comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯturbati putabant se sp̃m¬
uidere. Nondum enĩ crede¬
ram carnem resurg̾e. uł¬
suscitatam clausis ianu¬
is posse intrare. Et ait eis.¬
uidete manꝰ meas ⁊ pedes¬
meas palpate ⁊ uidete. qr¬
stendit cicatͥces manuum
est ꝓ causa supra p̾cipue reseruauit dñs
diccaricatices in corꝑe. licet in¬
nus mortis culit ꝓ nobis quiẽ qͥdam modus
int̾cedendi ꝓ nobis ⁊ ut ĩ iudicio uideãt ꝑfi¬
di inquẽ pupugert̃. ⁊ ostendat omĩ carni si¬
gna uictorie sue. u̾bi causa. Miles fortit̾ egte
⁊ multis nuln̾i̾b ꝑfossus ẽ. ait illi medicus.
uis sanari sine om̃i cicatrice ł cumcicatͥcib
sine onũ deformitate. puto ꝙ. ĩ signũ glorie
sue ⁊ ꝑ exemplo alios animãdi. ad idem re¬
seruaret cicatrices. Et nota qr duo mira se
Nam palpari nõ pot̾ qd̾ nõ corrumpit. ⁊ cor¬
rumpi necesse ẽ qd palpat᷑. Dicit cñ beda qr
corpus dni ⁊ subtile erat ꝑ effectum sp̃uat
potentie. ⁊ palpabile ꝑ iu̾tatem nature .i. pal¬

Expanded text:
turbati, putabant se spvidere. Nondum enim crederam carnem resurgeuscitatam, clausis janis, posse intrare. Et ait ilVidete manus meas, et pedespalpate et videte, qeis cicatrices manuum, e causis praecipue reservavit Dominus cicatrices in corpore, licet innus mortis tulit pro nobis, quod est quidam modus interveniendi pro nobis; et ut in judicio videant perfidi, in quem pupugerunt . Et ut ostendat omni carni signa victoriae suae. Verbi gratia, miles fortiter egit, et multis vulneribus perfossus est. Ait illi medicus: Vis sanari sine omni cicatrice? vel cum cicatricibus sine omni deformitate? Puto quod in signum gloriae suae, et pro exemplo alios animandi ad idem, reservaret cicatrices. Et nota quod duo mira secNam palpari non potest, quod non corrumpitur, et corrumpi necesse est, quod palpatur. Dicit tamen Beda, quod corpus Domini subtile erat per effectum spiritualis potentiae, et palpabile per veritatem naturae, id est pal
Abbreviated transcription (Latin):
orabant. ⁊ ad idems¬
alios cogebãt obu¬
se de filiis hiron filiisem.
dñãri ostendit agens de¬
quodã filio noe. de que¬
ñ egit moy. sic dicẽs. sen¬
tesimo anno t̾cie cilia¬

Expanded text:
orabant et ad idealios cogebantse de filiis Hirom filii Sem. nari ostendit, agens dequodam filio Noe, de qun egit Moyses, sic dicens: Censimo anno tertiae chilia
Abbreviated transcription (Latin):
saul Melius ẽ ut saluer int̾ philisteos abi¬
it gͦ dauid ⁊. dc. uiri cum eo: ad achis filiũ
maioth regem geth. Iste fuit filiꝰ supͣdicci
achis cuĩ mat̾ dicebat᷑ maoch. ⁊ erãt cumdł
due eiꝰ urores. achinoen ⁊ abigail. Et dixit
dauid ad achis. Nolo eẽ honerosus regi. Det
mͥ rex locum ĩ quo habitent ⁊ dedit ei achis
stantib qui nõ erant sub potestate achis
uirũ ⁊ mulierẽ nõ adducebat captiuũ. ne
forte loq̃retur adu̾sus eum. Cum q qͣreret
achis quos ꝑcusserat aiebat se depopłatũ
ex̃ habitantes ad austrũ ide ⁊ ĩ campestrib¬

Expanded text:
Saul, melius est ut salver inter Philisthaeos. AbiSaul, melius est ut salver inter Philisthaeos. Abiit ergo David, et sexcenti viri cum eo, ad Achis, filium Maoth, regem Geth . » Iste fuit filius supradicti Achis, cujus mater dicebatur Maoch. Et erant cum David duae ejus uxores Achinoam et Abigail. Et dixit David ad Achis: « Nolo onerosus esse regi, det mihi rex locum in quo habitem. » Et dedit ei Achis stantibus, qui non erant sub potestate Achis. Virum, et mulierem non adducebat captivum, ne forte loquerentur adversus eum. Cumque quaereret Achis, quos percussisset, aiebat, se depopulatos esse habitantes ad austrum Judae, et in campestrib
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Et egͥssi sunt nullo eiugilãte. qr sopor
dni urruerat suꝑ eos. Cum ꝙ trãsisset torrẽ¬
tem ⁊ stetislerte in u̾tice montis unde pollc̃e
audiri exclamauit cdł ad abner ⁊ ad popu¬
lum filii mortis uos estis qi nõ custodistis
suoꝵ. ⁊ bñfitium dauid exclamante Nõ
citat te adu̾sum me: odoret᷑ sacrifitiũ .i. pla¬
care eum oꝑtet sacͥficio ⁊ p̾ce. ut ostẽdat nob̃
suꝑ b̃ quid uelte. uł ita. tu ip̃e oceidas me.
⁊ erie qͣi sacrifitium deo: in odorem suauita¬
tis. Qͥdamita legũt. odoret᷑ sacrifitiũ si dñs
incitat te adu̾sum me .i. sacrificãtes ꝓbemꝰ
iudicio dei. si dñs hoc facit. Si aut̾ fiłis ho¬
minũ incitant te. maledicti sre qui cogũt
me trãsire ad ydolatras nec deo irł seruiam.
Et ait saul dauid. Peccaui. Reu̾tere filimi.
Et qͥdem faciens facies potens poti̾s. Et saul
reu̾sus ẽ in locum suũ. Et dixit dauid in
corde suo. aliqñ incidam ĩ una die ĩ manꝰ

Expanded text:
t nullo evigilante, quia sopor Domini irruerat super eos. Cumque transiissent torrentem, et stetissent in vertice montis, unde possent audiri, exclamavit David ad Abner et ad omnem populum: « Filii mortis vos estis, quia non custodistissuorum et beneficium David exclamavit: « Num citat te adversum me, odoretur sacrificium, » id est placari eum oportet sacrificio et prece, ut oste quod velit. Vel ita: Tu ipse occidas me, et erit quasi sacrificium Deo in odorem suavitatis. Quidam ita legunt. Odoretur sacrificium, si Dominus incitat te adversum me, id est sacrificantes probemus judicio Dei, si Dominus hoc faciet. Si autem filii hominum incitant te, maledicti sunt, qui cogunt me transire ad idololatras, ne serviam Deo Israel. Et ait Saul ad David: « Peccavi, revertere, fili mi. Equidem faciens facies, et potens poteris; et Saul reversus est in locum suum. Et dixit David in corde suo: « Aliquando incidam in una die in manus
Abbreviated transcription (Latin):
terum nũciaueriuro zipbe
ad saul. Eare abscõditus ẽ dauid in colleachis¬
achille. ⁊ abiit saul pꝰ eum cum tribmilib
eleccoꝵ. Et descẽdit daiuid nocte ad castra sa¬
ulis ducens secum abysai filiũ sanne soro¬
ris sue. huiꝰ fuerc tces fili ioab ⁊ abisai ⁊
azael nepotes dauid. Cum q elam intrassẽt
tentorium regis cũctis dormiẽtib dixit abi¬
sal ꝑfodiam saul lancea in t̾ra ⁊ ꝓhiburt
dauid dicens. Quis extẽdet manum suam

Expanded text:
terum nuntiaverunt Ziphaei ad Saul: « Ecce absconditus est David in colle Hachilae » . Et abiit Saul post eum cum tribus millibus electorum. Et descendit David nocte ad castra Saulis, ducens secum Abisai filium Sarviae sororis suae. Hujus fuerunt tres filii, Joab, et Abisai, et Asael, nepotes David. Cumque clam intrassent tentorium regis cunctis dormientibus, dixit Abisai: « Perfodiam Saul lancea in terra. » Et prohibuit David, dicens: « Quis extendet manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
regem eẽ. Cumq respondiss ut acciꝑent eũ
⁊ scd̾m legem suam uidicaret᷑: dix̾unt. Nob̾ nõ
licet int̾stoere quemqͣm. subaudi hiis dieb.
Uł potestate trãslata ad alios hoc dix̾unt. In¬
trans gͦ pilatus p̃torium pͥmam accusationẽ
nullam reputans. qr forte audierat iħm dixis¬
se. reddite que sũt cesaris oesari. De scd̾a dixit
ad iħ̃m. Eu es uex iudeoꝵ: Qui respondit. Dicis¬

Expanded text:
respondisset, ut acciperent eum, et secundum legem suam judicarent, dixerunt: « Nobis non licet interficere quemquam, » subaudi, his diebus. Vel pro potestate translata ad alios, haec dixerunt. Intrans ergo Pilatus praetorium, primam accusationem quasi nullam reputans, quia forte audierat Jesum dixisse: « Reddite quae sunt Caesaris Caesari , » de secunda dicit ad Jesum: « Tu es Rex Judaeorum? Qui respondit: Dici
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł. Uł illi qui erant a filiis isrł. natis
non legroͣ hoc inieremia. s in zacharia. pene
idem ẽ sensus sub u̾bis alus. Unde qͥdam co¬
ieix. in maiori breuiario. qr antiqui codices
babuert᷑ in asaph ꝓpheta. s uicio scͥptoꝵ posi¬
tum ẽ in ysaia. qr nesciebant qui fu̾itasaph

Expanded text:
filii Israel, vel alii, qui erant a filiis Israel nati. Non legitur in Jeremia hoc, sed in Zacharia pene idem sensus est sub verbis aliis. Unde quidam coHieronymus in majori Breviario, quia antiqui codices habuerunt in Asaph propheta, sed vitio scriptorum positum est in Isaia, quia nesciebant quis fuerit Asaph.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie marchꝰ subaudt oirit. s scriptor corrupit.
sert̾ ieremiam ꝓ zacharia. eciam suꝑ matheñ
dicit. hebreum sibi ostendisse librũ ieremie a¬
pocriphũ. in quo hec scͥpta ad u̾bum reppere¬
rat orig̾. in matħm. In secretis ieremie hoc repe
uit. nec in cor hominis ascẽdit. In nullo enĩ
regulari libro hoc inuenit᷑ nisi in secretisysa

Expanded text:
proprie Marcus, subaudi dixit, sed scriptor corrupit, serunt Jeremiam, pro Zacharia, etiam super Matthaeum dicit Hebraeum quemdam sibi ostendisse librum Jeremiae apocryphum, in quo haec scripta ad verbum repererat Origenes in Matthaeum: In secretis Jeremiae hoc reperit, nec auris audivit . » In nullo enim regulari libro hoc invenietur nisi in secretis Isa
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ. ⁊ scripsit illum hebriuce. g̾re ⁊ latine.
ut diu̾sarum linguaꝵ homines qui ouene¬
rant ad diem festũ leg̾e possent ⁊ intelligere.
utrum aut̃ pͥncipium tẏculiscͥptum fu̾it
ce basileos oromosoleon. latine rex ꝯficenci¬
Eum. Crur aut̾ nõ habebat suꝑ¬
num erectum transu̾sum tabulansupposi¬
Dta truncus qͥdam cui infixa¬
Dota quos erat crur. qui ĩ rupe defossus¬
dam uellems fuit. Inuenit᷑ enim lignum

Expanded text:
e et Latine, ut diversarum linguarum homines, qui convenerant ad diem festum, illum legere possent, et intelligere. Utrum autem principium tituli scriptum fuerit ce, Basileos exomosoleon sic , Latine Rex confitentium. Crux autem non habebat snum erectum, transversum, tabula superposita, truncus quidam, cui infixa erat crux, qui in rupe defossus fuit. Invenitur enim lignum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam unus de simul per¬
dentib blasphemabat eum. alter intromũ¬
crepans blasphemantẽ ait. Memẽto meido¬
mine dũ ueneris in regnũ tuum. Et audiũ
a dño. hodie mecũ eris in ꝑadiso. Nõ intellige
de t̾reno unde expulsus ẽ adam. neq de an¬
głico. qr ad illum ante xp̃m nemo ascendit
s in requie qd̾ est cẽ cum iħu. ł hodie erisme¬
cum qd ẽ eẽ in ꝑadiso. forte fuit aĩa huius
cũ anima xͥ in sinu abrahe. ⁊ cum illo regres¬
sa. Et qr non t̾c penetrauit latro celos etiam
tes eẽ multa lora beatoꝵ pret̾ celum. ꝑadisũ¬
.ẜ ade. ⁊ loca inaere ⁊ t̾ra. ubi beate uiuet nec
tñ deum iudebũt. Soli enĩ ꝑfecti cum angłis
fruent᷑ uisione dei. obhoc etiam dc̃m pntãt¬

Expanded text:
tiam unus de simul pendentibus blasphemabat eum, alter autem increpans blasphemantem ait: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum. » Et audivit a Domino: « Hodie mecum eris in paradiso . » Non intellige de terreno, unde expulsus est Adam, neque de angelico, quia ad illum ante Christum nemo ascendit, sed in requie quod est esse cum Jesu. Vel, hodie eris mecum, quod est esse in paradiso. Forte fuit anima ejus cum anima Christi in sinu Abrahae, et cum illa regressa. Et quia non tunc penetravit latro coelos, etiam tes esse multa loca bonorum praeter coelum, paradisu Adae, locaque in aere et terra, ubi beate vivent, nec tamen Deum videbunt. Soli enim perfecti cum angelis fruentur Dei visione. Ob hoc etiam dictum putant
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m nõ potest saluum facere. Qi dic̾e̾nt. Nũe
apparet qr nõ ex se s in beelzebub sanabat.
pociꝰ emm se sanaret demones sentientes in¬
res suas. fractas tẽ. hoc agebant ut descend̾et
de cruce. tñ in tobya suꝑ exenteratõnẽ piscis
legit᷑ demonem stetisse suꝑ brachium crucis

Expanded text:
m non potest salvum facere. » Quasi dicant: Nunc apparet, quia non ex se, sed in Beelzebub homines sanabat, potius enim se sanaret. Daemones enim sentientes vires suas fractas esse, haec agebant, ut descenderet de cruce. Tamen in Tobia super exenterationem piscis legitur, daemonem stetisse super brachium crucis
Abbreviated transcription (Latin):
plorans. Cum q introspexiss uidit p̾fatos an¬
gelos sedentes uixta loculum corꝑis unũ ad
pedes ⁊ altm ad caput. Qui dicũt illi. Mulier
quid ploras: Que ait Quia tułunt dnͦmmeũ
⁊ nescio ubi posuert̃ eum. Et ꝯu̾sa uidit iħm

Expanded text:
plorans. Cumque introspexisset, vidit praefatos angelos sedentes, juxta loculum corporis, unum ad pedes et unum ad caput. Qui dicunt illi: Mulier, quid ploras? Quae ait: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Et conversa vidit Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
isse. Et exꝓbrando qͥbdam duriciã cordis eo¬
eres ⁊ nũtiauerunt onũa .xi.lugentib. et
hiis qui cum eis erãt. ⁊ iusa sũt ante eos sic̃
deliram̃tum u̾ba ħ. Petrus aut̃ surgẽscucur¬
rit ad monum̃tum ut lucas dicit. ⁊ t̾c ueri¬
simile ẽ qd̾ dñs apparuit ei ⁊ si non legatur
in euangelio

Expanded text:
isse. Exprobrando quibusdam duritiam cordis eoisse. Exprobrando quibusdam duritiam cordis eoeres, et nuntiaverunt omnia undeinn lugentibus, et his qui cum eis erant, et visa sunt ante eos, sicut deliramentum verba haec. « Petrus autem surgens cucurrit ad monumentum, » ut Lucas dicit. Et tunc verisimile est, quod Dominus apparuit ei in via, et si non legatur in Evangelio.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ait. Dñẽ situ substulisti eũ dic ubi posuerũt
eum ut ego eum tollam. Dicit ei iħc. Maria. Et
statim agnouit eũ ⁊ ait. Rabboni: qd̾ est ide̾ qd̾
ratbi. Et ꝓcidens uoluit tang̾e pedes eiꝰ ut cõ¬
suenerat. Et aic iħe Nolime cang̾e. Nõdum enĩ
lium eqͣlem patri. s uade ⁊ dic frĩb meis ascẽ¬
doad prẽm meum ⁊ prẽm ur̃m d̾m meił ⁊d̾m
rediert̃ nuntiandes pͥncipib sac̾dotum dum.
que fc̃a fuerant. at illi pecunia copiosa corrup¬
ti dix̾unt. Nob̃ dormientib furati sũt discipu¬
iudeos uiq in hodiernũ diem. Qd̃ apparuit mu
credens. Et inuẽtis aliis que cum illa prius
fuerant ibant simul ad discipłos iam cerce de
resurrectone. Et eore occurrit eis ibedicẽs aue¬
ce ille aut̾ acessers̃ ⁊ cenuert̃ pedes enns ad¬
orantes. Dicit eis iħ̾c. Ite nũtiate fr̃ib meis
ut eant in galileam ibi me idebut̾. hanc
nisionẽ sui ingalileam p̾ceteris dñs me¬
morat qr in ea credimꝰ om̃s discipłos affu¬

Expanded text:
e, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, ut ego eum tollam. Dicit ei Jesus: Maria! et statim cognovit eum, et ait: Rabboni, quod est idem qudo Rabbi, et procidens voluit tangere pedes ejus, ut consueverat. Et ait Jesus: Noli me tangere. Nondum enim lium aequalem Patri, « sed vade et dic fratribus meis: Ascendo ad Patrem runt, nuntiantes principibus sacerdotum, quae facta fuerant. At illi pecunia copiosa corrupti, dixerunt: Nobis dormientibus furati sunt discipuJudaeos, usqcredens, et inventis aliis, quae cum illa prius fuerant, ibant simul ad discipulos, jam certae de resurrectione. Et ecce occurrit eis Jesus dicens: Avete. Illae autem accesserunt, et tenuerorantes. Dixit eis Jesus: Ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt . » Hanc visionem sui in Galilaea, prae caeteris Dominus memorat, quia in ea credimus omnes discipulos adfu
Abbreviated transcription (Latin):
udiebat aut̾ ppls uoces ⁊ lampades ⁊ endo.
nocem buccine. ⁊ moncẽ fumante̾.⁊ stan¬
diemꝰ. ne loquat᷑ nob̃ dominus nefortemo¬
riam᷑. Scetit gͦ delonge popłs. ⁊ moy. accessit
ad caliginem. Cui dñs ait. altare de t̾ra faci¬
etis mͥ. forte ante ostructõnem altaris por¬
tatilis poruit ħ fi̾. uł illud portatile erat sic̾¬

Expanded text:
debat autem populus voces, et lampades, et vocem buccinae, et montem fumantem, et stann loquatur nobis Dominus ne forte moriamur. Stetit ergo de longe populus, et Moyses accessit ad caliginem. Cui Dominus ait: Altare de terra facietis mihi . » Forte, ante constructionem altaris portatilis, voluit hoc fieri, vel illud portatile erat
Abbreviated transcription (Latin):
egrediet᷑ lib̾. ⁊ gratis cum qͣli ueste ĩtrauit.
si hñs urorem cum urore ⁊ lib̃is exeat. Si
dñs ded̾it ei uxorem mulier cũ filiis quos
fecerit erunt dnĩ. Qd̃ si eleg̾ie seruus man̾e
in seruitute offeret eum dñs diis .i. sac̾do¬
tib p̾sentabit. ⁊ applicabit᷑ ad hostium tab̾¬
naculi. ⁊ ꝑforabis aurem eiꝰ subula in sig¬
idem enĩ est incelligend̾ de ancilla de famula
i quis uendiderit filiam suam ĩ famulã.

Expanded text:
dietur liber, et gratis, cum quali veste intraverit. Si habens uxorem cum uxore, et liberis exeat. Si dominus dederit ei uxorem, mulier cum filiis, quos fecerit, erunt domini. Quod si elegerit servus manere in servitute, « offeret eum dominus diis, » id est sacerdotibus praesentabit, « et applicabitur ad ostium tabernaculi, et perforabit autem ejus subula, » in sigIdem enim intelligendus est de ancilla. De famula. Si quis vendiderit filiam suam in famulam, »
Abbreviated transcription (Latin):
uestes ⁊ nuptias .i. uirum ei ꝓuidebit ꝓ p̾cio
pudicicie. qd̃ si ante .uii. annũ displicuit ei
uẽdendi eam alii potestatem nͨ habebit. nec
pudiciere p̾cium negabit. Qd̾ si int̾im agno¬
ei. nec sine libello repudii egrediet᷑. Si u̾o nõ
sibi s filio eam em̾it. in modura p̃dictũ fa¬
tiet ei ꝓ filio sic̾ ꝓ se. Si tria ista ñ fec̾it .i. si nͥ
ip̃e eam humiliau̾it. ⁊ sine agnonunatõne
nec eã agnomuinau̾it. nec filio eam acceꝑit
more ancillaꝵ gͣtis eg̾diet᷑. iabsq p̾cio sibi dato.

Expanded text:
estes et nuptias, » id est virum ei providebit, pro pretio pudicitiae; quod si ante septimum annum displicuerit ei, vendendi eam alii potestatem non habebit, nec pudicitiae pretium negabit. Quod si interim agnoei, « nec sine libello repudii egredietur. Si vero non sibi, sed filio eam emerit, in modum praedictum faciet ei pro filio, sicut pro se. Si tria ista non fecerit, » id est si nec ipse eam humiliaverit, sine agnominatione, nec eam agnominaverit, nec filio eam acceperit, « more ancillarum gratis egredietur, et absque pretio sibi dato.
Abbreviated transcription (Latin):
peratiue scd̃m ydioma hebreum. n̾eni̾ asse¬
rit hoc d̾s. cum qñq habuerint ñ faties tͥ
ut fiebat amon capite a rietino. anub. ca¬
pite cauino. nec oem simłitudine̾ que est
in celo ł t̾ra. ł in aquis. ł sub t̾ra. qi nec fati¬
conis ł repcił euiꝰlibet. que colebat diu̾sus
honunũ error. ñ coles nec etiã adorabis ea.
colere enim ẽ mente adorare. adorare aut̾
est si n̾ animo saltem ꝓ metu. ł adulando
regib adorare pꝰea ad inculcandã custodiã
dicci. ⁊ dicendoꝵ addidit incident̾. Ego sum
dñs deus tuus fortis ⁊ zelotes iusitãs pecã
pr̃m in filios usq int̾ciam ⁊ qͣrtam. ge.¬

Expanded text:
imperative, secundum idioma Hebraeorum. Non enim asserit hoc Deus, cum quandoque habuerint. « Non facies tibi s repraesentativum, ut fiebat Ammon capite arietino, Anub« Nec omnem similitudinem, quae est in coelo, vel terra, vel aquis, vel sub terra, » quasi nec faciconis, vel reptilis cujuslibet, quae colebat diversus hominum error: « Non coles, nec etiam adorabis ea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adorare. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitans peccata patrum in filios in tertiam et quartam ge
Abbreviated transcription (Latin):
nolo qd̾ cum instrum̾co effusionis sangui¬
num edifices mͥ scm. Inde i nos uniꝰ lapidis
altare ostruimꝰ. forte ꝓhibuit ne suꝑ alcare
hostie occid̾ent᷑. Et addidit. ñ ascendes ꝑ gra¬
dus ad altare meũ. ne reuelet᷑ turpitudo tua.
s ꝯgrua ꝓsequem᷑ sic. Si emeris seruũ he¬

Expanded text:
Nolo quod cum instrumento effusionis sanguinum aedifices mihi sanctum. Inde et nos unius lapidis altare construimus. Forte prohibuit, ne super altare hostiae occiderentur. Et addidit: « Non ascendes per gradus ad altare meum, ne reveletur turpitudo tua. » sed congrua prosequimur, sic: « Si emeris servum He
Abbreviated transcription (Latin):
na cm̃ intelligend̾ est. sic de achab. ⁊ de iehu
in post̾is uindictã sũptam legimꝰ. ł pot̾ ex¬
p̾mi seu̾tas iusta uidicantis. Grauiꝰ enĩ p̃u¬
tñ bic intelligit ꝑ prẽs demones ꝑ post̾os
coadiutores. quos qñq inpeccãdo nob̃ aditi¬
gimꝰ. uc pote pͥmo intrauit diabolꝰ in cor
uide. Ecce pater pꝰ accessit ad pͥncipes. ut ⁊
ipi in hoc peccarent. Ecre filius pꝰ accepit ab
illis cohortẽ ⁊ ministros. Eore t̾cia ⁊ qͣrtage¬
neratio. Dñs aut̾ nõ uisitat hec pcc̃a prm̃
ꝑ nomen dei. nec honorem eiꝰ qͣntum ĩ te ẽ
euanescere faties de eo p᷑ue sentiẽdo. T̃erciũ.¬

Expanded text:
 est. Sicut de Achab, et Jehu, in posteris vindictam sumptam legimus . Vel potest exprimi severitas juste judicantis. Gravius enim putamen hic intelligit per patres, daemones; per posteros, coadjutores, quos quandoque in peccando nobis adjungimus, utpote: Primo intravit diabolus in cor Judae . Ecce pater: Post « accessit ad principes , » ut et ipsi in hoc peccarent; ecce filii: post « accepit ab illis cohortem, et ministros : » ecce tertia et quarta generatio. Dominus autem non visitat hic peccata patrum, per nomen Dei, nec honorem ejus, quantum in te est, evanescere facias, de eo prave sentiendo. Tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
ius d̾r inuidia. d̾r etiã amor. s ꝓpͥe amor¬
uiri ad uxorem ꝓ quo sustine neqͥd alclus
a ccessum ad eam. ĩ modum h̾c dicro dñs. Ego
sum zelotes .i. nͣ patiar te forncari pꝰ deos a¬
lienos. qd̾ aodidit se uisitare pecã pr̃m ĩ fi¬
lios. auĩt heretici. ħ est bonus hic sermo
ut ꝓ poco alti̾us quis puniae᷑ ⁊ dicut᷑ uerus
test̾. ñ eẽ datum a deo. ħ enim sic crudeł est
d̾s. s eccͣ in hiis mitis apparet. Qd̃ etiam hoc
nonune iuisitans ĩnuit᷑. ex pietate enĩ ui¬
sitamꝰ infirmos. ⁊ ipẽ ex mãsitetudine pec

Expanded text:
r invidia, dicitur etiam amor, sed proprie amorviri in uxorem, pro quo sustinere nequit alterius accessum ad eam. In modum hunc dicit Dominus: « Ego sum zelotes, » id est non patiar te fornicari post deos alienos. Quod addidit se visitare peccata patrum in filios, aiunt haeretici: Non est bonus hic sermo, ut pro peccato alterius quis puniatur. Et dicunt Vetus Testamentum non esse datum a Deo. Non enim sic crudelis est Deus, sed econtra in his mitis apparet, quod etiam hoc nomine visitans innuitur. Ex pietate enim visitamus infirmos, et ipse ex mansuetudine non
Abbreviated transcription (Latin):
cotum icelligit᷑. unde i dominus docens tota¬
lentẽ manum inferes insonti. nee subtra¬
hes auxilium uite cui potes ⁊ debes dare. iu¬
dex quidem nonoccidit sed lex. Sextũ mandatũ
federe matrimoniz. Septimũ mandatum.
on furtum faties. nec etiam rapies aliena.¬

Expanded text:
otum intelligitur. Unde et Dominus docens totalentam manum inferes insonti, nec subtrahes auxilium vitae, cui potes, et debes dare. Judex quidem non occidit, sed lex. Sextum praeceptufoedere matrimonii. Septimum praeceptum. on furtum facies, » nec etiam rapies aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
cornu erãe uenert̃ eis a t̾go. ⁊ ingͣuatũ est
p̃lium. ⁊ cecidit uidas ⁊ ceti fugere̾. Simon
autem ⁊ ionathas fratres eius redimẽtes
corpus eius ab hostib culerunt illud in
modin. ⁊ sepeliert̃ illum in sepulcro pa¬
trum suorum.⁊ plauxit eum populus t̾¬
re planctu magno. Et emerserunt iniqͥ
in israhel ⁊ facta est fames magna ⁊ tradi¬
dit se bachidi om̃is regio. Et elegit bachi¬
des impios uiros ⁊ ꝯstituit eos dominos
regionis. qui ꝑsequebat᷑ amicos uide. Et
congregati sunt amici uide eligentes io¬
natham in ducem sibi. De ionatha. ar

Expanded text:
erant, venerunt eis a tergo, et ingravatum est praelium, et cecidit Judas, et caeteri fugerunt, Simon autem et Jonathas, fratres ejus redimentes corpus ejus ab hostibus, tulerunt illud in Modin. Et sepelierunt in sepulcro patrum suorum. Et planxit eum populus terrae planctu magno, et emerserunt iniqui in Israel, et facta est fames magna, et tradidit se Bacchidi omnis regio. Et elegit Bacchides impios viros, et constituit eos dominos regionis; qui persequebantur amicos Judae. Et congregati sunt amici Judae, eligentes Jonathan in ducem sibi. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerant in orbe. ⁊ quos uolebant. ł pͥuabãt
regno ł exaltabant. ⁊ ꝗ cum amicis optime
ꝯseruabat amicicias. ⁊ in om̃ib istis nemopo
lemũ filium ioħis. ⁊ iasonẽ filium eleazari
manis. ⁊ scͥpserunt federis formam. ⁊ rescͥp¬
tum in tabulis eneis misert̃ in ierłm ut ess
ibi memoriale in h̾c mod̾. B̾ene sie romanis
⁊genti in deoꝵ in mari ⁊ in t̾ra. ⁊ pat in eter¬
num. Qd̾ si instit̾it bellũ romanis: auxiliũ
ferret gens iudeoꝵ nõ accipiens stipẽdia a ro¬
manis. Id ip̃m facient romam iudeis. ẽuc
scͥpserunt romani ad demetͥum. Cregͦua¬
sti uigũ tuum suꝑ amicos nr̃os. ⁊ socios
uideos: Si gͦ it̾m audierit nos ad u̾sumte
Nterea cum audiss demetͥus qr cecidit nicha¬
nor cum sius misit rursum ĩ uideambachi¬
dem ⁊ alchimum. ⁊ dextrũ cornu cum ilł
⁊ applicuerut ex̾citum ad ierłm. ⁊ surgen¬
tes abiert᷑. in berea. ⁊ udas posuit castra in
r̾unt se a castris. nec rema̾serunt cũ iuda

Expanded text:
fecerant in orbe, et quos volebant, vel privabant regno, vel exaltabant, et quod cum amicis optime conservabant amicitias, et in omnibus istis nemo polemum filium Joannis, et Jasonem filium Eleazari. manis, et scripserunt foederis formam, et rescriptum in tabulis aeneis miserunt in Jerusalem, ut esset ibi memoriale in hunc modum: « Bene sit Romanis et genti Judaeorum, in mari et in terra, et pax in aeternum. Quod si institerit bellum Romanis, auxilium feret gens Judaeorum, non accipiens stipendia a Romanis. Idipsum facient Romani Judaeis. » Tunc scripserunt Romani ad Demetrium: « Quare gravasti jugum tuum super amicos nostros, et socios Judaeos? Si ergo iterum adierint nos; adversum te Interea cum audiisset Demetrius quia cecidit Nicanor cum suis, misit rursum in Judaeam Bacchidem, et Alcimum, et dextrum cornu cum illis, et applicuerunt exercitum ad Jerusalem . Et surgentes abierunt in Beream, et Judas posuit castra in xerunt se de castris, nec remanserunt cum Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
lium. seminiũ cuiꝰcumq rei exordiũ. nͨ nos
moueat ꝙr in dispositõne elem̃toꝵ uest̾ aer
ñ dispositus qr ñ est noĩatus s dispositus est
tum a suꝑiorib inchoauit. fecit enĩ in ea die
luminaria solem ⁊ lunã ⁊ stellas. Et dr sol¬
qr solus lucet .i. nullum cum eo¬
na dierum ł una salboꝵ dicitur¬
sol ⁊ luna dicunt᷑ magna lumi¬
naria in duob. ⁊ ex duob .i. ñso
lum ꝓ qͣntitate luminis s ⁊ cor
scd̾m se. qr sol dicit᷑ octies t̾ra ma¬
nam ⁊ stellas uoluit illummna¬
re uoctem ne nox sñ lumine ni¬
mis ess indecora. ⁊ ut oꝑantes in
nocte ut naute ⁊ uatores solaci¬
q̃dam auicle q̃ lucem solis ferre
ñ possũt ⁊ fere nocte pascunt᷑. nec¬
suꝑfluit sol. licet nubes lucida¬
uicem eiꝰ ageret.qr illa tenuemi
⁊ insufficience̾ lucem habebat.
⁊ forte ñ nisi suꝑiora illumina

Expanded text:
um. Nec nos moveat, quia in dispositione elementorum videtur aer non dispositus, quia non est nominatus, sed dispositus est, tum a superioribus inchoavit. Fecit enim eadem die luminaria, solem, et lunam et stellas. Et dica solus lucet, id est nullum cum eouna dierum: vel una Sabbatorum dicituSol et luna dicuntur magna luminaria in duobus, et ex duobus, id est lum pro quantitate luminis, sed et secundum se, quia sol dicitnam et stellas voluit illuminre noctem, ne nox sine lumine nmis esset indecora, ut operantes in nocte, ut nautae, et viatores solatiquaedam aviculae, quae lucem solis ferre t, et fere nocte pascuntur. Necerfluit sol, licet nubes lucidvicem ejus ageret , quia illa tenuem insufficientem lucem habebat,  forte non nisi superiora illumina
Abbreviated transcription (Latin):
gͥminare. ꝓduxit enĩ de t̾ra berbam uirentẽ
⁊ fatientẽ semen. ⁊ lignũ pomifum fatiẽs fru¬
ctum scd̾m gn̾a sua. patet qr ñ ꝑ moras tẽpo¬
rum ut modo ꝓdrixit t̾ra plantas suas. s sta¬
tim ĩ maturitate uiridi ĩ qua ⁊ herbe semm¬
b ⁊ arbores pomis honuste sũt. Notand̾ ꝙ die¬

Expanded text:
duxit enim de terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum secundum genera sua. Patet quia non per moras temporum, ut modo, produxit plantas suas terra, sed statim in maturitate viridi, in qua, et herbae seminibus, et arbores pomis onustae sunt. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
ercia die aquas sub firmade opere t̾cie diei.¬
mnẽto ꝯg̾gauit d̾s in unũ locum. q̃ licet płi¬
ma optineant loca tñ qr om̃s ꝯtinuant᷑ in
⁊ potuit eẽ ut aque q̃ totum spaciũ aeris oc¬
cupabãt uaporabłes solidate modicũ oꝑtine¬
ant locũ. ł t̾ra paululũ subsedit. ut eas tanqͣ
in matrice ꝯclud̾et.⁊ sic apparuit arida qͦi la
cens sub aquis. humꝰ ꝓprie dicta ẽ. s cũ apparu¬
it arida eadem dictͣt t̾ra:. qi terit᷑ pedib asan¬
qr solida. ditit᷑ tellus qr tolerat labores homi¬
nũ. Cong̾gationes aquaꝵ appellauit maria
hebreo ydiomate qd̾ qͣslibet aquaꝵ og̾gatões
uocat maria. Cõpleto gͦ oꝑe aquaꝵ subdit᷑. ⁊¬

Expanded text:
ertia die aquas sub firmamento congregavit Deus in unum locum . Quae licet plura obtineant loca, tamen, quia omnes contin potuit esse, ut aquae quae totum aeris spatium occupabant vaporabiles, solidatae modicum obtineant locum, vel terra paululum subsedit, ut eas tanquam in matrice concluderet, et sic apparuit arida, quae quasi latens sub aquis, proprie humus dicta est, sed cum apparuit arida eadem dicitur terra, quia teritur pedibus animanquia solida. Dicitur tellus, quia tolerat labores hominum: Congregationes aquarum vocavit maria, Hebraeorum idiomate, qui quaslibet aquarum congregationes vocant maria. Completo ergo aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
fluit. qi siẽ in domo fatiẽda pͥmo domiꝰ fit in
scĩa artificis. sit etiã mati̾alit̾ cum leuigant᷑
ligna ⁊ lapides. fit etiã essentialit cum leuiga
ria. fcͣm ẽ ad opus in eẽntia. illud pͥmo die
istud scd̾o die factum ẽ. ⁊ cum huiꝰ diei op᷑ bo¬
num fu̾it ut ceteroꝵ. tñ ñ legit᷑ de eo. uidit
d̾s qd̾ ess bonum. T̃ radũt enim hebrei ꝙ. hoc

Expanded text:
sicut in domo facienda; primo domus fit in scientia artificis, fit etiam materialiter cum levigantur ligna et lapides; fit etiam essentialiter cum levigatria; factum est, ad opus in essentia. Illud primo die, istud secundo factum est; et cum hujus diei opus bonum fuerit, ut caeterorum, tamen non legitur de eo, vidit Deus q
Abbreviated transcription (Latin):
uere. qr uiror illiꝰ temꝑis ẽ ⁊ fructificatio. alii
qr legunt lignũ fatiens fructũ ⁊ additũ her¬
bam hñtem semen. fc̃m dicũt in augusto ib̃
leone s in marcio fc̃m dogmatizat eccła. Nota
cum pͥmo ait fatientẽ sem̃. ⁊ addit hñs unũ¬

Expanded text:
uia viror illius temporis est, et fructificatio. Alii quia legunt lignum faciens fructum, et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facientem semen, et addit, habens unum
Abbreviated transcription (Latin):
positum ẽ i ornatum .i. sc̃is angłis repletum.
fecit gͦ ea die d̾s firmam̃tum in medio aqua¬
rum .i. qͣndam ext̾iorem mũdi suꝑfitiẽ ex a¬
quis ꝯgelatis ad instar cristalli solidatã ⁊ ꝑ
lucidam intra se cetera sensilia ꝯtinentẽ ad
ymaginẽ teste q̃ in ouo ẽ.⁊ in eo fixa sũt sid̾a
s qr t̾minus ẽ aquaꝵ que suꝑ ip̃m sũt fir¬
mus ⁊ intransg̾ssibił. Dicit᷑ etiã celum qr ce¬
lat .i. tegit omĩa inuisibłia ⁊ cũ legit᷑ firma¬
tione g̃ce dicite᷑ uraron .i. palatũ uł palatus
uł dicit᷑ celum qi casa elyos. qr sol sub ipso
positus ip̃m illustrat. hanc tñ circũuolutam
lucifer cum ess ĩ empireo legr dixisse ascẽdã
firmam̃tum diuidit aquas q̃ sub ip̃o s̃ ab a¬

Expanded text:
positum est et ornatum, id est sanctis angelis repletum. Fecit ergo ea die Deus firmamentum in medio aquarum , id est quamdam exteriorem mundi superficiem ex aquis congelatis, ad instar crystalli consolidatam, et perlucidam, intra se caetera sensibilia continentem ad imaginem testae, quae in ovo est, et in eo fixa sunt siderased quia terminus est aquarum, quae super ipsum sunt, firmus et intransgressibilis. Dicitur etiam coelum, quia celat, id est tegit omnia invisibilia. Et cum legitur firmatione graece dicitur uranon, id est palatium. Vel dicitur coelum quasi casa elios, quia sol sub ipso positus ipsum illustrat, hanc tamen circumvolutaLucifer cum esset in empyreo legitur dixisse: Ascendamfirmamentum dividit aquas, quae sub ipso sunt, ab a
Abbreviated transcription (Latin):
sa uicissim sibi uendicarẽt. intelligit᷑ etiam
hic angłoꝵ fr̃adiuisio. Stantes enĩ lux caden¬
tes tenebre dicti sut. Et appellauit lucẽ diem
a dian g̾co qd̾ ẽ claritas. sic̾ lux d̾r qi luit .i.¬
purgat tenebras. Tenebras dixit noctẽ a nocẽ

Expanded text:
a vicissim sibi vindicarent. Intelligitur etiam hic angelorum facta divisio: stantes lux, cadentes tenebrae dicti sunt. Et appellavit lucem diem a dia Graeco, quod est claritas sicut lux dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
modũ solis circũagitata p̾sentia sui suꝑus
bemispium ⁊ infi̾us uicissim illuminabat.
it ad esse. Et uidit d̾s lucem qd̾ ess bona .i. q̃
ut maneret. Uel tropice uidit .i. inderi fecie.
Et diuisit lucem ac tenebras. hic incipit dis¬
positio. ⁊ cũ aliquid dicit de creat̃one. qͣi cum
luce tenebras creauit .i. unbiñ ex obiectone¬

Expanded text:
modum solis circumagitata. Praesentia sui superius hemisphaerium, et inferius vicissim illuminat. Peit adesse. Et vidit Deus lucem, quod esset bona, id est quae ut maneret. Vel tropice, vidit. id est videre fecit. Et divisit lucem, ac tenebras; hic incipit dispositio. Et tamen aliquid dicit de creatione, quasi cum luce tenebras creavit, id est umbram ex ob
Abbreviated transcription (Latin):
uum ⁊ ẽ ordinatꝰ. uix sermonem ĩpleu̾at
pater: eg̾sso iacob uenit esau cibos ĩferens
patri. petẽs ab eo bñdictonem. Ex paiuit ysa¬
ac uehement̾. ⁊ in hac extasi uidit in sp̃u
ĩtellexit. ⁊ ideo ñ irascens s ꝯfirmãs qd̾ fe¬
cerat ait. frat̾ tuus uenit fraudulent. ⁊ ac¬
cepit bñdictionem tuã. ⁊ erit bñdictus. Eui
esau. Iuste uocatus ẽ iacob. En altera uice me
supplantauit .i. bis decepit. pͥus primoge¬
nita. scd̾o bñdictionem surripiẽs. Cumq
⁊ ipẽ a patre bñdictionem postularet.⁊ pa¬
tri hesitanti ĩ quo ei bũdiceret uehemẽ¬
a enim pascuał ẽ. Et addidit de post̾is eius
ꝓpłans. iuueps gladio .i. bellicosuseris. ⁊
frĩ tuo seruies. Cum .s. ydumea fĩa est tribu¬
caria domui isrł s ueniet tempꝰ cum excu¬
tias iugum eiꝰ de ceruicib tuis. ħ impletũ
est cum bellauerẽ ydumei ne eene sbiuda

Expanded text:
um, et est ordinatus. Vix sermonem impleverat pater, et egresso Jacob, venit Esau, cibos inferens patri, petens ab eo benedictionem. Expavit Isaac vehementer; et in hac extasi vidit in spiriintellexit. Et ideo non irascens, sed confirmans quod fecerat ait: Frater tuus venit fraudulenter, et accepit benedictionem tuam, et erit benedictus. Cui Esau: Juste vocatus est Jacob. En altera vice me supplantavit, id est bis decepit, prius primogenita, secundo benedictionem subripiens. Cumque et ipse a patre benedictionem postulasset, et patri haesitanti in quo ei benediceret, vehemena enim pascualis est. Et addidit de posteris ejus prophetans: Vives gladio, id est bellicosus eris, et fratri tuo servies, cum scilicet Idumaea facta est tributaria domui Israel, sed veniet tempus cum excutias jugum ejus de cervicibus tuis. Hoc impletum est cum rebellaverunt Idumaei, ne essent sub Juda
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ecce q̃ tollit pec m. s cum adhuc discipuli
popłm meũ. Quia gͦ te nuntiaui suꝑis. ius
ut inferis te nũtiem: Ibc aut̾ amouit dubi¬
tat̃onem eoꝵ ostẽdendo eis certa signa suiad¬
bis dicẽs. Int̾ natos mulierum ñ surrerit
ticis qui dix̾unt iohem eẽ angłm humana¬
tum. Qluia etiam dñs p̃dixerat ⁊ de eo fius¬
se dc̃m. E cce ego muto angłm meu̾ ⁊c̃. addi¬

Expanded text:
it peccata mundi . » Sed cum adhuc discipuli populum meum. Quia ergo te nuntiavi superis, vis ut inferis te nuntiem? Jesus autem amovit dubitationem eorum, ostendendo certa signa sui adbis dicens: « Inter natos mulierum non surrexit reticis, qui dixerunt Joannem esse angelum humanatum, quia etiam Dominus praedixerat de eo fuisse dictum: « Ecce ego mitto angelum meum, etc. » . Addi
Abbreviated transcription (Latin):
lippi. ẽunc exꝓbrauit ciuitatib galilee. ĩ
quib płimas fecerat uirtutes. ⁊ p̃posuit ilł
tyrum ⁊ sydonem. Redeuntes aut qͥdam a¬
postoloꝵ ad eum nũtiabant ei q̃ docrierãt
⁊ fecerãt. ⁊ duxit eos in desertũ locumut re¬
qͥ escerent pusillum. nec enĩ dedendi spaciũ
habebat cum turbis

Expanded text:
lippi . Tunc exprobravit civitatibus Galilaeae, in quibus plurimas fecerat virtutes, et praeposuit illis Tyrum et Sydonem . Redeuntes autem quidam apostolorum ad eum, nuntiabant ei, quae docuerant et fecerant . Et duxit eos in desertum locum, ut requiescerent pusillum, nec enim edendi spatium habebant prae turbis
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͣr quomodo cham d̾r minor filiꝰ. cum essec
mediꝰ natu. pot̾ dici minor .i. indignior. ł forte
minor statura. ł de iaphet dicit᷑ qui cũ minor
ess puidentior fuit. cham maiore. Maledixit
autẽ ñ filio. s filio filii. qr sciebat in spu filiũ
ip̃m ñ seruiturũ frĩb sius. s semen eiꝰ nec oc̃s
de semine. s eos qui de chanaam. poc̃a quidẽ
sic. Nͣ leteris de filio tuo sic̃ nec ego de te. ⁊ addid̾.
bñdictus dñs d̾s sem. sit chanaam seruus eiꝰ¬

Expanded text:
itur quomodo Cham dicitur minor filius, cum esset medius natu? Potest dici minor, id est indignior; vel forte minor statura. Vel de Japheth dicitur, qui cum minor esset, tamen prudentior fuit Cham majore. Maledixit autem non filio, sed filio filii, quia sciebat in spiritu filium non serviturum fratribus, sed semen ejus, nec omnes de semine, sed eos, qui de Chanaan descenderant. sic: Non laeteris de filio tuo, sicut nec ego de te. Et addidit. Benedictus Dominus Deus Sem, sit Chanaan servus e
Abbreviated transcription (Latin):
um. bie post fieri. ⁊ qr maxime timebãt ne
hic primo daret suꝑ t̾ram ⁊ noe cotidie o¬
rabat ne boc fieret diluuium
ut iose. refert pepigit eis qd̃ ultra ñ fieret dilu¬
uium.⁊ in signum fed̾is huiꝰ posuit arcum
expectet᷑. Inde ẽ qd̾ duos ht̃ colores. ceruleum
qui aqueus ẽ.⁊ ẽ erterior qi prethit ⁊ rubeũ¬
qui est igneus qui ẽ intior q futur ẽ. ⁊ tradũt¬

Expanded text:
ime timebant ne daret super terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum exspectetur. Inde est quod duos habet colores, coeruleum, qui est aqueus, et est exterior, quia praeteriit, et rubeuqui est igneus, qui est interior; quia futurus est
Abbreviated transcription (Latin):
iam inceptam. De ebrieta te noe ⁊maledictõe cham.
epit noe ex̾cere t̾ram. ⁊ plantauit uineam
labruscas naturales ꝑ cultũ ad usus uine¬
e trahens. biberis q uinũ. s ignorans ium eiꝰ ĩ¬
ebriatus ẽ. ⁊ dormiens nudatus ẽ in tab̾natło
suo. Hudatio enim femoꝵ sequit᷑ ebrietatem.
sic̃ libido sacietatẽ s cum cham pris uerẽda uidis¬
set nudata irridẽs nuntiauit hoc frĩb. s illi pal¬
¶lium ĩponentes in hum̾is. ⁊ eũ
Semirami tes retrorsum ne uid̾ent oꝑuerẽ¬

Expanded text:
CAP. XXXVI. De ebrietate Noe, et maledictione Cham. Coepit Noe exercere terram, et plantavit vineam, labruscas naturales per cultum ad usum vineae trahens, bibensque vinum, sed ignorans vim ejus, inebriatus est. Et dormiens nudatus est in tabernaculo suo . Nudatio enim femorum sequitur ebrietatem, sicut libido satietatem. Sed cum Cham verenda patris vidisset nudata, irridens, nuntiavit hoc fratribus. Sed illi pallium imponentes humeris, et euntes retrorsum, ne viderent operue
Abbreviated transcription (Latin):
sic uocauit. Iose enira in pͥncipio munerũ
unguẽta balsami ponit.⁊ resinã tatuit. sti¬
racem qͥdam dicunt spẽm resine. Ieix. dicie
in hebreo eẽ nechota qd̾ sonat gn̾alit̾ chi¬
miama. ⁊ ĩ ysaia ꝓ domo nethota. Qdamtͣn¬
stułunt domus chumiamatis. quidam do¬
ri suo ut ĩtroduceret eos. pararet q ꝯuiui¬
um. qisecũ erant comessuri. Illi timentes
se introductos ꝓ peccunia qͣm retułant di¬
cebant dispẽsatori se eand̾ retulisse. ⁊ eis nes¬
cientib repositam suisse etiã in saccuł Qͥ¬

Expanded text:
sic vocavit. Josephus enim in principio munerum sic vocavit. Josephus enim in principio munerum unguenta balsami posuit, et resinam tacuit. Storacem quidam dicunt speciem resinae. Hieronymus dicit in Hebraeo esse nethota, quod sonat generaliter tymiama; et in Isaia, pro domo Nethota, quidam transtulerunt, domus tymiamatis; quidam, dori suo, ut introduceret eos, pararetque convivium, quia secum erant comesturi. Illi timentes se introductos pro pecunia, quam retulerant, dicebant dispensatori, se eamdem retulisse, et eis nescientibus, repositam fuisse etiam in saccu
Abbreviated transcription (Latin):
ruben. Trade eum mͥ. Duos filios meos int̾fi¬
ce nisi resticuã eum tͥ. at ille. Hõ descendet
silius meus uob̃cum. Inc̾im ꝯsũptis cibis fa¬
mes eos p̾mebat. Et dixre iacob ad filios. Reu̾¬
timini ĩ egipium ut ematis pauxillũ esca¬
rum. Et ait indas. Si uis puerũ mut̾e no¬
biscum: ibimꝰ. alioqͥn ñ inus. Ego suscipi¬
o puerũ. de manu mea reqͥre eum mͥ. iuisi
illũ redurero: ero reus pccĩ omĩ cemꝑe se ait
isrł. Si sic necesse ẽ facite qd̾ uultis. Sumnite
de optimis t̾re frugib modicũ resine⁊ melł
⁊stiracis. ⁊ stactẽ ⁊ terebinti. ⁊ amigdalaꝵ.⁊
ferte uiro munera. peccuniã q quã retuli¬
stis reportate. ⁊ aliam ad emẽdoscibos. Deus
aut̾ fatiat uob̾ uirum placabilẽ ⁊ remutat
nob̾cum ff̃es. Resina dicit᷑ qdlibet gũmili¬
quidũ ł aridum. a rei g̾co qd̾ est emanare.¬
do subdit. ⁊ terebinti scda ẽ. lentiscina q̃ ue¬
nit de chio ĩsula. t̾cia pinea. forte balsamũ

Expanded text:
Ruben: Trade eum mihi, duos filios meos interfice, nisi restituam eum tibi. At ille: Non descendet filius meus vobiscum . Interim consumptis cibis fames opprimebat eos. Et dixit Jacob ad filios: Revertimini in Aegyptum, ut ematis pauxillum escarum. Et ait Judas: Si vis puerum mittere nobiscum, ibimus, alioquin non imus. Ego suscipiam puerum, de manu mea require eum. Nisi illum reduxero, ero reus peccati omni tempore. Et ait Israel: Si sic necesse est, facite quod vultis. Sumite de optimis fructibstoracis, et stactes, terebinthi, et amygdalarum, et ferte viro munera, pecuniamque quam retulistis reportate, et aliam ad emendos cibos. Deus autem faciat vobis virum placabilem, et vobiscum fratres . Resina dicitur quodlibet gummi liquidum, vel aridum, a resin Gdo subdit, et terebinthi; secunda est lentiscina, quae venit de Chio insula; tertia pinea: forte balsamum
Abbreviated transcription (Latin):
Iose aut̾ait beniamin duplicib ꝑtib ho¬
ꝙ ⁊ in ebriati sũt cum eo .i. saciati cibo se¬
cd̃m ydioma hebreũ. p̾cepit q ioseph dis¬
pẽsatori suo ut impleret saccos ⁊ peccuni¬
as eoꝵ repon̾et ut pͥus ⁊ cifũ suum argẽte¬
um ĩ sacco minoris repon̾e̾t. fem̃q est ita
orto q mane dimissi sũt. Tuc̃ dispẽsator iu¬
bente ioseph: insecutus ẽ eos. ⁊ app̾hensis ait
pessimã rem fecistis: cifũ furati estis ĩ quo
bibit dñs m̾s. ⁊ ĩ quo augurari solet. at il¬

Expanded text:
it: « Benjamin duplicibus partibus hoque et inebriati sunt cum eo, id est satiati cibo, secundum idioma Hebraeorum. Praecepitque Joseph dispensatori suo, ut impleret saccos, et pecunias eorum reponeret, ut prius, et scyphum suum argenteum in sacco minoris reponeret. Factumque est ita. Ortoque mane dimissi sunt. Tunc dispensator, jubente Joseph, secutus est eos, et apprehensis ait: Pessimam rem fecistis. Scyphum furati estis in quo bibit dominus meus, et in quo angurari solet
Abbreviated transcription (Latin):
dedistis mͥ ego habeo. Eduxit q ad eos syme¬
on. pabant eiq munera. donee ingrederee
ioseph meridie. Cui ing̾sso obtulerẽ muna
⁊ adorauere in t̾ram. Et accepto qd̾ saluus
ess pat̾. bñdicto qͦ bẽiamin ꝯmota s̃ iusca
eiꝰ. ⁊ ing̾ssus cubicłm fleuit. lota ꝙ fatie: eg̾s¬
sus ꝯtinuit se. ⁊ ait. Ponite panes. sedit aut̃
ioseph seorsum tanqm alienigena. ⁊ egiptu
seorsum ut indigene. ⁊ fr̃s seorsum ut adue¬
ne. ꝓpbanum enĩ putant egipti edere cũ
heb̾reis. forte ꝓ dispari cultu. Disposuit ꝙ
ioseph fr̃s scdm ordinẽ etatis eoꝵ. sic̾ ĩ domo
pris sedere ꝯsueuerat᷑. Datis q partib mi¬

Expanded text:
tam ego habeo. Eduxitque ad eos Simeon: Parabantque munera donec ingrederetur Joseph meridie . Cui ingresso obtulerunt munera, et adoraverunt in terram, et accepto quod salvus esset pater, benedictoque Benjamin, commota sunt viscera ejus, et ingressus cubiculum flevit. Lotaque facie egressus continuit se, et ait: Ponite panes. Sedit autem Joseph seorsum, tanquam alienigena, et Aegyptii seorsum, ut indigenae et fratres seorsum, ut advenae. Profanum enim putant Aegyptii edere cum Hebraeis; forte pro dispari cultu. Disposuitque Joseph fratres secundum ordinem aetatis eorum, sicut in domo patris sedere consueverant. Datisque partib
Abbreviated transcription (Latin):
deliquisset. tradidit eosuin¬
ctos custodie tril dieb. Tercio aut̾ dieeduxie
eos ⁊ recinẽs symeon. ligansq illis p̾sentib
alios abire ꝑmisit. Qui ꝯq̃rebant᷑ ad inuicẽ.
Merito hec patim᷑. qr peccauimꝰ in frẽm no¬
strũ. uescientes qd intelligeret eosioseph. qr
ꝑ int̾pretem loquebat᷑ eis. Iussit q ioseph
nuinistris suis ut implerẽt saocos eoꝵ ⁊ repo¬
neret singłoꝵ peccunias in saccis suis. da¬
tis supra cibariis in uia. De reditu eoꝵ a patre.¬

Expanded text:
deliquissent; et tradidit eos vinctos custodiae tribus diebus. Tertio autem die eduxit eos, et retinens Simeon, ligansque eum illis praesentibus, alios abire permisit. Qui conquerebantur ad invicem: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, nescientes, quia intelligeret eos Joseph, quod per interpretem loquebatur eis. Jussitque Joseph ministris suis, ut implerent saccos eorum, et reponerent singulorum pecunias in saccis suis, datis supra cibariis in via. CAP. XCIV. De re
Abbreviated transcription (Latin):
lier bec habitauimꝰ sole in domo una. Eum¬
q peꝑissem t̾cia die pꝰ peꝑit ⁊ hec. mortuus ẽ
aut̾ filius eiꝰ quem noctis silentio posure ĩ
sinu meo. ⁊ filiũ meum iuuentẽ collocauit
ĩ sinu suo. Mane diligentiꝰ intuens dep̾ben¬
di illum nõ esse meũ qui mortuꝰ fuerat. R al¬
tera. Nõ est ita s filius tuus mortuusẽ. meus
aut̾ uiuit. Cum ꝙ mẽs omĩum in huiꝰ reidis¬
crimen besitaret rexsoluit eã inopinanter.
Et allato gladio ut ait iose. p̾cepit utrũq ĩ¬
fantem diuidi. ut utraq medietatẽ ⁊ mortu¬
i acciꝑet. Qd̾ audiẽs mat̾ uuentis ꝯmotast̾
uiscera eiꝰ suꝑ filio suo ⁊ ait. Obsecro dnẽ da¬
te illi infancem uiuũ. Sufficit mͥ si iideam
eum uiuere. altera dicebat neqͣquã s diui¬
dat᷑. Et cognoscẽs rex uocem utͥusq de uero
fonte cordis ꝓlatam ait. Date huic ĩfantem
uiuũ. hec ẽ mat̾ eius. Et actẽdens om̃is isrł
mirati sũt assessores eiꝰ. qui pͥus sententiam

Expanded text:
 habitabamus in domo una. Cumque peperissem, tertia die post peperit et haec. Mortuus est autem filius ejus, quem noctis silentio posuit in sinu meo, et filium meum viventem collocavit in sinu suo. Mane facto diligentius intuens, deprehendi illum non esse meum, qui mortuus fuerat. Respondit altera: Non est ita, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit. » Cumque mens omnium in hujus rei discrimine haesitaret, rex solvit causam inopinate. Et allato gladio, ut ait Josephus, praecepit utrumque infantem dividi, ut utraque medietatem vivi et mortui acciperet. Quod audiens mater viventis, commota sunt viscera ejus super filio suo, et ait: « Obsecro, domine, date illi infantem vivum. Sufficiet mihi si videam eum vivere. Altera dicebat: Nequaquam, sed dividatur. » Et cognoscens rex vocem utriusque de vero cordis fonte prolatam, ait: « Date huic infantem vivum. Haec est mater ejus. » Et attendens omnis Israel mirati sunt assessores ejus, qui prius sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui Rx. dne deus ego sum puer paruulus.
⁊ ignorans ing̾ssum meũ ⁊ eritum. Dagͦ cor
docibile seruo tuo ut possim iudicare popłm
tuum. ⁊ discern̾e int̾ bonum ⁊ malũ. Et pla¬
cure sermo coram dño ⁊ait ad eũ. Quia ñ po¬
stulasti uixta u̾bum hominũ dies multos.
⁊ diuitias. ⁊ aĩam inimicoꝵ tuoꝵ fecitͥ scd̃m¬

Expanded text:
ine Deus, ego sum puer parvulus, et ignorans ingressum et exitum meum. Da ergo cor docile servo tuo, ut possim judicare populum tuum, et discernere inter bonum et malum. » Et placuit sermo coram Domino, et ait ad eum: Quia non postulasti juxta verbum hominum, dies multos, et divitias, et animam inimico