comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se deĩꝑiodimicantes uires adũs israbeliticã gentẽ ꝓuocauere romanas. hircanꝰ nãq ab eis cont᷑ frẽm poposẽ
aurilũ tc̃iã roma subiugauerat gͦciã. lateq &iã aliis orbis partib ĩ pans tanꝗ se ipsa ñ ualens ferressua

Expanded text:
se de imperio dimicantes uires aduersus Israeliticam gentem prouocauere Romanas. Hyrcanus namque ab eis contra fratrem poposcit auxilium. Tunc iam Roma subiugauerat Africam, subiugauerat Graeciam lateque etiam aliis orbis partibus imperans, tamquam se ipsam non ualens ferre, sua
Abbreviated transcription (Latin):
płtuerant᷑. in illo uno om̃ib supplicare: Si enĩ nemo irasceret᷑ : cũ in illo uno nemo ẽtẽneret᷑. fotiꝰ quã cuitis
qͥb dã. iusta irascendi causa. illis qͥ p̃t̃ missi eeñt. multo numerosiorib p̃beret᷑. Fsert̃ cũ eis de suꝑna sede fulgentib

Expanded text:
possent in illo uno omnibus supplicare sic enim nemo irasceretur, cum in illo uno nemo contemneretur potius quam cultis quibusdam iusta irascendi causa illis, qui praetermissi essent, multo numerosioribus praeberetur, praesertim cum eis de superna sede fulgentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ment᷑ actores Anforte g̃co platom petiꝰ palna danda ẽ qͥcũ ratiõe formaree qualis eẽ ciuitas
debeat tanq̃i adũsarios ueritans poetas censint urbe pellendos Iste ⁊̾ e& soꝵ inutias indigne
tuit & fucari corrũpiq figñtis animos ciatũ noluit: Eferñẽ pletonis humantnẽ a ciuit̾ us
aeuipiendis poctas urbe pellentẽ. cũ doꝵ diuntate honori suo ludes scenicos expetente. Ille

Expanded text:
r actores, honorentur auctores? An forte Graeco Platoni potius palma danda est, qui cum ratione formaret, qualis esse ciuitas r actores, honorentur auctores? An forte Graeco Platoni potius palma danda est, qui cum ratione formaret, qualis esse ciuitas debeat, tamquam aduersarios ueritatis poetas censuit urbe pellendos? Iste uero et deorum iniurias indigne tulit et fucari corrumpique figmentis animos ciuium noluit. Confer nunc Platonis humanitatem a ciuibus decipiendis poetas urbe pellentem cum deorum diuinitate honori suo ludos scaenicos expetente. Ille,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ ueluptatis humanȩ q̃rerent᷑. uitio morũ inreperent humanoꝵ. Dii eas sibi et hibi petiuer̃.:
Q uomͦ gꝰ abicit᷑ scenicꝰ ꝑ quẽ colitur as : Et theatricȩ illius t̃pitudinis qͣ fronte notat᷑ actor si adorat᷑¬
exactor: In hac c̃trou̾sia g̃ci romaniq c̃certent. Gci putant serecte honorare hoĩes scenicos: cum
colant ludoꝵ scenicoꝵ flagitatores dos. Romani uͦ hõib scenicis nec plebeiã tribũ. qͣntom inꝰ senat¬
riã cutiã dehinestari sint̾. In hac disceptatiõe huiꝰcemdi ratiorinatio sũmã q̃stiõis absoluit : đpont̃
g̃ci. Si dii tales colendi s̃ ꝓfecto eiã tales hoĩes honorandi: Ad sum̃t romani . s nullomͦ tales hoĩes
honorandi s̃ : Ccludt̃ xp̃iam. Nullomͦ gͥ di tales eelendi s̃ Deind q̃rimꝰ ipsi poetȩ taliũ fablarũ
positores.qͥ.iii. tabulai lege ꝓhibent᷑ famã lede ciuiũ. tã ꝓbrosa inđos c̃uitia i aculantes. cur

Expanded text:
tum uoluptatis humanae quaererentur, uitio morum inreperent humanorum. Di eas sibi exhiberi petierunt: quo modo ergo abicitur scaenicus, per quem colitur Deus? et theatricae illius turpitudinis qua fronte notatexactor? In hac controversia Graeci Romanique concertant. Graeci putant recte se honorare homines scenicos, quia colunt ludorum scenicorum flagitatores deos: Romani vero hominibus scenicis nec plebeiam tribum, quanto minus senatoriam curiam dehonestari sinunt? In hac disceptatione hujuscemodi ratiocinatio summam quaestionis absolvit. Proponunt Graeci: Si dii tales colendi sunt, profecto etiam tales homines honorandi. Assumunt Romani: Sed nullo modo tales homines honorodecim tabularum lege prohibentur famam laedere ciuium, tam probrosa in deos conuicia iaculantes quur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ falsũ. qr t᷑pe: qr indignũ ẽ: Naturale aũ. aciuili uelle discernere. ꝗdẽ aliud. quã &iã psũ cuule
fateri eẽ m̃dosũ : Si enĩ illud naturale ẽ. ꝗđ hab& rep̃hensiõis ut exdudat᷑¬
naturale ñ ẽ. ꝗd hab& ineriti ut ad inettat᷑ : Hȩc nẽpe illa causa ẽ: quare priꝰ scripserit dereb huma¬
nis. posteri de diuinis. qm̃ indiuinis reb ñ naturã: s hõiũ instituta secutꝰ ẽ: Intueam᷑ sane & auilẽ
theologrã Eciũ genꝰ ẽ in qͥt . qđ inurbib ciues. matime sacerdotes. nosse atq: administrare debent: in qͦ
logia. matiinȩ ac cõmodata ẽ ad cheatrũ : scđa ad mundũ t̃cia adurbẽ: Iuis ñ uideat cuu palmã dederit :

Expanded text:
quia falsum, quia turpe, quia indignum est. Naturale autem a ciuili uelle discernere quid est aliud quam etiam ipsum ciuile quia falsum, quia turpe, quia indignum est. Naturale autem a ciuili uelle discernere quid est aliud quam etiam ipsum ciuile fateri esse mendosum? Si enim illud naturale est, quid habet repnaturale non est, quid habet meriti, ut admittatur? Haec nempe illa causa est, quare prius scripserit de rebus humanis, posterius de diuinis, quoniam in diuinis rebus non naturam, sed hominum instituta secutus est. Intueamur sane et ciuilem theologian. \'Tertium genus est, inquit, quod in urbibus ciues, maxime sacelogia maxime acc
Abbreviated transcription (Latin):
sis erꝰ ubi cũ nit rogass&e abrahã scđm ꝗd scir& qł heres ciꝰ ertqsdit ulli ds̃: Accipe mͥ uiuencã trimã &r
capiñ timã & arietẽ trinũ & turturẽ & colũbã. Accep̃ aũ ilehec om̃a erdiuisit illa media & pasuit
ea sont̃ saciẽ alterũ alteri. aues aũ ñ diuisit & descender̃ si c̃ scriptũ e aurs sip̃ eorpora q̃ duusa erant
e esedi allis abraiã curea solis aũ occasũ pauor irruit suꝑ abrahã & ecce timor magnꝰ tenebros incidit ei¬
aseliden. ee souade ingentis annis gentẽ aũ cui seruienint iudicabo ego: Post hiec uꝰ eribt̃ huc cũ subpel¬
lestisi muiltar tuaũ ibi s ad patres tuos c̃ pace nutritꝰ in senectite hona Quarta sꝰ gñatioe cũtent
sedue. pau enĩ ipletas peceata amorreor usq adhue: Cũ aũ iã solerat adoccasu flams fucti ẽ cretce¬
hã diesi semini tuo dabo t̾rã hanc a flumine egypti usq ad flum̃ magnũ eufraten ceneos & cener eos¬

Expanded text:
uencam trimam et capram trimam et arietem trimum et turturem et columbam. Accepit autem illi haec omnia et diuisit illa media et posuit ea contra faciem alterum alteri; aues autem non diuisit. Et descenderunt, sicut scriptum est, aues supra corpora quae diuisa erant, et consedit illis Abrafligent eos quadringentis annis; gentem autem cui servierint, judicabo ego. Post haec vero exibunt huc cum suppellectili multa. Tu autem ibis ad patres tuos cum pace nutritus in senecta bona. Quarta vero generatione convertent se huc. Nondum enim impleta sunt peccata Amorrhaeorum usque adhuham dicens: semini tuo dabo terram hanc a flumine Aegypti usque ad flumen magnum, flumen Euphraten:
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ. đo iugatino. collib deã collatinã uallib: ũ alloniã p̃feter̃ Nec saltẽ potuer᷑ unã segitiã talẽ
inueure : cui semel segetes ẽm̃darent. S sata frum̃ta quã diu subt̾ra eẽnt : p̃positã uoluer habe deã

Expanded text:
montium deo Iugatino; collibus deam Collatinam, uallibus Valloniam praefecerunt. Nec saltem potuerunt unam Segetiam talem montium deo Iugatino; collibus deam Collatinam, uallibus Valloniam praefecerunt. Nec saltem potuerunt unam Segetiam talem inuenire, c
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tãdui eseruatũ ẽ. nulla alia causa nisi siuis regͥ iõib desertis & illa receptã pire potuisse : in q̃ uore uan¬
tatis q̃ pat̾at eẽ : isti attendant speculũ suũ & similia c̃queri siulłꝰ in eis pudor ẽ erubescant, Suã quã ro¬
manũ ĩpiĩ afflictũ ẽ. potiꝰ quã mutatũ. qđ & alis ante ap̃igom̃ tprib ei c̃tigit & abilla ẽ aflietiõe re¬
doꝵ t̃ba quã romani colebant : quẽ potissimũ ł qͦsđos credant illud ĩ piũ dilatassci atq seruasse: Neq
enĩ in hoc tã p̃claro oꝑe. & tantȩ plenissimo dignitatis: audent aliqs par
uagitib p̃sid&. aut cunine: q̃ cunas eoꝵ administrant: Quando aũ poss̃ uno loco libri huiꝰ c̃memorari¬
omã noĩa đor & deaꝵ. q̃ illi gͣndib: uo luminib: uit c̃p̃henđe potuer̃ singulis reb ꝓpria disꝑtien¬
tes officia numinũ: Nec agroꝵ munꝰ uni alicui do cõmittendũ abitti s̃: s rura deȩ rusinȩ. iuga

Expanded text:
quod tam diu conseruatum est, nulla alia causa nisi suis religionibus desertis et illa recepta perire potuisse? In qua uoce uanitatis, quae poterat esse, isti adtendant speculum suum, et similia conqueri, si ullus in eis pudor est, erubescant. Quamquam Romanum imperium adflictum edeorum turba quam Romani colebant, quem potissimum, vel quos deos credant illud imperium dilatasse atque servasse, neque enim in hoc tam preclaro opere et tante plenissime dignitatis, audent aliquas pavagitibus presidet; aut Cuniane, que cunas eorum administratna deorum et dearum, quae illi grandibus uoluminibus uix conprehendere potuerunt singulis rebus propria dispertientes officia numinum? Nec agrorum munus uni alicui deo committendum arbitrati sunt, sed rura deae Rusinae, iuga
Abbreviated transcription (Latin):
hab e uespã nisi de solis occasu nec mane nisi de solis exortu silloꝵ aũ priores tres diessine sole ꝑacti s̃. qͥdie quarto
factꝰ refert᷑ : Et pͥmitꝰ qͥdem iut ũbo di facta atq: int̃ ipsa & tenebras ds̃ separasse narrat᷑ & eandẽ lucẽ uocasse
diẽ. tenebras aũ noctẽ .S qualis illa sit lux & qđ alt̾nante motu qualẽq uespã & mane fecerit remotũ ẽ asensib
nr̃is nec ita ut ẽ intellegi anob̾ potẽ : qđ tam̃ sine alla hȩsitatiõe credendũ ẽ: Aut enĩ aliqua lu corporea
ẽ siue in suꝑiorib mundi partib: longe ac̃spectib nrͣis uñ sol postͥm̃dũ accens ẽ aut lucis noĩe significata ẽ sc̃a

Expanded text:
habere uesperam nisi de solis occasu nec mane nisi de solis exortu; illorum autem priores tres dies sine sole peracti sunt, qui die quarto factus refertur. Et primitus quidem lux uerbo Dei facta adque inter ipsam et tenebras Deus separasse narratur et eandem lucem uocasse diem, tenebras autem noctem; sed qualis illa sit lux et quo alternante motu qualemque uesperam et mane fecerit, remotum est a sensibus nostris, nec ita ut est intellegi a nobis potest, quod tamen sine ulla haesitatione credendum est. Aut enim aliqua lux corporea ■ est, siue in su
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ ũsa tana & scinifes c ỹnomia h inorssperorũ ulcera gͣndo : locusta tenebrȩ pors pͥmogenitoꝵ sad
extremũ israhelitas qͦt plagis tot tantisq qđ fracti tandẽ aliquando dimiserant egyptiĩ inmari rubro

Expanded text:
guinem uersa, rana et sciniphes, cynomyia, mors pecorum, ulcera, grando, lucusta, tenebrae, mors primogenitorum. Ad guinem uersa, rana et sciniphes, cynomyia, mors pecorum, ulcera, grando, lucusta, tenebrae, mors primogenitorum. Ad extremum Israelitas, quos plagis tot tantisque perfracti tandem aliquando dimiserant, Aegyptii in mari Rubro
Abbreviated transcription (Latin):
gͣue usũ ẽ patrieoꝵ & ad monuit patrẽ uel ut corrigens eiꝰ errorẽ & qͥs nã eoꝵ eẽt maior osten¬
iunior maior illo erit & sem̃ eiꝰ erit in multitudine gentiũ &iã hic duo illa ꝓmissa de monstrat
nã illẽ in ppłm. iste ui multitudinẽ gentiũ. Qđ euidentius quã his duab: ꝓmissiõib: c̃tineri ppłm
& ia toseph ꝑreliqͦs centũ quadraginta quatuor annos donecetirent det̾ra egypti i modũ uicre¬
dibilẽ illa gens creũ &iã tantis attrita ꝑsecutiõib ut qͦdã tpre nati masculi necarent᷑ cũ mirantes
negyptios ninna ppłt illiꝰ inerem̃ta t̾rerent. Tc̃ moyses subtratꝰ furto trucidatorib paruuloꝵ ad
defendat egyptiũ occidat & t̾ritꝰ fuerat postea diuinitꝰ misstin potestate sp̃s cłi suꝑaũ pharaonis resister¬
tes magos : Ec̃ꝑeũ egyptiis in latȩ s̃ derẽ in emorabiles plage cũ dimitte ppłm đi nollent. aqua insan¬

Expanded text:
e visum est patri eorum, et admonuit patrem velut corrigens ejus errorem, et quisnam eorum esset major ostend frater ejus junior major illo erit, semen ejus erit in multitudinem gentium . Etiam hic duo illa promissa demonstrat. Nam ille in populum, iste in multitudinem gentium: quid evidentius quam his duabus promissionibus contim Ioseph per reliquos centum quadraginta quattuor annos, donec exiretur de terra Aegypti, in modum incredibilem illa gens creuit, etiam tantis adtrita persecutionibus, ut quodam tempore nati masculi necarentur, cum mirantes Aegyptios nimia populi illius incrementa terrerent. Tunc Moyses subtractus furto trucidatoribus paruulorum defenderet, Aegyptum occiderat et territus fuerat, postea diuinitus missus in potestate spiritus Dei superauit Pharaonis resistentes magos. Tunc per eum Aegyptiis inlatae sunt decem memorabiles plagae, cum dimittere populum Dei nollent, aqua in san
Abbreviated transcription (Latin):
seniũ pie fidelit̃q tolerando : aug& meritũ patientiȩ ñ aufert uocabulũ penȩ:Ita cũ er hõis
pͥmi ꝑpetuata ꝓ genie. ꝓcul dubio sit mors pena nascentis : tam̃ siꝓpietate iustitiaq: pendat᷑. fit
głã renascentis Etcũ sit mors peccati retribittio: aliquando ĩpetrat ut nil retribuat᷑ pec

Expanded text:
sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominis sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine procul dubio sit mors poena nascentis. tamen si pro pietate iustitiaque pendatur, fit gloria renascentis; et cum sit mors peccati retributio, aliquando inpetrat, ut nihil retribuatur pec
Abbreviated transcription (Latin):
gł̃am: Cũ ł illa ꝓ iniqͥtate deserit᷑ & effic̃ p̃uaricatores: łista ꝓueritate suscipit᷑ & effic̃ mart yres
Acꝑhoc lex qͥdẽ bona ẽ : ꝙ ꝓhibitio ẽ peccati. mors aũ mala : qi stipendiũ ẽ peccati: S quẽ admdũ
iniustitia male utit᷑ ñ tantũ malis uerũ &xĩa bonis: ĩta iustitia bene ñ tantũ bonis: s &iã malis: hie
fit ut &iã mali male lege utant᷑: quãuissit lex bonũ. & boni bene moriant᷑. quãuis sit mors malũ:
tes appellant᷑: nulli bona ẽ: hab& em̃ asꝑũ sensũ: & cont᷑ naturã ius ipsa qua utrũq diuellit᷑: qđ
fuerat in uiuente c̃iuctũ atq c̃sertũ: quã diumorat᷑. donec om̃is adimat᷑ sens: qͥ etipso in erat
animȩ carnisq: c̃pleru : Quã totã melestiã : ñ nunq unꝰ ict corporis ł animȩ raptꝰ int̃cip. nec¬
eã sentiri p̃ueniente celeritate ꝑmittit: Qcꝗd tam̃ illud ẽ in morientib: qđ cũ gͣui sensu adimit

Expanded text:
am, cum uel illa pro iniquitate deseritur et efficit praeuaricatores, uel ista pro ueritate suscipitur et efficit martyres. Ac per hoc lex quidem bona est, quia prohibitio est peccati; mors autem mala, quia stipendium est peccati; sed quem ad modum iniustitia male utitur non tantum malis, uerum etiam bonis: ita iustitia bene non tantum bonis, sed etiam malis. Hinc fit, ut et mali male lege utantur, quamuis sit lex bonum, et boni bene moriantur, quamuis sit mors malum. tes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum et contra naturam uis ipsa, qua utrumque diuellitur, quod fuerat in uiuente coniunctum adque consertum, quamdiu moratur, donec omnis adimatur sensus, qui ex ipso inerat animae carnisqeam sentiri praeueniente celeritate permittit. Quidquid tamen illud est in morientibus, quod cum graui sensu adimit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tiosius quã mors. ꝑ quã fit ut & delicta oũa dimittant᷑ & merita cumulatius augeantur :
Neq esiũ tanti s̃ meriti dͥcũ mortẽ differre n possent bapti ⁊ ati s̃. deletiso: om̃ib: peccatis
ex hac uita emigrari quanti s̃ hiqͥ mortẽ cũ possent iđo ñ distuler̃ qr maluer apo c̃fitendo

Expanded text:
tiosius quam mors, per quam fit ut et delicta omnia dimittantur, et merita cumulatius augeantur? Neque enim tanti sunt meriti, qui, cum mortem differre non possent, baptizati sunt, deletisque omnibus peccatis ex hac vita emigrarunt, quanti sunt hi qui mortem, cum possent, ideo non distulerunt, quia maluerunt Chri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta c̃plent᷑ nimisq: ab surdũ ẽ ut dicat᷑ aliqͦs hoĩes exhacsimillã partẽ oceani ĩm̃sitate tiecta naniga¬
re ac ꝑuenire potuisse : ut &ĩa illic exuno illo pͥmo hõie genꝰ institueret᷑ hum anũ. qua ꝓp̃t intillos tunc
hõiũ ppłos qͥ ꝑseptuaginta duas gentes & totidẽ linguas colligunt᷑ fuisse diuisi. q̃ramꝰ si possumꝰ inuenire
illã in t̾ris ꝑ egͥnantẽ ciuit atẽ di g̃ usq ad diluuiũ arcãq ꝑducta ẽ atq: infiliis noe ꝑeoꝵ benedictiões
ꝑsenerasse monstrat᷑ marime inmatimo qͥ ẽ appellatꝰ sem quando qͥdẽ iaphet it abeneditꝰ ẽ ut in eiꝰ fr̃is

Expanded text:
aliquos homines ex hac in illam partem, Oceani immensitate trajecta, navigare ac pervenire potuisse, ut etiam illic ex uno illo primo homine genus institueretur humanum. Quapropter inter illos tunc hominum populos, qui per septuaginta duas gentes et totidem linguas colliguntur fuisse divisi, quaeramus, si possunantem civitatem Dei, quae usque ad diluvium arcamque perducta est, atque in filiis Noe per eorum benedictiones perseverasse monstratur, maxime in maximo, qui est appellatus Sem: quandoquidem Japheth ita benedictus est, ut in ejusdem fratris
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renȩ scilic& & cȩlestis ꝑtpra ꝓcursꝰ ostendit᷑: Cepte s̃ enĩ cͥmemorari aminimo filio qͥ uocatꝰ
ẽ iaphet. cuiꝰ filii octo nõati s̃. nepotes aũ septẽ de duob filus eiꝰ tres eruno quatuor eralto¬
nineuen or hoboth aiuitatẽ & chalach & das int̃ mediũ mineue & chalach shȩc quitas magna Ie porro
chus pat̾ gigantis n ebrorh pͥmo nõatꝰ ẽ infiluis chã cuiꝰ qͥnq filu iã fuerant c̃putat & nepotes duo s stum
gigantẽ aut post nepotes suos natos genuitꝰ aut qđ ẽ credibilius seorsũ deillo ꝓpt̃ eiꝰ eminentiã scriptura
locuta ẽ s quandoqͥdẽ & regnũ eiꝰ c̃memoratũ ẽ cuiꝰ in itiũ erat illa nobilissima babylon ciuitas & q̃ iurta
c̃memorata s̃ suiȩ iuitates. siue regiones. Qđ uͦ dictũ ẽ det̾ra illa id est de t̾ra sennaar q̃ ꝑtinebat¬
ad regnũ nebroth eaisse assur ei edificasse mineuen & alias quas c̃texuit ciuctates longe pꝰea factũ ẽ

Expanded text:
elestis, per tempora procursus ostenditur. Coeptae sunt autem commemorari a minimo filio, qui vocatus est Japheth; cujus filii octo nominati sunt; nepotes autem septem de duobus filiis ejus, tres ex uno, quatuor ex altNineuen et Roboth ciuitatem et Chalach et Dasem inter medium Nineuae et Chalach: haec ciuitas magna. Iste porro Chus, pater gigantis Nebroth, primus nominatus est in filiis Cham, cuius quinque filii iam fuerant conputati et nepotes duo. Sed istum gigantem aut post nepotes suos natos genuit, aut, quod est credibilius, seorsum de illo propter eius eminentiam scriptura locuta est; quando quidem et regnum eius commemoratum est, cuius initium erat illa nobilissima Babylon ciuitas, et quae iuxta commemoratae sunt siue ciuitates siue regiones. Quod uero dictum est de terra illa, id est de terra Sennaar, ad regnum Nembroth, exiisse Assur, et aedificasse Niniven, et alias quas construxit civitates, longe postea factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& antiochi & ꝑsis bello in eodẽ apparuisse figm̃to. & qi romanis felicit᷑ ꝓueniss& exsenatꝰ c̃sulto eidẽ apollini su clona

Expanded text:
 Antiochi et Persis bello in eodem apparuisse figmento, et quia Romanis feliciter prouenisset, ex senatus consulto eidem Apollini suo dona
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc offendebat᷑ noĩe: tantũ priuare. & patria pͥuauit & honore : Hȩc mala facta s. hȩc ad ũsa accider̃ qͣndo¬
in illa re publica ȩqͦ & modesto iure agitatũ ẽ: Lucretius qͦq qͥ in locũ c̃letini fuerat subrogatꝰ. morbo ante quã

Expanded text:
si hoc offendebatur, nomine tantum priuare, et patria priuauit et honore! Haec mala facta sunt, haec aduersa accidersi hoc offendebatur, nomine tantum priuare, et patria priuauit et honore! Haec mala facta sunt, haec aduersa acciderin illa republica aequo et modesto jure agitatum est. Lucretius quoque, qui in locum Bruti fuerat subrogatus, morbo, antequa
Abbreviated transcription (Latin):
&r idẽ britꝰ c̃sanguineus tarqͥni fuiss e phibet᷑. S c̃latinũ uidelic& similitudo nõis p̃sit. q eeiã tarqͥmius uocabat᷑
Mutare gͦ nom̃ ñ patriã cogeret᷑ꝰs postremo in eiꝰ noie hoc uocabulũ minꝰ ec̃t : luicius c̃latinꝰ tantũ mͦ uocaret᷑ Is idõ
ñ amisit qđ sine ullo detriñto poss& amittere : ut & honore: primꝰ c̃sul &ciuitate. honꝰ cuus carere iub eret᷑: Etiã¬
ne ista ẽ gła iunii bruti. detestanda in iqͥtas. & nihilo utilius rei publicȩ: &iãne ad hanc ꝑpetͥndã uic̃ amor patriȩ
laudũq i m̃sa cupido: iã expulso utiq tarqͥnio tyranno c̃sul cũ bruto creatꝰ ẽ maritꝰ lucretiȩ licius tarqͥnius cla¬
tinꝰ. Quã iuste ppłs mores in ciueñ nom̃ attendit. quã ĩpiȩ brutꝰ collegã pͥmȩ ac nouȩ illius potestatis quẽ posser

Expanded text:
et idem Brutus consanguineus Tarquinii fuisse perhibetur; sed Collatinum uidelicet similitudo nominis pressit, quia etiam Tarquinius uocabatur. et idem Brutus consanguineus Tarquinii fuisse perhibetur; sed Collatinum uidelicet similitudo nominis pressit, quia etiam Tarquinius uocabatur. Mutanon amisit quod sine ullo detrimento posset amittere, ut et honore primus consul et ciuitate bonus ciuis carere iuberetur. Etiamne ista est gloria, Iunii Bruti detestanda iniquitas et nihilo utilis rei publicae? Etiamne ad hanc perpetrandam \'uicit amor patriae laudumque inmensa cupido? Iam expulso utique Tarquinio tyranno consul cum Bruto creatus est maritus Lucretiae L. Tarquinius Collatinus. Quam iuste populus mores in ciue, non nomen adtendit! Quam inpie Brutus collegam primae ac nouae illius potestatis, quem posset,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hoste. uulnerib occisis a se ipso pͥmitꝰ filiis suis. & uxoris suȩ fr̃ib qđ eos ꝓrestiuendo tarqͥnio c̃iurasse
cognouerat: Iđ factũ uirgilius pꝰea quã laudabilit̃ c̃inemoraũ.: c̃tinuoclem̃t̃ ex horruit: Cũ eñĩdirissex. na¬
tosq pãt noua bella mouentes. ad pęnã pul chra ꝓliłtate uocaũ: mer deind exclama ũ. eait: Infelit.
ut cũq ferant: ea facta minores : &mͦ libe in qͥt ea facta posteri ferant. id ẽ p̃ferant & extollant᷑ qͥ filios occidit :
infelut ẽ : Et tanꝗ ad c̃solandũ infelicẽ subiunt̃ : uic̃ amor patriȩ: laudũq: ĩ m̃sa cupido. Nonne in hoc brito
qͥ &x filios occidit. &ase ꝑcusso hostefilio tarqͥnii mutuo ꝑcussꝰ suꝑ uiuere ñ potu it .eiq potiꝰ ipse tarqͥmus suꝑuait.
c̃latini collegȩ uidet᷑ in nocentia iundicata qͣbonꝰ ciuis hoctar qͥnio pulso pass ẽ : qđ tyrannꝰ ipse tarqͥnius: Nã

Expanded text:
cum hoste uulneribus, occisis a se ipso primitus filiis suis et uxoris suae fratribus, quod eos pro restituendo Tarquinio coniurasse cognouerat. Quod factum Vergilius postea quam laudabiliter commemorauit, continuo clementer exhorruit. Cum enim dixisset: Natosque pater noua bella monentes Ad poenam pulchra pro libertate uocabit, mox deindoccidit, infelix est. Et tamquam ad consolandum infelicem subiungit: Vincit amor patriae laudumque inmensa cupido. Nonne in hoc Bruto, qui et filios occidit et a se percusso hosti filio Tarquinii mutuo percussus superuiuere non potuit eique potius ipse Tarquinius . superuixit, Collatini collegae uidetur innocentia uindicata, qui bonus ciuis hoc Tarquinio pulso passus est, quod tyrannus ipse Tarquinius? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tis factꝰ es & quare c̃tidit facies tua : Nonne si recte offeras recte aũ ñ diuidas peccasti qͥesce Adte
enĩ cũsio ełꝰ & tud ñaberis illius: In hac ad monitiõe łmonitu quẽ dsꝓtulit ad cam . Illud qͥdem qđ

Expanded text:
stis factus es et quare concidit facies tua? Nonne si recte offeras, recte autem non diuidas, peccasti? Quiesce; ad te stis factus es et quare concidit facies tua? Nonne si recte offeras, recte autem non diuidas, peccasti? Quiesce; ad te enim conuersio eius, et tu dominaberis illius. I
Abbreviated transcription (Latin):
corporis siue illos qͦsistis simillimos habemꝰ in sõnis nec int̾iore gr̃a m̃tẽ regat atq agat: nihil ꝓd est
hõĩ om̃is p̃dicatio ueritatis: Fac̃ aũ hoc ds̃ auasis miscdĩȩ ireuasa discernens dispensatiõe qua ⁊pse
diendũ desideriis eiꝰ nec ei inbra nr̃a uelut iniqͥtatis arma exhibemꝰ. conũtit᷑ ad m̃tẽ ñ sibi ad mala
forma c̃ grua loq̃bat᷑: ꝗd ei ꝓfuit : nonne cͣceptũ scel innecando fr̃e &iã post ũbũ diuinȩ ad moni¬
tiõis ĩpleũ : Hã cũ sacrificia discreusser aboꝵ in illius aspiciens huiꝰ despiciens qđ ñ dubitandũ ẽ po¬
tuisse cognosci. signo aliqꝰ ad testante iusibili & hoc ido feciss& ds̃ ꝙ mala erant oꝑa huius st̃is
uͦ eiꝰ bona c̃tristatꝰ ẽ cain ualde e c̃cidit facies eiꝰ. Sic em̃ scriptũ ẽ: Etdit̃ dñs ad cain. quare tri¬

Expanded text:
corporis siue illos, quos istis simillimos habemus in somnis, nec interiore gratia mentem regat adque agat, nihil prodest corporis siue illos, quos istis simillimos habemus in somnis, nec interiore gratia mentem regat adque agat, nihil prodest homini omnis praedicatio ueritatis. Facit autem hoc Deus a uasis misericordiae irae uasa discernens, dispensatione qua ipse diendum desideriis eius nec ei membra nostra uelut iniquitatis arma exhibemus, conuertitur ad mentem non sibi ad mala, forma congrua loquebatur, quid ei profuit? Nonne conceptum scelus in necando fratre etiam post uerbum diuinae admonitionis ao inpleuit? Nam cum sacrificia discreuisset amborum, in illius respiciens, huius despiciens, quod non dubitandum est potuisse cognosci signo aliquo adtestante uisibili, et hoc ideo fecisset Deus, quia mala erant opera huius, fratris uero eius bona: contristatus est Cain ualde et concidit facies eius. Sic enim scriptum est: Et dixit Dominus ad Cain: Quare tri
Abbreviated transcription (Latin):
alibi: Sol ñ occidat supira cundiã uram : Et in euuangłio: Si peccauerit inte fr̃ tuus corripe
eũ int̃te & ipsũ. Itẽ depȩcatis in qͥb mubtor cauet᷑ offensio apłsdic̃ : Peccantes corã om̃ib argue
ut cet̾i timorẽ habeant: ꝓpt hoc & deuenia inuicẽ danda multa p̃cipiunt᷑: & magna cura ꝓpt᷑
tenendã pacẽ sine qua nemo pot̃it uidẽ đm ubi ille t̃ror quando iube t̃seruus decẽ miliũ talen¬
toꝵ redđe debita q̃ illi fuerant relarata qm̃ debitũ denarioꝵ centũ c̃seruo suo ñ relaraũ: Iuasi¬
multitudine ꝓposita dñs iħs adiec̃ atq: ait: Sic & uob faci& pat ur cȩlestis siñ dimiseritis unꝰ qͥsq¬
fr̃i suo de cordib ur̃is: hocmͦ curant᷑ ciues ciuitatis di in hac t̾ra ꝑegͥnantes & paci suꝑnȩ patriȩ
&riã si ds̃ ipse utens creatura sibi subdita in aliqua specie humana sensꝰ ad loquat᷑ humanos siue istos

Expanded text:
io: Si peccauerit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum; item de peccatis, in quibus multorum cauetur offensio, apostolus dicit: Peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant. Propter hoc et de uenia in uicem danda multa praecipiuntur et magna cura propter tenendam pacem, sine qua nemo poterit uidere Deum; ubi ille terror, quando iubetur seruus decem milium talentorum reddere debita, quae illi fuerant relaxata, quoniam debitum denariorum centum conseruo suo non relaxauit; qua similitudine proposita Dominus Iesus adiecde cordibus uestris. Hoc modo curantur ciues ciuitatis Dei in hac terra peregrinantes et paci supernae patriae etiamsi Deus ipse utens creatura sibi subdita in aliqua specie humana sensus adloquatur humanos, siue istos
Abbreviated transcription (Latin):
tosq ꝑducat Nec illud uolt̃ ad ũtere : qđ electo ad sem inandũ agrũ dic. tã multa gͣna in t̾rã simul ue¬
niunt : simul germinant. & exorta segete. simul herbesct̃. flauesct̃. & tam̃ inde spicas cet̃as
coeuas : atq ut ita diterĩ. c̃ germinales. alias. rubigo interimit. alias. aues de ppłant᷑: alias. hoĩ es
auelit̃ Imͦ istis alias c̃stellatiões fuisse dicturi s̃. quas tã diũsos exitꝰ habe c̃spiunt: An eos penitebit
nis reb dies eligere. easq ad celeste negabt̃ ꝑtinere decretũ. & so los syđib subdent hoĩes. qͥb solis
int̾ra ds̃ dedit lib̾as uo luntates.: His om̃ib c̃sid̾atis: ñ ĩmerito credit᷑. cũ astrologi mirabilit᷑ multa
uera respondent: occulto instinctu fieri spuum ñ bonoꝵ. quoꝵ cura ẽ. has falsas. & noxias opinion es
deastralib fatis inserere humanis intib:  firmare m̃ horos copi notati & inspecti aliqͣ arte: q̃ nulla

Expanded text:
tosque perducat. Nec illud uolunt aduertere, quod electo ad seminandum agrum die tam multa grana in terram simul ueniunt, simul germinant, exorta segete simul herbescunt pubescunt flauescunt, et tamen inde spicas ceteris coaeuas adque, ut ita dixerim, congerminales alias robigo interimit, alias aues depopulantur, alias homines auellunt. Quo modo istis alias constellationes fuisse dicturi sunt, quas tam diuersos exitus habere conspiciunt? An eos paenitebit his rebus dies eligere easque ad caeleste negabunt pertinere decretum, et solos sideribus subdent homines, quibus solis in terra Deus dedit liberas uoluntates? His omnibus consideratis non inmerito creditur, cum astrologi mirabiliter multa uera respondent, occulto ide astralibus fatis inserere humanis mentibus / atque firmare, non horoscopi notati et inspecti aliqua arte, que nulla
Abbreviated transcription (Latin):
iouiles quippe tarqͥnius sibi capitoliũ fabricaũ: Escolapius aũ ab epidauro ambiuit ad romã. ut ꝑitissimꝰ medicꝰ inurbe

Expanded text:
Iouis; rex quippe Tarquinius ibi Capitolium fabricauit; Aesculapius autem ab Epidauro ambiuit ad Romam, ut peritissimus medicus in urbeIouis; rex quippe Tarquinius ibi Capitolium fabricauit; Aesculapius autem ab Epidauro ambiuit ad Romam, ut peritissimus medicus in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ aristonicũ uictũ & captũ eẽ nuntiatũ ẽ. quẽ iunci itiq apollo nolebat & dolebat: & hoc sui lapidis &xĩã lacrunis.
indicabat: Uñ ñ usq quaq in c̃grue quãuis fabulosis tam̃ ueritati similib: inores demonũ scribunt᷑ carminib: poetaꝵ: Nã
camillã diana doluit. a pđ urgiliũ : & pallantẽ moriturũ hercules fleuit: Hinc fortassis & numa põpilius pace habundans
s qͦ donante nesciens nec reqͥrens. cũ cogitar& ociosꝰ qͥb nãdus tuendã romanã salutẽ regnũq c̃mitteror: nec uerũ illũ
atq om̃i potentẽ sũ mũ đm curare opinaret᷑ ista t̾rena atq recoler& troranos dđos qͦ seneas aduererat. Neq troianũ neg
lauiniense ab ipso enea c̃ditũ regnũ dui c̃seruare potusse : alios ꝓudendos existiniaũ. qͦs illis priorib siue qͥ cũ romulo
iã romã tͥnsierant : siue qͣndoq alba eũsa fuerant tͣnsituri ł tanqͣ fugitiuis custodes ad hib̵&: ł tanq in ualidis adiuto¬

Expanded text:
regem Aristonicum victum et captum esse, nuntiatum est; quem vinci utique Apollo nolebat et dolebat, et hoc sui lapidis etiam lacrymis indicabat. Unde non usquequaque incongrue, quamvis fabulosis, tamen veritati similibus, mores daemonum describuntur carminibus poetarum. Nam Camillam Diana doluit apud Virgilium, et Pallantem moriturum Hercules flevit. Hinc fortassis et Numa Pompilius pace abundans, sed quo donante nesciens, nec requirens; cum cogitaret otiosus, quibusnam diis tuendam Romanam salutem regnumque committeret, nec verum illuadque omnipotentem summum Deum curare opinaretur ista terrena, adque recoleret Troianos deos, quos Aeneas aduexerat, neque Troianum neque Lauiniense ab ipso Aenea conditum regnum diu conseruare potuisse: alios prouidendos existimauit, quos illis prioribus, qui siue cum Romulo iam Romam transierant, siue quandoque Alba euersa fuerant transituri, uel tamquam fugitiuis custodes adhiberet uel tamquam inualidis adiuto
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sufficiat hic ds̃: cui ñ suffic̾ m unꝰ eiꝰ Illi inquã ñ sufficiat ad colendũ ds̃ dator felicitatis: cui ñ suffic̃
ad accipiendũ ipsa felicitas Cui aũ suffic̃: Ñ enĩ hab & hõ. ꝗd am pliꝰ optare debeat. seruiatu i do. datori
felicitatis: Ñ ẽ ipse quẽ nominant iouẽ: Nã sieũ datorẽ felicitatis agnoscerent : ñ utĩq aliũ ł aliã aqͣ daret᷑
felicitas. noĩe ipsiꝰ felicitatis inqͥrerent: neq ipsũ iouẽ cũ tantis in iuriis colendũ putarent: Ite alienaꝵ dr̃
hic exelam& cicero. ñ cont᷑ figm̃ta poetaꝵ: s cont᷑ instituta maioꝵ: An exclamarent & illi ꝗd nosfe

Expanded text:
non sufficiat hic deus, cui non sufficit munus eius. Illi, inquam, non sufficiat ad colendum Deus dator felicitatis, cui non sufficit non sufficiat hic deus, cui non sufficit munus eius. Illi, inquam, non sufficiat ad colendum Deus dator felicitatis, cui non sufficit ad accipiendum ipsa felicitas. Cui autem sufficit non enim habet homo quid amplius optare debeat, seruiat uni Deo datori felicitatis. Non est ipse, quem nominant Iouem. Nam si eum datorem felicitatis agnoscerent, non utique alium uel aliam, a qua daretur felicitas, nomine ipsius felicitatis inquirerent, neque ipsum Iouem cum tantis iniuriis colendum putarent. Iste alienarum dicitur Hic exclamet Cicero, non contra figmenta poetarum, sed contra instituta majorum. Annon exclamar
Abbreviated transcription (Latin):
abcib bubonã ñ bouẽ.: Aut certe nulla uocabuli declinatiõe: sic̃ res ipsȩ noĩant᷑ ut pecunia dicta ẽ
dea : q̃dat pecuniã. nꝰ omĩno pecunia d ea ipsa putata ẽ. ita uirtꝰ q̃dat uirtutẽ. honor qͥ honorẽ c̃cordi
q̃ c̃cordiã uictoria q̃ dat uictoriã ita inqͥunt cũ felicitas dea dr̃ ñ ipsa q̃ dat᷑: s num̃ illud attendit᷑: a quo
Si eni iã humana infirmitas sensit. ñ nisi ab aliqͦ đo dari posse felicitatẽ. & hoc senser̃ hoĩes. qͥ tã multos cole
bant ab illo dari. eũ appellare uoluer̃.: satis gͦ iudicar̃ nec ab ipso ioue dari posse felicitatẽ. quẽ iã colebant:
s utiq ab illo: quẽ noĩe ipsi felicitatis colendũ ẽẽ censebant: c̃ firmo ꝓrs aqͦdã đo quẽ nesciebant : eos credi¬
disse dari felicitatẽ: Ipse gͦ q̃rat᷑. ĩpse colat᷑. & suffic̃ Repudiet᷑ strepitꝰ innumerabiliũ demoniorꝵ. Iii

Expanded text:
bus Bubonam, non Bouem: aut certe nulla uocabuli declinatione sicut res ipsae nominantur, ut Pecunia dicta est dea, quae dat pecuniam, non omnino pecunia dea ipsa putata est; ita Virtus. quae dat uirtutem, Honor, qui honorem, Concordia, quae concordiam, Victoria, quae dat uictoriam. Ita, inquiunt, cum Felicitas dea dicitur, non ipsa quae datur, sed numen illud adtenditur a quo Si enim iam humana infirmitas sensit non nisi ab aliquo deo dari posse felicitatem, et hoc senserunt homines, qui tam multos colebbant ab illo dari, eum appellare uoluerunt, satis ergo indicarunt nec ab ipso Ioue dari posse felicitatem, quem iam colebant, sed utique ab illo, quem nomine ipsius felicitatis colendum esse censebant. Confirmo prorsus a quodam deo, quem nesciebant, eos credidisse dari felicitatem: ipse ergo quaeratur, ipse colatur, et sufficit. Repudietur strepitus innumerabilium daemoniorum; illi
Abbreviated transcription (Latin):
mos sp̃s hac om̃i euuili thedogia anuisendis stolidis imaginib ẽ ꝑeas possidendis &iã stultis cordib inuit atosfa¬
gͥ ualex qł uir doctissimꝰ et acutissimꝰ uarro uelut subtili disputatiõe. hos om̃s dõs in cȩlũ & t̃ra redigere ac̃
referre conat᷑ : Ñ potẽ sfluunt de manib: resiliunt : labunt᷑ & deciat̃: Dicturꝰ eñi defeminis hoc ẽ deab: qm̃
t̃estres. ut in scꝑiorib initiũ fecimꝰ acȩlo cũ ditimꝰ de iano. quẽ alucelũ : alu diter eẽ nuidũ sio defemin is
scribendi facimꝰ initiũ atellure: Sentio quantã molestiã tale ac tantũ pertat᷑ in geniũ: Dr̃ eñi quadã ratiõe

Expanded text:
mos spiritus hac omni civili theologia invisendis stolidis imaginibus, et per eas possidendis, et jam stultis cordibus invitatos ualet, quod uir doctissimus et acutissimus Varro uelut subtili disputatione hos omnes deos in caelum et in terram redigere ac referre conatur? Non potest; fluunt de manibus, resiliunt, labuntur et decidunt. Dicturus enim \' de feminis, hoc est deabus: terrestres: ut in superioribus initium fecimus a caelo, cum diximus de Iano, quem alii caelum, alii dixerunt esse mundum, sic de feminis scribendi facimus initium a Tellure. Sentio quantam molestiam tale ac tantum patiatur ingenium. Ducitur enim quadam ratione
Abbreviated transcription (Latin):
optineat : Quã ebrẽ si tẽplo sacerdote. sactificio qđł uero do debet᷑. colat᷑ aliqđ elem̃tũ mundi ł creatꝰ aliqͥs¬
sp̃siriã siñ in mund amal: nido malũ ẽ . quia illa mala s̃ quib: colit̃ s quia illa talia ĩ. quib sol ille colend st. cui talis
cult᷑ seruitꝰq debet᷑. Siaũ stolidtate ł monstrositate simula crorũ sacrificiis homiadiorũ coronatiõe uiriliũ pu¬
dendore iercede stuproi. sectione m̃ broꝵ. absasione gentaliũ c̃segatiõe molliũ festis ĩpiror: obsenorũ q

Expanded text:
obtineat! Quam ob rem si templo sacerdote sacrificio, quod uero Deo debetur, colatur aliquod elemobtineat! Quam ob rem si templo sacerdote sacrificio, quod uero Deo debetur, colatur aliquod elems et malus: non ideo malum est, quia illa mala sunt, quibus colitur, sed quia illa talia sunt, quibus ille solus colendus sit, cui talis cultus seruitusque debetur. Si autem stoliditate uel monstrositate simulacrorum, sacrificiis homicidiorum, coronatione uirilium pudendorum, mercede stuprorum, sectione membrorum, abscisione genitalium, conse
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc elihemer pandit historiã . quã ennius in latinũ utit eloqͥũ : Uñ qr plurima posuer qͥ contͣ huimꝰdi erro¬
res. ante nos. ł g̃eo sermone. ł latino scripser̃ ñ in eomͥ placuit ĩ morari ¶spsas ipsas physiologias cũ c̃sido. qͥb docti
&racuti hoĩes. has res humanas conant᷑ ũtere inres diuinas. nihil uideo.nisi ad tprala. trenaq: oꝑa. naturãq:
corporeã. ł euã si in uisibilẽ. tam̃ mut abilẽ. potuisse reuocari. qđ nullomꝰ ẽ uerꝰ ds̃ hoc aũ si saltẽ religiositati
ẽgrius signifi catiõid ageret᷑. eẽt quid ẽ dolendũ ñ his uerũ đm adnuntiari atq p̃dicari. tam̃ aliqͦmͦ ferendũ. tã
feda & tͣpia ñ fieri nec iuberi: At nc̃ cũ ꝓ uero do. qͦ solo anima se in habitante fit felir. nefas sit cołe. aut corpꝰ
aut animã : quanto magis nefariũ ẽ. ista sic colere. ut nec salut ẽ. nec decꝰ humanũ corpꝰ. aut anima colentis

Expanded text:
de hoc Euhemerus pandit historiam, quam Ennius in Latinum uertit eloquium; unde quia plurima posuerunt, qui contra huius modi errores ante nos uel Graeco sermone uel Latino scripserunt, non in eo mihi placuit inmorari. Ipsas physiologias cum considero, quibus docti et acuti homines has res humanas conantur uertere in res diuinas, nihil uideo nisi ad temporalia terrenaque opera naturamque corpoream uel etiamsi inuisibilem, tamen mutabilem potuisse reuocari; quod nullo modo est uerus Deus. Hoc autem si saltem religiositati congruis significationibus ageretur, esset quidem dolendum non his uerum Deum adnuntiari adque praedicari, tamen aliquo modo ferendum tam foeda et turpia non fieri nec iuberi; at nunc cum pro Deo uero, quo solo anima se inhabitante fit felix, nefas sit colere aut corpus aut animam, quanto magis nefarium est ista sic colere, ut nec salutem nec decus humanum corpus aut anima colentis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fĩc solis in illoꝵ hõiũ uita ꝓlinssima c̃putatos Sextentes imo nẽpe anno uteȩ noe scriptũ ẽ factũ c̃ediluuũ:

Expanded text:
conficit solis, in illorum hominum uita prolixissima conputatos. Sescentensimo nempe anno uitae Noe scriptum est factum esse diluui
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ nc̃ sumꝰ ait Seminat᷑ corpꝰ animale : surg& corpꝰ spiritale Si ẽ corpꝰ animale: ẽ & spiritale. sic̃

Expanded text:
in quo nunc sumus, ait: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritalein quo nunc sumus, ait: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale
Abbreviated transcription (Latin):
exisse intelligit᷑: quẽ si animã trediderimꝰ: c̃seq̃ns erit ut eiꝰdẽ fat eam eẽ substantiȩ. partẽq: illius
sapientiȩ : q̃ dic̃. ego exore altissimi ꝓdu: N qͥdẽ dit̃ sapientia oredi efflatã se fuisse.s ex eiꝰ ore¬
om̃ps ds̃ ñ de sua natura. neq subiacenti creatura : s &iã denihilo potuit facere flatũ. quẽ corpori hõis¬
inserendo inspirasse ł insufflasse c̃uenientissime dictꝰ ẽ in corporeus in corporeũ.s ĩ mutabilis mutabilẽ.
qr ñ creatꝰ creatũ. Uerũ tam̃ ut sciant isti qͥ de scripturis loqͥ uolt̃. & scripturarũ locutio ẽs n ad ũtunt :
ñ hoc solũ dici exire exore đi. qđ ẽ equalis eiꝰdẽq naturȩ : audiant t legant qđ do dicente scriptũ ẽ: qm̃
terid es. & neq calid neq frigid: incipiã te eicere exore meo ¶Nulla itaq: causa ẽ : cur aꝑtissime lo¬
qͣnti resistamꝰ apł̃o. ubi abspiritali corpore corpꝰ animale discernens idẽ ab illo inqͦ futuri sumꝰ : hoc

Expanded text:
exisse intellegitur, quem si animam crediderimus, consequens erit, ut eiusdem fateamur esse substantiae paremque illius sapientiae, quae dicit: Ego ex ore Altissimi ita omnipotens Deus, non de sua natura, neque de subjacenti creatura, sed etiam de nihilo potuit facere flatum, quem corpori homiinserendo inspirasse uel insufflasse conuenientissime dictus est, incorporeus incorporeum, sed inmutabilis mutabilem, quia non creatus creatum. Verum tamen ut sciant isti, qui de scripturis loqui uolunt et scripturarum locutiones non aduertunt, non hoc solum dici exire ex ore Dei, quod est aequalis eiusdemque naturae, audiant uel legant quod Deo dicente scriptum est: Quoniam tepidus es et neque calidus neque frigidus, incipiam te reicere ex ore meo. Nulla itaque causa est, quur apertissime loquenti resistamus apostolo, ubi ab spiritali corpore corpus animale discernens, id est ab illo in quo futuri sumus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificabunt᷑ siñ moriant᷑ : Cũ uideam ꝓpt hoc ẽẽ dictũ tuq̃ seminas ñuuificat᷑ nisi moriat᷑ : aut si recte¬
ñ dñs seminari. nisi ea corpora hõiũ q̃ moriendo qꝰ qͦmͦ reũtunt᷑ intrã sic̃ sese hab& &ĩa illa int̃ns gressorẽ
patrẽ gñis humani diuinitꝰ ꝓlata sentẽtia t̃ra es & intrã ibis. fatendũ ẽ istos qͦ s ñdũ de corporib: egressos
q nec eunt int̾rã nec redeutisiue nullã ꝓrs ex ꝑiant᷑ mortẽs siue paululũ inaere moriant᷑: S aliud
codices habent om̃s dormiem : Cũ gͦ net resurrettio fieri nisi mors p̃cesserit possit. nec dormitionẽ
possum illo loco intelligere nisi mortẽ qͥmꝰ om̃s ł dormi ent ł resurgent : Si tã multi qͦs incorpore
pient᷑ s crediderimꝰ in eodẽ raptu de mortalib: corporib: exituros : & ad eadẽ mox

Expanded text:
uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus propter hoc esse dictum: tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur? auta hominum, quae moriendo quoquo modo reuertuntur in terram — sicut sese habet etiam illa in transgressorem patrem generis humani diuinitus prolata sententia: terra es et in terram ibis: — fatendum est istos, quos nondum de corporibus egressos quia nec eunt in terram nec redeunt, sine nullam prorsus experiantur mortem siue paululum in aere moriantur. Sed aliucodices habent: omnes dormiemus. cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem, quomodo omnes uel dormient uel resurgent, si tam multi, quos in corpore pientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox
Abbreviated transcription (Latin):
legendũ ẽ qͥ eo tprẽ ñ uiter̃ qͦ uiuere debuer: Ad uitã scilic& de morte tͣnseundo: Et ido cũ dies uene¬
rit qͦ fiat & corpoꝵ resurrectio. ñ ad uitã de moniumntis ꝓcedent s ad iuditiũ ad dãnationẽ scilic& q̃ seda

Expanded text:
legendum est, quod eo tempore non uixerunt, quo uiuere debuerunt, ad uitam scilicet de morte transeundo. Et ideo cum dies uenelegendum est, quod eo tempore non uixerunt, quo uiuere debuerunt, ad uitam scilicet de morte transeundo. Et ideo cum dies uenerit, quo fiat et corporum resurrectio, non ad uitam de monumentis procedent, sed ad iudicium; ad damnationem scil
Abbreviated transcription (Latin):
Fe regnũ ap̃i Qđ uͦ seqͥtꝰ. & siqͥ ñ adoraueruit bestiã nec imaginẽ eiꝰ nec acceꝑint inseriptionẽ in frõte
aut inmanu sua. simul de uiuis & de mortuis debemꝰ acciꝑe. Esit porro ista bestia quãius sit diligen¬
tius reqͥrendũ ñ tam̃ abhorr& a fide recta ut ipsa impia ciuitas intellegat᷑ & ppłs infideliũ c̃t̾rius
ppło fideli & ciuitati di Ilmago uͦ eiꝰ simulatio eiꝰ mͥ uidet᷑ in eis idelic& hõib qͥuelut fide ꝓfitent¬
q̃ ait apłs. nesitis iugũ ducentes cũ infidelib Ñ adorant enĩ ul est ñ c̃sentiunt iñ subiciunt᷑ neq¬
alieni siue ad huc in ista mortali carne uiuentes siue defuncti regnant cũ ap̃o. lã nc̃ mͦ qͦdã huic tpr c̃gruo
ꝑtotũ hoc intuallũ q nũo mille significat᷑ annoꝵ. reliqͥ eoꝵ in qͥt ñ uiter : hora enĩ nc̃ ẽ cũ mortui audiũt
uocẽ filii dĩ. & qͥ audierint uiuent. reliqͥ gͦ eoꝵ ñ uuent q̃ uͦ subdidit donec finiant᷑ mille anni. Intel¬

Expanded text:
 Et si qui non adoraverunt bestiam, nec imaginem ejus, nec acceperunt inscriptionem in fronte, aut in manu sua: simul de vivis ac mortuis debemus accipere. Quae sit porro ista bestia, quamvis sit diligentius inquirendum non tamen abhorret a fide recta, ut ipsa impia civitas intelligatur, et populus infidelium contrarius populo fideli et civitati Dei. Imago vero ejus simulatio equod ait apostolus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus? Non adorant\' enim est non consentiunt, non subiciuntur; 4neqalieni, siue adhuc in ista mortali carne uiuentes siue defuncti, regnant cum Christo iam nunc modo quodam huic tempori congruo per totum hoc interuallum, quod numero mille significatur annorum. Reliqui eorum, inquit, non uixerunt. Hora enim nunc est, cum mortui audiunt uocem filii Dei, et qui audierint uiuent; reliqui ergo eorum non uiuent. Quod uero subdidit: Donec finiantur mille anni, intel
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ angłi. & sine ira puniant qͦs accipiunt ȩt̃nađi lege puniendas. & miseris. sine miseriȩ cpassione
subueniant: & piclitamib eis qͦs diligt sine timore opitulent᷑ & tam̃ istaꝵ nõia passionu. c̃suetua in e
locutions humane. Miã in eus usurpent᷑ q pt̃ quand ã opũ similitudinẽ. ñ ꝓpt̃ affectionũ infirmnatẽ.

Expanded text:
uero angeli et sine ira puniant, quos accipiunt aeterna Dei lege puniendos, et miseris sine miseriae conpassione uero angeli et sine ira puniant, quos accipiunt aeterna Dei lege puniendos, et miseris sine miseriae conpassione subueniant, et periclitantibus eis, quos diligunt, sine timore opitulentur; et tamen istarum nomina passionum consuetudine locutionis humanae etiam in eos usurpentur propter quanda
Abbreviated transcription (Latin):
quanđ ita p̃bet᷑ miscda. ut iusticia c̃seruet᷑. siue cũ indigenti tribuit᷑. siue cũ ignoscit᷑ penitenti.
hanc cicero. locutor egregius. ñ dubitaũ appellare iurtutẽ. quã stoicos int̾ uitia num erare non
pud&: q tam̃ & docuit liber piecti nobilissimi stoici. etdecretis tenonis & chryssĩppiꝰ. qͥhuius
sectȩ pͥmas habuer̃: huiꝰ mͦdi passiões. in animũ sapientis admittunt. quẽ uitus om̃ib lib ũ uolunt.
fit c̃scq̃ns at hȩc ipsa ñ putent uitia. quanđ sapienti sic accidt̃ ut cont᷑ uirtutẽ m̃tis rationẽq: nihil
possint & una sit. ead ẽq sententia ꝑi pateticoꝵ ł &iã platonicoꝵ: &ipsoꝵ stoicoꝵ. S ut ait tullius ũbi
controu̾sia iã diutorq̾at. hoĩ es gͣtulos. ẽtentiõis cupidiores: quã ueritatis. S adhuc merito queri potẽ
utrũ adute p̃sentis ꝑtineat infirmitatẽ: ariã in qͥbq bonis officiis. huice modi ꝑpeti affectꝰ Sc̃i

Expanded text:
a praebetur misericordia, ut iustitia conseruetur, siue cum indigenti tribuitur, siue cum ignoscitur paenitenti. Hanc Cicero locutor egregius non dubitauit appellare uirtutem, quam Stoicos inter uitia numerare non pudet, qui tamen, ut docuit liber Epicteti, nobilissimi Stoici, ex decretis Zenonis et Chrysippi, qui huius sectae primas habuerunt, huiusce modi passiones in animum sapientis admittunt, quem uitiis omnibus liberum uolunt. Unde fit consequens, ut haec ipsa non putent uitia, quando sapienti sic accidunt, ut contra uirtutem mentis rationemque nihil possint, et una sit eademque sententia Peripateticorum uel etiam Platonicorum et ipsorum Stoicorum, sed, ut ait Tullius, uerbi controuersia iam diu torqueat homines Graeculos contentionis cupidiores quam ueritatis. Sed adhuc merito quaeri potest, utrum ad uitae praesentis pertineat infirmitatem etiam in quibusque bonis officiis huiusce modi perpeti affectus, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
exprim̃de ꝓepcerit. ñtã ne ipsos quã necultores eorꝵ a pđ qͦs lopbat᷑ offenda. Significaũ tam̃ prudentb:
ꝗđ de illis sentire debent quandoqͥdẽ đos qͦs om̃s. bonos. beatosq credi uoluit ab eoꝵ passiõib: atq ut
ait ipse tbelis om̃imꝰ separaũ sola illos corporũ ȩtnitate c̃iungens animo aũ ñ diiss: hõib: similes de¬
mones aptissime inculcans. Et hoc ñ sapientiȩ bono cuiꝰ & hoĩes poss̃ eẽ participes s pt̃batiõe pass¬
onũ q̃ stultis. malisq: dñat᷑ as apientib: uͦ & bonis ita regit᷑ uit malint eã ñ habe. quã uincere nã si ñ cor¬
porũ s animoꝵ ȩt̾̃nitatẽ. cũ diis hab̾e demones. uell& intellegi : ñ utiq hoĩes abhuiꝰ rei c̃sortio separaro:

Expanded text:
exprimendae pepercerit, non tam ne ipsos, quam ne cultores eorum, aput quos loquebatur, offenderet: significauit tamen prudentibus, exprimendae pepercerit, non tam ne ipsos, quam ne cultores eorum, aput quos loquebatur, offenderet: significauit tamen prudentibus, quid de illis sentire deberent, quando quidem deos, quos omnes bonos beatosque credi uoluit, ab eonim passionibus adque, ut ait ipse, turbelis omni modo separauit, sola illos corporum aeternitate coniungens. animo autem non dis, sed hominibus similes daemones apertissime inculcans; et hoc non sapientiae bono, cuius et homines possunt esse participes, sed perturbatione passionum, quae stultis malisque dominatur, a sapientibus uero et bonis ita regitur, ut malint eam non habere quam uincere. Nam si non corporum, sed animorum aeternitatem cum dis habere d