comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in ꝓtectione ueteris ⁊ noui testamenti sꝑab̃t
futurabona. Cum illi qui sunt scd̃m adam p̃¬
sentib gaudeant. hii qui scdm xp̃m sunt
res expͥmi. S ꝑ hoc simile innuit: ut plemi
suos carnałr iam cognoscant patres. filios. a¬
micos. Uñ dñs ineungłio. Quiñ odit patrem
aut matrẽ. aut fr̃s. aut sorores ꝓpt̾ me: ñ est
me dignꝰ. Et ħ inebriatio est ab u̾tate domꝰtuȩ.
quasi torrens in homine om̃ia rumpet obstacła

Expanded text:
in protectione Veteris et Novi Testamenti, sperabunt futura bona, cum illi qui sunt secundum Adam praesentibus gaudeant, hi qui secundum Christum res exprimi, sed per hoc simile innuit, ut per hosuos carnaliter jam cognoscant patres, filios, amicos. Unde Dominus in Evangelio: Qui non oderit patrem et matrem, aut fratres, sive sorores propter me, non est me dignus quasi torrens in homine omnia rumpet obstacula.
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos enuis dolose egit .i. incorde suo egit dolose
ueniret inqͣtatem suã. &e odisset. alialittera.
.i. de hocdolose egit. qͦd iniquitatem suã cum
dolo querens noluit uere inuenire ⁊ odisse.
Multi emminquir̃t iniquitates suas. s cũ do¬
lo. nolentes eas uere inuenire. ⁊ odire. qui cũ
eas agnoscunt ñ dimittunt. s deffenat. Qd̃
si sincere quer̾ent. inuenirent ⁊ odirent. Latet
gͦ illos uere. s uolentes. ⁊ contra se facuint no¬
lentes uere intellig̾e. cũ tam̃ querant. nͨ excu¬
sant᷑ de ignorantia. Ałr ab illo loco. Qm̃ dolo
ut inueniat᷑ iniquitas eius ad olium .i. ut ꝑ
eam legeminueniret imqͥtatem suam. ⁊ odiret
quasi ꝑ ignorantiam excusari possit. Alr totũ.
Quasi dicat. Dicunt mali se delinquere. uł fato
uł constellatione. uł necessitate puidentiȩ. s¬

Expanded text:
oculos ejus; dolose egit, id est in corde suo egit dolose,veniret iniquitatem suam et odisset. Alia littera, id est de hoc dolose egit, quod iniquitatem suam cum dolo quaerens, noluit vere invenire et odisse. Multi enim inquirunt iniquitates suas, sed cum dolo, nolentes eas vere invenire et odisse: qui cum eas agnoscunt, non dimittunt, sed defendunt. Quod si sincere quaererent, invenirent et odirent. Latet ergo illos vere, sed nolentes contra se faciunt, nolentes vere intelligere, cum tamen quaerant nec excusentur de ignorantia. Aliter ab illo lut inveniatur iniquitas ejus ad odium, id est ut per eam legem inveniret iniquitatem suam et odiret, quasi per ignorantiam excusari possit. Aliter totum; quasi dicat: Dicunt mali se delinquere, vel fato vel constellatione, vel necessitate providentiae;
Abbreviated transcription (Latin):
cecas sunt abissus multa .i. nulli penitꝰ sunt
scrutabilia. Et licet hos eligas. illos reꝓbes:
tam̃ utrosq saluas. Et hoc est. homines ⁊ ium̃
magna apparet misccłia. Uñ admirando dicit¬
subdens. quemadmodũ ⁊c̃. Ałr iunge litt̾am.¬

Expanded text:
caecas, sunt abyssus multa, id est nulli penitus sunt caecas, sunt abyssus multa, id est nulli penitus sunt scrutabilia. Et licet hos erigas, alios reprobes tamen utrosque salvas. Et hoc est: VERS. 7.-- « magna apparet misericordia. Unde admirando dicit, quemadmodum, etc. Aliter junge litteram
Abbreviated transcription (Latin):
mica ẽ dõ: uł mala conscientia. que rõni repug¬
nat. Si quemgͦ sua uł aliena inquietai̾uint uicia
confugiat ad cubile. ibiq sibonam reꝑit ꝯiugẽ
quiescet. si malam. ampliuis turbabr̃. Astitit.
Quasi dicat. Mala sunt uerba ce cogitõnes. ⁊ c̃¬
oꝑamala. Et hoc est. astitit. quasi cum studio
fuit iniqua oꝑari. maliciam ã ñ odunt. s dile¬
xit. Ecce summa mali. Qui enim ñ pͭ penitꝰ car̾e
malicia. debet uel .i. saltem odisse. quam qͥdem
d̾̃s odit. ut mente ser uiat legidi qd̾ iste ñfecit.
qui inuenit qͥdem ⁊ sciuit eẽ mala. s tam̃ ñ odi
sunt ex homine. s bona sunt ex dĩ miscłia. ⁊ ħ
nubes est ate. ⁊ hoc est. ⁊ u̾itas tuauenit usq ad
nubes. Nubes sunt doctores. Et iusticia tua ẽ¬
sicut montes di .i. iustitui qui sunt montes dĩ
eligis qui sunt nubes ⁊ montes. ita alios repbaᷤ.
Et ita iudicia tua scił qd̾ hoꝵ miser̾is. ⁊ hos ex¬

Expanded text:
mica est Deo; vel mala conscientia, quae rationi repugmica est Deo; vel mala conscientia, quae rationi repugnat. Si quem ergo sua vel aliena inquietaverint vitia, confugiat ad cubile, ibique si bonam receperit conjugem, quiescet; si malam, turbabitur amplius. Astitit. Quasi dicat: Mala sunt verba, et cogitationes, mala. Et hoc est, astitit, quasi dicat, cum fuit iniqua operari, malitiam autem non odivit, sed dilexit. Ecce summa mali. Qui enim non potest penitus carere malitia, debet vel, id est saltem odisse, quam quidem Deus odit, ut mente serviat legi Dei: quod iste non fecit qui invenit et scivit esse mala, sed tamen non odisunt ex homine, sed bona sunt ex Dei misericordia.nubes, est a te. Et hoc est, et veritas tua venit usque ad nubes. Aug. Nubes sunt doctores. VERS. 6.-- « sicut montes Dei, id est justi tui, qui sunt montes Dei elegis qui sunt montes et nubes, ita alios reprobas, et ita judicia tua, scilicet quod horum misereris, et hos ex
Abbreviated transcription (Latin):
complacet. in qͦ musdo .i. simundũ esset quieᷤ¬
ceret. uͥ precipit dñs orare clauso ostio mentiᷤ
ba malarũ cogitationũ uidet atq subintrat.
Uñ salomon. Muscȩ morientes. ꝑdunt suauita¬
temunguenti .i. inportune cogitationes sibi
succedentes ext̾minant dulcedinẽ purȩ or̃onis.
Hanc turbam amouit dñs. qñ filiam archisina¬
gogi in domosuscitauit. ⁊ moyses legem accep¬
turus. ⁊ cũ dño loquuturꝰ relictis turbis infe¬
riorib. montis uerticem ascendit. Hisboseth
qͦ filius saulis abhostib ancilla hostiaria ñ
de. uͥ uelut incubili quiescunt mundo corde.
Sigͦ extra ẽ tumultus uł .i. saltem in cubili sit
sit. nec ibi est quies. ⁊ ita nusquã. Sunt nãq
tͥa que ñ sinunt hominẽ in domo quiescere.
fumus. stillicidium. ⁊ mala uxor. fumꝰ sunt¬
pec̃c̃a. que ex carnis concupiscentia nata mentẽ
obtenebrant. Stillicidium pecc̃a que aliuide
ꝓfluunt. Mala comunx. sapĩa carnis quȩ ini¬

Expanded text:
complacet, in quo mundo, id est si mundum esset, quiesceret. Ubi praecipit Dominus orare, clauso ostio mentis ba malarum cogitationum videt atque subintrat. Unde Salomon: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti , id est importunae cogitationes sibi succedentes exterminant dulcedinem purae orationis. Hanc turbam amovit Dominus, quando filiam archisynagogi in domo suscitavit . Et Moses legem accepturus, et cum Domino locuturus, relictis turbis in inferioribus montis, verticem ascendit . Isboseth quoque filius Saulis ab hostibus, ancilla ostiara non de, ubi velut in cubili quiescunt mundo corde. Si ergo extra est tumultus, vel, id est saltem, in cubili sit ibi sit mala uxor, nec ibi est quies, et ita nusquam. Sunt namque tria quae non sinunt hominem in domo quiescere, scilicet fumus, stillicidium et mala uxor. Fumus, suntpeccata, quae ex concupiscentia nata mentem obtenebrant; stillicidium, peccata quae aliunde profluunt; mala conjux, est sapientia carnis, quae ini
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualib docet pͥmo. post de temꝑalib. ⁊ hoc
ut ista temꝑalis que cõmunis est bonis ⁊ malis:
hocest. u̾itas tua uenit usq ad mibes .i. p̃dica¬
tores. ꝑ quos tonat ds cõminationib. chorus¬
cat miracłis. pluit doctrinis. ⁊ ĩorecte dũr
nubes. uñ. Qui sunt isti qui ut nubes uolant

Expanded text:
iritualibus docet primo, post de temporalibus. Et hoc ut ista temporalis, quae communis est bonis et malis. hoc est, veritas tua, venit usque ad nubes, id est praedicatores, per quos tonat Deus comminationibus, coruscat miraculis, pluit doctrinis. Et ideo recte dicuntur nubes. Unde Qui sunt isti
Abbreviated transcription (Latin):
eis ⁊ siñ ab eis: ministri enĩ sunt doctrinȩ ñ ac¬
tores. s ds illuminat. ꝑiusticiam fiunt mon¬
tes. ⁊ ꝑ udicia tua fiunt alii abissus .i. ꝓfundi
in pecc̃is. Et hec abissus est multa. qr isti taleᷤᷤ
sunt multi. montes uͦ pauci. Homines. Osten¬
dit supͣ sp̃ualia bona e̾ẽ a do. hic temꝑalia ab
eodem esse dicit. Quasi dicat. Nonsolum sp̃ua

Expanded text:
eis, et si non ab eis; ministri enim sunt doctrinae, non auctores, sed illuminati per justitiam fiunt montes, et per judicia tua, fiunt alii abyssus, id est profundi in peccatis, et est haec abyssus multa, quia isti tales sunt multi, montes vero pauci. Homines. Ostendit supra spiritualia bona esse a Deo, hic temporalia esse ab eodem dicit. Quasi dicat: Non solum sp
Abbreviated transcription (Latin):
eius .i. ante eum. quitimor tñ om̃ib inminet.
qͥa om̃s fatentꝰ se cd̃m timere. s in actunon¬
ostendunt. Nonest timord̃i añ ocłos euis q̃m
dolose egit .i. carmñ obedit ñ dõñdõ. cumrõ
aliud insinuet. qd est in conspectu eius. scił dei¬

Expanded text:
ejus, id est ante eum, qui timor omnibus imminet, quia omnes fatentur Deum timere, sed in actu nonostendunt. Non est timor Dei ante oculos ejus, quoniam dolose egit, id est carni obedit non Deo, cum aliud ratio insinuet q
Abbreviated transcription (Latin):
iste agit de errore quo¬
rundã dicentiũ om̃ia
mala esse ex uicio na¬
turȩ ⁊ creationis nr̃ȩ. bona uͦ esse ex lib̾o arbi¬
tͥo. qd̾ destruit hic ꝓpħa dicens mala om̃ia esse
quit᷑ qi bona dõ. mala sibi tribuit. Et est. p̃s
iste tendens in finem attͥbuit᷑ dauid .i. fideli a¬
licui. quiloq̃r in hoc psalmo. seruo dm̃. scił de
deo recte sentienti. qr om̃ia bona dõ. mala sibi

Expanded text:
iste agit de errore quorumdam dicentium omnia mala esse ex vitio naturae et creationis nostrae; bona vero esse ex libero arbitrio. Quod destruit hic Propheta, dicens mala omnia esse quitur, quia bona a Deo, mala sibi attribuit. Et est psalmus iste tendens in finem attribuitur David, id est fideli alicui, qui loquitur in hoc psalmo, servo Domini, scilicet de Deo recte sentienti, quia bona Deo, mala sibi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. delib̾auit in semet ip̃o scił apd̃ se ⁊ ñ in publico.
quasi ꝓposuit in se. uͥ homoñ uidet. Quid: ut
delinquat .i. ut lib̾e peccet. dicoin semet iꝑso
u̾ sidõ uidet ñ curat. qr ñ est timor dĩ ante ocłoᷤᷤ
eus. Homines timet. ne publice ꝓfiteat᷑ iniqͥ¬

Expanded text:
 deliberavit, in semetipso, scilicet apud se, et non in publico; quasi dicat, proposuit in se ubi homo non videt. Quid? ut derelinquat, id est libere peccet. Dico in semetipso, ubi si Deus videt non curat, quia non est timor Domini ante oculos ejus: homines timent ne publice profiteantur iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ñ obediunt ut ibi dr̃. ꝓpt̾ea tradidit ds illos
in passiones ignomime. Indignatio hominis ꝑ-¬
tinet ad tumidã suꝑbiam. ira ad nefandã auda¬
ciã. tbuło ad ꝯfusam desꝑationẽ. ħ aut̃ misit ds̃¬

Expanded text:
Deo non obediunt, ut ibi dicitur: Propterea tradidit illos Deus Deo non obediunt, ut ibi dicitur: Propterea tradidit illos Deus in passiones ignominiae . Indignatio hominis pertinet ad tumidam superbiam; ira ad nefandam audaciam; tribulatio ad confusam desperationem. Aug., Cass
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑. qui uelut bestiałr uiuentes. motꝰ illicitos
ꝯtinentie freno ñ cohibent. Seq̃r. Et ꝓossessionẽ
eoꝵ igni. siẽc hoc in exodo legr̃. S mistice tm̃ intel¬
ligere cogimur Ignis gͦ qui ñ in exodo nͥ cũ gͣndi¬
ne infulgorib ut fructus led̾et accipr̃. qui tam̃ñ
legr̃ possessiones incendisse. sigc̃at inmanitatem
plagas enum̾auit. ante uͦ ꝗͣ decimã exponat. ad
exagg̾ationem illiꝰ decimȩ plage hoc ponit. ⁊ qͥb
minists. ⁊ tunc ille figurales. ⁊ nunc iste sp̃ualẽ
plage ꝯtingant interserit. ostendens ordinẽ um¬
dicte cũ subdit. Mifit in eos irã ñ utiq ad correc¬
tionẽ. s iram indignationis sue. Exponit qd̾̃ dixe¬
rat. ascendendo scił misit indignationẽ. ⁊ pꝰtea
enĩ pec̾cis ds irascit᷑. qñ ñ conpungim᷑. Iñ mali¬
ciã hommis in sua hominis indignatione. ira ⁊
tͥbułone delinqͥt. ut suis ꝑu̾sitatib affugant᷑ qͥ

Expanded text:
tenditur, qui velut bestialiter viventes motus illicitos tenditur, qui velut bestialiter viventes motus illicitos continentiae freno non cohibent: Et possessiones eorum igni. Nec hoc in Exodo legitur, sed mystice tantum intelligere cogimur. Ignis ergo qui non in Exodo, nisi cum grandine in 175 fulgoribus ut fructus laederet accipitur: qui tamen non legitur possessionem incendisse, significat immanitatem plagas enumeravit: ante vero quam decimam exponat, ad exaggerationem ipsius decimae plagae, hoc ponit, quibus ministris. Et tunc illae figurales, et nunc istae spirituales plagae contingant interserit, ostendens ordinem vindictae, cum subdit, misit in eos iram, non utique; ad correctionem, sed, iram indignationis suae. Exponit quod dixerat, ascendendo, scilicet misit indignationem, et posteenim peccatis irascitur, quando non compungimur. Inde malitiam hominis in sua indignatione, ira, et tribulatione derelinquit, ut suis perversitatibus affligantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ .i. sata que labore hommũ fiunt dedit locꝰtȩ.
Mistice. Locusta ẽ malicia ore ledens. scił infideli
testimonio. Lõcuste enĩ se inuicẽ comedentes sig̾cãt
detractores. qui alienos fructꝰ inuide rodunt. Se
qr̃. Et occidit in grandine uineas eoꝵ .i. bona¬
ferens. uñ furta. rapine. predeq nascunt᷑. Plus
aut̃ suo uicio uastat᷑ ip̃e uastator. In exodo pͥus
ponr̃ grando. dem̃ locusta. Que enĩ grando ñ
potuit led̾e .i. mollia. post dicit exod̃ a locustis
comesta. Seq̃r. O moros eoꝵ in priuna. q̃ mul¬
tũ distat a grandine. S ⁊ hoc in exodo ñ legr̃.
Mistice gͦ exponr. Priuna ẽ uiciũ. quo caritas
ꝓximi stulticie tenebris. quasi noetno frigore
Mistice. Morte pecoꝵ. dampnũ pudicitie signat᷑.
Concupiscentia quippe quafretꝰ oritͦ cõmunis ẽ no¬
bis cũ pe corib hanc hab̾e domitã ⁊ ordinatã pu¬
dicitie uirtꝰ est. Hanc aut̃ laxare ad om̃s motus
mors anime ẽ. Mõrte gͥ pecoꝵ stultoꝵ occasus os¬

Expanded text:
est sata quae labore hominum fiunt, dedit, locustae. Mystice locusta est malitia, ore laedens, scilicet infideli testimonio. Locustae enim se invicem comedentes, significant detractores, qui alienos fructus invide rodunt. VERS. 52.-- « Et occidit in grandine vineas eorum; ferens, unde furta, rapinae praedaeque; nascuntur, plus autem suo vitio vastatur ipse vastator. In Exodo prius ponitur grando, deinde locusta. Quae enim grando non potuit laedere, id est mollia, post dicit Exodus a locustis comesta. Sequitur: Et moros eorum in pruina, quae multum distat a grandine, sed et hoc in Exodo non legitur. Mystice ergo exponitur. Pruina est vitium quo charitas proximi stultitiae tenebris, quasi nocturno frigore Mystice morte pecorum damnum pudicitiae signatur. Concupiscentia quippe qua fetus oritur, communis est nobis cum pecoribus, hanc habere domitam et ordinatam pudicitiae virtus est; hanc autem laxare ad omnes motus, mors animae est. Morte igitur pecudum stultorum occasus os
Abbreviated transcription (Latin):
temsuã nͥ forte dicat᷑ scđ̾m hunc statũ iacobser¬
uus. Qñ aut̃ uidebit facie ad faciem. dicat᷑ isrł
heditas. Uñ ⁊ nomen accepit. Isrł enĩ dr̃ ex contẽ¬
płone dĩ. Transtulit enĩ adhoc ut pasceret ⁊ ita
fecit. Et .i. qr pauit eos inumocentia cordis sui. q
sine pecc̾o fuit. ⁊ hoc docuit eos. qd ip̃e egit ꝙ
in intellectib manuũ suarũ .i. in oꝑib intellec¬
tuałr ab eo factis deduxit eos ad uitam ꝑhec
forte alicui ꝯgruentiꝰ dici potuisse innocentia¬
manaũ ⁊ intellectus cordis. qͣ innocentia corais in
telleetꝰ maniũ. S fic maluit dice qr sunt aliqui
quiñ faciunt mala ꝓ timore. Hii uident᷑ innoen

Expanded text:
tem suam, nisi forte dicatur, secundum hunc statum Jacob servus. Quando autem videbit facie ad faciem, dicatur Israel haereditas. Unde et nomen accepit. Israel enim dicitur ex contemplatione Dei. Transtulit eum ad hoc, ut pasceret, et ita fecit. VERS. 78.-- « Et pavit eossine peccato fuit, et hoc docuit eos, quod ipse egit, Et in intellectibus manuum suarum, id est in operibus intellectualiter ab eo factis, deduxit eos ad vitam. Per haec forte alicui congruentius potuisse dici Innocentimanuum et intellectus cordis, quam innocentia cordis et intellectus manuum; sed sic maluit dicere, quia sunt aliqui qui non faciunt mala pro timore, hi videntur innocen
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ iudȩȩ. que olim fuerant. om̃s gemellis fe¬
tib erant. Inde in canticis. Dentes tui sic̃ grex
tonsarũ. ascendens de lauachro. Que om̃s ge-¬
minos creant. ⁊ sterilis ñ est in eis. Dentes eccłiȩ
manducando cetos traicit Grex tonsarũ dr̃. qͥa
on̾a scłi uelut uelła deposuit ⁊ ad pedes apłoꝵ
rerũ suarũ uenditarũ precia apposuit ascenden᷑
de lauachro. scił baptismi. Geminos creant oꝑa
scił gemine caritatis. Uñ sterił ñ erat in eis. Ab

Expanded text:
Ecclesiae Judaeae, quae olim omnes fuerant, gemellis fetibus erant. Unde in Canticis: Dentes tui sicut grex tonsarum , ascendens de lavacro, quae omnes gemellos creant, et sterilis non est in eis. Dentes Ecclesiamanducando, caeteros trajicit. Grex tonsarum dicitur quia onera saeculi velut vellera deposuit, et ad pedes apostolorum, rerum suarum venditarum pretia apposuit, ascendens de lavacro, scilicet baptismi geminos creat opera, scilicet geminae charitatis. Unde sterilis non erat in eis. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
Et reppulit. siona pars. agit hic de rege dd̃.
⁊ loco regni. Q.d. Inimicos ita ꝑcussit. s suos re¬
edificauit. qd ibi ostendit elegit tͥbum iuda. ⁊
hoc ẽ. Et reppulit tab̾naculũ ioseph. ad litte¬
rã. ne m̃ esset rex. ⁊ tͥbum ephraym ñ elegit. ut

Expanded text:
 Aug.. Nona pars. Agit hic de rege David et loco regni, quasi dicat: Inimicos ita percussit, sed suos reaedificavit, quod ibi ostendit, elegit tribum Juda. Et hoc est, Et repuli tabernaculum Joseph, ad litteram, ne inde esset rex, Et tribum Ephrem non elegit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ hoc fecit: Ecce. Et elegit dauid qui de iu¬
da fuit. qui xp̃m sig̾cat in hoc loco. Addit seruũ
suũ. sondicit filium: qr forma serui ex dd̾ ẽ. ñ
pat̾ coet̾na unigeniti sub̾a. & sustulit eũ de gre¬
gib ouiũ. Dauid ad litterã ex pastorali officio
pecoꝵ ad regnũ hominũ transiatus ẽ. xͦ uͦ ab ho

Expanded text:
es accepit eum. » Et elegit David, Aug. qui de Juda fuit, qui Christum significat in hoc loco; addit, servum suum. Non dicit filium, quia forma servi ex David est, non patri coaeterna unigeniti substantia. Et sustulit eum de gregibus ovium. David ad litteram ex pastorali officio pecorum ad regnum hominu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ cet̾os qui fuerunt añ udam. qui m̾ito
uid̾ent᷑ repulsi. cũ iacob pect̾a eoꝵ detestet᷑ͦ uel
ñ dixit. Reppulit beniamin. ex quo saul fuit. qͥ
uicino temꝑe repbatꝰ fuerat. uñ ex ipsa uicini
ẽ. s potiꝰ eos nominauit. qui clariorib m̾itis
uidebant᷑ excelłe. scił ioseph. qui impie uendi¬
tus ꝓ iusticia sublimatꝰ pauit patrẽ ꝯ fr̃s. de
tũ illum uetustũ ppłm repulsum a do intelligi¬
mus. ⁊ electam tͥbũ iude. ñ ꝓm̾itis iude. qͦ lon¬
ge melior fuit iosepħ. s ꝑ t̾bũ uide. q de eaxꝰ¬
testat᷑ aꝑiente dño in parabolis ossuũ. Uñ ⁊
dicit. Et elegit dauid. Et ẽ sensus. & reppulit ta¬
b̾naculũ iosepħ. ⁊ tͥbum effraym ñ elegit .i. udeos
qͣuiin augnento terrenoꝵ militant ⁊ infruge
scł̃i p̾sumunt. Ioseph em̃ interp̃tat᷑ augmentũ. ef¬
fraym fructificatio. S elegit t̾bumiuda .i. x̾anũ

Expanded text:
nt ante Judam, qui merito videntur repulsi, cum Jacob peccata eorum detestetur. Vel non dixit, repulit Benjamin, ex quo Saul fuit, qui vicino tempore reprobatus fuerat. Unde ex ipsa vicinitest, sed potius eos nominavit, qui clarioribus meritis videbantur excellere, scilicet Joseph, qui impie venditus pro justitia sublimatus pavit patrem et fratres, de tum illum vetustum populum repulsum a Deo intelligimus: et electam tribum Judae, non pro meritis Judae, quo longe melior fuit Joseph, sed per tribum Judae, quia de eatestatur, aperiente Domino in parabolis os suum . Alcdicit: Et elegit David. Et est sensus: Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephrem non elegit, id est Judaeos, qui in augmento terrenorum militant, et in fruge saeculi praesumunt. Joseph enim interpretatur augmentum, Ephrem fructificatio. Se
Abbreviated transcription (Latin):
inpost̾iora .i. in secretiori parte natiũ. uͥ mures de
terra ebullientes corrodebant ꝓminentes extales
ipsoꝵ Obpbum sempit̾nũ dedit illis. ꝙ nullus
in postiora respex̾it. que ut ait apłs debet pu¬
tare ut stercora. Qui enĩ sic suscipit testam̃tum
dĩ ut uet̾i uanitate se ñ exuat. similis ẽ hostib
ppłi enis. qui archam dñ nixta ydolũ dagon
posuere. Sicut aut̃ illis nolentib corruit dagon
bũ dĩ. s qui postiora diligunt ex eis crucia
te tanqͣ potens in resurrectione. ⁊ ꝑcusfit mni¬

Expanded text:
id est in secretiori parte natium, ubi mures de terra ebullientes, corrodebant praeeminentes extales eorum, opprobrium sempiternum dedit illis, quia nullus in posteriora respexerit, quae, ut ait Apostolus, debet putare ut stercora , qui enim sic suscipit testamentum Dei, ut veteri vanitate se non exuat, similis est hostibus populi ejus, qui arcam Domini juxta idolum Dagon posuere. Sicut autem illis nolentibus corruit Dagon bum Dei. Sed qui posteriora diligunt, ex eis cruciabte, tanquam potens in resurrectione, et percussit ini
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Sylo ẽ ciuitas. in qua erat archa. hoc factũ
ẽ in temꝑe heli sacerdotis. qñ uictisunt ab allo¬
philis. ⁊ archa dñi captaẽ. ⁊ ipsi magna strage
uastati sunt. S cur reppulit: Ecce. Reppulit ta¬
b̃naculũ suum. uͥ habitauit in hominib .i. int̾
homines. Elegant̾ exponit cur reppułit tab̾na¬
culũ cũ ait. uͥ habitauit in hominib. Cũ gͦ ñ
digni essent in quib habitaret. m̾ito reppulit
illud. qd̾ ñ ꝓpter se. s ꝓpt̾ illos instituit. Mistice.
tur inhabitat. Seq̃r. Et tradidit in captiuita¬
tem uir̾tutẽ eoꝵ. ⁊ pulchritudinẽ eoꝵ in manꝰ ni¬
uidebant᷑ inuicti. ⁊sͥ placebant. honesti int̾ gen¬
tes. Mistice. sic ꝯmmalis arbitͥi lib̾tatẽ inminu¬
it. ⁊ uirtutes abstulit. qd̾ ñ fit in bonis. licet cũ
malis int̾dũ corꝑałr captiuentur. Si enĩ cũ pec¬
cantib bom tradunt᷑ captiuati. exerciciũ ẽ. nͨ in¬

Expanded text:
lo. Silo est civitas, in qua erat arca. Hoc factum est tempore Heli sacerdotis, quando victi sunt ab Allophylis, et arca Domini capta est, et ipsi magna strage vastati sunt ; sed cur repulit? ecce, repulit tabernaculum suum ubi habitavit in hominibus, id est inter homines. Eleganter exponit cur repulit tabernaculum, cum ait, ubi habitavit in hominibus. Cum ergo non essent digni in quibus habitaret, merito repulit illud quod non propter se, sed propter illos instituit, Mystice tur inhabitat. VERS. 67.-- « Et tradidit in captivitatem virtutem eorum; et pulchritudinem eorum in manus inividebantur invicti, et sibi placebant honesti inter gentes. Mystice, sic et in malis arbitrii libertatem imminuit, et virtutes abstulit. Quod non fit in bonis, licet cum malis interdum corporaliter captiventur. Si enim cum peccantibus boni traduntur, captivitati exercitum e
Abbreviated transcription (Latin):
subuenit. ⁊re uera sic dement̃ putantib dormit
n ẽ alienꝰ ⁊ negligentib ⁊ infidelib. qͥ nulla uoce
laudis uł oꝑis eum excitant. Dñs inꝗͣ excitatꝰ est
adiundictam. ⁊ tanꝗͣ potens. Excitat᷑ aut̃ ds̃ ad
iundictã malis actib. sicut hic excitat᷑ peccis eoꝵ
qui archamint̾ simulacͣ posuerunt. Ex̾citatꝰ aut̃
ar̾ sicut solet excitari aliquis planctu familie ita
n dñs tũ pecc̃is hostiũ. tũ planctu suoꝵ excitatꝰ. ⁊
hoc tanqͣ potens. qr tunc sunt hostes ad irã faci¬
les. nad uirtutẽ uł uindictã potentes. qñ post cra-¬

Expanded text:
era sic dementer putantibus dormit, et est alienus, et negligentibus et infidelibus, qui nulla voce laudis vel operis eum excitant. Dominus, inquam, excitatus est ad vindictam. Et tanquam potens. Excitatur autem Deus ad vindictam malis actibus, sicut hic excitatur peccatis eorum, qui arcam inter simulacra posuerunt. Excitatus autem dicitur, sicut solet excitari aliquis planctu familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est excitatus. Et  Tanquam potens, quia tunc sunt homines ad iram faciles, et ad virtutes potentes, quando post cra
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo audiut. Quarta pars. ũ dicit qd̾ cilata uĩ¬
dicta ds̾ dedit pͥus que petebant. ne uid̾et᷑ ñ pos
dans pͥꝰ qd̾ petebant. licet tẽptando ne uid̾et᷑ ñ
posse. ꝯ postquã dedit ignis .i. iradĩ accensus ẽ
in iacob. Dem̃ exponit ignẽ dicens. ⁊ ira dĩ as¬

Expanded text:
d., Aug. Quarta pars, ubi dicit quod dilata vindicta Deus dedit prius quae petebant, ne videretur non pdans prius quod petebant, licet tentando, ne videretur non posse; et postquam dedit, ignis, id est ira Dei, accensus est in Jacob. Deinde exponit, dicens: Et ira Dei as
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ manifestationẽ semitȩ ire suȩ .i. occultȩ equi¬
tatisue. qua ds iratꝰ erat egiptiis. Ałr enĩ ñ licẽt
di abolo illa inmitt̾e. que dr semita irȩ. eo qd semi¬
ta recta ẽ ⁊ occulta. Erat enĩ semita ire dĩ que oc¬
culta equitate puniret egiptioꝵ impietatẽ. cui
semite fec̃ uiam. ut eos quasi ex abditis ꝑ angłos
malos ꝓduc̾et in aꝑta scła. ⁊ sic in euidentissimoᷤᷤ
impios euidentissime uindicaret. Seq̃r. Et ñ peꝑ

Expanded text:
ifestationem semitae irae suae, id est occultae aequitatis suae, qua Deus iratus erat Aegyptiis. Aliter enim non liceret diabolo illa immittere. Qui dicitur semita irae, eo quod semita recta et occulta est. Erat enim semita irae Dei, quae occulta aequitate puniret Aegyptiorum impietatem. Cui semitae fecit viam, ut eos quasi ex abditis per angelos malos produceret in aperta scelera, et sic in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. E
Abbreviated transcription (Latin):
na. Mistice. sinomia canini mores sunt. qr canes
nͨ parentes qñ nascunt᷑ uid̾e dñr misit gͦ in eos
caninos mores. ut ñ honorarent parentes uł p̾la¬
tos. Et misit ranam ⁊ disꝑdidit eos mistice. Nla¬
na ẽ loquax uanitas. ⁊ sig̃rat garrulitatẽ ħeti¬
coꝵ que ẽ in cenosis sensib ut rana in ceno uer
sat᷑ͦ Seq̃r. Et dedit erugini uł rubigini fruatꝰ
ponr̃. Rubigo enĩ quã alii eruginẽ interp̃tant᷑
occulte nocet. que cõparat᷑ uicio qd̾ difficile appa¬
ret. ut ẽ multũ fid̾e de se. Aura enĩ noxia ħ in fru¬
ctib oꝑat᷑ latent̾. Sic inmorib suꝑbia occulta ẽ.¬

Expanded text:
na. Mystice coenomyia canini mores sunt, quia canes nec parentes, quando nascuntur videre dicuntur. Misit ergo in eos caninos mores, ut non honorarent parentes vel praelatos; et misit ranam, et disperdidit eos. Mystice rana est loquax vanitas, et significat garrulitatem haereticorum, quae est in coenosstae. » Et dedit aerugini, vel rubigini fructusantum hic ponitur. Rubigo enim quam alii aeruginem interpretantur, occulte nocet: quae comparatur vitio quod difficile apparet, ut est multum fidere de se. Aura enim noxia hoc in fructibus operatur latenter: sic in moribus occulta
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ qd̾ fec̾ant dicentes. om̃ia qtie dix̾it añs faci¬
emꝰ. Quẽ admodũ patres eoꝵ ꝯu̾si sunt in arcũ pra¬
uũ. Arcus prauꝰ ẽ. qui facile remittit᷑ ⁊ ipsi facile
ret᷑ ibant. Et sciendũ qͥa ꝑ totũ psalmũ loq̃r quasi
arcus pͣuus ẽ. quiñ emmꝰ iaculat᷑. s in se spicula

Expanded text:
a quae dixerit Dominus faciemus . Quemadmodum patres eorum conversi sunt in arcum pravum. Arcus pravus est, qui facile remittitur, et ipsi facile retroibant. Et sciendum quia per totum psalmum loquitur quasi arcus pravus est, qui non eminus jaculatur, sed in se spicula
Abbreviated transcription (Latin):
inconcupiscentiam. illi sunt ministri. ut in mat̾ia
sinoꝑis. Po̾ssumꝰ gͦ sine dubitõne malis angłis at¬
do s deserendo facit. ut illi oꝑent᷑ in filiis diffidentie.
qd̾ as debite iusteq ꝑmittit. Eauͦ que mirabiłr de
creaturis facta sunt. malis angłis tͥbuere ñ audemꝰ.
slam si ĩo att̃buunt᷑ deminib. qi pene infligebant᷑
ꝯsequens ẽ. ut ⁊̃ sodomã ꝑ angłos malas euersam
ẽẽ credamꝰ. ⁊ eosdem ab abraham ⁊ loch hospicio ẽẽ¬
susceptos. qd̾ absit. ꝑ angłos gͦ malos punit ds̃ bo¬
nos ⁊ malos homines. S bonos tm corꝑalib penis.
malos aut̃ corpalib ⁊ sp̾ualib. ꝑ bonos uͦ angłos

Expanded text:
in concupiscentiam, illi sunt ministri ut in materia sui operis. Possumus ergo sine dubitatione malis angelis atdo, sed deserendo facit, ut illi operentur in filiis diffidentiae, quod Deus debite justeque permittit. Ea vero quae mirabiliter de creaturis facta sunt malis angelis tribuere non audemus. Nam si ideo attribuuntur daemonibus, quia poenae infligebantur, consequens est ut etiam Sodomam per angelos malos eversam esse credamus, et eosdem ab Abraham et Lot hospitio susceptos quod absit!. Per angelos ergo malos punit Deus bonos et malos homines, sed bonos tantum corporalibus poenis; malos autem corporalibus et spiritualibus; per
Abbreviated transcription (Latin):
scit terra. aqua. aere. igne ꝓ mͦ suo ñ solũ in necessa¬
ẽ bonis quã malis. tam̃ scđ̾m nutũ dĩ. s diu̾so mͦ.
eno faciat qd̾̃ uult. potestatẽ expectat sibi dari ab
los. quib amica sunt uicia. ⁊ malamoꝵ sig̾cata

Expanded text:
scilicet terra, aqua, aere, igne, pro modo suo, non solum in necessascilicet terra, aqua, aere, igne, pro modo suo, non solum in necessaest bonis, quam malis, tamen secundum nutum Dei, sed diverso modo. eno faciat quod vult, potestatem exspectat sibi dari ab los, quibus amica sunt vitia et mala morum, significata
Abbreviated transcription (Latin):
inħ cadẽ ꝑmittendo. uñ subdit. & misit in eos in¬
missionẽ uł ĩmissiões ꝑ angłos malos. Cũ enĩ hiᷤ
p̃dictis uiciis correpti fuerint t̾e ꝑ diabolos ad
inmissiones illicitas p̃cipitant᷑ nudati defensiõe
d̃ĩ. Nelmisit in eos indignationẽ ⁊ iram ⁊ tͥbuło
itaq dĩ ħ facta sunt. in illis ꝑ angłos malos. fi¬
untq in malis hominib in hoc scło malo quasi
in egipto. ⁊ cãpo thaneos. uͥ humiles ẽẽ debemꝰ
doñ ueniat scłm quo exaltem᷑. Qd̾̃ aut̃ in ħ psal¬
mo de malis angłis dr̃. ñ transitorie p̾tereundũ
uidet᷑. Sciendũ itaq qd̃ ⁊ malis angłis ds utitͦ
creaturis dĩ male utit᷑ Utit᷑ enĩ ds̃ angłis malis.
ñ solũ ad puniendos malos. sic̃ in rege acab. quẽ fal¬
lacie sp̃c seduxit ut cacłet inbello uerũ ⁊̃ ad ꝓban¬
dos ⁊ manifestandos bonos. sic̃ fecit iob. Namsic̃
homo bonꝰ uł malus utit᷑ uisibili mat̾ia elem̃toꝵ.

Expanded text:
eos immissionem, vel immissiones, per angelos malos. Cum enim his praedictis vitiis corrupti fuerint, tunc per diabolos ad immissiones illicitas praecipitantur nudati defensione Dei. Vel, misit in eos indignationem et iram, et tribitaque Dei haec facta sunt in illis per angelos malos, fiuntque in malis hominibus in hoc saeculo malo, quasi in Aegypto et campo Taneos, ubi humiles esse debemus, donec veniat saeculum quo exaltemur. Quod autem in hoc psalmo de malis angelis dicitur, non transitorie praetereundum videtur. Sciendum itaque quod et malis angelis Deus utitur creaturis Dei male utitur. Utitur enim Deus malis n solum ad puniendos malos, sicut in rege Achab, quem fallaciae spiritus seduxit ut caderet in bello ; verum etiam ad probandos et manifestandos bonos, sicut fecit Job . Nam sicut homo bonus et malus utitur visibili materia elementorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ostense indie qua redemit eos de manut̾bu¬
lantis .i. pharaonis. Tribulatio solet ẽẽ ĩ memo
manui pharaonis dicens manꝰ eus. ⁊ de manu
tͥbulantis. qi eoꝵ oꝑationes multũ differt̃. Dem̃
ostendit quid ñ sint recordati. scił ñ st̃ recoedati
sunt duris cordib qͣiͣ caractis imp̾ssa uestigia.
⁊ quałr posuit. ꝓdigia suam cãpo taphneos.
oẜdigia sunt. que signabant aliqua futura. Caph
nis ciuitas ẽ. ⁊ interp̾tatꝰ humile mandatũ.
qd̃ hic nob̃ necessariũ est. ut infuturo erigam᷑.¬

Expanded text:
tiae ostensae, in die qua redemit eos de manu tribulantis, id est Pharaonis. Tribulatio solet esse in memormanui Pharaonis, dicens, manus ejus, et de manu tribulantis, quia eorum operationes multum differunt. Deinde ostendit quid non sunt recordsunt duris cordibus, quasi characteris impressa vestigia. Et, qualiter posuit, prodigia sua, in campo Taneos, prodigia sunt quae signabant aliqua futura. Tanis est civitas, et interpretatur humile mandatum, quod hic nobis necessarium est, ut in futuro erigam
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt parabole dñr. sicut sepe solet sc̃ͥpt᷑a¬
ñ seriemsequi hỹstorie in multis locis. s alia ad̾e.
uł quedã mutare. ꝓ sigc̃one. Pret̾mittit aut̃ crce
que in exodo legunt᷑. scit cimphes. uloera. tenebra
ꝯponit alia tͥa. que ibi ñ legunt᷑ scił rubiginẽ pru¬
inã ignẽ. Om̃ia gͦ allegorica interp̃tatiõne expo¬

Expanded text:
fuerunt, parabolae dicuntur, sicut saepe solet Scriptn seriem sequi historiae, in multis locis, sed alia addere, et quaedam mutare pro significatione. Praetermittit autem tria, quae in Exodo leguntur, scilicet sciniphes, ulcera, tenebras, et ponit alia tria quae ibi non leguntur, scilicet rubiginem, pruinam, ignem. Omnia ergo allegorica interpretatione expo
Abbreviated transcription (Latin):
.n. fi te. ĩ.g. magnã. Cui moyses respondit. Aut
aimitte eis hanc noxam. aut dele me de libͦ uite.
Ꝙ ñ accendit omnẽ iramsuã ut penitꝰ exstirpa¬
ret eos .i. ñ pumuit eos quantũ digni erant.
Nel p̃ hoc maxime de bonis accipi. quib añs
factus ẽ misericors qñ in hoc temꝑe gr̃e reliqͥe
salue facte sunt. ⁊ ẽ. Ipse aut̃ ẽ misericorsbo
sdemẽ in successione filiorũ. sic̃ postea dicit
abstulit eos de egipto. ⁊ induxit in montẽ sc̃i¬
ficationis. cũ ñ eos quos de egipto edux̾it. in
montẽ scificationis indux̾it nͥ in successione

Expanded text:
ndit: Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro vitae . Et non accendit omnem iram suam, ut penitus exstirparet eos, id est non punivit eos quantum digni erant, vel potest hoc maxime de bonis accipi, quibus Dominus factus est misericors, quando in hoc tempore gratiae reliquiae salvae factae sunt. Et est, ipse autem esidem est in successione filiorum, sicut postea dicit, et abstulit eos de Aegypto, et induxit in montem sanctificationis, cum tamen non eos quos de Aegypto eduxit in montem sanctificationis induxerit, nisi in successione
Abbreviated transcription (Latin):
am querebant. nec fideles habiti sunt in testa¬
mento eius. qi nͨ p̃cepta obseruabant sic̃ ꝓmi¬
serant. ⁊ t̾rena uolebant ñ eterna ñ heditatem
noui testam̃ti cuius fides ⁊̃ tunc q̃n uelabat᷑ in
uocatis. Multieñ uocati: pauciuͦ electi. Isti aut̃¬

Expanded text:
eum propter Deum quaerebant nec fideles habiti sunt in testamento ejus, quia nec praecepta observabant, sicut promiserant, et terrena volebant, non aeterna, non haereditatem Novi Testamenti, cujus fides, etiam tunc quando velabatur, in vocatis. Multi enim vocati, pauci vero electi .
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ ħ ẽ oius errabunda. quȩ hum̃is pii pastoris
reducta ẽ ad gregem. Nelita. Et recordatꝰ est qi sp̃c
hominis ẽ uadens de hoc mundo. ⁊ ñ rediens ad
corpꝰ in hoc mundo. ⁊ ẽ hic breuis diffintio mor
turꝰ plagas egipti ꝓpt̾ eos factas. cõparando ma¬
la eoꝵ bñficiis di. dicit eos oblitos. ⁊ tẽptasse dm̃.
uelita ꝯtinua Quia homo ẽ caro uł sp̃c uadens:
qͦciens gͦ. Quasi misttociens. ñ solũ supradictis mo¬
dis exacer bau̾unt eũ indeserto. ut bonatolłet. in
irã ꝯcitau̾unt eũ ut mala fac̾et mninaqͦso. uͥ potiꝰ
tim̾e deb̾ent. Rẽpetit eoꝵ infidelitatẽ quã p̃dixe¬
rat. Quã ĩo repetit. ut memoret quas plagas intu¬
lit ds̃ egiptiis ꝓpt̾ eos. uñ deb̾ent ẽẽ ñ ingrati. De¬
inde exponit quomͦ exac̾bau̾unt. Et ꝯu̾si sunt¬

Expanded text:
buntur. Haec est ovis errabunda, quae humeris pii pastoris reducta est ad gregem, vel ita: Et recordatus est quia spiritus, hominis est, vadens, de hoc mundo, et non rediens, ad corpus in hoc mundo. Et est hic brevis diffinitio morturus plagas Aegypti propter eos factas, comparando mala eorum beneficiis Dei, dicit eos oblitos, et tentasse Deum.Vel ita continua: Quia homo est caro, et spiritus vadens, quoties, ergo quasi multoties, non solum supradictis modis, exacerbaverunt eum in deserto, ut bona tolleret, in ira concitaverunt eum, ut mala faceret, in inaquoso, ubi potius timere deberent. Repetit eorum infidelitatem, quam praedixerat, quod ideo repetit, ut memorent, quas plagas intulit Deus Aegyptiis propter eos, unde deberent esse non ingrati. Deinde exponit quomodo exacerbaverunt. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ scił & .i. q conũtit fiumma eoꝵ in sanguinẽ ad
litterã. ⁊ y̾mbres eoꝵ .i. cisternas nebib̾ent. lbi
habemꝰ ymbres. alii habent meliꝰ. manationes a¬
quarũ. que dñr scaturigines .i. aque ab imo ebul¬
lientes. qr fod̾unt egiptii. ⁊ sanguinẽ ꝓ aquis in¬
uen̾unt. Mistice ꝙͦ hoc intelligendũ ẽ. aqua gͦ
in sanguiẽ uersa sigr̃at illos de rerũ causis car

Expanded text:
st quia, convertit flumina eorum in sanguinem, ad litteram, et imbres eorum, id est cisternas, ne biberent; ubi habemus imbres, alii habent melius, manationes aquarum, quae dicuntur scaturigines, id est aquae ab imo ebullientes, quia foderunt Aegyptii, et sanguinem pro aquis invenerunt. Mystice hoc quoque intelligendum est. Aqua ergo in s
Abbreviated transcription (Latin):
Iamincipit narrare que ab eductione de egipto fec̃
⁊ uͥ factoꝵ: facta fuert̃ illa in terra egipti. Que st̃:
Qd̾ int̾rupit mare. ⁊ dedixit eos ⁊c̃ ⁊ hocẽ. Corã pa¬
trib eoꝵ fecit mirabilia interra egipti. Qui sunt
patres huiꝰ praue gen̾ationis. aqua supͣ filios dis¬
les: Uñ supͣ. sie fiant sicut patres eoꝵ gen̾atio pͣ¬
ua ⁊ exasꝑans. Alii sunt isti patres. alii illi. S qui
sunt isti patres. corã quib ħ facta sunt. Si abra¬
ham ysaac ⁊ iacob accipis istos patres. ñ corã eis fe¬
cit mirabilia in egipto. qr iam defuncti erant. nͥ
forte sp̃u dicas eos esse p̾sentes. quos dñs in eungłio
uiu̾e dicit. Nel accõmodatiꝰ moyses ⁊ aaron ⁊ alii
seniores. qui de sp̃u moysi acceꝑunt patres istoꝵ st̃
corã quib fecit. ⁊ ẽ. Coram patrib eoꝵ quib cre-¬
dendũ erat. scił corã moyse ⁊ cet̾is intelligentib.

Expanded text:
ubi jam incipit narrare quae ab eductione de Aegypto feciet ubi factorum? facta fuerunt illa in terra Aegypti. Quae sunt? quod interrupit mare, et eduxit eos, etc. Et hoc est: Coram patribus eorum fecit mirabilia in terra Aegypti. Qui sunt patres hujus pravae generationis a qua supra filios disles. Unde supra: Ne fiant sicut patres eorum, generatio prava et exasperans. Alii sunt isti patres, alii illi. Sed qui sunt isti patres coram quibus haec facta sunt? Si Abraham, Isaac, Jacob, accipis istos patres, non coram eis fecit mirabilia in Aegypto, quia jam defuncti erant, nisi forte spiritu dicas eos esse praesentes. quos Dominus in Evangelio vivere dicit . Vel accommodatius Moses et Aaron, et alii seniores, qui de spiritu Mosi acceperunt . Patres istorum sunt, coram quibus fecit. Et est, coram patribus, quibus credendum erat, scilicet coram Mose et caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
scdłiam temꝑata. Et notandũ qd̾ supͣ exposuit
qualr̾ eos audiuit. hic aut̃ dicit quomͦ irã quã
distułat accendit dicens. Adhuc esce uł esca. scit
n̾ationis erant uł erat in ore ipsoꝵ. ⁊ ira dĩ as¬
cendit suꝑ eos. Ecce quid supͣ distulit. Ex oc¬

Expanded text:
t notandum quod supra exposuit qualiter eos audivit; hic autem dicit quomodo iram quam distulerat, ascendit, dicens; Adhuc escae vel esca, scilicet nerationis, erant vel erat in ore ipsorum; et ira Dei ascendit super eos. Ecce quid supra distulit.
Abbreviated transcription (Latin):
plo iam occisoꝵ. Boni uͦ ⁊̃ sine necessitatẽ q̃r̃t̃.
Ecce hic agit de simulatis uideoꝵ reu̾sionib
añ lucem rogat. ħ aut̃ om̃ia faciebant. ꝓpter
temꝑalia bona adquirenda. ⁊ uitanda mala
⁊ ita ñ ds. s illa colebant᷑. hoc emĩ colit᷑ qd̾ dili

Expanded text:
plo jam occisorum. Boni vero etiam sine necessitate 174 quaerunt. Ecce hic agit de simulatis Judaeorum reversionante lucem rogat. Haec autem omnia faciebant propter temporalia bona acquirenda et vitanda mala. Et ita non Deus, sed illa coleb
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ uenti .i. p̾dicatores sponte ueniunt ad hõies.
nportant eis uerba diuunitꝰ missa. ut in suis se¬
dib ⁊ circa tab̾nacła ea homines audiant. qr
in omnẽ terrã exiuit sonꝰ eoꝵ. Seqr̃ ad litterã
possibile putau̾unt. ⁊ desid̾ium eoꝵ attulit
eis. licet eis ñ ꝓfuerit. Concedunt᷑ enĩ int̾lũ
que ñ ꝓsunt. Et ñ sunt fraudati a desid̾io suo. qͥa
multũ sunt usi illis carnib. Qd̃ ĩo factũ est eis:

Expanded text:
d est praedicatores sponte veniunt ad homines, et portant eis verba divinitus missa, ut in suis sedibus, et circa tabernacula ea homines audiant, quia in omnem terram exivit sonus eorum , ad litteram possibile putaverunt: Et desiderium eorum attulit eis, licet eis non profuerit. Conceduntur enim interdum quae non prosunt; et non sunt fraudati a desiderio suo, quia multi sunt usi illis carnibus. Quod ideo factum est eis,
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Nñ dñs. Si terrena dixiuob̃ ⁊ñ creditis. qͦ¬
mͦ si dixo uob̃ celestia credetis: Nel ꝑ carnes in¬
telligr̃ fides paruula. ⁊ ẽ. pluit suꝑ eos carnes.
.i. suꝑ infirmos pluit paruuilã fidem carneis editã¬
intelligentie subtilitatẽ. que ad suꝑna ꝯscendit
⁊ ẽ pluuia ista sicut puluis .i. a minorib ꝓue¬
hendo nos admagna ⁊ altiora. ⁊ pluit uolatilia
pennata sicut harenã maris. Harena innume¬
rã prudentie copiam salis sapore ꝯditã sigc̃at.
Nolatilia pennata celestia sunt desid̾ia. quib
anima pasta pinguescit. ħ ꝯfert nob̾ ds. S ñ poᷤ¬
sumꝰ ħ acciꝑe. nͥ intra septa eccłie .i. nͥ in ꝯformita¬

Expanded text:
a. Unde Dominus: Si terrena dixi vobis et non creditis, quomodo si dixero vobis coelestia credetis? Vel per carnes intelligitur fides parvula. Et est, Pluit super eos carnes, id est super infirmos pluit parvulam fidem, carneis intelligentiae subtilitatem, quae ad superna conscendit, Et est, pluit ista sicut pulverem, id est a minoribus provehendo nos ad magna et altiora. Et pluit volatilia pennata, sicut arenam maris. Arena innumeram prudentiae copiam salis sapore conditam significat. Volatilia pennata coelestia sunt desideria, quibus anima pasta pinguescit. Haec confert nobis Deus, sed non possumus haec accipere, nisi intra septa Ecclesiae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
terrã uolantia. ũ nec difficultas capiendi eet eis
circa tab̾nacła eoꝵ itin̾e uniꝰ diei ex om̃i parte
cotur nices erant ħ om̃ia mistice ꝑ austrũ ⁊ affri¬
cũ intelligunt᷑ p̃dicores. quos transfert as de
celo ad terras. qn descencdentes a maiorib. mi¬
norib minora indicant. C est. Transtulit aus¬
trũ .i. p̃dicatores de celo ad terras. Uñ apłs. N̾
cũ .i. feruentes ⁊ lucentes p̃̾dicatores. inuirtute
sua. sle gͦ sibi det affricus qd̾ ex dõ h̃t. E pluit
suꝑ eos carnes. Sic ⁊ paruulam fidẽ ñ temptan¬
tiũ s credentiũ pascit d̾s signis uocũ carne edi¬
tis. ⁊ ꝑ aerem transcurrentib qͣi uolatilib. ñ
tam̃ ab aquilone uenientib uͥ frigꝰ ⁊ caligo .i.
ab eloquentia scłi. s austro translato ad t̾ras.

Expanded text:
terram volantia, ut nec difficultas capiendi esset eis, circa tabernacula eorum, itinere unius diei, ex omni parte coturnices erant. Haec omnia mystice; per austrum et africum intelliguntur praedicatores, quos transfert Deus de coelo ad terras, quando descendentes a majoribus, minoribus minora indicant. Et est, transtulit austrum, id est praedicatores de coelo ad terras. Unde apostolus: Non entes et lucentes praedicatores, in virtute sua. Ne ergo sibi det africus quod ex Deo habet. Et pluit super eos carnes. Sic et parvulam fidem non tentantium, sed credentium pascit Deus signis vocum carne editis, et per aerem transcurrentibus quasi volatilibus. Non tamen ab aquilone venientibus, ubi frigus et caligo, id est ab eloquentia saeculi. S
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. quẽ int̾ multas gentes eleg̾at. Capta enĩ ar¬
cha consequens ẽ ut ppłs cadet. ita ⁊ malos in po¬
pulo suo in occisione anime ꝯcludi ꝑmittit. Idem
repetit dicens. E ħeditatẽ suam spreuit. Iuue
Legr̃ enĩin libro regũ. qd̾ tunc cecid̾unt de ppło
axͣx. milia peditũ. Seq̃r. Et uirgines eoꝵ ñ st̾
lamentate. qr hõc ñ uacabat in hostili metu. Sacer
phinees. quoꝵ uniꝰ uxor .i. phinees uduata ⁊ mox
in partu mortua ꝓpt̃ eandẽ ꝑturbationẽ ñ potiuit
plangi honore fuñis. Cũ enĩ audisset qd̾ ophni ⁊
phinees in p̃lio occubuissent. ⁊ ꝓ eo heli pat̾ eoꝵ
de sella corruens fractis ceruitib mortuus esset
uxor phinees iam partui ꝑxima incuruauit se¬
p̃ dolore ⁊ peꝑit. ⁊ sic mortua ẽ. Seq̃r. Et uidue e¬
oꝵ ñ plorabant᷑. ꝑ quas mistice sig̾cant᷑ illi qͥ mun¬
do abrenunciau̾unt. Et excitatꝰ est tanqͣ dor
miens añs. Hic ostendit ultionẽ in ipsos adu̾sari¬

Expanded text:
siod. quem inter multas gentes elegerat. Capta enim arca consequens est ut populus caderet, ita et malos in populo suo, in occisione animae concludi permittit. Idem repetit dicens, Et haereditatem suam sprevit. VELegitur enim, in lib. Regum, quod tunc ceciderunt de populo triginta millia peditum . Et virgines eorum non sunt lamentatae, quia hoc non vacabat in hostili metu. VERPhinees quorum unius uxor, id est Phinees viduata, et mox in partu mortua propter eamdem perturbationem, non potuit plangi honore funeris. Cum enim audisset quod Ophni et Phinees in praelio occubuissent et pro eo Heli pater eorum de sella corruens fractis cervicibus mortuus esset, uxor Phinees partui jam proxima incurvavit se dolore, et peperit, et sic mortua est. Et viduae eorum non plorabantur. Per quas mystice significantur, illi qui mundo abrenuntiaverunt.  Aug.. Hic ostendit ultionem in ipsos adversari
Abbreviated transcription (Latin):
has ianuas. qr suis dedit sp̃m. ut intellig̾ent
scͥpturas eoꝵ. E pluit illis manna ad mandu¬
candũ. Manna int̾pretat᷑ quid ẽ hoc ⁊ sig̾cat
ruptibiłr pascuntꝰ Quẽ ut manducaret homo
uerbũ carofactũ est. qui ꝑ nubes euͣngłicas plu¬
it᷑ toti mundo. ⁊ aꝑtis cordib eoꝵ quasi celestib
ianuis credenti eccłiȩ p̃dicat᷑ ñ temptanti sỹna¬
goge. Bñ aut̃ dr manna qͥd ẽ hoc. qr hic cibus

Expanded text:
ntelligerent Scripturas eorum . Et pluit illis manna ad manducandum. Manna interpretatur, quid est hoc? , et significat ruptibiliter pascuntur. Quem ut manducaret homo, Verbum caro factum est, qui per nubes evangelicas pluitur toti mundo, et apertis cordibus eorum, quasi coelestibus januis credenti Ecclesiae praedicatur, non tentanti Synagogae. Bene autem dicitur manna, quid est hoc? quia hic cibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi innocte. in illum matione ignis. q tc̃ magna
tͥouło tanqͣ ignis lucebit iustis. ⁊ ardebit inustis.
Nel ałr scđm allegoricũ sensum. Et dedixit eos.
carnis celatus ꝑfidis. Et sicut colu̾pna nubis erat
illis umbraculũ ꝯtra calorẽ solis. sic ꝑ incarnatio¬
nẽ dat nob̾ refrig̾ium ꝯtra estũ uicioꝵ. ⁊ tota no¬
risstetit quasi petra. oͦ petra fit fons. ⁊ hoc in h̾e¬
mo. uͥ necesse ẽ. ut gratiꝰ sit munꝰ. Et adaquauit
eos quasi pecora ñ homines. qi ñ eg̾unt grates ue¬
lut i abisso mułta. ꝑ hoc copiã notat. Mistice de
me ⁊ bibat cuius latus in cruce ruptũ fuit. ⁊ ħ
sc̃i accedente ligno crucis qͣi uirga moysi. ut grã
ꝯ deduxit aquas ñ parũ. s tanqͣ flumina .i. copi

Expanded text:
e ignis, quia tunc magna tribulatio tanquam ignis lucebit justis et ardebit injustis. Vel ita secundum allegoricum sensum: Et deduxit eos, carnis celatur perfidis. Et sicut columna nubis erat eis vel illis umbraculum contra calorem solis; sic per Incarnationem dat nobis refrigerium contra aestum vitiorum. Et tota noris stetit, quasi petra, modo petra fit fons. Et hoc in eremo, ubi necesse est ut gratius sit munus; et adaquavit eos, quasi pecora, non homines, quia non egerunt gratias, velut in abysso multa: per hoc copiam notat. Mystice de me, et bibat : cujus latus in cruce ruptum fuit. Et hsancti, accedente ligno crucis cum virga Mosi, ut gratia  deduxit tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sigr̾ans. Qd̾ ĩo est: qr ab his potissimũ aliqͥd
boni expectandũ fuit. Sunt enĩ de ilo filio io¬
seph nati. cui iacob bñdicens dext̾am imposuit
quãuis ad sinistrã ꝯstituto. ⁊ manasse maiori
filio ioseph p̾posuit. qñ cancellatis manib ittͥq
bñdixit dext̾am suꝑ effraỹm. ⁊ sinistrã suꝑ ma¬
nassem statutũ ad dext̾am ponendo. Cũ autẽ
ħ tͥbus hic culpat ᷑. ñ apparuisse in ea ostendit᷑
qd̾ illa bñdictio ꝓmittebat: patet iacob t̃c fig̾as¬
se qd̾ nouissimi essent pͥmi ⁊pͥmi nouissimi. ꝑ
aduentũ salnatoris. De quo ioh̃es ait. E post
me uenit: añ me factus ẽ. Sic ⁊ abel maiori

Expanded text:
tum significans. Quod ideo est, quia ab his potissimum aliquid tum significans. Quod ideo est, quia ab his potissimum aliquid boni exspectandum fuit. Sunt enim de illo filio Joseph nati, cui Jacob benedicens dexteram imposuit, quamvis ad sinistram constituto, et Manasse majori filio Joseph praeposuit, quando cancellatis manibus utrique benedixit, dexteram super Ephraim, et sinistram super Manassem statutum, ad dexteram ponendo . Cum autem haec tribus hic culpatur, nec apparuisse in ea ostenditur quod illa benedictio promittebat. Patet Jacob tunc figurasse, quod novissimi essent primi, et primi novissimi , per adventum Salvatoris. De quo Joannes ait: Qui post me venit ante me factus est