comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in husũ iustitiae eis petcatipoena conuersaẽdicam¬
eris sipec caueris Modo dicitur martrrimorere
ne pecces ante dictũ est. Simandata transgres si fue¬
ritis mortemoriemini Huncdicitur simortẽ recu¬
saueritis mandatũ trans gredimini. quod enim tuncti¬
pecc&ur: ita ꝑ in f fabilẽ dĩ uasericor diam &iam ista
penauitiorũ transit in arma uirtutis. & iustimeritum
ꝓiam supplitiũ peccatoris Ante enĩ mors est ad quisi¬
ta peccando nunc impl& ur iustitia moriendo Ita in sc̃is
ut aut deserant fidem. aut suscipiant mortem ius tienim
Potcat aut̃ isti si non mori antur: mortui sunt ergo illiqui
peccauerunt . Non peccant isti qui a moriuntur Factũ ẽ
ꝑ illorũ culpã ut uemira ur in penã. fit ꝑ is torũ pęnã neueniat᷑¬

Expanded text:
in usus justitiae peccati poena conversaeris, si peccaveris: nunc dicitur martyri, Morere, ne pecces. Tunc dictum est, Si mandatum transgressi fueritis, morte moriemini : nunc dicitur, Si mortem recusaveritis, mandatum transgrediemini. Quod tunc tipeccetur. Sic per ineffabilem Dei misericordiam et ipsa poena uitiorum transit in arma uirtutis, et fit iusti meritum etiam supplicium peccatoris. Tunc enim mors est adquisita peccando, nunc inpletur iustitia moriendo. Verum hoc inut aut deserant fidem aut sufferant mortem. Iusti enimpeccabunt autem isti, nisi moriantur. Mortui ergo sunt illi, quia peccauerunt; non peccant isti, quia moriuntur. Factum est per illorum culpam, ut ueniretur in poenam; fit per istorum poenam, ne ueniat
Abbreviated transcription (Latin):
cioquior& ac pluuia gratia descendenit subuertat. sub¬
uer suque fiat ruina magna: quã uis nosum uisibilẽ
to tã trinitatẽ nouerimus. creda mus tenea mus Dic
tu nobis heretice. qui sit ille qui apparuit morsi
in flam ma ignis in monte ssna. cuius posterioraui dit
mor ses ipsose dñõ demons trante. Nacũ ille quȩre¬
r& faciem di uidere dicens. sunueni gratiã ante te
os ten demibi faciem tuã.hoc ei dñs res pondit.

Expanded text:
eloquiorum, et pluvia gratiae descendente subvertat, subeloquiorum, et pluvia gratiae descendente subvertat, subversumque fiat ruina magna. Quamvis nos invisibilem totam Trinitatem noverimus, credamus, teneamus: dic tu nobis, haeretice, quis sit ille qui apparuit Moysi in flamma ignis in monte Sina, cujus posteriora vidit Moyses ipso se Domino demonstrante. Nam cum ille quaereret faciem Dei videre, dicens, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
es se filui & sp̃s scĩ pos sem quidẽ tibires pordere ꝗa
in nocentiã quã hab& colũba non hab& homo
Sednondico deillo enĩ homineagimus. ꝗuerat sine
peccato: sed si hoc temou& qui a filius hominẽ susce¬
pit. spsincolũba apparuit mouerete & hoc deb&.
ꝗa & ipsehomoa filio dĩ susceptus. abscriptura diuina
dictus es t agnus hã & ithannes baptista dicit.
ecccagnus dĩ eccequi tollit peccata mundi: &esaias
& sicut agnus corã tondente se sic non aperuit os su ũ¬
Et iohannes apłs in a pocal ypsidicit Uidiagnũ
stantẽ quasi occisũ Dic mihi si ualueristu exponere
quare sit dictus agnus filius di: exponã tibi &eggo
colũbȩ speciem sp̃s sũ: simihi dixeris agnus filius
uanastuas maginas diuersas que conparationes de
na suf fodiat. ut edificiũ tuũ qđ suꝑ arenã non su¬
ꝑ parã bȩdificas. flatisuentorũ diuinoꝵ scilic&

Expanded text:
esse Filii et Spiritus sancti: possem quidem tibi respondere, quia esse Filii et Spiritus sancti: possem quidem tibi respondere, quia innocentiam quam habet columba, non habet homo: sed non dico; de illo enim homine agimus qui venit sine peccato. Sed si hoc te movet, quia Filius hominem suscepit, Spiritus in columba apparuit; movere te et hoc debet, quia et ipse homo a Filio Dei susceptus a Scriptura divina dictus est agnus. Nam et Joannes Baptista dicit: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Et Isaias et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suuEt Joannes apostolus in Apocalypsi dicit: Vidi Agnum stantem quasi occisum . Dic mihi, si valueris tu exponere, quare sit dictus agnus Filius Dei: exponam tibi et ego columbae speciem Spiritus sancti. Si mihi dixeris, Agnus Filius vanas tuas machinas diversasque comparationes de na suffodiat; ut aedificium tuum, quod super arenam non super petram aedificas, flatu ventorum, divinorum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ distat honor filii ab honore sp̃s scĩ Hlaec cogi¬
tans ille proximus est prȩcpicio erroris. Neque
enĩ defuerunt qui hoc sentirent anima dehumana.
quod tuuis ad serere desubstantia diuina: introdux ẽ¬
r̃ enĩ ꝗdã promeritis animasda rico poribus. & has
re uolutiones. & circulos ꝑroph&a dđ diuinauo¬
ce disrũpens. In circuitu in quit impii ambu Lant
Quitalia credunt uel prȩdicant. impii s & ta quã ẽ
ds dicer& quid tu de propagine hominũ sentis.
secutus ad iunxit : scđ̾m altitu dinẽtuã multipli¬
castifilios hominũ Sed hat alia questioẽ inqua
runc non opuses ł diutius inmorari Uerũ tamen
ꝗa des pecie hominis & colũbȩnr̃a tecũ beretie est
disceptatio. in hoc enĩ filiũ ampliorẽ es seabspũscõ
dicis. ꝗa prodignitate gradus sui sicut multũ
distat internaturã hominis & colũ bȩ tantã distantiã uis

