comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾ant. Uñ fit. ut cũ se a ꝓxinis despici co¬
gnoscunti suaq dicta uitȩ audientiũ ñ ꝓdẽẽ.
abscundunt q̃ntȩ uirtutis sunt: ne si secretũ
cordis inutilit̾ sermo platus aꝑiat. ad inanem
m̃tes ñ appetens ex iurtutis suȩ patefactione
clarescere: ait: Si despectio ꝓpinquoꝵ t̾ruit me:
et ñ magis tacui nec egressus sũ ostiũ: Qui enĩ
ꝑ humilitatẽ solidus nequaq̃. despici tunuit:
dinẽ nimiã. ut cuiꝰ constantiȩ fuerit agnoscat᷑:
quia uidelicet nequaqͣ t̾ret ext̾ius numerus
hominũ. quẽ ñ deuastat uit̾uis turba uicioꝵ:
In hac etenĩ uita qui nulla ꝓsꝑa. appetit: nul¬
ia ꝓculdubio adũsa ꝑtimescit: Quȩ scilicet u̾ba
si ad intellectũ mysticũ trahunꝰ: in eis citius o¬
ꝑationẽ nr̃i redẽptoris inuenimꝰ: Ipse quippe ad
multitudinẽ nuniã ñ expauit: qui ꝑsecutoreᷤᷤ
suos cũ gladiis et fustib uenientes. una tantũ
responsione ꝑculit dicens: Ego sum: Ipsũ despec¬

Expanded text:
nt. Unde fit ut cum se a proximis despici cognoscunt, suaque dicta vitae audientium non prodesse, abscondant quantae virtutis sint, ne si secretum cordis inutiliter sermo prolatus aperiat, ad inanemmentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: Si despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Qui enim per humilitatdinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit, agnoscatur; quia videlicet nequaquam exterret exterius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. In hac etenim vita qui nulla prospera appetit, procul dubio adversa pertimescit. Quae scilicet verba, si ad intellectum mysticum trahperationem nostri Redemptoris invenimus. Ipse quippe ad multitudinem nimiam non expavit, qui persecutores suos cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione perculit, dicens: Ego sum . Ipsum despec
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ: Sic itaq sic ꝑfecti om̃s. qͣmius adhuc
aliquid turbulentũ de infirmitate carniꝰ
tolerent. iam tam̃ intͥnsecus tnquillissimo
secreto ꝑfruunt᷑ ꝑ contẽplationẽ m̃tis: ut
qͥcqͥd accidit ext̾ius. in nullo turbent᷑ uitiꝰ.
Uñ beatus iobsecitatẽ sc̃ȩ m̃tis ostendens. pꝰͣ.
de se tot iurtutũ p̃dicam̃ta ꝓtulit: hoc qd̾

Expanded text:
Sic itaque sic perfecti omnes, quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent, jam tamen intrinsecus tranquillissimo secreto perfruuntur per contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo turbet interius. Unde beatus Job securitatem sanctae mentis ostendens, postquam de se tot virtutum praedicamenta protulit
Abbreviated transcription (Latin):
morib uociferari: Quib u̾bis arrogantes intͤ
sc̃am ȩccłam positos signat: Hi enĩ uelut in
extra iuuentes clamant: s quosdã intͤ sinum
scẽ eccłȩ qͣsi uicinos. ac iuxta positos increpant:
Sepe uͦ arrogantes eandẽ quã tenent arroganti¬
am se fugere ostendunt: et dũ sic cuncta agc̃
ut nullũ lateant. hȩc pͥuate sigłis quasi silent̃
narrant: quatuiꝰ ñ solum de sensu intelligen¬
tiȩ. s de ipso apud homines etiã arrogantiȩ con¬

Expanded text:
moribus vociferari. Quibus verbis arrogantes intra moribus vociferari. Quibus verbis arrogantes intra sanctam Ecclesiam positos signat. Hi enim velut in extra viventes clamant, sed quosdam intra sinum sanctae Ecclesiae quasi vicinos ac juxta positos increpant. Saepe vero arrogantes eamdem quam tenent arrogantiam se fugere ostendunt, et dum sic cuncta agunt ut nullum lateant, haec pravitatis singulis quasi latenter narrant, quatenus non solum de sensu intelligentiae, sed de ipso apud homines etiam arrogantiae con
Abbreviated transcription (Latin):
tia peiꝰ ruat: quoꝵ mala corriginꝰ alia eoꝵ bo¬
na nob̾ ante oculos reuocem. Quȩ et si om̃ino
nulla sunt. ad occulta dĩ uidicia recurramꝰ. qr
sicut nos nullis meritis hoc ipsũ bonũ qđ ha¬
bemꝰ accepimꝰ. ita illos quoq potest gr̃a suꝑuȩ
iuitutis infundere: ut excitati posteriꝰ etiam
ipsa possint bona quȩ nos ante accepimꝰ p̃uenire:
Quis enĩ crederet qđ ꝑ apłatus meritũ saulus la¬
pidatũ stepħm p̃cessur erat: qui in morte eius
lapidantiũ uestim̃ta seruabat. ħis gͦ pͥmũ cogitatiõib
humiliari cor debet: et tr̃ demũ delinquentiũ
iniquitas increpari: S hunc ut sepe dictũ ẽ
locutionis modũ. helu ignorare ostendit᷑: qui
in locutione sua elationis typo quasi potentia
cuiꝰdã auctoritatis inflat᷑ dicens. Audi gͥ iob
eloquia mea: et om̃s sermones meos ausculta¬
meis: In faucib uͦ loqui ẽ: silent̾ dicere. et ñ cla¬

Expanded text:
tia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum botia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius eipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat , qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos auscultam . » In faucibus vero loqui est silenter dicere, et non cla
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ etiã de dño scriptũ ẽ. Erat enĩ docens sic̃
potestatẽ habens: ñ sicut scribȩ et pharisei:
Singłarit̾ nãq ac pͥucipalit̾ solus ex potestate
bona locutus ẽ: quia ex infirmitate. mala nul¬
la cõmisit Ex diuinitatis quippe potentia
habuit: id qđ nob̃ ꝑ humanitatis suȩ inno¬
centiã ministrauit. Nosenĩ quia infirmi ho ui¬
mines sumꝰ. cũ de dõ hominib loquimͦ. debe¬
mnꝰ pͥmũ inemusse qđ sumꝰ: ut ex ꝓpͥa infir¬
mitate pensemꝰ quo docendi ordine infirmiꝰ
fr̃ib consulamꝰ. Considemꝰ gͥ quia aut tales
sumꝰ quales ñ nullos corrigimꝰ. aut tales ali¬
qͣndo fiumꝰ et si iam diuina gr̃ã oꝑante non
sumꝰ: ut tanto tẽꝑantiꝰ corde humili corriga¬
mꝰ qͣnto nosinetipsos uerus in his quos em̃¬
damꝰ agnoscimꝰ: Si aut̃ tales nec sumꝰ nec fu¬
imꝰ. quales adhuc illi sunt. quos em̃dare eura
mꝰ ne cor nr̃m forte suꝑbiat. & de ipsa iinocen¬

Expanded text:
t enim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei. Singulariter namque et principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus; ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare quos curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsũ patefacere qđ eleuant᷑ erubescunt:
atq auditis suis p̃coniis extollunt᷑: s tam̃ usq
ad elationis u̾ba ñ exeunt: et gaudere se in
talib ñ ostendunt: Uñ beatus iob quia no¬
uerat arrogantẽ se ñ solũ nullomͦ in u̾bis. s
etiã in cogitatione quoq tacita minime fiũ.

Expanded text:
hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. Unde beatus Job, quia noverat arrogantem se non solum nullo modo in verbis, sed etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
ro rectoris nr̃i modamine. etiã detractioni¬
b lacerari ꝑmittim᷑: ut cũ nos uor laudan¬
tis eleuat. lingua detrahentis humiliet:
quia et arbor sepe quȩ uniꝰ uenti impulsu
ua impellic̾. ut pene iam erui posse uideat᷑:
alt̾ius ediu̾so uenientis flatu erigit᷑ & quȩ
hac ex parte inflexionẽ ꝑtulit. ab alia ad sta¬
tũ redit Uñ et illa arbor alte radicata. quasi
int̾ adũsantes uentos fixa steterat: quȩ dice¬
bat: ꝑ głam. et ignobilitatẽ: ꝑ infamiã. et bo¬
nã famã: Sepe enĩ laus bene agentis aurib
insolent̾ admota. dũ foris sermonib ꝑstrepit:
intus qͣndã m̃ti ꝑtacitã elationis tẽpestatẽ
gignit: Fitq ut hoc qđ animꝰ de humanis fa¬
uorib gaudet. ñ facile ext̾ius ostendat: s ta¬
m̃ corruptionis uim. ñ tenuit̾ intꝰ sentiat E
sunt ñnulli quos ita laus inflat: tit usq ad
u̾ba elationis ꝑtrahat. Qdã uͦ ut p̃diximus.

Expanded text:
ro rectoris nostri moderamine etiam detractioniro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam vero, ut praediximus,
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑationẽ bonã. elationis peste corrũpit᷑:
quasi iam orta siccatur: Cũ aut̃ neq intel¬
ligentia. neq oꝑatio corrũpit. s excrescentẽ
magnitudinẽ dũ fauor laudantiũ sequit᷑.
atq ab statu suo bene oꝑãtis animã eũcit.
linguarũ uentos arbor ꝑtulit: et om̃e qđ
in ea robustũ creuerat. tẽpestas famȩ radici¬
tus euulsit Quo enĩ arbor altius ad suꝑiora
surrexit. eo ium uentoꝵ uehem̃tius sentit:
quia quo plus quisq in bona oꝑa attollit᷑.
eo ampliori ab ore laudantiũ flatu fatigat᷑.
Si itaq adhuc arbor in semine ẽ: metuendũ
ẽ. ne in ipsa scientiȩ cognitione putrescat:
Si iam ad uirgultũ ꝓdiit: curandũ ẽ ne hanc
manus elationis tangat: atq auiriditate
suȩ actionis arefaciat: Si aut̃ ualenti iam¬
robore ad alta se subleuat: ualde formidan¬
dũ ẽ ne hanc admotȩ laudis uentus g̃uior
ne imodatis laudib eruamur. plerũq mi¬

Expanded text:
operationem bonam elationis peste corrumpitur, operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim vehementius sentit, quia quo plus quisque in bonis operibus attollitur, eo ampliori ab ore laudantium flatu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior ne immoderatis laudibus eruamur, plerumque mi
Abbreviated transcription (Latin):
ciũt: atq a cordis custodia dissoluunt᷑:
Hi ꝓfecto et si fulgentẽ solem uidere noll¬
erunt. lunã tam̃ clare incedentẽ respia¬
unt: quia int̾ uitȩ huiꝰ tenebras dũ il
opinionis suȩ claritate animũ defigt̃:¬
gr̃am humilitatis. quasi ex nocturno lu¬
mine amittunt: & uituentes lunã se ñ
uidẽt: quia semetipsos nescire cupiunt:
dũ m̃tis oculos in transitoriũ fauorẽ defi
gunt Sic aut̃ ꝓfec̾tus ẽ hominũ: sicut in¬
crem̃ta eẽ conspicimꝰ arbustoꝵ: Uis quippe
future arboris. pͥus in semine ẽ pꝰmodũ in
ortu: atq ad extremũ ꝓducit᷑ in ramis: Sic
nimirũ sic uniꝰcuiꝰq iurtus suecrescit oꝑan¬
tis Seminat᷑ nãq in intelligentia: orit᷑ in
oꝑatione: atq ad ultimũ conualescit usq
ad ꝓfectus magni latitudinẽ. S cũ quẽli¬
bet sua intelligentia extollit: arbor quȩ
oriri poterat. in semine putruit: Cũ uͦ post

Expanded text:
ciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. ciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia inter hujus vitae tenebras dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt; et intuentes lunam, se non vident, qui semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium favorem defiSic autem profectus est hominum, sicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiȩ scientia ñ corrupit: de multis diu¬
tiis gaudere desperit. Quia uͦ magnitudo
cum oꝑis ñ inflauit: solem fulgentẽ ñ uidit
Quia aut eum nec fama laudabilis extulit:
clare incedentẽ lunã muume attendit:
Sunt enĩ ñnulli qui co in elationẽ corru¬
unt: quo ꝑ subtilem intelligentiã uł que
ũ faciunt bona cognoscunt. Hi nimirũ
suꝑ multis diuitũs lȩtant᷑. cũ quelibet
sũma intelligendo repꝑuint: atq in ela¬
tione ipsis uuientib corrũpunt᷑. Sunt uͦ
ñnulli quos intelligentia quidẽ ñ eleuat:
s exhibita oꝑatio exaltat: Qui dũ actiões
suas respiciunt: apud m̃tẽ suam sibi cȩc̃oᷤ
dedignando pp̾onunt: Hi uidelicet et si
in multis diuitus ñ gaudent: solẽ tam̃
fulgentẽ udent. E sunt ñ nulli quos nee
oꝑatio ꝓpͥa extollit: s cũ laudari ab homi¬
nib ꝓ hac eadem bona oꝑatione ceꝑuit.
ipsis hominũ fauorib deuicti. quasi ma¬
gnos se quosdã in sua cogitatione conspl¬

Expanded text:
ligentia scientiae non corrupit, de multis divitiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamen fulgentem vident quia de operatio propria extollit; sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspi
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾ari conspiciunt: opinionẽ eius quib ualet
obtrectationib lacerare contendt̃. dicentes. Id¬
circo illi cuncta temꝑalia suppetunt: quia ei
et̾noꝵ p̃mia munerũ subirahunt᷑. Quoꝵ uo¬
ci helui obuiat dicens: Ne forte dicatis inue¬
nimꝰ sapientiã: ds̃ ꝑiecit eum ñ homo: Ac si
arrogantes intra scãm eccłam s tam̃ fideles: con¬
tra hereticos dicant: ꝑhoc qdđ scãm ȩccłam in
honore hominũ florere temꝑalit̾ cernitis: pie¬
ctã eam a dño ñ credatis Scit enĩ redẽptor eiꝰ
et in hoc itin̾e solatia uenienti tribuere: et ꝑ¬
uenienti ad ȩt̾nã patriam suꝑna p̃mia reser¬
uare: Incassũ gͥ dicitis quia ds̃ eam et ñ homo
piecerit: cũ uen̾ari illam a cunctiꝰ fere hoĩb¬
uideatis: quia sic ei t̾renȩ głȩ adium̃tũ
tribuit᷑: tit ꝑ hoc multipliciꝰ etiã ad celestia
Ssubuehat᷑. Sequit᷑. Nichil locutꝰ ẽmͥ: et e¬

Expanded text:
venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia eisubtrahuntur. Quorum vocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum non homo. Ac si arrogantes intra sanctam Ecclesiam sed tamen fideles contra haereticos dicant: Per hoc quod sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus, et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis quia Deus eam et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominividetis, quia sic ei terrenae gloriae adjumentum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia subvehatur. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
cã audite me: ostendam uob̃ etiã ego meã sci¬
Nentiã: Expectaui enĩ se̾mones ur̃os: audiui
⁊prudentiã ur̃am. donec disceptaremini ser¬
monib et donec putabã uos aliquid dicere con¬
loquens helui indicat quã suꝑbe tacuerit:. Cũ
enĩ dicit. expectaui enĩ sermones ur̃os. et puta¬
bã uos aliquid dicere: aꝑte declarat se ad uerba
senũ uidicandi potius studio q̃m discendi uo¬
to tacuisse: Quãius hȩc melius uitã arrogan¬
tiũ signant: qui aliqndo intͤ scãni ȩccłam po¬
siti. cũ eiusdẽ sc̃ẽ eccłȩ adu̾sarios conspiciunt.
sare u̾boꝵ: Nam qͣntolibet sint eisdẽ arroganti¬
b antiquiores. heretici: eos audacter cõpͥmunt.
in quoꝵ u̾bis doginata ꝑu̾sa rep̃hendt̃. Seqͥt᷑.
S ut uideo ñ ẽ qui arguere possit iob: et respon¬
dere ex uob̃ sermonib etus Ne forte dicatis in
heretici ꝑ hoc qđ eẽ et hominib despicabiles
solent: cũ a cunctis fere gentib sc̃am eccłam

