comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Liuorem ꝓ luiore Si percus¬
serit quispiam oculũ serui
sui aut ancille. et luscos eos
fecerit. dinicet lberz pro¬
oculo quem eruit. Dentem qͦ
si excusserit seruo uł ancille
sue: similiter dimittet eos
liberos. Si bos cornupecierit
uirũ aut muliereur et mor¬
tui fuerint: lapidib obrue¬
tur et non comedent᷑ carnes
eiꝰ. dominꝰq bouis innocens
erit. Quod si bos cornupeta
fuerit ab hert et nudius t̾ci¬
us. et contestati sũt dominuꝰ
eiꝰ. nec reclusit eũ occiditq ui¬
rum aut mulierem: et bos
lapidib obruetur. et dominũ
illius occidẽt. Quod si pretiũ
fuerit ei impositum: dabit
ꝓ anima sua quicquid fuerit
postulatus filium quoq et
filiam si cornu perciisserit:
simili sentencie subiacebit
Si seruũ ancillamq inuase¬
rit: trignita siclos argenti da¬
bit dominus. bos uero lapidi¬
b obprimetur. Siquis ape¬
ruerit cisternam. et foderit
et non operuerit eam cecide¬

Expanded text:
re, liuorem pro liuore. si percusre, liuorem pro liuore. si percusserit quispiam oculum serui sui aut ancillae et luscos eos fecerit, dimittet liberos prooculo quem eruit. dentem quoque si excusserit seruo aut ancillae suae, similiter dimittet eos liberos. si bos cornu petierit uirum aut mulierem, et mortui fuerint, lapidibus obruetur: et non comedentur carnes eius, dominusque bonis innocens erit. quod si bos cofuerit ab heri, et nudiustertius, et contestati sunt dominum ejus, nec reclusit eum, occideritque virum aut mlapidibus obruetur, et dominum illius occident. quod si pretium ei fuerit inpositum, dabit pro anima sua quicquid fuerit postulatus. filium quoque et filiam si cornu percusserit, simili sententiae subiacebit. si seruum ancillamque inuaserit, triginta siclos argenti dabit domino, bos uero lapidibus obruetur. si quis aperuerit cisternam et foderit et non operuerit eam, cecide
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: ꝯuictus noxe morte mori¬
atur. Qͥ maledỹit patri suo ut̾
matri: morte moriatꝰ. Si rycati
fuerint uiri. ⁊ ꝑeusserit alter
praximũ suũ lapide uel pugno.
⁊ ille mortuꝰ non fuerit set ia¬
cuerit ĩ lectulo: si surrexerit ⁊
ambulau̾it foris super bacu¬
lum suum innocens erit qui
percusserit. ita tamen ut ope¬
ras eiꝰ et impensas ĩ melicos
restituat. Qui percusserit ser¬
uũ suum uł ancillam uirga.
et mortui fuerint ĩ manib
eiꝰ: criminis reus erit. Sin aũ
uno die ut cluob superuixerit:¬
non subiacebit pene quia pe¬
cunia illius ẽ. Si rixati fu̾int
uiri et percusserit quis mu¬
lierem pregnantem et aborti¬
uum quidem fecerit. sed ip̃a
uixerit. subiacebit dampno.
qͣntum maritus mulieris ex¬
pecierit et arbitri iudica¬
ei subsecuta: reddet aĩam ꝓ
aĩa. cculũ pro oculo. dentẽ ꝓ
dente. manum ꝓ manu. pe¬
dem pro pede. adustionem pro
adustione Uulnus pro uulne¬

Expanded text:
eum, conuictus noxae morte morieum, conuictus noxae morte moriatur. qui maledixerit patri suo aut matri, morte moriatur. si rixati fuerint uiri et percusserit alter proximum suum lapide uel pugno et ille mortuus non fuerit, sed iacuerit in lectulo, si surrexerit et ambulauerit foris super baculum suum, innocens erit qui percussit, ita tamen ut operas eius et inpensas in medicos restituat. qui percusserit seruum suum uel ancillam uirga, et mortuus fuerit in manibus eius, criminis reus erit: sin autem uno die superuixeritnon subiacebit poenae, quia pecunia illius est. si rixati fuerint uiri, et percusserit quis mulierem praegnantem, et abortiuum quidem fevixerit, subjacebit damno quantum maritus mulieris expetierit, et arbitri judica subsecuta, reddet animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, adustionem pro adustione, uulnus pro uulne
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dñs liis. et applicabitur ad
ostiũ et postes: perforabitq au¬
reͦ eius subula: et erit ei seruus
ĩ seculum. Siquis uendiderit
filiam suam ĩ famulam: nõ
egredietur sicut ancille exire
ꝯsueuer̃t. Si displicuerit oculis
domini sut cui tradita fuerit:
dimittet eam. Populo autem
alieno uendendi non habebit
potestatem: si spreuerit eam.
Sin aũ filio suo. desponderit eã:
iuxta morem filiarũ faciet uli
Qd si alteram ei acceperit: ꝓ¬
uidebit puelle nupcias et uesti¬
menta: et precium pudicicie
non negabit. Si tria ista non
fecerit: egredietur gratis abs¬
q pecinia. Qui perciisserit ho¬
minem uolens occidere: mor¬
te moriatur Qui autẽ non ẽ
insicliatus sed deus illũ tradi¬
dit ĩ manu eiꝰ: ꝯstituam tibi
locum quo fugere debeat. Si
quis de industria ccciderit ꝓxi¬
mum suũ et per insidias: ab
altari meo auelles eum ut
moriatur. Qui patrẽ suum
te moriatur. Qui furatus fue¬
rit hominem et uendiderit

Expanded text:
eum dominus diis, et appliceum dominus diis, et applicostium et postes perforabitque aurem eius subula et erit ei servus in saeculum si quis vendiderit filiam suam in famulam non egredietur sicut ancillae exire consuerunt si displicuerit oculis domini sui cui tradita fuerit dimittet eam populo autem alieno vendendi non habet potestatem si spreverit eam sin autem filio suo desponderit eam iuxta morem filiarum faciet illi quod si alteram ei acceperit providebit puellae nuptias et vestimenta et pretium pudicitiae non negabit si tria ista non fecerit egredietur gratis absque pecunia qui percusserit hominem volens occidere morte moriatur qui autem non est insidiatus sed Deus illum tradidit in manu eius constituam tibi locum quo fugere debeat si quis de industria occiderit proximum suum per insidias, ab altari meo euelles eum, ut moriatur. qui percusserit te moriatur. qui furatus fuerit hominem et uendiderit
Abbreviated transcription (Latin):
ad moysẽ. Hec dices filiis isrł. uos
uidistis qd de celo louuitꝰ sim uobiᷤ¬
bis. Non facietis mecũ deos
argenteos: nec decs aurecs fa¬
cietis uobis. Altare de terra
facietis mͥ: et offeretis super
eo holocausta et pacifica ur̃a
oues urãs et boues. ĩ om̃i loco
ĩ quo menoria fuerit nomi¬
nis mei ueniam ad te: et be¬
nedicam tͥ. Qd̃ si altare lapi¬
deu̾ feceris michi: non edifi¬
cabis uid. de sectis lapidib.
Si enim leuaueris cultrũ tuu
super eo: polluetur. Non ascen¬
des per gradus ad altare meu̾:
propones eis. Si emeris
seruum hebreum: sex
annis seruiet tͥ: in septimo egͤ¬
dietur liber gratis. Cum qua¬
ui ueste intrauerit: cum tali
exeat. Si habens uxorem: et ux¬
or egredietur simul. Sin autẽ
dominꝰ ded̾it ei uxorem. et pe¬
pererit fiuos et filias mulier
et lberi eiꝰ erũt domini sui: ip̃e
uero exibit cum uestitu suo.
Qd̾ si dixerit seruus diligo do¬
minum meũ et uxorẽ ac libe¬
ros non egrediar liber offerat

Expanded text:
ad Mosen haec dices filiis Israhel vos vidistis quod de caelo locutus sum vobis non facietis mecum deos argenteos nec deos aureos facietis vobis altare de terra facietis mihi et offeretis super eo holocausta et pacifica vestra oves vestras et boves in omni loco in quo memoria fuerit nominis mei veniam ad te et benedicam tibi quod si altare lapideum feceris mihi non aedificabis illud de sectis lapidibus si enisuper eum, polluetur. Non ascendes per gradus ad altare meum, propones eis. Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi: in septimo egredietur liber gratis. Cum quali veste intraverit, cum tuli exeat: si habens uxorem, et uxor egredietur simul. Sin autem dominus dederit illi uxorem, et peperit filios et filias: mulier et liberi ejus erunt domini sui, ipse vero exibit cum vestitu suo. Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem ac liberos, non egrediar liber: offeret
Abbreviated transcription (Latin):
auariciam: et constitue ex
eis tribunos et centuriones.
et quinquagenarios et deca¬
nos qui uidicent populum
om̃i tempore. Quicquid aũt
mauis fuerit. referant ad te:
et ip̃i minora tantũmodo iu¬
dicent: leuiusq sit tibi par¬
tito ĩ alios onere. Si hoc fece¬
ris. implebis imperiũ d̾i. et
precepta eiꝰ poteris sustenta¬
tare: et om̃is hic populus
reuertet᷑ ad loca sua cum pa¬
ce. Quibz auditis: moyses fe¬
cit omĩa que ille suggesserat.
Et electis iuris strenuis de
cuncto isrł: constituit eos pͥn¬
cipes populi tribunos. et cen¬
curiones. et quinquagena¬
rios. et decanos. Qui iudicabãt
plebem: om̃i tempore. Quic¬
quid aut̾e grauiꝰ erat. refere

Expanded text:
avariciam, et constitue ex avariciam, et constitue ex eis tribunos et centuriones, et quinquagenarios et decanos, qui judicent populum omni tempore: quidquid autem majus fuerit referant ad te, et ipsi minora tantummodo judicent: leviusque sit tibi partito in alios onere. Si hoc feceris, implebis imperium Dei, et praecepta ejus poteris sustentare; et omnis hic populus revertetur ad loca sua cum pace . Quibus auditis, Moyses fecit omnia quae ille suggesserat: et electis viris strenuis de cuncto Israel, constituit eos principes populi, tribunos et centuriones, et quinquagenarios et decanos, qui judicabant plebem omni tempore: quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: ut comederent panem cũ
de mane usq ad uesperam.
Qd̃ cum uidiss cegnatus eiꝰ
oñia scilicet que agebat ĩ po¬
pulo: ait. Quid est hoc qd̃ faci¬
tis ĩ plebe: Cur solus sedes et
om̃is populus prestolatur de
mane usq ad uesperam: Cui
responclit moyses. uenit ad me
populus: querens sentenciam
dei. Cumq acciderit eis aliqua
disceptatio: ueniunt ad me
ut iudicem inter eos. et osten¬
dam precepta d̾i et leges eiꝰ
At ille. Non bonam inquit
rem facis. Sculto labore con¬
sumeris: et cu et populus
iste qui tecũ ẽ ultra uires
tuas est negotiũ: solus illd̃
non poteris sustinere. Sed au¬
di uerba mea atq consilia:
et erit dominus tecũ. Esto tu
populo in hiis que ad d̾m per¬
tinent: ut referas que dicunt᷑
ad eunr ostendasq populo ce¬
rimonias et ritum colendi. ui¬
amq per quam ingredi debe¬
de autem de om̃i plebe uiros
potentes et timentes deum. in
quib fit ueritas. et qui oderĩt

Expanded text:
Israhel ut comedIsrahel ut comedde mane usque ad vesperum. Quod cum vidisset cognatus Moysi, omnia scilicet quae agebat in populo, ait: Quid est hoc quod facis in plebe? cur solus sedes, et omnis populus praestolatur de mane usque in vesperum? Cui respondit Moyses: Venit ad me populus quaerens sententiam Dei. Cumque acciderit eis aliqua disceptatio, veniunt ad me ut judicem inter eos, et ostendam praecepta Dei, et legem ejus. Et ille: Non bonam, inquit, rem facis: stulto labore consumeris et tu, et populus iste qui tecum est: ultra vires tuas est negotium, solus illud non poteris sustinere. Sed audi verba mea atque consilium, et erit Dominus tecum. Esto tu populo in his quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum: ostendasque populo cerimonias et ritum colendi, viamque per quam ingredi debede autem de omni plebe viros potentes, et timenquibus sit veritas et qui oderint
Abbreviated transcription (Latin):
moysen in desertum ubi erat
castra metatus iuxta montẽ
dei: et mandauit moysi dicẽs
Ego cognatus tuus iethro.
uenio ad te: et uxor tua. et
duo filii tui cũ ea. Qui egres¬
sus ĩ occursum cognati sui.
adorauit et osculatus.ẽ eũ:
salutauerũtq se mutuo uer¬
bis pacificis. Cumq intrass
tabernaculum. narrauit mo¬
yses cognato suo cuncta que
fecerat deus pharaoni et egyp¬
tiis ꝓpter isrł: uniuersumq
laborem qui accidisset eis ĩ
itinere quo liberarat eos do¬
minus. Letatusq. ẽ iechro su¬
per om̃ib bonis que fecerat
dominus israelr eo qd̃ eruis¬
set eum de manu egyptiorũ
Et ait. Benedictus dñs qui
liberauit uos de manu egip¬
tiorum et de manu pharaõ¬
nis: qui eruit populũ suũ
de manu egypti. Nunc cog¬
noui quia magnus dominꝰ
super omnes deos: eo qd̃ suꝑ¬
he egerint ꝯtra eos. Obculit
ergo iethro cognatus moysi
holo causta. et hostias d̾o. uene¬
rũtq a aron et om̃s seniores

Expanded text:
Mosen in desertum ubi erat Mosen in desertum ubi erat castrametatus iuxta montem Dei et mandavit Mosi dicens ego cognatus tuus Iethro venio ad te et uxor tua et duo filii tui cum ea qui egressus in occursum cognati sui adoravit et osculatus est eum salutaveruntque se mutuo verbis pacificis cumque intrasset tabernaculum narravit Moses cognato suo cuncta quae fecerat Deus Pharaoni et Aegyptiis propter Israhel universum laborem qui accidisset eis in itinere quo liberarat eos Dominus laetatusque est Iethro super omnibus bonis quae fecerat Dominus Israheli eo quod eruisset eum de manu Aegyptiorum et ait benedictus Dominus qui liberavit vos de manu Aegyptiorum et de manu Pharaonis qui eruit populum suum de manu Aegypti nunc cognovi quia magnus Dominus super omnes deos eo quod superbe egerint contra illos obtulit ergo Iethro cognatus Mosi holocausta et hostias Deo veneruntque Aaron et omnes senes
Abbreviated transcription (Latin):
manus eiꝰ: ex utraq parte.
Et factum. ẽ ut manꝰ illud nõ
laxarent᷑: usq ad occasum
sous. fugauitq iosue a malech
et populum eiꝰ in ore gladii.
Dix̃ aut̾e dominꝰ ad moysen.
Scribe hoc obmonimentũ ĩ li¬
bro: et trade ĩ aurib iosue. De¬
lebo enim memoriam amalech:
sub celo. Edificauitq moyses
altare et uoca uit nomen eiꝰ
dominus exultatio mea dicẽs:
quia manus solii domini et
bellum d̾i erit contra amalech:
a generatione ĩ generationẽ.Sͦ¬
uiq audisset ¶A.¬
iethro sacerdos madian
cognatus moysi. omĩa
que fecerat deus moysi et isra¬
el populo suo. eo qd ecluxisset
dominꝰ isrł de egypto: tulit se¬
phoram uxorem moysi quã
remiserat et duos filioz eius
q̃uorum unꝰ uocabatur ger¬
san clicente patre. Aduena
fui ĩ terra aliena: Alter ue¬
ro eliezer. deus enimait pa¬
tris mei adiutor meus et eru¬
it me de gladio pharaonis.
uenuit ergo iethro cognatus
moysi et filii eiꝰ et uxor eiꝰ ad

Expanded text:
manus ejus ex utraque parte. manus ejus ex utraque parte. Et factum est ut manus ipsius non lassarentur usque ad occasum solis. Fugavitque Josue Amalech et populum ejus in ore gladii. Dixit autem Dominus ad Mosen: Scribe hoc ob monimentum in libro, et trade auribus Josue: delebo enim memorisub caelo aedificavitque Moses altare et vocavit nomen eius Dominus exaltatio mea dicens quia manus solii Domini et bellum Dei erit contra Amalech a generatione in generationem cumque audisset Iethro sacerdos Madian cognatus Mosi omnia quae fecerat Deus Mosi et Israhel populo suo eo quod eduxisset Dominus Israhel de Aegypto tulit Sefforam uxorem Mosi quam remiserat et duos filios eius quorum unus vocabatur Gersan dicente patre advena fui in terra aliena alter vero Eliezer Deus enim ait patris mei adiutor meus et eruit me de gladio Pharaonis venit ergo Iethro cognatus Mosi et filii eius et uxor ad
Abbreviated transcription (Latin):
gam qua percussisti fuiuiũ
tolle ĩ manu tua et uade. En sta
bo ibi coram te: super petram
oreb. ꝑcuciesq petram: et exi¬
bit ex ȩa aqua ut bibat popu
ius. Fecit ita moyses coram se¬
niorib isrł: et uocauit nomẽ
loci illuis temptatio ꝓpter iur¬
gium filiorum isrł. et quia
temptauerũt dominũ dicentes.
Est ne dominus ĩ nobis an nõ:
uenit autem a malech: et pug¬
nabat ꝯtra filios isrł in raphi¬
dimi. Pixitq moyses ad iosue.
elige uiros: et egressus pugna
contra a malech tras. Et ego
stabo ĩ uertice collis: habens
uirgam d̾i ĩ manu mea. Fecit
iosue ut locutus erat moyses:
et pugnauit contra a malech.
Moyses autẽ et aaron et hur:
ascend̾unt super uerticem col¬
lis. Cumq leuaret moses ma¬
nus: uincebat isrł. Sin autẽ
paululum remisiss: supera¬
bat amalech. Manus autem
moysi: erant graues. Sumẽ¬
tes igitur lapidem posuerũt
subter eum: ĩ quo sedit. Aa¬
ron aute et hur. sustentabãt

Expanded text:
gam, qua percussisti fluvium, gam, qua percussisti fluvium, tolle in manu tua, et vade. En ego stabo coram te ibi, supra petram Horeb, percutiesque petram, et exibit ex ea aqulus fecit Moses ita coram senibus Israhel et vocavit nomen loci illius Temptatio propter iurgium filiorum Israhel et quia temptaverunt Dominum dicentes estne Dominus in nobis an non venit autem Amalech et pugnabat contra Israhel in Raphidim dixitque Moses ad Iosue elige viros et egressus pugna contrastabo in verticem collis, habens virgam Dei in manu mea. Fecit Josue ut locutus fuerat Moyses, et pugnavit contra Amalec: Moyses autem et Aaron et Hur ascenderunt super verticem collis. Cumque elevasset Moyses manus, vincebat Israel: sin autem paululum remisisset, superabat AmalMosi erant graves: sumentes igitur lapidem, posuerunt super eum, in quo sedit: Aaron autem et Hur sustentabant
Abbreviated transcription (Latin):
ses ad aaron. Sume uas unur
et mitte ibi mañ. qͣntum po¬
test capere gomor. et repone
coram domino ad seruandũ
in generationes ur̃as: sicut
precepit dominus moysi Po
ginta annis: donec uenirent
ĩ terram habitabilem. Hoc
cibo aliti sunt: usq quo tan¬
gerent fines derre chanaai.
Gomor autem: decima pars
sin per mansiones suas iux¬
ta sermonẽ domini castra me¬
tati sunt in raphidimi: ubi
non erat aqua ad bibendũ
populo. Qui uirgatus contra
moysen: ait.Da nobis aquã:
ut bibamus. Quib respon¬
dit moyses. Quid uirgamini
contra meꝰ Cur temptatis do¬
minũ: Situuit ergo ibi popu¬
lus pro aque penuria: et mur¬
murmurauit contra moysen
dicens. Cur nos exire fecisti
de egypto ut occideres nos et
liberos nr̃os ac umenta sitie
Clamauit aut̾e moyses ad do¬
minum: dicens. Quid faciã
populo huic: Ad huc paux¬
ulum: et lapidabit me. Ait¬
autẽ dominus ad moysen An¬
tecede populum. et sume te¬
cum de seniorib isrł: et uir¬

Expanded text:
ses ad Aaron: Sume vas unum, ses ad Aaron: Sume vas unum, et mitte ibi MAN, quantum potest capere gomor, et repone coram Domino, ad servandum in generationes vestras, sicut praecepit Dominus Mosi. Poginta annis, donec venirent in terram habitabilem hoc cibo aliti sunt, usquequo tangerent fines terrae Chanaan. Gomor autem decima pars Sin per mansiones suas, juxta sermonem Domini, castrametati sunt in Raphidim, ubi non erat aqua ad bibendum populo. Qui jurgatus contra Mosen, ait: Da nobis aquam, ut bibamus. Quibus respondit Moses: Quid jurgamini contra me? cur tentatis Dominum? Sitivit ergo populus ibi pro aquae penuria, et murmuravit contra Mosen, dicens: Cur nos exire fecisti de Aegypto, ut occideres et nos, et liberos nostros, ac jumenta siti? Clamavit autem Moses ad Dominum, dicens: Quid faciam populo huic? adhuc pauxillum et lapidabit me. Ait Dominus ad Mosen: Antecede populum, et sume tecum de senioribus Israel: et vir
Abbreviated transcription (Latin):
uerms inuentus. ẽ ĩ eo. Dixit¬
q moyses. Comedite illd̾ ho¬
diȩ. Quia sabbatum domini¬
ẽ non ĩueniet᷑ hodie ĩ agro.
Sex dieb colligite ⁊ in die aũt
septimo sabbatum domini. ẽ:¬
idcuco non ĩueniet᷑. uenit sep¬
tima lies: et egressi de popu¬
lo ut colligerent. non ĩuene¬
rũt. Dixit aut̾e dominꝰ ad
moysen usq quo ñ uultis
custoclire mandata mea et
legem meams Uidete qd̃ domi¬
nus dederit uobis sabbatum
et ꝓpter hoc tribuerit uobis
die sexto cibos duplices. Mane
at unusquisq apd̃ semetip̃m:
nullus egrediat᷑ de loco suo die
septimo. Et sabbatizauit po¬
pulus die septimo. Appella¬
uitq domus isrł nom̃ eiꝰ man
Qd̃ erat quasi semen coriandri
album. gustusq eiꝰ quasi si¬
nule cum melle. Dixit autẽ
moyses. Iste ẽ sermo quem pre¬
cepit dominus. Imple gomor
ex eo. ut custodiatur ĩ futu
ĩ solitudine. qͣndo educti estis
de terra egypti. Dixitq moy¬

Expanded text:
vermis inventus est in eo. Dixitvermis inventus est in eo. Dixitque Moses: Comedite illud hodie, quia sabbatum est Domini: non invenietur hodie in agro. Sex diebus colligite, in die autem septimo sabbatum est Domino idcirco non invenietur venit septima dies et egressi de populo ut colligerent non invenerunt dixit autem Dominus ad Mosen usquequo non vultis custodire mandata mea et legem meam videte quod Dominus dederit vobis sabbatum et propter hoc tribuerit vobis die sexto cibos dupliceat unusquisque apud semetipsum, nullus egrediatur de loco suo die septimo. Et sabbatizavit populus die septimo. Appellavitque domus Israel nomen ejus MAN: quod erat quasi semen coriandri album, gustusque ejus quasi similae cum melle. Dixit autem Moses: Iste est sermo, quem praecepit Dominus: Imple gomor ex eo, et custodiatur in futurin solitudine, quando educti estis de terra Aegypti. Dixitque Mo
Abbreviated transcription (Latin):
gerũt alius plus alius minꝰ
Et mensi sunt ad mensurã
gomor Nec qui plus collige¬
rat habuit ampliuis. nec qui
minus parauerat repperit
minꝰ: sed singuli iuxta id qd̃
edere poterant congregarũt
Dixitq moyses ad ecs. Nuilus
relinquat ex eo ĩ mane Qui
non audierũt eum. sed limi¬
serũt quidam ex eis usq ma¬
ne: et scatere cepit uermib.¬
truit. Et iratus. ẽ contra ecs
moyses. Colligebant autem
mane singuli: qͣntum suffi¬
cere poterat ad uescendum.
Cumq incaluisset sol: liq¬
fiebat. In die uero sexta: col¬
legerũt cibos duplices. idest
duo gomor per singules ho¬
mines uenerũt aut̾e omnes
principes multitudinis: et
narrauerũt moysi. Qui ait
eis. Hec est qd̾ locutus. ẽ dñs
Requies sabbati: sc̃ificata est do¬
mino. Cras qd̃ cumq operandũ
ẽ facite: et que coquenda sũt
coquite. Quicquid aũt reliquũ
fuerit. reponite usq ĩ mane.
Fecert̃q ita ut preceperat moy¬
ses: et non computruit neq

Expanded text:
gerunt, alius plus, alius minus, gerunt, alius plus, alius minus, et mensi sunt ad mensuram gomor. Nec qui plus collegerat, habuit amplius: nec qui minus paraverat, reperit minus: sed singuli juxta id quod edere poterant, congregaverunt. Dixitque Moses ad eos: Nullus relinquat ex eo in mane. Qui non audierunt eum, sed dimiserunt quidam ex eis usque mane, et scatere coepit vermibtruit, et iratus est contra eos Moses. Colligebant autem mane singuli, quantum sufficere poterat ad vescendum, cumque incaluisset sol, liquefiebat. In die vero sexta collegerunt cibos duplices, id est, duo gomor per singulos homines: venerunt autem omnes principes multitudinis, et narraverunt Mosi. Qui ait eis: Hoc est quod locutus est Dominus: Requies sabbati sanctificata erit Domino cras: quodcumque operandum est, facite, et quae coquenda sunt, coquite; quidquid autem reliquum fuerit, reponite usque in mane. Feceruntque ita ut praeceperat Moses, et non computruit, neque
Abbreviated transcription (Latin):
q loqueretur a aron ad om¬
nem cetũ filiorum isrł: respex¬
erunt ad solitudinem. et ecce
gloria domtni apparuit ĩ nu¬
be. Locutus ẽ autẽ dominus
ad moysen: dicens. Audiui
murmurationes filiorũ isrt̃
Loquere ad eos. Uespere come
detis carnes et mane satura
cendens coturnix operuit cas¬
tra. Mane quo ros iacuit per
circuitũ castrorum. Cumq
operuss superficiem terre.
apparuit ĩ solitudine minu¬
tum. et quasi pilo tunsum
ĩ similitudinem pruine: su¬
per terram. Qd̃ cum uidissẽt
filii isrł̃: dixerunt ad inui¬
cem. Manhii. Qd̃ significat.
Quid. ẽ hoc: Ignorabant enũ
quid eẽt. Quib ait moyses.
Iste. ẽ panis: quem dominus
dedit uobis ad uescendũ. Hic
ẽ sermo: quem precepit domi¬
nus. Colligat ex eo unusquis¬
q qͣntum sufficit ad uescen¬
dum: gomor per singula ca¬
pita. Iuxta numerũ anima¬
rum uestrarum que habitãt
in tabernaculo: sic colletis.
fecerũtq ita filii isrł: et colle¬

Expanded text:
que loqueretur Aaron ad omque loqueretur Aaron ad omnem coetum filiorum Israhel respexerunt ad solitudinem et ecce gloria Domini apparuit in nube locutus est autem Dominus ad Mosen dicens audivi murmurationes filiorum Israhel loquere ad eos vespere ditis carnes, et mane saturabcendens coturnix operuit castra; mane quoque ros jacuit per circuitum castrorum. Cumque operuisset superficiem terrae, apparuit in solitudine minutum, et quasi pilo tunsum, in similitudinem pruinae super terram. Quod cum vidissent filii Israel, dixerunt ad invicem, MANHU? quod significat: Qui ait Moyses; Iste est panis, quem dedit Dominus vobis ad vescendum. Hic est sermo quem praecepit Dominus: colligat ex eo unusquisque, quantum sufficiat ad vescendum, gomor super singula capita. Juxta numerum animarum vestrarum, quae habitant in tabernaculo sic tolletis. Feceruntque ita filii Israel, et colle
Abbreviated transcription (Latin):
istis nos in desertum istud ut
cccideretis omnẽ multicudinẽ
famee Dixit autẽ dominꝰ ad
moysen. Ecce ego pluam uob
panes de celo. Egrediatur po¬
pulus et colligat que suffici¬
unt per singulos dies: ut tẽp¬
tem eum utrum ambulet
ĩ lege mea an non. Die autẽ
sexta parent qd̃ inferant: et
sit duplum qͣm colligere so¬
lebant per singulos dies. Dix¬
eruntq moyses et aaron: ad
om̃s filios isrł uespere scie¬
tis qd̃ dominꝰ eduxerit uos
de terra egypti: et mane uide¬
bitis gloriam domini. Audi¬
ui enim murmur uestrum:
contra dominũ. Nos uero qͥd
tra nos: Et ait moyses. Dabit
uobis dominus uespere car¬
nes edere. et mane panes in
sacuritate: eo qd̃ audierit
murmurationes ur̃as qͥb
murmurati estis contra eũ
Nos enim quid sumus : Nec
contra nos. ẽ murmur urm
sed contra dñm. Dixitq moy¬
ses ad aaron. Dic uniuerse
congationi filiorum isrł. Ac¬
ceclite coram domino: audi¬
uit enim murmur ur̃m. Cũ¬

Expanded text:
istis nos in desertum istud, ut istis nos in desertum istud, ut occideretis omnem multitudinem fame? Dixit autem Dominus ad Mosen: Ecce ego pluam vobis h. panem de coelo: egrediatur populus, et colligat quae sufficiunt per singulos dies: ut tentem eum, utrum ambulet in lege mea, an non? Die autem sexta parent quod inferant, et sit duplum quam colligere solebant per singulos dies. Dixeruntque Moses et Aaron ad omnes filios Israel: Vespere scietis quod Dominus eduxerit vos de terra Aegypti, et mane videbitis gloriam Domini: audivit enim murmur vestrum contra Dominum: nos vero quid tra nos? Et ait Moses: Dabit vobis Dominus vespere carnes edere, et mane panes in saturitatem: eo quod audierit murmurationes vestras, quibus murmurati estis contra eum, nos enim quid sumus nec contra nos est murmur vestrum sed contra Dominum dixitque Moses ad Aaron dic universae congregationi filiorum Israhel accedite coram Domino audivit enim murmur vestrum cum
Abbreviated transcription (Latin):
rituclinem. Et murmurauit po¬
pulus contra moysen dicens
Quid bibemus: At ille cla¬
mauit ad dominũ Qui osten¬
dit ei lignum Quod cum
misisset ĩ aquas: in lulce¬
dinem uerse sunt. Ibi consti¬
tuit ei precepta atq iudicia:
ceris. et obelieris mandatis¬
eius. custodierisq om̃ia pre¬
cepta illius: cũctum languo¬
rem quem posui ĩ egypto nõ
inducam superte. Ego enim
dominꝰ: sanatortiius. uene
et septuaginta palme: et
castra metati sunt uixta a
quas. ꝓfectiq sunt de helym.
et uenit omĩs multitudo fili¬
orum isrł ĩ desertum sin. qd̃
ẽ inter helym et synai: qui¬
to decimo die mensis secundi
postqͣm egressi sunt de terra
egyptAN.
t murmurauit omis
congregatio filiorũ is¬
rael contra moysen
et contra aaroir ĩ solitudine.
Dixerũtq ad eos filii isrł. Uti¬
nam mortui essemus per ma¬
num domini ĩ terra egypti:
qͣndo sedebamus super ollas
carniũ et comedebamus pa
nem ĩ saturitate. Cur indux¬

Expanded text:
ritudinem. Et murmuravit poritudinem. Et murmuravit populus contra Mosen, dicens, quid bibemus? At ille clamavit ad Dominum, qui ostendit ei lignum: quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt: ibi constituit ei praecepta, atque judicia, ceris, et obedieris mandatisejus, custodierisque omnia praecepta illius, cunctum languorem, quem posui in Aegypto, non inducam super te: ego enim Dominus sanator tuus. C. Xet septuaginta palmae, et castrametati sunt juxta afectique sunt de Elim, et venit omnis multitudo filiorum Israel in desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai: quinto decimo die mensis secundi, postquam egressi sunt de terra Aegypti. Et murmuravit omnis congregatio filiorum Israel contra Mosen et contra Aaron in solitudine. Dixeruntque ad eos filii Israel: Utinam mortui essemus per manum Domini in terra Aegypti, quando sedebamus super ollas carnium, et comedebamus h. panem in saturitate: cur edux
Abbreviated transcription (Latin):
tuus iste quem posseclisti. Intͦ¬
duces eos ⁊ plantabis ĩ monte
hereditatis tue: firmissimo ha¬
bitaculo tuo qd̃ operatus es do¬
mine. Sanctuariũ tuũ domi¬
ne qđ firmauer̃t manus tue:
dñs regnabit in eternũ ⁊ ult᷑.
Ingressus. ẽ enim equus pha¬
rao cum currib et equitib eiꝰ
ĩ mare: et recluxit super eos
dominus aquas maris. Filii
aut̾e isrl ambulauer̃t per sic¬
cunt ĩ medio eiꝰ. Sumpsit er¬
go maria ꝓphetes soror a aron
tympanum ĩ manu sua: e¬
gresseq sunt omnes mulieres
post eam cum tympanis et
choris quib precinebat dicẽs.
Cantemus domino. gloriose
enim magnificatus ẽ: equũ
et ascensorem deiecit ĩ mare.
Tulit autem moyses isrł de
mari rubro: et egressi sunt ĩ
desertum sur. Ambulauer̃t̃
q trib dieb per solitudinẽ:
et ñ ĩueniebant aqͣm. Et ue¬
nerunt in marath: nec pote¬
rant bibere aquas de marath.
eo qd̃ ẽe̾nt amare. unde et con¬
gruũ loco nomen imposuit:
uocans illum mara idest ama¬

Expanded text:
possedisti introduces eos et plantabis in monte hereditatis tuae firmissimo habitaculo tuo quod operatus es Domine sanctuarium Domine quod firmaverunt manus tuae Dominus regnabit in aeternum et ultra ingressus est enim equus Pharao cum curribus et equitibus eius in mare et reduxit super eos Dominus aquas maris filii autem Israhel ambulaverunt per siccum in medio eius sumpsit ergo Maria prophetis soror Aaron tympanum in manu egressaeque sunt omnes mulieres post eam cum tympanis et choris quibus praecinebat dicens cantemus Domino gloriose enim magnificatus est equum et ascensorem eius deiecit in mare tulit autem Moses Israhel de mari Rubro et egressi sunt in deque tribus diebus per solitudinem, et non inveniebant aquam. Et venerunt in Marath, nec poterant bibere aquas de Mara, eo quod essent amarae: unde et congruum loco nomen imposuit, vocans illud Mara, id est, ama
Abbreviated transcription (Latin):
ci illd̾ in ignem: egressusq ẽ
hic uitulus. Uiclens ergo mo¬
yses populũ qd e̾ẽt nudatꝰ.
spoliauerat enim eum a a¬
ron propter ignominiam
sordis. et inter hostes nudũ¬
ꝯstituerat: et stans ĩ porta
castroꝵ ait. Siquis. ẽ domi¬
ni: iungatur mͥ. Congrega¬
tiq sũt ad eũ om̃s filu leui
Quib ait ħ dicit dominꝰ
deus isrł. Ponat uir gladiũ¬

Expanded text:
ci illud in ignem, egressusque est ci illud in ignem, egressusque est hic vitulus. Videns ergo Moyses populum quod esset nudatus spoliaverat enim eum Aaron propter ignominiam sordis, et inter hostes nuduconstituerat. et stans in porta castrorum alt: 'Si quis est Domini, iungatur mihi'. Congregatique statt ad eum omnes filii Levi. Quibus ait: 'hec dicit dominus Deus Israel. Ponat vir gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ẽ iosue tumultũ populi
uociferantis: dixit ad moysen.
Ululatus pugne: audit᷑ ĩ cas¬
tris. Qui respondit. Non. ẽ. cla¬
mor adhortantium ad pugnã
neq uociferatio compellenti¬
um ad fugam: sed uocẽ can¬
tantiũ ego audio. Cumq ad¬
ꝓpinquasset ad castra: uidit
utulum et choros. Iratusq
ualde: proiecit de manu ta¬
bulas et confregit eas ad ra¬
dices montis. Arripiensq ui¬
tulum quem fecerant. combꝰ¬
sit et contrut usq ad pui¬
uerem. Quem sparsit in aqͣm:
et declit ex eo potũ filiis isrł.
Dixitq moyses ad aaron. Qͥd
tibi fecit hic populus ut ĩdu¬
ceres super eum peccatũ max¬
unum: Cui ille respondit. Ne
indignetur dñs meus. Tu
enum nosti populum istum:
qd̾ pronus sit ad malum. Dix¬
erunt mͥ. Fac nobis deos: qui
nos precedant. Huic enim
moysi qui eduxit nos de ter¬
ra egypti: nescimus quid
acciderit. Quib ego clixi. Qis
uestrum habet aurũ: Tule¬
rũt et dederunt mͥ⁊ et proie¬

Expanded text:
autem Josue tumultum populi autem Josue tumultum populi vociferantis, dixit ad Moysen: Ululatus pugnae auditur in castris. Qui respondit: Non est clamor adhortantium ad pugnam, neque vociferatio compellentium ad fugam: sed vocem cantantium ego audio. Cumque appropinquasset ad castra, vidit vitulum, et choros: iratusque valde, projecit de manu tabulas, et confregit eas ad radicem montis: arripiensque vitulum quem fecerat, combussit, et contrivit usque ad pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. Dixitque ad Aaron: Quid tibi fecit hic populus, ut induceres super eum peccatum maximum? Cui ille respondit: Ne indignetur Dominus meus: tu enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum: dixerunt mihi: fac nobis deos, qui nos praecedant: huic enim Moysi, qui nos eduxit de terra Aegypti, nescimus quid acciderit. Quibus ego dixi: Quis vestrum habet aurum? Tulerunt et dederunt mihi: et proje
Abbreviated transcription (Latin):
no qd̾ populus iste dure cer¬
uicis sit. Dimitte me ut iras¬
catur furor meus contra eos.
et delean eos: faciamq te in
gentem magnam. Moyses
aut̾e orabat dominũ deum su¬
uur: dicens. Cur domine iras¬
catur furor tuus contra po¬
pulum tuũ quem eduxisti
de terra egypti ĩ fortitudine
magna. et ĩ manu robusta:
Ne queso dicant egyptii: cal¬
ude eduxit eos ut interficeret
ĩ montib. et deleret e terra.
Quiescat ira tua: et esto pla¬
cabilis super nequicia popu¬
li tui. Riecordare abraham y¬
saac. et israel. seruorũ tuoꝵ.
quib urasti per temetip̃m
dicens. Multiplicabo semen
ur̃m sicut stellas celi⁊ et uni
u̾sam terram hanc de qua lo¬
cutus sum. dabo semini ur̃o:
et possidebitis eã semꝑ. Pla¬
catusq ÷ dominus ne face¬
ret malum qd̃ locutus fue¬
rat aduisus populum suum.
Et reu̾sus ẽ moyses de mons¬
te portans duas tabulas tes¬
timonii in manu: scͥptas ex
utraq parte et factas opere
sculpta ĩ tabulis. Audiens

Expanded text:
e cervicis sit, dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; Moyses autem orabat Dominum Deum suum dicens: Cur, Domine, iracitur furor tuus contra populum tuum, quem eduxisti de terra Aegypti, in fortitudine magna, ne, dicant Aegyptii: Callide eduxit eos, ut interficeret in montibus, et deleret e terra. Requiescat ira tua, et esto placabilis super nequitiam populi tui. Recordare Abraham, Isaac et Israel, servorum tuorum, quibus jurasti per temetipsum dicens: Multiplicabo semen vestrum sicut stellas coeli; et unisam terram hanc, de qua locutus sum, dabo semini vestro, et possidebitis eam semper. Placatusque est Dominus, ne faceret malum, quod locutus fuerat adversus populum suum. Et reversus est Moyses de monte, portans duas tabulas testimonii in manu scriptas ex utraque parte et factas opere t in tabulis. Audiens
Abbreviated transcription (Latin):
pauore concussi steterũt pro¬
cul dicentes moysi. Loquere
tu nobis: et audiemus. Non
loquatur nobis dominus: ne
forte moriamur. Et ait moy¬
ses ad populum. Nolite time¬
re. ut enim probaret uos uenit
deus⁊ et ut terror illꝰ ẽẽt in
uobis: et non peccaretis. Ste¬

Expanded text:
avore concussi, steterunt procul, dicentes Moysi: Loquere tu nobis, et audiamus: non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur. Et ait Moyses ad populum Nolite timere: ut enim probaret vos venit Deus, et ut terror illius esset in vobis, et non peccaretis.
Abbreviated transcription (Latin):
catum michi etiam hac uice:
et rogate dominũ deũ uestrũ
ut auferat a me mortẽ istã.
egressusq ẽ moyses de conspͦ¬
tu pharaonis: et orauit domi¬
nũ. Qui flare fecit uentũ ab
occidente uehementissimum:
et arreptam locustã ꝓiecit
ĩ mare rubrum. Non reman¬
sit nec una quidem: ĩ cunctis
finib egypti. Et indurauit do¬
minus cor pharaonis: nec
dimisit filios isrł. Dixit autẽ¬
dominus ad moysen. Extende
manũ tuam ĩ celũ: et sint te¬
nebre super terram egypti tã
dense ut palpari queant Extẽ¬
ditq moyses manũ ĩ celũ: et
facte sũt tenebre horribiles iꝰ
uniuersa terra egypti. Trib
dieb nemo uidit frẽm suũ: nec

Expanded text:
catum mihi etiam hac vice, catum mihi etiam hac vice, et rogate Dominum Deum vestrum, ut auferat a me mortem istam Egressusque est de conspectu Pharaonis, et oravit Dominum. Qui flare fecit ventum, ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare Rubrum: non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. Et induravit Dominus cor Pharaonis, nec dimisit filios IsraeDominus ad Moysen: Extende manum tuam in coelum, et sint tenebrae super terram Aegypti, tam densae, ut palpari queant. Extendit Moyses manum in coelum, et factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti tribus die
Abbreviated transcription (Latin):
petistis Statimq eiecti sũt
de conspectu pharaonis. Dix¬
it autẽ dominus ad moysen.
Extende manũ tuam super
terram egypti ad locustam.
ut ascendat super eam et de¬
uoret omnẽ herbam que re¬
sidua fuit grandini. Et exte¬
dit moyses uirgam super t̾¬
ram egypti: et dominus in¬
duxit uentũ urentẽ tota il¬
la die et nocte. Et mane fac¬
to: uentus urens leuauit lo¬
custas. Que ascenderũt su¬
per uniu̾sam terram egyp¬
ti: et sederũt ĩ cunctis finib
egyptiorũ ĩnumerabiles
qͣles ante illd̾ tempus non fue¬
rũt nec postea future sũt. Ope¬
ruerũtq uniuersam superfi¬
ciem terre: uastantes omĩa.
herba terre: et quicquid pomo¬
rum ĩ arborib fuit. que gran¬
do dimiserat. Nichilq omni¬
no uirens relictũ ẽ in lignis
et herbis terre: ĩ cuncta egyp¬
to. Quamobrem festinus
pharao: uocauit mosen et
aaron. et dixit eis. Peccaui
ĩ dominũ deum uestrum. et
ĩ uos. Sed nũc dimittite pec¬

Expanded text:
petistis. Statimque ejecti sunt petistis. Statimque ejecti sunt de conspectu Pharaonis. Dixit autem Dominus ad Mosen: Extende manum tuam super terram Aegypti ad locustam, ut ascendat super eam, et devoret omnem herbam quae residua fuerit grandini. Et extendit Moses virgam super terram Aegypti; et Dominus induxit ventum urentem tota illa die, ac nocte, et mane facto, ventus urens levavit locustas. Quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cunctis finibus Aegyptiorum innumerabiles, quales ante illud tempus non fuerant, nec postea futurae sunt. Operueruntque universam superficiem terrae, vastantes omnia. rba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terrae, in cuncta Aegypto. Quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen et Aaron, et dixit eis: Peccavi in Dominum Deum vestrum, et in vos. Sed nunc dimittite pec
Abbreviated transcription (Latin):
re eum: Ecce ego inducam
cras locustam in fines tuos.
que operiat superficiem terre.
omia ligna que germinãt
ĩ agris. et implebunt domos
tuas. et seruorũ tuorũ et om¬
nium egyptiorũ: quantam
nõ uiderunt patres tui et
aui ex quo orti sũt sr̃ terram
usq ĩ presentem diem. Auer¬
titq se: et egressus. ẽ a pha¬
raone Sixerũt autẽ serui
pharaonis ad eũ usq quo
paciemur hoc scandalũ: Si¬
mitte homines: ut sacrificẽt
domino deo suo. Nonne uides
qd̃ perierit egyptus: Reuo¬
cauerũtq moysen et aaron
ad pharaonem. Qui dixit eis
Ite sacrificate domino deo
ur̃o. Qui nam sũt qui ituri
sunt: Ait moyses. Cum par¬
mus: cum filiis et filiab cũ
ouib et armentis. Est enim
sollempnitas domini di nr̃i.
Et respondit pharao. Sic domi¬
nus sit uobiscum: quomodo
ergo dimittam uos et paruui¬
los ur̃os. Cui dubium. ẽ. qd̃ pes¬
sime cogitetis: Non fiet ita:
sed ite tantũ uiri et sacrifica¬
te domino. Hoc enim et ipsi

Expanded text:
re eum ecce ere eum ecce ecras locustam in fines tuos: quae operiat superficiem terrae,omnia ligna quae germinant in agris. Et implebunt domos tuas et servorum tuorum, et omnium Aegyptiorum: quantam non viderunt patres tui, et avi, ex quo orti sunt super terram usque in praesentem diem. Avertitque se, et egressus est a Pharaone. Dixerunt autem servi Pharaonis ad eum: Usquequo patiemur hoc scandalum? Dimitte homines, ut sacrificent Domino Deo suo: nonne vides quod perierit Aegyptus? Revoca veruntque Mosen et Aaron ad Pharaonem: qui dixit eis: Ite, sacrificate Domino Deo vestro: quinam sunt qui ituri sunt? Ait Moses: Cum parmus, cum filiis et filiabus, cum ovibus et armentis: est enim solemnitas Domini Dei nostri. Et respondit Pharao: Sic Dominus sit vobiscum, quomodo ego dimittam vos, et parvulos vestros, cui dubium est quod pessime cogitetis? Non fiet ita, sed ite tantum viri, et sacrificate Domino: hoc enim, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
minaret. Triticum autem
et far: non sũt lesa quia
serotina erant. Egressusq
moyses a pharaone ex urbe:
tetendit manus ad dominũ:
et cessauerũt tonitrua et
grando. nec ultra stillauit
pluuia super terrã. uidens
aut̃e pharao qd̃ cessasset plu¬
uia et grando et tonitrua:
auxit peccatũ. et ingrauatũ
ẽ cor eiꝰ et seruorum illius et
induratũ nimis: nec dimi¬
sit filios isrł: sicut precepe
rat dñs per manũ moysi. ¶A.
Tdixit dominus ad
moysen. Ingredere
ad pharaonem. Ego
enim induraui cor eiꝰ et ser¬
uorum illius: ut faciam
signa mea hec ĩ eo. et narres
ĩ aures filii tui et nepotum
tuoꝵ. quociens contriuerim
egyptios. et signa mea fecerĩ
in eis: et sciatis. quia ego do¬
minꝰ. Introierunt ergo moy¬
ses et aaron ad pharaonem:
et dixeruĩt ad eum. Hec di¬
cit dominꝰ deus hebreorũ us¬
q quo non uis subici michi
Oitte populum meum:
ut sacrificet michi. Sin au¬
tẽ resistis. et non uis dimitte¬

Expanded text:
minaret: triticum autem minaret: triticum autem et far non sunt laesa, quia serotina erant. Egressusque Moses a Pharaone ex urbe tetendit manus ad Dominum: et cessaverunt tonitrua et grando, nec ultra stillavit pluvia super terram. Videns autem Pharao quod cessasset pluvia, et grando, et tonitrua, auxit peccatum, et ingravatum est cor ejus, et servorum illius, et induratum nimis: nec dimisit filios Israel, sicut locutus rat Dominus per manum Mosi et dixit Dominus ad Mosen ingredere ad Pharao ego enim induravi cor eius et servorum illius ut faciam signa mea haec in eo et narres in auribus filii tui et nepotum tuorum quotiens contriverim Aegyptios et signa mea fecerim in eis et sciatis quia ego Dominus introierunt ergo Moses et Aaron ad Pharaonem et dixerunt ad eum haec dicit Dominus Deus Hebraeorum usquequo non vis subici mihi dimitte populum meum ut sacrificet mihi sin autem resistis et non vis dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
itq dñs grandinẽ sr̃ terrã e¬
gypti: ⁊ grãdo ⁊ ignis mycta
pariter ferebantur. Tante qr
fuit magnituduns: quanta
ante numquã apparuit in
uni̾sa terra egypti. ex quo
gens illa condita . ẽ. Et per¬
cussit grando iͦ om̃i terra e¬
gypti cuncta que fuerũt
in agris: ab homine usq ad
iumentu. Cunctainq her¬
bam agri percussit gran¬
do: et om̃e lignum regionis
confregit. Tantu ĩ terra ges¬
sen ubi erant filii isrł: gran¬
do non cetidit. Misitq pha¬
rao: et uocauit moysen et
aaron dicens ad eo Pecca¬
ui etiam nũc Dominꝰ iustꝰ.
ego et populus meus impii.
Orate dominũ ut desinant
tonitr ua dei et grando ut
dimit tam uoz: et nequa¬
quã hic ultra maneatis.
Ait moyses. Cum egressus
fuero de urbe extendam pal¬
mas meas ad dominũ : et
cessabunt tonitrua. et gran¬
do non erit: ut scias quia
domini. ẽ terra. Noui autẽ qd̃
et tu et serui tui nec dum
timeatis dominũ deum. Li¬
num ergo et ordeum lesũ
et linum iam folliculos ger¬