Expanded text:
tantum distat honor Filii ab honore Spiritus sancti. Haec cogitantum distat honor Filii ab honore Spiritus sancti. Haec cogitans illi proximus es praecipitio erroris. Neque enim defuerunt qui hoc sentirent de anima humana, quod tu vis asserere de substantia divina. Introduxerunt enim quidam, pro meritis animas dari corporibus, et esse revolutiones et circulos. Propheta David divina voce disrumpens, In circuitu, inquit, impii ambulant. Qui talia credunt vel praedicant, impii sunt. Et tanquam ei Deus diceret, Quid tu de propagine hominum sentis? secutus adjunxit, Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum . Sed haec alia quaestio est, in qua nunc non opus est diutius immorari. Verumtamen quia de specie hominis et columbae nostra tecum, haeretice, est disceptatio: in hoc enim Filium ampliorem esse Spiritu sancto dicis, quia pro dignitate gradus sui, sicut multum distat inter naturam hominis et columbae, tantam distantiam vis
Abbreviated transcription (Latin):
infilio. ipse filius post resurrectionẽ me tens dis¬
cipulos suos prȩdicare euuangeliũ. insuf flauit
cedens a patre & filio ađtes tatur filiũ sus cepis¬
secarnẽ : Iohannes euuan gelis ta dicit Sp̃s in¬
quit non dũ erat datus. quia iħs non dũ erat elci¬
rificatus quando aut clarificatus ẽ filius ipse
dicens Hlicest filius m̃s dilectus. in quebene
conplacui : haec tuber&ice arriane cũ audis.
decelis esse transmis sũ. hac auctoritate carnalis tua
cogitatio & phantasia sp̃smaliqueo perattur infili¬
is diffidentiȩ Patrẽ in ducis maiorẽ. quia uisus ñ est.
Filiũ minorẽ. quiaui sus est in homine. Sp̃m scm̃ filio
multo in feriorẽ. qui a inspecie apparuit colũ bȩ
Dicis enĩ tibi& ꝑuersȩ ratio cinaris Quantũ distat
ui sibilis ab inuisibi li. tantũ distat filius a patre
Et quantũ distat . species hominis abspecie colũbȩ.

Expanded text:
in Filio? Ipse Filius post resurrectionem mittens disin Filio? Ipse Filius post resurrectionem mittens discipulos suos praedicare Evangelium, insufflavit cedens a Patre et Filio attestatur Filium suscepisse carnem? Joannes evangelista dicit: Spiritus, inquit, nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quando autem clarificatus est Filius, ipse dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo bene complacui . 19. Haec tu, haeretice ariane, cum audis  columbae de coelis esse transmissum: hac auctoritate carnalis tua cogitatio, et phantasia spiritus mali qui operatur in filiis diffidentiae, Patrem inducit majorem, quia visus non est; Filium minorem, quia visus est in homine; Spiritum sanctum Filio multo inferiorem, quia in specie apparuit columbae. Dicis enim tibi, et perverse ratiocinaris: Quantum distat visibilis ab invisibili, tantum distat Filius a Patre; et quantum distat species hominis ab specie columbae,
Abbreviated transcription (Latin):
Quinonestis redempti prȩtiomei sanigiunis. nones tis
mei. Discedite ame in ugnẽ &e ternũ . qui paratus ẽdiado¬
lo & angelis eius Sed illorũ mors. proficiat ad nr̃am
salutem: silli contempserunt. nos timeamus eũ qui sic
uenturus est iudicare Festin& unus quis que. cuuiuit.
ut uiuat currat. ut eius prȩcioso sañgiane redimatur
Necũ non fuerit inuentus in numero redẽptorũ. innũ¬
meromaneat per ditorũ hic hic dũ uiuitur melior
eligatur locus: H icest tẽpus fidei: c&erũ in inferno
at propb&a quis confitebitur tibi . qui uult se ꝑui
uere & non timeremortẽ. teneatuitã. ut mors supe¬
r&ur auita qui uult non timere istũ uidicẽiudicantẽ.
ipsũ nunc sibi adhibeat defensorẽ : credimus in sp̃m¬
scm̃ Spm̃ scm̃ dm̃cre dimus atiualẽ patri a filio.
quia simul ẽ &inpatre & infilio Quomodo est in pa¬
treꝰ filiũ audi: sp̃sinquit. qui procedit a patre. ipse
introduc&uos in omne ueritatẽ quomodo esł &¬

Expanded text:
Qui non estis redempti pretio mei sanguinis, non estis mei; discedite a me in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sed illorum mors proficiat ad nostram salutem. Si illi contempserunt, nos timeamus eum qui sic venturus est judicare. Festinet unusquisque cum vivit, ut vivat; currat, ut ejus pretioso sanguine redimatur: ne cum non fuerit inventus in numero redemptorum, in numero maneat perditorum. Hic, hic dum vivitur, melior eligatur locus. Hic est tempus fidei. Caeterum, In inferno, ait propheta, quis confitebitur tibi ? Qui vult semper vivere, et non timere mortem, teneat vitam, ut mors superetur a vita. Qui non vult timere justum judicem judicantem, ipsum nunc sibi adhibeat defensorem. CAPUT Im sanctum Deum credimus aequalem Patri et Filio, quia simul est et in Patre et in Filio. Quomodo est in Patre? Filium audi: Spiritus, inquit, qui procedit a Patre, ipse introducet vos in omnem veritatem . Quomodo est
Abbreviated transcription (Latin):
iitegemorro proptie tis &psalmis deme Ndmquid ex¬
dudit patrem ates timonio scripturarũ quia & hic ait deme:
deomni potentia filii insa lamone. Omp̃s sermotuus dñe
decaelis a regalibus sedibus uenit . In tacharia : Ofugite
daerra aquilonis dicit dns. eo quod ex quã tuoruentis caeli
colligã uos : Dicit dñs insion : Sal uamini quibabitatis in
filia ba brlonis: propter quod hȩc dicit dñsomni potens

Expanded text:
i, et prophetis, et Psalmis, de me . Nunquid excludit Patrem a testimonio Scripturarum, quia et hic ait, De me? De omnipotentia Filii in Salomone: Omnipotens sermo tuus, Domine; de coelis a regalibus sedibus venit . In Zacharia: O, fugite de terra aquilonis, dicit Dominus: eo quod ex quatuor ventis coeli colligam vos. Dicit Dominus: In Sion 540 salvamini qui habitatis in filia Babylonis. Propter quod haec dicit Dominus omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
fitemur: Nonsic unum dm̃ quasi solituriũ nec
eundemq: quiipsesibi patersit ipse & filius sed
patrem uerũ quigenuit filium uerũ utẽ dsde
fectũ deꝑfectoꝵ Totũ atotoͥ plenũ apleno
noncreatũ sed genitũ : non exmhilo sedexpatre

Expanded text:
esse confitemur. Non sic unum Deum, quasi solitarium, nec eumdem, qui ipse sibi Pater sit, ipse et Filius; sed Patrem verum, qui genuit Filium verum, ut est Deus de fecto, totum a toto, plenum a pleno; non creatum, sed genitum; non ex nihilo, sed ex Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
ta & quomodo altera patris altera filii putatur es sẽꝑ sõna
cũ ꝑ significationẽ cõmunis ingeniti utra qr euideatur
ribus ur̃is non mediocris calũniae so fisma contexitur: tam̃

Expanded text:
ta. Et quomodo altera Patris, altera Filii putatur esse persona, ta. Et quomodo altera Patris, altera Filii putatur esse persona, cum per significationem communis ingeniti utraque videatur ribus vestris non mediocris calumniae sophisma contexitur; tam
Abbreviated transcription (Latin):
generanti docetur exorta FeliCIΑNus DIΧIT elũ
quae so exem plomihi facilio redicta dilucides¬
AVCUS TINUS dixit In rebus quidem in comprehensibi¬
libus exempla non sub p&unt disputanditamen in quantũ
fieri potesł &iã in hac parte non deero. Ecceigitur homo
paterhab& hominẽ filiũ est cõmune utrius quar quod ho¬
mo ẽ uni tamen quod filius. alteri pro priũ uidetur es se qđ
pater esł Nã in utroque sic ꝑ sona dis cernitur. ut cõmunis
humanitas non negetur . dũ unus gignit. alius gignitur.
aequae aut̃ homo & qui genuit dicitur. & ille quigignitur¬
felicianus dixit. Illud certe dicas uelingenitus ab inge¬
nito utrũ mitio sepa returannon. AUCUSTINUS DIXIT¬
Neid quidem spiritalis intellegentiae uerita te recipitur.
ut pater a filio interuentu non dico tẽporis quod dibus cons¬
tatac noctibus. sed cuius lib& a euiux l&atis spatio separ& ur
FELICIΛNUS DIXIT Hoc suta est. duo fateris ingeni¬

Expanded text:
generanti docetur exorta. FEL. Velim generanti docetur exorta. FEL. Velim quaeso exemplo mihi faciliore dicta dilucides. AUG. In rebus quidem incomprehensibilibus exempla non suppetunt disputanti: tamen in quantum fieri potest, etiam in hac parte non deero. Ecce igitur homo pater habet hominem filium: est quidem commune utriusque quod homo est, uni tamen quod filius, alteri proprium videtur esse quod pater est; nam in utroque sic persona discernitur, ut communis humanitas non negetur, dum unus gignit, alius gignitur; aeque autem homo et qui genuit dicitur, et ille qui gignitur. CAPUT IV. FEL. Illud certe dicas velim, genitus ab ingenito utrum initio separetur, an non? AUG. Ne id quidem spiritualis intelligentiae veritate recipitur, ut Pater a Filio interventu, non dico temporis, quod diebus constat ac noctibus, sed cujuslibet aevi vel aetatis spatio separetur. FEL. Hoc si ita est, duo fateris ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ ingenitũ es se quẽ genitũ. sed id potius ingenitũ es se
quod genitum FeLICIANUS RES PONDIT & quomodo
non eundem in genitũ dicis es sequẽ geni tũ siutrũq unũ
putas es senon abterũ: AVGUS TINVS DIXIT Animad uer¬
touimte penitus non adten disse uerborũ. Nã dũ utrũqe
unũ dico. substantiã ueripatris. acuerifilii extotononsepa¬
ro : & dũ non eundẽ patrẽ quẽ filiũ p̃dicoũtriusq ꝑsonã
seruata unius cuius q epro pri&a te discerno. Ita que si
substantiã quȩris ipsa trinitas unus dẽ : siper sonam. al ter
in quã communionẽ substantiae. alterũ propri&ate perso¬
nȩ FelICIANUS DIXIT Nescio quo pacto una credi¬
tur esse substantia cũ non una dicatur es se ꝑ sona¬
AVQVSTINVS DIXIT Non est in quã una ꝑsona quia
una genuis se & altera dicitur genita & est tamen nati
& gignentis non diuersa subs tantia quia non dissimilis

Expanded text:
eumdem ingenitum esse quem genitum, sed id potius ingenitum esse eumdem ingenitum esse quem genitum, sed id potius ingenitum esse quod genitum. Fel. dixit. Et quomodo non eumdem ingenitum dicis esse quem genitum, si utrumque unum putas esse, non alterum? Aug. dixit. Animadverto vim te penitus non attendisse verborum: nam dum utrumque unum dico, substantiam veri Patris ac veri Filii ex toto non separo. Et dum non eumdem Patrem quem Filium praedico, utriusque personam servata uniuscujusque proprietate discerno. Itaque si substantiam quaeris, ipsa Trinitas unus est Deus: si personam, alter inquam, communione substantiae; alterum proprietate personae. FEL. Nescio quo pacto una creditur esse substantia, cum non una dicatur esse persona. AUG. Non est, inquam, una persona, quia una genuisse, et altera dicitur genita: et est tamen nati et gignentis non diversa substantia, quia non dissimilis
Abbreviated transcription (Latin):
si sepultos redisse ostendas amortuis: si ergohorũ & in con¬
prehensibilis ratio &ueritas promta ẽ facilius in nego¬
tis fidei testimoniis creditur quã ratio uestigatur
uerũ qui a non nimis in consequenter duo ista discernis.
cũ ratione p̃missa &iã tes timonia non ommittis. id cir¬
co in hacdisputatione idme fateor secuturũ. quod ipse
otiosi sumus. ad homousion uesti questionẽ dequonon
inter nos tantũ sed &i ã in termaio res nostros plerũq
itacͣtũ ẽ ueniamus: & nelongius. euagetur oratio ĩpseiã¬
ut soles ꝑ sonã proponentis ad sume & a nobisrationẽ nr̃ae fidei
querentibus uicissim red diturus inquire. AQGUS TINUS
patriliomo usion non es sepenitus filiũ: FELICIANVS DIXIT
uicrũ ẽ & ꝑsua derꝗͥmihi non potest id ingenitũ es se qđ genitũ
ne cundẽ patrem uidear prȩdicarequem filiũ: AVCUSTINUS
dixit Nonita est Nã nẽmibi qui dem istud in animoest

Expanded text:
si sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomsi sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomprehensibilis ratio, et veritas prompta est; facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio vestigatur. Verum quia non nimis inconsequenter duo ista discernis, cum ratione praemissa etiam testimonia non omittis: idcirco in hac disputatione id me fateor secuturum, quod ipse otiosi sumus, ad homousii vestri quaestionem, de quo non inter nos tantum, sed etiam inter majores nostros plerumque tractatum est, veniamus. Et ne longius evagetur oratio, ipse jut soles, personam proponentis assume, et a nobis rationem nostrae fidei, quaerentibus vicissim redditurus, inquire. Tum ego: Patri homousion non esse penitus Filium? Fel. dixit. Verum est, nec persuaderi mihi potest id ingenitum esse quod genitum, ne eumdem Patrem videar praedicare quem Filium. Aug. dixit. Non est ita: nam ne mihi quidem istud in animo est,
Abbreviated transcription (Latin):
test ꝑseilla sufficere. quae &iã haet non nisi ꝑseipsa
ui dectur as iraere : sin contra quis potest in rationabi lib
testi moniis. lic& illa diuina fingantur rationabilibus
fidei colla sũmit tere: & illã quidẽ disputandiuiã fateor
in aliis tolera rẽ quos inperitiae necessitas ꝑsesta renon
quaeunt cogit ad aliena confugere. inte uero id circo
nul lomodo prorsus ista ꝑ p&ior. qui a eloquentiã parit̃
cũ scientia fidei tibi ui deo non de esse tumego. Hon
usq at adeo in quã ducime putes laudibus meis ut in uiriã
faciã praecedentibus scĩs Nec presumã umquã insapien¬
tia uerbi ne euacuetur crux xp̃i. sed scriturarũ auctori¬
tate contentus. simplicitati oboedire potius studeo quã
tumori: Sed melius in quis. ratione quis. quã tes timonis
edocetur quid ergo quã rationẽ a Fferrepotes si pas¬
tũ praedicas uirginis. si reddi tos oculos non negas cecis.

