comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guit carnalem sensũ discipłoꝵ qͥ pu¬
tabant xp̃i carnẽ sic̃ aliã inpartes di¬
ibi fractio sic̃ uidetur. s dr̃ frangi. qi
rudet᷑ frangi. Quib obicit᷑ ꝙ ait amb̃.
Nicħ falsi putandumest in sacrificio
ueritatis. uł sic̃ fit in magoꝵ p̃stigus
uqͣdam delusione fallunt᷑ ocłi. ut ui¬
drant eẽ ꝗ ñ est. Adħ illi dñt ñ fallit
nos uisus nfallit᷑. ꝗ ẽẽt. si crederet᷑
ita frangi ut uidet᷑. nec illusio ẽ qr ad
lis inuia in sp̃e ꝑegrini. nec in eo tal
forma erat. s oclieoꝵ tenebant᷑ ne eũ
nis est ⁊ ñ est ibires cuiꝰ uel inqͣ fit illa
uͥ nicħ frangitur.
Alioꝵ opinio.

Expanded text:
guit carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes diibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit nos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad lis in via in specie peregrini; nec in eo tamen talis forma erat, sed oculi eorum tenebantur ne eum nis est, et non est ibi res cujus vel in qua sit illa ubi nihil frangitur. 4. Aliorum opinio.
Abbreviated transcription (Latin):
delicti ⁊ satis fac̾e uilipendens senten¬
cia ecclie aloco or̃onis ⁊ sacram̃torũ ꝯ¬
munione ⁊ fideliũ ꝯsortio p̃scidit ut
erubescat ⁊pudore sceleris ꝯu̾sus pe¬
ac sibi ip̃is relinquunt᷑ ut sit eis lib̾m
quoq eccliȩ ⁊ benedictiontim ac meri¬
toꝵ suffragia eis neqͣqua suffragari
putantur.

Expanded text:
 sententia Ecclesiae a loco orationis, et sacramentorum communione, et fidelium consortio praescinditur, ut erubescat, et pudore sceleris conversus poeac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberuquoque Ecclesiae, et benedictionum ac meritorum suffragia, eis nequaquam suffragari putantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Soluunt cum de ea aliquid dimit¬
tunt. uel ꝑeam purgatos ad sacram̃¬
toꝵ ꝯmunionem ad mittunt. Quem
modum suꝑiꝰ leo pͣpͣ notauit. Scdm¬
Quib remittunt ⁊ remittit d̾s:ic̾.
Opus enĩ iustitie exertent ĩ pcc̾ores
cum eos iupe pena ligant. Opꝰ mĩe
rum communioni conciliant. Alia oꝑa
inpec̾ores exercere nequeunt᷑.lnotandũ
ponit᷑ alicui satis factio penitentialis
nisi qͣm sac̾dos uere penitentem arbi¬
tratur. Alii non imponit ⁊ eo rp̃o pec¬

Expanded text:
Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt, quem modum superius Leo papa notavit. SQuibus remittunt, et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus miserum communioni conciliant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notanduponitur alicui satisfactio poenitentialis, nisi quem sacerdos vere poenitentem arbitratur. Aliis vero non imponunt; et eo ipso pec
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em penã qͣm unꝗͣ passus est aliqͥs
in hac uita. Nunꝗͣ ĩ carne tanta ĩ uẽ¬
ta est pena licet mirabilia martires
hoĩem lib̾at. ⁊ uitã mortuo ĩ petrat.
ñ sic tñ ut nullã sentiat penã. nͥ forte
tanta sit uehem̃tia gemitus: ꝯtͥcio¬
nis. q̃ sufficiat ad delicti punitionẽ
licet gͥ sit difficile ut t̃c̃ sit u̾a pen̾a
aliqͥd cogitare ualeat. melior tñ : sera
qͣm nulla. ꝑ eña enĩ si in extremo iu¬
te hiatu aduenit. fanat ⁊ lib̾at. Mul¬

Expanded text:
omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres hominem liberat, et vitam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut tunc sit vera poenialiquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾ ꝯu̾sio si ꝯtigerit alicui ⁊̃ infine des¬
pandum non est deeiꝰ remissione. S qm̃¬
dum est depenitente sero. Maxime
tes uxor ⁊ mundꝰ ad se uocet. Multos it
ualet qͥb placet. Cumgͦ opus sit ñ ho¬
minis s dĩ fructifera penitentia. in¬

Expanded text:
sio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed, quodum est de poenitente sero. Quem entes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solvalet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
peñam ag̾e aut ignorat aut dissimu¬
lat. Quid enĩ ꝓ dest sipẽca lircurie
qͥs defleat. ⁊ ad huc auaricie estib
an helat: his u̾bis qͥdã uehentius¬
in herentes contendunt ue penitente ult̃
non peccare dampnabilit̃ ⁊ sigrauit᷑ pecea¬
uerit. u̾am non pcessisse penitñam. ¶d̾
⁊̃ aliis muniunt ceftimoniis. Ait enĩy
sidorꝰ. Iprisor est ⁊ ñpenitens qͥ ad huc a¬
git ꝙ penitet. nec uidet᷑ dm̃ posc̾e̾ subdi

Expanded text:
ut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelat? His verbis quidam vehementiuinhaerentes, contendunt vere poenitentem ultra non posse peccare damnabiliter; et si graviter peccaverit, veram non praecessisse poenitentiam. Quod etiam aliis muniunt testimoniis. Ait enim Isidor.: Irrisor est et non poenitens qui adhuc agit quod poenitet; nec videtur
Abbreviated transcription (Latin):
uestem ĩ nocentie in bap̃o ꝑ ceptã pec¬
cando corrirꝑit. penitentie remedio re¬
ꝑare pͭ. E rima tabula est baptismꝰ uͭ de¬
penitña. qͣ post lapłum resurgimꝰ. Aũ
reu̾sa uetistas repellit᷑ ⁊ nouitas ꝑdita
resumit᷑. ꝑ ost baptm̃n ꝓ lapsi ꝑpenĩam¬

Expanded text:
vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi dePoenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Baptismum prolapsi pe
Abbreviated transcription (Latin):
errori. Imbutos enĩ uiciis animos exu-¬
ere atq emendare uirtittis est ꝑfec¬
te ⁊ celestis gr̃e. ⁊ iõ sane ita diftiniri
potest.

Expanded text:
errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis est perfectae et coelestis gratiae; et ideo sane ita definiri potest:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt qͣmlibet cito moriant᷑ aut resur¬
recta negabunt᷑. aut ita resurrect᷑a credẽ
t̾m erat si gemini nasc̾ent᷑ resurrect᷑os
gastimemꝰ. Ita icet̾a q̃ nimia d̾ formita¬
te monstradͥnr ad hu̾ane nͨ figͣam in re¬

Expanded text:
quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenfuturum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figur
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsmarina petiit ⁊ heremi solitudinẽ
sibi elegit. ẜeatiis aut̃ alexꝰ simiłr ex
nupeiis diuina gr̃auocatus sponsam de¬
seruit. ⁊ nudꝰ xp̃o famulari cepit. his ac¬
continentiam.¬

Expanded text:
transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. His continentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tutem ñ inuistificationẽ. ⁊ ut fig᷑a
fit᷑i ẽẽnt. uolensea sibi potiꝰ offer
ri. qm ydolis. Illa uͦ signa erant.s
tñ ⁊ sacramenta licet minꝰ ꝓpͥe ĩ scͥp¬
tis sepe uocant᷑. qr signa erant rei

Expanded text:
ut figura futuri essent, volens sibi ipsi potius offerri ea, quam idolis. Illa ergo signa erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei
Abbreviated transcription (Latin):
tauroꝵ icinis uitule asꝑsꝰ inqͥnatoᷤ
sc̃ificabat adͥemundationẽ carnĩ nõ
aĩe. Nam inqnatio illa erat ꝯtactꝰ mor
tum mortui hominis. ꝗͣ qͥtetigerat ĩ¬
mundꝰ erat .uii. dieb s purificabat᷑¬

Expanded text:
t cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contactus mtum mortui hominis, quem qui tetigerat immundus erat septem diebus, sed purificabat
Abbreviated transcription (Latin):
nel siuta fidelis mat̾monio ꝯuinstus
est ⁊ pꝰ alt̃ eoꝵ afide discesserit. ⁊ odio fi¬
dei con uigem reliq̃rit dimissus disce¬
dentem ñcamitabit᷑ nͨ tñ illa uiuẽte
alt̾am duc̃e pot̾it q int̾ eos fuerat

Expanded text:
vel si uterque fidelis matrimonio conjunctus est, et post alter eorum a fide discesserit, et odio fidei conjugem reliquerit; dimissus discedentem non comitabitur, nec tamen illa vivente alteram ducere poterit, quia inter eos fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. ut sensũ u̾boꝵ intelligat. uim
accentiũi sciat. distincte legat. ne ꝯ¬
fusione ꝓlationis intellectũ audito¬
rib auferat. attendat qͥd indicati¬
ue qͥd ĩt̾rogatiue sit legendũ uͥsit
ĩ oratione facienda distinctio. henĩ
male seruata ĩ telłm t᷑bant. ⁊ alios ad

Expanded text:
ctus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. dumead̾ aqͣ ñ rtm benedicat᷑. S a¬
luid est inqͥunt illi debenedictione aq ĩ
qͣ fit bapt̾s. aliud debñdictione panis ⁊
olei. Pot enĩ bap̃s celebrari in aqͣ ⁊̃ ñ bene¬
dicta qr illa bñdictio preuerentia t̃mfit
⁊decore ñ uirtute sacram̃ti. S corpꝰ xͥ ñ

Expanded text:
zetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non virtute sacramenti. Sed corpus
Abbreviated transcription (Latin):
babuit adpbationem ibelientie Nec
ei seli p̃cepta fuit circuncisio s⁊ semi
dati abraham placeret dõ. cͥ ꝑp̃ua¬
ricationem adam displicuerat. Dãta
⁊̃ fuit in signũ magne fidei abrahe
q in parte illa culpã mobedientie
pͥmus homo sensit. decuit ut ibi
signũ obedientie acciꝑet¬

Expanded text:
abuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta fuit circumcisio, sed et sdati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, , et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum obedientiae accipe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittat uł uiret alicui se usꝙ adtps
placitum illã duftum ⁊ illa ꝓmittat
uł iuret seillinupt᷑am. ñ qͥdt᷑ał spon¬
uł ittq adalienam copłam transit
ñqͥd obpͥorem sponsionem iuram̃to
qͣm nondũ eam auat uxorẽ. ⁊ q spopon¬
dit senupt᷑am nondum nupsit. q u̾o gͦ
ꝯiuges appellari posit̃. qͥ ñdum ꝯtͣh t̃¬
ex uii iuram̃ti ad fut᷑m ꝑtinentis mox
efficiunt᷑ ꝯuigis. cur uirant infut᷑o
se fact᷑os ꝙ inp̃senti efficiunt᷑. It Si ex
solu. p̃cedens gͥ mendatiũ ł ꝑiurium¬
penia est corrigendũ. s ꝯigĩi seq̃ns
ñ : dissoluendum. Non aut̃ sic est qnui
ram̃tum coniugii p̃sentis ꝯsensus at¬
testatione firmatur. ꝙr pꝰ talẽ ꝯsensũ

Expanded text:
iam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponvel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento quam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex solvi. Praecedens ergo mendacium entia est corrigendum, sed conjugium sequens non est dissolvendum. Non autem sic est quando juramentum conjugii praesentis consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum
Abbreviated transcription (Latin):
Infide attenditur nepꝰ iuncłm ꝯuga
suscipiat᷑. religiorse educet᷑. In sacram̃to
ut coniugiũ non sepetur. ⁊ ut dimissus
uel dimissa nͨ cã ꝓlis alt̾a ꝯiungat᷑. Se¬
ꝑatio aurt̃ gemina est corꝑalis ⁊ saeram̃¬

Expanded text:
In fide attenditur, ne post vinculum suscipiatur, religiose educetur; in sacramento vero, ut conjugium non separetur, et dimissus vel dimissa nec causa prolis alteri conjugatur. Separatio autem gemina est, corporalis s
Abbreviated transcription (Latin):
Redderet᷑ enim redeuriti si amisisset
abscedens. ht̃ ⁊̃ h qui recesserit ad cu¬
placuit exꝯsensu abusu carnalis ꝯcupiscen¬
tie inꝑpetiũ ꝯtin̾e. absit ut uincłm int̃
illos ꝯuigale rum pat᷑. immo firmiꝰ erit.
qͦmagis ea pacta secum ger̃. que cariꝰ ꝯcor¬
diꝰq seruanda st̃. ñ uoluptariis corꝑum
nexib s uoluntariis animoꝵ affectib¬

Expanded text:
dubio redeunti, si amisisset abscedens. habet hoc autem qui recesserit ad cuplacuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectib
Abbreviated transcription (Latin):
isse ꝑ fectum. ꝙ nefas est sentire. Tanto
enĩ sanctius fuit atq ꝑfectius. qͣnto a
carnali oꝑe inmunuis.S suꝑiꝰ posita
ea rõne dicta intelligendum est ñ qͥn
ꝑaneat mulier illa admatͥmonium

Expanded text:
isse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium,
Abbreviated transcription (Latin):
laues iste sunt ñ corporales s sp̃ua¬
lel i disernendi scientia ⁊ potena uidi¬
candi .i. ligandi ⁊ soluendi. qua dignos
reciꝑe indignos debet exclud̾e aregno
eccłiastieus uidex. qui sic̃ ht̃ ius ligã¬
di ita ⁊ soluendi. Uñ amb̃. Dñs par ius¬
ñ soluendi t̃e uoluit ⁊ ligandi qͥ utriiq
part conditione ꝑmisit. Ergo qui soluẽ¬
di uis non ht̃: nec ligandi ht̃ ⁊ ĩfra. Cer.¬
tum est ꝙ eccl̃ie utrumq licet. heresis
utrumq non ht̃. Ius enim solis ħ per¬
missum est sac̃dotibꝰ. Recte gͥ eccl̃ia hoc
sibi uendicat qͥ ueros ht̃ sacdotes. hesis¬

Expanded text:
laves istae non sunt corporales, sed spircet discernendi scientia, et potentia judicandi, id est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, qui sicut habet jus ligandi, ita solvendi. Unde Ambr., de Pet solvendi esse voluit, et ligandi, qui utrumque pari conditione permisit. Ergo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est quod Ecclesiae utrumque licet, haeresis utrumque non habet. Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus. Recte ergo Ecclesia hoc sibi vindicat, quae veros sacerdotes ha
Abbreviated transcription (Latin):
ues dantur ꝑ ministiũ ep̃i alicui
ĩ ꝓmotione sac̾docii. Cumenĩ recip̃
ordinem sac̾dotalem simul ⁊ has claues
recipit. S non uidectir ꝗ om̃s ł soli
sac̾dotes hasclaues habeant. qr płiq
an sacram ordinationem scĩamdisc̃¬
nendi hñt. płes post ꝯsecrationem
c̾dotes. uñ dolendum est atq lugend̾.
nere debent exortes sac̾dotes. sac̃docii
rent. Qͥ uͦ añ sac̾dotiũ sc̾ia disc̃nendi
p̃diti st̃: licet habeãt disc̾tionẽ ntñ
ineis clauis est. ꝙ ñ ualent ea claud̾e

Expanded text:
ves per ministerium episcopi alicui in promotione sacerdotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem cerdotes, unde dolendum est atque lugendumnere debent, exortes, sacerdotii rent. Qui vero ante sacerdotium scientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est
Abbreviated transcription (Latin):
gant uł soluunt.⁊ ĩ dignos sacram̃tis
admittunt ⁊ dignos ad mitti arcent.
S intelligendum ẽ hoc inillis qͦrũ meri¬
ta solui uelligari postulant. Iunc en mi
seña sac̾dotis uiditio dĩ ⁊ tociꝰ celestis
curie approbatur ⁊ confirmat᷑. cũ ita
hibentes clauem diłctionis reoꝵ m̾itis
ris st̃ ap̃ am̃. Qaut̃ non meruit sontña

Expanded text:
gant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita hibentes clavem discretionis reorum meritis, ris sunt apud Deum. Qui autem non meruit, sententia
Abbreviated transcription (Latin):
S. siñ egit ut ñ mertat᷑ exire nicħ ledit᷑.
Int̃dum enĩ qͥ foras mittit᷑ intus ẽ. ⁊ qͥ
foras est. intus uidetur retineri. Etce
qualis ⁊ qͣntus est usus aplicarũ claui¬
um. Iam ostensũ est ex parte quałr sac̾¬
dotes dimitunt pcc̃a uł tenent. ⁊ tñ
retinuit. sybi dẽ qͣndam singlarẽ p̾atẽ

Expanded text:
sed si non egit ut mereretur exire, nihil laeditur. Interdum enim qui foras mittitur, intus est; et qui foras est, intus videtur retineri. Ecce qualis et quantus est usus apostolicarum clavium. Jam ostensum est ex parte qualiter sacerdotes dimittant peccata vel teneant, et tamen reti
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ formam. s quał inudicio appare¬
bit.Remanent gͦ illa accidentia ꝑ se
subsiftentia admist̾i ritũ. adgustus
De fra

Expanded text:
 formam, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus De fra
Abbreviated transcription (Latin):
cagnoscat aliqͥs magis meritus ut pe¬
trus ꝙ ñ cogno scat aliqͥs minus m̾itus
beatitudinẽ spectancia om̃s communit̃
electi cognoscant s diffe̾nt᷑. Nicħ̃ it ĩdeo
different. Alius enĩ alio maiꝰ aliꝰ. alio
minus fulgebit
d paritate gaudii.

Expanded text:
cognoscat aliquis magis meritus, ut Petrus, quod non cognoscat aliquis minus meritus, beatitudinem spectantia omnes communiter electi cognoscant, sed differenter. Nihil enim in Deo do videndi different. Alius enim alio magis, alius alio minus fulgebit. 4. De paritate gaudii.
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾gationem ualebat. magnis .⁊
bapc̃s. Ex illo ualere cepit ad in noua¬
tionem hoĩs ex quo institutus ẽ. It
beda. Idẽ sa lutifere curationis au¬
xilium circucisio in lege ꝯͣ origina¬
lis pecc̃i ullnꝰ agebat. ꝙ bapte ag̃e
reuelate grẽ temꝑe ꝯ sueuit. Extep¬
ne pacis ingressũ spe felici expecta¬
bant. His aꝑte traditur ꝑ circũcisio¬
nem exqͦ instituta fuit. remissionẽ
pc̃ci originalis ⁊ auetualis pariuil
⁊ maiorib adeo p̾stitam sic̃ nc̃ ꝑbap¬
tismum datur.
De uiris qui fuer̾ an
circuncisionẽ. ⁊ defeminis qͥ fuer an

Expanded text:
ad purgationem valebat magnis et Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod Baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit; exceernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur. 7. De viris qui fuerunt ante circumcisionem, et de feminis quae fuerun
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Obliuioni tradent᷑ pora mala q
forsitã infut᷑o pͥstine ꝯu̾sationis memo¬
ria oĩo delebit᷑. succedentib bonis et̃niᷤᷤ
excludant memoriã p̃cedentiũ maloꝵ s ex
ea molestia ⁊ lesionẽ ammoueant. Non it.
eoꝵ memoria scos ꝯtͥstabit ł eoꝵ beatitu¬
dinẽ obfuscabit. s gratiores dõ reddet.

Expanded text:
mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet.
Abbreviated transcription (Latin):
uł pꝰea. Nam si ñ dimiseris reuocabo
te ⁊ qͥcqͥd dimiseram rẽplicabotͥ. It̃. qͥdi¬
uini bñficii oblitus suas uult uindica¬
re inuirias. ñ solũ defut᷑is pc̃cis ueniã
est iste u̾ sus ñ exponendꝰ. Ne culpa ꝙͣ in
nob extinctam credebamus ꝑ incuriã noᷤ
na cupiditas arripu̾it. mox om̃iũ

Expanded text:
vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam est iste versiculus, non exponendus, ne culpa, quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos na cupiditas arripuerit, mox omnium
Abbreviated transcription (Latin):
endum Radcauendũ. debiuit ñ obluusai om̃s
retͥbitiones dĩ. Que tot st̃ qͦt st̃ pcc̃oꝵ remiᷤ¬
siones. Tot gͦ debrat cogitare dona dĩ qͦt
missum reuocauit. ut cͥhumiliato
ingrato imputet.
Alioꝵ sentẽtia.

Expanded text:
Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot missum revocavit, ut cui humiliato ingrato imputet. 2. Aliorum sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. demones demonib hoĩes hominib
p̃sunt. S om̃ib collectis iã ĩ oĩs p̃latio ces¬
sabit. hinc qͥdam putant pꝰ uidiciũ demo¬
nes ñ hr̃e pͥatem cruciandi hoĩes sic̃mͦ. S
nt demones uirtrite dĩ cruciari sñ c̾ature
ministio asserunt sic reꝓbos hoĩes ibi ñ ꝑ
oꝑationẽ demonũ s untute diuina tm̃

Expanded text:
angelis, daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tor quẽ dum. Uñ quib dam uidet᷑
eos sic  extare hoib tortores ĩpena:
sic̃ ex tite runt incentores ĩ culpa.

Expanded text:
torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in sicut extiterunt incentores in culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
cramentum ⁊ eqͦ si tres nominentur
ꝑ᷑ ⁊ non recte de aliquo illoꝵ sentia tur
non est plenum bapt̾i sa cramentum
nec pͥncipium nec sp̃es aliqͣ bap̾ti esti¬
sic̃⁊ si unũ insermone comp̃hendas

Expanded text:
converso, si tres nominentur et non recte de aliquo illorum sentiatur, non est plenum Baptismi sacramentum, nec principium, nec species aliqua Baptismi aestiet sicut si unum in sermone comprehendas
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. ꝓpt̾ humiliationẽ. eruditionem
ł exercitationẽ ꝓͣpt̃ humiliationẽ
qͥdem ut dum hõ in sensibilibus
ex hac humilitate ⁊ obedientia dõ
magis placeat ⁊ apud eũ mereat᷑.
cuiꝰ imꝑio salutẽ qrit in inferio¬
rib se ⁊ si ñ ab illis. s ꝑ illa ad eo.
¶ ꝓpt̃ eruditionẽ ⁊̃ instituta sũt
ad inuusibilem iurtutem que intus
ẽ agnoscenda mens erudiat᷑. hõ u qͥ
an pecc̃m sñ medio am̃ uidebat per
pcc̃m adeo hebuit. ut neq̃at diuina
tis. qua uanam i noxiã declinet oceu¬
pationem. Non enĩ facile capit᷑ atẽp¬
tatore: qͥ bono uacat exercitio. Unde
ut te occirpatũ di abolus inueniat.
Detriplici genere exertitationis.
unt aut̃ exercitationum tres
sp̾es una adedificationẽ anime
ꝑtinet. alt̾a ad corꝑis fomentũ. alia
adutriusq subuersionẽ. Cum gͥ
absq sacramentis qͥb ñ alligauit
potentiã suã ds̃ homini donare gr̃a

Expanded text:
ter humiliationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus setuta sunt, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum adeo hebuit, ut nequaquam divitis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde ut te occupatum diabolus inveniat. 4. De triplici genere exercitationis. Sunt autem exercitationum tres species. Una ad aedificationem animae pertinet; alia ad corporis fomentum; alia ad utriusque subversionem. Cum igitur absque sacramentis quibus non alligavit potentiam suam Deus homini gra
Abbreviated transcription (Latin):
reste posse baptirari insp̃u .s. Ex hisa
ꝑte intel lex isti innoĩe xͥ uerũ baptis¬
ma tradi ubi nichominus insinuari
iudet᷑ uerũ baptismadari posse in
Si aut̃ aliquis ꝑu̾se credens ⁊ errorẽ
indiice intendens unum detribꝰ tm̃
noncupet. ñ unpleuit mift̾iũ. Quod
sibaptrrans minuat potestatẽ pr̃is ł
hoꝵ ñ credens unam potñam tͥum: in¬
telligendum ẽ ħ sr̃ eum qͥ non inten¬
dit nec credit baptirare. qui ñ tm̃ca¬
ret fide s ⁊̃ intentionẽ non ht̃. Qui

Expanded text:
recte posse baptizari in Spiritu sate intellexisti in nomine Christi verum Baptisma tradi: unde nihilominus insinuari videtur verum Baptisma dari posse in Si autem aliquis perverse credens, et errorem inducere intendens, unum de tribus tantum nuncupet, non complet mysterium. Quod si baptizans minuat potestatem Patris vhorum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi
Abbreviated transcription (Latin):
unc consideremus utrum si¬
fic̾ in xp̃i noĩe legimiis baptismi
plenum ẽẽ sacramentum ita ⁊̃ fp̃ri
scõ tm̃ non cupat o nicħ desit ad
mist̾i plenitudinem. Rationem
sequamur. Qui unum dixerit tri¬
nitatem signauit. Si xp̃mdicas:
prem aquo unctus: filiꝰ. ⁊ ipsum
riter indicas sitñ id ⁊̃ corde ꝯphendas

Expanded text:
unc consideremus utrum sicut in Christi nomine legimus Baptismi plenum esse sacramentum, ita etim nuncupato nihil desit ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur: Qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, rem a quo unctus est Filius, et ipsum riter indicas, si tamen id etiam corde comprehendas
Abbreviated transcription (Latin):
tur mariti si audiant ad ultos uiros p̾n¬
dere similes adult̾is feminis penas. cũ
tanto gͣuiꝰ eos puniri opaetuerit qͣnto
magis adeos ꝑtinet ⁊ uirtute uinc̾e
⁊ exemplo regere feminas. Ex his apparz
ꝙ ad ult̾ ad ultam dimitt̾e ñ uali ⁊ eꝯͦ.¬

Expanded text:
tur mariti si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Ex his apparet quod adulter adulteram dimittere non valet, e
Abbreviated transcription (Latin):
quitt sanctiꝰ: mori fame qm ydolaticis
uesci. ita sanctiꝰ est defungi sñ lib̾is ꝙͣ
ex illicito cotristirpem quer̾e. Uñq uͦ¬
nascanit᷑ hoĩes si ꝑentũ uitia ñ fecten¬
t᷑. ⁊dm̃ recte colant. honesti i saluie
qͣn malũ erit

Expanded text:
us est mori fame quam ydolaticis vesci, ita sanccius est defungi sine liberis quam ex illicito coytu stirpem querere. Hec nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi quando malum erit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓillis mortiferis qͦrũ noticiã ñ hãbe¬
mus. Uñ augꝰ. u̾it̾atẽ dõ dic̃ penitens
qͣn nicħ illi de ꝯmissis scelerib celat.
ñꝗ ⁊ si uoluntate celau̾it ds̃ ignoret. s
u̾itatem sibi abeo dici uult ut uenic̃
ꝯseqͣtur. Si uͦ m̃te aliqͣ excid̾int ꝯfitet᷑

Expanded text:
et pro illis mortiferis quorum notitiam non habemus. Unde August.: Veritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis suis sceleribus celat: non quod etsi voluntate celaverit, Deus ignoret; sed veritatem sibi ab eo dici vult, ut veniam consequatur: si vero mente aliqua exciderint, confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ ⁊ unũ uł pła uenialia. qd̾ de
cͥminalib nullatenꝰ eẽ p̃. Estͥ e̾nĩ ali¬
qͥs bonus karitatẽ hñs s ad huc qͦdã
cupiditatis affectu amans ħ sclarici
Talis existens subita morte oppͥmit᷑.
In illo t̃reno affectu mortuus: ⁊ tñ
ti. Si uͦ depena pc̃ci illud ĩtelligi uo¬
luissent auctores cur magis ꝯmemo
fec̃ non expͥmunt᷑. Sane dici pͭ ꝙ oĩa cͥmi¬

Expanded text:
e criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, etti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorfecit, non exprimuntur. Sane dici po
Abbreviated transcription (Latin):
M ulieres uͦ ꝑfidẽ ⁊ oꝑationẽ bonã
uł suã si adulte erant. ł parentii si
paruule. eos uͦ qͥ fuer añ circumei¬
sionẽ paruulos infide parentum
sacrificris. iustificatos. Uñ augꝰ.

Expanded text:
ionem bonam, vel suam, si adultae erant, vel parentum, si parvulae. Eos vero qui fuerunt ante circumcisionem, parvulos in fide parentum;sacrificiis, justificatos; unde Greg.,
Abbreviated transcription (Latin):
nium ĩre neqͦunt. Qd̾ si añ p̃aicta
cti sint. Quͦ ĩ puericia copulati ꝑãnos
pubtatis nolunt se relinqre s ĩ ꝯuin¬
ctione ꝑ man̾e iam ex ħ efficiunt᷑ ꝯui¬
ges. ⁊ deinceps neq̃unt seꝑari. It spon¬
salia añ septimũ annũ ꝯhi nõ posst̃.
solo Et consensu ꝯͣhunt᷑. qui int̾uenire
non pot̃ nͥ abut̾utra parte intelligat᷑
mus cum alioꝵ qͦrũdã adiectione qͥ¬
necẽe ÷ Nunc de alus q̃ ꝑsonas ille¬

Expanded text:
nium inire nequeunt. Quod si ante praedicta cti fuerint. Qui vero in pueritia copulati post annos pubertatis nolunt se delinquere, sed in conjunctione permanere, jam ex hoc efficiuntur conjuges, et deinceps nequeunt separari. Itsalia ante septennium contrahi non possunt; solo enim consensu contrahuntur, qui intervenire non potest nisi ab alterutra parte intelligaturmus cum aliorum quorumdam adjectione qunecesse est. Nunc de illis qui personas
Abbreviated transcription (Latin):
mitur cum sub alt̾utra totꝰ sit
xp̃c : ut ostenderet᷑ totã humanã
nͣm assumpsisse ut totã redim̾et.
ẜ anis enĩ ad carnẽ refert᷑. uinũ ad
animam. Q uinũ oꝑat᷑ sanguinẽ.
nis susceptio inxp̃o ⁊ utriusq libatio ĩ
ad tuicionẽ aĩe ⁊ corꝑis ꝙ ꝑcepimus. qr

Expanded text:
mitur, cum sub alterutra totus sit Christus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, nis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in ad tu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. dñi ihu qr dixer.S neq si sp̃s sc̃s
ẽ audiuimꝰ. itm̃ baptrabantur. ĩ mo
u̾m baptisma accipiunt. Illi uͦ quri
non pꝰ baptuati fuerunt s inposi¬
tione manuũ abapłis suꝑ eos facta.
sp̃m sc̃m receper̃. Alii uͦ qui n̾ita cre¬

Expanded text:
d neque si Spiritus sanctus est audivimus, iterum baptizabantur, imo verum Baptisma accipiebant. Illi vero qui non post baptizati fuerunt, sed impositione manuum ab apostolis super eos facta, Spiritum sanctum receperunt. Alii vero qui non ita cre
Abbreviated transcription (Latin):
calicẽ. patena. ad altare xͥ deferre. ⁊ leui¬
tis trad̾e eisq ministrare urceolũ qͦq
⁊aꝗmanile ⁊ manirt̃gium ten̾e ep̃o ⁊ p̃¬
sbit̾is ⁊ leurtis. ꝓ lauandis añ altare
manib aqͣm prebere. his lex ꝯtinentie
plere debent. Mundamini qͥ fertis ua¬

Expanded text:
calicem et patenam ad altare Christi deferre et levitis tradere eisque ministrare; urceolum quoque et aquamanile et manutergium tenere; epsbiteris et levitis pro lavandis eciam ante altare manibus aquam prebere. Istis lex continencie plere debent: Mundamini qui fertis va
Abbreviated transcription (Latin):
rint. sane dici pͥ in noĩe trinitatis
s. inea forma inqͣ baptirauer post ea
gentes que an passionem pot̃ intelli¬
gi fiusse tradita. licet non sit scriptũ
Nongͦ tunc illam formamx pͥus tra
in iudeam post iterauit cum adg̃s
quod dispensauit nonqi mundari
uoluerit cum sñ pecc̃o fu̾it. s qͣr cõ¬
tactu munde carnis sue uim rege¬
neratiuam contulit aquis ut qui
minem baptizat
Qr in aqͦ tantum

Expanded text:
i, sane dici potest: In nomine Trinitatis, scilicet, in ea forma in qua baptizaverunt postea gentes; quae ante passionem potest intelligi fuisse tradita, licet non sit scriptum. Non ergo tunc illam formam Christus pin Judaeam, post iteravit cum ad gentes quod dispensavit, non quia mundari voluit, cum sine peccato fuerit, sed quia contactu mundae carnis suae vim regenerminem baptizat. 8. Quare in aqua tantum
Abbreviated transcription (Latin):
mit̾e nec satis fac̾e negligat. uere peni.¬
teat. Nec iõ non est uera penitña qi forte
post non deꝓposito s casu uł infirmita¬
te peccabit. Ille aut̃ irrisor est ⁊ ñ peni¬
tens qui sic ꝯmissa plangit ut plangẽ¬
da uoluntate uł oꝑe ꝯmitt̾e ñ desinat.
momĩtanea non ꝑseuans. It illud. In
tontie qͣm seqͥns culpa ñ inqͥnat. Illiꝰ
enĩ fructus ẽ. uitatio gehenne. ad ep¬
tio głe. Mortificat᷑ ⁊ illa pen̾a ⁊ alia

Expanded text:
it, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desinat. momentanea, non perseverans. Item illud: Inatentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
more simiarum que cum homines nõ
sint formam imitant᷑ humanã. uul¬
tum eccłie catholice ⁊ auctoritatẽ sibi
uendicant. cũ ip̃i ineccłia ñ sint. ⁊ cũ
sint sacrilegi sacerdotiũ amministr̾at
raltare ponunt cum nec sacrificari o¬
qͥam ip̃e uolauit Ieronimiis quoq
asserit om̃ia que offeruntur abhere
P. Odit ds̃ sacrificia heticoꝵ ⁊ ase ꝓicit. ⁊ qͦ¬
ciens innomine eius cong̾gati fuerint
detestatur fetorem eoꝵ ⁊ claudit nares su¬
as.Id. Illiqui offerunt panem sacrilegiã¬

Expanded text:
more simiarum, quae, cum homines non more simiarum, quae, cum homines non sint, formam imitantur humanam, vultum Ecclesiae catholicae et auctoritatem sibi vendicant, cum ipsi in Ecclesia non sint, et cum sint sacrilegi, sacerdotium administrant, et altare ponunt; cum nec sacrificari om ipsum violavit. Hieron. quoque asserit omnia quae offeruntur ab haerIdem: Odit Deus sacrificia haereticorum, et a ies in nomine ejus congregati fuerint, detestatur foetorem eorum, et claudit nares suas. Idem: Illi offerunt panem sacrilegum
Abbreviated transcription (Latin):
ahxclia p̾asi ⁊ dampnati posint tradere sa¬
cros ordines. ⁊ si abeis ordinati redeuntes
ad eccłie unitatẽ habeant reordinati. hnc
qͥonem ꝑ plexam acpene in solubile faci¬
unt doctoꝵ uerba qui plimũ dissentire
uidentur. Uidentur enĩ qͥddã tradere
b̾eticos sacros ordines dare non posse
nec illos qui abeis ordinant᷑ uident᷑
gr̃am reciꝑe. Dicit enim innocentius
dos cum sac̾docii uel minist̾ii alicuius
dignitate. Quib solum bapt̾a ratũ eẽ
scm̃ quem amiser̃. ⁊ ordinatos abhere¬
ticis cap̃ hr̃e uulneratum. ⁊ eũ qͥ hono¬
rem amisit honorẽ dare nonposse. nͨ
illum aliqͥt accepisse qñ indante ni¬
chil erat quod ille posset acciꝑe. Tra¬
dit ⁊̃ uenienttb abheticis ꝑ manꝰ im¬
positionem laieam tm̃ tribuendam
ꝯmunionem. nec ex his aliq̾m inde¬
ricatus honorem uł exiguum subro¬
cumq faciunt hetici carnalia in ania
⁊ sacrilega ẽẽ ⁊ coꝵ altaria falsa. ⁊ illi¬
cita sac̾docia ⁊ sacrificia sacrilega qui

Expanded text:
aecisi et damnati possint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim quidam tradere haereticos sacros ordines dare non posse, nec illos qui ab eis ordinati videntur gratiam recipere. Dicit enim Innoc., de Ddos, cum sacerdotii vel ministerii alicujus dignitate; quibus solum Baptisma tantum esse sanctum quem amiserunt, et ordinatos ab haereticis caput habere vulneratum; et eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quoniam in dante nihil erat quod ille posset accipere. Tradit etiam venientibus ab haereticis per manus impositionem laicam tantum tribuendam communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subroaecumque faciunt haeretici, carnalia, et inania et sacrilega esse; et eorum altaria falsa et illicita, et sacerdotia et sacrificia sacrilega, qui
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatib supͣ assertũ sit ĩua
cordis ꝯtͥcione pcc̃a dimitti añ ꝯfessi
men relapsus est. qrͣ si pꝰ cordis ꝯtͥcio¬
uł simile reciderit. an peca dimissa
plexa alus asserentib aliis eꝯͣ negã¬
tib pc̃ca semel dimissa ultiꝰ ñ repli¬
cari

Expanded text:
auctoritatibus supra sit assertum, in vera cordis contritione peccata dimitti ante oris cmen relapsus est, quaeritur si post cordis contritiol simile ceciderit, an peccata dimissa plexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari
Abbreviated transcription (Latin):
issec hr̃e potuisset. Mala enĩ uolunta¬
te uel sola qͥsꝙ miser efficit᷑. s miserior
cũ desidiũ male uoluntatis im plet.¬
uelint idq ardentissimo amore appe
nec pͣnescire quid sit ꝙ se uelle scit seqt᷑
utam̃s beatã uitã sciant. Om̃s aũ bea

Expanded text:
isset, habere potuisset. Mala enim voluntate sed sola miser quisque efficitur; sed miserior, cum desiderium malae voluntatis impletvelint, idque ardentissimo amore appetnec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem bea
Abbreviated transcription (Latin):
aiii. detͥni. ita disserit. Mi̾rũ÷ cũ capes¬
sende retinendeq beatitudims uolun¬
tas una sit umnũ. untanta exstat s̃
luptate corꝑis ab aliis atq aliis alibi
sciant om̃s: quis p amare ꝗ nescto sicut
supra difputaui: Curgͦ beatitudo a¬
matur ab om̃ib nͨ tñ scitur ab om̃ib e

Expanded text:
ap. 4, ita disserit: Mirum est cum capessendae retinendaeque beatitudinis voluntas una sit omnium, unde tanta existat de luptate corporis, ab aliis atque aliis alibi sciunt? Quis potest amare quod nescit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus?
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ animi uiu̾e ꝙ mult noluit.
Istud nefalsũ erit uñ necip̃e cicero dubita
uthoc falsum eẽ dicamus. Quidgͥ: Andi¬
beate uiu̾e nult sumis ꝗ li absurdũ
Tale est enĩ acsidicamiis qͥñ iuilt beate
qͥs audiat quis ferat: im̃ adhanc ꝯftru¬
tuiit᷑ beate. an illud abhis anguistuis
nos pot̾u̾it eruere si dicamus ni ch esse

Expanded text:
virtutem animi vivere, quod multi nolunt. Itane falsum erit, unde nec ipse Cicero dubitavut hoc falsum esse dicamus. Quid ergo? An diabsurdum. Tale enim est ac si dicamus: Qui non vult beate quis audiat? quis ferat? et tamen ad hanc contrudo solum vivitur beate. An illud ab his angustiis poterit nos eruere, si dicamus nihil esse
Abbreviated transcription (Latin):
male. Illeꝙ beate uruit. qui uiuit.
uͭ uult: nec malealiꝗͥ uult. Cum gͥ
ex his duob constet beata nita licet
malis est beatus. Cum uͭ exhac uita qͥ inhis mi¬
serus fidelis ⁊ bonus est uen̾it ad beatã uitã
tc̃ eritu̾e quod nc̃ effe nullomͦ potest. ut sic¬
homo uiuat quomͦ uult. Non enĩ uolet
male iuuere autuolet aliquid quod de e¬
bitur aderit. nec desid̾abitur ꝙ nͭ ad erit.
Omne qd̾ ibierit bonũ erit. i scimmꝰ deus
sũmũ bonũ erit.⁊ ꝙ est oĩo beatissimum
ita semꝑ fore certũ erit. Beatos eẽ se uel¬
le dmñium hominũ est. Beatos ã c̃ẽ se uel¬
leom̃s incorde suouident. nectñ om̃iũ

Expanded text:
male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidelis et bonus est, venerit ad beatam vitam, tunc erit vere quod nhomo vivat quomodo vult. Non enim ibi volet male vivere, aut volet aliquid quod deebitur aderit, nec desiderabitur quod non aderit. Et omne quod ibi erit, bonum erit, et summus Deus summum bonum erit: et quod est omnino beatissimum, ita semper fore certum erit. Beatos autem esse se velle, omnium hominum est. Beatos se esse velle, omnes in corde
Abbreviated transcription (Latin):
tellig̾e ⁊ respond̾e. Cũ enĩqͥs mortalit̾ de¬
linquit igr̃a uirtutis pͥuatur. siqͣ p̃¬
cessit. ⁊ nat᷑aliũ bonoꝵ elisione patit᷑
uñ intellectus obtunditur. ⁊ totꝰ hõ
intior obtenebrat᷑ ⁊ita q̃i caligine qͣ¬
dam ineis mens obuoluit᷑. q̃ caligo
pc̃ci pena est. Hanc uͦ ds̃ pellit cum

Expanded text:
taliter delinquit, et gratia virtutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
si pentt̾e ꝯtempnit.s ħ est pec̃ in aliud
ap̃cedenti. Que gͥ mactila remansit aqͣ
usq penitet sic erat dumi nea pͣua erat
uoluntas. Sic̃ enim qͥ tangit mortici ñ
łaluid ĩmundũ itapollutus : pꝰ tac¬
tum qͦusq lauat᷑ fic̃ fuit dum tang̾et:
ita pꝰ actum pcc̃i ita polluta remanet
aĩa sic̃ fuit in ip̃o actu pcci q ita longe
est a dõꝑ dissimilitudinem qͥ uita
⁊ munditia mentis sic̃ fuit dũ pcem
ag̾et. Ip̃a uͦ dissimilitudo que ĩ ẽ aĩe
aĩam ⁊ illuminat. ꝙ sac̾dotes neque
medici añr. qͥ uiuentes cͤare minis¬
t̾io posst̃. s ñ mortuos suscitare. Sola

Expanded text:
si poenitere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo macula remansit, a qousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita eta et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae animam et illuminat; quod sacerdotes nequeumedici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola
Abbreviated transcription (Latin):
nec defurt᷑o s dep̾senti. Si enĩ ꝯsentiunt
infit᷑m dicentes accrpiã te ĩ uirũ ⁊ ego
te ĩuxorem: non est iste ꝯ sensus efficax
matrimonii. It. Si consentiant mente
iñ expͥmant uerbis ł aliis c̾tis signis
nec talis ꝯ sensus efficit matͥmonium.
Si aut̃ u̾b̾ explicat᷑ ꝙ tñ corde non uolt̃ si
non sit coactio ibi ueldolꝰ obligatio illa
te inuirũ ⁊ ego te ĩ uxorem: matͥmoni¬
um facit
Auctoritatib ꝓbat qͦd¬

Expanded text:
nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auctoritatibus probat q
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Intelligis neqͥ ddicã : Attende ut
rem ip̃am diligentiꝰ explanẽ Etce ꝯ ui¬
ges duo unius infidelitatis fuer̃ qñ
huc infideles. Tales st̃ adhrie quales
ꝯuncti sunt. Uenitq eugłii p̾dicator
lis infidelem dimritat s ꝯsulit ut si
qͥs alit̾ agat ñ sit tͣnsgͥssor siẽ ⁊ deuirgini¬
b ꝯsulit. Monet gͦ ꝙ: lucrandi occasio
pdimerta abitas sic discessio fideis
tis suadet. ut nemo iea re uissionis ne¬
cessitate teneat᷑. s ꝯsilii uoluntate lib̾e
faciat. Ex his monstrat᷑ int̾ ĩ fideles cõ¬
ta dñi qͦ ubet fidelem ñ uingi ĩ fideli
xores dimitt̾e aliegͣenas. ꝑ qͣs ibant add̾os
alienos ñ ille ꝑ maritos acqͥrebart᷑ deo.

Expanded text:
didit. Intelligis ne quid dicam? Attende, ut rem ipsam diligentius explanem. Ecce conjuges duo unius infidelitatis fuerunt qusunt infideles. Tales sunt adhuc quales conjuncti sunt. Venitque Evangelii praedicator,  non dimittat, sed consulit ut si quis aliter agat, non sit transgressor, sicut et de virginibus consulit. Monet autem quod est lucrandi occasio,pedimentum salutis: sicut discessio fidelistis suadet, ut nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Ex his monstratur inter infideles conto Domini, quo jubet fidelem non jungi infideli, xores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
horũ ait̃ discrenio agenailib intrs aucta
bant. Sac̃dotes enim gentiliũ flamines
dicebantur. qͥ habebant incapite pille
quid lane. Quod cumꝑestum ferre non
possunt. filum tm̃ in eapite ligare ce¬
perunt. Nudis enim capitib eis inced̾e
nefaserat. Uñ ⁊ a filo quo utebant᷑ flami¬
nes dicti sunt qi fi amines. s festis dieb
silo deposito pilleum imponebant. ꝓ
dulatur incantu. huiꝰ sunt duo ge¬
nera p̃centor ⁊ succentor. P recentor qͥ
uocem p̾mittit incantu. Succentor
qui subseq̾nter canendo respondet.
Concentor aut̃ dr̃ qui consonat. Qui
aut̃ non consonat nec concinit: ꝯcen¬
tor nonerit.
is b̾urt̾ tractatis ammonendi ft̃
xp̃i miniftri quatinus sic̃ excełlit̃
ordinis dignitate. ita p̾cellant uite scĩ¬
tate ut plebs eis ꝯmissa eoꝵq discipli¬
nis edocta gratant̃ eis obediat. ⁊ eorũ
imitatione dedie indiem ꝓficiat
aquib diuina sacram̃ta ꝑcipiunt
imissarum sollempnia audiunt.
issa aut̃¬

Expanded text:
Horum autem discretio a gentilibus introducta bant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileuquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant produlatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat. Qui autem non consonat nec concinit, concentor non erit. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum solemnia audiunt. Missa aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ces supplicantiũ audiunt: i uota
postulantiũ ineoꝵ noticiã ꝑueniunt:
dito faciei dei u̾i luminis illustratione
letantur in ip̃iꝰ ꝯtemplatione ea q̃ foris
aguntur intellig̾e. qnͣtũ illis uł ad
ugaudiũ uł nob̾ adauxliũ ꝑtinet. Sic̃
enĩ angłis ita ⁊ sc̃ĩs quidõ assistunt pe

Expanded text:
ces supplicantium sancti audiunt, et vota postulantium in eorum notitiam perveniunt.  in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui
Abbreviated transcription (Latin):
le receꝑit angłis equata ꝑ fectũ ha-¬
bebit nat᷑e. sue modũ obediens ⁊ ĩꝑans
uiuificatã iuuuificans tã ĩ effabilifa¬
cilitate ut sit ei gle̾ qd̵ fuit sarcine.

Expanded text:
le receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilita
Abbreviated transcription (Latin):
sue claritatis ds̃ demonstrabit electis.
Si qͥuẽ manet quid opꝰ sit sp̃ib d̃ fu̾ctoꝵ
corꝑa sua in resurr̾oe retiꝑe sieis pot̃
sñ corꝑib sumina beatitudo p̾beri. disfi.¬
cilis qͥo est. nec pot̃ a nob̃ ꝑ fecte diffiniri.
S tñ driba ũ ñ est ⁊ raptam acatnis sen-¬
subam sic̃ sc̃i angłi uident. siue alia

Expanded text:
suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sens
Abbreviated transcription (Latin):
iaut̃ qr qualis sit illa ꝯuersio an
formalis an sub̾alis uł alt̾iꝰ gen̾is
diffinire non sufficio. formalemtñ ñ
ẽẽ cognosco ꝙ sp̃es rerũ q̃ añ fuerant
remanent.⁊ sapor⁊ pondus. Quibꝰ dã
illa. cui sensui p̃misse auctoritates
sic opponit᷑ ab alus. Si sub̾a panis in
hodie est aliquid corpus xp̃i ꝙ heri
nonerat.⁊ coridie auget᷑ corpus xͥ
atq format᷑ demat̾ia deqͣ incõcep¬

Expanded text:
itur qualis sit illa conversio: an formalis, an substantialis, vel alterius generis, definire non sufficio. Formalem tamen non esse cognosco, quia species rerum quae ante fuerant remanent, et sapor, et pondus. Quibusdam illa. Cui sensui praemissae auctoritates sic opponitur ab aliis: Si substantia panis, inhodie est aliquid corpus Christi, quod heri non erat: et quotidie augetur corpus Christi atque formatur de materia, de qua concep
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. ꝙuxor cũ marito in bap̾o simł
ñ debeat susciꝑe puerũ. nulla auctori¬
tate reꝑitur ꝓhibitũ. S ut puritas
sp̃ual pat̃nitatis abom̃i labe ⁊ infami¬
a conseruet᷑ inmunis. decreiumꝰ ut¬

Expanded text:
 uxor cum marito in baptismate simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate reperitur prohibitum. Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, dignum