comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse eum denuntiaui p̃dicatorem Dicam quid contigerit nuper: Sisulfus extino¬
manicis pauperculus : dum in hor tellumsuũ meridie obdormiret: nescio
quid nequiciae ꝑpessus esomno exiliens contractis in uoluã digitiscũ magn
dolore manus debiles eleuauit: Ipsoquoque dolare p̃mente rursũ soluitur
in soporem etuidit per uisũ: et ecceuir stabat ante eũ nigris uestibus cano
aũt capite: Qui conuersus : quid sic inquid tufletubus cõmoueris : etille:
ecce uenerabilis domi nedum parũ ꝑ obdormiui : cũdolorȩ exꝑge factus
opus manuum incarũ ꝑdidi: & nescioquid sccleris commis scm: tunc uit ille
tamquã discipulis dñs decaeconato : quia neque illepeccauerat: neque paren¬
tes crus sedut mani festetur opusdĩ inillum. ait: Debilitas tua torm̃tã indic
populi delinquentis: uade ergo nuncꝑ uicos & castella & ad cuitatem

Expanded text:
esse eum denuntiavi praedicatorem, dicam, quid contigerit nuper. Sisulfus ex Cinoesse eum denuntiavi praedicatorem, dicam, quid contigerit nuper. Sisulfus ex Cinomanicis pauperculus, dum in hortellum suum meridie obdormisset, nescio quid nequitiae perpessus, e somno exiliens, contractis in volam digitis, cum magno dolore manus debiles elevavit, ipso quoque dolore premente, rursum solvitur in soporem et videt per visum; et ecce vir stabat ante eum nigris vestibus, cano autem capite! Qui conversus: 'Quid sic', inquid, 'tu fletibus commoveris?' Et ille: 'Ecce, venerabilis domine, dum parumper obdormivi, cum dolore expergefactus, opus manuum mearum perdidi, et nescio, quid sceleris commisissem'. Tunc vir ille, tamquam discipulis Dominus de caeco nato, quia neque ille peccaverat neque parentes eius, sed ut manifestaretur opus Dei in illum, ait: 'Debilitas tua tormentum indicat populi delinquentis. Vade ergo nunc per vicos et castella et ad civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
oculis clausis in hoc iaceret ut sp̃m ex aluret: atque omnis familia per¬
stre peret mortem condolens patroni uel funeris necessaria p̃pararet
Venit inmentẽ presbicero ut deaqua beatiputei in hore desi nero gut
inferret: qua in lata ubi primũ os eiꝰ ad tigit: maxoculos aegrotus aperuit:
Absoluta & iã lingua: rogut sibi ad huc ex indeministrari: Acceptoq̃ calicae
utbibit : statim om̃ii febris aufugit : et sic ad mirante familia sanꝰ ad lectu
in quoiacebut ereccus est: xxx
uid aũt deistis miraculis
mea paruitas poterit enurrare : cũ ad¬
sũptus sc̃s dĩ demundo
adhuc predicator habebatur inmundo: eccumsepalam populis ostentarure
nequeat iugiter sepateftctis uircutibus manif est t: Dum axcos inluminat dũ
testatus sũ indignũ me censeo tanti uiri signa deꝓmere: Tamenquia audax
audeo ueniam paeto alegente : Vienĩme inpellit amorpatroni & quia adl

Expanded text:
oculis clausis in hoc iaceret, ut spiritum exalaret, atque omnis familia peroculis clausis in hoc iaceret, ut spiritum exalaret, atque omnis familia perstreperet, mortem condolens patroni, vel funeris necessaria praepararet, venit in mentem presbitero, ut de aqua beati putei in ore functuro guttam inferret. Qua inlata, ubi primum os eius adtigit, mox oculos aegrotus aperuit, absoluta etiam lingua, rogat sibi adhuc exinde ministrari; acceptoque calice, ut bibit, statim omnis febris aufugit; et sic, admirante familia, sanus a lectulo in quo iacebat erectus est. 40. Quid autem de istis miraculis mea parvitas poterit enarrare, cum adsumptus sanctus Dei de mundo adhuc praedicator habeatur in mundum? Et cum se palam populis ostentare nequeat, iugiter se patefactis virtutibus manifestat, dum caecos inluminat, dumtestatus sum, indignum me censeo tanti viri signa depromere. Tamen, quia audax audeo, veniam peto legenti. Vi enim me inpellit amor patroni, et quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
acceperat: Interrogat iterũ qualem ei saporem praeberet: Illa respondit:
Bonũ: tunc mat̃ cũgaudio sospitemdom ÷ filiams refert quã tristis adbeati
tumulũ fide fida deculerat: XX UIIII¬
redius uir religiosus exlemouicino caȩcus tuntũ deuotionis turoni saduenit:
Etbecitũ sepul chrũ orando de osculans ad monasteriũ sc̃m amne transito
peruenit. quidũ singula loca uisitat: que uirbeatus aut orando de presierat
Aut psallendo sc̃ĩ ficauerat᷑. ubi uel fesso corpori somnum. uel in edium
deficiendi cibum prebuerat. Dr̃q̃ cuncta circuit: cuncta ꝑageit: uenit
ad puteum quem sc̃sdĩ ꝓprio laborepatefecit: fusus que oratione
aquam aurit : in positãque ampullu: domiregrediens deportauit:
cumque ex inde infirmis multis tribueret sanitaces quadã uicerenos ind
frater cius uifebriũ inpulsus decubuit lecculo: Octaua quoque die cũ iam.

Expanded text:
acceperat, interrogat iterum, qualem ei saporem praeberet. Illa respondit: acceperat, interrogat iterum, qualem ei saporem praeberet. Illa respondit: 'Bonum'. Tunc mater cum gaudio sospitem domi refert, quam tristis ad beati tumulum fide fida detulerat. dius vir relegiosus ex Lemovicino causa tantum devotionis Turonus advenit, et beatum sepulchrum orando deosculans, ad monasterium sanctum, amne transito, pervenit. Qui dum singula loca visitat, qua vir beatus aut orando depresserat aut psallendo sanctificaverat, ubi vel fesso corpori somnum vel inaedia deficienti cibum praebuerat; dumque cuncta circuit, cuncta peragrat, venit ad puteum, quem sanctus Dei proprio labore patefecit, fusaque oratione, aquam haurit, inpositaque ampullula, domi regrediens deportavit. Cumque exinde infirmis multis tribueret sanitates, quadam vice Renosindus, frater eius, vi febrium inpulsus, decubuit lectulo. Octava quoque die cum iam
Abbreviated transcription (Latin):
antistitẽ fateretur : Deuolutus terrae sanguinem factidũ ꝑ oscaepit eicere :
quiduarũ fere horarũ spatio iacens : expulsodȩ monae purgatus erectus est XX VII.
uella quȩdã paruula indigena turonicae ciuitatis ab uteromatrissuae mut
ꝓcessit: Cuius intantũ obseratũ fuit ut nec illasq cunabuloꝵ tẽpus exegitpossit
uoce semittere: Mater uero detã tristi faetuanxia cũ lugeret assiduae cõmonit᷑
iusũ ut beati praesulis sepulchrũ adiret: Que ex hibitã secũ puella pergit
in trepida: expositaq ante sepulchrũ sci : cumd: tissime orasset iterũ eam
secũ assumit: Accensa uero timiamata cũ eã desuꝑ rec ineret: in terrogat:
ibonũ eiodorem facerent : Ille respondit : Bonũ hanc primã uocẽ filiamater
ma esta cognouit: Inpositauero ories aqua quã quondã defontib: benedicta

Expanded text:
antestitem, fateretur, devolutus terrae, sanguinem fetidum per os coepit eicere. antestitem, fateretur, devolutus terrae, sanguinem fetidum per os coepit eicere. Qui duarum fere horarum spatio iacens, expulso daemone, purgatus erectus est. 38. Puella quaedam parvula, indigena Turonicae civitatis, ab utero matris suae muta processit. Cuius os in tantum obseratum fuit, ut nec illas quae a cunabulorum tempus exegit possit voces emittere. Mater vero de tam triste fetu anxia, cum lugeret assiduae, commonitur per visum, ut beati praesolis sepulchrum adiret. Quae, exhibitam secum puellam, pergit intrepida; expositamque ante sepulchrum sancti, cum diutissime orasset, iterum eam secum adsumit. Accensa vero timiamata, cum eam desuper reteneret, interrogat, si bonum ei odorem facerent. Illa respondit: 'Bonum'. Hanc primam vocem filiae mater maesta cognovit. Inpositam vero ori eius aquam, quam quondam de fontibus benedictis
Abbreviated transcription (Latin):
conclusi coartabantur : confractisque catenis: liberatossesentiunt:
nec morati hostium petunt : quo aꝑto  ecđam scãm nemine ꝓhibente
ngressi sunt : custodes aũt intantũ ebstapefacti fuerunt ut nec uerbi
quidem eos increpare p̃iummerent qui aetiã sequentes coscũ eisdem
se in eccła ab diderunt: Illi aut̃ dõ maximas gratias referunt qͥđ eos
obtentu pontificis dignatus fuerit libaro: xx u
xpetuit: quibus acceptis cũ terminũ antedictae ciuitatis ingressus fuiss et : occi¬
rit ea adhuc inter desertũ posito paralyticus deferentiũ in latus manib: Osculatus
ꝓdigiis nisi et diuersos saltus quospede non adisti: iurtutib tremendis in lustres:
Sed ed deinces caecus quidã  adminiculo deducente in occurs arũ earũ uelocit̃
lier quo diu muta fuerut sermonis usum recepit: XX VII
tos demonium ꝑferre dedamaret & ui seiecide ad quesi gto uasculo ꝑbeati

Expanded text:
conclusi coartabantur, confractisque catenis, liberatos se sentiunt. conclusi coartabantur, confractisque catenis, liberatos se sentiunt. Nec morati ostium petunt; quo aperto, eclesiam sanctam, nemine prohibente, ingressi sunt. Custodes autem in tantum obstupefacti fuerunt, ut nec verbis quidem eos increpare praesumerent; qui etiam sequentes eos, cum eisdem se in eclesia abdiderunt. Illi autem Deo maximas gratias referunt, quod eos obtentu Pontificis dignatus fuerit liberare. CAPexpetiit. Quibus acceptis, cum terminum antedictae civitatis ingressus fuisset, occurrit ei adhuc inter deserta posito paralyticus deferentium illatus manibus; osculatus prodigiis, nisi etiam diversos saltus quos pedibus non adiisti virtutibus tremendis illustres. Sed et deinceps caecus quidam, adminiculo deducente, in occursum earum velociter lier, quae diu muta fuerat, sermonis usum recepit. CAPUT Xtus daemonum perferre declamaret, et vi se ejici de acquisito vasculo per beatum
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝓprioreserauit: clericus factus in colomis hospiolo suorediit: xx
populo aduenisset : & clericus quidã cuius oculus nubes tetra contexerat
aclum̃ neui dere possit arcebat adẽ beati confessoris adiit: Vigilata
cũ reliquis nocte : in lufente caelo dũ debasilica ꝓcedit uisũ quẽ olim ꝑ diderat
recipere meruit : In eadem uero festiuitate tres inergumini multũ
secon lidentes adbecitũ antistitem : declamantes . fatentes rimina
ut sibi sc̃s parcereo dep̃ cintes tandem purulontũ nescio quodexore
ꝓiciunt : & sic uirtute scĩ mundatisunt: XX.V.¬
N praximo aũt id est posttertiã defestiuitate diem erant quat tuor uincti
in carcere : Cũque eos seuitia iudicis ita constringeret ut necui ctus
necessaria : ulli p̃beret licere antistitis becitip̃ sidia cordepuro p̃cantu
Dũ haec igitur deuote agerent mediadie subito scinditur trͣ br quapedeseoe

Expanded text:
ore proprio reseravit: clericus fore proprio reseravit: clericus fpopulis advenisset, clericus quidam, cujus oculum nubes tetra contexerat, ac ne lumen videre posset arcebat, aedem beati Confessoris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, illucescente coelo, dum de basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, reciperse conlidentes ac beatum antestitem declamantes, fatentes crimina et, ut sibi sanctus parceret, deprecantes, tandem purulentum nescio quid ex ore proiciunt, et sic virtute sancti mundati sunt. 35. In proximo autem, id est post tertiam de festivitate diem, erant quattuor vincti in carcere. Cumque eos saevitia iudicis ita constringeret, ut nec victus necessaria nulli praebere liceret, antestitis beati praesidia corde puro precantur. Dum haec igitur devote agerent, media die subito scinditur trabis, qua pedes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pungens oleo crescente sancuit: & multos dem cepsꝑillũ sanãt iresticut:
Iroferat & andeciua regio miraculũ siuũ: dequa allomeris qdã pcedens. XxIII¬
cũ contracti pedib: acmanibus lingua atiã debilis becti confessoris¬
templum expetiit : Vbicũ tota quadrã gesima rȩsedisset assidue arans
acdep̃cans ut eũ uirtus sc̃ĩ antistitis uisitiaret : Aduenit die sillu dominica
ante scm̃ paischa inquadñs nr̃ stratas ab drboꝵ spoliis uias incedens hiero¬
solimis uenit: Turba ꝓsequente at que clrmante ossanna benedictus
quiruenit in nominedñi : Illa ergo die cũ iamsero factũ esset & ipse solus
foris ante tumulũ decubaret subito fuctus est in extasi: et pauore ꝑt̾ritus.
iacebat ut mortuus : Quicũ ut ipserefert ꝑducirũ horarũ ut amplius filis set
ob pressus : tã quã de somno elugilcins subito ad sensusuũ reuertitur: elep¬

Expanded text:
perunguens, oleo crescente, sanavit et multos deinceps per illum sanitati restituit. 33. perunguens, oleo crescente, sanavit et multos deinceps per illum sanitati restituit. 33. Proferat et Andecava regio miraculum suum, de qua Allomeris quidam procedens cum contractis pedibtemplum expetiit. Ubi cum tota Quadrageac depraecans, ut eum virtus sancti antistitis visitaret, advenit dies illa dominica ante sanctum pascha, in qua dominus noster, stratas ab arborum spoliis vias incedens, Hierusolymis venit, turba prosequente atque clamante: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini'. Illa ergo die cum iam sero factum esset, et ipse solus a foris ante tumulum decubaret, subito factus est in extasi et pavore perterritus iacebat ut mortuus. Qui cum, ut ipse refert, per duarum horarum aut amplius fuisset obpressus, tamquam de somno evigilans, subito ad sensum suum revertitur, elev
Abbreviated transcription (Latin):
Fiactũ: accepto uasculo ipsã terrã exprimens parũ polei elicuit: Rosãq̃¬
effusa fuerat cũ effracta uitra colligens nobis exhibuit quodego acci¬
piens diligent̃ inuasculũ alterũ trans mutaui: erateñi mensura olei
quasi dimidii calicis paruuli & tam̃ inuasculo : duorũ digitoꝵ tantum
altitudinem fecit: In crastino aũt̃ ꝓspiciens erat altitudo oleiquasi quatuot
digitorũ: Obstupe factus ego obuirtutẽ sc̃i liquoris hunc signaculonit
nunitã atque cooꝑtũ reliqui Postdies auc̃ septem iterũ ꝓspiciens plus
ibi quã unũ sestarium reperi: Aduo canseũ diaconẽ & hoc ei ostendens
Ad firmabat iuram̃to tantũ tunc ineffracta perisse ampullũ q̃uantũ
nunc inista eterneret: que usque hodie : indi nomine beneficium pe¬
tentib prestat: Ipse quo que post ea ab hoc unguento similẽ infirmum

Expanded text:
fractum, accepto vasculo, ipsam terram expremens, parumper olei elicuit, rosamqfractum, accepto vasculo, ipsam terram expremens, parumper olei elicuit, rosamqeffusa fuerat, cum effracto vitro colligens, nobis exhibuit. Quod ego accipiens, diligenter in vasculum alterum transmutavi. Erat enim mensura olei quasi dimidii calicis parvuli: et tamen in vasculo duorum digitorum tantum altitudinem fecit. In crastino autem prospiciens, erat altitudo olei quasi quatuor digitorum. Obstupefactus ego ob virtutem sancti liquoris, hoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post dies autem septem iterum prospiciens, plus ibi quam unum seadfirmabat iuramento, tantum tunc in effractam perisse ampullam, quantum nunc in ista decernerit. Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum
Abbreviated transcription (Latin):
tumulũ ꝓuoluitur trepiens. De hinc cũ paulis ꝑ ignis sebriũ quie uisset
roge sibi exhiber ampullã cũrosatio oleo simplenũ : lameñi adipsãm
ebrẽ ex inde licet perũ ꝓfeisset multũ tam̃ eipenderat & eratual media
ꝑunguensque ab hoc liquore frontem & t ꝑmpora pastulat ut iasculũ secus
beatitiomulũ poneret᷑. Quarta uero die cũ cũ febris urguerot diba silicã
paetuit pro uolutus q̃ diutis sime orauit: Adp̃ hensã eñĩ ampullã quãrela¬
querat mediã : inuenit plenã : Ad miramsq uirtutẽ beati antistitis cãdom
cũ timore : & ueneratione roportat : ex qua rursum ꝑunctus ptinꝰ aridor
ampulla pꝰ hat actũ sit : non sineg aui suspirio. atque muratulo memo¬
ramus namcũ in antedicti diacono hospitiolo depariete penderet
incur sante in sidia inimici ꝑcussa ates̃ infrustris decidit cõminuta:
effu sũq̃ oleũ uelocũ terra ab sorbuit: tam̃ puer qui aderat cũ uidissce

Expanded text:
tumulum provolvitur tremens. Dehinc cum paulisper ignis febrium quievisset, rogat, sibi exhiberi ampullam cum rosatio oleo semiplenam, – iam enim ad ipsam febrem, exinde licet parum proficisset, multum tamen expenderat, – et erat valde media. Perunctum ab hoc liquore frontem et timpora, postulat, ut vasculum secus beati tumulum poneretur. Quarta vero die cum eum febris urgueret, ad basilicam petiit provolutusque diutissime oravit. Adprehensam enim ampullam, quam reliquerat mediam, invenit plenam, admiransque virtutem beati antistitis, eam domi cum timore et veneratione reportat. Ex qua rursum perunctus, protinus oampulla post haec actum sit, non sine gravi suspirio atque miraculo memoramus. Nam cum in antedicti diaconis hospitiolo de pariete penderet, incursante insidia inimici, percussa atque in frustris decidit comminuta, effusumque oleum velociter terra absorbuit. Tamen puer qui aderat, cum vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
nceduos annos quã hacagerentur quidã non me tuens: neque honorans
inpositoq̃ tritico molũ manu : uertere coepit: explicico q opero : non
poterit uolũ aperire. Sedcũ griui dolore fustemquẽ ad p̃henderat:¬
tenebat inuitus: posthecuidens senon laxari. inciso ab utraꝙ̃ parte fuste
ad scĩ basilicã uenit: fuctaque oratione : & uigiliis caelebratis laxatis qi¬
digitis : munus eiꝰ adopus pristinũ restituta est: Alio uero ahno in hac diescã
inmunu adhesit : Illeuero cũ dolore plorans : adbusilicã scĩ repetit sed¬

Expanded text:
nte duos autem annos, quam haec agerentur, quidam non metuens neque honorans nte duos autem annos, quam haec agerentur, quidam non metuens neque honorans inpositumque triticum, molam manu vertere coepit. Explicitumque opus, non poterat volam aperire, sed cum gravi dolore, fustem quem adptenebat invitus. Posthaec videns se non laxari, inciso ab utraque parte fuste, ad Sancti basilicam 1084 venit, factaque oratione, et vigiliis celebratis, laxatis digitis, manus ejus ad opus pristinum restituta est. Alio vero anno, III hac die sain manu ejus adhaesit. Ille autem cum dolore plorans ad basilicam sancti
Abbreviated transcription (Latin):
san atũ : ut puttrẽ quod inieca aliquis manuillaque in iuriã
faucibus intulerant abstulisset: iI
murtua indomopurentũ lectulo decubat: nongressũ fuciens. ñ opusmanuũ
implens. non lucem cernens ñ sermonem ae loquens. non audiens ȩloquutũ :
Adbecititumulũ fundunt parentes p̃ces ꝓfilia. offer̃ munera : & ad huc
uota ꝓmictunt. Conuenit aut̃ populus ad sollempnia colebratͥ cũgaudio
sccra festiuitas. tertia uerodie defestutate li uocat patrẽ puella
dicens : Scio quigtuidens quod filiȩ uocemꝰ numquã audierat. mecuissec
audire: cucurrit uelocius: & assũptũ puululũ aquae puelle deculit.
adbibendũ : quo hausta. ait porrigem manũ: Ad p̃ hensa quoque puter
eiusdextera: leuauit eã: questtonssuꝑ pedessuos oleuatis ad celũ manib
ꝑscm̃ antistitẽ tuũ saluare dignatus es: Et sic redintegratis membris
uisum: audicũq reccepit acdomi lata regressa est: II I¬

Expanded text:
sensi sanatum, ut putarem quod injecta aliquis manu, illa quae injuriam sensi sanatum, ut putarem quod injecta aliquis manu, illa quae injuriam faucibus intulerant abstulisset. CAPmortua in domo parentum lectulo decubabat, non gressum faciens, non opus manuum implens, non lucem cernens, non sermonem eloquens, non audiens elocutum. Ad beati tumulum fundunt parentes preces pro filia, offerunt munera et adhuc vota promittunt. Convenit autem populus ad solemnia, caelebratur cum gaudio sacra fdicens: Sitio. Qui gaudens quod filiae vocem, quam nunquam audierat, meruisset audire, cucurrit velocius, et assumptum paululum aquae puellae detulit ad bibendum. Qua hausta, ait: Porrige mihi manum. Apprehensa quoque pater ejus dextera, levavit eam. Quae stans super pedes suos, elevatis ad coelum manibus sanctum antistitem tuum salvare dignatus es'. Et sic, redintegratis membris, Visum auditumque recepit ac domi laeta regressa est. 3. A
Abbreviated transcription (Latin):
Ncom uuuum Presedentes p̾ ieuniũ aederemꝰ spiscis infertur inferculo:
quẽ bominica cruiisignatũ dũ edimꝰ ũnam exaristis ipsius piscis inui¬
riosissime ad aesit ingutture: quedores cõmouens graues incidebat.
fauces a cumune & ipsamgulã longitudine obsessabat᷑ : Impedieb at uocis
sonũ et neque ipsũ saliuaeliquore quisape apalato defluit: transi¬
re sinebat tertia aut̃ die cũneque tussiens neque ex creans eã ualerẽ
ꝓicere recurriad nata p̃sidia: Accedo ad tumulũ ꝓuoluor in pcuum̃to :¬
ꝑfusisq̃ cũ gemitulcurimis auxiliũ dep̃cor confessoris: Dehinceract
uelo qͥ dependebat gulc̃ stuicesq: & reliquum capitis cadtigi nec mora sanite
recepi & pͥusquã limina scã ogrederer nullã fatigationẽ sensi:
quiditim̃ aculcus malus deuenerit᷑ ignoro: noneũ reiciꝑ uomitũ
nondis cessise sensi in aluũ. unũ tancũ scio quodita miniue lociate

Expanded text:
convivium residentes post jejunium oderemus, piscis infertur in ferculo: convivium residentes post jejunium oderemus, piscis infertur in ferculo: quem dominica cruce signatum dum edimus, una mihi ex aristis ipsius piscis injuriosissime adhaesit in gutture. Quae dolores commovens graves, incidedebat fauces acumine, et ipsam gulam longitudine obserabat: impediebat vocis sonitum, et neque ipsum salivae liquorem, qui saepe a palato defluit, transire sinebat. Tertia autem die cum neque tussiens, neque excreans eam valerem projicere, recurri ad nota praesidia. Accedo ad tumulum, provolvor in pavimento, profusisque cum gemitu lacrymis, auxilium deprecor Confessoris. Dehinc erectus, velo, quod dependebat, gulam, faucesque et reliquum capitis attigi. Nec mora, sanitatem recepi; et priusquam 1083 limina sancta egrederer, nullam fatigationem sensi. Quid tamen aculeus malus devenerit, ignoro. Non eum rejeci per vomitum, non discessisse sensi in alvum. Unum tantum scio, quod ita me in velocitate
Abbreviated transcription (Latin):
ertium ordinante lib llũ xp̃olibellũ deuircute beatimartini seribere
incipientes gratia sagimꝰ om̃i potentidõ qui nob̵ talẽ medicũ tribuere
dignatus est : qui infirmitates nr̃as purgaret uulnera dilueretacsalubr¬
ant lacrimȩ & conpunctio uera succedat si abimocorde mittantur
suspiria & pectora fticinora sua tundant᷑: in uenit ploratꝰ laeticiam, culpo
ueniam: Dolor pectoris. ꝑuenit admedolam: nam sepius tactus beutus
sepulcor ꝓfluuis impercuut sistere caecis uidere pagalerticesiuu¬
geri detip samquoq peccoris amaritudine longe discedoriloq uolego
plerũ q cꝑtus indignũ me iuditio ut inten icuntugimir acilor uenio¬
moles &iam illtehic in serã quod suꝑme opariuo dignatus ese Seditet
mineo nenaeialis appcircã sieã tamquã fraudulentus ab scondam testo
oret dme merspem allitin quã in eiꝰ uirtito posui: eredensme abillius miseri¬
cdriliam non frustrari : quia quotiens cũq̃ autdolor capitis irruit aut

Expanded text:
artini scribere incipientes, gratias agimus omnipotenti Deo, qui nobis talem medicum tribuere dignatus est, qui infirmitates nostras purgaret, vulnera dilueret ac salubrant lacrimae, et conpunctio vera succedat, si ab imo corde mittantur suspiria, et pectora facinorosa tundantur, invenit ploratus laetitiam, culpa veniam, dolor pectoris pervenit ad medellam. Nam saepius tactus beati sepulchri profluviis imperavit sistere, caecis videre, paralyticis surgere et ipsam quoque pectoris amaritudinem longe discedere. Quod ego pleruhic inseram, quae super me operari dignatus est. Sed iterum timeo ne noxialis appaream, si ea tanquam fraudulentus abscondam. Testor enim Deum, et spem illam, quam in ejus virtute posui, credens me ab illius misericordia non frustrari: quia quotiescunque aut dolor capitis irruit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
locũ scm p̃cesfudit digitis diroctis sana tamunu discessie: .aII. drd¬
Puer fumiliarius noster correpcus a febre: grauiter urelatu drd¬
bant em e trinsccus memibra intrinsecus sitis uolllo eidil demi porũ
aliquem accipiebat max recipieliat abstomaclio miehilcam̃ capi¬
enscuens ã quein hoclabort. quarco aucquinto diefiet gabibendio
petcit uttipul ueriem parũꝑ ex hiberent desepul dro albibenduor
porlumse untusꝰ lab oret inius pelis us̃ quan debaliere redlege fi¬

Expanded text:
locum sanctum preces effudit, digitis directis, sanata manu discessit. 12. locum sanctum preces effudit, digitis directis, sanata manu discessit. 12. Puer familiaris noster correptus a febre, graviter urebatur. Ardebant enim extrinsecus membra, intrinsecus vero sitis valida erat; et si potum aliquod accipiebat, mox reiciebat ab stomacho, nihil tamen capiens cibi. Cumque in hoc labore quarto aut quinto die fatigaretur, petiit, ut ei pulvere parumper exhiberent de sepulchro ad bibendum. frequentius laboraret, unius pedis usum, qui in debilitate red
Abbreviated transcription (Latin):
diem puplice directo surrexit: Aduenienti aut̃ ad sc̃ĩ sollempnia
populo qualiter peruirtutem cius sanatus esset edocute: A
porcuritionis doloribus meadidit. dolorẽ in uno tobie misculo incurrit :
erut enĩ subitancus tamquã sidauus ad signens: Ita fictam grauissimã
dabat ut plerumque eclipsimgeneraret nec erut quod eũ mittigare
possit : nisi cumdiutissime contraigne tentus auopore foci obstupes¬
ceret: sed & siunguentũ aliquod parumꝑ fuisset infusũ quiescebat:
Quid plura post ordinationem meã aduenit turonus uel ad occursũ
antistitis scĩ. uel causa desiderimei : cũ que ibid ꝑ duos aut cresmenses
cõmorata fuisset : assiduebeati pontificis auxilium p̃cabatur : tande
espiciente miscratione amsueta dicessit dolor : atibia que criginto
quatuor annos feminã fagtiuerat : XIł di
ed& alia mulier do ande cuuo territurio digitis in palma infixis: utad

Expanded text:
diem, poplite directo, surrexit. Advenienti autem ad sancti solemnia diem, poplite directo, surrexit. Advenienti autem ad sancti solemnia populo, qualiter per virtutem eius sanatus esset, edocuit. 1uam transactis parturitionis doloribus edidit, dolorem in uno tibiae musculo incurrit. Erat enim subitaneus, tamquam si clavus adfigens ita fictam gravissimam dabat, ut plerumque eclypsim generaret, nec erat quod eum mitigare posset, nisi cum diutissime contra ignem tentus a vapore foci obstupisceret; sed et, si unguentum aliquod parumper fuisset infusum, quiescebat. Quid plura? Post ordinationem meam advenit Turonus vel ad occursum antistitis sancti vel causa desiderii mei. Cumque ibidem per duos aut tres menses commorata fuisset, assidue beati pontificis auxilium precabatur; tandem respiciente miseratione consueta, discessit dolor a tibia, quae per triginta quattuor annos feminam fatigaverat. 11. Sed et alia mulier de Andecavo territurio, digitis in palma difixis, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
quod si non feceris: non huc ultra colla curucimus lumen accendimus.
aut honoris alicuus gratiã ex hibemꝰ : &hecdicens: relicto ante altare
dicentes : nunc cognouimꝰ quia magnus es & facis mirabilia solus qͥ nõb̵ paruulũ
confessoristui oratione restitius : Namedoco illi maiorẽ quapͥ usfecerant
euerentiã ex hibeliant: haec abipsius florentiore ita gesti cognoui
lericuserat ab urbe pictaua agro regionis illius qui ad scãm basilicam VII.¬
ꝑtinebat: unus pedis usud ebilis : quemutipse cd serebat ꝑ incursũ da monii
metidiam ꝑdiderat: quiini ciso fuste cid mensura genucoli pelle suꝑposita
cud ipsumgeniculum extenso retrorsũ uestigio gresso quẽ pedenicel
aigere fustae adminuculante ꝑficiebut : Ad antdictã basilicã noueri
pꝰannos aduenit : fusaq̃ oracione : ꝑ criduum anteter ciũ festiuitatis

Expanded text:
Quod si non feceris, non hic ultra colla curvabimus, luminaria accendemus, Quod si non feceris, non hic ultra colla curvabimus, luminaria accendemus, aut alicujus honoris gratiam exhibebimus. Et haec dicens, relicto ante altare dicentes: „Nunc cognovimus, quia magnus Deus es et facis mirabilia solus, qui nobis parvulum confessoris tui oratione restituis". Nam et loco illi maiorem, quam prius fecerant, reverentiam exhibebant'. Haec ab ipsius Florenti ore ita gesta cognovi. 9. Clericus erat ab urbe Pectava agro regionis illius, qui ad sanctam basilicam pertenebat, unius pedis usu debilis, quem, ut ipse adserebat, per incursum daemonii meridiani perdiderat. Qui, inciso faste ad mensuram geniculi, pelle superposita, ad ipsum geniculum extensum retrorsum vestigio, gressum, quem pede nitebatur agere, fuste adminiculante perficiebat. Ad antedictam basilicam novem post annos advenit, fusaque oratione per triduum, ante tertium festivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
a febre pulsatus & in tantũ exinanitus ut papillã sugere : neque ullu
alim̃tũ ualeret recipere: Inter ea ꝑdurante morbo. cibonegato. palpi¬
tante tuntũ spũ solus transicu pr̃stolatur: Necmora ipso quoque exal¬
tabitar sp̃s tunc mater masta uelauia de unicae acpͥmogemte subsolis
morte ad p̃hensũ int̃brachia ante altare beatimartini iameranima
corpusculum spe non incerta de posuerunt: et tã quã si scm̃ usibilibus
cernerent oculis auus aloquitur dicens spes nob̵erat manxima beatissimȩ
confessor tuahic pignora deportast: qua morbi depellurent᷑ fugarent᷑
plurina que uel uiuens feceris. ł postransitũ opereris Nam audiumte
brutione morcuossuscitasse : lȩpram osculo depulisse inerguminos
curasse: uerbo uenaenũ digito conpr̃ssise: & alia multa fecisse hicapa¬
rebit uirtustua si & nunc uxta fidem nrãm hunc resuscitaueris pariu

Expanded text:
a febre pulsatus, in tantum exinanitur, ut neque papillam sugere, neque ullum a febre pulsatus, in tantum exinanitur, ut neque papillam sugere, neque ullum alimentum valeret accipere. Interea perdurante morbo, cibo abnegato, palpitante tantum spiritu, solus transitus praestolabatur. Nec mora, ipse quoque exhalatur spiritus. Tum mater moesta, vel avia, de unicae ac primogenitae sobolis morte, apprehensum inter brachia ante altare beati Martini jam exanime corpusculum spe non incerta deposuerunt: et tanquam si Sanctum visibilibus cernerent oculis, anus Al., avus alloquitur, dicens: Spes nobis erat maxima, beatissime Confessor, tua huc pignora deportasse, per quae morbi depellerentur, febres eplurima, quae vel vivens feceris, vel post transitum operaris. Nam audivimus te oratione mortuos suscitasse, lepram osculo depulisse, energumenos curasse verbo, venenum digito compressisse, et alia multa fecisse: hic apparebit virtus tua, si et nunc juxta fidem nostram hunc resuscitaveris parvulum.
Abbreviated transcription (Latin):
Iptempore quotalia apudurbem turonicã gerebantur: VIII¬
legati dehis punus idẽ florentius. et exsuperius achilperi cũ regẽ uen¬
bant : quoscũ ad conuiuium aecđe recepissem : epulcintib: nobis eoqđi
ad heserent esse catholicos : florentius quieratatate senior : sollici¬
flagicat aliqua debeatiuiri uirtute cognoscere : Atego gratiasdõ
sedar seperuliarem alumnũ antistitis narratidicens. Suꝑse magna&
urtute osten sam fuisse. Auus in quideiꝰ ante multorũ annoꝵ curriculo
bosilitã in hiore construait beatimartini antistitis ꝑfeccãq̃ hacle¬
gunti oꝑe exornata: turonus dericos religisiosus destinat expe¬
tens pontificis reliquias: Vt scilicet locum quẽ in eiꝰ nomine aedifica¬
uerat eiꝰ reliquiis conseortiret: quod cũ fecisset ꝑ singulos dies ueniebat :
& ꝓstratus solo cum coniuge scĩ pontificis auxilium implorabat:

Expanded text:
tempore quo talia apud urbem Turonicam gerebantur, tempore quo talia apud urbem Turonicam gerebantur, legati de Hispaniis, id est Florentius et Exsuperius, ad Chilpericum regem veniebant. Quos cum ad convivium ecclesiae recepissem, epulantibus nobis, eo quod se assererent esse catholicos, Florentius, qui eratflagitat aliqua de beati viri virtute cognoscere. At ego gratias Deosed et se peculiarem alumnum antistitis narrat, dicens, super se magnam eius virtutem ostensam fuisse. 'Avus', inquit, 'eius ante multorum annorum curricula basilicam in honore construxit beati Martini antistitis; perfectamque ac eleganti otens Pontificis reliquias, ut scilicet locum, quem in ejus nomine aedificaverat, ejus reliquiis consecraret. Quod cum fecisset, per singulos dies veniebat, et prostratus solo cum conjuge, sancti Pontificis auxilium implorabat.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ante scm̃ sepulchrũ: subito aꝑtis oculis recepto lumine iocundatur:
uer aut̃ & in colo ciuicatis turonicae dumualitudine nimia acdiuturna
consumitur om̃iħ embris debilicatꝰ l: & sinespegressuum a febre reliquit᷑:
cuius tibiae : caeufunes incorte separati non poterant : Postdicessũ uero febri
expetiit aparentib ut eũ ad scãmbasilicã deportarent : quo ex hibico : de¬
nentes eũ ad pedessci : orationẽ faciunt : ut eiuirtus solita subueniret
Tertia uero die : cũ ille uel parentes eius in oratione acieno ꝑduraren
dũ die dominico clauem facit: digitiaut ei ambarũ manuũ contrax
ungibusq: in palmam defixis : qui ostiũ pandere uoluit manꝰ reseraror
nõ poterat : Dũ hinc ꝑ quatuor mensis iamungib: in carne defixis:
putriscente palma : auxilia expetiit confessoris. & ꝑquatuor dies
orationi acieiunio uacans manꝰque sanas eleuans in columis ẽ. regressuss
Conluudans uirtut ẽ ancistitis. & ut nullus ad grederet᷑ qđ ipse p̃su

Expanded text:
um staret, subito apertis oculis, recepto lumine iocundatur. 6. Puer autem et incola civitatis Turonicae, dum valitudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris debilitatur et sine spe gressuum a febre relinquitur, cuius tibiae ceu funes intortae separari non poterant. Post discessum vero febris, expetiit a parentibus, ut eum ad sanctam basilicam deportarent. Quo exhibito, deponentes cum ad pedes sancti, orationem faciunt, ut ei virtus solita subveniret. Tertia vero die cum ille vel parentes eius in oratione ac ieiunio perdurarent, dum die dominico clavem facit, digiti ei ambarum manuum contraxerunt, unguibusque in palmam defixis, qui ostium pandere voluit manus reserare non poterat. Dehinc per quattuor mensibus iam unguibus in carne defixis, conputriscente palma, auxilia expetiit confeseoris, et per quattuor dies oratione ac ieiunio vacans, manus sanas elevans, incolomis est regressus, conlaudans virtutem antis
Abbreviated transcription (Latin):
dicessi ad omo mandans mulieri ut cumobiret. statimque eum¬
sepulturae locaret: flente aut̃ genetricae : tacuiti nfans usq̃ ad uesꝑum:
cadente aut̃ sole : eleuauit uocem suam lui dicens: Dulcissima
sorror ubi es sic eñigenetricẽ utblanditia in fantũ habet: uocitare
solicus ertt: Attilla ac curritdicens: Ad sum filidulcissime Suscepto q̃
cum inulnis maxque porretta papilla hausteo lacte conua luit:¬

Expanded text:
discessi a domo, mandans mulieri ut cum obiisset, statim discessi a domo, mandans mulieri ut cum obiisset, statim sepulturae eum locaret. Flente autem genitrice, jacuit infans usque ad vesperum; cadente autem sole elevat vocem suam, dicens: Dulcissima soror, ubi es? Sic enim genitricem, ut blanditia infantium habet, vocitare solitus erat. At illa accurrit, dicens: Adsum, fili dulcissime. Susceptoque eo in ulnis, et mox porrecta papilla, hausto lacte protinus conva
Abbreviated transcription (Latin):
munda hausit: & max sanitatem recepit: Iud eus uero ab hac in¬
firmicate correptus ꝑ anni spacium uentilatus est Sedmens
iniqua nec tormentis mutari potuit uinquam: I.i
har degysilus uero sanconicae urbis ciuis cognomento greso
susceptos nobis addomumsuam in uitat ad oratorium qđ matei
aedificatum beatimarcini reliquiis consetrauit Denique cumex¬
pleta oratione sollicities semus subidem uirtus antistitis ostensa
fuis set respondit: Ante annum tertium puerulus iste filius meus
quem coram cernitis cum adhuo ad matrispender et palliamincũ¬
mede agere coepit: ec ꝑ triginta dies aut eo amplius intermanus
non sine labore deportabantur : donecita adbuctus est ut nec mam
millam ualeret surgero : nedumalium cibum: Deficiente aut̃ eo iã
esexto postquã grauius agere coepit deposuimus eũ ante altus
flentes atque eius obicum pr̃stulantes : ego aut̃ dolorem ñ ferens

Expanded text:
munda hausit, mox sanitatem recepit. Iudaeus vero ab hac inmunda hausit, mox sanitatem recepit. Iudaeus vero ab hac infirmitate correptus, per anni spatium ventilatus est; sed mens iniqua nec tormentis mutari potuit umquam. 51. Chardegysilus vero Sanctonicae urbis civis cognomento Gyso, susceptis nobis ad domum suam, invitat ad oratorium, quod mater eius aedificatum beati Martini reliquiis consecravit. Denique cum, expleta oratione, solliciti essemus, si ibidem virtus antistitis ostensa fuisset, respondit: 'Ante annum tertium puerulus iste filius meus, quem coram cernitis, cum adhuc ad matris penderet papillam, incomode agere coepit ac per triginta dies aut eo amplius inter manus non sine labore deportabatur, donec ita addictumillam valeret sugere, nedum alium capere cibum. Deficiente autem eo, jam die sexto postquam gravius agere coepit, deposuimus eum ante altare flentes, atque ejus obitum praestolantes. Ego autem dolorem non ferens,
Abbreviated transcription (Latin):
upus burde gadensis urbis presbiter : quodã tempore grauiter
a quarta notypo uexabatur : it aut accedente febre neque cibũ
no potum sum mere possit. Incerea aduenit festiui tatẽ sc̃ĩ martini
incistitis : At tille celebratis cum reliquo elero uigiliis matutino
precedit om̃ibus : & adbasilicã scĩ festinat : Dumaut̃ ꝓperat obuiũ
habuit iudeum: quo inquirente quo ꝑgeret : Respondit : tipum
quartanũ incurri a nul ad basilicã scĩ ꝓpero ut me uircuscius:
ab hac infirmitate sdiscutiat: quiait: Martinus enĩ nichil tibi
proderit : quem terra obponens terreum fecit : casso cius aedem
expetis non enim pocerit mortuus ui uentibus tribuere medi¬
cinam: Atille despiciens uerba serpentis antiquicibiit quoceperat
& ꝓstratus coram sc̃ĩs pignoribus orationem fudit : Repperitquo
ibiduas candelulas exceru ac papiro formatas : quas assũptas ad
domum ex hibet. Inluminatisque eis fauillam papiri cũ aqua

Expanded text:
Lupus Burdegalensis urbis presbiter quodam tempore graviter Lupus Burdegalensis urbis presbiter quodam tempore graviter a quartano typo vexabatur, ita ut, accedente febre, neque cibum neque potum sumere possit. Interea advenit festivitas sancti Martini antestitis. At ille, celebratas cum reliquo clero vigilias, mane praecedit omnes et ad basilicam sancti festinat. Dum autem properat, obvium habuit Iudaeum; quo inquerente, quo pergeret, respondit: 'Typum quartanum incurri, et nunc ad basilicam sancti propero, ut me virtus eius ab hac infirmitate discutiat'. Qui ait: 'Martinus enim nihil tibi proderit, quem terra obpremens terreum fecit; casso eius aedem expetis; nou enim poterit mortuus viventibus tribuere medicinam'. At ille dispiciens verba serpentis antiqui, abiit quo coeperat, et prostratus coram sanctis pignoribus, orationem fudit, repperitque ibi duas candelulas ex cera ac papiro formatas. Quibus adsumptis, ad domum exhibet, inluminatisque eis, favillam papiri cum aqua
Abbreviated transcription (Latin):
negatoq cibo potuque dicebat: ego cefaciam ad om̃ium docum̃tũ
fame tabescere : donec omĩa reddas: haec aut̃ cũ agerentur : scĩ an¬
tistitis reliquia quȩ sessioni impagum ferebantur ꝑplateam
reteribant : Auditis que uinctus psallentium uocibus: oraui
ut eum uircus scĩ antistitis uisitaret: statim que dissolutis ligaminib:
nullo retinente basiluã scam ingreditur : Dum hinc ad euotis
redemptus a nexu debiti absolutus est: XL. VIII.
citate durabut : auditis scĩuiri miraculis alucri de uocione basiliã
eius expeteret: ꝓ strata aut̃ suꝑ aridam humũ ante sepulchrum
mex ut orationẽ fudit lumen recipere meruit: Xł .VIIII
nhac sollempnicate aduenit pucrulus oculoꝵ obtutib obpssanr
dempnacis : Quidplura ita erat om̃ium membrorũ usũ p̃ mortuus
ut solo spũ palpitaroc: Vt aut̃ locum scm̃ attigit : om̃i prsus debilicate
sub mota cumgratarum actione sanus abscessit: MI.

Expanded text:
negatoque cibo ac potu dicebat: Ego te faciam ad omnium documentum negatoque cibo ac potu dicebat: Ego te faciam ad omnium documentum fame tabescere, donec omnia reddas. Haec autem cum agerentur, sancti Antistitis reliquiae, quae in Suessionicum pagum ferebantur, per plateam praeteribant. Auditis itaque vinctus psallentium vocibus, oravit ut eum virtus Antistitis sancti visitaret: statimque dissolutis ligaminibus, nullo retinente, basilicam sanctam ingreditur. Dehinc a devotis redemptus, a nexu debiti absolutus est. CAPUT XLVIcitate durabat, audita sancti viri miracula, alacri devotione basilicam eius expeteret. Prostrata autem super aridam humum ante sepulchrum, mox ut orationem fudit lumen recipere meruit. 49. In hachac solemnitate advenit puerulus oculorum obtutibus clausidemnatis. Quid plura? Ita erat omnium membrorum usu praemortuus, ut solo spiritu palpitaret. Ut autem locum sanctum attigit, omni prorsus debilitate submota, cum gratiarum actione sanus abscessit. 50.
Abbreviated transcription (Latin):
de feci intantum ut pucarecur uermibus scatere sed celobrata sollẽp¬
nitate directis in ambanum manuum digitis incolomicati donat̾est:
iditque eum om̃is populus sospicemredeuntem : cuius causa debi¬
tatis ex hoc contigit quod sapẽ segotis diedominicã cõponere uoluisset
octans brachium sanum reculit: Sed illu coad dominis inserui
mancipata eadem in currit. Reuerti turgicur & sanatur:
tuncuenientes domimeiꝰ &eam adducere mittentes accopto
de rebus scĩ praetio quieuer̃: Eita hac libertati donati: x l.uii
Hisce diebus cumquidam ꝓdisoluendo debito: qđ innecessitatib suis
ontraxerat interpellcrctur. naec esset uirtus atque facultas
adreddendũ quemucauerat. incarcereco arcatur: Denique cũuidera
creditor quod einichil excorqueri possit : quianichil habebat. nec
sce qui eimanũ miscđiae porrigeret : artius e ñ inuincula c̃string

Expanded text:
defixi in tantum, ut putaretur 1104 vermibus scatere. Sed celebrata solemdefixi in tantum, ut putaretur 1104 vermibus scatere. Sed celebrata solemnitate, directis ambarum manuum digitis, incolumitati donatus est; viditque eum omnis populus sospitem redeuntem. Cui causa debilitatis ex hoc contigit, quod sepem segetis die Dominico componere voluisset.vigiliisque pernoctans, brachium suum sanum retulit: sed illico a dominis in servitio mancipata, eTunc venientes domini eius et eam abducere nitentes, accepto de rebus sancti pretio, quieverunt, et ita haec libertati donatur. 47. Hisce diebus cum quidam pro dissolvecontraxerat, interpellaretur, nec esset virtus atque facultas ad reddendum quae mutuaverat, in carcere coarctatur. Denique cum videret creditor quod ei nihil extorquere posset, quia nihil habebat, nec esset qui ei manum misericordiae porrigeret, arctius eum in vincula constringit,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuis aegritudine saeua conpr̃ssus lectulo anhelus occubuit ex quo
taboscens in comodo manib: pedibus que conorahitur: Quinquẽ
uoro annorum curricula in hac debilicate sustinuit: Sexcode¬
nique anno ad sc̃iba silicã se efferri deposcit: Inqua orationiincũ¬
bens ꝑdit a debilitate sospitatem meruit adipisci: XT. V
mina singulorum non sunt in paginis p̃notata facit hoc haeccausa
quiacũ ascõdĩ in colomitati fuerint redditi statim recedunt: & ali¬
quociens itaclam redeunt ut sidicifas est anime uideantur. cumq
rumor surrexerit beati antistitis apparuisse uirtutem : uocatis
ad noscustodibus aedisque sunt acta cognoscimus. nomina tamon
non somꝑ ab his dicimus illos uero plerumque nominatims cribimus:
uos udere potuimus aut quos ipsi discutimus: Uenitad festiuitatẽ
uir quidã exbiturigo manibus debilis c̃uius digiti in palma erant:

Expanded text:
civis, aegritudine saeva compressus, lectulo in suo anhelus occubuit; ex quo civis, aegritudine saeva compressus, lectulo in suo anhelus occubuit; ex quo tabescens incommodo, manibus pedibusque contrahitur. Quinque vero annorum curricula in hac debilitate sustinuit. Sexto denique anno ad Sancti basilicam se efferri deposcit: in qua orationi decumbens, perdita debilitate, sospitatem meruit adipisci. CAPUT ia singulorum nomina non sunt in paginis praenotata, facit hoc haec causa, quia cum a Sancto Dei incolumitati fuerint redditi statim recedunt: et aliquoties ita clam redeunt, ut, si dici fas est, a nemine videantur. Cumque rumor surrexit beati Antistitis apparuisse virtutem, vocatis ad nos custodibus aedis, quae sunt acta cognoscimus: nomina tamen non semper ab his discimus. Illos vero plerumque nominatim scribimus, quos videre potuerimus, aut quos ipsi discutimus. Venit ad festivitatem vir quidam ex Biturigo manibus debilis, cujus digiti in palma erant
Abbreviated transcription (Latin):
in lesus : Dequo non lacerã non unũ ut ueritas habet folium õst ron¬
sũptũ: Ita uirtus diuina custo dire digna ca est alumniquo da modo
ꝓprulaudes ut librumeius flamma non ureret : que naculcus con¬
espiscentiae in hoc scło non adussit: Sed necui incrodibile uideacar
omique dumquada m iucei corageremus duo pueri de custo dibus
aequorũ aeg otare coeperunt : Et unus qui demeorum ulieudun
alter disenceria la borabat: Vtrumq tamon febris ualido retinebat
Lassatnsque taliter ut nec suꝑ caballoꝵ dor sa possint in posito sus¬
ceneri eatractũ pul uerm quein desc̃i sepuldiro abstalerara scop¬
selsr delutumq aqua ipsis aurore p̾cipio mete comprossa febit
sui operari dignatur: et ut saepe testatus sum haec ame imperito
norrari non possunt : tamen ut ipsa impericia pr̃stat elucubra¬
buntur nec oculiuideantur: Malulfusquidam turonici territorii

Expanded text:
inlaesus, de quo non latera, non unum, ut veritas habet, folium est coninlaesus, de quo non latera, non unum, ut veritas habet, folium est consumptum. Ita virtus divina custodire dignata est alumni quodadmodo proprii laudes, ut librum eius flamma non uriret, quem aculeus concupiscentiae in hoc saeculo non adussit. Sed ne cui incredibile videatur, enique dum quadam vice iter ageremus, duo pueri de custodibus equorum aegrotare coeperunt, et unus quidem eorum valitudine, alter disenteria laborabat. Utrumque tamen febris valida retenebat, lassatique taliter, ut nec super caballorum dorsa possint inpositi susteneri. Extractum pulverem, quod de sepulchro sancti abstuleram capsella, delutum aquasui operari dignatur, et, ut saepe testatus sum, haec a me imperito narrari non possunt: tamen, ut ipsa imperitia praestat, elucubrabuntur, ne occuli videantur. Malulfus quidam, Turonici territorii
Abbreviated transcription (Latin):
necdidustus : monachus igicur maioris monasterii ex iussu abbatis
id collulamaliã quasi quidã oꝑacurus accessit ac ꝓsalute animo
c& uitae correttionom librum utaeb eati ancisticis secũ deculit:
Adueniente norte in lectulum sediuturno opplecum stramine
collocat librum ad capud locans: Cui dõmienti apparuit uir ꝑ sõ¬
nium dicens noli dormire in hispullers. sanguinem ciꝰ asꝑse sunt:
credo ego ut mortalitas habet aliquod in his facimis ꝓporgatum:
& ob hoc non pateree uirbeatus uerba laudissuae in ibi uoluntari
facilis aut̃ pͥmauisio uiro fuit nec secunda commonitio ualuit: tertia
nĩ terribiliter monachũ : quaait : Attille surgens & adoꝑam
diluculo ꝓgrediens: puerum iubiet ut paloas alectulo de tractas igni
consummeret nihil delibro cõm morans : Buer uero ignaris int̃
palcas ad p̃hensum foris ciecit. & ignem accendit. quibus in fauillã
redactis cumnihil aliud nisi cineres remansissent apparuit liber

Expanded text:
flammis, nec consumptus est nec adustus? Monachus igitur Maioris monasterii ex iussu abbatis ad cellulam aliam quasi quiddam operaturus accessit ac pro salute animae et vitae correctione librum vitae beati antestitis secum detulit. Adveniente vero nocte, in lectulum se diuturno oppletum stramine collocat, librum ad caput locans. Cui dormienti apparuit vir per somnum, dicens: 'Noli dormire iu his paleis, sanguine enim aspersae sunt'. Credo ego, ut mortalitas habet, aliquod in his facinus perpetratum, et ob hoc non pateretur vir beatus, verba laudis suae inibi volutari. Facilis autem prima visio viro fuit, nec secunda commonitio valuit; tertia enim terribiliter monachum quatit. At ille surgens et ad operam diluculo progrediens, puerum iubet, ut paleas a lectulo detractas igni consumeret, nihil de libro commemorans. Puer vero ignarus inter paleas adprehensum foris eiecit et ignem accendit. Quibus in favillam redactis, cum nihil aliud nisi cineres remansissent, apparuit liber