comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uniumiuiuuuiuii quanto ipse aquis eminet. ꝑ radices arboꝵ
uel quorumpiam germinũ deterrȩ intimis aquas attrahit. eo qd̾
ignis elementũ omnia naturalit̾ rapiens tepefactum aerem ad se
cogit. ꝑq ⁊ arboris medullam sicut ipse haurit aerẽ: sic aer aqͣm
sic aqua terram. Unde est quod etiam nos ꝑ festucã uel cuiuscemo¬
di tibiam atrracto aere aquas in difficulter haurimꝰ: et eputeoꝵ
profundis. artificiose compacto machinamento quodam. sursu
uerso unda grauior obnaturam cogit᷑. et aeris aminiculo in an¬
gustos tu barum metus ui compulsa labrotenꝰ supra summũ pu¬
tei expressa prolabit᷑. hec gͦ dissonantia contrarioꝵ sibi corpoꝵ ut
quodlibet iuens corpus existat in quandã concinentiã cogit᷑ nu¬
quatuor que moderate musiceq marboris uitas sibi concinunt. si¬
quid contra mensurã uel suꝑfuit forte uel defuit: egrescit arbor

Expanded text:
, quanto ipse aquis eminet, per radices arborum , quanto ipse aquis eminet, per radices arborum uel quorumpiam germinum de terrae intimis aquas adtrahit eo quod ignis elementum omnia naturaliter rapiens tepefactum aerem ad se cogit, perque arboris medullam sicut ipse haurit i l aerem, sic aer aquam, sic aqua terram. unde est quod etiam nos per fistulam uel cuiusce modi tibiam adtracto aere aquas indifficulter haurimus, et e puteorum profundis artificiose conpacto machinamento quodam sursum uersus unda. grauior ob naturam cogitur et aeris adminiculo in angustos tubulorum meatus ui conpulsa labrum tenus supra summum putei expressa prolabitur. haec ergo dissonantia contrariorum sibi corporum, ut quodlibet uiuens corpus exsistat, in quandam concinentiam cogitur nuquattuor, quae moderate musiceqquid contra mensuram uel superfuit forte uel defuit, aegrescit arbor
Abbreviated transcription (Latin):
 amimata si essent: motu proprio non carerent. Quia sunt que mo¬
uentur motu non proprio. Sentirent etiam uuluus inflictum. S
hec talibus non inesse uel de ossuum sectione et capilloꝵ atq unguũ
precisione cognoscimꝰ. que sine ullo sensu doloris abscidimꝰ. Est gͦ etiã
ibiuita: ubi non est anima. Aspice nc̃ ad conficiendam hanc ipsã arbo¬
ris uitam: omnium elementoꝵ particulatim semina conuenisse.
Est illi uidelicet terra in crassitudine: aqua in humore. aer in pro¬
gressione: ignis in germine. Siautem de aere est anima. aut aeri
Similis ut tu pronuntias: gͦ arborem non negabis animatã. quia
ꝑspicuum ẽ aeri similẽ in esse naturã. Inferiora: temperato rerum
ordine suꝑioribus afficiunt᷑. Transacto scilicet frigore brumali per
conuersionẽ celi. recursu siderum calor suꝑne ueniens aerem sibi &
loco & natura preximũ prius afficit. Qui qm̃ tanto gradu igni cedit¬

Expanded text:
sed animata si essent, motu proprio non carerent, quia sunt quae mosed animata si essent, motu proprio non carerent, quia sunt quae mouentur motu non proprio. sentirent etiam uulnus inflictum. sed haec talibus non inesse uel de ossuum sectione et capillorum atque unguium praecisione cognoscimus, quae sine ullo sensu doloris abscidimus. est ergo etiam ibi uita, ubi non est anima. Adspice nunc ad conficiendam hanc ipsam arboris uitam omnium elementorum particulatim semina conuenisse. est illi uidelicet terra in crassitudine, aqua in humore, aer in progressione, ignis in germine. si autem de aere est anima aut aeri similis, ut tu pronuntias, ergo arborem non negabis animatam, quia perspicuum est aeri similem illi inesse naturam. inferiora nempe rato rerum ordine a superioribus adficiuntur: transacto scilicet frigore brumali per conuersionem caeli recursu siderum calor superne ueniens aerem sibi et loco et natura proximum prius adficit. qui quoniam tanto gradu igni cedit
Abbreviated transcription (Latin):
canes dñm recognoscunt. S qmͣ anime beluarũ. et si imagines locoꝵ
naturalit̾ retinẽt. ipsius tamen substantie sue scientiamꝰ non habent:
in recordatione corporaliũ rerum quas ꝑ corporis sensus hauserunt
necessario remanent. & ratiocinandi non habentes ocłm ñ dicã supͣ
se aliquid.s se ipsas uidere non possunt. Grãs gͦ si non quantas de¬
bet. at quantas potest creatori suo totꝰ homoꝰ referat: qui illi inef¬
fabilis benignitatis largitate essentiã cum lapidibus. uitã semina¬
lem cũ herbis et arboribus. uitam sensualem eandemq animalem
cum pecudibus. uitam rationalem cum angłis dedit. Igitur ut herbarũ
quoq  fructicum uitam incorpoream eẽ pateat. eandemꝰq non amitti a cor¬
pore s dimitti: quero ate herbas et arbusta utrum ne neges uiuere. an
forsitan dicas. his ipsis uiuentibꝰ aliquas ut uiuant animas in esse.

Expanded text:
canes domi- \' nos recognoscunt. sed quoniam animae belluarum etsi imagines locorum canes domi- \' nos recognoscunt. sed quoniam animae belluarum etsi imagines locorum naturaliter retinent, ipsius tamen substantiae suae scientiam non habent, in recordatione corporalium rerum, quas per corporis sensus hauserunt, necessario remanent et ratiocinandi non habentes oculum, non dicam supra se aliquid, sed se ipsas uidere non possunt. gratias ergo, si non quantas debet, at quantas potest, creatori suo totus homo referat, qui illi ineffabilis benignitatis largitate essentiam cum lapidibus, uitam seminalem cum herbis et arboribus, uitam sensualem eandemque animalem cum pecudibus, uitam rationalem cum angelis dedit. igitur ut herbarum quoque et fruticum uitam incorpoream esse pateat eandemque non amitti a corpore, sed dimitti, quaero a te herbas et arbusta utrumne neges uiuere, an forsan dicas his ipsis uiuentibus aliquibus ut uiuant animas inesse.
Abbreviated transcription (Latin):
litatem recipit. Qd̃ uͦ non habet molem: non habet quantitatẽ. hinc
est qd̾ emoriens omne corpꝰ animatũ: non amittit animã s dimittit.
Quia non egredit᷑ qd̾ non includit᷑: nec amittit᷑ qd̾ non tenet᷑. Sienim
tenet᷑: non amitut᷑. & si non amitteret᷑: nemo moreret᷑. Unde ñ poetice
s phylosophice papiniꝰ ait. Odi artꝰ fragilemq hunc corporis usum. de¬
sertorem animi. Quod ut magis pateat hoc ipsũ diligentius uentilemꝰ:
atq abextremo uiuentiũ genere ad rationalẽ quoq uitã ordinatim
gradatimq ueniamꝰ: ut tria illa memoriã. confilium. uoluntatem.
quibus humane anime cũ fit unitas uidere possimꝰ: quamlibet rati¬
onali atq irrationali meminisse cominune sit. Unde non absq uero¬
dicit᷑: in memoria eẽ hominis pecudisq confiniũ. Nam ad nidos ciconie
atq irundines post annũ reuerse sunt: et equi stabula repetunt. et

Expanded text:
litatem recipit, quod uero non habet molem, non habet quantitatem. hinc litatem recipit, quod uero non habet molem, non habet quantitatem. hinc est quod emoriens omne corpus animatum non amittit animam, sed dimittit, quia non egreditur quod non includitur, nec amittitur quod non tenetur. si enim tenetur, non amittitur, et si non amitteretur, non moreretur, unde non poetice, sed philosophice Papinius ait:s ...odi artus fragilemque hunc corporis usum. desertorem animi. quod ut magis pateat, hoc ipsum diligentius uentilemus atque ab extremo uiuentium genere ad rationalem quoque uitam ordinatim gradatimque ueniamus, ut tria illa, memoriam consilium uoluntatem, quibus humanae animae confit unitas, uidere possimus, quamlibet rationali atque inrationali meminisse commune sit. dicitur in memoria esse hominis pecudisque confinium. nam et nidos ciconiae atque hirundines post annum reuisunt, et equi stabula repetunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ditur longitudo: latus ẽ duobus itidem pedibus: habet incrasso tan¬
tumdem. Num quantitas anime istis signat᷑ indiciis. aut in illa
longum uel latum. uel spissũ aliquid inuenit᷑: Qd̾ si ita est: tan¬
to quisq maioris erit anime. quanto corporis capatioris. Nec unqͣm
ꝑexigui corporis hominẽ magnanimẽ uere diceremus: cũ ingentis corpu¬
lentie pusillanimos plerumq dicamꝰ. Sicut dicimꝰ. magnꝰ animꝰ moysi:
cũ rubri maris uias intrepidus doctor intrauit. E parui animi populꝰ.
qui hoc ipsum facillimũ factu ẽẽ do promittente non credidit. Ece
populi totiꝰ animo uniꝰ hominis animũ sine ambiguitate maiorem¬
dicimus: uidelicet uirtite non mole. Qm̃ si mole: maior moles uel
duarum animarũ quã unius. non dico multaꝵ Est gͦ in anima qua¬
litas. s quantitas non est. Qm̃ si affectuũ mutabilitati subiacet: qua¬

Expanded text:
ditur longitudo, latus est duobus itidem pedibus, habet in crasso tanditur longitudo, latus est duobus itidem pedibus, habet in crasso tantundem. num quantitas animae istis signatur indieiis, aut in illa longum uel latum uel spissum aliquid inuenitur? quod si ita est, tanto quisque maioris erit animae, quanto corporis corporis, nec umquam exigui corporis hominem magnanimem uere diceremus, cum ingentis corpulentiae pusillanimes plerumque dicamus. sicut dicimus magnanimus Moyses\', cum rubri maris uias intrepidus ductor intrauit, et populi animi populus, qui hoc ipsum facillimum factum fore deo promittente non credidit. ecce populi totius animo unius hominis animum sine ambiguitate maiorem uidelicet uirtute, non mole, quoniam si mole, maior moles esset uel duarum animarum quam unius, non dico multarum. est ergo in anima qualitas, sed quantitas non est, quoniam quod adfectuum mutabilitati subiacet qua
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ad aliud ut dicat᷑ talis est. Non dicimꝰ quantꝰ est: quia non mole
magnus ẽ. Nec quid habet: quia nichil non habet. Nec quomodo est:
quia ipse moduis est. Nec habitũ eius inquirimꝰ: quia continet omĩa.
Nec locũm: quia non nisi corpus in loco est. Nec t̾empꝰ: quia sempiter¬
nitas est. Nec actum: quoniã quietus agit. Nec pͥassionẽ: quia non
patitur. Iam decima immo prima est ipsa substanͣtia: de qua heo pre¬
ita subiacet qualitati. Ilam sicut dequopiam quale sit corpus enis
inquirimꝰ: sic indelicet qualitas corporis indicat᷑. flauus ẽ ille. occula¬
tus est. ꝓallet ille uel niger est. Sin uero de anima consulamꝰ: ita
nobis qualitas enis ostendit᷑. Suꝑba ẽ. humilis est. rracunda. tran¬
quilla est: ualde meminit. aut celerit̾ obliuiscitur. Quantitas it¬
dem corporis si querat᷑: iure nobis dicit᷑. Illiꝰ in pedes quinq proten¬

Expanded text:
quasi ad aliud, ut dicatur: talis est. nec dicimus quantus est, quia non mole quasi ad aliud, ut dicatur: talis est. nec dicimus quantus est, quia non mole magnus est, nec quid habet, quia nihil non habet, nec quo modo est, quia ipse modus est, nec habitum eius inquirimus, quia continet omnia, nec locum, quia non nisi corpus in loco est, nec tempus, quia sempiternitas est, nec actum, quoniam quietus agit, nec passionem, quia non patitur. iam decima, immo prima est ipsa substantia, de qua haec praeita subiacet qualitati. nam si de quopiam quale sit corpus eius inquirimus, sic uidelicet qualitas corporis indicatur: flauus est ille, coloratus est, pallet ille uel niger est. sin uero de anima consulamus, ita nobis qualitas eius ostenditur: superba est, humilis est, iracunda, tranquilla est, ualde meminit aut celeriter obliuiscitur. quantitas itidem corporis si quaeratur, iure nobis dicitur: illius in pedes quinque proten
Abbreviated transcription (Latin):
sensum tota d̾iudicat sapoꝵ differentias: et calida uel frigida sũmo
tantũ digito tota discernit. Si gͦ localit̾ ad est tota ocło ut uideat:
quomodo  omnibus simul sensibus tota adest. ut ubiq tota sentiat.
& singulas corporis partes non partibꝰ suis s tota se uegetet. et ꝑ diuer¬
sum simul tota sentificat: Cum gͦ hec animã localiter actitare ꝑsuase
ris: tunc localem michi eandem uel partilemuri ꝑsuadebis. Etamen hec
uel aliquatenus apparuit. cum nondũ de principali hoc ẽ derationali
localitas non est. quantitas ẽẽ non possit. Quia sibi ita mutuo hec eadẽ
nexasunt: ut aut utrumq in aliquo eẽ possit: aut neutrum. Ex illis
aristotilicis categoriis. nulli prorsus subiacet essentia diuina. Rursus
anima humana: non omnibus subiacet. Porro corpus quodlibet: subiacet
omnibus. Nam dedeo non dicimꝰ qualis est: quia non potest comparari.

Expanded text:
sensum tota dijudicat saporum differentias. Et calida vel frigida summo sensum tota dijudicat saporum differentias. Et calida vel frigida summo tantum digito tota discernit. Si ergo localiter tota adest oculo ut videat, quomodo omnibus simul sensibus tota non deest, ut ubique tota sentiat, et singulas corporis partes non partibus suis, sed tota vegetet, et per diversum simul tota sentificet? Cum ergo haec animam lris, tunc localem mihi eandem uel partilem persuadebis. et tamen haec uel aliquatenus adparuit, cum nondum de principali, hoc est de rationali localitas non est, quantitas esse non possit, quia sibi ita mutuo haec eadem nexa sunt, ut aut utrumque in aliquo esse possit aut neutrum. ex illis Aristotelicis categoriis nulli prorsus subiacet essentia diuina, rursus anima humana non omnibus subiacet, porro corpus quodlibet subiacet omnibus. nam de deo non dicimus qualis est, quia non potest conparari
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. hĩc patet omne corpus totum simul tangi ñ posse: nec in lo
cͦo eodem esse quam libet mininũ totum posse. Ut puta granum
papaueris aut quotalibet pars grani ipsius. qd̾ illic nonꝰ habet
inferiora sua ubi suꝑiora. nec illic dextera ubi sinistra. nec ante¬
soꝵ recolit: et tota audit. et tota sonoꝵ reminiscit᷑: et tota odorat᷑.
: tota odoꝵ meminit: et tota ꝑ linguã. atq ut uolunt alii per
palatum sapores sentit. eosdemq discernte.: et tota tangit. leniaq
cessit̾atẽ loc̾alitatis temꝑoꝵ sicut supra disserui: qd̾ anima totũ¬
corpus tota uegetat: & toto nichil ominꝰ uiuente corpore totoq sentien¬
te ꝑ minimam partem corporis qd̾ est uisus tota simul accipit for
mas: & ꝑ eiusdem corporis partẽ quod est auditꝰ tota simul accipit.
uoces: & ꝑ exiguũ nariũ menbrũ sentit tota fraglantias: & ꝑ gustandi

Expanded text:
gitur. hinc patet omne corpus totum simul tangi non posse, nec uno gitur. hinc patet omne corpus totum simul tangi non posse, nec uno in loco esse quamlibet minimum totum posse, ut puta granum papaueris aut quotalibet pars grani ipsius quod illic non habet inferiora sua ubi superiora, nec illic dextra ubi sinistra, nec antesorum recolit et tota audit et tota sonorum reminiscitur et tota odoratur et tota odorum meminit et tota per linguam atque, ut uolunt alii, per palatum sapores sentit eosdemque discernit et tota tangit lenia quacessitatem localitatis temporum, sicut supra disserui, quod anima totucorpus tota uegetat et toto nihilominus uiuente corpore totoque sentiente per minimam partem corporis, quod est uisus, tota simmas. Et per ejusdem corporis partem quod est auditus, tota simul accipit voces. Et per exiguum narium membrum sentit tota fragrantias. Et per gustandi
Abbreviated transcription (Latin):
uertamꝰ gͦ animũ. qd̾ nullum corpus aut tangi simul totum: aut¬
totum simul tangere potest. Q anima in suis quibusq motibꝰ uel ac¬
tibus tota simul est. Nam ut supra disputauimꝰ: omne corpus quam¬
libet magnũ. quam liber minimũ. habet longitudinem. latitudinẽ.
altitudinem. Subiacet autẽ ꝓ merito partium. sex utiq motibus.
Mouetur autẽ omne corpꝰ. sursum. deorsum. indextrũ. sinistrum.
priorsus et retrocessus. Mouet᷑ autẽ etiam motu septimo: sicut eͥ
rote et speroides. Qui ꝑfectus motus: ad eternitatis indiciũ ase et
ꝑse. & in se ꝑagitur. Omne gͥ corpꝰ ut diximꝰ sex partes habens. sex
motibus subiacens: habet utiq pro crasfitudine sui aliquid etiam
mediũ. Exteriora namq incorporibus omnino nulla essent: si inte¬
riora quoq non essent. Quodlibet gͦ corpꝰ etiam siclausũ manu in
exterioribus suis ꝑ totum tangatur: in iuterioribus certe non tan¬

Expanded text:
uertamus ergo animo, quod nullum corpus aut tangi simul totum auuertamus ergo animo, quod nullum corpus aut tangi simul totum aut simul tangere totum potest, et anima in suis quibusque motibus uel actibus tota simul est. nam, ut supra disputauimus, omne corpus quamlibet maximum quamlibet minimum habet longitudinem latitudinem et altitudinem. subiacet autem pro numero partium sex utique motibus. mouetur autem omne corpus sursum deorsum, in dextrum ac sinistrum, priorsus et retrorsus. mouetur autem etiam motu septimo, sicut est rotae et sphaeroidis, qui perfectus motus ad aeternitatis indicium a se et per se et in se peragitur. omne igitur corpus, ut diximus, sex partes habens, sex motibus subiacens habet utique pro crassitudine sui aliquid etiam medium. exteriora namque in corporibus omnino nulla essent, si interna quoque non essent. quodlibet ergo corpus etiamsi clausum manu in exterioribus suis per totum tangatur, in interioribus certe non tan
Abbreviated transcription (Latin):
rationali conspicabilis non ẽ. Stat enim omnis anima. in appetitu ratio¬
nalis. & inconsilio. Non autem credibile ẽ qd̾ cum nutu anime. scripto¬
ris manꝰ ad scribendũ mouet᷑: anima quoq manꝰ agitatione moueatur.
Que nisi litterarũ formas immobiliter atq in localiter aspiceret: eas¬
dem motu digitoꝵ localiter formare non posset. S forsitan dicis. illa
pars anime que in scribentis digitis est mouet᷑: & reliqua non mouet᷑.
hoc illi porro contendunt. qui animã partibilem pitant: quamquam
indissociabili consequentia si corporea foret. partibilis foret: quia et par¬
tibile qd̾ corporeũ. & corporeum omne quod partibile. Inquiramꝰ gͥ dis¬
sicine in partes animꝰ queat. ut moueri parte sui pro corporis parte
possit: nec uidebimꝰ. Ac primũ illud excutiende questionis huius. potis¬
simumq sit nobis: ut sihabet partes animꝰ. secari possit in partes. Ad¬

Expanded text:
rationali conspicabilis non est. stat enim omnis anima in adpetitu ratiorationali conspicabilis non est. stat enim omnis anima in adpetitu rationalis et in consilio. non autem credibile est quod, cum nutu animae scriptoris manus ad scribendum mouetur, anima quoque manus agitatione moueatur, quae nisi literarum formas inmobiliter atque inlocaliter adspiceret, easdem motu digitorum localiter formare non posset. Sed forsitan diois: illa pars animae, quae in scribentis digitis est mouetur, et reliqua non mouetur. hoc illi porro contendunt qui animam partilem putant, quamquam indissociabili consequentia, si corporea foret, partilis foret, quia et partile quod corporeum et corporeum omne quod partile. inquiramus igitur disicine in partes animus queat, ut moueri parte sui pro corporis parte possit necne uideamus. ac primum illud excutiendae quaestionis huius potissimumque sit nobis, ut, si habet partes animus, secari possit in partes. ad
Abbreviated transcription (Latin):
moueatur. anime nutꝰ intendit᷑: anima conspicat᷑ incorporeas inlo¬
caliter formas : quibus in dissociabilit̾ iuncta. siue suꝑiecta subiectis.
siue suꝑiectis subiecta iiimiiininim. et menbrũ tota mouet: e
formarum ueritatẽ tota conspicit. et totũ preter hoc corpus ubiq to¬
ta sentificat. Cum gͦ ut dictum ẽ eternis illis eisdemq semꝑ formis in¬
tenta. ad exempla earumdẽ formarũ tetragonũ siue exagonũ. uel rotun¬
dum corporeũ ꝑ corpꝰ esficere molit᷑: certe si alio rursum mentẽ. oculũ
scilicet suum uerterit. ut puta uolens quadrum facere. rotundũ cogitet:
aut uolens scribere nomen pauli. cogitet nomen simonis.: nonne protiniꝰ
ad id exprimendũ siue figurandũ agitur motꝰ menbri ad qd̾ cogitandũ
transitt nutꝰ animi : Stabit gͦ anima incontemplatione formarum:
ut moueat corpus in figuratione formabiliũ. Que formarũ ueritas. nͥ

Expanded text:
moueatur animae nutus intenditur. anima conspicatur incorporeas inlomoueatur animae nutus intenditur. anima conspicatur incorporeas inlocaliter formas, quibus indissociabiliter iuncta siue superiecta subie ctis sine subiecta superiectis et membrum tota monet et formarum ueritatem tota conspicit et totum praeter hoc corpus ubique tota sentificat. cum ergo, ut dictum est, aeternis illis hisdemque semper formis intenta ad exempla earundem formarum tetragonum siue hexagonum uel rotundum corporeum per corpus efficere molitur, certe si aliorsum mentem oculum scilicet suum uerterit, ut puta uolens quadrum facere rotundum cogitet aut uolens scribere Pauli nomen cogitet nomen Simonis: nonne protinus ad id exprimendum siue figurandum agitur motus membri, ad quod cogitandum transiit nutus animi? stabit ergo anima in contemplatione formarum ut moueat corpus in figuratione formabilium, quae formarum ueritas nisi
Abbreviated transcription (Latin):
non possumꝰ. Motus autem brachii. ab humeri stabilitate est. Q ut non
diutius immorem᷑ : ingradiendo utiq pes unus figendus est. ut alter
promoueri queat. Tene istud paulisꝑ: animi motum a corporis motu
discernimꝰ. Nam sicut supradictum ẽ. ut ds̃ stabilit̾ mouet᷑: sic anima
temporaliter. Temporale est autem: quod paulo ante suꝑba nc̃ humilis
prius leta nẽ tristis: dilexit ante. ncͣ odit: prius aliquid oblita. nẽ
meminit. Huius modi autẽ motibus anima ñ communicat corpori:
quibꝰ immoto nichilominꝰ corpore mouet᷑. Unde dat᷑ intelligi. animam
ꝑ tempus in localiter moueri: atq ab eadem corpus. et tem poraliter
et localiter mouers: eandem uͦ a corpore localiter non moueri. Atq
ut hoc ipsum si quomodo queam uerbis planũ faciam: attentiore mͥ
lectore opus ẽ.Eoce ad aliquid scribendũ uel fabrefaciendũ ut manꝰ

Expanded text:
non possumus, . motus autem brachii ab humeri stabilitate est. et ut non non possumus, . motus autem brachii ab humeri stabilitate est. et ut non diutius inmoremur, in gradiendo utique pes unus figendus est, ut alter promoueri queat. tene istud cum paulisper animi motum a corporis motu discernimus. nam sicut, ut supra dictum est, deus stabiliter mouetur, sic anima temporaliter. temporale est autem, quod paulo ante superba, nunc humilis, prius laeta, nunc tristis, dilexit ante, nunc odit, prius aliquid oblita, nunc meminit. huius modi autem motibus animae non communicat corpus, quibus inmoto nihilominus corpore mouetur, unde datur intellegi animam per tempus inlocaliter moueri atque ab eadem corpus et temporaliter et localiter moueri, eandem uero a corpore localiter non moueri. Atque ut hoc ipsum, si quo modo queam, uerbis planum faciam, adtentiorem mihi lectorem opus est. ecce ad aliquid scribendum uel fabrefaciendum ut manus
Abbreviated transcription (Latin):
ne quoq perdidit partem. Cum parte uero anime: perit pars memo¬
rie. Anima gͦ cuius imminuta substantia est: minus debet utiq
meminisse. Ac ꝑ hoc si localis est anima: multimoda potest sectione
diuidi. et frequentia comminutionis aboleri. S quia istud mens
sana. ne dicam docta non recipit: ut in localitas anime quantũ per
nos sub ope diuina proferri potuerit magis appareat. de motibus
disferamus. Quia dubiũ non erit sicut corpiis ẽ qd̾ mouet᷑ localit̾.
anime. Localis: corporis. Stabilis motꝰ est. quod ds̃ creaturam non
semꝑ fecit: et tamen eandem ñ noua uoluntate tunc creare uoluit
ris significatio est. semꝑ non ad tempus ꝑtinet. Tunc gͦ istud ad priuu¬
cipium ꝑtinet temporis. non ad tempus: quia temporaneũ motũ sta¬
bilitas sempiterne uoluntatis includit. Ac ꝑ hoc semꝑ tune uelle:
stabilis motꝰ est. hic oportet accipias: nichil moueri posse nͥ abimmo¬
to. Atq ut doceamꝰ exemplo. digitũ certe nisi stante manu mouere

Expanded text:
e quoque perdit partem. Cum parte vero animae perit pars memoriae. Anima ergo cujus imminuta substantia est, minus debet utique meminisse. Ac per hoc si localis est anima, multimoda potest sectione comminui, et frequentia comminutionis aboleri. Sed quia istud mens sana, ne dicam docta, non recipit; ut illocalitas animae quantum per nos sub ope divina proferri potuerit magis appareat, de motibus disseramus: quia dubium non erit, sicut corpus est quod movetur localiter, animsemper fecit, sed tamen eandem non noua uoluntate tunc creare uoluit ris significatio est, semper non ad tempus pertinet. tunc ergo istud ad principium temporis pertinet, non ad tempus, quia temporaneum motum stabilitas sempiternae uoluntatis includit, ac per hoc semper tunc uelle stabilis motus est. hic oportet accipias nihil moueri posse nisi ab inmoto, atque ut id doceamus exemplo, digitum certe nisi stante manu mouere
Abbreviated transcription (Latin):
corpus lune naturalit̾ sit c¬
partibus suis est tersũ e
politum ad modũ speculi
in quibusdam scabrosum¬
& quasi rubiginosum.
ex radiis solis resplen

Expanded text:
corpus lunae naturaliter sit opartibus suis est tersum et politum ad modum speculi, in quibusdam scabrosum et rubiginosum. ex radiis solis resplen
Abbreviated transcription (Latin):
da. in fine magis humida.
nus calidum. in fine magis
calidum. minꝰ humidum.¬
in medio equalit̾. Estas in
principio magis calida.

Expanded text:
da, in fine magis humida, nus calidum, in fine magis calidum, minin medio aequaliter. Aestas vero in principio magis calida
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est sit frigida & i¬
mida. in principio tamei
magis frigida. minus hu¬
da. in fine magis humid
minus frigida. in medio
nus calidum. in fine ma
& anget occasum. Oritur enim horis duabus. et terera parties. ꝯu
eidit sora semis & serta parte hore. Sagitarius oritur horis en¬
abus. et duodecima parte hore. occidit hora &e deunce. hec audem

Expanded text:
hiems sit frigida et humida, in principio tamen est magis frigida, minus humida; in fine magis humida, minus frigida; in medio minus calidum; in fine magis  auget occasum. Oritur enim horis duabus et tertia parte horae, occidit hora semis et sexta parte horae. At sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte horae, occidit hora et deunce horae.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota solem medio libra
flecti ad dimidiũ fere
dem. tunc est sic recto modo posita inter terrã et solem. Quod
ris et terreni. ut in hac figur a.
Sic igitur luna interposita facit radios solis eli
di. quod ad terram non possunt descendere. Inde est
quod numquam nisi in xu. aut quarta decima luna

Expanded text:
tem medio libramflectit ad dimidium fere  tunc est sic: recto modo posita inter terram et solem, quod, laris corporis, ut in hac figura. Sic i, quod objectu ejusdem ad terram non possunt descendere. Inde est quod nunquam nisi in tricesima luna
Abbreviated transcription (Latin):
lis sỹderibꝰ occultat᷑. anastros ꝑerhibet᷑. Si gͥ sui similis. omĩs
circũ agentiũ naturarũ ambitꝰ repperit᷑: nulli possunt ethereum
tractumꝰ circuli uariare. Nos gͥ circulos ñ ita dicemꝰ ut liquentis
natẽ discrimina corpulenta fingamꝰ. s ut ascensus descensusq
ad nos errantiũ demonstremꝰ. Neq enĩ uel arem polosq qͦs in spe
renea ꝙ̃ circote dicit᷑. ad intelligentie compendia ad finxere mor

Expanded text:
lis sideribus oculatur, anastros perhibetur. Si igitur sui similis omnis lis sideribus oculatur, anastros perhibetur. Si igitur sui similis omnis circumagentium naturarum ambitus reperitur, nulli possunt aetherium tractum circuli uariare. Nos igitur circulos non ita dicemus, ut liquentis naturae discrimina corpulenta fingamus, sed ut ascensus descensusque ad nos errantium demonstremus. Neque enim uel axem polosque, quos in sphaera aenea, quae cricote dicitur, ad intellegentiae comp
Abbreviated transcription (Latin):
UN DUS gͥ ex quatuor elem̃tis. hisdemq totis in
sꝑe modũ globat᷑. t̾ram in medio imoq defixã. et̾nis
celi Raptibꝰ circũcurrens circulari quadã ratione
discriminat. Quamꝗͣ auscultare physicis in ipso
astruendi limine ñ dedigner. Qui subtiliũ corpoꝵ
teneritudinẽ suis coactibus circumductã inquasdã
sectas uias. et circuloꝵ int̾capedines ñ estimant disparari.S suis fluc¬
tibus adherentes nat᷑as. undiq secꝰ globoso ambitu. orbibusq diffundi.
Quart̃ circa mediũ quod dixere centrona aque pͥmũ. aerisq sequẽs.
t̾ciũ ignis cima cominemorat. E tunc qͥnto qͦdam corporee substan¬
tie temꝑamento ethereos circum uolare fulgores. Quoloco solis. lu¬
ne. ac siderũ. signiferiq orbis se obliquitas circum duxit. Quod
ciclo foreticꝰ & cyma ꝑ girinasia retulerunt. Cuiꝰ nat᷑e tranquilli¬
tas. et iã illũ extimũ tenet ambitorẽq cursum. Qui ex eo qͦd nul¬

Expanded text:
tis isdemque totis in sphaerae modum globatus terram in medio imoque defixam aeternis caeli raptibus circumcurrens circulari quadam ratione discriminat. quamquam auscultare physicis in ipso astruendi limine non dedigner, qui subtilium corporum teneritudinem suis coactibus circumductam in quasdam sectas vias et circulorum intercapedines non aestimant disparari, sed suis fluctibus adhaerentes naturas undiquesecus globoso ambitu orbibusque diffundi, quarum circa medium, quod dixere centron, aquae primum aerisque sequens, tertium ignis cyma commemorant, et tunc quinto quodam corporeae substantiae temperamento aetherios circumuolare fulgores, quo loco solis, lunae ac siderum signiferique orbis se obliquitas circumducit, quod κυκλοφορητικόν cyma gymnasia retulerunt. Cuius naturae tranquillitas etiam illum extimum tenet ambitoremque cursum, qui ex eo, quod nul
Abbreviated transcription (Latin):
spere cauernis emineãt. Q hiatꝰ qͥdã. cardinesq fingant᷑. Quod utiq
subtilibꝰ ethereisq accidere ñ potuisse cõꝑtũ est.ͦSicuͥ gͥ intelli¬
gentie edissertandiq ꝓposito. uel axem. uel polos. uel circulos ꝑ-¬
hibebo.Ideali quadã prudentia ñ diu̾sitate celi discreta. s spatioꝵ
rationibus dispensetur. Sicq habeat᷑. cũ euexũ. deuexũq mundũ
dixero. cũ similis cunctis suis partibus sit. Sublimet᷑q uel late
insmuo. quod quidã romanoꝵ non ꝑ omĩa ignaruiᷤᷤ mei stellas a-
st. ãdo. astra ab astreo dicta fiusse coniemorat. fabulosisq cõ¬
mentis grai compleuere celũ. Ego p̃cepta potius edisserã discipli¬
ne. Ac decem dici mundi circulos afseuero. Quoꝵ alii paralelli.
quos ipse mundꝰ. Poli enĩ sunt: qͥ acentro circuli linea usq incir¬
cũferentias ducta: medietatis secte mensurã equa ratione diseri

Expanded text:
 fingantur, quod utique subtilibus aetheriisque accidere non potuisse compertum. Sicubi igitur intellegentiae edissertandisque proposito uel axem uel polos uel circulos perhibebo, ideali quadam prudentia, non diuersitate caeli discreta, sed spatiorum rationibus depensetur. Sicque habeatur, cum euexum deuexumque mundum dixero, cum similis cunctis suis partibus sit sublimeturque uel lateat tio illud insinuo, quod quidam Romanorum non per omnia ignarus mei stellas ad stando, sidera a considendo, astra ab Astraeo dicta fuiss commemorat, fabulosisque commentis Grai compleuere caelum, ego praecepta potius edisseram disciplinae, ac decem dici mundi circulos asseuero, quorum alii paralleliquos ipse mundus. Poloe enim sunt, qui a centro circuli linea usque in circumferentias ducta medietatis sectae mensuram aequa ratione discri
Abbreviated transcription (Latin):
planetis. Pħsiat. Summꝰ itaq planetarum saturnus dicit᷑ in per¬
agratione ⁊odiaci. fere.xxͫx. annos consumens. unde infabulis
senex fingit᷑. hec stella frigida & nociua ẽẽ dicitur. hanc ẽẽ frigi¬
in cancro terras adurere: sentiebant. in aliquo anno minus soli¬
to hoc contingere. Scientes autem ex natura solis hoc non ẽẽ:
quesierunt quis planeta in eodem signo eẽt cum illo. repientesq
saturnum: dixerunt ipsum causam frigiditatis esse. DuCũ om-¬
ne corpus stelle sit ignee nature. quod probat motꝰ et splendor

Expanded text:
planetarum incipiamus. Summus itaque planetarum Saturnus dicitur in peragratione zodiaci, fere triginta annos consumens, unde in fabulis senex fingitur. Haec stella frigida et nociva dicitur ein Cancro terras adurere, videbant in aliquo anno minus solito hoc contingere; scientes autem ex natura solis hoc non contingere, quaesierunt, quis planeta esset in eodem signo cum sole reperientesque Saturnum, dixerunt ex eo causam frigiditatis esse. Sed ne corpus stellarum igneae sit naturae, quod probat motus et splendor
Abbreviated transcription (Latin):
in sagittario. quantũ in aquario. Quare igit᷑ alias oꝑatur in istis
qualitates. alias in istis: Pħ Nuius facilis est solutio. In preceden¬
est humor. iamq sol medium torride zone transiuit. est frigiditas
et siccitas. In aquario & piscibus. quia similiter ẽ remotus. est fri¬
giditas. S quia iam dudum defecit calor qui aera desiccat. paulis-

Expanded text:
in sagittario, quantum in aquario, quare alias operetur in illis qualitates, alias in istis? Hujus solutio facilis est: in praeceden est humor, jamque sol medium torridae zonae transivit, est frigus et siccitas. In istis aliis, quia similiter est sol remotus, est frigiditas: sed quia jamdudum defecit calor, qui aera desiccat: paulis
Abbreviated transcription (Latin):
inter eurum & austrũ. alt̾m inter austrũ & zephyrũ. S quia subi
ciendo oculis figuram minuemꝰ laborem. unã precedenti faciam similẽ
inqua non inmedio ut in prima refluxiones sibi occurrantisẜ eitͣ¬
ues ultra ut ex uia cardinales. ex hac collaterales itelligamuo.
ss quia non inuna figura plusqͣm duos potuimꝰ ostende̾re. per
simile istoꝵ de aliis intelligatur.
cum cotidie refluxiones diuidant᷑. ⁊
& sͥ occurrant quod testant᷑ cotidia¬
ni fluctꝰ maris. quare non cotidie

Expanded text:
inter Eurum, alterum inter Austrum, et Zephyrum. Sed quia oculis subjiciendo figuram, minuemus laborem, unam similem praecedenti faciamus, in qua non in medio sibi refluxiones occurrant. I ut in illa cardinales, ex hac collaterales intelligamus. Sed quia non in una figura plus quam duos potuimus ostendere, per simile istorum de aliis intelligatur. cum quotidie refluxiones dividantur, sibi occurrant, quod testantni fluctus maris, quare cotidie vent
Abbreviated transcription (Latin):
corpus lune naturalit̾ sit obs-¬
curũ. in quibusdam tamen¬
partibus sins est tersũ et
politum ad modũ speculi.
in quibusdam scabrosum¬
& quasi rubiginosum.
ex radiis solis resplen¬
det. s ubi scrabro¬
sum naturalem retinet¬
obscuritatẽ.

Expanded text:
corpus lunae naturaliter sit obscurum, tamen in quibusdam partibus suis est tersum et politum ad modum speculi, in quibusdam scabrosum et rubiginosum. ex radiis solis resplendet, sed ubi scabrosum, naturalem obscuritatem
Abbreviated transcription (Latin):
do. Porro enim ambiguo caret. tam te puniendũ scripto meo: quam
punior egomet silentio tuo. Wale. Sidoniꝰ claudiano suo salutẽ
ominitti dñe maior in necessitudinis iura ꝓnuntias. cur
ad salue tibi debitũ spectat. astilo & pugillaribꝰ diu temꝑem.
quodq deinceps nullas uiantũ uolas mea papyrus onerau̾it: que
uos cultu sedule sospitatis imꝑtiat. Preter equũ ista comiectas. si re¬
are mortaliũ quempiam cui tamen sermocinari lacialit̾ cordi ẽ.
ñ pauere: cũ in eramen auriũ tuarũ quippe scriptꝰ adducit᷑. tuar

Expanded text:
do. porro enim ambiguo caret tam te puniendum scripto meo, quam do. porro enim ambiguo caret tam te puniendum scripto meo, quam punior egomet silentio tuo. uale. SIDONIVS CLAVDIANO SVO SALVTEM. Committi, domine maior, in necessitudinis iura pronuntias, cur, quod ad salue tibi debitum spectat, a stilo et pugillaribus diu temperem, quodque deinceps nullas uiantum uolas mea papyrus onerauerit, quae uos cultu sedulae sospitatis inpertiat. praeter aequum ista coniectas, si reare mortalium quemquam cui tamen sermocinari latialiter cordi est non pauere, cum in examen aurium tuarum quippe scriptus adducitur, tuar
Abbreviated transcription (Latin):
eundem ñ modo amicis s ignotis quoq concilias. Cum scripturarũ
celestiñ misteria rimaris: quote studiosius imbuis. eo doctrinã
teteris copiosius infundis. Cũ tuas opes inusus iopũ ꝓdig
quidem maxime. s aliis qͦq consultũ facis. P roinde nichil uidelicet
ꝓfecto. nicħ ẽ tam infecundũ actionũ tuarũ omĩũ: qd̾ tibi uni so¬
li tantũ. & non aliis qͦq multis tecũ uberẽ fructũ ferat. Nulla gͥ
cuiꝰ quã prepedimenti occasio pretendi uel falso potest: cur egomet
spetialis atq intimꝰ nichil a spetiali meo fructiferã. aqͦ ignoti quoq
multũ capiant plurimi. S utiego autumo iuxta formã euuan¬
gelici largitoris. qd̾ non das amico esurienti: dabis improbo pulsa¬
n. Porro sietiã non solito obdurueris: faxim egomet qd̾ te
nitebit. Qm̃ si peccabis ultra reticendo: ego ꝓtinus ulciscar scriben¬

Expanded text:
eundem non modo amicis, sed ignotis quoque concilias. cum scripturarum eundem non modo amicis, sed ignotis quoque concilias. cum scripturarum caelestium mysteria rimaris, quo te studiosius imbuis, eo doctrinam ceteris copiosius infundis. cum tuas opes in usus inopum prodigis, tibi quidem maxime, sed aliis quoque consultum facis. proinde nihil uidelicet, profecto nihil est tam infecundum actionum tuarum omnium, quod tibi uni soli tantum et non aliis quoque multis tecum uberiorem fructum ferat. \' nulla ergo cuiusquam praepedimenti occasio praetendi uel falso potest, cur egomet specialis atque intimus nihil a speciali meo fructi feram, a quo ignoti quoque multum capiant plurimi. sed, uti ego autumo, iuxta formam euangelici largitoris, quod non das amico esurienti, dabis inprobo pulsatori. porro si etiamnum solito obdurueris, faxim egomet quod tete paenitebit: quoniam si peccabis ultra reticendo, ego protinus ulciscar . scriben
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ possibile facto ẽẽt ut te dnm meũ uel aliquotiens
aliquantulũ conuenirem: nonundeunde quarũpiã
ꝑsonarũ aut uoluntates aut necessitates inquirerẽ.
s que in rem debiti mei. usui michi eẽ possent. Quip¬
pe reuisionis potestas multis modis. & miseris ꝑinde
ausis intercluditur: emiuero scribendi facultas. aut raro id
suppetit. aut nec suppetit. Ista hec eadẽ remissibilia sint necne: tute
uidicaueris. Porro aũ uero. qd̾ sepe numero scriptis ur̃ĩs alii imꝑti¬
untur. qͥ idipsum nec ambiunt. quã egomet forsan nec merentur
ampliꝰ: non arbitror amicicie legibꝰ inpune cominitti. Iuud
ñ dolenter faro tacitũ quod libellos illos quos tuo nomine nobili¬
tari ñ anuuis: nullo umquã imꝑtiuisti rescripto. S uacuũ forte
non suppetit: quod tu te modicũ magne ad modũ impendas amici¬
cie. hec quotam ex occupatu um quam uspiam ue implicabere.
quin illud in alioꝵ commoda reuergat: Cum p̾catu dm̃ placaᷤ.

Expanded text:
 possibile factu esset, ut te dominum meum uel aliquotiens aliquantulum conuenirem, non undeunde quarumpiam personarum aut uoluntates aut necessitates inquirerem, sed quae in rem debiti mei usui mihi esse possent. quippe reuisionis potestas multis modis ac miseris perinde causis intercluditur. enimuero scribendi facultas aut raro idonea subpetit aut nec subpetit. ista haec eadem remissibilia sint necne, tute iudicaris. porro autem uero quod saepenumero scriptis uestris alii inpertiuntur, qui id ipsum nec ambiunt quam egomet, forsan nec merentur amplius, non arbitror amicitiae legibus inpune committi. illud etiamnum dolenter faxo tacitum, quod libellos illos, quos tuo nomine nobilitari non abnuis, nullo umquam inpertiuisti rescripto? sed uacuum forte non subpetit, quod tute modicum magnae admodum inpendas amicitiae. ecquo tam ex occupatu umquam uspiamue inplicabere, quin illud in aliorum commoda reuergat? cum precatu deum placas,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quamuis hiemps ut pre¬
dictum est sit frigida & hu-¬
mida. in principio tamen ẽ
magis frigida. minus humi-

Expanded text:
 Quamvis ergo, ut praediximus, hiems sit frigida et humida, in principio tamen est magis frigida, minus humi
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Predicta occidentalis refluxio ad septentrionẽ uergens. cũ
ixta latera t̾re tangens affricam usq ad finẽ illiꝰ ꝑuenerit. int̾
mediterraneũq mareͦ uocat᷑. diuersa adiuersis regionibus
nomina accipiens. Si uero qualit̾ ascendat & descendat scire de¬
sideras: & que nomina ex quibus regionibꝰ contrahat. mappam
mundi considera. S quia faciliꝰ animo colligunt᷑ que oculis su

Expanded text:
 praedicta occidentalis refluxio, ad septentrionem vergens. Cum juxta latera terrae tangens Africam, ad finem ejus pervenerit, inter Mediterraneumque Mare vocatur diversa a diversis regionibus nomina accipiens. Qualiter vero ascendat et descendat, siquis scire desiderat et quae nomina ex quibus regionibus contrahat, mappam mundi consulat. Sed quia facilius illabitur animo oculis su
Abbreviated transcription (Latin):
altera ad septentrionẽ uergit᷑. latera terre sequentes. Similiter
in oriente facit duas. ad p̃dicta se uergentes. Cum illa oci
talis refluxio et hec orientalis ad septemtͥonẽ se uergentes sibimet
occurrunt: ex reꝑcussione ingurgitat᷑ retro mare. fi̾t q famosa¬
sos mare ꝑuenit. retro cadit atq ingurgitatur. impleturq retro
alueus s ante expletur. Cum iterum reuertit᷑ retro ex plet̾. s ante

Expanded text:
altera ad Septentrionem vergit, latera terrae sequentes. Similiter in Oriente facit duas ad praedicta se vergentes; cum vero haec Occidentalis refluxio, et illa Orientalis ad Septentrionem se vergentes sibimet occurrunt, ex ret, retro cadit et ingurgitatur impleturque retro alveus, sed ante expletur; cum iterum revertitur, expletur retro, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ meroris. postea autem fructum pacatissimũ exerci¬
tatis ꝑ eam reddĩ iꝰticie. Propt̃ quod remissas manus
& soluta genua erigite. igressus rectos facite pedib
ur̃is: ut non claudicans quis erre magis aũt sanetur.
Qui amara bibunt anthidota patient̃ fer̃t quandã pͥmã
nolestiam: & tunc sensum ꝑcipuint sospitatis Cale quiddame̾. & ia

Expanded text:
sed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddet justitiae. Propter quod remissas manus et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret; magqui amara bibunt antidota, patienter ferunt quamdam primum molestiam, et tunc sensum percipiunt sospitatis. Si igitur ta
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia. ⁊ uerecundia. Uenim as̃ nr̃ ignis
consmens ẽ. Quod alibi dix̃. quȩ uidentur tem¬
poralia sunt. quȩ uero non uidentur ȩterna.
⁊ inde sumpsit exhortationis iconsolationis
argumentũ. ꝓmalis quȩ inp̃senti tempore toleramꝰ
sic &iam hic facit. acdicit. Firmi debemꝰ ex istere.
ut habeamus gratiam. hoc ẽ. gr̃as agamus dõ. Hon

Expanded text:
nis consumens est. Quomodo alibi dixit, quae videntur temporalia sunt, quae vero non videntur aeterna, et inde sumpsit exhortationis et consolationis argumentum, pro malis quae in praesenti tempore toleramus, sic etiam hic facit, ac dicit, firmi debemus existere ut habeamus gratiam, hoc est gratias agamus Deo, non
Abbreviated transcription (Latin):
OD E uerus sol ortꝰ ÷ mundo: hodie intenebris scłi lum̃
ingressũ. ẽ. Ns factus ÷ homo: ut homo ds̃ fieret.
Formã seriu ds̃ accepit: ut seruus uert̾et᷑ in dm̃n
Celoꝵ habitator ⁊ conditor habitat interris: ut
hõ colonꝰ terrȩ migraret ad cȩlos. O dies omi sole
lucidior: o tẽpus. cunctis scłis spectantius. Qđ
p̃stolabant᷑ angłi: qd cherubĩ et seraphi et cęloꝵ
ministeria nesciebant: hoc in nr̃o tẽpore reuelatũ¬

Expanded text:
odie verus sol ortus est mundo: hodie in tenebris saeculi lumen ingressum est. Deus factus est homo, ut homo Deus fieret. Formam servi Dominus accepit, ut servus verteretur in Dominum. Coelorum habitator et conditor habitat in terris, ut homo colonus terrae migraret ad coelos. O dies omlucidior! O tempus cunctis saeculis spectantius! quod praestolabantur angeli, quod cherubim et seraphim et coelorum ministeria nesciebant, hoc in nostro tempore revelatu
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. si scandalirauerimꝰ unũ deminimis istis. Unde tã pastoris laborẽ quã
gregis fecunditatẽ. tã ubtatẽ messiũ quã agricolȩ studiũ dni horreis p̃paremꝰ
Toto nisu ac labore tendamꝰ. ut digni efficiam᷑ aduentu pasche ⁊ carius ac sangui

Expanded text:
ervenire, si scandalizaverimus unum de minimis istis. Unde tam labores pastoris, quam ervenire, si scandalizaverimus unum de minimis istis. Unde tam labores pastoris, quam gregis fecunditas: tam ubertas messium, quam agricolae studium, Domini horreis praeparentur. Toto nisu ac labore tendamus, ut digni efficiamur adventu paschae, et carne ac sangui
Abbreviated transcription (Latin):
rex incredentiũ baptismate summerget᷑. Ibi pereant eqͥ ⁊ ascensores ei: ibi fremenꝰ
acduersaris necet᷑ exercitꝰ. Non murmuremꝰ aduersus dñm: ne adño ꝑcutiamͦ.
Non detrahiamꝰ sacerdotib nr̃is. et magis auieiis ieumemꝰ quã acybis: licet &¬
ex eyboꝵ abundantia sint fomenta iuicioꝵ. Si aaron ⁊ maria ẽtra moysen
murmurantes. di ꝓseruo suo sensere iundie tã. qͣntomagis si aliqͥs nĩm pposito
suĩ uipereo ore sacerauerit diuma sententia puniet᷑: Si et sacerdotibꝰ sim¬
plicit pcauendũ. ẽ. ne duplici mente sint: ne dñi ambigant potestatẽ. Si
etia mosses ⁊ aaron qui adaqua contracdictionis uisi sunt fluc tuare non
meruerc̃ era reꝓmissionis intrare. utiq multomagis nos qͥ peccatoꝵ pondẽ p̃mimͦ.¬
ñ ualebimꝰ fluenta transire iordanis. ⁊ ad locũ eircuncisionis id ÷ ad galgala ꝑ¬

Expanded text:
rex in credentium baptismate submergatur. Ibi pereant equi et ascensores eorum: ibi fremens rex in credentium baptismate submergatur. Ibi pereant equi et ascensores eorum: ibi fremens adversarii necetur exercitus. Non murmuremus adversus Dominum, ne a Domino percutiamur. Non detrahamus de sacerdotibus nostris: et magis a vitiis jejunemus quam a cibis: licet et ciborum abundantia sint fomenta vitiorum. Si Aaron et Maria contra Moysen murmurantes, Dei pro servo suo senserunt vindictam: quanto magis si aliquis nostrum praepositum suum vipereo ore laceraverit, divina sententia punietur! Sed et sacerdotibus simpliciter praecavendum est, ne duplici mente sint, ne Domini ambigant potestatem. Si etiam Moyses et Aaron qui ad aquam contradictionis visi sunt fluctuare non meruerunt terram repromissionis intrare: utique multo magis nos qui peccatorum premimn valebimus fluentum Jordanis transire: et ad locum circumcisionis, id est, Galgala p
Abbreviated transcription (Latin):
dic ut lapides isti panes fiant. eosi filius dĩ es mitte tẽ deorsũ: Nos aut̃ qͥa scit
uelle dĩ filios fieri. ꝓpt̾ea expugnare nititur & quasi serpens lubricꝰ nr̃os inuoluere
pedes ne ascendẽ ualeamꝰ ad celii. Si aut̃ dnĩn temptare ausus . ẽ. uersipellis ⁊ nequa
qͣntomagis nos deciꝑe ñ timebit: Sicont᷑ dĩ filũ ⁊ figulũ suii uas perditũ repug¬
nauit. quantomagis contra nos qͥ inferioris abeo naturȩ sumꝰ audebit ingruere
Si iustꝰ uix saluabitur. impii ⁊ peccatores ubi parebunt: Nonquo diis nr decipi
potuerit adiabolo. s quo formã serui acceꝑit. in omibꝰ se tribuere uolens exẽplũ.
ut nemo sibi inscitate conficdat.x. eti etia ille tẽptat᷑ que ñ possunt teptanta
E xuiͥmꝰ de egipto. quid nob̃ cũ ȩgiptiis eybisͦ Qui habemꝰ cȩlestẽ panẽ. t̾rena ali¬
menta qͥd querimꝰ: Reliquimꝰ pharaonẽ. inuocemꝰ auxiliũ dñi: ut nob̃ esiptiꝰ

Expanded text:
ti panes fiant. Et, Si Filius Dei es, mitte te deorsum . Nos autem quia scit velle filios Dei fieri, propterea expugnare nititur, et quasi serpens lubricus nostros involvere pedes, ne ascendere valeamus ad coelum. Si autem Dominum tentare ausus est versipellis et nequam: quanto magis nos decipere non timebit! Si contra Dei Filium et figulum suum, vas perditum repugnavit: quanto magis contra nos qui inferioris ab eo naturae sumus audebit insurgere! Si justus vix salvabitur, impii et peccatores ubi permanebunt ? Non quo Dominus noster decipi potuerit a diabolo, sed quo formam servi acceperit, in omnibus se tribuere volens exemplum, ut nemo sibi in sanctitate confidat, cum etiam ille tentatur, quem non possunt tentamenta Exivimus de Aegypto: quid nobis cum Aegyptiis cibis? Qui habemus coelestem panem, terrena alimenta quid quaerimus? Reliquimus Pharaonem, invocemus auxilium Domini: ut nobis Aegyptius
Abbreviated transcription (Latin):
miles semꝑ exercetur ad preliũ. et simulatis ic tibꝰ ueris
euinandũ est: s⁊ tunc ampliꝰ. cũ adimmo¬
latione agni ad mysteriũ baptismi. ad xꝑi carnẽ & sanguine p̾ꝑamur. Stati eni
ut oues quondã suas recedẽ uelle depropͥo grege diabolꝰ uiderit: fremit. iras¬
citur. furit. ⁊ totis aduersus eã uiribꝰ cõmouetur: perire sibi estimans quic qͥd

Expanded text:
miles semper exercetur ad praelium, et simulatis ictibus, verisjejunandum est: sed tunc amplius cum ad immolationem agni, ad mysterium baptismatis, ad Christi carnem et sanguinem praeparamur. Statim enim ut oves suas recedere velle de proprio grege viderit diabolus, fremit, irascitur, furit, et foris adversus eas viribus commovetur, perire sibi existimans quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs diluuiũ in habitare facit: Considemꝰ totũ orbem. respiciamꝰ barbaras nationes.
romanũ quoq mente lustremꝰ imꝑiũ: ubiq inxꝑo credunt. ubiq in dñm dm̃
baptiant᷑. ⁊ ita fit ut ñ una aqua. s quoda mͦ sit diluxiũ baptismorũ. Qua¬
ꝓpt̃. consũmatũ.ẽ. tabnaculũ. Hoc enĩ psalmi istiꝰ titulo p̾notat᷑. Qm eccła uiuis¬
lapidibꝰ exstructa .ẽ. plfferamꝰ dño filios dĩ afferamꝰ ei filios arietũ. apłoꝵ atq
immolat᷑ megẽpto. qui ꝓisaac cornibꝰ tenet᷑ insentibꝰ. et dicamꝰ. Oñs pascit me

Expanded text:
nus diluvium inhabitare facit. Consideremus totum orbem, respiciamus barbaras nationes. Romanum quoque mente lustremus imperium: ubique in Christum credunt, ubique in nomine Domini baptizantur: et ita fit ut non una aqua, sed quodammodo sit diluvium baptismorum. Quapropter consummatum est tabernaculum: hoc enim psalmi istius titulo praenotatur: quonilapidibus exstructa est. Afferamus Domino filios Dei, afferamus ei filios arietum, Apostolorumimmolatur in Aegypto, qui pro Isaac cornibus tenetur in sentibus, et dicamus: Dominus pascit me