Expanded text:
s grandinem super terram Aegypti. Et grando et ignis immista pariter ferebantur: tantaeque fuit magnitudinis, quanta ante numquam apparuit in universa terra Aegypti ex quo gens illa condita est. Et percussit grando in omni terra Aegypti cuncta quae fuerunt in agris, ab homine usque ad jumentum, cunctamque herbam agri percussit grando, et omne lignum regionis confregit. Tantum in terra Gesen, ubi erant filii Israel, grando non cecidit. Misitque Pharao, et vocavit Mosen et Aaron, dicens ad eos: Peccavi etiam nunc: Dominus justus: ego et populus meus, impii. Orate Dominum, ut desinant tonitrua Dei, et grando: ut dimittam vos, et nequaquam hic ultra maneatis. Ait Moses: Cum egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dominum, et cessabunt tonitrua, et grando non erit: ut scias quia Domini est terra: novi autem, quod et tu, et servi tui, necdum timeatis Dominum Deum. Linum ergo et hordeum laesum et linum jam folliculos ger
Abbreviated transcription (Latin):
nalib adaquare cupiebant gre¬
ges patris sui. Superuenere pas¬
tores: et eiecerũt eas. Surrexit¬
q moyses: et defensis puellis.
adaquauit oues earum. Qeͤ
cum reuertissent ad raguel
patrem suũ: dixit ad eas. Cur
uelocius uenistis solito: Res¬
ponderũt. uir egyptius libe¬
rauit noz: de manu pastorũ.
Insuper et hausit a quã nobis¬
cũ: potumq dedit ouib. At
ille. Ubi. ẽ inquit: Quare di¬
misistis hominem: uocate
eum: ut comedat panẽ. Iura¬
uit ergo moyses: qd̃ habita¬
ret cum eo. Accepitq sepho¬
ram filiam eiꝰ uxorẽ. Que pe¬
perit ei filium: quem uoca¬
uit gersan dicẽs Aduena fui

Expanded text:
nalibus, adaquare cupiebant grenalibus, adaquare cupiebant greges patris sui. Supervenere pastores, et ejecerunt eas: surrexitque Moses, et, defensis puellis, adaquavit oves earum. Quae cum revertissent ad Rahuel patrem suum, dixit ad eas: Cur velocius venisti solito? Responderunt: Vir Aegyptius liberavit nos de manu pastorum: insuper et hausit aquam nobiscum, potumque dedit ovibus. At ille: Ubi est? inquit: quare dimisistis hominem? vocate eum ut comedat panem. Juravit ergo Moses quod habitaret cum eo. Accepitque Sephoram filiam ejus uxorem: quae peperit ei filium, quem vocavit Gersom, dicens: Advena f
Abbreviated transcription (Latin):
optauit ĩ locũ filii: Uorauitq
nomen eiꝰ moy sen dicens. qͥa
de aqua tuli eum. In diebz illis.
postqͣm creuerat moyses: egres¬
sus ad frẽs suos. iu dit afflictio¬
nem eorumi et iuirum egypti¬
um percuciente quendam de
hebreis fr̃ĩb siuis. Cumq cir¬
cumspexisset huc atq ulluc et
nullum adesse uidiss: percus¬
sum egyptiũ abscondit sabu¬
lo. Et egressus die altero: con¬
spexit ducs hebreo rixantes.
Pixitq ei qui faciebat ĩiuriã.
Quare ꝑtutis ꝓxim̃ tuũ Qui res¬
pondit. Quis constituit te
principẽ et iudicẽ super nosͦ
Num cocidere me tu uis ne oc¬
cidisti heri egyptiũ: Timuit
moyses et ait Quomodo palã
fc̃m est uerbum istd̃: Audi¬
uitq pharao sermonẽ hunci
et querebat occidere moysen.
Qui fugiens de conspectu eius
moratus est ĩ terra madian:
et sedit iuxta puteũ. Erant
aut̃e sacerdoti madian septẽ
filie. que uener̃t ad haurien¬
dam aquam: et impletis ca¬

Expanded text:
optavit in locum filii, vocavitque optavit in locum filii, vocavitque nomeiebus illis postquam creverat Moses egressus ad fratres suos vidit adflictionem eorum et virum aegyptium percutientem quendam de Hebraeis fratribus suis cumque circumspexisset huc atque illuc et nullum adesse vidisset percussum Aegyptium abscondit sabulo et egressus die altero conspexit duos Hebraeos rixantes dixitque ei qui faciebat iniuriam quare percutis proximum tuum qui respondit quis constituit te principem et iudicem snum occidere me tu vis, sicut occidisti heri Aegyptium? Timuit Moses, et ait: Quomodo palam factum est verbum istud? Audivitque Pharao sermonem hunc, et quaerebat occidere Mosen: qui fugiens de conspectu ejus, moratus est in terra Madian, et sedit juxta puteum. Erant autem sacerdoti Madian septem filiae, quae venerunt ad hauriendam aquam, et impletis ca
Abbreviated transcription (Latin):
uidens eũ elegantem: abscon¬
dit trib mensib. Cumq iam
celare non posset: sumpsit
fiscellam scirpeam et liniuit
eam bitumine ac pice. posuit¬
q intus infantulum et expo¬
suit eum ĩ carecto ripe flumi¬
nis: stante procul sorore eiꝰ. et
considerante euentũ rei. Ecce
autẽ descendebat fiia phara¬
onis ut lauaretur ĩ flumine:
et puelle eiꝰ gradiebant᷑ per
crepidinem aluei. Que cum
iudisset fiscellam in papyrio¬
ne. misit unam e famulab su¬
is: et allatam aperiens. cernẽs¬
q ĩ ea paruulũ uagiente: mi¬
serta eiꝰ ait. De ĩfantib hebre¬
orũ. ẽ hic. Cui soror pueri. Uis
inquid ut uadam et uocem tͥ
hebream mulierẽ. que nutri¬
re possit infantulũe Respon¬
dit. Uade. Prexit puella: et uo
cauit matrem eiꝰ. Ad qͣm locu¬
ta filia pharaonis. accipe in
quid puerũ istũ et nutri mu¬
chi: ego dabo tͥ mercedem tuã
Suscepit mulier et nutriuit
puerũ: adultũq tradidit fi¬
le pharaonis. Quem ula ad¬

Expanded text:
idens eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice: posuitque intus infantulum, et posuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine, et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis, et allatam aperiens, cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus, ait: De infantibus Hebraeorum est hic. Cui soror pueri: Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondcavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum istum, et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier, et nutrivit puerum: adultumque tradidit filiae Pharaonis. Quem illa ad