Expanded text:
 etiam ego meam sententiam. Exspectavi enim sermones vestros, audivi prudentiam vestram, donec disceptaremini sermonibus, et donec putabam vos aliquid dicere, conloquens Eliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, sare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. Sequitur: Sed, ut video, non est qui arguere possit Job, et respondere ex vobis sermonibus ejus. VERS. 13. Nhaeretici per hoc quod esse et hominibus despicabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiquet enĩ quia illũ negat: cuiꝰ despcꝰta grͣa
sibi uires boni oꝑis arrogat: Qđ recte qͦq
et iniquitas maxima uocat᷑: qm om̃e pecca¬
tũ qđ ex infirmitate ẽ. spem nequaqͣ. ꝑdit.
quia a suꝑno iudice ueniã reqͥrit Presũptio
aut̃ uirtutis ꝓpͥȩ. tanto gͣuius in desꝑatione
ẽ: qͣnto longius ab humilitate Cũq uires
sibi tribuit oꝑis: ad adiutoriũ ñ recurrit au¬
ctoris: Fitq ut eo gͣuius peccator ꝑeat: quo &
ipsũ hoc quia ẽ peccator ignorat. Sequit᷑. Sĩ uii.¬

Expanded text:
iquet etenim quia illum negat, cujus despecta gratia, sibi vires boni operis arrogat. Quod recte quoque et iniquitas maxima vocatur, quoniam omne peccatum quod ex infirmitate est spem nequaquam perdit, quia a superno judice veniam requirit. Praesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est, quanto longius ab humilitate. Cumque vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius peccator pereat, quo et ipsum hoc, quia est peccator, ignorat. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt. quȩ plati quiq prauo oꝑe ꝑu̾tutł
At cont᷑ a p̃latis hi audiunt: Nos enĩ qͥd sumꝰ:
tẽ dedit: Tandẽ beati iob plenas mystica uir¬
tute sententias in quib cont᷑ amicoꝵ uerba
respondit dõ largiente digessimus: nc̃ suꝑ¬
ẽ ut ad heliu u̾ba ueniamꝰ: quȩ tanto gͣuiori
cucũspectione pensanda st̃: ꝗͣto ⁊ ꝑ iuuentu¬

Expanded text:
appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumustem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad Eliu verba veniamus, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quant
Abbreviated transcription (Latin):
cicius deflent: si fructus eius comedi absq
pecunia. et animã agͥcolarũ eius afflixi: ꝓ
frum̃to oriat᷑ mͥ tribulũ. ⁊ ꝓ ordeo spina:
te ñ feci: punctiones murmuris a subiectiᷤᷤ
recipiã eciã de bono quod feci Si neglexi
exhibere qđ foueat: iuste in querela ꝓsili¬
ens. eoꝵ me lingua pungat: Qua in re solli¬
cita semꝑ consid̾atione pensandũ ẽ: ne aut
bi qui p̃sunt exempla mali oꝑis subiecti
p̃beant. eoꝵq uitã sue gladio p̃iutatis ex¬
tinguant: aut hi qui alieno regimini sub.¬
iacent. facile uidicare audeant facta rec¬
toꝵ: atq ꝑ hoc qđ de his qui sibi plati sunt
m̃murant. ñ humano. s ei qui ciuicta dis¬
ponit diuino ordini contradicant. Illis nãq
dĩ: Oues meȩ his quȩ conculcata pedib ur̃iˢ
fuerant. pascebant᷑: et quȩ pedes ur̃i turba¬
uant hȩc bibebant: Oues enĩ curbata pedibꝰ
bibunt: cũ subiecti ea ad exemplũ uiuendi

Expanded text:
ci ejus deflent; si frucci ejus deflent; si frucpecunia, et animam agricolarum ejus afflixi; pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. te non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed Dei, qui cuncta disponit, divin: Oves meae his quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
lib cogimꝰ. qͦsi sua ium̃tis alim̃ta p̃paramꝰ.
atq ipse nr̃oꝵ usus oꝑũ. quasi more ordei ha¬
bet aliquid de admixtione palearũ: & ple¬
rũq contingit. ut rector qui p̃est. dũ iniusta
cont᷑ subditos exercet. dum nullo bonos blã
aliqndo faciat. ac si friuñtũ serat: seseq ii diꝰ¬
pensandis t̾renis reb ñnũqͤ. ñ auaritiȩ studi¬
o.s ꝓ utilitate carnaliũ misceat: et sic euis¬
dem laboris fructũ uelut messẽ oraei expet¬
tet: S. subiecti quiq ꝓ eo qđ in maximis ga¬
uant᷑. gaudere in eius bonis minunis neque¬
pensatio ꝓ utilitate subditoꝵ suscipi credi.
qͣndo is qui p̃est. anhelare ꝑ auaritiã uidei
Uñ fit. ut ad ipsa etiã pauca bona quȩ fierius
multa mala consid̾ant. ñ laudes .s gemitꝰ sd¬
dant: atq uifirmantes murmurent. duui
ꝑpendunt puri oꝑis ñ eẽ qđ uident: Aitg̃
Si adu̾sũ me t̾ra mea clamat. et cũ ipsa sul¬

