comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
el post io qd̃ uideramin pͥn¬
cipio:uidi inuisione mea
cũ essem insitsis castro qd̃
est in helam regionẽ.h idi
autẽ inuisione:esse me
suꝑ portã ulat. Et leuaut
oculos meos: et uidi. Et ec¬
ce aries unus stabat ante
paludem habens cornua ex¬
celsa: et unũ excelsius al¬
tero atq succrescens. Post.¬
ea uidi arietẽ cornib uen¬
tilantẽ ꝯtra occidentẽ ⁊ ꝯtra
aquilonẽ: et ꝯtra meridiẽ.
Et om̃s bestie ñ poterant re¬
sistere et: neq liberari de ma¬
nu eius. Fecitq scd̃m uolũ¬
tatẽ suã: et magnificatꝰ est.
Et ego intelligebam. Ecce au¬
tem hẏrcus caprare uenie¬
bat ab occidente suꝑ factẽ to¬
cius terre: et ñ tangebat t̾¬
ram. Porro hyrcus habebat
cornu insigne int̾ oculos
suos. Et uenit usq ad arie¬
tẽ illũ cornutũ quẽ uiderã
stantẽ ante portã: et cucur

Expanded text:
in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem cornibus ventilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, Et omnes bestiae non poterant resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ant
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ sydrach uidelicet misach
et abdenago: qui misit an¬
gelũ suũ ⁊ eruit seruossu¬
os quia crediderunt in eũ.
Et u̾bũ regis immutaue¬
runt: et tradiderunt corpo¬
ra sua ne seruirent ⁊nead¬
orarent omnẽ deũ excepto
deo suo. A me ergoꝓpositũ
est hoc decretũ ut om̃is po¬
pulus ⁊ trib et lingua:
quecũq locuta fuerit blas¬
phemiã etra deũ syorach.
misach. et ab denago disꝑe¬
at: et domus eius uastet᷑.
Neq eñi est alius deus:
qui possit ita saluare. Tũe
rex ꝓmouit syorach. misach
et abdenago: in ꝓuintia
babylonis. Nabichodo¬
nosor tex omnibus poput¬
lis et gentibus ⁊ linguiᷤ
qui habitant in uniuer¬
sa terra: pax iobis mul¬
tiplicetur. Signa ⁊ mira¬
bilia fecit apud me deus
excelsus. Placuit ergoint¬
chi p̃dicare signa eius qͥa
magna sunt: et mirabi¬
lia eius quia fortia. Et reg¬
nũ etus regnũ sempiter¬
nũ: et potestas eius in ge¬
nerationẽ ⁊ generatõnen.

Expanded text:
eorum, Sidrach videlicet, Misach eorum, Sidrach videlicet, Misach et Abdenago, qui misit angelum suum: Et eruit servos suos, qui crediderunt in eum: Et verbum regis immutaverunt, Et tradiderunt corpora sua ne servirent, et ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo: A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, et lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, dispereat, et domus ejus vastetur: Neque enim est Deus alius, qui possit ita salvare. Tunc rex promovit Sidrach, Misachet Abdenago in provinciam Babylonis. Nabuchodonosor rex omnibus populis, gentibus et linguis, qui habitant terram in universa terra, pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi praedicare signa ejus, quia magna sunt, et mirabilia eius, quia fortia et regnum eius regnum sempiternum et potestas eius in generationem et generationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et q̃ posuimus de cheo¬
dotionis editione transla¬
ta sunt. Tunc nabucho¬
donosor rex obstupuit.
Et surrexit ꝓpere: et ait op¬
timatib suis: Nonne treᷤ
uiros misimus in medio
ignis cõpeditos: Qui res¬
pondentes: dixerunt regi.
Dere rex. Respondit rex:
et ait. Ecce ego uideo utros
quatuor solutos ⁊ambu¬
lantes in medio ignis ⁊ et
nichil corruptõnis in eis
est: et species quarti simi¬
lis filio det. Tunc accessit
nabuchoclonosor ad ostiũ
fornacis ignis ardentis:
et ait. Sydrach. misach. ⁊
abdenago. serui det excelsi:
egredimini ⁊ uenite. Sta
timq egressi sunt sydrach
misach. et abdenago de me¬
dio ignis. Et egregati sa¬
trape ⁊ magistratus ⁊ u¬
dices ⁊ potentes regis ꝯtẽ¬
plabantur uiros illos:
qm̃ nichil potestatis habu¬
isset ignis incorporib eoꝵ:
et capillus capitis eoꝵ nõ
esset adustus. et sarabara
eoꝵ ñ fuissent immutata:
et odor ignis ñ transisset ꝑ
eos. Et erũpens nabucho¬
donosor: ait. Bñdẽs deus

Expanded text:
t quae posuimus, de Theodotionis editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, etimque egressi sunt Sidrac: Misac: et Abdenago de medio ignis. Et congregati Satrape: magistratus: et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor, ait; Benedictus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sos: et chaldeos in naui¬
b suis glortantes. Ego do¬
minus sanctus uester:
creans isrl rex uester. Hec
dicit dñs qui dedit in ma¬
ri uiam ⁊ in aquis torren¬
tib semitã: qui eduxit qͣ¬
drigam ⁊ equm:agnen
et robustũ. Simui obdor¬
mierunt: nec resurgent.
Contriti sunt quasi linũ:
ec extincti sunt. Ne memi¬
neritis prioꝵ: et antiqua
ne intueamini. Ecce ego
facio noua: et nunc ortẽ¬
tur. Extiq cognoscetis ea.
Ponã in deserto uiã: et in¬
inuio flumina. Glorifi¬
cabit me bestia agri: dͣ cho¬
nes ⁊ structiones. Quia
dedi in deserto aquas: ⁊ flu¬
mina in inuio ⁊ ut darem
potũ ppło meo: electo meo.
Populũ istũ formaui mi¬
chi: laudem meã narrabit
Non me inuocasti iacob:
nec laborasti in me isralel.
Non obtulisti michi arie¬
tem holocausti tui: et in¬
uictimis tus ñ glorifica¬
sti me. Non te seruire feci ĩ
oblatione: nec laborem ti¬
bi p̃bui inthure. Nonemi¬
sti michi argentõ calamũ:

Expanded text:
versos, et Chaldaeos in naviversos, et Chaldaeos in navibus suis gloriantes. Ego Dominus sanctus vester, creans Israel rex vester. Haec dicit Dominus, qui dedit in mari tibus semitam: 17. Qui eduxit quadrigam, & equum: agmen & robustum, simul obdormierunt, nec resurgent: contriti sunt quasi linum, et exstincti sunt. Ne memineritis priorum, et antiqua ne intueamini. Ecce ego facio nova, et nunc orientur, utique cognoscetis ea: Ponam in deserto viainvio flumina. Glorificavit me bestia agri: dracones: et structiones: quia dedi in deserto aquas: flumina in invio: ut darem potum populo meo electo meo. Populum istum formavi mihi: laudem meam narravit. Non me invocasti Iacob: nec laborasti in me Israel. Non obtulisti mihi arietem holocausti tui: et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione: nec laborem tibi prebui in thure. Non emisti mihi argento calamum:
Abbreviated transcription (Latin):
filios meos de longinqꝰ.
et filias meas ab extremis
terre. Et᷑ omnẽ qui inuo¬
cat nom̃ meũ. in głam me¬
am creaui eũ ⁊ formaui
eum: et feci eũ. Educ fo¬
ras ppłm cecũ ⁊ oculos ha¬
bentem surdũ ⁊ aures ei
sunt. Omnes gentes ꝯgre¬
gate sunt simul: et collec¬
te sunt trib. Quis in uo¬
bis annuntiabit istud:
et q̃ prima sunt audire
uos faciet:Bent testes
eoꝵ et iustificentur:⁊ au¬
diant ⁊ dicant. Dere uos
testes mei dicit dñs :⁊ser¬
uus meus quem elegi:
ut sciatis ⁊ credatis michi
et intelligatis quia ego
matus deus: et post me
ñ erit. Ego sũ ego sũ dñs
et ñ est absq me saluator.
Ego annuntiaui ⁊ salua¬
uiꝰ: audicũ feci: et ñ fuit
inuobis alienus. Rzos
testes mei dicit dñs: et ego
deus. Ab initio ego ip̃e: et
ñ est qui de manu mea e¬
ruat. Oꝑabor : et quis au̾̃¬
tec illud: Hec dicit dñs redẽp¬
tor uester: sanctus isralxl.
Propt̃ uos misi in babylo¬
nem. et detraxi uectes unt¬

Expanded text:
filios meos de longinquo, et filias meas ab extremo terrae. Et omnem qui invocat nomen meum, in gloriam meam creavi eum, et formavi eum, et feci eum. Educ foras populum caecum, et oculos habentem: surdum, et aures ei sunt. Omnes gentes congregatae sunt simul, et collectae sunt tribus. Quis in vobis annuntiabit istud, et quae prima sunt, audire nos faciet? dent testes eorum, et justificentur: et audiant, et dicant: Vere vos testes mei, dicit Dvus meus, quem elegi; ut sciatis, et credatis mihi, et intelligatis, quia ego matus Deus, et post me non erit. Ego sum, ego sum Dominus, et non est absque me salvator. Ego annuntiavi, et salvavi: auditum feci, et non fuit in vobis alienus: Vos testes mei, dicit Dominus, et ego Deus. Et ab initio ego ipse, et non est qui de manu mea eruat: Operabor, et quis avertet illud? Haec dicit Dominus redemptor vester, sanctus Israel: Propter vos misi in Babylonem, et detraxi vectes uni
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ non recordabor. Redue
me in memoriã: et iudice¬
mur simul. Narra si quid
habes: ut iustificeris Pat̾
tuus primus peccauit : ⁊
interp̃tes tui preuaricati
sunt inme: et contamina¬
ui principes sanctos. Sedi
ad int̾nitionẽ iacob: et istł
mnblasphemiã¬

Expanded text:
ecordabor reduc me in memoriam et iudicemur simul narra si quid habes ut iustificeris pater tuus primus peccavit et interpretes tui praevaricati sunt in me et contaminavi principes sanctos dedi ad internicionem Iacob et Israhel in blasphemia
Abbreviated transcription (Latin):
reptus ⁊ uastatus. Laq̃¬
us iuuenũ om̃s: et in do¬
mib carcerũ absconditi sc̃.
Facti sunt in rapinã nec
est qui eruat: in direptõ¬
nem: et ñ est qui dicat red¬
de. Quis est in uobis qui
audiat hoc. atcendat et au¬
scultet futura: Quis dedit
in direptionẽ iacob. et istł
uastantib:Nonne dñs
ip̃e cui peccauimus: Et no
luerunt inuiis eius am¬
bulare: et ñ audierũt legẽ
eius. Et effudit suꝑ eũ
indignationẽ furoris sui:
et forte bellũ. Et cõbussit
eũ in circuitu ⁊ ñ cogno¬
uit: et succendit eũ. et nõ
incellexit. AI¬
t nunc hec dicit do¬
minus creans te
iacob: et formans ce isrł.
Noli timere ⁊ quia recle¬
mi te: et uocaui te noĩe tu¬
o. Meus es tu. Cũ tran¬
sieris ꝑ aquas tecũ ero: et
flumina ñ oꝑient te. Cũ
ambulaueris in igne nõ
combureris ⁊ et flamina
ñ ardebit inte: quia ego
saluator tuus. S edi ꝓpi

Expanded text:
ue vastatus: laqueus juvenum omnes, et in domibus carcerum absconditi sunt: facti sunt in rapinam, nec est qui eruat: in direptionem, et non est qui dicat: Redde. Quis est in vobis qui audiat hoc, attendat et auscultet futura? Quis dedit in direptionem Jacob, et Israel vastantibus? Nonne Dominus ipse, cui peccavimus? Et noluerunt in viis eius ambulare et non audierunt legem eius et effudit super eum indignationem furoris sui et forte bellum et conbusit eum in circuitu et non cognovit et succendit eum et non intellexit et nunc hminus, creans te Jacob, et formans te Israel: Noli timere, quoniam redemite, et vocavi te nomine tuo: meus es tu. Cum transieris per aquam. tecum ero, et flumina non operient te: cum ambulaveris in igne, non cnon ardebit in te, quia ego Salvator tuus . » Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
bat tunc temꝑis: dicens.
Gl̾itino bonũ est. Et ꝯfor¬
tauit eũ clauis: ut ñ mo¬
ueatur. Et tu isił serue
meus iacob quẽ elegi: se¬
men abraham amici mei
in quo app̃hendi te ab extre¬
mis terre et a longinquis
eius uocaui te: et dixi tibi.
Seruus meus es tu. Elegi
te: et ñ abieci te. Ne time¬
as: quia ego tecumsũ. Ne
declines: quia ego deus tu¬
us. Confortauite ⁊ auxi¬
liatus sũ tui: et suscepit
te dextera iusti mei. Eoce
fundentur ⁊ erubescent:
om̃s qui pugnant aduer¬
sũ te. Erunt quasi ñ sint:
et ꝑtbunt uiri qui contra¬
dicunt tibi. Queres eos ⁊
ñ inuenies: tiros rebelles
tuos. Et erunt quasi nõ
sint. et ueluti consũptõ ho¬
minis bellantis aduersũ
te: quia ego dñs deus tuuˢ

Expanded text:
bat tunc temporis dicens bat tunc temporis dicens glutino bonum est et confortavit eum in clavis ut non moveatur et tu Israhel serve meus Iacob quem elegi semen Abraham amici mei in quo adprehendi te ab extremis terrae et a longinquis eius vocavi te et dixi tibi servus meus es tu elegi te et non abieci te ne timeas quia tecum sum ego ne declines quia ego Deus tuus confortavi te et auxiliatus sum tui et suscepi te dextera iusti mei ecce confundentur et erubescent omnes qui pugnant adversum te erunt quasiet peribunt viri, qui contradicunt tibi. Quaeres eos, et non invenies, viros rebelles tuos: et erunt quasi non sint: et veluti consumptio homines bellantes adversum te. Quia ego Dominus Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
Beficient pueri ⁊ laborabt̃ :
et uuienes in infirmitate
cadent. Qui autẽ sperant ĩ
nẽ: assument pennas siẽ
aquile: current ⁊ ñ labora¬
bũt: ambulabũt ⁊ ñ deficiẽt
aceant adme
insule: et gentes
mutent fortitudinẽ. Nccce¬
dant ⁊ tunc loquantur:
simul ad iuditiũ ꝓpinque¬
mus. Quis suscitauit ab
oriente iustũ. et uocauit eũ
ut sequeretur se: Babit in
rspectu eius gentes: et regeᷤᷤ
obtinebit. Sabit qͣsi pulue¬
rem gladio eius: sic̃ stipu¬
lam uento raptã arcui eiꝰ.
Persequetur eos ⁊ trãsibit
in pace: semita in pedib eiꝰ
ñ apparebit. Quis hec oꝑa¬
cus est ⁊ fecit. Nocans ge¬
neratõnes ab exordio: ego
dñs. Primus ⁊ nouissi¬
mus: ego sum. N iderũt
insule ⁊ timuerunt: extre¬
ma terre obstupuerũt. Ap¬
propĩquauerunt: et acces¬
serunt. D nusquisq ꝓxi¬
mo suo auxiliabitur: et
fr̃i suo dicet. Confortare.
Confortauit faber erarius
ꝑcutiens malleo eũ qͥ cude¬

Expanded text:
Deficient pueri, et laborabunt, Deficient pueri, et laborabunt, et juvenes in infirmitate cadent. Qui autem sperant in adsument pinnas sicut aquilae current et non laborabunt ambulabunt et non deficient aceant ad me insulae et gentes mutent fortitudinem accedant et tunc loquantur simul ad iudicium propinquemus quis suscitavit ab oriente iustum vocavit eum ut sequeretur se dabit in conspectu eius gentes et reges obtinebit dabit quasi pulverem gladio eius sicut stipulam vento raptam arcui eius persequetur eos transibit in pace semita in pedibus eius non apparebit quis haec operatus est et fecit vocans generatDominus, primus et novissimus ego sum. Viderunt insulae, et timuerunt, extrema terrae obstupuerunt. Appropinquaverunt, et accesserunt: Unusquisque proximo suo auxiliatur et fratri suo dicit confortare confortabit faber aerarius percutiens malleo eum qui cude
Abbreviated transcription (Latin):
damenta terre: Qui sedet
suꝑ gyrũ terre: et habita¬
tores eius quasi locuste. Q
excendit uelut nichilum
celos: et expandit eos sic̃
tabernaculũ ad inbabitã¬
dũ. Qui dat secretorũ scru¬
tatores quasi ñ sint:iudi¬
ces terre uelut inane fecit
Et quidẽ neq plantatus
neq satus. neq radicatus
interra truncus eoꝵ. Repẽ¬
te flauit in eos et aruerũt:
et curbo quasi stipulã au¬
feret eos. Et cui assimtla¬
stis me. ⁊ adequastis dicit
creauit hec. Qui educit in
numero miliciam eoꝵ et
om̃s ex nomine uocat : p̃
multitudine fortitudinis
et roboris uirtutisq eius:
neq unum reliquũ fuit.
Quare dicis iacob et loq̃ris
isrl. abscondita est uia me¬
a a dño ⁊ et a deo meo iudt¬
tiũ meũ transibit: Nũqͥd
nescis ÷ aut ñ audisti: Se¬
us sempit̾nus ⁊ dñs qui
creauit terminos terre : ñ
deficiet neq laborabit: nec
est in uestigio sapientie etꝰ
Qui dat lasso uirtutẽ ⁊ et
hiis qui ñ sunt fortitudi¬
nem: et robur multiplicat.

Expanded text:
ta terrae qui sedet super gyrum terrae et habitatores eius sunt quasi lucustae qui extendit velut nihilum caelos et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum qui dat secretorum scrutatores quasi non sint iudices terrae velut inane fecit et quidem neque plantatos neque satos neque radicato in terra trunco eorum repente flavit in eos et aruerunt et turbo quasi stipulam auferet eos et cui adsimilastis me et adaequastis dicit eavit haec qui educit in numero militiam eorum et omnes ex nomine vocat prae multitudine fortitudinis et roboris virtutisque eius neque unum reliquum fuit quare dicis Iacob et loqueris Israhel abscondita est via mea a Domino et a Deo meo iudicium meum transibit numquid nescis aut non audisti Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae non deficiet neqest investigatio sapientiae ejus. Qui dat lasso virtutem, et his qui non sunt fortitudinem, et robur multiplicat.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: de domo carceris seden¬
tem intenebris. Ego dñs
hoc est nom̃ meũ. Glori¬
am meam alteri ñ dabo:
et laudem meã sculptilib
Que prima fuerunt ecce
uenerunt:noua quoq
ego annuntio. Antequã
oriantur: audita faciã
uobis. Cantate dño can¬
ticũ nouũ: laus eius ab
extremis terre. Qui descẽ

Expanded text:
tum, de domo carceris sedentes in tenebris. Ego Dominus, hoc est nomen meum: gloriam meam alteri non dabo, et laudem meam sculptilibus. Quae prima fuerunt, ecce venerunt: nova quoque ego annuntio: antequam oriantur, audita vobis faciam. Cantate Domino canticum novum, laus ejus ab extremis terrae: Qui d
Abbreviated transcription (Latin):
u̾mis iacob: qui mortui
latus sũ tui dicit dñs: et
redẽptor tuus sc̃s istł. Ego
posui te quasi plaustrum
triturans nouũ: habens
rostra serrancia. Gritura¬
bis montes ⁊ cõminues:
et colles quasi puluerem
pones. Nz encilabis eos et
uentus tollet: et turbo dis¬
ꝑget eos. Et cu exultabis
indño: in scõ isti letaberis.
Egeni ⁊ pauperes querũt
aquas: et ñ sunt. Lingua
eoꝵ siti aruit. Ego dominꝰ
exaudiam eos: deus istł ñ
derelinquã eos. Aꝑtam ĩ
supinis colib flumina:
et in medio cãpoꝵ fontes.
Ponã desertũ in stagna a¬
quar: et terram inuiam
in riuos aquar. Pabo in
solicudinẽ cedrũ. et spinã¬
et mircũ: et lignũ oliue.
Ponã in deserto abietẽ. ul¬
nũ ⁊ buxũ simul: ut uide¬
ant ⁊ sciant ⁊ recogitent et
incelligant parit̃ : qͥa ma¬
nus dñi fecit hoc: et sanc¬
tus isrł creauit illud. Pro¬
pe facite iuditiũ ur̃m:. dicit
dñs. Afferte si quid forte
habecis: dicit rex iacob. Acce¬
dant ⁊ nuntient uobis: q̃

Expanded text:
ui mortui liatus sum tui, dicit Dominus: et redemptor tuus sanctus Israel: Ego posui te quasi plaustrum triturans novum, habens rostra serrantia: Triturabis montes, et comminues: et colles quasi pulverem pones. Ventilabis eos, et ventus tollet, et turbo disperget eos: Et tu exsultabis in Domino, in sancto Israel laetaberis. Egeni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt: lingua eorum siti aruit, Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Aperiam in supinis collibus flumina, et in medio camporum fontes: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in solimyrtum et lignum olivae ponam in deserto abietem ulmum et buxum simul ut videant et sciant et recogitent et intellegant pariter quia manus Domini fecit hoc et Sanctus Israhel creavit illud prope facite iudicium vestrum dicit Dominus adferte si quid forte habetis dixit Rex Iacob accedant et nunti
Abbreviated transcription (Latin):
do eius: insule ⁊ habita¬
cores earz. Subleuetur de¬
sertũ ⁊ ciuitates eius: in
domib habitabit cedar.
Laudate eũ habitatores pe¬
tre: de u̾tice montium cla¬
mabunt. Ponẽt dño glo¬
riam: et laudem eius in it̃¬
sulis nunciabunt. Bñs
sic̃ fortis egredietur: et sic̃
uir p̃liator suscitabit ze¬
lũ. Dociferabitur ⁊clama¬
bit: ec suꝑ inimicos suos
ꝯfortabitur. Tacui : semꝑ
silui : paciens fui: sicut
parturiens loquar. Bissi¬
pabo ⁊ absorbebo simul:
desertos faciam montes
et colles: et om̃e germen
eoꝵ exsiccabo. Et ponã fut¬
mina in insulas: et stag¬
na arefaciã. Et educã ce¬
cos inuiã quã nesciunt:
et in semitis quas igno¬
rauerunt ambulare eos
factam. Ponam tenebras
coram eis in lucem: et p᷑
ua in recta. Hec u̾ba feci e¬
is: et ñ dereliqui eos. Con¬
u̾si sunt retrorsũ. Confũ¬
dantur confusione qui ⁊¬
fidunt in sculptili: qui di¬
cunt conflatili: uos dii
nr̃i. Surdi audite: et ceci
intuemini ad uidendum.

Expanded text:
do eius: insule et habitatores earum. Sublebetur desertum et civitates eius: in domibus habitabit Cedar. Laudate eum habitatores petrae: de vertice montium clamate. Ponent Domino gloriam: et laudem eius in insulis nuntiabunt. Dominus sicut fortis egredietur: et sicut vir preliator suscitabit zelum. Vociferabitur et clamabit: et super inimicos suos confortabitur. Tacui semper silui patiens fui: sicut pariens loquar. Dissipabo et obsorbebo simul desertos faciam montes et colles: et omne germen eorum exiccabo. Ponam flumina in insulas: et stagna arefaciam. Et deducam cecos in viam quam nesciunt: et in semitis quas ignoraberunt ambulare eos faciam. Ponam tenebras coram eiava in recta haec verba feci eis et non dereliqui eos conversi sunt retrorsum confundantur confusione qui confidunt in sculptili qui dicunt conflatili vos dii nostri surdi audite et caeci intuemini ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
nemus cor nt̃m ⁊ et sciemꝰ
nouissima eoꝵ: et que uen¬
tura sunt indicate nobis.
Annuntiate q̃ uentura st̃
in futurũ: et sciemus qui¬
a dii estis uos. Benequoz
aut male si potestis facite:
et loquamur ⁊uideamus
est qui elegit uos. Susci
taui ab aquilone: et ueni
gistratus quasi lutũ: et
uelut plastes conculcans
humũ. Quis annuntia¬
uit ab exordio ut sciamꝰ:¬
et a principio ut dicamꝰ

Expanded text:
t sciemus novissima eorum, et quae ventura sunt, indicate nobis. Annuntiate quae ventura sunt in futurum, et sciemus, quia dii estis vos. Bene quoque aut male, si potestis, facite, et loquamur, et videamus est qui elegit vos. Suscitavit ab aquilone, et venitgistratus quasi lutum, et velut plastes conculcans humum. Quis annuntiavit ab exordio, ut sciamet a pr
Abbreviated transcription (Latin):
angelus dñi: et ꝑcussit in
castris assẏrioꝵ cencũ octo
rexetunt mane: et ecce om¬
nia cadauera mortuorũ.
Et egressus est ⁊ abiit. et
reũsus est sennacherib rex¬
assyrioꝵ: et habitauit ĩ ni¬
niue. Et fẽm est cũ adora¬
ret in templo nesrach deũ
stiũ: ad ramelech. et sara.¬
sar filii eius ꝑcusserunt
eũ gladio⁊ fugeruntq in
terrã ararath: et regnauit
aseradon filius eius ꝓ eo.

Expanded text:
angelus Domini , et percussit in angelus Domini , et percussit in castrrexerunt mane, et ecce omnia cadavera mortuorum, et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib; eAssyriorum, et habitavit in Ninive. » Et factum est « cum adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Ararath: et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo.
Abbreviated transcription (Latin):
noui: et insantam tuam
ꝯtra me. Cũ fureres adu̾¬
sum me:suꝑbia tua as¬
cendit in aures meas Po¬
nam ergo circulũ in nari¬
b tuis ⁊ frenũ in labiis
tius: et reducã te in uiã
ꝑ quã uenisti. Tibi au¬
tem hoc erit signũ. Come¬
de hoc anno q̃ sponte nas¬
cuntur: et in anno scd̾o
pomis uescere.In anno
autẽ tercio seminate ⁊ me
tite : plantate uineas: et
comedite fructus ear. Et
mittet id qd̃ saluatum fu¬
erit de domo iuda ⁊ qd̃ reli¬
quũ est radicem deorsum:
et faciet fructum sursũ:
quia de iherłm exibunt re¬
liquie: et saluatio de mon¬
te syon. Telus dñi exertitu¬
um: faciet istud. Propte¬
rea hec dicit dñs de rege as¬
syrioꝵ. Non introibit ci¬
uitatem̃ hanc: et ñ iaci¬
et ibi sagittam : et ñ occu¬
pabit eam clypeus: et nõ
mittet in circuitu euis ag
tem hanc ñ ingrediet᷑ dicit
dñs: et ꝓtegam ciuitatem
istam ut saluem eam: ꝓp¬
ter me ⁊ ꝓpt̾ dauid seruũ
meũ. Egressus ẽ autem

Expanded text:
novi et insaniam tuam contra me cum fureres adversum me superbia tua ascendit in aures meas ponam ergo circulum in naribus tuis et frenum in labiis tuis et reducam te in viam per quam venisti tibi autem hoc erit signum comede hoc anno quae sponte nascuntur et in anno secundo pomis vescere in anno autem tertio te, plantate vineas et comedite fructus earum, et mittet id quod salvatum fuerit in domo Juda; et quod reliquum est radicem deorsum, et faciet fructum, Quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion: Zelus Domini exercituum faciet istud, Propterea haec dicit Dominus de rege Assyriorum: Non introibit civitatem hanc, et non jaciet ibi sagittam, et non occupabit eam clypeus, et non mittet in circuitu ejus aggtem hanc non ingredietur, dicit Dominus: Et protegam civitatem istam, ut salvet eam propter me, et propter David servum meum. Egressus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
brachio suo congregabit¬
agnos: et in sinu suo leua¬
bit. Fecas tp̃e portabit. Qs
mensus ẽ pugillo aquas:
et celos palmo ponderauit.
Quis appendit trib digiteᷤ
molem terre : et librauit in
pondere montes ⁊ colles in
statera: Quis adiuuit spi¬
ricũ dñi : aut quis ꝯsilia¬
rius eius fuit et ostendit
eũ scientia : et uiam prudẽ
cie ostendit illi: Scce gen¬
tes quasi stilla situle: et qͣ¬
si momentũ statere repu¬
tate sunt. Ecce insule qͣsi
puluis exiguus: et liba¬
nus ñ sufficiet ad succẽ¬
dendũ: et animalia eius
ñ sufficient ad holocaustũ.
Omnes gentes quasi ñ
sint sic sunt coram eo: et
quasi in nichilũ ⁊ inane
reputate sunt et. Qui ergo
similem fecistis deũ ⁊ aut̾
quam ymaginẽ ponetis as¬
Nũquid sculptile confla-¬
uit faber. aut aurifex ait¬
ro figitrauit illud ⁊ et la¬
minis argenteis argen¬
carius: Forte lignũ ⁊ im
putribile elegit artifex sa
do statuat simulachrũ. qd̃
ñ moueatur. Nũquid nõ

Expanded text:
bracio suo congregabitagnos et in sinu suo levabit: fetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis molem terre: et librabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit spiritum Domini: aut quis consiliarius eius fuit et ostendit eui ecce gentes quasi stilla situlae et quasi momentum staterae reputatae sunt ecce insulae quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum et animalia eius non sufficient ad holocaustum omnes gentes quasi non sint sic sunt coram eo et quasi nihilum et inane reputatae sunt ei cui ergo similem fecistis Deum aut quam imaginem ponetis numquid sculptile conflavit faber aut aurifex aro figuravit illud, et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit artifex sapdo statuat simulacrum, quod non moveatur. Numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
lachis. Et audiuit de cha¬
racha rege ethyopie: dicẽ¬
tes. Egressus est ut pug¬
net ꝯtra te. Qd̃ cũ audisset
misit nuntios ad ezechiã
dicens. Hec dicetis ezechi¬
e regi iude loquentes. Non
te decipiat deus tuus in qͦ
tu efiois dicens: ñ dabitit
thetsm in manu regis as¬
sprioꝵ. Ecce tu audisti oĩa
que fecerunt reges assyrio¬
rũ oĩb terris quas subu̾te¬
runt ⁊ et tu poteris liberari.
Nũquid eruerunt eos dii
gentiũ quos subu̾terunt
patres mei : gozan. et aran
et reseph. et filios edenqui
erant in thalassar: U bi
est rex emath. et rex arfath
et rex urbis sepharuaim.
ana. et aua: Et tulit ezechi¬
as libros de manu nunci¬
chias ad dñm dicens. Bñe
exercituũ deus isrł qui se¬
des suꝑ cherubin. tu es deuᷤ
solus omniũ regnoꝵ t̾re:
tu fecisti celũ ⁊ terrã. Incli¬
na dñe aurẽ tuã ⁊ audi:
aperi oculos tuos ⁊uide:¬

Expanded text:
it de Tharaca rege Aethiopiae dicentes egressus est ut pugnet contra te quod cum audisset misit nuntios ad Ezechiam dicens haec dicetis Ezechiae regi Iudae loquentes non te decipiat Deus tuus in quo tu confidis dicens non dabitur Hierusalem in manu regis Assyriorum ecce tu audisti omnia quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris quas subverterunt et tu poteris liberari numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei Gozan et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thalassar ubi est rex Emath et rex Arfad et rex urbis Seffarvaim Anahe et Ava et tulit Ezechias libros de manu nuntichias ad Dominum dicens Domine exercituum Deus Israhel qui sedes super cherubin tu es Deus solus omnium regnorum terrae tu fecisti caelum et terram inclina Domine aurem tuam et audi aperi
Abbreviated transcription (Latin):
sti alticudinẽ oculoꝵ tuoꝵ
Ad sc̃m isrĩ. In manu seruo¬
rũ tuoꝵ expbrasti dño et
dixisti. In multitudine qͣ¬
drigaix mearz ego ascendi
altitudinẽ montiũ⁊ iuga
libani: et succidam excessa
cedroꝵ eius. ⁊ electas abie¬
tes illius: et introibo alti¬
cudinẽ sũmitatis eus:
saltũ carmeli eius. Ego
fodi ⁊ bibi aquã ÷ et exsicca¬
ui uestigio pedis mei: õs
audisti que oum fecerĩ ei
Ex dieb antiquis egoplaᷤ¬
maui illud: et nunc acl¬
duxi. Et fc̃m ẽ in eradica¬
tione colliũ cõpugnanti¬
um: et ciuitatũ munita¬
rũ. Habitatores eai breui¬
ata manu ꝯtremuerunt:
et confusi sunt. Facti sunt
sic̃ fenũ agri ⁊ gram̃ pas¬
cue ⁊ herba tectoꝵ: q̃ exaru¬
it antequã maturesceret.

Expanded text:
sti altitudinem oculorum tuorum ad Sanctum Israhel in manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine qdrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium iuga Libani et succidam excelsa cedrorum eius electas abietes illius et introibo altitudinem summitatis eius saltum Carmeli eius ego fodi et bibi aquam et exsiccavi vestigio pedis mei omnes audisti quae olim fecerim ei? ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi eos, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu, contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit antequam matu
Abbreviated transcription (Latin):
chias. Omnia q̃ in domo
mea sunt uiderunt. Non
fuit res quã ñ ostenderim
eis: inthesauris meis. Et
dixit ysaias ad ezechiam.
Audi ũbum dñi exercitu¬
um. Ecce dies uenient :⁊
auferentur oĩa que indo
mo tua sunt. et q̃ thesair¬
rizauerunt pr̃es tui usq
ad diem hanc: in babylo
nem.Non relinquecur
chi in palacio regis babylo¬
nis. Et dixic ezechias ad y¬
cutus est. Et dixit. Fiat tan¬
tũ pax ⁊ ueritas in diebus
mets.
onsolamini conso¬
lamini ppłe meus.
dicit deus ur. Loquimini
ad cor therłm ⁊ aduocate eã:

Expanded text:
chias: Omnia quae in domo chias: Omnia quae in domo mea sunt, viderunt: non fuit res, quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Isaias ad Ezechiam: Audi verbum Domini exercituum, Ecce dies venient, et auferentur omnia, quae in mo tua sunt, et quae thesaurizaverunt patres tui usque ad diem hanc, in Babylonem: non relinquetur chi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Icutus est. Et dixit: Fiat tantum pax et veritas in diebus meis. Consolamini, consolamini, popule meus, dicit Deus vester. Loquimini ad c
Abbreviated transcription (Latin):
me fac: et psalmos nr̃os
cantabimus cunctis die¬
b uite nr̃e in domo dñi. Et
uissit ysaias ut tollerent
massam de ficis: et catha¬
plasmarent suꝑuulnus.
et sanaretur. Et dixit eze¬
chias. Qd̾ erit signũ qui¬
a ascendã ad domũ dñi:
A tempore illo A¬
misit marodach baladan
filius baladan rex babylo¬
nis libros ⁊ munera: ad
ezechiam. Audierat enini
cid̃ egrotasset: et eualius¬
set. Letatus est autẽ suꝑ
eis ez echiaᷤᷤ. et ostendit eis
cellam aromatũ. ⁊ argen¬
ti ⁊ auri. et odoram̃toꝵ. et
unguenti optimi: et om̃s
apothecas suppellectilis su¬
e: et uniu̾sa q̃ inuenta sũt
inthesauris eius. Non fu¬
it ũbum qd̃ ñ ostenderet e¬
is ezechias in domosua:
et in omnipotestate sua.
Introiuit autẽ ysaias ꝓphe¬
ta ad regem ezechiam: et
dixit ei. Quid dixerũt ui¬
rusti: et unde uenerunt
ad te: Et dixit ezechias. De
terra longinqua uener̃t
ad me: debabylone. Et dix̃¬
ysaias. Quid uiderunt
in domotua: Et dixit eze¬

Expanded text:
me fac et psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini et iussit Isaias ut tollerent massam de ficis et cataplasmarent super vulnus et sanaretur et dixit Ezechias quod erit signum quia ascendam in domo Domini in tempore illo misit Marodach Baladan filius Baladan rex Babylonis libros et munera ad Ezechiam audierat enim quod aegrotasset et convaluisset laetatus est autem super eis Ezechias et ostendit eis cellam aromatum et argenti et auri et odoramentorum et unguenti optimi et omnes apothecas supellectilis suae et universa quae inventa sunt in thesauris eius non fuit verbum quod non ostenderet eis Ezechias in domo sua et in omni potestatIntroivit autem Isaias propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt ad te? Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Eze
Abbreviated transcription (Latin):
cherib. q̃ misit ad blasphe¬
mandum deũ uiuentem.
Rere eñi dñe desertas fece¬
runt reges assyrioꝵ terras
et regiones eaix: et dederũt
deos ear igni. Non enim
erant dii sed oꝑa manuũ
hominũ. lignũ ⁊ lapides:
et cõminuerunt eos. Et nũc
dñe deus nr̃ salua nos cle
manu etus: et cognoscant
oĩa regna terre. quia tu es

Expanded text:
cerib, que misit ad blastemandum Deum vibentem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assiriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster salva nos de manu eius: ut cognoscant omnia regna terre quia tu es
Abbreviated transcription (Latin):
sole retrorsũ decẽ lineis. Et
reu̾sus ẽ sol decẽ lineis: ꝑ
gradus quos descenderat
S̾ criptura exechie regiᷤ iu¬
de: cũ egrotasset ⁊ conua¬
luisset de infirmitate sua.
Ego dixi indimidio dieꝵ
meoꝵ uadã ad portas infe¬
ti. Quesiui residitũ anno¬
rũ meoꝵ. Nixi. Non uidebo

Expanded text:
s Et reversum decem lineis, Et reversus est sol decem lineis, per gradus quos descenderat. SCRIPTURA EZECHIAE REGIS JUDA, Cum aegrotasset et convaluisset de infirmitate sua. Ego dixi: In dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi. Quaesivi residuum annorum meorum. Dixi: Non videb
Abbreviated transcription (Latin):
et egredimini ad me: et co¬
medat unusquisq uine¬
cũ suã. et bibat unusquis¬
terrã frumenti ⁊ uini:ter¬
ram panũ ⁊ uinearz. Nec
ꝯturbet uos ezechias dicẽs:
dñs itrerabit nos. Num¬
quid liberauerunt du gẽ¬
tiũ unusquisq terrã siiã
de manu regis assyriorũ:
Abi est deus emach. ⁊ ar¬
fath. Nbi est deus sephar¬
uaim: Nũquid liberaue¬
runt samariam de manu
mea: Quis ẽ ex om̃ib di¬
is terrai istare. qui erue¬
rit terram suam de manu
ei u̾bũ. Mandauerat eñt¬
eis rex: dicens. Ne respon¬
deatis ei. Et ingressi sunt
helyachim filius helchie
qui erat suꝑ domũ ⁊ sob¬
na scriba. et ioͣhe filꝰasaph
a cõmentariis: ad ezechi

Expanded text:
et egredimini ad me, et comedet unusquisque de vinecu sua, et bibetis aquasterram frumenti et vini, terram panum et vinearum. Nec conturbet vos Ezechias, dicens: Dominus liberabit nos. Numquid liberaverunt dii gentium unusquisque terram suam de manu regis Assyriorum? Ubi est deus Emath, et Arphad? ubi est deus Sepharvaim? numquid liberaverunt Samariam de manu mea? Quis est ex omnibus diis terrarum istarum, qui eruerit terram suam de manu ei verbum. Mandaverat enim rex, dicens: Ne respondeatis ei. Et ingressus est Eliacim filius Helciae, qui erat super domum, Et Sobna scriba, et Joahe filius Asaph a comme
Abbreviated transcription (Latin):
t fc̃m estU
cum audisset rex e¬
rechias scidit uestim̃ta su¬
a et obuolucus est sacco:
namscribam. et seniores
de sacerdotibus opertos sac¬
cis: ad ysatã filiũ amos

Expanded text:
t factum est, cum audisset rex Ezechias, scidit vestimenta sua, et obvolutus est sacco, m, et Sobnam scribam, et seniores de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam filium Amos
Abbreviated transcription (Latin):
rebat exemplũ ubi legisse¬
mus in toto ueteri testam̃¬
lasse corꝑe: et inpuncto¬
unius hore tanta terraꝵ
spacia transisse. Cui cũ qͥdã
ex nr̃is satis ad loquẽdũ
nem: et ex ip̃o uolumine
demonstrauit ezechielem
in sp̃u fuisse transpositũ.
licet ut eruditũ uirũ ⁊ qui
legem ab hebreis didicisset
ñ fuisse ausũ affirmare
se raptũ fuisse in corpore:
sed dixisse siue in corpore
siue extra corpus nescio de¬
us scit. Hiis ⁊ talib argu¬
mentis: apocrifas in libro
ecclesie fabulas arguebat
Suꝑ qua re lectoris arbi¬
trio iuditiũ relinquens.
illud ammoneo ⁊ ñ habe

Expanded text:
rebat exemplum, ubi legissemus in toto veteri Testamelasse corpore, et in puncto horae tanta terrarum spatia transisse. Cui cum quidam e nostris satis ad loquendum nem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in spiritu se vidisse transpositum. licet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud a
Abbreviated transcription (Latin):
la ⁊ eustochiũ fundatis ꝓ
me ad dñm p̃res : ut quã¬
diu in hoc corpusculo sũ
scribam aliquid uobis gͣ¬
tũ ÷ utile ecclesie: dignum
posteris. Presentiũ quip¬
pe iudictis non satis mo¬
ueor:qui in utramq par¬
tem aut amore labuntur
aut odio.
Incipit daniel propheta.

Expanded text:
hium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciis non satis moveor: qui in utramque partem, aut amore labuntur, aut odio. IBER DANIELIS PROPHETA
Abbreviated transcription (Latin):
se: de greco sermone descen¬
dere. Cuius ret nos hanc¬
intelligentiã nr̃is possu¬
mus dare ⁊ ut u̾bi grã dt
camus ab atbore ilice dixsᷤ¬
se cũ ilico ꝑeas : et alentis¬
co in lentẽ te cõminuat ã¬
gelus: uel ñ lente ꝑeas: aut
lentus id est flexibilis dit¬
caris ad mortẽ: siue ali¬
ud quid ad atboris nom̃
ꝯueniens. Beinde tantũ
fuisse ocii trib pueris ca¬
uillabatur. ut in camino
estuantis incendii metro
luderent. et ꝑ ordinẽ elem̃¬

Expanded text:
 de Graeco sermone descendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreos nec susanne
habet hystoriã nec hymnũ
triũ pueroꝵ nec belis. dra¬
chonisq fabilas ⁊ qͣs nos
quia in toto orbe disꝑse st̃
ueru ante posito easq iugu¬
lante subiecimus: ne uide¬
remur apd̃ imperitos mag¬
nam partẽ uoluminis de¬
truncasse. Audiui ego quẽ¬
dam de p̃ceptorib iudeoꝵ cũ
susanne derideret hystoriã
et a greco nescio quo diceret
esse confictam. illud oppo¬
nere quod origeni quoq af¬
fricanus opposuit ⁊ ethimo¬

Expanded text:
pud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit, etymo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ desuꝑ lumen aspicerẽ:
ĩpegi nouissime in dante¬
lem: et canto tedio affectꝰ
sũ ut desꝑatõne subita om¬
ꝯtempnerẽ. Yzerũ adhortã¬
te me quodã hebreo ⁊ illud
michi sua lingua crebriueᷤ
uidebar sciolus int̾ hebreoᷤᷤ¬
cepi rursus discipulus es¬
se chaldaicus. Et ut uerũ
fatear: usq ad p̃sentẽ diẽ
magis possũ sermonem
chaldeum legere ⁊ incelli¬
gere quã sonare. Hec idcir¬

Expanded text:
rum desuper lumen aspicere, rum desuper lumen aspicere, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omcontemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ividebar sciolus inter eos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Christi
Abbreviated transcription (Latin):
phetam iuxta
septuaginta
interp̃tes dñi
saluatoris ecclesie ñ legũt:
utentes theodotionis edici¬
one. Et hoc cur acciderit nes¬
cio. Siue enĩ quia sermo
chaldeus est ⁊ quibzdã ꝓpri¬
etatib a nr̃o eloquio discre¬
pat. noluerunt septuagin¬
ta int̾pretes easdem lineas
in translatõne seruare: si¬
ue sub nomine eoꝵ ab alio
nescio quo ñ satis chaldeã
linguam sciente editus li¬
ber est: siue aliud quid cau¬
se exciterit ignorans ⁊ hoc
unum affirmare possũ.
det: et recto iuditio repudi¬
andus sit. Sciendũ qͥppe¬
est danielem maxime ⁊ es
dram hebraicis quidẽ litce¬
tis sed chaldeo sermone cõ¬
scriptos ⁊ et unã ieremie
arabica lingua habere plu¬
rimam societatẽ. Beniq et
ego adolescentulus post qͥn¬
tilliant et tulli lectõnem
ac flores rethoricos cũ me ĩ
lingue huius pistrinum
reclusissem. et multo sudo¬
re multoq tempore uix ce¬
pissem hanelantia. stridẽ¬
tiaq ũba resonare. et qua¬
si ꝑ criptam ambulans ra¬

Expanded text:
phetam juxta Septuaginta Interpretes Domini Salvatoris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, et hoc cur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt Septuaginta Interpretes easdem linguae lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, det, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam Jeremiae Arabica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore, multoque tempore vix coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, ra
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dereliq̃runt in ñ custo¬
diendo. Fornicatõ ⁊ uinũ.
et ebrietas aufertͣ cor Ppłs
meus in ligno suo int̾ro¬
gauit: et baculus eius an¬
nuntiauit et. Sp̃s enim
fornicationũ decepit eos:
et fornicati sunt a deo suo.
S̾uꝑ capita montiũ sa¬
crificabant. ⁊ suꝑ colles ac¬
cendebant thimiama:

Expanded text:
num reliquerunt in non custonum reliquerunt in non custodiendo fornicatio et vinum etmeus in ligno suo interrogavit, et baculus ejus annuntiavit ei: spiritus enim fornicationis decepit eos, et fornicati sunt a Deo suo. Super capita montium sacrificabant, et super colles accendebant thymiama;
Abbreviated transcription (Latin):
a dei in terra. Maledictũ ⁊
m̃datiũ et homicidium. ⁊
furtũ. et adulteriũ inun¬
dauerunt: et sanguis san¬
guinem tetigit. Propter
hoc lugebit terra⁊ et infre¬
mabitur omnis qui ha¬
bitat in ea: in bestia agri
et inuolucre celi. Sed et
pisces maris ꝯgregabũt᷑
Derũptamen unusquiˢ¬
q ñ iudicetur: et ñ argu¬
atur uit. Populus enim
hodie: et corruet etiam ꝓ¬
pheta tecũ. Nocte tacere fe¬
ci matrem tiã. Conticu¬
it ppłs meus: eo quod ñ
fungaris michi. Et oblita
es legis dei tui: obliuiscar
filioꝵ tuoꝵ et ego. Scd̃m mł¬
titudinẽ eoꝵ: sic peccauerũt
michi. O loriam eoꝵ: in igno¬
miniam cõmutabo. Pec¬
cata ppłi met comede nt:
et ad iniquitatẽ eoꝵ suble¬
uabunt aĩas eoꝵ. Et erit
sic̃ ppłs: sic sacerdos. Et ui¬
sitabo suꝑ eũ uias eius:
et cogitatõnes eius reddam
ei. Et comedent: et ñ satu¬
rabuntur. Fornicati sunt
et ñ cessauerunt: qm̃i domi¬

Expanded text:
a Dei in terra maledica Dei in terra maledicmendacium, et homicidium, et furtum et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit. Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis qui habitat in ea, in bestia agri, et in volucre coeli: sed et pisces maris congregabuntur. Verumtamen unusquisque non judicet: et non arguatur vir: Populus enim hodie, et corruet etiam propheta tecum: nocte tacere feci matrem tuam. Conticuit populus meus, eo quod nonfungaris mihi: Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum et ego secundum multitudinem eorum sic peccaverunt mihi gloriam eorum in ignominiam commutabo peccata populi mei comedent et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum et erit sicut populus sic sacerdos et visitabo super eum vias eius et cogitationes eius reddam ei et comedent et non saturabuntur fornicati sunt et non cessaverunt quoniam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
terrã ⁊ et terra exaudiet tri¬
ticũ. et uinũ. et oleũ: ⁊ hec
exaudiẽt iezralxl. Et semi¬
nabo eam michi interrã.
Et miserebor eius que fu¬
it absq miscd̃ia : et dicã ñ
ppło meo: ppłs meus es tu
Et ip̃e dicet: deus meꝰ es tit.
amico et adulterã : sic̃dili¬
git dñs filios iscł: ec ipsi
respectant ad deos altenos
et diligunt uinatia uua¬
rũ. Et fodi eam michi qͥnde¬
cim argenteis et choro or¬
det: et dimidio choro ordei.
Et dixtad eam. Bies mul¬
tos exspectabis me. Nlon
uists sine rege et sine pͥn¬
cipe ÷ et sine sacrificio ⁊ st¬
ne altari: et sine ephot et
sine therafim. Et post hec
reu̾tentur filiisrl et que¬
rent dñm deũ suũ: et ctł̾re¬
gen sitũ⁊ et pauebunt ad
oñm ⁊ ad bonũ eius: ĩ no¬
uissimo dierum.A¬
udite u̾bũ dñi filii
isil: quia iuditiũ
dño cum habitatorib terre.
Non est eñi ueritas et ñ
est miscd̾ia: et ñ est scienti¬

Expanded text:
terram. Et terra exaudiet triterram. Et terra exaudiet triticum, et vinum, et oleum: et haec exaudient Jezrael. Et seminabo eam mihi in terra, et miserebor ejus, quae fuit absque misericordia. Et dicam non populo meo: Populus meus es tu: et ipse dicet: Deus meus es tu. amico et adulteram: sicut diligit Dominus filios Israel, et ipsi respiciunt ad deos alienos, et diligunt vinacia uvarum, Et fodi eam mihi quindecim argenteis, et coro hordei, et dimidio coro hordei. Et dixi ad eam: Dies multos exspectabis me: non filii Israel sine rege, et sine principe, et sine sacrificio, et sine altari, et sine ephod, et sine theraphim. Et post haec revertentur filii Israel, et quaerent Dominum Deum suum et David regem suum et pavebunt ad Dominum et ad bonum eius in novissimo dierum audite verbum Domini filii Israhel quia iudicium Domino cum habitatoribus terrae non est enim veritas et non est misericordia et non est scienti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ecce ego septã uiã tuã spinis ⁊ et septã eam maceria:
et semitas suas ñ inueniet. Et sequet᷑ amatores suos ⁊ ñ app̃¬
hendet eos: et queret eos ⁊ ñ inueniet. Et dicet.
dabo et uinitores eiꝰ ex eodẽ lo¬
co: et uallem achor ad aꝑt¬
endam spem. Et canet ibi
iuxta dies iuuentutis sue
et iuxta dies ascensionis
sue de terra egypti. Et erit
in die illo ait dñs: itocabit
me uir meus: et ñ uocabit
me ultra baalim. Et aufe¬
ram nõia baalim de ore eiꝰ.
et ñ recordabitur ultra no¬
minis eoꝵ. Et ꝑcutiã illis
fedus in die illa cũ bestia
agri ⁊ uolucre celi: et cum
reptili terre. Et arcũ ⁊ gla¬
diũ ⁊ bellũ ꝯteram de terra:
et dormire eos faciã fidu¬
tialit̾. Et sponsabo te mi
chi in sempiternũ: et spõ¬
sabo te michi in iusticia ⁊
iudicio ⁊ in miscd̃ia ⁊ mi¬
serationib. Et sponsabo te
michi infide: et sctes quia
ego dñs. Et erit in die illa
exaudiam dicit oñs: exau¬
diam celos ⁊ illi exaudiẽt

Expanded text:
 Ecce ego sepiam viam tuam 1117 spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet, et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos, et quaeret eos, et non inveniens dicet: dabo ei vinitores eius ex eodem loco et vallem Achor ad aperiendam spem et canet ibi iuxta dies iuventutis suae et iuxta dies ascensionis suae de terra Aegypti et erit in die illo ait Dominus vocabit me Vir meus et non vocabit me ultra Baali et auferam nomina Baalim de ore eius et non recordabitur ultra nominis eorum et percutiam eis foedus in die illa cum bestia agri et cum volucre caeli et cum reptili terrae et arcum et gladium et bellum conteram de terra et dormire eos faciam fiducialiter et sponsabo chi in sempiternum et sponsabo te michi in iustitia et in iuditio et in misericordia et miserationibus et sponsabo te michi in fide, et scies quia ego Dominus. Et erit in die illa: Exaudiam, dicit Dominus, exaudiam coelos, et illi exaudient