comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mees sis: aatsyrium paslus est tempore decqi. et m eniterio cali¬
ni sepultus. ¶ Cosemu die cat acimibae. santi sebastiam mitis. Qui
cue hatreset pncipatum prime cohortis issers est lub nitulo pna¬
ita lis q dyocleciano imperatore ligarim medio campi. et sagurs¬
mt a sii linbus: atq ad ulttmm fustigari donec deficcret. Et ał¬

Expanded text:
miterio Calisti sepultus. Eodem die Catacumbas, sancti Sebastiani martyris, qui cum haberet principatum primae cohortis, jussus est sub titulo Christianitatis a Diocletiano imperatore ligari in medio campo, et sagittari a militibus, atque ad ultimum fustigari donec deficeret. Via
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui xp̃i discipuli. ¶ In aquilegia: natalis sancti herinagore
ep̃i. discipuli beati marci euangelicte. Qui inter miracula sanita¬
tum. et predicationis instantĩam ac populorum conuersionem.
plurima penarum genera expertus: ad ultimum cum fortunato
archidiacono suo: cãpitali supplicio. perpetuum meruit triumphũ¬

Expanded text:
antiqui Christi discipuli. In Aquileia natalis sancti Hermagorae episcopi, discipuli beati Marci evangelistae, qui inter miracula sanitatum et praedicationis instantiam, ac populorum conversionem, plurima poenarum genera expertus, ad ultimum cum Fortunato archidiacono suo, capitali supplicio perpetuum meruit triumphum
Abbreviated transcription (Latin):
n galliis. ciuitate sedimoloco aganno: natalis sc̃orum mrm the¬
beorum. mauricii. exuperii. candidi.uictoris. innocentii. uitalis.
cum sociis suis sex milibus. sexcentis sexaginta sex qui sub maximiane
traniep̃i. hic crimen stuꝑu a quodam conimissum sibi causa xpisti
imputari suasit: ac proinde mortis discrimen pertulit pacienter.
¶In pago pictauensi: sanctiflorentii ep̃i et confessoris ¶ In t̾ntorio¬

Expanded text:
n Galliis civitate Seduno, loco Acauno, natalis sanctorum martyrum Thebeorum, Mauricii, Exuperii, Candidi, Victoris, Innocentii, Vitalis cum sociis suis sex millibus quingentis, qui sub Maximiano ammi episcopi et martyris. Hic crimen stupri a quodam commissum, sibi causa Christi imputari suasit, ac proinde mortis discrimen patienter pertulit. In pago Pictavensi, sancti Florentii presbiteri et confessoris. It
Abbreviated transcription (Latin):
ob proꝑhete. ¶ Rome nia latina: natalis scorum mrͣm gordiaui
et epimachi. Quorum prior pro confessione nomms xp̃ntempore
iuliami dii plimibatis ceditur. Et in uitims capite iriucatur. atem
mirie. leati calepodii ꝑbri. sub alexandro imperatore. Qui fent cum gla¬
so ⁊cnsi et iorpus trahi per ciuitatem. atq intiberim iactari. Decol¬
latus est euam palmatius consul cum uxore et filiis et aliis prouiscus
lecus quadiaginta duobus. cum quibus et simplicius seuator passus¬
est. Quorum capita iussa sunt susper di perdiuersas portas urbis to¬
me: ad exemplum xp̃ianorum. ¶ Item. rome uia latina ad centum

Expanded text:
ob prophetae. Romae via Latina, natalis sanctorum martyrum Gordiani et Epimachi, quorum prior pro confessione nominis Christi, tempore Juliani, diu plumbatis caeditur, et in ultimo, capite truncatur. Item Romae, beati Calepodii presbyteri, sub Alexandro imperatore, qui fecit eum occidi gladio et corpus trahi per civitatem atque in Tyberim jactari. Decollatus est etiam Palmatius consul, cum uxore et filiis et aliis promiscui sexus quadraginta duobus; cum quibus et Simplicius senator. Quorum capita jussa sunt suspendi per diversas portas urbis Romae, ad exemplum Christianorum. Item Romae via Latina ad centum
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq sexus chori cõ¬
memorantur frequẽter
auditas laudes cecinis-¬
se. Interea ut quod per¬
spicatius est: multo
nõ nũqmͣ lumine cos-¬
dem resplenduisse. ĩsu-
per adhuc uiuentes in
sarne. ibidem miri odo¬
ris fragranciã diutius
persensisse. Quod si ad
recreandam spem dilec-¬
tissune et corroborãdũ
fidem interdũ astãciũ.
saluator noster xpistus
ob merita suorũ am-¬
plius comprobanda: ta¬
la ⁊ tanta dignatus ẽ
exhibere per suos celi¬
ministros circa defũctos.
quanto magis creden-¬
dum hedicrna die mi¬
lician celorun cũ suis
agmuinib festiue ob¬
uiam aduenisse geni¬
trici dei: camqz ĩgenti
lumine circũ fulsisse. ⁊
usq ad thronũ olim
sibi etiam aute mũdi
constitutionẽ paratũ:
cum laudibz ⁊ canticis
spiritualibz perduxisse.
Nulli dubium omnẽ
illam celestem ierlm
tunc exultasse mesfabi-¬
li leticia. tunt iocunda¬

Expanded text:
utriusque sexus chori comutriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae, et corroborandam fidem interdum assistentium salvator noster Christus ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coelministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucun
Abbreviated transcription (Latin):
rutilans suo ascensu
resplendeat: multis fre¬
ta et uallata sanctorũ
agminibz. Unde dicit᷑.
Terribilis: ut castrorũ
acies ordinata. Si quid̃
terribilis siis facta uir-¬
tutibus. ut castrorum
acies ordinata hĩc inde
sanctorũ angelorũ ful¬
ta presidiis. Pulchra
ut luna: mimo pulcri-¬
or qmͣ luna. quia iam
sine defectu sui choruscat.
celestibz illustrata fulgo¬
ribus. Electa ut sol ful¬
gore uirtutũ quia ipse
elegit cam sol iusticie.
ut nasceretur ex sa. Ad
cuius profecto exequias
quãtum fas est credere
famulabãtur angeli:
et uniuerse celoꝵ curie
congratulabãtur. Nec
mirum quia honor ma-¬
ternus eius est: qui est¬
et adorat super se eleua-¬
tum. cum patre in sede
maiestatis deun. Le¬
gimus ergo qmͣ sepe
ad funera ⁊ ad sepultu¬
ras quorũlibet sãctoꝵ
angelos aducnisse. et
ad excquias corum ob-¬
scquia prestitisse: necnõ
et animas clectorũ usq
ad celos cũ ymnis ⁊ lau¬
dibus detulisse. Ubi ⁊

Expanded text:
rutilans, ascensu suo rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc inde angelorum sanctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur cmirum, quia honor maternus est ejus qui natet adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et laudibus detulisse, ubi et
Abbreviated transcription (Latin):
ista est omniũ sanctoꝵ
festiuitatibs: et admi-¬
randa etiam uirtutib
angelicis. Propt̾ qd̃¬
ne admirans sp̃ns sctũs.
ait in canticis. Que est
fumi: Quia gracilis ⁊
delicata. quia diuinis
extenuata disciplinis:
ctenim concremata ĩtꝰ
in olocanstum incendio
pii amoris. et desiderio
caritatis. Ut uirgula
inquit fumi: ex aroma¬
tibus. Nunirum quia
multis repleta erat uir¬
tutum edorib. mancĩs
ex ca fragrabat su anis¬
simus odor: etiam spiri¬
tibus angelicis. Ascen-
presentis seculi uirga
de radice iesse olim ex¬
orta: sed mirabantur
electorũ amic pre gau¬
dio. que nam esset que
etiam mcritoꝵ urtuti¬
bus. angelorũ uiuceret
dignitatem. De qua
rursus idem sp̃ñs sct̃s:
in cisdem canticis. Que
est ista que ascendit m-¬
quit quasi aurora con¬
surgens. pulchra ut lu-¬
na. clecta ut sol terribi-¬
lis ut castrorum acies
ordincta: Admniratur
autem spiritus sãctus.
quia omnes de ascc̃su
huius nirginis admi¬
rantes facit: quod qͣsi
noui dilnculi aurora

Expanded text:
itas omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; proptne admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendepraesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, quia omnes de ascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora
Abbreviated transcription (Latin):
gratulatione iubilas
scͦ. Qm̃ festiuitas hec
que hodie nobis reuol-¬
uitur amua: illis oĩ¬
bus est facta continua.
Nec ĩierito. Credit.
ipse. quantũ datur ĩtel-¬
ligi per se festius totꝰ
occurrerit: et cum gau-¬
dio eam sccum in thro-¬
no collocauerit. Tu

Expanded text:
latione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias
Abbreviated transcription (Latin):
santibz. cunctis q fidelib¬
ctis. Et per eum tibi sit
neum uotum atq sacri-¬
ficium acceptabile. qui se
tibi deo patri obtulit in
sacrificium ihũs christus

Expanded text:
santibus, cunctis fidelibnis. Et per eum sit tibi meum votum, atque sacrificium acceptabile, qui se tibi Deo Patri obtulit in sacrificium Jesus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui de ĩdignis
iustos. de i̾mundis mũdos.
altarib tuis ministrum.
et concede propicius: ut ĩ
les offeram pietati tue ꝓ¬

Expanded text:
eus qui de indignis os, de immundis mundos, altaribus tuis ministrum, et concede propitius, ut in les offeram pietati tuae
Abbreviated transcription (Latin):
umme sacerdos ⁊
immaculatã in ara tru¬
cis pro nobis miseris pet¬
satoribus: quiq dedisti
carnem tuam ad man-¬
ducandũ et sanguincm
tuum ad bibendum. Et
posiusti istud misterium

Expanded text:
umme sacerdos etimmaculatam in ara crcis pro nobis peccatoribus, qui dedisti nobis carnem tuam ad manducandum, et sanguinem tuum ad bibendum, et posuisti mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
ndignũ me dñe¬
esse fateor sacris qͥ
ĩnuineris quotidie fu-¬
scor patĩs. Nam qui te
blandis u̾bis rogare pre¬
sumo. ĩprobis sepissime
factis offendo. Tu autẽ
michi medicinã ingeris:
tuam inditam paginis le¬
go: sanã uero disciplinã
negligo. Ad tuũ quidem
altare quasi deuotꝰ accedo:
maci recedo. Quasi dignũ
me cculis hoĩm ostendo. s
in tuo conspectu quẽ occul¬
ta non fallunt diuersis
sceleribs pollutus sordeo.
Sed tuum est dñe dare-
et cõpunctũ. fontemq la¬
crimarũ quo digne ualeã
abluere multitudinem
est dñe si donaueris delicta
deflere: sed tuum est dñe
nubem meam cito delere.
saltem per confessionem.¬

Expanded text:
ndignum me Domine fateor tuis sacris, qui innumeris quotidie fuscor peccatis, nam qui te blandis verbis rogare praesumo, improbis saepissime factis offendo; tu enim mihi medicinam ingeris aegro, uam sacris inditam paginis lego, sanam vero disciplinam infelix negligo, ad tuum quidem altare, quasi devotus accedo, orde recedo, quasi dignum me in oculis hominum ostendo, sed in tuo conspectu, quem occulta non fallunt diversis sceleribus pollutus sordeo. Sed tuum est Domine Deus  compunctum, fontemque lacrymarum, quo digne valeam abluere multitudinem est, si donaveris delicta deflere, tuum est, ea, ut nubem, cito delere, saltem per confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quis hoc digne cele¬
brare potest: nnisi tu deus
omp̃s offerenteu feceris
ipsum bonitati tue con¬
fitror ꝙ non sũ dignus
accedere ad tantũ misteriũ
propter nmia pctã mea.
fiteor quia tu potens es
de indignis dignos. de im¬
mũdis mũdos. et de pecca¬
toribz iustos facis ⁊ scõs.
tenciam tuam. et ĩenar

Expanded text:
 Quis digne hoc celebrare potest, nisi tu Deus omnipotens offerentem feceris ipsum bonitati tuae confiteor quia non sum dignus accedere ad tantum mysterium propter nimia peccata mea, fiteor quia tu potes de indignis dignos, de immundis mundos. et de peccatoribus justos et sanctos facis. tentiam tuam te r
Abbreviated transcription (Latin):
uenerande passioins con-¬
fugio et accedo ad altare
tuum licet peccator ⁊ indi-¬
ginis ut offerã tibi sacri¬
ficium quod tuipse iusti-¬
tiusti et offerri precepisti
ĩ cõmemoratione tua ꝓ
salute nostra. In quo qͥ¬

Expanded text:
venerandae passionis tuae accedo ad altare tuum, licet peccator; ut offeram tibi sacrificium, quod tu instituisti, et offerri praecepisti in commemorationem tui pro salute nostra. Su
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ꝑaclitum
de celis in hanc pingut¬
dinem oliue. quam de
uiridi ligno producere
dignatus es ad refectio¬
ut tua sancta bñdictõe
sit omni tangenti hoc
om̃sq infirmitates. cẽz¬
q egritudinẽ mẽtis ⁊ cor-¬
ꝑiꝰ uñ unxisti sacerdotes.
maneat in iusceribus
urĩs. in nomine dni
quem hec omĩa dũc sꝑ

Expanded text:
tuum paraclitum de coelis in hanc pinguedinem olivae, quam de viridi ligno producere dignatus es ad refectiout tua sancta benedictione sit omni tangenti unguomnesque infirmitates, omnemque aegritudinem mentis et corporis, unde unxisti sacerdotes, manens in visceribus nostris. In nomine Domini quem haec
Abbreviated transcription (Latin):
Eus qui nos in a-¬
postolicis tribuit
consistere fundamentis
benedicere uobis dignet
dentibz meritis. Amen.
Nefendatoz nos a cũ¬
itis aduersis apostolicis
presidiis: qui uos corũ
uoluit ornari ⁊ munera-¬
ri exemplis et documẽtis.
Amen. Quo per eorum
ĩtercessionem ꝑueniatis
ad eterne patrie heredita¬
tem per quorũ doctrinã
tenetis fidei ĩtegritatem.
Amen. Quod ip̃e presta-¬

Expanded text:
eus, qui vos in apostolicis tribuit consistere fundamentis, benedicere vos dignetur dentibus meritis. Amen. Defendatque vos a cunctis adversis, apostolicis praesidiis, qui vos eorum voluit ornari et munerari exemplis et documentAmen. Quo per eorum intercessionem perveniatis ad aeternae patriae haereditatem, per quorum doctrinam tenetis fidei integritatem. Amen. Quod ipse praesta
Abbreviated transcription (Latin):
omine sancte
pater oĩpotens
eterne deus da michi
corpus et sangumẽ¬
re: ut per hoc merear
remissionem pctõꝵ
meorum accipere. et
tuo sancto spiritu it¬
pleri. quia tu es uerus¬
deus. et preter te non
est alius: cuius reg¬
nm gloriosum sint¬
omme ihesu
xpiste fili dei
uni qui ex uolũtate
patris cooperante spi-¬
ritu sancto per mor¬
tem tuam mundum
unuficasti: libera me
per hoc sacrum corpus
et sanguiẽ tuum fi
cunctis iniquitatib

Expanded text:
e Pater omnipotens aeterne Deus da mihi hoc corpus, et sangure, ut per hoc merear remissionem omnium peccatorum accipere, et tuo sancto Spiritu repleri, quia tu es Deus, et praeter te non est alius, cujus gloriosum nDomine Jesu Christe, Fili Dei vivi, qui ex voluntate Patris, cooperante Spiritu sancto, per mortem tuam mundum vivificasti, libera me per hoc sacrum corpus et sanguinem tuum a cunctis iniquitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nos est. ut puenire ualca-¬
mus ad amorem illius
qui super nos est. Medite¬
tur mens nn proximo qd̃
exhibeat deo: ut perfecte-
mereatur in deo gandere
tum proximo. Tunc ad
illam suꝑne frequentie
leticiam puenicius. de
qua nunc sancti spiritꝰ
pignus accepumus. Ad
istum finem toto amort
tendamus. in quo sint fĩe
lctabimur. Ubi suꝑnoꝵ
timum societas sancta. u¬
bi solẽnitas terta. ubi re-¬
quies secura. ubi pax uera
que nobis iam non relĩ-¬
quitur sed datur. Prestãte

Expanded text:
nos est, ut pervenire valeanos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur per
Abbreviated transcription (Latin):
enim diuinitatis in se qͣi
sol in celo est. nirtus diui-¬
nitatis in hominibus sol
in terra. Solem ergo iu-¬
sticie intueamur in terra
quem uidere nõ possumꝰ
in celo. Ut dum ĩ offen-¬
so pede operis nostri per
hunc in terra gradimur.
ad ĩtuendum illum qͣdo¬
q oculos et in celum leue¬
mus. Sed in offenso pede
iter nr̃m in terra agitur.
si deus ac proximus inte¬
gra mente diligatur. Nec
deus enim uere sine proxĩo:
nec proximus uert diligit
sinc deo. Hinc est ꝙ sicut ĩ
alio scrinont iam diximꝰ
i dem spiritus secũdo legit᷑
discipulis datus. Prius
a domino in terra de gẽte:
post medum a dño celo
presidente In terra quippe
nt diligatur proximus.
e celo uero ut diligatur
deus. Sed cur prius ĩ ter-¬
ra post indum e celo. insi
ꝙ patenter datur ĩtelligi.
quia ixta iohĩs uocem
Qui fratrem nõ diligit
quem uidet. deum quem
non uidet quomodo po-¬
test diligere. Diliganus
ergo proximũ fratres. a-¬
memus eum qui iuxta

Expanded text:
enim divinitatis in se quasi enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domipostmodum a Domino coelo praesidente. In terra datus quippe, ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
licirius corporcan trratu¬
ram portat. Sed cum ui¬
dere deuni non possumus.
habemus aliquid quod
agannis unde iter fiat.
quo ad cum nostre ĩtel¬
ligencie cculu ᷤ uemial
Certe quem in se uidere
nullo modo ualemus. hũt
i scruis suis indere i am
possumus. Quos dum
mira conspicimus agere.
certum nobis fit. in cor
mentibz deum habitare.
In re autem incorporta.
a rebus corporalib usũ
trahamus. Ncmo etem̃
nostrum orientem clare
solem in spera illius ĩten¬
dendo ualet conspitere:
quia tensi in tius radiis
oculi reuerberantur. Sed
sole illustratos montes
aspicimus et quia iam
sol ortus est conspicimus
Quia ergo solem iusticie
in seinct ipso indert nõ pos-¬
sumus. illustratos mõtes
claritate illius in deamus.
Sanctos indelicet apostolos
qui nirtutibz emicant:
miraculis choruscant. qͦs
nati solis claritas ꝑfudit.
Et cum in se ip̃o sit inui-¬
sibilis. per cos nobis qͣsi
per illustratos montes se
nisibilem prebuit. Uirtꝰ

Expanded text:
liarius corpoream creatuliarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus
Abbreviated transcription (Latin):
celum fecit. Pensate fr̃es
carissimi. post ĩcarnatio.¬
nem unigeniti filii dei:
qualis sit hodierna festi-¬
uitas de aduentu spiritus
sancti. Sicut enim illa.
ita quoqz et hec est honorã-¬
da In illa quippe deus in
se treando suscepit hoĩem:
in ista uero homines ue-¬
mentem de super suscepe-
runt deum. In illa deus
naturaliter factus est homo.
in ista homines facti sunt
per adoptionem dii. Si
ergo remanere carnales ĩ
morte nolumus. hunt
fratres sarissimi uimficã¬
tem spiritum amemus.
Sed quia caro spiritum
nescit: dicat fortasse car¬
nali cegitatione apud
se aliquis. Quomodo di¬
ligere ualeo quẽ ignoro:
hec et nos concedimus.
quia mens uisibilibus
intenta. uidere nescit ĩui-¬
sibilem. Nulla enim insi
uisibilia togitat: ea q et
cum non agit. eorũ yma¬
gines ĩtrorsum trahit.
Dum qz in ymaginib
corporeis iacet.surgere
ad incorporea nõ ualet
Uude fit ut tanto deteriꝰ
creatorem nesciat: qnͣto
in togitatione suti fami¬

Expanded text:
coelos fecit? Pensate, fratres coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientrunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus, hunc, fratres charissimi, vivificantem Spiritum amemus; Sed quia caro spiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua fami
Abbreviated transcription (Latin):
mentem docet. Solumq
tetigisse docuisse est. Nani
humtanũ animũ. subito
ut illustrat ĩmutat. Ab¬
negat hunc repente qd̃
erat: exhibet quod non
erat. Pensemus sanctos
predicatores nostros q̃les
hodierna die repperit: qua-¬
les fecit. Certe qui ĩ uno
conclaui pro iudeorum
metu residebant. natini-¬
tatis sue singuli linguã
nouerant. et tamen in ea
ip̃a lingua quã nouerãt.
aperte xp̃m loqui non pre-¬
sumebant. Uenit spiritus.
ct in ore cos per diuersita-¬
tem linguarum docuit. ĩ
mente autem ex auctori-¬
tate roborauit. Ceperunt
ct in aliena xpm̃ eloqui:
qui de illo prins et in suai
lingua loqui metuebant In¬
flãmatum etenm cor despe¬
xit tormenta corporis: que
ante metucbat. Dicit uim
tarualis formidinis. pre
amore conditoris. Et qui
prius suis aduersariis suc-¬
tũbebant formidine: tis
iam preerant auctoritate.
Qui ergo cos in tantt cel¬
situdinis culmen crexit.
quid aliud dixtrin. nsi
ꝙ mentes trrrenorũ hoim

Expanded text:
mentem, docet, solumque mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ibant gaudentes
a conspectu concilii: qm̃
digni habiti sunt pro
nominc ih̃u contuine¬
liam pati. Ette gaudet
petrus in uerberib: qui
ante in u̾bis timebat
Et qui prius ancille uo¬
cem requisitus tunuit:
post aduentũ sancti sp̃s
uires pͥncipum cesus p̾¬
mit. Libet oculos fidei in
attollere. atq sparsin prẽs
testamenti noui ac ueteris
considerare. Ecte apertis
tisdem cculis fidci. dauid.
amos damelem. petrum
paulum matheum ĩtue-¬
or. et sanctus iste spũs
qualis sit artifex conside¬
rare uolo. sed in ip̃a con¬
sideratione deficio. Im-¬
plet namqz cytharedum
puerũ: et psalmistã facit.
Implet pastorem armen-¬
tarium sicomoros uellicã¬
tem. ⁊ proph̃am facit. Ini¬
plet abstinentẽ puerum:
et iudicem senum facit.
Implet piscatorem. et pre¬
dicatorem facit. Implet
persecutorem. et doctorem
publicanũ: et euangeli-¬
stam facit. O qualis est
artifex iste spiritus. Nul¬
la ad discendum mora
agitur. in oume quod uo¬
luerit mox ut tetigerit

Expanded text:
ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatorem facit . Implet persecutorem, et doctorem publicanum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit
Abbreviated transcription (Latin):
caritas et spiritalis unctõ.
Iu septiforms munẽ
dextre dei tu digitus tu
rite promissum patris
sermone ditans gutura.
ttende lumen sensibz
infunde amorem cordib
infirma nostri corporis
uirtute firmans perpetim.
Nostem repellas longiꝰ
pacemqz dones protinus
ductore sit te preuio ui¬

Expanded text:
charitas, Et spiritalis unctio. Tu septiformis munere, Dextrae Dei tu digitus. Tu rite promissum Patris, Sermone ditans guttura. Accende lumen sensibus, Infunde amorem cordibus. Infirma nostri corporis, Virtute firmans perpetim. Hostem repellas longius, Pacemque dones protinus. Ductore sic te pr
Abbreviated transcription (Latin):
ex omni parte auro in
qua urua crat aurea
habens manna. et uͥga
aaron que fronduerat.
et tabule testamenti:
super que erãt cherubin
glorie obumbrancia
propiciatoriũ. de quib
non est modo dicendũ
per singula. Hiis uero
ita compositis: ĩ priori
quidem tabernaculo sꝑ
introibãt sacerdotes sa¬
crificioꝵ officia consũ-

Expanded text:
omni parte auro, in qua urna aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti, superque eam erant cherubin gloriae obumbrantia propitiatorium , de quibus non est modo dicendum per singula. His vero ita compositis in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes sacrificiorum offici
Abbreviated transcription (Latin):
indignos uos iuidicastis
ad gentes. Sic enim pre¬
cepit nobis dñs. Posui
te in lucem gentium:
ut sis in salutem usq
ad extremũ terre. Audiẽ¬
tes autem gentes gaui-¬
se sunt ⁊ glorificabant
u̾bum domini: et credi-¬
derunt quotquot erant
prcordinati ad uitam
cternam. Dissemina-¬
batur autem u̾bũ dñi:
ꝑ uniuersã regionem.
Indei autẽ concitauerũt¬
honestas et primos ciui-¬
tatis: et excitauerunt
persecutionẽ in paulũ
et barnabã. et eiecerũt
cos de fimbus suis. At
illi excusso puluere pe¬
dum in eos : uenerunt
ichomiũ. Discipuli au¬
tem replebãtur gaudio:
et spiritu sancto. Allã.¬

Expanded text:
icatis ad gentes. Sic enim praecepit nobis Dominus: Posui te in lucem gentium, ut sis in salutem usque ad extremum terrae. Audientes autem gentes gavisae sunt, et glorificabant verbum Domini: et crediderunt quotquot erant praeordinati ad vitam aeternam. Disseminabatur autem verbum Domini per universam regionem. Judaei autem concitaveruntet primos civitatis, et excitaverunt persecutionem in Paulum et Barnabam, et ejecerunt eos de finibus suis. At illi excusso pulvere pedum in eos, venerunt Iconium. Discipuli quoque replebantur gaudio et Spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
minos et benedicat illud tã
ut tantũ possit a cirtũstan¬
tib audiri. Exorcisinus.
xorciro te ĩmũ¬
dissime spũs
om̃isqz incur¬
sio sathant. et om̃t fan¬
tasmna. in nomine pas¬
tris ⁊ fi Ilii et spiritus
sanItti ut recedas ab
boc oleo ut possit effici
unctio spiritualis. ad
corroborandũ templũ
dei uini. ut in co possit
spũs sanctus habitare
per nomen dei prĩs oĩpo¬
tentis. et per nomen di¬
lectissum filii eius dnũi
nostri ihu xpisti. qui¬

Expanded text:
izet et benedicat illud tam t tantum possit a circumstantibus audiri. EXORCISMUS OLEI. Exorcizo te inmundissime spiritus omnisque incursio satanae et omne fantasma, in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, ut recedas ab hoc oleo, ut possit effici unctio spiritalis ad corroborandum templum Dei vivi, ut in eo possit Spiritus sanctus habitare, per nomen Dei Patris omnipotentis, et per nomen dilectissimi Filii ejus Domini nostri Jesu Christi.
Abbreviated transcription (French):
E iictus dominus
deu incus qui do¬
cet manumcas ad pre¬
lium: et igitos meos ad
bellum. ¶iscricordia
mea et reigium incum:
susceptorneus et libera¬
meus et i ipso speraui:
qui subds populũ incũ

Expanded text:
edictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas ad pręlium | et digitos meos ad bellum. misericordia mea et refugium meum, susceptor meus et liberaus | in ipso speraui; qui subdit populum meum
Abbreviated transcription (Latin):
Christo meo cyro
cuius apprchendi dexttrã:
ut subiciam ante faciẽ
cuis gentes et dorsa regũ
uertam. Et aperiã coram
co i anuas; et porte non
daudentur. Ego ante te
ibo: et gloriosos terre
humiliabo. Portas ereas

Expanded text:
christo meo Cyro, cujus apprehendi dexteram, ut subjiciam ante faciem ejus gentes, et dorsa regum vertam, et aperiam coram eo januas, et portae non claudentur. Ego ante te ibo, et gloriosos terrae humiliabo. Por
Abbreviated transcription (Latin):
lilumi. Germinãs ger-¬
minabit: et exultabit
letabunda ⁊ landãs. Glĩa
libani data est ei : decor
carmeli et saron. Ipsi
uidebũt glĩam dñi: et
decorem dei nostri. Con¬
fortate manus dissolu-¬
tas: et genua debilia
roborate. Discite pusil¬
lanmes: confortamini
et nolite timere. Ecce d̃s
noster ultionẽ adducet
retributionis: deus ipse
ueniet et saluabit nos.
Tunc aperientur oculi
cecorum: et aures surdo¬
rũ patebunt. Tũc saliet
sicut ceruus claudus:
et aperta erit lingͣ mu-¬
torum. Quia scisse sũt
in deserto aque: et torrẽ¬
tes in solitudine. Et que
erat arida in stagnũ: et
sitiens nn fontes aquax.

Expanded text:
Germinans germinabit: et exultabit letabunda et laudans. Gloria Libani data est ei: decor Carmeli et Saron. Ipsi videbunt gloriam Domini: et decorem Dei nostri. Confortate manus dissolutas: et genua debilia roborate. Dicite pusillanimes confortamini: et nolite timere. Ecce Deus noster ultionem adducet retributionis: Deus ipse veniet et salvabit nos. Tunc aperientur oculi cecorum: et aures surdorum patebunt. Tunc saliet sicut cervus claudus: et aperta erit lingua mutorum. Quia scisse sunt in deserto aque: et torrentes in solitudine. Et que erat arida in stagnum: et sitiens in
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñc supplica-¬
tiomibus nostris.
et me qui etiam miscd̾ia
tua primus indigeo cle¬
menter exaudi: ⁊ quem
non clectione meriti sz
dono tue gratie consti-¬
tiusti operis huius mi-¬
nistrum. da fiduciã tui
muncris exequendi et
ipse in nostro misterio
quod tue pietatis est
operare. Per xp̃m. or̃o.
pesta quesumus
gnũ penitencie fructũ:
ut ecclĩe tue sancte a cu-¬
ius ĩtegritate deuiarũt
peccando admissorum
consequendo. Per xp̃m.¬

Expanded text:
desto, Domine, supplicationibus nostris, et me, qui etiam misericordia tua primus indigeo, clementer exaudi; et quem non electione meriti, sed dono gratiae tuae constituisti operis hujus ministrum, da fiduciam tui muneris exsequendi, et ipse in nostro ministerio quod tuae pietatis est operare. Per Dominum. Presta quesumus gnos penitencie fructus vt ecclesie tue sancte a cuius integritate deuiauerat peccando. admissorum consequendo per
Abbreviated transcription (Latin):
Quatinus oratio ur̃a
ieiii et elemosine alis
subuecta: ita ad aures
uestri conditoris ascẽdat.
ut uos eteruc btĩtudimis
heredes et supnoꝵ cuuũ
consortes efficiat. Amen.
nod ip̃e prestare di

Expanded text:
Quatenus Oratio vestra jejunii et eleemosynae alis subvecta ita ad aures vestri conditoris ascendat, ut vos aeternae beatitudinis haeredes, et supernorum civium consortes efficias. Amen. Quod ipse praestare,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus humant condi¬
cioms lege sepultũ. uere
in xp̃o se uiuere demon¬
strat frequẽtissima con¬
solatione uiueutium
Nam ibi recipit cecitas ui¬
sum. debilitas gressum. ef¬
fugantur demonia .donã¬
tur cum fide petentibz con¬
grua uota: Prestante
cui est cum patre ⁊ spiri-¬
tu sancto honor et glĩa.
et nunc ⁊ per eterna scla

Expanded text:
corpus humanae condicorpus humanae conditionis lege sepultum, vere in Christo se vivere demonstrat frequentissima consolatione viventium. Nam ibi recipit caecitas visum, debilitas gressum, effugantur daemonia, donantur cum fide petentibus congrua vota, praestante cui est cum Patre et Spiritu sancto honor et gloria, et nunc et per aeterna sa
Abbreviated transcription (Latin):
caldarie ĩposuerat. suppo¬
sitoqz igne membra in¬
fantuli aqua tepenti la¬
uabat: Que uoce psal¬
lentium attonita offi-¬
cium ceptum deserit: o¬
blitaq infantuli. cũ ce-¬
teris obuiã sancto accur¬
rit. igitur dum ea uene¬
randis moratur obse-¬
quiis. igins infanti sup¬
positus coalescens. uas
ferreũ in quo paruulus
positus erat obambit:
ĩmensos calores efficit
et efferuentes in scipsũ
refundit uapores. Qͥs
putaret in tali discrimine
uiuere potuisse: Porro
beata mater cum iam scẽ
reliquie domui sue pro-¬
puquassent. domesticos¬
q lares recognouissit. tã¬
dem recordata pignoris
sui paiida accurrit. esti¬
mans inter uapores igni¬
feros liquefacta ⁊ tenera
pucri distabuisse mẽbra:
Sed ardore fidei que illã
sancto corpori exire obui-¬
am compulit: restincta
est ardentis flãma camri¬
ni.Subito terrore ꝑcul¬
sa filium nõ amouet i
donec grandi clamore
multos compelleret ad¬
unari: Beati porro iuri

Expanded text:
caldariae imposuerat, suppocaldariae imposuerat, suppositoque igne membra infantuli aqua tepente lavabat: quae voce psallentium attonita officium coeptum deserit, oblitaque infantuli, cum caeteris obviam sancto accurrit. Igitur dum ea venerantissimis moratur exsequiis, ignis infanti suppositus calescens, vas ferreum, in quo parvulus positus erat, obambit, immensosque calores efficit et efferventes in seipsum refundit vapores. Quis putaret in tali discrimine vivere potuisset? Porro beata mater cum jam sanctae reliquiae domi suae propinquassent, domesticosque lares recognovisset, tandem recordata pignoris sui pavida accurrit, aestimans inter vapores igniferos liquefactum, et tenera pueri distabuisse membra. Sed ardore fidei, quae illam sancto corpori exire obviam compulit, restincta est ardentis flammas camini. Subito terrore perculsa filium non admovet, donec grandi clamore multos compelleret adunari. 34. Beati porro viri
Abbreviated transcription (Latin):
benedixit nos: uelictis¬
qz cereis abscessit⁊ Un¬
de pr̃o certo scio quia
migrauit a seculoe ⁊ no¬
bis quos corporali pre¬
sencia dereliquit bñficia
impendere nũquã cessabit
Surgamus ergo et ad
scpeliendũ piissimum
magistrũ nostrũ qmͣto¬
cius properemus. ut eũ
mereamur adiutorem
habere in celis: quem sa¬
lutis doctorẽ habuimus
in terris. Hec eo dicente
om̃s admirati sunt. pa-¬
riterq surgentes ad exe-¬
quias sancti festinanter
accurrũt. Hoc igitur btĩ
uiri corpus. cũ ad urbem
propriam deportaretur.
uentum est ad transitũ
fluuii cui sarte uocabu¬
lum est. Ad declarandũ
etiã quanti meriti esset
tuius reliquie ferebãtur.
equi qui lecticam sc̃arũ
gestabant exumarii.¬
ceteris uix enatantibz
inter undas ualidas. ⁊¬
profunde cecitatis gur-¬
gites. nec gembz aqua
tactis. littus alterũ cun-¬
ctis mirantib subierũt:
Cum uero tota urbs
festinaret in occursum
pii pastoris: quedã mu¬
lier parmilum filium

Expanded text:
benedixit nos, relictisbenedixit nos, relictisque cereis abscessit. Unde pro certo scio, quia migravit a saeculo. Et nobis, quos corporali praesentia dereliquit, beneficia impendere nunquam cessabit. Surgamus ergo, et ad sepeliendum piissimum magistrum nostrum quantocius properemus, ut eum mereamur adjutorem habere in coelis quem salutis doctorem habuimus in terris. Haec eo dicente, omnes admirati sunt; pariterque surgentes ad exsequias sancti festinanter accurrunt. viri corpus cum ad urbem propriam deportaretur, ventum est ad transitum fluvii, cui Sartae vocabulum est. Ad declarandum ergo quanti meriti esset cujus reliquiae ferebantur equi, qui lecticam sanctarum gestabant exuviarumcaeteris vix enatantibus, inter undas validas profundae caecitatis gurgites, nec genibus aqua tactis littus alterum, cunctis mirantibus subierunt. 33. Cum vero tota urbs festinaret in occursum sui pastoris, quaedam mulier parvulum filium
Abbreviated transcription (Latin):
dans dum̃. ouesq quas
xpisto adquisiuerat eidẽ
summo pastori cõmen¬
daus: letus ⁊ alacer btĩs
meritis ditatum celo
reddidit spiritũ: Quo
celestia regna petente.
ille cius merito fidei et
bonorũ actuũ dilectissi¬
mus defensor uii glĩo-¬
sus presens non erat.
sed eius sanctissini obitꝰ
tali ordine cognot diẽ
Sedente eo ad mensã:
aꝑti sunt ĩtellequales
oculi eius: Etecce ui-¬
det btĩssimũ iuuanum
sacerdotali infila cõptũ
cum tribus dyaconibs suiꝰ
et tribz cercis uementem
ad se: qui cercos quos por¬
tabant posuerũt suꝑ men-¬
sani ante eum ⁊ abicrũt.
Dixit ergo predictus de¬
fensor: ad considentes:
Uidetis glĩam quã ego
uideo: Qui nichil se ui-¬
dere testati sunt: At ille
dixit: Nunquid nõ hic
iudistis pr̃em nr̃m iuli-¬
anũ qui tot bona nobis
ostendit. tot miraculis
letificauit: Etce enin
nunc cũ tribz dyaconib
sins ⁊ tribus cercis huc
ante nos uenit. et letis¬
simo nultu subridens

Expanded text:
dans Dominum, ovesque, quas dans Dominum, ovesque, quas Christo acquisierat, eidem summo pastori commendans, laetus et alacer beatis meritis ditatum coelo reddidit spiritum. Quo coelestia regna petente, ille ejus merito fidei et bonorum actuum dilectissimus Defensor, vir gloriosus, praesens non erat, sed ejus sanctissimi obitus tali ordini cognovit diem. Sedente eo ad mensam, aperti sunt intellectuales oculi ejus, et ecce vidit beatissimum Julianum sacerdotali infula comptum cum tribus diaconibus suis et tribus cereis venientem ad se, qui cereos, quos portabant, posuerunt super mensam ante eum, et abierunt. Dixit ergo praedictus Defensor ad consedentes: videtis gloriam quam ego video? Qui nihil se videre testati sunt. At ille dixit: Numquid non hic vidistis patrem nostrum Julianum, qui tot bona nobis ostendit, tot miraculis laetificavit? Ecce enim nunc cum tribus diaconibus suis et tribus cereis huc ante me venit, et laetissimo vultu subridens
Abbreviated transcription (Latin):
degeret diebus. ⁊ instã¬
ter celestis uite dulcedi-¬
nem suis propinaret
auditorib. leui tactus
incõmedo letus ⁊ alacer
prestolabatur horã. qua
laborũ certaminũq suo¬
rum repositam a iusto
iudice reciperet coronam
Et quia nais sc̃e ecclie
absq gubernatore ꝑ pe-¬
lagus huius mundi nõ
poterat en auigare: sedẽ-
sibi a deo cõmendatam
cum cõmuni cleri plebis¬
q consilio. scõ delegauit
turibio. quẽ adiutorem
et socium in sc̃e predica¬
tionis eatenus habue-¬
rat officio: idem enim
turibius presbiterii of¬
ficio gloriosus: cũ scõ
panacio diacono. ad re-¬
uelandam cenomanen¬
sibus xp̃i grãm ut ab
antiquis suscepimus.
comes ⁊ adiutor sancto
iuliano a romane ur¬
bis antistite destinatus
est: Glĩosissimus igit
pastor cõmuni omniũ
allectus consensu. fratres
filios q suos euocat: et
consignato successore
oculis ac manibz in ce-¬
lum eleuatus ditissi-¬
me grãs agens ⁊ collau¬

Expanded text:
degeret diebus, et instandegeret diebus, et instanter coelestis vitae dulcedinem suis propinaret auditoribus, levi tactus incommodo, laetus et alacer praestolabatur horam qua laborum certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia navis sanctae Ecclesiae absque gubernatore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, quem adjutorem et socium in sanctae praedicationis eatenus habuerat officio. Idem enim Turibius presbyterii officio gloriosus cum S. Pavatio diacono ad revelandam Cenomanensibus Christi gratiam, ut ab antiquis suscepimus, comes et adjutor S. Juliano a Romanae urbis antistite destinatus est. 30. Gloriosissimus igitur pastor communi omnium allectus consensu, fratres filiosque suos evocat, et consignato successore, oculis ac manibus in coelum elevatis, diutissime gratias agens, et collau
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. sed tacitus et ge-
carcris aperta sunt. et
cũctorũ cathene confracte
sunt. et hii qui in carce¬
ralibus priuatisq te-¬
nebris resi debant: absq
hum ano auxilio ad cõ¬
minem diei lucem e-¬
gresi sunt: Per mediũ
ergo ciuitatis nemine
prohibente: absq uin¬
culor̃ onere sancti uiri
consꝑctibus sese obtule¬
re: Aille gaudens in do¬
mine iam letus cibum
accepr. et quo merito
soluerit. sancti ctiam
cõuiui participationt
donat Nec fuit qui ab-¬
solutos repeteret: tum
manifetissime hec diui¬
ne uirtutis potencia nõ
humanũ auxilium scõ
antistiti contulisset:
cenomanico diuini cul-¬
tus uinea. ab rasisqs
de ca ydolorũ errorũq
omniũ tribulis. tẽpus
ĩminebat: quo beatus
ille agricola fructum
pii laboris a dño suo
percepturus ab istis
presentis uite laqueis
ad eterna felix deberet
conscendere regna: Ita¬
q propĩquante uocatio¬
nis sue die. secessit ad ui-¬
cum in quo nũc beati
martialis ecclesia sita
est. In qua cũ plurib

Expanded text:
noluit, sed tacitus et gemecarceris aperta sunt et cunctorum catenae confractae sunt, et hi qui in carceralibus privatisque tenebris residebant, absque humano auxilio ad communem diei lucem egressi sunt. Per medium ergo civitatis, nemine prohibente, absque vinculorum onere sancti viri conspectibus sese obtulere. At ille gaudens in Domino jam laetus cibum accepit, et quos merito solverat, sancti etiam convivii participatione donat. Nec fuit qui absolutos repeteret, cum manifestissime hoc divinae virtutis potentia, non humanum auxilium sancto antisti contulisset. Cenomanico divini cultus vinea, abrasisque de ea idolorum errorumque omnium tribulis, tempus imminebat quo beatus ille agricola fructum pii laboris a Domino suo percepturus, ab istis praesentis vitae laqueis, ad aeterna felix deberet conscendere regna. Itaque propinquante vocationis suae die, secedit ad vicum, in quo nunc B. Martialis ecclesia sita est. In quo cum pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
iserere nostri deus
ouniũ et respice
nos: et ostende nobis lu¬
tem miscrationũ tuarũ
et ĩmitte timorẽ tuum
super gentes que non ex¬
quisierunt te. et cognos¬
sant qui a non est deus
nisi tu: ut muarrẽt ma-¬
gnalia tua. Alleua ma-¬
nũ tuam super gentes
alicuas: nt uideant po¬
tenciam tuam. Sicut
cium ĩ conspectu corũ
sanctificatus es ĩ nobis:

Expanded text:
iserere nostri Deus omnium, et respice nos, et ostende lumen miserationum tuarum: et immitte timorem tuum super gentes, quae non exquisierunt te, et cognoscant quia non est Deus nisi tu, ut enarrent magnalia tua. Alleva manum tuam super gentes alienas, ut videant potentiam tuam. Sicut enim in conspectu eorum sanctificatus es in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
rotector noster aspi¬
ce deus. ut qui ma¬
lorum nr̃oy pondere pre-¬
mimur: percepta mĩa
libera tibi mente famu¬
lemur. Per dominum¬

Expanded text:
rotector noster aspice, Deus, ut qui majorum nostrorum pondere premimur, percepta misericordia, libera tibi mente famulemur. Per. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
calcaucrit pes uester: uest̾
crit. A deserto et libano
et flumine magno cu-¬
frate: usqz ad mare occi¬
dentale crunt termini
uestri. Nullus stabit cõ¬
tra uos. Terrorẽ uestrũ
et formidinẽ dabit dñs
deus uester super omuem
terrã quam calcaturi estis.
sicut locutus est nobis.

Expanded text:
ester erit a deserto et Libano a flumine magno Eufraten usque ad mare occidentale erunt termini vestri nullus stabit contra vos terrorem vestrum et formidinem dabit Dominus Deus vester super omnem terram quam calcaturi estis sicut locutus est vobis
Abbreviated transcription (Latin):
udiens hec asta
sit cum fustibus cedi¬
Postea utro erecto: di¬
xit Miser ut quid tã
suꝑbus et rebellis existis:
Uis perire sicut tuum pro¬
basti perisse germanum:¬
xit. Non tibi irascor nec
ego nec ipsa iusticia: qm̃¬
attendo. Incredulitas cĩ
que in tus sensibus re-¬
gnat: non te permittit
uidert quod dei est. Nam
ledixit: sed potius ut eis
indulgeretur orauit.
addens hoc quia nescirẽt
quid facerent. Unde et
ego tui misereor: quia
nescis quid facias. Age
ergo quod cepisti: ut mi¬
chi possit cum meo fratre

Expanded text:
Audiens haec Astasius, jussit eum fustibus caedPostea vero erecto dixit: Miser, ut quid tam superbus et tam rebellis existis? vis perire, sicut tuum probasti perire germanumxit: Non tibi irascor, nec ego, nec ipsa justitia; quattendo: incredulitas enim, quae in tuis sensibus regnat, non te permittit videre quod Dei est. Nam ledixit: sed potius ut eis indulgeretur, oravit, addens et hoc, quia nescirent quid facerent. Unde et ego tui, misereor; quia nescis quid facias. Age ergo quod coepisti, ut mihi possit cum meo fratre
Abbreviated transcription (Latin):
corpora in domo sua deo
solo teste in archa saxea
sepeluut: credens se or̃o-¬
nibus corum consequi
in sanctis suis: btĩssimo¬

Expanded text:
corpora, et in domo mea, Deo solo teste, in ista arca saxea sepelivi, credens me orationibus eorum consequi  sanct
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ut qui noua
incarnati uerbi tui lu¬
ce perfundimur: hoc in
nostro resplendeat opere.
quod per fidem fulget ĩ
mente. Per eundem do.

Expanded text:
Deus, ut, qui nova incarnati Verbi tui luce perfundimur, hoc in nostro resplendeat opere, quod per fidem fulget in mente. Per eumdem.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba que ego locutus sũ¬
uobis. a icipso nou lo-¬
quor. Pater autẽ in me
manens. ip̃e facit opera
Ergo et uerba opera sũt
Planc ita est. Nam pro¬
fecto qui proximum lo-¬
quendo edificat bonui
opus operatur. Sed quid
est a me ipso nõ lcquor
nisi a me ip̃o non sũ qui
loquor Ei quippe tribuit
quod facit de quo est ip̃e
qui facit. Pater enĩ deus
non est de aliquo filius
autem deus est quidem
patri cqualis. sed de patre
deo. ideo ille deus sed non
de deo. et lumeu sed non
de lumint. Iste nero deus
de deo. lumen de lumme¬
Demq adiũgit et dicit.
Non criditis quia ego ĩ
patre et pater in me est:
Alioquin propter opera
ip̃a credite. Antea solus
philippus arguebatur
nũc autem non ibi cum
solum fuisse qui esset ar-¬
guendus ostenditur.
Propter opera ip̃a ĩquit
credite. quia ego in patre
et pater in me est. Neq eĩ
si separati essemus: inse pa¬
rabiliter operari ulla ratõe
possemus. Sed quid est qd̃
sequitur. A men amen di¬
co uobis. qui credit ĩ me

Expanded text:
Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus, sed non de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lume adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me,