comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sona emminet. a se repellat quodãm᷑. Non enĩ hoc uoce
linguę dicunt homines bonis ministris di. ut eosa se
repellant: s uoce moꝵ ⁊ actuũ suoꝵ suadent a se re¬
cedi ne ꝑbonos regant᷑. & eo uehem̃tius. quo aefferunt¬
eis honorẽ& tam̃ suis factis a se recedere. admonent
ut honorificentiã illoꝵ significauerit petrus eadetis
ad pedes dñi mores aut̃ inseo quod oait. exi a me adñe
qr homo peccator sum. Quod tam̃ qr nõ. fecit dñs. nõ
enim recessit ab eis s eos subductis. nauib sad litus. ꝑ
durit: significat in bonis ⁊ sp̃alib uiris nq̃ esse opor¬
tere uoluntatẽ ut peccatis turbarũ eõmoti quo qͣsi se¬
curius ⁊ trãquillus uiuant. munus ecłiasticũ dese¬
rant. Quod gͦ subductis ad tr̃am nauib relictis om¬
nib secuti sunt eum petrus & ia cobus ⁊ ioħs: pot̃
significare finẽ temporis. quo ab huius mundi salo

Expanded text:
persona eminet, a se repellat quodammodo. Non enim hoc voce persona eminet, a se repellat quodammodo. Non enim hoc voce linguae dicunt homines bonis ministris Dei, ut eos a se repellant; sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini. Mores autem in eo quod ait: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum, quod tamen, quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, rduxit; significat in bonis et spiritualibus viris non esse oportere hanc voluntatem, ut peccatis turbarum commoti, quo quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Quod ergo subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum Petrus et Jacobus et Joannes, potest significare finem temporis, quo ab hujus mundi salo,
Abbreviated transcription (Latin):
significat hoc tempus qñ dñs d̃ auctoritate eccłie
docet gentes. Quod dñs descendens in nauẽ que erat
petri. rogat eum a t̾ra reducere. pusillum. significat
uel temꝑate utendũ uerbo ad turbas ut nec terrena eis
precipiant᷑. nec sic a trenis in ꝓfundiora sacram̃toꝵ
recedat᷑. ut ea penitus non intelligant. uel prius in
ꝓximis regionibꝰ gẽtibus p̃dicandĩ ut quod dic̃ item
petro duc in altum ⁊ laxate retia ur̃a in capturã.
ad remotiores gentes. quib postea p̃dicatũ ẽ ꝑtineat
sic̃ ỹsaias dic̃. tollite signũ in gentes. ad eas quȩ ꝓpe
cet hominum carnaliũ multitudinẽ tantã futurã in
eccłia. ut etiã diruptione pacis exeuntib inde heresi¬
b ⁊ scismatib tanta remaneret. ⁊ tam eẽt futura il
tanquã turbis carnaliũ repleta ⁊ coꝵ moribus pe¬
nae submersa. regim̃ sp̃aliũ in quib maxime xp̃i ꝑ

Expanded text:
significavit hoc tempus, quando Dominus de auctoritate Ecclesiae significavit hoc tempus, quando Dominus de auctoritate Ecclesiae docet gentes. Quod Dominus ascendens in navim, quae erat Petri, rogat eum a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profundiora sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant: vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum; ut quod dicit item Petro, Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, ad remotiores gentes, quibus postea praedicatum est, pertineatntes, ad eas quae propcet hominum carnalium multitudinem tantam futuram in Ecclesia, ut etiam disruptione pacis, exeuntibus inde haeresibus et schismatibus, tanta remaneret, et tanta esset futura ill tanquam turbis carnalium repleta, et eorum moribus pene submersa, regimen spiritualium, in quibus maxime Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uodi ⁊achinias orans ꝓ ropolo ardit
ab angłorexaudita est or̃o tua: & helifabeth
uxor tua concipiet ⁊ pariet filiũ cruio¬
cabis nom̃ etus noħm. Primo hoc attendendũ ẽ quani
non est uert simile. ut cum ꝓ ppłi peccatis. uel. salute
uel. redemptione ille offerret. siquidem ppłs eũ expe¬
crabat offerentẽ quod potuerit relictis publicis uotiᷤᷤ
homo senex uxorem habens anum ꝓ accipiendis.
filiĩs orare. presertim qr nemo orat accipe quodse
accepturũ esse desꝑat. Usq adeo aut̃ ille iam se ha-¬
biturũ filios desꝑabat: ut hoc angło ꝓmitente nõ
crederet. Ergo quod ei đr exaudita est or̃o tua pro
ppło intelligendum est. Cuius ppłi qm̃ salus ⁊ redẽ¬
ptio & peccatoꝵ abolitio ꝑ xp̃m futura erat: ad
sor xp̃i destinabat᷑. Quod aut̃ non credenti. angelo
ab eodem angło dicit᷑. & ecce eris tacens donec im¬
pleantur hȩc in tempore suo: intelligendum signifi¬
casse quod ꝓpħtia usq ad ioħm tanqua sileret a sono

Expanded text:
uod Zacharias orans pro populo, audit ab angelo, Exaudita est oratio tua; ecce. Elizabeth uxor tua concipiet et pariet filium, et vocabis nomen ejus Joannem; primo hoc attendendum est, quia non est verisimile, ut cum pro populi peccatis vel salute vel redemptione ille offerret, si quidem populus eum exspectabat offerentem, quod potuerit relictis publicis votis homo senex, uxorem habens anum, pro accipiendis filiis orare: praesertim quia nemo orat accipere, quod se accepturum esse desperat; usque adeo autem ille jam se habiturum filios desperabat, ut hoc angelo promittenti non crederet. Ergo quod ei dicitur, Exaudita est oratio tua, pro populo intelligendum est: cujus populi quoniam salus et redemptio et peccatorum abolitio per Christum futura erat, ad aecursor Christi destinabatur. Quod autem ei non credenti angelo, ab eodem angelo dicitur, Et ecce eris tacens donec impleantur haec in tempore suo, intelligendum est significasse quod prophetia usque ad Joannem, tanquam a sono
Abbreviated transcription (Latin):
utiq uirgines quod quĩq admittunt᷑: quiq excludut᷑.
bonoꝵ ⁊ maloꝵ discretionẽ significat. Qua ꝓpt̾ si nirgi¬
nitatis nom̃ honorabile est. cur receptis exelusisq comu¬
ne est: Deinde quid sibi uult numerus ex utͣq parte
quinarius: Quicquid aut̃ significet oleũ mirfi idetur
qͦd sapientes petentib nõ cõmunicant. cum ⁊ mindere
fas tron sit: eas quȩ ita ꝑfecte sunt ut ab sponso reci¬
habent p̾scribente illa sententia ciusdẽ dñi dicentis.
omĩ poscenti te tͥbue. Quid est ant̃ quod possit dando
nõ sufficere utsq ⁊ hec maxime aut̃ augent questioniᷤᷤ
dificultatẽ qͣmquã :iecta. diligent̃ cõsiderata ut omĩa
in unã rationẽ cõcuirant nichilq in unã partẽ p̃dica¬
tur quod impediat aliam. magna cantio est adhiben¬
da. Uident᷑ itaq mͥ quiq uirgines significare quiq ꝑ¬
titã continentiã a carnis illecebris. Continendus ẽ enĩ

Expanded text:
tuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem significat oleum mirum videtur. Item quod sapientes petentibus non communicant, cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt ut ab sponso recihabent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis: Omni poscenti tribue. Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem, quanquam et caetera diligenter considerata ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris
Abbreviated transcription (Latin):
tione suꝑarent. Itaq audiens iħs. quod ait petenti dabi¬
tur. ⁊ querens inueniet. & pulsanti aꝑietur. uenientes
adse. ipso scilicet ardore desideriĩ ꝑuenientes ad id quo
transit: quȩ in se ipsa manens innouat omĩa. Qua ꝓpt̃
qr fides incarnationis temporalis ad ȩterna intelligenda
nos p̃parat. tͣnseunte iħu admoniti sunt ut illumina¬
rentur: ⁊ ab stante illuminati sunt. Temporalia enim
lere ⁊ iacta te in mare: de suꝑbia dix quȩ ad secula¬
re ꝑtinethoc sibi ꝑtinax seruus dicere debet: ut eam a se
repellat. qr ipsi nõ congruit. Uel quod ꝑ eoꝵ fidẽ. qr ꝑ eoᷤᷤ
euangłiũ p̃dicatũ ẽ. ipse dñs qui mons appellatꝰ ẽ abla¬
tus ẽ a iudeis: ut ingentes tanquã in mare porro iace¬
retur .xxxii.
uod dñs dic̃.⁊ qui ceciderit suꝑ lapidẽ istum cõfrin

Expanded text:
tione superarent. Itaque audiens Jesus qui ait, Patenti dabitione superarent. Itaque audiens Jesus qui ait, Patenti dabitur et quaerens inveniet, et pulsanti aperietur , venientes ad se, ipso sternitas, quae in seipsa manens, innovat omnia. Quapropter quia fides incarnationis Christi temporalis ad aeterna intelligenda nos praeparat transeunte rentur, et ab stante illuminati sunt. Temporalia enim le et jacta te in mare, de superbia dixit quae ad saeculares pertinet: hoc sibi servus Dei dicere debet, ut eam a se repellat, quia ipsi non congruit. Vel quod per eorum fidem, quia per eos Evangelium praedicatum est, ipse Dominus qui mons appellatus est , ablatus est a Judaeis, ut in Gentes tanquam in mare porro jaceretur. XXX. Quod Dominus dicit, Et qui ceciderit super lapidem istu
Abbreviated transcription (Latin):
potit. uel ad sacram̃tũ caritatis ostendendũ. Mimus
enĩ qͣm int̾ duos. caritas esse nõ potẽ. Frat aut̃ ille nõ
necessitate debiti ꝓpt̾ peccatũ sinim: s ad soluenda
nr̃a peccata caritate passurus.xxx.
one discedens. Secunt᷑ eum turbe multȩ. credunt
in eum ppłi ⁊ gentes. Duo aut̃ ceci sedentes iuxta u¬
am significant de utroq ppło quosdam iam coherenteᷤ
ꝑ fidem. dispensationi temporali. scđm qͣm xp̃s ẽ ia :
te intelligere. quod tͣnseunte iħ impetͣre cupiebant:
idẽ ꝑ meritum fidei qua credit᷑ filuis đi.⁊ natus homo
⁊ passus ꝓpt̾ nos. ꝑ hanc enim dispesationẽ quasi tran¬
sit iħs: qr talis actio temporalis ẽ. Oportebat aut̃ ut
tantũ clãmarent. donec resistentis sibi turbe strepitũ
ueritatis ȩternȩ uidere conanti. uel ipsam hominũ carna¬
lium turbam. studia sp̃alia impedientem fortissima intẽ¬

Expanded text:
potuit. Vel ad sacramentum charitatis ostendendum: minus potuit. Vel ad sacramentum charitatis ostendendum: minus enim quam inter duos charitas esse non potest. Erat autem ille non necessitate debiti propter peccatum suum, sed ad solvenda nostra peccata charitate passurus. XXVIone discedens. Sequuntur eum turbae multae; credunt in eum populi et gentes. Duo autem caeci sedentes juxta viam, significant de utroque populo quosdam jam cohaerentes per fidem dispensationi temporali, secundum quam Christuste intelligere, quod transeunte Jesu impetrare cupiebant, id est, per meritum fidei qua creditur Filius Dei et natus homo et passus propter nos. Per hanc enim dispensationem quasi transit Jesus, quia talis actio temporalis est. Oportebat autem ut tantum clamarent, donec resistentis sibi turbae strepitum veritatis aeternae videre conanti, vel ipsam hominum carnalium turbam studia spiritualia impedientem, fortissima inten
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptoꝵ legis fuisse eum debitorẽ. & ꝓ cupiditate at¬
q oꝑibus suis tanquã uxore & filiis penas soluere de¬
buisse : quod est p̃cium euis. ꝑcium enim uenditi.
suplicium damnati intelligit᷑. Quod dixit noluit ig¬
noscere conseruo suo. s abiit ⁊ misit eum in carcerẽ
i cęta: intelligendũ tenuisse contͣ eũ hunc animum
ut supplicia illi uellet. Conserui aut̃ qui nairauerũt
dño quȩ fiebant pot̾ intelligi ęccłia: qua ⁊ illũ sol¬
⁊ discipuli dicunt quis potest saluus fieri cum
pauci sint diuites in cõparatione multitudinis pau¬
pũ: intelligendũ quod om̃s qui talia cupiunt. in eoꝵ¬
numero haberi anmaduerterint. xxuiIIi.
nod dñs seorsum se duob discipulis passurũ refert
ad confirmandũ in posterũ testimoniũ fec̃: qr dix̃
m ore duoꝵ uel triũ testiũ. stabit om̃e uerbũ. Ut enim
neq uulgaretur quod dicebat. neq careret humani
testimoniĩ firmitate : pauciorib qͣm duob dicere nõ

Expanded text:
ceptorum Legis eum fuisse debitorem; et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxore et filiis, poenas solvere debuisse, quod est pretium ejus: pretium enim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit, Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, et reliqua; intelligendum, tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem qui narraverunt Domino quae fiebant, potest intelligi Ecclesia, quae et illum solt discipuli dicunt, Quis potest salvus fieri? cum pauci sint divites in comparatione multitudinis pauperum: intelligendum quod omnes qui talia cupiunt, in eornumero haberi animadverterint. XXVII. I XX, 17. Quod Dominus seorsum se duobus discipulis passurum refert, ad confirmandum in posterum testimonium fecit: quia dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Ut enim neque vulgaretur quod dicebat, neque careret humani testimonii firmitate, paucioribus quam duobus dicere non
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ hominis uenientẽ innubibus. Coneniẽter enim
etiam numnc fulgur nominauit: quod maxime de nu
los admonet atq om̃s fideles ⁊ qui in eũ credere uolue¬
rint. ne scismaticis ⁊ heretieis credant. Unũ quodq exi
scisma ⁊ unaquęq heresis locum suũ habet in orbe ter¬
rarum partem aliquã tenens. aut occultis atq obisturis
conuenuiculis. curiositatem hominũ deciꝑitu ꝗuo ꝑtinet
quod ait. si quis uobis dixerit ecce hic xp̃s aut illic quod
significat irarũ partib ⁊ ꝓuuniciarũ. aut in penetral¬
bus aut in deserto: quod significat obscura ⁊ occulta cõ¬
uenticula hereticoꝵ. Quod gͥ dix ab oriente i occidentẽ
partes nominant᷑ ⁊ dicunt aput se esse xp̃m. Quod añ
ait sic̃ fulgur: contͣ eos ualet qui oceulte congregant
tanquam in penetralib ⁊ paucos tanqͣm in deserto. Ad
manifestationẽ quippe claritatẽq ꝑtinet eccłie fulgurs
nom̃: significans etiam noctẽ uel nibilũ scłi huius.

Expanded text:
Filium hominis venientem in nubibus . Convenienter enim Ecclesiam nunc fulgur nominavit, quod maxime solet los admonet, atque omnes fideles, et qui in eum credere voluerint, ne schismaticis atque haereticis credant. Unumquodque enim schisma, et unaquaeque haeresis, aut locum suum habet in orbe terrarum, partem aliquam tenens; aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis dixerit, Ecce hic est Christus, aut illic, quod significat terrarum partes et provinciarum: aut in penetralibus, aut in deserto, quod significat obscura et occulta conventicula haereticorum. Quod ergo dixit, ab oriente in occidentem as nominantur, et dicunt apud se esse Christum. Quod autem ait, Sicut fulgur, contra illos valet, qui occulte congregant tanquam in penetralibus, et paucos tanquam in deserto: ad manifestationem quippe claritatemque pertinet Ecclesiae fulguris nomen, significans etiam noctem vel nubila saeculi hujus;
Abbreviated transcription (Latin):
nod dixit sepe cadit in ignẽ ⁊ aliquãdo xxiiii..
maquam. ignẽ ad irã quod alta petat. aqua aduo¬
luntatẽ carnis. Item quod dicunt discipuli. quare noᷤ
nõ potuimꝰ eicere eum: ne illis miraculis extollerentur
in suꝑbiam admoniti sunt potius ꝑhumilitatem fidi
quasi ꝑ sinapis granum. elationẽ terrenam quȩ nomi
ne montis significata est. curare ut transiret. xxu.
gendũ est libos esse filios. idẽ nõ esse uectigales.
Multo gͦ mag̃ hbi esse debẽt in quolibet regno terreno.
filii regni illius sub quo sunt omĩa regna t̾rȩ.xxxui.
uod dñs dicit. qui aut̃ scandaliz auerit unũ
ex pusillis istis. idẽ ex humilibus quales uult discipuloᷤᷤ
suos nõ obtemꝑando uel etiam contͣ ueniendo ficut de
alexandro erario apłs dic̃: expedit ei ut mola asina¬
ria suspendat᷑ in collo eius.⁊ p̃cipitet᷑ in ꝓfundũ mariᷤ.
idẽ cõgruit ei ut cupiditas rerum temporaliũ eui stul¬
ti ⁊ ceci colligantur. eũ deuĩctũ pondere suo deducat

Expanded text:
od dixit, Saepe cadit in ignem, et aliquando in aquam: ignem ad iram, quod alta petat: aquam ad voluptates carnis. Item quod dicunt discipuli, Quare nos non potuimus ejicere eum? ne illis miraculis faciendis extollerentur in superbiam, admoniti sunt potius per humilitatem fidei, quasi per sinapis granum, elationem terrenam, quae montis nomine significata est, curare ut transiret. XXIIIgendum est liberos esse filios, id est, non esse vectigales. Multo ergo magis liberi esse debent in quolibet regno terreno filii regni illius sub quo sunt omnia regna terrena. XXIV.uod Dominus dicit, Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, id est, ex humilibus, quales vult esse discipulos suos, non obtemperando, vel etiam contraveniendo, sicut de Alexandro aerario Apostolus dicit ; expedit ei ut mola asinaria suspendatur collo ejus, et praecipitetur in profundum maris: id est, congruit ei cupiditas rerum temporalium, cui stulti et caeci colligantur, eum devinctum pondere suo deducat
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe omĩa quȩ dicta sunt. Non enĩ illud ita loqui¬
mur ut dñas ueritatis animas dicamꝰ : quã ab eis
dicimꝰ posfideri. Aut si nomine possessionis ad hũc
sensum impendim᷑ : id quoq auferatur. Non enĩ ait
pater omĩa in possessionem tibi dabo. siue omĩa mea
enis. ut ipsnus dĩ. Quod enim est in nr̃a peccunia:
potest familiȩ nr̃ȩ uel alim̃tum esse. uel ornam̃tum.
uel aliquid huiusmodi.  certe cum ipsum patrem
recte posset ille suum dicere nõ uideo quȩ ipsius
recte sua nocare non possit diuersis dum taxat mo¬
dis. Cum enĩ beatitudinẽ illam obtinuerimus. nr̃a

Expanded text:
us omnia quae dicta sunt omnia. Non enim illud ita loquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia meaejus, ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatitatem illam obtinuerimus, nostra
Abbreviated transcription (Latin):
noui testamenti p̃dicationẽ intelligit᷑ ꝑtinere. Nonenĩ
ab aliquo euangelista dictum ẽ quod isti panes ordeacei
fuerint : sicut de illis quinq dixit ioħs. Hec gͦ pastio
illa septenaria scĩ sp̃s oꝑatione cognoscit᷑. & ideo nõ duo
pisces hic fuisse scribunt᷑ sicut in net̾i lege ubi duo soli
ungebant᷑. rex & sacerdos: s panci pisces. idẽ qͥ primi
dño nr̃o iħu xp̃o crediderunt. ⁊ in enus nomine uncti st̃.¬
⁊ missi ad predicand̾um euãgliũ. ⁊ ad sustinendũ tur¬
bulentũ mare huiꝰ scłi ut ꝓ ipso magno pisce. idest
N eq in ipsa turba quinq milia hominũ fuerunt. sic̃
illic ubi carnales legem accipientes. idẽ quinq car¬
nis sensibus dediti significantur. s quatuor milia

Expanded text:
Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti panes hordeacei fuerint, sicut de illis quinque dixit Joannes. Haec ergo pastio a sancti Spiritus operatione cognoscitur. Et ideo non hic duo pisces fuisse scribuntur, sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdos; sed pauci pisces, id est, qui primi Domino Jesu Christo crediderunt, et in ejus nomen uncti sunt, et missi ad praedicationem Evangelii, et ad sustinendum turbulentum mare hujus saeculi, ut pro ipso magno pisce, id est, ulus. Neque in ipsa turba quinque millia hominum fuerunt, sicut illic, ubi carnales legem accipientes, id est, quinque carnis sensibus dediti significantur, propter quatuor a
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus duas ꝑsonas regiam ⁊ sacerdotalẽ figura¬
testam̃tum uetus acceperant quo regnum eis tempora¬
le ⁊ iħrłm temporał ꝓmittebat᷑. in spe carnali colloca¬
tos fuisse. Omĩs enĩ caro fenũ: & claritas hominis sic̃
flos feni. Quod aut̃ reliquũs fragm̃toꝵ duodecĩ cofi¬
ni bucellarum repleti funt: significat de ipsius legis
aꝑtione ⁊ disputatione qͣm uidei reliquerunt. & dese¬
ruerunt repletos fuisse discipulos dm̃ in quibus duo¬
denarius numerꝰ principatum tenet. Non dum enim
erat scriptura noui testam̃ti: qͣuando dñs frangendo
⁊ aꝑiendo quod durũ erat & clausum in lege. discipu¬
los impleuit. cum eis post resurrectionẽ aꝑuit scriptu¬
ras ueteres. incipiens a moyse ⁊ omĩb ꝓpħis int̃p̃tans
illis in omibus scripturis quȩ de illo erant. Nam & tẽ
cum duo illoꝵ in panis fractione cognouerunt.  id̾o
scd̃a pastio ppłi quȩ de septem panibus facta est: ad

Expanded text:
in quibus duas personas, regiam et sacerdotalem figurain quibus duas personas, regiam et sacerdotalem figuraTestamentum Vetus acceperant; quia regnum eis temporale et Jerusalem temporalis promittebatur, in spe carnali collocatos fuisse. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni . Quod autem de reliquiis fragmentorum duodecim cophini buccellarum repleti sunt, significabat de ipsius Legis adapertione et disputatione, quam Judaei reliquerant et deseruerant, repletos fuisse discipulos Domini, in quibus duodenarius numerus principatum tenet. Nondum enim erat scriptura Novi Testamenti, quando Dominus, quasi frangendo et aperiendo quod durum et clausum erat in Lege, discipulos implevit, cum eis post resurrectionem aperuit Scripturas veteres, incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Nam et tunc eum duo illorum in panis fractione cognoverunt . 4. Et ideo secunda pastio populi, quae de septem panibus facta est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
liarum sicut dictum ẽ regiam descendens matheus.
sacerdotalem ascendens lucas secutus est. ut dñs nr̃
stirpe sacerdotali. & non esset tam̃ de stirpe sacerdo¬
tali. hoc ẽ de tribu leui: s esset de tribu uida. hoc ẽ de
tribu dauid. exqua tribu nemo intendit altari. Ideo
uiam facti sunt. Oportebat enim ut euacuaturus sa¬
crificia quȩ scđm ordinẽ aaron in leuitico sacerdotio
fiebant. non esset de tribu leui : ne ad ipsam tribũ
⁊ ad ipsum sacerdotiũ quod temporaliter umbra erat
futuri ꝑtinere uideretur mundatio peccatoꝵ. quã
dnĩs oblatione olochausti sui. quod in uetĩ sacerdotio
figurabat᷑ impleuit. olochausti eius imaginẽ ad me¬
moriam passionis suȩ in ȩccłiam celebrandã dedit.
ut esset sacerdos in eternũ non scđ̾m ordinẽ aãron
s scđm ordinẽ melchisedech. Cuius rei sacram̃tũ dili¬
gentiꝰ considerari adhuc potest: s ꝓpt̾ duos pisces

Expanded text:
liarum, sicut dictum est, regiam descendens Matthaeus, liarum, sicut dictum est, regiam descendens Matthaeus, sacerdotalem ascendens Lucas secutus est: ut Dominus nstirpe sacerdotali, et non esset tamen de tribu sacerdotali, hoc est, de tribu Levi; sed esset de tribu Juda, hoc est, de tribu David, ex qua tribu nemo intendit altari. Ideo viam facti sunt. Oportebat enim ut evacuaturus sacrificia, quae secundum ordinem Aaron in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit, ut esset sacerdos in aeternum, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech . Cujus rei sacramentum diligentius adhuc considerari potest. Sed propter duos pisces,
Abbreviated transcription (Latin):
tribu. idẽ de regia ⁊ de sacerdotali. cognationẽ du¬
ceret. Ham ⁊ qͣndo recensiti sunt ioseph ⁊ maria: scri¬
bitur eos fuisse de domo. idẽ de genere dauid. & elisa¬
bet quȩ nichilominꝰ cognata marie inscribit᷑ erat de tͥ¬
bu sacerdotali. Sic̃ enim matheus qui tanqͣm descẽden¬
tem ad suscipienda nr̃a peccata regẽ xp̃m insinuat.¬
ꝑ salomonẽ ad dauit descendit. qr salomõ de illa in qͣ
dauid peccauerat natus ẽ: ita lucas qui tãquam ascẽ¬
dentẽ post oblationẽ peccatoꝵ sacerdotẽ. xp̃m insinu¬
penitendo impetrauit. Itaq postquã transit lucas
ꝑsonã dauid: nõ dissonat a matheo in oĩbus ꝑsonis¬
generationũ. Nam eas nominat ascendens a dauid
usq ad abrahani. quas ille descẽdens ab abrahã usq
ad dauid. A dauid enĩ in duas familias regiã ⁊ sacer¬
dotalem origo illa distributa ẽ. Quarũ duarũ fami¬

Expanded text:
tribu, id est, de regia et sacerdotali cognationem dutribu, id est, de regia et sacerdotali cognationem duceret. Nam et quando censiti sunt Joseph et Maria, scriptum est eos fuisse de domo, id est de genere David . Et Elisabeth, quae nihilominus cognata Mariae scribitur, erat de tribu sacerdotali . Sicut autem Matthaeus, qui tanquam descendentem ad suscipienda per Salomonem a David descendit; quia Salomon de illa in qua David peccaverat, natus est: ita Lucas, qui tanquam ascendentem post abolitionem peccatorum sacerdotem Christum insinupoenitendo impetravit . Itaque posteaquam transiit Lucas personam David, non dissonat a Matthaeo in nominibus generatorum. Nam eos nominat ascendens a David usque ad Abraham, quos ille descendens ab Abraham usque ad David. A David enim in duas familias, regiam et sacerdotalem, origo illa distributa est, quarum duarum fami
Abbreviated transcription (Latin):
eius que est scd̾m carnẽ ab abrahã suscipiens. qr pat̃
est ppłi fidelis. ⁊ susceptionẽ ꝓlis deorsum uersus enu¬
merans. ꝑuenit ad dauid. in quo regni stabilim̃tum
manifestissimũ apparet: atq inde ꝑ salomonẽ natũ
de illa in qua pater eius peccauerat. stirpẽ regiam ꝓ¬
alius eñgłista. qm̃ ⁊ ipse generationẽ dnĩ quȩ scd̃m
carnẽ est. s in sacerdotali ꝑsona explicandã susce¬
pit ad quã ꝑsonã ꝑtinet inũdatio & oblatio pecca¬
toꝵ. nõ a principio libri sic matheus. s ab illo loco
ubi baptizatus ẽ iħs. ubi peccatorũ nr̃oꝵ mũdationẽ
p̃figurauit incipit parentũ euis originẽ gradatĩ ꝑseqͥ:
neq deorsumuersus sic̃ ille qui eum assũptione pecca¬
toꝵ tanquã descendentẽ insinuabat. nec eos parenteᷤ
quos ille nominat. Alia enĩ erat origo sacerdotalis quȩ
ꝑ unum exfiliis dauid sic̃ assolet de tribu sacerdotali
matrimoniũ sortientem effecerat: ut maria de utͣ

Expanded text:
 suscipiens, qui pater est populi fidelis, et successionem prolis deorsum versus enumerans pervenit ad David, in quo regni stabilimentum manifestissimum apparet; atque inde per Salomonem, natum de illa in qua pater ejus peccaverat, stirpem regiam puoniam et ipse generationem Domini, quae secundum carnem est, sed in sacerdotali persona explicandam suscepit, ad quam personam pertinet mundatio et abolitio peccatorum, non a principio libri, sicut Matthaeus, sed ab illo loco ubi baptizatus est Jesus, ubi peccatorum nostrorum mundationem praefiguravit, incipit parentum ejus originem gradatim prosequi; neque deorsum versus, sicut ille qui eum ad susceptionem peccatorum tanquam quos ille nominans . Alia enim erat origo sacerdotalis, quae per unum ex filiis David, sicuti essolet, de tribus sacerdotali matrimonium sortientem, effecerat ut Maria de utraque
Abbreviated transcription (Latin):
uod saducei dicunt dño fuerũt. xxxiiii.¬
apud nos septem frẽs. & unus accepta uxore
tũ iusticiȩ non potuerunt affeire in tra ꝑ om̃s septẽ
mundi ȩtates quib ista t̾ra consistit. Postea enĩ ⁊ ip¬
sa t̾ra transiet: ꝑ quam illi om̃s quasi septẽ mariti ste¬
rilit᷑ tͣnsierunt.xxxu.

Expanded text:
uod Sadducaei dicunt Domino, Fuerunt apud nos septem fratres, et unus accepta uxore tum justitiae non potuerunt afferre in terra per omnes septem mundi aetates, quibus ista terra consistit: postea enim et ipsa terra transiet, per quam omnes illi quasi septem mariti steriliter transierunt. XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
occidant eum iubet: hoc ẽ ut mortẽ eius insinuent.
Tunc enĩ cuiq occidit᷑: cum credit occisũ.  epulemur
inquit. hoc ad letitiã ualet. ꝓpt̾ illa quȩ cõsequent᷑
dicit: qr hic filius ms erat mortuus.⁊ reuixit. pierat
⁊ inuentus ẽ. X iste epulȩ atq festiuitas nunc celebra¬
tur. ꝑ orbem t̾rarũ eccłia dilatata atq diffusa. uitulus
enim ille in corpore. & sangumne dm̃ce & offertur pa¬
tri ⁊ pascit totã domũ: cum int̾ea maior filius ppłs
opulentia legis ⁊ ꝓpħtarũ. terrena potius oꝑat᷑. ⁊ in
quib cũq isrłitis considerationib. nam multi tales in¬
uenti funt in eis. ⁊ seꝑe inueniunt᷑. ueniens de agro do¬
mui appropinquare ceꝑit. id ẽ a labore oꝑis seruilis
consonis enangłiũ p̾dicare: quibus dictũ est. obsecro

Expanded text:
occidant eum jubet, hoc est, ut mortem ejus insinuent: occidant eum jubet, hoc est, ut mortem ejus insinuent: tunc enim cuique occiditur, cum credit occisum. Et epulemur, inquit: hoc ad laetitiam valet, propter illa quae consequenter dicit, Quia hic filius meus mortuus erat, et epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico et offertur Patri, et pascit totam domum. Erat autem filius ejus opulentia Legis et Prophetarum terrena potius operatur, et in quibuscumque Israeliticis considerationibus. Nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur. Veniens de agro domui propinquare coepit, id est, labore servilis operis consonis Evangelium praedicare: quibus dictum est, Obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
est illum. Consolari uerbo gr̃e dĩ: ad spem indulgentiȩ
peccatoꝵ. hoc est post longa itinera remeantem. a ꝑa¬
tre mereri osculum caritatis. & incip̃ iam peccata con¬
stitutus in ęccłia confiteri: nec dic̃ omĩa quȩ dicturũ
se esse ꝓmiserat. s usq ad illud non sum dignus uo¬
cari filius tuus. hoc enĩ uult fieri ꝑ grãm quod semidi¬
gnum esse ꝑ merita fatetur. Hon addidit quod illa me¬
ditatione dixerat. fac me sic̃ unũ de mercẽnariis trus.
Cum enĩ panem non haberet uel mercennarius esse cu¬
piebat: quod post osculũ patris generosissime iam de¬
dignat᷑. Stola prima ẽ dignitas quã ꝑdidit adam.
Serui qui eam ꝓferunt. reconciliationis predicatores.
p̃paratio euãgeli zandi. ad nõ tangenda t̾rena. Uitulus
saginatus ipse item dñs: s scd̃m carnẽ satiatꝰ opprobri¬
is. Quod aut imperat nt aducant eum: quid aliud
nisi ut p̃dicent eum & annũciando uenire faciant.
in exhausta fame uiscera filii esurientis: Nã ut etiã

Expanded text:
est illum. Consolari verbo gratiae Dei ad spem indulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem mereri a patre osculum charitatis. Et incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri. Nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud, Non sum dignus vocari filius tuus. Hoc enim vult fieri per gratiam, quo se indignum esse per merita fatetur. Non addit quod in illa meditatione dixerat, Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mercenarius esse cupiebat: quod post osculum patris generosissime jam dedignatur. Stola prima, est dignitas quam perdidit Adam. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores. praeparatio evangelizandi ad non tangenda terrena. Vitulus saginatus, ipse idem Dominus, sed secundum carnem satiatus opprobriis. Quod autem imperat ut adducant eum, quid aliud, nisi ut praedicent eum, et annuntiando venire faciant in exhausta fame viscera filii esurientis? Nam etiam ut
Abbreviated transcription (Latin):
telligentibus quod dixtũ est qui uos felices d̃icunt
in efrorem uos mittunt. Melius est enĩ obuirgari a ui¬
sto qͣm a peccatore laudari. Emendabit me inquit
iustus in miscłia ⁊ arguet me: oleũ aut̃ peccatoris nõ
inpĩguet caput meum. Ite gͥ aduendentes magis¬
⁊ emite uobis: idest uideamꝰ nunc quid uos adiu¬
uant qui uob̾ laudes uendere consueuerunt ⁊ in erro¬
rem inducere. ut non coram do. s ab hominibus głam
quęreretis. Euntibus aut̃ illis emere uenit sponsus. id
est inclinantib se illis in ea quȩ foris sunt. ⁊ solitis gau¬
dere quęrentibus qui gaudia ĩterna nouerant uenit
ille qui indicat. quȩ paratȩ erant idẽ quibus bonũ
no di uerbo fecundanda copulat᷑. Clausa est ianua.
id ẽ receptis illis qui sunt in angłicã uitã inmutandi.
om̃s enĩ resurgemꝰ inquit: s nõ om̃s immutabim̃: clau¬

Expanded text:
tellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, tellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id rno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutati — omnes enim resurgimus, inquit, sed omnes
Abbreviated transcription (Latin):
stimonio quisquã adiuuat᷑ apud dm̃. cui secreta cordis
apparent.⁊ uix sibi quisq suffic̃ ut ei testimoniũ ꝑhi¬
beat conscientia sua. Quis enĩ głiabitur mũdũ se ha¬
bere cor: Inde est quod apłs dicit. Michi minimũ est
ut a uob iudicer aut ab humano die: s neq me ipsũ
iudico. Quaꝓpt̾ cũ de se quisq aut nõ omĩno aut uix
possit ueram fesre sententiã. quomͦ potest de alio iu¬
dicare. cum sciat nemo quid agat᷑ in homine: nisi sp̃s
hominis lte magis aduendentes ⁊ emite uobis. Non
consiliũ dedisse putande sunt: s crim earũ ex oblico
cõmemorasse. Uendunt enĩ oleum adulatores: qui siũ
falsa. siũ ignorata laudando. in efrorẽ animas mittũt.¬
⁊ eis uana gaudia tanqͣm fatius concilando. aliqͣm
de his mercedem siue ciboꝵ. fiue peccuniȩ. siue hono¬
ris. siue alicuiꝰ cõmodi temporalis accipiunt: non in¬

Expanded text:
stimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis stimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: Mihi autut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non in
Abbreviated transcription (Latin):
qui in laudib hominũ adquiescũt mormitur hoc inter¬
uallo temporis. donec sub aduentu añi fiat resuirectio mor¬
tuoꝵ. Media aut̃ nocte. ide nullo sciente aut sꝑante: qͥp¬
penitus latere cum uenit: clamor factus est. ecce spons
uenit surgite obuia ei. In ictu ocłi in nouissima tuba
oms resurgemus. Ergo suffexerunt om̃s ille urgines
⁊ aptauerunt lampades suas: id est rõnes reddendas oꝑu
suoꝵ. Oportetͤ nͥos exhiberi ante tribunal xp̃t: ut u¬
lic recipiat unquisq quod gessit in corpore siue bonũ
siue malum. A dixerunt stultȩ ad sapientes. Date
nobis de oleo ur̃o: qꝙ lampades nre extĩguntur. Quoꝵ
enin facta aliena laude fulciunt᷑ eadem subtracta
moniũ uolut habere apud am qui cordis inspectorẽ.
S ed quid responderũt sapientes: Ne forte non sufficiat
nobis. Unusquisq eni ꝓ se rõnẽ redaet. Hec alieno te¬

Expanded text:
qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interqui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippenitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendsuorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum . Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta monium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno te
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ aut̃. luceant oꝑa ur̃a coram hominib. Oiris nͦ ac¬
cepunt lampades suas: ⁊ uenerunt obiuã sponso. In¬
telligendũ est g̃ ap̃i nomine censeri: de quib agitiui
Non enĩ possunt qui. xp̃iani nõ sunt sposo xp̃o ueni¬
re obniã. S quiq fatuȩ acceptis lampadib suis. non
sumꝑserunt oleum secum. Multi enĩ qͣmius de xp̃i bo¬
nitate plurimũ sꝑent: gaudiũ tam̃ nõ habent duma
continent᷑ uiuunt nisi in landibus hominũ. Non gͦ
habent oleum secum. Nam ipsam leticiam oleo signi¬
ficari arbitror. Proꝑterea unx̃ te inquit ds̃ dđs tuus
oleo letitia. Qui aut̃ nõ ꝓpt̾aa gaudet qr do intritse¬
cus placet: nõ habet olcum secum. Prudentes aut̃ ac¬
ceꝑunt oleum secum in uasis cum lampadib suis: idẽ¬
semet ipso habebit głiam ⁊ non in altero: Tardante aut̃
sponso dormierunt om̃s: qi ex utroq genere continei¬
tium hominũ siue eoꝵ qui coram do exultant. siue eoꝵ

Expanded text:
tum est autem: Luceant opera vestra coram hominibus. Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Intelligendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. Non enim possunt qui Christiani non sunt sponso Christo venire obviam: sed quinque fatuae, acceptis lampadibus suis, non sumpserunt oleum secum. Multi enim, quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter non vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: lsemet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum
Abbreviated transcription (Latin):
scdm uetustatẽ teirenã moritura sunt. Si aut̃ uitẽ de
ciuius uetustate nunc passionis calicẽ bibit ipsos iudeos
intellexeris: significatũ ẽ etiam ipsam gentẽ ad corpus
xp̃i ꝑ nouitatẽ uitȩ accessurã. cũ ingressa plenitudine
gentiũ omĩs isrł saluus fiet. Aluiii¬
uod dictũ ẽ spuerunt in faciẽ eiꝰ: significanit eos qͥ
eius p̃sentiam gr̃e respuerũt. Itẽ tanqͣm colaphis
cedũt eũ: qͥ ei honores suos p̃fenũt. Palmaslin faciem
dant. qui ꝑfidia cecati eũ nõ uenisse affirmant ⁊ tãquã
p̃sentiam eius exterminantes ⁊ repellentes. Adelrei.¬

Expanded text:
m vetustatem moritura sunt. Si autem vitem de cujus vetustate hunc passionis calicem bibit, ipsos Judaeos intellexeris, significatum est etiam ipsam gentem ad corpus Christi per novitatem vitae accessuram, cum, ingressa plenitudine Gentium, omnis Israel salvus fiet . XLIfaciem ejus, significat eos qui ejus praesentiae gratiam respuunt. Item tanquam colaphis eum caedunt qui ei honores suos praeferunt. Palmas in faciem ei dant, qui perfidia caecati eum non venisse affirmant, tanquam praesentiam ejus exterminantes et repellentes. Er
Abbreviated transcription (Latin):
festam futurã ꝑ speciem iam uidentibus. qui ꝑ fidẽ
nunc ambulant..xuii.
offers causa mei. ad te ꝑtinebit. Qubus uerbis si¬
gnificant filiĩ iam non sibi opus esse parentũ ꝓ se obla¬
tione: quod ad eam ȩtatem ꝑuenissent. ut possent iã
ipsi offerre ꝓ se. In hac gͦ etate constitutos ut possent¬
hoc parentibus suis dicere: cum hoc dixissent. nega¬
bant pharisei reos esse. si parentib suis non presta¬
rent honorem. Xuiii
offendebant᷑ de ptermissis rerum signis. uel etiã tra¬
ditionibus suis ⁊ p̃cepta uitȩ nõ curabant. quȩ acu¬
piditate animũ purgant.x uiiii
uod & puerum centurionis ⁊ filiã cananee muli¬
eris non ueniens ad domos eoꝵ saluat significat
gentes ad quas nõ uenit saluas fore ꝑ uerbum suum
Quod ipsis rogantibus filũ. sanant᷑: intelligenda eccłie ꝑso
nel nõ confitent᷑ fidẽ. cecos qui non intel .xx.¬

Expanded text:
festam futuram, per speciem jam videntibus, qui per fidem festam futuram, per speciem jam videntibus, qui per fidem nunc ambulant. XVI. offers causa mei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant Pharisaei reos esse, si parentibus suis non praestarent honorem. XVII. offendebantur de praetermissis rerum signis, vel etiam traditionibus suis; et praecepta vitae non curabant, quae a cupiditate animum puruod et puerum Centurionis, et filiam Chananaeae mulieris non veniens ad domos eorum, salvat; significat Gentes, ad quas non venit, salvas fore per verbum suum. Quod ipsis rogantibus filii sanantur, intelligenda est Ecclesivel non confitentur fidem: caecos; qui non intel
Abbreviated transcription (Latin):
hesaurũ in agro absconditũ dixit duo testam̃ta
legis ineccłia: que quis cum ex parte intellectus
cõparat sibi ociũ. ut sit diues cognitione dđi .XU.¬
uod dixerunt indei unde huic sapientia hec ⁊ uir¬
tsites: sapientia in his quȩ loquebat᷑. uirtutes in
his que oꝑabatur. Ideo & apłs cum dixit xp̃m di uir¬
tutem. ⁊ di sapientiam. uirtutẽ ad signa retulit ꝓpt̃
uideos. sapientian aut̃. ad doctrinã. ꝓpt̾ grecos id est
coquod dictũ c̃. putas inueniet fidẽ in t̾ra : quia
qui cesserint diabolo de xp̃i aduentu dubitabunt.
Q uod aut᷑ petrus implorat a dño auxiliũ ne mergał.
significat quibusdam tribulationibus etiam post ulti¬
mã ꝑ sequutionẽ purgandã esse ȩccłiam. Quod & pau¬
lus significat dicens. Saluis erit sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ.
Quod sequit᷑ ut adorantes om̃s qui in naui erant dicerẽt.
uere dĩ filius es: significat daritatẽ eius tunc mani¬

Expanded text:
hesaurum in agro absconditum, dixit duo Testamenta hesaurum in agro absconditum, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quis cum ex parte intellectus comparat sibi otium, ut sit dives cognitione Dei.o dixerunt Judaei: Unde sapientia haec, et virtutes? Sapientia in his quae loquebatur. Virtutes in his quae operabatur. Ideo Apostolus dicit Christum Dei virtutem, et Dei Sapientiam ; virtutem ad signa retulit propter Judaeos, sapientiam autem ad doctrinam propter Graecos, id estid quod dictum est, Putas, inveniet fidem in terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: Salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritatem ejus tunc mani
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. sexagesimum uirginũ ꝓpt̾ ociũ interus. qr nõ
pugnant contra consuetudinẽ carnis. solet enĩ ocium
concedi sexagenaruĩs. post militiã uel post actiones pu¬
blicas: tricesimum coniugatoꝵ qr hȩc est etas p̾liantiũ
Ipsi enĩ habent acriorem conflictum. ne a libidinibus
te separabunt᷑ impũ a ꝑus. quod ꝑ bonos angłos in¬
telligitur fieri. qr oficia uindicte possunt implere bo¬
n bono animo. quomͣ rex. quomͦ uidex: officia uͦ mi¬
scd̃ie mali implere non possunt.Xii
na expellere. maius fit omĩbus ołib. idest dogna¬
tib. Dognata ant̃ placita sectarũ: idẽ quod placuit
singulis sectis. xii
nem quod faruere facit & excitat. In farinȩ autem
satĩ tͥbus uel tria illa in homine ex toto corde ⁊ exto¬
ta anima & tota m̃te. uel tria illa fructifera. cente¬
num. sexagenũ. tricenũ. uel tria illa hominũ gene¬
ra. noe damel ⁊ iob. xiiii.

Expanded text:
mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis; solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones publicas: trigesimum conjugatorum, quia haec est aetas praeliantium; ipsi enim habent acriorem conflictum, ne libidinibus sue praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos Angelos intelligitur fieri; quia officia vindictae possunt implere boni bono animo, quomodo rex, quomodo judex; officia vero misericordiae mali implere non possunt. XI.na expellere, majus fit omnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit singulis sectis. XII.nem; quod fervefacit et excitat. In farinae autem satis tribus, vel tria illa in homine, Ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente ; vel tria illa fructifera, Centenum, sexagenum, tricenum ; vel tria illa genera hominum, Noe, Daniel et Job . XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
possint ferre labores continentiȩ. & ad scłm redituri sint.
Quod dictũ est assumit secum alios septẽ: intelligit᷑. qr cũ
quis ceciderit de iusticia. etiã simulationẽ habebit. Cu¬
piditas enĩ carniꝰ expulsa ꝑ penitentiam a consuetis opi¬
bus. cum non inuenerit in quib delectationibus req¬
escat auidius redit. ⁊ rursus occupat m̃tem hominis
sicum pulsa esset negligentia subsecuta ẽ. ut no entero¬
auceret᷑ tanqͣm habitator mũdate domui sermo dei
ꝑ sanam doctrinã. Et qm̃ nõ solum habebit illa septem
uicia quę septẽ unrtutibus sp̃alibus contraria sunt. s¬
ensam ꝑ hẏ pocsm se ipsas uirtutes habe simulabit: ꝓꝑ¬
terea assumptis aliĩs septem nequioribus. hoc ẽ ipsa sep¬
teneraria simulatione redit illa concupiscentia. ut sint
nouissima hominis peiora qͣm erant pͥora X.
mu. martiriũ ꝓpter societatem uitȩ uel contemptum

Expanded text:
possint ferre labores continentiae et ad saeculum redituri sint. possint ferre labores continentiae et ad saeculum redituri sint. quod dictum est: assumit secum alios septem, intellegitur, quia cum quis ceciderit de iustitia, etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expulsa per paenitentiam a consuetis operibus, cum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceretur tamquam habitator mundatae domui sermo dei per sanam doctrinam. et quoniam non solum habebit illa septem uitia, quae septem uirtutibus spiritalibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisin se ipsas uirtutes habere simulabit, propterea assumtis secum aliis septem nequioribus — hoc est ipsa septenaria simulatione — redit illa concupiscentia, ut sint nouissima. hominis peiora, quam erant prima.mum martyrum, propter satietatem vitae vel contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
pultꝰ est cum p̃tita nocte ꝓ nocte ⁊ die accipies. hoc est
ꝓ toto die: sabbati noctẽ ⁊ diem. ⁊ noctẽ dnĩcam cũ eo¬
dem die illucescente. Ac ꝑ hoc accipiendo partẽ ꝓtoto:
habes triduum ⁊ tres noctes. Quod enim dicunt᷑ decem
menses p̃gnantis nouem sunt pleni. s miciũ decie
ꝓ toto accipitium.  quod se dñs ostendit in montẽ post
sex dies factũ dic̃ unus eũgłista. alt̃ uͦ post octo dies
dicit. partẽ posterioris ⁊ pͥmi diei in quo futurũ hoc do¬
ut intelligas eum qui dixit post sex dies solos medioᷤ
cõmemorasse. qui uere toti atq integri completi sunt.
In genesi enĩ a lum me incipit dies. ⁊ finit ad tenebra.
ad significandtum lapsum hominis. Nunc aut̃ a tene¬
bris adlucem. sic̃ dictum est de tenebris lum̃ elarescere:
qr a peccatis homo lib̾atus. ꝓuenit ad lum̃ iusticie.
um inmundus sp̃s exierit ab homine .uiiii.¬
⁊ cȩt̾a. Significat quosdam ita credituros: ut nõ

Expanded text:
ita nocte, pro nocte et die accipias, hoc est pro toto die; sabbati noctem et diem; et noctem dominicam cum eodem die illucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto, habes triduum et tres noctes. Quod enim dicuntur decem menses praegnantis, novem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. Et quod se Dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus evangelista ; alter vero post octo dies dicit , partem posteriorem put intelligas eum qui dixit post sex dies, solos medios commemorasse, qui vero toti atque integri completi sunt; in Genesi enim a lumine incipit dies, et finit ad tenebras ad significandum lapsum hominis; nunc autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est de tenebris lucem splendescere clarescere, quia a peccatis homo liberatus pervenit ad lucem justitiae.us immundus exierit ab homine et cetera, significat quosdam ita credituros, ut non