:
& hec est fules nr̃a. Confiteantur
gͦ tibi ppłi ds: confiteantur tͥ ppłi
om̃s. Quia cognouerunt uiam tu
am confiteantur iam pecc̃a sua:
confiteantur & laudemtuam. Q ñ
unus ppls tantum. s ppłi om̃s: qr
ad grãm iniutantur om̃s. Ius se
accusent. pͥus se condennent: ut
sie postmodum digne te laudent.
Quid times confiti o homo. qͥ non
confitendo. non potes eẽ occultus
Damab̃is tacitus. qui posses lib̃ari
confessus. Ad hoc exigit d̃s confessio¬
nem: ut lib̾ce humilem. & quia ista
confessio non ad supplieum ducit.
s ad gaudium: sequitur. oe dicit. Le¬

Expanded text:
quomodo factus est nobis Christus via. Evanquomodo factus est nobis Christus via. Evangelista dicat: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . In eo ergo, quod Deus factus est homo, data est nobis fiducia, ut homo possit fieri Deus. Et quia nostram carnem fecit immortalem, dedit nobis certitudinem, mortalem posse pertingere ad immortalitatem. in terra, qua gradiamur ad caelestia. Et haec est fides nostra. 4. Confiteantur ergo tibi populi, Deus, confiteantur tibi populi omnes. Quia cogna sua. Confiteantur et laudem tuam. Et non unus populus tantum, sed populi omnes: quia ad gratiam invitantur omnes. Prius se accusent: prius se condemnent, ut sic postmodum digne te laudent. Quid times confiteri, o homo, qui non confitendo esse non potes occultus? Damnaberis tacitus, qui posses liberari confessus. Ad hoc exigit Deus confessionem, ut liberet humilem. Et quia ista confessio non ad supplicium ducit, sed ad gaudium: sequitur et dicit: 5. Lae
Abbreviated transcription (Latin):
bonaque largitur d̃s. ut iam in
nob conseruare dignetur. utrũq
hortantur psalmi. ut nos bñdicat
ds: o ut nos benedieamꝰ dm̃. Cũ
bñdicit nos ds. nos crescimus. oe ẽ
bn̾dicimꝰ dm̃. nos crescimus: utrũ¬
q nob̃ ꝓdest. Tor est in nobis bñdic¬
tio dñi: &e conseguens ẽ. ut oe nos be¬
uedicamꝰ dñm. Illa pluuia. isteͣ fru¬
ctus est. Illuminet inquit uultum
siuim suꝑ nos. Lum̃ suum nobis
imp̾ssum. ꝑ nos obscuratum. & fe¬
re extinctum est ꝑpeccatũ. Ipse gͦ
peccatum tollat. ce illuminet: iit¬
tat radium sapientie sue. tenebras
nr̃as expellat: ut in nob̃ imago
eius fulgeat. Quare: Conu̾tit se
addi familiarem locutionem: ce di¬
cit. Ut cognoscamus interra uiã
tuam. In gua terra: in om̃ib genti¬
b. Quam uiam : Salutare tuum.
id÷ filium tuum quo saluemur.
Ip̃e enim ait. Ego sum uia. u̾itas. oe
uita. Ad hoc gͦ miserere. ad hoc illu¬
mina: ut uiam cognoseamꝰ ꝑ qmͣ
ad te ꝑtingere ualeamus. Attende

Expanded text:
bona, quae largitur Deus, ut jam in nobis conservare dignetur. Utrumque hortantur psalmi, ut nos benedicat Deus, et ut nos benedicamus Deum. Cum benedicit nos Deus, nos crescimus. Et cum benedicimus Deum, nos crescimus. Utrumque nobis prodest. Prior est in nobis benedictio Domini, et consequens est, ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste fructus est : illuminet inquit vultum suum super nos: lumen suum nobis impressum, per nos obscuratum, et fere extinctum est per peccatum. Ipse ergo peccatum tollat et illuminet. Mittat radium sapientiae suae. Tenebras nostras expellat, ut in nobis imago ejus fulgeat. Quare convertit se ad Dei familiarem locutionem, et dicit: 3. Ut cognoscamus in terra viam tuam. In qua terra? In omnibus gentibus. Quam viam? Salutare tuum, id est, Filium tuum, quo salvemur. Ipse enim ait: Ego sum via, veritas et vita . Ad hoc ergo miserere, ad hoc illumina, ut viam cognoscamus, per quam ad te pertingere 327 valeamus. Attende
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ misereatur nr̃i
dimittendo peccata⁊ oe bñ¬
dicat nob̃. id est multiplicet nos
&e num̾o oe uirtute: Hoc iidelicoe
ordine. ut illuminet uultum su¬
um suꝑ nos. id÷ in suꝑiori parte
nr̃i in mente nr̃a splendͬe faciat
filium suum sapientiam suam.
qui est uultus ce imago eius. ꝑfiliũ
enim repͣsentatur patersicut ip̃e
ait:quiundet me. uidet &e patrẽ:
deinde subiungit. quod p̾miserat: &e
misereatur nͣri. Utrunq ẽ enimno¬
bis necessarium: & utrunq legimꝰ

Expanded text:
s misereatur nostri. Dimittendo peccata. Et benedicat nobis, id est, multiplicet nos et numero et virtute: hoc videlicet ordine, ut illuminet vultum suum super nos. Id est, in superiori parte nostri, in mente nostra splendere faciat Filium suum, sapientiam suam, qui est vultus, et imago ejus. Per Filium enim repraesentatur Pater, sicut ipse ait: Qui videt me, videt et Patrem Deinde subjungit, quod praemiserat: Et misereatur nostri. Utrumque est enim nobis necessarium, et utrumque legimus
Abbreviated transcription (Latin):
psalmum istum. qui illis eius
littͣis inditus non est: inquib
eius eantica seripta sunt. S ali¬
ciuus significationis gr̃a. tam
magni m̾itis serui d̃i nomen
adhibitum est: ex quo dirigere¬
tur legentis. uel audientis intẽ¬

Expanded text:
scriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel audientis inten
Abbreviated transcription (Latin):
ram:id:tuqui fidenter egisti
inter iniquos. et nemmemtimu¬
istr: quia passus es. exaltare id÷
resurge: ascende incȩlum. Pa¬
tiatur &e ecelesia patienter qd̃
Redde retributionem suꝑbis.
enim quia dixit ꝓpħa exalta-¬
re qui uidicas terram: obtem

Expanded text:
rgo qui fidenter egisti inter iniquos, et neminem timuisti, et quia passus es, «Exaltare;» id est, resurge, vade in coelum. Patiatur et Ecclesia patienter, quod redde retributionem superbis?» enim quia dixit Propheta, «Exaltare, qui judicas terram,» obtem
Abbreviated transcription (Latin):
clusit de illo scͥptura euangełii
d̾s ultionum est. ideo non par¬
cebat in uerbo⁊ ut ẽẽnt postea
quib parceret in iudicio: quia
sinollent accipere uerbi medi¬
cinam: inuenturi utiq erant

Expanded text:
clusit de illo scriptura Evangelii Deus ultionum est. Ideo non parcebat in verbo, ut essent postea quibus parceret in judicio: quia si nollent accipere verbi medicinam, incursuri erant
Abbreviated transcription (Latin):
nomini dñi: hoc dulce. hoc bonũ.
hoc suaue ẽ & ponit causam qua-¬
re hoc faciendum sit: cum subd̃.
nes agnoscͥe: forte mͥ necessarie ñ
fuissent. S adhibita ÷ tribulatio
ad admonitionem: ad monitio
factaest ad tuã laudationem. Nõ
enim intellig̾em uͥ eẽm: nͥ de infir¬
mitate mea admonitꝰ eẽm. Ex oĩ¬
b gͦ tͥbulationib eripusti me.
⁊ suꝑ mumieos meos despexit ocłs
mneus. Sitꝑ illos tipheos duigerit ocłs
nĩs. Florem quippe eorum transir.¬
& altitudinem cordis ad te leuaur:
⁊ ꝑueniens inde despexi suꝑ illos:
et uidi quia om̃is caro fenum: & cla¬
ritas hominis ut flos feni. Hoc agi¬
te gͦ fr̃s cum animis ur̃is: erigite
corda ur̃a: expolite aciẽ mentisure:¬
discite gratis diltge dm̃: discite pre¬
sens contẽnere scłm: discite uolũ¬
tarie sacͥficare hostiam laudis. iit
transcendentes florem feni respieia¬
tis suꝑ mimicos uros.o Liiiio.¬

