comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Iam pͥmũ si ita ẽ: quare ma¬
los & humana lex & diuina con¬
dempnat. nisi quia uitiũ uolun¬
tatis in culpa est : Iusticia enim
ñ punit: quod natura compellit.
Sed & si aliquis de putatus fuerit
ꝑ ditiomi p̃iudicata sorte nascendi :
ecce descenditur in fontẽ tanquam
in sepulchrum. etiam si mala fuisset
natura. u̾tiq euanuisset in nichilũ
Accepisset deterior orĩgo terminũ:
quia sumebat melior uita principi¬
um. Hic iam uideamus. quomͦ nos
ds nr̃ de manu redẽmit iniici.
Totus homo diluitur. ab soluitur.
innouatur. cũ uenerit diabolus iã
non agnoscit suum. quẽ exinanitꝰ
exposita natura in adoptionẽ xp̃i
emancipauit : & in gremio patris
de mali ꝑsuasoris uire transfũdit.
Abstulit sine dubio renascentis gr̃ã
me origini. scđ̾a natiuitate nati.
Quid mͥ nunc quicũq ille es inge¬
ris naturale ade uincłm: cũ me in
xp̃o agnoscas renatum : Quid mͥ
inquam peccatũ imponis aliẽnum:

Expanded text:
tur? Jam primum si ita est, quare matur? Jam primum si ita est, quare malos et humana lex et divina condemnat, nisi quia vitium voluntatis in culpa est? Justitia enim non punit, quod natura compellit. Sed esto. Aliquis deputatus fuerit perditioni, praejudicata sorte nascendi. Ecce descenditur in fontem tanquam in sepulcrum. Etiam si maculata fuisset natura, utique evanuisset in nihilum. Accepisset deterior origo terminum, quia sumebat melior vita principium. Hic jam videmus quomodo nos Deus noster de manu redimit inimici. Totus homo diluitur, absolvitur, innovatur. Cum venerit diabolus, jam non agnoscit suum, quem exinanita et exposita natura in adoptionem Christi emancipavit, et in gremium Patris de mali persuasoris jure transfudit. Abstulit sine dubio renascentis gratia rigini secunda nativitate nati. Quid mihi nunc quicunque es ille, ingeris naturale Adae vinculum, cum me in Christo agnoscas renatum? Quid mihi inquam peccatum opponis alienum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ minus nouũ est. etiam renas¬
centem. Conferamus si placet has du¬
as matres: & utriusq generatio. fidẽ
nrãm inter utramq corroborauit.
Mariam secreto impleuit allapsu
benedicto scĩ sp̃c maritauit infusio.
Maria filium sine peccato genuit.
& eccła in his quos generauit: pec¬
cata consumpsit. ꝑ mariã natum
ẽ quod in pͥncipio erat : ꝑ ȩccłam re¬
natum quod in pͥncipio perierat.
Illa popłis generauit : hȩc populos.
Illa ut nõuimus uirgo ꝑmanens se¬
mel peꝑit filium : hȩc semꝑ parit
ꝑ uirginẽ sponsũ. Quod ergo pu
munus annuũ recognosce. Si quis¬
resurrecturũ ẽẽ te dubitas mirare
uitȩ ꝓlem: quã paulo ante noue¬
rat mortis heredem. Ubi sunt qui
dicunt ẽẽ genesim uł fatũ. ꝑ quod
in peccatũ transire pars hominum
uiolenta necessitate cogant᷑: Ubi
sunt qui dicunt ẽẽ animas: quȩ cũ
dampnatione natȩ ad mortẽ cogen¬
te male naturȩ p̾finitione rapian¬

Expanded text:
quod non minus novum est, etiam renasquod non minus novum est, etiam renascentem. Conferamus si placet has duas matres, et utriusque generatio fidem nostram in alterutra corroborabit. Mariam secreto implevit illapsu benedicto sancti Spiritus maritavit infusio. Maria filium sine peccato genuit, et Ecclesia in his quos generavit peccata consumpsit. Per Mariam natum est quod in principio erat, per Ecclesiam renatum quod in principio perierat. Illa plurimis generavit, haec populos. Illa, ut novimus, virgo permanens semel peperit filium, haec semper parit per virginem sponsum. Quod ergo putmunus annuum recognosce. Si resurrecturum esse te dubitas, mirare in te prolem, quam paulo ante noveras mortis haeredem. Ubi sunt qui dicunt esse genesim vel fatum, per quod in peccatum transire pars hominum violenta necessitate cogatur? Ubi sunt qui dicunt esse animas, quae cum damnatione natae ad mortem cogente malae naturae praefinitione rapian
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ : & quȩ ꝑditioni obnoxie fue¬
rant : in illo primȩ natiuitatis exor¬
tu: salutifero renascuntur occasu.
Exuuntur feditate inuisibilis sene¬
ctutis ex peccatoꝵ deformitate con¬
tracte : induuntur pulchritudine
cȩlestis infantiȩ. Stupemus int̾dũ
ad magnitudinem nouitatis: si quan¬
do audimus aut legimꝰ dnm iħm
xp̃m ex sola fẽmina cessante uirilis
consortii societate ꝓgẽnitũ. Ecce n̾c
peregrinantib naturȩ legib innume¬
re ꝑ omnẽ terrã multitudines de
solo sinu fontis. tanquã partu uirgi¬
quȩ ad similitudinẽ beatȩ marię
diuinȩ ꝓlis effĩcitur. Cesset ergoin¬
fidelium cecus error asserere: quod
femina quȩ sine uiro filiũ potuerit
parere: uirgo non potuerit ꝑ manẽ¬
re. Ecce quantos & quantoꝵ fr̃s sub
una nocte nobis edidit fȩcunda de
sinu integritatis ȩccła mater sponsa.
Mirabaris paulo ante de incorrupti¬
one nascentẽ hominẽ: mirare nunc

Expanded text:
vitae. Et quae perditioni obnoxiae fuevitae. Et quae perditioni obnoxiae fuerant illo primae nativitatis exortu, salutifero renascuntur occasu. Exuuntur foeditate invisibilis senectutis, et peccatorum deformitate contractae, induuntur pulchritudine coelestis infantiae. Stupemus interdum ad magnitudinem novitatis, si quando audimus aut legimus Dominum Jesum Christum ex sola femina cessante virilis consortii societate progenitum. Ecce nunc peregrinantibus naturae legibus, innumerae per omnem terram multitudines de solo sinu fontis tanquam partu virgiquae ad similitudinem beatae Mariae divinae prolis efficitur. Cesset ergo infidelium caecus error asserere, quod femina quae sine viro filium potuit parere, virgo non potuit permanere. Ecce quantos et quantorum fratres sub una nocte nobis edidit fecunda de sinu integritatis Ecclesia mater et sponsa. Mirabaris paulo ante de incorruptione nascentem hominem: mirare nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ rẽuocat. & peccatorẽ peccato mori¬
ente uiuificat. Eece homo fonte di¬
mergitur: & sola secreto munere ho¬
minis culpa dampnatur. Crimino¬
sus tinguitur. & solum crimen extin¬
guitur. Quo genere ꝓpheticum illud
impletus oraculũ : & oꝑuit inquit
aqua tribulantes eos : & unus ex eis
non remansit. Unus exillis: id est¬
uinicum ac pͥmũ illud originale dẽ¬
bitũ sacri fontis unda uacuauit. Il¬
lud singulare delictum pͥmi paren¬
tis interiit. Ostendit hoc loco mag¬
nificentia tanti muneris: beatȩ pre¬
sentiam trinitatis. Ecce mala innu-¬
mera antĩquis accrescentib imp̃ssa
uulneribus ꝑpetus gehenne uix
expianda suppliciis: trina submersi¬
one purgantur. Uno mom̃to oꝑan¬
te uelociter dõ intra aquarũ sinus:
flammarũ pabula consumunt᷑. Et
id̾o beatus apłs dicit. Consepulti
sumus cum xp̃o: ꝑ baptismũ in mor¬
te. Dimerguntur animȩ sacro gurgi¬
te : ueniunt int̾ confinia mortis &

Expanded text:
tum revocat, et peccatorem peccato moritum revocat, et peccatorem peccato moriente vivificat. Ecce homo fonte demergitur, et sola secreto munere hominis culpa damnatur. Criminosus tingitur, et solum crimen exstinguitur. Quo genere propheticum illud impletur oraculum: Et operuit, inquit, aqua tribulantes eos; et unus ex eis non remansit . Unus ex illis id unicum ac primum illud originale debitum sacri fontis unda vacuavit. Illud singulare delictum primi parentis interemit. Ostendit hoc in loco magnificentia tanti muneris beatam praesentiam Trinitatis. Ecce mala innumera antiquis ac recentibus impressa vulneribus, perpetuis gehennae vix expianda suppliciis, terna submersione purgantur. Uno momento operante velociter Deo, inter aquarum sinus flammarum pabula consumuntur. Et ideo B. Apostolus dicit: Consepulti sumus cum Christo per baptismum in mortem. Demerguntur animae sacro gurgite, veniunt confinia mortis et
Abbreviated transcription (Latin):
odierni diei sacro¬
scã sollempnitas
hebraicȩ phase.
Grece. pascha. latĩ¬
ne transitus inter¬
p̃tatur. Hoc cele¬
brauerunt uidȩi post longe captiui¬
tatis iugum ex egypto recedentes.
lũ liberatum: ecce iterũ phase ãgitur.
iterum transitus celebratur. Quomͦ ite¬
rũ trãnsitus celebratur. Idẽ de ser¬
uitute ad lib̾tatem. de iniquitate ad
iusticiam: de culpa ad gram : de mor¬
te ad uitam. ꝑ salutifera fluenta tran¬
situr. Putes iterum excelsum brachiũ
antiqua rubri maris exercẽre mira¬
cula. Ingreditur anima uitales un¬
das: uelut aquas rubras xp̃i sangui¬
ne consecratas. Ingrẽditur mortiferis
plena debitis: paulopost felicib pec¬
catoꝵ ditanda naufragiis. In uno eo¬
demq unde salutaris ȩlemento tan¬
quam ȩgyptius peccator perit: tan¬
quã hebreus iusticia tota ꝑtransit.
Reus diluitur: reatꝰ abolet᷑. Mira
dni clem̃tia: quȩ in reuocabile scelus.
& infectas criminũ maculas ad infec̾¬

Expanded text:
odierni diei sacrosancta solemnitas, Hebraice phase, Graece pascha, Latine transitus interpretatur. Hoc celebraverunt Judaei post longum captivitatis jugum ex Aegypto recedentes. Dei liberatum; ecce iterum phase agitur, iterum transitus celebratur. Quomodo iterum transitus celebratur? Idem de servitute ad libertatem, de iniquitate ad justitiam, de culpa ad gratiam, de morte ad vitam per salutifera fluenta transitur. Potes iterum excelsi brachii antiqua Rubri maris exercere miracula. Ingreditur anima vitales undas, velut rubras Christi sanguine consecratas. Ingreditur mortiferis plena debitis, paulo post felicibus peccatorum ditanda naufragiis. In uno eodemque undae salutaris elemento, tanquam Aegyptius peccator perit, tanquam Hebraeus justitia tota permansit. Reus diluitur, reatus aboletur. Mira Domini clementia, quae irrevocabile scelus, et infectas criminum maculas, ad infec
Abbreviated transcription (Latin):
latus namq ẽ enoch. & ꝑcoitum genitus.
&e ꝑcoitum generans. Raptus ẽ helyas per
coitum genitus: sed non iam ꝑcoitum ge¬
nerans. Assumptꝰ uero ẽ dñs neq ꝑ coitum
generans. neq ꝑcoitum generatꝰ. Consideran¬
dum uero nobis ẽ: quid ẽ quod marcus ait.
sedit adextris dei. & stephanus dicit. tideo
cȩlos aꝑtos: & filium hominis stantem adex¬
tris dei. Quid ẽ quod hunc marcus seden¬
tem: stephanus uero stantem se uidere testat᷑:
Sed scitis fr̃s. quia sedere iudicantis ẽ. stare

Expanded text:
latus namque est Enoch et per coitum genitus, latus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣndoq ueniret ipse. qui ueracit̾ cȩlos pe¬
netrare potuisset. Unde & ordo ipse. in eoꝵ
quoq utrorumq subleuatione ꝑ quedam
incrementa distinguitur. Nam enoch
translatiis. helias uero ad cȩlum subuectus
eẽ memorat᷑: ut ueniret postmodum qui¬
Inec translatꝰ. nec subuectꝰ celum ethereum
sua uirtute penetraret: Iui nob in se cre¬
ddentib quia carnis quoq munditiam lar¬
giretur: & subeo ꝑ ĩcrementa temporum
uirtus castitatis excresceret. in ipsa quoqꝙ
eorum translatione qui ascensionẽ dm̃cã
ut uidelicet famuli designauerunt. & in
se ipso qui ad cȩlos ascendit dñs ostendit.
N am enoch uxorem quidem & filios habu¬
it helyas uero neq uxorem. neq filios
legitur habuisse. Pensate gͦ: quomͦ ꝑ incre¬
menta. creuerit munditia sanctitatis. Qͦd
& ꝑtranslatos famulos. & ꝑ ascendentis
domini ꝑsonam patenter ostendit᷑. Trans¬

Expanded text:
ut quandoque veniret ipse qui veraciter posset peut quandoque veniret ipse qui veraciter posset penetrare: unde et ordo ipse in eorum quoque in coelos sublevatione per quaedam incrementa distintranslatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Trans
Abbreviated transcription (Latin):
stiȩ głam ascendendo decorauit. N otau¬
dum quoq ẽ quod helias ineurru legit᷑
ascendisse. ut uidelicet aꝑte demonstraret᷑
quia homo puriis adiutorio indigebat
alieno. ꝑ angłos quippe illa facta & ostensa
sunt adiumenta: quia neq ad cȩlum quidẽ
aertum ꝑse ascendere poterat. quem nat᷑ͤe
suȩ infirmitas grauabat. Redemptor autẽ
ñr non curru non angelis subleuatꝰ dicit᷑:
quia is qui fecerat omnia. nimirum suꝑ
omnia sua uirtite ferebat᷑. Illo & enim re¬
uertebat᷑ ubi erat & inde redibat ubi re¬
manebat: quia cum ꝑ humanitatẽ ascen¬
dderet in celum: ꝑ diuinitatẽ suam. & terrã
parit̾ continebat & celum. Sicut auitem
ioseph afr̃ibus uenditus. uenditionẽ re¬
demptoris nr̃i figurauit: sic enoch trans¬
latus. atq ad celum aereum helyas suble¬
uatus ascensionẽ dominicã. designauit.
Ascensionis gͦ suȩ dñs prenuntios & testes
habuit: unum ante legem. alium sublege.

Expanded text:
suae gloriam ascendendo declaravit. Notansuae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est, quod Helias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur, quia homo purus adjutorio indigebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia neque ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quoniam is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illo etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem suam et terram pariter continebaJoseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus , atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem dominicam uterque designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante Legem, alium sub Lege,
Abbreviated transcription (Latin):
N olite gͦ fr̃s kiñi amare signa. quȩ possurs
cum reprobis haberi commnunia: sed hec
quȩ modo diximus caritatis atq pietatis
miracula amate. quȩ tanto securiora st̃.
qͣnto & occulta: & de quib apud dñm eo
maior sit retributio. quo apud homines
minor ẽ gła. Sequit᷑. Et dñs quidẽ iħc
postqͣm locutus ẽ eis assumptꝰ ẽ in celum.
& sedit a dextris dei. Inueteri testamento
cognouimus quod helyas sit raptus in cȩ¬
lum. sed aliud ẽ cȩlum aereum. aliud ethẽ¬
reum. Cȩlum quippe aereum: terrȩ est
proximum. Unde & aues cȩli dicimus:qͥa
eas uolita re inaere uidemus. In cȩlum ita¬
q aerum helias subleuatꝰ ẽ: ut in secretã
qͣndam terrȩ regionem repente duceret᷑.
ubi in magna iam carnis & sp̃c quiete u¬
ueret. quo usq ad finẽ mundi redeat.
& mortis debitum soluat. Ille & enim
mortem distulit: non euasit. Redemptor
autem ñr quia non distilit. suꝑauit: eã q
resurgendo consumpsit. & resurrectionis

Expanded text:
 fratres charissimi, amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis demortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, sed superavit, eamque resurgendo consumpsit, aeternae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ
dominicam
discipuli
tarde credi¬
derunt:non
tam illorum in¬
firmitas qͣm nr̃a ut ita dicam futura fir¬
Emitas fuit. Ipsa namq resurretio illis
dubitantib ꝑ multa argumenta monstra¬
ta ẽ: quȩ dum nos legentes agnoscimus:
quid aliud. qͣm de illorum dubitatione
solidamur: Minus enim michi maria
magda lenȩ prestitit. que citius credidit:
qͣm thomas qui diu dubitauit. Ille &¬
enim dubitando uulnerum cicatrices te¬
tigit: & de nr̃o pectore dubitatis uulnus

Expanded text:
resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra, ut ita dicam, futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est: quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de no
Abbreviated transcription (Latin):
respondetur: a quibus contra id quod
accipitur disputatur. Dicente autem pro¬
pheta. beatus qui intelligit suꝑ egenũ
& pauꝑem: ille circa inopes uestimentoꝵ
& cẏborum laudabilis distributor est :
qui se xp̃m in indigentib & uestire no¬
uit & pascere. qm ipse ait: qͣm diu fecistis
uni ex fratrib meis. michi fecistis. Uerus
itaq deus & uerus homo unus ẽ xp̃c:
diues in suis. Pauꝑ in nr̃is: dona accipi¬
ens. & dona diffundens: particeps mor¬
talium. & uiuificatio mortuorum ÷ ut
in nomine iħu xp̃i omne genu flecta¬
tur. celestium derrestrium. & infernoꝵ.
& omnis lingua confiteatur qm̃ dñs

Expanded text:
respondetur, a quibus contra id quod respondetur, a quibus contra id quod accipitur, disputatur. Dicente autem propheta: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis distributor est, qui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni ex fratribus meis, mihi fecistis . Verus itaque Deus et verus homo, unus est Christus, dives in suis, pauper in nostris, dona accipiens et dona diffundens, particeps mortalium et vivificatio mortuorum: ut in nomine Jesu Christi omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum; et omnis lingua confiteatur
Abbreviated transcription (Latin):
diuina ab homine diuidentem: detestans
euticen. diuinis humana uacuantem.
a carne nec partu: sic humanitatem¬
utatem sibi uniens ut deus in cominu¬
tabiliter ꝑmaneret: sic deitatem homini
imꝑͣtiens ut eum glorificatione non con¬
sumeret: sed augeret. Qui enim factus
est forma serui. forma dei ẽẽ non destitit:
nec alter cum altero. sed unus in utroq ẽ.
nr̃a turbetur: sed siue inmiraculis turtu¬
tum. siue incontumeliis passionum. &
tissimi toto corde promentes. impia he¬
reticorum commenta respuite. ut ieiuma
ur̃a & elemosynȩ nullius erroris conta¬
gio polluant᷑. Tunc enim & sacrificiĩ
qͣndo hi qui ista dependunt. quid ope¬
rentur intelligunt. Nam dicente dño.
nisi manducaueritis carnem filiz homi¬
nis. & biberitis eius sanguinem. non ha¬
bebitis uitam in uobis: sic sacre mense
communicare debetis. ut nichil prorsus
bigatis. Hoc enim ore sumitur. quod fi¬
de creditur. Et frustra ab illis ame

Expanded text:
divina ab homine dividentem, detestans divina ab homine dividentem, detestans Eutychen in divinis humana vacuantem: a carne nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret; sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est forma servi, forma Dei esse non destitit, nec alter cum altero, sed unus in utroque estnostra turbetur; sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionum, et ssionem, dilectissimi, toto corde promentes, impia haereticorum commenta respuite, ut jejunia vestra et eleemosynae nullius erroris contagio polluantur; tunc enim et sacrificii mquando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis , sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus dbigatis. Hoc enim ore sumitur quod fide creditur: et frustra ab illis AMEN
Abbreviated transcription (Latin):
dicente apło: uidete ne quis uos decipiat
ꝑ philosophiam & inanem fallaciam. se
nendum gͦ ẽ acybis. sed multomagis ab
errorib ieumandum: ut mens nulli car¬
nali dedita uoluptati. nullius sit captiua
mendacii: quia sicut i preceritis. ita
etiam in nr̃is diebus non de sunt ueritatis
mimici: qui intra catholicam eccł̃iam mo¬
uere dudeant ciuilia bella: ut in consensũ
impiorum dogmatum imꝑitos quosq du¬
corpore potuerint seꝑare. Quid enim tam
aduersatur propħis. tam repsignat
ȩuuangeliis.tam deniq ẽ apłicis rebelle
doctrinis: qͣm in domino iħu xp̃o ex maria¬
uirgine genito & sempiterno patri intem¬
poralit̾ coȩterno unam ac singularem
predicare naturam: Qtua si hominis
intelligenda ẽ: ubi ẽ quȩ saluat deitas
Sitantummodo der: ubi ẽ quȩ saluatur
humanitas: fides autem catholica que
omnib resistit errorib. etiam istas simul
impietates refũtat: dampnans nestoriũ

Expanded text:
dicente Apostolo: Videte ne quis vos decipiat dicente Apostolo: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam nendum ergo est a cibis, sed multo magis ab erroribus jejunandum: ut mens nulli carnali dedita voluptati, nullius sit captiva mendacii: quia sicut in praeteritis, 356 ita etiam in nostris diebus non desunt veritatis inimici qui intra catholicam Ecclesiam movere audeant bella civilia, ut in consensum impiorum dogmatum imperitos quosque ducorpore potuerint separare. Quid enim tam adversatur prophetis, tam repugnat Evangeliis, tam denique est apostolicis rebelle doctrinis, quam in Domino Jesu Christo ex Maria genito, et sempiterno Patri intemporaliter coaeterno, unam et singularem praedicare naturam? Quae si hominis tantum intelligenda est, ubi est quae salvat Deitas? si tantummodo Dei, ubi est quae salvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam simul istas impietates refutat, damnans Nestorium
Abbreviated transcription (Latin):
euotionem fidelium di¬
lectissimi. nichil est
in quo prouidentia
diuina non adiu¬
uec.Siquidem exer¬
cendis ad sanctimo¬
nam mentib atq
corporibus. ipsa quoq
mundi elementa famulantur: dum dierũ
ac mensium distincte uariata resolutio. qͣs¬
dam nobis paginas aꝑit preceptorum.
ut quod sacra ammonent instituta. hoc
quodammͦ loquantur & tempora. Unde
cum septimum mensem nobis ann recur¬
sus attulerit: non ignoro obseruantiam
urãm ad clebran dum sollempne ieiunnũ
spiritaliter incitari: qm̃ exꝑiendo didici-¬
stis qͣntum hȩc preparatio & exteriora ho¬
minum & interiora purificet: ut cum ali¬
citis abstinetur. facilius illicitis resistatur.
Continentiȩ autem ratio dilectissimi non
in sola castigatione corporum. nec in dimi¬
nutione tantum habetur escarum. Maio¬
ra enim uirtutis istius bona ad illam am¬
mi ꝑtinent castitatem: quȩ non solum car¬
nis concupiscentias conterit: sed etiam
mundanȩ sapientiȩ uana contempnit

Expanded text:
evotionem fidelium, dilectissimi, nihil est in quo providentia divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit,
Abbreviated transcription (Latin):
utriq adhuc in mundo erant: & ipse scilicet.
&e ilii de quib hoc dicebat. Non enim scdm
prouetum cordis & uitȩ id accipere possumꝰ
uel debemꝰ: ut illi propterea eẽ adhuc dican¬
tur in mundo. quod mundana adhuc sa¬
piant. ie autem iam non eẽ in mundo sa¬
piendo diuina. Positum ẽ enim hic unum
uerbum & quod nos ita intelligere om̃i¬
no non sinat:quia non ait & non sum
in mundo. sed iam non sum in mundo: ꝑ
hoc ostendens se fuisse in mundo. rãm ñ ẽẽ.
Nunquid gͦ fas ẽ. ut eum credamꝰ aliqͣndo
mundana sapuisse: & abhoc errore libera¬
tum. iam illa non sãpere: Quistam im¬
pio sensu se induerit: Restat gͥ. ut scłm
id quod etiam ipse inmundo prius erat:
in mundo se dixerit etiam non ẽẽ. profecto
presentia corporali. amundo scilicet absentiã

Expanded text:
utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod etiam ipse in mundo prius erat, in mundo se dixerit jam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilicet, absentia
Abbreviated transcription (Latin):
sed pro his quos dedisti michi. Mundum
uult modo intelligi. qui uiuunt scđm
concupiscentiam mundi: & non sunt in
ea sorte gr̃ȩ ut ab illo eligant᷑ ex mundo
Non itaq pro mundo. sed pro bis quos¬
ei pater dedit rogare se dicit. ꝑhoc enim
quod eos illi pater iam dedit: factum ẽ uc
non ꝑtineant ad eum mundum ꝓ quõ
non rogat. Deniq subiungit. Quia tũi
sunt. Neq enim quia pater eos filio de¬
dit. amisit ipse qͦs dedit: cũ adhuc filiꝰ seqͣt᷑
acdicat.Et mea oĩa tua st̃.& tũa mea. Ibi
satis apparet. quomodo unigeniti filii
sunt omnia quȩ sunt patris:ꝑhoc utiq
quod etiam ipse d̃s ẽ. & de patre pacri ẽ
natus equalis. Et carificatꝰ sum inquit
ineis. Nunc suam clariticationem tanqͣm
facta sit dĩcit: cum adhuc eẽt futura. Dicen¬
do enim ẽẽ iam factum. ostendit iam fu¬
ise predestinãtum: ꝙ cercum haberi uolu
quod eẽt futurum. Et iam inquit non
sum in mundo. & bi in mundo suint.Si bo¬
ram prorsus illam qua loquebat᷑ attendas.

Expanded text:
et pro eis quos dedit ei Pater. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea forte gratia, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro eis quos Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. Deinde subjungit, quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea; ubi satis apparet quomodo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus et Filius. 3. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: do enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas,
Abbreviated transcription (Latin):
dit omnia. cum genuit qui haberet om¬
mia: quia uerbum inquit quod dedisti
michi dedi eis. & ipsi acceꝑunt idẽ intel¬
lexerunt. atq tenuerunt. Tunc enim uer¬
bum accipit᷑: qͣndo mente ꝑcipit᷑. Et cog¬
nouerunt inquit uere quia ate exiui: &
crediderunt quia tu me misisti. Et hic
sub audiendum ẽ uere. Quod enim di-¬
acit cognouerunt uere: exponere uoluit
adiungendo & crediderunt. Hoc itaq

Expanded text:
dit omnia, cum genuit, qui haberet omdit omnia, cum genuit, qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis; et ipsi acceperunt, id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est vere. Quod enim dixit: Cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo: Et crediderunt. H
Abbreviated transcription (Latin):
habuit aliqͣndo pater sine filio: Absit.
Ueruntamen habuit aliquid aliquando
dei filius. quod nondum habuit idem
ipse hommnis filius:quia nondum erat
homo factus ex matre. qͣndo tamen uni¬
quod dixit. tui erant. non se inde separa¬
uit dei filius. sine quo nichil unqͣm pater
habuit: sed solet ei tribuere omne quod
tuit pater. semꝑ cum illo filius potuit:
qm̃ ille qui nunqͣm non fuit. & nunqͣm
non potuit. nunqͣm sine patre fuit.
nunqͣm sine illo pat̾ fuit. Qtiod itaq
ait. & michi eos dedisti. hominẽ se acce¬
pisse hanc potestatem. ut eos haberet
ostendit: qm̃ qui semꝑ om̃ps fuit. non
semꝑ homo fuit. Quam obrem cum
patri potius tribuisse tudeatur. ut ab eo
alos accepit. qm̃ ex ipso ẽ quicquid est
de quo ẽ: etiam ipse sibi eos dedit. hoc ẽ
ac dicit. Ẽt sermonem tuum seruauer̃t.
Nunc cognouerunt: quia omnia quȩ de¬
disti michi abste sunt. idẽ cognouerunt
quia abste sunt. Simul enim pater de¬

Expanded text:
habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit. habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit. Verumtamen habuit aliquid aliquando Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius; quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamener dixit Tui erant. Non se inde separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere omne quod tuit Pater, semper cum illo fuit et potuit, quoniam ille qui nunquam non fuit, et nunquam non potuit, nunquam sine Patre fuit, nunquam sine illo Pater fuit. Quod itaque ait: Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem, ut eos haberet, ostendit, quoniam qui super omnes fuit non semper homo fuit. Quamobrem cum Patri potius tribuisse videatur ut ab eo illos acceperit, quoniam ex ipso est quidquid est, de quo est, etiam ipse sibi eos dedit, hoc est, ac dicit: Et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt, id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater de
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo manifestauit si non dum ue¬
nit hora. de qua suꝑius dixerat quod ue¬
niret
hora. cum iam non inprouerbiis inquit
loquar uobis: sed palam de patre meo an¬
nuntiabo uobis: An uͦ anntntiatio ma¬
infesta putabit᷑ inprouerbũs: Cur gͦ dictũ ẽ
palã annuntiabo: nisi quia in prouerbiis
non ẽ palam: Quod autem non inpro¬
uerbiis occultat᷑. sed uerbis manifestat᷑:.
Proinde sic intelligendum ẽ. pro tempore
futuro preteritum positum: quemadmo¬
dum illud. Omnia quȩ audiui a pat̾
meo: noca feci uõbis. Quod nondum fe¬
cerat. sed loquebat᷑ quasi fecisset: quod
immutabiliter eẽ prefixum sciebat ut
faceret. Quid ẽ autẽ quos dedisti michi
de mundo: Dictum ẽ enim de illis quod
non ẽẽnt de mundo. Sed hoc eis regene¬
ratio prestitit: non generatio. Quid est
etiam quod sequit᷑. tui erant. & michi eos
dedisti: An aliquando erant patris. qͣn¬
do non erant unigeniti filiĩ eius: Et

Expanded text:
quomodo manifestavit, si nondum vequomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, palam annuntiabo, nisi quia in proverbiis non est palam? Quod autem non proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, Proinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam quod sequitur, Tui erant et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus; et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽm cum eis ego seruabam eos nisi hi qͦs
in se credentes seruare iam ceꝑat presentia
corporali. & quos relicturus fuerat absentia
corporali. quamqͣm apud patrem serua¬
ret presentia spũali. Post uero adiungit.
& ceteros suos ubi dicit. Non pro his au¬
tem rogo tantum. sed & pro eis qui credi¬
turi sunt ꝑuerbum eorum in me. Ubi ma¬
nifestius ostendit: quod non de omnib
ad eum ꝑtinentib supius loqueret᷑ ab eo
loco ubi ait. manifestaui nomen tuum
hominib quos dedisti michi. sed de his
tantum qui eum cum illa diceret audi¬
aquib tunc audiebat᷑ discipulis suis dicat.
Manifestaui inquit nomen tũum homi¬
nibus: quos dedisti michi. Non gͦ noue¬
rant dei nomen: cum eẽnt iudei ͤ Et ubi
ẽ quod legit᷑ notꝰ iniudea ds̃. in isrł mag¬
num nomen eius: Ego manifestaui nom̃
tuum hominib istis. quos dedisti michi
de mundo qui me audiunt hec dicentẽ:
non illud nomen tuum quo uocaris ds̃.
sed illud quo uocaris pat̾ meus. Sed¬

Expanded text:
em cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audia quibus tunc audiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem: non illud nomen tuum quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus;
Abbreviated transcription (Latin):
se consummat᷑um eẽ certissime no uit. sic̃
longe ante in ꝓpħia preteriti temporis usus
ẽ uerbis: qͣndo post annos plurimos futu¬
rum fuerat. quod dicebat. foderunt inquit¬
manus manus meas & pedes meos: dinu-¬
meraterunt omnia ossa mea. Et nunc¬

Expanded text:
e consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea ; non
Abbreviated transcription (Latin):
apud tẽ. Hoc ẽ sicut tunc. itã & nunc.
Sicut tunc predestinatione: ita nunc ꝑfectiõe.
Fac in mundo. quod apud te iam fuerat
ante mundum. Fac in suo tempore: quod
ante omnia tempora statuisti. Incelliga
mus predestinationem daritatis humane
quȩ in illo ẽ naturȩ ex mortali immortalis ap̃ud
patrẽ fut̾e: & hoc iam predestinando factum
fuisse anteq̃m mundus eẽt: qđ in mundo
etiam suo tempore fieret. Si enim de nob̾
dixit apłs. sicut elegit nos in ipso ante mun¬
di constitutiõnẽ:cur ab horrere putat᷑ auero
si tunc pater caput nr̃m głificauit qͣndo
nos in ipso. ut menbra eius ẽẽmuis elegit:
Hinc audiamꝰ apłm: in suarum exordio litterã

Expanded text:
a me; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore, quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
UI t te & quem misisti iħm xp̃m cognoscant
tanqͣm caritas substantialis & consubstan¬
tialis amborum: qm̃ non duo dii pater
N ec idẽ tamen pater qui filius. nec idẽ filius
ficaui suꝑ terram: opus consummaui qͦd
dedisti michi ut faciam. Non ait iussisti
sed dedisti: ubi commendat᷑ eĩudens gr̃a
Quid eium habee quod non accepit. etiã
inunigenito humanã natura An non
accepit ut nichil mali sed bona faceret
omnia: qͣndo inunitate ꝑsonȩ suscepta ẽ
a uerbo ꝑ quod factã sunt omnia : Sed
quomͦ consummauit opꝰ quod accepit ue
faciat: cum restet adhuc passionis expe¬
rim̃tum. ubi martyrib suis maxime p̃¬
buit quod sequerent᷑ exemplum: unde

Expanded text:
ait, te, & quem misisti Iesum Christum, ait, te, & quem misisti Iesum Christum, tamquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii, Pater Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, ficavi super terram: opus consummavi quod dedisti mihi, ut faciam. Non ait jussisti, sed dedisti, ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet, quod non accepit, etiam in unigenito humana natura? An non accepit ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus, quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis suȩ predicatione clarificat pa¬
trem. Hoc quippe aꝑit ordo ipse uerboꝵ
Clarifica inquit filium tuum. ut filiꝰ tuus
clarificet te. Tanqͣm diceret. Resuscita
me. ut innotescas toto orbi ꝑme. Deinde
magis magisq pandens. quomͦ clarificet
patrẽ filius. sicut dedisti inquit ei potesta¬
tem omnis carnis: ut omne qͦd dedisti ei
det eis uitam ȩternam. Omnẽ carnem
dixit. omnem hominẽ a parte totum sig¬
nificans:quemadmodum rursus aparte
suꝑiore significat᷑ homo totꝰ. ubi ait apłs
Omnis anima. potestatib sublimiorib sub
dita sit. Quid enim dixit omnis anima:
nisi omnis homo: Hoc autẽ quod pote¬
stas xp̃o a patre data ẽ omnis carnis scł̃m
ei inquit potestatẽ omnis carnis. ita te
glorificet filius. id ẽ notum te faciat om̃i
carmi qͣm dedisti ei. Sic enim dedisti: ⁊t¬
ut omne quod dedisti ei det eis uitam
ut cognoscant te solum uerum deum &

Expanded text:
surrectionis suae praedicatione clarificat Pasurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te; tanquam diceret, Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. 2. Deinde magis magisque pandens quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem dixit omnem hominem, a parte totum significans; quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus, Omnis anima potestatibus sublimioribus sudita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omni carni quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam vt cognoscant te solum verum Deum, &
Abbreviated transcription (Latin):
lorificatum a pa¬
tre filium scãm
formam serui.
qͣm pater susci¬
tauit a mortuis.
& ad dexteram suã¬
collocauit. res ipsa
indicat: & nullus ambigit xp̃ianus:
Sed qm̃ non tantum dixit. pater clarifica
filium tuum. sed addidit etiam. ut filius
tuus clarificet te: meritoquerit᷑ quomo¬
do patrẽ clarificauerit filitis: cum sem¬
piterna claritas patris nec dimmuta fue¬
rit informa humana. nec augeri potue¬
rit in sua ꝑfectione diuma. sed & inse ipsa
claritas patris. nec minui nec augeri po¬
test. Apud honmnes autem proculdubio
minor erat.q̃ndo in iudea tantummodo
ds nocus erat: nondum a solis ortu usq
adoccasum laudabant pueri nomen dñi.
Hoc autem quia ꝑ euangłium xp̃i factum
ẽ. ut ꝑfilium pat̾ innotesceret gentibus:
profecto patrem clarificauit & filius. Si
autem tantumm᷑ mortuus fuisset filius:
nec resurrȩxisset: ꝓculdubio nec apatre
clarificatꝰ eẽc. nec patrẽ clarificasset. Nc̃
autem resurrectione clarificatꝰ apatre: re¬

Expanded text:
tum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus ead occasum laudabant pueri nomen Domini, Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, re
Abbreviated transcription (Latin):
ture pͥmitias optulit patri. & oblatum do-¬
num miratꝰ ẽ pat̾ quod & tanta dignitas
offerebat. & quod offerebat᷑ nulla macłã
fedabat᷑. Nam & suis manib suscepit
oblatum: & suȩ sedis fecit ẽẽ participem:
& quod plus ẽ ad partem sue dextere collo¬
cauit. Cognoscamus qui ẽ ille qui audiuit
sede addexteram meam. quȩ natura ẽ cui¬
deus dixit. esto meȩ particeps sedis. Illa
natura ẽ quȩ audiuit.terra es & interram

Expanded text:
turae primitias obtulit Patri, et oblatum donum miratus est Pater, quod et tanta dignitas offerebat, 1394 et quod offerebatur, nulla macula foedabatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem, et quod plus est, ad partem suae dexterae collocavit. Cognoscamus quis est ille qui audivit: Sede ad dexteram meam ; quae natura est cui dixit: Esto meae particeps sedis. Illa natura est quae audivit: Terra es et in terram
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatis prepositus. princeps huius
seculi a domino dr. Ergo aut imum
odiet. & alterum diliget. ut fieri debet.
odiet scilicet diabolum. diliget deum:
aut uni adherebit. & alterum contemp¬
net. adherebit scilicet diabolo. cum
quasi eius premia temporalia sectatur:
contempnet autem deum. Non dirit
odiet: sed sicut solent minas eius post
ponere cupiditatib suis. qui de bonitate
eius ad impunitatẽ sibi blandiuntur.
Quib ꝑ salomonem dicitur. fiłi ne adici¬
as pecatum suꝑ peccatum. & dicas: mi¬

Expanded text:
ersitatis praepositus princeps hujus saeculi a Domino dicitur. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet, odiet scilicet diabolum, diliget Deum; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur, contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes intelligi. etiam ꝑ lapidum sig¬
nificationem ualent. Nam sequitur.
Et non relinquent inte lapidem super
lapidem. Peruersa & enim menscum
ꝑuerse cogitationi adhuc ꝑuersiorem
adicit: quid aliud qͣm lapidem super
lapidem ponit: Sed in destructa ciuita¬
te suꝑ lapidem lapis non relinquitur:
quia cum adultionẽ suam anima du¬
citur. omnis ab illa cogitationum sua¬
rum constructio dissipatur. Que cur
hoc paciatur. adiungitur. Eõquod non
cognoueris tempus uisitationis tuȩ

Expanded text:
gitationes intelligi etiam per lapidum siggitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognoveri
Abbreviated transcription (Latin):
uite deprehensa. & a quib hostibus
circumclatisa sit uideat: & tamen eua¬
dendi aditum inuenire non possit.
quia operari iam bona non licet. quȩ
cum licuit agere contempsit. De quib
adhuc apte quod sequit᷑ intelligi ua¬
let. Circumdabunt te & coangustabt᷑
te undiq. Maligni quippe sp̃c un
diq animam angustant. qͣndo ei non
solum oꝑis. uerum etiam locutionis atq
in suꝑ cogitationis iniquitates replicant.
ut quȩ prius se ꝑmulta dilatauit in
scelere. ad extremum de omnib angustẽ¬
tur in retributione. Sequitur: Et ad
terram consternent te. & filios tuos qui
inte sunt. Tunc anma ꝑ cogitationem
reatus sui ad terram consternitur. cum
caro qͣm uitam suam credidit redire ad
puluerem urgetur: tunc in mortem
filii eius cadunt. cum cogitationes illi¬
citȩ quȩ modo ex illa prodeunt mex¬
trema uitȩ ultione dissipantur. sicut
scriptum est. In illa die ꝑibunt om̃s
cogitationes eorum. Quȩ scilicet durȩ co-¬

Expanded text:
vitae deprehensa, et a quibus hostibus vitae deprehensa, et a quibus hostibus circumclusa sit videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit, quia operari jam bona non licet quae, cum licuit agere, contempsit. De quibus adhuc apte quod sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae co
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm non gaudentes sint: quia & si
qua ẽ presentis temporis. ita est agenda
lecicia: ut nunqͣm amaritudo sequentis
iudicii recedat amemoria: quatinus dc̃i
mens pauida extreme ultionis timore
transfigitur: qͣntum nunc presens lȩticia
tantum post ira subsequens temperetur.
Hinc namq scriptum ẽ: Beatus homo qͥ
semꝑ est pauidus. qui uͦ mentis dure est
corruet. in malum. Sequentis enim ira
iudicii. tanto tunc districtior portabit᷑:
qͣnto nunc & inter culpas minime timet᷑.
Sequitur. Quia uenient dies inte. & cir¬
cumdabunt de inimici tui uallo. Qui
unqͣm sunt humane ammȩ maiores
inimici qͣm maligni sp̃c ÷ Qui hanc
a corpore exeuntem obsident. qͣm in car¬
nis amore positam deceptoriis delectatio¬
nibus fouent: qͣm uallo circundant:
quia ante mentis eius oculos reductis ini¬
quicatibus quas ꝑpetrauit hanc ad so¬
cietatem suȩ dampnationis trahentes
artant: ut in ipsa iam extremitate

Expanded text:
tanquam non gaudentes sint , » quia et si tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. 4. Sequitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate