comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
co artet᷑ inme populus m̃s. in an¬
gusto untutũ tramite. Deb&la¬
titudo p̃ceptimei uiantib ce̾ sola¬
tio: ne quis deficere possit aut con¬
teri. Amibulem ergo indĩ manda¬
to. quia satis latũẽ. Est enĩ man¬
datũ sapientię qua in exitu cani¬
tur in amplis aut̃ fiduti alit̃ agit
Platra enĩ greci sermonis ẽ: quo̧
latine dicit᷑ latitudo. Di latemus
igit̾ coinrm ut recipiamꝰ a postoli¬
cę̃ uim sententię quiait: capitenos.
Rccipiamꝰ ergo eius sermones in cor
nr̃m. induamꝰ uiscera miseri cordiȩ.
benignitatẽ. humilitatẽ patien¬
tiã. O homo quã latus es: siadam¬
plitudinẽ p̃ceptox̃ cęlestiũ sinũ
tue mentis expandas: quã latũ
madatuẽ caritatis. Diligite in qrt
inimicos uestros. Om̃s in affectu
caritatis indusit: qui non exclu¬
sit inimicos. Quis enĩ uidet̾ excep¬
tus. cũ recipiat᷑ inimicus : Onde
apłs. Si ficri inquit potest. cũ om¬

Expanded text:
coartetur in me populus meus. in ancoartetur in me populus meus. in angusto uirtutum tramite debet latitudo praecepti mei uiantibus esse solacio, ne quis deficere possit aut conteri. Ambulemus ergo in dei mandato, quia satis latum est. est enim mandatum sapientiae quae in exitu canitur, in amplis autem fiducialiter agit; πλατεῖα enim Graeci sermonis est, quae Latine dicitur latitudo. dilatemus igitur cor nostrum, ut recipiamus apostolicae uim sententiae, qui ait: capite nos. recipiamus ergo eius sermones in cor nostrum, induamus uiscera misericordiae benignitatem humilitatem patientiam. o homo, quam latus es, si ad amplitudinem praeceptorum caelestium sinum tuae mentis expandas! quam latum mandatum est caritatis! diligite, inquit, inimicos uestros. omnes utique affectu caritatis inclusit qui non exclusit inimicos; quis enim uidetur exceptus, cum recipiatur inimicus ? unde apostolus: si fieri, inquit, potest, cum om
Abbreviated transcription (Latin):
Rara enĩ uirtꝰ: difficilis passionũ tole¬
rantia: plures qui scłi hunis spatiosa
sectant᷑ qui dicant angusta & arta
nobis ẽ uia q̃ ad dm̃ ducit: conterimꝰ
illa reliii quamus eam. Quomo¬
do ergo dic̃ꝓpheta latũ manda¬
tũ dĩ ⁊ ualdelatũ. Ideo: quia
anguste uiglatũ mandatũ neccs¬
sariũẽ. Deniq hic ipse ꝓphicta
ait. Intribulatione dilatastimi¬
hi. Etiterũ. Intribulatione in¬
uocauidñm: et exaudiuit in lati¬
tudine. Haec latitudo manda¬
tox̃ cȩlestiũ : corꝓphetę dilatat᷑
Dilabat & apłi. Deniq ipse dice¬
bat. Os nr̃m patet aduos corin¬
diii. coinrm dilatatũ ẽ. Dis pen¬
sando enĩ mandata cęlestia. cor
suũ dilauerat. & quod ante ꝑsetu¬
tionis ꝑfidia coartabat: hoc xp̃i
amplificauit gr̃a. Et qua rati¬
one latũ mandatũ: nenos coarte¬
mͥ angustiis mandatox̃. Ondeait
Non co angustamini i nobis. Si
hoc paulus. quanto magis xp̃c qui
clausa reserauit. ergo dic̃. Nolo

Expanded text:
rara enim uirtus, difficilis passionum tolerantia, plures qui saeculi huius spatiosa sectentur, qui dicant: angusta et arta nobis est uia quae ad deum ducit; conterimur in illa, relinquamus eam. quomodo ergo dicit propheta latum mandatum dei et ualde latum ? ideo, quia angustae uiae latum mandatum necessarium est. denique hic ipse propheta ait: in tribulatione dilatasti mihi, et iterum: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. Haec latitudo mandatorum caelestium cor prophetae dilatat, dilatabat et apostoli. denique ipse dicebat: os nostrum patet ad uos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. dispensando enim mandata caelestia cor suum dilatauerat et, quod ante persecutionis perfidia coartabat, hoc Christi amplificauit gratia. et qua ratione latum mandatum i ne nos coartaremur angustiis mandatorum, unde ait: non coangustamini in nobis. si hoc Paulus, quanto magis Christus qui clausa reserauit! ergo dicit: nolo
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt quadñs affectasse dñi głam uide¬
retur. Crux gͦ obꝓbriũ ꝑfido. fideli
aut̃ grã. fideli redẽptio. fideli resurrec¬
tio est . quia ꝓnõb passus. ẽ dñs quia illo
nos redemit sanguine. illa ad paradysũ
resurrectione reuocauit. Qui haec
credit: quomͦ turbari potest cui spes

Expanded text:
esset qua dominus, affectasse domini gloriam uideesset qua dominus, affectasse domini gloriam uideretur. crux ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine. illa ad paradisum resurrectione reuocauit. qui haec credit, quomodo turbari potest, cui spes
Abbreviated transcription (Latin):
pace cõposuit. qm̃ qui sublege ẽ. agitat᷑
incestis qui sub euangło audit dicentẽ.
Pacẽ relinquo uob̾. pacẽ meã do uobis.
Ideoq diligentib non. ẽ. scandalum
A ccipe aliter. Crux dñi iudȩis scan¬
dalum grecis stultitia. ẽ: scandalũ ẽ.
ꝑfido qui a dicit iudȩus Ergo hic
ds̃ est qui homo uisus ẽ. hic ds̃ ẽ qui
ieiunauit. hic ds̃ẽ. quiuapulauit. hic
ds̃ ẽ. qͥ crucifixus est : qui decruce des¬
cendere & seliberare non potuit. Deniq:
hoc dicebant tep̃ore dominicȩ passionis.
Descendat decrucȩ & credimusei. Con¬
fidit in dõ liberet nunc eum siuult.
N on te ista temptent. nonte ista ꝑturbent.
noninanimũ tuũ huiꝰ modi seinserant
cogitationes. Vbi paxẽ. & multa. ibicrux
xp̃i non ob ꝓbrio sed salutiest. Non fuit
obꝓbrio paro cruxdñi. qui tantũ eigłȩ
dedit ut inersis xp̃m honoraret uesti¬
giis: Metuens nisi ca specie crucifixus

Expanded text:
pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Graecis stultitia est. scandalum est perfido, quia dicit Iudaeus: \'ergo hic deus est qui homo uisus est, hic deus est qui ieiunauit, hic deus est qui uapulauit, hic deus est qui crucifixus est, qui de cruce descendere et se liberare non potuit?\' denique hoc dicebant tempore dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum, si uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuit obprobrio Petro crux domini. quae tantum ei gloriae dedit, ut inuersis Christum ho- noraret uestigiis, metuens ne, si ea specie crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
liberis sc̃m tẽptaris. Uides liberis.
honorib laudib sȩcularib abundan¬
tem. iustum: temptaris: quantȩ fo¬
ueae. quanti laquei: & quod ÷ gra¬
uius qui plurimos strangulent.
nsodomitana urbe. uix unus loth. qui
non tẽptaretur inuentus. ẽ. Cuiꝰ tamen
&iam uxor non potuit la queos temp¬
tationis euadere. Hebreorũ populus
maria transiuit : sed non potuit temp¬
tam̃ta transire. Tẽptati om̃s p̃ter ihm
& caleph qui ideo deseniorib: terrã
rȩꝓmissionis introire meruer̃. quia
fuer̃ tẽptationis expertes: nec aaron
introiuit nec maria: quia & ipsi tẽp¬
tatis. nec moyses introiuit qui adicerat
populi quitẽptabat᷑. Typꝰ legis quȩ
excludere tẽptam̃ta ñ poterat. non
poterat in terrã resurrectionis indu¬
cere quia ista euangło gr̃a debebat᷑
Lex pacẽ non potuit dare. Ideo moy
populus in ancipiti bellorũ est
Hiesus aũt naue plebis animos ꝓfunda

Expanded text:
liberis sanctum, temptaris; uides liberis liberis sanctum, temptaris; uides liberis honoribus laudibus saecularibus abundantem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non poterat. non poterat in terram resurrectionis inducere, quia ista euangelio gratia debebatur. lex pacem non potuit dare; ideo Moyspopulus in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda
Abbreviated transcription (Latin):
scandalũ pati nondeb&. quia pusil¬
loꝵ ẽ. exagitari scandalo. Vnde
& dñs ait. Quicũq scandalita uerit
unum depusillis istis minimis. non
solum pusillos sed &iam minimos dix̃.
quos ꝑturbant scandala. & ideo gra¬
ui obnoxius penȩ ẽ. ut legisti. quicũq
turbauerit infirmȩ mentis in fanti¬
am: sic̃ enim grauiore dignus suppli¬
cio est qui ꝑsuaserit crim̃ in fantulo.
& incautam p̃cipitar& aetatem. Ita
qui inualidum & insipientis & in ꝓ¬
uidum circum scripserit. ꝑsuasionẽ
erroris aut exagitatione cordis
affectum. Uiscire quam infirmus
sit qui scandalitatur: non manduca bio
inquit carnem. ne fr̃m scandalitem :
quanta infirmitas & quȩdã infantia
animi ut eum etiam esca fratris. exa¬
gitet: Unde non pott̃ hominieẽ.
p̃cipitium quando &iam hinc pe¬
riculum.ẽ. & quod peius. ẽ. infirmi¬
tas huius modi serpit inmultos. Ui¬
des in opem iustum. temptaris. uides
diuitem inicũ tẽptaris. Uides sine

Expanded text:
scandalum pati non debet; quia pusilscandalum pati non debet; quia pusillorum est exagitari scandalo. Unde et Dominus ait: Quicumque scandalizaverit unum de pusillis istis minimis . Non solum pusillos, sed etiam minimos dixit, quos perturbant scandala; et ideo gravi obnoxius poenae est, ut legisti, quicumque turbaverit 1245 infirmae mentis infantiam. Sicut enim graviori dignus supplicio est, qui persuaserit crimen infantulo, et incautam praecipitarit aetatem; ita qui invalidum, et insipientem, et improvidum circumscripserit persuasione erroris, aut exagitatione cordis affectum. uis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? non mand nd u ca b o, inquit, carnem, ne fratrem scandalizem. quanta infirmitas et quaedam infantia animi, ut eum etiam esca fratris exagitet! unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides sine
Abbreviated transcription (Latin):
cedem huius scłi. nec grãm seduitȩ quȩ¬
siuit axernae. Non in dignetur quia
homines pecuniis magis quã operib
bonis defer̃. Nam siei ꝓpt̃ bonum
opus in hoc scło. deferatur & huius
studu frustum hic adipiscatur. Dicit᷑
de eo ꝑcepit mercedem suã. habet
quedem opus bonũ & hic gram sed
breuis portio emerende salutis est.
Serua futuris mercedem tuã. & istius
scłi obꝓbria in crem̃ta mercedis tuȩ
iudica. Cogita semꝑ apłicum illud.
qđ indignȩ sint passiones huiꝰ tempo¬
ris adsuꝑuent᷑am głam. Nullius gͦ
iustus frangat᷑ iniuriis. nullis moueat᷑
ꝑiculis. Nullis tẽptet᷑ ꝓcellis. siue
mors ingruat. siue uita. siue angłi
cȩlorũ. neq: deiciatur aduersis. neq
extollatur secundis. Nus quam sit eiꝰ
infirmus affectus & mors temptat.
& uita temptat. Cauẽscandalũ qui
pacem ht̃. quȩ omẽm m̃tem superat
magnus ẽ non ÷ depusillis istis. Ideo

Expanded text:
cedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaecedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur, quia homines pecuniis magis quam operibus bonis deferunt. nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur et huius studii fructum hic adipiscatur, dicitur de eo: percepit mercedem suam. habet quidem opus bonum et hic gratiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper apostolicum illud. quod indignae sint passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. nullis ergo ipericulis, nullis tentetur procellis; sive mors ingruat, sive vita, sive angeli coelorum. Neque dejiciatur adversis, neque extollatur secundis. Nusquam sit ejus infirmus affectus. Et mors tentat, et vita tentat; cave scandalum. 19. Qui pacem habet, quae omnem mentem superat, magnus est; non est de pusillis istis. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtutis totius finis. hic ut & corpo¬
re ea ipsius fortitudinis & confectu
bello pacem reform&. Paciergo.
& ipsa plerũq militat fortitudo
bellandi. Nemo gͦ pacificum tur¬
b& affectum. Multa generantur
ad ꝑturbationem hominis. & uxor
plerũq decepta serpentis insidis.
animum uiri exagitari conatur.
& pater fidem filii frequent̃ in rid&.
& uirsuȩ coniugis m̃tem tẽptat obꝓ¬
bruis. Sed in his omĩb superat iustus.
& dicit. Quis nos separabit a cari¬
tate xp̃i. tribulatio. Anangustia.
anꝑsecutio : Quotiens bene facti
crimini dantur . quotiens uirtus ob¬
ꝓbrio ducitur. quotiens ipsa ingreox¬
ta ẽ gratia. Uendidit iustus fa¬
cultates suas. dispensauit pauperib
nihil sibi reliquid. Contempnitur
plerumq: in ipsa eccła quia diues
esse desiuit. Sicut scriptũ.ẽ. Side¬
derit uir om̃s facultates suas in
caritate: contemptu contemptus
erit: nonergo moueatur: non enim mer¬

Expanded text:
uirtutis totius hic finis et corpouirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mer
Abbreviated transcription (Latin):
incerto. Transi ergo & tufidelis ani¬
mi derectione: sidiuinã uistibi ad¬
eẽ. p̃sentiam. Si nonsolum pax sed
& iam multa pax sit in animo tuo.
N ulla te p̃lia diuersȩ cupiditatis in¬
pugnant: non iracundia stimul&.
non libido: & si ÷ pugna tam̃ foris
non intussit. Preliare aduersus per¬
sequentes: lic& & ipsis silentio sȩpȩ
caedendum sit. qui iam tibi uincunt
llorũ potentia: tua ẽ. uictoria.
Tunc deniq triumphantur: cumse
uicisse crediderint. Non ergo te
inpugn& a uaritia: non cupiditas
exagitet. non tristitia deiciat. ñ
inflamm& libido. non resupinet
suꝑbia: non curu& ambitio. ñ for¬
mido consternat. pax multa ha¬
bund& quȩ super& om̃em mentẽ
scđm apłi sententiã. quonihil
pulchrius dicipotuit. Summus¬
enim sapientiȩ finis. ẽ : ut simꝰ mente
tranquilla. Non cõmenticiis poeta¬
rũ fabulis. lubricus turb&ur affec¬
tus. Sũmus finis iustitiȩ. ẽ: ut iniqͥ¬
tas m̃tem iusti mouere non possit.

Expanded text:
incerto. Transi ergo et tu fidelis aniincerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summusenim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
timorem. nunc dicim. quia exx cludit
om̃em ꝑturbationẽ: & enim qui dm̃ di¬
ligit : ꝓfunda. ẽ confirmate mentis
tranquillitas. Aqua inquit multa
excludere non poterit caritatea.
& flumina non inundabunt eã. Mul¬
flumina secularium cupiditatũ cor
transiuit anima nr̃c. Numquit aqͣ
maris excludere moysi potuit cari¬
tatem : ut & scđm litterr̃e tibi psalmoꝵ
series suffrag&ur. Nempe diligens
dm̃ tõtũ sibiꝰ creidit it̃. ẽẽ. ꝑmaria.
Qui aut̃ non dilexer̃ dm̃. hii dimersi
fluctib dignũ sacrilegus suis exitũ
ꝑtulerunt. Helias atq heliseus. ior¬
danen transmiserant pede: Et hȩc
fuit nimiȩ mercis. & grã caritatis.
Hi igitur ut transirent aquas fluuii ior¬
danis. passionũ fluenta nr̃arũ m̃tis
prius uestigio transierunt. De hac
aqua dic̃ dñs. Sitranseas ꝑaquã tecum
sum: & flumina non inundabuntte.
Adest iustissuis semꝑ cũ aliquib terunt᷑
aduersis: sitam̃ transeant mente con¬
stanti non dubitanti. nonfidei turbent᷑

Expanded text:
 quia excludit omnem perturbationem. etenim qui deum diligit, profunda est in eo confirmatae mentis tranquillitas. aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt eam. mullumina saecularium cupiditatum corptransiuit anima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flumina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur
Abbreviated transcription (Latin):
traditione: mouerunt caput suũ. hoc
ẽ xp̃m. quiẽ caput suȩ plebis. Caput
eiꝰ aurũ cephas. Vnde aquila petrũ
aurũ dix̃. symmachus lapidẽ aurcũ.
quod significabat stabilẽ eminentem
ẽ : hoc ẽ ui iusti atq prudentes. En¬
nes eiꝰ abietis nigrę sicut corax. De

Expanded text:
traditione mouerunt caput suum, hoc traditione mouerunt caput suum, hoc est Christum qui est caput suae plebis: caput eius aurum cephaz. unde Aquila petram aurum dixit, Symmachus lapidem aureum, quod significat stabilem eminentemqest, hoc est uiri iusti atque prudentes. crines eius abietes, nigrae sicut corax, de
Abbreviated transcription (Latin):
mater eius. in die sponsaliũ eiꝰ. et in die
iocunditatis cordis eiꝰ Ad animas di¬
cit̾ ut egur gustis et claustris exeant
corporalib extra corporis cogitatio¬
ne exeant: egrediant᷑ acupiditatib
ex acuris. et aceteris carnis istius. af¬
fectus lubrici passionib supra mun¬
dũ ascendant. de hoc mundo exeant.
xp̃o occur rant. paratę̧ ad sint faci¬
b ardentib reluacentes. Quasi angłi
xp̃i hoc locunt᷑. Non potestis uidere
clantatẽ eiꝰ gloriã eiꝰ : nisi aegrediami¬
ni humanȩ fragilitatis curas filia hietłm.
Qua sidicant. Quid uiuentẽ in ter
moituos quȩritis : Non intra hunc
dum suos uoluit de. discipulos. Quȩ
ẽ. corona qua coronat᷑ xp̃c. nisico¬
rona gła : Io sepħ coronã habuit.
castitatis: paulus iustitię petrus fidei.
nauit. In hac corona om̃s coronesunt.
quia gloria non portio unius coronȩ.
sed p̃miũ om̃iũ coronarũ ẽ. Tertia

Expanded text:
mater eius in die sponsalium eius et in die mater eius in die sponsalium eius et in die iucunditatis cordis eius. ad animas dicitur, ut e gurgustiis et claustris exeant corporalibus, extra corporis cogitationes exeant, egrediantur a cupiditatibus et a curis et a ceteris carnis istius affectibus et lubricis passionibus, supra mundum ascendant, de hoc mundo exeant, Christo occurrant, paratae adsint facibus ardentibus relucentes. quasi angeli Christi haec loquuntur: \'non potestis uidere claritatem eius et gloriam eius, nisi egrediamini humanae fragilitatis curps, filiae Hierusalem\', quasi dicant: \'quid uiuentem inter mortuos quaeritis?\' non intra hunc dum suos uoluit esse discipulos. quae est corona qua coronatur Christus nisi corona gloriae? Ioseph coronam habuit castitatis, Paulus iustitiae, Petrus fidei — nauit. in hac corona omnes coronae sunt, quia gloria non portio unius coronae, sed praemium omnium coronarum est. Tertia
Abbreviated transcription (Latin):
parabolã dictas reuelata eẽ. illorũ
exitu disceremꝰ: ut eorũ exemplo ad¬
monerem cauere perfidiã. Tunc enĩ
magis cognouit hieremias iudeam
ẽẽ deflendã: et ideo hierłm captã cẽ
tunc tẽporis ꝓphetauit. quando re¬
dẽptorẽ ꝓpͥ ũ non recepit. Illiigit᷑
insul tatur: dequa dicent. inquit hacr
ẽ ciuitas uniuersȩ terrę: equodubi
erat ante fidei iocunditas. ib inunc
sit a maritudo ꝑfidię. Uel certe
mouendo caput suũ: et de corpora¬
lib ad sp̃i talia transeundo merea¬
t audire cũ crediderit in xp̃m qđ
coronasit gloriae. Quȩ ẽ aut̃ coro¬
coronat : Quae iocunditas uniuer¬
sa terrȩ. nisi domus populi xp̃iani.
aula scox. de quib scriptũ ẽ. inom¬
ne terrã exiuit sonus eox et infines
orbis terre uerba eox̃: Ergo quia co¬
rona głȩ ẽ. eccła: ideo dicit᷑ in can¬
ticis. Egredimini et udete regẽ salo¬
monẽ. incorona qua coronauit eũ

Expanded text:
parabolam dicta sunt reuelata esse illorum parabolam dicta sunt reuelata esse illorum exitu disceremus uel eorum exemplo admoneremur cauere perfidiam. tunc enim magis cognouit Hieremias Iudaeam esse deBendam et ideo Hierusalem captam esse tunc temporis prophetauit, quando redemptorem proprium non recepit. illi igitur insultatur, de qua dicent, inquit: haec est ciuitas uniuersae terrae a e, eo quod, ubi erat ante fidei iucunditas, ibi nunc sit amaritudo perfidiae, uel certe mouendo caput suum et de corporalibus ad spiritalia transeundo mereatur audire, cum crediderit in Chnstum, quod corona sit gloriae. Quae est autem corocoronat ? quae iucunditas uniuersae terrae nisi domus populi christiani, aula sanctorum, de quibus scriptum est: in omnem terram exiuit sonus eorum e. in fines orbis terrae uerba eorum? ergo quia corona gloriae est ecclesia, ideo dicitur in Canticis: egredimini et uidete regem Salomonem ir corona qua coronauit eum
Abbreviated transcription (Latin):
Digitũ ꝓspũ legimꝰ. ut lex digito dĩ
scriptaẽ et ideo lex spĩtalis ẽ. No¬
luer̃ ergo onera sua mouere q̃ sunt gra¬
uia et leue xp̃i iugũ atq onus eius
suaue suscipere. Uerũ quia passio
saluatoris om̃s redemit: non ab sur¬
dũ ẽ. intellegere ita hos mouisse ca¬
pita sua. sicut ꝓphetabat princeps
ille sy nagoge. Expedit unũ homi¬
nẽ moriꝓpulo. Aliud dicere uole¬
bat. aliud significabat. & istialit̃
mouebant caput quasi insultantes.
aliud ad nuntiabant. quia ipse erat
qui uenit. ut pigrũ illud atq terre¬
nũ principale hominũ cõmoueret.
quo euacuata obseruatione litte¬
rȩ. Mysteriũ querimus in uerbis:
unde ait posuisti nos in parabolam
gentib cõmotionẽ capitis populis:
quod in bono utiq accipitur. quia
p̃misit. et innationes disꝑsistinos.
Disꝑsisunt enĩ iudei: ut requiae eorũ
saluş fierent scđm electionẽ grãe.
In parabolã aut̃ positi: ut eaquȩ per

Expanded text:
digitum pro spiritu legimus, ut lex digito dei digitum pro spiritu legimus, ut lex digito dei scripta est, et ideo lex spiritalis est. noluerunt ergo onera sua mouere, quae sunt grauia, et leue Christi iugum atque onus eius suaue suscipere. Uerum quia passio saluatoris omnes redemit, non absurdum est intellegere ita hos mouisse capita sua, sicut prophetabat princeps ille synagogae: expedit unum hominem mori pro populo. aliud dicere uolebat, aliud significabat. et isti aliter mouebant caput quasi insultantes et aliud adnuntiabant, quia ipse erat qui uenit, ut pigrum illud atque terrenum principale hominum commoueret, quo euacuata obseruatione litterae mysterium quaereremus in uerbis. unde ait: posuisti nos i Q parabolam gentibus, commotionem capitis in populis. quod in bono utique accipitur, quia praemisit: et in nationes dispersisti nos. dispersi sunt enim Iudaei, ut reliquiae eorum saluae fierent secundum electionem gratiae, in parabolam autem positi, ut ea quae per
Abbreviated transcription (Latin):
Huius cõmotionis meminit đd inxliii
bolam gentib cõmotionẽ capitis in
populis : eo quod alege in euangłm sit
facta cõmotio. quasi transitus quidã:
In xxͦ aut̃ et primo psalmo. in quoto¬
tius ꝓphetat᷑ series passionis. sic ht̃
Om̃s qui conspiciebant me. asperna¬
bant᷑ me. & locuti sunt labus & mo¬
uerunt caput sperauit in dño eripi¬
at eum. saluũ faciat eum. qm̃ uult
eũ. Mouerunt gͦ legem quȩ immobi¬
lis uidebat᷑: & finis legis cristus intra¬
uit. Qui mouerant capita farisaei
fuerunt: iđ aueritate diuisi. Vnde
et inuentatẽ non credider̃. Sed etsic
potest accipi: sed mouer̃ cũ: quia sui¬
eũ non receperunt. Mouer̃ aut dicen¬
tes. tolle tolle crucifige eũ: & moue¬
r̃ caput suum. quio nera sua mouere
nolebant: cũ ligarent onera grauia
& aliis inponerent: ipsi aut̃ digito in¬
quit ea mouere nolunt. Quod est
mysticũ : quia corporalis ritus obser¬
uationẽ nũ quã mutare uoluerunt.
& introducere intellectũ sp̃i talẽ.

Expanded text:
huius commotionis meminit Dauid in qubolam gentibus, commotionem capitis in populis, eo quod a lege in euangelium sit facta commotio quasi transitus quidam. in uicesimo autem et primo psalmo, in quo totius prophetatur series passionis, sic habet: omnes qui conspiciebant me aspernabantur me et locuti sunt labiis et mouerunt caput. sperauit in domino, eripiat eum; saluum faciat eum, quoniam uult eum. mouerunt ergo legem quae inmobilis uidebatur et finis legis Christus intrauit. Qui mouerant capita Pharisaei fuerunt, id est a ueritate diuisi, unde et in ueritatem non crediderunt. sed et sic potest accipi: mouerunt eum non receperunt. mouerunt autem dicentes: tolle tolle, crucifige eum. et mouerunt caput suum qui onera sua mouere nolebant, cum ligarent onera grauia et aliis in- ponerent, ipsi autem digito, inquit, ea mouere nolunt. quod est mysticum, quia corporalis ritus obseruationem numquam mutare uoluerunt et introducere intellectum spiritalem.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo aut̃ deficiat iniquitas.
audientem eccłam. Exui tunicam
meã quomͦ induam eã. laui pedes meos
quomͦ inqͥnabo eos ueteris igͥ hominis
uestim̃tũ uitus erroris intextũ in laua¬
cri regeneratione depositũ. nescit. quomͦ
possit induere : Studio enĩ correctionis
in oleuerat obliuio peccati: Totauis con¬
sũ matȩ em̃ dationis ÷ ut in quandam
redeat pueritiȩ sp̃ĩtalis aetatẽ : quȩ
uias erroris ignoret. Crim̃ etiã siuelit
non possit admictere quia desueuerit
usũ nosse peccandi. Et iam dehuuis

Expanded text:
quomodo autem deficiat iniquitas, audi dicentem ecclesiam: exui tunicam meam, quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? ueteris igitur hominis uestimentum uitiis erroris intextum in lauacri regeneratione depositum nescit quomodo possit induere; studio enim correctionis inoleuerat obliuio_A peccatorum. tanta uis consummatae emendationis est, ut in quandam redeat pueritiae spiritalis aetatem, quae uias erroris ignoret, crimen, etiamsi uelit, non possit admittere, quia desueuerit usum nosse peccandi. et iam de hui
Abbreviated transcription (Latin):
ni hil lubricũ atq terrenũ fit. Sunt¬
& iã in terris cęli: qui enarrant glori¬
ã dĩ. Qui sint isticeli. audi dicentem
Sic̃ portauimꝰ imaginẽ illius terreni.
portemꝰ &imaginẽ huius cęlestis. Is¬
ti igit᷑ cęlis. qui etiã interris positi au
lestis. Nã que ad modũ terradictꝰ
ẽ quilapsus exilla p̃uaricatione cȩ

Expanded text:
nihil lubricum atque terrenunihil lubricum atque terrenuetiam in terris coeli, qui enarrant gloriam Dei. Qui sunt isti coeli? Audi dicentem: Sicut portavimus imaginem illius terreni, portemus et imaginem hujus coelestis . Isti igitur sunt coeli, qui etiam in terris positi audlestis est. Nam quemadmodum terra dictus est, qui lapsus ex illa praevaricatione c
Abbreviated transcription (Latin):
dare cȩperunt. Inde exclusus. acri¬
or ad nosuenit. & temptationes solito
asperiores tam qu̾a iratꝰ exercet. Ineg¬
lo igit̾ ꝑmanet uerbũ. quia inde de¬
iectus ẽ diabolus. Interris non ꝑma¬
net : quia huc totus aduenit. Et ui¬
de utru hic ꝑmanere uerbũ possit in
nobis ubitantos laqueos diabolus
sparsit : quicũ eẽt incęlo: nec ibi uer¬
bũ poterat ꝑmanere. Deniq quia
& ipse uerbũ non tenuit. cetidit ȩxelo
Incȩlo ergo uerbum ꝑmanet. quod
scđm uerbi dispositionẽ regit᷑ & gu¬
bernat᷑. Sed quia & ipsũ cȩlũ p̃terit:
ut facie ad faciem gloriã dñi uideit
possimꝰ. uerũ tam̃ quia & incęlo fuit
uitis locus Nã utiq noncetidisset
inde aduersarius. nisi incriminibus
dep̃hensus Aam ⁊stultus sicut luna
mutat᷑. & clũ ipsũ tenebris obducit᷑
uidctur utiq ñ deelemento dictũ sed
deuirtutib potestatibq celestib
Sunt eñĩ scẽ uirtutes incęlo. inquib

Expanded text:
dare coeperunt. inde exclusus acridare coeperunt. inde exclusus acrior ad nos uenit et temptationes solito asperiores tamquam iratus exercet. in caelo igitur permanet uerbum, quia inde deiectus est diabolus; in terris non permanet, quia huc totus aduenit. et uide utrum hic permanere uerbum possit in nobis, ubi tantos laqueos diabolus aspersit, qui dum esset in caelo, nec ibi uerbum poterat permanere. denique quia et ipse uerbum non tenuit, cecidit e caelo. In caelo ergo uerbum permanet, quod secundum uerbi dispositionem regitur et gubernatur. sed quia et ipsum caelum praeterit, ut facie ad faciem gloriam domini uidere possimus. Uerumtamen quia et in caelo fuit uitiis locus — nam utique non cecidisset inde aduersarius nisi in criminibus deprehensus; nam et stultus sicut luna mutatur et caelum ipsum tenebris obducitur —,\'uidetur utique non de elemento dictum, sed de uirtutibus potestatibusque caelestibus. sunt enim sanctae uirtutes in caelo, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ulla in ipsoẽ sole p̃uaricatio: Non
cottidianos cursus suos seruat: Nũ¬
quid continuos non nouit luna de¬
fectus. & cõmissimunus deserit ms¬
terii: Isdem nempe uicib annusre¬
dit: eodem statu reparant᷑ tẽpora.
isdẽ obsequiis reformant. Sol diem
inluminat tẽpora statuta custodiens.
fulget splendorib luna nocturis: &
lux cius intenebris micat. stellarum
nitentiũ rutilat glob sollempniq
statione & conuersione ac demutatio¬
ne fungunt᷑. Lexuna diuersis con¬
stitutox semel uices cursuũ custodire
nec fines transire p̾scriptos. Manet
ipsa in mutabilis. Demutatio & con¬
uersio. uertere odinẽ suũ nescit. O¬
nit omniũ obedientiã discretis mu¬
neribus. indiscretã p̾scripte constitutionis
tenere concordiã. Incęlo ergo ꝑmanet
uerbũ. quia satanas decęlo cecidit. N
habeat incęlo locũ. ꝓpterea cecidit
Quo cecidit nisunterras Ideo hic ad¬
ulteria. homicidia aebrictates. habun¬

Expanded text:
ulla in ipso est sole praeuaricatio ? nonne ulla in ipso est sole praeuaricatio ? nonne cotidianos cursus suos seruat? numquid continuos nouit luna defectus et commissi munus deserit ministerii? isdem nempe uicibus annus redit, eodem statu reparantur tempora, isdem obsequiis reformantur. sol diem inluminat tempora statuta custodiens, fukret splendoribus luna nocturnis et lux eius in tenebris micat. stellarum nitentium rutilat globus sollemnique statione et conuersione ac demutatione funguntur. lex una diuersis, constitutorum semel uices cursuum custodire nec fines transire praescriptos. manet ipsa inmutabilis demutatio et conuersio uertere ordinem suum nescit. una omnium oboedientia, discretis muneribus indiscretam praescriptae constitutionis tenere concordiam. In caelo ergo permanet uerbum, quia satanas de caelo cecidit. non habebat in caelo locum, propterea cecidit. quo cecidit nisi in terras ? ideo hic adulteria homicidia ebrietates abun
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ ꝑ dies & menses: & tẽpora hiberni at¬
q hieniis ueris quoq & pure diges¬
tus aestatis. Decęlo uitȩ tuę imagi¬
nẽ cape. &iã quando non germinas
fructũ : sere tam̃ semen ad fructũ
Sunt semina que detȩlos & serun¬
t̃ int̾ris. Estetiã suꝑna uindemia.
Vnde ait ꝓpheta. Serite uobis ad
iustitiã. uindemiate ad fructũ. Et
quando non florent operatua foue
tamen seminatua. nelasquiendo
luxurient. Quod luxurat in flore
sermonis: tenuat᷑ & hebc̃at᷑ infruc¬
tu. Fructꝰ ipsos : usq ad maturitatẽ
dequoq Imitatores & iã ipsius
cȩlestisimꝰ dementi. Non semꝑsole
feruet ardenti. Trequent̃ nubib
rescit. iactis niuib tegit t̾rã. Non
ergo sit inte quoq diuturna lasci¬
uia. succedant mesta seniliũ cura¬
rũ tẽpora. & t̾a quã cana maturitas
agrũ hunc tui corporis reprimat.
Otili or sepe tristitiaẽ quȩ comite᷑
solet habere grauitatẽ. Num quid

Expanded text:
tur per dies ac menses et tempora autumni attur per dies ac menses et tempora autumni atque hiemis, ueris quoque et purae digestus aestatis. de caelo uitae tuae imaginem cape; etiam quando non germinas fructum, sere tamen semen ad fructum. sunt semina quae de caelo sunt et seruntur in terris. est etiam superna uindemia, unde ait propheta: serite uobis ad iustitiam, uindemiate ad fructum. et quando non florent opera tua, foue tamen semina tua, ne lasciuiendo luxurient. quod luxuriat in flore seminis, tenuatur et hebetatur in fructu. fructus ipsos usque ad maturitatem decoque. Imitatores etiam ipsius caelestis simus elementi: non semper sole feruet ardenti, frequenter nubiburescit, iactis niuibus tegit terram. non ergo sit in te quoque diuturna lasciuia; succedant maesta senilium curarum tempora et tamquam incana maturitas agrum hunc tui corporis reprimat. utilior saepe tristitia est, quae comitem solet habere grauitatem. numquid
Abbreviated transcription (Latin):
lo si ipsũ cȩlũ p̃terit : & quomodo
possunt stare culmina: sicedant fun¬
dam̃ta : Aut quomodo ꝑmaner
habitator inhabitatione sua. nisiec
habitatio ꝑseueret: sed forte illud
nouũ. Vcrũ nec sic absolute. qui¬
Anec in hoc potest ꝑmanere quod
p̃terit: nec illud potest dici man¬
sis se qͣuod coeperit. Tinea intellit¬
tũ tuũ scindet. siputes uerbum sicut
cęlũ uel incipere uel p̾terire. Onde
siuirtute ꝓpheticisensus cognoscere.
uolumꝰ primũ in his quȩ uisibilia
& sensibilias. ⁊ hic uellocũ considere¬
mͦ. ut excis quȩs̃ intelligibilia mani¬
festem. Si uerbũ dĩ ineglo ꝑmanet:
imitem᷑ cęlũ ubi ꝑmanet uerbũ. ꝑma¬
nec ordo sollempnis cęlestiũ statutox
& beneficiox dñi crebre uices sollem¬
nib munerib ꝑseuerant. Suꝑnis
nempe uel pluuiis uel calore. uelfo¬
tu aeris huius infundit᷑ terris atq
alit larga fecunditas. Cęlo annꝰ labi¬

Expanded text:
lo, si ipsum caelum praeterit? et quomodo lo, si ipsum caelum praeterit? et quomodo possunt stare culmina, si cedant fundamenta, aut quomodo permanere habitator in habitatione sua, nisi et habitatio perseueret ? sed forte illud nouum. uerum nec sic absolubile, quia nec in hoc potest permanere quod praeterit nec illud potest dici mansisse quod coeperit. tinea intellectum tuum scindet, si putes uerbum sicut caelum uel incipere uel praeterire. Unde, si uirtutem prophetici sensus cognoscere uolumus, primum in his quae uisibilia et sensibilia sunt ethicum consideremus, ut ex eo quae sunt intellegibilia manifestemus. si uerbum dei in caelo permanet, imitemur caelum ubi permanet uerbum, permanet ordo sollemnis caelestium statutorum et beneficiorum domini crebrae uices sollemnibus muneribus perseuerant. supernis nempe uel pluuiis uel calore uel fotu aeris huius infunditur terris atque alitur larga fecunditas. caelo annus labi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. quia non exeunt mala deore
dñi. Deniq qui humiliabat᷑ ad ñõ
dicebat. Humiliatus sum & saluũ
me fec̃. Ergo sic̃ prudent̃ consideran¬
dũẽ quando humilitas adño sit cau
saꝓbationis. quando etiã ipsa ab ho¬
mine inferende humilitatis impres¬
sio. quȩ tam̃ ipsa solet patientia &
magna nimitate tolerari: ita ctiã
sapient̾ considerandũ quid sit in a¬
dñi ꝑ manere: uel sicut aliqui codices
habent in scłm : quia grecus. eiCΘoNa
VNa posuit . quod diuerse int̾preta¬
uerbũ tuũ dñe incelo. Et quomo¬
do ipse dixisticȩlũ & terratransi¬
bunt uerba aut̃ mea non preteri¬
bunt : in scłm ꝑmanet uerbum. non
mundi istius p̃teribunt. & tẽporaꝑ
manebunt. Alius quispintalis est.
& diudicat uerbalegis. inęt̾num
inquit dñe ꝑmanet uerbũ tuũ in
cȩlo. Act̃nitas eñi uerbimanentis.
opinionẽ uerbi p̃tereuntis excludit.
Quomodo aut̃ ꝑmanet uerbũ in cę¬

Expanded text:
tatis, quia non exeunt mala de ore tatis, quia non exeunt mala de ore domini. denique qui humiliabatur a domino dicebat: humiliatus sum, et saluum me fecit. Ergo sicut prudenter considerandum est, quando humilitas a domino sit causa probationis, quando etiam ipsa ab homine inferendae humilitatis inpressio, quae tamen ipsa solet patientia et magnanimitate tolerari, ita etiam sapienter considerandum, quid sit in adomini permanere uel, sicut aliqui codices habent, in saeculum, quia Graecus elg tbv cdcbva posuit, quod diuerse interpretauerbum tuum, domine, in caelo. et quomodo ipse dixisti: caelum et terra transibunt, uerba autem mea non praeteribunt? in saeculum permanet uerbum, non mundi istius, praeteribunt et tempora permanebunt. alius qui spiritalis est et diiudicat uerba legis: in aeternum, inquit, domine, permanet uerbum tuum in caelo; aeternitas enim uerbi manentis opinionem uerbi praetereuntis excludit. quomodo autem permanet uerbum m cae
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Serua legẽ dñi. & meditareme
iustificationes dñi detuo corde laban¬
tͥ docet te litterȩ interp̃tatio. ut
serues diligenter docet ꝓpheta insub¬
ditis dic̃s. nisi quia lextua medita¬
tiomeaẽ. tunc forsitan perissem in
humilitate mea. inact̾nũ non obli¬
uiscar iustificationũtuarũ. Legis
ergo meditatio facit ut tẽpora tri¬
bulationis. tẽpora quibus humiba¬
m̾ aliquib aduersis sustinere &to¬
lerare possimꝰ. ut neq humiliatonimis
neq deiecto frangam affectu. Deni¬
q dñs non franginos humilitate us¬
q ad desp erationẽ uult. sed usq ad
cor reptionẽ. Onde & hieremias pro¬
pheta sub hac littera inthrenis ait
Vt humiliaret sub pedib om̃s uinc¬
tos terrȩ. & declinaret iuditium uiri
contra faciem altissimi ad condemp¬
nandũ hominẽ Cũ iudicat᷑ dñs non
dixit. Etinfra Deore altissimi non
exibunt mala. Humilitas ergo quȩ
adñoẽ plena c̃ iustitię. plena ȩ qui¬

Expanded text:
ris. serua legem domini et meditare, ne ris. serua legem domini et meditare, ne iustificationes domini de tuo corde labantur. docet te litterae interpretatio, ut serues diligenter, docet te propheta in subditis dicens: nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea; in aeternum non obliuiscar iustificationum tuarum. legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus aduersis, sustinere et tolerare possimus, ut neque humiliato nimis neque deiecto frangamur affectu. denique dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem uult, sed usque ad correptionem. Unde et Hieremias propheta sub hac littera in Threnis ait: ut humiliaret sub pedibus omnes uinctos terrae et declinaret iudicium uiri contra faciem altissimi, ad condemnandum hominem cum iudicatur, dominus non dixit, et infra: de ore altissimi non exibunt mala. humilitas ergo, quae a domino est, plena iustitiae, plena est aequi
Abbreviated transcription (Latin):
peccata donauit. Ds in corpore. dñs
ihc̃ mundum recuncilians sibi. qũe
redimebat aculpa. Thesaurus nr̃
p̃ciosus intellectus est. Si terrenus
intellectus fuerit. si fragilis. hereti¬
cacũtinea. & impictatis erugo con¬
sumet. Lcuemꝰ ergo &crigamus
sensus nr̃os. nec impossibile iudice¬
mͦ ut haec humani corporis infirmi¬
tas ad cognitionẽ mysteriox cȩlesti¬
ũ ꝓuehat᷑. cũ ĩã ad nos dñs iħc̃ in quo
absconditi erant scientię sapientięq
thes aun. diuina sua miseratione des¬
cenderit: ut clausa reseraret. aperi¬
ret latentia. reuelaret occulta. De¬
ni ergo dñe iħu. aperi nobis &istius
ꝓphetici sermonis ianuã. Multisenĩ
clausaẽ. & si prima spetie aꝑta uide¬
atur l IN ETERNŨ INQUIT
Dũe rermanet uer¬
Buaa ⁊uua in cȩlo.
ides etiã inte ꝑmanere debere.
quod etiã incęlo ꝑmanet ac ꝑscue¬
rat: serua ergo uerbũ dĩ: & serua
in cordetuo: & ita serua ne obliuisca¬

Expanded text:
peccata donauit, deus in corpore dominus peccata donauit, deus in corpore dominus Iesus, mundum reconcilians sibi quem redimebat a culpa. Thesaurus noster pretiosus intellectus est. si terrenus intellectus fuerit, si fragilis, haeretica eum tinea et impietatis aerugo consumet. leuemus ergo et erigamus sensus nostros nec inpossibile iudicemus, ut haec humani corporis infirmitas ad cognitionem mysteriorum caelestium prouehatur, cum iam ad nos dominus Iesus, in quo absconditi erant scientiae sapientiaeque thesauri, diuina sua miseratione descenderit, ut clausa reseraret, aperiret latentia, reuelaret occulta. ueni ergo, domine Iesu, aperi nobis et istius prophetici sermonis ianuam; multis enim clausa est, etsi prima specie aperta uideatur. In aeternum, inquit, domine, per manet uerbum tuum in caelo. uides etiam in te permanere debere quod etiam in caelo permanet ac perseuerat. serua ergo uerbum dei et serua in corde tuo et ita serua, ne obliuisca
Abbreviated transcription (Latin):
misccant᷑ terrena diuinis. ⁊ illud inui¬
olabile sacramentũ ꝓp&icȩ uisio¬
nis aut ꝑennis oraculi naturȩ nr̃ȩ
aestimatione uiolemus. Ideo eñi
ad didit argentũ igne examinatũ
purgatũ terrę ꝓbatũ septuplũ. ut
tam quã boninum mularii sp̃u exa¬
minemꝰ ꝓphetici sermonis argentũ.
se cernentes dñi petuniã. atq ab om¬
ni labe terrena salutaris fontis infu¬
sione purgantes. ut xp̃o digne senti¬
re uideam quiait. Nolite thesau¬
ritare uobis in terra. ubi erugo etti¬
nea exterminat: sed thesauritate uo¬
bis incelo: Thesaurus tuus ẽ fides
pictas. exmiscđa. Thesaurus tuus.
xp̃cest. Nolieum estimare deter¬
ris hoc est decreaturis quia dñs
totius creature ẽ. Maledictus in¬
quit homo qui habet spem in homi¬
ne. Sed mihi salus ꝑ homine uenit
Ulide tamen quid scriptura uetus
dixerit Et homo ẽ : & quis cognos¬
cit cũ : Ille igit᷑ homo Non huma¬
na mihi sed diuina po testate om̃a

Expanded text:
misceamus terrena diuinis et illud inuimisceamus terrena diuinis et illud inuiolabile sacramentum propheticae uisionis aut perennis oraculi naturae nostrae aestimatione uiolemus. ideo enim addidit: argentum igne examinatum, purgatum terrae, probatum s eptuplum, ut tamquam boni nummularii spiritu examinemus prophetici sermonis argentum, secernentes domini pecuniam atque ab omni labe terrena salutaris fontis infusione purgantes, ut Christo digne sentire uideamur, qui ait: nolite thesaurizare uobis in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, sed thesaurizate uobis in caelo. Thesaurus tuus est fides pietas misericordia, thesaurus tuus Christus est. noli eum aestimare de terris, hoc est de creaturis, quia dominus totius creaturae est. maledictus, inquit, homo qui spem habet i n homine, sed mihi salus per hominem uenit. uide tamen quid scriptura uetus dixerit: et homo est, e t quis cognoscet eum? ille igitur homo non humana mihi, sed diuina potestate omnia
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda p̃cepta. Nam hoc primus
statim uersiculus ad monit. Coret¬
enĩ sibimundũ crtari insuperioribus
hic ꝓphcta ut legimus postulauit. cor
sibi prudens dariorauit ad ño filius
huius salomon. Quiergo habet cor
mundũ. qui habet corprudens. ipse
intellegit senem subditorũ uersuũ
atq uirtutẽ. Onde et alibi inueni
& carnis possit interturbari sapienti¬
a. Qui aut̃ habet coi: seruat man¬
data dĩ. que ad modũ legisti: maria
quȩ conseruabat om̃a dñi saluatoris
in cordesuo dicta uelgesta. Circũda¬
mus ergo coi nr̃m: nihil coiporeũ: ni¬
hil uile quęramꝰ. Di leaut̃: om̃e ter¬
renũ. Nihil ergo terrenũ. nihilse¬
culare: nihil corporeũ. nihilleue at¬
q mutabile in loquiis constituamꝰ
cȩlestib Eloquia eni dñi eloquia
casta. Ut his mysteriorũ cęlestiũ
in maculata ⁊ pudica sinceritas. sp̃i¬
ritali interp̃tatione resplendeat.
Non adulterina quadã opinione

Expanded text:
seruanda praecepta. nam hoc primus seruanda praecepta. nam hoc primus statim uersiculus admonet; cor etenim sibi mundum creari in superioribus hic propheta, ut legimus, postulauit, cor sibi prudens dari orauit a hujus Salomon. Qui ergo habet cor mundum, qui habet cor prudens, ipse intelligit seriem subditorum versuum, atque virtutem . Unde et alibi invenim carnis possit interturbare sapientia. Qui autem habet cor, servat mandata dei, quemadmodum legisti de Maria, quae conseruabat omnia domini saluatoris in corde suo uel dicta uel gesta. Circumcidamus ergo cor nostrum, nihil corporeum, nihil uile quaeramus; uile autem omne terrenum. nihil ergo terrenum, nihil saeculare, nihil corporeum, nihil leue atque mutabile in eloquiis constituamus caelestibus - eloquia enim domini eloquia casta —, ut in his mysteriorum caelestium inmaculata et pudica sinceritas spiritali interpretatione resplendeat. non adulterina quadam opinione
Abbreviated transcription (Latin):
litigiosa principia. finẽ uero fraudis
suȩ incendio deputatũ Ideoq & tre¬
centas uulpes dimisit: eo quod ꝑfidi
crucis quidẽ se p̃dicatione cõmendare
desiderant: sed niysteriũ eius tenẽre ñ
possunt. qui hac p̃dicatione cõposita
ec falsa atq simulata. urere magis
fructꝰ conant̾ alienos: cũ utiq uera
crux dñi ñ exurat aliena merita sed
fecundet. Meritoq scriptũ ẽ in can¬
ticis canticox. Frendite nobis uulpes
pusillas exterminantes uineas: ut ui¬
neae nr̃e floreant. Quo ostendit᷑ quod
uel dñs iħe uel eccłã fraudalentõx do¬
los auineis suis exterminandos ee prȩ¬
cipiant : ne pauxillulis uineis noceant.
quia adultis ĩa uirib nocere non pos¬
sunt. Hereticus cñi inꝑfectũ tẽpeta¬
re potest. non potest supplantare per¬
INCIP̃ CUI INT̃P̃TATIO COR
uel UT ALIA HABET IN¬
TeRPRETATIO SERUO
nde uidet᷑ ad monere uel pruden¬
ter haet intellegenda uel sollicite

Expanded text:
litigiosa principia, finem uero fraudis litigiosa principia, finem uero fraudis suae incendio deputatum. ldecque et trecentas uuipes dimisit, eo quod perfidi crucis quidem se praedicatione commendare desiderant, sed mysterium eius tenere non possunt, qui hac praedicatione composita et falsa atque simulata urere magis fructus conantur alienos, cura utique uera crux domini non exurat aliena merita, sed fecundet. meritoque scriptum est in Canticis canticorum. prendite nobis uulpes pusillas exterminantes uineas, ut uineae nostrae floreant. quo ostenditur, quod uel dominus Iesus uel ecclesia fraudulentorum dolos a uineis suis exterminandos esse praecipiant, ne pauxillulis uineis noceant, quia adultis iam uitibus nocere non possunt. haereticus enim inperfectum temptare potest, non potest subplantare perincipit, cuius interpretatio \'cor\' uel, ut alia habet interpretatio, \'seruo\'. unde uidetur admonere uel prudenter haec intellegenda uel sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
rii dedinandã. Qs cnĩ patris iħs dñs
locutus ẽ: in euangelio eum quii¬
derit mulierẽ ad concupiscendã
eã in cordesuo adulteriũ perpetras¬
se Quantũ euangelio ꝓfecerunt stu¬
dia castitatis. quo non solũ turpio¬
ris facti sed etiã studii degeneris
ab legat᷑ obꝓbriũ : Qui sint aut̃
dequib dic̃ quod paulominus con¬
sum mauer̃ cum in terra. nisiperse¬
cutores : Dequorũ uno ait dñs
iħc Ite dicite uulpuilli. Hocest
deherode Et alibi Cũ se fraudu¬
lenter int̾rogari ad uerteret dix̃.
Uul pes foueas habent. etuolucres
cęlinidos ubirequiescant. eo quod
fraudulent̃ interrestriũ passionũ
quib: dam latibulis demorentur
Inde ctiã samson binas uulpes sibi
nexuit. Ad quarũ caudas alligauit
faces. & dimisit cas permesses allo¬
philorũ: ꝑ hanc figurã significans quod
imꝓbi acfraudulenti homines. et ma¬
xime heretici. liberã lingũa habeant
ad latrandũ. sed exitꝰ inpeditos aut

Expanded text:
rii declinandam. os enim patris Iesus dominus rii declinandam. os enim patris Iesus dominus locutus est in euangelio eum, qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, in corde suo adulterium perpetrasse. quantum euangelio profecerunt studia castitatis, quo non solum turpioris facti, sed etiam studii degeneris ablegatur obprobrium! Qui sunt autem, de quibus dicit quod paulo minus consummauerunt eum in terra, nisi persecutores ? de quorum uno ait do- minus Iesus: ite dicite uulp illi, hoc est de Herode. et alibi cum se fraudulenter interrogari aduerteret, dixit: u ulpes foueas habent et uolucres caelinidos, ubirequiescant, eo quod fraudulenter in terrestrium passionum quibusdam latibulis demorentur. inde etiam Samson binas uulpes sibi nexuit, ad quarum caudas alligauit faces et dimisit eas per messes allophylorum, per hanc figuram significans, quod inprobi ae fraudulenti homines et maxime haeretici liberam linguam habeant ad latrandum, sed exitus inpeditos, aut