comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in edificio cordis tui uirtutes dispone. hoc autẽ facis. dũ
tͥbulationes leuit̃ pateris. dum inimicũ diligis. dũ ꝓ ꝑ
sequentib fundis preces. et inde cum stepħo ocło ꝯt̾em¬
plationis iã ꝓximꝰ oracło. filium patͥs ad dexterã stantẽ
uides. Uides enim eũ stantem ñ quasi sedentẽ. s uelut
edificanti auxilium prebere uolentẽ. Si enĩ oracłm intͣ¬
ueris intrau̾is: qͥetũ uideb. Oracłm moralit̾ ẽ. ꝯtempla¬
tionis secretũ. mistice uͦ significat cȩleste regnũ. in qͦ se¬
raphin ponit᷑ qͣsi lapis pͥmus:. q fundam̃to diuinȩ ma¬
ustatis ꝑ amorem heret ꝓpinquus. Seraphin incendentia
siue incensa dicuntur: incensa ab illo igne de quo dr̃. qͥap
ꝓrimant mͥ. approximant igni. Hic ignis accendit᷑ in aqͭ
ardet inturbine: lucet in occulto. hic ignis: ẽ. ardor di¬
lectionis. Accenditur in aqua ꝯpunctiõis. ardet inter tͦbineᷤᷤ

Expanded text:
in aedificio cordis tui virtutes dispone; hoc autem facis, dum in aedificio cordis tui virtutes dispone; hoc autem facis, dum tribulationes libenter pateris, dum inimicum diligis, dum pro persequentibus fundis preces. Unde cum Stephano oculo contemplationis, jam proximus oraculo: Filium Patris ad dexteram stantem vides . Vides enim stantem non quasi sedentem, sed velut aedificanti auxilium praebere volentem. Si enim oraculum intraveris, quietum videbis. Oraculum moraliter est contemplationis secretum, mystice vero significat coeleste regnum. In quo seraphin ponitur quasi lapis primus, quia in fundamento divinae majestatis per amorem haeret propinquus. Seraphin incendentia sive incensa dicuntur incensa ab illo igne, de quo dicitur: Qui approximant mihi, approximant igni . Hic ignis accenditur in aqua, ardet in turbine, lucet in occulto. Hic ignis est ardor dilectionis, accenditur in aqua compunctionis, ardet inter turbines
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ extitit int̾ patres ueteris testam̃ti. Ponitur etiã lapisi¬
ste: inporticu morali. Porticus enim templi: designat mo¬
ralit renuntiationẽ mundi Si hanc gͥ porticũ edificas.
congruum ẽ. ut ad significationẽ supͣdicti nõis accedas:
et sic inprimis placeat tͥ uanitatẽ mundi fugere. iniqͥta¬
tẽ peccati deflere. fragilitatem miserȩ carnis attendere: &
qr sic miserabilis es. ad ipsum miscdem dm̃ q̃stum diri¬
ge. Hec gͥ ponenda sunt suꝑ fundam̃tũ humilitatis dis¬
posita inlatitudinẽ caritatis. ut omĩa incaritate fiant.
Habes nunc moraliter porticum q̃ ẽ. ante templũ renun¬
tiationẽ mundi. misticam uͦ patres uet̾is testam̃ti. Cor
aut̃ ad dm̃ conu̾sum ẽ. morale templui: eccł̃a misticum
In hoc templo qͣsi primꝰ beatus stepħs ponit᷑: ut ab ipso
lapidum idẽ ordo uirtutum Scd̃m rectitudinẽ hꝰ reglȩ:

Expanded text:
enim exstitit inter patres Veteris Testamenti. Ponitur enim lapis ienim exstitit inter patres Veteris Testamenti. Ponitur enim lapis iste in porticu morali, porticus enim templi designat moraliter renuntiationem mundi. Si hanc igitur porticum aedificas, congruum est ut ad significationem nominis supradicti accedas; et sic in primis tibi placeat vanitatem mundi fugere, iniquitatem peccati defflere, fragilitatem miserae carnis attendere; et quia sic miserabilis es, ad ipsum misericordem Deum questum dirigere. Haec igitur ponenda sunt super fundamentum humilitatis, disposita in latitudinem charitatis, ut omnia in charitate fiant. Habes nunc moraliter porticum, quae est ante templum, renuntiationem mundi; mysticam vero, patres Veteris Testamenti. Cor autem ad Deum conversum, est morale templum; Ecclesia, mysticum. In hoc templo quasi primus beatus Stephanus ponitur, ut ab ipso lapidum, id est ordo virtutum. Secundum rectitudinem hujus regulae
Abbreviated transcription (Latin):
do siquidẽ lapidum ẽ. ꝓcessus uirtutũ: qui in altũ dirigi¬
tur. dum mens de uirtute inuirtutẽ ad ꝑfectionis culm̃
sulleuatur. Ex his eriguntur tẽpli parietes: recte uidelicet
oꝑationes. In edificio mistici templi. primꝰ lapis abel in or-¬
dine ponitur: aqͦusq ad ultimũ iustũ linea iusticiȩ ꝓten¬
dat᷑. abel int̾pretatur luctꝰ. siue uanitas uł pauor: seu mi-¬
serabilis. attendamꝰgͥ int̾pretatio nõis ad qͥd respiciat: ut
ipsius moralitatis di̾sitas ad bene oꝑandũ m̃tẽ cogat.
uanitas enim respicit ad mundũ÷ luctꝰ ad peccatũ. uapor
ad te ipsum: miserabilis dm̃. fuge gͥ. luge: attende & de-¬
p̃care. fuge mundũ qr uanitas ẽ. luge pecc̃m. qr iniqͥtas
parens ẽ. deprecare dm̃. qi miserabilis estu. et ipse misericorᷤᷤ
et clemens ẽ. hic lapis primꝰ ponit᷑ in portitu templi. pͥor.

Expanded text:
do siquidem lapidum est processus virtutum qui in altum dirigido siquidem lapidum est processus virtutum qui in altum dirigitur, dum mens de virtute in virtutem ad perfectionis culmen sublevatur. Ex his eriguntur templi parietes, rectae videlicet operationes. In aedificio mystici templi primus lapis Abel in ordine ponitur, a quo usque ad ultimum justum linea justitiae protenditur. Abel interpretatur luctus sive vanitas, vel vapor seu miserabilis. Attendamus igitur interpretationem nominis ad quid respiciat, ut ipsius moralitatis diversitas ad bene operandum mentem cogat. Vanitas enim respicit ad mundum, luctus ad peccatum, vapor ad teipsum, miserabilis ad Deum. Fuge igitur, luge, attende et deprecare. Fuge mundum, quia vanitas est; luge peccatum, quia iniquitas parens est . Deprecare Deum, quia miserabilis es tu, et ipse misericors et clemens est . Hic lapis primus ponitur in porticu templi, primus
Abbreviated transcription (Latin):
do uͦ desicdii. gustet ȩt̾nitatis dulcedinẽ. In hac gͦ longi¬
tudine. latitudine. et altitudine parietũ: disponunt᷑
diu̾si ordines lapidũ. Inmistico siquidẽ disponunt᷑ hoĩes.
inmorali uirtutes. Ria enim assignauimꝰ templa: uidelic&
mat̾iale. misticum ⁊ morale. Rimũ in monte. scłm in m̃te.
t̾ciũ in ꝯgregationẽ. Unum delignis &. lapidib. aliud de uix¬
tutib: t̾cium de iustis hominib. Habes nc̃ utriꝰq tẽpli lo-¬
cum et mat̾iam: artificẽ et m̃suram S qm̃ de morali tẽplo
spĩtalit̃ loqui suscepimus. iccͥco adedificationẽ claustra-¬
lium int̾ponentes aliquid de mistico. quȩ restant aliꝗͣtu-¬
lum latiꝰ exponendo moraliter transcurramꝰ Edificemꝰ gͥ
sp̃ĩtale templum: idẽ . cornr̃m ad deum conu̾sũ. Habemꝰ
enĩ ut suꝑuis diximꝰ: montẽ inuerłm: locum uidelicet edifi
cii pacificam m̃tem. habemus etiam m̃suras longitudinis.

