comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expulsio uerũ &iã conuiratioregii nominis &e potesta¬
tis ostendit. Nã siunuis tantũ suꝑbia fuiss& inculpa
ipsũ solũ oportuissa expelli seruata regia dignitate
meliorib: Igitũ r regib urbe ꝓpulsis romani c̃sulendũ
sibi quã cuiquã suȩ lib̵tati dominandũ rati c̃sules crea¬
uerunt quib uelutiadulta reip. crescentisaetas robus¬
tiorib ausib exercebatur. Anno post urbẽ conditã
ccxliiͦi. brutusprimus apud romanosc̃ sul. pͥmũ c̃ditor ẽ
rteẽq romȩ ñsolũ exequare parricidiosed& uincere stu¬
duit . Quippe duos filios suos adolescentes. totidẽquxoris
suȩ fr̃s uitelliosiuuenes  tuocandꝙ in urbẽ regũ placito
insimulato in c̃tionẽ ꝓtraxit. uirgiscecidit. securique
ꝑcussit. Ipsed einde ueientũ tarquiniensiũq bello. cũ ar¬
s runte suꝑbi filio c̃gresso sibi cõmortuoq ꝓcubuit
Porsenna rex etrusc& grauissimus regii nominis suffra¬

Expanded text:
expulsio uerum etiam eiuratio regii nominis et potestaexpulsio uerum etiam eiuratio regii nominis et potestatis ostendit. nam si mins tantum superbia fuisset in culpa, ipsum solum oportuisset expelli seruata regia dignitate melioribus. igitnr regibus Vrbe propulsis Romani, consulendum sibi quam cuiquam suae libertati dominandum rati, consules creauerunt: quibus ueluti adulta reipublicae crescentis aetas robustioribus ausis exercebatur. Anno post Vrbem conditam CCXLIIII Brutus primus apud Romanos consul primum conditorem regemque Romae non salum exaequare parricidio sed et uincere studuit; quippe duos filios sues adnlescentes totidemque uxoris suae fratres, Vitellios iuucnes, reuocandorum in Vrbem regum plaoito insimulatos, in contionem pretraxit, uirgis cecidit securique percussit, ipse deinde Veientum Tarquiniensiumque bello cum Arrunte, Superbi filio, congresso sibi commortuoque procubuit. Porsenna rex Etruscorum, grauissimus regii nominis suffra
Abbreviated transcription (Latin):
c̃pendiosa ter geminq c̃gressione finisse . rursus pace
dirupta. metũ fufetiũ cũ fidinate bello meditata & iã
ꝓditione suspensũ currib: indiuessa raptantib: dupli¬
cis animi noxã poena diuisi corporis expendisse
Latinos ancomarcioduce sepe c̃gressus aliqđo suꝑatos
tarquiniũ priscũ om̃sfinitimos& potente stunc tusciȩ
insistente uictos fuisse nec domitos. tarquini suꝑbi
regnũ occisi soceri scelere assũptũ. habita inciues
crudelitate detentũ. flagitio adulteratȩ iucretiȩ
amissũ. & int̃domestica uitia uirtutesq forinsecus
emicantes idest oppida ualida inlatio ꝑ cũ capta . arde¬
am mocricolũ siue suessã pometiãq & quicquid ingabi¬
osuł fraude ꝓpͥa uł poena filii uł romanis uirib ꝑpetra¬
uit. Sed romani quanta mala ꝑcoxlaiiannos c̃tinua
illa regũ dominatione ꝑtulerint. ñ solũ unius regis

Expanded text:
conpendiosa tergeminorum congressione finisse: rursus pace conpendiosa tergeminorum congressione finisse: rursus pace disrupta Mettum Fufetium Fidenate bello, meditata etiam proditione suspensum, curribus in diuersa raptantibus duplicis animi noxam poena diuisi corporis expendisse: Latinos Anco Marcio duce saepe congressos, aliquando superatos: Tarquinium Priscum omnes finitimos et potentes tunc Tusciae insistente uiotos fuisse nec domitos: Tarquinii Superbi regnum occisi soceri scelere adsumptum, habita in ciues crudelitate detentum, flagitio adulteratae Lucretiae amissum, et inter domestica uitia uirtutesque forinsecus emicantes, id est oppida ualida in Latio per eum capta Ardeam Oricolum Suessam Pometiamque et quidquid in Gabios uel fraude propria uel poena filii uel Romanis uiribus perpetrauit. sed Romani quanta mala per CCCLIII annos continua illa regum dominatione pertulerint, non solum unius regis
Abbreviated transcription (Latin):
Primus illi cãpus adbellũ forũ urbis fuit. mixta simul
externa ciuiliaꝙ bella mimquã de futura significans
Sabinꝙ quosfoedere ludisq pellexerat feminas tã in ho¬
neste p̃sũpsit quã nefarie defendit. ducẽ eorũ titũ tati¬
ũ senẽ honestis pietatis causis in sistentẽ diuarmisꝓpulsa¬
tũ. mox ut in sotietatẽ regni assũpsit occidit. Cũ ueienti¬
b p̃liũ adhuc paruo nomine iã magnis uirib: agita tum
cȩninensiũ captũ ac dirutũ oppidũ. absũptissemel armi
nũ quã quies. quippe quib ȩgestas turpisatq obscena fa¬
mis domitimerent᷑. sium quã paciad qui euissent
lã hinc incessabilia certamina & iuxta quantitatẽ uiri¬
ũ sẽꝑ graua quã breuissime strinxerĩ: tulliũ ostilium
militaris rei institutorẽ fiducia bene exercitȩ iuuentu¬
tis albanis intulis sebellũ. & diualtrinsecus spe incerta
certa dade tandẽ pessimos exitus & dubios euentus

Expanded text:
primus illi campus ad bellum forum Vrbis fuit, mixta simul primus illi campus ad bellum forum Vrbis fuit, mixta simul externa ciuiliaque bella numquam defutura significans. Sabinorum, quos foedere ludisque pellexerat, feminas tam inhoneste praesumpsit quam nefarie defendit. ducem eorum Titum Tatium, senem honestis pietatis causis insistentem, diu armis propulsatum, mox, ut in societatem regni adsumpsit, occidit. cum Veientibus proelium adhuc paruo nomine, iam magnis uiribus, agitatum. Caeninensium captum ac dirutum oppidum. adsumptis semel armis numquam quies, quippe quibus egestas turpis atque obscena fames domi timerentur, si umquam paci adquieuissent. iam hinc incessabilia certamina et iuxta quantitatem uirium semper grauia quam breuissime strinxerim: Tnllum Hostilium militaris rei institutorem fiducia bene exercitae iuuentutis Albanis intulisse bellum et diu altrinsecus spe incerta, certa clade, tandem pessimos exitus et dubios euentus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt & necessario debent rogare nesint: eũ sane
rogare solũ dm̃qui& tunc occulta iusticia ꝑmisit ut
fierent & nunc aꝑta mi scđã prestent ut non sint
Quȩ modo ame plenius ab ipso urbis exordio re uolutis
ꝑ ordinẽ historiis ꝓferentur. Anno post euersionẽ
troiae ccco quarto decimo ol ympiade autẽ sex ta
quȩ quinto demũ anno quatuor in medio expletis
apud helidẽ greciȩ ciuitatẽ aeone & ludis exerceri
sola urbs roma in italia a romulo & remogeminis
auctorib c̃dita ẽ. Cinus regnũ continuo romulus
parricidio inbuit. pariq successu crudel itatissine
mora raptassabinas in ꝓbis nuptiis c̃soederatas. mari¬
tq & parentũ cruore dotauit. Itaq romulus int̃festo
primũ a uonumitore dehinc freremo arripuit imperiũ
urbẽq c̃stituit. regnũ aui. muros fr̃is. tẽplũ soceri sangui¬
ne dedicauit sceleratꝙ manũ ꝓmissa inpunitate collegit

Expanded text:
fuerunt, et necessario debent rogare, ne sint: eum sane fuerunt, et necessario debent rogare, ne sint: eum sane rogare solum Deum, qui et tunc occulta iustitia permisit, ut fierent, et nunc aperta misericordia praestat, ut non sint. quae modo a me plenius ab ipso Vrbis exordio, reuolutis per ordinem historiis, proferentur. Anno post euersionem Troiae ccccxmi, olympiade autem sexta, quae quinto demum anno quattuor in medio expletis apud Elidem Graeciae ciuitatem agone et ludis exerceri solet, urbs Roma in Italia a Romulo et Remo geminis auctoribus condita est. cuius regnum continuo Romulus parricidio imbuit, parique successu crudelitatis sine more raptas Sabinas, inprobis nuptiis confoederatas maritorum et parentum cruore dotauit. itaque Romulus, interfecto primum auo Numitore dehinc Remo fratre, arripuit imperium Vrbemque constituit; regnum aui, muros fratris, templum soceri sanguine dedicauit; sceleratorum manum promissa inpunitate collegit.
Abbreviated transcription (Latin):
intẽperantiae nr̃a. Ecce similis babilonia ortus &
roma. similis potentia. simił magnitudo similia
tẽpora. simili abona. similia mala. tamen non
similis exitus similis ue defectus: Illa enĩ regnum
amisit . hac retin&. Illa int̃fectione regis orbata.
hȩc incolomi imp̃re setura est. & hoc quare : qm̃ ibi
in rege libidinũ turpitudo punita hic xp̃iane
tligionis c̃tinentissima acquitas in rege seruata est
nabsq religionis reuerentia auiditatẽ uoluntatis
icentia furoris impleuit. hic & xp̃iani fuere qͥ parcereas.
cinquo memoria parteret᷑. Qua ꝓpt̃ desinant religi¬
mẽ lacerare & lacessere pacientiã dĩ ꝓpt̃ quã habent
uti& hoc quoq inpunitũ habeant sialiqđo desistant
ecolant sane metũ. maio suorũ tẽporabellis inquietis¬
sima scelerib: exetrabilia. dissensionib focda mise¬
ru s c̃tinuatissima quȩ & merito possunt horrere qͥa

Expanded text:
intemperantiae nostrae. Ecce similis Babyloniae ortus et intemperantiae nostrae. Ecce similis Babyloniae ortus et Romae, similis potentia, similis magnitudo, similia tempora, similia bona, similia mala: tamen non similis exitus similisve defectus. Illa enim regnum amisit, haec retinet; illa interfectione regis orbata, haec incolumi imperatore secura est. Et hoc quare? Quoniam ibi in rege libidinum turpitudo punita, hic Christianae religionis continentissima aequitas in rege servata est. Ibi absque religionis reverentia aviditatem voluntatis licentia furoris implevit: hic et Christiani fuere, qui parcerent, et et in quorum memoria parceretur. quapropter desinant religionem lacerare et lacessere patientiam Dei propter quam habent, uti et hoc quoque inpunitum habeant, si aliquando desistant. recolant sane mecum maiorum suorum tempora, bellis inquietissima, sceleribus exsecrabilia, dissensionibus foeda, miseriis continuatissima, quae et merito possunt horrere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
medio imperii sui tẽpore babiloniã caput regni c̃diqͥit
amedis & arbato regeeꝵ p̃fecto autẽ suo spoliata opib
& regno atq: ipsore ge priuata est. ipsa ta men aliquan¬
diu mansit in colomis Similit̃ & roma postannos toti
autẽ suaͦ inrupta & opibus spoliata nunc regno man&
& regnat in colomis quã uis intantũ archanis statutis
int̃ utrãq urbẽ c̃uenientiae totius ordo seruatus sit
ut & ibi p̃fectus eius arbatus regnũ inuaserit & hic p̃fec¬
tuscius attalus regnare tẽptauerit. tã & si apud
bancsolã merito xp̃iani impr̃is at tẽptatio ꝓfana
uacuata sit . Itaq haeͤc obh p̃cipue cõme moranda
credidi ut tanto archano in effabiliũ uditiq dĩ ex
parte patefacto. intellegant huqͥ insipient̃ utiq de
tẽporib xp̃ianis murmurant. unũ dm̃ disposuisse
tẽpora & in principio babilonis & infine roma ni
illius clementiae e̾e qđ uiuimus qđ autẽ mesere uumꝰ

Expanded text:
medio imperii sui tempore Babylonam caput regni condidit. medio imperii sui tempore Babylonam caput regni condidit. a Medis et regno atque ipso rege privata est: ipsa tamen postea aliquandiu mansit incolumis; similiter et Roma post annos totidautem suo irrupta et opibus spoliata, nunc regno manet adhuc et regnat incolumis. Quamvis in tantum arcanis statutis inter utramque urbem convenientiae totius ordo servatus sit, ut et ibi praefectus ejus Arbatus regnum invaserit, et hic praefectus ejus Attalus regnare tentaverit, tametsi apud hanc solam merito Christiani imperatoris attentatio profana vacuata sit: itaque haec ad hoc praecipue commemoranda credidi, ut tanto arcano ineffabilium judiciorum Dei ex parte patefacto, intelligant hi qui insipienter utique de temporibus Christianis murmurant, unum Deum disposuisse tempora, et in principio Babylonis, et in fine Romanllius clementiae esse quod vivimus: quod autem misere vivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eñ usq adcyrũ reges quãuis caldeq uirib potentes &ba¬
biloniae nomine clarilegant᷑ inmimero tam̃ & cardi
p̃fecto dehonorata quo roma subproca
rege ut ꝓprie dixerĩ seminata est. babilon nouissime
cotẽ pore a cyrorege subũsa quo pͥmũ roma atar quiniorũ
regũ dominatione liberata est. Si quidẽ subuna cadẽ q
c̃uenientia tẽpori illa cecidit. ista surrexit . Illa tunc
pͥmũ alieni gȩnarũ ꝑpessa dominatũ. haec tunc pͥmũ & iã
suorũ aspernata fastidiũ . Illatunc quasi moriens dimisit
hereditatẽ. haecuͦ pubescens tunc se agnouit heredẽ
sunc orientis occidit & ortũ est occidentisimperium
& nediutius uerbis morer cõmitto medentib insanien¬
tiũ sedueritatis p̃sidio liberandũ. segnauit ninus
annis .l. & duob. cui successit uxor ut dixi sua semi¬
ramis. Que cũ & ipsa xl& duob annis regnauerit

Expanded text:
eum usque ad Cyrum reges, quamuis Chaldaeorum uiribus potentes et Baeum usque ad Cyrum reges, quamuis Chaldaeorum uiribus potentes et Babyloniae nomine clari legantur, in numero tamen et cardin Arbato praefecto dehonorata, quo Roma sub Proca rege, ut proprie dixerim, seminata est. Babylon nouissime eo tempore a Cyro rege subuersa, quo primum Roma a Tarquiniorum regum dominatione liberata est. siquidem sub una eademque conuenientia temporum illa cecidit, ista surrexit; illa tunc primum alienorum perpessa dominatum, haec tunc primum etiam suorum aspernata fastidium, illa tunc quasi moriens dimisit hereditatem, haec uero pubescens tunc se agnouit heredem; tunc Orientis occidit et ortum est Occidentis imperium. Et ne diutius uerbis morer, committo me dentibus insanientium, sed ueritatis praesidio liberandum. Regnauit Ninus annis LII. cui successit, ut dixi, uxor sua Samiramis: quae cum et ipsa XLII annis regnauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
disposita ñ aut humanis uirib aut incertis casib acci¬
disse ꝑ doceã . om̃s historiae antiquȩ anino incipiun
om̃s historiae romanȩ aꝓca exoriunt᷑ de inde a
primo anno imperii nini usque quobabilon a semi¬
ramide instaurari coepta est. int̃ueniunt annilx¬
x iIII. & a primo annoꝓcae cũ regnare coepit usq
adc̃ditionẽ urbis factã a romulo int̃ sunt &que ann
lx iiii. Ita regnante ꝓca. futurae romae sementis
iacta est & siñdũ germen appareret. eodẽ anno
regni ipsius ꝓcae. babilonis regnũ defecit & si adhuc
ipsa c̃sistit : discedente autẽ arbato in medos. partẽ
regni penesse retinuere caldei quibabilonã sibi adũ sus
medos uindicauerunt. Ita babiloni & potestas apud
medos ꝓpͥetas apud caldeos fuit. Caldei aute ꝓpt̃ antiquã
regia urbis dignitatẽ ñ illã suã sed soillius uocare malu¬
erunt Inde factũ est ut nabochodo nosor cacteriq post

Expanded text:
disposita, non aut humanis uiribus aut incertis casibus accidisposita, non aut humanis uiribus aut incertis casibus accidisse perdoceam, omnes historiae antiquae a Nino incipiunt, omnes historiae Romanae a Proca exoriuntur. deinde a primo anno imperii Nini usque quo Babylon a Samiramide instaurari coepta est, interueniunt anni LXIIII, et a primo anno Procae, cum regnare coepit, usque ad conditionem Vrbis factam a Romulo intersunt aeque anni LXIIII. ita regnante Proca futurae Romae sementis iacta est, etsi nondum germen apparet. eodem anno regni ipsius Procae Babylonis regnum defecit, etsi adhuc Babylon ipsa consistit. discedente autem Arbato in Medos, partem regni penes se retinuere Chaldaei, qui Babylonam sibi aduersum Medos uindicauerunt. ita Babyloniae potestas apud Medos, proprietas apud Chaldaeos fuit: Chaldaei autem propter antiquam regiae urbis dignitatem non illam suam, sed se illius uocare maluerunt. unde factum est, ut Nabuchodonossor ceterique post
Abbreviated transcription (Latin):
babiloniũ & romanũ quasi int̃ patrẽ senẽ acfilium
pariiũ africanũ ac macedonicũ breuia & media
quasitutor curatoq uenerunt. potestate temporis
ñ iure hereditatis ad missi. Quod utrũ ita sit
aꝑtissime expedire curi
Aex primus apud assirios qui eminere ceteris potuit
ninus fuit. Occisonino semiramis uxor totius asiae
regina. babiloniã instaurauit urbẽ caputq regni
assirii ut ess& instituit. Tegnũ assiriq diu in c̃cussa
potentia stetit. Sed cũ arbatus quẽ alii arbacen
uocant p̃fectus medorũ idẽq natione medussardana¬
pallũ regẽ suũ apud babiloniã int̃feciss&. regni nom̃
& sumã admedos transtulit. Itanini& babilonis regnũ
eo anno in medos diriuatũ est. quo anno apud latinos
procas amulii & numitoris pater auus autẽ rea silux̧
quȩ mater romuli fuit regnare coepit. Vt autẽ om̃a
haec in effabilib misteriis & ꝓfundissimis dĩ iudicis

Expanded text:
Babylonium et Romanum, quasi inter patrem senem ac filium Babylonium et Romanum, quasi inter patrem senem ac filium paruum, Africanum ac Macedonicum breuia et media, quasi tutor curatorque uenerunt potestate temporis non iure hereditatis admissi. quod utrum ita sit, apertissime expedire curabo. Rex primus apud Assyrios, qui eminere ceteris potuit, Ninus fuit. occiso Nino Samiramis uxor eius, totius Asiae regina, Babylonam urbem instaurauit caputque regni Assyriis ut esset instituit. regnum Assyriorum diu inconcussa potentia stetit; sed cum Arbatus, quem alii Arbacen uocant, praefectus Medorum idemque natione Medus, Sardanapallum regem suum apud Babylonam interfecisset, regni nomen et summam ad Medos transtulit. ita Nini et Babylonis regnum eo anno in Medos deriuatum est, quo anno apud Latinos Procas, Amuli et Numitoris pater, auus autem Rheae Siluiae, quae mater Romuli fuit, regnare coepit. ut autem omnia haec ineffabilibus mysteriis et profundissimis Dei iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
regit quã is qui & fecit & diligit : quisuͦ sapientius
& fortius ordinare & regere facta potest. quã qͥ & faci¬
endo ꝓuidit & ꝓuisa ꝑfecit : qua ꝓpt̃ omntẽ potesta tẽ
adõ eꝰe omnẽq ordinationẽ & qui ñ legerunt sent¬
unt & quilegere agnoscunt. Qđ si potestates adõ
sunt quanto magis regna a quib reliqua potestates
ꝓgrediuntur : si autẽ rega diuersa. quanto a equius
regnũ aliqđ maximũ. cui reliqu& regn& potestas
uniuersa subicit᷑ : quale a principio babiloniũ & dem¬
de macedonicũ fuit. Post&iã africanũ atꝙ infine
romanũ qđ usq ad huc man& eadẽq ineffabili
ordinatione ꝑ quatuor mundi cardines. quatuor
regnoꝵ principatus distinctis gradib eminontes
ut & babiloniũ regnũ aboriente a meridie karta¬
gimense a septentrione mace donicũ: ab occiden¬
te romanũ. Quꝙ int̾ primũ ac nouissimũ id est int̃

Expanded text:
regit, quam is qui et fecit et diligit? quis uero sapientius regit, quam is qui et fecit et diligit? quis uero sapientius et fortius ordinare et regere facta potest, quam qui et facienda prouidit et prouisa perfecit? quapropter omnem potestatem a Deo esse omnemque ordinationem, et qui non legerunt sentiunt et qui legerunt recognoscunt. quod si potestates a Deo sunt, quanto magis regna, a quibus reliquae potestates progrediuntur; si autem regna diuersa, quanto aequius regnum aliquod maximum, cui reliquorum regnorum potestas uniuersa subicitur, quale a principio Babylonium et deinde Macedonicum fuit, post etiam Africanum atque in fine Romanum quod usque ad nunc manet, eademque ineffabili ordinatione per quattuor mundi cardines quattuor regnorum principatus distinctis gradibus eminentes, ut Babylonium regnum ab oriente, a meridie Carthaginiense, a septentrione Macedonicum, ab occidente Romanum: quorum inter primum ac nouissimum, id est inter
Abbreviated transcription (Latin):
Atque ut inã ipsũ depulsorẽ huius uel modicae inquietud inis
prȩcarentur. cuius munere hanc ignoratã aliistẽporib
iugitatẽ pacis habuerunt. Et qm̃ spopondisse me meniin
cũ ueluti articulis quibdã dicendi ordinẽ definirem
dicturũ me ab orbe condito usq ad urbẽ conditã. huic
uolumini qđ ab orbe condito explicuimusfinis icsit.
ut aburbe condita sequens libellus incipiat. qui con¬
textiora ill& tẽpꝙ mala. exercitatioribus quippe
ad nequitiã atq eruditiorib hominibus continebit
eminẽ iã ee hominũ arbitror quẽ latere possit. quia
hominẽ in hoc mundo dsfecerit. unde &iã peccante
homine mundusarguitur. ac ꝓptes nr̃am intẽperantiõ
conprimendã terra haec inqua uiuimus de fectu ceter
animaliũ & sterilitate suo fructuum castigatur
Itaque sicreatura dĩ merito & dispensatiodi sumus
quiscnĩ magis diligit quã ille qͥ fetit : quis autẽ ordio cus

Expanded text:
atque utinam ipsum depulsorem huius uel modicae inquietudinis atque utinam ipsum depulsorem huius uel modicae inquietudinis precarentur, cuius munere hanc ignoratam aliis temporibus iugitatem pacis habuerunt. et quoniam spopondisse memini, cum ueluti articulis quibusdam dicendi ordinem definirem, dicturum me esse ab orbe condito usque ad Vrbem conditam, huic uolumini quod ab orbe condito explicuimus finis hic sit, ut ab Vrbe condita sequens libellus incipiat, qui contextiora illorum temporum mala, exercitatioribus quippe ad nequitiam atque eruditioribus hominibus, continebit. eminem iam esse hominum arbitror, quem latere possit, quia hominem in hoc mundo Deus fecerit. unde etiam peccante homine mundus arguitur ac propter nostram intemperantiam conprimendam terra haec, in qua uiuimus, defectu ceterorum animalium et sterilitate suorum fructuum castigatur. itaque si creatura Dei, merito et dispensatio Dei sumus; quis enim magis diligit, quam ille qui fecit? quis autem ordinatius
Abbreviated transcription (Latin):
inpliciti suscipere tercĩ non recusarent . dũ modo inimi¬
cissuis hostes adquirerent. Athenien ses tanta bellorum
tẽpestate ꝑ moti. duosduces deligunt periclen spectate
uirtutis uirũ & sosoden scriptorẽ tragoediarum.
luidiuiso exercitu & spartan fines late populati sunt
pugnatũ est donec spartani & opib inminutis & fide
ꝓfligata. sociis quoq obꝓbrio fuere. Sed hac ꝑtota
aetatũ uolumina incubuisse greciae parui penditur.
Nunc autẽ interpellari interdũ uoluptates & impediri parũs
libidines non sustinetur. Quã quã inter illius tẽporis
homines atq istius hoc inter est. qđ illi aequo animo haec in¬
tolleranda tollerauerunt quia in his nati uel nutriti erant¬
& meliora non nouerant. Isti autẽ ꝑpetuo inuita sua
tranquillitatũ & delitiarũ sereno assue facti. ad om̃e uel
mo dicũ obducte sollicitudiris nubilũ commouentur

Expanded text:
inpliciti suscipere tertium non recusarent, dummodo inimiinpliciti suscipere tertium non recusarent, dummodo inimicis suis hostes adquirerent. Athenienses tanta bellorum tempestate permoti duo duces deligunt Periclen spectatae uirtutis uirum et Sophoclen scriptorem tragoediarum: qui diuiso exercitu et Spartanorum fines late populati sunt pugnatum profligata, sociis quoque probro fuere. Sed haec per tot aetatum volumina incubuisse Graeciae parvi penditur. Nunc autem interpellari interdum voluptates, et impediri parumper libidines non sustinetur. Quamquam inter illius temporis homines atque istius hoc interest, quod illi aequo animo haec intoleranda tolerabant, quia in his nati uel enutriti erant et meliora non nouerant: isti autem, perpetuo in uita sua tranquillitatum et deliciarum sereno adsuefacti, ad omne uel modicum obductae sollicitudinis nubilum commouentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Atheniensesũ lacedemonios alibi intentos. ediuerso aggred
parant. Nec lacede monii quieuere. Nã ipsi in messenio
occupati. pelopenenses immiserunt quia thenienses plic
exciperent. Athenienses autẽ missa in aegiptũ parua classe
impares uirib nauali congcessu facile uincuntur. dehinc
recepta cdasse. aucti &iã militũ robore. uictores in prȩliũ
uocant. Lacede moniiquoque omissis messenis. in athenien¬
ses arma c̃uertunt. duiuariȩ & grauespugne & anceps
uictoria status. ac posttemũ pendente euentu utrimq disces¬
sũ est. Sciendũ tamen est maximã ipsã ee spartã quã &
ꝙ dici. Igitur inde reuocati lacede monii ad messeniorũ
bellũ. ne mediũ tẽpus otiosũ atheniensib relinquerent
cũ thebanis paciscuntur. ut boctiorẽ imperiũ eis restituerent
qđ tẽporib belli ꝑsiciami serant. si illi atheniensi ũ bella
susciperent. Tantusfuror spartanꝙ. erat. ut duob bellis

Expanded text:
Athenienses uero Lacedaemonios alibi intentos e diuerso adgredi Athenienses uero Lacedaemonios alibi intentos e diuerso adgredi parant. nec Lacedaemonii quieuere: nam ipsi in Messenios occupati Peloponnenses inmiserunt, qui Athenienses proelio exciperent. Athenienses autem, missa in Aegyptum parua classe inpares uiribus, nauali congressu facile uincuntur. dehinc recepta classe, aucti etiam militum robore, uictores in proelium uocant. Lacedaemonii quoque omissis Messeniis in Athenienses arma conuertunt. diu uariae et graues pugnae et anceps uictoriae status ac postremum pendente euentu utrimque discessum est. Sciendum tamen est maxime, ipsam esse Spartam quam  dici. Igitur inde reuocati Lacedaemonii ad Messeniorum bellum, ne medium tempus otiosum Atheniensibus relinquerent, cum Thebanis paciscuntur, ut Boeotiorum imperium eis restituerent, quod temporibus belli Persici amiserant, si illi Atheniensium bella susciperent. tantus furor Spartanorum erat, ut duobus bellis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ insupplementũ militiȩ uenerant. spartã remittunt
quib ꝓmiscuos om̃iũ feminarũ c̃cubitus ꝑmisere. infami sat
tamen utili licentia. Ipsi autẽ ꝓposito in sistentes fraude
messenios. uictosseruitio p̃munt. at illi cruentã domina¬
tionẽ in terbera & uinda ꝑpessi. iugũ excutiunt arma
sumunt bellũ instaurant. Lace demonu thyrreũ atheni¬
ensẽ poetã ducẽ p̃liolegunt. qui trib c̃flictib fusi. amissũ
exercitũ uocatã in libertatẽ seruq. manu suppleuerunt
Sedcũ sic quoq desistendũ certamine ꝓpt̃ metũ periculi ar¬
bitrarentur. tyrrei poetȩ & ducis composito carmine & ꝓ
c̃tione reritato. rursus accensi mox incertamen ruunt
Ianta autẽ uĩ animq concursũ est. ut raro umquã cruentius
p̃lium ex arserit . Ad postremũ tamen uictoria lacedemoni
fuit. tertio messeni reparauere certamen. Nec lacedemo¬
nus mora multas in auxiliũ copias utrimq duxerunt

Expanded text:
ndum in supplementum militiae venerant, Spartam remittunt, ndum in supplementum militiae venerant, Spartam remittunt, quibus promiscuos omnium feminarum concubitus permisere, infami satis, nec tamen utili licentia. Ipsi autem proposito insistentes Messenios, uictos seruitio premunt. at illi, diu cruentam dominationem inter uerbera et uincla perpessi, iugum excutiunt, arma sumunt, bellum instaurant. Lacedaemonii Tyrreum, Atheniensem poetam, ducem proelio legunt. qui tribus conflictibus fusi, amissum exercitum uocata in libertatem seruorum manu suppleuerunt. sed cum sic quoque desistendum certamine propter metum periculi arbitrarentur, Tyrrei poetae et ducis conposito carmine et pro contione recitato rursus accensi mox in certamen ruunt; tanta autem ui animorum concursum est, ut raro umquam cruentius proelium exarserit; ad postremum tamen uictoria Lacedaemoniorum fuit. tertio Messenii reparauere certamen, nec Lacedaemoniis mora, multas in auxilium copias utrimque duxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suimq maximũ bellũ totis uirib cõmissũ est. In quo mutu
iscedib ad hoc coacti sunt ut uelut uicti se ab alterutro sub¬
traherent. bellũq desererent. Tunc &iã amatonum
gentis & cimmeriq. in asiã repentinus incursus plurimã
diulate uastationem stragemque edidit
De in defesso furore bellantes. ruinȩ suȩ totasgrecia& uires
inplicuerunt. Quicũ magnis exetrationib deuouissussent
sacramentisq obtrinxissent . domũ nisi messena expugnata
nũquã ee redituros .acꝑx. annos longa fatigati obsidione.¬
nec tamen aliquẽ uincendi fructũ ad pti. Porro autẽ & quaereł
uxorũ suꝑ longa uiduitate & periculo sterilitatis c̃testanti¬
ũ ꝑ moti reuocarentur. c̃sultatione habita ueriti ne uiter¬
cepta spe sobolis sibi magis hac ꝑ seuerantia quã messenis
ꝑditio nutriretur. electos in exercitũ eosqui post iusiura¬

Expanded text:
siumque maximum bellum totis siumque maximum bellum totis is caedibus ad hoc coacti sunt, ut velut victi se ab alterutro subtraherent, bellumque desererent. Tunc etiam Amazonum gentis et Cimmeriorum in Asiam repentinus incursus plurimam diu late vastationem stragemque edidit.r annos viginti indefesso furore bellantes, ruinae suae totas Graeciae vires implicuerunt: qui, cum se magnis exsecrationibus devovissent, sacramentisque obstrinxissent, domum, nisi Messena expugnata, numquam esse redituros, ac per decem annos longa fatigati obsidione,nec tamen aliquem vincendi fructum adepti: porro autem 81 et querelis uxorum super longa viduitate, et periculo sterilitatis contestantium permoti revocarentur, consultatione habita, veriti ne, intercepta spe sobolis, sibi magis hac perseverantia, quam Messeniis perditio nutriretur, selectos in exercitu eos, qui post jusjura
Abbreviated transcription (Latin):
citas concauiaeris auger&. pulsuq ferali competens ima¬
gini murmur emiter&. nefarioq speͤctaculo mugitus
pecudis. non hominis gemitus uidere tur
ed falaris factũ amplexus. factorẽ exetratus & ultioni mate¬
riã p̃buit & crudelitati. Nã ipsũ opificẽ sua inuentione
puniuit. fuerat &iã paulo superiore tẽpore apud latinos
rex remulus qui ꝑannosxx VIII. flagitus impietatibusq
crescens. ad postremũ diuino iuditio fulmine inter emptus.
matura supplitia in matura aetate dissoluit. Eligant nunc
siuidetur latini & siculi. utrũ indieb remuli & falari dif
ẽ ẽ maluissent in nocentũ uitas poenis extorquentium:
an his tẽporib xp̃ianis cũ imperatores romani ipsa in
primis religione cõpositi. post cõminutas.r .p. bonorum
tyrannides. ne ipsorũ quidẽ in iurias exigunt tyrannoꝵ
nno ante urbẽ conditã tricesimo. pelo penensiũ athenien¬

Expanded text:
citas concaui aeris augeret pulsuque ferali conpetens imacitas concaui aeris augeret pulsuque ferali conpetens imagini murmur emitteret, nefarioque spectaculo mugitus pecudis, non hominis gemitus uideretur. sed Phalaris, factum amplexus factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit et crudelitati: nam ipsum opificem sua inuentione puniuit. Fuerat etiam paulo superiore tempore apud Latinos rex Aremulus, qui per annos XVIII flagitiis inpietatibusque crescens, ad postremum diuino iudicio fulmine interceptus matura supplicia inmatura aetate dissoluit. Eligant nunc, si uidetur, Latini et Siculi, utrum in diebus Aremuli et Phalaridis esse maluissent innocentum uitas poenis extorquentium, an his temporibus Christianis, cum imperatores Romani, ipsa in primis religione conpositi, post comminutas reipublicae bono tyrannides ne ipsorum quidem iniurias exigunt tyrannorum. Anno ante Vrbem conditam xxx Peloponnensium Athenien
Abbreviated transcription (Latin):
matrũ uel uxorũ uellent refugere. Quo facto erubescente
in proeliũ redeunt. & facta impressione. quos fugiebant
fugere conpellunt. Ibitunc astyages capitur. cuicyrus nihil
aliud quã regnũ abstulit . eũq maxim& hircanq genti
p̃posuit. In medos uͦ reuerti ipse noluit . Nic finis imperii
medq fuit. Sed ciuitatesquȩ tributariȩ med&: erant. a
cyro de fecerunt. quȩ rescyro multo bello causa & origo ext¬
tit Eatẽ pestate falaris siculos argentinos arrepta tyrani:¬
de populabatur. Qui crudelis mente. cõmentis crudelior
om̃a nefarie in in nocentes agens. inuenit aliqđo quẽ iuste
punira in iustus. Nã perillus quidã aerisopifex affectar
tyranni amicitiã aptũ munus cudelitati illius ratus
taurũ aeneũ fecit. cui fabre ianuã elatere conposuit.
quȩ ad contrudendos dãnatos receptui for&. utcũ indusu
ibidẽ subiectis ignib torreretur. sonũ uocis extorta cap¬

Expanded text:
matrum uel uxorum uellent refugere. quo facto erubescentes matrum uel uxorum uellent refugere. quo facto erubescentes in proelium redeunt et facta inpressione quos fugiebant fugere conpellunt. ibi tunc Astyages capitur, cui Cyrus nil aliud quam regnum abstulit, eumque maximae Hyrcanorum genti praeposuit. in Medos uero reuerti ipse noluit. is finis imperii Medorum. fuit. sed ciuitates, quae tributariae Medorum erant, a Cyro defecerunt: quae res Cyro multorum bellorum causa et origo exstitit. Ea tempestate Phalaris Siculus Agrigentinos arrepta tyrannide populabatur. qui crudelis mente, commentis crudelior, omnia nefarie in innocentes agens, inuenit aliquando quem iuste puniret iniustus. nam Perillus quidam aeris opifex adfectans tyranni amicitiam, aptum munus crudelitati illius ratus, taurum aeneum fecit, cui fabre ianuam e latere conposuit, quae ad contrudendos damnatos receptui foret: ut cum inclusus ibidem subiectis ignibus torreretur, sonum uocis extortae capa
Abbreviated transcription (Latin):
it. Sed cyrus mox ut ad oleuit . c̃gregata ꝑsarũ manu auo
certamen indixit. Porro astyages oblitus sceleris sui qđ in
harpalũ dudũ ad miserat . cũ filiũ euis unicũ & paruulum
interfecit epulandũq patriapposuit. ac nequid infelicis¬
simȩ orbitati infelix ignorantia subtraher&. in fames ȩpu¬
las ostensis patricũ capite manib imꝓperauit Nuiusergo
facti immemor ipsi harpalo sũmã belli committit qͥ accep¬
tũ exercitũ statim cyro ꝑꝓditionẽ tradidit. Quo cõꝑto ast¬
agesraptis secũ copiis in ꝑsãs ꝓficiscit᷑ acriusq certamen in ftau¬
rat
ꝓposito suis metu siquis ep̃lio cedere moliret᷑ ferro excipe¬
retur. Qua necessitate in stanter medispugnantib. pulsa
iterũ ꝑsarũ aciescũ paulatim cedera. matres & uxoresete
obiuã occurrunt. orant in p̃liũ reuertant᷑ cunctantib: subla¬
ta ueste obscena c&poris ostendunt. quȩ rentesnũ in uteros

Expanded text:
it. sed Cyrus mox ut adoleuit congregata Persarum manu auo it. sed Cyrus mox ut adoleuit congregata Persarum manu auo certamen indixit. porro Astyages oblitus sceleris sui quod in Harpalum dudum admiserat, cum filium eius unicum et paruulum interfecit epulandumque patri adposuit ac, ne quid infelicissimae orbitati felix ignorantia subtraheret, infames epulas ostensis patri cum capite manibus in- properauit — huius ergo facti immemor, ipsi Harpalo summam belli committit, qui acceptum exercitum statim Cyro per proditionem tradit. quo conperto Astyages raptis secum copiis in Persas ipse proficiscitur acriusque certamen instaurat, proposito suis, metu si quis e proelio cedere moliretur, ferro exciperetur. qua necessitate instanter Medis pugnantibus pulsa iterum Persarum acies cum paulatim cederet, matres et uxores eorum obuiam occurrunt, orant in proelium reuertantur; cunctantibus sublata ueste obscena corporis ostendunt quaerentes, num in uteros
Abbreviated transcription (Latin):
re corrupti&. qui int̃ scortoꝵ greges femineo habitu
purpurã collo tractans a p̃fecto suo arbato qͥtunc medis perat
uisus atq ex etrationi habitus mox &iã excitis medorũ po¬
płis ad bellũ ꝓuocatus & uictus ardenti pyrȩ se in iecit
x in regnũ assirio in medo sc̃cessit. deinde multis proelus
undiq scatiscentib quȩ ꝑ ordinẽ disserere nequa quã aptũ
uidet᷑ ꝑ uariosꝓuentus ad scythas caldeosq & rursus ad me¬
dosparili uia redut. Inqua breuitate pensandũ est quantȩ
ruinȩ cladesq gentiũ fuere . quanta bella fluxerunt ubi
toties cot& talia regna mutata sunt. Post hec medis frace¬
xx &duos regnisui annos consupsit. Posthunc diodes
regnauit uir armis experientissimus. sẽꝑq bellis immora¬
tus qui auctũ late imperiũ moriens a styagidedit
styages uirili ꝓle uacuus cyrũ nepotẽ apud ꝑsas genitũ habu¬

Expanded text:
re corruptior: qui inter scortorum greges feminae habitu re corruptior: qui inter scortorum greges feminae habitu purpuram colo tractans a praefecto suo Arbato, qui tunc Medis praeerat, uisus atque exsecrationi habitus, mox etiam excitis Medorum populis ad bellum prouocatus et uictus ardenti pyrae se iniecit. exin regnum Assyriorum in Medos concessit. deinde multis proeliis undique scatescentibus, quae per ordinem disserere nequaquam aptum uidetur, per uarios prouentus ad Scythas Chaldaeosque et rursus ad Medos parili uia rediit. in qua breuitate pensandum est: quantae ruinae cladesque gentium fuere, quanta bella fluxerunt ubi totiens tot et talia regna mutata sunt. post haec Medis Fraor bellis XXII regni sui annos consumpsit. post hunc Diocles regnauit, uir armis experientissimus semperque bellis immoratus; qui auctum late imperium moriens Astyagi dedit. Astyages, uirili prole uacuus, Cyrum nepotem apud Persas genitum habu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ tamen qͥ diuturnitatẽ illuis obsidionis. eũsionis
a trocitatẽ. cȩdẽ captiuitatẽ q didicerunt. uideant si
recte isto qualiscũq est p̃sentis tẽporisstatu offenduntur
quos hostes occulta miscđadi cũ ꝑ om̃s terras instructis cop¬
is bello ꝑ sequi possint. pacis gr̃a p̃tentis obsidib ꝑ om̃a
maria secunt᷑ & ne forte hȩc quietisamore facere cre¬
gi aduentus in italiã quȩ arma cõmouerit. qualia ꝑtri¬
enniũ bella excitauerit. quantosq popłos inplicuerit
odio excidioq afflixerit. iudiliter arii disciplinȩ. nre
quoq memoriȩ insitũ est. Horũ p̃terea tẽpoꝵ medio ind¬
iacent exilia naufragiaq greco peloponensiũ clades
codromoriente factoꝵ ignotithraces noua in bella sur¬
gentes & generalistuno ꝑ totã asiã gretiãq cõmotio
Anno ante urbẽ conditã sexa gesimo quarto nouissi¬
m̃us apud assirios regnauit sardana pallus uir mulie¬

Expanded text:
uerumtamen qui diuturnitatem illius obsidionis, euersionis uerumtamen qui diuturnitatem illius obsidionis, euersionis atrocitatem caedem captiuitatemque didicerunt, uideant, si recte isto qualiscumque est praesentis temporis statu offenduntur quos hostes occulta misericordia Dei cum per omnes terras instructis copiis bello persequi possint, pacis gratia praetentis obsidibus per omnia maria sequuntur; et, ne forte haec quietis amore facere cregi aduentus in Italiam quae arma commouerit, qualia per triennium bella exciuerit, quantos populos inplicuerit odio excidioque adflixerit, ludi litterarii disciplina nostrae quoque memoriae inustum est. horum praeterea temporum medio interiacent exilia naufragiaque Graecorum, Peloponnensium clades Codro moriente fractorum, ignoti Thraces noua in bella surgentes, et generalis tunc per totam Asiam Graeciamque commotio. Anno ante Vrbem conditam LXIIII nouissimus apud Assyrios regnauit Sardanapallus, uir mulie
Abbreviated transcription (Latin):
exigue habitationis sedẽ non exsua electione sed ex nr̃o
iudicio rogant. Quib subiecta & patente uni uersa tra
p̃sumere quã ess& libitũ liberũ fuit. Semet ipsos adtu¬
tionẽ romani regni offerunt. quossolos inuicta regna
timuerunt. & tamen cacagentilitas cũ haeo roman
uirtute gesta non uideat. fide romano. impetrata ñ
credit: nec ad quiesat cũ intellegat c̃fiteri. beneficio xp̃i
p̃lio sibi e̾e subiectos quoe femine maiorẽ t̃rarũ partẽ
raptus helenȩ. c̃iuratio grece & concarsus millena¬
uiũ . dehino de cennis obsidio. acpostremofamosum
troiae excidiũ p̃dicat᷑. In quobello ꝑx annos cruentissi¬
me gesto quasnationes quantosque popłos idẽ turbo in¬
uoluerit atq ad flixerit . homerus poeta in primis darꝰ
luculentissimocarmine palã fec̃. Nec ꝑ ordinẽ nunc re¬
texere nr̃m est quia & operilongũ & om̃ib notũ uidet᷑

Expanded text:
exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro iudicio rogant, quibus subiecta et patente uniuersa terra praesumere, quam esset libitum, liberum fuit; semet ipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos solos inuicta regna timuerunt. et tamen caeca gentilitas cum haec Romana uirtute gesta non uideat, fide Romanorum inpetrata non credit nec adquiescit, cum intellegat, confiteri, beneficio Chrisproelio sibi esse subiectos, quorum feminae maiorem terrarum partem raptus Helenae, coniuratio Graecorum et concursus mille nauium, dehinc decennis obsidio ac postremo famosum Troiae excidium praedicatur. in quo bello per decem annos cruentissime gesto quas nationes quantosque populos idem turbo inuoluerit atque adflixerit, Homerus poeta in primis clarus luculentissimo carmine palam fecit, nec per ordinem nunc retexere nostrum est, quia et operi longum et omnibus notum uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ caȩsas captasq c̃plurimas. due sororesanthiope. mena¬
lippe ab hercule. hyppolite a theseoretente. Sed thescus
ippoliten matrimonio assciuit. hertules menalippesorer
reddidit & arma regͥne p̃cio redẽptionis accepit: post
orithiã penthe silea regno potita est . cuius troia nobello
clarissima int̃ uiros documenta uirtutis accipimus
rodolor pud& crroris humani. Muliere spatria ꝓfugae
curopã atq asiã .i. plurimas fortissimasq mundi partes in¬
trauerunt. ꝑuagatȩ sunt deleuerunt .c. pene annis euer¬
tendo urbes plurimas atq alias construendo tenuerunt
netta men miseria hominũ prȩssura tẽpo deputata est.
odo autẽ gethe illiqui& nunc gothi quos alexander eiti¬
tandos ꝓnuntiauit pyrrus ex horruit. cesar&iã dełin¬
uintiassimulq ad t̾rorẽ diuostentati. societatẽ roma¬
nifoederis p̃cib sperant quã armis uindicare potuissent.

Expanded text:
inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melainter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo tenuerunt: nec tamen miseriae hominum pressura temporum deputata est. modo autem Getae illi qui et nunc Gothi, quos Alexander euitandos pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinrouincias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani foederis precibus sperant, quam armis uindicare potuissent;
Abbreviated transcription (Latin):
tis ciuitatib captis. ipsȩ autẽ ȩfesũ aliasq urbes c̃didis¬
sent . p̃cipuã exercitussiu partẽ honustã opulentissima
p̃da domũ reuocant. reliquȩ̃ ad tuendũ asiae imperiũ
relicte: cũ marsepia regina c̃cursu hostiũ trucidantur.
Eius locũ sinope filia capessit. quȩ singularẽ uirtutis głam
in ꝑpetua uirginita te cumulauit. hac fama excita gen¬
tes tanta admiratio & formido inuaserat. ut hertules quoq
cũ ussusfuisset ad omino suo exibere arma regine: quasi
ad ineuitabile periculũ destinatus unuiersã grȩcie elect̃
ac nobilẽ iuuentutẽ contraxerit. nouẽ longas naue s p̃pa¬
rauit. Nec tamen c̃tentus examine uiriũ ex in ꝓuiso aggr¬
di & insperatas cirtũ uenire maluerit. Duȩ tunc sorores
regno p̃erant anthiope a orithya. Hercules mari aduectu
in cautas in ermesq & pacis incuria de sides oppressit.

Expanded text:
tis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidistis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitpraeda domum revocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Arpesia regina, concursu hostium trucidantur. Hujus locum Sinope capessit, quae singularem virtutis gloriam perpetua virginitate cumulavit. Hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido invaserat, ut Hercules quoque cum jussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae, quasi ad inevitabile periculum deac nobilem iuuentutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit.
Abbreviated transcription (Latin):
plinos & scolo petius ꝑfactionẽ optimatũ domopulsi ingen¬
tẽ uiuentutẽ secũ traxere. & incappadoti& ponticȩ ora
uixta amnẽ thermodontẽ c̃sederunt cãpis themisciriis sibi
subiectis. lbidiu ꝓxima qu&quȩ populati c̃spiratione
finitu& ꝑ insidias trucidantur. ħ& uxoresexilia ac
uiduitate ꝑ mot& arma sumunt . & ut om̃ib: par exsimili
c̃dicione animusfier& uirosqͥ suꝑfuerant int̾ficiunt. atq
accensȩ in hostẽ sanguine suo ultinẽ caeso c̃iugũ finitimꝙ
excidio c̃sequnt᷑: Tunc pace armisquȩ sita. ext̃nosc̃cubi¬
tꝰ in eunt. editos mares mox enecant. seminasstudiose nutri¬
unt in ustis in fantũ dexteriorib: mãmillis ne sagittarum
iactu impedirent᷑ unde amaronesdicaȩ . Parũ duȩ fucre
regine marsepia & lãpeto quȩ agmine diuiso induas
partes uicissĩ curã belli & domus custodiã sortiebantur
git᷑ cum europã maxima parte domuissent. asiae uͦ aliqͣn¬

Expanded text:
Plynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingenPlynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingentem iuuentutem secum traxere et in Cappadociae Ponticae ora iuxta amnem Thermodontem consederunt campis Themisoyriis sibi subiectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. horum uxores exilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
missis prius legatis qui hostib parendi leges dicerent
At scythae legatis respondent. stolide opulentissimũ regẽ
aduersus in opessũ sisse bellũ . qđ timendũ ipsi magis uersa
uice fuerit ꝓpt̃ incertos belli euentus nulla prȩmia &
dana manifesta. Porro sibi ñ exspectandũ dũ ad se ueni¬
at᷑ sed ultro p̃dȩ obuã ituros Nec mora nãdicta factis
in sequunt᷑ Primũ ipsũ uesozen t̃ritũ refugere in regnũ
cogunt destitutũ uͦ exercitũ inuadunt. omemꝙ belliap¬
paratũ capessunt. Vniuersã quoq a gyptũ populauis sent.
ni paludib impediti repellerent᷑ . Inde c̃tinuoreuersi
ꝑ domitã infinitis caedib asiã uectigalẽ fecere. Vbi ꝑxu
annossine pace in morati tandẽ uxo flagitacione reuo¬
cant᷑ denuntiantib ni redeant sobolẽ se a finitimis quȩ¬
situras. Medio autẽ tẽpore apud scythas duo regii iuuenes

Expanded text:
missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. ad missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. ad quae Scythae legatis respondent, stolide opulentissimum regem aduersus inopes sumpsisse bellum, quod timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter incertos belli euentus nulla praemia et damna manifesta. porro sibi non exspectandum, dum ad se ueniatur, sed ultro praedae obuiam ituros. nec mora, nam dicta factis insequuntur. primum ipsum Vesozen territum refugere in regnum cogunt, destitutum uero exercitum inuadunt omnemque belli apparatum capessunt, uniuersam quoque Aegyptum populauissent, ni paludibus inpediti repellerentur. inde continuo reuersi perdomitam infinitis caedibus Asiam uectigalem fecere; ubi per XV annos sine pace inmorati tandem uxorum flagitatione reuocantur denuntiantium, ni redeant subolem se a finitimis quaesituras. Medio autem tempore apud Scythas duo regii iuuenes
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ qualit̃ homines sust inuerint qđ &iã astra fugis¬
se dicuntur: Anno ante urbẽ c̃ditã quingente sim
sexagesimo a trocissimũ int̃ cretenses atq atheniense
certamen fuit. ubi popłis utrimq inselicit̃ ꝓfligatis. cruer¬
tiorẽ uictoriã cretenses exercuerunt qͥ nobiliũ athen¬
ensiũ filios. minotauro utrũ fero homini anhumane bes¬
tiae aptiusdicã nescio deuorandos crudelit̃ ad dicebant
atq in forme ꝓdigiũ effossis graciȩ luminib: sagina bañ
Isdẽ dieb laphita & thessali famosis nimiũ certauere
c̃flictib. Sed thessalos palefatus in libro primo incre¬
dibilius. ꝓdit ipsos alaphitis creditos dictosq centauros
eo qđ discurrentes in bello &quites ueluti unũ corpus
&quo & hominum uiderentur
mo. uesotes rex &gypti meridiẽ & septentrionẽ diui¬
saspene toto caelo acpelago plagas aut miscere bello
aut regno iungere studens. scytis bellũ primus induxit

Expanded text:
datur, qualiter homines sustinuerint quod etiam astra fugisdatur, qualiter homines sustinuerint quod etiam astra fugisse dicuntur. Anno ante Vrbem conditam DLX atrocissimum inter Cretenses atque Athenienses certamen fuit, ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem uictoriam Cretenses exercuerunt; qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini an humanae bestiae aptius dicam nescio, deuorandos crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus saginabant. isdem diebus Lapithae et Thessali famosis nimium certauere conflictibus. sed Thessalos Palefatus in libro primo Incredibilium prodit ipsos a Lapithis creditos dictosque fuisse Centauros eo, quod discurrentes in bello equites ueluti unum corpus equorum et hominum uiderentur. Vesozes rex Aegypti meridiem et septentrionem, diuisas paene toto caelo ac pelago plagas, aut miscere bello aut regno iungere studens, Scythis bellum primus indixit