Expanded text:
test per se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam test per se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videtur astruere. Sin contra, quis potest irrationabilibus testimoniis, licet illa divina fingantur, rationabilis fidei colla submittere? Et illam quidem disputandi viam, fateor, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, quia per se stare non queunt, cogit ad aliena confugere: in te vero idcirco nullo modo prorsus ista perpetior, quia eloquentiam pariter cum scientia fidei tibi video non deesse. Tum ego: Non usque adeo, inquam, me duci putes laudibus meis, ut injuriam faciam praecedentibus sanctis. Nec praesumam unquam in sapientia verbi, ne evacuetur crux Christi : sed Scripturarum auctoritate contentus, simplicitati obedire potius studeo quam tumori. Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis,
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad patrem sed etq: addexterã eius Ingloriã qua
semꝑ habuit hab&q: in eiusmortem& sanguine:
Credimus nose mundatos abeore suscitandos dieno¬
meriti cut penas ꝓpeccatis aȩ termsuplitii. hȩc

Expanded text:
dit ad Patrem, sedetque ad dexteram ejus in gloria, quam dit ad Patrem, sedetque ad dexteram ejus in gloria, quam semper habuit, habetque. In ejus morte et sanguine credimus nos emundatos, et ab eo resuscitandos die nomeriti, aut poenas pro peccatis aeterni supplicii. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
patras & filui & spussciunũ confitemur diñ. quia ds̃ nomenẽ
potes tatisi non propri&atis. Propriũ nomen ẽ patri
exuno patre quodunius cũ patrena tur& ẽ. unius quae subs¬
tantiae &unius potes tatis : Pater filiũ genuit nonuo luntate.
facta sunt quȩ in caelis & qua in terra. i sibilia & in uisibilia
adnos saluandos & adimplendas scriptu rasuenita patre.
qui nũ quã desinit es secũ patre. Quẽ credimus conceptũ
putatiue. sed uere:. Non aereũ. sed cor ponreũ: Non fantasticũ
sed car neũ. Ossa. sanguinẽ sensũ. & animã. Hoc ẽ ꝑ fectũ
uerũ dem̃ uerũ hominẽ fuis se. nullomodo ambiga mus
onamisit quod erat. sed cepit es se quod non erat
Vt ꝑfectus sit insuis. &uerus sit in nostris nã quids̃
erat homo factus ẽ & qui homonatus ẽ. operatur ut ds̃
łt quio peratue ut ds̃ ut homo moritur & qui ut homo mori¬
tur. ut ds̃ surgit qui deuictomortisimperiocũ ea carne
qua natus ẽ & passus. & mortuus fuerat & resurrexit. ascen¬

Expanded text:
us sancti unum confitemur Deum: quia Deus nomen est potestatis, non proprietatis. Proprium nomen est Patri ex uno Patre quod est, unius cum Patre naturae est, uniusque substantiae, et unius potestatis. Pater Filium genuit, non voluntate, facta sunt, quae in coelis et quae in terra, visibilia et invisibilia, ad nos salvandos et ad implendas Scripturas venit a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, quem credimus conceptum putative, sed vere, non aereum, sed corporeum, non phantasticum, sed carneum, ossa, sanguinem, sensum et animam habentem; verum Non enim amisit quod erat, sed coepit esse quod non erat; ut perfectus sit in suis, et verus sit in nostris. Nam qui Deus erat, homo factus est; et qui homo natus est, operatur ut Deus; et qui operatur ut Deus, ut homo moritur; et qui ut homo moritur, surgit ut Deus: qui devicto mortis imperio, cum ea carne qua natus et passus et mortuus fuerat, resurrexit, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
it : quod extulerat: Nonergo dupla sunt: pror sus.
duplasunt qui a & illiu uebant Nequis dicat fera mala
& red dat mihids̃ quẽ ad modũ red didit tob ut iã non
sit patientia sed a uaritia. Nã si patientia ille scs
non haberet nec ea quȩ contingebant fortiter sustine¬
r&. Testimoniũ quod ei dñs red didit. ande haber&:
anĩ aduertisti ait dñs ad puerũ meũ iob Non enĩ
ẽ illi similis quis quã interris homo sinequerela ue¬
decipere uoluit. habens & haet figurã illius serpen¬
tis. quisi cut in para dyso decepit hominẽ primũ factũ

Expanded text:
it, quot extulerat. Non ergo dupla sunt? Prorsus it, quot extulerat. Non ergo dupla sunt? Prorsus dupla sunt, quia et illi vivebant. Ne quis dicat, Feram mala, et reddet mihi Deus quemadmodum reddidit Job: ut jam non sit patientia, sed avaritia. Nam si patientiam ille sanctus non haberet, nec ea quae contingebant fortiter sustineret; testimonium quod ei Dominus reddidit, unde haberet? Animadvertisti, ait Dominus, ad puerum meum Job? Non enim est illi similis quisquam in terris, homo sine querela, vedecipere voluit, habens et haec figuram illius serpentis, qui sicut in paradiso decepit hominem primum factu
Abbreviated transcription (Latin):
im darent. Doc trinã ostendit in homine. exemplum pati¬
entie demons tauuit in cruce. Ibiopus qui a cruci fixus.
Exempłu operis crux premiũ operis resur rec uo
Ostendit nobis incruce quid tolen re. os tendit in resur¬
rectione quid spcrare debeamus: Proisus. taquã ago¬
micta sũmus dixit: fac. & tolle: facopus. & accipe
premiũ. Certa inagone. & coronaberis quod est
opus. oboedientia: quod est premiũ resurrettiosine
mor ie: quare ad di disinemorttꝰ quiaresur rexit la¬
Zarus & mortuus est. Resurrexit xp̃s. iã non moritus¬
& morseiultra non dominabi tur. Scriptura dicit
Patienentiã iob audistis. & finẽ dñiuidis uis: lob quan¬
ta per tulerit. legitur & horretur. ex pauescitur con¬
tt mescitur & quid recepitꝰ dupla quã perdiderat
Ergo nehomo propier praemia it̃poralia: uelit habere
pauentiã & dicat sibi tolert̃ dãpnũ Red d& mͥ ds̃
filios duplos: Omĩa duplarctepit. & tot filios genu¬

Expanded text:
midarent. Doctrinam ostendit in homine, exemplum patimidarent. Doctrinam ostendit in homine, exemplum patientiae demonstravit in cruce. Ibi opus, quia crucifixus: exemplum operis, crux; praemium operis, resurrectio. Ostendit nobis in cruce quid tolerare, ostendit in resurrectione quid sperare debeamus. Prorsus tanquam agonotheta summus dixit: Fac, et tolle; fac opus, et accipe praemium; certa in agone, et coronaberis. Quod est opus? Obedientia. Quod est praemium? Resurrectio sine morte. Quare addidi, sine morte? Quia surrexit Lazarus, et mortuus est: resurrexit Christus, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . 10. Scriptura dicit: Patientiam Job audistis, et finem Domini vidistis . Job quanta pertulerit, cum legitur et exhorretur, expavescitur, contremiscitur. Et quid recepit? Dupla quam perdiderat. Ergo ne homo propter praemia temporalia velit habere patientiam, et dicat sibi: Tolerem damnum, reddet mihi Deus filios duplos; Job omnia dupla recepit, et tot filios genu
Abbreviated transcription (Latin):
debetis. qui anemoin cipit aper fecto dĩ filio licuit nasci
perfectũ . qui anatus ẽ. sine tẽpore coa &ernus patri. ante¬
cedens omĩa non a &ate. sed a xernitate. Is teergonatus ẽ¬
patrico a&ernus Dequa generatione. dixit propheta :
g enerationẽ eius. quisenar rabitꝰ. Natus depatre sine
tẽpore. natus ẽ ex urrgine. inplenitudine tẽporis: Istã
natiuitatẽ. ante cesserant tẽpora. Opor tunitate tẽ¬
poris. quando uoluit. quando sciebat . tunc natus esł
Non enĩ nolens natus est. Nemonos trũ: ꝗ auulmascitꝰ:
& nemo nrm. quan do uult moritur. Ille quan douoluit
natus est. Quando uoluit. mor tuus ẽ. Quomodouoluit.
natus es ł deuirgine: Quomo do uoluit mor tuusestincra¬
ce quid quic uoluit. fetit. quia sic erat homo. ut lacer&
decruce ipsius quid loquarꝰ quid dicãͫ ex tremũgenus
mortis elegit. nealiquod genus mortis eius martures for¬

Expanded text:
debetis; quia nemo incipit a perfecto. Dei Filio licuit nasci debetis; quia nemo incipit a perfecto. Dei Filio licuit nasci perfectum; quia natus est sine tempore, coaeternus Patri, antecedens omnia, non aetate, sed aeternitate. Iste ergo natus Patri coaeternus, de qua generatione dixit propheta, Generationem ejus quis enarrabit ? natus de Patre sine tempore, natus est ex virgine in plenitudine temporis. Istam nativitatem antecesserant tempora. Opportunitate temporis quando voluit, quando sciebat, tunc natus est: non enim nolens natus est. Nemo nostrum quia vult nascitur, et nemo nostrum quando vult moritur: ille quando voluit natus est, quando voluit mortuus est; quomodo voluit natus est de virgine, quomodo voluit mortuus est in cruce. Quidquid voluit fecit: quia sic erat homo, ut lateret t homo. 9. De cruce ipsius quid loquar? quid dicam? Extremum genus mortis elegit, ne aliquod genus mortis ejus martyres for
Abbreviated transcription (Latin):
ner& pater. ante cedit actate. Vt nas catur filius.
seꝗtur aetate. Sed hic coatius pater filio. uel filius
patri. Quomodo potest es seꝰ occurrat uob: ignis pater
splendor filius. Ecce inuenimus coaeuos Ex quo ignis
es secoepit. continuo splendorẽ gignit Nec ignis ante splen¬
dorẽ. nec splendor post ignẽ : Et s̃i interroge mus. quis. quẽ
generat ignȩ splendorẽ aut splendor ignẽ. continuo uobis
oc currit sensunatura li prudentia insitamentibus ues tris
om̃s clamatis. Ignis splendorẽ non splendor ignẽ. Ecce
pater incipiens. ecce filius simulnec ante ce dens nec sequens
Ecce ergo pater incipiens. ec cefilius si mul incipiens:
si os tendiuobis patrẽ incipientẽ : & filiũ simul in cipientẽ
creditepatrẽ non incipientẽ. & cũ illo filiũ nec ipsũ inci¬
pientẽ. Illũ a &ernũ. illũ co a&ernũ si pro ficitis intel¬
legitis: dateo perã proficere. Nas cihabetis. sed & crescere

Expanded text:
neret pater, antecedit aetate; ut nascatur filius, neret pater, antecedit aetate; ut nascatur filius, sequitur aetate: sed hic coaevus pater filio, vel filius patri, quomodo potest esse? Occurrat vobis ignis pater, splendor filius; ecce invenimus coaevos. Ex quo ignis esse coepit, continuo splendorem gignit: nec ignis ante splendorem, nec splendor post ignem. Et si interrogemus, quis quem generat, ignis splendorem, aut splendor ignem; continuo vobis occurrit sensu naturali, prudentia insita mentibus vestris, omnes clamatis: Ignis splendorem, non splendor ignem. Ecce pater incipiens, ecce filius simul, nec antecedens, nec sequens. Ecce ergo pater incipiens, ecce filius simul incipiens. Si ostendi vobis patrem incipientem, et filium simul incipientem; credite Patrem non incipientem, et cum illo Filium nec ipsum incipientem; illum aeternum, illum coaeternum. Si proficitis, intelligitis: date operam proficere. Nasci habetis, sed et crescere
Abbreviated transcription (Latin):
co&ernus. Nũ quã fuit pater & non erat filius. &
ta menfilius a patre est genitus. Vn de datur
qualis cũque simili tudoꝰ in rebus terrenis sumus
increatura uisibilisumus: D& mihi simili tudinẽ
terra : nondat. Det mihi aliquã similitu dinẽ un¬
darũ elementũ : Hon hab&unde d& mihi simi¬
litudinẽ aliquod animal: nec hoc potest Animal
qui dẽ generat. & quod generat & quod genera tur
Sed priorest pater & postea nascitur filius. In¬
uenia musco a euum: & credamusco aeternũ. Si po¬
tuerimus inuenire patrẽ coeuum filio suo & filiũ
co euumpa trisuo. credamus dm̃ patrẽ coaeuum
filiosuo. & dm̃ filiũ coae ternũpa trisuo Interra
pos sumus inuenire aliquẽ coa cuum: non pos su¬
mus inuenire aliquẽ coae ternũ. Intenda mus coeuũ
& credamuscoaeternũ: Intentosuos fati& : forte
aliquis dicit. Quando potest inueniri pater coac¬
uus filiosuo. aut filius coa euus pa trisuoꝰ Vt ge¬

Expanded text:
coaeternus. Nunquam fuit Pater et non erat Filius, et coaeternus. Nunquam fuit Pater et non erat Filius, et tamen Filius a Patre est genitus. Unde datur qualiscumque similitudo? In rebus terrenis sumus, in creatura visibili sumus. Det mihi similitudinem terra: non dat. Det mihi aliquam similitudinem undarum elementum: non habet unde. Det mihi similitudinem aliquod animal: nec hoc potest. Animal quidem generat, et quod generat, et quod generatur: sed prior est pater, et postea nascitur filius. Inveniamus coaevum, et credamus coaeternum. Si potuerimus invenire patrem coaevum filio suo, et filium coaevum patri suo; credamus Deum Patrem coaevum Filio suo, et Deum Filium coaeternum Patri suo. In terra possumus invenire aliquem coaevum, non possumus invenire aliquem coaeternum. Intendamus coaevum, et credamus coaeternum. Intentos vos faciet forte aliquis et dicet: Quando potest inveniri pater coaevus filio suo, aut filius coaevus patri suo? Ut ge
Abbreviated transcription (Latin):
sidatũ agebat. & udex erat ipse pontius pilatus. quan¬
dopas sus ẽ xp̃s ludicis nomine. signata sunt tẽpora
quando passus est subpontio pilato. quandopas sus ẽ
us dĩunicus dñs noster: quidꝰ crucifixus ẽ. & sepultus:
proquibus proimpiis. & peccatoribus . Magna digna¬
to. magna gratia. Quidre tribuã dnõ pro omnibus quae
raribuit mihi Natus ẽ anteomĩa tẽpora natus ante
omiã scła natus ante Antequidꝰ ubinon ẽ anteꝰ
prorsus nolite cogitare ali quod tẽpus antenatiuita tẽ
xp̃i quanatus ẽ depatre Deipsanatiui tate loquor
qua est filius dĩ omni potentis. uni cus dñs nr̃t. De ip¬
saprius loquor. Nolite cogitare inhacnatiui tecte
iniciũ tẽ poris. nolite cogitare ullũ spatũ aet̾nitatis
quandoerat pater & non erat filius Ex quo pater
ex eo filius : & quid est ex quo ubi non ẽ mitiũ: ergo
sẽꝑ pater sine initio. sẽper filius sine intio. & quo¬
modo inquies natus ẽ. si non hab&initĩͫ dee terno.

Expanded text:
sidatum agebat, et judex erat ipse Pontius Pilatus, quando passus est Christus. Judicis nomine signata sunt tempora, quando passus est, sub Pontio Pilato; quando passus estus Dei unicus, Dominus noster. Quid? Crucifixus, mortuus, et sepultus. Pro quibus? Pro impiis et peccatoribus. Magna dignatio! magna gratia! Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi ? 8. Natus est ante omnia tempora, natus ante omnia saecula. Natus ante. Ante quid, ubi non est ante? Prorsus nolite cogitare aliquod tempus ante nativitatem Christi, qua natus est de Patre: de ipsa nativitate loquor, qua est Filius Dei omnipotentis unicus Dominus noster; de ipsa prius loquor. Nolite cogitare in hac nativitate initium temporis; nolite cogitare ullum spatium aeternitatis, quando erat Pater et non erat Filius. Ex quo Pater, ex eo Filius. Et quid est, ex quo, ubi non est initium? Ergo semper Pater sine initio, semper Filius sine initio. Et quomodo, inquies, natus est, si non habet initium? De aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
&uter que sexus. laudent nomen dñi. Haec et rantes
filios reuocat. mortuos grauiter do l&. secumperse¬
uerantes in deficien ter pascit Hlanc di lectissi mi
pinomus om̃s talimatri. sic amanti. sic pros¬
picientisic consulenti. in separabiliter in herea¬
mis Vt simultiuilla & ꝑillam do pacriꝑpsuo conungi

Expanded text:
et uterque sexus laudant nomen Domini . Haec errantes et uterque sexus laudant nomen Domini . Haec errantes filios revocat, mortuos graviter dolet, secum perseverantes indeficienter pascit. Hanc, dilectissimi, amemus omnes: tali matri sic amanti, sic prospicienti, sic consulenti inseparabiliter inhaereamus; ut simul cum illa et per illam Deo Patri perpetuo conjungi
Abbreviated transcription (Latin):
Mundetur cor abomni in munditia. ut pos sit portare
dm̃. quies łuera sempiterna que iustitia Man& enĩ
ds̃ incor credentis & se diligentis: & man& homo indo. idest
inae terna uita. quod est prȩmium dm̃ amantis Nec a¬
mare neo diligere quis potest. qui in ecclesia eius non est
Qm̃ omis qui prȩter illam est. nec cum dõ est qui uita
deterna esł: Ideo sacramentihuius conclusio per ecde¬
siam termina tur. quia ipsa est mater fecunda. integra
& casta ubiꝰ que disfusa. quȩ filios dospirita li ter
parat quȩ paruulos lacte e uerbo rum eius spiritali ter
nutrit: quȩ u pueros sapienti am doc& quȩ a dales¬
centes aluxuria at quȩ in pudititia sua scã castita te
cus todit. quae iuuenes robore uirtutis contra diabo lũ
armat. quȩ senes prudentiam do c&. quȩ seni ores ae ta¬
tes prouettos.uenera biles facit. Per hanc
iuuenes. & uirgines. seniores cũ uini oribus. aetas omĩs

Expanded text:
Mundetur cor ab omni immunditia, ut possit portare Mundetur cor ab omni immunditia, ut possit portare Deum, qui est vera sempiternaque justitia. Manet enim Deus in corde credentis, et se diligentis: et manet homo in Deo, id est, in aeterna vita, quod est praemium Deum amantis. 13. Nec amare, nec diligere quis potest, qui in Ecclesia ejus non est; quoniam omnis qui praeter illam est, nec cum Deo est, qui vita aeterna est. Ideo sacramenti hujus conclusio per Ecclesiam terminatur, quia ipsa est mater fecunda, integra et casta, ubique diffusa, quae filios Deo spiritualiter parit, quae parvulos lacte verborum ejus spiritualiter nutrit, quae pueros sapientiam docet, quae adolescentes a luxuria atque impudicitia sua sancta castitate custodit, quae juvenes robore virtutis contra diabolum armat, quae senes prudentiam docet, quae seniores aetate provectos venerabiles facit. Per hanc juvenes et virgines, seniores cum junioribus, aetas omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cas. sed pro fert spinas. qua igni tradantur. non que
orreo recondantur: similiter & terra nos trahoc es ꝓ
caronrã. si ue hic. si ueibi. non sibi ad sign& merite sed
agnoscat &iam illic accepturam segratiam progratia
in uita aeterna Bonum omne illud quod resus ci tabi¬
mur quod a peccatis liberabimur. sempi ternum erit
Et ideo bonum sempiternũ erit. quia ine terna uita
manebit: Quod sit autẽ illud bonum quod promit tit ds
sũs suis quis ex plic& uerbis suis: facilius tamen pos su¬
mus di cere in il lauita a&e terna quid ibi nonsit.
quam quid ibi sit Nones ł ibi mors. nonẽ ibi luctus.
non ẽibi las si tudo. non est in firmitas non est famos.
nulla sitis. nulli es tus. nulla cor ruptio. nulla indigen¬
tia. nulla mestitia. nulla tristitia: Eecȩdiximus ꝗđ
ibi nonsit: Quid aute ibisit uultis nos se
hoc es ł. nec oculus uidit. nec auris audiuitinei incor
Sun cor hominis. noh ascendit: cor hominis illuc ascen dat

Expanded text:
cas, sed profert spinas quae igni tradantur, non quae cas, sed profert spinas quae igni tradantur, non quae horreo recondantur. Similiter et terra nostra, hoc est caro nostra, sive hic, sive ibi, non sibi assignet merita: sed agnoscat etiam illic accepturam se gratiam pro gratiaIn vita aeterna. Bonum omne illud, quod resuscitabimur, quod a peccatis liberabimur, sempiternum erit, et ideo bonum sempiternum erit, quia in aeterna vita manebit. Quod sit autem illud bonum quod promittit Deus sanctis suis, quis explicet verbis suis? Facilius tamen possumus dicere in illa vita aeterna quid ibi non sit, quam quid ibi sit. Non est ibi mors, non est ibi luctus, non est ibi lassitudo, non est infirmitas, non est fames; nulla sitis, nullus aestus, nulla corruptio, nulla indigentia, nulla moestitia, nulla tristitia. Ecce diximus quid ibi non sit: quid autem ibi sit vultis nosse? Hoc est, Nec oculus vidit, nec auris audivit, neor hominis non ascendit, cor hominis illuc ascendat.
Abbreviated transcription (Latin):
Stulte. tu quod seminas non uiui fica tur. nisimori¬
atur. Quid autẽ fiat in semine puto neminem ues¬
trum ignora re. quem admodum grana triturata.
purgata. recondita. proferantur. proiciantur.
obru antur Nisi enim ess& messis fertilitas. no¬
ta istacreder&ur insania Ad tamen cum obru un¬
tur & ab oculis dimit tuntur. sub terra mor tua ia¬
cent lam setu riositas exigat & ui dere ante quã
pluuia descendat. uid& putre factum at que cor¬
ruptum quod dimiserat in tegrum at si spes mes¬
sis desit do lor corruit. perdidis se secredit. quod re¬
conditum habuit Cum aut̃ pluuia aduenerit. quo¬
modo deles lat respicere herbamu rentem. calariũ sur¬
gen tẽ. ad nodos poruenientem. culmum producentem.
spicas proferentem : delectat ne .ui dere quod mor¬
tuum iacebat sic reuixis se. sed non sibi ad sign& ter¬
ia fertilitatem. qm̃ dñs dat suauita tem Sienim plu¬
uia desupernon descendat. &iam terrabona nonspi¬

Expanded text:
Stulte, tu quod seminas non vivificatur, nisi moriStulte, tu quod seminas non vivificatur, nisi moriatur . Quid autem fiat in semine, puto neminem vestrum ignorare, quemadmodum grana triturata, purgata, recondita, proferantur, projiciantur, obruantur. Nisi enim esset messis fertilitas nota, ista crederetur insania. Attamen cum obruuntur et ab oculis dimittuntur sub terra, mortua jacent. Jam si curiositas exigat ea videre antequam pluvia descendat; videt putrefactum atque corruptum quod demiserat integrum. At si spes messis desit, dolor cor urit; perdidisse se credit quod reconditum habuit. Cum autem pluvia advenerit, quomodo delectat respicere herbam virentem, calamum surgentem, ad nodos pervenientem, culmum producentem, spicas proferentem? Delectatne videre quod mortuum jacebat, sic revixisse? Sed non sibi assignet terra fertilitatem, quoniam Dominus dat suavitatem . Si enim pluvia desuper non descendat, etiam terra bona non spi
Abbreviated transcription (Latin):
omnia dimit tunturu nnouat hominem qui fecit ho¬
minem: Donatdelica. qui nonque rit merita Pra¬
uenit graa e&iam ipsam in fanttam ut sint liberi ꝑ xpm̃
liberati. qui in adam adiabolo tenebantur ante cap
trȩhat est. qm̃ resuscitabimur Om̃s quidem resur ge¬
mus ait apostolus. sed non oms inmatabimur Resur gent
boni. resur gent mali Sed boniut sempi ternabeatitu¬
dine fruantur. maliut per p&uoigne punian tur
bi discerne tur fidelis ab in fideli. ut accipiat fides
prȩmium & per fidia supplicii obtineat locum Nec
sibi frus trablan diantur in creduli: qui audiunt in
psalmo Non resur gunt impii in iudicio In iudicio
dictum est. id est non ut ui dicentur resurgent.
qui aper in fidelita tem olim iam dampnati sunt. se¬
cundum il lam sent̾entiam dominicam: Qui non cre¬
dit. iam udicatus est Apostolus aut̃ ut toller&
detor dibus infidelium omnem dubitationem. se¬
minantis proposuit similitudinem & ait

Expanded text:
omnia dimittuntur. Innovat hominem, qui fecit hoomnia dimittuntur. Innovat hominem, qui fecit hominem; donat delicta, qui non quaerit merita: praevenit gratia etiam ipsam infantiam, ut sint liberi per Christum liberati, qui in Adam a diabolo tenebantur ante capttrae haec est, quoniam resuscitabimur. Omnes quidem resurgemus, ait Apostolus, sed non omnes immutabimur . Resurgent boni, resurgent mali: sed boni, ut sempiterna beatitudine fruantur; mali, ut perpetuo igne puniantur. Ibi discernetur fidelis ab infideli, ut accipiat fides praemium et perfidia supplicii obtineat locum. Nec sibi frustra blandiantur increduli, qui audiunt in Psalmo, Non resurgunt impii in judicio . In judicio dictum est, id est, non ut judicentur resurgent, quia per infidelitatem olim damnati sunt, secundum illam sententiam dominicam, Qui non credit, jam judicatus est . Apostolus autem ut tolleret de cordibus infidelium omnem dubitationem, seminantis proposuit similitudinem, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt Nec ignis prȩcedit s plendo rem. nec s¬
plendor calorem Et heç nec confusȩ unũ sunt.
nec dis uincte tria. sed cũ unum sint. tri a sunt.
simul operantur & cum inse parabiliter operan.¬
tur aliud igni tribuitur. aliud splendori. aliud¬
calori. Nam cum ad ignem refers ustionem ibi operatur
& splendor & calor. Etcum adsplendorem refersinlumi¬
nationem si mul operatur &ignis & caloi. Et cũ ad calorẽ
re ferscalefactionem simul operatur ignis & calor &
splendor. Ita quecum dicitur. quod ds̃ fecerit mundũ
& cudicimus. filium pronobis pas sum. intellegimus pas¬
mistotam trinitatem &iam hoc donum in separabiter
operari. Hac propter hȩreticosarrianos uel alios qui
Aliter de dõ sentiunt quã dignum est. dicta sunt uestre
aritati: C&erum illud quod est in effabile est. in con¬
prae hensibile est Nec uerbis angelicis explicari po¬
& propria dicti facta cogitata cognita. incognita.

Expanded text:
sistunt: nec ignis praecedit splendorem, nec ssistunt: nec ignis praecedit splendorem, nec splendor calorem. Et haec non confuse unum sunt, nec disjuncte tria; sed cum unum sint, tria sunt. Simul operantur, et cum inseparabiliter operantur, aliud igni tribuitur, aliud splendori, aliudcalori. Nam cum ad ignem refers ustionem, ibi operatur et splendor et calor: et cum ad splendorem refers illuminationem, simul operatur et ignis et calor: et cum ad calorem refers calefactionem, simul operatur ignis et calor et splendor. Ita cum dicitur quod Deus fecerit mundum, u sancto. Et cum dicimus Filium pro nobis passum, intelligimus pasmus totam Trinitatem etiam hoc donum inseparabiliter operari. Haec propter haereticos Arianos vel alios qui aliter de Deo sentiunt quam dignum est, dicta sunt vestrae Charitati. Caeterum illud quod est ineffabile et incomprehensibile, nec verbis angelicis explicari poet propria: dicta, facta, cogitata, cognita, incognita,
Abbreviated transcription (Latin):
Osten de hoc aut ratione aut aliqua simili tu dine
perquã intellegi possit. quidnam illud sit. quȩ ratio
aut quȩ similitu do illiren in uisibili conpara ripo¬
test D& tamen ueniam eius maies tas. qui &liquam
simi litu dinem quȩ occur rit ex eius creatura ponit
nostra in firmi tas. perquam in tellegere possit urã
caritas. Nisi enim ille permittȩr& quis nos trum de
eius diuinitate loqui au de r&. nonuacat quod om̃is cre¬
atura sub iecta sit creatori Innulla tamen alia spe¬
tie uoluit appare reds̃ noster. quam inigne. Nã
& scõmorsi in rubo in flamma a pparuit. & filus
is rhł ducatum in columna ignis prȩbuit. & super dis¬
cipulos congregatos donum sp̃s sci in linguis igne¬
is ef fuditꝰ: hab& enim hoce lementum. magnum
sacra mentum. per quod exerceat quae rentis in¬
rrenium Ecce in igne quȩdam triaconspicimus.
ignis splendor. & calor & cum sint tria.
unum lu men est. Simul exurgunt. simul quȩ con¬

Expanded text:
Ostende hoc aut ratione, aut aliqua similitudine, Ostende hoc aut ratione, aut aliqua similitudine, per quam intelligi possit quidnam illud sit. Quae ratio, aut quae similitudo illi rei invisibili comparari potest? Det tamen veniam ejus majestas, quia aliquam similitudinem quae occurrit ex ejus creatura ponit nostra infirmitas, per quam intelligere possit vestra Charitas. Nisi enim ille permitteret, quis nostrum de ejus divinitate loqui auderet? Non vacat quod omnis creatura subjecta sit Creatori: in nulla tamen alia specie voluit apparere Deus noster quam in igne. Nam et sancto Moysi in rubo in flamma apparuit , et filiis Israel ducatum in columna ignis praebuit , et super discipulos congregatos donum Spiritus sancti in linguis igneis effudit . Habet enim hoc elementum magnum sacramentum, per quod exerceat quaerentis ingenium. Ecce in igne quaedam tria conspicimus; ignem, splendorem et calorem: et cum sint tria, unum lumen est. Simul exsurgunt, simulque con
Abbreviated transcription (Latin):
confessum puniat. cuiudex sedeat ipsa ustiua. & tes¬
tis sibisit ipsama la conscientia Illciudex dilectis si¬
mi. nec gratia prȩuenitur. net misericordiaiam flec¬
titur. nec pecunia corrumpitur. nec satis factione mi¬
tigatur. Hic hic. dum tempus est. quic quid potesł
anima agat prose. ubi locus est misericordia
Namibi quid proseagat non abebit. qui aius titia so¬
lius locus erit ł lic agat anima penitentiam. ut i¬
le pos sit mutare sententiam hic d& panem. utacu¬
piat post modum salutem : hic faciat miseri cordi¬
am. ut ibi inueniat in dulgentiam Credimus in sp̃m¬
scm̃ Sp̃m scm̃ dm̃ dicimus. nec tamen dicimus pa
una es ł ae ternitas. una ma ies tas. una potestas
Paternon est filius. sed pater filii filiusnone
pater. sed filius est patris: sp̃s ses nec pater est
nec filius. sed sp̃s est patris & filii Tres per sonȩ.¬
sed unus ds̃ quomodo in quis tresno unafe unum dicis:

Expanded text:
confessum puniat; cum judex sedeat ipsa justitia, et tesconfessum puniat; cum judex sedeat ipsa justitia, et testis sibi sit ipsa mala conscientia. Ille judex, dilectissimi, nec gratia praevenitur, nec misericordia jam flectitur; nec pecunia corrumpitur, nec satisfactione mitigatur. Hic, hic, dum tempus est, quidquid potest anima agat pro se, ubi locus est misericordiae: nam ibi quid pro se agat non habebit, quia justitiae solius locus erit. Hic agat anima poenitentiam, ut ille possit mutare sententiam: hic det panem, ut accipiat postmodum salutem; hic faciat misericordiam, ut ibi inveniat indulgentiam. CAPUT Im sanctum Deum dicimus, nec tamen dicimus Patuna est aeternitas, una majestas, una potestas. Pater non est Filius, sed Pater est Filii; Filius non est Pater, sed Filius est Patris; Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed Spiritus est Patris et Filii: tres personased unus Deus. Quomodo, inquis, tres nominas, et unum dicis?
Abbreviated transcription (Latin):
enim quã amortuis resur rexit. conuersatus est
trans & exiens. manducans & bi bens Non quod ha¬
ber& in firmitatem. sed ut docer& ueritatem
qua dra gesimo die ipsis ui dentibus. & quedam mo¬
do incelum oculis deducentibus. adsti terunt illis
duo uiri inuestealba. qui dix erunt eis. Qiriga lilei
quid statis in tuentes incelumꝰ: is teiħs qui ad sumstus ẽ
in cęlum au obis. sicueni & quem ad modum uidistis e.¬
um euntem in caelum Ueni & ergo fr̃smei. ueni &¬
Ille qui priusuenit occultus. ueni& in potestate mani fes tꝰ
qle qui ui di etus est. ueme iuidica turus Ile quste¬
sat anda bo iuriem. uidi ca tusus est omnem hominem
Dsma n festus uoni & quides t dsmani festus uemi&.
non sicut prius homo humilis. sed sicut ds homo ma ues ta¬
tosub limis E tuidicabit. Quomodo iudicabit : none¬
nim ut ui dex ter renus quasiturus est tes tes ut teton¬
uincat: aut ueri tatem per tormenta re quisiturus ut

Expanded text:
enim quam a mortuis resurrexit, conversatus est enim quam a mortuis resurrexit, conversatus est trans et exiens, manducans et bibens, non quod haberet infirmitatem, sed ut doceret veritatem. Quadragesimo die, ipsis videntibus et quodam modo in coelum oculis deducentibus, astiterunt illis duo viri in veste alba, qui dixerunt eis: Viri Galilaei, quid statis intuentes in coelum? Iste Jesus qui assumptus est in caelum a uobis, sic ueniet, quemadmodam uidistis eum euntem in caelum. tunc reuersi sunt ille qui prius venit occultus, veniet in potestate manifestus; ille qui judicatus est, veniet judicaturus; ille qui stetit ante hominem, judicaturus est omnem hominem. Deus manifestus veniet. Quid est, Deus manifestus veniet? Non sicut prius, homo humilis; sed sicut Deus homo, majestate sublimis. Et judicabit . Quomodo judicabit? Non enim ut judex terrenus quaesiturus est testes ut te convincat, aut veritatem per tormenta requisiturus ut