comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit ꝑ uisionem atcauus m̃s
felix huius romane eccłie antistes
apparuit. eiq mansionẽ ꝑpetuȩ
claritatis ostendit dicens. Ueni:
quia in hac te lucis mansione
suscipio. Que & subsequenti noc¬
te febre correpta. ad diem ꝑuenit
extremum: & sicut nobilib uiris
feminisq morientib multi con¬
ueniunt. qui eoꝵ primos conso
mater quoq mea affuit: cũ su¬
bito sursum illa respiciens. ihõ
uenientẽ uidit. & cũ magna a.¬
nimadu̾sione cepit circũstan¬
tib clamare. dicens. Recedite.
recedite: iħe uenit. Cumq in
eũ intenderet quem uidebat:
sc̃a illa anima carne soluta ẽ.
Tantaq subito fraglantia miri
odoris asꝑsa ẽ: ut ipsa quoq
suauitas cunctis ostenderet. il¬
lic auctorem suauitatis uenis¬
se. Cũq corpus erus ex more
mortuoꝵ ad lauandũ esset nu¬
datum: longe orationis usu.
in cubitis enus & genib cameloꝵ
more muenta ẽ obdurata cutis
semꝑ egerit: caro mortua testa

Expanded text:
s Felix, hujus Romanae Ecclesiae antistes, apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolmater quoque mea adfuit. Cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intendsancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis ritus semper egerit, caro mortua testa
Abbreviated transcription (Latin):
ire est. Ab internȩ sollẽpnitatis gau¬
dio nulla nos aduersitas reuocet:
quia & siqͥs ad locum ꝓpositum
ire desiderat: eius desiderium
quelibet uiȩ asꝑitas non ĩmittat.
Nulla nos ꝓsperitas blandiens
seducat: quia stultus uiator est.
qui initinere a mena prata conspi¬
ciens. obliuiscitur quo tendebat.

Expanded text:
ire est. Ab internae solemnitatis gauire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi scȩ mulieres: quȩ cum seculo
& sexum uicerunt. Ibi pueri: qui
hic annos suos morib transcendert.
Ibi senes. quos hic & etas debiles
in quib cum tantoꝵ ciuium sol¬
lempnĩtate gaudeamꝰ: ipsa nos
letanti unifestiuitas inuitet. Cer¬
te sicubi populus nundinas cȩle¬
braret⁊ si adalicuius ȩcclĩȩ dedica¬
tionem denuntiata sollempnitatẽ
concurreret: festinaremus simul os¬
inueniri & inter eẽ unusqͥsq sata¬
geret. Graui se dampno afflictum
crederet: si sollempnitatem cõmu¬
nis leticiȩ non uideret. Ecce in cȩ¬
lestib electoꝵ cĩuium leticia agĩtur.
uieissim de se om̃s insuo conuen¬
tu gratulantur. & tamen nos ab a¬
more et̾nitatĩs tepidi nullo deside¬
rio ardemus÷ & intexeẽ tantȩ sol¬
lempnitati non querimꝰ. Priuam᷑
gaudiis: & letĩ sumus. Accendamꝰ
gͦ animum frẽs ÷ recalescat fides
in id qđ credit: ĩnardescant ad su¬
ꝑna nr̃a desideria: & sic amare. iã

Expanded text:
sanctae mulieres quae cum saeculo sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles in quibus cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam
Abbreviated transcription (Latin):
ẜͦ eius pascua inuenient: quia qͥsqͥs
illum corde simplici sequit᷑: et̃nȩ
uiriditatis pabulo nutritur. Quȩ
autem sunt istarũ ouĩum pascua:
n interna gaudia sempitnȩ uiridita¬
tis paradysi: Pascua namq electoꝵ
sunt uultꝰ p̃sens dei: qui dum sine
defectu conspicitur: sĩne fine mens¬
uite cybo saciatur. In istis pascuis
de eternitatis sacietate letati sunt:
quiq ĩam laquesᷤ uoluptuosȩ tem¬
poralitatis euaserunt. Ibi hymni¬
dici anglõꝵ chori: ibi societas su¬
ꝑnoꝵ ciium: ĩbi duleis sollẽpnitas
a ꝑegͥnatĩonis huius tͥsti labore
redeuntium: ibi ꝓuidĩ ꝓpħarũ
chori: ibi iudex aplõꝵ mimerus:
ibi ĩnnumerabiliũ mart̾rum
uictor exercitus: tanto illic letior.
quanto hĩc durius afflictus. Ibi
confessoꝵ constantia: p̃mii sui ꝑ¬
ceptione consolata. Ibi fideles ui¬
ri: quos a uirisitatis suȩ robore.
uoluptas scłi emollire non potuit. xiuii

Expanded text:
ergo ejus pascua invenient, quia quisquis ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sivitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi
Abbreviated transcription (Latin):
audient: & fiet unum ouile. & uñ
pastor. Redemptionẽ nr̃am qui ex
gentili populo uenimus dominus
aspererat: cũ se adducere & alias o¬
ues dicebat. Hoc ceotidie fieri frẽs lem
aspicitis : hoc reconciliatis gentib
factum hodĩe uidetis. quasi ex du¬
ob gregib unũ ouile efficit: quia
iudaicum & gentilem populum
in sua fide coniungit: paulo attes¬
tante qui ait. Ipse est par nostia: qͥ
fecit utraq unum. Uum enim ad
eternam uitam ex utraq natione
simplices eligit: ad ouile ꝓprium
oues deducit. De quib ꝓfecto ouib
rursum dicit. Oues meȩ uocem
meam audient: &. ego cognosco eus.
& sequuntur me: & ego iutam eter¬
nam do eis. De quib & paulo suꝑ¬
us duicit. ꝑ me si quis introierit sal¬
uabitur ⁊ & ingredietur & egrediet᷑:
ae paschua ĩnueniet. Ingredietur
quippe ad fidem:egredietur uero a
fide ad spẽciẽ. ã eredulitate ad con-¬
templationem. Paschua autem in¬
ueniet: in eterna refectione. Ques

Expanded text:
audient, et fiet unum ovile et unus audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram, quia ex gentili populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit; Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit, de quibus profecto ovibus rursum dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis. De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pasquippe ad fidem; egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves
Abbreviated transcription (Latin):
obsequuntur. Qui eñs ueritatem
non diligit: ad huc minime cogno
riculum nr̃m: pensate in uerbis
dominiciᷤᷤ etiam ꝑiculum ur̃m.
Uidete si oues eius estis: uidete si
eum cognoscitis: uidete si lumen
ueritatis scitis. Scit̾is autem dico:
non ꝑ fidem s ꝑ amorem. Scitis di
co. ñ ex credulitate s ex oꝑatione.
Nam isdemipse qui hȩc loquitur
ioħs euanglista testatur dicens. Qui
dicit se uosse dñi & mandata eius
non custodit: mendar est. Unae o
hoc in loco dñs ꝓtinus subdit. Siceit
nouĩt me pater & ego agnosco pats
ꝙ animam meam pono ꝓouib mes
Acsi aꝑte dicat. In hoc constit. qux
& cognoseo patrem & cognoscor a pat
quia animam meam pono ꝓ ouib
meis: idẽ ea caritate qua ꝓ ouib
morior. quantũ patrem diligani os¬
tendo. Quia uͦ non solum iudeam
sed etiam gentilitatem redimere ue¬
nerat: adiungit. dicens. iꝰ alia oue habe¬
o que non sunt ex hoc ouili: & illas
oportet me adducere. & uocẽ meam

Expanded text:
obsequuntur. Qui enim veritatem obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cognovriculum nostrum, pensate in verbis dominicis etiam periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, oportet me adducere, et vocem meam
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi gͦ gregem lupꝰ dissipat: cum
fidelium populũ dĩabolus ꝑ temp¬
tationes necat. S contra hȩc mercen¬
narius nullo zelo accenditur: nul¬
lo feruore dilectionis ercitatur: qͥa
dum sola exteriora cõmoda requirit:
interiora gregis clampna negligen¬
ter patitur. Unde & mox adiun¬
gitur. Mercennarius autẽ fugit
quia mercennarius est: & non ꝑti¬
net ad eum de ouibꝰ. Sola gͦ cau¬
sa ẽ. ut mercennarius fugiat: quia
mercennarius ẽ. Ac si aꝑte diceret᷑.
Stare in ꝑiculo ouium ñ potest:
qui in eo quod ouibꝰ p̃est. non oues
diligit. sed lucrum trenũ querit.
Dum enim honorem amplectitur.
dum temporalib cõmodis lȩcaturꝰ.
opponere se contra periculũ trepi¬
dat: ne hoc quod diligit amĩttat.
S quia redemptor nr̃ culpas ficti
pastoris in notuit: iterum formã
cui debeamus imprĩmi ostendit
dicens. Ego sum pastor bonus. atq
hoc est diligo. Et cognoscunt me
meȩ: ac si patenter dicat. diligentes

Expanded text:
Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat; sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur, quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur, unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut memercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit, iterum formam cui debeamus imprimi, ostendit dicens: Ego sum pastor bonus: atque hoc est, diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Dil
Abbreviated transcription (Latin):
piaue agentib rationis libera uo¬
ce contraire. & in die dñi ꝓ domo
ĩsrahel in p̃lio stamꝰ. ac murũ oppo.¬
uimus: si fideles innocentes contra
ꝑuersoꝵ iniustiçiam.ex iusticiȩ aue¬
toritate uindicamus. Quod quia
mercennarius non facit: eum ueni¬
entem lupũ uiderit. fugit. Sed est
alius lupus. qui sine cessatione co¬
tidie non corpora sed mentes dilani¬
at: malignus uidelicet sꝑe. qͥ caulas
fidelium insidians circuit: ⁊ mortes
animarũ querit. De quo lupo mox
sub ditur. Q lupus rapit: et disꝑgit
oues. Lupus uenit & mercennarius
fugit: quia malignus sp̃e mentes
fidelium intemptatione dilaniat:
& is qui locum pastoris tenet. curã
sollicitudinis ñ habet. Anime pe¬
reunt: & ipse de t̾renis cõmodis le¬
tatur. Lupꝰ rapit & disꝑgit oues:
cum alium ad luxuriam ꝑtrahit.
alium in auaritiam accendit: aliũ
ĩn suꝑbiam erigit: alium ꝑ iracun¬
diam dĩuidit. Hunc inuidia stimu¬
lat: illum infallacia supplantat.

Expanded text:
ibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini, pro domo Israel in praelio stamus ac murum opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: quia malignus spiritus dum mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet, animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat.
Abbreviated transcription (Latin):
inferos quo tu ꝓperas. Qa ergo et
uenture mortis tempus ignoramus ÷¬
& poit mortem oꝑari non possumꝰ:
suꝑest. ut ante mortẽ tempora indul¬
ta rapiamꝰ. Sic enum. sic mors ipsa
cum uenerit iuincitur: si pͥꝗͣ ueniat

Expanded text:
inferos, quo tu properas! Quia ergo et inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat,
Abbreviated transcription (Latin):
quib libet p̃ciosis uestib induatur
caro÷ quid est aliud quã caro: Noli¬
te gͦ attendere quid habetis: sed qͥd
estis. Uultis audire quid estis: Pro¬
pheta indicat dicens. Uere fenum
ẽ ppłs. Si enim fenum ppłs non est.
ubi sunt illi qui ea quȩ hodie co¬
limus uob̾cum transacto anno be¬
ati felicis natalicia celebrauerunt:
O quanta & qualia de p̾̃sentis uitȩ
ꝓuisione cogitabant. S subripien¬
te moetis articulo. repente in his qͤ
p̃uidere nolebant. inuenti sunt:
& cunctasimul tẽpalia quȩ tractata
quasi stabiliter tenere uidebantur.
amiserunt. Si gͦ transacta multitu¬
do generis humani. ꝑ natiuitatem
uiruit in carneꝰ ꝑ mortem aruit
in puluere: uidelicet fęnum fuit.
Qa gͥ momentis suis hore fugiunt:
mercede teneantur. Audite quid sa¬
piens salomon dicat. Quodeumq
potest manus tua facere instanter
operare: quia nec opus. nec racio. nec¬
scientia. nec sapientia. erunt apud

Expanded text:
quibuslibet pretiosis vestibus induatur quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec sciescientia nec sapientia erunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
milias fur domũ ꝑfodit: quia dũ
a sui custodia sp̃c dormit: inꝓuisa
mors ueniens. carnis nr̃ȩ habitacu¬
lum irrumpit: & eum quẽ dominũ
domus inuenerit dormientẽ necat:
quia cum uentura dampna spiritꝰ
minime p̾uidet: hunc mors ad sup¬
plicium nescientem rapit. Furi aut̃
resisteret si uigilaret: qr aduentum
iudicis qui occulte animã rapit p̃¬
cauens. ei pęnitendo occurreret.
ne impȩnitens periret. Horam uero
ultimam dñs nr̃ iecirco nob̾ uo
luit eẽ incognitam. ut semꝑ pos¬
sit eẽ suspecta: ut dũ illã p̾̃uidere
non possumus: ad illam sine int̾.¬
missione p̃paremur. P roinde fr̃es
in conditione mortalitatis ur̃ȩ. m̃tis
oculos figite: uenienti uos iudici ꝑ
fletus cotidie & lamenta preparate.
Cum certa mors maneat om̃ib: noli¬
te de temꝑalis uitȩ ꝓuidentia.incerta
cogitare. Terrenarum rerum uos cu¬
ra non aggrauet. Quantislibet enĩ
auri & argenti molibus circũdet᷑.

Expanded text:
milias fur domum perfodit, quia dum milias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. 1484 6. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iram in die irȩ & reuelationis
iusti iudicii dĩ. Hine psalmista art
Deus uider iustus: fortis & songa¬
nimis. Dicturus quippe longanime
p̃misit iustuo: ut quem uides pec¬
cata delinquentium diu patienter
ferre: seias hunc quandoq etiam
districte iudicare. hinc ꝑ quendam
sapientem dicitur. Altissimus ẽ enim.
patiens redditor. Patiens enim reddi¬
tor dicitur: quia peccata hominum
patitur & reddit. Nam quos diu ut
conuertantur tolerat: non conuersos
durius dampnat. Ad excutiendam
uero mentis nr̃ȩ desidiam. etiam ex-¬
teriora dãpna ꝑ similitudinẽ ad medi¬
um deducunt᷑: ut ꝑ ħ animꝰ ad suam
custodiam suscitetur. Nam dicitur.
Hoc autem scitote: quia si sciret pa¬
ter familias qua hora fur ueniret.:
uigilaret utiq & non sineret ꝑfodi
domum suam. Ex qua p̃missa simi¬
litudine. etiam exhortatio subinfer¬
tur: cũ dr. Et uos estote parati: qͥa
qua hora non putatis filius homi¬
nis ueniet. Nesciente enim patrefa¬

Expanded text:
iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enim est patiens redditor Eccli, V, 4. Patiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, domum suam. Ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, Filius hominis veniet. Nesciente enim patrefa
Abbreviated transcription (Latin):
entia lȩtatur. Iste sunt & enim mer¬
cedes mercennarii: ut ꝓeoipso quod
in regimine laborat. hic qđ querit
inueniat: & ab hereditate gregis in
posterũ alienus existat. Utrũ uero
pastor sit an mercennarius cognosei
ueraciter non potest: si occasio ne¬
cessitatis deest. Tranquillitatis et¬
enim tempore: plerumq ad gregis
custodiam. sicut uerus pastor. sic &̃
mercennarius stat. Sed lupus ueni¬
ens indicat: quoquisq animo suꝑ
gregis custodiam stabat. Lupus et¬
enim suꝑ oues uenit: cũ quilibet
in iustus & raptor fideles quosq atq
humiles opprimit. S is qui pastor
et̃ uidebatur & ñ erat. relinquit oueˢ
& fugit: quia dũ sibi ab eo periculũ
metuit: resistere eius iniusticiȩ non
p̃sumit. Fugit autem ñ mutando lo¬
cũ: sed subtrahendo solatium. fugͣ:
quia iniusticiã uidit. & tacuit. Fũ¬
git: qr se sub silentĩo abscondit. Qb
bene ꝑ ꝓphetam dicitur. Non ascen¬

Expanded text:
rentia laetatur. Istae sunt etenim merrentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: Non ascen
Abbreviated transcription (Latin):
misericordit̾ ouib eĩus impendere
postremũ uero si necesse sit etiam
mortem nr̃am ꝓ eisdem ouib mi¬
nistrare. A primo autem hoc mini¬
mo: ꝑuenitur ad postremũ maius.
Sed cũ incõꝑabiliter longe sit meli¬
or anima qua uiuimꝰa terrena sub¬
stantia qua exterius possidemus:
qui non dat. ꝓ ouib substantiam
suam. qͣndo ꝓ his daturus ẽ anĩmã
suam: Et sunt nonnulli qui dũ
plus terrenam substantiam quam
oues diligunt: merito nomen pas¬
toris ꝑdunt. De quib ꝓtinus sub¬
ditur. Mercennariꝰ autẽ & qui ñ
est pastor. cuiꝰ non sunt oues ꝓpriei
uidet lupum uenientẽ. & dimittã
oues. & fugit. N pastor sed mercen¬
narius uocatur: qui ñ ꝓ amore in¬
tĩmo oues dñicas. seo ad temporales
mercedes pascit. Mercennariꝰ quip¬
pe ẽ. qui locũ quidem pastoris te¬
net. sed luera animarũ ñ querit:
terrenis cõmodis inhiat: honore
p̾lationis gaudet: temꝑalib lueris
piscitur: impesas ab hominibꝰ reu̾¬

Expanded text:
ricorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. 2. Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reve
Abbreviated transcription (Latin):
euangłica erudicionẽ ur̃am:
periculũ nrm. Ecce enim is qui
ñ exaccidenti dono.s essentialiter
bonus ẽ. dicit. Ego sum pastor bo¬
nus. Atq eiusdem bonitatis form̃a.

Expanded text:
evangelica eruditionem vestram, periculum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitati
Abbreviated transcription (Latin):
mone. Lȩtare iuuenis: in adolescenti¬
a tua. Tercia autẽ: senecł accipitit.
ui eͦ engilare in prima uigilia ns¬
luit. eustodiat uel secundam: ut qui
conuert a prauitatib suis in puer¬
tia neglerit: ad uias uite. saltim in
tempore urentutis euigilet. Et qui
euigilare in scđa uigilia noluit. ten¬
dia non amittat: utqͥ ii iuuentut
ad uias uite non uigilat ÷ saltim in
senectute resipiseat. Pensate fres¬
km̃i: quia conclusit dei pietas du¬
riciam mãm. Non est iam quid ho
excusationis inueniat. Us despict᷑¬
.&. expectat: contempni se uidet. et
reuocat. Iniuriam de contep̃tu suo
suscipit: & tamen quandoq reu̾ten¬
tibꝰ etiã p̃mia ꝓmiccit. S nemo hãc
eius longanimitatem negligat: q
tantõ districtiorem iusticiam in ui¬
dicio çriget : quanto longiorẽ pati¬
entiam ante iudicium prerogauit.

Expanded text:
: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit, tedia non amittat, ut qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute resipiscat. Ad emi, quia conclusit Dei pietas duritiam nostram, non est jam quid homo excusationis inveniat, Deus despicitur, exspectat, contemni se videt, et revocat, injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exerit, quanto longiorem patientiam ante judicium
Abbreviated transcription (Latin):
uaserunt: tantoq maiores erep.¬
tori suo grãs referuit quanto ui¬
dent in aliis quod ipsi ꝑpeti si
eẽnt relicti potuerunt: llec ullã
tantȩ beatitudinis claritatema¬
pud iustoꝵ animum fuscat aspec¬
ta pena reꝓboꝵ: quia ubi iã cõ¬
passio miserie ñ erit. minuere
ꝓ culdubio beatoꝵ leticiam non
ualebit. Quid autem mirum
si dum iusti iniustoꝵ tormenta
conspiciunt. hoc eis euenrat in
obsequio gaudioꝵ: q̃ndo & in
pictura niger color substerni¬
tur. ut alb uł rubeus clarior
uideatur : & sicut ditũ ẽ. tan¬
to bonis sua gaudia excrescunt:
qͣnto eoꝵ oculis dampnatoꝵ ma¬
la subteriacent. que euaserunt.
ꝙ quãuis eis sua gaudia ad ꝑfru¬
endũ plene sufficiant: mala ta¬
men reꝓboꝵ absq dubio semꝑ
aspiciunt: quia creatoris sui
claritatem uident. nichil in
ereatura agitur qđ uidere non
possint. Petenti autem diuiti
ut lararus mutatur: ab abrahã
ꝓtinus respondetur: habent

Expanded text:
vaserunt; tantoque majores erepvaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat spectata poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent
Abbreviated transcription (Latin):
ad caritatem: ut iam tc̃etiam suos
spiritaliter diligant: qui hic dũ
peccata diligerent. nec se amabãt.
Inde & nunc dicitur. Nogo te
gͣ pater ut muttas eũ indomum
patris mei. habeo enĩ quinq fr̃es:¬
in re notandũ est: ardenti diuiti
quanta ad suppliciũ cumulant᷑.
ad penam nãq suam: ei & cogni¬
do seruatur & memoria. Cogno
ñ ẽẽt. si hunc in retributione ñ¬
recognoscera: & ꝑfecta pena in
igne non eẽt: si non hoc qđ ipse
patitur etiã suis timeret. Ut gͦ
beccatores in supplicio amplius
humantur: & eoꝵ uident głiam
quos contep̃serunt.⁊ & de illoꝵ
tam pena corquentur quos in¬
utliter amauerunt. Credendũ
uero ẽ. quod ante recributionẽ
eitremi uidicii. iniusti in requie
Ilosdã iustos conspiciunt: ut
dos uidentes ingaudio. ñ solum
se suo supplicio sed etiã de uloꝵ
bono crucientur. Iusti uͦ intorm̃¬
tis semꝑ intuentur inustos: utxl
hinceoꝵ gaudiũ crescat. qͥa malum
conspiciunt qđ misericorditer e¬

Expanded text:
ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinqin re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognosnon esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer e
Abbreviated transcription (Latin):
duo chori psallentiũ constitert̃:¬
& sicut se dicebant serus ex uoci¬
b discreuisse. psalmodiȩ cantꝰ
dicebant uiri. & feminȩ respon¬
debant. Cũꝙ ante fores cellulȩ ex¬
hiberentur celestes exequiȩ: sc̃a
illa anima carne soluta ẽ. Qua
ad celum ducta: quanto chori
psallentium altius ascendebant.
tanto cepit psalmodia leniuis au¬
diri: quousq & eiusdem psalmo¬
die sonitus. & odoris suauitas e¬
longata fimretur. hȩc gͥ quadui
uxit in corpore: quis illam habe¬
rit in honorem: Indigna cunc¬
tis: om̃ib despecta uidebatur.
Quis ad illam accedere: quis ulã
uidere dignaretur: S latebat in

Expanded text:
duo chori psallentium constiterunt, etduo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem sentiebant: sed nimieta¬
te timoris & luminis uidere nil po¬
terant: quia earũ oculos & pauor
depresserat: & ipsa tanti luminis
claritas reuerberabat. Quã lucem
ꝓtinus miri odoris ẽ fraglantia sub¬
secuta: ita ut earum animũ quia
lux emissa terruerat: od oeis sua¬
uitas refoueret. S cũ ium clari¬
tatis ulius ferre ñ possẽt: cepit
eadem romula assistentẽ & tre¬
mentem redemptã suoꝵ morum
magistram. blanda uoce consola¬
ri dicens. Noli timere mater: ñ
moriar modo. Cumq hoc crebro
diceret: paulatim lux que fuerat
emissa subtracta ẽ: s is qui subse¬
citus ẽ odor remansit. Sicq dies
scds & tercius transiit: ut asꝑsa
fraglantia odoris remaneret. Noc¬
te gͥ quarta: eañdem magistram
suam iterum uocauit. Qua ue¬
niente: uaticum petiit & accep̃.
Nec dum uͦ eadem redempta uł
alia enis discipula a lecto iacen¬
tis abscesserant: & ecce subito in
platea ante eiꝰdem cellule ostiũ

Expanded text:
titudinem sentiebant, sed nimietatitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lecttis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ei detrimenta menbroꝵ. fac¬
ta fuerant incrementa uirtutum:
quia tanto sollicitius ad usum
orationis excreuerat: quanto et
aliud quodlibet agere nequaqũa
ualebat. Nocte gͥ quada eandẽ
redemptã quam p̾fatus sũ quȩ
utrasq discipulas suas filiarum
loco nutriebat: uocauit dicens.
Mater ueni: mater ueni. Que
moxcũ alia eiꝰ con discipula sur¬
rȩxit: sicut utrisq referentib
& multis res eadem claruit: et
ego quoq eodem tempore agno¬
ui. Cumq noctis medio lectulo
iacentis assisterent: subito celitus
lux emissa. om̃e illius cellulȩ spa¬
cium impleuit: & splendor tan¬
te claritatis emicuit: ut corda
assistentium in estimabili pauo¬
re ꝑstringeret. atq ut post ipse
referebant om̃e in eis corpus ob¬
rigesceret: &. in subito stupore
remanerent. Cepit namq quasi
cuius dam magne multitudi¬
nis ingredientis sonitus audi¬
ri: ostium celle concuti. ac si in¬
gedientiũ turba p̃meretur:
atq ut dicebant nitrantium mul¬

Expanded text:
ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium mul
Abbreviated transcription (Latin):
aineris. suspensus est in patibulo
aucis: nbi confessus. ibi sanatꝰ ẽ:
ibi audire meruit. hodie mecum
ens in paradẏso. Quid est hoc:
quis tantam bonitatem dĩ dicere:
q̃s estimare sufficiat: De ipsa pe¬
na criminis: ꝑuenit ad premia
uirtutis. Iccirco autem otriꝑs ds̃
electos suos in quib dam lapsib
cadere ꝑmisit: ut aliis in culpa
ucentib si toto ad eum corde con¬
surgant. spem ueniȩ redderet:
&. eis ꝑ lamenta penitentiȩ. uiam
pietatis aꝑiret. Ererceamus ergo
nos metipsos in lamentis: extin¬
guamus fletib & dignis peniten¬

Expanded text:
tineris, suspensus est in patibulo tineris, suspensus est in patibulo crucis, ibi confessus est, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem dicere Dei, quis aestimare sufficiat? de ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgunt, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus, dignis poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quis uł suꝑbia tumidus. uel
carnis faciuore pollutus. uł ira¬
cundia accensus. uł crudelitate
impius. post culpas ad pęnitentiã
redit. & uitam eternam ꝑcipit:
quasi in locum peceator intrat a¬
lienum. A dieb gͦ iohannis bap¬
tiste regnum celoꝵ ium patitur
& iuolenti rapiunt illud: qͥa qui
penitentiam peccatorib indixit.
quid aliud quã regno cȩlorum
fieri uiolentiam docuit: Recogi
lamentis atteramus: hereditatẽ
iustoꝵ quam ñ tenuimus ꝑ uitã.
rapiamus ꝑ pęnitentiam. Uult
glorum rapi uult ur̃is flecibr.
quod nr̃is meritis non debetur.
Abspei gͦ certitudine nulla nos
aias frangat. Prestat magnam
ueniȩ fiduciam. latro ile uene¬
raibilis: qui non inde uenerabiliᷤ
unde latro. Nam latro ex crudeli¬
cate: uenerauilis ex confessione.
sogitate rogo cogitate: quam sint
in comp̃hensibilia in om̃ĩpotenti
deo miscdĩȩ uiscera. Latro iste cru¬
entis manib abstractus a faucei

Expanded text:
vero quis vel superbia tumidus, vel vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patituret violenti diripiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit? Recogitlamentis atteramus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis nAb spei ergo certitudine nulla nos titas frangat. Praestat magnum veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis unde latro. Nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate, rogo, cogitate quam sint incomprehensibilia in omnipotente Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus a fauce
Abbreviated transcription (Latin):
usq nunc. regnum celoꝵ ium pa¬
titur: & uiolenti rapiunt ulud.
Quȩ suꝑnȩ uerba sententiȩ nob̾
sunt magnoꝑe ꝑscrutanda. Nã
querendum e: quomͦ ium ꝓpeti
regnum celoꝵ possit. quis eni
cęlo uiolentiam irrogat: &rur¬
sum querendũ est. si pati ium
regnum celoꝵ potest: cur eandẽ
uim a dieb iohannis baptistȩ.
&. non etiã ante ꝑtulerit. Sedcũ
lex dicat. siquis hȩc uł illa fecerit.
morte moriatur: cunctis legen¬
tib liquet. quia peccatores qͦsq
pena sue seueritatis ꝑculte. Non
autem ad uitam ꝑpenitentiam
redurit. Cum uͦ iohannes bapti¬
sta redeptoris grãm p̃currens pi¬
nitentiam p̃dieat. ut peccator qui
ex culpa est mortuus ꝑ conu̾sione
uiuat: ꝓfecto a dieb iohĩs baptis¬
te regnum eeloꝵ iñ patit᷑ Quid ẽ
autem regnum celoꝵ: nisi locus
iustoꝵ: Solis erim iustis cȩlestis
patriȩ p̃mia debentur: ut humi¬
les. casti. mites. atq misericordes.
ad gaudia suꝑna ꝑueniant. Cũ

Expanded text:
egnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? et rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur, cunctis legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiamreduxit Cum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq propt̃ quod ꝓphete cestimoni¬
um ꝓtulimus: reuertam᷑. Qui re¬
cipit ꝓphetam in nomine ꝓphetȩ.
mercedem ꝓphete acc ipiet: quia et¬
si fructum ulmus non haba: uitẽ
tamen cũ fructib portans. hec ip¬
sa sua efficit. quȩ bene sustentat
aliena. Qͥa uero ad magna nos¬
oꝑa iohannes ammonet dicens.
facite gͦ fructus dignos penitenti¬
ȩ: &. rursum. Qui habet duas
tunicas det ñ habenti. & qͥ hab&
escas similiter faciat: iam patent̾
datur intelligi. quid ẽ quod ueri

Expanded text:
e testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. opera Joannes admonet dicens: Facite fructus dignos poenitentiae ; et rursum: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi quid
Abbreviated transcription (Latin):
n: quia iuxta pauli uocẽ spec¬
daculũ facti sumus mundo. et¬
angłis & hominib. & in omne
confido non erubescam: neq ir¬
rideant me inimici mei. In bonis
enim oꝑib intenti. nisi contra ma¬
lignos sp̃us sollicite uigilemus:
ipsos irrisores patimur. quos ad
malum ꝑsuasores habemus. Sed¬
quia de construendo edificio cõ¬
paratio data ẽ: nunc ex minore ad
maius similitudo subditur: ut
ex reb minimis maiora pensen¬
tur. Nam sequitur. Aut quis rex
iturus cõmutere bellũ aduersus
alium regem: nonne sedens pͥus
cogitat. si possit cũ decem milib

Expanded text:
 Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus. Et in omni confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, non sedens prius cogitat si possit cum decem m
Abbreviated transcription (Latin):
& petro: quia p̃cedit uos ingalileã.
Querendum nobis ẽ: cur nomi¬
natis discipulis petrus designat᷑
ex nomine. Sed sĩ hunc angłs no¬
minatim ñ expͥmeret qui magistrũ
negauerat: ueuĩre inter dĩscipu¬
los non auderet. Uocatur gͦ ex
nomine: ne desperaret ex negati¬
one. Qua inre considerandũ no¬
bis est: cur omꝑs ds eum quem
cuncte eccłiȩ p̃ferre dĩsposuerat
ancillȩ uocem ꝑtimescere. & se¬
ipsum negare ꝑmisit. Quod ni

Expanded text:
et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum est nobis cur, nominatis discipulis, Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferri disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod ni
Abbreviated transcription (Latin):
nis lene blandimentũ. Dies uero¬
uita iusti: & nor accipitur uita
peccatorĩs. Unde & conu̾sis pec¬
catorib paulus dicit. Fuistis ali¬
quando tenebrȩ: nunc autẽ lux
in dño. Indie ergo ꝑ nubem colũp.¬
na monstrata est. & in nocte ꝑ ignẽ:
quia omp̃s ds̾ & blandus iustĩs:
& terribilis apparebit iniustis. Istos
in iudicio ueniens ꝑ lenitatis man-¬
suetudinem demulcet: illos uero
ꝑ iusticiȩ districtionem terret. S
iam quid angelus subiungat au-¬
diamus. Ihm queritis nazarenũ.
Iħc latino eloquio salutaris: id ẽ
saluator interp̃tatur. At uͦ multĩ
tunc ih̃e dici poterant: non tam̃
sustantialiter: sed nuncupatiue
Idõ & locus subiungitur: ut de
quo ihĩi dictum sit manifestetur.
Nararenum. & causam ꝓtinus
subait. Crucifixum. atq acddidit.
Surrerit. non ẽ hĩc. Non est hĩc
dicitur ꝑ p̃sentiam carnis: qͥ tam̃
nusquã deerat ꝑ p̃sentĩam maies¬
tatis. S ite dicite dĩscipulis eius

Expanded text:
nis lene blandimentum. Dies veronis lene blandimentum. Dies verovita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum. Et causam protinus subdidit: Crucifixum. Atque addidit: Surrexit, non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerit per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipu
Abbreviated transcription (Latin):
in albis uestib apparuit: quia
dum nos ꝑ resurrectionẽ dñieã
ad suꝑna reducimur: celestis pa¬
triş dampna reparantur. Sed
quĩa uenientes feminas affatur:
qudiamus. N oli̾te expauescere.¬
Asi apte cdicat. Paueant illi qͥ
non amant aduentum suꝑ noꝵ
euium: ꝑtimescant qui carnali¬
b aesideriis pressi. ad eoꝵ se soci¬
etatem ꝑtingere posse desꝑant.
uos autem cur ꝑtimescitis:⁊ quȩ
uestros concĩues uidetis: Unde
& matheus angłm apparuisse de¬
scribẽs ait. E rat aũt aspectꝰ eius
sieut fulgur: uestimenta eiͥus
sicut nix. In fulgure ẽtem̃terror
timoris est: in nĩue autem. blan¬
dimentũ candoris. Quia uero
resurrectionis eius angłs. & in
fulgore uultus. & in candore ha¬
bitus demonstratur: ut de ipsa
sua specio artedreret rẽꝓbos: et
mulcereti pios. Unde recte quoq
popłm ꝑ deserta gradientẽ colũp¬
na ĩgnis in nocte: & colũpna nu¬
bis p̾ibat indie. In ĩgne & enĩ
terror est. in nube autem uisio¬

Expanded text:
in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. Sed jam qui venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescereAc si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium. Pertimescant qui carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret populum per desertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenim terror est, in nube autem visio
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt: & ei quem uiuentem
dilexerant. etiam mortuo. studio¬
humanitatis obsequuntur. Ses
res gesta: aliquid in sc̃a ecclesia
signat gerenilum. Sic quippe
necesse est. ut audiamus quȩ fac¬
ta sunt: quatinus cogitemꝰ ea etiã
quȩ nobis sunt ex eorum imita¬
tione facienda. & nos gͦ ineũ
qui est mortuus credentes. si odo¬
re uirtutum referti. cũ opinio¬
ne bonoꝵ operum dnmquerimꝰ:
ad monumentũ ꝑfecto illius cũ
aromatib uẽnimus. Illȩ autem

Expanded text:
iventem dilexerant et jam mortuo humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscuntur. Notandũ uͦ nob̾ ẽ.
quid nam sit: quod in dextris
sedere angelus cernitur. Qdl ois
ꝑ sinistram nisi uita p̃sens: qus
signatur: Unde & in canticis eai¬
ticoꝵ scriptum ẽ. Leua eius sibei¬
pite meo: & dertera illius amoso¬
tiare ꝑhennem eius uitam uene¬
rat. in dertera sedebat. Qui stla
candida cooꝑtus apparuit. qua

Expanded text:
proficiscuntur. Notandum vero nobis est quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens, quid signatur? Unde in Canticis canticorum scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius ampletiare perennem ejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus appar