comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt. nec causa tause nec ꝑsona
ꝑ sone p̾iudicat. hec mi uerba
omittamꝰ. ubi per eos nesciẽtes
u̾itas ipã locuta est. sed tu dictu¬
rus es hic eos errasse. ⁊ in falsã
sentẽtiã in causiꝰ cetidisse. Nos a̾
dicimꝰ ħeos nerũ dixisse. ⁊ hoc
ꝑte ip̃m facillime ꝓbaraꝰ. Si em̃
cpĩ uestͥ electi ab uniu̾sa ꝑte
tonati qͥcausã om̃iũ sustinerẽt.
⁊ si qͥd egissent gratũ ⁊ aceptuni
uet̾i hẽrent. tñ in eoqd̾ illos te¬
me ⁊ nõ recte dixisse arbitraris.
noͣ nis̃ ut t piudicent. uerũ g
dix̾unt. qr nec cansa cause nec ꝑ᷑¬

Expanded text:
erunt: \'Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\'. haec uerba uis omittamus, ubi per eos nescientes ueritas ipsa locuta est. sed tu dicturus es hic eos errasse et in falsam sententiam incautius cecidisse; nos autem dicimus hoc eos uerum dixisse et hoc per te ipsum facillime probamus. si enim episcopi uestri electi ab uniuersa parte Donati, qui causam omnium sustinerent et, si quid egissent, gratum et acceptum ceteri haberent, tamen in eo, quod illos temere et non recte dixisse arbitraris, non uis ut tibi praeiudicent, uerum ergo dixerunt, quia <nec causa causae nec pe
Abbreviated transcription (Latin):
xi cogñt᷑ ad bonũ: attende gͦ qdͣ
cõ adare nõ uis. Ideo uolũtas to
miscd̾iter impendit᷑  ut mala uo¬
luntas hõis dirigat᷑. Nam quis
nesciat nec dõpnari hoĩem nͥ u̾ito
malae uolutatis. nec libari nͥ lonã
hu̾it uolũtatẽ. nõ tñ ideo aui dili¬
gunt᷑. male sue uolũtati impune
⁊ crudelit̾ ꝑmittendi sũt. s u̾ po¬
testas dat᷑ ⁊ amalo ꝓhibendi tad
honũ cogendi. Nam si uolũtas
mala sẽs sue ꝑmittẽda ẽ librati
qͣre urłite recusantes ⁊ murimu
tam duris flagellis a malo ꝓhrr
ut execaret᷑ ⁊ cecatus ut muta¬
retur. mutatꝰ ut mitt̾et᷑ missus
ut qͣlia fec̾at merrore. tana ꝓ
u̾itate patet᷑. Si uolũtas mãia
sẽper sue ꝑmittenda est libtati.

Expanded text:
dixi, coguntur ad bonum? adtende ergo, quod considerare non uis. ideo uoluntas bona misericorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohiut excaecaretur, excaecatus, ut mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae
Abbreviated transcription (Latin):
cͤcentes ĩ xpm̃ habeãt indomibris
sins cõmies cibos ⁊ mẽsa̾ xpĩ
cõmunẽ hrẽ ñ possint. Nõne
ingemistimꝰ qd̾ uir ⁊ uxor ut
fide lr̃ cõiũgant coꝵr sua uirant

Expanded text:
t in domibus suis communes cibos et mensam Christi communem habere non possint. nonne ingemescimus, quod uir et uxor, ut fideliter coniungant corpora sua, iurant
Abbreviated transcription (Latin):
qui nobꝰ litr̾ario labore suo familia¬
riter inuotu̾unt. quoꝵ eloqͥum in¬
seniumq miramur. nõ solũ poctas
⁊ oratores qͥ eosdẽ ipõs falsos deos
genciũ. młtis opusculoꝵ suoꝵ lotis
cõtempuẽdos ridendos qr mõftrau̾t
quãuis illa suꝑsticiosa cõ cet̾i co¬
lerent. uerũ ⁊̃ illos qͥ hoc ñ can¬
tando. łdeclamando. s philoso¬

Expanded text:
familiariter innotuerunt, quorum eloquium ingeniumque miramur, non solum poetas et oratores, qui eosdem ipsos falsos deos gentium multis opusculorum suorum locis contemnendos ridendosque monstrarunt quamuis illa superstitiosa cum ceteris colerent, uerum etiam illos, qui haec non cantando uel declamando sed philoso
Abbreviated transcription (Latin):
tage miser̾ris aĩe tue platẽs teo
in audiẽdo u̾to nõ nro s ip̃ius.
Nec eiꝰ scͥpturas sit in memoria
tua figeres. ut contra eas cor el¬
audds. Displic tͥ qr traheris
nic̃iẽ traxeritis. Quid enĩ uoluimꝰ¬
tibi fecisti: qͥ ium̃to tͥ mox ãmoto
uti uoluisti: ⁊ te ad t̾rã gͣuiter
colisisti. Nam utiqr alius qͥ ad¬
ductꝰ est tecũ collega tuus illesꝰ
uenit. qui talia ipꝑ̃ sibi nõ fecit

Expanded text:
tasse miserereris animae tuae placens deo in audiendo uerbo non nostro sed ipsius nec eius scripturas sic in memoria tua figeres, ut contra eas cor clauderes. displicet tibi, quia traheris erniciem traxeritis. quid enim uolumtibi fecisisti, qui jumento tibi mox admoto uti noluisti, et te ad terram graviter collisisti: nam utique alius qui adductus est tecum, collega tuus illaesus venit, qui talia sibi ipse non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ranus circũcidit᷑ carnẽ. Sic tũc
regnãtib iustis cũ dño dõpnatis¬
qr impus uemo rebaptizabitur
Q illud qd̾ ista p̾figurãt. id est cur¬
cũtisio cordis ⁊ mũditõ cõsciẽ ma
nebit ĩ et̾nũ. Si gͦ illo tprẽ iñ

Expanded text:
anus circumciditur carne, sic tunc regnantibus iustis cum domino damnatisque impiis nemo baptizabitur, sed illud, quod ista praefigurant, id est circumcisio cordis et mundatio conscientiae manebit in aeternum. si
Abbreviated transcription (Latin):
corgitatõnes cordis. ⁊ tũc laus
orit unicuiq a deo. Pertintũ
ad iuduale̾ curã tuã dencie si
affluant ne apponas cor: ue in
eis putresce̾do moriat᷑: qd̾ sur¬
sũ eẽ deb ut uiu̾at te mneorũ
num̾o dẽputato de qͥb scͥptũ ẽ.
uiuent corda eorũ in scłm scłi.
Auditis qͣliter oret: audi ⁊aͥs ores.
ude me maxĩe cõsulẽd̾ putasti

Expanded text:
cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a deo. pertinet tamen ad uidualem curam tuam, deliciae si adfluant, ne adponas cor, ne in eis putrescendo moriatur, quod sursum esse debet, ut uiuat. te in eo numero deputato, de quibus scriptum est: Viuent corda eorum in saeculum saeculi. Audisti, qualiter ores, audi et, quid ores, unde me max
Abbreviated transcription (Latin):
osolmimo facis. si tñ fatis ut eccẽta
tholite baptism̃ nõ iteres. s ad ꝓ bes
ppciꝰ. tanqm̃ unius i̾ssime matris
que omĩb gentib ⁊ regenãdis p̾b
simum. ⁊ regen̾antis ub̾a infundit.
tanqmͣ umus possessionis xp̃i sese
usque ad t̾re t̾uminos porrigẽtis a
hoc u̾e fatis. cur nõ erũpis in exul¬
tantẽ ⁊ lib̾am uotẽ. curluc̾ne tue
tam utilem spẽborẽ p̃mis sb̾modio.
cur nõ discissis atꝙ abiectis u̾tĩb
pellib timide seruitutis xp̃iana potiꝰ
indutꝰ fidutia exiis ⁊ dici. ego u

Expanded text:
oso animo facis, si tamen facis, ut ecclesiae oso animo facis, si tamen facis, ut ecclesiae catholicae baptismum non iteres, sed adprobes potius tamquam unius uerissimae matris, quae omnibus gentibus et regenerandis praebet sinum et regeneratis ubera infundit tamquam unius possessionis Christi sese usque ad terrae terminos porrigentis, — si hoc uere facis, cur non erumpis in exultantem et liberam uocem ? cur lucernae tuae tam utilem splendorem premis sub modio? cur non discissis atque abiectis ueteribus pellibus timidae seruitutis christiana potius indutus fiducia existis et dicis: Ego u
Abbreviated transcription (Latin):
stolam tuã uelle recitare: qd̾ iõ sc̾ͥpsi
notum id poꝰea facem qd̾ me nõ sꝑares
eẽ facturũ offendem car i ͫ ⁊ iustam
de me ap̃ cõmunes amitos q̃relam
depon̾es Ꝙid gͦ te impediat ad res¬
c̾bend̾ uõ iudeo. Si eĩ rebaptizas.
nich̾ ẽ qd̾ hõies de tuo tollegio for¬
mides. cũ id te rescͥpseris fate̾. qd̾
te ili face̾ ⁊̃ si nolles iuberẽt. Cũ
aũt id qnͣtis potu̾is dotum̃tis faciẽd̾
eẽ defend̾is: nõ solũ nõ suscẽsebunt.
s eciã p̾dicabũt. Si aũt nõ rebapti¬
mine.arripe queso te. nõ cuiꝰ quã hõis
uerearis. aut exhorreas potestatẽ.
Transit honor hħꝰ scłi. trãsit ambitõ.
infut᷑o xͥ iudicio nec ab si de gradate
nec cathedre uelate. nͨ sc̃imonialiũ¬
lebũt᷑ ad defensionẽ ubi teꝑit attu¬
sare cõsciẽtia ⁊ tõsciẽtiarũ arbiter
iudicare. Que hic honorãt ĩ in hono
honori nrõ exhibent᷑. defendẽt᷑ forte
malam Quod gͦ tam pio. ⁊ tã religi¬

Expanded text:
le recitare. quod ideo scripsi, ne, cum id postea facerem, quod me non sperares esse facturum, offenderem caritatem et iustam de me apud communes amicos querelam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas, nihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripseris facere, quod te illi facere, etiam si nolles, iuberent. cum autem id quantis potueris documentis faciendum esse defenderis, non solum non suscensebunt, sed etiam praedicabunt. si autem non rebaptimine, arripe, quaeso te; non cuiusquam hominis uerearis aut exhorreas potestatem. transit honor huius saeculi, transit ambitio. in futuro Christi iudicio nec absidae gradatae nec cathedrae uelatae nec sanctimonialiuebuntur ad defensionem, ubi coeperit accusare conscientia et conscientiarum arbiter iudicare. quae hic honorant, ibi oneranhonori nostro exhibentur, defendentur forte malam. Quod ergo tam pio et tam religi
Abbreviated transcription (Latin):
reliqr̾e Q uo mͦ id agamꝰ ad¬
erit deꝰ : si eis ñ ita gͣuit̾ in¬
digrnet᷑ Alioqͥn ⁊ mansuetudo
quã suare cupimꝰ ⁊ disciplina
qua uti mod̾ate nitim᷑ impedi¬
ri potest. si deo aliud n
occulto ꝑlac siũe iũ¬
dicanti ħ tm̃ malũ flagello a¬
criore plectẽdũ. siue ⁊̃ uehe¬
m̃cius irascẽti. si nõ correctis
nͣ ad se cõu̾sis ad tẽpꝰ eẽ uolu̾i
impunitũ. Prescribit nobꝰ qͦdã

Expanded text:
agamus, aderit deus, si eis non ita grauiter indignetur. alioquin et mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo aliud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum siue etiam uehementius irascenti, si non correctis nec ad se conuersis ad tempus esse uoluerit inpunit
Abbreviated transcription (Latin):
sa da oꝑa instamus. Tertiũuo
si deut uolu̾it. tonqmͣ putre nox¬
ĩq resecari. ualde misentb̾dig̃
pimet. Si aũt uł ampliꝰ uolu̾it
uel ne bor quidẽ ꝑmisit̾ altio¬
ris ⁊. ꝓuecto iustioris cõsiii rõ
lõ ge meliꝰ nouit ip̃e qmͣ uot.
Modo cũ ap̃ calamã eẽ ut nost᷑
uitã graui dolore uł cosolarẽtur
afflicti uel sedarẽt᷑ accensrquãtu
potuimꝰ qd̾ in tpr̃e oportuisse existi
ut. hac occasione ãmon̾emꝰ eos qd
remouẽda p̾senti sollititudĩe. ue¬
rum ecã ꝓ inqͥrenda salute ꝓpenia.
Multa a nob̾ audier̃t. inltũ ⁊ ip̃i
rogau̾ũt. S absit ut tales ser¬
ui si unus qͦs ab eis rogari delec
ad hoc eẽ nitendũ seruata man
aut cet̾os det̾eamꝰ eoꝵ imitari ꝑ¬
u̾sitatẽ. aut ceto̾s optemꝰ eoꝵ ini¬
tari correctionẽ. Dampna que
illata sũt uł tołant᷑ a xͥanis. łre¬
sartiũt᷑ per xͥianos: mĩarũ nos
lucra qͥb adqͥrendis cũ pericło ⁊̃

Expanded text:
sa opera instamus. tertium uero si deus uoluerit tamquam putre noxiumque resecari, ualde misericorditer puniet: si autem uel amplius uoluerit uel ne hoc quidem u permiserit, altioris et profecto iustioris consilii ratlonge melius nouit ipse quam nos. Modo cum apud Calamam essemus, ut nostri in tam graui dolore uel consolarentur afflicti uel sedarentur accensi, quantum potuimus. quod in tempore oportuisse existimut hac occasione admoneremus eos, quid remouenda praesenti sollicitudine uerum etiam pro inquirenda salute perpetua. multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi rogauerunt; sed absit. ut tales serui simus, quos ab eis rogari delectad hoc esse nitendum seruata mansaut ceteros deterreamus eorum imitari peruersitatem aut ceteros optemus eorum imitari correctionem. damna, quae inlata sunt, uel tolerantur a Chrissarciuntur per Christianos. animarum nos lucra, quibus adquirendis cum periculo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiãt᷑ possũt mou̾e: ł ap̃nos eaco¬
gitãto uł qͦs dignũ ẽ ut possumꝰ
cõsulendo q̃ramꝰ. cõsidera tũne
torte totũ illd̾ qd̾ de cõclusis incar¬
cere spiritib qui in dieb noe
no ad inferos ñ ꝑtineat: s ad
illa pociꝰ tpr̃a. qͦꝵ formã ad hec
tpr̃a tnͣstulit illa qͣpe res gesta
forma fu̾at futuroꝵ ut hii qͥ cͤdt̃¬

Expanded text:
tiantur, possunt mouere, uel apud nos ea cogitando uel quos dignum est et possumus, consulendo quaeramus. Considera tamen, ne forte totum illud, quod de conclusis in carcere spiritibus, qui in diebus Noe no ad inferos non pertineat, sed ad illa potius tempora, quorum formam ad haec tempora transtulit. illa quippe res gesta forma fuerat futurorum, ut hi, qui mod
Abbreviated transcription (Latin):
scrui dei de manib int̾fic̾e conã¬
ciũ lb̾ati sũt ⁊ młta extorta pꝰ¬
facile illa ł oĩo nõ fierẽt uł te¬
pta nõ siorẽt de si cinis maxie¬
qr pͥmates ea sieri ꝑłiciꝙ uetu¬
issent: Hr oinde in unu̾sa illa ci¬
uitatẽ ñ innotẽtes a notẽtib
s minꝰ uocẽtes a notẽtiorib
pot̾is fortasse disc̾n̾e. Nã in
paruo ꝑccõ illi sũt qͥ metu di¬
territi. maxiẽꝙ ne offendeut
eos qͦs in illo opido plurimũ
posse ⁊ inimicos eccłie nou̾ãt.
oponi fre ñ ausi sũt. Stelerati
at᷑ om̃s qͥb ⁊ si nõ faciẽtib n in

Expanded text:
serui dei de manibus interficere conantium liberati sunt et multa extorta prfacile illa uel omnino non fierent uel coepta desisterent, si ciues maximeque primates ea fieri perficique uetuissent. Proinde in uniuersa illa ciuitate non innocentes a nocentibus sed minus nocentes a nocentioribus poteris fortasse discernere. nam in paruo peccato illi sunt, qui metu deterriti maximeque, ne offenderent eos, quos in illo oppido plurimum posse et inimicos ecclesiae nouerant, opem ferre non ausi sunt; scelerati autem omnes, quibus etsi non facient
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdentissiẽ cogitare: ad quã te
de cuiꝰ qͥde florib si cũ tua pͣdẽ¬
tia disputemꝰ. nõ ẽ u̾end̾ net᷑
difficile ꝑsuadeit᷑: aut u̾e eciã
ũ facile octurrat quẽ ad mod̾
flere ciuitas debeat. Cõmemgra¬
uit poeta ille nrar clarissimꝰ lit¬
tarił qͦsdam flores ytalie: s uos
floruit t̾ra illa uiris. quã qͥb
aserit armis. ĩmo uͦ ñ armis s
flãmis. nͥ arserit s incend̾it. Qd̾
tantũ scelꝰ si fu̾it impunitũ ułła
digna correctione puaꝵ. florẽ¬
te᷑ te priãm putas uelicturũ.
Ofloros ñ plane fructũ: s spina¬
rum. Comꝑa nc̃ utͫ malis flor̾e
pat̾ã tuã piẽ ͤ an impunitate
cor rectis morib an securis ausib.
comꝑa ista. ⁊ uide utͫ ĩ patͥe
tue auiore nos iũcas: ut᷑ eam
mag̃ ueriꝰꝙ cupias flore̾ quanos.
Iintũe paululũ ipõs de re publi¬
calibꝰs. ũde illũ affectũ amãtissĩ
cuiꝰ ebibisti ad̾ ullꝰ sit pat̾e cõsu¬
lendi modꝰ aut fins lomis: intu̾e

Expanded text:
pl\'Udentissime cogitare, ad quam te de cuius quidem floribus si cum tua prudentia disputemus, non est uerendum, ne tibi difficile persuadeatur aut uero etiam non facile occurrat, quem ad modum florere ciuitas debeat. commemorauit poeta ille uestrarum clarissimus litterarum quosdam flores Italiae; sed nos floruit terra illa uiris, quam \'quibus arserit armis>, immo uero non armis sed flammis nec arserit, sed incenderit. quod tantum scelus si fuerit inpunitum nulla digna correctione prauorum, florentem te patriam putas relicturum? o flores non plane fructuum sed spinarum! compara nunc, utrum malis florere patriam tuam pietate an impunitate, correctis moribus an securis ausibus; compara ista et uide, utrum in patriae tuae amore nos uincas, utrum eam magis ueriusque cupias florere quam nos. Intuere paululum ipsos de re publica libros, unde illum affectum amantissimi ciuis ebibisti, quod nullus sit patriae consulendi modus aut
Abbreviated transcription (Latin):
quã illoꝵ deoqr imitatõ qͣlos destͥbũ¬
tur ⁊ cõm̃dant᷑ lict̾is eoꝵ. Demq
ii doctissĩ uiri qͥ rem publicam
ciuitate̾ ꝙ t̾renã qͣles eis eẽ deb̾e̾
iudebat᷑ mag̃ domesticis disputa¬
quã publicis accõnib instituebãt
atqr formabãt: Egregios atq lau¬
dabiles qͦs putabãt hoĩes potiꝰ qmͣ
deos suos mutandos ꝓponebãt. er¬
udiẽde indoli iuue̾tutis. ⁊ reuera
terẽcianꝰ ille adolescẽs. qͥ expectãs
tabulã pictã inpariete ubi pictu¬
ra erͣ de adult̾io regis deoꝵ. libi¬
diẽm qua rapiebat᷑. stimuł ĩ tã¬
te auctoritatis accẽdit. nlło mͦ ĩ
ind̾ flagiciũ uł cõcupistẽdo lab̾et̃.¬

Expanded text:
am illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. Denique illi doctissimi uiri, qui rem publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere uidebatur, magis domesticis disputaquam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae auctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium u
Abbreviated transcription (Latin):
qmĩ rem illicissimã atq indi¬
gnissimã cłicis ꝓ hib̾e temp¬
tantib eccłia lapidata ẽ. Deinde
pꝰ dies ferme octo cum leges
notissimas ep̃s ordini replicass
⁊ dum ea que iussa fũt ueluti
implere disponũt. It̾ũ¬

Expanded text:
quam rem inlicitissimam atque indiquam rem inlicitissimam atque indignissimam clericis prohibere temptantibus ecclesia lapidata est. deinde post dies ferme octo, cum leges notissimas episcopus ordini replicasset et dum ea, quae iussa sunt, uelut implere disponunt, it
Abbreviated transcription (Latin):
in quis fas ñ e nͥ salm hõibus
imꝑtire. ⁊ pro statu meliore
causis ad eẽ. ⁊ ap̃ om̃ipotẽtem
deũ ueniã alioꝵ mereri delictis.
hot oĩo seruare conam̃: ut
seu̾ore tensura nemo plectat᷑
n a nobꝰ n ab alio ullo int̾ce¬
detib nobꝰ ⁊ salutẽ hõib cupimꝰ
imꝑtire. que posita est in rͨte
uiuendi felicitate. nõ in male
faciẽdi securitate: Ueniã qͦr ñ
delictis mereri. Quod impet̾re
nͣͥ ꝓ correctis om̃o ñ possumꝰ:
Adiungis r̃ ꝑ dicis quãta possũ
supplicatõne deposto ut si defen¬
denda res est innoxius defenda¬
tur. ab in nocẽtib molestia se¬
ꝑet᷑. Accipe breuit̾ que cõmissa
sũt : ⁊ noxios ab innocẽtib ip¬
se disc̾ne. Contra recentissiãs
leges. Kalendis iuniis festo
pagauoꝵ sacͥlega sollẽpnitas
agitata est nemine ꝓhibente
tam insolenti ausu. ut qd̾ nͨ u¬
nani tẽporib fcm̃ est peculẽtissĩa
turba saltantiũ in eode̾ ꝓrsus
uico añ fores tnͣsiret eccħ̾e.

Expanded text:
salutem hominibus impertire et pro statu meliore causis adesse et apud omnipotentem deum ueniam aliorum mereri delictis\'. hoc omnino seruare conamur, ut seueriore censura nemo plectatur neque a nobis neque ab alio ullo intercedentibus nobis, et salutem hominibus cupimus impertire. quae posita est in recte uiuendi felicitate, non in male faciendi securitate. ueniam quoque delictis mereri, quod impetrare nisi pro correctis omnino non possumus. adiungis etiam et dicis: Quanta possum supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur\'. Accipe breuiter, quae commissa sint, et noxios ab innocentibus ipse discerne. contra recentissimas leges Kalendis Iuniis festo paganorum sacrilega sollemnitas agitata est nemine prohibente tam insolenti ausu, ut, quod nec Iuliani temporibus factum est, petulantissima turba saltantium in eodem prorsus uico ante fores transiret ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. gnͣdo lapidatõib reddita
ẽ. Qua transata cõtinuo t̾tiã
lapidationẽ ⁊ pꝰstͦmo ignes et¬
clesiastitis tectis atq hoĩb in¬
tulerũt. unũ suorũ dei qͥ ober¬
rans occurrere potuit occid̾ũt.
cet̾is ꝑtim nbi potu̾ãt latitãtib
ꝑtim qua potu̾ũt fugiẽtib.
Cum int̾ea cõtrusus atq toarta¬
tus qͦdã locose occultar ep̃s:
ubi se ad mortẽ q̃rẽtiũ uotes
audiebat sibiq int᷑ pãtiũ qd̾ eo
ñ ĩuẽto gͣtatis tãtũ ꝑpetͣssent
scelus. Gesta sũt hec abhora fꝰ¬
me detima us ad noctis ꝑtim
nõ minimã. Nemo cõpesce.
nemo sb̾uenire tẽptauit illoꝵ¬

Expanded text:
do lapidationibus reddita est, qua transacta continuo tertiam lapidationem et postremo ignes ecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt, unum seruorum dei, qui oberrans occurrere potuit, occiderunt ceteris partim, ubi potuerant, latitantibus partim, qua potuerant, fugientibus, cum interea contrusus atque coartatus quodam loco se occultaret episcopus, ubi se ad mortem quaerentium uoces audiebat sibique increpantium, quod eo non inuento gratis tantum perpetrassent scelus. gesta sunt haec ab hora ferme decima usque ad noctis partem non minimam. nemo compescere, nemo subuenire te
Abbreviated transcription (Latin):
ruo saltẽ capitolio ista ꝓhilõs le¬
ge̾t᷑. hec mala dedecoris impieta¬
tis ꝙr plenissiã si nemine ꝓmiben¬
te in ppłis ferueãt. adorẽt᷑ intẽ¬
tant effundat᷑ patͥmonia diuitũ
ciuitates florere diꝯͣ: hoꝵ pla¬
ne floꝵ ñ t̾ra f̾tilis. aliqua opu¬
lens utꝰ s illa clea flora digna
mat̾ inuẽta est: cuiꝰ ludis teniti.
tam effusiore ⁊ licentiore turꝑi¬
diẽ celebrant᷑: ut qͥ uis intelłigat
qͣle dñm sit ad̾ platari alit̾ nõ¬

Expanded text:
suo saltem Capitolio ista prohibens lesuo saltem Capitolio ista prohibens legeretur? haec mala dedecoris impietatisque plenissima si nemine prohibente in populis ferueant, adorentur in temtant, effundantur patrimonia diuitum, ciuitates florere dicuntur? horum plane florum non terra fertilis, non aliqua opulens uirtus sed illa dea Flora digna mater inuenta est, cuius ludi scenici tam effusiore et licentiore turpidine celebrantur, ut quiuis intellegat, quale daemonium sit, quod placari aliter no
Abbreviated transcription (Latin):
forsitãn ñ debomꝰ. lege łrecole
ĩ eisdẽ lib̾s qm pͥdẽt̾ dissẽat᷑ ulło
mͦ potuisse scͥptõnos ⁊ accõnes
recipi comẽdariũ nͥ mores recipi¬
ẽtiũ cõsonarẽt. Ita clarissimoꝵ
uirorũ ĩ re publica excellẽciũ
⁊ de re publica disputãtiũ au¬
ttoritate fͣmat᷑. neqͥssi mos hõie
fieri deorũ imitatõne peiores
ñ sane u̾oꝵ s falsorũ atꝙ tĩctoꝵ
At .n. illa oĩa q̃ antiqͥtꝰ de uita
deoꝵ morib q̃ cõscͥpta sũt. Ionge
alit̾ sũt intlłigẽda atꝙ ĩtptan¬
da sapiẽtib. Ita uͦ ĩ templis po¬
puł ꝯgͦgatis recitari h̾mõi salu¬
bres int̾p̾tatõnes heri ⁊ midiꝰ t̾ciꝰ
audiuimꝰ. Queso te sicine cecũ ẽ
huãnũ genꝰ adu̾sus u̾itatẽ. ut
tam aꝑta ⁊ manifesta nõ sẽtiat.
tot locis pingint᷑. fundit᷑. tundi¬
tur. sculpit᷑. scͥbit᷑. legit᷑. agit᷑.
cantat᷑. saltat᷑. iꝑit̾ adult̾ia tã¬
ta cõmittens. quãtũ erat ut in

Expanded text:
bemus. lege uel recole, in eisdem libris quam prudenter disseratur nullo o potuisse scriptiones et actiones recipi comoediarum, nisi mores recipientium consonarent. ita clarissimorum uirorum in re publica excellentium et de re publica disputantium auctoritate firmatur nequissimos homines fieri deorum imitatione peiores non sane uerorum sed falsorum atque fictorum. At enim illa omnia, quae antiquitus de uita deorum moribusque conscripta sunt, longe aliter sunt intellegenda atque interpretanda sapientibus. ita uero in templis populis congregatis recitari huiusce modi salubres interpretationes heri et nudiustertius audiuimus. quaeso te, sicine caecum est humanum genus aduersus ueritatem, ut tam aperta et manifesta non sentiat? tot locis pingitur, funditur, tunditur, sculpitur, scribitur, legitur, agitur, cantatur, saltatur Iuppiter adulteria tanta committens; quantum erat, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
tiaut . ⁊ alib eĩ dicit apłs. Qiuis em̃
tradisceruit ad̾ iõ dicit qr de massa illi
pdicõns que facta est exadam nõ
discͤut hoinem ut faciat uas in hono y ei
rote᷑ uel cogitatõne ⁊ dic̾e Disc̾nit
me fites mnea. dist̾t me oĩo mea¬

Expanded text:
riantur. talibus dicit apostolus: quis enim te discernit? quod ideo dicit, quia de massa illius perditionis, quae facta est ex Adam, discernit hominem, ut eum faciat uas in honorem, nuoce uel cogitatione et dicere: "discernit me fi
Abbreviated transcription (Latin):
ne finrant. actidit eis. ut doleãt
⁊ fimãt Nñ solũ dͥa ⁊ sanati uit̾ã uti
fimũt pꝰ dolores. que tantis penis
uerũ ⁊̃ qd̾ aliqũ eam dolore fuert̃
quã ne finiret dolore uiluerũt.
haret ⁊̃ hoc magñ malũ ac uehe

Expanded text:
ne finiant, accidit eis, ut et doleant ne finiant, accidit eis, ut et doleant et finiant, non solum quia et sanati uitam utique finiunt post dolores, quae tantis poenis uerum etiam quod aliquando eam dolore finierunt, quam ne finirent, dolere uoluerunt. Habet etiam hoc magnum malum ac u
Abbreviated transcription (Latin):
declinãt accesãt. ueluti si quisqnͣi
fliuno rapiendꝰ rruat latronem. be¬
stiam ue sugiendo. iactãt in mare tẽ¬
pestate semente aliqũ ⁊ alimẽta.⁊
ut uiuant ꝓiciũt unde uiuũt. ne
tito finiat᷑ qd̾ uel in labore uiuitur
Quantis laborib agit᷑. ut longiore
tempore laboret᷑. ⁊ mors cum imipẽ¬
tere ceꝑit. ideo cauet᷑ ut diutius¬
timeatur Nam iter tot tasus fra¬
gilitatis humane quã młte mortos
timẽt᷑. quarũ terte una cum uenerit.
resctat cet̾as ñ timeri. ⁊ tñ fugit᷑ u¬
na: ꝯ om̃s timeant᷑ qͥb excruciant᷑
dolorib qui curant᷑ a medicis ⁊ ase¬
cant᷑  Nũqͥd ut nõ moriãt᷑. sed ali¬
quãto serius moriant᷑. Multi cruci¬
atꝰ suscipiunt᷑ certi. ut pauci dies ad¬
itiant᷑ incerti: ⁊ nõ nũquã ipĩs dolo¬
rib incti cõtinuo moriũt᷑. quos mor¬
tis timore suscipiũt᷑ : ⁊ ꝯ om̃ino ñ
eligant u̾itã fimre ne doleãt. s dole

Expanded text:
declinant, accelerant, ueluti si quisquam declinant, accelerant, ueluti si quisquam fluuio rapiendus inruat latronem bestiamue fugiendo. iactant in mare tempestate saeuiente aliquando et alimenta et, ut uiuant, proiciunt, unde uiuunt, ne cito finiatur, quod uel in labore uiuitur. quantis laboribus agitur, ut longiore tempore laboretur! et mors cum inpendere coeperit, ideo cauettimeatur. nam inter tot casus fragilitatis humanae quam multae mortes timentur, quarum certe una cum uenerit, restat ceteras non timeri! et tamen fugitur una, ut omnes timeantur. quibus excruciantur doloribus, qui curantur a medicis et secantur! numquid ut non moriantur? sed ut aliquanto serius moriantur. multi cruciatus suscipiuntur certi, ut pauci dies adiciantur incerti, et nonnumquam ipsis doloribus uicti continuo moriuntur, quos mortis timore suscipiunt, et cum omnino non eligant uitam finire, ne doleant, sed dolere,
Abbreviated transcription (Latin):
rexit. nͥ forte ad huc mũdꝰ amandꝰ est
tanta rerĩ labe cõt᷑tꝰ. ut eciã sp̃em se¬
ductionis amiserit. nã quãtũ illi lau¬
dand̾i atq p̾dicandi qͥ dignati nõ sũt
cũ mũdo ⁊̃ florente florere tm̃ incͤ¬
pandi ⁊ accusandi sũt qͦs ꝑire cum
pereunte deloctat. labores ⁊ ꝑ icła
⁊ exicia hꝰ tnͣsitorie uite si ꝓ eadem
uita qñdoꝙ fimẽda subeũtur. ut mo¬
rs eiꝰ ñ om̃ino auferat᷑. sed paululũ
differat᷑ Quãto mag̃ ꝓ et̾na subeũda
sũt. ubi mortẽ nec natura sollicite
canet. nec ignaniã tͣpit̾ timet. nͦ
sapĩa fortit᷑ sustinet Nulli qͥrre erit:
que ñ erit. habeat gͥ te uita et̾na
indilectorib suis. Nonne cernis. h
uita miserabił. ⁊ egena quam uehe¬
mẽtes habeat. ꝙͣtũꝯq gͥ obliget a¬
matores suos. qm tñ ꝑiculo eius se¬
pe turbati.ciciꝰ eam siniũt. eo ip̃o
quo finire formidãt. ⁊ mortẽ dum

Expanded text:
rrexit, nisi forte adhuc mundus amandus est rrexit, nisi forte adhuc mundus amandus est tanta rerum labe contritus, ut etiam speciem seductionis amiserit. nam quantum illi laudandi atque praedicandi, qui dignati non sunt cum mundo etiam florente florere, tantum increpandi et accusandi sunt, quos perire cum pereunte delectat. Labores et pericula et exitia huius transitoriae uitae si pro eadem uita quandoque finienda subeuntur, ut mors eius non omnino auferatur, sed paululum differatur, quanto magis pro aeterna subeunda sunt, ubi mortem nec natura sollicite cauet nec ignauia turpiter timet nec sapientia fortiter sustinet! nulli quippe erit, quae non erit. habeat igitur te uita aeterna in dilectoribus suis. nonne cernis, haec uita miserabilis et egena quam uehementes habeat quantumque sibi obliget amatores suos? qui tamen periculo eius saepe turbati citius eam finiunt eo ipso, quo finire formidant, et mortem dum
Abbreviated transcription (Latin):
norabilib ac desiderabilib
filiis armẽtario ⁊ pauline. augꝰtiꝰ
indno salutem. uir egͦ guis filius
mens rciferius affinis uest̾. retu¬
ne hilaratꝰ ⁊ ibidem metues ne aliud
suadeat ille temptator aͥ bonis talib
antiqͥtꝰ nindet. exhortandam paucis
credidi caritatem tuã dñe exine meri¬
toq honorabił. ⁊ desidabili fili. ut cogi¬
tes quod in diuinis eloqͥiis legit᷑. ne
tardos cõuerti.addim̃. neq differas
de die indiem. atq arripias curesq
reddendum qd̾ ei to uouisse nosti. qui
⁊ debita erigit. ⁊ ꝓmissa ꝑsoluit Nam
⁊ hoc scͥptũ est. uouete ⁊ reddite dño
deo uestro qm̃quã ⁊ sinõ uouisses. qͥd
aliud tibi suadẽdũ fuit aut qͥd melius
ab homine fieri põt: quã ut ei se re¬
stituat. a quo institutꝰ est : p̾sertĩ qr
caritatis erga nos dei tm̃ apparut
atq illuxit indiciũ ut filiũ suũ uni¬
genitũ mũt̾et qͥ pro nob̾ moreretur
nãt. s ei q̃ pro ip̃is mortuuꝰ est ⁊ resm¬

Expanded text:
 ac desiderabilibus filiis, ARMENTARIO et PAULINAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Vir egregius, filius meus Ruferius, affinis vester, retune exhilaratus, et ibidem metuens ne aliud suadeat ille tentator qui bonis talibus antiquitus invidet, exhortandam paucis credidi Charitatem tuam, domine eximie meritoque honorabilis et desiderabilis fili, ut cogites quod in divinis eloquiis legitur, Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem ; atque arripias curesque reddendum quod ei te vovisse nosti, qui et debita exigit et promissa persolvit. Nam et hoc scriptum est: Vouete et reddite domino deo nostro. quamquam etsi non uouisses, quid aliud tibi suadendum fuit aut quid melius ab homine fieri potest, quam ut ei se restituat, a quo institutus est, praesertim quia caritatis erga nos dei tantum apparuit atque inluxit indicium, ut filium suum unigenitum mitteret, qui pro nobis moreretur? uant sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resu
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatẽ auidã rerũ extra nrãm
potestatẽ cõstitutarũ pellit ex m̃o
⁊ quodã modo expirat. Ibi eĩ labor
ipsscendis atq retinẽdis uolũtas
nõ satis est. qͥa cõsequẽtẽ ñ ht̃
facłtatẽ: Iusta u̾o uita cum no¬
lumꝰ ad est. qr eã ipãm plene
uelle iusticia est. noc plus aliqͥd
ꝑficienda iusticia. quam ꝑ fectã carnt uolũta¬
tem req̾rit. bide si labor est. ubi uel
reqͥes ibi sinis appetendi. ⁊ milla cau¬
sa laborãdi. S hec rol̃tas ut plena
sit. oportet ut sana sit. Erit aũt sana
si medicũ nõ refugiat. cuiꝰ soluiꝰ grã
sanari pot a morbo desidioꝵ noxioꝵ
omis dicens. qͥa diffusa ꝑ spm̃ scm̃¬

Expanded text:
cupiditatem auidam rerum extra nostram potestatem constitutarum pellit ex animo et quodam modo expirat. ibi enim labor, ipiscendis atque retinendis uoluntas non satis est, quia consequentem non habet facultatem. iusta uero uita, cum uolumus, adest, quia eam ipsam plene uelle iustitia est nec plus aliquid perficienda iustitia quam perfectam uoluntatem requirit. uide, si labor est, ubi uellrequies, ibi finis appetendi et nulla causa laborandi. sed haec uoluntas ut plena sit, oportet ut sana sit; erit autem sana, si medicum non refugiat, cuius solius gratia sanari potest a morbo desideriorum noxleue dicens, quia diffusa per s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ubi sentitis nõ uos incellige̾ in¬
t̾mi credite dĩns eloq̾is qa ⁊ li¬
bum hõis est arbit̾um ⁊ grã dei
sũ tuiꝰ ad iutorio lib̾um arbitͥu
⁊ qͣd̾ pie creditis. ut ĩ sapiẽt̾ in¬
telligagis orate. ⁊ ad hoc ip̃m
eĩ id est ut sapiẽter intelligamꝰ.
est utiq lib̾um arbit̾um: insr n.
ulrro arbit̾o intellig̾emꝰ atq sa

Expanded text:
et, ubi sentitis non uos intellegere, interim credite diuinis eloquiis. quia et liberum hominis est arbitrium et gratia dei, sine cuius adiutorio liberum arbitrium et quod pie creditis, ut etiam sapienter intelligatis orate. Et ad hoc ipsum enim, id est, ut sapienter 123 intelligamus, est utique liberum arbitrium. Nisi enim libero arbitrio intelligeremus atque sa
Abbreviated transcription (Latin):
amor̾ uite istiꝰ. qd̾ multi dũ uolũt
paulo diucius uiu̾e gͣuit̾ offendt̃
deũ. aput ꝙ est fons bice Atq
ita dum ab eis frustͣ qͥ neccessario
futmꝰ est uite sinis metituitur.
illinc ꝓhibent᷑. ubi sine fine unmi¬
tur.huc accedit. qͥa uita misera
ĩ si poss eẽ ꝑpetua uullo mͦ beate
uite ĩ breuissime cõꝑanda est.
⁊ tñ isti amando miserrimam
ꝯ in hac ipã quã male diligũt.
hoc uelint qd̾ in alt̾a ꝑdunt qͥ a
utiq in ista net miseriã diligñt.
nuam beati eẽ uolũt. noc breuitatẽ¬
⁊ eam finiri nolũt. tñ qͥa uita ẽ.
sic amatur ut sepe ꝓpt̾ eã lic
miseram ⁊ breuẽ. beata ⁊ sempi¬
t̾na amittat᷑. his ꝯfidłitis quid
magnũ uita etua iubeat amato¬
rib suis cum se iubet sic ama¬
ri quẽ ad modũ hec amat᷑ a suis.
an uero dignũ est nel ferẽdũ
cum contẽpnũt᷑ oiã que amã¬
tur umiũdo. ut uita pꝰ panlulum
fimenda saltẽ ipm paululũ te

Expanded text:
itae istius, quod multi, dum uolunt paulo diutius uiuere, grauiter offendunt deum, apud quem est fons uitae, atque ita, dum ab eis frustra, qui necessario futurus est uitae finis, metuitur, illinc prohibentur, ubi sine fine uiuitur. huc accedit, quia uita misera, etiam si posset esse perpetua, nullo modo beatae uitae etiam breuissimae comparanda est. et tamen isti amando miserrimam cum in hac ipsa, quam male diligunt, hoc uelint, quod in altera perdunt, quia utique in ista nec miseriam diligunt, nam beati esse uolunt, nec breuitatenam eam finiri nolunt; tantum quia vita est, sic amatur, ut saepe propter eam, licet miseram et brevem, beata et sempiterna amittatur. 4. His consideratis, quid magnum vita aetribus suis, cum se iubet sic amari, quem ad modum haec amatur a suis? an uero dignum est uel ferendum, cum contemnuntur omnia, quae amantur in mundo, ut uita post paululum finienda saltem
Abbreviated transcription (Latin):
uis ñ sit gitulanda libertas qua
fit ut ñ debeat᷑ qd ꝯ lucro reddit᷑
eĩ talis eris sinõ fec̾is qd̾ uousti
quaus mansiss si nicħ tale uouis¬
ses. cmor eĩ tũc eẽs. nõ peioe:
modo autem tm̃ qd̾ absit miserior
si fidem deo fregcris: quãto bra¬
cior si per solu̾is ⁊ idõ ñ te nouisse
peniteat. in mo gaude iã t᷑ ñ lic̾e:
qd cum tuo det̾mẽto licuiss . Adgͦ¬
dere itaq intrepidꝰ ⁊ dicta imple
factis. ir̃e adiuuabit qͥ uota tua
erpetit. felre est necessitas que
in meliora cõpollit. Una sola cã
eẽ posset. q̃te id qd̾ uouisti ñ soł
ñ hortaret᷑ur. uerũ ⁊̃ ꝓhibemus
implere: si forte tuaconiux
hoc tecum suscipe amimi sen ca¬
ruis infirmitate recusaret : nã
⁊ nouenda taba ñ sũt a cõiugatis.
nͥ ex cõsensu ⁊ ulũtate ꝯmum.

Expanded text:
muis non sit gratulanda libertas, qua muis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditurenim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peior; modo autem tanto — quod absit — miserior, si fidem deo fregeris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod uouisti, non solum non hortaremur, uerum etiam prohiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
lam. ⁊ cecidit. ⁊ facta est ruma eiꝰ
magpa: Audire gͦ uia u̾ba edifica¬
re est. in ħ ut̾q pares sũt. Infaci¬
endo aũt ⁊ nõ faciẽdo qd̾ audiũt. in¬
tĩi dispares quãtũ edificiũ petre so¬
lidate fondatũ dispar est ei qd̾ sine
ulio fũdam̃to facili harene mobilitate
sb̾ u̾tit᷑ uecideo qͥsquis om̃ino ñ audit
tucius sibi aliqͥs comꝑat Nich̾ ẽi
edificant sine ullo tecto młto faciliꝰ
obruẽd̾ꝰ. rapiẽdꝰ ⁊ dis ꝑgẽdꝰ imbrib
fluuiisq uẽtis donat᷑ possum ⁊ ꝓ¬
dext̾am regnũq celoꝵ in sius gra¬
dib iueritis q distingue. atq osten¬
d̾e quo diftut uita coniugał fiuos
ꝓcreanciũ patrũ matrũq familias.
lrrũptamen religiosoꝵ at pioꝵ ab es
uita quam uos deo uoinstis: sinũt
ad eam uouendã exortandꝰ eẽto. S
qr iam nouisti. iã te obst̾nxistr aliud
t᷑ face ñ lic. pͥus qm̃ esses uoti re
liberũ fuit ꝯuo esso inferior. qmͣ¬

Expanded text:
lam et cecidit et facta est ruina eius magna. audire ergo uerba illa aedificare est; in hoc utrique pares sunt, in faciendo autem et non faciendo, quod audiunt, tantum dispares, quantum aedificium petrae soliditate fundatum dispar est ei, quod sine ullo fundamento facili harenae mobilitate subuertitur. nec ideo, quisquis omnino non audit, tutius sibi aliquid comparat; nihil enim aedificans sine ullo tecto multo facilius obruendus, rapiendus et dispergendus imbribus, fluuiis uentisque donatur. Possem etidexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumque familias uerum tamen religiosorum ac piorum ab ea uita, quam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ulła dissensione turbatũ. eo
qd adem in uobꝰ sic grãm p̃dicẽt.
plures urm̃ ñ ita senciãt. s lib¬
um ar bit̾um adiuari fateant᷑
por dei grãm ut rocta sapiamus

Expanded text:
nonnulla dissensione turbatum, eo quod quidam in vobis sic gratiam praedicent, plures uestrum non ita sentiant, sed liberum arbitrium adiuuari fateantur per dei gratiam, ut recta sapiamus
Abbreviated transcription (Latin):
nram sicꝰ illi suã ut tenoamꝰ ex¬
poliomꝰ. sed illi et̾ne ad ipistẽde
iltam temꝑalẽ uolud famhamex¬
dore desid̾andã fidelissime pollice
nelud in tociꝰ mũdi cõdicione
clamãtẽ. uenite adme oos qͥ labo¬
ratis. ⁊ honorati estis ⁊ ego uos

Expanded text:
nostram sicut illi suam, ut teneamus, exnostram sicut illi suam, ut teneamus, expoliamus, sed illi aeternae adipiscendae istam temporalem uelut famulam exdore desiderandam fidelissime pollicetur, uelu in totius mundi contione clamantem: Venite ad me omnes, qui labor
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus. ut optincat᷑ inta. que
sine sine aput illũ est ꝑ quẽ
factꝰ est mũdꝰ. mͦ ꝯ ip̃a roma
domciliũ clarissimi imperii bar¬
barico uastare t᷑ incursu. quã
młti uite huiꝰ temꝑalis ama¬
tores. ut eam nel in felicit̾ ꝓdu¬
cendã nudamq redimerẽt. dede¬
runt omĩa que illi ñ sdlũ oble¬
ctande ⁊ ornande. nerũ ⁊̃ sustande
tuendeq seruabãt Solent certe a¬
matores a illis quas amãt ut e¬
as habeant insta ꝯferre. Isti ama
ne sibi eã hostis auferret. nͨ eoꝵ
rep̾hendo cõsiliũ Quis eĩ nestiat
ꝑiturã fuisse ipãm si nõ ea ꝑiss¬
eut q̃ recõdita fu̾ãt ꝓpt̾ ipãm.
qmͣuis q qͥdam ꝑdiderint p̾us il¬
la mox ⁊pa. qͥdam uero licͥet ꝑti
cuncta ꝑdere ꝓpt̾ ipãm p̾us ꝑdi¬
derint ipãm: S hinc ad monẽdi
sumꝰ quales et̾ne uite dilectores
cimeta suꝑflua cum ꝓ hac tͣnsi¬
toria uita ꝯtẽpta sint q̃ illi fu̾e¬
rant nectessaria. Neq eĩ amatã

Expanded text:
ut obtineatur uita, quae sine fine apud illum est, per quem factus est mundus? modo cum ipsa Roma, domicilium clarissimi imperii, barbarico uastaretur incursu, quam multi uitae huius temporalis amatores, ut eam uel infeliciter producendam nudamque redimerent, dederunt omnia, quae illi non solum oblectandae et ornandae uerum etiam sustentandae tuendaeque seruabant! solent certe amatores illis, quas amant, ut eas habeant, multa conferre; isti amatne sibi eam hostis auferret. nec eorum reprehendo consilium; quis enim nesciat perituram fuisse ipsam, si non ea perissent, quae recondita fuerant propter ipsam? quamuis et quidam perdiderint prius illa mox ipsam, quidam uero licet parati cuncta perdere propter ipsam prius perdiderint ipsam. sed hinc admonendi sumus, quales aeternae uitae dilectores cuncta superflua, cum pro hac transitoria uita contempta sint, quae illi fuerant necessaria. Neque enim amatam
Abbreviated transcription (Latin):
ficet᷑ impius. Choc ẽ ex impio fiat
i̾stus ⁊ incipiat hẽ re m̾itũ bonũ
qd̃ dñs coronabit qñ iudicabit᷑ mũ¬
dus Multa erãt q̃ nob̾ mut̾e cupieba.
diligẽtiꝰ ⁊ pleniꝰ nosse possete: s festi¬

Expanded text:
ficetur impius, hoc est ex impio fiat iustus et incipiat habere meritum bonum, quod dominus coronabit, quando iudicabitur mundus. Multa erant, quae uobis mittere cupiebam, diligentius et plenius nosse possetis, sed festi
Abbreviated transcription (Latin):
apͣ uos agerẽt rascha. qͦ possit ad iu¬
nãte dño tã sc̃s dies urãm pacem ꝙͣ
dissensionẽ pociꝰ inuenire. Meliꝰ at
facitis qd młtũ rogo. si ip̃m a qͦ di¬
cũt se fuisse turbatos ad me mutt̾e
ñ grauemini Aut .n. nõ intelligit
libe meũ: aut forte ip̃e nõ intel
odare conat᷑. Ip̃a est eĩ. q̃stio de gͣ¬
cia dei q̃ fet̃ ut hoĩes ñ intelligẽtes
putarẽt apłm pauł dice̾. faciamꝰ ma

Expanded text:
apud uos agerent pascha, quo possit adiuuante domino tam sanctus dies uestram pacem quam dissensionem potius inuenire. Melius autem facietis, quod multum rogo, si ipsum, a quo dicunt se fuisse turbatos, ad me mittere non grauemini. aut enim non intellegit librum meum aut forte ipse non intellodare conatur. ipsa est enim quaestio de gratia dei, quae fecit, ut homines non intellegentes put
Abbreviated transcription (Latin):
erit debitũ ⁊ debitor. Deo nãq
mõstiato mĩmo. ⁊ q̃sito cuiꝰ haberet
ymaginẽ. responsum ess cesaris
ut hinc intellig̾ent qd̾ deꝰ exiget
ab hoĩe pmagłuem suam
in hoĩe ip̃o sicꝰ suã cesar exigebat mĩ
mo Quanto mag̾ gͦ reddenda est ꝯ ꝓm
carissime. possem qͥdem ꝓmea ꝙͣtula¬
uisse uos comꝑi ultrius laudare fru¬
ttũ: ac demonstre qd distet inter xp̃¬
anos dilectores mũdi huiꝰ ⁊ cõtemp¬
tores qͣmuis fideles utq dicãt᷑. eod̾
ut᷑ꝙ lanacro sacrifontis abluti funt.
eisoem mibuti conseciatiq misteriis.
ut᷑ ꝙ eiusdem euãgeliĩ ñ auditorestã¬
tum uerũ ⁊̃ p̾ditatores: nec utͥq tũ
regni dei lucisꝙ ꝑticipos : ⁊ uite ot᷑ue
que sola est leata cohedos. dñs eĩ ihs̃
ñ ab eis aͥ nõ andiũt. s eos int̾ se

Expanded text:
erat debitum et debitor. deo namque erat debitum et debitor. deo namque monstrato nummo et quaesito, cuius haberet imaginem, responsum esset: \'Caesaris\', ut hinc intellegerent, quod deus exigeret ab homine imaginem suam in homine ipso, sicut suam Caesar exigebat in nummo. quanto magis ergo reddenda est, cum carissime, possem quidem pro mea quantulauisse uos comperi, uberius laudare fructum ac demonstrare, quid distet inter Christianos dilectores mundi huius et contemptores, quamuis fideles utrique dicantur, eodem utrique lauacro sacri fontis abluti sint, eisdem inbuti consecratique mysteriis, utrique eiusdem euangelii non auditores tantum uerum etiam praedicatores nec utrique tamen regni dei lucisque participes et uitae aeternae, quae sola est beata, coheredes. dominus enim Iesus non ab eis, qui non audiunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
onerosũ. si sub hoc uno iugo ꝙͣto
tumꝰ tumida. tãto mag̃ liba ceri¬
ce seruiat᷑ et ħ est un̾a sarcina.
qͣ oius baiulꝰ ñ p̃mit᷑. s leuat᷑. diui¬
cie sidiligũt᷑ ibi seruẽt᷑ ubi ꝑire
nõ possũt᷑: honor isi diligitur. il¬
lic habebat᷑: ubi nemo indignꝰ ho¬
norat᷑. Salꝰ si diligit᷑. ibi addis ip¬
istenda desid̾e̾t᷑. ubi ad este ichil
timet᷑. uita sidiligit᷑. ibi ad qͥrat᷑
ubi nulla morte funit᷑. Reddite gcͦ
qd̾ nouistis: qͥa nos ip̃iꝰ estis. ⁊ ei uos
redditis ⁊ quo estis Reddite obiecro
neq eĩ qd̾ redditis reddendo minuet᷑
sed pociꝰ sernabit᷑ i augerit᷑ B̾eig¬
nus eĩ ex acto̾ est. nõ egenꝰ. ⁊ qͥ nõ cͤs¬
cat ex redditis. sed inse creste̾ faciat
redditores: huic gͦ qd̾ nõ reddit᷑ ꝑ
ditur. qd̾ aũt reddit᷑ reddenti ad¬
ditur. I in mo uͦ in go cui redditur
reddens ip̃o seruat᷑. Id ip̃m qͥipe
erit redditũ ⁊ redditor qͥa id ipm

Expanded text:
onerosum, si sub hoc uno iugo quanto minus tumida tanto magis libera ceruice seruiatur. et haec est una sarcina, qua eius baiulus non premitur, sed leuatur. diuiiae si diliguntur, ibi seruentur, ubi perire non possunt; honor si diligitur, illic habeatur, ubi nemo indignus honoratur; salus si diligitur, ibi adipiscenda desideretur, ubi adeptae nihil timetur; uita si diligitur, ibi adquiratur, ubi nulla morte finitur. Reddite igitur, quod uouistis, quia uos ipsi estis et ei uos redditis, a quo estis; reddite, obsecro. neque enim, quod redditis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod non redditur, perditur, quod autem redditur, reddenti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ audiũt᷑. aut usq ad aures a¬
udiñt᷑. expͣtas ne licẽti ut augꝰtinꝰ
inbes ꝯ seruo suo. ⁊ nõ plãgat po¬
cius frustra iubere dñm sinĩ ĩ mo
ñ iibere. s inuitare. ⁊ rogare
quodã modo. ut qui laborãt refici¬
ant᷑ ab eo: s uidelic fortissimo
⁊ p̾sidẽti collo iugũ mũdi iugo
xpĩ est iocũdiꝰ qui si laborare nõ
cog̾et. Indeqͥs coget. qͣ m̾cede
toget uade incampanã. disce
paulinũ egregiũ. scm̃a dei secuũ et
quã gͣndam fastum scłi huius
tanto generosiore. qnͣto humiliore
ceruice incõtãt̾ cunctãt̾ excussit̾.
ut eam subdet xp̃i iugo sicꝰ sb̾didit
⁊ t̃c illo mod̾atore itineris sui:
qͥetꝰ ⁊ modestus exultat . Uade
disce qͥb operib ingenii sac̾a¬
tia laudis ei offerat. refũdens
illi qͥcqͥd bomi accepit ex illo ne
anitat omĩa si nõ in eo reponat
a quo hec habet Quid estuas. qͥd
fluctuas. qͥd ymagiatõuib morti¬
ferarũ uolũpͭ. autem accõmodas. ⁊

Expanded text:
 ad aures audiuntur, expectasne, Licenti, ut Augustinus conseruo suo et non plangat potius frustra iubere dominum suum, immo non iubere, sed inuitare et rogare quodam modo, ut, qui laborant, reficiantur ab eo? sed uidelicet fortissimo et praefidenti collo iugum mundi iugo Christi est iucundius. qui si laborare nos cogeret, uide, quis cogeret, qua mercede cogeret. uade in Campaniam, disce Paulinum, egregium et sanctum dei seruum, quam grandem fastum saeculi huius tanto generosiore quanto humiliore ceruice incunctanter excusserit, ut eam subderet Christi iugo, sicut subdidit; et nunc illo moderatore itineris sui quietus et modestus exultat. uade, disce, quibus opibus ingenii sacrificia laudis ei offerat refundens illi, quicquid boni accepit ex illo, ne amittat omnia, si non in eo reponat, a quo haec habet. Quid aestuas? quid fluctuas? quid imaginationibus mortiferarum uoluptatum aurem accommodas et
Abbreviated transcription (Latin):
estis. Cum igit᷑ ħ̾ nos ⁊ alia q̃ ñc
p̃t̾miitenda existimo ꝑ epłam tuã
fec̾is recordari. qͥd nos derideamꝰ
deos uestros. quos abste ipo subtili¬
ter derideri nemo nõ intelligit
qui ⁊ ingeniũ tuũ nouit ⁊ legit litt̾as
tuas. Itaq si aliq̾d inter nos de hĩis rob
ius agamus. qd̾ etati prudentieq tue
acarissimis nr̃is flagitari põt q̃re ali¬
qͥd nrã discussione dignũ. ⁊ ea ꝓ nr̃is
numinib curadice̾ in qͥb ñ te canse
p̃uaricatorẽ putemꝰ qd̾ nos mag̃ cõ¬
moueas q̃ ꝯͣ illos d̾ possint quã ꝓ eis
anqͥd dicas. ad sũmã tñ ne te hoc la¬
teat ⁊ in sac̾lega cõuitia impdẽtem
trahat scias a xp̃ianis catholicis qͦꝵ
in uro oppido eciã ecclĩa ꝯstituta est
nlłm coli mortuoꝵ inchil demq ut
ninnẽ adorarrad̾ sit factũ ⁊ cõditũ
a deo. s unũ ip̃m dm̃ qui fecit om̃ia

Expanded text:
estis? Cum igitur haec nos et alia, quae nunc estis? Cum igitur haec nos et alia, quae nunc praetermittenda existimo, per epistulam tuam feceris recordari, quid nos derideamus deos uestros, quos abs te ipso subtiliter derideri nemo non intellegit, qui et ingenium tuum nouit et legit litteras tuas? itaque si aliquid inter nos de his rebus uis agamus, quod aetati prudentiaeque tua carissimis nostris flagitari potest, quaere aliquid nostra discussione dignum et ea pro uestris numinibus cura dicere, in quibus non te causae praeuaricatorem putemus, quod nos magis commoneas, quae contra illos dici possialiquid dicas. Ad summam tamen, ne te hoc lateat, et in sacrilega convicia imprudentem trahat, scias a Christianis catholicis, quorum in vestro oppido etiam ecclesia constituta est, nullum coli mortuorum, nihil denique ut numen adorari, quod sit factum et conditum a Deo, sed unum ipsum Deum qui fecit et