comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illos Iglus. succe̾s
est mͣ furort meo: et ardebit
ysq ad infirm nouissima.
euorabrtq triram tum
guimine suo: et montium
fundamenta cõburit ¶o¬
grebo suꝑ cos mala: it sagit¬
tas meas complebo in cis.
onsumentur fame: et de¬
uoiabũt cos aues moriu a¬
marissime. ¶ entes bestia¬
ium ĩmittam in cos cũ furo¬
ie trahentiumi suꝑttrrã atq

Expanded text:
s succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima: Devorabitque terram cum germine suo, et montium fundamenta comburet. Congregabo super eos mala, et sagittas meas complebo in eis. onsumentur fame, et devorabunt eos aves morsu amarissimo. Dentes bestiarum immittam in eos, cum furore trahenti
Abbreviated transcription (Latin):
clum manum meam: et
dicam uino ego incternũ.
i acuero ut fulgur gla¬
dium meum: et arripue¬
rint iudiciũ manus nnce.
eddam ultionem hosti¬
bus meis: et his qui cderũt
int retrihuam ¶¶uebria¬
bo sagittas meas sanguie:
et gladis meus deuoiabit
carnes. Qe truort occisoꝵ¬

Expanded text:
coelum manum meam, et dicam: Vivo ego in aeternum. Si acuero ut fulgur gladium meum, et arripuerint judicium manus meae, reddam ultionem hostibus meis, et his qui oderunt me retribuam. Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes de
Abbreviated transcription (Latin):
ominus solus dux erꝰ
fuit: et non erat ueus alienꝰ
Constituit eum suꝑ ex¬
celsam terram: ut comedẽt
fructus agrorum. E
suggeret mel de pet̾ra: olcũq
de saxo durissimo  Eutyꝵ
de armento. et lac de ouibus.
cum adipe agnorum et arie¬
tum filiorum basan. Et
hyrcos cum medula tritici:
it sangumẽ bue biberent
meratissimũ ncrassat
est dilectus et utalãtrauit:
intrassatus impinguatus
uilatatus Ltrcluiquit
deum factorem suũ. et retes¬
sit a deo salutari suo.

Expanded text:
s solus dux ejus fuit: et non erat cum eo Deus alienus. Constituit eum super excelsam terram: ut comederet fructus agrorum, Et sugeret mel de petra, oleumque de saxo durissimo. Butyrum de armento, et lac de ovibus cum adipe agnorum et arietum, filiorum Basan: Et hircos cum medulla tritici, et sanguinem uvae biberet meracissimum. Incrassatus est dilectus h. rectincrassatus, impinguatus, dilatatus, dereliquit Deum factorem suum, et recessit a Deo salutari suo .
Abbreviated transcription (Latin):
et deuita amalo: et pro
anma tua non confun¬
daris dicere uerum Est eĩ
confusio ad ducens pecca¬
tum: et non est confusio
ad ducens glĩam et grãm
Ae acipias faciem ad¬
usus faciem tuam: nec
aduersus aĩam tuam m¬
dacium Non reuereans
proximum tuũ in casu
suo: nec retineas u̾bũ ĩ
tempore salutis Gon
abscondas sapiam tuã:
indecore eius In lingua
enm agnoscitur sap̾ien¬
sia: et sensus et sciencia
et doctrina in uerbo sensa¬
ti. et firmamentum in
oꝑibus iusticie. Don cõ¬
tradicas nerbo uentatis
ullo modo: et de menda¬
cio merudictionis con¬
fundere Non confunda¬
ris confiteri pcfa tua: et
ne subicitis te homini ꝓ
peccato. Colĩ resistere
contrã faciem potentis.
nec concris contra ictum
fluuu Iniusticia agoni¬
zare pro amma tua: et
usq ad mortem certa pro
iustĩa: et d̃s̃ expugnabit
prote numicos tuos do

Expanded text:
et devita a malo. Pro et devita a malo. Pro anima tua non confundaris dicere verum. Est enim confusio adducens peccatum et est confusio adducens gloriam et gratiam. non accipias faciem aduersus faciem tuam, nec aduersus animam tuam mendacium. non reuerearis proximum tuum in casu suo, nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua enim agnoscitur sapientia et sensus et scientia et doctrina in uerbis ueritatis et firmamentum in operibus iustitiae. non contradicas ueritati ullo modo et de mendacio ineruditionis tuae confundere. non confundaris confiteri peccata tua et ne subicias te homini pro peccato. noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluuii. in iustitia agonizare pro anima tua et usque ad mortem certa pro iustitia, et deus inpugnabit pro te inimicos tuos. no
Abbreviated transcription (Latin):
filiis suis uitam
ispirat et suscipit exqͥ¬
rentes se: et preibit mua
iusticit Qui illam diligit
diligit uitam: et qui iu¬
gilauerint ad illam cõ¬
plectentur placorem emi ᷤ
iuitãm hereditabunt: et
quo introibit benedicet
deus Qui seruiunt ei ob¬
seq̃ntes erunt sancto: et
cos qui diligunt illam
diligit deus Qui audit
illam iudicat gentes: et
qui intuetur issam per¬
manebit confidene ¶
crediderit ei heredit᷑abit
illam. et erit inconfirma¬
cione creature illoꝵ: qñi
intemptatione ambulat
cum ed. et inprimis elegͥ.
eum Timorem et metũ
et ad probacionem in¬
ducet super illum: et cru¬
ciabit illum intribula¬
cione doctrne sue: donec
temptet illum in cogita¬
ciomibus illius et credat
aĩe illius Et firmabit
illum ⁊ iter aidducet di¬
rectum ad illum letifica¬
bit illũ et demudabit ab¬
sconsa sua illi et thesau¬
rizat super illum scienct¬
am: et intellectum instĩe
Si aitem oberrauerit de¬
linquet eum. et tradet eũ
imanus mumici su
ili conserua tempus

Expanded text:
filiis suis uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae illorum. quoniam in temptatione ambulat cum eo et in preum. Timorem et metum et probationem inducet super illum, et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae; donec tentet illum in cogitationibus illius, et credat animae illius. Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et laetificabit illum; et denudabit abscondita sua illi, et thesaurizabit super illum scientiam et intellectum justitiae. Si autem oberraverit, derelinquet illum, et tradet eum in manus inimici sui. Fili, conserva tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
ic est martinus elect̾
dei pontifex cui dñs post a¬
postolos tantai graciam
conferre dignatus est ut
tuoꝵ suscitatoꝵ magnifitꝰ¬

Expanded text:
ic est Martinus, electus Dei pontifex, cui Dominus post apostolos tantam gratiam conferre dignatus est, uttuorum suscitator magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ pocius miscrere quos dese¬
Domine iam satis est ꝙ
hũc usq certam s quo adusq
uisseris militabo ac si parcis
ctati bonum est m̃ hos quib
ã. Artus febre fatiscentes spũi-
biuire cogebat stratuqz suo il
lo nobili cilicio retubans nec
terram iam uidere dignatꝰ
celo totus inhiabat p̃ uerba¬
ll Sinite me inquit celum
uidere ut spũs dirigatur ad
dũm nichil ĩme repiet mi¬
micus sed sinus abrale me

Expanded text:
 potius miserere quos deseDomine iam satis est, quod hucusque certaui, sed quoad ipse iusseris militabo: ac si parcis ætati, bonum est mihi, hos quibus . Artus febre fatiscentes, spiritui seruire cogebat, strlo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo totus inhiabat. VI. Sinite me, inquit, coelum videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinus
sabarie pannoni¬
arum opido oriundus
fuit: sed intra ytaliam
ticini alitus est. cum pa¬
tre suo tribuno militũ
sub constancio et uilia¬
no cesare militauit. ñ
tamen sponte quia ab
infancia diui nitus in¬
noꝵ decem muitis parẽ¬

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini alius est, tre suo tribuno militum sub Constantio et Iuliano cesare militauit, non tamen sponte, quia ab infantia diuinitus innorum decem inuitis paren
Abbreviated transcription (Latin):
suspendi niligno. et un¬
gulis ferreis latera cius
eius nudarentur Stupẽs
cum sentenciam dicens
Theodoꝵ non ob temꝑan¬

Expanded text:
sus est in ligno, et ungulis ferreis latera ejus ipsius nudarentur. sententiam, dicens: Theodorum non obtemperan
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos munũ congrega¬
uit atq sui dissolucionem im¬
Cum repente uiribus corpis
cepit destitui tunc meror et
luctus om̃ium nox plangẽ¬
cium unͣq p̾cancium ne pa¬
sl̾ Scimus quidem te pater
desiderare xp̃m sed salua tibi¬
sunt tua premia nostri po¬
cius miserere quos deseris p̾¬

Expanded text:
egavit atque sui dissolutionem imCum repente viribus corporis coepit destitui, tunc moeror et luctus omnium, vox plangentium, unaque precantium: Ne, paScimus quidem te, Pater, desiderare Christum, sed salva sunt tibi praemia tua, nostri potius miserere quos deseris, P
Abbreviated transcription (Latin):
quo maior inter natos
mulierum nemo surrexit:
maiore precetis sanctis ĩ
ip̃o mox ortu uirtutum
nubare claresceret. Senes
ac diu infecundi parentes:
dono nobilissime prolis
exultant. Ipsi patri quem
incredulitas mutum red¬
diderat: ad salutandum
noue preconem gr̃e os et
lingua reserantur. Nec
solum facultas deum be-¬
nedicendi restituitur: sed
de eo etiam prophetandi
uirtus augetur. Excitati¬
autem fama facti omnes
uicini. admiratiõe ac me¬
tu percelluntur: omnium¬
qz qui audiere circũquaq
ad aduentũ noui ꝓphete
corda preparantur.

Expanded text:
r inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
onachi uero qui
tanta reuelacio¬
ne precursoris xp̃i digni
sunt habiti: sumentes ue¬
nerandum caput domũ
redierunt Quod deinceps¬
emissenam fenicis urbent
perlatum digno honore¬

Expanded text:
onachi ergo qui tanta revelatione praecursoris Christi digni sunt habiti, sumentes venerandum caput, domum redirEdissam Fenicis urbem perlatum, digno
Abbreviated transcription (Latin):
iergo iam hora
cene est cumuo¬
sãmur tanto muns ex¬
io dei qñto propiq̃sse
iam cernimus finem se¬
tli Iocuco cuitem hoc
conuiuium dei non prã¬
dium sed cena nomina¬
tur. quia post prandiũ
extremo preꝑabitur: ret¬
tum fuit ut hoc non
prandim sed cena no¬
ed quis perhunc
sernum qui a pa¬
trefamilias ad inuitã¬
dum nuittitur isi p̾di¬
catoꝵ ordo signatur. Ad
repellandum autem fa¬
stidium nostrum iam
parata sunt omĩa quia
ad abstergendum men¬
tis nr̃e torporem incena
dei ille nobis singula¬
ris aguus occisus est: qͥ
tollit peccata mundi
subiũgitur: cum ꝓtinꝰ
subinfertur prim̾us di¬
xit er ezillamemi: et ne¬
cesse habes exire et indere
illam rogo te: habe me
excusatum Quid peruil¬
lam inisi terrena substã¬
cia designatur. Exiit ergo
uidere iuillam: qui sola
exteriora cogitat pp su¬
iudam homo fecit ce¬
nai magnam et uocaiit
multos et nusit seruum su¬
nin hora tena dicere iu¬
tatis ut uenirent quia

Expanded text:
ergo jam hora coenae est, cum vocamur, tanto minus debvio Dei, quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Idcirco autem hoc convivium Dei, non prandium, sed coena nominatur, quia post prandium extremo praeparabitur, rectum fuit ut hac non prandium, sed coena voed quis per hunc servum qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo signatur? Ad repellendum autem fastidium nostrum, jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem in coena Dei ille nobis singularis agnus occisus est qui tulit peccata mundi. subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam. Rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exit ergo videre villam, qui sola exteriora cogitat propter suidam homo fecit coenam magnam, et vocavit multos; et misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia
Abbreviated transcription (Latin):
t quia hoc inkalen¬
dis nilii agere uole¬
bat ingilata una nocte
facto mane accepto sartu¬
lo terrain que supra san¬
ctum erat tumulum cepe¬
runt effodere Quo detecto:
manus ut eum cõmoue¬
totam diem profecer̃t R

Expanded text:
t quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commovetotam diem proficit.
Abbreviated transcription (Latin):
in sagaci inten¬
dens studio: muri¬
fico incincipanit effectin
dequa fabrica multum
quod loqueremur erat.
sed quia presens est cõti¬
optato tempore sacerdo¬
ti.ut et templum dedi¬
saretur: et sanctum corpꝰ¬
culum a loco ubi sepul¬
tum fuerat tranfferret᷑.
conuocaiit beatus perpe¬
nimam multitudinem

Expanded text:
 sagaci insitens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed, quia praesens est, contioptato tempore sacerdoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpenimam multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem ꝑtinuit ad
hanc mulierent: ut cum
audierit a domino cõtu¬
meliam et penam passio¬
nis. ab illo peteret glĩam
et dignitatem filiis suis
Nichilemm predixerat de
glia regni: sed solũ depassi¬

Expanded text:
Quid autem pertinuit ad hanc mulierem, ut cum audierat a Domino contumeliam et poenam passionis, ab illo gloriam et dignitatem peteret filiis suis? Nihil enim praedixerat de gloria regni, sed solumm
Abbreviated transcription (Latin):
cce anna uxor tua
pariet tibi filiam ⁊
uocabis nomen eius ma
sp̃u sancto plena Cum ue¬
neris ad auream iheroso
cione modo sollicita tũc
in conspectu tuo gaude¬
bit His dictis ãgłs ab eo¬
discessit Tu autẽ¬

Expanded text:
e Anna uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nomen eius Marspiritu sancto plena et neris ad Auream in Jerosatione modo sollicita, tunc in aspectu tuo gaudebit. His dictus angelus discessit ab e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus diebus iute sue
amsicut beato iob
insultabant reges. ita
isti parentes et cognati eiꝰ.
et urridebant intam eius
dicentes Tbi est spes tua
pro qua clemosinas et
sepulcuras faciebas Eho¬
bias uero increpabat ess
mus quamdeus daturꝰ ẽ
his qui fidem suam ñꝙ̃
nuitant ab eo mia
uero uxor euis ibat ad
textruium opus cotidie:
et delabore manuũ suar
uictum ꝙͣ consequi po¬

Expanded text:
bus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos mus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi po
Abbreviated transcription (Latin):
ciat unum ex filiis isrł i
gulatum iacere in plate¬
a Scatinqz exiliens de ac¬
cubitu suo: relinquens
prandium ieumus per¬
neiit ad corpus tollens¬
q illud portauit ad do¬
mum suam occulte: nt
dum soloccubuisset: cau¬
te sepeliret eum Quinq
occultasset corpus mã-¬
ducauit panem cum luc¬
tu et tremore: menioranᷤ
illum sermonen quẽ
dixit dñs per amos pro¬
phetam dies festi nestri-
conuertentur in lamen-¬
tacionem et luctumꝰ ¶
uero sol occubuisset abit
et sepeluit eum Arguebãt
autem illum omnes ꝓ¬
ximi sin dicentes iam
huius rei causa interfici
iussus es et ix effugisti
mortis impium: et iter
sepelis mortuos Scd tho¬
bias plus tiens deum
ꝙͣ regem: rapiebat corꝑa
occisorum. et occultabat
indono sua: et mediis
nogibus sepeliebat ea
ontieit autem ut¬
quadam die fatigatus
a sepultura ueniens do¬
mum iactasset se iuxta
panetent etob dormisset¬
et ex ndo yrundinũ dor¬
mienti illi calida sterco¬
ra insiderent super ocłos
eius. fieretqz cec Hanc

Expanded text:
tiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumque occultasset corpus manducavit panem cum luctu et tremore memorans illum sermonem quem dixit Dominus per Amos prophetam dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum cum vero sol occubuisset abiit et sepelevit eum arguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem utquadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
citor potens uerax deus
q̃ui temperas rerum
uicts splendore mant instrins
et ignibus meridien ti¬
gue flammnas litum auter
calorem noxium. confer salutẽ
corporunt neramqz pacem cor¬

Expanded text:
ctor potens verax Deus, Qui temperas rerum vices, Splendore mane instruis, Et ignibus meridiem. Extingue flammas litium, Aufer calorem noxium, Confer salutem corporum, Veramque pacem cor
Abbreviated transcription (Latin):
bus insignis bo¬
nitate laudabilis. pieta¬
te amabilis: multis in
uit in loco. it̾m resoluẽs
suis ꝑmisit dõncui uesti
super se signo c̾ru¬
sis oposito auertit: mirã¬
temq turbam rusticoꝵ xͦ¬
credere fecit Se ip̃m intec¬
to cuiusdam donus flã¬
nus opposuit: ne in no¬
cua lederet ignis tecta qͥ
fanum incendit ydolatri¬

Expanded text:
bus insignis, bonitate laudabilis, pietate amabilis, multis in vit in loco; iterumque resolvens suis permisit dominari vestigiis. super se signo crucis opposito avertit, mirantemque turbam Christo credere fecit. Seipsum in tecto cujusdam domus flammis opposuit, ne innocua laederet ignis tecta, qui fanum incendit idololatri
Abbreviated transcription (Latin):
li mi ab aliena: et foueris¬
in sinu alt̾ius: Respicit
dominus mas hominis:
et oms gressus illius cõ¬
deris pro amico tuo difixi¬
sti apud extraneum ma¬
num tuam. illaqueatus
es uerbis oris tu. et captꝰ
ꝓpriis sermonibus ffac gͦ
quod dico fili mi: et temet¬
ip̃m libera quia incidisti
in manum proximi tui
discurre festina. suscita a¬
micũ tuum Ne dederis sõ¬
pnum oculis tius: ne dor¬
mitent palpebre tue Et ru¬
ere quasi dammula de-
manu: et quasi aus deĩ¬
sidiis aucupis ¶ade ad
formicam opiger. consi¬
dera mas eius: et disce sa
principem. parat estate ci¬
bum sibi. et congregat ĩ
messe quod comeda t

Expanded text:
li mi ab aliena, et foverisli mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius conderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de insidiis aucupis. Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapprincipem, Parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferos gressus illiuis
penitrant p̾semitam in¬
te non ambulant: nagist
gressus eius et inuestiga¬
biles Punc ergo fili mi
audime: ⁊ non recedas au̾¬
bis oris mei Longe fac ab
ea uiam tuam: et ne appro¬
pinques foribus domus
rem tuum: ⁊ annos tuos
crudeli: ne forte impleantꝰ
extranei iribus tius. et la¬
bores tui sint indomo ali¬
ena. et gemas in noussi¬
mis quando consumpse¬
ris carnes et corpus tuum:
et dicas Cur detestatus sũ
disciplinam et increpaci¬
ombus non adquiemt
cor meum. nec auduiuo¬
cem docencium me. et mai¬
gistris non inclinamau¬
ren meam. pene fui moi
malo: in medio ecclesie
et sinagoge. Sibe aqm
de risternã tua: et fluenta
putei tui diriuentur fon¬
in plateis aquas tuas di¬
iide Habeto eas solus: nͨ
sint aliem participes tin
Sit uena tua benedicta et
letare cum muliere adole¬
scencie tue Serna carissi¬
ma: et gratissimus hyn¬
nulus. ¶bera eius me¬
brient te omi tempore:
⁊ ĩ amore illius delectare
igiter Quare seduceris fi¬

Expanded text:
essus ejus penetrant, per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus et investigabiles. Nunc ergo, fili mi, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus rem tuum, et annos tuos crudeli. Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fonin plateis aquas tuas divide. Habeto eas solsint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta, et laetare cum muliere adolescentiae tuae: cerva charissima, et gratissisimus hinnulus: ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fi
Abbreviated transcription (Latin):
non pecumam: doctrinã
magis ꝙͣ aurum elige Me¬
lior est enimi sapiencia cũ¬
ctis preciosissinus: et om̃e
desiderabile ei non potest
cõparar. Ego sapiencia
habito inconsilio: ⁊ erudi¬
tis intersum cogitacionib
Tunor diũ odit malum
Arroganciam et superbi.¬
am et mam prauai et
os bilingue detestõ. en
est consilium et equitas pru¬
dencia mea: mea est forti¬
tudo ꝑ me reges regnant.
et legum conditores iusta
decernunt ꝑme principes
imperant: et potentes decer¬
nunt iusticiant Ego di¬
ligentes me diligo: et qui
mane iugilant ad me m¬
uemant me Necum sunt

Expanded text:
doctrinam magis quam aurum eligite melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam ego diligentes me diligo et qui mane vigilant ad me invenient me mecu
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi attende sapi¬
enciam meam et
prudencie mee inclina
aurem tuam: ut custo¬
dias cogitaciones et disci¬
plinam labia tua conser¬
uent ffanus enim distilãs
labia meretricis: et intidiꝰ
oleo guitur eius nouissĩa
autem illius amara qiͣ
ab sinthium: ⁊ acuta qͣi¬

Expanded text:
ili mi, attende ad sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, Ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conservent. ÷ Favus enim distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus: Novissima autem illius amara quasi absinthium,
Abbreviated transcription (Latin):
la . Eli mi ne oblim-¬
icaris legis mee: et precep¬
ta mea custodiat cortu¬
um Longitudinem enĩ
dierum et annos iute et
pacem apponẽt tibi ¶i¬
sericordia et ueritas nõ
te deserant Circunda eas
gutturi tuo: et describe ĩ
tabulis cordis tui. et mue¬
mes graciam et discipli¬
nam bonam coram deo
et hominibus Habe fidu¬
ciam in dominõ extoto
sorde tuo: et ne mintaris
prudencie tue in om̃ibus
iiis tius cogita illum: et
ip̃e duiget gressus tuos.
Ne sis sãpiẽns apud temet¬
ip̃m Time dominum: et
recede amal¶Sanitas
quippe erit in unbuło tuo.
et irrigacio ossium tuoꝵ
honora dominũ de tua
substancia. et de primicus
omnium frugum tuar
et ĩplebuntur horrea tua
saturitate: uino torcula
ria redundabunt Disci¬
plinam dm̃ fili ni ne ab

Expanded text:
 Fili mi, ne obliviscaris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui: Et invenies gratiam, et disciplinam bonam, coram Deo et hominibus. Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae. In omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum: time Dominum, et recede a malo: Sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: Et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ienimn sapienciã
in uocaueris et ĩ¬
dmaueris cortium pru¬
dencie. si quesieris eam qͣi
pecuniam. et sieut thesau¬
ros eam effoderis: tunc
intessiges timorem dm̃i
et scienciam dei muemes.
quia dominus dat sapien¬
ciam: et ex ore eins scienci¬
a et prudencis Custodi¬
at rectorum salutem: pro¬
teget gradientes simpli¬
citer et seruans semitas

Expanded text:
enim sapientiam inuocaueris et inclinaueris cor tuum prudentiae, si quaesieris eam quasi pecuniam et sicut thesauros effoderis illam, tunc intelleges timorem domini et scientiam dei inuenies, quia dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia. custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter: ser
Abbreviated transcription (Latin):
ardentes in manibus
fentmus: cum per bona oꝑa
proximis nrĩs lutis exẽpla
monstramus. De quibz pro¬
frito opib dñs dirit. Euceat
lux urã coram homĩb. at ui¬
deant opera urã bona et glo

Expanded text:
ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant 1482 opera vestra bona, et glo
Abbreviated transcription (Latin):
telis est. Ouo aut sunt que
iubentur et lumbos restrin¬
grre et luternas tenert: ut it
mundicia sit castitatis ĩ cor¬
pore. et lumẽ utritatis in oꝑe¬

Expanded text:
 « Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in ope
Abbreviated transcription (Latin):
t humilietur hõ.¬
eo tempore natus
est iohannes: quo incipi¬
unt decresc̾e dies. Tit exalte¬
tur deus. eo tempore natus
est xp̃c: quo incipiũt crescẽ
dies. Magnum sacramẽ¬
Ideo celebramus natalem
ip̃ius natiuitas plena est
mũr. ut in deo crescanius.
In nobis humilienur:
ut in deo exaltemur. Ic u¬
umilietur huma¬
na presumptio:
ut crescat diuina misera¬
tio. Nam huius rei sacra¬
mentum: in passionib
eoꝵ impletum est. dit mi¬
nuatur homo. caput iohĩs
absciditur: ut exaltetur
deus. xp̃c in ligno suspen¬
breuiter intimabo. premis¬
sus est enim iohãnes. uelut
nox ante uerbũ. lucaa
ante solem: preco ante ni¬
dicem. seruus ante dñm:
amicus ante sponsum.

Expanded text:
t humiliaretur homoeo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Magnum sacramenIdeo celebramus Natalem niam ipsa nativitas plena est mur, in Deo crescamus. In nobis humiliemur, ut in illo exaltemur. Iumilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur: ut exaltetur Deus, Christus in ligno suspenrae intimabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante dominum, amicus ante sponsum.
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sci eungelii
quam modo fra¬
tres audistis. exposi õe
non in diget Sed nebãc
tacite preterisse indeam:
exhortando pocius ꝙ̃ ex¬
ponendo inea aliquid
loquamur hoc autem
solũmodo de exposiciõe
iideo esse requirendum:
cur is qui adsailutem pe
tandam uenerat audi¬
init. insi signa et prodi¬
gia inderitis non credi¬
ienim salutem
querebat filio: pro¬
culdubio credebat Neq eĩ
ab eo quereret salutem.
quem non crederet salua¬
torci Quare ergodicitꝰ
nisi signa et prodigia
inderitis non creditis.
Cum ante crederet quã
signum inderet: Sed me¬
mentote quid peciit. et a¬
perte cognoscetis: quia
infide dũbitanit Popo¬
scit namqz ut descendẽt.
t sanaret filium eius in

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non credienim salutem quaerebat pro filio, procul dubio credebat. Neque enim ab eo quaereret salutem, quem non crederet Salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante crederet quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
t uirgula inquit
nens exea fragrabat sua¬
iussimus odor: etiam spi¬
tibus angelicis. Ascendebat
autem de deserto pñtis se¬
culi uirga deradice iesse
olim exorta: sed mirabãt᷑
elector amme pre gaudio
que nam esset que etiam
meritoꝵ uirtutib angło¬
rum iunceret dignitatẽ¬

Expanded text:
t virgula, inquit,nans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta. Sed morabantur electorum animae prae gaudio quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus, angelorum vinceret dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
electa ut sol. terribilis ut
castrorum acies ordinata
quia om̃s de ascensu huiꝰ
uirgĩs ãmirantes facit.
qd̃ quasi nom diluculi
aurora rutilans ascensu
suo resplendeat multis
freta et uallatascõꝵ agm̃ib¬

Expanded text:
lecta ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata quia omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agmi
Abbreviated transcription (Latin):
anctus dionisius qui
tradente beato clemente petũ
apłi successore uerbi diuini
semina gentib eroganda
illuc intrepidus et calore fid̾i
armatus accessit et parisius¬

Expanded text:
tur Dionisius, qui tradente beato Clemente Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturienda illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lu
Abbreviated transcription (French):
i deocioso uerbo
reddituri sumus
racionem Quanto ma¬
gis de contumelia:Sed
fr̃i suo racha ⁊ c ffratereĩ
nr̃ nullus est nisi qui eũ¬
dem nobiscum habet pa¬

Expanded text:
i de otioso sermone reddituri sumus rationem, quanto magis de contumelia? Sedfratri suo racha. Frater enim noster nullus est, nisi qui eumdem nobiscum habet pa
Abbreviated transcription (Latin):
Qua mre pensandum
est cum omnis culpa mu¬
nere soluatur: qm gra¬
ius est culpa discordit ꝓ
qua nec munus accipi¬

Expanded text:
Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipi
Abbreviated transcription (Latin):
ta de mincio. nte quasi drbi¬
tans de tample. sed quasi le¬
ta paouoto. relgiosa pꝑro offi¬
tio fistiua progaudio i
montana prexit. Quo tĩ
iam deo pleua nisi ad supe¬

Expanded text:
ta de nuntio, nec quasi dubitans de exemplo: sed quasi laeta pro voto, religiosa pro officio, festina pro gaudio, in montana perrexit. Quo enim jam Deo plena, nisi ad supe
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitatem nda. et intrauit
in domum zatharie et saluta¬
orale est oumibr nt qͥ
sidem exigunt fidem
astruant. Et ideo cur auge
lus abscondita nũciaret. ut
fides astruereur tremplo se¬
moris femme sterisqz roncep¬
tum uirgini marie mĩtiauit
ut possibile deo omẽ qued pla¬

Expanded text:
em Iudae et intrauit in domum Zacchariae et salutaorale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei pla
Abbreviated transcription (Latin):
nde dominus adiu¬
deos Antecy abra¬
ham fieret inquit ego sũ
Quibus utiq uerbis ostẽ¬
. dit se qui loquebatur in
es semper fuisse misterio
cõmendaret xp̃x anteꝙͣ
abraham inquit: ego sũ
Nam abraham antequã
fieret: humanitatis est bre¬
uitas Ego sum autem: et̾¬
Inqua nuimirum eternita¬
te iam fuisse qui loquebat
per sacramentũ sue in car¬
nacionis insinuat L mͣ¬
nod apostolus no¬
lens dilucidare a¬
percuis: ih̾s inquit popu¬
lum ex egypto saluans se¬
cundo eos qui non credide¬
runt perdidit et alibi pau¬
sicut quidam eoꝵ tempta¬
uenint Non qd̃ iam esset
ih̾s aut xp̃us natus ex ma
ria: sed quia in illo uni¬
so filio dei iam uuitas ꝑ¬
sone commẽdatur que o¬
culta erat ministerio Qd̃
et alibi euidenter qui eleg̾
nos inquit: ante mun¬
di constitucionẽ in ipso

Expanded text:
nde Dominus ad Jdaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum . Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio commendaret, ante Abraham, inquit, ego sum. Nam Abraham antequam fieret, humanitatis est brevitas, ego autem sum, aeteIn qua nimirum aeternitate jam fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. uod apostolus Judas volens dilucidare apertius, Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans, secundo eos qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Pausicut quidam eorum tentaverunt , non quod jam esset Jesus aut Christus natus ex Maria virgine, sed quia in illo unico Filio Dei, jam unitas personae commendatur quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
unc ad seins co¬
natum protinꝰ
sarcophagum insumma
leuitate cõmmotũ: in lo¬
co ubi nunc adoratur do¬
citur Quod ad uolunta
tum dictis etiam missis
ut uentum est ad conui¬
nium requirentes sollici.
exire indisset

Expanded text:
um ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Docitur. Quo ad voluntatto, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes solliciteexire vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
iinc iactans pali¬
um quo ntebatur.
posuit manum ad sarco¬
pbagum cum reliquis sa¬
cerdõtibus. crucibus para
tis et cereis Impositaq an¬
tiphona: dederũt cuncti
uoces psallenciũ ĩ excelsũ
bus uestris Et uos sumiles ho

Expanded text:
unc iactans pallium quod utebatur, posuit manum ad sarcofagum cum reliquis sacetis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. nus
Abbreviated transcription (Latin):
igilata deniq a
lia nocte mane
temptantes iterum õmo
nichil agere potuerunt
Tunc conturbati atq ex¬
territi: quid facerent ne¬
sciebant Dixit eis unus
ex clericis Sctis quia pꝰ
hoc triduum natalis epi¬
scopatus eius esse cõsue¬
uerat. Et forsitam in hac
die se transferri nos ad¬

Expanded text:
igilata denique lia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos ad
Abbreviated transcription (Latin):
auore autem oms
exterriti. iam in
hoc stantes. ut terra uascu¬
lum quod detexerant oꝑi¬
rent: apparuit eis uenerã¬
da caiicie senex adinstar
nuus candorem efferens
dicens se esse abbatem: et
ait eis Usqz quo contur¬
bamuni et tardatis. Non¬
ne uidetis martinum
stantem. nobis iuuare
paratum si manus appo¬

Expanded text:
avore autem omnes exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis stantem vos juvare paratum, si manus appo
Abbreviated transcription (Latin):
giliis die noctuq insistẽ¬
tes triduum illud conti¬
nuacione duxerunt ie¬
uinii Quarta autem die
accedentes ponentesqz
manus: non ualebant
penitus mouere se pul¬

Expanded text:
io die noctuque insistentes, triduum illud continuatim duxerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepul
Abbreviated transcription (Latin):
gerentur. et uiderent oms
gratulari in predicatione
tauarũt eum exalto. et cor¬
dicabat. Tunc iratus qui¬
dam ex phariseis: particã
fortiter in capite eius. ⁊ eie¬
cit cerebrum eius. Cumq

Expanded text:
gerent, et viderent omnes gratulari in praedicatione taverunt eum ex alto, et cordicabat; tunc iratus quidam ex Pharisaeis pertica fortiter in caput ejus, et evertit cerebru
Abbreviated transcription (Latin):
onim laudate serui
domniũ. Qui statis in do¬
mo doniim. n atriis domus
dei nostri ¶audate dum̃
quia bõnus dominus. psal¬
lite nomina cius: qĩ sucuie¬
uomam ia cob clegit
sibi comius: israel in pos¬
sessionem sibi. Oina ego
cognoui ꝙ magnus est dns.
et deus noster preomibus

Expanded text:
ni: laudate servi Dominum. Qui statis in domo Domini: in atriis domus Dei nostri. Laudate Dominum, quia bonus Dominus: psallite nomini ejus, quoniam suaveuoniam Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi. Quia ego cognovi, quod magnus est Dominus: et Deus noster prae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
opera manuũ hom̃ Os
habent et non loquẽtur: gclos
habent et non uidebuii
res habent it non audient: nez
tum est spiritus in ore ipsoꝵ
mules illis fiant qui faci¬
unt ea. et om̃s qui confibunt
m eic. ¶amus isra el bene¬
dicite dormno: domus a aron
benedinte domino. Donur
leui benediite domino: qui
timetis dnm̃ beneduite dño.
inditus dominus ex
lyon: qui halitat in ihrlm̃.¬

Expanded text:
 Os habent, et non loquentur: oculos habent, et non videbunt. Aures habent, et non audient: neque enim est spiritus in ore ipsorum. Similes illis fiant, qui faciunt ea: et omnes, qui confidunt in eis. Domus Israel benedicite Domino: domus Aaron benedicite 59 Domino. Domus Levi benedicite Domino: qui timetis Dominum, benedicite Domino. Benedictus Dominus ex Sion, qui habitat in H
Abbreviated transcription (Latin):
xpedito ꝙͣ paucis
oraculo: unum
quoqz de miraculis absol¬
uatur Accepte sunt a sancto
moyse singule uirge de sin¬
gulis tribub isrł nominib
earum inscripte iubentedõ:
et posite sunt intabernacu¬
lo eius interquas una q̃
fuerat aaron muenta est
seqñti die germinasse floru¬
isse fronduisse: ac peperis¬

Expanded text:
xpedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperis
Abbreviated transcription (Latin):
fiens ergo dñs unz
hoc opus suum
magni esse nusterii: iussit
seruari nirgam ad moni¬
mentum slonebantur
enum filu isrł presencia
iuirge: querere sollicite qͥd
significaret tam mirabi¬
le factum. Qd̃ longo post
ias: egredietur inquit mr¬
gaderadice iesse et flos de
radice eius ascendet et requi

Expanded text:
iens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post ias: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet
Abbreviated transcription (Latin):
uertamur ad eos
quos unda baptismatis
et effusio sangumis xp̃i
aberrore paterm delicti
Abscalore uetuste genti¬
litatis: in nouo testamẽ¬
nementem uidere meru¬
erunt Huius tam precla¬
re uisionis ioh̾es baptista
qui eodem angło quoxͤ
est in exordio predicacio¬
nis atqz baptismatis p̾¬
matum tenebat: qui
ih̃m pcł̃a mundi collen¬
tem uidendo agnouit. ac
digito demonstrainit quo
int̾er natos mulieꝵ nõ

Expanded text:
ertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamenvenientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽc turbe quidem
cciosa opinio est.
qua alii helyani quem
uenturum putabãt. alii
iohannem quem decolla¬
tum sciebant: aut unum
ex prophetis priorib surre¬
xisse credebant. Sed hoc supͣ
tie: alterius prudentie est.
tis est nichil scire nisi ih̾m̃
xpm. et hunc crucifixum
quid amplius michi desi¬
derandum est scire ꝙͣ xp̃m:
In uno enim hoc nomine.
et diuinitatis et incarna¬
tionis expressio: et fides est
passionis. Et ideo licet cẽti
apostoli siluerũt. petrus
tamen respondit pro cet̾is:

Expanded text:
ec turbae quidem otiosa opinio est, quia alii Eliam, quem venturum putabant: alii Joannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. Sed hoc quaerientiae, alterius prudentiae est. tis est nihil scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, quid amplius mihi desiderandum est scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris:
Abbreviated transcription (Latin):
ideles tuos deus bene¬
dictio tua desiderata
confirmet que eos et atu¬
a uoluntate nũꝙͣ faciat
discrepare. et tins semper
indulgeat beneficuis gra¬
tulariꝑ¬

Expanded text:
ideles tuos, Domine, benedictio desiderata confirmet, quae eos et a tua voluntate numquam faciat discrepare, et tuis semper indulgeat beneficiis gratulari
Abbreviated transcription (Latin):
aude dei genitrix iurgo ĩ¬
maculata. gaude que gaudiũ
ab angelo suscepisti gaude que
geniusti et̾ni lumĩs claritatem
gaude mater gaude sancta dei
genitrre uirgo tu sola materꝰ
in nupta te laudat omni fac¬

Expanded text:
aude, Dei Genitrix virgo immaculata; gaude, quae gaudium ab angelo suscepisti; gaude, quae genuisti aeterni luminis claritatem; gaude, mater; gaude, sancta Dei Genitrix virgo. Tu sola mater innupta. Te laudat omnis fac
Abbreviated transcription (Latin):
amiliare est syris¬
et maxime palesti¬
is ad ommem sermonẽ
suum ꝑabolas nĩgere. ut
quod per simplex precep¬
tum teneri ab auditori¬
bus non potest per simili¬
tudinent exemplaq tene¬
atur precepit itaq petro
sub comparacione regis
et domini et seriqui de¬
bitor decem nilium ta
lentorum adomino ro¬
gans ueniam ĩpetraue¬
r̃at ut ipse quoq dimit¬
tat conserius suis mino¬
ra peccantibus Si enim
ille rex et dominus ser¬
uo debitori decem milia
talentorum tam facile
dimisit. quantomagis
exemplo Siquis uestrũ
cõmiserit adulterium.
homicidium. sacrilegiũ
maiora crimina: decẽ
nilia talentoꝵ rogan¬
tibus dimttur si ⁊ ĩpsi
dimiserimus minora
peccantibus Si autem
obfactam contumeliã
sumus implacabiles ⁊
propter amarius uerbũ
perpetes habeamus discor¬
dias. nõne nobis iidem᷑
recte redigendi in carc̾em.
et sub exemplo operis nr̃i
hoc agere. ut malorum
nobis delictorum ueniã
non relaxetur

Expanded text:
amiliare est Syriset maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia tdimisit, quanto magis exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millia talentorum rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redẽptor
nõster per euangelium su¬
um aliquando uerbis lo¬
quitur aliquando reb
autem uerbis qd̃ rebus
duas etenĩ res ex euange¬
lio fr̃es audistis. ficulne¬
am in fructuosan et mu¬
lierem curuam Et utriq
rei est pietas mnpensa Il¬
lud autem dixit per simi¬
litudiuem istud egit per
erhibicionem Eed hoc si¬
gnificat ficulnea infrut¬
tuosa quod mulier in¬
clinata et hoc ficulnea re¬
seruata quod mulier e¬
recta

Expanded text:
ominus et Redemptor noster per Evangelium suum aliquando verbis, aliquando rebusautem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta
Abbreviated transcription (Latin):
dñs discipulis suis dixit
ad predicandum missis
statim ad uniu̾sa seruã¬
da tota uirtute consurgit
Soluit calciamentum
depedibus tunica una s
uili induitur. et pro corri¬
gia mutauit funiculũ¬

Expanded text:
nus discipulis suis missis ad praedicandum, statim ad universa servanda tota virtute assurgit. Solvit calceamenta de pedibus, tunica una sed vili induitur et pro corrigia immutavit funiculu
Abbreviated transcription (Latin):
De derelinquas me domine
pater et dommnator iuite mee
ut non corruam in conspectu
deat de me muinicus incias
u̾¶ Apprehende arma et scutũ
et exurge madiutoritun michi
Negandeat In laud̾ Alla alla¬

Expanded text:
e derelinquas me, Domine, pater et dominator vitae meae, ut non corruam in conspectu deat de me inimicus meus . Versus: Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Ne gaudeat .
Abbreviated transcription (Latin):
preses ei dixit Temeritatẽ
tuam dissimulare non
possum: et ideo ꝑferam¬
hoc impatorib et cesar
agricolanum agentem¬

Expanded text:
praeses dixit: « Temeritatem tuam dissimulare non possum, et ideo perferam imperatoribus, et Caesari Agricolaum prae
Abbreviated transcription (Latin):
desto plebi tue mi¬
esoricors deus: ⁊ ut
graciẽ tue beneficia pocio¬
ra ꝑcipiat b̃ĩ michaclis
arthangeli fac supplicib
de precantib sublenari ꝑ¬
¶Et fit memõ de sancto iero
nimo ꝑ ã iustũ dedux u̾ Glĩa ⁊¬

Expanded text:
desto plebi tue, misericors Deus, et, ut gratie tue beneficia pociora percipiat, beati Michaelis archangeli fac supplicem deprecationibus sublevAsericors Deus, et, ut gratie tue beneficia pocio
Abbreviated transcription (Latin):
actum est si lencium
in celo dum cõmuteret bellũ
dracho cum nuchacle archã¬
gelo audita est nox nulia
milium dicencium Salus
houorx nitus oisupotenti deo

Expanded text:
actum est silentium in celo dum committeret bellum dracho cum Michaele archangelo, et audita est vox milia milium dicentium:  Salus, honor et virtus omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
qui exeuentu suo monti
nocabulum indidit huiꝰ
xi montis latera pasceren¬
tur: contigit taurum ar
dere solito. ⁊ adextremũ re¬
deuntibz pecoribus domũ
nẽe regssũ Quẽ dñs collec¬
ta multitudine seruorũ

Expanded text:
qui ex eventu suo monti vocabulum indidit. Hujuxi montis latera pascerentur, contigit taurum armdere solitum, ad extremum redeuntibus pecoribus domum non esse reversum. Quem dominus collecta multitudine servorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod angelus
clauserat. promissus ab
angelo filius reserauit-¬
ut agnoscet anxius senex
per eum se sibi redditum.
quem de se non credid̾at
nasciturum: nec dubita¬
uel promissum fuisse uel
natum: cunis causa et
amisisse se probabat. et
recepisse sermonẽ. Quid
riosius. quid hac insigni¬
us fide. in qua sterilis cõ¬
tus loquitur. et inter secre¬
ta maternorum iuscerũ
pariuili. totius mundi
gaudia futura preludũt:
Nec enim poterat uet̾i sub
lege ordinem suu̾ morta¬
lis seruare natura: quã¬
do per nouam natiuita¬
tis grãm. nouum salutis
omnium misterũ para¬
gelus domini ad zachariã
dicens. accipe puerum in se¬
nectute tua. Et habebit no-¬
men iohannes baptista.u̾¬

Expanded text:
quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravitt agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitavel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid riosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis contus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium paragelus Domini ad Zachariam dicens: accipe puerum in senectute tua, et habebit nomen Joannes Baptista.