comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordis clamet & uocib mentis di¬
cens. Ihu fili dauid miserere. mei
Sed quid clamante. cȩco subiungat᷑
audiamꝰ. & qui p̃ibant. increpabaq̃
eum ut taceret. Quid autẽ desig¬
nant isti qui ihm̃ uenientẽ pced̾t.
nisi desideriorũ carnaliũ turbas
tumultusq uitiorũ. Ini priusque
ihc̃ ad cor nr̃m ueniat. tẽptationib¬
suis cogitationẽ nr̃am dissipant:
& uoces cordis moratione ꝑtbant
Sepẽ namq dũ conuerti addm̃
post ꝑpetrata uitia uolumus dum
contra hȩc eadem exorare uitia que.
ꝑpetrauimꝰ conamur. occurrunt
cordi fantasmata peccatorũ quȩ.
fecimus. mentisq nr̃ae aciem re.¬
uerberant. Confundunt animũ:
& uocem nr̃ae. depͣcationis p̃munt
Qui preibant gͦ increpabant eũ
ut taceret: quia priusquã ihc ad
tationi nr̃ae. sius imaginib illisa.
in ipsa nos nr̃a oratione contͣbant

Expanded text:
cordis, clamet et vocibus mentis, dicordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibsuis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum ut taceret, quia priusquam Jesus atationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant
Abbreviated transcription (Latin):
in conuiuio nuptiarũ aquã mu-¬
tauit in uinum: sed hoc magis
salutiferis dispensationib congrue¬
bat. ut nequissimi hostis astutia
tatis mysterio uinceretur. uͣi¬
eniq fugito diabolo & om̃ib arti¬
serunt ad ib̃m angł̃i & ministra
bant ei Confundant᷑ igitur filu
diaboli atq discipuli. qui repleti
inspiratione uperea simplices qͦsq
decipiunt. negantes in rp̃o utrãq
ueram esse naturam. dũ aut ditatẽ
homine aut hominẽ dĩtate despo¬
liant. cũ unius temporis gemino
docum̃to utraq falsitas sit ꝑempta.
quia &r ꝑ famẽ corporis ꝑfectã hu¬
manitas. & ꝑ faimulantes angłos
demonstrataest manifesta diuinitas.

Expanded text:
in convivio nuptiali aquam muin convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia,tatis mysterio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus artisenitas. Confundantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas.
Abbreviated transcription (Latin):
milium milia p̃parant᷑. & apꝓpin¬
quante. nouȩ cieature ortu sp̾ualis
nequitia ab his quos possidebat ex¬
truditur. fremit expolati hostis
impius furor: & nouum querit
lucrum. quia iusꝑdit antiquum
Captat indefessus & ꝑuigil. si quas
repperiat oues a sacris gregib negli¬
gentius euagantes. quas ꝑ decliuia
uoluptatũ & ꝑ deuexa luxuriȩ m
diuersoria mortis inducat Inflam.¬
mat itaq iras. nutrit odia. acuit
cupiditates. irridet continentiam.¬
fraudis abstinuit: Nam sicut
euangłica patefecit historia: cum
rum noctiumq ieiunium. infirmi¬
tatis nr̃ae inse recepisset esuritm.
gauisus diabolus signum se in eo
passibilis atq mortalis inuenisse.
naturae ut exploraret potentiam.
quam timebat: si filius inquit dĩ es.
dic ut lapides isti panes fiant. Pote¬
rat utiq istud om̃ps. et facile erat
ut ad creatoris imꝑium in quam
iuberetur speciem cuiuslibet gene¬
ris natura transiret. sicut cũ uoluit

Expanded text:
millium millia praeparantur; et appropinmillium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiaus suae fraudis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum rum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
necessarus aliquid addamꝰ augm̃tis.
Parũ enĩ religiosus alio tempore iiͣi¬
demonstratur: qui in his dieb non
religiosior inuenitur. Unde opor¬
tune. aurib nr̃is lec̾tio apłice. prę¬
dicationis insonuit dicens. E cce
nunc tempus acceptum: ecce nunc
dies salutis. Quid enĩ acceptius
hoc tempore qͥd salubrius his dieb.
& om̃ium uirtutum ꝓfectus au¬
getur: Semꝑ quidẽ tibio anima
xp̾iana uigilandum contra salutis
tuȩ aduersarium fuit. ne ullus
pateret locus tẽptatoris insidus
sed maior tibi modo cautio & sollici¬
tior est assumenda prudentia.
q̃ndo idem hostis tuus acriore. se¬
toto mundo potestas ei antique
dominationis aufertur: & innume¬
ra illi captiuitatis uasa rapiuntur.
Renuntiat᷑ atrocissimo predoni
a populis om̃ium nationũ om̃iũq
linguarũ. & nullũ iam genus homi¬
nĩ repperitur quod iam trrannicis
legib reluctetur. dũ ꝑ oms fines
terrarũ generanda in xp̃o multeꝵ

Expanded text:
necessariis aliquid addamus augmentis. necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his diebus, et omnium virtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori satoto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dilectissimi apꝓ¬
pinquante. festunta¬
tt paschali. renunũ
quadragesimae
ipse legittsmi temporis recursus in.¬
dicat. cohortatio tam̃ &lam nostri
strmonis adhibenda est: quȩ auri-¬
liante dño nec inutilis sit pigris. nec
onerosa deuotis. Nam cũ omnem
obseruantiã nr̃ãm ratio istorum
dierũ poscat augeri: nemo est ut
confido de uobis. qui se ad opus
horũ non gaudeat incitari. iͣi¬
atura enim nr̃a adhuc manenteᷤ
mortalitate mutabilis. etiã si ad
su̾ma quȩq uirtutũ studio ꝓuehat᷑.
semꝑ tamen sicut potest habere. quo
recidat. ita potest habere qͦ erescat
& hec est ꝑfictorũ urra iustitia.
ut nũquam se p̃sumant ẽe ꝑfectos:
ne ab itineris nundũ finiti intentio¬
ne cessantes. ibi incidant deficiendi
periculum. ubi ꝓficiendi deposue¬
rint appetitum. Quia gͦ nemo
sine discretione meritorũ. ab his in
quȩ ꝑuenimꝰ in ea quȩ nondũ app̃¬
hendimꝰ pia auiditate. eurramus:
& ad mensuram consuetudins nrȩ

Expanded text:
nobis, dilectissimi, appropinquante festivitate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemsine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei: ut & in ueritate. credant᷑
facta. & tamen ꝑ significationem
anob̃ aliquid innuant. Opera
quippe eius & ꝑ potentiã aliud
ostendunt: & ꝑ mysteriũ aliud
loquunt᷑. Ecce enĩ quis iuxta bi¬
storiam cȩcus iste. fuerit ignora¬
mus: sed tamen quẽ ꝑ mysterũ
significet nouimus. Eecũ quippe
est genus humanũ qͦd in parente.
pͥmo a paradẏsi gaudns expulsũ.
claritatem suꝑnę lucis ignorans
damnationis suȩ tenebras patitur
sed tamen ꝑ redẽptoris sui p̾sentiã
illuminatur. ut internȩ lucis
gaudia iam ꝑ desideriũ uideat: attũ

Expanded text:
simi, ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaud
Abbreviated transcription (Latin):
cit domincanOlenus sum.
iocausta audaum. et adipem
pinguium: et sanguinem uine¬
lorum et agnorum et hyrcorum
nolui. Cum ueniretis ante con¬
spectum meum: quis quesiuit
hec te manibz ur̃is. ut ambula¬
retis in atriis meis:
e afferatis ultra sacrifi¬
cium frustra incensum
abhominatio est michi. Neome¬
ẜniam et sabbatum: et festiuita¬
tes alias non feram. Iniqui sũt
etus ur̃i. kalendas uĩas. et
sollempnitates ur̃as oiliuit a¬
nima mea: facta sunt michi
molesta. Laboraui sustinens. Et
cum extenderitis inanus iu̾as:¬
auertam oculos meos a uobis
Et cum multi pluaueritis ora¬
tionem: non exaudiam. Manus
enim ur̃e: sanguine plene sũt.

Expanded text:
cit Dominus? plenus sum: holocausta arietum, et adipem pinguium, et sanguinem vitulorum, et agnorum, et hircorum, nolui. Cum veneritis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris, ut ambularetis in atriis meis? Ne offeratis ultra sacrificium frustra, incensum abhominacio est michi, neomenia et sabbatum et festivitates alias non feram, iniqui sunt cetus vestri. Kalendas vestras et sollempnitates vestras odivit anima mea, facta sunt michi molestia, laboravi sustinens. Et cum extenderitis manus vesauertam oculos meos a uobis, et cum multiplicaueritis orationem, non exaudiam. Manus enim uestrę sanguine plenę sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
per ꝓpter uod̾ saccuis eit . in io
diuites esse cliscamus. et qui
ppter nos formam serui accepit.
in illo libertatem accipiamus:
qui ꝓpter nos de terra ortus est.
in illo celum possideamus: pre

Expanded text:
propter nos factus est, in illo divites esse discamus; qui propter nos formam servi accepit, in illo libertatem accipiamus; qui propter nos de terra ortus est, in illo coelum possideamus. SE
Abbreviated transcription (Latin):
atent quidẽ diuina mysteria.
nec facile iurta ꝓphetieũ
dictũ. quisquã hominũ
potest scire consilium
ꝯdĩ. sed tam̃ ex cȩteris

Expanded text:
atent quidem diuina mysteria nec facile iuxta propheticum dictum quisquam hominum potest scire consilium dei, sed tamen ex ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
pulum suum:
Absit. Nam et ego isrlita
sum ex semine abraham:
de tribu beniamin. Non rep¬
pulit deus plebem suam:
quam presciuit. An nesci¬
tis in helia quid dicit scrip¬
tura: quem ad modum int̾¬
pellat deum aduersum isrł:
Domine. proph̾as tuos oc¬
ciderunt. altaria tua suf¬
foderunt: et ego relictus
sum solus. et querunt ani¬
mam meam. Sed quiel di¬
Reliqui michi septem mi¬
lia uirorum: qui non cur¬
uauerunt genua ante ba

