comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
premiscrunt. In quorũ profecto manu nostriquoqueactus taquã
integricorporis. qui adhucquodam modo gestantis utero tenebamur
figura precessit. Undeet ipsamanus secum inutero coccum retraxit
Indiciaui delicet xp̃ipassionis. cuius effusio sanguinis actũ in lus trauit
xp̃ianum. Hincetiam idem ⁊ aranomen accepit. Eara quippeoriens
dicitur. tamquam populũ orientis redemptionis. uidelicet ostendens
dequoracharias propheta. uisitauit nos oriens ex alto. Qui populus
et si postnatus. mysticatamen obsetricis uoce primatũ accepit dicentis
hicegredietur prior. Sed nec mirũ si post sequens primatũ teneat.
qui prior adopus gratiae manũ misit. Vt inã cum adhocopus manũ
pretendit: ꝑfectenatus exisset. Et non illomanu retrahente. alter
maceriam incidisset. Et quid maceriam. nisiopus fidei nisi aedifi¬
cationẽ gratiae. Nisi euangelii sacramentũ intellegimus figurari

Expanded text:
praemiserunt. In quorum profecto manu, nostri quoque actus tanquam praemiserunt. In quorum profecto manu, nostri quoque actus tanquam integri corporis, qui adhuc quodammodo gestantis utero tenebamur, figura praecessit. Unde et ipsa manus secum in utero coccum retraxit; indicia videlicet Christi passionis, cujus effusio sanguinis actum illustravit Christianum. Hinc etiam idem Zara nomen accepit. Zara quippe oriens dicitur, tanquam populum orientis Redemptoris videlicet ostendens, de quo Zacharias propheta: Visitavit nos oriens ex alto . Qui populus, etsi post natus, mystica tamen obstetricis voce primatum accepit, dicentis: Hic egredietur prior. Sed non mirum, si post sequens primatum teneat, qui prior ad opus gratiae manum misit. Utinam cum ad hoc opus manum praetendit, perfecte natus exisset, et non illo manum retrahente, alter maceriam incidisset! Et quid maceriam, nisi opus fidei, nisi aedificationem gratiae, nisi Evangelii sacramentum, intelligimus figurari?
Abbreviated transcription (Latin):
eius phares. idẽ. diuisio. Postquẽ exiuit fratercius qui prior manũ
deutero premiserat. quã et coccino ob setrix ligauerat. Uocauite
nomencius Zara. quod interprȩcatũ orienssonat. Quis hic nonuideat quan¬
ta enigmata mrsterium prodant. Quiditaq in his duobus geminis.
isigemina describitur populorũ uita. Vna secundũ fidem. altera secun¬
dũlegem : Et quis alius in zara. quiprior exuteromanũ premisit.
sed postnatus fuit: nisi populus fidei populus gratiae figurabatur.
Manũ igitur tara exutero premisit. qui a populus fidei gratiae uide¬
licet in patriarchis iustitias fidei acgratia eoperari coepit. In abel sci¬
licet seth. enoch. mel chisedech noe. abraham. isaac iacob iosephet iob.
et aliis qui illorum imitari potuerunt exempla. Hi etenim uitaesuac
actum qui figuratur permanũ. per gratiã in hoc seculo primũ libere

Expanded text:
ejus Phares, id est divisio. Post quem exivit frater ejus, qui prior manum ejus Phares, id est divisio. Post quem exivit frater ejus, qui prior manum de utero praemiserat, quam et coccino obstetrix ligaverat. Vocavitque nomen ejus Zara, quod interpretatum oriens sonat. Quis hic non videat quanta aenigmata mysteriorum 37 prodantur? Quid itaque in his duobus geminis nisi gemina describitur populorum vita, una secundum fidem, altera secundum legem? Et quis alius in Zara, qui prior ex utero manum praemisit, sed post natus fuit, nisi populus fidei, populus gratiae figurabatur? Manum igitur Zara ex utero praemisit, quia populus fidei, gratiae videlicet, et in patriarchis justitias fidei ac gratiae operari coepit. In Abel scilicet et Seth, Enoch, Melchisedec, Abraham, Isaac, Jacob, Joseph, et Job, et aliis, qui eorum imitari potuerunt exempla. Hi etenim vitae suae actum, qui figuratur per manum, per gratiam in hoc saeculo primum libere
Abbreviated transcription (Latin):
exindequasi ex duabus uidelicet exprȩcedentib et sequentibus actenꝰ
degentibus adunatur. Porroultima quaerestat puteus satietatis.
rursus deiudeis esse in scribitur. quiacũ uenerit plenitudo gentium
tuncomnis israhel saluus fiet. In quibus nimiñ euangelistarum qua¬
dratus consignatur numcius. quorũ primus etultimus ex iudȩis fuere
Et duo uelut degentibus. qui dnm̃ incarnenonuiderunt tamquã filii
amplectendi medii circũ ponuntur. Quatiuor autem exomnibus
eliguntur. ut in his quadrata dĩ aecdesia admiseri cordiam solidius
confirmetur. Deniq ut adphares et rara tandem redeamus. cur
perscriptisimul in genealogia sint uideamus. Quorũ tara cũ deutero
praemisit manum obsetrix coccinoligauit dicens. Hic prior egredict̃
Sed in matris utero illo manũ reuocante exiuitalter. Cui obsetrix
dixit. Quarediuisa est. proptertemaceria. undeetuocauit nomen

Expanded text:
exinde quasi ex duabus, videlicet ex praecedentibus et sequentibus, hactenus exinde quasi ex duabus, videlicet ex praecedentibus et sequentibus, hactenus de gentibus adunatur. Porro ultima quae restat, puteus satietatis, rursus de Judaeis esse inscribitur. Quia, cum venerit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. In quibus nimirum evangelistarum quadratus consignatur numerus; quorum primus et ultimus ex Judaeis fuere, et duo velut de gentibus, qui Dominum in carne non viderunt, tanquam filii amplectendi medii circumponuntur. Quatuor autem ex omnibus eliguntur, ut in his quadrata Dei Ecclesia ad misericordiam solidius confirmetur. Denique ut ad Phares et Zaram tandem redeamus; cur praescripti simul in genealogia sint, videamus. Quorum Zara cum de utero praemisit manum, obstetrix coccino ligavit dicens: Hic prior egredietur . Sed in matris utero illo manum revocante, exivit alter, cui obstetrix dixit: Quare divisa est propter te maceria? Unde et vocavit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ut extoro appaseat pryfunditas sacramenti. siquomodo xp̃s exipsa
prosapi elongediu presignatus fuisse eccius accdesia in his prefigurata ma¬
nifescetur. Qua quia incorporesuo fueratu nienda. Recte factum est
etiam ut exipsis nasceretur. inquibus mysteriũ pietatis tegebatur. qua¬
tinus species sacramentũ transiret adgenus. Et perspeciem quod futu¬
Nimerat iam claresceret ingenere. Ineratenim iam tunc genus inspecie
Et id cirto earum tantũ historia recordatur. quanĩ et actio genus et or¬
do acnumerus. omnẽ futurã dĩ aecclesiã mysticis commendat muneri¬
bus Actioquidem ut ex operis negotio recognosceres perspeciem futu¬
uĩ dimunus ingenere. Genus ueroetordo quia prima carũ et ultima
fuisse constat exstirpe iudȩorũ. Et mediaeduae degentibus aduenisse
Scilicerquia futura xp̃i aecclesia. primũ papostolos deiudȩis colligitur.

Expanded text:
ut ex toto appareat profunditas sacramenti, si quo modo Christus ex ipsa ut ex toto appareat profunditas sacramenti, si quo modo Christus ex ipsa prosapia longe diuque praesignatus fuisset, ejus Ecclesia in his praefigurata manifestetur. Quae quia in corpore suo fuerat unienda, recte factum est etiam ut ex ipsis nasceretur in quibus mysterium pietatis tegebatur: quatenus species per sacramentum transiret ad genus, et per speciem quod futurum erat jam claresceret in genere. Inerat enim jam tunc genus in specie. Et idcirco earum tantum historiae recordatur, quarum et actio, genus et ordo, ac numerus omnem futuram Dei Ecclesiam mysticis commendat muneribus. Actio quidem, ut ex operis negotio recognosceres per speciem futurum Dei munus in genere. Genus vero et ordo, quia primam earum et ultimam fuisse constat ex stirpe Judaeorum, et medias duas de gentibus advenisse. Scilicet quia futura Christi Ecclesia primum per apostolos de Judaeis colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tu sest in pascha immolari: secundũ quandã interprecationẽ ex ouibus
et ex capris tãquã exiustis et peccatoribus ad seprefigurandũ iussus est
assumi. Scilicet ut parentes bonos acmalos propter conuenientiam hu¬
manitatis non sperner&. uerũ etiã ut iustis agnus. peccatoribus hedus
fieret: Quatinus in suo corpore exutrisq ut unũ fierent pergratiam suam
consociaret. Iustũ quippefuit ut qui propeccatoribus uenerat. depecc.¬
toribus et iãnasci dignaretur. Ex quo profecto nullanim scarum
eu angelista feminarum matheus in hac genealogia xp̃i computauit.
sed ea somnino quasscripturarũ auctoritas reprehendit. Uolensex
his quatuior aꝑtissi me demonstrare. xp̃i aecclesiã depeccatoribus con¬
gregandam : Quarum similitudo eidem in omnibus conparatur.
Vndequia iam inthamar magnaex paste adtigimus mysteria uene¬
randa: Restat ut adea quae suipersuntindaganda succedat oratio.

Expanded text:
tus est in Pascha immolari, secundum quamdam interpretationem, ex ovibus tus est in Pascha immolari, secundum quamdam interpretationem, ex ovibus et ex capris, tanquam ex justis et peccatoribus, ad se praefigurandum jussus est assumi. Scilicet ut parentes bonos ac malos propter convenientiam humanitatis non sperneret, verum etiam ut justis agnus, peccatoribus haedus fieret. Quatenus in suo corpore utrosque, ut unum fierent, per gratiam suam consociaret. Justum quippe fuit ut qui pro peccatoribus venerat, de peccatoribus etiam nasci dignaretur. Ex quo profecto nullam sanctarum feminarum evangelista Matthaeus in hac genealogia Christi computavit; sed eas omnino quas Scripturarum auctoritas reprehendit. Volens 36 ex his quatuor apertissime demonstrare, Christi Ecclesiam a peccatoribus congregandam. Quarum similitudo eidem in omnibus comparatur. Unde, quia jam in Thamar magna ex parte attigimus mysteria veneranda, restat ut ad ea quae supersunt, indaganda succedat oratio:
Abbreviated transcription (Latin):
Haccigitur si adpurum consideremus. aliud istiut hoc facerent intenderunt
aliud ds̃ qui hoc sicfieri permittebat. ut etiã inde aliquid agente prouidentiadĩ
futunũ signaret: pro indeillud factum. cũ inscã scriptura narratur prophetia
est: cũ uero in corũ actu consideratur reprehensioest Sed ds̃ quimalissemper
beneutitur. Dereatu contexuit sacramentũ. Et deipsis progenitoribus mag¬
num sibi exhibuit prophetiae mysteriũ. et nobis indidit nonsolũ loquen¬
do. sed etiam deipsis taliter nascendodoctrinae magisterium: fidelesenĩ
eiusuenturi ex omnibus gentib: etiã exemplocarnis ipsius discere debuer̃
parentũ suorũ iniquitates sibi obeẽ non posse. Proin desponsus ipsesuis con¬
gruens inuitatis. quiuocatu niserat amuptias bonos et malos. idemnasciuo¬
luit nonminus exbonis euã quam exmalis. Vndeetagnus qui precep¬

Expanded text:
Haec igitur si ad purum consideremus, aliud isti ut hoc facerent, intenderunt, Haec igitur si ad purum consideremus, aliud isti ut hoc facerent, intenderunt, aliud Deus, qui hoc sic fieri permittebat; ut etiam inde aliquid, agente providentia Dei, futurum signaret. Proinde illud factum, cum in sancta Scriptura narratur, prophetia est; cum vero in eorum actu consideratur, reprehensio est. Sed Deus, qui nostris malis semper bene utitur, de reatu contexuit sacramentum, et de ipsis progenitoribus magnum sibi exhibuit prophetiae mysterium, et nobis indidit non solum loquendo, sed etiam de ipsis taliter nascendo, doctrinae magisterium. Fideles enim ejus venturi ex omnibus gentibus, etiam exemplo carnis ipsius discere debuerunt, parentum suorum iniquitates sibi obesse non posse. Proinde sponsus ipse suis congruens invitatis, qui vocaturus erat ad nuptias bonos et malos, idem nasci voluit non minus ex bonis etiam quam ex malis. Unde et agnus qui praecep
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus euocate. sed ensinbiuiociuitatis. Illicenĩ a non agnoscente foetat᷑.
quõ scriptuest. populusquẽ non cognoui seruiuit mihi Accepit itaq
primũ anulũ quo fidei sacramento uocatur. deinde armillam uirtutis per
quaiustificatur. acbaculũ inquosublimius glorificatur. quiaquos predes¬
tinauit hos etuoca uit & quos uocauit. hos et iustificauit. et quos iustifica¬
uit illos et glorificauit. Mittitur autẽ promissus hedus tam quã mere¬
triciper eundẽ odolamitẽ. idest increpatio peccati. dicente iohanne gene¬
ratio uiperarum. Sed noneã inuenit peccati exprobratio. quam feliciter
commutauit confessionis amaritudo. Iamuero proferentes anulum
et armillã acuirga in testimoniũ et conuincamus iudaeos temere iu¬
dicantes. qui dicunt nos xpm̃ suscrpisse. unde prolatis reiũ scriptura¬
rum indiciis. forsitan nos magis quam seiuscificatos esse arbitrabuntur

Expanded text:
gentibus evocatae, sedens in bivio civitatis. Illic enim a non agnoscente fetatur, 35 gentibus evocatae, sedens in bivio civitatis. Illic enim a non agnoscente fetatur, 35 quod scriptum est: Populus quem non cognovi servivit mihi . Accepit itaque primum annulum, qui fidei sacramentum vocatur: deinde armillam virtutis, per quam justificabitur; ac baculum, in quo sublimius glorificatur. Quia quos praedestinavit, hos et vocavit; et quos vocavit, hos et justificavit; et quos justificavit, illos et glorificavit. Mittitur autem promissus haedus tanquam meretrici, per eumdem Odollamitem, id est increpatio peccati, dicente Joanne, Generatio viperarum . Sed non eam invenit peccati exprobratio, quam feliciter commutavit confessionis amaritudo. Jam vero proferentes annulum et armillam ac virgam in testimonium, et convincamus Judaeos temere judicantes, qui dicunt nos Christum suscepisse; unde prolatis rerum Scripturarum indiciis, forsitan nos magis quam se justificatos esse arbitrabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ mariȩ matriseius ethelisabeth Hicquippeuiditeum et ideo non
surrexit maior illo innatis mulierum. Uenit autẽ dñs adouestundendas.
hocest peccatorũ sarcinis ex onerandas. Dequibus aecclesi aedicitur in
canticis canticorũ. dentestui sicut greges tonsarum. quae ascenderunt
delauacro. Iamthamar habitũ mutet. quaeec commutans interprȩcatur
sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat. Nonillius dequad nm̃
fellepotauit. sed quapetrus amarefleuit. Iud asquoque latine confessio
appellatur. Confessioniergo amaritudo commisceatur. ut uerepaeniten¬
tia praesignetur. Hacigitur poenitentia ꝑom̃s gentes aecclesia fecundatur
Oportebat eni xpm̃pati acresurgere et praedicari in nomineeius poeni¬
tentiã a cremissionẽpeccatorũ perom̃sgentes. Nam et ipsehabitus me¬
retricis confessiopeccatorũest. Typũ quippe thamar aecclesiaegerit ex

Expanded text:
nationem Mariae matris ejus et Elizabeth. Hic quippe vidit eum, et ideo non nationem Mariae matris ejus et Elizabeth. Hic quippe vidit eum, et ideo non surrexit major illo in natis mulierum. Venit autem Dominus ad oves tondendas, hoc est peccatorum sarcinis exonerandas. De quibus Ecclesiae dicitur in Canticis canticorum: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Jam Thamar habitum mutet, quae et commutans interpretatur: sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius de qua Dominum felle potavit, sed qua Petrus amare flevit. Judas quoque Latine confessio appellatur. Confessioni ergo amaritudo commisceatur, ut vere poenitentia praesignetur. Hac igitur poenitentia per omnes gentes Ecclesia fecundatur. Oportebat enim Christum pati ac resurgere, et praedicari in nomine ejus poenitentiam ac remissionem peccatorum per omnes gentes. Nam et ipse habitus meretricis confessio peccatorum est. Typum quippe Thamar Ecclesiae gerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
participibussuis ungueretur: Adquẽ demonstrandũ thamar induximus
iamuenisse. Non superfluũ eẽreor siprosequar factũ iudae. ut cur posi¬
tussit in hacgenealogia xp̃i euidentius hincpandatur. Legimus itaq
quodierit adtundendas ouessuas inthemna quod interpretatur de¬
ficiens. lamenim tuncdefecerat princeps exiuda et omnisunctio iu¬
deorũ cessarat. Quo is quire promissus fuerat. ad ouesperditas domus
israhel iam tandẽ uenerat. Uenitautẽ cũ suopastore odolamite. quod
interprȩcatur testimoniũ habens in aqua. Cũ hoc planetestimoniũ
dñs uenit habens quidẽ testimoniũ maius iohanne. sed tame propter
oues infirmas inaqua ususest hoctestimonio. Namec ipsius pastoris no¬
men fuit iras quod sonat interprȩtatũ fratrismeiuisio. Vidic omnino
fratrem suũ iohannem. secundũ quod semenest abrahac. uel secundum cog¬

Expanded text:
participibus suis ungeretur . Ad quem demonstrandum Thamar induximus participibus suis ungeretur . Ad quem demonstrandum Thamar induximus jam venisse. Non superfluum esse reor si prosequar factum Judae, ut cur positus sit in hac genealogia Christi, evidentius hinc pandatur. Legimus itaque quod ierat ad tondendas oves suas in Themna , quod interpretatur deficiens. Jam enim tunc defecerat princeps ex Juda, et omnis unctio Judaeorum cessarat; quod is qui repromissus fuerat, ad oves perditas domus Israel jam tandem venerat. Venit autem cum suo pastore Odollamite, quod interpretatur testimonium habens in aqua. Cum hoc plane testimonio Dominus venit, habens quidem testimonium majus Joanne, sed tamen propter oves infirmas, in aqua usus est hoc testimonio. Nam et ipsius pastoris nomen fuit Iras, quod sonat interpretatum, fratris mei visio. Vidit omnino fratrem suum Joannem, secundum quod semen est Abrahae, vel secundum cog
Abbreviated transcription (Latin):
peruicacimentis ingenio caliginẽ cecitatis. cum presertimsialiquis nunc
ut ipsi fingunt detribuiudarex exister& negarenom possunt. quod
tunc defecerit cumherodes alienigina. acpost ecum filieius tetharche suꝑ
iudam regnassent. Quod non solũ euangeliũ . sed etiã omnes gentiliũ hystorie.
Nec non ipsciosephus eiusdegentis hystoricus publicetestantur herodẽ alieni¬
genam iniudacã regnasse. Nequeinterdũ Dehis principem fuisse. tunc
Atuero iacobnon deficiet dixisseliquet. quous queueni at ille cui repromis¬
sumest. Et ideoquiatunc probatũ est defecisse atq. omnia ut premissumest
completaesse. &iã sinunc ut aiunt aliquis inuenitur excis qui regumteneat
alicubi quod ponitus non probatur. Manifeste constat. tuncducẽex iuda
ideo defecisse. ut si cut danihelait. oleo exultationis sanctussc̃orũ pre

Expanded text:
pervicaci mentis ingenio caliginem caecitatis. Cum praesertim si aliquis nunc, pervicaci mentis ingenio caliginem caecitatis. Cum praesertim si aliquis nunc, ut ipsi fingunt, de tribu Juda rex existeret, negare non possunt, quod tunc defecerit; cum Herodes alienigena, ac post eum filii ejus tetrarchae super Judam regnassent. Quod non solum Evangelium, sed etiam omnes gentilium historiae, nec non ipse Josephus ejusdem generis historicus, publice testantur, Herodem alienigenam in Judaea regnasse, neque tunc interim de his principem fuisse. 34 At vero Jacob, non deficiet, dixisse liquet, quousque veniat ille cui repromissum est. Et, ideo quia tunc probatum est defecisse, atque omnia, ut praemissum est, completa esse; etiamsi nunc, ut aiunt, aliquis invenitur ex eis qui regnum teneat alicubi quod penitus non probatur, manifeste constat tunc ducem ex Juda ideo defecisse, ut, sicut Daniel ait, oleo exsultationis Sanctus sanctorum prae
Abbreviated transcription (Latin):
tremis orientis partibus regnumtenere. Necenim adtendunt infeli¬
cissimi sua dissimulatione cecati. quia iamsicut eis nullum templũ
nullũ altare Nullũq sacrificiũ restat. It anullus rex nullusq sacer¬
dos ultraiameis remansit. Nequementiri poterat oseae propheta:
dicens. Sedebunt filii israhel sinerege sine principe sine sacrificio
sincaltari et sine sacerdotio. Igitur sincullis manifestationibus
Quacomnia uelint nolint iudaei completacũ eis ipsicernimus. Pullus igur
eis restat locus mentiendi quod in quibusdã partibus terrae detribuiuda. Nunc
habeant iegem. quia propheta sicut pollicitus est. sed ebunt filii is rahel sine
altari et sine sacrificio. It a interminatus est. sinerege acsineprincipe.
Ostendant ergonobis templũ et sacrificiũ aut altare. tunceis quod ã modo
credereualebimus. quod fortassis habeant regem. Alioquin sibi obducunt

Expanded text:
tremis Orientis partibus adhuc regnum tenere. Nec enim attendunt infelitremis Orientis partibus adhuc regnum tenere. Nec enim attendunt infelicissimi, sua dissimulatione caecati, quia jam, sicut eis nullum templum, nullum altare, nullumque sacrificium restat, ita nullus rex, nullusque sacerdos ultra jam eis remansit. Neque mentiri poterat Oseas propheta dicens: Sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari et sine sacerdotio. Igitur sine ullis manifestationibus . Quae omnia, velint nolint Judaei, completa cum eis ipsi cernimus. Nullus igitur eis restat locus mentiendi, quod in quibusdam partibus terrae de tribu Juda nunc habeant regem, quia propheta, sicut pollicitus est, Sedebunt filii Israel sine altari et sine sacrificio, ita interminatus est, sine rege ac sine principe. Ostendant ergo nobis templum et sacrificium, aut altare: tunc eis quodammodo credere valebimus, quod fortassis habeant regem. Alioquin sibi obducunt
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã maritus thamar uisus extitisse. sed erat alienigina.
Nec sacramento mystice unctionis tãquam coniugali foedere coherebat
sed tamquã extraneus dominabatur. quã potestatẽ idem aromanis
dudũ acceperat. Vndequianonerat detribuiuda. Nequedefemori¬
bus eius exisseprobatur. restateũ debere susciperecui repositũ erat. quia
ad eo isteillo in regnomestico non computabatur in regem. ut iudei
publiceclamarent Nos non habemus regẽ. nisicęsarem. Quaquã ethoc
adolandodicerent. Eo quod cesar non proprierex iu dȩorũ eẽt. sed ut xp̃m
negarent. Ceterũ herodes qui perambitionẽ regni potestatẽ in repserat
ad eos non pertin ebat. quiadux et princeps deiudae semine iam defecerat.
eoquodaduenisset ille qui mittenduserat. quegentes acpopuli expecta¬
bant. Porro iudaei in pudentissimi dicunt mentientes. Nundũ essehoc
tempus completum. Nescioquẽ regem quasi exfemoribus iudae in ex¬

Expanded text:
tanquam maritus Thamar 33 visus exstitisse; sed erat alienigena, tanquam maritus Thamar 33 visus exstitisse; sed erat alienigena, nec sacramento mysticae unctionis tanquam conjugali foedere cohaerebat, sed tanquam extraneus dominabatur: quam potestatem idem a Romanis dudum acceperat. Unde, quia non erat de tribu Juda, neque de femoribus ejus exisse probatur, restat eum debere suscipere cui repositum erat; quia adeo iste illo in regno mystico non computabatur in regem, ut Judaei publice clamarent: Nos non habemus regem nisi Caesarem , quanquam et hoc adulando dicerent, eo quod Caesar non proprie rex Judaeorum esset, sed ut Christum negarent. Caeterum Herodes, qui per ambitionem regni potestatem arripuerat, ad eos non pertinebat: quia dux et princeps de Judae semine defecerat, eo quod advenisset ille qui mittendus erat, quem gentes ac populi exspectabant. Porro Judaei impudentissime dicunt, mentientes nondum esse hoc tempus completum, nescio quem regem quasi ex femoribus Judae in ex
Abbreviated transcription (Latin):
cumhabeat unde prodesse possit idq perdat interram. Ds tamen ambo
occidis sedicitur ubi regnum talib. hominibus abstulisse significatur
Testius uero filius iude quodillimulieri non coniungitur tempus significatur
ex quo reges plebi iudaeorum coeperunt detribu iuda nonesse. Etideo
eratquidem filius iudae. sed maritũ eum thamar non accipiebat.
quia erat cadem trib iuda. sediã in deimpoulo
Vndeet dimissiocius. idem selo interprȩtatur. Cuius dimissio. Nisi
thamar. perquã ut diximus tribusiuda signatur: dequatribu coe¬
perant iam regesnonesse tunctemporis quando xp̃s aduenit.
Iuloergorempore quia de tribuiudae regnum defecerat. ueniendus erat
xp̃s. quinon obesset multũq prodesset. Sicenim prȩdictũ fuerat. pon
deficiet princeps deiuda. Nequedux defemoribuseius. donecueni at
cui repromissumest. Nam herodes quitunc in iudea regnare ui debat᷑.

Expanded text:
cum habeat unde prodesse possit, idque perdat in terram. Deus tamen ambos cum habeat unde prodesse possit, idque perdat in terram. Deus tamen ambos occidisse dicitur, ubi regnum talibus hominibus abstulisse significatur. Tertius vero filius Judae, quod illi mulieri non conjungitur, tempus significatur, ex quo reges plebis Judaeorum coeperunt de tribu Juda non esse. Et ideo erat quidem filius Judae, sed maritum eum Thamar non accipiebat: quia erat eadem tribu Juda, sed jam inde populo nemo regnabat. Unde et dimissio ejus idem Selo interpretatur. Cujus dimissio? nisi Thamar, per quam, ut diximus, tribus Juda signatur, de qua tribu coeperant jam reges non esse tunc temporis, quando Christus advenit? Illo ergo tempore, quia de tribu Judae regnum defecerat, venturus erat Christus, qui non obesset, multumque prodesset. Sic enim praedictum fuerat: Non deficiet princeps de Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est. Nam Herodes, qui tunc in Judaea regnare videbatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ro onam. quod interpretatur meror eorum est appellatus. Porro
tertius selon. quidimissio dicitur estuocatus. Ex quo profecto
inthamar nurũ iudac. accipimus plebẽregni iudȩorũ. cui decribuiu¬
da reges tãquam mariti adhibeantur. Vndeet nomeneius amaritudo
inter prȩtatur. Eoquod dnõ poculũ fellis potauerit. In quib: duobus
iudaefiliis quos maritos accepisselegitur. duogenera principũ qui non
recte operabantur inplebe accipiuntur. Unum eorum qui multum
oberant. alterum quinihil proderant. Quorũ unus malignus dicitur
fuisse antednm̃. alter interram fundebat semi nedaret fecunditatẽ
Ista sunt enim duogenera nimiũ inutilia. Vnum sanenocentium.
alterũ praestare nolentium. Quorumunus pelliceus appellatur. qualib
induti sunt tunicis primihomines obpoenamdamnationissuȩ dimissi expa¬
radrso Alteruero meror eorũ. Quorum Nisiquib: nihil prodest

Expanded text:
ro Onan, quod interpretatur moeror eorum, est appellatus: porro ro Onan, quod interpretatur moeror eorum, est appellatus: porro tertius Selo, qui dimissio dicitur, est vocatus. Ex quo profecto in Thamar nurum Judae, accipimus plebem regni Judaeorum, cui de tribu Juda reges tanquam mariti adhibebantur. Unde et nomen ejus amaritudo interpretatur, eo quod Dominum poculo fellis potaverit. In quibus duobus Judae filiis, quos maritos accepisse legitur, duo genera principum, qui non recte operabantur in plebe, accipiuntur. Unum eorum, qui multum oberant, alterum qui nihil proderant. Quorum unus malignus dicitur fuisse ante Dominum; alter in terram fundebat semen, ne daret fecunditatem. Ista sunt enim duo genera nimium inutilia; unum sane nocentium, alterum praestare nolentium. Quorum unus pelliceus appellatur, qualibus induti sunt tunicis primi homines, ob poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. Alter vero, moeror eorum; quorum? nisi quibus nihil prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
sationis incarnati uerbi preparabat effectũ aut aliud quid futurorum
preuidebat agendum: foris nãq peccata parebant. Intus quoq miste¬
rialatebant: Sed quia dethamar loqui coepimus. libetbreuiter indaga¬
re. Cur euangelista eam hicposuerit uelquid recordandũ ꝑhanc inlicitã
cõmixtionẽ monuerit uel quid exhoc mrsticũ designauerit
Quianimirũ illorum hominum nontam linguam. uerum etiam uitã fuisse
propheticam. Et non solũ quorundam illorũ uitã. sed eciã totũ illudregnũ
gentis hebreorũ nontantũ propheciam utdixi. sed etiã magnũ quendã
fuisse prophetam. qui a rebus et gestis multa exsedexpõ aecclesia explet
uaticinia: Quodut exhocloco euidentius quaedicuntur appareant. iam
tandẽ adipsam hystoriam ueniamus. iniquaiudas tresgenuisse filios
uarratur. Quorũ primus herid est pelliceus dicebatur. Secundus ue¬

Expanded text:
sationis incarnati Verbi praeparabat effectum, aut aliud quid futurorum sationis incarnati Verbi praeparabat effectum, aut aliud quid futurorum praevidebat agendum. Foris namque peccata parebant; intus quoque mysteria latebant. Sed quia de Thamar loqui coepimus, libet breviter indagare cur Evangelista eam hic posuerit, vel quid recordandum per hanc illicitam commixtionem monuerit, vel quid ex hoc mysticum designaverit. Quia nimirum illorum hominum non tantum linguam, verum etiam vitam fuisse propheticam; et non solum quorumdam illorum vitam, sed etiam totum illud regnum gentis 32 Hebraeorum, non tantum prophetiam, ut dixi, sed etiam magnum quemdam fuisse prophetam, quia rebus et gestis multa ex se de Christo et Ecclesia explet vaticinia. Quod ut ex hoc loco evidentius quae dicuntur appareant, jam tandem ad ipsam historiam veniamus, in qua Judas tres genuisse filios narratur, quorum primus Her, id est pelliceus, dicebatur; secundus ve
Abbreviated transcription (Latin):
quens patribus in prophetis. Quod autedicit. multi fariedm̃ in pro¬
phetis locutũ uerbis eos ostendit prophetasse: Quod autẽ multis mo¬
dis eq rebus insinuat. futuradĩ mysteria presignasse. Ex quibus
itaq modis perqueds̃ nobis locutus est in patri archa. unũ inmanibus
Nunctenemus queut diximus inspectom ultae diuinarũ litterarum
obscuritates ineoreuera panduntur: F. itenĩ hic modus aliquando
inparabolis rerum. et deipsis peccatis hominũ et trangressionibus ad¬
ulterorum. prophetiã insinuat operũ futurorũ. Sicutest illud publicũ
dauid regis peccatũ. Dequopa ulo post suodicetur in loco. atque illud
quod deloth dicitur. Et illud oseaefactũ. et aliaquam plurima mul¬
tis in locis diuinis refersamysteriis: Quaequãuis secundũ rerũ gesta¬
rũ fidẽ nefandissima probentur. et uelut criminosa diuina auctorita¬
tedamnentur : Quocũq: tamen pacto diuina uirtus exipsis aut dispen¬

Expanded text:
quens patribus in prophetis . Quod autem dicit multifarie Deum in proquens patribus in prophetis . Quod autem dicit multifarie Deum in prophetis locutum, verbis eos ostendit prophetasse. Quod autem multis modis, rebus insinuat futura Dei mysteria praesignasse. Ex quibus itaque modis, per quem Deus nobis locutus est in patriarcha, unum in manibus nunc tenemus, quo, ut diximus, inspecto multae divinarum litterarum obscuritates in eo revera panduntur. Fit enim hic modus aliquando in parabolis rerum; et de ipsis peccatis hominum, et transgressionibus adulterorum, prophetiam insinuat operum futurorum. Sicut est illud publicum David regis peccatum, de quo paulo post suo dicetur in loco; atque illud quod de Loth dicitur; et illud Osee factum, et alia quamplurima, multis in locis, divinis referta mysteriis. Quae quamvis secundum rerum gestarum fidem nefandissima probentur, et velut criminosa divina auctoritate damnentur: quocunque tamen pacto divina virtus ex ipsis aut dispen
Abbreviated transcription (Latin):
geminũ praetermisisse. Et rebeccã debitã uxorem aliasq legitmas
Non nominasse. Nequaquã hoc dixerim quod tantus euangelista
in hacnarrationis serie feminarũ personas induxerit. qua eomnino
Nminus secundũ uetus testamentũ quã secundũ nouũ repre¬
hensibiles iudicantur. Quarũ thamar quãuis iustior appelletur
iuda: Nontamen ex cluditur aculpa. ecsi profecto ille per in conti¬
nentiã testescriptura criminosior inuenitur. dummodisomnib:
deinlicito concubitu filii generantur. Exquo facto quoddam para¬
bolanim genus inducitur. per quod nonsolum in hocloco. quin in
quam plurimis scripturarum locis mystica prophetiae sacramenta
texuntur. Cunctanamque illius tẽporis in eodẽpopulo gesta pro¬
phetiã futurorũ eẽdocet apostolus dicens. Omniaenĩhaec infigurã
contingebat illis. Et alibi. Multifarie multisq modis olimds lo¬

Expanded text:
geminum praetermisisse, et Rebeccam debitam uxorem, aliasque legitimas geminum praetermisisse, et Rebeccam debitam uxorem, aliasque legitimas non nominasse? Nequaquam hoc dixerim, quod tantus Evangelista,in hac narrationis serie feminarum personas induxerit, quae omninn minus secundum Vetus Testamentum, quam secundum Novum, reprehensibiles judicantur. Quarum Thamar, quamvis justior appelletur Juda, non tamen excluditur a culpa . Etsi profecto ille per incontinentiam, teste Scriptura, criminosior invenitur, dum modis omnibus de illicito concubitu filii generantur. Ex quo facto quoddam parabolarum genus inducitur, per quod non solum in hoc loco, quin in quamplurimis Scripturarum locis mystica prophetiae sacramenta texuntur. Cuncta namque illius temporis in eodem populo gesta, prophetiam futurorum esse docet Apostolus dicens: Omnia enim haec in figuram contingebant illis . Et alibi: Multifarie multisque modis olim Deus lo
Abbreviated transcription (Latin):
synagogam xp̃s prouexit in aecclesiam. et non aeclesiam rursus mu¬
tauit insynagogam. Sed quia benedictionẽ quantis perlonge pro¬
pagauimus. quippeut eum non abre. in hac genealogia ex nomine
positũ sciremus. immopereum moxanimus recurrer& aduaticiniũ
tanti prophetae et crederet iam uenissequẽ gentes expectandopcipiebaN
Etdux qui a defecerat exiuda et princeps defemoribus eius Nullus
inueniebatur. hissaltim conuentitestimoniis duritia cordis molles¬
ceret. Et omnes piegaudentes susciperent. quẽ diunouerant. tunc
tẽporis uenturũ utiq prophetas prȩdixisse. Restat nunc sensim
ad aliud narrationis mr̃sticũ succedere. Et quidibilateat fideisaera¬
mentũ paulo enucleatius aperire. IUDASΑUTECEXUIrPha¬
RES ΕΠLARΛ EXTHAMaR: E cochicduo gemini fratres cogno¬
minatim ingencalogiã xp̃i aduocantur. qui ex thamar fuisse di¬
cuntur. Numquid uacat amysterio euangelistam esau similimodo

Expanded text:
synagogam Christus provexit in Ecclesiam, et non Ecclesiam rursus musynagogam Christus provexit in Ecclesiam, et non Ecclesiam rursus mutavit in synagogam. Sed quia benedictionem quantisper longe propagavimus, quippe ut eum non abs re in hac genealogia ex nomine positum sciremus, imo per eum mox animus recurreret ad vaticinium tanti prophetae, et crederet jam venisse, quem gentes exspectando percipiebant: et dux, quia defecerat ex Juda, et princeps de femoribus ejus nullus inveniebatur, his saltem conventis testimoniis duritia cordis mollesceret, et omnes pie gaudentes susciperent, quem diu noverant tunc temporis venturum utique prophetas praedixisse: restat nunc sensim ad aliud narrationis mysterium succedere, et quod ibi lateat fidei sacramentum paulo enucleatius aperire. Judas autem genuit Phares et Zaram de Thamar. Ecce hic duo gemini fratres cognominatim in genealogia Christi advocantur, qui ex Thamar fuisse dicuntur. Nunquid vacat mysterio, Evangelistam Esau simili modo
Abbreviated transcription (Latin):
processit. SEQUITUR Alligans inquit aduineam asinam suam.
Et ad uitẽ pullum suũ. Pullus hic. gentilitas designatur quẽ alligauit
aduitem dequadicit . Egosumuitis uera et uospalmites. Quod eũ hic
alligassedicitur. alias inseruisse monstratur. ut sicut palmes manet
inuitae. ita iste asellus corporixpĩ coadunatus perfectam uincam
scam̃ uidelicet dĩ aecclesiam sinemacula ecsineruga ex omnibus
mẽbrissuis scuidentibus exhiberet: Nullũ enĩ uinculũ unitatis
uinculo maius est. quo unitas diuisionẽ non recipit. Nequepatitur secti¬
onẽ. sed ex suis sacpepastibus unitas corporis. sic constringitur. ut id
quodest unum efficiatur. Et ideo feritas gentilitatis xp̃i corpore inser¬
ta quasi aduitem religatadicitur. dũ fideiuinculis illipergratiam est
unita: Et aduineã asinam suã. Ad uineãquippeasinam alligassedici¬
tur. cũ srnagogam aecclesiae fideiuinculis copulauit. Quianim iiũ

Expanded text:
processit. Sequitur, Alligans, inquit, ad vineam asinam suam, processit. Sequitur, Alligans, inquit, ad vineam asinam suam, et ad vitem pullum suum. Pullus hic gentilitas designatur, quem alligavit ad vitem, de qua dicit, Ego sum vitis vera, et vos palmites . Quod eum hic alligasse dicitur, alias inseruisse monstratur; ut, sicut palmes manet in vita, iste asellus corpori Christi coadunatus perfectam vineam, sanctam videlicet Dei Ecclesiam, sine macula et sine ruga ex omnibus membris suis se videntibus exhiberet. Nullum enim vinculum unitatis vinculo majus est, quod unitas divisionem non recipit, neque patitur sectionem; sed ex suis saepe partibus unitas corporis sic confringitur, ut id quod est unum, efficiatur. Et ideo feritas gentilitatis Christi corpore inserta, quasi ad vitem religata dicitur, dum fidei vinculis illi per gratiam est unita. Et ad vineam asinam suam. Ad vineam quippe asinam alligasse dicitur, cum synagogam Ecclesiae fidei vinculis copulavit. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
semen abrahae retroiam repromissũ. in quobenedictio omniũ gentiũ
pollicebatur. Et ideohicdicit quod ipsesit expectatio gentium:
Expectabatur autẽ acsire promissus. suscipitur mox ut aduenit qua¬
si redditus. Cuiusoculi pulchriores fucreuino. scilicet aplĩ et omnes sc̃i
praedicatores. quia mentes credentiũ mustoscĩsp̃s debriarunt
Etdentes lactecandidiores. per quossibi omnes gentes uelut anim aliũ
carnes insuum traiecit corpus ut in eouniti. Idest inxp̃i corpore transpo¬
siti. omnesgentes in unoseminebenedicerentur. Vnde alibi dictũlegimꝰ.
uos estissemen cuibenedixitdñs. Semenenidicit et non semina quia
omnes inxp̃o unum semen effecti sumus. Unuergo granum frumenti
interram cadens solũ mortuũ fuit. sed multas segetes desegenuit. Et
idcirco quiuult introire inhorreũ dñi. uideat ipse sidehuius radice

Expanded text:
semen Abrahae, retro jam repromissum, in quo benedictio omnium gentium semen Abrahae, retro jam repromissum, in quo benedictio omnium gentium pollicebatur: et ideo hic dicit quod ipse est exspectatio gentium. Exspectabatur autem ac si repromissus; suscipitur mox ut advenit, quasi redditus. Cujus oculi pulchriores fuere vino, scilicet apostoli et omnes sancti praedicatores; quia mentes credentium musto sancti Spiritus inebriarunt. Et dentes lacte candidiores, per quos sibi omnes gentes, velut animalium carnes in suum trajecit corpus; ut in eo uniti, id est, in Christi corpore transpositi, omnes gentes in uno semine benedicerentur. Unde alibi dictum legimus, Vos estis semen cui benedixit 30 Dominus . Semen enim dicit, et non semina, quia omnes in Christo unum semen effecti sumus. Unum ergo granum frumenti in terram cadens solum mortuum fuit, sed multas segetes de se genuit. Et idcirco qui vult introire in horreum Domini, videat ipse si de hujus radice
Abbreviated transcription (Latin):
dequoduces futuri erant. et aliũ eum quiquasi unicus ac specialis
mittendus erat quem gentes expectasse denuntiat: Sed quomodo
praemis sebendictiones xp̃õ congruant. cumusqueadhunclocũ
sermopatris uelut adiudam solũ intendat. acperiud amomnem
tribũ benedicat obscurũ esseuidetur. Dehincautẽ pullidubium
quasi contem plando qualis futuns fuerit. quod spũ prophetiae
manifestedemonstret. Vndequia ad huc xp̃s inlumbiserat iudae. cui
erant ut multi codices habent reposita tantũ ut subintellegamus regnũ.
ecomnia quaed eeopromissa iud ueis acgentibus fuerant. dirigit quasi in
radice uel ingranoseminis benedictionem. atqueineo superextollit illũ
qui uelut fructus deradioe germinandus erat. Hincestenim tantabene¬
dictionis obscuritas. ut nisidiligenter sit inspecta uix discerni possit
quidiudae. quid ue. xp̃osoliconueniat. Ineonãque adhucerat illud

Expanded text:
de quo duces futuri erant, et alium eum, qui quasi unicus ac specialis de quo duces futuri erant, et alium eum, qui quasi unicus ac specialis mittendus erat, quem gentes exspectasse denuntiat. Sed quomodo praemissae benedictiones Christo congruant, cum usque ad hunc locum sermo Patris velut ad Judam solum intendit, ac per Judam omnem tribum benedicat, obscurum esse videtur. Dehinc autem nulli dubium quasi contemplando qualis futurus fuerit quod spiritu prophetiae manifeste demonstret. Unde, quia adhuc Christus in lumbis erat Judae, cui erant ut multi codices habent reposita, tantum ut subintelligamus regnum, et omnia quae de eo promissa Judaeis ac gentibus fuerant, dirigit quasi in radice, vel in grano seminis benedictionem, atque in eo superextollit illum, qui velut fructus de radice germinandus erat. Hinc est enim tanta benedictionis obscuritas, ut, nisi diligenter sit inspecta, vix discerni possit quid Judae quidve Christo soli conveniat. In eo namque adhuc erat illud
Abbreviated transcription (Latin):
tusest. permortẽ inmortalẽ quodammodo accubuisse quiscum resusci¬
tabit: ipsesibi ands̃ pater. Aut quoduerissimuest simul ipsesibi et ds̃
pater eũ resuscitauit. Vndeapostolus clamat edicit. quiads̃ illum
suscitauit amortuis. Ec qui suscitauit xp̃mꝰ amortuis. suscitabit inquit
et mortaliauestra corpora propter inhabitantẽ spm̃ eius in uobis.
Quod autem ipse suscitauerit dicit in iohannis euangelio. Soluitetem¬
plũhoc. ecego intribus diebus suscitabo illud: Ad quod eu angelista
Hocautẽ dicebat inquit detemplocorporissui. Hisita alonge pro¬
pheca conspeccis. reccestupore protantaepatris acfilii unitate adto¬
nitus dicit. Et quissuscitabiteum. Sequitur quodiam paulo an¬
te promisimus. Non deficiet princeps ex iuda. Et dux defemorib
eius donecueniat quimittendusest. ubi profecto declarat aliũ ẽẽ

Expanded text:
tus est, per mortem immortalem 29 quodammodo accubuisse; quis eum resuscitus est, per mortem immortalem 29 quodammodo accubuisse; quis eum resuscitabit? Ipse se? An Deus Pater? Aut, quod verissimum est, simul ipse se, et Deus pater, eum resuscitavit. Unde Apostolus clamat et dicit, Quia Deus illum suscitavit a mortuis. Et qui suscitavit Christum a mortuis, suscitabit, inquit, et mortalia vestra corpora propter inhabitantem spiritum ejus in nobis . Quod autem ipse suscitaverit, dicit in Joannis Evangelio: Solvite templum hoc, et ego in tribus diebus suscitabo illud . Ad quod Evangelista, Hoc autem dicebat, inquit, de templo corporis sui. His ita a longe Propheta conspectis, recte stupore pro tanta Patris ac Filii unitate attonitus dicit, Et quis suscitabit eum? Sequitur quod jam ante paulo praemisimus, Non deficiet princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est. Ubi profecto declarat alium esse
Abbreviated transcription (Latin):
lta saneet xp̃s tribus diebus actribus Noctibus incorde terrae sepultus
somnũ mortis impleuit. Et uelut catulus dietertia suscitatus resur¬
rexit. Vndeiohannes in apocalrpsi sua. Ecaeuicit leo detribuiuda.
Tuncitaq uicit cum accubuit. qui atunc mortẽmoriendo confregit
Omnẽ namque praedam quãleo ille contrarius inuaserathomine pro¬
strato acdeuicto. hicleo noster restituit. Et tocũ resurgendo inmelius
reformauit. dum captiuitatem nram̃ suaduxit uirtute captiuam.
Hocquippe modo triumphansleo fuit. tertia uero die maturius susci¬
tatus catulũ leonis sefuisse ꝯstendit: hincestergo quod sequitur.
Et quissuscitabiteum. quia reuera propheta consideransdĩ ethomi¬
nis personã xpm̃ inmorte accubuisse ad miransait. et quissuscitabit
eum: Acsidiceret. Contueor dĩpatris filium dũ uerbum carofieri digna¬

Expanded text:
ita sane et Christus tribus diebus ac tribus noctibus in corde terrae sepultus ita sane et Christus tribus diebus ac tribus noctibus in corde terrae sepultus somnum mortis implevit, et velut catulus die tertia suscitatus resurrexit. Unde Joannes in Apocalypsi sua: Ecce vicit leo de tribu Juda . Tunc itaque vicit, cum accubuit, quia tunc mortem moriendo confregit. Omnem namque praedam quam leo ille contrarius invaserat homine prostrato ac devicto, hic leo noster restituit, et totum resurgendo in melius reformavit, dum captivitatem nostram sua duxit virtute captivam. Hoc quippe modo triumphans leo fuit, tertia vero die maturius suscitatus, catulum leonis se fuisse ostendit. Hinc est ergo quod sequitur: Et quis suscitabit eum? Quia revera propheta considerans Dei et hominis personam, Christum in morte accubuisse admirans, ait: Et quis suscitabit eum? Ac si diceret, Contueor Dei Patris Filium, dum Verbum caro fieri digna
Abbreviated transcription (Latin):
Cermen autẽ hic degrecomagis uirgultũ uel ramus sicut quidã asserunt
interpretatur . Ex quo uirgulto iudas ascendissedicitur. sed quia hoc
illi non congruit multo conuenientius huiclocomestica expositio co ap¬
tatur. Ascenditergo xp̃s ex germine. quando ex uirginenatusest sine
semine: Ex germineinquit. quodest absq coituuiri. et absq semine. ue¬
lut uirgultũ nascens. Autquia sicut flos deradiceeius. Idest exuirgine
ueritas carnis ascendisse probatur. Siautẽ italegendũ est ad praedam
filimiascendisti et superiudam et super. xp̃m̃ utrumq referri potest.
Quod autẽ accubans dormiuit utleo. uelsi cut catulus leonis. Nulli
alteri quã xp̃o congruit. ut sit illud inxpõ mystice promulgatum.
quod fisicidecatuloleonis narrant. Aiunt enim. cumnatus fuerit qd̃
tribus diebus ac noctibus dormiat. Tum de indepatris fremitu suscitat᷑.

Expanded text:
Germen autem hic de Graeco, magis virgultum vel ramus, sicut quidam asserunt Germen autem hic de Graeco, magis virgultum vel ramus, sicut quidam asserunt interpretatur. Ex quo virgulto Judas ascendisse dicitur. Sed, quia hoc illi non congruit, multo convenientius huic loco mystica expositio coaptatur. Ascendit ergo Christus ex germine, quando ex Virgine natus est sine semine. Ex germine, inquit, quod est absque coitu viri, et absque semine, veluti virgultum nascens. Aut sicut flos de radice ejus, id est ex virgine Veritas carnis ascendisse probatur. Si autem ita legendum est: Ad praedam, Fili mi, ascendisti, et super Judam et super Christum utrumque referri potest. Quod autem accubans dormivit ut leo vel sicut catulus leonis, nulli alteri quam Christo congruit; ut sit illud in Christo mystice promulgatum, quod physici de catulo leonis narrant. Aiunt enim, cum natus fuerit, quod tribus diebus ac noctibus dormiat; tum deinde patris fremitu suscitatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ gentes ilico susceperunt. Interea illud quoddicitur. iuda telau¬
dabunt fratrestui. quocumq modo secundũ historiam ad eũiudam
referripotest. ut sint manuseius superceruices inimicorũ pugnando.
sed mnelius inxpõ intellegitur. que omnesrenati publice fratrẽ in aecclesia
laudant et confitentur. Cuius itaq manus superceruices in imicorum
triumphant. ut postea adorenteum filii patris peradoptionem facti
quidudum fuerant inimici. SEQUΙTVR Ad praedam filimi ascendis¬
ti. uel sicut alia interprȩtatiohabet degermine ascendisti. Accubans dor¬
mistiutleo. et sicut catulusleonis quissuscitabiteum. In his itaq uersi¬
bus iudaei nontã conduduntur. quãpaenitus excluduntur. Et ideo
nonest ad mittendũ. ut deuida ullomodopossit intelligi. quod nosdex põ
manifestedictum probamus. Namsi ponamus catulũ leonis iudã. pro
uirturebellandi. quomod o degerminefilius dicitur ascendisse.

Expanded text:
ipsum gentes illico susceperunt. Interea illud quod dicitur Juda, te lauipsum gentes illico susceperunt. Interea illud quod dicitur Juda, te laudabunt fratres tui, quocunque modo secundum historiam ad eum Judam referri potest, ut sint manus ejus super cervices inimicorum pugnando. Sed melius in Christo intelligitur, quem omnes renati publice fratrem in Ecclesia laudant et confitentur. Cujus itaque manus super cervices inimicorum triumphant, 28 ut postea adorent eum filii Patris per adoptionem facti, qui dudum fuerant inimici. Sequitur: Ad praedam, Fili mi, ascendisti, vel sicut alia interpretatio habet, de germine ascendisti, accubans dormisti, et sicut catulus leonis, quis suscitabit eum? In his itaque versibus Judaei non tam concluduntur, quam penitus excluduntur. Et ideo non est admittendum ut de Juda ullo modo possit intelligi, quod nos de Christo manifeste dictum probamus. Nam si ponamus catulum leonis Judam pro virtute bellandi, quomodo de germine filius dicitur ascendisse?
Abbreviated transcription (Latin):
illum excedere ad solũ xp̃m̃ dicimus pertinere. Nam quod dicit. pondi¬
ficiet princepsiuda. Et dux defemoribus eius. cogimur intellegere
deiuda scudeipsatribu. quaedemiq iud a est appellata. Ceterũ quod
sequitur. donecueniat quimittendus est. Et ipseerit expectatiogentiũ.
adsolum xpm̃ nouimu spertinere. Noneni illũ iudam intellegimus xpm̃
decuius seminepoenitus dux nondefecit. donec xp̃s incarneueniret
sed eum qui fuerat repromissus. et continuo ut aduenit agentibus
est susceptus. Princeps autem acdux defemorehuius cousqueiniuda
fuit . ex indeueroherodes alienigina. sicut posteamultis indiciis scrip¬
turaiũ monstrabimus regnum suscepit. Ethoc potissimũ fuit indiciũ
eũ aduenisse cui repositũ erat sub intellegitur regnũ. uelsicut in nr̃a
legimus translationedonecuenii quimittendus erat apatre. quo

Expanded text:
illum excedere, ad solum Christum dicimus pertinere. Nam quod dicit: Non deillum excedere, ad solum Christum dicimus pertinere. Nam quod dicit: Non deficiet princeps de Juda, et dux de femoribus ejus, cogimur intelligere de Juda, seu de ipsa tribu quae denique Juda est appellata. Caeterum quod sequitur: Donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium, ad solum Christum novimus pertinere. Non enim illum Judam intelligimus Christum, de cujus semine penitus dux non defecit, donec Christus in carne veniret; sed eum qui fuerat repromissus, et, continuo ut advenit, a gentibus est susceptus. Princeps autem ac dux de femore hujus eo usque in Juda fuit; exinde vero Herodes alienigena, sicut postea multis indiciis Scripturarum monstrabimus, regnum suscepit. Et hoc potissimum fuit indicium eum advenisse cui repositum erat subintelligitur regnum, vel, sicut in nostra legimus translatione, donec veniret qui mittendus erat a Patre, quoniam