comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elegerint & ñ solũ sententiã platonis doꝵ in iurias ꝓhibentẽ: s &iã demonũ neqtiã doꝵ iniurus erultantẽ.
ꝑ eosdẽ demones nuntiosi diis in notiusse responđint. hoc nuntiare ẽ. an insultare: & dii utrũq sic audiunt
sic utrũq cognosct̃. ut ñ solũ nialignos demones. doꝵ dignitati. & platonis religioni. eontͣria cupientes.
ntq facientes. a suo accessu ñ arceant : uerũ & iã ꝑillos malos ꝓpinqͦs platoni. hono. longinqͦ dona transmittant : Sic
utrũq scientes: s aeris & t̃rę tͣnsmutare ponđa ñ ualentes: Iã qđ reliquũ ẽ si quartũ elegerint. p̃eius ẽ cet̾is Is enĩ
ferat. si poetaꝵ. de dus ĩmortalib eriminosa figm̃ta. & theatroꝵ indigna ludibria. suãq: in his om̃ib: ardentissimã

Expanded text:
elegerint et non solum sententiam Plelegerint et non solum sententiam Plper eosdem daemones nuntios diis innotuisse responderint; hoc nuntiare est, an insultare? Et dii utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes atque facientes a suo accessu non arceant, verum etiam per illos malos propinquos Platoni bono longinquo dona transmittant. Sicutrumque scientes, sed aeris et terrae transmutare pondera non ualentes. Iam, quod reliquum est, si quartum elegerint, peius est ceteris. Quis enim ferat, si poetarum de dis inmortalibus criminosa figmenta et theatrorum indigna ludibria suamque in his omnibus ardentissimam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erubuerint᷑ ł timuerint : hoꝵ quatuor. q̃ introgando ꝓposui : qđ lib& eligant. & in qͦlib& eoꝵ : quantũ male
de dus bonis opinent᷑: attendant: Si enĩ primũ elegerint: c̃fessuri s̃. ñ licuisse dus bonis. habitare cũ bono pla¬
tone. quando eoꝵ inuirias ꝓhibebat: & habitasse cũ demonib: malis. quando eoꝵ iniuruis exultabant. cũ
dii boni hoĩem bonũ longe ase positũ : ñ nis ꝑmalos demones nossent. qͦs uic inos nosse ñ possent: Siaũ scđm
elegerint. & utrũq occultatũ ademonib direrint: ut di om̃ino nescirent. & platonis reliosisimã legẽ &
demonũ sacri legã delectatiõem : ꝗd inteb humanis ꝙ int̃nuntios demones. di nosse utilit̃ poss. quando illa
nesciunt ꝗ̃ in honorẽ bonoꝵ doꝵ religione bonoꝵ hõiũ. contͣ libidinẽ maloꝵ demonũ. decernunt᷑ Si uͦ ⁊̃ciũ

Expanded text:
imuerint. Horum quattuor. quae interrogando proposui, quodlibet eligant et in quolibet eorum quantum mali de dis bonis opinentur adtendant. Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse dis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum iniurias prohibebat, et habitasse cum daemonibus malis, quando eorum iniuriis exultabant, cum di boni hominem bonum longe a se positum non nisi per malos daemones nossent, quos uicinos nosse non possent. Si autem secundum elegerint et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut di omnino nescirent et Platonis religiosissimam legem et daemonum sacrilegam delectationem: quid in rebus humanis per internuntios daemones di nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem bonorum deorum religione bonorum hominum contra libidinem malorum daemonum decernuntur? Si uero tertium
Abbreviated transcription (Latin):
iñ dat intelligi. demones se opinari. ex hõiũ mortuoꝵ animis. ex stitisse. qͦsꝑartẽ.
quã inuener̃ hoĩes multũ errantes. increduli. & inteligiosi: ait. inditos simulactis ga hi qͥ tales ł is
faciebant : animas facere ñ utiq: pot̾ant . Cũ de iside diriss& qđ c̃memoraui. quantis oheẽ scimꝰ iratã :
secutꝰ adiunait. Trenis & enĩ diis atq mundanis facile ẽ urasci. ut pote. qͥ sint ab hõib exittraq: natura¬
cũ. Nñ c̃tigit. inqͥt ab egypti is. hȩc scã animalia tuncupari. coliq ꝑsiugulas ciuitates eori animas:
quor s̃ c̃secrate uiuentes. ita ut eo legib in colant᷑. & eoꝵ nõib nuncupent᷑. Uhi ẽ illa. uelut
querela luctuosa. qđ t̾ra egypti. scissima sedes delubroꝵ. atq tẽploꝵ sepulchroꝵ futura e ẽt.

Expanded text:
 dat intelligi daemones se opinari ex hominum mortuorum animis exstitisse, quos per artem,  dat intelligi daemones se opinari ex hominum mortuorum animis exstitisse, quos per artem, quam invenerunt homines multum errantes, increduli et irreligiosi, ait inditos simulacris, quia hi qui tales deos faciebant, animas facere non utique poterant, cum de Iside dixisset, quod commemoraui, \'quantis obesse scimus iratam\', secutus adiunxit: Terrenis etenim dis adque mundanis facile ecrum. \'Unde contigit, inquit, ab Aegyptiis haec sancta animalia nuncupari colique per singulas ciuitates eorum animas, quorum sunt consecratae uiuentes, ita ut eorum legibus incolantur et eorum nominibus nuncupentur. Ubi est illa uelut querela luctuosa, quod terra Aegypti, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum futura esset
Abbreviated transcription (Latin):
eratũ ẽ in monte lybiȩ. cirta litꝰ ero codilorũ in quo eiꝰ iao & mundanꝰ ho idẽ corpꝰ. reliquus em̃  ponꝰ totꝰ¬
qd remeaũ incelũ. ad iungens deinđ aliud. hermes inqͥt. cuiꝰ auitũ mͥ nom̃ ẽ tonne. in sibi cognomine
patria ẽsistens. om̃s mortales undiq uenientes. adiuuat. atq c̃seruat : hc eñ hermes maior idest iner.¬
curius. quẽ dic̃ auũ suũ fuisse. in heͤ mo poli. hoc ẽ in sui nõis aiuitate. ee ꝓhibet᷑. Ecce duos đ̃os. dic̃
hoĩes fuisse. esculapiũ & mercuriũ.s de esculapio &gͣci & latini. hoc idẽ sentiunt. Mercuriũ añ muilti
ñ putant fuisse mortalẽ. quẽ tam̃ iste auũ suũ fuisse testat᷑. At enĩ abud ẽ ille. aliud ẽ istẽ.: quãius
eodẽ nõie nuncupent᷑. ñ multũ pugno. alius ille sit alius iste. uerũ &iste. sic̃ esculapius. ex hoie ds̃:
scđm testimoniũ tanti apđ suos uiri.huiꝰ tris megisti nepotis sui. Ad huc addit &dic̃. Is in uͦ. urorẽ osiris

Expanded text:
cratum est in monte Libyae circa litus crocodilorum, in quo eius iacet mundanus homo, id est corpus; reliquus enim, uel potquod remeauit in caelum. Adiungens deinde aliud Hermes, inquit, cuius auitum mihi ncmen est, nonne in sibi cognomine patria consistens omnes mortales undique uenientes adiuuat adque conseruat?\' Hic enim Hermes maior, id est Mercurius, quem dicit auum suum fuisse, in Hermopoli, hoc est in sui nominis ciuitate, esse perhibetur. Ecce duos deos dicit homines fuisse, Aesculapium et Mercurium. Sed de Aesculapio et Graeci et Latini hoc idem sentiunt; Mercurium autem multi non putant fuisse mortalem, quem tamen iste auum suum fuisse testatur. At enim alius est ille, alius iste, quamuis eodem nomine nuncupentur. Non multum pugno, alius ille sit, alius iste; uerum et iste; sicut Aesculapius, ex homine deus secundum testimonium tanti aput suos uiri, huius Trismegisti, nepotis sui. Adhuc addit et dicit: \'Isin uero
Abbreviated transcription (Latin):
suã qͥm̃ seriene uidebat ingloriũ anãri uͦ atq ĩ paregloriosum: pͥus om̃i studio liberã seinde ⁊dnãm cẽ
ecupiuer bine ẽ ꝗd regalẽ hñatioe ⁊ ñ ferentes anua ĩpenia ẜmosq imꝑitores sibi fecunt qͥ ꝯsuse aipee¬
lat i s̃. aesulendo ñ reges aut dm̃ aregrantdo atn añandd cũ et nregee utiq a. Regendo at̃i iesiꝯ uedeuntiu.

Expanded text:
suam, quoniam seruire uidebatur inglorium, dominari uero adque imperare gloriosum, prius omnisuam, quoniam seruire uidebatur inglorium, dominari uero adque imperare gloriosum, prius omnierunt. Hinc est quod regalem dominationem non ferentes, annua imperia binosque imperatores sibi fecerunt, qui consules appellati sunt a consulendo, non reges aut domini a regnando atque dominando: cum et reges utique a regendo dicti melius videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nec arboris foliũ sine suaꝵ pertiũ c̃uenientia : & quad ã ueluti pace dereliqt ipifRomodo c̾dendꝰ ⁊ regniã hominũ
rere possemꝰ: ad hoc ꝑtinentẽ &r suꝑiorẽ librũ c̃seripsimꝰ qđ inhac re. potestre nulla sit eoꝵ dbꝵ quos etiam reb mg¬
toris colendos putar̃: et p̃sentis uoluminis partes suꝑiores. qͦs huc usq ꝑduximꝰ de fati q̃stione tollenda/ ne quisquam
sũmi potentissimȩ uoluntati.: Uet̾es gͥ pͥmiq romani qͣntũ eoꝵ docet. et ꝯuiẽdat historia ꝙͣnis dt ille gentes
excepta una ppłi hebreoꝵ dos falsos cołent. ee ñ dõ uictimas. s demonisĩmolarent: tamẽ laudis auidi pecume
lib ales erant: Gtam ingentẽ. diuitias. honestates uolebant: banea tdentissime dilex̾unt ꝓpt̾ hanc uiuere delueit̃
duer̾ ꝓhac & mori ñ dubitauer̃. Cet̃as cupiditates: hui uniꝰ ingenti cupiditate presserunt Ipfum denq patĩ

Expanded text:
nec arboris folium sine suarum partium conuenientia et quadam ueluti pace dereliquit: nullo modo est credendus regna home possemus, ad hoc pertinentem etiam superiorem librum conscripsimus, quod in hac re potestas nulla sit eorum deorum, quos etiam rebus nugatoriis colendos putarunt, et praesentis uoluminis partes superiores, quas huc usque perduximus, de fati quaestione tollenda, ne quisquam,summi potentissimae uoluntati. Ueteres igitur primique Romani, quantum eorum docet et commendat historia, quamuis ut aliae gentes excepta una populi Hebraeorum deos falsos colerent et non Deo uictimas, sed daemoniis immolarent, tamen \'laudis auidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, diuitias honestas uolebant; hanc ardentissime dilexerunt, propter hanc uiuere uoluerunt, pro hac emori non dubitauerunt; ceteras cupiditates huius unius ingenti cupiditate presserunt. Ipsam denique patriam
Abbreviated transcription (Latin):
uo circa & ĩa si habuer̃ seruos iusti patres nr̃i sic ad ministrabant domestic̃a pacẽ: ut seđm hȩc
tpralia hona filioꝵ sortẽ aseruoꝵ ẽditiõe distinguerent addm aũ colendũ uiqꝰ etna hona sꝑanda
s̃ om̃ib domꝰ suȩ m̃bris paridilectiõe c̃sulerent: q naturalis ordo ita p̃seribit. ut nom̃ patrã familias
huic exortũ sit & tã late uulgatũ sut & ĩa iniq dñantes hoc segaudeant appellari ꝗaũt ueri pa¬
tres familias s̃ hõib in familia sua tanꝗ filus ad colendũ &ꝓmerendũ đm̃ c̃sult̃. desiđantes atq
optantes uenire ad celestẽ domũ ubi necessariũ ñsit officiũ ĩꝑandimortalib q nec essariũ ñ erit off¬
ciũ c̃sulendi. iã in illa ĩmortalitate felicib qͦ donec ueniat᷑. magis deb̾ent᷑ q dñat᷑ quã serui tplerare

Expanded text:
uocirca etiamsi habuerunt seruos iusti patres nostri, sic administrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a seruorum condicione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae membris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium imperandi mortalibus, quia necessarium non erit officium consulendi iam in illa inmortalitate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod domina
Abbreviated transcription (Latin):
figuras obseruationũ carnaliũ intabnaculo & sacerdotio & sacrificiis aliisq mysticis plurimisq
mandatismoysi suecessit iħs naue & intra ꝓmissiõis introductũ ppłm collacaũ exaucoritate diuina

Expanded text:
figuras obseruationum carnalium in tabernaculo et sacerdotio et sacrificiis aliisque mysticis plurimisque mandatis. Moysi successit Iesus Naue et in terra promissionis introductum populum conlocauit ex auctoritate diuina
Abbreviated transcription (Latin):
naũ: Milites nob qͥ ad eͥant retuler̃ : ea torta sibi de manib: eẽ. q̃cũq iaculabant᷑ cũ atheodosii partib: in adũsa¬
rios uehem̃s uentꝰ ir&. Et ñ solũ q̃cũq in eo iaciebant᷑. c̃citatissime raꝑ&. uerũ &ĩa ipsoꝵ tela in eoꝵ corpora
ether & c̃uitati ueniunt ad classica uenti: Uictor aũ sic̃ credidat & p̃direrat : iouis si mulacra q̃ adũs eũ
fuerant. nescio qͥb ritib uelut c̃setrata. in alpib c̃stituta deposuit : eoꝵq fulmina. qđ aurea fuissent . io¬
cantib qđ illa leticia ꝑmittebat. cursorib: & se aheis fulm in ari uelle dicentib hularit̃ benigneq donauit:

Expanded text:
nauit. Milites nobis qui aderant rettulerunt extorta sibi esse de manibus quaecumque iaculabantur, cum a Theodosii partibus in aduersanauit. Milites nobis qui aderant rettulerunt extorta sibi esse de manibus quaecumque iaculabantur, cum a Theodosii partibus in aduersarios uehemens uentus iret et non solum quaecumque in eos iaciebantur concitatissime raperet, uerum etiam ipsorum tela in eorum corpora aether, Et coniurati ueniunt ad classica uenti! Victor autem, sicut crediderat et praedixerat, Iouis simulacra, quae aduersus eum fuerant nescio quibus ritibus uelut consecrata et in Alpibus constituta, deposuit, eorumque fulmina, quod aurea fuissent, iocantibus quod illa laetitia permittebat cursoribus et se ab eis fulminari uelle dicentibus hilariter benigneque donauit.
Abbreviated transcription (Latin):
flagraru. Uñ potiꝰ eũ seruata eiꝰ ĩꝑatoria dignitate susceptũ : ipsa humanitate : & gr̃a c̃solaitꝰ ẽ. Deunde
cũ matinĩi tnblẽ faceru ille sucçes s. hic in angustis curaꝵ suaꝵ ñ ẽ laps ad curiositates sagilegas
atq in licitas s ad iohannẽ in egypti heremo c̃stititũ: quẽ dĩ seruũ ꝓphetandi spũ p̃ditũ. fama crebrescente di¬
dicerat. misit: atq ab eo nuntiũ uictoriȩ certissimũ accep̃: Mlar tyranni in aumi eatinctor: ualentinianũ pu¬
erũ ĩ ꝑii sui partib: uñ fugatꝰ fuerat. miseri cordissima ueneratiõe restituit. Eoq siue ꝑ insidias. siue qͦ alio
pacto ł casu ꝓaime extincto : aliũ tyrannũ eugeniũ qͥ in illi ĩꝑatoris locũ ñ legitime fuerat subrogat. ac cepto
rurs ꝓphetico responso : fidecertꝰ obp̃ssit: Cont᷑ cii robustissimũ exercitũ : magis orando quã feriendo pug¬

Expanded text:
e susceptum ipsa humanitate et gratia consolatus est. Deinde cum Maximum terribilem faceret ille successus, hic in angustiis curarum suarum non est lapsus ad curiositates sacrilegas adque inlicitas, sed ad Iohannem in Aegypti eremo constitutum, quem Dei seruum prophetandi spiritu praeditum fama crebrescente didicerat, misit adque ab eo nuntium uictoriae certissimum accepit. Mox tyranni Maximi extinctor Valentinianum puerum imperii sui partibus, unde fugatus fuerat, cum misericordissima ueneratione restituit, eoque siue per insidias siue quo alio pacto uel casu proxime extincto alium tyrannum Eugenium, qui in illius imperatoris locum non legitime fuerat subrogatus, accepto rursus prophetico responso fide certus obpressit, contra cuius robustissimum exercitum magis orando quam feriendo pug
Abbreviated transcription (Latin):
ti sapientia. ꝑne reges regnant : & tyranm ꝑme tenent t̃rã: S ne tyranni ñ pessim atq ipbi reges
s ueteri nõie. fortes dicti enftiment᷑ : uñ ait urgilius. Pars mͥ paciserit. dertrã tetigisse tyranni. ãꝑtis¬
sime alio loco. dedo dictũ ẽ. qͥ regnare fac̃ hoiẽm hypoeritã : ꝓpt̃ ꝑũsitatẽ ppłi: Iuã obrẽ quã us ut potui
satis exposuerĩ qͣ causa ds̃ unꝰ.uerꝰ & iustꝰ romanos scđm qͣndã formã t̾renȩ ciuitats bonos adiuuerit: ad
tantã ĩ ꝑii głam c̃seqͥndã : potẽ tam̃ & alia causa cẽ latentior ꝓpt̃ diũsa merita gñis humani do magis

Expanded text:
Dei sapientia: Per me reges regnant et tyranni per me tenent terram. Sed ne tyranni non pessimi adque inprobi reges, Dei sapientia: Per me reges regnant et tyranni per me tenent terram. Sed ne tyranni non pessimi adque inprobi reges, sed uetere nomine fortes dicti existimentur unde ait Vergilius: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni: apertissime alio loco de Deo dictum est: Quia regnare facit hominem hypocritam propter peruersitatem populi. Quam ob rem, quamuis ut potui satis exposuerim qua causa Deus unus uerus et iustus Romanos secundum quandam formam terrenae ciuitatis bonos adiuuerit ad tanti imperii gloriam consequendam: potest tamen et alia causa esse latentior propter diuersa merita generis humani, Deo magis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tenit &ia suspicaimũ temeritatẽ : quoꝵ tam̃ si uere bonꝰ ẽ. ñ c̃tẽnit salutẽ: Im̃ tantȩ iusticiȩ ẽ. ꝓ de
spũ di uirtutes hab& : ut &xiã ipsos diligat inimicos. Et ita diligat : ut suo osores. ł detͣctores. uelit cor¬
retos hab̾e c̃sortes. ñ int̾rena patria. s suꝑna: In laudatorib aũ suis. quã uis pariupendat. qđ eũ laudant: ñ
tam̃ pariu pendit: qđ amant: Nec eos uult fallere laudantes: ne decipiat diligentes: Idoq instat
suꝑat. siue crudelitatis uitio siue lururiȩ: Tales qͥdã romani fuer̃ ñ enĩ cura existimatĩis amissa.
dñatiõis cupiditate caruer̃. M ultos tales fiusse ꝓdit historia. s huiꝰ uitii sũmitatẽ. & quasi arxem
quandã : nero cesar pͥmꝰ optinuit. cuꝰ fuit tanta iuxuries: ut nihl abeo putaret᷑ iurile metuendũ
sũmidi ꝓuidentia. q̃nđ res humanas iudicat talib dñis dignas : Apta de hac re uor diuina ẽ: loqͥnte

Expanded text:
uere bonus est, non contemnit salutem, quoniam tantae iustitiae est qui de spiritu Dei uirtutes habet, ut etiam ipsos diligat inimicos, et ita diligat, ut suos osores uel detractores uelit correctos habere consortes non in terrena patria, sed superna; in laudatoribus autem suis, quamuis paruipendat quod eum laudant, non tamen paruipendit quod amant, nec eos uult fallere laudantes, ne decipiat diligentes; ideoque instas, bestias superat siue crudelitatis uitiis siue luxuriae. Tales quidam Romani fuerunt. Non enim cura existimationis amissa dominationis cupiditate caruerunt. Multos tales fuisse prodit historia; sed huius uitii summitatem et quasi arcem quandam Nero Caesar primus obtinuit, csummi Dei prouidentia, quando res humanas iudicat talibus dominis dignas. Aperta de hac re uox diuina est loquente
Abbreviated transcription (Latin):
inea siqͣ inalo s̃ q̃ ñtã ipsi quã ueritati placent: Neq id trib̾uit uñ iã potẽ placere : nisi eiꝰ misediȩ cu
metuit displicere: Debis sanatis gr̃as agens: de illis sanandis p̃ces fundenss ꝗͣ cũ ita sint ñ tribuamꝰ dandi
regni atq ĩꝑii potestatẽ: nisi do uero. qͥ dat felccitatẽ in regno celoꝵ solis piis.: regnũ u̾ t̾renũ & pis&r
uires nr̃as. hõiũ occulta dis cutere : & liqͥdo etamine merita diiudicare regnoꝵ: Iilegͥ unꝰ uer as qͥ nec
iuditio nec adiutorio deserit genꝰ humanũ qͣnđ uoluit & qͣntũ uoluit romanis regnũ deuit: Anri ist &iã

Expanded text:
nt, quae non tam ipsi quam ueritati placent; neque id tribuit, unde iam potest placere, nisi eius misericordiae, cui metuit displicere; de his sanatis gratias agens, de illis sanandis preces fundens. CAPUT XXI. Romanum regni atque imperii potestatem, nisi Deo vero, qui dat felicitatem in regno coelorum solis piis; regnum vero terrenum et piis et uires nostras hominum occulta discutere et liquido examine merita diiudicare regnorum. Ille igitur unus uerus Deus, qui nec iudicio nec adiutorio deserit genus humanum, quando uoluit et quantum uoluit Romanis regnum dedit; qui dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ad habrahã: S ab illa suꝑbia edificandȩ turris usq incȩlũ qua ĩpia significat᷑ elatio : apparurt ciuit as hoc
ẽ socictas ĩpioꝵ. Utrũ itaq: ante ñ fuerit an latuerit an potiꝰ ut᷑q: ꝑmanserit. Pia scilic& in duob: filiis¬
noe qͥ benedicti s̃ eoꝵq posteris. Impia uͦ in eo qͥ maledictꝰ ẽ atq eiꝰ ꝓgene ubi &uĩã exortꝰ ẽ gigans
uenator cont᷑ dñm ñ ẽ diiudicatio facilis: Fortassis em̃ qđ ꝓfecto ẽ credibilius & in filis duoꝵ illoꝵ iam
tc̃ ante quã babylonia cępissa institui fuer̃ c̃tẽptores di. &t infiliis chã cultores đi. utrũq: tam̃ hominũ

Expanded text:
ad Abraham; sed ab illa superbia aedificandae turris usque in caelum, qua inpia significatur elatio, apparuit ciuitas, hoc ad Abraham; sed ab illa superbia aedificandae turris usque in caelum, qua inpia significatur elatio, apparuit ciuitas, hoc est societas, inpiorum. Utrum itaque ante non fuerit an latuerit, an potius utraque permanserit, pia scilicet in duobNoe qui benedicte sunt eorumque posteris, impia vero in eo qui maledictus est atque ejus progenie, ubi etiam exortus est gigas venator, contra Dominum, non est dijudicatio facilis. Fortasse enim, quod profecto est credibilius, et in filiis duorum illorum jam tunc antequam Babylonia coepisset instit
Abbreviated transcription (Latin):
chainan. Ecũ eẽt centũ xtx. genuit sala: Porro &iã ipsa sala totidẽ annoꝵ erat quando genuit heber. Cẽtũ
etnachor septuaginta nouẽ & genuit thara. Thara aũ septua ginta & genuit abram. quẽ postea mutato
uocabulo noĩaũ a brahã. Fiunt itaq: anni adiluuio usq: ad abrahã mille septuaginta & duo scđm uulgatã
editionẽ hoc ẽ untp̃tũ septuaginta. In ebreis añ codicib: longe pauciores annos ꝑhibent inueniri. de qͥb: ra
tionẽ aut millã aut difficillimã reddt̃. Cũ gͦ q̃rimꝰ in illis septuaginta duab: gentib: ciuitatẽ đi : ñ possum
adfirmare illo tpre qͦ erat eis labiũ unũ idest loq̃la una. Tc̃ iã genꝰ hnmanũ eilienatũ fuisse acultu ueri
di itaut in solis istis gñatiõib: pietas uera remaner& q̃ descendt̃ desemine sem. Parpharat & tendunt

Expanded text:
 esset centum triginta. genuit Sala; porro etiam ipse Sala totidem annorum erat. quando genuit Heber; centum  esset centum triginta. genuit Sala; porro etiam ipse Sala totidem annorum erat. quando genuit Heber; centum et Nachor septuaginta nouem, et genuit Thara; Thara autem septuaginta, et genuit Abram; quem postea Deus mutato uocabulo nominauit Abraham. Fiunt itaque anni a diluuio usque ad Abraham mille septuaginta et duo secundum uulgatam editionem, hoc est interpretum septuaginta. Iu Hebraeis autem codicibus longe pauciout difficillimam reddunt. Cum ergo quaerimus in illis septuaginta duabus gentibus ciuitatem Dei, non possumus adfirmare illo tempore, quo erat eis labium unum, id est loquella una, tunc iam genus humanum alienatum fuisse a cultu ueri Dei, ita ut in solis istis generationibus pietas uera remaneret, quae descendunt de semine Sem per Arphaxat et tendunt
Abbreviated transcription (Latin):
& genuit filios & filias & mortuus ẽ: Sic exseqͥt᷑ cetõs dic̃s quoto qͥsq: anno uitȩ suȩ filiũ genuerit adistum
gñationũ ordinẽ ꝑtinentẽ qͥ ꝑtendit ad abrabã & qͦt annos post mdũ uterit intimans eũ filios filiasq ge¬
nuisse . ut intellegam uñ potuer̃ ꝓpłi ad crescere ne in paucis qͥ c̃memorant᷑ hõib: occupati pueri lit̃ hesitemꝰ
Uñ tanta spatia t̾raꝵ atq regnoꝵ repleri potuer̃. de gñre sem. marne ꝓpt̃ assyrioꝵ regnũ ũ ninꝰ ille ori
turno tpre duceret᷑ suis posteris ꝓpagaũ. S nos ne diuti quã opꝰ ẽ ĩ morem᷑ ñ qͦt annos qͥsq: in istã gñationũ
seriẽ uiterit .s qto anno uttȩ suȩ genuerit filiũ hoc ordine memorandũ tantũ mͦ ponimꝰ ut & numerũ
annoꝵ atͣnsacto diluuio usq ad abrahã colligamꝰ &p̃t illa in qͥb nos cogit necessitas ĩmorari breuit̃ alia cursũs¬

Expanded text:
 genuit filios et filias et mortuus est. Sic exsequitur ceteros dicens, quoto quisque anno uitae suae filium genuerit ad istum generationum ordinem pertinentem, qui pertendit ad Abraham, et quot annos postmodum uixerit, intimans eum filios filiasque genuisse; ut intellegamus unde potuerint populi adcrescere, ne in paucis qui commemorantur hominibus occupati pueriliter haesitemus, unde tanta spatia terrarum adque regnorum repleri potuerint de genere Sem, maxime propter Assyriorum regnum; unde Ninus ille Ori quam opus est inmoremur, non quot annos quisque in ista generationum serie uixerit, sed quoto anno uitae suae genuerit filium, hoc ordine memorandum tantummodo ponimus, ut et numerum annorum a transacto diluuio usque ad Abraham colligamus et propter illa, in quibus nos cogit necessitas inmorari, breuiter alia curs
Abbreviated transcription (Latin):
Iđo deinceps hebrea ẽ nuncupata: Tc̃ emĩ opꝰ erat eã distingni ab aliis linguis noĩe ꝓprio sic̃ aliȩ qͦq
uocate s̃ nõib ꝓpriis Quando aũ erat una. nihil aliud quã humañꝗ Iocutio uͭo cabat᷑: qua sola uniu̾sũ

Expanded text:
ideo deinceps Hebraea est nuncupata. Tunc enim opus erat eam distingui ab aliis linguis nomine proprio, sicut aliae quoque ideo deinceps Hebraea est nuncupata. Tunc enim opus erat eam distingui ab aliis linguis nomine proprio, sicut aliae quoque uocatae sunt nominibus propriis. Quando autem erat una, nihil aliud quam humana lingua uel humana locutio uocabatur, qua sola uniuersu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ñ ẽ usq: ad unũ : defilus hõiũ dictũ ẽ ñ defiliis đi. N ã p̃missũ ẽ : Ds̃ decelo ꝓsperͣ suꝑfilios homini
ut uiđ & siẽ intellegens aut reqͥrens đm : Ac deinde illa subiuncta q̃ om̃s filios hõm̃ idẽ ad ciirtatẽ ꝑtinen¬
pestilentiȩ defuer̃ Nã & ante diluuiũ una erat lingua & tam̃ om̃s p̃t̃ unã noe iusti domũ deleri dilu¬
uo meruer̃: ita quando merito elatioris ĩ pietatis gentes linguaꝵ diu̾sitate punite atq diuise s. & ciui¬
tas ipioꝵ c̃fusiuõis nom̃ accep̃. hoc ẽ appellata ẽ babylon: ñ defuit demꝰ heber ubi ea q̃ antea fuit omĩum¬
lingua remanerer Uñ sic̃ supͣ memoraui: Cũ ex̧pissent numerari filii sem. qͥ singuli gente s singulas ꝓcrear̃.
lingua diuisis ꝑ alias linguas cetis gentib: q̃ lingua prius humano gnr̃i ñ ĩ merito credit᷑ fuisse c̃munis.

