comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cratus. Tercio autem die pꝰ ordmationem
suam iam dictus domuꝰ imꝑator in suam ad¬¬
ueniens ciuitatem grãs agens dm̃ laudauit
quodiam ordinatus erat ep̃c. Predictus gͦ
cum silentio ⁊ ymnis ⁊ canticis siue crucib
⁊ ceteris diuinis oracut benigne ⁊ fapient̃
suscipiens eumq ad accłtam manu tenens ⁊
deducens ꝑ altaria orando suis precib eum
dnõ cõm̃cdauit. Suprascripto gͥ imꝑatore
omnibq suis nobiliter ⁊ dulciter famula¬¬
officium ꝑagente sollempiter celebrauit.
Octo quoq dies in eadem ci uitate domnꝰ imp̃r
residens uillã quandã q̃ ꝓgił uł noua uil-¬
la ñ cupat᷑ cũ omĩb ad se ꝑtinentib q̃ dudũ
inde abstracta ⁊ mbeneficium data fuere
ꝑ suum ꝑceptum eiatq eccł̃iȩ suȩ sedis
siue clericis ⁊ dĩ seruis inibi dõ famulantib
iure firmissimo ꝑhennis temꝑib possiden-¬
do reddidit. Predictꝰ quoq pontifex in pͥmo

Expanded text:
cratus. Tertio autem die post ordinationem cratus. Tertio autem die post ordinationem suam jam dictus domnus imperator in suam adveniens civitatem, gratias agens Dominum laudavit quod jam ordinatus erat episcopus. Praedictus ergo cum psallentio et hymnis et canticis sive crucibus et caeteris divinis oraculis benigne et sapienter suscipiens, eumque ad ecclesiam manu tenens et deducens per altaria orando, suis precibus, eum Domino commendavit. Suprascripto igitur imperatori omnibusque suis nobiliter et dulciter famulaofficium peragente, solemniter celebravit. Octo quoque dies in eadem civitate domnus imperator residens, villam quamdam quae Brogilus et Novavilla nuncupatur cum omnibus ad se pertinentibus, quae dudum inde abstracta et in beneficium data fuerat, per suum praeceptum ei atque Ecclesiae suae sedis sive clericis et domini servis inibi Domino famulantibus jure firmissimo perpetuis temporibus possidendam reddidit. II. Praedictus quoque pontifex, in primo
Abbreviated transcription (Latin):
ex inde euadendi .⁊ in patriã ꝑgendi impetra-¬
re ualebat. Episcopatum quippe ei quoddã-
cuius uocabulum ẽ. cenomannis eligente
eum eiusdem ꝓuincie archiepõ landrammno¬
atq comite eiusdem parrochie morigone
siue omnib p̃sixe parro chie nobilib hominib
atq cunctis palatinis ⁊ clero uł populo ꝑba-
culum lamdramni turonice ciuitatis ⁊ p̃di-¬
cte parrochie metropolitani iam dictum
ep̃opatũ ẽ. in sua p̃sentia ⁊ eo instigante
a hludouico gloriosissimo imꝑatore hortan¬
tib cunctis cura pastorali commissum. Qui
⁊ hoc refugiens ⁊ nolens p̃dictum episcopa¬
tum susciꝑe omĩb tam̃ licet coactus hortan¬
tib ipsum sacrum suscepit ministerium.
Ordinatus quoq ap̃dicto suo metropolita¬¬
no ⁊ ceteris nobilib ⁊ fapientib ep̃ĩs in id ip¬
stim conuenientib eligente eum clero uł
populo inp̃dicta ciuitate ⁊mipsa matre aec¬¬

Expanded text:
exinde evadendi et in patriam pergendi impetraexinde evadendi et in patriam pergendi impetrare valebat. Episcopatum ei quippe quoddam, cujus vocabulum est Cenomanis, eligente eum ejusdem provinciae archiepatque comite ejusdem parochiae Rorigone, sive omnibus praefixae parochiae nobilibus hominibus, atque cunctis palatinis, et clero et populo, per baculum Landramni Turonicae civitatis et praedictae parochiae metropolitani jam dictum episcopatum in sua praesentia et eo instigante a Ludovico gloriosissimo imperatore, orantibus cunctis, cura pastorali est commissum; qui et hoc refugiens, et nolens praedictum episcopatum suscipere, omnibus tamen; licet coactus, hortantibus, ipsum sacrum suscepit ministerium. Ordinatus quoque a suo praedicto metropolitano et caeteris nobilibus et sapientibus episcopis in idipsum convenientibus, eligente eum clero et populo in praedicta civitate et in ipsa matre Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Cotumq clerum tam ciuitatis quã ⁊
monasteriorum siue tocius illi ciuitatis parro¬
eum constituerunt. Ille enim in his studio¬
sissime dnõ seruiens om̃ib bonis hominib
amabiliter famulari meruit. Eumq cuncti
boni ita amabant quasi semet ipsos. Et qͥcqͥd
eis imꝑabat libent̃ faciebant. Rudiens aut̃
hludouicus imꝑr francoꝵ eiꝰ opinonem ad
se eum uocauit ⁊ in suo palacio uolente uel
nolente eum seniorem sacerdotem suumq con¬
fessorem mẽẽ. instituit. Qui ⁊ ibi omĩb pala¬¬
tinis bonis placens ut solitus erat om̃ib omĩa
factus ab omnib honorabat᷑ atq uenerabat᷑.
Ita quoq om̃s eum diligebant si fieri potest
quasi semet ipsos eiusq ussionib inomĩb
quasi senioris uoluntarie ⁊ bono animo ob-¬
temꝑantes erant. Quatuor autẽ m̃ses cum
imꝑatore in suo palacio nobilit̃ degens eiq
amabilit̃ seruiens nec adunum diem licenciã

Expanded text:
erunt, totumque clerum tam civitatis quam et erunt, totumque clerum tam civitatis quam et monasteriorum, sive totius illius civitatis paro omnium eum constituerunt. Ille enim in his studiosissime Domino serviens, omnibus bonis hominibus amabiliter famulari meruit; eumque cuncti boni ita amabant quasi semetipsos; et quidquid eis imperabat, libenter faciebant. Audiens autem Ludovicus imperator Francorum ejus opinionem, ad se eum vocavit, et in suo palatio, volente vel nolente, eum seniorem sacerdotem suumque confessorem praeesse constituit. Qui et ibi omnibus palatinis bonis placens, ut solitus erat, omnibus omnia factus, ab omnibus honorabatur atque venerabatur. Ita quoque omnes eum diligebant, si fieri potest, quasi semetipsos, ejusque jussionibus in omnibus quasi senioris voluntarie et bono animo obtemperantes erant. Quatuor autem menses cum imperatore in suo palatio nobiliter degens, eique amabiliter serviens, nec ad unum diem licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
clero uł populo prb̃r ẽ. ordinatus. Ipse autẽ
melius ac melius uirtutum pollens mactib
multosq erudiens suis p̃dicationib siue bo-¬
nis ex hortationib multos ⁊ mnlmerabiles tłõ
⁊ scẽ eccłiȩ lucrari meruit. Demum quoq
ligentib frĩb ⁊ suadente siue exorante ep̃o
suo drogone licet coacte senior cantor ibi
sublimatus. In scolis in quib uͦ iam magister
erat constitutus sapient̃ multos ⁊ innumera-¬
biles insupradictis artib erudiens magnum
lucrum in scã dĩ aeccłia facere meruit. Qm̃
innumerabiles in iam dictis artib doctissime
erudiuit. Tidens gͥeum antedictus pon-¬
tifex domnus drogo uł cunctus clerus fiue
populus in iam dictis ministeriis magnum
habere studium ⁊ multos doctores ⁊ magi-¬
Stros nobiles fecisse in maius eum ministeri-¬
um quãuis coacte sublimauerunt. Et pͥmi-¬
derium scđm romanũ ordinem eũ eẽ constitu-¬

Expanded text:
clero et populo presbyter est ordinatus. Ipse autem clero et populo presbyter est ordinatus. Ipse autem melius ac melius virtutum pollens actibus, multosque erudiens suis praedicationibus sive bonis exhortationibus, multos et innumerabiles Deo et sanctae Ecclesiae lucrari meruit. Demum quoque eligentibus fratribus, et suadente sive exhortante episcopo suo Drogone, licet coacte, senior cantor ibi sublimatur. In scholis vero in quibus jam magister erat constitutus sapienter multos et innumerabiles in supradictis artibus erudiens, magnum lucrum in sancta Dei Ecclesia facere meruit, imo innumerabiles in jam dictis artibus doctissime erudivit. Videntes igitur eum antedictus pontifex domnus Drogo et cunctus clerus sive populus in jam dictis ministeriis et doctrinis magnum habere studium et multos doctores et magistros nobiles fecisse, in majus eum ministerium, quamvis coacte sublimaverunt et primicerium secundum Romanum ordinem eum esse constitu
Abbreviated transcription (Latin):
dño plenit̃ atq doctissime instructus esł.
Posł duos quoq clericatus fui annos ab ep̃o
ensdem ciuitatis nomine gundulfo in aecdia
seĩ stepham diaconuis ẽ. ordinat᷑. In ipso
gͥ gradu tres ferme annos militans miraut¬
biliter ⁊ docte cotidie diaconatus sui adimple¬
re certauit officium. Mortuo quoq iam di¬
cto gundulfo p̃dicto ordinatore suo alius ep̃c
in eadẽ ciuitate nomine drogo filitis karoli pi-¬
is simi imꝑatoris subrogatus ⁊ ordinatus est.
Qui uidens p̃dicti aldrici leuite intentionẽ
⁊ studium bonum quod tam niministerio suo
quã ⁊ erga om̃s habebat cepit eũ exhortare
ut sacerdos efficeretur: Noluit autem iam di¬
ctus aldricus diaconus neq ausus ẽ diuinam
repellere benedictionem ad quã sepissime uoca-¬
batur a drogone eiusdem ciuitatis ep̃o ⁊ succes¬
sore iam dicto ordinatore suo dum nobiliter
degebat in diaconatus officio eligente eum

Expanded text:
Domino pleniter atque doctissime instructus est. Domino pleniter atque doctissime instructus est. Post duos quoque clericatus sui annos ab episcopo ejusdem civitatis nomine Gundulfo in ecclesia Sancti Stephani diaconus est ordinatus. In ipso igitur gradu tres ferme annos militans mirabiliter et docte quotidie diaconatus sui adimplere certavit officium. Mortuo quoque jam dicto Gundulfo praedicto ordinatore suo, alius episcopus in eadem civitate nomine Drogo, filius Caroli piissimi imperatoris, subrogatus et ordinatus est: qui videns praedicti Aldrici levitae intentionem et studium bonum, quod tam in ministerio suo quam et erga omnes habebat, coepit eum exhortari ut sacerdos efficeretur. Noluit autem jam dictus diaconus Aldricus neque ausus est divinam repellere benedictionem, ad quam saepissime vocabatur a Drogone ejusdem civitatis episcopo et successore jam dicto ordinatori suo, dum nobiliter degebat in diaconatus officio, eligente eum
Abbreviated transcription (Latin):
regno. Tunc gͦ ipse inspirante diuina gr̃a
peciit locum sibi dari inquadã ciuitate cuiꝰ
uocabulum ẽ. medio matricis. Quȩ ⁊ alio
nomie moetis uocatur. Sibiq cum suis
duob clericis tantũmͦ postulauit dari p̃-¬
bendam. Rex autem ⁊ hoc concessit et ꝗtũ
uolebat sibi dari spopondit. Tali enim con-¬
ditione licentia accepta a rege osculatus
⁊ adiam dictam urbem festinando ꝓfectꝰ ÷.
Ibiq amabilit̃ ⁊ deuote ab omnib suscep¬
tus ⁊ clericus ab ep̃o enisdem ciuitatis⁊
cuncto clero diuinis benedictionib de-¬
cantantib ⁊ ymnis spũalib modulantib
sacerdotib clericali benedictione consetra-¬
cus inter semores frẽs ẽ. collocatus. Dõ gͥ
ibi totis nisib die noctuq deseruiens om̃i¬
bꝰ factus ẽ. ut multos dõ lucrifacere posset.
Cantum quippe romanum atq gramia¬
ticam siue diune scripture seriem humilit̃
discere meruit. Quib ⁊ donato omĩtim

Expanded text:
in suo regno. Tunc ergo ipse, inspirante divina gratia, in suo regno. Tunc ergo ipse, inspirante divina gratia, petivit locum sibi dari in quadam civitate cujus vocabulum est Mediomatricis, quae et alio nomine Mettis vocatur; sibique cum duobus clericis tantummodo postulavit dari praebendam. Rex autem et hoc concessit, et quantum volebat sibi dare spopondit. Tali enim conditione licentia accepta, a rege osculatus est, et ad jam dictam urbem festinando profectus est; ibique amabiliter et devote ab omnibus susceptus, et clericus ab episcopo ejusdem civitatis et cuncto clero divinis benedictionibus decantantibus et hymnis spiritualibus modulantibussacerdotibus clericali benedictione consecratus, inter seniores fratres est collocatus. Deo igitur ibi totis nisibus die noctuque deserviens, factum est ut multos Domino lucrifaceret. Cantum quippe Romanum atque Grammaticam sive divinae Scripturae seriem humiliter discere meruit, quibus et donante omnium
Abbreviated transcription (Latin):
exhortatio recederet ab eo ⁊ si driine maie¬
statis eẽt gr̃a plenit̃ eam scđm dñi uolunta-¬
tem adimplere meruisset. IN hac tamen
intentione ferme dimidium annum corde¬
angens corde angens angłica ⁊ diuina con-¬
fortatione suffultus ad regem dep̃caturus
accessit ut miliciam scłarem dimittere ei li-¬
ceret et milicie spũali se coniungere atq
eum dnõ famulari ꝑmitteret. Nullo tam̃ nͥ
tantũmͦ uno dõ timentiamico suo ⁊ lm̃o fa-¬
miliari. hoc confessus ẽ. Timens quippe ne si¬
hoc si hoc sui intelligerent parentes uł ami-¬
ci ẽi hoc facere minime ꝑmitterent. Rex au-¬
tem hec audiens oppido tristatus ẽ. cbmit¬
censq ei duodecim uł eo amplius comitatus
inquiens ait. Etiam si dimidium regnum
suum ei daret ipsam uoluntatem ꝓpt̃ hoc ñ
dimitteret. Uidens autem rex se illum a sua
intentione ñ posse auercere concessit ei ⁊¬
licentiam ⁊ locum ubicumq in suo eligeret

Expanded text:
exhortatio, recederet ab eo, et si divina eexhortatio, recederet ab eo, et si divina esset gratia, pleniter eam secundum Dei voluntatem adimplere meruisset. In hac autem intentione ferme dimidium annum corde angens, angelica et divina confortatione suffultus, ad regem deprecaturus accessit ut saecularem militiam dimittere ei liceret et militiae spirituali se conjungere atque eum Domino famulari permitteret.. Nullo tamen nisi tantummodo uno Deum timenti amico suo et charissimo familiari hoc confessus est, timens quippe ne si hoc sui intelligerent parentes et amici, ei hoc facere minime permitterent. Rex autem, haec audiens, oppido tristatus est, promittensque ei duodecim et amplius comitatus iens ait, etiamsi dimidium suum regnum ei daret, ipsam voluntatem propter hoc non dimitteret. Videns autem rex se illum a sua intentione non posse avertere, concessit ei licentiam et locum ubicunque eligeret
Abbreviated transcription (Latin):
ones facere. Quadã autẽ dit in p̃dicta eccłia
te altaris secrete psalinos suos decantans in stin¬¬
ctu dĩ corde aminonitus ẽ. ut miliciã scłarẽ di-¬
mitteret ⁊ anõ solũmodo famulari studeret.
Ipse quoq tenere aohuc etatis erat atq pube
tenus. Tunc pͥmo iͦs se incipiebat timens ualde
ne hoc illi diabolica ex parte suggereretur. ob-¬
nxe dm̃ dep̃catus ẽ. ut int̾cessione beate marie
ineuius aeccłia orabat si diuinitus iam dicta
ei ꝓsua miscdłia faceret. Sm autem diabolica
inmissio eẽt. similit ⁊ hoc illi notum faceret.
Tatis itaq isib ⁊ flectendo genua pectusq
tundendo ante p̃dicte sc̃ȩ mariȩ aram dep̃-¬
catus ẽ. ut dñĩ ex hoc intruisset facere uolun¬¬
tatem. Ec diabolus eum seducentli nullum
haberet locum. Ipse eͣnͣim diuinitus inante¬¬
dicta uoluntate bona confortatur. ⁊ firmiꝰ
subiugatus ẽ. ⁊ plenius corroboratus. Deinde
cepit toto corde rogare dm̃ ut si diaboli eẽt.

Expanded text:
ones faceret. Quadam autem die in praedicta ecclesia te altaris secrete psalmos suos cantans, instinctu divino corde admonitus est ut militiam saecularem dimitteret et Domino solummodo famulari studeret. Ipse quoque adhuc tenerae aetatis erat atque pube tenus. Tunc primo is.. se incipiebat, timens valde ne hoc illi diabolica ex parte suggereretur, obnixe Deum deprecatus est ut, intercessione beatae Mariae, in cujus ecclesia orabat, si divinitus jam dicta ei pro sua misericordia faceret; sin autem diabolica immissio esset, similiter et hoc illi notum faceret. Totis itaque nisibus et flectendo genua, pectusque tundendo, ante praedictae sanctae Mariae aram deprecatus est ut Domino ex hoc meruisset facere voluntatem, ut diabolus eum seducendi nullum locum haberet. Ipse enim divinitus in antedicta bona voluntate confortatus et firmius subjugatus est et plenius corroboratus. Deinde coepit toto corde rogare Deum ut si diaboli esset
Abbreviated transcription (Latin):
meruit ⁊ adius suȩ sedis aeccł̃ie iure firmis-¬
simo retinere licet impso die introitus fui
quando pͥmo infestiuitate sc̃i martim
impsam ciuitatem cenomannicam ẽ. in¬
gressus ipsa inquisicio facta fuisset. Ubi

Expanded text:
meruit, et ad jus suae sedis ecclesiae jure firmismeruit, et ad jus suae sedis ecclesiae jure firmissimo retinere, licet in ipso die introitus sui, quando primo in festivitate sancti Martini in ipsam civitatem Cenomanicam est ingressus, ipsa inquisitio facta fuisset, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sui intimauerunt atq firmit̃ ꝓtestati
sunt p̃fixo domno hludouico imperato-¬
ri quod abbacia scĩ uincencii non ẽẽt. de
iure antedicti ep̃i. sed fiscus sepedicti
domni hludouici imꝑatoris eẽ. debeat. Dõ-¬
nus gͥ hludouicus imꝑr ad hoc inquiren¬
dum atq ueracit inues ligandum suos
strenuos ⁊ fidelesmisit missos qui hoc in¬
quirerent si fiscus eẽ. debebat an de iure
⁊ dñatione antedicti ep̃i eẽ. deberet. Aldri-¬
cus uͦ in hoc ualde angebatur tristabatur¬
quȩ qđ tali occasione auire ⁊ dominacione
sepedicti ep̃i iam dicta abbatia scĩ uincentii.
ꝑdicta ⁊ iniuste ablata fieret. Non enim ha¬¬
bebat ibi cognitos homines neq ipsam
rem cognoscebat sed dñm obiuxe dep̃caba-¬
tur ut sua negligentia ipsa abbatia scĩ
uincentii de iure p̃dicce aeccłiȩ ꝑdita nec
alienata ficret. Quem nempe dñs in hoc
exaudiuit ⁊ oppido illum consolatus ẽ.
⁊ ipsas res amminicłante dño eiundicare

Expanded text:
sui intimaverunt atque firmiter protestati sunt praefixo domno Ludovico imperatori quod abbatia Sancti Vincentii non esset de jure antedicti episcopi, sed fiscus saepedicti domni Ludovici imperatoris esse debebat. Domnus igiter Ludovicus imperator ad hoc inquirendum atque veraciter investigandum suos strenuos et fideles misit missos, qui hoc inquirerent si fiscus esse debebat, an de jure et dominatione antedicti episcopi esse deberet. Aldricus vero in hoc valde angebatur, tristabaturque, quod tali occasione a jure et dominatione saepedicti episcopii jam dicta abbatia sancti Vincentii perdita et injuste ablata fieret. Non enim habebat ibi cognitos homines, nec ipsam rem cognoscebat; sed Dominum obnixe deprecabatur ut sua negligentia ipsa abbatia Sancti Vincentii de jure praedictae Ecclesiae perdita nec alienata fieret. Quem nempe Dominus in hoc exaudivit, et oppido illum consolatus est; et ipsas res adminiculante Domino evindicare
Abbreviated transcription (Latin):
luntas nr̃a ꝑpetim auxiliante dño capiat
firmitatem. Ausiuliani legis indetam̃tioñ
actum cenomannis inciuitate anno.xi. reg.¬
nante domni nr̃i chilperici regis pridie Non¬
aiancias. Nomnolus peccator stibsc̃p.¬
sit. Qermantis peccator rogante clero ceno-¬
maniris Sub̃s. Dinamius peccator concessi

Expanded text:
luntas nostra perpetim, auxiliante Domino, capiat firmitatem, Ans Juliani legis indetamentionem. Actum Cenomanis civitate, anno XI regnante domini nostri Chilperici regis pridie Nonas Martias. + Domnolus peccator subscripsit. Germanus peccator, rogante clero Cenomanis, subscripsit. Dinamus peccator consensi
Abbreviated transcription (Latin):
facrauit altare inhonore omĩum scõeum
in quo ⁊ multorum scõrum pignora ꝓpriis
collocauit manib in sinis tra autẽ parce
ipsius aeccłiȩ ⁊ in sinistro deambulatorio in
orientali parte fecit ⁊ consecrauit altare in
honore scĩ dionisii ⁊ scĩ laureneii ac scĩ remi¬
gii scĩq medardi seu scĩ bonefaciri scĩ rustei.
Necnon ⁊ sc̃ĩ eleutherii martirum ⁊ confessoꝵ
xp̃i ⁊ eorũ reliquias in ipso ꝓpriis manib
collocauit altari. In p̃dicto uidelicet sinistro
solario uł deam bulatorio inmedio aliud fe¬
uirginum in eo multa ꝓpriis collocauit
manib Deorsum quoq ⁊ in dextra siue
orientali parte p̃fate aeccłiȩ fecit ⁊ consecra-¬
uit altare in honore scĩ ambrosii ⁊ scĩ bene¬

Expanded text:
sacravit altare in honore omnium sanctorum, sacravit altare in honore omnium sanctorum, in quo et multorum sanctorum pignora propriis collocavit manibus. In sinistra autem parte ipsius ecclesiae et in sinistro deambulatorio in orientali parte fecit et consecravit altare in honore sancti Dionysii et sancti Laurentii, ac sancti Remigii sanctique Medardi, seu sancti Bonifacii et sancti Rustici, necnon et sancti Eleutherii martyrum et confessorum Christi, et eorum reliquias in ipso propriis manibus collocavit altari. In praedicto videlicet sinistro solari et deambulatorio in medio aliud feciignora sanctarum virginum in eo multa propriis collocavit manibus. Deorsum quoque et in dextera, sive orientali parte praefatae ecclesiae fecit et consecravit altare in honore sancti Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
phani reconciliauit ⁊ sollẽpnit̃ dedicauit.
In p̃fata namq eccł̃ia seniori altaria cons¬
struxit. ⁊a nouo fundauit atq insupra-
ea conserrauit desuꝑ adscribe iussit q̃
⁊ ad huc ꝑ singula altaria inserta singil-¬
latim ⁊ distincte ac diligent̃ inuestigan¬¬
tibus repperiri hodierna die quieuit. que un¬
De ambulatorias equidẽ sursum ꝑ totũ
incircuitiripsius eccłiȩ fecit in quib ⁊
altaria quinq nobilit̾ construxit atq
sacrauit. Primum emm indextera ⁊ in
orientali parte altare inp̃dictis deambu-¬
latoriis positum sacrauit in honore sci
martini ⁊ scĩ hilarii ac scĩ germam sc̃ĩq
uedasti siue sc̃ĩ domnoliatq sc̃i karileffi
⁊ in eodemi deambulatorio inmedio posi¬¬
tum sacratum inhonore scĩ petri ⁊ scĩ io-¬
hannis apłi ⁊ euangłiste atq scĩ andree
necnon ⁊ omnium apłorum ⁊ reliquias eoꝵ
in ipso collocauit altari. In occidentali qͥppe
parte ipsius aeccłiȩ in ipso solario fecit atq

Expanded text:
phani, reconciliavit atque solemniter dedicavit. In praefata namque ecclesia seniori altaria construxit et a novo fundavit, atque in supradiea consecravit, desuper ascribere jussit; quae et adhuc per singula altaria inserta singillatim et distincte ac diligenter investigantibus reperiri hodierna die queunt. Deambulatoria siquidem sursum per totum in circuitu ipsius ecclesiae fecit, in quibus et altaria quinque nobiliter construxit atque sacravit. Primum enim in dextera et in orientali parte altare in praedictis deambulatoriis positum sacravit in honore sancti Martini et sancti Hilarii, ac sancti Germani sanctique Vedasti, sive sancti Domnoli atque sancti Carilefi et in eodem deambulatorio in medio positum sacratum in honore sancti Petri et sancti Joannis apostoli et evangelistae atque sancti Andreae, necnon et omnium apostolorum, et reliquias eorum in ipso collocavit altari. In occidentali quippe parte ipsius ecclesiae, in ipso solario fecit atque
Abbreviated transcription (Latin):
ti aldrici ep̃i. iii. p̃dictã aeccłiã iam dictus pon-¬
cifex sollẽpint̃ ⁊ decent̃ dedicauit. In p̃scrip¬¬
to namq kalendaꝵ die turonis metropolis
ciuitatis ꝑ consensum ⁊ electionẽ landranni
p̃dicte turonice urb archiep̃i siue aliorum
ep̃oꝵ atq multoꝵ abbatum ac comitum.
Necnon ⁊ aliorum innumerabilium pruden¬¬
cium uirorum a hludouico p̃scripto imꝑato-¬
recura cenomannce urb̃ ⁊ sollicitudo tociꝰ
ipsius urb parrochie aldrico p̃fato ep̃o cõ-
missa ẽ. Cui om̃pc ds̃ supplicit̾ oramus
una nob̾cũ tribuate requiẽ sempit̾nam ⁊
uitam aet̾nam. Prescripto uidelicet anno
quoq kalendaꝵ decẽbrium die sollemp-¬
inter consecrauit iam dictus aldricꝰ ponti-¬
fex absidam matris ⁊ senioris ciuitatis ec-¬
diȩ ꝗ a nouo fundauit ⁊ mirabilit̾ orna-¬
uit atq fabricauit in qua ⁊ altare mirabi¬
liter fabricatum ⁊ compositum construx̃.
Iamdictam quippe absidam una cum p̃fa-¬

Expanded text:
ictam ecclesiam jam dictus pontifex solemniter et decenter dedicavit. In praescripto namque Calendarum die, Turonis metropolis civitate per consensum et electionem Landramni praedictae Turonicae urbis archiepiscopi, sive aliorum episcoporum atque multorum abbatum atque comitum necnon et aliorum innumerabilium prudentium virorum a Ludovico praescripto imperatore, cura Cenomanicae urbis et sollicitudo totius populi ipsius urbis parochiae Aldrico praefato episcopo commissa est; cui omnipotens Deus, suppliciter oramus, una nobiscum tribuat requiem sempiternam et vitam aeternam. Praescripto videlicet anno quoque Calendarum Decembris die solemniter consecravit jam dictus Aldricus pontifex absidam matris et senioris civitatis ecclesiae, quam a novo fundavit et mirabiliter ornavit atque fabricavit, in qua et altare mirabiliter fabricatum et compositum construxit. Jam dictam quippe absidam una cum praefat
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Cuiꝰ consecracionis dies ab om̃ĩb penit᷑
ignorabat᷑. sed modo renouata ⁊ reconci-¬
liata siue consecrata ẽ. in honore p̃dicte
scẽ dĩ genitricis marie seu scõꝵ geruasis
⁊ ꝓthasii siue scĩ stephani sollẽpnit̃ ⁊ cano

Expanded text:
fuit, cujus consecrationis dies ab omnibus penitus fuit, cujus consecrationis dies ab omnibus penitus ignorabatur, sed modo renovata et reconciliata sive consecrata est in honore praedictae sanctae Dei genitricis Mariae seu sanctorum Gervasii et Protasii sive s
Abbreviated transcription (Latin):
mat ⁊ciuitatis eccł̃ia senior cenomannica
in honore scĩ saluatoris ⁊ scẽ eiꝰdem genitri¬
stephani ẽ. a iam dicto aldrico epo sollẽp¬
inter dedicata. Similit̃ censuit ut de
p̃fata uilla plena p̃dictis fr̃ib ⁊ canonicis
inundecimo kalendaꝵ ianuariaꝵ die fie¬
ret plena refectio inquo die ⁊ sepedictus
aldricus in p̃scripta ciuitate ⁊ in p̃fata ec-¬
cłia ẽ. canonice ⁊ sollẽpnit̃ a nobilissimis
⁊ doccis simis atq sc̃ĩssimis epĩs pontifex¬
ẽ. ordinatus. Similit̃ censuit ut inundeci¬
mo kalendaꝵ iuliaꝵ antedictis canomeis
⁊ dĩ seruis de p̃fata uilla fieret plena ⁊
optima refectio in quo die ⁊ p̃fixus aldri¬¬
cus ep̃c ẽ. de utero matris sue natus.
atq occiden¬¬
talis pars p̃scripte matris ⁊ ciuitatis aeccłiȩ
abeodẽ pontifice ẽ. sollẽpnit̃ dedicata. Si-¬
milit̃ massumptione sc̃ẽ dĩ genitricis marie¬
honore p̃fata aeccłia a scõ uliano sacrata

Expanded text:
mater et civitatis ecclesia senior Cenomanica mater et civitatis ecclesia senior Cenomanica in honore sancti Salvatoris et sanctae ejusdem Dei geStephani est a jam dicto Aldrico episcopo solemniter dedicata. Similiter censuit ut de praefata villa plena praedictis fratribus et canonicis undecimo Calendarum Januariarum die fieret plena refectio; in quo die et saepedictus Aldricus in praescripta civitate et in praefata ecclesia est canonice et solemniter a nobilissimis et doctissimis atque sanctissimis episcopis pontifex ordinatus. Similiter censuit ut in undecimo Calendarum Juliarum antedictis canonicis et Dei servis de praefata villa fieret plena et optima refectio, in quo die et praefixus Aldricus episcopus est de utero matris suae natus, atque occidentalis pars praescriptae matris et civitatis ecclesiae ab eodem pontifice est solemniter dedicata. Similiter in assumptione sanctae Dei genitricis Marihonore praefata ecclesia a sancto Juliano sacrata
Abbreviated transcription (Latin):
die c̾ciũ consecrauit altare in honore scĩui¬
⁊ eorum reliquias ꝓpriis manib decenter in
supradicto collocauit altari. Prescripto namq
siue omnium scõrum tribuat uita aet̾naliter
una cumeis frui sempit̾na amen. Dedit dppe
p̃fatus aldricus pontifex uillã quandam
canonicis suis cuius uocabulũ ẽ. buxarias
cum oñib ad se ꝑtinentib una cum silua cuiꝰ
uocabulum ẽ. folicionis. De qua ⁊ pleniꝰ p̃di-¬
eti canonici eorũ mererentur habere stipen-¬
dia ⁊ delectabiliꝰ dño famulari siue ꝓ imꝑa-¬
tore iam dicto hludouico ⁊ conuge sua iu¬¬
dith sed ⁊ ꝓlib regalib siue ꝓumuerso exer-¬
citu eorumatq ꝓsepedicto aldrico ipsius
urb̃ epõ orare certatĩ studerent. ⁊ delectabibꝰ
siue studiosius eis dnõ militari delectaret᷑.
De p̃fixa uidelicet uilla cenfuit atq suis
successorib contes tando ut suo priuilegio
qđ de eadẽ uilla p̃dictis canonicis ss fecit ad¬
iurauit ut frẽs ⁊ canonici cenomannica in

Expanded text:
altare in honore sancti et eorum reliquias propriis manibus decenter in supradicto collocavit altari. Praescripto namque sive omnium sanctorum tribuat vita aeternaliter una cum eis frui sempiterna. Amen. IV. Dedit quippe praefatus Aldricus pontifex villam quamdam canonicis suis, cujus vocabulum est Buxarias, cum omnibus ad se pertinentibus, una cum silva cujus vocabulum est Felicionis, de qua et plenius praedicti canonici eorum mererentur habere stipendia, et delectabilius Domino famulari, sive pro imperatore antedicto Ludovico et conjuge sua Judithcitu eorum, atque pro saepedicto Aldrico ipsius urbis episcopo orare certatim studerent, et delectabilius sive studiosius eis Domino militare delectaret. De praefixa videlicet villa censuit, atque suis successoribus contestando in suo privilegio quod de eadem villa praedictis canonicis suis fecit adjuravit ut fratres et canonici Cenomanica in
Abbreviated transcription (Latin):
atq scẽ brigide necnon ⁊ scẽ genouefe uir-¬
ginum xp̃i ⁊ earũ in eo decent ꝓpriis mani¬¬
bus collocauit reliquias. Inmedia quoq
fabricatũ erexit ⁊ ipsum altare inmedia
eccłia positũ in honore scẽ trinitatis in
eo decent̃ ꝓpriis collocauit manib. An¬
cedictus gͥ aldricꝰ cenomannce p̃fate ur-¬
bis ep̃c anno incarnacionis dm̃ nr̃i iħu¬

Expanded text:
necnon et sanctae Genovefae, virristi, et earum in eo decenter propriis manibus collocavit reliquias. In media quoque fabricatum erexit, et ipsum altare in media ecclesia positum in honore sanctissimae Trinitatis in eo decenter propriis collocavit manibus. Antedictus igitur Aldricus Cenomanicae praefatae urbis episcopus anno incarna
Abbreviated transcription (Latin):
tra chorum scilicet ⁊ indextra parte ipsius
eccłiȩ fecit ⁊ consecrauit altare inhonore
sci georgii ⁊ scĩ felicis ac scĩ simphorrani siue
scĩ sixtiatq scĩ tiburcii scõrũ quippe marcel¬
lini ⁊ petri ⁊ eorum in eo decent̃ collocauit re-¬
liquias. Insinis tra namq ⁊ morientali parte
ipsius eccłiȩ fecit ⁊ sacrauit altare inhonore
scẽ scolastice ⁊ scȩ agnetis ac sc̃ȩ lucie atq scẽ
aldegundis uirginũ xp̃i⁊ in eo earũ reliquias¬

Expanded text:
chorum scilicet et in dextera parte ipsius ecclesiae fecit et consecravit altare in honore sancti Georgii et sancti Felicis, ac sancti Symphoriani sive sancti Sixti atque sancti Tiburtii, sanctorum quippe Marcellini et Petri, et eorum in eo decenter collocavit reliquias. In sinistra namque et in orientali parte ipsius ecclesiae fecit et sacravit altare in honore sanctae Scholasticae et sanctae Agnetis ac sanctae Luciae, atque sanctae Aldegundis, virginum
Abbreviated transcription (Latin):
miinsepedicto altari ꝓpriis manib decent̃
collocauit ⁊ mirabilit composuit. Aliã
quoq partem p̃scripte matris ⁊ ciuitatis
aeccłiȩ cuiꝰ consecracionis dies penitus. ab
omnib ignorabatur inp̃dicto saluatoris¬

Expanded text:
i in saepedicto altari, propriis manibus decenter collocavit et mirabiliter composuit. Aliam quoque partem praescriptae matris et civitatis ecclesiae, cujus consecrationis dies penitus ab omnibus ignorabatur, in praedicto Domi
Abbreviated transcription (Latin):
res titui atq reddere mereamuR:
Et hoc omnib uob̃ notum sit quod
si aliquis ur̃m extiterit qui hanc ius-¬
sionem nr̃am aut contempnendo aut
negligendo ad implere dis tulerit qr
uolumus atq p̃cipimus ut p̃scripte
urbis ep̃c in iure eiuscdem eccłiȩ siue
insuam uel canonicorum suorum
potes latem uel dominationem eas¬
dem res reuocare faciat usq dum illi
qui iam dicte aeccłiȩ res uel beneficia
nr̃a largitione habebant in nr̃am ueni-¬
ant p̃sentiam. qui negligit censum
ꝑdat agrum. ⁊ ꝑ hanc auctoritatem si-¬
ue eorum negligentia uel contemptu
ipsa ꝑdant beneficia. Et ut hȩc ius¬
sio nr̃a uerius credatur ⁊ diligentius
conseruetur: atq ꝑ omnia a uob̃ ꝑfici¬
atur. ⁊ firmius futuris temporib cene
atur. Manu ꝓpria subterfirmaui¬
mus.⁊ de anulo nr̃o sigillare iussimꝰ.
Signum A S Raroliglo¬¬
riosios imis Uimperatoris.
Genesius ad tucem. Erchembaudi
recognoui ⁊ subsripsi. Data mmense

Expanded text:
restitui atque reddere mereamur. restitui atque reddere mereamur. Et hoc omnibus vobis notum sit, quod, si aliquis vestrum extiterit, qui hanc iussionem nostram aut contempnendo aut negligendo adimplere distulerit, volumus atque precipimus, ut prescripte urbis episcopus in iure eiusdem ecclesię sive in suam vel canonicorum suorum potestatem vel dominationem easdem res revocare faciat, usque dum illi, qui iam dicte aecclesię res vel beneficia nostra largitione habebant, in nostram veniant presentiam. Qui negligit censum, perdat agrum et per hanc auctoritatem, sive eorum negligentia vel contemptu, ipsa perdant beneficia. Et ut hęc iussio nostra verius credatur et diligentius conservetur atque per omnia a vobis perficiatur et fipria subter firmavimus et de anulo nostro sigillare iussimus. Signum M. Karoli gloriosissimi imperatoris. Genesius advicem Erchembaudi recognovi et subscripsi. Data in mense
Abbreviated transcription (Latin):
rate matris aeccl̃iȩ recipiuntur. excep¬
to hostilense id÷ de bobus ⁊ coniecto
ad carros construendos. De his autẽ
omnib p̃cipimus ut censum legitim̃
⁊ nonas ⁊ decimas annis singulis par-¬
tibus p̃scripte matris aeccłiȩ absq ul-¬
la marricione uł dilatione reddere
aut minoratione pleniter ꝑsoluere
faciant. Insuꝑ restaurationes tam
in p̃fixa aeccłia quã Et indomibus uyx-¬
ta eam ad iacentib in reguminibus
⁊ restaurationib ꝓ possibilitate re-¬
rum quas inbeneficium ex inde possi.¬
dent facere non negligant. si gram no¬¬
stram ⁊ eadem beneficia unusquisq
habere uoluerit. Prescripta uͦ benefi-¬
cia uolo ut fideles nr̃i subp̃dicto cen-¬
su cum consensu ⁊ beniuolentia eiꝰdẽ
aeccłie ep̃i teneant. usq dumilla cum
eis. qui ea nr̃a datione uidentur hab̾e.
mutuare possimus. ⁊ sepedicte aecdiȩ
cui iuste ⁊ legitime ut inquisitum
habemus debentur: auxiliante dnõ

Expanded text:
rate matris aecclesię recipiuntur, exceprate matris aecclesię recipiuntur, excepto hostilense id est de bobus et coniecto ad carros construendos. De his autem omnibus precipimus, ut censum legitimum et nonas et decimas annis singulis partibus prescripte matris aecclesię absque ulla marricione vel dilatione reddere aut absque minoratione pleniter persolvere faciant. Insuper restaurationes tam in prefixa aecclesia quam et in domibus iuxta eam adiacentibus, in teguminibus et restaurationibus pro possibilitate rerum, quas in beneficium exinde possident, facere non negligant, si gratiam nostram et eadem beneficia unusquisque habere voluerit. Prescripta vero beneficia volo ut fideles nostri sub predicto censu cum consensu et benivolentia eiusdem aecclesie episcopi teneant, usque dum illa cum eis, qui ea nostra datione videntur habere, mutuare possimus et sepe dicte aecclesię, cui iuste et legitime, ut inquisitum habemus, debentur, auxiliante domino
Abbreviated transcription (Latin):
tibus repꝑimus. siue alias uillas quas ꝓpt̃
plixitatem uł ꝓpter ignorantiam uilla¬
rum nominum in hoc p̃cepto. non sunt
insertas adiam dictam tamen aeccłiam.
is te ⁊ legaliter ꝑtinere cognoscitur.
Suꝑ quib has nr̃e auetoritatis literas
fieri decreumus. ꝑ quas statuentes
omnib qui inp̃senti temꝑe aut futu-¬
ris temꝑib ex memorate matris aeccł̃iȩ
reb beneficia adsecuti sunt aut adse-¬
qui potuerint p̃cipimus ut de omni-¬
bus con laborationib cerre cam feni ꝗ
⁊ annone omnium generum tam de
sita dominicata quã ⁊ deuasallorum
suorum. de uinericiis quoq ⁊ ꝑdonato
de pas tionib ⁊ pascuariis de erbatieis.
⁊ pullis. de piscationib ⁊ pas tionaticis.
id÷ de glandaticis. de melle ⁊ conlabo¬
rationib quȩ mortis fiunt. de nutrimi-¬
nib animalium ⁊ caseis qui fiunt de
uaccariciis dominatis ac de omnib
redibitionib quas ab hominib memo-¬

Expanded text:
tibus repperimus sive alias villas, que propter tibus repperimus sive alias villas, que propter prolixitatem vel propter ignorantiam villarum nominum in hoc precepto non sunt inserte, ad iam dictam tamen aecclesiam iuste et legaliter pertinere cognoscitur. Super quibus has nostre auctoritatis litteras fieri decrevimus, per quas statuentes omnibus, qui in presenti tempore aut futuris temporibus ex memorate matris aecclesię rebus beneficia adsecuti sunt aut adsequi potuerint, precipimus, ut de omnibus conlaborationibus terre, tam feni quam et annone omnium generum, tam de sua dominicata quam et de vasallorum suorum, de vinericiis quoque et perdonato, de pastionibus et pascuariis, de erbaticis et pullis, de piscationibus et pastionaticis id est de glandaticis, de melle et conlaborationibus, quę in ortis fiunt, de nutriminibus animalium et caseis, qui fiunt de vaccariciis dominicatis, ac de omnibus redibitionibus, que ab hominibus memo
Abbreviated transcription (Latin):
iorio ⁊ partem de fraxinedo. ⁊ inaundaria.
drogieco. uillare. de uerno. de iuricio:⁊
camiliaco. de caxinarias ⁊ coctiaco ulco publi-¬
co. ⁊ uilla antoniaco. de uilla bonalfa ⁊ de
omnib uillis quȩ ad cellam scĩ martini
infra murum ciuitatis ꝑtinent. ⁊ cangia-¬
co uico publico. ⁊ de uillalimbriaco ⁊ ue¬
rincella. ⁊ uermaco.⁊ de uico diablentico.
⁊ decella arciacas. ⁊ de uilla camariaco.
⁊ euiriaco. ⁊ calla. ⁊ comoriaco. ⁊ de uilla an¬¬
doliaco. ⁊ de uilla griuiaco. ⁊ martiniaco.
⁊ linerolas.: ⁊ sisciaco. ⁊ de cella domno re-¬¬
gis ⁊ de pago ardunense. in quo sunt
manentes mille scĩ geruasii. ⁊ de curce-
busane ⁊ denouiomo ⁊ scomiaco. ⁊ camili¬
aco uicis publicis. Naec autem omnia
quȩ nominatim supra inserta sunt ut
ram dictum enucleatim ⁊ diligenter inue¬
stigatum habemus.⁊ in autenticis eiꝰdẽ
aeccłiȩ scriptis ipsis clericis nob ostenden-¬

Expanded text:
iorio et partem de Fraxinedo et Maundaria, iorio et partem de Fraxinedo et Maundaria, Drogieco, villare de Verno, de Viricio et Camiliaco, de Taxinarias et Coctiaco vico publico et villa Autoniaco, de villa Bonalfa et de omnibus villis, quę ad cellam sancti Martini infra murum civitatis pertinent, et Cangiaco vico publico et de villa Limbriaco et Verincella et Verniaco et de vico Diablentico et de cella Arciacas et de villa Camariaco et Eviriaco et Calla et Comoriaco et de villa Andoliaco et de villa Griviaco et Martiniaco et Linerolas et Sisciaco et de cella Domnoregis et de pago Ardunense, in quo sunt manentes mille sancti Gervasii, et de curte Busane et de Noviomo et Scomiaco et Camiliaco vicis publicis. Haec autem omnia, quae nominatim supra inserta sunt, ut jam dictum est, enucleatim et diligenter investigatum habemus, et in authenticis ejusdem ecclesiae scriptis ipsis clericis nobis ostenden
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem ꝑtinentium aedificare tibi
res laurare faciant. id esł de uilla ta¬
nida. de uilla luedono. de uilla bala¬
don. de uilla quȩbrolius. uł noua uilla
nuncupatur. de uilla pradellis. de mor¬
niaco. de uilla guilis. de tercia parte.
de tella scĩ almiri. ⁊ tercia parte sc̃i ul-
facii de cella. Et t̾cia parte de cella scĩ
riemiri. de uilla bonlido. de angono.
de solemnis uilla ⁊ uico.⁊ cella iurmero.
⁊ de uilla apiliaco. et de alnido. ⁊ clau-¬
cido. de nouiliaco. ⁊ fauisnonia. ⁊ cam¬
po sirigicoluciaco ⁊ monte.⁊ de comnis
cella scĩ leo degarii. angon. ⁊ bonlir. de
uica gabron cum suis appendiciis. ⁊ balino
uico publico. ⁊ de uilla uiuiriaco. ⁊ de uil¬
la longua aqua.⁊ de campaniaco. ⁊ de
conedralio. ⁊ de geneda uicis publicis.⁊ de
uilla clidis. ⁊ credendo. ⁊ uithlena turiniaco.
calsano ⁊ uillare. ⁊ adilla uitae. ⁊ ugra ⁊ fon¬¬
tanas. ⁊ sanmuro: ⁊ brafialo. felcaria domno¬

Expanded text:
civitatem pertinentium aedificare vel civitatem pertinentium aedificare vel restaurare faciant : id est de villa Tanida, de villa Lucdono, de villa Baladon, de villa quę Brolius vel Novavilla nuncupatur, de villa Pradellis, de Morniaco, de villa Guilis, de tercia parte de cella sancti Almiri et tercia parte de cella sancti Ulfacii et tercia parte de cella sancti Ricmiri, de villa Bonlido, de Angono, de Solemnis villa et vico et cella Virmero et de villa Apiliaco et de Alnido et Claucido, de Noviliaco et Favisnonia et campo Sirigico, Luciaco et Monte et de Comnis, cella sancti Leodegarii, Angon et Bonlir, de vico Gabron cum suis appendiciis et Balino vico publico et de villa Viviriaco et de villa Longuaaqua et de Campaniaco et de Conedralio et de Geneda vicis publicis. et de villa Clidis et Tredendo et Vithlena, Turiniaco, Calsano et Villare et Adillavitae et Vigra et Fontanas et Samnuro et Brafialo, Felcaria, Domno
Abbreviated transcription (Latin):
sis qui eadem cenobia nr̃a beneficia te¬
nent libenter ad opus ep̃i uł frm̃ ibi
randam.⁊ nunc ⁊ futuris temꝑib ꝑsol¬
uantur: ⁊ refectio canonicis scȩ marie ⁊
seĩ geruasii optima ab eodem abbate qͥ
ipsum cenobium tunc temꝑis habere
uidetur in p̃dicta festiuitate libenti
animo fiat. sicut nr̃am grãm ⁊ ipsa¬
beneficia habere uoluerit. Ut nobis
seu decessorib uł ꝓgenitorib nr̃is ꝓpt̃
ablationem uł minorationem harum re-¬
rum iam dicte aeccłiȩ aliquod detrim̃tũ
aut ꝑiculum regni non adcrescat. sed
ꝑhennis cemꝑib sub iure aeccłiȩ ꝑma-¬
neant. De uicis uͦ publicis uł uillulis iã
dicte aeccł̃iȩ quas fideles nr̃i nr̃a largi-¬
tione habent. Omnino p̃cipimus ut
none ⁊ decime partib p̃scripte matris
aeccłiȩ abeisdem fidelib nr̃is libenter
⁊ pleniter ꝑsoluantur. ⁊ adificia eius¬
dem aeccłiȩ siue domorum ad eam infra

Expanded text:
sis, qui eadem cenobia nostro beneficio tesis, qui eadem cenobia nostro beneficio tenent, libenter ad opus episcopi vel fratrandam et nunc et futuris temporibus persolvantur et refectio canonicis sanctę Marie et sancti Gervasii optima ab eodem abbate, qui ipsum cenobium tunc temporis habere videtur, in predicta festivitate libenti animo fiat, sicut nostram grabeneficia habere voluerint, ut nobis seu decessoribus vel progenitoribus nostris propter ablationem vel minorationem harum rerum iam dicte aecclesię aliquod detrimentum aut periculum regni non adcrescat, sed perhennis temporibus sub iure aecclesię permaneant. De vicis vero publicis vel villulis iam dicte aecclesię, quas fideles nostri nostra largitione habent, omnino precipimus, ut none et decime partibus prescripte matris aecclesię ab eisdem fidelibus nostris libenter et pleniter persolvantur et aedificia eiusdem aecclesię sive domorum ad eam infra
Abbreviated transcription (Latin):
nus paduinus requiescit in corꝑe.⁊ mo-¬
nasteriolum scĩ iuliani in quo ipse re-¬
quiescit in corꝑe.⁊ cellulam scł uicturii
infra ciuitatem. ⁊ monasterium scĩ ha-¬
rileffi in quo ipse domnus requiescit
in corꝑe. ⁊ monasterium scĩ georgii.
⁊ monasterium tillidi ⁊ monasteriũ
tuffiaco.⁊ monasteriolum sc̃i iohannis
⁊ scĩ trechii in buxido. ⁊ monasteriolũ
scĩ martini in diablentico.⁊ monasteriũ
scẽ mariȩ maurionno. ⁊ monas teriolũ
buxidi ⁊ cellulam scuuiliaco. Haec om-¬
nia ficut diligenter inquisitum habe¬
mus cum omnib ad se ꝑtinentib ⁊ m
scriptis autenticis scĩ geruasii inuenimꝰ
ad p̃dictam aeccłiam scĩ geruasii. ius te
⁊ legaliter ꝑtinent. Ex quib iubentes
p̃cipimus ut festiuitatib illorũ scõꝵ
in quorum memoriis ipsa cenobia dicata
eẽ. noscuntur. ꝑ singulos annos ad p̃fixã
matrem ⁊ ciuitatis aeccłiam census ab ip-¬

Expanded text:
nus Paduinus requiescit in corpore, et monus Paduinus requiescit in corpore, et monasteriolum sancti Iuliani, in quo ipse requiescit in corpore, et cellulam sancti Victurii infra civitatem et monasterium sancti Karileffi, in quo ipse domnus requiescit in corpore, et monasterium sancti Georgii et monasterium Tillidi et monasterium Tuffiaco et monasteriolum sancti Iohannis et sancti Trechii in Buxido et monasteriolum sancti Martini in Diablentico et monasterium sanctę Marię in Aurionno et monasteriolum Buxidi et cellulam Scuviliaco. Haec omnia, sicut diligenter inquisitum habemus cum omnibus ad se pertinentibus et in scriptis autenticis sancti Gervasii invenimus, ad predictam aecclesiam sancti Gervasii iuste et legaliter pertinent. Ex quibus iubentes precipimus, ut festivitatibus illorum sanctorum, in quorum memoriis ipsa cenobia dicata esse noscuntur, per singulos annos ad prefixam matrem et civitatis aecclesiam census ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
res laurationes iam dicte aeccłiȩ abbate
fieri possent. Quorum dep̃cationes
ꝓpter amorem dei libenter audiuimꝰ.
⁊ sicut dep̃cati sunt monasteria uł
cellulas seu uicos uł uillas quas nr̃a
largitione ex iure p̃fixe aeccłiȩ nr̃i
ficdeles habere dinoscuntur nommatĩ
in hoc p̃cepto inserere iussimus. ut fu-¬
turis cemꝑib in iure et dominatione
iam dicte aeccłiȩ cum omni integritate
ꝑmaneant. Idem monas terium scĩpe¬
tri quod bertiannus ep̃c aedificauit cũ
monasteriolo uł sina dochio scĩ marci-
nim ponteleuua ⁊ monasterium scĩui-
cturi in quo ipse domnus uicturius
requiescit in corꝑe.⁊ monas terium scẽ
marie. quod ẽ constructum intra mu¬¬
rum ciuitatis ⁊ fluuium sarte cum
monas feriolo sci riemiri ultia fluuium
sarte ad eum ꝑtinente: ⁊ monasterium scẽ
scolastice.⁊ monas teriolum scĩ germa¬
ni ultra fluuium sarte.⁊ monas teriolũ
uł sinadochium scȩ marie inquo dom¬

Expanded text:
restaurationes iam dicte aecclesię ablate restaurationes iam dicte aecclesię ablate fieri possent. Quorum deprecationes propter amorem dei libenter audivimus et, sicut deprecati sunt, monasteria vel cellulas seu vicos vel villas, quas nostra largitione ex iure prefixe aecclesię nostri fideles habere dinoscuntur, nominatim in hoc precepto inserere iussimus, ut futuris temporibus in iure et dominatione iam dictę aecclesię cum omni integritate permaneant : id est monasterium sancti Petri, quod Bertrannus episcopus aedificavit, cum monasteriolo vel sinadochio sancti Martini in Ponteleua et monasterium sancti Victurii, in quo ipse domnus Victurius requiescit in corpore, et monasterium sancte Marie, quod est constructum intra murum civitatis et fluvium Sarte, cum monasteriolo sancti Ricmiri ultra fluvium Sarte ad eum pertinente et monasterium sanctę Scolastice et monasteriolum sancti Germani ultra fluvium Sarte et monasteriolum vel sinadochium sanctę Marie, in quo dom
Abbreviated transcription (Latin):
nonas ⁊ decimas siue census unde neces-¬
sarios sumptus habere debeant fide¬
lesnr̃i qui res scĩ geruasii beneficiario
munere possidebant. aut nec legenter
ꝑsoluerent aut penitus reddere defer¬¬
rent. Pecieruntq ac suppliciter dep̃cati
sunt ut nr̃a imperialis potes bas effice¬
ret. qualiter de hisdem rebus decime
⁊ none partib p̃scripte aeccłiȩ pleniter
⁊ absq ulla dilatione ꝑsoluerentur.
⁊ aedificia ciusdem accłiȩ siue domus
episcopalis ac frm mibi dõ degentiũ
refacte ⁊ rectaurate fierent. Insuꝑ
humiliter flagitantes postu lauer.
ut uillarum nomina ex quib: none ⁊
decime ad supradictam aeccł̃iam ꝑsolui
debent inr̃e auctoritatis p̃cepto no-¬
minatim adscribi p̃cepissemus. Ne ali-¬
quo malo ingenio aut qualibet callidi¬¬
tate aut potentia alicuius diuitis uł
potentis. heuille. uł heres a iure eiꝰdẽ
accłiȩ alienate futuris fierent temꝑib
aut none uł decime siue census uel

Expanded text:
nonas et decimas sive census, unde necesnonas et decimas sive census, unde necessarios sumptus habere debeant, fideles nostri, qui res sancti Gervasii beneficiario munere possidebant, aut neclegenter persolverent aut penitus reddere differrent a. Pecieruntque ac suppliciter deprecati sunt, ut nostra imperialis potestas efficeret, qualiter de hisdem rebus decime et none partibus prescripte aecclesię pleniter et absque ulla dilatione persolverentur et aedificia eiusdem aecclesię sive domus episcopalis ac fratrum inibi deo degentium refacte et restaurate fierent. Insuper humiliter flagitantes postulaverunt, ut villarum nomina, ex quibus none et decime ad supradictam aecclesiam persolvi debent, in nostre auctoritatis precepto nominatim adscribi precepissemus, ne aliquo malo ingenio aut qualibet calliditate aut potentia alicuius divitis vel potentis he ville vel he res a iure eiusdem aecclesię alienate futuris fierent temporibus aut none vel decime sive census vel
Abbreviated transcription (Latin):
mus augustus adeo coronatus magnꝰ
⁊ pacificus. Imp̃r romanum gub̾nans
imp̃rium. Qui ⁊ ꝑ miscđ̾iam dĩ rex fran-¬
corum atq longobardorum si p̃cib sa¬
cerdotum ac seruorum dei libenter au-¬
rem accommnodamus ⁊ ad minis teriũ
eorum ex equendum auxilium presta¬
mus hoc nob ꝓculdubio ad statum
regni corroborandum ⁊ ad ȩternȩ uitȩ
beatitudinem adipiscendam ꝓfuturũ
eẽ credimus. Iccirco omnib fidelib sc̃ȩ
dĩ aeccłiȩ ⁊ nr̃is tam p̃sentib quã ⁊ futu¬
ris. Notum eẽ. uolumus. quia cum
in dei nomine nos in aquis palacio nr̃o
aduniuersorum causas audiendas uł
recta iudicia terminanda resideremꝰ:
sacerdotes ⁊ canonici clerici srĩ geruasis
siue dĩ serui de cenomannica urbe cũ
consensu ⁊ licentia ioseph eorum metro¬
politani ac ꝓprii pontificiᷤ franconis
predicte urbis ep̃i siue ceterorum con-¬
ꝓuincialium ep̃orum innt̃am aduene¬
runt p̃sentiam. ⁊ conquesti sunt qđ

Expanded text:
agnus et pacificus imperator Romanum gubernans imperium, qui et per misericordiam dei rex Francorum atque Longobardorum, Si precibus sacerdotum ac servorum dei libenter aurem accommodamus et ad ministerium eorum excquendum auxilium prestamus, hoc nobis procul dubio ad statum regni corroborandum et ad ęternę vitę beatitudinem adipiscendam profuturum esse credimus. Iccirco omnibus fidelibus sanctę dei aecclesię et nostris tam presentibus quam et futuris notum esse volumus, quia, cum in dei nomine nos in Aquis palacio nostro ad universorum causas audiendas vel recta iudicia terminanda resideremus, sacerdotes et canonici clerici sancti Gervasii sive dei servi de Cenomannica urbe cum consensu et licentia Ioseph eorum metropolitani ac proprii pontificis Franconis, predicte urbis episcopi, sive ceterorum conprovincialium episcoporum in nostram advenerunt presentiam et conquesti sunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nequiuerit. post modum licentiam ha¬
beat ut inmallo publico suas quȩrelas
iuste ⁊ rationabiliter atq legaliter
querat. S̾ed si antea quam p̃dicta fece
sare p̃sumpserit: quia nr̃am iussionẽ
atq nr̃m indictum ⁊ p̃ceptum contẽp.¬
sit. siue p̃uaricauit bannum nr̃m

Expanded text:
nequiverit, postmodum licentiam hanequiverit, postmodum licentiam habeat ut in mallo publico suas querelas juste et rationabiliter atque legaliter quaerat. Sed si antea quam praedicta fecsare praesumpserit: quia nostram jussionem atque nostrum indictum et praeceptum contempsit, sive praevaricavit, ba