comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tua. ⁊ salui erimꝰ. Nlam quoquouersum se u̾terit anima hõis. ad dolores
figit᷑. alibi. pret̾ qͣm in te. tã ⁊ si figit᷑ in pulchris extͣ te. ⁊ extͣ se. Que tñ nulla
ee̾nt. nͥ e̾e̾nt abste. Que oriunt᷑. ⁊ occidũt. ⁊ oriendo quasi ee̾ incipiũt. ⁊ crescũt
ut ꝑficiant᷑. et ꝑfecta senescũt. ⁊ int̾eunt. ⁊ ñ omĩa senescũt. ⁊ om̃ia intere.¬
unt. Ergo cũ oriunt᷑. ⁊ tendũt e̾ẽ. quo magis crescũt celerit̾ ut sunt. eo ma¬
gis festinant ut ñ sint. Sic est modus earũ. tantũ dedisti eis idͥa partes sunt
rerũ. q̃ nõ stͥ om̃s simł. s decedendo. ac succedendo agũt om̃s uniu̾sum cuius
partes st̃. Ecce sic ꝑagit᷑ ⁊ sermo nost᷑ ꝑ signa sonantia. slon eñ erit totꝰ s̾mo
si unũ u̾bũ ñ decedat cũ sonuerit partes suas. ut succedat aliud Landet

Expanded text:
faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent, nisi essent abs te. quae oriuntur et occidunt et oriendo quasi esse incipiunt et crescunt, ut perficiantur, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, quo magis celeriter crescunt, ut sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum. tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succedat aliud. laudet
Abbreviated transcription (Latin):
unũ fac̾e. hoc ÷ qd̃ diligit᷑ in amicis: ⁊ sic diligit᷑. ut rea sibi sit humana
conscientia. si ñ amau̾it redamantem. aut si amantem ñ redamau̾it. nichil
querens ex eiꝰ corpore. pret̾ inditia beniiolentie. Hiuc ille luctꝰ si qͥs moriat᷑.
et tenebre doloꝵ. ⁊ uersa dulcedĩe in amaritudiẽm cor madidũ ⁊ ex amis¬
sa uita morientiuĩ. mors uiuentium. Beatꝰ qͥ amat te: ⁊ amicũ in te. et
inimicũ ꝓpt̾ te. Solus enĩ nlłm carũ amittit. cui om̃s in illo cari st̃. qͥ¬
ñ amittit᷑. Et qͥs ÷ iste. nͥ d̾s nost̾. d̾s qͥ fecit celũ. ⁊ t̾ram. ⁊ implet ea.
qͥa implendo ea. fecit ear Te nemo amittit. nͥ qͥ dimittit. Et qͥa dimiten¬
quo its ut quo fugit. nͥ a te placido. ad te uatũ : Nam ubi ñ inuenit legem tuam
in pena sua ᷑ Et lex tua ueritas. ⁊ ueritas tu. Deus uirtutũ conu̾te nos. ⁊ ostende

Expanded text:
unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium. beatus qui amat te et amicum in te et inimicum propter te. solus enim nullum carum amittit, cui omnes in illo cari, qui non amittitur. et quis est iste nisi deus noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea fecit ea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimitquo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende
Abbreviated transcription (Latin):
bam. qd̾ pro te amabam. Et hoc qd̃ amabam pro te. erat ingens fabula. ⁊ lõgũ
mendacium: cuiꝰ adult̾ina cõfricatione corrũpebat᷑ mens nr̃a. pruriens in
auribus. Sed illa mͥ fabula ñ moriebat᷑. si qͥs amicoꝵ meoꝵ moreret᷑. Alia
erãt que in eis ampliꝰ capiebant animũ. colloqͥ. ⁊ corridere. ⁊ uicissi beniuo¬
le obseqͥ. simł leg̾e libros dulciloqͦs. simł nugari.⁊ simł honestari. dissenti¬
re int̾dum sine odio. tanqͣm ip̃e homo secũ. atq ip̃a rarissima dissensione
condire. cõsensiones plurimas. doc̾e aliqͥd inuicem. aut disc̾e abinuicem.
desiderare absentes cũ modestia. susciꝑe uenientes cũ leticia. Hiis atq hui
modi signis a corde a mantiũ. ⁊ redamantium procedentibus ꝑ os. ꝑ linguã. ꝑ
oculos. ⁊ mille motꝰ gcissimos. qͣsi fomitib cõflare animos. ⁊ ex pluribus

Expanded text:
bam quod pro te bam quod pro te mendacium, cuius adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant animum: conloqui et conridere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos et mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
nec inde recedere. Quo eñĩ cor meũ fug̾et a corde mo: Quo a me ip̃o fugerẽ :
Quo ñ me sequerer. Ꝙ tam̃ fugi de patͥa. Minus enĩ eũ q̃rebant oculi mei.
ubi uidere ñ solebant atq a thagastensi oppido ueni karthaginem. Non
uatant tẽpora nͨ ociose uoluunt᷑. Per sensus nr̃os faciũt in animo mira oꝑa.
Ecce ueniebant. ⁊ p̾ceribant de die in diem. ⁊ ueniendo. ⁊ p̾tereundo. insere¬
bant mͥ species alias. ⁊ alias memorias:. ⁊ paulatim resarcinabant me pͥstiniᷤᷤ
gen̾ibus delectationũ: qͥb cedebat dolor meus ille. S succedebant ñ qͥdem dolores alii.
cause tñ alioꝵ doloꝵ. Nam unde me facillime. ⁊ intime dolor ille penet᷑uerat. nisi
qͥa fuderam in harenam aiãm mea̾. diligendo moriturũ acsi nõ moriturum:
Maxime qͥppe me reparabãt. atq recreabãt alioꝵ amicoꝵ solacia cũ qͥb ama¬

Expanded text:
nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarciebant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia fuderam in harenam animam meam diligendo moriturum acsi non moriturum? maxime q
Abbreviated transcription (Latin):
portari a me: ⁊ ubi eã pon̾em nõ ĩueniebam. Non in amenis nemoribꝰ. nõ in
ludis. atq cantibus. nͨ in suaueolentibus locis. nͨ in cõuiuiis apparatis. net
in uoluptate cubilis. ⁊ lecti ñ deniq in libris atq carminib acqͥescebat.
Horrebant om̃ia. et ip̃a lux : ⁊ qͥcqͥd ñ erat. qd̾̃ ille erat. inprobum. ⁊ odi¬
osũ erat. pret̾ gemitũ. ⁊ lacͥmas. Nam in eis solis aliqͣntula reqͥes. Ubi aut̃
inde auferebat᷑ anima mea. hon̾abat me gͣndi sarcina miseriez q̃ ad te leuãda.¬
⁊ curanda erat. Eciebã. s nͨ uolebam. nͨ ualebã eo magis qͥa ñ mͥ eras aliqͥl
solidũ ⁊ firmũ. cũ de te cogitabam. Non enĩ tu eras s uanũ fantasma. ⁊ error
meus erat d̾s m̾s. Si conabar eã ibi pon̾e ut reqͥesceret. ꝑ inane labebatur:
et iterũ ruebat suꝑ me. Et ego mͥ remanseram infelix locus ubi nͨ ẽe̾ possẽ.

Expanded text:
portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue olentibus locis nec in conuiuiis apparatis nec in uoluptate cubilis et lecti, non denique in libris atque carminibus adquiescebat. horrebant omnia et ipsa lux, et quid quid non erat quod ille erat, inprobum et taediosum erat praeter gemitum et lacrimas: nam in eis solis aliquantula requies. ubi autem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina miseriae. ad te sciebam, sed nec uolebam nec ualebam, eo magis quod mihi non eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. non enim tu eras, sed uanum phantasma et error meus erat deus meus. si conabar eam ibi ponere, ut requiesceret, per inane labebatur et iterum ruebat super me, et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem
Abbreviated transcription (Latin):
memini. spes mea qͥ me mũdas a taliũ affectionũ inmũdicia dirigẽs ocu¬
los meos ad te: ⁊ euellens de laqueo pedes meos. Mirabar enĩ cet̾os mor¬
tales uiu̾e qͥa ille q̃m qͣsi ñ morit᷑um dilexeram. mortuus erat. Et me
magis qͥa ille alter erã. uiu̾e illo mortuo mirabar. Bene quidem dixit¬
de amico suo. dimidium anime sue. Nam ego sensi aniiam mea̾. ⁊ aĩam illiꝰ unam
fuisse aniniã in duobꝰ corporibꝰ. Et̃ ideo mͥ horrori erat uita. qͥa nolebam dimidiꝰ uiu̾e.
Et ideo forte mori metuebã. ne totꝰ ille moreret᷑. quẽ multũ amau̾am. O dementiam.
nescientem dilig̾e hoĩes humaniter. Ostultũ hoĩem. iminoderate humana pa-¬
tientem qd̃ ego tc̃ eram. Itaq estuabam. suspirabam. flebam. tͦbabar. nͨ reqͥes erat.
nͨ cõsilium. Portabam enĩ cõcissam. ⁊ cruentam animam meam. impatientem

Expanded text:
memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens ocumemini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixitde amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ anteqͣm amittat eas. Sic ego erã illo tẽpore. ⁊ flebã amarissime: ⁊ reqͥes¬
cebam in amaritudine. Ita miser erã ⁊ habebam cariorem illo amico meo ui¬
tam ipãm miseram. Nlam qͣmuis eã mutare uellem. nollem tam̃ amittere re fa¬
magis qͣm illũ. Et nescio an uellem. uł pro illo sicd̾ de horeste. ⁊ pilade tͤditur:
si nõ fingit᷑. qͥ uellent proinuicem. uł simul mori. qͥa morte peius eis erat
ñ simul uiu̾e. S in me nescio qͥs affectꝰ nimis huic contͣrius ortꝰ erat. et
tedium uiuendi erat in me gͣuissimũ. ⁊ moriendi metus. Eredo quo magi
illũ amabã. hoc magis mortem. q̃ mͥ eũ abstulerat. tanqͣm atrocissimã ini¬
micam cderã. ⁊ timebam: ⁊ eã repente cõsũpturam om̃s hoĩes putabã. qͥa
illũ potuit. Sic eram. Omĩno memini. Ec̃ce cor meũ dł m̃s. ecce intꝰ uide. qͥs

Expanded text:
est et antequam amittat eas. Sic ego eram illo tempore, et flebam amarissime, et requiesest et antequam amittat eas. Sic ego eram illo tempore, et flebam amarissime, et requiescebam in amaritudine. Ita miser eram, et habebam chariorem illo amico meo vitam ipsam miseram. Nam quamvis eam mutare vellem, nollem tamen amittere magis quam illum. Et nescio an vellem vel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui vellent pro invicem vel simul mori, quia morte pejus eis erat non simul vivere. Sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat; et taedium vivendi erat in me gravissimum, et moriendi metus. Credo quo magis illum amabam, eo magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tanquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad aures tuas ploraremꝰ. nichil residui de spe nr̃a fieret. Unde igitur
suauis fructꝰ de amaritudine uite carpit᷑. gemere. ⁊ flere. ⁊ suspirare. ⁊ cõqueri:
An hoc ibi dulcez. qd̾ sꝑamꝰ exandire te: Recte istd̃ in precibꝰ. qͥa desiderium
ꝑueniendi habñt. Nõqͥd in dolore amisse rei. ⁊ luctu quo tc̃ oꝑiebars Neq eñi
sꝑabam reuiuisc̾e illũ. aut hoc petebam lacͥmis s tantũ dolebam. ⁊ flebã. Mis eiũ
erã. ⁊ amiseram gaudium meũ. An ⁊ fletꝰ res amara est. ⁊ pre fastidio rerũ qͥbꝰ
pͥus fruebam᷑. ⁊ dũ tutic ab eis adhorremꝰ. delectat: Qͥd aut̃ ista loqͦr: Nõ enim
tẽpus querendi nc̃ ÷ s cõfitendi tͥ. Miser erã. ⁊ miser ÷ om̃is animꝰ. uinctꝰ ami
cicia rerũ mortalium ⁊ dilaniat᷑ cũ eas amittit: ⁊ tc̃ sentit misiam qua mis

Expanded text:
ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est et prae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus citia rerum mortalium; et dilaniatur cum eas amittit, et tunc sentit miseriam qua miser
Abbreviated transcription (Latin):
rant om̃ia qͣndo n̾ haberent eũ : nͨ mͥ ia̾ dic̾e̾ pot̾ant. ecce ueniet. sicut cum
uiu̾et. qͣndo absens erat. Et factꝰ erã ip̃e mͥ magna q̃stio ⁊ int̾rogabam ani¬
mam meã qͣre tͥstis e̾e̾t. ⁊ qͣre cõturbaret me ualde: ⁊ nichil nou̾at respond̾e
mͥ. Et̃ si dicebam. spera in deo. iuste ñ obtemꝑabatz qͥa uerior erat. ⁊ melior
homo. q̃m carissimũ amiserat. qͣm fantasina ii quod sꝑare uidebat᷑. Solꝰ
fletus erat dulcis mͥ ⁊ successerat amico meo in deliciis animi mei. Et ñc̃
dñe ia illa tͣnsierũt ⁊ tẽpore linitũ÷ uulnus meũ. Possũ ne audire abste
qͥ ueritas es. ⁊ admou̾e aurem cordis mei ori tuo. ut dicas mͥ. cur flecus
dulcis sit miseris: An tu qͣmuis ubiq assis. longe abiecisti ate miseriã
nr̃am: Ꝙ tu in te manes nos aut̃ in experimentis uoluim᷑. Et tam̃ nͥ

Expanded text:
ram omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ram omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur. solas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi
Abbreviated transcription (Latin):
et illo irrisuro mecũ baptismũ quẽ acceꝑat. mente. atq sensu absentissimꝰ. Sed
tñ iã se accepisse didicerat. At ille ita me exo̾rruit ut inimicũ: amonuitq
nurabili. ⁊ repentina libertate. ut si amicus e̾e̾ uellem. talia sibi dic̾e desin̾em.
Ego aut̃ stupefactus atq tͦbatus distuli om̃s motꝰ meos. ut cõualesceret prius
e̾e̾t q idoneus uiribus ualitudinis. cũ quo agere possem. qd̃ uellem. Sed
ille arreptꝰ dementie mee. ut apd̾ te seruaret᷑ cõsolationi mee. post paucoᷤᷤ
dies me absente repetit᷑ febribus. ⁊ defungit᷑. Quo dolore cõtenebratũ est
cor meũ: ⁊ qͥcqͥd aspiciebam. mors erat. Et erat mͥ patͥa. supplicium et
pat̾na domꝰ. mira infelicitas. Et qͥcqͥd cũ illo cõmunicau̾am. sine illo in
cruciatũ i̾manem u̾terat. Ex petebant eũ undiq oculi mei. ⁊ ñ dabat᷑ ⁊ ode¬

Expanded text:
et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et ode
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑniciosas ꝓpt̾ qͣs me plangebat mat̾ mea. cũ iã errabat iꝰ animo ille homo. ⁊ non
pot̾at anima mea sine illo. Et ecce tu inminẽs dorso fugitiuoꝵ tuoꝵ deus ultionũ.
et fons miscd̾iarũ simł. qͥ conu̾tis nos ad te miris modis. ecce abstulisti hoĩe m de
hac uita. cũ uix expleuisset annũ in amicitia mea suauis mͥ suꝑ om̃s suauita¬
tes uliꝰ uite mee. Qis laudes tuas enum̾at unꝰ in se uno quas exꝑtus est. Qid
tc̃ fecisti o̾s m̃s. ⁊ qͣm inuestigabilis abyssus iudicioꝵ tuoꝵ: Cũ enũ laboraret
ille febribꝰ. iacuit diu sine sensu in sudore letali. Et̃ cũ desꝑaret᷑. baptizatꝰ:
nesciens. me ñ curante. ⁊ p̾sumente id retinere potiꝰ aĩãm eiꝰ qd̾ a me acceperat.
qͣnto nõ dilcedebam. ⁊ nimis pendebamꝰ exinuicem. tẽptaui apd̃ illũ irridere. fãquam

Expanded text:
perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, uando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
dere mͥ potuerũt. ut hec ab ic̾em qm̃ me ampliꝰ ip̃õꝵ auctox mouebat auctoritas. et
nlłm certũ. qͣle q̃rebã docuimentũ adhuc inuen̾am. quo mͥ sine abiguitate appare¬
ret. q̃ ab eis cõsultis uera dic̾e̾nt᷑ forte. uł sorte. ñ arte inspectoꝵ syderum dici. In
illis annis quo pͥmũ tẽpore in municipio quo natꝰ sũ doce̾ ceperã. cõparau̾am am¬
cum societate studioꝵ nimis carũ. coeuum mͥ. ⁊ cõflorentẽ flore adholescentie.
Mecũ puer creuerat. ⁊ parit̾ in scolam ieramus: parit̾ q luseramtis. S ñdũ eint sic ami¬
cus qͣmqͣm ne tunc qͥdem sicuti est uera amicicia. qͥa ñ ÷ uera. nͥ cũ eam tu agglutina
dulcis erat nimis coacto feruore parilium studioꝵ. Nam ⁊ a fide uera. qͣm nõ ger¬
manitus. ⁊ penitus: adholescens tenebat. deflexeram eũ in suꝑsticiosas fabellas. ⁊

Expanded text:
dere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et dere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinasdulcis erat nobis, cocta femore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et
Abbreviated transcription (Latin):
elaboraui. qͣm ex ea sola uiuere uolui. A quo ogo cũ q̃sissem que causa gͦ fac̾et.
ut multa inde uera ꝓnũciarent᷑. respondit ille ut potuit uim sortis hoc facere
in rerũ nat᷑a usq qͣq diffusam. Si eñĩ de paginis poete cuipiam lõge aliud
canẽtis. atq intendentis. cũ forte qͥs consulit mirabilit̾ cõsonꝰ negocio sepe uer-¬
sus exiret. mirandũ ñ ẽẽ dicebat. si ex anima humana suꝑiore aliqͦ instinctu.
nesciente qͥd in se fieret. ñ arte. s forte sonaret. aliqͥd. qd̃ int̾rogantis rebus.
fc̾is q cõciueret. Et̃ hoc qͥcem ab illo. uł ꝑ illũ proc᷑asti mͥ. ⁊ qͥd ip̃e post ea
ꝑ me ip̃m q̃rerem in memoria iea deliniasti. Tunc aut̾̃ nͨ ip̃e. nͨ carissimꝰ meus nebri¬
dius. ad holescens ualde bonꝰ. ⁊ ualde cautus irridens totũ illd̾ diuinationis genꝰ ꝑsta¬

Expanded text:
elaboravi, quam ex ea sola vivere volui. A quo ego cum quaesissem quae causa ergo faceret elaboravi, quam ex ea sola vivere volui. A quo ego cum quaesissem quae causa ergo faceret ut multa inde vera pronuntiarentur; respondit ille, ut potuit, vim sortis hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. Si enim de paginis poetae cujuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe versus exiret; mirandum non esse dicebat, si ex anima humana, superiore aliquo instinctu, nesciente quid in se fieret, non arte sed sorte sonaret aliquid quod interrogantis rebus factisque concineret. 6. Et hoc quidem ab illo vel per illum procurasti mihi. Et quid ipse postea um quaererem in memoria mea delineasti. Tunc autem nec ipse, nec charissimus meus Nebridius, adolescens valde bonus et valde cautus, irridens totum illud divinationis genus, persua
Abbreviated transcription (Latin):
inherebam. ubi cognouit ex colloqͥo meo libris genethliacoꝵ me ẽẽ deditũ. benig¬
ne. ac pat̾ne monuit ut eos abicerem neq curã. ⁊ oꝑam rebus utilib necessa¬
riam. illi uanitati frustra impenderem. dicensita se illa didicisse. ut uictus eiꝰ ꝓfessi¬
onem pͥmis annis etatis sue deferre uoluisset qͣ uitam degeret. ⁊ si ypoerathen in¬
cellexisset. ⁊ illas utiq lit̾as potuisset intellig̾e. ⁊ tñ ñ ob aliam causam se post¬
ea illis relictis medicinã assecutũ. nͥ qd̵ eas falsissimas. cõperisset. ⁊ nollet uir
grauis decipiendis hõibus uictum q̃rere. At tu inqͥt quo te mñ hoĩbus sustã¬
tas. rethoricam tenes. Hanc aut̃ fallaciam libero studio. ñ necessitate rei
familiaris sectaris. qͦ magis mͥ te oportet de illa credere qͥ eã tã ꝑfecte disce̾

Expanded text:
inhaerebam; ubi cognovit ex colloquio meo libris genethliacorum esse me deditum, beniginhaerebam; ubi cognovit ex colloquio meo libris genethliacorum esse me deditum, benigne ac paterne monuit ut eos abjicerem, neque curam et operam rebus utilibus necessariam, illi vanitati frustra impenderem: dicens ita se illam didicisse, ut ejus professionem primis annis aetatis suae deferre voluisset, qua vitam degeret; et si Hippocratem intellexisset, et illas utique litteras potuisse intelligere: et tamen non ob aliam causam se postea, illis relictis, medicinam assecutum, nisi quod eas falsissimas comperisset, et nollet vir gravis decipiendis hominibus victum quaerere. At tu, inquit, quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes; hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris; quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere
Abbreviated transcription (Latin):
di. et uenus hoc fecit. aut satͣnus. aut mars. scilicet ut homo sine culpa sit. caro. et
sanguis. ⁊ suꝑba putredo. culpandus sit aut̾ celi. aut siderũ creator. ⁊ ordinator.
Et quis est hic. nisi deus noster. suauitas. et origo iusticie. qui reddis unicuiq scd̾m
opera eiꝰ. ⁊ cor contͥtum. ⁊ humiliatũ nõ spernis: Erat eo tẽpore uir sagax. medicine
artis peritissimꝰ. atq in ea nobilissimꝰ qͥ peo consule manu sua coronam illam agoni¬
sticam i posuerat. ñ sano capiti meo s ñ ut medicus. Nlam illꝰ morbi tu sanator. qͥ
resistis superbis humilibꝰ aut̃ das gr̃am. Nunqͥd tñ etiã ꝑ ilũ senem defuisti mͥ.
aut destitisti mederi anime mee: Qa eñ factꝰ ei erã familiarior. ⁊ eł sermonib.
erãt em̃ sine u̾boꝵ cultu. uiuacitate sentenciarũ iocũdi. ⁊ gͣues. assiduus ⁊ fixus

Expanded text:
di" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et di" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo, culpandus sit autem caeli ac siderum creator et ordinator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui reddes unicuique secundum opera eius et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax, medicinae artis peritissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuerat non sano capiti meo, sed non ut medicus. nam illius morbi tu sanator, qui resistis superbis, humilibus autem das gratiam. numquid tamen etiam per illum senem defuisti mihi aut destitisti mederi animae meae? quia enim factus ei eram familiarior et eius sermonibus — erant enim sine uerborum culta uiuacitate sen
Abbreviated transcription (Latin):
Talibus enĩ figmentis suspirans anima. nõne fornicat᷑ abste. ⁊ fidit in falsis. ⁊ pas¬
cit uentos: E uidelicet sacͥficari pro me nollem demonibus qͥb me illa suꝑstiti¬
one ip̃e sacͥficabam. Qid ÷ eni aliud uentos pasc̾e. qͣm ip̃os pasc̾e. hoc ÷ errando eis
ẽẽ. uoluptati. atq derisui: Ideo q illos planos. qͦs mathe maticos uocãt. plane cõ¬
sulere ñ desistebam. qd̃ qͣsi nullũ eis e̾ẽt sacͥficium: et nlłe preces ad aliquem
sp̃m ob diuinationem dirigerent᷑ Qd̾ tñ xp̃iana et uera pietas cõsequenter
mea̾. qm̃ peccaui tͥ neq ad licentiam peccandi abuti indulgentia tua: s memi¬
nisse dñice uocis. ecce sanꝰ factꝰ es. iã noli pectare. ne qͥd tͥ deteriꝰ cõtingat. Quam
totam illi salubritatem int̾sicere conant᷑. cũ dicũt. de celo tͥ÷ ineuitabilis causa peccã¬

Expanded text:
talibus enim figmentis suspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pastalibus enim figmentis suspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pascit uentos? sed uidelicet sacrificari pro me nollem daemonibus, quibus me illa superstitione ipse sacrificabam. quid est enim aliud uentos pascere quam ipsos pascere, hoc est errando eis esse uoluptati atque derisui? Itaque illos planos, quos mathematicos uocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium et nullae preces ad aliquem spiritum ob diuinationem dirigerentur. quod tamen christiana et uera pietas consequenter meam, quoniam peccaui tibi, neque ad licentiam peccandi abuti indulgentia tua, sed meminisse dominicae uocis: ecce sanus factus es; iam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: "de caelo tibi est ineuitabilis causa peccan
Abbreviated transcription (Latin):
indagau̾at uagus ardor inops prudentie.: s unã tñ ei qͦq seruans thori
ficem. in qua sane exꝑirer exemplo meo qͥd distaret int̾ cõiuigalis placiti modũ. quod
federatum e̾e̾t gen̾andi grã. ⁊ pactũ libidinosi amoris. ubi proles etia contͣ uotũ
nascit᷑ qͣmuis iã nata cogat se diligi. Recolo etiã cũ mͥ theatrici carminis certamen
inire placuisset. mandasse mͥ nescio quẽ aruspicem. qͥd ei dare uellem mercedis.
ut uincerem. me aut̾ feda illa sacram̃ta detestatũ. ⁊ ab hominatũ respondisse. nec
si corona illa e̾ẽt ĩmortalit̾ aurea. muscam pro uictoria mea necari sinerem. Neca¬
turus eñ erat ille in sacͥficiis suis animantia ⁊ illis honoribꝰ inuitaturus mͥ suffra¬
gatura demonia uitebat᷑. Sed hoc qͦq malũ nõ ex tua caritate repudiaui deus
cordis mei. Non enĩ amare te nou̾am qͥ nisi fulgores corporeos cogitare ñ nouerã.

Expanded text:
indagauerat uagus ardor inops prudentiae; sed unam tamen, ei quoque seruans tori indagauerat uagus ardor inops prudentiae; sed unam tamen, ei quoque seruans tori fidem, in qua sane experirer exemplo meo, quid distaret inter coniugalis placiti modum, quod foederatum esset generandi gratia, et pactum libidinosi amoris, ubi proles etiam contra. uotum nascitur, quamuis iam nata cogat se diligi. Recolo etiam, cum mihi theatrici carminis certamen inire placuisset, mandasse mihi nescio quem haruspicem, quid ei dare uellem mercedis, ut uincerem, me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum respondisse, nec si corona illa ita esset inmortaliter aurea, muscam pro uictoria mea necari sinere. necaturus enim erat ille in sacrificiis suis animantia et illis honoribus inuitaturus mihi suffragatura daemonia uidebatur. sed hoc quoque malum non ex tua castitate repudiaui, deus cordis mei. non enim amare te noueram, qui nisi. fulgores corporeos cogitare non noueram.
Abbreviated transcription (Latin):
iubilationis. Qid eiũ sũ ego mͥ sine te. nͥ dux inpreceps: Nut qͥd sũ cũ mͥ bene est.
nͥ suggens lac tuũ. aut frueus te cibo. qͥ ñ corrũpit᷑. Et qͥd homo ÷ qͥlib& homo.
cũ sit homo: S irrideant nos fortes. ⁊ potentes: nos aut̾ infirmi ⁊ inopes cõfitea¬
mur tͥ. Abcebam in illis annis artem rethoricam. ⁊ uictoriosam loqͣcitatem. uictꝰ
cupiditate uendebam. Malebam tñ. dñe tu scis. bonos hab̾e discipulos. sicut
appellant᷑ bonis ⁊ eos sine dolo docebã dolos: non in qͥb contͣ capud ĩnocẽtis
ag̾ent. s aliqͣndo pro capite nocentis. Et̃ deus uidisti de lõginquo lapsantẽ
in lubrico ⁊ in mł̃to fumo scintillantem fidem mea̾. qͣm exibebam in illo
magist̾io. diligentibus uanitatem.⁊ q̃rentib mendacium. socius eorum.
In alis annis habebam ñ eo qd̃ legitimum uocat᷑ ꝯiugio cognitam s quã

Expanded text:
iubilationis. quid enim sum ego mihi sine te nisi dux in praeceps? aut quid smn, cum mihi bene est, iubilationis. quid enim sum ego mihi sine te nisi dux in praeceps? aut quid smn, cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum aut fruons tc cibo, qui non corrumpitur? et quis homo est quilibet homo, cum sit homo? sed inrideant nos fortes et potentes, nos autem infirmi et inopes confiteamur tibi. Docebam in illis annis artem rhetoricam et uictoriosam loquacitatem uictus cupiditate uendebam. malebam tamen, domine, tu scis, bonos habere discipulos, sicut appellantur boni, et eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput innocentis agerent, sed aliquando pro capite nocentis. et, deus, uidisti de longinquo lapsantem in lubrico et in multo fumo sciiitillantem fidem meam, quam exhibebam in illo magisterio diligentibus uanitatem et quaerentibus mendacium, socius eorum. in illis annis unam habebam non eo quod legitimum \'uocatur coniugio cognitam, sed quam
Abbreviated transcription (Latin):
ER idem tẽpus annorũ nouem ab undeuicesimo anno etaris mee. usq ad
tibus. ⁊ palam ꝑ doctͥnas. qͣs liberales uocãt occulte aut̃ falso nomine religio
nis: hic suꝑbi. ibi suꝑsticiosi. Nbiq uani. ac popularis gle sectantes inanitatem. usq ad
cheatricos plausus. ⁊ cõtentiosa c̾tamina. ⁊ agonem coronarũ fenearũ. ⁊ spectaculoꝵ nu-¬
gas. ⁊ intẽperanciam libidinum. Illac aut̾ purgari nos ab istis sordibꝰ expectantes. cũ
eis qͥ appellarent᷑ electi. ⁊ sci. afferremꝰ escas. de qͥb nobis in officina a qualiculi sui
fabricarent angelos. ⁊ deos ꝑ qͦs liberarem᷑. Et̃ sectabar ista. atq faciebam cũ amicis
meis. ꝑ me. ac mecũ deceptis. Irrideant me arrogantes. ⁊ nõdũ salubrit̾ prosfti. et
elisi a te d̾s m̃s ego tñ cõfitear tibi dedecora mea in laude tua. Sine me obsecro. et
da mͥ circiuire p̾senti memoria pret̾itos circuitus erroris mei. ⁊ ĩmolare tͥ hostias

Expanded text:
er idem tempus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad tibus et palam per doctrinas, quas liberales uocant, occulte autem falso nomine relinis. Hic superbi, ibi superstitiosi, ubique vani. Hac popularis gloriae sectantes inanitatem, usque ad theatricos plausus, et contentiosa carmina, et agonem coronarum fenearum et spectaculorum nugas, et intemperantiam libidinum: illac autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis qui appellarentur electi et sancti, afferremus escas, de quibus nobis in officina aqualiculi sui fabricarent angelos et deos per quos liberaremur; et sectabar ista atque faciebam cum amicis meis, per me ac mecum deceptis. Irrideant me arrogantes, et nondum salubriter prostrati et elisi a te, Deus meus; ego tamen confitear tibi dedecora mea in laude tua. Sine me, obsecro, et da mihi circumire praesenti memoria praeteritos circuitus erroris mei, et immolare tibi hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis huiꝰ. lacrimas cõfessionis. Sacͥficiũ tuũ sp̃m cõtbulatũ. cor cõtri¬
tũ. ⁊ humiliatũ. ppłi Salutẽ. sponsam ciuitatem. arram sp̃s sci. poculũ
precii nr̃i. Nemo ibi cãtat. nõne do subiecta erit anima mea. ab ip̃o
enĩ salutare meũ. Etenĩ ip̃e ẽ ds̾ meus. et salutaris meus. et suscep¬
tor meus. Noꝵ gͦ mouẽbor ampliꝰ. Nemo ibi audit uocantẽ. uenite ad
me qͥ laboratis. Declignant᷑ ab eo discere. qm̃ mutis ẽ. ⁊ humilis corde.
Abscõdisti enĩ hec a sapientib. ⁊ prudentib & reuelasti ea paruu¬
lis. Et aliud ẽ. de siluestri cacumine uiłe patriã pacis. ⁊ iter ad eã
ñ inuenire.⁊ frustra conari ꝑ inuia circũ obsidentib. ⁊ insicdiantib
fugitiuis desertorib cũ pͥncipe suo leone. ⁊ clracone. ⁊ aliud ten̾e
uiã illuc ducentẽ. cura celestis imꝑatoris munitã. ubi ñ latroci¬
nant᷑. qͥ celestem miliciã deseruert̃. Nitant enĩ eã. siccł̾ supplici¬

Expanded text:
acrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciuitatem, arram spiritus sancti, poculum pretii nostri. nemo ibi cantat: nonne deo subdita erit anima mea? ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplici
Abbreviated transcription (Latin):
debito. ⁊ sorte cõditõis nr̃e accedere necesse ẽ. alio dolore dolebã dolorẽ
meũ ⁊ duplici tͥsticia macerabar. Cum ecce corpꝰ elatũ: Imꝰ. redimꝰ
sine lacͥmis. Nam neq ĩ eis p̃cib. quas tͥ fudimꝰ. cũ offeriet᷑ pro ea
sacͥficiũ p̾cii nr̃i. iã iuxta sepulchrũ posito cadau̾e pͥusꝙͣ deponeret᷑
sit illic fieri solet. nͨ ĩ eis gͦ p̃cib fleui s toto die gͣuiter ĩ occulto me¬
stus erã. ⁊ m̃te tͦbata rogabã te ut pot̾am. quo sanares cdolorem¬
meũ. nͨ faciebas: credo cõmendãs memorie mee. uł hoc uno docum̃to om̃is
cõsuetudinis uincłm. etiã adu̾sus mentẽ. q̃ iã nõ fallaci u̾bo pascit᷑. Nisum
etiã mͥ ẽ ut irẽ lauatũ. qd̃ audierã inde balneis nom̃ inditũ. qͥa greci bala-¬

Expanded text:
debito et sorte conditionis nostrae accidere necesse est, alio dolore dolebam dolorem debito et sorte conditionis nostrae accidere necesse est, alio dolore dolebam dolorem meum et duplici tristitia macerabar. Cum ecce corpus elatum est, imus, redimus sine lacrimis. nam neque in eis precibus, quas tibi fudimus, cum offerretur pro ea ssicut illic fieri solet, nec in eis precibus ego flevi: sed toto die graviter in occulto moestus eram, et mente turbata rogabam te, ut poteram, quo sanares doloremmeum, nec faciebas; credo, commendans memoriae meae, vel hoc uno documento, omnis consuetudinis vinculum, etiam adversus mentem quae jam non fallaci verbo pascitur. Visum etia
Abbreviated transcription (Latin):
ro. psalt̾ium arripuit euodiꝰ. ⁊ cãtare cep̃ psalmũ. Eui respõdẽbamꝰ oĩs
nert̃ mł̃ti fr̃es. ac religiose femine: ⁊ de more illis qͦꝵ officiũ erat
sunꝰ curantib. ego ĩ parte ubi decent̾ pot̾am. cũ eis qͥ me ñ cdeserẽdũ
ẽẽ cẽsebãt. qd̾ erat tẽpori cõgruum disputabã: eo q fomento u̾itatis
mitigabã cruciatũ tͥ notũ. illis ignorãtib. ⁊ intente audientib. ⁊ sine
sensu doloris me ẽẽ arbitrãtib. At ego ĩ aurib tuis ubi eoꝵ nullꝰ audie¬
bat. increpabã molliciem affectꝰ mĩ. ⁊ cõstringebã fluxũ meroriᷤ. Ee¬
debat ꝙ mͥ paululũ. rursus ꝙ ĩpetu suo ferebat᷑. ñ usq ad eruptõem
latͥmarũ. nec usq ad uultꝰ mutatõem s ego sciebã qͥd corde p̃merem.
Et qͥa mͥ uehement̾ displicebat. tãtũ in me posse ħ humana. q̃ ordĩe

Expanded text:
ro psaltermm arripuit Euodius et cantare coepit psalmum. cui respondebamus omnis ro psaltermm arripuit Euodius et cantare coepit psalmum. cui respondebamus omnis nerunt multi fratres ac religiosae feminae; et de more illis, quorum officium erat, funus curantibus, ego in parte ubi decenter poteram, cum eis qui me non deserendum esse censebant, quod erat tempori congruum disputabam; eoque fomento veritatis mitigabam cruciatum tibi notum, illis ignorantibus et intente audientibus, et sine sensu doloris me esse arbitrantibus. At ego in auribus tuis, ubi eorum nullus audiebat, increpabam mollitiem affectus mei, et constringebam fluxum moeroris, cedebatque mihi paululum; rursusque impetu suo ferebatur, non usque ad eruptionem lacrymarum, nec usque ad vultus mutationem, sed ego sciebam quid corde premerem. E
Abbreviated transcription (Latin):
riebat᷑. nͨ om̃ino moriebat᷑. Hoc ⁊ docum̃tis moꝵꝵ eiꝰ. ⁊ fide ñ ficta.
rationib q certis tenebamꝰ: Qd erat gͦ qd̃ intus michi gͣuiter
dolebat. nͥ ex cõsuetudĩe simł uiuendi clulcissima. ⁊ carissima repẽte¬
simł cdisrupta. uulnꝰ recẽs: Bratulabar qͥdẽ testimonio eiꝰ. qd̃ in ea ip̃a
ultima egritudĩe obseqͥis meis int̾blandiens appell̃abat me piũ. ⁊ cõ¬
memorabat gͣndi cdilectõĩs affectu ñꝙͣ se audisse ex ore mõ iaculatũ
ĩ se clurũ. aut cõtumeliosũ sermonẽ. Sed tñ qͥd tale cds mĩs qͥ fecisti
nos. qͥd cõparabile habebat honor a me delatꝰ illi. ⁊ seruitꝰ ab illa mͥ᷑
Qm̃ itaq deserebar tã magno eiꝰ solatio. sauciãbat᷑ aĩa mea ⁊ qͣi dĩla¬
niabat᷑ uita. q̃ una fc̃a erat ex mea ⁊ illiꝰ. Cohibito gͦ a fletu illo pue¬

Expanded text:
riebatur nec omnino moriebatur. hoc et documentis morum eius et fide non ficta riebatur nec omnino moriebatur. hoc et documentis morum eius et fide non ficta rationibusque certis tenebamus. Quid ergo quod intus mihi grauiter dolebat, nisi ex consuetudine simul uiuendi dulcissima et carissima repente dirrupta uulnus recens? gratulabar quidem testimonio eius, quod in ea ipsa ultima aegritudine obsequiis meis interblandiens appellabat me pium et conmemorabat grandi dilectionis affectu numquam se audisse ex ore meo iaculatum in se durum aut contumeliosum sonum. sed tamen quid tale, deus meus, qui fecisti nos, quid conparabile habebat honor a me delatus illi et seruitus ab illa mihi? quoniam itaque deserebar tam magno eius solacio, sauciabatur anima et quasi dilaniabatur uita, quae una facta erat ex mea et illius. Uohibito ergo a netu illo pue
Abbreviated transcription (Latin):
unde me resuscitet. Ergo die nono egͥtudinis sue. qͥnquagesimo et
sexto ãno etatis sue. tͥcesimo ⁊ t̾cio etatis mee. animna illa religiosa et
pia corpore soluta ẽ. Premebã oculos eiꝰ. et cõfluebat ĩ p̃cordia mea
mestitudo ingens. ⁊ tͣnsfluebat ĩ lacrimas. ibidẽ q oculi mei uiolento
animi imꝑio resorbebãt fontẽ suũ usq ad siccitatẽ: ⁊ ĩ tali luctamĩe
ualde male mͥ erat. Lũ uͦ ubi esflauit extremũ sp̃m. puer a deo dat᷑
exclamauit ĩ planctũ. atq ab oĩb nob̾ cõhercitus tacuit. Hoc mͦ
etiã in eũ qͥddã puerile qd̾ labebat᷑ in flȩtꝰ. iuuenili uoce cordis co¬
hercebat᷑. ⁊ tacebat. Neq enĩ decere arbit᷑bat᷑n funꝰ illcl̃ questib lacͥ¬
mosis. gemitib celebiare qͥa hiis plerũq solet deplorari qͣdã mi¬
seria morientium. aut qͣsi om̃imoda extictõ. At illa uͦ misere mo¬

Expanded text:
unde me resuscitet". ergo die nono aegritudinis suae, quinquagensimo et unde me resuscitet". ergo die nono aegritudinis suae, quinquagensimo et sexto anno aetatis suae, tricensimo et tertio aetatis meae, anima illa religiosa et pia corpore soluta est. Premebam oculos eius, et confluebat in praecordia mea maestitudo ingens et transfluebat in lacrimas, ibidemque oculi mei uiolento animi imperio resorbebant fontem suum usque ad siccitatem, et in tali luctamine ualde male mihi erat. tum uero, ubi efflauit extremum, puer Adeodatus exclamauit in planctu atque ab omnibus nobis cohercitus tacuit. hoc modo etiam meum quiddam puerile, quod labebatur in fletus, iuuenali uoce, uoce cordis, cohercebatur et tacebat. neque enim decere arbitrabamur funus illud questibus lacrimosis gemitibusque celebrare, quia his plerumque solet deplorari quaedam miseria morientium aut quasi omnimoda extinctio. at illa nec misere mo
Abbreviated transcription (Latin):
capax diuinoꝵ. adiũgi ad illã felicitatẽ. ⁊ cõmemorari ab hoĩb cõcessũ
sͥ ẽẽ. post tͣnsmarinam ꝑegͥnatõem. ut cõuincta t̾ra ãboꝵ cõiugum t̾ra
tegeret᷑. Qͣndo aut̾ ista iuanitas plenitudĩe bonitatis tue ceꝑat ĩ eiꝰ cor
de ñ eẽ. nesciebã: ⁊ letabar ãmirans qd̃ sic mͥ apparnisset. qͣmꝙͣ ⁊ illo
sermone nr̃o ad fenestrã. cũ clixit. iã qͥd hic facio. ñ apparuit desidera¬
re ĩ patria mori. fudiui etiã postea. qd̃ iã cũ ostiis eẽmus. cũ qͥbrdã ami¬
cis meis mat̾na fiducia colloq̃bat᷑ qͦdã clie de contẽptu uite huiꝰ. ⁊ bono mor¬
tis. ubi ip̃e ñ aderã. illis q stupentib uirtutẽ femine qͣm tu dederas ei. que¬
rentib ꝙ utrũ ñ formidaret tã lõge a sua ciuitate corpus relinquere.
nichil inqͥt lõge ẽ deo. neq timendũ ÷. ne ille ñ agnoscat ĩ fine secłi.

Expanded text:
capax diuinorum, adiungi ad illam felicitatem et conmemorari ab hominibus, concessum capax diuinorum, adiungi ad illam felicitatem et conmemorari ab hominibus, concessum sibi esse post transmarinam peregrinationem, ut coniuncta terra amborum coniugum terra tegerede non esse, nesciebam et laetabar admirans, quod sic mihi apparuisset, quamquam et in illo sermone nostro ad fenestram, cum dixit: "iam quid hic facio?" non apparuit desiderare in patria mori. audiui etiam postea, quod iam, cum Ostiis essemus, cum quibusdam amicis meis materna fiducia conloquebatur quodam die de contemtu uitae huius et bono mortis, ubi ipse non aderam, illisque stupentibus uirtutem feminae — quoniam tu dederas ei — quaerentibusque, utrum non formidaret tam longe a sua ciuitate corpus relinquere: "nihil" inquit "longe est deo, neque timendum est, ne ille non agnoscat in fine saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ eã ñ ꝑegre. s ĩ patͥa defungi fãqqͣm feliciꝰ optaret. Qͦ audito. illa
uultu anxio reu̾berãs eũ ocl̃is. qd̾ talia saꝑet. atq inde me intuens. uide
ait qͥd dicit. Et mox ambobꝰ. ponite inqͥt hoc corpꝰ ubicũq. Nichil uos eius
cura cõturbet: tantũ illł uos Rogo. ut ad dñĩ altare memineritis mei.
ubi ubi fueritis. Cũ ꝙ hãc sentẽciam u̾bis qͥb pot̾at explicasset. cõticuit:
et ĩgrauescente morbo exercebat᷑. Ego uͦ cogitãs dona tua cłs ĩuisibilis.
que ĩmittis ĩ corda fideliũ tuoꝵ. ⁊ ꝓueniu̾t inde fruges ãmirabiles. gau¬
debã. ⁊ gr̃as agebã tͥ. recolẽs. qd nou̾am. qͣnta cura sẽꝑ estuasset. de
sepulchro qd̃ sibi prouiderat. ⁊ preꝑauerat iuxta corpus uiri sui. Ola
enĩ ualde cõcordit̾ uixerãt. id etiã uolebat ut ẽ animꝰ humanꝰ minus

Expanded text:
quo eam non in peregre, sed in patria defungi tamquam felicius optaret. quo audito illa quo eam non in peregre, sed in patria defungi tamquam felicius optaret. quo audito illa uultu anxio reuerberans eum oculis, quod talia saperet, atque inde me intuens: "uide" ait "quid dicit." et mox ambobus: "ponite" inquit "hoc corpus ubicumque: nihil uos eius cura conturbet; tantum illud uos rogo, ut ad domini altare memineritis mei, ubiubi fueritis". cumque hanc sententiam uerbis quibus poterat explicasset, conticuit et ingrauescente morbo exercebatur. Ego uero cogitans dona tua, deus inuisibilis, quae immittis in corda fidelium tuorum, et proueniunt inde fruges admirabiles, gaudebam et gratias tibi agebam recolens, quod noueram, quanta cura semper aestuasset de sepulchro, quod sibi prouiderat et praeparauerat iuxta corpus uiri sui. quia enim ualde concorditer uixerant, id etiam uolebat, ut est animus humanus minus
Abbreviated transcription (Latin):
delector ĩ hac uita. Qͥcl hic faciã adhuc. ⁊ cur hic sim nescio. iã cõsũpta spe
huiꝰ scl̃i. Nnũ erat. ꝓpt̾ qd ĩ hac uita aliqͣntũ ĩmorari cupiebã. ut te xp̃ia¬
num catholicũ uiderẽ. priusqͣm morerer. Cumulatiꝰ hoc mͥ ds m̃s p̾stitit
ut te etiã contẽpta felicitate t̾rena seruũ eiꝰ uideã. Qd hic fatio: Ad hec
ei qͥd respõderim. ñ satis recolo. Cũ int̾ ea uix intͣ qͥnꝙ cdies. aut ñ młto
ãpliꝰ. decubuit febribus. Et cũ egrotaret. qͦdã die defectũ anime passa
est: ⁊ paululũ substracta a p̃sentib. Nos cõcurrimꝰ. S cito recldita est
sensui ⁊ aspexit astãtes me. ⁊ frẽm meũ: ⁊ ait nobis. qͣsi q̃renti simili.
Ubi erã: Deinde nos intuens merore attonitos. ponitis hic inqͥt ma¬
trem ur̃am. Ego silebã. ⁊ fletũ frenabã. Frat̾ aut̃ meus qͥdlã locutꝰ ẽ.

Expanded text:
delector in hac uita. quid hic faciam adhuc et cur hic sim, nescio, iam consumpta spe delector in hac uita. quid hic faciam adhuc et cur hic sim, nescio, iam consumpta spe huius saeculi. unum erat, propter quod in hac uita aliquantum inmorari cupiebam, ut te christianum catholicum uiderem, priusquam morerer. cumulatius hoc mihi deus praestitit, ut te etiam contemta felicitate terrena seruum eius uideam. quid hic facio?" Ad haec ei quid responderim, non satis recolo, cum interea uix intra quinque dies aut non multo amplius decubuit febribus. et cum aegrotaret, quodam die defectum animae passa est et paululum subtracta a praesentibus. nos concurrimus, sed cito reddita est sensui et aspexit astantes me et fratrem meum et ait nobis quasi quaerenti similis: "ubi eram?" deinde nos intuens maerore attonitos: "ponitis hic" inquit "matrem uestram." ego silebam et fletum frenabam. frater autem meus quiddam locutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
guam carnis. neq ꝑ uocẽ angli. neꝙ ꝑ sonitũ nubis. nͨ ꝑ enigna simi¬
litudinis. s ip̃m quẽ in hiis amamꝰ. ip̃m sine hiis audiamꝰ. sic̃ nc̃ exten¬
dimꝰ nos ⁊ rapida cogitatõe attigimꝰ et̾nam sapientiã suꝑ oĩa manẽtẽ.¬
si cõtinuetur hoc. ⁊ subtrahant᷑ alie uisiones longe imparis gen̾is. ⁊ hec
una rapiat.⁊ absorbeat. ⁊ recõdat ĩ int̾iora gauclia spectatorẽ suũ. ut ta¬
lis sit sẽpit̾na uita. quale fuit hoc momentũ intelligentie cui suspiraui-¬
mus. nõne hoc ẽ. intra in gaudiũ dñi tui Et istcl̃ qͣndo: An cũ om̃s resur-¬
gemꝰ. s ñ om̃s ĩmutabim᷑ Dicebã talia. ⁊ si ñ isto mͦ. ⁊ hiis u̾bis. tñ clñe
tu scis. qd̃ illo cdie cũ talia loq̃rem᷑. ⁊ mũdus iste nõbis int̾ u̾ba uilesceret
cũ om̃ib delectatõib suis. tt̃ ait illa. Fili qͣntũ ad me attinet. nlła re iã

Expanded text:
sonitum nubis, nec per aenigma similitudinis; sed ipsum quem in his amamus, ipsum sine his audiamus, sicut nunc extendimus nos, et rapida cogitatione attigimus aeternam Sapientiam super omnia manentesi continuetur hoc, et subtrahantur aliae visiones longe imparis generis, et haec una rapiat et absorbeat et recondat in interiora gaudia spectatorem suum, ut talis sit sempiterna vita, quale fuit hoc momentum intelligentiae, cui suspiravimus; nonne hoc est, Intra in gaudium Domini tui? . Et istud quando? An cum omnes resurgemus, sed non omnes immutabimur? 26. Dicebam talia, etsi non isto modo et histu scis, quod illo die, cum talia loqueremur et mundus iste nobis inter uerba uilesceret cum omnibus delectationibus suis, tunc ait illa: "fili, quantum ad me adtinet, nulla re iam
Abbreviated transcription (Latin):
perẽt. qͦmͦ mecũ. ⁊ mͥ corã te cle familiari affectu animi mei. inhorrui
timendo. ibidẽ ꝙ ĩferd̃ui sꝑando ⁊ exult̾ãdo ĩ tua miscłia pat̾. Et ħ omĩa

Expanded text:
perent, quomodo mecum et mihi coram te de familiari affectu animi mei. Inhorrui perent, quomodo mecum et mihi coram te de familiari affectu animi mei. Inhorrui timendo ibidemque inferbui sperando et exultando in tua misericordia, pater. et haec omnia