comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur : Sum tamen in presentia la&um hominem redderent mox pro¬
fecturi responderunt saluum ac propinquantem & eo ipsodie quo
haec loquebantur esseuenturum: Neq enim metuebant necumto¬
tus dies peractus e&̃ eos illos redarguendor posttridie sequer&ur
quid multa dumiam abire disponerent. Ecesubito adhuc eis illic positis
uenit : Item alius ante simphonia cum saltabat : ubi erant multa
idola perquandam paganorum sollemnitatem non aliquo spũ as
reptus sedimitatione ludicra arrepti cos emulatus scientibus cir¬
cum stantibus & spectantibus: Morisenimerat ut ante prandium pera¬
tis sacrificiis agitatisq phanaticis siqui adulercentes postprandium uel¬
lenteo more luderenullus prohiber&ur : Ille ergo inter saltandum
facto sibi silentio iocabundus & ridente multitudine cis cumseptu
ca nocte quȩ inpendebat in ea silua quȩ iusta erat hominem alcone inter¬

Expanded text:
tur, dum tamen in praesentia laetum hominem redderent, mox protur, dum tamen in praesentia laetum hominem redderent, mox profecturi responderunt saluum ac propinquantem et eo ipso die, quo haec loquebantur, esse uenturum; neque enim metuebant, ne cum totus dies peractus esset eos ille redarguendos postera die sequeretur. quid multa? dum iam abire disponerent, ecce, subito adhuc eis illic positis uenit. Item alius ante symphoniacum saltabat, ubi erant multa idola per quandam paganorum sollemnitatem, non aliquo . spiritu adreptus, sed imitatione ludicra adrepticios aemulatus scientibus circumstantibus et spectantibus. moris enim erat, ut ante prandium peractis sacrificiis agitatisque fanaticis, si qui adulescentes post prandium uellent eo more ludere, nullus prohiberetur. ille ergo inter saltandum facto sibi silentio iocabundus et ridente multitudine circumseptus ea nocte, quae inpendebat, in ea silua, quae iuxta erat, hominem a leone inter
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud ex corpore ut a carnis sensibus alienar&ur patienti. Vigi¬
lantibus &liam neq ullo morbo afflictis Nec furore exagitatis occul¬
to quodam instinctu ingestas eẽ cogitationes quas promendo diuinarent
Non solum aliud agentes sicut caiphas pontifex prophetauit cum eius inten¬
tio non haber& uoluntatem prophetandi uerum &im id niscipientes
ut diuinandimodo aliquid dicerent nouimus Nam quidam iuuener
locindo ut fallerent ubi peregrini iter a gebant matematicor se ere fin¬
xcrunt. Ignorantes omnino utrum duo decim signadicerentur qui
cum hos pitem suum mirari cernerent que dicebant & at testari erre
uerissima audacius inplura progressi runt atille at testans ad omnia
mirabatur postremo ab eis defilii salute quȩ siuit quamdiu absentem
desiderabat & quod in opinate tardar& nequid ei accidirr& sollicitus
erat: Atilli noncurantes quid posteorum abs cessum ueri cognoscere¬

Expanded text:
quid aliud ex corpore, ut a carnis sensibus alienaretur, patienti. uigiquid aliud ex corpore, ut a carnis sensibus alienaretur, patienti. uigilantibus etiam neque ullo morbo adflictis nec furore exagitatis occulto quodam instinctu ingestas esse cogitationes, quas promendo diuinarent, non solum aliud agentes, sicut Caiphas pontifex prophetauit, cum eius intentio non haberet uoluntatem prophetandi, uerum etiam id suscipientes, ut diuinandi modo aliquid dicerent, nouimus. Nam quidam iuuenes iocando, ut fallerent, ubi peregrini iter agebant, mathematicos se esse finxerunt, ignorantes omnino, utrum duodecim signa dicerentur. qui cum hospitem suum mirari cernerent, quae dicebant, et adtestari esse uerissima, audacius in plura progressi sunt. at ille adtestans ad omnia mirabatur. postremo ab eis de filii salute quaesiuit, quem diu absentem desiderabat et, quod inopinate tardaret, ne quid ei accidisset, sollicitus erat. at illi non curantes, quid post eorum abscessum ueri cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
est natura uisorum: Neq enim dicipotest cum causa incorpore est
Tunc animam sinculla presensione futurorum exscipsa uersare
imagines corporum sicut &iam cogitando assol& Cum uero in ea
uidenda spũ assumitur diuinitus haec de monstrari quando quidem
aperte scriptura dicitur Effundam despũmeo suꝑ omnem arnem
& iuuenes uisa uidebunt & senes somnia somniabunt Diuinȩ ope¬
rationi utrumq tribuens & angelus dñi apparuit homini in somnis
dicens Nolitimere accipemariam coniugemtuam. Et iterum
Tolle puerum & uade in aegrptum . itaq. bono quidem sp̃u as sumi s pm
hominis ad has uidendas imaginer nisi aliꝗd significent nom puto
cum uero incorpore causa est ut incas expressius intuendas hum anꝰ
intendatur sp̃r non semꝑ aliquid significare credendum est. Sed tune
significant cum inspirantur ademonstrante sp̃u siuedormienti siueali¬

Expanded text:
est natura uisorum. neque enim dici potest, cum causa in corpore est, est natura uisorum. neque enim dici potest, cum causa in corpore est, tunc animam sine ulla praesensione futurorum ex se ipsa uersare imagines corporum, sicut etiam cogitando adsolet, cum uero in ea uidenda spiritu adsumitur, diuinitus haec demonstrari, quandoquidem aperte scriptura dicit: effundam de spiritu meo super omnem carnem, et iuuenes uisa uidebunt, et senes somnia somniabunt, diuinae operationi utrumque tribuens, et: angelus domini adparuit homini in somnis dicens: noli timere accipere Mariam coniugem tuam, et iterum: tolle puerum et uade in Aegyptum. Itaque bono quidem spiritu adsumi spiritum hominis ad has uidendas imagines, nisi aliqua significent, non puto; cum uero in corpore causa est, ut in eas expressius intuendas humanus intendatur spiritus, non semper aliquid significare credendum est, sed tunc significant, cum inspirantur a demonstrante spiritu siue dormienti siue ali
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ dic secundum quam spĩtalis ominia diudictt. Qua prapternen
corporalibus anima rapitur nonquia modus diuersus est Ideo est &iamdi¬
uersanatura uisorumuim & in illis causis quedccorpore exsistunt sit utiq
differentia & aliquando a contrario. Nam frenetiunon dormiendo poti¬
us perturbatas habent sentiendiuias incapite uttalia uideant qualia
somniantes uident: Quorum dormiendo auertitur intentio a sensu
uigilandi & in ea uidenda conuerutur: Cum ergo illud fiat nondor mi¬
endo Noc autem dormiendo non tamen ea quȩ uidentur ex alio genere
sunt quam exnatura sp̃s dequo uel inquofiunt similitudines corporum
Ita quamuis diuerra sit causa intentionis alienatȩ quando sano corpo¬
re uigilantis occulta quadamuis sp̃itali anima rapitur ut uice corporũ
expressas corporalium rerum similitudines inspũ uideat eadem tam̃

Expanded text:
spiritum dici, secundum quam spiritalis omnia diiudicat. quapropter nspiritum dici, secundum quam spiritalis omnia diiudicat. quapropter ncorporalibus, anima rapitur, non, quia modus diuersus est, ideo est etiam diuersa natura uisorum, cum et in illis causis, quae de corpore existunt, sit utique differentia et aliquando a contrario. nam phrenetici non dormiendo potius perturbatas habent sentiendi uias in capite, ut talia uideant, qualia somniantes uident, quorum dormiendo auertitur intentio a sensu uigilandi et in ea uidenda conuertitur. cum ergo illud fiat non dormiendo, hoc autem dormiendo, non tamen ea, quae uidentur, ex alio genere sunt quam ex natura spiritus, de quo uel in quo fiunt similitudines corporum. ita quamuis diuersa sit causa intentionis alienatae, quando sano corpore uigilantis occulta quadam ui spiritali anima rapitur, ut uice corporum expressas corporalium rerum similitudines in spiritu uideat, eadem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
spitalis simulfiat. Sed nondis cernitur nisi cum fuerit sensus ab latus a
corpore ut id quod per corpus uidebatur inueniatur in spũ. At uero
spĩtalis uisio &iam sinecorporali fieri potest cum absentium corporum
similitudines in sp̃u apparent & finguntur multae pro arbitrio
uel precer arbitrium de monstrantur. Item sp̃italis uisio indigo in¬
tellectuali ut diiudic&ur Intellactualis autem ista sp̃itali inferio¬
renon indig& acper hoc sp̃itali corporalis intellectuali autem
utraq subiecta est cum ergolegimus sp̃italis omnia iudicat ipse
autem anemine diuidicatur Non secundum sp̃m a quđo mens discernit᷑
sicut illud quoddictum est. Orabospũ orabo & mente sed ex illa noti¬
one debemus accipere quadictum est. Renouamini autem sp̃ũ
mentis uestre lam enim supra docuimus aliomodo & ipsam mentẽ

Expanded text:
spiritalis simul fiat; sed non discernitur, nisi cum fuerit sensus ablatus a spiritalis simul fiat; sed non discernitur, nisi cum fuerit sensus ablatus a corpore, ut id, quod per corpus uidebatur, inueniatur in spiritu. at uero spiritalis uisio etiam sine corporali fieri potest, cum absentium corporum similitudines in spiritu adparent et finguntur multae pro arbitrio uel praeter arbitrium demonstrantur. item spiritalis uisio indiget intellectuali, ut diiudicetur, intellectualis autem ista spiritali inferiore non indiget. ac per hoc spiritali corporalis, intellectuali autem utraque subiecta est. cum ergo legimus: spiritalis omnia diiudicat, ipse autem a nemine diiudicatur, non secundum spiritum, a quo mens discernitur, sicut illud quod dictum est: orabo spiritu, orabo et mente, sed ei ilia notione debemus accipere, qua dictum est: reno namini autem spiritu mentis uestrae. iam enim supra docuimus alio modo et ipsam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ma fiant uisiones siue quesentiuntur ꝑ corpussicut hoc corpor eum
caclum & t̃ra & quecumq in eis nota ẽe possunt quemam modum
possunt siue qua sp̃u uidentur similia corporum de quibus multa iã
diximus Siut cummente intelleguntur quȩneq corpora sunt nec simi¬
litudines corporum habent utiq or dinem suum & estaliud alio precel¬
lentius Prestantior est enim uisio sp̃iialis quam corporalis. Etrur¬
sus prestantior intellectualis quam sp̃italis. Corporalis enimsine
spĩtali esse non potest quando quidem memento codem quo corpurren¬
su corporis tangitur fit &iam in animotale aliquid non quod hocsit
sed quod similesit. Quod si non fier& nec sensus ille cõt quocaq ex¬
trinsecus adiacent sentiuntus. Neq enim corpussentit sed anima
precorpus quouelut nuntio utitur ad formandum in se ipsa quod ex¬
trinsecus nuntiatur. Non potest itaq fieri uiso corporalis nisi &iam

Expanded text:
ma fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum ma fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quemadmodum possunt, siue quae spiritu uidentur similia corporum, de quibus multa iam diximus, sine cum mente intelleguntur, quae nec corpora sunt nec similitudines corporum, habent utique ordinem suum et est aliud alio praecellentius. praestantior est enim uisio spiritalis quam corporalis et rursus praestantior intellectualis quam spiritalis. corporalis enim sine spiritali esse non potest, quandoquidem momento eodem, quo corpus sensu corporis tangitur, fit etiam in animo tale aliquid, non quod hoc sit, sed quod simile sit: quod si non fieret, nec sensus ille esset, quo ea, quae extrinsecus adiacent, sentiuntur. neque enim corpus sentit, sed anima per corpus, quo uelut nuntio utitur ad formandum in se ipsa, quod extrinsecus nuntiatur. non potest itaque fieri uisio corporalis, nisi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
corporalia cumsimul &iam corporis sensibus uttur ÷ siue nta spũ arr¬
mente alienatur ab omni corporissenro & auertitur ut solis similitudini¬
bus corporum sp̃italiusione teneatur. Vbine scio utrum possint aliqua
nihil significantia uideris Haecigitur natura sp̃italis inqua noncorpora
sedcorporum similitudiner exprimuntur In ferioris generir iuisioner
hab& qua illud mentis atq intellegentie lumen quo & ista inferiora diuidi¬
cantur & eacernuntur queneque sunt corpora nec ullas gerunt formas si¬
miler corporum uelutipra mens & omnis animae affectiobona cui contra¬
ria sunt eius uitia quer ette culpantur atq damnantur in hominibus :
Quoenim aliomodo ipseintellectus nisi intellegendo conspicitur. ita &
caritas. Caudium pax. longanimitas benignitas. bonitas fides
mansu&udo continentia & c& era buius modi quibus propinquatur

Expanded text:
corporalia, cum simul etiam corporis sensibus utitur; siue ita spiritu adscorporalia, cum simul etiam corporis sensibus utitur; siue ita spiritu adsumente alienatur ab omni corporis sensu et auertitur, ut solis similitudinibus corporum spiritali uisione teneatur, ubi nescio utrum possint aliqua nihil significantia uideri. Haec igitur natura spiritalis, in qua non corpora, sed corporum similitudines exprimuntur, inferioris generis uisiones habet quam illud mentis atque intellegentiae lumen, quo et ista inferiora diiudicantur et ea cernuntur, quae neque sunt corpora nec ullas gerunt formas similes corporum, uelut ipsa mens et omnis animae adfectio bona, cui contraria sunt eius uitia, quae recte culpantur atque damnantur in hominibus. quo enim alio modo ipse intellectus nisi intellegendo conspicitur? ita et caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et cetera huius modi, quibus propinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
uelbreuirsima syllaba in ordinesuo nisi pros pecta sonuirr& ¶Eiue cũ
adormientibus somnia uidentur uel nibil uel aliquid significantia siue
cumualitudine corporali turbatis intrinsecus itineribus sentiendiima¬
gines corporum sp̃s ueris corporibus itamis& ut internorti uel uxxpor¬
sint uelomnino nompossint &aut significent aliquid aut sine ulla sig¬
nificatione oboriantur Siue prorsus ingrauescente aliquomorbo ud
dolore corporis & interdudente sintus uias quibus animae ut ꝑ carnem
sentir& exerebatur acnitebatur intentio altius quam somno absentato
spũ corporalium rerum exsistunt aut monstrantur imagines uel signifi¬
cantes aliquid uel sine ulla significatione apparentes ssiuenulla ex corpo¬
re causa exsistente sed assimente atq rapiente aliquo spũtollitur ani¬
ma in huius modi a uidenda similitudines corporum mircens eis uisa

Expanded text:
uel breuissima syllaba in ordine suo nisi prospecta sonuisset; sine cum uel breuissima syllaba in ordine suo nisi prospecta sonuisset; sine cum a dormientibus somnia uidentur uel nihil uel aliquid significantia; siue cum ualetudine corporali turbatis intrinsecus itineribus sentiendi imagines corporum spiritus ueris corporibus ita miscet, ut internosci uel uix possint uel omnino non possint et aut significent aliquid aut sine ulla significatione oboriantur; siue prorsus ingrauescente aliquo morbo uel dolore corporis et intercludente intus uias, quibus animae, ut per carnem sentiret, exerebatur ac nitebatur intentio, altius quam somno absentato spiritu corporalium rerum existunt aut monstrantur imagines uel significantes aliquid uel sine ulla significatione adparentes; siue nulla ex corpore causa existente, sed adsumente atque rapiente aliquo spiritu tollitur anima in huius modi uidendas similitudines corporum, miscens eis uisa
Abbreviated transcription (Latin):
su corporis tangimus & continuo formatur eius similitudo in spũ memori¬
aquere conditur siuecum abrentia corpora iam nota cogitamus ut ex eis
form&ur quidam sp̃ĩtalis aspectus queiam erant in spũ & ante quam
ea cogitaremusssiue cum eorum corporum que non nouimus sedta men
esse non dubitamus similitudines nonita ut sunt illa sedut accurrit in¬
tue murssi uecumalia quȩ uel non sunt uelenre nesciuntur proarbitrio
uelopinatione cogitamus : Isiueunde neq id agentibus neq uolentib:
nobis uarie forme corporalium similitudinum uersantur in animo:
Tiue cum aliquid corporaliter acturi caipra dis ponimus quȩ in illa actione
futura sunt : & omnia cogitatione ante cedimurssiueiam in ipso actuuel:
cum loquimur : uelcum facimus omnes corporales metur : ut exrripos¬
sint preueniuntur similitudinibus suis intus in spũ : Neq enim ulla

Expanded text:
su corporis tangimus, et continuo formatur eius similitudo in spiritu memorisu corporis tangimus, et continuo formatur eius similitudo in spiritu memoriaque reconditur; siue cum absentia corpora iam nota cogitamus, ut ex eis formetur quidam spiritalis aspectus, quae iam erant in spiritu et antequam ea cogitaremus; sine cum eorum corporum, quae non nouimus, sed tamen esse non dubitamus, similitudines non ita ut sunt illa, sed ut occurrit, intuemur; siue cum alia, quae uel non sunt uel esse nesciuntur, pro arbitrio uel opinatione cogitamus; siue unde unde neque id agentibus neque uolentibus nobis uariae formae corporalium similitudinum uersantur in animo; siue cum aliquid corporaliter acturi ea ipsa disponimus, quae in illa actione futura sunt, et omnia cogitatione antecedimus; siue iam in ipso actu, uel cum loquimur uel cum facimus, omnes corporales motus, ut exeri possint, praeueniuntur similitudinibus suis intus in spiritu: neque enim ulla
Abbreviated transcription (Latin):
significantem siue corporalem sicut uisa est in monte sinꝗ Siue
sp̃italem sicut uidit eraias ueliohannes in apocalypsi sed per
speciem non perenigmata quantum cam capere humanamens
potest secundum assumentis dĩ gratiam ut os ados loquatur dr̃ ei
quem dignum tali conloquio fecerit. Nonos corporis sed men¬
tis sicut intellegendum arbitror quod demorse scriptum est
concupiuerat enim sicut in ex odo legimus uidere dm̃ Non utiq
sicut uiderat inmonte nec sic ut uidebat intabernaculo sed in ea
substantia quadr̃ est nulla as sumpta corporali creatura que
tam quam pleniore de monstratione anima humana & spũ ipsas & men¬
te quid significent uideat & scire difficllimum est Etniam sciamus dis¬
serere atq explicare operonissimum Quod autem nunc in sinuare sa¬
tis arbitror certum est eẽ sp̃italem quandam naturam in nobis ubicor
ꝰgoiꝰ poralium rerum formantur similitudinesssiue cumaliquod corpussen

Expanded text:
significantem siue corporalem, sicut uisa est in monte Sina, siue significantem siue corporalem, sicut uisa est in monte Sina, siue spiritalem, sicut uidit Esaias uel Iohannes in Apocalypsi, sed per speciem non per aenigmata, quantum eam capere humana mens potest, secundum adsumentis dei gratiam, ut os ad os loquatur deus ei quem dignum tali conloquio fecerit, non os corporis, sed mentis, sicut intellegendum arbitror, quod de Moyse scriptum est. Concupiuerat enim, sicut in Exodo legimus, uidere deum, non utique sicut uiderat in monte nec sicut uidebat in tabesubstantia qua Deus est, nulla assumpta corporali creatura, quae tamquam pleniore demonstratione anima humana et spiritu ipsas et mente quid significent uideat: et scire difficillimum est et, si iam sciamus, disserere atque explicare operosissimum. Quod autem nunc insinuare satis arbitror, certum est esse spiritalem quandam naturam in nobis, ubi corporalium rerum formantur similitudines, siue cum aliquod corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subue¬
hatur ibi sine ulla corporis similitudine ꝑspicua ueritas cernit᷑
Nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur : ibi uirtutes ani¬
mae non sunt operore aclaboriore : Neq enim opere temperan¬
tie libido frenatur: Aut opere fortitudinis tolerantur aduerra
Aut opere iustitiȩ iniqua puniuntur. Autopere prudentiae
mala dcuitantur. una ibi & tota uirtus est amare quod uideas. Et
summa felicitas habere quodamas. Ibi enim beata uita infontesuo
bibitur unde aspergitur aliquid huic humanȩ uitae ut intemtati¬
onibus huius reculi temperanter fortiter iuste prudenterq
uiuatur. Propter illud quippe adipiscendum ubi secura quies
erit Et ineffabilis uisio ueritatis labor suscipitur & continendi
a uoluptate & sustinendi aduersitates & subueniendi ingentib:
& resistendi decipientibus. Ibi uidetur daritas dñi non ꝑ uisionẽ

Expanded text:
ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subueut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subuehatur, ubi sine ulla corporis similitudine perspicua ueritas cernitur, nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur, ibi uirtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque uiuatur. propter illud quippe adipiscendum, ubi secura quies erit et ineffabilis uisio ueritatis, labor suscipitur et continendi a uoluptate et sustinendi aduersitates et subueniendi indigentibus et resistendi decipientibus. ibi uidetur claritas domini non per uisionem
Abbreviated transcription (Latin):
nino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno sol&
s edminus quam in morte iamdiuine ammonitionis est & adiutorii
ut se non corpora sed uisa corporum similia sp̃italiter nouerit cerne¬
re : Sicuti quese in somnis uidere &iam antequam euigilent sciunt.
Ibisi &iam uidentur futura ita ut omnino futura nos cantur quorũ
imagines presentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus ad¬
iuta siue aliquo inter ipsa uisa quid significent exponente sicut in a¬
poca lrpsi iohanni exponebatur magna reuelatio est &iam siforte
ignor & illecui haec demonstrantur: Vtrum e corpore exierit an
adhuc sit incorpore sed spu arensibus corporis alienato ista uideat
sotest enim sicraptus idignorare. Si ei & hoc non ostendatur. Porro
autem siquemam modum raptus est a sensibus corporis ut e&̃ inistis
similitudinibus corporumque spũ uidentur ita & ab ipsis rapiatur

Expanded text:
nino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, nino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus adiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid significent exponente, sicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magna reuelatio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudinibus corporum, quae spiritu uidentur, ita et ab ipsis rapiatur
Abbreviated transcription (Latin):
aereus uel argenteus : Aut cum repentinis in opinatisq corporalibus
uisis anima turbata uel in somnis uidere seputat uelaliquo huius
modi sp̃itali uisio affici. Vnde in omnibus corporalibus uisir & alio¬
rum sensuum contectatio & maxime ipsius mentis atq rationis ad hibe¬
tur ut quod in hoc rerum genere uerum est inueniatur quantum inue¬
niri potest : In uisione autem spitali idest in corporum similitudinibus
quȩ spũ uidentur fallitur anima cumea que sic uid& ipsacor pora erre
arbitratur uel quod sibi suspicione falsa que coniectura finxerit hoc&iã
incorporibus putat que nonuisa coniectat : Atuero in illis intellettu¬
alibus uisis non fallitur aut enim intellegit & uerum est aut siue¬
rum non est non intellegit: Vnde aliud est in his errare quaeuid&
aliud ideo errare quia non uid&. Qua proptercum rapitur ani¬
ma in ea uira quȩ spũ cernuntur similia corporalibus itaut om¬

Expanded text:
aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus uisis anima turbata uel in somnis uidere se putat uel aliquo eius modi spiritali uiso adfici: unde in omnibus corporalibus uisis et aliorum sensuum. contestatio et maxime ipsius mentis atque rationis adhibetur, ut, quod in hoc rerum genere uerum est, inueniatur quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum similitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur. aut enim intellegit, et uerum est; aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his errare, quae uidet, aliud ideo errare, quia non uidet. Quapropter cum rapitur anima in ea uisa, quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut om
Abbreviated transcription (Latin):
que similia sunt prohis quibus similia sunt ab intellegentia defici¬
ens Fallitur ergo inuisione corporali cumin ipsis corporibus fi¬
eriputat quod sit incorporis sensibus sicut nauigantibus uiden¬
tur interra moueriquȩstant & intuentibus caelum stare
sidera quȩ mouentur & diuaricatis raduis oculorum duarlu¬
cernȩ species apparere & inaquaremus infractus & multa
huius modi aut cumputat hoc esse quod similiter coloratum est
uel similiter sonat. uel olet uel sapit uel tangitur. Hincenim & me¬
dicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen:
Et sonitus transeuntis uehi culi putatur extonitru & sinullis aliis sensib:
explor&ur sed soli adiaccat ol factui citrium putatur herba quȩ uoca¬
tur apiaria. Etubus aliquo dulciculosuo affactus putatur melle conditus
Etignotus anulus contrectatus intenebris : putatur aurtus : Cum sit

Expanded text:
quae similia sunt pro his, quibus similia sunt, ab intellegentia deficiquae similia sunt pro his, quibus similia sunt, ab intellegentia deficiens. fallitur ergo in uisione corporali, cum in ipsis corporibus fieri putat, quod fit in corporis sensibus — sicut nauigantibus uidentur in terra moueri quae stant et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuaricatis radiis oculorum duae lucernae species adparere et in aqua remus infractus et multa huius modi — aut cum putat hoc esse, quod similiter coloratum est uel similiter sonat uel olet uel sapit uel tangitur — hinc enim et medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et sonitus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba, quae uocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
in ecdesia & illam quȩ posthanc erit in aeternum. Sicut hierura¬
lem quȩ inter pretatur uisio pacis Et tamen quedam terrena ciui¬
tas demonstratur significat hierusalem matremnram ȩternã incȩ¬
lis siuein his quispe salui facti sunt & quod non uident sperantes ꝑpa
cientiã spectant secundum quos multi filu deserte magis quam eius
quȩ hab& uirum siue in ipsis angelis rc̃is pereclenam multi formis
sapientia edĩ cum quibus post hane pere grinationem sine labore & sine
absurde neq inconuenienter arbitror spĩtalem uisionem inter intellatu¬
alem & corporalem tamquam medi & atem quandam obtinere. S uto
enim non in congruenter medium dici quod corpus quidem non est sed
simile est corporis inter illud quoduere corpus est & illud quod nec
corpus est nec simile corporis. Inluditur autem anima similitu¬
dinibus rerum non earum uitio sedopinionis suae cum approbat

Expanded text:
in ecclesia, et illam, quae post hanc erit in aeternum: sicut Hierusain ecclesia, et illam, quae post hanc erit in aeternum: sicut Hierusalem, quae interpretatur "uisio pacis" et tamen terrena quaedam ciuitas demonstratur, significat Hierusalem matrem nostram aeternam in caelis siue in his, qui spe salui facti sunt et quod non uident sperantes per patientiam expectant, secundum quos multi filii desertae magis quam eius, quae habet uirum, siue in ipsis angelis sanctis per ecclesiam multiformis sapientiae dei, cum quibus post hanc peregrinationem sine labore et sine absurde neque inconuenienter arbitror spiritalem uisionem inter intellectualem et corporalem tamquam medietatem quandam obtinere. puto enim non incongruenter medium dici, quod corpus quidem non est, sed simile est corporis, inter illud, quod uere corpus est, et illud, quod nec corpus est nec simile corporis. Inluditur autem anima similitudinibus rerum non . earum uitio, sed opinionis suae, cum adprobat
Abbreviated transcription (Latin):
tudine corporis alienata & abrepta capere potest a quo peregrina¬
mur mortali & corruptibili oncre grabati quam diuperfidem ambu¬
lamus non perspeciem & cum hiciuste uiuimus. Cur autem non cre¬
damus quod tanto a postolo doctori gentium rapto urq ad istam excel¬
lentis simã uisionem uoluerit ds̃ de monstrare uitam inqua post hanc
uitam uiuendumest in a&num: Etcur nondicatur iste paradisus ex¬
cepto illo in quo corporaliter uixit adam inter ligna nemorora atq
fructuosa quando quidem & eclesia quȩ nos congregat in caritatiss¬
num paradisus dicta est cum fructu pomorum: Sed hoc figurate dic¬
tum est tam quam illo paradiso ubi propriȩ fuit adam edesia signi¬
ficata sit per formam futuri : Quam quam diligentius consideran¬
tibus fortassis occurrat illo para diso corporali in quoadam corpo¬
raliter fuit. Etistam uitam scõrum significatam quȩ nunc agitur

Expanded text:
tudine corporis alienata et abrepta capere potest: a quo peregrinatudine corporis alienata et abrepta capere potest: a quo peregrinamur mortali et corruptibili onere grauati, quamdiu per fidem ambulamus, non per speciem et cum hic iuste uiuimus. cur autem non credamus, quod tanto apostolo gentium doctori, rapto usque ad istam excellentissimam uisionem, uoluerit deus demonstrare uitam, in qua post hanc uitam uiuendum est in aeternum? et cur non dicatur iste paradisus excepto illo, in quo corporaliter uixit Adam inter ligna nemorosa atque fructuosa? quandoquidem et ecclesia, quae nos congregat in caritatis sinum, paradisus dicta est cum fructu pomorum. sed hoc figurate dictum est, tamquam illo paradiso, ubi proprie fuit Adam, ecclesia significata sit per formam futuri. quamquam diligentius considerantibus fortassis occurrat illo paradiso corporali, in quo Adam corporaliter fuit, et istam uitam sanctorum significatam, quae nunc agitur
Abbreviated transcription (Latin):
exiens de corpore siue ita auersus & alienatus a carnalibus sensibus
ut merito nesciat sicut a postolus ait utrum in corpore anextracor¬
pus sit cum in illam rapitur & sub uehitur uisionem. Qua propter
si hoc tertium uisionis genus quod superiur est non solum omni corpo¬
rali quoper corporis sensus corpora sentiuntur. Verum &iã omni
illo sp̃itali quosi militudines corporum spũ nonmente cernuntur Ter¬
tium caelum appellauit apostolus in hocuid&ur daritardi cuiui¬
denda cordamundantur : Vndedictum est S eatimundi cordes quia
ipsi dm̃ ui debunt. Non per aliquam corporaliter uel spitaliter fi¬
guratam significationem tamquam ꝑspeculum inenigmate red faci¬
e ad faciem quod demorse dictum est os ados: Perspeciem scilic&
quadr̃ est quid quid est quantulum cumq. eum mens quȩ non est quod
ipse &iam ab omni terrena labemundata ab omni corpore & simili¬

Expanded text:
exiens de corpore siue ita auersus et alienatus a carnalibus sensibus, exiens de corpore siue ita auersus et alienatus a carnalibus sensibus, ut merito nesciat, sicut apostolus ait, utrum in corpore an extra corpus sit, cum in illam rapitur et subuehitur uisionem. Quapropter si hoc tertium uisionis genus, quod superius est non solum omni corporali, quo per corporis sensus corpora sentiuntur, uerum etiam omni illo spiritali, quo similitudines corporum spiritu, non mente cernuntur, tertium caelum appellauit apostolus, in hoc uidetur claritas dei, cui uidendae corda mundantur. unde dictum est: beati mundicordes, quia ipsi deum uidebunt, non per aliquam corporaliter uel spiritaliter figuratam significationem tamquam per speculum in aenigmate, sed facie ad faciem, quod de Moyse dictum est "os ad os", per speciem scilicet, qua deus est quidquid est, quantulumcumque eum mens, quae non est quod ipse, etiam ab omni terrena labe mandata, ab omni corpore et simili
Abbreviated transcription (Latin):
mecrun sisuerit ꝓropheta uester inusione illidñs cognoscur & in semno
loquar illi nonita quomodo famulus meus morses intota domomca fide¬
lirest os ador loquar adillum inspecie & nonper enigmata & daritatẽ
dñ uidit Neq enim hoc secundum substantiã corporis quȩ carnis sensi¬
bus presentatur intelle gendum est. Namutiq siclo que batur ad morsen
faciem ad faciem contra in contra: Quando tamen ei diyxt ostendemi bi
tem& ipsum: It nunc &iam adipros quos obur gabat & quibus mersi
meritum hta preserebat siclo quebatir ꝑereaturam corperalem p̃¬
rentatam sensib: carnis illo ergo modo inila specie quadr̃ est lengein¬
effabiliter secretius & prerentius loquitur locutione in effabiliubi
cum nemo uiuens uid& uita ista qua nor taliter uiutus in ists sensib
corporis. Sed iisi ab hacuita quisq quod am modo moriatur siue omnino

Expanded text:
meorum: si fuerit propheta uester, in uisione illi dominus cognoscar et in somno meorum: si fuerit propheta uester, in uisione illi dominus cognoscar et in somno loquar illi! non ita, quomodo famulus meus Moyses in tota domo mea fidelis est; os ad os loquar ad illum in specie et non per aenigmata, et claritatem domini uidit. neque enim hoc secundum substantiam corporis, quae carnis sensibus praesentatur, intellegendum est; nam utique sic loquebatur ad Moysen faci-e ad faciem, contra in contra, quando tamen dixit ei: ostende mihi temet ipsum, et nunc etiam ad ipsos, quos obiurgabat et quibus Moysi meritum ita praeferebat, sic loquebatur per creaturam corporalem praesentatam sensibus carnis. illo ergo modo in illa specie, qua deus est, longe ineffabiliter secretius et praesentius loquitur locutione ineffabili, ubi eum nemo uiuens uidet uita ista, qua mortaliter uiuitur in istis sensibus corporis, sed nisi ab hac uita quisque quodammodo moriatur siue omnino
Abbreviated transcription (Latin):
responsum accepit ad ño figuratum de quonunc longum est disputare
quando ei dixit Non poteris uidere faciem incam & uiuere: Non
enim uidebit homo faciem meã & uiu&. Deinde subiecit & art illi
Fcce locus penerime etstabis suꝑ petram statim ut transeet mea maies¬
tas au ponamte inspecula petre & tegam manumea superte donec
transeam & auferam manum & tunc uidebis posterioramea nam
facies mea non apparebit tibi. Nec tamen secuta scriptura hoc& iam
crporaliter factum esre narrauit satisq perhoc de monstratum est fi¬
gurate dictum ẽẽ in eiclesiȩ significatione Ipseest enim locur penerdm̃
quia eidesia est templum eius & ipra edificata est super petram & cete¬
ra quȩ ibi dicta sunt eidem intellegenoe congruunt Nisitamen concupitã
& desideratam dĩ claritatem morses uidere meruis sa non in libro nu¬
merorum dicer& dr̃ ad aaron & mariam fratres eius a udite uerborũ

Expanded text:
responsum accepit a domino figuratum, de quo nunc longum est disputare, responsum accepit a domino figuratum, de quo nunc longum est disputare, quando ei dixit: non poteris uidere faciem meam et uiuere; non enim uidebit homo faciem meam et uiuet. deinde subiecit et ait illi: ecce locus penes me, et stabis supra petram; statim ut transiet mea maiestas, et ponam te in specula petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non adparebit tibi. nec tamen secuta scriptura hoc etiam corporaliter factum esse narrauit satisque per hoc demonstratum est figurate dictum esse in ecclesiae significationem. ipse est enim locus penes dominum, quia ecclesia est templum eius et ipsa aedificata est super petram, et cetera, quae ibi dicta sunt, eidem intellegentiae congruunt. nisi tamen concupitam et desideratam dei claritatem Moyses uidere meruisset, non in libro Numerorum diceret deus ad Aaron et Mariam fratres eius: audite uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
go ad illa fertur poenalia aut ad illa itidem similia corporalibus nec
tamen poenarum sed quietis atq gaudiorum Neq enim rectedici
potest uelillas falsas eẽ poenas uelilla falsam requiem atq d&itiã¬
mortalis carnis sensibus present&ur : Neq in spũ figuratis similitudi¬
nibus corporum sed perspeciem suam quantum eam capere creatura
rationalis & intellectualis potest seuocata ab omni corporis sensu
ab omni significatiuo enigmate sp̃s sic enim scriptum est Siergo inue¬
ni gratiam in cons pectutuo ostendemibi tem& ipsum manifeste ut iu¬
deamte : cum paulo superius legatur Et locutus est dñr ad mor¬
sen facie ad faciem sicut quis loquitur ad amicum suum Sentiebatergi
quidui debat : & quod nonuidebat desiderabat. Nam & paulo post cum
dixiss& ei ds̃. In uenisti enim gratiam in conspectum eo & sciote pre
omnibur Res ponditei ostendemihi claritatemtuam: Et tunc quidem

Expanded text:
go ad ilia fertur poenalia aut ad illa itidem similia corporalibus nec go ad ilia fertur poenalia aut ad illa itidem similia corporalibus nec tamen poenarum, sed quietis atque gaudiorum. Neque enim recte dici potest uel illas falsas esse poenas uel illam falsam requiem atque lamortalis carnis sensibus praesentetur, neque in spiritu figuratis similitudinibus corporum, sed per speciem suam, quantum eam capere creatura rationalis et intellectualis potest seuocata ab omni corporis sensu, ab omni significatiuo aenigmate spiritus. sic enim scriptum est: si ergo inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te, cum paulo superius legatur: et locutus est dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum. sentiebat ergo, quid uidebat et quod non uidebat desiderabat. nam et paulo post, cum dixisset ei deus: inuenisti enim gratiam in conspectu meo, et scio te prae omnibus, respondit ei: ostende mihi claritatem tuam. et tunc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ro nec adipa sed adillud quod & corporibus & similitu dinibus corpo¬
rum est excellentius cito quidem responderim ad cor poralia loca cam¬
et uel non ferrinisi cum aliquo corpore uel non localiter ferri lam utrũ
habeat aliquod corpus cum dehoc corpore exierit ostendat quipo¬
test: Ego autem non puto. ad sp̃italia uero promertas fertur
aut ad loca poenalia similia corporibus quilia saepedemons¬
trata sunt his quirapti sunt a corporis sensibus & mortuis
similer iacuerunt & infernas poenas uiderunt cum & ipn
inscipsis gererent quandam similitudinem corporis sui per
quam possent ad illaferri Et alia similibus sensibus experiri
Neq enim uideo curhabeat anima simi litudinem corporis sui cum
iacentesi ne sensu ipso corpore nondum tamen penitus mortuo uidet
talia qualia multi exilla subductione uiuis redditi narrauerunt
Etnon habeat cumperfecta morte penitus de corpore ȩxierit. Auter¬

Expanded text:
ro nec ad ipsa, sed ad illud, quod et corporibus et similitudinibus corporo nec ad ipsa, sed ad illud, quod et corporibus et similitudinibus corporum est excellentius, cito quidem responderim ad corporalia loca eam uel non ferri nisi cum aliquo corpore uel non localiter ferri. iam utrum habeat aliquod corpus, cum de hoc corpore exierit, ostendat qui potest; ego autem non puto. ad spiritalia uero pro meritis fertur aut ad loca poenalia similia corporibus, qualia saepe demonstrata sunt his, qui rapti sunt a corporis sensibus et mortuis similes iacuerunt et infernas poenas uiderunt, cum et ipsi in se ipsis gererent quandam similitudinem corporis sui, per quam possent ad illa ferri et talia similibus experiri. neque enim uideo, cur habeat anima similitudinem corporis sui, cum iacente sine sensu ipso corpore nondum tamen penitus mortuo uidet talia, qualia multi ex illa subductione uiuis redditi narrauerunt, et non habeat, cum perfecta morte penitus de corpore exierit. aut er
Abbreviated transcription (Latin):
esunt nonerunt in illa uita. Propterquam adipiscendam sunt neces¬
sariȩ. Et tamen &iam ipse intellectualiter uidentur. Neq enimaut
corpora sunt aut species habent similer corporum. Aliud autem est
ipsit lumen quo in lustratur anima ut omnia uelinse uelinillo uera¬
citer intellata conspicat. Nam illud iamipre ds̃ est haecautem
creatura quamuis rationalis & intellectualis ad cius imaginem facta
quȩcum conatur lumen illud intueri palpitat infirmitate & minus ua¬
l&a & in deest tamen quid quid intellegit sicut ual&. Cum ergo illucra¬
pitur & a carnalibur subtracta sensibus illi uisioni expressius pre¬
sentatur Non spatus localibus sed modo quodam suo &iam suprareui
d& illud quo adiuta uidet quid quid &iam inre intellegendo uid&
si autem queritur cum anima de corpore exierit utrum ad aliqua loca
corporalia feratur an aut incorporalia corporalibus similia anue¬

Expanded text:
e sunt, non erunt in illa uita, propter quam adipiscendam sunt necese sunt, non erunt in illa uita, propter quam adipiscendam sunt necessariae, et tamen etiam ipsae intellectualiter uidentur; neque enim aut corpora sunt aut species habent similes corporum. aliud autem est ipsum lumen, quo inlustratur anima, ut omnia uel in se uel in illo ueraciter intellecta conspiciat. nam illud iam ipse deus est, haec autem creatura, quamuis rationalis et intellectualis ad eius imaginem facta, quae cum conatur lumen illud intueri palpitat infirmitate et minus ualet. inde est tamen quidquid intellegit sicut ualet. cum ergo illuc rapitur et a carnalibus subtracta sensibus illi expressius uisioni praesentatur non spatiis localibus, sed modo quodam suo, etiam supra se uidet, quo adiuta uidet quidquid etiam in se intellegendo uidet. Si autem quaeritur, cum anima de corpore exierit, utrum ad aliqua loca corporalia feratur an ad incorporalia corporalibus similia, an ue
Abbreviated transcription (Latin):
enim uigilantes homines curas suas cogitando uersant insimi litudi¬
nibus corporum uerum &iam dormientes hoc sepe somniant quo
indigent: Nam & negotia sua gerunt ex animi cũpiditate & epulis
copulisq in hianter instant si forte esurientes sitientesq: dormi erunt
quac omnia puto comparata illis angelicis de monstrationibus sic haben¬
da acsiinista natura corporum terrena caelestibus conparentur
gic &iam in illo genere intellectualium uisorum alia sunt quȩ in ip¬
sa anima uidentur uelut uirtutes quibus uitia sunt contraria.
siue ꝑ riansure ut pi&as siue itiler huic uitȩ & postea ñ future
sicut fides quacredimus ea que nondum uidemus Et spes qua fitura cun
pacientia ex pectamus Etipra pacientia qua omnia toleramus adueria do¬
net quo uo lumus ueniamus. Ite quippe & huius modi uir eutes quȩ
nunc proptor transiendam istam peregrinationem ualde necersari¬

Expanded text:
enim uigilantes homines curas suas cogitando uersant in similitudienim uigilantes homines curas suas cogitando uersant in similitudinibus corporum, uerum etiam dormientes hoc saepe somniant, quo indigent; nam et negotia sua gerunt ex animi cupiditate et epulis poculisque inhianter instant, si forte esurientes sitientesque dormierunt. quae omnia puto conparata illis angelicis demonstrationibus sic habenda, ac si in ista natura corporum terrena caelestibus conparentur. Sic etiam in illo genere intellectualium uisorum alia sunt, quae in ipsa anima uidentur, uelut uirtutes, quibus uitia sunt contraria, siue permansurae, ut pietas, siue utiles . huic uitae et postea non futurae, sicut fides, qua credimus ea, quae nondum uidemus, et spes, qua futura cum patientia expectamus, et ipsa patientia, qua omnia toleramus aduersa, donec quo uol-umus ueniamus. istae quippe et huius modi uirtutes, quae nunc propter transigendam istam peregrinationem ualde necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
possum sed quod & quante singulorum generum sint differentie ut in ho¬
quoq aliud alio gradatim suꝑ feratur ignorareme fateor. Sicut autem¬
inista luce corporea est caelum quod super terrã sus picimus unde lumi¬
naria darent & sideraque corpora longesunt meliora terres tribus :
Sic in illo genere spĩtali in quo uidentur corporum similitudines lucȩ qͥua¬
dam incorporali ac sua sunt quedam excellentia & merito diuina:
quede monstrant angeli miris modis sutrum uisa sua faciliquadam
& prepotenti iunctione uel commixtione &iam nostra esse facien¬
tes anscientes nescio quomodo nostram in spũ nostro informare
uisionem : difficilis pexceptu: & difficilios dicturesest. Sunt
autem alia uisa usitata & humana quȩsiue exipso spũ nostro multi¬
pliciter exsistunt. Siue ex corpore spiritui quodam modo sugge¬
runtur sicut fucrimus affecti uel carne uelanimo. Non solum

Expanded text:
possum. sed quot et quantae singulorum generum sint differentiae, ut in unopossum. sed quot et quantae singulorum generum sint differentiae, ut in unoquoque aliud alio gradatim superferatur, ignorare me fateor. Sicut autemin ista luce corporea est caelum, quod super terras suspicimus, unde luminaria clarent et sidera, quae corpora longe sunt meliora terrestribus, sic in illo genere spiritali, in quo uidentur corporum similitudines luce quadam incorporali ac sua, sunt quaedam excellentia et merito diuina. quae demonstrant angeli miris modis: utrum uisa sua facili quadam et praepotenti iunctione uel conmixtione etiam nostra esse facientes, an scientes nescio quomodo nostram in spiritu nostro informare uisionem, difficilis perceptu et difficilior dictu res est. sunt autem alia uisa usitata et humana, quae siue ex ipso spiritu nostro multipliciter existunt siue ex corpore spiritui quodammodo suggeruntur, sicut fuerimus adfecti uel carne uel animo. non solum
Abbreviated transcription (Latin):
fincuiuendum est. Si autem sic accipimus tertium caelum quo a posto¬
lus raptus est : Vt quartum &iam & aliquot ultra superius celos esse
credamus infraquos est hoc tertium sicut eos alii septem alii octo aliinou
uel&iam decem perhibent. Et in ipso uno quod dicitur firmamentum
multos gradatim esse confirmant. Acper hoc corporeos esse uel ratio¬
cinantur uel opinantur de quorum ratione siue opinione nunc dissere¬
re longum est Potest autem fieri ut &iam in spĩtalibus uel intellectua¬
libus multos quosdam gradus quis quam esre contendat autsi possit os¬
tendat eos que distinctos iuxta aliquem prouectum magis minus ue in lus¬
trium reuelationum : Sed ut cumq se ista habeant & accipiantur ut lib&
ab aliosic abalio autem sic Ego uisorum uel uisionum preter ista triage¬
nera aut corporea ut spũ. autmente usq ad huc uel nosre uel docere non

Expanded text:
fine uiuendum est. Si autem sic accipimus tertium caelum, quo apostofine uiuendum est. Si autem sic accipimus tertium caelum, quo apostolus raptus est, ut quartum etiam et aliquot ultra superius caelos esse credamus, infra quos est tertium hoc caelum, sicut eos alii septem, alii octo, alii nouem uel etiam decem perhibent et in ipso uno, quod dicitur firmamentum, multos gradatim esse confirmant ac per hoc corporeos esse uel ratiocinantur uel opinantur — de quorum ratione atque opinione nunc disserere longum est; potest autem fieri, ut. etiam in spiritalibus uel intellectualibus multos quosdam gradus quisquam esse contendat aut, si possit, ostendat eosque distinctos iuxta aliquem prouectum magis minusue inlustrium reuelationum — sed utcumque se ista habeant et accipiantur, ut libet, ab alio sic, ab alio autem sic, ego uisorum uel uisionum praeter ista tria genera aut corpore aut spiritu aut mente usque adhuc uel nosse uel docere non
Abbreviated transcription (Latin):
non cẽfactã bnrequicpauperis sed insuplicio diuitis. Illud &iã qdđ
uid &urhoc magis timuisse nenimi a tristĩa sic perturbar&ur
ut non ad roquiõ beatorũ ir& sed ad inseros peccatorũ. Nequeenĩ
paruũ animae malũ est tristitiacũ & a postolus cuidã t̃a solli¬
cite timuerit nema lore tristia absorber&ur. Proindeut dixi
nondũ inueni & adhuc quȩ ro nec mihi occurrit inferos alicubi¬
nbonoposuis roscripturã. Dũ taxat dinonicã. Nonaut̃ inbo¬
o acciiendũ sinũ abrahȩ & illã requiẽ quo ab angelis piuis nu ablatꝰ
ł. nescio utrũ quis quã possit audire & ideo ia ꝙ ifenis
puu infero feredamuscẽ : non uideo. Verũ hoc dum
uerimus & aut inuenimus aut non inuenimus urgu& nos
ongitudo librihuius eum aliquando concludere qua propt̃
ñm deparadrso ser monẽ instituimus propt̃ illud qđ apłas ait.¬

Expanded text:
non esse factam in requie pauperis, sed in supplicio divitis. 64. Illud etiam quod non esse factam in requie pauperis, sed in supplicio divitis. 64. Illud etiam quod  ad inferos , videtur hoc magis timuisse, ne nimia tristitia sic perturbaretur, ut non ad requiem beatorum iret, sed ad inferos peccatorum. Neque enim parvum animae malum est tristitia, cum et Apostolus cuidam tam sollicite timuerit, ne majore tristitia absorberetur . Proinde, ut dixi, nondum inveni, et adhuc quaero, nec mihi occurrit inferos alicubi in bono posuisse Scripturam duntaxat canonicam: non autem in bono accipiendum sinum Abrahae, et illam requiem quo ab Angelis pius pauper ablatus est, nescio utrum quisquam possit audire; et ideo quomodo eam apud inferos credamus esse non uideo. Uerum hoc dum quaerimus et aut inuenimus aut non inuenimus, urget nos longitudo libri huius eum aliquando concludere. quapropter quoniam de paradiso sermonem instituimus propter illud, quod apost