Expanded text:
do vero desiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longido vero desiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longitudine, latitudine, altitudine parietum disponuntur diversi ordines lapidum. In mystico siquidem disponuntur homines, in morali virtutes. Tria enim assignamus templa, videlicet materiale, mysticum et morale. Primum in monte, secundum in mente, tertium in congregatione. Unum de lignis et lapidibus, alterum de virtutibus, tertium de justis hominibus. Habes nunc utriusque templi locum et materiam, artificem et mensuram. Sed quoniam de morali templo et spirituali loqui suscepimus, idcirco ad aedificationem claustralium interponentes aliquid de mystico, quae restant aliquantulum latius exponendo moraliter transcurramus. Aedificemus igitur spirituale templum, id est cor nostrum ad Deum conversum. Habemus enim, ut supra diximus, montem in Jerusalem, locum videlicet aedifula discernentem. Habemus etiam mensuras longitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam iebꝰ dr̃. sierłm nuncupatur. Mens enĩquȩ reñtiat
oĩb quȩ possidet ꝯculcatore diabolo suꝑato: dm̃ quẽ de¬
sicłat in pace uidet. Recipit gͥ ꝓloco areȩ: regnum felicita¬
tis ȩt̾ne. Quia uͦ scđm situm loci m̃ surari solet quantitaᷤᷤ¬
edificii: ideo ꝯgruum uidetur subiungi de tͥb dim̃siõib
templi. Habeat enim .lx. cubitos in longintudine.xx. in
latitudine: centum .xx. in altitudine. Longitudo domꝰẽ.
longanimitas boni oꝑis in exilio hꝰ ꝑegrinationis: lati¬
tudo ẽ. caritas. quȩ ñ tantum de ꝓsꝑitate gaudet ami¬
ci. s etiã dampno ꝯpatit᷑ inimici: celsitudo altitudinis
ẽ. spes de premio ȩternȩ retͥbutionis. Sic fit ut sit mora¬
liter in bona oꝑatione longus. in miscdia largꝰ. in desi¬
d̃ĩo altꝰ. ita scilicet ut ꝑseuerantia duret usq ad ultimũ
uitȩ finẽ. miscđia dilatet manꝰ usq ad pauꝑem: altitu¬

Expanded text:
non jam Jebus, sed Jerusalem nuncupatur. Mens enim, quae renuntiat omnibus quae possidet, conculcatore diabolo superato, Deum quem desideraverat, in pace videt. Recipit ergo pro loco areae, regnum felicitatis aeternae. Quia vero secundum situm loci mensurari solet quantitas aedificii: ideo congruum videtur subjungi de tribus dimensionibus templi. Habebat enim sexaginta cubitos in longitudine, iginti cubitos in altitudine . Longitudo domus est longanimitas boni operis in exsilio hujus peregrinationis. Latitudo est charitas, quae non tantum de prosperitate gaudet amici, sed etiam damno compatitur inimici. Celsitudo altitudinis est spes de praemio aeternae retributionis. Sic fit ut moraliter sis in bona operatione longus, in misericordia latus, in desiderio alius; ita scilicet ut perseverantia duret usque ad ultimum vitae finem, misericordia dilatet manus usque ad pauperem, altitu
Abbreviated transcription (Latin):
da est itaq domus dñi in ierłm. & in monte idẽ. in paci¬
idẽ. uisionis nuncupatur: qr in m̃te pacificata dñs habitat
et in eadẽ ocło contemplationis uidi desidat᷑. Q demonstratꝰ
fuerat dauid: et quẽ p̃parauerat. Demonstrat᷑ enĩ manu
forti idẽ. bene oꝑanti. ꝑspiritũ. p̃paratur ab eodẽ ꝑ desi¬
dium. In area ornan iebusei: quȩ mundanda ẽ uentilabro
discretiõis. apalea uanȩ cogitationis. Ornan illuminatꝰ. ie¬
buseꝰ conculcatꝰ int̾pretat᷑. habet enim qñq mens ipsa lucẽ¬

Expanded text:
da est itaque domus Domini in Jerusalem in monte, id est, in pacida est itaque domus Domini in Jerusalem in monte, id est, in pacii mons Moria vel visionis nuncupatur, quia in mente pacifica Dominus habitat, et in eadem oculo contemplationis videri desiderat. Qui demonstratus fuerat David, et quem praeparaverat. Demonstratur enim manu forti, id est, bene operanti per Spiritum, praeparatur ab eodem per desiderium. In area Ornam Jebusaei quae mundanda est ventilabro discretionis a palea vanae cogitationis. Ornam illuminatus; Jesubaeus, conculcatus interpretatur. Habet enim
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aut̃ diligis inunicum: tc̃ qͣsi inscd̃o m̃se ponis fun-¬
dam̃tum. Primꝰ enim m̃sis in anno dilectionis: ẽ diligere
amicum. hoc etiã echnci faciunt. Scd̃s uͦ dilig̾e inimicũ
Terciꝰ: diligere deum. Dum gͦ inimicũ diligis. fundam̃ta
tẽpli in latum disponis. dum diligis dm̃ edificii sp̃itał
parietes erigis in altum. In his uͦ m̃sib et in his annis: di¬
es et noctes possunt assignari. ht̃ enim anima diẽ. contẽ¬
plationis lucem: noctẽ caliginem tẽptationũ. Istũ illu-¬
minat: solindeficiens: illam luna decrescens. Hic uides
deum: ibi offendis ꝓximum In die rides: in nocte ploraᷤᷤ.
unde ieremias. Plorans plorauit in nocte. Mens enim q̃
km̃e fundationis tempus. restat &ẽ ut eiusdem templi
det̾minetur locus. de qͦ in paralipomenon manifeste
monte moria. qui demonstratus fuerat dd pat eiꝰ. in lo-¬
co quẽ p̃parauerat dauid in area ornan iebisei. Edificai¬

Expanded text:
Cum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis funCum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis fundamentum. Primus enim mensis in dilectione anno est diligere amicum, hoc etiam ethnici faciunt. Secundus vero, diligere inimicum. Tertius, diligere Deum. Dum ergo inimicum diligis, fundamentum templi in latum disponis. Dum diligis Deum, aedificii spiritualis parietes erigis in altum . In his vero mensibus et in his annis dies et noctes possunt assignari. Habet enim anima diem, contemplationis lucem, noctem, tentationum caliginem. Istum illuminat sol indeficiens, illam luna decrescens. Hic vides Deum, ibi offendis proximum. In die rides, in nocte ploras. Unde Jeremias: Plorans, ploravit in nocte . Mens enim, qnc, charissime, fundationis tempus: restat etiam ut ejusdem templi determinetur locus, de quo in Paralipomenon manifestemonte Moria, qui demonstratus fuerat David patri ejus in loco quem praeparaverat David in area Ornam Jebusaei . Aedifican
Abbreviated transcription (Latin):
quas ad montẽ uisionis cum qͦ edificiitui fundamen-¬
ta ponas. Nongͥ hoc facis sub moyse: s sub salomone.
Nec etiã primo regni sui ant io: s inquarto. Annos. m̃ses.
dies et noctes: humanȩ uitȩ sunt distinctiones. Ht̃ enĩ
quelibet anima fidelis moraliter annos. m̃ses. dies &̾ no¬
cͥtes: qͥb suas designet actiones. Primꝰ gͥ annus regis salo¬
monis suꝑ isrł ẽ. abiectio sui. scds subiectio mundi: t̾¬
mundũ. int̾cio eicit hostem idẽ. diabolũ: in qͣrto ad qͥ¬
rit pacẽ. dum diligit ꝓximum In trib pͥmis annis ma-¬
teriã p̃parat: in quarto ȩdificat. Nec etiam in pͥmo m̃se an¬
ni: s in sccło. Rimus m̃sis inm̃sib anni apud hebreos erat apͥ
fiebat pascha idẽ. phase qđ int̾pretat᷑ transitꝰ. Dũ enĩ de ui-¬
tiis ad uirtutes nouit̃ transeas dum adhuc sis nouellus
in dilectione: nundum potes fundam̃ta templi ponere.

Expanded text:
quas ad montem visionis, in quo aedificii tui fundamenquas ad montem visionis, in quo aedificii tui fundamenta ponas. Non igitur hoc facis sub Moyse, sed sub Salomone. Non etiam primo regni sui anno, sed in quarto. Anni, menses, dies et noctes humanae vitae sunt distinctiones. Habet enim quaelibet fidelis anima moraliter annos, menses, dies, noctes, quibus designat suas actiones. Primus igitur annus regis Salomonis super Israel, est abjectio sui, secundus subjectio mundi, temundum. In tertio ejicit hostem, id est, diabolum. In quarto, acquirit pacem, dum diligit proximum. In tribus primis materiam praeparat, in quarto aedificat. Nec etiam in primo mense anni, sed in secundo. Primus mensis in mensibus anni apud Hebraeoserat Apriin eodem fiebat Pascha, id est, phase, quod interpretatur transitus. Dum enim de vitiis ad virtutes recenter transeas, dum adhuc novellus sis in dilectione, nondum potes fundamenta templi ponere.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrto m̃se zyo. ipse ẽ. m̃sis scłs regis salomonis suꝑ isrł:
edificare cȩpit domũ dño. Audis. qr longe pꝰ egressionẽ
filioꝵ isrł de t̾ra egypti: posuit salomon fundam̃ta tẽ¬
pli. Nonenim quamcito mundo renuntias edificii spĩta
habens in se colorem sanguinis &e cõmotionẽ turbationiꝰ
Adhuc enu turbaris: adhuc & głaris. In pace autẽ debeᷤ
eẽ: et in humilitate. In deserto autem priꝰ reꝑis aquam:
s amarissimam. Dũenĩ peccata deseris: adhuc gemis.
fit aut̃ aqua potabilis. imposito ligno crucis. Cum enĩ
ad memoriã passio xͥ reducitur. dulcescit anim᷑: dum
ei de morte saluatoris peccati remissio ꝓmittatur. Ad¬
huc bella sustines et contradictiones ne transeas: adbuc
ollas carnium suspiras. Cum uͦ appropinqͣs t̾ram ꝓmis¬
sionis. bibis aquam fluminis. aquã iordanis. aꝗͣ dul¬
cẽ: ñ tam̃ cũ silentio currentẽ Dum autẽ ex aqͥs syloe
quȩ cũ silentio curit̃: ocłos lauas ut uideas: tc̃ apppin¬

Expanded text:
alomonis super Israel aedificare coepit domum Domino . Audis quod longe post egressionem filiorum Israel de terra Aegypti, posuit Salomon fundamentum templi. Non enim quam cito mundo renuntias, aedificii spirihabens in se colorem sanguinis, et commotionem turbationis. Adhuc enim turbaris, adhuc et gloriaris. In pace autem debes esse, et in humilitate. In deserto autem prius reperis aquam, sed amarissimam . Dum enim peccata deseris, adhuc gemis; fit autem aqua potabilis imposito ligno crucis. Cum enim ad memoriam passio Christi reducitur, dulcescit animus dum eidem morte Domini Salvatoris peccati remissio promittitur. Adhuc bella sustines et contradictiones, ne transeas; adhuc ollas carnium suspiras . Cum vero appropinquas ad terram promissionis, bibis aquam fluminis, aquam Jordanis, aquam dulcem, non tamen cum silentio currentem . Dum autem ex aquis Siloe, quae cum silentio currunt , oculos levas ut videas, tunc appropin
Abbreviated transcription (Latin):
dͥfinire. ut sciant t̾renis adherentes amundo abstrahere.
abstractos instruere. Qͥ enim opꝰ templi sp̃italis p̃parant:
necẽẽ. ẽ ut ꝓuideant. qͣs uirtutes in fundam̃to humilita¬

Expanded text:
definire, terrenis adhaerentes a mundo abstrahere, definire, terrenis adhaerentes a mundo abstrahere, abstractos instruere. Qui enim opus templi spiritualis praeparant, necesse est ut provideant, quas virtutes in fundamento humilita
Abbreviated transcription (Latin):
tia: fortitudo ad timorem: iusticia ad amorẽ sese inclinet.
et retro: dextrum et sinistrum: id̃ p̃lationẽ et subiectionẽ.
occulta et aꝑta: prosꝑa et adu̾sa. Sigͥ fũis quadratus lapiˢ.
in quocumq latere iaceas. firmiter stabis. Qs dolaueruit:
cem̃tarii hyram et cem̃tarii salomonis Acem̃tariis salo¬
monis & acem̃tariis hyram lapides preciosi dolant᷑. ñ enĩ
ab aliis nͥ abhis qui pacem tenent et mortificant carnem.
electoꝵ uita quadratur. Sienim stͥcte uiuas et pacem ñ te¬
neas: uł si pacem teneas & dissolute uiuas: ñ bene lapidẽ
dolas. Sic canta in tympano: ut cantes inchoro. In tympa¬
no cantant: qͥ carnem mortificant: inchoro cantant qͥ ꝯ¬
cordiã moꝵ seruant Porro byblii p̃parauer̃ ligna et lapi
enĩ m̃tes fidelium adsꝑitale edificium uolt̃ instruere: ta¬
les debent eẽ. ut quid faciendum sit uł qͥd reiciendũ. sciant