Expanded text:
nomini Domini. Hoc dulce, hoc bonum, nomini Domini. Hoc dulce, hoc bonum, hoc suave est. Et ponit caussam, quare hoc faciendum sit, cum subdit:nes agnoscere, forte mihi necessariae non fuissent. Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem, ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos despexit oculus meus. Super illos Ziphaeos despexit oculus meus. Florem quippe eorum transii, altitudinem cordis ad te levavi, et perveniens inde despexi super illos. Et vidi, quia omnis caro foenum, et claritas hominis, ut flos foeni . Hoc agite ergo, fratres, cum animis vestris. Erigite corda vestra. Expolite aciem mentisdiscite gratis diligere Deum, discite praesens contemnere saeculum, discite voluntarie sacrificare hostiam laudis; ut transcendentes florem feni, respiciatis super Inimicos vestros. I
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua malos ⁊ gñ inextremo iudi¬
cio diu̾sis penis &r tormentis tradet
cruciandos: dicens. uoluntarie sa¬
crificabo tibi. Omne opus bonum
oblatum do: sacͥficium dicipot̾.
Et bñ pmisit uoluntarie. Uolunta¬
tem enim &r affectumpẽsat d̾s in
&e uoluntas offerentis: tantum est
apd̃ dm̃ ipsiuis sacͥficium. Hinc mo¬
yses ait. Respexit dñs ad abel. oe ad
muna eius. Non pͥus ad mun̾a. sed
ad abel pͥus respexisse dñs ꝑhibet᷑.
qͥa ñpensat uoliuitatẽ ex munere:
s munꝰ ex uoluntate. Ad cam u̾o ⁊ ad
minia eus non respexit: quia uide¬
licet bonam in eo uobuntatem nõ
uidit. Se ip̃m obtulit patͥ filus in
sacͥficium ꝓ nob̃: uoluntarie quidẽ:
qͥa non ex necessitate. s ex caritate. N
em̃ coacta dona ⁊ coacta seruicia di¬
ligit d̾s. & confitebor nomini tuo
lubre animab trris. ut cuncta gue
agimus ad laudẽ ⁊ glam nominiᷤᷤ
tui faciamus: ut tota uoluntate sa¬
cͥficemꝰ dõ ⁊ toto corde confiteamur

