comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ patris ñꝗ. apatre discedens: hõ ꝓprie
totus. ẽ : & totũ accipiens qđ dĩ. ẽ: omnino
aliud quã ds̃ quinatꝰ .ẽ. ex auRIa. eẽ. ñ potuit:
Seit enĩ ds̃ omã & potest . Propterea quia ita ẽ.
sciuit sẽ & potuit. in utero uirginis sine sui
ab angło grã salutat᷑. & p̃dicat᷑ plena. Uere
plena. ꝑquã largo scĩ sp̃s himbre suꝑ fusa. ẽ.
om̃is creatura. & ideo satis eã de uotissime
primũ angłs uenerat᷑. & salutat Miratur
sed om̃i ãmiratione digna. Siquidẽ ueneratio¬
nis fuit delatio. oblatio muneris. famulatus
obsequii. & si in scis patrib aç ꝓpħis grã fuissẽ
credit᷑. ñ tam̃ eatenus plena In MaRIA uͦ totiꝰ
idẽ. plus benedicta quã om̃s mulieres. Ac ꝑ
hoc quicqͥd maledictionis infusũ. ẽ. ꝑ euam.
totũ abstulit benedictio MARIE: in suꝑ &
gram refudit ꝓpĩ ortꝰ. quã ñ habuit prius
oĩs mundus Igit᷑ qđ nat᷑a ñ habuit. usus nes¬

Expanded text:
uerbum patris numquam a patre discedens homo proprie totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se ac potuit in utero Virgab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum Angelus veneratur et salutat. Miratur d omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii. Quia etsi in sanctis patribus et prophetis gratia fuisse creditur: non tamen eatenus plena. In Mariam vero totid est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nes
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ assũpta fuerit simul cũ corpore : an
obierit relicto corpore: Quomͦ aut̃ uel qͦ
tp̃r. aut aquib ꝓ sonis scĩssimũ corpus eius
inde ablatũ fuerit. uel ubi transpositum.
utrũ ue resurrexerit nescit᷑: Quãuis non¬
nulli astruere uelint eã resuscitatã. & beata¬

Expanded text:
cum corpore an obierit relicto corpore. Quomodo autem uel quo tempore aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam resuscitatam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ discat tenera infantia lactis experiri dul-¬
cedinẽ. & de exiguis eximia cogitare : qualit̃
fauente dõ ꝑsingulos annos tota hec dies expen-¬
dat᷑ in laudẽ. & cũ gaudio celebret᷑. Ne forte
si uenerit ur̃is inmanib: illud apocrifũ de tran

Expanded text:
in quo discat tenera infantia lactis experiri dulin quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Tr
Abbreviated transcription (Latin):
m narrare ante p̃sepiũ. ubi plurimũ lacri¬
mata es ñ deberes. Qđ ut uere fatear. xp̃ĩ
p̃conia etiã si uoluero ad iuratꝰ. neq tuas
laudes omnino tacere queo: Idcirco
tuȩ te int̾rogant filiȩ. quas lacte hutris. tuea
meliꝰ reserabis. quȩ nescio si ꝑspeciem aliquam
certe aut in sp̃u uidisti. Vnde uos ofiliae.pulsate
matrẽ p̃cibus pulsate adhostiũ inuitantis amici.
si quomͦ tandẽ uob̾ aꝑiant᷑ quȩ resarata st̃ matri:
Uerũ tam̃ de his qͥd plura dicã : Omã saluatoris
gesta. & beate mariȩ obsequia. nec ñ & actus
uitȩ exeugło didicistis. Et nc̃ qͥd suꝑ. ẽ. ut abaliqͦ
doctoꝵ requiratis: De assũptione tam̃ eius
qualit̃ assũpta ẽ. qr ur̃a id deposcit intentio.
p̃sentia absens scrib̾e uob curaui. quȩ absentia
p̃sens de uotꝰ obtuli : ut habeat scm̃ collegiũ ur̃m
indie tante sollẽpnitatis munꝰ latini sermonis.

Expanded text:
mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione ejusqualiter assumpta est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis,
Abbreviated transcription (Latin):
studia miro dedert̃ eloqͥo quȩ de hac quȩdã
uberiꝰ ubiq inscripturis diuinis p̃dicata
legunt᷑: Quid enĩ aliud sonant euangelia.
nisi nascentẽ dñm exmaria uirgine: & om̃a
eiꝰ increm̃ta. quousq fuit in mundo dum-¬
taxat diuinis effer̃ p̃coniis: Porro abexor¬
dio scĩ euangelii gabrihelẽ archangłm
colloquentẽ mariȩ audistis. & de inceps
reliqua om̃a pleniꝰ legistis. Ad p̃sepe quoꝙ
o paula te teste nato puero multitudinem¬
relas nescii ploratꝰ ꝓfescenninis gła in excel¬
sis dõ & int̾ra par hominibꝰ bonȩ uoluntatis
cantatẽ audisti. & radiantẽ stellã uidisti.
pastoribꝰ in suꝑ euangelit antibꝰ credidisti:
Magos p̃terea tria de ferentes munera in
uisione beatis oculis consperisti. ipsa eadẽ
munera bene intellegendo uotis omnibꝰ
fide dõ obtulisti. Nã cũ et eisdẽ magis puerũ
dm̃ inp̃sepi adorasti Sed forte c̃ questa me
ego. Sicelatũ eẽ uolebas teste conscientia.

Expanded text:
studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero irelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatiscantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me ego: Si celatum esse volebas teste conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
meritis: celsis sublimior fastigiis. pulchrior
ita ut nulł iã usibꝰ sit ipsa eadẽꝙ mancipanda.
nisi diunis: Vnde oscĩssime uirgines. & si
imitari oport&: tantã actalẽ uirginẽ. tãꝙ
p̃clarã uenerari : tam̃ c̃uenit multũ. & ultra
angłicã quodã mͦ dignitatẽ quantũ fas. ẽ cũ
gaudio laudibꝰ dignissime efferri: Quȩ ut
qr p̃cessit eã dñs & saluator nr̃ exeauera fide
genitꝰ ad celestia. ut parara ei sicut ipse
suis reꝓmisit discipłis in ethereis mansi onibus
locũ Hinc quoꝙ dauid ꝓpħa olĩ gratulabun.¬
dus. xp̃o canit. A sũmo inquit cȩlo egressio eiꝰ.
& occursus eiꝰ usꝙ ad sũmũ eiꝰ. Ascendit ergo
eandẽ głam resũpturus. lic&e ñ amiserit

Expanded text:
meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digne efferri, quae, utquia praecessit eam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coelestia, ut pararet ei, sicut ipse suis promisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resump
Abbreviated transcription (Latin):
caput suꝑ caput serpentis: & ñ. ẽ. malicia suꝑ
maliciã mulieris O malũ sũmũ & acutissimũ
diaboli telũ mulier ꝑ.mulierẽ : abinitio
adã paradiso ꝓstrauit & de paradiso exter¬
minauit: P.mulierẽ : mitissimũ dauid & ut
necẽ militissui in nocentis uiri uriȩ ethei
in epistolȩ dolo mandar&. armauit: ꝑ muli¬
erẽ : sapientissimũ salomonẽ inp̃uaricatio¬
nis sacrilegiũ p̃cipitauit ꝑmulierẽ fortissi¬
mũ sanson in ductũ rasũq cecauit: ut & uir¬

Expanded text:
caput super caput serpentis, et non est malitia super caput super caput serpentis, et non est malitia super malitiam mulieris . O malum summum et acutissimum diaboli telum mulier! Mulier ab initio Adam in paradiso prostravit, et de paradiso exterminavit. Mulier mitissimum illum David in necem militis sui innocentis Uriae Hethaei, ut epistolam dolo mandaret, armavit. Mulier sapientissimum Salomonem in praevaricationis sacrilegium praecipitavit: mulier fortissimum Samsonem illusum rasumque caecavit, ut et vir
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ inp̃ciũ saltationis accepit Heliam
corui inmontẽ pauerunt : & tezabel eum
post redditã ꝑ ipsũ terris pluuuie grãm ꝑseque¬
bat᷑. ut penã mortis ei redder& : cuiꝰ orationibꝰ
de pulsa generis humani fame. & ipsa lic&
indigna uiuebat Quid enĩ dix̃ post illud
ad mirabile beneficiũ : Si tues helias & ego
sũ tetabel Haec mͥ faciant dii & hec apponant.
nisi crastina hac ora ponã animã tuã. sicut uniꝰ¬
eoꝵ qui mortificati sunt & timuit helias:
& abiit scđm animã suã: & ꝑ rex̃ in desertũ
uia quadraginta dierũ: & cepit quasi te-¬
dens in defectione animi postulare ut more-
timuit mulierẽ : qui totiꝰ mundi statũ & çeli
pluuiã. & agri speciem in lingue suȩ potestate
portauerat : qui ignẽ decȩlo deduxerat. et
ꝑ uirtutẽ orationis mortuũ suscitauerat: hic
potest mulieri malȩ: Ad testat᷑ iterũ huic
sermoni meo. sapiens salomon: quia non est

Expanded text:
mortem in pretium saltationis accepit. Eliam mortem in pretium saltationis accepit. Eliam corvi in monte paverunt, et Jezabel eum post illam redditae per ipsum terris pluviae gratiam persequebatur, ut poenam mortis ei redderet, cujus orationibus depulsa generis humani fame, et ipsa licet indigna, vivebat . Quid enim dixit post illud admirabile beneficium? Si tu es Elias, et ego sum Jezabel. Haec mihi faciant dii, et haec apponant, nisi crastina hac hora ponam animam tuam sicut aniti sunt. Et timuit Elias, et abiit secundum animam suam, et perrexit in desertum, viam quadraginta dierum, et coepit quasi taedians in defectione animae postulare ut moreretimuit mulierem, qui totius mundi statum et coeli pluviam et agri speciem in linguae potestate portaverat, qui ignem e coelo eduxerat, et per virtutem orationis mortuos suscitaverat? Hic potest mulierem malam. Attestatur iterum huic verbo meo sapientissimus Salomon: Quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
exsstimo nullã eẽ in hoc mundo bestiam
conparabilẽ mulieri male Sed nunc mͥ¬
de muliere mala sermo est : non de bona
tas in omne opus bonũ prõptas: quarũ me
uitã cõmemorare oport&. ad edificationẽ
audientiũ. & adamorẽ bonoꝵ: excitandũ
mm̃tibus singuloꝵ: Nulla gͦ in hoc mun¬
do bestia : similismulieri male : Quid int̃
quadrupedia animalia leone seuius: sed
nichil ad hanc: Aut inserpentibus quid
draconi a trocius : Ne hoc quidẽ iuta muli¬
erẽ malã & lingosã conferri potest Nã
& leo et draco: inmalo inferiores sunt:
Testificat᷑ huic sermoni meo sapientissimus
salomon dicens: Cohabitare leoni & draco-¬
ni meliꝰ. ẽ: quã cũ muliere mala & lingosa:
ipsis rebus disce manifestius Danielẽ leones
in lacu reueritist᷑: iustũ uͦ illũ naboth zeza¬
bel int̾fecit: Coetus. ionã inuentre ł uIII¬
alienigenis tradidit: Dracones & aspides
unte subdita feritate timuerunt:
Herodias uͦ eiꝰdẽ caput abscidit. & tanti uiri

Expanded text:
 existimo nullam in hoc mundo esse bestiam comparabilem mulieri malae. Sed nunc de mihi mala muliere sermo est, non de bona tas, in omne opus bonum promptas, quarum me vitam commemorare oportet ad aedificationem audientium, et ad honorem bonarum excitandum in mentibus singulorum. Nulla ergo in hoc mundo bestia similis est mulieri malae. Quid inter quadrupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et draco in malo inferiores sunt. Attestatur huic sermoni meo sapientissimus Salomon, dicens: Cohabitare leoni et draconi melius est, quam cum muliere mala et litigiosa. his rebus disce manifestius: Danielem leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre alienigenis tradidit. Dracones et aspidesrto viventem subdita feritate tremuerunt. Herodias vero eidem caput abscidit, et tanti viri
Abbreviated transcription (Latin):
angłs ad uirginẽ mittit᷑ : quia sẽꝑ. ẽ. angłis
cognata uirginitas: Profecto incarne p̃ter
carnẽ uiuere : ñ terrena uita.ẽ. sed cȩlestis
Vnde in carne angelicã głam adquirere :
maius. ẽ. meritis quã hab̾e: Esse enĩ angłm
felicitatis. ẽ: eẽ uͦ uirginẽ uirtutis. dũ hȩc
optinere uiribꝰ nitit᷑ cũ grã: qđ hab&

Expanded text:
Angelus ad Virginem mittitur, quia semper est Angelis cognata virginitas. Profecto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitatis est, esse vero Virginem virtutis: dum hoc obti
Abbreviated transcription (Latin):
& fac pͥmũ sicut abrahã angłoꝵ aduentũ.
Festinauit ad boues & uitulũ inde sum̃dũ. & sic̃
sara ꝓꝑauit ad panes subcinere faciendos. ut
acciꝑe illũ inçelis absconditũ panẽ. Festina
sacerdotis qui despiciebant honorẽ dĩ. pͥmũ
& quare usq ad illud tẽporis finẽ benedictio¬
nis dedit. Necessario utiq oportebat enĩ noua
grã sic̃ pluuia suꝑueniente in t̾ra ueterem
legẽ t̃minũ acciꝑe. & c̃sequens. ẽ. opus uͦ uerbo
uides. quomͦ hospitalitatis mercedes benedicta
uidua cito uindeamit. Bonoꝵ enĩ laborum
fructꝰ głosus ẽ & inc̾cusa radix prudentia :
Audistis. omulieres & malarũ mulierũ actꝰ
& bonarũ uirtutes illarũ. Ergo facinora
calcate harũ uͦ exẽpla sectamini. Illas execra-¬
nini has uꝰ imitamini. Vt cũ scãrũ feminarũ
cursũ & uestigia c̃secutȩ fueritis in earũ choꝵ

Expanded text:
 mihi, sicut Abraham in angelorum adventu festinavit ad oves, et vitulum inde sumpsit. Et sicut Sara properavit ad panes sub cinere faciendos, ut acciperet illum in coelis absconditum panem . Festina, sacerdotis, qui despiciebant honorem Dei, primumEt quare usque ad illud temporis, finem benedictionis dedit? Necessario utique. Oportebat enim nova gratia sicut pluvia superveniente in terram, veterem legem terminum accipere, et consequens est opus verbo. Vides quomodo hospitalitatis mercedes benedicta vidua cito vindemiavit. Bonorum etenim laborum fructus gloriosus est, et inconcussa radix prudentiae . Audistis, o mulieres, et malarum mulierum actus, et bonarum virtutes. Illarum ergo facinora calcate, harum vero exempla sectamini. Illas exsecramini, has vero imitamini, ut cum sanctarum feminarum cursum et vestigia consecutae fueritis, in earum choris
Abbreviated transcription (Latin):
beate mariȩ cernit᷑ : Qđ sane factũ & de aliis
quibus lib& locis scripturarũ firmare conant᷑.
qđ hi iã cũ xp̃o regnant resuscitati in aet̾na
societate. Qđ quia dõ nichil.ẽ. ĩpossibile. nec
nari oporteat: quã in c̃sultae diffiniri qđ sine
periculo nescit᷑. Vnde de his ex quib certi
sumꝰ tantis ꝑloquam᷑ sexortationẽ uram quali¬
cũq sermone. adedificationẽ & laudẽ nõis dĩ:
ut & religio c̃seruet᷑ ꝓfamulatu. & deuocio
auget᷑ ꝓ affectu. Qm hec .E. uirgo sola. quȩ¬
int̾emit uniuersam prauitatẽ : sola sit post
dm̃quȩ nos confirm& in om̃i ueritate. suisq cõ¬
mend& meritis & p̃cib auxiliet᷑: & ut ipsi digni
inueniam᷑ in eiꝰ laudibꝰ: Qđ si querit᷑ post.
ascensionẽ dñi qͥd egerit: unũ ꝓcerto est.
quia uirgo scã corpore ac m̃te ꝓmansit Quã
sane angłs gabrihel acsi cȩlestis paranĩphus
cui xp̃s eã cõmisit. uirgo uirginẽ seruauit.

Expanded text:
ne factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, cruce commisit, virgo virginem servavit,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ postulata. ẽ. hab̾e se ñ negauit pal mulã illã
farinȩ & qͥd illi ꝓpħa respondit. Festina inquit
cor beate illiꝰ uiduȩ qđ in propheticis sermonibꝰ
inꝑio quasi questionis torm̃to int̾rogabat᷑ & anceps
mnutrũꝙ pendebat᷑ qm̃ uerget᷑ & uoluntatẽ sibi
potius & fili is c̃suler&: anmagis ꝓpħe obtẽperar&

Expanded text:
quod postulata est, habere seipsam non negavit palmulam unam farinae. Et quid illi propheta respondit? Festina, inquit, et cor beatae illius viduae, quod in prophetici sermonis imperio, quasi questionis tormento interrogabatur, et anceps in utrumque pendebat, quonam urgeret voluntatem, sibine potius et filiis consule
Abbreviated transcription (Latin):
uiduã. & quali amoris ẽ uiduas & iã intẽpr̃
ub̾tatis pati. Nostis enĩ solitas uiduarũ angustiasꝙ
discedens uenit adistã pauꝑem. Quare aut̃
uir ille qui inuerbo ignẽ decȩlo ad duxerat
poterat sed idõ ñfecit: neq p̃parata adbonũ
opus uidua hospitalitatib mercedibꝰ priuaret᷑
& p̃terea ut illa modicũ pugillȩ farinȩ et
stillicidiũ olei benedictio dñĩ multiplicar&
inore suscepte ꝓpħȩ: Non enĩ ꝓsua tantũ re-¬
quiȩ missus ẽ. adeã ꝓpħa. ut ab in opia pasceret᷑.
quantũ ut egentẽ paser& & ut manifestar&e
ocultũ incorde illiꝰ bonȩ uoluntatis affectũ.

Expanded text:
viduam, et quales amoris aestus viduas etiam in tempore viduam, et quales amoris aestus viduas etiam in tempore ubertatis pati . Nostis enim solitas viduarum angustias, discedens descendens, venit ad istam pauperem. Quarem autem vir ille qui verbo ignem de coelo adduxerat, poterat. Sed ideo non fecit, ne praeparata ad bonum opus vidua, hospitalitatis mercede privaretur, et propterea ut illum modicum pugillum farinae, et stillicidium olei benedictio Domini multiplicaret in ore suscepti prophetae. Non enim pro sua tantum requie missus est propheta, ut ab inope pasceretur, quantum ut egenum pasceret, sed ut manifestaret occultum in cor
Abbreviated transcription (Latin):
lento incuruata ꝓgressu raras segetes abscisse
reliquias scrutabat᷑ & residuas uł caducas pre¬
gressis messoribꝰ spicas breue gremio collige¬
bat inqͦ uelut dem̃sa sibi estimationẽ munera¬
tã ꝓ anni spacio reponebat annonã. Adhec gͦ
m̃sura dnõ uenit helias intẽpr̃ famis. quando
totꝰ fere orb̾ t̃rarũ de fecta pluuiarũ siccitas
aruerat. & inopia gignentiũ tabe factis
animantibꝰ uictũ negabat. quando cȩłu estibꝰ
ignitis arserat. & crassus aer nebulosis uapo¬
ribꝰ caligabat. subductisq ĩbribꝰ nubila refre¬
nata pendebant: & quandonec herba nec
flores neq ulla germina pullulabant. Ñ
spicarũ arestas roscida aura recreabat. Quando
flumna minuta imis alueis breuis meatos age¬
bant. & fontiũ ub̃a torridi solis diurno ardore
restruxerat. & usitarũ amari salis tẽꝑam̃tũ
ñ in fluentibꝰ. De inde incursus fluminũ. ẽ.
infusione pluuiarũ dulcibus aqͥs mari adstatuta
ꝑcliderant: Iunc uenit helias ad illã inopẽ

Expanded text:
lento incurvata progressu, raras segetis abscissae reliquias sectabatur, et residuas vel caducas progressis messoribus spicas, brevi gremio colligebat, in quo velut dimensam et sub aestimatione numeratam pro anni spatio reponebat annonam. Ad hanc ergo missus a Domino venit Elias in tempore famis, quando fere totus orbis terrarum defectu pluviarum siccatus aruerat, et inopia gignentium tabefactus, animantibus victum negabat, quando coelum aestibus ignitis inarserat, et crassus aer nebulosis vaporibus caligabat, sed subductis imbribus nubila refrenata pendebant, quando nec herba, nec flores, nec ulla germina pullulabant. Non spicarum aristas rosida aura recreabat, quando flumina tenuata rivis, alveis breves meatus agebant, et fontium ubera torridi solis diuturno ardore refrixerant, et usitatum amari salis temperamentum non influentibus de incursu fluminum et infusione pluviarum dulcibus aquis, maria destituta perdiderant.  Tunc venit Elias ad illam inopem
Abbreviated transcription (Latin):
aduiduã cuinibil inꝓmptu erat nisi pugillũ
farinȩ. Qđ ipsũ cũ labore multo sibi & filiis
Nichil reliquũ habens & eo accepto moritur
cũ filiis & qͥd ait ad illã ꝓpħa: Accipe mihi
abeunte post ipsã: Iterũ clamauit accipies
qđ intanta escarũ penuria modicũ ipsum
qđ ei residuũ erat ñ de negauit. Quantiuͦ nc̃
qui aurũ & argentũ sic̃ lutũ habent cũ rogen¬
t᷑ ut indigentibꝰ opẽ p̃stent aut ad tẽpus¬
strictũ cõmendent. Rennuunt & ñ habere¬
se iurant. Ac siꝗdo ꝑmultã obsecrationẽ inflec¬
tant᷑ ut p̃stent scripturas & cautiones ordinant.

Expanded text:
am illam, cui nihil in promptuario erat, nisi pugillus farinae, quem ipsum cum labore multo sibi et filiiseparaverat, nihil reliquum habens, et eo accepto moritura cum filiis. Et quid ait ad eam propheta? Accipe mihi x abeunte, post ipsam iterum clamavit: Accipe quod in tanta escarum penuria modicum ipsum quod ei residuum erat, non negavit. Quanti vero nunc qui aurum et argentum sicut lutum habent, cum rogantur ut indigentibus opem praestent, aut ad tempus commodent, renuunt, et non se habere jurant? Et si quando per multam obsecrationem flect
Abbreviated transcription (Latin):
eos aliquo laborabant in cõmodo. absꝙ
cũ ĩa ꝓpinquar& uico qui dr̃ ruiliacus
qui positus est suꝑ fluuiũ ledã: obuos
habuit ñtios primarii eiusdẽ uici. ut qu̾a¬
totius uenire dignaret᷑: quia unica filia
illi erat. quã inmundus inuadens sp̃s
atrocit᷑ uexabat: Cũꝙ ꝑueniss& ad
uicũ. exhibuerunt ei furentẽ puellã : &
sacris eius uestigis ꝓuoluti p̃cabant᷑ mi-¬
scdia Sp̃s autẽ nequã scĩuiri nonsustinens
p̃sentiam: ad primũ eius imperiũ uas qđ
in iusto iure uindicarat relinquens effugit.
& puellã in medio stupentiũ : & xp̃i po¬
tentiã laudantiũ reliquit sanã: Sicque
factũ ẽ. ut ꝑ unius puellȩ salutẽ corporeã.
cunctiuici illius habitatores adueram
aninarũ suarũ ꝑuenirent medelam: Nã
om̃s idolorũ uans abrenuntiantes figm̃tis
& renati fonte baptismatis: facti sunt
participes xristianȩ adoptionis: Eundẽ
ergo uicũ cũ cunctis ad eum ꝑtinentibus¬

Expanded text:
eos aliquo laborabant incommodo, absque eos aliquo laborabant incommodo, absque cum jam propinquaret vico, qui vocatur Ruiliacus, qui positus est super fluvium Ledam obvios habuit nuntios primarii ejusdem vici, ut quantocius venire dignaretur, quia unica filia illi erat, quam immundus invadens spiritus atrociter vexabat. Cum pervenisset ad vicum, exhibuerunt ei furentem puellam, et sacris ejus vestigiis provoluti, precabantur miSpiritus autem nequam sancti viri non sustinens praesentiam, ad primum ejus imperium, vas quod injusto jure vindicarat, relinquens effugit, et puellam in medio stupentium, et Christi potentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factum est, ut per unius puellae salutem corpoream cuncti vici illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis abrenuntiantes figmentis, et renati fonte baptismatis, facti sunt participes Christianae adoptionis. Eumdem ergo vicum cum cunctis ad eum prae
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ : ut parit̾ surgerent. pontifeo
apuluere & infans amorte: Cũ ergo
iã aurora fugaces acaelo peller&: tedas.
intrat pater cũ matre: & multa uicinoꝵ
frequentia inueniunt sospitẽ. quẽ de functũ
intulerant: Et tanti operis nouitate ꝑcus¬
si.caelũ clamore quatiunt: & uersis uotis
iterũ p̃gaudia plangunt: Continuo gͦ
fidei xristiane colla subponunt : & infan¬
tẽ quẽ heredẽ terrenoꝵ bonoꝵ obtaue¬
rant : celestib disciplinis inbuendum
cũ tota hereditate supra dicte possessionis
beatissimo magistro contradunt: Excitati
fama facti accurrunt uicin. & alii quidẽ
ꝓsequunt᷑. alii cellulã in qua uir dĩ iacue¬
rat inrũpunt. locũ ubi scĩ steterant pedes
crebris amplectunt᷑ osculis: & ut benedic¬
tionis eiꝰ cõpotes fierent. certatĩ p̃ceden¬
tis uestigia legunt: Porrobeatissimus
ad p̃ces sequentiũ conuersus. eleuata
manu cunctos benedix̃ : & om̃s qui int̾̃

Expanded text:
secretum, ut pariter surgerent, et pontifex secretum, ut pariter surgerent, et pontifex a pulvere, et infans a morte. Cum ergo jam aurora fugaces a coelo pelleret taedas, intrat pater cum matre et multa vicinorum frequentia, inveniuntque sospitem, quem defunctum intulerant, et tanta operis novitate perculsi, coelum clamore quatiunt, et versis votis iterum per gaudia plangunt. Continuo ergo fidei Christianae colla supponunt, et infantem, quem haeredem terrenorum bonorum optaverant, coelestibus disciplinis imbuendum cum tota haereditate supradictae possessionis beatissimo magistro contradunt. 20. Excitati fama facti, accurrunt vicini, et alii quidem prosequuntur, alii cellulam, in qua vir Dei jacuerat irrumpunt, locumque ubi sancti steterant pedes, crebris amplectuntur osculis, et ut benedictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis vestigia legunt. Porro beatissimus ad preces sequentium conversus, elevata manu cunctos benedixit, et omnes, qui inter
Abbreviated transcription (Latin):
am tunc ergo uelud diuini exercitus
signifer aliis p̃cedentibus aliis sequentibꝰ
uitalia fidei serens semina : ad p̃diũ cui
uocabulũ . ẽ. ꝓiliacus diuertit: Ingruentibꝰ
autẽ noctis tenebris : hospiciũ sibi ꝑquiri
iub&: At uͦ in ipso aduentus eius articulo.
puer paruulus possessoris supra dicti fundi
filius. in grauescente qua uexabat᷑ molestia :
defunctus. ẽ Qđ cũ uiro dĩ nunciatum
fuiss&. alibi diuertere noluit : sed scđm
qđ salomon ait. Melius. ẽ. ire ad domũ
luctus : quã addomũ conuiuii. gaudium
salutis laturus lugentibus: ad dom̃u inqua
in fantulus iacebat accessit. & inquadam
eius secreta parte mansionẽ accepit:
Iub& ergo ante se inferri de functu corpus:
& patre et matre cunctisq remotis arbi¬
tris. paucis dum taxat sanctitatis suae
comitibus ibidẽ remanentibus: oraturus
se in pauim̃tũ ꝓsternit Noctẽꝙ ꝑuigilẽ
ducens lanta instantia p̃cũ caeli pulsauit

Expanded text:
am tunc ergo velut divini exercitus am tunc ergo velut divini exercitus signifer, aliis praecedentibus, aliis sequentibus vitalia fidei serens semina, ad praedium, cui vocabulum est, Proiliacus , divertit. Ingruentibus autem noctis tenebris, hospitium sibi perquiri jubet. At vero in ipso adventus ejus articulo, puer parvulus possessoris supradicti fundi filius, ingravescente, qua vexabatur, molestia, defunctus est. Quod cum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi divertere noluit, sed secundum quod Salomon ait: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii, gaudium salutis laturus lugentibus, ad domum, in qua infantulus jacebat, accessit, et in quadam ejus secreta parte mansionem accepit. Jubet ergo ante se inferri defunctum corpus, et patre et matre cunctisque remotis arbitris, paucis duntaxat sanctitatis suae comitibus ibidem remanentibus oraturus se in pavimentum prosternit, noctemque pervigilem ducens, tanta instantia precum coeli pulsavit
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ suoꝵ figm̃ta contẽpn&e. & fidem
qũa p̃dicas: de uota mente suscipi&: At
uero uir dõ plenus. genib interrã cur¬
uatis oculis ac manib incaelũ porrectis
fieri uoluisti: & inter homines apparens
ꝓuex illũ crucis tuae ab humano genere
mortẽ exclusisti: iube ut resurgat adoles¬
censiste. ut tanti facti potentia & fides
adolescens surgit aferetro. & elara uoce
cunctis miraculi nouitate ꝑeussis. coepit
clamare: Vere magnus est ds̃ xp̃ianorũ: que
p̃dicat seruus eius iulianus Ad patrẽ quoꝙ
ait : Uere nuncusque : adõ uero errauimꝰ:
Nã dii quos colimus: ꝓcerto demonia sunt:
Vidi enĩ eos in inferno: & uidi quia ñerat eis
requi es a tormentis At uero cunctorum
ab omnibus adoratur Et hic igitur ꝑ
p̃dicationẽ dõ digni pontificis cõpiosa mul¬
titudo rationabiliũ pisciũ sagena fidei col¬
lecta & aduere credulitatis solidũ litus
aꝓfundis erroꝵ tenebris educta est: ł .VI.¬

Expanded text:
deorum suorum figmenta contemnet, et fidem deorum suorum figmenta contemnet, et fidem quam praedicas devota mente suscipiet. At vero vir Deo plenus, genibus in terram curvatis, oculis ac manibus in coelum porrectis,fieri voluisti, et inter homines apparens per vexillum crucis tuae ab humano genere mortem exclusisti, jube ut resurgat adolescens iste, ut tanti facti potentia, et fideadolescens surgit a feretro, et clara voce, cunctis miraculi novitate perculsis, coepit clamare: Vere magnus Deus Christianorum quem praedicat servus ejus Julianus. Ad patrem quoque ait: Vere nunc usque a Deo vero erravimus, nam dii quos colimus, pro certo daemones sunt. Vidi enim eos in inferno, et vidi quia non erat eis requies a tormentis. At vero cunctorum ab omnibus adoratur. Et hi igitur per predicationem Deo digni pontificis copiosa multitudo rationabilium piscium fidei sagena collecta, et ad verae credulitatis solidum littus a profundis errorum tenebris educta est. 19. J
Abbreviated transcription (Latin):
facer& di ocesis suȩ partes uisitar&: ecce
de functꝰ efferebat᷑ magna popłi comitante
cat᷑ua adolescens cuiusdã magnificiiuri
sc̃is̃ ep̃s. consueta in dñm fiducia fretus:
iussit deponi de functuo corpus. & manu
silentio ĩperato : clara uoce ad patrẽ ado¬
lescentis ait: Iouiniane. xp̃s quẽ p̃dico hõ
ꝓhominib factus mortuos suscitauit: de¬
monia uerbo fugauit. & ad ostendendã
deitatis suae potentiã quic quid uoluit
int̃ hoĩes oꝑatus. ẽ Hunc tu si relicta ua¬
nitate idoloꝵ dm̃ ex toto corde credideris.
& purificari te ꝑmiseris fonte baptismatis:
& tua salute et filii tui resurrectione
gaudebis : Tunc idẽ iouinianus & uniuersus
astans popłs scĩ aduoluunt᷑ pedibus: & cunc¬
tis miseri cor diã flagitantib cũ lacrimis
aiebat iouinianus: Magne serue dĩ iuliane.
si unicu michi pignus & uite p̃sentis solatiũ
confiteor: sed & populus hic uniuersus

Expanded text:
faceret, dioecesis suae partes visitaret, ecce faceret, dioecesis suae partes visitaret, ecce defunctus efferebatur, magna populi comitante caterva, adolesceepiscopus, consuetaque in Dominum fiducia fretus, jussit deponi defunctum corpus, et manu silentio imperato, clara voce ad patrem adolescentis ait: Joviniane, Christus quem praedico, homo pro hominibus factus, mortuos suscitavit, daemones verbo fugavit, et ad ostendendam Deitatis suae potentiam, quidquid voluit inter homines operatus est. Hunc tu si relicta vanitate idolorum Deum ex toto corde credideris, et purificari te permiseris fonte baptismatis, et tua salute et filii tui resurrectione gaudebis. Tunc idem Jovinianus, et universus adstans populus, sancti advolvuntur pedibus, et cunctis misericordiam flagitantibus, cum lacrymis aiebat Jovinianus: Magne serve Dei Juliane, si unicum mihi pignus, et vitae praesentis solatium confitebor, sed populus hic universus
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiduȩ filiũ extra portã elatũ multis
astantib suscitasti. & quatriduanũ latarũ
iãq faetentẽ uerbo potentiae tuae amor¬
tuis reuocasti : tu p̃cipe ut suscitet᷑ puer
iste. quatinus isto resuscitato in corpore.
multi ꝑtuã fidẽ resurgant in anima: p̃sentes¬
que cognoscant quia tues xp̃s filius dĩ uiui.
qui p̃cepto patris mundũ saluasti: cui ꝑte
quasi a somno surrex puer in columis: &
cunctis denuo p̃gaudio flentib parentibus
in effabile gaudiũ: & ceteris astantibus
ad sequendã cristianitatis religionẽ magñu
pbuit incitamentũ Mox er̃go pat̃ eius
anastasius cũ om̃i familia credidit: et
baptismi grãm consecutus. numero fideliũ
applicatus ẽ: R Mi. Sequenti de inceps
tempore. ꝑ eũ simile huic miraculũ ad
laudẽ & głam nominissui : xp̃s operari dig¬
natus ẽ Nã cũ idẽ uir beatissimus aburbẽ
di grediens ut lucrũ xp̃o de pereuntibus

Expanded text:
e filium extra portam elatum multis e filium extra portam elatum multis astantibus suscitasti, et quatriduanum Lazarum jamque foetentem verbo potentiae tuae a mortuis revocasti; tu praecipe ut suscitetur puer iste, quatenus isto resuscitato in corpore, multi per tuam fidem resurgant in anima, praesentesque cognoscant, quia tu es Christus filius Dei vivi, qui praecepto Patris mundum salvasti, cui per te quasi a somno surrexit puer incolumis, et cunctis prae gaudio flentibus, parentibus ineffabile gaudium, et caeteris astantibus ad sequendam Christianitatis religionem magnum praebuit incitamentum. Mox ergo pater ejus Anastasius cum omni familia credidit, et baptismi gratiam consecutus numero fidelium applicatus est. 18. Sequenti deinceps tempore per eum simile huic miraculo ad laudem et gloriam nominis sui Christus operari dignatus est. Nam cum idem vir beatissimus ab urbe digrediens, ut lucrum Christo de pereuntibus
Abbreviated transcription (Latin):
sub cũbebat. sed indatore omniũ bonorum
oculũ m̃tis figens. bona p̃sentia quasi post
tergũ: & ante faciem ꝓponebat fideliter
pastorales agebat ex cubias. erat quidam¬
uir potens ac nobił nõie anastasius: nondũ
arreptus in cõmodo ad extrema de ductus.
adultimũ extinctus. ẽ: Pat uͦ orbat᷑ dolore
ñ sustinens aduirũ dĩ cucurrit : clamans
& dicens Serue dĩ iuliane. qui confiteris
michi filiũ meũ Cui ait uir dĩ : Anastasi.
si credis eũ quẽ ego p̃dico uerũ dm̃ esse:
& filiũ tuum in p̃senti recipies. & tu uitã
obtineb̾ aet̾nã Anastasio de ierante atq
dicente. si filiũ meũ uiuũ recepero xpm̃
abreñtio: abuit cũ eobeatissimꝰ pontifex
ad dom̃u in qua pueri corpus iacebat ex¬
animȩ: Et cunctis flentib & quid
beatus uir acturus for& considerantibꝰ :
ille tenens manũ defuncti. & suspiciens
incaelũ lacrimis ꝑfusus ait: Dñe iħu xp̃e

Expanded text:
succumbebat, sed in datorem omnium bonorum succumbebat, sed in datorem omnium bonorum mentis figens, bona praesentia quasi post tergum, et ante faciem proponebat fideliter,pastorales agebat excubias, erat vir quidam potens ac nobilis, nomine Anastasius, nondum arreptus incommodo, ad extrema deductus, et ad ultimum exstinctus est. Pater vero orbitatis dolorem non sustinens, ad virum Dei cucurrit clamans et dicens: Serve Dei Juliane, qui confiterismihi filium meum. Cui ait vir Dei: Anastasi, si credis eum, quem ego praedico, verum Deum esse, et filium tuum in praesenti recipies, et tu vitam obtinebis aeternam. Anastasio declarante atque dicente: Si filium meum vivum recepero, Chriabrenuntio; abiit eum eo beatissimus pontifex ad domum, in qua corpus pueri jacebat exanime; et cunctis flentibus, et quid beatus vir acturus foret considerantibus; ille tenens manum defuncti, et suscipiens in coelum lacrymis perfusus ait: Domine Je
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ filiis. ꝓuit cuiq opuserat fidelit̃ diuide¬
bat: Sane p̃sentiũ oc casione curarũ. nequa¬
quã illiꝰ mentis oculis caligabat ac̃ tẽplatio¬
ne aet̾noꝵ: sed quo ãplius fulciebat᷑ rebus
transitoriis. eo ãpliꝰ inhiabat ad gaudia patriȩ
caelestis: Bene enĩ nouerat quid conuenira
inuia : & quid deberet᷑ in patria In uia quip¬
pe uidebat nec essariũ laboris stipendiũ: in
patria aut̃ toto affectu. de siderabat aet̃nȩ
beatitudinis emolum̃tũ: Sunt eñi ñ nulli qui
in pastorali regimine laborant. & ꝓ eodem
labore sẽpit̾na premia ñ appetunt : sed
honore p̃lationis tumidi. qusauis celestia
uerb p̃dicent. toto de siderio terrena
quęrunt: Hic uͦ dõ dignus pontifex cũ
uir tutũ fulgore clarescer&e : miraculoꝵ
potentia cingeret᷑. obsequentiũ populoꝵ
cuneis fulciret᷑. & rerũ tẽporaliũ affluen¬
tia di taret᷑ : nulli delectationis impedim̃to

Expanded text:
Ecclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter divideEcclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter dividebat. Sane praesentium occasione curarum, nequaquam illius mentis oculus caligabat a contemplatione aeternorum, sed quo amplius fulciebatur rebus transitoriis, eo amplius inhiabat ad gaudia patriae coelestis. Bene enim noverat quid conveniret in via, quid deberetur in patria. In via quippe videbat necessarium laboris stipendium; in patria autem toto affectu desiderabat aeternae beatudinis emolumentum. Sunt enim nonnulli, qui in pastorali regimine laborant, et pro eodem labore sempiterna praemia non appetunt, sed honore praelationis tumidi, quamvis coelestia verbis praedicent toto desiderio terrena quaerunt. Hic vero dignus Deo pontifex cum virtutum fulgore claresceret, miraculorum potentia cingeretur, obsequentium populorum cuneis fulciretur, et rerum temporalium affluentia ditaretur, nullo delectationis impedimento
Abbreviated transcription (Latin):
baptizauit: Qui intantũ ardore pietatis
excreuit: ut domũ suã scõuiro trader&:
quo ibi aeccłam diuino cultui apt̃a extrue¬
r&: & lucrandis xp̃o animab absꝙ ullo
imuigilar& in cõmodo: Iã tunc ergo im¬
possibile dictu reor quanto gaudio quantaue
alacritate cotidie xpõ inibi fierent lucra :
diabolo detrim̃ta Omis etas. om̃isꝙ sexus
ardeꝰ tissimo amore adaudiendũ uerbũ
dñi confluebat: & certatĩ p̃ire alt̾ alterũ
in scõ ꝓposito elaborabat: Fact̾a igit᷑ bonoꝵ
suoꝵ collationẽ scõ uiro tradunt: quo &.
ec cła diuinis ex ornaret᷑ honorib & paupe¬
resxp̃i alimentis consolarent᷑ corporalibus:
Porro dispensator fideł & prudens quẽ consti¬
tuerat dñs suꝑ familiã suã. ut dar& illi in
tẽpore triticimensurã. ut in erogando uerbo
dĩ. cũ pietatis actib inuigilabat : ita etiam
in dispensandis terrenis scđm institucionem
apłicã desudabat: & uiuentib subse cõmunit̃

Expanded text:
tizavit. Qui in tanto pietatis ardore excrevit, ut domum suam sancto viro traderet, quo ibi ecclesiam divino cultui aptam exstrueret, et lucrandis Christo animabus absque ullo invigilaret incommodo. Jam tunc ergo impossibile dictu reor, quanto gaudio, quantave alacritate quotidie Christo inibi fierent lucra, diabolo vero detrimenta. Omnis aetas, omnisque sexus ardentissimo amore ad audiendum verbum Domino confluebat, et certatim praeire alter alterum in sancto proposito elaborabat. Factam igitur bonorum suorum collationem sancto viro tradunt, quo et ecclesiis divinis exornarentur honoribus, et pauperes Christi alimentis consolarentur corporalibus. 16. Porro dispensator fidelis et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam ut daret illi in tempore tritici mensuram, ut in erogando verbo Dei cum pietatis actibus invigilabat, ita etiam in dispensandis terrenis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾e minister xp̃i cũ ad principẽ accede¬
r& : ante principał aulȩ ianuã obuium
habuit quendã cẽcũ. qui corã eo ꝓcũbens¬
flagitabat auxiliũ At ille inuocato xp̃i
noĩe. & cecis in presso uexillo: eũ sub mo¬
m̃to pristinȩ restituit sanitati Qđ princeps
audiens festinus accurrit : genib scĩ ad¬
uoluit᷑. supplex exorans. quõ particeps uitȩ
aet̾ne fieri mereret᷑: Quẽ uerbo dĩ dili¬
gentissime instructũ. pontifex uenerabił

Expanded text:
autem minister Christi cum ad principem accedeautem minister Christi cum ad principem accederet, ante principalis aulae januam obviam habuit quemdam ce invocato Christi nomine et crucis impresso vexillo, sub momento eum pristinae restituit sanitati. Quod princeps audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
tis errore detinebantur ad pedes scĩ pro¬
cũbunt : orantes se scȩ̃ fidei sacramentis
iniciari: Hunc ergo fontẽ placuit centono¬
miũ uocitari : quia exhibitionis eius gau¬
dio multiplicato fidei fenore. numerus
credentiũ cepit multiplicari Multiem̃
in eo ꝑbaptismatis sacram̃tũ ueterẽ hominẽ
exuerunt : & nouo qui scđm dm̃ creatus. ẽ.
in iustitia & scĩtate ueritatis uestiti sunt
Itaq ñ quiꝙ populares sed et nobilissimoꝵ
plurimi cingula deponentes miliciȩ:
tumida olĩ colla sua iugo xp̃i subponentes.
scõ uiro adherere & sacris eiꝰ gaudebant in¬
Amque fulgor tantȩ claritatis quasi
lucifer matutinꝰ solem iustitiae ñtians
tot̾a ꝓuinciã ĩa ꝑlustras& : princeps ciuitatis
huiꝰ mundi honores põtentissimꝰ. tot mira¬
culoꝵ nouitate ꝑcussus. dõ digñũ pontifi¬
cẽ ꝑ internuntios euocans. ut ad se uenire
dignaret᷑ supplicit̃ exorat Fi delissimus

Expanded text:
tis errore detinebantur, ad pedes sancti protis errore detinebantur, ad pedes sancti procumbunt, orantes se sanctae fidei sacramentis initiari. Hunc ergo fontem  al. locum placuit Centonomium vocitari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt, et novum, qui secundum Deum creatus est, in justitia et sanctitate veritatis, vestiti sunt. 14. Itaque non quique populares, sed et nobilissimorum plurimi cingula deponentes militiae, tumida olim colla sua jugo Christi supponentes, sancto viro adhaesere et sacris ejus gaudebant inmque fulgor tantae claritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiae nuntians, totam provinciam jam perlustrasset, princeps civitatis hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut ad se venire dignaretur, suppliciter exorat. 15. Fidelissimus
Abbreviated transcription (Latin):
dine deliniti. & luce fidei radiati. eiꝰ sco
c̃ tubnio inhererent. eẽtꝙ eis de c̃uehendȩ
aquȩ penuria ñ modica quȩrimonia : uir
dĩ ad locũ quẽ aptũ credidit accedens.
cuspidẽ baculi quẽ manu gestabat humi
defigens : cunctis audientib dix̃: Dñe
ds̃ nr̃. qui sicienti popło tuo inheremo de
dura silice potu tribisti : ad esto & nob̾
famulł tuis. & aperi thesaurũ tuae pietatis.
& iube nob̾ de duricia huiꝰ telluris minis-¬
trari fontẽ aquȩ uiuentis: ut cognoscant
p̃sentes quia tues uerus ds̃. qui infine scłoꝵ
misisti filiũ tuũ inmundũ : ut credentes
inte aduerã introducerert reꝓmissionis
terrã Cũq fideles respondissent amen:
subito erupit fons uiuacissimꝰ. qui & poten¬
tiã diuinitatis ostender& : et meritum
beati uiri liquido cunctis astantibus de¬
monstrar& : Iunc qui ĩa crediderant in
fide corroborati . & qui adhuc gentilita-¬

Expanded text:
dine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto dine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto conturbernio inhaererent, essetque de convehendae aquae penuria non modica quaerimonia, vir Dei ad locum, quem aptum credidit, accedens, cuspidem baculi, quem manu gestabat, humi defigens, cunctis audientibus dixit: Domine Deus noster, qui sitienti populo tuo in eremo de dura silice potum tribuisti, adesto et nobis famulis tuis, et aperi thesaurum tuae pietatis, et jube nobis de duritia hujus telluris ministrari fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia tu es verus Deus, qui in fine saeculorum misisti Filium tuum in mundum, ut credentes in te ad veram introduceret repromissionis terram. Cumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilita
Abbreviated transcription (Latin):
errores. ad conculcandas demonũuanita¬¬
tes. adurbẽ supra dictã accessit intrepi¬
dus Sed dũ nouitas scẽ p̃dicationis quibus¬
dã inereduł inscandalũ ñ nullisuerteret᷑
inderisũ : miraculoꝵ potentia reddebat
at tonitos. quos adaudiendã ueritatis uiã
ueternus & innatus error effecerat fasti¬
diosos: ꝑmanꝰ enĩ reuerendi pontificis.
tantas xp̃s operabat᷑ uirtutes: ut uerbo
demones fugar&:. le ꝓsos mundar&.
cunctisq languentib opẽ  medicamine
largiret᷑: Deniq cũ ad eũ plurimi concur¬
rerent ꝓadipiscenda salute corpoꝵ: illu¬
minati uerbo fidei. cũ salute redibant
animarum: ł.II. Porro idẽ uenerabilis
uir extra urbẽ paruotectꝰ ospitio. die
noctuꝙ in scõ ꝑstabat ꝓposito : uixullam
curã habens corporis. totũ se eoꝵ impendens
saluti : quos de monico nitebat᷑ subducere
errori Sane cũ iã multi miraculoꝵ dulce¬

Expanded text:
errores, ad conculcandas daemonum vanitaerrores, ad conculcandas daemonum vanitates, ad urbem supradictam accessit intrepidus. Sed dum novitas sanctae praedicationis quibusdam incredulis in scandalum, nonnullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim reverendi pontificis tantas Christus operabatur virtutes, ut verbo daemones fugaret, leprosos mundaret, cunctisque languentibus opem crucis medicamine largiretur. Denique cum ad eum plurimi concurrerent pro adipiscenda salute corporum, illuminati verbo fidei, cum salute redibant animarum. 11. Porro idem venerabilis vir extra urbem parvo tectus hospitio diu noctuque in sancto perstabat proposito, vix ullam sui curam habens corporis, totum se eorum impendens saluti, quos daemonico nitebatur subducere errori. 12. Sane cum jam miraculorum dulce
Abbreviated transcription (Latin):
& nudata dudũ roseta rediuiuis ad ornant᷑
rosis. mirantesq oculos erũpentiũ candore¬
uerbat liliorum: sic pace eccłe reddita
diuersi ꝑmundũ effulsere uiri. qui uirtu¬
tũ luce mirabiles fulgore fidei insignes
ad sequenda xp̃i uestigia mansuetis corde
pararent᷑ imitabiles: Lect io rriaia.
dam̃tũ. aderigendũ rudis adhuc ȩccłe
statũ. pietas suꝑna magnificos atꝙ industri¬
osuiros destinauit : lugdunensib fotinum.
arelatensib trophimũ. Narbone paulũ. tho¬
lose saturninũ. Aruernis austremoniũ.
lemouicis martialẽ. Turonicis gatianũ.
parisiacis dionisiũ: Cenomannicis ilianũ
Hic itaq hilianus Romana generositate
clarissimꝰ. lingua facundus: iustitia insignis.
merito fidei ꝑcelebris: primus apłs cenoman¬
nicȩ urbi adeo destinatur : Qui& si aliis
apłs ñ ẽ: cenomannensib tam̃. ẽ: Nam sicut
gladio sp̃sscĩ accintus: ad destruendos

Expanded text:
et nudata dudum roseta redivivis adornantur et nudata dudum roseta redivivis adornantur rosis, mirantesque oculos erumpentium candor reverberat liliorum; sic pace Ecclesiae reddita, diversi per mundum effulsere viri, qui virtutum luce mirabiles, fulgore fidei insignes, ad sequenda Christi vestigia mansuetis corde pararentur imitabiles. INCIPIT VITA. damentum, ad erigendum rudis adhuc Ecclesiae statum, pietas superna magnificos atque industrios viros destinavit, Lugdunensibus Photinum, Arelatensibus Trophimum, Narbonae Paulum, Tolosae Saturninum, Arvernis Austremonium, Lemovicinis Martialem, Turonicis Gatianum, Parisiacis Dionysium, Cenomanicis Julianum. 9. Hic itaque Julianus Romana generositate clarissimus, lingua facundus, justitia insignis, merito fidei percelebris, primus apostolus Cenomanicae urbi a Deo destinatur: qui etsi aliis apostolus non est, Cenomanensibus tamen est. Nam sicut, gladio Spiritus sancti accinctus, ad destruendos