Expanded text:
tia, fortitudo ad timorem, justitia ad amorem se inclinet. tia, fortitudo ad timorem, justitia ad amorem se inclinet. et retro, dextrum et sinistrum, id est, praelationem et subjectionem, occulta et aperta, prospera et adversa. Si igitur quadratus lapis fueris, in quocunque latere jaceas firmiter stabis. Quos dolaverunt caementarii Hiram, et caementarii Salomonis. A coementariis Salomonis, et a caementariis Hiram lapides pretiosi dolantur. Non enim ab aliis, nisi ab iis qui pacem tenent et mortificant carnem, electorum vita quadratur. Si enim districte vivas, et pacem non teneas, vel si pacem teneas, et dissolute vivas, non bene lapidem dolas. Sic canta in tympano, ut cantes in choro . In tympano cantant, qui carnem mortificant. In choro cantant, qui c3Rg 5, 18: porro Biblii praeparauerunt ligna et lapidnum fidelium ad spirituale aedificium volunt instruere, tales debent esse, ut quid faciendum sit, quid rejiciendum, sciant
Abbreviated transcription (Latin):
eleuari. Prepositi uero oꝑm st̃ ꝯditores scͥpturaꝵ: quidoceił
qͣlit̃ debeamus onera portare nr̃a ꝓpͥa uidelicet seu aliena:
qualit̃ inscios docere. contẽptores corriꝑe. De quib apłs di¬
cit. corripite in quietos: consolamini pusillanimes: suscipi¬
te infirmos. pacientes estote ad omnes. Recepitq rex ut tol¬
lerent lapides grandes. p̃ciosos infundam̃tum tẽpli:. et qͣ¬
drarent eos. In ȩdificanda domo dñi. in pͥmis fundam̃tũ
ponit᷑. qd̾ ñ nͥ eu̾sa et eiecta t̾ra firmum reꝑit᷑. ne edificemꝰ
suꝑ t̾ram. s supra petram. petra aut̃ erat xp̃c. In qͦ funda¬
m̃to lapides preciosi et grandes tollunt᷑: idẽ. uita. fama.
quadrari: et sic in fundamento poni. Qͣdraturȩ lapidũ:
assimilari pot̾ stabilitas electoꝵ. Electi siquidẽ qͣdrantur.
dinẽ & iusticiã constituunt᷑. Tunc enĩ qͦc̃q u̾tat᷑ electꝰ fir¬
si ii. ututu: inqͥi iiꝰ manet: ne ad ignauiã prudentia: ad delectationẽ tẽꝑan-¬

Expanded text:
erum. Praepositi vero operum sunt doctores Scripturarum, qui docent qualiter debeamus onera portare propria seu aliena, qualiter inscios docere, contemptores corrigere. De quibus Apostolus dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Praecepitque rex, ut tollerent lapides grandes pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos . In aedificanda domo Domini in primis fundamentum ponitur, quod nonnisi eversa et ejecta terra firmum reperitur, ne aedificemus super terram, sed supra petram. Petra autem erat Christus . In quo fundamento lapides pretiosi et grandes tolluntur, id est, vita granquadrari, et sic in fundamento poni. Quadraturae lapidum potest assimilari stabilitas electorum. Electi siquidem quadrantur, dinem et justitiam constituuntur. Tunc enim quocunque vertatur electus, firmus manet, ne ad ignaviam prudentia, ad delectationem temperan
Abbreviated transcription (Latin):
des ponit᷑. magis ac magis induratur. & sic qñq fit ut lapi¬
des uelocius frangi p̾ossint quã ipsum cem̃tũ conteri. Hoc smit¬
idem inȩccła cotidie solet fieri ut qui in scło fuerant instabi¬
les dissoluti incongregatione etiam int̃ ꝑfectos fr̃s stabileˢ
inueniantur & firmi. Pot̾ etiam moralit cem̃tum intelligi¬

Expanded text:
des ponitur, magis ac magis induratur, et sic quandoque fit, ut lapides ponitur, magis ac magis induratur, et sic quandoque fit, ut lapides velocius frangi possint, quam ipsum caementum conteri. Hoc idem in Ecclesia quotidie solet fieri, ut in saeculo qui fuerant instabiles, et dissoluti, in congregatione etiam inter perfectos fratres stabiles inveniantur et firmi. Potest etiam caementum morali
Abbreviated transcription (Latin):
in monte: absq prepositis qͥ preerant singłis oꝑib. nu¬
mero trium milium trecentoꝵ p̃cipientiũ popło et
his qui faciebant opus. Habuisti suꝑius cesores lignoꝵ.
habes et nunc cesores lapidum. Latonii ⁊ eni: cesoreᷤ
lapidũ solent appellari. St̃ et alii qui oña portant: qr a
lios sustentant. Portat enim humilitas ligna. pacientia
lapides. stabilitas sabulum. mansuetudo calcẽ: conti-¬
nentia aqͣm. Portant enim de monte suꝑbiȩ ad edifi¬
ciũ sp̃itale. humiles elatos. pacientes duros. stabiles le¬
uitati deditos. mansueti igne iracundiȩ dissolutos: ꝯ¬
tinentes in lapsu positos. Audis ꝓceritatẽ lignoꝵ. duri¬
ciã lapidũ: leuitatẽ sabuli. ardorẽ calcis: iffluentiã aqͥ.
Cũ autẽ aqua cũ calce & sabulo miscet᷑. iã aliud quã priꝰ¬
essent efficitur. Fit enuncem̃tum: unde lapides in ȩdificio
conunctione aliqͣntulũ solidata. Dum aut̃ cem̃tũ int̾ lapi¬

Expanded text:
in monte, absque praepositis qui praeerant singulis operibus numero trium millium trecentorum praecipientium populo, et iis qui faciebant opus . Habuisti superius caesores lignorum, habes et nunc caesores lapidum. Latomi etenim caesores lapidum solent appellari. Sunt et alii qui onera portant, quia alios sustentant. Portat enim humilitas ligna, patientia lapides, stabilitas sabulum seu arenas, mansuetudo calcem, continentia aquam. Portant enim de monte superbiae ad aedificium spirituale humiles elatos, patientes duros, stabiles levitati deditos, mansueti igne iracundiae dissolutos, continentes in lapsu positos. Audis proceritatem lignorum, duritiam lapidum, levitatem sabuli, ardorem calcis, effluentiam aquae. Cum autem aqua cum calce et sabulo miscetur, jam aliud quam presset efficitur, fit enim caementum, unde lapides in aedificio conjunctione aliquantulum solidata. Dum autem caementum inter lapi
Abbreviated transcription (Latin):
catus nec intͦductꝰ. Trahe me pꝰte ait illa: in odore un-¬
guentoꝵ tuoꝵ curremus. Nc̃ autem trahit sua quenq¬
uidentur. Sollicitus esto tanquã redditurꝰ rationẽ: dignos
peis gemitus fundẽ÷ dignos agere penitentiȩ fructꝰ. alio¬
quin tͥ noueris imputanda quȩ m int̾ delicias comedis ⁊
paruipendis. ⁊ dissimulas tanquam nicħ attinentia tͥ.
Ouidicioꝵ dĩ abyssus multa. Ot̾ribilis ds̃ in consiliis: su-¬
ꝑ filios hominum. frustra incipient mis eri dic̾e mon-¬
tib cadite suꝑ nos: et collib oꝑite nos. Uenient uenient
ante tribunal xp̃i. audietur ppłoꝵ querela grauis. accu-¬
satio dura: quoꝵ uixere stipendis nec diluere peccata qͥ¬
b facti sunt duces ceci. fraudulenti mediatores. Quid tͥ in
sipiens delitiȩ sapiunt. quid diultiȩ illȩ cecos oblectant o¬
culos quib mercaris tam graue iuditiũ. tam dure temet¬

