comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
argͥuens illoꝵ tẽꝑanciã qui abstinebãt ut uiderẽt᷑.
hõib ieumãtes. Erat in cibo tẽꝑancia / sed nõ iusti¬
cia in aĩa: qr nõ deo placere sed hoĩb intendebant
Quomͦ rursũ uel illa uel ista sine fortitudĩe cũ
constet fortitudĩs esse ⁊ nõ mediotris tohibe̾ uelle et
nolle suũ int̾ angultias parũ et minis ut sit cõ¬
tẽta uolũtas modo illo medio nudo puro solo cõstã¬
te sibi equali undiq sui: ut pote ex om̃i parte ꝑit
cirtũciso. quẽ solũ cõftat esse uirtutis Dicito michi
queso si potes cui nam potissimũ triũ haꝵ ꝟtutũ
meditulliũ hoc dandũ censeas: qd̾ ita cũctis cõterim¬
nũ est ut uideatur esse ꝓpriũ singłaꝵ u̾tutũ An
ip̃m u̾tus est et nõ aliud. Sed sic uirtꝰ ño esset mł¬
tiplex: sed essent om̃s una An pociꝰ qr sine eo uir¬
tus nõ est oĩ quod̾mͦ intima uis una et medulla
uirtutũ: in qua lic umũt᷑. ut una proinde uidecint᷑.

Expanded text:
angelio illorum temperantiam, qui abstinebant ut viderentur hominibus jejunantes . Erat in cibo temperantia, sed non justitia in animo: quia non Deo placere, sed hominibus intendebant. Quomodo rursum vel ista, vel illa sine fortitudine? cum constet fortitudinis esse, et non mediocris, cohibere velle et nolle suum inter augustias, parum et nimis; ut sit contenta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali undique sui, utpote ex omni parte pariter circumciso, quem solum constat esse virtutis. 11. Dicito mihi, quaeso, si potes, cuinam potissimum trium harum virtutum meditullium hoc dandum censeas, quod ita cunctis conterminum est, ut videatur esse proprium singularum? An ipsum virtus est, et nihil aliud? Sed sic virtus non esset multiplex, sed essent omnes una. An potius, quia sine eo virtus non est, omnium quodammodo intima vis una est et medulla virtutum, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
aplice dignitati: Et tñ non m̃ostrabũt ꝑuto qui hoc
illud nõ fuit Ita ne ĩminutor est digtatis seruus si
nõ wlt esse maior dño suo: aut discipłs si nõ uolt ma¬
ior esse eo qui se misit. aut filiꝰ si nõ trausgreditur
tĩos quos posuerũt pres sui Quis me constituat

Expanded text:
apostolicae dignitati? Et tamen non monstrabunt, puto, qui hocapostolicae dignitati? Et tamen non monstrabunt, puto, qui hocillud, non fuit. Itane imminutor est dignitatis servus, si non vult esse major domino suo: aut discipulus, si non vult esse major eo qui se misit: aut filius, si non transgreditur terminos, quos posuerunt patres sui? Quis me constituit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o apło indulgenciorẽ me in hac parte Ergo plus
ꝙͣ oportet inquis: Non inficior Quid si ita oport
Nã tu ut cõfido nr̃a nõ eris meticłosa ĩfirmacione
cõtẽptus: sed habũdabis magis Sane sic decet te scil
habũdanciorẽ: ꝙͣ me audaciorẽ esse Ego quoq mi-¬
chi tuciꝰ iudico apud maiestatẽ tumditate ꝙͣ temeri¬
tate ꝑiclitari Et fortassis nõ secus moneri oportuit
sapientẽ: ut sit qd̾ scriptũ est Da occasionẽ sapienti
uter frẽm et frẽm. Et infert. Ad ignomima
cat se negotiis scłarib: ego autẽ parto tibi. Nõ eĩ foraia
loquor sed possibilia. Putasne hec tp̃a sustmerẽt si hõi¬
b litigantib pro t̾rena heditate. et flagitãtib ate iu¬
dicui boce dm̃ tui responderes Hoĩes quis me costituit
uidicẽ super bos. In quale iudiciũ mox tu uẽrres. Qad
dixit homo rusticanus et imꝑitus ignorãs primatuã
siui ĩhonorans sũmã et pextelsa ptatem derogano

Expanded text:
ipso Apostolo indulgentiorem me in hac parte. Ergo plus quam oportet, inquis. Non inficior. Quid, si ita oportet? Nam tu, ut confido, nostra non eris meticulosa informatione contentus, sed abundabis magis. Sane sic decet, te scilicet abundantiorem, quam me audaciorem esse. Ego quoque mihi tutius judico apud majestatem timiditate, quam temeritate periclitari. Et fortassis non secus moneri sapientem oportuit, ut sit quod scriptum est: Da occasionem sapienti, inter fratrem et fratrem? Et infert: Ad ignominiam cat se negotiis saecularibus . Ego autem parco tibi. Non enim fortia loquor sed possibilia. Putasne haec tempora sustinerent, si hominibus ligantibus pro terrena haereditate, et flagitantibus abs te judicium, voce Domini tui responderes: O homines, quis me constituit judicem super vos ? In quale tu judicium mox venires? Quid dicit homo rusticanus et imperitus, ignorans primatum suum, inhonorans summam et praecelsam sedem, derogans
Abbreviated transcription (Latin):
te protũdo cruciẽdi et̾nis gehenne incẽdiis deputantur
De quibz bene ꝑ ppħa dicit᷑. Ducũt in bonis dies suos. Et
ũcto ad inferna descendũt Iiquus moriens qui
tacõe sua młtos ad culpã traxerat delectacõe pct̃i: multos
a culpa reuocat terrore tormẽti Qd̾ eciã plaluusta tetta¬
tur dicẽs Letabitur iustꝰ cũ uiderit uindc̃ta imꝑioꝵ ic. In¬
eoꝵ pena cõspicitur. cõlpiciẽtis uita mũdatur ¶uiꝰ enĩ
talis tam crudelis exitus cerint᷑ͦ. nõ solũ qui uiderit re¬
fugit. sed alios ecia ab imitacõe illius ꝙͣta ualuerit ex¬
hortacõe cõpelcit s̃n exitu uite aĩe electoꝵ nnuo terrẽt᷑.
ietu: incerti utrũ ad p̃miũ. an ad suppliciũ transeant
Quidã antẽ clecti in tine luo purgantur a lenĩbz quibuld̃
pct̃is: quid̾ uero in ip̃o exitu suo hylarescũt ex eternoꝵ cõ

Expanded text:
te profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. te profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in
Abbreviated transcription (Latin):
Clãiuis scti ab huiꝰ uite erũpnis liberari se cu¬
piant: cito uolentes exire de corpore/ dei tamẽ
sacõe plerũq diu in hac uita uensantur. ut per
longa tolerancie exꝑimenta solidius eoꝵ pacientia
roboretur Multi uitã odio habent. et tamen mori ti¬
ment: qd̾ plerisq in anguttia cõtingere solet. sicq
contrario affectu. et uiuẽdi habent tediũ. et moriendi me¬
tũ Solicite debet unulquilq uiuere: et lemꝑ t̾niũ ui¬
te sue conliderare. ut de cõtemplacõe illius animꝰ lem¬
ta est: et dũ quisq mori nõ existimat. tollitur Unde u¬
nulquilqz feltinet: ne in inquitatibz lius rapiatur si¬
mul q fimatur uita cũ culpa Nã incẽtor dyabolꝰ eos qͥs
uiuẽtes accendit ad uicia: subito morientes ꝑtrahere inti-¬
rad tormẽta Sepe diuites in hac uita fallaci
tencie gloria uel reꝵ habũdancia gestiũt: ab hiis repẽte
ho: a qua nesciũt ĩ prouiso exitu rapiũtur. atq absorben¬

Expanded text:
amvis sancti ab hujus vitae aerumnis liberari se cupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contemplatione illius animus se semta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallacitentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorben
Abbreviated transcription (Latin):
sit Nullus est emĩ homo absqz pcc̃o: nec quilꝙͣ potelt de
dei sccurus esse iudicio. cũ eciã et de ociosis uerbis reddẽda
dat: ut ex eo intelligantur scc̃oꝵ hr̃e cõsortiũ angłoꝵ. ex qͥ
ab hoc corpore sine uexacõe dura tollũtur Prauos autez
hoĩes apostate angłi suscipiũt morientes: ut eis sint ip̃i
tortores in penis. qui fuerũt sualores in uiciis Et li pie¬
tas pro defũctis fidelib flere iubeat: fides tñ pro eis luge

Expanded text:
s enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse securus judicio, cum etiam et de otiosis verbis reddenda dat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis luger
Abbreviated transcription (Latin):
dices et elati ut sapientes uideantur nõ discussi¬
unt cau̾sas: sed afferũt: sic q cõturbant iudicui ordineꝵ.
dũ nõ sus cõtenti officio aliena p̃lumũt Quidã em̃ dumi
iudicare incipũĩt irascũtur: ipam q iudici sẽtenciã in i¬
samã uertũt. De quib recte et per ipħa dicit᷑. Qͥ cõuer
tũt in furore iudiciũ. Qui em̃ iratus iudicat in furore
iudiciũ mrtat. cũ ante profert sẽtenciã ꝙͣ cognoscat. Su¬
ror in iudice ĩuestigacõe ueri nõ balet attingere: quĩa
mẽs eius turbata turo e ab ĩuestigacõe alienat. iuili¬
cie Sracũdꝰ udex iudicii exanĩe plene fosiderare ño da¬
let᷑ q taligine furoris non uidet. Qui autẽ repullo fu¬
rore discutit: facilius ad cõtuendas ueritatẽ mentis. se¬
remtate cosurgit. et sine ulla ꝑturbacõe ad equitatis

Expanded text:
dices, et elati, ut sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti officio, aliena praesumunt. 14. Quidam, dum judicare incipiunt, irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertutunt in furorem judicium. Qui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc ex cordis dilectõe: et huili cõsciẽcia facit Ceterũ
qui delinquẽtẽ luꝑbo uel odioso ãimo corripit: nõ emeit¬
dat led ꝑcutit Quicqͥt em̃ proteruus uel indignãtis ani-¬
mꝰ protulerit obirgãtis furor est. nõ dilectio corrigẽtis.
De hũilitate p̃põĩtoꝵ .C.xlii.

Expanded text:
qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor est, non dilectio corrigentis. De humilitate praepositorum. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ disciplĩa non nicurrit luꝑbiã Elati autẽ
paltores plebes tirannice premũt / nõ regũt: quiq nõ dei
sed suã głam a subditis exigũt..Hulti sũt qui in uerbo doc¬
trine nõ hũiles sed arrogantes existũt: qui et ip̃a recta q ͤ
predicãt nõ studio correctoĩs. sed uicio elacõis annũciant.
Multi sũt qui ño excõsultu edificandi sed ex tumore suꝑ¬
biendi docent: nec ut prosint lapiẽtes lũt. sed ut sapiẽtes
uideant᷑. docere student Eftimacio praua arroganciũ sac̾¬
dotũ ꝑ quã imitant. sct̃os rigore disciplĩe: et sequi nolũt¬
tis affectõe. bideri uolũt rigida seueritate sed.
mã hũilitatis prestare nequeũt ut magis terribiles
ꝙͣ mites alpiciant᷑. Su perbi doctores Wlu̾are pocius
ꝙͣͣ emẽdare nouerũt: salomõe attestãte qui ait In ore flł¬
ti uirga supbie: qr increpando rigide feriũt. et cõpati hu¬
niliter nełcuĩt Sene alien pcti curãda uicia suscipit

Expanded text:
 disciplinam non incurrit superbiam. Elati autem pastores plebes tyrannice premunt, non regunt quia non Dei sed suam gloriam a subditis exigunt. Multi sunt qui verbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Multi sunt qui non ex consultu aedificandi, sed ex tumore superbiendi docent: nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. Aestimatio prava arrogantium sacerdotum per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi ntis affectionem, videri appetunt rigidi severitate, et formam humilitatis praesentare nequeunt, ut magis terribiles quam mites videantur. Superbi doctores vulnerare potius quam emendare norunt, Salomone attestante, qui ait: « In ore stulti virga superbiae , quia increpando rigide feriunt, et compati humiliter nesciunt. 7. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bonis oꝑibus deo acceptabilia lũt Qui autẽ a cibis
abstinẽt et praue agũt demones iutãtur: quib esca
non est. et nequicia adest semꝑ Ille eñ bene abamet a
tibis et malicie actib. qui a mũdi ieuinat ambicioib

Expanded text:
um bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis um bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionib
Abbreviated transcription (Latin):
tas em̃ deliue intelligũt᷑. Sicut em repetitꝰ debiti et lites
plendã gula uesꝑe sibi delicias p̃para Non est corpuard¬
hibenda ĩmod̾ata abamc̃cia: ne dũ amꝑlius grauatur
caro põdere medie malũ agat postea. nec benefatere iai¬
piat et que addicitur ut ulu malli caarrat suuł et bom osfi¬
tĩ dũ plus premit: perdat Solicita igitur discretõe carins
est moderãda materies: sus ne aut integre extinguatur.
aut imoderaue laxetur Infirmi ͭ ͤ carmo ninia p̃ualẽte:
ad ꝑfectionẽ ꝑtingere nemo potest. Nã ꝙͣuis sctitatis amo¬
rẽ quisq habeat: exequi tamẽ nõ ualet oꝑis meritũ cui ã¬
tencõe cordis deseruire tonat᷑. Corꝑis debilitas mimia. es¬
am uires aĩe frangit: mẽtis quoq ingeniũ marcelc̾e facͥ.
nec uãlet quitꝙ̃ bon ꝑ imbecillitatẽ ꝑfice̾/ nedũ quid ninis¬

Expanded text:
tas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, plendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid ni
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ et racionabile ieimũ: qñ nolter ho¬
mo ex terior ieuinat. et interior orat Facilius ꝑ ieui¬
mũ oracio penetrat celũ Tũt eñ homo spiritalis
effectus anglis cõiũgitur deoq liberiꝰ copulatur.
Per ieuimũ eciã occulta misterioꝵ celestiũ reuelãt᷑.
diuiniq sacra ͭ ͥ archana pandũtur Sic nãq dam¬
el angelo reuelante imisterioꝵ sac̃mẽta iognoscere
meriut Hec em̃ uirtus et angłoꝵ maĩfeslacd̃es/ et
coꝵ amin̾cia coes ostendit I eiuma forcia telã sunt
aduersus tẽptamẽta demomoꝵ: cito emĩ ꝑ abstinẽ

Expanded text:
fectum et rationabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo, spiritualis effectus, angelis conjungitur, Deoque libem etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit . Haec enim virtus et angelorum manifestationes, et eorum annuntiationes ostendit. 3. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta d
Abbreviated transcription (Latin):
docet et male uiuit: tanꝙͣ es aut cyuibalũ sonum
tacit aliis. ip̃ẽ tñ sibi manet insensualis Nͥ ue
ne docet et male uiuit: qd̾ oocet bene uiuẽtib pro¬
ficit ꝙ uero male uiuit leipm̃ occidit. sicut sacerdos
qui si digne agit. ut sacerdotẽ decet: mitteriũ eius.
et ip̃i et aliis utile est Indigne autẽ uiuẽs aliis qͥ¬
dẽ u̾tilis eit loquẽdo: se autẽ interficit praue oꝑando.
ac per hoc qd̾ in illo mortuũ est propriũ eiꝰ eit: qd̾

Expanded text:
docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum sonum docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum sonum facit aliibene docet, et male vivit, quod docet bene, viventibus proficit; quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos, qui si digne se agit, ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est, indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo; ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod
Abbreviated transcription (Latin):
Cad regnnẽ taliter erga disciplĩa subiectoꝵ p̾sta¬
re se debet ut nõ solũ auctori ͭ ͤ: uerũ ecia hũilitate clares¬
cat Sed tñ in eo ita erit uirtus hũilitatis: ne dilsolua-¬
tur uita subditoꝵ in uiciis. atq ita auctoritas aderit po¬
tectatis. ne per tumorẽ cordis leueritas exictat ĩmodera¬
coĩs ec est enĩ in dei sacerdotib uera discretio. qua nec ꝑ
ertatẽ suꝑbi nec ꝑ hũili ͭ ͤ remissi sint Hinc eit
quib cũ sũma ẽẽt hũilitas. loco tiĩ necessario libere trã¬
grellores iusticie increpabat Aliqñ etiã subditis nos
oportet anmo elle humiliores: quĩ facta subditoꝵ iudicã¬
tur a nobis. nr̃a uero deus iudicat Agnoscat ep̃s se esse¬
cõseruũ plebis nõ dĩi: berũ hoc caritas nõ condicio exigͥ.¬

Expanded text:
ad regimen, taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem remissi sunt. Hinc est quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum. Verum haec charitas, non conditio exig
Abbreviated transcription (Latin):
angłi dameli loquẽtis Ego inquit beni ut nũciarem
tibi: sed princeps regni płarũ restitit mͥ ic̾. post alia.
Non est qui me adiuuet insi michael prĩceps uest̾. Itẽ
om̃is hoĩes angłos habere probantur loquẽte dño in ewuã ͦ
Amen dico uobis qr angłi eoꝵ semper uidẽt faciẽ prĩs mei
qui est in telis. Unde et petrus in actib apłoꝵ cũ pulla
est Si deũ angłi cõtuentur et uident: cur petrꝰ apłs dicit
In quẽ deliderant angłi cõspitere ᷤ Itẽ si eũ nõ cõtuentur.
nec bidẽt quomiͦ iuxta sẽtentiã dm̃ angłi eoꝵ semp uident
credimꝰ ꝙ deũ angłi et uident et uidere desiderant: et ha¬
bent et habere fest̾inãt. amant et amare intũtur Si eñ
sic uidere desiderãt ut affectu desiderii nõ ꝑfruãtur: desi¬
deriũ hoc necessitatẽ habet. necessitas ifta penalis est
Sed beatis angłis oĩs pena longe est: qr nuꝙͣ simł pẽa

Expanded text:
angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi . Et post alia: Non est qui me adjuvet, nisi Michael princeps vester . Item omnes homines angelos habere probantur, loquente Domino in Evangelio: Amen dico vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui est in coelis est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur nec vident, quomodo juxta sententiam Domini: Angeli eorum semper vident credimus quod Deum angeli et vident et videre desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc ne simul poena
Abbreviated transcription (Latin):
cõpũgitur ad pm̃am Membra uero eius sepe per ypocri¬
sin deprecantur: qd̾ tam̃e pro mala cõsciencia adipis¬
ci non merentur Discat humana mileria ꝙ ea caula
cicius prouocetur deus prestare ueniã dũ infirmo cõpa¬
titur homini: qz ipẽ homo traxit ex ꝑte inferiore infir¬
mitatẽ pectandi hoc est ex carne. qua inclusa aĩa de¬
tinet᷑. A postate b̾o̾ angłi ideo ueniã non habent. qr
carnalis fragilitatis nulla infirmitate grauati suc̃
ut peccarent Hoĩes aũt post pctm̃ idcirto reuertũt᷑.
ad ueniã: propter ꝙ ex lutea materia pondꝰ traxe¬
rũt infirmitatis. Ideoq pro infirma carins condi¬
cõe reditꝰ patet hoĩ ad salutẽ: sicut psalmꝰ dicit.
Et iterũ Memorare inqͥt que mea subitancia Postꝙͣ a
postate angeli ceciderũt: ceteri ꝑseuerancia eterne b̾eati¬

Expanded text:
compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini, quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae vero angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propterea quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et Psalmista dicit: Et iterum: Memorare, inquit, quae sit mea substantia . Postquam apostatae angeli ceciderunt, reliqui perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ celũ. Nnuirũ ostendẽs ꝙ post angłoꝵ ruynã hii qui
ꝑmaserũt firmitatẽ meruerũt eterne ꝑseuerancie. et
bñtudinis quã antea minus acceperant Unde oportet
agnosci ꝙ maloꝵ inquitas sctoꝵ seruiat utilitati: q
unde mali corrĩt: inde boni proficiũt. Sonoꝵ angłoꝵ
numerꝰ qui post riuna angłoꝵ maloꝵ eat dimunuitus.
ex numero electoꝵ hoĩm su pplebitur. qui numerꝰ soli deo
est cognitus. Inter angłos distancia potestatũ est. et
pro graduũ dignitate nuĩfteria eisdẽ sũt distributa. Ali¬
q aliis preferuntur tã culmine potestatis ꝙͣ sciencia u¬
tutis Subim̃strant igit᷑. alii alioꝵ preceptis: atq ꝯ¬
beduĩt iussis Uude et ad ꝓphetã zachariã angłs ange
mittit: et quecũq ãnũciare debeat precipit Nouẽ elle

Expanded text:
post angelorum ruinam, hi qui permanserunt firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea minus acceperant. Unde oportet agnosci quod malorum iniquitas sanctorum serviat utilitati, quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum hominum supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate ministeria eisdem sunt distributa, aliique aliis praeferuntur, tam culmine potestatis quam scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum praeceptis atque obediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachariam angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare debeat
Abbreviated transcription (Latin):
qr statĩ ut factus est cecidit. Ffuit quid̃ in ueritate cõ¬
ditus sed non stanto cõfestim a ueritate est lapsus.
Duo superbie lapsu dũ deo per tumorẽ se cõferunt.
et homo cecidit et dyabolus Sed homo reuersus ad pe¬
nitenciã: deo se inferiorẽ ẽẽ cognouit. Dyabolꝰ uero
non solũ in hoc cõtentus ꝙ se deo equalẽ existimãs cecidͭ
insuper eciã suꝑiorẽ deo le dicit. lm apłmi qui ait de an

Expanded text:
, quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate con, quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veri tate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam Deo se inferiorem esse cognoscit; diabolus vero non solum hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insu
Abbreviated transcription (Latin):
sine reparacõe laberetur. cuiꝰ prelacoĩs excellẽciã ꝓpha
hiis uerbis annũciat Cedri nõ fuerũt altiores illo in
paradiso dei: abietes non adequauerũt sũmitatem
illius. Om̃e lignũ paradisi non est assimilatũ illi .qͦ.¬
mã speciosiorẽ fecit eũ deus Distat cõdicio angłi a con-¬
dicõe hõis: homo eĩ ad dei similitudinẽ conditꝰ est. archã¬
głs uero qui lapsus est signadm dei similitudinis a ꝑ¬
pellatus est testante dño per ezechielẽ Tu signaculũ
similitudinis plenꝰ sapiã et perfectꝰ decore: in deliciis¬
dei paradisi fiusti. Qto em̃ subtilior est eius natura
tanto plenius extitit ad similitudinẽ diuine uirtutis
expressa Prius de celo cecidisse diabolũ. ꝙͣ homo con¬
deretur. Nam mox ut factus est in superbiam erup.
et precipitatus de celo est Nam iuxta ueritatis tẽ¬
Itimioniũ ab micio mẽdax fuit: et in beritate nõ fretit

Expanded text:
sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius Omne lignum paradisi non est assimilatum ei, quoniam speciosiorem fecit eum Deus . Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est; archangelus vero qui lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. Prius de coelo cecidisse diabolum liquet quam homo conderetur. Nam mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est. Nam, juxta Veritatis testimonium: Ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜi naturã sp̃s nũcupãtur Quãdo eĩ de celis
ad annũciandũ hõib mittũtur: ex ip̃a ãnũciacione
angłi nũcupantur Natura eĩ sp̃s sũt: tũc autẽ an¬
Lis est: qr inelt illis mutabilitas in natura. sed facit
eos incorruptos caritas sempiterna Gracia dicimus
bilitati itaq nature suffragatur in illis cõtemplacio
treatoris: uide et priuatus est apostata angelus dũ
fortitudiñẽ suã nõ a deo sed a se uoluit custodiri Ante
om̃e creaturã augłi facti sũt dũ dictũ est. Siat lur.
De ipis enĩ dicit scriptura Prior om̃i creata est sapie¬
cia Lux enĩ dicũtur. participando luci eterne. Sapiecia
uero dicũtur: ingenite inherendo lapientie. Et dũ sunit¬
sũt angłi. et ante om̃em treacionẽ angłoꝵ dyabolus
conditus est. sicut scriptũ est Ipẽ est principiũ uiaꝵ
dei. Unde et ad cõparacõe angłoꝵ archangłs appelle¬
tus. Prius enĩ creatus extitit ordinis prelacõe: non

Expanded text:
 naturam spiritus nuncupantur. Quando enim de celis ad annunciandum hominibus mittuntur, ex ipsa annunciacione angeli nominantur. Natura enim spiritus sunt; tunc enim anlis est, quia inest illis mutabilitas in natura, sed facit eos incorruptos caritas sempiterna. Gracia, non nabilitati itaque nature suffragatur in illis contemplacio creatoris. Unde et privatus est apostatfortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodiri. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux . De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia . Lux enim dicuntur, participando luci aeternae; sapientia vero dicuntur, ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei . Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non
Abbreviated transcription (Latin):
uẽda est ꝓposicionũ artificiosa subtilitas: que callidis ob¬
iectõib rethia tendit Ita eñ uersutis assercionib prauoꝵ
disputacio ĩnodatur: ut recta esse luulet᷑ que puersa-
ꝑsuadent. Lectio mẽorie auxilio eget: ꝙ si fuerit naturalr̃
tardior. frequẽti tnĩ meditacõe acuitur. ac legẽdi allidui¬
tate colligitur Sepe ꝓlixa lectio longitudinis causa me¬
moriã lectoris oblitt̾erat: ꝙ si breius sit submnoto q libre
sentẽtia retractet᷑. in aĩo tũc sine labore legit᷑ et ea pͣ
lecta sũt recolẽdo mẽoria m̃ime excioũt Acceptabilior eit
sensib lectio tacita ꝙͣ aꝑta: ampliꝰ enĩ intellet̃s mltrui¬
tur. qñ uox legẽtis quiescit et sub silencio lingna mo¬
uet᷑. Nã clare legendo et corpꝰ lassat᷑. et bocis ãcuiẽ ob¬
tunditur.
De cõtẽplacõe et actõe L.xu.

Expanded text:
venda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis obvenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ut recta esse simulent quae perversa persuadent. 7. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis obtergit. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractetur in animo, tunc sine labore legitur, et ea quae lecta sunt recolendo a memoria minime excidunt. 9. Acceptabilior est sensibus lectio tacita quam aperta; amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. XV. De contemplatione et actione. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
Tlni lit btilis ad instrũedũ lectio: adhibita at¬
collacõe maiorẽ intelligẽtia p̃bet/ Melius est
em̃ con̾ferre ꝙͣ legere Collacio eiũ docibili ͭ ᷤ facit. nã
ppoitis int̾rogacõib cũctacio rerũ exdudit᷑. et sepe obi¬
tionib latens beritas approbat᷑. Qd̾ eĩ obscurũ a du
faciliꝰ capũtur. Nam subspecie alia spiritales causas
script̾e diuine ĩlimiãt: et niũ ꝑ aliquã eiudẽtẽ oftensionẽ
uix apparent occulta legis misteria Sicut instruere solz
collacio: ita cõtencio destruit. Hec em̃ relicto sensu u̾itatis
lites generat. et pugnãdo uerbis eciã in deũ blaspheĩa¬
ingerit. Inde et hereses et scilmata quib subu̾tit᷑. fides.¬
ueritas corrũpit. scindit᷑. caritas Cõtenciosoꝵ studiũ nõ
pro ueritate sed pro appetitu laudas certat: tantaq est
in hiis puerlitas ut ueritati crede̾ nesciãt. ip̃amq recta
doctrinã euacuare cõtendãt In dilputacõe infideliũ ca¬

Expanded text:
 est utilis ad instruendum. Leccio adhibita collacione maiorem intelligenciam prebet. Melius est enim conferre quam legere. Collacio facit docibilitatem. Nam propositis interrogacionibus cunctacio rerum excludetur; et sepe obieccionibus latens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut facile capiuntur. Nam saepe sub specie alia spirituales causas Scripturae divinae insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis etiam in Deum blasphemat. Inde et haereses, et schismata, quibus subvertitur fidesveritas corrumpitur, scinditur caritas et contumeliosorum studio non pro veritate, sed pro appetitu laudis certatur – tanta namque est in hiis perversitas, ut veritati cedere nesciant – ipsam rectam doctrinam evacuare contendant. C 252 Co
Abbreviated transcription (Latin):
linquẽtib ueniã p̃ftant: sed nichil ꝓficit esse illibatũ a
culpa qui nõ est ꝑatus ad ueniã. dũ pociꝰ hec magna
sit culpa qñ tardius relaxant᷑. fraterna delicta Qui
fratrẽ sibi tardius reconciliat: deũ sibi tardius pla¬
cat Frultra eñ ꝓpiciari deũ sibi querit: qui cito placa¬
ri in proximũ negligit¬
Cxxuiii.

Expanded text:
linquentibus veniam praestant, sed nihil proficit esse illibatum a linquentibus veniam praestant, sed nihil proficit esse illibatum a culpa, qui non est paratus ad veniam; dum potius haec magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna delicta. 7. Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiari sibi Deum quaerit, qui cito placari in proximum negligitXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
on hoĩes sed uicia odio habenda sũt Flebiliter
autẽ deplorandi sũt qui odio nn fratrẽ tãbes¬
cũnt: et contra alios ꝑniciosũ animi dolũ seruant
N regno em̃i dei le separant: qui semetipos a caritate
dissociant Sicut mater ecclesia praue ab hõib h̾eticis
premit᷑. sed tamẽ eos uemẽtes ad le uenigna caritate
amplectit᷑ ita et linguli nr̃m quolcũq m̃icos lustiẽ-¬
mꝰ: reuertẽtes materna muitticõe ãplecti stati debeniꝰ
Cito est ignoscendũ ciꝙͣ dũ ueniã postulat. Non pos¬
le pcc̃a dimitti ei. qui in le peccãti debita nõ dimittit¬
ĩ est formã emĩ nobis indulgencie deꝰ ex mito
dicois nr̃e impoluit: dũ ita orare nos precepit Dimit¬
te nobis debita nr̃a: sicut et nos dimittimꝰ debitorib
nris ⁊c̃. Iuctũ elt enĩ dei iudiciũ: tantũ q pct̃ori a le
indulgeri octendit. ꝙͣtũ alt̾utro unusquisq in se offẽ¬
so indulget Quidã de suis fidentes m̾itis pigre in se de¬

Expanded text:
on homines, odio sunt habenda. Flebiliter autem deplorandi sunt qui odio in fratre tabescunt, et contra alios perniciosum odium animi servant. A regno enim Dei se separant qui semetipsos a charitate dissociant. Sicut mater Ecclesia grave hominibus haereticis premitur, sed tamen eos ad se venientes benigna charitate amplectitur, ita et singuli nostrum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. 4. Cito est ignoscendum cuiquam, dum veniam postulat. 5. Non enim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita orare nos praecipit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justum est enim Dei judicium, tantumque peccatori a se indulgeri ostendit, quantum alterutrum unusquisque in se offenso indulget. 6. Quidam de suis fidentes meritis pigre in se de
Abbreviated transcription (Latin):
us est infirmitate ꝙͣ ignoracia quẽꝙͣ delinquere:
grauiꝰ q industria ꝙͣ infirmitate peccare. Indut¬
agit Infiruntate autẽ qui calu uel precipitacione
delinquit lequiꝰ autẽ et de industria peccãt qui nõ
solũ non bene uiuut sed adhuc et bene uiuẽtes: si pos¬
sũt a ueritate du̾tũt Sũt enĩ qui ignorater peccant:
et sũt qui sciẽter Sũt eciã qui pro ignorantie excusa¬
cõe scire nolũt ut minus culpabiles habeant᷑. qui tamẽ
seip̃os non muniũt: sed magis decipiũt Nescire enim¬
simpliciter ad ignoranciã ꝑtinet: noluisse uero ad cõ¬
timatẽ luperbiã Uolũtatẽ quippe ꝓprii diũ uelle ue¬
scire. quid est aliud ꝙͣ uelle dñm suꝑbiendo cõtẽp¬
nere: Nemo igitur se de ignorancia excuset: quia
deus nõ solũ eos iudicat qui a cogitacõe sua reuer¬
tũtur. sed eciã illos qui uescierũt. testante eod̾ dño¬

Expanded text:
ius est infirmitate quam ignorantia quemquam delinquere; ius est infirmitate quam ignorantia quemquam delinquere; graviusque industria quam infirmitate peccare. Industagit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt ei qui ignorantes peccant, et sunt qui scientes. Sunt etiam qui per ignorantiae excusationem scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur. Qui tamen seipsos non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe propriam Deum velle nescire, quod aliud est quam velle Deum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua revertuntur sed etiam illos qui nescierunt. Haec d
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃m cõmittitur .i. aut ui cupiditatis aut
mẽtu timoris: dũ uel quisq wlt adipisci qd̾ cupit. ł
timet ne incurrat qd̾ metuit Quatuor modis com¬
mittitur pct̃m in corde: quatuor ꝓpetrat᷑. ex opere.
Adunctit. corde suggeltione demonũ: delectatõe car¬
nis. cõlensione mentis. deffenlione elacõis Cõmit-¬
titur oꝑe nũc latenter nũc palam nũc cõsuetudĩe
nũt desꝑacione. Istis ergo gradib et corde delinqͥt᷑.
et oꝑe malicia ꝓpetrat᷑. Trib modis ꝑctm̃ geritur
hoc est ignorancia infirmitate/ indultria: ꝑiculo
autẽ penaꝵ diuerlo Ignorãcie nãq mͦ. peccauit in
mulier autẽ seducta in p̃uaricacõe fuit Ergo eua
peccauit ignorãcia: adam uero industria. qr nõ se¬
ductꝰ sed sciens prudensq peccauit Q̾ͥ bo seducitur
quid cõsenciat euidenter ignorat De infirimtate a̾
petrus deliquit qñ ad metũ int̾rogantis ancille xp̃
negauit: uñ et post pct̃m amarillime fleuit. Dram¬

Expanded text:
tum committitur, id est aut amore cupiditatis, aut metu timoris, dum vel quisque vult adipisci quod cupit, vel timet ne incurrat quod metuit. Quatuor modis committitur peccatum in corde, quatuor et perpetratur in opere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione, istis ergo gradibus et corde delinquitur et opere malitiae perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria, periculo autem poenarum diverso. Ignorantiae namque modo peccavit in mulier autem seducta in praevaricatione fuit . Ergo Eva peccavit ignorantia, Adam vero industria, quia non seductus, sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quando ad metum interrogantis ancillae Christum negavit; unde et post peccatum amarissime flevit . 4. Grav
Abbreviated transcription (Latin):
d cõtemplatiue uite mesurã: in quã dũ quisq int̾ender᷑
sua reuerberatus infirmitate reflectitur. atq iterũ reno¬
nata intencõe ad ea unde descenderat rursus erigitur.
Qd̾ fieri in actiua uita nõ põt: de qua si quisq deflectat b
ad modicũ: statĩ bicioꝵ excipitur fluxu Ocłs dexter scan¬
dalizans quẽ euelli dñs p̃cepit. uita cõtẽplatĩa est Duo
oculi in facie: actĩa uita et cõtẽplatĩa in hoĩe iũ igit᷑
per cõtẽplacõe cecid̾it in errorẽ meliꝰ est si euellat cõtẽ
Utilius illi ꝑ simplicẽ actionẽ ire ad uitã: ꝙͣ ꝑ cõtẽplacõis
errorẽ mitti in gehẽnã Sepe mẽs ad lũma ab imis erigit᷑.
et sepe a sũmis ad intimia pondere carnis inclmata reflet¬
titur. Multes deus ex carnalib sua gracia uisitat: et ad
cõtẽplacoĩs factigiũ eleuat. młtos q a cõtemplacõe ui

Expanded text:
ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum excipitur luxu. 10. Oculus dexter scandalizans, quem evelli Dominus praecepit , vita contemplativa est. Duo oculi in facie, activa vita et contemplativa in homine. Qui igitur per contemplationem docebit errorem, melius est si eli per simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a contemplatione justo
Abbreviated transcription (Latin):
ab actuali uita cõscendentes in cõtem placõis quiete sepeliũ¬
tur: ita ab accõe scłi recedẽtes eos uita actiua in se quasi
sepeliendo suscipit. ac per hoc uite mũdane actiua uita:
et uite actiue cõtẽplatiua sepulchrũ est Biri scãi sicut
secreto cõtẽplacoĩs egredĩt᷑. ad publicũ actõis.
sus ab accõis mãĩfesto ad secretũ cõtem placõis intime
reuertũtur. ut intus deũ laudẽt ubi acceperũt bnde et
foris ad eius gloriaz oꝑantur Sicut aquile moris est
semper oculũ in radiũ solis infigere: nec deflectere insi
soluis esce obtentu. ita et sc̃i a cõtẽplacõe ad actuale
in cõtẽplacõe autẽ sese per interuala resuit. qr dutur¬
intate cõtẽ plandi lassatur Sisio aĩaliũ i ezechiele que
ibant et non reuertebantur. ꝑtinet ad actiue uite ꝑseuerã¬
cia. et iterũ ea aĩalia que ibant et reuertebantur ꝑtinet

Expanded text:
ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliunab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se quasi sepeliendos suscipit; ac per hoc vitae mundanae activa vita, et vitae activae contemplativa sepulcrum est. 6. Viri sancti, sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum 302 contemplationis intimae revertuntur, ut intus Deum laudent, ubi acceperunt unde et foris ad ejus gloriam operantur. 7. Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu, ita et sancti a contemplatione ad actualem in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
speculacio superuoꝵ Illa cõis młtoꝵ est: ista bero pancoꝵ
Ditiua uita mũdanis reb bene unt᷑. cõtẽplatĩa uero mu¬
ta proficit: ad cõtemplacõe bene cõscendit. Merito em̃ i
ista sustollitur: qz in illa utilis ĩuenitur Q̾tũq autem
adhuc tẽꝑale głam / aut tarnalẽ affectat cõcupilcẽciam.
a cõtẽplacõe ꝓhibet᷑. ut poĩtꝰ in actualis uite oꝑacõe purget᷑.
In ista em̃ pͥrius per ext̾ciciũ boni oꝑis cũcta exhaurienda
lũt uicia: ut in illa iam pura mentis acie ad cõtẽplãdũ
deũ quisq ꝑtranseat Et licet cõuersus statĩ ad cõtẽplaai¬
onẽ cõscendere cupiat: tamẽ racõe cogitur ut prius ĩ ac
destinaretꝰ que cõtemplacõe significat: lya illi hoc est
laboriosa uita supponit᷑. que actionẽ demõstrat Sicut
sepultus ab om̃i negocio freno priuatur: ita et cõtempla¬
om uacans ab om̃i occupacõe actuali auertit᷑¬

Expanded text:
is multorum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero muactiva vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur, ut prius in acdestinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertit
Abbreviated transcription (Latin):
aduerla. Uude et in lapĩa legitur pro deo. Pugnabit
cũ eo orbis t̾raꝵ contra insensatos Merito erg̃o pcc̃oꝵ
hoc actũ est. ut naturaliter prospera mutẽtur homini
in aduerla Dñ et salomõ dixit Creatura exardesiͭ. in tor¬
mentũ aduersus iniustos. et leuior est ad benefaciendum
hiis qui in deo cõfidũt Non erit caro subiecta aĩe nec ui¬
tia racioni: li animꝰ nõ est subditꝰ conditori Tut̃ au¬
tẽ rcte subiciũtur nobis oĩa que nobis sũt: si nos subu¬
tini᷑ ei. a quo nobis illa subiecta sũt. Nam et que uidẽ¬
tur lubiecta eẽ ei qui deo lubiectus nõ est: ille pocius
subiicitur eis qui luã uolũtatẽ subiugat amori eoꝵ

Expanded text:
adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos. Merito ergo peccatorum hoc actum est, ut naturaliter prospera mutentur homini in adversa. Unde et Salomon: Creatura exardescit in tormentum, adversus injustos, et lenior est ad benefaciendum his qui in Deo confidunt. 134 11. Non erit caro subjecta animae, nec vitium rationi, si animus non est subditus Conditori. Tunc autem recte subjiciuntur nobis omnia quae sub nobis sunt, si nos subjicimur ei a quo nobis illa subjecta sunt. Nam et quae videntur esse subjecta ei qui Deo subjectus non est, ille potius subjicitur
Abbreviated transcription (Latin):
sitate creature est si extrẽmũ uermiculũ natura malũ
dixeris: uiu̾se creature ĩiuriã facis Cũcta mala per
pctm̃ primi hoĩs pro pena sũt translata in uniuersum
genus humanũ Pro inde quecũq uidentur mala par¬
tin nobis seuiĩt origine: partin culꝑa Mala dicuit
multa in creaturis peruersi: Ut ignẽ qz urit: et ferrũ
qr occidit. ut feram qr mordet sed cõmoda ip̃oꝵ nõ inten¬
deus homo accusat in illis qd̾ sibi pocius debet imputare:
ciuiq ꝑro pct̃o ista effecta lunt noxia. que illi onñ ex ꝑte
tuerũt ante pctĩ subiecta. Nostro bicio nõ sua natura
nobis mala lũt ea que nobis nocẽt Nã lux cũ sit bona
nifirmis oculis noxia est: et tũc oculoꝵ biciũ nõ lucis
est sic et cetera Cũ creaturaꝵ stimuilis et elementoꝵ
aduersitatib homo uerberatur: pct̃i hoc exigente pena
ut deo superbiens homo. ea que infra ip̃m sunt paciat᷑.

Expanded text:
rsitate creaturae est: si extremum vermiculum natura malum rsitate creaturae est: si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. 8. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis est; sic et caetera. 10. Cum creaturarum stimulis et elementorum adversitatibus homo verberatur, peccati hoc exigere poenam, ut Deo superbiens homo ea quae infra ipsum sunt patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
bona et mala putantur Sed uicia natura non sũt.
et dũ uere a dyabolo sint. non tamẽ creata sũt Qũã
ob causam permiserit deus mala oboriri statim: insi
ut ex cõtrariis malis bone nature decor emiueret: Mo¬
dus iste eciã in uerbis esse cõperit᷑. Qui modꝰ antitheta
grete dicit᷑. qd̾ latĩe oppõitũ ł cõtrapõitũ noĩatur. Et
fit pulchra locucio quãdo mox cõtraria prosperis prote¬
riuitur. Ita et in reb permixtũ est malũ: bt nature bo¬
nũ. ad cõparacõe excelleret mali Fecit deus oĩa ualde
bona: inchil ergo natura malũ: quãdo et ip̃a que in
creaturis bidentur esse penalia si bene utantur et bona
et prospera sũt. si male utantur nocent Ita ergo pen
sanda est creatura ex nr̃o usu nõ bona: nã ex sua na¬
tura ualde bona. Si radas suꝑciliũ hoĩs paruã rem de¬
mis: sed tocius corporis ingeris feditatẽ. Ita et in uniu̾

Expanded text:
bona et mala putantur. Sed vitium natura non est; bona et mala putantur. Sed vitium natura non est; et dum vere a diabolo sit, non tamen creatum est. 5. Quam ob causam permiserit Deus mali oboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae naturae decor emineret? Modus iste etiam in verbis esse comperitur. Qui modus antitheton Graece dicitur, quod Latine oppositum, vel contrapositum nominatur 133, et fit pulchra locutio, quando mox contraria positis proferuntur. Ita et in rebus permistum est malum, ut naturae bonum ad comparationem excelleret mali. 6. Fecit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocesanda est creatura ex nostro usu non bona, nam ex sua natura valde bona. Si radas supercilium hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem.