comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphete namq ĩ sacro eloqͥo. ñuũꝙͣ doctores nocantur:
qui dũ fugitiua ẽẽ p̾sentia indicant. q̃ st̃ uẽtura maĩ¬
festant. Quos diuinꝰ sermo falsa uide redarguit.: qͥa
dũ corriꝑe culpas metuũt: in qͣssum delinq̃ntib ꝓmis¬
sa secitate blandiunt᷑. Clauis qͥppe aꝑtionis: est sermo
correptõnis. Quia incͤpando culpã detegit: qͣm sepe nes¬
cit ipse etiam qui ꝑpetrauit. Hinc paulus ait. Ut potẽs
guere. Hinc ꝑ malachiam dr. Labia sacͥdotis custodiunt
scientiam ÷ et legẽ requirũt ex ore eiꝰ: qr angłs dñi ex̾ci

Expanded text:
o eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva et praesentia indicant, quae sint ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui icorrectionis quia increpatio culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens guere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus D
Abbreviated transcription (Latin):
tes latrare. Hinc rursum q̃ritur cdicens. Non ascendis¬
tis ex adu̾so. nec opposuistis murũ ꝓ domo isrł: ut sta¬
retis in p̾lio ĩ clie dñi. Ex adu̾so qͥppe ascend̾e est: ꝓ de¬
fensiõe gregis. uoce libera huiꝰ m̃di potestatib cõtraire.
Et in die dñi ĩ p̾lio stare est: pͣuis dec̾tantib ex iustitie
amore resist̾e Pastori eĩ recta timuisse dic̾e qͥd ẽ aliud

Expanded text:
tes latrare . Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere, est pro desi gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori etenim recta timuisse dicere, quid est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto u̾bis ostendit᷑. qi epulando cotidie crebuꝰ ĩ lĩgna
rebat. Rursumq gule declitos leuitas ꝓtinus oꝑis secͥ¬
tͣr auctoritas sacra testat᷑ dicẽs. Sedit popłs m̃lucare ⁊
bibere: et surrex̾unt lud̾e. Quos plerũq edacitas usq
ad luxuriam ꝑtrahit: qr dũ sat̾itate uent̾ extẽdit᷑ acu¬
lei libiciinis excitant᷑. Inde ⁊ hosti callido qͥ primi hoĩssẽ¬
sum ĩ cõcupiscentiani pomi aꝑuit. s in peccati laqͥo st̾n¬
xit: cliuina uoce clicit᷑. Pectore ⁊ uentre repes. Ac si aꝑte¬
ic̾etur. Cogitatõne ⁊ ĩglunie suꝑ humana corda domi¬
naberis. Quiagule deditos luxuria seqͥtur. ꝓpheta testa¬
t᷑: qui clũ aꝑta nariat. occulta deuũtiat cdicens. prĩcep
cocoꝵ destruxit mos ierłm. pͥnceps namq eocoꝵ uent̃¬
bilit cibis ĩpleat᷑. Muri autẽ ierłm uirtutes st̃ anime:
ad desid̾ium suꝑne pacis eleuate. Eoci igit pͥnceps mos

Expanded text:
quia epulando quotidie crebrius in lingua rebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur; qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps coquorum dextruxit mbiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae ad desiderium supernae pacis elevatae. Co
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Qui studio caritatis nũdi. abstinentie robore
ualidi ⁊ doctͥne dapib referti. pacientie longanimita¬
te hũles. auctoritatis fortitudĩe erecti⁊ pietatis grã
uenigni: iusticie seu̾itate distͥcti sunt. Qui nimirũ
culm̃ regiminũ si uocati susciꝑe renuũt. ip̃a. sibi ple¬
priuata hẽre appetũt bonis pͥuant. Hinc nãq ad clisci

Expanded text:
tis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi pleprivata habere appetunt, bonis privant. Discipulis i
Abbreviated transcription (Latin):
studiosi oꝑis tacendo sentiret. Sed hoo in utͥsq ẽ sb̃tilit̃
intuend̾ ⁊ qi et is qͥ recusauit plene nõ restitit: et is qͥ
mitti uoluit ante se ꝑ altaris calculũ pͣgatũ uidit : ne
aut nõ purgatꝰ adire quisq sac᷑ myst̾ia audeat: aut quẽ
suꝑna grã elegit sb̾ hũditatis spetie suꝑbe cõtͣoicat. oͥa¬

Expanded text:
studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is, qui recusavit, plene non restitit, et is, qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit sub humilitatis specie superbe contradicat.
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ est qͥb et aliis ꝓsit: et ex corde debet fug̾e. ⁊ ĩui¬
Q
offitiũ. ⁊ ĩulli laudabilit̾ appetunt: et ad hoc
oꝵ ꝓphetantiũ fcã pensamꝰ. Quoꝵ unꝰ ut ad p̾dicandũ
mitti debuisset sponte se p̾buit: qͦ tam̃ alt̃ ꝑgere re
cusauit. ysaias qͥppe dño q̃renti quẽ mt̾et: uitͦ se
obtulit dicẽs. Ecce ego mitte me. Ieremias autẽ mit¬
tit᷑: et tam̃ ne mitti debeat hũiliter reluctat᷑ dicens.
ia.a .a. dñe ds̃. Eoce nescio loqͥ: qr puer ego sum. En
ab utsq ext̾ius diu̾sa uox ꝓdiit: sed a diuerso fonte
ysaias cupiens. offitiũ p̾dicatõis appetit: ꝑ cõtẽpla¬
tiuam uo ieremias amori conclitoris sedule inh̾ere de¬
sid̾ans. ne mitti ad p̾dicand̾ deboat: cõtradicit. Qd̾ ergo
laudabilit alt̃ appetiit: hoc landabłit̾ alt̃ expauit. Iste ne
tacite cõtemplatioĩs lucra loq̃ndo ꝑderet: ille ne. dampna

Expanded text:
ventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et iventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et iQofficium nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc orum prophetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quo tamen alter pecusavit. Isaias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter reluctatur, dicens: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte saias officium praedicationis appetiit. Per contemplativam vero Hieremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit; iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ib ditati. dũ solius ꝯtẽplatõnis stutlus ĩ aite ᷤ¬
cunt. parere utilitati ꝓximoꝵ ĩ p̾dicatõe refugiunt⁊ se¬
cretũ quietis cliligunt: secessum specłatõis petũt. De qͦ
si cliftͥcte iudicemur. ex tantis ꝓcłdubio rei st̃: qͣntis ue¬
nientes ad publicũ ꝓdẽe potuerũt. Qua eĩ m̃te is qͥ pro¬
ximis ꝓsut᷑us enitesceret. utilitati cet̾oꝵ secͤtũ p̾ponit
siuim⁊ quãdo ip̃e summmi prĩs unigenit᷑ ut młtis ꝓ¬
desset de simi prĩs egͦssus est ad publicũ nr̃m: Et st̃
m̃tulli qͥ ex sola hu̾litate refugiunt ne eis qͥb se im¬
ad respuãnd̾ hoc qd̾ utilit sb̾ire p̾cipit᷑ ꝑtinax nõ est.
Neq enim u̾e humilis est qͥ suꝑni nutus arbitͥum
ut debeat p̾esse intelligit: et tam̃ p̾esse cõtempuit. S
diuinis dispositõnib sb̾̃ditꝰ. atq a uitio obstinatõis
alienꝰ ⁊ cũ sibi regiminis cł̾men ĩꝑatur. si iã donis pre¬

Expanded text:
ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum, quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se imad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere humilis est, qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Sed divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis prae
Abbreviated transcription (Latin):
Que egit ferre nõ ualet: et auget qd portet. Cap̃ .uiii.
libidĩs ĩstrim̃tum apłici sermoĩs arripiũt.
quo ait. Si qͥs epãtum desid̾at: boñ opꝰ desid̾at. Qͥ
tam̃ laudans desid̾ium ĩ pauorẽ u̾tit ꝓtinus quod
laudauit: cũ repente sb̃iungit. Oportet autẽ ep̃m¬
ẽẽ iͣrep̾hensibilem. Cũq uirtutum necessaria sb̃¬
seq̃nter enum̾at: q̃ sit ĩnrep̾hensibłitas ipã maĩfes¬
otat. Et fauet gͦ ex desid̾io: et t̃ret ex p̾cepto. Ac si aꝑ¬
te dicat. Laudo qd̃ q̃ritis: sed pͥus discutite qͥd q̃ratis.
Ne dum uosmet ip̃õs metiri negligitis: tanto fedior
ur̃a rep̾hensibłitas appareat: quanto ⁊ a cũctis ꝯspici
in honoris arce festinat. Magnus eĩ regendi artifex
fauorib ĩpellit. trorib retͣhit: ut auclitores suos ⁊ dis¬
t̾cto ĩ rep̾hensibłitatis cłmine rest̾ngat a suꝑbia: et¬

Expanded text:
quae egit ferre non valet, et auget quod portet. CAPUT VIII. quae egit ferre non valet, et auget quod portet. CAPUT VIII. bidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine rest
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatõnis offitium tutiꝰ declinat᷑. Nec tam̃ declinare ut
diximus ꝑtinacit̃ debet: cũ ad suscipiend̾ hoc suꝑna uolsi¬
tas agnoscit᷑. Qd̾ moyses utrũq miro oꝑe expleuit. qui
p̾esse tante młtitudini ⁊ noluit et obeliuit. Sr̃buꝰ eĩ
fortasse esset: si ducatũ plebis ĩnum̾e sine tͤpidatõe sus¬
cipet. Et rursum suꝑbꝰ exist̾et: si auctoris imꝑio obedire
recusaret. Utrobiq g hũius utͦbiq sb̃iectꝰ᷑⁊ et p̾esse ppłis
semetipm̃ metiendo noluit: et tam̃ de ĩꝑantis uiribus
p̾sum̃do cõsensit. Hinc gͦ hinc qͥsq p̾cipites colligant.
cum qͣnta cspa ex appetitu ꝓpͥo cet̾is p̾ferri ñ metuunt: si
scĩ uiri plebium ducatũ susciꝑe deo etiã iubente timu̾nt.
Coyses suadente dño tͦpidat ÷ et infirmꝰ qͥsq ut honoris
onus suscipiat anhelat: Et qͥ ad casum uasde uiget᷑ ex
ꝓpriis: hum̾um libent̃ obpͥmendꝰ pp̃d̾ib so̾mittit alienis.

Expanded text:
 nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis;
Abbreviated transcription (Latin):
cli st̃ qͥ recte qͥdem u̾ba legis intelligũt: s hec hũilit̃ ñ lo
semetipõs req̾rant ÷ ne ĩseq̃ntes alioꝵ fcã se deserant: et
cũ recte cuncta de sacͣ scͥptura sentiunt. hoc solũ qd̾ ꝑ illã
cõtra elatos drͣ nõ attendant. Imꝓbus qͥppe ⁊ imꝑitus ẽ
medicus qͥ alienũ mederi appetit: et ip̃e uulnꝰ qd̃ pati¬
tͣ nescit. Qui igit u̾ba dei hũilit̾ nõ locunt᷑. ꝓfecto ãmo¬
nencli st̃. ut cum meclicamina egͥs apponũt. prius uirͣ
sue pestis inspitiant: ne alios medẽdo moriãtur. Ammo¬
neri eĩ debent ut cõsid̾ent ne a uͥtute clicti. ⁊ clicẽdi qͣlita¬
te cliscordent: ne loquẽdo aliucl. ⁊ aliud ostẽdendo p̾di¬
cẽt. Audiant itaq qd̃ scriptũ est. Si qͥs loqͥtur qͣsi ser¬
mones dei. Qrui ergo u̾ba que ꝓferunt ex ꝓpriis nõ ha¬
bẽt cur qͣsi de ꝓpriis tument: Audiant qd̃ scriptum

Expanded text:
ndi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec ndi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
oleũ ⁊ et argentũ młtiplicaui ei ⁊ aurũ: que fec̾unt ba¬
al. Frum̃tum qͥppe a dño accipimus: qͣndo ĩ clictis obsc̃i¬
orib. sb̾ducto tegmine litt̾e. ꝑ medullã sp̃c legis int̾na
ta p̾dicatõne nos debriat. Oleũ qͦ suũ nob̾ tͥbnit: cum
p̾ceptis aꝑtiorib uitam nr̃am blanda lenitate disponit.
cͥa so̾ministrat. Auro qͦ uos ditat: qͣndo cor nr̃m intel¬
lectu sũmi fulgoris irradiat. Que cuncta heretici bual
offerũt: qr apd̃ auditoꝵ suoꝵ corda. corrupte oĩa ĩtelligẽ¬
do ꝑu̾tũt⁊ et de frum̃to dei. uino atq oleo. argẽto ꝑicer
⁊ auro sathane sacͥfitium ĩmolant: qi ad errorẽ cliscordie
uerba pacis inclinant. Inde ãmonendi st̃ ut ꝑpendant
qr clũ ꝑu̾sa m̃te de p̾ceptis pacis cdiscordiam fatiũt: iusto
dei examine ip̃i deu̾bis uite moriunt᷑. At cõtra ãmonẽ¬

Expanded text:
oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baoleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna ta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. oquia subministrat; auroque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt; quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt, et de frumento Dei, vino, et oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admone
Abbreviated transcription (Latin):
o q̃q st̃ uera testat᷑. pregnantes autẽ uocãtur aĩẽ
q̃ inteloctũ u̾bi ex diuino amore cõcipiũt: si ad per¬
fectũ tẽpus ueniũt: cõceptã ĩtelligẽtiam oꝑis ostẽ¬
sione pariture. Terminũ uero suũ dilatare est:oꝑi¬
nonis sue nom̃ extẽd̾e. Secuerũt gͦ p̾gnãteᷤ galaad
ad dilataud tininũ suũ: qi nimirum h̾etici menteᷤᷤ¬
ꝑuuloꝵ corda iam de u̾bi cõceptõne gͣnida. erroris gla¬
dio scindunt: et qͣsi doctͥne sibi opinionẽ fatiũt. Hos gͦ cũ
conamur instruere ne ꝑu̾sa sentiant: ãmoneamus
p̾us necesse est. ne manẽ głam q̃rant. Si eĩ raclix elati¬
onis absciditur: cõseq̃nter rami pͣue assertõnis arefi¬
unt. Ammonẽdi st̃ etiam ne errores cliscordiasq ge¬
n̾ando. legem dei q̃ iccirco data est ut sacͥfitia sachane
ꝓhibeat: eandẽ ipsam ĩ sacͥficia sachane u̾tãt. Hnde per
ꝓphetam ddñs q̃ritur dicẽs. Dedi ei frum̃tum. uinũ et

Expanded text:
vera sunt testatur. Praegnantes autem vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare, est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum; quia nimirum hParvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroris discordias generando legem Dei, quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in sacrificium Satanae vertant. Unde per prophetam Dominus queritur, dicens: Dedi eis frumentum, et vinum et
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Aminonẽdi eĩ st̃ qͥ sacre legis u̾ba nõ recte ĩtel¬
ni sibi poculum u̾tũt⁊ ac ꝑ medicinale ferrũ morta¬
lubrit᷑ abscide sautiata debuerũt. Ammonẽdi st̃ ut¬
ꝓpendant qd̃ scriptura sacra ĩ nocte uite p̾sentis quasi
q̃dam nob̾ luc̾na sit posita: cuiꝰ nimirũ u̾ba dũ nõ rec¬
te intelligũt. de lumine tenebrescũt. Quos uidel ad ĩ¬
tellectũ prauũ ĩtentõ ꝑu̾sa ñ raꝑet: nisi pͥus suꝑbia
inflaret. Dũ eĩ se p̾ ceteris sapientes arbit᷑nt᷑: seqͥ ali¬
os ad melius ĩtellecta despitiũt⁊ atq ut apd̃ ĩꝑitũ
uulg᷑ scientie sibi nom̃ extorq̃ant. studẽt sũmoꝑe ⁊ ab
aliis recte intellecta destruere: et sua ꝑu̾sa roborare.
IInde bñ ꝑ ꝓphetam dĩ. Secuerũt p̾gnantes galaad:
ad dilatandũ t̃minũ suũ. Galaad namq ac̾uus testi¬
monii int̾pretat᷑. Et qͥa cũcta simł cõgregatõ eccłie
ꝑ cõfessionẽ seruit testimõio u̾itatis: nõ ĩcõgrue ꝑ

Expanded text:
iam qui sacrae legis verba non recte intelni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnelubriter abscidere sauciata debuerunt: quos perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testi
Abbreviated transcription (Latin):
cere bonis neq̃ant etiam si cõcupiscant: int̾ hos nimi¬
rũ debet t̾rena pax cõstrui ÷ &ẽ priusꝙͣ ab eis ualeat
suꝑna cognosci: ut hii scil qͦs cõtra cdilectõnẽ dĩ ma¬
litia sue impietatis exasꝑat: saltim ex ꝓximi amo¬
re mansuescat. Et quasi e uicino ad meliꝰ tͣnseant:
ut ad illam q̃ a se lõge ẽ pacẽ ꝯditoris ascẽdãt. xxiiii.¬

Expanded text:
cere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimicere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascendant.
Abbreviated transcription (Latin):
depͥmũt: qͦs ⁊ unanimit᷑ ꝑseqũtur. Inde p̾dicator e
inter semetip̃os diuidere studuit: quos cõtra se uni¬
tos gͣuiter uidit. cũ clamauit clicẽs. Niri fiatres. ego
phariseus sum. filius phariseoꝵ: de spe ⁊ resurrectõe
mortuoꝵ ego iuclicor. Dũq saducei spem resurrectõ
p̾cepta cred̾ent: fcã ĩ ꝑsecutoꝵ unanimitate cdissensio
est. et cliuisa tͦba illesus paulus exiit: que hũc unita
pͥus unanimit̾ p̾ssit. Ammonẽtli itaq st̃ qui fatiẽde
pacis studiis occupant᷑: ut pͣuoꝵ m̃tib pͥus amorẽ
debeant int̾ne pacis infund̾e: qͣtinus ei pꝰtmod ualeat
ext̾ior pax ꝓcessez ut cdũ eoꝵ cor in illiꝰ cognitiõe suspẽ
cdit᷑: nequatpͣ ad neqͥtiam ex hui ꝑceptõne raptetur.
Dũq suꝑnam ꝓuident: t̃renã nullo modo ad usum
sue det̾ioratõis incliuẽt. Cũ u̾o ꝑu̾si qͥq tales st̃ ut no¬

Expanded text:
deprimunt quos et unanimiter persequuntur. Unde et praedicator egdeprimunt quos et unanimiter persequuntur. Unde et praedicator eginter semetipsos diter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionpraecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exnditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est p̾tiosius deo uͥtute dilectõnis: nichil est deside¬
rabiliꝰ diabło extinctõne caritatis. Qiusqͥs igit᷑ seminã¬
do iurgia clilectõnẽ ꝓximoꝵ ꝑimit: hosti dei familiarius
seruit ⁊ qͥa qͦ ille amĩssa cecidit: hãc iste uuln̾atis corlibus
W̾trahens. eis iter ascensionis abscicuit.At cõtra amonẽ¬
cli st̃ patifici. ne tãte actõnis põdus leuigẽt: si int̾ qͦs fũda¬
re pacem debeant ignorẽt. Nam sicut multũ nocet siimita
desit bonis: ita ualde est noxiũ: si nõ clesit malis. Si gͦ
robur auget᷑ ⁊ cͥa qͦ sibi in malitia cõgruũt: eo se iobus
hinc sõ sqͣmaꝵ spetie de eiꝰ sateslitib ꝑhidet᷑. Nna riui
coniungitur: et ne spiracłm qͥdem inceclit ꝑ eas. Seqͣ¬
ces quippe iluꝰ qͦ nulla int̾ se cliscorclie adu̾sitate cliui¬
si st̃: in bonoꝵ grauiꝰ nece glom̾iant᷑. Qui gͦ iniqͦs pa
ce sotiant: iniquitati uires ãministͣtz qi bonos dec̾iuis

Expanded text:
 desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando iurgia dilectionem proximorum perimit, hosti dei familiarius servit, quoniam qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. I. 13. Üblendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergrobur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustHinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui t, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius
Abbreviated transcription (Latin):
pacifici. Ammonẽdi nãq st̃ qͥ inrgia seminãt: ut cuiꝰ
sint soquaces agnoscant. De apostata nãq angło scriptũ
est: cũ bone messi ⁊ brania fuissent inserta. In imit᷑ iomo
hoc fecit. De cui etiam m̃bro ꝑ salomonẽ dicit᷑. homo apo ᷤᷤ¬
tata uir mutilis gradit᷑ ore ꝑu̾so÷ annuit oculis t̾it pode.

Expanded text:
pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis cligito loqͥtur: t̾it pede.: Int̾ior nãq est c̃tolia: q̃ ordi¬
nata seruat ext̾ius m̃bra. oͥi ergo statũ m̃tis ꝑdidit: sb̾sequẽ¬
t̾ foras ĩ iñconstantiã motõnis fiuit ⁊ atq exteriori mobilita¬
te indicat: qd̃ nulla int̾ius radice sb̾sistit. Aucliant iurgioꝵ
seminatores qd̃ scriptũ est. Beati pacifici: qm̃ filii dei uoca

Expanded text:
oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Be
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq muanis głe appetitus sb̾ripit: dum sermo dĩ
ad młtoꝵ notitiam currit ⁊ postꝙͣꝵ dictũ est ĩ platers
aquas cliuide: recte so̾tungitur. habeto oas solus. nͨ
sint alieni ꝑticipes tus. Alienos qͥppe malignos sp̃c
Alieni insurrex̾unt in me: et fortes q̃sierunt aĩam
meam. Ait ergo. Et in plateis aqͣs cliuide: et tam̃¬
p̾elicatõni ext̾ius seruias: qͣtimis ꝑelatõnem te ̃¬
mundis spiritib nõ cõiungas ÷ ne in diuini u̾bi
minist̾io: hostes tuos ad te ꝑticipes admittas. Aqͣs
ergo in plateis cliuidimus: et tam̃ soli possidemus:
quando abunde ext̾ius late predicatõnem fũdimꝰ.

Expanded text:
plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est, In plateis aquas tuas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Alienos quippe, malignos spiritus Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando exterius late praedicationem fundim
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. Abhominatõ dei est oĩs arrogãs. Qauide¬
licet clũ in u̾bo dei głam ꝓpriam q̃rit. ius dãtis inua¬
dit ⁊ eũq laudi sue postponere necͣiquã metuit: a qͦ
hoc ipsum qd̃ laudatur accepit. Aucliant qd̃ p̾¬
dicatori ꝑ salomonem dr. Bibe aquam de cist̾na
tua: et fluenta putei tui. Deriuent᷑ fontes tui fo¬
ras: et in plateis aqͣs cliuide. Habeto eas solus: nec
sint alieni ꝑticipes tui. Aquam qͥipe p̾dicator de
cist̾na sua bibit: cũ ad cor suũ recliens. prius audit¬
ipẽ qd̾ clicit. Bibit sui fluenta putei: si sui irrigati¬
one infuncditur u̾bi. Nbi bene sõiungitur. Deri¬
uent᷑ fonces tui foras: et in plateis aquas cliuide.
Rectũ qͥipe est ut pͥus ip̃e bibat: et tũc p̾dicando
aliis influat. fontes nãq foras deriuare est: ext̾ius
aliis uim p̾clicatõis infund̾e. In plateis autẽ aquas
cliuid̾e est: in magna auditoꝵ amplitudine. iuxta
uniuscuiusq qͣuitatẽ cliuina elocͥa lispẽsare. et qr

Expanded text:
arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cistipse quod dicit. Bibat sui fluenta putei, sui irrigatione infundetur verbi. Ubi bene subjungitur: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Rectum quippe est, ut prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ luxurie. uitioꝵq cet̾oꝵ mala ñ appetũt. Plus ꝓsunt
saluti tẽptatões seculi: quam ꝓsꝑitates. siam ex ꝓsꝑitate
in det̾ius itur⁊ ex tẽptatõis dolore: in meliꝰ ꝓficit᷑. Hnusqͥs¬
q ad tẽptationeni aninũ p̾parare debet. Minus eĩ clũ spe¬
rat᷑ tẽptatõ gͣuate dure premit: si nõ sꝑata aduen̾it. Sapi¬
entis ẽ cõtͣ oĩa adu̾sa ãte meditari: nͨ ĩueĩri casus debet ꝙ̃ nõ¬

Expanded text:
 mala non appetunt, plus prodest saluti tentatio saeculi quam prosperitas. Nam ex prosperitate in deterius itur, ex tentationis dolore in melius proficitur. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet. Minus enim dum speratur, tentatio gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec evenire casus debet,
Abbreviated transcription (Latin):
cłaris amoris: ut ñꝙͣ resipiscãt ad deũ amorẽ retorq̃ndo
m̃tis. Multis mortuus ẽ mũdus: ipi tam̃ uicissim mũdo
mortui nõ st̃. Bona eĩ scłi diligũt: et tam̃ ip̃a q̃ cliligunt
minime cõsecunt᷑. In utͦq uacui⁊ qͥa ⁊ fut᷑a ꝑclũt: et p̾sen¬
tia nõ acqͥrũt. Egestas ẽ electoꝵ. q̃d̃ ꝑegͥnãtur a bõis sem¬
pit̾uis: et in hoc exilio cliutiꝰ remun̾ant᷑. Egestas ẽ reꝓbo¬
rũ qd̃ habũdant diuitiis ⁊ uͥtutibꝰ uacuãtur: seseq esse
inopes nescisĩt. Qd̾ ꝓbatur ꝑ apocalipsim iohĩs: qͥ contia
huiꝰ mĩcli amatores sic ait. Dicis qd̃ cliues sum ⁊ locuplex.
et nulsiꝰ egeo: et nescis qi tu es miser et misabił. ⁊ pauꝑ¬

Expanded text:
cularis amoris, ut nunquam resipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consequuntur; in utroque vacui, quia et futura perdunt, et praesentia non acquirunt. 6. Egestas est electoexsilio diutius remorantur. Egestas est reproborum, quod abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse inopes nesciunt. Quod probatur per Apocalypsim Joannis, qui contra hujus mundi amatores sic ait: Dicis quod dives sum, et locuples, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pau
Abbreviated transcription (Latin):
Irat᷑ sum inqͥt suꝑ ppłm meũ: et decdi eoꝰ in manu tua.
te malũ ⁊ nescies ⁊ et irruet suꝑ te calamitas ꝙͣ ñ pote¬
ris expiare: et ueĩet suꝑ te repẽte miseria ꝙͣ nescis. sa¬
gis mala facientibꝰ ꝙͣ mala pacientib dolere debemus.
Illi eĩ praua fatiẽdo ĩ malũ ꝓficiũt: isti patiendo ama¬
lo corrigũtur. Ds̃ autẽ ꝑ malas uolũtates alioꝵ: in a¬
liis multa oꝑat᷑ boua. Malignãtiũ hoĩnũ uolũtas. ne¬
qͣquã potest impleri: nͥ ds̃ ded̾it potestatẽ. Nã dũ hoĩes
dõ ꝑmittẽte malũ qd̃ cõcupiscũt ꝑficiũt: ip̃e dr̃ fac̾e qͥ¬
dñs nõ fecit. Herũptam̃ qd̃ iniqui mala uoluntate¬
q̃rilt. idcuro deus ꝑfitiencli dat potestatẽ ꝑ suã bonã
uolũtatẽ: qr de nr̃o malo. ip̃e młta oꝑat᷑ bona. qͥdã

Expanded text:
it, sum super populum meum, et dedi eos in manu tua; te malum, et nescies; et irruet super te calamitas quam non poteris expiare. Veniet super te repente miseria quam nescis » . 3. Magis mala facientibus quam mala patientibus dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt; isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum in aliis multa operatur bona. 4. Malignantium hominum voluntas nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dDominus non fecit. Veruntamen quod iniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat potestatem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓ reu̾entia scĩtatis. Suscipiũt eĩ qd̾ magis st̃ cli¬
uites: et qd̃ hoĩes st̃ oĩno despitiũt. Sunt qͥdam iusti
qui sine lesione cuiꝰꝙͣ suis reb utuntur. Itẽ st̃ qͥdã diui¬
tes huiles. qͦs nõ inflat suꝑbia reꝵ ÷ et ueluti pleriq fu¬
ers̃t scĩ uet̾is testam̃ti qͥ ⁊ affluebãt cdiuitiis: et tamen
hiũlitate pollebãt. Atcõtra qͦsdã supbos cliuites. roꝵ co¬
pra facit elatos⁊ qͦꝵ nõ st̃ opes in uitio: s uolũtas. Nã
crimen s reb nõ ẽ: s in usu agentis. Est ⁊ elatio paupez
quos uec cliuitie eleuant: et uolũtas ĩ eis sola suꝑbia ẽ.
hiis ⁊ si opes desint: ꝓpt m̃tis tam̃ tumorẽ. plusꝙx suꝑbi

Expanded text:
itatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis ta
Abbreviated transcription (Latin):
positiõi adu̾sant᷑. eiꝰ impleant uolũtatẽ. ꝓpt̾ca in hac
uita boni iuclicant᷑ a malis: ut it̾um ĩ illa uita mali
iudicẽtur a bonis. Siue ut etiã sit hic boĩs tẽpalis af¬
flictõ: ⁊ illic et̾na remun̾atõ. Ioc̾co st̃ necessari mali: ũ
qͦtiẽs boĩ offendũt flagellẽtur ab illis. Hĩc ẽ qd̃ assur
risrgã furoris sui testat᷑ cdñs ÷ s qͦtiẽs ita fit. de dĩ uolũ¬
tate ꝓceclit: ut ds̃ ꝑ iloᷤͤᷤ in eoᷤ seuiat: qͦs flagellãdo em̃¬
dare desid̾at. S ille iustissĩma nolũtate: illi u̾o crudeli in

Expanded text:
sistere arbitrantur, ejus impleant voluntatem. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis: sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat, quos flagellando emendare desiderat. Sed ill
Abbreviated transcription (Latin):
uitias sibi cõcessas inreb salutaribꝰ ꝑfruũtur. Bonis ma¬
le utunt᷑: qui aut iuste ꝓ tẽporali lucro iudicãt: aut a¬
li quil boni ꝓ uane głe appetitu factunt. Mauis male utã¬
f᷑: qui noxias cogitatões oꝑrbꝰ pͣuis ꝑficiũt. Bene malis irũ¬
t᷑: qui luxuriam carnis cõiugali honestate restͥngũt. Sed
sicut malo ati bene bonũ ẽ: sic bono bens uti meliꝰ est.

Expanded text:
vitias sibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est.
Abbreviated transcription (Latin):
Tsi m̃datiũ gͣtis dr̃ ⁊ qͣntõmagis si uenale queratur:¬
deo quẽ piurãdo cõtẽpnit. Seq̃nt̾ iudici: quẽ m̃tiendo falit.
postremo inuocenti: quẽ falso testimoĩo lecuit. Testib falsis
cõiunctis: tarde m̃datii falsitas reꝑit᷑. Qd̾ si seꝑati fuerĩt
exam̃e iudicantis: cito maĩfestãtur. Nam sic̃ in uuitate
prauoꝵ grãdis ẽ fortitudo: ita in seꝑatiõe niaior ĩfirmitas.

Expanded text:
Et si mendacium gratis dicitur, quanto magis si venale quaeriturDeo, quem perjurando contemnit; secundo judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti quconjunctis tarde mendacii falsitas reperitur. Quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt aut ꝑu̾tũt iuditia ÷ nͨ finiũt cepta patrũ negoti¬
a: quousq marsupia eoꝵ qͥ causant᷑ exhauriãt. Qñ eĩ iu¬
cdicãt: ñ causam s dona cõsid̾ant. Et sicut negligẽteᷤᷤ
st̃ in disc̾siõe causantiũ: sic in eoꝵ dãpno solliciti st̃. In
mane. Hoc ẽ de p̾sentis uite tantũ cõmoclis cogitãt nõ de
futͣis. Hita eĩ ista uespũ: fut᷑a u̾o mane accipit᷑. Et bñ ait
qͣsi lupi: qr lupoꝵ more cũcta cliripiũt: et uix pauca pau.
cutiũt oausas s asserũt. Sices cõturbãt iuditis orcli¬
nem: dũ nõ suo cõtẽpti offitio aliena p̾sumũt. Qͥdã dum

Expanded text:
ferunt, aut pervertunt judicia; nec finiunt coepta partium negotiferunt, aut pervertunt judicia; nec finiunt coepta partium negotia, quousque marsupia eorum qui causantur, exhauriant. Quando enim judicant, non causam, sed dona considerant; et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic eorum damno solliciti sunt. 12. ane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca paupecutiunt causas, sed asserunt, sicque conturbant judicii ordinem, dum suo
Abbreviated transcription (Latin):
norat iustitiam. Imꝓbꝰ ꝑ cupitlitatẽ corrũpit ip̃am qͣm didi¬
cit u̾itatẽ. Grauius lacerant᷑ pauꝑes a prauis iuclicibꝰ: qͣm
a cruentissimis hostib Nullus eĩ predo tã cupidus ĩ alienis:
ꝙͣ iudex iniquus ĩ suis. Iatrones ĩ accẽlis faucib ac ĩ latebsis
latentes. insidias ponũt: isti palam rapacitatis auariti¬
a seuiunt: hostes in alioꝵ sanguinẽ tantũ intẽcdũt. Iudi¬
ces qͣsi crudelissimi carnifices ciuiũ oppressi oe sua sb̃iec¬
toꝵ uitam extingãt. qͥ eĩ legẽ destruant młti st̃: rari st̃
qͥ ppłos legum mod̾amine regũt. Plerũq ⁊ boni iucdices
st̃.: s ministͦs rapaces hñt. Hoꝵ figura ut ait qͥdã: tanqͣm
scilla pingit᷑ atq describit᷑. Ipã quidẽ huãna spetie ẽ: s
capitibꝰ caninis accincta ⁊ cͥcundata. Nõ alit̾ qͥbꝰdam potes¬
tatibꝰ accicdit. ut ip̃oꝵ humanitatẽ ĩmanitas inicͦꝵ soti¬
oꝵ ꝑtͣbet. Sepe iulices praui cupiditatis causa aut clif¬

Expanded text:
norat justitiam, improbus per cupiditatem corrumpit ipsam quam dicit veritatem. Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquoSaepe judices pravi cupiditatis causa aut dif
Abbreviated transcription (Latin):
nam facũcliam nũcupabãt: eo qd̾ causidici in c̃tam̃ibꝰ
sentẽtia: qͣndo p̾ualu̾int huis qͦs noc̾e uolu̾int. Nã
tanto atrocius fut᷑o supplitio cõdẽpnancdi st̃: qͣnto ħic
fortius cõtra miseroꝵ uitã inualuerĩt. Aucliãt iuclices
et qͥ p̾sunt ppłis: qr ꝓ tẽporalidꝰ molestiis qͣs plebibꝰ in

Expanded text:
nam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibnam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibsententia, quando praevaluerint his quibus nocere voluerint. Nam tanto atrocius futuro supplicio condemnandi sunt, quanto hic fortius contra miserorum vitam invaluerint. 2. Audiant judices, et qui praesunt populis, quia pro temporalibus molestiis, q
Abbreviated transcription (Latin):
hic inutilis. Iniqus testis. ꝙͣuis sua falsitate corpori reb̾q
impediat: animo tam̃ nichil dãpni cõfert. Erit autẽ ille
apud deũ cõdẽpnat᷑: qͥ adu̾sus ĩnocẽtem falsum testimõiũ
uł dicit. ułdicentib cdlit. Nam ñ solũ ille reus qͥ falsum de
tatis u̾itatẽ occultat: eiꝰdẽ u̾itatis iracũdiã sibi celit̾ ꝓuo¬
cat ÷ qͥa plus ꝑtimescit hoĩem: ꝙͣ cliuinã tͤpidat indigna¬
tionẽ. Reatus cuiꝰ testimioĩo innocẽs a scese obiecto purga¬
niorti obnoxium ꝓd̾e: et ad effundẽdũ sangusnẽ infeli¬
tium. uocẽ testificatõis p̾bere. S̾mo eĩ iusti hoĩs tãtũ ad
Egotioꝵ forensiũ sectatores. ꝓpt̾ ꝓximi cllectionẽ
scłare negotiũ deserere debẽt. Aut c̾te manẽte ꝓpci¬
mi carĩtate. negotiũ seqͣnt̃ t̾renũ. S cͥa ꝑrarũ ẽ u inter¬
iurgantes caritas maneat: postponẽda ẽ rei causatõ.
ut ꝑseueret clilectõ. Antiqͥ forensem eloq̃ntiam: cani¬

Expanded text:
it. 6. Iniquus testis, quamvis sua falsitate corpori rebusque impediat, animo tamen nihil damni conferet. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de tatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgaanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad egotiorum forensium sectatores propter proximi dilectionem saeculare negotium deserere debemi charitate, negotium sequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut interjurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam cani
Abbreviated transcription (Latin):
calami ext̾ius qͥdẽ nitẽt: s int̾ius uacuant᷑. Ob hoc reꝓbi
ext̾us ut calanus uiticli: int̾ius uacui. Electi uͦ exteriꝰ
quasi arboꝵ cortices ext̾uis fedi: int̾ius u̾o solidi. Qͥ
precioso cultu incecluit: aucliant ꝓpħ̾am q̃ admod̾ de¬
testat᷑ eoꝵ corporalia ornam̃ta: et quos suocessus ha¬
beat cultꝰ cõpositꝰ ⁊ ornat᷑. Hoc ẽ ꝓ suaui odore fetorem.
et ꝓ zona funiculũ: et cet̾a. Legant ꝓph̾am cliuites:
qͦꝵ spes opulenta ẽ: et aucliant eũ dicentẽ. Nhe qͥ opu

Expanded text:
calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore fetorem, et pro zona funiculum , et caetera. 10. Legant prophetam divites, quorum spes opulentia est, et 355 audiant eum dicent
Abbreviated transcription (Latin):
pu̾sitatis insania cõfunclũtur. Stulti cõtrabonoͦ studiũ
semꝑ assumũt⁊ quib cdũ ꝓfpitatis elucet. iactant᷑ de suis
m̾itis głantur: et bonoꝵ atc iustoꝵ afflictõib dethũt.

Expanded text:
perversitatis insania confunduntur. Stulti contra bonos studium perversitatis insania confunduntur. Stulti contra bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
cabo: et cibabo hostes tuoͤ carnib suis: et qͣsi a musto sã¬
guine suo ĩ ebriabunt᷑. Habet aliquẽ usum ⁊̃ maloꝵ in¬
iquitas. quo electos dei suis morib lansant: ac ꝑ hoc ui
ta impioꝵ sibi deꝑit ⁊ iustoꝵ autẽ ñ perit s ꝓficit: clũ
ed̾ malis ꝑ tͥblatõis ex̾citiuni. ad p̾sentẽ ocliendã uitã¬
et futuram desid̾andam erudiunt. Int̾lũ enĩ prodest
prisoꝵ prauitas utilitati iustoꝵ. clũ eos malitia sua eru¬
cliunt: et ad regna celoꝵ reqͥrenda. molestia tẽꝑali ĩpel¬
liuit. ꝓbatur hoc exemplis israhelitice pledis. que tũc du¬
rius agebat᷑ in egypto: qñ oportebat eos ꝑ moysem ad ter¬
ram repmissioĩs uocari: et ex inalis q̃ i egypto patieban
t᷑ cliscedere: et ad ꝓmissam prĩam festinare. Iniqui clũ cõs¬
tantiam iusti in ꝑsecutõib suis aspitisit: m̃tis cõfusiõẽ
tabescunt ÷ et cdũ adu̾sa ostẽdũt nͨ uincũt: tãdem de sue

Expanded text:
cabo; et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi a musto, sanguine suo inebriabuntur. . 9. Habet aliquem usum et malorum iniquitas, quod electos Dei suis morsibus laautem non perit, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitaet futuram desiderandam erudiunt. 10. Interdum enim prodest perversorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia sua erudiunt et ad regna coelorum requirenda molestia temporali impellunt. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto , quando oportebat eam per Moysen ad terram repromissitur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se
Abbreviated transcription (Latin):
o g̾ hoc clicũt. nõ miserãtur qd̾ ꝓuoꝵ hoĩnũ tẽporalẽ ⁊ ca¬
clucã felicitatẽ aspitiũt ⁊ s magis nouissima ĩtencdũt: eoꝵ¬
quãta illis post hec et̾na supplitia p̾parent᷑: clicente. ꝓpheta.
Ducũt ĩ bonis clies suos: ⁊ sb̾ito ad inferna descẽclũt. De tͥbu
saucti plus formidãt ꝓsꝑa quã adu̾sa. Quia dĩ seruos ꝓsꝑa
deitiũt: adu̾sa u̾o eruliũo: idõ sc̃i uiri cõstãtia ita portare¬
debet adu̾sa: ut frangi nõ q̃at. Tunc magis sunt ocu
li dei suꝑ iustos: qñ eos affligi ab iniqͥs ꝓuidẽtia super¬
na ꝑmittit. Nam tunc eis gauclia tlisponũtur et̃na: Sͦ¬
do presenti tribłatiõe ꝓbant᷑. Om̃s uite huiꝰ tͥbłatioes
aqͥs cõparant᷑ p̾tereũtib ⁊ ꝓpt̾ea qi si qͥtl in hac uita tͥbu

Expanded text:
um hominum temporalem et caducam felicitatem aspiciunt; sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt. . CAPUT Lsancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constadebet adversa, ut frangi non queat. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Omnes vitae hujus tribulationes aquis compara
Abbreviated transcription (Latin):
iuclicẽ ÷ pauꝑ autẽ clũ nõ habet qd̾ offerat: nõ solũ audiri
cõtẽpuitur. s etiam ⁊ cõtͣ u̾itatẽ oppͥmit᷑. Cito usolat᷑ auro
iustitia ÷ nullãc reᷤ ꝑtimescit culpam: qͣm redim̾e nũmis
existimat. Plus eĩ obtinet m̃tem cẽsoris amor lucͥ: quã ecͥ¬
tas iuaitii. T̃res st̃ mun̾um acceptioes: qͥbꝰ cõtͣ iustitiã h̃u¬
mana mẽs uanitas militat. Id ẽ fatior amititiaꝵ⁊ adulatõ

Expanded text:
unde Pauper si non habet quod offerat, non solum audiri contempnitur, sed etiam contra veritatem opprimitur; cito violatur auro iustitia, nullamque reus pertimeexistimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas m
Abbreviated transcription (Latin):
et ante ꝓfert sentẽtiam ꝙͣ cognoscat. Furor in iucdice in¬
uestigationẽ ueri siõ ualet atting̾e: qr mẽs eiꝰ tͣbata
furore. ab inscrutatõe alienat᷑ iustitie. Iracũdus iu¬
dex iuclicii examen plene cõtueri nõ ualet: qr caligi¬
ne furoris nõ uidet. Qui autẽ iram repulso furore di¬
cutit: facilius ^ cõtuendã u̾itatẽ m̃tis serenitate con¬
surgit ⁊ et sine ulla ꝑtͣbatõe: ad eqͥtatis intelligẽtiam

Expanded text:
et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ra iustitie. aliis boĩtate: qui iuditia sine ꝑsonaꝵ accep¬
tõe suscipit. Nõ infiriat iustitiã auaritie flãma: nͭ stu¬
det auferre alt̾i: qd̃ cupiat sibi. Boni iulices iusticiam
ad solam obtinẽdam salutẽ et̾nã suscipiũt: nͨ eam mun̾i¬
b acceptis clist̾buũt÷ ut clũ de iusto iuditio tẽꝑalia luc¬
portat. S ꝑ iustitiam: reddit peccato sentẽtiã. ꝑ miscd̾iã :¬
rigat: q̃dam uero ꝑ nuseratõem ĩcdulgeat. qͥ dei iuditia
oculis siuis ꝓponit: semꝑ timẽs fͤmẽsq ĩ oĩ negotio reformi

Expanded text:
s bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio teportat: ut pro justitia reddat peccatis sententiam pro misericordia dam vero per miserationem indulgeat. 5. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens, tremensque in omni negotio reformid
Abbreviated transcription (Latin):
tie: dũ intendũt ĩ qualitate ꝑsone. Et exulc̾ant sepe iꝰtos:
clũ p̃ꝓbe deffendũt iniqͦs. ꝯͥ autẽ recte presid̾e studet: nͨ
ratõis expectat: fraudẽ in dõ ꝑpetͣt ÷ qr iustitiam c̃
gratis imꝑtire debuit: acceptõe pecunie uẽdit. Boniᷤ male
utũtur: qui iuste ꝓ tẽporali lucro iuclicãt. Tales qͥppe ad
u̾itatẽ nõ iustitie defensio. s amor pͥniss ꝓuocat: qͥouꝰ si
spes nũmi sb̃trahit᷑: cõfestim a iustitie deffensicẽ cessab̃t.
Qui excutit manus suas ab oĩ mun̾e: iste in excelsis habi¬

Expanded text:
ersonae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec rationis exspectat, fraudem in Deum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, accppe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a iustitie confessione recedunt. Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habi