Expanded text:
libus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, libus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandaliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequepensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sul
Abbreviated transcription (Latin):
ditos gessi. si eregi debita et ipse qđ debiu ñ
impendi:. si exercitationẽ boni oꝑis abs
inuidi: ꝓ bonis quȩ in ęt̾nũ reficiunt it¬
buant᷑ mͥ in iudicio mala quȩ punguis.
ꝓfrum̃to quippe tribulus et ꝓ ordeo sp̃inas
rit᷑: cũ in retbutione ultima. de qua remi¬
ñatio laboris querit᷑. punctio doloris iur¬
nit᷑. & notandũ qđ sicut a friuñto orade
distat. qius utrũq reficiat: sic a tribulo pi¬
na qͣius sit utrũq qđ pungat: quia tribus
mollior. et ad pungendũ semꝑ ẽ durior spi¬
na Ait gͦ. Pro friuñto oriat᷑ mͥ tribulus ⁊
ꝓ ordeo spina Ac si patent̾ dicat: Egisse me
ꝓ bonis minimis mͥ respondeant mala ma¬
iora: Quãuis hoc intelligi et alit̾̃ potest In
frum̃to quippe sp̃uale opus. qđ m̃tẽ reficitꝰ¬
in ordeo aũt̾renaꝵ ierũ dispensatio figurat᷑
In qua sepe dum seruire infirmis atq carna

Expanded text:
ditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non ditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quipro bonis minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumin hordeo autem terrenarum rerum dispensatio figuratur, in qua saepe dum infirmis atque carna
Abbreviated transcription (Latin):
lent relo. qͣnco possunt oꝑe ad cruditionẽ sc̃e
eccłȩ in p̃dicationis grã cooꝑant᷑. Quos uide¬
licet huiꝰ t̾re agͥcolas hoc ẽ ñ affligere: eoꝵ labo¬
rib ũ inuiderc: ne rector eccłȩ dũ sibi soli ius
p̃dicationis uendicat. etiam alus recte p̃dican¬
tib inuidia se mordente contradicat: Pia et¬
enĩ pastoꝵ mens quia ñ ꝓpͥam głam . s aucto¬
ris querit: ab om̃ib uult adiuuari qđ agit:
Fidelis nãq p̃dicator optat si fieri ualeat: ut
ueritatẽ quã solus loqui ñ sufficit. ora cunc¬
toꝵ sonent. Uñ cũ iosite duob in castris rema¬
nentib atq ꝓpħantib uellet obsistere: recte
ꝑ moy sen dr̃. Quid emularis ꝓ me: Quis tͥbu¬
at ut om̃is ppłs ꝓphetet: et det eis dñs sp̃m
qđ habuit. aliis ñ inuidit Qa gͥ beatus iob
cuncta hȩc suspensa intulit: et si ea minune
fecerit. sententia se maledictionis astringit
spina: Ac si aꝑte dicat: Si iniustũ qͥd eiga suib¬

Expanded text:
ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spquod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga sub
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis idcirco uiciũ expͥmit᷑. ut reꝓbet᷑. sicut
paulus ait: feminȩ eoꝵ ĩmutauert᷑ naturalem
usũ: in eũ usũ qui ẽ contͤ naturã: Quo loco exe¬
cranda quoq uiroꝵ facinora subdidit. s honeste
inhonesta narrauit: ut multos ad honestatis for¬
mã inhonesta narrando reuocaret: Male autẽ
bonũ dr̃. cũ rectum aliquid recto studio ñ ꝓfert̃:
sicut illuminato cȩco pharisei dixisse ꝑhibent᷑
Tu sis discipłs eus. Qđ maledictionis utiq dix¬
erunt studio: ñ orationis uoto Uel sicut caiphã
ait. Expedit unũ hominẽ mori ꝓ ppło: ut ñ to¬
ta gens ꝑeat. Bonũ quippe s. ñ bene locutus ẽ.
quia dũ crudelitatem necis appetiit. redẽptoris

Expanded text:
uando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam. Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit, sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur; sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto; vel sicut Caiphas ait: Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑuenit. quã ñ ꝑtͤnsit: quia ad contẽplati¬
onẽ sapientiȩ cum ad extremũ ducit᷑. ip̃sa
euis ĩmensitas quȩ ex se hominẽ subleuat ad
se. humano animo plenã cognitionẽ negat:
ut hanc et tangendo amet. ettam̃ ꝑuͤnse
increm̃ta uirtutũ quia distrncte homi¬
nib suꝑno mun̾e tribui conspexit. gradus
uocauit: qm̃ ꝑ ipsos ascendit᷑. ut ad celestia
obtinenda ueniat᷑. Sacri itaq libri id est
diuini eloquii memoriã faciens dicit. ꝑ
singłos gradus meos ꝓnuntiabo illũ: quia
nimirũ ille ad doctrinã dĩ ueracit̾ ascen¬
dit. qui ad obtinendã hanc gradib sce oꝑa¬
tionis eruꝑit: E quasi ꝑ singłos gradus sus
librũ ꝓnuntiat: qui ꝑcepisse se eius scienti

Expanded text:
que pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplatique pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaincrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . » Quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit, et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scienti
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quoq in qͣntũ ẽ possibile delectationẽ carniᷤ
extinxerit: Nisi enĩ carnis delectatio eẽt in
renib: psalmista mintme dixisset Ure reneᷤ
meos et cor meũ: Aqua gͥ ad renes uenit. cum
dulcedo sapientiȩ etiã incentiua carnis int̾i¬
mit: ut ea quȩ urere m̃tẽ pot̾ant. delectatioi icen
dia frigescant: Qui adhuc m̃sus ẽ mille. tor¬
rentẽ uidelicet. quẽ ꝓpħa ꝑtͣnsire ñ potuit:
de quo etiã dicit. qm̃ intumuert̃ aquȩ ꝓfun¬
di torrentis. qui ñ potest tͦnsuadari ꝑ cepta
nãq ꝑfectione oꝑis: ad contẽplationẽ uenit᷑:
In qua scilicet contẽplatione dum mens in al¬
tũ ducit᷑: subleuata uidet in dõ quia ñ potest
penet᷑re qđ uidet E quasi tangit aquã torren¬
tis quã ꝑtͣnsire ñ ualet: quia et intuet᷑ specu¬
lando qđ libeat: ettam̃ hoc ipsũ ꝑfecte ñ ua¬
let intueri qđ libet: ꝓpħa gͦ ad aquã qͣndo¬

Expanded text:
nes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis nes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Ure renes meos, et cor meum . » Aqua igitur ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationidia, frigescant. Qui adhuc mensus est mille, torrentem videlicet quem propheta pertransire non potuit, de quo etiam dicitur, quoniam intumuerant aquae profundi torrentis qui non potest transvadari: perceptam namque perfectione operis, ad contemplationem venitur. In qua ctum ducitur sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit ad aquam torrentis quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando, quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiuidi torrentis qui ñ potest tͦnsuadari: Nd
nãq millenario numero nͥ collati mun̾is ple¬
nitudo signat᷑. Uir itaq qui appariuit mille
boni exordii plenitudinẽ tribuit. dono
sp̃ualis sapientiȩ pͥma nr̃i oꝑis uestigia in¬
fundit Aquã quippe usq ad talos uenire ẽ:
iam nos ꝑ acceptã sapientiã desidatȩ recti¬
tudinis uestia tenere Qui rursũ mille me¬
tit᷑. et ꝓpħa usq ad genua ꝑ aquã ducit᷑: qͥa
cũ boni oꝑis plenitudo tribuit᷑. adhoc usq
nr̃a sapientia auget᷑. ut in p̃ius iam actib
minime flectat᷑ Hinc nãq ꝑ paulũ dr̃ Re
missas manus. et dissoluta genua erigite: et
gressus rectos facite pedib ur̃ĩs: Aqua gͦ ad
te ad boni oꝑis rectitudinẽ stringit Qui it̾m
metit᷑ mille. et ꝓpħa ꝑ aquã usq ad renes du¬
cit᷑: quia uidelicet tunc in nob̃ plenitudo oꝑiᷤ
excrescit : qͣndo in nob̃ ꝑcepta sapientia om¬

Expanded text:
profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facitte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, et Propheta per quam usque ad renem ducitur: quia videlicet tunc in nobis plenitudo operis excrescit, quando in nobis percepta sapientia om
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dicit. ñ humanos fatiores appetit. s om̃ipo¬
tentis dĩ p̃sentiȩ intendit: ñ suam s auctoris
głam requirit Qui aut̃ scit quidẽ ex dõ se
accepisse qđ dicit. ettam̃ diccudo ꝓpͥam głam
querit. sicut ex dõ loquit᷑. s ñ corã dõ: quia
eũ quẽ cordi suo ñ ꝓponit dũ p̃dicat. quasi ab¬
sentẽ putat S scĩ uiri et ex dõ loquunt᷑. et
corã dõ: quiꝙ ab eo se scunt habere quȩ dicatł:¬

Expanded text:
quod dicit, non humanos favores appetit, sed omnipoquod dicit, non humanos favores appetit, sed omnipotentis Dei praesentiae intendit; non suam, sed auctoris gloriam requirit. Qui autem scit quidem ex Deo se accepisse quod dicit, et tamen dicendo propriam gloriam quaerit, sicut ex Deo loquitur, sed non coram Deo, quia eum quem cordi suo non proponit cum praedicat quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur, et coram Deo, quia et ab eo se sciunt habere quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sua ꝑũsa mutare. om̃ino taceamꝰ: ne si
ostentationis studio u̾bũ dĩ loquinͣ. et illoꝵ
culpa quȩ erat. ẽẽ ñ desinat: et nr̃a quȩ non
erat fiat Dicat fortasse aliquis:. Uñ nouimũ
quo corde quis audiat: S multa sunt quȩ
audientis animũ ꝓdunt: maxime si audi¬
tores nr̃i et semꝑ laudent qđ audiunt. et nũ¬
q̃m qđ laudant sequunt᷑ Hanc manẽ loq̃n¬
di głam p̃dicator egregius fugerat: cũ dice¬
bat: Non enĩ sumꝰ sicut plurimi adult̾anteᷤᷤ
u̾bũ dĩ: s ex sinceritate sicut ex dõ. corã dõ. ui
alit̾ de illo sentue quã ẽ: aut ex eo ñ sp̃uales
fructus. s adult̾ios fȩtus querere laudis
humanȩ Ex sinceritate uͦ loqui ẽ: nil in e¬
loquio extra qͣm oporieat querere Sic ex dõ
aut̃ loquit᷑: qui scit ñ a se habere. s ex deo
accepisse qđ dicit Corã dõ uͦ loquit᷑: qui in om̃e

Expanded text:
autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae noerat fiat. Dicat fortasse aliquis, unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt: maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequantur. Hanc inanem loquendi gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sicut ex Deo caliter de illo sentire quam est, aut ex eo non spiritales fructus, sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Ex sinceritate vero loqui, est nil in eloquio extra quam oporteat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur qui scit non se a se habere, sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram Deo vero loquitur qui in omni
Abbreviated transcription (Latin):
głient᷑. Cũq aliquid prudent̃ dicunt: ñ
spicunt. quia auditoꝵ uitã loquendo lu¬
crari ñ possunt: tacendo abscondunt scien¬
tiã suã:. Ad imitandã quippe uitã dñi: qͣsi x¬
ad qđdã nob̾ ꝓpositũ signũ currimꝰ. Ipse e¬
nĩ quia herodẽ uidit ñ ꝓfectũ querere. sed
scientiã uł signa uelle mirari: requisitꝰ ab
eo tacuit & quia constant̃ tacuit: ab eo
irrisus exiuit: Scriptũ nãq ẽ: Herodes
aut̃ uiso iħu: gauisus ẽ ualde: Erat enum
cupiens ex multo temꝑe uidere cũ: eo qđ
audiret multa de illo. et sꝑabat signũ ali¬
bat aut̃ eum multis sermonib: at ipse nichil
illi respondebat: Tacens uͦ dñs quã sit despe¬
ctus ostendit᷑: cum illic ꝓtinꝰ subiufertur¬
Spreuit aut̃ illũ herodes cum exercitu suo:
et illusit. Quo uidelicet facto oportet nos
audientes discere. ut quotiens auditores nr̃i
nr̃a uolunt quasi laudanda cognoscere. ñ

Expanded text:
glorientur. Cumque aliquid prudenter dicunt, non glorientur. Cumque aliquid prudenter dicunt, non spiciunt quia auditorum vitam loquendo lucrari non possunt, tacendo abscondunt scientiam suam. Ad imitandum quippe vitam Domini, quasi ad quoddam nobis propositum signum currimnim, quia Herodem vidit non profectum quaerere, sed signa vel scientiam velle mirari, requisitus ab eo tacuit, et quia constanter tacuit, ab eo irrisus exivit. Scriptum namque est: Herodes autem, viso Jesu, gavisus est valde; erat enim cupiens ex multo tempore videre eum, eo quod audiret multa de illo, et sperabat signum alibat autem illum multis sermonibus, at ipse nihil illi respondebat. Tacens vero Dominus quam sit despectus ostenditur, cum illic protinus subiSprevit autem illum Herodes cum exercitu suo et illusit . Quod videlicet factum oportet nos audientes discere, ut quoties auditores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non
Abbreviated transcription (Latin):
it me: et ñ magis tacui. nec egressus sũ ostiũ
Ac si aꝑtius dicat: Turbatis contra me extͥnsecꝰ
aliis: ipse ui me intͥnsecus imꝑturbabilis
mansi: Quid nãq hoc loco ostiũ. nͥ os debemꝰ
acciꝑe: ꝑ hoc quippe quasi egredim̃: dũ ubĩ
quib possumꝰ. secreta nr̃i cordis aꝑimꝰ. et qͦ¬
les intus manemꝰ in conscientia: tales foras
egredim᷑ ꝑ linguã: Sunt uͦ ñnulli. qui om̃i¬
no despici metuunt: ac ne uiles fortasse udi¬
cent᷑ sapientes uideri appetunt: Hi cogunt᷑
ostiũ egredi: quia pulsati contumeliis. quã
magni quasi apud se lateant. Loquentes de¬
nuntiant: Dũq ꝑ impatientiã uicꝰti. quȩ¬
dã de se quȩ nesciebant᷑ aꝑunt: tanqͣ ꝑ ori̾
ostiũ egrediunt᷑ Uñ beatus tob dicturus
qđ oris ostiũ ñ fuisset egressus. p̃misit tacui.
quia uidelicet impatientia turbatꝰ. a domo
conscientiȩ exiret. si tacere nescisset: Sc̃i ẽte
tib ꝓdeẽ nequeunt. etiã despici tacentes

Expanded text:
it me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me intrinsecus imperturbabilis mansi. Quid namque in hoc loco ostium nisi os debemus accipere? Per hoc quippe quasi egredimur, dum verbis quibus possumus secreta nostri cordis aperimus; et quales intus manemus in conscientia, tales foras egredimur per linguam. 38. no despici metuunt, ac ne viles fortasse judicentur, sapientes videri appetunt. Hi coguntur ostium egredi, quia pulsati contumeliis, quam magni apud se lateant loquentes denuntiant. Dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur produnt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, bene praemisit: Tacui, quia videlicet impatientia turbatus a domo conscientiae exisset, si tacere nescisset. Rec. XII.us prodesse nequeunt, etiam despici tacentes
Abbreviated transcription (Latin):
soluit: Accendit scilicet ad erercitiũ opide
resoluit uͭ ad concupiscentiã falioris Pleri¬
q tam̃ ad crercenda oꝑa. aliena nos utilt
exempla ꝑsuadent: et cũ m̃te humili opi¬
nionis alienȩ bona suscipimꝰ. nr̃a uł ad me¬
lius bona ꝑducimꝰ: uł ad bonũ mala ꝑmu¬
tamꝰ: Cũꝙ nos de uita ꝓximi famȩ splen¬
dor irradiat: mens nr̃a ut p̃dixius que
ad optinendũ iurtutis it̃ se dirigit. quasi
in lunȩ lumine gresstis ponit:. S sicut ex
aliena opinione ꝓficunꝰ: sic plerũq si lau¬