Expanded text:
pulum suum? Absit! Nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Dominus plebem suam quam praescivit. An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpellat Deum adversum Israel? Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid diReliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua
Abbreviated transcription (Latin):
perimus.Tanto fuerant me¬
tu conterriti et pene animo
alienati. ut irruerent in eñ:
et non mocdeste aut leniter
suggererent. sed turbulenter
suscitarent eum licentes. Do¬
mine salua nos perimus.
beati oueraces dei Xiͤ¬
discipuli. dñm saluato¬
rem᷑ uobiscum habetis: et ꝑi¬

Expanded text:
perimus. Tanto fuerant metu conterriti, et pene animo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leviter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et
Abbreviated transcription (Latin):
upientes aliquid de
huius diei sollemp¬
nitate narrare simulq consi¬
derantes illud unum uerbum
de quo clicere uolumus: nul¬
la inuenimus uerba quibus
sufficienter aliquid dicere ua¬
leamus. Est enim hoc uerbum
non quod desinit prolatum. s
quod ꝑmanet natum: non
transicorium sed eternum. no
factum a deo patre sed genitũ:
nec solum genitum. sed etiam
unigenitum. Unum quippe u̾¬
se quod

Expanded text:
upientes aliquid de hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Veer quod
Abbreviated transcription (Latin):
cit dominiaa Olenus sum.
iocausta audcum. et adipem
pinguium: et sanguinem uiti¬
lorum et agnorum et hyrcorum
nolui. Cum ueniretis ante con¬
spectum neum: quis quesiuit
hec te manib ur̃is. ut ambuia¬
retis in atriis meis:
e afferatis ultra sacrifi¬
cium frustra incensum
abhominatio est michi. Neome¬
niam et sabbatum: et festiuita¬
tes alias non feram. Iniqui sũt
cetus ur̃i. Kalendas ur̃as. et
sollempnitates ur̃as odiuit a¬
iuma mea: facta sunt michi
molesta. Laboraui sustinens. Et
cum extenderitis in anus uras.
auertam ocilos meos a uobis
Et cum multipluaueritis ora¬
tionem: non exaudiam. Manus
enim ur̃e: sanguine plene sũt.¬

Expanded text:
dicit Dominus? Plenus sum. Holocausta arietum, et adipem pinguium, et sanguinem vitulorum et agnorum et hircorum nolui. Cum veniretis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris, ut ambularetis in atriis meis? Ne offeratis ultra sacrificium frustra, incensum abhominacio est michi, neomenia et sabbatum et festivitates alias non feram, iniqui sunt cetus vestri. Kalendas vestras et sollempnitates vestras odivit anima mea, facta sunt michi molestia, laboravi sustcum extenderitis manus vestras avertam oculos meos a vobis; et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam; manus enim vestrae sanguine plenae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Eri celebrauimus tẽ¬
poralem sempiterni
regis nr̃i natalem: hocdie cele¬
bramus triumphalem militis
passionem. Heri enim. rex ñr
trabea carnis indutus. de aula
uteri uirginalis egrediens. ui¬
sitare dignatus est mundum:.
hodie miles de tabernaculo cor¬
poris exiens. triumphator mig¬
uit ad celum. Ille sempiterne
deitatis maiestate seruata. ser¬
uile cinctorium carnis assu¬
mens. in huius seculi campũ
pugnaturus intrauit: iste de¬
positis corruptibilib corꝑis in¬
dumentis. ad celi palatium ꝑ¬
heninter regnaturus ascendit.
Ille descendit carne uelatus:
iste ascendit sanguine laure¬
atus. Ascendit iste lapiclanti¬
bus iudeis: quia ille descenclit
lecantib angłis. Gła in excel¬
li cantauerunt: hodie stepha¬
num. letantes in suum consor¬
tium susceꝑunt.

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excels cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& in matris utero sc̃ificatus. uirgi¬
nitate sua euangłicũ uirũ xp̃i
ȩccłȩ dedicans. Hic uaticinari exor¬
sus est puer. & captiuitatem urbis
atq iudeȩ non solum sp̃u. sed & ocu.¬
lis carnis intuitus est. Iam decem
tribus isrł assyrii in medos transtu¬
lerant: iam terras earum coloni
gentiũ possidebant. Unde in iuda
tantũ & in beniamin ꝓpħauit. &
ciuitatis suȩ rumas quadruplici
planxit alfabeto: qͦd nos mensurȩ.
metri uersibq reddidimꝰ. Prȩterea
ordinem uisionũ qui apud grecos
& latinos om̃ino confusus est: ad
pristinã fidem correrimꝰ. librũ
autẽ baruch notarii eius qͥ apud
hebreos nec legitur nec habetur
pretmisim̾. ꝓ his om̃ib maledicꝰta
ab emulis prȩstolantes: quib me
necesse est ꝑ singła opuscula respon¬
dere. & hoc patior: quia uos coegi¬
stis. Cęterum ad cõpendiũ mali.
rectius fuerat modũ furori eorum.
silentio meo ponere: quã cotidie m¬
ui aliquid scriptitantẽ inuidorũ

Expanded text:
irginitate sua evangelicum virum Christi Ecclesiae dedicans. Hic vaticinari exorsus est puer: et captivitatem urbis atque Judaeae, non solum spiritu, sed et oculis carnis intuitus est. Jam decem tribus Israel Assyrii in Medos transtulerant: jam terras earum, coloniae gentium possidebant. Unde in Juda tantum, et in Benjamin prophetavit: et civitatis suae ruinas quadruplici planxit alphabeto, quod nos mensurae metri versibusque reddidimus. Praeterea ordinem Visionum, qui apud Graecos et Latinos omnino confusus est, ad pristinam fidem correximus. Librum autem Baruch, notarii ejus, qui apud Hebraeos nec legitur, nec habetur, praetermisimus: pro his omnibus maledicta ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patior, quia vos cogitis. Caeterum ad compendium mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa subsequenter refulsit in
milite. O ad miranda ubiq po¬
tentia saluatoris: o p̾̃dicanda
indesinent̾ gr̃a redemptoris.
Ostendit in matre uirginitatiᷤ
eterne miraculum: demonstra¬
uit in martyre inuicte carita¬
tis indicium. Integritas quip¬
pe intemerata ꝑmansit in uir¬
gine: dilectionis uestis inuicta
ꝑseuerauit in martyre. Et sicut
in matre domini non potuit
uirginitas uiolari: ida in
martyre non potuit xp̃i cari¬
tas tanto seuientium agmine

Expanded text:
ipsa subsequenter refulsit in ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine
Abbreviated transcription (Latin):
cta subcubuit. Usq adeo enĩ
inter frementes ꝑmansit int̾¬
ritus. et inter lapidum fuit
cruciamenta securus: ut incre¬
dulitatem iudeorum fidenter ar¬
gueret. et benignus pro lapi¬
dantib exoraret. Quod est ergo
tam magnum atq insuꝑabile
genus armorum. quo munitus
perarer: insuꝑ et occisus aulam
celestis regni uiuus et coronatꝰ
intraret: Procul dubio muni¬
mine regio septus. nullatenus
est ab aduersariis suꝑatus: q̃m
rex ñr cum sit altissimus pro no¬
uis humilis uenit. sed in anis
uenire non potuit.
agnum quippe donatiuũ
sus militib attulit: quo
eos non solum copiose ditauit.
sed etiam ad certandum inui¬
ctissime confortauit. Attulit
namq donum caritatis: que
ꝑduceret homines ad consorti¬
um deitatis. Quod ergo attu¬
lit. erogauit. Nec sibi aliquid
minuit. sed mirabiliter et suo¬
uit: et indeficientib thesauriˢ
pienus ipse ꝑmansit. Caritas
de terris eleuauit ad celum.
Caritas que precessit in rege:

Expanded text:
cta succubuit. Usque adeo enim cta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus peraret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suovit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege,
Abbreviated transcription (Latin):
eri dominus exiuit de u¬
tero uirginis: hocdie nu¬
les egressus est de ergastulo
carnis. Heri xp̃c pro nobis pan¬
nis est inuolutus: hodie stepha.¬
nus stola est ab eo iinmortalita¬
tis inclutus. Heri presepis an¬
gustia xp̃m portauit infantem:
hodie immensitas celi suscepit
stephanum triumphantem. So¬
lus descendit dominus. ut mul¬
tos eleuaret. humiliauit se rex
ñr. ut suos milites exaltaret. Q
enim corꝑi suo uirginis p̃para¬
uit uterum: ipse martyri suo
aꝑire dignatus est celum. Dñs
xp̃c angustias intrare non de¬
dignatus est uteri: ut aĩam
stephani latitudo susciꝑet celi.
cinctus stephanus seuitiam iu¬
deorum potuit suꝑare: ut ita
meruisset feliciter triumphare.
Neq enim paruipendenda sũt:
talis uirtus talisq triumphꝰ.
Aut uero uilib armis potuit
premuniri: qui a multis nõ
potuit suꝑari
Nuicte namq in eo enituit in¬
signe uircutis: que nec fremen¬
tium se uitiam formidauit.
nec lapilantium ictib deui¬

Expanded text:
eri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coelcinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devi
Abbreviated transcription (Latin):
te: idest ad sollempnitatem patrie
celestis anhelate. Nemo in huius
uite itinere torpeat: ne in patͥa
locum ꝑdat. Nemo moras ad ap¬
petenda studia innectat. sed cep¬
ta ꝑficiat: ne minime liceat im¬
plere quod inchoat. Si ad amo¬
rem dei pigri non sumus: adiu¬

Expanded text:
te, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adju
Abbreviated transcription (Latin):
derunt iusticiam: iusticiam
autem que ex fide est: isrl̾
uero sectans legem iusticie.
in legem iusticie non ꝑue¬
nit:. Quare: Quia non ex fi¬
de: sed quasi ex oꝑibus. Of¬
fenderunt enim in lapidem
offensionis. sicut scriptum
est. Ecce pono in syon lapidẽ
offensionis. et petram scan¬
dali. Et omnis qui credit in
eum: non confundetur. Fres:
uoluntas quidem cordis mei.
et obsecratio ad dm̃. fit pro
illis in salutem. Testimoni¬
um enim ꝓhibeo illis quod
emulationem dei habent: sed
non scd̃m scientiam. Ignoran¬
N des enim dei iusticiam et su¬
am querentes statuere: iusti¬
cie dei non sunt subiecti. si¬
nis enim legis xp̃c ad iusti¬
ciam. omni credenti. Moy

