comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us est intellegere. quã diuinitatem
filii cũ homine quem ad sumpsit. quo¬
habitantẽ significaret. ne xp̃. ꝑsonã
geminarit & in errorẽ maximum
mcideret. Sequitꝰ. Et nos testes su¬
mus. om̃ium quȩ fect in regione iude¬
orum & hicrusalem Recte autem se
esst testes testant᷑. qui ꝑ uniuersum
minidũ missi sunt cuangelium pre¬
dicare: ut in ꝑsalmo legimus in om¬
nemi terrã exiunit sonus eoꝵ &in fi

Expanded text:
us est intelligere quam divinitatem Filii cum homine, quem assumpsit, cohabitantem significare, ne Christi personam geminaret et in errorem maximincideret. Sequitur: « Et nos testes sumus omnium quae fecit in regione Judaeorum et Jerusalem. » Recte autem se esse testes testantur, qui per universum mundum missi sunt Evangelium praedicare, ut in Psalmo legimus: « In omnem terra
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo excreuit . xp̃i anorũ corpo¬
ra adhanc similitudinẽ sepeliri
Et recit intali loco dñs sepulturam
suam elegit. ubi nulla possibilitas
effodiendi esset. quatinꝰ omẽm oc¬
casionem calumniandi iudeis aufer¬
r& neforte simaceria. uel qua lib&
pari&e circum clusus ess&x. dicerent
ipsi discipulos ipsius furatos fuisse
Post ascensionem dñi. & resurrectionẽ.
xp̃iani zelo diuini amoris eccłam in
eodem loco in rotundo mirȩ magnitu¬
dinis ȩdificauerunt. cuius pauim̃tũ
ex marmore albo strauerunt. tectũ
autem laminis aureis desuꝑ ornauer̃
Interiora autẽ pari&um. crustulis au¬
reis decorauerunt. Suꝑ sepul chrũ
autẽ crucẽ auream mirȩ pulcritudi¬
nis statuerunt. appendentes ante cã
farum argentiũ cum lampa dib.
Intantũ namq sepulchrũ dñi mira¬
bile factũ est. ut &iam ꝓphetia isaiȩ

Expanded text:
suetudo excrevit, Christianorum corposuetudo excrevit, Christianorum corpora ad hanc similitudinem sepeliri. Et recte in tali loco Dominus sepulturam suam elegit, ubi nulla possibilitas effodiendi esset, quatenus omnem occasionem calumniandi Judaeis auferret: ne forte, si maceria vel quolibet pariete circumclusus esset, dicerent ipsum discipulos ipsius furatos fuisse. Post ascensionem Domini et resurrectionem, Christiani zelo divini amoris Ecclesiam in eodem loco rotundo mirae magnitudinis aedificaverunt, cujus pavimentum ex marmore albo straverunt tectum autem laminis aureis desuper ornaverunt, interiora autem parietum crustulis aureis decoraverunt. Super sepulcrum autem crucem auream mirae pulchritudinis statuerunt, appendentes ante eam pharum argenteum cum lampadibus. In tantum namque sepulcrum Domini mirabile factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres una cum angelis cape¬
re posset. Ad quod responden¬
dũ. quia sicut illi testati sunt
scriptum ad nr̃am memoriam
reliquerunt : tali modo aedifi¬
catum fuit. Erat enĩ lapis
magnus in horto guttulis pur¬
pureis int̃tinctus. colore candi¬
do refulgens. In cuius latere.
erat sepulchrũ excisũ tante mag¬
nitudinis. ut octo uł nouem ho¬
mines capere poss&. & tante al¬
titudinis. ut quisq in eius pauimen¬
tostans. erecta manu culmen ꝑtin¬
gere posset. Incuius aquilonari
parte. sepulchrũ dñi excisum ẽ
septem pedes & midium ut di¬
cunt habens longitudinis. & tres
palmͦs et midiũ latitudinis.
hostiũ uͦ spelunce. patulum est
adorientem. Unde intro euntib
locus dominici corporis in dex¬
tris habet᷑. quia dominicũ corpꝰ
ita in monumento iacuit. ut caput
illius ad occidentẽ. & pedes ad o¬
rientẽ respicerent. Dextera quoq
manꝰ ad meridiem. sinistra ad
aquilonẽ. Ex quo tempore. con¬

Expanded text:
mulieres una cum angelis capemulieres una cum angelis capere posset. Ad quod respondendum, quia sicut illi testati sunt, scriptum ad nostram memoriam reliquerunt, tali modo aedificatum fuit. Erat enim lapis magnus in horto, guttulis purpureis intinctus, colore candido refulgens, in cujus latere erat sepulcrum excisum, tantae magnitudinis, ut octo vel novem homines capere posset: et tantae altitudinis, ut quisque in ejus pavimento stans, erecta manu culmen pertingere posset. In cujus aquilonari parte sepulcrum Domini excisum est, septem pedes et medium ut dicunt habens longitudinis, et tres palmas et mediam latitudinis. Ostium vero speluncae, patulum est ad orientem, unde introeuntibus locum Dominici corporis in dextris habetur: quia Dominicum corpus ita in monumento jacuit, ut caput illius ad occidentem, et pedes ad orientem respicerent: dextera quoque manus ad meridiem, sinistra ad aquilonem. Ex quo tempore con
Abbreviated transcription (Latin):
post idoloꝵ culturã adfidem xp̃i
uocata est. Quid gara ciuitas : ni¬
si infernũ: Quid philistei: nisi iu
tem ingresso. phibiste letabantur:
quia iudei sepulto dño & ad clau¬
stra inferni descendente letati sunt.
putantes nomen eius se habere
quia non solũ ipse ab inferis lib̵
exit . seđ &iam omnes animas iustorum
de infernoliberauit : & admontana.
id est ad celestia reuocauit. Cui per
ꝓphetam zachariam dicitur. Tuquoq
in sanguine testamentitui eduxisti
uinctos tuos de lacu: in quo nonerat
aqua. Et ne aliquis de resurrectio¬
ne dubitaret. & iam aliquantos cor¬
pore resuscitauit: Qquia sicut scrip¬
tum est. multa corpora sancto¬
rum qui dormierant. surrexerunt
Et in troeuntes in monumentum:
Postquam deuotȩ mulieres lapi¬
dem ab ostio monumenti reuolu¬
tum uiderunt: sine ulla tardi¬
tate in ipsum introierunt. Sed
mouet forte aliquos. qui tantũ
consueta monumenta conside¬
rant. quomodo sepulchrum dñi
aedificatum fuerit: quod tot

Expanded text:
post idolorum culturam ad festum Christi vocata est. Quid Gaza civitas, nisi infernum; quid Philisthaei, nisi Jtem ingresso, Philisthaei laetabantur: quia Judaei sepulto Domino ad inferni claustra descendente, laetati sunt, putantes nomen ejus se habere quia non solum ipse ab inferis liber exiit, sed etiam omnes animas justorum de inferno liberavit, et ad montana, id est, ad coelestia revocavit. Cui per prophetam Zachariam dicitur: « Tu quoque in sanguine testamenti tui, eduxisti vinctos tuos de lacu, in quo non erat aqua . » Et ne aliquis de resurrectione dubitaret, etiam aliquantos corpore resuscitavit: quia sicut scriptum est « multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt . » « Et introeuntes in monumentum. » Postquam devotae mulieres lapidem ab ostio monumenti revolutum viderunt, sine ulla tarditate in ipsum introierunt. Sed forte movet aliquos, qui tantum consueta monumenta considerant, quomodo sepulcrum Domini aedificatum fuerit, quod tot
Abbreviated transcription (Latin):
in directũ ꝑ uiam quȩ ducit beth¬
samis ꝑ gentes. & mugientes. nec
tam̃ ad dexterã uel sinistrã de¬
clinantes. Ita & hȩ mulieres ꝑ¬
gentes dominicũ sepulchrũ inui¬
sere. quasi mugientes. & gementes
dicebant. Quis reuolua nobis la¬
pidem :⁊ rłq. N ec tam̃ propt̃
sexus fragilitatẽ. nec proptermag¬
nitudinẽ. lapidis. nec ꝓpt̃ metũ
custodum acepto itinere decli¬
nabant. Imitem᷑ igit᷑ & nos harũ
constantiã mulierum. ut ꝑ uiam
dĩ ambulantes. nec ꝓp̃t temptati¬
onem demonũ. nec ꝓp̃t metũ
hominũ. nec propter curam pa¬
rentũ arecto itinere deuiemus.
quia inchoantib premiũ ꝓmit¬
tit᷑. sed ꝑseuerantib: datur dño
dicente: Qui ꝑ seuerauerit usq
infinẽ hic saluus erit Etrespi

Expanded text:
in directum, per viam quae ducit Bethin directum, per viam quae ducit Bethsamis, pergentes et mugientes, nec tamen ad dexteram vel ad sinistram declinantes : » ita et hae mulieres pergentes Dominicum sepulcrum invisere, quasi mugientes et gementes dicebant: « Quis revolvet nobis lapidem, » etc., nec tamen propter sexus fragilitatem, nec propter magnitudinem lapidis, nec propter metum custodum, a coepto itinere declinabant. Imitemur igitur et nos harum constantiam mulierum, ut per viam Dei ambulantes, nec propter tentationem daemonum, nec propter metum hominum, nec propter curam parentum a recto itinere deviemus: quia inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur, Domino dicente: « Qui perseveraverit usque in finem, hic sal
Abbreviated transcription (Latin):
temur inea. Et dicebant ad inuicem.
Quis reuolu& nobis lapidem ab ostio mo¬
numenti : Matheus euangelista dicit. quod
cum ioseph sepeliss& dñm insepulcro suo
nouo. ad uoluit ad hostium monum̃tio
sax sum magnum: & abut. Iud ȩis autẽ¬
signantibus ipsum cum custodibus. Ergo
iste mulieres uenientes sepulcrum dñi ui¬
sitare. sexus sui fragilitatẽ considerantes.
& magnitudinem lapidis recolentes. qui
tam magnus fuisse fertur. ut uix auigin¬
ti hominib: moueri poss&. dicebant
Quis reuolu& nobis lapidẽ ab ostio
monumenti : sed quamuis talia dice¬
rent. non tamen acepto itinere ces¬
sabant. credentes diuinitꝰ fieripos¬
sibile. qđ humanę̧ fragilitati ui¬
debat᷑ in possibile. Quarum muli¬
erum constantia. in libris regum
pulchrȩ p̃figurata est. quando
allophili archam dñi captam in
terra isrł remittentes. iunxer̃ duas
uaccas fetas ad plaustrũ. uitu¬
losq earum recduserunt domi
Et sicut scriptum ẽ. Ibant uaccȩ

Expanded text:
temur in ea . » « Et dicebant ad invicem: temur in ea . » « Et dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? » Matthaeus evangelista dicit, quod cum Joseph sepeliisset Dominum in sepulcro suo novo, advolvit ad ostium monumenti saxum magnum, et abiit, Judaeis signantibus ipsum cum custodibus. Ergo istae mulieres venientes sepulcrum Domini visitare, et sexus sui fragilitatem considerantes, et magnitudinem lapidis recolentes, qui tam magnus fuisse fertur ut vix a viginti hominibus moveri posset, dicebant: « Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? » Sed quamvis talia dicerent, non tamen a coepto itinere cessabant, credentes divinitus fieri possibile quod humanae fragilitati videbatur impossibile. Quarum mulierum constantia in libris Regum pulchre praefigurata est, quando Allophyli arcam Domini captam in terram Israel remittentes, junxerunt duas vaccas foetas ad plaustrum, vitulosque earum recluserunt domi. Et sicut scriptum est: « Ibant vaccae
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Et sicut cantica canticorum
turis dicuntur. sic iste dies sabbatum
una est deseptẽ. & extra septem In hac
enĩ ebdamada. ex ordium sumit. &
terminũ accipit. Sic ẽ enim prima
ut sit tertia. & sic terna ut &ia sit
octaua: Prima quidẽ in conditio¬
ne tertia in refurrectione. octaua
in reuolutione. Qui ergo inbac
dic resurgere dignatus est. oc tonarium nu¬
merum ad resurrectionem ꝑtinere mon¬
strauit. Resurrexit in ipsa. ut ostende¬
r& humanum genus in octaua aetate scłi
resurrecturum Unde ꝑsalomonem dr̃
Da partem septem. nec non & octo:
Sicut enim septimo die ds̃ abbperib
suis requicuit. sic septima ętas dicit᷑
requies scõrum . cũ animȩ absq: cor¬
poribus sunt in requiem. Octaua aut̃
aetate accipient ipse corpus. & erunt
inrequie. Incuius typo uł figura octo
animȩ in archa saluȩ facte sunt noȩ
Haec est enim illa dies. dequa dicitur. hȩc
est dies quam fecit dñs. exultemus & le¬

Expanded text:
bant. Et sicut Cantica canticorum,bant. Et sicut Cantica canticorum,turis dicuntur, sic iste dies sabbatum una est de septem, et extra septem. In hac enim hebdomada exordium sumit, et terminum accipit. Sic enim est prima, ut sit tertia: et sic tertia, ut etiam sit octava: prima quidem, in conditione; tertia, in resurrectione; octava, in revolutione. Qui ergo in hac die resurgere dignatus est, octonarium numerum ad resurrectionem pertinere monstravit. Resurrexit in ipsa, ut ostenderet humanum genus in octava aetate saeculi resurrecturum. Unde per Salomonem dicitur: « Da partes septem, necnon et octo . » Sicut enim septima die Deus ab operibus suis requievit, sic septima aetas dicitur requies sanctorum, cum animae absque corporibus sunt in requie. Octava autem aetate accipient ipsae corpus, et erunt in requie. In cujus typo vel figura, octo animae in arca salvae factae sunt Noe. Haec est enim illa dies de qua dicitur: « Haec est dies quam fecit Dominus, exsultemus et lae
Abbreviated transcription (Latin):
naminans añgelos uidisse asse¬
rat. cum marcus tres describat
Ad quod dicendum. quia ut dixi¬
mus uel prius uenit maria mag¬
dalenȩ. & postea iterum cum
aliis. uel tres simul uenerunt. & io¬
hannes unã nominans. alias non ue¬
nisse negauit. Iuxta uero spĩtalẽ
intellegentiam tenebrae adhuc¬
in cordibus mulierum erant. quan¬
do dm̃ uelut mortuum. inter mor¬
quando auditam ab angłis eiusre¬
surrectionem crediderunt Solis
tum est: Sol cognouit occasum suũ.
id est xp̃s passionem. Et iterum
Uobis qui tim&is dnm̃ ori&ur soliusti¬
tiȩ. & sanitas inpennis eius. Quod aut̃
ait unã sabbatorum. primã sabbati
intelligere debemus. id est primum diẽ
post sabbatum. quam ob honorem & re¬
uerentiam dominicȩ resurrectionis.
dominicam nominamus. Sicut
enim nos prima feria. secunda feria.
testia feria. & ceteros ꝑ ordinem dies
dicimus. sic iudȩi prima sabbati. secun¬
da sabbati. tertia sabbati. nomina¬

Expanded text:
nominans, angelos vidisse assenominans, angelos vidisse asserat, cum Marcus tres scribat? Ad quod dicendum, quia, ut diximus, vel prius venit Maria Magdalene, et postea iterum cum aliis: vel tres simul venerunt, et Joannes unam nominans, alias venisse negavit. Juxta vero spiritalem intelligentiam, tenebrae in cordibus mulierum erant, quando Deum velut mortuum quaerebanquando auditam ab eis resurrectionem crediderunt, solis t scriptum est: « Sol cognovit occasum suum , » id est Christus passionem. Et iterum: « Vobis qui timetis Dominum orietur sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . » Quod autem ait: « una sabbatorum » primam sabbati intelligere debemus, id est primum diem post sabbatum, quam ob honorem et reverentiam Dominicae resurrectionis, Dominicam nominamus. Sicut enim nos primam feriam, secundam feriam, tertiam feriam, et caeteros per ordinem dies dicimus, sic Judaei primam sabbati, secundam sabbati, tertiam sabbati nomina
Abbreviated transcription (Latin):
qđ marcꝰ ait. ueniunt ad monu¬
mentũ orto iam sole. iohanni qͥ
dicit. cũ adhuc tenebre eñt ue¬
nit maria magdalenȩ ad monu¬
mentũ Ubi dicendum est. quia
ꝓp̃t magnitudinẽ amoris. maria
magdalenȩ primũ cum adhuc te¬
nebrę essent ad monumentum
uenit. sic̃ iohannes narrat. postea
uero cũ duab eiusdem nominis
feminis iterũ orto sole sic̃ mar¬
cus commemorat. Est tamen et
alia ratio. ꝑ quã nihil contrari¬
um int̃ se euangelistę sensisse
cognoscunt᷑. Cotidie enim oculis
cernimus: quod cȩpusculo diei ad¬
propinquante. cum sol concauas t̃¬
rarum partes rlinqueris radios suae
lucis aperire coeperit. ita fit lux
in oriente. ut non desint tenebrae
in occidente Igitur si partes ori¬
entis considerauerimus: nihil con¬
trariũ uidetur dixisse mareus cũ
ait orto iamsole Si partes occi¬
dentis non uidet᷑ dissonũ qđ
dicit iohannes. cũ ad huc tene¬
bre essent. Porte queritur qua¬
re iohannes unam tantũ modo

Expanded text:
ait, « Veniunt ad monumentum, orto jam sole, » Joanni, qui dicit, « Cum adhuc tenebrae essent, venit Maria Magdalene ad monumentum. » Ubi dicendum est, quia propter magnitudinem amoris Maria Magdalene primum sola, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum venit, sicut Joannes narrat: postea vero cum duabus ejusdem nominis feminis iterum orto sole, sicut Marcus commemorat. Est tamen et alia ratio, per quam nihil contrarium inter se evangelistae sensisse cognoscuntur. Quotidie enim oculis cernimus, quod crepusculo diei appropinquante, cum sol concavas terrarum partes relinquens, radios suae lucis aperire coeperit, ita fit lux in oriente, ut non desint tenebrae in occidente. Igitur si partes orientis consideraverimus, nihil contrarium videtur dixisse Marcus cum ait, « orto jam sole: » si partes occidentis, non videtur dissonum quod dicit Joannes, « cum adhuc tenebrae essent. » Forte quaeritur, quare Joannes unam tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
Vt ergo matheus non uesperam
diei. sed noctis descripsisse se os¬
tenderet. postquã dixit uespe¬
re sabbati : adiecit. quȩ lucescit
in prima sabbati Et ideo unum
idemq ẽ qđ marcꝰ ait . & ualde
mane. et qđ matheus dicit. ues¬
pere sabbati Indĩ namq resur¬
rectione : etiam ipse ordo temporis
mutatus est Ab initio enim scłi
usq addnĩ resurrectionẽ: dies
prȩcedebat. & sequebat᷑ nox. Ad ñĩ
uero resurrectione nox prȩcedens
ad sequentẽ diem ꝑtinet. quia qui
in huius noctis ultima parte amor¬
tuis resurrexit. ipsã noc tem lũ ci¬
dam atq: coruscam reddidit. & quo¬
dam modo indiem commutauit
De qua scriptũ est. Et nox sicut hiei¬
dies illuminabit᷑ Et iterũ. Et
nox ifluminatio mea in deliciis
meis. Et apte quondam dies p̃¬
cedebat noctẽ. quia primꝰ homo
auera lucȩ discedens. intenebras
erroris incidit. Apte & iã nc̃
dies noctem sequit᷑. quia ꝑ dñĩ
resurrectionem de tenebris er¬

Expanded text:
Ut ergo Matthaeus non vesperam Ut ergo Matthaeus non vesperam diei, sed noctis descripsisse se ostenderet, postquam dixit, « vespere sabbati, » adjecit, « quae lucescit in prima sabbati, » et ideo unum idemque est quod Marcus ait, « valde mane, » et quod Matthaeus dicit, « vespere sabbati. » In Domini namque resurrectione, etiam ipse ordo temporis mutatus est. Ab initio enim saeculi usque ad Domini resurrectionem, dies praecedebat, et sequebatur nox: a Domini vero resurrectione, nox praecedens ad sequentem diem pertinet: quia qui in hujus noctis ultima parte a mortuis resurrexit, ipsam noctem lucidam atque coruscam reddidit, et quodammodo in diem commutavit. De qua scriptum est: « Et nox sicut dies illuminabitur . » Et iterum: « Et nox illuminatio mea, in deliciis meis . » Et apte quondam dies praecedebat noctem, quia primus homo a vera luce discedens, in tenebras erroris incidit. Apte etiam nunc dies noctem sequitur, quia per Domini resurrectionem de tenebris er
Abbreviated transcription (Latin):
est quare istę euangelista dicat.
et ualde manȩ una sabbatorum
ueniunt ad monumentũ. cum ma¬
theus describat. Uespere aũt
sabbati.quȩ lucescit in prima sab¬
bati. uenit maria magdalenȩ. &
altera maria uidere sepulchrũ
Ad qđ prudens lector facile potest¬
respondere. quia uoluntate &
desi derio mentis uesperȩ sicut ma¬
theus dicit uenire cęperunt. sed
tenebris noctis impedientib. seđm
marcũ ualde mane corporalit᷑
ad dñi sepulchrũ ꝑuener̃ Vel
certe cum matheuꝰ ait. uesperȩ
sabbati quȩ lucescit in prima sab¬
bati. uener̃ uidere sepulcbrũ. A
parte noct̃is qua uenerant totã
noctem intelligere uoluit. Quia
usus scripturȩ est. aliquando a
parte totũ significare. Sed ut
lucidiu̾s & aꝑtius intellegat᷑. scien¬
dũ est quia sicut habet dies uespe¬
ram ita & nox Hoc tam̃ interu¬
trumq distat. quia uesꝑ diei tene¬
brescere consueuit in noctẽ. ues¬
per aut̃ noctis lucescere in diem

Expanded text:
est quare iste evangelista dicat: est quare iste evangelista dicat: « Et valde mane una sabbatorum veniunt ad monumentum, » cum Matthaeus describat: « Vespere autem sabbati, quae lucescit in prima sabbati, venit Maria Magdalene, et altera Maria videre sepulcrum. » Ad quod prudens lector facile respondere potest, quia voluntate et desiderio mentis vespere, sicut Matthaeus dicit, venire coeperunt, sed tenebris noctis impedientibus, secundum Marcum valde mane corporaliter ad Domini sepulcrum pervenerunt. Vel certe cum Matthaeus ait: « Vespere sabbati, quae lucescit in prima sabbati, venerunt videre sepulcrum , » a parte noctis, qua venerant, totam noctem intelligere voluit: quia usus Scripturae est aliquando a parte totum significare. Sed, ut lucidius et apertius intelligatur, sciendum est quia sicut habet dies vesperam, ita et nox. Hoc tamen inter utrumque distat, quia vesper diei tenebrescere consuevit in noctem, vesper autem noctis lucescere in diem.
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Quasi enim aromata emi¬
mꝰ. quȩ ad sepulchrũ dñi defera¬
mus: quando ingressuri eccłam
ad orationẽ. nr̃as conscientias
a sordidis cogitationib emunda¬
mus Dicentes cũ ꝓpheta Para¬
tum cor meũ ds̃. paratum cor
meũ. cantabo & psalmũ dicam
dño Illȩ ergo mulieres angelos
uident. quȩ cũ a romatib ad se¬
pulchrum ueniunt : quia illȩ
animȩ ad consortium agłoꝵ ꝑ
tinent: quȩ cum opinione boni
operis. assiduitatẽ habent ora¬
tionis. Talis erat ille quidice¬
in om̃i loco. Imitem ergo &
nos easdem scãs. & deuotissi¬
mas mulieres. ut sic̃ ille cum
aromatib dnm̃ toto desiderio
quȩrebant in sepulchro. qđ est ꝓpͥe
mortuorũ locus. ita & nos non in
sepulchro. sed cũ a romatib scilic&
orationib toto affectu mentis quęra¬
mus eũ incȩlo. quo ipsũ ascendis¬
se nouimꝰ Et ualde mane una
sabbatorũ ueniunt ad monumen¬
tũ. orto iã solę Hic inquirendũ

Expanded text:
rum . » Quasi enim aromata emirum . » Quasi enim aromata emimus, quae ad sepulcrum deferamus, quando ingressuri ecclesiam ad orationem, nostras conscientias a sordibus cogitationibus emundamus, dicentes cum Propheta: « Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum: cantabo, et psalmum dicam Domino. » Illae ergo mulieres angelos vident, quae cum aromatibus ad sepulcrum veniunt: quia illae animae ad consortium angelorum pertinent, quae cum opinione boni operis assiduitatem habent orationis. Talis erat ille qui dicein omni loco . » Imitemur ergo et nos easdem sanctas et devotissimas mulieres, ut sicut illae cum aromatibus Dominum toto desiderio quaerebant in sepulcro, quod est proprius mortuorum locus: ita et nos, non in sepulcro, sed cum aromatibus, scilicet orationibus, toto affectu mentis quaeramus eum in coelo, quo ipsum ascendisse novimus. « Et valde mane una sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. » Hic inquirendum
Abbreviated transcription (Latin):
gcȩ aromata. latinȩ dicunt᷑ &¬
doram̃ta Ac ꝑ hoc deuotȩ ora¬
tionis flagantiã designant. sic̃
iohannes in apocalipsi ait. Et
habebant fialas aureas plenas
odoramentorũ. quȩ sunt ora¬
tiones scõrum Et iterum. Ste¬
tit angłs iuxta aram tẽplihabens
turibulũ aureum in manu sua. &
data sunt ei incensa multa. ut ad¬
oleret ea suꝑ altare aureũ. qđ ẽ
ante oculos dñi. Cum enim aro¬
mata semꝑ sint odorifera. tam̃
tunc maiorem odoris flagrantiã
exibent. cũ in igne posita fuerint.
quia orationes scõrum tantoma¬
gis ante dm̃ suauius redolent quan¬
tomagis igne conpunctionis ex¬
coctȩ fuerint. intantũ ut tali su¬
auitate delectatus rex dicat.
Quȩ est ista quȩ ascendit ꝑ deser¬
tum sicut uirgula fumi ex aro¬
matib myrrȩ & turis. & uniuer¬
si pulueris pigmentarii: Cui sc̃a
anima nihil dese presumens. res¬
pondet. Trahe me postte .cur¬
remꝰ in odorẽ unguentorũ tuo¬

Expanded text:
Graece aromata, Latine dicuntur oGraece aromata, Latine dicuntur odoramenta, ac per hoc devotae orationis fragrantiam designant, sicut Joannes in Apocalypsi ait: « Et habebant phialas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum . » Et iterum: « Stetit angelus juxta aram templi, habens thuribulum aureum in manu sua, et data sunt ei incensa multa, ut adoleret ea ante altare aureum, quod est ante oculos Domini . » Cum enim aromata semper sint odorifera, tamen tunc majorem odoris fragrantiam exhibent, cum in igne posita fuerint: quia orationes sanctorum tanto magis ante Deum suavius redolent, quanto magis ab igne compunctionis excoctae fuerint: in tantum, ut suavitate delectatus rex dicat: « Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii? » Cui sancta anima nihil de se praesumens, ait: « Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
inimici Hȩc enim illa est turris for¬
tis & in expugnabilis. cui uoce sponsi.
in canticis canticorũ dicit᷑ Sic ut turris
dauid collum tuumquȩ edificata est
cum ꝓpugnaculis. Mille clypei pen¬
dent ex ea om̃is armatura fortium
Et de qua salomon ait Turris fortissi
ma nomen dñi. Ad ipsam currit iustꝰ.
& exaltabitur : Maria ia cobi inter p̃ta¬
tur supplantatrix. Significat & ipsa ec¬
đam. quȩ ut uirtutes accipere possit. uitia
subplantare nouit. Maria salomȩ. int̾¬
pretatur pacifica Congruit & ipsa eccłȩ.
quȩ non solum in prosperis. sed & iam
in aduersis inuincibilem pacem seruat
Dicens cum propheta Cum his qui oder̃
pacẽ. eram pacificus Et iterum In
mulieres cum aromat̾ib sepulchrũ
dñi uisitare: quia ecła ꝑ deuotio¬
nis studiũ. cottidie dõ apꝓpinquat.
dicens cum psalmista Dirigatur
oratio mea. sic̃ incensũ in conspec¬
tu tuo. A romata quoq oratio¬
nes scõrũ significant Quȩ aũt

Expanded text:
inimici . » Haec enim illa est turris forinimici . » Haec enim illa est turris fortis et inexpugnabilis, cui voin Canticis Canticorum dicitur. Sicut turris Dauid collum tuū, quæ ædificata est cū propugnaculis. Mille clypei pendent ex ea, & omnis armatura fortium. Et de qua Sama nomen Domini, ad ipsam currit justus, et exaltabitur. Maria Jacobi interpretatur supplantatrix: significat et ipsa Ecclesiam, quae ut virtutes accipere possit, vitia supplantare novit. Maria Salome interpretatur pacifica: congruit et ipsa Ecclesiae, quae non solum in prosperis, sed etiam in adversis invisibilem pacem servat, dicens cum prophetis: « Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . » Et iterum: « mulieres cum aromatibus sepulcrum Domini visitare, quia Ecclesia per devotionis studium, quotidie Deo appropinquat, dicens cum Psalmista: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . » Aromata quoque orationes sanctorum significant, quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
prauȩ & ꝑ uerse lucet tam quã lumina¬
ria inmundo. uerbũ uitȩ continens¬
Quȩ interpretatio quamuis dĩ genitri¬
ci specialit̃ congruat. ꝑ cuius partũ
uirgineũ sol iustitię mundo resplendu
quȩ cũ aromatib uenientes ad se¬¬
pulchrum. primũ splendorem domi¬
nicȩ resurrectionis mundo nuntiauer¬
Misticȩ aut̃ ꝑ has deuotissimas mulieres.
scã ecđa designat᷑. quarum nominũ
interpretatio. recte illis congruit
Magdalus uero a quo maria magdale
significat ecłam. Turris quippe non
solum sublimior. sed etiã tutior do¬
mus ẽ non facile hostib patens. Ac¬
per hoc eccłam significat. quȩ & ter¬
resa deserit. et cȩlestia desiderat. pug¬
nans inter sp̃itales nequitias. cottidiȩ
auxilium sibi adõ desuꝑnis postulan¬
do ut antiqui hostis insidias superare
possit fortitudinemq suam non sibi.
sed dño committit. orans cum ꝓpheta
Esto mihi dñe turris fortitudinis a facie

Expanded text:
pravae et perversae lucet tanquam luminapravae et perversae lucet tanquam luminaria inQuae interpretatio quamvis Dei genitrici specialiter congruat, per cujus partum virgineum Sol justitiae mundo resplenduiquae cum aromatibus veniens ad sepulcrum Domini, prima splendorem Dominicae resurrectionis mundo nuntiaMystice autem, per has devotissimas mulieres, sancta Ecclesia designatur, quarum nominum interpretatio recte illis congruit. Magdalus vero, a quo Maria Magdalensignificat Ecclesiam. Turris quippe nosolum sublimior, sed et tutior domus est, non facile hostibper hoc Ecclesiam significat, quae et terrena deserit, et coelestia desiderat, pugnans inter spiritales nequitias, quotidie sibi auxilium a Deo de supernis postulando, ut antiqui hostis insidias superare possit, fortitudinemque suam non sibi, sed Domino committit, orans cum Propheta: « Esto mihi, Domine, turris fortitudinis, a facie
Abbreviated transcription (Latin):
aromata. & illa nocte quantũ
potuer̃ unguenta p̃parauerunt.
sabbato aũt scđm mandatũ legis
siluerunt. Occidente uero sole.
qđ suꝑ erat in preparandis unguei¬
tis desudauerunt: mane aut pri¬
ma sabbati antequã in lucescer&.
cũ preparatis aromatib ad sepul¬
chrum uener̃. cupientes eius sa¬
cratissimum corpus saltim mortu¬
um ungere. quẽ uiuentem ni¬
mio dilexerant amore. Et hoc
est qđ marcus ait eMaria mag¬
dalenȩ & maria ia cobi & salome :
emerunt aromata. & cetr. Et
pulchre mulieres uno nomine
censent᷑. ut quib: una erat uoluntas.
multa Maria iacobi afilio suo ia cobo
dictaẽ quȩ matertera fuit dñi idest so¬
ror matris. & mat̾ iacobi ⁊ ioseph.
ria salomȩ. uel auico. uł auiro dicta ẽ
Tradunt tnim eam habuisse duos uiros
cleopam scilicet & salome. Ipsam uo¬
lunt eẽ. quȩ alibi maria cleope appel¬
latur Maria aut̃ si riacȩ. latine stel¬
la maris siue domina interpretatur.
Significat eccłam. quȩ in medio nationis

Expanded text:
aromata, et illa nocte, quantum potuerunt, unguenta praeparaverunt: sabbato autem, secundum mandatum legis siluerunt. Occidente vero sole, quod supererat in praeparandis unguentis desudaverunt. Mane autem prima sabbati, antequam illucesceret, cum praeparatis aromatibus ad sepulcrum venerunt, cupientes ejus sacratissimum corpus saltem mortuum ungere, quem viventem nimio dilexerant amore. Et hoc est quod Marcus ait: « Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Salome, emerunt aromata, » etc. Et pulchre mulieres uno nomine censentur, ut quibus una erat voluntas, multa. Maria Jacobi a filio suo Jacob dicta est, quae matertera fuit Domini, id est soror matris, et mater Jacobi et Joseph. Maria Salome, vel a vico, vel a viro dicta est. Tradunt enim eam habuisse duos viros, Cleopham scilicet et Salomem: ipsam volunt esse, quae alibi Maria Cleophae appellatur. Maria autem Syriace, nobiscum stella maris, sive domina interpretatur: significat vero Ecclesiam, quae in medio nationis
Abbreviated transcription (Latin):
les & introibit rex gloriae. Nec
solus ipse amortius resurrexit : sed &iã
om̃s animas iustorũ deinferni claustris
liberauit. Implaa proph&ia osec.
quiait. Ero morstua omors ero mors
tuus inferne. Et dñs. Si exaltatus
fuero a terra: om̃a trahã ad meip¬
sum Cuius singulare uirtutem
resurrectionis samson ille fortis.¬
simꝰ prefiguraũ de quo in libro
iudicũ legimꝰ. quia cum gazã ciui¬
tatem fuiss& in gressus ad mere¬
tricẽ. audientes pͥilistei eius in tro¬
itum. ciuitatẽ munier̃. custodesq
deputauer̃ : & quasi iam sẽ eum cõ
prehensum habere gauisi sunt.
Sed quid fecit samsonꝰ audi amus.
Nonsolũ media nocte exiit. sed &iã
utrasq portas ciuitatis cũ postib
ꝓpͥis humeris in montẽ tulit: cus¬
todesq in anes & i lusos reliquit
Quẽ samson ille fortissimꝰ significaũ:

Expanded text:
les, et introibit rex gloriae . » Nec les, et introibit rex gloriae . » Nec solus ipse a mortuis resurrexit, sed etiam omnes animas justorum de inferni claustris liberavit, impleta prophetia Oseae qui ait: « Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . » Et Dominus: « Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . » Cujus singularem virtutem resurrectionis Samson ille fortissimus praefiguravit, de quo in libro Judicum legimus , quia cum Gazam civitatem fuisset ingressus ad meretricem, audientes Philistaei ejus introitum, civitatem munierunt custodesque deportaverunt, et quasi jam se eum habere comprehensum gavisi sunt. Sed quid fecit Samson audiamus. Non solum media nocte exiit, sed etiam utrasque portas civitatis cum postibus propriis humeris in montem tulit, custodesque inanes et illusos reliquit. Quem Samson ille fortissimus significavit,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. et sedebat suꝑ eũ. Reuoluit
ergo angłs lapidem non ut
egressuro dño uiã panderet: s
ut egressus eius indiciũ om̃ib
daret. idest ut om̃s eum amor¬
tuis resurrexisse crederent
Non enĩ indiguit in resurrectio¬
ne auxilio angłoꝵ qui ꝓpria
uirtute claustra dissipauit in fe¬
rorum Erat quippe magnus
ualde Spiritalit̃ lapis iste ad hos¬
tiũ monumenti positꝰ. ipsã obliga¬
tionẽ designat inferorũ. qua
etiam iusti ꝑ preuaricationem
primi reatꝰ tenebant᷑ obnoxii.
Qui magnus ualde fuisse dicit᷑. qui¬
a obligatio originalis peccati intan¬
tum dura. & in solubilis fuit. ut nul¬
lus tã iustus fuisse legat᷑. quise ali¬
osq: ab ea liberare poss&. quo ad
magni consilii angłs ab ostio monu¬
menti lapidẽ reuoluit: quia hodi¬
erna die amortuis resurgens. che¬
rubin. & flammeum gladium. at que
uersatilem auia para dysi remouit
Unde scriptum est. Tollite portas prin¬
cipes ur̃as. & eleuamini portȩ acterna¬

Expanded text:
evolvit ergo angelus lapidem, et non ut egressuro Domino viam panderet, sed ut egressus ejus indicium omnibus daret, id est ut omnes eum a mortuis resurrexisse crederent. Non enim indiguit in resurrectione auxilio angelorum, qui propria virtute claustra dissipavit inferorum. « Erat quippe magnus valde. » Spiritaliter lapis iste ad ostium monumenti positus, ipsam oblationem designat inferorum, qua etiam justi per praevaricationem primi reatus tenebantur obnoxii. Qui magnus valde fuisse dicitur, quia obligatio originalis peccati in tantum dura et insolubilis fuit, ut nullus tam justus fuisse legatur, qui se aliosque ab ea liberare posset, quoadumagni consilii angelus, ab ostio monumenti lapidem revolvit, quia hodierna die a mortuis resurgens, Cherubim et flammeum gladium atque versatilem, a via paradisi removit; unde scriptum est: « Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ hostiã patri obtulis¬
set. subuertit potentiã diabolo
satellitumq eius. spuum ⁊ uide¬
licet inmundorum aud atiam
comminuit. Deiecit claustra
inferni. electosq. qui ihidem
quamuis intranquillitatis s in u
tenebantur eruit Et hac ipsa
nocte resurgens amortuis. ad
cęlestis regni gaudia ꝑduxit
quos apud inferos inuenit abs
carne adhuc positos suos esse
cognouit: Necnon et nobis
quos in se credituros infine tem¬
porũ preuidit. remediũ salutis
morte sua acresurrectione
ꝓcurauit: nobis & ante quã
crearem sp̃italem uitȩ alimo

Expanded text:
et sanguinem hostiam Patri obtuliset sanguinem hostiam Patri obtulisset, subvertit potentiam diaboli, et satellitum ejus, spirituum, videlicet, immundorum, audaciam comminuit. Disjecit claustra inferni, electos qui ibidem quamvis in tranquillitatis sinu tenebantur eruit, et hac ipsa nocte resurgens a mortuis ad coelestis regni gaudia reduxit, quos apud inferos invenit, abscarne adhuc positos suos esse cognovit, necnon et nobis, quos in se credituros in fine temporum praevidit, remedium salutis morte sua ac resurrectione procuravit. Nobis etiam antequam crearemur spiritualem vitae alimo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuo damnauit: Miran¬
doq ac desiderabili spectacu¬
lo agnꝰ in nocenter occisus. leo¬
nis qui occiderat uires potent̃
attriuit agnus qui tallit pec¬
cata mundi. leonẽ qui intulit
peccata mundo confregit: Agñ
qui nos suȩ carnis. & sanguinis
libamine ne pereamꝰ refecit. leo¬
nem quinos rugiens circuit. &
que de nobis ꝑdat inquirit. pro¬
strauit Agnus qui suȩ mortis
signum frontib nr̃is ad decuti¬
enda tela mortiferihostis im¬
te domorum in quib edebat¬
poni. ut etiam quadriꝑtita
sanguinis distinctio. quadri¬
fidum dominicȩ passionis ue¬
tutexillũ. quo nos signati liberta
in cubili suo. Sicut ergo noc¬
tehacimmolato agno in egyp¬
to. signatis eius sanguine do¬
mib fidelium. comestis eius
carnibus. uenit dñs repente
a cos qui misteru celestis exor¬
tes manebant puniens. & conti
populđm sacramentis sa¬
lutarib imbutum redemit
tta nimirũ dñs & redemptor
noster cum suum ꝓnobis corpus

Expanded text:
perpetuo damnavit, miranperpetuo damnavit, mirandoque ac desiderabili spectaculo agnus innocenter occisus, leonis qui occiderat vires potenter attrivit. Agnus qui tollit peccata mundi, leonem qui intulit peccata mundo confregit: Agnus, qui nos suae carnis et sanguinis libamine ne pereamus reficit, leonem qui nos rugiens circuit, et quem de nobis perdat inquirit, interficit Agnus, qui suae mortis signum frontibus nostris ad decutienda tela mortiferi hostis imte domorum in quibus edebatponi, ut etiam quadripartita sanguinis distinctio quadrifidum dominicae passionis vexillum, quo nos signati liberamuin cubili suo. Sicuti ergo nocte hac immolato agno in Aegypto, signatis ejus sanguine domibus fidelium, comestis ejus carnibus venit Dominus repente, et eos qui mysterii coelestis exortes manebant puniens, e contra populum quem sacramentis salutaribus imbutum vidit, redemit: ita nimirum Dominus ac Redemptor noster cum suum pro nobis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq. ac suꝑliminare ꝑ ungue¬
rẽ. atq intus paratũ. ac uigilan¬
temhoram suȩ redemptionis ex¬
pectare.:Quod dum faceret.
ecce dum noctis huius medio dũs
adueniens ꝑcussis egyptiorum
primogenitis. liberauit populũ
suũ aondere longe seruitutis.
atq ad terram ꝓmisse olim pa¬
triȩ ꝑduxit lubens cum hanc
noctem in memoriam suȩ sal¬
uationis. om̃ib: annis immola¬
tione agni paschalis. agere sol¬
lempnem. Quȩ ꝓfecto redem¬
ptio populi illius sp̃ĩtalis. nr̃e
redemptionis quȩ resurgen¬
te amortius dño inhac nocte
completa est typum gessit.
sic &iam carnales eiusdem po¬
puli oppressores ȩgrptii. du¬
riora nequitiȩ sp̃italis arma
designant᷑. quib sub iectum
sibi genus humanũ impia do¬
minatione prȩmebant Sed
ueniens agnꝰ inmaculatꝰ dig¬
natus ẽ immolari ꝓnobis. de¬
dit sanguinẽ suum nr̃ȩ salutis
pretiũ qui morte ad tempus
suscepta mortis imperium

Expanded text:
utrumque ac superliminare perungeutrumque ac superliminare perungere, atque intus paratum ac vigilantem, horam suae redemptionis exspectare: quod dum faceret, ecce noctis hujus medio Dominus adveniens, percussis Aegyptiorum primogenitis, liberavit populum suum a pondere longae servitutis, atque ad terram promissae olim patriae perduxit, jubens eum hanc noctem in memoriam suae salvationis omnibus annis immolatione agni paschalis agere solemnem. Quae profecto redemptio populi illius spiritualis nostrae redemptionis, quae resurgente a mortuis Domino hac nocte completa est, typum gessit, sicut etiam carnales ejusdem populi oppressores Aegyptii diriora nequitiae spiritualis arma designant, quibus subjectum sibi genus humanum impia damnatione premebat. Sed veniens Agnus immaculatus dignatus est immolari pro nobis, dedit sanguinem suum nostrae salutis pretium, qui, morte ad tempus suscepta, mortis imperium
Abbreviated transcription (Latin):
onis tempꝰ ignoramꝰ. qđ tunc futu¬
rum nullo modo ambigimus. Et
om̃i quidem tempore. & in hac
prȩcipue nocte sollicitas ꝓeius
expectatione uigilias agamus.
Obsecremꝰ misericordiam illius.
qui susceptam ꝓnobis humilit̃
mostem mox sublimit̃ superauit.
ut nr̃ȩ nos tempore resurrec¬
tionis de morte aduitam trans¬
migrare concedat. Rogemus eũ
qui pascha nr̃m immolatus est xp̃e.
ut et inchoata paschalis gaudii sollẽ¬
Interhȩc uero notaidũ qđ huius sa¬
cratissimȩ noctis
ac redemptionis nr̃e quam colimꝰ
sollempnitas. iamolm est in antiquo
dĩ populo misticȩ lesignata. Cũ
enim idẽ populus dufuisset ȩgrp¬
tia seruitute grauitꝰ. nec eum di¬
mittere uellent ȩgiptii adliberũ
sui conditoris exire seruitiũ. tan¬
dem prȩcepit ei dñs incȩlebratio¬
ne paschȩ immolare agnum. eiusq
carnes hac nocte assare. & edere.
eiusq: sanguine quiess& fusus in
limine postem domorũ suarum

Expanded text:
onis tempus ignoramus, quod tamen futuonis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambigimus, et omni quidem, et in hac praecipua nocte, sollicitas pro ejus exspectatione vigilias agamus. Obsecremus misericordiam illius, qui susceptam pro nobis humiliter mortem mox sublimiter superavit, ut nostrae nos tempore resurrectionis de morte ad vitam transmigrare concedat. Rogemus eum qui pascha nostrum immolatus est Christus, ut et inchoata paschalis gaudii solemInter haec vero notandum quod hujus sacratissimae noctis ac redemptionis nostrae, quam colimus, solemnitas jam olim est in antiquo Dei populo mystice designata. Cum enim idem populus diu fuisset Aegyptia servitute gravatus, nec eum dimittere vellent Aegyptii ad liberum sui Conditoris exire servitium, tandem praecepit ei Dominus in celebratione paschae immolare agnum, ejusque carnes hac nocte assare et edere, et ex ejus sanguine, qui esset effusus in limine, postem domorum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Et sic̃ sequentia sc̃ĩ euan¬
gelii uerba declarant exibuit.
&iam in hoc misticę & uirtutẽ
suȩ resurrectionis. ⁊ nr̃ȩ ꝓfectũ
uitȩ sp̃italis insinuat Galilea
quippe transmigratio facta
interpretat᷑. It bene ingalilea
uidetur adiscipulis. qui iam
aimoste aduitam. decorrup¬
noit ad in corruptionem
de pena trans migrauerat adgłam
Vt uictoriã resurrectionis non
solum ostensione corporis. & exor¬
tatione sermonis. s nomine qͦq
loci. inquo appareret. & loque¬
retur commendar& Sed & ipsi
gaudio resurrectionis eius ita
solum tunc frui ualebim. si nunc de
corruptela uitiorum aduirtutũ
opera trans migrare satagimus Vn¬
de curandũ sũ mopere est fr̃s mei
ut quia resurrectionis dñi & salua¬
toris nr̃i tempus agnouimus. quia
eius sollempnia cęlebram. continu¬
is bonorum operũ ꝓfectib ad con¬
tem plandam eius celsitudinẽ trat¬
migremus quia nr̃ȩ resurrecti¬

Expanded text:
aedixit, et sicut sequentia sancti Evanaedixit, et sicut sequentia sancti Evangelii declarant, exhibuit etiam in hoc mystice, et veritatem suae resurrectionis et nostrae profectum vitae spiritualis insinuat. Galilaea quippe transmigratio facta interpretatur. Et bene in Galilaea videtur a discipulis, qui jam de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena transmigraverat ad gloriam, ut victoriam resurrectionis non solum ostensione corporis et exhortatione sermonis, sed nomine quoque loci in quo appareret et loqueretur commendaret. Sed et ipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere est, fratres mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus, quia ejus solemnia celebramus, continuis bonorum operum profectibus ad contemplandam ejus celsitudinem transmigremus, quia nostrae resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
& tenuerunt pedes eius. Vide¬
amus fr̃s in dño resurgente a
mortuis ueritatem nr̃ȩ carnis.
uideamus głam noue incorrup¬
tionis. Superius quippe lectũ
est. quia clauso surrexit monu¬
mento nuncaut̃ legitur. quia
mulieres tenu erunt pedes eiy
& ad orauerunt cũ Surrex̃
enĩ clauso ostio monumenti &
exiit. ut immortale iam factũ
doceret eẽ corpus. quod in mo¬
numento clausũ fuerat mor¬
tuum Tenendas mulieribus
prebuit plantas. ut peram se
ostendere carnem quȩ amortali¬
bus tangi possit intimare. lte
inquit nuntiate fr̃ĩb meis ut eans
ingalileam ibi me uidebunt
Omira pictas saluatoris. mirabe¬
nignitas.Quos ante passionẽ
discipulos. & aliquando &iam
seruos uocare consueuerat. hos
post resurrectionẽ fr̃s suos appel¬
lat ut & eiusdem sehumanitatis
quã & ante habuerat habitum
resurgendo resumpsise monstra¬
ra. et illos quoq ad ꝓmerendam.
sperandamq: insua carne coro
nebat erigera Sane qđ se in
galilea uidendũ adiscipulis p̃¬

Expanded text:
ejus. Videamus, fratres, in Domino resurgente a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus praebuit plantas, ut veram se ostendere carnem, quae a mortalibus tangi posset  Al., possit intimaret. Ite, inquit, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. O mira pietas Salvatoris, mira benignitas! Quos ante passionem discipulos, et aliquando etiam servos vocare consueverat, hos post resurrectionem fratres appellat, ut et ejusdem se humanitatis, quam et ante habuerat, habitum resurgendo resumpsisse monstraret, et illos quoque ad promerendam sperandamque in sua carne coronnebat erigeret. Sane quod se in Galilaea videndum a discipulis pr
Abbreviated transcription (Latin):
Cephas siriace latine petrus
Ac si diceret. habemus Et in ac¬
tib apłoꝵ. de ipsis apostolis legit᷑
Hi om̃s erant unanimit̾ ꝑseueran¬
tes in oratione cũ mulierib. &
maria matre iħu Sed mulie¬
res quȩ dnm̃ secutȩ fuerant.
uidentes eum comp̃hendi. liga¬
ri. flagellari & crucifigi. disci¬
pulis qui prius dicebant. eamus
Et sic impletum est tempore do¬
minicȩ passionis. qđ olim ꝑ bea¬
erat Pelli meȩ consumptis carnib
adhesit os meũ. & derelicta sunt
tantũ modo labia circa dentes
meos. Quasi eñi consumptis car¬
nib pellis ossi adheserat. quando
discipulis fugientib mulieres cum
dño ꝑseuerant Sed quȩ artius
cum uiuenite dilęxerant: nec amor¬
tuo separa ri poterant. Nam ui¬
dentes eũ ssepeliri: sedentes contra
sepulchrisi ut euangdista refert.
notauer unt locũ . & abeuntes emer̃¬

Expanded text:
Cephas Syriace, Latine dicitur Petrus. Ac si diceret, habemus. Et in Actibus apostolorum de ipsis apostolis legitur: « Hi omnes erant unanimiter perseverantes in oratione cum mulieribus et Maria mater Jesu . » Sed mulieres quae Dominum secutae fuerant, videntes eum comprehendi, ligari, flagellari et crucifigi, discipulis qui dicebant priusEt sic impletum est tempore Dominicae passionis, quod olim per beaerat: Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum, et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos . Quasi enim consumptis carnibus pellis ossi adhaeret, quando, discipulis fugientibuDomino perseverabant. Sed quae arctius eum viventem dilexerant, nec a mortuo separari poterant. Nam videntes eum sepeliri, sedentes contra sepulcrum, ut evangelista refert, notaverunt locum, ut abeuntes emer
Abbreviated transcription (Latin):
mand atum fic̃ lucas aꝑte desig¬
nat. Cum aũt transiss&e sabbatũ
uesperaq ad ueniente tempus ope¬
randi rediss&. mox promptȩ ad de¬
uotionem emerunt. quȩ minus pa¬
rauerant aromata. sicut marcus
commemorat. ut uenientes ungne¬
rent eum. Et ualde mane una

Expanded text:
mandatum, sicut Lucas aperte desigmandatum, sicut Lucas aperte designat. Cum autem transisset Sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi redisset, mox prompte ad devotionem emerunt, quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum, et valde mane una
Abbreviated transcription (Latin):
amostuis. Si graficans electos
suos ꝑ sex huius sȩculi ȩtates int̾ia
pericula ꝑsecutionum fruetui¬
boni operis insud añ dum: in alia
aut̃ uita quasi insabbato ꝑ pe¬
tuo requie animarũ speraudã
Porro indiem iudicu quasi in die
dominica corporũ quoq in mor¬
talium receptionem eẽ cȩlebran¬
dam In cuib deinceps animȩ
uꝑno gaudio sine fine fruantur
uod aũt in lectione e. angelica
lictum est. quia sc̃ȩ nulieres ues¬
pere sabbati quȩ lueicit in prima
s. bbati uenerunt uidere sepul¬
cbrũ ita intellegendũ est. quia
uespere quidẽ uenire cȩperuN
bati. ad sepulchrũ ꝑuenerint Ide
uespere a romata parauerint qu¬
bus corpus dñi unglere deside¬
abart . s parata uespere aroma¬
sa obscurius posuit. sed euange¬
liste alii quo ordine sit factum:
euidentius ostendunt. Sepulto
namq sexta feria dño. reuersȩ
amonumento mulieres. para ue¬
runt aromata. & unguenta. quã¬
diu operari licebat Et sabbato
quidem siluerunt secundum

Expanded text:
electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem in lectione evangelica dictum est, quia sanctae mulieres vespere Sabbati, quae l., venerunt videre sepulcrum, ita intelligendum est: quia vespere quidem venire coeperintbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus corpus Domini ungere desiderabant, sed parata vespere aromasa obscurius posuit, sed alii evangelistae quo ordine sit factum evidentius ostendunt. Sepulto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres paraverunt aromata et unguenta quandiu operari licebat, et Sabbato quidem siluerunt secundum
Abbreviated transcription (Latin):
udurs in xp̃o operat᷑ naturas or
unaqui ei communis est  cũ dõ pa¬
tre q eo qđ deus est. ꝑ alterami qua
e uirgne maria homo factus esi.
duaspait̃ facit resurrecuoneshuma¬
ni generis id est animarũ. & corpa.
Habent eñi & anune monrste suiandi
uui fipiaeate atq peceatis. se cundũ
quam mortem mortui sunsalequiba
ide edñs ait Sine montuos sepelira
mantuos suos. At sciliea manima mor¬
tut. qiorpore mortios seyebrent Mon
A uidelicae ammę. quandor d̃ diserit
tim obpeccatorii mamitudinem C&r¬
poris mors est quaidasab inima dese¬
rit᷑ Abbis duab moras generib re¬
suscitatos. duas dicim resurtectio¬

Expanded text:
duas in Christo operatur naturas, per unam quae ei communis est cum Deo Patre, ex eo quod Deus est, per alteram qua ex virgine Maria homo factus est. duas pariter facit resurrectiones humani generis, id est animarum et corporum. Habent enim et animae mortem suam, in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt, de quibus idem Dominus ait: « Sine mortuos sepelire mortuos suos , » ut scilicet in anima mortui, in corpore mortuos sepelirent. Mors est videlicet animae, quando Deus deserit eam ob peccatorum magnitudinem; corporis mors est, quando ab anima deseritur. Ab his duobus mortis generibus resuscitatos duas dicimus resurrectio