comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quxisi quȩ maliis ubi manifesta tantum ui-¬
dent. Nam & si quando quȩdam occulta aliena
exmanifestis deprehendunt: fua tñ districte
ꝑ ueritatem uidicant. illa autem ꝑ pietatem
excusando iudicare non piesumunt. hinc gͦ
fit ut inferiores se cunctis existiment. & hoc
illis sentire dulce sit. qͦd sia mala aggrauare
num est in homine cui soli iudicium ẽ
cum deo. hoc autem ẽ consensus rõns.
⁊ hoc uere ipse ⁊ homo. cetera hominis & inhomi¬
ne. Hoc solum sibonum ẽ non est admalum qͥe-¬
quid in homine est. siue sit bonun siue sit ma.¬
lum: & hoc solum si malum est non ẽ ad bonum
quicquid in homine est siue sit malum siue
Sitbonum. Sciendum eciam qͦd sicut inbom̃
post ꝓpositum bonum quedam affectionet
malorum sunt non adculpam: & tamen aliqͣn
occasio culpe: sic &minalis cum proposito
mnalo sunt affectiones quedam bonorum non
ad ñtum: que tamen sepe siunt occasio ꝑem¬

Expanded text:
quam quae in aliis, ubi manifesta tantum viquam quae in aliis, ubi manifesta tantum vident. Nam, etsi quando quaedam occulta aliena ex manifestis deprehendunt, sua tamen districte per veritatem judicant; illa autem per pietatem excusando, judicare non praesumunt. Hinc ergo fit ut inferiores se cunctis existiment, et hoc illis sentire dulce sit quod sua mala aggravare Unum est in homine cui soli judicium est cum Deo. Hoc autem est consensus rationis; et hoc vere ipse est homo, caetera hominis et in homine. Hoc solum si bonum est, non est ad malum quidquid in homine est, sive sit bonum sive sit malum: et hoc solum, si malum est, non est ad bonum quidquid in homine est, sive sit malum, sive sit bonum. Sciendum etiam quod sicut in bonis post propositum bonum quaedam affectiones malorum sunt non ad culpam, et tamen aliquando occasio culpae, sic et in malis cum proposito malo sunt affectiones quaedam bonorum non ad meritum, quae tamen saepe fiunt occasio p
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis. prinum adse. Scd̃m
ad alios. humilitas ad se est. qua quisq de-
semetipso parua existimat. humilitas ad aliõ
cst. qua bona aliorum homo sine inuidra &
liuore commendat. Per primam humilita.¬
tem preesse non cupit: ꝑ secundam subesse.
non contempiit. humilitas facit ut sua oc¬
culta homo non abscondat: pietas facit. ut
alicna occulta iudicare non presumat. humi¬
litas facit ut mala sua homo non excuset: pie¬
tas facit. ut mala aliena non aggrauet. Item
humilitas facit. ut quȩ inse latent secundun
ueritatem udicet: pietas facit ut quȩ maliis
non patent ad meliorem partem indinet. Hinc
est qͦd sancti uiri semecipsos tam districte
diudicant. ⁊ cunctos sͥ merito anteponendos
putant. Uident enim oe quȩ manifesta sunt¬
sua & quȩ occulta: aliorum autem manifesta
tantum. Crem itaq de alienis occultis iudica-¬
re non presumant. nisi quantum pietate mo-¬
nente bona c̃e existimant. plura sunt quȩ in se
mala uident ubi & manifesta ⁊ occulta uident:

Expanded text:
humilitatis. Primum ad se, secundum ad alios. Humilitas ad se est qua quisque de semetipso parva existimat; humilitas ad alios est, qua bona illorum homo sine invidia et livore commendat. Per primam humilitatem praeesse non cupit; per secundam subesse non contemnit. Humilitas facit ut sua occulta homo non abscondat; pietas facit ut aliena occulta judicare non praesumat. Humilitas facit ut mala sua homo non excuset; pietas fahumilitas facit ut quae in se latent secundum veritatem judicet; pietas facit ut quae in aliis non patent ad meliorem partem inclinet. Hinc est quod sancti viri semetipsos tam districte dijudicant, et cunctos sibi merito anteponendos putant. Vident enim sua, et quae manifesta sunt, et quae occulta; aliorum autem manifesta tantum. Cum itaque de alienis occultis judicare non praesumant, nisi quantum pietate movente, bona esse existimant, plura sunt quae in se mala vident, ubi et manifesta et occulta vident,
Abbreviated transcription (Latin):
excellentia ita omnifariam incompre¬
heibilis probatur qͦd nec eius eternitatem
euare potest tempus nec inmensitatem loe
Ner potestatem opus. nec sapientiam sensis
upostio ana in omnib opationiẽ suȩ
urtutem ostendit. Inbonis quidem
duppliater in quib utrumq facit utt ont
sr qu ord noata suit: nialis autem simpliat̾
in quib non facte quidem ut sint S tantum

Expanded text:
excellentia ita omnifariam incomprehensibilis probatur, quod nec ejus aeternitatem aequare potest tempus, nec immensitatem locus, nec potestatem opus, nec sapientiam sensus.spositio divina in omnibus operationis suae virtutem ostendit. In bonis quidem dupliciter, in quibus utrumque facit, et ut sint et ut ordinata sint. In malis autem simpliciter in quibus non fa
Abbreviated transcription (Latin):
ut inȩteinum requiescamus cum xꝑo des
quisquis hoc mͦ amalis sabatitate ꝓporit ne¬
cesse est priusꝗ̃ ad illua fucurum sabbatiue¬
niat. multa in hoc mundo aduersa patatur
Et id̃o in arbore sapiendie octauo gradu nter
septt̃ & septẽ. quasi inter sabbatum & sabta.¬
tum tolerantia laboris figitur incent᷑us me
głio eum septem beatitudines enumerassẽt.
inoctaua ad toleranciã passionis ammonuro
dicens. Beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpter
iusticiã q̃m ipsorũ est regnum celor Nam
qđ ibi dicitur. Beati qui ꝑsecutionẽ pacunt̾
ꝓpt̾ iusticiã. hoc hic dicit᷑ ꝑ caritatẽ roborat̃
Sediam dum incidentium rationũ exposti¬
onem ꝓsequimur longius aꝓposito nr̃o di¬
gressi sumus. Unde & de hoc quoꝙ ueniã gos¬
tulamꝰ qi ut uer fatear sepꝰ in hoc tctatu sebenda iit¬

