comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
madiamte. qui typũ tenent
quã scĩ martyres ab hoc seculo
deficiunt. crescunt ꝑ miracula
Sicq uirtute miraculoꝵ con¬
tur. scilio& aut fidei se subden-
do. aut &iam atormentis cessan¬
do. uicti timore signoꝵ. Illud
quoq ñ uacat amisterio. qđ
gedeone orante uellus primũ
madidũ fuit. & tota terra sicca:
Postea uero uellus siccũ & tota
t̃ra madida Uellus enĩ figurã
ten& popłi iudaici. tirra autẽ
omniũ gentuaĩ. Iure ergo uellus
primũ madidũ fuit. terra manen.¬
te sicca qr quando iudaicus
popłs rore sugne sapientiae fuit
hume factus ante dñi aduentũ

Expanded text:
Madianitae typum tenent Madianitae typum tenent quam sancti martyres ab hoc saeculo deficiunt, crescunt miraculo; sicque virtute miraculorum contur: scilicet, aut fidei subdendo eos, aut etiam a tormentis cessando, victi timore signorum. Illud quoque non vacat a mysterio, quod Gedeone orante vellus primo madidum fuit, et tota terra sicca: secundo vero vellus siccum, et tota terra madida. Vellus enim figuram tenet populi Judaici, terra autem omnium gentium. Jure ergo vellus primo madidum fuit, terra autem manente sicca, quia quando Judaicus populus rore supernae sapientiae fuit humefactus ante Domini adventum,
Abbreviated transcription (Latin):
zebeȩ & salmana. & accepit
uictoriã ex hostib Allegoricȩ
autẽ gedeon qͥ interp̃tatur
xp̃m. qui ꝑ incarnationis miste.¬
riũ inutero uirgirus collocatꝰ
plenitudine diuinitatis qua
om̃ĩa repl& totũ mundum
quimanib aquã hauserunt: &¬
accepto igne in lagerus contra
madian. ꝓfectisut confractisq
lagenis igrus resplenduit tubis.¬
que increpuerunt. si mulq
hostes infugam uersi sunt tẏpũ
tenent sc̃oꝵ p̃dicatoꝵ qͥ fidẽ
sc̃ȩ trinitatis habentes. signo
dominice passionis insigniti s̃.
qđ designatur ꝑ tau litteram.
primit & quȩ apud ueteres iu¬
dȩos similitudinẽ crucis habe.¬
bat: lagene autẽ quȩ sunt uasa
fictilia significant corpora
eorundẽ predicatoꝵ infirmꝓe
dequib idẽ egregius p̃dicator
dicit. habemus thesaurũ istum
INuasis fictilib: Sonꝰ tubarũ.
uoce p̃dicatoꝵ exprimit: Frac¬
tis ergo lagerus ignis resplendu
.it. hostesq infugã uersi sunt¬

Expanded text:
Zebee et Salmana, accepitque Zebee et Salmana, accepitque victoriam ex hostibus. Allegorice autem Gedeon, qui interpretatur m, qui per incarnationis mysterium in utero Virginis collocatus, plenitudine divinitatis, qua omnia replet, totum mundum qui manibus aquam hauserunt, accepto igne in lagenis contra Madian profecti sunt, confractisque lagenis ignis resplenduit, tubisque increpuerunt, simulque hostes in fugam versi sunt, typum tenet sanctorum praedicatorum, qui fidem sanctae Trinitatis habentes, signo dominicae passionis insigniti sunt: quod designantur per Tau litteram, primit, et quae apud veteres Judaeos similitudinem crucis habebat. Lagenae autem, quae sunt vasa fictilia, significant corpora eorumdem praedicatorum infirma, de quibus idem egregius praedicator dicit: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus. Sonus tubarum vocem praedicatorum exprimit. Fractis ergo lagenis resplenduit ignis, hostesque in fugam
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ta. fidelis effecta reliquit
fornicationẽ idolatriȩ sicq
saluata ẽ & saluatur cotidie ne
pereat cũ infidelibꝰ uc usq
narrauit delegis latore & patri¬
bus antiquis. nunc dicturus :
de iudicib qui fuerunt post
iosue nomina eoꝵ tantũ modo
cõmemoraris ꝓpter breuitatẽ
sermonis qͥ ꝑfidẽ pugna uerunt.¬
& gentes plurimas uĩcerunt: &
quid adhuc dicã: defici& enĩ
me tẽpus enarrentẽ. hoc es
defici& me tempus destinatũ
adscribendũ epłam. si cuncta
eoꝵ facta ꝓsequi uoluero qͦs
actenus cõmemoraui siue quȩ
narrare possum deis que suc-¬
cessores illoꝵ fuerunt degedeon
barac. sanson gepthȩ. dauid
samuel. & ꝓphetis qui ꝑfidem
uicerunt regna.¬
uod om̃s incõmune com
memorat. illud . ẽ: qđ singuloꝵ
oꝑa eadẽ fide acta sunt quia
oñĩs illi simul ꝑfidẽ uicerunt ⁊¬
regna. E edeon siquidẽ acci
macdian: inuellere quoq humi.¬
do & sicco. fide repletꝰ ꝓstrauit

Expanded text:
Testamenta, fidelis effecta, reliquit Testamenta, fidelis effecta, reliquit fornicationem idololatriae, sicque salvata est, et salvatur quotidie, ne pereat cum infidelibus. Hucusque narravit de legislatore et de patribus antiquis; nunc dicturus est de judicibus, qui fuerunt post Josue, nomina eorum tantummodo commemorans, propter brevitatem sermonis: qui per fidem pugnaverunt et gentes plurimas vicerunt. Et quid adhuc dicam? deficiet enim me tempus enarrantem. Hoc est, deficiet me tempus destinatum ad scribendam epistolam, si cuncta illorum facta prosequi voluero, quos hactenus commemoravi: sive quae narrare possum de his qui successores illorum fuerunt. De Gedeon, Barach, Samson, Jepthe, David, Samuel et prophetis, qui per fidem vicerunt regna.uod ommemorat, illud est quod singulorum opera eadem fide acta sunt: quia omnes illi per fidem simul vicerunt regna. Gedeon siquidem accipMadian, in vellere quoque humido et sicco, fide repletus prostravit
Abbreviated transcription (Latin):
cingebant᷑ altissimis montibus.
atercia erant hostes. Siuellent
fugere. aut in marierant peritur¬
.ri. aut in matꝰ aegyptioꝵ inci¬
derent. Halterites autẽ fidem: cunc¬
ta uicerunt. Fide enĩ qua credidit
moyses dõ. aduerbũ illius ꝑcussit
mare. & diuisit illud induodecim
diuisiones. uixta qđ inpsalmo dr̃
Credentesq om̃s ille tribus sicco
uestigio posse transire mare in
Iu̾da inquit princeps cũdõ it
mari. Qua ꝓpter illud mare he.¬
breis fuit adextris & asinistrisꝓ
muro. p̃bens eis sic.cũ iter & egyp.¬
tiossũ mersit. Urde dicit apłs.
quia exꝑti illud egeptii deuoratis:¬
Allegorice autẽ mare rubrum
baptismus ÷ rubore sanguitus
xp̃i consecratus. Hebrei qͥ exier̃t
de egepto. & transierunt ꝑmare
rubrũ fideles sunt. qui derelin¬
quentes tenebras infidelitatis. gran.¬
sierunt ꝑfontẽ baptismatis. sharao
& aegyptu mortui sunt it imariqr¬

Expanded text:
cingebantur altissimis montibus, cingebantur altissimis montibus, a tertia erant hostes: si vellent fugere, aut in mari erant perituri, aut in manus Aegyptiorum inciderent: habentes autem fidem, cuncta vicerunt. Fide enim, qua credidit Moyses Deo, ad verbum illius percussit mare, et divisit illud in duodecim divisiones: juxta quod in psalmo dicitur: Credentesque omnes illae tribus sicco vestigio posse transire, mare inLauda, inquit, princeps, cum Deo in mari: quia propter illud mare Hebraeis fuit a dextris et sinistris pro muro, praebens eis siccum iter, Aegyptios submersit. Unde dicit Apostolus: Quia experti illud Aegyptii devoratiAllegorice autem mare Rubrum baptismus est, rubore sanguinis Christi consecratus. Hebraei qui exierunt de Aegypto, et transierunt per mare Rubrum, fideles sunt, qui derelinquentes tenebras infidelitatis, transierunt per fontem baptismatis. Pharao et Aegyptii mortui sunt in mari
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ & intanta deuastatione illesos
seruauit iudȩos quoꝵ potes fuert̃
resꝑsi illo sanguine. multo amplius
saluabis nos sanguis ueri agni. hoc. ẽ
xp̃i quoꝵ hostia id ẽ frontes munite
s̃ signio passionis xp̃i. Limuit erum
illũ sanguinẽ angłs. intelligeris ibi
dominicã mortẽ. ac ꝓpterea ñ tetigit
postes. lic& qđ fiebat nichil ess& sed
qđ ꝑ illud fiebat magnũ erat. Sangui¬
ne agni illuminant᷑ israhelitarum̃
postes: ne uastator angłs audeat
inferre mortẽ. Signant᷑ dominicȩ
passionis signo fideles popłi in
frontib ad tutelã salutis. ut ab in¬
teritu liberent᷑. fide transierunt i
mare rubrũ taquã paridã t̾ram is¬
qđ exꝑti aegyptii deuoratisunt.
Acsi dicer& illis quib ista screbebat:
intantũ fidẽ firmit̃ sperare debe-¬
mus ut quat ido indesꝑationem
aliquã animꝰ nr̃ fluctuat: tunc
Quȩ nã sp̃es poterat esse illis: ex
una enĩ parte erat mare. exalta

Expanded text:
tiorum, et in tanta devastatione illaesos tiorum, et in tanta devastatione illaesos servavit Judaeos, quorum postes fuerunt respersi illo sanguine, multo amplius salvabit nos sanguis viri agni, hoc est Christi, quorum ostia, id est frontes munita sunt signo passionis Christi. Timuit enim illum sanguinem angelus, intelligens ibi Dominicam mortem, ac propterea non tetigit postes, licet quod fiebat nihil esset: sed quod per illud fiebat, magnum erat. Sanguine agni illinuntur Israelitarum postes, ne vastator angelus audeat inferre mortem; signantur Dominicae passionis signaculo fideles populi in frontibus ad tutelam salutis, ut ab intemare Rubrum, tanquam per aridam terram: quod experti Aegyptii, devorati sunt. Ac si diceret illis quibus ista scribebat: Intantum fidem firmiter tenere debemus, ut quando in desperationem aliquam animus noster fluctuat, tunc Quaenam spes poterat esse illis? ex una enim parte erat mare, ex altera
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tendit ex terius timorẽ. cũ interi.¬
us nullũ haber& metũ. idõq sic ei
reputat᷑ quasi ñ timuiss&: id circo
et ũ noluit ibi manere. necausa
iactantiae uideret᷑ se inaꝑtum
periculũ p̃cipitare. act̾eptare dñm
dm̃ suũ: qđ omnino diabolicũes ⁊
imitari dñm suũ. quifrequenter
locũ dedit uidȩis. audiens qđ ipse
p̃cepit diceris. Cum uos ꝑ secuti
fuerint inciuitate una. fugite in
aliã. Fuga ergo morsi tota exterior
fuit.: qm̃ maximã fidem dedĩ aucilio
& ita semꝑ de eius ꝓtectione securus
erat. tamquã omnipotenitẽ dm̃ qͥ
natura inuisibilis. ẽ semꝑ presentem
aspicer&. fide cęl ebra it pascha ex
sanguinis effusione. nequi uastabat.
primitiua tangero: eos: Fide qua
moyses credidit ꝑ illum sanguinem
saluandũ esse popłm caelebrauit
pascha & sanguiruis effusione quo
liniuit postes ne angłs qui uastabat
primitiua egyptioꝵ: affligeret
Si sanguis agni typici in medio ȩgyp̃.¬

Expanded text:
t praetendit exterius timorem cum interit praetendit exterius timorem cum interius nullum haberet metum, ideoque sic ei reputatur, quasi non timuisset. Idcirco enim noluit ibi manere, ne causas jactantiae videretur se in apertum periculum praecipitare, ac tentare Dominum Deum suum, quod omnino diabolicum est.imitari Dominum suum, qui frequenter locum dedit Judaeis, audientes quod ipse praecipit dicens: Cum vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam. Fuga ergo Moysi tota fuit exterior: quoniam maximam fidem de Dei auxilio et ita semper de ejus protectionerat, tanquam omnipotentem Deum qui natura est invisibilis, semper praesentem aspiceret. Fide celebravit Pascha et sanguinis effusionem, ne qui vastabat primitiva, tangeret eos. Fide qua Moyses credidit per illum sanguinem salvandum esse populum, celebravit Pascha et sanguinis effusionem quo linivit postes, ne angelus qui vastabat primitiva Aegyptiorum, affligeret Si sanguis agni typici in medio Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥunis essentiae scđm diuiutatẽ
cũ patre ẽ: Siue improperiũ xp̃i
asuis ꝓpinquis Sicut etum im
uenerat redimere quando ei dixer̃
bat liberare. Dicebant eisĩ ei Quis
int̾fecisti heri aegyptiũ : similiter¬
quando quilib& adomesticis uł abeis
quib beneficiũ prestitit im ꝓperiũ
sustin&: imꝓperiũ xp̃i patitur Aspr¬
memoriã quã remunerationẽ ad nõ¬
S ex inde sit recepturus: fide reliqͥt¬
N egoptũ non ueritus animositatem¬
n regis. inuisibilẽ enĩ tamꝗ p̃sentem¬
⁊ constituit. Legimus in exodio. quia
cũ moysi dictũ ess& a quodã hebreo
qui faciebat in iuriã fratri quem
moyses uoluit increpare. nũquid
interficere me uis sicut interfecis
ti egyptiumꝰ fugit moyses inuer¬
bo isto. eo qđ pharao audito hoc.
querer& eũ int̾ficere. Sed c̃u mani¬
festũ sit fugisse illum inmadian.
quid ÷ qđ beatus apłs dicit ñ ueritꝰ
animositatẽ regis: quid ergo fugit.

Expanded text:
qui unius essentiae secundum divinitatem qui unius essentiae secundum divinitatem cum Patre est: Sive improperium Christi a suis propinquis. Sicut enim Chrs venerat redimere, quando ei dixerunbat liberare: dicebat enim ei unus intquando quilibet a domesticis, vel ab eis quibus beneficium praestitit, improperium sustinet, improperium Christi patitur. Aspimemoriam quam remunerationem a Domino exinde sit recepturus. Fide reliquit, Aegyptum, non veritus animositatem regis: invisibilem enim tanquam praesentem sustinuit. Legimcum Moysi dictum esset a quodam Hebraeo qui faciebat injuriam fratri, quem Moyses voluit increpare: Nunquid interficere ut me vis sicut interfecisti heri Aegyptium? Fugit Moyses in verbo isto, eo quod Pharao audito hoc quaereret eum interficere: sed cum manifestum sit fugisse illum in Madian, quid est quod beatus Apostolus dicit: Non veritus animositatem regis? Si
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias aestimans thesauro egypti.¬
S oꝵ im ꝓperiũ xp̃i. Aspiciebat enĩ¬
S inremunerationẽ. Iamꝗ sidicer&
adeosquib scribebat. Nullus ur̃m
dimisit aulam regiã. amplã & clarã
neq thles thesauros. neq cũposs&¬
abnegauit. Caelo quippe p̃posito:
Noluit ammirari a egyptiam
regni pulchritudinẽ. magis
peccati habere iocur iditatẽ. Pec ca¬
tũ namq deputauit. si maner& in¬
aula regis. letitia temporalifruers.
suosq fr̃s intribulatione relinquer&
Non affligi in quã cũ aliis. peccatum
esse putauit Siigitur ille nor
sunt qui congregationẽ fidelium
deserunt uos inquit ꝓuobis ipsis
patimini. ille autẽ non solũmodo
ꝓspiciens in remunerationẽ. sed &iã
ꝓalus hoc elegit. ut maiorẽ merce.¬
dẽ reciper&: ultroq se ꝓiecit iN
tanta pericula. cũ eilicer& & quiete
uiuere. secularibq bonis ꝑfrui.
Maiores inquit diuitias aestimanis
thesauro aegyptioꝵ improperium
xp̃o sustinuit moyses improperiũ

Expanded text:
hesauro Aegyptiorum improperium Christi: aspiciebat enim in remunerationem. Tanquam si diceret ad eos quibus haec scribebat: Nullus nostrum dimisit aulam regalem amplam et claram, neque tales thesauros, neque cum possabnegavit: coelo quippe proposito, noluit admirari Aegyptiaci regni pulchritudinem: magis peccati habere jucunditatem. Peccatum namqaula regis, laetitia temporali fruens, suosque fratres in tribulatione relinqueret. Non affligi, inquam, cum aliis peccatum esse judicavit. Si igitur ille novasunt, qui congregationem fidelium deserunt? Vos, inquit, pro vobisipsis patimini, ille autem non solum pro se solo, aspiciens in remunerationem, sed etiam pro aliis hoc elegit, ut majorem mercedem reciperet, ultroque se projecit in tanta pericula, cum ei liceret pie vivere, et saecularibus bonis perfrui. Majores, inquit, divitias aestimans tChristo sustinuit Moyses improperium,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt murida muridis uidit
siquide ds̃ cuncta quȩ fecit: &¬
erant ualde boria. Melius
ẽ enĩ fidem retinere cũꝑfecto
disputare. reicierido illa quȩ ds̃
murida creauit. Una namq ꝑfecta¬
⁊ obseruantia abstinere. peccato
Nihil enĩ ꝓdest abstinere acibis si
non abstinetur apeccatis. Nam
lic& gererent illi studiũ circa
huius modi obseruationes. nibib.
eis ꝓfuit qr fidẽ non habuer t

Expanded text:
sunt munda mundis. Vidit sunt munda mundis. Vidit siquidem cuncta quae feciterantque valde bona. Melius est enim fidem retinere cum perfecto disputare, rejiciendo illa quae Deus munda creavit. Una namque perfecta observantia est, abstinere a peccatis: nihil enim prodest abstinere a cibis si non abstineatur a peccatis. Nam licet gererent illi studium circa hujuscemodi observationes, nihil eis profuit
Abbreviated transcription (Latin):
uariȩ &peregrine noua degmata
sunt hereticoꝵ quib ab ducuntur
& separant᷑ simpliciores aueritatẽ
fidei suꝑstitiones quoq uideorum
quidocent abstinetidũ esse aqͥbdã
cibis quos lex ꝓhib& quos ueror̃¬
ꝓhib& sumere concedunt. qr ergo
inter illos erant quidã carnalit̃
sapientes qui escarũ obseruatione
& differentia se ducebant quosdã
abstrahentes eos adoctrina scã¬
euangelia quȩ dicit om̃tamunda¬
esse mundis alloquitur illos apłs.
abducerentur. qđ aꝑtius manii.¬
Nfestat subiungens. Obtimũ es ł¬
N enĩ gr̃a stabiliri cor non escis quȩ¬
N ineis. Obtimũ inquit & ꝑfectũ ÷
stabilire & consolidare intellec.¬
tũ animi. ingr̃a noui testam̃ti
ut habeatis fidem ꝑfectam. cre.¬
dentes omĩa munda munidis Ñ
stabilire indifferentus & obserua.¬
tionib escarũ dicentes quosdã
cbos mutidos quosdã inmundos.
bant cessauer̃. & maxime posttruĩa
dñs dixit. Non quod intrat inos
coinquinat hominẽ sedomĩa

Expanded text:
a sunt haereticorum, quibus abducuntur et separantur simpliciores a veritate fidei: superstitiones quaeque Judaeorum, qui docent abstinendum a quibusdam cibis, quod lex prohibet, quosdam vero concedunt: quia ergo inter illos erant quidam carnaliter sapientes, qui escarum observatione et differentia seducebant quosdam, abstrahentes eos a doctrina Evangelica, quae dicit: Omnia munda mundis: alloquitur illos Apostolus, abducerentur, quod apertius manifestat, subjungens. Optimum est enim gratia stabilire cor non escis, qua in eis. Optimum, inquit, et perfectum est, stabilire et consolidare intellectum animi in gratia Novi Testamenti, ut habeatis fidem perfectam, credentes omnia munda mundis, non stabilire in differentiis et observationibus escarum, dicentes quosdam cibos mundos, quosdam immundos bant, cessaverunt: et maxime postquam Dominus dixit: Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed omnia
Abbreviated transcription (Latin):
abillo remissionẽ omi uũ peccatoꝵ
a bene sp̃s iustificant᷑ quia tur ic
iusti ꝑfecti existunt. dũ ab omiub
qui apud dm̃ ꝓbabiles extiterunt.
quib con iuncti fuerunt illi
fide & desiderio. Accessistis quoq
adiħm mediatorẽ noui testam̃ti
moyses mediator fuit inter dĩ &
popłm uerba dĩ referens ad popłm.
rursusq popłi addm̃. scđm quod
ipse dicit. Ego sequester ur̃ medius
nr̃a refert ad illũ interpellans assi¬
duȩ ꝓ nob̾ simulq sua passione
confirmauit nob testamentum
nouũ: Ad asꝑsionẽ quoq sangumis
accessistis melius loquentẽ quam
abel. Mlore legis asꝑsionis nomine.
emundationẽ xp̃i sanguit us uti¬
mauit. qm̃ mundatio quoq quȩ ꝑ¬
sanguinẽ fiebat asꝑsio uocabatur.
Accesserunt ergo illi adsanguit ĩe¬
xp̃i. siue ademundatione hoc ẽ
uero xp̃i uitã & indulgentiam
implorat suis ꝑsecutorib dicente
illo adpatr̃e. Patrẽ ignosce illis
quia nesciunt quid faciunt. Uel

Expanded text:
ab illo remissionem omnium peccatorum: et bene perfecti vocantur, quia tunc justi perfecti existent, dum ab omnibusqui apud Deum probabiles exstiterunt, quibus conjuncti fuerant illi fide et desiderio. Accessistis quoque ad Jesum mediatorem Testamenti Moyses mediator fuit inter Deum et populum, verba Dei referens ad populum rursusque populi ad Deum secundum quod ipse dicit: Ego sequester vester et mnostra refert ad illum, interpellans assidue pro nobis, simulque sua passione confirmavit nobis Testamentum Novum. Ad aspersionem quoque sanguinis. Accessistis. Melius loquentem quam Abel. More legis aspersionis nomine emundationem Christi sanguinis intimavit: quoniam mundatio quae per sanguinem fiebat aspersio vocabatur. Accesserunt ergo illi ad sanguinem Christi, sive emundationem, hoc est vero Christi vitam et indulgentiam implorat suis persecutoribus, dicente illo ad Patrem: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
nihilo deputata uerecundia qm̃
sine erubescentia & uerecundia
illud obꝓbriũ sustinuit: Gaudiũ
namq maximũ fuit illi qđ ꝓnob̾
est passus ut uoluntatẽ dĩpatris
impler& ꝓqua post ea potentiã
suꝑ omnĩe creaturã accepit.
UNde ipse dicit. Desiderio desidera¬
ui hoc pascha manducare uobcũ
Siigitur ille qͥnullã habuit neces¬
sitatẽ ut crucifigeret᷑ crucifixus 
ꝓpt̃ nos. quantõmagis nob̃ iustũ
ẽ omĩa fortiter tolerale i adhoc
itaq: dr̃is apparuit incarnie
ut humana uita admoriendo
excitar&: Exempla p̃bendo affen¬
der& moriendo redimer&. resur
existimare głam quȩ abhominib:¬
booẽ in prosperitate acternȩ uitȩ.:
& plenitudinȩ paternȩ maiestatis:
Smulla ess& alia ꝓmissio &exhor.¬
tatio. istud solum exemplũ debu
omĩa pacienter tolerale ut cum
xp̃o meream᷑ consedere ingła.
ecogitate eũ qui talem susti

Expanded text:
nihilo deputata verecundia, quoniam nihilo deputata verecundia, quoniam sine erubescentia et pudore illud opprobrium sustinuit. Gaudium namque maximum fuit illi quod pro nobis est passus, ut voluntatem Dei Patris impleret, qua postea potentiam super omnem creaturam accepit: unde ipse dicit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum. Si igitur ille, qui habuit nullam necessitatem ut crunobis justum est omnia fortiter tolerare? Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accederet, moriendo redimeret, resurexistimare gloriam quae ab hominibu in prosperitate aeternae vitae et in plenitudine paternae majestatis: si nulla esset alia promissio et exhortatio, istud solum exemplum debueomnia adversa patienter tolerare, ut cum Christo mereamur consedere. enim eum, qui talem s
Abbreviated transcription (Latin):
M& desiderio Maccessistis ad frequen¬
Ntiam siue multitudiñe multorũ
milia angłoꝵ. consociati illis i
fide consociandi iterũ ingła iuix.
Nangłi dĩ incęlo. &accessistis ad ȩccła
Npͥmitiuiorũ qui conscripti sunt iN
caelis. Eccł̃am primitiuoꝵ debemꝰ
accipere in apłis. qui primi credi¬
derunt. quoꝵ fide illi aduncti s̃
credendo & quoꝵ nomina seripta
sunt in memoria omĩpotentis dei.
upcta qđ ipsa ueritas eis dixit.
Gaudete. qđ nomina ur̃a scripta s̃
iNca elis. & accessistis ad dm̃ indiõe

Expanded text:
et desiderio. Et accessistis. Ad frequentiam. Sive multitudinem. Multorum millium angelorum. Consociati illis in fide, consociandi iterum in gloria. Jangeli Deo in coelo. Et accessistis. Ad Ecclesiam primitivonum, qui conscripti sunt in coelis. Ecclesiam primitivorum debemus accipere in apostolis, qui primi crediderunt, quorum fide illi adjuncti sunt credendo, et quorum nomina scripta sunt in memoria omnipotentis Dei: juxta quod ipsa Veritas eis dixit, Gaudete, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Et. Accessistis ad Dominum. Judicem
Abbreviated transcription (Latin):
potuiss& pluuiã impetrare. uerbo
heliȩ aꝑte s̃ cataracte caeli: et
uenit pluiuia suꝑ faciem terrae:
Insolitudinib errantes & montibus.
& speluncis & incauernis trae: heliã
eximiũ ꝓphetarũ hic uult intelligi
& filios ꝓpħarum qui tẽporibus
ahab & iezabelis fugati sunt eo qđ
uoluiss& cosiezabel interficere:
Tunc tẽporis pauit eos quinquage¬
nos abdias inspeluncis & incauer¬
nis t̃rȩ unde & meruit donum
ꝓphetiae iuxta qđ dñs in euangłio
dicit. Qui recipit ꝓpħam in nomine
& hi om̃s testimonio fidei ꝓbati

Expanded text:
potuisset pluviam impetrare, verbo potuisset pluviam impetrare, verbo Eliae apertae sunt cataractae coeli, et venit pluvia super faciem terrae. In solitudinibus errantes, in montibus et speluncis et in cavernis terrae. Eliam eximium prophetarum hic vult intelligi, et filios prophetarum qui temporibus Achab et Jezabelis fugati sunt, eo quod voluisset eos Jezabel interficere, tunc temporis pavit eos quinquagenos Abdias in speluncis et in cavernis terrae. Unde et meruit donum prophetiae juxta quod Dominus in Evangelio dicit, qui recipit prophetam in nomine Et hi omnes testimonio fidei probati
Abbreviated transcription (Latin):
lia apłs supra descripsit. Siue
mundi nomine possunt accipi
omĩa quȩ continent᷑ inter caelũ
& terrã : Aurũ udelic&. argentũ.
gẽmȩ. atq omĩa p̃ciosa. in super
a reprobi ipsi amore muncdanarũ
rerum decepti. Istis ergo scĩs non
erat dignus munidus: hocẽ si
totus redigeret᷑ subp̃cio non
poterat uru illoꝵ recte cõpa.¬
rari: neq &iam siomĩa illa inpre¬
ciũ dari potuissent. talẽ aliquẽ
uirũ emere possent. Ut ergo ex
plurib: paucoꝵ memoriã agamꝰ.
quomodo poterat talis act̾ant ͦs
uir cõparari ut moyses fuit. qͥ
quando noluit mare diuisit.
quando uoluit aquas reduxit.
solem aclunã duo maxima lumi.¬
naria in uno loco stare fecit diceas.
non poterant emi qm̃ non poterant.¬
&si potussent nequa quã ullo precio
possent cõparari. qm̃ qđ totus
mundus nequibat. hoc unus illoꝵ
uerbo agebat. Nlam cũ totꝰ mundꝰ
tẽporib heliȩ laborass& ꝑtres
annos & tres menses siccitate. nec

Expanded text:
lia Apostolus supra descripsit. Sive lia Apostolus supra descripsit. Sive mundi nomine possunt accipi omnia quae continentur inter coelum et terram, aurum videlicet, argentum, gemmae atque omnia pretiosa: insuper et ipsi reprobi amore mundanarum rerum decepti. Istis ergo sanctis non ertotus redigeretur sub pretio, non poterat uni illorum recte comparari, neque etiam si omnia illa in pretium dari potuissent, talem aliquem virum emere poterant. Ut ergo ex pluribus paucorum memoriam agamus, quomodo poterat talis ac tantus vir comparari ut Moyses fuit, qui, quando voluit, mare divisit, quando voluit, aquas ejus reduxit, solem ac lunam, illa duo maximo luminaria, uno in loco stare fecit, dicens:non poterant emi, quia non poterantsi potuissent, nequaquam ullo pretio possent comparari, quoniam quod totus mundus nequibat perficere, hoc unus illorum verbo agebat. Nam cum totus mundus temporibus Eliae laborasset per tres annos et sex menses siccitate, nec
Abbreviated transcription (Latin):
in melotis inpellib: capritus
Egentes angustiati afflicti. heliã
in hoc loco debemꝰ iitelligere.
& alios qui taliter egerunt. & quia
afflicti undiq penurus & tribi¬
lationib angustiati fide sustinu¬
er̃t omĩa ut ad desiderioꝵ suꝑ noꝵ
p̃mia possent ꝑuerure. Omtus
autẽ indigentia & egestas angustia
uocatur. qua angustiat᷑ bomo id ÷
affligitur seu fame seu alia iN¬
opia. Melotã dicunt quidã genꝰ
esse uestimenti expellib caprinis.
exuno latere dependeti sqͦ genere
uestim̃ti ꝓpter asperitatẽ inegypto
moriachi dicunt᷑ uti: heliasquoq
legitur usus fuisse illo At uero
quidã dicunt expellib taxi hoc
genus uestim̃ti esse cõpositũ. Est
Quib dignus nonerat munidus
Mundi nomine hic subuna signifi.¬
catione possumus intelligere ama.¬
tores munidi qͥ terrena iõlumodo
appetentes abamore creatoris
sui longe remoti erant. ac ꝓpt̃ea
non erant digni tales socios habere
quales fuerunt illi quoꝵ magna.¬

Expanded text:
n melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti. Eliam in hoco loco debemus intelligere, et alios qui taliter egerunt, et qui afflicti undique penuriis et tribulationibus angustiati, fide sustinuerunt omnia, ut ad desideriorum supernorum praemia possent pervenire. Omnis autem indigentia et egestas angustia vocatur, qua angustiatur homo, id est affligitur, seu fame seu alia inopia. Melotam dicunt quidam genus esse vestimenti ex pellibus caprinis, ex uno latere dependens, quo genere vestimenti, propter asperitatem in Aegypto monachi dicuntur uti. Elias quoque legitur usus isto fuisse. At vero quidam dicunt ex pellibus taxi, genus vestimenti est compositum. Est Quibus dignus non erat mundus. Mundi nomine hic sub una significatione possumus intelligere amatores mundi, qui, terrena solummodo appetentes, ab amore creasui longe remoti erant, ac propterea non erant digni tales socios habere quales fuerunt illi quorum magna
Abbreviated transcription (Latin):
memorati quoꝵ tam clara et
laudabilis fides cõmemorata. ẽ:
stellȩ uidelic& firmam̃ti. t̃ceru
homines. & caelestes angeli uiui¬
lapides & splendide margarite.
quoꝵ oꝑa quȩ egerunt fidẽ eorũ
corfirmanit qm̃ absq fidȩ im¬
possibile est placere dõ lestimonio
itaq fidei fuerunt ꝓbati hoces ⁊
laude digni inuenti sunt: fides
enĩ illoꝵ oꝑib mundis declara.¬
batur. Sedcũ ita essent ꝑfecti.
ꝓmissionẽ non acceperunt: Dicit
ergo aliquis. Quid eis ꝓfuit deo
seruisse. si hactenius sins p̃mio
ꝑmanent: absit hoc afidelium
cordib ut credamus eossine p̃mio
manere. Adhuc quippe mortali
carne circũdati magnũ p̃mium
ꝑceperunt: uiuendi scilic& dm̃q
cognosceridi multaq mirabilia
patrandi: Nunc uero quiescunt
inanima beatitudine regni cȩles¬
tis in effabili leticia ꝑfruentes.
Sed iudeamus qđ ioħs deillis u
a pocalipsi dicit: sicq nob manifes.¬
tabitur quã ꝓmissionẽ non ꝑceper̃

Expanded text:
memorati? Quorum tam clara et laudabilis fides commemorata est, stellae videlicet firmamenti, terreni homines, et coelestes angeli, vivilapides et splendidae margaritae, quorum opera quae egerunt fidem eorum confirmant, quoniam absque fide impossibile est placere Deo. Testimonio itaque fidei fuerunt probati, hoc est, laude digni inventi sunt, fides enim illorum operibus mundis declarabatur. Sed cum ita essent perfecti, repromissionem non acceperunt. Dicit ergo aliquis: Quid eis profuit Deo servisse, si hactenus sine praemio manent? Absit hoc a fidelium cordibus, ut credamus eos sine praemio manere. Adhuc quippe mortali carne circumdati, magnum praemium perceperunt, videndi scilicet, Deumque cognoscendi, multaque mira patrandi, nunc vero quiescunt in anima, in beatitudine regni coelestis ineffabili laetitia perfruentes. Sed videamus quid Joannes de illis in Apocalypsi sua dicit, sicque nobis manifestabi
Abbreviated transcription (Latin):
naturis dicit᷑ decȩlo nob loqui
sed interra erat & incaelo ꝑdiuini¬
tatẽ. Unde ipse dicit. Nemo ascen¬
dit incelũ nisi qͥ descer idit decęlo
filius homirus qui ẽ incaelo:
Similit dũ euangłm p̃dicatur it⁊
tris ipse quoq decaelo nob loqͥt᷑
Qua ꝓpt̃ audiendus ẽ multocieris¬
n quã moyses. Sequit᷑. Cuius uox¬
n mouit terrã tunc subaudisqͣndo

Expanded text:
 loqui sed erat in terra et in coelo per divinitatem: unde ipse dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo. Similiter dum Evangelium praedicatur in terris, ipse quoque de coelo nobis loquitur. Quapropter audiendus est multo magis quam Moyses. Sequitur. Cujus vox movit terram tunc. Subaudi, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ facta sunt intempore siue
ioħsdicit. Omĩa ꝑ ipsum facta sunt.
Scła uero ut ouidius naso dicit a se.
ex quo uarietas coepit. ẽẽ tẽporis.
Fide plurimã hostiam abel quam
cam obtulit. ꝑ quam testimoniũ
consetutus ⁊ esse iustus testimo¬
niũ ꝑhibente munerib eius dõ.
&ꝑ eius defunctus adhuc loquit᷑.¬
Primũ porut eũ qui mala passus
ẽ & hoc afrãe ꝓpriũ illoꝵ poneas
exemplũ. & enim eadẽ passi fuerant
illi a contribulib suis. Qua ꝓpter
occisus ẽ afr̃e & non recusauit
ꝑsecutionẽ: ita & illi ñrecusarent
si in iuste paterent᷑ a contribulib¬
fr̃ibus suis. Plurimã quippe idẽ.
maiorẽ hostiam abel obtulit dõ
quã cain non qđ illa hostia in
rebus carnalib extitisset. sed quic¬
quid melius habuit abel ꝑfidẽ
dõ beniuolo animo ꝓtulit. & ex¬
in ide sua multiplicata ei fuerint.
abeo. Testimoniũ quoq ꝑhibente
munerib: eius. Siue quod ignis
descendit decelo ut inteo dõtione

Expanded text:
tempora sive Joannes dixit: Omnia per ipsum facta sunt. Saecula vero, ut Ovidius Naso dicit, dicunex quo varietas coepit esse temporis. Fide plurimam hosCain obtulit Deo per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente muneribus eius Deo et per illam defunctus adhuc loquitPonit primum eum qui mala passus est, et hoc a fratre, proprium illorum ponens exemplum: etenim eadem passi fuerant illi a contribulibus suis et occisus est a fratre, et non recusavit persecutionem, ita illi non recusarent, si injuste paterentur a contribulfratribusque suis. Plurimum quippe, id est majorem hostiam Abel obtulit Deo quam Cain, non quod illa hostia in rebus carnalibus major exstitisset, sed quidquid melius habuit Abel per fidem Deo benevolo animo protulit, et exinde ei sua multiplicata fuerunt, ab eo. Testimonium quoque Deo perhibente muneribus ejus, sive quod ignis descendit de coelo, ut in Theodotione
Abbreviated transcription (Latin):
tius glorificaretur cũ eoꝵ uocaret᷑
ds̃. Dicitur autẽ generalit̃ dĩ t̃rae.
& ds caeli. Siquidẽ ÷ &dsgentium.
& non solũ gentiũ sed&iam totius
mun idi: eo qđ ipse condidit omĩa.
N inquit illis ciuitatẽ. hierusalem
scilic& caelestem: idõq nondedit
illis inp̃senti scło hereditatẽ uł & iã
non erubescit uocari dl illoꝵ qm̃

Expanded text:
tius glorificaretur, cum illorum vocaretur tius glorificaretur, cum illorum vocaretur Deus. Dicitur autem generaliter Deus terrae et Deus coeli, siquidem et Deus gentium, et non solum gentium, sed etiam totius mundi, eo quod ipse condidit omnia. , inquit, civitatem illis: Hierusalem scilicet coelestem, ideoque non dedit illis in praesenti Ecclesia haereditatem. Vel etiam ideo non erubescit vocari Deus il
Abbreviated transcription (Latin):
Peregrinus aperegre id ÷ longe ꝓfi¬
ciscendo dictus ÷ Peragrare enũ
ꝑ ambulare dicimus: Nam qui
intaberna culis habitabant. qui
sepulc̾ra pecunuis emebant. certũ
ut &iam ubi suos sepelirent non
haberent. Qua ꝓpter prima uir¬
tus ẽ peregrinum. ẽẽ mundi huiꝰ
& hospitẽ. nichilq cõmune habere
cũ regib huilis scłi sed remoueri
abeissicut peregrinũ: idõ non
confunditur idẽ non erubescit
illis ciuitatẽ idõ inquit quia illi
dõ crediderunt nibilq deterrenis
sibi p̃sumpserunt ad hoc ut millis
sp̃e suã ponerent iccirco nor
Sic enim ipse dicit Egosum ds̃ abrahã
ds̃ isaac. & ds̃ iacob. ꝑfidem uidelic&
uitaeq meritũ sicut enĩ glorificat᷑
quardo benignoꝵ & optimorum
hominũ ds̃uocatur incolentium
uirtutẽ: sic contrario confundit᷑
& erubescit inactis nefandorum.
si in uocatur abillis. Unde dicit
clari uirtutib. ita confidentia
pleru ut non confunderet᷑ sedpo.¬

Expanded text:
Peregrinus a peregre, id est a longe profiPeregrinus a peregre, id est a longe proficiscendo dictus est. Peragrare enim perambulare dicimus. Nam qui in tabernaculis habitabant, qui sepulcra pecuniis emebant, certumqut etiam ubi suos sepelirent non haberent. Quapropter primo justius est peregrinum esse mundi hujus et hospitem, nihilque commune habere cum regibus hujus saeculi, removeri ab eis, sicut peregrinus. Ideo non confunditur. Id est non erubescit. illis civitatem. Ideo, inquit, quia illi Deo crediderunt, nihilque de terrenis sibi praesumspem suam ponerent, idcirco non Sic enim ipse dicit: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob , per fidem videlicet vitaeque meritum. Sicut enim glorificatur quando benignorum et optimorum hominum Deus vocatur et colentium virtutem, sic econtrario confunditur et erubescit in actis nefandorum si invocatur ab illis. Unde dicit clari virtutibus et confidentia pleni, ut non confunderetur, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aspiciebant ꝓmissiones
aut sorores. aut patrẽ. aut matrẽ.
ꝓpter me: centuplũ accipiet: &
uitã aeternã possidebit. Istam
ꝓmissionẽ non sunt consecutu lli
ante diũ aduentu. lic& omĩa sua
reliquissent. sicut & apłi Siue
&iam ꝓmissiones de dñi aduentu
non sunt consecuti. qm̃ lio& eis
ꝓmissus ess&: tamen non uidert̃
p̃sentẽ in munido. Salutabant
quoq easdẽ ꝓmissiones id t̃ obta¬
bant & desiderabant sicut dt̃is
ait in euangelio. Multi reges &
ꝓpħȩ uoluerunt uidere quae
uos uidetis& non uider̃. & audire
quȩ auditis & ñ audier̃. Exmeta¬
fora nauigantiũ dixit salutantes.
qͥ alonge ꝓspicientes desideratas
ciuitates antequa eas ingrediantur
salutatione p̃ueniunt & absq sibi
familiares efficiunt. Aspiciebat
infide stas ꝓmissiones. salutabaNł
desiderio. & confitebant᷑ sermone
qđ peregrini essent iuxta quod
psalmista dicit. Qm̃ peregrinus¬
sũ apud te sicut om̃s patres mer

Expanded text:
tamen aspiciebant promissionetamen aspiciebant promissioneaut sorores, aut patrem, aut matrem propter me, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Istam promissionem non sunt consecuti illi ante Domini adventum, licet omnia sua reliquissent, sicut et apostoli: sive etiam promissiones de Domini adventu non sunt consecuti, quoniam, licet eis promissus esset, tamen non viderunt eum praesentem in mundo. Salutabant quoque easdem promissiones, id est optabant et desiderabant, sicut Dominus ait in Evangelio: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis et non audierunt. Ex metaphora navigantium dixit, salutantes, qui a longe prospicientes desideratas civitates, antequam ingrediantur, eas salutatione praeveniunt, easque sibi familiares efficiunt. Aspiciebant autem in fide istas promissiones, salutabant desiderio, confitebantur sermone, quod perigrini essent, juxta quod Psalmista dicit: Qsum apud te, sicut omnes patres mei .
Abbreviated transcription (Latin):
rebus acceperunt: inquibusdam
minime neq plenitudinẽ. Acce¬
pit siquidẽ henoc non uider&
mortem. accepit noe ut saluaret᷑:
acceperunt & ali plurimi. Sed
haec quedã erant illis libamina.
quedã erant & prime degustatio¬
nes futuroꝵ: non plenitudo ꝓ¬
missionũ. Ds enĩ nobis non solum
quȩ futura sunt largitur. sed &iam¬
quȩ huius uitae sunt necessaria
p̃stat sicut discipulis suis dicebat.
Prim̃u querite regnũ dĩ & iustitiã
eius & haec omĩa temporalia iN
quantũ uob expediunt: adiciun.¬
tur uobis: In hoc enĩ quia inp̃senti
scło exparce laudẽ iustitiae ꝓ¬
meruerunt. nec cum ipus perie.¬
.runt. locupletesq fuerunt bonis
tẽporalib lic& poregrini essent
ut pote legitur de abraham qđ
erat diues in argento & auro. ali¬
quas degustationes ꝓmissionum
ꝑceperunt: In hoc uero quia ple¬
nã ꝓmissionẽ patriȩ caelestis
non sunt consecuti: quasi non ꝑ¬
ceperunt ꝓmissiones. Delonge

Expanded text:
rebus acceperunt, in quibusdam rebus acceperunt, in quibusdam minime, neque plenitudinem. Accepit siquidem Enoch, ne videret mortem, accepit Noe, ut salvaretur, acceperunt et illi plurimi. Sed haec quaedam erant illis libamina, quaedam erant et primae degustationes futurorum, non plenitudo promissionum. Deus enim non solum quae futura sunt nobis largitur, sed quae hujus vitae sunt necessaria praestat, sicut discipulis suis dicebat: Primum quaerite regnum Dei et justitiam et haec omnia, temporalia vitae, inquantum expediunt, adjicientur vobis . In hoc enim quia in praesenti saeculo ex parte laudem justitiae promeruerunt, nec cum impiis perierunt locupletesque fuerunt bonis temporalibus, licet peregrini essent, ut pote legitur de Abraham, quia erat dives in argento et auro, aliquas degustationes promissionum perceperunt. In hoc vero quia plenam promissionem patriae coelestis non sunt consecuti, quasi non perceperunt promissiones, de longe
Abbreviated transcription (Latin):
S per egrini & hospites sunt suꝑ t̾rã
Quienim haec dicunt subaudis¬
N quia peregrini s̃ suꝑ terrã. signifi.¬
.N.cant se patriã querere & siquidẽ¬
U illuis subaudis trae meminissent¬
N dequa exierunt adhoc ut uellent¬
N reuerti: habebant utiq tempus¬
N reuerteridi. Nunc autẽ dum
nolunt reuerti ad cã dequa exier̃
sedmorantur ialiena quasi pere.¬
R grini: meliorem appetunt. id est
ncaelestem. Duo quȩdam hic dignum. ẽ
querere. Cumenim supra dixiss&
superius dixit deabel quia testi.¬
moniũ consecutus ẽ qđ ess& iustus:
& dehenoc quia translatus ẽ denoe
quoq quia saluatus. ẽ decondẽpna¬
tione munidi. Deabrahã isa ac
Quae duo huius modi solutione
egent. Qđ primũ dixit om̃s isti
mortuis cũ fide: ita. ẽ intelli¬
gendum qđ om̃s illi mortui sunt
p̃ter solũ henoc: quẽ nouimus. ẽẽ
trans latũ. Qd uero subintulit non¬
enĩ accepisse eos repromissiones.
manifestũ est quia in quibusdam

Expanded text:
 peregrini & hospites sunt super terram. 14.  peregrini & hospites sunt super terram. 14. Qui enim haec dicunt, sig quia peregrini sunt super terram, significant se patriam inquirere. Et siquidem illius terrae meminissent de qua exierant, ad hoc ut vellent reverti, habebant utique tempus revertendi: nunc autem, quia nolunt reverti ad eam de qua exierunt, sed morantur in aliena quasi peregrini, meliorem appetunt, id est coelestem. Duo quaedam hic dignum est quaerere. Cum enim supradixisset, superius dixit de Abel, quia testimonium consecutus est quod esset justus: et de Henoch, quia translatus est. De Noe quoque quia salvatus est de condemnatione mundi, de Abraham, etiam Isaac Quae duo hujusmodi solutione egent. Quod primum dixit, omnes isti mortui sunt cum fide, ita est intelligendum: Omnes isti mortui sunt, praeter solum Enoch, quem novimus esse translatum. Quod vero subintulit, non accepisse eos repromissiones, manifestum est quia in quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
innumerabiles popłi. His uerbis.
uoluit osterdere quia non solum
genuit isaac. uerũ &iam & plures
quã aliqua fecundarũ mulierum.
Unũ aut̃e corpus dicit habere illos
quia erunt duo incarne una. Ad¬
n. didit quoq ad huoa hoc inqͥeni¬
n corpore emortuo nati sunt no.
uita mortuo: sed semine. Sene x
enĩ homo semen quidẽ tantũ fun
dere potest sed tamen soliditate
centula ut aluferunt. Sicut side¬
N. ra in quit cęli uł harena maris:
caeli boni intelligendi s̃. exutroq
populo filui abrahȩ ꝑfidem. At
uero ꝑharenã maris reprobi ac-¬
cipiunt᷑ ex iudaico popło filu
abrahȩ ꝑ carnẽ qui t̃rena semꝑ
querentes pondere peccatoꝵ
grauant᷑. & si homirub stellae
caeli siue harena maris. uł &iã
illi qui designatisunt ꝑ hoc i¬
numerabiles s̃: dõ autẽ ciu omĩa
patent: numerabiles ex istunt:
Iuxta fidẽ idȩ cũ fide. defunctis
om̃s isti non acceptis repromissi¬
A & flutantes. & confitentes quia¬

Expanded text:
innumerabiles populi. His verbis innumerabiles populi. His verbis voluit ostendere quia non solum genuit Sara, verum etiam et plures quam aliqua fecundarum mulierum. Unum autem corpus dicit habere illos,i: Quia erunt duo in carne una. Addidit quoque adhuc: Et hoc, inquiens, corpore emortuo nati sunt, non vita mortuo, sed semine. Senex enim dere potest: sed tamen soliditate centula, ut alii fuerunt. Sicut sidera, inquit, coeli vel arena maris. coeli, boni intelligendi sunt ex utroque populo filii Abrahae per fidem, at vero per arenam maris reprobi accipiuntur ex Judaico populo filii Abrahae per carnem, qui terrena semper quaerentes, pondere peccatorum gravantur. Et si hominibus stellae coeli, sive arena maris vel etiam illi qui designati sunt per hoc, innumerabiles sunt, Deo autem cui omnia patent numerabiles existunt. Juxta fidem, id est cum fide, defuncti sunt omnes isti, non acceptis repromissi, & salutantes, & confitentes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eas subit itulit. & peccatũ eoꝵt̃
recordabor amplius. ostendens
iam ñ fore deiiceps necessarias
hostias figuratiuas. Qđ &iam
a płs manifestat dum subdit.
Ubi autẽ hoꝵ peccatoꝵ remissio:
iam non. ẽ necessaria oblatio ꝓ
peccato. Nam postquã hoc testa.
hostiae finẽ acceper̃: quia ueni.¬
ente ueritate umbra discessit.
Notandũ ergo qr ubi recordatio
peccatoꝵ non ÷ quae inbaptis.¬
mate ꝑfidem domituce passi¬
orus dimittĩt. iã non ÷ necessaria
Noblatio legis ꝓpeccato. Habentes¬
S itaq fr̃s fidutia uuntroitu
I scõꝵ insanguine Ap̃i quã initia.¬
uit nob fidẽ nouã. & uiuentẽ¬
: dotẽ magnũ suꝑ domũ dĩ. hac¬
ter iusõstendit pontificis &¬
hostia rũ tabnaculi quoq & testa¬
meniti atq repromissiorus distan¬
tiam multamq differentiã: nur io
inauitando hortatur accedere
magno pontifice &dicñs aꝓpterea
iniquit plus habemus fidutiam
qui carnalit hostias offerebart:
quia hostia nr̃a uera & rationabił

Expanded text:
 subintulit: Et peccatum eorum non memorabor amplius, ostendens jam non fore deinceps necessarias hostias figurativas: quod etiam Apostolus manifestat, dum subdit: Ubi autem horum. Peccatorum. Remissio, jam non est. Necessaria. Oblatio pro peccato. Nam postquam hoc testamehostiae finem acceperunt: quia veniente veritate, umbra discessit. Notandum ergo quia ubi recordatio peccatorum non est, quae in baptismate per fidem dominicae passionis dimittitur, jam non est necessaria oblatio legis pro peccato. Habentes itaque, fratres, fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Christi, quam initiavit nobidotem magnum super domum Dei. Hactenus ostendit pontificis hostiarum, tabernaculi quoque et testamenti et repromissionis distantiam, multamque differentiam: nunc invitando hortatur accedere magno pontifice, dicens: Propterea inquit plus habemus fiduciam qui carnaliter hostias offerebant, quia hostia nostra vera et rationabilis
Abbreviated transcription (Latin):
uenustatis. non natura hoc oꝑante
qđ natus. ẽ honestus infantusus
sed gr̃a diuina donante. Quȩ & iam
barbarã illã malam mulierẽ egyp.¬
tiam filiã uidelic& pharaorus.
adhoc excitauit ut amar& eũ ut
Nsumer&. ut nutrir&: fide moyses
Ngrandis factus. negauit se esse fili.

Expanded text:
venustatis: non natura hoc operante, venustatis: non natura hoc operante, quod natus est honestus infantulus, sed gratiae divinae dono, qui etiam barbaram illam mulierem Aegyptiam, filiam videlicet Pharaonis, ad hoc excitavit, ut amaret eum, ut sumeret, et nutriret. Fide Moyses grandis
Abbreviated transcription (Latin):
suis eo qđ uiderant elegantẽ in¬
fantẽ. & non timuerunt regisedic¬
tũ. Nonsua fide occultatũs :
mo ses. q adhuc fieri non poterat.
sed fide parentũ suoꝵ patris uide.¬
lic& ac matris quifidem habentes
qđ om̃ps dis poss& eũ libare & custo¬
Deinde uero cũ non potuissent eum
cȩlare ꝓpt̃ uagitus ipsius posuert̃
eũ infiscillam scirpeam. posuert̃q
incarectũ fluminis Edictũ huiꝰ.
flumine iactarentur. Sed qͥđ ẽ qđ
dicit nontimuisse eos regis edictũ
si non timuerunt quare custodi¬
erunt: In hoc ergo timuerunt.
quia non sunt ausi retinere eũ :
INhoc uero quasi nontimuerẽ
quia ñ ꝓiecerunt illũ maꝑtũ
fluuiũ. sed infiscellam posuert̃
eũ sicq inmiserunt carecto flu.¬
ꝓpter acsi nontimuissent: ita re.¬
putatur illis. Vnde ergo isti spera.¬
uerunt saluare puerũ nisi per¬
fidem: uderunt in qua elegant̃ẽ
infantẽ. Siquidẽ abortu natiuita.¬
tis magna fuit illi infusa gratia

Expanded text:
us, eo quod vidissent elegantem inus, eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Non sua fide occultus est Moyses, qui adhuc fari non poterat; sed fide parentum suorum, patris scilicet ac matris, qui fidem habentes quod omnipotens Deus posset eum liberare et custodeinde vero cum non potuissent eum celare propter vagitum ipsius, posuerunt eum in fiscellam scirpeam, posueruntque eum in carectum fluminis. Edictum enim eflumine jactarentur. Sed quid est, quod dicit, non timuisse eos regis edictum? Si non timuerunt, quare custodierunt? In hoc ergo timuerunt, quia non sunt ausi retinere eum. In hoc vero quasi non timuerunt, quia non projecerunt illum in apertum fluvium, sed in fiscella posuerunt eum, sicque immiserunt carecto flu illum: quapropter ac si non timuissent reputatur illis. Unde ergo isti speraverunt salvari puerum, nisi fide? Viderunt, inquit, elegantem infantem: siquidem ab ortu nativitatis magna fuit illi infusa gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ossibus mandar& ioseph. nisiplena
fide sperar& reditũ eoꝵ interrã
repromissionis Dicit enĩ eis
tos dies. auferte ossa mea hinc
uob̃cum: QNon solum tribus
ioseph ossa patris su deportauer̃
secũ ꝑdesertũ int̾ram repromissi.¬
onis. sed &iam reliquiae tribus
omniũ patriarcharũ ossa secum
detalerunt. sepelieruntq ea it
sicht̃ quȩ euenit inpossessione
sepultisunt cũ sara & rebecca et
lia. ubi & adam cum eua sepultus
qui escebat. fortassis uero querit
aliquis. quȩ causa extiterit ut
om̃s illi scĩ patres int̾ra repromis¬
sionis maluerunt sepeliri. ꝗalio
in loco. Cui respondendũ estR
curam agendo sepulchroꝵ hoc¬
sepeliri optabant quatinꝰi eo resur.¬
gente: pariter cũ eo resurgerent.
Nos autẽ nondebemꝰ pus illanimes
fieri ubi cũq sepeliamur. cum
plurimoꝵ marterrũ nesciamꝰ ubi
corpora eoꝵ gloriosa iaceant
humata. fide moꝵses natus occul¬
tatus. ẽ mensib: trib aparentib¬

Expanded text:
ossibus mandaret Joseph, nisi plena ossibus mandaret Joseph, nisi plena fide speraret reditum eorum in terra repromissionis. Dicit enim ei: post dies muvobiscum . Et non solum tribus Joseph ossa patris sui deportaverunt secum per desertum in terram repromissionis, sed etiam reliquae tribus: omnium patriarcharum ossa secum detulerunt, sepelieruntque ea in Sichem, quae evenit in possessionem sepulti sunt cum Sara et Rebecca et Lia, ubi et Adam cum Eva sepultus quiescebat. Fortassis vero quaerit aliquis quae causa exstiterit, ut omnes illi sancti patres in terra repromissionis maluerint sepeliri quam alio in loco? Cui respondendum est, non curam gerendo sepulcrosepeliri optabant, quatenus eo resurgente pariter cum eo resurgerent. Nos autem non debemus pusillanimes fieri ubicunque sepeliamur, cum plurimorum martyrum nesciamus ubi corpora eorum gloriosa jaceant humata. Fide Moyses natus occultatus est tribus mensibus a parentib