comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes de iacobs potiꝰ iudei. ad hoc enĩ tantũ figura ualuit qđ dictũ ẽ. maior serui& minori. ita factũ

Expanded text:
tes de Iacob, sed potius Iudaei; ad hoc enim tantum figura ualuit, quod dictum est: Maior seruiet minori: ita factum est tes de Iacob, sed potius Iudaei; ad hoc enim tantum figura ualuit, quod dictum est: Maior seruiet minori: ita factum est
Abbreviated transcription (Latin):
nato capite tdidit sp̃m. aut certe sepultura eiꝰ agnoscit᷑ inqua recubuit dormienss & uñ illũ null hõiũ
sic̃ ꝓpħetȩ aliqͦs ł sic̃ ipse alios suscitaũ s sic̃ a sõno ipse surret̃ stola purpurea eiꝰ quã lauat in uino id est
mundat apeceatis in sanguine suo: Cuiꝰ sanguinis sacram̃tũ baptizati sciunt : Uñ & adiungit . & insan¬
guine uuȩ amictũ suũ ꝗdẽ nisi eccła: & fului otuli eiꝰ aumo spãles eiꝰ. in ebrians oculo eiꝰ deqͦcanit
psalm. Et calir tuus in ebrians quã p̃clar ẽ Et dentes eiꝰ candidiores lacte. qđ potant apđ apłm par¬
uuli ũba scilic& nutrientia ñdũ idonei solido cybo. Ipse gͥ ẽ in qͦ reposita erant ꝓmissa iudȩ ꝗͣ donec
uenirent nunq. pͥncipes hoc ẽ reges isrł ab illa stirpe defuer̾s ot ipse expectatio gentiũ qđ clarius ẽ

Expanded text:
nato capite tradidit spiritum; aut certe sepultura eius agnoscitur, in qua recubuit dormiens, et unde illum nullus hominum, nato capite tradidit spiritum; aut certe sepultura eius agnoscitur, in qua recubuit dormiens, et unde illum nullus hominum, sicut prophetae aliquos uel sicut ipse alios, suscitauit, sed sicut a somno ipse surrexit. Stola porro eius, quam lauat in uino, id est mundat a peccatis in sanguine suo, cuius sanguinis sacramentum baptizati sciunt, unde et adiungit: Et in sanguine uuae amictum suum, quid est nisi ecclesia? Et fului oculi eius a uino spiritales epsalmus: Et calix tuus inebrians quam praeclarus est! Et dentes eius candidiores lacte, quod potant aput apostolum paruuli, uerba scilicet nutrientia, nondum idonei solido cibo. Ipse igitur est, in quo reposita erant promissa Iudae, quae donec uenirent numquam principes, hoc est reges Israel, ab illa stirpe defuerunt. Et ipse exspectatio gentium; quod clarius est
Abbreviated transcription (Latin):
Alligans aduitẽ pullũ suũ &cilicio pullũ asinȩ suȩ : Lauabit inuinostolã suã & in sanguine uuȩ amictũ
suũ. fului oculi eꝰ auino &dentes candidiores lacte: Exposui hȩȩ adũs manicheũ faustũ disputans &
satis eẽ arbitror quantũ ueritas ꝓphetie huiꝰ eluc& ubi & mors ap̃i p̃dicta ẽ ũbo dormitiõis &q̃ necessitas
s potestas in morte nõie leonis : Quã potestatẽ in euangłio ipse p̃dicat dic̃s : Potestatẽ hab eo ponendi ani¬
mã meã & potestatẽ habeo tterũ sum di eã: sic leo infremuit sic qđ dũt̃ ĩ pleũ. Ad eã nãq ꝑtin& potestatẽ
quł deresurrectiõe eiꝰ adiunctũ ẽ. qͥs suscitaũ eũ : hocẽ qr nullꝰ hõiũ nisi se ipse qͥ&ĩã de corpore suodũ:
Soluite tẽplũ hoc & intriduo resuscitabo illud: Ipsũ añ genꝰ mortis hoc ẽ sublimitas crucis in uno ũbo
intellegit᷑ qđ ait ascendisti: Qđ uͦ ad didit rerũbens dormisti: euangelista exponit ubi dic̃: Et in cli¬

Expanded text:
adligans ad uitem pullum suum et cilicio pullum asinae suae lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. Fului oculi eius a uino et dentes candidiores lacte. Exposui haec aduersus Manichaeum Faustum disputans et satis esse arbitror, quantum ueritas prophetiae huius elucet; ubi et mors Christi praedicta est uerbo dormitionis et non necessitas, sed potestas in morte nomine leonis. Quam potestatem in euangelio ipse praedicat dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam et potestatequod de resurrectione eius adiunctum est: Quis suscitabit eum? hoc est, quia nullus hominum, nisi se ipse, qui etiam de corpore suo dixit: Soluite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud. Ipsum autem genus mortis, hoc est sublimitas crucis, in uno uerbo intellegitur, quod ait: Ascendisti. Quod uero addidit: Recumbens dormisti, euangelista exponit, ubi dicit: Et incli
Abbreviated transcription (Latin):
si litere sacre marimeq ueraces ita dict̃. In pͥncipio fecisse dđm cȩlũ &x t̾rã ut nihil antea fecisse intellegat᷑
qͥa hoc opꝰ in pͥncipio fecisse diceret᷑ siꝗd feciss& ante cet̃a cuncta q̃ fec̃ ꝓculdubio ñ ẽ mund fact intpr̃e

Expanded text:
si litterae sacrae maximeque veraces ita dicunt, in principio fecisse Deum coelum et terram, ut nihil antea fecisse intelligatur, si litterae sacrae maximeque veraces ita dicunt, in principio fecisse Deum coelum et terram, ut nihil antea fecisse intelligatur, quia hoc potius in principio fecisse diceretur, si quid fecisset ante caetera cuncta quae fecit, proculdu
Abbreviated transcription (Latin):
dit mundũ. Cũ equalit anteriora tpr̃a ꝑ infinitũ retro spatiũ p̃terissent nec fuiss& aliqua differentia: iuide
tẽpꝰ tpr̃i eligendo p̃poneret᷑. qđ sidict̃ in anes eẽ hõiũ cogitatiões qͥb infinita unaginant᷑ loco cũ locꝰ null sit p̃t
recte discernunt᷑ ȩtnitas & tẽpꝰ qđ tẽpꝰ sine aliqua mobili mutabilitate ñ ẽ. in et̾nitate aũ nulla mutatio ẽ.:
qͥs ñ udeat qł tpr̃a ñ fuissent nisi creatura fier&. q̃ aliꝗd aliqua motione mutaret: Cuiꝰ motiõis & mittatiõis
cũ aliud atq aliud q̃ simul eẽ ñ poss cedit atq succedit . In breuiorib ł ꝓductiorib moroꝵ utt̃ uallis tẽpꝰ seũr et
Cũ gͥ ds̃ incuiꝰ ȩt̃nitate nulla ẽ om̃ino mutatio auctor sit tẽpoꝵ & ordinator. qͦmͦ dicat᷑ post tẽpoꝵ spatia
mundũ creasse ñ uideo. Nisi dicat᷑ aute mundũ iã aliquã fuisse creaturã cuiꝰ motib tpr̃a currerent: Porro

Expanded text:
dit mundum, cum aequaliter anteriora tempora per infinitum retro spatium praeterissent, nec fuisset aliqua differentia unde tempus tempori eligendo praeponeretur. Quod si dicunt inanes esse hominum cogitationes quibus infinita imaginantur loca, cum locus nulrecte discernuntur aeternitas et tempus, quod tempus sine aliqua mobili mutabilitate non est, in aeternitate autem nulla mutatio est: quis non uideat, quod tempora non fuissent, nisi creatura fieret, quae aliquid aliqua motione mutaret, cuius motionis et mutationis cum aliud adque aliud, quae simul esse non possunt, cedit adque succedit, in breuioribus uel productioribus morarum interuallis tempus sequeretur Deus, in cujus aeternitate nulla est omnino mutatio, creator sit temporum et ordinator, quomodo dicatur post temporum spatia mundum creasse, non video, nisi dicatur ante mundum aliquam fuisse creaturam, cujus motibus tempora currerent. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
tũ terrens siue &ĩa nocens q̃ ꝓ curari atq mitigari demonicis ritib fallacissima eoꝵ astutia phibent᷑.

Expanded text:
tum terrens siue etiam nocens, quae procurari adque mitigari daemonicis ritibus fallacissima eorum astutia perhibenttum terrens siue etiam nocens, quae procurari adque mitigari daemonicis ritibus fallacissima eorum astutia perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes qͥ sacrificia sibi expetunt. lliaũ qͥ hoc ꝓhibent & uni tantũ do sacrificari iubent nequaquã ista uisi¬
bilia miracula facere dignarent᷑ ꝓfecto ñ sensu corporiss ratione m̃tis p̃ponenda eoꝵ eẽt auctoritas. Cũ
p̃dicantes facer& maiora certiora clariora miracula ne infirmis illiqͥ sacrificia sibi eapetant falsa
religionẽ facilius ꝑsuadent eo qđ sensib eoꝵ q̃dã stupenda monstrarent quẽ tandẽ ita desipere libeat
ut ñ uera eligat q̃ sectetiubi &ãpliora inuenit q̃ miret᷑ : Iila qͥ rpe miracula doꝵ gentiliũ q̃ c̃mdat hist¬
ria ñ ea dico q̃ int̃ uallis tẽpoꝵ occultis ipsius mundi causis. uerũ tam̃ subdiuina ꝓuidentia ẽstitutis &
ordinatis monstruosa c̃tingt̃ quales s̃ inusitati partꝰ animaliũ & cȩlo t̾req rerũ in solita facies siue tan¬

Expanded text:
t, qui sacrificia sibi expetunt, illi autem, qui hoc prohibent et uni tantum Deo sacrificari iubent, nequaquam ista uisit, qui sacrificia sibi expetunt, illi autem, qui hoc prohibent et uni tantum Deo sacrificari iubent, nequaquam ista uisibilia miracula facere dignarentur: profecto non sensu corporis, sed ratione mentis praeponenda eorum esset auctoritas. Cum praedicantes, faceret majora, certiora, clariora miracula, ne infirmis piis illi qui sacrificia sibi expetunt, falsam religionem facilius persuaderent, eo quod sensibus eorum quaedam stupenda monstrarent: quem tandem ita desipere libeat, ut non uera eligat quae sectetur, ubi et ampliora inuenit quae miretur? Illa quippe miracula deorum gentilium, quae commendat historia non ea dico, quae interuallis temporum occultis ipsius mundi causis, uerum tamen sub diuina prouidentia constitutis et ordinatis monstrosa contingunt; quales sunt inusitati partus animalium et caelo terraque rerum insolita facies, siue tan
Abbreviated transcription (Latin):
hunc unũ qͥdã angłi qͥdã adse ipsos latria colendos signis mirabilib: excitent & hoc ita ut illi istos coli
phibeant. isti aũ illũ ꝓhib̾e ñ audeant qͥb potiꝰ sit credendũ respondeant platonici. respondeant qͥcũq
philosophi respondeant teurgi ł potiꝰ ꝑtergi. hoc enĩ s om̃s illȩ artes uocabulo digniores. postremo
respondeant hoĩ es si ulł naturȩ suȩ sens qđ rationales creati s̃ ex aliqua parte uiuit in eis. Respon¬
deant in quã. eisne sacrificandũ sit diis ł angłis qͥ er sibi sacrificari iubent. an illi uni cui iubent hi
qͥ or sibi oristis ꝓhiberit. Si nec isti nec illi ulla miracula facerent s tantũ p̃ciꝑent alii qͥdẽ ut sibi sa¬
crificaret᷑ alii uͦ id uetarent s uni tantũ uaberent dõ. satis deberent do pietas ipsa discernere ꝗd hoꝵ
de fastu suꝑbiȩ ꝗd deuera religione descenđe&. plus &ĩã dicã si tantũ mrabilib: factis bumanai ꝑmouerent¬

Expanded text:
 quidam uero ad se ipsos latria colendos signis mirabilibus excitent, et hoc ita, ut illi istos coli prohibeant, isti autem illum prohibere non audeant: quibus potius sit credendum, respondeant Platonici, respondeant quicumque philosophi, respondeant theurgi uel potius periurgi; hoc enim sunt omnes illae artes uocabulo digniores; postremo respondeant homines, si ullus naturae suae sensus, quod rationales creati sunt, ex aliqua parte uiuit in eis; respondeant, inquam, eisne sacrificandum sit dis uel angelis, qui sibi sacrificari iubent, an illi uni, cui iubent hi qui et sibi et istis prohibent? Si nec isti nec illi ulla miracula facerent, sed tantum praeciperent, alii quidem ut sibi sacrificaretur, alii uero id uetarent, sed uni tantum iuberent Deo: satis deberet pietas ipsa discernere, quid horum de fastu superbiae, quid de uera religione descenderet. Plus etiam dicam: si tantum hi mirabilibus factis humanas an
Abbreviated transcription (Latin):
&moriant᷑ & reuiuiscãt. đ eñ ait&ita sẽꝑ cũ dno erimꝰ ñ sic accipiẽdũ ẽ tanꝗ inaeranos diterit sẽꝑ
cũ dño eẽ mansuross q nec ipse utiq ibi manebit q ueniens t̾nsiturꝰ ẽ Uenienti qͥppe it᷑ obuiã ñ manẽti.
s ita cũ dño erimꝰ id estsic erimꝰ habẽtes eorpora sẽpetna ubicũq cũ illo fuerimnꝰ: Adhc̃ aũ sensũ qͦ enti nemn

Expanded text:
ta semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tanquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros, quia nec ipse utique ibi manebit quia veniens transiturus est. Venienti quippe ibitur obviam non manenti, sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. Ad hunc autem sensum quo existim
Abbreviated transcription (Latin):
frutices qͥb nullꝰ ẽ sens aduitandã manifesta motiõe ꝑnitiẽ : Honne ut inauras tutũ cacuminis
germ̃ emittant aliud t̾rȩ radices affigt̃ qͦ alim̃tũ trahant atq: ita suũ qͦdã mͦ eẽ c̃seruent: Ipsa postre

Expanded text:
frutices, quibus nullus est sensus ad uitandam manifesta motione perniciem, nonne ut in auras tutum cacuminis germen emittant, aliud terrae radicis adfigunt, quo alimentum trahant adque ita suum quodam modo esse conseruent? Ipsa postre
Abbreviated transcription (Latin):
putatorib ñ potẽ : ꝗ tam̃ mom̃toꝵ minutati detractiõe c̃sumit᷑. & detrahant᷑ hȩc tanta spatia
nitur : qua ꝓpt qđ nos mͦ q̃rimꝰ post qͥnq milia & qͦt eaturtit annor possent & posteri post annoꝵ
sexcenties milies eade curiositate reqͥrere si intantũ hȩc mortalitas hõiũ ex oriendo & occu¬
pando &ĩꝑita psenerar&r infirmitas : Potuer᷑ & qͥ fuer̃ ante nos ipsis recentib: hõis creati t̃prib: istam
mouere qͣstioẽm Ipse deniq pͥmꝰ hõ. ł post pridie: ł eodẽ die postea quã factꝰ ẽ potuit inqͥrere cur
ñ ante sit factꝰ Et quandocũq antea factꝰ eẽt ñ iure: s tẽ alias & alias. nc̃ ł &ã poss& istã de initio

Expanded text:
mputatoribus non potest, quae tamen momentorum minutatim detractione consumitur; et detrahantur haec tanta spatia,mputatoribus non potest, quae tamen momentorum minutatim detractione consumitur; et detrahantur haec tanta spatia,nque milia et quod excurrit annorum, possent et posteri etiam post annorum sescenties milies eadem curiositate requirere, si in tantum haec mortalitas hominum exoriendo et obcubando et imperita perseueraret infirmitas. potuerunt et qui fuerunt ante nos ipsis recentibus hominis creati temporibus istam mouere quaestionem. ipse denique primus homo uel postridie uel eodem die, posteaquam factus est, potuit inquirere cur non ante sit factus; et quandocumque antea factus esset, non uires tunc alias et alias nunc uel etiam postea ista de initio
Abbreviated transcription (Latin):
b& magna & ineffabilis numerositas tẽpoꝵ q̃ tam̃ fine c̃clusa certi spatu t̃minat᷑. nec saltem
tanta uideri debebat. quanta si humoris breiussimã guttã uniu̾so mari &iã quantũ oceanꝰ
fintũ: Iilud uͦ tpr̃is spatiũ qđ ab aliqͦ in itio ꝓgredit᷑. & aliqͣ t̾mino coercet᷑. magnitudine qͥnta¬
cũq tendat᷑. ẽparatũ illi qđ initiũ ñ hab& : nescio utrũ ꝓminimo an potiꝰ ꝓnullo deputandũ ẽ:
hincenĩ si a fine ł brerussima singillatĩ iom̃ta detrahant᷑: de crescente numero lic& tã ĩgenti
ut uocabulũ ñ inueniat retrorsũ redeundo tanq si hõis dies ab illo in qͦ nc̃ uiuit usq adillũ in qͦ
natꝰ ẽ detrahas. quandoq: ad initiũ illa detractio ꝑducet᷑ : Si aũ detrahant᷑ retrors inspatio
qđ anullo cep̃ erordio: Ñ dieo singillatĩ minuta mom̃ta ł horaꝵ aut dierũ aut m̃siũ aut anner

Expanded text:
bet magna et ineffabilis numerositas temporum, quae tamen fine conclusa certi spatii terminetur, nec saltem bet magna et ineffabilis numerositas temporum, quae tamen fine conclusa certi spatii terminetur, nec saltem tanta videri debeat, quanta si humoris brevissimam guttam universo mari, etiam quantum Oceanus finitum; illud vero temporis spatium, quod ab initio aliquo progreditur et aliquo termino coercetur, magnitudine quantacumque tendatur, comparatum illi quod initium non habet, nescio utrum pro minimo, an potius pro nullo deputandum est. Hinc enim si a fine vel brevissima singillatim momenta detrahantur, decrescente numero, licet tam ingenti, ut vocabulum non inveniat retrorsum redeundo; tanquam si hominis dies ab illo in quo nunc vivit, usque ad illum in quo natus est, detrahas: quandoque ad initium illa detractio perducetur. Si autem detrahantur retrorsus in spatio, quod a nullo coepit exordio, non dico singillatim minuta momenta, vel horarum aut dierum aut mensium aut annor
Abbreviated transcription (Latin):
me c̃sitet᷑. quãuis añ millis contta quã loqͥt᷑ sensisse credat᷑: hoc ouiã de pͥma hõis c̃ditioe respon¬
derĩ ꝓpt̃ eos qͥ simil it̃ mouent᷑. Cur hõ pinnumer abilia atq infinita retro tp̃ra creat᷑ ñ sit. tãq sero
sit creatꝰ ut minꝰ quã sex milia sint annoꝵ exqͦ eẽ cepisse in sacris lit̾is inuenit᷑: Si enĩ breuitas
eos offendđ tpr̃is qđ tã pauci eis uident᷑ anni ex qͦ institutꝰ hõ in nr̃is auctoritatib: legit᷑. c̃sident
nihil eẽ diut̾nũ inqͦ ẽ aliꝗd eatremũ: St om̃a scłoꝵ spana definita. si ȩt̾nitati intminȩ q̃parent᷑ :¬
ñ erigua enstimanda eẽ s nulla: Ac ꝑ hoc si ñ qͥnq ł sex uerũ &iã seraginta milia siue sescenta
hec sũma ubi iã nullũ numeti nom̃ haberemꝰ. Extꝰ as̃ hoĩem fec̃ similit̃ qͣri poss& cur ante ñ fe
cerit : Dĩ qͥppe ab hõis creatiõe cessatio retrorsꝰ ȩt̃na sine initio tanta ẽ: ut siei c̃ferat᷑ quãli¬

Expanded text:
de prima hominis conditione responderim, propter eos, qui similiter mouentur, quur homo per innumerabilia adque infinita retro tempora creatus non sit tamque sero sit creatus, ut minus quam sex milia sint annorum, ex quo esse coepisse in sacris litteris inuenitur. Si enim breuitas eos offendit temporis, quod tam pauci eis uidentur anni, ex quo institutus homo in nostris auctoritatibus legitur: considerent nihil esse diuturnum, in quo est alinon exigua existimanda esse, sed nulla. Ac per hoc si non quinque uel sex, uerum etiam sexaginta milia siue sescenta, haec summa, ubi iam nullum numeri nomen haberemus, ex quo Deus hominem fecit: similiter quaeri posscerit. Dei quippe ab hominis creatione cessatio retrorsus aeterna sine initio tanta est, ut si ei conferatur quamli
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiã dictũ ẽ nom̃ et̃nũ dabo eis Erit eis ⁊m̃sis eam̃se ⁊ sabbatũ ex sabbatoo tanꝗ luna exluna &
reqͥes exreqͥe quoꝵ utrũq ipsi er̃ cũ exhis ũbris uetib⁊ tpr̃alib: in illa lumina noua ae sẽpitna
tͣnsibt̃. In penis aũ maloꝵ ⁊ in extinguibilis ignis ⁊ uiua cissimiꝰs uermis abaliis atq aliis alit̾ atq alit̃
e cxpͥositꝰ : Ahi qͥppe utrũq ad corpꝰ ali utrũq ad animã retuler: alii ꝓprie ad corpꝰ ignẽ tropice

Expanded text:
Esaiam dictum est: Nomen aeternum dabo eis Erit eis et mensis ex mense et sabbatum ex sabbato, tamquam luna ex luna et requies ex requie, quorum utrumque ipsi erunt cum ex his umbris ueteribus et temporalibus in illa lumina noua ac sempiterna transibunt. In poenis autem malorum et inexstinguibilis ignis et uiuacissimus uermis ab aliis adque aliis aliter adque aliter est expositus. Alii quippe utrumque ad c
Abbreviated transcription (Latin):
egredient̃ boni adiidendas penas maloꝵ nunꝗ̃ corporis motu beatas illas relietuor  sedesta doc ape¬
nali ã perrccturi ut maloꝵ torm̃ta espicant p̃sentia corporali: absit:. S egredient᷑ pscientiã: Hoc em̃ abo
signif scatũ ẽieos qͥ ruciabunt᷑ ertra fituros ꝓrt̃ qͣ. dnis ea loca tenebias ertiores uocat. qͥb ẽtruis ẽ ille¬
inges : Deqͥ dr seruohono int᷑ ingaudiũ dm̃ tui. Ne illue mali putent᷑ ingreidi ut sciant s ad illos potꝰ
qr eus eeiã q̃ foris abeis er̃ utiq ñ latebt̃. Si em̃ hec ꝓpħȩ ñdũ facta nosse potuer̃ ꝑ hoc ferat ds̃ qͣntulũ¬

Expanded text:
egredientur boni ad videndas poenas malorum? Numquid corporis motu beatas illas relicturi sunt sedes, et ad loca poenalia perrecturi, ut malorum tormenta conspiciant praesentia corporali? Absit: sed egredientur per scientiam. Hoc enim verbo significatum est, eos qui cruciabuntur extra futuros. quo dicitur servo bono, Intra in gaudium Domini tui : ne illuc mali putentur ingredi, ut sciantur; sed ad illos potius quia eos etiam qui foris ab eis erunt, utique non latebunt. Si enim haec Prophetae nondum facta nosse potuerunt, per hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
lis suerat. agallis terũ lib̾ aũ: qr ñ habebat potiorẽ ubi poss& uiuere głosꝰ. cut extollat᷑ uelut gͣnde aliꝗd
fecerit qͥ forte in eccła ab inimicis carualib gͣuissimã exhonoratiõis pass in uiriã. ñ se ad eiꝰ hostes hereticos

Expanded text:
lis fuerat, a Gallis iterum liberauit, quia non habebat potiorem, ubi posset uiuere gloriosius: quur extollatur, uelut grande aliquid lis fuerat, a Gallis iterum liberauit, quia non habebat potiorem, ubi posset uiuere gloriosius: quur extollatur, uelut grande aliquid fecerit, qui forte in ecclesia ab inimicis carnalibus grauissimam exhonorationis passus iniuriam non se ad eius hostes haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnti c̃solat ẽ infelicẽ : Uinc̃ amor patriȩ. laudũq: ĩ m̃sa cupido: hȩc s̃ duo illa ibtas i& cupiditas laudis huma¬
ne q̃ ad facta c̃pulit miranda romanos: Sigͦꝰ ꝓ libtate moritur orũ &cuipiditate laudũ. q̃ amortalib: expetunt᷑.
oecidi filii apatre potuer̃. ꝗd magnũ ẽ si ꝓuera libtate. q̃ nos ab iniqͥtans & mortis &diaboli dñatu. lios fac̃.
nec cũpiditate hum anaꝵ laudũ s carttate liandoꝵ hõiũ. ñ atarqͥnio rege. s ad emonib & demonũ pͥncipe¬
pugnauerat. lic& uiciss& occidit. ne plus mali eẽt. in exẽplo ĩꝑi c̃tẽpti. quã bom. ingłi hastis oecisi. ut
ꝗd seiactent. qͥ ꝓ ĩ mortalis patriȩ legib om̃a q̃ multominꝰ quã filii diligunt᷑. bona t̾rena ẽtemnt᷑ : Si
furius camillꝰ &iã ingͣtã patriã. acuiꝰ ceruicib ac errimoꝵ hostiũ uehientiũ. iugũ depulerat. dãnatq ab emu¬

Expanded text:
nti consolatus est infelicem Vincit amor patriae laudumque immensa cupido. Haec sunt duo illa, libertas et cupiditas laudis humanae, quae ad facta compulere miranda Romanos. Si ergo pro libertate moriturorum et cupiditate laudum, quae a mortalibus expetuntur, occidi filii a patre potuerunt; quid magnum est, si pro vera libertate, quae nos ab iniquitatis et mortis et diaboli dominatu liberos facit, nec cpugnauerat, licet uicisset, occidit, ne plus mali esset in exemplo imperii contemti quam boni in gloria hostis occisi: ut quid. se iactent, qui pro inmortalis patriae legibus omnia, quae multo minus quam filii diliguntur, bona terrena contemnunt? Si Furius Camillus etiam ingratam patriam, a cuius ceruicibus acerrimorum hostium Veientium iugum depulerat damnatusque ab aemu
Abbreviated transcription (Latin):
nituduiẽ quã in scis angłis eẽ credimi ñ habebant. Neq enĩ beatȩ uttȩ uocabulũ ita c̃trahimꝰ ad quasdã signi¬
ficatiõis angustia sut solũ đm dicam beatũ. Qtam̃ uere ita beatꝰ ẽ ut maior beatitudo eẽ ñ possit In cuiꝰ c̃pa¬
ratiõe qđ angłi beati s̃ sua quadã b eatitudine quanta eẽ in angłis potẽ quid aut quantũ ẽ sNec ipsos tantũ

Expanded text:
 credimus, non habebat. Neque enim beatae uitae uocabulum ita contrahimus ad quasdam significationis angustias, ut solum Deum dicamus beatum; qui tamen uere ita beatus est, ut maior beatitudo esse non possit, in cuius conparatione, quod angeli beati sunt summa quadam sua beatitudine, quanta esse in angelis potest, quid aut quantum est? CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
bens oĩno peccatũ fut qͥ ꝑremissionẽ peccatoꝵ uiuunt. iã ñ sibi uiuant .s ei qͥ ꝓom̃ib mortuus ẽ

Expanded text:
bens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non sibi ubens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non sibi u
Abbreviated transcription (Latin):
habent eñ & animȩ mortẽ suã iñpietate atq peceatis: Scđ quã mortẽ mortui s̃. de qͥb idẽ ans¬
ait. Sine mortuos sepelire mortuos suos. ut scilic& in anima mortui in corpore mortuos sepeli
audient uocẽ filii di & qͥ audierunt uiuent : audierunt dit̃ qͥ obȩdierint qͥ credidint & usq¬
in fine pseuerauerunt: Nee fec̃ hic ullã disferentiã bonoꝵ & maloꝵ: Oib enĩ bonũ ẽ audiia uocẽ
eiꝰ ouiuere aduitã pietatis ex ĩpietatis morte tͣnseundo: De qͣ morte ait apłs paulꝰ: gͦ om̃s ma tiua¬
s̃ & poib mortuus ẽ ut qͥ uiuunt ia ñ sibi uiuant s ei qͥ ꝙ ipsis mortuus ẽ &resurret̃: Om̃sitaq
mortuis in percatis nemine ꝓrs excepto siue originalib siue &iã uoluntate aduitis ł igno¬
rando ł sciendo nec faciendo q iustũ ẽ & ꝓ om̃ib: mortussuiuus mortuus ẽ unꝰ. id est nullũ ha¬

Expanded text:
habent enim et animae mortem suam in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sait, Sine mortuos sepelire mortuos suos, ut scilicet in anima mortui, in corpore mortuos sepeliaudient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. seuerauerint". nec fecit hic ullam differentiam bonorum et malorum; omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex impietatis morte transeundo. de qua morte ait apostolus Paulus: ergo omnes mortust, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum ha
Abbreviated transcription (Latin):
existo genere numinũ. habuut amicũ socrates. aut contͣria intse sentit plato. mͦ demones honorando. m̃ eor
delicias aciuitate bene morata remouendo. aut ñ ẽ soctati amicitia demonis graulanda: de quasq ado a
ipse apuleius erubuit. ut dedõ socratis p̃netar& librũ : qͥscđm suã disputatioẽm. quados ademonib tã diligeat᷑.
copioseq discernit. ñ appellare de do: s de demone socratis debut: Maluit aũ hoc in ipsa disputatiõe: quã in
titulo libri ponere: Ita eñi ꝑsonã doctrinã q̃ in humanis reb inlunit. om̃s. ł pene om̃s. demonũ nom ex horrent :
ut qͥsqͥs ante disputatiõem apulei. quad emonũ dignitas c̃m̃dat᷑: ⁊itulũ libri deder¬

Expanded text:
ex isto genere numinum habuit amicum Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum ex isto genere numinum habuit amicum Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare de deo, sed de daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus inluxit, omnes uel paene omnes daemonum nomen exhorrent, ut, quisquis ante disputationem Apulei, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet᷑ solitꝰ admoneri. ut desister& abagendo. quando id qđ agere uolebat ñ ꝓspe fuerat euenturũ:
dic̃ enĩ aptissime: & copiosissime asserit: ñ illũ đm fuisse. s demonẽ. diligenti disputatiõe ꝑtractans. i stã
platonis de dior sublimitate. & hõiũ humilitate. & demonũ medietate sententiã: hec gͦ si ita s qͦnã mͦ
aus ẽ plato: &iã siñ dus qͥs abom̃i humana c̃tagione semoũ. certe ipsis demonib poetas urbe pellendo aufer¬
re thicatricas uoluptates. nisi qr hoc pacto ad monuit. animũ humanũ quãuis ad hue in his moribundis
miliris positũ ꝓsplendore honestatis in pura demonũ uissa c̃tẽpnere. eorꝰ ĩ nunditiã detestari : Nãsi plato
hec hionestissime arguit & phibuit ꝓpfecto demones t̃pissime poposcet. at uussor̃ : A ut gͦ fallit̾ apuleras. & ñ¬

Expanded text:
perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Pus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis inpura daemonum iussa contemnere eorumque inmunditiam detestari? Nam si Plato haec honestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt adque iusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius et no
Abbreviated transcription (Latin):
anima tationalis : triꝑtita ẽ diuisio: Indos. hoi es. demones Dii excelsissimũ locũ tenent: hoĩes infimũ. de¬
naturoꝵ: ł inđ dũs hõibe demonibq potiores: hoĩes uͦ in frados &demones c̃stituti s̃. ut elem̃taoꝵ ordine.
sic differentia meritoꝵ: Demones gͥ medĩ quẽ admdũ dus qͥb inferius habitant. pꝰ ponendi: ita hõib quib
suꝑius p̃ferendi s̃ habent eñi cũ diis cõmunẽ ĩmortalitatẽ corporũ : animor aũ. cũ hõib: p̃assiões. Iua ppt̃ ñ
c̃ mirũ inqͥuint : sici ã iudoꝵ obscenitatib & poetaꝵ figñtis delectant᷑. quando qͥdẽ humanis capiunt᷑ affectib
aqͥb dii longe abs & modis om̃ib alieni s̃: E r iͦ colligit᷑. platonẽ poetica detestando: & ꝓhibendo figm̃ta:
ubi disserit & exponit : exqͦ gnr̃e numinũ socrates habebat adiunctũ. & amicitia quadã c̃ciliatũ: a quo

Expanded text:
anima racionalis, tripartita divisio est in deos, homines, demones. Dii exellentissimum locum tenent, homines infimum, dent hominibus daemonibusque potiores; homines vero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quemadmodum diis, quibus inferius habitant, postponendi, ita hominibus, quibus superius, praeferendi sunt. Habent enim cum diis communem immortalitatem corporum, animoru mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur adfectibus, a quibus di longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
rio uenit sat̃nꝰ. apollo. arma iouis fugiens & regnis exul adẽptis. & qͥ ad hanc rẽ ꝑtinentia c̃sequunt᷑: totam

Expanded text:
rio uenit Saturnus Olympo, Arma Iouis fugiens et regnis exul ademtis, et quae ad hanc rem pertinentia consequuntur, totamrio uenit Saturnus Olympo, Arma Iouis fugiens et regnis exul ademtis, et quae ad hanc rem pertinentia consequuntur, totam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi poetȩ id &iã finterint. qđ ea sint diis grata & aecepta Ut gͦ canerent᷑ &ͥ scribent᷑ : sit audatia ł petu¬
lantia poetaꝵ: Ut uͦ diuinis reb & honorib: eisdẽ ĩ ꝑantib: & eatorq̃ntib numinib: adderent᷑. quidẽ nisi
crim̃ đoꝵ: Immo uͦ c̃fessio demonioꝵ : & deceptio miserorꝵ: Uerũ illud qđ de abscistꝵ c̃secratiõe. mat̃ đoꝵ coli
meruit ñ poetȩ c̃finter̃ s: horrere magis quã canere maluer̃: his diis selectis qͥsquã c̃secrand ẽ. ut
pꝰ mortẽ uiuat beate. qͥb c̃secratꝰ ante mortẽ. honeste ñ potẽ uiuere. tã fedis suꝑstitioĩb subditꝰ. & ĩmun¬
dis demonib: obligatꝰ: S hec om̃a in qͥt referunt᷑ ad mundũ: Nideat nepotiꝰ acl inmundũ: Idaũ ñ pot est
referri ad mundũ : qđ eẽ demonstrat᷑ in mundo: Nos aũ animũ q̃rimꝰ: qͥ uera religione c̃fis. ñ tanꝗ đmnsuũ

Expanded text:
quasi poetae id etiam finxerint, quod ea sint diis grata et accepta. Ut ergo canerentur vel scriberentur, audacia sit vel petulantia poetarum: ut vero divinis rebus et honoribus eisdem imperantibus et extorquentibus numinibus adderentur, quid est nisi crimen deorum, immo uero confessio daemoniorum et deceptio miserorum? Verum illud, quod de abscisorum consecratione Mater deum coli meruit, non poetae confinxerunt, sed horrere magis quam canere maluerunt. Hisne dis selectis quisquam consecrandus est, ut post mortem uiuat beate, quibus consecratus ante mortem honeste non potest uiuere, tam foedis superstitionibus subditus et inmundis referri ad mundum, quod esse demonstratur in mundo? Nos autem animum quaerimus, qui vera religione confisus, non tanquam deum suum
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ mille ferme & trecentos hab& ab ipsius beli pͥncipatu. quẽ regẽ & ipse egyptius in eidẽ regni ponit
erordio ꝑsarũ aũ & macedonũ ĩ ꝑiũ usq ad ipsũ alcrandrũ cui loq̃bat᷑: plus quã octo annoꝵ milia ille
c̃stituit. cũ apđ g̃cos macedonũ usq ad mortẽ alexandri qua dringenti octoginta qͥnq reꝑiant᷑. ꝑsarũ uͦ
donec ipsius alerandri uictoria firet᷑: ducenti & triginta tres cputant᷑: Longe itaq hi numeri an¬
noꝵ illis egyptus s̃ minores. nec eis ouã si t̃ tantũ c̃putarent᷑ equarent: Fhibent᷑ enĩ egyptu qͦndã tam
breues annos habusse ut quat̾nis m̃ sib finirent᷑ : uñ annꝰ plenior & uerior qualis nẽ & nob̵ &illis ẽ tres
eoꝵ annos c̃plectebat᷑ ant :ͦs S nec sic qͥde ut diti g̃ca egyptiȩ numero tẽpoꝵ c̃cordat historia &idõ

Expanded text:
 mille ferme et trecentos habet ab ipsius Beli principatu, quem regem et ille Aegyptius in ejusdem regni ponit exordio; Persarum autem et Macedonum imperium usque ad ipsum Alexandrum, cui loquebatur, plus quam octo annorum milia ille constituit, cum aput Graecos Macedonum usque ad mortem Alexandri quadringenti octoginta quinque reperiantur, Persarum uero, donec ipsius Alexandri uictoria finiretur, ducenti et triginta tres conputentur. Longe itaque hi numeri annorum illis Aegyptiis sunt minores. nec eis, etiamsi ter tantum conputarentur, aequarent. Perhibentur enim Aegyptii quondam tam breues annos habuisse, ut quaternis mensibus finirentur; unde annus plenior et uerior, qualis nunc et nobis et illis est, tres eorum annos conplectebatur antiquos. Sed ne sic quidem. ut dixi, Graeca Aegyptiae num
Abbreviated transcription (Latin):
aleranẽr qꝓ matime in notuit multũ abhorte inspatis tẽpoꝵ apbabili fide rerũ. quantominꝰ credendũ e ilis
litis quas plenas fabulosis uelut antiqͥtatib ꝓserre uoluerint contra aueoritatẽ notisimoꝵ diuinoꝵq¬
sẽpit̾nũ siue ñ eũ solũ s innumerabiles opunent᷑. siue solũ qͥde eẽ s: certis scłoꝵ int̃uallis in nume¬
rabilit̃ oriri & oe cide : necesse ẽ fatoant᷑ hõiũ geiꝰ prius sine hõib gignentib eatitisse: Neq eñi
ut allu uionib incendisq traꝵ quasilli ñ putant tanto ꝓrs orbe e̾tingere & iđo paucos hoĩ es

Expanded text:
istula Alexandri, quae maxime innotuit, multum abhorret in spatiis temporum a probabili fide rerum: quanto minus credendum est illis litteris, quas. plenas fabulosis uelut antiquitatibus proferre uoluerint contra auctoritatem notissimorum diuinosempiternum, siue non eum solum, sed innumerabiles opinentur. siue solum quidem esse, sed certis saeculorum interuallis innumerabiliter oriri et occidere, necesse est fateantur hominum genus prius sine hominibus gignentibus extitisse. Neque enim ut alluuioibus incendiisque terrarum, quas illi non putant toto prorsus orbe contingere, et ideo paucos ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̃duant̃ ila eleusin .a. q̃ arł aehenienses nobilisima fuer̃i de qͥb iste nihil intptat᷑ nis qđ attin& ad srum̃tũ
qđ ceres unuentt : & ad ꝓpserpinã quã rapiente orto ꝑdidit: Et hanc ipsa dic̃ significare secunditatẽ seminũ.
q̃ cũ deftus& qͦdã tpr̃e. eadẽq: ster slitate t̾ra mereror : eiortã eẽ opinonẽ qđ saliã cereris. idẽ ipsa feiundi¬
tatẽ q̃ ꝓpserpendo ꝓserpina dicta eẽt. ortꝰ abstulerat. & apeł inferos detinuerat: Qres cũ fuisso luctu publico
celebrata. ꝓ rursꝰ eadẽ fecunditas redut : ꝓserpina reddita. eiortã eẽ leticiã & ehoc sollena c̃fitutadic : De¬
inđ multa inmysteris eiꝰ tradĩ q̃ nisi aud srugũ inuentionẽ ñ ꝑtinent Nã ũ libi sacra ꝗ liqdis seminis: ao ꝑ

Expanded text:
antur illa Eleusinia, quae apud Athenienses nobilissima fuerunt. De quibus iste nihil interpretatur, nisi quod attinet ad frumentum, quod Ceres invenit, et ad Proserpinam, quam rapiente Orco perdidit. Et hanc ipsam dicit significare fecunditatem seminum: quae cum defuisset quodam tempore, eademque sterilitate terra moereret, exortam esse opinionem, quod filiam Cereris, id est ipsam fecunditatem, quae a proserpendo Proserpina dicta esset, Orcus abstulerat, et apud inferos detinuerat: quae res cum fuisset luctu publico celebrata, quia rursus eadem fecunditas rediit, Proserpina reddita exortam esse laetitiam, et ex hoc solemnia constituta. Dicit deinde multa in mysteriis ejus tradi, quae nisi ad frugum inventionem non pertineant. CAPUT XXI.-- De turpitudine
Abbreviated transcription (Latin):
dact ꝰe. qͣ qs uoluit ẽẽ tanq pͥmordia catuloꝵ: quoꝵ parentes inbestialẽ uitã mortẽq deiecerat: Sic̃ enim
seriptũ ẽ. ho ui honore cũ eẽt ñ inteller̃ c̃paratꝰ ẽ pecorib ñ intellegentib & siumidlis fatꝰ ẽ eis Nisi qđ infante

Expanded text:
dactus est quae Deus uoluit esse tamquam primordia catulorum, quorum parentes in bestialem uitam mortemque deiecerat; sicut enim dactus est quae Deus uoluit esse tamquam primordia catulorum, quorum parentes in bestialem uitam mortemque deiecerat; sicut enim scriptum est: Homo in honore cum esset, non intellexit; conparatus est pecoribus non intellegentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qđẽ hoĩes ita fuisse in stitutos ut si ñ peccassent nullũ mortis eaperirent᷑ genꝰ ẜ cosdẽ pͥmos peccatores ita
quã qđ ipsi fuerant nasceret : & magnitudine culpe qͥppe illius: naturã dãnatio muraũ inpeius ut qa pena¬
lit pcessit in peccantib hõib pͥmis &iã natalit̃ seq̃ret᷑ innascentib eẽt̃is: Neꝙ eñ ita hõ ex hoie : sic̃ hõ erpuluere:
puluis nãꝙ hõi fuciendo materies fuit: hõ aũ hõi gignendo parens: ꝓ ind qđ ẽ t̃ra. ñ hocẽ caro quãuis ent̾ra
ret : cũ peccar& & puniret᷑: hoc genuit: Iuantũ qͥdẽ adtin&r ad peccati & mortis originẽ. N em̃ ad
in fantilẽ hebttudinẽ & infirmitatẽ animi & corporis quã uidemꝰ in paruulis. peccato ł pena ille re¬

Expanded text:
idem homines ita fuisse institutos, ut, si non peccassent, nullum mortis experirentur genus; sed eosdem primos peccatores ita idem homines ita fuisse institutos, ut, si non peccassent, nullum mortis experirentur genus; sed eosdem primos peccatores ita quam quod ipsi fuerant, nasceretur. Pro magnitudine quippe culpae illius naturam damnatio mutauit in peius, ut, quod poenaliter praecessit in peccantibus hominibus primis, etiam naturaliter sequeretur in nascentibus ceteris. Neque enim ita homo ex homine, sicut homo ex puluere. Puluis namque homini faciendo materies fuit, homo. autem homini gignendo parens. Proinde quod est terra, non hoc est caro, quamuis ex terra retur, sed cum peccaret et puniretur, hoc genuit, quantum quidem adtinet ad peccati et mortis originem. Non enim ad infantilem hebetudinem et infirmitatem animi et corporis, quam uidemus in paruulis, peccato uel poena ille re
Abbreviated transcription (Latin):
psia mortus base do deserentẽ quantulacũq ꝓpria uita erqua & imortales s̃ : n desifente cferre:
Nerũ indã natiõe nouissana quãus hõ sentire ñ desinat : tam̃ qr sens ipse rec uoluptate suauis dec qͥeto
salubris .. dolore penalis ẽ. ñ ĩ merito mors ẽ potiꝰ appellata quã uito: Ido aũ sedar e& postulã pͥma ẽ¬
dici potẽ qđ bonis bona sit malis mala: Seđã uͦ sine dubio sic̃ nulloꝵ bonoꝵ ẽ: ita nulli bona Iñ aut̃¬
dissimulanda nascit᷑ qͣstio : utrã reuera mors qua separant᷑ anima & corpꝰ bonis sit bona qͥa sicta est
qͥmꝰ̃ pot̾ it obtineri. qđ &ĩã sib ipsa sit pena peccati : hãc enĩ pͥmi hoĩes nisi peccassent: ꝑpessi utiq non
fussent: q̃ pactogͥ bona eẽ possit bonis q̃ ac ciđẽ ñ poss& nisi malis Syrurs̃ si ñ nisi malis poste accidẽ.
n debe bonis bona ẽe s. nulla: Cur em̃ cẽt ulla pena iqͥb ñ eent ulla pumenda: Iuappt̃ sutenlu c̃ pͥmos

Expanded text:
ia vita, ex qua et immortales sunt, non desistente, conferre. Verum in damnatione novissima quamvis homo sentire non desinat, tamen quia sensus ipse nec voluptate suavis, nec quiete salubris, sed dolore poenalis est, non immerito mors est potius appellata quam vita. Ideo autem secunda, quia post illam primam edici potest, quod bonis bona sit, malis mala. Secunda vero sine dubio, sicut nullorum bonorum est, ita nulli bona. dissimulanda nascitur quaestio, utrum re uera mors, qua separantur anima et corpus, bonis sit bona; quia si ita est, quo modo poterit obtineri, quod etiam ipsa sit poena peccati? Hanc enim primi homines, nisi peccauissent, perpessi utique non fuissent. Quo pacto igitur bona esse possit bonis, quae accidere non posset nisi malis? Et rursus si non nisi malis posset accidere, non deberet bonis bona esse, sed nulla. Quur enim esset ulla poena in quibus non essent ulla punienda? Quapropter fatendum est primos
Abbreviated transcription (Latin):
aninã ꝑdẽ ingehennã : Qđ õ antẽ fiat quã cũ an una corpori sic fuerit copulata ut nulla dirẽptione
separent᷑ mirũ uidi potẽ. qm̃ corpꝰ ea mort  lcat᷑ oecidi : quan anima deserit᷑ ẜ animatũ sentiensq crcciat᷑
nã inilla rena ultima ac sepit̃na. de qua suo loco diligentius disserendũ ẽ recte mors animȩ dr̃ qr non
uiuat erdõ Mors aũ corporis qͦnã mͦ. cũ uiuat ex anima: ñ eni alit̃ potẽ ipsa corporalia q̃ post resurrectio¬
nẽ futura s̃ sentire torñta An q utta quoliscũq aliqđ bonũ ẽ. dolor aũ malũ: iđo nec niuere corpꝰ di¬
cend ã ẽ uenqͦ anima ñuiuendi causa ẽ s dolendi: Uiuit itaq anima ex do: cũ uiuit bene. ñ eni potest
bone uuere : nisido inse opante qđ bonũ ẽ: uiuit aũ corpꝰ eranima : cũ anima uiuit in corpore. seu

Expanded text:
animam perdere in gehennam. Quod cum ante non fiat, quam cum anima corpori sic fuerit copulata, ut nulla diremtione separentur: mirum uideri potest quo modo corpus ea morte dicatur occidi, qua non anima deseritur, sed animatum sentiensque cruciatur. Nam in illa ultima poena ac sempiterna, de qua suo loco diligentius disserendum est, recte mors animae dicitur, quia non uiuit ex Deo; mors autem corporis quonam modo, cum uiuat ex anima? Non enim aliter potest ipsa corporalia, quae post resurrectionem futura sunt, sentire tormenta. An quia uita qualiscumque aliquod bonum est, dolor autem malum, ideo nec uiuere corpus dicendum est, in quo anima non uiuendi causa est, sed dolendi? Viuit itaque anima ex Deo, cum uiuit bene; non enim potest bene uiuere nisi Deo in se operante quod bonum est; uiuit autem corpus ex anima, cum anima uiu
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ quđ de dno p̃ sũpsit abrahã. nã phatao rer egypti qͥ eã sibi ux orẽ acceꝑat grauit afflitꝰ marito
ed didit Ubi absit ut cred amꝰ alieno c̃cubitu fuisse pollutã: Quia multo ẽ credibilius hoc phara onem
facere afflictiõib magnis ñ fuisse ꝑmissu sReũso gͥ abrahã exegẏpto inlocũ uñ uenerat. tẽ lotd fr̃is filius
ab illo int̾rã sod omoꝵ salua caritate discessit: Diuites qͥppe facti erant pastoresq multos pecorũ habere
ceꝑant qͥb int̾se ritantib: eo mͦ familiarũ suaꝵ pugnacẽ discordiã uit auer̃: Pot̾at qͥppe hinc ut s̃ huma¬
na &iã int̃ipsos aliqua rixa c̃surgere : ꝓinđ hoc malũ p̃cauentis abrahȩ ũba ista s̃ ad loth ñ sit ria
int̃ me &te . & int̃pastores meos & int̃ pastores tuos. qr hoies fr̃s nos sumꝰ Nonne ecce tota t̾ra ante te

Expanded text:
Domino praesumpsit Abraham. Nam Pharao rex Aegypti, qui eam sibi uxorem acceperat, graviter afflictus marito reddidit . Ubi absit ut credamus, alieno concubitu fuisse pollutam: quia multo est credibilius, hoc Pharaonem facere afflictionibus magnis non fuisse permissum. CAPUT Xab illo in terram Sodomorum salua caritate discessit. Diuites quippe facti erant pastoresque multos pecorum habere coeperant, quibus inter se rixantibus eo modo familiarum suarum pugnacem discordiam uitauerunt. Poterat quippe hinc, ut sunt humana, etiam inter ipsos aliqua rixa consurgere. Proinde hoc malum praecauentis Abrahae uerba ista sunt ad Loth: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et inter pastores tuos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis nom aptissimũ ẽ. id est c̃fusio. Ibi iã ninꝰ regnabat pꝰ mortẽ patris sui beli qͥ pͥmꝰ illic regnauerat
seraginta qͥnq: annos. filius uͦ eiꝰ ninꝰ qͥ defuncto patri successit in regnũ qͥnquaginta duos regnauit
annos. & habebat in regno quadraginta tres quandonatꝰ ẽ abrahã qͥerat annꝰ cireit᷑ millesim du¬
centesimꝰ ante c̃ditã roma ueluti alterã in oeridente babyloniã sE gress gͦ abrahã de charta

Expanded text:
ciuitatis nomen aptissimum est, id est confusio. Ibi iam Ninus regnabat post mortem patris sui Beli, qui primus illic regnauerat ciuitatis nomen aptissimum est, id est confusio. Ibi iam Ninus regnabat post mortem patris sui Beli, qui primus illic regnauerat sexaginta quinque annos. Filius uero eius Ninus, qui defuncto patri successit in regnum, quinquaginta duos regnauit annos, et habebat in regno quadraginta tres, quando natus est Abraham, qui erat annus circiter millensimus ducentensimus ante conditam Romam, ueluti alteram in occiden
Abbreviated transcription (Latin):
illã partẽ q̃ huiꝰ maioris asiȩ una ꝓuincia ẽ . s eã q̃ uniu̾sa asia nuncupat᷑. Quã qͥdã in altera duaꝵ pleriq
aũ uit̾tia totius orbis parte posuer̃ ut sint om̃s asia europa & africa qđ ñ equali diuisiõ e fecer̃. Namq
ista q̃ asia nuncupat᷑ ameridie ꝑorientẽ usq ad septentriõem ꝑuenit. Europa uͦ aseptentrione usq ad
oc cidentẽ. Atq inde a frica ab occidente usq ad meridiẽ. Uñ uident̃ orbẽ dimidiũ duȩ tenere : Euro¬
aquaꝵ t̃ras intluit & hoc mare magnũ nob̵ fac̃. Qua ꝓpt̃ si induas partes orbẽdiuidas oriemis & occi¬
ut ꝑ hibet᷑ exceptis: In assyria gͥ p̃ualuerat dñatꝰ ĩ piȩ ciuitatis. huiꝰ cap̃t erat babylonia cuiꝰ t̃rigenȩ

Expanded text:
illam partem quae huius maioris Asiae una prouincia est, sed eam quae uniuersa Asia nuncupatur, quam quidam in altera duarum, plerique illam partem quae huius maioris Asiae una prouincia est, sed eam quae uniuersa Asia nuncupatur, quam quidam in altera duarum, plerique autem in tertia totius orbis parte posuerunt, ut sint omnes Asia, Europa et Africa; quod non aequali diuisione fecerunt. Namque ista, quae Asia nuncupatur, a meridie per orientem usque ad septentrionem peruenit; Europa uero a septentrione usque ad occidentem, adque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde uidentur orbem dimidium duae tenere, Euroaquarum terras interluit; et hoc mare magnum nobis facit. Quapropter si in duas partes orbem diuidas, Orientis et Occiut perhibetur, exceptis? In Assyria igitur praeualuerat dominatus inpiae ciuitatis; huius caput erat illa Babylon, cuius terrigenae
Abbreviated transcription (Latin):
patri nr̃o cũ eẽt in mesopothamiã priꝰ quã habitar& incharra: s intellegendũ ẽ qđ eodẽ auno facta suit
om̃a &idi ꝓmissio ante quã incharra habitar& abrahã. & incharra habitatio eiꝰ & inde ꝓfectio. ñ solũ quia
eusebius incronicis ahanno huiꝰ ꝓmissiõis c̃putat & ostendit pꝰ qua dringentos &xrx. annos entũ esse
de egypto quando lerdata ẽ. uerũ &ĩa qr id c̃memorat apłs paul tidẽ tẽpꝰ eminentia regna erant gen
tiũ in qͥb t̾rigenaꝵ ciuitas hocẽ societas hõiũ scđm hoĩem uiuentiũ sub dñatu angłoꝵ desertoꝵ insig¬
nus excellebat: Regna uidelic& tria sycionioꝵ. egyptioꝵ. assyrioꝵ: S assyrioꝵ multo erat potentius
atq sublimuis. Nã ret ille ninꝰ beli filius excepta india uniũsȩ asiȩ ppłos subiugauerat. Asiã nc̃ dica ñ

Expanded text:
Mesopotamia, priusquam habitaret in Charra? Sed intellegendum est, quod eodem anno facta sint Mesopotamia, priusquam habitaret in Charra? Sed intellegendum est, quod eodem anno facta sint omnia, et Dei promissio, antequam in Charra habitaret Abraham, et in Charra habitatio eius et inde profectio; non solum quia Eusebius in chronicis ab anno huius promissionis conputat et ostendit post quadringentos et triginta annos exitum esse de Aeg terrigenarum ciuitas, hoc est societas hominum secundum.. hominem uiuentium, sub dominatu angelorum desertorum insignius excellebat, regna uidelicet tria, Sicyoniorum, Aegyptiorum, Assyriorum. Sed Assyriorum multo erat potentius adque sublimius. Nam rex ille Ninus Beli filius excepta India uniuersae Asiae populos subiugauerat. Asiam nunc dico non
Abbreviated transcription (Latin):
& faciã te ingentẽ magnã : aliã uͦ longe p̾stantiorẽ ñ de carnalis: despͣali semine ꝑ qđ pat̃ ẽ ñ unius gentis
istahelitice s om̃ũi gentiũ q̃ fidei eiꝰ uestigia c̃sequunt᷑ qđ ꝓmitti cȩp̃ his ũbis & benedicent᷑ inte om̃s trib
tre. hanc ꝓmissio ẽm factã arbitrat᷑ eusebius septuagesimo qͥnto anno ȩtatis abrahȩ. tanꝗ mox ut facta ẽ
decharra exierit abrahã qm̃ scripturȩ cont᷑ dici ñ potẽ ubi legit᷑. abrahã erat qͥnq & septuaginta annorã
cũ enit eatharra .s si eo anno facta ẽ ista ꝓmissio iã utiq in charra cũ patre suo demorabat᷑ abrabã. Neq
enĩ inde enire poss& nisi priꝰ ibi habitassa: Nunꝗd ña gͦ cont᷑ dt̃ stepbano dicente. Nẽ głȩ apparuit abrahȩ¬

Expanded text:
et faciam te in gentem magnam. et faciam te in gentem magnam. uod promitti coepit his uerbis: Et benedicentur in te omnes tribus terrae. Hanc promissionem factam arbitratur Eusebius septuagensimo quinto anno aetatis Abrahae, tamquam mox ut facta est de Charra exierit Abraham; quoniam scripturae contradici non potest, ubi legitur: Abraham erat quinque et septuaginta annorum, cum exiit ex Charra. Sed si eo anno facta est ista promissio, iam utique in Charra cum patre suo demorabatur Abraham. Neque enim exire inde posset, nisi prius ibi habitasset. Numquidnam