Expanded text:
catus, nec introductus? Trahe me post te, ait illa, in odorem uncatus, nec introductus? Trahe me post te, ait illa, in odorem unguentorum tuorum curremus. . Nunc autem trahit sua quemqentur. Sollicitus esto tanquam redditurus rationem, dignos pro eis gemitus fundere, dignos agere poenitentiae fructus. Alioquin tibi ea noveris imputanda, quae modo inter delicias comedis, et parvipendis, et dissimulas, tanquam nihil attinentia tibi. O judiciorum Dei abyssus multa! O terribilis Deus in consiliis super filios hominum! Frustra tunc incipient miseri dicere montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos . Venient, venient ante tribunal Christi: audietur populorum querela gravis, accusatio dura, quorum vixere stipendiis, nec diluere peccata; quibus facti sunt duces caeci, fraudulenti mediatores. Quid tibi, insipiens, deliciae sapiunt? quid divitiae illae caecos oblectant oculos, quibus mercaris tam grave judicium, tam durae temet
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: ditari & suꝑbire: et huic scło ꝑ omĩa confor¬
mari. Audi querelas dñi. quid suꝑ hac tanta hominũ
temeritate loquatur patiens redditor: penitentiã cupi-¬
ens magis quam uindictam. Ipsi inquit regnauert̃ et ñ
ex me: pͥncipes extiteiunt. & ego r̃ uocaui eos. Vniu̾sos
siquidẽ in ordinib eccłasticis cet̾isq ad scũarium ꝑtinen¬
tib honorem querentes ꝓprium: aut diuitias. seu corpo¬
ris uoluptatem. postremo qͦ sua sunt ñ quȩ iħu xͥ. ma-
nifeste prorsus & indubitant᷑ ñ ea quȩ ds̃ est caritas. s ali¬
ena adõ. et omĩum radix maloꝵ cupiditas intͦduc̃. Quid
istud temeritatis immo quid insaniȩ ẽ. Y bi timor dĩ: uͥ
mortis memoria: uͥ gehennȩ metiis & t̾ribilis expectatio
illa iudicii: Sponsa nec cubiculũ. nec cellam ingredi.
nͥ rege introducente p̃sumit: tu irreuerent irriuis nec uo¬

Expanded text:
hominibus, delectari et superbire, et huic saeculo per omnia conforhominibus, delectari et superbire, et huic saeculo per omnia conformari. Audi querelas Domini, quid super hac tanta hominum temeritate loquatur patiens redditor, poenitentiam cupiens, quam vindictam. Ipsi, inquit, regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et ego non vocavi eos . Universos siquidem in ordinibus ecclesiasticis caeterisque ad sanctuarium pertinentibus honorem quaerentes proprium, aut divitias, seu corporis voluptatem, postremo quae sua sunt, non quae Jesu Christi; manifeste prorsus et indubitanter, non ea quae Deus est charitas; sed aliena a Deo et omnium radix malorum, cupiditas introducit. Quid istud temeritatis; imo quid insaniae est? Ubi timor Dei, ubi mortis memoria, ubi gehennae metus, et terribilis exspectatio illa judicii? Sponsa nec cubiculum, nec cellam ingredi nisi rege introducente praesumit: tu irreverenter irruis nec vo
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixi: et bona dñi quȩ sola inueniuntur hodie ex¬
omib exposita. Nimirum peregre ꝑfectus ẽ. inplenilu¬
nio: forte ut sua distͥcte repetat rediturꝰ. Qͥs ea intentiore
gradꝰ eccłasticos & ministeria scũarii querit. immo qͦrit᷑
queri nempe quam querere ipse debuerat. ut sine curiˢ
scłi. in scĩmonia cordis & corporis illuminandꝰ accedat
studio deditus. et u̾bo p̃dicationis. stam si eo querit aut tenet
animo eoq intuitu. ut hinc uitȩ habeat necessari ⁊igłi¬
zat ut manducet: et ꝑuerso nimis ordine cȩlestib terrena
mercatur. Quam certe dignius ampliusq consentaneunt
rationi. ut ꝓcarnali uictu carnalia magis oꝑa & negotia
exercet: ne fieret inuersor rerum aut inhonoraret ministe¬
rium sp̃uale. S modico ẽ. natura contenta. nec multi sola
inhis necessaria querunt: quippe minori facile satis obti¬
nenda ꝑiculo. Honorati incedere uolunt. placert stiident

Expanded text:
Crucifixi et bona Domini, quae sola ex omnibus hodie inCrucifixi et bona Domini, quae sola ex omnibus hodie inveniuntur exposita. Nimirum peregre profectus est, sed in plenilunio forte, ut sua districte repetat, rediturus. 15. Quis ea intentione gradus ecclesiasticos et ministeria sanctuarii quaerit, imo quaeritur quaeri nempe, quam quaerere ipse debuerat, ut sine curis saeculi, in sanctimonia cordis et corporis illuminandus accedat rationis studio deditus, et verbo praedicationis? Nam si ea quaerit aut tenet animo, eoque intuitu, ut huic vitae habeat necessaria; evangelizat ut manducet, et perverso nimis ordine, coelestibus terrena mercatur. Quam certe dignius, ampliusque consentaneum rationi, ut pro carnali victu carnalia magis opera et negotia exerceret, nec fieret inversor rerum, aut inhonoraret ministerium spirituale? Sed modico est natura contenta, nec multi sola in his necessaria quaerunt, quippe minori facile satis obtinenda periculo. Honorati incedere volunt, placere student
Abbreviated transcription (Latin):
sane eundem uixta apłm. quos p̃destinauit hos & uoca¬
uit. S quis uocauerit nos in honorem cleri conuenire
uelim conscientias singłoꝵ: ut scdm preceptum dñi ad
cor ierłm loquar:. huic enim paruulo adhuc aut forsi¬
tan necdum nato: eccłiastica iam beneficia ꝓuida sane
parentum sollicitudo parabat. Hunc nos inquiens illi
uł illi trademus ep̃o. apͥud quem habemus gr̃am: aut
ciu forte seruiuimus: ut ditetur de bonis dñi. nec iNI
tot lib̾os nr̃a diuidatur hereditas. Illum pp̃ositꝰ aut de¬
canus ut sͥ succederet plusquam mat̾no educauit affe¬
ctu: in deliciis enutͥens et delictis. Ille dignꝰ archidiaco¬
natu. ut pote filius principis: magis autẽ si sit ep̃i con-¬
sobrinus. in quo nimirum tota ẽ. episcopata ꝓgenies.
Alius undiq circuit sedulus explorator: blanditur. ob¬
sequitur. simulat & dissimulat: miseraq sͥ suffragia
m̃dicare ñ erubescit: manib & pedib repens. si quomͦ
tandẽ aliquando sese ingerere qͥueat in patͥmonium

Expanded text:
a eumdem apostolum, quos praedestinavit, hos et vocavit ; sed quis vocaverit nos in honorem cleri, convenire velim conscientia singulorum, ut secundum praeceptum Domini ad cor Jerusalem loquar . Huic enim parvulo adhuc, aut forsitan necdum nato, ecclesiastica jam beneficia provida sane parentum sollicitudo parabat. Hunc nos, inquiens, illi vel illi trademus episcopo, apud quem habemus gratiae locum, aut cui forte servivimus, ut ditetur de bonis Domini, nec in tot liberos nostra dividatur haereditas. Illum praepositus aut decanus ut sibi succederet, plus quam materno educavit affectu, in deliciis enutriens, et delictis. Ille dignus archidiaconatu, utpote filius principis; magis autem si sit episcopi consobrinus, in quo nimirum tota est episcopata progenies. Alius undique circuit sedulus explorator, blanditur, obsequitur, simulat et dissimulat, miseraque sibi suffragia mendicare non erubescit, manibus et pedibus repens, si quo modo tandem aliquando sese ingerere queat in patrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
hoc satis: Fortassis utiq. s sapienti. Cet̾um si & insipien¬
tib debitor sum. ubi satis ẽ dictum sapienti: etiã illis ge¬
rendus ẽ. modus. Itaq ꝓpter tardiores idem ꝓfusius quã
ꝓfundius repetere ñ grauabor. Ob duplicem gͦ causã dm̃
dix̾im ꝓpt̃ se ipsum diligendũ: siue quia nil iusti. siue qi
nil fructuosuis diligi potest. Duplicem siquidẽ parit
sensũ: cum querit᷑ de deo. cur diligendꝰ sit. Dubitari nã¬
q pot̾ quid potissimum dubitetur utrũnã quo suo me¬
rito as̃: aut certe quo nr̃o commodo sit diligendꝰ. Sane
ad utrũq responderi idem pot̾: ñ plane aliam mͥ dignã
occurrere causã diligendi preter ipsum.¬

Expanded text:
hoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipienhoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipientibus debitor sum ; ubi sat est dictum sapienti, etiam illis gerendus mos est. Itaque propter tardiores idem profusius, quam profundius repetere non gravabor. Ob duplicem ergo causam Deum dixerim propter seipsum diligendum: sive quia nihil justius, sive quia nil fructuosius diligi potest. Duplicem siquidem parit sensum, cum quaeritur de Deo, cur diligendus sit. Dubitari namque potest quid potissimum dubitetur; utrumnam, quo suo merito Deus, aut certe quo nostro sit commodo diligendus. Sane ad utrumque idem responderim; non plane aliam mihi dignam occurrere causam diligendi ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ diacono cardinali & cancellario:
bernardus abbas dictus de clarꝰ ualle.
dño uiuere & in dño mori. Orationes a
me et ñ questiones poscere solebatis: et¬
ego quidem ad neutrum idoneum me eẽ. ꝯfido. Uerum
illud indic̃ ꝓfessio. et si ñ ita conu̾satio. Adhoc uͦ ut uerũ
fatear ea mͥ deesse uideo quȩ maxime necessaria uident᷑.
diligentiã et ingenium. Placet tam̃ fateor qd̾ ꝓ carnali¬
b spũalia repetitis si sane apud locupletiorẽ idfac̾e libu¬
isset. Quia uͦ doctis & indoctis pariter in istiꝰmodi ȩxcu-¬
recundia excusatio ꝓdeat: siñ inuincti oꝑis obeditio
ꝓbat. accipe de mea pauꝑtate qd̾ habeo: ne tacendo pbilo-¬
sophus puter. Nec tam̃ ad omĩa spondeo me responsurum
Ad id solum qd̃ de diligendo deo queritis: respondeo qd̾
ipse dabit. hoc enim sapit dulcius. & tractatur securius:
et auditur utiliꝰ. Reliqua: diligentiorib reseruate. Uul
diligendi deum. ds̃ est: modus sine mͦ diligere. Est ne-

Expanded text:
manae diacono cardinali et cancellario, BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, Domino vivere, et in Domino mori. Orationes a me, et non quaestiones poscere solebatis: et quidem ego ad neutrum idoneum me esse confido. Verum illud indicit professio, etsi non ita conversatio: ad hoc vero ut verum fatear ea mihi deesse video, quae maxime necessaria viderentur, diligentiam et ingenium. Placet tamen, fateor, quod pro carnalibus spiritualia repetitis, si sane apud locupletiorem id facere libuisset. Quia vero doctis et indoctis pariter in istiusmodi excuuaeve ex verecundia excusatio prodeat, si non injucti operis obeditio obat: accipite de mea paupertate quod habeo, ne tacendo philosophus puter. Nec tamen ad omnia spondeo me responsurum. Ad id solum quod de diligendo Deo quaeritis, respondebo quod ipse dabit. Hoc enim et sapit dulcius, et tractatur securius, et auditur utilius. Reliqua diligentioribus reservate. CAPUdiligendi Deum, Deus est; modus, sine modo diligere. Estne
Abbreviated transcription (Latin):
os cutiose circumspicit. dum qͦsdã suspicit su-¬
ꝑiores. qͦsdam despicit inferiores: & in aliis quidẽ ui¬
det qd̾ inuidet: in aliis qd̃ irridet. inde fit ut ꝓ mobi¬
litate ocłoꝵ leuigatus animus in illa utiq sui cura
aggrauatꝰ. mͦ ꝑ suꝑbiam ad alta se erigat: mͦ ꝑ inui¬
diã inima demergat. Nc̃ ꝑ inuidiam nequit᷑ tabescit.
gaudet: amor ꝓpͥȩ excellentiȩ facit. Has autem animi ui¬
cisitudines nunc pauca ⁊ mordatia. nc̃ multa & inania.
nc̃ risu. nc̃ luctu plena. semꝑ uͦ irrationabilia indicant
uerba. Comꝑa siuis hos duos primos suꝑbiȩ gradꝰ sup¬
p̃mis duob humilitatis & uide si ñ inultimo curiositaᷤᷤ.
inpenultimo leuitas cohibetur. Id ipsum inceteris reppi¬
es si alterutrum comparantur. S iam ad t̾ciũ docendo
ñ descendendo ueniamus:¬

Expanded text:
os curiose circumspicit, dum quosdam suspicit superiores, quosdam despicit inferiores: et in aliis quidem videt quod invidet, in aliis quod irridet. Inde fit ut pro mobilitate oculorum levigatus animus, nulla utique sui cura aggravatus, modo per superbiam ad alta se erigat, modo per invidiam in ima demergat: nunc per invidiam nequiter tabescit, gaudet, amor propriae excellentiae facit. Has autem animi vicissitudines nunc pauca et mordacia, nunc multa et inania; nunc risu, nunc luctu plena, semper vero irrationabilia indicant verba. Compara, si vis, hos duos primos superbiae gradus supremis duobus humilitatis: et vide si non in ultimo curiositas, in penultimo levitas cohibetur. Id ipsum in caeteris reperies, si alterutrum comparentur. Sed jam ad tertium docendo, non descendendo veniamus
Abbreviated transcription (Latin):
tenti cuidam sequi dñm: s defunctum pri patrẽ sepeli¬
re uolenti. responsum ab eo. ut sineret mortuos sepelire
mortuos suos. Alt̾i quoq tantum suis qͥ in domo erant
primꝰ: Magister ait uolo te sequi quocũq ieris. Cui res
dentiã carnis in fouea uulpis. in nido uolucris argueis
cordis elationem. Est enim int̾dũ uide ñ nullos. qͦ reli-¬
ctis omĩb abrenuntiare scł̃o disponentes: cum recte offer-¬
re uelint. recte diuide nolunt. calliditate humana totos
sese diuino nutui committ̾e formidantes: s reseruantes
nescio quid ferm̃ti. ut totam massam corrumpat. qđ in
multis frequent̃ exꝑtum ẽ. Alius sine duce & p̃ceptore
sp̃uale studium app̃hendẽ facile cogitans. ambulat in
magnis et mirabilib suꝑ se: ut uulgo dr̃ saliens anteqͣ
uideat. casurus antequam debeat. Petrꝰ cogitatũ suũ ia¬
ctans in dño: et omnem sollicitudinẽ suã in eũ ꝓiciets.
certus qđ illi foret cura de eo. reliquit omĩa. secutus ẽ. do¬

Expanded text:
tenti cuidam sequi Dominum, sed defunctum prius patrem sepelire volenti responsum esse ab eo, ut sineret mortuos sepelire mortuos suos . Alteri quoque tantum suis qui in domo erant primus? Magister, ait, volo te sequi quocunque ieris. Cui respdentiam carnis in fovea vulpis, in nido volucris arguens cordis elationem. Est enim interdum videre nonnullos, qui relictis omnibus abrenuntiare saeculo disponentes, cum recte offerre velint, nolunt dividere recte, calliditate humana totos sese divino committere nutui formidantes, sed reservantes nescio quid fermenti, ut totam massam corrumpat : quod in multis frequenter expertum est. Alius sine duce et praeceptore spirituale studium apprehendere facile cogitans, ambulat in magnis et mirabilibus super se; ut vulgo dicitur, « Saliens antequam videat, casurus antequam debeat. » Petrus cogitatum suum jactans in Domino, et omnem sollicitudinem suam in eum projiciens, certus quod illi foret cura de eo, reliquit omnia, secutus est Do
Abbreviated transcription (Latin):
uł audire dicentẽ Si sal infatuatũ fuerit: in qͦ sallietur:
Ad nichilum ualet ultra: nͥ ut mittat᷑ foras. et conculcet᷑.
at solita sp̃c lib̾tate: nulli blandiri. palpare neminẽ.
s nudȩ nudam ꝓmere ueritatẽ. Clericus inquit qͥ partẽ
ht̃ int̾ra: ñ habebit partẽ incelo. Itemq Clericꝰ si qͥppiã
habu̾it p̃ter dñm: pars eius ñ erit dñs. Uerbigr̃a. si au¬
rũ. si argentum. si possessiones. si uariam supellectilẽ:
cum istis dñs pars eius fieri ñ dignatur

Expanded text:
vel audire dicentem, Si sal infatuatum fuerit, in quo salietur? vel audire dicentem, Si sal infatuatum fuerit, in quo salietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut mittaat solita spiritus libertate, nulli blandiri, palpare neminem; sed nude nudam promere veritatem. « Clericus, » inquit, « qui partem habet in terra, non habebit partem in coelo. » Itemque, « Clericus si quidpiam habuerit praeter dominum, pars eius non erit dominus. Verbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si variam supellcctilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur
Abbreviated transcription (Latin):
inc ẽ. qd dotatas et ditatas uidemus eccł̃as. a poten¬
tib & diuitibꝰ huius scłi: qͥ in oꝑib bonis duuites
iuxta pauli ãmonitionem. amicos sibi facere studuert̃
de mammona iniquitatis: a qͥb in et̾na tab̾nacula recipe¬
rent᷑. Qͥd ni sꝑarent abhis recipi: qui claues uident᷑ ha¬
b̾e. S heu data ẽ. ipsa prouidentia eoꝵ in occasionẽ car¬
nis: et qui sibi pariter atq aliis incęlo tab̾nacła et̾na pa¬
rare debuerant: int̾ra conungunt domum ad domũ.
et copulant agrum agro. Quis rapuit abore apłoꝵ tẽpo
poris huius. uerbum gr̃ȩ : fidutiȩ uerbum. ecce nos relu¬
quimꝰ omĩa. & secuti sumꝰ te: Ecce enim ut popłs: su sa
ipsi. ut in aliena saltem tab̾nacła susciꝑent᷑ utpote ꝓpria
dignitate pollent. accoritate p̾minent. fungunt᷑ officio.
an inter hȩc infirmitatis ⁊ imꝑfectionis quam usq adeodif¬
fitentur. liceat saltẽ sꝑare remedium: ipsi hinc qͦ sint u

Expanded text:
inc est quod dotatas et ditatas videmus ecclesias a potentibus et divitibus hujus saeculi, qui in operibus bonis divites, juxta Evangelii admonitionem, amicos sibi facere studuerunt de mammona iniquitatis, a quibus in aeterna tabernacula reciperentur. Quidni sperarent ab his recipi, qui claves videntur habere? Sed heu! data est ipsa providentia eorum in occasionem carnis, et qui sibi pariter atque aliis in coelo tabernacula aeterna parare debuerant, in terra conjungunt domum ad domum, et agrum copulant agro! Quis rapuit ab ore Apostolorum temporis hujus verbum gratiae, fiduciae verbum: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te? Ecce enim ut populus, sic et ipsi, ut in aliena saltem tabernacula suscipiantur, utpote propria dignitate pollent, auctoritate praeeminent, funguntur officio, an inter haec infirmitatis et imperfectionis, quam usque adeo diffitentur, liceat saltem sperare remedium, ipsi hinc quoque sint
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis omp̃c s dicit aliquis. Itaquidẽ ab hõib. s ab
angłis nita Uerum ẽ: quia necesse ñ fuit. Cet̾m qͥ hõib
subuenit intali necessitate: seruauit angłos a tali ne-¬
cessitate. Et qui homines diligendo tales. fecit ne tales
remanerent: ipse ȩque diligendo dedit & angłis neta¬

Expanded text:
infirmis omnipotens. Sed dicit aliquis: Ita quidem ab hominibus; sed ab infirmis omnipotens. Sed dicit aliquis: Ita quidem ab hominibus; sed ab angelis non ita. Verum est, quia necesse non fuit. Caeterum qui hominibus subvenit in tali necessitate, servavit angelos a tali necessitate: et 585 qui homines diligendo, tales fecit ne tales remanerent; ipse aeque diligendo dedit et angelis, ne ta
Abbreviated transcription (Latin):
t priꝰ de merito uideamus. Multum qͥppe meruit
de nob̃. qui & inmeritis dedit semet ipsum nob.
Quid enim meluis seipso poterat dare uł ipse: Ergo si
dĩ meritum q̃ritur. cum ipsum diligendi causa q̃ritͣ.
illud ẽ. p̃cipuum quia ipse prior dilex̃ nos. Dignus
plane qui redametur: p̃sertim si adu̾tat᷑ qͥs. qͦs. qͣntũ¬
ue amauerit. Quis enim: Nũis cui omĩs sp̃c confitet᷑
ritas maiestatis quippe ñ querentis quȩ sua st. Quib autẽ
tanta caritas exibetur Cum adhuc inquit inimici eẽmus:
reconciliati sumus deo Dilex̃ gͦ ds̃. & gratis inimicos s qͣn¬
tum: Quantum dic̃ ioħs Sic ds̃ dilex̃ mundũ: ut unige¬
nitum daret. Et paulus. Qͥ ꝓprio ait filio ñ peꝑcit: s ꝓno
b tradidit illum. Ipse qͦ fu̾ius ꝓse. Maiorem inqͥt carita¬
tẽ nemo ht̃: quam ut animã suam ponat quis ꝓamicis
suis. Sic meruit iustus ab impiis: summꝰ ab infimis: ab

Expanded text:
t prius de merito videamus. Multum quippe meruit de nobis, qui et immeritis dedit seipsum nobis. Quid enim melius seipso poterat dare vel ipse? Ergo si Dei meritum quaeritur, cum ipsum diligendi causa quaeritur, illud est praecipuum: quia ipse prior dilexit nos. Dignus plane qui redametur, praesertim si advertatur, quis, quos, quantumque amaverit. Quis enim? Nonne is cui omnis spritus confitetur: ritas majestatis, quippe non quaerentis quae sua sunt. Quibus autem tanta puritas exhibetur? Cum adhuc, inquit, inimici essemus, reconciliati sumus Deo . Dilexit ergo Deus, et gratis, et inimicos. Sed quantum? Quantum dicit Joannes: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium unigenitum daret : et Paulus, Qui proprio, ait, Filio non pepercit, sed pro nobis tradidit illum . Ipse quoque Filius pro se, Majorem, inquit, charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Sic meruit justus ab impiis, summus ab infimis, ab
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ & similitudinẽ
nr̃am: Qiuis alium largitorẽ scientiȩ existimet: nͥ eque
ipsum qui docet hominẽ scientiam: Quis rursũ munꝰ ÷ͥ
aliunde uirtutis aut putet datum. aut sꝑet dandum:
quã de manu itidem dñi uirtutum: Meret᷑ gͦ amari ꝓpt̃
se ipsum ds̃ & ab infideli: qui & si nesciat. xp̃m scit tam̃ se¬
ipsum Proinde inexcusabilis ẽ. omĩs ꝙ̃ infideł: siñ dilig̃
dñm dm̃ suum. toto corde. tota anima. tota uirtute sua.
Clamat nempe intus eugnata. ⁊ ñ ignota rõni i̾ticia. qrexto¬
to se illum diligere debeat. cui se totum deb̃e ñ ignorat
Uerum id difficile immo impossibile ẽ. suis scilicet qͦͣm¬
piam lib̃i ue arbitrii uirib sẽmel accepta adeo ad dĩ ex

Expanded text:
loquitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem loquitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem tram? Quis alium scientiae largitorem existimet, nisi aeque ipsum, qui docet hominem scientiam? Quis rursum munus sibi aliunde virtutis aut putet datum, aut speret dandum, quam de manu itidem Domini virtutum? Meretur ergo amari propter se ipsum Deus, et ab infideli: qui etsi nesciat Christum, scit tamen seipsum. Proinde inexcusabilis est omnis etiam infidelis, si non diligit Dominum Deum suum ex toto corde, tota anima, tota virtute sua. Clamat nempe intus ei innata, et non ignorata rationi justitia, quia ex toto se illum diligere debeat, cui se totum debere non ignorat. Verum difficile, imo impossibile est, suis scilicet quempiam, liberive arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
piꝰ captare sͥ. immo & raptare molitur Liquet gͥ & absq
scientia dignitatem eẽ. omĩno inutilem & scientiã absq
uirtute damnabilẽ. Uerum homo uirtutis cui nec dãno¬
sa scientia nec infructuosa dignitas manet. clamat deo
bis de dignitate tribuimus: s tuo tantum a qͦ totum ẽ.
nomini deputamus. Ceterum pene aꝓposito longe ni¬
mis disgressi sumus: dum demonstrare satagimus eos
nis corporis animȩq moneri. quatinꝰ deum ꝓpt̃ dm̃ et
ipsi diligere debeant. Nam ut breuit q̃ suꝑ hoc dicta st̃
repetantur. quis uł infidelis ignoret suo corpori ñ ab alio
in hac mortali uita supradicta illa necessaria ministra¬
ri. unde uidelicet subsistat unde uideat. unde spiret ꝗͣ
ab illo qui dat escam omĩ carni. qͥ solem suũ oriri facit
suꝑ bonos & malos. et pluit suꝑ iustos & iniustos: Qͥs
iterum uł impiꝰ putet alium eiꝰ quȩ in anima splendet

Expanded text:
pius captare sibi, imo et raptare molitur. Liquet igitur et absque pius captare sibi, imo et raptare molitur. Liquet igitur et absque scientia dignitatem esse omnino inutilem, et scientiam absque virtute damnabilem. Verum homo virtutis, cui nec damnosa scientia, nec infructuosa dignitas manet, clamat Deo bis de dignitate tribuimus; sed tuo totum, a quo totum est, nomini deputamus. 6. Caeterum pene a proposito longe nimis digressi sumus, dum demonstrare satagimus, eosnis corporis animaeque moneri, quatenus Deum propter Deum et ipsi diligere debeant. Nam ut breviter, quae super hoc dicta sunt, iterentur: quis vel infidelis ignoret, suo corpori non ab alio in hac mortali vita supradicta illa necessaria ministrari, unde videlicet subsistat, unde videat, unde spiret, quam ab illo, qui dat escam omni carni ; qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos? Quis item vel impius putet alium ejus, quae in anima splendet,
Abbreviated transcription (Latin):
sterior uͦht̃ quidẽ s ñ apud dm̃: cet̾m hoc t̾cium malũ
qd̃ iã scienter committit᷑. usurpat & contra dm̃. In tm̃
deniq ignorantia illa posteriori. hec arrogantia gͣuior
ac ꝑicłosior apparet: quo ꝑ illam qͥdẽ dĩ nescit᷑. ꝑ istã
& contẽpnitur. In tm̃ priori deterior ac detestabilior:
ut cũ ꝑ illam peccorib. ꝑ istam & demonib sociemur.
Est quippe suꝑbia & delictum maximum utidatis tan¬
qͥuã innatis. & in acceptis beneficiis. głam usurpare
b eneficii. Quã obrẽ cum duab his dignitate atq scien¬
opꝰ ẽ. & uutute quȩ utͥusq fructus ẽ. ꝑ ꝗͣ ille inqͥritur ac te¬
net᷑. qͥ omĩum dator & auctor. merito glificetur ab omĩb.
Alioqͥn sciens et ñ faciens digna: multis uapulabit. Qre:
Utiq qr noluit intelligere ut bene ag̾et. Magis aut̃ iniqͥta¬
tem meditatus in cubili suo. dum de bonis qͦ a se ñ eẽ. ex sci¬
entiȩ dono certissime comꝑit: boni dñi głam seruus im¬

Expanded text:
sterior vero habet quidem, sed non apud Deum. Caeterum hoc tertium malum quod jam scienter committitur, usurpat et contra Deum. In tantum denique ignorantia illa posteriori haec arrogantia gravior atque periculosior apparet, quo per illam quidem Deus nescitur, per istam et contemnitur: in tantum et priori deterior ac detestabilior, ut cum per illam pecoribus, per istam et daemonibus sociemur. Est quippe superbia et delictum maximum, uti datis tanquam innatis; et in acceptis beneficiis gloriam usurpare beneficii. 5. Quamobrem cum duabus istis, dignitate atque scienopus est et virtute, quae utriusque fructus est, per quam ille inquiritur ac tenetur, qui omnium auctor et dator merito glorificetur de omnibus. Alioquin sciens et non faciens digna, multis vapulabit. Quare? Utique quia noluit intelligere ut bene ageret: magis autem iniquitatem meditatus est in cubili suo , dum de bonis, quae a se non esse ex scientiae dono certissime comperit, boni Domini gloriam servus im
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾m fidelis anima et suspirat p̃sentiam inhiant̃: et
in memoria suauit requiescit: et donec idonea sit reuela¬
ta facie specłarigłam dĩ: crucis ignominia głatur. sic
medios cleros sortita iam in p̃sentiaꝵ de memoria abun¬
dantiȩ suauitatis tuȩ dñe iħu pennas deargentatas. in ro-¬
centie uidelicet pudicitiȩq candorem: & sꝑans insuꝑ ad-¬
impleri leticia tc̃ cum uultutuo. uͥ etiam fiant postiora
dorsi eius in pallore auri. qͣndo in splendorib introducta
c̃ gaudio. sapientiȩ fũit plenius illustta florib. Merito ꝓ

Expanded text:
Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit suaviter, et donec idonea sit revelata facie speculari gloriam Dei in crucis ignominia gloriatur. Sic medios cleros sortita jam in praesentiarum de memoria abundantiae suavitatis tuae, Domine Jesu, pennas deargentatas, innocentiae videlicet, et pudicitiae candorem, et sperans insuper adimpleri laetitia cum vultu tuo, ubi etiam fiant posteriora dorsi ejus in pallore auri, quando in splendoribus sanctorum introducta cum gaudio, sapientiae fuerit plenius illustrata fulgoribus. Merito