Expanded text:
ut in aeternum requiescamus cum Christo. Sed ut in aeternum requiescamus cum Christo. Sed quisquis hoc modo a malis sabbatizare proponit, necesse est priusquam ad illud futurum Sabbatum veniat, multa in hoc mundo adversa patiatur. Et ideo in arbore sapientiae octavo gradu inter septem et septem, quasi inter Sabbatum et Sabbatum, tolerantia laboris figitur in centro medgelio, cum septem beatitudines enumerasset, in octava ad tolerantiam passionis admonuit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justiibi dicitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, hoc hic dicitur per charitatem roboratur. Sed jam, dum incidentium rationum expositionem prosequimur, longius a proposito nostro digressi sumus. Unde et de hoc quoque veniam postulamus, quia ut verum fatear, saepius in hoc tractatu scribenda
Abbreviated transcription (Latin):
sapia sitadeo terrena bona petere. scd̾a sapi¬
entia et maxima sit acdo dm desidare. Item qͥn¬
decim si dupplicetur triginta efficit. & sa¬
pientiasi ad iuncta caritate ꝑdileetionẽ di
&prim geminetur. usꝙ ad conformitat᷑ to
septenariũ. Et satis claret quod septenarus
adrequiem ꝑtinet. Hinc maxime qđł septi.¬
madie requieuit dñs ab omnioꝑe qđ̃ ia¬
trarat. Butsum ꝑ propham ręꝓmittit as̃ ui¬
is dilectoribus sabbatum ꝓsabbato. et mens
tis & corporis. pro requiȩ qua non consenti.¬
unt malis. requiẽ qua nulla sentiunt mala
Item ꝓꝑfestione oꝑis. ꝑfectionẽ retbutions
Idem est enim quod dicit sabbatum ꝓ sacfo
acsi diceret requiẽ prorequiȩ. & qđ dieit
mensẽ ꝓmense. ac si diceret ꝑfectione proꝑ
fectione. Prima igitur: requies pͥmum sabta¬
tum nobis eẽ debet. inp̃senti uita cessarõa
malo. ut scdđm sabbatum adipisci mertam̃

Expanded text:
sapientia sit a Deo terrena bona petere. Secunda sapisapientia sit a Deo terrena bona petere. Secunda sapientia et maxima sit a Deo Deum desiderare. Item quindecim si duplicentur triginta efficiunt, et sapientia si adjuncta charitate per dilectionem Dei et proximi geminetur, usque ad conformitatem aeseptenarium. Et satis claret, quod septenarius ad requiem pertinet, hinc maxime quod septima die requievit Dominus ab omni opere quod patrarat . Rursum per prophetam repromittit Deus suis dilectoribus Sabbatum pro Sabbato, et mensem tis et corporis, pro requie qua non consentiunt malis, requiem qua nulla sentiunt mala. Item pro perfectione operis perfectionem retributionis. Idem est enim quod dicis Sabbatum pro Sabbato, ac si diceret requiem pro requie; et quod dicit mensem pro mense, ac si diceret perfectionem pro perfectione. Prima igitur requies primum Sabbatum nobis esse debet in praesenti vita cessare a malo, ut secundum Sabbatum adipisci mereamur,
Abbreviated transcription (Latin):
di erimus. quia ei complacebit innobis. & ipse
cib nr̃ erit. quia nos delec̾tabimur in ipso. fa¬
cie adfaciem głam eius contemplantes ita ut
illud ꝓpħiȩ compleatur innobis. satiabor cũ
Der contemplationẽ cibat. Iste est cibus.
ista est refectio. dequa psalmista dicit. Adim¬
plebis me lȩticia cum uultu tuo: delestatio¬
nes indextera tua usꝙ infinem amen. Ecce
arbor sapientiȩ nr̃e ꝑquindecim gradus usꝙ
ad summũ incrementumꝑ uenit. Hic autem
numerꝰ magnimisterii conscius ẽ. Primũ qr
ex. septẽ & octo componit᷑. s eptenariꝰ u presen¬
tem uitam que septẽ dieb currit significat.
ẜdonarius autem qui post septẽ uenit.
ȩternam uitã designat. Septenariꝰ gͦ aduetꝰ
testamentum ꝑtinet. in quo ꝓmittuntur bo-¬
na temꝑalia. Octonarius autem nouo cestam̃¬
tocongruit. in quo sꝑare iubem̃ ȩterna. C res.
at. & ꝑ octoadconsũmationẽ ꝑtingat. Prima

Expanded text:
Dei erimus, quia ei complacebit in nobis, et ipse Dei erimus, quia ei complacebit in nobis, et ipse cibus noster erit, quia nos delectabimur in ipso faciem gloriam ejus contemplantes, ita ut illud prophetae compleatur in nobis: Satiabor cum Per contemplationem cibat. Iste est cibus. Ista est refectio, de qua Psalmista dicit: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo, delectationes in dextera tua usque in finem . Amen. Ecce arbor sapientiae nostrae per quindecim gradus usque ad summum incrementum pervenit; hic autem numerus magni mysterii conscius est. Primum quia ex septem et octo componitur. Septenarius vero praesentem vitam, quae septem diebus currit, significat. Octonarius autem, qui post septem venit, aeternam vitam designat. Septenarius ergo ad Vetus Testamentum pertinet, in quo promittuntur bona temporalia. Octonarius autem homo testamento congruit, in quo sperare jubemur aeterna. Crescatcipiat, et per octo ad consummationem pertingat. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
matureseit. Inchoata uirtus non ꝓdest.
nisiadfinem ꝑducatur. Ac ꝑhoc quisquis uir¬
tutem inchoat. quasi quendã inse bonitatis frus.¬
tum format. s si uirtutẽ. quam incipit ante
finem deserit. ułuit in maturus et non aptus
esui ante tempus fructus cadit. & ideo paci¬
di gram refce in cboaiimꝰ. constanter usꝙ
turus est tune discerpitur. ut adpa tͥs familas
mensam ueniat. Et nos cum admoditum ntȩ
ꝑfectionis ꝑducti fuerimus. abhacuita ꝑmortẽ
pcidimur. ut ad conuiuium regis ȩterni trãs-¬
feramur. E thoc est quod in cantico amoris
sponsa ad dilestum suum loquitur dicens.
Ueniat dilectus m̃s in ortum suũ. et comedat
fruetum pomorũ suorũ. Et ipsa uersa uiee ad
ipsam respondet. Ueni in hortũ meu̾ soror mea
sponsa. messui mirram meam cum aromatib
meis. comedi fauum meũ cum melle meo. bibi
uinũ meum cum lacte meo. Per mortẽ gͦ car-¬
pimur: ut quasi fruc̾tus bene redolentes in
nuptias regis ȩterni p̃sentemur. Nos ibi cibus

Expanded text:
maturescit. Inchoata virtus non prodest, nisi ad finem perducatur. Ac per hoc quisquis virtutem inchoat, quasi quemdam in se bonitatis fructum format; sed si virtutem, quam incipit, ante finem deserit, velut immaturus et non aptus esui ante tempus fructus cadit. Et ideo patiiam recte inchoavimus constanter usqueturus est tunc discerpitur, ut ad patrisfamilias mensam veniat. Et nos, cum ad modulum nostrae perfectionis perducti fuerimus, ab hac vita per mortem praecidimur, ut ad convivium Regis aeterni transferamur. Et hoc est quod in cantico amoris, sponsa ad dilectum suum loquitur, dicens: Veniat dilectus meus in hortum suum, et comedat fructum pomorum suorum ; et ipse versa vice ad ipsam ibidem respondet: Veni in hortum meum, soror mea sponsameis, comedi favum meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte mea . Per mortem ergo carpimur, ut quasi fructus bene redolentes ad nuptias. Regis aeterni praesentemur. Nos ibi cibus
Abbreviated transcription (Latin):
nec fides meritũ nec infidelitas hrẽt locũ.
Innotescit gͥ ut fides nutriatur. & occultꝰ
ꝑmanet. ne infidelitas conuncatur. Occul¬
tus ꝑmanet ut fides ꝓbetur. innotescit. ut
infidelitas condempnetur. Qtua enim et fi¬
deles aliquid hñt. unde dubitare possent. et
infideles unde crede ualerent si uellent ius¬
te et illis protide reddditur premium et istis
ꝓinfidelitate supplicium. Placuidautẽ deo
ut beatitudinem quam gratis daturus erat
homini. prius hominem ꝓmereri faceret. sie
tamen ut abipso eẽt et meritũ et meriti pre¬
mium. Differt gͥ nunc dare qđ daturus est.
plenam uidelicet sanitatẽ. plenam cognitio¬
nem. plenam felicitatẽ. et interim ꝑfidẽ illu¬
minat nram̃cecitatem ut ꝑ ipsã ꝓficiendo ad

Expanded text:
nec fides meritum, nec infidelitas haberet locum. nec fides meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides nutriatur, et occultus permanet ne infidelitas convincatur. Occultus permanet ut fides probetur, innotescit ut infidelitas condemnetur. Quia enim et fideles aliquid habent, unde dubitare possent, et infideles unde credere valerent si vellent juste, et illis pro fide redditur praemium, et istis pro infidelitate supplicium. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri faceret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet sanitatem, plenam cognitionem, plenam felicitatem, et interim per fidem illuminat nostram caecitatem, ut per ipsam proficiendo ad
Abbreviated transcription (Latin):
non recuꝑet. donec ꝑliberum arbitriũ sanari
liberum arbitrium nrm. ut possit uelle sa¬
nari: quia ꝑse non potest uelle sanari quiꝑ
se potuit uelle infirmari. Hocigit᷑ est qđ nẽ
inelectis agitur ut uidelicet inp̃senti uita
ad futurã beatitudinẽ p̃parent᷑. ut homo in
hac infelicitate positus. mereatur ad illam fe-¬
licitatẽ ascendere sicut prius homo in illafe-¬
licitate posicus. meruit adhanc infelicitatem
deuenire. sed illud meritum quo homo infe-¬
lix ẽẽ meruit tantum modo ex homine fuit.
hoc uero meritũ quofelicitatem ȩternã mere-¬
tur. noneyhomine ẽ. sed grã di hoc inbomi¬
ne oꝑatur. Nonigitur sine causa fit qđ ds̃
hominem post peccatũ acecitate ignoranciȩ
reuocans. sic cognitionẽ suã abeotempat. ut
innotescat quidem et tamen semꝑ maneat
occultus. Si enim ita aꝑte se manifestaret ho-¬
minib ut nullus de eo dubitare posset. cunc

Expanded text:
non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari liberum arbitrium nostrum, ut possit velle sanari, quia per se non potest velle sanari, qui per se potuit velle infirmari. Hoc igitur est quod nunc in electis agitur, ut videlicet in praesenti vita ad futuram beatitudinem praeparentur, ut homo in hac infelicitate positus mereatur ad illam felicitatem ascendere, sicut primus homo in illa felicitate positus meruit ad hanc infelicitatem devenire. Sed et illud meritum, quo homo infelix esse meruit, tantummodo ex homine fuit. Hoc vero meritum, quo felicitatem aeternam meretur, non ex homine est, sed gratia Dei hoc in homine operatur. Non ergo sine causa fit, quod Deus hominem post peccatum a caecitate ignorantiae revocans, sic cognitionem suam ab eo temperat, ut innotescat quidem et tamen semper maneat occultus. Si enim ita aperte se manifestaret hominibus, ut nullus de eo dubitare posset, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nis facta sunt. non ad om̃s ꝑtinent. s ad eos
certis quibusdam locis et temporib et cum
certis ꝑsonis scdm altitudinẽ diuini con-¬
silii ad hoc ordinatis. Ctm enimdis sod̃m om¬
nipotentiam suã multis modis ad restaura.¬
tionem hominis uti potuisset. hunc tamen
potissimũ elegit qui nr̃ȩ infirmitati con
uenientior fuit. ut opus miscdiȩ suȩ non
solum potenter et iuste. s & sapienter im¬
pleres. Primus aucẽ homo deseruit oreatorẽ
suũ cumeum ꝑ contẽplationẽ p̃sentẽ aspi¬
ceret. nunc autẽ hõ creatorem quem nonus¬
det ꝑ spẽm. querit ꝑfidẽ. Primus hõ sine la¬
bore stare potuit & sponte eecidit. nunc aut̃
sponte surgens homo ad d̃m etiam ꝑtormen¬
taredit. Ordinatissimũ igit̾ ẽ. de nr̃a repara¬
tione diuinȩ dispensationis consilium tit qui
sponte cecidit non coactus s sponte surgat. &
qui ꝑliberũ arbicriũ infirmatus ẽ. santatẽ

Expanded text:
nis facta sunt, non ad omnes pertinent, sed ad eos nis facta sunt, non ad omnes pertinent, sed ad eos certis quibusdam locis, et temporibus, et cum certis personis secundum altitudinem divini consilii ad hoc ordinatis. Cum enim Deus secundum omnipotentiam suam multis modis ad restaurationis hominis uti potuisset, hunc tamen potissimum elegit, qui nostrae infirmitati caeteris convenientior fuit, ut opus misericordiae suae non solum potenter et juste, sed et sapienter impleret. Primus autem homo deseruit Creatorem suum, cum eum per contemplationem praesentem aspiceret; nunc autem homo Creatorem, quem non videt per speciem, quaerit per fidem. Primus autem homo sine labore stare potuit, et sponte cecidit; nunc autem sponte surgens homo ad Deum etiam per tormenta redit. Ordinatissimum igitur est de nostra reparatione divinae dispensationis consilium, ut qui sponte cecidit, non coactus, sed sponte surgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hi. et omnia quȩ tiel ante ipsam incarnationẽ
ab initio adipsam p̃sigurandã et prenunciandã
p̃cesserunt. uł quȩ post eam usꝙ adfinem mun¬
di ꝓpter ipsam p̃dicandã & credendam fiunt.
Cumautẽ scdm illa pͥma oꝑa q̃ ad conditionem
hominis ꝑtinent omniũ ds sit. quia ipse om̃s
cieauit et hec temꝑalia bona indiscrete om̃ib
boniset malis tͥbuit. sołm illa oꝑa quȩ ad re¬
parationem hominis ꝑtinent nonomniũ ds
eẽ uoluit. sedeorum tantũ qͦs ipse ante tempo¬
ra scłaria imnꝓpositobonȩ uoluntatis stiȩ elegit.
ut eos certo temꝑȩ uocaret. et iustificaret et
Inde est quod insacra scriptura specialiter quo¬
rundam se dm nominat sicut ẽ. illud. E go suĩ
di abrahã & di ysaao. & d̃s iacob. quia sicut dic¬
tum est qui omscreauit. nonomĩs redimit. s
alios ꝑmisccliam saluat. & alios ꝑiusticiam
dampnat. Igitur eaquȩ ad reparationẽ honi¬

Expanded text:
bi, et omnia quae vel ante ipsam incarnationem bi, et omnia quae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntiandam praecesserunt, vel quae post eam usque ad finem mundi propter ipsam praedicandam, et credendam fiunt. Cum autem secundum illa prima opera, quae ad conditionem hominis pertinent, omnium Deus sit, quia ipsa omnes creavit et haec temporalia bona indiscrete omnibus bonis, et malis tribuit; secundum illa opera, quae ad reparationem hominis pertinent, non omnium Deus esse voluit, sed eorum tantum, quos ipse ante tempora saecularia in proposito bonae voluntatis suae elegit, ut eos certo tempore vocaret, et justificaret, et  Christo . Inde est, quod in sacra Scriptura specialiter quorumdam se Deum nominat, sicut est illud: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob , quia, sicut dictum est, qui omnes creavit, non omnes redimit, sed alios per misericordiam salvat, et alios per justitiam damnat. Igitur, ea quae ad reparationem homi
Abbreviated transcription (Latin):
cut ꝓpham isaiam ipse ꝓmisit dicens. addu-¬
cam aboriente sementuũ. & aboccidente con¬
gregabote: dicam aquiloni da et austro no¬
li ꝓhibere. Affer filios meos de longinquo
noscit ubi sit. in se ipso fortassis udẽ quo-¬
mod̾o hõ ꝑdiuinam miscd̃ia de longinquo
ad ducat᷑. & de cuisꝑsione sua iminum colli-¬
gatur. Restat nunc ut considemus quȩ sĩt
resille qͣs supra diximus in quib exerceri o-¬
porteat animũ ut paulatim assuescat se ab
huius mundi distractione retrabere. & ad
ullam summã stabilitatẽ. idest contemplati¬
onem dĩ roboratus assurgat. Qđ sic uideri
mnia oꝑa łi ꝓpter bominẽ facta funt.
suie eaquȩ ꝑtinent adpͥmam conditi¬
onemhominis siue ea que factastint ab
hominis reparationem. Ad conditionẽ honueud
ꝑtinet creatio mundi idest celi et terte etom¬
num que in pͥmordio facta ẽẽ. leguntur addõ.
Adreparationem hominis ꝑtinet in carnatio uer¬

Expanded text:
cut per prophetam Isaiam ipse promisit dicens: Abducut per prophetam Isaiam ipse promisit dicens: Abducam ab oriente semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da; et austro: Noli, prohibere. Affer filios meos de longinquo,noscit ubi sit, in seipso fortassis videre quomodo homo per divinam misericordiam de longinquo adducatur, et de dispersione sui unum colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae sint illae res, quas supradiximus, in quibus exerceri oporteat animum, ut paulatim assuescat se ab hujus mundi distractione retrahere, ut ad illam summam stabilitatem, id est contemplationem Dei roboratus assurgat, quod sic videri mnia opera Dei propter hominem facta sunt, sive ea quae pertinent ad primam conditionem hominis, sive ea quae facta sunt ad hominis reparationem. Ad conditionem hominis pertinet creatio mundi, id est coeli et terrae, et omnium, quae in primordio facta esse leguntur a Deo. Ad reparationem hominis pertinet incarnatio Ver
Abbreviated transcription (Latin):
aa a sest ꝑ tingamus. lemo subito ꝑfectus
ab. sposici eñdo quisꝙ atdꝑfec̾tionem tendit qͥ
quandii achuc ht̃ in quo ꝓficere possit non¬
dum ao suimmã ꝑfestionem ꝑueuit. hic si uolu¬
intis consiqare possumꝰ modum reꝑationis nrȩ.
Omnipotens enim ds cui nichil imposuibile ẽ.
posset utiꝙ si telles eos quib misereri ꝓposuit
de laboris et erumpnis. & de ꝑieulis presentis
uite quȩ temptationib plena ẽ. subito et abs¬
ꝙ diłatione adȩcerne uite stabilitatem trans¬
ferre s uult ut electi suiꝑuariã tͥbulationes
& temptationes plurimas ptirgandi transeant
ut cuen ꝑmultes dolores ad eum redeunt discãt
quam longe ab eo peccando discesserunt. Dũ
euimuia ꝑquam abierant peccando peniten-¬
ddo nontranslati s reducti ꝑgunt. exipsa diu-¬
turna ut ita cuicam itineris fatigatione agnos-¬
cunt quia de longinquo adducti funt. Et hoc
totum fit ut hominib grã di commendetur.
nec cum longe fuerint uident derelictos. si¬

Expanded text:
est, pertingamus. Nemo subito perfectus fit, sed proficiendo quisque ad perfectionem tendit, qui quandiu adhuc habet, in quo proficere possit, nondum ad summam perfectionem pervenit. Hic, si volumus, considerare possumus modum reparationis nostrae. Omnipotens enim Deus, cui nihil impossibile est, posset utique si vellet eos, quibus misereri proposuit, de laboribus, et aerumnis, et de periculis praesentis vitae, quae tentationibus plena est, subito et absque dilatione ad aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut electi sui per varias tribulationes, et tentationes plurimas purgandi transeant, ut cum per multos dolores ad eum redeunt, discant quam longe ab eo peccando discesserint. Dum enim viam, per quam abierant peccando, poenitendo non translati, sed reducti pergunt, ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatione agnoscunt, quod de longinquo adducti sunt. Et hoc totum fit, ut hominibus gratia Dei commendetur, us se ab eo etiam cum longe fuerint, vident derelictos, si
Abbreviated transcription (Latin):
mur ꝑexemplum manifestius fiat: consitie¬
tres res. unã inimo. alteram insumino. terña
medio. In imo ponamꝰ mundũ. Insũmo dnids
in medio collocemus humanũ animũ. Dend
considemus deorsũ in mundo isto. magna q̃¬
damet horribilẽ omniũ rerũ confusionẽ eriu¬
finitam humanarũ mentiũ distractionẽ fli¬
sum autẽ apd dm ꝑpetuã et in concusã stu¬
bilitatẽ. post hȩc imaginem̃ quasi humani
animũ de hoc mundo sursũ ad d̃m ascenan¬
tem. et in ascendendo magis semꝑ acmagon
unum se se colligentẽ et tunc s̃piritaliter in¬
de pot̾imus formah arcȩ nr̃ȩ quȩ in imo lata
fuit. et sursum mangustum surrexit. qͥ us
admensurã unius eubiti incacumine suoꝵ
ceniret. Similiter enĩ nos de hoc ꝓfundo d
hac conualle lacͥmarũ. ꝑ quȩdã incrementa
uirtutũ qͣsi ꝑqͦsdlam gradus in corde nr̃s a

Expanded text:
mur, per exemplum manifestius fiat, tres constitmur, per exemplum manifestius fiat, tres constituamus res; unam in imo, alteram in summo, tertiam in medio. In imo ponamus mundum, in summo Deum, et in medio collocemus humanum animum. Deinde consideremus deorsum in mundo isto magnam quamdam, et horribilem omnium rerum confusionem, et infinitam humanarum mentium distractionem; sursum autem apud Deum perpetuam et inconcussam stabilitatem. Post haec imaginemur quasi humanum animum de hoc mundo sursum ad Deum ascendentem, et in ascendendo magis semper ac magis in unum sese colligentem, et tunc spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, quae in imo lata fuit, et sursum in angustum surrexit, quousque ad mensuram unius cubiti in cacumine suo perveniret. Similiter enim nos de hoc profundo, de hac convalle lacrymarum per quaedam incrementa virtutum, quasi per quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
dionus orido ꝑtarbetti. Nam quia res mindm.
quas mordiuate apptumnus iufros eindoe¬
gauiores duoq quas epipsarum uet lirt¬
ria in dreinsecus concipimus finite ẽt nou
sunt. Namdum ꝑ singia momenta al e en
ouentes multipliciter ꝓdeunt. nec ipsi noe
uenunt. aut acorde recectunt. P roindte i
dinatas. & stabiles acquietas cogitations
habe uolumus. ab hac immocłatẽ dicrtats¬
one. corda nr̃a cohib̃e studeamus hocaitꝰ
fieri pot̾ĩt. si certas qͣslam & deterimat
res nob p̃scribamus inquib assidus etiñti.¬
tio cordis nr̃i uersari & meditatio exenetrirs¬
sit. T̃ria enim sunt. idẽ ꝑinfinita distalni
eodem semꝑ ꝑsistere. moc̾ate uagari Qay
huc uere corde stabiles ẽẽ nompossumꝰ inte¬
rim saltem ab immodata distractione cada
nr̃a colligamus. ut dum semꝑ nitimur miꝰ
instabiles fieri. semꝑ magisa c magis incipes
ueram stabilitatem imitari. Et ut qđ loqi¬

Expanded text:
tionis ordo perturbetur. Nam quia res mundanae, tionis ordo perturbetur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos do ad cor veniunt, aut a corde recedunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis praescribamus, in quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit. Tria enim sunt, id est per infinita distrahi, in eodem semper persistere, moderate vagari, ere corde stabiles esse non possumus, interim saltem ab immoderata distractione corda nostra colligamus, ut dum semper nitimur minus instabiles fieri, semper magis ac magis incipiamus veram stabilitatem imitari. Et ut quod loqui
Abbreviated transcription (Latin):
bens pͥncipiũ et finem determinatũ. Suꝑ ẽ.
gͥ nc̃ ut inquiramus qualẽ ẽẽ oportet ordinẽ
et dispositionẽ cogitationtĩ nr̃arũ. ut exeis
construatur domusdi. Deinde etiam diligen¬
ter considandum est qua ratione domushȩc
quam ad inhabitandũ dõ edificamꝰ definitã
dimensionẽ reciꝑe possit. cumipse enis in¬
habitator ds̃ infinitus sit et inmensus. Qd̾
pͥmum inuestigandũ ꝓposiumus. pͥmũ ꝓse¬
quamur.
mnium rerũ numertis qͣntil ad nr̃ȩ
in telligenciȩ capacitatem ꝑtinet. infi¬
nitus est. qr anobis comp̃hendi non potest.
Ubi autẽ nonẽ. definitio. nonest certitudo.
& ubi certitudo nonẽ. confusio ẽ. Ubi uero
confusio ẽ. ordo ẽẽ non potest. Hinc gͦ ꝓcedit
qđ dum corda nr̃a ad appetitũ terrenarũ
rerũ immoderate laxamus oborta mox ina¬
ni um cogitationũ turba. ita in druersa mẽs
ntã rapitur tt ipse quoq naturalis discre¬

Expanded text:
bens principium et finem determinatum. Superest bens principium et finem determinatum. Superest nunc igitur inquiramus qualem esse oportet ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur domus Dei. Deinde etiam diligenter considerandum est, qua ratione domus haec, quam ad inhabitandum Deo aedificamus, definitam dimensionem recipere possit, cum ipse ejus inhabitator Deus infinitus sit et immensus. Quod primum investigandum proposuimus primum prosequamur.mnium rerum numerus quantum ad nostrae intelligentiae capacitatem pertinet infinitus est, quia a nobis comprehendi non potest. Ubi autem non est definitio, non est certitudo; et ubi certitudo non est, confusio est; ubi vero confusio est, ordo esse non potest. Hinc ergo procedit, quod, dum corda nostra ad appetitum terrenarum rerum immoderate laxamus, oborta mox inanium cogitationum turba, ita in diversa mens nostra rapitur, ut ipse quoque naturalis discre
Abbreviated transcription (Latin):
Triagͦ sunt. locus. mat̾ia. artifex. Et sicut¬
diximus locus est corhominis. Materia: cogi¬
tationes cordis. Artificium autẽ duorũ est
dĩ uidelicet et hominis simul oꝑantur. hi
duo. ds enim qui dignat᷑ cum homine habi.¬
tare. non dedignat᷑ cum homine habitacu.¬
lum sibi p̃ꝑare. Proinde non debet homo sci¬
am imꝑitiã aut infirmitatẽ consid̾ans desꝑ¬
are: sed eum potitis qui secum oꝑaridignat᷑
attendẽ. Dsenim est uirtus & sapientia. et non
potest aliquis aut cum uirtute deficere. aut
cum sapientia ignorare. Maxime cum idem
ipse sit qui et nob̃ oꝑantib bonum cooꝑatir
et non oꝑantib ut uelimus et possimus oꝑa
dictis adea quȩ ꝓposuimus ueniamꝰ idẽ. ut
postꝗͣ agnoueris ubi & uñ & cum quo oꝑari
debeas. nunc qualiter oꝑeris agnoscas. Inomĩ
edificatione tria sunt p̃cipue considanda.
Ordo. dispositio. & definita dimensio. uitũ ha¬

Expanded text:
Tria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicutTria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicutdiximus, locus est cor hominis, materia cogitationes cordis, artificium autem duorum est, Dei videlicet et hominis, simul operantur haec duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habitare, non dedignatur cum homine habitaculum sibi praeparare. Proinde non debet homo suam imperitiam aut infirmitatem considerans desperare, sed eum potius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus bonum cooperatur, et non operantibus ut velimus, et possimus bonum dictis ad ea, quae proposuimus veniamus, id est ut postquam agnoveris ubi, et unde, et cum quo operari debeas, nunc qualiter opereris agnoscas. In omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, ha
Abbreviated transcription (Latin):
suit. hunc gͦ inuoca. hunc ora. htinc obseera.
ut te quoq docere dignetur. Intioca eũ. dilige
eum. hocest enim inuocare eum diligere eũ.
Dilige gͦ ecim et ipse ad te ueniet & docebitte.
sicut ꝓmisit diligentib se. Siquis diligit me
sermonẽ meũ seruabit. & pater m̃s diliget
eum et adeum uenienus et amansionẽ apd̃
ta mansione ueniemus. s ueniemus inquit.
& mansionẽ apud eum faciemꝰ. Egosic intel¬
ligo qđ mundi cordis amator apudnos ma¬
nere nonpossit. nisi priꝰ ipse sibimnobis
mansionemfecerit. Ipse est quippe sapien¬
tia dequa dicitur. Sapientia edificaiit sibi
domum. & inalio loco ipsa sapientia ubi et
unde domus eius constructasit. manifestat
dicens. Ego sapientia inconfilio habito. et
sensatis intersum cogitationib. & aubi sedes
sapienciȩ appellat᷑ anima iusti. Constat gͦ
quod incorde hominis de cogitationib sen¬
satis sapientia sibi domũ fabre facit.

Expanded text:
suit. Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc obsecra, suit. Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est enim invocare eum, diligere eum. Dilige ergo eum, et ipse ad te veniet, et docebit te sicut promisit diligentibus se. Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud ta mansione veniemus, sed veniemus, inquit, et mansionem apud eum faciemus. Ego sic intelligo, quod mundi cordis amator apud nos manere non possit, nisi prius ipse sibi in nobis mansionem fecerit. Ipse quippe est sapientia, de qua dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum ; et in alio loco, ipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat, dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum cogitationibus . Et alibi sedes sapientiae appellatur animae justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus sensatis sapientia sibi domum fabrefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
& alios quos uult artifices facit. Multos abeo
cruditos testimonio diuinarũ scͥpturarũ di-¬
dicimus. Ipse nos archam fabricare docuit.
Ipse moysi ad cuius similitudinẽ archam fa-¬
bricaret. exemplar ostendit. Ipse beseleel eru¬
diuit. Ipse salomonem ut edificaret templũ
nominieius sapientia illuistrauit. Paulũ qͦꝙ
apł̃m architectum fecit. et multos alios qs nc̃
enumerare longum ẽ. Et postremo nullus
doctus fuit qui abeo nondidicit. & quisquis
ab eo discere meruit. nemo imꝑitus remansit.
s & si te de oꝑibus eiꝰ aliquid audire delectat:
omnia hȩc que uides. ipse de nichilo creauit.
Ipse ammirabilẽ mundihuiꝰ machinam fa.¬
bricauit. Ipse singła quȩꝙ qualiter informas
et spẽs suas ꝓducenda fuerant excogitarut.
& uniuersorum pulcͥtudinem ipse condidit.
Perpende gͦ quantum inreb inuisibilib pos¬
sit. qui hec uisibilla tammiraratione dispo¬

Expanded text:
et alios quos vult artifices facit. Multos ab eo et alios quos vult artifices facit. Multos ab eo eruditos testimonio divinarum Scripturarum didicimus. Ipse Noe arcam fabricare docuit. Ipse Moysi, ad cujus similitudinem arcam fabricaret, exemplar ostendit. Ipse Beseleel erudivit. Ipse Salomonem, ut aedificaret templum nomini ejus, sapientia illustravit. Paulum quoque Apostolum architectum fecit; et multos alios quos enumerare longum est. Et postremo nullus doctus fuit, qui ab eo non didicit, et quisquis ab eo discere meruit, nemo imperitus remansit. Sed, si te de operibus ejus aliquid audire delectat, omnia haec quae vides, ipse de nihilo creavit. Ipse admirabilem mundi hujus machinam fabricavit. Ipse singula quaeque qualiter in formas et species suas producenda fuerant, excogitavit, et universorum pulchritudinem ipse condidit. Perpende ergo quantum in rebus invisibilibus possit, qui haec visibilia tam mira ratione dispo
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum ut caꝑe possis quem caꝑe non põtest
mundus. Dilata cor tuũ ut habe merearis hos-¬
pitemdiñ. et nonsicut consuetudo est inter
bomines unius noctis hospitẽ s ȩternũ habi¬
tatorem. Dilata gͦ cortuum. Qđ si tu indilatan¬
do deficis. ipse tibi dilatabit. cuuille aliq̃ndo
dilatatus abeodixitꝰ. uram mandatoiũ tuorũ
cucurri: cumdilatasti cor meu. e tde impen-¬
sa quid dicãꝰ Nlon necesse est maria transire
eignotas ex quire regiones ad comparandos
lapides p̾ciosos. & marmora electa. nec cedͥras
excelsas ineisas de libano nalta maria nauib
conductis aduehere aut nescio quot nume¬
rosa artificum milla congregare. qtii & thesan¬
rosregum attenuare possent. Nichil horum
ate postulat᷑ inte & de te fabricabis domũ
dño do tuo. Ipse artifex eris. cortuum locus.¬
& cogitationes tuȩ matia. lec timeas imꝑitiã
tuam qui hoc ate requirit ꝑitus est artifex.

Expanded text:
cor tuum, ut capere possis, quem capere non potest cor tuum, ut capere possis, quem capere non potest mundus. Dilata cor tuum, ut habere merearis hospitem Deum, et non sicut consuetudo est inter homines unius noctis hospitem, sed aeternum habitatorem. Dilata ergo cor tuum. Quod si tu in dilatando deficis, ipse tibi dilatabit, cui ille aliquando dilatus ab eo dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum . Et de impensa quid dicam? Non necesse est maria transire, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per alta maria navibus conductis advehere, aut nescio quot numerosa artificum millia congregare, qui et thesauros regum attenuare possent. Nihil horum a te postulatur in te, et de te fabricabis domum Domino Deo tuo. Ipse artifex eris, cor tuum locus, cogitationes tuae materia. Nec timeas imperitiam tuam, qui hoc a te requirit peritus est artifex,
Abbreviated transcription (Latin):
e edificatione domtꝰ domus der.¬
inĩ loqui uolumus. sitamen nos
qui indigni sumus de tanta re
loqu aliquid digne suffiemiꝰ.
ns est ille sufficientiã nobis p̃sta¬
re. sine quo dignede eo n dicam loqui. snec
cogitare quicꝗͣ idonei inuenimur. Primũ de¬
signandus est locus inquo edificari oporteat
domum dñi. deiñde scribenda materia.
Locus est corhominis. mat̾ia: cogitationes
munde. Ilemose excuset. Ilemo dicat. non
possume dificare. domum dño non sufficit
tantis impendiis tenuis pauꝑtas mea. cui et
ipse locus de est exuli et ꝑegrino. et interra
aliena degenti degenti. Hoc opus est regum.
hoc multorũ est opus populorũ. Ego uͦ quomͦ
edificabo domũ dño : cur sic cogites homo:
Non hoc exigit ate d̾s cuiis. on dicit tĩbi ut
fundum emas alienũ adamplificancła atria
sua. Cortuum inhabitare uult. hoc amplifica¬
hoc dilata. dilata inquam quia magnus est dñs
& nestit in loco angusto habitare. Dilata gͦ

Expanded text:
e aedificatione domus Domini loqui volumus, si tamen nos, qui indigni sumus de tanta re loqui, aliquid digne sufficimus.  sumus, potens est ille sufficientiam nobis praestare, sine quo digne de eo non dicam loqui, sed nec cogitare quidquam idonei invenimur. Primum designandus est locus, in quo aedificari oporteat domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, cui et ipse locus deest exsuli, et peregrino, et in terra aliena degenti. Hoc opus est regum, hoc multorum est opus populorum. Ego vero quomodo aedificabo domum Domino? Cur sic cogites homo? Non hoc exigit a te Deus tuus. Non dicit tibi, ut fundum emas alienum ad amplificanda atria sua. Cor tuum inhabitare vult, hoc amplifica, dilata; dilata inquam, quia magnus est Dominus, et nescit in loco angusto habitare. Dilata ergo
Abbreviated transcription (Latin):
omnib paterent. Ita enim ueritas et ꝑinqui¬
sitionem fideles exercet. et ne ab infidelib
inuieniat᷑ occulta ꝑmanet. Itos dum diffici¬
le inuenitur maiori desidĩo inflammat. il.¬
los dumomnino inueniri non potest excecat.
Ex eodemgͦ et fideles ꝓficiunt. et in fideles
cadunt. quia et isli humiliter audiendo
eo fideliter inquirendo uerba di ad agniti¬
onem ueritatis ꝑueniunt. isti autẽ uł ne-¬
gligendo. uł contempnendo. uel praue in¬
telligendo. numquã ao ueritate ꝑtingunt.
Iam diximus quare obscure et in abscondico
loquatur ds̃. nunc restat dicere. quare cũ
paucis et raro loquatur: Quare
loquatur. Quare cũ paucis.

Expanded text:
omnibus paterent. Ita enim veritas et per inquiomnibus paterent. Ita enim veritas et per inquisitionem fideles exercet, et ne ab infidelibus inveniatur, occulta permanet. Istos, dum difficile invenitur, majori desiderio inflammat; illos, dum omnino inveniri non potest, excaecat. Ex eodem ergo et fideles proficiunt et infideles cadunt, quia et illi humiliter audiendo, et fideliter inquirendo verba Dei ad agnitionem veritatis perveniunt; isti autem vel negligendo, vel contemnendo, vel prave intelligendo nunquam ad veritatem pertingunt. Jam diximus quare obscure, et in abscondito loquatur Deus; nunc restat dicere, quare cum paucis, et raro loquatur. CAP. V. Quare cum paucis
Abbreviated transcription (Latin):
estis unde uenio. non habetis hic manentem
ciuitatem. ꝑegrinum est quod incolitis. Ali¬
unde huc uenistis si patriȩ ur̃ȩ memores
eẽtis utiq ꝑegrinationem nondiligeretis.
Propterea et ego ueni. ut hinc uos educerẽ.
nonut uobiscum hic ꝑmanerem. E t iõeo de
abscondito aduos clamo quia innotescere
uoco. quia adreditum festino. sufficit me tan¬
tum ꝓcesfisse ut audiri possim. Dãpnũ me pa¬
ti existimarẽ. siqđ suꝑ est uie ꝑgere. Orauis
est omnis mora. Nores apparuerunt inter¬
ra nr̃a. Discite quantumuos festinare debrtis.
dum mesic fugientem cernitis. Nlonuenissẽ¬
me trahere uellẽ. hecest arausa quare d̃s
in abscondito semꝑloquatur. Similis ratio ẽ.¬
quare obscure loquatur. Sicut in lege et
ꝓpħis et in euangłio ꝑparabolas et enigia-¬
ta locutus est. Dignumest enim ut sub figu¬
ris uerborum abscondantur seoreta misticoꝵ
intellectium. quia cito uilescerent. si passi

Expanded text:
estis unde venio, non habetis hic manentem estis unde venio, non habetis hic manentem civitatem. Peregrinum est quod incolitis. Aliunde huc venistis, si patriae vestrae memores essetis, utique peregrinationem non diligeritis. Propterea et ego huc veni, ut hinc vos educerem, non ut vobiscum hic permanerem. Et ideo de abscondito ad vos clamo, quia innotescere voco, quia ad reditum festino. Sufficit me tantum processisse, ut audiri possim. Damnum me pati existimarem, si quod superest viae pergerem. Gravis est omnis mora. Flores apparuerunt in terra nostra. Discite quantum vos festinare debetis dum me fugientem cernitis. Non veme trahere vellem. Haec est causa, quare Deus in abscondito semper loquatur. Sicut in er loquatur. Sicut in lege, et prophetis, et in Evangelio per parabolas, et aenigmata locutus est. Dignum est enim, ut sub figuris verborum abscondantur secreta mysticorum intellectum, quia cito vilescerent si passim
Abbreviated transcription (Latin):
num querit locũ. deo commendat nobis ter-¬
ram suam. ideolaudat patria suã.Ideo dicit.
flores apparuerunt interra nra uineȩ floren-¬
tes apparuerundedunt. uox turturis audita
est interra nr̃a. Ut concupiscamus talem re-¬
gionem. ut desicdemus talem patriã. et sequa¬
mur eum. Ibi nos amat. ibi amore nr̃õ frui
desidat. ibiamplecti anobis postulat. ibi sequẽ¬
tes se nonfugit. s uenientes ad se expectat.
Offeregͦ se dum non queritur: ut nos adamo.¬
rem suum accendat. Dũ q̃rit᷑ fugit. ut nos
post se currere facrat. Nisi enimprius ipse
se nobis ostendẽt. nemo eum diligeret. & nͥ
dum queritur fugeret: nemoeum sequi uel¬
let. Flores inquit apparuerunt interra urã.
non interra mea. s interra nr̃a: ut eam com¬
municaret nobiscum. Q uasi diceret. fidelis
uobis assum nuntius. uidi quod̾ testor. Audi¬
ui quoo loquor. nolite timere. nolite diffide.
nolite hesitare. sequimini quo uoco quia inde

Expanded text:
num quaerit locum, ideo commendat nobis ternum quaerit locum, ideo commendat nobis terram suam, ideo laudat patriam suam, ideo dicit: Flores apparuerunt in terra nostra; vineae florentes odorem dederunt ; vox turturis audita est in terra nostra. Ut concupiscamus talem regionem, ut desideremus talem patriam, et sequamur eum. Ibi nos amat, ibi amore nostro frui desiderat, ibi amplecti a nobis postulat, ibi sequentes se non fugit, sed venientes ad se exspectat. Offert ergo se dum non quaeritur, ut nos ad amorem sui accendat. Dum quaeritur fugit, ut nos post se currere faciat. Nisi enim prius ipse se nobis ostenderet, nemo eum diligeret. Et nisi dum quaeritur fugeret, nemo eum sequi vellet. Flores, inquit, apparuerunt in terra nostra, non in terra mea, sed in terra nostra, ut eam communicaret nobiscum. Quasi diceret fidelis vobis adsum nuntius, vidi quod testor, audivi quod loquor. Nolite timere, nolite diffidere, nolite haesitare. Sequimini quo voco, quia inde
Abbreviated transcription (Latin):
audita est interranr̃a. Illa ut audit sponsum
ao eȩ surgit mor festinat. aꝑit pessulum bos¬
diisuu et quasi uemientem exceptura brachia
ad amplectenctũ parat. Uix tolerat. uix susti¬
net. uiperpestat. liquescit anima eiꝰ ardet
cor ciuis feruent p̾cordia eius. exultat. gau¬
det. tripudiat. iocundatur. ruit obuiam ue¬
nenti. Sed ille cumiam teneriputat᷑ decli-
nat. & subito quasi de mediis elapsus ample-¬
xibus fugit. Quidẽ. hoc: Dum nonquerit᷑
querit. dum nonuocatur uenit. Dumautẽ
queritur declinat: et cdum uocatur fugit.
Si nondiligio quare uenit. aut si diligit q̃re
fugit. Diligit autem et ideo uenit: s quia
hic non diligit. ido fugit. Quidẽ. hoc quđ dixi
hie nondiligit: In hoc mundo. in hoc selo in
bac terra. inhac patria. in hoc exilio. Seduo¬
cat nos ad terramsua. ad patriam suã. qr non
decet talis amor patriam istã imminutio amo¬
ris eẽt uilitas regionis. Iocundus amor a me¬

Expanded text:
audita est in terra nostra . Illa ut audit Sponsum audita est in terra nostra . Illa ut audit Sponsum adesse surgit mox, festinat, aperit pessulum ostii sui , et quasi venientem exceptura brachia ad amplectendum parat; vix tolerat, vix sustinet, vix exspectat. Liquescit anima ejus , ardet cor ejus, fervent praecordia ejus, exsultat, gaudet, tripudiat, jucundatur, ruit obviam venienti. Sed ille, cum jam teneri putatur, declinat, et subito quasi de mediis elapsus amplexibus fugit. Quid est hoc? Dum non quaeritur quaerit, dum non vocatur venit, dum autem quaeritur declinat, et dum vocatur fugit. Si non diligit, quare venit? aut si diligit, quare fugit? Diligit autem, et ideo venit, sed quia hic non diligit, ideo fugit. Quid est hoc, quod dixi, hic non diligit? In hoc mundo, in hoc saeculo, in hac terra, in hac patria, in hoc exsilio. Sed vocat nos ad terram suam, quia non decet talis amor patriam istam, immunitio amoris esset utilitas regionis. Jucundus amor amoe
Abbreviated transcription (Latin):
buit quauocemdi spiritaliter audire posset.
S postqͣ foris auremadsuafionẽ serpentis aꝑ¬
uit. aurem intus ad uocem dĩ clausit. Quia
ergohomo auditum intus ꝑdidit. quo dm̃
loquentem audiat reuocans nos ds adse. fo.¬
ris clamat. s ed cum loquitur semꝑ quall
occultari uolens se subtrahit. ut mentẽ hi.¬
manamet ꝑ hoc quoo loquitur de se amino.¬
neat. et ꝑ hoc qđ se occultando fugit ad se cra¬
hat. Irritatenim desid̾ium nr̃m ut augeat.
quia & loquendo amorem suum in nobiser¬
citat. et fugiendo ut se sequamur inflam¬
mat.d ale est enun cor hominis. ut si ql
uelist stat ẜost parietẽ. ꝓspicit ꝑ fenestras et
canceslos ut quasi lateat et nonlatert. ait¬
et manuim suam ꝑforamen. tangit sponsã
et sono d ep̃sso uoce temis uocat eã. & dicit.
Ueni amica mea sponsa mea. columba mea
Caet hy empo transiit imber abiit et recessit
flores apparuerunt interra nr̃a. uox turtars

Expanded text:
buit, qua vocem Dei spiritualiter audire posset, buit, qua vocem Dei spiritualiter audire posset, sed postquam foris aurem ad suasionem serpentis aperuit, aurem intus ad vocem Dei clausit. Quia ergo homo auditum intus perdidit, quo Deum loquentem audiat, revocans nos Deus ad se foris clamat. Sed cum loquitur, semper quasi occultari volens se subtrahit, ut mentem humanam et per hoc quod loquitur de se admoneat, et per hoc quod se occultando fugit ad se trahat. Irritat enim desiderium nostrum ut augeat, quia et loquendo amorem sui in nobis excitat, et fugiendo ut se sequamur inflammat. Tale est enim cor hominis, ut si quod venit: Stat post parietem, prospicit per fenestras, et cancellos , ut quasi lateat et non lateat. Mittit manum suam per foramen , tangit Sponsam et sono depresso, voce tenui vocat eam, et dicit: Veni, amica mea, columba mea. Ecce hiems transiit, imber abiit, et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra; vox turturis
Abbreviated transcription (Latin):
inmultitudine locutĩi. sed quociens euinꝙ
hominib in notescere uoluit. nongentib: et
populis sed uel singłis uel ad modum paues
& a communi frequentia hominũ segregates
uł ꝑ nocturna silentia uel incampis uel inso¬
litudinib etmontib se manifestauit. Sic locu¬
tus est cum noe. cum abrahan cum yfaae.
cum iacob. cum moyse. cum samuele. eum
apparens quamus manifeste locutus sitmimn¬
do. tamendiscipulos ut illis glam suam ma.¬
nifestaret seorsum in montem durit. Quib
& alibi dicit. Uobis datum est nosse misteri.¬
um regnidĩ. cȩteris autem in parabolis &
rursum. Qd dico uob̃ intenebris dicite in
Sed nec illi antiquo popło legem dedit inegp
to. donec eum eduxisset insolitudinẽ se orsũ.
eq ibi palamoninib sed moyses solus ascen¬
nos colligat: Consid̾ate hec duo q̃ dixi cob¬
ligit et adsecretũ uocat. Primꝰ homo ante qͦ
peccaret non opus habuit ut ei extr inseccuis
loqueret᷑ ds quia aurẽ cordis intrinsecus ha-¬

Expanded text:
in multitudine locutum, sed quotiescunque hominibus innotescere voluit, non gentibus et populis, sed vel singulis, vel admodum paucis, et a communi frequentia hominum segregatis, vel per nocturna silentia, vel in campis, vel in solitudinibus et montibus se manifestavit. Sic locutus est cum Noe, cum Abraham, cum Isaac, cum Jacob, cum Moyse, cum Samuel, cum in carne apparens, quamvis manifeste locutus sit mundo, tamen discipulos, ut illis gloriam suam manifestaret, seorsum in montem duxit . Quibus et alibi dicit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis , et rursum: Quod dico vobis in tenebris, dicite in er tecta . Sed nec illi antiquo populo legem dedit in Aegypto, nec alibi, donec eum eduxisset in solitudinem seorsum. Neque ibi palam omnibus, sed Moyses solus ascennos colligat? Considerate haec duo quae dixi, colligit et ad secretum vocat. Primus homo antequam peccaret non opus habuit, ut ei extrinsecus loqueretur Deus, qui aurem cordis intrinsecus ha