comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit a te: nõ morieris. Neq enĩ fa¬
ciet patꝰ meus qͥtqm̃ grande uel
ꝑuũ: nisi prius indicauerit mi¬
chi. Hunc ergo celauit me sermo
tud. Et iurauit rursũ dauid. Et
ille ait. Scit ꝓfecto patͦtuus. qͥa
ĩuẽni graciã in oculis tuis: et di¬
cet. Nesciat hoc ionathan; ne for¬
te trister᷑. Quĩỹmo uiuit dñs. Et
piuit aĩa tua: quia uno tantũ
ut ita dicã gradu ego. mors q
diuidimĩ. Et ait ionathan ad
dauid. Q d̃ cũq dixerit michi aĩa
tua: faciã tibi. Dixit aũt dauid
ad ionathã. Etce kalende sũt tras¬
tiuo: er ego ex more sedere soleo iux¬
ta regẽ ad uescendũ. Dimitte ergo
me. ut abscondar in agro: usq
ad uesꝑam diei tertie. Si requisi¬
erit me pat̾ tuus: rñdebis ei. Ro¬
gauit me dauid. ut iret celeritꝰ in
bethleẽ ciuitatẽ suã: quia uictĩ
solẽpnes ibi sũt. uniuersis cõtribu¬
lib eius. Si dixerit bene: pax erit
seruotuo. Sinautẽ fuerit iratus:
scito quia cõpleta ẽ malicia eius.

Expanded text:
absit non morieris neque enim faciet pater meus quicquam grande vel parvum nisi prius indicaverit mihi hunc ergo celavit me pater tud et iuravit rursum David et ille ait scit profecto pater tuus quia inveni gratiam in oculis tuis et dicet nesciat hoc Ionathan ne forte tristetur quinimmo vivit Dominus et vivit anima tua quia uno tantum ut ita dicam gradu ego morsque dividimur et ait Ionathan ad David quodcumque dixerit mihi anima tua faciam tibi dixit autem David ad Ionathan ecce kalendae sunt crastino et ego ex more sedere soleo iuxta regem ad vescendum dimitte ergo me ut abscondar in agro usque ad vesperam diei tertiae si requisierit me pater tuus respondebis ei rogavit me David ut iret celeriter in Bethleem civitatem suam quia victimae sollemnes ibi sunt universis contribulibus eius si dixerit bene pax erit servo tuo si autem fuerit iratus scito quia conpleta est malitia eius
Abbreviated transcription (Latin):
rat: placuit sermo in oculis da¬
uid. ut fierer gener regis. Et post
dies pancos surgẽs dauid abiit
cũ uiris qui cũ eo erãt: et ꝑtussit
ex philistiim ducẽtos uiros: at¬
tulit p̃pucia eoꝵ: et annumera¬
uit ea regi. ut esset gener eius.
mere dauid. Factusqz est saulũ¬
micus dauid. cũctis dieb. Et re¬
gressi st̃ prĩcipes philistĩoꝵ. A
pr̃cipio aũt egressioĩs eoꝵ pru¬
deucius se gerebar dauid ꝙ̃ om̃es
serui saul: et celebre factũ est no¬
men eius nimis. A¬
ocutus est aũt saul ad io¬
nathan filiũ suũ. et ad
omẽs suos: ut occiderẽt dauid.
Porro ionathan filius saul di¬
ligebat ualde dauid. Et indica¬
uit ionathã dauid dicẽs. Que¬
rit saul patꝰ meus occide̾ te. Qua¬
ꝓpter obserua te queso mane: et
manebis clam et absconderis.
Ego aũt ingrediẽs stabo iuxta
patrẽ meũ in agro ubicũq fue¬
ris ⁊ et ego loquar de te ad patrẽ
meũ: et qd̾cũq uidero nũciabo

Expanded text:
imus placuit sermo in oculis Daimus placuit sermo in oculis David ut fieret gener regis et post dies paucos surgens David abiit cum viris qui sub eo erant es Philisthim ducentis viris, attulit praeputia eorum, et annumeravit ea regi, ut esset gener ejus. mere David: factusque est Saul inimicus David cunctis diebus. Et egressi sunt principes Philisthinorum a principio autem egressionis eorum prudentius se gerebat David quam omnes servi Saul et celebre factum est nomen eius nimis locutus est autem Saul ad Ionathan filium suum et ad omnes servos suos ut occiderent David porro Ionathan filius Saul diligebat David valde et indicavit Ionathan David dicens quaerit Saul pater meus occidere te quapropter observa te quaeso mane et manebis clam et absconderis ego autem egrediens stabo iuxta patrem meum in agro ubicumque fueris et ego loquar de te ad patrem meum et quodcumque videro nuntiabo
Abbreviated transcription (Latin):
molachite uxor. Dilexit autẽ
mychol filiã saul alterã dauide
et nũciatũ est saul et placuit ei.
Dixitqz saul. Dabo eã illi. ut fi¬
at ei in scandalũ: et sit suꝑ eum
manus philistinoꝵ. Dixit ergo
saul ad dauid. In duab reb ge
ner meus eris hodie. Et mãda¬
uit saul seruis sius. Loquinũ
ad dauid clam me dicẽtes. Etce
places regi: et oẽs serui eius dili¬
gũt te. Nunc ergo esto gener re-¬
gis. Et locuti sunt serui saul in
auribz dauid. omĩa uerba hec.
Et au dauid. Nũ parũ uobis ui¬
detur generũ esse regis: Ego aũt
sum uir pauꝑ et tenuis. Et re¬
nũciauerũt serui saul dicentes.
huiuscẽodi uerba locutus est
dauid. Dixit aũt saul. Sic lo qͥ¬
nuĩ ad dauid. Non habet necesse
rex sponsalia. nisi tantũ centũ
p̃pucia philistinoꝵ: ut fiat ulcio
de ĩmicis regis. Porro saul cogi¬
tabat trade̾ dauid in manibus
philistinoꝵ. Cũqz renũciassent
serui eius dauid uerba que dixe¬

Expanded text:
Molathitae uxor dilexit autem Molathitae uxor dilexit autem Michol filia Saul altera David et nuntiatum est Saul et placuit ei dixitque Saul dabo eam illi ut fiat ei in scandalum et sit super eum manus Philisthinorum dixit ergo Saul ad David in duabus rebus ner meus eris hodie et mandavit Saul servis suis loquimini ad David clam me dicentes ecce places regi et omnes servi eius diligunt te nunc ergo esto gener regis et locuti sunt servi Saul in auribus David omnia verba haec et ait David num parum vobis videtur generum esse regis ego autem sum vir pauper et tenuis et renuntiaverunt servi Saul dicentes huiuscemodi verba locutus est David dixit autem Saul sic loquimini ad David non habet necesse rex sponsalia nisi tantum centum praeputia Philisthinorum ut fiat ultio de inimicis regis porro Saul cogitabat tradere David in manibus Philisthinorum cumque renuntiassent servi eius David verba quae dix
Abbreviated transcription (Latin):
batqz saul lanceã. et misit eã:
putãs ꝙ confige᷑ possit dauid cũ
pariete. Et declinauit dauida fa¬
sie eius scdo. Et tumuit saul da¬
uid: eo qd̃ esset dñs cũ eo. et a se
recessisset. Amõuit ergo eñ saul
a se: et ferit eũ tribunũ suꝑ mille
in cõspectu ppli. In omĩb quo¬
qz uiis suis dauid prudẽter age¬
bat: et dñs erat cũ eo. uidit ita¬
q saul ꝙ prudẽs esser nimis: et
cepit caue eũ. Omĩs aũt isrl et
iuda diligebat dauid: ipse enĩ
ingrediebat᷑ et egrediebat᷑ aute
eos. Dixit aũt saul ad dauid.
Ecce filia mea maior merob. ip¬
sã dabo tibi uxorẽ: tantũmodo
esto uir fortis. et p̃liare bella do¬
mini. Saul aũt reputabat di¬
cens. Non sit manus mea in eo:
sed sit suꝑ eũ manus philistĩoꝵ
Ait aũt dauid ad saul. Quis e¬
go sũ aut que ẽ uita mea. aut
cognacio prĩs mei in isrłꝰ. ut fi¬
am gener regis: Factũ est autẽ
tẽpus cũ deberer dari merob filia
saul dauid: data est hãdrihẽl

Expanded text:
misit eam, putans quod configere posset David cum pariete, et declinavit David a facie ejus secundo. Et timuit Saul David, eo quod esset Dominus cum eo, et a se recessisset. Amovit ergo eum Saul a se, et fecit eum tribunum super millin conspectu populi. In omnibus quoque viis suis David prudenter agebat, et Dominus erat cum eo. Vidit itaque Saul quod prudens esset nimis et coepit cavere eum omnis autem Israhel et Iuda diligebat David ipse enim egrediebatur et ingrediebatur ante eos dixit autem Saul ad David ecce filia mea maior Merob ipsam dabo tibi uxorem tantummodo esto vir fortis et proeliare bella Domini Saul autem reputabat dicens non sit manus mea in eo sed sit super illum manus Philisthinorum ait autem David ad Saul quis ego sum aut quae est vita mea aut cognatio patris mei in Israhel ut fiam gener regis factum est autem tempus cum deberet dari Merob filia Saul David data est Hadrihel
Abbreviated transcription (Latin):
ron. Et reuertẽtes filii isrlꝰ postꝙ̃
ꝑsecuri fuerãt philisteos: ĩuase¬
rũt castra eoꝵ. assumẽs ãt dauid
caput philistei attulit illud in
ihrsm: arma uero eius posuit in
tabernaculo suo. Eodẽ aũt tem¬
ꝑe quo uiderat saul dauid egre¬
dientẽ contͣ ꝑ hilisteũ: ait ad ab¬
ner pr̃cipẽ milicie. De qua stir¬
pe descendit hic a dolescẽs abner:
Dixitqz a bner. Uiuit aĩa tua rex
si noui. Et ait rex. Interroga tu
tuius filius sit iste puer. Cũqz re¬
gressus esset dauid ꝑcusso philis¬
teo: tulit eũ abner et ĩtroduxit
corã saul. caput philistei habẽ¬
tẽ in manu. Et ait ad eũ saul.
De qua ꝓgẽe es o adolescẽs: Dix¬
itq dauid. filiꝰ serui tui ysai beth¬
leemĩte ego sũ. AL
Tfactũ est cũ complesset
ionathan quasi aĩam suã. Tu¬
litqz eñ saul in die illa: et nõ con¬
cessit ei ut reuerteret᷑ in domũ prĩs
sui. Iuierũt aũt ionachan et da

Expanded text:
revertentes filii Israhel postquam persecuti fuerant Philistheos invaserunt castra eorum adsumens autem David caput Philisthei adtulit illud in Hierusalem arma vero eius posuit in tabernaculo suo eo autem tempore quo viderat Saul David egredientem contra Philistheum ait ad Abner principem militiae de qua stirpe descendit hic adulescens Abner dixitque Abner vivit anima tua rex si novi et ait rex interroga tu cuius filius sit iste puer cumque regressus esset David percusso Philistheo tulit eum Abner et introduxit coram Saul caput Philisthei habentem in manu et ait ad eum Saul de qua progenie es o adulescens dixitque David filius servi tui Isai Bethleemitae ego sfactum est, cum complesset Jonathan quasi animam suam. Tulitque eum Saul in die illa, et non concessit ei, ut reverteretur in domum patris sui.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua usq ad gladiũ et arcũ su¬
ũ et usq ad balteũ. Egrediebat᷑
quoq dauid ad omĩa quecũq
misisset eñ saul: et prudẽter se age¬
bat. Posuitqz eñ saul suꝑ uiros
belli⁊ et acceptus erat in oculis
uniuersi ppłi: maxĩeq in cõspec¬
tu faũloꝵ saul. Porro cũ reuer¬
teret᷑ ꝑtusso philisteo dauid: egreᷤ
se st̾ mulieres de uniu̾sis urbib
isrlꝰ. cautãtes chorosqz ducẽtes
in occursũ saul regis. in tỹpaĩs
leticie et sistris. et p̃cinebãt mu¬
lieres ludentes atqz dicebãt. Per¬
cussit saul mille: et dauid decem
milia. Iratus est aũt saul nimiᷤ
et displicuit in oculis eius iste
sermo. Dixitq. Dederũt dauid
detẽ nilia: et michi dederũt mil¬
le. Quid ei sũꝑest nisi solũ reg¬
nũ: Non rectis ergo oculis sa¬
ul aspiciebat dauid: a die illa ⁊
deinceps. Post diẽ aũt alterã ĩ¬

Expanded text:
d gladium et arcum suum, et usque ad balteum. Egrediebatur quoque David ad omnia quaecumque misisset eum Saul, et prudenter se agebat: posuitque eum Saul super viros belli, et acceptus est in oculis universi populi, maximeque in conspectu famulorum Saul. Porro cum reverteretur percusso Philisthaeo David, egsae sunt mulieres de universis urbibus Israhel cantantes chorosque ducentes in occursum Saul regis in tympanis laetitiae et in sistris et praecinebant mulieres ludentes atque dicentes percussit Saul mille et David decem milia iratus est autem Saul nimis et displicuit in oculis eius iste sermo dixitque dederunt David decem milia et mihi dederunt mille quid ei superest nisi solum regnum non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David ex die illa et deinceps post diem autem alteram in
Abbreviated transcription (Latin):
habebat cõsuetudinẽ. Dixitq
dauid ad saul. Non possũ sic in¬
cedere: quia uec usũ habeo. Et
deposuit ea. Et tulir baculũ su¬
ũ quẽ semꝑ habebat in manib.
et elegit sibi quĩq limpidissĩos
lapides de torrẽte; et misit eos ĩ
perã pastoralẽ quã habebat
secũ: et fundã maiui tulit: et ꝓ¬
cessit aduersũ philisteũ. Ibat ãt¬
philisteus iicedẽs. et appropin¬
quãs aduersũ dauid: et armiger
eius ante eũ. Cũq inspexisset phi¬
listeus et uidisset dauid: despexit
eũ. Erat enĩ adolescens rufus: et
pulcher aspectu. Et dixit philiste
uid. Beni ad me: et dabo carnes
uenis ad me cũ gladio et hasta
et clipeo: ego autẽ uenio ad te in
noĩne diũĩ exercituũ dei agminũ
isrlꝰ. quibz exprobrasti hodie. Et¬

Expanded text:
habebat consuetudinem dixitque David ad Saul non possum sic incedere quia nec usum habeo et deposuit ea et tulit baculum suum quem semper habebat in manibus et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente et misit eos in peram pastoralem quam habebat secum et fundam manu tulit et processit adversum PhilistheuPhilisthaeus incedens, et appropinquans adversum David, et armiger ejus ante eum. Cumque inspexisset Philisthaeus, et vidisset David, despexit eum. Erat enim adolescens, rufus, et pulcher aspectu. Et dixit Philisthavid: Veni ad me, et dabo carnes venis ad me cum gladio, et hasta, et clypeo: ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum, Dei agminum Israel, quibus exprobrasti. Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
uerba que locutus ẽ dauid: et an¬
nũciata in cõspectu saul. ad quẽ
tũ fuisset adductus: locutus ẽ ei.
Non contidat cor tuiusqm in eo:
ego seruus tuus uadã et pugna¬
bo aduersũ philist̾eũ. Et ait sa¬
ul ad dauid. Non uales resistere
philisteo isti. nec pugnare adu̾sũ

Expanded text:
verba quae locutus est David et adverba quae locutus est David et adnuntiata in conspectu Saul ad quem cum fuisset adductus locutus est ei non concidat cor cuiusquam in eo ego servus tuus vadam et pugnabo adversus Philistheum et ait Saul ad David non vales resistere Philistheo isti nec pugnare adversu
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ uidisti uirũ hunc qui ascen¬
dit: ad expiobrandũ enĩ isrł as¬
cendit. Dirũ ergo qui ꝑtusserit eũ
ditabit rex diuiciis magnis ⁊ et
filiã suã dabit ei: et domũ prĩs eiꝰ
faciet absq tributo in isrlꝰ. Et ait
dicẽs. Quid dabit̾ uiro qui ꝑcus¬
serit philistrũ hũc. et tulerit obꝑ¬
briũ de isrlꝰ : Quis est enĩ hic phy¬
listeus incircũtisus ⁊ qui exꝓbra¬
uit acies dei uiuẽtis: Referebat
aũt ei ppłus eundẽ sermonẽ dicẽs
Hec dabũtur uiro qui ꝑcusserit
eius maior loquẽte eo cũ aliis:
iratus est cõtra dauid et ait. Quia¬
re uenistr: et quare dereliq̃sti pau¬
culas oues illas in deserto: Ego
noui suꝑbiã tuã et nequiciã cor¬
dis tui quiaut uides p̃liũ descẽdis¬
ti. Et dixit dauid. Quid feci: Nũ¬
quid nõ uerbũ est: Et declinauit
paululũ ab eo ad aliũ: dixitq
eundẽ sermonẽ. Et rñdit ei ppłus
uerbũ sicut prius. Audita stꝰ aũt

Expanded text:
num vidisti virum hunc qui ascennum vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei et domum patris eius faciet absque tributo in Israhel et ait dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit ejus major, loquente eo cum aliis, iratus est contra David, et ait: Quare venisti, et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto? ego novi superbiam tuam, et nequitiam cordis tui, quia ut videres praelium, descendisti. Et dixit David: Quid feci? numquid non verbum est? Et declinavit paululum ab eo ad alium: dixitque eumdem sermonem. Et respondit ei populus verbum sicut et prius. Aud
Abbreviated transcription (Latin):
casei has deferes ad tribunũ.
et fr̃es tuos uisitabis si recte a¬
gant: et cũ quibz ordinati sint
disce. Saul aũt et illi omẽs filii
isriꝰ in ualle therebinti pugna¬
bant aduersũ philistñ. Surrexit
itaqz dauid mane. et cõmẽdauit
gregẽ tustodi: et onustus abiit si¬
tut p̾ceꝑat ei ysaĩ. Et uenit ad lo¬
tũ magalã: et ad exercitũ qͥ egres¬
sus ad pugnã. uociferatus erat
in certam̃e. Direxerat enũ aciem
isrlꝰ. sed et philistũ ex adu̾so fuerãt
pp̃arati. Derelinquẽs ergo dauid
uasa que attulerat sub manu cus¬
todis ad sarcinas. tucurrit ad lo¬
tũ certanũs: et int̾rogabat si om¬
nia recte agerẽtur erga frẽs suos.
Cũq ad huc ille loq̃ret᷑ eis: appa¬
ruit uir ille spurius ascendẽs goli¬
ach nõine philisteus de geth. ex
castris philistinoꝵ. Et loquẽte eo
her ẽa dẽ uerba: audiuit dauid.
fugerũt a facie eius. timẽtes eũ
ualde. Et dixit unusquispiã de isrlꝰ

Expanded text:
casei has deferes ad tribunum casei has deferes ad tribunum et fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sint disIsrael, in valle terebinthi pugnabant adversus Philisthiim. Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodibus: et onustus abiit, sicut praeceperat ei Isai. Et venit ad locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine. Direxerat enim aciem Israel, sed et Philisthiim ex adverso fuerant praeparati. Derelinquens ergo David vasa quae adtulerat sub manu custodis ad sarcinas cucurrit ad locum certaminis et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos cumque adhuc ille loqueretur eis apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine Philistheus de Geth ex castris Philisthinorum et loquente eo haec eadem verba audivit David fugerunt a facie eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare mecũ. et ꝑtusserit me:
erimus uobis serui. Sinaũt ego
p̃ualuero et ꝑcussero eũ: uos ser¬
ui eritis. et seruietis nobis. Et
aiẽbat philistẽus. Ego exꝓbra¬
ui agnũbz israhelis hodie. Da¬
te michi uirũ: et ineat mecũ sin¬
gulare certaniẽ. Audiẽs ãt saul
et oẽs uiri isrli̾te sermoẽs philis¬
tei huiuscẽodi: stupebãt et me
dictũ est. de bethleẽ iuda. cui erat
nomẽ ysay. qui habebat octo
filios: et erat uir in diebz saul
ũ filioꝵ eius qui prexerãt ad bel¬
lũ. Heliab primo gr̃tus : et se¬
cũdus aminadab: terciusq sã¬
mã. Dauid aũt erat nĩmus.
Trib aũt maiorib secutis sã¬
ulẽ⁊ abiit dauid et reuersus est
a saul. ut pascerer gregẽ patris
sui in bethleẽ. ꝓcedebat uero phi¬
listeus mane et uespe: et stabat
quadragĩta diebz. Dixit autẽ
ysai ad dauid filiũ suũ. Accipe
fr̃ib tuis ephi polenta. et decẽ
panes istos: et curre in castra
ad frẽs tuos. et decẽ formellas

Expanded text:
nare mecum, et percusserit me, erimus vobis servi: si autem ego praevaluero, et percussero eum, vos servi eritis, et servietis nobis. Et aiebat Philisthaeus: Ego exprobravi agminibus Israel hodie: Date mihi virum, et ineat mecum singulare certamen. Audiens autem Saul, et omnes viri Israelitae, sermones Philisthaei hujuscemodi, stdictum est, de Bethleem Juda, cui erat nomen Isai, qui habebat octo filios, et erat vir in diebus Saul um filiorum ejus, qui perrexerunt ad bellum, Eliab primogenitus, et secundus Abinadab, tertiusque Samma David autem erat minimus tribus ergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem procedebat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curre in castra ad fratres tuos et decem formellas
Abbreviated transcription (Latin):
listeus et ueĩret et appropĩquaret
cõtra dauid: festinauit dauid et
tucurrit ad pugnã ex adu̾so phi¬
listnĩ. Et misit manũ suã in pcrã
tulitq unũ lapidẽ et funda iecit:
et ꝑcussit philisteũ in fronte. Et
infixus est lapis in froute eius.
et cẽcidit in faciẽ suã suꝑ terrã.
p̃ualuitq dauid adu̾sũ philis¬
teũ in funda et lapide: ꝑcussũq
philisteũ interfecir. Cũq gladi¬
ñ non haberet in maniu dauid:
cucurrit et stetit suꝑ philisteũ.
et tulit gladiũ eius et eduxit
de uagina sua. et interfecit eũ:
p̃ciditqz caput eius. Uidentes
aũt philistĩ. ꝙ mortuꝰ esset
fortissimus eoꝵ: fugerũt. Et cõ

Expanded text:
t veniret et adpropinquaret contra David festinavit David et cucurrit ad pugnam ex adverso Philisthei et misit manum suam in peram tulitque unum lapidem et funda iecit et percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte eius et cecidit in faciem suam super terram praevaluitque David adversus Philistheum in funda et in lapide percussumque Philistheum interfecit cumque gladium non haberet in manu David cucurrit et stetit super Philistheum et tulit gladium eius et eduxit de vagina sua et interfecit eum praeciditque caput eius videntes autem Philisthim quod mortuus esset fortissimus eorum fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
philistinoꝵ nõme gõliãth de
geth. altitudinis sex cubitoꝵ et
palio ⁊ et cassis e̾rea suꝑ caput
eius: et lorica hamãta indueba¬
tur. Porro pondus lorĩce eius
quĩq milia sycloꝵ eris ⁊ et õcreaᷤ
ercas habebat in trurib: et ch¬
peus ereus tegebat humeros eiꝰ
Hastile aũt haste eius: erat qͣsi

Expanded text:
Philisthinorum nomine Goliath de Geth altitudinis sex cubitorum palmo et cassis aerea super caput eius et lorica hamata induebatur porro pondus loricae eius quinque milia siclorum aeris et ocreas aereas habebat in cruribus et clypeus aereus tegebat umeros eius hastile autem hastae eius erat
Abbreviated transcription (Latin):
go samuel corui olei: et uuxit
eũ in medio fratrũ eius. Et direc¬
tus est spũs dñi in dauid: a die il¬
la et in reliquũ. Surgẽsqz samu
hel abiit in rãmatha. Spũs aũt
dñi recessit a saul: et exagitabat
serui saul ad eũ. Ecre spũs dei
malus exagitat te. Iubeat dñs
nr̃ ⁊ et serui tui qui corã te st̾ que¬
rent hoĩnẽ scientẽ psalle sytha¬
ra: ut qñ arripuerit te sp̃s dei ma

Expanded text:
go Samuel cornu olei, et unxit eum in medio fratrum ejus, et directus est Spiritus Domini in David a die illa » , et in reliquum. Verumtamhel abiit in Ramatha spiritus autem Domini recessit a Saul et exagitabat servi Saul ad eum ecce spiritus Dei malus exagitat te iubeat dominus noster et servi tui qui coram te sunt quaerant hominem scientem psallere cithar
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs iudico. honio enĩ pidet
ea que parẽt: dñs aũt intuetur
cor. Et uocauit ysai amĩnadãb:
et adduxit eũ corã samuhel. E
dixit. Nec hũc elegit dñs. ad dux¬
it aũt ysai sãmã: de quo ait. Eti¬
am hunc nõ elegit dñs. Ad duxir
itaqz isaiseptẽ filios suos corã sa¬
muhel. Et ait samuhel ad ysai.
Non elegit dñs ex istis. Dixitq

Expanded text:
hominis iudico homo enim videt hominis iudico homo enim videt ea quae parent Dominus autem intuetur cor et vocavit Isai Abinadab et adduxit eum coram Samuhel qui dixit nec hunc elegit Dominus adduxit autem Isai Samma de quo ait etiam hunc non elegit Dominus adduxit itaque Isai septem filios suos coram Samuhel et ait Samuhel ad Isai non
Abbreviated transcription (Latin):
ego ꝓieterĩ cũ ne regnet suꝑ isriꝰ
Imple cornu tuũ oleo: et ueni
ut mittã te ad ysai beethleemitẽ.
ꝓuidi eñ in filiis eius michi re¬
gẽ. Et ait samuhel. Quomõ ua¬
dã: audiet enĩ saul: et interfici¬
et me. Et ait dñs. Uitulũ de ar¬
mẽto tolles in manu tua: et di¬
tes. Ad ĩmo landũ dño ueni. Et
uocabis ysai ad uictimã: et ego
ostendã tibi quid facias: et un¬
ges quẽcũq mõstrauero. secit
ergo samuhel sicut locutus est
ei dñs. Uenitqz in bethlẽe: ⁊ ad¬
nurati st̾ꝰ seniores ciuitatis. oc¬
currẽtes ei. Dixerũtq. Pacificũ¬
ne ingressus tuus: Et ait. Paci¬
ficus. Ad ĩmolandũ dño ueni
Sanctificanũ: et uenite mecũ.
ut ĩmolẽ. Sanctificauit ergoy
sai et filios eius: et uocauit eo
ad sacrificiũ. Cũq ingressi essc̃t
bidit hẽliab et ait. Nũ corã dño
est xpũs eius: Et dixit dñs ad
samuhel. Ne respicias uultũ
eius. neq altitudinẽ stature eiꝰ
qm̃ ab ieci eũ: nec iuxta intuitũ

Expanded text:
regnet super Israhel imple cornu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et interficiet me et ait Dominus vitulum de armento tolles in manu tua et dices ad immolandum Domino veni et vocabis Isai ad victimam et ego ostendam tibi quid facias et ungues quemcumque monstravero tibi fecit ergo Samuhel sicut locutus est ei Dominus venitque in Bethleem et admirati sunt seniores civitatis occurrentes ei dixeruntque pacificus ingressus tuus et ait pacificus ad immolandum Domino veni sanctificamini et venite mecum ut immolem sanctificavit ergo Isai et filios eius et vocavit eos ad sacrificium cumque ingressi essent vidit Heliab et ait num coram Domino est christus eius et dixit Dominus ad Samuhel ne respicias vultum eius neque altitudinem staturae eius quoniam abieci eum nec iuxta intuitum
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Misit ergo saul nũcios ad y¬
sai dicẽs. Mitte ad me dauid fi¬
liũ tuũ: qui est in pascuis. Tu¬
lit itaqz ysai asinũ plenũ pani¬
dauid filii sui sauli. Et uenit da¬
uid ad saul: et stetit corã eo. At
ille dilexit eũ nimis: et factus
est eius armiger. Misitq saul
ad ysai dicẽs. Stet dauid in cõ¬
spectu meo: ĩuẽnit enĩ graciã
in oculis meis. Igit᷑ qñcumq
labat᷑ et leuius habebat. Rie¬
cedebat enĩ ab eo spũs malus.
tes uero philistiĩ agiu¬
na sua in preliũ: cõuenerũt in
soccho ide: et castrametãti int̾
soccho et arechã. in finibz dom¬
nũm. Porro saul et uiri isrlꝰ cõ¬
gregati uenerũt in ualle there¬
binti: et direxer̃i aciẽ ad pugnãdũ
cõtͣ philistũ. Et philistĩ stabãr suꝑmõ

Expanded text:
I. Misit ergo Saul nuntios ad Isai, dicens: Mitte ad me David filium tuum, qui est in pascuis. Tulitque Isai asinum plenum paniDavid filii sui Sauli. Et venit David ad Saul, et stetit coram eo: at ille dilexit eum nimis, et factus est ejus armiger. Misitque Saul ad Isai, dicens: Stet David in conspectu meo: invenit enim gratiam in oculis meis. Igitur quandoculabatur Saul, et levius habebat. Recedebat enim ab eo spiritus malus tes vero Philisthim agmina sua in proelium convenerunt in Soccho Iudae et castrametati sunt inter Soccho et Azeca in finibus Dommim porro Saul et viri Israhel congregati venerunt in valle Terebinthi et direxerunt aciem ad pugnandum contra Phili
Abbreviated transcription (Latin):
resonat in auribz meis ⁊ et armẽ¬
toꝵ quã ego audio: Et ait saul.
De amalech adduxerũt ca. Peꝑ¬
cit enĩ ppłus melioribz ouibz et
armentis. ut ĩmolarẽtur dño
deo tuo: reliqua uero ocridimꝰ.
ait aũt samuhel ad saul. Sine
me et indicabo tibi que locutu
sit dũs ad me uocte. Dixitq ei.
loquere. Et ait samuhel. Nõne
cũ ꝑuulus esses in oculis tuis:
caput in tribub isrlꝰ factus es:
et misit te dñs in uia. et ait. Ua¬
de et interfice ꝑcc̃ores amalech:
et pugnabis cõtra eos usq ad
internecionẽ eoꝵ. Quare ergo
non audisti uocẽ dñi⁊ sed uer¬
sus ad predã es. et fecisti malũ
in oculis dñi: Et ait saul ad sa¬
muhelẽ. ỹmo audiui uocẽ diũ:
et ambulani in uia per quã
misit me dñs: et adduxi agag
regẽ amalech. et amalech inter¬

Expanded text:
resonat in auribus meis et armenresonat in auribus meis et armentorum quam ego audio et ait Saul de Amalech adduxerunt ea pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis ut immolarentur Domino Deo tuo reliqua vero occidimus dixit autem Samuhel ad Saul sine me et indicabo tibi quae locutus sit Dominus ad me nocte dixitque ei loquere et ait Samuhel nonne cum parvulus esses in oculis tuis caput in tribubus Israhel factus es et misit te Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audisti vocem Domini sed versus ad praedam es et fecisti malum in oculis Domini et ait Saul ad Samuheleet ambulavi per viam qua misit me Dominus, et adduxi Agag regem Amalech, et Amalech inter
Abbreviated transcription (Latin):
euila. donec ueuit assur: que est
e regione egipti. Et app̃hendit a¬
gag regẽ amalech uiuũ: omne
aũt oulgus ĩterfecit in ore gla¬
dii. Et peꝑcu saul et pplus agag.
et optins gregibz ouiũ. et ar¬
mentoꝵ et uestibz et arictibz. et
uniuersis que pulchra erãt: nec
uoluerũt disꝑdere ea. Qrdq̃d ue¬
ro uile fuit et reprobũ: hoc demo¬
liti stꝰ. Factũ est aũt uerbũ dñi
ad sa muhel dicẽs. Penitet me
qdꝰ constituerĩ saul regẽ: quia
dereliquit me. et uerba mea oꝑe
nõ impleuit. Contristatusq ẽ
samuhel: et exclamauit ad do¬
minũ tota nocte. Cũq de nocte
surrexisser samuhel ut iret ad
saul mane: nũciatũ est samu¬
heli. eo ꝙ uenisset saul in car¬
melũ. et crexisset ibi fornicẽ tri¬
ũphalẽ: et reuersus trãsisset des¬
cendisset qz in galgala. Benit
ergo samuhel ad saul: et dixit
ei saul. Genedictus tu dño: im¬
pleui uerbũ dñi. Dixitq samu¬
hel. Et que est hec uox gregũ que

Expanded text:
enias Sur quae est e regione Aegypti et adprehendit Agag regem Amalech vivum omne autem vulgus interfecit in ore gladii et pepercit Saul et populus Agag et optimis gregibus ovium et armentorum et vestibus et arietibus et universis quae pulchra erant nec voluerunt disperdere ea quicquid vero vile fuit et reprobum hoc demoliti sunt factum est autem verbum Domini ad Samuhel dicens paenitet me quod constituerim Saul regem quia dereliquit me et verba mea opere non implevit contristatusque est Samuhel et clamavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul et dixit ei Saul benedictus tu Domino implevi verbum Domini dixitque Samuhel et quae est haec vox gregum quae
Abbreviated transcription (Latin):
dño in galgalis. Abiit aũt sa¬
muhel i ramatha: saul uero
ascendit in domũ suã in gãba¬
ath. Et nõ uidit samuhel ult̾
saul: usqz ad diẽ mortis sue. Ue¬
rũptũ lugebat samuhel saul:
qm̃ dñm penitebat ꝙ cõstituis¬
set regẽ saul suꝑ isriꝰ.
D

Expanded text:
Domino in Galgalis abiit autem SaDomino in Galgalis abiit autem Samuhel in Ramatha Saul vero ascendit in domum suam in Gabaath et non vidit Samuhel ultra Saul usque ad diem mortis suae verumtamen lugebat Samuhel Saul quoniam Dominum paenitebat quod constituisset regem Saul super d
Abbreviated transcription (Latin):
saul. Nõ reuertar tetũ: quia ꝓ¬
iecisti sermonẽ dũi: et ꝓiecit te
dñs ne sis rex suꝑ isrlꝰ. Et cõuer¬
sus est samuhel ut abiret. Ille
aũt app̃hendit sũmitatẽ pallii
eius; que scissa est. Et ai ad eũ
samuhel. S̾cidit dñs regnũ isrl̃
ate hodie: et tradidit illud ꝓxi¬
mo tuo meliorite. Porro triũ¬
phator in isrlꝰ nõ ꝑcet: et pcĩtu¬
dine nõ flectet᷑. Neq enĩ homo¬
est. ut agat penitẽtiã. At ille a¬
it. Pectaui. Sed nũc honora
me coiã senioribz pplĩ mei et co¬
rã isrł. et reuertẽ mecũ. ut adoiẽ
dnĩn deũ tuũ. Rieuersus ergo
samuhel secutus est sãulẽ; et
adorauit saul dñn. Dixitq sa¬
muhel. adducite ad me agag
regẽ amalech. Et oblatꝰ ẽ ei agag
pĩguissimꝰ Et dixit agãg. Sictine se¬
pat amara mors Et ait samuel. Sicut
fecit absq liberis mulieres gla¬
dius tuus: sic absqz liberis eĩt
intꝰ mulieres matꝰ tua. Et in
frusta cõcͥidit eũ samuhel corã

Expanded text:
on revertar tecum quia proiecisti sermonem Domini et proiecit te Dominus ne sis rex super Israhel et conversus est Samuhel ut abiret ille autem adprehendit summitatem pallii eius quae et scissa est et ait ad eum Samuhel scidit Dominus regnum Israhel a te hodie et tradidit illud proximo tuo meliori te porro Triumphator in Israhel non parcet et paenitudine non flectetest ut agat paenitentiam at ille ait peccavi sed nunc honora me coram senibus populi mei et coram Israhel et revertere mecum ut adorem Dominum Deum tuum reversus ergo Samuhel secutus est Saulem et adoravit Saul Dominum dixitque Samuhel adducite ad me Agag regem Amalech et oblatus est ei Agag pinguissimus et dixit Agag sicine separat amara fecit absque liberis mulieres gladius tuus, sic absque liberis erit inter mulieres mater tua. Et in frusta concidit Samuhel Agag coram
Abbreviated transcription (Latin):
noris michol. Et nomẽ uxoris
saul achinoem: filia achunaas
Et nõĩna principũ milicie eius:
abuer filius ner. patruelis saul.
Porro cis fuerat patꝰ saul: et ner
patꝰ abuer filius abyhel. Erat
aũt bellũ potẽs adu̾sũ philiste
os: omĩb dieb saul. Nã quẽtũ¬

Expanded text:
noris Michol. Et nomen uxoris noris Michol. Et nomen uxoris Saul, Achinoam filia Achimaas: et nomina principum militiae ejus Abner, filius Ner, patruelis Saul. Porro Cis fuerat pater Saul, et Ner pater Abner, filius Abiel. Erat autem bellum potens adversum Philisthaeos 277 omnibus diebus Saul. Nam que
Abbreviated transcription (Latin):
uirge que erat in manu mea
paululũ mellis: et ecce ego mo¬
rior. Et ait saul. Hec faciat mi¬
chi deus et hec addat: q̃ a morte
morieris ionathan. Dixit q
ppłus ad saul. Ergo ne ionathã
moriet̾: qui fecit salutẽ hãc mag¬
nã in isrlꝰ: Hoc nephas ẽ. Uiuit
dñs si ceciderit capillus de capite
eius in terrã: quia cũ deo oꝑatus
est hodie. Liberauit ergo ppłus
ionathan: ut nõ moretur. Reces¬
sitq saul: nec ꝑsecutus ẽ philistũ.
Porro philistiim abierũt in lo¬
ca sua. At saul confirmato reg¬
no suꝑ isriꝰ. pugnabat ꝑ circuitũ
aduersũ om̃es ĩunicos eius ⁊ cõ¬
tra moab. et filios ãmon ⁊ edõ
et reges suba. et philisteos: et
quocũq se uerterat suꝑabat. Cõ¬
gregatoq excercitu ꝑcussit ama¬
lcch: et eruit isriꝰ de manu uasta¬
toꝵ eius. fuerũt aũt filii saulao¬
nathan et iẽsui. et melchĩsuã.
Noĩua duaꝵ filiaꝵ eius. nomẽ
primogãte merãb: et nomẽ mi¬

Expanded text:
virgae quae erat in manu mea virgae quae erat in manu mea paululum mellis et ecce ego morior et ait Saul haec faciat mihi Deus et haec addat quia morte morieris Ionathan dixitque populus ad Saul ergone Ionathan morietur qui fecit salutem hanc magnam in Israhel hoc nefas est vivit Dominus si ceciderit capillus de capite eius in terram quia cum Deo operatus est hodie liberavit ergo populus Ionathan ut non moreretur recessitque Saul nec persecutus est Philisthim porro Philisthim abierunt in loca sua at Saul confirmato regno super Israhel pugnabat per circuitum adversum omnes inimicos eius contra Moab et filios Ammon et Edom et reges Suba et Philistquocumque se verterat, superabat. Congregatoque exercitu, percussit Amalec, et eruit Israel de manu. vastatorum ejus. Fuerunt autem filii Saul Jonathas, et Jessui, et Melchisua: nomina duarum filiarum ejus, nomen primogenitae Merob, et nomen mi
Abbreviated transcription (Latin):
huc ad deũ. Et consuluir saul
deũ dicẽs. Num ꝑsequar philis¬
tñ: Si trades eos in manꝰ isrł:
Et non rñdit ei in die illa. Dix¬
itqz saul. Applicate huc uniuer¬
sos angulos ppli; et scitote et ui¬
dete per quẽ acciderit pccm̃ hoc
hodie. Uiuit dñs saluator isriꝰ
quia si per ionathan filiũ me¬
ũ factũ est. absq retractacione
morietur. Ad qd̃ nullus cõtra¬
dixit ei de om̃i ppło. Et ait ad
niuersũ isriꝰ. Seꝑamĩ uos in ꝑtẽ
unã: et ego cũ iõnatha filio meo
ero in ꝑte una. Riñditq ppłus
ad saul. Cad̾ bonũ uidet᷑ in ocuł
tuis fac. Et dixit saul ad dñm.¬
Dñe deus isrlꝰ. da iudiciũ. Et dep̃¬
hensus est ionathan et saul:
ppłus aũt exiuit. Et ait saul.
Mittite sortẽ intꝰ me et int̾ iona¬
than filiũ meũ. Et captus est ioͣ¬
nathas. Dixit aũt saul ad io¬
nathañ. Indica mͥ qͣd feceris.
Et indicauit ei ionathã: et ait.
Gustans gustaui in sũmitate

Expanded text:
huc ad Deum et consuluit Saul huc ad Deum et consuluit Saul Deum num persequar Philisthim si trades eos in manu Israhel et non respondit ei in die illa dixitque Saul adplicate huc universos angulos populi et scitote et videte per quem acciderit peccatum hoc hodie vivit Dominus salvator Israhel quia si per Ionathan filium meum factum est absque retractatione morietur ad quod nullus contradixit ei de omni populo et ait ad universum Israhel separamini vos in partem unam et ego cum Ionathan filio meo ero in parte una respondit populus ad Saul quod bonum videtur in oculis tuis fac et dixit Saul ad Dominum Deum Israhel da indicium et deprehensus est Ionathan et Saul populus autem exivit et ait Saul mittite sortem inter me et inter Ionathan filium meum et captus est Ionathan dixit autem Saul ad Ionathan indica mihi quid feceris et indicavit ei Ionathan et ait gustans gustavi in summitate
Abbreviated transcription (Latin):
ms usq in ahyalon. Defatiga¬
tus est aũt pplus nimis ⁊ et uer¬
sus ad predã tulit oues et boues.
et uitulos et mactauerũt in terra:
comeditqz ppłus cũ sanguine.
Nũciauerũt aũt saul dicẽtes qdͦ
ppłus peccasset dño. comedẽs cũ
sanguĩe. Qui air. P̃uaricati es
tis. Uoluite ad me iã nũc saxũ
grande. Et dixit saul. Disꝑginũ
in uulgus: et dicite eis ut addu¬
tat adme unusq̃sqz bouẽ suũ⁊
arietẽ : et occidite suꝑ illud et ues¬
cemĩ: et nõ pecrabitis dño come¬
dentes cũ sanguĩe. Adduxit itaq
omĩs ppłus unusq̃sq bouẽ ĩ ma
nu sua usq ad noctẽ: et occider̃t
sibi. Edificauit aũt saul altare
dño. Tuncq primũ cepit edifi¬
care altare dñi. Et dixit saul.
Irruamus suꝑ philistĩ noctez
et uastemus eos usq dũ illuces¬
car mane: nec relinquanus de
eis uirũ. Dixitq ppłus. Omue
qd bonũ uidet᷑ in oculis tuis
fac. Et ait sacerdos. Accedamus

Expanded text:
mis usque in Ahialon defatigamis usque in Ahialon defatigatus est autem populus nimis et versus ad praedam tulit oves et boves et vitulos et mactaverunt in terra comeditque populus cum sanguine nuntiaverunt autem Saul dicentes quod populus peccasset Domino comedens cum sangtis, volvite ad me jam nunc saxum grande. Et dixit Saul: Dispergimini in vulgus, et dicite eis, ut adducat ad me unusquisque bovem suum et arietem, et occidite super istud, et vescimini, et non peccabitis Domino comedentes cum sanguine. Adduxit itaque omnis populus noctem et occiderunt ibi aedificavit autem Saul altare Domini tuncque primum coepit aedificare altare Domini et dixit Saul inruamus super Philisthim nocte et vastemus eos usque dum inlucescat mane nec relinquamus de eis virum dixitque populus omne quod bonum videtur in oculis tuis fac et ait sacerdos accedamus
Abbreviated transcription (Latin):
Et nõ mãducauit unu̾sus ppłus
panẽ. Omĩsq terre uulgus ueĩt
in saltũ: in quo erat mel suꝑ fa¬
tiẽ agri. Ingressus est itaq ppłs
saltũ ⁊ et apparuit fluens mel:
nullusq applicuit manũ ad
os suũ. Timebat enĩ ppłus iura¬
mentũ. Porro ionathã non au¬
dierat cũ adiuraret patꝰ eiꝰ ppłm:
extenditq sũmitatẽ uirgule quã
habebat in manu et intĩxit in
fauo mellis ⁊ et cõuertit manũ
suã ad os suũ: et illuĩnati stꝰ o¬
culi eius. Ruñdensq unus deppło
ait. Iureiurãdo cõstrĩxit pr̃ tiuiꝰ
ppłm dicẽs. Naledictus qui co¬
mederit ꝑanẽ hodie. Defecerat
aũt ppłus. Dixitq ionathãn.
Turbauit patꝰ meus terrã. uidis¬
tis ipsi quia illũinati stꝰ oculi
mei. eo qd̃ gustauerĩ paululũ
de mesle isto: quãtomagis si co¬
medisset ppłus de preda ĩimicoꝵ su¬
oꝵ quã repperit. Nõne maior fuis¬
set plaga in philist̃: ꝑcusserũt
ergo in die illa ꝑhilisteos: a mach¬

Expanded text:
 manducavit universus populus panem omneque terrae vulgus venit in saltum in quo erat mel super faciem agri ingressus est itaque populus saltum et apparuit fluens mel nullusque adplicuit manum ad os suum timebat enim populus iuramentum porro Ionathan non audierat cum adiuraret pater eius populum extenditque summitatem virgae quam habebat in manu et intinxit in favo mellis et convertit manum suam ad os suum et inluminati sunt oculi eius respondensque unus de populo ait iureiurando constrinxit pater tuus populum dicens maledictus qui comederit panem hodie defecerat autem populus dixitque Ionathan turbavit pater meus terram vidistis ipsi quia inluminati sunt oculi mei eo quod gustaverim paululum de melle isto quanto magis si comedisset populus de praeda inimicorum suorum quam repperit nonne maior facta fuisset plaga in Philisthim percusserunt ergo in die illa Philistheos a Mach
Abbreviated transcription (Latin):
et omĩs pplus qui erat cũ eo: et
uenerũt usq ad locũ tertanũs.
Et ecte uersus fuerat gladius u¬
niuscuiusq ad ꝓximũ suũ: et
cedes magna uimis. ded ⁊ hebra
qui fuerãt cũ philistĩ heri et mudi¬
ustertius ascenderãtqz cũ eis in cas¬
tris: reuersi stꝰ ut essent cũ isrl. qui
erãt cũ saul et ionathan. Omẽs
quoq isrli̾te qui se absconderãt
in mõte ephray. audiẽtes qd fu¬
gissent philistĩ: sociauerũt se cũ

Expanded text:
et omnis populus qui erat cum eo, et et omnis populus qui erat cum eo, et venerunt usque ad locum certaminis, et ecce versus fuerat gladius uncaedes magna nimis sed et Hebraei qui fuerant cum Philisthim heri et nudius tertius ascenderantque cum eis in castris reversi sunt ut essent cum Israhele qui erant cum Saul et Ionathan omnes quoque Israhelitae qui se absconderant in monte Ephraim audientes quod fugissent Philisthim sociave
Abbreviated transcription (Latin):
ma quã ꝑcussit ionathan et ar¬
miger eiꝰ quasi uigĩti uiroꝵ ĩ me¬
dia ꝑte iugeri: quã par boum in
die arare cõsueuit. Et factũ ẽmi¬
raculũ in castris ꝑ agros. Sed ei
onũs ppłus stacionis eoꝵ qui ie¬
rant ad predandũ obstupuit: et
cõturbata stꝰ castra. Et accidit q̃¬
si miraculũ a deo. Et respexerũt
speculatores saul. qui erãt in gã¬
baa bẽianun: et ecce multitudo
ꝓstrata huc illucq diffugiens.
Et aut saul ppłõ qui erat cum eo.
Requirite et uidete qs abierit ex
nobis. Cũqz requisissẽt: reꝑtũ est
nõ adesse ionathã et armigerũ
eius. Et ait saul ad achiã. Appli¬
ca archã dñi. Erat enĩ ibi archa
dei in die illa. cũ filiis isrlꝰ. Cũq
loqueret̾ saul ad sacerdotẽt u¬
multus magnꝰ exortus ẽ in cas¬
tris philistinoꝵ: crescebatqz pau
latĩ et clarius roboabat. Et ait
saul ad sacerdotẽ. Cõntrahema¬
nũ tuã. Conclamauit ergo saul

Expanded text:
ima quam percussit Ionathan et arima quam percussit Ionathan et armiger eius quasi viginti virorum in media parte iugeri quam par boum in die arare consuevit et factum est miraculum in castris per agros sed et omnis populus stationis eorum qui ierant ad praedandum obstipuit et conturbata est terra et accidit quasi miraculum a Deo et respexerunt speculatores Saul qui erant in Gabaa Beniamin et ecce multitudo prostrata et huc illucque diffugiens et ait Saul populo qui erat cum eo requirite et videte quis abierit ex nobis cumque requisissent reppertum est non adesse Ionathan et armigerum eius et ait Saul ad Ahiam adplica arcam Dei erat enim ibi arca Dei in die illa cum filiis Israhel cumque loqueretur Saul ad sacerdotem tumultus magnus exortus est in castris Platim, et clarius reboabat. Et ait Saul ad sacerdotem: Contrahe manum tuam. Conclamavit ergo Saul,
Abbreviated transcription (Latin):
difficile saluare. uel in multitu¬
dine uel in paucis. Dixitqz ei ar¬
miger suus. fac omĩa que pla¬
ionathañ. Ecce nos trãsimꝰ ad
uiros istos. Cũqz apparuerimꝰ
eis. si taliter locuti fuerĩt ad nos.
manete donec ueĩamus ad uos:
stemus in loco nr̃o. nec ascenda¬
mus ad eos. Si aũt dixerĩt ascẽ¬
dite ad nos. ascendainus: qui a
tradidit eos dñs in manib nr̃e.
hoc erit nobis signũ. Apparuit
igit᷑ uterq stacioni philistinoꝵ.
Dixerũt philistũ. En hebrei egre¬
diũtur de cauernis: in quibz ab¬
sconditi fuerãt. Et locuti st̃ uiri
de stacione ad ionathan et armi¬
gerũ eius. Dixerũtq. Ascendite
ad nos: et ostendemꝰ uobis rem.
Et ait ionathas ad armigerũ su¬
ũ. Asceudamus. Sequere me. Tra¬
didit enĩ cos dñs in manus iscł.
ascendit aũt ionathan reptans
manibz et pedibz: et armiger cius
post eũ. Itaq alii cadebãt ante io¬
eũ armiger eiꝰ Et facta ẽ plagapͣ¬

Expanded text:
difficile salvare, vel in multitudifficile salvare, vel in multitudine, vel in paucis. Dixitque ei armiger suus: Fac omnia quae plaJonathan: Ecce nos transimus ad viros istos. Cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete, donec veniamus ad vos: stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos: ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris: hoc erit nobis signum. Apparuit igitur uterque stationi Philisthinorum: dixeruntque Philisthim: En Hebraei egrediuntur de cavernis in quibus absconditi fuerant et locuti sunt viri de statione ad Ionathan et ad armigerum eius dixeruntque ascendite ad nos et ostendimus vobis rem et ait Ionathan ad armigerum suum ascendamus sequere me tradidit enim eos Dominus in manu Israhel ascendit autem Ionathan reptans manibus et pedibus et armiger eius post eum itaque alii cadebant ante Io eum et facta est plaga pr
Abbreviated transcription (Latin):
ul ad adolescentẽ armigerũ su¬
um. Ueni et trãseamus ad sta¬
tionẽ philistiim: que est trans
locũ istũ. Patri aũt suo hocip¬
sũ non indicauit. Porro saul
morabat᷑ in extrema ꝑte gãba¬
a. sub malo granãto que erat
in agro gabaa: et erat ppłus
cũ eo quasi sexcẽtoꝵ uiroꝵ. Et
achias filius achitõb frĩs ycha¬
bod. filii phĩnees qui ortus fu¬
erat ex hely sacerdote dñi in sy¬
io. portabat ephod. Sed ⁊ ppłs
ignorabat quo isset ionathã.
Erãt aũt it ascensus per quoᷤ¬
nitebar᷑ ionathan transire ad
stacionẽ philistinoꝵ. eminẽtes
petre ex utrãq ꝑte. et quasi in
modũ denciũ scõpuli. hinc inde
p̃rupti. Nomẽ uni bosẽs : et no¬
men alteri sene. Unus scõpulus
ꝓ̃minẽs ad aquilonẽ ex adu̾so
machinãs: et alter ad meridiẽ
cõtra gabaa. Dixit ãr ionatha
ad adolescentẽ armigerũ suũ.
Ueni trãseanius ad stacionẽ in¬
sircũcisoꝵ hoꝵ: si forte faciat
dñs pro nobis: quia nõ est dño

Expanded text:
armigerum suum veni et transeamus ad stationem Philisthim quae est trans locum illum patri autem suo hoc ipsum non indicavit porro Saul morabatur in extrema parte Gabaa sub malogranato quae erat in Magron et erat populus cum eo quasi sescentorum virorum et Ahias filius Achitob fratris Ichabod filii Finees qui ortus fuerat ex Heli sacerdote Domini in Silo portabat ephod sed et populus ignorabat quod isset Ionathan erant autem inter ascensus per quonitebatur Ionathan transire ad stationem Philisthinorum eminentes petrae ex utraque parte et quasi in modum dentium scopuli hinc inde praerupti nomen uni Boses et nomen alteri Sene unus scopulus prominens ad aquilonem ex adverso Machmas et alter a meridie contra Gabaa dixit autem Ionathan ad adulescentem armigerum suum veni transeamus ad stationem incircumcisorum horum si f pro nobis; quia non est Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ut peteremus nobis regẽ. Dixit
aũr samuhel ad ppłm. Nolite
time. Uos fecistis uniuersũ ma¬
lũ hoc. Berũptũ nolite recedere
a tergo dñi. et seruite dño in oĩ
corde ur̃o ⁊ et nolite declinare pꝰ
uana que nõ ꝓderũt uobis. ne¬
qz eruẽt uos quia uana sũt: et
non derelinquet dñs ppłm suũ
ꝓpter nomẽ suũ magnũ. qa iu¬
rauit dñs face uos sibi ppłm.
Absit a me aũt hoc pcc̃m in dño
ut cessẽ orare ꝓ uobis: et docebo
uos uiãbonã et rectã. Igit᷑ tune¬
te dim̃: et seruite ei ui ueritate
et ex toto corde ur̃o. Uidistis cĩ
magnifica que in uobis gesse¬
rit. Qd̃ si ꝑseueraueritis in ma¬
licia: et uos et rex uĩ ꝑit̾ peribinᷤ
Ilius unius¬
auni saul cũ regnare ce

Expanded text:
gem dixit autem Samuhel ad populum nolite timere vos fecistis universum malum hoc verumtamen nolite recedere a tergo Domini et servite Domino in omni corde vestro et nolite declinare post vana quae non proderunt vobis neque eruent vos quia vana sunt et non derelinquet Dominus populum suum propter nomen suum magnum quia iuravit Dominus facere vos sibi populum absit autem a me hoc peccatum in Domino ut cessem orare pro vobis et docebo vos viam bonam et rectam igitur timete Dominum et servite ei in veritate et ex toto corde vestro vidistis enim magnifica quae in vobis gesserit quod si perseveraveritis in malitia et vos et rex vester pariter peribitis filius uniusanni Saul cum re
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Surrexit aũt samuhel er
ascendit de galgalis in gabaã
bẽiamin. Et recensuit saul ppłm
qui ĩuenti fuerãt cũ eo. q̃si sexcẽ¬
tos uiros: et saul et ionathan
filius eius. ppłusq qui ĩuẽtus
fuerat cũ eis. erat in gabaa bẽ¬
iamin. Porro philistĩ cõsederãt
in machinas: et egressi stꝰ ad p̃¬
dandũ de castris philistĩ tres cu¬
thoron. Tertius aũt uerterat se
ni terra isrlꝰ. Cauerãt enĩ philis¬
tiim: ne forte facerẽt hebrei gla¬
diũ aut lancrã. Descendebat er¬
go omĩs isrlꝰ ad philistĩr ur ex¬
atueret unusq̃sq uõmerẽ suũ.
et ligonẽ. et securẽ. et sãrtulũ.

Expanded text:
nus. Surrexit autem Samuel et ascendit de Galgalis in Gabaa Benjamin. Et recensuit Saul populum, qui inventi fuerant cum eo, quasi sexcentos viros. Et Saul et Jonathan filius ejus, populusque qui inventus fuerat cum eis, erat in Gabaa Benjamin: Porro Philisthim consederant in Machmas. Et egressi sunt ad praedandum de castris Philisthim tres cu viam Beth Oron: tertius autem verterat se ebatur in omni terra Israel. Caverant enim Philisthim, ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam. Descendebat ergo omnis Israel ad Philisthim, ut exacueret unusquisque vomerem suum, et ligonem, et securim, et sarcul
Abbreviated transcription (Latin):
bit suꝑ nos: Date uiros: ex int̾¬
ficiemus eos. Et ait saul. Nõ oc¬
cidetur quisꝙ̃ in die hac: qͥa ho¬
die fecit dñs salutẽ in isriꝰ. Dixit
aũt samuhel ad ppsm. Uenite ⁊
camus in galgalã: er ĩnouemꝰ
ibi reguũ. Et prexit omĩs ppłus

Expanded text:
bit super nos? Date viros, et interbit super nos? Date viros, et interficiemus eos. Et ait Saul: Non occidetur quisquam in die hac, quia hodie fecit Dominus salutem in Israel. Dixit autem Samuel ad populum: Venite, et eamus in Galgala, et innovemus ibi