comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si habes in potestate rem tuam:
uende. si non habes: ꝓice. Tollenti
tunicam: et pallium relinquendũ
est. Scilicet insitu semper recrasti¬
nans. & diem de die trahens. caute
& pedetentim tuas possessiunculas
uendideris: non habet xp̃c unde
alat pauꝑes suos. Totum deo de¬
dit: qui se obtulit. Apħ nauem tan
tum & retia reliquerunt. Tidua
duo exa misit in garophilacium.
et prefertur crȩs diuitiis. facile con¬
tempnit omnia: qui semꝑ cogitat¬
se esse moritur uꝯ¬

Expanded text:
si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse morituru
Abbreviated transcription (Latin):
uersis fratrib suis omniq cognatio¬
ne sua: filii isrł creuerunt. & quasi
germinantes multiplicati sunt.
at roborati nimis impleuerunt ter¬
ram. Surrexit interea rex nouus
suꝑ egyptum qui ignorabat ioseph
& ait ad populum suum. Ecce po

Expanded text:
ione illa filii Israhel creverunt et quasi germinantes multiplicati sunt ac roborati nimis impleverunt terram surrexit interea rex novus super Aegyptum qui ignorabat Ioseph et ait ad populum suum ecce po
Abbreviated transcription (Latin):
mus phares quem thamar peꝑit udȩ.
de semine qd̾ dñs dederit tib ex hac
puella. Tulit itaꝙ boor Ruth: & acce¬
pit uxorem. Ingressusq est ad eam: &
dedit ilh dñs ut conciꝑet. & pareret
filium. Dixeruntq mulieres ad noe-¬
iiii. B̾enedictus dñs qui non est pas¬
sus ut deficeret successor familiȩ tuȩ
& uocaretur nomen eiꝰ in isrł: & habe¬
as qui consoletur animã tuã. & enu¬
triat senectutem. De nuru enĩ tua
natus est qui te diliget. & multo tͥ
est melior: quam si septẽ haberes fi¬
lios. Susceptumq noemi puerum:
posuit in sinu suo: & nutricis ac ge¬
tulȩ officio fungebat᷑. Uicinȩ autẽ
mulieres congratulantes ei. & dicen¬
tes. natus est filius nocmi: uocauert̃
nomen eiꝰ obed. Hic est pater ysai pa¬
tris dauid.
e sunt generationes phares. Pha¬
res. genuit esrom.esrom:genuit
aran. aran: genuit aminadab. Ami¬

Expanded text:
mus Phares quem Thamar peperit Iudae de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella tulit itaque Booz Ruth et accepit uxorem ingressusque est ad eam et dedit illi Dominus ut conciperet et pareret filium dixeruntque mulieres ad Noetus Dominus, qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae, et vocaretur nomen ejus in Israel. Et habeas qui consoletur animam tuam, et enutriet senectutem: de nuru enim tua natus est, qui te diliget: et multo tibi est melior, quam si septem haberes filios. Susceptum Noemi puerum posuit in sinu suo, et nutricis ac gerulae officio fungebatur vicinae autem mulieres congratulantes ei et dicentes natus est filius Noemi vocaverunt nomen eius Obed hic est pater Isai patris David hae sunt generationes Phares Phares genuit Esrom Esrom genuit Aram Ara
Abbreviated transcription (Latin):
ixiq uobis illo in tempore. lon
possum solus sustinere uos. qͥa
dñs d̾s uester multiplicauit uos:
& estis hodie sicut stellȩ celi plurum.
Dñs d̾s patrum ur̃oꝵ addat ad hune
numerum multa milia: & benedh

Expanded text:
ixique vobis illo in tempore: Non possum solus sustinere vos; quia Dominus Deus vester multiplicavit vos, et estis hodie sicut stellae coeli, plurimi. Dominus Deus patrum vestrorum addat ad hunc numerum
Abbreviated transcription (Latin):
nonerat cum adonia. Immolatiser
Zoelech qui erat uicinus fonti ro¬
regis: nathan autẽ ꝓpħam &e ba-¬
naiam. & robustos quoᷤꝙ & salo¬
monẽ frẽm suum non uocauit.
Dixit autẽ nathan ad bethsabee
matrem salomonis. Num audistz
quod regnauerit adonias filius
a me consilium & salua animam
tuam. filiiꝙ tui salomonis. Uade¬

Expanded text:
non erat cum Adonia. Immolatis erZoheleth, qui erat vicinus fonti Rois. Nathan autem prophetam, et Banaian, et robustos quosque, et Salomonem fratrem suum non vocavit. Dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti, quod regnaverit Adonias filius a me consilium, et salva animam tuam, filiique tui Solomonis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in sinu suo: & calefaciat dñm no¬
strum regem. Quesierunt igitur
adolescentulam speciosam in omni¬
b finib isrł: & inuenerunt abisag
sunamitẽ: & adduxerunt eam ad
regem. Erat autẽ puella pulchra
nimis: dormiebatq cum rege. &e mi¬
nistrabat ei. Rex uero ñ cognouit
eam. Adonias autẽ filius aggith.
eleuabatur dicens. Ego regnabo.
fecitq sib currus & equites & qͥn¬
quaginta uiros qui ante eum cur¬
rerent. nec corripuit eum pater su¬
us aliquando dicens. Quare hoc fe¬
cisti: Erat autem & ipse pulcher
ualde scd̾s natu post absalon: & ser¬
mo e fuit cum ioab filio saruie. &
cum abiathar sacerdote. qui adiu¬
uabant partes adoniȩ. Sadoch ue¬

Expanded text:
ue in sinu suo, et calefaciat dominum nostrum regem. Quaesierunt igitur adolescentulam speciosam in omnibus finibus Israel, et invenerunt Abisag Sunamiten, et adduxerunt eam ad regem erat autem puella pulchra nimis dormiebatque cum rege et ministrabat ei rex vero non cognovit eam Adonias autem filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent nec corripuit eum pater suus aliquando dicens quare hoc fecisti erat autem et ipse pulcher valde secundus natu post Absalom et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoni
Abbreviated transcription (Latin):
Ambro¬
sius tua
michi
munus¬
cula per¬
ferens:
deculit
et suauis¬
simas lit¬
teras. que a principio amicici¬
arum fidem ꝓbatȩ fidei et ue-¬
teris amicicie ꝑferebant. Ue-¬
ra enim illa necessitudo est et
xp̃i glutino copulata. quam
non utilitas rei familiaris. ñ
presentia tantum corpoꝵ non
subdola et palpans adulatio.
s dei timor et diuinarum scͥp¬
turarum studia conciliant.
Legimus in ueterib hysto¬
riis quosdam lustrasse ꝓuin¬
cias. nouos adisse populos.
maria transisse: ut eos quos
ex libus nouerant: coram quo¬
q uiderent. Sic pythagoras
memphiticos uates. sic plato
egyptum. et architam taren¬
tinum easdemq oras italiȩ.

Expanded text:
Ambrosius tua mihi munuscula perferens, detulit et suavissimas litteras, quae a principio amicitiarum, fidem jam probatae fidei et veteris amicitiae praeferebant. Vera enim illa necessitudo est, et Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus
est moy¬
ses ad om¬
nem isrł
trans ior¬
danem in solitudine campestri con¬
tra mare rubrum. inter pharan.

Expanded text:
locutus est Moses ad omnem Israhel trans Iordanem in solitudine campestri contra mare Rubrum inter Pharan
Abbreviated transcription (Latin):
cenderunt: que preparauit d̃s di¬
ligentib se. & multa alia que pro¬
Interrogemꝰ ergo eos ubi hȩc scrip¬
ta sint: & cum dicere ñ potuerint.
de libris hebraicis ꝓferamꝰ. Primũ
testimonium est: in osee. scđm: in
ysaia. tertium: in zacharia. quar¬
tum: in ꝓuerbiis. quintum: ȩque

Expanded text:
aravit Deus diligentibus se ; et multa alia quae proInterrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ego pariter morabor. Popłs tuus:
populus meus: & d̾s tuus: d̃s meus.
Que te morientem terra susceperit:
addat. si non sola mors me &e te sepa¬
rauerit. Uidens ergo noemi quod
obstinato ruith animo decreuisset se¬
cum ꝑgere: aduersar noluit: nec¬
ultra ad suos reditum ꝑsuadere. Pro¬
fecteꝙ sunt simul: & uenerunt in beth¬
leem. Quib urbem ingressis: uelox
apud cunctos fama ꝑcrebuit. Dice¬
bantꝙ mulieres. hȩc est illa noemi.
Quib ait. Ne uocetis me noemi id est
pulchram: sed uocate me mara. hoc
est amaram. quia ualde me amari

Expanded text:
ris, et ego pariter morabor. Populus tuus ris, et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit,  et haec addat, si non sola mors me et te separaverit. Videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, nec ad suos ultra reditum persuadere: profectaeque sunt simul, et venerunt in Beth-Leem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebuit: dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi. Quibus ait: Ne vocetis me Noemi id est, pulchram, sed vocate me Mara hoc est, amaram, quia amari
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ estis. Et osculata est eas. Que eleua-¬
tauoce flere ceperunt & dicere. T̃ecũ
ꝑgimꝰ ad populũ tuum. Quib illa
respondit. Reuertimini filie ii. Eur
uenitis metum: Num ultra habeo li¬
bes liberos in utero meo: ut uiros
ex me sperare possitis: Reuertimini
filiȩ moabitide. Iam enim senectute
confecta sum: nec apta uinculo con¬
iugali. Etiam si possem hac nocte con¬
cipere & parere filios. si eos expecta¬
re uelitis donec crescant & annos im¬
pleant pubertatis: ante critis uetule
quam nubatis. Nolite queso filiȩ mi:
quia ur̃a angustia me magis premit.
& egressa est manus dñi contra me.
leuata igitur uoce: .ii.¬
rursum flere ceꝑunt. Orpha os¬
culata est socrum ac reuersa: ruthad¬
hesit socrui suȩ. Cui dixit noemi.
En reuersa est cognata tua ad popłm
suum & ad deos suos: uade cum ea.
Que respondit. Ne auerseris michi
ut relinquam te & abeam: quocũꝙ
prexeris: ꝑgam. & quo morata fue¬

Expanded text:
rae estis et osculata est eas quae elevarae estis et osculata est eas quae elevata voce flere coeperunt et dicere tecum pergemus ad populum tuum quibus illa respondit revertimini filiae mi cur venitis mecum num ultra habeo filios in utero meo ut viros ex me sperare possitis revertimini filiae mi abite iam enim senectute confecta sum nec apta vinculo coniugali etiam si possem hac nocte concipere et parere filios si eos expectare velitis donec crescant et annos impleant pubertatis ante eritis vetulae quam nubatis nolite quaeso filiae mi quia vestra angustia me magis premit et egrElevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fue
Abbreviated transcription (Latin):
in regione moabitide: cum uxore sua
ac duob liberis. Ipse uocabat᷑ elime¬
lech: uxor eiꝰ noemi: & duo filii alter
maalon. & alter chelion. ephratei de
bethleem uda. Ingressiq regionem
moabitidem: morabantur ibi. Et mor¬
tuus est abimelech maritus noemi.:
remansitꝙ ipsa cum filiis. Qui accepe¬
runt uxores moabitidas. quarũ una
uocabat᷑ orpha: altera riich. Manse¬
runtꝙ ibi decẽ annis: & ambo mor¬
tui sunt. maalon uidelicet & chelion.
Remansitq mulier orbata duob
liberis ac marito. Et surrexit ut in
patriam ꝑgeret cum utraq nuru
sua de regione moabitide. Audierat.
enim qd respexisset dñs popłm suũ
& dedisset eis escas. Egressa est itaq
de loco ꝑegrinationis suȩ cũ utraq
nuru: & iam in uia posita reuertendi
interram uda: dixit ad eas. Ite in
domũ matris ur̃ȩ. faciat dñs uobis¬
cum miscłiam: sicut fecistis cum mor¬
tuis & mecum. Det uobis inuenire re¬
quiem: in domib uiroꝵ quos sortitu¬

Expanded text:
in regione Moabitide, cum uxore sua ac duobus liberis. Et ipse vocabatur Elimelech, et uxor ejus Noemi, et duo filii, alter Maalon, et alter Chilion, Ephrathaei de Beth-Leem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas egressa est itaque de loco peregrinationis suae cum utraque nuru et iam in via posita revertendi in terram Iuda dixit ad eas ite in domum matris vestrae faciat Dominus vobiscum misericordiam sicut fecistis cum mortuis et mecum det vobis invenire requiem in domibus virorum quos sortitu
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt saul ce tres filios eius
in monte gelboe: & preciderunt ca¬
put saul & expoliauerunt cum
armis: & miserunt in terram phi¬
listinoꝵ ꝑ circuitũ: ut annunciare¬
tur in templo ydoloꝵ. & in popłis.
Et posuerunt arma eius in templo
astharoth: corpus uero suspendert̃
in muro bethsan. Quod cum audis¬
sent habitatores iabes galaad que¬
cumq fecerant philistei sauli: sur¬
rexerunt om̃s uiri fortissimi: & am¬
bulauerunt tota nocte: & tulerunt
cadauer sauil. & cadauera filioꝵ eiꝰ¬

