comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pianta tua celsi tudine clir¬
ectos hĩc eis a nob̾ coclicilloᷤ
suscipiant p̃sente dõ ama¬
bilicuntatis qua degit epo.
⁊ aliis qui incuutate sũt
in indicio tue celsitudĩs ꝯ¬
gͣgatis officio onnĩ tuo cõ¬
ram quib ⁊̃ codicillos acc¬
ipiant. nurent p̃clictum iꝰ¬
coram curialialibo agi qd̃
competẽs ẽ magna frui et
n pmittas eos ab ullo le¬
di eos .n. qui hãc nitun tur
iniquitatem quatinꝰ et
felicissimo nr̃o au̾tant ex̃¬
citu et reliquas curiales ad¬
impleant functiones. qri
nõ or talia temptari solac¬
ia. ut possit ad tantam def¬
ri tarditatẽ nich .n. nobis
cõmendat tua celsitudo qͦ¬
modo circa curia les umus¬
p̾beri uolumꝰ istis. etania
celsitudine ac cingli sꝑ su¬
ccessorib.¶Epp̃ dum cod¬
icillos decłit amñstͣtionis &¬
cipientib ate aut̃ p̃sente
ħ eis tuam denũciare no lu¬
mꝰ sedem ut curialib omin¬
em ferat fauorem nicħ pen¬
itus ab eis accipiens ꝓhibet

Expanded text:
ne directos hinc eis a nobis codicillos suscipiant praesente deo amabili civitatis in qua degunt episcopo et aliis qui in civitate sunt in iudicio tuae celsitudinis congregatis et officio omni tuo: coram quibus et codicillos accipiant et iurent praedictum iucoram curialibus agi, quos competens est magna frui et neque permittas eos ab ullo laedi; eos enim, qui hanc nituntur iniquitatem, quatenus et felicissimo nostro auertant exercitu et reliquas curiales adimpleant functiones, quia non oportet talia temptari solacia, ut possit ad tantam referri tarditatem. Nihil enim nobis commendat tuam celsitudquomodo circa curiales uniuspraeberi volumus istis, et a tua celsitudine, ac cinguli semper successoribus. Quapropter dum codicillos dederis administrationes accipientibus a te, aut praesente, hoc eis tuam denuntiare volumus sedem, ut curialibus omnem ferat favorem, nihil penitus ab eis accipiens. Prohib
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ fiscalum functionũ
ex actionẽ ⁊̃ maximas susti¬
iectam statiumꝰ legẽ nos
aut̃ negligentes nõ refera¬
tis a nob̾ quiõ nõ referatis
alioꝵ inisticia si quid ñ¬

Expanded text:
supra fiscalium functionum exactionem etiam maximas sustiiectam studuimus legem, vos autem neglegentes non referatis: a nobis quidem consecrata aliorum iniustitia
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Quociens abalexanꝰ¬
drina cum̃tate legatio destin¬
atur unnisos curiales p̾cipi¬
mꝰ quunt᷑ urbem consistũt
sino eg̾tudine raliam exca¬
bili neccitate ĩpecdũtu ĩ loc̃
cie ꝯuenire. ⁊ dec̃ta sua ꝓpria
sb̃scripeone firmata uiro spͣ¬
tabili p̃fecto angustiali ĩsi¬
nuare ut eiꝰ relatione com¬
itatr̃tius uirtutib suaspeti¬
tiones intiment ⁊ sb̃ exami¬
ne tuo ꝑpensalegationeres

Expanded text:
. Quotiens ab Alexandrina civitate legatio destinatur, universos curiales praecipimus, qui intra urbem consistunt, si non aegritudine vel alia inexcusabili necessitate impediuntur, in locum curiae convenire et decreta sua propria subscriptione firmata viro spectabili praefecto Augustali insinuare, ut eius relatione comitati tuis virtutibus suas petitiones intiment et sub examine tuo perpensa legatione res
Abbreviated transcription (Latin):
d̾Ornicularii ⁊ pͥmiscrin
obsequus milicie t̾minat¬
is desid̾atam laboꝵ requiẽi
sortumnt᷑ pro multis ergarẽ
publicã sudorib ab om̾ibd
indictionib tam militariũ
qm cuuliũ iudicũ semꝑ ha¬
beantͣ ĩmunes ⁊ cuuliũtmñ

Expanded text:
Cornicularii et primiscriniobsequiis militiae terminatis desideratam laborum requiem sortiuntur, pro multis erga rem publicam sudoribus ab omnibus indictionibus tam militarium quam civilium iudicum semper habeantur immune
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur nr̃ constituton.
econsultum est et certus in¬
odus impoĩtus est. ꝑ quem
pignorum clistractõ poss¬
it procede cuius tenoreutͥ

Expanded text:
videantur, nostra constitutione consultum est et certus modus impositus est, per quem pignorum distractio possit procedere, cuius tenore ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui dominꝰ sit
alienade rei pot̾atẽ ħa¬
beat nam dotale p̃cliũ ma¬
ritus muita muire ꝑ legẽ
uiliam ꝓbi betur alienare
Qnius ip̃ius sit dotis cã ei
datum. Ornos legemuli¬
am corrigentes mmelio¬
rem statum decduximꝰ. Cũ
enmni lex insoutm̃modoi
reb locum hebat queitali¬
ce fuerant et auenatones
.pribebat que nutamu¬
nere fiebant ypothecas au¬
ali solo poĩte sunt int̃̾cliet¬
a fiat auenato urobligo
et neutrum coꝵneq con¬
sencientib musrib ꝓcedaͭ
ne sexus mulribo fraguit¬
pignꝰ ex pactone qmuiseiꝰ
S hoc forsitanido indetur
fi qd̃ uolũtate debitoris in¬
teisr pignus alienari .qr ab¬
ret creclitori pignus uend¬
ere sipecuma no somuatur

Expanded text:
 qui dominus non sit alienandae rei potestatem habeat. nam dotale praedium maritus invita muliere per legem Iuliam prohibetur alienare, quamvis ipsius sit, dotis causa ei datum. quod nos, legem Iuliam corrigentes, in meliorem statum deduximus. cum enim lex in soli tantummodo rebus locum habebat quae Italicae fuerant, et alienationes inhibebat quae invita muliere fiebant, hypothecas auali solo positae sunt interdicta fiat alienatio vel obligatio, et neutrum eorum neque consentientibus mulieribus procedat, ne sexus muliebris fragilitmuis eius ed hoc forsitan ideo uideatur fieri, quod uoluntate debitoris intellegitur pignus alienari, quret creditori pignus uendere, si pecunia non soluatur
Abbreviated transcription (Latin):
plum rei psecutio ⁊¬
tinetur pena aut̃tri¬
pliẽ. ¶ S et legis a¬
quilie acto dedamp¬
nõ solum si ad ũsus
infĩciantem duplũ
⁊ simpli quisꝙ ag̃.
uelud si quis homin¬
em claudumautl¬
uscũ occid̾it quim
eo anno integeret
magni p̃cu fuittãn¬
iam traclitam diffi¬
ta est actio ccͣ eos q
are distułint us ad¬
eo ut etiam ĩudm
uocarentur. tunc et¬
enimur ip̃am rem
ue pecuniam que re¬
licta est dare ⁊pelluit

Expanded text:
plo rei persecutio continetur, poena autem tripli est. sed et legis Aquiliae actio de damnon solum si adversus infitiantem in duplum in simplum quisque agit. veluti si quis hominem claudum aut luscum occiderit, qui in eo anno integer et magni pretii fuerit; taniam traditam divita est actio contra eos qui are distulerint usque adeo ut etiam in iudicium vocarentur: tunc etenim et ipsam rem vel pecuniam quae relicta est dare compellun
Abbreviated transcription (Latin):
uolĩnt. ł donare retine sibitr¬
anfferendos ad alia loca coloꝰ¬
nos pͥuata pactione nõ possiͭ
ꝗ enĩ colonos utiles credũti
ant cum p̾dus eoe teñe debẽt.
aut ꝓfuturos aliis dẽlinqu̾e¬

Expanded text:
uerit vel donare, retinere sibi transferendos ad alia loca colonos privata pactione non possit. Qui enim colonos utiles credunt, aut cum praediis eos tenere debent aut profuturos aliis derelinquere
Abbreviated transcription (Latin):
bane p̾fecture annonario
officio senoningerant. s
appitoꝵ emulatione sec̃ta
mĩstio suo annone p̾fectu¬
refungant᷑.

Expanded text:
banae praefecturae annonario officio se non inserant, sed apparitorum aemulatione secreta ministerio suo annonae praefectura fungat
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ solumnid sit imnoris an¬
spicientes ad dominũata fa¬
clant gub̾natorẽ tamqͣmin
suis reb et cnim uolumnis
aumcelebrat᷑ decretum qd̾
tracdit. curameiqui ad eã acc
eclit insurandum eum di¬
ce sacrosc̃a eimangłia tan¬
gentem. qr pomẽm ꝑgens
uiamutulitatẽ adolescenti
cuius nalegis ordine.S ca¬
Entionem faciat ad regub̾¬
nationemtimentẽ sꝑcirca
eas. pp̃ insurrandi memori¬

Expanded text:
m solummodo sit minoris auspicientes ad deum ita faciant gubernationem tamquam in suis rebus. Etenim volumus, dum celebrator decretum quod tradit curam ei qui ad eam accedit, etiam iusiurandum cum adicere sacrosancta evangelia tangentem, quia per omnem pergens viam utilitatem adolescentis ue a legis ordine, sed cautiorem faciet ad rerum gubernationem, timentem semper circa eas propter iurisiurandi memori
Abbreviated transcription (Latin):
ei pret᷑ s amplecti br̃des siue
filii. siueetiam eẽnei sint et
rere ad tormenta deducẽ eta¬
lia sumilia discurrere ⁊ pscru¬
tari que sõlius sunt contẽtõ¬
nisaltuis ant penitus milliꝰ¬

Expanded text:
er haec, hoc amplecti heredes, sive filii sive etiam extranei sint, etervos quaerere ad tormenta deducere et alia similia discutere et perscrutari, quae solius sunt contentionis, alterius autem penitus nulli
Abbreviated transcription (Latin):
tñ boc totum eẽ etint̾ cred¬
itores eo quod nr̃is declarat¬
um est legib quecumq q
libet psedie̾it aut scripsit.
aut nicħ ei prodesse. n creci¬
itorib p̃iudicare. s uł licẽ¬
cia sit omĩa ꝓscrutari quo
ut qui adũsatur biis que re¬
licta sunt ei non possit omĩ¬
no fruinec̃citate imminen¬
te.aut obeclire omĩbr. aut u¬
elige̾ hus nõ resuitare s de¬
functi noluntatem ab eius

Expanded text:
n hoc ratum esse et inter creditores, eo quod nostris declaratum est legibus, quaecumque quilibet pro se dixerit aut scripserit, haec nihil ei prodesse neque creditoribus praeiudicare. Sed illis licentia sit omnia perscrutari quo ut qui adversatur his quae relicta sunt ei non possit omnino frui, necessitate imminente aut oboedire omnibus aut ueligere his vero resultare, sed defuncti voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
tencionem lispõnes noriẽt¬
ium eẽ firmas. ñ resistenti
legi. et aꝑteccͣrie sint ilł hnᷤ
qu̾euł placent. sc̃imꝰ gͥd
motum et annunciatum
nob̾ quia cum testaretur ꝗ¬
dam cuminreurrando suaz¬

Expanded text:
tentionem dispositiones morientium esse firmas, nisi resultent legi et aperte contrariae sint his quae illi placent. Scimus igitur motum et annuntiatum nobis, quia cum testaretur quidam, cum iureiurando sua
Abbreviated transcription (Latin):
hrdes fuint et mhoc acqui¬
estunt bus que ab eo clispo¬
sita sunt quenõ clixit cum
nireurando hec nequaqͣm
rata manerenz custodire ea
ẜm competentem mocdum
legib imam quodã modoeẽ
psonam hrclis ⁊ eumin q̃m
tnͣsmittet b̾rclitatem. Idõꝙ
nlis eidem sibimet et dixit
reluctari. et quod dixitatq
descripcionẽ faciens sineꝓpͥa
manusine palt̾ius quidem
scripturam a seaut̃ supscri¬
suemensuram faciat man¬
ifestam hr̃dib forte aliisq
cẽ quod aliquis hr̃dum cela¬
uit res ex̃ ea que dca sunt a de¬
functo s siquiõ insuirã dũ
moriens p̾buerit. et uraint¬

Expanded text:
s fiunt et in hoc adquiescunt his quae ab eo disposita sunt, quae vero dixit cum iureiurando, haec nequaquam rata manere neque custodire ea secundum competentem modum legibus unam quodammodo esse personam heredis et qui in eum transmittet hereditatem, ideoque nullus eundem sibimet dixit reluctari et quod dixit atqudescriptionem faciens sive propria manu sive per alterius quidem scriptam, a se autem subscrisubstantiae suae mensuram faciat manifestam, heredibus forte aliis icere quia aliquis heredum celavit res extra ea quae dicta sunt a defuncto. Sed si quidem iusiurandum moriens praebuerit et iura
Abbreviated transcription (Latin):
p̾textu mulus .s.p. possunt
ẽẽ t̾ribilos rusticano ciupiã
necc̃itatem obsequi qiͣmã¬
cipio sui uirisimponantn
aut. suũ eiꝰ ł fortebonẽ ĩns
rint. ablatis omĩb facultat¬
ib ppetuo sb̃ingant᷑ exilio.
in eiisõ oꝑa sponte ꝓpͥa detu¬

Expanded text:
textu muneris publici possunt esse terribiles, rusticano cuipiam necessitatem obsequii quasi mancipio sui iuris imponant aut servum eius vel forte bovem in rint, ablatis omnibus facultatibus perpetuo subiugentur exilio, in eiusdem operas sponte p
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ inhac regia ciuita te spec¬
tabilũ ñoꝵ refendarioru
aut alt̾ns alicurꝰ disponẽtẽ
eos quom̃o decet inchoatu
ex aminare aut iudicarene
gocium in sinuare uidicanti
legum poĩtum ẽ potate non

Expanded text:
itate spectabilium nostrorum referendariorum aut alterius alicuius disponentem eos, quomodo decet incohatum examinare aut iudicare negotium, insinuari iudicantiblegum positum est potentate, non
Abbreviated transcription (Latin):
quio indiciũ nolentes eis
qr cãs dñt c̃giu̾sari. et celare
suas festinantes dilationes.
excusant se freq̃nter dicenteᷤ
qr sacre forme aut sacreuiss¬
iones. aut depoitiones specta¬
bilium nr̃orum referẽdario¬
rum in sunmateeis sunt tam¬
qm disponẽtes qm̃ ad opteat
negocia exammari autiud¬

Expanded text:
quidam iudicum volentes eis qui causas dicunt tergiversari et celare suas festinantes dilationes excusant se frequenter dicentes, quia sacrae formae aut sacrae iussiones aut depositiones spectabilium nostrorum referendariorum insinuatae eis sunt, tamquam disponentes quemadmodum oporteat negotia examinari aut iud
Abbreviated transcription (Latin):
iũsitatem res nob̾ acquirũ¬
tur. si cuigͦ br̃des fc̃isitis.sni
cuius bõꝵ possõnem pecieri¬
si cuiusbona libtatum con¬
ẜuandarum cã uob̃ adictai
fuint:eius res om̃s ad nos
tnͣseunt. ac pͥns de hr̃clitati¬
bo despiciam quar̃ duplee¬

Expanded text:
quiruntur. si cui ergo heredes facti sitis sive cuius bonorum possessionem petierisi cuius bona libertatum conservandarum causa vobis addicta fuerint, eius res omnes ad vos transeunt. ac prius de hereditatibus dispiciamus. quarum dupl
Abbreviated transcription (Latin):
etatis ꝑtinet. Itaꝙ sus ser¬
uushr̃s institutus sit. lega¬
tum neꝗd ciant donatum
fuit nõ usufructuario. s do¬
mino. ꝓp̾etatis acquiritur
ctuario idem placet. et dei
bone fidei possõre. Itaq qd
exͣ duas istascãs acquint:
id uład ip̃m ꝑtinet. si liber
rere potest. fructuarr ustca¬
pere nõ pot̃. pͥmum quider¬
qr nõ possidet. Sht̃ iusuten¬
alienũ eẽ. ¶ Nonsolumant̃
ꝓpͥetas p eos ẜuos in quibnrꝰ

Expanded text:
etatis pertineat. itaque si is servus heres institutus sit, legatumve quid ei aut donatum fuerit, non usufructuario, sed domino proprietatis adquiritur.ctuario, idem placet et de bona fide possessore. itaque quod extra duas istas causas adquiritur, id vel ad ipsum pertinet, si liber uirere potest: fructuarius vero usucapere non potest, primum quia non possidet, sed habet ius utenalienum esse. non solum autem proprietas per eos servos in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rẽtis. Item ꝑhomines libos
⁊ fuos auenos quos bona fi¬
de possidetis de quib singliᷤ
diligencuis despiciams ¶ꝙ
libi uestri utrius sexusquo
inpot᷑ate hẽtis: olim quide
quicquid ad eos puen̾at ex¬
ceptis indel castrensio pecu¬
lus hoc pentibꝰ sius acquir¬
ebatur. sñ nlla clistinctõs ⁊¬

Expanded text:
emus: item per homines liberos et servos alienos, quos bona fide possidemus. de quibus singulis diligentius dispiciamus. Igitur liberi vestri utriusque sexus, quos in potestate habetis, olim quidem, quidquid ad eos pervenerat exceptis videlicet castrensibus peculiis, hoc parentibus suis adquirebant sine ulla distinct
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ap̃eum remaneat. ne
qd̾ ei sius laborior ⁊ prospa
fortuna accessit.hoc malu
pueĩens luctuo sum ei proce¬
dat¶ Hoc anob cdispoitum
est ⁊mea sp̃e ubi parens em¬
o que acquifitonẽ effugi¬
unt si ꝑtem c̾ciam retine¬
resi uoluerat ucenciam ex
ant̾iorib constitutonb¬
hãt qiͣ pro p̾cio quodãmodo
emiancipationis et in bum¬
anum quid accedebat. nt
filius reꝵe suarum exhacem¬
rum ꝓ ꝑte de frandetur ⁊ qd̃
honoris ei exhac emancipa¬
cõne additum ẽ quod sim
uris effectus est hoc ꝑ res
diminutoem decrescat. Ido
statiumꝰ ut parẽs. ꝓ t̾cia bõ¬
rum ꝑte diui qͣmrecinere
⁊ eninires intacte apud fũ¬
iuiin remanebunt. ⁊ pr̃am¬
pliore sũma fruatur ꝓt̾cia
amudia potituro ¶ Itemuo¬

Expanded text:
autem apud eum remaneat, ne, quod ei suis laboribus vel prospera fortuna accessit, hoc in alium perveniens luctuosum ei procedat. Hocque a nobis dispositum est et in ea specie ubi parens, embus quae adquisitionem effugiunt sibi partem tertiam retinere, si voluerat, licentiam ex anterioribus constitutionasi pro pretio quodammodo emancipationis, et inhumanum quiddam accidebat, ut filius rerum suarum ex hac emrte defraudetur, et, quod honoris ei ex emancipatione additum est, quod sui iuris effectus est, hoc per rerum deminutionem decrescat. ideoque statuimus, ut parens pro tertia bonorum parte dominii, quam retinere etenim et res intactae apud filium remanebunt et pater ampliore summa fruetur, pro tertia dimidia potiturus. Item vo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post legitimos quonum
agnatoꝵ tam sup̃dicta sena¬
tus consuita qmͣnostra erex̃
constitucio. ꝓximo cognatoᷤᷤ
p̃tornocat qua ꝑte natura

Expanded text:
 post legitimos quo nuadgnatorum tam supra dicta senatus consulta quam nostra erexit constitutio proximos cognatos praetor vocat. Qua parte natura
Abbreviated transcription (Latin):
ion primomalẽ aut solli¬
citatone suscepit. aut occul¬
tat᷑one celai̾nt nõ solum ip¬
sum restitũe. s ̃ libramau¬
ripene noĩe inferre cogatin.¬

Expanded text:
patrimonialem aut sollicitatione susceperit aut occultatione celaverit, non solum ipsum restituere, sed etiam libram auri poenae nomine cogat
Abbreviated transcription (Latin):
eatus menses exsm̃a udic¬
ii tue magnitudinisꝯnen¬
tim eeigendis fidenissoribꝰ
aliꝙ sen̾ciant detͥm̃tũ iura¬
torie eos cautonẽ iubemꝰ cõ¬
mitti quoẽ ã exũbis ⁊ snul¬
ia scriptis plata sm̃a id̃ for¬
tissimi scoiares ł eoꝵm̃tes
sen ꝯuiges. ut dẽmẽ autlib¬
eri. rẜuimoneantur nicħ ip¬

Expanded text:
eatus menses, ex sententia iudicii tuae magnitudinis conventi in exigendis fideiussoribus aliquod sentiant detrimentum, iuratoriae eos cautioni iubemus committi. Quotiens aeatus menses, ex sententia iudicii tuae magnitudinis conventi in exigendis fideiussoribus aliquod sentiant detrimentum, iuratoriae eos cautioni iubemus com
Abbreviated transcription (Latin):
num tm̃ solid̃ executori p̾¬
stabunt. smn̾o cãe qͣilitas
ĩscriptis hñdam cogit̾oe
flagitau̾it in h̾necceẽ cãu
interlocutione ĩ scͥptispro¬
fẽnda ea que supius dqnͣtit¬
ate sportularum dicẽdarũ¬
q cognitom dispõita sunt
obruari. de castrẽsi omi pala

Expanded text:
 exsecutori praestabunt. Sin vero causae qualitas in scriptis habendam cognitionem flagitaverit, in hoc necesse est casu interlocutione in scriptis proferenda ea, quae superius de quantitate sportularum decidendarumque cognitionum disposita sunt, observari. DE CASTRENSI OMNIVM PA
Abbreviated transcription (Latin):
uenint.⁊ adorata nr̃e diui¬
nitatis purpura irorum
clarissimoꝵ comitũ meru¬
erint dignitatẽ tã cinglor
qm pͥuilegiis omĩb u̾bi¬
met competentib ꝑfruan¬
tac deinceps us ad finem i¬
inte foro tue celsitudinis
incriminalib sanecont᷑¬

Expanded text:
erint et adorata nostrae divinitatis purpura virorum clarissimorum comitum meruerint dignitatem, tam cingulo quam privilegiis omnibus sibimet competentibus perfruantur ac deinceps usque ad finem vitae foro tuae celsitudinis In criminalibus sane cont
Abbreviated transcription (Latin):
rum̃torĩmoĩe edicõis qͥn
gestorum duos tm̃modo so¬
sol dabunt quoẽ sane ap̃
uiros clarissimos ꝓĩciare
moda tores exdelegatione.

Expanded text:
rum nomine, editionis quin etiam gestorum duos tantummodo solidos dabunt. Quotiens sane apud viros clarissimos provinciarum moderatores, ex delegatione
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui acceptiscomeatib
ad ꝓuincias ꝓuecti frunti
us ad .u. m̃sium spacium
intͣqd ip̃iserit remeandu
licencia nllam penitꝰ acto¬
nẽ supcunli uidel negocio
exceptis criminib ⁊ tribu¬
tarus functionib sustinea

Expanded text:
ut, qui acceptis commeatibus ad provincias profecti fuerint, usque ad quinque mensium spatium, intra quod ipsis erit remeandi licentia, nullam penitus actionem, super civili videlicet negotio exceptis criminibus et tributariis functioni
Abbreviated transcription (Latin):
delegata ꝓcontestationeli¬
cis unum solid̾ ⁊ ꝓdefunct¬
ioneabarbitͥo recitanda al
sa contestat̾one litisł rłon¬
eiudicis autapplłonemt̃¬
poĩta uentulatipro ĩdnc¬
enda cognitioneñ ampliꝰ

Expanded text:
delegata, pro contestatione litis unum solidum et pro definitione ab arbitro recitanda altsa contestatione litis vel relatione iudicis aut appellatione interposita ventilatur, pro inducenda cognitione non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
libras auri fisciitilitatib
strator ragensin reb urpa¬
latimisutrius officuuł eã¬
dem ꝓuinciã inquanatus
ẽ radeam inqua collocaũit
larem cum hiꝰ isurpaton¬
tus ip̃equi senolint mittu
auri lib̾munã fiscimiribu
inferrecogatur adintoresuͦ
offc̃oꝵ palatinoꝵ aut nũar¬
i comit illustriũ uiroꝵ sũi
actuarii ub̃m fisciuirib so¬

Expanded text:
libras auri fisci utilitatibus strator vel agens in rebus vel palatinus utriusque officii eam provinciam, in qua natus est, vel ad eam, in qua conlocarit larem, cum huiusmodi usurpationtus ipse, qui se voluit mitti, auri libram unam fisci viribus inferre cogatur, adiutores vero officiorum palatinorum ac numerarii comitum inlustrium virorum sive actuarii libram fisci viribus so
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ enenit non honorem
camus brem medĩ lege fer¬
tur .m. quibdam constituti¬
ombrut nulli clarissioru
honore scripsit multos ꝯdẽ
conspicimꝰ clignitates qd̃
ad eptos ⁊ nt̾ clarissios ĩ sc̃¬
ptos aut comites ant tribu¬
nos ł siquid̃ ali consistũt

Expanded text:
 evenit non honorem,camus brevi mederi lege. Fertur enim quibusdam constitutionibus, ut nulli clarissimoruhonore scripsit, multos autem conspicimus dignitates quidem adeptos et inter clarissimos inscriptos aut comites aut tribunos vel si qui alii consistunt
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰp̃sumpcionem incertarũ
utt̃arum. si grece sint greciꝰ
latinus quid̃ tocius qi tarte
consistat ordo. latins quid
ꝑscribatur tempꝰ int̾poĩtis
ut incertisclementis clari¬
orem tñ ordinem hñtibus
uttis quas liceat omĩb leg¬
em omĩo sillabarum latĩa¬
nencia: que placueruntn¬
obis ꝑ hanc sacram declara¬
ta sunt iegem ⁊ inbacmnax¬

Expanded text:
praescriptionem incertarum litterarum graecae sint vocis, latinus quidam totius chartae consistat ordo, latinis quidem perscribatur tempus, interpositis illis incertis elementis, clariorem tamen ordinem habentibus litteris, quas liceat omnibus legere omnino syllabarum latinanentia quae placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
genintir⁊ scribunturque
aguntur et tũt inferatin ⁊̃
nos enim auferimꝰ quider
pͥorum inch̃. ¶ Imperialiũo
adclitamento cãmaugemꝰ
uinchoetur moxauctore do
apcedente pͥma inditione iͣ
quodam mõ eis scribentibuᷤ
imperui iust̃. sacͣtissimi aug̃
ti impatoris. anno .xi. et post̾
consuiatum flanii bisilarii

Expanded text:
geruntur et scribuntur quae aguntur, et tunc inferatur etiam Nos enim auferimus quidem priorum nihil, imperiali vero additamento causam augemus. Et incohetur mox auctore deo a procedente prima indictione, ita quodammodo eis scribentibus: "Imperii Iustiniani sacratissimi Augusti et imperatoris anno undecimo et post consulatum Flavii Belisar
Abbreviated transcription (Latin):
putandum docum̃tum et R¬
gestaretꝙ omĩno ꝓ tempis
memoria hommib admu¬
entum est. qd ip̃a quoq cõi¬
memoratione ornaturmi
omĩno et apud nos sunt qd¬
am forsan. et hec significat¬
uia horum que nouunt nõ
tñ aliquid horum peruumꝰ
s maiorem adiectionẽ eis
inponimus ut exmaioribu¬
⁊ experfectionib eis tempoꝵ
designetui cursus. ¶ Siquis

Expanded text:
dum documentum et gesta et quod omnino pro temporis memoria hominibus adinventum est, quod ipsa quoque commemoratione ornatur imomnino est apud nos, sunt quidem forsan et haec significativa horum quae volunt, non tamen nos aliquid horum perimimus, sed maiorem adiectionem eis inponimus, ut ex maioribus et perfectioribus eis temporum designetur cursus. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
nommnent᷑ imꝑiianm qu¬
it ⁊ decet̾o impatoꝵ. palam
namq est.qr nũc quid anñ
undecimũ nr̃i scribunt im¬
peri inchoante. aprilimen uͦ¬
se et prima dieinqua nos
deus romanorui sr̃ posuit
⁊ ita decetõ donecnr̃m deus
impium extendit ut nobi
etiam. ħ cã sr̃ leges. et harũ
celebrationem continue d¬
man̾et in mortal dumme¬
moria imperiiomĩb sid
int̾fu̾t eãis. atꝙ temporibꝰ¬
Illud quoq adicimꝰ qm̃i
bii qui ꝑtemps iniudicus
designatum cum incertisil¬
lis ⁊ antiquis litt̾is ħ decla¬
iuclicio ⁊ post illas litt̾asan¬
tiquitatis. auas subeant. ⁊
has cõmimes ⁊ omĩb nota
⁊ quelegia omĩb facile pꝰ¬
sint. et ugnificare gestorũ
tempus et non fatigentur
requirentes ad tempus de¬
inde errantes expectent donͦ¬

Expanded text:
qurit, et de cetero imperatorum. Palam namque est quia nunc quidem annum undecimum nostri scribunt imperii, incohante vero Aprile mense et prima die, in qua nos deus Romanorum superposuit et ita de cetero, donec nostrum deus imperium extenderit: ut nobis etiam haec causa super leges et harum celebrationem continue maneat immortalis, dum memoria imperii omnibus simul interfuerit causis atque temporibIllud quoque adicimus: quoniam hi qui tempus in iudiciis designant, cum incertis illis et antiquis litteris hoc declaiudicio, ut post illas litteras antiquitatis alias subdant, id est has communes et omnibus notas et quae legi ab omnibus facile possint et significare gestorum tempus: ut non fatigentur requirentes id tempus, deinde errantes expectent, don
Abbreviated transcription (Latin):
hominum et que antiquai
rei .pi. eneas nob̾ troianus
rex. rei .pi.princepx. et nos ꝗ
eueades ab illo uocamur si¬
uequisã ad scd̃a pͥncipiare¬
spex̾it. ex quo pure romano¬
rum nom̃ apud om̃s hoĩes
chor tauit. reges eam const¬
ituerunt romulꝰ et iniuai
illequid cruitatem edificã
ille aut eam legib orclinã᷑
et exornans.siue ⁊̃ tcia pͥnci¬
riis cesarem maximũ. et au¬
gustumpium. etita .r.pu.i
estualentem sitq in morta¬
lis ab ilł procedens. erit ergo
ab surdum in domentis. et
hus quemiudiciis agunt᷑
cumꝙ gestis mĩstnͣt siueĩ
iudiciis sinen̾cumq con¬
ficutur acta et tabellion¬
es qui omĩno qualz formai
documenta conscribunt in
hac magna cuntate siuem
aliis gentib quib nos pos¬
side dedit deus hoc modo inci¬
pere indocumentis impii il¬
lius scĩssum augusti. et mm¬
peratoris anno toto ⁊ post
ea inferre consul appilonẽ
quod inillo anno ẽ. et t̾cioi
loco iudit̾onem mensem ⁊
diem sic enim ponũa tp̃c.

Expanded text:
omnium et antiqua reipublicae, Aeneas nobis Troianus rex reipublicae princeps est nosque Aeneadae ab illo vocamur; sive quis etiam ad secunda principia respexerit, ex quo pure Romanorum nomen apud homines coruscavit, reges eam constituerunt Romulus et Numa, ille quidem civitatem aedificans, ille autem eam legibus ordinans et exornans; sive etiam tertia princirii, Caesarem maximum et Augustum pium et ita rempublicam est valentem, sitque immortalis ab illis procedens. Erit ergo absurdum in documentis et his quae in iudiciis aguntur cumque gestis ministrant, sive in iudiciis sive ubicumque conficiuntur acta, et tabelliones qui omnino qualibet forma documenta conscribunt sive in hac magna civitate sive in aliis gentibus, quibus nos praesidere dedit deus, hoc modo incipere in documentis: "Imperii illius sacratissimi Augusti et imperatoris anno toto", et post illa inferre consulis appellationem qui illo anno est, et tertio loco indictionem, mensem et diem. Sic enim per omnia tempus
Abbreviated transcription (Latin):
dem.Yndos pr̃imonialeᷤᷤ
eos dum taxat qui saluoi
canone iuire pͥnato nr̃a libe¬
ralitate ꝯcessi sunt cum hi
ĩminet fatigatis tñslatio
in eoc quintegris uiribus
florent ascripcio tributorũ
equa lance dunidat᷑.

Expanded text:
ndos patrimoniales eos dumtaxat, qui salvo canone iure privato nostra liberalitate concessi sunt, cum hiimminet fatigatis, translatio in eos, qui integris viribus florent, adscriptio tributorum aequa lance dividat
Abbreviated transcription (Latin):
rrei .p. iussu nr̃i nominisi
uenit issi redundantia for¬
tunarum ydoneus fĩnt adi
restituenda que deẜtis forte
possõnib requirentur pr̃n¬
monium suum publicis
plicet nexib. sin ueronem¬
mor facultatib ꝓbabr dati
fideuissorib ydoneis ad ep¬
hiteo sim accedat scientib
hns quos talium resx cura
sollicitat in senegligencie
dampna si hiꝰ cautio de fuit
eẽ reutenda.
d̾ GOmts fundi pr̃imoni¬
ales ꝑmesopotanniam ⁊ hos¬
roenam ꝓuincias quos ⁊stat
diuorum retro pͥncipum d¬
sc̃ionib luniti deputatos al
ius pͥstinum snullius asser¬
tiomis reuocentur obstacło
p̾bituri oĩa que aña ĩpendẽ¬
da neccitatib innitis p̃b̾r
consueuerant. ita ut nulli
penitꝰaudiantin. qr ut rescͥ¬
pto aut annotatone dm̃ũ¬
remphiteosim. ł ꝯduction¬

Expanded text:
e iussu nostri numinis venerit, is si redundantia fortunarum idoneus fuerit ad restituenda, quae desertis forte possessionibus requirentur, patrimonium suum publicis implicet nexibus. Si vero minor facultatibus probabitur, datis fideiussoribus idoneis ad emphyteusin accedat: scientibus his, quos talium rerum cura sollicitat, in se neglegentiae damna, si huiusmodi cautio defuerit, esse vertenda. Omnes fundi patrimoniales per Mesopotamiam et Osrhoenam provincias, quos constat divorum retro principum sanctionibus limiti deputatos, ad ius pristinum sine ullius adsertionis revocentur obstaculo praebituri omnia, quae antea impendenda necessitatibus limitis praebere consueverant, ita ut nulli penitus audiantur, qui aut rescripto aut adnotatione doemphyteusin vel conduction
Abbreviated transcription (Latin):
ib alii eius cognati qui abĩ¬
cantur obsequiũ ei ⁊ curam
competentẽ nõ p̾buerint. si¬
mitate erit ei pot̾as utrũ ue¬
lit negligentem filiñ ł filio¬
tos in s̾ua scrite̾ test̾o. esma

Expanded text:
ibus alii eius cognati qui abcantur obsequium ei et curam competentem non praebuerint, smitate, erit ei potestas ulit neglegentem filium vel filitos in
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ fid̾irmissum raliũ
qnicumo modum eis dede¬
rint legeb debitam portõm¬
ñ forsit᷑an probabutmgti.
⁊ ip̃as nommatĩs ingatitu¬

Expanded text:
tum vel fideicommissum vel alium mque modum eis dederint legibus debitam porti forsitan probabuntur ingrati et ipsas nominatim ingratitu
Abbreviated transcription (Latin):
.xxu. annorum etatem ꝑuen̾it¬
marito copulare. et forsitan
exħ contig̾it in suũ corpus
cam peccare. aut sinec consen¬
su pentum marito selibõ tñ¬
ꝯnnge̾ ẜ adingͣtitudinen fi¬
uenolumꝰ imputari qr nõi¬
culpa sua. s pentum id cõm¬
isissess cognoscitur ¶Eiquis¬
de plictis pentib furiosus fu¬
cis aut lib̾is enisno existent

Expanded text:
ue annorum aetatem pervmarito copulare, et forsitan ex hoc contigerit in suum corpus eam peccare aut sine consenentum marito se, libero tam, hoc ad ingratitudinem filiae nolumus imputari, culpa sed parentum id comsse cognoscitur. Si quisedictis parentibus furiosus f aut liberis ei non exis
Abbreviated transcription (Latin):
urbełin ꝓuincus cuidam
ergast̾io presunt miuitare
decet̾o prohibemꝰ exceptis
argenti distractorib qui in
hac almaurbe negociantur
hos enim ut pote utiles om

Expanded text:
urbe vel in provinciis cuidam ergasterio praesunt, militare de cetero prohibemus, exceptis argenti distractoribus, qui in hac alma urbe negotiantur. Hos enim utpote om
Abbreviated transcription (Latin):
Odpr. OUociens ad fiscum
uł minima portio rei ꝑtin¬
eat ut muinsa aꝓcurãtori¬
b meis distrabantur⁊ par
diorum de quib libeisum
declistiap̃ suum idicẽ con¬
ueni usuru defensiombus
si que sibi competunt.

Expanded text:
 quotiens ad fiscum vel minima portio rei pertineat, ut universa a procuratoribus meis distrahantur, sed diorum, de quibus libellum dedisti, apud suum iudicem conveni usurum defensionibus, si quae sibi competunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rõne nec lib̾tas añ hr̾dis in¬
stitutonẽ dari poterat. s qr
inciuile eẽputammus. ord¬
mem quidem scripture seꝗ
qd̃ ⁊ ip̃i antiquitati intup¬
andum fueratiusum sper¬
niaut̃ testatoris uolunta¬
tem ꝑnĩm constitutonẽ
⁊ hocucium emendauimꝰ¬

Expanded text:
ratione nec libertas ante heredis institutionem dari poterat. sed quia incivile esse putavimus, ordinem quidem scripturae sequi quod et ipsi antiquitati vituperandum fuerat visum, sperni autem testatoris voluntatem: per nostram constitutionem et hoc vitium emendavim
Abbreviated transcription (Latin):
nosc̃e. qd ei pene noĩe legat᷑
sit nec ex militis quiõ testõi
orclinandis testĩs ualde obẜ¬
uantur. quin ⁊̃ nec lib̾tate
penenoĩedari posse placebat.
Eo amplus nec hrõ peneno¬
mine adiciposse sabmus ce¬
istimabat. uruti siquis itai
dicat ticuishrs esto. siticiꝰ
filiani suã scio ĩm̃m suum
nicħ̃ enim incererat qua rõ¬
ne ticius coberceatur utrum
legriti datõne ancohrdis ad¬
iectone S hiꝰ scrupulositas
nob̃ non placuit et gn̾alit̃
ea que relinquũtir licet pe¬
ne nonũe fuerint reuctaur
adempta.x in alio tñsiata.
nicħ clistare accetĩs legatis
constitimm uł in dandouł
inadimendo. urin tñfferen¬
do exceptis uisindencet que
ĩpossibilia sũt. uł legib int̾¬
dicta aut alias ꝓbrosashiꝰ¬

Expanded text:
noscere quod ei poenae nomine legatum sit. nec ex militis quidem testameordinandis testamentis valde observantur. quin etiam nec libertatem poenae nomine dari posse placebat. eo amplius nec heredem poenae nomine adici posse Sabinus existimabat, veluti si quis ita dicat: ‘ Titius heres esto: si Titius filiam suam Seio in mnihil enim intererat, qua ratione Titius coerceatur, utrum legati datione an coheredis adiectione. at huiusmodi scrupulositas nobis non placuit, et generaliter ea quae relinquuntur, licet poenae nomine fuerint relicta vel adempta vel in alios translata, nihil distare a ceteris legatis constituimus vel in dando vel in adimendo vel in transferendo: exceptis his videlicet quae impossibilia sunt vel legibus interdicta aut alias probrosa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ excepcõnem. nec posttẽ¬
pus olun agere: poterant.
qua rõnerẽ amittebant᷑
Hodieaut̾ ñ ita stricte hec
ante tempꝰ pactoisurobli¬
gatõis: litem ĩferre aususe
Zena mane ꝯstitutoni sb̃ia¬
cere censem qui sacͣtissinui
legis lator. dehis qui tempe
petierint plus protulitut
⁊ mdutias quas ip̃e actor
sponte indulserit. Enatura
act̾ois continet ⁊ contẽp se¬
rat. induplum hẽant yi ꝗ
talem miuriam passi ssit ⁊
post cas finitas non auter
litẽ suscipiant iusi om̃is ex¬
pensaslitis aña suscepintr̃
actores tali pena ꝑterntitẽ¬
pa licium doceantin obrna
uti si ꝑmilitem aut mulre

Expanded text:
pter exceptionem nec post tempus olim agere poterant, qua ratione rem amittebant. hodie autem non ita stricte haec ante tempus pactionis vel obligationis litem inferre ausus est Zenonianae constitutioni subiacere censemus, quam sacratissimus legislator de his qui tempore plus petierunt protulit, ut et inducias, quas, sive ipse actor sponte indulserit vel natura actionis continet, contempserat, in duplum habeant hi qui talem iniuriam passi sunt, et post eas finitas non aliter litem suscipiant, nisi omnes expensas litis antea acceperint, ut actores, tali poena perterriti, tempora 1itium doceantur observuti si per militem aut mulie
Abbreviated transcription (Latin):
quis ag̾enent. nammili¬
uore nec ex sacro rescriptop
curatorionoi̾e ex ꝑiricon¬
ceditui. ssuis uonegociis
suꝑ eẽ sine offensa cliscip¬
line possũt. ¶Easso ercep¬
cõnes que olim procurato
bantur. cum iniudiciis fre¬
q̃ntari nllo ꝓsperinis mo
conquiesce sanctimꝰ nedũ
debis altercatur ip̃ius nego¬
cii disceptato ꝓteretur. de

Expanded text:
quis velit: nam miliuxore nec, ex sacro rescripto, procuratorio nomine experiri conceditur: suis vero negotiis superesse sine offensa disciplinae possunt. eas vero exceptiones quae olim procuratorbantur, cum in iudiciis frequentari nullo perspeximus modo, conquiescere sancimus, ne, dum de his altercatur, ipsius negotii disceptatio proteletur.
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ꝑ excepc̃onẽ pacti cõ¬
uenti. ¶Neꝙ si debitor defe¬
rente creditore uraũnt i¬
chilsedare oport̾e adhuc o¬
bligatus ꝑmanet. S qr in¬
iquum ẽ de ꝑumo queni de¬
fenditur tñ ꝑ excepcõem iu¬
risurancli. ¶In his quos¬

Expanded text:
ditur per exceptionem pacti conditur per exceptionem pacti conventi. Aeque si debitor deferente creditore iuraverit nihil se dare oportere, adhuc obligatus permanet, sed quia iniquum est de periurio quaeri, defenditur per exceptionem iurisiurandi. in his quo
Abbreviated transcription (Latin):
Equit᷑ ut de excepooi¬
piciamꝰ cõpare sũt
aut̾ ercepcões defendendo¬
rum coꝵ gr̃a cum quib a¬
gitur sepe enĩ accidit. utl
ip̃a ꝑ secuto qua actor exp¬
ercretur iusta sittũ miqua
sit ad ũ suscum cũ quo ag¬
itin. ꝟbi gr̃a simetu quo¬
actussis: aut doloiductꝰ
łcrrore lapsus stipulanti
intendicur dare te oporter¬
c efficaxẽ s iniquũ ẽ te cõ¬
dempnan. Idoq daturtib̾
excepc̃o . q. metus cã. aut do¬
li mal aut in fc̃m ꝯpõĩta
adtĩpugnandã actonem
Iouiris est. siquis qĩ creden¬
dicã pecumã scipiuatusa
te fuit n numerau̾it. ã
eam pecuniam ate pete pos¬
se cum certum ẽ. dare enim¬
eam ce oportet: cum stiplo¬
ne tencaris. s qr iniquu
ẽ eo noĩe te condempnari
ie nõ mim̾ate te defendide
tus fint cum crelitorene
a se pet̾etur auchominus
obligatus manet: qr pac¬
to euento obligatoes non
cum acto qua actor inten¬
dit. si appet cum dare opor¬
nẽ eum ꝯdempnari defen¬

Expanded text:
equitur ut de exceptipiciamus. comparatae sunt autem exceptiones defendendorum eorum gratia cum quibus agitur: saepe enim accidit, ut, licet ipsa actio qua actor experitur iusta sit, tamen iniqua sit adversus eum cum quo agitur. Verbi gratia si metu coactus aut dolo inductus aut errore lapsus stipulanti intenditur dare te oportere, efficax est: sed iniquum est te condemnari, ideoque datur tibi exceptio metus causa aut doli mali aut in factum composita ad impugnandam actionem. Idem iuris est, si quis quasi credendi causa pecuniam stipulatus fuerit neque numeravit. nam eam pecuniam a te petere posse eum certum est: dare enim te oportet, cum ex stipulatu tenearis: sed quia iniquum est eo nomine te condemnari, iae non numeratae te defendi detus fuerit cum creditore, ne a se peteretur, nihilo minus obligatus manet, quia pacto convento obligationes nonum actio qua actor intendit ‘ si paret eum dare opornem eum damnari, defen
Abbreviated transcription (Latin):
equenecese sũt cxcept̾oes
ueluti si petitore deferente pꝰ¬
sessor iurau̾it eam rem su¬
am eẽ ⁊ nichominꝰ eãdem
rem petitor nendicet. licet
erum uerum sit. qd̾ ĩtẽdit
idem rẽ euis cẽ. iniquum
ẽ tñ possõrem condempna¬
ea de eadem re aduersus ce
agi potest. S debes ꝑexcepcõn¬
em rei iudicate adumari.
Hec exempli c̾a retulisse su¬
fficiat. anoqͥn qͣm ex multĩ
uariis qd cãis excepċoes nec¬
cessariesunt ex latiorib di¬
gestoꝵ seu pandectar lib̾s
intelligi pot quarũ quedã
ex legibꝰ ł exhis quelegis
uicem optinẽt. ł exip̃us p̃t

Expanded text:
eque necessariae sunt exceptiones: veluti si petitore deferente possessor iuravent, eam rem suam esse, et nihilo minus eandem rem petitor vindicet: licet enim verum sit quod intendit, id est rem eius esse, iniquum est tamen, possessorem condemnaea de eadem re adversus te agi potest: sed debes per exceptionem rei iudicatae adiuvari. Haec exempli causa rettulisse sufficiet. alioquin quam ex multis variisque causis exceptiones necessariae sint, ex latioribus digestorum seu pandectarum libris intellegi potest. Quarum quaedam ex legibus vel ex his, quae legis vicem obt
Abbreviated transcription (Latin):
suit pactiꝯuenti cum eue¬
int. ne intͣ certũ ẽ tempꝰ pẽ¬
tur. ueluti intͣ qͥnqͣnnum
Ram finito eotempenon
ĩpeditur actor rem exequi
ergo his quibꝰ int̾ certum
tempo agẽnolentib obi¬
citur excepcõ. ant pacti con¬
uentraut alia simit. dif̃¬
redebẽt. actonẽ ⁊ post tempꝰ
excepcõnes appellantur ai¬

Expanded text:
st pacti conventi, cum convenerit, ne intra certum tempus ageretur, veluti intra quinquennium, nam finito eo tempore non impeditur actor rem exsequi. ergo hi quibus intra tempus agere volentibus obicitur exceptio aut pacti conventi aut alia similis, differe debent actionem et post tempus exceptiones appellantur. a
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ cunctis facimus pot̾a¬
calumpniam formidare best¬
iasaut̾ que ad comittatum
ab omĩb limitũ ducib tnͣs¬
mittunt᷑ nõ plusꝙͣ .un. die

Expanded text:
leonum cunctis facimus potestacalumniam formidare. Bestias autem, quae ad comitatum ab omnibus limitum ducibus transmittuntur, non plus quam se
Abbreviated transcription (Latin):
ri multomag̾ p̃benda siint
cuitatib queiire debenti
cum sufficiat possõrib .ꝙ a
pd̃ eos dĩnum ĩ ppetuo ex no¬
stra lib̾alitate ꝑmaneat. si
que tñ possõnes inriscunlis
canonem priuatis largito¬
nib in p̾senti p̃bent. ł num¬
qͣm ad emptum. r pꝰea ĩ poĩ
o canonem. qmnc̾ agnosct
ĩferre ex more debebut dm̃no
firmit̾ apd̾ eos successoreeq
eoꝵ ⁊ detentatores pi modo
ꝑmanente.

Expanded text:
magis praebenda sunt civitatibus quae iure debentur, cum sufficiat possessoribus, quod apud eos dominium in perpetuum ex nostra liberalitate permaneat. Si quae tamen possessiones iuris civilis canonem privatis largitionibus in praesenti praebent vel numquam ademptum vel postea inposituo canonem, quem nunc agnoscunt, inferre ex more debebunt, dominio firmiter apud eos successoresque eorum et detentatores pari modo permanente.
Abbreviated transcription (Latin):
sanctins ita tñ ut qmad¬
modum interfilos ⁊nepo¬
tes exfilio antiquitassta¬
tuit. nõ ĩ capite s in stirp¬
es duidi hr̃ditate simur
nos interfilios ⁊ nepotes
exfiua clistriontonẽ ficri
iuremus urin terom̃s ne¬
neptes. et auas demceps ꝑ¬

Expanded text:
sancimus. ita tamen quemadmodum inter filios et nepotes ex filio antiquitas statuit non in capita sed in stirpes dividi hereditatem, similiter nos inter filios et nepotes ex filia distributionem fieri iubemus, vel inter omnneptes et alias deinceps p
Abbreviated transcription (Latin):
mo eccusabit quicapicali:
dicis fiug̾itres eius mobłes
auidice in ppło pullicẽtura
dispẽsancur brdes aut suihr¬
dicatem qm cauebat ceneb¬

Expanded text:
modo se excusabit, quin capitali dicis fugerit, res eius mobiles a iudice in populo publicentur et dispensentur, heredes autem eius hereditatem, quam ille teneb
Abbreviated transcription (Latin):
puen̾int gr̃ãm suam ⁊ pa¬
cem ⁊ dilectionem. qm̃ di¬
uina p̾ ordinante clem̃cia
solum regie maiestatis ꝯe
e cupientes N ecc̃as seu eoci¬

Expanded text:
erint, gratiam suam et pacem et dilectionem. Quoniam divina preordinante clementia solium regie maiestatis conre cupientes et ecclesias sive eccl
Abbreviated transcription (Latin):
legis ancte cuntatũ obseq¬
o ag̾gant᷑ ut si quos curia¬
les procinio pͥncipalium
inuenit excusari in meclu¬
um proferant ut ⁊ p̃i sim¬
ilib officiis deputatis pare¬
ant impetratis.

