comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
smorte̾ nõ plus ꝙͣ triduanã eẽ ucluit:
yne si in illo resurrectio differretur in nobis omnino desperaretur. Quodbene de
illo per pregham dicitur de torrente miua bibet: prosterea ẽ xaltabit opur de
Qu asi enim de quodã fluimine ñae passionis non in mãsione bibere sed inuia dignatꝰ
etelesia sequatur qͣtendit. Etem plo qui ꝓpe monstrauit quod promisit in p̃mio.
ut sicut iesum resuirexisse fideles agnosterẽt ita in se ipsi in fme mũdi i sirtetᵃⁱͥᷤᷤ
premia spaerarent. Qtte nos per morte carms usq ad fine mundi remanẽm ꝰ m
paluerẽ: ille autẽ dic tercia ab ariditate mortis urruit et diuintatis sire na
potentiã ipsa innouatiõe sue tarnis estendit. Quod bene per moysen uigi .
duodetim in tabuaculo positis demqtratur. Nam cũ aarion sacerdotiũ qui de tribu
leui fuerat despiceretur net diga tuibus que eferret holocausta credẽtur : ducdetĩ
uirge iuxta duodecim trbus in tobernacilo pomi p̃cepte sunt. Et ecce uira leui

Expanded text:
mortem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnimodo desperaretur. Quod bene de illo per Prophetam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . Quasi enim de quodam flumine nostrae passionis non in mansione bibere, sed in via dignatus Ecclesia, sequatur ostendit. Exemplo quippe monstravit quod promisit in praemio, ut sicut ipsum resurrexisse fideles agnoscerent, ita in seipsis in fine mundi resurrectionis praemia sperarent. Ecce nos per mortem carnis usque ad finem mundi remanemus in pulvere, ille autem die tertia ab ariditate mortis viruit; ut divinitatis suae nobis potentiam ipsa innovatione suae carnis ostenderet. Quod bene per Moysen virgis duodecim in tabernaculo positis demonstratur . Nam cum Aaron sacerdotium, qui de tribu Levi fuerat, despiceretur, nec digna tribus quae offerret holocausta crederetur, duodecim virgae, juxta duodecim tribus, in tabernaculo poni praeceptae sunt; et ecce virga Levi
Abbreviated transcription (Latin):
exercet. quãto nichil materiabe discutit: quãto et per uocẽ corporis loquẽs
omnre quos ẽ corporis trãsit. Que prifecto nullatenus sumis congrueret:
msi eã cantãti gallo ideͣ predicãti doctori. ipse sũmoꝵ conditor minitraret
Inrelligentiã quoq gallus accipit : ut prius necturi tꝑis horas discutiat¬
et tũt demũ uoce excitatiomi s emittat. qr iudelicet sanctus quisq predicator
prius in auditoribios suis qualitate uite considerat: et tũt demũ ad erudiedũ
tengrua uocẽ predicatiois format. Quasi emm horas noctis discutere ẽ pcc̃oꝵ
merita duuidicare : quasi horas noctis discernere ẽ. actionũ tenebras apta
increpationis uoce corripere. Gallo itaq intelligẽtia desuper tribuutur: quia
doctori ueritatis distretionis uirtus ut nouerit quibus quid qñ. uel quo modo
inferat diuinitus ministratur. Non enim uma cadẽq erchortatio dĩbꝰ tõueit:

Expanded text:
il materiale discutit, quanto et per vocem corporis loquens, 961 omne quod est corporis transit. Quae profecto nullatenus summis congrueret, nisi cantanti eam gallo, id est praedicanti doctori, ipse summorum conditor ministraret. Intelligentiam quoqet tunc demum vocem excitationis emittat: quia videliet sanctus quisque praedicator prius in auditoribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis format. Quasi enim horas noctis discernere est peccatorum merita dijudicare, quasi horas noctis discernere est actionum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia desuper tribuitur, quia doctori veritatis, discretionis virtus ut noverit, quibus, quid, quando, vel quomodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cunctis exhortatio
Abbreviated transcription (Latin):
intẽdere bene dixit: et quartũ feliciter I lon enim õne quod feliciter bene
neq in hac uita õne quod bene feliciter. Nlã leo gallus et aries bene ĩcedunt.
sed nõ hic feliciter : qr persecutionũ bella patiũtur. Quartũ felititer et
nõ bene ĩcedit. qr in fallatia sua ãtixp̃us graditur: sed iuxta breue tẽpus
ute pñtis ipsa illi fallatia presperatib. sicut de eo sub anthiochi spetre per
damelẽ dictũ ẽ. Rcbur datũ ẽ ri cõtra iuge sacrificiũ proxter pcc̃a et
presternetur ueritas in terra : et faciet et prosperabitur. Quod salomon
ait incedit feliciter : hoc damel dicit prosperabitur

Expanded text:
incedere bene dixit, et quartum feliciter. Non enim omne quod feliciter, bene; incedere bene dixit, et quartum feliciter. Non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non feliciter, quia persecutionum bella patiuntur. Quartum vero feliciter, et non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi fallacia prosperatur: sicut de eo sub Antiochi specie per Danielem dicitur, Robur datum est ei contra juge sacrificium propter peccata, et prosternetur veritas in terra, et faciet, et prosperabitur . Quod Salomon ait, Incedit feliciter, hoc Daniel dicit, Prosperabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ro nõ ualet prepedire. Snũt enim ad eũ quẽ desiderãt et auxore turrere:
us morcedo perureris. Ponitur erco pumus leo. Fetũdus gallus : tertuis
puale s pdes etc̃ia ⁊ Iorepisiti iudeliret duces gregũ. qr ductores sequẽtum
sopo ꝑ eed hec adhut melius affirmamꝰ.si eiusde loci etiã ⁊eliq̃ exponẽd
subitimꝰ. Nã qr pqͣt hec et ãtixps apparebit: h̃c illit quartũ subdidit dic̃ẽs.
Et qui stultus apparuit: pestꝙͣ eleuatus ẽ in subliure. Si em̃ intellexisset:
ori manũ ĩposuisset. Ipse quĩppe in sublime elenabitur. cũ deũ se esse
mc̃tietur. sed ebeuatus in sublime stultus apparebit: quia in ipsa ebeua.¬
tione sua per aductũ ueri uidicis deficiet. Quod si intellexisset ori manũ¬
ĩposuisset. id ẽ si supliciũ suũ cũ superbire exorsus ẽ pĩudisset: bñ aliqñ
conditus in tãta iactatione superbie nõ fuisset elatus. De quo nequaꝙͦ
mourat quod superiꝰ dictũ ẽ : quartũ quod feliciter incedit. Tua quiꝓpeꝰ

Expanded text:
t enim, ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, secundus gallus, tertius aspirituales Patres Ecclesiarum praepositi, videlicet duces gregum, quia ductores sequentium populorum. Sed haec adhuc melius affirmamus, si ejusdem loci etiam reliqua exponendo subjicimus. Nam quia post haec et Antichristus apparebit, hoc illic qutultus apparuit, postquam elevatus est in sublime. Si intellexisset, ori imposuisset manum. Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua per adventum veri judicis deficiet. Quod si intellexisset, ori imposuisset manum: id est, Si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus, in tanta jactatione superbiae non fuisset elevatus: de quo nequaquam moveat quod superius dictum est: Quartum quod incedit feliciter. Tria quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quigt uot loco les pontur de quo scuptũx̃. Unt les de tabu iuda: ⁊ adio daud¬
cuiu fortis smmius uestiau dicitur: qr in illo hoc quod infremũ ẽ dei fortius di
hõibus. Qui ad nullius ꝑauet occursũ. Dicit enim u̾ent pr̃ĩceps huiꝰ imindi
ut mꝰ me nõ batet quidꝙͣ. Gallus suctĩctus lũbos : idẽ predicatores sc̃ inter
iuiꝰ nottis tenebiasꝰ uerũ mane nũciãtes. Ci succicti lũbos sũt⁊ quia ai
mebus sũs lupure fluxa restrĩgunt. In lũbis quippe luguria ei inde ris
alui hot loco auetẽ accipimꝰ: nisi primũ intra ecclesiã ordinẽ sacerdotuudede

Expanded text:
 ponitur de quo scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia in illo hoc quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Qui ad nullius pavet occursum. Dicit enim: Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Gallus succinctverum mane nuntiantes. Qui succincti lumbos sunt, quia a membris suis luxuriae fluxia restringunt. In lumbis quippe luxuria est. Unde etalium hoc loco arietem accipimus nisi primum intra Ecclesiam ordine
Abbreviated transcription (Latin):
prius orgo alis insonãt. ꝙͣ cãtus emittãt. qr anteꝙͣ uerta ehoitatiomse
preferãt. onnt quod locuturi sunt operibus cdlamant. Et cũ perfectiem
semetipsis uigilãt. tũc dormiẽtes alios ad uigilias uocãt᷑. Sedunde her
tanta doctori intelligẽtia ut et sibi perfette iuigilet et dormẽtres ad uigilio¬
ad tãta et tã subtiliter tenditur nisi intr̃setus ab eo a qutr onditis dordat᷑:
Suia igitur laus tãte intelligẽtie nõ preditatoꝵ urrtus qsd cuoitus deccait᷑

Expanded text:
Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant.tanta doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigiliad tanta et tam subtilia efficax traditur, nisi intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia igitur laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationũ presentiũ tũsiombus crestãt. Bene aute diciti cũ cõtisu̾s elãgor
intrepirerit mouebũtur castra. qr nimirũ preditatiois sermo tũ sultllui s at̃go
minutius agitur: auditoꝵ corda contra teptationũ certamina ardentius exti¬
tãtur. st adhut in gallo aliud sellerter intuendũ. quia cũ edere tãtus porat
prius alas epcutit: et semetipsũ feriens iugilãtiorẽ roddit. Quod patent
cerminꝰ: si sactoꝵ predicatoꝵ uitã ugilanter iudemus. Ips quipte cũ
uerba predicationis moirẽt. prius se in sanctis actiõibus exertẽt ne in
semetipsis p corpetes opere alios exatent uote. Sed ante se ꝑ sulluma
facta excutiunt: et tũt ad bene agẽdũ alios sollicitts reddũt p̾u cegita¬
tionũ alis semetipsos feruĩt: qr quidquid in se mutiliter torpet salicita
muestigatione deprehendũt: ac districta aĩaduersione corrigũt Priue
sua pumire fletibus curãt: et tũt que alioꝵ sũt pumenda demũtiantu

Expanded text:
oncisus clangor increpuerit, movebuntur castra, quia nimirum praedicationis sermo quo subtilius, ac minutius agitur, eo auditorum corda contra tentationum certamina ardentius excitantur. » Est adhuc aliud in gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantum parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter cernimus, si sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersã formidabat. Quod bene per moysen exprimitur: cũ ad produtẽdũ
exercitũ tube clãgere cõcisius iubentur. Suitũ quippe ẽ. Fat tibi duas tubas
a rgẽteas ductiles. et pauiopost. Cũ contisus clãgor increxuerit: mouebũtu
castra. Per duas em̃ tubas exercitus ducitur: qua per duo p̃cexta tautatre
ad promictũ fidei populus nocatur. Que idenco aigẽter fieri prpiũtari ͭt¬

Expanded text:
ducendum exercitum tubae clangore concisius jubentur. Scriptum namque est: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles . Et paulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra . Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri pr
Abbreviated transcription (Latin):
est intiuescat: ne urra debita ptãtis ĩoderatius exigat: ne disti pline ius mutet¬
in rigorẽ superbie. et unde a peruersitate subditos restringere poterat᷑ inde
magis intuentiũ corda peruertat: ne impietatis dux por officiũ pretatis eistat
Non autẽ debet hom̃i ducatu Iuscipere. qui nescit hor̃es benenuendo prett.
ne qui ad hoc eligitur ut aliorũ culpas corrigat: quod resetare debuit ipse cõmittat
Hint inde se ergo qui presunt circũspiciãt ut sibi et subditis uiuãt ut bonũ quod

Expanded text:
est intumescat, ne jura debitae potestatis immoderatius exigat, ne disciplinae jus est intumescat, ne jura debitae potestatis immoderatius exigat, ne disciplinae jus in rigorem mutetur superbiae, et unde a perversitate subditos restringere poterat, inde magis intuentium corda pervertat, ne ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit ipse committat. Hinc inde se ergo qui praesunt conspiciant  Text., circumspiciant, ut sibi subd
Abbreviated transcription (Latin):
Dux est impius qui a tramite ueritatis exorbitat. et dum ipse in preceps ruit : ad
abrupta sequẽtes iuitat. Dux est impius : qui per tumoris exẽpla. uã q̃tendit
urroris. Paulus dux imxius esse metuebat: cũ ptãtis sire celsitudinẽ reprimebat dicẽs.
Uet querentes ab hõibus gloriã neq a uobis neq ab aliis cũ possimus oneri ẽr ut xp̃i
ap̃li ⁊ sed facti sumus pariuili in medio uestrũ. Paruulus in medio eorũ factus fiberat
quia tiebat ne inter discixulos si honorẽ telsitudinis iuendicaret: exempla elatioĩs
estenderet. ĩ iiebat nmirũ ne dũ ipse sibi potestatẽ pastoralis potentie quere et
grepo subditus per abrupta sequeretur . et ad impretatẽ sequente s  duteꝯet q preti
officium su cepisset
Ietesse est ut is qui preest que exẽpla subditis prebeat solberter attendat. et
tantis se sciat iiuere quantis preesse : ac iugilanter inspitiat ne in eoꝙ prelatus

Expanded text:
 est impius, qui a tramite veritatis exorbitat, et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux impius esse metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam neque a vobis, neque ab aliis, cum possemus oneri esse ut ChriParvulus in medio eorum fuerat factus, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum sibi ipse potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditorum  Text., subditus per abrupta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necesse est ut is qui praeest, quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere, quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus
Abbreviated transcription (Latin):
bene geritur: cum non amando sed timendo retinetur. Que ut iniistrari recte
uabeat: oportet primũ ut hãt non cupiditas. sed necessitas imponat. Percepta
autẽ nec pro formidine debet deseri. nec ex libidine amplecti: ne aut quis perus
quasi ex humilitate superbiat. si diuine dispensatiois ordinẽ fugiendo contẽpnat: aut
eo iugum superni rectoris abiciat: quo eũ super ceteros priuatũ regimen delectat.
Potestas ergotũ perciꝑitur non ex libidine amãda est sed ex longammitate tolerãda
lit inde tũc ad iudiciũ salubriter leuis sit : unde nũc ad ministerium grauie

Expanded text:
bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patie
Abbreviated transcription (Latin):
agnope eturandũ est iut qui regendis hõibus prefertur. atud se mtra
Feesetasit̃ mrentis in cathedra presideat hũilitatis. Cũq udicanti ei a reteris
foras assistitun nagliati oculo intessanter aspiciat. ciũ gñq uiditintede peteris
tanto en tu iudent securior cernat. Penset ergo quia ad satis faciendum
dist peto iudici de sua timmodo aĩa fortasse iux sufficit. et quit ⁊ egedis subdit
presto est reddende apud xũ rationis tempore  t ita dicami tot pdus diae habet.
Que niirũ cogitatio si assidue mentẽ excoquit. om̃e superbie tumorẽ premit.
et rector prouidus tanto iã neq rex apostata neq dux impius uocabitur: quanto
ri cogitatione sollicita pocestas quȩ accepta ẽ non honor sed onus estimatur. Nam
cui esse nũc iudicem libet : huit iudere tũt iudice᷑ non libet. ⁊ lumerari eñĩ culpe
nequeunt que habende potestatis amore perpetrãtur tunc slum uero potestas

Expanded text:
agnopere curandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his tanto eum cum viderit securior cernat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogitatio, si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas
Abbreviated transcription (Latin):
Si mare more eloquii diuini. seculũ debet intelliga : inl prchibet ꝓfũda
maris inferm claustra sentiri. Quod profundũ maris dñs petiit : cũ
infern nouissima electoꝵ suoꝵ aĩas erepturus intrauit. Unde et per
propletã dicitur. Posuisti prifundũ maris mã: ut trãsirẽt liberati.
hoc nãq profundũ maris ante redẽptoris adiuentũ non uia sed carcer
fuit: quia in se etiã bonoꝵ aĩas ꝙͣiuis non in locis penalibus clausit
⁊uod tñ profundũ maris dñs uiã posuit: qr illit ueniens electos suos a
trãsirent liberati :¬
dicut a quaꝵ abyssus nulla nr̃a uisione cõprehenditur: ita occulta inferi
nullo a nobis cognitiois sensu penetrãtur. Quia enim hĩt subtrahãtur

Expanded text:
i more eloquii mare saeculum debet intelligi, nil prohibet profunda maris inferni cinferni novissima, electorum suorum animas erepturus, intravit. Unde et per prophetam dicitur: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati . Hoc namque profundum maris ante Redemptoris adventum non via, sed carcer fuit, quia in se etiam animas bonorum, quamvis non in locis poenalibus clausit. Quod tamen profundum Dominus viam posuit, quia illuc veniens electos suos a transirent liberati. icut aquarum abyssus nulla nostra visione comprehenditur, ita occulta inferi nullo a nobis cogitationis sensu penetrantur. Qui enim hinc subtrahantur
Abbreviated transcription (Latin):
humili patare eos adhut hũliꝰ satagebat dicens. Rogo aute uõs̾ frẽs ut sufferatis uerbum
solati łetem perpanti scapsi uebis. Ephesiis quoq mileti uale ditens̾. affuctisat gemẽ .
hũlitatẽ suã ad nemoria reuotat dicens. Uigilate nẽtria retmnẽtes: qui ꝑ trienũ nocte

Expanded text:
humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memor
Abbreviated transcription (Latin):
quia nequaꝙͣ quis sc̃oꝵ corrigere recta p̃sumerẽt. nisi de se prius meliora sensisset.
unde et leuites isdem recte oza dicitur. quod udelicet ⁊obustus dñi int̾pretatur: quia¬
⁊ presũp̃tores quiq inisi audati mẽte ⁊ obustos se ĩ dño crede̾nt. nequaꝙͣ melioꝵ facta uel dc̃a
uelut infirma iudicar ⁊¬
Cum quedã facta meliorũ deterioribꝰ displicent. nequaꝙͣ hoc quod mentẽ mouet retitendũ ẽ.
s ed tũ magna hũlli ͭ ͤ p̃rfendũ: quatenꝰ intentio pie sentientis eouere seruet formam
rectitudinis. quo per iter graditur hũilitatis. Et libere ergo dicenda sunt que sentimus.
et ualde huiliter preferenda que dicimꝰ : ne et que recte intendin . het elate profend
nõrecta faciamus. Paulus auditoribꝰ suis multa hũiliter dixerat : sed de isa exorta

Expanded text:
quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et levites idem, recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur: quia praesumptores quique, nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarCum quaedam facta meliorum, ait, deterioribus displicent, nequaquam quod mentem movet reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum, quatenus intentio pie proferentis, eo vere servet formam rectitet valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
condescensionẽ ex sola dibettione permonetur: sed in hoc qd dispẽratore agitur intlinatio ipsa
foetitudinis. casus putat᷑. imperitis. unde et nõnulli subditi contra hãc monũ rẽphẽsionis
muttunt : sed a uita protinꝰ ipsa sua temeritate deficuũt. leuites gͦ. quasi adiuuans
manũ tetendit. sc̃d delinquens uitã perdidit: quia dũ infirmmi quiq fortiũ facta corripũ
ipsi a uiuentiũ sorte reprobantur. Aliq̃ñ etiã sc̃i uiri quedã m̃imis ꝯdescendẽtes dicũt: qedã
luero sũma ꝯtẽplantes proferũt. dũq uini uel ꝯdestẽsiõis uel altitudinis nestiũt: audacter het
stulti reprehendant. Et quid̾ est iustũ de sua ꝯdestensiõe uelle corrigere : insi inclinatã archã
superba ⁊eprehensioĩs manu releuare: Quid est iustũ de incognita loquntiõe rẽphendẽt insi
mctũ eius fortitudinis erroris lapsũ putare: Sed ꝑdit uitã qui archã dei tuude sublenat:

Expanded text:
condescensionem ex sola delectatione permovetur. Sed in hoc quod dispensatione agitur, inclinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo, quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit: quia dipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes proferunt: dumque vim vel condescensionis vel altitudinis nesciunt, audacter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incondita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? sed perdit vitam qui arcam Dei tumide sublevat,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinibꝰ deus deus salutis mer. Hint uoce angeli ad Iohamie dt̃ habes pauca noĩa in sardis: qui nõ¬

Expanded text:
sanguinibus, Deus Deus salutis meae . » Augustinus: Omsanguinibus, Deus Deus salutis meae . » Augustinus: Om
Abbreviated transcription (Latin):
cõpunguntur in precibꝰ: sed felicitatis trãsitorie gaudio
exquirunt. hos itaq mius aqua nõ abluit : qr eorũ fletꝰ
ab mnus uenit. Quasi eĩ ex terre aqua perfusi sunt. qui proterrenis bonis in p̃cibꝰ ꝯpiingintur
Qui uero idtirco plorant qm̃ premia superna desiderant: aqua muis hos abluit. qr celestis ꝯpuctio
infundit. Nlã cũ perhenñe patrĩa per lamẽta appctunt eiusq acceusi desideriis plangunt: a
Non ait fulserint mũdissime manꝰ mee sẽd uelut mũdissime: qr quousq pena mortalitatis nre astrĩginu
expriuitur. qud induta aĩa tegitur. ne in subtilitate sue substãtie nuda uideatur. Hinc salomon ait
dinnitẽpore sint uestimẽta tua cãdida: idest mẽbra corporis a sordidis actibꝰ mũda. Hinc ysaias ait.
uestimẽtũ iiptũ sanguine : erit in ꝯbustionẽ. Sanguine quippe uestimentũ miscere est: desideriis
carnalibꝰ corpꝰ inguinari. Quibꝰ minirũ se pollui psalmista formidauerat᷑: cũ dicebat. Labera me de

Expanded text:
Compunguntur in precibus, sed felicitatis transitoriae gaudia exquirunt. Hos itaque nivis aqua non abluit, quia eorum fletus ab imis venit. Quasi enim ex terrae aqua perfusi sunt, qui pro terrenis bonis in precibus compunguntur. Qui vero idcirco plorant, quoniam praemia superna desiderant; aqua nivis hos diluit, quia coelestis compunctio infundit. Nam cum perennem patriam per lamenta appetunt, ejusque accensi desideriis plangunt; a non ait: Fulserint mundissimae, sed velut mundissimae, quia quousque poena corruptionis astringimur, exprimitur, quo induta anima tegitur, ne instabilitate suae substantiae nuda videatur? Hinc enim Salomon ait: « Omni tempore sint vestimenta tua candida , » id est a sordidis actibus munda. Hinc Isaias dicit: « Vestimentum mistum sanguine erit in combustione . » Sanguine quippe vestimentum miscere, est desideriis carnalibus corpus inquinare. Quibus nimirum se pollui Psalmista formidaverat, cum dicebat: « Libera me de
Abbreviated transcription (Latin):
in aliems cordibus laborẽ grossioris intellugentre destrius: aye itoq considera.
qui carnaliũ stulta corrigo dũ me per caris s tulticiã manfesto. ut tãtomagis
hec que putas uirtutũ tuaꝵ fortia humilies : quãto nec uestigia mee infirmi¬
et per hebdomadã integrã constituti sacrificii tendebantur uota. Et sicut¬
arcturus ab aquilone surgit. sic quasi ab aquilone lex uenerat: que tãta subditos
rigiditatis asperitate exercebat. Nã cũ pro culpis suis alios p̃cipẽt lapidibus
obrui. alios gladii morte multari. plaga torꝑens et irelut a scle caritatis aliena
preceptoꝵ suoꝵ semina plus p̃mebat ex fugore : ꝙͣ ex calore nutrrebat.
Cuius oppressioms pondus petrus horruerat cũ dicebat. Quid tẽptatis deum
nogonetas iugũ surper ceruitem discipulorum: quod neq paties nqs tri neq
nos portare potuimus

Expanded text:
in alienis cordibus laborem grossioris intelligentiae destruis? 952 Me itaque considera, in alienis cordibus laborem grossioris intelligentiae destruis? 952 Me itaque considera, qui carnalium stulta corrigo, dum me per carnis stultitiam manifesto, ut tanto magis haec quae putas virtutum tuarum fortia humilies, quanto nec vestigia meae infirmiitit venerabilis, et per hebdomadam integram constituti sacrificii vota tendebantur. Pleiadgratia designari. Quasi enim ab Aquilone lex venerat, quae tanta subditos rigiditatis asperitate terrebat. Nam dum pro culpis suis alios praeciperet lapidibus obrui, alios gladii morte mulctari, plaga torpens, et velut a sole charitatis aliena, praeceptorum suorum semina plus premebat ex frigore quam ex calore nutriebat. Cujus oppressionis pondus Petrus horruerat, cum dicebat: Quid tentatis Deum, imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri neque nos port
Abbreviated transcription (Latin):
cam allas usiautss abnis renera um̃ignaꝵ. alius interpretationẽ ẜermonũ inpta
dist ributione santti spus accpit: ad habenda uero tũcta eiusdẽ spũs monera neno
iũxit ⁊um uero plyades iũgit arcturi gyrũ dissipat: qr dũ semetipsũ factum
lxĩem habere cũctas saneti sp̃us operationes innotuit. in tes tamento ueteri
littere laborẽ soluit. ut fidelis quisq iã cũ libertate spũs illud ĩtellugat: tui pru
in formidine inter tot discrimina seruiebat. Audiat itaq beatus iob.  lũquid
teniũgere ualebis mitãtes Itellas phyades: At si aperte dicẽtur. Habere quidẽ
lumina quarũdã uirtutũ potes. sed nuiquid exercerẽ simul oẽs oꝑatioẽs sc̃i spũs
sufficis: ax ergo cõuĩgentẽ plyades in cũctis uirtutibus cõtẽplare : et tu de pautis
ab elatione copescere. Audiat quod dicitur. Aut gyrũ arcturi poteris dissipare:
At si ei aperte dice̾tur. Et si ipse ia que recta sũt sentis. mĩquid uirtute tua etiã

Expanded text:
utes, alius genera linguarum, alius interpretationes sermonum juxta distributionem sancti Spiritus accipit ; ad habenda vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo junxit. Dum vero Pleiades jungit, Arcturi gyrum dissipat, quia dum semetipsum factum hominem habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in Testamento Veteri litterae laborem solvit, ut fidelis quisque jam cum libertate spiritus illud intelligat cui prius in formidine inter tot discrimina serviebat. Audiat itaque beatus Job: Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades? Ac si aperte diceretur: Habere quidem lumina quarumdam virtutum potes, sed nunquid exercere simul omnes operationes sancti Spiritus sufficis? Me ergo conjungentem Pleiades in cunctis virtutibus contemplare, et tu de paucis ab elatione compescere. Audi quod dicitur: Aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Ac si ei aperte diceretur: Et si ipse jam quae recta sunt sentis, nunquid virtute tua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nouit pro custodia nr̃a restringe̾ quod contͣ nos egredi pro nr̃a epertitatione
ꝑiuttat: ut seuens nos dilu̾at procella non mergat
Uulue nõie occulta et maliciosa carnaliũ cogitatio designatur. Que uulua nõ a
ꝓferendã prolẽ concipit substãtiã corporis: s ad explendã nequitiã causam
doloris. De hac uulua ⁊ cordis iniquoꝵ aliag d . concepit dolorẽ et peꝑit ñqͥtat
per hãt uuluã praui cõcipiũt cũ mala cogitãt: per uuluã parũt: cũ mala que

Expanded text:
Novit pro custodia nostra restringere, quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergatvulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogitatio designatur. Quae vulva non ad proferendam prolem concipit substantiam corporis, sed ad explendam nequitiam causam doloris. De hac vulva cordis iniquorum alias dicitur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Per hanc vulvam pravi concipiunt, cum mala cogitant. P
Abbreviated transcription (Latin):
cepora natus e uel potius qr net cepit nasci nec desit dicamꝰ uerius
ẽper natin non aute possum ꝰ dite sp̃ nascitur: ne ĩperfectus er̃ udeat᷑.
dt uero ut eterus designari uabeat perfectus et sꝑ dicamꝰ et natus
quatens et natus ad per fectionẽ ꝑtineat et semper ad ete hritatre e
quotũq modõ al eentia sine tẽpore. ⁊ẽ porali ualeat designaen ẜrenoma¬
qucium eo per sectu dins multũ ab illius ueritatis edpressione de manus
qr quod factũ nõe⁊ nõ pt dici perfertũ: et cñ rafirmitatis nre urtibis doremꝰ
coudescendensait. ustote eigo pefecti: sicut pi uester celestis pechettꝰ

Expanded text:
tus est, vel potius, quia nec coepit nasci nec desinit, dicamus verius semper natus. Non autem possumus dicere semper nascitur, ne imperfectus videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, et semper dicamus et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem: ut quocunque modo illa essentia sine tempore temporali valeat designari sermquod perfectum dicimus, multum ab illius ueritatis expressione deuiamus, quia quod factum non est, nec potest dici perfectum. Et tamen infirmitatis nostrae uerbis Dominus condescendens: 'Estote, inquit, perfecti sicut et Pate
Abbreviated transcription (Latin):
ta sis fentibꝰ acuss uo nuerito ostia nocatur id ẽ aꝑta cõrrersatioñ hualiu
et lansa terronbus superboꝵ nõ mierito ostia nocãtur qr et moresiu
fidelibus aperĩ: et rirsum sese perfidis ne ingrediãtur opponiũt. Pensenꝰ
quabe estu etclie extitit petrus: qui ĩues tigãtẽ fidẽ cornelũ receꝑit ꝓrecio
quedetẽ mriacula symdue reppulit. Ili dicẽs in ueritate cõꝑer qr no ⁊ esonant

Expanded text:
ta conversationi humilium, et clausa terroribus superborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale Ecclesiae ostium exstitit Petrus, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit. Illi dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ea ex occulto mẽtis opposita carit as astrĩgat. facile enĩ omne uitutũ bonũ
bẽptatione cordis irruente destruitur: rasi ab intums fixa caritate solidetur
unde et paulus in suis p̃dicatiombꝰ dũ quedã uirtutũ qstia mari tẽptatiom e
opponeret : ilico eisdẽ os tiis quasi robur uectis adiũxit dicẽs. Super õma
autẽ hec caritatẽ habẽtes : quod ẽ uiculũ perfectioĩs. perfectiõis enĩ uiculũ
caritas dicitur : qr õne bonũ quod agitu⁊ nimirũ per illã ne pereat ligatur
A tẽptatore nãq citius quodlib opus euellitu⁊: si solutũ a uĩtulo caritati e¬
murĩtur. Si autẽ mens dei et proxiun dibectione constrĩgitur: tũ tẽptationũ
motus quelibet ei inuista suggesserit. obitẽ se illis ipsa dibectio opponit: et
praue suasionis undã uirtutũ ostiis et uecte intiaiꝰ amoris frangit. Quia

Expanded text:
nisi eas ex occulto mentis opposita charitas astringat. Facile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fixa charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico eisdem ostiis quasi robur vectis adjunxit, dicens: Super omnia autem haec charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis . Perfectionis enim vinculum charitas dicitur, quia omne bonum quod agitur nimirum per illam ne pereat ligatur. A tentatore namque citius quodlibet opus evellitur, si solutum a vinculo charitatis invenitur; si autem mens Dei ac proximi dilectionemotus quaelibet ei injusta suggesserint, obicem se illis ipsa dilectio opponit, et pravae suasionis undam virtutum hostiis ac vecte intimi amoris frangit. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
igitur sibi cogitationũ suaꝵ uictoriã tribuat: cũ ueritas dicat. quis ꝯclusit ostir
mare qñ erũpebat quasi de uulua ꝓcedẽs. qr isi ab ip̃o cogitationũ primordi
cordis fluctus grã diuina recine̾t: tẽptationũ procellis maxe seuiẽs t̾rã ꝓtuldubi
humane mẽtis obruisset. ut salsis fluctibꝰ perfusa aresce̾t : idẽ ꝑuiciosis carins
uoluptatibus delectata deperiret. Solus ergo dñs ostiis mare cõcludit : qͥ prauis
motibus cordis claustra inspuate formiduns obicit.coe cociuou : q pat¬
a que cerminꝰ sequi prohibenur et corporeaꝵ rerũ delc̃atione ⁊etũdimur¬

Expanded text:
igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat, cum Veritas dicat: Quis conclusit ostiis igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat, cum Veritas dicat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens? Quia nisi ab ipso cogitationis primordio cordis fluctus gratia divina retineret, tentationum procellis mare saeviens terram procul dubio humanae mentis obruisset, ut salsis fluctibus perfusa aresceret, id est perniciosis carnis voluptatibus delectata deperiret. Solus ergo Dominus ostiis mare concludit, qui pravis motibus cordis claustra inspiratae formidinis objicit. Quia vero ea quae cernimus sequi prohibemur, quia a corporearum rerum delectatione retundimur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯud est mare nisi cor nr̃m. furore turbidũ. rixis amarũ. elatione superbre
tundũ. fraude malicie obscurũ : Quod mare quãtũ seuiat attendit : quisquis
in se occultas cogitationũ tr̃ptationes intelligit. E̾cce er̃a iã ꝑuersa relinquimꝰ
ueteris procella fatigamur. Quã insi respectu iudicii et et̾in pauore tormẽti
ĩmensi timoris clanst̾ra cõstrĩgerent: cũcta in nobis penitus suꝑedificati oꝑis
fundam̃ta corruissent / //
nobiscũ hic de ferimꝰ. quã cũ labore uĩcamus ⁊¬
Quasi iuilua praue cogitatiõis adolestẽtia ẽ de qua per moysen dũs dicit.
Sensus enĩ et cogitatio humam cordis prona ẽ in malũ: ab adolescentia sua.
Corruptionis autẽ malũ quod unusquisq nr̃m ab ortu desiderioꝵ carnalium
sũpsit. in prouectu etatis exercet. et nisi hoc citius diuine formidims manus
reprimat: omne condite nature bonũ repente culpa in profũdũ uoiat. Nlemo

Expanded text:
d est mare, nisi cor nostrum furore turbidum, rixis amarum, elatione superbiae tumidum, fraude malitiae obscurum? Quod mare quantum saeviat, attendit quisquis in se occultas cogitationum tentationes intelligit. Ecce enim jam perversa relinquimus, veteris procella fatigamur, quam nisi respectu judicii et aeterni pavore tormenti immensi timoris claustra constringerent, cuncta in nobis penitus superaedificati operis fundamenta corruissent. Si nobiscum huc deferimus, quam cum labore vincamusa enim pravae cogitationis adolescentia est. De qua per Moysen Dominus dicit: Sensus enim et cogitatio humani cordis prona est in malum ab adolescentia sua . Corruptionis namque malum, quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in provectu aetatis exercet; et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum repente culpa in profundum vorat. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
et dũ de usu suo aliquid amitte̾t. cõsdaretur eius infiriita per hoc ꝙ de usu
suo aliqͥd haberet. Mira autẽ dispensatione cõsilii quod ei dñs de c̃surtudine ca¬
nali retinuit: hoc in figurã sp̃ũs potẽtius uertit. Quid em̃ sacrificia illoꝵ
aĩaliũ isi unigeniti mortẽ designãtr Quid sacrificia illoꝵ aĩaliũ. insi extũtionẽ
carnalis uite nr̃e significãt: Unde ergõ ĩbecillitati ppłi rudis condescenditur :
rade ei per ũbratas allegoriaꝵ spẽs rnaior fortitudo. sporitus nũciatur.
Recte itaq dicitur. et caligme illud quasi pãnis infantre. ebuduerẽ. qr ũde
xius teneritudims infuma ꝑtulit: inde altã sigrficationũ spiritualũ nubẽ¬

Expanded text:
ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod ei Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium nisi unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium nisi exstinctionem carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem, quia unde ejus teneritudinis infirma
Abbreviated transcription (Latin):
ita nrelioribus testamẽti noui p̃reptis subsequẽnibus precepta bonã que rudibꝰ
data sunt non bona ẽt̃ memorãtur łleq em̃ mẽtes usu uite camalis inhe̾ntes
auelli ab infuins possẽt: isi gradatira ducta p̃dicatione profiterẽt. Hinc
quippe ẽ ꝙ in egipto positis pio iui toq moderamine latẽti eoꝵ cõtupistentre
condescenditur: et uitmoꝵ suoꝵ uasis aureis argẽteisq sublatis discedere
iubentur: qui ad syna mõtẽ ducti accepta lege mox audiũt : nõ tõcupisces rẽ
plus sẽꝑ ira in iũdictã exigit. ꝙͣ inuiriã accepit. dũ discũt mala nõ młtiplicu¬
reddere : qñq discerẽt ea et młtiplicata sponte tolerare. hinc rͣ ꝙ eũdẽ rudem
ppłm a quibusdã prchibuit: quedã uero ei musu pristino seruauit. sed hec ipsa t̃n
in melioris uite figura cõposuit. Bruta nãq aĩalia ydolis in egypto mactabant.

Expanded text:
, ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis possent, nisi gradatim ducta praedicatione proficerent. Hinc quippe est quod, in Aegypto positis pio justoque moderamine latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur . Qui ad Sina montem ducti, accepta lege, mox audiunt: Non concupisces rem plus semper ira in reddere, quando discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usu pristino servavit; sed haec ipsa tamen in meliori vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant
Abbreviated transcription (Latin):
ͣua iudẽ ppłm nõ aperta spũs p̃dicatione deus edotuit sed figurata locutioe
preceptis lr̃e astuxit: adhut infirma sapiẽtes uerboꝵ suoꝵ caligine quasi
pãms infãtie obuoluit : ut mãdatis grossioribus ligati crescerẽt ÷ ne male
liberi in siis uoluptatibus peduema dis pensatio quasi pressit ut nutraret
infum ꝰ nãq p̃łus cũ p̃ceptoꝵ pãnos nołes ꝑtulit ad firmmorẽ statũ ex ipsa
fua ligationi peruẽit qr em̃ timor eũ prius a cubꝑa coercuit: cõpetenter
post modũ in libertatẽ spus exiuit. hos pãno infatie ques inthoãtibꝰ dedit:
ipse por piophetã dñs reprehendit ditẽs. Ego dedi eis precepta nõ bona. Mala
emm quasi mala eẽ desmũt cõparatione peioꝵ. Et bona quasi bona nõsirat¬
copan atione ielioꝵ Rrã sicut peius delinquẽti uidee de sodoma atq samaria
dicitur iustificasti sciores tuas in õibus abloĩanombus tus quas oꝑata es

Expanded text:
 rudes populos non aperta spiritus praedicatione edocuit, sed figurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perireInfirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, compepostmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos quos inchoantibus dedit ipse per prophetam Dominus reprehendit, dicens: Ego dedi eis praecepta non bona, mala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejocomparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es
Abbreviated transcription (Latin):
debitor fuit: quãto pro illo deus etiã indigna suscepit. Quuia erã non
cognouit mũdus deũ per sapientiã: placuit deo per stulticiã predicatiois
saluos facẽ tdentes. Ac si diceret. Cũ deũ qui ẽ sapietia nequaꝙͣ ꝑ saprentiã
sua mũdus neniret : placuit ut deũ hor̃em factũ per humanitatis stulta
cog nosceret. quatenꝰ eiꝰ sapiẽtia ad nẽa stulta descende̾t : et lurẽ suxire
prudentre luto sue carins illuminata nr̃a cecitas iuderet. Nlatus igitur
ex pr̃e sỹ tꝑe ex m̃re nasti dignatus ẽ in tẽpore: ut por hoc ꝙ ortũ suũ̃

Expanded text:
 non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Ac si diceret: Cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stultitiam cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex P
Abbreviated transcription (Latin):
tenebiare: uiri sc̃i qui etiã aliene negligẽtre cõpatiũtur. et se pati estimant
quod perpeti alios sentiũt : deo orãtes dicurit. Spposiusti nubẽ ne trãseat oratio
Ac si aꝑte dicãt. menti nr̃e terrems et carnalibꝰ uoluptatib d soe suete cniaꝵ
sudes fantasmata uisto iudicio cbicis: quibus eã in ipsa orõras sue intẽtione¬
confundis. et quã infimus desideriis deditã nõ ignoras. recte tetatã abb ituõẽda
lutis tue penspitiutaste reuerberas: ut cũ in te intedit᷑. ipso a te cogitationuna
uaꝵ nubilo reflertanir. et que terrena hec assidire cogitat qr uult: het etiã
toleret in orõne tum nõ uult ⁊¬

Expanded text:
ti viri, qui etiam alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod perpeti alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae terrenis voluptatibus assuetae curarum suarum phantasmata justo confundis; et quam infimis desideriis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas; ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat, quia vult, haec etiam toleret in oratione, cum non vult
Abbreviated transcription (Latin):
purgat. Scriptũ quippe ẽ: dñs iudicabit fines terre. Tanto ergo ĩpensiue
ultimis nr̃is inuigilat: quãto in ipsis pendere initia uite sequẽtis pensat:¬
Extrema hõĩs etiã cũ cõuertitur: per carms mortẽ illa ãtique culpe uin¬
tñ perpetrate superbre carms morte dãpnatur. Ex luto quippe hõ conditus
et mentis accepta ratione. silitudine diuine ymaginis decoratus: elatiõe
cordis intumescens ꝙ de infimis formatus ẽẽt oblitus ẽ. uñde̾ mira tõ¬
ditoris iusticia accũ est : ut qr per sensũ intumuit que ⁊ationabibẽ accepͭ.
rursus terra per mortẽ fieret : quã se ẽẽ considerare hũiliter noluit

Expanded text:
purgat. Scriptum quippe est: Deus judicabit fines terrae . Tanto ergo impensius purgat. Scriptum quippe est: Deus judicabit fines terrae . Tanto ergo impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis pendere initia vitae sequentis pensatextrema hominis quia, etiam cum convertitur per carnis mortem, illa antiquae culpae vintamen perpetratae superbiae carnis morte damnatur. Ex luto quippe homo conditus, et mentis accepta ratione, similitudine divinae imaginis decoratus, elatione cordis intumescens, quod de infimis formatus esset oblitus est. Unde mira conditoris justitia actum est ut quia per sensum intumuit, quem rationabilem accepit, rursus terra per mortem fieret, quam esse se considerare humiliter noluit
Abbreviated transcription (Latin):
Ux̾iba dei quasi pigmẽta quedã nr̃a sũt adiutorii. et sicut pignẽtũ quãto plus
teritur tanto m potułũ eius urtus augetur. ita diuina eloquia quo magis
exponendo cõterimꝰ : eo audiẽtes ãplius quasi bibentes iuuamur
plerũq mentes peccantiũ ĩnuitat: recte de se uim tate pretatis ins inuãs
sabaudis ut ego qui in suis ultimis sepe peccatores terrendo cõtutio cõuertẽdo
tenes. atq ab eoꝵ cordibus ĩpios cogitationũ nctus euello  ⁊¬
Puis conditor facturã sũã non deserit. et mala homi et per suã patrẽtiã
tołerat et per eoꝵ qñq cõuersionẽ relaxat Cũq duras atq insensibiles
mentes respitit. modo ẽas minis modo uerberibus modo reuelatioĩbꝰ terret:
ut que pessima securitare duruerũt salubri timore mollescãt: quatenus
uel sero redẽãt: et hoc saltẽ ipsũ ꝙ diu expectati sunt erubestãt. Scit um
deus qr eptrema uite nr̃e plus iudicat: et idcirco electos suos in fme sollicitus

Expanded text:
im Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus.plerumque mentes peccantium immutat, recte de se, vim tantae pietatis insinuanssubaudi ut ego qui in suis ultimis saepe peccatores terrendo concutio, convertendo teneo, atque ab eorum cordibus impios cogitationum motus evello.  noster facturam suam non deserens, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem, quod diu exspectati sunt erubescant. Sic enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitius
Abbreviated transcription (Latin):
in uuluere sui reatꝰ dolet: et per hoc quod generaliter ꝯtra perue sde diciur te
ampeti spetialiter suspicatur. Quod em̃ intus egisse se menunt audire foral
erubescit. unde mox ad defensionẽ se preparat : ut reatꝰ suiuerecadiã peruecba¬
e praur refutatiõis regat. Sicut eĩ recti de quibꝰ dã que ab eis nõrecte gresta sunt ͣ¬
corrextiõs toc̃e innisteriũ caritatis estimant: sic perue si ꝯtumeliã delusiom
putant Ali se protinꝰ ad cbedrentiã sternũt: isti ad insamã sue defensiõis erigutur
Ili correpticĩs adiutorĩ uuite sut patiorinũ deputantꝰ pei qued di pntis uu auxa¬

Expanded text:
in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod d