comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ qđ fuerat postulatꝰ ab illo. Mec dũ gͦ xrex trans¬
riirecepit & nauĩ suã ab affrica. inqua erat & fr̃ger
manꝰ eiꝰ dẽ uiri creditor. & ueniens iuxta farũ nau¬

Expanded text:
cundum quod fuerat postulatus ab illo. Necdum ergo triginta transcundum quod fuerat postulatus ab illo. Necdum ergo triginta transri, recepit et navim suam ab Africa, in qua erat et frater germanus, ejusdem viri creditor. Et veniens juxta Pharu
Abbreviated transcription (Latin):
efactũ. hoc frequent̃ & huic cõpatientissimo acidebat
Uidentes aũt multi indesinentẽ eiꝰ &inscrutabilẽ
circa egentes cõpassionẽ mouebant᷑. multoties ad uen¬
denda multa de substantiis suis. & ferentes p̾bebant
dĩ deuoto ministro. Unde & qͥdã ueniens una dierũ
offert ei septẽ libras auri & dimidiã satis faciens
sco qd ñ possider& aliud aliqiđ in auro Pciebat aut̃
si annorũ .xu. & reduceret nauim eiꝰ cũ bono ab affri¬
ca illuc enĩ abierat. Accipi ens igitur sum mussa¬
cerdos quantitatẽ auri demanueiꝰ ⁊ smiratus est
eum tam tꝰ ẽ magnanimũ adofferendã totã quan¬
titatẽ auri quã possidebat. Orauit quidẽ ei & in
facie multũ &sic eũ dimisit . Iam̃ ꝓpt̃ eiꝰ multã
fidẽ posuit suptꝰ scam̃ m̃sã ligaturã quantitatis pa
triarcha in oratorio cubiculi sui. & sin axĩ statĩ fec ꝑ fec
tinꝰ & filiũ eiꝰ saluaret & nauĩ cũ salute reducer& se¬

Expanded text:
cidebat. Videntes enim multi indesinentem ejus et inscrutabilem circa gentes compassionem, movebantur multoties ad vendenda multa de substantiis suis; et ferentes, praebebant Dei devoto ministro. Unde et quidam veniens una dierum, offerebat ei septem libras auri et dimidiam, satisfaciens sancto, quod non possideret aliud aliquid in auro. Pindecim, ut reduceret navim ejus cum bono ab Africa, illuc enim abierat. Accipiens igitur summus sacerdos quantitatem auri de manu ejus, 193 miratus est eum tam esse magnanimum ad offerendam totam quantitatem auri quam possidebat. Oravit quidem ei et in facie multum, et sic eum dimisit. Tamen propter ejus multam fidem, posuit subtus sanctam mensam ligaturam quantitatis auri patriarcha in oratorio cubiculi sui, et synaxim fecit statim perftenus et filium ejus salvaret, et navem cum salute reduceret, se
Abbreviated transcription (Latin):
& girabã cũ ta in siplici corde ex poscens modicũ
suptũ quatinus introducere ẽa in monasteriũ
Cũq hȩc audiss& patriarcha dix Pape qđ abscon¬
sos seruos hab& ds̃ & nescimꝰ nos humiles. Et nar¬
rabat his qͥ p̃sto erant uisionẽ quã uiderat noctu
de eo & ꝓtulit patriarcha centũ nomismata de
manu datur ei. Dĩ aũt amicus ille uere monachus
ñ t̃ passus accipere aliqiđ ex eus dignũ memo
ria ad patriarchã locutꝰ ẽ uerbũ dicens. Egohe
ñ postulo domne Monachus enĩ si fidt̃ hab&
horũ ñ indig&. Si aũt horũ indig&. fidẽ ñ hab&
piebat monachos bonos & estimatos malos.
& ȩdificauit max xenodochiũ seorsũ. & appellaũ hoc
receptaculũ om̃iũ monachoꝵ ACAΡ. XXIII
ortalitate aliquando ciuitatẽ conp̃hendente.
ibat & ipse sc̃s ut uideret funerũ obseqͥa Ualde
enĩ dicebat hoc e̾t ꝓficiũ & sepulcro c̃sideratine
Multoties uͦ residebat & hs qͥmrituriutaationẽ in exitu

Expanded text:
ns modicum sumptum, quatenus introducerem eam in monasterium. Cum haec audisset patriarcha, dixit: Papae! quot absconsos servos habet Deus, et nescimus nos humiles? Et enarrabat his qui praesto erant visionem quam viderat nocte de eo. Et protulit patriarcha centum numismata de manu, daturus ei: Dei autem amicus ille vere monachus, non passus aliquid accipere ex eis, dignum memoria verbum ad patriarcham locutus est, dicens: Ego hoc non postulo, domine; monachus enim si fidem habet, horum non indiget. Si autem horum eget, fidem non habet. piebat monachos, et bonos aestimatos et malos: et aedificabat mox xenodochium seorsum, et appellavit hoc Receptaculum omnium monachorum. CAP. XXIV.-- Mortalitate aliquando civitatem comprehendente, ibat et ipse sanctus, ut videret funerum obsequia. Valde enim dicebat hoc esse proficuum, et sepulcrorum considerationem. Multoties vero assidebat et his q
Abbreviated transcription (Latin):
in considerate tractauer̃. Venerabilissimo aũt mo
con uersari oport& eos qͥ scõ angelico ur̃o indum̃to
cirtũ ancti st̃ maxime & femnã circũ ducere ad
scandalũ uidentiũ . Tunc monachuscũ magnabum¬
litate. rationẽ reddebat sco dics̃. Crede domne ñ
m̃cior baze erã ante paucos dies hos. & ex eunte
me deciuitate ut uenrẽ & salutarẽ scm̃ abbatẽ
curũ obui auit mhȩc bene uisa puella foris portã
uespere iã incũbente . & accurrens ad pedes me¬
os. rogabatut mecũ ambular&. dicebat enim se
nare uerbis horribilib: ut ñ dimitterẽ eã perire

Expanded text:
inconsiderate tractaverunt. Venerabilissimo autem moinconsiderate tractaverunt. Venerabilissimo autem moconversari oportet eos qui sancto angelico vestro indumento circumamicti sunt, maxime et feminam circumducere ad scandalum aliorum videntium. Tunc monachus cum omni humilitate rationem reddebat sancto, dicens: Crede, domine, non mentiar. Gazae eram ante paucos dies; et exeunte me de civitate, ut venirem et salutarem sanctum abbatem Cyrum, obviavit mihi haec bene visa puella foris portam, vespere incumbente; et accurrens ad pedes meos, rogabat ut mecum ambularet. Dicebat enim se narrare verbis horribilibus, ut non permitterem perire
Abbreviated transcription (Latin):
abeo. Mane uero facto recordatus ẽ ille beatꝰ uisionis
noctis & sidebat suꝑ lectulũ suũ mestus. Mutit itaq
statĩ & conuocat ꝑ cancellariũ suũ monachũ de loco
in quo erat retrusus. cogitans intra se illebeatꝰ sisim
multo.neq enĩ ꝓpt̃ plagas moueri poterat. Cũq ulil¬
tũ eiꝰ uidiss& patriarcha. remansit sine uoce inmotꝰ
ñ ualens oqͥ. solũ aut̃ manu sua in nuit ut sederet
ꝓpe se in lectulo suo Insem& ipsũ gͦ reũsus & sig¬
natꝰ. rogaũ monachũ p̃cinctũ linteo ut sinẽ ue¬
recundia despoliar& se. quatinꝰ uderet dorsũ eiꝰ
siita tͦet sic̃ & in sõnis uiderat. Vix gͦ suasus id agere
despoliauit se: Cũ gͦ despoliaret᷑ ut demonstraret dorsũ
suũ scõ. ꝑ admrandũ consiliũ dĩ. solutꝰ est qͦ erat indutꝰ
amictus & cicidit in t̾rã. & uider̃ eũ om̃s eunudhũ¬
eiꝰ ꝑniciosa ũbera. mittens. mox segregauit qͥ hunc

Expanded text:
ab eo. Mane autem facto, recordatus est ille beatus visionis ab eo. Mane autem facto, recordatus est ille beatus visionis nocturnae, et sedebat super lectum suum moestus; mittitque statim, et convocat per cancellarium suum monachum de loco in quo erat reclusus, cogitans intra se beatus ille patrmulto neque enim propter plagas moveri poterat, cumque vultum ejus vidisset patriarcha, remansit sine voce immotus, non valens loqui: sola autem manu sua innuit ut sederet prope se in lectulo suo. In semetipsum vero reversus et signatus, rogavit monachum, praecinctum linteo, ut sine verecundia despoliaret se, quatenus videret dorsum ejus, si ita esset sicut et in somnis viderat. Vix ergo suasus ut id ageret, despoliavit se. Cum vero despoliareium solutus est quo erat indutus amictus, et cecidit in terram, et viderunt eum omnes esse eunuchuejus perniciosa verbera, mittens mox, segregavit illos qui hunc
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ex inmissione qͦrundã criminatorũ ꝑtulis
se aliqið tale. Quodã monacho girante inci¬
uitate cũ una puella uiuencula. & petente
elemosinã ꝑ dies aliquos. qͥdã qͥ hos uiderant
scandali Tati & existimantes qđ muluer eiꝰ
eẽt attuler̃ patriarchȩ contra.eũ querelas
dicentes Propper qͥd a dõ honorate derogat
co angelico monachicę uitȩ schemati puella
quandã habens mulierẽ : Mox gͦ dĩ famulus putans ꝓhi¬
bere contra dm̃ cõmissa peccata t̃aq qͥ ad hoc ab eo e̾rt ꝓ¬
uectus. p̃cspit mulierẽ quidẽ flagellis cedi & separari
abro. ipsũ aut̃ uerberari & in carcere secreto retrudi
Dũ gͦ cũ om̃i celeritatẽ aussio scĩ inopus ꝓderet᷑. apparuit
ei nocte ꝑ uisũ monachus. ostendens ei dorsũ suũ pu¬
trefactũ . ñ parcentes enĩ ceciderant eũ eccłȩ defen¬
sores. dicens ci Ita plac& tͥ domne patriarchaꝰ crede¬

Expanded text:
 ex immisione quorumdam criminatorum, pertulisse  ex immisione quorumdam criminatorum, pertulisse eum aliquid tale: Quodam monacho gyrante in civitate cum puella una juvencula, et petente eleemosynam per dies aliquot, quidam qui hoc viderant, scandalizati, et existimantes quod mulier ejus esset, attulerunt patriarchae contra eum querelas, dicentes: Propter quid, a Deo honorate, derogat talis angelicae monachicae vitae schemati, puellam quamdam habens mulierem? Mox ergo Dei famulus, putans prohibere contra Deum commissa peccata, tanquam qui ad hoc ab eo esset provectus, praecepit mulierem quidem flagellis caedi, et separari ab eo; ipsum autem verberari, et in carcere secreto recludi. Dum ergo cum omni celeritate jussio sancti in opus procederet, apparuit ei nocte per visum monachus, ostendens ei dorsum suum putrefactum non parcentes enim ceciderant eum Ecclesiae defensores dicens ei: Ita placet tibi, domine patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
Istt Et᷑alio tẽpore hoc ipsũ euangłm uendidissae de¬
mͥ uende quȩ hbes & da pauperib ipsũ uendidi
& dedieis. ut indie iudicii hbramꝰ fiduciã ab un¬
dantiorẽ addm̃. Et e alias iterũ iuidua mulier
petiss& ab eodẽ scõ serapione elemosinã qm̃ esu¬
nebant filii euꝰae ñ habente eo aliqiuđ omĩno tra¬
didit se ei ut eũ uender& ad minos grecos. quos&
xp̃i anos fec intra paucos dies. Hec legens sc̃s de
sc̃o serapione seupe factus & mairatus sc̃iindus¬
homini colloquenti de actibus sc̃oꝵ patrum
redite mihi qͥa usq: hodie putabam qd uł aliqiđ face¬
rem dans quas habere possum pecunias. nescieba
Autem qđ & se ipsas uenderent quidam conpas¬
sione superati. CAB. XX.III.¬
chi cum scema sanctus hic & colebat. & conpatie¬
batur Ubi maxime aspiciebat monachũ corpora¬
lib utilitatib. angustatũ. Habebat aut̃ & hoc
mendact̃ siue ueracẽ. non suscipiebat contra alique
circũ amictũ monachi cohabiti Semel enĩ euenit¬

Expanded text:
Iste; et alio tempore hoc ipsum Evangelium vendidisse, et dei: Vende quae habes, et da pauperibus , ipsum vendidi et dedi eis, ut in die judicii habeamus fiduciam abundantiorem apud Deum; et quia alias iterum vidua mulier petisset ab eodem sancto Serapione eleemosynam, quoniam esuriebant filii ejus, et non habente eo aliquid omnino, tradidit se ei, ut venderet eum ad mimos Graecos, quos et Christianos fecit in paucis diebus. Haec legens sanctus de sancto Serapione, stupefactus et miratus sancti indushomini colloquenti de actibus sanctorum Patrum? Credite mihi, quia usque hodie putabam quod vel aliquid facerem, datis quas habere possum pecuniis; nesciebam autem quod et seipsos venderent, quadam compassione superati. CAP. XXIII.chicum schema sanctus hic, et colebat et compatiebatur, ubi maxime aspiciebat monachum corporalibus utilitatibus angustatum. Habebat autem et hoc ipiebat contra aliquem circumamictum monachico habitu. Semel enim evenit
Abbreviated transcription (Latin):
a parentib illius si forte uiassencũ. respondentes
erat iste de qͦ int̾rogabant cos. s alius indissimlit̃
singulos annos łost quatuꝙ annos itaque
ille qr trib istis tẽporib anni uenebat qͥđa candidatꝰ ut
sol & dissoluebat me anuisibilit̃ auinculis ferreis & acus¬
todia & mouebar deabulando tota die. & nemo recog¬
noscebat me. & in crastinũ inuenebam uincula ferrea
portans. Dicebat gͥ sc̃s. qr ex hoc discimꝰ habere dormuen
tes quiet̃a quando ꝓtis collectas facimꝰ. AXN.

Expanded text:
ntibus illius, si forte vidissent eum, respondentes erat iste de quo interrogabant eos, sed alius indissimilitesingulos annos. Post quatuor itaque ille: Quia tribus istis temporibus anni veniebat quidam candidatus ut sol, et dissolvebat me a vinculis ferreis et a custodia; et movebar deambulando tota die, et nemo recognoscebat me, et in crastinum inveniebar vincula ferrea portans. Dicebat igitur tes quietem, quando pro eis collectas facimus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
reuerteret᷑ de collecta isdẽ hn rabilissimꝰ archi¬
ep̃s. dat ei inscriptis mulier uidua habens filiũ unicũ
notitiã xenii: quinq centenarioꝵ auri. Cũ aũt suscepiss&ꝵ

Expanded text:
reverteretur de collecta idem honorabilissimus archiepiscopus, dat ei in scriptis mulier vidua habens unicum filium, notitiam xenii quinque centenariorum auri. Cum autem suscepiss
Abbreviated transcription (Latin):
uescens gͦ de serrgne illo nauclerꝰ dix̃. Credo ego
ꝓstagn illud habeo Siuͦ ille qͥ fec̃ de aqua uinũ
ipse ꝑ orationes patriarchȩ fec̃ & stag argentũ.
nibil mirũ Et ut satis fias ueni ad nauĩ & uide¬
bis c&era istius metalli sacia qđ accepisti Ascen¬
dentes itaq inuener̃ stagnũ argentũ optimũ factũ
t Non est peregrinũ mira culũ ophiloxp̃i. Qui enim
gloriosũ miraculũ operatus est. quatenus & famulux
suum ditar&. & nauclero miscđam suam prestara Cap.x
die accessit ad eũ homo qui multas possederat facul¬
tates & fures ingressi domũ eiꝰ dĩspoliauer̃ eũ usq ad
stram̃tũ. Et cũ multa questio e̾et factas& ñ inuens¬
s& qui hȩc ꝑpetrauerant. cõpulsus ẽ multa nimis

Expanded text:
vescens vero de sermone illo nauclerus, dicit: Crede, ego pro stanno illud habeo. Si vero ille qui fecit de aqua vinum, , ipse per orationes patriarchae fecit et stannum argentum, nihil mirum. Et ut satisfias, veni ad navim, et videbis caetera istius metalli socia, quod accepisti. Ascendentes itaque, invenerunt stannum argentum optimum factum. Et non est peregrinum miraculum, o philochristi. Qui enim gloriosum miraculum operatus est, quatenus et famulum suum 184 ditaret, et nauclero misericordiam suam praestaret. CAP. X.-- die, accessit ad eum homo, qui multas possederat facultates: et fures ingressi domum ejus, despoliaverunt eum usque ad stramentum; et cum multa quaestio esset facta, et non invenisset qui h
Abbreviated transcription (Latin):
patri archã illũ secũ tenentẽ artemnẽ & dicentẽ
sibi Netimeas. bene nauigas Igit᷑ post uicesimã
diẽ apparuimꝰ in in sulis brittanniȩ. It descentib: no¬
bis in t̾rã. in uenmꝰ illic famẽ magnã Cũ gͦ dixissemꝰ
pͥr ciuitatis qđ frum̃tũ in naui portarem. dixit
Bene Ds adduxit uos. Quicqud̃ uultis eligite. aut ꝑsin¬
gulos modios nomisma unũ. aut tiꝰdẽ ponderis accipite
stagnũ Vlegimꝰ itaq: dimidiũ sic & dindiũ sic Rẽ aũt
uadit dicere sermo in exꝑtis munerũ dĩ. incredibilẽ
quidẽ & sine fide his uͦ qͥ experientiã miraculi eiꝰ
tauit nauclerus de illo stag: ut uenundar& il¬
lud habebat eni illuc antiquũ sociũ in negoci is
petentẽ ex eodẽ stagn Dat ei insacco quasi quin¬
quaginta libras. At ille uolens ꝓbare speciẽ sibo
na t᷑et. solũ illud inigne & inueñ argentũ pͥmũ
utauitq se t̾e tẽptatũ. retulit ei saccũ dicens

Expanded text:
patriarcham secum tenentem temonem, et dicentem sibi: Ne timeas, bene navigas. Igitur post vigesimam diem apparuimus in insulis Britanniae; et descendentibus nobis in terram, invenimus illic famem magnam. Cum ergo dixissemus primo civitatis, quod frumentum in navi portaremus, dixit: Bene Deus adduxit vos. Quidquid vultis, eligite; aut per singulos modios numisma unum, aut ejusdem ponderis accipite stannum. Elegimus itaque dimidium sic, et dimidium sic. Rem autem vadit dicere sermo, inexpertis munerum Dei incredibilem quidem et sine fide, his vero qui experientiam miraculi ejus portavit nauclerus de illo stanno, ut venumdaret illud. Habebat enim illic antiquum socium in negotiis petentem ex eodem stanno. Dat ei in sacco quasi quinquaginta libras. At ille volens probare speciem si na esset, solvit il lud in igne, et invenit argentum purum. Putavitque s
Abbreviated transcription (Latin):
tione celerius adpententiȩ ł corrections medicam̃¬
diutius obdurare. s tãcito c̃fugiat ad pietatẽ dĩ ut
inse peccati uestigiũ ñ relinquat. Optime calidis
adbuc uulnerib m lagm ł fibula appont᷑ Quia si uelox
fuerit ad cȩlestẽ medicũ intentio resurgendi. uesti
potentis medici. & cito perit nerb: & uelocit̃ sant᷑
egrotꝰ Iterũ atq: iterũ rogo atq mneo fr̃s. ut obȩdi
er̃ Holite de trabere defratrib: q scriptũ ẽ qͥde¬
trait fratrisuo eradicabit᷑ Nolite iracundiã ser
lolite uos in uicẽ odio habere. ꝓpt̃ qđ scriptũ ÷ qͥ odit¬

Expanded text:
tione celerius ad poenitentiam vel correptionis medicametione celerius ad poenitentiam vel correptionis medicamediutius obdurari, sed tam cito confugiat ad pietatem dei, ut in se peccati uestigium non relinquat. optime calidis adhuc uulneribus malagma uel fibula. apponitur, quia, si uelox fuerit ad caelestem medicum intentio resurgendi, uestigb manu omnipotentis medici dei et cito perit morbus et uelociter sanatur aegrotus. Iterum atque iterum rogo et admoneo, fratres, ut oboedierunt. nolite detrahere, fratres, quia scriptum est: qui detrahit fratri, erudicabitur. nolite iracundiam in nolite uos inuicem odio habere propter illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
attendite qua dr̃ Oñ custodia serua cortuũ Sic̃ enĩ
gaudendũ ÷ demycho ql inmnsteriũ uenens nnsue¬
tudinẽ obȩdientiã & pacientiã uoluerit intis & hum¬
T alibus c̃uenit illabeati petri uera & multũ tim̃da sen¬
tentia Melius inqͥt illis fuerat ñ cogscere uiã iustitiꝑ.
ꝗ p̃cognitionẽ retrorsũ conũti Et iterũ Cans reũ sus
ad uontũ suũ & sus lota inuolutabroluti Sed nec de
tillã c̃punctions in eis accendere & omnẽ scłi uoluptatẽ
uelut spinas & tribulos neqͥtiȩ salubriigne c̃sumere
Illo utiq igne deqͦ ipse dñs dix̃. Ignẽ uenmetere int̾rã
dñs in bons ꝑseuerantiã dignet᷑ tribuere s & iãut illos
qͥ neglegentes s̃ tanta habeat de fouea subleuare &
illo correctione repensare dignbit᷑. Nã nec illi qͥ
bons se debent qͣ si de suis meritis ex tollere net illiqͥ
humlitate dĩ don custodiant & isticũ grandic̃puno¬

Expanded text:
attendite, qua dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Sicut enim attendite, qua dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Sicut enim gaudendum est de illo qui ad monasterium veniens, mansuetudinem, oboedientiam, patientiam mitis et humtalibus conuenit illa beati Petri uera et multum timenda sententia: melius, inquit, illis fuerat non cognoscere uiam iustitiae, quam post cognitionem retrorsum conuerti, et iterum: canis reuersus ad uomitum tillam compunctionis accendere et omnem saeculi uoluptatem uelut spinas et tribulos nequitiae salubri igne consumere, illo utique igne, de quo dominus ait: ignem ueni mittere in terram deus perseuerantiam bonam dignetur tribuere, sed et ut illi, qui neglegentes sunt, tandem debeant de fouea superbiae seillorum correptione recompensare dignabitur. Nam nec illi qui boni sunt, se debent quasi de suis meritis extollere; nec illi quhumilitate Dei bona custodiant, et isti cum grandi compunc
Abbreviated transcription (Latin):
implere & cognoscimꝰ & gaudemꝰ hoc solũ specialit̃ pe¬
timꝰ ut qr uos ds̃ in locũ qͥetis & tranqͥllitatis colloca¬
re digntus ẽ ꝓ nobis quos scłi istius tĩpestates & in¬
numerabiles fluctꝰ affligunt. abundatius dño sup¬
plicetis : ut si nob̵ qr ñ meremꝰ gła ñ dabit᷑ salte uob
orantib: peccato uenia tribuatur. p̃stante dño¬

Expanded text:
hoc solum specialiter petimus, ut, quia uos deus in locum quietis et tranquillitatis collocare dignatus est, pro nobis, quos saeculi istius tempestates et innumerabiles fluctus affligunt, abundantius domino supplicetis, ut, si nobis, quia non meremur, gloria non dabitur, saltem uobis orantibus peccatorum uenia tribuatur. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrens sed potius pio cordis oculo ꝓfectũ legenti¬
ũ p̃yscens. ut tantꝰ uir tãquã ex c̃plar & speculũ
sit omĩbs ura apostolica auctoritate trans latio¬
nẽ hanc si arbitrio ur̃o plac& firmate. sidisplic&
em̃ date dũ mͦ latutas se tanto ñdoleat e̾t sale
pͥuatã qͦ grecia segauda opime c̃dita. Suscipeg
scm̃ a peccatore int̾p̃tatũ. & nli attendere ꝑ quẽ
trans latꝰ sit .s qͥđ trans latũ sit: Neq erũ ꝓpt̃ fistu¬
lã plũ brã aquã lĩpidã despicis. neq ꝓpt̃ spinasꝰ
quȩ ꝓducunt rosa quȩ ꝓducit᷑ sperns. Custosdenq
& amator tuus quando uoluit pharaon ac rbuchodoꝑsor
iniquis regibs sona qͥb futura pͥnscerent᷑ ostendit & ꝑ
caifan impiũ qđ ex pidiebat ꝓtulit : Quinimm & quando

Expanded text:
requirens, sed potius pio cordis oculo profectum legentirequirens, sed potius pio cordis oculo profectum legentium praenoscens, ut tantus vir tanquam exemplar et speculum sit omnibus, vestra apostolica auctoritate translationem hanc, si vestro arbitrio placet, firmate; si displicet, emendate; dummodo Latinitas se tanto non doleat esse sale privatam, quo Graecia se gaudet optime conditam. Suscipe ergo sanctum a peccatore interpretatum; et noli attendere per quem translatus sit, sed quis translatus sit. Neque enim propter fistulam plumbeam aquam limpidissimam despicis, neque propter spinas quae producunt, rosam quae producitur spernis. Custos denique et amator tuus, quando voluit, Pharaoni et Nabuchodonosor iniquis regibus somnia, quibus futura praenoscerentur, ostendit; et Caipham impium quod expediebat protulit ; quinimo et quando
Abbreviated transcription (Latin):
bens. tã ꝓficuũ uirũ ñ passus sũ celare latins. Sed
lic& membranas inciderĩ scedulas p̃parauerĩ. ñ tam̃
hunc in codicẽ conficere ausus sũ. anteq. adonntione
urã onlies beate licentiã ad ipisci ꝓmerui Neq enĩ
fas ẽ ut absq uicario dĩ: absq clauigero cȩli: absq curru
unco papa. absq: singulari pastore. absq: speciali patre
In arca qͥppe pectoris tui tabulȩ testam̃ti. & nnna
cȩlestis saporis reqͥes cunTt. Tu enĩ qđ ligas nem solũ.
uerterẽ eloqͥũ. nec grecoꝵ idiomata: nec eoꝵ ordi¬
nẽ ũboꝵ seqͥ potui ł debui. Non enĩ ũbũ euerbo.
sid sensu e sensu excerpsi Sed nec latinas regulas usꝗ¬
quaq obseruare curaui dũ tantũ intentiomea illo
tender& ex quo utilitas nasceret᷑ legentib: Quade
re co angelice dñe ñ ꝑsonã tantillitatis meȩ in¬
tuens ñ astutiã in uestigans. nan uerboꝵ faleras

Expanded text:
bens, tam proficuum virum non passus sum celare Latinis. Sed bens, tam proficuum virum non passus sum celare Latinis. Sed licet membranas inciderim, scedulas praeparaverim, non tamen hunc in Codicem conficere ausus sum, antequam a dominatione vestra, o millies beate, licentiam adipisci promerui. Neque enim fas est ut absque vicario Dei, absque clavigero coeli, absque curru unico papa, absque singulari pastore, absque speciali Patre, In arca quippe pectoris tui tabulae testamenti et mana coelestis saporis requiescunt. Tu enim quod ligas, nemo solvit; verterem eloquium, nec Graecorum idiomata, nec eorum ordinem verborum sequi potui vel debui. Non enim verbum e verbo, sed sensum e sensu excerpsi. Sed nec Latinas regulas usquequaque servare curavi, dum tantum intentio mea illo tenderet, ex quo utilitas nasceretur legentibus. Qua de re, coangelice domne, non personam tantillitatis meae intuens, non astutiam investigans, non verborum phaleras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗnecũ considerante qiđ indomodĩ cõmodius ac dignius
operare potuis sem: ne ea uidelic& prȩsumerẽ q̃ mine
ministerio credito cõmissa ñ sunt. necrursus illa ar¬
riperẽ q̃ in geniolimei uires excȩdunt scđm illud sa¬
lomonis: Mel inuenisti comede qđ sufficit tibi. ne
forte saciatꝰ euomas illud: & alibis altiorate neq¬
sieris & forciora te nescrutatꝰ fueris. Ecce subito
qͥdã strȩnui acstudiosi uiri me cohortari uoluerunt:
ut in latinũ set monẽ uerterẽ leontiũ deresiduis
uitȩ iohanns alexandriniantiftitis. quẽ greci ꝓpt̃
multiplicẽ cõpassionẽ quã erga om̃s possidebat
merito & absolute helemonã sidẽ misericordẽ appel¬
lant. quatinꝰ tantus uir ñ tantũ greco sermnes uerũ
& iã latu eloqͥo pollentib utilitati e̾et & cõmodi
Qua ꝓpt̃ qr medignũ ad tantũ opus atq idoneũ mnme
ꝑspexi. leuaui oculos meos admintes unde uen&
auxiliũ mihi Sicq solatio patrũ & orationes adbr¬

Expanded text:
mecum considerante, quid in domo Dei commodius ac dignius operari possem, ne ea videlicet praesumerem quae mihi ex ministerio credita non sunt, nec rursus illa arriperem quae ingenioli mei vires excedunt, secundum illud Salomonis: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Et alibi: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris ; ecce subito quidam strenui ac studiosi viri me cohortari voluerunt, ut in Latinum sermonem verterem Leontium de Vitae residuis Joannis Alexandrini antistitis, quem Graeci propter multiplicem compassionem, quam erga omnes possidebat, merito et absolute Eleemona, id est, misericordem appellant, quatenus tantus vir non tantum sermone Graeco, verum etiam Latino eloquio pollentibus utilitati esset et commodo. Quapropter quia me dignum ad tantum opus atque idoneum minime perspexi, levavi ocuauxilium mihi ; sicque solatia patrum et orationes adhi
Abbreviated transcription (Latin):
Attendite fr̃s. & diligent̃ considerate qđ dixi. qͥ mst
petanti ain dulserit: Non enĩ dici qd̃ qͥ indm̃ peccauerti
ipsi debtas indulgert. sed qͥ inte peccauerit. illi debeas
uenã dare. Qdpeius t̃ aliqͦties qͥ in nob̃ peccauerit.
aut tarde. aut: difficile uenã damꝰ: Qui in dm̃ delique¬
rit clerit indulgemꝰ. Sed si uolumꝰ iuste agere illi
qͥ in dm̃ peccaũ sine seuerissima districtione ñ debemꝰ
pentus indulgere. nedũ illi ꝑ indiscretã pietatẽ re¬
mittit᷑ ex ẽplũ ꝑditionis aliis p̃beat᷑ in sua gͦ seunus

Expanded text:
attendite, fratres, et considerate, quod dixi, qui in se attendite, fratres, et considerate, quod dixi, qui in se peccanti indulserit, non dixi, quod, qui in deo peccauerit, ipsi debeas indulgere, sed si quia in te peccauerit, ipsi debeas ueniam dare. quod peius est, aliquotiens, qui in nobis peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine seuerissima districtione non debemus penitus indulgere, ne, dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis aliis praebeatur. in suo ergo se unus
Abbreviated transcription (Latin):
in sentina guttȩ c̃curr̃. cũ om̃i uigilantia xp̃o ad iu¬
uante ex aurire iugit̃ festinetis Nã qͦm nauis que
postea quã pelagi fluctꝰ euaserit. si in portu sentinata
ñ fuerit : de minutissimis guttis impletꝰ᷑ & mergit᷑.
sic & monachus deuictis & superatis huiꝰ mundi
criminibus quasi periculisis fluctib: cũ ad portũ mo¬
nasterii uenerit. si ibi subripientia & minuta
& cotidiana peccata de animȩ suȩ sentina ex au¬
rire neglexerit. in ipso portu naufragii crim̃ in¬
currit. Sed dic̃ aliqͥs. Quomͦ potest anma sentinarie
humilitatẽ & uerã obȩdientiã exhibendo Atten¬
dite fr̃s quȩso uos. Quomͦ nauis sentinat᷑ asitula.
sic anma ab om̃b: malis oratione dominicali¬
beratꝰ si dicat ut uerũ dicat dimitte nobis de¬
bita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nris
qui enĩ omĩb: inse peccantib: dem̃t̃ indulserit.
nullius peccati uestigiũ in illius anma rem nebit

Expanded text:
in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuin sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitur, sic et monachus deuictis et superatis mundi huius criminibus quasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. qui enim omnibus in se peccantibus clementer indulserit, nullius peccati uestigium in illius anima remanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
caritate iubente scõ patre ur̃o frat̾nitati¬
urȩ quale̾cũq sermonẽ ꝓfero. facio hoc ñ ex aliqua
p̃sumptione. sed ex uera & integra caritate. Et lic&
tã ꝑfecti dõ ꝓpitio sitis ut ammontione nr̃a ñ egea¬
tis tam̃ imperante caritate quȩ nescit timere.
& iã qđ optime uos implere nouimꝰ suggerert &
ammonere cũ uera humlitate & ꝑfecta caritate
p̃summꝰ. Non tam̃ sine uerecundia cũ nos necdũ
idoneos nouerimꝰ ee discpłos. ad opꝰ scm̃ uideamur
exatare m gistros Cũ simꝰ tepidi. cogim᷑ ad monere
mundinimiis fluctib: fatigati. ad eos qͥ ad portũ
tam̃ diłmi fr̃s qr solent naues superatis & de¬
uictis pelagi fluctib & iã in portu tutissimo
laborare & nisi grandis cautela fuerit pene sub¬
mergi. cũ suma humlitate & ingenti reuerina¬
uit in portu quietis & beatitudinis c̃stituti
paruas neglegentias & quasi minita peccata quȩ sic
in animã confluunt. qͦmͦ ꝑminutissimas nauis rimulas

Expanded text:
caritate iubente deo et uestra fraternitate qualemcumque sermonem profero, facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex uera et integra caritate. et licet tam perfecti deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis, tamen imperante caritate, quae nescit -timere, etiam quod optime implere uos nouimus, suggerere et admonere cum uera humilitate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogimur admonere mundi nimiis fluctibus agitati, ad eos, qui ad portum tissimi, quia solent naues superatis et deuictis fluctibus pelagi etiam in portu tutissimo laborare et, nisi grandis cautela fuerit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenti reuerenbus, in portu quietis et beatitudinis constituti paruas neglegentias et quasi minuta peccata, quae sic in anima confluunt, quomodo per minutissimas nauis rimulas
Abbreviated transcription (Latin):
& honorabile secretũ dimisiss&. conuocauit dispensa¬
tores & dix̃ eis. Quot libras dedistis illi qͥ ad me accessit :¬
ui dixer̃: domne ut uissit sacratissima scĩtas ura xU.¬
libras. Cũ aut̃ cognuiss& ꝑ inhabitantẽ in se grãm
illos e̾e m̃titos. adducit eũ qͥ acceperat . & int̾rogat
rũ qid̃ accepiss& Illo uͦ dicente quinq libras. ꝓferens
de hnranda manu sua ille sc̃s pitaciũ qđ sibi traditũ
fuerat. dicit eis. A uobis reqͥrat ds̃ & illa alia decẽ

Expanded text:
 honorabile secretum dimisisset, convocavit dispensatores, et dixit eis: Quot libras dedistis illi qui ad me accessit? Qui dixerunt: Domine, ut jussit sacratissima sanctitas libras. Cum autem cognovisset per inhabitantem in se gratiam, illos esse mentitos, adducit eum qui acceperat, et interrogavit eum quid accepisset? Illo vero dicente quinque libras, proferens de honoranda manu sua ille sanctus pittacium, quod sibi traditum dixit eis: A vobis exquirat Deus et illa alia dece
Abbreviated transcription (Latin):
lã pades in funibus pendentes usq ad iero solimã ꝑuitrũ fulgens
Quarũ lux corda intuentiũ cũ quadã a lacritate & conpunctione
pauefacere dr̃. Indie ascensionis dñicȩ. ꝑ annos singulos missa
ꝑacta : ualidi flaminis ꝓcella de sursũ uenire consueuit. &
om̃s qui in ȩccła fuerint t̃rȩ ꝓsternere : Iotaq nocte illȩ
lucernȩ ardent ut ñ illustraritantũ sed & ardere mons
ꝑ supposita loca uideat᷑ Et huiꝰ ꝗꝗ basilicȩ figurã p̃oculis
in campo quodã bethaniȩ magna oliuarũ silua circumdato
ethleem sex milibus in austrũ ab iero solima secreta. in
dorsosita ẽ angusto ex omĩ parte & uallib: circũdato
A bacidente in orientẽ mille passibus longa humili sine turribus
muro ꝑ extrema plani uerticis instructo Incuiꝰ orientali :angulo
quasi qđdã naturale semiantrũ ẽ cuiꝰ exterior natiuitatis dñicȩ¬

Expanded text:
lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et conpunctione pauefacere dicitur. In die ascensionis dominicae per annos singulos missa peracta ualidi flaminis procella desursum uenire consueuit et omnes, qui in ecclesia adfuerint, terrae prosternere. Tot ibi nocte illa lucernae ardent, ut non inlustrari tantum, sed et ardere mons et supposita loca uideantur. Et huius quoque basilicae figuram prae oculis in campo quodam Bethaniae magna oliuarum silua circumdato. IBIDEM SANCTIS. Bethleem sex milibus in austrum ab Hierusolima secreta in dorso sita est angusto ex omni parte uallibus circumdato, ab occidente in orientem mille passibus longa, humili sine turribus muro per extrema plani uerticis instructo; in cuius oquasi quoddam naturale semiantrum est, cujus exterior nativitatis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
xceptis uitibus & oliuetis rare ferax arboris frum̃tiꝗꝗ
& hordeifertilis. Neq: enĩ brucosa sed herbosa & florida
soli illius ẽ qualitas. Incuiꝰ summo ũtice ubi dñs ad cȩlos
ascendit ȩcđa rotunda grandis ternas ꝑcircuitũ came¬
ratas habet porticus desuꝑtectas . Interiornãq domꝰ.
ꝓpt̃ dominici corporis meatũ camerari & tegi ñ potu¬
it altare adorientẽ habens angustoculmine tectũ
Incuiꝰ medio ultima dñi uestigia cȩlo desuꝑ patente
ubi ascendit uisunt᷑. Quȩ̃ cũ cottidie acredentib: t̃ra
tollat᷑ nihilominꝰ man& eandẽt ad huc sui suispetieai
ueluti im pressis signata uestigiis retinet Circa hanc erea rota
iacet usq ad ceruicẽ alta ab occasu habens introitũ. pendente
desuꝑ introdeis magna lã pade. totaq die & nocte lucente
I noccidentali eiꝰ dẽ ȩccłȩ parte. fenestrȩ octo. totidẽq eregione

Expanded text:
exceptis uitibus et oliuis rarae ferax arboris, frumenti quoque exceptis uitibus et oliuis rarae ferax arboris, frumenti quoque et ordei fertilis; neque enim brucosa, sed herbosa et florida soli illius est qualitas. In cuius summo uertice, ubi Dominus ad caelos ascendit, ecclesia rotunda grandis ternas per circuitum cameratas habet porticus desuper tectas; interior namque domus propter dominici corporis meatum camerari et tegi non potuit; altare ad orientem habens angusto culmine protectum, in cuius medio ultima Domini uestigia caelo desuper patente, ubi ascendit, uisuntur. Quae cum cotidie a credentibus terra tollatur, nihilominus manet eandemque adhuc sui speciem ueluti inpressis signata uestigiis seruat. Haec circa aerea rota iacet usque ad ceruicem alta, ab occasu habens introitum, pendente desuper in trocleis magna lampade totaque die et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae octo totidemque e regione
Abbreviated transcription (Latin):
currit. Hȩc uallis & parua cãpiplanities irrigua & nemo¬
rosa plenaq delitis lucũ in se quondã bahalĩ sacrũ habuit
n hacturris est regis iosaphath. sepulchrũ eiꝰ continens
Cuiꝰ addexterã derupe montis oliueti excisȩ & sẽparatim
domꝰ duȩ cauatȩ habent sepulchra. hocẽ simeonis senis &
iosepħ scẽ mariȩ sponsi in eadẽ ualle scȩ̃ mariȩ rotunda ẽ
ȩcdã lapideo tabulato discreta : Cuiꝰ insuperiorib: iiͦII alta¬
ria in inferiorib: unũ habetur Inorientali plaga & ad eiꝰ dexꝰ¬
tra monum̃tũ ẽ uacuũ in quo scã maria aliquandiu pausasse
dr̃ sed a quo ł quando sit ablata nescitur. Hanc intrantes
uident ad dextrã in sertã parieti petrã. inqua dñs nocte
qua tradebatur orauit uestigus genuũ quasi cera molli
GMonsoliuarũ mille ab ierusalẽ discretus passibus altitudine
montis sion par est. sed latitudine & longitudine prȩstat

Expanded text:
currit. Haec uallis et parua campi planities inrigua et nemocurrit. Haec uallis et parua campi planities inrigua et nemorosa plenaque deliciis locum in se quondam Baalim sacrum habuit. In hac turris est regis Iosaphat, sepulchrum eius continens, cuius ad dexteram de rupe montis Oliueti excisa et separata domus duo cauata habet sepulchra, hoc est Symeonis senis et Ioseph sanctae Mariae sponsi. In eadem ualle sanctae Mariae rotunda est ecclesia, lapideo tabulato discreta, cuius in superioribus quattuor altaria, in inferioribus unum habetur in orientali plaga, et ad eius dexteram monumentum uacuum, in quo sancta Maria aliquandiu pausasse dicitur, sed a quo uel quando sit ablata, nescitur. Hanc intrantes uident ad dexteram insertam parieti petram, in qua Dominus nocte, qua tradebatur, orauit, uestigiis genuum quasi cera molli  SANCTIS IN EO. Mons oliuarum mille ab Hierusalem discretus passibus altitudine montis Sion par est, sed latitudine et longitudine praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
Aliudꝗꝗ aliquanto maius linte ũ in ȩcła uenerat᷑.
continens imagines. uno latere rubro & altero uiridi
DELOCIS GIROA IERUSANEM. EDEEODESLA IN UAURE
IOSAPUATI E irca ierosolimã aspera ac montuosa
cernuntur loca. Hincꝗꝗ septentrionẽ uersus usq ad arima¬
thiam terra petrosa & aspera ꝑ int̃ualla monstrat᷑ ualles
qͦq spinosȩ usq ad tã niticã regionẽ petentes. Ad cesareã uͦ
palestidȩ ab helia quãuis aliqua repperiant᷑ angusta &
breuia atq asperaloca p̃cipuȩ tam̃ planities cãporũ in est¬
int̃positis oliurtis. Distant autẽ lxx v milib: passuum
Congitudo uͦ terrȩ reꝓmissionis adan usq bersabeȩ tenditꝰ
spacio .c. lx miliũ Abiope usq bethleem xl.v. milibus luxta
murũ tẽpli uł ierłm. ab oriente gehennon occurrit. qui est
uallis iosaphath a septentrionali plaga in austrũ porrecta
ꝑ quã torrens cedron siquando pluuiarũ aquã recipit de¬

Expanded text:
Aliud quoque aliquanto maius linteum in ecclesia ueneratur. Aliud quoque aliquanto maius linteum in ecclesia ueneratur. continens imagines, uno latere rubro et altero uiridi. V. DE LOCIS CIRCA HIERVSALEM ET ECCLESIA IN VALLE IOSAPHAT. Circa Hierosolimam aspera ac montuosa cernuntur loca. Hinc quoque septemtrionem uersus usque ad Arimathiam terra petrosa et aspera per interualla monstratur, ualles quoque spinosae usque ad Thamnicam regionem patentes. Ad Caesaream uero Palaestinae ab Helia quamuis aliqua repperiantur angusta et breuia aspera loca, praecipue tamen planities camporum interpositis oliuetis. Distant autem LXXV milibus passuum. Longitudo uero terrae repromissionis a Dan usque Bersabee tenditur spatio CLXV milium, ab Ioppe usque Bethleem XLVI milibus. Iuxta murum templi uel Hierusalem ab oriente Gehennon occurrit, quae est uallis Iosaphat a septemtrionali plaga in austrum porrecta, per quam torrens Cedron, si quando pluuiarum aquam reccipit, de
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾rogat filios. qui dñi sud ariũ qui ceteras patris uelit
habere diuitias. Maior thesauros rerũ minor eleigit
sudariũ Et mox maiori opes ille decrescunt usq ad pau¬
ꝑtatem fr̃i aũt cũ fide crescunt & opes & usq ad quin
tã generationẽ illud fideles tenuere. Hinc ad impios
ꝑueniens diuitias tantũ auxit ut iudeis. Et hoc
multo tẽpore donec post longa litigia iudeorũ ac¬
tib: uideis se patrũ suorũ affirmantib: heredes. mau¬
uias sarracenorũ rex qui nra etate fuit iudex postu¬
latus. accensa grandi pira . xp̃m iudict̃ p̃catur. qui hoc
ꝓsuorũ salute suꝑ caput habere dignaret᷑. Missum
gͦ in igne sudariũ. uel oci raptu aufugiens a uolat. &
in sũ moaere diutissimȩ quasi ludendo uolucritans.
ad ultimũ cunctis utrĩq intuentib: sese leuiter
incuiꝰdã de xp̃ianissinũ deposuit. Qđ mane mox
totus popłs sũma cũ ueneratione salutabat & oscu¬
labatur. Habebat aũt longitud inis octo pedes¬

Expanded text:
interrogat filios. qui Domini sudarium, qui ceteras patris uelit accipere diuitias. Maior thesauros rerum, minor elegit sudarium, et mox illi decrescunt usque ad paupertatem, fratri autem cum fide crescunt et opes. Usque ad quintam ergo generationem fideles tenuere. Hinc ad impios perueniens diuitias tantum auxit ut Iudaeis, et hoc multo tempore, donec post longa litigia, quibus celes uero se patrum suorum adfirmabant heredes, Mauuias Sarracenorum rex, qui nostra aetate fuit, iudex postulatur. Qui accensa grandi pyra Christum iudicem precatur, qui hoc pro suorum salute super caput habere dignaretur. Missum ergo in igne sudarium ueloci raptu aufugiens euolat et in summo aere diutissime quasi ludendo uolucritans, ad ultimum cunctis utrimque intuentibus se leuiter in cuiusdam de christianis sinu deposuit. Quod mane mox totus populus summa ueneratione salutabat et osculabatur: habebat autem longitudinis octo pedes
Abbreviated transcription (Latin):
apparet : Quorũ alt̃ hibernis plerũq: implet᷑ imbribus.
alt̃ rubris ẽ discolor aquis. Abea fronte montis syonquȩ
p̃rupta rupe orientalẽ plagã spectat. intra muros
atq: in radicib: collis. fons syloe ꝓrũpit . Qui alt̃nante
quidẽ aquarũ accessu in meridiẽ defluit. id ÷ ñcertis nec iu¬
gibus aquis. sed incertis horis dieb:q ebullit. & ꝑt̾rarũ con¬
caua & antra saxi durissimi cũ magno sonitu uenire con¬
suruit. At supra montis fronplaniciẽ monachorũ
cellulȩ frequentes ȩccłam magnã circũdant. illic ut
ibiq scã maria obierit In qua & iã locꝰ cenȩ dñi uene¬
rabilis ostendit᷑ sed & colũna marmorea in mediostat
ȩccłȩ cui adhȩrens dñs flagellatus ẽ huiꝰ ȩcłȩ talis

Expanded text:
apparet, quorum alter hibernis plerumque impletur imbribus, apparet, quorum alter hibernis plerumque impletur imbribus, alter rubris est discolor aquis. Ab ea fronte montis Sion, quae praerupta rupe orientalem plagam spectat, intra muros atque in radicibus collis fons Siloe prorumpit, qui alternante quidem aquarum accessu in meridiem fluit, id est non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit et per terrarum concaua et antra saxi durissimi cum magno sonitu uenire consueuit. In suprema montis Sion planitie monachorum cellulae frequentes ecclesiam magnam circumdant illic, ut ibique sancta Maria obierit, in qua etiam locus cenae Domini uenerabilis ostenditur. Sed et columna marmorea in medio stat ecclesiae, cui adhaerens Dominus flagellatus est. Huius ergo eccles
Abbreviated transcription (Latin):
militis. inserta habet᷑ incruce lignea in porticu martiris
Cuiꝰ hastile induas in tercisũ partes. a tota ueneratur
ciuitate. Hȩc quidẽ om̃a quȩ cõmemorauimꝰ scã loca.
adimmolandũ filiũ construxit m̃sa ẽ lignea ñ parua
inqua pauperũ elȩmosinȩ solent a popło deferriDed
singula quȩ dixi ut manifestius agnosceres &iã pre
oculis depingere curaui. Dion posita cernit᷑ qͦ seadaqͥ¬
lonẽ deficiens loci tumor porrexit In inferiorẽ uͦ
partẽ urbis ubi tẽplũ inuicinia muri aboriente locatũ.¬
ipsiq urbi transitus ꝑuio ponte mediante fuerat c̃iunctus.
nunc sarraceni quadratã domũ subrectis tabulis & magnis
trabibus. suꝑ quasdã ruinarũ reliquias uili opere c̃struentes
oratione frequentant quȩ ad tria milia hominũ capere
uidet᷑ Paucȩ illic cisternȩ. in usũ aquarũ ostenduntur
nuicinia tẽpli. bethsaida piscina. gemino insignis lacu

Expanded text:
militis inserta habetur in cruce lignea in porticu Martyrii, militis inserta habetur in cruce lignea in porticu Martyrii, cujus hastile in duas partes intercisum ciuitate. Haec quidem omnia, quae commemorauimus, sancta loca ad immolandum filium construxit, mensa est lignea non parua, in qua pauperum elemosinae solent a populo deferri. Sed singula, quae dixi, ut manifestius agnosceres, etiam prae oculis depingere curaui. ilonem deficiens loci tumor porrexit. In inferiore uero parte urbis, ubi templum in uicinia muri ab oriente locatuipsique urbi transitu peruio ponte mediante fuerat coniunctum, nunc ibi Saraceni quadratam domum subrectis tabulis et magnis trabibus super quasdam ruinarum reliquias uili opere construentes oratione frequentant, quae tria milia hominum capere uidetur. Paucae illic cisternae in usum aquarum ostenduntur. In uicinia templi Bethsaida piscina gemino insignis lacu
Abbreviated transcription (Latin):
lonali parte sepulchrũ dñi in eadẽ petra excisũ. longitu¬
dinis uͬ pedũ triũ m̃sura palmorũ pauim̃to altius emina
in troitũ habens a latere meridiano. Ubidit noctuq xii
lã pades ardent .iIͦIͦi. intra sepulchrũ .viiͦi. supra in margi¬
ne dextro. Lapis qui ad hostiũ monum̃ti positꝰ erat. ni¬
nunc fissus est: Cuiꝰ pars minor quadratũ altare ante hostium
nihilominus eiꝰdẽ monum̃ti stat. maior uͦ in oruentali eiꝰdẽ ȩcđȩ
loco quad rangulũ aliud altare sublinteaminib: exstat Color
aut̃ eiꝰdẽ monum̃ti& sepulchri. albo & rubicundo ꝑmixtus
uidetur. Adextra aut parte huic ȩccłȩ adhȩr&. beate dĩ
genitricis ȩccła quadrangula. in platea quȩ martiriũ
ditus ꝑ oꝑculi foram̃ tangi solet & osculari Qui argenteus
calix. hinc & inde habens ansulas sextarii gallici m̃surã
capit. In quo ẽ & illa spongia potus ministra. Lancea

Expanded text:
lonari parte sepulcrum Domini in eadem petra excisum longitulonari parte sepulcrum Domini in eadem petra excisum longitudinis septem pedum, trium mensura palmorum, pavimento altius eminet, introitum habens a latere mlampades ardent, quattuor intra sepulchrum, octo supra in margine dextro. Lapis, qui ad hostium monumenti positus erat, nunc fissus est, cuius pars minor quadratum altare ante hostium nihilominus eiusdem monumenti , stat, maior uero in orientali eiusdem ecclesiae loco quadrangulum aliud altare sub linteaminibus extat. Color autem eiusdem monumenti et sepulchri albo et rubicundo permixtus uidetur. A dextera autem parte huic ecclesiae cohaeret beatae dei genetricis ecclesia quadrangula. In platea, quae Martyriumditus per operculi foramen tangi solet et osculari; qui argenteus calix duas hinc et inde habens ansulas sextarii Gallici mensuram capit, in quo est et illa spongia
Abbreviated transcription (Latin):
cis excisa in petris cripta e᷑ inqua suꝑ altare pro
defunctis honoratis sacrificiũ solet offerri positis interim
inplatea corporib:. Huiꝰ ꝗꝗ ad occasum ȩcd&̃ anastasis
hoc est resurrectionis dominicȩ rotunda eccłã. intribus iun¬
cta parietibus duodecĩ colũnis sustentatur. inter parietes
singulos latũ habens spatiũ utȩ. quȩ tria altaria intrib
locis parietis medii continent. hoc est australi aquilonali. &
occidentali Hȩcbis quaternas portas id ÷ introitus. tres
eregione porticus hab& quib: quatuor aduulturnũ & iiͦi
ad eurũ spectant . huiꝰ medio monum̃tũ dñi rotundũ in¬
petra excisũ ẽ cuiꝰ culm̃ in trinsecus stans homo manucon¬
tingere potest. aboriente habens introitũ. cu lapis ille
magnꝰ appositꝰ est qđ in trinsecus ferram̃torũ uestigia
mitatẽ totũ marmore tectũ est: Sũmũ uͦculm̃ auro
ornatũ aureã magnã gestat crucẽ In huiꝰ gͦ monum̃ti a q̃¬

Expanded text:
cis excisa in petra crypta est, in qua super altare pro defunctis honoratis sacrificium solet offerri, positis interim in platea corporibus. Hujus quoque ad occasum ecclesiae Anastasis, hoc est resurrectionis Dominicae rotunda ecclesia, tribus cincta parietibus, duodecim columnis sustentatur, inter parietes singulos latum habens spatium viae, quia tria altaria in tribus locis parietis medii continet, hoc est australis, et aquilonaris, et occidentalis. Haec bis quaternas portas, id est introitus per tres e regione parietes habet, e quibus quatuor ad Vulturnum, et quatuor ad Eurum spectant. Hujus in medio monumentum Domini rotundum petra excisum est, cujus culmen intrinsecus stans homo manu contingere potest, ab oriente habens introitum, cui lapis ille magnus appositus est, quod intrinsecus ferramentorum vestigiammitatem totum marmore tectum, summum vero culmen auro ornatum, auream magnam gestat crucem. In hujus autem monumenti aqui
Abbreviated transcription (Latin):
quã lapidatꝰ ẽ sc̃s ꝓthomartir stephanꝰ extraciuitatem
In medio aut᷑ ierusalẽ ubicruce dñi suꝑposita mortuus reuix̃
colũna excelsa stat quȩ estiuo solstitio umbrã ñ facit
Vnde putant ibi mediã ee t̃rã & historice dictũ dsaut rex¬
nrͣ ante scła operatꝰ ẽ salutẽ in medio t̃rȩ Quaductꝰ opini¬
one & uictor pictabionensis antistes ȩcđȩ. degolgotha
scribens ita inchoat. Est locꝰ exomi mediũ quẽ credimorbe
Uolgotha uidri patrio cognomine dicunt.PDITOR
directus. Ad cuiꝰ medietatẽ ab occasu iudas sesuspendisse
narratur . Nã & ficꝰ magna ibi acuetustisima stat. uixta
quã ut uuencꝰ ait. In formẽ rapuit ficꝰ deuertice mortẽ
Porro achelde mach ad australẽ plagã montission. peregri¬
nos & ignobiles mortuos. hodie ꝗꝗ alios terra tegit. alios
in hũmatos putrefacit. DESDARIO OAPITS DÑI

Expanded text:
quam lapidatus est sanctus protomartyr Stephanus extra ciuitatem. In medio autem Hierusalem, ubi cruce Domini superposita mortuus reuixit, columna celsa stat, quae aestiuo solstitio umbram non facit. Unde putant ibi mediam esse terram et historice dictum: Deus r, ante saecula operatus est salutem medio terrae. Qua ductus opinione et Victorinus Pictabionensis antistes ecclesiae de Golgotha scribens ita inchoat: Est locus, ex omni medium quem credimus orbe; Golgotha Iudaei patrio cognomine dicunt. III. Ddirectus, ad cuius medietatem ab occasu ludas se suspendisse narratur. Nam et ficus magna ibi ac uetustissima stat, iuxta quod Iuuencus ait: Informem rapuit ficus de uertice mortem. Porro Acheldemach ad australem plagam montis Sion peregrinos et ignobiles mortuos hodie quoque alios terra tegit, alios inhumatos putrefacit. IIII. DE SVDARIO CAPITIS DOMI