Expanded text:
legis auctoritate civitatum obsequio adgregantur, ut, si quos curiales patrocinio principalium invenerint excusari, in medium proferant, ut et ipsi similibus officiis deputati pareant imperatis.
Abbreviated transcription (Latin):
xii.uncĩas eẽ or. Nam cotd
pot̾. ñ sit miles cuus solaro¬
luntas incestando spectat᷑
cumq uolu̾it ꝑ płimasd
uncias suas brditatemdi

Expanded text:
nam tot upotest, nisi sit miles, cuius sola voluntas in testando spectatur. cumque voluerit plurimas uncias su
Abbreviated transcription (Latin):
gatorib uolumꝰ ẜuari et
adu̾sariis eoꝵ ꝓsumptib
⁊ expensis similẽ añ latorẽ
bñficioꝵ p̾rogatiuam cust¬
odir ꝓpt̃ hanc ⁊ enĩ cãm et
uiros deuotos memorialeᷤᷤ

Expanded text:
gatoribus volumus servari, et adversariis eorum pro sumptibus et expensis similem ante latorum beneficiorum praerogativam custodiri. Propter hanc etenim causam et viros devotos memoriale
Abbreviated transcription (Latin):
decinlib an̾nonis etutela
seu curatione ł nom opisi
nũciatione littẽ eos sbire⁊
tig̾it in maiore qd iudo ad
similitudiem suptuũ quõ
inuido emmentietue depẽ¬
arbitis ⁊ litib ap̃eos ex̃cen¬
dis supius statuta st̃ soluẽ¬
tes expensas nicħamplius
agnosc̾e seu depende cogan
aut defensores lites ex̃ce n

Expanded text:
de civilibus annonis vel tutela seu curatione vel novi operis nuntiatione litem eos subire contigerit, in maiore quidem iudicio ad similitudinem sumptuum, quos in iudicio eminentiae tuae depenarbitris et litibus apud eos exercendis superius statuta sunt, solventes expensas nihil amplius agnoscere seu dependere cogaaut defensores lites exercere
Abbreviated transcription (Latin):
seuascriptios ⁊ ẜuos eoꝵ in
hac regia urbe degentes eod̃
bñficio poiti fidi ꝓ tp̃r adi¬
uitoris uiri spectabil pxi¬
mi lumus exstatutis am¬
erit iuratorie cantionis ꝯ¬
mittatur⁊ sinõ possideat ĩ
tes fid̾i cius tradant᷑ mod̃
insup sportularũ ad medi¬
ocrẽ declucito ꝙͣtitatẽ ⁊ exe¬
cutorib de sola agentim

Expanded text:
seu adscripticios et servos eorum in hac regia urbe degentes eodem beneficio potiri, fidei pro tempore adiutoris viri spectabilis proximi vel unius ex statutis commerit, iuratoriae cautioni committatur, etsi non possideat immtes fidei eius tradantur. Modum insuper sportularum ad mediocrem deduci quantitatem et exsecut
Abbreviated transcription (Latin):
iiii.g̃dc̃i aut memorialos n¬
nlłomodo duplici fungan¬
tur offõ nec geminis carti
irrepẜint. utͦ nõ occupentur
turi ncq reliꝗs relictun.¬

Expanded text:
ipti autem memoriales nullo modo duplici fungantur officio nec geminis chartis inrepserint, ut non occupentur turi nihilque reliquis relictu
Abbreviated transcription (Latin):
re precipimꝰ ꝙ si quis de sup
debuerat ne penam peccuni¬
ariam offerat statuti ̃ gͣdũ
recusare uolu̾t seq̃nti tam
rogandi licentia pmitret᷑.
tionis uoluptate durau̾it
accedentis sꝑ̃ eand copiam
ꝙͣ p̾cedens excusau̾at tribu¬
atur. hos aut qui ad statut¬
oꝵ ordinẽ ꝓgredi uolumt
nec de suo gradu nolumniꝰ
remon̾i ⁊ cumuacau̾it sta¬
tim locus conditionẽ qͣmã¬
tea repudiau̾t id ⁊ offẽnde

Expanded text:
re praecipimus. Quod si quis de supedebuerat, ne pecuniam offerat, statuti etiam gradum recusare voluerit, sequenti tam rogandi licentia permittatur, tionis voluntate duraverit, accedenti semper eadem copia quam praecedens excusaverat tribuatur. Hos autem, qui ad statutorum ordinem progredi noluerint, nec de suo gradu volumus removeri et, cum vacaverit statuti locus, condicionem quam antea repudiaverant, id est offerendae
Abbreviated transcription (Latin):
sisse legem ꝑ qm̃ ussimus
ut si quis moriati ⁊ relinꝙ¬
quẽs fr̃es ⁊ filios alt̾ius p̾m¬
ortin frĩs adsimilitucline
brditatẽ uocentu. pr̃nam
adingredientes gradum et
illiugͦ fentes portionẽ. siuo
moris relinquat ascendenci¬
um aliquos ⁊ fr̃es exutͥusq.
pentib minctos sibri filio
simꝰ ꝑip̃am legẽ. cum penti¬
ens relmquat asçendentiur
aliq̃m ⁊ fr̃es qui pꝰsunt cum
pentib nocari. ⁊ alt̾ius frr̃s p̃¬
mortui filios cum ascendẽti

Expanded text:
sisse legem, per quam iussimus, ut si quis moriatur relinquens fatres et filios alterius praemortui fratris, ad similitudinem hereditatem vocentur paternum adingredientes gradum et illius ferentes portionem. Si vero moriens relinquat ascendentium aliquos et fratres ex utrisque parentibus coniunctossimus per ipsam legem cum parentiens relinquat ascendentium aliquem et fratres qui possunt cum parentibus vocari et alterius fratris praemortui fil
Abbreviated transcription (Latin):
ydoneisunt ⁊ p̃sentes ĩneĩ¬
anturillos piclitari compl
sunt ⁊ nõ enume debitum
ꝓpͥum cͦpiam fibonus. ¶ Si
qui indeantur siue õ seuq̃
absentes forte millõ cen̾e
qd accipe abalus. aon pote¬
pactionis modus ⁊ nlłms
sustinebit dampñ actor l
anquid int̾se ꝓpipepig̾nnt
ignorante isto qui lõt eos
obligator ⁊ uinisquis ten¬
eb̃ mio qd̾ abinitio scripsit
nib pͥnaricari. que consti¬
tuta sunt nõ smendos. sinã
eisdem amorent᷑ ut̾q aut̃

Expanded text:
idonei sunt et praesentes inveniantur, illos periclitari complesunt, et non commune debitum proprium cuiuspiam fieri onus. Si qui absentes forte, in illud teneri quod accipere ab aliis non potpactionis modus, et nullum sustinebit damnum actor, licet aliquid inter se illi pepigerint ignorante isto qui habet eos obligatos, et unusquisque tenebitur quod ab initio scripsit, nibus praevaricari quae constituta sunt non sinendus. Si autem eisdem commorentur ut
Abbreviated transcription (Latin):
ter aut inferre sm̃am. sic et¬
enim rei om̃s obligabunt᷑
pcecdit. siaut̾nõ admĩstra¬
torsiccanseuidex. s alter
aliquis damnis ucenciam
aut in competenti inclici
in t̾pella tõem suscipienti
aut in prouincus hiusde¬
nũciatis clarissĩo p̃sidiaut
competentimdici coge ꝑsu¬

Expanded text:
iter autem inferre sententiam. Sic etenim et rei omnes obligabunturprocedet. Si autem non administrator sit causae iudex sed alter aliquis. damus licentiam aut hic competenti iudici interpellationem suscipienti, aut in provinciis his denuntiatis clarissimo praesidi aut competenti iudici coge