comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meum. H̾enit enim clamor eoꝵ
ad me. Cumq aspexisset samu¬
hel saulem: dñs ait ei. Ecce uir
quem dixeram tibi. Iste dñabit᷑
populo meo. Accessit autem saul
ad samuhelem in medio porte:
et ait. Inlica oro mĩchi: ubi est
domus uidentis. Et respondit sa¬
muhel sauli licens. Ego sum ui¬
dens. Ascende ante me in exelsum
ut comelatis mecum hodie:
et climittam te mane. et omnia
que sunt in corde tuo indicabo
tibi. Et de asinis quas nudiust̾
cius ꝑclilisti ne sollicitus sis:
quia inuente sunt. Et cuius e¬
runt optima queq isrl: Non¬
ne tibi et omni domui patͥs tinc
Respondens autem saul ait. Nũ¬
quid ñ filius iemini ego sum de
minima tribu isrl̃. et cognatio
mea nouissima inter omnes fa¬
milias de tribu beniamin. Qua¬
re ergo locutus es michi sermo¬
nem istum : Assumens itaq sa¬
nuhel saulem et puerum eius.
introduxit eos intridiuium: et
delit eis locum in capite eorũ
qui fuerant inuitati. Erant enĩ
quasi triginta uiri. Dixitq sa

Expanded text:
meum, venit enim clamor eorum ad me. Cumque aspexisset Samuel Saulem, Dominus ait ei: Ecce vir quem dixeram tibi, iste dominabitur populo meo. Accessit autem Saul ad Samuelem in medio portae, et ait: Indica, oro, mihi, ubi est domus Videntis. Et respondit Samuel Sauli dicens: Ego sum Videns: ascende ante me in excelsum: ut comedatis mecum hodie, et dimittam te mane et omnia quae sunt in corde tuo indicabo tibi et de asinis quas perdidisti nudius tertius ne sollicitus sis quia inventae sunt et cuius erunt optima quaeque Israhel nonne tibi et omni domui patris tui respondens autem Saul ait numquid non filius Iemini ego sum de minima tribu Israhel et cognatio mea novissima inter omnes familias de tribu Beniamin quare ergo locutus es mihi sermonem istum adsumens itaque Samuhel Saulem et puerum eius introduxit eos in triclinium et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati erant enim qua
Abbreviated transcription (Latin):
mum tuam. ¶La¬
ppropinquauerunt autẽ
clies dauid:ut moreretur.
Precepitq salomoni filio suo
clicens. Ego ingredior uiam u¬
niu̾se t̾re. Confortare et esto uir.
et obserua custodias dñi deitui
ut ambules inuiis eius. et custo¬
cuas cerimonias eius et p̃cepta
eius et iudicia et testimonia sic̃
scriptum est in lege moysi: ut ĩ¬
telligas uniu̾sa que facis. et qͦ¬
cunq te u̾teris. ut confirmet do¬
minus sermones quos locutus
est de me clicens. Si custocdier̃t
filii tui uiam suam. et ambu¬
lauerint coram me in ueritate
in om̃i corde suo et in om̃i aui¬
ma sua: ñ auferetur tibi uir de
solio isrs. Tu quoq nosti que fe¬
cerit michi ioab filius saruie.
que fecerit duob principibus

Expanded text:
mum tuam adpropinquaverant autem dies David ut moreretur praecepitque Salomoni filio suo dicens ego ingredior viam universae terrae confortare et esto vir et observa custodias Domini Dei tui ut ambules in viis eius et custodias caerimonias eius et praecepta eius et iudicia et testimonia sicut scriptum est in lege Mosi ut intellegas universa quae facis et quocumque te verteris ut confirmet Dominus sermones suos quos locutus est de me dicens si custodierint filii tui viam suam et ambulaverint coram me in veritate in omni corde suo et in omni anima sua non auferetur tibi vir de solio Israhel tu quoque nosti quae fecerit mihi Ioab filius Sarviae quae fecerit duobus principibus
Abbreviated transcription (Latin):
bases posuit. et constituit decẽ
bases. quinq ad dexteram par¬
tem templi. et quinq adsini¬
stram.Mlare autem posuit ad
dexteram partem templi contra
hamulas. Et ꝑfecit omne opus
regis salomonis in templo do

Expanded text:
bases, posuit. Et constituit decem bases quinque ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram: mare autem posuit ad dexteram partem templi h. domhamulas, et perfecit omne opus regis Salomonis in templo
Abbreviated transcription (Latin):
ficatum erat templum nomini
dñi usq in die illo. Dilexit autẽ
salomon dñm ambulans in p̃¬
ceptis dauid patris sui: excepti
qd̃ in exelsis immolabat. et ac¬
cendebat thimiama. Abiit itaq
in gabaon: ut immolaret ibi.
Illud quippe erat excelsum ma¬
ximum. Mille hostias in holo¬
caustum obtulit salomon suꝑ
altare illud in gabaon. Apparu¬
it autem dñs salomoni ꝑsomni¬
um nocte clicens. Postula qd uis.
ut dem tibi. Et ait salomon. Tu
fecisti cum seruo tuo dauid pa¬
tre meo misccłiam magnam: si¬
cut ambulauit in conspectu tuo
in ueritate et iusticia et recto cor¬
de tecum. Custodisti ei miseri¬
cordiam tuam grandem: et de-¬
disti ei filium sedentem super
thionum eius sicut est hodie.
Et nunc clñe deus tu regnare fe¬
cisti seruum tuũ. prodauidpa¬
tre meo. Ego autem sum puer
paruus et ignorans egressum
et introitum meum: et seruus

Expanded text:
ficatum erat templum nomini ficatum erat templum nomini Domini usque in die illo dilexit autem Salomon Dominum ambulans in praeceptis David patris sui excepto quod in excelsis immolabat et accendebat thymiama abiit itaque in Gabaon ut immolaret ibi illud quippe erat excelsum maximum mille hostias in holocaustum obtulit Salomon super altare illud in Gabaon apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte dicens postula quod vis ut dem tibi et ait Salomon tu fecisti cum servo tuo David patre meo misericordiam magnam sicut ambulavit in conspectu tuo in veritate et iustitia et recto corde tecum custodisti ei misericordiam tuam grandem et dedisti ei filium sedentem super thronum eius sicut et hodie et nunc Domine Deus tu regnare fecisti servum tuum pro David patre meo ego autem sum puer parvus et ignorans egressum et introitum meum et servus
Abbreviated transcription (Latin):
dixitq illi. Nonne testificatus
sum tibi ꝑ dñm. et predixi tibi
quacunq die egressus fueris
huc et illuc scito de esse moritu¬
rum : Et respondisti michi. Bo¬
nus sermo quem audiui. Qua¬
re ergo ñ custodisti iusiurandũ
dñi. et p̃ceptum qd̃ p̃ceperam ti¬
bi : Dixitq rex ad semei. Tu no¬
sti omne malum cuius tibi cõ¬
scium est cor tuum: qd fecisti
dauid patri meo. Gerdidit do¬
minus malitiam tuam in ca¬
put tuum ⁊ et rex salomon be¬
nedictus: et thronus dauid erit
stabilis coram dño usq in sem¬
pit̾num. Iussit itaq rex banaie
filio ioiade. Qui aggressus. per¬
cussit eum: et mortuus ẽ. ¶
onfirmatum est igit᷑ regnũ
in manu salomonis: et af¬
finitate coniunctus est pharao¬
ni regi egypti. Accepit namq fi¬
lium eius et adduxit in ciuita¬
tem dauid: donec compleret e¬
clificans domum suam et do¬
mum dñi. et murum hierłm ꝑ
circuitum. Attamen populus im¬
molabat in excelsis. Non enĩedi¬

Expanded text:
dixitque illi: Nonne testificatus dixitque illi: Nonne testificatus sum tibi per Dominum, et praedixi tibi: Quacumque die egressus fueris huc et illuc, scito te esse moriturum? Et respondisti mihi: Bonus sermo, quem audivi. Quare ergo non custodisti jusjurandum Domini; et praeceptum quod praeceperam tibi? Dixitque rex ad Semei: Tu nosti omne malum, cujus tibi conscium est cor tuum, quod fecisti David patri meo: reddidit Dominus malitiam tuam in caput tuum. Et rex Salomon benedictus, et thronus David erit stabilis coram Domino usque in sempiternum. Jussit itaque rex Banaiae filio Joiadae: qui aggressus, percussit eum, et mortuus est. . Confirmatum est igitur regnum in manu Salomonis, et affinitate conjunctus est Pharaoni regi Aegypti: accepit namque filiam ejus, et adduxit in civitatem David, donec compleret aedificans domum suam, et domum Dcircuitum et tamen populus immolabat in excelsis non enim aedi
Abbreviated transcription (Latin):
naias filius ioiade: et aggressus
eum int̾fecit. Sepultusq est in
domo sua in deserto.Et cõstituit
rex banaiam filium ioiade ꝑ eo
suꝑ exercitum: et sadoch sacerdo¬
tem posuit pro abiathar. Misit
quoq rex et uocauit semei: cdixit¬
q ei. Edifica tibi domũ in hieru¬
salem et habita ibi: et ñ egredie¬
ris inde huc atq illuc. Quacun¬
q autem die egressus fueris et
transieris torrentem cedron: sci¬
to te int̾ficienclum. Sangus tu¬
us erit suꝑ caput tuum. Dixitq
semei regi. Gonus sermo. Sicut
locutus est dñs meus rex: sic fa¬
ciet seruus tuus. Habitauit ita¬
q semei in hierłmi. dieb multis.
Factum est autem post annos
tres: ut fugerent serui semei
ad achis filium maacha regem
geth. Nuntiatumq est semei ꝙ
serui cius essent in gech. Et sur¬
rexit semei et strauit asinũ su¬
requirendos seruos suos:⁊ad
cduxit eos de geth. Nuntiatum
est autem salomoni: qd̃ isset
semei in gech de hierłm et redis¬
set. Et mittens uocauit eum:

Expanded text:
naias filius Joiadae, et aggressus eum, interfecit sepultusque est in domo sua in deserto. Et constituit rex Banaiam filium Joiadae pro eo super exercitum, et Sadoc sacerdotem posuit pro Abiathar. Misit quoque rex, et vocavit Semei. Dixitque ei: Aedifica tibi domum in Hierusalem, et habita ibi: et non egredieris inde huc atque illuc. Quacumque autem die egressus fueris, et transieris torrentem Cedron, scito te interficiendum: sanguis tuus erit super caput tuum. Dixitque Semei regi: Bonus sermo: sicut locutus est dominus meus rex, sic faciet servus tuus. Habitavit itaque Semei in Hierusalem diebus multis. Factum est autem post annos tres, ut fugerent servi Semei ad Achis filium Maacha regem Geth: nunciatumque est Semei, quod servi ejus issent in Geth. Et surrexit Semei, et stravit asinum surequirendum servos suos, et adduxit eos de Geth. Nunciatum est autem regi Salomoni, quia isset Semei in Geth de Hierusalem, et rediisset. Et mittens vocavit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
cetus hierłm: decreuerunt ut
facerent phase mense secundo.
Non enim occurrerant facere ĩ
tempore suo: quia sacerdotes qͥ
possent sufficere scĩficati ñ fue¬
rant. et populus necdum con¬
gregatus fuerat in hierłm. Pla¬
cuitq sermo regi et om̃i multi¬
tuclini ⁊ et decreuerunt ut mit¬
terent nuntios in uniu̾sum is¬
rahel de bersabee usq dan: ut ue¬
nirent et facerent phase dño d̾o
isrł in hierłm. Multi enim ñ fe¬
cerant sicut lege prescriptũ est.

Expanded text:
coetus Hierusalem decreverunt ut coetus Hierusalem decreverunt ut facerent phase mense secundo non enim occurrerant facere in tempore suo quia sacerdotes qui possent sufficere sanctificati non fuerant et populus necdum congregatus erat in Hierusalem placuitque sermo regi et omni multitudini et decreverunt ut mitterent nuntios in universum Israhel de Bersabee usque Dan ut venirent et facerent phase Domino Deo Israhel in Hierusalem multi enim non fecerant sicut lege praescriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas et laudes in domo do¬
mini. Obtulit ergo uniu̾sa mł¬
titudo hostias et laudes et ho¬
locausta. mente deuota. Porro nu¬
merus holocaustoꝵ que obtu¬
lit multitudo: hic fuit. Tauros
septuaginta. arietes centũ. ag¬
nos ducentos. Scĩficauerunt¬
q dño boues sexcentos. et oues
tria milia. Sacerdotes uero pau¬
ci erant: nec poterant sufficere.
ut pelles hocaustoꝵ detraherẽt.
Unde et leuite fratres eoꝵ adiu¬
uerunt eos: donec impleretur
opus. et scificarentur antistitel
Leuite quippe faciliori ritu scĩfi¬
cantur quam sacerdotes. Eueĩt
igitur holocausta plurima: adi¬
pes pacificoꝵ. et libamina holo¬
caustoꝵ. Et completus est cultꝰ
domus dñi. Letatusq est eze¬
chias et om̃is ppłs: eo qd̃ mini¬
sterium dñi esset expletum. De¬
repente quippe hoc fieri placuit
Scripsitq epłas ad effraim et
manassen: ut uenirent in domũ
clñi in hierłm. et facerent phase
dño deo isrł. Inito ergo consilio
regis et principum et uniu̾si

