comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥeratos: in ea quoq domo in qua occubu¬
erit nullam noctem sine aliqͦ terrore trans¬
actam. donec ip̃a domꝰ incendio ꝯsumpta sit.
eti illisa. Pridie qmͣ periret sompniauit cõ¬
sist̾e se in celo uixta solium iouis: impulsũq
ab eo dextri pedis pollice in t̾ram p̾cipitatũ.
Eodem temꝑe olimpie simulachrũ iouis
qd̃ dissolui tranfferriq romam uisserat: tã¬
tum cachinnũ repente edidit: ut machinis
labefactis opifices diffugerint. Comestor.¬

Expanded text:
inquietatos; in ea quoque domo, in qua occubuerit, nullam noctem sine aliquo terrore transactam, donec ipsa domus incendio consumpta sit. inari. pridie quam periret, somniauit consistere se in caelo iuxta solium Iouis impulsumque ab eo dextri pedis pollice et in terras praecipitatum.extiterunt. Olympiae simulacrum Iouis, quod dissolui transferrique Romam placuerat, tantum cachinnum repente edidit, ut machinis labefactis opifices diffugerint; super
Abbreviated transcription (Latin):
ut illa. Iam noua ꝓgenies: celo dimititur
ur̃i. irrita perpetua soluent formidine ter¬
gloge ip̃ius. quarto ferme uersu indicat uͥ
ait. Ultima cumer: uenit iam carminis
etas. Unde inquit ħ a cumea sibilla dc̃m
ẽẽ: incunctanter apparet. Ieronimo ñ pla¬

Expanded text:
a. Iam noua progenies caelo dimittitur nostri Irrita perpetua soluent formidine terclogae ipsius quarto ferme uersu indicat, ubi ait: Ultima Cumaei uenit iam carminis aetas; unde hoc a Cumaea Sibylla dictum esse incunctanter apparet. Theurgi uero il
Abbreviated transcription (Latin):
Centones inquit apud gramaticos uocari
solent: qui de carminib homeri et uirgilii
ad ꝓpria oꝑa more centenario. ex multis
hinc et inde ꝯpositis in unũ sartiunt corpꝰ
a facultate ciiꝰq mati̾e. Deinde probra u¬
xor adelphi centonem ex uirgilio de fabri¬
ca mundi. et de euuangelio plenissime ex¬
pressit: mati̾a ꝯposita scd̾m uersus et u̾sib
quidam pamponiꝰ ex eodem poeta: inter

Expanded text:
Centones apud grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri, vel Virgilii, ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cujusque materiae. 26. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Virgilio, de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia composita secundum versus, et versibus quidam Pomponius ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
obiceretur ab inuidis. ꝙ alienos u̾sus
suo operi inserebat. Respondit magnarũ
ẽẽ uirium: clauam extorquere de manu
uersus: more rituq uisino. Nam ut illa
bestia fetum edit ineffigiatum informẽꝙ
cie et imꝑfecta. s deinceps tractando colen¬

Expanded text:
obiiceretur ab invidis quod alienos versus suo operi inserebat: respondit magnarum esse virium clavam extorquere de manu versus more atque ritu ursino. Namque ut illa bestia fetum ederet ineffigiatum informemqucie et inperfecta, sed deinceps tractando colen
Abbreviated transcription (Latin):
purificatoĩs sus ut ita om̃s dies pu
licebat ei surgere. ⁊ in domo deambulare.
s ñ egredi ⁊ oꝑari. In tangendo ñ pollue¬
bat. ⁊ licebat aliis omunicare ei in sede ⁊
expletis. xi. diebus. Si uͦ pareret feminã
duplicabantur pͥus diẽs inquinatõnis.
⁊ postea dies purisitatõnis. ut fierent si

Expanded text:
purificationis suae, ita ut omnes dies purtrium dierum, licebat ei surgere, in domo deambulare, sed non egredi et operari; et tangendo non polluebat, et licebat aliis communicare ei in cibo, eexpletis quadraginta diebus. Si vero pareret feminam duplicabantur priores dies inquinationis, et postea dies purificationis, ut simul fi
Abbreviated transcription (Latin):
Non dicit ꝓ ea. ⁊ erat sac̾dotis. Ꝙ si nõ po¬
terat manus eius inuenire agnum. offe¬
rebat duos turtures. uł duos pullos colũ¬
barum. aditm mn holocaustum ꝓro pueno.
astm ꝓ ꝑccõ suo. uel pro originali filie. qͥa
filio in circumcisione dimissum erat. He¬

Expanded text:
onceperat, et erat sacerdotis. Quod si non poterat manus ejus invenire agnum, offerebat duos turtures, vel duos pullos columbatum, alterum in holocaustum pro puero, alterum pro peccato suo, vel pro originali filiae, quia filio in circumcisione dimissum erat. He
Abbreviated transcription (Latin):
aristobolus. Qͥ magna manu . exui.
iudeoꝵ cõflata. alexandriũ muro recĩgebat.
do quem debellandũ missus ẽ ai gabino an¬
tonius. Captusq itm aristobolus cũ filus ro¬
mam ꝑductus ẽ. Illum qͥdem ĩ cͦtodia senetꝰ
coh̾cuit. filios aũ in uideam remisit. qr gabi¬
nius co se scͥpseret spopondisse ucori aristoło¬
li ꝓ castelloꝵ tradit̃e. Post ħ cum gabinius
põtificiũ ꝯfirmauit. Quo mortuo missus ẽ
preses syrie crassus. ut t̃ ꝑthos qͥ iam roma¬
nis ĩminebant repͥmeret. In sumptꝰ u̾o ꝑchi¬
ce milicie om̃e fere aurũ de tempło tulit. ⁊
quib pompeius abstum̾at duo milia talẽ¬
toꝵ. Ob ħ auro t̃ os infuso. int̾ut. Cui succeᷤ¬
sto p̾ses syrie tassius. qͥ in om̃ib ꝯsilio anti¬
salustius scribit ⁊ liuiꝰ. hoc temꝑe gesta sũt.¬

Expanded text:
Aristobulus, qui magna Judaeorum manu conflata Alexandriam muro recingebat, ad quem debellandum missus est a Gabinio Antonius. Captusque iterum Aristobulus, cum filiis Romam perductus est. Illum quidem in custodia senatus coercuit, filios autem in Judaeam remisit, quia Gabinius ipse scripserat spopondisse, uxori Aristobuli, pro castellorum traditione. Post hoc cum Gabinius pontificium confirmavit. Quo mortuo, missus est praeses Syriae Crassus, ut etiam Parthos, qui jam Romanis imminebant reprimeret. In sumptus vero Parthicae militiae omne fere aurum de templo sustulit, et ea quibus Pompeius abstinuerat duo millia talentorum. Ob hoc auro in os infuso interiit. Cui successit praeses Syriae Cassius, qui in omnibus consilio AntiSalustius scribit, hoc gesta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
motu ꝑagitur. spe semper minor. dũ et cupi.¬
de uotis extenditur: et fere sine rõne ꝯsumit᷑.
um potuisse qd̾ fulmen: et tamen idem ua¬
luit. Nuiciata etenim clade que ad lacum
tͣnsuntiũ incid̾at: mulier una sospiti filio
ad ip̃am portam obuia fc̃ã in eiꝰ complexu ex¬
pirauit. Alta̾ quoq cũ falso filii nuncio mes¬
ta domi sederet: ad pͥmũ ꝯspectum redeuntis
exanimata est. Sic q quas dolor ñ extinxe¬
rat leticia ꝯsumpsit. Sed minus mirum:
per subeg̾at sacrificaret: receptis litt̾is. decre¬
tas ei asenatu supplicationes nũciantib in¬
tento illas animo legens orta caligine añ
flosculum collapsus mortuus est. Quem qͥd
aliud qm nimio gaudio euectum putenins:
coherens facile dirimitur. Minimoq studio
bonum retinendũ est: cuiꝰ caduca possessio
tam lenis afflatu uiolentie ꝯcussa dilabi po

Expanded text:
motu peragitur, spe semper minor, dum et cupide uotis extenditur et fere sine ratione consumitur. um potuisse quod fulmen, et tamen idem ualuit. nuntiata enim clade, quae ad lacum Trasimennum inciderat, altera mater, sospiti filio ad ippiravit. Altera quoque cum falso mortis filii nuncio mesta domi sederet, ad primum conspectum redeuntis exanimata est, sicque quas dolor non extinxerat, letitia consumpsit, sed minus miror per subegerat, sacrificaret, receptis litteris decretas ei a senatu, supplicationes nunciantibus, intento illas animo legens, orta caligine, ante foculum collapsus, mortuus est. Quem quid aliud quam nimio gaudio evectum putemus? coherens dirimitur, minimoque studio bonum retinendum est, cuius caduca possessio tam levi afflatu violentie concussa dilabi po
Abbreviated transcription (Latin):
iocabeth. Qui nolebat
acced̾e̾ ad uxorẽ ptꝰ edic¬
iarere liberis. quam ĩ necem ꝓcreare. Cui
dominꝰ ꝑ sompniũ astitit ut ait iosephꝰ¬
naculum defluebat. frustra gͦ tanti fc̃a ui
debantur. Quoccͣ forte ex om̃i ꝑte cortine
⁊ saga fiib extendebantur cta tab̾nacu¬
lum. ⁊ paxillis ereis colligabantur fune̾.
ri ab ingreclientib sub cortinis. Sane t̾ci¬
um erat oꝑim̃tum de pellib arietum rub̾¬
catis que suꝑiora tm̃ tegentes ad lat̾a non
descendebant. funib ⁊ paxillis ereis affixis
t̾r̾e cutumligate. Quartum qͦ oꝑim̃tum
itaq ut ait iosephus stupor habebat alõ¬
ge aspicientes. nam colores eiꝰ in nuuo pu

Expanded text:
ne Jocabeth, qui nolebat accedere ad uxorem post ediccarere liberis quam in necem procreare. Cui Deus per somnium astitit, ut ait Josephnaculum defluebat. Frustra ergo tanti operis facta videbantur: quocirca forte ex omni parte cortinae et saga funibus extendebantur circa tabernaculum, et paxillis aereis colligebantur funes ;ri ab ingredientibus sub cortinis. Quocum erat operimentum de pellibus arietum rubricatis, quae superiora tantum tegentes, ad altera non descendebant, funibus, et paxillis aereis affixis terrae circumligatae . Quartum quoque operimentum itaque, ut ait Josephus, stupor habebat a longe inspicientes; nam colorem ejus in nullo pu
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus ꝓcuratum sͥ ẽẽ credebarto. Non
enĩ erat magnũ demonib ad eos decipien¬
dos phantasiam talis tauri quam sola cer.¬
neret osfẽtare uacce cõcipienti atts pregña¬
ti uñ libido mr̃is attraħet quod in eiꝰ feru
lam corꝑałr aꝑperes. sicut fecit iacob de

Expanded text:
divinitus sibi procuratum esse credebant. Non enim magnum erat daemonibus ad eos decipiendos phantasiam talis tauri, quam sola cerneret, ostentare vaccae concipienti atque praegnanti, unde libido matris attraheret quod in ejus fetu jam corporaliter appareret: sicut Jacob de
Abbreviated transcription (Latin):
pui̾ gregatim secũtur. ⁊ repente uelut lim¬
phatici futura p̾cinunt. Bos illis ostendu¬
tur femina semel in anno. ⁊ ip̃a ñ absiꝑ
certis insignib que ut inuẽta ⁊ oblata ẽ
eadem die neci datur. Apis natalẽ mem¬
phi celebrant tactu pat̾e auree. quam
statim ꝓiiunt ĩ nili gurgitẽ. Hec sollẽ¬
puitas ꝑ .uii. dies agitur. Quib dieb
cias hñt. nec attrestant lauantes. Octa¬
uo die cerimoniis iam ꝑactis uelut reddi¬
ta seuiendi licentia. solitam resuruntt¬

Expanded text:
pim gregatim sequuntur et repente uelut lymphatici uentura praecinunt. Bos illi ostenditur femina in anno semel, et ipsa non absque certis insignibus, quae atque inuenta et oblata est, eadem die neci datur. Apis natalem Memphi celebrant iactu paterae aureae, quam proiciunt in Nili statum gurgitem. Haec sollemnitas per septem dies agitur; quibus diebus tias habent nec attrectant lauantes. Verum octauo die caerimoniis iam peractis, uelut reddita saeuiendi licentia, solitam resumunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur .n. uas ẽẽ uacuum. S aere plenũ
ẽẽ ꝓbatur. cũ ore imo ĩ aquam deprimto᷑
Nam qr suꝑius ñ inuenit locum ete¬
undi. nec infu̾is irruptis aquis subter
eas eum ire uatura ꝑmittit. plenitudĩe
sua repellit eas. nec ĩuas intrare sinit
Cum aũt uas ita collocatur. ut ñ habe¬
ad os deorsum. S in latus inclinatum
tunc intrat aqua infu̾is aere exeunte suꝑiꝰ¬

Expanded text:
videtur enim vas esse vacuum, sed aere plenum esse probatur, cum ore imo in aquam deprimitur; nam quia superius non invenit locum exundi, nec inferius irruptis aquis subter eas eum ire natura permittit, plenitudine sua repellit eas, nec in vas intrare sinit. Cum autem vas ita collocatur, ut non habeat os deorsum, sed in latus inclinatum, tunc intrat aqua inferius, aere exeunte su
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe subm̾si ꝑierunt ꝓ quo pcc̃o credit᷑ d̃.
egiptũ tradidisse in hunc errorei ut ap̃i
kat aũt apis ut ait plinius egiptu
ciui ⁊ testatur eum se uidisse cxoci.¬
adam taurus qui ex inꝓuiso egrediebat᷑
de flumine. hñs in hum̾o dextro signũ
candidũ ad instar lune corniculate. dd
quem cũ statm cõfluerent egiptũ om̃i
gen̾e musicoꝵ psallentes. leuabatur in
Aere. ⁊ suꝑ eos tanqmͣ psallens ferebatur.
⁊ ad motum uł stationẽ ipsuis ip̃i in t̾ra
mouehant᷑ uł stabant. & eadem clie eua-¬
nescebat. Dicunt aũ qͥdam ꝙ in festo sera¬
pis annuatĩ em̾gebat. Uñ ⁊ ip̃m sera¬
pium .i. serapi ꝯsecratum autumãt uo¬
catum. Alu tm̃ ꝑ decẽnium semel appere
dicunt. alu tm̃ temꝑe iusti sac̾dotis heli
puniuit tłs in errore fluminis.

Expanded text:
tempore submersi perierunt . Pro quo peccato creditur Deum Aegyptios tradidisse in hunc errorem, ut Apim tem Apis, ut ait Plinius, qui et testatur se vidisse eum, quidam taurus, qui ex improviso egrediebatur de flumine, habens in humero dextro signum candidum instar lunae corniculatae, ad quem cum statim confluerent Aegyptii omni genere musicorum psallentes, levabatur in aera, et super eos tanquam psallens ferebatur, et ad motum vel stationem ipsius ipsi in terra movebantur, et stabant, et eadem die evanescebat. Dicunt autem quidam quod in festo Serapis annuatim emergebat, unde et ipsum Serapin, id est Serapi consecratum, autumant vocatum. Alii autem per decennium semel apparere dicunt. Alii, tantum tempore justi sacerdotis Heliopunivit Deus in errore fluminis.
Abbreviated transcription (Latin):
gula ꝓpͥis qualitatib cuͣ quibdam brachi¬
id se ĩuicem tenent. ⁊ discordẽ sui nat᷑am con¬
cordi federe uicissim cõmiscent. Iam t̾ra fri¬
gida ⁊ auida frigide aciue cõnectitur. aqua
frigida ⁊ humida aeri humido astringitur
der humidus ⁊ calidus talido igni asseciat᷑.
Ignis calidus et arcous aride terre copula¬
tur. Ex hus terra utpote grauissimaimũ.
ignis upote calidissimus fupͥmum locum¬

Expanded text:
gula propriis qualitatibus, quasi quibusdam brachiis se invicem tenent, et discordem sui naturam concordi foedere vicissim commiscent. Nam terra arida et frigida frigidae aquae connectitur; aqua frigida et humida humido aeri astringitur; aer humidus et calidus calido igni associatur; ignis calidus et aridus aridae terrae copulatur. Ex his terra ut puta gravissima imum, ignis ut puta levissimus, supremum o
Abbreviated transcription (Latin):
Asstringit scithicũ glatiali frigore pontũ
Sub uiga iã seres. ia barbarꝰ iss& araxes.¬
Et gens si qua iaca nascenti conscia nilo.
Tn si tantuᷤ amor belli tͥ rom̃a nefandi
Tot̃ sub latiaᷤ lege̾ cũ miseriᷤ orbem

Expanded text:
Adstringit Scythico glacialem frigore pontum! Sub iuga iam Seres, iam barbarus isset Araxes,Et gens si qua iacet nascenti conscia Nilo. Tunc, si tantus amor belli tibi, Roma, nefandi, Totum sub Latias leges cum miseris orbem
Abbreviated transcription (Latin):
nsua nietrici c̃ũsũ iuiscera dextra¬
ertatu totis concussi uirib orbis
n comune nefa. infestiꝰq obuia signiᷤᷤ

Expanded text:
sua victrici conversum viscera dextraCertatum totis concussi viribus orbis In commune nefas, infestisque obvia signi
Abbreviated transcription (Latin):
igna. pares aquilaᷤ. ⁊ pila minantia piliꝰ
uis furor ociues. q̃ tanta licentia belli ł ferri
Sentib inuisis latiĩ p̾b ere cruore

Expanded text:
igna, pares aquilas, et pila minantia pilis. Quis furor, o cives, quae tanta licentia ferri, Gentibus invisis Latium praebere cruore
Abbreviated transcription (Latin):
nario numero constet. noue aute nuq. equa¬
lit̾ diuidantur: tonꝰ diuidi in duas medietateᷤ
recusat. S semitoniũ uocitauert sonũ tono
minorẽ: quẽ tam paruo distare a tono de¬
prehensũ ẽ: quantũ hi duo numeri int̾ se
nominabant: s sequens usus sonũ semitonio
minorẽ. diesim constituit nominandũ. P lato¬

Expanded text:
nario numero constet, nouem autem numquam aequaliter diuidantur, tonus in duas diuidi medietates recusat. Sed semitonium uocitauerunt sonum tono minorem, quem tam paruo distare a tono deprehensum est quantum hi duo numeri inter se nominabant, sed sequens usus sonum semitonio minorem δίεσιν constituit nominandum. Plato
Abbreviated transcription (Latin):
centur &. zodiacꝰ ab a. ꝑ ordinẽ affixis notis
quib ascribunt᷑ litterȩ sequentes. in partes
dit᷑ arieti deputatũ. Qd int̾ .b. &.c. tauro
Qͦd int̾ .c.&. d geminis. Cancro qͦd sequit᷑
&. reliqͥs ꝑ ordinẽ cȩtera. his constitutis.

Expanded text:
centur, et zodiacus ab A per ordinem adfixis notis, centur, et zodiacus ab A per ordinem adfixis notis, quibus adscribentur litterae sequentes, in partes ditur Arieti deputatum, quod inter B et C Tauro, quod inter C et D Geminis, Cancro quod sequitur, et reliquis per ordinem cetera. His constitutis
Abbreviated transcription (Latin):
unc querendũ ẽ. cũ zodiacꝰ unꝰ sit & ĩs constet
celo sẏderib infixis: quẽ ad modũ inferioꝵ sꝑarũ
stelle in signis z odiaci mneare dicant᷑. Nec lon¬
gũ est inuenire rationẽ: que in ipso uestibulo
excubat questionis. Uerũ est enĩ. neq solẽ. lu¬
nã ue. neq de uagis ullã. ita in rodiaco ferri.
ut eoꝵ syderib admisceant᷑: s in illo signo esse
unãqueq ꝑhibet᷑ qͦd habuerit supͣ uerticem
in ea que illi subiecta est circuli sui regione
discurrens: quia singularũ sꝑarũ circulos
in .xii. partes. eque uti todiacũ ratio diui¬
sit: & quȩ in eã partẽ circuli sui uenerit
que sub parte todiaci ẽ arieti deputata
in ipsũ arietẽ uenisse concedit᷑. Similis ꝙ
obseruatio in singulas partes migrantibus
stellis tenetur. Et quia facilior ad intellec¬
tum ꝑ oculos uia ẽ: id quod sermo descͥpsit
uisus assignet. Esto enĩ ⁊odiacus circulus
cui ascͥptũ ẽ.a. Iutra hunc .uii. alii orbes lo¬

Expanded text:
unc quaerendum est, cum zodiacus unus sit et is constet caelo sideribus infixis, quemadmodum inferiorum sphaerarum stellae in signis zodiaci meare dicantur. Nec longum est inuenire rationem quae in ipso uestibulo excubat quaestionis. Verum est enim neque solem lunamue neque de uagis ullam ita in signis zodiaci ferri ut eorum sideribus misceantur, sed in illo signo esse unaquaeque perhibetur quod habuerit super uerticem, in ea quae illi subiecta est circuli sui regione discurrens, quia singularum sphaerarum circulos in duodecim partes aeque ut zodiacum ratio diuisit, et quae in eam partem circuli sui uenerit quae sub parte zodiaci est Arieti deputata, in ipsum Arietem uenisse conceditur, similisque obseruatio in singulas partes migrantibus stellis tenetur. Et quia facilior ad intellectum per oculos uia est, id quod sermo descripsit uisus adsignet. Esto enim zodiacus circulus, cui adscriptum est A. Intra hunc septem alii orbes lo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ finẽ uenerit.
facit nobis estiuos
calores. de uicino
urens sensu maio¬
re subiecta. Illo
deniq tepore au¬
strali generi reu̾ti
hyemẽ ñ potest am¬
bigi. quia tc sol ab illis
om̃i uie sue spacio sursũ¬
Unde tulliꝰ hoc intelligi uolens. ñ dixit om̃is
terra parua quȩdã est insula: s om̃is terra
que incolit᷑ a uobis. parua quedã est insula.
quia .&. singulȩ de quatuor habitationibus
parue quedã efficiunt᷑ insule occeano bis
eas ut diximꝰ ambiente. O mĩa hec ante o¬
culos locare potest descͥptio substituta. ex
qua & nr̃i maris originẽ. que totiꝰ una ẽ
&. rubri & indici ortũ uidebis. caspiũ q
mare unde oriat᷑ inuenies. licet ñ ignorẽ
ẽẽ non nullos qͥ ei de occeano ingressũ in ter

Expanded text:
ipsum finem uenerit, facit nobis aestiuos calores, de uicino urens sensu maiore subiecta. Illo denique tempore australi generi reuerti hiemem non potest ambigi, quia tunc ab illis sol omni uiae suae spatio rVnde Tullius, hoc intellegi uolens, non dixit «omnis terra parua quaedam est insula», sed «omnis terra quae colitur a uobis parua quaedam est insula», quia et singulae de quattuor habitationibus paruae quaedam efficiuntur insulae, Oceano bis eas, ut diximus, ambiente. Omnia haec ante oculos locare potest descriptio substituta, ex qua et nostri maris originem, quae totius una est, et Rubri atque Indici ortum uidebis, Caspiumque mare unde oriatur inuenies, licet non ignorem esse nonnullos qui ei de Oceano ingressum ne
Abbreviated transcription (Latin):
quos supͣ descͥpsimꝰ. in or. in .ni. in k inl
Dispositis his ita: sine difficultate constabit
singulas terrȩ partes a singulis celi partibꝰ
supͣ uerticẽ suũ positis. qualitatẽ circa nimi¬
etatẽ uel tẽꝑiẽ mutuari. Nam qͦd ẽ sursũ
a d usq ad R hoc despicit terrã ab .s. usq ad
k. Et qͦd ẽ in cęlo ab R usq ad a hoc inficie
terrã a .k. usq ad L. Et qͦd est in celo a q usq
ad p. tale facit in t̾ra ab. lusq ad or. Quale¬
q ẽ desuꝑ a p usq ad o: tale facit in t̾ra ab
M usq ad N. Et quale illic ab o usq ad c.
tale est hic ab .N. usq ad t. Sunt autẽ in ethe¬
re extremitates ambe. id ẽ a d usq ad R. &. a
cusq ad o eterno rigore densate
Id̾o in t̾ra idẽ ẽ ab s usq ad k.

Expanded text:
quos supra descripsimus, in N, in M, in L, in K. His depictis, sine difficultate constabit singulas terrae partes a singulis caeli partibus super uerticem suum positis qualitatem circa nimietatem uel temperiem mutuari. Nam quod est susum a D usque ad R, hoc despicit terrae ab S usque ad K: et quod est in caelo ab R usque ad Q, hoc inficit terrae a K usque ad L: et quod in caelo est a Q usque in P, tale facit in terra ab L usque ad M; qualeque est desuper a P usque ad O, tale in terra ab M usque ad N: et quale illic ab O usque ad C, tale hic est ab N usque ad T. Sunt autem in aethere extremitates ambae, id est a D usque ad R et a C usque ad O, aeterno rigore densetae: ideo in terra idem est ab S usque ad K
Abbreviated transcription (Latin):
altero octies esse maiorẽ. Ergo
ex his dicendũ ẽ. solem octies t̾ra
esse maiorẽ. Hȩc de solis maguitudine breuit᷑
interiꝰ continet ambiente. longe q &. celo om̃s
&. a se singulȩ recesserẽ.¬

Expanded text:
altero octies esse maiorem. Ergo ex his dicendum est solem octies terra esse maiorem. Haec de solis magnitudine breuiter interius continet ambiente, longeque et a caelo omnes et a se singulae recesser
Abbreviated transcription (Latin):
UM IN AFTRICÃ
uenissem a manlio
consule ad quartã
legionẽ tribunꝰ ut
scitis militũ: nichil
mͥ fuit potiꝰ. quã ut
masinissam conue¬
nirem regẽ. familie
nr̃ȩ iustis de causis amicissimũ. Ad quẽ ut ue¬
ni. cõplexus me senex conlacͥmauit: aliqͣnto¬
q post suspexit ad celũ Et grates inqͥt tͥ ago
sũme sol uobisq reliqͥ celites: qͦd anteꝗͣ. ex hac
uita migro. conspicio in meo regno. &. in his
tectis. publiũ corneliũ scipionẽ: cuiꝰ ego no¬
mine ipso recreor. Itaq ñꝗͣ ex animo in eo
discedit illiꝰ optimi atq inuictissimi uiri
memoria Deinde ego illũ de suo regno
uerbis ultro citroq habitis ille nobt¬

Expanded text:
um in Africam venissem M'. Manilio consuli ad quartam legionem tribunus, ut scitis, militum, nihil mihi fuit potius, quam ut Masinissam convenirem regem, familiae nostrae iustis de causis amicissimum. Ad quem ut veni, conplexus me senex conlacrimavit aliquantoque post suspexit ad caelum et: Grates, inquit, tibi ago, summe Sol, vobisque, reliqui Caelites, quod, ante quam ex hac vita migro, conspicio in meo regno et his tectis P. Cornelium Scipionem, cuius ego nomine ipso recreor; itaque numquam ex animo meo discedit illius optimi atque invictissimi viri memoria. Deinde ego illum de suo regno,st, multisque verbis ultro citroque habitis ille nob
Abbreviated transcription (Latin):
& cyceronis libros quos de re publica ut̾q
constituit. eustachi fili ini uitȩ dulcedo pa-¬
riter & gła. hoc int̾esse pͥma fronte ꝑspeximꝰ:
qͦd ille rem publicam ordinauit. hic retulit:
alter qualis e̾ẽ debuit. alter qualis esset con
stituta a maiorib disseruit. In hoc tam̃ uel
qͦd cũ plato in uoluminis sui conclisione a
quodã er uite reddito. quã reliqͥsse uidebat᷑
indicari faciat. qͥs sit exutarũ a corporib
statꝰ animarũ adiecta quadã uel sperarũ
uel syderũ ñ ociosa descriptione: rerum
facies non dissimilia significans. a tulliano
scipione ꝑ qͥetẽ sibi ingesta narrat᷑. Sed qͥd uł
illi cõm̃to tali. uel hiue tali somnio in his
potissimũ libͥs opus fuerit. in quib de rerũ
publicarũ statu lo quebantur. quo ue atti¬
nuerit. int̾ gub̃nandarũ urbiũ constituta
circulos. orbesq globosq describere. de

Expanded text:
 Ciceronis libros quos de re publica uterque constituit, Eustathi fili, uitae mihi dulcedo pariter et gloria, hoc interesse prima fronte perspeximus quod ille rem publicam ordinauit, hic rettulit; alter qualis esse deberet, alter qualis esset a maioribus instituta disseruit. In hoc tamen uel  quod, cum Plato in uoluminis conclusione a quodam uitae reddito, quam reliquisse uidebatur, indicari faciat qui sit exutarum corporibus status animarum, adiecta quadam sphaerarum uel siderum non otiosa descriptione, rerum facies non dissimilia significans a Tulliano Scipione per quietem sibi ingesta narratur. Sed quid uel illi commento tali uel huic tali somnio in his potissimum libris opus fuerit in quibus de rerum publicarum statu loquebantur, quoue adtinuerit inter gubernandarum urbium constituta circulos, orbes globosque describere, de
Abbreviated transcription (Latin):
UM IN AFTRICA
uenissem a manlio
consule ad quartã
legionẽ tribunꝰ ut
scitis militũ: nchil
mͥ fuit potiꝰ. quã u
masinissam conue¬
nirem regẽ. familie
nr̃ȩ iustis de causis amicissimũ. Ad quẽ ut ue¬
ni. cõplexus me senex conlacͥmauit: aliqͣnto¬
q post suspexit ad celũ Et grates inqͥt tͥ ago
sũme sol uobisq reliqͥ celites: qͦd anteqͣ. ex he
uita migro. conspicio in meo regno. &. in his
tectis. publiũ corneliũ scipionẽ: cuiꝰ ego ne¬
mine ipso recreor. Itaq ñꝗͣ ex animo ines
discedit illiꝰ optimi atq uiuictissimi uiri
memoria. Deinde ego illũ de suo regno
uerbis ultro citroq habitis ille nebr̃¬

Expanded text:
um in Africam venissem M'. Manilio consuli ad quartam legionem tribunus, ut scitis, militum, nihil mihi fuit potius, quam ut Masinissam convenirem regem, familiae nostrae iustis de causis amicissimum. Ad quem ut veni, conplexus me senex conlacrimavit aliquantoque post suspexit ad caelum et: Grates, inquit, tibi ago, summe Sol, vobisque, reliqui Caelites, quod, ante quam ex hac vita migro, conspicio in meo regno et his tectis P. Cornelium Scipionem, cuius ego nomine ipso recreor; itaque numquam ex animo meo discedit illius optimi atque invictissimi viri memoria. Deinde ego illum de suo regno,t, multisque verbis ultro citroque habitis ille nob
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ipsũ stelliferum
cęlũ: om̃e spaciũ se rati¬
one mensũ putauit
Que t̾n archimenidis
dimensio a platonicis re¬
pudiata est: quasi dupla
& tripla int̾ualla ñ ser¬
uans. Et statuert̃ hoc ẽẽ
credendũ: ut quantũ ẽ
a terra usq ad lunã. du¬
plum sit a terra usq ad
solem. Quantũq ẽ a t̾ra
usq ad solẽ: triplũ sit a
terra usq ad uenerẽ. Quan¬
tũq ẽ a terra usq ad
uenerẽ: quater tantũ
sit a terra usq ad mer¬
curii stellã. Quantũ q
ẽ ad mcuriũ a terra.
nouies tantũ sit a t̾ra
usq ad martẽ. Et qͣn¬
tũ ẽ a terra usq ad mar
tẽ: octies tantũ sit a
terra usq ad iouem.¬

Expanded text:
usque ad ipsum stelliferum caelum omne spatium se ratione mensum putauit. Quae tamen Archimedis dimensio a Platonicis repudiata est, quasi dupla et tripla interualla non seruans; et statuerunt hoc esse credendum, ut, quantum est a terra usque ad lunam, duplum sit a terra usque ad solem; quantumque est a terra usque ad solem, triplum sit a terra usque ad Venerem; quantumque est a terra usque ad Venerem, quater tantum sit a terra usque ad Mercurii stellam; quantumque est ad Mercurium a terra, nouies tantum sit a terra usque ad Martem; et quantum a terra usque ad Martem est, octies tantum sit a terra usque ad Iouem
Abbreviated transcription (Latin):
pedib Nisi gͦ caderet om̃e pondꝰ in terram.
paruã nimis imbriũ partẽ terra susciꝑet ab
a. usq ad .c. Latera uͦ aeris. id ẽ ab. f usq ad
e .&. ag usq ad .l. humorẽ suũ in aerẽ celũ ꝙ
deicerent. De inferiore autẽ cęli hemisꝑio
pluuia in exteriora . &. id̾o naturȩ ignota de¬
flueret: sicut ostendit subiecta descͥptio
Sed hoc uel refellere dedignat᷑ sermo sobus.
qͦd sic absurdũ ẽ: ut sine argum̃toꝵ
patrocinio subruat᷑. Restat gͦ ut
indubitabili ratione monstratu
sit: i terrã ferri omĩa nutu
suo pondera. Ista autẽ quȩ de
hoc dicta st̃: opitulabunt᷑ nob̾
&. ad illiꝰ loci disputationẽ quo
antipodas ẽẽ cõmemorat. S hic
inhibita continuatione tractatꝰ¬
ad scd̃i cõm̃tarii uolum̃ disputationẽ

Expanded text:
pedibus. Nisi ergo caderet omne pondus in terram, paruam nimis imbrium partem terra susciperet ab A usque ad C; latera uero aeris, id est ab F usque ad E et a G usque ad L, umorem suum in aerem caelumque deicerent; de inferiore autem caeli hemisphaerio pluuia in exteriora et ideo naturae ignota deflueret, sicut ostendit subiecta descriptio. Sed hoc uel refellere dedignatur sermo sobrius, quod sic absurdum est ut sine argumentorum patrocinio subruatur. Restat ergo ut indubitabili ratione monstratum sit in terram ferri «omnia nutu suo pondera». Ista autem quae de hoc dicta sunt opitulabuntur nobis et ad illius loci disputationem quo antipodas esse commemorat. Sed hic, inhibita continuatione tractatndi commentarii uolumen disputationem
Abbreviated transcription (Latin):
iam de singulis zodiaci notis &.
litteris. singule deorsũ lineȩ ꝑ
om̃s cͥculos ad ultimũ usq
ducantur: & ita ꝓculdubio
ꝑ orbes singulos in duode¬
nas partes diuidit transitꝰ
linearũ. In quocuq gͥ cir¬
culo. seu sol in illo. seu luna
tas. Que si paululũ a medio deiuarit:f
id̾o in solo medio ẽ quia ip̃sa sola pars.
est: quia &. ipsa in hc̃ locũ quasi
rguiñto st̃ tũ alia innume
tũ p̾cipue ibres. qui in terr

Expanded text:
iam de singulis zodiaci notis et litteris singulae deorsum lineae per omnes circulos ad ultimum usque ducantur: procul dubio per orbes singulos duodenas partes diuidet transitus linearum. In quocumque igitur circulo seu sol in illo seu lunatas, quae si paululum a medio deuiauerit,ideo in solo medio est, quia ipsa sola pars aest, quia et ipsa in hunc locum quasi sunt, cum alia innumera, tum praecipue imbres qui in terr
Abbreviated transcription (Latin):
tauri mensẽ gemini ñ uident᷑. qͦd in eos solẽ mi¬
grasse significat. Pgeminoᷤ recedit in cancrũ:
ꝙ. tc̃ cũ occidit. mox libra ĩmedio celo uidetur
Adeo constat solẽ trib signis ꝑ actis. ut ariete
&. tauro &. geminis: ad medietatẽ hemisꝑii re¬
cessisse. Deniq pꝰ tres m̃ses sequentes. trib signĩ
quȩ sequunt᷑ em̃sis. cancrũ dico leonẽ ⁊ u̾ginẽ.
inuenit᷑ in libra. quȩ rursus equat noctem diei:
& dũ in ipso signo occidit. mox orit᷑ aries. in qͦ
sol aute mensessex. occidere solebat Id̾o autẽ occa¬
sũ magis eiꝰ ꝗͣ ortũ elegimꝰ ꝓponendũ: quia signa

Expanded text:
Tauri mensem, Gemini non uidentur, quod in eos solem migrasse significat. Post Geminos recedit in Cancrum, et tunc, cum occidit, mox Libra in medio caelo uidetur. Adeo constat solem tribus signis peractis, id est Ariete et Tauro et Geminis, ad medietatem hemisphaerii recessisse. Denique, post tres menses sequentes, tribus signis quae sequuntur emensis — Cancrum dico, Leonem et Virginem —, inuenitur in Libra, quae rursus aequat noctem diei, et dum in ipso signo occidit, mox oritur Aries, in quo sol ante sex menses occidere solebat. Ideo autem occasum magis eius quam ortum elegimus proponendum, quia signa
Abbreviated transcription (Latin):
quia certu
locu habere
ñ possunt : sed ꝓ
diuersitate circũ¬
spicientis. habitantis ue uariantur Meridi¬
anꝰ ẽ enĩ que sol cũ suꝑ hominũ uertice uene¬
rit. ipsũ diem inediũ efficiendo designat. Et
quia globositas terre habitationes om̃iũ equales
ẽẽ ñ patit᷑: nͥ eade pars celi ommũ uerticem
despicit. Et id̾o unꝰ om̃ib meridianꝰ ẽẽ ñ pot̾it:
s singulis gentibꝰ suꝑ uerticẽ suũ proprius
meridianꝰ efficitur. Similit̾ sibi orirontem
facit circũspectio singuloꝵ. Orizon ẽ enĩ ue¬
lut quodã circo designatꝰ terminꝰ celi : qͥ suꝑ
terrã uidet᷑. Et qͥa ad ipsũ uere finẽ ñ potest

Expanded text:
quia certum locum habere non possunt, sed pro diuersitate circumspicientis habitantisue uariantur. Meridianus est enim quem sol, cum super hominum uerticem uenerit, ipsum diem medium efficiendo designat. Et quia globositas terrae habitationes omnium aequales sibi esse non patitur, non eadem pars caeli omnium uerticem despicit; et ideo unus omnibus meridianus esse non poterit, sed singulis gentibus super uerticem suum proprius meridianus efficitur. Similiter sibi horizontem facit circumspectio singulorum. Horizon est enim, uelut quodam circo designatus, terminus caeli quod super terram uidetur. Et quia ad ipsum uere finem non potest
Abbreviated transcription (Latin):
one quã uisu cõprehensis. De hoc lacteo multi
int̾ se diuersa sensert: causasq eiꝰ alii fabulosas.
naturales alii ꝓtulert. Sed nos fabulosa reti¬
centes. ea tantũ que ad naturã eiꝰ uisa st̃ perci¬
nere dicemꝰ. Theofrastꝰ lacteũ dixit ẽẽ com¬
pagẽ: qua de duob hemisꝑiis celi sꝑa solidata ẽ.¬
luna
cedat: lune. si tunc aduersa sit soli. Ld̾o nec sol
unꝗͥ deficit. nisi cũ tricessimꝰ lunȩ dies ẽ: & nisi
quinto decimo cursus sui die nescit luna defectu
Sic eni euenit. ut aut lunȩ contra solem posite
ad mutuandũ ab eo solitũ lum̃. sub eadem inuentꝰ
linea terrȩ conꝰ obsistat: aut soli ipsa succedens
obiectu suo ab humano aspectu lum̃ eiꝰ repellat
In defectu gͦ sol ipse nichil patitur: s nr̃
fraudat᷑ aspectus. Luna uͦ circa ꝓpͥum
defectũ laborat: ñ accipiendo solis

Expanded text:
one quam uisu comprehendendis. De hoc lacteo multi inter se diuersa senserunt, causasque eius alii fabulosas, naturales alii protulerunt; sed nos, fabulosa reticentes, ea tantum quae ad naturam eius uisa sunt pertinere dicemus. Theophrastus lacteum dixit esse compagem qua de duobus hemisphaeriis caeli sphaera solidata eluna succedat; lunae, si tunc aduersa sit soli. Ideo nec sol umquam deficit nisi cum tricesimus lunae dies est, et nisi quinto decimo cursus sui die nescit luna defectum. Sic enim euenit ut aut lunae contra solem positae ad mutuandum ab eo solitum lumen sub eadem inuentus linea terrae conus obsistat, aut soli ipsa succedens obiectu suo ab humano aspectu lumen eius repellat. In defectu ergo sol ipse nil patitur, sed noster fraudatur aspectus, luna uero circa proprium defectum laborat non accipiendo solis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fit amphycirtos: cũ plena: & rursus
ad nos luminis uinuersitate priuatur
Amphicirtos ẽ autẽ: cũ supra diametrũ
dichotomi. anteꝗ orbis conclusione cin¬
gatur uel de orbe iam minuens int̾ me¬
dietatẽ ac plenitudinẽ. in suꝑ mediam
lumitus curuat eminentiam.

Expanded text:
cum fit ἀμφίκυρτος, cum plena, et rursus ad nos luminis uniuersitate priuatur. Ἀμφίκυρτος est autem cum supra diametrum dichotomi antequam orbis conclusione cingatur uel de orbe iam minuens inter medietatem ac plenitudinem insuper mediam luminis curuat eminentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen d̾s ordinis oportunitate conexuit.
ut facile ungerentur. Nã cũ binȩ essent
in singulis qualitates. talem unicuiq de
duob alteram dedit. ut in eo cui adhereret
cognatã sibi & similẽ reꝑiret. Terra ẽ sicca
& frigida aqua uͦ frigida & humecta Hȩc
u duo elementa licet sibi ꝑ siccũ humectũq¬

Expanded text:
tamen deus ordinis opportunitate conexuit ut facile iungerentur. Nam cum binae essent in singulis qualitates, talem unicuique de duabus alteram dedit ut in eo cui adhaereret cognatam sibi et similem reperiret. Terra est sicca et frigida, aqua uero frigida et humecta est. Haec duo elementa, licet sibi per siccum humectumq
Abbreviated transcription (Latin):
lit in samaritano tinuore pulso figens. qui ꝓlatis in curacione semi¬
niiu duobus denariis suꝑcroganti cucta redde est ꝓfessus. De¬
leitat nos sane ueritas pollicentis. sed fret ĩmensitas laboris. de¬
sideriũ hoctatur ꝓficiendi. sed dehortatur infirmitas deficiendi.
quisarus hinc libr legerit apud districtũ uidicẽ solaciũ mͥ sue oĩo¬
nis impeniat. et om̃e qd̾ in me sordidũ dẽp̃hendit orõib diluat.

Expanded text:
ationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat.
Abbreviated transcription (Latin):
debita ordinatione tontexens ⁊ sententias a nexu dubitacõis
⁊ finitiua. Idest. Cola. Colũ ⁊ ꝑyodus. De comate.

Expanded text:
debita ordinatione contexens et sententias a nexu dubitationis et finitiva , idest: coma, colum et periodus. XV.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qi mille sinti. S̾ ed consũmacions fiduciã laborisq m̾cede tota
lit i samaritano timore pulso figens. qui ꝓlatis in curatione semi¬
uiiui duobus denaaiis suꝑeroganti cuncta redd̾e est ꝓfessus. De¬
lebat nos sane ueritas pollicentis. sed t̾ret ĩmensitas laboris. de¬
sideriũ hortatiu. ꝓficiendi. sed dehortatur infirmitas deficiendi.

Expanded text:
imus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi ,
Abbreviated transcription (Latin):
Kartago eĩ ⁊ haput siuie ꝑ k. siie ꝑ .s. scubantur nillã faciunt nͨ
in sono net in potestate eiusden consonãtis differenciã. Q. uero
ꝓpt̾ nichil aliud scribenda esse uidetur nisi ut ostendat sequẽtẽ
u. añ alt̾am uotalem in eadem silb̃a positam ꝑd̾e uini lr̃e nõ emĩ
facitpositionẽ quod si ideo alia lr̃a est existimanda q. ꝙͣ .c. debet
.g. quoq cũ sumlit᷑ p̃poitur u. annitenti ui lr̃e alia putari. et
alia cũ id non facit. dicimus eĩ anguis sicut quis ⁊ angur. sicuti
quur. Unde si uelimus tũ ueritate comtem plari non plus ꝙͣ de
gretoꝵ. ⁊ .f. et .x postea additas. ⁊ eas quoq ab eisdem sũptas
nota ẽ ⁊ inchil aliud ht̃ lĩe nisi figuram. et ꝙ in u̾su scribitur

Expanded text:
antur, nullam faciunt nec in sono nec in potestate eiusdem consonantis differentiam. q uero propter nihil aliud scribenda uidetur esse, nisi ut ostendat, sequens u ante alteram uocalem in eadem syllaba positam perdere uim literae in metro. quod si ideo alia litera est existimanda quam c, debet g quoque, cum similiter praeponitur u amittenti uim literae, alia putari, et alia, cum id non facit. dicimus enim anguis sicuti quis et augur sicuti cur. unde si uelimus cum ueritate contemplari, ut diximus, nonGraecorum et f et x postea additas, et eas quoque ab eisdem sumptas. n
Abbreviated transcription (Latin):
atoris. Et talis distiitio uocat᷑ media siue constans.
eryodus est punctũ cum¬
uirgula deorsũ duuta quando nec tonstruttio nes

Expanded text:
atoris; et talis distinctio vocatur «media» sive «constans». Periodus est puctum cumirgula deorsum ducta, quando constructio ne
Abbreviated transcription (Latin):
is nmus. sicut magis minus ue dona dei sũt ingeniis horã uł
dicũtur intelligende sũt. sit in tͥnslatis que fatiũt tropitas lo¬
cutiones ubi alud ex alio intelligendũ est. Hhic eciã notaꝙ situt¬

Expanded text:
is minus, sicut magis minusue dona dei sunt in ingeniis hominum uel is minus, sicut magis minusue dona dei sunt in ingeniis hominum uel dicuntur intellegendae sunt, sic in translatis, quae faciunt tropicas locutiones, ubi aliud ex alio intellegendum est, de quibu
Abbreviated transcription (Latin):
est eademq postrema de dyabolo ⁊ euis corꝑe. Est em̃
ip̃o caput mpioꝵ qui st eius quod ẽmodo torpus ituri cũ illo i
Quã uorat de dño ⁊ eius corꝑe ingilandũ est ut intelligat᷑ cũ
de una eademq ꝑsona scriptua loquit᷑ quid cõuemat capiti
quid cõuemat toeꝑi. Ita ⁊ in ista noiussima aliquando in dyabo¬
lũ dicit᷑ quod non in ip̃ sed potus in eius corꝑe possit agnosci
qd̾ ht̃. Non solũ i eis qni manifestissime foris sũt. sed in eis
qui tũ ad ip̃m ꝑtineant tñ ad tempus miscent᷑ eccłie donet unꝰ¬
quisq de hac uits eyeat uel a frimẽto palea uentilabro ultĩo
sis et fide. aliud ex alio faciũt intelligi quod est ꝓpriũ tropice
Nam ubicũq uelut aliud dicitur ut aliud intelligat᷑ ⁊ si no¬
men ip̃is tropi in loquendi arte nõ inuent᷑ tropita locutio
ẽ que cũ fit ubi fieri solet sine labore sequit᷑ intellectus. Cũ uo̾
ubi nõ solet laboratur ut intelligatur. ⁊ib aliis magis. ab ali¬

Expanded text:
est eademque postrema "de diabolo et eius corpore". est enim et ipse caput impiorum, qui sunt eius quodam modo corpus, ituri cum illo in quam vocat de Domino et ejus corpore; vigilandum est ut intelligatur, cum de una eademque persona Scriptura loquitur, quid conveniat capiti, quid corpori, sic et in ista novissima aliquando in diabolum dicitur, quod non in ipso, sed potius in ejus corpore possit agnosci; quod habet non solum in eis qui manifestissime foris sunt, sed in eis etiam qui cum ad ipsum pertineant, tamen ad tempus miscentur Ecclesiae, donec unusquisque de hac vita exeat, vel a frumento palea ventilabro ultimo sis et Lege, aliud ex alio faciunt intelligi, quod est proprium tropicae nam ubicumque uelut aliud dicitur, ut aliud intellegatur, etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte non inuenitur, tropica locutio est. quae cum fit, ubi fieri solet, sine labore sequitur intellectus; cum uero, ubi non solet, laboratur, ut intellegatur, ab aliis magis, ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝙtolũ ⁊ coma sũt duo colores rethoria. ⁊ est colũ nom̃ẽ
notũ. tolon em̃ dicũt greti ⁊ int̾pretatur membrũ. Et ẽ colũ¬
i rethorita punitata ꝓlatio alicuiꝰ or̃onis ꝑ maiores decisie¬
nes. id est ꝑ clansulas quasdam constantes ox duabus diccõ¬
nibus uel pluribus ut mͥ notiusti. tibi nõ ꝓfiusti om̃ib dis¬
plicusti. Unde muent᷑ colũ. Idest precisus sensus uel senten¬
tia longa. Coma int̾pretatͣ articulus ⁊ dr̃ coma comatis ĩ re¬
thorite punctuata ꝓlatio aliciuꝰ ordnis ꝑ minores decisiones
ut uoce uultu gestu acrimoma mimitos ꝑt̾ruisci. Uide etiã¬

Expanded text:
nim colum et coma duo colores rethorici et est colum nomen nothum. Colon enim dicunt Greci et interpretatur membrum, unde in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per maiores decisiones, idest per clausulas quasdam constantes ex duabus dictionibus vel pluribus, ut ‘michi nocuisti, tibi non profuisti, omnibus displicuisti’; unde invenitur colum, idest precisus sensus vel sententia longa. Coma interpretatur articulus, et dicitur coma in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per minores decisiones, sicut ‘voce, vultu, gestu, acrimonia inimicos perterruisti’. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
sententia plus dependet. Et distintio uocat᷑ funtiusi. De hiis
tribus distinctionibus familiare trahit᷑ hoc exemplũ. Cũ
int̾ nͥtutes taĩtas obtineat pͥntipatũ: ete coma. nõ est
sine ip̃a urtutũ t̾ta possessio. ecce colũ. In qua est omniũ
ilłaꝵ posita t̾titudo. ecce ꝑyodus. Notandũ est ergo ꝙ unũ
coma ꝑ se stare nõ p̃t. Colũ n̾o sit ut si dicam. ꝑ exhibitio¬
nem epũ ꝑfecta dilectio demonstrat᷑. Si gͦ eꝵ uno u̾ło cleu

Expanded text:
sententia plus dependet; et talis distinctio dicitur «finitiva». De his tribus distinctionibus familiare traditur hoc exemplum: Cum inter omnes virtutes caritas obtineat principatum , ecce com a; non est sine ipsa virtutum certa possessio , ecce colum; in qua est omnium illarum posita certitudo : ecce periodus. Notandum tamen est quod unum coma per se stare non potest, colum vero sic, ut si dicam: Per exibitionem operum perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnacuia est nulla ẽi netur ratio. tur sequẽte a. debeat scribi .li
Bartago eĩ ⁊ haput siue ꝑ k. siue ꝑ .t. scribantur nullã faciunt uͥ
in sono nec in potestate eusdem consonãtis differcriciã. Q uero
ꝓptꝰ nichil aliud scribenda esse uidetur nisi ut ostendat sequẽtẽ
U. añ alt̾am uotalem in eadem siłb̾a positam ꝑd̾e bini liẽ nõ enĩ
facit positionẽ. quod si ideo alia lr̃a est existimanda . q. ꝙͣ .c. debet
.g. quoq cũ similit p̃pomtur u. annitenti uim lr̃e alia putari. et
alia cũ id non faciti dicimus eĩ angius sicut quis ⁊ angur. sicuti
tẽ ⁊ octo lrãs in latino sermone habemus. Hot est sedeam antiqͣs
gretoꝵ ⁊ .f. et .i. postea additas. ⁊ eas quoq ab eisdem sũptas

Expanded text:
nulla enim uidetur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: Carthago enim et caput, siue per c siue per k scribantur, nullam faciunt nec in sono nec in potestate eiusdem consonantis differentiam. q uero propter nihil aliud scribenda uidetur esse, nisi ut ostendat, sequens u ante alteram uocalem in eadem syllaba positam perdere uim literae in metro. quod si ideo alia litera est existimanda quam c, debet g quoque, cum similiter praeponitur u amittenti uim literae, alia putari, et alia, cum id non facit. dicimus enim anguis sicuti quis et augur sicuti plus decem et octo literas in Latino sermone habemus, hoc est sedecim antiquas Graecorum et f et x postea additas, et eas quoque ab eisdem sumptas.
Abbreviated transcription (Latin):
pafacta est extreme uotalis .a. cui preponelatur aspiratio. nam
ꝑfecta ualpa ⁊ aha sũt. Ideo aut̾ abscissione faita extrente uocalis
tñ aspiratio mansit ex supiore pendens uotala. qr suum ẽ int̾iet¬
tionis uoce abscondita peoferri. Itaq ꝑs abscondita extremit¬
tis uidetur congrue int̾iectionis naturali prolacione temansisse

Expanded text:
pa facta est extremae uocalis, cui praeponebatur aspiratio; nam perfecta uaha, aha sunt. ideo autem abscisione facta extremae uocalis tamen aspiratio mansit ex superiore pendens uocali, quia suum est interiectionis uoce abscondita proferri. itaque pars absconditae extremitatis uidetur congrue interiectionis naturali prolatione remansisse
Abbreviated transcription (Latin):
nec sententia nes constructio ꝑfecta est ⁊ talis distim¬
olum est puntũ sine ulła uͥgula quando iudelicet
constructio est ꝑferta sei adhuc pendet intentio dit

Expanded text:
a nec constructio est perfecta; et. talis distolum est punctum sine ulla virgula, quando videlicet constructio est perfecta sed adhuc pendet intentio di
Abbreviated transcription (Latin):
elii aurũ ⁊ argentũ ⁊ lapides pretiosos. illii bissũ ⁊ purpurã
⁊ toctũ offerunt ⁊ iacnictũ. nobistũ bene agitur si obtulerimꝰ
pesles ⁊ capraꝵ pilos. Et apostolus. Comtemptibiliora nostra
magis necessaria. Unde ⁊ tota illa tab̾natuli pulcritudo ⁊ ꝑ si
Ardoremq solis ⁊ imuriam imbriũ. ea que uiliora sũt ꝓhibẽt

Expanded text:
argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et iacinctum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria iudicat. Unde et tota illa tabernaculi pulcritudo et per ardoremque solis et iniuriam ymbrium ea que viliora sunt prohibent
Abbreviated transcription (Latin):
coniungit᷑ transitiue genit᷑o ł datõ ł accu¬
satiuo casui. ut abstineo irarũ. imꝑo tibi
oro te. Intransitiue uͦ iungit᷑ nominatõ
& uocatõ. ut legit petrꝰ uł lege petre in
eadẽ ꝑsona Cũ ablatõ uͦ n iungit᷑ ꝑ se.
n cũ alio. ut uideo solem oculis d e
assiuum est qͦd exi passiuo¬
actiuo nascit᷑. sumendo r. & semꝑ
coniungi ablatõ cũ ab ł a ut abstine¬
or a te imꝑor ab illo Datõ etiã iungit᷑
ut seruor tibi. Accusatõ qͦ iungunt᷑ pas¬
siua s figurate triplicit᷑. Nel cũ totũ

Expanded text:
Et coniungitur transitiue genitiuo uel datiuo uel accusatiuo casui, ut "abstineo irarum", "impero tibi", "oro te". 5 Intransitiue uero iungitur nominatiuo et uocatiuo, ut "legit Petrus", uel "lege Petre", in eadem persona. 6 Cum ablatiuo uero non iungitur per se nisi cum alio, ut "uideo solem oculis". 7 Passiuum est quod ex actiuo nascitur sumendo r et sempeconiungi ablatiuo cum "ab" uel "a", ut "abstineor a te", "imperor ab illo". 8 Datiuo etiam iungitur, ut "seruor tibi". 9 Accusatiuo quoque iunguntur passiua, sed figurate, tripliciter: uel cum totum
Abbreviated transcription (Latin):
lacte cocta egerit᷑ magis tamen si in
lueris egerere. simila in melle & oleo
cocta alut gͦ fricta utit ꝓpt̾ pinguedinẽ
& dulcedinem quia cum dissimilia
sint. & ñ debeant simul coqui in unũ
mixta rem contrariam faciunt Siligo
uero cocta uel farina fortissima sunt
& nutriunt. sed non egeruntur¬

Expanded text:
in lacte cocta egeritur, magis tamen si in lueris egerere. Simila in melle et oleo cocta aut ergo frixa et urit propter pinguedinem et dulcedinem. Et quia cum dissimilia sint et non debeant similiter coqui, in unum mixta rem contrariam faciunt. Siligo uel fatina cocta fortissima sunt et nutriunt sed non egeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
compositione multi mendaciis adulant᷑¬
Panis dictus qͦd cum omni cibo appo¬
nat᷑ uel qͦd omne animal eum petat
ricius cinere coctus. & reuersatus. ipse
est ꝙ focatius. clibanitius in testa coctꝰ¬

Expanded text:
multis mendaciis adulantPanis dictus, quod cum cibo apponatur, vel quod omne animal eum appetat: ritius, cinere coctus, 487 et reversatus. Ipse est et focatius. Clibanitius in testa coct
Abbreviated transcription (Latin):
missoꝵ uel reliquoꝵ dicere possumus
quia que in lege uel regum libris
isto summatim & breuiter explicant᷑¬
quotiens de nomine aliud efficit᷑. no¬
men sono simile. sensu dissimile

Expanded text:
missorum vel reliquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris  in isto summatim ac breviter explicantquotienscumque de nomine aliud efficitur nomen sono simile, sensu dissimile