comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uignboum. cum iedemptor nr̃ des¬
cendens decelo diuino uidicõ acqͥsi¬
ut ppłm adhuc t̾renis oꝑibus
inhrantem. in quo salutem fetit
us deimei salus suꝑ quem ꝓpħa
palliñsuũ misit cũ dominꝰ ppłm
fide cacholica induit. Uñ apłc¬
indiustis. Relictis bobus cutur¬
nt pꝰhelẏam qr electorũ chorus
audito nisi quis renuntiaũit oĩb¬
cipulus. statĩ cessauit t̾renis lucͥs
in hiare. scłaub desid̾iis deser¬
uire. ⁊ sic aliis ũbũ uite p̃ditaũ.¬

Expanded text:
us. Cum Redemptor noster descendens de coelo divino judicio acquisivit populum adhuc terrenis operibus inhiantem, in quo salutem fecit, us Dei mei salus. Super quem propheta pallium suum misit, cum Dominus populum fide catholica induit. Unde Aposinduistis . Relictis bobus cucurrit post Eliam: quia electorum chorus audito, nisi quis renuntiat omnicipulus , statim cessavit terrenis lucris inhiare, saecularibus desideriis deservire, et sic aliis verbum vitae pra
Abbreviated transcription (Latin):
ũsione p̾stia decinent᷑ induen¬
tes uet̾em hominẽ csĩ act̾ib suis
⁊ inuoluti uetustis uitiis sit̃.⁊ illi
seruos dei uł eccłie cultũ uiden¬
tis signũint᷑ eccłiam temꝑalit̃
p̃ferunt. int̾ isrłiticas autem
.l. int̾ scõs dei regnum et̃num
uł lib̾tatem minime ꝯseqͣtur
q. aut̃ ingabaon iħu pugnante
nec isrłis mimiti delerentur.
bellũ g̾imus ad ñsus uicõrum
gerimus ⁊ colluctamꝰ adũsus

Expanded text:
ione pristina detinentur, retinentes veterem hominem cum actibus suis, et induti vetustis vitiis, sicut et illi servos Dei et Ecclesiae cultum videntis signum, intra Ecclesiam temporaliter praeferunt, inter Israeliticas autem, id est inter sanctos Dei, regnum aeternum vel libertatem minime consequuntur. Quod autem in Gabaon pugnante nec Israelis inimici delerentur ,bellum gerimus adversus vitiorum gentes et colluctamur adversus
Abbreviated transcription (Latin):
fraude ⁊ calliditate ꝑuenerũt
ad iħm. pannis calciam̃tisq ue¬
t̾ib induti dep̃tantes ut salua¬
rentur. statim a iħu salutem
suscipiunt. qui tñ dolum ut
figura illi ostendunt᷑ qui de mũdo
ad eccłiam uenientes hñt fidẽ
i deo ⁊ declinant cap̃ suũ sat̃dotib
sanctis quoq ministrant ⁊ serui

Expanded text:
fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceamentisque veteribus induti, deprecantes ut salvarentur, statimque a Jesu salutem accipiunt. Quorum tamen dolum ut figura illi ostenduntur qui, de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suum sacerdotibus, sanctis quoque ministrant Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
a reces .u. sensus inditant qui
gaban̾itas .i. tarnales homines
eipugnant. hii ad speluncam
confugiunt. cum t̾renis actib
incorꝑe obsiti m̃gunt. quitñ p

Expanded text:
 quinque sensus indicant, qui Gabaonitas, id est carnales homines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt , cum se terrenis actibus in corpore obsiti mergunt. Qui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
attiu quos dilatat ꝑbonam at¬
tionem. dum infirma p̾latorũ
dissimulate ⁊ gitusare satagt̃
qrͣ pallio pr̃is uerenda opu¬
unt ⁊ filiꝰ cham maledicitur.
dumpͣuorũ subiect̾orũ actus
seiuicõ demonũ mantiparitur
quist̃ ieru diaboli. Semuꝰ uia¬

Expanded text:
us dilatat per bonam actionem, dum infirma praelatorum dissimulare et excusare satagunt, quasi pallio patris verenda operiunt. Et Cham maledicitur, dum pravorum subjectorum actus, servitio daemonum mancipantur, qui sunt servi diaboli. Sem
Abbreviated transcription (Latin):
inabͥacõ: passio mortis. obdor¬
micio denudac̃o. uere humili¬
tatis de monstratõ. derisio
cham: derogacõ iudeorũ. Seii
⁊ iaphet: duo ppłi credentes.
uestim̃tũ: sacͣmentũ. Maledit¬
tio chanaam filũ cham.damp¬
natõ ⁊ disꝑsio iudaĩde gentis.
qui dum bñ p̃sunt qͣiͣacone
tot filiorũ sunt ꝑentes quot noe.
subiec̾torũ rect̾ores quiplan¬
tant uineam d̾ edifitant ecc¬
łiam. de cuiꝰ uino in ebͥantur
dum de successunirtutum
⁊ regiminis siu ꝓsꝑitate hũana
pulsante infumitate. uł ad mo¬
dicum głiantur. ⁊ uerenda eorũ
denudatitur. dum ꝯcepte hũaẽ

Expanded text:
inebriatio passio, mortis obdormitio denudatio, verae humilitatis demonstratio; derisio Cham derogatio Judaeorum, Sem et Japheth duo populi credentes, vestimentum sacramentum; maledictio Chanaam filii Cham damnatio est et dispersio Judaicae gentis.qui dum bene praesunt, quasi tot filiorum sunt patres, quot sunt rectorum rectores. Qui plantant vineam, dum aedificant Ecclesiam: de cujus vino inebriantur, dum de successu virtutum et regiminis sui prosperitate, humana pulsante infirmitate, vel ad modicum gloriantur. Et verenda eorum denudantur, dum conceptae humanae
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ cham m̃uit maledict̃̾io¬
nem filii sui sem ⁊ iaphet me
iuerunt sibi bñdict̾ionẽ. noe qͥ
⁊ s ẽioq̾es nr̃a inp̃senti ꝑgr̃am. Infuturo
ꝑgłiam. Uinea ip̃us fuit gens
isrłitita. Sicut scͥptum ẽ. uiea
dominis abaoth domus isł est.
que dum debuit face uuias. fe¬
tu labruscas ⁊ comĩsa ẽ in amari¬
cudine. Uinea barrabã dimisit
⁊ plantatorẽ ⁊ cuiltorem suum
apm̃ uino passionis inebͥauit.
qͥni sompno mortis obcormuit.
⁊ uilitas .i. mortalitas qmͣ de nob̾
. ꝓnobis assumpsat manifesta
cõnparuit. quem infelix cham
.i. incredulus uideorum ppłs de¬
risit dicens. alios saluos fecit
se ipm̃ ñ pͣ saluum facere. Si
rex isrł ẽ descendat nc̃ decite
⁊ credimꝰ ei. S sen .i. apłi ice¬

Expanded text:
Unde et Cham meruit maledictionem patris sui. Sem et Japhet sibi meruerunt benedictionem. Noe, qui ies nostra in praesenti per gratiam, in futuro per gloriam. Vinea ipsius fuit gens Israelitica sicut scriptum est: Vinea Domini exercituum domus Israel est. Quae dum debuit facere uvas, fecit labruscas, et conversa est in amaritudinem . Vinea Barrabbam dimisit, et plantatorem, et cultorem suum Christum vino passionis inebriavit. Qui somno mortis obdormivit, et vilitas, id est mortalitas, quam de nobis et pro nobis assumpserat, manifesta comparuit. Quem infelix Cham, id est incredulus Judaeorum populus derisit, dicens: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est descendat nunc de cruce, et credemus ei . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
eos. diabolus litet ascĩs sepuis
mͦ statim iuntẽ conat᷑. diabolus
ins adima p̃tipitent quo facilius
uititant. Si uid̾it celestia deside¬
iure t̾rena ⁊ adamandãũ ing̃it
si ꝓsꝑitate ꝯcessa deo gr̃as agat᷑.¬

Expanded text:
s modo statim vincere conatur. Diabolus ernis ad ima praecipitent, quo facilius vincant. Si viderint coelestia desiderare, terrena ad amandum ingerunt. Si prosperitate concessa Deo grat
Abbreviated transcription (Latin):
cesp̃dicatores ⁊ poctores. tͥplicem
aut̃ mat̾iam misit salomõ ĩ ꝯstrut¬
cone dempli. lapides. ligna. aurũ:
gni salomonis cepit templũ edi
na que indomo dñi poñent᷑. qr cõ¬
ũsa gentilitas misit ad dnĩuiros
in scło claros s securi inc̾pacoĩs
de mõte suꝑie eiec̾tos ⁊ humilia¬
lii p̃dicõnis uitatis instituti in he¬
ꝑe collotarent᷑. misit ⁊̃ artifices
.i. philosophos adũam sapientrã
conũsos qui ppłis regendis gr̃a etu¬
dicõnis p̃ponent᷑. qualis fuit temꝑib
uiros sapientia ⁊ ingenio clar̾os
ꝓ quib exspͨtat dona gr̃e celes

Expanded text:
ces, praedicatores et doctores. Triplicem autem materiam misit Salomon in constructionem templi: lapides, ligna, aurum. gni, Salomon coepit templum aedina, quae in domo Domini ponerentur ; quia conversa gentilitas misit ad Dominum viros in saeculo claros, sed securi increpationis de monte superbiae ejectos et humilialii praedicatione veritatis instituti, in ae collocaretur. Misit etiam artifices, id est philosophos ad veram sapientiam conversos, qui populis regendis gratia eruditionis praeponerentur, qualis fuit temporibviros sapientia et ingenio claros, pro quibus exspectat dona coeles
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am in ip̃a eẽ iuditatur. de¬
runt. deauratũ pm̃ templũ
qi ead̾ caritas diffua ẽ incor¬
dib ur̃is. de aurata domꝰ int̾ior
qr in celestipatͥa caritas regn¬
ta adid̾ respicit. uaue celat᷑e¬

Expanded text:
 in ipsa esse judicatur. Derunt. Deauratum ipsum templum, quia eadem charitas diffusa est in cordibus nostris. Deaurata domus interior, quia in coelesti patria charitas regnta, ad idem respicit. Va
Abbreviated transcription (Latin):
lis in conspͨtu eius. ⁊ rerum cunc¬
tarum rõnes multiformit̃ nobis
exposuit duodecim p̃fecti salo
tͥnam sanam. Salomoni subiect̃i
erant pͥntipes diũsorũ regnorũ

Expanded text:
lis in conspectu ejus; et rerum cunctarum rationes multiformiter nobis exposuit. Duodecim praefecti Salomnistrant doctrinam sanam. Salomoni subjecti erant principes diversorum regnorum,
Abbreviated transcription (Latin):
.ap̃m. oues fideles xͥ. pactores eiꝰ
sunt doctores. qui adipe fium̃
lana designat bona oꝑa. Iudas
aut̃ de ouibus suis lanam colli
eorum oꝑa recipit. thamar cũ
habitu m̃et̾uo: ẽ anima cum
pec̃cto. que bñ adbiuiũ uenit.
qñ ad confessionẽ accedens. Me¬
retͥr sedens in biuio manifestat
officium uł consilium suum. ⁊¬
infundit.datq illi ꝓarabone fu¬
ture retͥbucõnis anulum qͥ sigc̃
fidem. ⁊ armillas q̃ sig̾tant bo¬
naoꝑa. ⁊ baculũ qͥ significat i¬

Expanded text:
m; oves, fideles Christi. Pastores ejus sunt doctores, qui adipe frumenLana designat bona opera; Judas autem de ovibus suis lanam colligeorum opera recipit. Thamar cum habitu meretricio est anima cum peccato. Quae bene ad bivium vertit quando ad confessionem accedit. Meretrix sedens in bivio manifestat officium suum, vel consilium, et infundit. Datque illi pro arrhabone futurae retributionis, annulum, qui significat fidem; et armillas, quae significant bona opera; et baculum, qui significat
Abbreviated transcription (Latin):
rcha di capta ẽ. duo qͦ filii he¬
lỹ mortui sunt. o pphini ⁊ phine¬
es. archa ab aligenis captatesta¬
mentũ adgentes tnͣssitn sigt̃at.
Moritui. helymoriunt᷑ filii quia¬

Expanded text:
rca Dei capta est: duo quoque filii Heli mortui sunt, Ophni et Phinees . Arca ab alienigenis capta, testamentum ad gentes transiturum significat. Moritur Heli, moriuntur et filii
Abbreviated transcription (Latin):
ignis patͥs. uł incendium. bñ ã sic
notatur lotus ubi erat ydolum
dagon. quia aduentus arche
in arodum erat intendium diabo
qui int̃pretatur pistis tristicie
significat diabolum. qui ĩ ma
nuhꝰ scłi deuorat pectatores. qͥ
⁊ i iob lemachan ⁊ beemoth

Expanded text:
ignis patris vel incendium. Bene autem sic vocatur locus ubi erat idolum Dagon, quia adventus arcae in Azotum erat incendium diabolqui interpretatur piscis tristitiae, significat diabolum qui in mari hujus saeculi devorat peccatores, qui et in Job Leviathan et Be
Abbreviated transcription (Latin):
ne timeas ꝙ. filium que peꝑisti ẽ¬
dentes q. synagoga consolatur.
s despans minime animadũtit.
nec sobolam nouam deputat
glie. s ignominie. Uñ sequitur.

Expanded text:
Ne timeas quia filium peperisti. Credentes Synagogam consolantur, sed desperans minime animadvertit; nec sobolem novam deputat gloriae, sed ignominiae, unde sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uirgas in ꝯteptu intuentes uari¬
os fecus pariebant. Iacob signifi¬
cat scõs p̃dicatores. ⁊ aqua scͥtu¬
ram.⁊ canales libros. Sicut nãꝙ
iacob eraqua ⁊ amalib adaqͣbat
ꝯmissos gcces sibi. sic p̃dicatores
⁊ doctores ⁊ grunĩsitate scͥpture
⁊ diũsis eiusdem scͥpture libris sibi
creditos ieficiunt fideles. Unge
uariate: uarias significant sñas.¬
que sũe iõ uirgis ꝯꝑant᷑. qr multis
mandatorũ dei nos castigant. O¬
ues sunt fideles. ꝑꝑ suã in nocen¬
tiam. oues exintuitu uariarum
u̾gar̃ uanos fetus pariunt qñ
fideles qͥq ex locucone uariaꝵ¬

Expanded text:
iatas in conceptu intuentes, varios fetus parturiebant . Jacob significat sanctos praedicatores, et aqua Scripturam, et canales libros. Sicut namque Jacob ex aqua, et canalibus adaquabat commissos greges sibi, sic praedicatores et doctores ex universitate Scripturae, et diversis ejusdem Scripturae libris, sibi creditos reficiunt fideles. Virgae variatae, varias significant se ideo virgis comparantur, quia multis mandatorum Dei nos castigant. Oves sunt fideles, propter suam innocentiam. Oves ex intuitu variarum virgarum varios fetus pariunt, quando fideles quique ex locutione varia
Abbreviated transcription (Latin):
qiaduentu xͥ multiplicataẽ sci¬
entia.⁊ multiplitatũ ẽ gr̃e donũ.
mulier helyam pascit. dum scã et
tres anni famis significat de Guisse
sc̃e tͥnitatis fidem. Sex m̃ses ad opꝰ
bonum ꝑtinent. ⁊ penitꝰ ab hõĩb
desierant. Sicut scͥtumẽ ñ ẽ qui
faciat bonũ n.e. usq adimum.¬

Expanded text:
isti multiplicata est scientia, et multiplicatum est gratiae donum. Mulier Eliam pascit, dum sancta ETres anni famis significant defuisse sanctae Trinitatis fidem. Sex menses ad opus bonum pertinent, quod penitus ab hominibus desierat, sicut scriptum est: Non est qui faciat bonu
Abbreviated transcription (Latin):
grã. tres annifamis. imꝑfecta cos¬
mtd tͥnitatis. Sex m̃ses defectus
bomoꝑis. Resuscitacõ filii redemp¬
cõ gñis humani. largitas pluuie
plenitudo gr̃e.¬

Expanded text:
a; tres anni famis, imperfecta cognitio Trinitatis; sex menses, defectus boni operis; resuscitatio filii, redemptio generis humani; largitas pluviae, plenitudo gr
Abbreviated transcription (Latin):
nacõnisuenit a deccłiam. Mulier
uero duo ligna collegit qñ scã ec¬
cłiam fidem passionis recepit. mo¬
dicum farine significat imꝑfecti¬
onem cognicõnis diuine. ⁊ parũ
ołi insuffitientiã expͥmit gr̃e. ue¬

Expanded text:
nationis venit ad Ecclesiam. Mulier vero duo ligna collegit, quando sancta Ecclesia fidem passionis recepit. Modicum farinae significat imperfectionem cognitionis de divinis, et parum olei insufficientiam exprimit gr
Abbreviated transcription (Latin):
In asino stultorum corda figurã¬
tur. ac si drẽt fatuum sapienti.
inp̃dicatõne nõ soties. neꝑeũ
quirem implere nonualet ⁊ il¬
liqui p̃ualet obsistas. Bouum
quisq sine decͥm̃to oꝑis iungit.
Sapientẽ uͦ ⁊̃ stultum ñ ut unus
p̃cipiat ⁊ aliis obtemꝑet. s ut
parit̃ equali potestate annũ¬
ciet ũbum dei. nõ sñ scandalo
quisq comites fatit.

Expanded text:
in asino stultorum corda figurantur. Ac si diceret: fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non valet et illi qui praevalet obsistas. Bovem squisque sine detrimento operis jungit. Sapientem autem et stultum, non ut unus praecipiat, et alter obtemperet, sed ut pariter aequali potestate annuntient verbum Dei, non sine scandalo quisque comites facit.
Abbreviated transcription (Latin):
citudinem nullam gorunt. ti¬
mend̾ ẽ aut̃ ne dales qui ad an¬
tiqͣ uitia relapsi sunt.⁊ ꝙ ipĩ
salute iam careant qmͣnͤ siis
p̃ditare curant. qui tiamq spi¬
rituales sunt ea q̃ sunt sp̃c que¬
runt de suis diligent̾ itiquirũt
beant cum om̃ib si bonum adõs
oꝑendur. marime ad domesticos
fidei. isti enĩ lib̾atum istũ iiitã¬
tur. qui aduocem dñi maume
inse scãm aliis student: nũtrare.
⁊ ꝑ decapolim p̃dicare de capołq̃
fidelib a diabolo se lib̾atumeẽ
ũbis ⁊ oꝑib bonis demonstrat.
p̃dicemus. qmͣ obtimuisse nos
gaudemus. ooemores ꝙ. scͥptum¬
ligit mecum disꝑgit. ⁊ item. qui

Expanded text:
citudinem nullam gerunt! Timendum est autem, ne tales ad antiqua vitia relapsi sint, et quod ipsi salute jam careant, quam nec suis praedicare curant. Qui namque spirituales sunt, ea quae sunt spiritus, quaerunt: de suis diligenter inquirunt, beant cum omnibus ; an bonum ad omnes operantur, maxime ad domesticos fidei. Isti enim, liberatum istum imitantur, qui ad vocem Domini salutem in se factam aliis studuit nuntiare et per Decapolim praedicare: Decapolis,fidelibus, a diabolo se liberatum esse verbis et operibus bonis demonstrat. praedicemus, quam obtinuisse nos gaudemus, memores quod scriptumligit mecum, dispergit . Et iterum: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
gentium qui in feda actione
ꝓpalabat ⁊ lapideorum deorũ
culta semet ipm̃ lac̾abat.rex
pedorum qui uirca montem
pascebat ⁊ quem legio ab ho¬
nune pulsus intrauit. ⁊ in mare
p̃tipitauit multitudinẽ infideli¬
um. ⁊ qͦrũlibet inmundorũ ex pͥ¬
mit hominẽũ qui iecte iuita
lati similitudinẽ portorum adi¬
ma currunt. suꝑna nestiunt.⁊
solis tnͣssitoriis bestialit̃ semmer¬
gunt. ⁊ dum se inqͥnam̃to carnis
aut sp̃e polluunt. more porto
hominũ . s. turpit̃ ⁊ bestralit̃ ui¬
uentiũ. ⁊ portos qui infunis totũ
bonũ suum q̃runt imittant᷑. Ut¬
quis nũare posset multitudines
de semet ip̃is eum eipulerunt.
⁊ horrendis se scelib polluerũt

Expanded text:
gentium in foeda actione et lapideorum deorum cultura semetipsum lacerabat. Grex porcorum, qui juxta montem pascebatur, et quem legio ab homine pulsa intravit, et in mare praecipitavit, multitudinem infidelium et quorumlibet immundorum exprimit hominum, qui recte juxta lati, similitudine porcorum ad ima curvi superna nesciunt, et solis transitoriis bestialiter se immergunt; et dum se inquinamento carnis aut spiritus polluunt, more porcorhominum scilicet turpiter et bestialiter viventium, et porcos qui in infimis totum bonum suum quaerunt, imitantquis numerare posset multitudines de semetipsis eum expulerunt, et horrendis se sceleribus polluerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
do qui domitilũ habebat ĩmo¬
num̃tis. demoniatꝰ iste qm̃ le¬
gio possidebat ppłm gentium
abimiũ sitate demonũ diu pos¬
sessũ designat. ppłs namq gẽ¬
tilis ab om̃ib possessus demo¬
nib dam diu denebatur: qmiͣ
diuꝑmultiplidem ỹdolat̾e cul¬
tum om̃ib famulabant᷑. Gen¬
tiles enĩ ut ait apłt. mutaue¬

Expanded text:
um habebat in monumentis . Daemoniacus iste, quem legio possidebat, populum gentium ab universitate daemonum diu possessum designat. Populus namque gentilis ab omnibus possessus daemonibus tandiu tenebatur, quandiu per multiplicem idololatriae cultum, omnibus famulabatur. Gentiles e
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt indubitant̃ ip̃a p̃dica¬
cõ scõrum signant᷑. ip̃i enĩpos¬
sident doctnam que ꝯstat legis
urbes quib ⁊ due adduntur
quia nimirũ cunct̾a que pre¬
ditant morali ac mistico senisu

Expanded text:
cipiunt , indubitanter ipsa praedicatio sanctorum signatur. Ipsi enim possident doctrinam, quae constat legis urbes. Quibus et duae adduntur, quia nimirum cuncta, quae praedicant, morali ac mystico sensu
Abbreviated transcription (Latin):
qr sepe mitra de et̃nitate rima¬
mur. s dum int̾emptis subli¬
huc retinemꝰ qͣł chananeum
uniere int̾ra nr̃a ꝯcedimus.
expugnat. Uñ bñ rursũ scͥtũ
ẽ. hee sunt gentes quas dñs de¬
reliquit ut erudiret isrłem.

Expanded text:
quia saepe intima de aeternitate rimamur. Sed dum interemptis sublirva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Haec sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis
Abbreviated transcription (Latin):
nũm ⁊ m̃surã minanu eorũ
qui p̃erant cem̃tauis in domo
domini. Scuba ⁊ pontifex signi¬
ficat apłos ⁊ sumos doctores qͦs
pͥnipes ineccłia electio diuina
constituit. qui ꝑdiscipłos sipps
serunt. qͣtinus d̾i oꝑarios uolũ¬
tatis ydoneos auditorib suis
ꝓfit̾ent. quorũ alii fab̾ctant lig¬
na ꝯtessa ⁊ sibiobedientes. ligna
fructifera in domini ꝑare stude¬
bant. aliis sartatect̾a dempli fa
ta rupta erant rredificabant
aliĩ sara cedebant cum duroscor¬
de ⁊ incredulos fortit̾ increpab¬
ant. ut impleretur in stauiacõ
in uniũsis que indigebant expẽ¬
sa addomũ domini muniendã.

Expanded text:
ue mensuram in manus eorum qui praeerant caementariis in domo Domini . Scriba et pontifex significant apostolos et summos doctores, quos principes in Ecclesia electio divina constituit: qui per discipulos suos arserunt, quatenus operarios voluntatis Dei idoneos auditoribus suis praeficerent, quorum alii fabricabant ligna, cum se et sibi obedientes ligna fructifera in domo Domini parare studebant. Alii sartatecta templi facta rupta erant raeedificabant; alii saxa caedebant, cum duros corde et incredulos fortiter increpabant, ita ut impleretur instauratio in universis, quae indigebant expensa ad domum Domini muniendam,
Abbreviated transcription (Latin):
secum ⁊ currus ⁊ equos. ⁊ ascendẽs
pugnabat ccͥ samariam ⁊ obside¬
bat eam. ⁊ ecce ꝓpħa unus ꝯuit
ad achab multitudinẽ hane tra
nifitat᷑ diabolum qui indiũsos
eĩtitus malignorũ sp̃uum ad
subũtend̾ ppłm dei cͣchit. s. per
Antiquus hostis infugamũtit᷑¬
cum genuna caritate ꝯseruant.
hii aptimilitie sũmi regis ẽẽ con¬
ꝓbantur. sugit benadabrex sỹ¬
iniquorũ quoꝵ occuli sublimes
tu confidens cum equitib . s. cũ
suꝑatus infugam ũtit᷑. ⁊ rexis¬
rex regum nequitias spĩtales
delendo.¬

Expanded text:
secum, et currus, et equos: et ascendens pugnabat contra Samariam, et obsedit eam. Et ecce propheta unus dixit ad Achab: Multitudinem hanc tradnificat diabolum, qui diversos exercitus malignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit, sed per Antiquus hostis in fugam vertitucum gemina charitate conservant, hi apti militiae summi regis esse comprobantur. iniquorum quorum oculi sublimes ae confidens, cum equitibus scilicet cum atus in fugam vertitur, et rex Is., quia rex regum nequitias spirituales delendo
Abbreviated transcription (Latin):
pastores doctores. lana bona o ꝑauide
thamar: anima. Sessio mnbiuio
confessio depecto. anulus: fides.
armilla: bona actio. baculus iusti¬
cie: rect̾itudo. Imp̃gnacõ gr̃e effu¬
sio. Gemine ꝓlis edicio. uͥtutum
ex̃citacõ. ⁊ bonorum oꝑm exibitõ.
Ne duob seruis

Expanded text:
pastores, doctores sunt; lana, bona opera; Thamar, anima; sessio in bivio, confessio de peccato; annulus, fides; armilla, bona actio; baculus, justitiae rectitudo; impraegnatio, gratiae infusio; geminae prolis editio, virtutum exercitatio et bonorum operum exhibitio. e duobus servis
Abbreviated transcription (Latin):
iusio dicit᷑. demplũ ꝯͦ. incemũ
iestaitm facit. cum illos qui
mindiis diabolifidem ꝑdide¬
rant. ad salutem redutens
habitacõnesua dignos efficit.
⁊ spemsalutis cunctis qͥ ad regn¬
unisuũ ꝑtinent .i. electis p̃dicat.
omusuł templũ
deimsatus scͥpturis domm

Expanded text:
is dicitur. Templum quoque incensum restaurari fecit, cum illos qui insidiis diaboli fidem perdiderant ad salutem reducens, habitatione sua dignos efficit. et spem salutis, cunctis, qui ad regnum suum pertinent, id est electis praedicat. Domus vel templum Dei in sacris Scripturis,
Abbreviated transcription (Latin):
iam cogitur. ⁊ subicit᷑ regimini
ut ꝑtimorẽ hominis diuinum
iem hominis ad diuinũ uenit.
Sexta .i. senectus qiͣ mira concup
iscentia futurorũ trahit᷑. Sit hu
diuisione liguar̃ disꝑsum. c̃tio
in abram cͥcumtisum in moy se
p̃ceptis informatũ. sub iudicib ꝯsilio
gub̾natum. qrͣto subregib do¬
minacõni subiectum. qn̾to subpõ¬
tificib regioni parens. Sexto sub
gra uera bonitate illustratur.
iste ui. ydrie sũ in detursu scłip̃¬
sentis sũ iuita hominis om̃s a¬
quis implentur. quia uidicõ plenꝰ
ẽ mundꝰ. ⁊ iudicia tua abyssus mł¬
ta. multa oꝑatus ẽ deus abinicõ¬

Expanded text:
jam cogitur, et subjicitur regimini, ut per timorem hominis divinum rem hominis, ad divinum venit. Sexta, id est senectus, quasi hinc iscentia futurorum trahitur. Sic hudivisione linguarum dispersum, tertio in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum, et quarto sub regibus dominatori subjectum, quinto sub pontificibus religioni parens, sexto sub gratia vera bonitate illustratum. Istae sex hydriae sive in decursu saeculi praesentis, sive in vita hominis, omnes aquis implentur, quia judicio plenus est mundus. Judicia tua, Domine, abyssus multa. Multa operatus est Deus ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
honorem ext̃ius nõ querens
insinuatͥis ditens. ludam ⁊
uilior fiam ⁊ quia ꝑ hoc qd̃¬
se uilem ext̃is prebuit int̃¬
uis non intumescit. adiungit.
Eroq humilior in occulismeis
exhibeo talem int̾ius atten¬
do. Quid gͦ sunt acturi quos
doctrina eleuat. si dauid qͥd̃
extarne sua uenturum rede¬
mptorem nouerat. eiusq g¬
audia ꝓpħando nuntiabat.
tamen in se ceruitem cordis
uallida discretionis calce de¬
pennebat : ditens. Eroq
humilior in occulis meis.

Expanded text:
non quaerit, insinuat, dicens: Ludam, et vilior fiam. Et quia per hoc, quod vilem se exterius praebuit, interius non intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. exhibeo, talem me et interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David, qui ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat dicens: Eroque humilis in oculis meis.
Abbreviated transcription (Latin):
disipare despͤtis pͥorib fr̃ib
eligi. reꝓbato rege ad regti
cuntis unaͦ lapide goliam
cum ppłm sñ ulla contradi¬
cone possidere.⁊ tñ cum ar
oblitus prelatum se omnib
admutus ppłis ante archam
saltar. ⁊ quia coram archa sal
minus cunctis sigularit̃ p̃tulit
se se sub domino exequendo ⁊¬
abiecta inminimis exibendo
contempnit. non podestas reg¬
ni ad memoriam redutitur.
non subiectorum octulis saltã¬
do uilescere metuit. non se ho
cognoscit. coram deo egit. de¬
bilia uel eitrema ut illa exhu¬
militate solidaret que coram
go dauid saltandẽ plus stupeo
qmͣ pugnantem. pugnando
hostem subdidit ⁊ saltando co
michol filia saul ad huc extu¬
more regii semmnis insana cũ
humilitate despitẽt dicens.
Qmͣ gloriosus fuit hodie per

Expanded text:
are, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni cunctis uno lapide Goliam cum populum sine ulla postmodctione possidere? Et tamen oblitus se praelatum omnibus, admistus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltminus cunctis singulariter praetulit, sese sub Domino et exsequendo abjecta, et in minimis exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se pracognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut ex illa humilitate solidaret quae coramgo David saltantem plus stupeo, quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit; saltando autem Michol filia Saul adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuit hodie r
Abbreviated transcription (Latin):
docente ꝑ iiͦii. animaliũ formas
facies bouis. ⁊ facies aguile. ꝑ fa¬
ciem namq hominis designat᷑
matħs qui ab humanitate xͥ
mat. Sic ioħs cuiꝰ m̃tionẽ mar¬
chꝰ inpͥncipio eunͣgłii sui facit.

Expanded text:
docente per quatuor animalium formas facies bovis, et facies aquilae . Per faciem namque hominis designatur Matthaeus: qui ab humanitate Chrmat: sic Joannes, cujus mentionem Marcus in principio Evangelii sui facit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui asac̃dotio ⁊ achariemcipit dicẽs.
fuit indieb herodis iegis sac̃dos
noĩe xacharias ꝑfaciem uͦ aquile
designatur ioħs qui ad alta euo¬
lans ait. Inpͥncipio erat ũbum
⁊c̃. facies homuus ad humanita¬
tem ꝑtinet. facies uituli ad passio¬
nem. facies leonis adiesui rectionẽ
facies aquile addiuinitatem ⁊ as¬
censionem. s facies hominis ⁊ fa
leonis dr̃ adestͥi quia xͥ natiuitas

Expanded text:
pit, dicens: Fuit in diebus Herodis regis sacerdos nomine Zacharias . Per faciem autem aquilae designatur Joannes, qui ad alta evolans, ait: In principio erat Verbum , etc. Facies hominis ad humanitatem pertinet, facies vituli ad passionem, facies leonis ad resurrectionem, facies aquilae ad divinitatem et ascensionem. Sed facies hominis et facies leonis d
Abbreviated transcription (Latin):
morti ⁊ dampnacõni fecerunt
obnorios.S: diuina ꝓuidentia
feceiat hominẽ ad suamimagi¬
nem ⁊ similitudinẽ redut̃̾e dispo¬
nens eum adb̾atitudinẽ ꝯtulit
ei pͥmũ subsidia salutis. ꝑsacimĩ¬
ta redempcõnis usq aaduentũ
redemptoris. cum ãuenisẜ ple¬
nitudo temꝑis misit dł filium
suũ intris ut ꝑassumptũ hoĩ¬
nem homitẽ redimeret.⁊ re¬
demptũ adregna celorũ reuo¬
caret. ⁊ sic̃ ab mnicõ multi formi¬
b figuris fuit p̃signata multis
ꝑuenire ualeat admansiouem
celorũ ⁊ beatitudinẽ angłorũ

Expanded text:
morti et damnationi fecerunt obnoxios; sed divina providentia, quae fecerat hominem ad imaginem et similitudinem suam, reducere disponens eum ad beatitudinem, contulit ei primum subsidia salutis, per sacramenta redemptionis, usque ad adventum Redemptoris. Cum autem venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum in terras, ut per assumptum hominem, hominem redimeret, et redemptum ad regna coelorum revocaret, sicut ab initio multiformibus figuris fuit praesignatum, multis pervenire valeat mansionem coelorum, et beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
inec̃num. qnq ã anni aurei et
.uanuroͦs quos fecerunt phi¬
listum pꝰplagã suam ⁊ attulert̃
ad artham sig̃tant qr carnales
.u. sensib corꝑis dediti. cuma
domino fuerunt corett̾i scel̾a
sua cognoscentes iuste se ꝑtus¬
sos ẽẽ confitentur. ⁊ licet coac
goch. acharon. illos. silitet ex¬
pͥmentes. qui ext̃mi homnus
actus setuntur. fuit aitha do¬
mini inregione philistinorum
septem m̃sibus. Septenartus
significat uniũsitatem dem¬
porum que discurrunt septe¬
uario. num̃o dierum ⁊ signisit
d̾i testam̃tum usq ad ꝯsumacõ¬
nem scłi ingentib ꝑ mansubã.

Expanded text:
aeternum. Quinque autem ani aurei, et quinque mures, quos fecerunt Philisthiim post plagam suam et attulerunt ad arcam, significant quod carnales quinque sensibus corporis dediti, cum a Domino fuerint correpti, scelera sua cognoscentes, juste se percussos esse confitentur, et, licet coactGeth, Accaron, illos scilicet exprimentes qui exterioris hominis actus sequuntur. Azotmini in regione Philisthinorum septem mensibus. Septenarius significat universitatem temporum, quae discurrunt septenario numero dierum, et significat Dei testamentum, usque ad consummationem saeculi in gentibus permansurum.
Abbreviated transcription (Latin):
pascit. ⁊ potat. dum enĩ ad me¬
liora admonet ⁊ desacra scͥptur
difficiliora q̃ designantur ꝑ pas¬
tum ⁊ faciliora q̃ figͣantur ꝑ potũ
docet. helẏas qͦ gititatus ꝯmedit¬
⁊ bibit. dum amonitus subtͥb¬
ũbis loqñtis patient̃ acquiescit.

Expanded text:
pascit et potat; dum eum ad mepascit et potat; dum eum ad meliora admonet, et de sacra Scriptura difficiliora quae designantur per pastum, et faciliora quae figurantur per potum docet. Elias quoque excitatus comedit et bibit, dum admonitus sub verbis loquentis patienter acquiescit,
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta. Isti ittiq uiͦi. temp¬
tacõnũ modi sunt istiꝰ iumpi
uidelicet ordinis atulei qui timo¬
re atuleorum deñnudinẽ pungt
⁊ nonñqmͣ lat̾ant aĩorum corda.
nõ quia ordo malus sit. s diabolus
tanto acͥus iustũ ꝑtemptacõnes
pungit. qnͣto eum ad sublimiora
⁊ secretiora ꝑħitum ⁊ uitam ordi¬
nis cernit tnͣssire. Recte gͥs. supͣ¬
dicta ordo iuniꝑi oꝑatur. dũ ua¬
riis asꝑitatib ⁊ temptacõnibus
pung̾e approbatur ad hanc de
uͦ sue si dͥnatur petit. qñ mori
penitus mundo ⁊ iũe deo contu¬
piscit. Qui tñ nõ mortem qmͣ petit
s dormitacõnẽ qmͣ nõ petit: inue¬
nit. qr płmq religiosus dũsis in
spũali conũsacõne fatigatus tema¬
ptacõnib ⁊ ad u̾sitatib in ꝓfect̾u
uͥturum bonorum oꝑmi corpescit
Angłis autem custos ⁊ eĩtitatõ he
hye p̃latus custos ⁊ exhortator fi¬
delis anime sibi subiecte. qͥ dum
hel̾am .i. animã sibi creditam
ordine tepescere statim extitat

Expanded text:
manifesta. Isti itaque tentationum modi sunt istius juniperi, scilicet ordinis aculei, quia more aculeorum teneritudinem pungunt, et nonnunquam lacerant, animorum. Non quod ordo malus sit, sed quod diabolus tanto acrius justum per tentationes pungit, qet secretiora per habitum et vitam ordinis cernit transire. Recte igitudicta ordo junipero comparatur, dum variis asperitatibus et tentationibus pungere comprobatur. Ad hanc denvero suae ut moriatur petit, quando mori penitus mundo, et vivere Deo concupiscit. Qui tamen non mortem quam petit, sed dormitionem, quam non petit, invenit, quia plerumque religiosus diversis in spirituali conversatione fatigatus tentationibus et adversitatibus, in profectu virtutum et bonorum operum torpescit. Angelus autem custos et excitator Eliae, est praelatus custos et exhortator fidelis animae sibi subjectae. Qui, dum Eliam, id est animam sibi creditam, ordine torpescere, statim excitat,
Abbreviated transcription (Latin):
natu dñ muliem fugit.⁊ qui moꝵr¬
duos susciabat. uent᷑m p̃uidit.
iuditium clamabat. alia qͦ pre¬
clara faciebat timore ꝑcussus
de manu mulieris mortem fug̃.
de manu d̾i mortẽ petit nec ac¬
cepit. inu̾tutib helye podenda
pollebat inĩfirmitatib suis qͥd
de se petant agnoscebat. Ibi os
monstrabat᷑ inĩfirmitatib ser¬
uabatur. helyas ppħa dnĩ uita
aniraculis clarus qm̃libet desig¬
nat fidelem. Acab rex inpius
abolum signifitat qr rex ẽ suꝑ
om̃s filios suꝑie ⁊ eiꝰ pͥncipatur¬
moꝑib culpe̾. Iexrahel mulier
impudica.⁊ Helye semꝑ iumita
ĩmunditiam expͥmit carnis. q̃ sẽ¬
micatur. ci minis hehas .i. fideł¬

Expanded text:
nam, tamen mulierem fugit; et qui mortuos suscitabat, venturum praevidens judicium, clamabat alia quoque praeclara faciebat, timore percussus de manu mulieris mortem fugit, de manu Dei mortem petiit, nec accepit. In virtutibus Eliae potentia pollebat; in infirmitatibus suis quod de se poterat, agnoscebat. Ibi offmonstrabatur, in infirmitatibus servabatur. Elias propheta Domini, vita et miraculis clarus, quemlibet designat fidelem. Achab, rex impius, abolum significat, qui rex est super omnes filios suin operibus culpae. Jezabel, mulier impudica et Eliae semper inimica, immunditiam exprimit carnis, quae semmicatur. Cujus minis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
de corde suo repulit. ⁊ pluuiam de
celo .i. grãm celitꝰ sibi dari m̃uit
tim̃s cũ ne occasio ueniat. ⁊ eum
ierabel .i. liuria occidat obedi¬
ens apłico consilio ꝙ dicit. fugite

Expanded text:
 pluviam, id est gratiam coelitus sibi dari meruerit, timens tamen, ne occasio veniat, et eum Jezabel, id est luxuria occidat, obediens apostolico consilio, quod dicit: Fugite
Abbreviated transcription (Latin):
multis dedũs affectus pꝰpͥmam
ad monicõnem ⁊ eiudiconem utm̃
tepestit. s. heh̾ras ꝑ angłm scdo̾
extitatur.⁊ pascitur. dum subiectꝰ
ꝑ prudentem ⁊ fidelemp̃latum
itm̃ ad monetur ⁊ instruitur. Sur
tum exib̾e. Stude ꝑuͥtutes ultrap
nire. lege meditare. psalle.ora.
oꝑare. Grandis tͥ restat uia quia
parum adhuc ꝓfetisti.⁊ multum
ħes ꝓficere. ꝯmedit deniq hehas
⁊ bib̾it. ⁊ uadit in fortitudine cibi

Expanded text:
s affectus, post primam admonitionem et eruditionem iterum tepescit. Sed Elias per angelum secundo excitatur et pascitur, dum subjectus per prudentem et fidelem praelatum iterum admonetur et instruitur. Surgtum existere. Stude per virtutes ultra pnire, lege, meditate, psalle, ora, operare. Grandis tibi restat via, quia parum adhuc profecisti, et multum habes proficere. Comedit denique Elias et bibit, et vadit in fortitudine cibi
Abbreviated transcription (Latin):
nem ing̾diens puerilia cunct̾a
alicꝰ ordinis asꝑitatem sic̃ ẽ mona
uidetur namq q̃libet ꝯfessio or¬
dinis sic̃ uniꝑus quosdã asꝑitatis
aculeos hr̃e quiuideł sibi cultus
claustri tediũ silentii. dimor p̃la¬
ti disciplina apłi. abstmnentia ci¬
bi. ⁊ siqͣ similia que sue adũsi¬
tatis asꝑitatis pungẽ possint.
ẽ temptacõ leuis ⁊ octulta.alia
leuis ⁊ manifesta. alia gͣuis ⁊ occul¬
ta. alia gͣuis ⁊ manufestti. Temptaᷤ
leuis ⁊ occulta ẽ qñ aliquis leuit̃
temptatur.⁊ tũ ñ dum intelligit

Expanded text:
nem ingrediens, puerilia cuncta, alicujus ordinis asperitatem, sicut est monVidetur namque quaelibet professio ordinis, sicut juniperus, quosdam asperitatis aculeos habere, qui videlicet sor praelati, disciplina capituli, abstinentia cibi, et si qua sunt similia, quae suae adversitatis asperitate pungere possint. est tentatio levis et occulta, alia levis et manifesta, alia gravis et occulta, alia gravis et manifesta. Tentatio levis et occulta est, quando aliquis leviter tentatur; et tamen nondum intellig
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ẽ ħ: ꝑ quod signo¬
minia. uerbum etũ ẽ admi¬
untis ⁊ nõ agnoscentis. qd̾
in uideis impletum ẽ. qui
dum ipm uiderunt: non
tauit os suũ: ⁊ abiit. Erant
enim in p̾cepta legis carnalia
um insac̃docõ. mutauit inpre¬
ceptis. dans aliud testam̃tũ
enatuata oꝑacõne carnali
collapsus ẽ inmanibus eor¬
um quando eum crurifipe¬
proridebat ad hostium por¬
te .i. humiliabat se ad mici¬
um fidei nr̃e hostium porte
mitium fidei ẽ. afide incipit
quod saliue quasi furiosi de¬
cuirebant ꝑbarbam eius

Expanded text:
ignorantia. Verbum enim est admirantis, et non agnoscentis, quod in Judaeis impletum est, qui, dum Christum viderunt, non tavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia.um in sacrificio, mutavit in praeceptis dans aliud Testamentum, evacuata operatione carnali. Collapsus est in manibus eorum , quando eum comprehendeprocidebat ad ostium portae , id est humiliabat se ad initium fidei nostrae. Ostium portae, initium fidei est. A fide incipit Quod salivae quasi furiosi decurrebant super barbam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ stultitiam. Saliue enĩ
significant infumitatem.
ẽ hominib. Saliue fluunt
ꝑbarbam. Sicut enim insa¬
liuis infirmitas. sic uirtus
inbarba ostenditur. texit
gͦ uirtutem suam corꝑe ĩ¬
firmitatis sue ꝙ foris infir¬
mabatur tanqmͣ saliuea
apparebat intus diuina uͥ¬
tus tanqtnͣ barba latebat

Expanded text:
tiam . Salivae enim, significant infirmitatem. est hominibus . Salivae fluunt per barbam: sicut enim in salivis infirmitas, sic virtus in barba ostenditur. Texit ergo virtutem suam in corpore infirmitatis suae; et quod foris infirmabatur, tanquam saliva apparebat, intus autem divina virtus, tanquam barba latebat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatõni ait. quia indignos uidi¬
catis regno dei. Ecce conũtim᷑ ad gẽ¬
tes. Repudiata uasti q̃site sunt
puelle speciose regi ⁊ tradite
sub manu azur eunuchi. ut acci

Expanded text:
praedicationi ait: Quia indignos vos judicatis regno Dei, ecce convertimur ad gentes . Repudiata Vasthi, quaesitae sunt puellae speciosae regi, et traditae sub manu Egaei eunuchi, ut accip
Abbreviated transcription (Latin):
choniam regem uida nabucħ rer
babilonis tnͣstułat. qui fuit nutͥtiꝰ
filie fr̃is sui edesse que alt̃o noĩe
hester uotabat᷑ ⁊ utiumq ꝑentẽ
amiserat. pulcranimis ⁊ decora fa¬
gentium infide ⁊ ũitate. ⁊ ẽ de
stirpe gemini ħ ẽ destrrpe benia¬
inconfusione y do latͥe tnͣstulit.
s pietas dinina aduram u̾itatis
ꝑ pieditatores reuotauit. placuit
apo placuit in eccłia ⁊ data ẽ ei dot¬
trura sana. scͥpturaium scientia uita
honestate. hester accepit in obse¬
quium suũ. Un. puellas spetiosis¬
simas ⁊ eccłia fideles animas sp̃c
adholescentule dilgxerunt te
nimis. hest̃ noluit indicarere

Expanded text:
choniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora fagentium in fide, et veritate ; et est de stirpe Jemini, hoc est, de stirpe Benjain confusionem idololatriae transtulit; sed pietas divina ad viam veritatis per praedicatores revocavit. Placuit o placuit Ecclesia, et data est ei doctrina sana, Scripturarum scientia, vita honesta. Esther accepit in obsequium suum septem puellas speciosissimas, et Ecclesia fideles animas SpiriAdolescentulae dilexerunt te nimis . Esther noluit indicare
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝯmitcunt᷑. pastorib quib fideli¬
um animarũ custodia datur. ut
ũbo ⁊ exemplo ministrent. quicqͥd
ad cultum pietatis necc̃m uiderint
quitumq iectͥa fide ⁊ conscientia
pura regi altissimo platũit ad ip¬
sum ing̃dietur repudiata uasti.
Mulde puelle sunt q̃site. multe ad
curiam regis adducte. s una eligi¬
tur. una in ieginam coronatur. qr

Expanded text:
mittuntur pastoribus, quibus fidelium animarum custodia datur, ut verbo et exemplo ministrent quidquid ad cultum pietatis necessarium viderint. Quicunque recta fide, et conscientia pura regi altissimo placuerit, ad ipsum ingredietur repudiata Vasthi. Multae puellae sunt quaesitae, multae ad curiam regis adductae, sed una eligitur, una in reginam coronatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
situm equo p̃cedebat ⁊ clamabat.¬
ħ honore ꝯdignusẽ quecũq ier
uolũit honorare. Sic magistri
eccłie oĩum uͥtutum cultu ⁊ deco¬
re sapientie illustrati honorat᷑
diademate regie dignitatis tã¬
qmͣ m̃bra sũmi regis ascendẽt
um in quorũ cordib residet rex
angłorum. Uñ abacut ꝓpħa. as¬
cendenssr̃ equos tuos ⁊equitatꝰ
tuus sanatas. hiis amanspũa¬
lis hostis ppͥ dei licet inuitꝰ p̃bet.
obseqͥum cum ꝑsecutores ecc.
coguntur ueddere testimoniũ
nõ ualentes octultare ꝙ mani¬
festum ẽ. Reũsus mardocheus
adianuã palatii amanfestina¬
uit ne in domu suam lugens.co¬
celsi qui sibiudebatur suꝑ ali¬
os gloriosior ⁊ potentiorinfra a
illud. deposuit potentes desede
ait. conũtet᷑ libanus in cermel.
⁊ cermes .i. insaltureputabit᷑
cłie. humulitas exaltata. Sic ꝑse¬
cutores ecͤc. ⁊ fidei ⁊ ad nithilum
ft̃ redatti. confessores xͥ intoto
orbe exaltati. cap̃ incaudam ⁊

Expanded text:
situm equo praecedebat: Hositum equo praecedebat: Hoc honore condignus est quemcunque rex voluerit honorare. Sic magistri Ecclesiae omnium virtutum cultu, et decore sapientiae illustrati, honorantur diademate regiae dignitatis; tanquam membra summi regis ascendunt um, in quorum cordibus residet rex angelorum. Unde Habacuc propheta: Ascendens super equos tuos, et quadrigae tuae salvatio . His Aman spiritualis hostis populi Dei licet invitus praebet obsequium, cum persecutores Ecclesiae coguntur reddere testimonium, non valentes occultare, quod manifestum est. Reversus est Mardochaeus ad januam palatii. Et Aman festinavit ire in domum suam lugens cocelsi . Qui sibi videbatur super alios gloriosior et potentior, infra alcundum illud: Deposuit potentes de sedeait: Convertetur Libanus in charmel, et charmel in caltum reputabitur . e humilitas exaltata; sic persecutores Ecclesiae et fidei ad nihilum sunt redacti, et confessores Christi in toto orbe exaltati. Caput in caudam, et
Abbreviated transcription (Latin):
abxuntes quos ꝯsortes gr̃e ⁊ hono¬
rem ⁊ reuentiam qmͣ soli do̾ debu¬
enint insese tnͣsferre contendũt
eos aut qui ꝯsentire nolunt odiis
⁊ crutiatibus ꝑ seqnͣtur. s iusto ui
dicõ in insidis capiuntur. Inic¬
ustus deangustia lib̾atur. ⁊ tradit᷑
impiꝰ ꝓ eo noctem illam iex dixxit
insompnẽ. Iussitq sibi afferri his¬
torras annales pͥorum tp̃m q̃ cũ illo
p̃sente legẽnt uentũ ẽ ad eum locũ
uͥ scͥptum eint quomͦ nuntiasset
mardotheꝰ insidias bagathan ⁊
thares eunuchoꝵ iegem assỹrio¬
ium ingulare cupientium. Hoctẽ
iꝑx dixit in sompnem. qi ñ dormi¬
tabit n dormnitat qui custodit isi ł¬
inseĩmobilis manens cursus tem¬
porum ⁊ acc̾us hoĩum contempla¬
tur. ⁊ nulla eum latet. cognicio
cui om̃ia p̃sentia. Uñ apłs. nõ enĩ¬
mardochei coram regememorã¬
tur. qr bona oꝑa scõrũ doctorum
lit aman iubñte rege stolam.¬
⁊ equũ mardotheum. cn ip̃e
exnequicia cuitem painũat. impo¬

Expanded text:
abere consortes gratiae: et honorem et reverentiam quam soli Deo debuerunt, in sese transferre contendunt. Eos autem qui consentire nolunt, odiis et cruciatibus persequuntur: sed justo Dei judicio in insidiis suis capiuntur iniustus de angustia liberatur, et traditur impius pro eo. Noctem illam rex duxit insomnem: jussitque sibi afferri historias annales priorum temporum. Quae cum, illo praesente, legerentur, ventum est ad eum locum, ubi scriptum erat, quomodo nuntiasset Mardochaeus insidias Bagathan et Thares eunuchorum. regem Assuerum ingulare cupientium . Noctem rex duxit insomnem, quia non dormitabit, neque dormiet qui custodit IsIn se mobilis permanens cursus temporum et actus omnium contemplatur, et nulla eum latet cogitatio cui omnia praesentia; unde ApostoMardochaei coram rege memorantur, quia bona opera sanctorum doctorum lit Aman, jubente rege, stolam, et Mardochaeum cui ipse ex nequitia crucem paraverat impo
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ iex mañe ꝯsueuerat. Regina
uasti suꝑͥa plebs ẽ uidanca q̃ regna¬
bat qmͣ d cultu d̾i cet̾is p̃mine¬
bat gentili. fecit ꝯuiuiũ femina¬
ium qñ fecit ꝑ legem refectionẽ
sc̃ar̃ aĩaꝵ. Inpalacõ uͥ rex mane
potentie sue notitiam tͥbuenit.
Septimo itaq die cum rereẽt
hilarior. ⁊ pꝰpotacõnem in caluis¬
s mero p̃cepit . un. eunuthis suis
ut int̾ontent reginam ut ostñdee
cunctis ppłis ⁊ pͥntipib illius pult̾¬
nis septiformis gr̃e qñ uenit ple¬
nitudo tp̃ris. ⁊ ds filium suũ misit

Expanded text:
ubi rex manere consueverat. Regina Vasthi superba, plebs est Judaica, quae regnabat quandiu cultu Dei caeteris praeeminebat gentibus. Fecit convivium feminarum, quando fecit per legem, refectionem sanctarum animarum. In palatio, ubi rex manepotentiae suae notitiam tribuerat. Septimo itaque die, cum rex esset hilarior, et post potationem incaluisset mero, praecepit septem eunuchis suis, ut introducerent reginam, ut ostenderet cunctis populis, et principibus, illius pulchnis septiformis gratiae, quando venit plenitudo temporis, et Deus Filium suum misit
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃i m ip̃is fidelib int̾ficiunt
S: eorum iniquitatem scĩ docto¬
res manifestant ut innoten¬
tes soluantur ⁊ illi iusta ultõ¬
ne puniant᷑. Rex assuerꝰ einͣl¬
tauit aman. possunt ꝑamã
suꝑbum mardochei ⁊ sc̃e gñte̾s
mimicum iud̾i̾ ⁊ potentes p̃sentis
scłi designari. Sic̃ enĩ aman epi¬
stolas dirigens segis signaculo
eas mimie ꝯtendit ut facilꝰ uo¬
tum suimgipleatur. sic nd̾i libͦs
legis diuine in quib ẽ signatulũ

Expanded text:
in ipsis fidelibus interficiant. Sed eorum iniquitatem sancti doctores manifestant, ut innocentes salventur, et illi justa ultione puniantur. Rex Assuerus exaltavit Aman . Possunt per Aman superbum, Mardochaei, et sanctae gentis inimicum, Judaei et potentes praesentis saeculi designari. Sicut enim Aman epistolas dirigens, regis signaculo eas munire contendit, ut facilius votum suum expleatur, sic Judaei libros legis divinae, in quibus est signaculum
Abbreviated transcription (Latin):
riis incart̾em retrudit. dum
dit. penitꝰ a bonuĩ miseracõne
repellit. Uñ iuste untꝰ dñs tra¬
didit tortorib donec reddent
uniu̾sum debitũ. qr penas et̃

Expanded text:
riis in carcerem retrudit; dum dit, penitus ab omni miseratione repellit. Unde juste iratus Dominus tradit eum tortoribus, donec reddat universum
Abbreviated transcription (Latin):
uñ iustus fiat. ⁊ p̃cepta legisim¬
pleat. dominus aut̃ eum ur
orem enis ⁊ filios uenundari.
precepit. cum om̃ib q̃ ħt cum
eum cum iniqua uoluntate sua
⁊ nefandis oꝑib cum om̃ib ad¬
inuencõnib suis penas soluere

Expanded text:
unde justus fiat, et praecepta legis impleat. Dominus autem eum, et uxorem ejus, et filios vaenundari praecepit, cum omnibus quae habet, cum eum pro iniqua voluntate sua et nefandis operibus, cum omnibus adinventionibus suis poena
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos: ẽ xp̃c. ascendit naas
amonites. ⁊ pugnare cepit adũsus
iabes galaad. dixeiuntq om̃s
uiri iabesgalaad adnaas. habe¬
to nos fed̾atores ⁊ seruiemus tͥ.
et Respondit adeos naas amoniteᷤ
In hoc fertam uob̾tum pactum ut
eruam omniũ ur̃m occulos dex¬
meroris. Iobes exsitata. galaa
acerinis destimonii. naas gͦ sig¬
nificat serpentem antiquum
qui ẽ pͥnceps amonitar̃ .i. hereci¬
corum. hic ẽ enĩppłc meroris qͥ
nõ ht̃ gaudium sp̃t scĩ qui dis
de uicõrum aceruũ testimonii
rit quib uirilit resistit hosti

Expanded text:
 Galaad. Ascendit Naas Ammonites, et pugnare coepit adversus Jabes Galaad. Dixeruntque omnes viri Jabes Galaad ad Naas: Habe nos foederatos, et serviemus tibi. Et respondit ad eos Naas Ammonites: In hoc feriam vobiscum pactum, ut eruam omnium vestrum oculos dexmoeroris, Jabes, exsiccata; Galaad, acervus testimonii. Naas ergo significat serpentem antiquum, qui est princeps Ammonitarum, id est haereticorum. Hic est enim populus moeroris, qui non habet gaudium Spiritus sancti, qui dispde vitiorum, acervum testimonii, rit, quibus viriliter resistat hosti
Abbreviated transcription (Latin):
saul significat ꝓpm̃.Saul asi¬
nas patris quebens inregem as¬
sumptus ẽ. ⁊ saluator missus
mus isrł. suꝑ cunctum ppłm in
regem ꝯstitutus ẽ ħ enim sig

Expanded text:
Saul significat Christum. Saul asinas patris quaerens, in regem assumptus est, et Salvator a Patre domus Israel, super cunctum populum in regem constit
Abbreviated transcription (Latin):
prouolutus dicens. domine
userere filio meo quia lunati
s ẽ imale patitur. lunaticus ẽ
n ꝑhoralum mom̃ta deuitiis
uitia mutatur. nec ꝑstat in
epto s decrescit abono et
cit in malo. ⁊ nunc mignem
dedit. eliditur qi comĩsi ad do¬
inũ plerumq ademonio gra¬
ius pulsantur uͥuł ad incra
eductantur uł desua expulsio¬
e se uindicet diabolus. s in pͥ

Expanded text:
um dicens: Domine, miserere filio meo, quia lunaticus est, et male patitur . Lunaticus est, qui per horarum momenta de vitiis ad vitia mutatur, nec perstat in coepto, sed decrescit a bono, et crescit in malo, et nunc in ignem accedit eliditur; quia conversi, ad Dominum plerumque a daemonio gravius pulsantur, ut vel ad vitia reducantur, vel de sua expulsione se vindicet diabolus. Sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
lacõne dulcedine adeĩtitium boni
liis affectum dimittunt. manem
ditentes .ꝙ. nob̾ ꝑs in dd̾. aut que he¬
reditas infilio ysai qui aut ꝓhac
uinea ne penitus extuparetur ex

Expanded text:
harae dulcedine ad exercitium boni lia affectum, dimittunt inanem, dicentes: Quae nobis pars in David, aut quae haereditas in filio Isai ? Qui tamen pro hac vinea, ne pe