Expanded text:
ictimas, et laudes in domo Domini. Obtulit ergo universa multitudo hostias, et laudes, et holocausta, mente devota. Porro numerus holocaustorum, quae obtulit multitudo, hic fuit, tauros septuaginta, arietes centum, agnos ducentos. Sanctificaveruntque Domino boves sexcentos, et oves tria millia. Sacerdotes vero pauci erant nec poterant sufficere ut pelles holocaustorum detraherent: unde et Levitae fratres eorum adjuverunt eos, donec impleretur opus, et sanctificarentur antistites: Levitae quippe faciliori ritu sanctificantur quam sacerdotes. Fuerunt ergo holocausta plurima, adipes pacificorum: et libamina holocaustorum: et completus est cultus domus Domini. Laetatusque est Ezechias, et omnis populus, eo quod ministerium Domini esset expletum, Derepente quippe hoc fieri placuerascripsitque epistolas ad Ephraim et Manassen, ut venirent ad domum Domini in Jerusalem, et facerent Phase Domino Deo Israel. Inito ergo consilregis et principum et universi
Abbreviated transcription (Latin):
enim menses in anno singuli
necessaria ministrabant. Et hec
nomina eoꝵ. Benhur: in mon¬
te effraim. Bendechar: in mac¬
ces et in salebim. et in bechsames.
et helon. Bethanan. benesed: in a¬
raboth. Ip̃ius erat soccho: et om¬
nis terra epher. Benabinadab:

Expanded text:
enim menses in anno, singuli necessaria ministrabant. Et haec nomina eorum: Benhur, in monte Ephraim. Bendecces et in Salebbim et in Bethsemes et Helon Bethanan Benesed in Araboth ipsius erat Soccho et omnis terra Epher Benabinadab
Abbreviated transcription (Latin):
cut iuraui tibi ꝑ dñm d̾m isrl
dicens. salomon filius tuus reg¬
nabit post me. et ip̃e sedebit suꝑ
solium meum pro me: sic faci¬
am hodie. Sũmissoq bethsabee
in t̾ram uultu: adorauit regem
dicens. Niuat dñs meus rex da

Expanded text:
cut juravi tibi per Dominum Deum Israel, dicens: Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit super solium meum pro me: sic faciam hodie. Summissoque Bethsabee in terram vultu, adoravit regem, dicens: Vivat Dominus meus rex Da
Abbreviated transcription (Latin):
lapides. Et fecit in hierłm diue¬
si generis machinas quas iu
turribr collocauit et angulis
muroꝵ: ut mitterent sagittas
et saxa grandia. Egressumq est
nomen eius procul: eo qd̃ auxa¬
liaretur ei dũs. et corroborasset
illum. Sed cum roboratus esset.
eleuatum est cor eius in interi¬
tum suũ: et neglexit dñm d̾m
suũ. Ingressusq templum diũ:
adolere uoluit incensum super
altare thimiamatis. Statimq¬
ingressus est post eum azarias
sacerdos. et cum eo sacerdotes do¬
mini octoginta uiri fortissimi:
restiteruntq regi atq dixerunt.
Non est tui officii oria. ut adole¬
as incensum dño: sed sacerdo¬
tum hoc est filioꝵ aaron qui con¬
secrati sunt ad huiuscemodi mi¬
nisterium. Egredere de sc̃ũario. ne
contempseris: quia ñ reputabi¬
tur tibi ingłam a domino deo.
Iratusq est oz ias: et tenens in
manu thuribulum ut adoleret
incensum. minabatur sacerdotib.
Statimq orta est lepra in fron¬

Expanded text:
lapides. Et fecit in Jerusalem divelapides. Et fecit in Jerusalem diversi generis machinas, quas in turribus collocavit, et in angulis murorum, ut mitterent sagittas et saxa grandia: egressumque est nomen ejus procul, eo quod auxiliaretur ei Dominus, et corroborasset illum. Sed cum roboratus esset, elevatum est cor ejus in interitum suum, et neglexit Dominum Deum suum: Ingressusque templum Domini, adolere voluit incensum super altare thymiamatis. Statimqingressus est post eum Azarias sacerdos, et cum eo sacerdotes Domini octoginta, viri fortissimi, restiterunt regi, atque dixerunt: Non est tui officii, Ozia, ut adoleas incensum Domino, sed sacerdotum, hoc est, filiorum Aaron, qui consecrati sunt ad hujusmodi ministerium. Egredere de sanctuario, ne contempseris: quia non reputabitur tibi in gloriam hoc a Domino Deo. Iratusque est Ozias; et tenens in manu thuribulum ut adoleret incensum, minabatur sacerdotibus; statimque orta est lepra in fron
Abbreviated transcription (Latin):
crebras uictorias. Edificauitq o¬
⁊ias turres in hierłm suꝑ portã
anguli. et suꝑ portam uallis. et
reliquas in eodem muri latere:
firmauitq eas. Extruxitq etiã
turres in soluudine. et effodit
cisternas plurimas: eo qd̃ habe¬
ret multa pecora. tam in campe¬
strib quam inheremi uastitate.
Hineas quoq habuit et uinito¬
res in montib et in carmelo: e¬
rat quippe homo agriculture
deditus. Fuit autem exercitus
bellatoꝵ eius qui ꝓcedebant ad
prelia sub manu iehihel scͥbe. ma¬
asieq doctoris: et sub manu a¬
nanie qui erat de clucib regis.
Om̃isq numerus principum
per familias uirorum fortium
duum milium sexcentoꝵ. et
sub eis uniu̾sus exercitus trecẽ¬
torum et septem milium quin¬
gentoꝵ qui erant apti ad bella:
et pro rege contra adu̾sarios di¬
micabant. Preparauit qͦ eis ori¬
as id est cuncto exercitui: clipe¬
os. et hastas. et galeas. et loricas.
arcusq. et fundas ad iaciendos