Expanded text:
solvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, solvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plerumque, si fa
Abbreviated transcription (Latin):
citiũ boni oꝑis illustrat: Cũq illius opinio
clara cognoscit᷑: huic quasi ꝑgenti in itiñe
exempli lum̃ p̃bet᷑. S ñ nũꝙͣ. opus qđ ab alie¬
na opinione sumit᷑: minus mundo desidio
un animo format᷑. Nam infirmȩ m̃tes cũ bo¬
na de aliis audiunt: aliq̃ndo se ad oꝑatio¬
nẽ rectã. ñ amore uirtutis. s delectatione lau¬
dis accendunt: E ꝓfecto liquet. quia sicut
natura solis ẽ. ut quęq attigerit accendat. &¬
siccet: ita lunaris ignis ẽ ꝓpͥum. ut quiqͥd
contigerit. exurat quidẽ. s erurendo humi¬
dũ reddat: Ad uitã gͥ bonam alios ꝓ amore
dĩ affectus recti oꝑis ꝓuocat: alios uͦ amor lau¬
dis inflãmat S cum recti oꝑis affectu accen¬
dim᷑: quasi ꝑ ignẽ solis. a uitioꝵ humore sicca¬
mur: Eum uͦ quẽ ad opus bonũ laudis amor
ꝓuocat. concupita fama quasi luna attingit:
quia uidelicet eius animũ et accendit et re¬

Expanded text:
citium boni operis illustrat; cumque illius opinio citium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et re
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cũ aliis exemploꝵ lucẽ tribueret. ad p̃sũ¬
ptionis gr̃am ñ attendi: quia dũ de eo extol¬
li timui. ab intuendo eo. oculos aũti: Sequit᷑¬
te quoq incedentẽ clare lunã subdidit: quia
uidelicet pꝰ opus bonũ. fama laudabilis seqͥt᷑:
ꝑ quã celebre nom̃ in hac p̾sentis uitȩ nocte
possidet᷑. Si enĩ uerum ẽ qđ quidam putat᷑
illustrationẽ. liuiã ꝑ occultũ circulũ a radi¬
o solis acciꝑe. ut possit lucẽ nocturnis cursi¬
bus exhibere: ab huiꝰ significationis ordine
bec quoq suspicio ũ abhorret: Fama quippe
a bono oꝑe uires accipit: et fauoris gr̃am qͣsi
claritatẽ luminis asꝑgit Est et alud in
luna: quod ꝑ similitu dinẽ bona spargenti fa¬
mȩ conueniat: Dux nãq eius etiã in tenebra¬
rum tẽꝑe it ambulantib ostendit: quia et dũ
de aliena uita lux laudis emicat. alios ad exer¬

Expanded text:
etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumetiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Sequitte quoque incedentem clare lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exer
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad largitatis spaciũ minune subeẽ tempꝰ
oꝑationis: Sicut enĩ dũ uiuimꝰ debemꝰ bona
nr̃a a memoria repellere ne extollant: ita ap¬
ꝓpinquante exitu plerũq ea ad memoriã ui¬
ste reuocamꝰ: ut uidelicet fidutiã p̃beant: &
desꝑatũ timorẽ p̃mant: Qui et si choruithus
re studuit. ñ se ostendere: Nam quia eadẽ bona
ñ in se. s in dño attendẽt. patefacta tribulatio¬
ne ꝓpͥe tẽptationis edocuit: qua exp̃ssa sub¬
iunxit: ꝓpt̾ quod placeomͥ in infirmitatibus
meis Ut gͦ discipłos instrueret. de se sũma re¬
ferebat: ut uͦ se in humilitate custodiret: con¬
sid̾ationis oculum ñ in uirtutib siuis. s in in¬
firmitatib fixerat. Habent itaq ꝓpͥũ sci uiri¬
ut bona quidẽ quȩ agant. uideant: et ta¬
nĩ cũ ꝑegerint. ab eoꝵ memoria oculos auer
cũ fulgeret Ac si aꝑte diceret Opus. ieũ

Expanded text:
dit ad largitatis spatium minime subesse tempus dit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam juste revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis re non se ostendere studuit. Nam quia eadem bona non in se, sed in Domino attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit, qua expresse subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se suferebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. Habent itaque proprium sancti viriut bona quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avert solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum
Abbreviated transcription (Latin):
los diu̾tunt: omnẽ in se de ꝑactis bonis leti¬
ciã depͥmunt: et de his quȩ se munꝰ egisse in¬
telligunt. tristitiã requirt̃: indignos se esti¬
mant: et pene solibona sua ñ uident. quȩ in
se uidenda om̃ib ad exemplũ p̃bent: Huic est
qđ paulus dũ expleta in se bona pponeret. et so¬
la adhuc reliqua que ẽẽnt explenda cogitaret:
dixit: Ego me ñ arbitror app̃nendisse: Huic ẽ
qđ ut posset se de bonis quȩ agebat humiliare.
studebat ad animũ p̃terita mala reducere: di¬
cens: Qui pͥus fui blasphemꝰ et ꝑsecutor et con¬
tumeliosus: Qui et si aliqñdo dirit bonum
certam̃ certaui cursũ consũmaui. fidẽ serua¬
ui. intuendũ sũmoꝑe ẽ. quia eo illud temꝑe
intulit. quo iam ex corꝑe discessurũ se eẽ cogno¬
uit. Ibi quippe p̃misit dicens Ego enĩ iam deli¬
bor: et tempꝰ resolutionis meȩ instat. Tunc gͦ ad
memoriã ꝑfectionẽ reduxit oꝑis: cũ iam p̃ui¬

Expanded text:
los divertunt, omnem in se de peractis bonis laetilos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum pcens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi , intuendum summopere est quoniam illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat . Tunc igitur ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevi