comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑. Nichil de melchi sedech sacerdotis dĩ
excelsi iusticia. loquitꝰ : cũ eã pͣcessisse tan¬
tȩ laudis merito cognoscat᷑. N ichil de e.¬
noch & helyȩ post quã rapti sunt uitȩ fe¬
licitate cõmendat: cunctis liquido scien¬
turũ seruandos uoluit raꝑe. Quid gͦ de
maruȩ morte quio de eiꝰ assuptione dicen¬
dũ est: unde diuina scriptura nichil cõ¬
mendat. nisi quȩrendũ racione quid con¬
sentiat ueritati. fiatq ipsa ueritas aucto.¬
ritas. sine qua necesse ẽ. nec ualeat aucto.¬
ritas: Memores condicionis humanȩ.
mortẽ illã subisse temporalẽ dicere non
metiimus: quã idẽ certe eius filiꝰ qui
ds &e homo c̃. lege sortis humanȩ susti.¬
nuit. et hoc quia homo de eiꝰ susceptus

Expanded text:
creditur. Nihil enim de Melchisedech sacerdotis Dei excelsi justitia loquitur, cum ipsa praecessisse tantae laudis merita cognoscatur. Nihil de Enoch et Eliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate commendat, cunctis liquido scienturum servandos voluit rapere. Quid ergo de Mariae morte, quid de ejus assumptione dicendum est, unde divina Scriptura nihil commendat; nisi quaerendum ratione quid consentiat veritati; fiatque ipsa veritas auctoritas, sine qua necesse est nec valeat auctoritas? Memores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dicere non metuimus, quam idem certe ejus Filius, qui et Deus et homo est, lege sortis humanae sustinuit: et hoc quia homo de ejus susceptus
Abbreviated transcription (Latin):
patefacta. fȩcunda est enĩ ueritatis auctori¬
tas: & dũ diligent̾ discutit᷑. de se gignere
quod ipsa ẽ. cognoscitur. S epe enĩ discus¬
sa uerã conuenientiã parit. quã in anifes.¬
tis sermonib abscondit: & sepe aꝑtis ser.¬
monib insinuat. in quib nichil pretͣ qđ
sonuit quȩrendũ inuitat: ut ẽ. quia abra¬
ham genuit. isaac. ssaãc genuit lacob et
la tenenda ẽ. litera. Quȩdã aut sic cõmen.¬
dat. ut parit̃ luterã & mysticũ instruat
intellectũ: ut in transitu maris rubri.
& manna cȩlesti. et tabnaculo dĩ atq ar.¬
flasse in faciẽ adã spiraculũ uitȩ. qui os
ad spirandũ ñ habet. nec manus ad oꝑan.¬

Expanded text:
patefacta. Fecunda est enim veritatis auctoripatefacta. Fecunda est enim veritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur. Saepe enim discussa veram convenientiam parit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter id quod sonuit quaerendum invitat: ut est, quod Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jala tenenda est littera. Quaedam autem sic commendat, ut pariter litteram et mysticum intellectum insinuet: ut in transitu maris Rubri, et manna coelesti, et tabernaculo Dei, atque arflasse in faciem Adae spiraculum vitae, qui tamen os ad spirandum non habet, nec manus ad operan
Abbreviated transcription (Latin):
uia ꝓfundissimȩ &e sua dig.¬
nitate altissimȩ sũ respon.¬
surus questioni. lectorẽ ob
bonis dõ gratus existat. si autẽ minus.
nr̃ȩ compaciat᷑ humilitati: quia licit
minus ualeamus dicere: uera tamen
procul dubio uolumus. De scĩssimo igit᷑
corpore ꝑpetuȩ uirginis mariȩ. eiusq
sacrȩ animȩ assũptione. quantũ ds̃ dona¬
uerit loqui suscipientes. hoc primũ dici¬
mus: quod in diuinis scripturis postꝗͣ
ds in cruce matrẽ disciplõ cõmendauit.
ut castitas castis uteretur obsequi ĩs nichil
rat in actib apłorũ cõmemoratis eisdẽ
nominatim dicens. Hi om̃s erant ꝑseue.¬
erib & Maria matre eius ce fr̃ib eiꝰ. Hoc
dicimus: quia tanto quȩ magna sunt
cautius tractanda existunt. quanto speci.¬
alius auctoritatũ testimoniis ñ possutt
ad liquidũ roborari. Sed quia quedã scrip¬
tura sacra ueris indagationũ studiis quȩ¬
renda reliquit: non sunt suꝑflua esti.¬
manda. dũ uera indagatione fuerint

Expanded text:
uia profundissimae et sua dignitate altissimae sum reponsurus quaestioni, lectorem meum donis Dei gratus existat: sin autem minus, nostrae compatiatur humilitati; quia licet minus valeamus, vera tamen procul dubio volumus. De sanctissimo igitur corpore perpetuae virginis Mariae, ejusque sacrae animae assumptione quantum Dominus donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut castis castitas tueretur obsequiis, nihil derat in Actibus Apostolorum, commemoratis eisdem nominatim, dicens: Hi omnes erant perseveeribus, et Maria matre Jesu, et fratribus ejus . Hoc dicimus, quia tanto quae magna sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aestimanda, dum vera indagatione fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
morte popłoꝵ rabiem suã desidauit ex¬
plere:. Ululat iste ñ tractat. qui negat
uocis auctorẽ: & sacrilego sermone be¬
stiale murmur int̾strepit. qui ñ con
A udiuimus eius ululatus cũ in orbẽ
gladius muteret᷑: dentes asꝑos. oratu-¬
nda p̃ferebat. & putabat quod uocẽ om̃i¬
bus abstulisset. quã solus amiserat. Et
ideo ut hos lupos effugere possimus:
docet dĩs quid sequam᷑ dicens. Nolite
portare sacculũ neq perã: neq calciam̃¬
ta. Quid sit sacculũ non eẽ. portandũ.
alibi euident̃ expressit. Scripsit machs
possidere aurũ neq argentũ. Si ꝓhibem᷑
aurũ possidere: quid eriꝑe quid aufer-¬
re conamur:oSi quod habeas donare
p̃ciꝑis: quẽ ad modũ congeris qđ nõ ha-¬
bes e Qui p̃dicas ñ furandũ furaris .f.
Qui dicis non mechandũ mecharisꝰ qui

Expanded text:
morte populorum rabiem suam desiderauit exmorte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, qui non conesulem uitae. audiuimus eius ululatus, cum in orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenter expressit; scripsit enim Mpossidere aurum neque argentum. si prohibemur aurum possidere, quid eripere, quid auferre? si quod habeas donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum furaris? qui dicis non
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Caue igit᷑ uersutȩ disputationis
uenena. Animã petunt: guttur in ua¬
dunt: uitalib uulnus affigunt. Graues
sunt morsus hereticoꝵ: qui ipsis graui¬
ores & rapaciores bestiis. nullũ auariciȩ
finẽ impietatis q nouerunt. Nec uos mo¬
ueat quod formã pretendere uident᷑ hu¬
manã. Et si foris homo cernit᷑. intus be¬
stia fremit: & ideo eos lupos ẽẽ. ñ dubu¬
um est. uixta dñi iħu diuinã sententiã
qui ait. Attendite uobis a falsis ꝓpħis qui
ueniunt ad uos in uestim̃tis ouiũ: intꝰ
monet᷑  fructũ int̾roget. Audis aliquẽ
sacerdotẽ dici. rapinas eius cognouisti:
uestitũouis habet. facta p̃donis. Foris o¬
uis. intus lupus est: qui modũ ñ habet
rapinarũ. qui tanquã in nocte scithico¬
menbra duratus gelu. cruentus ora cir¬
cũ uolat. quęrens quẽ deuoret. Nonne
uobis tudetur lupus: qui humanȩ ne-¬
cis in saturabilis crudelitate. fidelium

Expanded text:
ris. Cave igitur versutae disputationis ris. Cave igitur versutae disputationis venena: animam petunt, guttur invadunt, vitalibus vulnus affigunt. Graves sunt morsus haereticorum, qui ipsis graviores et rapaciores bestiis, nullum avaritiae finem impietatisque noverunt. . 52. Nec vos moveat quod formam praetendere videntur humanam: et si foris homo cernitur, intus bestia fremit. Et ideo eos lupos esse non dubium est, juxta Domini Jesu divinam sententiam, qui ait: Attendite vobis a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium: intus mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythimembra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
rant pastoris absentiã: & ideo pastores e¬
clesiarũ uel necare uel in exiliũ agere
contendunt. quia p̃sentib pastorib ous
xp̃i incursari non possunt. Spoliare gͥ
gregem dñi raptores conant᷑ : qui corpi¬
rea quadã mentis intentione duri ac ri¬
gidi. nequaquã solent a suo errore defle¬
tere. Et ideo apłs ait. Hereticũ hominẽ
post unã correptionẽ deuita: sciens quia
subuersus est qui euis modi est. Illudit
hos scripturȩ uerus interpres xp̃e illu¬
dit: ut manes suos in unũ effundant
impetus. & nocere ñ possuit. Qui si quẽ
ũsuta disputationis suȩ circũ scriptio¬
ne p̃uenerint: faciunt obmnutescere.
Mutus est enĩ: qui uerbũ dĩ non eadẽ
qua est gła confitet᷑. Caue gͦ ne tibi uo¬
cem tollat hereticus: si prior eũ ñ ipse
dep̃hendis. Serpit enĩ dum latet eiꝰ ꝑfi¬
dia. Si autẽ cõmenta impietatis eius as¬
pexeris : iacturã piȩ uocis timere ñ pote¬

