comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re u̾m̾ ⁊ ip̃a ⁊ qui ducit eam uxo¬
rem uelut adult̾i puniantꝰ Qsin
a qui cõgestis monum̃toꝵ cũ iu¬
re iurando testati sunt ꝯuincant᷑.
et postea falseĩ de po suisse testimoĩ¬
um. ip̃i quid̃ milcia midari .x.
iroraꝵ auri penam compellantur.
ex soluere illi u̾e qui mẽtiti sunt.
mortuũ ẽẽ. ip̃e u̾o licenciam hẽat
si uolu̾it suam uxorem recipere.
Siu̾o scolaris fuerit ille de cuius
morte duritatio est apͥmĩ scoie ⁊
actu ¶ Si aut̃ federatus ad opti¬
one eius memoratam dispõnẽ ac¬
aipere cius nxorem. ⁊ hiis obẜuan¬
dis ⁊ cͥca alios omnes qui ĩ arma¬
ta milicia referent᷑. p̾dictis itaq
cansis ꝑsperimꝰ ĩ has nominarim
adic̾e̾ ex quib mm̾ia sine pena l
tnͣsig̾e. hoc est de hiis qui nõ po¬
tuerint ab initio nuꝑtiaꝵ miscre¬
cessa sunt agere. Insuꝑ de hiis ui¬
ris ac feminis qui consistente ma¬
tͥmonio scĩmonialẽ ou̾sationeni
et monast̾ii hĩtationẽ ciegerint

Expanded text:
um, et ipsa et qui ducit eam uxorem velut adulteri puniantur. Si autem qui sub gestis monumentorum cum iureiurando testati sunt convincantur etiam postea false deposuisse testimonium, ipsi quidem militia nudati X auri librarum poenam compellentur exsolvere illi quem mentiti sunt mortuum esse, ipse vero licentiam habeat, si voluerit, suam uxorem recipere. Si vero scholaris fuerit ille de cuius morte dubitatio est, a primis scholae et actuario, si autem foederatus, ab optione eius memoratam depositionem accipere eius uxorem. His observandis et circa alios omnes qui in armata militicausis perspeximus etiam has nominatim adicere, ex quibus matrimonia sine poena licet transigere, hoc est de his qui non potuerint ab initio nuptiarum misce viris concessa sunt agere, insuper de his viris ac feminis qui consistente matrimonio sanctimonialem conversationem et monasterii habitationem elegerint,
Abbreviated transcription (Latin):
monumentoꝵ deponant si pio
ueritate uͥ mortuns est ⁊ postquã
ħ̾ gesta monum̃toꝵ ꝯfecta mu¬
lier ꝓ suo testimonio ꝑceperit
⁊̃ post hec iubemus manere eã
unius arini spaciũ ut post ĩ hñc
discursũ liceat simas cͥthere imp̃¬

Expanded text:
monumentorum deponant, si pro veritate vir mortuus est. Et postquam haec gesta monumentorum confecta mulier pro suo testimonio perceperit, etiam post haec iubemus manere eam unius anni spatium, ut etiam post hunc decursum liceat legitimas contrahere nup
Abbreviated transcription (Latin):
largitate. ⁊ cum ex alia eiue sũa p̾
sponsalicie faciet largitatis. ⁊ siqͥ¬
tem sunt einc fuii solum usun
et añ nꝑtias donationis. ⁊ a no¬
bis ad dite t̾cie ꝑtis mulicrẽ hr̃e.
ꝓprietatem n̾o filiis conẜuare. filiis
aut̃ nõ exitentibus hr̃e mulierem
super usum in ip̃ius rebus ĩ ꝓprie¬
tatem ⁊ predcãm quidem dispõnẽ
disolutis in rõnabiliter nuper or
dinauimus ⁊ oĩa demonstratis ca

Expanded text:
largitate, et tantum ex alia eius substantlargitate, et tantum ex alia eius substantsponsaliciae faciet largitatis. Et si quidem sunt eius filii, solum usum et antenuptialis donationis et a nobis additae tertiae partis mulierem habere, proprietatem vero filiis conservari, filiis autem non existentibus habere mulierem super usum in ipsis rebus etiam proprietatem. Et praedictas quidem dispositiones de solutis rationadinavimus, et omnia de memoratis cas
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o filios nõ halnu̾t ꝰ aũt ei parenteᷤ
duas quid̃ parentes einc sb̃e mo¬
nast̾io p̾beri uͥ mittitur. t̾ciam u̾o
ꝑtem illis parentibus dari nͥ tñ o
cõ potestate eam hñtes in rõnabili
repndio consenserĩt. In hoc eĩ con¬
sencientib nich̾ eos penitus exeinc¬
sũa filie hr̃s ꝑmittimus. set hec oĩa
uenerabili monast̾io. uolumꝰ ap¬
plicari porro n filiis n parentib:
existentib ei omne similit᷑ eiꝰ su̾¬
stanciam ꝯpetere monast̾io. gi u̾o
iudex qui negm̃ examinat hoc nõ
fecerit .i. tradiderit inhoc rep̾hen¬
sam ciuitatis ep̃o nõ debeat in mo¬
penam ⁊ offm̃ eius auam .u. si uͥo
index fu̾it nõ hñs cingulũ ip̃e quid̾
trantes aut̃ ei .u. quatenus mustũ
que hinc accedunt a memoratis
ꝑsonis ꝑ contitem prinatoꝵ ⁊ paia¬
tinoꝵ socoiam exigatur ⁊ nr̃o ac¬
signetur errario. sin aut̃ ⁊ uir cͣc
mulierem tnͣsigere studint m̾m̃ ⁊
cepit dotem unara cũ sponsalicia

Expanded text:
ei parentes, duas quidem partes eius substantiae monasterio praeberi ubi mittitur, tertiam vero partem illius parentibus dari, nisi tamen sub potestate eam habentes inrationabili repudio consenserunt: in hoc enim consentientes nihil eos penitus exa filiae habere permittimus, sed haec omnia venerabili monasterio volumus applicari; porro neque filiis neque parentibus existentibus ei omnem similiter eius substantiam competere monasterio. Si vero iudex qui negotium examinat hoc non fecerit et tradiderit in hoc deprehensam civitatis episcopo, ut debeat in mom eius alias V; si vero iudex fuerit non habens cingulum, ipse quidem trantes autem ei quinque: quatenus multa quae hinc accedit a memoratis personis per comitem privatarum et palatinorum scholam exigatur et nostro assignetur aerario. Si autem et vir circa mulierem transigere studuerit matricepit dotem una cum sponsalicia
Abbreviated transcription (Latin):
ant nõ dinti iudiciali de terero aũ
amicali conuentione decisa sunt.
Que suũ robur hr̃e s anctimus. ꝯ¬
S ioriosissima gͥ emmentissima
anctoritas tua in hac quid̾ inclita
cuntate edictis ꝓpositis ad notissi
ꝓuinciaꝵ iudices testinata. hec oĩ¬
pus facere manifesta festinet nt
nialius pernitus ignoret que ꝓutili

Expanded text:
ndum aut iudiciali decreto aut amicali conventione decisa sunt, quae suum robur habere sancimus. Gloriosa igitur et eminentissima auctoritas tua in hac quidem inclita civitate edictis propositis ad notitiamprovinciarum iudices destinata haec omnibus facere manifesta festinet, ut nullus penitus ignoret
Abbreviated transcription (Latin):
sima loca uioiare p̾sumunt. qui
enĩ delinquent ubi salutem petat.
et gn̾aut᷑ disponimus ut siquis ĩ¬
uenerit suam uxorem aũ filiams
ant nepotem. aut sponsam in ue¬
merandis locis cura auquo loquẽ¬
tem ⁊ sucricatꝰ fu̾it turpis gr̃e cau¬
ca eoc colloqui tradat. eos defensori
uise custodiant donet index eos as¬

Expanded text:
sima loca violare praesumunt. Qui enim ibi delinquit, ubi salutem petet? Et generaliter disponimus, ut si quis invenerit suam uxorem aut filiam aut neptem aut sponsam in venerandis locis cum aliquo loquentem et suspicatus fuerit turpis gratia causae eos colloqui, tradat eos defensori vise custodiant, donec iudex eos ac
Abbreviated transcription (Latin):
riti sõam ciꝰ fuiis ex nr̃a largitate do¬
nartius filiis no existentibus añ nup̃.
quidem donationis inpprietatem o¬
tiquas applicauimꝰ leges Si quol
modo mulior uite uiri fuerit in¬
sidiata. aut auis hoc fatientib con¬
scĩa uiro nõ indicau̾it. sicũ uiris no¬
lente marito exͣneis quiua aut cũ
eis ianatur. si nolente uiro foris
donum manserit. nͥ forsan apud
ꝓorios parentes ¶Si tensions ant the¬
atris aut amphiteatris int̾tu̾it ad
spectandum Igriorante. aut. ꝓhibe̾¬
te uiro. si gͦ contingerit aliquem
citra unam p̾dc̃aꝵ causaꝵ suam ux¬
orem tomo ꝓpna expeuere. ut illa ñ¬

Expanded text:
iis ex nostra largitate donamus. Filiis autem non existentibus antenuptialis quidem donationis proprietatem tiquas applicamus leges. Si quolibet modo mulier vitae viri fuerit insidiata, aut aliis hoc facientibus conscia viro non indicaverit. Si cum viris nolente marito extraneis convivit aut cum eis lavatur. Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes. Si circensibus aut theatris aut amphitheatris interfuerit ad spectandum ignorante aut prohibente viro. Si ergo contigerit aliquem citra unam praedictarum causarum suam uxorem domo propria expellere, ut illa n
Abbreviated transcription (Latin):
ex necc̃itate foris nõ hĩtet nocte ꝯ
iub emꝰ nullam marito ẽe licenti¬
ciam pp̃ hanc cãm repudiũ iitt̾e
uxori eo quod ip̃e hiꝰ rei auctor exis
milter filiis ẜuanda donationis ꝓ
gitauerit aͥd aut cogitantib conci¬
us uõ indicauit imperio aut per
libet mõ uir in sidiatus fu̾it uite
mulieris. aut aliis hoc noientior
sciens nõ manifestau̾it uxori et
studu̾it ẜ leges ulscisci. si maritus
uxoris castitati insidiatus. aliis a¬

Expanded text:
itate foris habitet nocte, iubemus nullam esse marito licentiam propter hanc causam repudium mittere uxori, eo quod ipse huius rei auctor exsismiliter filiis servanda donationis prgitaverit aliquid aut cogitantibus conscius non indicaverit imperio aut per libet modo vir insidiatus fuerit vitae mulieris, aut aliis hoc volentibus sciens non manifestaverit uxori et studuerit secundum leges ulcisci. Si maritus uxoris castitati insidiatus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
rapinas mulierum aut ad uit̾ia
ꝯmittunt ⁊ ad or̃onũ domos con¬
fugiant ab eis uendicarae nr̃e le¬
ges nõ sinunt quõ uuc qui im p¬
ca ecc̃a tale scelus studn̾̃t ꝓpetrare
ꝑituttimꝰ aliquod auxiliũ ex ecc̃as¬
ticis t̾minis inuenire. set oĩb mo¬
dis hos iudicib tradi ⁊ penam sus¬
tiriere¶uia digni sunt qui scĩs¬

Expanded text:
rapinas mulierum aut adulterium rapinas mulierum aut adulterium committunt et ad orationum domos confugiunt ab eis vindicari nostrae leges non sinunt, quomodo illis qui in ipsa ecclesia tale scelus studuerunt perpetrare permittimus aliquod auxilium ex ecclesiasticis terminis invenire? Sed omnibus modis hos iudicibus tradi et poenam sustinere, qua digni sunt qui s
Abbreviated transcription (Latin):
tradere crimina exãminanti illũ
u̾o ꝓ ueritate cognoscentẽ post
tres ex scͥptos contestationes cum
tali muliere cũ inuentum talẽ
quid̃ tanquam ex hoc solo ad ult̾¬
ii tͥminis cõiacentẽ nulla alia rõ¬
ne conquisita punire licenciam
pnintur aliqui imperii ut ĩ in
uenerandis domib p̾sum anitur
intalib se mist̾i scelerib ⁊ ibi de
peccatis tractare uͥ consuerĩt dm̃
timentes pectatoꝵ ueniam postu¬
late. iubemus ut siquis tal in¬
ueniatut in locis uen̾alib aliene
loqui licenciam ẽe eius marito
utrasq ꝑconas defensori ecc̃e q̃
aliis ełieis tradere ad eoꝵ periculũ
diuisi isti ẜuentur donet index
ħ cognoscens mittat ad epm̃ ci¬
uitatis quatenus ei isti tradant᷑
ut debearit sustinere tormenta
scd̾m leges qui int̾dicunt ad ul¬
teros accĩstimis cc̃ciis uindicari.
nullam nõ q in hoc aliam iudi¬
ce querente deaduit̾io ꝓbõnemi
nͥ tres sicuti p̃diximus contestati¬
ones. hiis eĩ tribus contestationi¬

Expanded text:
tradere crimina examinanti, illum vero pro veritate cognoscentem, post tres ex scripto contestationes cum tali muliere eum inventum, talem quidem tamquam ex hoc solo adulterii crimini subiacentem nulla alia ratione quaesita punire, licentiam periuntur aliqui impii, ut etiam in venerandis domibus praesumant in talibus se misceri sceleribus et ibi de peccatis tractare ubi consueverunt deum timentes peccatorum veniam postulare, iubemus, ut si quis talis inveniatur in locis venerabilibus alienae loqui, licentiam esse eius marito utrasque personas defensori ecclesiae aut aliis clericis tradere, ut ad eorum periculum divisi isti serventur, donec iudex hoc cognoscens mittat ad episcopum civitatis, quatenus ei isti tradantur, ut debeant sustinere tormentum secundum leges quae interdicunt adulteros a sanctissimis ecclesiis vindicari, nullam neque in hoc aliam iudice quaerente de adulterio probationem nisi tres, sicut supra diximus, contestationes. His enim tribus contestationi
Abbreviated transcription (Latin):
legions inuenimus causas ex qui¬
bus facue miptiaꝵ solones fiunt
ea causas ꝑsperimus exhiis aucid̾e
gi. x quibus rationabiliter pt̃ sũ
uir sũ mulier repudiũ mitt̾e. nic̃
aut̃ cansas ex quib maritus repu¬
dium sñ pericio mitt̾e pot ⁊ dotẽ
uxoris lucrari ẜ uato mnea dño ex
codem m̾m̾io filiis aut filiͥons nõ
extantib frui ĩ proprietate has eẽ
disponimus. si cͣc imperiũ cogitan
aut̃ ĩ suo uiro nõ indiget. sint aut̃
uir hec amuliere denuniciatũ tacu¬
erit uceat mulieri ꝑ quancumq
ꝑ sonam. hoc declarare imperio ut
nulla ex hac causa repudii inueniat
occ̃onem. si de adulterio maritus pu¬
tau̾it posse suam uxoiem ꝯumctio
portet uirũ prius inscribere mulie
misso hr̃e uirum suꝑ añ nup̃ donati¬
onem ĩ dotem. ⁊ ad hec si filios non
ius ꝓprietati ⁊ dos a nobis definita
pena applicetur. si enim filios hunt
ex eodem m̾m̾io iubemus ⁊̃ dotem
⁊ si quidem hẽat uxorem ad uit̾ acci¬

Expanded text:
venimus legibus causas ex quibus facile nuptiarum solutiones fiunt, ea causa perspeximus ex his abscidere gi, pro quibus rationabiliter potest sive vir sive mulier repudium mittere. Nunc autem causas ex quibus maritus repudium sine periculo mittere potest et dotem uxoris lucrari servato in ea dominio ex eodem matrimonio filiis, aut filiis non extantibus frui etiam proprietate has esse disponimus: Si contra imperium cogitanaut etiam suo viro non iudicet. Si autem vir hoc a muliere denuntiatum tacuerit, liceat mulieri: per quamcumque personam hoc declarare imperio, ut vir nullam ex hac causa repudii inveniat occasionem. Si de adulterio maritus putaverit posse suam uxorem convinci, oportet, virum prius inscribere muliermisso habere virum super ante nuptias donationem etiam dotem, et ad haec, si filios non ius proprietati et dos et a nobis definita poena applicetur. Si enim filios habuerit ex eodem matrimonio, iubemus Et si quidem habeat uxorem adulter, acci
Abbreviated transcription (Latin):
limos ẽẽ ⁊ nuslam aliam ꝓbationẽ
abeis queri. set omni eos frui in
re quod simis filiis nr̃e confer le¬
ges ut pote ip̃o patre sicuti dc̃m̃ ẽ
filios ꝓprios eos uocante. ex eĩ et
cum coꝵ matre monstratur li
tur. Si aut̃ pat̾ ex ip̃a muliere s¬
multos filios hñs uni ex hiis testi¬
monium cpl ex predictis pͥbu̾it
liere natis ad łima iura pris testi¬
monium uni datum¶ħ quoz pre
fectum nuꝑtialem uxorem acce¬
perit ⁊ ea fiuos ꝓcrcauerit soluto
aut̃ mm̾io contingat eum ⁊̃ aliã
ducere coniugeni cum dotalions
in strum̃tis ⁊ exea similiter filios
procreare. nllum cͥca pr̃nam he¬
reditatem cum aliis filius ex in¬
totã coniuge natis p̾iudiciũ fr̾ s
cum auiis filiis ex ẜa natis uxore
qui cum dotaibus instrumentis
copulata est ad pr̃is ⁊ illos ueredi¬
tatem uocari. cum ⁊̃ exsolo affet¬
cum dotalious instrumentis uua¬
gatur anquis uxori. post uiam n̾o¬

Expanded text:
legitimos esse et nullam aliam probationem ab eis quaeri, sed omni frui eos iure quod legitimis filiis nostrae conferunt leges, utpote ipso patre, sicuti dictum est, filios proprios eos vocante. Ex hoc enim et cum eorum matre monstratur legtur. Si autem pater ex ipsa muliere multos filios habens uni ex eis testimonium quolibet ex praedictis praebuerit liere natis ad legitima iura patris testimonium uni datum. Caput III fectum nuptialem uxorem acceperit et ex ea filios procreaverit, soluto autem matrimonio contingat eum etiam aliam ducere coniugem cum dotalibus instrumentis et ex ea similiter filios procreare, nullum circa paternam hereditatem aliis filiis ex indotata coniuge natis praeiudicium fieri, sed cum aliis filiis ex secunda natis uxore, quae cum dotalibus instrumentis copulata est, ad patris et illos hereditatem vocari, cum etiam ex solo affeccum dotalibus instrumentis iungatur aliquis uxori, post illam
Abbreviated transcription (Latin):
m̾m̃. licenciam quidẽ eam aut᷑ hr̃e n̾
agere. siu̾o ꝑmanserit in hiꝰ impia
uoliuitate ⁊ repudiũ marito tnͣs mi
aut̃ filios nõ hu̾it lucrũ fĩ marito.
muliere u̾o periculo iudicis negm̃
audientis tradi ep̃o ciuitatis ĩ qͣ cõ¬
mumt̾ domiciliũ hu̾it quatenus il¬
liuc ꝓuidencia in monast̾iũ ip̃a o¬
mittat᷑. ut debeat donec adiux̾it ĩ

Expanded text:
centiam quidem eam non habere hoc agere, si vero permanserit in huiusmodi impia voluntate et repudium marito transmiseautem filios non habuerit, lucrum fieri marito, mulierem vero periculo iudicis negotium audientis tradi episcopo civitatis in qua communiter domicilium habuerunt, quatenus illius providentia in monasterium ipsa mittatur, ut debeat donec advixerit ib
Abbreviated transcription (Latin):
fisci rõnib applicari teos qui ta¬
la dentiuerĩt limis sõdi suꝑ¬
sunt miutes sint sũ federati sũ
scolares cũ alii quidem sb̾ alia qͥ¬
tũ maicia armata ꝯstituti meliꝰ
ordinare ꝑspeximus ⁊ iubemꝰ et¬
custin̾c hoꝵ uxores ucet nec lit̾as
nec fixum anquod a suis maritis
tuũ nec tuncꝰ auas eam uenire
nup̃. siimus nͥ prins accesserit
mult aut ꝑ se aut ꝑ suos paren¬
tes ant ꝑ aliam ꝙͣ cum ꝑsonã

Expanded text:
fisci rationibus applicari, et eos qui talia deliquerunt legitimis subdi supsive milites sint sive foederati sive scholares sive alii quidam sub alia quacumque militia armata constituti, melius ordinare perspeximus. Et iubemus qusustinere horum uxores, licet nec litteras nec responsum aliquod a suis maritis tuum, neque tunc ad alias eam venire nuptias sinimus, nisi huius accesserit mulier per se aut per suos parentes a
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec aut̃ ⁊ illud sanctire ꝑspex¬
imus. ut siquis filiũ aut filiam
hñs de libera muliere cũ qua nuip¬
tie consistere possunt dicat ĩstru¬
mento sũ publice sũ ꝓpria mnanu

Expanded text:
Ad haec autem et illud sancire perspeximus. ut si quis filium aut filiam habens de libera muliere, cum qua nuptiae consistere possunt, ducat in instrumento sive publico sive propria manu
Abbreviated transcription (Latin):
quis decurionũ. ł rusticamp̃r¬
p̾clia uel urbana uendicor nc̃cita¬
te coactꝰ addicit int̾pellet iudice
ꝯpetẽtem õs q causas sigillatim
quib tnͣsgulatur. exponat ⁊ ĩdem¬
um distrahende possõis facultate
d̾atus uenditor nec emptor cuiꝰq
potentia cõrꝑatoris q̃rideb̾at qñ¬
nas cuiusl ioci ꝙ̃ tñ ei decurio distͣ¬
hat comꝑator extit̾it sciat se p̾cio

Expanded text:
quis decurionum vel rustica praedia vel urbana venditor necessitate coactus addicit, interpellet iudicem competentem omnesque causas singillatim quibus strangulatur exponat et ita demum distrahendae possessionis facultatem deratus venditor nec emptor inveniapotentia comparatoris queri debeat, quandnas cuiuslibet loci, quem tamen decurio distrahat, comparator exstiterit, sciat se pretio
Abbreviated transcription (Latin):
ac lege sc̃imus si qũad d̾ ¶ oscitur.¬
uitores uiri magnifici ꝓtp̃r q̃storis
sacrinr̃i palacii i acc̾atione cunł ca¬
use uł criminał declucti fu̾int stri¬
ctum nis ⁊ integ̾tatis congrum
ordinem ꝯseruari ut si sine scrip¬
tis ꝯueuiendi sunt nom̾ eĩ p̾cipiẽ¬
tis ore designatum ẽẽ sufficiat sĩ
autem scriptis in q̃rimoma unꝰ ad

Expanded text:
ac lege sancimus, si quando adiutores viri magnifici pro tempore quaestoris sacri nostri palatii in accusationem civilis causae vel criminalis deducti fuerint, strictum iuris et integritati congruum ordinem conservari, ut, si sine scriptis conveniendi sint, nomen eius praecipientis ore designatum esse sufficiat: sin autem scriptis in querimoniam unus ad
Abbreviated transcription (Latin):
lumus aspirare quoꝵ labores scole
agẽtium iureb testimõio ꝯꝓbant᷑.
Illi quor suit abhat lib̾alitate nr̃e m̃¬
suetudis excludendi qui cum scole ei¬
rii tractãtib eccupantur.⁊ duob ⁊
officiis oꝑam suam adhibere ũ post̾
u̾a p̾ter emolum̃ta que dep̃clictis
scrimis consecunt᷑ principatus ⁊̃ so¬
latio debent ẽẽ ꝯtenti . ꝙ si mortol¬

Expanded text:
abores scholae agentum in rebus testimonio comproban tur. Illi quoque sunt ab hac liberalitate nostrae mansuetudinis excludendi, qui, cum scholae eirum tractatibus occupantur et duobus officiis operam suam adhibere non possunt: nam praeter emolumenta, quae de praedictis scriniis consequuntur, principatus etiam solacio debent e
Abbreviated transcription (Latin):
quo scrimo fabricaꝵ ⁊ barbaroꝵ cat̾¬
nos sub aduiluꝵ sollicitudinem ꝑ an¬
num dũtaxat in tegrum ꝓcedẽtes gͣ¬
datim subire hac inet̾uum ualitura
lege dec̾imꝰ exceptis uidel unu̾sis n¬

Expanded text:
que scrinio fabricarum et barbarorum quaternos subadiuvarum sollicitudine per annum dumtaxat integrum procedentes gdatim subire hac in aeternum valitura lege decernimus: exceptis videlicet universis n
Abbreviated transcription (Latin):
Nicuiq qui in scriis sacris militãt
⁊ unmersos qui ultra nũm statu¬
torũ in hiisdem scrimis militant.
sui gradꝰ respectu pordinem quã
sortiti sunt in deficiencium statu¬
cum p̃cedentis ambire insi forte
abeo qui tp̃r uncitur laborum co¬
patione supatur. ut quindecim pͥ¬
matum eidem scrimi testuno no
cum sacram̃ti religione subnirus
p̃̾ce deutib dignior indiceturs ha¬
uc quo obẜuacionem extra fili
quitp̃oris diun tatat suffragio
liciam oognatur orguoscatꝰ seq̃nti

Expanded text:
nicuique, qui in sacris scriniis militat, et universos, qui ultra numerum statutorum in isdem scriniis militant , sui gradus respectu per ordinem quem sortiti sunt in deficientium statucum praecedentis ambire, nisi forte adeo qui tempore vincitur laborum comparatione superat, ut quindecim primatum eiusdem scrinii testimonio cum sacramenti religione subnixus praecedentibus dignior iudicetur. Hanc quoque observationem extra filioqui temporis dumtaxat suffragio litiam cognoscatur, insequenti
Abbreviated transcription (Latin):
tatur solumq canouite indictiõis
prestent cributum. labore dignitatis
conquisita extra ordinariumm imu¬
qui uel ad huc in scriniis militant
ł honorem ꝓtimi ⁊ ꝯmituiam pͥmi
dispõnim longi tp̃oris sudore q̃sii
uit ⁊ ł quid̃ pr̃imoniis censumꝰ
defenda. ꝙ autem om̃ib cõstat de¬
fr̾i adiectu alt̾ius diguitatis pure
ñ patimir ut eciam si suꝑioris foꝰ¬
rtune iudicio ad honoris orname¬
ello ꝓrimos dignitatem clarissĩo¬
zum honoremq ꝑcipiant. ⁊ sicuti
reliqui i hiisdem scrmis militãt.
liberum cum or dinariis iudicib ĩ¬
gressum secretam concessumq ha¬
bere legib meruerunt. ¶hii quoz
inquos hanc stipendioꝵ m̃itis clari¬
ssimatus conferum dignitaten i c̃

Expanded text:
tantur solumque canonicae indictionis praestent tributum: labore dignitas conquisita extraordinarium muqui vel adhuc in scriniis militat vel honorem proximi et comitivam primi dispositionum longi temporis sudore quaesivit. Et haec quidem patrimoniis censuimus deferendat. Quod autem omnibus constat deferri, adiectu alterius dignitatis perire non patimur, ut, etiamsi prosperioris fortunae iudicio ad honoris ornameelloproximos dignitatem clarissimorum honoremque percipiant. Et sicuti reliqui, qui in isdem scriniis militant, liberum cum ordinariis iudicibus ingressum in secretarium concessumque habere legibus meruerunt, ii quoque, in quos hanc stipendiorum meritis clarissimatus conferimus dignitatem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
pensaꝵ quas inind̃õ tui culiuimsa
memoratis ꝑsonis p̾b̾i statunmꝰ
portione mindiciis ꝓuicialib
ab hiis agnoscenda s ita ut si de
litem eos subire contig̾it in nia¬
iore quid iud̾o ad siłitudinem su

Expanded text:
 tui culminis a memoratis personis praeberi statuimus, portione in iudi ciis provincialibus ab his agnoscenda: ita ut, si delitem eos subire contigerit, in maiore quidem iudicio ad similitudinem su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuũciac̃e comeatus a dempti fu̾int.
sine qualz stipendioꝵ aut emolu¬
m̃toꝵ deductõe pegre degant.⁊ enĩ
ꝓ tp̃r uiris claussimis ꝓriuns ⁊ mel
uel offerre de suo ꝓpͥo aut exãnous
aut stipendis quiqqu̾a relinquere co¬
g̾eclis quauis iauuaria kl̾ indul¬
tum exredat spacium. ⁊ intra se fe

Expanded text:
ione commeatus indepti fuerint, sine qualibet stipendiorum aut emolumentorum deductione peregre degant, etenim pro tempore viris clarissimis proximis et melel offerre de suo proprio aut ex annonis aut stipendiis quicquam relinquere cogendi, quamvis ianuarias kalendas indultum excedat spatium et int ra se fe
Abbreviated transcription (Latin):
uam custodiri ꝓp̃ hanc ⁊ eĩ cãm ⁊ ini¬
ros deuotos memoriales ñtm̃i agẽ
iis ing̾endas excipiendo priuiliis
a nob̾ indultis potiri dec̾im ⁊ hiis
quietis amore ꝑ ꝓuucias domici
⁊ eoꝵ ꝯmolis atq autilio potit᷑is
ompimus diuinitus quid̾ pri Id̾.¬
dem fuissedispõitum uiros deuotos
am plures licitum ẽẽ aspirare. qͣm
inscrimo qd̾ sacre memorie duode
cun tm̃ septenos uero induob re
cionib disturbasse rei u̾nta ac mr
titudinem diuulgasse. ut inter
memorialium᷑ aditorium mũz
ñ longum pene int̾fu̾it sc̃mius iͣ
recluci at q renouan statutũor¬
dinis t̾eimimum ñ ut exiummãtur

Expanded text:
am custodiri. Propter hanc etenim causam et viros devotos memoriales non tantum aiis ingerendas excipiendo privilegiis a nobis indultis potiri decernimus. Hiquietis amore per provincias domicilet eorum commodis atque auxilio potiturisomperimus divinitus quidem fuisse dispositum viros devotos omen vel operam plures licitum esse adspirare, quam in scrinio quidem sacrae memoriae duodecim tantum, septenos vero in duobus reltionibus disturbasse rei merita ac in multitudinem divulgasse, ut inter memorialium et adiutorum numerum non longum paene intersit. Sancimus itaque reduci ac renovari statutum ordini
Abbreviated transcription (Latin):
dices numerarios ẽe ꝓhibonius.
uidices statiumꝰ e̾ẽ solicitos ne tur¬
pi couudio q̃ratur ex miseriis p̾cus
ssimulatione molatumet maccip¬
ientem pudoris fortuuaꝵ q man¬
ebit excidium ⁊ cogetem par pena

Expanded text:
dices nummarios esse prohibemus: iudices statuimus esse sollicitos, ne turpi conludio quaeratur ex miseris pretiumssimulatione violatum, et accipientem pudoris fortunarumque manebit excidium et cogentem par poena
Abbreviated transcription (Latin):
Repõitos ac tribimos scollaꝵ.¬
arum quietudinis epuł ad¬
hibentur. ⁊ ad orãdi principis
facultatem antiquitus uierue¬
runt. int̾ quos comites ⁊ sacri stab¬
uli ⁊ cura palacii nr̃i nnu̾autur
si primi orduns cõmiti namcũ
p̃põitura meruerũt ⁊ cãu ad alcõ¬
ra ñ ꝑueu̾int depõito sacram̃to
intereos qui comites egypͣti uł
pontice dyoceseos fu̾int quoꝵ par
duces fu̾int ꝓuinciaꝵ nuimerari
iubemius.

Expanded text:
epositos ac tribunos scholarum, qui et divinis epulis adhibentur et adorandi principis facultatem antiquitus meruerunt, inter quos comites etiam sacri stabuli et cura palatii numerantur, si primi ordinis comitivam cum praepositura meruerunt et casu ad altiora non pervenerint, deposito sacramento inter eos, qui comites Aegypti vel Ponticae dioeceseos fuerint, quorum par duces fuerint provinciarum numerari iubemus.
Abbreviated transcription (Latin):
cis adnͣtentur. Sin añt ascriptitius
uel ẜuns alienus colonam uł ãcil¬
lam dincam ducat uorem uel ascͥp¬
ticia uł ancilla colono nel ẜuo mib
hiquatenꝰ quicquid ex p̾diis memo¬
ratoꝵ fundoꝵ possit restiti .p. ĩfai
uẽtlicionum cͣcͣtib plenissima del¬
ata sit. cautio. a tñ ꝑpetue empcõis¬
ał ꝯstitutionis securitatem consu¬
lentes hiꝰ ⁊ ppetue coustitucõis auͣt¬
te numiri eos dẽ emptores p̃cipimꝰ¬

Expanded text:
nicis adnectentur. Sin autem adscripticius vel servus alienus colonam vel ancillam dominicam ducat uxorem vel adscripticia vel ancilla colono vel servo nuhi, quatenus, quidquid ex pretiis memoratorum fundorum possit restitui, publivenditionum contractibus plenissima delata sit cautio, attamen perpetuae emptionis securitati consulentes huius etiam perpetuae constitutionis auctoritate muniri eosdem emptores praecipim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincant ex eo leuamen accipiãt
situm ẽẽ deplorant. ut aliis dem̾e¬
antur. ut intraumũ post occlicu
oblom quo indebitur deimo iusto
hoñe ꝯq̃ratur iniquitatẽ pequato¬
ris accus ac p̾stitam gr̃am ħita
cum peticione ꝯunitat. ut ꝙ ei
fũat suꝑfusum ille ꝯguoscat ꝙ̃
debite functionis fraus claudesti¬
ira subtrax̾at. ¶Emerso aũt eotẽ¬
pore accõ denegabitur exceptis
ex quo ad agendum hũint facł¬
res siin currerint culpam negłie
q̃ in dampnum ꝓuĩcialium fint
accepisse ꝯuitti in quadruplum
cogentur ex soluere. Impẽ.
pud eum possõ firma ꝑmaneat
cui apequatore semel eam tradi¬
tam fuisse constit̾it. reliqua uero
tp̃ris añ acti ac dño nouo fiscũ pos¬
tulare nõ patimur. te alt̾i culpa¬
alter incipiat subiacere dispend¬
io. ¶ Si quis u̾o priuatusant obli¬
sibi uris ꝯfirmat allegones suas
uam inlegib ordinatam maisest¬
are debebit ita ut siequitatis ir̃e
suad̾ete ad petitorem fu̾t tñssata

Expanded text:
incant et ex eo levamen accipiant, situm esse deplorant, ut aliis demeretur. Quod intra annum post codicum oblationem cui videbitur de iniusto onere conqueratur, iniquitatem peraequatoris accuset ac praestitam gratiam habita competitione convincat, ut, quod ei fuerat superfusum, ille cognoscat, quem debitae functioni fraus clandestina subtraxerat. Emenso autem eo tempore actio denegabitur, exceptis ex quo ad agendum habures, si incurrerint culpam neglegequae in damnum provincialium fuerint accepisse convicti, in quadruplum cogentur exsolvere. ARCAD. pud eum possessio firma permaneat, cui a peraequatore semel eam traditam fuisse constiterit. Reliqua vero temporis anteacti a novo domino fiscum postulare non patimur, ne altalter incipiat subiacere dispendio. Si quis vero privatus aut oblisibi iure confirmat, allegationes suas am legibus ordinatam manifestare debebit, ita ut, si aequitatis ratione suadente ad petitorem fuerit translata
Abbreviated transcription (Latin):
collusionẽ potẽtioꝵ sarcinam
ad inferiores tnͣfferũt. iubemꝰ
ut quisquis segͣnatum ꝓbau̾it
suam tm̃ pristinam ꝓfessionẽ¬
uisquis aũt uicem fucced̾it aut
feratium ramorum fetus neca¬
u̾it. quo declins fidem censuu
⁊ m̃ciatur calli de pauptatis m¬
genim̃ mox decectꝰ ꝯpetenti ĩ¬
dignatione subiciatur. ¶Illo
uidel enitande calũpniam q
forte detegitur. laborasse ꝓcopi¬
a. ad repandis agroꝵ fecib ñ st̾i¬
litatem aut inopiam ꝓcurasse
ꝑequatore misso aliquisaᷤ d̾¬
ꝑꝓcuratorem sinim retͣretit. aũ
colonoꝵ potumatiam retracti¬
a cõis fugai̾nit ad eũ cẽsuũmod̾
quẽ łe̾o uel ꝓcuratore eius ab sẽ

Expanded text:
collusionem potentiorum sarcinam ad inferiores transferunt, iubemus, ut, quisquis se gravatum probaverit, suam tantum pristinam professioneuisquis vitem succiderit aut feracium ramorum fetus hebetaverit, quo declinet fidem censuum et mentiatur callide paupertatis ingenium, mox detectus competenti indignationi subiciatur. Illo videlicet evitante calumniam, qui forte detegitur laborasse pro copia ac reparandis agrorum fetibus, non sterilitatem aut inopiam procurasseequatore misso aliquis aut procuratorem suum retraxerit aut colonum ad contumaciam retractionis armaverit, ad eum censuum modum, quem vel eo vel procuratore illius absente
Abbreviated transcription (Latin):
tenorem ur̃e legis saluberrime
ualitura adeo namz huiusmõi
hoña cunctis ꝓ qua singlis porti¬
one ꝯt̾igit. uolumꝰ irogari ut ab
hiisdem ꝯꝑacõib nec satratissĩa
uie pietatis nec serenissime nr̃e ꝯ¬
iugis domum pateremur sb̾trałe.¬

Expanded text:
tenorem nostrae legis saluberrimae valitura. Adeo namque huiusmodi onera cunctis, pro qua singulos portione contingit, volumus inrogari, ut ab isdem comparationibus nec sacratissimam nostrae pietatis nec serenissimae nostrae coniugis domum pateremur subtrahe
Abbreviated transcription (Latin):
Isenator uel alius clatissinus pri¬
.uatos hebit filios ediũs quippe a̾¬
tequã suscipet digͥtatem ꝙ uõ so¬
lum circa masculos dinosciturꝯ
honores iuidere filiis u̾o a senat¬
ore uł solo clarissimo susceptum ĩ
clarissimatus scieudum est digni¬
tate mausurum

Expanded text:
Senator vel alius clarissimus privatos habeat filios, editos quippe, antequam susciperet dignitatem: quod non solum circa masculos dignoscitur honores invidere filiis non oportet, a senatore vel solo clarissimo susceptum in clarissimatus sciendum est dignitate mansurum
Abbreviated transcription (Latin):
Igramꝰ ullum facinꝰ admittatur
nocentem ꝑsonaui extra carceralẽ
custodiam substitutione ħita su¬
ꝑ illustrib quid̃ uobis sugg̾eri iube¬
mus suꝑcet̾is nero quadam mino¬
re dignitate decoratis ad tui referri
nuun ꝙ de amisso crumine cõstitu
oporteat iudicetur.d¬
Aciens exprinata cuniss interpella¬
cione cinli uel crimmali nirullu¬
stres ꝯuemensunt milla daude fi¬
deuissionis concussione uerẽtur.
ueglex̾int. ⁊ ccͣ inbertum canõis sac̃¬
mentum ip̃i ueleoꝵ ꝓcuratores ab¬

Expanded text:
ius ullum facinus admittatur, nocente persona extra carceralem custodiam substitutione habita, super illustribus quidem nobis suggeri iubemus, super ceteris vero quadam minore dignitate decoratis ad tui referri mum, quid de admisso crimine constitui oporteat, iudicetur.privata cuiuslibet interpellatione civili vel criminali viri illustres conveniendi sunt, nulla dandae fideiussionis concussione vexentur, neglexerint et contra insertum cautioni sacramentum ipsi vel eo
Abbreviated transcription (Latin):
nũt sint firma. hoc eĩ mipĩs tes¬
tamentis quib maxime studemꝰ
iam a norꝰ sanctitũ est. ualeat iͣ.
ler i omnib que post h̾ facienda
sunt instrumentis ⁊ ꝯͣctio. quod
er̃ iam tnͣsit curi quis piam
sauct iat hanc legem ꝑceperit
ꝯtemptionũ muititudo fcãꝵ qui¬
tem inlittib ap̃ nos antem ĩtro¬
ductaꝵ. quatenus cotidide inter
sese cõtendere homines ꝯpescamꝰ
p̾auferentes eis ait̾ationes ꝑ legͥ¬
lationis surtilitatem. ¶ Qua pp̃ ꝯ
uenit tuam eminenciã ħ cognos¬
cente manifesta omnib facere

Expanded text:
nunc sint firma. Hoc enim et in ipsis testamentis, quibus maxime studemus, iam a nobis sancitum est. Valeat itaque lex in omnibus quae post haec facienda sunt instrumentis et contractibus: quod enim iam transiit cur quispiam sanciat? Hanc autem legem peperit contentionum multitudo factarum quidem in litibus apud nos autem introductarum, quatenus cotidie inter se contendere homines compescamus praeauferentes eis altercationes per legislationis subtilitatem. Quapropter convenit tuam eminentiam haec cognoscentem manifest
Abbreviated transcription (Latin):
in hesperia sunt ⁊ mlroia ⁊ qui ĩ
septem tͥonalio dĩis aut̃ in un¬
rico scͥpsimus ut omnis nob̾ res¬
.p. piena fiat hac lege c̾iector &
metente ꝯcussionionib.¬

Expanded text:
in Hesperia sunt et in Libya et qui in septentrionalibus dicimus autem in Illyrico scripsimus, ut omnis nobis respublica plena fiat hac lege subiectorum medente concussionib
Abbreviated transcription (Latin):
ea que post parcas interas ilis po¬
sita surt quatemis nicħ̾ omiitat᷑
de sũma so̾tuitate ¶thec dm̃s suꝑ
insrumentis ex conscͥpto ꝯfectis.
est. qr aut ꝑtestes aut ꝑ ius iuran¬
dum fidem ꝑcipiet actiore quidẽ
tectes deducente pincato aut̃ iurã¬
te aut referente sicuti iudex nego
in hoc minime custodiri. set s ħ¬

Expanded text:
s posita sunt, quatenus nihil omittatur de summa subtilitate. Et haec dicimus super instrumentis ex scripto confectis. est quia aut per testes aut per iusiurandum fidem percipiet, actore equidem testes deducente, pulsato autem iurante aut referente, sicuti iudex negotobservationem in hoc minime custodiri, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
ad collationis tocuentũ iuret
souepnit᷑. ut aut̃ aͥd oĩo causa su¬
mat augmentũ ad maiorẽ nego
nes instrumeutoꝵ uenit nec qͥs¬
quã c̾cseam egit. aut machinat᷑
est ꝙ forte possit ueritatẽ abscon¬
tere de quib licerit se se lberare

Expanded text:
ad collationes documentum, iuret sollemniter; ut autem aliquod omnino causa sumat augmentum ad maiorem negotnes instrumentorum venit nec quicquam circa eam egit aut machinatus est quod forte possit veritatem abscondere. De quibus licebit sese liberare
Abbreviated transcription (Latin):
tteras nesciunt ⁊ testestes ⁊ oĩo tab¬
uianios ad hroerũ quib iocis sunt
tabinarii. maxĩe autem testes nõ
ignotos ꝯͣhentib ut quidam scri¬
bant ꝓ nuterato aut pantas uitt̾as
scientio. aui u̾o ad testentur: qr ⁊̃
p̾sentib eis hec gesta sunt ⁊ cciem̃t

Expanded text:
tteras nesciunt et testes et omnino tabularios adhiberi, in quibus locis sunt tabularii, maxime autem testes non ignotos contrahentibus, ut quidam scribant pro illitterato aut paucas litteras scienti, alii vero attestentur quia etiam praesentibus eis haec gesta sunt et scierunt
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatũ q̃ hõib accidunt. ¶E si ĩ ad¬
mimeratorem hu̾it in strum̃tũ ⁊ ip̃e
adueniat ut tres sint testificantes
et nõ unus. Si u̾o n adnum̾ator ad¬
sumptꝰ est. ⁊ in strum̃tũ ip̃e tabellio
tm̃totũ ꝑ se ꝯscͥpserit atq suppleue¬
rit. aut si t̃ qui ħ conscͥpserit. nõ est.
& anter ip̃o uenire nõ ualeat. tñ cũ
iurt iurando ꝓprie ꝯplectioni adteste¬
tur ut comperationen nõ fiat locus.
sunt ⁊̃ sic credibilia dosumenta. testi¬
moniũ ⁊ eĩ exuoce ꝯplentis fcm̃ et
insiurandũ hñs adiectũ p̾buit qd̾¬
dam cause momentũ. ꝙ si tabelno
tefũctus est testimoniũ ꝑhibeatur
suppliectioni ex alia couectione siqͥ
mentũ uiuentẽ ⁊ ad num̾atorem
adueniant ulli si quid̃ pͥsentes st̃
et hubeat ex collatione adimplet¬
nuilus hoꝵ sit tunc fiat ꝯpiectio¬
num collatio. nõ aut̃ sola ħ ad
hec susficiant: s ⁊ alioꝵ so̾ sterbeni¬
tium forte aut ꝯͣbenciũ scͥpture ex¬

Expanded text:
necessitatum quae hominibus accidunt. Quodsi etiam adnumeratorem habuerit instrumentum, et ipse adveniat, ut tres sint testificantes et non unus. Si vero neque adnumerator assumptus est et instrumentum ipse tabellio totum per se conscripsit atque supplevit, aut si etiam qui hoc conscripsit non adest aut aliter ipse venire non valet, tamen cum iureiurando propriae completioni attestetur, ut comparationi non fiat locus, sint etiam sic credibilia documenta. Testimonium enim et ex voce complentis factum et iusiurandum habens adiectum praebuit quoddam causae momentum. Quodsi tabellio defunctus est et testimonium perhibeatur suppletioni ex alia collatione, si qmentum viventem et adnumeratorem, adveniant et illi, si quidem praesentes sunt, et habeat ex collatione adimpletnullus horum sit, tunc fiat quidem completionum collatio, non autem sola haec ad hoc sufficiant, sed et aliorum subscribentium forte aut contrahentium scripturae ex
Abbreviated transcription (Latin):
adiciat tocum̃to credulitas. aut
tes ⁊ ruidis eis ex istentib nõ creden¬
tes hiꝰ sũtilitatẽ cause addimꝰ non
ut credentes pͥuemus fide sua cͥca
amicos. set ut qnͣtũ possibile est
ꝑ fidiam ⁊ negation̾ẽ multis re¬
menta publice confecta sint l
tabellionũ hẽat supplementum

Expanded text:
adiciatur documento credulitas, aut tes et nudis eis existentibus non credentes huiusmodi subtilitatem causae addimus, non ut credentes privemus fide sua circa amicos, sed ut quantum possibile est perfidiam et negationem multis rementa publice confecta licet tabellionum habeant supplementum,
Abbreviated transcription (Latin):
moriant᷑ omnes testes aut forsan
ab siret aut alit̾ nõ facie idem sit
ex testiũ sb̃ ccͥptionib inuenire n
tabellio suꝑ est qͥuod ꝯpleuit siqͥ¬
dem publice sit ꝯfectum. qͣtenꝰ o

Expanded text:
moriantur omnes testes aut forsan absint aut aliter non facile sit fidem ex testium subscriptionibus invenire, neque tabellio superest qui complevit si quidem publice sit confectum quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
ltudines ⁊ roruitus at senet ⁊ forte
tremens. sepe aut̾ ⁊ langor hoc fer¬
cit ⁊ quid̾ hec diñs qñ talami ⁊ at¬
tramenti mutatio similitudinis
ꝑ omnia aufert puritatem. ⁊ noc
pp̃ ea teus de celo ꝯstituit ut diffici
tatem. pp̃ea estimauimꝰ oportere
et ꝑ hanc scͥbere sanctionem et
dare ĩ ꝯmune cͣiͣs quos nobis de¬
us ⁊ pͥus tͣdidit ⁊ paulatim sem¬
per adiciet. ⁊ enĩ quid̃ de depo site
in scͥpto dupitatũ ⁊ ad cõtentionẽ
deductũ inuenimꝰ ⁊ o coꝵ ⁊̃ oĩo¬

Expanded text:
uvenis et robustus ac senex et forte tremens, saepe autem et langor hoc facit. Et quid haec dicimus, quando calami et atramenti mutatio similitudinis per omnia aufert puritatem? et necpropterea deus de caelo constituit, ut difficitatem, propterea aestimavimus oportere et hanc scribere sanctionem et dare in commune subiectis quos nobis deus et prius tradidit et paulatim semper adiciet. Etenim quiddam de deposito in scripto anbitatum et ad contentionem deductum invenimus, et o
Abbreviated transcription (Latin):
natione pendamꝰ. set sit iudicã¬
cationes tales suscipimꝰ quo pre¬
sentes testes dicant. qr si hiis p̾¬
sentibus sb̾ scͥpsit qui documẽtũ
fecit. ⁊ hũc nouerunt. nã si ĩne
tentes. n talem int̾ diti mus fidẽ.
neq enim ut ab breuiemꝰ ꝓbatio¬
nẽ ponimus legẽ. set ut ĩ eas et
mutui instrumentũ aut ait̾ius
tͦpiã faciat ⁊ nolu̾it hoc in pub¬
lico ꝯfiteri quod inte posito defi¬
nuimꝰ. nõ ex ip̃o uideat᷑ credibi¬
le quod scruitur. cr̃ mutuo docu¬

Expanded text:
ione pendeamus, sed sit iudicancationes suscipimus, quo praesentes testes dicant, quia his praesentibus subscripsit qui documentum fecit et hunc noverunt: nam si invententes, neque talem interdicimus fidem. Neque enim ut abbreviemus probationes ponimus legem, sed ut esse eas et mutui instrumentum aut alterius cuiuspiam faciat et noluerit hoc in publico conficere quod et in deposito definivimus, non ex ipso videatur credibile quod scribitur super mutuo docu
Abbreviated transcription (Latin):
te tepon̾e nõ sou cͣredat accipientiꝰ
magnũ hũit res tumultũ ⁊ scri¬
uere atia coactus est que uisa st̃
ueluti similia quid̾ nõ tñ ꝑ oĩa
similia ⁊ qnͣtũ ad illam scͥpturã
sñ t̾mino causa ꝑmansit. ¶ Set

Expanded text:
te deponere, non soli credat accipientis magnum habuit res tumultum, et scribere alia coactus est, quae visa sunt veluti similia quidem, non tamen per omnia similia, et quantum ad illam scripturam sine termino
Abbreviated transcription (Latin):
de duc̾e̾ uolu̾it aut l̾imã face̾ coni¬
iugem cͦi dignitatis existeris nup¬
tialia ꝯfiat tocumenta. hanc eĩ
colam post manumissionẽ ob ser
fili sicut qui post dotalia nati st̃
liberi ⁊ in genui ⁊ sui ⁊ pri succes¬
sores a postuatione aureoꝵ anu¬
loꝵ ⁊ pͥscinũ nataliũ liuerari nul¬
lam q penitꝰ hñtes differentiã ad

Expanded text:
am ducere voluerit aut legitimam facere coniugem cuiuslibet dignitatis existens, nuptialia conficiat documenta; hanc enim solam post manumissionem observaentes filii et qui post dotalia nati sunt liberi et ingenui et sui et patri successores, a postulatione aureorum anulorum et pristinorum natalium liberati nullamque penitus habentes differentiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis cuoitorem filior prius ius
peritum ĩ ꝯmune dedit sb̃iectis.
et aureoꝵ anuloꝵ ius unicuiq
penitenciũ datum ⁊ dampni ⁊ scͥ¬
polositatis prebentem occõnem ⁊
manumissoꝵ in digente auctori¬
tate ominib similit̾ sb̃iectis ⁊ hac
iege damus. rectitumꝰ eĩ natu¬
re ingenuitate dignos ⁊ nõ per
et gn̾alem largitatẽ nrĩs sõis

Expanded text:
itatis conditorem filiorum prius ius petitum in commune dedit subiectis, et aureorum anulorum ius unicuique petentium datum et damni et scrupulositatis praebens occasionem et manumissorum indigens auctoritate omnibus similiter subiectis ex hac lege damus. Restituimus enim naturae ingenuitate dignos non per et generalem largitatem nostris subiectis
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens legatum aucui suaꝵ
anciiaꝵ ip̃a tonatione legati ⁊
libertatẽ dare uideat᷑ quomodo
nõ mutto mag̃ pat̾ si documen¬
tum nptiaie conscͥpserit ha¬
bes̾ ꝓorios filios ex hoc solo ili¬
beros ⁊ limos successores. n eĩ
quil eũ putaturus erit uoluis¬
se. filioꝵ quid̾ matrẽ łimam ẽẽ
⁊ hoc tam magnũ ei donasse opꝰ
libidinis ꝓprios aũt filios ex su¬
o natos semine ad huc relinque¬
re seruituros ec similitet a qͥb̃

Expanded text:
atum alicui suarum ancillarum ipsa donatione legati et libertatem dare videatur, quomodo non multo magis pater, si documentum nuptiale conscripserit, habebit proprios filios ex hoc solo et liberos et legitimos successores? Neque enim quilibet eum putaturus erit voluisse filiorum quidem matrem legitimam esse et hoc tam magnum ei donasse opus libidinis, proprios autem filios ex suo natos semine adhuc relinquere servituros. Haec similiter quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quappͣ sint quid̃ ⁊liberti ingenii
siue hii qui dudũ manumissi st̃
et euident̾ eis hoc largitum sit
sũ illi qui post hanc nrãm legẽ
a dͣgenuitatẽ uenientes tanquã
bñ nati iam fc̃i uiuant ⁊ debitũ
honorem manumissorrb red¬
dant ut nõ denuo ⁊lrpertate et
nuissi matumissior ib eoꝵ q
filiis inconfusã ⁊ liberam suam
uenerationẽ ⁊ reuerenciã denoci¬

Expanded text:
Quapropter sint quidem et liberti et ingenui, sive hi qui dudum manumissi sunt et evidenter eis hoc largitum est, sive illi qui post hanc nostram legem ad ingenuitatem venient, et tamquam bene nati iam facti vivant et debitum honorem manumissoribus reddant, ut non denuo et libertate et nui, si manumissoribus eorumque filiis inconfusam et liberam suam venerationem et reverentiam devoti
Abbreviated transcription (Latin):
fectiꝰs datũ est a maiorib exictirria¬
mus oportere a diectionib ampli
mittetis fuũ aut ancillam suã
cines tenuntiauit romanos. ni
ubertaterci acceꝑit habebit sõse¬
guens mox ⁊ aureoꝵ anulor ⁊re
generationis ius ⁊ nõ iã ex neces

Expanded text:
fectius datum est a maioribus aestimavimus oportere adiectionibus ampliamittens servum aut ancillam suam cives denuntiaverit romanos neqqui libertatem accepit habebit subsequens mox et aureorum anulorum et regenerationis ius, et non
Abbreviated transcription (Latin):
tum qui liu̾tatẽ tonau̾it abso¬
luerit ꝑͣ fidei ꝯmissum hec re¬
linquens aut ĩ ip̃a libertate ħ̃
derit omnino qui manuit¬
tit᷑ ab soluet᷑ ⁊ apatronatꝰ in¬
re. eo quod hec mle exp̾ssit. ¶ha¬
beant itaq ħ oĩa qui lib̾tatem
talem eos ꝑduxit honorẽ om¬
nẽ reuerenciã ⁊ hoc quod uoca¬
tut obsequiũ ⁊ reuerencia rec¬
te legib introductã. quin ⁊̃
abstineant aut trianib aut ĩ¬
sidiis aut aliis ex quib ub̃ti ꝯ¬
tale ad agentes rursus ẜ uitutera
sustinẽt ẜ de hiis scͥptas leges ⁊
restituunt᷑ priori ꝯditioni. nam
si nullũ penitꝰ in gͣtũ ẽẽ ccͣdonat¬
orem ꝑmisimꝰ i fu̾it bñ natus.
set nationes infirmas ꝓnũtia¬
mꝰ in hiis que dud̾ a nobis scͥpta
sunt legesib ⁊ in hiis q̃ nobis¬
sunt cotidie p̾cipiunt᷑ quõ pati¬
ti malignũ aut in iurias forsã
asperas ⁊ indecentes seu plagas
aut maxĩe intollerabilia susti¬
nere dispenidia. set quid hoꝵ o

Expanded text:
tum qui libertatem donavit absolverit, aut per fideicommissum hoc relinquens aut in ipsa libertate hoc derit, omnino qui manumittitur absolvetur etiam a patronatus iure, eo quod hoc ille expressit. Habeant itaque haec omnia qui libertatem talem eos perduxerunt honorem omnem reverentiam, et hoc quod vocatur obsequium et reverentiam recte legibus introductam; quin etiam abstineant aut manibus aut insidiis aut aliis ex quibus liberti tale aliquid agentes rursus servitutem sustinent secundum de his scriptas leges et restituuntur priori condicioni. Nam si nullum penitus ingratum esse circa donatorem permisimus, licet fuerit bene natus, sed donationes infirmas pronuntiavimus in his quae dudum a nobis scriptae sunt legibus et in his quae a nobis cotidie praecipiuntur, quomodo patiti malignum aut iniurias forsitan asperas et indecentes seu plagas aut maxime intolerabilia sustinere dispendia? Sed si quid horum
Abbreviated transcription (Latin):
cum a priori ꝯditione ad m̃s suo̾.
liperantur. oĩo eas puras eis et
in fuscatis ⁊ per fectas efficere ⁊ rõ
tas exclusimus ⁊ int̾ actiones suꝑ¬
sluas demonstrauimꝰ ⁊ uineam
iegẽ ⁊ largianũ odiuimus senatꝰ¬
ꝯsiuatum ut pote initio marrit
introductũ ⁊ recte postiriodũ repro¬
batũ solã q ualere romatiã ciuri¬
tatem inlipertatib uoiumꝰ. non

Expanded text:
cum a priori condicione a dominis liberantur, omnino eas puras eis et infucatas et perfectas efficere. Et prelut imperfectas exclusimus et iterationes superfluas demonstravimus et Iuniam legem et Largianum odivimus senatusconsultum utpote initio inaniter introductum et recte postmodum reprobatum, solamque valere romanam civitatem in libertat
Abbreviated transcription (Latin):
umissorib nõ ẜuamus segniores
forsan homines cͣc libertatis o¬
pimus beua ⁊ prorecta ad dm̃ñ
rengione ⁊ pro sõiectoꝵ pariter
set egregios añ nos ⁊ imperato¬
res sequim᷑. sicut eĩ antoninꝰ
pius ognominatꝰ ex quo ⁊̃ ad noᷤ
appeliatio y ꝑuenit. iuc romaẽ
ciuitatis prins ab imo quo cõ¬
iectoꝵ penitus ⁊ tant̾ ex eis qui
uocant᷑ ꝑegrini ad romanam
ĩgenuitatẽ deduc̾eᷤ. ine hec om¬
nib in ꝯmune sb̃iectis donaũ
et theodosius iunior post ꝯstanti¬
nũ maximũ cacratissime biꝰ ci

Expanded text:
umissoribus non servamus, segniores forsan homines circa libertatis pimus bella et pro recta ad deum religione et pro subiectorum pariter m nihil, sed egregios ante nos imperatores sequimur. Sicut enim Antoninus Pius cognominatus, ex quo etiam ad nos appellatio haec pervenit, ius Romanae civitatis prius ab unoquoque subiectorum petitus et taliter ex eis qui vocantur peregrini ad Romanam ingenuitatem deducens ille hoc omnibus in commune subiectis donavit, et Theodosius iunior post Constantinum maximum sacratissimae huius ci
Abbreviated transcription (Latin):
statim efficio gͣuitatis tue nu¬
actũ fint renunciet. ⁊ post hauc
fidem c̾ciam ab õĩb defuncti boĩs
ꝑcipiat porcõm. ¶Q si ab uxore de¬
fiuicti illud offm̃ de ucciõitue
fu̾it reuelatum ip̃a etiam p qͣuã
defunctus uoluit ẽẽ ħ̾rdem siges¬
ta apperint tali p̾mio mancipet᷑
ut ex õi primonio p̾diumediũ ꝯse¬
quat᷑ ⁊ cum fisco nr̃o celebret di
tator ille gestorum fisci ⁊ młris
ꝑiter inmicus ex utꝰ omni pr̾im¬
oĩo ⁊ fisco uendicato in ĩsulam de

Expanded text:
s tuae nuactum fuerit renuntiet, et post hanc fidem tertiam ab omnibus defuncti bonis percipiat portionem. Quod si ab uxore defuncti istud officio devotionis tuae fuerit revelatum, ipsa etiam, quam defunctus esse voluit heredem, si gesta aperuerit, tali praemio mancipetur, ut ex omni patrimonio medium consequatur et cum fisco nostro celebret divtator ille gestorum, fisci et mulieris pariter inimicus, exutus omni patrimonio suo ac fisco vindicato in insulam de