comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinant᷑. si in ipsa ordinatione
ꝓ̃testatisunt dicentes se uelle hr̃e
uxores. nec posse se ꝯtinere. hiisip
ea adnuptias uenint maneant inmi
perunt manus inpõitionẽ ꝓfessiꝯ
tinentiã si pꝰ ea ad nuptias ꝯuenerĩt.
am̃imstĩo cessare debebunt. It ex

Expanded text:
ordinantur, si in ipsa ordinatione protestati sunt dicentes velle se habere uxores nec posse se continere, hi postea, si ad nuptias convenerint, maneant in mit susceperunt manus impositionem professi continentiam, et postea ad nuptias convenerunt, a ministerio cessare debebunt. XI. De
Abbreviated transcription (Latin):
ut sue int̾ pretationis auctoitatẽ
sc̃e romine eccłie reseruent. Ipsi
nãq solicanones ualent int̃ p̃tari¬
qui babent ius condendieos. Und̾
in non nullis capitulis conciliorum
cũ aliquid obseruandum decernit᷑.
statim sub infertͣ. insiauctorita̾ ro¬

Expanded text:
, ut interpretationis auctoritatem , ut interpretationis auctoritatem sanctae Romanae ecclesiae reservent. Ipsi namque soli canones valent interpretariqui jus condendi eos habent. Unde in nonnullis capitulis conciliorum, quum aliquid observandum decernitur, statim subinfertur: Nisi auctoritas Ro
Abbreviated transcription (Latin):
audebant aliquid addere. uł cõ¬
mutare. sic ⁊ sũme sedis pontifices.
canonib ase siue ab alus sua aue¬
toritate conditis reuerentiã exibẽt.
ret. ⁊ eis se humiliando ipsoscusto¬
diunt. ut aliis obseruandos exhi¬
beant. Non nũquã uõ seu ubendo
seu alit̃ agendo. se decretorũ ch̃o ᷤᷤ.
⁊ conditores ẽẽ ostendu̾nt. In pre¬
missis gͦ capitulis. aliis imponitim
necessitas obsequendi. sũmis uero
pontificib ostendit᷑ mẽe auctõitiᷤ
obseruandi. ut asetradita obseruã¬
do alis non contẽpnenda demonstiz
ficaret. Oportet ergo primamse¬
dem ut diximus. obseruare eaq̃
decernendo mandauit. non neces¬
sitate obsequendi. s auctõitate in¬
ꝑtiendi. Licet itaꝙ sibi contragna¬
lia decreta specialia priuilegia in¬
dulgere. ⁊ sp̃alibeneficio concedẽ.
q̃d gn̾ali ꝓhibetur decreto. Quã¬
quã sidecretoꝵ intentionem dili¬
gent̃ aduertamus. nequa quã cẽ¬

Expanded text:
audebant aliquid addere vel comaudebant aliquid addere vel commutare. Sic et summae sedis Pontifices canonibus sive a se sive ab aliis sua auctoritate conditis reverentiam exhibent, et eis se humiliando ipsos custodiunt, ut aliis observandos exhibeant. Nonnunquam vero seu jubendo, seu aliter agendo, se decretorum dominos et conditores esse ostendunt. In praemissis ergo capitulis aliis imponitur necessitas obsequendi; summis vero Pontificibus ostenditur inesse auctoritas observandi, ut a se tradita observando aliis non contemnenda demonstrenficaret. Oportet ergo primam sedem, ut diximus, observare ea, quae decernendo mandavit, non necessitate obsequendi, sed auctoritate impertiendi. Licet itaque sibi contra generalia decreta specialia privilegia indulgere, et speciali beneficio concedere quod generali prohibetur decreto. § 2. Quanquam si decretorum intentionem diligenter advertamus, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsameis non subicrat. S sicut
carnalit̾ impleuit. octaua die circũ¬
cisus. quadragesi modie intẽplo
cum hostus p̃seritatus. ut in se ipso
eamscificaret. Post ea uõ ut sed nm̃
legis ostender. contralit̾tam legis
leprosum tangendo mundauit. a¬
płos quoq contra litt̾am sabbati
ipsum ꝑsata pret̾ gradientes spicaᷤᷤ
uellentes. ⁊ confricantes manibus
suis. ꝓbabili exemplo clauidcircũ¬
cisionis ⁊ tẽpli excus auit dicens.
Non legistis quid fecit̾ abimelech.
qñ uenit ad eũ dauid. ⁊ dedit eis pa¬
nes. ꝓpositionis. de quib non lice¬
bat edere:. nisisolis sac̃dotib. et¬
Itẽ octauodie scłm legem puer
circumeidit᷑. ⁊ uos insabbato ceũ¬
ciditis hõinẽ. Itẽ cũ uige holocau¬
stũ ex lege offeratur. cũ masculus
erant ad ꝑfectionem. umbram fi¬
guralium: in lucẽ spũalis intelli¬
gentiȩ cõmutans. non tãquã scͥbe
eorũ. quilitt̾a legis astricti. non

Expanded text:
se ipsam non subjiciat eis. Sed sicut se ipsam non subjiciat eis. Sed sicut carnaliter implevit, octava die circumcisus, quadragesimo die in templo cum hostiis praesentatus, ut in se ipso eam sanctificaret, postea vero, ut se dominum legis ostenderet, contra legis literam leprosum tangendo mundavit, Apostolos quoque contra literam sabbati per sata praetergredientes, spicas vellentes et confricantes manibus suis, probabili exemplo David, et circumcisionis, et templi excusavit, dicens: Non legistis, quid fecerit Abimelech, quando venit ad eum David, et dedit eis panes propositionis, de quibus non licebat edere, nisi solis sacerdotibuItem octava die secundum legem puer circumciditur, et vos in sabbato circumciditis hominem. Item, quum juge holocaustum ex lege offeratur, quum masculuserant ad perfectionem, umbram figuralium in lucem spiritualis intelligentiae commutans, non tanquam scribae eorum, qui litera legis astricti non
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ꝑmittente dño pastores hõiõ
sumus effecti. ut q̃d patres nr̃i. siue
inscĩs canonib. siue inmundanis
affixere legib. excedere minime
debeamus. Contra eorũ quippe
saluberrima agimus instituta. si ꝙ
ipsi diuino statuerunt consulto. in¬
tactum non conseruamus. ES is
om̃ib seruari oporcet. si. ꝓstatuõiũ
eccłarũ necẽe ẽ. illam inpigro uigi¬
lare effectu. si ea que aro manis pon¬
tificibus decreta sunt ab om̃ib serua¬
ri conuenit. si lliqui nesciuunt sacͥs
oberlire canonib altarib ministra¬
re nondebent. patet q̃d contrasta¬
status eccłarum. uł confundantur
ut ꝑturbentur pͥiulegia ab apłico
concedi non debent. His itã respõ¬
detur. Sacro scã romanaeccła ius
⁊ auctoritatem sacris canonib im¬
ꝑtit. s noneis alligat᷑. Habet enĩ
uis condendi canones. ut pote que
cap̃. ⁊ cardo ẽ om̃iũ ecclãrũ. acuiuis
regula nemunidissentire licet. Ita
qͥcanonib auctoritatem prãt. ut

Expanded text:
mittente Domino pastores hominum sumus effecti, ut quod Patres nostri sive in sanctis canonibus sive in mundanis affixere legibus excedere minime debeamus. Contra eorum quippe saluberrima agimus instituta, si quod ipsi divino statuerunt consulto intactum non conservamus. II. omnibus servare oportet, et si pro statu omnium ecclesiarum necesse est illam impigro vigilare affectu; si ea, quae a Romanis Pontificibus decreta sunt, ab omnibus observari convenit; si illi, qui nesciunt sacris obedire canonibus, altaribus ministrare non debent; patet, quod contra stastatus ecclesiarum vel confundantur vel perturbentur, privilegia ab Apostolico concedi non debent. § 1. His ita respondetur: Sacrosancta Romana ecclesia jus et auctoritatem sacris canonibus impertitur, sed non eis alligatur. Habet enim jus condendi canones, utpote quae caput est et cardo omnium ecclesiarum, a cujus regula nemini dissentire licet. Ita ergo canonibus auctoritatem praestat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nere. ⁊ extragnalia decreta querdã
spãli beneficio indulgere. consida¬
ta tñ roĩs equitate. ut que mat ius¬
titie ẽ. innullo ab eadissentire in¬
uemat᷑. ut pͥuilegia uidelicet. que
obreligionis. uł necessitatis. uł ex hi¬
biti obseqiui grãm cõcedunt᷑. nemi¬
nem releuando ita diuitem facians.
ut multorũ detrimenti. nonciu¬
cũ spiciendo. inpauꝑtatis miseriã
non nulło deiciãt. Illud apłĩ ad me¬
moriã reuocantes. qd ad corinthioᷤ
scribens ait. Non em uolumus. ut
aliis sit remissio. uobis aũt tͥbula¬
tio. Cui saeralex principũ ẽcor¬
dans ait. Rescͥpta contrauis elicita.¬
ab om̃ib udicib p̃cipimus refu¬
tari. nisi forte aliquid ẽ q̃dñ le¬
dat aliũ. ⁊ psit petenti. uł crim̃
supplicantib indulgeat. Itẽ cõ¬

Expanded text:
et extra generalia decreta quaedam speciali beneficio indulgere, considerata tamen rationis aequitate, ut quae mater justitiae est in nullo ab ea dissentire inveniatur, ut privilegia videlicet, quae ob religionis, vel necessitatis, vel exhibiti obsequii gratiam conceduntur, neminem relevando ita divitem faciant, ut, multorum detrimenta non circumspiciendo. in paupertatis miseriam nonnullos dejiciant; illud vero Apostoli ad memoriam revocantes, quod ad Corinthios scribens ait: Non enim volumus, ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio. Cui sacra lex principum concordans ait: Rescripta contraab omnibus iudicibus precipimus refutari, nisi forte aliquod quod non ledat alium et prosit petenti vel crimen supplicantibus indulgeat. It
Abbreviated transcription (Latin):
malis eecłiȩ priuilegii aucbõita¬
te muniti. sue diocesis cdecimas
ex integro sibi uendicare ualent.
nisi forte sũma necessitate ep̃ico
gant᷑. ad quartã suaã. accipiendã.
⁊ illi suꝑ babundare monstrẽt᷑.
giis subsequentib derogaĩ ñ pꝰsit.
auctoritate anacleti probatur. ꝗ
scribens om̃ib ep̃ĩs. ⁊ reliquis xp̃i
sacerdotib ait.¬

Expanded text:
malis ecclesiae privilegii auctoritate muniti, suae dioecesis decimas sibi ex integro vendicare valent, nisi forte summa necessitate episcopi cogantur ad quartam suam accipiendam, et illi superabundare monstrentur.giis subsequentibus derogari non possit auctoritate Anacleti probatur, qui, scribens omnibus Episcopis et reliquis Christi sacerdotibus, ait
Abbreviated transcription (Latin):
uidiligunt᷑ sue uoluntati. impie
⁊ crudelit̾ ꝑmittendi nonsunt. s
ubi potestas datur. ⁊ amalo ꝓbiben¬
di. z adbonum cogendi. Nam si uolũ¬
tas mala sẽp̃sue ꝑmittenda ẽ lib̾tati.
Quare israbelite recusantes. ⁊ m̃¬
murantes tamduris flagellis. a
malo ꝓhibebant᷑. ⁊ ad terram com¬
pellebantur. ꝓmissionis: Si uolũ¬
tas mala sue ẽ ꝑ mittenda libertati.
qr̃ paulus non ẽ ꝑmissus uti pessima
s. ꝓstratus ẽ. ut excecaretur. Ex¬
cetatus ẽ ut mutaretur. muitatus ẽ¬
ut mit teret᷑. Missus ut qualia fe
pater inscͥpturis sc̃is filium durum
non solum nͣbis corripere. s etiã eiꝰ¬
lat᷑am tundere. ut ad bonã discipli¬
i.nam coactus ac domitu ᷤ dirigatur.¬
Ex his colligitur q̃d uindicta. ẽ.
inferenda non amore ipsius uindic¬
te. s selo iustitie: ut nonodiumex
ex erceatur. s pͣuitas corrigatur. S
cũ uindicta aliquando inferatur
dãpns rerum. Aliquando flagelliᷤᷤ

Expanded text:
lae suae voluntati impune et crudeliter permittendi non sunt, sed ubi potestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram compellebantur promissionis? Si voluntas mala suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima sed prostratus est, ut excaecaretur , excaecatus ut mutaretur, mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fpater in scripturis sanctis filium durum non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere, ut ad bonam disciplinam coactus ac domitus dirigaturs colligitur, quod vindicta est inferenda non amore ipsius vindictae, sed zelo justitiae; non ut odium exerceatur, sed ut pravitas corrigatur. Sed quum vindicta aliquando inferatur damnis rerum, aliquando flagellis,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo eccłi ẽ. ⁊ ad cotidianũ psallen¬
di officiũ. maͣtutinis. ut uesꝑtinis bo¬
ris ad eccłam non ꝯuenit. deponat᷑ a
clero. Sitam̃ castigͣatus ueniã ab ep̃o
ꝑsatis factionẽ nolũt ꝓ merereri.
dine suꝑiorb debent. Sũmo enĩ põ¬
tifici. ea debet᷑ ab om̃ib obedientia
ut nulliliceat et txcõieare.cui pacti¬
b suis ipse inmicus extitĩt. nec in ec¬
cłia eẽ potĩt. qui eius cathedrã dese.¬
mordinationẽ elem̃tis alloquens ppło

Expanded text:
in quo ecclesia est, et ad quotidianum psallendi officium matutinis vel vespertinis horis ad ecclesiam non convenerit, deponatur a clero, si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit promereri. dines superioribus debent. Summo enim Pontifici ea debetur ab omnibus obedientia, ut nulli liceat ei communicare, cui pro actibus suis inimicus ipse exstiterit nec in ecclesia esse poterit, qui ejus cathedram desein ordinatione
Abbreviated transcription (Latin):
ttasuscipit. sicut suscipiunt᷑. qui
excepto errore. quo a nobis seꝑami¬
ni sine crimine ap̃duos uixerunt
displicet nobis. S nec facile istam̃õ
corrigere. uł punire non possumꝰ.
neq ꝓpt̃ paleam relinquimuᷤ areã
dñi. neꝙ ppt̃ pisces malos rũpimꝰ
retia dñi. neq. ꝓpt̃ edos infine se¬
gregandos. deserimus gregemdiũ.
neqͣ ꝓpt̃ uasa facta in contumeliam.

Expanded text:
ita suscipit, sicut suscipiuntur qui ita suscipit, sicut suscipiuntur qui excepto errore quo a nobis separamini sine crimine apud vos vixerunt, displicet nobis. Sed nec facile ista monscorrigere vel punire non possumus; neque propter paleam, relinquimus aream Domini; neque propter pisces malos, rumpimus retia Domini; neque propter haedos in fine segregandos deserimus gregem Domini; neque propter vasa facta in contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
ucũq uos ex occasiõe ł¬
legis huius impialiᷤ. non dilectione
corrigendi. s odio inimicandi ꝑsequit᷑.
displicet nob̃. ⁊ quãuis resqueq t̾rena
non recte aquoquã possideri possit. nisi
uł iure cdimino quo cuncta iustorum st̃.
uł uire hũano qd inpotestate ẽ regũ
terre. Idõq resfalso appellatis ut̃as. qͦs
nec iuste possidetis. ⁊ scdmleges terre¬
norum regum a mirtere iuissi estis. frusᷤ¬
traꝙ dicitis: nos eis congregandis labo¬
ramus cum scͥptum legatis. laboresim¬
piorum uisti edunt. Sed tamen
quisquis exoccasione legis hiuius.
quã reges terrȩ xp̃oseruientes. ad
emendancdam impietatem ur̃am¬
ꝓmulgauerunt. res. pͥas ur̃as cupi¬
de appetit. displicet nobis. Quis qͦ
deniꝙ ipsasres pauperum. uł basi¬
licas cõgregationum. quas sub nõe
eccłiȩ tenebatis. que om̃io ñ debent᷑
ꝑ iustitiam. siꝑauaritiam tenet. dis¬
plicet nobis. Quisquis. paliquo fla¬
gitio. ut facinore dẽ iectum auobi ᷤ

Expanded text:
cunque vos ex occasione legis hujus imperialis, non dilectione corrigendi, sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. Et, quamvis res quaecunque terrena non recte a quoquam possideri possit, nisi vel jure divino quo cuncta justorum sunt vel jure humano quod in potestate est regum terrae, ideoque res falso appelletis vestras, quas nec juste possidetis, et secundum leges terrenorum regum amittere jussi estis; frustraque dicatis, nos in eis congregandis laboravimus, cum scriptum legatis: Labores impiorum justi edent : sed tamen quisquis ex occasione hujus legis quam reges terrae Christo seruientes ad emendandam uestram impietatem promulgauerunt, res proprias uestras cupide appetit. displicet nobis. quisquis denique ipsas res pauperum uel basilicas congregationum, quas sub nomine ecclesiae tenebatis, quae omnino non debentur  justitiam, sed per avaritiam tenet, displicet nobis. Quisquis pro aliquo flagitio vel facinore projectum a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ potuissent rationabilit̃ occupari.
atq eas inconsulte acteiere consecrai
Id circo exꝑientie tue p̃cipimꝰ. ut quia
qd semel consecratum ẽ. eis nonualet.
ap̃d pͥncipes. eccłã debet int̃te dere. ñ eos
te merario ausude fendẽ. Uñ gͥg ro
mano defensor

Expanded text:
eorum potuissent rationabiliter occupari, atque eas esse inconsulte ac temere consecratas. Idcirco experientiae tuae praecipimus, ut, quia quod semel consecratum est eis non valet apud principes Ecclesia debet intercedere, non eos temerario ausu defendere. Unde Gregorius Romano Defensor
Abbreviated transcription (Latin):
tifex non tãuocabulo eẽ quãñto.
imitet᷑ moysen. imitet᷑ aaron. Quidit
dicit᷑ de eis : quia non discedt̃ deta¬
b̾naculodm̃i. Erat ergo moyses inde.¬
sinent᷑ in tab̃naculodm̃. Quod aut̃ opꝰ
ei erat: Ut aut adõ aliquid disceret.
aut ipse ppłmdoce̾t. Hec duost̃ ponti¬
ficis oꝑa. ut adõ discat legendo scͥpt᷑as
diuinas. ⁊ sepius meditando. aut pp
doceat. S illadoceat que ip̃e adõ di¬
opus quod facit moyses adbella ñuã¬
Odit. non pugnat contra inimicoꝰ. S
sacerdos excłe indesinent̃ ut uincat
ppłs: qui sub ipso ẽ. hos tes muisibile ᷤ
amalechitas. quist̃ demones inpugrã¬

Expanded text:
tifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse diopus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias officiũ p̃dicatioras appetit. ꝑ cõ¬
tẽplatiuã uõhieremias amori ꝯditoris
sedule inherere desidans. ne mittiad
p̃dicandũ debeat contradie. Qd gͦlau¬
dabuit̃ unus appetiit. ħ laudabilit̾ alt̃
expauit. Iste netacite ꝯtẽplationis luc̃
loquendo ꝑderet. ille ne dãpra studio¬
si oꝑis tacendo sentiret. S hoc inutriꝰq
ẽ subtilit̃ intuendũ quia ⁊ bisqui recu
sauit plene non restitit. ⁊ isquimit tiuo¬
luit ant se ꝑaltaris calculũ purgãtran
uidit. Ne aut ñ purgatus adire quisꝙ
eligit. sub humilitatis spẽ suꝑbe ẽtra¬

Expanded text:
Isaias, officium praedicationis appetit, per conIsaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non resistit, et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit, ne aut non purgatus adire quisqueligit, sub humilitatis specie superbe contra
Abbreviated transcription (Latin):
uu̾t. ñ iamsibi uiuant. s ẽi qui ꝓ ipsis
mortuus ẽ ⁊ resurrexit. Et pastõisc̃e
quiasi is qui ualet omĩpotentis łio.¬
ues renninͣt pascere. ostendit se pasto¬
rẽ sũmũ minme amare. Siem̃ um¬
genitus patris ꝓ explenda utilitate õiũ
ẽ. nos quid dicturi sumus. sise cretũm̃m
sicut totodesidĩo debemus occupa¬
tionẽ fugere. itasidesit qui p̃dicet. oc¬
cupationis honus libentinecẽt ẽ hu¬
mero subire. Quod ex duoꝵ ꝓpħarũ
õꝑẽ docemͣ. quoꝵ unus p̃dicationis
officiũ. uitare conatus ẽ ⁊ alter appetiit.
Nam mittentise dño ieremias. Rdiẽs.¬
ha. ha.ha dñeds̃. Nescio loqui qͥa puer
egosũ. Et cũ om̃ipotñs dis̃ ꝑsonã ad p̃di¬
candũ quereret. dicens quẽ mittã.⁊
qui sibit uobis. ultrose ysasas. optulit
dicens. Ecce ego mitte me. En abutrᷤͦ¬
fonte dilectionis emanauit. Duoqp¬
pe sunt p̃ceptaca̾itatis. amordi ⁊ pxim¬
ꝑactuuã gͥ uitã prodẽe.ꝓxiis cupienᷤᷤ

Expanded text:
n sibi vivant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit, et pastori sancquia si is, qui valet, omnipotentis Dei oves renuit pascere, ostendit se pastorem summum minime amare. Si enim unigenitus Patris pro explenda utilitate omnium nostrum, nos quid dicturi sumus, si secretum nostrum stponenda. Nam, sicut toto desiderio debemus occupationem fugere, ita si desit qui praedicet, occupationis onus libenti necesse est humero subire. Quod ex duorum prophetarum opere docemur, quorum unus praedicationis officium vitare conatus est, et alter appetiit. Nam mittenti se Domino Hieremias respuer ego sum . Et cum omnipotens Deus personam ad praedicandum quaereret, dicens: Quem mittam, et quis ibit nobis? ultro se Isaias obtulit dicens: Ecce ego, mitte me . En ab utrisfonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praeceptatur vitam prodesse proximis cupiens
Abbreviated transcription (Latin):
que sisse narratis. s ꝑhoc ad pastoralẽ
sollicitudinẽ. uos ꝯgrue uenisse ostñ¬
ditis. quia sicut locus regiminis desi¬
dantio negandus ẽ. ita fugientib
offerendus. Et sicut scͥptũ ẽ. Necqͤ¬
quã sumat sibi honore. s qui uocatur
adõ tãquã aaron. Et rũrsus. Ideme
uiul possunt

Expanded text:
quaesisse narratis. Sed per hoc 848 ad pastoralem sollicitudinem vos congrue venisse ostenditis, quia sicut locus regiminis desiderantibus negandus est, ita fugientibus offerendus. Et sicut scriptum est: Nec quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron. Et rursus idem ui sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qua nescit caritas. Si uero cecusce¬
co lucerne mirastret uiͣtatẽ. neut̃
tam̃ idõ magis suã illuminat ceciti¬
tẽ. Sic ⁊ malus ministrat malo uã
sacramenta. s non idõ donaspũaba.
centius cũ hereticoꝵ baptisma ẽce¬
dat ẽẽ ratũ. nontñ ex illo baptima¬
te concedit babere sp̃msc̃m. Et leo.¬
hos quiforiã baptismatiᷤᷤ acceper̃
nonsinit rebaptigã. s iubet sp̃msẽm
quẽ abhereticis nemo accepit ꝑ eiꝰ
inuocationẽ.⁊ manus impositioe
a catholicis sacerdotib consequi.
Sciendũ uero ẽ q̃d sacram̃ta hĩtico¬
rũ. dñr irrita. uł etiã dãpnanda. fal¬
uidiciũ illicite ab eis accipientib
dãpnanda. ut eadan. uł recipi abħr¬
ticis non approbetͣ. s int̃ dicaturr.
Non enĩquantũ adse polluta sut
quãuis abhereticis polluidicant᷑.
si ordinationẽ. dãpnationẽ. ñ q̃d
ita insesint. s quia male dantib
nẽ uocat. non quantũ ad se. s quãtũ
ad effectũ q̃d ipse met ostñdit sub¬

Expanded text:
cus caeco lucernae ministret veritatem, neuter tamen ideo magis suam illuminat caecitatem. Sic et malus ministrat malo vera sacramenta, sed non ideo dona spiritualia, centius cum haereticorum baptisma concedat esse ratum, non tamen ex illo baptismate concedit haberi Sphos, qui formam baptismatis acceperunt, non sinit rebaptizari, sed jubet Spiritumquem ab haereticis nemo accipit, per ejus invocationem et manus impositionem a catholicis sacerdotibus consequi. Sciendum vero est quod sacramenta haereticorum dicuntur irrita, vel etiam damnanda, faljudicium, illicite ab eis accipientibusdamnanda, ut ea dari vel recipi ab haereticis non approbetur, sed interdicatur. Non enim quantum ad se polluta sunt, quamvis ab haereticis pollui dicantursi ordinationem damnationem, non quod ita in se sint, sed quia male dantibusnem luctus vocat, non quantum ad se, sed quantum ad effectum, quod ipsemet ostendit, sub
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uideamus nec apostatas carere
baptismate. quib utiq ꝑpenimñtiã
redeuntib non restituit. ⁊ idõamit¬
ti non posse uidicat᷑.¬
ehis qui ab eccłie catholirȩ uni¬
tate sepatisunt. nulla iamques
quia extrauinculũ pacis sunt. Neu
trisacram̃to in uiri facienda. ẽ.
Sicut ñ recte ht̃ qui ab unitatere¬

Expanded text:
cum videamus nec apostatas carere cum videamus nec apostatas carere baptismate, quibus utique per poenitentiam redeuntibus non restituitur, et ideo amitti non posse judicatero, qui ab ecclesiae catholicae unitate separati sunt, nulla iam quaetradant extra uinculum pacis. tri sacramento injuria facienda est. Sicut non recte habet qui ab unitate
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas urgeat. aut nullum
aut ueniale delictũ ẽ. S si milla
necessitate usur pet. ⁊aquolibet
ciulibet detur. q̃d datũ fu̾it. ñ pͥ
dici nondatũ. quãuis recte dici pꝰ¬
sit illicite datũ. Illicitã ergo usur¬
pationẽ corrigit reminiscentis. ⁊
penittis affectus. Quod sicorrexit.
manebit ad penã usurpatorᷤ. qd
datũ ẽ. ut eius qui illicite ded̾.
ut eius qui illicite accepit. ñ tñ p
ñdato habebit᷑. Si eñi aliqui furũ
⁊ extraordinariȩ non inmonetis
publicis. aurũ uł argentũ ꝑcuti¬
endo signauint. cum fiuĩt dep̃ben¬
sũ. non ne illis punitis. uł indul¬
gentia libatis. cognitũ regnale si-¬
gnũ. thesauris regalib cõgeret᷑
⁊ paulo post. Si forte militie ca¬
racterem incorpe suo nonmilitanͦ
pauidus ex orruit. ⁊ ad clementiam
nia militare iam ceꝑit. nũquid hõie¬
ẽ lib̃ato atq correcto caraet̃ illere¬
petit᷑. ac non potius agnitus appro¬
batur: anforte minus ahbent sacͣ¬

Expanded text:
necessitas urgeat, aut nullum aut ueniale delictum est. sed et si nulla necessitate usurpetur et. a quolibet cuilibet detur, quod datum fuerit non potest dici non datum, quamuis recte dici possit inlicite datum. inlicitam ergo usurpationem cpoenitentis affectus. « Quod si non correxerit, manebit ad poenam usurpatoris quod datum est, vel ejus qui illicite dedit, vel ejus qui illicite accepit; non tamen pro non dato habebitur. Si enim aliquando furtim, aut extraordinarie, non in monetis publicis, aurum vel argentum percutiendo signaverint, cum fuerit deprehensum, nonne illis punitis vel indulgentia liberatis, cognitum regale signum thesauris regalibus cogetur? » Et paulo post: « Si forte militiae characterem in corpore suo non militans pavidus exhorruerit, et ad clementiam nia militare jam coeperit, nunquid homine liberato atque correpto, character ille repetitur, ac non potius agnitus approbatur? An forte minus habent sacr
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo catholici nonclarifi¬
cant dñm. quisacramenta eius.
tã debita ueneratione. ꝓsecunt᷑.
ut ⁊̃ si ab indignis tracta fui̾t. ilł
sua ꝑũsitate dãpnatis. illa inteme¬
rata scĩtate ꝑmanere demonstrãt᷑.¬
uera quantũ adse. ⁊ sc̃a. ⁊ nisi peni¬
uł dantis. uł accipientis. Quid gͦ
ꝓdest quod uera ⁊ scã sunt cũ usiu¬
patores suos. eq perimant. acsies¬
sent mala ⁊ noxia: Crassus aurũ
sitiuit. aurũbibit. eq ꝑut ueroau¬
ro. sicut uero ueneno. Itẽ aurũ eq
uerũ ẽ in archaris. sicut inthesauris
regis. s afure. quia illicite habet᷑.
ipse fur. ⁊ comunicator furti insi
forte de conscientia furti se pͣgra
uĩt. ut ꝑhibet gelasius ad anastasiũ
nabitur. Opponitur autẽ hiuc sentñ¬
tiȩ augustim. Potestasdandi bap¬
tismũ. ⁊ us consecrandi dm̃cũcor¬
pus. ⁊ largiendi sa crosordines płimũ
int̾ se differunt. Suspenso eñi uel
deposito sacerdote. nulla ei relinꝗtͣ

Expanded text:
Quomodo Catholici non clarificant Deum, qui sacramenta ejus tam debita veneratione prosequuntur, ut etiam si ab indignis tractata fuerint, illis sua perversitate damnatis, illa intemerata sanctitate vera, quantum ad se, et sancta, et nisi poenivel dantis, vel accipientis. Quid ergo prodest, quod vera et sancta sunt, quum usurpatores suos aeque perimant, ac si essent mala et noxia? Crassus aurum sitivit et aurum bibit: aeque periit vero auro, sicut vero veneno. § 1. Item aurum aeque verum est in arca furis, sicut in thesauris regis. Sed a fure, quia illicite habetur, ipse fur, et communicator furti, nisi forte de conscientia furti se purgaverit, ut etiam perhibet Gelasius ad Anastasium nabitur. § 2. Opponitur autem huic sententiae Augustini: Potestas dandi baptismum, et jus consecrandi dominicum corpus, et largiendi sacros ordines, plurimum inter se differunt. Suspenso enim vel deposito sacerdote, nulla ei relinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
Namsi quãdo exipsa partẽ uenien¬
tes ⁊̃ prepositi: ꝓbonopacis corree¬
toscism̃atis errore suscepti sunt. ⁊
si uisũ ẽ opus eẽ. ut eadem officra
gerent que agebant non st̃ rursus
ordin̾adi. s sicut baptisimis in eis.
ita ordinatio mansit integra. qͥa
in precisione fuãt uitiũ. qd in uni¬
tate pacis ẽ correctũ. ñ insacram̃ti
quȩ ubicũq st̃. ipsa sunt. Et cũ ip̃i
eoꝵ uenientes ad catholicã societatẽ
honores suos. ibi ñ aministrẽt. ñ eis
tam̃ ip̃a ordinationis sacͣm̃ta detra¬
hunt̃. s manent suꝑeo. idõq non eis
manus impoiut᷑. ne ñ hõi. s ipsi sac̃¬
dinatione uisdandiẽ. utrũq ad¬

Expanded text:
 venientes etiam praepositi, pro bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, et si visum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursum ordinati; sed sicut Baptismus in eis, ita Ordinatio mansit integra: quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est; non in Sacramentis, quae ubicumque sunt, ipsa sunt. Et cum expedsiti eorum venientes ad catholicam societatem honores suos ibi non administrent; non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed manent super eos. manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacradinatione jus dandi est: utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝑnitiost habere. aliud salu¬
brit̃ habere. Quicd ñ habet᷑. dan¬
dum ẽ. cũ opusẽ dari. Quod ueroꝑ
nitiose habetur. ꝑ correptionẽ de¬
pulsa ꝑnitie. agendum ẽ ut salubͥ¬
t̃ habeatur. Quod : si laicus alicui
dancdumẽet. addidicit. nescio anꝗ
nimunis usurpatio ẽ. Si autẽ¬

Expanded text:
aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. Quicquid non habetur dandum est, quum opus est dari, quod vero perniciose habetur, per correctionem depulsa pernicie agendum est, ut salubriter habeatur. Quanquam, etsi laicus aliqua dandum esset addidicit, nescio an pni muneris usurpatio est: si aute
Abbreviated transcription (Latin):
uod quidã dict̃ baptisma q̃dtit.
accepit non amittit qui recedit
amittit. multis modis apparet
frustra. ⁊ inanit̃ dici. Primo quia
nulla ostñdit᷑ causa. cur ille qui
ipsũ baptisma amittere non po̾t.
eni sacram̃tũ ẽ.⁊ quadã conserra¬

Expanded text:
uod quidam dicunt baptismum quem accepit non amittet qui recedit amittit, multis modis apparet frustra et inaniter dici: primo quia nulla ostenditur causa cur ille, qui ipsum baptisma amittere non potest, enim sacramentum est: et quadam consecra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem ñ erat in cordib eorũ lon¬
guis se abeis receder ostenderet.
et quia ipsũ non credebant eẽ qd̃
erat. uiderent eũ aliũ quãqd erat.
Ecce inutra⁊ uisione sua erat pre¬
sentu ⁊ ueritas. s in una ex ercebat᷑
fides. ut magis crederent quãcre¬
debant. inatt᷑atenebat᷑ increduli¬
tas ne etiã agnoscerent qd uidebat᷑.
sacramentũ corpis. ⁊ sangunis sui
aliis ẽ ad salutẽ. aliis ad iudicium.

Expanded text:
per fidem non erat in mentibus eorum, lonper fidem non erat in mentibus eorum, longius se ab eis recedere ostenderet, et quia ipsum non credebant esse quod erat, viderent eum alium quam erat? Ecce in utraque sua visione erat praesentia et veritas, sed in una exercebatur fides, ut magis crederet quam credebat in altera; tenebatur incredulitas ne etiam agnosceret quod videbat. Sic sacramentum corporis et sanguinis sui aliis est ad salutem, aliis ad judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
nia quãtũ ad effectũ. ⁊ inbis aquibus
male tractant᷑. ⁊ in illis aquib male
suscipiunt᷑. Nec mirũ. ipsa eñ salus
nr̃a bucellã uide dedit. statĩcũbucel¬
la non bonus s malignus sp̃s intraũ.
s quia malus male accepit bonũ. sic¬
q bonũ. effectũbonũ non babuit. ꝗa
ubi illud faceret non inuenit. It̃. dñs
inpatriasua presens ⁊ uerus affuit. ñ
ꝑ malũ ministrũ. s ꝑse ipsũ nehilpo¬
tuit. quia fidẽ non inuenit. ꝓꝑfidia
alioꝵ non caruit suauĩtate. s effectꝰ
bora uirtute. ¶ ut plane in om̃ib
sacram̃tis ostendent. bis ẽ trans figo¬
ratus. cũ eẽt in carne. inuratran̾ figo¬
ratione sicut sol apparuit mirabilis
ut fides credentiũ augeret᷑ ad ꝯtẽ¬
tam. in alt̾a ut peregrinꝰ. ⁊̃ in cogno¬
scibilis dese dubitantib ire longniᷤ
se finxit. ne agnosceret᷑ oculos eoꝵ
tenuit. Ad quid aliud nisiut quia

Expanded text:
nia quantum ad effectum, et in iis, a quibus nia quantum ad effectum, et in iis, a quibus male tractantur, et in illis, a quibus male suscipiuntur. Nec mirum, ipsa enim salus nostra bucellam Judae dedit; statim cum bucella non bonus; sed malignus spiritus intravit: sed quia malus male accepit bonum; sicque bonum effectum bonum non habuit, quia ubi illud faceret non invenit. § 6. Item Dominus in patria sua praesens et verus affuit; non per malum ministrum, sed per se ipsum nihil potuit, quia fidem non invenit; pro perfidia aliorum non caruit sua veritate, sed effectus boni virtute. § 7. Quod ut plane in omnibus sacramentis ostenderet, bis est transfiguratus, quum esset in carne. In una transfiguratione sicut sol apparuit mirabilis, ut fides credentium augeretur ad contemt; in altera ut peregrinus incognoscibilis de se dubitantibus longius se ire finxit, et ne agnosceretur oculos eorum tenuit. Ad quid aliud, nisi ut quia
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃alem unctionẽ accipuint. offi¬
ciĩ. ⁊ executionẽ sui officii. ex c̃se¬
cratione adipiscunt᷑. Rececdente᷑
uero ab integritate ficdi. potesta¬
tẽ acceptã sac̾m̃to tenꝰ retinent.
effectusue potestatiᷤᷤ peritus priuã¬
tur. sicut ꝯuigati ab inuicem disce¬
dentes. ꝯuigiũ semel initũ nondiᷤ¬
soluit. ab oꝑe tam̃ ꝯuigali inuenũt
alieni. debis ergo qui acceptasac̃do¬
tali potestate abunitate catholicȩ
eccłiȩ recedunt. Loquit᷑ augͥtimis
non de illis qui inscismate. uł habe¬
re sipositi sacerdotalem unctionem
accipiunt. Alioquin eẽt contrarius
calcedonensi ꝯcilio inquo ordinati
asy moniacis in nullo. ꝓficere iuidicã¬
tur. ⁊ innocentio qui ordinatos acẽtis
hereticis ꝑ prauã manus impositionẽ.
solam dãpnationem. ⁊ capitis uulnus
assecutos testat᷑. Quãuis possit gnͣa¬
lit̃ dicisacram̃ta que apudhereticos.
non alit̃ quã in eccła dĩcelebrantur.¬
⁊ uera.⁊ rati. eẽ quantũ adse. falsa ⁊ ina¬

Expanded text:
ctionem accipiunt, officium et exsecutionem sui officii ex consecratione adipiscuntur. Recedentes vero ab integritate fidei, potestatem acceptam sacramento tenus retinent, effectu suae potestatis penitus privantur, sicut conjugati ab invicem discedentes conjugium semel initum non dissolvunt, ab opere tamen conjugali inveniuntur alieni. § 4. De his ergo qui, accepta sacerdotali potestate, ab unitate catholicae ecclesiae recedunt, loquitur Augustinus, non de illis qui in schismate vel in haeresi positi sacerdotalem unctionem accipiunt; alioquin esset contrarius Chalcedonensi concilio, in quo ordinati a simoniacis in nullo proficere judicantur, et Innocentio, qui ordinatos a ceteris haereticis per pravam manus impositionem solam damnationem et capitis vulnus assecutos testatur. § 5. Quamvis possit generaliter dici, sacramenta, quae apud haereticos non aliter quam in ecclesia Dei celebrantur, vera et rata esse quantum ad se, falsa vero et ina
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad ultͣn criminib. It̃ fraudaticens
accusationib et crimine maiestatis.
qd ad salutẽ pͥncipis ꝑtinet. Incet̾is quã
turisentñtiã formare non debeant: ta¬
m̃ si aliis qͦ ꝓbationib fides uĩtatis in¬
uestiget᷑. p̃scͥptionis inuidia euanescit.
Inpecuniariis uero causis. nec inopia
te a patrocinio ecdiȩ recesserit. siad mo¬
nitus redire contẽpsĩt. inseruitutem
reuocabit᷑. Vnde in eodem c̃cił legit᷑.¬
ib̃ti eccłie qui apatincinio eius disce¬
Identes. quib cũq ꝑsonis ad eserint:
siad monin retłire contẽpsernt. manu¬
mssio eorũ irritasit. qui ꝑinobediẽtiȩ
contentũ ingrati actione tenent᷑. Item¬

Expanded text:
s adulterii criminibus, item fraudati census accusationibus et crimine maiestatis, quod ad salutem principis pertinet. In ceteris autturi sententiam formare non debeant, tamen si aliis quoque probationibus fides veritatis investigetur, praescriptionis invidia evanescit. In pecuniariis vero causis nec inopia te a patrocinio ecclesiae recesserit, si admonitus redire contemserit, in servitutem revocabitur. Unde in eodem Conciliiberti ecclesiae qui a patrocinio ejus discedentes quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit, quia per inobedientiae contemptum ingrati actione tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia diuinitus tradita .i. ueradiuina¬
rũ scͥpturaꝵ disciplina quẽ ad modũ ma¬
gius ꝑbibet clionisit. Q ũos si discep¬
duut ⁊ italibent̃ fac̃e ⁊ docere. mini¬
ine spopondĩt nullatenᷤ consecre
ep̃is. ut clicis prius ab ordinatoribuᷤ
suis. de creta ꝯcilioꝵ aurib eorũ in¬
culcent᷑. ne se aliquid cẽ statuta ꝯcibi
fecisse peniteat. It̃ ge phirinusᷤ. p̃p.

Expanded text:
vera divinarum scripturarum disciplina, quemadmodum magnus perhibet Dionysius. Quod si disceptaverit, et ita libenter facere et docere minime spoponderit, nullatenus consecretopis vel clericis prius ab ordinatoribus suis decreta conciliorum auribus eorum inculcentur, ne se aliquid contra statuta concilii feciss
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatus atq ab hac seã sede uocatus.
tur quãhine littis aplicis ut formatis
plenit̃ instructus atꝙ purgatus sit fuit
uñ. Et post qiĩ domũ reũsus fu̾it cog̃s¬
cant uicinisui. qualit̾ suã aliorũꝙ causã
hic fimerit. quatinus ulam absꝙ ulla ãbi¬
guitate nuntiare. ⁊p̃dicare om̃ib po̾sit.
Abhac eñi scã sede. ascĩs apłis. tueri. de¬
fendi. ⁊ lib̾abi ep̃i iussi sunt. sicut eorũ
dispositione ordinante dño prinitũ
sunt ꝯstituti. sichuius sc̃e sedis cuius¬
dispositiom eorũ causas. ⁊ iudicia ser¬

Expanded text:
pulsatus, atque ab hac sancta, sede vocatus, tur quam litteris apostolicis vel formatis pleniter instructus atque purgatus, si fuerit unde. Et postquam domum reversus fuerit, cognoscant vicini sui qualiter hic sua aliorumque causa discussa fuerit, quatenus eam absque aliqua ambiguitate nuntiare et praedicare omnibus possit. Ab hac enim sancta Sede, a sanctis apostolis tueri, defendi et liberari episcopi jussi sunt, ut sicut eorum dispositione ordinante Domino primitus sunt dispositioni eorum causas et judicia ser
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut si quorũ cũq cłĩoruo ma
uxores peccanerint. ne forte lic̃e¬
tiam peccandi plus babeant. accipi¬
ant matͣti earũ hanc potestatẽ pret̃
necem custodiendi.ligandi indomo
sua adie uina salutaria. ñ mortifera
eas cogentes. ita ut inuicẽ sibi cłicipau¬
peres auxilium ferant. si seruitia ñba.¬
beant. Cũ uxorib aũt ipsis ꝗ̃ peoca¬
uerant. nec cibos sumant. nisi forte
adtimoremdĩ acta penatentia re uͣ¬

Expanded text:
lacuit ut si quorumcunque clericorum uxores peccaverint, ne forte licentiam peccandi plus habeant, accipiant mariti earum hanc potestatem praeter necem custodiendi, ligandi in domo sua, ad jejunia salutaria, non mortifera, eas cogentes, ita ut invicem sibi clerici pauperes auxilium ferant, si servitia non habeant; cum uxoribus autem ipsis quae peccaverint, nec cibos sumant, nisi forte ad timorem Dei acta poenitentia rever
Abbreviated transcription (Latin):
scptum ẽ. pbriduplicihonore honorẽ¬
tur. maxime quilaborant in ũbo dei.
p̃dicare cos decet. Utile ẽ benẽdicẽ
ꝯgruũ ẽ ꝯfir̾mare. conuenit reddere
coionem. necesse ẽ iusitare infirmos epscq
orare. ꝓ inualidis. att omĩa dĩsacra¬
menta cõplere. Nemohĩe ep̃oꝵ iuidia

Expanded text:
sbyteri duplici honore honorentur, maxime qui laborant in verbo Domini, praedicare eos decet, utile est benedicere, congruum confirmare, convenit reddere communionem, necesse est visitare infirmos, orare pro invalidis, atque omnia Dei sacramenta complere.
Abbreviated transcription (Latin):
benedicant. Et eñi abniuenti michi ista.
sicdicam. Qui non uult pb̃ros facere
que iubent᷑ adõ. dicat. Quid maius ẽ
cũ in altaĩodĩ sacram̃ta benedicit. be¬
nedicere ppłm nondebẽt. qui xp̃mẽ¬

Expanded text:
benedicant. Etenim abnuenti mihi ista sic dicam: qui non vult presbyteros facere quae jubentur a Deo, dicat, quis major est cum in altario Dei sacramenta benedicit, benedicere populum non debet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stinctu studia in religioneᷤ fierent. ⁊ dĩ¬
ceret᷑ inppłis. egosũ pauli. egosũ apollo.
ꝯsuetudine. ei qui sibi p̃positus fu̾it cẽsub¬
iectos. ita ep̃i nouint se magis ꝯsuetudinet
quã dispensationis dñice ueritate pb̃ris
eẽ maiores. ⁊ incõidebere eccłãm regere.

Expanded text:
nstinctu, studia in religione fierent, et diceretur in populis: Ego sum Pauli, ego Apollo, consuetudine ei, qui sibi praepositus fuerit, esse subjectos, ita episcopi noverint, se magis consuetudine quam dispensationis dominicae veritate presbyteris esse majores, et in commune debere ecclesiam regere
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑeos ppłis ministrant᷑. Omise¬
ros boĩes. quios intuendo xp̃mob¬
liuiscunt᷑. qui ⁊ multo añt p̃dixit.
ut legidĩ potius obtẽperet᷑. quam
imitandi uideantur illi qui ea q̃
dñt: non faciunt. et traditorẽ
suetudinẽ non habuerunt. necha

Expanded text:
per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt : et traditorem s
Abbreviated transcription (Latin):
ordiratione durait. S uispatriȩ po¬
testatis. soluit. ep̃alis dignitas. In¬
ascriptitiouero in ipsis possessionibus.
clicos ⁊̃ pret̃ uoluntatẽ dñorũ fieri
ꝑmittimus. ita tam̃ ut cłici facti in¬
poĩtam sibi agriculatutã adimpleãt.

Expanded text:
ordinationem durat. Sed et jus patriae potestatis solvit episcopalis dignitas. Adscriptitios vero in ipsis possessionibus clericos etiam praeter voluntatem dominorum fieri permittimus, ita tamen, ut clerici facti impositam sibi agriculturam adimpleant.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ suũ accipe. Uerũ ⁊ si legitimo ꝓbat᷑
exꝑim̃to. monachus efficiatur. euadit
uigũ ẜuitutis. Debent eñĩ ꝑtrieninõ
antquã monachi efficiant᷑ inmonas¬
tͣio ꝑmanẽ. postea uero si monaebi effec¬
tisunt. lib̾i efficiunt᷑. Ep̃alisordo

Expanded text:
vum suum accipere. Verum etiam, si legitimo probato experimento monachus efficiatur, evadit jugum servitutis. Debent enim per triennium antequam monachi efficiantur in monasterio permanere, postea vero si monachi effecti fuerint, liberi efficiuntur. Episco
Abbreviated transcription (Latin):
quat tuor uxores. q̃d quando mõs
erat crimen nonerat. sic patriarche
coniugib excipientib semensuũ
miscebant᷑. non c̃cupiscentia ꝑficiẽ¬
de uoluptatis . s. puidentia propa¬
ad mirantib doctrinam suam con¬
delectabant᷑. ñ auiditate conseg̃ti¬
de laudis. s caritate. seminande uĩ¬

Expanded text:
quatuor uxores, quod quoniam mos erat, crimen non erat. Sic patriarche coniugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia perficiende voluptatis, sed providentia propaadmirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed charitate seminandae ver
Abbreviated transcription (Latin):
adultium inu troꝙ sexu parirõe
condẽpnat. s uiros suos mulieres
non facile de adult̾̃io accusant. ⁊ ñ
habent latentia peccã uindictam.
Hiri aũt liberius uxores adulteras
ap̃o sacerdotes deferre consueuert̃.
⁊ idõ mulierib prodito earũ crimi¬
ne cõmunio denẽgat᷑. uirorũ autẽ
latente cõmisso. non facile quisꝗͣ¬
ꝰ exsuspitionib abstinecͣ. Qui utiep
submouebit᷑. si euis flagitiũ dete¬
gatur. Cũm enĩ parcausa sit. int̃¬
dũ probatione cessante. uindicte
ratio coñquiescit. ¶ Ecceꝙ¬

Expanded text:
adulterium in utroque sexu pari ratione condemnat. Sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, et non habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt: et ideo mulieribus, prodito earum crimine, communio denegatur. Virorum autem latente commisso, non facile quisquam ex suspicionibus abstinetur. Qui utique submovebitur, si ejus flagitium detegatur. Cum ergo par causa sit, interdum probatione cessante, vindictae ratio conquiescit. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
tes incrimen adducit. quia dum
iusto ampluis irascimͣ. ⁊ uolumus
aliem cohercere peccita. grauiora
uindicantes Rm̃. s date locumirẽ.
Hoc ẽ declinemus eam nenos illa
corrũpat. Unde dñs ib̃s mitten
ad euagłi  andum discipłos misit.
sine auro. ⁊ sine argento. sine petr
debet corrigere qd furore. ꝓmulga

Expanded text:
tes in crimen adducat, quia, dum iusto amplius irascimur et uolumus alienum coercere peccatum, grauiora ndicantes, carissimi; sed date locum irae; hoc est declinemus eam, ne nos illa corripiat. Unde Dominus Jesus, dimittens ad evangelizandum discipulos, misit eos sine auro, sine argento, sine pecundebet corrigere quod furore promulga
Abbreviated transcription (Latin):
ost quã ascendit baptigatus defon¬
te. statim signat᷑ incerebro apbro
cũ sacro crismate. sequente simul ⁊o
tiçatũ a sacerdote dicatur

Expanded text:
ostquam ascenderit baptizatus de fonte, statim signatur in cerebro a presbytero cum sacro chrismate, sequente simul et tizatum a sacerdote dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
reus adultͣu erit. bisitares pondecur.
hee auctoritates de eis locunt᷑. q̾rũ
continentiã carnalis infirmitas non
impedit. uł debis qui p̃stantes causã
dissidui: aliorũ c̃ uinctione se reddi¬
derunt indignos. Unde amb̃r suꝑ¬
ro ñcliscedat. nisi causa fornicatiõis
Qd̃ si cliscesserit: aut maneat in nup¬
ta. aut reconcilietur uirosno. ⁊ uir
similit non limitat uxorem. Idõ
non sub dit dem᷑ro. q̃d deuxore pre¬
misit. quia uiro licet ducere aliam. It
aliã infirmo. cui sua obĩ firmitatẽ
corꝑis debitum reddere non ualec

Expanded text:
ars. § 1. His ita respondetur. Hae auctoritates de iis loquuntur, quorum continentiam carnalis infirmitas non impedit, vel de his, qui, praestantes causam dissidii, aliorum conjunctione se reddiderint indignos. Unde Ambrosro non discedat, nisi causa fornicationis; quod si discesserit, aut maneat innupta, aut reconcilietur viro suo; et vir similiter non dimittat uxorem. Ideo non subdit de viro quod de uxore praemisit, quia viro licet ducere aliam. C. aliam viro, cui sua ob infirmitatem corporis debitum reddere non vale
Abbreviated transcription (Latin):
ita medio quodam loco posuita.¬
liqua. ut meis usurpandis meritore¬
prehendatur audacia. in exequendis
iure laudatur obedientu. Ab rabã
sispontantus in occidendo filio motꝰ
fuisset exerrabilis haberetur. At iu¬
bentidõ obsecundans. famulatus. ẽ.
Idem inquestionib suꝑmatheum.¬
fficu undicte possunt implere boĩ
bono animo. quomodo uidex. quomͦ
lex. Idem admicedomuo

Expanded text:
 medio quodam loco posuit aliqua, ut in eis usurpandis merito reprehendatur audacia, in exequendis iure laudetur obedientia. Abraham, si spontaneus in occidendo filio motus fuisset, execrabilis haberetur; at iubenti Deo obsecundans, famatus famulatus est. Idem in questionibus super Matheumvindicte possunt implere boni bono animo, quomodo iudex, quomodo lex. Idem ad Macedonium:
Abbreviated transcription (Latin):
e neptis
tue coniugio quã te cuidã mili¬
ti claturũ. necessitatis instante ar¬
ticulo. subfidĩpollicitatione firmas¬
ti. hoc equitate dictante decermmꝰ.
ut si illa uirũ illũ omĩo ut dicitur
rennuit.⁊ in eadem uoluntatis auc¬
toritate ꝑ̃sistit. ut uiro illi ꝓrsus
se deneget nupturã. nequa quã eã
inuitã. ⁊ renitentẽ eiusdem uirico¬
gas coniugiosociari. Qu̾orũ futu¬
rũ enĩ unũ corpus ẽ. unus debet
aut crimenfornicationis incur¬
rat. Cuuis uidł peccati malum. ĩ
eum redũndare constat qui eam
conuixit inuitã. Qd paritenore

Expanded text:
e neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut, si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari tenore
Abbreviated transcription (Latin):
religiose sacratũ. ⁊ necessarie fac¬
tũ. serũet᷑ anobis simulucet̾is fr̃ibus
detͣ exemplũ. nequis sacerdotes. ⁊ mi¬
nistrosdĩ altarieius ⁊ eccłiȩ uacanteᷤ
ad scłares molestias de uocet. Ob ser¬
uari decet̃o potit: nequis hoc ultra
faciat circa ꝑsonã clicorũ. si qd factõ
ẽ. fu̾it uindicatũ. ¶ Quod uerõ

Expanded text:
religiose et necessarie factum seruetur a nobis, simul et ceteris fratribus detur exemplum, ne quis sacerdotes et ministros Dei altari eius et ecclesiae uacantes ad saecularem molestiam deuocet. obseruari enim de cetero poterit ne ultra hoc fiat circa personam clericorum, si quod nunc factum est fuerit uindica
Abbreviated transcription (Latin):
onoportet inistros altaris uł qͦli¬
bet cłicos spectaculis aliquib que
aut innuptiis. aut cens exibent᷑ int̃¬
ẽẽ. s añt quã themelici ingrecliant᷑.
surgere eos de coniuio. ⁊ abire de¬

Expanded text:
on oportet ministros altaris, vel quoslibet clericos spectaculis aliquibus, quae aut in nuptiis, aut in scenis exhibentur, interesse, sed antequam thymelici ingrediantur, surgere eos de convivio, et abire de
Abbreviated transcription (Latin):
curacauendũsit. ñ solũ in maiorib¬
rantia possit erraĩ. ñ tam̃ ẽ ꝯsequens
ũ ꝯtinuoerret ᷑. quisꝙᷤ aliquid nescit. s
siquisse existimet scire q̃d nescit. pro
uerd quippe ap ꝓbat falsum. ꝗd ẽ erro¬
ris ꝓpriũ. Uerantam̃ inquare. quisq
erret int̃ẽ płimũ. Nã inuna eadẽcpre
⁊ nescienti sciens. ⁊ erranti ñ errans recta
ratione p̃ponit̃. Indiũsisaũt reb. idẽ
cũiste scit ista. ille alia. ⁊ iste utiliora.
ille mirus utilia. uł ⁊̃ noxia. quis ũ mn
eis que ille scit ei p̃ferat nesciente. Sũt
enũĩ quedã que nescie meluis ẽ ꝗscire:¬
eed licet ꝑignorantiã gramatice
endi. quiamoꝵ uitia magisquã ũborũ
sunt p̃cauenda. Unde aũs in libro de uteis¬
catetigandiᷤᷤ rudib¬

Expanded text:
in minoribrantia possit errari; non est tamen consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quoris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans, recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, id est, cum iste sciat alia, ille alia; et iste utiliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam quae nescire quam scireed licet per ignorantiam grammaticae endi, quia morum vitia magis quam verborum sunt praecavenda. Unde Augustinus in libro De catechizandis rudib