Expanded text:
 dictum est, non de filiis Dei. Nam praemissum est: Deus de caelo prospexit super filios hominum, ut uideret si est intellegens aut requirens Deum, ac deinde illa subiuncta, quae omnes filios hominum, id est, ad ciuitatem pertinenpestilentiae defuerunt nam et ante diluuium una erat lingua, et tamen omnes praeter unam Noe iusti domum deleri diluuio meruerunt: ita, quando merito elatioris inpietatis gentes linguarum diuersitate punitae adque diuisae sunt et ciuitas inpiorum confusionis nomen accepit, hoc est, appellata est Babylon, non defuit domus Heber, ubi ea quae antea fuit omniumlingua remaneret. Unde, sicut supra memoraui, cum coepissent enumerari filii Sem, qui singuli gentes singulas procrearunt, lingua, diuisis per alias linguas ceteris gentibus, quae lingua prius humano generi non inmerito creditur fuisse communis,
Abbreviated transcription (Latin):
apłi petri ubi aqua mundatꝰ qͥ tẽ erat ꝑisse dictꝰ ẽ mund ssatis clarũ ẽ.⁊ qͣ pars mundiiatoto significata &
quatenꝰ ꝑisse sit dicta.⁊ qͥ celire positi igni referuandi indiẽ iuditii ⁊ ꝑditioĩs hõiũ ĩpiont. St hoc qđ paulo pꝰait.
ueni& di es dni ut fur. In qͦ cęli magno ĩpetu tͣnscurrent : elem̃ta aũ ardẽtia resoluẽt᷑ so&c t̾ra ⁊ q̃ in ipsa s̃ opera¬
enirent᷑. ac deina subiec̃shus oĩb ꝓeuntib quales o port& ẽẽ uos. Poss iliceli intelligi ꝑituri qͦs dit̃ repositos
igni eseruandos ⁊ ea elem̃ta accipi arsura q̃ in hac imna mundi parte subsistunt ꝓcellosa ⁊ tͣbulenta. in qua
ostenđ mansuros eẽ illos cȩlos. si tam̃ stellȩ inđ casurȩ s̃ cũ ł tropica sit loctio q ẽ credibiliuso ł in isto imno
celo futurũ sit utiq mirabilius quã nc̃sit. Uñ ⁊ista stella uelgiliana facẽ ducens multa ũi luce cucurrit

Expanded text:
la quoque apostoli Petri. ubi aqua inundatus qui tunc erat perisse dictus est mundus, satis clarum est, et quae pars mundi a toto significata. et quatenus perisse sit dicta, et qui caeli repositi igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum; et in eo quod paulo post ait: Veniet dies Domini ut fur ac deinde subiecit: His omnibus pereuntibus quales oportet esse uos? possunt illi caeli intellegi perituri. quos dixit repositos igni reseruandos, et ea elementa accipi arsura. quae in hac ima mundi parte subsistunt procellosa et turbulenta, in qua ostendit mansuros esse illos caelos, si tamen stellae inde casurae sunt; cum uel tropica sit locutio, quod est credibilius, uel in isto imo caelo futurum sit, utique mirabilius quam nunc fit. Unde et illa stel
Abbreviated transcription (Latin):
futur ꝰ mults erit inqͥunt demagnitudine ⁊ Iongitudine corporis det̾hendũ : Et ubi iã erit
capiliꝰ capitis ur̃i ñ ꝑibit . side ipsa corporis qͥntitate tã multũ ꝑibit : quãuis : de ipsis capillis pos¬
sit inqͥri : utrũ redeat qͥcꝗ ondentib decidit: Qđ si reditũ e. qͥs ñ ex horreat deformitatẽ:
ne essario secuturũ ut redeat tã multũ : qͥ corporis cura desetuit: bt
uhi erit decꝰ q certe maiusiuã inista corruptiõe eẽ potuitlinilla ĩ mortalitate er̃ debebit: Si
disputant: Nã si ȩqͥ les om̃ ser̃ : ñ utiq alii maeri alii pingues er̃ Acced& gꝰ alus aliꝗ: alus minuet᷑¬

Expanded text:
futurus: \'Multis erit, inquiunt, de magnitudine et longitudine corporis detrahendum; et ubi iam erit: capillus capitis uestri non peribit, si de ipsa corporis quantitate tam multum peribit?\' Quamuis et de ipsis capillis possit inquiri, utrum redeat quidquid tondentibus decidit. Quod si rediturum est, quis non exhorreat illam deformitatem? necessario secuturum, ut redeat tam multum quod corporis curatura desecuit. Et ubi erit decus, quod certe maius, quam in ista esse corruptione potuit, in illa iam inmortalitate esse debebit? Si disputant. Nam si aequales omnes erunt, non utique alii macri, alii pingues erunt. Accedet ergo aliis aliquid, aliis minuet
Abbreviated transcription (Latin):
beonis distinctioẽm. bona sit ista. illa uͦ mala: Nec ipse aliud secutꝰ uidet᷑. quã qđ ad ũtit. romȩ &iã
febri. sic̃ saluti. tẽplũ c̃stitutũ: Eomͦꝰ gͥ ñ tantũ c̃cordiȩ : uerũ &iã discordiȩ c̃stitiu: ꝑiculose itaq romani

Expanded text:
beonis distinctionem bona sit ista, illa uero mala? Nec ipse aliud secutus uidetur quam quod aduertit Romae etiam beonis distinctionem bona sit ista, illa uero mala? Nec ipse aliud secutus uidetur quam quod aduertit Romae etiam Febri, sicut Saluti, templum constitutum. Eo modo igitur
Abbreviated transcription (Latin):
armaoꝵ : qͣnđ tantã habiuit iuditiorũ. uelut examinata cognitio: ꝑcuissor gracchi ipsi capt̃ qͣntũ
gue erat : tanto auri ponđe c̃suli uendidit: hȩc enĩ pactio cedẽ p̃cesserat Inqͣ &xiã occis ẽ
cũ libis marcꝰ fuluius c̃sularis : Eleganti sane senatꝰ c̃sulto : eo ipso locoͣ funereus tumultꝰ ille c̃mur¬
ferir&: menioriãq c̃punger&: S hoc ꝗd aliud sut. quã irrisio đoꝵ. illidee tẽplũ c̃struere q̃ si eẽt
inciuitatẽ. ñ tantis dissensioĩb dilacerata corruer& : Nisi forte sceleris huiꝰ reiecordia . q deseruerat
animos ciuiũ: meruit in illa ȩde tanꝗ. inc arcere includi: Cur enĩ sireb gestis c̃gruere uoluer̃. ñ ibi
potiꝰ edẽ discordiȩ fabri car̃ : an ulla ratio reddit᷑. cur c̾cordia dea sit. & discordia dea ñ sit. ut scđm la¬

Expanded text:
armorum, quando tantam habuit iudiciorum uelut examinata cognitio. Percussor Gracchi ipsius caput, quantum armorum, quando tantam habuit iudiciorum uelut examinata cognitio. Percussor Gracchi ipsius caput, quantum graue erat, tanto auri pondere consuli uendidit; haec enim pactio caedem praecesserat. In qua etiam occisus est cum liberis hi. Fuluius consularis. pungeret. Sed hoc quid aliud fuit quam inrisio deorum, illi deae templum construere, quae si esset in ciuitate, non tantis dissensionibus dilacerata conrueret? Nisi forte sceleris huius rea Concordia, quia deseruerat animos ciuium, meruit in illa aede tamquam in carcere includi. Quur enim, si rebus gestis congruere uoluerunt, non ibi potius aedem Discordiae fabricarunt? An ulla ratio redditur, quur Concordia dea sit, et Discordia dea non sit, ut secundum La
Abbreviated transcription (Latin):
uagabant᷑. & om̃em ñ solũ alioꝵ uerũ &xiã dñoꝵ aũ sabant᷑ accessũ. ñ sine exttio ł ꝑiculo audentis. si qͥs
de ꝓaimo urger&: Iuanti mali signũ fuit si hoc signũ fuit qđ tantũ malũ fuit. si eiã signũ ñ fuit:
hoc si nr̃is tpr̃ib accidiss&: rabidiores istos quã sua illi animalia paterem̃ ¶Inctiũ aũ ciuiliũ maloꝵ¬
fuit : sediciões gracchiorũ agrariis legib excitatȩ : Uolebant enĩ agros ppło diuide : qͦs nobilitas ꝓperã
possidebat. s iã uetustã iniqͥtatẽ auđ̃e c̃uelte ꝑiculosissimũ. Immo uͦ utres ipsa docuit: ꝑnitiosissimũ
int̾fectioẽm : lucius oppimius c̃sul. q ad ũs eũ int᷑urbẽ arma c̃mouerat. eoq cũ socus opp̃sso &r eitincto
ingentẽ oiuiũ stragẽ fecerat: cũ q̃stionẽ hab̃&r iã iuditiaria inqͥsitiõe cet̾os ꝑseqͥns: triamilia
hõiũ occidisse ꝓhibet᷑: Ex qͦ intelligi potẽ qͣntã multitudinẽ mortiũ habe potuerit Ebid c̃flictꝰ

Expanded text:
uagabantur et omnem non solum aliorum, uerum etiam dominorum auersabantur accessum, non sine exitio uel periculo audentis, si quis de proximo urgeret. Quanti mali signum fuit, si hoc signum fuit, quod tantum malum fuit, si etiam signum non fuit! Hoc si nostris temporibus accidisset, rabidiores istos quam sua illi animalia pateremur. CAPUT XXIIII.  quos nobilitas perperam possidebat. Sed iam uetustam iniquitatem audere conuellere periculosissimum, immo uero, ut res ipsa docuit, perniciosissimum interfectionem L. Opimius consul, qui aduersus eum intra Urbem arma commouerat eoque cum sociis obpresso et extincto ingentem ciuium stragem fecerat, cum quaestionem haberet iam iudiciaria inquisitione ceteros persequens, tria milia hominum occidisse perhibetur. Ex quo intellegi potest, quantam multitudinem mortium habere potuerit turbidus conflictus
Abbreviated transcription (Latin):
cis t᷑pitudinib c̃uincunt᷑ eẽ fediora. hinc excusant᷑ atq p̾gant᷑. qđ habent int̾p̃tatioẽs suas. qͥb ostendant᷑ rerũ significare
naturã. cur ñ &iã poȩtȩ similit̃ excusent᷑ atq p̃gent᷑. Multa enĩ &xipsiꝰ ad eund ẽ mndũ int̃p̃tati s̃. usq: ađo ut qđ

Expanded text:
cis turpitudinibus conuincuntur esse foediora, hinc excusantur adque purgantur, quod habent interpretationes suas, quibus ostendantur rerum significare cis turpitudinibus conuincuntur esse foediora, hinc excusantur adque purgantur, quod habent interpretationes suas, quibus ostendantur rerum significare naturam: quur non etiam poetica similiter excusentur adque purgentur? Multi enim et ipsa ad eundem modum int
Abbreviated transcription (Latin):
debuer: q̃ s̃ gͦ illa saca. qͥb agendis. tales elegit sanctitas. quales nec thomnelica inse admisit obscenitas. ¶ At eñi babent
ista fysiologicas quasdã sic̃ aiunt : idẽ naturaliũ rationũ int̃p̃tatioes. quasi uͦ nos in hac disputatiõe fysiologiã q̃ rimꝰ:
& ñ theologiã idẽ rationẽ. ñ naturȩ: s di: Iuãuis enĩ qͥ uerꝰ ds̃ ẽ. ñ opinione .s natura ds̃sit : ñ tam̃ om̃is natura ds̃
ẽ qr & hõis & pecoris & arboris. & lapidis. utiq natura ẽ quoꝵ nihil ẽ ds̃ : Siaũ int̃p̃tatiõis huiꝰ quanđ agit᷑ de sa¬
eiꝰ uit p̃tent᷑. & referant ad rerũ natura.: iuros. muliebria pati : ñ ẽ scđm naturã s cont᷑ naturã : hic morb: hoc crim̃ hoc de¬
decꝰ: hab & int̃ illa sacra ꝓfessionẽ. qđ inuitiosis hõiũ morib: uix habe int̃torm̃ta c̃fessionẽ: Deinđ si ista sacra q̃ sceni¬

Expanded text:
ergo illa sacra, quibus agendis tales elegit sanctitas, quales nec thymelica in se admisit obscenitas? CAPUT VIII. De intista physiologicas quasdam, sicut aiunt, id est naturalium rationum, interpretationes. Quasi vero nos in hac disputatione physiologiam quaeramus, et non theologiam; id est rationem, non naturae, sed Dei. Quamvis enim quominis, et pecoris, et arboris, et lapidis utique natura est, quorum nihil est Deus. Si autem interpretationis hujus, quando agitur de sa modo sacra eius interpretentur et referant ad rerum naturam: uiros muliebria pati non est secundum naturam, sed contra naturam. Hic morbus, hoc crimen, hoc dedecus habet inter illa sacra professionem, quod in uitiosis hominum moribus uix habet inter tormenta confessionem. Deinde si ista sacra, quae scaeni
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ insua sapientia p̃destinatũ &iã exdãnato gn̾e humano suȩ ciuitatis ĩpler&. ñ eosiã meritis
quando qͥđẽ uniũsa massa. tanꝙ inuitiata radice dãnata ẽ .s gr̃a discernens & lib̾atis ñ solũ de¬
se ipsis uerũ &ĩã de ñ libatis ꝗd eis largiat᷑ ostendens: N eñ debita s gratuita bonitatẽ. tc̃ se qͥsq¬

Expanded text:
uium in sua sapientia praedestinatum etiam ex damnato genere humano suae ciuitatis inpleret, non eos iam meritis, uium in sua sapientia praedestinatum etiam ex damnato genere humano suae ciuitatis inpleret, non eos iam meritis, quando quidem uniuersa massa tamquam in uitiata radice damnata est, sed gratia discernens et liberatis non solum de ipsis, uerum etiam de non liberatis, quid eis largiatur, ostendens. Non enim debita, sed gratuita bonitate tunc se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis flutus m̃strui cruoris emitti. Eadẽ qͥppe uia poss& illud inici. qua hoc potẽ ei ci.
enĩ ad pariendũ ñ doloris gemitꝰ s maturitatis ĩpuls feminea uiscera relatar&. sic ad fetandũ
& c̃cipiendũ ñ libidinis appetitꝰ s uoluntarius us naturã utrãq c̃iunger& : De reb eñĩ loqͥm̃ nc̃
pudendis: Et idõ quãuis ante: quã ear piuđ & quales eẽ potuissent coniciamꝰ ut possumꝰ : tam̃ neces
liũ deparadyso ante meruer̃ quã sib in oꝑe serendȩ ꝓpaginis tͣnqͥllo arbitrio cuenirent. qͦm
uoluntaris. hinc ẽ qđ ĩpedit loqͣntẽ pudor & si ñ deficiat ratio cogitantẽ. Uerĩtam̃ omi potenti
đõ sũmo ac sũnie bono creatori om̃iũ naturaꝵ uoluntatũ aũ bonoꝵ ad uitori & remuneratori
malaꝵ aũ relicturi &dãnatori utrarũq: ordinator. ñ defuit utiq: c̃siliũ qͦ certũ numerũ or¬

Expanded text:
uirginis fluxus menstrui cruoris emitti. Eadem quippe uia posset illud inici, qua hoc potest eici. Ut uirginis fluxus menstrui cruoris emitti. Eadem quippe uia posset illud inici, qua hoc potest eici. Ut enim ad pariendum non doloris gemitus, sed maturitatis inpulsus feminea uiscera relaxaret, sic ad fetandum et concipiendum non libidinis adpetitus, sed uoluntarius usus naturam utramque coniungeret. De rebus loquimur nunc pudendis et ideo, quamuis, antequam earum puderet, quales esse potuissent coniciamus ut possumus, tamen necesse lium de paradiso ante meruerunt, quam sibi in opere serendae propaginis tranquillo arbitrio conuenirent, quoluntatis? Hinc est quod inpedit loquentem pudor, etsi non deficiat ratio cogitantem. Verum tamen urnnipotenti Deo, summo ac summe bono creatori omnium naturarum, uoluntatum autem bonarum adiutori et remuneratori. malarum autem relictori et damnatori, utrarumque ordinatori, non defuit utique consilium, quo certum numerum ci
Abbreviated transcription (Latin):
re accedebat bonȩ uoluntatis offensio. Nihil om̃ino triste. nihilerat in anit̃ lȩtũ: Gaudiũ uerũ ꝑpe¬
tuebat᷑ erđo inquẽ flagrabat caritas de corde puro & c̃scientia bona &fide ñ ficta. atq int̃se
c̃iugũ fida &t ex honesto amore societas c̃curs. m̃tis corporisq uigilia & mandati sine labore custo¬
ñ lassitudo fatigabat otiosũ ñ somnꝰ p̃mebat inuitũ ꝓntanta facilnate rerũ & felicitate hor̾u ab¬
sn ut suspicem̃ ÷ potuisse ꝓle fieri sine libidinis morbo s eo uoluntatis nutu mouerent᷑ m̃bra illa
qͦ cet̾a & sine ardoris in lecebroso stimulo Cũ tnqͥllitate animi & corporis : nulla corruptiõe integritatis
gis salua integͥtate feminei genitalis uirile sem̃ ĩmita. sic̃ ñẽ patẽ eade integͥtate salua. enitero

Expanded text:
re accidebat bonae uoluntatis offensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium uerum perpere accidebat bonae uoluntatis offensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium uerum perpetuabatur ex Deo, in quem flagrabat caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, adque inter se coniugum fida ex honesto amore societas, concors mentis corporisque uigilia et mandati sine labore custodia. Non lassitudo fatigabat otiosum, non somnus premebat inuitum. In tanta facilitate rerum et felicitate hominum absit ut suspicemur non potuisse prolem seri sine libidinis morbo, sed eo uoluntatis nutu mouerentur membra illa quo cetera, et sine ardoris inlecebroso stimulo cum tranquillitate animi et corporis nulla corruptione integritatis gis salua integritate feminei genitalis uirile semen inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero
Abbreviated transcription (Latin):
am andũ ẽ. qͥc ꝗd aliud amat᷑. Porro si tantũ amat᷑ quantũ amari digna ẽ: ñ eñ beatꝰ ẽ aqꝰ ipsa beata uita
ñ am at᷑ ut digna ẽ: fieri ñ potẽ ut eã qͥ sic amat ñ et̃nã uelit: Tc̃ gͥ beata erit: quando et̃na ertesuiue
bat ttaq hõ in paradyso sic̃ uolebat quãdiu hoc uolebat qđ ds uisserat. uiuebat fruens đo. exqͦ bono erat
bonꝰ. Uiuebat sine ulla egestate. ita seꝑ uiuere habens in potestate: Cib aderat. ne esurir&: Potꝰ ne siti¬
ra: lignũ uitȩ ne illũ senecta dissoluer&. inhil corruptiõis in corpore ł extorpore ullas molestias ul¬
uis ciꝰ sensib ingerebat: Nullꝰ intrinsecꝰ morb nulł it metuebat᷑ eatrinsecꝰ: Sũma incarne sanitas in
animo tota tngllitas. Sic̃ in paradyso mullꝰ estꝰ. aut frigꝰ. ita ui eiꝰ habitatore nulla ercupiditate ł timo¬

Expanded text:
amandum est quidquid aliud amatur. Porro si tantum amatur, quantum amari digna est non enim beatus est, a quo ipsa beata uita amandum est quidquid aliud amatur. Porro si tantum amatur, quantum amari digna est non enim beatus est, a quo ipsa beata uita non amatur ut digna est: fieri non potest, ut eam, qui sic amat, non aeternam uelit. Tunc igitur beata erit, quabat itaque homo in paradiso sicut uolebat, quamdiu hoc uolebat quod Deus iusserat; uiuebat fruens Deo, ex quo bono erat bonus; uiuebat sine ulla egestate, ita semper uiuere habens in potestate. Cibus aderat ne esuriret, potus ne sitiret, lignum uitae ne illum senecta dissolueret. Nihil corruptionis in corpore uel ex corpore ullas molestias ullis eius sensibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus, nullus ictus metuebatur extrinsecus. Summa in carne sanitas, in animo tota tranquillitas. Sicut in paradiso nullus aestus aut frigus, sic in eius habitatore nulla ex cupiditate uel timo
Abbreviated transcription (Latin):
sit certũ ita sẽꝑfuturũ: hoc eñi natura expetit nec plene atq ꝑfecte beata erit nisi adepta ut eipetit:
Nc̃ u̾qͥs hõiũ potẽ ut uult uiuere : quanđ ipsũ uiuere ñ ẽ in potestate : iuuere enĩ uult mori cogit᷑. Anꝰ
lit ñꝙ nolit uiuere s ut post mortẽ meliꝰ uiuat: ñdũ gͦ ut uult uiũ. s cũ adid qđ uult moriendo ꝓuenerit
ueru eriã uiuat ut uult. Tm̃ sibi eatorsit sibi ĩpaũ ñ uelle qđ ñ potẽ: atq hoc uelle qđ potẽ. Sic̃ ait
t̃renius qm̃ n potẽ id fieri qđ uis id uelis qđ possis. Nũ ido beatꝰ ẽ qr patient miser ẽ: Beata qͥppe uita¬
si ñ amat᷑ ñ habet᷑ porto si amat᷑ & habet᷑ : cet̾is om̃ib reb excellentius necesse ẽ amet᷑: Im̃ ꝓ pt̃ hanc

Expanded text:
sit certum ita semper futurum. Hoc enim natura expetit, nec plene adque perfecte beata erit nisi adepta quod expetit. sit certum ita semper futurum. Hoc enim natura expetit, nec plene adque perfecte beata erit nisi adepta quod expetit. Nunc uero quis hominum potest ut uult uiuere, quando ipsum uiuere non est in potestate? Viuere enim uult, mori cogitur. Qulit, non quo nolit uiuere, sed ut post mortem melius uiuat: nondum ergo ut uult uiuit, sed cum ad id quod uult moriendo peruenerit. Verum ecce uiuat ut uult, quoniam sibi extorsit sibique imperauit non uelle quod non potest, adque hoc uelle quod potest, sicut ait Terentius: Quoniam non potest id fieri si non amatur, non habetur. Porro si amatur et habetur, ceteris omnibus rebus excellentius necesse est ametur, quoniam propter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sã ducẽtib uitã : ita in plerisq inotiõib: & affectiõib eitͣ usitatũ naturȩ mͦdũ mirabilit̃ seruiat: Fa causȩ
ẽ ut ñ credamꝰ ante in obȩdientiȩ peccatũ corruptiõisq: suppliciũ ad ꝓpagandũ ꝓlẽ siue ulla libidine seriuire
uoluntati humanȩ humana m̃bra potuisse: donatꝰ ẽ itaq hõ sibi qr deseruit do placendo sibi. Qñ ohedi
ens đ o ñ potuit ohȩdire nec sibi: hinc euidentiur miseria qͦ hõ ñ uiũ ut uutt. Nã siut uell& uiuer&.: beatũ
se putar& s nec sic tam̃ eẽtisi fpit̃ uiuere QQuã quã si diligentiꝰ attendimꝰ. nisi beatꝰ ñ uiũ ut uult: Et¬
nullꝰ beatꝰ nisi iustꝰ s &iã ipse iustꝰ ñ uiũ ut uult: nisi eo ꝑuenerit ubi mori falli offendi om̃ino ñ possit. eiq

Expanded text:
otionibus et affectionibus extra vsitatum nature modum mirabiliter seruiat; quid cause otionibus et affectionibus extra vsitatum nature modum mirabiliter seruiat; quid cause est, vt non credamus ante inobedientie peccatum et corruptionis supplicium ad propagandam prolem sine vlla libidine seruire voluntati humane humana ens Deo non potuit oboedire nec sibi. Hinc euidentior miseria, qua homo non uiuit ut uult. Nam si ut uellet uiueret, beatum se putaret; sed nec sic tamenullus beatus nisi iustus. Sed etiam ipse iustus non uiuet ut uult, nisi eo peruenerit, ubi mori falli offendi omnino non possit eique
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sdã flere cũ uolt atq ub̃tĩ lacrimas fundẽ: Iã illud multo ẽ incredibilius qđ pleriq frẽs memoria recentissi
ma exꝑtis̃ Psbit̃ fuit qͥd̃a restitutꝰ noĩe s in parrochia chalam̃sis eccłȩ quand ei placebat : rogabat᷑ añ ut hoc
facer& abhis qͥrẽ mirabil ẽ corã scire cupiebant. ad imitatas quasi lam̃tatiõĩ s̃ cui lib& hõis uocessita se aufe¬
rebat a sensib & iacebat simillimꝰ mortuo. ut ñ solũ uellicantes. atq pungentes minime sentir& s aliqͣnđ
&iã igne ureret᷑ ad motossine ullo doloris sensu nisi postmdũ exunlnere. Ñ aũ obnitendo s ñ sentiendo
tanq de longinqͦ se audire postea referebat. Cũ itaq corpꝰ euĩã ñc̃ quã lib& incarne corraptibile hanc erũ no

Expanded text:
quosdam flere, cum uolunt, adque ubertim lacrimas fundere. Iam illud multo est incredibilius, quod plerique fratres memoria recentissiquosdam flere, cum uolunt, adque ubertim lacrimas fundere. Iam illud multo est incredibilius, quod plerique fratres memoria recentissi sunt. Presbyter fuit quidam Restitutus nomine ifl paroecia Calamensis ecclesiae. Quando ei placebat rogabatur autem ut hoc faceret ab eis, qui rem mirabilem coram scire cupiebant, ad imitatas quasi lamentantis cuiuslibet hominis uoces ita se auferebat a sensibus et iacebat simillimus mortuo, ut non solum uellicantes adque pungentes minime sentiret, sed aliquando etiam igne ureretur admoto sine ullo doloris sensu nisi postmodum ex uulnere; non autem obnitendo, sed non sentientamquam de longinquo se audire postea referebat. Cum itaque corpus etiam nunc quibusdam, licet in carne co
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate moueret᷑. qđ nc̃ nisi libidine ñ mouet᷑: Nã e hõiũ quorũdã naturas nouimꝰ multũ cet̃is dispa¬
res. & ipsa raritate in irabiles ñ nulla ut uolt̃ de corpore facientiũ : q̃ alii nullomͦ poss & audita nit cred
s enĩ qͥ er aures moueant ł singulas ł ãbas simul s qͥ totã cesariẽ capite ĩmote quantũ capilli occupant de
dis c̃trectatis tanꝗ de sacculo qđ placuerit in tegerrimũ ꝓfer̃: qͥdã uoces auiũ pecorũ ealioꝵ quorũ lib& hõiuã
sic imitant᷑ atq: ex pͥmt ut nisi uid eant᷑ discerni om̃ino ñ possunt. Nnulli abimo sine pedore ullo itanumero sos
ꝓ arbitrio sonitꝰ edt̃ ut & illa &ĩa parte cantare uideant᷑. Ipse sũ exptꝰ sud are hoiem solere cũ uell&. Notũ ẽ

Expanded text:
uoluntate moueretur, quod nunc nisi libidine non mouetur. Nam et hominum quorundam naturas nouimus multum ceteris dispauoluntate moueretur, quod nunc nisi libidine non mouetur. Nam et hominum quorundam naturas nouimus multum ceteris dispares et ipsa raritate mirabiles nonnulla ut uolunt de corpore facientium, quae alii nullo modo possunt et audita uix credunt. Sunt enim, qui et aures moueant uel singulas uel ambas simul. Sunt qui totam caesariem capite inmoto, quantum capilli occupant, dediis contrectatis tamquam de sacculo quod placuerit integerimum proferunt. Quidam uoces auium pecorumque et aliorum quorumlibet hominum sic imitantur adque exprimunt, ut, nisi uideantur, discerni omnino non possint. Nonnulli ab imo sine putore ullo ita numerosos pro arbitrio sonitus edunt, ut ex illa etiam parte cantare uideantur. Ipse sum expertus sudare hominem solere, cum uellet. Notum est
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi om̃iũ nisi medullaꝵ mollissim: uiscerũ & obhoc antro pectoris c̃muniti ad sp̃m ducendũ ac remitten¬
dũ uocẽq emittendã seu modificandã sic̃ folles fabroꝵ ł organoꝵ flantis: qͥb dã natalit̃ insitũ ẽ.: ut tegm̃¬
qͦ corpꝰ om̃e uestit᷑. si ꝗd in qͦcũq loco eiꝰ senserint abigendũ ibi tantũ moueant ubi sentiunt: nec solũ in¬
sidentes muscas. uerũ &iã herentes astas cutis tremore discutiant. Nunꝗd qr id ñ potẽ hõ. ido creator
qͥb uoluit animantib: donare ñ potuit. Siegͦ & ipse hõ potuit obȩdientiã &ia inferiorũ habe m̃brorũ.
quã sua in obȩdientia ꝓdidit: Neq enĩ dõ difficile fuit sic illũ ẽdere : ut in eiꝰ carne &iã illud ñ nisi eius

Expanded text:
ipsi omnium, nisi medullarum, mollissimi viscerum, et ob hoc antro pectoris communiti, ad spiritum ducendum ac remitenipsi omnium, nisi medullarum, mollissimi viscerum, et ob hoc antro pectoris communiti, ad spiritum ducendum ac remitendum vocemque emittendam seu modificandam, sicut folles fabrorum vel organorum, flantis, respirantis, loquentis, clamquo corpus omne vestitur, si quid in quocumque loco ejus senserint abigendum, ibi tantum moveant, ubi sentiunt; nec solum insidentes muscas, verum etiam haerentes hastas cutis tremore discutiant. Numquid quia id non potest homo, ideo Creator quibus voluit animantibus donare non potuit? Sic ergo et ipse homo potuit obedientiam etiam inferiorum habere membrorum, quam sua inobedientia perdidit. Neque enim Deo difficile fuit sic illum condere, ut in ejus carne etiam illud