comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantici dd̃. Post canticũ¬
resurrectionis. suã ꝓpħa subdit dep̃cationẽ
orans ut bñdicti ad dĩ cognitionẽ ducant᷑. &
ꝓpħ̾ans bñdictionẽ om̃iũ ꝑ aduentũ xͥ. uñ¬
monet eũ laudare. Et ẽ sensus cituli. p̃s iste
quimonet ad bñ oꝑandũ cantici. qr hic est
exultatio de bñdictione. mittens nos infi¬
dem. Modꝰ. Triꝑtitus ẽ p̃s. Primo p̃cat᷑ bñdi¬
ci. ut habeat᷑ noticia saluatoris. Scd̃o horta¬
tur confiteri ꝓ directione & iudicio. ibi. Con¬
fiteant᷑ Tercio eadem ad monitio ponr. s ad
alud tendens ibi. Confiteant᷑. Et qr in p̃ce¬
denti psalmo monuerat nos bñdice dm. qd̾
ñ possumꝰ nͥ ipse pͥor nos bñdicat: ĩo hic p̃cat᷑
bñdici dicens. D̾s misereat᷑ nr̃i. ⁊ bñdicat
Prior ẽ enĩ in nob̃ bñdictio dĩ. que ẽ qͣi pliuuuia
t̾ram nr̃e mentis irrigans. In nos b̃ndicimꝰ
eũ. qd̾ ẽ quasi fructus. ꝯ inutͦq nos crescimꝰ
ñ ipse. Dicat gͦ desid̾aus pluuuiã dm̃ice bñ¬

Expanded text:
Cassiod. Post canticuresurrectionis, suam Propheta subdit deprecationem, orans ut benedicti ad Dei cognitionem ducantur et prophetans benedictionem omnium gentium monet eum laudare. Et est sensus tituli: Psalmus iste, qui monet ad bene operandum, est cantici, quia hic est exsultatio de benedictione, et mittens nos in fidem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo precatur benedici, ut habeatur notitia Salvatoris. Secundo hortatur confiteri pro directione et judicio, ibi, confiteantur. Tertio eadem admonitio ponitur, sed ad aliud tendens, ibi, confiteantur. Et quia in praecedenti psalmo monuerat nos benedicere Deum; quod non possumus, nisi ipse prior benedicat nos; ideo hoc precatur benedici, dicens: Deus misereatur nostri et benedicatPrior enim in nobis est benedictio Dei, quae est quasi pluvia, terram nostrae mentis irrigans. Inde nos benedicimus eum, quod est quasi fructus, et in utroque nos crescimus, non ipse. Dicat ergo desiderans pluviam Dominicae bene
Abbreviated transcription (Latin):
pus sĩgcat᷑. & eadẽ maledictio intͣuit sic̃ aqua
in int̾iora eius. ꝑ qͦd intellig̾r depͣuata anima.
foris u. in corꝑe & intꝰ in anima maledictionem
habuit incidens in eius iudiciũ. qui corpꝰ & ani¬
mã ꝑdit in gehennã. ⁊ eadẽ maledictio fuit
mossib eus ꝑ qͦd notat᷑ deprauatar̾o. addit. si¬
cut oleũ. ꝑ qd̾ ostendit᷑ qd̾ delectat eos mͦ mala fa
oleo ungunt᷑. ut sint fortiores. Eiat ei ude uł
dictionẽ sicut uestimentũ. s differt q supͣ dixit
uestimentũ quo induit᷑ ut tumca. hic uͦ dicit
uestimentũ quo oꝑtt᷑ ut pallio qd̾ est in ꝯspectu
hominũ dȩ iniquitate głari. & fiat maledictio
sicut rona qua semꝑ p̾cingit᷑. Tona p̾cingunt᷑ homi¬
nes. ut ad oꝑandũ sint aptiores. ñ impediti finib
uestis. Maledictione gͦ sicut rona cingit᷑. quiñ re¬
pente facit malũ. s dispositũ aggredit᷑ & ita dis¬
cit mala fac̾e. ut semꝑ sit paratus. Uñ hic ait. sẽꝑ

Expanded text:
significatur. Et eadem maledictio intravit sicut aqua in interiora ejus, per quod intelligitur depravata anima, foris enim in corpore, et intus in anima maledictionem habuit, incidens in ejus judicium, qui corpus et animam perdit in gehennam et eadem maledictio fuit in ossibus ejus. Per quod notatur depravata ratio. Addit sicut oleum: per quod ostenditur quia delectat eos modo facereoleo unguntur, ut sint fortiores. VERS. 18.-- « dictionem sicut vestimentum; sed differt, quia supradixit vestimentum quo induitur ut tunica. Hic vero dicit vestimentum, quo operitur ut pallio, quod est in conspectu hominum de iniquitate gloriari. Et fiat ei maledictio sicut zona qua semper praecingitur. Zona praecinguntur homines, ut ad opera sint aptiores non impediti sinibus vestium. Maledictione ergo sicut zona praecingitur, qui non repente facit malum, sed dispositum aggreditur; et ita discit male agere ut semper sit paratus. Unde hic ait, semper
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ualde. solet poni nimis ꝓ plusqͣ debet. s & ꝓ ual¬
de accipitͦ. ut hic. Confitebor dico in ore meo. qͥa
ore ꝯfessio fit ad salutẽ. & laudabo eũ in medio
multoꝵ .i. in cõmuni. Hoc est qd̾ alibi dicit. In me
multoꝵ. qr corde creditꝰ ad iusticiã. Qui astitit.
Q. d. Confitebor dño. qui astitit a dextͥs pauꝑis. Di¬
abolus a dextͥs uidȩ stetit. qui diuitias suas aug̾e
ip̃e dñs sit diuitiȩ pauꝑis. astitit enĩ. ñ ut annoᷤᷤ

Expanded text:
id est valde solet exponi nimis pro plus quam debet, sed et pro valde, accipitur ut hic. Confitebor, dico, in ore meo, quia ore confessio fit ad salutem . Et laudabo eum in medio multorum, id est communi. Hoc est quod alibi dicit: In medmultorum, quia corde creditur ad justitiam . VERS. Confitebor Domino, qui astitit a dextris pauperis. Diabolus a dextris Judae stetit, qui divitias suas augereipse Dominus sit divitiae pauperis. Astitit enim non ut annos
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. Sicut .Nł. ex umibͣ declinante fit nox: sic ex
mortali carne fit mors. & excussus sũ sic̃ locust&
ligiexistimo. uñ aꝑtiꝰ plurałr dicit sic̃ locuste. qͣ
sic̃ locusta. Excussigͦ .i. fugati a ꝑsequutorib st̃ fi¬
deles. quist̃ multiut locustȩ. ł salientes dȩ loco ad
locũ a simili locustaꝵ. Seq̃r. Et genua meain¬

Expanded text:
t. Sicut enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. «Excussus sum sicut locustae.» ligi. Unde apertius pluraliter dicit, sicut locustae quam sicut locusta. Excussi ergo, id est fugati a persecutoribus sunt fideles, qui sunt multi sicut locustae, vel salientes de loco ad locum, a simili locustarum. Et VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
fen̾ator onmnẽ sub̾am eius & diripiant aliem labo¬
res eius. S quomͦ habuit sub̾am. qui cũ apł̃is dñm
sequebat᷑ Om̃ia aut̃ quȩ habuit ita uxori & fili¬
lũ cupiditatis abruꝑit. ⁊ putabat dñm falli qn
ea quȩ mittebant᷑ dȩ loculis auferebat. Seq̃r. Non¬

Expanded text:
 diripiant alieni labores ejus. Sed quomodo habuerit substantiam qui cum apostolis Dominum sequebatur? omnia autem quae habuit ita uxori et fililum cupiditatis abruperit, et putabat Dominum falli, quando ea quae mittebantur de loculis auferebat . VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
tor ñ est ei. cui .xͦ. deest. ⁊ pupillis eius qͥ amisso reg
noł patre dõ sic remanserunt ñ sit qui misereat᷑. ñ
dico ad temꝑalia. s ad eterna habenda. Fiant
natieiis in int̾itu sempit̾no. & deleat᷑ nomen eiꝰ
ĩõ qi mansit ingen̾atione una .i. q ñ regen̾ati fu
erunt. nredeat in memoriã in ꝯspectu dñi im-¬
quitas patrũ eius quȩ his malis in malicia ꝑse

Expanded text:
 Christus deest. Et pupillis ejus, qui amisso regno vel Patre Deo, sic manserunt, nec sit qui misereatur, non dico ad temporalia, sed ad aeterna habenda. Fiant nati ejus in interitu, sempiterno. Et deleatur nomen ejus, ideo quia mansit, in generatione una, id est quia regenerati non fuerunt. Et redeat in memoriam in conspectu Domini iniquitas patrum ejus, quae his m
Abbreviated transcription (Latin):
sciunt uiu̾e. qi nͨ in locis penarũ uident uͥ diues
sine fr̃ib erat. nͨ in requiȩ beatoꝵ. uͥ lararũ & abra-¬
ham qͣuis longe agnoscebat. Non tam̃ ĩo ꝯsequens
ẽ eos scire quȩ circa illoꝵ caros agunt᷑ hic ł leta uł
dr. cumulus ẽ iude maloꝵ. Si uͦ ñ sentiunt formi¬
doẽ uiuoꝵ. possunt N. tim̾e. ne ꝓ pec̃cis suis uł pa¬

Expanded text:
sciunt vivere, quia nec in locis poenarum vident eos, ubi dives sciunt vivere, quia nec in locis poenarum vident eos, ubi dives sine fratribus erat; nec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham, quamvis longe, agnoscebat. Non tamen ideo consequens est eos scire quae circa charos suos aguntur hic, vel laeta, vel ur, cumulus est inde malorum. Si vero non sentiunt, formido est vivorum. Possunt enim timere ne pro peccatis suis vel pa
Abbreviated transcription (Latin):
eꝯu̾so illa fit ꝑ xp̃m. qua petit᷑ qͦd petendũ est.
& eo nͦi quo petendũ est. Aliqñ aut̃ sic orat᷑ ut
bñ petiit. Qñ aut̃ iudas ita orare potuerit
ut or̃o eius fieret in pecc̾m: queripͭ. Credo añ¬
quã añmtradẽt. & cũ dȩ illo tradendo iã cogi¬
taret. Nlon enĩ iam pot̾at orare ꝑ xp̃m. Et si¬
mo in uet̾i testam̃to nom̃ ep̃atus inuenit᷑¬
dua. Nota iudã uxorem habuisse & filios.
& tra factũ fuit ut hic dr̾ utiq mortuo ip̃o
& filii enus orphan. ⁊ uxor enis uidua fuit.
S dicet aliquis. an hoc ad penã iudȩ ꝑtinere
credendũ sit. qͦd sui passi sunt: An &̃ ullus do¬
lor tangat mortuos dȩ his quȩ in suis pꝰt mor¬
tẽ ꝯtingunt. uł qͦmꝰ ea quȩ cirra nos aguntꝰ
breiit᷑ dicip̃. qd̾ est cura mortiris dȩ sus caris. ut
dȩ diuite leg̃r. qui dũ tormenta apd̃ inferos pate
ret᷑ leuauit oculos ad abraham. & int̾ alia dixit.
mentoꝵ. Habent gͦ mortui curã dȩ uuis. quos¬

Expanded text:
e converso. Illa fit per Christum, qua petitur quod petendum est, et eo modo quo petendum est; aliquando autem sic oratur, ut n peccatum. Quando autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, et de illo tradendo jam cogitaret: non enim jam poterat orare per ejus accipiat alter. Loco enim ejus substitutus est MatAug. Nota Judam uxorem habuisse, et filios, et ita factum fuit, ut hic dicitur. Utique mortuo ipso, et filii ejus orphani, et uxor ejus vidua fuit. Sed dicet aliquis an hoc ad poenam Judae pertinere credendum sit, quod sui passi sunt, an etiam ullus dolor tangat mortuos, de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur, breviter dici potest quod est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum tormenta apud iretur, levavit oculos ad Abraham, et inter alia dixit: mentorum . Habent ergo mortui curam de
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ dĩ ⁊ hominũ iħm xp̃m. ⁊ fiant dies eius pauci
scd̾m regnũ hoc accipiendũ est. qd̃ postea ñ diiste¬
uñ. uerbũ misit dñs in iacob. & cecidit in isrł. Fi¬
ant filii eius orphani amisso regno qͣi pat. uł a¬
misso patre dõ. ⁊ uxor eius.i. plebs iudaica fiat
udua. Nutantes transferant᷑ filii euis & m̾di¬
cent. neiciant᷑ dȩ habitõnib suis ut factũ ẽ sepe

Expanded text:
dies ejus pauci, secundum regnum hoc accipiendum est quod postea non diu steUnde, Verbum misit in Jacob Deus, et cecidit in Israel. Fiant filii ejus orphani, amisso regno, quasi patre, vel amisso Patre Deo. Et uxor ejus, id est plebs Judaica, fiat. Nutantes transferantur filii ejus et mendicent, et ejiciantur de habitationibus suis. Ut saepe
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̃cedentib in tantã celsitudinẽ subuecta ẽ hu¬
mana nat᷑a. ut totũ simul uerbũ &̃ caro hoc ẽ ds̃
& homo unigenitus filius dicet᷑. hoc aut̃ factũ est
ut ab illo qui creau̾at. ꝑ id qd̾ ñ ꝑierat id qd ꝑie¬
rus est. n cormeũ ꝯturbatũ est intͣ mȩ. uñ. Tristis
ẽ anima mea usq ad mortẽ. Corenĩ potuit ꝯtur¬

Expanded text:
entibus in tantum celsitudinem subvecta est humana natura, ut totum simul Verbum et caro, hoc est Deus et homo, unigenitus Filius Dei diceretur. Hoc autem factum est, ut ab illo qui creaverat, per id quod non perierat, id quod periexus est. Et cor meum conturbatum est intra me. Unde: Tristis est anima mea usque ad mortem . Cassio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est ñ gen̾et. nccto transeat. Et iniquitas pa¬
trũ enus redeat in memoriã in ospectu dñi. &
pecc̃m matͥs eius ñ deleatur. Pecc̃a patrũ eis red
rediit iniqͥtas patrũ enis in ꝯspectu dñi. ut ineo
os ⁊cͥ qd̃ dictũ est dȩ imitantib inquitatẽ patrũ.

Expanded text:
tas patrum ejus redeat in memoriam in conspectu Domini, et peccatum matris ejus non deleatur. Aug. Peccata patrum eis reddrediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo os, etc. . Quod dictum est de imitantibus iniquitatem patrum.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ suꝑ eũ. qui xͦ noluit eẽ subditus. Et quasi qͥs
quer̾et quẽ pecc̃orem: subdit. & diabolus stet a
dextͥs. Hoc dextrũ cuiq est: qd̾ aliis p̃ponit. Et hic .i.
suit auariciam sap̃iȩ & pecuniã saluti suȩ. ut eũ
tradet a quo debuit possidĩ ne a diabolo possi¬
at ꝯdempnatus .i. q noluit eẽ talis cuidicatꝰ in¬
tra in gaudiũ añitui. sit dȩ quo dicat᷑. ꝓicite
eũ intenebras ext̾iores. Et ne putet᷑ ab inminen¬
te dampnatione lib̾ari or̃one quã int̾ apłicos
didic̾at inquit. & or̃o eius fiat in ꝑecem. qi ñ est¬

Expanded text:
lum, super eum, qui Christo noluit esse subditus. Et quasi quis quaereret, quem peccatorem? Subdit, et diabolus stet a dextris ejus. Hoc dextrum cuique est quod aliis praeponit. Et hic, id suit avaritiam sapientiae, et pecuniam suae saluti, ut eum tradeat condemnatus, id est quia noluit esse talis cui dicatur: Intra in gaudium Domini tui , sit de quo dicatur: Projice eum in tenebras exteriores . Et ne putetur ab imminente damnatione liberari, oratione quam inter apostolos didicerat inquit: Et oratio ejus fiat in peccatum, Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus uerax es ex tȩ ne tacueris laudem
meã. cui laudanti ẽ credendũ. U̾era ił. ẽ laus ue-¬
cora diu̾sitas. Quasi. Io ne taceas laudẽ. qͥ a
m̃dacis hominis. qd̾ aut̃ dolus erũpat in uo¬
hoc fuit adu̾sũ me. qr̃ insidiando hoc dicebãt
& dein circũdeddunt me sermonib odii aꝑti
clamantes crucifige crucif. ⁊ expugnauert̃
mȩ gratis .i. sine causa iusta. Sicut enĩ piis

Expanded text:
qui solus verax es ex te, ne tacueris laudem meam ex te, cui laudanti credendum est. Vera est enim laus vecora diversitas. Quasi dicat: Ideo ne taceas laudem, quia o est mendacis hominis, quod autem dolus erumpat in vohoc fuit adversum me, quia insidiando hoc dicebant. Et deinde circumdederunt me sermonibus odii aperte clamantes: Crucifige, crucifige . Et expugnaverunt me gratis, et sine justa causa. Sicut eni
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm aliã literã ꝓ eo uͭ mȩ dilig̾ent int̾ficiebant
mȩ & ĩo detrahebant mͥ ĩo & interfec̾unt. qr de¬
trax̾unt. Plus enĩ nocent in menb̾s detrahenteᷤ
.xͦ. qui animas credituroꝵ int̾ficiunt. quã qͥ eius
carnẽ mox surrecturã ꝑem̾unt. E est sensus.
Pbono mala reddebant. qd̾ est det̾ius. Illi detrahe¬

Expanded text:
litteram: Pro eo ut me diligerent, interficiebant me, et detrahebant mihi. Ideo enim interfecerunt, quia detraxerunt. Plus enim nocent in membris detrahentes Christo, qui animas crediturorum interficiunt, quam qui ejus carnem mox resurrecturam peremerunt. Et est sensus: Pro bono mala reddebant, quod est deterius. Illi detrahe
Abbreviated transcription (Latin):
lio. s plus oport̾e dicit. ⁊ qr ethicihoc faciunt.
Diligunt .N. astigentes se. Post̾ns uͦ ꝓpinquũ est
lex statuit. s qr uiciosa est libido id expetentis.
desiłio ulciscendi. magisq ad iudicẽ ꝑtinet
hoc int̾ homines decerñe. qͣ bonũ hominẽ s̃ expe
tere. Hic enĩ redd̾et malũ ꝓ malo. uidex uͦ ñ. s de¬
modis om̃e pece̾m ꝯtrahit᷑ in hꝰmodi redditionib.
pͣmꝰ gratus ẽ ñ redd̾e bona ꝓ bonis. Sccłs. reld̾e
mala ꝓ malis. extremꝰ redde mala ꝓ bonis. Hoc

Expanded text:
lio: sed plus oportere dicit, quia et ethnici hoc faciunt . Diligunt enim diligentes se: posterius vero propinquum est lex statuit; sed quia vitiosa est libido, id expetentis desiderio ulciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter hotere. Hic enim redderet malum pro malo, judex vero punit, non demodis omne peccatum contrahitur in hujusmodi redditionibus. Primus gradus est non reddere bona pro bonis. Secundus, reddere mala pro malis, extremus reddere mala pro bonis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
montem secessit. Nel pociꝰ tc̃ ab eo fugit: cũ
mentẽ eius sapĩaᷤᷤ deseruit. ut totus &e ple
uid pacem exhibuit iniqͦ filio. scił absalon.
qui p̃cepit ppło eunti ad bellum seruate pu¬
erũ absalon. eoq int̾empto dix̃. Es mͥdet
ut ego moriar ꝓte filimi absalon: Ita xp̃c
interp̃tat᷑. Abba enim pat̾: salempax ̃r.
Iñ absalon qͣi abessalem dr̃. E sic̃ absalon:
ita ce iudas suspensus interiit. Qͦ mortuo
xͦ. in pace regnauit. qi ingłia resurrexit.
Hoc gͦ intelligens esdras. scił in illo fc̾o sigc̃a
sus titłi talis. Ps iste attͥbuit᷑ dauid. idẽ xp̃o¬

Expanded text:
montem secessit, et potius tunc ab eo fugit, cum mentem ejus sapientia Dei deseruit, ut totus esset vid pacem exhibuit filio iniquo, scilicet Absalon, qui praecepit populo eunti ad bellum servare puerum Absalon, eoque interempto dixit: Quis mihi det ut moriar pro te, fili mi Absalon? Ita Christatur; aba enim pater, salem pax dicitur: inde Absalon, quasi Absalem dicitur. Et sicut Absalon, ita Judas supensus interiit. Quo mortuo Christus in pace regnavit, quia in gloria resurrexit. Hoc igitur intelligens Esdras, scilicet illo facto significarisus tituli: Psalmus iste, attribuitur David, id
Abbreviated transcription (Latin):
Ne. ¶O multiplicati st̃.
Titulus. Es dauid. cũ fu¬
geret a faciȩ absalon filii
sui. De hystoria sumpsit
esdras uelam̃ mysterioꝵ.
Legr enim in libro regũ qͦd absalon filius
dauid ꝑsequens patrem suũ. q̃rebat eũ oc¬
cidere. Cun dauid cessit cũ suis exiens de ci¬
uitate iherłm nudis plantis. intelligens
hoc sibi conting̾e ꝓpt̾ pecc̾m adulteris cũ¬

Expanded text:
ne, quid multiplicati? Titulus: Psalmus David cum fugeret a facie Absalonis filii sui. De historia sumpsit Esdras velamen mysteriorum; legitur enim in libro Regum quod Absalon filius David persequens patrem suum, quaerebat eum occidere. Cui David cessit cum suis, exiens de civitate Jerusalem, nudis plantis: intelligens hoc sibi contingere propter peccatum adulterii c
Abbreviated transcription (Latin):
maxime paganos. qͥ ñ putant głam maies¬
tatis posse descende. ad humilia .i. dm ho
dr̃. idẽ resurrectio. q̃ est consũmatiopassio¬
nis. unde ꝓponit ñ ẽẽ tim̃dũ ibi. Ego dor¬
miii. Xp̃c gͦ ad patrem loquens. &e qͣi admi¬
rans cur tot habeat ꝑsecutores. cũ ad sal¬

Expanded text:
maxime paganos: qui non putant gloriam majestatis posse descendere ad humilia, id est Deditur, id est resurrectio: quae est consummatio passionis. Unde proponit non esse timendum, ibi, Ego dormivi. Christus ergo ad Patrem loquens, et quasi admirans cur tot habeat persecutores, cum ad sal
Abbreviated transcription (Latin):
petratũ. sic̃ nathan ꝓpħa p̾dix̾at ei dicens.
Ñ recedet gladius de domo tua. & suscita¬
bit ds̃ semen tuũ contrate. Dũ aut̃ absalon
ꝑsequeret᷑ dauid: conu̾so contͣ eum exercitu
dauid. tergauertit infugam. atq impetu
muli ductus ẽ in ramosam quercum cuiꝰ
ramis circũnectentib collum eius. ibiq ca¬
pite int̾cepto pendens. ab ioab pͥncipe mili¬
cie dauid int̾fectus ẽ. Qͦ mortuo: dauidres¬
titutꝰ in regnũ: inpace regnauit. Huic hys

Expanded text:
 sicut Nathan propheta praedixerat ei dicens: Non recedet gladius de domo tua, et suscitabit Dominus semen tuum contra te . Dum autem Absalon persequeretur David converso contra eum exercitu, Absalon terga vertit in fugam, atque impetu muli ductus est in ramosam quercum: ramis cujus circumnectentibus collum ejus, ibique capite intercepto pendens, ab Joab principe militiae David, interfectus est. Quo mortuo David restitutus in regnum, in pace regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ solutionẽ. His uincłis ligant᷑ reges gentiũ.
& nobiles scłi ab infirmis ⁊ ꝯtemptibilib huiꝰ
mundi. quos elegit dñs ut fortia queq ꝯfund̾et
ipsosq impleuit sp̃u sc̃o. ꝯdedit eis frameas bis
acutas. ut ad xͥ. timorẽ nobiliũ corda ꝯuert̾ent¬
⁊ nobilitatẽ inxͦ. uoluit .N ꝓdesse imꝑatori de
piscatore. ñ piscatori de imꝑatore. ꝑ hos gͦ liga.¬
uit reges ⁊ nobiles uincłis ferreis ne ꝑgrecdent᷑
ad illicita. ⁊ hoc ẽ udiciũ qd̾̃ faciunt sc̃i ꝑ om̃s
gentes. Utide subdit. Ut faciant. Quasi. Ad̃¬
hoc habent gladios in manib. ut faciant in
antea sc̃pta sunt. ⁊mͦ complent᷑ legebant᷑ aliq̃ñ¬

Expanded text:
re solutionem . His vinculis ligantur gentium reges et nobiles saeculi ab infirmis et contemptibilibus hujus mundi, quos elegit Dominus, ut fortia confunderet, ipsosque implevit Spiritu sancto, et dedit eis frameas bis acutas ut ad Christi timorem nobilium corda converti nobilitatepiscatore, non piscatori de imperatore. Per hos ergo ligavit reges et nobiles vinculis ferreis, ne progrederentur ad illicita. Et hoc est judicium quod faciunt sancti, per omnes gentes. Unde subdit: hoc habent gladios in manibus, ut faciant inantea scripta sunt, et modo complentur. Legebantur en
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ .xͥ. scił humilitate scdm hominẽ. ⁊ altitudine
scłm łm. qd̾ ostendit mutatꝰ titulꝰ. & ẽ sensus
tituli. Canticũ istud psalmi qd̃ dr canticũ qi agit
de mentis iocunditate. & psalmi qr monet ad bona
oꝑa. canticũ enĩ ad diuinas res. p̃s ad actuales o¬

Expanded text:
 scilicet humilitate, secundum hominem, et altitudine secundum Deum: quod ostendit mutatus titulus. Et est sensus tituli: Canticum istud psalmi quod dicitur cantde mentis jucunditate; et psalmi, quia monet ad bona opera: Canticum enim ad divinas res: Psalmus, ad actuales o
Abbreviated transcription (Latin):
effraym meus ẽ .i. mea ẽ fructificatio. quȩ ẽ suscep¬
tio capitis mei .i. ħ fructificatio ẽ ex eo qd caput
suscipit mȩ uł ego ipsũ. Supͣ in alio psalmo ha¬
betꝰ fortitudo. ꝓ quo hic leg̃r susceptio. qd̾ bñ ꝯ¬
gruit. qi suscipiendo fortes nos facit. scił cũ ip̃e

Expanded text:
 est, mea est fructificatio, quae est susceptor capitis mei, id est haec fructificatio et ex eo quod caput suscepit me. Vel ego ipsum. Supra in alio psalmo habetur fortitudo, pro quo hic legitur susceptio, quod bene congruit, quia suscipiendo fortes nos facit, scilicet cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nixͦ uͥ plura ead ꝯti¬
nent᷑ que supͣ in du¬
ob aliis psalmis dicta st̃. que aut̃ ałr sunt parũ
differunt. Ex postremis nãq partib duoꝵ p̾ce¬
dentiũ psalmoꝵ. scił . lui. ⁊lix. quoꝵ diu̾si sunt
tituli hic p̃s cõponit᷑ nã postremapars. lx̃i. psal¬
mi. pͥma pars ẽ hꝰ psalm usq ad illũ uersũ uͥ dr¬

Expanded text:
plura eadem continentur, quae supra in duobus aliis psalmis dicta sunt: Quae autem aliter sunt, parum differunt. Aug. Ex postremis namque partibus duorum praecedentium psalmorum scilicet LVI, et LIX quorum diversi sunt tituli, hic psalmus componitur. Nam postrema pars LVI psalmi, prima pars est hujus psalmi, usque ad illum versum, ubi d
Abbreviated transcription (Latin):
quutꝰ ẽ infilio. quẽ misit ut compłent᷑ eloqͥa
ꝓpħarũ. E mirabiłr quȩ in diu̾sis psalmis die¬
ta sunt in unã ueniunt in hoe psalmo ꝯuenien¬
tiã. ut qͣuasi diu̾si sapores odiant᷑ in pastũ animȩ
Uñ licet &̃ adhuc cantorib mutta ꝯping̾e. sic̃ & dd̾

Expanded text:
 in Filio , quem misit ut compleantur eloquia prophetarum, et mirabiliter, quae in diversis psalmis dicta sunt, in unam veniunt in hoc psalmo convenientiam, ut quasi diversi sapores condiantur in pastum animae. Unde licet
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã deb̾e accipi. ⁊ utrũq illũ psalmũ
ad unũ ꝯcurr̾e intellectũ ñ suꝑficie hystoriȩ. s al¬
titudine ꝓpħiȩ copulatis partib ut̾usq in hoc
psalmo cuiꝰ titulus neutͥ illoꝵ ẽ similis. nͥ qd̾ hic
¶est ip̃i dauid sicut ibi. Io aut̃ hic p̃s qui cõponit᷑
ex illis duob quoꝵ tituli sunt diu̾si intitulat᷑

Expanded text:
i, et utrumque illum psalmum ad unum concurrere intellectum, non superficie historiae, sed altitudine prophetiae copulatis partibus utriusque in isto psalmo, cujus titulus neutri istorum est similis, nisi quod hic et ipsi David, sicut ibi. Ideo autem hic psalmus qui componitur ex his duobus, quorum tituli sunt diversi intitulatur
Abbreviated transcription (Latin):
Octaua sicut in .uͭiͦ.
psalmo dictũ ẽ. acci¬
post hoc tempꝰ qͦd .uii. dieb agr̃. uenturꝰ est
mebat octauam. ne ibipuniret᷑. Hic ꝓpħa
in ꝑsona uiri ꝑfecti. ꝓ ea orat ut ueniat. Qa¬

Expanded text:
Octava sicut in sexto psalmo dictum est, accipost hoc tempus quod septem diebus agitur, venturus est mebat octavam ne ibi puniretur. Hic Propheta in persona viri perfecti pro ea orat, ut veniat.
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ diminuta ẽ ueritas. qr creuit falsitas. Et
hoc ẽ. uana locutisunt. Uel ita uinge. Di¬
tinusqͥsq ad decipiendũ ꝑximũ suum. scił¬
quẽlibet hominem. Eximus enĩ est oĩs homo
conditione pͥmȩ natiuitatis. Cũ nullo igit᷑¬
ẽ male agendũ. Uel ꝓximũ accipit. aliqua
oportunitate coniunctum. Ad quẽ etiam
dectpiendũ intunt᷑: qͦd deterius est. Et¬
tione pͥmȩ natiuitatis. scd̾m quẽ modum.
omĩs homo pͭ diciꝑximus. Cognatione
carnis: scł̾m illud. Diliges ꝓximũ tuũ. & odio
habebis inunicũ tuum. Impensa bñficii. & com¬
passione misccłiȩ. Unde in euͣngłio r in para¬
li: Qͥ miscd̾iam fecit suꝑ illum. Dico locuti st̃
li ad oblatrandum. ce dolosi ad decipiendũ.
ĩa labia dolosa. ñ ipsos homines. s dolos. &e
dolosus sȩ excipiat .i. se exceptũ putet qu̾asi
passimꝑeant qui nruna prauitate conueni¬
unt. & disꝑdat linguã magniloquã .i. lin
inde quałr linguã magniloquã habeant

Expanded text:
re diminuta est veritas, quia crevit falsitas. Et hoc est, vana locuti sunt. Vel ita junge, diunusquisque ad decipiendum proximum suum, quemlibet hoconditione primae nativitatis. Cum nullo ergo male agendum est. Vel proximum accipit aliqua opportunitate conjunctum, ad quem etiam decipiendum utuntur; quod deterius est. tione primae nativitatis, secundum quem modum omnis homo potest dici proximus, cognatione carnis, secundum illud: Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Impensa beneficii, et compassione misericordiae. Unde in Evangelio dicitur, in parait misericordiam super illum . Dico, locuti sunt li, ad oblatrandum, et dolosi ad decipiendum. Aug. sa laersa ne quis dolosus se excipiat, id est se exceptum putet, quasi passim pereant qui in una pravitate conveniunt. Et disperdat linguam magniloquam, id est inde qualiter linguam magniloquam habeant
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens est. qͣntũ ad hoĩes defecit. qr itix ab ho
ueritas. E hoc est: qm̃ diminutȩ sunt ue¬
ritates a filiis hominũ. Płałr dicit u̾itates
qr agit dȩ ueritatib hominũ. Ueritas enĩ
dĩ una est: qua illustrant᷑ animȩ scẽ. s in ho¬
minib multȩ sunt ueritates. sicut ab una
faciȩ multȩ in specłis ymagines apparent.

Expanded text:
n. quantum ad homines, defecit, quia vix ab homveritas. Et hoc est, quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Pluraliter dicit veritates, quia agit de veritatibus hominum. Veritas enim Dei una est, qua illustrantur animae sanctae; sed in hominibus multae sunt veritates. Sicut ab una facie multae in speculis imagines apparent.
Abbreviated transcription (Latin):
deduci desid̾at: ut de eis impleto num̾o p̃desti¬
natoꝵ. simulcũ eis ad beatitudinẽ ueniret. Di¬
pulistinos: q sinis t̾bulari. Hoc ẽ qͦd in pͥncipio
psalmi dix̃. Et qui o d̾s ñ egredieris in uirtutib
nr̃is .i. ñ cont᷑ eos apparebis. qͥ dñt uͭ est ds eoꝵ.
ut olim fecisti patͥb. Non ostendis potentiã
tuã. qͣlem ostendisti in dauid. in moyse. in ih̾u
naue. qͥb gentes cessert̃. ⁊ magna strage fc̃a.
t̾ram ꝓmissionis obtinuerunt. s nob̃ intꝰ oꝑa¬

Expanded text:
deduci desiderat, ut de eis impleto numero praedestinatorum, simul cum eis ad beatitudinem veniret. Diuia sinis tribulari. Hoc est quod in principio psalmi dixit. Et qui, o Deus, non egredieris in virtutibus nostris. Non contra eos apparebis qui dicunt: Ubi est Deus deorum, ut olim fecisti patribus, non ostendens potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Mose, in Jesu Nave, quibus gentes cesserunt, et magna strage facta terram promissam obtinuerunt. Sed nobis intus opera
Abbreviated transcription (Latin):
telaudabunt fr̃s tui. Moab olla speimee. Mo¬
ab ẽ quidam ppłs. qui descendit a moab. quẽ ge¬
nuit filia loth ab̃utens patre eb̃o. ꝑ quẽ intel¬
lig̾r abutens lege. Sicut enĩ filie male uterites
patre genuert̃ moabitas: sic qͥ male utit᷑ lege.
gen̾at mala oꝑa. ut quib̾nbona. Amale uten
ẽ õlla feruens ab aquilone .i. a diabolo. Uñ
iheremias. Ollam succensam ego uideo: ⁊ faci¬
es eius a facie aquilonis. Uñ alibi dicit ihere¬
mias. Ab aqͥlone pandet᷑ om̃e malũ .i. a diabo¬

Expanded text:
tui, etc. . Moab olla spei meae. Moab populus quidam est, qui descendit a Moab, quem genuit major filia Loth, abutens patre ebrio, per quem intelligitur omnis abutens lege. Sicut enim filiae male utentes patre genuerunt Moabitas, sic qui male utitur lege, generat mala opera, ut qui bene, bona. A male autem est olla fervens ab aquilone, id est a diabolo. Unde Jeremias: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie aquilonis . Unde alibi idem Jeremias: Ab aquilone pandet
Abbreviated transcription (Latin):
multi contͣ me sint. ꝓtegar ꝯtra estus scłi. in ue¬
lam̃to alarũ tuarũ .i. in munimine miscdie
& potentie tue. que alis cõparant᷑ qr nͨ on̾ant
& omnẽ au̾tunt lesionẽ. uelita iunge litterã.¬

Expanded text:
multi contra me sint, protegar contra aestus saeculi in vemulti contra me sint, protegar contra aestus saeculi in velamento alarum tuarum, id est in munimine misericordiae et potentiae tuae, quae alis comparantur, quia nec onerant, et omnem avertunt laesionem. Vel ita junge litte
Abbreviated transcription (Latin):
tasti me de ĩmo uicioꝵ. Pistius exemplũ mag¬
na spes audiendi p̃stat᷑ aliis. Exaltasti: ⁊ ẽral¬
sꝑͥantes exaltas. Ałr enĩ ñ esses nob dux: nͥes a¬
ses nob̃ spes factus. Sꝑamꝰ qi nos ñ ꝑdes ꝑꝑ qͦs¬
filiũ tradidisti. Et tues turris fortitudinis:
qr suos deffendit cont᷑ om̃ia scandala. dũco cas¬
gitat homo qd̃ ipse pͥor est passus. ⁊ qͦ fine
passus. Turris inꝙͣ .i. deffensio suoꝵ ẽ a fa¬
cie inimici .i. diaboli. qui circuit querens quẽ
deuoret. Tues turris. Et ego hac turre iu
i. mansionariꝰ ad horam. intab̾nacło tuo. qͥc¬
qͥd ãgat inimicꝰ de bñficiis di confidit iste.
ut contra ꝑicła mundi in tab̾nacło di tutꝰ¬
semꝑ natos suos colligat eccłia. Nõta qd̾ ñ est
imꝰ homo usq in scła. s una ẽ eccłia. que usꝙ
ad finẽ mundi accolit interra.⁊ minꝗͣ eradi¬
cat᷑ ꝑ adu̾sa. que a finib t̾re clamat. cui dr̃. que
sp̃es tͥ est int̾im int̃ tot mala: Utiq certa. qi ⁊ si

Expanded text:
tasti me, de imo vitiorum. Per istius exemplum magna spes audiendi praestatur aliis. Exaltasti, et exalsperantes exaltas. Aliter enim non esset nobis dux, nisi esset nobis spes factus. Speramus quod nos Filium tradidit. Et tu es turris fortitudinis, quia suos defendit contra omnia scandala, dum cogitat homo quod ipse prior est passus, et quo fine passus. Turris, inquam, defensio suorum est, a facie inimici, id est diaboli, qui circuit quaerens quem devoret . Tu es turris, et ego hac turre muid est mansionarius ad horam, in tabernaculo tuo. Quidquid agat inimicus de beneficiis Dei confidit iste, ut contra pericula mundi, in tabernaculo Dei semper natos suos colligat Ecclesia. Nota quia non est unus homo usque in saecula, sed una est Ecclesia, quae usque ad finem mundi accolit in terra, et nunquam eradicatur per adversa, quae a finibus terrae clamat, cui dicitur: Quae spes tibi est inter tot mala? utique certa, quia, et si
Abbreviated transcription (Latin):
fallit. s reddit qd̾ ꝓmisit. Miscđiam sequi de-¬
bemꝰ circa nifirmos. ⁊ &̃ immicos: u̾itatem ser¬
uare debemꝰ ñ peccando. ut itahomosit iustꝰ
uelita. ⁊̃ ẽ hic conclusiopsalmi. Et qr hedita¬
tem regis habebit miles. gͦ miscłiam ⁊ u̾ita¬
tẽ enis quis requiret in et̾na uita: Quasi. Nullꝰ.
In et̾no enĩ itaerit sufficiens beatitudo: uͭ nullꝰ
querat ibi miscłiam. uͥ nullꝰ erit miser. nulluᷤ
querat ibiu̾itatem: uͥ om̃s d̾m uidebunt. uñ
dñs in euͣngłio. In illa die ñ rogabitis me qͥcquã.
Et qr ita tunc erit: ĩo qͥqͥd alii faciant. ego sic¬
um. ita quicũq requirit. exemplo meo faciat
ad tempꝰ ẽ hoc agendũ. Sic inꝗͣ psallam: ut
reddã uota mea de die indiem .i. ut qͦd uoueo
reddam assidue. uelita ut partin de futuro.
et̾nitate. ut hic in p̃senti reddã uota meabonoꝵ
oꝑum. donͨ ueniã de die p̾senti in diẽ futurũ.
die. don᷑ ꝑuenias ad illũ diem. Hic gͦ uota: ibi

Expanded text:
 reddidit quod promisit. Misericordiam sequi debemus circa infirmos, et etiam inimicos; veritatem servare debemus, non peccando, ut ita sit homo justus. Vel ita, et est hic conclusio psalmi, et quia haereditatem regis habebit miles, ergo misericordiam et veritatem ejus quis requiret in aeterna vita? quasi dicat, nullus. In aeterno enim ita erit sufficiens beatitudo, ut nullus quaerat ibi misericordiam, ubi nullus erit miser; nullus quaerit ibi veritatem, ubi omnes Deum videbunt. Unde Dominus in Evangelio: In illa die non rogabitis me quidquam . Et quia tunc erit, ideo quidquid alii faciant, ego um, ita quicunque requirit, exemplo meo faciatad tempus hoc est agendum. Sic, inquam, psallam, ut reddam vota mea de die in diem, id est ut quod voveo, reddam assidue. Vel ita, ut partim de futuro, aeternitate, ut, hic in praesenti, reddam tibi vota mea bonorum operum, donec veniam de die praesenti in diem futurum. die, donec pervenias ad illum diem. Hic ergo vota, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ħeditatem. que sit in rege.xͦ. qr eadem ẽ in
milite: heredes quid̃ d̃ĩ erimꝰ: coheredes aut̃
.xͥ. Dũ itaq dicit. que sit hereditas regis: sig̃c
gi dies eternos suꝑ temꝑales dies regis. ꝑhoc
dedit pater dies sine fine suꝑ istos dies quib
in p̃sentiregnat eccłia. ut ñ solum his dieb
regnet in eccłia. s & regnent cũ illo sc̃i in eter¬
nũ. Dem̃ aliis uerbis idem repetit dicens. &
adicies annos suꝑ annos eiꝰ. quib in p̃senti ẽ
nob̃cum. Nota qd̾ et̾nitas dñi multis uocat᷑
nominib. Quicq̃d enĩuis dicis de et̾nitate.
anni. dies. unꝰ dies. qr qͥ cqͥd dicis minꝰ est. s
aliqͥd necesse ẽ dici ut sit uñ cogites. qͦd dici
nos. qr hic alii aliis dutiꝰ uix̾unt. Et est. dabit
iuuit ł̃o. Et qi hic uix̾unt aliqͥ diutiꝰ. addit

Expanded text:
 eadem est in milite. Haeredes quidem Dei erimus, cohaeredes vero Christi. Dum itaque dicit, quae sit haereditas regis, signifgi dies aeternos super temporales dies regis. Per hdedit Pater dies sine fine, super istos dies quibus in praesenti regnat Ecclesia, ut non solum in his diebus regnet in Ecclesia, sed et regnent cum illo sancti in aeternum. Deinde aliis verbis idem repetit dicens: Et adjicies, annonobiscum est. Nota quia aeternitas Domini multis vocatur nominibus. Quidquid enim vis, dicis de aeternitate, anni dies, unus dies, quia quidquid dicis minus est, sed aliquid necesse est dici, ut sit unde cogites quod dici nos, quia hic alii aliis diutius vixerunt. Et est, dabit vivit Deo. Et quia vixerunt hic aliqui diutius, addit,
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na. ꝑmanet dico: in conspectudi. uͥ p̃sto ẽ
ad miserandũ om̃ib ꝓpt̾̃ qͥd ibimanet: Ecce.
ꝓpt̾ iniscłiam hic exhibendam nob̃. ⁊ u̾itatem
infuturo implendã S miscdiam &e u̾itatẽ eiꝰ
quis requiret ei: alia littera .i. ad hoc ut in his
imitet᷑ eum: Quasi. Pauci. Io addidit er: ut̃ ñ
querat aliqͥs dic̾e ħ in libris. ⁊ post sibi iuuat

Expanded text:
manet in conspectu Dei, ubi praesto est ad miserandum omnibus. Propter quid ibi manet? propter misericordiam hic exhibendam nobis, et veritatem in futuro implendam. Sed, misericordiam et veritatem ejus quis requiret ei? alia littera, id est ad hoc, ut in his imitetur eum, quasi dicat: pauci. Ideo addidit ei, ut non quaereret aliquis discere in libris haec, et post sibi vivat
Abbreviated transcription (Latin):
laban comp̃hendit iacob fugientẽ cũ om̃ib
q̃ acqͥsierat ĩ me sopotamia: ibiq post uirgia
& rixas pacificati sunt. ⁊ fedꝰ amicitie uner̃t.
collecti̾q lapidib fec̾unt tumulũ. ⁊ comede¬
runt suꝑ eũ. quẽ uocauit laban tumulꝰ tes¬
tis. ⁊ iacob aceruꝰ testimonii. Dixitq laban
ad iacob. Tumulꝰ iste testis erit it̾ me ⁊ te.
si aut ego transiero illũ ꝑgens ad te. aut tu

Expanded text:
bi comprehendit Laban Jacob fugientem, cum omnibus quae acquisierat Jacob in Mesopotamia, ibique post jurgia et rixas pacificati sunt, et foedus amicitiae inierunt; collectisque lapidibus fecerunt tumulum, et comederunt super eum, quem vocavit Laban, Tumulus testis; et Jacob, Acervus testimonii. Dixitque Laban ad Jacob: Tumulus iste testis erit inter me etsi aut ego transiero illum pergens ad te, aut tu
Abbreviated transcription (Latin):
lium dĩ scił dũ uitꝰ uiuat. Et õ d̾s da nob̃ auxi¬
liũ de tͥbułõne .i. iñ subueni. ũn putaris dese
uetustas: scił sobal. Salus hominis ẽ uana:
in dõ ñ inglãdio. ñ extra s intꝰ qi ds erit exer¬
citus ⁊ uictoria nr̃a. Uñ subdit. Et ipse dedu¬
cet tͥbulantes nos ⁊ si mulliꝰ mom̃ti simꝰ. ad in¬
chilũ dełendo. scił delibro uite uͥ ip̃i scͥpti ui¬
dent᷑ sibi. uł deducet ad nichilũ in nr̃a repu¬
tatione. ut scił ꝓ nichilo habeamos.

Expanded text:
licet dum intus juvat. Et ideo, o Deus, da nobis auxilium de tribulatione, inde subveni, unde putaris deservetustas, scilicet Sobal. Salus hominis est vana, in Deo non in gladio, non extra, sed intus, quia Deus erit exercitus et victoria nostra. Unde subdit: Et ipse deducet tribulantes nos, et si nullius momenti simus, ad nihilum delendo, scilicet de libro vitae, ubi ipsi scripti videntur sibi. Vel, deducet ad nihilum, in nostra reputatione, ut scilicet pro nihilo habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ .xͥ. qualatuit ditas. Uel ꝑ calciam̃tũ qd̾ fit
cando extendã usq ĩnidumeã que interp̃tat᷑ t̾re
dalis: tam̃ usq ad t̾rene uite hoĩes extendã calcia¬
m̃tũ meũ. ⁊ sic subditi sunt mͥ alienigene uł allo¬
phili. qͥ ad regnũ meũ ñ ꝑtinent. Multi enĩ adorãt

Expanded text:
isti, in qua latuit deitas. Vel per calceamentum, quod fit cando extendam usque in Idumaeam, quae interpretatur terrena, dalis, tamen usque ad terrenae vitae homines, extendam calceamentum meum. Et sic subditi sunt mihi alienigenae, vel Allophyli, qui ad genus meum pertinent. Multi enim Christ
Abbreviated transcription (Latin):
nii. scił mei sunt martires ueri. ⁊ m̃s ẽ manaᷤ¬
ses. Manases fuit pͥmogenitꝰ ioseph. qui hoc
nõie uocauit eũ dicens. Obliuisci me fecit ds̾
laboꝵ meoꝵ: ⁊ domũ pat̾s mei. Io interp̃tat᷑
oblitꝰ. ꝑ qd̾ sig̾cant᷑ fideles: qui su̾nt pͥoris ꝯfu

Expanded text:
nii, scilicet mei sunt martyres veri, et meus est Manasses. Manasses fuit primogenitus Joseph, qui hoc nomine vocavit eum dicens: Oblivisci me fecit Deus laborum meorum, et domus patris mei . Ideo interpretatur obl
Abbreviated transcription (Latin):
tiauͦ ꝓbationẽ. ꝓbatio spem: cũ caritatis flãma
incordib diffusa ardet ꝯtra ollam inqͥtatis
moab gentes intelligunt᷑. ꝑ ollã intelligit᷑
refectio. De gentib uͦ quidã sunt conu̾si. &
hii usti sunt tribułone. Alii ñ sunt ꝯu̾si: qͥ
uł usti sunt olla .i. refectio spei mee. scił uñ¬

Expanded text:
em; probatio vero spem , cum charitatis flamma in cordibus diffusa ardet contra ollam iniquitatibus, id est per Moab gentes intelliguntur. Per ollam intelligitur refectio. De gentibus vero, quidam sunt conversi, et hi usti sunt tribulatione; alii non sunt conversi, qui vel usti sunt olla, id est refectio spei meae, unde mih
Abbreviated transcription (Latin):
pͥora sagita fert᷑. Ita ⁊ iudiciũ quanto magis
differt᷑ tanto gͣuiꝰ uenturũ est. uel sig̃catio
accip̃r uexillum crucis. qͦd ꝓ signo nob̃ dat᷑.
ut sequam᷑ xͥ passiones ꝑ qd̾ euadamꝰ faciem ar¬
tionẽ .i. uexillum crucis ad mmitandũ. ut ꝑ hõc
fugiant a facie arcꝰ.i. uidiciĩ. uł dedisti. m tẽ¬

Expanded text:
a fertur. Ita et judicium quanto magis differtur, tanto gravius venturum est. Vel significatio accipitur vexillum crucis; quod pro signo crucis datur, ut sequamur Christi passiones, per quod evadamus a facie arid est vexillum crucis ad imitandum, ut per hoc fugiant a facie arcus, id est judicii. Vel dedisti me
Abbreviated transcription (Latin):
delectabiles. ⁊ si ꝑmfirmitatẽ carnis gͣues. ppło
iam tuo postꝗͣ uicisti. Et si enĩ mitat᷑. ñ mox ẽ et̾¬
nus. Mutato namq homine in meliꝰ: seq̃r qd̾ in
di. stamnsticia ⁊ timore: & p̃para animã tuã ad
temptationẽ. Prior labor ẽ pecc̃a uinc̾e ut mute¬
ris. Sod̾s ẽ ꝓ eo qd̾ mutatꝰ es ferre adu̾sa usꝙ
infinem. Et potasti nos uino. ñ illo in qͦ ẽ luxͤia
tasti nos: uñ ñ uicia. s conpunctio nascit᷑. Non
enĩ ẽ ꝑemptio ꝑdens: s medicina urens. Et
quare hoc facis: Qa ꝑhoc dedisti metuentib

Expanded text:
iles, et si per infirmitatem carnis graves, populo jam tuo, postquam vicistis; et si enim non mutatur, non mox est aeternus. Mutato namque homine in melius, sequitur quiDei sta in justitia, et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor est peccata vincere, ut muteris; secundus est pro eo quod mutatus es ferre adversa usque in finem. Et potasti nos vino, non illo in quo est luxuria; tasti nos, unde non vitia, sed compunctio nascitur. Non enim est peremptio perdens, sed medicina urens. Et quare hoc facis? quia per hoc VERS. 4.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
mat. ꝓ qua grate sunt ⁊ ꝑcussiones. Dedisti
metuentib sig̾cationem ut fugiant. ⁊ ut in fu¬
turo lib̾ent᷑ ab erumpnis scłi dilectitui. Sal¬
uũ me fac dicit gen̾alis iustꝰ collocando ĩ dex¬
t̾a tua uͥ est uera salus. Quasi. fac ut stemꝰ ad
dext̾am: de temꝑali salute fiat ut ins. Sapo¬
rem iste ħt de ualle salinarũ: qui et̾na penit
De his semꝑ audit᷑ iustꝰ. de terrenis ñ n ittsłr
Et exaudime. qr iã peto qd̾ dare uis. Et ne¬

Expanded text:
i metuentibus te significationem, ut fugiant. Et ut in futuro liberentur ab aerumnis saeculi. Salvum me fac dicit generalis justus, collocando in dextera tua, ubi est vera salus. Quasi dicat: Fac ut stemus ad dexteram tuam, de temporali salute, fiat ut vis. Saporem iste habet de valle Salinarum, qui aeterna petit. De his semper auditur justus, ut de terrenis non nisi utiliter. Et exaudi me, quia jam peto quod dare vis. Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
it singłis. Et conuallem tab̾nacłoꝵ metibor.
Conuallis tab̾nacłoꝵ ꝓpt̾̃ oues iacob: iudeos
sig̾̃c. qui &̃ diuidunt᷑. qr alii credunt. alii ñ.
Et est. Conuallẽ tab̃nacłoꝵ metsbor: idẽ de nu¬
deis ñ paucos habebo. uel q tab̃nacła militan-¬
tũi sunt: ꝑ ꝯuallẽ tab̾nacłoꝵ intelligunt᷑ om̃s¬
humłr dõ militantes. ⁊ est. Et ꝯuallẽ.t .i. dõ

Expanded text:
it singulis; Et convallem tabernaculorum metibor. Convallis tabernaculorum propter oves Jacob, Judaeos significat, qui etiam dividuntur, quia alii credunt, alii non. Et est, convallem tabernaculorum metibor, id est de Judaeis non paucos habebo. Vel quia tabernacula militantium sunt, per convallem tabernaculorum intelliguntur omnes Deo militantes.
Abbreviated transcription (Latin):
dies dnĩce passionis .i. penitentia. iusticia. gła.¬
Seqr̃. Iratꝰ es. ⁊ sic misertꝰ es nob̃. son enĩ mi¬
ser̃is ĩ irasceris. ita ẽ uetustati ut ꝑeat. mi¬
corrumpit᷑ Uel ita. D̾s reppulisti nos in adã
ate. ⁊ destruxistinos ab inmortalitate. qͥa
iratꝰ es nob̃ ꝓ peccatis. ⁊ tam̃ misertꝰ es nob̃¬
penitentiã u̾ibrato gladio sp̃c. cũ dixisti. Pe¬
nitemini ⁊ credite eungłio. appropinqͣbit e¬
ñ regnũ celoꝵ. Et conturbasti eam ad peni¬
tentiã. conscientia pecẽoꝵ accusante. Sĩc gͦ
cepisti ꝑfice. scił sana contritiones eius .i.
passionẽ ⁊ mortẽ. qi cõmota ẽ. Ałr ñ est digna sa

Expanded text:
e passionis, id est poenitentia, justitia, gloria; iratus es, et es misertus nobis. Non enim misereris, nisi irasceris. Ira est vetustas, ut pereat; micorrumpitur . Vel ita, Deus repulisti nos, in Adam, a te; et destruxisti nos ab immortalitate, quia iratus es nobis pro peccatis; et tamen misertus es nobio gladio spiritus, cum dixisti: Poenitemini, et credite Evangelio; appropinquabit enim regnum coelorum . Et conturbasti eam ad poenitentiam, conscientia peccatorum accusante. Sicut ergo coepisti, perfice, scilicet sana contritiones ejus, scilicet passionem et mortem, quia commota est. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
tione monet beatam esse cont̾cionẽ scłi. ꝑ quã
penis uitandis. Scdõ agit de lib̾atione quã¬
precat᷑. ⁊ affirmat ibi. Ut lib̾ent᷑. ꝓpħa gͦ inuo
a malis nos. qͥ mali eramꝰ. ⁊ destruxisti nos ma¬
le edificatos ut erig̾es in bonũ edificiũ. ħ ẽ
ciuitas tͥnomia. que pꝰ dicta ẽ iebus. pꝰea dic¬
taẽ salem. iñ iherłm. Iebꝰ conculcata. salem¬
ꝯculcant᷑ uicia: in in pace usticia edificiũ bo¬
noꝵs opum construit dem̾̃ ad uisionẽ pacis in¬
dicit. destruxisti. misertꝰ es ⁊ sana. uñ dñs in¬
euͣngłio. Ecce hodie ⁊ cras demonia eicio. ⁊ sa¬
nitates ꝑficio. ⁊ die t̾cia consũmor. ħ st̃ pas

Expanded text:
 docet beatam esse contritionem per quam poenis vitandis: precatur et affirmat, ibi, ut liberentur. Proa malis, nos qui mali eramus, et destruxisti nos, male aedificatos, ut erigeres in bonum aedificium. Haec est civitas trinomia, quae prius dicta est Jerus, postea Salem, inde Jerconculcantur vitia, inde in pace justitia aedificium bonorum operum construit; deinde ad visionem pacis indicit, destruxisti nos, misertus es nobis; unde Dominus: Ecce hodie et cras daemonia ejicio, et sanitates perfici
Abbreviated transcription (Latin):
nͥignẽ int̾ram mitt̾et e sullomͦ. Io subdit. cũ
succendit mesopotaniã ⁊c̃. Hos om̃s ad litte¬
rã debellauit dauid. Qd̾ uͦ dicit has ꝓuinciaᷤ
potania: ẽ eleuata uocatio. scił totꝰ munduᷤ¬
succendit. Siria sublimis interp̃tat᷑. s que pͥꝰ
erat sublimis altitudine uana: incensa humi¬
liatꝰ. ut meluis exaltet᷑. Et siriam sobal. Sõbal:
uana uetustas. que incendit᷑ ut innouet᷑.
Et ẽ sensus. Succendit pͥꝰ sublimes. ut hu¬
milient᷑ ⁊ uanos acuet̾es. ut fiant noui.
Si diabolus. infugam: si homo: ad fidem ꝯuer¬

Expanded text:
cum succendit Mesopotamiam, et cum hos omnes ad litteram debellavit David. Quod vero dicit has provincias potasuccendit. Syria sublimis interpretatur, sed quae prius erat sublimis altitudine vana, incensa humiliatur, ut melius exaltetur. Et Syriam Sobal. Sobal, vana vetustas, quae intenditur ut movetur. Et est sensus: Succendit eos prius sublimes, ut humilientur; et vanos et veteres, ut fiant novi. si diabolus, in fugam; si homo, ad fidem conver
Abbreviated transcription (Latin):
potamia. siria. ⁊ aliis locis. Qd̃ cũ audisset dd̾.
misit ioab pͥncipẽ militie ꝯtra eos ad p̃lium. &
fugauit eos in ore gladii. Leg̾r &̃ in libro regũ.
qd̾ cũ dauid post mortem saulis ꝓsꝑe regnaret.
ꝑcussit adaerer regem sobal que ẽ pars sirie ⁊ fac¬
ta ẽ siria tͥbutaria dauid. Captau̾siria: ꝑcussit
de edomxii. milia. Cũq reu̾teret᷑. posuit in idu¬
mea custodes. ⁊ facta ẽ uniu̾sa idumea ei seruienᷤ
sub tͥbuto. Has gͦ hystorias tangit iste titulꝰ.¬
uł qd̾ in p̃dictis uastationib aliqͥd succend̾it.
suꝑficie historie relicta sicut inplerisq aliis fit
ad sp̃ualem dirigim᷑ intelligentiã. que ex inter¬
p̃tationib nominũ sumit᷑. Interp̃tat᷑ enĩ meso¬
potamia: eleuata euocatio. Siria: sublimis. So¬
bal: uana uetustas. Io ab inunicꝰ: edom t̾renꝰ
his ominib figurant᷑ elati magnitudine t̾re¬
ne uanitatis. quos om̃s .xͦ. igne caritatis quẽ in

Expanded text:
Syria, et aliis locis. Quod cum audisset David, misit Joab principem militiae contra eos in praelium, et fugavit eos in ore gladii . Legitur in libro Regum, quod, cum David post mortem Saulis prospere regnaret, percussit Adezer regem Sobal, quae est pars Syriae, et facta est Syria tributaria David. Capta vero Syria, percussit de Edom duodecim millia. Cumque reverteretur posuit in Idumaea custodes, et facta est Idumaea serviens ei sub tributo . Aug. Has historias tangit tituluvel quod in praedictis vastationibus aliquid succenderit, superficie historiae relicta, sicut in plerisque aliis fit, ad spiritualem dirigimur intelligentiam, quae ex interpretationibus nominum sumitur. Interpretatur enim Mesopotamia elevata vocatio, Syria sublimis, Sobal vana vetustas, Joab inimicus, Edom terrenus. His omnibus figurantur elati magnitudine terrenae vanitatis, quos omnes Christus igne charitatis, quem in
Abbreviated transcription (Latin):
pomenon. qͦd naas rege ãmonitarũ mortuo. mi¬
sit dauid mincios ad ꝯsolandũ filium eiꝰ ãmon.
dauid misisset eos. Iõ decaluauit ãmon pueros
dauid: rasitꝙ comã capitis. ⁊ p̃cidit tunicas eoꝵ
a natib usq ad pedes: ⁊ sic dimisit eos. Dem̃¬

Expanded text:
m, quod Naas rege Ammonitarum mortuo, misit David nuntios ad consolandum filium ejus Amon, David misisset eos. Ideo decalvavit Amon pueros David, rasitque comam capitis, et praecidit tunicas eorum a natibus usque ad pedes, et sic dimisit eos. De
Abbreviated transcription (Latin):
corde credenti ad iusticiam ut palam fieret ad
salutem qͦd credidi. in petra ex alt̾. me .i. insũa
firmitate fecit emin̾e ꝯfessionẽ meam. Et n̾c in
hac uita uͥ corpus mortuũ est ꝓpt̾ pect̾̃m exalt̃
caput meũ .i. mentẽ suꝑ inumicos meos .i. uicia

Expanded text:
corde credenti ad justitiam. Et ut palam fieret ad salutem, quod credidi, in petra exaltavit me, id est in sua firmitate fecit eminere confessionem meam. Et nunc, in hac vita, ubi corpus mortuum est propter peccatum, exaltavit caput meum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita qͣm cogito egosꝑabo .i. figam spẽ me¬
am. Unam enĩpetii. Cũ autẽ deb̾et dic̾e neutͣ¬
łr. unũ petii. dixit unam petii. utens adiectiuo
feminino ꝓ substantiuo secitꝰ usum uulgaris
locitionis. qua solemꝰ dicere. duas habes. ñ duo.
plicia querunt: ego tm̃ unam. Et hanc reqͥram
aduersitas me excludat ab unitate. fideliũ. qu̾i
unitatem ce tieritatẽ dñicȩ fidei ꝑ orbem terra¬
rũ tenent s in ea semꝑ maneam. Et ut uide¬

Expanded text:
 quam cogito, Ego sperabo, id est figam spem meam, unam enim petii. Cum autem deberet dicere neutraliter, unum petii, dixit, unam petii, utens adjectivo feminino pro substantivo, secutus usum vulgaris locutionis qua solemus dicere, duas habes, non duo, plicia quaerunt, ego tamen unam. Et hanc requiram,  ut quandiu vivo nulla adversitas me excludat ab unitate fidelium, qui unitatem et veritatem Dominicae fidei, per orbem terrarum tenent, sed in ea sem