comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reppereris. et abhominatio fa¬
cta est in isrł: ecluces uirum
ac mulierem qui rem scelera¬
tissimam ꝑpetrauerunt ad
portas ciuitatis tue et lapio¬
bus obruentur. In ore cluorũ
aut trium testium ꝑibit qui
interficietur. Nemo occidatur
uno contra se clicente testimo¬
nium. Manus testium pͥma
interficiet eum. et manus re¬
liqui populi extrema mittetꝰ᷑
ut auferas malum de metdio
tui. Si difficile et ambiguũ
apud te iuditium esse ꝑspexe¬
ris inter sanguinem et san¬
guinem. causam et causam.
iepram et ñ lepram. et iucli¬
cum intra portas tuas uide¬
ris uerba uariari: surge et
ascende ad locum quem elege¬
rit dñs deus tuus. Heniesq
ad sacerdotem leuitici gen̾is
et ad iudicem qui fuerit in¬
illo tempore: queresqz ab eis.
Qui inlicabunt tibi iuclitiz

Expanded text:
reppereris et abominatio facta est in Israhel educes virum ac mulierem qui rem sceleratissimam perpetrarunt ad portas civitatis tuae et lapidibus obruentur in ore duorum aut trium testium peribit qui interficietur nemo occidatur uno contra se dicente testimonium manus testium prima interficiet eum et manus reliqui populi extrema mittetur ut auferas malum de medio tui si difficile et ambiguum apud te iudicium esse perspexeris inter sanguinem et sanguinem causam et causam lepram et non lepram et iudicum intra portas tuas videris verba variari surge et ascende ad locum quem elegerit Dominus Deus tuus veniesque ad sacerdotes levitici generis et ad iudicem qui fuerit illo tempore quaeresque ab eis qui indicabunt tibi iudici
Abbreviated transcription (Latin):
euam uxorem suam. Que
concepit et peꝑit cayn dicens.
Possedi hominem per deum. Rur¬
sumq peperit fratrem eius abel. fũ¬
it autem abel pastor ouium: et
cayn agricola.factum est autem
post multos dies: ut offerret cayn
de fructib t̾re munera domino.A¬
bel quoq obtulit de primõgẽnitis
gregis sui: et de adipib eorum. Et
resperit dñs ad abel et admu̾nera
eius:ad cayn uero ⁊ ad munera il¬
lius ñ resperit. Iratusq est cayn ue-¬
hementer: et conciclit uultus eiꝰ.
Dixitq dominꝰ ad eum. Quare ira¬
tus es: Et cur concidit facies tua:
Nonne si bene egeris recipies Sin
autem male: statim in fõrib ꝑcc̃m
cliamur foras. Cumq essent in
agro: consurrexit cayn adu̾sus
abel frẽm suum: et int̾fecit eum.
Et ait dominꝰ ad cayn. Ubi est abel
frater tuus: Qui respondit. Nesci¬
ONunquia custos fratris mei su:
Oritꝙ adeum. Quid fecisti :¬

Expanded text:
Evam uxorem suam, quae concepit et peperit Cain, dicens: Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino. Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum, et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus. Ad Cain vero, et ad munera illius non respexit: iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus. Dixitque Dominus ad eum: Quare iratus es? et cur concidit facies tua? Nonne si bene egeris, recipies? sin autem male, statim in foribus peccatum diamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit, Nescio. Num custos fratris mei sum? Dixitque ad eum: Quid fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
leator et faber in cuncta opera eris
et ferri. Soror uero tubalcayn:no¬
emma. Dixitq lamech uxorib su¬
is ade ⁊selle. Audite uocem meã
uxores lamech: auscultate sermo¬
nem meum. Qm̃ occidi uirum ĩ
uulnus meum. et adolescentulũ
in liuorem meum. septuplum ul¬
tio dabitur de cayn:de lamech ue¬
ro septuagies septies. Cognouit
quoq adhuc adam uxorem suã.
et peperit filium: uocauitq nom̃
eius sech dicens. Posuit michi de¬
us semen aliud: pro abel quem
occidit cayn. Sed et sech natus est
filius quem uocauit enos. Iste
cepit inuocare nomen dominz.

Expanded text:
leator et faber in cuncta opera aeris leator et faber in cuncta opera aeris et ferri soror vero Thubalcain Noemma dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sellae audite vocem meam uxores Lamech auscultate sermonem meum quoniam occidi virum in vulnus meum et adulescentulum in livorem meum septuplum ultio dabitur de Cain de Lamech vero septuagies septies cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens posuit mihi Deus semen aliud pro Abel quem occidit Cain sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos iste coepit invocare nomen Domin
Abbreviated transcription (Latin):
niam merear. Ecce eicis me hoclie
a facie t̾re: et a facie tua abscon¬
dar: et ero uagus et ꝓfugus in
t̾ra. Omnis igitur qui inuen̾it
me: occidet me. Dixitq ei dommꝰ.
Nequaquam fiet ita: sed om̃is
qui occiderit cayn. septuplũ pu¬
nietur. Posuitq dñs signum in
cayn: ut ñ eum int̾ficeret omnis
qui inuenisset eum. Egressusq ca¬
yn a facie domint. habitauit in t̾¬
ra ꝓfugus ad orientalem plagã
eden.Cognouit autem cayn uxo
rem suam.Que concepit ⁊ peꝑit
enoch. Et edificauit ciuitatem:
uocauitq nomen eius ex nomi¬
ne filii sui enoch. Porro enochge¬
nuit irad. et irad genuit maui¬
ahel. et mauiahel genuit matu-¬
sahel: et matusahel genuit lamcb.
Qui accepit sibi uxores duas. No¬
men uni ada: et nomen alteri sel¬
la. Genuitq ada iabal. qui fuit
pater habitantium intentoriis
atq pastorum. Et nomen frĩs e¬
ius iubal. Ip̃e fuit pater canenti¬
um cythara ⁊ organo. Sella quo¬
q genuit tubalcayn: qui fuit mal¬

Expanded text:
m merear. Ecce ejicis me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero vagus et profugus in terra: omnis igitur qui invenerit me, occidet me. Dixitque ei Dominus: Nequaquam ita fiet, sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum. Egressusque Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Edem. Cognovit autem Carem suam quae concepit et peperit Enoch et aedificavit civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum et nomen fratris eius Iubal ipse fuit pater canentium cithara et organo Sella quoque genuit Thubalcain qui fuit mal
Abbreviated transcription (Latin):
et superabundarent. Feceruntq
omnes corde sapientes ad explen¬
dum opus tabernaculi cortinas
decem de bysso retorta et iacincto
et purpura. coccoq bis tincto ope¬
re uario. et arte polimita: quaꝵ
una habebat in longitudine ui-¬
ginti octo cubitos. in latituline
quatuor. Una mensura erat oĩ¬
um cortinarum. Coniunxitq
cortinas quinq alteram alterr:
et alias quinq sibi inuicem co¬
pulauit. Fecit et ansas iacincti¬
nas in ora cortine unius ex utͦ¬
q latere. et in ora cortine alteri¬
us similiter: ut contra se inui¬
cem uenirent anse. et mutuo iũ¬
gerentur. Unde et quinquagin
ta fudit circulos aureos. qui
morderent cortinarum ansas:
et fieret unum tabernaculũ.
fecit ergo saga undecim de pi¬
lis caprarum: ad oꝑienclum te¬
ctum tabernaculi. Unũ sagum
habebat in longituline cubi

Expanded text:
et superabundarent. Feceruntque omnes corde sapientes ad explendum opus tabernaculi, cortinas decem, de bysso retorta, et hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, opere vario et arte polymita: quarum una habebat in longitudine viginti octo cubitos, et in latitudine quatuor, una mensura erat omnium cortinarum. Conjunxitque cortinas quinque, alteram alteri, et alias quinque sibi invicem copulavit. Fecit et ansas hyacinthinas in ora cortinae unius ex utroque latere, et in ora cortinae alterius similiter, ut contra se invicem verirent ansae, et mutuo jungerentur. Unde et quinqta fudit circulos aureos, qui morderent cortinarum ansas, et fieret unum tabernaculum. Fecit et saga cilicina undecim de pilis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi; unum sagum habebat in longitudine cubi
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Quicumq tetigerit eam.
lauabit uestimenta sua: et ip¬
se lotus aqua immundus erit
usq ad uesꝑum. Si steterit sã¬
guis et fluere cessauerit. nume¬
rabit septẽ dies purificatõis sue:
et octauo lie offeret prose sacer

Expanded text:
erit quicumque tetigerit eam lavabit vestimenta sua et ipse lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum si steterit sanguis et fluere cessarit numerabit septem dies purificationis suae et octavo die offeret pro se sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt. uerba q̃
locutus est moy¬
ses ad omnem is¬
rahel transiordanen in solitu¬
dine campestri. contra marẽ
rubrum inter pharan et tho¬
tel. et laban et aseroth. ubi au¬
ri est plurimum. undecim cdi¬
ebus de horeb ꝑ uiam montis
scir usq cades barne: quadra

Expanded text:
ec sunt verba quae locutus est Moses ad omnem Israhel trans Iordanem in solitudine campestri contra mare Rubrum inter Pharan et Thophel et Laban et Aseroth ubi auri est plurimum undecim diebus de Horeb per viam montis Seir usque Cadesbarne quadra
Abbreviated transcription (Latin):
atio erit ur̃i atq mundatio:
ab omnib pcc̃is urĩs coram do¬
mino mundabimini. Sabba¬
tum enim requietionis est: et

Expanded text:
atio erit vestri atque mundatio ab omnibus peccatis vestris coram Domino mundabimini sabbatum enim requietionis est et
Abbreviated transcription (Latin):
israhel in desertum pharan: qd̃
est in cades. Locutiq eis et om¬
ni multitudini ostenderunt fru¬
ctus terre: et narrauerunt dicẽ¬
tes. Uenimus in terram ad qͣm

Expanded text:
Israhel in desertum Pharan quod est in Cades locutique eis et omni multitudini ostenderunt fructus terrae et narraverunt dicentes venimus in terram ad q
Abbreviated transcription (Latin):
Hania proprie. Dicuntur etiã ma¬
i unde i euang̃. Colligite zizama¬
Ona ꝓprie. Dicitur etiã secretũ uñ
in euangelio. Nõ babeatis es in zoc
nis .i. absconditis sapienciam. Dicit᷑
qͥ apꝑ arnit ei habebat zonã aureã ad peciꝰ¬
Expliciunt distimetõnes
dictionũ theologicaliũ a
mg̃ro Alano edite

Expanded text:
ania, proprie. Dicuntur etiam min Evangelio: Colligite zizaoprie. Dicitur etiam secretum, unde in Evangelio: Non habeatis aes in zonis, id est absconditis sapientiam. Diciturod ille qui apparuit ei habebat zonam auream ad pecExpliciunt Distinctiones dictionum theologicalium a magistro Alano edit
Abbreviated transcription (Latin):
chome legit᷑ faciam tibi zetas biemales & ze¬
tas estiuales Dicunt dearibulatoria secun¬
dum quos dam C itur thalami ẜm alios.¬

Expanded text:
homae legitur: Faciam tibi zetas hiemales et zetas aestivales. Dicuntur deambulatoria secundum quosdam, dicuntur thalami secundum alios.
Abbreviated transcription (Latin):
aidia occidit me Dicitur amor unde sie po¬
test exponi predicta autoritas zelas domus
t cõmedit .mn .i. examore quã habebam erga
sinagogã subieci me passioni dẽ morti Dici¬
tur naturalis dilectio qua simplees inter ia'¬
deos putanerunt se obsequium prestare deo
xp̃m morti expouendo. unde paulꝰ de ipsis
loquens aĩt zelum legis habent sed nõ ẜm sci¬
enciam Dicitur correctio que est signum a'¬
moris unde dicicur zelus meus reces fit a te¬
¶ Ephirus est nomen uenti d nomen
dei utrumq habetur i ouidio ma
gis methamorpboseos.
Eta est nomen littere Dicitur uesu

Expanded text:
vidia occidit me. Dicitur amor, unde sic povidia occidit me. Dicitur amor, unde sic potest exponi praedicta auctoritas: Zelus domus tuae comedit me, id est ex amore quem habebam erga Synagogam subjeci me passioni et morti. Dicitur naturalis dilectio qua simplices inter Judaeos putaverunt se obsequium praestare Deo Christum morti exponendo; unde Paulus de ipsis loquens, ait: Zelum legis habent, sed non secundum scientiam. Dicitur correctio, quae est signum amoris unde dicitur: Zelus meus recessit a te. Zephyrus est nomen venti et nomen dei; utrumque habetur in Ovidio, magis  sic Metamorphoseos. Zeta est nomen litterae. Dicitur ves
Abbreviated transcription (Latin):
cit qui adheret concupie de inde praua oꝑ a
generat tanc̃ filios Dicit̾ sensualitas unde
Gre Tria sunt que cogunt homĩem a domo
fumus stillicidium de mala uxor Et ni psa.
uxor tua sicut uitis habuudans
Elare fignificat nimio amore
uxorem diligere. unde legitut¬
R
i passione sancti clementis ze¬
latus sum uxorem meam No.
muidere unde dauid Noli emu¬
lari in malignantibo neq zelaueris facientet
iniquitatẽ .i. nõ muideas facientibo miqui¬
tatem Notat etiã imican unde ẜm aliã expo¬
sicõnem. neq zelaueris facient es miqnitatẽ
.. Nõ imiteris Deo aũt grãs qui dedit nob
uictoriã ꝑ ihesum cristum dominũ nostꝵ¬
D Elotes. Dicitur ille qui nimio amoe¬
re diligit uxorẽ Ot̃ etiã deꝰ zelotes
qr maxima sig̃na caritatis exbibet
homib unde in lege Ego. sum deus zelotes
gElns proprie est intudia unde dð.
Eelus domus tue comedit morr iu
dea que debet esse domus tua ex in¬

Expanded text:
ducit qui adhaeret concupiscentiae, et inde prava opera generat tanquam filios. Dicitur sensualitas, unde Gregorius: Tria sunt quae cogunt hominem a domo exire: fumus, stillicidium et mala uxor; et in Psalmo: Uxor tua sicut vitis abundanselare significat nimio amore uxorem diligere, unde legitur in passione sancti Clementis: Zelatus sum uxorem meam. Notat invidere, unde David: Noli aemulari in malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem, id est non invideas facientibus iniquitatem. Notat etiam imitari, unde secundum aliam expositionem: Neque zelaveris facientes iniquitatem, id est non imiteris. Deo autem gratias qui dedit nobis victoriam per Jesum Christum Dominum nostrum. Zelotes. Dicitur ille qui nimio amore diligit uxorem. Dicitur etiam Deus zelotes, quia maxima signa charitatis exhibet hominibus, unde in lege: Ego sum Deus zelotes. Zelus, proprie, est invidia, unde David: Zelus domus tuae comedit me, id est Judaea quae debet esse domus tua ex in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiciat sq̃ uonis moib ꝰ quenu̾ uirũ infonuant
uñ canticũ sequitur quia uonos mors gandm̃ co¬
mitatur Quarta lc̃o .s. Andi isui sututes q̃ dona
conitant᷑ insumat ut sapiam prudentiã ln̾m̃ et
pacem / unde canticũ sequitur quia ꝓ hns et ĩ hus
etualit g̾atulabinr ⁊prina quidã nͥ sonat hysto¬

Expanded text:
iat, quae bonis moribus quemlibet virum informant, unde canticum sequitur, quia bonos mores gaudium comitatur. Quarta lectio: Audi, Israel, virtutes quae dona comitantur insinuat ut sapientiam, prudentiam, lumen et pacem. Unde canticum sequitur, quia pro his et in his aeternaliter gratulabimur. Prima resonat histo
Abbreviated transcription (Latin):
breos olim de babilonica capliuitate exeñta
figuratũ esti ut elgo memor̾s sint᷑ captua¬
tatis sue qui sur sũ tendũt legitur pͥmora
hui ⁊ laboribꝰ ad exemplũ patie /et sicut oli
hebrci captii ducti in babilomã ne tristia

Expanded text:
e exeuntes figuratum est. Ut ergo memores sint captivitatis suae qui sursum tendunt, legitur primum de jusmodi laboribus, ad exemplum patientiae. Et sicut olim Hebraei captivi ducti in Babylonem in tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
temi qui deducis .i. de u̾tute in u̾tutem Ducis ue¬
lud onẽ muocentẽ Iosepl ⁊ ꝑpĩm̃ gentilem aug¬
mentatũ per firmentũ mortificatũ Inrende suꝑ
nos .i. lume pictatis infunde et nũcia nobis ⁊cꝭ
Uos quoq prẽs sub gr̃a Dicite/ tollite ꝑ p u etE¬

Expanded text:
tem; qui deducis de virtute in virtutem ducis veluti ovem innocentem Joseph, populum gentilem augmentatum per frumentum mortificatum; intende, super nos lumen pietatis infunde. Et nuntia nobis, etc. Vos quoque patres sub gratia dicite: Tollite port
Abbreviated transcription (Latin):
nomssius diebꝰ que est ꝓsa.ic. agit᷑ de mõ¬
te do mini qui in puo lapide cieuit in mon¬
tem qͥia regnabt m domo iacob unde rcẽ
t in ug et quis ascendit in montr̃ domini
in eplãri iciõns locuta est ons ad achas aͦ¬

Expanded text:
 agit de monte Domini, qui de parvo lapide crevit in montem, qui regnabit in domo Jacob. Unde recte  gloriae, et: Quis ascendet in montem Domini. In epistolari lectione: Locutus est Dominus ad Acha
Abbreviated transcription (Latin):
ut pro quauis hora dieiimi qua deliquimut uẽ
dño legis et caritatis biarium faciamubula
prima Beati pro seciuida. Retribue proto
legeni pone pro quarta aiemor esto proq̾
iniquos odio habiu pro nona aprabilia cel¬

Expanded text:
ut pro quavis hora diei, in qua deliquimus, unum Domino, legis et charitatis, binarium offeramus, ut pro prima. Beati, pro secunda; retribue, pro tertia; Legem pone, pro quarta, Memor esto; pro qIniquos odio habui; pro nona, Mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
iõ turbetur tor urm̃ neq fonnũd / et illud
sempus est ut n̾ũtar ⁊t iłlud si nõ auneo sq̃dã
uut rõgratulatio sponse ad sponsmsor illad
ri marnacioa spes toncipitur/ in tousolahon e
cangiturim gratulatiõe t̾tifitatur uel deleitat

Expanded text:
betur cor vestrum neque formidet; » et illud: Tempus est, ut revertar, et illud: Si non abiero. Quaedam sunt aggratulatio sponsae ad sponsum, ut illud In narratione spes concipitur, in consolatione erigitur, in aggratulatione certificatur, vel delectat
Abbreviated transcription (Latin):
bant usq ad suꝑior̾s fenestras rempli uenoms.
tybmi effluxit multitudo ẜpentũ int̾ quos fuit
max unꝰ dixato / ex quorũ flatibus aer est cor¬
imꝑtꝰ/ et inde em̾sit pestis ingumaĩa / qua ho¬
nuẽs passum / et subito moriebantur / et tũ pr¬
ne totus nomanꝯ ppiũa delẽtur / ꝑlelagius p̃p
dm̃ibꝰ iemniũ et ꝓtessiones iudixit /s in ip̃a ꝓ

Expanded text:
empli Neronis, erim affluit multitudo serpentium, inter quos fuit maximus draco, ex quorum flatibus aer est corruptus, et inde emersit pestis inguinaria qua homines passim, et subito moriebantur; qua cum pene totus Romanus populus deleretur, Pelagius papa omnibus jejunium et processionem indixi
Abbreviated transcription (Latin):
memoratur / congitue p̃rones noui testamẽti loqu¬
tur ut quasi ab ubibꝰ sponsi filii cõsolationis lac¬
te porentur/ hee nãq st̃p tire sunt uba de quibꝰ
dicitur Meliõa sunt uat. uno. De quibꝰ sic ns
r̾ficiat dũs cuꝰ miã plena est t̾ra/ ut om̃s de ip̃

Expanded text:
memoratur, congrue praecones Novi Testamenti loquuntur, ut quasi ab uberibus sponsi filii consolationis lacte potentur; hae namque Scripturae sunt ubera, de quibus dicitur: « Meliora sunt ubera tua vino. » De quibus sic nos refi
Abbreviated transcription (Latin):
exaitamt et exaĩtationis Diem in futi epĩs
nemi de erguis uo ppͣaslongi post temꝑiba n
sacͣmo btĩ pẽ muenit capsam arganteaset in ra
cintẽ ex salutifei̾ ligni magna porciõe compõitã
p̃cioẜ lapĩdibꝰ adornatã /que poĩta in basilita
samnatoris adoratur ia ppiõ/ in die exaltacionis

Expanded text:
exaltavit, et Exaltationis diem in futuris temet Sergius papa longis post temporibus in sacrario beati Petri invenit capsam argenteam, et in ea crucem ex salutiferi ligni magna portione compositam, pretiosis lapidibus adornatam, quae posita in basilica Salvatoris adoratur a populo in die Exaltationis
Abbreviated transcription (Latin):
tura ꝑtmet ad moalitatẽ Sab eĩ lõgitudinẽ
latitudinẽ tublimitatẽ et ꝑfund profurꝰ
ẽ acuiẽ qd t̾re ĩfigit᷑ Lõgitudo ẽ inde d̾ bra¬
chia latitudo ẽ ĩ ex pãsione saltiendo sen subli¬
mitas ẽ abrachiis ad caput ꝓfund signi a¬

Expanded text:
longitudinem, latitudinem, sublimitatem et profundum. Profundum est acumen, quod terrae infigitur; longitudo est inde ad brachia, latitudo est in expansione, altitudo vel sublimitas a brachiis ad caput. Profundum signi
Abbreviated transcription (Latin):
ienoboam in scissumãs diuidũ / nt legitur in
libiis sequentibus / sic acc̃a sciditm he̾ticorũ
nsanias demde sequĩtur Ilori salomoms qr
post pugnas hẽticorũ t̾lamat i eccliã scõmimi
doctorũ igena¶postmõdũ sequit᷑ li̾ Iob
ubi agitun de ꝑsecutionbꝰ et cõsolatio lba
rius quia ꝙͣtũuis in pace floneat ecclia /rẽp̃¬
tationes pñ nõ desunt spũaliũ adu̾sanioꝵ
quorũ quãto est o cruitior pugna / tanto dif¬

Expanded text:
tur in libris sequentibus, sic Ecclesiam scindit haereticorum insania. Demum sequuntur libri Salomonis; quia post pugnas haereticorum claruere in Ecclesia sanctorum doctorum ingenia. Postmodum sequitur liber Job, ubi agitur de persecutionibus et consolationibus ejus; quia, quamvis in pace floreat Ecclesia, tentationes tamen non desunt spiritualium adversariorum. Quorum quanto occultior
Abbreviated transcription (Latin):
tempus accipitur sin quo di ppłus ii egripto afli¬
natur illud tempus ostenditur in quo pplus a
one lib̾atur ꝑ manim in quo de panthietostedo¬
lenuzatur /illud tempus y colitur in quo ꝑpliã
in t̾era ꝑ missionis gratulatur / Ixmꝰ et Iulius i
quibus hystorie u̾rũ legnnitim r̾gnũ saui  Dͥ¬
id cõ memoranti Angust in q̃no librr sapiẽ
hystoma iob que legitur in septembri ꝑ duas eldo¬
madas rgñ depͥmir omente / undr sb. Dicitur tat
uin ille maguns int̾ om̃s orientales / et legitu d

Expanded text:
ud accipitur, in quo Dei populus in Aegypto afflivatur, illud tempus ostenditur, in quo populus a Pharaone liberatur. Per Maium, in quo de Pentecoste solemnizatur, illud tempus recolitur, in quo populus in terra promissionis gratulatur. Junius et Julius, in quibus historia Regum legitur, regnum Saul et David commemorant. Augusto in quo liber Sapientiae historia Job, quae legitur in Septembri per duas hebdomadas, regnum exprimit orientis. Unde ibi dicitur: Erat vir ille magnus inter omnes oriental
Abbreviated transcription (Latin):
bri inachabroꝵ hystoĩa legitur / et cantatur sap¬
tiqͣ quia a suis adu̾sarus ad modũ p̃mebant.
iuoiũ primã ꝑtem symõ pontifex edidit aliam
filius enis / postrĩorẽ quidã indeus agrestis
d eruditus huiꝰ captiui nulitantẽ dẽsignãt
ecliãn/ in qua sunt duces et satelutes idocto

Expanded text:
a legitur, et cantatur: Adaperiat, qui a suis adversariis admodum premebantur. Quorum partem primam Simon pontifex edidit; aliam Joannes filius ejus; posteriorem quidam Judaeus agrestis, sed eruditus. Hi captivi militantem designant Ecclesiam, in qua sunt duces et satellites, docto
Abbreviated transcription (Latin):
non contremiscat: Quis umquam
posset sꝑare. ut ex d̾õ ante tempora na-¬
tus. nasceret᷑ pro omnib in tẽ¬
pore ex femina fac̾tus homo: Unde scͥp¬
tum ẽ. Cum uenit plemtudo temporis:
misit d̾s filiũ suum factum ex muliere
factum sub lege: ut eos qui sub lege e¬
rant redimeret. ut adoptionem filio¬
rum reciꝑemus. Quis inquam posset esti¬
mare. ut portaretur manibus femineis
portator orbis: panis angelorum aleretur.
uirtus cęlorum infirmaretur. & uita om¬
nium moreretur: Magnificet ergo in
his anima mariȩ dñm: magnificet &
nr̃a. Ammiremur. gratulemur. amemꝰ.
laudemus. adoremus. grãs illi agamus:
qm̃ ꝑ eandem redemptoris nr̃i mortẽ.
de corruptione ad incorruptionem. de

Expanded text:
non contremiscat? Quis unquam non contremiscat? Quis unquam posset sperare, ut ex Deo ante tempora natus nasceretur pro hominibus in tempore ex femina homo factus? unde scriptum est, Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex mufactum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Quis, inquam, posset aestimare, ut portaretur manibus femineis portator orbis, panis Angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, vita omnium moreretur? Magnificet ergo in his anima Mariae Dominum; magnificet et nostra. Admiremur, gratulemur, amemus, laudemus, adoremus, gratias illi agamus; quoniam per eamdem Redemptoris nostri mortem de corruptione ad i
Abbreviated transcription (Latin):
obumbrabit tibi. Id̾o & quod nascet᷑ ex
te scm̃: uocabitur filius di. Quȩcumq ta¬
men anima scã. uerbum di conciꝑe po¬
test credendo. parere predicando. mag¬
est. Unde & dauid propheta dicit. Mag¬
nificare dñm mecum: & exaltem᷑ nom̃
eius in inuicem. Acsi diceret. Magnitu.
iterum dicit. Dñe ds meus. magnificat᷑
es uehementer. Unde autem magnificet᷑
Magnificata ẽ usq ad cęlos miscd̃ia tua
riȩ anma ut magnificet dominũ. con¬
cipiat di uerbum. pariat. & nutriat.
recordet᷑ saluationis suȩ pia commertia.
quomͦ nullis suis precedentib meritis
sit ab iniquitate saluata: sed sola deibo.¬
nitate gratuita. xp̃i sanguine sit re¬
dempta: & dicat magnificat anima
mea dominum. Sic enim dilexit ds mũ
non pepercit: sed pro nob̾ omnribus
tradidit illum. O mux pietatis affectꝰ.
o mestimabilis ardor caritatis. Quis an¬
te tantȩ pietatis diuitias. non obstupes¬
cat: Quis ante tam ĩeffabilem piecars̃

Expanded text:
obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quaecumque tamen anima sancta Verbum concipere potes credendo, pare praedicando, maget David propheta dicit, Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem : ac si diceret, Magnitudiiterum dicit, Domine Deus meus, magnificatus es vehementer . Unde autem magnificetur Magnificata est usque ad coelos misericordia tua stra anima magnificet Dominum, concipiat Dei Verbum, pariat et nutriat, recordetur salvationis suae pia commercia, quomodo nullis suis praecedentibus meritis sit ab iniquitate salvata, sed sola Dei bonitate gratuita Christi sanguine redempta, et dicat, Magnificat anima mea Dominum. Sic enim dilexit Deus munon pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . O mirae pietatis affectus! o inaestimabilis ardor charitatis! Quis ante tantae pietatis divitias non obstupescat? quis ante tam ineffabilem charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
b respondeamus. Deniq eum hec mi¬
lies beatissima ab angło iam salutata.
spiritu sc̃o repleta. plenitudine diuimi¬
tatis afflata. ad domũ elisabech uenis¬
set cognate: post exultationem iohan¬
nis in utero matris. post ammirationẽ
elisabech de aduentu eiusdem domini
matris: hoc cantauit dño canticum
laudis. Magnificat anima mea dñm:
& exultauit sp̃c mñs. in d̾o salutari meo.
Orimo igitur hoc in loco quȩrendum
ẽ. quid sit magnificare dominũ. Ne¬
q enim magnus fit a creatura creator.
S sciendum nob̾ est duob modis di¬
ci magnificare: id est aut magnũ fa¬
cere. aut magnum adorare. magnũ
ammirari. Magnificatur enĩ d̾s a nob̾.
cum magnificari dignatur in nobis.
S numquid sic in nobis sicut in ma¬
ria: unde carnem assumpsit pro nob:
Aue inquit ad eam angłs gratia plena do¬
minus tecum: benedic̾ta tu in mulierib¬
Sp̃c sc̃s suꝑueniet in te: & uirtꝰ altissimi

Expanded text:
bus respondeamus. Denique cum haec mubus respondeamus. Denique cum haec mulier beatissima ab angelo jam salutata, Spiritu sancto repleta, plenitudine divinitatis afflata, ad domum Elisabeth venisset cognatae, post exsultationem Joannis in utero matris, post admirationem Elisabeth de adventu ejusdem Domini Matris, hoc Domino decantavit canticum laudis: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . Primo igitur hoc in loco quaerendum est, quid sit magnificare Dominum: neque enim magnus fit a creatura Creator. Sed sciendum nobis est, duobus modis dici magnificare; id est, aut magnum facere, aut magnum adorare magnumque admirari. Magnificatur enim Deus a nobis, cum magnificari dignatur a nobis. Sed numquid sic in nobis, sicut in Maria unde carnem assumpsit pro nobis? Ave, inquit ad eam angelus, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu inter muliervirtus Altissimi
Abbreviated transcription (Latin):
se hominem patiendo monstrauit. Sed
quid dicam pauꝑ ingenio: cum de te qͥc¬
quid dixero. minor laus est quam dig¬
ntas tua meretur: Si cȩlum uocem: al¬
tior es. Si matrem gentium dicam: prȩce¬
dis. Si formam d̃i appellem: digna eristis.
Si dominam angłorum uocem: per om¬
nia ẽẽ probaris. Quid gͦ digne de te dic̃a:
quid referam: cum uon sufficiat lingua
carnis. tuas enarrare uirtutes: Has in¬
terim laudes sileat lingua carnis: quas
semꝑ ardenter intus profert animus.
Liunc nr̃as peto ut aures. doctrinaꝵ
tuarum demulceas organis. Plaudent
nunc tympanis sc̃e manus: & inter ue¬
loces articulos. armonia puerꝑe con¬
sonent. Concinant lȩtantes chori: & al¬
ternantib modulis dulcissima carmi¬
na inserantur. Audiamꝰ dilectissimi fr̃s¬
audiamus pio mentis affectu: audiam᷑
quemadmodum tympanistria nr̃a do¬
ctrims concrepet uirgo maria. Audi¬
amus inquam: & huic armonie mori¬

Expanded text:
se hominem patiendo monstravit. Sed se hominem patiendo monstravit. Sed quid dicam pauper ingenio; cum de te quidquid dixero, minor laus est, quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, altior es. Si matrem Gentium dicam, praecedis. Si formam Dei appellem, digna existis. Si dominam Angelorum vocitem, per omnia esse probaris. Quid ergo de te digne dicam, quid referam; cum non sufficiat lingua carnis tuas enarrare virtutes? Has interim laudes sileat lingua carnis, quas semper ardenter intus profert animus. Nunc nostras peto ut aures doctrinarum tuarum demulceas organis. Plaudant nunc tympanis sanctae manus, et inter veloces articulos harmonia puerperae concrepet. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. audiamus pio mentis affectu, audiamus quemadmodum tympanistria nostra doctrinis concrepet Virgo Maria. Audiamus, inquam; et huic harmoniae mori
Abbreviated transcription (Latin):
immaculata cõitu. fecunda partu.
uirgo lactans: & angłorum & homi¬
num cibum nutͥens. Merito itaq be¬
ata singulari a nob̾ preconio extoiu¬
tur: quȩ singłare commertiũ mun¬
do prebuit. Deniq tantum se ad celi
fastigia subleuauit: ut uerbum in
pͥncipio apud dm̃. de suꝑna cȩli ar
blimis puerꝑa: cuius uiscerib aucboe
çeli terrȩq committit᷑. Ofęlicia oscula
lac̾tentis iabris impressa: cum inter
crebra indicia reptantis infantię. utpo¬
it uerus exte hominis filius tibi mat̾
alluderet: cum uerus ex patre dominꝰ
di unigenitus imꝑaret. Nam aucto¬
rem tum ipsa concipiens edidisti in
irinpore puberem: quem habebas an¬
te tempora conditorem. O sebix puerꝑi¬
um: letabile angłis. obtabile sanctis
necessarium ꝑditis: congruum ꝓfui¬
gatis. Uui post multas assumpte car¬
nis inuirias. & ad ultimum uerberat
flagris. potatus felle. affirus patibulo:
ut te ueram matrem ostenderet. uerũ

Expanded text:
immaculata coitu, fecunda partu, immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans, Angelorum et hominum cibum nutriens. Merito itaque beata singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna coeli arcblimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! O felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebra indicia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi matri alluderet; cum verus ex Patre Deus Dei unigenitus imperaret! Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti in tempore puberem, quem habebas ante tempora conditorem. O felix puerperium, laetabile Angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui post multas assumptae carnis injurias, ad ultimum verberatus flagris, potatus felle, affixus patibulo, ut te veram matrem ostenderet, verum
Abbreviated transcription (Latin):
in eius laudib referamꝰ: cum etiam si
omnium nr̃orum menbra uerterent᷑
in linguas: eam laudare sufficeret nul¬
lus: Altior em̃ celo est de qua loqui m¬
timur: abysso profundior. cui landes
dicere conamur. Deum enim quẽ om¬
enis cieatura non capit: ipsa
immacłato utero clausum gestauit.
Hec emim est quȩ sola meruit marer
e sponsa uocari: hec primȩ matris
dampna resoluit: hȩc homimi ꝑdico
redemptionem adduxit. Marer enim
Auctrir peccati ȩua: auctrix meriti ma¬
ria. Eua occidendo obfuit: maria uuu¬
ficando profuit. Illa ꝑcussit: ista sanauit.
Hȩc enim mirabili atq mȩstimabii mͦ
omniũ rerum & suum peꝑit saluato¬
rem. Quȩ enim hec uirgo est tam sc̃a:
ad quam uenire dignaretur sp̃c sc̃s:
Quȩ tam speciosa: ut eam sibi ds̃ eli-¬
geret sponsam: Quȩ tam casta: ut es¬
se posset uugo post partum: Hec est
d̃ templum. fons ille signatus: & por¬
ta in domo dñi clausa. Ad hanc nam

Expanded text:
in ejus laudibus referamus, cum etsi in ejus laudibus referamus, cum etsi omnium nostrorum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit Mater et Sponsa vocari. Haec primae mortis damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim Auctrix peccati Eria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit.imabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Quae enim haec virgo tam sancta, ad quam venire dignaretur Spiritus sanctus? quae tam speciosa, ut eam sibi Deus eligeret sponsam? quae tam casta, ut esse posset virgo post partum? Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa. Ad hanc namq
Abbreviated transcription (Latin):
tur apud latinos aliquis tractatorum.
de eius morte aperte aliquid dixisse. Dã
cum illum euuangłicum uersiculum
quo symeon dicit ad matrem dñi. et
tuam ipsius aninam ꝑtransibit gladiꝰ
beatȩ recordationis tractaret ambro¬
sius. ait nec historie nec littere. docẽt
mariam gladio uitam finisse. Hinc &
isidorus. incertum ẽ inquit ꝑ hoc dic¬
tum: utrum gladium sp̃c. an gladiũ
crucem domini accepit in sua. id est io¬
hannes ȩuuangłista. de hoc posteris a¬
liquid retmendum. scriptis mandauit:
IIullus enim hoc fidelius narrare
potuit. si ds illud manifestari uoluis¬
set : quam ille utiq qui hanc nutri¬
endam suscepit: nec contra morem fi¬
lius matrem reliquit. Restat gͦ ut ho¬
mo mendaciter non fingat apertum:
tem de eius assumptione sententia hec
tam suꝑ angelos credamꝰ. His igitur
pretermissis: loquamur aliquid in
laridib sacratissimȩ uirginis.S quid
nos tantilli: Quid ac̾tione pusilli: Ed

Expanded text:
tur apud Latinos aliquis tractatorum tur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium crucem Domini accepit in suam, id est Joannes evangelista, de hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandarit. Nullus enim hoc fidelius mandare potuit, si illud Deus manifestare voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum tem de ejus Assumptione sententia haec tam super coelos credamus. His igitur praemissis loquantur aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna transierit regna: nulla catholi¬
ca narrat historia. Non solum autẽ
respuere apochrifa: uerumetiam igno¬
rare dicitur hȩc eadem di eccł̃ia. Wẜ qui¬
dem sunt nonnulla. sine auctoris nomi¬
ne de eĩ assumptione conscripta: quȩ
ut dixi ita cauent᷑. ut ad confirmand̾a
rei ueritatem legi minime ꝑmutant᷑.
Hinc sane pulsantur nonnulli: quia
nec corpus eius in terra inuenitur. nec
assumptio eius cum carne sicrit in a¬
pochrifa legitur. in catholica historia
reperitur. Quibus dicendu est: quia
ris. cum quo locutus ẽ ds. facie ad faci¬
em: iuius quȩrere dementiȩ est. ex qͣ
idem maiestatis ds. incarnatꝰ effuisit
in terris. Peq enim dignum ÷ de cor¬
poris eius noticia souicitum quempiã¬
esse: quam non dubitat suꝑ angelos e¬
leuatam. cum ap̃o regnare. Sufficere
debet tantum noticiȩ humanȩ. hanc
uere fateri reginam celorum: pro eo qͦd
regem peꝑit angelorum. S nec inueni-¬

Expanded text:
erna transierit regna, nulla catholierna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia ris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementiae est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis eesse, quam non dubitat super angelos elevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec inveni
Abbreviated transcription (Latin):
bilis: dies omniũ sc̃o¬
rum sollempnitates
precellens. Ad est inqͣm
e mundo migrasse creditur uirgo ma¬
Ria. Et ido cum summna erultatione
laudes intonet tiniuersa terra. tantȩ
uirginis illustrata excessu: quia & indig¬
num ualde est. ut ilnus recordatioms sol¬
lempnitas sit apud nos sine maximo ho¬
rem. Satisq prȩposterum iudicandum
est: ut cum sc̃orum celebramus uictorias
martyrum. illorum sollempnitatem iliꝰ
prȩferamis: quȩ huic mundo elidit pͥn¬
cipem martyrum. In hac siquidem die
competenter sponso iui cȩlesti ꝓclamat
uirgo maria. Tenuisti manum dexcerã
meam: & in uoluntate tua deduxistime.
& cum gloria suscepisti me. Hodie inqͣm
& ipsa a sponso filio & domino: congrue
audit. Iam hiemps. transiit: ymber abi¬
it & recessit. Surge proxima mea. spon¬
sa mea. columba mea. & ueni. Hoc ic
suetudine xp̃i suscepit eccłĩa: hodierna
die ad celos assumpta ẽẽ traditur uirgo
maria. S quo ordine hinc assumpta ad¬

Expanded text:
bilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. Adest, inquame mundo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum summa exsultatione laudes intonet universa terra tantae Virginis illustrata excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo hoere: satisque praeposterum judicandum est, ut cum sanctorum celebremus victorias martyrum, illius solemnitatem illis non praeferamus quae huic mundo edidit Principem martyrum. In hac siquidem die competenter sponso illi coelesti proclamat beata Virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam; et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa a sponso filio et Domino congrue audivit: Jam hiems transiit, imber abiit et recessit; surge, proxima mea, sponsa mea, columba mea, et veni . 2. De nsuetudinem Christi suscepit Ecclesia, hodierna die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsis quoq iudicandis in hoc numero
duodenario similis causa est. Non enim
quia dictum est udicantes duodecim
tribus isrł: tribus leui quȩ tercia deci¬
ma est ab eis iudicanda non erit. Aut
solum illum popłm non etiam gentes
cȩteras udicabunt. Quod autem ait.
in regeneratione. ꝓculdubio mortuoꝵ
resurrectionem nomine uoluit regene¬
rationis intelligi. Sic enim caro nr̃ã re¬
generabitur ꝑ incorruptionem. quẽ
ad modum est anima nr̃a regenerata
ꝑ fidem

Expanded text:
De ipsis quoque iudicandis in hoc numero De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
trib isrł. Hic discimus cum suis disci¬
pulis iudicaturum iħm. Unde & alibi
iudeis dixit. Si gͦ ego inbeelrebub ei¬
cio demonia: filii ur̃i in quo eiciunt:
Id̾o ipsi iuidices ur̃i erunt. Nec qm̃ suꝑ
duodecim sedes sessuros esse ait. duodecĩ
solos homines cum illo iudicaturos pu¬
tare debemus. Duodenario quippe nu¬
mero uniuersa quȩdam significata est
udicantium multitudo. propter duas
partes numeri septenarii. quo signifi¬
catur plerumq uniuersitas. Quȩ duȩ
partes idest tria. & quatuor altera ꝑ
alteram partem multiplicatȩ duodecĩ
faciunt. Nam & quatuor ter. & tria
quater. duodecim faciunt. Et si qua a¬
lia huius duodenarii numeri quȩ ad
hoc ualeat ratio repperitur. Alioquin
qm̃ in locum uidȩ traditoris apłm ma¬
thiam legimus ordinatum: apłs pau¬
lus qui plus om̃ib illis laborauit: ubi
ad uidicandum sedeat non habebit:
qui ꝓfecto cum aliis scĩs ad numerum
iudicum se ꝑtinere de monstrat. cum di¬
eit nescitis quia angłos iudicabimus:

Expanded text:
t. Hic discimus cum suis discipulis judicaturum Jesum. Unde et alibi Judaeis dixit: Si ergo in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? ideo ipsi judices vestri erunt . Nec quoniam super duodecim sedes sessuros esse, aut duodecim solos homines cum illo judicaturos putare deberemus. Duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus?
Abbreviated transcription (Latin):
dinem diuine uisiomis attingere. uene¬
runt inquit & uiderunt ubi maneret:
& apud eum manserunt die illo. Hora
autẽ erat quasi decima. Quia lex in de¬
cem preceptis data est: solet in denario
numero ꝑfectio legis indicari. Bene gͦ
decima hora uenerunt. discipuli ut
mansionem iħu uiderent: quia nimi¬
rum necesse ÷ ut qui dm desiderat ui¬
dere dĩ se mandatis humiliter subdat
quiq luce diuinȩ contemplationis pꝰ¬
modum frui appecit: prius adiuuante do¬
mino decalogum legis ꝑ oꝑa legis quasi de¬
cem horas diei. sole illustrante compleat.
Et ili quidem die illo manentes apud
dominum felicissima ueritatis specula¬
tione uesꝑam expectabant: at uero om̃s
electi post oꝑum bonorum ꝑfectionem
post impleta legis d̃i precepta. perpetuũ
&e nullo fine obnoxium diem sunt cum
illo acturi. illum uidelicet quem uidere
desiderans propħa cantabat. Quia me¬
lior est dies una in atriis tuis suꝑ milia.

Expanded text:
dinem divinae visiodinem divinae visiorunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia.
Abbreviated transcription (Latin):
que desid̾abant illustrauit. Nam se¬
quitur. Dicit eis. Uenire & uidete.Sta¬
timq subnngitur. uenerunt & uiderrũs
ubi maneret. & apud eum manserunt
die illo. Quod si altiori sensu libet inspi¬
cere. quid nobis agendum insinuent.
discipuli. in eo quod ad dominum qui¬
dem ambulantẽ uenerant. s locũ conti¬
nuo ubi habitaret inquirebant: ammonẽt
utiq nos. ut quodiens incarnationis eius
transitum ad mentem reducim̃. sollicito
semꝑ eum corde rogemus. ut habitatio¬
nem nob ecerne sue mansionis que est
apud patiem ostendere dignetur. dicenres
cum moyse. Domine: ostende nob̾ głam
tuam. Quod autem ipse discipulos ue¬
nire. & ubi maneror uidere precipit:
uirtutum ꝓfectam studium quib ad e¬
terna gaudia ꝑueniamꝰ. subeun dum no¬
bis ostendit. uenire etenm post iħm ẽ.
ut mansionem eius uidere possimus. bo¬
nis oꝑib quȩ ipse p̾monstrauit insistẽ:
horumq cotidianis ꝓfectib ad celsitu¬

Expanded text:
quae desiderabant illustravit. Nam sequae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitu
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui & frm̃ simul amore flagrantes.
Conuersus autẽ iħc. & uidens eos seqͣn¬
ies se: dicit eis. Quid queritis: Nõ
potuit ignorare dñs. quid sequentes se
discipuli iohannus quererent: sed in eo
quod ad illos se sequentes conuertitur. qͦd
ipse pͥor quid quęrerent interrogat qd̃
dat uus fiduciam quȩq uellent rogandi.
manifeste umnotuit quantum bonis nr̃is
studiis delectetur. quam libenter uerue¬
ritatis inchoantib ipse aurilium latu¬
rus occurrat. Qui dixerunt ei. Rabbi.
quod dicit᷑ interp̾tatum magister: u¬
bi habitas: Holebant transitorie
magisterio ueritatis ꝑfrui: sed mansi¬
onem potius in qua habitaret inquire¬
bant : quatinus &e tunc liberiꝰ in secreto
uerbis illius imbui. & exinde sepus eũ
possent uisitare. plenius instruendi. Un¬
de & ipse quia illos bene petentes. quȩ¬
rentes. pulsantes uidit. libens eis secreta¬
rium sui reserauit archani: eosq intͦ¬
ducens ueritatis euuangłice rudim̃tis

Expanded text:
ris et fratrum simul amore flagrantes. ris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent interrogat, quod dat eis fiduciam quaequmanifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ut putabant. s ille esset qui ad re¬
demptionem generis humami a dõ patre
eẽt missus. in mundum: ille qui formã
innocentie & patientiȩ in se credentib
ess daturus. De quo in carne uenturo: p̃¬
eiens proph̃a dicebat. Sicut ouis ad oc¬
cisionem ducetur. & sicut agnus coram
tondente se sine uoce: sic obmutescet. Et
uerum. Ipse autem uulneratus ÷ propt̾
peccata nr̃a: et liuore eius sanati sumꝰ.
audierunt eum duo discipuli loq̃n¬
tem: &e secuti sunt iħm. Testimonium
ꝑhibente iohanne quia ih̾c ess agnus
dei. sequuti sunt illum duo discipłi:
magis desid̾antes ab ipso iħu quam a
precursore illius uerbum gr̃e ꝑciꝑe: qͦ
et ipsi mererentur. in agnorum di sor¬
te computari. Bene autem duo sunt.¬
discipuli inuenti. qui dominum pri¬
mi sequerent᷑. ut etiam mistice desig¬
narent om̃s qui illum perfecte seque¬
rentur. gemina dilectione deuotos ẽẽ
debere: hoc est & eiusdem redempto¬

Expanded text:
ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad reipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et iterum: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et livore ejus sanati sumus. Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari. Bene autem duo discipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redempto