Expanded text:
tate sua malos, quando in extremo judicio diversis. poenis et tormentis tradet cruciandos, dicens, 8. Voluntarie sacrificabo tibi. Omne opus bonum oblatum Deo, sacrificium dici potest. Et bene praemisit Voluntarie. Voluntatem enim et affectum pensat Deus in et voluntas offerentis, tantum est apud Deum ipsius sacrificium. Hinc Moyses ait: Respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus . Non prius ad munera, sed ad Abel prius respexisse Dominus perhibetur: quia non pensat voluntatem ex munere, sed munus ex voluntate. Ad Cain vero et munera ejus non respexit , quia videlicet 266 bonam in eo voluntatem non vidit. Seipsum obtulit Patri Filius in sacrificium pro nobis voluntarie quidem, quia non ex necessitate, sed ex caritate. Non enim coacta dona, et coacta servitia diligit Deus. Et confitebor nomini tuo, lubre animabus nostris, ut cuncta, quae agimus ad laudem et gloriam nominis tui faciamus, ut tota voluntate sacrificemus Deo, toto corde confiteamur
Abbreviated transcription (Latin):
summationem sue obedientie: oe
scilicor scm capd̃ ⁊ corpꝰ ab iniqͥs
afflictum. s lib̾atum. ꝓponit aut̃
nob̾ m̃bris suis .xͦ in hoc psalmo ĩ¬
telligendum. id: non segnit᷑ me¬
morie ꝯm̃dandũ: ut exẽplo suo in¬
ter adu̾̃sa positi. a spe nunqͣ defi¬
ciamꝰ: s fiducialit᷑ torm̃ta ꝑcͦrẽteᷤᷤ.
et̾nam a dosꝑemꝰ remun̾ationẽ:
& irreuocabilem ꝑsequentiũ dam¬
nationemeredamꝰ. Hoc est quod
& quid de sua lib̾atione. & de aduͣsa-¬
riorum damnatione sꝑando obtimi¬
erit: in pͥorib partib psalmi manifes¬
te p̃mittit. & orat ꝓse ne defieiat in
passione. & ꝓresurrectione sua ce głi¬
ficatione. Agit etiam de reyrlsione
iudeoꝵ pͣsenti. ⁊ de damnatione

Expanded text:
summationem obedientiae suae. aput et corpus ab iniquis afflictum. Sed liberatum. Proponit autem nobis membris suis Christus in hoc psalmo intelligendum, id est, non segniter memoriae commendandum, ut exemplo suo inter adversa positi, a spe nunquam deliciamus: sed fiducialiter tormenta percurrentes, aeternam a Deo speremus remunerationem, et inrevocabilem persequentium damnationem credamus. Hoc est, quod  quid de sua liberatione, et de adversariorum damnatione sperando obtinuerit, in prioribus partibus psalmi manifeste promittit. Et orat pro se, ne deficiat in passione: et pro resurrectione sua, et glorificatione. Agit etiam de repulsione Judaeorum praesenti, et de damnatione
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am orationem habitam corde.
&e ꝑlatam uocẽ. Dñs nͭ habet alias
gitur aluid. nͥ attende. ⁊ memori¬
ter ac miscdit̾ audi. Si enim aure
ꝑcipiat ut miscdit᷑ audiat: secur:
sumꝰ qd orationem nr̃am exaudi¬
et dñs. In pͥmo gͦ uͭsu. fit oratio ꝓsa
lute: in scdo u̾sũ u̾o fit oratio ad cõ¬
mendandam orationem factam:
&ẽ ad captandam beniuolentiã di.
Deinde ponit causam quare sit
orandum: dicens. Qm̃ alien in¬
surrexerunt adu̾sum me. Insurrex¬
unt enim udei ut adu̾sarentur
xp̃o: alieni quidem si non gen̾e
⁊ nat᷑a. morib tam̃ ⁊ uita. Ꝙ non
tantum minor p᷑płs. s cc fortes que¬
sierunt animã meam: sicut scͥptũ
est. Reges t̾re & pͥncipes conuenert̃

Expanded text:
ipsam orationem habitam corde, ipsam orationem habitam corde, et prolatam voce. Dominus non habet alias gitur aliud nisi, Attende et memoriter ac misericorditer audi. Si enim aure percipiat, ut misericorditer audiat, securi sumus quod orationem nostram exaudiet Dominus. In primo ergo versu fit oratio pro salute, in secundo vero versu fit oratio ad commendandam orationem factam, et ad captandam benevolentiam Dei. Deinde ponit caussam quare sit orandum, dicens: 5. Quoniam alieni insurrexerunt adversum me. Insurrexerunt enim Judaei, ut adversarentur Christo . Alieni quidem, si non genere et natura, moribus tamen et vita. Et non tantum minor populus, sed et fortes quaesierunt animam meam. Sicut scriptum est: Reges terrae et principes convenerunt