Expanded text:
derunt justitiam: justitiam derunt justitiam: justitiam autem, quae ex fide est. Isruero sectans legem iustitiae in legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus. offenderunt enim in lapidem offensionis sicut scriptum est ecce pono in Sion lapidem offensionis et petram scandali et omnis qui credit in eum non confundetur fratres voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad Deum fit pro illis in salutem testimonium enim perhibeo illis quod aemulationem Dei habent sed non secundum scientiam ignorantes enim Dei iustitiam et suam quaerentes statuere iustitiae Dei non sunt subiecti finis enim legis Christus ad iustitiam omni cr
Abbreviated transcription (Latin):
anctam ueneranclã¬
qz presentis festi me¬
moriam.paucis quiclem uer¬
bis euangłista comprehen¬
dit: sed non pauca celestis
misterii uirtute grauidam
reliquit. Ex posita namq na¬
tiuitate dñica. cuiꝰ gaudia
mox angłi dignis gle lau¬
dib extulerunt. pastores de¬
uota usitatione celebrarũt.
omnes qui tunc aucliere mi¬
rati sunt: nos quoq pro mo¬
tlulo ñro prout potuimus
ricordiam consecutam. mise¬
ricordiam. consecutam. Et erit
in loco ubi dictum est ei non
plebs mea uos: ibi uocabunt᷑
filii dei uiui. Ysaias autem
clamat pro isrł. Si fuerit nu¬
merus filiorum isrł tanqu̾ã
harena maris: reliquie salue
fient. Uerbum enum consum¬
mans et adbreuians in equi¬
tate: quia uerbum breuiatũ
faciet dominus suꝑ terram.
Et sicut predixit ysaias. Nisi
dominus sabaoth reliquisset
nobis semen. sicut sodoma fa¬
cti essemus: et sicut gomor¬
ra sinules fuissemus. Ui¬
iud ergo dicemus quod
gentes que non secta¬
bantur iusticiam. apprehen¬

Expanded text:
anctam venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimusricordiam consecutam, misericordiam consecutam. Et erit: In loco, ubi dictum est eis: Non plebs mea vos: ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consummans, et abbrevians in aequitate: quia verbum breviatum faciet Dominus super terram: et sicut praedixit Isaias: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus. Quid ergo dicemus? Quod gentes, quae non sectabantur justitiam apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum aliis fortia predicant. ip̃i
desideriis mollib eneruider non
succumbant. Bene autem subdit᷑.
et comedecis festinantes. Notate
tes. Maudata dei. mysteria redemp¬
toris celestis patrie gaudia. cum
enim adhuc hodie licet bene agere.
scimus: utrum cras liceat ignoramꝰ.
festinantes ergo pascha cõmedi

Expanded text:
ut cum aliis fortia praedicant, ipsi ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantes . Notatetes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedi
Abbreviated transcription (Latin):
diligatis inuicem. E
hoc intelligere. debem̾
hunc esse fructũ nrm
de quo ait. Ego uos
elegi ut eatis. & fructũ afferatis.
ad uitam. Et habemus iam multa
exempla continentium. Unde ⁊ bene
adhuc subditur. Calciamenta ha¬
bebitis in pedib. Quid sunt et enĩ
pedes nr̃i: nisi oꝑa: Quid uero
calciamenta: nisi pelles mortuorũ
animalium: Calciamenta autem
pedes muniunt. Que uero sunt
mortua animalia exquorum pel¬
lib nr̃i muniantur pedes: nisi an¬
tiqui patres. qui nos ad eternani
patriam precesserunt: Quorum
dum exempla conspicimus: nr̃i
oꝑis pedes munimus. Calciamen¬
ta ergo in pedib habere. mortuorũ¬
est uitam conspicere: et nr̃a uesti¬
gia a pecrati uulnere custodire.
Tenentes baculos manib. Quid
lex ꝑbaculum: nisi pastoralem
custodiam designat:. Et notandũ
quod prius precipimur renes ac¬
cingere. post modum baculos tene¬
re: quia illi debent curam pasto¬
ralem susciꝑe. qui iam in suo cor¬
pore sciunt fluxa luxurie domare:

Expanded text:
diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait: Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare,
Abbreviated transcription (Latin):
et scribas: et ex illis occidetis.
et crucifigetis. et ex eis flagel¬
labitis in synagogis ur̃is et ꝑ¬
sequemini de ciuitate in ciui¬
tatem. Hoc quod antea dixe¬
ram. uos implete mensuram
patrum ur̃orum. ad ꝑsonam
domini ꝑtinere. eoquod occiden¬
dus esset ab eis: potest et ad
discipulos eius referri. de qͥ¬
bus nunc dicit. Ecre ego mit¬
te ad uos ꝓph̾as et sapientes
et scribas: et ex illis occidetis
et crucifigetis. et flagellabi¬
tis in synagogis ur̃is. et ꝑse
quia non sunt: significat eccli¬
am plorare quidem sc̃orum de
hoc scculo ablationem: sed nõ
ita uelle consolari. ut qui secu¬
lum morte uicerunt. rursus ad
seculi certamina secum tole¬
uanda recleant: quia nimirũ
non sunt ultra reuocandi in
mundum. de cuius erumpniᷤˢ
semel euaserunt coronandi
ad xp̃m. Rachel namq que
ouis aut uidens deum dicit᷑.
eccł̃iam figurate demonstrat:
cuius tota intentio ut uidere
deum mereatur inuigilat. Et
ipsa est ouis centesima. qͣm

Expanded text:
etis et crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem. Hoc quod antea dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et pequia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centesima, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ato in bethleem dño
saluatore.sicut sa cra
euangłii testatur
historia. pastorib qui in regio¬
ne eadem erant uigilantes. et
tustodientes iugilias noctis
supra gregem suum. angłs
domini magna cum luce ap¬
paruit: exortumq mundo so¬
lem iusticie. non solum celesti
uoce sermonis. uerum etiam
claritate diuine lucis astru¬
xit. Nusquam enim in tota
ueteris instrumenti serie rep¬
perimus: angłos qui tam se¬
dulo apparuere patrib cum
uuice apparuisse. Sed hoc pri¬
uilegium recte hodierno tẽ¬
pori seruatum est:quando
exortum est in tenebris lum̃
rectis corde. misericors et mi¬
serator dominus. Uerum ne
parua unius angłi iuderet᷑
auctoritas. postquam unus
sacramentum noue natiui.¬
tatis edocuit. statim multi¬
tudo celestium agminum.
que glam deo caneret pacẽq
simul hominib predicaret
affuit: aꝑte clemonstrans.
quia ꝑhanc natiuitatem
homines ad pacem unus fi¬
dei. spei. et dilectionis. atiiz
ad głam diuine lauclationiᷤ
essent conu̾tendi. Signifi¬

Expanded text:
ato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilantes et custodientes vigilias noctis super gregem suum, angelus Domini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Signifi
Abbreviated transcription (Latin):
agros propter nomen meum:
centuplum accipiet et uitam
eternam possidebit. Eulti au¬
tem erũt primi nouissimi: et
nouissimi primi. Locus iste cũ
illa sententia congruit: in qua
saluator loquitur. N õ ueni pa¬
cem nuttere. sed gladiũ. Heni
enĩ separare hominẽ a patre su¬
o. et matrem a filia. et nurũ
a socru: et numici hominis.
Ui ergo propter fidem
xpisti et predicationẽ euuãgłii.
om̃s affectus contempserint
atq diuitias et seculi uolup¬
tates: isti centuplũ recipient
et uitam eternã possidebunt.
Ex occasione huius sentencie
quidam introducunt mille
annos post resurrectionẽ. dicen¬
tes nobis. tũc centuplũ omni¬
um rerum quas dimisimus
et uitam eternã esse reddẽdam:
nõ intelligentes. quia si in ce¬
teris digna sit repromissio in
uxoribus appareat turpitudo:
ut is qui unã pro dño dimise¬
rit cẽtũ recipiat in futuro.

Expanded text:
n meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis ui ergo propter fidem Christi et praedicationem Evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
On dixit qui reliquistiᷤ
omnia. boc enim et socrates
fecit philosophus. et multi a¬
lii diuitias contempserunt:
sed qui sequuti estis me. qued
proprie apostolorum est atq
credentium: ini regeneratione
cum sederit filius hominus in
sede maiestatis sue. quando ex
mortius de corruptione resur¬
gent incorrupti. sedebitis et
uos in soliis iudicantiũ con-¬
dempnãtes duodecim tͥbus is¬
rahel: quia nobis credentibus.
illi credere noluerunt. lt .xĩ.¬
Tomnis qui reliquit
domũ uel fratres aut so¬
rores aut patrem. aut matrẽ

Expanded text:
on dixit: qui reliquistis omnia, hoc enim et Crates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me: 151 quod proprie apostolorum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere noluerunt. Et omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matr
Abbreviated transcription (Latin):
ymnũ cananius qlorie symii
noni nũt personẽt xp̃us nouo
cum tramite ad pris ascendit phro
ausit triũpho qło poli po¬
Ior culmina qui morte mortons
assũpserat derisus a mortalibus/¬
cł hñt mistico an mõle stantes
chrismatis cũ mĩs clara uirgine
iũ uidebant gloriani Hunt prose ⁊¬
lanses ceruitis saluator lic est ⁊
inquiñt iestus trũepho nobili ⁊

Expanded text:
ymnum canamus gloriae, Hymni novi nunc personent, Christus novo cum tramite Ad Patris ascendit thronum. Transit triumpho gloriae Poli poer culmina, Qui morte mortem assumpserat, Derisus a mortalibus tum mystico In monte stantes chrismatis Cum matre claram virgine Jesu videbant gloriam. Ac prosestantes cernitis? Salvator hic est, inquiunt, Jesus triumpho nobilis.
Abbreviated transcription (Latin):
uentura predicant. alios
sapientes qui nouerint qũ
debeant ꝓferre sermonem
alios scribas in lege doctis¬
simos: ex quib lapidatus
est steph̾s. paulus occisus
crucifixus petrus. R Pate

Expanded text:
ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alios scribas in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flage
Abbreviated transcription (Latin):
ñs ac redemptor nr̃
uulnera suꝑbie nr̃e
lanare desiderans. et ipse
cum informa dei esset. for¬
ma hominis accepta hũ¬
miliauit semetipsum fa¬
dus obediens usq ad mor¬
dem: et nos quoq si cul¬
men uere sublimitatis
conscendere uolumus. iter
humilitatis arripere pre¬
monet: nos si uerap ui¬
dere uitam cupimus: et
patienter ferre precepit.
dona glorie: sed pre¬
misit certamina pugne.
Dixit ꝓmittens erit mer¬
ces ur̃a multa. et erius
filii altissimi. sed predixit
tuum date: nichil inde spe¬
rantes.

Expanded text:
 ac redemptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veram vitam videre cupimus, et ortem patienter ferre praecepit. dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit tuum date, nihil inde sperantes.
Abbreviated transcription (Latin):
ue sunt omnia que
audiuit a patre meo
quẽ nota fieri uoluit ser¬
uis suis. ut eos afficeret
imicos suos nisi gaudia
interne caritatis. iisi il¬
la festa superne patrie que
nr̃is cotidie mentib ꝑ as¬
ꝓirationem sui amoris im¬

Expanded text:
e sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri voluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris im
Abbreviated transcription (Latin):
men̾s ur̃a appetit quod de¬
mulcet: prius bibite qd̾
dolet. Sic sic ꝑ amarum
poculum confectionis: ꝑue¬
nit᷑ ad gaudium salutis.
am non dicam¬
uos seruos: quia seruus
nescit quid faciat dñs eius:
uos autem dixi amicos:

Expanded text:
estra appetit quod mulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. am non dicamvos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dix
Abbreviated transcription (Latin):
lianta est dignitas
hominum esse ami¬
cõs dei. Sed audistis glo¬
nam dignitatis: audite
et laborem certaminis.¬
Si feceritis que precipio
mici mei estis: si ea

Expanded text:
anta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminisSi feceritis quae ego praecipio mici mei estis, si ea
Abbreviated transcription (Latin):
am locum celsitudinis q̃
ritas ꝑ quam ad celsitudi¬
nem ꝑuenirent. Ac si dica¬
t᷑. Iam uos locus delectat
celsitudinis: sed prius uia
exerceat laboris.¬

Expanded text:
am locum celsitudinis quaritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent; ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris
Abbreviated transcription (Latin):
qui imolatus agnus
est sinceritatis azima
caro eius oblata est.
uere cligna hostia per
quam fracta sunt tartara
redempta plebs captiuata
reddita iite p̃mia ¶õ
surgit xpistus tumulo
uictor redit de baratro ty.¬
rannum trudens iundo
⁊ reserans parachysum.
uesumus auctor om̃i¬
um in hoc pascali gau
dio ab omni mortis im¬
peti tuum defende po¬
pulum. Gła t domi¬
ne qui surrexisti amortu¬
is. cum pr̃e ⁊ sancto sp̃u
in sempiterna scla Añ.¬

Expanded text:
Qui immolatus agnus est, Sinceritatis azyma Caro ejus oblata est. O vere digna hostia, Per quam fracta sunt tartara, Redempta plebs captivata, Reddita vitae praemia! Cum surgit Christus tumulo, Victor redit de barathro, Tyrannum trudens vinculo Et reserans paradisum. Quaesumus, auctor omnium, In hoc paschali gdio Ab omni mortis impetu Tuum defende populum. Gloria tibi, Domine, Qui surrexisti a mortuis; Cum Patre, Sancto Spiritu, In sempiterna sa
Abbreviated transcription (Latin):
dñs die coticlie: propũ uer
faciet nobis deus salutariũ
nr̃orum Deus nost̾ d̾s
saluos faciencli: ⁊ dñi dñi
exitus mortis. Terump̾¬
tñ deus confringet capita
inmicoꝵ luor: uerticem
capilli perambulantium
in deliccis sius. Dixit do¬
minus ex basan conuerta:
cõuertam in profundũ m a¬
ris At intinguatur pes
tuus in sanguine: lĩgua
canũ tuoꝵ ex inimicis ab
ip̃o ¶Liderunt ingressus

Expanded text:
nus die quotidie, prosperum iter faciet nobis Deus salutarium nostrorum. Deus noster, Deus salvos faciendi, et Domini Domini exitus mortis. Verumtamen Deus confringet capita inimicorum suorum, verticem capilli perambulantium in delictis suis. Dixi: Dominus, Ex Basan convertam, convertam in profundum maris. Ut intingatur pes tuus in sanguine, lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ta igit᷑ prenua pollicet᷑ e¬
lectis. ut et digna premi¬
is merita premonstret
sic uitam donat eternã:
ut ꝑ angustam portam et
artam uiam ad hanc ꝑ¬
ueniendum esse deceruat.
nde ait.¬

Expanded text:
ta igitur praemia pollicetur electis, ut et digna praemiis merita praemonstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait
Abbreviated transcription (Latin):
dixeram uos implete mensurã patrũ up̃orum
ad ꝑsonam dñi ꝑtinere: eo quod occidendꝰ esset
abeis. pocest et ad discipłos eius referri: de quib
minc dicit. Ecce ego mitto ad uos ꝓpħas et sã¬
piences ⁊ scribas. et exulis occidetis. ⁊ crucifi

Expanded text:
dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et
Abbreviated transcription (Latin):
secdixit ẽẽ ihe ⁊ cliscipłos suos palmites ⁊ agri¬
colã prẽm. UInde iam pridẽ sicut potuimꝰ clispu¬
tatũ est. RTristicia.iii IN hac autem lc̃oe
cum adhuc de seip̃o qui est uitis ⁊ de suis palmiti-¬
b hocest discipłis loqueret᷑. Manete inqͥt in me-
illi in ip̃o sicut ille  in ip̃is. Utrumq autem ꝓdest
sunt in uite ualmites ut uiti nori conferant sed
uero uitis est in palmitib ut utale alimentum
subministret eis non sumat ab eis. Ac ꝑ hoc ma¬
uentem in se habere xp̃m ⁊ manere in xp̃o disci¬
am preciso palmite potest de uiua radice aliꝰ
pululare. Qui autem precisus est sine raclice

Expanded text:
suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest  in vite palmites, ut viti non conferant, sed nt: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc em in se habere Christum, et manere in Christo, disciam praeciso palmite potest de viva radice alius pullulare: qui autem praecisus est, sine radice
Abbreviated transcription (Latin):
olim exiens qui natus orbi subuenis cursu
decliui temꝑis. Allumina nuntc pectora tuoꝙ
amore concrena audico ut p̃conio sint pulsa
tandem lubrioa. Iadexq cum post aderis ri¬
mari facta pectoris reddes uicem ꝓ abditis iustiꝙ
regnum ꝓ bonis.Non demum artenur malis
ꝑ qualitãte criminis s cum beatis compotes siꝰ

Expanded text:
olim exiens. Qui natus orbi subvenis Cursu declivi temporis. Illumina nunc pectora, Tuoque amore concrema; Audito ut praeconio Sint pulsa tandem lubrica. Judexque cum post aderis Rimari facta pectoris Reddens vicem pro abditis, Justisque regnum pro bonis: Non demum arctemur malis Pro qualitate criminis; Sed cum beatis compotes Simus
Abbreviated transcription (Latin):
onditor alme syderum eterna lux credentium
xpẽ redemptor ormnium exaudi p̃ces supplicũ.
us condolens interitu mortis pire seculum sal¬
uasti mundum languidum donans reis reme-¬
duim̃ Tergente mundi uesꝑe nti sponsus de
chalamo egressus honestissima uirginis matu
clanisula. Emius forti potentie genu curuaut¬

Expanded text:
onditor alme siderum, Aeterna lux credentium, Christe, redemptor omnium, Exaudi preces supplicum. Qui condolens interitu Mortis perire saeculum, Salvasti mundum languidum Donans reis remedium. Vergente mundi vespere, Uti sponsus de thalamo, Egressus honestissima Virginis matris cla
Abbreviated transcription (Latin):
cõclitus: teq est reparatus auctore: te etiã iugit̾
piterne deus creator humane reformatore
nature: qͣm unigenitꝰ tuus ĩ utero ꝑpetue uir¬
ginis aslumpsit. respice nos ꝓpiciusi ut filii
tui incarnatione suscepta: inter ip̃ius mẽbra¬
mereamur numerari. Qͥ tecum.¬

Expanded text:
conditus, teque est reparatus auctore, te etiam jugiter piterne Deus creator humanae reformatorque naturae, quam Unigenitus tuus in utero perpetuae virginitatis assumpsit, respice nes propitius, ut, Filii tui incarnatione suscepta, inter ipsius mereamur membra numerari. Per eu
Abbreviated transcription (Latin):
 gregibus hominum: ⁊ sci
in sp̃u domini: et cdimisit
me in mecdio campi qui erat
plenus ossibus ⁊ circumdux-¬
it me per ea in gyro. Erant

Expanded text:
 gregibus hominum: et sciin spiritu Domini. et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus: Et circumduxit me per ea in gyro: erant
Abbreviated transcription (Latin):
hebraico. Unde satis miror qͥd
cause extiterit: ut si eosdem
in uniuersis libris habemus
interpretes. in aliis eadem:
in aliis diuersa transtulerũt.
Legite igitur et hunc iuxta
transsationem nr̃am: quia
ꝑ cola scriptus ⁊ commata:
manifestiorem sensum legen¬
tibus tribuit. Si autem a¬
mici mei et hunc subsanna¬
uerint: dicite illis qd̃ nemo
eos compellit ut scribant.
Sed uereor ne illud illis eue¬
mat. quod grece significan¬
tius dicitur: ut uocentur

Expanded text:
Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod nemo eos compellat ut scribant. Sed vereor, ne illud eis eveniat quod Graece significantius dicitur, ut vocentu