Expanded text:
tres filios eius iacentes in monte Gelboe et praeciderunt caput Saul et expoliaverunt eum armis et miserunt in terram Philisthinorum per circuitum ut adnuntiaretur in templo idolorum et in populis et posuerunt arma eius in templo Astharoth corpus vero eius suspenderunt in muro Bethsan quod cum audissent habitatores Iabesgalaad quaecumque fecerant Philisthim Saul surrexerunt omnes viri fortissimi et ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadaver Sau
Abbreviated transcription (Latin):
cum uidisset armiger eius. uideli¬
cet qd mortuus esset saul: irruit et¬
am ipse suꝑ gladium suum: & mor¬
tuus est cum eo. Mortuus est ergo
sauil & tres filii euis & armiger illꝰ:
& uniuersi uiri eius in die illa pari¬
ter. Uidentes autẽ uiri isrł qͥ erant
trans uallem & trans iordanem qd̵
fugissent uiri isrłicȩ. & qd mortuus¬

Expanded text:
idisset armiger eius videlicet quod mortuus esset Saul inruit etiam ipse super gladium suum et mortuus est cum eo mortuus est ergo Saul et tres filii eius et armiger illius et universi viri eius in die illa pariter videntes autem viri Israhel qui erant trans vallem et trans Iordanem quod fugissent
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentẽ qui nunciabat ei. Unde
scis quia mortuus est saul &e iona¬
chan filius eius: Et ait adolescens
qui narrabat ei. Casu ueni in mon¬
tem gelboe: &e saul incumbebat su¬
per hastam suam. Porro currus
&e equites appropinquabant ei.
Et conuersus post tergum suum
uidens me uocauit. Eui cũ respon

Expanded text:
nde scis quia mortuus est Saul, et Jonathan filius ejus? Et ait adolescens, qui narrabat ei. Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, porro currus et equites appropinquabant ei, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
uerba quȩ
locutus
est moy¬
ses ad om¬
nem isrł
trans ior¬
danem in solitudine campestri con¬
tra mare rubrum. inter pharan.
&e thofel. & laban. &e aseroth: ubi
auri est plurimum. undetim die¬
bus de oreb ꝑ uiam montis seir usꝙ
cades barne. quadragesimo anno.
undecimo mense. prima die men¬
sis. Locutus est moyses ad filios isrł
omnia quȩ preceperat illi dñs ut
diceret eis. post quam ꝑcussit seon
regem amorreoꝵ qui habitauit in
esebon: & og regem basan qui man¬
sit in aseroth. & in edrai transiorda¬
nem in terra moab. Cepitq moyse
explanare legem & dicere. Dominꝰ
d̾s noster locutus est ad nos in ho
reb dicens. Sufficit uobis quod in
hoc monte mansistis: reuertimini
& uenite ad montẽ amorreoꝵ. et
ad cetera que ei ꝓxima sunt campe¬
stria atq montana. & humiliora
loca contra meridiem & uixta lius
maris: terram chananeoꝵ & lba¬
III. usq ad flumen magnum eupha¬

Expanded text:
erba quae locutus est Moses ad omnem Israhel trans Iordanem in solitudine campestri contra mare Rubrum inter Pharan et Thophel et Laban et Aseroth ubi auri est plurimum undecim diebus de Horeb per viam montis Seir usque Cadesbarne quadragesimo anno undecimo mense prima die mensis locutus est Moses ad filios Israhel omnia quae praeceperat illi Dominus ut diceret eis postquam percussit Seon regem Amorreorum qui habitavit in Esebon et Og regem Basan qui mansit in Aseroth et in Edrai trans Iordanem in terra Moab coepitque Moses explanare legem et dicere Dominus Deus noster locutureb, dicens: Sufficit vobis quod in hoc monte mansistis. Revertimini et venite ad montem Amorrhaeorum, et ad caetera, quae ei proxima sunt campestria atque montana et humiliora loca contra meridiem et juxta littus maris, terram Chananaeorum et Libani usque ad flumen magnum Euphra
Abbreviated transcription (Latin):
iurauit dñs patrib ur̃is abraham
ysaac &e iacob. ut daret illam eis.
& semini eoꝵ post eos.
ixiq uobis illo in tempore. lon
possum solus sustinere uos. qͥa
dñs d̾s uester multiplicauit uos:
& estis hodie sicut stellȩ celi plurum.
Dñs d̾s patrum ur̃oꝵ addat ad hune
numerum multa milia: & benedh

Expanded text:
uravit Dominus patribus vestris Abraham et Isaac et Iacob ut daret illam eis et semini eorum post eos dixique vobis illo in tempore non possum solus sustinere vos quia Dominus Deus vester multiplicavit vos et estis hodie sicut stellae caeli plurimae Dominus Deus patrum vestrorum addat ad hunc numerum
Abbreviated transcription (Latin):
iuda in desertum sortis eꝰ qd̾ est ad me¬
ridiem arad: &e habitauerunt cũ co
Abiit autẽ iudas cum symeone fr̃e
suo: & ꝑcusserunt simul chananeũ
qui habitabat in sephat: & intertit¬
runt eum. Uocatumq est nomenur¬
bis horma. id est anathema. Cepitꝙ
uidas garam cum finib suis. & al¬
chalonem atq accharon cum ter¬
minis suis. fuitq dñs cum uda
& montana possedit. nec potuit de¬
lere habitatores uallis quia faleds¬

