comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uiri cum adutt̾is uxorib non conueniant.
Quod qui preces uł crrmina dictant habeantur in munet
Quod hũ qui ntcedente repudio diuiorttitra ꝑtuserunt si se nuptũs aliio iunt̾int
aduiti eẽ monstrentur.
N Qui libti in canone raiptantur.
Nnocentius. exsuꝑio ep̃o tholosano salutem. Consulenti tͥ
ligentie mee que sunt uisa respondi. quid sequendum uł¬
quid docilis ratio ꝑsuaderet. uł auctoritas lectionis ostend̾et.
uł custodita series tempoꝵ demonstraret. Et quid̾ delect̃o
tua institutum secuta prudentiũ ad sedem apłicam refer¬
re maluit. quid de reb dubiĩs custodite deberet: potius
qͣm usurpatone p̾sumpta. que sͥ uidetentur de singuł
optinere. Cur enim magis pudetidum putemus disc̾e̾
aliquid qͣm om̃ino nescire Michi quoq ip̃i de collatõne
docilitas accidit: ut ꝑserutatis rõnib ad ꝓposita respon¬
dere compellar. Eoq fit ut semꝑ aliquid addiscat: qui

Expanded text:
Quod viri cum adulteris uxoribus non conveniant. --V. Quod qui preces vel criminales dictant, habeantur immunes. --VI. Quod ii qui intercedente repudio divortium pertulerunt, si se nuptiis aliis junxerint, adulteri esse monstrentur. --VII. Qui libri in canone recipiantur. INNOCENTIUS EXSUPERIO episcopo Tolosano salutem. 1. Consulenti tibligentiae meae quae sunt visa respondi, quid sequendum vel docilis ratio persuaderet, vel auctoritas lectionis ostenderet, vel custodita series temporum demonstraret. Et quidem dilectio tua, institutum secuta prudentium, ad sedem apostolicam referre maluit quid deberet de rebus dubiis custodire, potius quam usurpatione praesumpta quae sibi viderentur de singulis obtinere. Cur enim magis pudendum putemus discere aliquid, quam omnino nescire? Mihi quoque ipsi de collatione docilitas accedit, dum perscrutatis rationibus ad proposita respondere compellor: eoque fit, ut aliquid semper addiscat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
euidentius ⁊ manifestius proloqui. U̾bi gr̃a simimi¬
cus ẽ alicui malorũ ꝓ actib suis: uos nolite expectare
ut ip̃e uobis dicat. cum illo nolite expectare ut ip̃e uo
bis dicat obsetuare debetis. ⁊ uoluntati erus absq cõ¬
municatione obsecundare ⁊ au̾tere uos ab eo cui ip̃m
sentitis adũsum. S nec loqui his quib ip̃eñ loquitur.
ut unusquisq qui in culpaẽ. dum cupit om̃ium
ur̃m amiticias ferre. festinet citius reconciliari ei qͥ
om̃ib p̾est. ⁊ ꝑ hocredeat ad sanitatẽ cũ obedire ceps̃¬
rit monitis presidentis. Si uͦ quis amicus fũit his
quib ip̃e amicus ñ ẽ. ⁊ locutus fu̾it cũ his quib
ip̃e ñ loquitur. unusẽ. ⁊ ip̃e exillis qui ext̃minare

Expanded text:
evidentius et manifestius proloqui, verbi gratia, si inimievidentius et manifestius proloqui, verbi gratia, si inimicus est alicui pro actibus suis, nolite exspectare ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse; sed prudenter observare debetis, et voluntati ejus absque contentione obsecundare, et avertere vos ab eo cui ipsum sentitis adversum. Sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrorum amicitias ferre, feomnibus praeest, et per hoc redeat ad salutem, quum obedire coeperit monitis praesidentis. Si vero quis amicus fuerit his, quibus ipse amicus non est, et locutus fuerit his, quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui exterminare
Abbreviated transcription (Latin):
dicabitur. Et icło nec ip̃e suscipietur ĩ regno celorum.
Yropt̃ qd satis agite ad omnẽ collectã ⁊ cong̃gationẽ
semꝑ conuenire: ut ñuelut negligentes ⁊ desicles a
iudice xp̃o condempnemini. Conuenientes uͦ semꝑ
ad clementẽ date om̃s oꝑam ꝓ ip̃o sentire. ⁊ sũmo stu¬
dio fauorẽ ur̃m erga ip̃m dependere: scientes quia pp̃
singulos uos. ip̃imagis soli infestat inimicus. ⁊ ĩ ipõ
maiora suscitat bella. Oportet gͦ uos summo stuclio
niti: ut om̃i erga illum uinculo amoris in nexi. ple¬
nissimo erga eum ihereatis affectu. S ⁊uos quoq
ip̃i unanimes ĩ omni concordia ꝑdutate. quo faciliꝰ
etiam illi obelire om̃s parit̾ consensu ⁊ unanimi¬
tate possitis. Sropt̾ qd ⁊ uos salutẽ consequi. ⁊ ille pos¬
sit obtemꝑantib sͥ uob̾. ꝓmptius impositi honcus
pondus euehere. Quecdã oe ex uob̃ ip̃is intellig̾e debetiᷤ

Expanded text:
dicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. dicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad omnem collectam congregationem semper convenite, ut non velut negligentes et desides a judice Christo condemnemini. Convenientes vero semper ad Clementem, date omnes operam pro ipso sentire, et summo studio favorem vestrum erga ipsum ostendere; 463 scientes quia propter singulos vestrum, ipsi magis soli infestat inimicus, et in ipsum majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti ut, omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate, quo facilius etiam illi obedire omnes pari et consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit, obtemperantibus sibi vobis, promptius impositi oneris pondus evehere. Quaedam etiam ex vobis ipsis intelligere debet
Abbreviated transcription (Latin):
gulorum onus ⁊ sollicitudinẽ portas. Uñ ⁊ ego nũc hãc
tibi miungens dispensationẽ. ⁊ scio quia accipio grãm
magis qͣm p̾sto. S esto confidens. ⁊ fortiter fereus. certus
quia laboris tui m̃itum recipies. cũ ad portũ quietis ĩ¬
columen hanc ꝓuexetis nauẽ. ubi m̃cedes ⁊ p̃mia. pro
om̃iũ salute suscipies: si hic ꝓ om̃ium ĩcolumitate uigi¬
laũis. Itaꝙ simulti te e fratͥb propt̾ rigorẽ iusticie odio
habuerint. ex hoc quid̃ ñ ledis. s ex huiuscernͦ odiis amor
t conciliabitur dĩ. Et icło satage magis ⁊ refuge ne laude¬
ris abiniquis: ⁊ nea pessime agentib diligaris. s potiꝰ
a tp̃o collaudari merearis. Hec cum dixiss ⁊ his similia
qͣm plurima. rursum respiciens ad populũ dixit. S
tem docendã ĩ om̃ib obedite. scierites qd̾ si quis huric
contͥstaũit. xp̃m qui ei docendi credilit catheclrã ñ re¬

Expanded text:
gulorum onus, et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc gulorum onus, et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, et scio quia accipio gratiam, magis quam praesto. Sed esto confidens, et fortiter ferens, certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis, incolumem hanc provexeris navem. Ibi mercedes et praemia pro omnium salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te multi e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujuscemodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris; sed potiuiplinae a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset, et his similia quamplurima, rursum respiciens ad populum, dixit: Sedet vobis ad veritatem docendam, in omnibus obedite; scientes quod si quis hunc contristaverit, Christum, qui ei docendi credidit cathedram, non re
Abbreviated transcription (Latin):
nauigantes. in quo esuriendũ sit ⁊ sitienclum nuditatẽ
quoq ferendũ. morbos etiã corporis. ⁊ egͥtuclines toleran¬
dũ. insuꝑ ⁊ homiñ insiclias ac dolos. sepelaborandũ:
quippe qui disꝑgendos señ nunqͣm nou̾int. s aliqͣndo
etiã cong̃gandos. Uomitus quoq ⁊ suggillatioties ferẽdaᷤ:
cũ ex confusione peccatorũ. ⁊ reiectione criminũ uelut ma¬
le cong̃gati in uisc̾ib fellis iactura facienda ẽ. ⁊ abicienda
ptorsus e corde om̃is intrinsctus que latet amaritudo
pec̾ci. si qua forte ex desicłiis iniquis uelut ex cibis nox¬
is congregata ẽ. Qm utiq cũ euomuerit quis. ⁊ abiec̾it:
in gentis egͥtudinis liberabitur morbo. si tñ post uomi¬
tum q̃ ad sanitatẽ ꝑtinent. sumat. Uerumtũ scitote
cuncti quod supͣ om̃s uos laboret ep̃c. quia unusqͥsq
singula ꝓut potueris inua. ⁊ singulos releua. qui ⁊ sin¬

Expanded text:
navigantes, in quo esuriendum sit et sitiendum; 462 nuditatem navigantes, in quo esuriendum sit et sitiendum; 462 nuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua forte ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen scitote cuncti quod supra omnes vos laboret episcopus; quia unusquisque singulos, prout potueris, juva, et singulos releva, qui et sin
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ resideant locis: neforte ꝑ inquietudinẽ ⁊ incondi¬
tos inutilesq discursus si passim uagari ceꝑint. uł ab offi¬
cio suo nautas impecliant. uł in alt̾um latus ꝑ inquietu¬
dinẽ eorum nauis p̾ssa demergatur. ⁊ autologi demer¬
cedib commoneant. ⁊ nichil om̃ino quod ad diligenti¬
amuł ad disciplinã ꝑtinet. diaconi negligant. Prbi ue¬
lut naicte aptenit singula ad instructionẽ nauis diligẽ¬
ter. ⁊instruant que in suo tempore requirenda sunt:
łp̃c tanqͣm prereta uigilanter ⁊ sollicite gub̾natoris ũ¬
ba custodiat xp̃i. Saluator dominus gubernator eccłie
sue diligatur ab om̃ib: ⁊ ip̃ius solius p̾ceptis aciussis
crecdat ⁊ obediat om̃is ecclia. Do quoq indesinent̾ sup¬
plicetur a cunctis de ꝓsꝑitate uentorum: ut nauigan¬
tes omnem tͥbulationem ⁊ omne ꝑiculum suꝑent tãqͣm
inmare ꝓfundũ mũdi istius. ⁊ uite humane pelagus

Expanded text:
quisque resideant locis, ne forte per inquietudinem et incondiquisque resideant locis, ne forte per inquietudinem et inconditos inutilesque discursus, si passim vagari coeperint, vel ab officio suo nautas impediant, vel in alterum latus per inquietudinem eorum navis pressa demergatur. Naustologi de mercedibus commoneant, et nihil omnino quod ad diligentiam vel ad disciplinam pertinet, diaconi negligant. Presbyteri, velut nautae aptent singula ad instructionem navis diligenter, et instruant quae in suo tempore requirenda sunt. Episcopus tanquam proreta vigilanter et sollicite gubernatoris verba custodiat Christi. Salvator Dominus, gubernator Ecclesiae suae, diligatur ab omnibus, et ipsius solius praeceptis ac jussis credat et obediat omnis Ecclesia. Deo quoque indesinenter supplicetur a cunctis de prosperitate ventorum. Navigantes omnem tribulationem et omne periculum superent, tanquam mare profundum mundi istius et vitae humanae pelagus
Abbreviated transcription (Latin):
diũsis temptationib conferant᷑ ꝑsecutiones. tͥbulatio¬
nes. ⁊ꝑicula fluctib exequentur. Terreni uͦ sp̃c qui uel
seductoꝵ seu praue doctne uerba ducantur Ymontoria
uͦ ⁊ loca confragosa hũ qui in potestatib scłi sũt udices: ⁊
ꝑicula minant᷑ ⁊ mortes. Sithalassa uͦ loca. q̃ duplicib un¬
de fallacis estib ũbetaritur dubĩs mente. ⁊ de ꝓmissio¬
nũ u̾itate nutantib conferantur. atq his qui irrationa
bili fidem nr̃am ratione discutiunt. y pocrite uͦ ⁊ dolosi:
piratis similes habeantur. Iam uͦ rapidus u̾tex. ⁊ tartarea
uis cursu prosꝑo titta possit portũ desiderate urbis ĩtrare.
Ita cło p̃cem fundere conuenit: ut nauigantes m̃eantur
audiri. Audiri aũt a do ita demum m̃ebitur quis. si ora¬
tiones ip̃e bonis morib ⁊ bonis oꝑib adiuentur. S añ
om̃ia cum quiete ⁊ silentio epibate id ẽ laici in suis unus¬

Expanded text:
diversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulatiodiversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulationes et pericula, fluctibus exaequentur. Terreni vero spiritus, qui vel seductorum, seu pravae doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices, et pericula minantur et mortes. Dithalassa vero loca, quae duplicibde fallacis aestibus verberantur, dubiis mente, et de promissionum veritate nutantibus conferantur atque his qui irratbili fidem nostram ratione discutiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis similes habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea estat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precem fundere navigantes, ut mereantur audiri. Audiri autem a Deo ita demum merebitur quis, si orationes ipsae bonis moribus et bonis operibus adjuventur. Sed ante omnia cum quiete et silentio, epibatae id est laici in suis unus
Abbreviated transcription (Latin):
animas rudes. ẽẽ talem. ut pro ingenio discentium
semet ip̃m possit aptare. ⁊ u̾bi ordinem ꝓ audients
capacitate dirigere. Debet gͦ ip̃e p̃cipue ad pͥme ẽẽeru¬
ditus ⁊ doctus. irtep̾hensibilis. matutus. inpauidus.
sicut ip̃i probabitis foredem̃tem hunc post me. Multũ
ẽ aũt si ego nunc desingulis q̃ unusquisq habere debe¬
at ꝑsequar. Uerumtñ illud ẽ. quod p̾cetis ab om̃ib
uobis cupio ĩ cominune seruari: ut concordiã tenea¬
tis. ꝑ quod solum potestis portũ quietis intrare: ⁊ ciui
tatem regis summi q̃ pax nominat᷑ habitare. Similiᷤᷤ
dem̃ ꝑ rete ꝯfficiũ. ep̃c impleat. prb̃i nautarũ. Diaco¬
ni dispensatorũ locum teneant. hii qui cathezizant
nautologis conferantur. ephibatis aũt totius frat̃¬
nitatis multitudo sit similis. Ip̃m quoq mare hͥ
mundus habeat᷑. Uentorũ aũt uarietates ⁊ turbinum

Expanded text:
animas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium animas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse apprime esse eruditus et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem, si ego nunc de singulis quae unusquisque habere debeat prosequar. Verumtamen illud est quod prae caeteris ab omnibus vobis, cupio in commune servari, ut concordiam teneatis, per qutatem summi Regis, quae pax nominatur, habitare. Similis deinde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum,
Abbreviated transcription (Latin):
ccunferũt abiciunt᷑ omia p̃dicatione ũitatis.⁊ utte
eterne doctrine. ⁊ eruditione purgata. Alioquin si mł¬
to tempore auditum subtrahant a ũbo di ⁊temaneat
in cultu uitiorũ sine dubio spinis erunt ac sentib oc¬
cupati. Et quid aliua nͥ adl ignem talis ħ t̾ra p̃parat᷑:
De his gͦut diximus cliaconis cura sit. S eos qui se¬
cuindũ carnem egrotant sollicite ꝑquirent. ⁊ plebi
si forte ꝑlebs ignorat. indicent de his. ut ⁊ ip̃i usitent
eos. ⁊ q̃ niecc̃ia sunt p̾beant eis cũ conscientia eius qui
p̾est. Qd tũ cẽ si clam fec̾int ñ peccabunt. S ⁊ de ꝑegͥ¬
nis similit̃ ep̃o sugg̃ant refouendis. Et cet̾a his similia
qinead cułtum eccłie. ⁊ disciplinã eius ꝑtinent diaconis
cure sint. Qui cathezizant id ẽ qui u̾bo instruunt in¬
cipientes: pͥmo oportet ut ip̃i instructi sint. De anim᷑
enĩ agitur hominũ: ⁊ oportet eũ qui docet ⁊ instruit

Expanded text:
circumferunt, abjiciuntur omnia praedicatione veritatis, et vitae circumferunt, abjiciuntur omnia praedicatione veritatis, et vitae aeternae doctrina et eruditione purgata. Alioquin, si multo tempore auditum subtrahant a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et quid aliud nisi ad ignem, talis haec terra praeparatur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed eos, qui secundum carnem aegrotant, sollicite perquirant, et plebi, si forte plebs ignorat, indicent de his ut et ipsi visitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientia ejus qui praeest. Quod tamen si etiam clam fecerint, non peccabunt. Sed et de peregrinis similiter episcopo suggerant refovendis, et caetera his similia quae ad cultum Ecclesiae et disciplinam ejus pertinent, diaconis curae sint. Qui catechizant, id est, qui verbo instruunt incipientes, primo oportet ut ipsi instructi sint, de anima enim agitur hominum. Et oportet eum qui docet et instruit
Abbreviated transcription (Latin):
erubescat quianime suecuram git confit̃i. Hec huic qui
p̃ est: ut ab ip̃o ꝑũbum cdłi ⁊ consiliũ salubre curetur. qͦ
gere. ⁊ ad ꝑpetua uite p̃mia ꝑuenire. Diaconi uͦ eccł̃ie
tanqͣm oculi sint ep̃i. oberrantes ⁊ circumlustranteᷤᷤ
cum u̾ecundia actus totius eccłie. ⁊ ꝑscrutantes dili¬
gentius si quem uideant uicinum fĩ p̃cipicio ⁊ ꝑxi¬
mum ẽẽ peccato. ut referant hec ad ep̃m. ⁊ comino¬
neri ab eo possit isqui in p̾cipiciũ lapsurus ẽ. in reuo¬
cetur ⁊ ñ corruat in peccatũ. Negligentiores quoq ⁊
eos qui rarius adaudiendum uerbũ di accedunt.
nec sollicite ad ep̃i tractatum conueniunt. ip̃i cõmo¬
neant. ⁊ hortentur. Si cnĩ assidui sint ad audiendũ.
ñ solum iute et̾ne ex salubri cõmonitione capiunt
uicra. uetum ⁊ q̃cumq ille suit tͥsticie uł merores q̃
ex p̾sentis uitenecc̃itatib. ⁊ clalib temporũ ueniunt.
quecũq sermonib suis in corde uelut iaculã defixa

Expanded text:
erubescat, qui animae suae curam gerit, confiteri haec huic qui praeest, ut ab ipso per verbum Dei et consilium salubre curetur, quogere et ad perpetuae vitae praemia pervenire. Diaconi vero Ecclesiae tanquam oculi sint episcopi, oberrantes et circumlustrantes 460 cum verecundia actus totius Ecclesiae, et perscrutantes diligentius si quem videant vicinum fieri praecipitio et proximum esse peccato, ut referant haec ad episcopum, et commoneri ab eo possit is qui in praecipitium lapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligentiores quoque, et eos qui rarius ad audiendum verbum Dei accedunt, nec sollicite ad episcopi tractatum conveniunt, ipsi commoneant et hortentur. Si enim assidui sint ad audiendum, non solum vitae aeternae ex salubri commonitione capiunt lucra, verum et quaecunque illae sunt tristitiex praesentis vitae necessitatibus, et cladibus temporum veniunt, quaecunque sermonibus suis in corde, velut jacula defixa
Abbreviated transcription (Latin):
si forte a semet ip̃is hoc laici ñ intelligũt ꝑdiacones eclo¬
Ecendi sũt. ut tibi solius eccłie sollicitudines derelinquã:
quo ip̃am ut dignum ẽ clispensare susficias. ⁊ ũttatio ã¬
bo habundantius ⁊ studiosuis cdeseruire. Si enimmun¬
dialib cutis sũis occupatus ⁊ teip̃m decipies. ⁊ eos quite
Faudiunt. N enim potitis que acd salutẽ ꝑtinent. plenuis
Esingulis quibq distinguere. Et ex eo sit. ut⁊ tu tanqͣm
qui ñ docueris que ad salutẽ hominũ ꝑtinent deponaris
et discipuli ꝑ ignorantiã ꝑeant. Ideirco tu quidꝰ ad hoc so¬
lum uacato. ut oportune ⁊ sine int̾missione doceas u̾bũ
Icl̃i. ꝑ quod salutem consequi possint. illi uͦ cũ tanta reue¬
Erentia tua u̾ba suscipiant. tanqͣm qui sciant legatũ te ⁊

Expanded text:
si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edosi forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius Ecclesiae sollicitudines derelinquant; quo ipsam, ut dignum est, dispensare sufficias, et veritatis verbo abundantius et studiosius deservire. Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et teipsum decipies, et eos qui te audiunt. Non enim poteris quae ad salutem pertinent plenius singulis quibusque distinguere. Et ex eo fiet ut et tu tanquam qui non docueris quae ad salutem hominum pertinent, puniaris, et discipuli per ignorantiam pereant. Idcirco tu quidem ad hoc solum vacato, ut opportune et sine intermissione doceas verbum Dei, per quod salutem consequi possint. Illi vero cum tanta reverentia tua verba suscipiant, ut qui sciant legatum te et
Abbreviated transcription (Latin):
confug̃unt ad dm̃. nequaqͣm uacillet. Uerumtũ ⁊ hre¬
uit̾ te de ip̃ius dispensationis ordine corã om̃ib com¬
monere necc̃ium duxi. Te quidẽ oportet irrep̃hensibilit̃
iuuere. ⁊ summo studio niti. ut om̃s uite huius occupa¬
tiones abicias. ne ficleuissor existas. ne aduocatus litiũ
aut cognitorẽ scłattum negotiorũ hodiete ordinare nult
xp̃c Ista namq oꝑa q̃ tibi minus congruete suꝑius exposu¬
imus exhibeant sͥ inuicem discentes. icdẽ laici. ⁊ te nemo
occupet ab his studuis ꝑ que salus om̃ib datur. Sicut
Senu tibu mpietatis crimen ẽ. neglectis ũbi cłi studuis sol
licitudines susciꝑe scłates. ita ⁊ unicuiq laicorũ peccmẽ
Enisi inuicem sͥ etiam. in his q̃ ad communis uiteusum
Eꝑtinent oꝑam fideliter decłint. Teuͦ securum facere. ⁊ hie
quib debes uacantem oñs communit̾ elaborent. Quod

Expanded text:
confugerunt ad Dominum nequaquam vacillet, verumtamen et breconfugerunt ad Dominum nequaquam vacillet, verumtamen et breviter te de ipsius dispensationis ordine coram omnibus commonere necessarium duxi. Te quidem oportet irreprehensibiliter vivere, et summo studio niti, ut omnes vitae hujus occupationes abjicias, ne fidejussor existas, ne advocatus litium aut cognitorem saecularium negotiorum, hodie te ordinare vult Ista namque opera, quae tibi minus congruere superius exposuimus, exhibeant sibi invicem discentes, id est laici; et te nemo occupet ab his studiis per quae salus omnibus datur. Sicut enim tibi impietatis crimen est, neglectis verbi Dei studiis, sollicitudines suscipere saeculares; ita unicuique laicorum peccatum est, nisi invicem sibi et in his quae ad communis vitae usum pertinent, operam fideliter dederint. Te vero securum facere et his quibus debes vacantem, omnes communiter elaborent. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥ eu̾is: tãtomecitiꝰ laboris ⁊ tristiue mee merore releua¬
bis. Noui etiam hoc o clemens quod tibi tedia ⁊ mo¬
lestias. ꝑicula etiam ⁊ obprobria meruditi uulgi. ĩdoci¬
lisq conciliẽ. que tu tñ scio quod constant̃ ⁊ fortit̾ fe¬
ras. respiciens ad aliam sp̃e. que tͥ apud dm̃ patientie
p̃p̃arat coronã. S ⁊ illud cupio te mecũ iusta ratione pro¬
picere. Quando maxima oꝑa tua indiget xp̃c: nũc cũ mi¬
micus adũsus spousam eius commouet bellum. an in fu
ultra ullius opera indigebit: Quis ñ etiam parui sensus
intelligat quod istud ẽ temporis in quo oꝑam tuã xp̃c reqͥ¬
rit: Tota gͥmente in p̃senti necc̃itate p̃beoꝑam tuam.¬
magnificas post uictoriã reddituro. Libenter gͦ suscipe
ep̃atus ꝯfficium. eo matime quod eccłiasticas disposi¬
tiones a me probabilit̾ didicisti: ut salus corũ qui ꝑ nos

Expanded text:
acquieveris, tanto me citius laboris et tristitiae meae moerore relevaacquieveris, tanto me citius laboris et tristitiae meae moerore relevabis. Novi etiam hoc, o Clemens, quod tibi taedia et molestias, pericula etiam et opprobria ineruditi vulgi indocilisque conciliem; quae tu tamen, scio quod constanter et fortiter feres, respiciens ad illam spem quae tibi apud Deum patientiae praeparat coronam. Sed et illud cupio, te mecum justa ratione, perspicere, quando maxime opera tua indiget Christus, nunc cum inimicus adversus sponsam ejus commovet bellum, an futuroultra ullius opera indigebit? Quis non etiam parvi sensus intelligat, quod istud est tempus in quo operam tuam Christus requirit? Tota igitur mente in praesenti necessitate praebe operam tuam,magnificas post victoriam reddituro. Libenter ergo suscipe episcopatus officium, eo maxime quo ecclesiasticas dispositiones a me probabiliter didicisti, ut salus eorum qui per nos
Abbreviated transcription (Latin):
tem. At ille respondens pro hoc inquit. nemerogaũis.
Hoc.ii. fieri statutum ẽ michi. ⁊ eo magis quo excusas.
quia ħ cathedra eum qui cupit eam ⁊audacter expetit
ñ requirit: s ornatũ morib ⁊ inu̾bis eruditum. Qd̃
si eẽt alius melior. si quis michi alius adiutor tã sedu¬
lus astitiss. si quis tam plane doctrine mee rationẽ
cepiss. S ⁊ eccl̃iasticas dispositiones a me tam plene
didiciss. habens aliũ talem. ñ te cogerem bonũ opus
susciꝑe nolentem. Suꝑfluum ẽ gͦ alium querere cũ
pͥmitias eorũ qui ex gentib ꝑ me saluantur. ⁊ p̃cipue
huius urbis te pͥmum obtułim do. S ⁊ illud intuere
quia si ꝑiculũ peccati timens. susciꝑe refugis eccłie gu-¬
bernacula certus esto quia amplius peccas. si qui
tus esto quod necesse ẽ te susciꝑe omne ꝑiculũ: quia
nec ego ꝑ salute: omniũ obsecͣndo cessabo. Qnͣto gͦ mͥeitiꝰ

Expanded text:
tem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. tem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditum. Quod si esset alius melior, si quis mihi alius adjutor tam sedulus astitisset, si quis tam plene doctrinae meae rationem cepisset, sed et ecclesiasticas dispositiones a me tam plene didicisset; habens alium talem, non te cogerem opus bonum suscipere nolentem. Superfluum est ergo alium quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue hujus urbis, te primum obtulerim Deo. Sed et aliud intuere, quia si periculum peccati timens, suscipere refugis Ecclesiae gubernacula, certus esto quia amptus esto quod necesse est te suscipere omne periculum, quia nec ego pro salute omnium ab obsecrando cessabo. Quanto ergo mihi citius
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̾ ꝑserierans. quem p̾ cet̾is exꝑtꝰ sũ dm̃ colentẽ hoĩes
diligentem. castum discendi stucdĩs deditum. so¬
briũ. benignũ. iustũ. patientẽ: sciertẽ te. re ñ nulloꝵ
etiam ex his qui in u̾bo dĩ instruunt᷑ inurias. Propt̾
quod ip̃i trado a dño mͥ traditã potestatẽ ligandi ⁊ sol¬
uendi. ut de omnib quibcumq decreuerit ĩterris.
hoc cdecretum sit in celis. ligabit enim qd̾ oportet li¬
gari. ⁊ soluet quod expedit solui. tanqͣm qui ad liqͥ¬
dum eccłie regulam nou̾it. Ip̃m gͦ audite. scientes
quia quicumq contristau̾it doctorẽ u̾itatis peccat
in xp̃m. ⁊ patrem om̃ium exacerbabit dm̃. propt̃
quod ⁊ uita carebit. Ip̃m aũt qui p̾est cetĩs. ꝯportet
medici uicem agere: et non fere bestie furore commno¬
ũi. hec eo dicente ego procidens ad pedes eius rogabam
excusans me. ⁊ declinans honorem cathedre uł potesta¬

Expanded text:
fideliter perseverans; quem prae caeteris expertus sum Deum colentem, homines fideliter perseverans; quem prae caeteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, et scientem ferre nonnullorum etiam ex his qui in verbo Dei instruuntur injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi; ut de omnibus quibuscunque 456 decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, scientes quia quicunque contristaverit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod et vita carebit. Ipsum autem qui praeest caeteris, oportet medici vicem agere, et non ferae bestiae furore commoveri. Haec eo dicente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potesta
Abbreviated transcription (Latin):
trus qui ꝓ inmensa caritate qu̾am erga om̃s homines
gerebat: palam cum om̃i filucia adu̾sante etiam tyrã¬
no totius mundi bonum p̾dicare ñ destitit. ⁊ regem oĩ¬
um scłorum ꝑ orbem terre usq ad ip̃ius romane urbis
huius noticiam ut etiam ip̃a saluaretur inuexit: hic in¬
quam pro pictate patiendo uolens p̃sentem uitam fini¬
uit. In ip̃is aũt dieb quib uite finem sͥ inminere pre¬
sensit: in conuentu fratrum positus.app̃hensa manu
mea repente consurgens inaurib totius eccłie. ħ pro¬
tulit uerba. Aulite me fratres ⁊ conserui m̃i. Qm̃ ut
xp̃o. dies mortis mee instat clementem hunt ep̃m uo¬
bis ordino. cuu soli mee p̃dicatonis ⁊ doctrine cathe¬
dram trado. qui mͥabinitio usq in finem comes ĩ om̃i¬
b fuit. ⁊ ꝑ hocũttatem totius mee p̾dicationis agno¬
uit. Qui in omñib temptationib meis socius extitit

Expanded text:
trus qui pro immensa charitate, quam erga omnes homines trus qui pro immensa charitate, quam erga omnes homines gerebat, palam, cum omni fiducia, adversante etiam tyranno, totius mundi bonum praedicare non destitit, et regem omnium saeculorum per orbem terrae et usque ad ipsius Romanae urbis hujus notitiam, ut etiam ipsa salvaretur, invexit; hic, inquam, pro pietate patiendo volens praesentem vitam finivit. In ipsis autem diebus quibus vitae finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in auribus totius ecclesiae haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quoniam, sicut  Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado: qui mihi ab initio usque in finem comes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis agnovit; qui in omnibus tentationibus meis socius exstitit,
Abbreviated transcription (Latin):
lemets iacobo domino ep̃o ep̃oꝵ
regenti hebreorum scãm eccliam
ierosolimis. s ⁊om̃s eccl̃ias que
ubiq cl̃i prouidentia fundate
sunt. cum prb̾ris ⁊ cliaconib.
⁊ cet̃is om̃ib fr̾ib pax tibi semꝑ sit. Notum tibi facio
dñe quia symon petcus qui uere fidei m̃ito: ⁊ integre
p̃dicationis obtentu fundam̃tum eẽ eccłie definitus
est. qua decausa etiam dñi ore cognominatus ẽ petrꝰ.
qui fuit pͥmitie electionis dñi. apostolorum pͥmus.
cui ⁊ pͥmo łs pater filium reuelauit. cui ⁊ xp̃c compe¬
tenter beatititudinẽ contulit. quia ⁊ uocatꝰ ẽ ⁊ electꝰ
⁊ conuiua dm̃i. ⁊ comes effectus. tanqͣm bonus ⁊ pro¬
batissimus liscipulus. qui obscuriorem muncdi pla-¬
gam occideritis. uelut om̃ium potentior illuminare
p̃ceptus ẽ. quiq ⁊ integre potuit implere p̾ceptum. s qͦ¬
usq sermonem ꝓtraham refugiens indicare quod tͥste ẽ:
quod quicł necesse ẽ licet tarde ꝓficere: hic deniq ip̃e pe¬

Expanded text:
LEMENS, JACOBO domino episcopo episcoporum, regenti Hebraeorum sanctam Ecclesiam Hierosolymis, sed et omnes Ecclesias, quae ubique Dei providentia fundatae sunt, cum Patribus, et diaconibus et caeteris omnibus Patribus, pax tibi sit semper. Notum tibi facio, domine, quia Simon Petrus, qui verae fidei merito et integrae praedicationis obtentu fundamentum esse Ecclesiae definitus est, qua de causa etiam Domini ore cognominatus est Petrus, qui fuit primitiae electionis Domini apostolorum primus, cui et primo Deus Pater Filium revelavit , cui et Christus competenter beatitudinem contulit, quia et vocatus est, et electus, et conviva Domini, et comes effectus, tanquam bonus et probatissimus discipulus, qui obscuriorem mundi plagam occidentis velut omnium potentior illuminare praeceptus est, quique et integre potuit implere praeceptum. Sed quousque sermonem protraham refugiens indicare quod triste est, quod quidem necesse est, licet tarde, proferre. Hic denique ipse Pe
Abbreviated transcription (Latin):
necc̾ia sunt p̃berites. Iuniores tam̃ iucdiuas nuptũ cõ¬
prilate. His qui ignorant artificia. exquirite. honestaᷤ
hec om̃ia facturos uos. si caritatẽ p̃ cetis ⁊ ante om̃ia in
tĩto corde figatio. Eiuius caritatio ⁊ iecipiene ⁊ haben¬
fr̾ib siis sumat. P hec enim p̾cipue catltas uos parat᷑
⁊ causa totuis boni in huiuscemodi cõnni comparit¬
sistit. u̾bi aũt par ⁊ bonitas : bet siur a rote con
tib gatidia et̃na merebimins. Multo aid colttisca
esuriẽntes reficite.⁊ sitientib potũ date: nudis uestim̃¬
tum. Egros uisitate.⁊ eos qui in cartere sũt. pia postim

Expanded text:
necessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduas nuptiis conecessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduas nuptiis copulate. His qui ignorant artificia, exquirite honestas haec omnia facturos vos, si charitatem prae caeteris et ante omnia in vestro corde figatis. Cujus charitatis, et recipiendae, et habenis sumat. Per haec enim praecipue charitas comparatur, et causa totius boni in hujusmodi communione consistit. Ubi autem pax et bonitas, ibi et salus. Propter quod ctibus gaudia aeterna merebimini. Multo autem sollicitius esurientes reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros visit
Abbreviated transcription (Latin):
ps. uemumi. si ũ shonsa bec repta fũit cõmatulata pec̃is.
ip̃a quid tanqͣm inligna ñ tradetur tegalabi tpior pe tas
aũt penas dabitis. si forte ꝑ uram negligentiã uł desiclio
obrepserit contagio seua pec̃ci. Idcuto gante om̃ia sobꝰ¬
etatis ⁊ puditicie solicitudinẽ gerite. Ualde eñ apuci
dm̃ grauecrim̃ ducit᷑ fornicatio. cuius sp̃es sunt quidẽ
plures sicut uobis. ⁊ ip̃e clemens diligenter exponet. ueᷤ¬
rumtũ pͥma sp̃es adult̾i ẽ. uirũ propͥa uxore solũmꝰ
ñ eẽ contemꝑtum. ⁊ mulierẽ ñ propͥo tantũ seruate seui¬
ro. Si gͦ castus fũet quis. potest ⁊ humanus ⁊ misicors ti
adutt̾ii uenenum cunctis malis ꝑnitiosuis ẽ. ita a¬
mor frat̾nus ⁊ caritas otius boni fastigtũ tenet. Et ido̾
dilgite om̃s fratres uĩos: ⁊ cum teligione ae mũa respr¬
cite ad om̃s. Oi phanis echibite uosimetipos pacetites
nedius uiroꝵ citram impendite cum om̃i ea titate q̃s

Expanded text:
ec reperta fuerit commaculata peccatis, ipsa quidem, tanquam indigna, extrudetur a regalibus toris. Vos autem poenas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam obrepserit contagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicitiae sollicitudinem gerite. Valde enim apud Deum grave crimen ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem plures, sicut vobis et ipse Clemens diligenter exponet. Verumtamen prima species adulterii est, virum propria uxore solummodo non esse contentum, et mulierem non proprio tantum servare se viro. Si ergo castus fuerit quis, potest adulterii venenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et charitas totius boni fastigium tenet. Et ideo diligite omnes fratres vestros, et cum religione ac misericordia respicite ad omnes. Orphanis exhibete vosmetipsos parentes. Viduis virorum curam impendite, cum omni castitate, quae
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ claudere clum. ⁊ aꝑire portas eius: quia cdaues
celi fcẽ sunt: Amouere aũt eos neminĩe debere dicebat.
quia oculi dũi sunt: ⁊ qui eos tangit. tangit pupillã
oculi eius. Et quante penedignus sit: qui eos scandali¬
zat. ip̃m dñm docuisse dicebat. ubiait.Qui scandaliza

Expanded text:
claudere coelum et aperire portas ejus, quia claves coeli facti sunt. Amovere autem eos neminem debere docebat, quia oculi Domini sunt, et qui eos tangit, tangit pupillam oculi ejus. Et quanta poena dignus sit qui eos scandalizat, ipsum Dominum docuisse dicebat, ubi ait: Qui scandaliza
Abbreviated transcription (Latin):
cipite:⁊ ne om̃ia nũc singillatim dicã omne uorumi
ip̃a ꝑ se simuobis fu̾it caritas facereuos docebit. sicut¬
⁊ econtiario eos quia salute alieni sunt omne malũ fa¬
cere odium docet. S qui ex fr̃ib negotia hñt iter se.
apud cognitores seculi ñ udicentur. s apud prb̃ros
eccłie quicquid illud ẽ dirimatur. ⁊ om̃im obeddiant
statutis eorum. Suꝑ om̃ia aũt auaritiã fugite. que
homines occasione p̃sentis lucri. ab et̾nis separat
bonis. Pondera. m̃suras. stateras. pro locis quibrłq
equissima custodite. cdepostta fidelit̃ restitue. Que
om̃ia ⁊ siqua sunt his similia ita demũ sollicite ⁊ cli¬
ligenter implebitis. si fut᷑um di iudiciũ sine it̾missio

Expanded text:
t, ne omnia nunc sigillatim dicam, omne bonum si ipsa per se in vobis fuerit charitas facere vos docebit, sicute contrario eos qui a salute alieni sunt, omne malum facere odium docet. Si qui ex fratribus negotia habent inter se, apud cognitores saeculi non judicentur, sed apud presbyteros Ecclesiae, quidquid illud est dirimatur; et omni modo obediant statutis eorum. Super omnia autem avaritiam fugite, quae homines occasione praesentis lucri ab aeternis separat bonis. Pondera, mensuras, stateras, pro locis quibusque aequissima custodite; deposita fideliter restituite. Quae omnia, et si qua sunt similia his, ita demum sollicite et dil
Abbreviated transcription (Latin):
asticum. Ep̃i gͦ ñ sunt leuit̃ accusandi uł detrahẽ¬
di: quia inuiria eorum ad xp̃m ꝑtinet cuius uice le
gat̃one funguntur in eccłia. Uñ uobis om̃ib ⁊ qͥ
uobiscum sũt ĩ nr̃o solatio. sicut olim fc̃m inueni¬
mus constitui placuit. ut cͥminat̾one maiorũ na¬
tu ꝑ alios ñ fiant nisi ꝑipõs qui crimina intendt̃
si tñ ip̃i digni ⁊ irtep̃hensibiles apparuerit. ⁊ acciᷤᷤ
docuerint publicis om̃i se carere suspitione atq i¬
nimicitia ⁊ ircep̾hensibilẽ fidem ac conu̾satonem
Ducere. uñ placuit ut aquibcumq uidicib eccle¬
siasticis. ad alios uidices eccłiasticos. ubi ẽ maior
auctoritas. si fu̾it ꝓuocatum audientia ñ negetur.
Item constituunus. sicut ⁊ a scĩs apłis eorumq suc¬
cessorib decretum reꝑimus. si quis metropolitanuᷤ
ep̃c. nisi qd̾ solummͦ ad propͥam ꝑtinet parachiam
sñ consilio ⁊ uoluntate orñium compuintialiũ e

Expanded text:
scopi ergo non sunt leviter accusandi vel detrahendi, quia injuria eorum ad Christum pertinet, cujus vice et legatione funguntur in Ecclesia. Unde nobis et omnibus qui nobiscum sunt in nostro solatio, sicut et olim factum invenimus, constitui placuit ut criminationes majorum natu per alios non fiant , nisi per ipsos qui crimina intendunt , si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerint, et actis docuerint publicis omni se carere suspicione atque inimicitia, et irreprehensibilem fidem ac conversationem ducere . Unde placuit ut a quibuscumque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auItem constituimus sicut et a sanctis apostolis, eorumque successoribus decretum reperimus: si quis metropolitanus episcopus nisi quod solummodo ad propriam pertinet parochiam sine consilio et voluntate omnium
Abbreviated transcription (Latin):
dit illos: ⁊ cessare fecit memoriã eorũ de terra. ẜ di¬
dit cs memoriã suꝑborũ: ⁊ reliquit meoriam
hũilium sensu. Non ẽ creata hominib suobiar
neq iracundia nationi mulier̃. Serã homiium
honorabitur hoc qd̾ timet dm̃: sem̃ aũt hoc ec hono¬
rabitur hominum qd̾ p̃t̾it mandata domini. Ir
medio fratr̃ rector illorũ ĩ honore: ⁊qui timent dño
erunt in oculis eius. Gloria diuitũ honoratorum
⁊ pauꝑum timor di ẽ. Non despicere hominẽ iustũ

Expanded text:
los et cessare fecit memoriam eorum a terra perdidit Deus memoriam superborum et reliquit memoriam humilium sensu non est creata hominibus superbia neque iracundia nationi mulierum semen hominum honorabitur hoc quod timet Dominum semen autem hoc exhonorabitur hominum quod praeterit mandata Domini in medio fratrum rector illorum in honore et qui timent Deum erunt in oculis illius gloria divitum honoratorum et pauperum timor Dei est non despicere hominem iustum
Abbreviated transcription (Latin):
cere aut ꝑdere. Exhonorauit enim dñs ut in eccle¬
siastico legitur libro conuentus malorũ ⁊ destruxit
eos usq in finem. Seles ducum suꝑborum destru¬
xit d̾s: ⁊ sedere fecit nutes ꝓ eis. Radices gentium
suꝑbarũ arefecit cłs: ⁊ plantauit humiles ex ip̃is

Expanded text:
cere aut perdere. « Exhonoravit enim Dominus, ut in Ecclecere aut perdere. « Exhonoravit enim Dominus, ut in Ecclesiastico legitur libro, » conventus malorum, et destruxit Deus eos usque in finem. Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis. Radices gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles e
Abbreviated transcription (Latin):
eius consilio nisi qͣntum ad proprias ꝑtinet paro¬
chias agant iuxta scõrum constituta patr̃: ut aĩo
uno uno ore concordit̾ scã glorificetur tritittas in
secula. Similiter auctoritate fulti apłica p̾cipitꝰ
st̾iores se priorib suis p᷑referant. nec eis in consultis
nisi qͣntum ad propͥam ꝑtinet parochiam aliquid
agant. s de om̃s de cõmunib eorum causis conso¬
nam sententiã ꝓferanit ⁊ determinent. qm̃ aliter
acta nullas uires habebunt: nec eccłiastica reputabũ¬
tur. Bonum ess fiatres ⁊ ualde dm̃ timentib. ⁊ pie
iuuere uolentib necc̃ium. si intra catholicã eccłiã
nullius mali aut infestatõnis alicuius erga domi¬
ni sacetelotes. aut iuste ⁊ pie uolentes uiuere germ̃
ecurgeret. S quia p̾ualente inuidia. qd̾ deterius ẽ
surgit ⁊ crescit. atq nimis se i om̃s partes exten¬
dit: iclcirco necc̃e ẽ illud eccłiastico ⁊ apłico abscidi
mucrone. ne seruos cdłi ac dñi sacerdotes ualeat no¬

Expanded text:
ejus consilio, nisi quantum ad proprias pertinet parochias, agant, juxta sanctorum constituta Patrum, ut uno animo, uno ore concorditer sancta glorificetur Trinitas in IV. Similiter , auctoritate fulti apostolica, praesteriores se prioribus suis praeferant; nec eis inconsultis , nisi quantum ad propriam pertinet parochiam, aliquid agant: sed omnes de communibus eorum causis consonam sententiam proferant et determinent, quoniam aliter acta nullas vires habebant, nec ecclesiastica reputabuntur . Bonum esset, fratres, et valde Deum timentibus et pie vivere volentibus necessarium, si intra catholicam Ecclesiam nullius mali, aut infestationis alicujus, erga Domini sacerdotes, aut juste et pie volentes vivere, germen exsurgeret. Sed quia, praevalente invidia, quodsurgit et crescit atque nimis se in omnes partes extendit, idcirco necesse est illud ecclesiastico et apostolico abscindi mucrone, ne servos Dei ac Domini sacerdotibus valeat no
Abbreviated transcription (Latin):
et eget pane. fili ĩ mansuetudine serua aiãm tuã.
⁊ da illi honorem scłm m̃itum suũ. Peccantẽ ĩ aui¬
mam suam quis iustificabit. ⁊ quis honorificabit
ihonorantem animã suam: Pauꝑ gloriatur ꝑdiᷤ¬
ciplinam ⁊ timorem suum: ⁊ ẽ ħo qͥhonorificat᷑ ꝑ¬

Expanded text:
nem fili in mansuetudine serva animam tuam et da illi honorem secundum meritum suum peccantem in animam suam quis iustificabit et quis honorificabit exhonorantem animam suam pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum et est homo qui honorificat
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃itatib aut de quib cumq cõmunib causis a¬
gere aut clisponere necc̃e fiũit. Hoc cum om̃ium cõ¬
sensu compiuntialiũ agatur pontificũ. ñ aliquo
dominatonis fastu. s concordi ⁊ humilluna admi¬
nistratõne sicut dñs ait. Non ueni ministrari sed

Expanded text:
necessitatibus, aut de quibuscumque communibus causis agere, aut disponere necesse fuerit, hoc cum omnium consensu comprovincialium agatur pontificum, non aliquo dominationis fastu, sed concordi et humillima administratione, sicut Dominus ait: Non veni ministrari, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cdem ꝓur̃i causa negocii misistis
a quibdã ñ rectã fidem tenentib s errorib unplici¬
tis. quã ⁊ ab alus cos unitantib uos ꝑsequi ⁊ infa¬
mari. atq ur̃as eccłias suis dotib ⁊ ficleliũ oblat̾oru¬
b expoliari. ur̃osq ministros nimis uexari: ⁊ ideo
multos a uobis.⁊ a recta fide discedere. qm̃ eis ñ po¬
testis defensionem impendete. nec ea que necũa sũt
ministrare. Dolite imitari ft̃s si uos maliuoli ⁊ impũ
tremfamilias beelzebub uocau̾unt. qͣntomag̾̃ do¬
mesticos etus: Ip̃a it̾um consolans nos loquitur
dicens. Si de hoc mundo fuissetis: muncdus qd̾
suũ erat diligeret. S quia ñ estis de Hoc mundo
s ego elegi uos de mundo: propt̾ea odit uos mun¬
dus. Yropter tales fratres hortamur uos sicut ⁊ ĩ hac
scã eccłia constitutum habemus: ut semꝑtestes uo¬
biscum sacerdotes ⁊ cliaconos habeatis. Et licet cõ¬
scientia sufficete possit propria: tñ propt̃ maliuo¬

Expanded text:
estri causa negotii misistis,a quibusdam non rectam fidem tenentibus, sed erroribus implicitis, quam et ab aliis eos imitantibus, persequi et infamari, atque vestras ecclesias suis dotibus et fidelium oblationibus spoliari, vestrosque ministros nimis vexari; et ideo multos a vobis et a recta fide discedere, quoniam eis non potestis defensionem impendere, nec ea quae necessaria sunt ministrare. Nolite mirari, fratres, si vos malevoli et impii tremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Ipsa iterum consolans nos loquitudicens. « Si de hoc mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret, sed quia non estis de hoc mundo, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus . » Propter tales, fratres, hortamur vos sicut et in hac sancta Ecclesia constitutum habemus, ut semper testes vobiscum sacerdotes et diaconos habeatis, et licet conscientiam sufficere possit propria, tamen propter malevo
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua. Est etiam ĩ antiquis eccłe statutis decretũ: ut
qui aliena inuadit ñ exeat impunitꝰ. s cũ młtiplicat̃õe
oniĩarestitua. Uñ ⁊ in eugłio scͥptmẽ. Quod si aliquid
defrardaui: reddo quãdruplũ. Et ĩ legib seculi cautura
habetur. Qu rem subripit alienã. illi cuius res direp¬
ta ẽ in undecuplum que sublata sunt restituat. Et ĩ le¬
ge clituna legitur. Maledictus om̃is qui transfert t̾mi¬
mant᷑ absc ulla uitione: nec exerceant᷑ absq sua dãpna

Expanded text:
reliqua. Est etiam in antiquis Ecclesiae statutis decretum , ut qui aliena invadit non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. Unde et in Evangelio scriptum est: Quod si aliquid defraudavi, reddo quadruplum . Et in legibus saeculi cautum habetur: Qui rem subripit alienam, illi cujus res direpta est in undecuplum quae sublata sunt restituat. Et in lege divina legitur: Maledictus omnis qui transfert termimant
Abbreviated transcription (Latin):
reclintegrent᷑ dec̾minis. Prius gͦ oportet om̃ia illis.
legib reclintegrati. ⁊ eccłas que sublate sibi sunt. cũ
qͣntum expoliati uł expulsi eẽ iudent᷑ añqͣtn ad syno¬
dum cormuocentur: ⁊ ab om̃ib quisq sue ꝑiuntie ep̃is¬
audiatur. Nam nͨ conuocari ad causam. nec dnudicari po¬
test: exspoliatus uł expulsus: qr ñ est pͥuilegiũ quo exspo¬
liari possit iã nũdatus. Uñ ⁊ antiquitus decretum est
om̃s possessiones. ⁊ om̃ia sibi sublata. atq fructus cunctoᷤ
at. Et alibi scͥptum habetur. Ille qui molentiã ꝑtulit u
rus teneat. Et alibi i synodalib patr̃ dectetũ: ⁊ regũ
edictis legitur statutũ. & edintegranda surit om̃na ex¬
spoliatis uł eiectis ep̃is. p̃sentialit̾ ordinat᷑one pontisi¬
cum: ⁊ ĩ eoꝵ uñ abscesserunt potestate fumditus reuo

Expanded text:
redintegrentur. Prius ergo oportet omnia illis redintegrentur. Prius ergo oportet omnia illis legibus redintegrari, et Ecclesias quae eis sublatae sunt cum quantum exspoliati vel expulsi esse videntur, antequam ad synodum convocentur, et ab omnibus quisque audiatur. Nam nec convocari ad causam, nec dijudicari potest exspoliatus vel expulsus , quia non est privilegium quo exspoliari possit jam nudatus. Unde et antiquitus decretum est: Omnes possessiones, et omnia sibi sublata, atque fructus cunctos at. Et alibi scriptum habetur: Ille qui violentiam pertulitrus teneat. Et alibi in synodalibus Patrum decretis, et regum edictis legitur statutum: Redintegranda sunt omnia exspoliatis vel ejectis episcopis praesentialiter ordinatione pontificum, et in eorum, unde abscess
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃e sus echortatonib ĩcitauit. ⁊ parilẽ cirta eccłe tran¬
quillitatẽ cdãi nr̃i contẽplat̾oñe anini p̾̃stet flagita¬
mus: ut cuta insidiatores ⁊ ꝑsecutores nr̃os initius
pitur ita st̃ib dirtti. sicut sͥ a dũo cupiunt dimiit¬
ti. De cet̾o uͦ ne uiqͣm talia ñ solũmͦ ĩ apłice sedis p̃fu
pentut. Nõ gͦ necesse ẽ suphis noua cidere: s uetera re¬
citare atq firitiare. Est enĩ a multis añcessorib nr̃is
synodalit̾ decretum atq firmatũ. ut oues q̃ pastori
suo cõmisse fiũnt. eum nͨ rep̾hendere. nisi a recta fide
actus gladio oris ñ sunt fetiendi: qͣmqͣm rite rep̾hen¬
dendi estiment᷑. Nec ullos ep̃os suis reb expoliatos. uła se¬
dib iu aut dolo. aut quocũq ingemo pulsos. sicut ⁊ uos de
nobis iudicastis. aut ad synodum tã ꝓuintialẽ qͣm gene¬
ralẽ posse conuocare. aut ĩ aliquo rũdicare. añqͣm ciracta
que eis ablata sunt legib. potestati eoꝵ pacifice ꝑ om̃ia

Expanded text:
exhortationibus incitavit, et parilem circa Ecclesiae tranquillitatem, Domini nostri contemplationem animi praestet flagitamus, ut circa insidiatores, et persecutores nostros mitius pitur, ita fratribus dimitti, sicut sibi a Domino cupiunt dimitti. De caetero vero ne unquam tpentur. Non ergo necesse est super his nova cudere, sed vetera recitare atque firmare. Est enim a multis antecessoribus nostris synodaliter decretum atque firmatum ut oves quasuo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide actus gladio oris non sunt feriendi, quanquam rite reprehendendi aestimentur, nec ullos episcopos suis rebus exspoliatos, vel a sedibus vi aut dolo, aut quocunque ingenio pulsos, sicut et vos de nobis judicastis, aut ad synodum tam provincialem quam generalem posse convocare, aut in aliquo judicare antequam cuncta quae eis ablat
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet. Caritas nunqͣm extidit. Semꝑ rogo ut de¬
t̾iora reiciatis. ⁊ meliora ꝑficiatis: quua nos ñ sp̃m
mundi accepimus. s spͣm qui ex dõ ẽ: ut sciamus
que exdõ donata sunt nobis. ⁊ ea sectamini indiffe¬
renter. Data. Uii. idus aplis: claro ⁊ seuero consulib
Epistela cuiis supra italicis directa:

Expanded text:
inet. Charitas nunquam excidit. » Semper rogo vos, ut deteriora rejiciatis, et meliora perficiatis, quia nos non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis, et ea sectemini indifferenter. Data VII Idus Aprilis Claro et Severo consulibus. EPISTOLA PII PAPAE ITALICIS DIRECTA