comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs homicidiũ sponte cõmiserit.⁊ non uolento reꝰ cãp.ui.¬
sistens s uim faciens in norentẽ ⁊ simplicit̾ gͦdientem int̾fe¬
cerit. usq ad finẽ uite sue grauit̾ peniteat. sic tñ. ut si penitẽ¬
tiam bene ꝑegerit. mnexitu ei cõmunionis uiaticum non
e homicidiis non sponte cõmissis. pͥor qͥdem definitio. pꝰ
septennẽ penitentiã ꝑ fectionem conseqͥ p̃cipit. Scd̃a u̾o
lium segreget᷑. non cõmunicet nec offerat. Post biennium
cet. Post qͥnquenniũ. ad plenam cõmunionẽ recipiat᷑. Abstinẽ¬
tia cͥiboꝵ. in arbitrio sacerdotis maneat. T Ex eopsmi.cap̃.xxu.¬

Expanded text:
is homicidium sponte commiserit, et non violento resistens, sed vim faciens, innocentem et simpliciter gradientem interfecerit, usque ad finem vitae suae graviter poeniteat, sic tamen, ut si poenitentiam bene peregerit, in exitu ei communionis viaticum non ponte commisso. De homicidiis non sponte commissis prior quidem definitio, post septennem poenitentiam, perfectionem consequi praecipit. Secunda vero lium segregetur, non communicet nec cet; post quinquennium ad plenam communionem recipiatur. Abstinentia ciborum in arbitrio sacerdotis mane
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ pbri nisi stola ł orario induti. Et si initinere spoliantur.
łuulnerant᷑. aut occidunt᷑ non stola uestiti. simplici em̃datiõe
uat᷑. ita iudelicet ut medietatem uiuri gelddi eiꝰ ep̃s utilita¬
tib eccłe cui p̃fuit tͥbuat. ⁊ alt̾am mecłietatem in elemosinam
eiꝰ iuste disꝑtiat. quia nullus nob̃ eiꝰ heres ꝓximior iuidet᷑.
iqͥs uoluntarie ⁊ ꝑ insidias hominẽ int̾fec̾it. iugi
penitentie se subͥmitat. Et si hoc publice actum
sonstat. si laicꝰ est a cõmunione oronum qͥnquennio
remoueat᷑. Post qͥnquenniũ tantum in orationũ
cõmunionẽ recipiat᷑. non autem offerat. non corpꝰ
ad plenam cõmunionẽ cũ oblatiõib recipiatur.¬

Expanded text:
t, nisi stola vel orario induti. Et si in itinere spoliantur, vel vulnerantur, aut occiduntur, non stola vestiti, simplici emendatione vatur, ita videlicet, ut medietatem Wirigeldi ejus episcopus utilitatibus Ecclesiae cui praefuit, tribuat, et alteram medietatem in eleemosynam ejus juste dispertiat, quia nullus nobis ejus haeres proximior videtur, is voluntarie, et per insidias hominem interfecerit, jugi poenitentiae se submittat. Et si hoc publice actum constat, si laicus est, a communione orationum quinquennio removeatur. Post quinquennium tantum in orationum communionem recipiatur, non autem offerat, non corpus ad plenam communionem cum oblationibus recipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
singłi singulas facientes cruces. & ecclasticus ordo. dõ ⁊ pͥn¬
cipib laudes referentes. ymnũ ⁊edeum laudamꝰ. decarita¬
Ui pb̃rm occid̾it.xii. annoꝵ penitentia scd̾m canones
imiponat᷑. aut si negau̾it. siliber est. cum. lxx.i. iuret.

Expanded text:
singsingcipibus laudes referentes hymnum, Te Deum laudamus, decantapresbyterum occiderit XII annorum ei poenitentia secundum canones imponatur aut si negaverit, si liber est, cum LXXII juret.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpte & confirmate ẽẽ uilent᷑. componat. Siqͥs ꝑ industͥam
ep̃m occicłit. iuxta id qł aptl̃ theodonis uillam . a .xxxii.
ep̃is decretum ẽ. & qtł ibi a nob̃ ⁊ ã pͥmatib totiꝰ germanie
⁊ gallie. benigna collaudatione collaudatum ẽ. & sub scͥptũ
ẽ. peniteat. ⁊ pecuniam a nob̃ concessam eccłe uiduate ꝑsol¬
uat. Et hoc cde nr̃o ad iecimꝰ. ut siqͥs inhis supͣdictis scõꝵ cano¬
nũ nr̃iq decreti sanctionib ep̃is inobetliens ⁊ contumar ex¬
titerit. pͥmum canonica sententia feriat᷑. de inde in nr̃o reg¬
no benefitium non habeat. & alodis eiꝰ inbannum mittat᷑.
& si anmun ⁊ diem in nr̃o banno ꝑmanserit. ad fiscum nr̃m
religat᷑. & captus inexiliũ religet᷑. ⁊ ibi tam diui custodiat᷑.
& constringatur. donec coactus dõ et scẽ eccle satis fatiat. qd̾
pͥus gratu facere noluerat. Et si om̃ib uob̾ ista complacu¬
patores.⁊ pene om̃s gallie ⁊ germanie pͥncipes subscͥpsert̃.

Expanded text:
confirmatae esse videntur, componat. Si quis per industriam episcopum occiderit, juxta id quod apud Theodonis villam a XXXII episcopis decretum est, et quod ibi a nobis et a primatibus totius Germaniae, et Galliae, benigna collaudatione collaudatum est, et subscriptum est, poeniteat, et pecuniam a nobis concessam Ecclesiae viduatae persolvat. 6. Et hoc de nostro adiecimus, ut si quis in his supradictis sanctorum canonum nostrique decreti sanctionibus episcopis inoboediens et contumax extiterit, primum canonica sententia feriatur, deinde in nostro regno beneficium non habeat, et alodis eius in bannum mittatur; et si annum et diem in nostro banno permanserit, ad fiscum nostrum redigatur, et captus in exilium religetur, et ibi tamdiu custodiatur et constringatur, donec coactus Deo et sanctae aecclesiae satisfaciat, quod prius gratis facere noluerat. Et si omnibus vobis ista complacuperatores et pene omnes Galliae et Germaniae principes subscripserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
penit̾. ⁊ dc. soł cum tͥplici sua cõpositione ⁊ episcopalib bãnis
tͥplicib ep̃o componat. Siaut̃ mortuꝰ fu̾it .xii. annoꝵ peni-¬
tentia scdm canones ei imponat᷑. ⁊ dcccc. soł. cum tͥplici com¬
positione sua. ⁊ episcopalib bannis tͥplicib ep̃o componat.
Siqͥs ep̃o insidias posuerit. comp̃hendit. ł inaliqͦ dehonesta¬

Expanded text:
et episcopalibus bannis triplicibus episcopo componat. Si autem mortuus fuerit, duodecim annorum poenitentia secundum canones ei imponatur, et DCCCC solidos cum triplici compositione sua, et episcopalibus bannis triplicibus componat. Si quis episcopo insidias posuerit, comprehend
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor anni deinde restant. ꝑ qͦs singłos ieiu s cap̃.uii.¬
net. tres qͣdragesimas. unã ante pascha. cũ cet̾is. xp̃ianis.
abstinendo cleuino. metdone. mellita ceruisia. carne.⁊ sagi
impleat. Terciam ante natalem dm̃i ieumet. ut supͣdictũ
est. Et in .iiͦiͦͬi. supͣdictis annis.ui.u. feria. ⁊ sabbato utat᷑ qͥc
dicto. Sextã feriam omĩmodis obseͥuet. in pane ⁊ aqͣ. ⁊ neqͣ¬
qͣm redimat. his expletis. sacram communionem accipiat.

Expanded text:
uatuor anni deinde restant, per quos singulos jejunet tres quadragesimas. Unam ante Pascha cum caeteris Christianis, abstinendo a vino, medone, mellita cervisia, caseo, et a impleat. Tertiam ante Natale Domini jejunet, ut supra dictum est. Et in quatuor supradictis annis, tertia, dicto: sextam omnimodis observet in pane et aqua, et nequaquam redimat. His expletis, sacram communionem accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
arricidium aut̃ qͣm sit detestabile cͥmen. iudicio facto inter
caim & abel fr̃m suum dñs ip̃e ostendit. cũ atd caim parridã
ait. Alaledictus eris suꝑt̾ram. q̃ aꝑuit os suũ ⁊ suscepit sangui¬
nem fr̃is tui de manu tua. Cum oꝑatus fu̾is eam. non dabit tibi
fructus eiꝰ. ⁊ uagus & ꝓfugus eris suꝑ t̾ram. in quo etiam posu¬
it signũ tremens & gemens ⁊ ꝓfugus semꝑ uiueret. nec aude
ispiam sedes habere qͥetis. S quia modernis temporib ꝑ¬
ricide ꝓfugi discurr̃t ꝑdiu̾sa loca. ⁊ uariis uiciis atq gule il¬
nitentia districta semet ip̃os castigent. si forte adm̃ pietate in¬
dulgentiam facinoris sui ꝑciꝑe mereant᷑. Non enim eis licebit
ult᷑ milicie cingulum sumere. ⁊ nuptiis atq coniuigii copula
uti qͥa sacͥ canones. hoc eis. ñ consentiunt. EEx cõcł ⁊ͥsuriend. cap̃¬

Expanded text:
arricidium autem quam sit detestabile crimen, in judicio facto inter Cain et Abel fratrem suum Dominus ipse ostendit, cum ad Cain parricidam ait: Maledictus eris super terram, quanem fratris tui de manu tua. Cum operatus fueris eam, non dabit tibi fructus ejus, et vagus et profugus eris super terram. In quo etiam posuit signum, ut tremens et gemens et profugus semper viveret, nec auderet uspiam sedes habere quietis. Sed quia modernis temporibus parricidae profugi discurrunt per diversa loca, et variis vitiis atque gulae ilnitentia districta semetipsos castigent, si forte a Domini pietate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Non enim eis licebit ultra militiae cingulum sumere, et nuptiis atque conjugii copula uti, quia sacri canones hoc eis non consentiunt. CAP. 36.-- De illis qu
Abbreviated transcription (Latin):
mellita ceruisia. a carne & caseo ⁊ pinguib piscib abstineat.
nĩsi festis dieb qͥ in illo episcopio a cuncto pͤpło celebrant᷑. Et
niꝰ denarii. aut tres pauꝑes pascendo t̾ciam feriã .u. feriam.

Expanded text:
mellita cervisia, a carne, et caseo et pinguibus piscibus abstineat, mellita cervisia, a carne, et caseo et pinguibus piscibus abstineat, nisi festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur. Et nius denarii, aut tres paupe
Abbreviated transcription (Latin):
ppetrauerit. in pͥmis ut licentiam non ha
nudis peclib incetlat. & nullo uehiculo uta¬
tur. Inlaneis uestib sit absq femoralib.
arma non ferat. & nichil sumat in his .xĩ. cdieb. insi tan¬
tum panem. ⁊ salem. & puram aqͣm bibat. Et nullã com¬
munionem cum cet̾is xp̃ianis. neq cum alio penitende ha¬
quem sumit. nullus aliꝰ manclucet. Consicłata u̾o ꝑsone
qͣlitate ł infirmitate. de pomis ł holerib seu leguminib
la femina misceat᷑. nec aci ꝓpͥam uxorem acceclat. nec cũ aliqͦ
homine dormiat. Iuxta eccłam sit. ante cuiꝰ ianuas peccata
sua defleat dieb ⁊ noctib. & non deloco ad locũ ꝑgat. s
te sue. int̾im differat᷑ ei penitentra. donec ab ẽp̃o par ei
ab inimicis concedat᷑. Et si in infirmitate detentus fu̾it
ita ut possit digne penit̾e. differat᷑ penitentia cdonec sa¬
nitati restituat᷑. Si aut̃ longa egritudine detentus fu̾it.
ad sententiam ep̃i ꝑtinebit quomͦ reum ⁊ infirmum sa-¬

Expanded text:
pere debet. In primis ut licentiam non habnudis pedibus incedat, et nullo vehiculo utatur; in laneis vestibus sit absque femoralibus; arma non ferat, et nihil sumat his quadraginta diebus nisi tantum panem et salem, et puram bibat aquam, et nullam communionem cum caeteris Christianis neque cum alio poenitente haquem sumit nullus alius manducet. Considerata vero personae qualitate vel infirmitate, de pomis vel oleribus seu leguminibus, la femina misceatur, nec ad propriam uxorem accedat, nec cum aliquo homine dormiat; juxta ecclesiam sit, ante cujus januas peccata sua defleat diebus et noctibus; et non de loco ad locum pergat sed tae suae, interim differatur ei poenitentia donec ab episcopo pax ei ab inimicis reddatur. Et si infirmitate detentus fuerit, ita ut non possit digne poenitere, differatur poenitentia donec sanitati restituatur. Si autem longa 217 aegritudine detentus fuerit, ad sententiam episcopi pertinebit quomodo reum et infirmum sa
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑabat᷑. ltẽ. Satis ostendimꝰ ad baptisinũ. Qui uerbis eu̾głi-
patre siue de filio suie de sp̃u sc̃o alit̾ sentit quã doctrina cę¬
xp̃o qd̾ sentimꝰ. ⁊ in heresi baptizari extͣ eccłe catholice
munionẽ. aliũ uero hoc idem sentire. s in catholica baptizari
in illo autẽ etiã ipsa diuisio corrigenda ẽ. s in neutro ipso¬

Expanded text:
T. Iam satis ostendimus ad baptismum, qui uerbis euangelipatre siue de filio siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina cae et in ejus haeresi baptizari extra Ecclesiae catholicae communionem; alium vero hoc idem sentire, sed in Catholica baptizari, in illo autem etiam ipsa diuisio corrigenda est, sed in neutro ipso
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ũ credunt. ⁊ isti sp̃m scõ. ꝑu̾so sensu eẽ. quendã pra¬
uũ hõiẽ montanũ credunt. quoꝵ similes st̃ alii st̃ multi
cũ ad scd̾am eccłiã ueniunt baptizant᷑. qr baptismũ ñ futi
quod ĩ errore positi ĩ sc̃ȩ trinitatis uõie minime ꝑceꝑuns¬
nec pot̃ ipsum baptisma dici iteratũ. qd̾ sic̃ dictũ ẽ. in tͥni-¬

Expanded text:
 quemdam pravum hominem Montanum credunt, quorum similes multi sunt alii, cum ad sanctam Ecclesiam veniunt baptizantur, quia baptisma non fuit, quod in errore positi, in sanctae Trinitatis nomine minime est ipsum baptismum dici iteratum, quod, sicut dictum est, in Trinit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quod si uero ille qui uitus ñ factis si u̾bis secto renunti¬
at: non hoc in baptismo iitrogatur. Sic̃ gͦ huiꝰ falsa re¬
sponsio ñ efficit ut baptismꝰ uon sit quẽ ꝑcipit: sic ⁊ illiꝰ
de eccłia sc̃a falsa responsio ñ efficit ut baptismꝰ non sit qi
ꝑcipit. ⁊ sic̃ ille si postea quod fallacit respondeat ueraciter
impleat: ñ et baptismꝰ repetit᷑. s uita corrigit᷑. sic ⁊ ille si pꝰea
ueniat ad eccł̃iã de qua int̾rogatꝰ falsa respondeat. qr eã se hr̃e
u ñ haberet putabat: ipsa quã ñ habebat ei dat᷑. non que

Expanded text:
atur. quasi uero ille, qui intus non factis sed uerbis saeculo renuntiat, non hoc in baptismo interrogatur. sicut ergo huius falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, sic et illius de ecclesia sancta falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, et sicut ille si postea quod fallaciter responderat ueraciter impleat, non ei baptismus repetitur sed uita corrigitur, sic et ille si postea ueniat ad ecclesiam de qua interrogatus falsum responderat, quia eam se habere dum non haberet putabat, ipsa quam non habebat ei datur, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
ditio poterit int̃ eos deputari qui martyrii ꝯfessione pur¬
gant᷑ tam̃ ⁊̃ utrũ ñ fu̾i̾t baptizatꝰ ignoras. Nã ut omitam
quod credit᷑. aqua simul eũ sanguine exiliente de latere
dñi. luxta ꝯfixus potuit ꝑfundi. atq huiꝰ modi baptism
sc̃issimo dilu. quod si in carcẽ fuat baptizatꝰ quod postea
⁊ ꝑsecutioĩs tp̃re ñ nulli clanculo impetͣre potuerunt.
Quid si ante quã teneret᷑: neq enĩ ꝓpterea illi publie¬
ges parcere poterant. quantũ attinet ad corꝑis inortẽ qm̃
diuinitus remissionẽ acceꝑat pec̃coꝵ. ¶Hieolays.p̃p̃. as
ꝯs ulta. Biiloar̃. De his qui xp̃ianitatis bonũ susciꝑe
possumꝰ serib̾e uobis. nisi eos ut ad fide rectam monitis ⁊ ex-¬
hortationib ⁊ rõne eos potius quã ui quod uane sapiunt cõ-¬

Expanded text:
dicio diuino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen etiam utrum non fuerit baptizatus ignoras. nam, ut omittam, quod creditur aqua simul cum sanguine exiliente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid si in carcere fuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? quid si et antequam teneretur? neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum adtinet ad corporis mortem, quoniam diuinitus remissionem acceperat peccatorum. quid sistianitatis bonum suscipere possumus scribere uobis, nisi ut ad fidem rectam monitis et exhortationibus et ratione eos potius quam ui conuincatis. C
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ uitandu scismatis scandału. uel here scisinatis usum.
quã ipsi sensistis. qr ĩ una fide nicħ officit sc̃e eccłe ꝯsuetudo diu̾sa.
pot̾ infantẽ ĩ baptismate. uł ter. ł semel mergere. qũ ⁊ ĩ tribus
mersionib ꝑsonaꝵ trinitas ⁊ ĩ una pot̃ diuinitatis singłaritas
designari. S qr nunc usq ab heticis infans ĩ baptismate tercio
ergebatur. fiendũ ap̃ uos ẽẽ ñ censeo ne dũ m̾siones nuam
diunitatem diuidant. dũq qd faciebãt faciunt: morẽ ur̃m se
uicisse głientur. Nos aut̃ quod t̾cio mergiꝰ triduane sepulturȩ
saeͣmenta assignainꝰ. ut du t̾cio ĩfaus ab aquis educit᷑. resurrectio
tͥduam tpris exprimit᷑. Qͦd siquis forte ⁊̃ ꝓ sũme tͥnitatis uenãti¬
one estimet fieri: neq hoc aliquid obstitit. baptrrandu semel in

Expanded text:
Propter vitandum schismaticis scandalum, vel haeretici dogmatis usum, quam esse potest infantem in baptismo vel ter vel semel mergere, quia et in tribus mersionibus Trinitas, et in una potest divinitatis singularitas designari. Sed quia nunc usque ab haereticis infans in baptismate tertio mergebatur, fiendum apud vos esse non censeo, ne dum mersiones numerant, Divinitatem dividant, dumque quod faciebant faciunt, morem nostrum se vicisse glorientur. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tertio infans ab aquis educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione aestimet fieri, neque ad hoc aliquid obsistit, baptizandum semel in
Abbreviated transcription (Latin):
baptizant ⁊ eccłe catholice tñ qr ea foris eccłiã baptirant᷑. ñ su¬
munt ad salutẽ baptismũ: s ꝑniciẽ habentes nimirũ formam
sacramenti uirtutem eiꝰ abnegantes. Et ideo eos eccłia ñ rebapti¬
rat. qr in noĩne sc̃ȩ tͥnitatis baptizati sunt. ipsa ꝓfecto forma¬
bieũ. qd̾ xp̃c mundet accipientũ ꝯscientias siue ꝑ bonos mi¬
nistros baptisini sili siue ꝑ malos. Item. Si quesieris que¬
modo baptizent quos dapnauit eccła ⁊ respondeo sic eos
baptizart quomodo baptirãt quos dãpnaũ d̾s ante quã de
illis quicꝗͣ uidicaret eccłia. FLibRo .ii. Si iĩt bonos mi¬

Expanded text:
baptizant in Ecclesia, catholica, tamen qui extra Ecclesiam baptizantur non sumunt ad salutem baptismum, sed ad perniciem, habentes formam sacramenti, virtutem ejus abnegantes. Ideo eos Ecclesia non rebaptizat, quia in nomine sanctae Trinitatis baptizati sunt, ipsa profecto ristus mundet accipientium conscientias, sive per bonos ministros baptismi sui, sive per malos. Item, cap. 2. Si quaeris quomodo baptizent ques damnavit Ecclesia, respondeo sic eos baptizare quomodo baptizant, quos damnavit Deus, antequam de illis quidquam judicaret Ecclesia. Lib. III,
Abbreviated transcription (Latin):
baptrzat malus ex aliqua uł ignorantia eccłe. uł tolerantia. aut
enim ignorantur mali. aut tolerat᷑ palea. quousq ĩ ultimo uenti-¬
t᷑ area illud qd̾ datũ ẽ unũ ẽ: nec impar ꝓpter impares in¬
eis Reoulis. Siqui apud illos hereticos baptizati sunt: qui
ĩ sc̃e tͥnitatis ꝯfessione baptizãt ⁊ ueniũt ad catholicã recipiaut᷑

Expanded text:
baptizat malus ex aliqua vel ignorantia ecclesiae vel tolerantia; aut enim ignorantur mali aut toleratur palea, quousque in ultimo ventiletur area. Illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares min. Hi qui apud illos haereticos baptizati sunt, qui in sanctae Trinitatis confessione baptizantur et veniunt ad catholicam, re
Abbreviated transcription (Latin):
epłam pauli ad rom̃. lii suo sensu habundabat cyprianꝰ qnͣdo se
inergebat ĩ baptisinate paruulos. qr qd̾ intelligebat studiose
implebat bonis oꝑib habundando. licet ĩ hoc uesciꝰ delinqueret.
S qr bonis oꝑib habundabat: postea correptꝰ a dũo. habundauit al¬
ori sensu ter illos m̾gendo. AitisSRENSE ꝯcił. eafł xu.
Non licet abbati ł monacho. de baptismo susciꝑe filios. nec com
chi sibi cõpatres cõmatresue non faciãt. nec osculentur femi
quotiens ñ ĩueniuntur: certissimi testes qui eos baptizatos ẽẽ¬
sine debitatione testent᷑. neq iꝑsi st̃ ꝑ etatẽ idonei qui de tra¬
ditis sibi saeͬmentis respondere absq ullo sc̾rupło ẽẽ baptrran¬
dos. Similit̃ ⁊ de eccłiis quotiens suꝑ eaꝵ hesitatur ꝯsec̃tion
Siabaꝵꝵ. capł. eiiii. Aquoda udeo nescitis utrũ xp̃iauo
an pagalio multos ĩ patria ur̃a baptizatos asseritis. ⁊ quid inde
sit agendũ ꝯsulitis. Hi ꝓfecto si in nõie sc̃e trinitatis. uł tantum

Expanded text:
eribus. In suo sensu abundabat Cyprianus, quando semel mergebat in baptismate parvulos; quia quod intelligebat, studiose adimplebat, bonis operibus abundando, licet in hoc facto nescius delinqueret. Sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Domino, abundavit alori sensu, ter illos mergendo. Non est ergo de Non licet abbati, nec monachis de baptismo suscipere filios, nec commchi sibi compatres commatresve non faciant, nec osculentur femiquoties non invenientur certissimi testes, qui eos baptizatos sine dubitatione testentur, neque ipsi per aetatem sint idonei de traditis sibi sacramentis respondere absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, similiter et de ecclesiis, quoties desuper earum haesitatur consecratione, it. XVI. I. A quodam Judaeo, nescitis utrum Christiano an pagano, multos in patria vestra baptizatos asseritis, et quid inde sit agendum consulitis. Hi profecto si in nomine Trinitatis, vel tantum
Abbreviated transcription (Latin):
disq fidelib aut ꝓ collatiõe crismatis aut ꝓ motionib graduũ
p̃tia ꝯuelibet aut p̾mia nisi uoluntarie oblata ꝓ huiusmodi
ambitione susceꝑit. equide siciente loci ep̃o tale quicꝗͣ a subdi¬
us ꝑpetͣtur. idẽ ep̃c auob m̃sibꝰ excõmunicatioĩ subiaceat ꝓ eo
qd̃ & scita mala ꝯtexit. ⁊ corruptionẽ necessariã ñ adhibuit.
Sinautẽ eoꝵ quispiã eode nesciente qd̾ cũq ꝓ supͣdictis capituł¬
plectatur. si diaconꝰ. iiii. Subdiacoriꝰ ł clericus his cupidita¬
tib seruiens: ⁊ cõpetenti pena. ⁊ debita ex cõmunicatione

Expanded text:
disque fidelibus aut pro collatione chrismatis vel promotionibus graduum praemia quaelibet vel pretia voluntarie oblata pro hujusmodi ambitione susceperit, equidem si, sciente loci episcopo, tale quidscopus duobus mensibus excommunicationi subjaceat pro eo quod scita mala contexit et correptionem necessariam non adhibuit. Sin autem suorum quispiam, eodem nesciente, pro supradictis quplectatur; si diaconus, trium; subdiaconus vero vel clericus his cupiditatibus serviens et competenti poena, et debita excommunicatione
Abbreviated transcription (Latin):
alteꝵ desit. qr ⁊ illud sine isto pot̾ eẽ ut ĩ infante. ⁊ illu
sine illo potuit eẽ. ĩ latrone deo cõplente. siue ĩ illo siuie
ĩ isto quod ñ uoluntate defuisset. Cũ gͦ ex uoluntate hoꝵ
alteꝵ defu̾it: reatu hoĩem inuolui ⁊ baptismꝰ potest in esse.
ubi ꝯu̾sio cordis defu̾it. Com̾sio autẽ cordis potest quidem

Expanded text:
alterum desit, quia et illud sine isto potest esse, ut in infante, et istud alterum desit, quia et illud sine isto potest esse, ut in infante, et istud sine illo potuit esse in latrone, Deo complente, sive in illo sive in isto, quod non ex voluntate defuisset, cum vero ex voluntate alterum horum defuerit, reatu hominem involvi. Et baptismus potest inesse, ubi conversio cordis defuerit. Conversio autem cordis potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ s necessitate defu̾at: sic̃ infantib qui baptirati moriunt᷑. eadẽ
gr̃a omĩpotentis explere credenda ẽ. quod ñ ex imꝑia uołu¬
te s ex etatis indigentia. nec corde credere ad iusticiã posst̃
nec ore ꝯfiteri ad salutẽ. Id̃o cũ ꝓ eis orat᷑ ut impleat᷑ erga eos
celebratio sacram̃ti: ualet utiq ad eoꝵ celebrationẽ qr ipsi
respoude ñ possunt. Alienũ quippe opus ẽ: eũ credit per
alterũ. sic̃ alienũ opus fuit cũ peccauit in altero. Itẽ. Si
cessitatẽ desit quod latroni affuit: ꝑficitur salus. quod tre¬
ditũ tenet uniu̾sitas eccłie eũ baptirant᷑ paruuli infantes
qui certe nondu possunt credẽ ad iusticiã.: ⁊ ore ꝯfiteri ad
salutẽ qd̾ latro potuit. quinetiã flendo ⁊ uagiendo cũ ĩ eis
mysteriũ celebratur. ipsis mysticis uocib obstrepunt
reb omnib ostendit᷑ aliud esse baptismi sacramentum.¬
si unũ hoꝵ defu̾it. id̾o ꝯsequens ẽẽ putare debemꝰ. ut ⁊

Expanded text:
tu, sed necessitate defuerat; sic infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia Omnipotentis explere credenda est, quod non ex impia voluntate, sed ex aetatis indigentia, nec corde credere ad justitiam possunt, nec ore confiteri ad salutem. Ideo cum pro eis oratur, ut impleatur erga eos celebratio sacramenti, valet utique ad eorum celebrationem, quia ipsi respondere non possunt. Alienum quippe opus est, cum alterum, sicut alienum opus fuit, cum peccaverit in altero. Item: Si necessitatem desit quod latroni affuit, perficitur salus, quod traditum tenet universitas Ecclesiae, cum baptizantur parvuli infantes, qui corde nondum possunt credere ad justitiam et ore confiteri ad salutem, quod latro potuit, quin etiam flendo et vagiendo, cum in eis mysterium celebratur, ipsis mysticis vocibus obstrepuntrebus omnibus ostenditur, aliud esse baptismi sacramentum,si horum unum defuerit, ideo consequens esse putare debemus, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ sp̃m scõi sine manꝰ impositione datũ a deo. ⁊ ñ bapti¬
Latũ ꝯsecutũ remissionẽ peccatoꝵ. Nũquid ñ corneliꝰ inusi¬
biliter baptizatus est quando donũ baptismatis ꝯseeutꝰ¬
aliquando implere passionẽ. de latrone illo cui dictũ ẽ.
ocumentum assumit quod ⁊̃ atq ⁊̃ considerans inueni
ñ tantũ passionẽ ꝓ noie xp̃i. id quod ex baptisino erat pos¬

Expanded text:
Scimus Spiritum sanctum sine manus impositione datum a Deo, et non baptizatum consecutum remissionem peccatorum. Nunquid non Cornelius invisibiliter baptizatus est, quando donum baptismatis consecutaliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizdocumentum assumit; quod etiam atque etiam considerans, invenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat pos
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ꝑ ilłu fluit purũ ẽ. quod ꝑ ilłu tͣnsit liquidu ẽ. uenit ad
iłe t̾rã. Puta qr iste lapideus ẽ qui ex aqua fructũ ferre ĩ
potest. s ꝑ lapideũ canałe transit aqua ad areolas ĩ canali lapi
dicunꝰ om̃s qr uistos oportet ẽẽ taudi uidicis ministros. Sint
ministri uisti si uolunt. si autẽ noluerĩt eẽ iusti quod in cathe¬

Expanded text:
 illum fluit purum, quod per illum transit liquidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum ferre non potest: et per lapideum canalem trimus: Justos esse oportet tanti Judicis ministros. Sint ministri justi si voluerint; si autem noluerint esse justi qui in cathe
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Antiqua patrum institutione didicimus. ut qui¬
libet apud heresim ĩ triuitatis nõie baptizantur. eũ ad sar¬
Unde arrianos ꝑ impositionẽ mauꝰ oecidens. ꝑ unctionẽ
sẽi crismatis ad ingressum catholice oriens reformat moui¬
physitã uero ⁊ alios ex sola uera ꝯfessione recip̃. qr scm bap¬
tisma quod sunt apud hereticos ꝯsecuti. tunc in eis utres em¬
dationis accipit. cũ uel illi ꝑ impositionẽ mauꝰ sp̃m seõi acce

Expanded text:
Ab antiqua patrum institutione didicimus, ut quilibet apud heresim in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanUnde Arrianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero chrismatis ad ingressum catholicae Oriens reformat. Monofisitas vero et alios ex sola vera confessione recipit, quia sanctum baptisma, quod sunt ab hereticis consecuti, tunc in eis vires emundationis accipit, cum vel ipsi per impositionem manus Sp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illos humiliat quib chorintii multũ dabant ꝓpterea quod ab
his fuatit baptitati. ut ex eo seirẽt ũ magnũ eẽ baptizare. qr ñ om̃is
qui baptirat idoneus est & eu̾glizare. Uerba enĩ st̃ sollepnia qu
baptizari nec dignatꝰ ẽ ministris astantib hoc opꝰ facere. Si enĩ
defuissent. ipse hoc ageret necessitate ꝯpulsus.¶ Dẜ aͥs ꝓ ss¬

Expanded text:
 illos humiliat, quibus illi multum dabant, propterea quod ab illis fuerant baptizati ; ut ex eo scirent non magnum esse baptizare, quia non omnis qui baptizat, idoneus est et evangelizare. Verba enim solemnia susit baptizari, nec dignatus est ministris astantibus hoc opus facere. Si enim defuissent, ipse hoc ageret necessitate compulsus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Ullum u̾o reciꝑe in monasteri seruum obtentu mona P. uii.¬
q̃ abiecto ꝓposito scĩtatis illicita ac sacrilega contagione se miscuert
e in abruptum conscientie desꝑatione ꝑducte. de illicitis comi
das ẽẽ mandamꝰ. quatenꝰ retruse insuis ergastulis tantũ facinus con-¬
ut eis uł ad mortem saltm solius miscd̃ie intuitu. ꝑ cõmunionis gͦ¬

Expanded text:
ullum vero recipere in monasteriis servum obtentu monachi praquae, abjecto proposito sanctitatis, illicita ac sacrilega contagione se miscuerunt, et in abruptum conscientiae desperatione perductae, de illicitis complexibus das esse mandamus, quatenus retrusae in suis ergastulis, tantum facinus conut eis vel ad mortem saltim solius misericordiae intuitu per communionis gr
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit in monasteriis non ẽẽ suscipiendũ seruum ad mona
stitutũ nr̃m excesserit. eũ acõmunione suspendi decreuimꝰ ne no-¬
Idñm suũ. & recedẽ ab eiꝰ seruicio. cdurissime in omĩb ar¬
Ugitiuum u̾o clericũ aut monachum cdeserentem disciplinã.
uelut contemptorẽ placuit reuocare. Eexconcł roletano u.¬
uicumq ex scl̃arib accipientes penitentiã se totonͣ cap̃. lu.¬
der̃t. & rursus p̃uaricantes laici effecti sunt. comphensi
ab ep̃o suo ad penitentiam exqͣ recesser̃t reuocent᷑. Quod si ali¬
qui ꝑ potentiam in reuocabiles sunt. nec admoniti reuertunt᷑
uere ut apostate coram eccła anatheiatis sententia condemp¬
net᷑. Non alit̾ & hi qui tonsi collaudantib parentib fuerint.
aut sponte sua amissis parentib se ip̃os religioni deuouerunt.
si. ad cultum religionis acta pͥus penitentia reuocent᷑. Quod si
reuerti nolunt. uere ut apostate anathematis sententie subi ciant᷑.

Expanded text:
ane in monasteriis non esse suscipiendum servum ad faciestitutum nostrum excesserit, eum a communione suspendi decrevimus, ne nodominum suum, et recedere ab ejus servitio, durissime in omnibus arugitiuum clericum uel monachum deserentem disciplinam uelut contemptorem placuit reuocari. Vester itaquuicunque ex saecularibus accipientes poenitentiam se totonderunt, et rursus praevaricantes laici effecti sunt, comprehensi ab episcopo suo ad poenitentiam, ex qua recesserunt, revocentur. Quod si aliqui per poenitentiam irrevocabiles sunt, nec admoniti revertuntur, vere ut apostatae coram ecclesia anathematis sententia condemnentur; non aliter et hi qui tonsi collaudantibus parentibus fuerunt, aut sponte sua amissis parentibus seipsos religioni devoverunt, si, ad cultum religionis, acta prius poenitentia, revocentur. Quod si reverti nolunt, vere ut apostatae anathematis sententiae subjician
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾e uidicamꝰ. si sponte uelamen qͣm ius non consecratum sibi
imposuerit. ⁊ in eccła int̾ uelatas oblationẽ d̾o obtulerit. uelit.
nolit. scĩmonie habitũ ult̾ius hab̾e debet. licet sacram̃to confir¬
mare uelit eo tenore ⁊ ratione uelamen sibi imposuisse ut iterum¬
iquis sacro uelamine consecratam inconugium duxerit. &¬
post dicatum d̾o ꝓpositum ince.  sta fecła sacrilegaq mis¬
cuerit. ut in constitutis gelasii pp̃. cãp.xͦx. legit᷑: ꝓtinꝰ equum est¬
a sacra cõmunione de trudi. & nisi ꝑ publicã ꝓbatamq peni¬
tentiam om. nino ñ recipi. Si tam̃ penituerint. tͣnseuntib de

Expanded text:
libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, et in Ecclesia inter velatas oblationem Deo obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterumquis sacro velamine consecratam in conjugium duxerit, epost dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscuerit, ut in constitutis Gelasii papae, cap. XX, legitur, protinus aequum est sacra communione detrudi, et nisi per publicam probatamque poenitentiam omni
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝓ se rationem do reddat intentio. IEx concł auRe haNeNS.¬
uersationis uelamen suscipiunt. decreuit scã synodus in eo¬
dem ꝓposito eas ꝑmanere. Non enim fas ẽẽ lecernimꝰ. ut post¬
qͣmi se dño semel sub uelo consecraueruit. & int̾ uelatas oblatio¬
nes fecerint. it̾m eis concedi sp̃ui sco mentiri.
Iduas autem uelare pontificum nullus attemptet. ꝓut cõ¬
stitutum est indecretis gelasii. cap̃.xriii. qd̾ nec auctoritas diuina
nec canonum forma p̃sticit. Que siꝓpria fuerit uoluntate conti¬
nentiam ꝓfessa. ut in eiusdem gelasii capitulo. xxͦ. legit᷑. eiꝰ inten¬
cio ꝓ se reddat rationem dõ. quia sicut sctłm apłm si se contine¬
re non pot̾at. nullatenꝰ nub̃e uetabatur. sic secum habita deli¬
b̾atione. ꝓmissam fidem pudicitie d̾o debet custoctire. Nos aut̃¬
auctoritate patrum suffulti. in hoc sacro conuentu sancim̃. &

Expanded text:
rum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavenrum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavenversationis velamen suscipiunt, decrevit sancta synodus in eodem proposito eas permanere. Non enim fas esse decernimus, ut postquam se Domino semel sub velo consecraverint, et inter velatas oblationes fecerint, iterum eis concedi Spiritui sancto mens eas velare attentet. Viduas autem velare pontificum nullus attentet, prout constitutum est in decretis Gelasii, capitulo XIII, quod nec auctoritas divina, nec canonum forma praestitit. Quae si propria fuerit voluntate continentiam professa, ut in ejusdem Gelasii capitulo XXI legitur, ejus intentio pro se reddat rationem Deo: quia sicut secundum Apostolum, si se continere non poterat, nullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione, promissam fidem pudicitiae Dauctoritate Patrum suffulti in hoc sacro conventu sancimus et
Abbreviated transcription (Latin):
i̾atutum est uiduas non deb̾e uelare. Simul & hoc statutum
ẽ. ut si qͥspiam pb̃roꝵ deinceps huiꝰ constitutionis norme contuma¬
citer tͣns gressor ertit̾it. scilicet ut aliqͣs uiduas uelare p̾suinat.
quia hoc & ep̃is non licet. gradus sui ꝑicłm incurrat. Similit̃ &¬
de puellis uͥginib a pb̃ris non uelandis statutum est. ut siqͥs
hoc temptauerit fac̾e ui.tanquam ctͣnsgressor canomiĩndãp¬
am de uiduis sub nulla benedichone uelandis. suꝑius
latius duximꝰ disserendum. Que si ppria. uoluntate ꝓ¬
fessam pͥstini coniugii castitatem mutabili mente calcauerũ
ꝑicłi earum int̾erit. quali dm̃ debeant satis factione placare.
Sicut enim si se forsitan continere non pot̾ant. scd̃m apłm nul
pudicitie fidem debuert̃ custodire. Nos aut̃ nullum talib laq̃¬
um debemꝰ inicere. s solas adhortationes p̃mii sempit̾ni. penas¬
q ꝓponere diuini rudicii. ut nr̃a sit absoluta conscientia. & illa¬

Expanded text:
 debere; similiter et hoc statutum est, ut si quispiam presbyterorum deinceps hujus constitutionis normae contumaciter transgressor exstiterit, scilicet ut aliquas viduas velare praesumat, et hoc episcopis non licet, gradus sui periculum incurrat, similiter et de puellis virginibus a presbyteris non velandis; statutum est ut si quis hofacere tentaverit, tanquam transgressor canonum damam de viduis sub nulla benedictione velandis, superius latius duximus disserendum. Quae si propria voluntate professam pristini conjugii castitatem mutabili mente calcaverunt, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare. Sicut enim si se forsitan continere non poterant secundum Apostopudicitiae fidem debuerunt custodire. Nos autem nullum talibus laqueum debemus injicere, sed solas adhortationes praemii sempiterni, poenasque proponere divini judicii, ut nostra sit absoluta conscientia, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ex epistola pasciie lis pape. capit ulo .xi.¬
I igit᷑ quiescentes sc̃i monialib feminis in matmonio sunt
concecdatur iugali uinculo religari. s in lamentis penitentie se ue¬
catum d̾o ꝓpositum incesta fed̾a sacrilegaq miscere. Quos ꝓtinꝰ
euum est a sacra cõmunione detrudi. & nisi ꝑ publicam ꝓbatam¬

Expanded text:
Ex epistola Paschalis papae, cap. 11. Hi qui scientes sanctimonialibus feminis in matconcedatur jugali vinculo religari, sed in poenitentiae se lamentis vecatum Deo propositum incesta federa sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatam
Abbreviated transcription (Latin):
largiat᷑. In epła siricii p̃p̃. cãp.ui. uelate ⁊ cło consecrate. si abiecto
pposito scĩtatis clanculum sacͥlega contagione se miscuerint:⁊
illicitis complexib publice & lib̾e filios ꝓcreauerint. has nuptias
das c̾ẽ iudicatum est. quatenꝰ detruse ergastulis. tm̃ facinꝰ ꝯtinura
lam̃tatione defleant. Uide uerbo dñi ⁊ canonica auctate in
in eccła. aut inpublico. aut rem hab̾e ullam cõmunem: unde sus¬
io illecebrosi desidii. aut scandalum libidinosi facti iuste p¬
sit oriri. dique etiam int̾ se duida sint: diuidant. & ut̃q sua
ꝓuicdeat. & incestuosus sine spe conuigii maneat.
icut est bonum castitatis p̃miũ. ita & maiori obseruantia
& p̃ceptione custodiendum ẽ. ut si que uidue qͣmlibet adhuc in
minorib anins posite. & matura etate ã uiro relicte se deuouerint
d̾o. & ueste laicali abiecta. sub testimonio ep̃i & eccle religioso ha
questrent᷑: neq etiã in coniunio cum ip̃ianis cõmunicent.

Expanded text:
largiatur. In epistola Syricii papae cap. 6, velatae et Deo consecratae si abjecto proposito sanctitatis clanculum sacrilega se contagione miscuerint et illicitis complexibus publice et libere filios procreaverint, has nuptias das esse judicatum est, quatenus detrusae ergastulis tantum facinus continua lamentatione defleant. Unde verbo Domini et canonica auctoritate in in ecclesia aut in publico, aut rem ullam habere communem, unde suspicio illecebrosi desiderii, aut scandalum libidinosi facti juste possit oriri. Si quae etiam inter se dividenda sunt dividant, et uterque sua provideat et incestuosus sicut bonum castitatis praemium, ita et majori observantia et praeceptione custodiendum est, ut si quae viduae, quantumlibet adhuc in minoribus annis positae et matura aetate a viro relictae, se devoverunt Domino, et veste laicali abjecta sub tesquestrentur, neque etiam in convivio cum Christianis communicent.
Abbreviated transcription (Latin):
onacho non licet uotum uouere sine consensu ab¬
batis sui. Si aut̃ uouerit. frangendum erit.
FECONCIHO PRIBURIENSI. capitulo .x.
yrgines q̃ ante luodecum annos insciis mudiburdis suis sacrũ
uelamen capiti fuo imposuerint. & illi mundiburdi annum ⁊
diẽ hoc tacendo consenserint. in scõ ꝓposito ꝑmaneant. Et si inp̃di¬
cto anno ⁊ cdie. ꝓ illis se ꝓclamauerint: peticioni eoꝵ assensus p̃beat᷑.
nisi forte cdei timore tactis. cũ eoꝵ licentia in religionis habitu ꝑse

Expanded text:
onacho non liceat votum vovere sine consensu abbatis sui. Si autem voverit, frangendum erit.concilio Triburiensi, cap. rgines quae ante duodecim annos insciis mundiburdis suis sacrum velamen capiti suo imposuerint, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserint, in sancto proposito permaneant. Et si in praedicto anno et die pro illis proclamaverint, petitioni eorum assensus praebeatur: nisi forte Dei ti
Abbreviated transcription (Latin):
ui semel inclero deputati sunt. aut monachoꝵ uitã expe
nire mundanã. s hoc temptantes. & ñ agentes penitentiã quo¬
onachũ aut̃ pat̾na leuotio. aut ꝓpͥa ꝓfessiofacit qͥcquid
hoꝵ fuerit alligatum tenebit. Pinde his admundũ reuerti
redudimꝰ alitum. ⁊ om̃s ad scłm int̾dicimꝰ regressus. IEx eopẽ¬

Expanded text:
ui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expnire mundanam, aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quoonachum aut paterna devotio, aut propria professio facit. Quicquid horum fuerit, alligatum tenebit. Proinde his ad mundum revertendi intercludimus aditum, et omnes ad saeculum interdicimus regressus. C.
Abbreviated transcription (Latin):
prupit.ut aut uiduã aut puellã uͥginem uelare p̃sũpserit. iu¬
dicio canonico usq ad satisfactionem subdat᷑. ¶ Ex IcRetis¬
etatis. nisi forte necessitate ꝑiclitantis pudicicie uͥginalis.
esponsatã puellam non licet parentib dare alii uiro
tam̃ monast̾ium licet elig̃ei si uoluerit.  Ex con cł to let aNo¬
ante triennum monachi habitus ei non p̾stetur. Et si
tra tres annos aut seruus aut lib̾tus. uel colonꝰ. querat᷑ a dño
suo: reddat᷑ ei cum omnib. que attulit. fide tũ accepta de
impunitate. Si aut̃ intra triennium non fu̾it reqͥsitus. postea q̃¬
ri non potest. nisi tam longe sit qd̾ inueniri non possit. s tm̃ ea

Expanded text:
proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumpserit, juproruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumpserit, judicio canonico usque ad satisfactionem subdatur. CAP. 39. - Detatis, nisi forte necessitate periclitantis pudicitiae virginalis. sponsatam puellatamen monasterium licet eligere, si voluerit. CAP. 41. - Ut nante triennium monachi habitus ei non praestetur. Et si intra tres annos aut servus, aut libertus colonus quaeratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus, quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium non fuerit requisitus, postea qri no
Abbreviated transcription (Latin):
lerici qͥ monachoꝵ ppositum appetunt. & melio scap̃ .l.¬
rem uitam seqͥ cupiunt. lib̃os eis ab ep̃is in monasfiis largi¬
i oportet ingressus. nec int̾ dici ꝓpositum eoꝵ qͥ ad contempla¬
irgines sacre siꝓ lucro amme sue ꝑꝑ listrictio łcap̃ .xi.¬
rem uitã ad aliud monast̾ium ꝑgere disposuerint. ibi¬
dem̃q cõmanere decreuerint. sy nodꝰ concedit. Si u̾o fuga dis¬
cipline alium locum q̃sierĩt. redire cogant᷑. Tex concl carrag̃.¬

Expanded text:
lerici qui monachorum propositum appetunt, quia meliorem vitam sequi cupiunt, liberos eos ab episcopo in monasteriis largiri oportet ingressus, nec interdici propositum eorum qui ad contemplairgines sacre, si pro lucro anime sue propter districtiorem vitam ad aliud monasterium pergere disposuerint ibidemque commanere decreverint, synodus concedit. Si vero fuga discipline alium locum quesierint, redire cogantur. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
uelle que non parentum coacte imꝑio. s spontaneo iu¬
dicio uͥginitatis ꝓpositũ aiq habitũ susceꝑunt: si postea
uptias eligunt. p̃uaricant᷑ etiam si non dũ eis gr̃a consecra¬
tionis accessit. Cuiꝰ utiq non fraudarent᷑ mun̾e si inꝓposi¬

Expanded text:
uelle, quae non parentum coacte imperio, sed spontaneo iuuelle, quae non parentum coacte imperio, sed spontaneo iudicio virginitatis propositum adque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricantur, etiam si nondum eis gracia consecrationis accessit; cuius utique non fraudarentur mune
Abbreviated transcription (Latin):
Iinqͣlibet minori etate. uel religionis tonsurã uel
religioni debitã uestem inutͦq sexii filiis. aut unus
aut̾ ambo parentes cdederint. certe uel nolentib
aut nescientib se susceptam. & non mox uisam
infiliis ablicauerint. s uel cor̾a se. uel coram eccła. palamq in
conuentii. eostlem filios talia hab̾e ꝑmiserint. ad sclarem re¬
tonsuram aut religiosam ueste aliqͣndo habuerint: moxad
religionis & cultum habitumq reuocent᷑. & sũb strenua cbistri¬
ctione huiusce obseruantie inseruire cogant᷑. Parentib sane.
filios suos religioni contͣłẽ non ampliꝰ qͣm usq ail luodeci¬
mũ etatis eoꝵ annũ. licentia pot̾it ẽẽ Postea u̾o an uoluntate
parentũ. an sue cde uotionis sit solitariũ uotum: erit filiis li¬
citum religionis assumere cultũ. Quisqͥs aut̃ uel abolitiõe
tonsure. uel sclaris uestis assumptione detectus fu̾it altigis¬
se tͣnsgressionẽ: excõmunicationis censuram accipiat. & religi¬

Expanded text:
in qualibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis, aut unus aut ambo parentes dederunt, certe aut nolentibus vel nescientibus se susceptam, non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem renvicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius quam usque ad decimum aetatis eorum annum licentia poterit esse, postea vero an cum voluntate parentum an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat et religi
Abbreviated transcription (Latin):
driam: unũ erhis qͥ lapsi st̃ eundem sepe dep̾catũm ẽẽ ut susci-¬
ꝑet᷑: nec tam̃ impetͣsse. Opp̃ssum deinde hunc egritudine ita ut
iii. dies sine uoce ꝓrsus iaceret: paululũ ũo .iiii. die fespirantẽ.
uocasse acd se filiolam suã.⁊ dirisse fert᷑. Quousq me detinetis:
dirisset. rursũ sine uoce ꝑmansit. Abnt cito cursu ad pb̃rm
puer. noctis tempore. Infirmabat᷑ pb̃r. uenire non potuit. tam̃
qͥa p̾ceptum fuerat ut lapsis ineritu nemo reconcibationis so¬
latia denegaret.⁊ marime his quos pͥus id rogasse constat:
parũ ercharistie puero dedit. Regrediente puero. adhuc
anteqͣm ingrediret᷑ domũ rirsum serapion. redisti in qͥt
fili: Licet pb̃r uenire non potuit. tñ impple qł tͥ imꝑatũ
ẽ. ut possim recełe. Cũq acciꝑet eucharistiã. uelud cathenis
qͥb dam unculisq diruptis. letiorẽ iam sp̃m reddidit. Ex qͦ

Expanded text:
driam, unum ex his qui lapsi sunt; eumdem saepe deprecatum esse ut susciperetur, nec tamen impetrasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut res dies sine voce prorsus jaceret: paululum vero quarta die respirantem, vocasse ad se filiolam suam, et dixisse fertur: « Quousque me detinetis? dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit cito cursu ad presbyterum puer, noctis tempore. Infirmabatur presbyter, venire non potuit: tamen, quia praeceptum fuerat ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his quos prius id rogasse constat, parum Eucharistiae puero dedit. Regrediente adhuc puero, antequam ingrederetur domum, rursum Serapion: « Redisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est, ut possim recedere. » Cumque acciperet Eucharistiam, velut catenis quibusdam vinculisque disruptis, laetiorem jam spiritum reddi
Abbreviated transcription (Latin):
ulli infami. aut sacrilego deqͦcumq negotio liceat qͣndoq ãd¬
uęsus religrosũ ip̃ianum qͣmuis humił seruilisq sit ꝑsona. testimonitum
dicere. nec de qualibet re.actione. inscriptione. xp̃ianum impetere.
impunitus. Qui falsum testimoniũ ꝓfert contͣ. ꝓrimum suũ. extin¬
guet᷑ lucerna eiꝰ indie ultimo. Qui metu cuiuslibet potestatis ueritatẽ
occultat. iram dei suꝑse ꝓuocat. qr magis timet hominẽ quam dm̃.
Falsidicus testis. trib ꝑsonis est obnonꝰ. pͥmum deo. cuiꝰ p̃secitiam contemp¬
nit. Demide iudici. quem m̃tiendo fallit. Pastremo innocenti. quem falso
testimonio ledit. Si falsi testes separant᷑. mox mendaces inueniunt᷑. Ut̃q: rẽ
est. ⁊ qui u̾itatem occultat. ⁊ qui m̃datium dicit. quia ⁊ ille ꝓclẽẽ non uult.¬

Expanded text:
ulli infami et sacrilego de quocunque negotio liceat quandoque adversus religiosum Christianum, quamvis humilis, servilisque persona sit, testimonium dicere: nec de qualibet re, actione, inscriptione Christianum impetere.impunitus. Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, extinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iram Dei super se provocat: quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus personis est obnoxius. Primum Deo, cujus praesentiam contemnit. Deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniuntur. Uterque reus est, et qui veritatem occultat, et qui mendacium dicit: quia et ille prodesse non
Abbreviated transcription (Latin):
&centenarios uocant. iustos hr̃e debent. ne forte eoꝵ auaritia aut rapa
ꝓbatissimi & pauci. depłib ẽẽ debent tales. de quoꝵ fide nondubitet᷑.
Multum autem prauauoꝵ testium cupiditate. ⁊ falsitate: res pu¬

Expanded text:
et centenarios vocant, justos habere debent, ne forte eorum avaritia aut rapacet centenarios vocant, justos habere debent, ne forte eorum avaritia aut rapacprobatissimi et pauci, de pluribus esse debent tales, de quorum fide non dubitetur. Multum autem pravorum testium, cupiditate et falsitate respu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiarum. & qui publica uidicia exercent. ut indictan¬
dis sententiis nullatenus leuitate aut furore tlucti sint
p̃cipites. s causiꝰ pͥus diligent̃ uentilatis. cum resque igno¬
rabatur. plenit̃ adnotitiam uenerit. tunc diuina &
humsana lex resoluat. sctłm qd ibi constitutum est. remota ꝑ sonarũ
acceptione. definitiua ꝓferatur sententia. hinc est qđ moy ses que¬
relas ppłi semꝑ addñm tab̾nacłm ingressus referebat. & uixta qd̾ dñs
imꝑabat. iuclitia ꝓponebat. nimirum nos instituens ut nou ex
cortle nr̃o. s exp̃cepto diuino. condempnationis ł̃ uistificationis sen¬
tentiam ꝓferamus. PExconciho casiloNEtS. Cap̃ .xxi.¬
omitib ũo ⁊ iuditib hoc sũmoꝑe cauendũ est. ut uiste iudi¬
cent. ⁊ neqͣquam inuiditio mune ra. seu ꝑsonas accipiant. thcen¬
te dño. non accipias ꝑsonam nec munera: quia munera excecant
oculos sapientium. ⁊ mutant uerba iustoꝵ. s ministros quos uicarios

Expanded text:
esiarum, et qui publica judicia exercent, ut in dictandis sententiis nullatenus levitate aut furore ducti sint praecipites; sed causis prius diligenter ventilatis, cum res quae ignorabatur pleniter ad notitiam venerit, tunc divina et humana lex revolvatur, et secundum quod ibi constitutum est, remota personarum acceptione, definitiva proferatur sententia. Hinc est quod Moyses querelas populi semper ad Dominum, tabernaculum ingressus, referebat, et juxta quod Dominus imperabat, judicia proponebat; nimirum nos instituens ut non ex corde nostro, sed ex oraculo divino, condemnationis vel justificationis sententiam proferamus. omitibus vero et judicibus hoc summopere cavendum est, ut juste judicent, et nequaquam in judicio munera seu personas accipiant, dicente Domino: Non accipias personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium, et mutant verba justorum: sed ministros, quos vicarios,