comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
polliceri. ut si eum abbas inignem ire precipet: nõ
recusaret intrare. Quam illius ꝓfessionem ubi ma¬
gister accepit: non cunctatus ẽ. ꝓbare ꝓfitentem.
Casu clibanus ꝓp̃ter ardebat. qui multo igne sue¬
census: coquendis panib parabat᷑. Exundabat
abruptis flamia fornacib ce intra camini illius
concaua: totis habens regnabat incendium. Hc¬
igitur aduenã illum: iubet magister intrare.
Nec distulit parere precepto. Medias flammas
nichil cunctatꝰ ingreditur. Que mox tam au daci
fide uitte. uelut illis quondam hebreis pueris ces¬
sere uenienienti. Su ꝑata ÷ natura. fugit incen¬
dium. & qui putabat᷑ arsunꝰ: uelud frrigido rore
ꝑfu sus seipse miratus ẽ. Sed quid mirum. si tuũ
xp̃e tyronem ignis ille non attigit. ut nec ab̃b̃em
pigeret dura mandasse. nec discipulum penite¬
ret imꝑio paruisse: qui eo quo aduenit die. dũ
temptaretur infirmus: ꝑfectus inuentus ẽ.

Expanded text:
polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est:
Abbreviated transcription (Latin):
remouerunt. Precipua ut iam dixeram. ibi uͥtus:
& pͥma ẽ. obedientia. Neq alter adueniens ad mo¬
nasteriũ abbatis suscipitur. quam qui temptatꝰ
pͥus fuerit: & ꝓbatus nullum in quam accusaturus
quam lib arduum ac difficile indignũq toleratu.
uo uobis referam. incredibilis obedientie
ad modum magna minacula. licet suppe¬
tant plurarecolenti. secl ad excitandam uͥtutum
emulationem: cui pauca non fuffitiune: multa
non ꝓderunt: Engo cum quidam scli actib abdi-¬
catis monasterium magne dispositionis ingressu-
rus cepisset rogare: abbas ei cepit multa ꝓpon̾e.
graues istius discipline labores: sua uero duna
imꝑia. que nullius facere ualeree implere patien¬
tiam: aliud potius monasterium ubi faciliorib le¬
gibus uiueret᷑ expeteret. non temptaret aggredi
quos implere non possee. Iile uero nichil his ter¬
rorib ꝓmoueni: sedmagis ita omẽm obedientiam

Expanded text:
remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac diffuo vobis referam incredibilis obedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad excitandam virtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. Ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis, monasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogaret, abbas ei coepit multa proponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
sui tectus: nuditatem suam diuino mun̾e uestiebat.
hic quotiens religiosi uini adire uoluerunt: cur¬
suauia petens. congressus uitabat humanos. Uin
tantummꝰ ferebat᷑ se ante qͥnquennium p̾buisse: qͥ
credo potenti fide id obtinere ꝓmeruit. Cui inter mul¬
ta colloqdͥa ꝑeunctanti cur homines tantoꝑe ui¬
taret: respondisse ꝑhibet᷑. eum qui ab hominib
frequentaret᷑. non posse ab angelis frreq̃ntari.
Unde non inmerito recepta opinione multor fa¬
ma uulgauerat: sanctum illum ab angelis unsita¬
Ri. Ego autem asyna monte digressus: ad mlũ
flumen regressus sum. cuius ripas freq̃ntibus
monasterus consertas: utraq ex ꝑte lustraui. Ple¬
rumq uidi. ut dudum dixeram. uno in loco habi¬
tare centenos: sed & bina &e terna milia in isdem uin¬
culis agere constabat: Nlec sane ibi minorẽ putẽis di¬
uersantium in multitudine monachor ẽẽ. lͥitutem:
quam eor eẽ. cognocitis. qui se ab humanis cetib

Expanded text:
sui tectus, nuditatem suam diuino munere nesciebat. sui tectus, nuditatem suam diuino munere nesciebat. hic quotiens eum religiosi uiri adire uoluerunt, cursu auia petens occursum uitabat humanum. uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit : cui inter multa conloquia percontanti, cur homines tantopere uitaret, respondisse perhi- betur, eum, qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ab angelis uisitari. ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus
Abbreviated transcription (Latin):
uir sanitus eius exemplo quid edere. qͥd respuere
deberet edoctus: &e ꝑiculum famis euasit. & herba
rum uenena uitauit. Sed longum ẽ. de om̃ib qui
heremũ incolunt. comꝑta nobis uł audita memora¬
re. Annum integrum. &.uii.fere m̃ses intra solitudi¬
nes constitutus exegi: magis uͥtutis ad mirator alie¬
ne: quam qd ipse tam arduum atq difficile: po¬
tuerim temptare ꝓpositum. Sepius tamen: cum-
sene illo quiputeũ & bouem habebat habitaui. .xi. oocc
uo beati antoni monasteria adii. que hodie¬
q ab eius discipulis incolunt᷑. ad eum etiam
locum in quo beatissimus paulus pͥmus heremita ẽ.
diuersatus. accessi: rubrum mare uidi. iũgum syua
montis. cuius summũ cacumen celo pene contiguũ
nequaq adire potest. Inter huiꝰ recessus: anachorita
ẽẽ. aliquis ferebat᷑. quem diu multumq quesitum ui
dere non potui:qui fere iam ante.l. annos conuer
satione humana remotus: nullo uestis usu corporis

Expanded text:
uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasirum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo qui puteum et bovem habebat, habitavi. XVII. uo beati Antonii monasteria adii, quae hodieque ab ejus discipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare vidi: jugum Sina montis ascendi, cujus summum cacumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque qudere non potui, qui fere iam ante quinquaginta annos a conuersatione humana remotus nullo uestis usu, saetis corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nat etiam alterus anachorite in illis re¬
gionib nom̃ illustre. qͥ in ea ꝑte deserti
que sienis iungit᷑. habitabat. hic cum pͥmum se
ad heremũ contulisset: & herbis herbareq radici-¬
bus quas predulces interdum & saporis eximii fert
harena uicturus. ignarus germinis eligendi: no¬
xia plerumq carpebat. Nec erat facile uim radicũ
sapore discern̾e: quia omnia eque dultia. sed ple¬
raq ocultiori natura. uirus leo tale cohibebat. Cũ
ergo edentem uis interna torqueree: & immensis
dolorib uitalia uniuersa quaterent᷑: ac freqñs uo¬
mitus cruciatib non ferendis. ipsam anime sedem
stomacho iam fatiscente dissolueret omĩa penitus
que essent edenda formidans: septimũ in ieuiniis
diem sp̃u deficiente ducebat: cum ad eum fera.
cui hibicis ẽ. nomen accessit. Huic ꝓpius astanti:
fasciculum herbar quem collectum pͥdie attinge
non audebat: obieeit. Sed fera que uirulen ta erãt
ore discutiens. que innoxia nouerat eligebat. Ita

Expanded text:
at etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumque carpebat. Nec erat facile vim radicum sapore discernere; quia omnia aeque dulcia; sed pleraque occultiore natura virus lethale cohibebant. Cum ergo edentem vis interna torqueret, et immensis doloribus vitalia universa quaterentur, ac frequens vomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho jam fatiscente dissolveret; omnia penitus quae essent edenda formidans, septimum in jejuniis diem spiritu deficiente ducebat. Tum ad eum fera, cui Ibicis est nomen, accessit; huic propius astanti fasciculum herbarum quem collectum pridie attingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero ad egiptum usq ꝑueris:
quanquam illa suorum sanctorum numero &e uir-¬
tutib sit suꝑba. tamen non dedignet᷑ audire. quod
illi uel uniuerse asie in solo maixtino europa non¬
ierusolimam inde petiturus uentorum
cursu uela commiseris: nogotium tͥ nostri doloris
iniungo: ut siunꝙ illustris illius ꝓtolomaydis
litus accesseris: sollicitus inquiras. ubusit conse¬
pultultus nr̃ ille pomponius: ne fastidias uisita¬
re ossa ꝑegrina. Multas illi lacͥmas. tam ex affec¬
tu tuo quam ex nostris funde uiscerib. ac licet
niani mun̾e solum ip̃m flore purpureo. & suaue
redolentib sparge graminib. Dices tamen illi.
sed non aspe: non aterbe compatientis alloquio
non exꝓbrantis eloquio: quo si uel te quondam
uł me semꝑ audire uoluiss: & mantin
martinuoꝯ ma

Expanded text:
cum uero ad Aegyptum usque perueneris, quamquam illa suorum sanctorum numero sit et uirtutibus superba, tamen non dedignetur audire. quam illi uel uniuersae Asiae in solo Martino Europa nonHierosolyma inde petiturus uentis rursum uela commiseris, negotium tibi nostri doloris iniungo. ut si umquam inlustris illius Ptolemaidis litus accesseris, sollicitus inquiras, ubi sit consepultus noster ille Pomponius, nec fastidias uisitare ossa peregrina. multas illic lacrimas tam ex affectu tuo quam ex nostris funde uisceribus, ac licet inani munere solum ipsum flore purpureo et suaue redolentibus sparge graminibus. dices tamen illi. sed non aspere, non acerbe, conpatientis alloquio, non exprobrantis elogio: quod si uel te quondam uel me semper audire uoluisset, et Martinum ma
Abbreviated transcription (Latin):
seuerinus coloniensis ciuitatis ep̃c: iuR
honeste uite. & ꝑcuncta laudabilis: dũ
die dñico loca sancta ex consuetudine post ma-¬
tutinos cum suis clericis eͥcuiret: illa hora qua¬
uin beatus obiit. audiuit chorum canentiũ in
sublimi. Uocatoq archidiacono: interrogat si au¬
res eus ꝑcuterent uoces. quas ille attentius au-¬
diret. Respondit. Nequaquam. Tuncille. Dili gẽ¬
ter inquit ausculta. Archidiaconus autẽ cepit
sursum collum extende. aures erigere. & suꝑ sũ¬
mis articulis: baculo. sustentante: stare. Sed cre-¬
do eum non fuisse equalis meriti: aquo hȩc nõ
merebantur audiri. Tunc ꝓstrati terre. ip̃e pa
ei diuina pietas audire ꝑmitteret. ⁊recti autem:
rursum interrogat senex. Quid audis: Qui ait.
Uocẽ psallentium tanꝙ in celo audio. s quid sit
prorsus ignoro. Qui ille. Ego tͥ quid sit narrabo.
Domnus
smantinus epͣc migrauit ex hoc mũ¬
do: &. nunc angłi canendo eum deferunt in excel¬

Expanded text:
Severinus Coloniensis civitatis episcopus, vir honestae vitae, et per cuncta laudabilis, dum die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutinos hymnos cum suis clericis circumiret, illa hora qua Beatus obiit, audivit chorum canentium in sublimi. Vocatumque archidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas ille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae, ipse paur, ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excel
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosum templum famulor manib depõtat᷑:
ieiuniis & orationib se subdens assiduis fere¬
ꝑ totum annum. Quod cum fecisset: om̃iu m
nĩ brorum sanitate recepta: gaudens remeaurt
ad ꝓpria. E ideo monemus: ut nullus sollicite¬
medicam̃tis insanie.

Expanded text:
gloriosum templum famulorum manibus deportatus, gloriosum templum famulorum manibus deportatus, jejuniis et orationibus se subdens assiduis, per totum ferre annum. Quod cum fecisset, omnium membrorum sanitate recepta, gaudens remeavit propria. Et ideo monemus ut nullus sollicitemedicamentis insaniae.
Abbreviated transcription (Latin):
arrabo & illud qua¬
liter diabolice artis insanie ad eius ba¬
silicam denudent᷑. Quidam aquilinus nomine
dum uenationẽ cumpatre suo in siluas frantie exer¬
ceret: pauorem pessimum inimico insiꝰante in cur-¬
rit. Erat enim ei tremor cordis: & int̾ea uidebatur
sine sensu. Parentes uero eius intelligentes eum
diaboli immissione mutari. ut mos rusticoru i ha¬
bet. asortilogis & ariolis ligam̃ta & potiones ei de-¬
ferunt. Sed cum nichil ualeret: ex more sancti
martiNi auxilia dolore cogente. requireunt di
centes. Dotest huius insidie nudare malitiam: qͥ
detexit umbram ut audiumus falso religionis nu¬
mine adornatam. Quem de regione commotũ
miserunt ad sanctam basilicam: ibiq moratione
cum summa parcitate se continens: opem sancti
postebat assidue. Cumq in hac fide duitius com
erat ante: recepit. oblatusq in eo loco usq ho¬
oie ꝓ beneficio accepto deseruit.
similiter incurrens insidiam: latus u¬
num debilitata manu acpede: ꝑdidat. Qui ad

Expanded text:
arrabo et illud, qualiter diabolicae artis insaniae ad ejus basilicam denudentur. Quidam, Aquilinus nomine, dum venationem cum patre suo in silvis Franciae exerceret, pavorem pessimum, inimico insidiante, incurrit. Erat enim ei tremor cordis, et interea videbatur exsensus. Parentes vero ejus intelligentes eum diaboli immissione turbari, ut mos rusticorum habet, a sortilegis et ariolis ligamenta ei et potiones deferebant. Sed cum nihil valerent ex more, illi sancti Martini auxilia procentes: Potest hic insidiarum nudare malitiam, qui detexit umbram multam, ut audivimus, falso religionis nomine adoratam. Quem de regione commotum miserunt ad sanctam basilicam, ibique in oratione cum summa parcitate se contenens, opem sancti posceberat ante, recepit, oblitisque parentibus in eo loco usque hodie pro beneficio accepto deservit. similes incurrens insidias, latus unum, debilitata manu ac pede, perdiderat. Qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
emor enim ad qui situm uasculum pre¬
confessoris auxilium. Nam ingressus influmine:
maioris monasterii ꝑuenisset: mundatus appa¬
ruit. hunc etiam testant᷑ multi. multas uoces
emitt̾e solitum ac linguam gentium in cogni¬
tarum sepissime loqui: uenturaq fateri. & cri-¬
mina confiteri. Sed ut dimnus: ut limen scõo
attigit: sanus abscessit. .III. cocooc¬

Expanded text:
emon acquisitum vasculum praeConfessoris auxilium. Nam ingressus in flumen, Majoris monasterii pervenisset, mundatus apparuit. Hunc etiam testatur multas voces emittere solitum, ac lingua gentium incognitarum saepissime loqui, venturaque fateri, et crimina confiteri. Sed, ut diximus, postquam limen Sancti attigit, sanus abscessit. Egidius quo
Abbreviated transcription (Latin):
primum ep̃sdatus ẽ: fuit ei neccessitas
adire comitatũ. Ualentinianꝰ tum maior: rerũ
potiebat᷑ dominatu. Is cum martirium ea pe¬
tere cognouisset: que prestare nolebat. iussit
eum palatii forib arceri. Et enim ad animu i
illius immittem ac suꝑbum: uxor accesserat ar¬
ciana. que totum illum a sancto uiro ne ei debi-¬
tam reuerentiam prestaret aduerterat. Itaq
martiNUs

Expanded text:
primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire comitatum. Valentinianus tum maior rerum potiebatur. hic cum Martinum ea petere cognouisset, quae praestare nolebat, iussit eum palatii foribus arceri: etenim ad animum illius inmitem ac superbum uxor accesserat Arriana, quae totum illum a sancto uiro, ne ei debitam reuerentiam praestaret, auerterat. itaque Martinus
Abbreviated transcription (Latin):
nichil magnficentius audire possimus. ꝑge tam̃
galle. quod etiam nunc de martirio suꝑ ẽ. euol
ue. Nam etiam minima illius & cotidiana. ani¬
mus festinat agnosc̾e. quia minima illius. alioꝵ
maximis maiora eẽ. nulli dubium ÷. Ita faciam
Gallus inquit. uerum id quod dicturus sum.
ipse non uidi. prius enim gesta res ẽ. quam me
illi uiro iungerem: sed factum celebre est. fide¬
lium firm qui interfuerant sermone uulgatũ.

Expanded text:
nihil magnificentius audire possimus, perge tamen, nihil magnificentius audire possimus, perge tamen, Galle, quod etiam nunc de Martino superest sermonis euoluere. nam etiam minima illius et cotidiana animus festinat agnoscere, quia minima illius aliorum maximis maiora esse non dubium est. Ita faciam, Gallus inquit: uerum id, quod dicturus sum, ipse non uidi, prius enim gestum est, quam me illi uiro iungerem: sed factum celebre est, fidelium fratrum, qui interfuerant, sermone uulgatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprus manib accepit. Et cum expectantib cun-¬
ctis genua flexisset: ubi consum mata oratione sur¬
rexit. uuiinficatum paruulum matͥ resticuit.
Tum uero multitudo om̃is in celum clamore sub¬
lato. xp̃m deum fateri. Postremo cuncti cater¬
uatim ad genua beati uiri ruere ceꝑunt. fide¬
liter postulantes. ut eos faceret xp̃ianos. Nec
cunctatus in medio. ut erat campo. cunctas im¬
posita uniuersis manu. caticuminos fecit. cum
quidem ad nos conuersus diceret. non irratio¬
nabiliter in campos caticuminos fieri. ubi so¬
lent martyres consecrari. Uicisti in quit postu¬
mianus Galle. uicisti: non utiq me. qui maR¬
tiN. sum potius assertor. & qui hec omĩa de il¬
lo uiro & sciui semꝑ & credidi: sed heremitas õs:
anachoritasq uicisti. Nemo enim illorum: sicu.
MARTINIUS hic uester. immo noster mortib imꝑa¬
tus. ac uͥtum oꝑa testant᷑. Sed ꝑge queso: qũa quã

Expanded text:
propriis manibus accepit: et cum spectantibus cunpropriis manibus accepit: et cum spectantibus cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, uiuificatum paruolum matri reddidit. tum uero multitudo omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. nemo enim illorum, sicut Martinus hic uester, immo noster, mortibus imptus ac uirtutum opera testantur. sed perge quaeso, quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
dum petebamus. In terea dum uicum quendã
habitantiũ multitudine frequentissimum petere¬
mus: obuium nobis unmanis turba ꝓcessit: q̃
erat tota gentilium. Nam nemo in illo uico. no¬
uerat xp̃ianum. Uerum ad famam tanti uiri.
campos om̃s late patentes. confluentium multi¬
tudo contexerat. Sensit hic martinus oꝑandũ
& annuntiante sibi spũ totus infremure. nec mor¬
tale sonans. uerbum dei gentililib predieabat.
sepius ingemiscens cur tanta dnm̃ saluatorem
turba nesciret. Inter ea sicut nos incredibilis eͥ¬
cum dedat multitudo: mulier quedam cuiꝰ filius
Naulo ante defecerat. corpus exanime beato uiro pro¬
tensis manib cepit offerre dicens. Scimus quia
amicus dei es: restitue michi filium meum: quia u¬
nicus michi est. Iunxit se cetera multitudo. & ma¬
tͥs precib acclamabat. Tum martinus. uidens
ꝓ expectantium salute. ut postea nobis ipse dice¬
bat. consequi se posse uͥtutem: defuncti corpus

Expanded text:
dum petebamus. interea, dum uicum quendam dum petebamus. interea, dum uicum quendam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obuiam nobis inmanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo uico nouerat Christianum. uerum ad famam tanti uiri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. sensit Martinus operandum et adnuntiante sibi spiritu totus infremuit, nec mortale sonans uerbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemescens, cur tanta Dominum Saluatorem turba nesciret. interea, sicut nos incredibilis circumdederat multitudo, mulier quaedam, cuius filius paullo ante defecerat, corpus exanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia unicus mihi est. iunxit se cetera multitudo et matris precibus adclamabat. tum Martinus uidens pro expectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ. conicere possumus. quanta fuerunt
illa quemonachus oꝑatus est. & que teste nullo
exercuit. cum tanta illum in episcopatu signa
fecisse sub oculis omnium uiderimus. Multa qͥ¬
dem illius multa prius in notuere mundo: neq
potuere cel ari: sed inuumerabilia ẽẽ. dicunt.
que dum iactantiam uitat occultauit. neq in ho¬
minum noticia passips e. ꝑuenire. Quippe qui
humanam substantiam suꝑ gressus: uͥtutis sue
conscientia. mundi głam calcans: celo teste frue¬
ret᷑. Quod uerum ẽẽt. uel ex his que comꝑta nob̾
sunt nec latere potuerunt possumus estimare.
Siquidem ante episcopatũ duos mortuos inte re-¬
stituerat: quod liber tuus plenius ẽ. locutus. In
episcopatu uero: quod pretermisisse te miror:
unum tantum mͦ suscitaret. Quius rei ego testis
sum: si tamen de me minus idoneo teste dubita¬
tis. Id ipsum autem uobis. qualiter gestum sit ex¬
plicabo. Fuerat causa nescio qua carnotum oppi¬

Expanded text:
uerum est, conicere possumus, quanta fuerint uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem illius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neque in hominum notitiam passus est peruenire, quippe qui humanam substantiam supergressus, uirtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, caelo teste frueretur. quod uerum esse uel ex his, quae conperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aestimare, siquidem ante episcopatum duos mortuos uitae restituerit, quod liber tuus plenius est locutus, in episcopatu uero, quod praetermisisse te miror, unum tantummodo suscitarit. cuius rei ego testis sum, si tamen nihil de idoneo teste dubitatis. id ipsum autem uobis, qualiter gestum sit, explicabo. fuerat causa nescio qua Carnotum oppi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. conscii facti ac merito pudore confusi: flen¬
tes & puluere qͦ se ipsi fedauerant. caput atq ora
comꝑsi: ante martitii se genua ꝓuoluuntur.
ueniam precantes.ut eos abire sineret postulantes.
satis uel se sola conscientia dedisse penare satisq in tel¬
iexisse quam eosdem ipsos uiuos absorbere terra po¬
tuisset. uel ipsis potius amissis sensib in immobi¬
lem saxorum naturã rigescere debuissent. sicue afixa
locis quib steterant. ium en ta uidissent. orare se atq
obsecrare ut indulgeret sceleri. ueniã & copiam pre¬
stare abeundi. Censerat etiam pͥusꝙ accurrerent
uu beatus illos teneri: nobisq id ante ut dixe¬
rat iam. Ueniam tamen clem̃ter indulsit: eosdẽ¬
q abire ꝑmisit: animalib restitutis .u.¬
llui autem animaduerti. sepe suͥpici martir̃
t dicere solitum: nequaꝙ sͥ in episcopatu e am
uͥtutum grãm suppetisse. quam prius se habu¬
isse meminisset. Quod siuerum ẽ. inmo quis

Expanded text:
tur. conscii facti ac meriti, pudore confusi, flentur. conscii facti ac meriti, pudore confusi, flentes et puluere, quo se ipsi foedauerant, caput adque ora conspersi, ant Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes: satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum naturam rigescere debuissent, sicut adfixa locis quibus steterant iumenta uidissent: orare se adque obsecrare, ut indulgeret sceleris ueniam et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurrerent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis. Illud autem animaduerti saepe, Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia
Abbreviated transcription (Latin):
solo fixa. acsi enea riguissent. collentib altib uocẽ
magistrris. flagͥs hinc atq inde resonantib: ni¬
chil penitus mouebant᷑. Consurgunt deinde om̃s
pariter in uerbera: consurginit gallicas mularꝵ
pena mastigias. Tota rapitur silua deꝓximo:
trabib iumenta tundunt᷑. sed nichil penitus se-¬
ue manus agebant. Uno atq eodem in loco: sta¬
bant fixa simulachra. Quid agerent infelices
homin es nestiebant. Nec iam ultra dissimulare
poterant. quin quamlib in brutis pectorib ag¬
noscerent: diuino mun̾e se teneri. Tandem ergo
in se regressi: ceꝑune querere quis eẽt.ille quem
in eodem loco ante paulu lum cicidissẽt: cumꝑ
cunctantes. cognoscunt ex uiantib martiNy
a se tam crudeliter uerberatum. Tum uero apꝑa¬
rere omnib manifesta causa. nec ignorare iam
poterant qui in ob illius uiri iniuriam teneren¬
tur. Igitur om̃s rapidis nos passib consequun¬

Expanded text:
solo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem solo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem magistris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino numine se teneri. tandem ergo in se regressi coeperunt quaerere, quis ille esset, quem in eodem loco ante paululum cecidissent, cum percontantes cognoscunt ex uiantibus, Martinum a se tam crudeliter uerberatum. tum uero apparere omnibus causa manifesta, nec ignorare iam poterant, quin ob illius uiri iniuriam tenerentur. igitur omnes rapidis nos passibus consequun
Abbreviated transcription (Latin):
inueste hispida. ni¬
gro & pendulo pallio cͥcumtectum: contigua de la¬
tere iumenta uiderunt. paululum in partem al¬
teram pauefacta heserunt. De in funib implicatĩ
ꝓtentos illos quib ut sepe uidistis misera illa ani¬
malia. conglobantur. ordines miscuerunt. Dũq
egre expediuntur: moram fecere ꝓꝑantib. Qua
ꝑmoti iniuria militantes. p̾cipitatis in terram salti¬
bus sededunt. Dein martiNUm flagris ac fusti
bus urguere ceꝑunt: cum quidem ille mutus
& incredibili patientia prebens. cerga cedentibus.
maiorem in saniam infelicib commoueret: ma¬
gis ex hoc furentes. quo d ille qͣn non sentiens uer¬
bera illata contempn̾et. Nos ilico conseeuti: foede
cruentum: atq uniu̾sa corꝑis parte lamatum.
cum exanimis interra ꝓcubuisset. in uenimus. Sta¬
timq eum asello suo imposuimus: ac locum cedsͤ
illius execrantes: raptim abire ꝓꝑauimꝰ. Interea
illi regressi ad rhedam suam: furore satiato.agi quo
ire ceꝑant. iumenta precipunt. Que cum omĩa

Expanded text:
veste hispida, nigro et pendulo pallio circumtectum, contigua de latere jumenta viderunt, paululum in partem alteram pavefacta cesserunt: deinde funibus implicatis, protentos illos quibus, ut saepe vidistis, misera illa animalia conglobantur, ordines miscuerunt; dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. Qua permoti injuria militantes, praecipitatis in terram saltibus, se dederunt: dein bus urguere coeperunt, cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus maiorem insaniam infelicibus commoueret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens uerbera inlata contemneret. nos ilico consecuti foede cruentum adque uniuersa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, inuenimus: statimque eum asello suo inposuimus ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properauimus. interea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecipiunt. quae cum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
renensis illius uł consequentia: septem. enim
dieb apud ipsum fuimus. referre conuiuia: s
suꝑ sedendum ẽ. ne gallus se estimet fastigari.
Ceterum postero die cum aliqui ex incolis ad nos
uisendos confluere cepissent: cognoscimus illum
hospitem nr̃m ẽẽ presbiterum: quod summa nos
dissimulatione celauerat. Deinde cum ipso ad ec-¬
clesiam ꝓcessimus: que fere duob milib ab erat. a
conspectu nr̃o interiectu montis exclusa. Srat aũ
uilib texta uͥgultis: non multo ambitiosior. quã
nostri hospitis tabernacłm. in quo nisi incuruus¬
quis non poterat consistere. Cum hominum mo¬
res quereremus. illud precsarum ani madu̾timꝰ.
nichil eos neq emere. neq uencłe quid sit firaus
aut furtum: nestiunt aurum atq argentũ. q̃
pia mortales putant. neq habent. neq habere
cupiunt. Nam cum ego prebitero illi decem nũ¬
mos aureos obtulissem: refugit altiore consilio.

Expanded text:
renensis illius uel consequentia — septem enim renensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cognoscimus illum hospitem nostrum esse presbyterum, quod summa nos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernacquis non poterat consistere. Cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum animadvertimus, nihil eos neque emere neque vendere. Quid sit fraus aut furtum, nesciunt; aurum atque argentum, quae prima mortales putant, neque habent, neque habere cupiunt: nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos detulissem, refugit, altiore consilio
Abbreviated transcription (Latin):
atq exatiati sumus. Ad hec: subridens ego ad
sallum meum. Quid inquam galle: Placet netͥ
puandium fasciculus herbar & panis dimidiꝰ
uiris quinq: Tunc ille sicut ẽ. uerecũdissimus
aliquantulum erubescens: dum fatigationem
meam accepit. facis inqure sulpici tuo more. qui u il¬
nullam occasionem siqua tͥ porrecta fuerit omitis.
quiꝰ nos edacitatis fatiges. Sed facis in humane: qͥ
nos gallos homines cogis exemplo angłorum ui¬
uere: quamꝙ ego custadio manducandi. etiam
angelos manducare credam. Nam istum dimidi¬
um ordeatium: timeo uł solus attingere. Sed con¬
marina iactatio. inediam cibi fecerat. Nos ꝓcul
a mari absumus: & quod tͥ sepe testatus sum:
galli sumus. Sed ꝑgat hic potius explicare sui ci¬
rensis hystoriam. Enim uero postumianus in¬
quit: cauebo post hac cuiusꝙ abstinentiam p̾¬
dicare: ne gallos nr̃os arduum penitus offendat
exemplum. Statueram autem etiam cenam cy¬

Expanded text:
atque exsatiati sumus. Ad haec subridens ego ad atque exsatiati sumus. Ad haec subridens ego ad Gallum meum, Quid, inquam, Galle? placetne tibi prandium, fasciculus herbarum et panis dimidius viris quinque? Tum ille, sicut est verecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accepit, Facis, inquit, Sulpici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittis, quin nos edacitatis fatiges. Sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo anguere: quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istud dimidium hordeacium timeo uel solus adtingere. sed conmarina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul a mari absumus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam. Enimuero, Postumianus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cy
Abbreviated transcription (Latin):
hora ẽ. deserto illi contigua. quod inter egiptũ
& affiriccam interiacet ꝑ quod olim cato cesarẽ
salutatus: accepit nos benigne. Fiectos nos in illud
litus exponimus: & nestatim repet̾e cursum pos¬
simus. maris mollitie attineri. egressus interrã:
ut ẽ. mos human ingenii naturam locor cultũq
habitantiũ uoluisse cognosce: xp̃ianos nos ẽẽ. id
precipue querere an eeñt. aliqui aliqui inter il-¬
las sollitudin es xp̃iani. Tum uͦ ille pregaudio.
ad genua nostra ꝓuoluitur. iterum nos ac sepiꝰ
exosculatos. inuitat adorationem. Beude posi¬
tis interra ueruecũ pellib. facit nos discumbe¬
re. Apponit prandium: sane locupletissimum.
Dimidium panem ordeatium. Eramus autem
nos quatuor: ipse erat qͥntus. fasciculum etiam
herbe intulit: cuius nom̃ excidit. que mente
similis exub̾ans foliis. saporem mellis presta¬
bat. huius p̾dulci admodum suauitate delectati.

Expanded text:
ora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum ora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, per quod olim Cato Caesarem salutatos accepit nos benigne. eiectos nos in illud litus exponimus, et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram, ut sit mos humani Ingenii, naturam locorum cultumque habitantium uoluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui las solitudines Christiani. Tum vero ille flens gaudio, ad genua nostra provolvitur: iterum nos ac saepius exosculatus invitat ad orationem; deinde impositis in terram vervecum pellibus facit nos discumbere. Apponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor, ipse erat quintus. Fasciculum etiam herbae intulit, cujus nomen excidit; quae menthae similis exuberans foliis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci admodum suavitate delectati
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uis imbrium ulla timeat᷑. fuisse autem illic
pluuiam nec quandoqͥdem auditum ẽ. sed quod
uentorum ea uis ẽ. ut si quando uehem̃tior ecelo
aliquantulus spirare flatus ceꝑit: maius in il¬
lis terris. quam in ullo mari naufragium sit.
Nulla ibi germina. sata nulla ꝓueniunt. Quip¬
pe instabili loco harentib harenis: ⁊ ad omẽm
motum uentorum cedentib. Uerum ubi auer-¬
sa quedam amari ꝓmunctoria uentis resistunt
terra aliquantulum solidior. herbam raram at¬
q hispidam gignit: ea ouib ẽ. pabulum satis
utile. Incole: lacte uiuunt. Qui soller tiores st̃
uł ut ita dixerim ditiores: ordeatio pane utun-¬
tur. Ea ibi sola messis ẽ: que celeritate ꝓuentꝰ.
ꝑnaturam solis siue aeris. uentor casus euade¬
re solet. Quippe fertur. adie iacti seminis. tri¬
gesimo die maturescere. Consistere autem ibi
homines non alia ratio facit: quam qd̾ om̃s tri¬
buto liberi sunt. Extrema siquidem cyrenorũ

Expanded text:
ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes a tributo liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum
Abbreviated transcription (Latin):
derat adme ꝓpͥus admouit: atq ita exorsus ẽ. Ante
hoc tennium. quo temꝑe tͥ supplici hinc abiens uale¬
dixi: ubi narbone nauim soluimus. qͥnto die portũ
affrrice intrauimus: ad eo ꝓsꝑa dei nutu nauiga-¬
tio fuit. Libuit animo adire kartaginẽ: loca uisi¬
tare santtorum: & p̾cipue ad sepulchrum cipria¬
ni martyris adorare. Quinto decimo die ad por¬
tum regnessi: ꝓfectiq in altum alexandrriam
petentes: reluctante austro pene insyrtes illa¬
ti sumus. Quod ꝓuidi naute cauentes: iectis
nauim anchoris sistunt. Sub oculis autem ter¬
ra continens erat e in quam scaphis egressi: cũ
uacua abhumano cultu omĩa cerneremus: ego
stu diosius explorandor locor gr̃a longiusꝓcessi
Trib fere alittore milib paruum tu gurium in¬
ter arenas conspitio: cuius tectum sicut salustius
art. quasi carina nauis erat contiguum terre¬
satis firmis tabulatis constratum. Non quod

Expanded text:
derat, ad me propius admovit, atque ita exorsus est: III. Ante derat, ad me propius admovit, atque ita exorsus est: III. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens valedixi, ubi Narbone navim solvimus, quinto die portum Africae intravimus: adeo prospera Dei nutu navigatio fuit. Libuit animo adire Carthaginem, loca visitare sanctorum, et praecipue ad sepulcrum Cypriani martyris adorare. Quintodecimo die ad portum regressi, provectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro pene in Syrten illati sumus: quod providi nautae caventes, jactis navem anchoris sistunt. Sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum vacua ab humano cultu omstudiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrasatis firmis tabulatis constratum, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
an isti om̃s quosꝰ reli queram sacerdotes. tales
ego. Absit te inquam ista q̃rere: que aut una meẽ
ut puto nosti. aut si ignoras: non audire sit me li¬
us. Illud reticere non possum: non solum illos
de quib interrogas. nichil meliores ꝙ noueras
factos: sedunum illum nr̃i quondã amantẽ:
in quo respirare ab istorũ in sectationib soleba¬
mus: asꝑiorem nobis fuisse quã debuit. Nec uͦ
qͥcꝙ in illum inclementius dicam: quia &e amicũ
colui. & tunc etiam amaui: cumputabat᷑ ini¬
micus. Ale autem hec tacitis cogitationib reuol¬
uentem: ad modũ dolor iste compungit. pene
nos sapientis & religiosi uiri amicitiis destitutos: illum
quondam tam amicum nobis. tam amarum in nos eẽ.
potuisse. Uerum hȩc que merorisplena sunt relin qua¬
mus: tepotius ut dudum popondas audiamus.
Ita inquit fiat postumianus. Quod cum dixisset:
paululum om̃s conticuimus. Dem cilitium eui in se-¬

Expanded text:
an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales ego, absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum ut puto nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. illud reticere non possum, non solum illos, de quibus interrogas, nihilo meliores quam noueras factos, sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. nec uero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui et tunc etiam amaui, cum putabatur inimicus. me autem haec tacitis cogitationibus reuoluentem admodum nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dixisset, paululum omnes conticuimus. Dein cilicium cui inse
Abbreviated transcription (Latin):
bor quam libet conserte uob̾cum ut poscitis fa-¬
bulari: quippe cum ꝓpter hoc uenerim ut me
huiꝰ supplitii mei. me autem utͣq manu comple¬
ctebat᷑. desid̾io etiam uerbosus impendem. Tnĩ¬
uero in quam satis ꝓbasti quantum pius amor
possit: qui nr̃i causa tot maria tantumq terra-¬
rum emensus. asummo ut ita dicam solis egressu
nsq in eiꝰ occidua uenisti. Age gͦ quia & secreti
inter nos nec occupati sumus: & sermoni tuo uaca¬
re debemus: edisseras nobis uelim. omẽm tue ꝑe¬
gͥnationis historiam. qualiter in oriente fides xͥ
floreat. quesit sanctorũ quies. que instituta mo¬
nachorum. quantisq signis ac uͥtutib in seruis
suis xp̃e oꝑetur. Nam certe quia in bis regionib
inter ista que uiuimus: ipsa nobis fastidio ẽ. li¬
benter ex te: audiemus. si uł in heremo uiuere
xꝑianis licet. Ad hec postumianus. faciam inquid
ut desidare te uideo. Sed queso pͥus exteaudiã

Expanded text:
bor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed quaeso prius ex te audiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter quem tot maria tͣnͣsnauigauimus: tan¬
tum terre tnsscuturrimus: complettendum ꝑ¬
fruendumq te remotis om̃ib trade. Ego uero
in quam. etiam cum tu in egipto morareris. totus
tecum semꝑ animo & cogitatione uersabar. me¬
ꝙ de te dies acnoctes cogitantem totum tua cari¬
tas possidebat: nec dum modo me tͥ estimes pun¬
cto temporis defut᷑um: quo minꝰ amore tuo pen-¬
dens te intuar: te audiam. tecũ loquar. nullo
penitus in secretum nr̃m qd̾nobis hec remo-¬
tior cellula prestat admisso. Nam huius nrr̃i
ut arbitror galli presentiã non moleste ferens: qͥa
hoc aduentu tuo ut uides. ꝑinde atq ego tumphat¬
at gaudiõ. Recte plane inquit postumianus. in
sotietate nir̃a gallus iste retin ebitur. quia ce si
michi cognitus ẽ. parum: ꝓ eo tamen quod tͥ ẽ.
karissimus: non potest mͥ non ẽẽ. carus. maxi¬
me: cum ex martitu sit disciplina. Neq graua¬

Expanded text:
propter quem tot maria transnauigauimus, tanpropter quem tot maria transnauigauimus, tantum terrae transcucurrimus, conplectendum fruendumque te remotis omnibus trade. Ego uero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione uersabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua caritas possidebat, nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus ab ore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo penitus in secretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso. nam huius nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc aduentu tuo, ut uides, perinde adque ego triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus, in societate nostra Gallus iste retinebitur : qui etsi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus, maxime cum ex Martini sit disciplina. neque graua
Abbreviated transcription (Latin):
conuenissemus uir. michi
& propter martiti memoria.
exillius emim discipulus e¬
rat. & ꝓpter sua merita carissimus. interuenrt
nobis postumianus meus nr̃i causa ab oriente
quo se ante tͤennium patͥam relinqñs contułat
regressus. Complexi hominẽ amantissimum.
exosculatiq genua & pedes eius: cum uno atq
altero spatio obstupe facti inuicem flentes pre
gaudio deambulassemus: iectis in terrã
ciliciis consedimus. Tum pͥor postumianus me
intuens. Qum eẽm inquit in remotis egipti: li
buit ut ad mare usq ꝓcederẽ. nauim illic onera-¬
riam. offendi: que cum mercib narbonam pe¬
tens soluere parabat. Eadem nocte mͥ in somnis
lam conscendem. Aox tenebras runpente dilu-¬
tulo: cum eo loco in quo quieueram surrex issẽ.
sominiũ mneum. ipse mecum reputans. tanto tuĩ
desid̾io subito correptus sum: ut nichil cunctatꝰ
nauim conscencłim. trigesimo die massiliam ap¬
pulsus. inde huc decimo ꝑuenerim. Adeo pro¬
sꝑa nauigatio: pie affuit uoluntati. Tu modo

Expanded text:
conuenissemus, uir mihi et propter Martini memoriam — ex illius enim discipulis erat — et propter sua merita carissimus, interuenit nobis Postumianus meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. conplexi hominem amantissimum exosculatique genua et pedes eius, cum uno adque altero spatio quasi obstupefacti, inuicem flentes prae gaudio, deambulassemus, expansis in terram ciliciis consedimus. tum prior Postumianus me intuens ait: cum essem in remotis Aegypti locis, libuit ad mare usque procedere. nauem ibi onerariam inueni, quae cum mercibus Narbonam petens soluere parabat. eadem nocte mihi in somnilam conscenderem. mox tenebras rumpente diluculo, cum eo loco, in quo quieueram, surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus nauem conscenderem. tricensimo die Massiliam adpulsus, inde huc decimo perueni: adeo prospera nauigatio piae adfuit uoluntati. tu modo,
Abbreviated transcription (Latin):
Qu̾i cdm euni ad remotiora duxissee: ꝑcunctari
ab̵ eo cepit: quis nam essec. Respondit̃ xp̃ianum
se cẽ. Quer̾ebat etiam ab illo: an timeret. Tunc ue¬
r̾o constantissime ꝓfitebatur. nunꝙͣ se tam securũ
fuisse: quia sciret miscdiam dnͣi maxime in tẽp¬
tationib affuturam. Se magis dolere illi: qui xꝑi
misedia tit pote latrocinia exercens: esset indignꝰ.
Ingressusꝙ euuangłicam disputationẽ: uerbum
dei latrom predicabat. Quid longius morer:
Latro credidit ꝓsecutus ꝙ

Expanded text:
qui cum eum ad remotiora duxisset, percontari qui cum eum ad remotiora duxisset, percontari ab eo coepit, quisnam esset. respondit Christianum se esse. quaerebat etiam ab eo an timeret. tum uero constantissime profitetur, numquam se tam fuisse securum, quia sciret misericordiam Domini maxime in temptationibus adfuturam: se magis illi dolere, qui Christi misericordia utpote latrocinia exercens esset indignus. ingressusque euangelicam disputationem uerbum Dei latroni praedicabat. quid longius morer? latro credidit prosecutusque