comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incerficiũt. Alt̾a uͦ acies que se
ab illa seꝑauerat ut nrõs cir¬
uoces debeslantiũ soitũq ꝯ¬
frnigentiũ armoꝵ. laxatis
habenis accurrebat sins in au¬
xilium. S ut miseros illoꝵ
casus agnouit. fugientes qz
circũspexit: timor in illos ue¬
hementissimꝰ irruit. fugien¬
quid aliud nri facerent. isiut
persequerentur e. Paui sic̃
in wlgari ꝓuerbio fĩcitur. Si
est qui fugiat nõ deerit qui per¬
sequatur. Iam om̃s nr̃i eos ꝑ¬
sequebantur. qũ qui pedites ue¬
uerant ascensores equoꝵ effici¬
ebantur. Quid plura &. Qui
euadere potuit letus et hilaris
fuit: qui uͦ interceptus miserri¬
ma uece occubuit. Qasini et
cameli ꝙ q iumenta frumento
uino cẽteris q cibariis honusta
ibi copta st̃. que esurienti exer¬
citu grata fuerũt e. Qu̾an¬
tũ gaudiũ et tripudii exultatio
fuit in ila die incastris. cum ta¬
lia doua uiderũt sumini ꝓcura¬
tores c. Miraudũ et gaudendũ

Expanded text:
interficiunt. » Altera vero acies quae se interficiunt. » Altera vero acies quae se ab altera sepavoces bellantium, sonitumque confringentium armorum, laxatis habenis accurrebat suis in auxilium. Sed ut miseros illorum casus agnovit, fugientesque circumspexit, timor in illos vehementissimus irruit, fugienquid aliud nostri facerent, nisi ut persequerentur? Nam, sicut in vulgari proverbio dicitur: « Si est qui fugiat, non deerit qui persequatur; » jam omnes nostri eos persequebantur quoniam qui pedites venerant, ascensores equorum efficiebantur. Quid plura? Qui evadere potuit, laetus et hilaris fuit; qui vero interceptus, miserrima nece occubuit. Quot asini et cameli, quotque jumenta frumento, vino, caeterisque cibariis onusta, ibi capta sunt, quae esurienti exercitui Dei grata erant? Quantum gaudium, et tripudii exsultatio fuit in illa die in castris, cum talia dona viderunt summi procuratoris? Mirandum et gaudendum
Abbreviated transcription (Latin):
fendere. S aliter ni celũ fuit
dispositũ: que disposicio illoꝵ or¬
dinacionẽ in clinanit deorsnm.
Cum enĩ audissent quia pars
xanoꝵ intrauerat in terrã suã¬
nehement̾ gauisi sũt quoniam
in uintulis iam quasi irretitoᷤ
arbitrati st̃. Tunt diuiserũt
se in duas acies : ut sit uallati
inuenirent. Que diuisio stul¬
ta fuit : quoniã stulticia incor¬
dib in creduloꝵ semꝑ requescit
N̾am utreq acies ut sese in¬
intem ꝓspererũt in cunctaut̾
alt̾a inalteram irruit : quia il¬
la in sua multitudine. ista m on
nipotentia dei confidit: et ideo
belli euentꝰ dissimilis fuit. Mili¬
tes armati. ꝙ ꝙ in octursum su¬
uii obinauerunt: ut falcator
messem ꝓstrauerũt. S cũ in
quos iterũ ꝑcuterent insi fugi¬
entes nõ in uenerũt. Qui uͦ
in manib nr̃oꝵ peditum deuene¬
runt: in imuane p̃cipicium cor¬
ruerũt. Scuuit enim quib bel¬
la nota sunt : quia grauiori at¬
tricione petites quã equites

Expanded text:
iter in coelo fuit dispositum, quae dispositio illorum ordinationem inclinavit deorsum. Cum enim audissent quia pars Christianorum intraverant in terram suam, gavisi sunt valde, quoniam in vinculis jam quasi irretitos arbitrati sunt. Tunc diviserunt se in duas acies, ut sic vallati invenirent. Quae divisio stulta fuit, quia « stultitia in cordibus incredulorum semper requiescit. » Nam utraeque acies ut sese invicem aspexerunt, incunctanter altera in alteram irruit, quia illa in sua multitudine, ista in Dei omnipotentia confidit, et ideo eventus belli dissimilis fuit. Milites armati quotquot in occursum sui venerunt, ut falcator messem, prostraverunt. Sed cum in quos iterum percuterent nisi fugientes non invenerunt. Qui vero in manibus nostrorum peditum devenerunt, in immane praecipitium corruerunt. Sciunt enim quibus bella nota sunt, quia « graviori attritione pedites quam equites
Abbreviated transcription (Latin):
lebratione ꝑ acta consiliũ ac¬
ceperñt quid agerent. quoniã
ii castris uictus deficiebat:
et glacialis hieius iuertatũ af¬
ferentes ad ipõs uenire nõ siue¬
bat.Alli uainq qui eraut mur¬
be quanto magis sciebant nr̃os
esurire: tanco magis incipie¬
bant millos de seuire. Huc
aeris in clementia. huic mise¬
re egestatis in opia: hinc oppͥ¬
mebat ad uersarioꝵ augustia
Et sieut solet contingere. ui
multitudine congregatoꝵ. uox
nõ deficiebat murniurantium
Mec uurũ erat: si humana
fragilitas sub tot tormentis
pressa murmurabat. Gran¬
illos uehemencius oppͥmebat:
quos nulla tectura coꝑiebat.
bant. qui ertra tentoria erãt
cũ ip̃a tentoria in natabant.
Qui ꝓpt̾ea ut supra diximꝰ cõ¬
siliũ muierũt quid agerent ⁊
tale inucem acceperũt. Bo¬
amundus et comes flandrensis
ad hoc sub nemendũ se ipõs ob¬
tulerũt: et omib placuit et
libentissime concesserñt. Hñ
tũ qr elegerũt: et in terram
sarracenoꝵ intrauerũt. O re

Expanded text:
lebratione peracta, consilium acceperunt quid agerent, quoniam in castris victus deficiebat, et glacialis hiems mercatum afferentes ad ipsos venire non sinebat. Illi namque qui erant in urbe, quanto magis sciebant nostros esurire, tanto magis incipiebant in illos desaevire. Hinc aeris inclementia, hinc miserae egestatis inopia, hinc opprimebat adversariorum violentia. Et sicut solet contingere in multitudine congregatorum, non deficiebat vox murmurantium. Nec mirum erat, si humana fragilitas sub tot tormentis pressa deficiebat. Granillos violentissime opprimebant, quos nulla tectura cooperiebabant, qui extra tentoria erant, cum ipsa tentoria innatabant? Propterea, ut supra diximus, consilium inierunt quid agerent, et tale invicem acceperunt. Boamundus et comes Flandrensis ad his subveniendum se ipsos obtulerunt, et omnibus placuit, et libentissime concesserunt. Hi tumque elegerunt, et in terram Sarracenorum intraverunt. O
Abbreviated transcription (Latin):
citius subuenis inꝑiculiõ et̾ ne¬
ceilitate laborantib. Ut illud
impleretur ꝙ salomon scrip¬
sit in ꝓuerbus. conseruatur
uisto substancia pectatoris.
ab irlu̾i et damasco et aleph.
ceteris regionib congrega¬
ti erant. et ꝑ se et arabes. et
uiedi. gens nidelicet multa ui¬

Expanded text:
tive subvenis in periculis, et in necessitate laborantibus, ut impleretur illud quod Salomon scripsit in Proverbiis: Conservatur justo substantia peccatoris . A Jerusalem et Damasco, et Aleph, caeterisque regionibus congregati erant, Persae, Arabes et Medi, gens videlicet multa ni
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam couuenirent:
quia post sacra nussarũ
sollempnia diũci corꝑis eu¬
charistiam ꝑciperent: et
ad bellum uersus ascalo¬
nain equitarent. Rumor
iste minime ꝑturbauit aui¬
mos audientium: s uor
subsequens uisa est illis
tartior successu ꝓtensior
ceteris extitisse. De ꝯuocatio¬
t primũ matutmane
caput aurora lena ppli¬
sonans campana nocait
Muiss̾a ꝑoratur ꝓpłs dũo so¬
ciatuiͭ. Qus bñdicii tur
satra inunera dũ capĩt᷑.
Erit ab eccłiꝰa ꝑlebs at ꝙ
cũcurrit ad arma et ieui¬
na suũ contraria ꝑgit ĩ
hostem. Classica. sistra. tu¬
be. post quã rex eit abauo¬
be. In sonuere siuiul. quo¬
rũ clangorib omĩs . Ingirũ
montes cũ uallib ecom̃ira¬
bant. Terrorem q suis ĩ¬
nnicio in cuciebant.Ata
acies. ceũ nictorẽt beili
corpore et mente gestien
tos: et ꝓpcerea nõ terren¬
tur ulla hominũ multitu¬
tine. quia uõ confidũt ui
sua s in ipsuis uircute pa¬
triarcha quidem dereliquit

Expanded text:
enirent, ut post sacra missarum solemnia Dominici corporis eucharistiam perciperent, et ad bellum versus Ascalonam equitarent. Rumor iste minime perturbavit animos audientium, sed nox subsequens visa est illi tardiori successu protensior caeteris exstitisse: Ut primum matutina caput aurora levavcunctos campana vocavit. Missa peroratur, populus Domino sociatur. Quae benedicuntur, sacra munera dum capiuntur, Exit ab ecclesia plebs, atque cucurrit ad arma, Et jejuna suum contraria pergit ad hostem. Classica, sistra, tubae, postquam rex exit ab urbe, Insonuere simul: quorum clangoribus, omnes In gyrum montes, cum vallibus echonisabant, Terroremque suis inimicis incutiebant. Ita acies, Deum victorem belli, corpore s, et propterea non terrentur hominum ulla multitudine, quia non confidunt in sua, sed in ipsius virtute. Patriarcha quidem dereliquit
Abbreviated transcription (Latin):
ricũ nomime armlfum: di¬
uiua et humana lege bene
eruditũ. Erat aũtͣ scriba
doctus in regno celoꝵ id ẽ
in scã eccłi̾a : qui bene po¬
terat de thesauro suo pro¬
ferre noua et uetera. Enis
si quideni electio facta fuit
in festiuitate scĩ petri ad
uincula. que festiuitas be¬
ne congruit iinculate ci¬
nitaci. que demoniatis uer¬
ib dñ fuerat illigata: qͣui
ip̃o tie quo dignũ habuit
sacerdotẽ libera fuit et ab¬
soluta. Gratias gͥ deo salua¬
tari et liberatori suoꝵ qui
cociens eam destrui et̃ an¬
cillari ꝑmisit. tociensq deᷤ¬
tructani reedificauit : et
ancillataui mirabili poten¬
cia liberauit
is ut p̃facum est alt̾iuᷤ
belloꝵ conflictib galli¬
caua fiues orientis pẽne¬
ta diusua opitulonte gra¬
cia eniu dauit.Lu qua sa¬
terdoce canonice consetra¬
to. et rege sublimaco. fran¬
coꝵ celebre nomẽ onũ ouen¬
ti in uocuit: et ommipotẽ¬
cia ih̾u xp̃s in ea crucifixi
resplendaĩt.

Expanded text:
ricum, nomine Arnulfum, diricum, nomine Arnulfum, divina et humana lege bene eruditum. Erat autem scriba doctus in regno coelorum, id est in sancta Ecclesia, qui bene poterat de thesauro suo proferre nova et vetera . Ejus siquidem electio facta fuit in festivitate S. Petri ad Vincula quae festivitas bene congruit vinculatae civitati, quae daemoniacis nexibus diu fuerat illigata, quoniam ipso die quo dignum habuit sacerdotem libera fuit et absoluta. Gratias igitur Deo salvatori et liberatori suorum, qui toties eam destrui et ancillari permisit, totiesque destructam reaedificavit, et ancillatam mirabili potentia liberavit. His, ut praefatum est, bellorum conflictibus gens Gallicana fines orientis peneta, divina opitulante gratia, emundavit. In qua sacerdote canonice consecrato, et rege sublimato, Francorum celebre nomen omni Orienti innotuit, et omnipotentia Jesu Christi in ea crucifixi resplenduit.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinando rege questio debe¬
bat agitari : ut scilicet ex¬
bi tantoq ppld̾ preficeretur
Ctnimini gͥ decreto omui¬
ũ pari uoto geuer.aliꝙ asẽ¬
su dux godefridus eligitur
octauo scilicet die quo dui¬
tas expugnatur. In quo
bene assensus omniũ cõue¬
nire debint: quia ni illore¬
ginnne talem se exibuit.
qd̃ ip̃e magis regiam dig¬
nitatem quã regia digni¬
tas ipm̃ comuendauit.
Nou honor illustrem facie¬
bat eũ ĩ s honori nultipli¬
cabatur gloria ꝓpt̾ eũ.Iu
tantũ et enĩ regie dignita¬
ti p̃fuit et ꝓfuit. quia si¬
fieri posset ut uiuersi re¬
ges terre uixta illũ ades¬
sent : censura equitatis oui¬
uib principari iudicaretur
et merito o questrtõ ꝓ bita¬
tis. et ioltnosa corporis ele¬
gantia : et itobiliũ uoꝵ.
prero gatina. Cuitgrunn
quoq deiuceps erat ut qui
sibi guberuatorẽ corpoꝵ
de center et decoutẽ eleg̾e¬
raut: rectorẽ auimarũ pa¬
ri modo sibi p̃ponerent. Ele¬
gerũt itaq quendaui cle¬

Expanded text:
rege, quaestio debebat agitari, ut scilicet bi tantoque populo praeficeretur. Communi igitur decreto omnium, pari voto generalique assensu, dux Godefridus eligitur, octavo scilicet die quo civitas expugnatur. In quo bene assensus omnium convenire debuit, quia in illo regimine talem se exhibuit, ut ipse magis regiam dignitatem quam regia dignitas ipsum commendarit. Non honor illustrem faciebat eum, sed honori multiplicabatur gloria propter eum. In tantum enim regiae dignitati praefuit et profuit quod, sifieri posset, ut universi reges terrae juxta illum adessent, censura aequitatis omnibus principari judicaretur, et merito equestris probitatis, et vultuosa corporis elegantia et nobilium morum praerogativa. Congruum quoque deinceps erat, ut qui sibi gubernatorem corporum decenter et decentem elegerant, rectorem animarum pari modo sibi proponerent. Elegerunt itaque quemdam cle
Abbreviated transcription (Latin):
tru̾e interentur.
nulitũ. et x. milia pedi¬
exceptis clitellariis. qui canie¬
hu qui dem die quadam urbẽ
ramulam adierũt. autequã¬

Expanded text:
e niterentur. equitum, et 18 millia pediexceptis clitellariis, qui came quidem die quodam urbem Ramulam adierunt, et a
Abbreviated transcription (Latin):
tis complectebantur. muri ꝓ¬
lignea formsecus muro adiec¬
ta p̾multitutbne ni eam desas¬
cendentiũ fruitratun cecidit:
unde fere centũ ex urĩs de ea

Expanded text:
s comprehenderant muri pturris forinsecus muro adjuncta, prae multitudine in eam ascendentium, frustatim corruit. Unde ferme centum Franci de ea
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ualidoꝵ. accelerato cur su
nefandoꝵ uirilit̾ se obdidit:
muraldis hasta iubata in qͣ
signũ pendebat albũ. ietu
lancee ꝑcussit arabeui unũ.¬

Expanded text:
it, accelerato cursu nefandorum viriliter se obdidit, eorum hasta vibrata, in qua signum pendebat album, ictu lanceae percussit Arabem unu
Abbreviated transcription (Latin):
tos ideoq sic ꝓꝑabat: ut ance¬
quã refug̾ent᷑ obuiꝰ eis fieret
S cum exercitũ sibi adu̾
fuisset. timore ꝑt̾ritus ani¬
mo in se fremuit. et ualde¬
tũ consolationis sibi ualitu¬
dinẽ amplectens respexit su¬
os. quos pie alloquẽs ait. O
nilites gͥ et amici mei uolite
bellũ hoc respuere. s arma¬

Expanded text:
ut, antequam, refugerent obvius illis veniret. Sed cum exercitum eorum s esset, timore perterritus animo infremuit. Attamen consolationis valetudinem assumens, respexit suos, quos pie alloquens, ait: « O milites Christi, et amici mei, nolite bellum hoc respuere; sed arma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmpte fugauerũt. O bellũ
ui sontib odios un et intuenti¬
est dictũ. Bellũ cernebaui: nu
tabaui ictus timebam. Om̃s
in fecrũ ruebaut: at si mortẽ
nũquã iuetuerẽt. Dira cala¬
iuitas: ubi nulla caritas. Fra¬
gor erat nimius de nuicius u¬
troꝵ q ꝑcussionib. hic ꝑcutit
ille corruit: hic uescit m̃idui
fugit humana: uͥ tauta cerui¬
tur miseria. Mirabile aut est
dictu. In capite uicimiꝰ : ii cau¬
da uͦ suꝑati suniꝰ.In canda
xaui ruunt: in capite aut̃ sar¬
racenos uinciuit. Hos fuga¬

Expanded text:
O bellum insontibus odiosum, et intuentiest dictum. Bellum cernebam, mente nutabam, ictus timebam. Omnes in ferrum ruebant, ac si mortem nunquam timerent. Dira calamitas, ubi nulla charitas. Fragor erat nimius de mutuis utrobique percussionibus. Hic percutit, ille corruit. Hic nescit misericfugit humana, ubi talis cernitur miseria. Mirabile quidem dictu! in capite vicimus; in cauda vero superati sumus. In cauda Christiani ruunt, in capite autem Sarracenos vincunt. Hos fuga
Abbreviated transcription (Latin):
occurreus nob dext̾a leuaq
uehementer in nos irruit.
gens quoq nr̃a licet paucis¬
suma ꝑ sex acies tam̃ diuisa.
tamꝙͣ solent aucupes inuil¬
titudiue auiuui. uitra cohor¬
tes eoꝵ ingentes adiuua deu̾

Expanded text:
occurrens, dextra laevaque vehementer in nos irruit. Gens quoque nostra, licet paucissima, per sex acies divisa, sicut solent aucupes in multitudine avium, ita inter cohortes eorum ingentes, ADJUVA DEUS
Abbreviated transcription (Latin):
ritib in mũdis gentilim. AAdeo¬
gͥ talis effecta est urbs regia
ꝯstantinopolis : ut scãrũ qͦs
supͣ diximꝰ retiquiarũ foret
tutissima regia. Et ideo bñ
debet roiie coequar dignĩ¬
te scũarũ. et ex ceuentia re¬
gie dignitatis: insi ꝙ roma
est paꝑali apice sublimata.

Expanded text:
ritibus gentilium. Ideo talis effecta est urbs regia Constantinopolis, ut sanctarum, quas supra diximus, reliquiarum foret tutissima regia. Et ideo debet bene Romae coaequari dignitate sanctuarii, et excellentia regiae dignitatis, nisi quod Roma est papali apice sublimata,
Abbreviated transcription (Latin):
egini in quadam historia
couiau aũ quadã nocte nici¬
meate que birantĩ memo¬
rabatur obdormisset usionẽ
udit que in hñt mocũ ei appa¬
rult. dnus quetam ueste
dͥifrita et quasi semicintus
cirtustpta uomebat ad eñ
ut p̃ne opis ruigitabat subsi¬
diũ. Uerreni erigebat qua
infuerestir. cooꝑturã qua
tegeres: alimouiã quã ꝑas¬
ceretir ꝓ pusitꝙ ei rexꝯ
tindo se susuonturũ. et in
dubi tont  stlibata collatuꝵ.
Et inno duparint. Tũc uir
prtentismi ĩ uno excitatꝰ
cũ in tori suo que uã esset
q ꝯsntitui fundamentis illã
ereri: et de suo nonune cõ¬
stantiuopolim appellauit: ꝙͣ
rome menib altis edificioꝵ¬
ꝑ structura nobili coequa¬
nt. et pari gła et honore
terreuo subiuẽ recaitlit.
Que si t roma est apud oc¬
cidentis : ita et illa cimtas
deber en orientis. Est aũt sita
adciaricũ mare. et illud ꝙ nc̃
uocatur brachiũ sci georgii.
sup̃ ꝙ menia tiuitatis locata
iocara stͥ. Hec p̃enuctis alus

Expanded text:
egimus in quadam historia Romanus, cum quadam nocte in civitate quae Byzantium memoratur, obdormisset, visionem vidit, quae in hunc modum ei apparuit. Anus quaedam veste dissipata et quasi semicinctis circumsepta, veniebat ad eum, et suae opis flagitabat subsidium. Vestem exigebat qua indueretur, cooperturam qua tegeretur, alimoniam qua pasceretur; promisitque ei rex continuo se subventuruollaturum. Et sic visio disparuit. Tunc vir potentissimus somno excitus, cum in corde suo quaenam esset que Constantinus a fundamentis illam erexit, et de suo nomine Constantinopolim appellavit, quam Romae moenibus altis, aedificiorum structura nobili coaequavit et pari gloria et honore terreno sublimem reddidit: quae « sicut Roma est caput occidentis, ita et illa civitas debet esse Orientis. » Est autem sita inter Adriaticum mare et illud quod nunc vocatur Brachium Sancti Georgii, supra quod moenia civitatis locata sunt. Haec prae cunctis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
quam de casteui recuꝑa¬
tione. Soamundus castes¬
lũ recepit : et illes quix¬
amzari noluerũt in ter¬
rã sarracenoꝵ couduxit.
Trituauo ꝑacto ieniuo
baptirati sut gentiles cũ
leticia magna: et grenit
ibi laus deĩ et gła xp̃iana
Ipĩ referre põstea solati
erant. quia cum de castei¬
u arce bellũ aspicerent.
in numera subito caudicla¬
toꝵ nulitũ milia se uidisse
quoꝵ in cuicus ipd̃s uehe¬
meuter terruit. Nec
nurũ fuit : qd̾ omuẽ cas¬
tellũ funditus intreuiuit
Cumq uiderũt eos agnii¬
nib xpĩanoꝵ consociari.
suosq in extidiũ fugãq¬
rũt celẽstia numĩna esse.
posse. Iude conpuncta fu¬
erũt corda illoꝵ: seq xp̃ia¬

Expanded text:
quam de castelli tradiquam de castelli traditione. Boamundus castellum recepit, et eos quiterram Sarracenorum conduxit. Triduano peracto jejunio, baptizati sunt gentiles cum laetitia magna, et crevit ibi laus Dei, et gloria Christiana. Ipsi referre postea soliti erant quod, cum de castelli arce bellum aspicerent, innumera subito candidatorum militum millia se vidisse, quorum intuitus ipsos vehementer terruit. Nec mirum fuit, quia omne castellum funditus intremuit. Cumque viderent eos agminibus Christianorum consociari, suosque in excidium fugamqurunt coelestia numina esse, posse. Inde compuncta fuerunt corda illorum, seque Chri
Abbreviated transcription (Latin):
gationis ambulauit: et qͥd
dice̾ nellet auscultauit.
Gecitilis fidei pactũ requi¬
rit. ut qui cũ eo erant et
discedere uellent. nullius
iuirie lesionẽ paterent᷑.
et usq interrã sarracteno¬
rũ conducerentur: qui uͦ
secũ xp̃ianus fieri uellet
faciendi licenciam haberet
Boaniundꝰ in menso gau¬
dio repletus dixit. Anuice
qd̃ exposcis libenter fiet
tibi. s p̃stolare modicũ :
quia utud pͥncipib urĩs
renuntiabo. et celeriter
reuertar ad te. Et mox
festinanter cucurrit : et
aggregatis ni unũ p̾nci¬
pib uerba gentilis enar¬
rauit. Piatuit omĩb : deo¬
ommꝑotenti gracias agẽ¬
tib. Boamuntus ad iã
domesticũ regreditur gẽ¬
tileui : et requisite abeo
conuentiouis confirmat
sponsionẽ.I lle uͦ̾ recti¬
dit se epõ podiensi et scẽ
xp̃ianitari cũ crecentis
siis militib. ualde specio¬
sis et uiuenib : fuit q in¬
ter xp̃ianos tñc naius
gaudiũ de eoꝵ xpianitate

Expanded text:
gationi ambulavit, et quid gationi ambulavit, et quid dicere vellet auscultavit. Gentilis fidei pactum requirit, ut qui cum eo erant, et discedere vellent, nullius injuriae laesionem paterentur, et usque in terram Sarracenorum conducerentur; qui vero secum Christianus fieri vellet, faciendi licentiam haberet. Boamundus immenso gaudio repletus dixit: « Amice, quod exposcis libenter concedimus tibi; sed praestolare modicum, quia istud principibus nostris renuntiabo, et celeriter revertar ad te. » Et mox festinanter cucurrit, et aggregatis in unum principibus verba gentilis enarravit. Placuit omnibus, omnipotenti Deo gratias agentibus. Boamundus ad jam domesticum regreditur gentilem, et requisitae ab eo conventionis confirmat sponsionem. Ille vero reddidit se episcopo Podiensi, et sanctae Christianitati, cum trecentis suis militibus valde speciosis et juvenibus; fuitque inter Christianos tunc majus gaudium de eorum Christianitate
Abbreviated transcription (Latin):
ti generis pecora quis di¬
nũmeraret : Inuenta st̾
uasa aur ea et argentea mlꝰ
tu nimus: pallia et spolia
ad cuntatẽ triumphante
neuerũt. et ab his qui re¬
manserant clericis pres bi¬
teris et mouachis cum sol¬
lempni ꝓcessłone suscepti
sunt. Ad miraidus u̾ qui ĩ
castello erat ut uidit pͥn¬
cipem suũ et qui cũ eo e¬
rant a campo fuga diuer¬
ti. uiditq in numera alba¬
dis uexillis ꝑ planũ discur¬
rentia. ad modũ expauic:
unũq ex uexillis urĩs ob
tuteiam donari sibi popes¬
cit. Comes scĩ egidii qui
illic as custodiã ciitacis
remauserat. suũ illi uer¬
illũ porrexit. et gratant̾
accepit: acceptimiq mu¬
ro castelli affixit. S ut
cognoinit a quibdam lougn¬
bardis qui astabant ibi quia
boamundi nõ erat. cui co¬
ta ciuitas concessa erat.
signũ suũ rerditit comiti
et signũ quesiuit beamũ¬
di: et boamundus msit ei.
Qd̾ cñ reciperet boamun¬
do mandauit ut ad se ue¬
niret. ille incio pede le¬

Expanded text:
generis pecora quis dinumeraret? Inventa sunt vasa aurea, et argentea multa, plurima pallia, et spolia ad civitatem triumphantes venerunt: et ab his qui remanserant clericis et presbyteris et monachis, cum solemni processione suscepti sunt. Admiraldus vero qui in castello erat, ut vidit principem suum, et eos qui cum illo erant a campo fuga diverti, viditque innumera albadis vexillis per plana discurrentia, admodum expavit, unumque de vexillis nostris ob tutelam dari sibi poposcit. Comes Sancti Aegidii qui illic ad custodiam civitatis remanserat, suum illi vexillum porrexit, et gratanter accepit, acceptumque muro castelli affixit. Sed ut cognovit a quibusdam Langobardis, qui astabant ibi, quod Boamundi non esset, cui tota civitas concessa erat, signum suum reddidit comiti, et signum quaesivit Boamundi; et Boamundus misit ei. Quod, cum reciperet, Boamundo mandavit ut ad se veniret. Ille vicino pede le
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑ dolor iudicanerũt om¬
nes. ut quia regi nutte¬
bant regalis uuncius
deberet ir̃e: et electus ẽ
hugo maguus. uere re¬
galis et genere et morib
Quẽ nuuateuꝰ nustssent
si nõ reuersurũ scissent
Hic cũ regi logacionem
suã ad impleisent. morte
intercepcns occubunt:
et quo regredi disposue¬
rat ad exercitũ nõ potuit
Constantinopolicanus añt.
imꝑator wlpimo ꝓ receptu
tante urbis nõ p̃sumpsit ue¬
nire: qm̃ recognos cebat fi
dem et sacramenti uira et da¬
ta pignora frantis se molas¬
se et ne quaquã custodisse.
Sic q omĩs conuentiones de¬
lete fuerũt: que inter eos
facte sunt

Expanded text:
Et, proh dolor! judicaverunt omEt, proh dolor! judicaverunt omnes, ut quia regi mittebant, regalis nuntius debebat ire; et electus est Hugo Magnus, vere regalis et genere et moribus. Quem nullatenus elegissent, si non reversurum sciissent. Hic cum regi legationem suam complesset, morte interceptus occubuit, et quo regredi disposuerat, ad extremum non potuit. Constantinopolitanus autem imperator vulpinus pro receptu tantae urbis non praesumpsit venire, quoniam recognoscebat se fidem, et sacramenti jura, et data pignora Francis violasse, et nequaquam custodisse. Sicque omnes conventiones deletae fuerunt, quae inter eos factae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
chie tribulãtiotus que fe
re ꝑ .x. menses intiunue¬
rat̾ sedata fuit: et regia
cinitas que longo tractu
tempoꝵ uigo diabolice cap¬
tiuitatis nicliuata fuerat.
amissam p̾stine libertatis
graiñ recuꝑauit. Hostes
qui eam caꝑtinauerant fi¬
unt et ñi captiui: et m
lacebris siarũ. cauernis¬
q petrarũ. et fossis mou¬
cuini sunt disꝑsi. Arme¬
uii quoq et suram hab¬
tatores terre illius. ꝑ dieꝰ
plurinios scrutati suut
ulos: et inuenerũt anos
semineces. alios ulue¬
ratos. alios parte capitiᷤ
carentes. alios uentri su¬
o ue omnuo nitalia exi¬
rent manꝰ suas : apponẽ¬
tes: et de tractis eoꝵ sꝑo¬
lus interficiebant.Itãꝙ
mimici dei depopulati sũt
et xpĩani seruni dei ercessi
in głosa urbe cũ gandio
et leticia aggregati sũ̃t.
Cumq quãdaui die conue¬
uirent consiliũ mieraĩt.
ut ad constantinopolitanũ.
imꝑatorẽ legatos nutte¬
rent : suãq ciuitatẽ ut re¬
cipe neniret deuũciarent.

Expanded text:
chenae tribulationis, quae fere per decem menses intumuerat, sedata fuit, et regia civitas quae longo tractu temporum jugo diabolicae captivitatis subjecta fuerat, amissam pristinae libertatis gratiam recuperavit. Hostes qui eam incaptivaverant, fiunt et ipsi captivi; et in latebris silvarum, cavernisque petrarum, et fossis montium sunt dispersi. Armenii quoque et Surani habitatores terrae illius, per dies plurimos scrutati sunt illos, et inveniebant alios semineces, alios vulneratos, alios parte capitis carentes, alios ventri suo, ne omnino vitalia exirent, manus suas apponentes, et detractis eorum spoliis interficiebant. Itaque inimici Dei depopulati sunt, et Christiani, servi Dei excelsi in gloriosa urbe cum gaudio et laetitia aggregati sunt. Cumque quadam die convenirent, consiliaverunt ut ad Constantinopolitanum imperatorem legatos mitterent; suamque civitatem ut recipere veniret, denuntiaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui hec ita fieri ꝑce¬
pisset ille cortuosus¬
serpens et lubricus auguis
ari et regnũ ui nouate cui
dũ ui doluit: et clementem
iumo demẽteni ad muiraui¬
sum babilonie contra ipõs
felle conmouit. et cũ ip̃o
ouinẽ orieutẽ extitauit.
presumptor om̃s illos et
urbẽ delere: et memoriaui
diũci sepulcri funditus ab¬
olere. S sicut cogitatioẽs
honuuũ uane sũt: ita et
potencie enanescũt. Colle¬
git gͥ quid qͥd potuit houii¬
nũ: et ponposa apparatu
as calonia ꝑuenit. Quo cũ
ꝑuenisset : nũcuis ad regẽ
festinus ueuit. et reui õt
erat ei uituuauit. Nec
mora louga fuit. qd̾ rexad
illos quos userat nusit :
ut udelicet festinarent ad
rat adiirauisus babilonie
Ipẽ enĩ iam cũ in numa
geute as̃calone erat: et
iherosoliuã obsidere para¬
bat. Qđ ubreustachius
et cancredus deteriq uiri
benatores audierũt. unmni¬
uend uetui uegotiũ nenpo¬
litanis uub oitenderue:
Saudũ et auncicie discrise

Expanded text:
um haec ita fieri inciperent, ille tortuosus et lubricus anguis,ari, et regnum renovatae dum indoluit. Et Clementem imo dementem admiravisum Babyloniae, contra ipsos felle commovit, et cum ipso omnem Orientem excitavit. praesumptor, omnes illos et urbem delere, et memoriam Dominici sepulcri funditus abolere. Sed sicut cogitationes hominum vanae sunt, ita et potentiae evanescunt. Collegit igitur quidquid potuit hominum, et pomposo apparatu Ascalonam pervenit. Quo cum pervenisset, nuntius ad regem festinus venit, et rem ut erat, ei intimavit. Nec mora longa fuit, quod rex ad illos quos miserat misit, ut videlicet festinarent ad rat admiravisus Babyloniae. Ipse enim jam cum innumera gente Ascalonae erat, et Hierosolymam obsidere parabat. Quod ubi Eustachius et Tancredus, caeterique viri bellatores audierunt, imminens belli negotium Neapolitanis civibus ostenderunt, et gaudii et
Abbreviated transcription (Latin):
tana as cenderũt : et tota di¬
e at nocte ni somiues et ni¬
quieti cesareani ꝑuenerũt
In crastinũ uixt̃a mare am¬
bulantes. ao quandam ur¬
liem que ramola dicitur ue¬
uerũt multosq ibi arabeᷤ
qui belli p̃cursores erant
inuenerũt. Quos in dubi
tanter ii sequentes plureᷤ
ex eis app̾henderũt: qui ip¬
sis omuemi belli apparatũ
ui ueritate apperuerũt.
Qua re conꝑta. nuncios
uelocib equis ii sidiautes

Expanded text:
tana conscenderunt, et tota die ac nocte insomnes et inquieti Caesaream pervenerunt. In crastinum juxta mare ambulaverunt, et ad quamdam urbem quae Ramola dicitur pervenerunt, multosque ibi Arabes, qui belli praecursores erant, invenerunt. Quos fortiter nostri insequentes, plures ex eis apprehenderunt, qui ipsis omnem belli apparatum in veritate aperuerunt. Qua re comperta, nuntios velocibus equis insidentes
Abbreviated transcription (Latin):
egati ẜ quid ultra pre¬
cenderent nõ inuener̃t
s audito hoc uerbo scaudali¬
nostris cousentientib ĩtro
tercia post transactur p̃¬
liũ castellũ ceperunt edifi¬
care. de quo superius men¬
tionẽ fecimꝰ: et constructũ
posuerũt i nitroitu pontis
ad mahuiariã scilicet inio¬
tatis Deitruxerũt autem
ouines tumulos iapideos mar¬
mortuoꝵ ⁊ et ex illis castrũ
iumierũt. Quod cum per¬
actum fuit: coniuendatuu
est ranuundo egregio comi¬
ti sc̃i egidii. Hoc fat est ual¬
de coustriuxit illos qui erant¬
in cuntate : quoniã ulternis
ab illa parte nõ p̃ualuerũt
exire. Nostri u iam securi
ibaut : quoq ire disponebãt
Tunc ꝓ ceres elegerũt iuro ᷤ
optinios equos q uelociores
et nõ longe ab urbe trantĩ¬
erunt flinnum. et p̃dan
maximã in uenerũt equos ⁊t
equas mulos et mulas. asi¬
nos et camelos et animaliũ
quiq iilia: Omĩa hec egre¬
gia cohors adtuxit ad castra
et celebrata est apud xp̃icolaᷤᷤ

Expanded text:
egati vero quid ultra praetenderent non invenerunt, sed audito hoc verbo scandalinostris consentientibus introtertia die post peractum praelium, castellum coeperunt aedificare, de quo superius mentionem fecimus, constructum in introitu pontis, ad Machumariam scilicet, in lotatis. Destruxerunt autem omnes tumulos lapideos mortuorum, et ex illis castrum munierunt. Quod cum peractum fuit, commendatum est Raimundo egregio comiti Sancti Aegidii. Hoc factum valde constrinxit eos qui in civitate erant, quoniam ulterius ab illa parte non valuerunt exire. Nostri vero jam secure ibant quocunque ire disponebant. Tunc proceres elegerunt viros optimos, equosque velociores, et non longe ab urbe transierunt fluvium, et praedam maximam invenerunt, equos et equas, mulos et mulas, asinos et camelos, et animalium quinque millia. Omnia haec egregia cohors adduxit ad castra, et celebrata est apud Christicolas
Abbreviated transcription (Latin):
mas ac senntas obstruxerat
hiis qui eraut in ciuitate :
qd̃ uullus audebat exire. ꝓp¬
terea pacis niducias quesie¬
runt: dicentes qd̾ illo ceni¬
poris interuallo apud se trac¬
tarent qua lege qua condici¬
oue se et cinitatem xp̃iams
deliberarent. Credilerunt
pͥncipes: et tispositis pactio¬
nib et tempore coustituto
tenende pacis sacramenta de¬
derũt et acceperunt. Porte
ciuitatis aꝑuintur: et eun¬
di in ntem alteri ad alterũ
facultas cõceditur. Tunt
liberi franci ꝑcircuitũ mu¬
roꝵ ibaut. et ad ꝓpuguacu¬
la cũ ip̃is cuub stabant : et
cines cũ gandio ad castra ue¬
mebaut.

Expanded text:
vias ac semitas obstruxerat vias ac semitas obstruxerat his qui erant in civitate, quod nullus audebat exire. Propterea pacis inducias quaesierunt, dicentes quod illo temporis intervallo apud se tractarent qua lege, qua conditione, se et civitatem Christianis deliberarent. Crediderunt principes, et dispositis pactionibus, et tempore constituto, tenendae pacis sacramenta dederunt et acceperunt. Portae civitatis aperiuntur, et eundi invicem alteri ad alterum facultas conceditur. Tunc libere Franci per circuitum murorum ibant, et ad propugnacula cum ipsis civibus stabant, et cives cum gaudio ad castra veniebant.
Abbreviated transcription (Latin):
b placuit rectifitare et for¬
ti unuincione circuuuenre.
Qd̾ cũ mnbreui paratũ fin
inquisicio facta est quis ulo
bus et factis in mediũ ꝓsili¬
uit dicens. Ego custodiani
castellũ. si dignũ custodie
mee reconpensabitur meri¬
ne taxauerũt: et quadrin¬
gentas argenti martas ei
contulerũt. Tancredus cas¬
tellũ intrauit: enm q peditũ
turins fortiq milicie plus¬
quã aliam ruunicionẽ firma¬
uit. Quod feliciter deo opi¬
tulante suscepit qm̃ ip̃a die
magnus armemoꝵ populus
et suranoꝵ ad ciuitatem ue¬
mebat : et urbaius opuna
uictualia afferebant. Quos
oñis in ĩs idũs positus tantre¬
tus appreheudit. nec tamen
eos quia xp̃iam erant occid̾e
uoluit: s cum ipĩs sarcius
ad castrũ suũ conduxit. Quoᷤᷤ
tandem tali condicione illesos
ab ire ꝑnusit : quia ꝓmiser̃t
rent ꝓ conpetenti p̃cio ne¬
cessaria. quo ad usq capere¬
tur anciochia. Qd̾ illistre¬
nue impleuerũt: sicut et
spoponderũt. Tancredus uͦ

Expanded text:
bus placuit reaedificare, et forti munitione circumdare. Quod cum in brevi peractum fuit, inquisitio facta est quis illubus et factis, in medium prosiluit, dicens: « Ego custodiam castellum, si custodiae meae dignum recompensabitur merine taxaverunt, et quadringentas argenti marcas ei contulerunt. Tancredus castellum intravit, idque peditum turmis fortique milite plusquam munitionem aliam firmavit. Quod feliciter, Deo opitulante, suscepit, quoniam ipsa die magnus Armeniorum populus, et Suranorum ad civitatem veniebat, et urbanis opima victualia afferebat. Quos omnes in insidiis positus Tancredus apprehendit, nec tamen eos, quia Christiani erant, occidere voluit, sed cum ipsis sarcinis ad castrum suum conduxit. Quos tandem tali conditione illaesos abire permisit, quia promiserunt ro competenti pretio necessaria, quoadusque caperetur Antiochia. Quod illi strenue impleverunt, sicut et spoponderunt. Tancredus vero
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ illos ui cõprehenderũt. et se¬
cundũ ludibriũ suũ uarib pena¬
rũ generib affectos as. s ocide¬
rũt alios in caꝑtinitatẽ uendide¬
rũt. Qui tam̃ aliquo casu sen
ingenio euaserũt. ad brachiũ
scĩ georgii reuersi st̃: et mben¬
te nequissimo imꝑatore constã¬
tiuopolim regressi st̃. Amꝑator
quidem ꝯ gretis suis de uictoria
turcoꝵ exultabat: et omĩa ar
na nr̃oꝵ ut eos mermes redte¬
ret callide conꝑaunt. Hiis itaq
gestis. huic rationi t̾erminũ
ponamꝰ: et stilũ retro conu̾ten¬
tes. quomͦ illuc cõuem̾it nobilꝰ
gens t̾rantoꝵ: et cũ qͥb pͥncipi¬

Expanded text:
dem illos vi comprehenderunt, et sedem illos vi comprehenderunt, et secundum ludibrium suum variis poenarum generibus affectos, alios occiderunt, alios in captivitatem vendiderunt. Qui tamen aliquo casu seu ingenio evaserunt, ad Brachium S. Georgii reversi sunt, et jubente nequissimo imperatore Constantinopolim regressi sunt. Imperator quidem cum suis Graecis de victoria Turcorum exsultavit, et omnia arma nostrorum, ut eos inermes redderet, callide comparavit. His ita gestis, huic narrationi terminum ponamus, et stylum retro convertentes, quomodo illuc convenerit nostra gens Francorum, et cum quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
te sic in bello. sic ꝓ deonitã t̾mi¬
niluerũt: eosq insortem celitũ
angłici sp̃t transtulerũt. Tũc
pͥmũ curti renolutis cadau̾ib
patratis. pars turcoꝵ eucurrit
ad castra xpĩanoꝵ. et ibi unũ
pbim mussam celebrantẽ inue¬
nerũt: quẽ aute altare decrũ¬
cauerũt. O felix felicis felitis¬
pbri martiriũ : eui p̃buit duca¬
tũ dũci corꝑis maticũ. Simi¬
lit̾ ꝙ ꝙ in uenerũt: aut occide¬
rũt ant abduxerũt. Petrus uͦ
h̾e̾mita aberat: et ad constanti¬
nopolim remeauerat. Incastel¬
lo aũt ꝙ supͣ memorauimꝰ cui no¬
plurima multitudo÷ ẽt qui de
castris sine de p̃lio uiui enaserãt
retro ad illud castrũ confluxe¬
rant. Quos turti niseq inte ᷤ
strues lignoꝵ ut nrõs conbu¬
reret circũposnerũt. s qui ob¬
s essi erant de tnicione ue solli¬
citi. iguẽ instrues miserũt:⁊
dei mtu flante uento. pleresq
de hostib ꝯbusserũt. Turt tan¬

Expanded text:
te, sic in bello, sicut pro Deo, vitam termite, sic in bello, sicut pro Deo, vitam terminaverunt, eosque in sortem coelitum angelici spiritus transtulerunt. Tunc primum Turci, revolutis cadaveribupatratis pars Turcorum cucurrit ad castra Christianorum; et ibi unum presbyterum missam celebrantem invenerunt, quem ante altare detruncaverunt. O felix felicis presbyteri martyrium, cui praebuit ducatum Dominici corporis viaticum! Similiter quotquot invenerunt, aut occiderunt aut abduxerunt. Petrus vero Eremita abierat, et Constantinopolim remeaverat. In castello autem quod supra memoravimus, cui noplurima multitudo; et qui de castris sive de praelio vivi evaserant, retro ad illud castellum confluxerant; quos Turci insequentes, strues lignorum, ut nostros comburerent, circumposuerunt. Sed qui obsessi erant de tuitione vitae solliciti, ignem in strues immiserunt, et Dei nutu flante vento, plerosque de hostibus combusserunt. Turci tan
Abbreviated transcription (Latin):
bolita legio ictrix exultat : ⁊
contra petrũ h̾enutã qui erae
in quodan castello noĩe ciuico di¬
iuicat. Erat aũt illd̾ castrũ su¬
pra niceã ciuitatẽ constitutũ.
Contra ꝙ turci dñ cursum diri-¬
gerent : obuiãnerũt waltero
qui erat ꝓͥmiceriꝰ et signifer ag¬
minis h̾emite. S licet miles
egregiꝰ claruiss tot milicie titu¬
lis. hiis tam̃ resistere omnino ñ
ualuit: s tam̃ p̃ciosam mortẽ
suã multo turcoꝵ sangͥne ꝯmẽ¬
dauit. Iirruit uere in illos ue¬
lut ursus esuriens nit̾ animalia:
et quos i octurs uni in uenit. et¬
pstrauit et uita pͥuauit. Simułr
et qui 9 eo erant armatu adhuc
uiui. iani uetem quã erant pas¬
suri fortit̾ uiudicabant. Et quã¬
diu eis arma ualuerũt: hostes
de uictoria nũꝙͣ tripudiauerũt.
S ibi multitudo audatiã. nõ au¬
dacia multitudinẽ suꝑauit: uͥ ꝙ
animositas num̾ositatem sextu¬
plo minorau̾it. stractis tandem
arnus it nõ animis laudabili mor¬

Expanded text:
olica legio victrix exsultat, et contra Petrum Eremitam, qui erat in quodam castello, nomine Civito, dimicat. Erat autem illud castrum supra Nicaeam civitatem constitutum. Contra quod Turci dum cursum suum dirigerent, obviaverunt Waltero, qui erat primicerius et signifer agminis Eremitae. Sed licet miles egregius claruisset tot militiae titulis, his tamen omnino resistere non valuit, sed tamen pretiosam mortem suam, multo Turcorum sanguine commendavit. Irruit enim in illos velut ursus esuriens in animalia, et quos in occursum invenit, prostravit et vita privavit. Similiter et qui cum eo erant armati, adhuc vivi jam necem quam erant passuri fortiter vindicabant, et quandiu eis arma valuerunt, hostes de victoria nunquam tripudiaverunt. Sed ibi multitudo audaciam, non audacia multitudinem separavit, nisi quod animositas numerositatem sextuplo minuerit. Fractis tandem armis et non animis, laudabili mor
Abbreviated transcription (Latin):
git ad aquilonẽ deuenit. Qui uͦ
remanserũt. nec xpĩane fidei
titulũ mutare uosuerũt: mortis
extota illa multitudine occide¬
rũt turci quos uoluerũt : et
quos libuit uti placuit captiua¬
uerũt. Quostam ad signũ po¬
sitos sagntabant: et ouui ludibri
o ꝓut eis placuit seruos dei cõ¬
tumeliabant. Et illi maluerũt
sic occinubere głose: quã negau¬
tes fidem dei cũ eis in feliciter
uiuere. Deus uͦ ut credimꝰ re¬
cepit eos iutra septa semꝑ uirẽ¬
tis paradisi: quĩ uoluerũt afi

Expanded text:
git ad aquilonem devenit. Qui vero git ad aquilonem devenit. Qui vero remanserunt, nec Christianae fidei titulum mutare voluerunt, mortis ex tota illa multitudine occiderunt Turci quos voluerunt, et quos libuit uti placuit captivaverunt. Quosdam ad signum positos sagittabant, et omni ludibrio, prout eis placuit, servos Dei contumeliis afficiebant, et illi maluerunt sic occumbere gloriose quam negantes fidem Dei, cum eis infeliciter vivere. Deus vero, ut credimus, recepit eos in septa sempiterni paradisi sui, quoniam noluerunt a
Abbreviated transcription (Latin):
rũ intisis. boumq et asiuoꝵ
alioꝵq petudũ sauguinẽ elicie¬
bant et bibebant. Alũ t̾rã hu¬
mectiorẽ fodiebant. et sic ori
apponebant: ardorẽ q sitis tẽ¬
ꝑabant. Aliĩ uruã suã in uase
aut in manib suis mingebant
bant. Q plura c. Nullũ erat
uite solatiũ: nisi sola mors ꝑe¬
untib erat subsidiũ. Tandeui
pͥnceps illoꝵ ramardus cũ tur¬
cis furtũ inũt fedus: malẽs
t ẽporalem uitã retin̾e̾. quã ꝓ
xp̃o mortẽ intali martiryo sub¬
ire. Dispositis itaq agminib
sins. simulauit ꝯadu̾sariis iuire
congressionẽ: sed mox ut exĩt
fecit ab illis ꝯ multis aliis digreᷤᷤ¬
sionẽ. Hen. heu. meticulosus
miles. nõ ab austro s ab aquilo¬
ne ꝓgressus. ꝙͣ eneruit̾ et effe¬
mninate ꝓ celesti rege et regno
dunicauit. qui nͭͨ dum uł leui
canit. Iure gͥ apud deũ euanes¬
centis głe iacturam ꝓmeruit :
et in sortem illiꝰ qui sedem suã ele¬

Expanded text:
orum incisis boumque et asinorum orum incisis boumque et asinorum aliarumque pecudum sanguinem eliciebant et bibebant: Alii terram humectiorem fodiebant, et sic ori apponebant, ardoremque sitis temperabant: Quidam urinam suam in vase, aut in manibus suis mingebant;bant. Quid plura? Nullum erat vitae solatium, nisi sola mors pereuntibus erat subsidium. Tandem princeps illorum Rainaldus cum Turcis furtivum iniit foedus, malens temporalem vitam retinere quam pro Christo mortem in tali martyrio subire. Dispositis itaque agminibus suis, simulavit cum adversariis inire congressionem, sed mox ut exiit, fecit ad illos cum multis aliis digressionem. Heu! heu! meticulosus miles, non ab austro, sed ab aquilone progressus, quam enerviter et effeminate pro coelesti rege et regno dimicavit! Qui necdum vel levi cavit! Jure igitur apud Deum evanescentis gloriae jacturam promeruit, et in sortem illius qui sedem suam ele
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾nã ubertatẽ frunẽti.
carius et uiui. ominiũq bo¬
noꝵ: que st̾ humane uite sus¬
tentamẽtũ. Turti uͦ metu
francoꝵ ꝑterriti longe ab illa
terra secesserant: s tũ explo¬
ratores suos dimiserãt. qui il¬
lis ad uentũ nr̃oꝵ et qnoma¬
do se haberent nunciarẽt. Qui
ut ꝑ int̾ nuncios conꝑerũt qr
ere nõ retinere possidere. ꝓti¬
nꝰ contra ilos accurrerũt. et cas¬
tellũ in quo erant obsidione crcũ¬
declerũt. Erat quippe in gen
nmerus illoꝵ: et copiosa mul¬
titudo. Aute portaui castellie¬
rat putens. et uixta ex alt̾a ꝑte
fons niuus: uixta quẽ ramar¬
dus pͥnceps xͥanoꝵ erigerat. et
in sidũs positis eoꝵ p̃stolabatur
ad uentũ. Turai uͦ uil hesitan¬
tes irruerũt in eũ. et multos
qui ꝯ eo erant octiderũt: alis aũ
in castrũ fugerũt.Alli aũt aꝙͣ
eis omnitio abstulerũt: et ui
rari debet omĩs anima fidelis.
Ob sessi itaq in tãtam sitis an¬
gustiã deuenerũt: ꝙ uenis eqͦ¬

Expanded text:
ubertatem frumenti, carnis et vini, omniumque bonorum quae sunt humanae vitae sustentaculum. Turci vero metu Francorum perterriti, longe ab illa terra secesserant, sed tamen exploratores suos dimise ant, qui iliis adventum nostrorum et quomodo se haberent, nuntiarent. Qui ut per internuntios compererunt, quod ere, non retinere: protinus contra illos accurrerunt, et castellum in quo erant, obsidione circumdederunt. Erat quippe ingens numerus illorum et copiosa multitudo. Ante portam castelli erat puteus, et juxta ex altera parte fons vivus, juxta quem Rainaldus princeps Christianorum exierat, et insidiis positis, eorum praestolabatur adventum. Turci vero nil haesitantes irruerunt in eum, et multos qui cum eo erant occiderunt; alii autem in castrum fugerunt. Illi autem aquam eis omnino abstulerunt, et in  quam venerari debet omnis anima fidelis. Obsessi autem in tantam sitis angustiam devenerunt, quod venis equ
Abbreviated transcription (Latin):
onĩs ꝯgregatio hominũ. que
beno auctore nõ gub̾uat᷑ s ei
elongat᷑. p̃pt̾ea et hii quia
prudentẽ pͥncipeni qui eoꝵ
dm̃aretur nõ habebant: rẽ¬
p̃hensibilia oꝑa faciebant.
Eccl̾ias em̃ et urbis palacia
destruebãt. et que ni cis e¬
rant auferentes plũbum quo
te gebantur abstrahebant:
et grecis uendebant. Unde im¬
ꝑator alexius nomine uehe¬
ment̾ iratus fuit: et eqnori¬
um sc̃i georgũ brachiũ. trans¬
meare p̃cepit. Qui ultra ꝓ¬
gressi dutẽ sibi elegernt: ⁊
quendã ramardũ sibi p̃posne¬
rũt. Qui licet pͥncipem ha¬
berent: eadem taũ raꝑme o¬
ꝑa agere nõ cessabant. Nã
domos quas inueniebãt ĩgin
9burebaut : et eccłias bons
suis ot facultatib demidadãt
Sic inchomediã usq uener̃t

Expanded text:
omnis congregatio hominum quae omnis congregatio hominum quae bono auctore non gubernatur, si elongatur. » Propterea et hi, quia prudentem principem qui eorum dominaretur non habebant, reprehensibilia opera faciebant. Ecclesias enim et urbis palatia destruebant, et quae in eis erant auferentes, plumbum quo tegebantur abstrahebant, et Graecis vendebant. Unde imperator, Alexius nomine, vehementer iratus fuit, et aequoreum Sancti Georgii Brachium transmeare praecepit; qui ultra progressi, ducem sibi elegerunt, et quemdam Rainaldum sibi praeposuerunt; qui licet principem haberent, eadem tamen rapinae opera agere non cessabant. Nam domos quas inveniebant igni comburebant, et ecclesias bonis suis et facultatibus denudabant. Sic Nicomediam usque
Abbreviated transcription (Latin):
lius. hic cũ fratrib suis eusta¬
cio et balduino et magna ma¬
im militũ peditũ q ꝑ hunga¬
riã it̾ arripuit : ꝑ uiã scilicet
quã cadolus magnꝰ in conꝑabi¬
lis rex francoꝵ. olim suo exer¬
citui fieri iter̾ usq constantis¬
nopolim p̃cepit. Porimꝰ gͥ ptrꝰ
heremita cũ suis et magna
gente alemannoꝵ constanti¬
nopolim uenit: et copiosam
longobardoꝵ gentẽ. nultesq
alios exdiu̾sis locoꝵ spacũs ag¬
gregatos in uenit. Quib mi¬
ꝑator licentiã introenndi inci¬
nitatẽ nũquã p̃buit: quia uir¬
tutẽ xͥane uilicie et maxime
francoꝵ suspectã seniꝑ habu¬
it. Adem tam̃ m̾catũ eis habe¬
re concedebat ꝙ inciunitate e¬
chium: quo ad usq ueniret.
formndabilis exercitꝰ francoꝵ
Turcoꝵ eĩ numerꝰ in finitus
erat: qui ad uentũ illoꝵ uestia¬
li mẽte sciebãt.An quoꝵ ma
tea ꝓbauit enentꝰ. omĩs equa¬
liter morti sub iacerẽt. Sed

Expanded text:
lius? Hic cum fratribus suis Eustalius? Hic cum fratribus suis Eustachio et Balduino, et magna manu militum peditumque per Hungariam iter arripuit. Per viam scilicet, quam Carolus Magnus, incomparabilis rex Francorum, olim suo exercitui fieri usque ad Constantinopolim praecepit. Primus igitur Petrus Eremita cum suis, et magna gente Alemannorum, Constantinopolim venit; et copiosam Langobardorum gentem, multosque alios ex diversis locorum spatiis aggregatos invenit. Quibus imperator licentiam introeundi civitatem nunquam praebuit; quia virtutem Christianae militiae et maxime Francorum suspectam semper habuit. Idem tamen mercatum eis habere concedebat, quod et in civitate echium, quoadusque veniret formidabilis exercitus Francorum. Turcorum enim infinitus numerus erat, qui adventum illorum bestiali mente sitiebant. In qurei probavit eventus, omnes aequaliter morti subjacerent. « Sed
Abbreviated transcription (Latin):
rat in illis dieb quidã qui
heremita extiterat noĩe
petrus. qui aput᷑ illos qui t̾re¬
na sapm̃t magni estiniabat᷑.
⁊ suꝑ ipõs p̃sules et abbates
apice rengionis efferebatur
eo ꝙ nec pane nec carne uesce¬
bat᷑ur. s tani uino aliis q cibis
stmẽcie in delicus que rebat.
Hic enĩ ea tempestate collegit
sibi nõ modit᷑ã equitũ peditũ¬
q multitudinẽ: et manisuaui
direxit ꝑ hungariã. Associatur
aũt cuidam duci thentunitoꝵ
noĩe godefrido: qui erat ensta¬
chu bolomiensis comitis filius
s offĩcio dignitatis dux erat
theotuntus. Hic wltu ele¬
gans. statura ꝓcerus dulcis
eloquio. morib egre giꝰ et in
tantũ lems. ut magis inise
monachũ quã milit ẽ figura¬
rec. Hic cũ hostem senciebat
ad esse. et immnunere p̃liũ. t ñc
audaci mente concipieb at ani¬
mũ: et quasi leo frendeus ad
nullius pauebat occursuni.
Et que lorica uł clipeus sustine¬
re poterat impetũ mutrois il¬

Expanded text:
rat in illis diebus quidam, qui eremita exstiterat, nomine Petrus, qui apud illos qui terrena sapiunt magni aestimabatur, et super ipsos praesules et abbates apice religionis efferebatur, eo quod nec pane nec carne vescebatur, sed tamen vino aliisque cibis stinentiam in deliciis quaerebat. » Hic ea tempestate collegit sibi non modicam equitum peditumque multitudinem, et iter suum direxit per Hungariam. Associatur autem quidam duci Teutonicorum, nomine Godefrido, qui erat Eustachii Boloniensis comitis filius, sed officio dignitatis dux erat Teutonicus. Hic vultu elegans, statura procerus, dulcis eloquio, moribus egregius, et in tantum lenis ut magis in se monachum quam militem figuraret. Hic tamen, cum hostem sentiebat adesse, et imminere praelium, tunc audaci mente concipiebat animum, et quasi leo frendens ad nullius pavebat occursum. Et quae lorica vel clypeus sustinere posset impetum mucronis il