Expanded text:
crebras victorias aedificavitque Ocrebras victorias aedificavitque Ozias turres in Hierusalem super portam Anguli et super portam Vallis et refirmavitque eas. Exstruxit etiam turres in solitudine, et fodit cisternas plurimas, eo quod haberet multa pecora, tam in campestribus quam in eremi vastitate: Vineas quoque habuit, et vinitores in montibus, et in Carmelo: erat quippe homo agriculturae deditus. Fuit autem exercitus bellatorum ejus, qui procedebant ad praelia, sub manu Jeiel scribae, Masiaeque doctoris, et sub manu Ananiae, qui erat de ducibus regis. Omnisque numerus principum per familias virorum fortium, duorum millium sexcentorum. Et sub eis universus exercitus, trecentorum et septem millium quingentorum: qui erant apti ad bella, et pro rege contra adversarios dimicabant. Praeparavit quoque eis Ozias, id est, cuncto exercitui, clypeos, et hastas, et galeas, et loricas, arcusque et fundas ad jaciendos
Abbreviated transcription (Latin):
trib suis inciuitate dauid. ¶XE.I.¬
innis autem ppłs iuda fili¬
um eius oziam annorum
sedẽtim constituit regem: ꝑ pa¬
tre suo amasia. Ip̃e eclificauit ahi¬
lath: et restituit eam ditioni iude.
postquam dormiuit rex cum pa¬
tribus suis. Sedecim annoꝵ erat
orias cum regnare cepisset: et
quinquaginta duob annis re¬
gnauit in hierłm. Nomen matris
eius hiechelia de hicrłm. Fecitq ꝙ
erat rectum in oculis dñi iuxta
om̃ia que fecerat amasias pater
eius: et exquisiuit dñm in clieb
zacharie intelligentis et uidentis
d̾m. Cumq requireret d̾m: direxit
eum in om̃ib. Deniq egressus. ẽ
et pugnauit contra philistiim:
et destruxit murum gech et mu¬
rum iabnie murumq azoti. E¬
dificauit quoq oppida in azoto
et philistiim: et adiuuit eũ d̃s
contra philistiim et contra ara¬
bas qui habitabant ingurbaal
et contra ammonitas. Expende¬
bantq ammonite munera ozie.
Et diuulgatũ est nomen eius
usq ad introitum egypti: ꝓpt̾

Expanded text:
tribus suis in civitate David omnis autem populus Iuda filium eius Oziam annorum sedecim constituit regem pro patre suo Amasia ipse aedificavit Ahilath et restituit eam dicioni Iudae postquam dormivit rex cum patribus suis sedecim annorum erat Ozias cum regnare coepisset et quinquaginta duobus annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Hiechelia de Hierusalem fecitque quod erat rectum in oculis Domini iuxta omnia quae fecerat Amasias pater eius et exquisivit Deum in diebus Zacchariae intellegentis et videntis Deum cumque requireret Dominum direxit eum in omnibus denique egressus est et pugnavit contra Philisthim et destruxit murum Geth et murum Iabniae murumque Azoti aedificavit quoque oppida in Azoto et in Philisthim et adiuvit eum Deus contra Philisthim et contra Arabas qui habitabant in Gurbaal et contra Ammanitas pendebantque Ammanitae munera Oziae et divulgatum est nomen eius usque ad introitum Aegypti propter
Abbreviated transcription (Latin):
at uotum tuum. Cui respondens
rex ait. Nequaquam ut uis: sed
emam pretio ate. et ñ offerã do¬
mino deo meo holocausta grati¬
ita Enit ergo dauid aream ⁊ lo¬
ues. argenti siclis quinquagin¬
ta. Et eclificauit ibi dauid altare
dño. et obtulit holocausta et pa¬
cifica: et reppitiatus est dñs ter¬
re: et cohibita est plaga ab isrł.
t rex dauid senuẽrat.
habebatq etatis plu¬
rimos dies. Cumq
operiretur uestibus:¬
A non calefiebat. Dixerunt ergo ei
serui sui. Queramus dño nr̃o re¬
gi adolescentulam uirginem: et
stet coram rege. et foueat eum.
dormiatq in sinu suo. et calefa¬
ciat cdñm nr̃m regem. Quesieĩt
igitur adolescentulam speciosam
in om̃ib finib isrł: et inuener̃t
abisag sunamitem. et adduxer̃t
eam ad regem. Erat auten puel¬
la pulchra nimis. Bormiebatq
cum rege: et ministrabat ei. Ciex¬
uero ñ cognouit eam Adonias
autem filius aggith eleuabatur
dicens. Ego regnalo. Fecitq sibi

Expanded text:
at votum tuum. Qui respondens at votum tuum. Qui respondens rex, ait: Nequaquam, ut vis, sed emam pretio a te, et non offeram Domino Deo meo holocausta gratuita. Emit ergo David aream, et boves, argenti siclis quinquaginta, et aedificavit ibi David altare Domino, et obtulit holocausta et pacifica: et repropitiatus est Dominus terrae, et cohibita est plaga ab Israel. avid senuerat, habebatque aetatis plurimos dies: cumque operiretur vestibus, non calefiebat. Dixerunt ergo ei servi sui: Quaeramus domino nostro regi adolescentulam virginem, et stet coram rege, et foveat eum, dormiatque in sinu suo, et calefaciat dominum nostrum regem. Quaesierunt igitur adolescentulam speciosam in omnibus finibus Israel, et inAbisag Sunamitem, et adduxerunt eam ad regem. Erat autem puella pulchra nimis, dormiebatque cum rege, et ministrabat ei . Evero non cognovit eam Adonias autem filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi
Abbreviated transcription (Latin):
meridiem iuda in bersabee. Et lu¬
strata uniu̾sa t̾ra: affuerunt pͦ
nouem menses et uiginti dies in
hierłm. Dedit ergo ioab numeꝵ
descriptionis ppłi regi: et inuen¬
ta sunt de isrł octingenta milia
uiroꝵ fortium qui elucerent gla¬
dium. et de iuda quingenta mili¬
a pugnatoꝵ. Percussit autem cor
dauid eum: postquam numera¬
tus est ppls.Et clixit dauid ad do¬
minum. Peccaui ualde in hoc fa¬
cto.Sed precor clñe ut transferas
iniquitatem serui tui: quia stul¬
te egi nimis. Surrexit itaq dauid
mane: et sermo dñi factus est
ad gad propheten et uidentem
dauid dicens. Uade et loquere ad
dauid. Hec dicit dñs. Trium ti¬
bi datur optio. Elige unum qd̃
uolueris exhis: ut faciam tibi.
Cumq uenisset gad ad dauid:
nuntiauit ei dicens. Aut septem
annis ueniet tibi fames in terra
tua ⁊ aut trib mensib fugies ad¬
u̾sarios tuos. et illi te ꝑsequent᷑
aut certe trib cliebz erit pestilen¬
tia in terra tua. Nunc ergo delibera:
et uide quem respondeam ei qui

Expanded text:
meridiem Iuda in Bersabee et lustrata universa terra adfuerunt post novem menses et viginti dies in Hierusalem dedit ergo Ioab numerum descriptionis populi regi et inventa sunt de Israhel octingenta milia virorum fortium qui educerent gladium et de Iuda quingenta milia pugnatorum percussit autem cor David eum postquam numeratus est populus et dixit David ad Dominum peccavi valde in hoc facto sed precor Domine ut transferas iniquitatem servi tui quia stulte egi nimis surrexit itaque David mane et sermo Domini factus est ad Gad propheten et videntem David dicens vade et loquere ad David haec dicit Dominus trium tibi datur optio elige unum quod volueris ex his ut facCumque venisset Gad ad David, nuntiavit ei, dicens: Aut septem annis veniet tibi fames in terra tua, aut tribus mensibus fugies adversarios tuos, et illi te persequentur: aut certe tribus diebus erit pestilentia in terra tua: Nunc ergo delibera, et vide quem respondeam ei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et instaurare sartatecta domus.
Et tulit ioiada pontifex gazophi¬
latium unum: aꝑuitq foramẽ
desuꝑ. et posuit illud iuxta alta¬
re ad dexteram ingredientiũ do-¬
mum dñi. Mittebantq in eo sa¬
cerdotes qui custodiebant ostia:
omnẽ pecuniam que deferebatꝰ᷑
ad templum dñi. Cumq uide¬
rent nimiam pecuniam esse in
gazophilatio: ascendebat scri¬
ba regis et pontifex. Effundebãt¬
q et numerabant pecuniã que
inueniebatur in domo clñi: et
dabant eam iuxta numerum
atq mensuram in manu eorũ
qui preerant cementariis domꝰ
dñi. Qui impendebant eam in
fabris lignoꝵ et in cementariis
his qui oꝑabantur in domo do¬
mini. et sartatecta faciebant. et
inhis qui cedebant saxa. et ut
emerent ligna et lapides qui ex¬
cidebantur: ita ut impleretur

Expanded text:
et instaurare sarta tecta domus et tulit Ioiada pontifex gazofilacium unum aperuitque foramen desuper et posuit illud iuxta altare ad dexteram ingredientium domum Domini mittebantque in eo sacerdotes qui custodiebant ostia omnem pecuniam quae deferebatur ad templum Domini cumque viderent nimiam pecuniam esse in gazofilacio ascendebat scriba regis et pontifex effundebantque et numerabant pecuniam quae inveniebatur in domo Domini et dabant eam iuxta numerum atque mensuram in manu eorum qui praeerant cementariis domus Domini qui inpendebant eam in fabris lignorum et in cementariis his qui operabantur in domo Domini et sarta tecta faciebant et in his qui caedebant saxa et ut emerent ligna et lapides qui excidebantur ita ut impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
runt pactum dñi filii isrl̃. Al¬
taria tua destruxerunt: et pro¬
phetas tuos occiderunt gladio.
Et derelictus sum ego solus: et
querunt aĩam meam ut aufe¬

Expanded text:
runt pactum Domini filii Israel. Altaria tua destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio, et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut aufe
Abbreviated transcription (Latin):
Porro filii gomer: aschenez et
cechthim et dodanim. Filii chã:
chus. et mesraim. phuth. et cha¬
naan. Filii autem chus: saba.
et euila. sabatha. et rechema.
et sabathaca. Porro filii reche

Expanded text:
 Filii Gomer, Aschenez, et Cetthim et Dodanim filii Ham Chus et Mesraim Phut et Chanaan filii autem Chus Saba et Evila Sabatha et Rechma et Sabathaca porro filii Rech
Abbreviated transcription (Latin):
tramitem dirigunt inter mon¬
tuosa: et erant custodientes ea
tota die et nocte. Porro holofer¬
nes dum circuiuit repperit
repperit qd̃ fons qui influebat
aqueductum illorum a par-¬
te australi extra ciuitatem di¬
rigeret: incidiq precepit aque
ductum eorũ. Erant tamen ñ
longe a muris fontes: ex qui

Expanded text:
tramitem dirigunt inter montosa  Al. montramitem dirigunt inter montosa  Al. montuosa, et erant custodientes ea tota die ac nocte. Porro Holofernes, dum circuit per gyrum, reperit quod fons, qui influebat, aquae ductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret: et incidi praecepit aquae ductum illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus presbiteris simul. expleto
ieiunio refecerunt. Postea ue¬
ro conuocatus omnis populꝰ.
per totam noctem intra eccle¬
siam orauerunt: petentes au¬
xilium a deo israhel. ¶Un
olofernes autem altera d¬
e precepit exercitib suis:
ut ascenderent contra bethuliã
Erant autem pedites bellato¬
rum centum uiginti milia. et
equites uiginti duo milia: p̃¬
ter p̃parationes uiroꝵ illorum
quos occupauerat captiuitas.
et adducti fuerant de ꝓuinciis
et urbibus uniu̾se iuuentutis.
pugnam contra filios isrł: et
uenerunt per crepidinem mõ¬
tis usque ad apicem qui respi-
cit dothaim: a loco qui clici¬
tur belma usq ad chelmo qͥ est
contra hesdrelon. Filii auttem is¬
rahel ut uiderunt multitudinẽ
illoꝵ prostrauerunt se suꝑ ter¬
ram. mittentes cinerem suꝑ ca¬
pita sua: unanimes orantes ur
deus isrł miscd̾iam suam ostẽ¬
deret suꝑ ppłm suũ. Et assumẽ¬
tes arma sua bellica. sederunt
per loca que angusti itineris

Expanded text:
bus presbyteris, simul expleto bus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus est omnis populus, et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxilium a Deo Israel.  Cap. VII. Holofernes autem altera die praecepit exercitibus suis, ut ascenderent contra Bethuliam. Erant autem pedites bellatorum centum viginti millia, et equites viginti duo millia, praeter praeparationes virorum illorum, quos occupaverat captivitas, et abducti fuerant de provinciis et urbibus universae juventutis. pugnam contra filios Israel, et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Bolma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad angusti itineris
Abbreviated transcription (Latin):
admodum ipse holofernes ira¬
tus iusserit eum isrłitis hac de
causa tradi: ut dum uinceret
filios iscł. tunc etiam ipsum
us celi defensor eorum est. Cũq
nis ppłs cecidit in faciem ado¬
rantes dñm: et communi la¬
mentatione et fletu unanimes
preces suas clño effuderunt cli-¬
centes. Dñe deus celi et t̾re in
tuere suꝑbiam illoꝵ et respice
ad nostram humilitatem. ⁊ fa¬
ciem scõrum tuoꝵ attende ⁊ o¬
stende quia ñ derelinqͥs p̃sumen¬
tes de te. ⁊ presumentes de se ⁊ de
sua uirtute gloriantes humi¬
lias. Finito itaq fletu. et ꝑto
completa: consolati sunt achi¬
or dicentes. Deus patrum nr̃o¬
rum tuius tu uirtutem precli¬
casti. ipse tibi hanc dabit uicis¬
situdinem: ut eoꝵ magis tu
interitum uideas. Cum uero
dñs d̃s noster dederit hanc lib̾¬
tatem seruis suis. sit et tecum
deus in medio nostri: sicut pla¬
to consilio suscepit eum in do¬
mum suam. et fecit cenam
magnam. Et uocatis omni¬

Expanded text:
admodum ipse Holofernes iraadmodum ipse Holofernes iratus jusserit eum Israelitis hac de causa tradi: ut, dum vicerit filios Israel, tunc et ipsum us coeli defensor eorum est. Cumquenis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad nostram humilitatem, et faciem sanctorum tuorum attende, et ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per completa, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut plato consilio, suscepit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omni
Abbreviated transcription (Latin):
ut comprehenderent achior.
et ducerent eum in bechuliam.
et traderent eum in manu fi¬
liorum isrł. Et accipientes eum
serui holofernis: profecti sũt
per campestria. Sed cum ap¬
propinquassent ad montana:
exierunt contra eos fundibala¬
rii. Illi autem diuertentes a la¬
tere montis. ligauerunt achi-¬
or ad arborem manib et pecli¬
bus: et sic uinctum de restibus
dimiserunt eum. et reu̾si sunt
ad dñm suũ. Porro filii isrł de¬
scendentes de bethulia: uener̃t
ad eum. Quem soluentes duxe¬
runt ad bethuliam: atq in me¬
clio populi illum statuentes. ꝑ¬
cunctati sunt quid rerum esset
qd illum uinctum assyrii reli¬
quissent. Incuebus illis erant
illic principes. orias filius mi¬
cha de tribu symeon. et charmi
qui et gothoniel. In medio ita¬
q semiorum et in conspectu oĩ¬
um. achior dixit om̃ia que lo¬
cutus ipse fuerat ab holoferne
interrogatus: ⁊ qualiter ppłs
holofernis uoluisset ꝓpter hoc
uerbum int̾ficere eum. et quẽ¬

Expanded text:
ut comprehenderent Achior, ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus: qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autem cum ces¬
sassent loqui: indignat
holofernes uehementer dixit
ad achior. Qm̃ ꝑphetasti nobil
dicens qd̾ gens isrł defendatur
a deo suo: ut ostendam t̾ quia
non est d̾s nisi nabuchodono¬
sor. cum ꝑcusserimus eos om̃s
sicut hominẽ unum. tunc et
ipse cum illis assyrioꝵ gladi¬
o interibis. et omnis urł̃ te¬
cum ꝑditione disperiet: et pro¬
babis qm̃ nabuchodonosor do¬
minus sit uniu̾se terre. Tuncq
glaclius militie mee transiet
per latera tua:⁊ confixus cades
inter uulneratos isrł. et non
respirabis ultra. donec extermi¬
neris cum illis. Porro autem
si prophetiam tuam ueram ex¬
istimas. ñ concidat uultus tu¬
us. et pallor qui faciem tuam
obtinuit abscedat a te: si uer¬
ba mea hec putas impleri nõ
posse. Nt autem noueris qui¬
a simul cum illis hec experie¬
ris. ecce ex hac hora illoꝵ ppło
sociaberis: ut dum clignas me¬
i glacuii penas exceperint. ipse
simul ultioni subiaceas. Tũc ho¬
lofernes precepit seruis suis:

Expanded text:
actum est autem cum cessassent loqui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, qui faciem tuam obtinet  Al. obtinuit, abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis
Abbreviated transcription (Latin):
Da populo ut comedat. Respon¬
ditq ei minister eius. Quantũ
est hoc ut apponam coram cen¬
tum uiris: Eursum ille da ate
populo ut comedat. Hec enim di¬
cit dñs. Comedent. et suꝑerit. Po¬
suit itaq coram eis. Qui come¬
derunt: et suꝑfuit iuxta uer¬
bum domini.

Expanded text:
da populo ut comedat responda populo ut comedat responditque ei minister eius quantum est hoc ut adponam coram centum viris rursum ille da ait populo ut comedat haec enim dicit Dominus comedent et supererit posuit itaque coram eis qui comederunt et superfuit iuxta verbum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
terram. Tulitq filium suum:
et egressa est. Et helyseus reu̾sus
est in galgala.Erat autẽ fames
in terra: et filii ꝓpħarum habi¬
tabant coram ẽo. Dixitq uni de
pueris suis. Pone ollam gran¬
dem: et coque pulmentũ filiis
prophetarum. Et egressus est u¬
nus in agrum: ut colligeret her
bas agrestes.Inuenitq quasi
uitem siluestrem: et collegit ex
ea quasi coloquintilas agri
Et impleuit pallium suũ: et
reu̾sus conciclit in ollam pul¬
menti. Nesciebat enim quides¬
set. Infuderunt ergo sociis ut
comederent. Cumq gustassent
de coctione: exclamauerunt cli¬
centes. Mors in olla uir dei. Et
non potuerunt comedere. At il¬
le afferte inquit farinam. Et
misit in ollam: et ait. Infunde
turbe: ut comedant. Et ñ fuit
amplius quicquam amaritu¬
dinis in olla. Hir autem quidã
uenit de balsalisa: deferens uiro.
dei panes primitiarũ. et uigin¬
ti panes ordeacios et frumentũ
nouũ. in pera sua. At ille cdixit.

Expanded text:
terram, tulitque filium suum, terram, tulitque filium suum, et egressa est, et Elisaeus reversus est in Galgala. Erat autem fames in terra, et filii prophetarum habitabant coram eo. Dixitque uni de pueris suis : Pone ollam grandem, et coque pulmentum filiis prophetarum. Et egressus est unus in agrum, ut collbas agrestes invenitque quasi vitem silvestrem et collegit ex ea colocyntidas agri et implevit pallium suum et reversus concidit in ollam pulmenti nesciebat enim quid esset infuderunt ergo sociis ut comederent cumque gustassent de coctione exclamaverunt dicentes mors in olla vir Dei et non potuerunt comedere at ille adferte inquit farinam et misit in ollam et ait infunde turbae et comedat et non fuit amplius quicquam amaritudinis in olla vir autem quidam venit de Balsalisa deferens viro Dei panes primitiarum et viginti panes hordiacios et frumentum novum in pera sua at ille dixit
Abbreviated transcription (Latin):
em pueri. Porro mater pueri ait.
hiuit dñs et uiuit anima tua:
non climittam te. Surrexit ergo:
et secutus est eam. Giezi autem
precesserat eos: et posuerat bacu¬
lum suꝑ faciem pueri. et ñ erat
uox neq sensus.Gieu̾susq est ĩ
occursum eius: et nuntiauit ei
dicens. Non surrexit puer. Ing̾s¬
sus est ergo helyseus domum:
et ecce puer mortuus iacebat
in lectulo eius. Ingressusq clau¬
sit ostium suꝑ se et suꝑ puerũ:
et orauit ad dñm. Et ascendit
et incubuit suꝑ puerum: posu¬
itq os suũ suꝑos eius. et ocłos
suos suꝑ oculos eius. et manus
suas super manus eius. Et ĩcur¬
uauit se suꝑ eum: et calefacta ẽ
caro pueri. At ille reu̾sus deam¬
bulauit in domo semel huc at¬
q illuc: et ascendit et incubuit
suꝑ eum. Et oscitauit puer septi¬
es: aꝑuitq oculos. At ille uoca¬
uit gieri: et dixit ei. Noca suna¬
miten hanc.Que uocata ingres¬
sa est ad eum. Qui ait. Tolle fili¬
um tuum. Henit illa. et corruit
ad pedes eius: et adorauit suꝑ

Expanded text:
eri porro mater pueri ait vivit Dominus et vivit anima tua non dimittam te surrexit ergo et secutus est eam Giezi autem praecesserat eos et posuerat baculum super faciem pueri et non erat vox neque sensus reversusque est in occursum eius et nuntiavit ei dicens non surrexit puer ingressus est ergo Heliseus domum et ecce puer mortuus iacebat in lectulo eius ingressusque clusit ostium super se et puerum et oravit ad Dominum et ascendit et incubuit super puerum posuitque os suum super os eius et oculos suos super oculos eius et manus suas super manus eius et incurvavit se super eum et calefacta est caro pueri at ille reversus deambulavit in domo semel huc et illuc et ascendit et insuper eum, et oscitavit puer septies, aperuitque oculos. At ille vocavit Giezi, et dixit ei: Voca Sunamiten hanc. Quae vocata, ingressa est ad eum. Qui ait: Tolle filium tuum. Venit illa, et corruit ad pedes ejus, et adoravit super
Abbreviated transcription (Latin):
pretermisse sunt in suis locis. uił
perstricte leuiter: hic per quedã
uerborum compentlia explicent᷑.
Orationum itaq uestrarum ad¬
iutus auxilio misi librum beni¬
uolis placiturum: tamen inui¬
clis displiciturum esse non am¬
bigo. Optima enim queq ut ait
plinius. malunt conteminere
udere pleriq quam cliscere. Si
quis in hac int̾pretatione uolu¬
erit aliquid reprehendere. inter¬
roget hebreos ⁊⁊ suam conscienti¬
am. recolat. uideat ordinem tex¬
tumq sermonis: et tunc nr̃o
labort si potuerit detrahat. Hbi¬
cumq ergo astericos idest stellas
racliare in hoc uolumine uideri¬
tis: ibi sciaris de hebreo additũ
qd̃ in latinis codicib ñ habetur.
Ubi uero obelus transu̾sa scilicet
uirga preposita est: illic signifi¬
catur quid septuaginta interpre¬
tes addiderunt. uel ob decoris gra¬
tiam. uel ob spiritus sc̃i auctorita¬
tem. et in hebreis uoluminibus

Expanded text:
praetermissae sunt in suis locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et invidere plerique, quam discere. Si quis in hac interpretatione voluerit aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus, transversa scilicet virga ÷, praeposita est, illic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt. sed scriptoꝵ cul
tria noĩa subtractis e medio silla¬
bis in unum uocabulũ cogunt.
inluo uel tria uocabula diuidt̃.
Sed et ip̃e appellationes ñ homi¬
bes et regiones et saltus et ꝓ¬
uincias sonantꝰ et oblique sub
int̾pretatione et figura eoꝵ que¬
dam narrantur hystorie. de qui¬
bus in regnoꝵ libro dicitur. Nõ
ne hec scripta sunt in libro uer¬
borum dierum regum iuda: q̃
utiq in nostris codicib non ha¬
bentur. Hoc primum sciendum
qd̾ apud hebreos paralipomenõ
liber sit: et apud illos uocatur
Qui ꝓpter magnitudinẽ apud
nos cdiuisus est: qd̃ ñ nulli in
bruto etiam ciceronis lialogo
faciunt: ut eum intres partes
secent. cum unus a suo auctore
sit eclitus. Deinde etiam illud at¬
tendendum: qd̃ frequenter no¬
mina ñ uocabula hominũ sed
rerum ut clixi significantias
eruditio scripturarũ in hoc libͦ¬

Expanded text:
transtulerunt, sed scriptorum cutria nomina, subtractis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, suam, in duo, vel tria vocabula dividunt. Sed et ipsae appellationes, non homibes, et regiones, et saltus, et provincias sonant, et oblique sub interpretatione et figura eorum, quaedam narrantur historiae: de quibus in Regnorum libro dicitur, Nonne ecce haec scripta sunt in libro Verborum Dierum regum Juda? Quae utique in nostris codicibus non habentur. Hoc primum sciendum, quod apud Hebraeos, Paralipomenon liber unus sit: et apud illos, voceturqui propter magnitudinem, apud nos divisus est, quod nonnulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter nomina, non vocabula hominum, sed rerum, ut dixi, significantias eruditio Scripturarum in hoc lib
Abbreviated transcription (Latin):
artificib dñi mei dauid patris
tui. Triticum ergo et ordeum
et oleum et uinum que polli¬
citus es clñe mi: mitte seruis
tuis. Nos autem cedemus lig¬
na delybano quot necessaria
habueris. et applicabimus ea
ratib ꝑ mare in ioppe: tuum¬
autem erit transferre ea in hie¬
rusalem. Numerauit igitur sa¬
lomon om̃s uiros ꝓselitos qui
erant in terra israhel post clinu¬
merationẽ quam clinumerauit
dauid pater eius: et inuenti
sunt centum quinquaginta mi¬
lia et tria milia sexcenti. Fecitq
ex eis septuaginta milia qui hu

Expanded text:
artificibus domini mei David patris artificibus domini mei David patris tui triticum ergo et hordeum et oleum et vinum quae pollicitus es domine mi mitte servis tuis nos autem caedemus ligna de Libano quot necessaria habueris et adplicabimus ea ratibus per mare in Ioppe tuum erit transferre ea in Hierusalem numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos qui erant in terra Israhel post dinumerationem quam dinumeravit David pater eius et inventi sunt centum quinquaginta milia et tria milia sescenti fecitque ex eis septuaginta milia qui u
Abbreviated transcription (Latin):
re: magna est nimis et inclita.
Preterea operariis qui cesuri st̃
ligna seruis tuis dabo incibari¬
a. tritici choros uiginti milia. ⁊
ordei choros totidem: olei quoq
sata uiginti milia. Dixit autẽ
hiram rex tyri per litteras quas
miserat salomoni. Quia dile-¬
xit dñs ppłm suũ: iccirco te reg¬
nare fecit super eum. Et addidit
dicens. Beneclictus dñs deus is¬
rahel qui fecit celum et terram
qui dedit dauid regi filium sapi-¬
entem: et eruditum et sensatum
atq prudentem: ut edificaret do¬
mum dño. et palatium sibi. Mi¬
si ergo tibi uirum prudentem et
scientissimũ hiiram patrẽ me-¬
um filiũ mulieris de filiabus
dan: cuius pater tirius fuit. qui
nouerit operari in auro et ar-¬
gento. ere. ⁊ ferro. et marmore.
et lignis. in purpura quoq et
lacincto. et bysso. et coccino. et
qui sciat celare omnẽ sculptu¬
ram. et adinuenire prudenter
qd̃cunq in opere necessarium
est: cum artificib tuis ⁊ cum

Expanded text:
re magna est nimis et inclita re magna est nimis et inclita praeterea operariis qui caesuri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti milia et hordei choros totidem olei quoque sata viginti milia dixit autem Hiram rex Tyri per litteras quas miserat Salomoni quia dilexit Dominus populum suum idcirco te regnare fecit super eum et addidit dicens benedictus Dominus Deus Israhel qui fecit caelum et terram qui dedit David regi filium sapientem et eruditum et sensatum atque prudentem ut aedificaret domum Domino et palatium sibi misi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque et hyacintho et bysso et coccino et qui sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est cum artificibus tuis et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nam. et holocaustomata mane
et uespere. sabbatis quoq ⁊ ne¬
omeniis et sollemnitatibus do¬
mini dei nostri in sempit̾num:
que mandata sunt isrłi. Domꝰ
enim quam edificare cupio:
magna est. Magnus est enim
deus noster super omnes deos
Quis ergo poterit preualere. ut
edificet ei clignam domum: Si
celum et celi celorum capere e¬
um ñ queunt ⁊ quantus ego sũ
ut possim ei elificare domum:
Sed adhoc tantum: ut adolea¬
tur incensum coram illo. Mute
igitur michi uirum eruditum
qui nouerit operari in auro. et
argento. ere. et ferro. purpura.
coccino. et iacincto. et qui sciat
sculpere celaturam. cum his
artificib quos mecum habeo
in iudea et in hiersm: quos p̃¬
parauit dauid pater meus.Sed
et ligna cedrina mitte in ⁊ abre¬
thina et pinea de lybano.Scio e¬
enim qd̃ serui tui nouerint ce¬
dere ligna de lybano. Et erunt
serui mei cum seruis tuis: ut pa¬
rentur michi ligna plurima. Do¬
mus enim quam cupio eclifica¬

Expanded text:
nam, et ad holocautomata mane nam, et ad holocautomata mane et vespere, sabbatis quoque, et neomeniis et solemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum, quae mandata sunt Israeli. Domus autem, quam aedificare cupio, magna est: magnus est enim Deus noster super omnes deos. Quis ergo poterit praevalere, ut aedificet ei dignam domum? Si coelum et coeli coelorum capere cum non queunt: quantus ego sum, ut possim aedificare ei domum? Sed ad hoc tantum, ut adoleatur incensum coram illo. Mitte igitur mihi virum eruditum, qui noverit operari in auro, et argento, aere, ferro, purpura, coccino, et hyacintho, et qui sciat sculpere caelaturas, cum his artificibus, quos mecum habeo in Judaea et Jerusalem, quos praeparavit David pater meus. Sed et ligna cedrina mitte mihi, et arceuthina, et pinea, de Libano: scio enim quod servi tui noverint caedere ligna de Libano. Et erunt serrentur mihi ligna plurima domus enim quam cupio aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
et facti sunt ei mille quadrin¬
genti currus et cluodecim mi¬
lia equitum: et fecit eos esse
si lapides: et cedros quasi sico¬
moros que nascuntur in cam¬
pestrib multitudine magna.
Adduceb antur autem ert equi
de egypto et de choa. a negocia¬
torib regis: qui ibant et eme¬
bant precio quadrigam equo¬
rum sexcentis argenteis. et e¬
quum centum quinquagin¬
ta. Similiter de uniu̾sis reg¬
nis cetheoꝵ. et a regibus syrie:
dñi: et palatium sibi. Et nu¬
merauit septuaginta milia ui¬
rorum portantium humeris. et
octoginta milia qui cederent la¬
pides in montib: p̃positosq e¬
orum tria milia sexcentos. Mi¬
sit quoq ad hixram regem tyri
dicens. Sicut egisti cum patre
meo dauid et misisti ei ligna
cedrina ut eclificaret sibi domũ
in qua et habitauit: sic fac me¬
cum. ut edificem domũ nomini
dñi dei mei. et consetrem eam ad
adolendum incensum coram il¬
lo. et fumiganda aromata ⁊ ad
ꝓpositionem panum sempiter¬

Expanded text:
et facti sunt ei mille quadriet facti sunt ei mille quadrigenti currus, et duodecim millia equitum; et fecit eos esse salem quasi lapides, et cedros quasi sycomoros, quae nascuntur in campestribus multitudine magna. Adducebantur autem ei equi de Aegypto, et de Coa, a negotiatoribus regis, qui ibant: et coemebant pretio, quadrigam equorum sexcentis argenteis, et equum centum quinquaginta: Similiter de universis regnis Hetthaeorum, et a regibus Syriae,mum nomini Domini, et palatium sibi. Et numeravit septuaginta millia virorum portantium humeris, et octoginta millia qui caederent lapides in montibus, praepositosque eorum tria millia sexcentos. Misit quoque ad Huram regem Tyri, dicens: Sicut egisti cum David patre meo, et misisti ei ligna cedrina ut aedificaret sibi domum, in qua et habitavit: sic fac mecum, ut aedificem domum nomini Domini Dei mei, et consecrem eam ad adolendum incensum coram illo, et fumiganda aromata, et ad propositionem panum sempiter