Expanded text:
Juda in desertum sortis ejus: quod est ad meJuda in desertum sortis ejus: quod est ad meridiem Arach: et habitaverunt cum eo. Abiit autem Judas cum Symeone fratre suo: et percusserunt simul Chananeum: qui habitabat in Sephat: et interfecerunt eum. Vocatumque est nomen urbis Orma: id est anathema. Cepitque Judas Gazam cum finibus suis et Adascalonem atque Accaron cum terminis suis. Fuitque Dominus cum Juda et montana possedit: nec poterat delere habitatores vallis: quia fal
Abbreviated transcription (Latin):
cendio ciuitatem. Et post ea descen¬
dentes pugnauerunt contra chana¬
neum qui habitabat in montanis
&e ad meridiem & in campestrib se¬
gens ꝙ uidas contra chananeum qui
habitabat in hebron. cuius nomen
fuit antiquitus chariatarbe.: ꝑcus¬
sit si sai. & aiman. & tholmai. Atꝙm
de ꝓfectus: abiit ad habitatores da¬
bir. cuius nomen uetus erat chariah¬
sepher. id est ciuitas litterarum. Dn¬
itq chaleph. Qui ꝑcusserit chariat
am filiam meam uxorem. Cumꝙ ci¬
pisset eam othoniel filius cener fra¬
ter chaleph minor: dedit e filiam
suam coniugem. Quam ꝑgentẽ in
itinere monuit uir suus ut petert
a patre suo agrum. Quȩ cum suspi¬
rasset sedens in asino: dixit ei chaltil
Quid habes: At illa respondit. li
michi benedictionem. Quia terram
arentẽ dedisti michi: da & irriguã
aquis. Dedit ergo ei chaleph irrigu
um superius: & irriguum inferius.
filii autem cinei cognati moysi ascin¬
derunt de ciuitate palmarum cũ filis

Expanded text:
civitatem. Et postea descendentes pugnaverunt contra Chananeum: qui habitabat in montanis: et ad meridiem in campestribus. Pergensque Judas contra Chananeum qui habitabat in Hebron: cui nomen fuit antiquitus Chariatharbe: et percussit Sesai et Hayman et Tholmai. atque inde profectus abiit ad habitatores Dabir: cujus nomen vetus erat Cariatsepher: id est civitas litterarum. Dixitque CalAxam filiam meam uxorem; et cepit eam Othoniel filius Cenez, frater Chaleb minor dedit ei filiam suam coniugem quam pergentem in itinere monuit vir suus ut peteret a patre suo agrum quae cum suspirasseQuid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem, quia terram arentem dedisti mihi: da et irriguam aquis. Dedit ergo ei Chaleum superius et irriguum inferius. Filii autem Cinei cognati Moysi ascenderunt de civitate palmarum cum filiis
Abbreviated transcription (Latin):
milia uiroꝵ. Inueneruntq adombe¬
rech in berech: & pugnauerunt cont᷑
eum ac ꝑcusserunt chananeum &
pherezeum. fugit autem adonibe¬
zech. Quem secuti apprehenderunt
cesis summitatib manuum eiꝰ ac pe¬
dum. Dixitq adoniberech. Septua¬
ginta reges amputatis manuum
ac pedum summitatib: colligebant
sub mensa mea ciboꝵ reliquias. Sic̃
feci: ita reddidit michi dñs. Addux¬
eruntq cum in hierłm: & ibi mortu¬

Expanded text:
lia virorum. Inveneruntque Adonibezech et in Bezech: et pugnaverunt contra eum: ac percusserunt Chananeum et Ferezeum. Fugit autem Adonibezech quem persecuti comprehenderunt: cesis summitatibus manuum ejus ac pedum. Dixitque Adonibezech: septuaginta reges amputatis manuum ac pedum summitatibus colligebant sub mensa mea ciborum reliquias. Sicut feci: ita reddidit mihi Dominus. Adduxeruntq
Abbreviated transcription (Latin):
persequitur: captus ã piratis et
uenundatus: etiam tyranno cru¬
delissimo paruit. cap̾tiuus. uinctꝰ
et seruus. Tamen quia philoso¬
phus: maiore mente se fuit. Ad
titum liuium lacteo eloquentiȩ
fonte manantẽ. de ultimis hyspa¬
niȩ galliarumq finib quos dam
uenisse nobiles legius: et quos
ad contemplationem sui roma
non traxerat: unius hominis fa¬
ma ꝑduxit. Habuit illa etas inau¬
ditum omnib scłis celebrandum¬
ꝙ miraculum: ut urbem tantam
ingressi: aliud extra urbem quere¬
rent. Apollonius siue ille magus
ut uulgus loquitur. siue philoso¬
phus ut pytagorei tradunt intra
uit persas. ꝑtransiuit caucasum.
albanos. scitas. massagetas. opu¬
lentissima indie regna penetra¬
uit. et ad extremum latissimo phi¬
son. amne transmisso. ꝑuenit ad
bragmanos: et hyarcham in thro¬
no sedentem aureo. et de tantali
fonte potantem inter paucos dis¬
cipulos de natura. de morib. ac

Expanded text:
persequitur, captupersequitur, captuuenundatus etiam tyranno crndelissimo paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liufonte manantem ex ultimis Hispanie Galliarumque finibus quosdam venisse nobiles legimus, et quos ad contemplatnon traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem quaererent. Apollonius sive ille Magus, ut vulgus loquitur, sive Philosophus, ut Pythagorici tradunt inuit Persas, transiuit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac
Abbreviated transcription (Latin):
Ambro¬
sius tua
michi
munus¬
cula per¬
ferens:
detulit
et suauis¬
simas lit.¬
teras. que a principio amicici¬
arum fidem ꝓbatȩ fidei et ue-¬
teris amicicie ꝑferebant. Ue-¬
ra enim illa necessitudo est et
xp̃i glutino copulata. quam
non utilitas rei familiaris. ñ
presentia tantum corpoꝵ non
subdola et palpans adulatio.
s dei timor et diuinarum scͥp¬
turarum studia conciliant.
Legimus in ueterib hysto¬
riis quosdam lustrasse ꝓuin¬
cias. nouos adisse populos.
maria transisse: ut eos quos
ex libus nouerant: coram quo¬
ꝙ uiderent. Sic pythagoras
memphiticos uates. sic plato
egyptum. et architam taren¬
tinum easdemꝙ oras italiȩ.
que quondam magna grecia di¬
cebatur. laboriosissime peragra¬
uit: ut qui athenis magister erat
et potens. cuiusq doctrina archa¬
demie ginnasia ꝑsonabant. fieret
peregrinus atꝙ discipulus: maleis
aliena ueretunde discere: quã sua
impudenter ingerere. Deniq cum
litteras quasi toto fugientes orbe

Expanded text:
Ambrosius tua mihi munuscula perferens, detulit et suavissimas litteras, quae a principio amicitiarum, fidem jam probatae fidei et veteris amicitiae praeferebant. Vera enim illa necessitudo est, et Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur, laboriosissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, MALENS ALIENA verecunde 271 discere, quam sua impudenter ingerere. Denique cum litteras quasi toto fugientes orbe
Abbreviated transcription (Latin):
& duas litte¬
ras esse apud
hebreos syro
que hebree magna ex parte confinis
est. Nam & ipsi uigint duo elementa
habent: eodem sono. sed diuersis ca
racterib. Samaritani etiam pẽtathe¬
uchum moysi totidem litteris scrip¬
titant. figuris tantum & apicib dis-¬
crepantes. Certumq est esdram scri¬
bam legisꝙ doctorem: post captam
hierosolimam & instaurationẽ tem¬
pli sub ⁊orobabel alias litteras rep¬
perisse quib nunc utimur: cum ad
illud usq tempus idem samaritanoꝵ
& hebreoꝵ caracteres fuerint. In libro
quoꝙ numeroꝵ hȩc eadem subputa¬
tio subleuitarum ac sacerdotum cen¬
su mistice ostenditur. & nomen dñi te¬
tragramaton in quibdam gretis uo¬
luminib usq hodie antiquis expres¬
sum litteris inuenimꝰ. Sed & psalmi.
tricesimꝰ sextus. & centesimꝰ decimus.
& centesimus undecimus. & centesi¬
mus octauus decimꝰ. & centesimꝰ qua¬
dragesimꝰ quartus. quamqͣm diuerso
scribantur metro. tamen eiusdem

Expanded text:
 duas literas esse apud Hebreos, Syrorque hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa hracteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumqbam legisque doctorem, post captam Hierosolymam et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Sed et psalmi tricesimus sextus, et centesimus decimus, et centesimus undecimus, et centesimus octavus decimus, et centesimus quadragesimus quartus, quamquam diverso scribantur metro, tamen ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
nec precium canis in domum
on fenerabis fratri tuo ad usurã
commodabis: ut benedicat tibi do¬
minꝰ ds tuus in omni oꝑe tuo. in
terram ad quam ingredieris pos¬
sidendam.
tuo: non tardabis reddere: qͥa
requiret illud dñs d̾s tuus: & si mo¬
ratus fueris: reputabitur tibi in pec
catum. Si nolueris polliceri: absq
peccato eris. Quod autẽ semel egres¬
sum de labiis tuis: obseruabis: &
facies sicut ꝓmisist dño deo tuo. &
ꝓpria uoluntate & ore tuo locutꝰ es.

Expanded text:
nec pretium canis in domum on fenerabis fratri tuo ad usuram commodabis: ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni opere tuo in terram, ad quam ingredieris possidendam. tuo, non tardabis reddere, quia requiret illud Dominus Deus tuus, et si moratus fueris, reputabitur tibi in peccatum. si nolueris polliceri, absque peccato eris: quod autem semel est egressum de labiis tuis, obseruabis et facies sicut promisisti domino deo tuo et propria uoluntate et ore tuo locutus es.
Abbreviated transcription (Latin):
agro tuo. & oblitus mamipulũ
reliqueris. non reuerteris ut tollas
eum: sed aduenam & pupillum
& uiduam auferre patieris. ut be¬
nedicat tibi dñs d̾s tuus in omni
opere manuum tuarum. exxix.¬
i fruges colliges oliuarum. quis¬
quid remanserit in arbonb noli
reuerteris ut colligas: sed relinqul
aduenȩ. pupillo &e uiduȩ. cxr¬
i uindemiaueris uineam tuali
non colliges remanentes tadl¬
Andem finito pen¬
tateuco moysi. ue¬
lut grandi fenore
liberati. ad iħm fi¬
lium naue manũ
mittimus. quem
hebrei iosue bennun id est iosue fi¬
lium nun uocant. & ad iudicum
librum quẽ sopthim appellant:
ad ruth quoq & hester quos isdem
nominib efferunt. Monemꝰq lec¬
torem ut siluam hebraicoꝵ nomi¬
num & distinctiones ꝑ membra
diuisas. diligens scriptor conser¬
uet. ne & noster labor & illius stu¬
dium pereat. Et ut in primis qd̃
sepe contestatus sum. sciat me non
in reprehensione ueterum noua
cudere. sicut amici mei criminant᷑.

Expanded text:
agro tuo et oblitus manipulum agro tuo et oblitus manipulum reliqueris, . non reuerteris, ut tollas illum, sed aduenam et pupillum et uiduam auferre patieris, ut benedicat tibi dominus deus tuus in omni opere manuum tuarum. si fruges colliges oliuarum, quicquid remanserit in arboribus, non reuerteris, ut colligas, sed relinques aduenae, pupillo et uiduae. si uindemiaueris uineam tuam, non colliges remanentes randem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur;
Abbreviated transcription (Latin):
um repetes aꝓximo tuo rem ali¬
quam quam debet tibi. non in¬
gredieris domum eus ut pignus
auferas: sed stabis foris & ille tibi
ꝓferet quod habuerit. x¬
in autẽ pauꝑ est: non ꝑnocta¬
bit apud te pignus. sed statim red¬
des ei ante solis occasum: ut dormi¬
ens in uestimento suo benedicattͥ.
& habeas iusticiam coram dñodeo
tuo. Non negabis mercedem indi
gentis & pauperis fratris tui. siue
aduenȩ. qui tetum moratur in terta.
& intra portas tuas est: sed eadẽ dit
reddes ei precium laboris sui anti
solis occasum. quia pauꝑ est. & ei
eo sustentat animam suam: nec cla¬
met contra te ad dñm. & reputitur
tib in peccatum.cxx.¬
on occident᷑ patres pro filiis nec
filii ꝓ patrib. sed unus quisꝙ ꝓ
suo peccato morietur. cxxu.
on ꝑuertes iudicium aduenȩ
ec auferes pignoris loco uidne
uestimentum. Memento quod¬
& tu seruieris in egypto: & eruerit
te dñs ds tuus inde. Iccirco precipio
tibi: ut facias hanc rem. cxxuiii.¬
ando messueris segetem in

Expanded text:
um repetes a proximo tuo rem aliquam, quam debet tibi, non ingredieris domum ejus, ut pignus auferas, sed stabis foris, et ille tibi proferet quod habuerit. Sin autem pauper est, non pernoctabit apud te pignus, sed statim reddes ei ante solis occasum, ut dormiens in vestimento suo benedicat tibi, et habeas justitiam coram Domino Deo tuo. Non negabis megentis et pauperis fratris tui sive advenae qui tecum moratur in terra et intra portas tuas est sed eadem die reddes ei pretium laboris sui ante solis occasum quia pauper est et ex eo sustentat animam suam ne clamet contra te ad Dominum et reputetur tibi in peccatum non occidentur patres pro filiis nec filii pro patribus sed unusquisque pro suo peccato morietur non pervertes iudicium advenae ec auferes pignoris loco viduae vestimentum memento quod servieris in Aegypto et eruerit te Dominus Deus tuus inde idcirco praecipio tibi ut facias hanc rem quando messueri
Abbreviated transcription (Latin):
Ex istimasti iniquȩ qd̾ ero tui simi¬
lis: arguam te & statuam illa con¬
tra faciem tuam. Quȩ enim audici¬
tis uel legentis utilitas est nos la¬
borando sudare. & alios detrahen¬
do laborare. dolere iudcos quod ca¬
lumpniandi eis & irridendi xp̃ia¬
nos sit ablata occasio. & ȩccłiȩ ho¬
mines id despicere immo lacerare
unde aduersarii torqueant᷑. Quod
siuetus eis tantum interp̾tatio
placet. que & michi ñ displicet. a
nichil extra recipiendum putant.
cur ea quȩ sub asteriscis & obelis
uel addita sunt uel amputata le¬
gunt & negligunt. Quare danihe¬
lem iuxta theodotionis translatio¬
nem ȩccłiȩ susceperunt: Eur ouge¬
nem mirantur. & eusebium pam¬
phili cunctas editiones similiter
disserentes: Aut quȩ fuit stulticia
postquam uera dixerint ꝓferre que
falsa sunt: Unde autẽ in nouo ti¬
stamento ꝓbare poterunt assupta
testimonia que in libris ueterib
non habentur: Hec dicimꝰ. ne om¬
nino calumpniantib tacere uidca¬

Expanded text:
inique, quod ero tui similis: arguam te, et statuam contra faciem tuam. Quae enim audientis vel legentis utilitas est, nos laborando sudare, et alios detrahendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videa
Abbreviated transcription (Latin):
et noluit dñs d̾s audire balaam:
uertitq maledictionem eꝰ in bene¬
dictionem tuam: eo qd̃ diligeret te.
Non facies cum eis pacem: nec que
in sempiternum.
quia frater tuus est: nec egyptiũ
quia aduena fuisti in terra eius. Qui
nati fuerint ex eis: tertia generatio¬
ne intrabunt in ȩccl̃iam dñi. Quan-¬
doegressus fueris aduersus hosteᷤᷤ
tuos in pugnam: custodies te ab om¬
nire mala.x¬

Expanded text:
nus Deus tuus audire Balaam, vertitque maledictionem ejus in benedictionem tuam, eo quod diligeret te. Non facies cum eis pacem, nec quaein sempiternum. quia frater tuus est: nec Aegyptium, quia advena fuisti in terra ejus. Qui nati fuerint ex eis, tertia generatione intrabunt in ecclesiam Domini. Quando egressus fueris adversus hostes tuos in pugnam, custodies te ab omni re mala.
Abbreviated transcription (Latin):
sed uacabit absꝙ culpa domui suȩ.
& uno anno letetur cum uxore sua.
licitans fratrem suum de filiis
isrł. & uendito eo acceꝑit precium:
inter ficietur: & auferes malum de
medio tui. Obserua diligenter ne
incurras in plagam lepre. sed faci¬
es quecumq docuerint te sacerdo¬
tes leuitici generis iuxta id quod
precepi eis: & imple ea sollicite.
ementote que fecerit . cxxii.¬
dñs d̾s uester mariȩ in uia: cũ¬

Expanded text:
sed vacabit absque culpa domi suae, ut uno anno laetetur cum uxore sua. licitans fratrem suum de filiis Israhel et vendito eo accipiens pretium interficietur et auferes malum de medio tui observa diligenter ne incurras in plagam leprae sed facies quaecumque docuerint te sacerdotes levitici generis iuxta id quod praecepi eis et imple sollicite mementote quae fecerit Dominus Deus vester Mariae in
Abbreviated transcription (Latin):
egredietur extra castra. & non reuer¬
titur prius quam ad uesperum la¬
uetur aqua. & post solis occasum
gredietur in castra. Habebis locũ
cetra castra. ad quẽ egrediaris ad
requisita naturȩ. gerens paxillum
inbalteo. Cumq sederis: fodies ꝑ
cirtuitum. & egesta humo operies
quo releuatus es. Dñs enim d̃s tu¬
us ambulat in medio castroꝵ. ut
truat te & tradet tibi inimicos tuoᷤ:
ut sint castra tua sc̃a: & nichil in eis
appareat feditatis: ne derelinqͣt te.
ontrades seruum cxi.¬
dño suo qui ad te confugerit.
habitabit tecum in loco qui ei pla¬
tuerit: & in una urbium tuarum
requiescet: nec contristes eum. cxui.¬
on erit meretrix de filiab isrł.
neꝙ scortator de filiis isrł. cxiii.¬
on offeres mercedem prostibul

Expanded text:
extra castra et non revertetur priusquam ad vesperam lavetur aqua et post solis occasum regredietur in castra habebis locum extra castra ad quem egrediaris ad requisita naturae gerens paxillum in balteo cumque sederis fodies per circuitum et egesta humo operies quo relevatus es Dominus enim Deus tuus ambulat in medio castrorum ut eruat te et tradat tibi inimicos tuos ut sint castra tua sancta et nihil in eis appareat foeditatis nec derelinquat te non trades servum domino suo qui ad te confugerit habitabit tecum in loco qui ei placuerit et in una urbium tuarum requiescet nec contristes eum non erit meretrix de filiabus Israhel neque scortator de filiis Israhel non offeres
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: scribet libellum repudii. &
dabit in manu illꝰ: & dimittet eã
de domo sua. Cumq egressa alterum
maritum duxerit. & ille quoꝙ ode¬
rit eam. dederitq ill libellum repu¬
dii. & dimiserit de domo sua. uel certe
mortuus fuerit: non poterit prior ma¬
ritus recipere eam in uxorem. quia
polluta est & abhominabilis facta
tuam. quam dñs ds tuus tibi tradi¬
derit possidendam.

Expanded text:
tatem, scribet libellum repudii, et dabit in manus ejus; et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit; et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam in upolluta est et abominabilis facta tuam, quam dominus deus tuus tibi tradidit possidendam.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ad moysen in deserto synai
in tabernaculo federis. prima die
mensis scd̃i anno altero egressionis
eoꝵ ex egypto: dicens Collite sum¬
mam uniuersȩ congregationis fili¬
oꝵ isrł: ꝑ cognationes & domos
suas & nomina singuloꝵ. quicqͥd
sexus est masculim a uicesimo an¬
no & supra. omnium uiroꝵ fortium
ex isrł: & numerabitis eos ꝑturmaᷤᷤ
suas tu & aaron. Eruntꝙ uobiscũ
principes tribuum ac domoꝵ in cog¬
nationib suis: quoꝵ ista sunt nomi¬
na. De tribu Ruben: elisur: filius
sedeur. De symeon: Salamihel fi¬
lius suri sadai. De uida: naasonfis
aminadab. De ysachar: nathanaba
filius suar. De zabulon. heliab fils
helom. filioꝵ autem ioseph. de ipma¬
im. elisama filus ammiud. Dt o¬
nasse: gamaliel filius phadassur bi

Expanded text:
Dominus ad Moysen in deserto Sinai, in tabernaculo foederis, primo die mensis secundi, anno altero egressionis eorum ex Aegypto, dicens: Tollite summam universae congregationis filiorum Israel, per cognationes et domos suas nomina singularum; quidquid sexus est masculini a vigesimo anno et supra, omnium virorum foex Israhel et numerabitis eos per turmas suas tu et Aaron eruntque vobiscum principes tribuum ac domorum in cognationibus suis quorum ista sunt nomina de RSedeur. De Simeo, Salamiel filius Surisadai. De Juda, Naason filius Aminadab. De Issachar, Nathaneel filius Zuar. De Zabulon, Heliab filius Helon. Filiorum autem Joseph. De Ephraim, Elisama, filius Ammiud. De Manasse, Gamaliel fili
Abbreviated transcription (Latin):
isrł̃: quos tulerunt moyses & aaron
cum omni uulgi multitudine. Et
congregauerunt primo die mensis
scdi. recensentes eos ꝑ cognationed e
domus ac familias & capita & no

Expanded text:
r. Quos tulerunt Moyses et Aaron cum omni vulgi multitudine, et congregaverunt primo die mensis secundi, recensentes eos per cognationes et domos ac familias, et capita, et no
Abbreviated transcription (Latin):
meratiq sunt in deserto sẏnai. Deri¬
ben primogenito isrłis ꝑ generations
ac familias ce domos suas. & nomira
capitum singłoꝵ. omne qd̵ secus il
masculini. auicesimo anno &e supa
ꝓcedentium ad bellum: quadragina
sex milia quingenti. De filiis symem
ꝑ generationes ac familias & domos
cognationum suarum. recensit sunl

Expanded text:
sunt in deserto Sinai de Ruben primogenito Israhelis per generationes et familias ac domos suas et nomina capitum singulorum omne quod sexus est masculini a vicesimo anno et supra procedentium ad bellum quadraginta sex milia quingenti de filiis Symeon per generationes et familias ac domos cognationum suarum r
Abbreviated transcription (Latin):
quente cum rege: ego ueniam post
te & complebo sermones tuos. In¬
gressa est itaq bethsabee ad regẽ
in cubiculo. Rex autẽ senuerat ni¬
mis. & abisag sunamites ministra¬
bat ei. Inclinauit ꝙ se bethsabeẽ:
& ad orauit regem. Ad quam rex.
filius tuus regnabit post me. &
ipse sedebit in solio meo: & ecce nc̃
adonias regnauit te dñe mi rex

Expanded text:
cum rege, ego veniam post te, et complebo sermones tuos. Ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculo: rex autem senuerat nimis, et Abisag Sunamitis ministrabat ei: inclinavit se Bethsabee, et adoravit regem. Ad quam rex, filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo. Et ecce nunc Adonias regn
Abbreviated transcription (Latin):
phelethi. & robur exercitꝰ dauid
nonerat cum adonia. Immolatiser¬
go adomas arietib & uitulis. &
uniuersis pinguib iuxta lapidem
Zoelech qui erat uicinus fonti ro¬
gel: uocauit uniuersos filios regis¬
regis: nathan autẽ ꝓpħam &e ba-¬
naiam. & robustos quoᷤꝙ & salo¬
monẽ frẽm suum non uocauit.
Dixit autẽ nathan ad bethsabee
matrem salomonis. Num audistz
quod regnauerit adonias filius
aggith. & dñs noster dauid hoc
ignorat: Nunc ergo ueni accipe¬
a me consilium & salua animam
tuam. filiiꝙ tui salomonis. Uade
& ingredere ad regem dauid: & dic
e. Nonne tu dñe mi rex iurasti mͥ
ancille tuȩ dicens salomon filius

Expanded text:
i, et omne robur exercitus David, non erat cum Adonia. Immolatis ergo Adonias arietibus et vitulis, et universis pinguibus juxta lapidem Zohelech, qui erat vicinus fonti Rogel, vocavit universos fratreis. Nathan autem prophetam, et Banaiam, et robustos quosque, et Salomonem fratrem suum non vocavit. Dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti, quod regnaaverit Adonias filius Haggith? et dominus noster David hoc ignorat? Nunc ergo veni, accipe consilium a me, et salva animam tuam, filiique tui Salomonis. Vade, et ingredere ad regem David, et dic ei: Nonne tu domine mi rex jurasti mihi ancill
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentulam uirginem: & stet
coram rege & foueat cum. dormiat.¬
ꝙ in sinu suo: & calefaciat dñm no¬
strum regem. Quesierunt igitur
adolescentulam speciosam in omni¬
b finib isrł: & inuenerunt abisag
sunamitẽ: & adduxerunt eam ad
regem. Erat autẽ puella pulchra
nimis: dormiebatq cum rege. &e mi¬
nistrabat ei. Rex uero ñ cognouit
eam. Adonias autẽ filius aggith.
eleuabatur dicens. Ego regnabo.
fecitq sib currus & equites & qͥn¬
quaginta uiros qui ante eum cur¬
rerent. nec corripuit eum pater su¬
us aliquando dicens. Quare hoc fe¬
cisti: Erat autem & ipse pulcher
ualde scd̾s natu post absalon: & ser¬
mo e fuit cum ioab filio saruie. &
cum abiathar sacerdote. qui adiu¬
uabant partes adoniȩ. Sadoch ue¬

Expanded text:
lescentulam virginem, et stet coram rege, et foveat eum, dormiatque in sinu suo, et calefaciat dominum nostrum regem. Quaesierunt igitur adolescentulam speciosam in omnibus filiis Israel. Et invenerunt Abisag Sunamitem, et adduxerunt eam ad regem erat autem puella pulchra nimis dormiebatque cum rege et ministrabat ei rex vero non cognovit eam Adonias autem filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent nec corripuit eum pater suus aliquando dicens quare hoc fecisti erat autem et ipse pulcher valde secundus natu post Absalom et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoni
Abbreviated transcription (Latin):
bus munitis usq ad Numen. & a inare de
mari. & ad montem de monte. Et erit t̾ra
in desolationẽ ꝓpt̃ habitatores suos: & ꝓp¬
ter fructum cogitationum eorum. Pasce
popłm tuum in uirga tua. gregem heredi-¬
tatis tue: habitantes solos in saltu in medio
carmeli. Pascentur basan & galãad iuxta
dies antiquos: scđm dies egressionis tue de
terra egipti. ostendam ei mirabilia. Uide¬
bunt gentes: & confundent᷑ suꝑ omni for-¬
titudine sua. Ponent manum suꝑos:au¬
res eorum surde erunt. Lingent puluerẽ
sicut serpens: uelut reptilia terre ꝓturba¬
buntur de edib suis. Dñm d̾m nr̃m deside¬

Expanded text:
bus munitis usque ad flumen, et ad mare de bus munitis usque ad flumen, et ad mare de mari, et ad montem de monte. Et erit terra in desolationem propter habitatores suos, et propter fructum cogitationum eorum. Pasce populum tuum in virga tua, gregem haereditatis tuae, habitantes solos in saltu, in medio Carmeli: Pascee terra Aegypti, ostendam ei mirabilia. Videbunt gentes, et confundentur super omni fortitudine sua: ponent manum super os, aures eorum surdae erunt. Lingent pulverem sicut serpens, velut reptilia terrae proturbabuntur de aedibus suis: Dominum Deum nos
Abbreviated transcription (Latin):
sitatio tua uenit: nunc erit uastitas eoꝵ.
Nolite credere amico: & nolite confidere
induce. Ab ea que dormit in sinu tuo cu¬
stodi claustra oris tui: quia filiꝰ cõtume¬
liam facit patri. Filia consurgit adu̾sum ma-¬
trem suam. nurus contra socrum suam: ini¬
mici hominis domesticieius. Ego autem ad
dñm aspiciam: & expectabo dm saluatorẽ
meun. Audiet me ds m̃s. Ne leteris inimica
mea suꝑ me quia cecidi: consurgam. Cum
sedero in tenebris: dominus lux mea ẽ. Irã
domini portabo qm̃ peccaui ei: donec uidi¬
cet causam meã. & faciat iudicium meum.
Et ducet me in lucem. uidebo iusticiã eius:
& aspiciet me inimica mea & oꝑiet᷑ confusio¬
ne. que dicit ad me. Ubi ẽ dominus d̾s tuus:
Oculi mei uidebunt in eam. Nunc erit in cõ¬
culcationẽ: ut lutum platearum. Dies: ut¬
edificent᷑ macerie tue. In die illa longe fi¬
et lex: in die illa ce usq ad te ueniet assur.
& usq ad ciuitates munitas. Et ã ciuitati¬

Expanded text:
sitatio tua venit: nunc erit vastitas eorum. sitatio tua venit: nunc erit vastitas eorum. Nolite credere amico: et nolite confidere instodi claustra horis tui. Quia filius contumeliam facit patri, filia consurgit adversus matrem suam, et nurus contra socrum suam: et inimici hominis domestici eius. Ego autem ad Dominum aspiciam, expectabo Deum salvatorem meum: audiet me Deus meus. Ne leteris inimica mea susedero in tenebris; Dominus lux mea est. Iram Domini portabo, quia peccavi ei, donec judicet causam meam, et faciat judicium meum. Educet me in lucem, videbo justitiam ejus, et aspiciet me inimica mea, et operietur confusione, quae dicit ad me: Ubi est Dominus Deus tuus? Oculi mei videbunt in eam, nunc erit in conculcatione ut lutum platearum. » ceriae tuae: in die illa longe fiet lex. In die illa et usque ad te veniet de Assur, et usque ad civitates munitas; et a civitati
Abbreviated transcription (Latin):
ore eorum. Et ego ergo cepi ꝑcutere te ꝑditi¬
one: suꝑ peccatis tuis. Tu comedes & ñ sa¬
turaberis: & humiliatio tua in medio tui.
Et app̃hendes & ñ saluabis: & qd saluaue¬
ris in gladium dabo. Tu seminabis & ñ me¬
tes: tu calcabis oliuam & ñ ungẽris oleo.
& mustum & ñ bibes uinum. Et custodi-
sti p̃cepta amrĩ. & omne opus domꝰ a hãb:
& ambulasti in uoluptatib eorum ut darẽ
te in ꝑditionẽ. & habitantes in ea in sibilũ.
& oppbrium populi mei portabitis. Ue m:
no racemos uindemie. Non ẽ botrus ad co-¬
medendum: p̃coquas ficus desiderauit
in hominib ñ ẽ. Omnes in sanguine insidi-¬
antur: uir frẽm suum uenat᷑ ad mortẽ.
Malum manuum suarum dicunt bonũ.
Princeps postulat: & uidex in reddendo ẽ.
Et magnus locutus ẽ desiderium anime
sue: & conturbauerunt eam. Qui optimus
in eis ẽ quasi paliurus: & qui rectus qua¬
si spina de sepe.Dies speculationis tue ui-¬

Expanded text:
ore eorum et ego ergo coepi percutere te perditiore eorum et ego ergo coepi percutere te perditione super peccatis tuis tu comedes et non saturaberis et humiliatio tua in medio tui et adprehendes et non salvabis et quos salvaveris in gladium dabo tu seminabis et non metes tu calcabis olivam et non ungueris oleo et mustum et non bibes vinum et custodisti praecepta Amri, et omne opus domus Ahab: Et ambulasti in voluntatibus eorum, ut darem te in perditionem, et habitantes in ea in sibilum, et opprobrium populi mei portabitis. Cap. no racemos vindemiae, non est botrus ad comedendum, praecoquas ficus desideravit in hominibus non est: omnes in sanguine insidiantur, uir fratrem suum uenatur ad mortem. malum manuum princeps postulat, et judex in reddendo est: Et magnus locutus est desiderium animae suae, et conturbaverunt eam. Qui optimus in eis est, quasi paliurus: et qui rectus, quasi spina de sepe. Dies speculationis tuae, vi