comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puellã quã duceres Et dico hospiti tuo. Ubit
puella quã hospes nr̃t accepit: Atille. Nonne
uides eã in manibꝰ sius: Et ego aspexi Aliud
non uidi nisi librum guangelii in manibus
tus: Tunc ille beatus intellexit uxta suam ui-¬
sionẽ somnium muliereulȩ dñi uocatione ad sa-¬
cerdotale offitium se ꝓuocari. Cuni in palatiũ
ꝑuenisset: pulsanti ostium ostiarius apuit: &
cum introiret indomum regis. solito ipse rex res¬
ponsum imposuit his uerbis & eo ordine magna
uoce. posuisti incapite eius coronam delapide
p̃cioso: & cȩtera quȩ secunt᷑. Lam extunc confirma¬
ta ÷ in ipso spes fidĩ dedñi uocatione. & cȩpit
enixius in bonis oꝑib ꝓficere. & denuptiis ultra
cessauit cogitare quid ageret: Tunc totius ma¬¬
litiȩ artifex & inuidus. callidusq hostis huma-¬
ni generis. cum uidet eum ingenti ardore be-¬
atam siture głam &e ęc̃nam: cępit suis decepti-¬

Expanded text:
puellam quam duceres. Et dico ospiti tuo: „Ubi est puellam quam duceres. Et dico ospiti tuo: „Ubi est illa puella, quam ospes noster accepit?" At ille: „Nonne vides eam in manibus suis?" Et ego aspexi; aliut non vidi nisi librum euangelii in manibus tuis". Tunc ille beatus intellexit iuxta suam visionem et somnium muliercule Domini vocatione ad sacerdotale officium se provocari. Cum in palatium pervenisset, pulsanti sibi hostium hostiarius aperuit. Et cum introiret in domum regis, solito ipse rex responsum inposuit his verbis et eo ordine magna voce: Posuisti in capite eius coronam de lapide precioso, et cetera quae secuntur. Iam extunc confirmata est in ipso spes fidei de Domini vocatione; coepit enixius in bonis operibus proficere et de nuptiis ultra cessavit cogitare quid ageret. 4. Tunc tocius malitiae artifex et invidus callidusque hostis humani generis, cum videret eum ingenti ardore beatam sitire vitam aeternam, coepit suis decepti
Abbreviated transcription (Latin):
cione ibat solite adaulam regis. E uenit
inburgo. ubi diũ soriũ habebat: Inei. at ibi
hospites congiegati. pauꝑ ueteranus cũ mu-
uercula sua. Quo uiso. cepit illa feminola di-¬
cere: Hospes subsiste paulisꝑ. & referam tibi
somnium quod nunc diluculo dete uidis Ui¬
debar michi audire magnisonũ fragorẽ.
quasi psallentium uoces: & aio hospiti tuo
Homo. quid÷ istud quod audio: Num aliqͣ
festiuitas hodie asdrerdotib gelebrat᷑ ubi pro¬
cessio fiat & Et dix̃ michi. Hospes nr̃ a ustregi¬
silus. uxorẽ ducit: Et ego gauisa sũma a lacri-¬
tate ꝓgressa in platea uidere puellam. ut con¬
sidarem uultum &e speciẽ euis Cumq p̃terirent
clerici ꝑhanc plateã in albis uestib deferentes
cruces & psalmos exmore ꝓcedentiũ canentes:
ultimus eorũ ueniens tũ & reliquũ uulgus seque¬
hatur post cergũ. & ego curiosius consid̾abam.
& nullã uidebã nr̃i sexus ad et̃. ꝑsonam. nec

Expanded text:
tione, ibat solito ad aulam regis. Pervenit tione, ibat solito ad aulam regis. Pervenit in burgo, ubi diversorium abebat. Inherant ibi ei ospites congregati, pauper veteranus cum anula sua. Quo viso, coepit illa feminola dicere: 'Ospes, substa paulisper, et referam tibi somnium, quod nunc diluculo de te vidi. Videbar mihi audire magnisonum fragorem quasi psallentium voces et aio ospiti tue: „Homo, quid est istud quod audio? Num aliqua festivitas hodie a sacerdotibus celebratur, ubi processio fiat?" Et dixit mihi: „Hospes noster Austrigisilus uxorem ducit". Et ego gavisa, summa alacritate progressa in platea videre puellam, ut considerarem vultum et speciem eius, cumque preterirent per hanc plateam clerici in albis vestibus, deferentes cruces et psalmos ex more procedentium canentes, ultimus eorum veniebas tu et reliquum vulgus sequebatur pos tergum tuum. Et ego curiosius considerabam et nullam videbam nostri sexus adesse personam nec
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃is comminus ab urbe cabilloni sita uotum
faciens. ut tres noctes sine somni ꝑceptione in
oratione ꝑsisteret. & expletis trium noctium
spaciis mittens manum quale dñs ei ad moueri
pittacium dignaretur. arriꝑet. & cuius in ipso se¬
riptum nomen inueniret: cius filiam petere de-¬
beret. Trans acta una nocte absq digestione sõ.¬
ni adueniente altera cȩpit somno grauari &
circit̃ mediȩ noctis tempore cum iam ferre Non
posset somni torporem: flexo genu incubuit for¬
mulȩ. & obdormiuit. Et eoce inuisu astiterunt
ei duo uiri ante altart senes &e decori uultu &
ait unus ad alterum: Cuiu: filiam hic austregi¬
silus sponsabit: At ille int̾roganti cdic̃. Ignoras
quia iam spousatus. ẽ & A Cuius filiam  Res¬
pondit: Iusti uidicis: Inha c uisione ex ꝑgefactus
opit deliberabundus hȩiere quisnam hic uistꝰ
esset. & qui udex fuerit e filar haberet in¬
nuptam: Cum non inuen. ssit: dubiui de zei¬

Expanded text:
Iohannis cumminus ab urbe Cavillono sita, votum Iohannis cumminus ab urbe Cavillono sita, votum faciens, ut tres noctes sine somnii perceptione in oratione persisteret. Et expleta trium noctium spatia, mittens manum, qualem Dominus ei admoveri pitthacium dignaretur, arriperet, et cuius in ipso scriptum nomen inveniret, eius filiam petere deberet. Transacta una nocte absque digestione somnii, adveniente altera, coepit somno gravari. Et cum circiter medium noctis temporis, cum iam ferre non posset somni torporem, flexo genu, incubuit formulae et obdormivit. Et ecce! in visu adstiterunt ei duo viri ante altare senes et decori vultu. Et ait unus ad alterum: 'Cuius filiam hic Austrigisilus sponsabit?' At ille interroganti dicit: 'Ignoras, quia iam sponsatus est?' Ait: 'Cuius filiam?' Respondit: 'Iusti iudicis'. In hac visione expergefactus, coepit deliberabundus herere, quisnam hic esset Iustus, et quis iudex fuerit, et filiam haberet innuptam. Cum non invenisset, dubius de peti
Abbreviated transcription (Latin):
diseres at nuptias dicens. In hac causa oꝑienda
est dĩ uoluntas & potestas. quia dubium est bo-¬
nam an malam ducam: Sibonam: timeo ꝑdẽ
Simalam: timeo nepossim carere. Quidme indu¬¬
bium uenire. & subuacua sollicitudine quae
usib mulierum sunt implicari : Cum possim
lib̾ uiuere. cur mẽ altĩus mancipabo seruitio:
Hȩc audientes parentes constristati. ceꝑunt iute.¬
ntius eum urgere. ut eorum faceret in hac parte
uoluntatem. Ille ne contristari eos uideret᷑. quos
potius ouantes hab̾e cupiebat. ita facturum
se ꝓmisit.: ut siesset dñi uoluntas faceret quod
hortabantur. Igit᷑ eum esset in ministerio ante¬
dicti irgis. opit secũ uoluere de hac causa. ut
quȩreret. quid nam esset ei condignus Occur¬
rit immente tres uiros euicinio haudlonge ae¬¬
quales natione. & rerum familiarum parili sub¬¬
stantia: Quorum nomina scribens intria pitta¬
cia: misit ea suꝑ altare sub palla inbasilica scĩ

Expanded text:
differebat nuptias, dicebat: 'In hac causa opperienda differebat nuptias, dicebat: 'In hac causa opperienda est Domini voluntas et potestas, quia dubium est, bonam an malam ducam. Si bonam, timeo perdere; si malam, timeo, non possim carere. Quid me in dubium venire et sub vacua sollicitudine quae husibus mulierum sunt inplicari? Cum possim liber vivere, cur me alterius mancipabo servitio?' Haec audientes parentes, contristari coeperunt et intentius eum urguere, ut faceret eorum in hac parte voluntate. Ille, ne contristare eos videretur, quos potius ovantes habere cupiebat, ita facturum se promisit, ut, si esset Domini voluntas, faceret quod hortabant. 3. Cum esset in ministerio antedicti regis, coepit secum volvere de hac causa, ut quereret, quidnam esset ei condignius. Occurrit in mente tres viros e vicino aut longe, aequales natione et rerum familiarium parili substantia. Quorum nomina scribens in tria pitthacia, misit ea super altare sub palla in basilica sancti
Abbreviated transcription (Latin):
PISILIS NAꝰ
bituricȩ ciuita.¬
Otis indigena fu.¬
it Parentumqͥ¬
dẽ clara ꝑge¬
nies tam̃ opu¬¬
lentia rerum
nec multum di¬
ues. nec indigñs.
s suffitiens erat
ex omnib rerũ
substantũs: Cũq
inpueritia saer¬
is litteris fuissce
institutus & a
Smmnore adrabu¬
stiorẽ transisset
statẽ in obsequio gloriosi regis gunteham ni
deputatur a patie Ubi non modicum temporis
spacium sub scłari disciplina prudent̃ militauit.
Erat irggi gratissimus. & uniuersis commilitonibus
a mantissimus Intantũ. ut linteũ quo rex lotis ma¬¬
nib t̃gere solitus erat ipse pferiet & ob hoc map¬¬
parius uocabat᷑. Tunc uero iam inscłari habitu
lantissime insistebat: & adcelestem patriam in¬
esfabili desicħio anhelabat. lam inhoc scło fide¬
lit uidebatur illi seruire. eui in hiant̃ inglestib
inseparabilit̃ inherere cupiebat. Aliquando cȩp̃
a parentib cogi. ut uxorẽ duceret. Ille amore
pudieicae casus &r molestias nuptiarum dieuitats.

Expanded text:
gisilus natus Bituricae civitatis indigena fuit. Parentum quidem clara proienies, tamen opulentia rerum nec multum dives nec indigens, sed sufficiens erat ex omnibus rerum substantia. Cumque in pueritia sacris litteris fuerat institutus et a minore ad robustiorem transisset etatem, in obsequio gloriosi regis Guntchramni deputatur a patre, ubi non modico temporis spatio sub seculari disciplina prudenter militavit. Erat regi gratissimus et universis commilitonibus amantissimus, in tantum ut linteo quod rex lotis manibus tergere solitus erat ipse proferret, et ob hoc mapparius vocabatur. Tunc vero iam in seculari abitu vigilantissime insistebat et ad caelestem patriam ineffabili desiderio anelabat. Iam in hoc seculo fideliter videbatur illi servire, cui inianter in caelestibus inseparabiliter inherere cupiebat. 2. Aliquando coepit a parentibus cogi, ut uxorem duceret. Ille amore pudicitiae casus et molestias nuptiarum devitans,
Abbreviated transcription (Latin):
plixitatẽ t̃muius fit huus oꝑis scedule. Plenus
dierum inbona confessione obiit. a nina eius mi-
cessione si meritis equari non possumus saltim
uel imitatores esse mereamur: p̃stante illo qui
intrinitate ꝑfecta uiuit &r regnat dĩ unus.

Expanded text:
prolixitatem terminus sit huius operis scedule. Plenus prolixitatem terminus sit huius operis scedule. Plenus dierum in bona confessione obiit; anima eius migr intercessione meritis equari non possumus, saltim vel imitatores esse mereamur, prestante illo qui in Trinitate perfecta vivit et regnat Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fatus pontifex sepelisset. cum ex more tumulus
ille componitur. stans p̃fatus ep̃c Raurrus ad pe¬
deseius &e memoratus prb̃t ianuarius: aspexit qͣsi
sepefactus sc̃s austregisilus addexteram ipsius rau.¬
irei incandidis uestib & decoro uultu assistere ui¬
dent᷑. Quẽ cumille miraretur: fubito hex uisio
abocesis ipsus ablata÷ EIuli dubiũ quin angis
dĩ custos ipsius austregisili quicum illo uscpa id
sepulehrũ semꝑ fuit. ipse memorato prb̃o appa-
signa ce sanitates quas dñs ꝑ ipsun seruum suũ
fecit. quanti eiuis orationẽ & aetu dediũsis in fir-¬
mitatib sanati sunt. quanti mortalium senten¬
tia cdampnati incarteribus retrusi sua oratione
larati auinculis nullius custodis obseraculo ad
ȩccłam confugerunt. quanti pauꝑes. uidus or¬
pbani sua elemosina sustentati sunt: testis ÷ dsae
sc̃ĩ angli & illi qui uidunt:. Siam ꝓpt̾ numiam

Expanded text:
prefatus pontifex sepelisset, cum ex more tumulus prefatus pontifex sepelisset, cum ex more tumulus ille componitur, stans prefatus episcopus Raurecus ad pedes eius, et memoratus presbiter Ianuarius aspexit, quasi sepefactus sanctus Austrigisilus ad dexteram ipsius Raureci in candidis vestibus et decore vultu adsistere videretur. Quem cum ille miraretur, subito haec visio ab oculis suis ablata est. Nulli dubium, quin angelus Dei custos ipsius Austrigisili, qui cum illo usque ad sepulchrum semper fuit, ipse memorato presbitero asigna et sanitates, quas Dominus per ipsum servum suum fecit, quanti eius oratione et actu de universis infirmitatibus sanati sunt, quanti mortalium sentencia dampnati, in carceribus retrusi, sua oratione laxati a vinculis, nullius custodis obseraculo ad ecclesiam confugerunt. Quanti pauperes, vidue, orphani sua elemosina sustentati sunt, testis est Deus et sancti angeli et illi qui viderunt. Sed iam propter nimiam
Abbreviated transcription (Latin):
sanitati restituta: hodieq immonasterio beatȩ
b̾toare reclusa. int̾ reliquas dĩ famulas laudabili
conuersatione degere uidetur. Erat tunc in
ipsa ciuitate biturica: quidam pauꝑrimus uiue¬
nis nomine leonastis. & longo iã temꝑe debilita.¬
te contractus. ita ut plantȩ eius adpoplites ad¬
beneient. Et deportabatur humeris alterius ꝑ
singulorum ostia. & uecitando elemosinã que¬
rebat: Cum uir beatissimus austregisilus ob.¬
dormuut incdño. gestatorium ubi sem̃ corpus il¬
lius ferebatur pauꝑ ille sequebatur & albasiliꝰ¬
cam ubi sepultus ÷ ꝑuenit: iacens ante sepul¬¬
crum eius eadem nocte. Cum relaxatis menbris
quȩ erant arida offitium pedum consecutus. post.
Iec illud p̃terie debemus. quod uenerabilis ianua¬
rius prbt refert: quando sepultus ÷ ab eato rau̾-¬
reeo ep̃o memoratus uir dĩ inibierat. Et cum corpꝰ
ipsius scĩ appositũ in sepulchio illo fuisset. & cun

Expanded text:
sanitati restituta est, hodieque in monasterio beatae sanitati restituta est, hodieque in monasterio beatae Bertoare reclusa, inter reliquas Dei famulas laudabili conversatione degere videtur. 15. Erat tunc in ipsa civitate Byturicas quidam pauperrimus iuvenis nomine Leonastis, et longo iam tempore debilitate contractus, ita ut plante eius ad poplites adererent, et deportabatur humeris alterius per singulorum hostia et victitandi helemosinam querebat. Cum vir beatissimus Austrigisilus dormivit in Domino, gestatorium, ubi sanctum corpus illius ferebatur, pauper ille sequebatur et ad baselicam ubi sepultus est pervenit, iacens ante sepulchrum eius eadem nocte: relaxatis membris, que erant arida, officium pedum consecutus, postea16. Nec illud preterire debemus, quod venerabilis Genuarius presbiter refert. Quando sepultus est a beato Raureco episcopo memoratus vir Dei, inibi erat. Et cum corpus ipsius sancti adpositum in sepulchro illo fuisset, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
mine friouala: quam nequissimus sp̃c̃ opp̃ssam cru-¬
deli cruciatu uexabat. ita ut aut freneticum morbũ
die noctuq nulla ei ẽt requies uociferandi. intan¬
tũ ut mamentiã delapsa nec se nec parentes agnos¬
oeret & diuersarũ ferarũ uoces mugitusq &̾ auium
quer las uoces ingenti uociferatione geminaret.
Lugebant parentes uicini condolebant: & mirabant᷑
intam tenera ȩtatȩ tantȩ crudelitatis contricionẽ
infeliaẽ posse sustinere: Adducitur adsepefatum
uirum dĩ. Intuens ille eam. cognouit obcallidi ho-¬¬
stis contricionẽ afflictam. &e p̾cepit eam ꝓpuis al¬
tari admoueri. Et accepto pane &e calice. moit so¬
lito spiritua les hostias dño offerens. mixtũ p̃ce
conficit corpus dñi Ipse prius ꝑcepit.: dedit
puelle: At illa ubi accepit: ꝓtinus auociferatio-¬
ne conticuit Benedixit uestimenta euis. & uela.¬
Exilla hora fugato demonio. puella illa pͥstinae

Expanded text:
mine Friovala, quam nequissimus spiritus oppressione crumine Friovala, quam nequissimus spiritus oppressione crudeli cruciatu vexabat, ita ut hacsi freneticum morbum die noctuque nulla ei esset requies vociferandi, in tantum ut in amentia delapsa, ut nec se nec parentes agnosceret, et diversarum ferarum vocibus mugitusque et avium querulas voces in ingenti vociferatione geminabat. Lugebant parentes, vicini condolebant et mirabantur in tam tenera etate tante crudelitatis contricionem infelicem posse sustinere. Adducitur ad sepefactum virum Dei. Ille intuens in eam cognovit ob callidi hostis contricionem afflictam; precoepit eam propius altare ammoveri. Et accepto pane et calice more solito spiritales hostias Domino offerens, misticum preces conficit corpus Domini. Ipse prius percepit deditque puelle. At ubi illa accepit, protinus a vociferatione conticuit. Benedixit vestimenta eius et velafactum est. Ex illa hora, fugato demonio, puella illa pristine
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ a maritudinẽ qua uexabatur. Et sanus effectꝰ.
hodieq offitium suum facerr uidetur. Q ui¬
dam molendinarius eo tempoie nomine monulfꝰ
die dñico temerario sp̃u uolens iuxta sui industriã
molam emendare. accepto ancipiti ferio quoduulgo
scotam uocant:cepit tẽrere molam Ex quo pec-¬
cato adhȩcit in anui eius manubrium ferri illius.
quod nullus poterat demanu eius auferre: Et tan-¬
ta districtione artatus ÷ ut int̾digitos illius iam
ꝯpisset sanguis ꝓrumꝑe. & aspicientib obfȩtorẽ fas-¬
tidium facere: Uenitq ad p̃fatum di hominẽ Ille
postulans dĩ auxilium. accepit manum ubi adhȩserat
malleus. digitos primũ extendens. Et tulit illud fer-¬
rũ & manũ illius ad tectauit : & omnẽ dolor n atro¬
Ieitatẽ ex pulit. & sanus factus homo ille recessit:
Erat tune ꝓcul aburbe biturica uixta uicum brio-¬
derũ puella adolescentula parentib amantissima. no-¬

Expanded text:
omnem amaritudinem qua vexabatur, et sanus effectus omnem amaritudinem qua vexabatur, et sanus effectus hodieque officium suum facere videtur. 13. Quidam molendinarius eo tempore nomine Monulfus, die dominico temerario spiritu volens iuxta sui industriam molam emendare, accepto ancipite ferro, quod vulgo Scotam vocant, coepit terere molam. Ex quo peccato adhesit manus eius manubrio ferri illius, quod nullus poterat de manu eius auferre. Et tanta districtione artatus, ut inter digitos illius iam coeperat sanguis prorumpere et aspicientibus ob fetorem fastidium facere, venit ad prefatum Dei hominem. Ille postulans Dei auxilium, coepit manum, ubi adeserat malleus; digitos primum extendens, tulit illum ferrum et manum illius adtrectavit et omnem dolorum atrocitatem expulit, et sanus factus homo ille recessit. 14. Erat tunc procul ab urbe Bituricas iuxta vicum Briodero puella adulescentula, parentibus amantissima, no
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ab ipsa ģxitate curaret᷑. Quam ille intuens
suspex̃ adglos dñi auxilium postulans: & acci¬¬
piens oleum benedix̃. & liniuit cȩce occłos Oratio-¬
ne facta cȩca quȩ dudum fuerat. ꝓtinus aꝑtis ocłis
copian uidendi recepit: Post idem tempus illustris
matrona & dõdicata austroberta. relicta ab illustris.¬
simo uiro cram noaldo : refert quid ipsa p̃sente ae¬
tum fuit Unus depistorib suis nomine leodemarꝰ.
morbo atrocissimo uexabatur. & illa habebat repo-¬
situm panem quem memnoratus austregisilus bene-¬
dixerat. & ei eulogias transmiserat: Quem illa adhoc
reseruabat: ut siquis uideretur aliquo tedio affici.
cum integra fide sumendi dare deb̾et Rogauit
memoratũ pistorem app̃hendi & deillo pane in õs
eius muti p̃cepit: quẽ ille penitꝰ acciꝑe recus abat:
Sed tamen inuitum ce coactum. aꝑto ore ingesserunt
de ipso pane in eius faucib. Posteaͣ necmora. euomuit

Expanded text:
tionibns ab ipsa cecitate curaretur. Quam ille intuens, tionibns ab ipsa cecitate curaretur. Quam ille intuens, suspexit ad caelos, Domini auxilium postulans; accipiens holeum benedixit et linivit cece oculos. Oratione facta, ceca que dudum fuerat, protinus, apertis oculis, copiam videndi recoepit. 12. Post idem tempus illustris matrona et Deo dicata Austroberta, relicta ab illustrissimo viro Chramnoaldo, refert, quod ipsa presente actum fuit. Unus de pistoribus suis nomine Leudomarus morbo atrocissimo vexabatur, et illa habebat repositum panem, quem memoratus Austrigisilus benedixerat et ei eulogias transmiserat. Quem illa ad hoc reservabat, ut, si quis videretur aliquo tedio affici, cum integra fide sumendi dare deberet. Eogavit memoratum pistorem adprehendi et de illo pane in os eius mitti precepit; quod ille poenitus accipere recusabat. Sed tamen invitum et quoactum, aperto hore, ingesserunt de ipso pane in eius faucibus. Post haec nec mora evomuit
Abbreviated transcription (Latin):
uir dĩ Intuens debilem contractum. sensit in spũ
obcausam peccati nequissimo sp̃u potestate ac¬
cepta istam contradictionem pauꝑi inflixisse.
Precepit eum remotiori in loco defferri Et ille in-
oratione ꝓstratus aliquandii. postea ad pauꝑẽ
illum accessit Et nisi fallor inbalneum eũ iͥssit
mita. Et contrectans mnanib omĩa menbra&e exte¬
ndens. dep̃catus dñ auxiliumn impetrauit quod
petut. affuit suꝑna gr̃a. & pauꝑ ille pͥstinȩ sanr¬
tati restitutus postea ab omnib. uisus. & nullo clau¬
Eo tempore erat quedam matrona nobili genere
orta &e religiosa nomine pat̾nra: habens admini¬
sterium familiarẽ puellam sins creditã nomine
augustam Accidit autem ut ab int̾polatoit totiꝰ
immuditie ꝑcussa. lumine claritatis amhͥsso
torpore cȩcitatis incurrisset Propt̃ quod memo¬
rata dña ipsius puellȩ scripsit epłam: & misit
eam ad sȩpefatum dĩ hominẽ. petens ut suis ora¬

Expanded text:
vir Dei. Intuens debilem contractum, sensit in spiritu vir Dei. Intuens debilem contractum, sensit in spiritu hob causam peccati nequissimo spiritu, potestatem acceptam, istam contricionem pauperi inflixisse; precoepit eum remociori loco deferri. Et ille in oratione prostratus aliquandiu, postea ad pauperem illum accessit. Et, nisi fallor, in balneum eum iussit mitti; contrectans manibus, omnia membra sua extendens, deprecatus Domini auxilium, impetravit quod petiit. Adfuit superna gratis, et pauper ille pristine sanitati restitutus, postea ab omnibus visus, et nullo claunnis. 11. Eo tempore erat quedam matrona nobili genere horta religiosa nomine Paterna, habens ad ministerium familiarem puellam suis creditam nomine Augustam. Accidit ei, ab interpolatore tocius inmundiciae percussa, lumine claritatis amissa, torporem cecitatis incurrisset. Que memorata domin a ipsius puelle scripsit epistolam, misit eam ad sepefactum Dei hominem, petens, ut suis ora
Abbreviated transcription (Latin):
contingat: quia ferebatur illa antequam inista in¬
firmitate laberetur. uoluptati dedita luxoriose uixisse
Per idẽ tempus inurbe biturica erat nobilissima
mente & natalibus illustris. bto ara sacratadĩ famu.¬
la Et cum solito more ipsa nocturno tempore ui¬¬
gilare ꝓꝑabat. inuenit in platea substillicidio cuiꝰ¬
dam domus iacentẽ pauꝑem nomine bero aldum
pannis obsitum. omnib menbris contractum. Cȩ¬
pit inqui rere eius casus miseriȩ. & cur ibi iaceret:
Atille dix̃: landui inisto mor bo cruciatus iacco.
ce non÷ qui nuichi auxiliet᷑. Uolente me ad ȩccli¬
am ire nequeo ut scĩ austregisili conspectui de¬
ducar: At illa hȩc audiens ingemuit & compassi-¬
one ipsus pauꝑis compuncta. p̃cepit pueros suos
eum leuare at̾ra: & subpositis manib quasi fu¬¬
nus ex animȩ adȩccłam deferre. & coram altario
rogauit deponi: ubi iam aduenerat sȩpefa tꝰ

Expanded text:
contingat', quia ferebatur illa, antequam in ista incontingat', quia ferebatur illa, antequam in ista infirmitate laberetur, voluptati dedita luxuriose vixisse. 10. Per idem tempus in urbe Byturica erat nobilissima mente et natalibus illustris Bertoara sacrata Dei famula. Cum solito more ipsa nocturno tempore vigilare properabat, invenit in platea sub stillicidio cuiusdam domus iacentem pauperem nomine Beroadum pannis obsitum, omnibus membris contractum. Coepit inquirere eius casus miseriarum, et cur ibi iaceret. At ille dixit: 'Iam diu in isto morbo cruciatus iaceo, et non est qui michi auxilietur; volente me ad ecclesiam ire nequeo, ut sancti Austrigisili conspectu deducar'. At illa hec audiens ingemuit, et conpassione ipsius pauperis compuncta, precoepit pueros suos eum levare a terra, et subpositis manibus, quasi funus exanime ad ecclesiam deferre, et coram altario rogavit deponi, ubi iam advenerat sepefactus
Abbreviated transcription (Latin):
nullum ferme menbrorum ad offitiũ suum mo-¬
uere posset. nisi cum necesse fuisset cȩterorum
manib ubi necessitas exigebat deferret᷑: pecit
sẽ auicinis adiurum sẽm deportari Cumq ad
altare delata fuisset. & uir sc̃s solito offitium diui-¬
num inecełam exsoluere aduenisset uidit misel-¬
lam incuruatam ad ipsum altare i acentem & di-¬
centẽ sibi: Scẽ austregisile. aduiuame Atille.
Dñi pietas & potestas te saluare potest. Iile manus
occulosq tollens adcelum. chx̃ Extende michi
manum tuã: Atilla ait Nonqueo: Ille app̃he.¬
nsa illius dextera. & digitum inferens inpalma
sua: digitos eius qui olim ꝑ ipsum morbũ mani-
b adhȩserant diiexit. Similit̃ & omnia menbra
fec̃. done erex̃ eam suꝑ pedes Et restituta:
pͥstine sanitati &e menbra sua ut sana solita erant¬
offitium receperunt: Et ait adeam: Caue tu ne
adpristina uitia deuoluaris. ne forte tibi declus

Expanded text:
nullum ferme membrorum ad officium suum monullum ferme membrorum ad officium suum movere posset, nisi, cum necesse fuisset, ceterorum manibus, ubi necessitas exigebat, deferretur. Petiit se a vicinis ad virum sanctum deportari. Cumque ad altare delata fuisset, et vir sanctus solito officium divinum in ecclesia exolvere advenisset, vidit misellam incurvatam ad ipsum altare iacentem et dicentem sibi: 'Sancte Austrigisile, adiuva me'. At ille: ' Domini pietas et potestas te salvare potest'. Ille mauus oculosque tollens ad celum, dixit: 'Extende', inquid, 'manum tuam'. At illa ait: 'Nequeo'. Ille adprehensa illius dextera et digitum inferens in palma sua, digitos eius, qui holym per ipsum morbum manibus eius adeserant, direxit. Similiter et omnia membra fecit, donec erexit eam super pedes. Et restituta est pristinae sanitati, et membra sua, ut sana solita eranofficium recoeperunt. Et ait ad eam: 'Cave tu, ne ad pristina vitia devolvaris, ne forte tibi deterius
Abbreviated transcription (Latin):
Requirite pauxillum aquȩ. ut hic celebremus
missas Qui cum quȩsissent: non inuenerunt:
Regressi adeum in ipsam ȩccłam. inuenerunt
ostia de sacrario illo aꝑta. quȩ ante serata uiderant:
Et cum introissent. inuenerunt ipsum uirum dĩ as¬
tantem . & ante se habentem duas crate̾ras plenas.
unam aqua. aliam uino Illi obstupefacti hoc mira-¬¬
uellet. decidente bituricas apollinare ep̃o. sc̃s aus¬
tregisilus in loco eius electus ab omnib. ex consen-¬
su regis ep̃c subrogatur: Inquo gradii dignitatis
.xii. annos rex̃ ȩccłam sic̃ ipse angło reuelante cog¬
nouerat: Nam eum primũ t̾minum memoratae
urbis ingressus fuisset. mansit inuilla germa¬
pitium diaconũ qui ei postea successor fuit. &
inisto gradu dignitatis regere eccłam bituricã.
Eo tempore erat mulier aliqua sub urbano¬
F ipsius ciuitatis longo iamtempore aridis men-¬
bris. neruis contractis. morbo paralisi affecta: ut

Expanded text:
'Requirite pauxillum aque, ut hic celebremus 'Requirite pauxillum aque, ut hic celebremus missas'. Qui cum quesissent, non invenerunt. Regressi ad eum in ipsa ecclesia, invenerunt hostia de sacrario illo aperta, que ante serata viderant. Et cum introissent, invenerunt ipsum virum Dei adstantem et ante se habentem duas crateras plenas, unam aqua, aliam vino. Illi obstupefacti hoc miravoluit, decidente Byturicas Apollonare episcopo, sanctus Austrigisilus in loco eius electus ab omnibus ex consensu regis episcopus subrogatur. In quo gradu dignitatis duodecim annis rexit ecclesiam, sicut ipse, angelo revelante, cognoverat. Nam cum primum terminum memorate urbis ingressus, mansit in villa Germapicium diaconum, qui ei postea successor fuit, et in isto gradu dignitatis regere ecclesiam Byturicam'. 9. Eo tempore erat mulier aliqua suburbano ipsius civitatis longo iam tempo rearidis membris, nervis contractis, morbo paralysi effecta, ut
Abbreviated transcription (Latin):
um imponens aiebat. Uide uemini dixeris. Hulli
dubium quod dñs ꝓmerito & oratione p̃fat i
famuli sui oꝑari dignatus ẽ. Post hȩc eum dñs
uellet eum uxta sc̃m ppositum suum. eo tem¬
pore cum eset memoratus dĩ homo cum beatis.¬
sino etherio ep̃o. in quadã uilla ingenuinse
t̾ritorio suꝑ lacum erat haud peul ab ipsa uilla
castellum descitũ. & ab uniuersis habitatoribus
uacuum. Inerant ibi ȩccłe. & ipse fere semirute.
Cum orandi grã in ipso loco p̃fatus beatus aus-¬
tregisilus ꝑrexisset. & nullũ custodẽ nec ali-¬
quẽ clericũ ibidẽ repꝑissae uigilantẽ: paten¬
tib ostiĩs &e sacrariolo clauso & seris obfirinatti
uoluit missas in illa basilica cȩlebrare De erat
aqua. qua aut manus ablueret. aut in sacri¬
fitium miscert. Dic̃ adl amicum suu marculait
cotempore lectorẽ. nunc & abbate in ipsius¬
banliea ubi corpus ipsius conditũ ẽẽ. uiclac̃

Expanded text:
um inponens, aiebat: 'Vide, nemini dixeris'. Nulli um inponens, aiebat: 'Vide, nemini dixeris'. Nulli dubium, quod Dominus pro merito et oratione prefati famuli sui operare dignatus est. 7. Post haec cum Dominus vellet eum iuxta sanctum propositum suum, eo tempore cum esset memoratus Dei homo cum beatissimo Aetherio episcopo in quadam villa in Genuinse territorio super lacum, erat aut procul ab ipsa villa castellum desertum et ab universis habitatoribus vacuum. Inerant ibi ecclesiae et ipsae fere semirutae. Cum horandi gratia in ipso loco prefatus beatus Austrigisilus perrexisset et nullum custodem nec aliquem clericum ibidem reperisset, nisi tantum patentibus hostiis et sacrariolo cluso et seris obfirmato, voluit missas in illa baselica celebrare. Deerat aqua, qua aut manus ablueret aut in sacrificium misceret. Dicit ad adminiculum suum Marculfum eo tempore lectorem, nunc et abbatem in baselica, ubi corpus ipsius beati conditum esse videtur:
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uenit uindemiȩ. iam uue erant p̃coq.
iuit beatus austregisilus uindemiam colligere.¬
&e iussit prius parare uasa quibus mustum recon¬
det. Quod & factum est Repleto uase musto uno
quod illi uocant cuppam ferme .xxmetra capi-¬
ens. resedit uacua adhuc: Etortum ÷ mustum.
fere amphora una. Cum nonesset alibi ubi reco-¬
ndet᷑: iussit eum uir dĩ in illa maiore quȩ uacua
erat recondi. Ille in eundẽ cellariũ ingssus. fac¬¬
ta oratione signum crucis figurauit: mane ip¬
so regisus adbasilicam: Custos cuppe illius cum
introisset cellarium. considare si salua essent uasa
cum musto: aspexit &e illam quȩ uacua remanse¬
rat. sic̃ &e reliqua uasa suꝑ exundabat. ebulliebatq
tanta repletione. ut desuꝑ plurimũ mustum la-¬
beret᷑ interra. Ille tanti misterii obstupefactus.
euestigio adbasilicam ad scm̃ dĩ hominẽ cucur¬
rit: nuntians ei quod factum fuerat Ille silenti-¬

Expanded text:
tempus venit vindemiae, iam uvae erant precocae, tempus venit vindemiae, iam uvae erant precocae, ivit beatus Austrigisilus vindemiam colligere; iussit prius parare vasa, quod musto reconderet. Quod et factum est. Repleta vasa musto, una quod illi vocant cupa, ferme viginti metreta capiens, resedit vacua. Adhuc extortum est mustum, fere amphora una. Cum non esset alibi, ubi reconderetur, iussit eum vir Dei in illa maiore que vacua erat recondi. Ille in eodem cellario ingressus, facta oratione, signum crucis figuravit, mane ipso regressus ad basilicam. Gustos canave illius cum introisset cellarium considerare, si salva essent vasa cum nmstu, aspexit et illam que vacua remanserat: sicut et reliqua vasa, superexundabat, ebulliebat tanta repletione, ut desuper plurimum mustum laberetur in terra. Ille tanti mysterii obstupefactus, e vestigio ad basilicam ad sanctum Dei hominem cucurrit, nuntians ei quod factum fuerat. Ille sylenti
Abbreviated transcription (Latin):
petere dubitabat. E rat tunc indomo regis inter
oeteros senatores p̃stantissimus etherius nomi ne
uir prudentissimus. & singulari cautele deditꝰ.
cui rex omnia tractatus sui p̃cipua arcbana por¬
debat. qui tunc dignus ep̃atu postea lugduno gal¬
liȩ nobilissima ciuitate ep̃cordinatus ẽ. qui me¬
moratum famulum dĩ singularit̃ diligebat. &uẽ
austregisilus iogauit. ut regis ꝑmissu pecenet
se adelericatus onus ueniie. debere. Qui sugges.¬
sit. oe impetrauit. Acceptis epistolis. ꝑiex̃ autis:¬
odorensẽ ciuitatẽ. ibiq ab eato aunario ep̃o de-
eisa gsariȩ clericus effectus. & sub diaconus or.¬
dinatus ẽ Regiessus inde ad inemoratum etheri¬
ũ. ille iam episcopatu accepto benignissime eũ
cũmagno gaudio recepit. prb̃m ce abbatẽ beati¬
nicetii ep̃i &e confessoris. ordinauit. Et obhanedi-¬
lectionẽ ꝑfectionis. dedit ei de reb exłe colonia m
albiaco nomine usib suis ꝑfuturam Ci um

Expanded text:
petere, dubitabat. Erat tunc in domo regis inter petere, dubitabat. Erat tunc in domo regis inter ceteros senatores prestantissimus Aetherius nomine, vir prudentissimus et singulari cautele deditus, cui rex omnia tractatus sui precipua archana pandebat; qui tunc dignus episcopatu, postea Lugduno Galleae nobilissima civitate episcopus ordinatus est, qui memoratum famulum Dei singulariter diligebat. Quem Austrigisilus rogavit, ut regis permissu peteret, se ad clericati honus venire deberet. Qui suggessit et impetravit. Acceptis epistolis, perrexit Autisiodoro civitate, ibique a beato Aunechario episcopo, decisa cesarie, clericus effectus et subdiaconus ordinatus est. Begressus inde ad memoratum Aetherium, ille, iam episcopatum acceptum, benignissime eum cum ineffabili gaudio recepit, presbiterum et abbatem basiNiceti episcopi et confessoris ordinavit et ob dilectionem perfectionis dedit ei de rebus ecclesiae colonica Albiaco nomine, husibus suis profutura. 6. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Completum ÷ inco quod scriptũ ÷ Perdes om̃s qui
loquuntur mendacium. Et testis falsus. non
erit impunitus. Hoc audito rex. accersiuit ad se
austragisilum & ait ei. Pugnauit ꝓte dñs. cuuis
auxilium fideliter postulasti al ortuus ÷ inqui-¬
ens betthelenus. diuina ultione punitus. Ille uͦ
non gaudens in interitu inimici.s gĩas agens dõ
quod ab euis sanguine impollutas dñs suas ser-¬
uasset manus: memorans illũ uersiculum psalmi.
Dñe respexisti humilitatẽ ineam & saluã fecistide
necessitatib aninã meã: nec conclusistime in ma¬-¬
nus inimici. & fidelẽ famulum suum seruauit
illesum: Iam tunc suꝑna pietas &e diuina po-¬
tentia. famulum quẽ sibi dignum sacerdotem
fore p̃destinauerat. adhuc inseculari habitu
ab ingruentib. tempestatib diaboli saluabat
Post hȩc cepit ipse austregiilus in amore & dilecti¬
onẽ cdĩ attentius inbonis oꝑibus ꝓficere & clerica¬¬
tus onus inhiant̃ desiderare. Perquod hoc reggi

Expanded text:
Completum est in eo quod scriptum est: Perdes eos qui locuntur mendacium; et: Testis falsus non erit inpunitus'. Hoc audito, rex arcessivit ad se Austrigisilum et ait ei: Tugnavit pro te Dominus, cuius auxilium fideliter proposuisti'. 'Mortuus est', inquid, Bethelenus, divina ultione punitus'. Ille vero non gaudens interitum inimici, sed gratias agens Deo, quod ab eius sanguine inpollutas Dominus suas servasset manus, memorans illum versiculum psalmi: Domine, respexisti humilitatem meam efi salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici, et fidelem famulum tuum servasti inlesum. lam tunc superna pietas et divina potencia famulum, quem sibi dignum sacerdotem fore predestinaverat, adhuc in seculari abitu ab ingruentibus tempestatibus diaboli salvabat. 5. Post haec coepit ipse Austrigisilus in amore et dilectione Dei attencius in bonis operibus proficere et in clericati honus inianter desiderare; per quem hoc regi
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam si¬¬
lentio p̃terire.
qualit beatissi¬
mus germanus
uenerabilem sui
corporis tranpo¬
fitionẽ: p̃eun¬
tib signis uoluit ostende. Et enĩ cũ duoei¬
tis circit ueleo amplius annis. in porticu ȩ¬
tum: anno uicesimot̾cio quo karolus pipini
senioris filus regni francorum tenebat monar¬
chiam. uenerabilis uir lantfredus p̃sati mona
qualit patrono tanto condigna debet. augeri
corde rimari. Sedqm̃ piis semꝑ conatib impe¬
cipe lagationis causa in aquitaniam mittit᷑
Interea ħarolus moritur. Isdẽ uero abbas ab unol¬
do ipsius aquitaniȩ patrocinio. quasi explo-

Expanded text:
nequaquam silentio praeterire, qualiter idem beatissimus Germanus venerabilem sui corporis transpositionem praeeuntibus voluit signis ostendere. Etenim cum ducentis circiter vel eo amplius annis in porticu ectum, anno vicesimo tertio , quo Carolus, Pippini senioris filius, regni Francorum tenebat monarchiam, venerabilis vir Lantfredus, praefati saqualiter tanto patrono deberet augeri corde rimari. Sed quoniam piis semper conatibus inpecipe legationis causa Aquitaniam mittitur. Interea Carolas moritur. Isdem vero abbas ab Aquitaniae patricio quasi explo
Abbreviated transcription (Latin):
ns Tume dñe int̾ficis. cum sanare debueras. Sed hoc
tibi notum sit: quia ꝑte morior. Uita & enim iea ate
erit requirenda arege uel parentibus. Int̾dum nimio
p̃calore. ꝑbaptisteri pauimentum. uoluptabatur.
aliquantulum post somiũ excitatus. ab ipso. in om
tifice cur tantum locutus sit adinuiriam sui: respon.

Expanded text:
ns: Tu me, domine, interficis, cum sanare debueras. Sed hoc ns: Tu me, domine, interficis, cum sanare debueras. Sed hoc tibi notum sit, quia per te morior. Vita mea a te erit requirenda a rege vel a parentibus. Interdum prae calore per baptisterii pavimentum volutatur. aliquantulum post somnum excitatus, ab ipso in omnetifice cur tantum locutus sit ad injuriam sacerdotis,
Abbreviated transcription (Latin):
uaddo uir illuster acconsilii regis parti-¬
cepsty phum duplicit̃ incurieret febris
& frigoris. expurgandus sci uiri p̃sentatur
obtutibus. Interea hora solita. sebit concussus grauis¬
sima. ut refrigeraretur uel aqua instanter ex postu¬
lat. Qua sibi denegata. inscĩ pontificit in solescit in¬
ret uictoriam oratione explicata. potum eidonansuts
calida: hominẽ reuocauit salutem pristinam. Et
imminens ꝑieulum. tali curauit antidoto: febrem¬
ec illud ÷ p̃tereundum. similis causȩ mira¬
culum: Reginȩ chiodesintis minist᷑ ulfus
nomine. & ipse tipho uexabat᷑ grauissimo:
poscenq susfragia medele ꝑrexit ad pontificẽ. ii¬
uir dĩcomp̃hensum: constant̃ ducit adbaptisterũ.
Sedexorante scõ: cepit affligi grauius imꝑrimo libati¬
dus. Postulat enim aidens & estuans aquȩ modicum.
sed negatur illi. Tuic fellis amaritudine suscitatus
acerriie. balteum suum ad scĩ uestigia piecit clama¬

Expanded text:
59 Waddo vir inluster consilii regis parti59 Waddo vir inluster consilii regis particeps typum dupliciter incurrens febris et frigoris, expurgandus sancti viri praesentatur obtutibus. Interea hora solita febre concussus gravissima, ut refrigeraretur vel aqua instanter expostulat. Qua sibi denegata in sancti pontificis insolescit inret victoriam, oratione explicata potum ei donans in calida, hominem revocavit salutem ad pristinam et inminens periculum tali curavit antidoto, febremNec illud est praetereundum similis causae miraculum. Reginae Chrodosinthae minister Vlfus nomine typo vexabatur gravissime, poscens suffragia medeluem vir Dei constanter ducit ad baptisterium. Sed exorante Sancto coepit affligi gravius in proximo liberandus. Postulat ardens et aestuans aquae modicum, sed negatur. Qui fellis amaritudine suscitatus acerrime, balteum suum ad Sancti vestigia projecit clama
Abbreviated transcription (Latin):
ab inuicẽ maxillarum iuncturis: ore aꝑto
adbeatũ uirum ꝑducitur. Que signo crucis imp̃sso.
sanitati redditum uetuit ne acciꝑent uini potum.
aut carnis ecdulum. Qui p̃cepto post posito: ad
norma sui languoris statim irũtitur. S ne p̃uarican:¬
tis negligentia. iusto subtrahent głiam inspedote
no uilla rursus ei oblatus ÷. Quius loca inaxillarũ
scõ pungens oleo. aebeatis manibus mentum astriti.¬
gens& labia. xp̃i nomine in uocato. confussa sc̃isedi¬
gitis adse uinetiura ieũtit᷑ & suȩ fidĩ merito: saliuis¬
tẽ quidam faber ligerius nomine tͦbulenti demo.¬
nis arreptus insania sic bestiali feritate ꝓruꝑat. uit
catenis collo manibusq reuinctus.uix. adbeati ui.¬
ri traheret᷑ p̃sentiam. Inde miserabilior. ut quisus¬
detineri. Et sicut septimo die ds cuneto quieuit ab oꝑe.
ita & opis dĩ transacta ebdomada eripit᷑ ademone.
Sicq inꝓpria iedire securus mneruit: libatus ab hoste

Expanded text:
ab invicem maxillarum juncturis, ore aperto, ab invicem maxillarum juncturis, ore aperto, ad sanctum virum perducitur. Quem signo crucis impresso sanitati redditum vetuit ne acciperet vini potum, aut carnis edulium. Qui, praecepto postposito, ad normam sui languoris statim reductus est. Sed ne praevaricantis negligeno villa rursus ei oblatus est. Cuius loca maxillarum sancto perunguens oleo ac beatis manibus mentum adstringens et labia, Christi nomine invocato concussa sanctis digitis ad se iunctura revertitur, suae fidei merito salvustem faber Ligerius nomine turbolenti daemonis arreptus insania, ita bestiali feritate proruperat, ut catenis collo manibusque revinctus vix ad beati viri traheretur praesentiam: inde miserabilior, ut qui susdetineri: et sicut septimo die deus quievit ab opere, ita et opera dei transacta ebdomade eripitur a daemone. Et sic in propria redire securus meruit liberatus ab hoste.
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ dies ꝑcipiens nichil p̃t̃ pulticulam. ore
aꝑto hians: scouiro oblata ÷. Hȩe uelut ferro op¬
posito. nulla lege poterat ungere dentes aut labia.
Quã ille inoratorio sacro ꝑungensolco palpato un¬
diq capite. sine tarditate saluti restituit.
ocidit autẽ ut puella quadam dedomo
medardi miglidunensis familia. filansdie
dominica: contracta manu. dampnaretur
supplicio. Qua ascõ uiid contacta oleo. ilico uirtꝰ
infudit remediun. hinc stupentes digiti uigorẽ
pristinum resipiscunt. Oblitumq artis offitium.
nditur atq purgata uicio dextera saluti reducit᷑.
ectȩ creditur inserendum illud quoq mi-¬
raculum. Pobohnus quidam deuico noui¬
homo uehement̃ in imni ꝑuasus insidus.
adhominie dĩ uinculis nexus adducitur. Rebelli
fugit umbra desensibus: catena cadit demanibus.¬
oc autẽ: memoriȩ iuiȩ ꝑpetuo ÷ tradendũ.
Quidam exnantharici familia. separatis

Expanded text:
vem dies percipiens nihil praeter pulticulam, ore vem dies percipiens nihil praeter pulticulam, ore aperto inhians sancto viro oblata est. Quae velut ferro opposito nulla lege poterat iungere dentes aut labia. 49 Quam in oratorio sacro perunguens oleo, palpato undique cXVI. Accidit, ut puella quaedam de domo Medardi Meglidonensis familia, filans die dominico, contracta manu, damnaretur supplicio. Quae contacta oleo, virtus infudit remedium. Hic stupentes digiti, vigorem pristinum resipiscunt; oblitum artis officium nditur, et purgata vitio, dextra saluti reducitur. XVII. Recte creditur inserendum illud quoque miraculum. Bobolinus quidam de vico Noviomo, vehementer inimici pervasus insidiis, ad homineiciter liberatus, dum fugit umbra de sensibus, catena cadit de manibus,Hoc autem memoriae jure perpetuo est tradendum. Quidam ex Nantharici familia, separatis
Abbreviated transcription (Latin):
restitit. Ham xp̃o largiente: quod donetur ñ deficit.
Incidens igitur aurata missoria. ac argentea uasa com¬
minuens: quicquid primum habuit dat sac̃doti
ne ꝑdent. F rat enum expectanda contentio: int̃ sac̃dotẽ
& principem. Faciebant gͦ apud se de misedia pug¬
nam. & dipietate certamen. Thesauros ut spargerent.¬
& de suis talentis egenis ditescerent: festini ad futura
lucra. ut bratheum semen sererent: & post messores
accederent aurolentã ꝑsegetẽ: ut & sacerdos locu¬
pletaretur regalibus thesauris & in rege florenet gr̃a
sacerdotis Qu: suum solum hoc eẽ. credidit: quod
nudus aut ogenus accepit:.
ed reũtamur adordinem.Quidam inerona
uico defiscalib famulis childomerus nomine.
cũ die diũco ciuidam oꝑatus sit: ita contrahit᷑
ĩgitis. ut unguium acuinen partẽ transiret in altã:
Digitis redditur organum: & in antiquum offitũ
neruorum tela retexitur. Quẽ elerieum post effec-¬

Expanded text:
restitit. Nam Christo largiente quod donetur non deficit. restitit. Nam Christo largiente quod donetur non deficit. Incidens aurata missoria, argentea vasa comminuens, quidquid primum habuit dans sacerdoti ne perderet. 45 Erat ergo expectanda contentio inter sacerdotem et principem. Faciebant apud se de misericordia pugnam et de pietate certamen, thesauros ut spargerent et de suis talentis egeni ditiscerent, festini ad futura lucra, ut bratheum semen sererent et post messores accederent aurolentam per segetem: ut sacerdos locupletaretur regalibus thesauris et in regem floreret gratia sacerdotis, qui suum solum hoc credidit quod nudus aut egenus accepit. 46 Sed revertamur ad ordinem. Quidam in Exona vico de fiscalibus famulis Gildomeris nomine cum die dominico quiddam operatus sit, ita contrahitur digitis, ut unguium acumen partem transiret in alteramnt, digitis redditur organum et in antiquo officio nervorum tela retexitur. Quem clericum post effec
Abbreviated transcription (Latin):
uox oelestis ꝓmeruit. Ordinatus uͦ pontifex. qualẽ
quantumq segesserit. hoc expedie lingua mor¬
talis non sufficit: qm̃ supͣ hominem fuit. onine qdđ
edidit. Ocniq adeptus gradum cuiȩ pastoralis.:
frequentib exeraebat uigiliis: inde continus ina¬
cerabat inȩdiis. ł noctabat algida senectuis ꝑhiemẽ.
sstinens duplicit̾ frigus ȩtatis & temporis: qđ noc
etiam tolerare possent postulanti iuuenes. Seq ip¬
poris. tanquã sisimul accessissent dignitas & neces
uel regio munere ꝑmanus sc̃i factȩ suit: solus ipse
qui omnia scit. nouit. & numerat. Deunde quadã
uice p̃cellentissimus childeb̾tus rex cum ei duexissoe
sex milia solidorum pauꝑib eroganda.: expenders
tria milia. reũtitur ad palatiuni Interiogatusq a
rege si adhuc resiciert quodegenis tribueret: respon¬
dit medietatem resedisse. nec inuenisse se inopes. qͥb¬
mor totum ex pendet. Cui rexinquit. Dñe. dona qd

Expanded text:
vox meruit. 40 Ordinatusque pontifex qualis vox meruit. 40 Ordinatusque pontifex qualis quantusque se gesserit, hoc expedire lingua mortalis non sufficit, quoniam supra hominem fuit omne quod edidit. Denique adeptus gradum curae pastoralis epfrequentantibus exercebat vigiliis, inde continuatis macerabat inediis. Pernoctabat algida senectus per hiemem sustinens dupliciter frigus aetatis et temporis, quod nec tolerare possint potolenti iuvenes, se ipporis, tamquam si simul accessissent dignitas et neceslatione vel regio munere per manus sancti factae sunt, solus ille qui omnia seit et novit et numerat. 43 Denique quadam vice praecellentissimus Childebercthus rex cum ei direxisset sex milia solidorum pauperibus eroganda, expendens tria milia revertitur ad palatium. Interrogatus a rege, si adhuc resideret quod egenis tribueret, respondit medietatem resedisse nec invenisse inopes quibus totum expenderet. 44 Cui rex inquid: Domine, dona quod
Abbreviated transcription (Latin):
muta sp̃u quoq deficiente decumbens: apparatis
exequiis iam palpitabat exanimis. cuieulogiis a scõ¬
ꝑprb̃m suum directis. ac uiolent̃ ad aꝑtis p̃mortuae
dentib inos transiectis. mox ut fauoes semiuiuȩ liqͦr
anhelare. atq oculi nece p̃clusi lumen diei requirere :¬
ita omĩ modis. ut post funereum pallorẽ facies in ru¬
burom transiret: donec cunctis stupentibus uiuifica¬
ta consurgeret. & cuxunstantes auetoris muneris gra.¬
tiam p̃dicarent. Quȩ singulis annis tributum scõ
introeat. & Cui etiam ante quatuor. ferę¬
annorum curricula. ipsa ep̃atus sui cau¬
sa non ÷ ab scondita. ltaq positus sopore: inspicit
aquodam sene claues sibi portȩ parisiacȩ porrigi.¬
D int̾iogans quid hoc ficiet: aocepit responsum.
ut saluaseas faceret. At post ciuitati ep̃o eius.
decedente: dum p̃cellentissimo regi ch ildeberto
occurrisset. in eius electione mox effectum illa

Expanded text:
muta, spiritu deficiente decumbens, apparatis muta, spiritu deficiente decumbens, apparatis exsequiis jam palpitabat exanimis. Cui eulogiis per presbyterum suum directis et violenter adapertis praemortuae dentibus, in ore transjectis, mox ut fauces semivivae liquoranhelare, oculi nece praeclusi lumen diei requirere, ut post funerum pallorem facies in ruborem transiret, donec cunctis stupentibus vivificata consurgeret, et circumstantes auctorem muneris gratiam praedicarent. Quae singulis annis tributum vitaeintroeat, cui ante quatuor annorum curricula ipsa episcopatus sui causa non est abscondita? Itaque positus sopore, inspicit, a quodam sene claves sibi portae Parisiacae porrigi. Interrogans, quid hoc fieret, accipit in responsum, ut salvas eas faceret. Quod post civitatis eius episcopo decidente, dum praecellentissimo regi Childeberto occurreret, in eius electione ef