comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trus semꝑ cupit imitari. cũ ꝓpo¬
sito dñce passionis exẽplo. nos
gi. qd̾ ⁊̃ nos in pace eccłe qͥes¬
centes. si habitũ patientis in¬
dtumꝰ. facile uinante d̾o lap¬
sus uitamꝰ uiciorum.¬

Expanded text:
t semper imitari, cum proposito dominicae passionis exemplo, nos gi quod etiam nos in pace Ecclesiae quiescentes, si habitum patientis induimus, facile juvante Domino lapsus vitamus peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
lestrum carnales in
mente ⁊ cupiscentias
extinguit. iã similis
xp̃o erucifixo quasi
mortuꝰ existñs peccati .
d̾i tm̃ seruitio uiuit.

Expanded text:
lestium carnales in mente concupiscentias exstinguit, jam similis Christo crucifixo, quasi mortuus exsistens peccatis. Dei tantum servitio vivit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Utimini mundo ad ne¬
cessitatẽ. s ñ diligite ad
sarios amores ñ capit.
Ladicati in caritate. su

Expanded text:
Utimini mundo ad necessitatem, sed non diligite ad sarios amores non capit. Radicati in charitate, su
Abbreviated transcription (Latin):
esse debeat actio ducis simpłr
narrat. Qui ⁊ si bonos dãpnat.
ñ minꝰ ad laud̾e̾ eoꝵ ꝑtinet qd̾
agit. si patient̾ imphitatẽ eiꝰ
tolerant bom. ⁊ sapient̾ eiꝰ
astutie resistunt.¬

Expanded text:
esse debeat actio ducis, simpliciter narrat, qui etiamsi bonos damnat; non minus ad laudem eorum pertinet quod agit, si patienter improbitatem ejus tolerant boni, et sapienter ejus astutiae resistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Helias. astruit exẽplo qͣntũ
ualeat iusti dep̾cato assidua
cũ heliastm̃ una or̃one orando.
tã longo t̾epore ꝯtinuerit celos
t̾ris imbres auerterit. fructꝰ
mortalib negauerit.

Expanded text:
it. Astruit exemplo quantum valeat justi deprecatio assidua cum Elias tantum una oratione orando tam longo tempore continuerit coelos, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
tigit. murmurant
⁊ conquerunt᷑. quasi
sua felicitas in illorũ
ꝓsꝑitate minuat᷑. aua¬
rienĩ qͥb nicħ suffic̃.¬

Expanded text:
tigit, murmurant et conqueruntur, quasi sua felicitas in illorum prosperitate minuatur. Avari enim quibus nihil suffic
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. uti tanto melior qͣnto di¬
tior ille uideat᷑. hoc enim uide¬
tur significasse subdendo. Non¬
ne uidicatis apud uosmet ipsos.
¶Diligñtiꝰ attendite. quia non qͥ
ditiores in seculo. hi meliores in
hinuiles. ꝓ ꝯtẽptu rerũ usibiliũ.
fide aũ inuisibiliũ diuitiarũ. mun¬
do despicabiles parent. s hos tñ ex¬
pectatõne futiꝰ regni p̃claros red¬
didit ⁊ nobiles.

Expanded text:
judicat, ut ei tanto melior quanto ditior ille videatur? » Hoc enim videtur significasse subdendo. Nonne judicatis apud vosmetipsos, diligentius attendite, quia non qui ditiores in saeculo, meliores sunt in humiles pro contemptu rerum visibilium, fide autem invisibilium divitiarum mundo despicabiles apparent, sed hos tamen exspectatione futuri regni praeclaros reddidit, et nobiles.
Abbreviated transcription (Latin):
innoeñtia. Nã in eo qd̾ pu¬
pillos ⁊ uiduas uisitare iꝰ¬
sit. cũcta q̃ erga ꝓximu̾
age̾ debm̃s: insinuat. Qͦd
ĩmaculatos a seculo uibz
custodire. unru̾sa in qͥb
noscastos obseruare decet:
ostñdit. in qͥb sunt ⁊ ea
que supra obseruare
monuit. Ut tardi ad lo¬
qndũ tardi ad iram.
¶ Mundus panꝑem abieit.
diuitẽ colit. fide sxp̃ĩ e¬
contra docet. qr om̃is gła
diuitũ tanquã flos fem.
miscd̾ia in pauperes flo¬
ret in et̾num.

Expanded text:
 in eo quod pupillos et viduas visitare jussit, cuncta, quae erga proximum agere debemus, insinuat; quod immaculatos a saeculo jubet custodiri, universa, in quibus nos castos observare decet, ostendit, in quibus sunt et ea quae supra observare monuit, ut tardi ad loquendum, et tardi ad iram.  Mundus pauperem abjicit, divitem colit; fides Christi econtra docet quia omnis gloria divitum tanquam flos feni, misericordia in pauperes floret in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui habuerit. S si uł extẽpo¬
ris oportanitate. uł ex humana
fragilitate. ñ contigerit ani¬
cit rem suã dare. q̃nq poterit
se ipsum deponere.

Expanded text:
 Qui habuerit, etc. Si vel ex temporis opportunitate, vel ex humana infirmitate non contigerit anicit rem suam dare, quandoque poterit seipsum deponere.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nemo de uirtutib se extollat.
sortem uistoꝵ ꝑtinet:¬
ad irã. ⁊ discordiã. ⁊ sic quantũ
ad se occidit eũ in anima.¬
¶ Si qͥs contẽpnebat odiũ frĩs. ñ
contẽ ꝑnat in corde suo homi¬
dium. ñ monet manꝰ ad occi¬
dñdũ. ⁊ bomicida iã tenetur.
uitt ille. ⁊ iste int̾fector indicat᷑.¬
¶Positis multis ratonib de ha¬
bñda caritate. tand̾e suppoñ de
caritatis ꝑfectõne. sub exemplo
net᷑ hab̾e̾. cũ dño int̾rogante
senueris extñdes manũ.t. ⁊.a.¬

Expanded text:
Nemo de virtutibus se extollat, sortem justorum pertinetad iram et discordiam, et sic quantum ad se occidit eum in anima. Si quis contemnat odium fratris, non contemnet in corde suo homicidium? Non movet manus ad occidendum, et homicida jam tenetur: vivit ille, et iste interfector judicatpositis multis rationibus de habenda charitate, tandem supponit de charitatis perfectione sub exemplo netur habere, cum Domino interroganti senueris extendes manus tuas
Abbreviated transcription (Latin):
maliciã suã excitatas debm̃s equa¬
nimit̃ toła̾re. ut meritũ nobis
crescat. Aliq̃n ⁊̃ ꝯpesc̾e̾. nedũ de
nob̃ mala dissemmant. eoꝵ qͥ audi¬
metriũ. ut simili laude omĩũ
possit ⁊ ipe dignꝰ existere.

Expanded text:
malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut meritum nobis crescat, aliquando compescere, ne dum de nobis disseminant, eorum qui audimetrium, ut simili laude omnium possit et ipse dignus existere.
Abbreviated transcription (Latin):
noticiã manifestius ar¬
guendo ꝓducã. qͦrum
erẽplar nusquã ħt. s fa¬
riens. falsis rationibꝰ utñs
in nos ꝯfutandos. ⁊ sic
ad uos a fide retͣhendos.
eccłe scͥpsissẽ de cõmendatõne
ele mosine. s hac necessitate di¬
misi.qr diotrepes ñ curat audo¬
ritatẽ nr̃am. Diotrepes heresi¬
archa illiꝰ tẽporis. noua docen¬
Do. pͥncipatũ sibi usur ꝑabat.
amcordis ⁊̃ noĩe signet.

Expanded text:
notitiam manifestius arguendo producam; quorum exemplar nusquam habet; sed fariens, falsis rationibus utens in nos confutandos et sic ad vos a fide retrahendos.esiae scripsissem de commendatione eleemosynae, sed hac necessitate dimisi, quia Diotrephes non curat nostram auctoritatem. Diotrephes haeresiarcha illius temporis nova docendo principatum sibi usurpabat. am cordis etiam nomine signet.
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ. pͥma salutis spes ẽ con¬
fessio. plus ex necessitate hirm¬
tate quã ex necessitate. Demde
dilectõ. qr diligimꝰ eũ cui hu¬
miliatr. ⁊ caritas oꝑit mul¬
titudinẽ peccatoꝵ.
l.

Expanded text:
possumus, prima salutis spes est confessio plus ex humilitate, quam ex necessitate; deinde dilectio quia diligimus eum cui humiliamur, et charitas operit multitudinem peccatorum .
Abbreviated transcription (Latin):
bñ eruditi in lege fid̾i. docebant
credñtes ex gñtib deb̾e cͥcu̾cidi
⁊ alioser rores inducebant. qͥ ue¬
ris p̃dicatorib ñ paruũ laborẽ
q̃stionis contulert̃. hos gͦ ab offi¬
cio ũbi remouet. ue ĩpediant¬

Expanded text:
iam, non bene eruditi in lege fidei, docebant, credentes ex gentibus debere circumcidi, et alios errores inducebant, quae veris praedicatoribus non parvum laborem quaestionis contulerunt. Hos ergo ab officio verbi remo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et quia tał ÷ lingua. co¬
tũ corpꝰ maculat. ⁊ ĩmun¬
d̾u fac̃ reputari in cõspe¬
ctu dĩ. et iõ graues su¬
bire magisteriũ. quia

Expanded text:
Et quia talis est lingua totum corpus maculat, et immundum facit reputari in conspectu Dei, et ideo grave est subire magisterium: quia
Abbreviated transcription (Latin):
fere cuncta facinora aut sem¬
uant᷑ ut latrocima. stupra.
aut patrant᷑. ut ꝑuiria. fal¬
sa testimonia. aut de fendũt᷑.
ut cũ qͥlib ĩpurꝰ excus ando sce¬
lus qd̃ admisit. simulat bonũ
quod non fecit.

Expanded text:
eam cuncta fere facinora, aut concinantur, ut latrocinia, stupra: aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia: aut defenduntur, ut cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat bonum quod non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
altat .i. p̃mia. si ĩpetꝰ dirigñtis
bñ eã gub̾nat. Si male. sibi su¬
isq magna ꝑditionis exaltat.
uñ salomon. Morszutta in manibꝰ
lingͤ. Uitã exaltat. si bñ docet ee¬
cłam. Mortẽ si male. ag̃nãq otͣ¬

Expanded text:
altat. Praemia, si impetus dirigentis bene eam gubernat; si male, sibi suisque magnam perditionem exaltat, unde Salomon: Mors et vita in manibus linguae . Vitam exaltat, si bene docet Ecclesiam; mortem si male. Agit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Magna tẽptat̃o cũ filiũ ui¬
bebat᷑ occid̾e. Magna fide ᷤ
cũ ⁊ de mortuo credebat
se posse se men acciꝑe. Mag¬
nũ opꝰ cũ dilectissimũ non
dubitaret offerre.

Expanded text:
 Magna tentatio, cum filium jubebatur occidere; magna fides, cum etiam de mortuo credebat se posse semen accipere; magnum opus, cum dilectissimum non dubitaret offerre.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. qr aliqͥs assũpta fiducia de
sius oꝑib ut ostñdat solã fid̾e
ñ ualere. imꝓꝑando dic̃. ostñde.
⁊ legio q̃ hominẽ obsidebat timens
clamabat. Quid mͥ ⁊ tͥ fili d̾i sum¬
mi᷑ ad iuro te ꝑ d̾m ne me tor¬
creditu ñ timent. de monib
cardiores ⁊ ꝓt̾uiores sunt.

Expanded text:
ni; quia aliquis assumpta fiducia de suis operibus, ut ostendat solam fidem non valere, improperando dicatet legio quae hominem obsidebat, timens clamabat: Quid mihi et tibi, Fili Dei summi? Adjuro te per Deum ne me torcreditum non timent, daemonibus tardiores et proterviores sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Offendit u̾bo. qͥ eo qd̾
u̾bũ audiuit offñdit.
animo. d̾u qd̃ audiuit
ñ e̾dit. cuiꝰ stulticiã exag¬
gerat. nͦ e̾dt ĩ qͦ  .p. sũt.¬

Expanded text:
 Offendit verbo qui eo quod verbum audivit; offendit animo, dum quod audivit, non credit, cujus stultitiam exaggerat. Nec credunt in quo posit
Abbreviated transcription (Latin):
qr insipientes multos in ducent er¬
rores. quid̾a iidiciũ fat᷑m negantes.
male inte rp̃tantes. auid̾a luxurie
frena laxantes. ⁊ alia multa.
menti liber. in quo hereti¬
ci aliqd ñ ꝑuerterint. uł
demendo. uł ad dñdo. uel
mutando. Uincũ remedi¬
um indoctis. humili stabi¬
litate uerbis doctorum
auditũ prebere. quã sta¬
bilitatẽ quia he̾tici non
hũt: uento suꝑbie qua¬
si palea leuis de eccłia
tolluntur. Unde. ad suã

Expanded text:
quia insipientes multifarios introducent errores, quidam judicium futurum negantes, male interpretantes, quidam frmenti liber est in quo haeretici aliquid non perverterint, vel demendo, vel addendo, vel mutando. Unicum remedium indoctis, humili stabilitate verba doctorum auditum praebere, quam stabilitatem quia haeretici non habent, vento superbiae quasi palea levis de Ecclesia tolluntur, ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si dr̃ nobis pͥseudo. qd̾ uultis pote¬
stis face̾. qr tantũ tẽpꝰ restat usq
ad diẽ iudieii qd̾ ex longinqͥtate
terit. ñ credatis eis qr qͥcqͥd pot̃
fieri mille annis. ita uidet sicut
illud qd̾ fit una die. Si dieunt
miale anins penitãdo ĩ asseqͥmiini ueniã delictoꝵ: ñ credatis. quia unꝰ dies penitentie tm̃ ualet.¬

Expanded text:
dicitur vobis a pseudo: Quod vultis potestis facere, quia tantum tempus restat usque ad diem judicii, quod ex longinquitate terit; non credatis eis, quia quidquid potest fieri mille annis, ita videt, sicut illud quod fit una die. Si dicunt: Mille annis, poenitendo non assequemini veniam delictorum; non credatis: quia unus dies verae poenitentiae tant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ⁊ ip̃am quã flendo ĩpetͣre po¬
tuit ueniã ꝯtẽpsit. ⁊ qͣi in luto¬
fletib suis uite munditiã sub¬
crahit. añ d̾i oculos sordidas
ip̃as ⁊̃ lacrimas facit.

Expanded text:
et ipsam, quam flendo impetrare potuit, veniam contempnit; et quasi in lutofletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante dei oculos sordidas ipsas etiam lacrimas facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ita unũquẽq diẽ scłi nr̃i et̾na
sua memoria ꝯtẽplet᷑. ut anno¬
rũ mille cͥcuitꝰ. ⁊ ita mille annos
ut uniꝰ diei spatiũ sñ labore cͥcũ¬
spiciat: manifeste intelligñd̾u¬
oĩum finẽ certissime nouerit. ⁊
absq ulla dubitat̃one ħ qͦq p̃nouit.

Expanded text:
ita unumquemque diem saeculi nostri aeterna sua memoria complectatur, ut annorum mille circuitus, ita mille annos ut unius diei spatium sine labore circumspiciat, manifeste intelligenduomnium finem certissime noverit, et absque ull
Abbreviated transcription (Latin):
głẽ. intimo cordis affe c̃ti intuemi¬
b ur̃is. ut ñ a memoria. ñ ab amo¬
re recedat. Qui hanc scĩtatẽ ñ ꝯside¬
rat. defic̃ ad hostis insidias.
¶ Dimi .p. Duob modis de spe nr̃ a
⁊ fide rationẽ redd̾e debñs. ut
q̃rñtib fidelit̾ uł infidełr. rec¬
tas causas spei ⁊ sid̾i intimemꝰ.
⁊ ip̃am fide̾ ⁊ spem int̾ p̾sfuraᷤᷤ
illibatã teneamꝰ. ostñ dentes ꝑ
patientiã. quã tõnabiłr eam¬

Expanded text:
 intimo cordis affectu intuemiin vobis, ut non a memoria, non ab amore recedat. Qui hanc sanctitatem non considerat, deficit ad hostis insidias. est, spe. Duobus modis de spe nostra et fide rationem reddere debemus, ut quaerentibus fideliter vel infideliter, rectas causas spei et fidei intimemus, et ipsam fidem et spem inter pressuras illibatam teneamus, ostendentes per patientia
Abbreviated transcription (Latin):
inferunt torm̃ta: ñ nocent.
s patientiã urãm epercenti
ille qui malñ untulit. s ip̃e
qͥ malũ ñ ꝑtulit: nocuit.
coronã ꝑsena̾ntie tbuit. al¬
terã fragilis stouctura
strauit.

Expanded text:
inferunt, non nocent, sed patientiam vestram exercent. ille qui malum intulit, sed ipse qui malum non pertulit, nocuit. coronam perseverantiae tribuit, alteram vero fragilis structura stravit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uolñci mutuo ꝑciꝑe rati¬
onabiles pecunias. ñ nege
entes qͦmͦ. oporteat singłis
respond̾e̾. foris it existñteᷤ
.i. ñd̾u fideles. uolt aliqͥd
cognosc̾e de spe. q̃ in nob̾.

Expanded text:
 Volenti mutuo accipere rationabiles pecunias, non negeentes quomodo oporteat singulis responderi. Foris enim exsistentes, id est nondum fideles volunt aliquid cognoscere de spe quae in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
effertum. OIudicium uł manifesta
debetis declinare a malo ⁊ facere bonũ.
R nemo potest uos retrahere abono.
si ꝑ sistere uolueritis. minto ꝓsunt dũ
nocere uolunt

Expanded text:
plicio. Si vero poenituerint, nos debetis declinare a malo, et facere bonum, quia nemo potest vos retrahere a bono; si persistere volueritis, imo prosunt, dum nocere cupiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦs p̃cedñte sñtn̾tia ter¬
ruerat. ꝯsoletur: dicñdo
qͥb remediis expient᷑
cotidiana peccã. sine qͥb
ñ agit᷑ utta. ne illi qͥ non
in uno tm̃ s in multis of¬
fend̾t. in uidicio mue¬

Expanded text:
ut quos praecedente sententia terruerat, consoletur, docendo quibus remediis expientur quotidiana peccata, sine quibus non agitur vita. Ne illi qui non in uno tantum, sed in multis offendunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut sola uerba pietatis nu¬
dũ uł esurientẽ ñ recreant.
sinon⁊ cib p̃beatur ⁊ uestis.
ita fides uerbotenus obserua¬
mini. ⁊ bñ facite. quia si
bimimi. ꝗͣ qui fuert̃ tẽpo¬
re moysi. qr oui plus cõ¬
mittit᷑. plꝰ ab eo exigit᷑.¬
¶ Quo plꝰ maiorẽ qͥs mĩam¬

Expanded text:
 Sicut sola verba pietatis nudum vel esurientem non recreant, si non ei cibus praebeatur et vestis, ita fides verbo tenus servamini, et bene facite: quia si bimini quam qui fuerunt in tempore Moysi, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Quo plus majorem quis mi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Primis tẽporib c̾señtis
eccłe cadebat sp̃c super
credñtes. ⁊ loq̃bant᷑ lingͥs.
⁊ faciebant miracła. S
nc̃ n̾ eget eccła ext̾iorib

Expanded text:
 Primis temporibus crescentis Ecclesiae cadebat spiritus super credentes, et loquebantur linguis, et faciebant miracula, sed nunc non eget Ecclesia exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habere. Sp̾c dei ñ sono lin¬
gue. s amando ⁊ faciendo diẽ
ih̃m in carne uenisse. Ih̾e ue¬
uit ut colligat. heretieus spar¬
git. hie ñ habet spm̾ dei.¬

Expanded text:
non habere. Spiritus Dei non sono linguae, sed amando et faciendo dicit Jesum in carne venisse. Jesus venit ut colligat, haereticus spargit: hic non habet spi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uia ueritati blasphe mabit᷑
ꝑ hereticos ñ solũ meis qͦs sne
heresi seductos associant. s in
eis qͦq quos ꝑ impurissima sua
facta uł sac̾ficia. uł misteria
execranda. que faciunt in odi¬
um xp̃iani nõis concitant. existi¬
mantib imꝑitis om̃s xp̃ianos
huiꝰ modi flagiciis mancipatos.

Expanded text:
 Via veritatis blasphemabitur per haereticos non solum in eis quos suae haeresi eductos associant, sed in eis quoque quos per impurissima sua facta et sacrificia, vel mysteria exsecranda quae faciunt, in odium Christiani nominis concitant, existimantibus imperitis omnes Christianos hujusmodi flagitiis esse mancipatos.
Abbreviated transcription (Latin):
lis dĩ cartus retinacła
exuere. sic̃ uatorib con¬
fecto itinere domũ ꝓpͥã
re. sic̃ positis in expediti¬
otie ꝓstrato hoste ad
tri

Expanded text:
lis carnis retinacula exuere, sicut viatoribus confecto itinere domum proprire, sicut positis in expeditione fugato hoste vel tri
Abbreviated transcription (Latin):
exaltationem. debet głari in suagła
humilianda in inferno. ł głet᷑ in bułi
in humilitate sua. qm̃
tate sua .i. ñ suꝑbiat s humiliet se sub:¬
sicut flos feni transibit.

Expanded text:
asi: Non debet gloriari in sua humilianda in inferno. Vel, Glorietur in humilitate sua, id est, non in superbia, sed humiliet se subssicut flos feni. Justus ut
Abbreviated transcription (Latin):
enim debetis cred̾e quod sine re¬
muneratõne patiamini. sic̃ il¬
liqͥ pro suis scelerib patiunt᷑.
⁊ inuiti puniunt᷑. Uł nemo e¬
puniat᷑. qd̾ si patit᷑ ut xp̃ianꝰ.¬

Expanded text:
enim debetis credere, quod sine remuneratione patiamini, sicut illi qui pro suis sceleribus patiuntur, et inviti puniuntur. Vel nemo epuniatur. Quod si patitur ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si patimmi feruorem tͥbula¬
tionũ que certa ratõne infe
tis mał. ut ꝑ illa tẽptet uos deꝰ
⁊ ꝓbet. qr antiqum ⁊ frequens
est electos d̾i ꝓ et̾na salute in
tribulatõne cessate.¬

Expanded text:
 Si patimini fervorem tribulationum quae certa ratione infertis malis, ut per illa tentet vos Deus, et probet; quia antiquum et frequens est, electos Dei pro aeterna salute in tribulatione cessate
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ne anmꝰ aliqͥd cogitet
pret̾ id solũ quod p̃cat᷑
cũ ad orand̾u statnꝰ. om̃is
carnał cogitatõ absistat
Intentio cordis sincera.
d̾m ñ sono uocis. s sen¬
su animi oret.

Expanded text:
Ne animus aliquid cogitet praeter id solum quod precatur. Cum ad orandum stamus, omnis carnalis cogitatio absistat, intentio cordis sincera Deum non sono vocis, sed sensu animi oret.
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ oratoi. ⁊ hospitalitati uł
aliis uͥtutibi insistere. qͣs ꝑ of¬
ficia corꝑis. ⁊ ꝑ oportuna tẽpo¬
ra fieri necẽez. Ip̃a aũ caritaᷤ
cuiꝰ instincta ħ foras aguntur.
que in interiore homine p̃sidet.
semꝑ ibide̾ baberi pot̾. quan¬

Expanded text:
ossumus orationi, et hospitalitati, vel aliis virtutibus insistere, quas per officia corporis et per opportuna tempora fieri necesse est. Ipsa autem charitas, cujus instinctu haec foras aguntur, quae interiori homini praesidet; semper ibidem haberi potest, qua
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s dedit hoĩb. ut ratio ipsoꝵ
damuet mala in ipsis.
diret᷑ sibi de longiqͥtate futi᷑
uidicii. ꝯsulce ãmonet. qr ⁊ si in¬
certꝰ ÷ aduentꝰ extremi ęrami¬

Expanded text:
Deus dedit hominibus, ut ratio ipsorum damnet mala in ipsis. diretur sibi de longinquitate futuri judicii, consulte admonet, quia etsi incertus adventus extremi discrimi
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ ind̾itate. sponte. sicut ip̃e tole¬
qͥ passus ẽ incarne de¬
siit a peccatis. ut iã ñ¬
hominũ desideriis s
liqũ est in carne uiuat
temporis. Sufficit e¬
nim pret̾itũ tp̃s ad
uoluntatem gentium

Expanded text:
 nos sponte; sicut ipse tolequi passus est in carne, desiit a peccatis; quia hominum desideriis, sed liquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ nullũ malum
sine pena possit transi¬
re. ⁊ d̾s in ultimo ma¬
los sit asꝑe iudicaturꝰ.
in p̃senti flagellat ⁊ cor¬
ripit om̃s quos in futo
uult reciꝑe ad salutẽ.
Uñ salomon. fili accedn᷑
ad seruitutẽ dei. p̃pa¬

Expanded text:
quia cum nullum malum sine poena possit transire, et Deus in ultimo malos sit aspere judicaturus, in praesenti flagellat et corripit omnes, quos in futuro vult recipere ad salutem. Unde Salomon: Fili, accedens ad servitutem Dei praepa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ o minꝰ eurate. si bñ facientes
blasphemaminia reꝓbis. quia
⁊ si nos tacetis: ñ tacebit iustꝰ
uidex. qͥ ⁊ illis blasphemie. et
uobis patientie p̾mia restituet.
Tanta eura ẽ d̾o nos mortificari car
tuos erant numãndi. uerbũdei
euangłirari p̃ce ꝑit. ut iudicen

Expanded text:
Ideo minus curate, si benefacientes blasphemamini a reprobis, quia et si vos tacetis, non tacebit justus judex, qui et illis blasphemiae poenam, et vobis patientiae praemia restituet.Tanta cura est Deo, nos mortificari carntuos erant numerandi, verbis fidei evangelizari praeceperit: Ut judicen
Abbreviated transcription (Latin):
sito dñce passionis exẽplo. nos
ead̾e cogitatõne otͣ neqͥtiã pra¬
uoꝵ. otra oblectam̃ta uicioꝵ
p̃cipit armari. uolens intelli¬
gi. qd̾ ⁊̃ nos in pace eccłe qͥes¬
centes. si habitũ patientis in¬

Expanded text:
sito Dominicae passionis exemplo, nos eadem cogitatione contra nequitiam pravorum, contra oblectamenta vitiorum praecipit armari; volens intelligi, quod etiam nos in pace Ecclesiae quiescentes, si habitum patientis in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non qd̃ semꝑ ita fiat. s que
esse debeat actio ducis simpłr
narrat. Qui ⁊ si bonos dãpnat.
agit. si patient̾ imphitatẽ eiꝰ
tolerant bom. ⁊ sapient̾ eiꝰ
astutie resistunt.

Expanded text:
 non quod semper ita sit, sed quae esse debeat actio ducis, simpliciter narrat; qui etiamsi bonos damnat, agit, si patienter improbitatem ejus tolerant boni, et sapienter ejus astutiae resistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ilł inbonũ. boni sine mali sint
bonũ utammi. ⁊ ꝑeos laud̾e me¬
reamnii. ũ inueniant qͥd uitu¬
perent in uobis. du :ĩ ip̃os hono¬
ratis. ⁊ patinmi qͣnuis sint
immundi.¬

Expanded text:
tes illis in bonum, sive boni, sive mali sint, bonum utamini, et per eos laudem mereamini; non inveniant quid vituperent in vobis, dum etiam ipsos honoratis, et patimini, quamvis sint immundi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Discoł .i. indisciplinatis. Scola
gistros lib̾a̾liũ artrũ ꝯuenie
qr uacabant studiis. Scolastici
g sunt eruditi. discoli. indocti.
⁊ agrestes. Ecce qͦmodo supra
monebat subdi humane ere¬
ature.¬

Expanded text:
 Id est indisciplinatis. Scholagistros liberalium artium conveniebtur, quia ibi vacabant studiis. Scholastici igitur sunt eruditi. Dyscoli indocti et agrestes. Ecce quomodo supra monebat subdi humanae creatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dignitati hominũ. alicui
ꝑsone. alie in pͥncipatui.
cui deus uos subdi uoluit.
quia ñ ÷ potestas nͥado̾.
⁊ qͥ potestati resistit. dei
ordinationi resistit. ⁊ cre

Expanded text:
 dignitati hominum, alicui personae, alicui principatui cui Deus vos subdi voluit, quia non est potestas nisi a Deo, et qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fece erugo pecinie uertit᷑ in
testimoniũ neqͥtie. et augmen¬
cum pene. quia intelligit se
male congregasse ea quibus
non indigebat. ad usũ uite. et
ꝓpterea grauius punitur.

Expanded text:
Ecce aerugo pecuniae vertitur in testimonium nequitiae, et augmentum poenae, quia intelligit se male congregasse ea, quibus non indigebat ad usum vitae, et propterea gravius punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
urãs sicut ignis. The¬
saurizatis uobis iram
in nouissimis diebus
Ecce merces opario¬
rum qui messuerunt¬
data est a uobis clamat.¬
⁊ clamor ipsoꝵ in aureᷤ
dñi sabahoch introiit.
Ep̃ulati estis suꝑ t̾ram.¬

Expanded text:
ras sicut ignis. Thesaurizastis vobis iram in novissimis diebus. Ecce merces operariorum qui messueruntdati sunt a vobis clamant; et clamor ipsorum in aures Domini sabaoth introiit. Epulati estis super terram
Abbreviated transcription (Latin):
dicia d̾i uttuꝑet. s ad ec¬
cłiam c᷑rat. flexis genibꝰ.
ut d̾s ꝯsolatõnẽ mittat.
psalmodie dulcedĩe. noci¬
uã tͥsticie pestẽ de corde
pellat.
sategi̾nt. dimittũt᷑ eiᷤ. neq i sñ ꝯfes

Expanded text:
dicia Dei vituperet; sed ad Ecclesiam currat; flexis genibus, ut Deus ei consolationem mittat, psalmodiae dulcedine nocivam tristitiae pestem de corde pellat.sategerint, dimittentur eis. Neque enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝯstantiã fidi. ⁊ coran
hõib uiuenteᷤ glorifie
uł pꝰmortẽ ĩ occulto coro¬
nec. ⁊ ne sic qͥd̾ ab hoĩb
memoriã quã meruere
laudis auferat

Expanded text:
stantia fidei etiam coram hominibus viventes glorificet, vel post mortem in occulto coronet, et ne sic quidem ab hominibus memoriam quam meruere laudis auferat
Abbreviated transcription (Latin):
b scribebat. scĩam bona faci¬
endi habebant. ⁊ rectã fid̾e¬
didicerant. ita ut aliis se magi¬
stros fieri p̃sumerent. nec tñ
oꝑm ꝑfectionẽ. neq m̃tis humi¬
litatẽ. neq sermonis ꝯtinentiã
adepti erant. Propt̃ qd̾ int̃ alia
multũ t̾ret. qr scientes bñfac̾e̾¬

Expanded text:
scribebat, scientiam bene faciendi habebant, et rectam fiddicerant, ita ut aliis se magistros fieri praesumerent, nec tamen operum perfectionem, neque mentis humilitatem, neque sermonis continentiam adepti erant; propter quod inter alia multum terret, quia scientes bene face
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nontiñ peceastis suꝑ¬
flue ꝯgregando. alie¬
na rapiendo. s etiã su¬
per flue expendendo.
¶ Epulati. Neglectis gaudi¬
is celestib. ad que ꝑ ieiui¬
nia ⁊ afflictiones ueni¬
re oportet. carnales epu¬
las diligitis. quastanta
niri possit. per quã ar¬
dñs lingua possit re¬

Expanded text:
 tantum peccastis superflua congregando, aliena rapiendo; sed etiam superflue expendendo. dicens: Neglectis gaudiis coelestibus, ad quae per jejunia et afflictiones venire oportet, carnales epulas diligitis; quas tantaniri possit, per quam ardens lingua valeat re
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic̃ dedit ꝯtͥstato. sic datꝰ infirman¬
tiosiliũ. qłr se a murm᷑atõis stul¬
ticia tueat᷑. iuxtaq mod̾u uulne¬
ris mod̾u ponat medele. ł statꝰ. ꝓse
oret. In firmatꝰ corꝑe ł fide. qr ma¬
iorẽ sustinet plagã. płimoꝵ se ꝑ¬
aduitoria. ⁊ hoc senioꝵ. curare
ineminerit.
ctos causã sue ĩbecillitatis refe¬
rat. ne forte qͥd ꝑ eos allocut᷑onis
uł consilii nocentis accipiat.

Expanded text:
 Sicut dederat contristato, sic dat et infirmanti consilium, qualiter se a murmurationis stultitia tueatur, juxtaque modum vulneris, modum ponat medelae. Tristatus, pro se oret; infirmatus corpore vel fide quia majorem sustinet plagam plurimorum se adjutorio, et hoc seniorum, curare meminerit. ctos causam suae imbecillitatis referat, ne forte quid per eos allocutionis vel consilii nocentis accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
buit. qͣsi dicat᷑. lex ñ recte fec̃.
uł qͥ detrahit fr̃i. legẽ facienti
detrabit ⁊ iudicat legẽ. qrͣ talia
iussa ded̾it. q̃ iuirias fratrũ
uibet oblilusci.

Expanded text:
buit. Quasi dicat, lex non fecit. Vel, qui detrahit fratri legem facienti, detrahit et judicat legem quare talia jussa dederit, quae injurias fratrum jubet oblivisci.
Abbreviated transcription (Latin):
diã .i. hoc desid̾at. ut iuidia tol¬
latur. uł eupit ut inuideatis
mundo. nec ametis eũ. U el cu
poralia ad inuidiã. qr iuidet
aliis qd̾ non habet.

Expanded text:
ilicet desiderat, ut invidia tollatur: vel cupit ut invideatis mundo, nec ametis eum. Vel spiremporalia ad invidiam, quia invidet aliis quod non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
pationẽ de tͣctionis arguit illoꝵ
temeritatẽ. qͥd̾ ñ habñtes certi¬
tudinẽ uite. cupiditate tempo¬
ralium. uitã ⁊ lucrũ ꝓmittũt
sibi in futurum.

Expanded text:
pationem detractionis, arguit illorum temeritatem qui, non habentes certitudinem vitae, cupiditate temporalium vitam et lucrum promittunt sibi in futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
gatis.
cte sunt ⁊ uestimen
corporis. qͥb indigentes uestire po¬
tuistis.¬
sugn usu ne¬
sta sunt. durũ ⁊ argn¬

Expanded text:
gastis, e sunt; et vestimenta vestra, quibus indigentes vestire potuistis,n usu nesta sunt. Aurum et arge
Abbreviated transcription (Latin):
ex concupiscentiis urĩs¬
uestris: Concupiscitis¬
zelatis ⁊ non potestis adi¬
ratis. non habetis ꝓpt̃
quod non postulatis. Pe

Expanded text:
x concupiscentiis vesvestris? Concupiscizelatis; non potestis adiratis, et non habetis, propter quod non postulastis. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
faciatis. Hec enim faci¬
entes ñ peccabitis ali¬
quando.Sic enimha¬
bundant̃ ministra¬
bitur nobis introitꝰ¬

Expanded text:
faciatis. Hec enim facientes, non peccabitis aliquando; sic enimbundanter ministrabitur vobis introit
Abbreviated transcription (Latin):
eternã attingetis. ubi
ampliꝰ ñ peccabitis. uł
t̾minalia uitabitis. que
quiegerit. ñ habet be¬
redicatẽ in regno xp̃i.
a quib ĩmunis iuuan¬
te dño ꝑmanet. qui su¬
p̾dictis uirtatib se man¬
cipauerit.Smne uenia¬
lib uero nullꝰ eẽ pot̃.¬

Expanded text:
aeternam attingetis, ubi amplius non peccabitis. Vel criminalia vitabitis, quae qui egerit, non habebit haereditatem in regno Christi, a quibus immunis juvante Domino permanet, qui supradictis virtutibus se mancipaverit. Sine venialibus vero nullus esse pot
Abbreviated transcription (Latin):
men uerit atis ignorans. qͣsi ma¬
nũ ad opꝰ quod ñ indet ext̾ñdũs.
ditionis quã p̃scire ne quibat
incidit.
ta gͦ uocatio cunctoꝵ qui ad
fide̾ ueniunt. Qui nero fidei
sacram̃tis que ꝑceꝑunt. bona
isti suã uocatõnẽ et electionẽ
certã intuentib faciunt. Sic̃¬

Expanded text:
men veritatis ignorans quasi manum ad opus quod non videt extendit, erditionis, quam praescire nequibat, incidit. ta est vocatio cunctorum qui ad fidem veniunt; qui vero fidei sacramentis quae perceperunt bona isti suam vocationem et electionem certam intuentibus faciunt. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
causa pabuli sepiꝰ in captionẽ ⁊
ꝑniciem ignorant̃ meid̾e̾. ita he¬
recici cõꝑati iumentis insipienti¬
bus. ꝑꝑ appetitũ sue corruptõnis
explend̾u. incorruptã catho lice
catholice eccłie fid̾e doctrinam
blasphemantes ⁊ uitã. sibi ꝑditi¬

Expanded text:
causa pabuli saepius in captionem et perniciem ignoranter incidere, ita haeretici, comparati jumentis insipientibus, ob appetitum suae corruptionis explendum, incorruptam sanamque catholicae Ecclesiae doctrinam blasphemantes ac vitam, sempit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui ingn̾atõne dei ꝑseuerant:
peccare ñ posst̃. neq a maligno
ꝯtingi. qͦmodo dies ⁊ nox inisce¬
ri ne queunt. sic iusticia ⁊ iniqͥ¬
tas. malignus ⁊ gn̾atõ d̾ĩ. Tang̃
uero aliqͦs malignꝰ. ledñs ⁊ affligũs.
s ñ ad inalũ eoꝵ.¬
¶ Totus. Non solũ mundi amato¬
res. s ĩ nuꝑ nati. qͥ ñ babent di
nebris.

Expanded text:
. Qui in generatione Dei perseverant, peccare non possunt, neque a maligno contingi. Quomodo dies et nox misceri nequeunt, sic justitia et iniquitas malignus et generatio Dei. Tangit ergo aliquos malignus laedens et affligens, sed non ad malum eo totus. Non solum mundi amatores, sed etiam nuper nati, qui non habent disnebris.
Abbreviated transcription (Latin):
tã et̾nã expectatis. custodite uos
a doctnis h̾e̾ticoꝵ. qͥ spẽm scĩtatis
sibi assumunt. qͥ pͣuis dogiatib
głam in corruptibił di in simili¬
tudinẽ corruptibiliũ rerũ mu¬
tant. auaricia ÷ ⁊ simulacrorũ

Expanded text:
tam aeternam exspectatis, custodite vos a doctrinis haereticorum, qui speciem sanctitatis sibi assumunt, qui pravis dogmatibus gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem corruptibilium rerum mutant. Avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si uelimꝰ nrãm salutẽ
a uoluntate di. Si uolati¬
tas nr̃a ꝑ ignorantiã a
uoluntate dei recedit.
bona uoluntas d̾i nraͣm
stultã corrigit. ut paulo
apostolo contigit.¬
luntatem euis: impe¬
tranꝰ sicut qñ petimꝰ
pro fratte pro quo
est petendum.

Expanded text:
 Si volumus nostram salutem a voluntate Dei. Si voluntas nostra per ignorantiam a voluntate Dei recedit, bona voluntas Dei nostram stultam corrigit, ut apostolo Paulo contigit.luntatem Dei, impetramus; sicut quando petimus pro fratre, pro quo est petendum.
Abbreviated transcription (Latin):
suã uoQua souans qm hñs petitio
chil petimꝰ quod deo sit aduersũ ncħ
nisi qd̾ nos docuit. qd̾ nobis inspira¬
uit petimiis. ⁊ sim aliquo erramus.
statim cortigimus

Expanded text:
o il petimus quod ei sit adversum; nihil, nisi quod nos docuit, quod nobis inspira; et, si in aliquo erramus, statim errata corrigimus
Abbreviated transcription (Latin):
habui necẽe ꝓpt̾ ꝑseudo qui uohbis
se ingerunt scbñdi uob̾ admoni¬
tiones. de nrã salute cõmuni .i. de
fide q̃ est tã mea salus quã ur̃a. ⁊
omĩum fideliũ. soił fides q̃ ꝑ dile¬
ctõnẽ oꝑat᷑. ego dico faciens om̃e
ad sollicitũ. oro ꝓ nobis. disputo
go nequicias eoer. ostñdo uobis
qualit̾ fid̾e ⁊ dilectõnẽ debeatis

Expanded text:
habui necesse, propter pseudo qui vobis se ingerunt, scribendi vobis admonitiones de vestra salute communi, id est de fide quae est tam mea salus quam vestra et omnium fidelium, scilicet fides quae per dilectionem operatur. Ego dico faciens omnemad sollicitum. Oro pro vobis, disputo go nequitias eorum: ostendo vobis qualiter fidem et dilectionem debeatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mĩa. Si deus cepit misere¬
ri nobis ꝯdonando delicta
bona. ducendo ad uitam¬
et̾nã. si ÷ reconciliatꝰ mi¬
cis: et̾nã pacẽ det factis
amicis. in qua in nullo
ab eo dissentiatis.¬

Expanded text:
is. Si Deus coepit misereri vobis condonando delicta,er ampla bona ducendo ad aeterna. Si est reconciliatus inimicis, aeternam pacem det factis amicis, in qua in nullo ab eo dissentiatis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hie ⁊ paganos tangit
⁊ hereticos. Pagani qͥe¬
qͥd eos delectabat. dõs ap¬
pellare ñ timuert̃. he¬
retici acceptis d̾i uerimi¬
nsteriis. de cet̾o ñ duri¬
nis scripturis attend̾e̾.
s potiꝰ ad sensũ errone¬
um has male int̾pretan¬
do transferre studuert̃.¬
stabunt płeudo. ⁊ uolent nos
abstrahere. habeatis ħ in me¬
moria. pꝰ obitũ me ũ. qn me p̃sen¬
tem. ũ habebitis. doctorẽ. Hon qͦli¬
bet ⁊i modo habete. s ita ut ho¬
rũ memoriã faciatis. oꝑe admi¬
plendo. ⁊ alios docendo.

Expanded text:
 Hic et paganos tangit et haereticos. Pagani, quidquid eos delectabat, deos appellare non timuerunt. Haeretici, acceptis Dei veri mysteriis, de caetero non divinis Scripturis attendere, sed potius ad sensum erroneum has male interpretando transferre studuerstabunt pseudo et volent vos abstrahere, habeatis haec in memoria post obitum meum, quando me praesentem non habebitis doctorem, non quolibet modo habere, sed ita ut horum memoriam faciatis opere adimplendo, et alios doc
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si tũ. hoc pacto purgata cordis
malicia uitałe xp̃i alimoniã ꝯcu¬
sapitis. Nã qͥ uͥl de eiꝰ dulcedine gu¬
stat ñ ⁊̃ mirũ sihic t̃restͥb desi¬
deriis sordidari ñ euitat.

Expanded text:
stis. Hoc pacto purgata cordis malitia, vitalem Christi alimoniam concusapitis. Nam qui nihil de ejus dulcedine gustat, non est mirum si hunc terrestribus desideriis sordidare non evitat.
Abbreviated transcription (Latin):
cut modo geniti infan¬
I.¬
¶ Quia sic renati estis. ⁊ filiiet̃ni
facti. tales estote ꝑstudiũ bone
conuersatõnis. quales sunt infan¬
tes recent̃ nati ꝑnaturã ȩtatis.

Expanded text:
cut modo geniti. Quia sic renati estis, et filii aeterni facti, tales estote per studium bonae conversationis, quales sunt infantes recenter nati per naturam aetatis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lac .ẽ. Tang̃ illos quiad
fastidiosi adueniũt. igna¬
ri illiꝰ sitis ⁊ esuriei deqͣ
solido cibo u̾bi refici .i. ar
chania cognosc̾e̾ diuma.
ł maiora face̾ bona.¬

Expanded text:
cite. Tangit illos qui ad fastidiosi adveniunt, ignari illius sitis et esuriei, de qsolido cibo verbi refici, id est, arcana cognoscere divina, vel majora facere bona.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Le putarũt ꝯreptibile es¬
se peccatũ in hac una
re legẽ tͣnsgredi. addit.
ex siłi uid̾amꝰ. Si qͥs me
unũ mandatũ negligit.
cet̾a q̃ ꝯpleta uidebant᷑
aduiuare. sibi mutilia
reddit.

Expanded text:
Ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, addit: ex simili videamus: Si quis me unum mandatum negligit, caetera, quae completa videbantur adjuvare, sibi inutilia reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶uere qͥ muno offendit. est
tͣnsgressor totiꝰ legis. qi pec¬
cat ⁊ ꝯtͣ auctorẽ legis. quẽ
in sua lege neglig̃. ⁊ contͣ
caritatẽ que ÷ causa ⁊ qͣsi
mat̃ totiꝰ legis.

Expanded text:
qui in uno offendit est transgressor totius legis, quia qui peccat, contra auctorem legis facit, quem in sua lege negligit, et contra charitatem, quae est causa et mater totius legis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Solus deus ex seuerax. hõ ex d̾o
uerax. ex se mendar. Impossibi¬
le est quelibet scm̃ aliqñ ñ eade
in ninimis peceatis. Nec iusti
esse desmunt. qr citius opitu¬
lante deo resurgunt.

Expanded text:
 Solus Deus ex se verax: homo ex Deo verax, ex se mendax. Impossibile est quemlibet sanctum aliquando non cadere in minimis peccatis. Nec justi esse desistunt, quia ocius opitulante Deo resurgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si ex humana fragilitate ũ
potestis oĩa uicia canere. dite
oꝑam. ut saltẽ maiora ⁊ aꝑti¬
ora caueatis. ut ñ app̃hendat
temptatio nisi humana. qd̾ si
quis ⁊̃ post ãmonitõ nẽ meam

Expanded text:
 Si ex humana fragilitate non potestis omnia vitia cavere, date operam ut saltem majora et apertiora caveatis, ut non apprehendat vos tentatio nisi humana. Quod si quis etiam post admonitionem meam
Abbreviated transcription (Latin):
boribi honũ fructũ ferentib. s st̃
arbores autũuales. tarde ferunt
bonũ fructũ. sicut arbor in autũ¬
no plantata. uł qr tunc folia ca¬
dũt ⁊ fructꝰ. Uł si suꝑc̾scit fructꝰ.
adulterinꝰ ⁊ inutił. si qͥd enĩ faci¬

Expanded text:
boribus bonum fructum ferentibus, sed sunt arbores autumnales: tarde enim ferunt bonum fructum sicut arbor in autumno plantata, vel quia tunc folia cadunt et fructus, vel si supercrescit fructus, adulterinus est et inutilis. Si quid enim faci
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic homtnes qͥñ seruant pͥnei¬
patũ qͦ ꝑ grãm ad optionis filii
d̾i sunt effecti s relingunt do¬
micilium .i. unitatẽ eccłe in qua
renati sunt. uł sedes regni cele¬
stis quas acceptari erant. si fid̾e
seruarent: ⁊ añ uidiciũ gͣuiter.
⁊ grauus in iudicio uniuersali

Expanded text:
 Sic homines, qui non servant principatum quo per gratiam adoptionis filii Dei sunt effecti. Sed relinquunt domicilium, id est unitatem Ecclesiae, in qua renati sunt, vel sedes regni coelestis quas accepturi erant, si fidem servarent, et ante judicium graviter et gravius in universali
Abbreviated transcription (Latin):
ut d̾s erat ꝯstitutꝰ phara¬
oni. ⁊ qui erat pͥnceps nitn¬
tius qͣtitũ ad alios. disputanᷤ
cũ pharaone. alt̾caretur.
i. signa face̾t alt̾ua contͣ
signa magoꝵ. de corpore

Expanded text:
ut Deus erat constitutus Pharaoni, et qui erat princeps et nuntius, quantum ad alios, disputans cum Pharaone, altercaretur, id est signa faceret alterna contra signa magorum, de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
impenitñti. uł sententia
diuina. que eos in ꝑpetu¬
cupiditas infirmarum
rerti. qua uicti ad supe¬
riora reu̾ti ñ possunt.

Expanded text:
impoenitenti. Vel sententia divina quae eos in perpetucupiditas infimarum rerum, qua vincti ad superiora reverti non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Luicẽ ueritatis ꝓmirtunt in hoc
mari uicioꝵ. s ñquã in eod̾ statu
docendi uł uite ꝑdurant. ⁊ aliis cau¬
sa naufragii sunt ⁊ ip̃is ꝓteneb̾s
quas in eccła di inducebant: tene¬
bre inferm ꝑantur. ⁊ qͥ pacẽ fid̾ĩ¬
fid̾i mundana tẽpestate turbabãt.
ꝓcella torm̃toꝵ ꝑcellentur.¬
uero edificatõis sue dedicati¬
oriẽ infine tẽporis .i. in septimo
expectant.

Expanded text:
 Lucem veritatis promittunt in hoc mari vitiorum, sed nunquam in eodem statu docendi vel vitae perdurant, et aliis causa naufragii sunt, et ipsis pro tenebris quas in Ecclesia Dei inducebant, tenebrae inferni parantur, et qui pacem fidei mundana tempestate turbabant, procella tormentorum percellentur.vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est in septimo exspectant.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in uia chain abie¬
runt. ⁊ errore balaam
mercede effusi sunt.
⁊ in contradictione cho¬
re perierunt. Hi sunt

Expanded text:
quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Chore perierunt. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et uere ñ sunt uitandi.
minẽ de utͦq sexu geni¬
tũ mentiunt᷑. Si enĩ an¬
geł peoc antib ñ pepeit:
nec hominib suꝑbienti¬
bus parcet.

Expanded text:
 Et vere non sunt imitandi minem de utroque sexu genitum mentiuntur. Si enim angelis peccantibus non pepercit, nec hominibus superbientibus parcet.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾itatis. qd̃ audiuimꝰ. per
sensibilit̾. hominẽ ueni¬
entẽ. qͦd ꝑspeximꝰ. diuiini¬
tatẽ adu̾tentes in homĩe.
⁊ manus contrectauert̃
de uerbo uite. non fre¬
tuitu ꝯsentientes ei qui
in carne uists est.¬
s cum multa ꝯtre¬
ctatione. ꝑscrutan¬
testimoniũ de xp̃o
uerbo. Quod in dit aliqͥs.

Expanded text:
 per sensibiliter hominem venientem, quod perspeximus, Divinitatem advertentes in homine, et manus contrectaverunt, de Verbo vitae: non fortuitu consentientes ei qui in carne visus, sed cum multa contrectatione Scriptestimonium de ipso Ver
Abbreviated transcription (Latin):
net. que uineã quã xp̃o ex co¬
lit excirpet. ⁊ huiꝰ ne quissimi
capitis iã multa m̃bra p̃missa
tio illi fut᷑e.¬
tis eccłam pati aliqd̾ dapnũ. qr¬
mores mali in corpore. qñ euo¬
munt᷑ releuat᷑ corpꝰ. sic qñ exe¬
unt mali. releuatur ecclesia.

Expanded text:
net, qui vineam quam Christus excolit exstirpet, et hujus nequissimi capitis jam multa membra praemissa tio illi futtis Eccmodo humores mali in corpore; quando evomuntur, relevatur corpus; sic quando exeunt mali, relevatur Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ sic qͥ doceat. lingͣ docto
ris in uacuũ laborat. nec
test agat.
¶Ineo manete. ⁊ si qͥd bo¬
ni habetis. illitotũ ⁊ ñ
bis iͭ diabolo imputate.¬

Expanded text:
tus qui doceat, lingua doctoris exterius in vacuum laborat. » Nec test agat.it, manete, etsi quid boni habetis, illi totum et non vobis et diabolo imputate
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dixa̾t om̃e mendaciũ ñ ⁊ ex ueri¬
tate. s qr multa gn̾a̾ st̃ mendacio¬
rum int̾ se disparia. nc̃ singłare
ponit mendaciũ negationis xp̃i.
cõparatõne
parua aut
nilla uideantur. Hoc ꝓpriũ ÷¬

Expanded text:
 Dixerat omne mendacium non esse ex veritate; sed quia multa sunt genera mendaciorum inter se disparia, nunc singulare ponit mendacium negationis Christi, comparatione parva aut nulla videantur. Hoc proprium
Abbreviated transcription (Latin):
liangłi qͥ pͥꝰꝯtͣ d̾m̃ suꝑbie¬
rant. ⁊ iñ puniti sunt. iã
ñ portant s potiꝰ abicuit
iudicrũ suꝑbiendi ꝯtra
se ip̃os. qi ꝓ illo grauit̾ pu¬
niunt᷑. ⁊t̾riti magnitu¬
dine penarũ. iã ab illo
uidicio p̃sũptõis de sistũt.
s istimiqͥ ñdũ desistunt.

Expanded text:
superbierant, et inde puniti sunt, jam non portant, sed potius abjiciunt judicium superbiendi contra seipsos, quia pro illo graviter puniuntur, et territi magnitudine poenarum, jam ab illo judicio praesumptioni desistunt: sed isti iniqui nondum desistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Helias. astruit exẽplo qͣntũ
ualeat iusti dep̾cato assidua
cũ heliastm̃ una or̃one orando.
t̾ris imbres auerterit. fructꝰ
mortalib negauerit.¬

Expanded text:
er astruit exemplo quantum deprecatio justi valeat assidua, cum Elias una tantum oratione orando tt, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dstñsa efficatia oratiõis. ostñd̾
qͣnti sit meriti ꝓ fr̃ĩb orare.
⁊ ad sospitatẽ r̾e uocare. ut
qͥ a suꝑiori parte a lingua nr̃a
malignã ⁊ ociosã locutõnẽ re¬
morut. in fine epłe qͥd loqui
debeamꝰ ostñde̾t. Oremꝰ. psalla¬

Expanded text:
 Ostensa efficacia orationis, ostendit quanti sit meriti pro fratribus orare, et ad sospitatem revocare, ut qui in superiori parte a lingua nostra malignam et otiosam locutionem removit, in fine Epistolae quid loqui debeamus, ostenderet. Oremus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qm̃ incole nos su¬
mus ap̃te in t̾ra. ⁊ pe¬
regni sic̾ om̃s patres
Y beati petri serptas
credere. ⁊ ut nobis
missas legere delm̃s.

Expanded text:
mus. Quoniam incolae nos sumus apud te in terra et peregrini sicut omnes patres  beati Petri scriptas credere, et quasi nobis missas legere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m inustã legẽ ut pote iustꝰ
existñs. Sine tradebat d̾o patͥ
inuste uidicantes .i. eos qͥ eũ
neqͥssime ⁊ dẽpuabant. ⁊ neci
euis instabant. ut supplicia
sum̃tes erudiantur.

Expanded text:
secundum injustam legem, utpote justus exsistens. Sive, tradebat Deo Patri injuste judicantes, id est eos qui eum nequissime condemnabant, et neci ejus instabant, ut supplicia sumentes erudiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si inuste patimini. grãm
d̾i adqͥritis. nã ⁊ si uos suffer¬
tis patienter penas illatas a dm̃i ᷤᷤ.
uos dico peccantes nolentes eis¬
obedire ⁊ colaphitati ab ip̃is do¬
minis .i. sepe correcti abilł. ut ꝑ
colaphos ad obediend̾u inducere

Expanded text:
 Si injuste patimini, gratiam Dei acquiritis. Nam si vos suffertis patienter poenas illatas a dominis, vos dico peccantes nolendo obedire eis et colaphizati ab ipsis dominis, id est saepe correcti ab illis, ut per colaphos ad obediendum inducamim
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Magna ꝓorissio ⁊ desida̾bilis
tur. saltĩ timeat qd̾ e ꝯtrario
sapr̃a t̾ribilit̾ intonat. Qui
auertit aurẽ suã ut ñ audiat
legẽ. oratõ eius ÷ exe crabilis.¬

Expanded text:
 Magna promissio et desiderabilis tur, saltem timeat quod econtrario sapientia terribiliter intonat: Qui avertit aurem suam ut non audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tales cogitatõnes corda nr̃a
hr̃e snadm̃s. q̃ diuinis sint
digne ꝯspectib. Om̃s enĩ
id̾e factũ meditandum
corda sua se ꝯu̾tẽ fuadũt.
c s qͥ mala cogitat. si pos¬
set d̾o occultaret. qͥ uo̾
hona. hi facillime cor¬
dib suadent. ut ꝯspectui
dĩ pate fieri de si derent.
qd̾̃ ÷ indiciũ magne ꝑ¬
cogitatꝰ a d̾o gaudent

Expanded text:
tales cogitationes corda nostra habere suademus, quae divinis sint dignae conspectibus. Omnes enim idem factum meditandum corda sua se convertere suadent. Sed qui mala cogitat, si post, Deo occultaret: qui vero bona, hi facillime cordibus suadent, ut conspectui Dei patefieri desiderent, quod est indicium magnae pcogitatus a Deo gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
fallrm᷑ in dilectõne ex
humana infirmicate. ñ
fallim᷑ꝰ in mercede. quia
¶ Uerbo. In uerbo. pura lo¬
cutio ũ opus. In lingua.
multiplex orato intelli¬
git᷑. sic̃ qͥd̾a sepe repetitis
sermonib affectũ suu̾
uolt̾ cõmendare.

Expanded text:
fallimur in dilectione ex humana infirmitate, non fallimur in mercede, quia ua. In verbo pura locutio, non opus; in lingua multiplex oratio intelligitur, sicut quidam saepe repetitis sermonibus affectum suum volunt commendare.
Abbreviated transcription (Latin):
uetret. offert ocuł form as
illic itas. ⁊ facues uoluittates.
ut uisu destruat castitatẽ.
cio ꝓuocat. manũ inuiriis la¬
cessientib ad ced̾e instigat.
Honores t̾renos ꝓmittit ut &¬
lestes adimat.⁊ cũ latñt̃ ñ pot̃
falłe̾. aꝑtos add̾ terrores. in
pace sub dolꝰ. ⁊ in belloꝑsecutõ¬
tũ ille paratꝰ ⁊ ad ĩpugnandũ.

Expanded text:
netretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. cio provocat; manum injuriis lacescentibus ad caedem instigat; honores terrenos promittit, ut coelestes adimat, et cum latenter non potest fallere, apertos addit terrores. In pace subdolus, in persecutiotum i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hos ur̃e ꝯiunctõnis q̃rit orna¬
tꝰ. Ap̃ pythagorã nͣli lege scĩe¬
dictante. ead̾e sententia inue¬
nitur. Uera ornam̃ta mat᷑na¬
rum. pudicitiam. ñ uestes ẽẽ.¬
¶ Sicut p̾cepi uxorib ut ꝑ scãm¬
du̾̃satõnẽ suã lucͥface̾nt maritos.

Expanded text:
et hos vestrae conjunctionis quaerit ornaet hos vestrae conjunctionis quaerit ornatus. Apud Pythagoram, naturali scidictante, eadem sententia invenitur: Vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes essdictante, eadem sententia invenitur: Vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes esse.