comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
instabilitate lubricationis. in qua
uacillantes collabebant᷑. De deorsũ
uͦ baratri udit serpentes horribiles
reꝑe: et circa pedes eoꝵ se subicere.
atq int̾cdu illos tͣhere inuoluentes
se eis simul & cruciantes eos. Aliqñ
etiã dentib tͣhebant & uellebant
idem serpentes eosd̃m uiros. qͥ celesti
igne ꝯsumebant᷑ : & conabant᷑ illos
tͣhere in baratrũ. unde ipsi ȩrierant.
Hidit qͦ & ẽẽ uiros qͦsda in medio ser¬
pentiũ cũ tumultu ꝑsonantes: ⁊i ꝑ¬
cutiente s. atq impellentes in bara¬
trũ eos qͥ cruciabant᷑. WUidebatur
itioͤm ei. qͦscła alios uiros accessisse
ad illo ᷤᷤ qͥ uolebant ut ipsi miseri in
breui cruciarent᷑. & satiffacerent:
s hi qͥ ꝑcutiebant & impellebant
pisset atq lassari. qͥa iam rei non
caderent in ꝓfunditatẽ uoraginis:
insuꝑ ĩ miscđiter maledixisset illis:
respexit sursũ. & uix se uidere posse
denuo. cełu dixit ⁊ s iħm benignum

Expanded text:
instabilitate lubricationis in qua instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes horribiles repere, et circa pedes eorum se subjicere, atque interdum illos trahere, involventes se eis, simul et cruciantes eos. Aliquando etiam dentibus trahebant, et vellebant iidem serpentes eosdem viros, qui coelesti igne consumebantur, et conabantur illos trahere in barathrum, unde ipsi exierant. Vidit quoque et esse viros quosdam in medio serpentium, cum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosdam alios viros accessisse ad illos; qui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant pisset atque cessari, quia jam rei non caderent in profunditatem voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ modũ : dicens ñ ẽẽ iustũ. ut
uuerent uiri qͥerant sine deo. &
ꝑu̾tebant uias dni rectas. Et hec
dicens: postulauit dm. ut igne
celesti ambo simul ĩmiscdit̾ amite¬
rent uitã. Qd̃ cũ dixisset. statim ÷
raptꝰ in sp̃u: & uisũ sͥ fuisse dixit.
uidisse. repente domũ in qͣ stabat.
ꝯcussã: et aculmine ꝑmediũ in
duas partes diuisã: & ita se sub di¬
uo remansisse. Qnda etiã rogũ
multo igne fłamantẽ: usq ad
ipsũ descendentẽ. Celũ aũt ipsum
totũ accensũ: atq in parte austͣli
iħm benignũ in throno sedentẽ:
& astantẽ ei in hominũ speciebus
inestimabiłe angłoꝵ numerum.
Hec uidens desuꝑ & admirans carpꝰ:
cũse inclinasset de orsũ. uidit t̾rã
horribili hiatu aꝑtã. & tenebrosũ
baratrũ hiscens ⁊ & eosd̃m uiros deqͥbꝰ
tẽptabat᷑. ante se in margine lubrico
tenebrosissimi baratͥ stare trementes
& miseros nimis : ñdu tñ deiectos ab

Expanded text:
ultra modum, dicens non esse justum ut ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, qui erant sine Deo, et pervertebant vias Domini rectas. Et haec dicens postulavit Dominum, ut igne coelesti ambo simul immisericorditer amitterent vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in spiritu, et visum sibi fuisse dixit, vidisse se repente domum, in qua stabat, concussam, et a culmine per medium in duas partes divisam, et ita se sub dio remansisse. Quemdam etiam rogum multo igne flammantem, usque ad ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimabilem angelorum numerum. Haec videns desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab
Abbreviated transcription (Latin):
simi sacͥficii. Conferentib nanq
nob̾ quetła ad inuicẽ: retulit
mͥ idem. se nimis ꝯtͥstatũ aqͦđa
infioliũ. Causa aut erat tͥsticie¬
ipsiꝰ: qm̃ ioͤm infidelis cłu celebra¬
rent᷑ dies festi eoꝵ. aberrare fecit
qͣndã fidełe a benigno iħu dño
nr̃o. Quẽ ꝯsolans. suasi ei. opor¬
tunũ ẽẽ. ut ꝓillis diuinã clem̃tiã
peteret: & ado saluatore opitu¬
lationẽ accipiens. infidlem qͥdẽ
conu̾ter&: apostatã aũt beni¬
gnitate uincer&: & hortando
eos ꝯuerti. donee ÷ hodie non
deficeret.: sicq illo ᷤᷤ in diuinã scien¬
tiã duceret. S is ħ patient̾ ñ suffe-¬
rens. & nescio qͦmͦ multa qͥda infe-¬
statione & amaritudine tabescens.
dormitũ ꝑrerit: ex hoc male ha¬
bens. Uesꝑ enĩerat. Circa mediam
aũt noctem. sollicitꝰ nãq erat isto
in tp̃r ad diuinos ymnos euigilare:⁊
surrerit e sõno: & t᷑batione nimia
anxians stetit ad orationẽ ñ bene¬
ductã. Tristabat᷑ enĩ gͣuabat᷑q

Expanded text:
simi sacrificii. Conferentibus namque nobis quaedam ad invicem, retulit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsiiam isdem infidelis, dum celebrarentur dies festi eorum, aberrare fecit quemdam fidelem a benigno Jesu Domino nostro. Quem consolans suasi ei opportunum esse, ut pro illis divinam clementiam peteret, et a Deo Salvatore opitulationem accipiens, infidelem quidem converteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur
Abbreviated transcription (Latin):
Id eunde etiã timotheũ alterum
scͥpsit librũ. de eccłiastico sacro
pͥncipati. distincte ꝑ capitula que
sequunt᷑: infra. elegantissime mysti¬
cũ sac̃mentũ pͥꝰ ponens: ⁊ sic singłas
singłis capitłis. mysticoꝵ sacͣm̃taꝵ
theorias subiungens. In qͥb ostendit
cuncta. que in eccłiasticis & sac̾tissi¬
mis mysti̾oꝵ ꝯsec̾tionib fiunt. angłi¬
cominist̾io sccłm ꝯuenientiã uniꝰcuiꝰq
ordinis. una cũ ministris sc̃i altaris.

Expanded text:
d eumdem etiam Timotheum alterum scripsit librum de ecclesiastico sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mysticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris
Abbreviated transcription (Latin):
no augustali. sił et cũ eohyla
crificare. Cui fidelit᷑ reluctãti.
nissit qͣdratianꝰ os eiꝰ lapidi

Expanded text:
no Augustali, simul et cum eo vir crificare. Cui fideliter reluctanti, jussit Quadratianus ejus os lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
Locꝰ aũt ubi decollabant᷑ xp̃ia¬
ni.hoc habebat uocabułir: ut
diximꝰ ꝓpter nimia tormenta
Noli. noli ursicene medice. qui¬
alios curare consueuisti. te ip¬
sum eterne mortis iaculo uul¬
nerare : & qui ꝑ passiones ni-
suit ÷ & spiculatorẽ ut feriret
fecit. Statimq ipse uitalis
corpꝰ martrris rapiens. intra
xime teneri maudauit.
non tantũ qr. contempsit ad
euni redire: qͣntũ ob hoc qd̾¬

Expanded text:
locus autem ubi decollabantur Christialocus autem ubi decollabantur Christiani hoc habebat vocabulum ut diximus, post nimia tormenta « Noli, Noli, Ursicalios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimisuit, et spiculatorem, ut feriret,fecit. Statimque sanctus Vitalis corpus martyris rapiens, intra xime teneri mandavit; non tantum quia contempsit ad eum redire, verum quantum ob hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ pedũ altitudine terra coꝑtã
arcħa inuenies. Quã archam suꝑnis
exaltabis: & in nomine eoꝵ eccłã
fabricabis. Cumq ab eo nontina
reqͥrerem: dixit mͥ. Ad caput eoꝵ
libelłu scriptũ inuenies: in quo
sa que uiderim. queq audierim.
ipse coram positus. pͥmus ego ter¬
ti. fodientes: ꝑuenimꝰ ad archã:
quam sc̃s ꝓmiserat paulꝰ. Quã
aꝑientes. inuenimꝰ quasi ipsa
hora positos scõs. miro odore fra-¬
glantes. Ad quoꝵ caput libel¬
lum inuẽnimꝰ ÷ in quo erant hec
ꝑ ordinem uniuersa conseripta.
Ego seruꝰ rp̃i philippꝰ. int᷑ domũ
meam scõꝵ corpora cũ filio¬
meo rapui: & sepeliui. Quoꝵ
mater Ualeria: pater uitalis
dicti sunt. Quos uno ortu ge¬
minos genuer̃t: & unũ ꝓtasiũ.
alterũ geruasiũ uocauerunt.
Quoꝵ pater uitalis militans con¬
liuo iudice suo rauennam in
sicenũ. arte medicũ. natione
liguriũ. pꝰt nimia tormenta
capitalem accepisse sententiã.

Expanded text:
decim pedum altitudine terra coopertam decim pedum altitudine terra coopertam arcam invenies, quam arcam superius exaltabis, et in nomine eorum Ecclesiam fabricabis. Cumque ab eo eorum nomina requirerem, dixit mihi: Ad caput eorum libellum scriptum invenies, in quo rsa quae videram, quaeque audieram, ipsis coram positis, primus ego terti, fodientes pervenimus ad arcam, quam sanctus promiserat Paulus: quam aperientes, invenimus quasi in ipsa hora positos 485 sanctos, miro odore flagrantes. Ad eorum caput libellum invenimus, in quo erant haec per ordinem universa conscripta: 6. Ego servus Christi Philippus intra domum meam sanctorum corpora, meo rapui, sepelivi: quorum mater Valeria, pater Vitalis dicti sunt. Quos uno ortu geminos genuerunt: unum Prothasium, alterum Gervasium vocaverunt. Quorum pater Vitalis militans conlino judice Ravennam ingsicinum, arte medicum, natione Ligurium, post nimia tormenta capitalem accepisse sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
participem. in oratione posito
ita mͥ somnꝰ obrepsit: ut nec ui¬
gilans aꝑte. nec dormiens integie
gulis calciatos : manibꝰ extensis
orantes. Nullam qͥdem gͣuitu¬
dinem patiens: loqui tn non
poteram. S qr ut dixi pars mͥ
somni incumbebat: que me ad
eoꝵ interrogationẽ uerbũ ꝓfer¬
re ñ sineret. Plenius aũt mͥ
demonũ. abscederet : si uͦ esser
ueritas. plenius adaperiret.
Ad impetrandu uͦ qđ poscebam
adno: augmentaui ieiunium.
Similiq modo canente gallo:
orantes mecũ iuuenes apparue
ie iuniis corpore. ñ dormienti.
s stupenti cũ quadã mͥ tereia
apparuer̃t ꝑsona: que similis
esset beato paulo apło. euius
uultũ me pictura docuit: ĩ tantũ
ut ipse mecũ illis tacentib loq̃re¬
tur dicens. Isti sunt qui ꝑ moni¬
ta mea respuentes predia et
nr̃i. Nichil terrenũ. nichilq car¬
nale concupiscentes. in media hac
mediolanensi urbe ꝑ decẽ annos
in de ĩ seruitio ꝑdurantes. ad hoc
inuenies: in quo stas. & oras duo¬

Expanded text:
participem, in oratione positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre,gulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, quae me ad eorum interrogationem verbum proferre non sineret. Plene autem esset, abscederet: si vero esset veritas, plenius appareret. Ad impetrandum vero quae poscebam a Domino augmentavi jejunium: similique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerjejuniis corpore, non dormienti, sed stupenti, cum quadam mihi tertia apparuere persona, quae similis erat beato Paulo apostolo, cujus me vultum pictura docuerat, in tantum ut ipse mecum, illis tacentibus, loqueretur dicens: Isti sunt qui monita mea secuti, praedia et nihil terrenum, nihilque carnale concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc invenies, in quo stas et oras. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
licitatione habeat tͥduo indu¬
Ubi sunt thesauri. qͦs pollicitꝰ
es p̃sentare: Beatꝰ laurentius
collecta multitudine. introdu¬
xit in palatiũ pauꝑes: & uoce
clara dixit. Cece isti st thesauri
eterni. qͥ nunqͣm minuunt᷑ nec
decreseunt: qui in singulis
asꝑgunt᷑. & in om̃ib inueni¬
unt᷑. Ualerianꝰ p̃fectus dirit.¬
aris ꝑ multa: Sacrifica diis:
& obliuiscere artes magicas in
sacrificate demonib: Si iu-
stum ÷. ut demonib incline¬
mur magis qͣm dõ ereatori o-¬
uos ipsi iudicate. Quis debet

Expanded text:
licitacione abeat triduo induVbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatucollecta multitudine pauperum, introduxit in palatium, et voce magna dixit. « Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam minuuntur nec decrescunt, qui in singulis asperguntur et in omnibus invenitur. Valerianus praefectus dixias per multa? Sacrifica diis, et obliviscere artes magicas, inSacrstum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori omuos ipsi iudicate . quis debeat
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ. aliis p̃dicans. ipse reprob
inueniret᷑. Largꝰ igit bouoꝵ operx
retributor. ꝯtra dyalolicas ꝑsuasi¬
ones. indefessã sui nuilitis bertini
aspiciens pugnã: oculi enĩ dñi
aspicuit suꝑ iustos. ⁊ aures eius
nn p̃ces eoꝵ: magnãq eiꝰ de ouib
sͥ creditis intuens curã. almificis

Expanded text:
 aliis predicans, ipse reprobus inveniretur. Largus igitur bonorum operum retributor contra diabolicas persuasiones indefessam sui militis Bertini aspiciens pugnam – oculi enim Domini aspiciunt super iustos et aures eius in preces eorum – magnamque eius de ovibus sibi crediti
Abbreviated transcription (Latin):
ad hũc ꝓ cul positis : sc̃i uiri celebre
nomen innotuit. Unde ampliꝰefferati.
cursu uelociori. tumentib animis.
uultib trucissimis parisiꝰ adierunt:
ubi beatũ dionisiũ contͣ incredulos
dimicantẽ. & p̃dicatione contimia
ppłi multitudinẽ ad fidẽ inueniunt
ex hortantẽ. Cũ qͦ etiã beatũ uirũ
rusticũ archiprb̃m & eleutheriũ
archidiaconẽ. qͦs ipse famulꝰ dñi dio¬
nisiꝰ in suiᷤ ardinib ꝯsecrarat. p̃di¬
catõis & dium obsequii ministros:
ꝑsecutorũ dirꝰ furor inuenit. hi

Expanded text:
adhuc procul positis, sancti viri celebre adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconum, quos ipse famulus Domini in suis ordinibus consecrarat, praedicationis et divini obsequii comministros, persecutorum di
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is xp̃i nominis amatores exponere
diu̾sitati supplicii maturarent: ne
suꝑesse posset. qͥualer& acqͥrere quod
peribat:
tentia. iniqͦꝵ gaudens turba. ĩ oẽm
suos monstrau̾at ẽẽ suo signacło. Qua
de re nulla iam ꝓ xp̃o certantib p̃¬
tas: s cuncti ꝓhdolor aut impiis
iussionib obediebant: aut qd̃ sta¬
tutũ a crude lissimo cesare fuerat.
fescenninus sisinniꝰ tͣdita sͥ electa
apparitiõe cũ ingenti strepitu ad
partes occidentaliũ regionui: ut
to pͥncipis idolis thurificare cõpel¬
leret. aut tormentis laceratũ im
manas. ut pote eũ qͥ p̃stantissima no¬
bilitate terrena floruerat. & cont᷑
senatꝰ ac reipublice ꝓmulgationes.
cont᷑q imꝑiũ egerat. nudũ publiae
uirgis cesũ. securi ꝑcuter&¬
taq cũ p̃dictꝰ fe scennnꝰ sisinuis.
suiq cõmamipulares p̃ceptũ pͥnci¬
pis suscepissent: ꝓ machari dionsii
inquisitione galliaꝵ ꝑꝑant fines. Qbꝰ

Expanded text:
omnes Christi nominis amatores exponere omnes Christi nominis amatores exponere diversitati supplicii maturarent, ne superesse posset, qui valeret acquirere, quod peribat. tentia, iniquorum gaudens turba in omnem suos monstraverat esse signaculo. Qua de re nulla jam pro Christo certantibus prrtas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immmanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publice virgis caesum, securi percutertaque cum praedictus Fescennius Sisinnius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lendũ pͣdicauerant & timendũ pa¬
rit̾q in eos qui hanc salutis fidem de¬
uoto corde receꝑant. cũ qd̵ male cupie¬
rant. ꝑficere ꝓpt̾ fideliũ multitudmẽ
ñ ualerers. hac calliditate suearti ĩstrurit: ꝗ effi¬
erent᷑ cõpotes uoti fui: ut domiciano qͥ pꝰt nero¬
nẽ ꝑditionis filiũ. scdam ꝑsec utionem
exercuit. suꝑ uirtutũ & p̃dicationis
p̃conio scĩuiri. qd̃ se longe latẽq diffu¬
derat. intimarent: qͣtinꝰ ociꝰ doꝵ suoꝵ
ueneratiom consuleret: qͣ iam etiam
ab ipsa hominũ memoria ꝑ dionisium
ut asserebant qͣnda p̃stigiatorem &
magũ inuictissimũ. eiꝰq seqͥces abolebat᷑
ue audiens ĩmanissime crude¬
litatis belua domicianꝰ. ĩ tanłã
rabiem indignationis erarsit: ut uͥ¬
cunq ꝑ se. ł ꝑ suos satellites: rꝑianum
quempiã repꝑisset: aut cogers diis
sacͥficare. incestis: aut diu̾sis penis
uicis publicũ pependit edictum. ut
administrationis infulis seruientes.

Expanded text:
lendum praedicaverant et timendum, pariterque in eos, qui hanc salutis fidem devoto corde receperant; cum quod male cupierant, perficere propter fidelium multitudinem non valerent, hac calliditate suae artis instruxit, quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filiexercuit, super virtutem et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur. Quae audiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenivicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis servientes,
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ insignia ñ sołu sermo p̃ua¬
let enarrare: uerũ nec ipsis que¬
unt hum anis mentib comphendi.
Unde nec dignitas honoris & magni¬
ficentie eoꝵ hominis cogitatu potest
attingi. Erꝑiunt᷑ tñ infirmi. ac qͥbꝰ¬
cunq anpietatib afflicti. in eodem
loco & ubiq dñi clementiã ꝑ eoꝵ dem
int̾uentu recipit cecitas uisũ. debili¬
tas gressũ: & obstricte auriũ ianue¬
reciꝑe merent᷑ auditũ. S nec illud¬
silendũ est: qd̾ ĩmundoꝵ sp̃uum
infestatione uexati dũ ad memora¬
toꝵ xꝑi testiũ tumulos examinan
parisioꝵ in colle qͥ antea mons mer-¬
curiz. qm̃ inibi idołu ipstꝰ pͥncipalit᷑
colebat᷑ a gallis: nc̃ uͦ mons mr̃um

Expanded text:
culorum insignia, non solum sermo non praevaculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflicti, in eodem loco et ubicunque Domini clementiam per eorumdem ubi recipit cecitas visum, debilitas gressum, et obstricte aures recipere merentur auditum, lingusilendum est, quod immundorum spirituum infestatione vexati, dum ad memoratorum Christi testium tumulos examinandParisiorum in colle qui antea mons Mercurii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter colebatur a Gallis, nunc vero mons Martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ seruauit: oĩb patent eãdem
sacͣtissima die innotuit. qua beatꝰ
diomsiꝰ cũ sociis sui ꝰ t̾umphans. agõ¬
nem expleuit. & coronã martiris
acciꝑe de manu dm̃i meruit : atq
testis dñi iħu p̃cios fidereũ senatũ
possedit : ipsũq locũ eminentis
mausolei edificatione signauit.
Sc̃oꝵ qͦ corporib digna ueneratiõe
sepultis: eoꝵ uestimenta. tunica
iude lic&. ciliciũ & calige dionisis
p̃ciosi. & capsula scĩ rustici archi¬
prbi. atq dalmatica beati ele¬
utheri archidiaconi. exceptis
portionib. que ꝓ reliquiis electoꝵ
usq hodie debiti cultꝰ reuerentia
conseruant᷑. Quoꝵ meritis & p̃ci¬
b eadem uenenerabilis femina
in nomine sc̃ẽ tͥnitatis ex aqua & sco
excubias apud eoꝵ corpora q̃ndiu
suꝑuirerat celebrans. in bonacon
xp̃iani & beati dionisi patroci¬
niis deuotissimi. basilicã suꝑ p̃cio
cultuq eximio construrerunt :
monstrari freq̃ntia. Quoꝵ mira¬

Expanded text:
rum servavit, omnibus patenter eadem rum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorusunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae Trinitatis ex aqua et Spiexcubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona conChristiani et beati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretcultuque eximio construxerunt: um probantur monstrari frequentia. Quorum mira
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scripta matͦna in ab undantia
parabat arantiũ speciẽ agͥcolaꝵ
p̃tendentes. uelut qͥdđa ruralis
oꝑis laborantes. abscondunt:
locũ etiam certo notamine assigna¬
re ꝓcurant. Ex qͦ eadem dĩ futura
plemꝰ femina. ac sibi college. xp̃iani
int̾ nocturna secreta silentia. p̃scri¬
pta mrũm corpora tollentes. beati
dionisi corpori iunrer̃t : & uene¬
ratione. qua int̾ ꝑsecutoꝵ rabiem
poterant. deuotissime freqͣntabant.
facta de inceps satione. nec suũ segeᷤᷤ
beneficiũ ub̃tatis effudit: ut centu¬
plicatos fructꝰ deuotissima cultrix
acqͥrer&: & pat̾ͥa mereret᷑ salutem
redicta itaq mat̾familias
cũ pͥmũ uidit ꝑsecut ionis te¬
puisse feruorem: locũ tantoꝵ
martitũ ossa seruantẽ. qͣ oportuit¬
nã cũ scĩs dñi sacerdotib. & fide¬
liũ turbis reuerentissime satis
aggredit᷑⁊ & incõparabilem thesau¬
rum. quẽ diu. sͥ & posteris ꝓfutu¬

Expanded text:
praescripta matrona in abundantia praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satbeneficium se ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus et cultor adquireret et patria mereretur salutemedicata itaque mater familias, cum primum vidit persecutionis tepuisse fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuina cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profutu
Abbreviated transcription (Latin):
olofernif. prudentia bene uolenłis
femme ĩmutauit: iniqͦꝵ ꝯsilia
que lice pagauoꝵ adhuc erroeil
necessitate potiꝰ qͣm uoluntate tene¬
ret᷑ addicta: ꝯu̾ti tͣn ad fidem xpi¬
ꝑexempla mrũm. atq ad baptimi
gr̃am ꝑuenire se defiderare. & m̃te
de monstrabat & oꝑe ⁊ di miscđia
inspirata. macte uirtutis ꝯsiliũ
appetiuit: atq ad conuitiũ uenre
postulat sc̃oꝵ corpoꝵ ꝑditores.
Et dueis copiã oblate humanita¬
tis exƿendit: a memoria eoꝵ qͦ
susceꝑant agenda discussit. Fidebi¬
bq suis. & familiaris uoti ꝯseiis
secreta ordinatione cõmittit: ut
subtcta furto p̃ciosa corpora bea¬
toꝵ. diligens elaboraret occulta¬
re ꝓusio. Qui dñe uoluntate &
iussione cõꝑta. festinant᷑ qd̃ eis
p̃ceptũ fuerat. exequunt᷑: furtũ¬
q laudabile. qd nemini danum
intulit. & oĩb pie credentib
lucrũ marimũ ꝯtulit. sexto a
memorata urbe lapide insuleis
autũnalib. qͦs tc̃ seminib iaciẽdis

Expanded text:
onceptum prudentia benevolentis feminae immutavit, iniquorum consilia quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem xempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, at exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis,
Abbreviated transcription (Latin):
taret᷑ lingua palpitans iħm xꝑm do¬
minũ ꝯfiteri: qm̃ unde m̃tibꝰ merat
amor: lic& p̃cisis capitib. qd̾ ore
sumpserat. sermonib estuabat ar¬
dor. Uere beata nimiũ & dõ nr̃o
gͣta societas: int̾ quos nec pͥmꝰ alter
potuit ẽẽ nec terciꝰ. s tͥntatem
confitentes. tͥno meruer̾t decorari

Expanded text:
taretur lingua palpitans Jesum Christum Dotaretur lingua palpitans Jesum Christum Dominum confiteri. Quoniam unde mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ me: maxime qr nc̃ humilitatem
meã uisitasti ꝑte . & uocasti senatu¬
tem meã tuo desidĩo fatigatam ad
te: sciens. qr iam ex multo tꝑr largiꝰ
ꝯcupiui uidere te. Nunc iam domne
ꝑ coronam mr̃ii cũ fr̃ib meis seruis
tuis scipe me: tuosq tue custodie com¬
mendo: qͦs ministerio nr̃o & tͥ tuo san¬
guine acqͥsisti. Cunctos etiam quite
ꝑ nos in nomine tuo petierint. ut pol¬
licitꝰ es clement̾ ȩraudi: qm̃ tuum est
regnũ & potestas cũ patre & sp̃u sc̃o
ante oĩa & in oĩia scła seculorum:
Uumq beatꝰ rusticꝰ & eleutherius
cunctiq fideles. & multi etiã
paganoꝵ. qͥ eũ lam̃tantes ꝓseq̃bant᷑.
respondissent amen: positis genib
& ꝓtensis ceruicib. uno ed dẽq mom̃to.
rib decollati sunt: atq in hac fidei
constantia ꝑmanentes. reddenteᷤ t̾re
corpora. beatas celo aĩas intulerunt.
Taliq ad dñm meruer̃t ꝓfessione mig̃¬
re ÷ ut amputatis capitib. ad hucpu¬

Expanded text:
 me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sanctoante omnia, et in omnia saecula saeculorum. Cumque beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, uribus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc pu
Abbreviated transcription (Latin):
in monte uͥ ipsi una cũ beato dioni¬
sio fuerant mr̃izati. iacebant. ꝓ¬
futura sͥ ad patͦciiũ colligerent.¬
& tumularent: inito ꝯsilio eligũt
tetris seqͣne ꝓfundisq gurgitib
mr̃um corpora ꝑdenda cõmittere.
Que imposita nauib. ad ꝓuisũ gur¬
gitem ministros iubent de mergen¬

Expanded text:
onte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergen
Abbreviated transcription (Latin):
simo sexto: apassiõe aũt sexagesimo
quarto: etatis uͦ beatissimi dionifi
circitꝰ nonagesimo: imꝑi qͦ do¬
miciam crudelissimi cesaris. sex¬
cũ tyrannico pͥncipatu miserabilit̾
ut par erat. amisit : regnante do¬

Expanded text:
simo sexto, a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris deccum tyrannico principatu miserabiliter, ut par erat, amisit: regnante Do
Abbreviated transcription (Latin):
cũ idem ds̃ sua õĩpotentia efflato
dignatꝰ ÷ inspirare : idemq reda-¬
ctum incinerem dignabit᷑ repa-¬
rare: & qua uixerat aĩa inuidum
peniitꝰ reddere. Qd stupendum
miracułu cũ suꝑius fata larchia con¬
speriss& . ꝓsilunt in infideliũ turbas:
dicia idoloꝵ occubuit baptizatam
remissionẽ pecc̃oꝵ. Cuiꝰ filiꝰ uisbius
quẽ ex p̃scripto lisbio uiro suo susce¬
ꝑat. romã ductꝰ. domiciano euispi¬
lato ꝑ tres cesares militauit: & sub
scõmasso ep̃o. qͥ terciꝰ abeato dio¬
nisio parisioꝵ rerit eccłiam. reu̾sus⁊
om̃ib q̃ st̃ mũdi relictis. baptizatꝰ.

Expanded text:
cum idem Deus sua omnipotentia efflato cum idem Deus sua omnipotentia efflato dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, ditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis suauitatis modulantia gła tͥ
Nam ꝓut discerni potuit. tantꝰ au¬
ditꝰ. uelut alternatĩ chori angelici
hec & alia. quoꝵ intellectꝰ ñ potuit
ꝑcipi. concinebant. Quod uidenẽs
& audientes innumeri ppłi. & mul¬
tietiã ꝑsecutoꝵ. in dnm crediđurt̃.
Noncredentes aũt nimio terrore
ꝑculsi: qͥq in suas p artes fugert̃.
nationi. mirificatũ sc̃m suũ iticelis
talit̾ demonstrare in terris: qui ad
ferocissimos ppłos inclitꝰ nuncius
& confessor ipstꝰ p̃eiosꝰ. succens igne
diuini amoris. ꝯstant᷑ sustinuit
supplicia passionis: & ꝑ immanitatẽ
torm̃torũ ꝑuenit ad societatẽ an
głoꝵ. Nempe nouũ. pͥus & in au-¬
ditũ miracułu. exanime corpꝰ uiũe¬
tis currere more: & hoĩem iã mor¬
tuũ rerto gressu incedere. S ꝗͣ qͣm
sit mirũ. ñ ÷ tñ difficile. p̃ciso capi¬
te scĩssimi uiri corpꝰ angłico ministe¬
rio in modũ uiuentis ambulare :

Expanded text:
bilis suavitatis modulantia: Gloriabilis suavitatis modulantia: GloriaNam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugerunt.nationi mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia passionis, et per immanem tormgelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare,
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣlis. Tantaq multitudo fid̾lium
que ꝑ eũ credidat. eadem die cũ illo
& in circuitu eiuitatis ꝓrꝑi noĩe
cesa. & diuersissimis. ac antea inauditiᷤᷤ
supplicus ÷ affecta: ut parisiꝰ uideret᷑
ut ubi salutifer p̾mo ceꝑat fructꝰoiri.
eo ampliꝰ głe ipsiꝰ pater& tͥumphus:
maximꝰ cunctos assistentes hoeror¬
inuasit. ac lux in effabilis cunctis
resplenduit. Et beatissimi dionisis
se cadauer erexit: sc̃aq manu
caput a corpore dolabro lictoris
truncatũ. angłieo ductu gressum
regente. & luce celesti cucũ fulgene.
pendulis cepit brachiis uectitare.
Et facta ÷ comes multitudo celestis
exercitꝰ exanimieiꝰ corpori caput
ꝓpͥum ab ipso monte uͥ fuerat decol¬
latꝰ. ꝑ duo fere miliaria de portanti
usq ad locũ in qͦ nc̃ di dispositione.
& sua electione reqͥescit humatum:
sine cessatione ymnis dulcisonis dm
laudans. S ⁊ in celo potentia di¬
uinoꝵ sp̃uum innumerabilia agmi¬
na sunt audita. canore inestima¬

Expanded text:
tudo fidelium, quae per eum crediderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretuut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestima
Abbreviated transcription (Latin):
illinc carnifices: hinc palmata uor
mr̃is. Ambiebat supplicia: ut tor¬
mento crescente cresceret & corona.
Quapptꝰ. iterũ uelut ab initio uugis
in conspectu om̃iũ. scĩ mr̃es nudi
cesi. & suis uestib remditi: e regi¬
one idoli mercuris ad locũ ꝯstitu¬
tũ educti. ad decollationẽ sunt
đs m̃s. qui creastime. & gr̃ã tua
in uicam hanc induristi me: qui
eterna sapientia tua dociusti me.
& consilia secretoꝵ tuoꝵ ñ abscondi¬
&miserationib tuis multis ꝯsolatꝰ
es me : & fuisti mecũ in oĩb ad qͣc̃q

Expanded text:
illinc carnifices, hinc palmata vox illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondiet miserationibus multis consolatus es me, et fui
Abbreviated transcription (Latin):
lore carceris educentes. p̃fecti iterũ
ait. Si prudenti consilio tandem
ad uitã tenditis : ĩ molate diis &
uiuite. Si uͦ mori eligitis: mortuoꝵ
quos seduristis cadauera infelicit̃
seruantia. euntes cernite. Et si
non resipueritis. infelicitatẽ eoꝵ
infelicitate ercedite: & in felici¬
tate ut desideratis obite:
dhanc uocem xp̃i martyres
dionisiꝰ. rusticꝰ & eleutheriꝰ¬
in agonia pari confessione
complere martyriũ eleger̃t. Et
iudicis abstracti conspectibꝰ. ac fu
& occ ulta laudauere iudicia: qͥ
sic eos in p̃senti humiliare dispõnit:
quos in celesti regno tam głose exal¬
tari ante om̃e tempꝰ decreuit.
Deinde terrore subiuncto. multisq
xꝑi se famulos magna confessionis
uoce ꝓnunciant. Lacerabat᷑q p̃cipu¬
e sc̃s di sacerdos humana rabie: cui
seruiuit & bestia. Qui p̃currebat
ad torm̃ta: ne tardior iros ad głam.
Prouocabat inse penã: ut maior eẽt
uictoria. Confligebant inter se

Expanded text:
lore carceris educentes, praefecti obtutlore carceris educentes, praefecti obtutait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciterhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherin agonia pari confessione complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac fuet occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisqueciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se,
Abbreviated transcription (Latin):
cessarias ppłi. qͥ eũ seqͤndo carcerem
irruꝑant. exhortatione s. & ad ab¬
sentes directa institutionũ p̃cepta
dnica missaꝵ sollenia. ut ꝯfirmarẽ¬
tur participatione corporis & sangͥ¬
incelis positꝰ. celebrans ⁊ hora qua
frangebat᷑ panis sc̃s. qͦ ipse & popłs
cõmunicare debebant. resplenduit
huꝰ modi lux decelo suꝑ eũ. & om̃s
qui ibi aderãt: qͣlem nemo eoꝵ antea
uiderat. In qua ueniens apparuit
÷ uidere. cũ multitudine angłoꝵ:
& accipiens panẽ sc̃m. dedit illi di¬
cens. Accipe hoc ocare m̃s. qd mox
complebo tͥ una cũ patre meo: q̃m
mecũ ÷ marima merces tua: & his
qui audierint te. salꝰ in regno meo.
Nunc facies fortit̃: & memoria tua
erit in laude. Dilectio aũt & beni
petierit. impetrabit. Huiꝰ uͦ terri¬
bilis & ãmirandi spec taculi mysterio
quanqͣm adhuc pagana curiosita¬
te: tñ miraculoꝵ sollicita predi¬
cta larchia intererat.

Expanded text:
cessarias populi, qui eum sequendo, carcerem cessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguin coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eorum antea viderat: in qua veniens apparuit m videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia intererat.
Abbreviated transcription (Latin):
ingentia clibani incendia:
hacetiã ꝑpeti torm̃ti imaginaria
concrematione egrediar. Rotẽq
tui seĩ sp̃c hos fidei mee sedes. rogos.
extingue: qͥ rũpheã ignitã in custodiam
paradisi cruoris tui latice. fidelib
tuis. ad uitã p̃bens tͣnsitũ extin risti
Int hec scĩ dm̃ rustiꝰ & eleutheritis.
flentes. & ad penas similes. uotoĩ¬
ꝓmptissimo ꝑꝑantes: uincti diffe¬
runt᷑. non dimittunt᷑. Cũq extin¬
cto ad orõnẽ eiꝰ fornacis mcendio.
beatꝰ dñi pontifex dionisiꝰ fuisset
splendidior auro. eductꝰ: patibulo
cruciari stipitis torm̃talium in¬
strum̃toꝵ confixione appenditur.
cunctis spectantib p̃dicas. diutus
tortus nec morturis. deponit᷑: & in car¬
ere glaucini tressimul electi domini
cũ fideliũ multitudine recludunt᷑.
Nucebant᷑ sane a delicto obligatiᷤ ui¬
sti inumculis: condenandi a conde¬
mnatis: & innocentes anocentib ex¬
ponunt᷑. Ubi cũ post multas & ꝑne¬

Expanded text:
ingentia clibani incendia, hac etiam perpetui tormenti imaginaria concrematione egrediar: roreque tui sancti Spiritus, hos fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidelibus tuis ad vitam praebens transitum, exstinxistiInter haec sancti Domini Rusticus et Eleutherius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. cunctis spectantibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et perne
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulationib meis: s magis arment᷑
menso catenaꝵ pondere simul sc̃i
dni onerant᷑: & in ergastułu tene¬
brosissimi carceris retrudunt᷑. Inde¬
q ad pͣfecti auditionẽ reducti. in
catastis extensi & flagellati: dno
gr̃as referebant. Cc̃ beatissimꝰ & ac¬
ceptabilis x p̃o hostia dionisiꝰ in
ocłis suoꝵ suꝑ lectũ ferreũ suppositiᷤᷤ
fłamis nudꝰ ęrtens ẽ : & cantabat
dicens. Ignitũ eloqͥum tuũ uehem̃t᷑:¬

Expanded text:
tribulationibus meis, sed magis armenturtribulationibus meis, sed magis armenturmenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ : q̃dam inclite familie matro¬
na nobiliᷤᷤ. multo comitatu stipa¬
ta. nomine larchia suꝑuenit: cõ¬
pellans p̃fectũ. adionisio ionico
agnomine machario uirum suu̾
lisbiũ magicis artib mente cap
penalia ductist̃ : & in conspectu
scõꝵ rustici & eleutherii. ut torm̃¬
toꝵ ipsiꝰ terrore abiutentione
sua refipiscerent. p̃ciosꝰ campi do¬
ctor eoꝵ & fortissimꝰ athleta dñi
dionisiꝰ exspoliat᷑: & toto corpore
nudus. a ternis militũ ternonib
uicissim flagellat᷑. nec uincitur.
Qui int̾ crepitꝰ uerberũ dĩ głam
collaudare. & cõmilitones suos
ut ad hec se inuictos p̃pararent
cõmonere:om̃sq fideles ut hĩc
indñica Nfidͤ corroborarent᷑¬
non desinebat p̃dicare dicens. Laude
dñi loquet᷑ os meũ. & benedicat oñs
passionis. rp̃i ꝑferre dignꝰ habitꝰ sum
ꝓ confessione eiꝰ incorpore meo: qd̃
est gła ur̃a ouiri fideles. & dilectissimi
fr̃s. Ideoq uidete nedeficiatis in

Expanded text:
rentur, quaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentnon desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis  sum pro confessione ejus in corpore meo: quod est gloria vestra, o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in
Abbreviated transcription (Latin):
&sapientia. qui dixisti. cũ tranfieris
ꝑ ignẽ. fłamȩ ñnocebunt te: & dedi¬
stimͥ ꝑiculosiorẽ ignẽ incupiditati¬
b uincere: fac & ad nominis tui
głam hanc adustionẽ me suꝑare.
Et sic cũ imbusto corpore toto fuiss&
leuatꝰ: adbestias ferocisimaᷤ
in rabiem multo ieiunio ereitatas. ꝓ¬
iectꝰ subrigit᷑. Quas cũ impetuualiois¬
simo consperisset occurrere: contͣ eis
faciens signũ erucis & suspiciens
incełũ. ait. Cudne qui semꝑ idees.¬

Expanded text:
et sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper ide
Abbreviated transcription (Latin):
illudit᷑: loris durissimis crudelissime
prb̃o. & eleutherio archidiacono p̃fs
dissimꝰ senex. qͥ diceriᷤᷤ dionisiꝰ ionicuis
& agnominaris machariꝰ: qͥ et iã dẽ
nostroꝵ culturã euacuas. & ñuetisse
pͥncipis statuta ꝯtẽnis: Cui beatis
dionisiꝰ ait. Sener qͥdem sũ corpos
s feruore deuotionis & fidei. atques
p̃dicationis mee infantes. qͦs illi fons
sacri baptismatis parturit. ration¬
bili lacte pascere sine dolo ñ cesso.ᷤ
& illiꝰ pͥncipis scita. qͥ uere÷ minctis

Expanded text:
illuditur, loris durissimis crudelissime presbytero, et Eleutherio archidiacono suo, dissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque sapraedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est
Abbreviated transcription (Latin):
diuma dignatio et̾ni regis iã pͣscie¬
rat eẽ ꝯsortes: qͦsq ab inuicẽ ignita
tẽpestatis insectatio. ꝑ martirii cer¬
tamina. nullo sue calliditatis. aut
seueritatis astu separare p̃ualuit :¬
eniq aduentꝰ p̃fecti fesceniimi
sismin cũ romanoꝵ militum
apparitione in urbe parissioꝵ ⁊ ꝑ oẽm
regionẽ subito ꝑsonat᷑: & apͥorib
ciuitatũ galliaꝵ ei occurrit᷑: imꝑi¬
alis iussio urgens suꝑ capturã scĩ

Expanded text:
divina dignatio aeterni regni jam praesciebat esse consortes, quosque ab invicem ignitae tempestatis insectatio, per martyrii certamina nullo suae calliditatis, aut severitatis astu separare praevaluit. Denique adventus praefecti Fescennii Sisinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio
Abbreviated transcription (Latin):
cqͣm uobiscũ agere: p̃sertĩ cũ te
ecrepite & pessime senectutis ni¬
ua eloqͤntia et p̃fundissimoꝵ uer¬
o tergiu̾sator. atq ult᷑ naturã
ominũ & popłi seductione una

Expanded text:
quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una
Abbreviated transcription (Latin):
x ꝑc diu laboranti sem scissimo su¬
dores certaminũ suoꝵ deereuerat
ꝓprii sanguinis fonte abluere. qͥ posset
liberiꝰ carnis sarcina lib̾atꝰ. & suꝑ niue
dealbatꝰ. p̃sentie illiꝰ astare: & quise¬
met ipsũ holochaustũ odoriferũ offer

Expanded text:
 diu laboranti seni sanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offer
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ĩ sp̃c inspirati. & zelo fidi infłamati.
esi uniꝰ hominis ore sermo ꝓcederet.
i hoc inqͥunt manifestũ ÷. nos esse
erissimos. xp̃ianos: cũ corde credamꝰ
ore confiteamͣ. &. oꝑe pio colamus

Expanded text:
itus inspirati, et zelo fidei inflammati, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confite
Abbreviated transcription (Latin):
gati ubi ipsũ eẽ audiebant ꝯcurre¬
reut: moy ut illu cernere pot̾ant
tanta & ita ĩe ffabilit̾ in eo lux cele¬
sti gr̃a radiabat. ut aut om̃i feroci¬
tate una cũ armis deposita. se illi
ꝓsternerent: aut qͥ cõpuncti sp̃e sei
dono ad credendu ñ erant parati.
pauore nimio soluerent᷑ : a territi
a p̃sentia eiꝰ aufugerent. Miroq mͦ
inermi uiro ñ ualebat plebs armata
resistere: s subdebat se illi potiꝰ cer¬
tatĩ gallicanꝰ coturnꝰ. atq germa¬
mca ceruicositas: iugũq suaue .xͥ.¬
cebat. Ab ipsis qͦ destruebant᷑
portu: idoloꝵ gaudebant nau¬
fragio. Lugebat qͦ portio uicta
diaboli : cũ de ea inctrit eccłie
legio tͥumphabat. Tunc hostis
antiquus uidens sͥ perire. qd̾ dno
constabat assidua ppłoꝵ conu̾sioĩ
ꝓficere : totã artificii sui machinã
ad impugnanda quȩ fuerant cõstri¬
cta. conuertit. Unde sue partis
auctores doꝵ suoꝵ flentes exitia¬

Expanded text:
diebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas: jugumque cebat. Ab ipsis quoque destruebantur portu, idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnandum quae fuerant constructa convertit, et suae partis auctores, deorum suorum flentes exiti