Expanded text:
rant pastoris absentiam et ideo pastores erant pastoris absentiam et ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere contendunt, quia praesentibus pastoribus oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi nequaquam solent a suo errore deflectere. et ideo apostolus ait: haereticum hominem post unam correptionem deuita sciens quia subuersus est qui eiusmodiHos Scripturae verus interpres Christus illudit; ut inanes suos in vanum effundant impetus, et nocere non possint. 51. Qui si quem versuta disputationis suae circumscriptione praevenerint, faciunt obmutescere; mutus est enim qui Verbum Dei non eadem qua est gloria confitetur. Cave ergo ne tibi vocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis; serpit enim, dum latet ejus perfidia: si autem commenta impietatis ejus agnoveris, jacturam piae vocis timere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
tractatu spũaliũ mysterioꝵs gr̃a ñ potu¬
ero refulgere. lupi me prius uidisse cre¬
dantur: & sollẽpne uocis extorsisse suffra¬
UIII.giĩ. Nonne lupis istis heretici cõparan¬
di sunt: qui insidiant᷑ ouilib xp̃i. fre¬
munt circa caulas nocturno magis tẽpore
quã diurno: Semꝑ enĩ ꝑfidis nox est:
qui lucẽ. xp̃i suȩ nebulis int̃pretationis
obducere & quantũ in ipsis est fuscare
conantur. Uersant᷑ ergo circa caulas: sta¬
bula tam̃ xp̃i intrare ñ audent. Et ideo
ñ sanant᷑. quia in stabulũ suũ non uult
eos xp̃e inducere. in quo euratus est ille
qui de hierłm descendens meidit in latro¬
nes. quẽ uulnerib alligatis infuso oleo
& uino imponens in ium̃tũ suũ sama¬
ritanus ille duxit instabulũ: & sanan¬
dũ stabulario dereliquit. Non accipiunt
gͦ medicinã: qui medicũ non requirur.
Si enaĩ requirerent: ñ derogarent. Explo¬

Expanded text:
tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potutractatu spiritalium mysteriorum gratia non potuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens in iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit. non accipiunt ergo medicinam qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. explo
Abbreviated transcription (Latin):
Dcce ego muto uos: sicut agnos int̃
lupos. Contraria sunt sibi ista ani¬
malia: ut alia ab aliis deuorẽt᷑.¬
Sed bonus pastor lupos gregi suo timere
ñ nouit: ideoq isti discipłi non in predã
sed ad gr̃am dirigunt᷑. Sollicitudo enĩ bo¬
ni pastoris efficit: ut lupi in agnos au-¬
dere nichil possint. Lupi quid significa
re uident᷑: debemus aduertere. B estiȩ
nempe sunt quȩ insidiant᷑ ouilib. cir¬
ca pastorales uersantͦ casas: habitac ła
domoꝵ intrare ñ audent. Sonũ canũ.
absentiã aut dȩsidiã pastoris explorant:
ouiũ guttur inuadunt ut cito strangu¬
lent. Feri. rapaces. idẽq natura corꝑis
rigidiores: ut se facile ñ possint inflec¬
tere. Impetu quodã feruntꝰ : & ideo sepe
luduntur: Tũ pretea si quẽ priores ho¬
minẽ uidint: uocẽ eius quadã naturȩ
ui ferunt᷑ eriꝑe. Si autẽ homo prius
eos uidit: ex agitari memorant᷑. & ideo
cauendũ michi est: ne si in hodierno

Expanded text:
cce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentursed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possinre uideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno
Abbreviated transcription (Latin):
picio ñ putauerit. Docet etiã grautiori pene
obnoxios fore. qui eugłiũ non sequendũ
quã qui legẽ iudicauerint ẽẽ. soluendã:
eo quod tirus & sidon si tanta oꝑationũ cȩ¬
lestiũ uidissent miracula ñ despexissent
remediũ penitentiȩ. Istam quoq uel afflu¬
entiã uel in solentiã scłarem neq cȩlesti
munere cõparandã: neq rursus sine re-¬
medio derelinqui. cũ unicuiq sit subsi¬
diũ penitendi.

Expanded text:
pitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM pitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam uel insolentiam saecularem neque caelesti muneri conparandam neque rursus sine remedio derelinqui, cum unicuique sit subsidium paenitendi.
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Ergo & hic ñ salutationis officiũ &e¬
sedulitatis aufert᷑. sed obstaculũ impedi¬
endȩ deuotionis aboletur: ut quando
diuina mandant᷑. paulisꝑ sequestrentur
humana. Pulcͥra ẽ. salutatio. sed pulchri¬
or quo maturior executio diuinoꝵ. que
ꝑ morã sepe contraxit offensã. Ideo autẽ
& honesta ꝓhibent᷑: ne sollẽpnis gr̃a sur¬
repat officii. & impediat ministeriũ cuiꝰ
mora culpa sit. Iam illa moralia intu¬
lit. ne de domo ad domũ quis uaga fa¬
cilitate demigret: ut seruemus etiã hos¬
pitali in amore constantiã. nec coalitã a¬
micitiȩ necessitudinẽ facile resoluamus:
pacis referamus nunciũ. ut ipse pͥmus
ingressus pacis benedictione celebret᷑.
cibo potuq oblato oportere nos ẽẽ. contẽ¬
tos. uexilla fidei ñ p̃menda. &e regni cȩ¬
y lestis
eugłm p̃dicandũ. excutiendũ de pedib
puluerẽ. si quis recipiendos ciuitatis hos¬

Expanded text:
nere. ergo et hic non salutationis nere. ergo et hic non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum inpediendae deuotionis. aboletur, ut quando diuina mandantur, paulisper sequestrentur humana. pulchra est salutatio, sed pulchrior quo maturior exsecutio diuinorum, quae per moram saepe traxit offensam. ideo autem et honesta prohibentur, no sollemnis gratia obrepat et officii inpediat ministerium. cuius mora culpa sit. iam illud uirtus alia, ne de domo ad domum quis uaga facilitate demigret, ut seruemus etiam hospitali in amore constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hos
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis asiũpsit. Et neminẽ salutaueritis
in uia. Fortasse quib dã hoc durũ & suꝑ¬
bũ. nec mansueti nec humilis dñi p̃cepto
conuenire uidet᷑: quod ille qui etiã accu¬
bitionis loco p̃cipit esse cedendũ. hoc loco¬
mandet discipulis. neminẽ salutaueritiꝰ
in iua. cũ iste cõmunis sit usus gr̃e. Sic
inferiores suꝑiors sibi fauorẽ conciliare
consuerͤunt: gentiles quoq cũ xp̃ianis
habent huius modi officioꝵ cõmercia. Quo¬
mͦ dñs hunc usũ humanitatis auellit.
Sed consida non hoc solũ ẽẽ. neminẽ salu¬
taueritis: sed ñ frustra aditũ in uia. De¬
niq & helyseus cũ muteret seruũ suum
ut baculũ suũ poneret supra corpus eius
pueruli defuncti: mandauit ei ne inuia
aliquẽ salutaret. Festinato enĩ uibebat eũ
contende. ut celebrande resurreccionis
exequeret᷑ officium: nec confabulatione
alicuius obuii mandato reflecteret᷑ amu.¬

Expanded text:
caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco pmandet discipulis: Neminem salutaveritis in via ; cum iste communis sit usus gratiae. Sic inferiores superiorum sibi favorem conciliare consueverunt. Gehabent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a mu
Abbreviated transcription (Latin):
dñm intra ciuitatẽ suam reciꝑe noluert̃:
conuersus ierepauit illos ce ait. Nescitis
cuius sp̃s estis. Filus eiũ hominis ñ ue¬
nit animas hominũ ꝑdere sed saluas
facere. ꝑfectiores gͦ sine uirga dirigunt᷑.
infirmiores cum baculo manducabant.
Sed & paulus uirgam quidẽ minatur:
s in sp̃u mansuetudinis uisitat delinquẽ¬
tes. Deniq ut scias mitẽ esse doctorẽ: eor
ipsors quos arguit consulit uoluntatẽ.
Quid uultis inquit: in uirga ueniã ad
uos an in caritate spũq mansuetudinis
Semel uirgã dixit. bis mitiora subiecit:
adiciens mansuetudinẽ caritati. Pruis
tam̃ minitatus est: sed exhibuit mansu¬
etudinẽ. Nam in scđa epła ad eosdẽ corm¬
thios scribens ait. Testem dm̃ in uoco in
animã meã: quod parcens uobis ñ ueni
chorinthũ. Audi qua racione putauerit
ẽẽ. parcendũ. Ne iterũ inquit intristi¬
uenirem ad uos. Abiecit uirgã: & affectũ

Expanded text:
dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristiuenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uultis: in uirga ueniã ad uos
an in caritate spũq mansuetudinis:
hanc uirgam etiã thimotheo dedit apl̃s di¬
cens. Argue. obsecra. increpa. Aut fortisse
ante passionẽ dñi quȩ nutantiũ popłos
corda firmauit necessaria sola fuerit
mansuetudo: post passionẽ correptioe
Certe mulceat dñs. increpet paulus. su¬
adeat qui potest pectora etiã dura molli¬
re: arguat qui non potest uniuiersa sua¬
dere. Uirgã igit᷑ paulus ex doctrina le¬
gis assũpserat. Legerat enĩ. qui parcit iur¬
ge odit filiũ suũ: legerat etiam. qr agnũ
manducantes baculũ in manib habere p̃¬
cepto ꝓpħico iubebant᷑. Et ideo dñs inueti
testamento ait. Uisitabo in uirga iniquita.¬
tes eors. In nouo autẽ testam̃to se ipsũ ob¬
tulit ut ignosceret uniũsis dicens. Si me
queritis: sinite hos abire. Et alibi habes.
quia cũ apłi ignẽ de cęlo petere uellent.
ut consumeret samaritanos qui iħm

Expanded text:
quid uultis? in uirga ueniam ad uos quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
misit ad seminandã fidem qui ñ coge¬
rent sed docerent: nec uim pocestatis
exercerent. sed doctrinã humilitatis at¬
tollerent. Quo loco humilitatis pucatut
ȩtiam patientiã copulandã : quia ipse
quoq iuxta testimoniũ petri cũ male¬
diceret᷑ non remaledixit. cũ ꝑcuteret᷑
ñ reꝑcussit. Hoc est gͦ dicere. imitatores
mei estote: ultionis studia deponite.
insolentiã uerb̾antiũ non in iurie re-¬
latione sed magnanimitate patientie
ũberate. Nemo ipse debet quod in alio
rep̃hendit. imitari. Grauiora contuma¬
cib mansuetudo uulnera refert. Hoc
pugno reꝑcussit dñs uerb̃antẽ dicen¬
do. Qui te ꝑcusserit in maxillã: p̃be
ei & alderam. Fit enĩ ut iudicio suo
ipse se dãpnet. & quodã stimulo sui cõ¬
pungat᷑ affectus : qui relatã sibi sedu¬
litatẽ ꝓ in iuria quã fecit aduertit.
Habet᷑ tam̃ quos & cũ uirga apłos mi¬
serit: sicut paulus testificatꝰ dicens.

Expanded text:
misit ad seminandam fidem, qui non cogemisit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sine calciam̃tis ad p̃dicandũ eugłiũ di-¬
riguntur: is considerare debet quia in
egypto positus debet adhuc morsus caue¬
re serpentis. Multa enĩ uenena in egyp¬
to. Et qui in typo pascha celebrat potest
patere uulneri:qui autẽ minister est
trepidat. Deniq momordit paulũ uiꝑa.
in milete insula. & uidentes pendentẽ
de manu eius uiꝑam. in cole loci illius.
putabant eũ esse moriturũ. Sed ubi in of¬
fensum stare uident: dm esse dicebant. cui
uenenũ nocere ñ poterat. Et ut scias hoc
uerũ esse : ipse dñs ait. E cce cledi potesta¬
tem uobis calcandi suꝑ serpentes. & scorpi
ones. & suꝑ omnẽ uirtutẽ inunici: et ni¬
chil uobis nocebit. Non uirgas in manus
rende pͥotestatis insigne: & ulciscendi in¬
strumentũ doloris: Ergo humilis dni ĩ
humilitate enĩ iudiciũ eius sublatũ est:
humilis in quã dñi p̃ceptũ. discipłi eiꝰ
humilitatis officiis exequunt᷑. E os enim

Expanded text:
sine calceamentis ad praedicandum Evangelium disine calceamentis ad praedicandum Evangelium diriguntur, is considerare debet quia in Aegypto positus, debet adhuc morsus cavere serpentis; multa enim venena in Aegypto, et qui in typo pascha celebrat, patere potest vulneri: qui autem minister est trepidat. Denique momordit Paulum vipera in Melita insula, et videntes pendentem de manu ejus viperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum: sed ubi inoffensum stare viderunt, Deum esse dicebant, cui venenum nocere non poterat . Et ut scias hoc verum esse, ipse Dominus ait: Ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scoones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim
Abbreviated transcription (Latin):
sacculũ uult auro parare condendo. ne¬
uũ reprehensionis incurrit. Nõ perã
neq calciam̃ta. Utrũq de corio mortui
animantis confici solet. Nichil autẽ in
nobis dñs ihe mortale uult esse. Deniq
ad moysen dñs dicit. Solue calciam̃tũ pe¬
dũ tuoꝵ: locus enĩ in quo stas t̃ra sca ẽ.
Mortale itaq & terrenũ calciam̃tũ iube¬
tur soluere: cũ mitteret᷑ ad popłm libe¬
randũ. Huius eñ minister iuneris
timere nichil debet: nec asuscepto officio¬
inortis ꝑiculo retardari. Ipse enĩ cũ defẽ¬
sionẽ frͣm hoc est iudeors uoluntariere¬
cepisset. calũpniȩ trore reuocatus ẽ. ab
incepto : & fugit ex egypto. Et ideo cũ dñs
affectũ eius ꝓbasset. condicionẽ autẽ ui-¬
disset infirmã: anuni eius m̃tisq uesti¬
giũ mortalib uinculis censuit exuendũ.
Quod siquẽ mouet qua racione in egyp¬
to calciati iubentꝰ᷑ edere agnũ. apłi aut̃

Expanded text:
sacculum uult auro parare condendo naesacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nimortis periculo retardari. Ipse enim cum defensionem fratrum, hoc est, Judaeorum voluntarius recepisset, calumniae 1424 terrore revocatus est ab incoepto, et fugit ex Aegypto . Et ideo cum Dominus affectum ejus probasset, conditionem autem vidisset infirmam, animi ejus mentisque vestigium mortalibus vinculis censuit exuendum. . 58. Quod si quem movet qua ratione in Aegypto calceati jubentur edere agnum : apostoli autem
Abbreviated transcription (Latin):
honoras.. Nomen enĩ dĩ ꝑuos blasphe¬
matur. Nam sic apłs petriis quomͦ pri¬
inus dñice executor sententiȩ. ut osten¬
deret ñ inuacuũ dñi effusa mandata:
cũ. posceretꝰ apauꝑe ut ei aliquid pecu¬
niȩ largiretur: ait. Argentũ atq aurũ
ñ habeo. Ille gloriat᷑ quod ñ habeat ar¬
gentũ neq aurũ: uob pudori ẽ. minus
adhuc habere quã cupitis. Est gͦ & pau¬
ꝑies głosa: quia ẽ. &e beata pauꝑtas sicut
scriptũ est. Beati pauꝑes sp̃u. Tam̃ ñ tam
hoc głat᷑ petrus quod argentũ &e aurũ
ñ habeat quã quod seruet dñi mandatũ
qui p̃cepit nolite posside aurũ. Hoc est
dicere. Uides me dicere xp̃i eẽ. discipłm
& aurũ ame queris.  Aliud nobis mnulto
p̃ciosius auro donauit: ut in nomine eiꝰ
oꝑemur. Itaq il habeo quod ñ dedit: s
quod dedit habeo. In nomine dñi iħu:
surge & ambula.Sicut gͦ qui horrea uult
congregandis edificare frum̃tis. dñicȩ
sententiȩ auetoritate rep̃hendit᷑: ita qui

Expanded text:
honoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbiam mentẽ eleuat. quisqͥs auari¬
cie estib anbelat. quisqͥs se luxuriȩ iniqͥ¬
tatib polluit cordis ostiũ contra uerita¬
tem claudit: & ne ad se dñs ueniat clau¬
stra animi seris uicioꝵ dampnat. S ad¬
huc qͥ missi sunt ꝑcunctant᷑. Quid gͦ bap¬

Expanded text:
in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt percontantur. Quid ergo bap
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedere in sp̃ũ & uirtute heliȩ dicit᷑. qr si¬
cut helias sccłm dñi aduentum p̃ueniet.
ita ioħes puenit pͥmum. Sicut ille p̃cur¬
sor uenturus. ẽ. iudicis: ita iste p̃cur sor fa
ctus. ẽ. redemptoris. Iohannes gͥ in spũ he¬
de ꝑsona: qr & iustum sic erat ut & disci¬
pulis dñs spũalem de iohanne sententiã
diceret. & ioħ̃es idem turbis carnalib ñ
de suo spũ s de corꝑe respondet. Contra¬
rium gͦ ueritati uidet᷑. eẽ. qđ iohannes
sonuit: s tam̃ a ueritatis tramite ñ re¬
cessit. Qui cũ se etiã ꝓpłam negauit. qr
iudelicet ñ solum poterat redemptorẽ p̾

Expanded text:
in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Ede persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret, et Joannes idem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum po
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾ib eligi. repbato rege ad regni gub¬
nacula ungi. timendũ cunctis uno la¬
pide goliam sternere.a rege ꝓposita ex¬
tiuctis allophilis numerosa p̃p̃ticia re¬
poitare. regnum ex ꝓmissione suscipe.
cunctũq isrłiticum popłm sine ulla post¬
modum contradictione possiclere: E ta¬
men un cunctis se despicit: qui in sius o¬
culis se. et̃. humilem conficet᷑. Si gͥ sc̃ĩ
uiri etiã cum fortia agunt de semet ip
us uilia sentiunt. qͥd in sua ercusatio¬
ne dicturi sunt qui sine oꝑe iurtutis
incume scunt: S ꝙ si quelibet assint
ñ eleuat s. grauat. Qui cui finie buini¬
litate uirtutes congregat: in uenco pul¬
uerem portat. & unde aliqͥd ferre cer¬
nit᷑: inde det̾ius cecatur. In cunctis gͦ
quȩ agitis fr̃s mei radicem boni oꝑis
humilitate tenete: nec quib iã suꝑio¬
res s quib adhue inferiores estis aspi¬

Expanded text:
fratribus eligi, reprobato rege ad regni guberfratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam sis vilia sentiunt, quid in sui excusatione dicturi sunt, qui sine opere virtutis intumescunt? Sed, etsi quaelibet adsint at, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspi
Abbreviated transcription (Latin):
incaute mens letet᷑. Suꝑiores inuicem eõ
marime qui uob̃ comnussi ñ sunt ꝓrimoᷤᷤ
ua conspicitis quȩ ineis lateant bona nes¬
citis. Magnus gͦ. cẽ. unusqͥsq studeat. s
tam aliquo mͦ se. eẽ. nesciat : ne dum si¬
bi magnicudinẽ arrogant᷑ tribuit amit¬
tes estis in oculis ur̃is: & coram uob̾moe¬
ipsis prudences. Hinc paulus ait. Noli¬
te prudences. eẽ. apud uosinoe ipsos. Hinc
contra suꝑbientẽ sauł᷑ dicit᷑. Cum cẽs par¬
uulus in oculis tius: caput in tribub
isrł factus es. Ac si aꝑce diccrct᷑. Cum tu
te paruulum conspiceres: ego te p̃cet̾is
magnum feci. Quia uͦ tu te magnũ con¬
spicis: a me paruus estimaris. Quo cõ¬
tra cum dauid regni sui potenciã corã
archa dni saltando despiccret: dixit.
ludam & uilior fiam plusꝗ̃ factꝰ sum:
& ero huiilis in oculis meis. Quẽ enĩ ñ
extolleret ora leonũ frangere. ursoꝵ
brachia dissipare: despectis priorib

Expanded text:
incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos va conspicitis, quae in eis lateant bona nescitis; magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo se esse nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
soluere corrigiã calciamenti eius. nͥ
aꝑte & humilit̾ suã ignoranciã ꝑfite¬
rie Ac si pacent̃ dicat. Quid mirunsi
mͥ ille p̃latus . ẽ. quẽ post me quidẽ
natum consido. s natiuitatis ens my¬
sterum ñ apphendo: Coce iohaunes ꝓphe¬
tię spũ impletus mira scientia emicat:
& tam̃ illud de se insinuat qd̾ ignorat.
Qua iu re pensancdum nob̾.ẽ. fis km̃i &¬
tota intentione cogitandũ: quomͦ scĩ
uiri ut humilitatis in se uirtutẽ cissto¬
diant. cũ quedã mirabilit̃ seuint illud
ante mentis ocłos studeant reuocare
qđ nesciunt : ut dũ ex parte alia infir¬
mitatem suã consid̾ant. ex ea parte
qua ꝑfectus. ẽ eoꝵ se animus ñ extol¬
lat. Scientia enĩ uirtus est:. humilitas
ettã custos uirtutis. Restat gͦ ut in omĩ
Qd̾ scit sese mens de pͥmat : ne qd̾ iurtꝰ
scientiȩ congregat uentus elationis tol¬
lat. Cum boua fĩs agitis semꝑ ad memo¬
riam mala acta reuocate : ut dũ caute
culpa conspicit᷑ numꝙ̃ de bouo opere

Expanded text:
solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannes, prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamen illud de se insinuat quod ignorat. 4. Qua in re pensandum nobis est, tota intentione cogitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes dicit. Qui habet sponsã spon¬
putauerunt qd̾ isdem ioħes negat: re-¬
cte se indignum. eẽ. ad soluendã cor¬
rigiam calciam̃ti denunciat. Ac si aꝑte
dicat. Ego recdemptoris uestigia denu¬
dare ñ ualeo: qi sponsi noiũ mͥ imie¬
rito ñ usurpo. Qđ tam̃ intelligi & alit̃
potest. Quis enĩ nesciat qđ calciamenta
ex mortuis animalib funt: Incar¬
natus uͦ dñs ueniens quasi calciatus
apparuit: qui in diuinitate sua mor
de etiã ꝑ ꝓpħam dicit. In iduineã ex¬
tendam calciam̃tũ meuni. ꝑ idumeã
diis calciam̃tum suũ se extendere asse¬
rit : qr dum ꝑ carnẽ gentib uinotuit.
quasi calciata ad nos diuinitas uenit.
S huius incarnationis mysteriũ hiuia¬
nus oculus penetrare ñ sufficit. luue¬
stigari enĩ nullatenus potest quomͦ cor¬
porat᷑ u̾bum. quomiꝰ summus & cu¬
iuficator sp̃s intra uterũ matris ani¬
matur: quomꝰ is qui iniciũ ñ habet¬

Expanded text:
annes dicit: Qui habet sponsam sponputaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo, quod tamen intellipotest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens, quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua mortde etiam per Prophetam dicit: In Idumeam extendam calceamentum meum . Per Idumeam us calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. stigari enim nullatenus potest, quomodo corporatur Verbum, quomodo summus vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet
Abbreviated transcription (Latin):
mente requirit᷑. de bonitatis suȩ studio
ñ mutat᷑. Unde iohannes quoq ad u̾ba
inuidie: p̃dicam̃ta respondit uite. Nã ꝑti¬
nus adiungit. Ego baptuo in aqua: medi¬
us autẽ urm̃ stat quẽ uos nescitis. lohes
ñ spũ s aqua baptizat: qr peccata solue¬
re ñ ualens baptiratoꝵ corꝑa ꝑ aquã la¬

Expanded text:
e studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non spiritu, sed aqua baptizat, quia, peccata solvere non valens, baptizatorum corpora per aquam la
Abbreviated transcription (Latin):
toris annunciat. Quid autẽ claniet in¬
sinuat cũ subiungit. Dirigite uiam anĩ:
sicut dixit ysaias ꝓpħa. Uia dñi ad cor di¬
rigitur: cum ueritatis sermo humilit̾ au¬
ditur. Uia dĩi ad cor dirigit᷑. cum ad p̃cep¬
tum uita p̃ꝑatur. Unde scͥptum. ẽ. Siquis
diligit me: sermonẽ mcum seruabit. Et

Expanded text:
toris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quis dilig
Abbreviated transcription (Latin):
factus .ẽ. membrii xp̃i: qr dum infirmita¬
tem suã studuit humilit̃ agnoscere. illuiᷤ
celsitudinẽ meruit ueracit̃ optinere. S
cum ex lectione alia redemptoris nr̃i sen¬
tentia ad mentẽ reclucit᷑ : ex huius nob̃¬
lectionis u̾bis questio ualde implexa ge¬
neratur. Alio quippe in loco inquisitus
dit. Helias iam uenit: & ñ cognouert̃
eum. s fecerunt in eo quęcũq uoluert̃.¬

Expanded text:
dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus dit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in e
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ gͦ ꝓpħ̃a ueritatis est: si eiusdẽ ue¬
ritatis sermonib concors ñ est : S si subti¬
liter ueritas ipsa requirat᷑: hoc qđ int̾ se
contrariũ sonuit quomͦ contrarium ñ sit
inuenit᷑. Ad rachariã namq de iołis ꝑmissi

Expanded text:
o propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
tem factus qͣr mͥ p̃latus. S hec paulo
suꝑius dicens: etiã p̃lationis eius cau¬
sas aꝑuit cum subiunxit. qr pͥor me
erat. Ac si aꝑte dicat. Inde me etiã post
natus suꝑat: quo eum natiuitatis suȩ
temꝑa ñ angustant. Nam qui ꝑ matrẽ
in temꝑe nascit᷑: sine matre ex patre
generatur. Cui qͣnte reuerentiȩ humili¬
tatem debeat: subdendo manifestat.
Cuius ñ sum dignus soluere corrigrã
calciamenti. Mos apud uȩtẽs fuit : ut
siqͥs eam quȩ sibi competeret acciꝑe uxo¬
rem nollet. illi calciam̃ts̃ solueret qͥ ad
hanc sponsus uire ꝓpinquitatis ueni-¬
ret. Quid gͥ int̾ homines ap̃c nͥ sc̃e̾ ec¬

Expanded text:
raelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitaCujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti. Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter homines C
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ ira euis crarserit. sĩ portari
ñ potest cum nos ꝑ tenuissimã nubẽ
ferit: In irȩ eius psentia quȩ caro sub¬
sistit. si uentum mouit & tram sisb¬
ruit. concitauit aera ꝙ tot ȩelificia
strauit : Hanc districtionẽ uenturi ui¬
dicis paulus considans ait. horrendũ
.ẽ. incidere in manus di uiuentis. Hac̃
psalmista expͥmit dicens. Deus mani
quippe tante isticiȩ tempestas ignisq
comitant᷑: qr tempestas examinat qͦs
ignis exurat. Illum gͦ diem fr̃s Rm̃ il¬

Expanded text:
peccatorum ira ejus exarserit, si portari peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifquippe tantae justitiae tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat, quos ignis exurat. Illum ergo diem, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
mani generis ꝑlem robustus fuit. sa¬
lute corpoꝵ uiridis. opulentia rerũ
pinguis. At nẽ ipsa sua senectute de pͥ¬
micur: & quasi ad uicinã mortẽ mo¬
lestiis crescentib urget᷑. Nolite gͦ fĩs̃
mei diligere: quẽ uidetis diu stare ñ
posse. Precepta apłica in animo ponite:
quib nos animonet dicens. Nolite di¬
ligere mundũ neq ea quȩ in mun¬
do sunt: qr fiqͥs diligit mundum ñ
.ẽ. caritas patris in eo. Nudius tẽius
fr̃s agnouistis quot subito tirrbine
annosa arbusta eruta. destructe do¬
mus. atq eccłiȩ a fundamentis eu̾sȩ
sunt: quanti ad uesꝑum saui atq inco¬
lumes acturos se in crastinũ aliqͥd pu¬
tabant. & tam̃ nocte eadẽ morte re¬
pentina defuncti sunt. in laqueo rui
uenti teniussĩmi sp̃m mouit. unuis ꝑ¬
cellam nubis excitauit & t̾ram subru¬
it: casura tot edificioꝵ fundam̃ta con¬
cussit. Quid gͦ iudex iste facturus. ẽ.
cum ꝑ semetipsũ ueniens in ultionẽ

Expanded text:
mani generis prolem robustus fuit, samani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinventi tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem
Abbreviated transcription (Latin):
transeuudo ñ possunt. Ait gͦ. Cęlum
& tr̃a transibunt: u̾ba autem mea tĩ
transient. ac si aꝑte dicat. Omẽ qd̾ al¬
pud uos durabile est & sine nuita¬
tione. duirabile ad ȩt̃nitatẽ ñ est ÷ et
omẽ qđ apud me transtre cernit᷑ fixũ
& sine transitu tenet᷑. qi sine muta¬
bilitate manentes sententias expͥmit
& crebrescentib malis mundus argu¬
itur. Ex illa plebe innumera quanti.
reinanseritis aspicitis. & tam̃ adhuc
cotidie flagella urgent. repentini casꝰ
oppͥmunt. noue nos et imꝑuise cladeᷤ
affligunt. Sicut enĩ in uiuentute ui¬
get corpus. forte & incolume manet
pectus. totosa ceriux. plena st̃ bra¬
chia: in antus autẽ senilib statura
curuat᷑. ceruix exsiccata deponit᷑. fre¬
quentib suspiriis pectus urget᷑. uir¬
tus deficit. loquentis u̾ba anhelitꝰ
int̾cidit. nam & si languor desit plerũ¬
q senib ipsa sua salus egritudo est:
ita mundus in annis pͥorib uelut in
iuuentute uiguit. ad ppagandũ hu¬

Expanded text:
Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimitet crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam hu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ amauerunt. Absit enĩ ut fideliꝰ
quisq qui dm uidere desid̾at de mun¬
di ꝑcussionib lugeat: quẽ finiri ei scdẽ
suis ꝑcussionib ñ ignorat. Scriptũ nãq
est. Quicumq uoluerit amicus. ec̃. scłi
huius: mimicus di constituit᷑. Qui gͦ ap¬
ꝓpinquante mundi fine ñ gaudet: ami¬
cum se illiuis. eẽ. testatur. atq ꝑ hoc ini¬
micus d̾i. eẽ. coniuncit᷑. S absit hoc a
fidelium cordib: absit ab his qui ꝙ
.eẽ. Aliam uitã ꝑ fidem credunt. ꝙ eam
ꝑ oꝑationẽ diligunt. Ex mundi euĩ de-¬
structione lugere eoꝵ est: qui radices
cordis in eius amore plantauerunt. qͥ
sequentẽ uitam ñ querunt. qͥ illam ne¬
ꝙ. eẽ. suspicant᷑. Nos autẽ qui celestis
patriȩ gaudia ȩterna cognoruinus: fe¬
stinare ad ea quanitotuis debenius.
mundus urgetur: Quȩ nos tristicia q̃
adu̾sitas ñ angustat : Quid.ẽ. mortabis
uiã nolle finire. Qd autem calcari mun¬

Expanded text:
quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem sest: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nopatriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. mundus urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, n eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mun