comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is ⁊c̾.&. uere fc̃s est maledictũ. eiua
scriptũ ẽ. Maledictꝰ ẽ .i. uere mortuuis.
⁊ u̾e satis qr mis̃. om̃is qͥ ꝑen. in ligno.
Ad litt̾am ħ dixit moyses de reis mor¬
tis. uͭ reo mortis hoc suffic̾et. si suspen¬
d̾etur. Et qr ħ pena cet̾is abiectior ⁊ ig¬
nõiosior erat. ideo indeut̾ononno dcm̃
est. ut qͥ suspensus fu̾it in uesꝑa depõa¬
lig.a.d̾. satis est uł sit ei ad penã. qd̃ sꝰ¬
pensus moritrr reꝰ. ⁊ qd̾ illic est usq ad
uesperã ut tũc deponatur. ⁊ sepeliatur.
auctoritate. Quia scriptũ ẽ. Maledictus
om̃is qui pen. in lig. Maledictus .i. mor
om̃ibꝰ mortuus est. hoc enĩ ẽ maledictus
est: qd̾ mortuꝰ est. qr mors ip̃a. ex male¬
dicto est. ⁊ maledcm est om̃e pecc̃m. siũ
ip̃m qd̃ fit. ut sequam᷑ suppliciũ. siue
ip̃m suppliciũ. qd̃ ⁊ uocatur peocatum.
suppliciũ nr̃m: ut in solueret reatum
nr̃m. ⁊ finiret ⁊̃ suppliciũ nr̃m. Unde

Expanded text:
st maledictum, quia scriptum est: Maledictus est, id est vere mortuus. Et vere satis est miser omnis qui pendet in ligno. Ad litteram hoc dixit Moyses de reis mortis, ut reo mortis hoc sufficeret si suspenderetur, quia haec poena caeteris abjectior et ignobilior erat. Ideo in Deuteronomio dictum est: Ut qui suspensus fuerit, in vespera deponaicat: Satis est vel sit ei ad poenam quod suspensus moritur reus, et quod illic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, auctoritate; quia scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno. Maledictus, id est mortomnibus mortuus est. Hoc enim est maledictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est omne peccatum, sive ipsum quod fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod et vocatur peccatum, supplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret etiam supplicium nostrum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lig. In hebreis enĩ codicib ⁊ nr̃is. in
deuteronomio ñc habetur. Maledẽs ẽ
habetur nom̃ dei. Et pͦt passionẽ puto¬
dm̃ ab aliqͦ appõitũ esse: ut nos qͥ ma¬
ledictũ adeo credimꝰ xp̃m infamaret.
S ñ est ħ in contumeliã dr̃i. qͥ ideo
dr᷑ maledictus deo. qr odit ds̃ pecc̃m.
⁊ mortem nr̃am. cũ ad delend̾ eam:
misit filiũ suũ. Quid gͦ mirũ. si ma¬
ledc̃s dr᷑ deo. qui in se ht̃. qd̾ odit ds̃.¬

Expanded text:
. In Hebraeis enim codicibus et nostris in Deuteronomio nunc habetur, maledictus est habetur nomen Dei, et puto post passionem Domini ab aliquo positum esse, ut nos qui maledictum a Deo credimus Christum, infamaret, sed non est hoc in contumeliam Domini, qui ideo dicitur maledictus Deo, quia odit Deus peccatum et mortem nostram, cum ad delendum eam misit Filium suum. Quid ergo mirum si maledictus dicitur Deo qui in se habet quod D
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is ⁊̃ xͦ. ne futuri hẽtici negent eiꝰ
uerã esse mortẽ p̾uidit enĩ moyses
hereticos futuros ⁊ uerã dei mortem
negaturos. ⁊ ĩo uolentes ab hoc ma¬
ledicto xp̃m se iungere. ut amortis
⁊̃ il̾itate se uĩgerent. Igͣ contͣ longe
futuros hereticos delonge clamat
moyses. Sine cã t̾giu̾samini. o h̾etici:
quib displicet u̾tas mortis. xp̃i. Ma¬
ledictus eñĩ om̃is qui pen. in lig.N
ille aut ille. s om̃is om̃ino: ⁊̃ filius
ex pena nr̃a. Sic ⁊ semper est bñdictꝰ
insua iusticia maledictus aũ in mor
ex illo ⁊̃ ꝓ illo: ⁊̃ maledictũ qd̾ mor¬
tem comit᷑atur suscipe ñ dedignatus
est. Idõq additũ est om̃is ne xp̃o ad
ueram mortẽ ñ ꝑtin̾e dr̃etur si a ma

Expanded text:
istus, ne futuri haeretici negent ejus veram esse mortem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tergiversamini, o haeretici, quibus displicet veritas mortis Christi. Maledictus enim omnis qui pendet in ligno, non ille aut ille, sed omnis omnino, etiam Filius ex poena nostra. Sic et semper benedictus est in sua justitia, maledictus autem in mortex illo et pro illo etiam maledictum quod mortem comitatur suscipere non dedignatus est. Ideoque additum est, omnis, ne Christus ad veram mortem non pertinere diceretur, si a ma
Abbreviated transcription (Latin):
Maledictus .i. u̾e mortuꝰ. Pena enĩ pec¬
cati. Uł ex maledictione uenit: uel
ex bñdictione. S ex bñdictione ueñ:
optare debes. semper c̃ẽ in pena pecc̃i.
Siaũ optas iñ liberari: crede ꝑdiui¬
ledictione uenisse qua dͣr. Sitetig̃itis.
morte moriemini. Sequit᷑. ut in gñ¬

Expanded text:
mortuus. Poena enim peccati, vel ex benedictione venit, vel ex maledictione. Sed si ex benedictione venit, optare debes semper esse in poena peccati. Si autem cupis inde liberari, crede per diviledictione venisse, qua dicitur: Si tetigeritis, morte moriemini. Ut in g
Abbreviated transcription (Latin):
ponit .Q. dico me ui¬
in carne in incarne corruptibłi.
inqua est incentiũ
ñ uror. in fide uiuo.
laboriosa oꝑa legis. fide dico: fidei dei
cuiꝰ fides ualere ꝑotest. cũ fit dei filiꝰ.
Ut aũ ostñderet ñ esse meriti sui. s gr̃e
addit. Qui dilexit me. ⁊ ꝑ hoc fides s
efficatiam. ⁊ ꝑ dilectionem. tradi. pro
me ñ aliud sacrificiũ. s semetip̃m so¬
lũ qui tantus est. Adtende qd̾ filius
se tradidit: ut hic dicitir. ⁊ pr eũ tra¬

Expanded text:
co me vii possum in carne, corruptibili in qua est incentivum non uror, in fide vivo, laboriosa opera legis. Fide dico, Filii Dei, cujus fides valere potest cum sit Dei Filius. Ut autem ostenderet non esse meriti sui, sed grataddit, qui dilexit me, et per hoc fides habet efficaciam, et per dilectionem tradidit pro me, non aliud sacrificium, sed semetipsum, solum, qui tantus est. Attende quod Filius se tradidit ut hic dicitur, et per eum tra
Abbreviated transcription (Latin):
Si p̃r t̾radidit filiũ ⁊ filius tradidit
se ip̃m. Iudas quid fecit: fcã ẽ traditõ
aptẽ. fcã est traditio afilio. fc̃a ẽ tradi¬
tem magistrũ: Quia hoc fecit pater
homo considerandũ est. s quo animo.
⁊ uolũtate faciat. In eod̾ fc̃o inuenimꝰ
dm̃i. in quo inuenimꝰ uidã. Deũ bñdi¬
cimꝰ. Iudã detestamur. Benedicimus
caritatẽ. Detestam᷑ iude iniquitatem.
Deus cogitauit salutem nr̃am qua
redempti sumus. iudas cogitaũ p̃ciũ.
quo uendidit dñm. filius cogitauit
p̃ciũ. qd̃ dedit ꝓ nobis. diu̾sagͦ intntõ.

Expanded text:
Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate Deum, in quo invenimus Judam; Deum benedicimus, Judam detestamur; benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Deus cogitavit salutem nostram, qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum; Filius pretium quod dedit pro nobis. Di
Abbreviated transcription (Latin):
.q qui mortu¬
mentis. ⁊ qr
hec ñ ualent.
surrexistis .i.
sursũ sunt ñ lõco s m̃ito excellencie
sue. nein huiꝰ mũdi parte figamus
animũ qͦ uniu̾so nos exuere debemꝰ.
Ideo dic̃. Querite q̃ siusũ sunt. s. spua¬

Expanded text:
 Quia mortmentis, et quia haec non valent surrexistis, id sursum sunt, non loco sed merito excellentiae suae, ne in hujus mundi parte figamus animum, quo universo nos exuere debemus, ideo dicit, quaerite quae sursum sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
de aliis occultũ. illos dico manẽtes
in conscia pura.¬
Et hii autẽ
prohibent᷑e
primum. qr¬
ait hii. s ait¬
⁊hii. in hoc
innuit ⁊epi¬
habentes
ministrent.
loquens de
dẏaconis.
int̾serit de¬
mulieribus
ordinandoꝵ¬
docens qͣles
debeant esse
doꝵ. simiłr oportet esse pudicas m̃te
⁊ corpore. ñ detrahentes. ut sepe faci¬
unt mulieres. sobrias. fideles in oĩbꝰ
dictis. ⁊ fcĩs. qr si male sũt. uiri eis regñd
neccessarii. ñ sunt tollendi. Et nota.
id: qd̾ dñs ait. Sc̃ĩ estote: qr ego sc̃s
sum. ideoq ⁊̃ mulieres. q̃ in infimo
gradu sunt. uult esse sine trimine.
nis agit. de mulierib loquit᷑. dñt
diaconas debere ordinari. qd̃ contra
auctoritatẽ est.
Diacones

Expanded text:
de aliis est occultum. Illos, dico, manentes in conscientia pura.Et hi autem probentur primum, qt hi, sed aithi. In hoc innuit epihabentes ministrent. loquens de aconis interserit mulieribus ordinanddocens quales debeant esse. similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saepe faciunt mulieres, sobrias, fideles in omnibus dictis et factis, quia si malae sunt, viri eis regendis necessarii non sunt tollendi. Et nota id quod Dominus ait: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum . Ideoque etiam mulieres quae in infimo gradu sunt, vult esse sine crimine nis agit, de mulieribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones
Abbreviated transcription (Latin):
printipẽ exercitus iabi. qui dix̃ se ire
si ip̃a cũ eo iret. itaq ⁊ iuit ip̃a cũ eo.
dñs añ ext̾ruit exercitũ iabmn. quẽ
congregauerat sysara. ad torrentẽ cy¬
son. fugitq sysara ad tẽptoria iabel:

Expanded text:
rat dux exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque ivit cum eo, Dominus autem exterruit exercitum Jabin, quem congregaverat Sisara ad torrentem Cisson, fugitque Sisara ad tentoria Jahel
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ris. Qui cũ intrasset: uidit sysaram
iacentẽ mortuũ. Humiliauit gͦ ds
die illo iabin regẽ chanaan corã filiis
isuł. ⁊ de sanson. qui ut legr᷑ in libro
uidicũ. afflixit uehement̾ philisteos.
⁊ de iepte. quicũ iret ad pugnã contͣ
lia: quã ĩmolauit. Nec laudat᷑ iepte
qd̃ filiã occidit: s qd̃ ꝑ fidẽ deo uinan¬
te hostes suꝑauit. Abrahã uͦ ñ solũ nõ

Expanded text:
Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam contralia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. que singłi fecerũt. dicit tam̃.
que quidã fide operati sunt. Sapĩent᷑
hystoriarũ omemorationẽ uitat. ne
s̃monem suũ ꝑtelet. breuit quedam
tangens. nec enĩ om̃ino tacuit. nec di¬
cens molestus effectus ẽ. fugit densi¬
tatem. longitudinẽ. ne fatigaret au¬
ditorem. Sequit᷑. ⁊ adeꝑti sũt fide. rep¬
missiones .i. ea q̃ repronutebantur.
ut uictoriã. ⁊ alia promissiones inlte

Expanded text:
dicere quae singulis fecerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, repromissiones, id est ea quae repromittebantur, ut victoriam et alia. P
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iꝓpte sibi filiã occurrentẽ occidit:
cũ id se uoiusset deo immolaturum.
qd̃ ei redeunti. de p̃lio uictori pͥmitꝰ
occurrisset. Nec sanson ałr excusat᷑.
qui se ip̃m cũ hostib riuna domus
opp̃ssit. nisi q sp̃s latent̾ ħ iusserat.
quiꝑ illũ mirabilia faciebat. Sequit.¬
⁊ de dauid ⁊ de samuele. ⁊ de aliis ꝓpħis

Expanded text:
d Jephte filiam sibi occurrentem occidit, cum id se vovisset Deo immolaturum quod ei redeunti de praelio victori primitus occurrisset. Nec Samson aliter excusatur quod ipsum cum hostibus ruina domus oppressit, nisi quia Spiritus latenter hoc jusserat, qui per illum mirabilia faciebat. Et de David, et de Sam
Abbreviated transcription (Latin):
sa. suꝑflue. ⁊ his si¬
messationes. merata sunt inope¬
⁊ hus simlia festa esse dixit. ad
uoluptatẽ carns ꝑtinent. s uitia st̃
animi. ut inimicicie. ite. cxed̾ẽ ⁊ om̃ia
mala accidere aĩe ex carne error ẽ: Nõ
enĩ om̃ia uitia uit̾e. iniq̃ tribuenda ft̃
carui. ne ab hus om̃ib mundemus di¬
abolũ. quicarnẽ ñ ht̃. S carnis noie
totũ hominẽ signauit. qui uiuendo

Expanded text:
s superfluae, et his senumerata sunt in opee manifesta esse dixit, ad voluptatem carnis pertinent; sed vitia sunt animi, ut inimicitiae, irae. Credere etiam omnia mala accidere animae ex carne, error est. Non enim omnia vitae iniquae vitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus mundemus diabolum qui carnem non habet. Sed carnis nomine totum hominem signavit, qui vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui talia agunt
sidebunt. ñ ãit. Qui
mul habuerint. s
quentul tẽpora lib̾ati regnum dĩ
pͣsidebunt. s qr falsa ñ ẽ ꝓfecto regnũ
dei ñ possidebt̃. Et si in regno dei ñqm
erũt. et̃no utiq supplicio tenebuntur.
qr nullus medius locus ẽ. uͥ ñ sit in suꝑ¬
plicio. qͥ illo ñ fũit cõstitutꝰ in regno
ructus aũ hec q̃ enumeraui:¬

Expanded text:
unt sidebunt: non ait, qui mul habuerint, sedet tempora liberati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regno Dei nunquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit restitutus in regno. ructus au
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o erimus.
de morte ami¬
coꝵ inuicem.
alt̾ alterũ in uerbis istis tante spei. Pẽ¬
reat contristatio. ubi ẽ tanta ꝯsolatio.
Det̾gatur luctus ex aĩo. fides expellat
dolorẽ. Intanta spe. ñ decet esse tͥste tẽ¬
plũ. ibi habitat bonꝰ ꝯsolator. Ibi qui
ñ fallit ꝓmissor. Nũiꝯ gͦ mortuum
diu plangimꝰ. Inquies qr mors ama¬
ra est: s ꝑ illam tsssiuit ⁊ dñs. Con¬
solemur gͦnos: s dicis. pot̾̃ ñ dolere
cor humanũ defuncto km̃o: immo
melius: cũ dolet sanatur cor hũanũ.
qm ñ dolendo sit in hũanũ. Maria gͦ¬

Expanded text:
s. de morte am, invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plangimus? inquies, quia mors amara est, sed per illam transivit et Dominus. Consolemur ergo nos. Sed dices: Potest non condolere cor humanum, defuncto charissimo? Imo melius cum dolet, sanatur cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ residui. an¬
ab angłis si¬
mł cũ illis¬
serunt ad re¬
quiẽ in nu¬
suscipient eoᷤ
Rapiemur dico: obiuã xͦ in aera.
In ip̃o ã raptu: mors erit eoꝵ: erit¬
⁊ resurrectio. ut.Q. anima ꝑ soporẽ.
ꝑtinet asserere. quosdã infine scłi
adueniente xp̃o. cũ futura ẽ resurrec¬
tiomortuoꝵ ñ esse morituros. s uinoꝰ
reꝑtos in immortalitatẽ repente nu¬
tañdos. s uellẽ de his u̾b̾. potiꝰ audire
doctores. Quẽri enĩ solet utrũ illi qͦs
rituri sint. an ip̃o temꝑis puncto. qͦ
enĩ dicendũ ẽ fieri ñ ꝑosse: uͥꝑ aera
insublime portentur in illo ĩpatio.¬
⁊ moriantur ⁊ reuiuistant. Ad hũc
ã sensũ. qͦ estimemꝰ illos. qͦs hic uiuos
inuenturus ẽ dñs. in ip̃o paruo spaci¬
o. ⁊ passuros mortẽ. ⁊ accẽpturos ĩmor¬
talitatẽ. Apłs nos urgere uidetur. uͥ¬

Expanded text:
 residui Anab angelis simul cum illisserunt ad requiem, in nususcipient eos,Rapiemur, dico, obviam Christo in aera, in ipso autem raptu mors erit eorum et resurrectio, ut quasi anima per pertinet, asserere quosdam in fine saeculi adveniente Christo cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos; sed vellem de his verbis potius audire doctiores. Quaeri enim solet utrum rituri sint; an ipso temporis puncto, quo enim dicendum est fieri non posse, ut per aera in sublime portentur, et in illo spatio moriantur et reviviscant. Ad hunc emus etiam illos quos hic uiuos inuenturus est dominus in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, ipse apostolus nos uidetur u
Abbreviated transcription (Latin):
uete nẽ xͦ. qui est sol iusticie. ꝑ iracũ¬
diam ur̃am mentẽ deserat. qui cũ ira
mũqm habitat. ⁊ siquis ⁊̃ uos irritat.
qd̾ ẽ temptatio diabłi. noli. locũ dare
de bona ira intelligatur. Irascimini:
ñ peccetis: quib habetis irasci nͥ uobis :
Quid ẽ enĩ hõpenitens: nͨ irascens hõ
sͥ: ut accipiat ueniã de ip̃o exigit penã.
Et est sꝰ. Iras. ⁊ no. pec .i. indignamini
uobis ip̃is tanta uehementia. ut pecca¬
re desist̾atis. qr super hanc rrã ñ occid̾
sol iusticie. s potius illi irradiat. Unde
ad uos dare dia. ꝑ malã cupiditatem.
uł timorẽ. Due enĩ sunt porte. ꝑ quas
diabolus intrat .s. cupiditas ⁊ timor.
Si cupis ad t̾renũ: hac intrat diabołꝰ.
Sitimes ad t̾renũ: ⁊ hac intrat. eisd̾
in contrario u̾sis: ds̃ intrat. Si enim
Qui furabatur. Qd̃¬
Qui furaba item pars ẽ ueteris
hominis. iã ñ furet᷑.¬
tur iam noni. non aliquo dolo¬
M quid auferat:
agis autẽ labo.
unusquisq oꝑando

Expanded text:
us, qui est sol justitiae, per iracundiam mentem vestram deserat, qui cum ira nunquam habitat. Et si quis etiam vos irritat, quod est tentatio diaboli, nolite locum dare de bona ira intelligatur. Irascimini vnon peccetis quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo sibi ut accipiat veniam, de seipso exigit poenam? Evobisipsis tanta vehementia ut peccare desistatis, quia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. Unde ad vos, dare diabolo, per malam cupiditatem, vel timorem. Duae enim sunt portae per quas diabolus intrat, scilicet cupiditas et timor. Si cupis aliquid terrenum, hac intrat diabolus; si times aliquid terrenum, et hac intrat: eisdem in contrario versis, Deus intrat. Si enim Qui furabatur, quod item pars est veteris hominis, jam non furetur, id est non aliquo dolo quid auferat: agis autem laboret unusquisque operando
Abbreviated transcription (Latin):
est. uł minus dignus. Et ẽ sꝰ. In no¬
uo homine nulla extĩor diu̾sitas a¬
licui ꝑreiudicat .s. nec sexuum. nec
nationũ. nec obseruationũ nec lin
.i. omnes partes nouzi hominis sunt

Expanded text:
est, vel minus dignus. Et est sensus: in novo homine nulla exterior diversitas alicui praejudicat, scilicet nec sexuum, nec nationum, nec observationum, nec linga, id est omnes partes novi hominis, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cire aũ. Hactenꝰ
communter loquu¬
tus ẽ. oftendens suã
erga illos caritatem.
Inde specialit̾ ponit
dixit se cupere hos fo¬
re participes gaudii
socios gaudii mei. ħ
bundantia passionũ.

Expanded text:
cire autem. Hactenus communiter locutus est ostendens suam erga illos charitatem, inde specialiter ea qua superius dixit se cupere hos fore participes gaudii socios gaudii mei, hobundantia passionum.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ metu anini ⁊ tͤ¬
more corporis .i. cũ
magno ⁊ manifesto
timore. non p̾sump¬
.i. cũ humilitate .i.¬
non suꝑbe. qr qui ti¬
met semper humil
est. ne cadat. ⁊ tremo¬
re manifesto:

Expanded text:
cum metu animi et tremore corporis, id est magno et manifesto timore, non praesumpest cum humilitate non superbe, quia qui timet semper humilis est ne cadat, et tremore manifesto.
Abbreviated transcription (Latin):
mũdum. Paulus uͦ intͦitũ uocat. ad¬
uentũ xͥ dicens Cũ itm̃ introducit.
Assũptio gͦ carnis exitꝰ ⁊ introitus a¬
płłat᷑ recte utiq foris enĩ eramꝰ adco:
sic̃ qui sũt extra regales aulas. in uĩ¬
culis colligati. ⁊ qui hñt ap̃ regem
ꝓculpis aliqͥb offensam. qui ã uolu̾it
istis ueniã ĩpetͣre. ñ pͥmũ ip̃os in aulã
regis indric̃. s ip̃e foras ingreditur
rectos reddeit. ⁊ dignos efficiat: qͦ regiꝰ
uultui rep̃sentari m̃eantur. Sic etiã
xͦ effic̃. Egressus quippe ad nos .i. car¬
nẽ sumens. ⁊ colloqiuitꝰ nob̾cũ p̃cep¬
ta regis innotũ. ⁊ sic nos apec̃tis em̃¬
dans. ⁊ ad dm̃ su̾tẽs in aulã regalẽ.
uelut mediator oꝑtimꝰ introducit.¬

Expanded text:
mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, rectos reddat, et dignos efficiat quo regis vultui repraesentari mereantur. Sic etiam Christus efficit. Egressus quippe ad nos, hoc est, carnem sumens, et collocutus nobiscum praecepta regis innotuit, et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens in aulam regalem velut mediator optimus introduc
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd dic̃ : Et adorent eũ qui passũs ẽ
⁊ mortuus. Nonenĩ de deo uerbo ista
dnr s de homine suscepto. Adorent
inqͣm om̃s angłi dei. Scd̃m hũanita¬
tẽ iubentur angłi adorare xp̃m ex̃ qͦ
cũ tanto meliorẽ angłis demonstrat:
qͣnto seruis dñm constat ẽẽ meliorẽ.

Expanded text:
d dicit? Et adorent eum. Qui passus est et mortuus. Non enim de Deo Verbo ista dicuntur, sed de homine suscepto. Adorent, inquam, omnes angeli Dei, secundum humanitatem jubentur angeli adorare Christum, ex quo eum tanto meliorem angelis demonstrat, quanto servis dominum constat esse meliore
Abbreviated transcription (Latin):
cit sp̃s angłos .s. cũ leta ⁊ leuia ñtiãt.
⁊ ministros suos fac̾ flãmã ignis dũ
ad ex̾citiũ uindicte mitit. Ut in so¬
doma. ⁊ in aliis płib locis. Etͣ sit̃ sccłm
lit̾am fit in creaturis: sic in eccłia fi
los suos .i. nũtios uerbi sui. ⁊ ministͦs
suos fiãmã ignis. Quia ministri eccłie

Expanded text:
cit spiritus angelos suos, cum laeta et laevia nuntiant, et ministros suos, sicut flammam ignis, dum ad exercitium vindictae mittit, ut in Sodoma, et in aliis pluribus locis. Et sicut secundum litteram fit in creaturis, sic in Ecclesia flos suos, id est nuntios verbi sui, et ministros suos flammam ignis, quia ministri Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ligno usq ad t̾rã conspicua ẽ. ibicorpꝰ
crucifigitur. ⁊ quodã mͦ stat. ⁊ ip̃a statio
ꝑuerantiã significat. Altitudo autem
in illo ligno est. qd̾ ab eodẽ tnͣsuerso sur¬
sũ uersus adcaput eminet. ꝑ qd̃ signi¬
ficatur superioꝵ expectatio. Profundũ
uero ẽ in ea parte ligni q̃ non apparet.
Que fixa t̾rã occultat᷑. uñ totũ illud sur¬
git. qd̃ ꝓfunditatẽ significat gratuite
gr̃e in qͣua multoꝵ ingm̃ia ꝯterunt᷑. id
enĩ crucis hoꝵ u̾boꝵ intellectus coaꝑta¬
tur. ut sit sensus. q̃ sit latitudo. in oꝑi¬
bus caritatis. q̃ extñditur usq ad ini¬
micos diligñdos. sicut xp̃c fecit: qui o¬
rauit ꝓ mimicis. qd̾ ostñsũ in cruce su¬
a fuit᷑. que in latum tensa ẽ. Adextra
in sinistram. uͥ manꝰ fixe ꝑ quas opera
signantur. q̃ in hylaritat᷑e decet esse. ⁊
que longitudo caritaris. s. q̃ usq in fi
lexisset suos usq in finẽ dilexit eos:
qd̃ significatũ ẽ ꝑ longiudinẽcrucis.

Expanded text:
usque ad terram conspicua est: ibi corpus crucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad caput eminet: per quod significatur superiorum exspectatio. Profundum vero est in ea parte ligni, quae non apparet, quae fixa terrae occultatur, unde illud surgit, quod profunditatem significat gratuitae gratiae, in qua multorum ingenia conteruntur id enim crucis, horum verborum intellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudo, in operibus charitatis, quae extenditur usque ad inimicos diligendos, sicut Christus fecit, qui oravit pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo charitatis, scililexisset suos, usque in finem dilexit illos . Quod significatum est per longitutudinem crucis,
Abbreviated transcription (Latin):
so ⁊ ꝓfundo. S cum in excelso dicit᷑:
sublimitatis eminẽ u cia cõmendat᷑.
sum aũ in ꝓfundo. ⁊ difficultas in¬
uestigationis ⁊ cognitio. Et sciendum
qr in his uerb̾ figura ⁊ mist̾iũ crucis
ostenditur. Qui enĩ qruoluit mortuuꝰ

Expanded text:
so et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis huius. ⁊ longitudinis. ⁊ laͥtr¬
tudinis ⁊ ꝓfunditatis. magr̃ tͥ exsist̾e̾t
qii dixerat. tolle crucẽ tuam. ⁊ seq̃re
me. tollitur crux cũ sp̃i fc̃a carnis
mortificantur. qmdiu gͦ euacuatur
corpus pecc̃i. qͣmdui ext̾ior homo cor¬
rũpitur. ⁊ int̾ior renouatur de die in
diẽm tempus ẽ crucis. In cͥuiꝰ gͦ potes¬
cifig̾et. Nam latitudo ẽ in cruce tͣnͣs¬
uersũ lignũ. uͥ finguntur manꝰ. qd̾ ad
bona oꝑa ꝑtinet. qr ibi ext̃ndunt᷑ ma¬

Expanded text:
gitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potescifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extendunt
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑa tanta ẽ longitudo. qnͣta latitudo.
⁊ tanta aititudo. qnͣtũ ꝓfundũ. ita ⁊
in deo Om̃ia equalia sunt ĩmensitate
infinitatis. immo unũ ⁊ id̾ prorsus.
mensitas dei. om̃ia excedens. ⁊ implens
ñ in eis clausa. s om̃ia intra se hñs.
ut solus ineffabilis ⁊ infinitꝰ h̾̃atur.
Stire ⁊c̃. Post ĩmensitatẽ patris. uult

Expanded text:
a tanta longitudo quanta latitudo, et tanta altitudo quantum et profundum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate infinitatis, imo unum et idem prorsus. mensitas Dei omnia excedens et implens, non in eis clausa, sed omnia intra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris vult
Abbreviated transcription (Latin):
qr qͣnͣto melius. intelligitur ds̃. tanto
plus intelligitur. Ideo oro uos scire ista
ut per has scĩas impleamini bono. e¬
lexerunt. ut putarent nos. ħ id̃ fut᷑os
qd̃ d̃s ẽ dñtes. Si aliquid minꝰ qͣm d̾s
habebimꝰ.⁊ minores erimꝰ qͦmͦ implebi¬
tand̾ est error iste ñ sic implebuntur
ut sint ⁊ ip̃i pleuꝰ d̾s. s ut ꝑfecte sint
pleni deo. uł ita oro. ut pꝰsitis compre

Expanded text:
quia quanto melius intelligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scientias impleamini, bono, elexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, tandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oro, ut possitis compre
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nã fatis: altitudinẽ ñ habes. ⁊ illa
rẽ. ip̃m coronatorẽ. Postremo ip̃m p̾¬
miũ deputare. ñ aluid ab ip̃o. qͣm ip̃m
expectare. Si amas: ama gratis. Si
uere amas: ip̃e sit merces q̃m amas.
⁊ qd̃ sit ꝓfundũ caritatis .i. possitis
intelligere occultũ dei inditiũ esse:
qͣre isti dat. illi non. De ꝓfundo enĩ iu¬
dicioꝵ dei q̃ ꝑscrutarĩ contẽplariq
nequimꝰ. ꝓcedit omne qd̃ possumus.
q noui esse adeo. Quare aũ illi. ⁊ non
illi det. multũ est ad me abyssus ⁊ ꝓ
fundũ ẽ. Nuñc gͦ ip̃a caritas in bon̾is
oꝑib ex̾cetur adueniendũ aliis: us
q ad inimicos porrigitur ⁊ ħ latitu¬
do ẽ. Nũc longanimitate ad u̾sa to¬
tolerat. ⁊ in eo qd̾ u̾atit᷑ tenuit. ꝑse

Expanded text:
ernam facis, altitudinem non habes; et illa rem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid sit profundum charitatis, id est possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutari contemplarique nequimus, procedit omne quod possumus. quia novi esse a Deo. Quare illi et non illi det, multum est a me: abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat; et in eo quod veraciter tenuit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
quã dicens
negligere dis¬
ciplinã dñi¬
.i. tribłatõnes
quib erudi¬
fatigeris usq
ad defectum.¬
dũ argueris
gat pectata. ⁊ ñ debes fatiga¬
US ri. dũ argueris. Quẽ enimi
diligit dñs.¬
ut coronet: ca¬
stigat .i. castũ
cliligit ̃S facit corripiẽ¬
do. slagellat¬
autẽ quolib¬

Expanded text:
quam, dicens: negligere disciplinam Doest tribulationes quibus erudifatigeris usque ad defectum, argueris gat peccata. Et non debes fatigari dum argueris; quem enim diligit Domiut coronet, castigat, id est castum facit corripiendo. Flagellautem quolib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unicũ qui si ne om̃i pecc̃o. Si ergo
exceptus es a ꝑassione flagelloꝵ. excep¬
tus es anumero filioꝵ. Unicus ille de
ꝑtĩs sub̾a natus. equał pr̃i in forma¬
dei. u̾bũ q fcã sũt om̃ia ñ habebat qͦ
flagellaret᷑. ad hoc aũ carne indittus
est. ut sine flagello ñ esset. Qui u̾o
flagellat unicũ sñ pecc̃o: relinquit
adoptatũ qui ẽ cũ ꝑecco. Unicꝰ sine
pecc̃o: ñ tñ sñ flagello. exemplum
nobis ꝓposuit in passionib suis. N
gͦ ꝯturbari debemꝰ. cũ aliquis sc̃s. gra¬
uia ⁊ indigna ꝑpetitur. si obliti non
Iusticia est in eo qd flagellat. Mĩa.
in eo qd̃ reciꝑit. Attñde ⁊̃ qd̾ ñ ait.
om̃is qui flagellatur. filius est.s
om̃is filiꝰ flagellatur. Ałr enĩ nłłs
recipitur ⁊ qr flagłłat omnẽ filiũ¬

Expanded text:
 unicum qui fuit sine peccato. Si ergo exceptus es a passione flagellorum, exceptus es a numero filiorum. Unicus ille de Patris substantia natus aequalis Patri in formDei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagellaretest, ut sine flagello non esset. Qui ergo flagellat. Unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum peccato. Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo conturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non justitia est in eo quod flagellat, misericordia in eo quod recipit. Attende etiam quod non ait, omnis qui flagellatur filius est; sed omnis filius flagellatur. Aliter enim nullus recipitur. Et quia flagellat omnem filiu
Abbreviated transcription (Latin):
remaneati. qd̃ in baptisinate ñ dimitta¬
tur. s q in nob̾ in huiꝰ uite infirmitate.
manentih. cottidie fieri. ñ quiestunt.
s fidelit̃ orantib cotidie remittantur.
quẽ libet ualde iustũ discutias in hac

Expanded text:
emaneat quod in baptismate non dimittatur, sed quia in nobis in hujus vitae infirmitate manentibus quotidie fieri non quiescunt, quae fideliter orantibus quotidie remittantur. Quamlibet valde justum discutias in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut plures antiquoeũpr̃m uxo¬
res significauerũt futuras. ex omnib
gñtib eccłias uni uiro subditas .i.xͦ.
ita nr̃ antistes .i. ep̃c. uniꝰ uxoris uir.
sigc̃ ex om̃ib gentib. unitatẽ. uni ui¬
płib ue. dñis seruire. sic ab uno uiro
in alt̾ius tnͣsire onubiũ. ñ licet. q a
postatare. ab uno deo ⁊ ire in Alt̾iris.
adult̾inã superstitionẽ semper ẽ ma¬
lũ. iõ ait: uniꝰ uxoris uir. in quo spes
continentie ẽ ⁊ sacram̃ti. Sequitur.
filios hñs fideles .i. sane fidei. ñ inac¬
cusatione luxurie. aut ñ subdatos.
.i. nec saltẽ de luxuria accusatos: ułsͣ
ñ subditos. Alioquin: nec spes ẽ ineo.
corrigendi alios. ñ frontẽ ht adalioᷤ
talium cohabitator:
Oportet enĩ¬

Expanded text:
 sicut plures antiquorum patrum uxores significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni uipluribusve dominis servire, sic ab uno viro in alterius transire connubium non licet, quia apostatare ab uno Deo, et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. Et ideo ait: unius uxoris vir, in quo spes continentiae est et sacramentum. Filios habens fideles, id est sanae fidei, non in accusatione luxuriae, aut non subditos, id est nec saltem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet eni
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ offi¬
sine crimĩe
ostendit. p̾s
quã oportet
loquendo. ꝑ¬
cutientem. uł
ad litt̾am. ñ
ferocẽ. ñ cru¬
delem. ñ cupi¬
dũ turpis lu¬
s hospitalẽ.
benig. sobri.
iustũ ꝑximo
scm̃ deo. con¬
tinentem se
ab ira. sr̃bia¬
plectantem¬
amore eum
sermonem.
doctri. fidelẽ¬

Expanded text:
tationem offisine crimine, ostendit presbquam oportet loquendo percutientem. Vel ad litteram, non ferocem, non crudelem, non cupidum turpis lused hospitalem, benignum, sobrium, justum proximo, sanctum Deo, continentem se ab ira, superbiaplectentemamore eum sermonem doctrinam fidele
Abbreviated transcription (Latin):
ut homicidiũ adult̾iũ. aliqua imm̃¬
diciei forncationis. furtũ. fraus. ⁊ cet᷑a
rigere caput̃ in libertatẽ. s ista incho¬
ata ẽ. ñ ꝑfecta libertas. Sequitur. u¬
niꝰ uxoris uir. pꝰt baptismũ. Qm̃ no
uo hoini. nec stupra. neo aliqua q̃ fue an

Expanded text:
t homicidium, adulterium, aliqua immunditia fornicationis, furtum, fraus, sacrilegrigere caput ad libertatem, sata est non perfecta libertas. Unius uxoris vir, post baptismum, quando novo homini nec stupra nec aliqua quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
die᷑m .s. iudicii. Spe̾ ⁊ magnificencia
saluationis: securus ẽ. qr qd̃ ꝯmendat
illi intuto ẽ. Illi aũ ꝯmendat suã sa
lutẽ: ũ hic ꝓ illo ꝑatiens. salutẽ inue¬
niat penes illũ. cũ ceperit iudicare. uͥ
puniens infideles. istũ dignũ et̾naui¬
ta ꝓnũtiat. Uł potens ẽ. ser. depo. me.¬

Expanded text:
et judicii. Spe et magnificentia Salvatoris securus est, quia quod commendat illi, in tuto est. Illi autem commendat salutem suam, ut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes illum cum coeperit judicare, ut puniens infideles istum dignum aeterna vita pronuntiet. Vel, potens est servare de
Abbreviated transcription (Latin):
ad irãcondiã¬
alia litto ut.
non pusillo
ant .s. ñ potentes diutiꝰ¬
Rant pati. Mod̾estos p̾cipit ꝑa¬
tres esse filiis. ne coartati ab illis de¬
linqnͣt iillos ⁊ deũoffendant. Ir̃a
enun inconsiderata res est. ita ut ali¬
qñ nec sibi parcat quiirascitꝰ. ⁊ uos:
Serui obedite

Expanded text:
iracundiaalia littera: ut non pusillo cet non potentes diutius pati. Modestos praecipit patres filiis, ne coarctati ab illis delinquant in illos, et Deum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcat qui irascitur. Et vos, servi, obedite
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reclimeretur. ⁊ ñ redẽptus. ꝑiret. qd̃
si esset: frustra fc̃ã essent om̃ĩa. Eet̾a
enĩ homini serniunt. homo: deo. nec
in aliquib d̾s glificaretur. cũ ad hoc:
om̃ia fc̃ã sint. Falsa ⁊̃ esset p̾destinat̃õ
liberatione de¬
uidecur enim
indecens. qd̃¬
AnT. E actor salutis
deo pendet. ⁊ ẽ ei subiectus: ut alii
homines. ⁊ iõ ꝯuenit ei pati. si opus
est. ⁊ qd̾ opus fu̾it: postea dicit̾ ibi

Expanded text:
n redimeretur, et non redemptus periret. Quod si esset, frustra facta essent omnia. Caetera enim homini serviunt, homo Deo, nec in aliquibus Deus glorificaretur, cum ad haec omnia facta sint, falsa esset etiam liberatione deVidetur enim indecens quod auctor salutis Deo pendet, et idem ei subjectus ut alii homines, et ideo convenit ei pati opus est, et quod opus fuerit postea dicit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio q̃m om̃ia ei subicientur derit
cmia in om̃ib decebat inqͣm eũ ssum
rimꝰ. qui sumus adoptione filii. Uide
qͣntũ ẽ in medio nr̃m ⁊ ille filiꝰ ẽ. ⁊ nos
filii sumꝰ s distat. qr ille saluat.⁊ nos
saluamͦ. ⁊ ille scĩficat: nos ftĩficam᷑
Modo: ꝯuĩgit nos scriptura: mͦ disiũ¬
git. Multos inquit filios hic siuĩxit.
auctorem salutis eoꝵ hic discernit.
Consũmare dico:⁊ hoc ꝑ passionem
mortis. q̃ mors sanande nr̃e miserie

Expanded text:
judicio quando ei omnia subjicientur, et erit omnia in omnibus. Decebat, inquam, eum consummrimus, qui sumus adoptione filii. Vide quantum est in medio nostrum, et ille Filius est, et nos filii sumus, sed distat, quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit; auctorem salutis eorum, hic discrevit. Consummare, dico, et hoc per passionem 237 mortis, quae mors s
Abbreviated transcription (Latin):
b tm̃. s promũdo uniuso mortuus ẽ.
Et sienĩ om̃s ñ credũt. ipse tamen
qd̃ suũ ẽ impleuit.
Decebat enĩ.
.a. minoratus
taret mortem.

Expanded text:
m, sed pro mundo universo mortuus est. Et si enim omnes non credunt, ipse tamen quod suum est implevit. Decebat enim. at: Minoratus taret mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
iã impleta ẽ.¬
qd̃ ꝯplebitur
alia. ⁊ ĩo nec¬
doleatis dead¬
qui modico
minoratus ẽ¬
qͣm angłi ui¬
.i. saluatorem.
tum. ut gr̃a

Expanded text:
am impleta ed complebitur alia, et ideo necdoleatis de adqui modico minoratus esm angeli, viest Salvatorem, tum
Abbreviated transcription (Latin):
possunt dici homine qr maiores sũt
hominis corꝑe. maiores sunt ⁊ anĩo.
s in eotñ: qd̃ pecc̃i originał m̃ito. corru¬
ptibile corpus aggrauat ip̃m animũ.
Natura uͦ humane mentis. qualem
xp̃c assũpsit. q̃ nullo pecc̃o potuit de¬
prauari. solus maior ẽ l̃s. pp̃ quid gͦ
modico quã angłi minoratus dicat᷑
aꝑuit cũ ait. pp̃ passionẽ mortis. Mi¬
nor gͦ angłis fuit. ñ ꝑp̃ naturã hõis.
s pp̃ passionẽ mortis. Natuia uͦ hõis.
que mente rõali ⁊ intellectuali. treatu

Expanded text:
ajores sunt hominis corpore, majores sunt et animo; sed in eo tantum quod peccati originalis merito corruptibile corpus aggravat ipsum animum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Propter quid ergo modico quam angeli minoratus dicatur aperuit, cum ait, propter passionem mortis. Minor ergo angelis fuit, non propter naturam hominis, sed propter passionem mortis. Natura vero hominis quae mente rati
Abbreviated transcription (Latin):
ior me est: qui ñ carnisue solũ. s ⁊̃ m̃ti
qmͣ gerebat humane dm̃ prẽm p̾fere¬
bat. q̃ tota sine dubio forma agnoscit᷑
serui. qm̃ seruit tota creat᷑a creatori.
dei .&. minoratus ẽ ab angłis: ⁊ ħ idõ.
ut gr̃a deu .i. ip̃e qui ẽ gr̃adei. qi gratis
dat. uł qr gratis datus ẽ nobis. gusta¬
ret mortem. uł ita. ut sit casus ablati
in illa faciens ꝯfestim surrexit. sicur
qui gustat: breuit̾ exꝑit᷑. Gustaret di¬

Expanded text:
jor me est, qui non carni suae solum, sed etiam menti quam gerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam servit tota creatura Creatori. icat: Minoratus est ab angelis. Et hoc ideo ut gratia Dei, id est ipse qui est gratia Dei, quia gratis dat, vel quia gratis datus est nobis, gustaret mortem. Vel ita, ut sit ablativi e intervallum in illa faciens confestim surrexit, sicut qui gustat breviter experitur. Gustaret, di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quamlibet.
iã incipit ostendere. ñ ꝓ potẽ¬
esse audienda: s ꝓ dilectione. qua dile¬
xit nos: ut ꝓ nobis moreretur. Unde
addit. Ut gr̃a dei ⁊ c̃. Uł ita lege. Ui¬

Expanded text:
et, jam incipit ostendere, non pro potenesse audienda, sed pro dilectione qua dilexit nos ut pro nobis moreretur. Unde addit: Ut gratia Dei, etc. Vel ita lege: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ meccłia. ñ deꝑrimentes ad t̾re¬
est ad proximume disceptio ad
deum.
Similiter ⁊
⁊mulieres
uolo uͥ orẽt.
one. existen¬
tes in habi¬
tu ornato.¬
.s. religione
earũ ornan¬
te eas. Mulr¬
eres dico:or
nantes sea
liis uͥtutib¬
cũ ueretun¬
dia uultus.
ut ñ sint at-¬

Expanded text:
n solum in ecclesia non deprimentes ad terreest ad proximum: disceptatio ad Deum. Similiter et mulieres, volo ut orent  existentes, in habitu ornato,t religionem earum orn. Eas mulieres dico, nantes se, aliis virtutibcum verecundia vultus, ut non sint at
Abbreviated transcription (Latin):
lũ enĩ genus pecc̃i ẽ. qd̃ aliqñ non
ꝓueniat ex suꝑbia. nullũ qd̃ aliqñ
non ꝓueniat ex cuꝑiditate. Et etiã
aliquis hõ. qui excũpiditate sit suꝑ
ꝑecunie nisi ꝑ hoc ꝑutaret se excellẽ¬
tiorem esse. ⁊ ẽst: quiñ amaret excel¬
lere: nisi nutaret ꝑ hoc maiores di¬
uitias hre. Sequitur. quã cuꝑiditatẽ
quidã appetentes. qui eñ pecũniam
appetit. cupere appetit. err̃auerunt
a fide oĩno xp̃m deserentes ⁊ inseru¬
erunt se dolorib multis. ħ ꝯstat in
auaris qui tanto płes sollicidũ cru¬
ciatus sustinent. quo ampliꝰ desiderãt
uł q̃ habita tnͣseunt. uł que habere
non possunt

Expanded text:
d aliquando non proveniat ex superbia, nullum quod aliquando non proveniat ex cupiditate. Et est utique aliquis homo qui ex cupiditate sit supepecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi putaret per hoc majores divitias habere. Quam cupiditatem quidam appetentes, qui enim pecuniam appetit, cupere appetit, erraverunt a fide, omnino Christum deserentes, et inseruerunt se doloribus multis. Hoc constat in avaris qui tanto plures sollicitudinum cruciatus sustinent, quanto amplius desiderant, vel quae habitu transeunt, vel quae habere non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ institutꝰ sum
satiari. ita ut
ñ noreat satie¬
tas. ⁊ esurire.
habundantia exulto. sciens. qr ha
bundantia freq̃nt̃ extollit. ⁊ penuri¬
a tolerata. diuitias celestes acquirit.
fortante qui me docuit. ⁊ hoc est

Expanded text:
 institutus satiatus, ita ut non noceat satitas, et esurire, abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes acquirit. fortante qui me docuit. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
riam consolantib .s. ut de
O penuria tͥstis de ip̃iꝰ gaude¬
am supplemento. Ostñd̾ qd̾ ñ fui cã.
in hoc oꝑe eoꝵ gaudet. s pp̃ ꝓfectũ eoꝵ¬
Ego enim
ci .i. in consue¬
tudine habui.
sufficiens esse¬
tus his. in qͥb¬
sum. quia:
Scio hũili¬
qr iñ non fran¬
bundare quia
inde non eri
Et institutꝰ¬

Expanded text:
riam consolantibus, scilicet ut de penuria tristis, de ipsius gaudeam supplemento. Ostendit quod non sui causa in hoc opere eorum gaudet, sed propter profectum eoEgo enim  est in consuetudine habui, sufficiens essetus his in qsum, quia scio humili inde non franbundare, quia inde non erigor. Et institut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ implacabi¬
lif iratus.
ꝑximꝰ. ad hi¬
bendo correptionis flagel¬
COrA la generanoni huic. tã
male ⁊ dixi de illis semꝑ errant cor
de .i. exꝓpria deliberatione qr serio pͤcãt.
s licet uc mo

Expanded text:
 implacabiliter iratus. oximus, adhibendo correctionis flagella, generationi huic, tuam malae. Et dixi de illis: Semper errant corde, id est ex propria deliberatione, quia serio peccant. sed licet
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt iuias
.i. noluerũt
cognosc̾e oꝑa
mea ⁊ ideo
si introibũt
in requiem¬
promissionis aposiopesis¬
hoc dico: sicut uiraui .i. firmit̾ starui

Expanded text:
erunt vias t noluerunt cognoscere mea. Et ideo, si introibunt in requiempromissionis. AposiopesisHoc dico, sicut juravi, id est firmiter statui
Abbreviated transcription (Latin):
tanȩa perditio dici iudicii. Nã sic̃
nabit antix᷑. ⁊ ministrieiꝰ trib ãnis
⁊ dimidiõ. ⁊ int̾ficientur ab illo he¬
lyas ⁊ enoch. sicut in apocalipsy ha
nec post erit. Postea int̾ficietur an¬
tix amichaele. ⁊ maxima pars suoꝵ.
cedentur bonis ad pñiam. qͥ tituba¬
uerũt in ꝑsecutõne illa. Ministri ã
antixͥ gaudebunt illis dieb ducentes
uxores. ⁊ conuiuia celebrantes. ⁊ iocos
diu̾sigñis ex̃centes. ac dicentes. licet
⁊ securitatẽ. ⁊ cũ talia dix̃int: super¬
ueniet eis int̾itus .i. grauis ⁊ subitꝰ
sicut ẽ dolor mulieris uł ri. hñtiꝰ ułti.¬

Expanded text:
tanea perditio diei judicii. Nam, sicunabit Antichristus et ministri ejus tribus annis et dimidio, et interficientur ab illo Elias et Enoch, sicut in Apocalypsi habnec post erit; et postea interficietur Antichristus a Michaele, et maxima pars suorumcedentur bonis ad poenitentiam qui titubaverunt in persecutione illa. Ministri autem Antichristi gaudebunt illis diebus ducentes uxores, et convivia celebrantes, et joca diversi generis exercentes ac dicentes: Licet et securitatem. Et cum talia dixerint, superveniet eis interitus ita gravis et subitus, sicut est dolor mulieris, vel muli
Abbreviated transcription (Latin):
pe de p̾sbt̃is.
bñ presũt ui¬
ta ⁊doctrina.
digni h̾antur
a subditis. du
s ⁊ t̾reno ut ñ contristentur indigñ¬
tia sũptuũ. ⁊ gaudeant obedĩa sp̃uali¬
ũ. Instantior enĩ fit. siñ hũilietur in¬
opia ⁊ crescit millo auctoritas. cũ ui¬
det se ⁊̃ in p̾senti laboris sui fructum
ꝑcipere. ñ ũ ñ habũdet s ut ñ deficiat.
Tanta enĩ m̃ces debet esse eũgłiranti
regnũ dei. ut ñ contristetur. nͨ extollat᷑.
Necessitatis gͦ ẽ accipere: uñ uiuitur.
caritatis ẽ p̃bere. ñ tñ rienale ẽ euuͣn
dunt. magnã rem uiliuendunt. Acci¬
piant gͦ sustentatõnẽ necessitatis a
ꝓpło m̃cedẽ dispensationis adomino.
qui sibi in caritate euuͣgłii s̾uiunt.
s tanqͣm stipendiũ datur. qͦ uͥ ꝑͦssunt
Laborare. ꝑascantur. ⁊ ille dupplex ho
.i. inexhortatione scientiũ. ⁊ doctrina
nescientiũ. Dem̃ de ext̾iori honore ꝓ¬
bat auctoritate scripture: subdens:
Sicit enĩ scͥo

Expanded text:
e de presbyteris, ene praesunt vit doctrina, digni habeantur a subditis, dupsed et terreno, ut non contristentur indigentia sumptuum, et gaudeant obedientia spiritualium. Instantior enim fit 217 si non humilietur inopia, et crescit in illo auctoritas, cum videt se etiam in praesenti laboris sui fructum percipere; non ut abundet, sed ut non deficiat. Tanta enim merces debet esse evangelizanti regnum Dei, ut non contristetur, nec extollatur. Necessitatis ergo est accipere unde vivitur, charitatis est praebere: non tamen venale est Evandunt, magnam rem vili vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. aritate Evangelii serviunt, sed tanquam stipendium datur: quo ut possint laborare, pascantur, et ille duplex honest in exhortatione scientium, et doctrina nescientium. Deinde de exteriori honore probat auctoritate Scripturae, subdens: Dicit enim Sc
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m reuelantẽ hoc cognouisse. qd̾ dieᷤ
uidicii ũmineat: nolite ei credere.
Neq t̾reamini ꝑ sermonẽ. Alicꝰ ꝑseu¬
do apłi. qui hoc exponat. de scͥpturis.
nomine meo missam. Solent enim
toritas nominis possit comm̃dare.
qd̃ ꝑ se ip̃m recipi ñ posset. Quid
per singula:
Hequis uos

Expanded text:
m revelantem hoc cognovisse quod dies judicii immineat, nolite credere, neque terreamini, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc exponat de Scripturis, nomine meo missam. Ambrosius Solent enim toritas nominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula? Ne quis vos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis grãs a¬
gere ⁊orare.
hic determi¬
nat. de die iu¬
dicii. obsecrãs
opinionem
reciꝑiant. ulꝰ
treantur.e.¬

Expanded text:
 eis gratias agere et orare, hic determinat de die judicii, obsecrans opinionem recipiant vel terreantur.
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑoris. s mentis
affectib. ⁊ uite mo
modo com ribus. ut possim
esse ꝑfectus Iusti¬
cie possessor. qui
recto itin̾e de die.¬
in quo ⁊ in diem sp̃ualire¬
ens. iam perfectus
sum fc̃s eiusdem
ris ꝑfectione ꝑuentor. ideo ait: seqͦ
ꝓficiendo. temptans. Si quomodo com¬
pͣrehendã .i. si aliquo modo pot̾o per¬
fecte cognoscere xp̃m. qui ẽ sumina
beatitudo. Ecce qͣnta est fides. q̃ tam
sicut est. sicut ip̃e me uidet sic̃ sum
Uł ita comp̾hendã dico: non merito.

Expanded text:
corporis, sed mentis affectibus et vitae moribus, ut possim esse perfectus justitiae possessor, qui, recto itinere de die in diem spirituali reens, jam perfectus sum factus ejusdem s perfectione perventor. Ideo ait: sequor, proficiendo, tentans si quomodo comprehendam, id est si aliquo modo potero perfecte cognoscere Christum qui est summa beatitudo. Ecce quanta est fides quae tam sicut est, sicut ipse me videt sicut Vel ita: Comprehendam, dico, non merito meo,