comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum .uiiiͦ. die. Exinde pꝰ totidem dies iudei fi¬
nos. qr eo tempore ysmael gentis illiꝰ auccor
cireu̾cisus fuit. ⁊ uocauit eũ ysaac .i. risum
qr risum fecerat dñs parentib eiꝰ .i. gaudi¬
um ĩ oppinatum. creuit puer. ⁊ trimꝰ ab la¬
patris dumꝙ simul lud̾ene ysmael. ⁊ pla¬
ac: maior ledebat minorem ⁊ ĩtellexit mat̾
cogebat eũ adorare luteas ymagines qͣs fece¬
rat. Qd̾ cum displicuiss niri. dixit ad abra¬
ham. Cice ancillam ⁊ filum eiꝰ. dure h ae¬
cepit abraham. ⁊ dissimulabat. s dixit eido¬
minꝰ. audi uocem sare. Qui tollens panem
⁊ utrẽ aque ĩposuiꝰ scapule agar. ⁊ tradidit
ei puerũ. Eum q ꝯsu̾pta ess aqua ĩ deserto
⁊ puer defic̾et siti abiecto mat̾ puerũ sub
arbore. ⁊ sedit ꝓcul qͣntum arcus iac̾e potest
ne uideret filiũ morientẽ. ⁊ fleuit. ⁊ exaudi.¬
uit d̾s uocem pueri .i. fletum mr̃is ꝓ puero
Et dixit angłs mrĩ Surge tolle puerũ. ⁊ ape¬

Expanded text:
e . Et exinde post totidem dies Judaei cinos, quia eo tempore Ismael gentis illius auctor circumcisus fuit. Et vocavit eum Isaac, id est risum, quia risum fecerat Dominus parentibus ejus, id est gaudium inopinatum. Crevit puer, et trimus ablapatris. Dumque simul luderent Ismael et Isaac, major laedebat minorem. Et intellexit matercogebat eum adorare luteas imagines, quas fecerat. Quod cum displicuisset matri, dixit ad Abraham: Ejice ancillam et filium ejus. Dure hoc accepit Abraham, et dissimulabat, sed dixit ei Dominus: Audi vocem Sarae. Qui tollens panem, et utrem aquae imposuit scapulae Agar, et tradidit ei puerum. Cumque consumpta esset aqua in deserto, et puer deficeret siti, abjecit mater puerum sub arbore, et sedit procul quantum arcus jacere potest, ne videret filium morientem, et flevit, et exaudivit Deus vocem pueri, id est, fletum matris pro puero. Et dixit angelus matri: Surge, tolle puerum, et ape
Abbreviated transcription (Latin):
herentẽ cornib quẽ obtulit ꝓ filio. hebreus¬
hc̃ in uirgultis sabec herentẽ cornib. ⁊ est
sabec genꝰ uirgulti. hic errauit eusebius di¬
ceus sabec hyrcum erectũ ad carpẽdas fron¬
des. Dixit gͦ arietem sabec .i. qi hyreum ere¬
ccum ⁊ dicit eũ rabanꝰ ñ noiud creatum. s
aliũde abangło allatum. Et uocauit nom̃
ac dñt hebrei pͥmam diem septẽbris. Unde
ĩ ea sollẽpnizant. ⁊ clangut cornib pecormnis.
ĩ memoriam arietis. Et iurauit dñs ꝑ semt¬
ipͣm de semine multiplicãdo ex ysaae. ⁊ de
t̾ra danda semini eiꝰ. altera die rediit abra¬
ham. ⁊ reu̾sus ẽ in b̾sabes. nuntiatũq est
ei qd̾ melcha genuiss nachor frĩ suo filios
.uIII. pͥmogenicum hus de cuiꝰ stirpe descc̃¬
dit iob sic̃ scͥptum ẽ. uir erat in t̾ra hus:
qui sed̾m hebrros d̾r in iob. heliubuzites.
rat nachor filios quatuor. De morte sare.
Rediit aut̾ abraham ad ꝯuallem mabre

Expanded text:
em cornibus, quem obtulit pro filio. Hebraeus in virgultis habet, Sabech hoerentem cornibus, et est Sobech genus virgulti. Hic erravit Eusebius dicens, Sabech hircum erectum ad carpendas frondes. Dixit ergo arietem Sabech, id est quasi hircum erectum. Et dicit eum Rabanus non noviter creatum, sed aliunde ab angelo allatum. Et vocavit nomenac, dicunt Hebraei primam diem Septembris. Unde in eo solemnizant, et clangunt cornibus pecorinis in memoriam arietis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha genuisset Nachor fratri suo filios octo; primogenitum Hus, de cujus stirpe descendit Job, sicut scriptum est: Vir erat in terra Hus, qui secundum Hebraeos dicitur in Job Eliu Buzites. rat Nachor filios quatuor. CAP. LIX. De morte Sarae. Rediit autem Abraham ad convallem Mambre, et
Abbreviated transcription (Latin):
a longe uideri pot̾. que ab ysaia ualł uisiõis
d̾r. In sũmitate u̾o montiũ iudee morticłs
erat emunẽtior. dictꝰ monsmoria. quẽ mõstra¬
uit d̾s abrahe ad ĩmoland̾ filiũ. In ħ traduͣt
hebrei templum pꝰ fc̃m. ⁊ altare fem̃ in loco¬
ĩ quo ⁊ abrahã altare fecie ⁊ dauid angłm re¬
ponentẽ gladium uidit ĩ area ornã iebusei.

Expanded text:
t ab Isaia vallis visionis dicitur . In summitate vero montium Judeae monticulus erat eminentior, dictus mons Moria, quem monstravit Deus Abrahae ad immolandum filium. In hoc tradunt Hebraei templum post factum, et altare factum in loco, ubi Abraham altare fecit, et David Angelum reponentem gladium, vidi
Abbreviated transcription (Latin):
bethel ⁊ hay. locus enĩ ille ñ distat a mõtemo¬
ria ꝑ iter uniꝰ diei. ⁊ cum accepiss ligna ⁊ ig¬
nem relictis infra uiuenib cũ asino: cumfi¬
lio ascendit solus. Cui filius. Ecce inqͥt ignis
puerũ dicentis. qr sic̾ ex uolũtate dei ing̾ssus
fuerat mundũ mirabłr. ita ⁊ ex dei uolũtate
neceẽ erat ei eg̾di mirabłr. quẽ dominꝰ qͥdem

Expanded text:
Bethel et Hay. Locus enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibus cum asino, cum filio ascendit solus. Cui filius: Ecce, inquit, ignpuerum dicentis: Quia sicut ex voluntate Dei ingressus fuerat mundum mirabiliter, ita etiam ex voluntate Dei, necesse erat ei egredi mirabiliter, quem Dominus quide
Abbreviated transcription (Latin):
passione humanã uitam finire. s cum or̾oni¬
b ⁊ sacrifitus aĩam ip̃ius ad se uocare ⁊ qd̾ sus¬
citaret eũ ob ĩplendas ꝓmissiones. ⁊ sic ysaac
libens accessit ad aram ⁊ moitẽ. De hoc alcui¬
nus dicie. ĩdubitanti aĩo mactare filiũ uo¬
lebat. laudandꝰ in ꝯstantia offerẽdi ⁊ in fide
suscitandi filii. arrepto aut̾ gladio ut filiũ
ĩmolaret. clamauie ad eũ angłs. No excẽdas
manum ĩ puerũ ne̾ cognoui qd̃ timeas do¬
minũ. ñ enim sãguinem pueri litiebaedñs.
S ue sciretur qͣntũ abraham timiu̾s dñm

Expanded text:
onibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare volebat filium, laudandus in constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Dominum. Non enim sanguinem pueri sitiebat Dominus, sed ut sciretur, quantum Abraham timuerit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
bersabee fedus puter a puteo u̾o curum¬
stans regio etiã dicta ẽ bersabes plãtauit q¬
6E
abrabam eirta puteũ nemus ⁊ fuio ibi es¬
lonus multis dieb ñ habitator. Dicit enĩ ste
tolle filiũ tuum unigenitũ quẽ diligis ysa¬
ac. ⁊ uade in t̾ram uisionis ⁊ offer eũ michuĩ
bolocaustũ suꝑ unũ montitm quẽ mõstra

Expanded text:
Bersabee, faedus putei. A puteo vero circumstans regio etiam dicta est Bersabee. Plantavitque Abraham circa puteum nemus, et fuit ibi colonus multis diebus, non habitator. Dicit enim StepTolle filium tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, et offer mihi eum in holocau
Abbreviated transcription (Latin):
de oblatis a moyse. sũpsit ab eo ⁊ comedie.
forte t̾c sacrificauit moy. iuxta montẽ sic̃
p̃dirit dñs. Dicit enĩ iose. ietro uenissecir¬
ca montẽ ubi ĩ rubo multas uid̾at moy.
uisiones. alteradie sedit moy. ut iudicaret
popłm qui assistebant ei de mane usq ad
uesꝑam. Qd̃ accendens ietro ait. stulco labo

Expanded text:
b eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit enim Josephus Jethro venisse circa montem, ubi in rubo multas viderat Moyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto
Abbreviated transcription (Latin):
fuure ascẽdebant ad quinqͣgenariũ. ⁊ sic
usq ad moysem. Qd̃ tñ rarum erat. maio¬
ra cñ reseruabant moysi. ip̃i minora iudi¬
cantes In h̾e modum eccła romana uoca¬
uit płimos in partem sollicitudus. pri
chipbrõs. ⁊ minores sac̾doces qui leuora

Expanded text:
finire ascendebant ad quinquagenarium, et sic finire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi minora judicantes. In hunc modum Ecclesia Romana vocavit plurimos in partem sollicitudinis, prchipresbyteros. Et minores sacerdotes leviora
Abbreviated transcription (Latin):
tatem amantes. decestantes auaritiã. Et no¬
ta qr in hiis.iiiͦiͦ. que dicit ꝯsid̾anda ĩ eligen¬
do iudice ponit potentiam q̃ quid̃ płimũ
ualet si tria illa sequant᷑. alioqͥn addit᷑ ole¬
um camino. ⁊ gladius ueneno. tñ alia tr̃as¬
latio ht̃ sapientes quos forsan potẽtes uo¬
cat ad iudicand̃. Et addidit ꝯstitue erelec¬
tis qͦsdam tͥbunos .i. cuiq tribui unum
ĩpone. qui a tribu tribimꝰ. hebraice. g̾oe cili¬
archus. lacine millenariꝰ. ñ qr in tribu tm̃
eẽnt mille. s certũ num posiit ꝓ ĩcerto. uł
ꝓ mulcitud me copiosa nuͣm posiit supp̾¬
mum. forte qr iam pͥncipem habebãt que¬
q trib suum. ⁊ sub pͥncipe uoluit eẽ mil¬
lenarios. qui tm̃ p̾eẽnt mille. sub mille¬
nariis aut̃ monuit ostitui .x. eta cõtarchos
.i. centenarios. ł centuriones. sub centio¬
ne duos pentacõtarchos .i. qͥnqdͣgenarios.
sub quinqͦgenario .u. decanos. Orta gͥ lite
erat lices paucoꝵ dirimere si ñ pot̾ant dif¬

Expanded text:
tatem, detestantes avaritiam. » Et nota quod in his quatuor, quae dicit consideranda in eligendo judice, ponit potentiam, quae plurimum valet si tria illa sequantur, alioqui additur oleum camino, et gladius veneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit constitui decem hecatontarchos, id est centenarios, vel centuriones, sub centurione duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lerat lites paucorum dirimere; si non poterant dif
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ance solis ortum ceꝑunt audiri comtrua
ac micare fulgura.⁊ nubes densa operuit
montẽ. ⁊ clangor buccine ꝑstrepebat. fuma
ferebat᷑ qi de fornace. ⁊ mõs tremuit ut auĩt
hebrei ⁊ timuit popłs. s ⁊ moysen ira d̾i pe¬
risse putabant. Tande̾ letus appariut moy.
⁊ serenꝰ aer cum eo. ⁊ reu̾sus ẽ int̾ eos. ⁊ ait
eis. hodie ñ audietis moysen filiuͦ amram.
⁊ iocabeth. s illum qui ꝓ uob̃ ꝑcussit egp¬
tum. qui ꝑ mareiter dedit. qui cibũ de celo
misit. potum de petra ꝯcessit. ꝑ quẽ adam
de fruccib t̾re comedit. Noc ex hymbrib
ylaac natus de senib iacob prole ditatus io¬
seph sublunatꝰ. fiant gͦ uerba hec uob̾ amabi¬
liora qͣm filii ł uxores. ⁊ eduxit popłm ĩ occur¬
sum diũ ad radicẽ montis. ascend̾unt autẽ
dnõ iubente moyses ⁊ aaron ultra t̾minos.
sacerdoces .i. maiores ⁊ popłs ñ transierunt
locutus q est eis dñs ita ut nullũ uox effuge¬

Expanded text:
t ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabferebatur, quasi de fornace ; » et mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra concessit, per quem Adam de fructibus terrae comedit, Noe ex imbribus Isaac natus est de senibus, Jacob prole ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderunt autem, Domino jubente, Moyses et Aaron, ultra terminos, sacerdotes, id est majores, et populus non transierunt. Locutusque est eis Dominus, ita ut nullum vox effuge
Abbreviated transcription (Latin):
ait ei dñs. Ueniam ad te ĩ caligine.ut audi¬
at me popłs loqͣntem ad de. uade scifica po¬
płm hodie ⁊ cras .i. lauet̃ se ⁊ uestim̾ta sua.
uacent ab amplexib ⁊ sint ꝑati in diem t̾¬
cium ⁊ ostitues t̾minos ꝑ crrcuicũ montis
quos qͥ cransierit tẽ ⁊ tetigerit montẽ mori¬
et᷑. Manus ñ tangee eum s lapidabit᷑. aut ia¬
culis ꝯfodiet᷑. siue ium̃tum. siue homo. ute¬

Expanded text:
t audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodie, et cras, id est lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jaculis co
Abbreviated transcription (Latin):
ensegͥ t̾cio eg̾ssionis de egipto .i. iunio. die
hac in kłis .s. iunii uen̾unt ad montẽ sy¬
nai. fix̾untq tẽptoria e regione montis .xl.¬
.uii. die .s. a phase. in exponẽdo enim scͥptu¬
lunares ⁊ solares mẽses eligendo uiã. luna¬
res enĩ infra tbenarium inueniunt᷑ qͥdam
ultra u̾o nõ. Solares u̾o plures hc num ex¬
cedũt. a phase qͥdem .xui. dies pͥmi mẽsis re¬

Expanded text:
« Mense ergo tertio egressionis de Aegypto, id est Junio, die hac, in Kalendis Junii, « venerunt ad montem Sinai, fixeruntque tentoria e regione montis icet a phase. In exponendo enim Scriptulunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase q
Abbreviated transcription (Latin):
uit ei moy. signa q̃ fecerat ꝓ eis dñs. ⁊ utro.¬
ait. Benediccus dñs qui eripuit popłm su¬
ura de t̾ra .e. nunc cognoui qr magnus ẽ do¬
ninꝰ suꝑ om̃s deos. Obtulit gͦ ietro hostias
d nõ. ⁊ comed̾unt cum eo moy. ⁊ aaron. ⁊ se¬

Expanded text:
it ei Moyses signa, quae fecerat pro eis Dominus, et uait: « Benedictus Dominus, qui eripuit populum suum de terra Aegypti. Nunc cognovi quia magnus est Dominus super omnes Deos. Obtulit ergo Jethro hostias Domino, et comederunt cum eo Moyses, et Aaron, et se
Abbreviated transcription (Latin):
die dsluculo ascẽdit moy. inmoncẽ ad d̾m
Qui dixit ei. Dices domun iacob. uidistiꝰque
fecerim uob̃. Hũc adiciam ut etiã loquar
uob̃. Si gͦ custodieritis paccũ meum eritis
mͥ in pecculiũ de cũctis ppłis. Q cum recu¬

Expanded text:
die diluculo ascendit Moyses in monte ad Deum, qui dixit ei: « Dices domui Jacob: Vidistis quae fecerim vobis. » Nunc adjiciam ut etiam loquar vobis: « Si ergo custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis. » Quae cu
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ imꝑatoꝵ. Nõ est putand̃ hu̾c fius¬
se herodem tetrarcham qui cogno̾iatus est
antipas. s b̾odem agͥppam. Ille enĩ nõ fuit
rex. s tetrarcha. ille .s. filius magni h̾odis. gͥ
osensit pilato de nece diũ. qui remisit eu
ad pilatumt indutũ ueste alba. qͥ iam depor¬
tatus fuerat iuennã in exilium.⁊ ibi mor¬

Expanded text:
manorum imperatorum. Non est putandum hunc fuisse Herodem tetrarcham, qui cognominatus est Antipas, sed Herodem Agrippam. Ille enim non fuit rex, sed tetrarcha, ille scilicet filius Magni Herodis, qui consensit Pilato de nece Domini, qui remisit eum ad Pilatum indutum veste alba, qui jam deportatus fuerat in exsilium Vi
Abbreviated transcription (Latin):
dee. iutellio p̃side syrie. ⁊ accusatus ẽ in mł¬
tis apd̾ tyb̾ium. accusatus ẽ enim a uideis
de uiolenta ĩnocentum intͥfectõne. accusa¬
tus ẽ etiam qr uideis reclamantib ponebat
imagines gentiliũ in templo. accusatus ẽ
etiã q pecuniã repositam ĩ corbanã redige¬
rat in suos usus. inde faciens aque ductum
in domũ suam ⁊ ꝓ hiis om̃ĩb deportatus ẽ
in exilium eo .s unde orm̃dus erat. ut ibuĩ
opꝓbrium gn̾is sui moreret. uide qr nusac
erat archa ĩ qua teponebant᷑ donaria regum
ł pͥncipum. corban ĩ qua repo nebant᷑ dona¬
ria sac̾dotum. d refitiẽda sartatecta templi
gazophilaciũ ĩ qͣ reponebãt᷑ donaria tͦnseuntiũ¬

Expanded text:
ellio praeside Syriae, et accusatus est in multis apud Tiberium. Accusatus est a Judaeis de violenta innocentum interfectione. Accusatus est etiam, quod Judaeis reclamantibus, ponebat imagines gentilium in templo. Accusatus est etiam, quia pecuniam repositam in corbonam redegerat in usus suos, inde faciens aquaeductum in domum suam. Et pro his omnibus deportatus est in exsilium Lugduni, unde oriundus erat, ut ibi in opprobrium generis sui moreretur. Vide quia musac erat arca, in qua reponebantur donaria regum vel principum; corbona, in qua reponebantur donaria sacerdotum ad reficienda sarta tecta templi; Gazophylacium, in quo reponebantur donaria transeuntiu
Abbreviated transcription (Latin):
positum sere ad temꝑam̃tum. ⁊ p̾dicauit ibi
sc̃o p̃dicare in asia minori. nũc eodem sp̃u in
miranda sint iudicia dei. Cum aut̾ predica¬
ret ephesi qͥdam obstinati. ⁊ in ĩcredulitate ꝑ¬
tinaces maledicebant doctͥnam eiꝰ coram mul¬
titudine discedens ab eis seg̾gauit secũ discipu¬
los disputans in scola cuiꝰdam tiranni .i. no
bilis. ł forte nomen ꝓpͥum ẽ illius a quo ꝯdu¬
xerat domũ in qua docebut discipłos suostã¬
qͣm regens scolas. ⁊ ħ fecie ꝑ biennium. ⁊ ĩ eod
biennio scͥpsit pͥmam epłam ad coritħ. Et
sudarii qͦ. s hebrei uunt᷑. qͦ laborantium sudor
abstergitur

Expanded text:
positum fere ad temperamentum. Et praedicavit ibi sancto praedicare in Asia Minori, nunc eodem Spiritu miranda sunt judicia Dei. Cum autem praedicaret Ephesi, quidam obstinati, et incredulitate pertinaces, maledicebant doctrinae ejus coram multitudine. Descendens autem ab eis segregavit secum discipulos, disputans in schola cujusdam tyranni, id est nobilis, vel forte nomen proprium est illius, a quo conduxerat domum, in qua docebat discipulos suos, tanquam regens scholas, et hoc fecit per biennium. Et in eodem bienno scripsit Epistolam primam ad Corinthios. Et sudarii, quo Hebraei utuntur, quo laborantium sudor abstergitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ii niobes pͥmus gretie leges dedit.⁊ sub iudi¬
ce causas agi instituit locum ꝙ iudicis delli¬
natum a nomine  forum applłauit. sororsua
ysis in egiptũ nauigauit. ⁊ qͦsdam apices lit¬
terarũ tradidit egiptus. De agͥcultura etiam
multa docuit eos. Unde cum io diceret᷑. ysis
ab eis dicta ẽ. qd̾ in lĩgua eoꝵ t̾ra sonat. ⁊ ob
hoc pꝰ mortem in num̾o deoꝵ in egipto rece¬
pta ẽ filius etiã phoronei qui apis dictusẽ
codem tp̃r in egiptũ nauigauit. Quem qui¬
dam uirũ ysidis fuisse tradut᷑. ⁊ simiłr ab
egiptiis deificatus ẽ. ⁊ serapis nominatus.

Expanded text:
t Niobes, primus Graeciae leges dedit, et sub judit Niobes, primus Graeciae leges dedit, et sub judice causas agi instituit. Locumque judici destinatum a nomine suo forum appellavit. Soror sua Isis in Aegyptum navigavit, et quosdam apices litterarum tradidit Aegyptiis, de agricultura etiam multa docuit eos. Unde cum Io diceretur, Isis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filius etiam Phoronei, qui Apis dictus est, eodem tempore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt, et similiter ab Aegyptiis deificatus est, et Serapis nominatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicit iose. opus imꝑfectum relinq̃ns no¬
lens ꝯtend̾e cum indigenis. exoptãs boneno¬
hoc uocauit eñ roboot᷑ .i. latitudinẽ. qr dilata¬
tus creuerat suꝑ t̾ram. ⁊ ex illo loco ascendit
inb̾sabee. ⁊ apparuit ei dñs ip̃a nocte ꝓmit¬
tens ei q̃ ꝓmiserat patri eiꝰ. ⁊ edificauit alta¬
re. ⁊ ĩuocanit ibi nomen dĩ. ⁊ p̾cepit seruis
ut ibi fod̾ent puteu᷑. Uerisimile est qd̾ eru¬
derauerunt puteum abrahe. De eodem.¬
o tempore uenit ad eum abymelech. ⁊ phicol
dux militum. ⁊ uurantes int̾ se fedus firma¬
uerũt. Eod̃ die rediert̃ ad p̾saac pueri nunci¬
antes de puteo quẽ fod̾ant qd̃ inuenissent a¬
quam. ⁊ applłauit eum b̾sabee .i. puteũ saci¬
etatis ł hũndantie. ⁊ ĩposicum ẽ hoc nonen
urbi usq in hodiernũ diem. Et nota qd̾̃ ĩ mo¬
sabee enĩ ꝑ sin hebreum scͥptum septimũ ł
uiram̾tum sonat ⁊ aspiusstridet. scriptũ
u̾o ꝑ sima g̾cum sacietatẽ sig̾cat. ⁊ molliꝰsonat.¬

Expanded text:
ut dicit Josephus, opus imperfectum relinquens, nolens contendere cum indigenis, exspectans et exohoc vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Dominus in ipsa nocte, promittens ei quae promiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum Abrahae. Eo tempore venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bersabee, id est puteum satietatis, vel abundantiae. Et impositum est hoc nomen urbi, usqSabee enim per sin Hebraeum scriptum, septimum, vel juramentum sonat, et asperius stridet, scriptum vero per sigma Graecum, satietatem significat, et mollius sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
ante qͣm moriar. Eg̃sso esau ad uenandũ
dixit rebeori ad iacob. Sic ⁊ sic audiui pa¬
trem tuũ loq̃ntem cum esau frẽ tuo. affer
gͦ michi cito duos hedos optimos. ut faciã
patrituo escas quib libent̾ uescit᷑ ut bñdi¬
cat tibi ꝓ esau. abiit ille ⁊ actulit. dedit q
mrĩ. Que cum ꝑass cibos induit iacob ue¬
stib esau ualde bonis quib utebant᷑ pͥmo¬
geniti ut diximꝰ. Eimebat u̾o iacob ne depre¬
hensus a prẽ susciꝑet maledicconem ꝓ bñdi¬
ccione. Porro mat̾ pellicłas bedoꝵ manib. ⁊
collo eiꝰ circu̾dedit ut si młitudinẽ pilosifr̾is
expͥmerent. In aliis eium qͣm sirillum erãt

Expanded text:
. Egresso Esau ad venandum dixit Rebecca ad Jacob: Sic, et sic audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo. Affer ergo mihi cito duos hoedos optimos, ut faciam patri tuo escas quibus libenter vescitur, ut benedicat tibi pro Esau. Abiit ille et attulit, deditque matri. Quae cum parasset cibos, induit Jacob vestibus Esau valde bonis, quibus utebantur primogeniti, ut diximus. Timebat vero Jacob ne deprehensus a patre, susciperet maledictionem pro benedictione. Porro mater pelliculas hoedorum manibus, et collo ejus circumdedit, ut similitudinem pilosi fratris exprimerent. In ali
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs dixit de urore sua. soior mea ẽ forte ꝑ
płimos dies iudit aby melech ꝑ fenestram
ysaae iacentem cum urore sua. ⁊ accersito
ait. Qre imposusti nob̃: Et ẽ hic ĩponere
dictamuẽdi a uiro repntãs ⁊ ait ad popłm¬
tionẽ c suum. Qui tetig̾it hõis huiꝰ uxo¬
rem morte moriat᷑. Seminauit ysaac in t̾railla
⁊ ĩuenit ceintuplũ estimatũ .i. estimauit se¬
cd̃m qd̾ recordabat᷑ olun de iacto semine se
cẽtuplum recepisse. nec deuna spẽ hoc esse
potuit. s forte in onũ gn̾e opum cẽtuplatꝰ¬
ẽ. unde alia trans latio hõ inuenit ĩ illo an¬
no cẽtuplum. obħ inuidentes enĩ palestim
puteos quos fod̾at pat̾ eius obstrux̾unt
replentes humo. etiam abymelech timens
eum dixit ei. Recede a nob̃ qr pocentior nr̃i
factus es. ⁊ recedens ysaac uenit ĩ agrum qui
uit ibi puteos quos olim ibidẽ foderat pat̾
eiuis. s eo mortuo olstrux̾unt eos philistei.
Et cũ inueniss aqͣm uiuam uirgati sũt pa¬

Expanded text:
 soror mea est. Forte post plurimos dies, vidit Abimelech per fenestram, Isaac jocantem cum uxore sua, et accersito ait: Quare imposuisti nobis? Et est hoc imponere am a viro reputans. Et ait ad populum suum: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte moriatur. Seminavit Isaac in terra illa, et invenit centuplum aestimatum, id est aestimavit, secundum quod recordabatur de jacto olim semine centuplum recepisse. Nec de una specie hoc esse potuit, sed forte in omni genere opum est centuplicatus. Unde alia translatio habet, Invenit in illo anno centuplum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, puteos, quos foderat pater ejus, obstruxerunt, replentes humo, Abimelech etiam timens eum dixit ei: Recede a nobis; quia potentior nostri factus es. Et recedens Isaac venit in agrum, quivit ibi puteos, quos olim ibidem foderat pater ejus, sed eo mortuo obstruxerunt eos Philisthaei. Et cum invenisset aquam vivam, jurgati sunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
neq salb̃m. ẽur ibis: Istis enĩ dieb ꝓphete
⁊ doctores solebant freq̃ntari ⁊ audiri. Et tol¬
lens mulier unũ de pueris secumr: sedens ĩ
asmo uenit ad iurum der ĩ monte carmeli
Qui cũ idiss eam ait ad giezi. Eoce sunami¬
tis illa occurre ⁊ dic ei. Recte ne agit᷑ circa te.¬
et nota qi semꝑ helyseus hospitẽ suamuo¬
cabat sunamitem. Nõ erum tantã familiari¬
tatẽ habuit cum ea ut ꝓpͥum nomen eiꝰ sci

Expanded text:
nec Sabbatum, cur ibis? » Istis enim diebus prophetae et doctores solebant frequentari et audiri. Et tollens mulier unum de pueris secum, sedens in asino, venit ad virum Dei in montem Carmeli. Qui cum vidisset eam, ait ad Giezi: Ecce Sunamitis illa. Occurre, et dic ei: Rectene agitur circa te,Et nota quod semper Elisaeus hospitam suam vocabat Sunamitidem. Non enim tantum habuit familiaritatem cum ea, ut
Abbreviated transcription (Latin):
giez⁊ ad eũ. filium nõ ht̃ iuir eiꝰ sener est.
eadem hora si uita comes su̾it habebis ĩ ut̾o
filium. Hebreus sic ht̃. In temꝑe isto. cum
Concepre tñ mulier ⁊ peꝑit iuxta u̾bum he¬
lysei. Cum ꝙ creuiss puer eg̾ssus ẽ ad pa¬
ad inrẽm suam ⁊ mortuus ẽ. Et collocaure
eum mat̾ suꝑ lectum uiri dei ⁊ clausto ho¬
stium Et uocas uirum siuim: ait. Eurrã ad

Expanded text:
 est. eadem hora, si vita comes fuerit, habebis in utero filium. Hebraeus sic habet: In tempore isto cum » Concepit tamen mulier, et peperit, juxta verbum Elisaei. Cumque crevisset puer, egressus est ad paad matrem suam, « et mortuus est. Et collocavit eum mater super lectum viri Dei, et clausit os
Abbreviated transcription (Latin):
ite illam. in amaritudine ẽ. ⁊ dñs celauit
a me. Et ait mulier. Nunqͥd petiuit filiũ
tiem meam᷑ hunqͥd nõ diri tͥ ne illudame
Illusionẽ uocat dari filium a dño ⁊ tamer¬
to auferri. Et ait ille adgiezi. ẽ olle baculũ
meum ⁊ uade. ⁊ ne facias morã. ł aliquẽ sa¬
lutando. ł respondẽdo salutanti. Et ponesb¬
culum meũ suꝑ faciem pueri. Cum q ab¬
ius are mulier ad helyseum. Uiuit dñs nõ
dimittamte. ⁊ secutus ẽ eam. Et reu̾sus est
giezi in occursum eiꝰ dicens. Nõ surrexie
puer. Et ing̾ssus helyseus incubuit sr̃ pu¬
erum ⁊ otrahens se coaptauit menbra sua
menbris eiꝰ. Et cum orass calefacta ẽ caro pu¬
eri. ⁊ oscitauit puer. ⁊ aꝑuit ocłos. Quẽ cum
reddidiss mrĩ uiuentẽ reu̾sus ẽ in galgala
h̾e locum sepe freq̃ntabat helyseus tum ꝓ
religione loci. tum qr ibi natus ẽ. ⁊ ĩ ortu eiꝰ
tale ibi ꝯtigrt ꝓdigium: ut una ex iutulis
sac̾dos diuino nutuare. ꝓpheta natus ẽ in

Expanded text:
ima ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me. Et ait mulier: Nunquid petivi filium ciem meam. « Nunquid non dixi tibi: Ne illudas me? » Illusionem vocat dare filium a Domino et tam cito auferri. Et ait ille ad Giezi: « Tolle baculum meum, et vade, et ne facias moram, vel aliquem salutando, vel respondendo salutanti, et pones baculum meum super faciem pueri. » Cumque abiisset, ait mulier ad Elisaeum: « Vivit Dominus, non dimittam te. Et secutus est eam. Et reversus est Giezi in occursum ejus dicens: Non surrexit puer. » Et ingressus Elisaeus incubuit super puerum, et contrahens se coaptavit membra sua membris ejus. Et cum orasset calefacta est caro pueri, et oscitavit puer, et aperuit oculos. Quem cum reddidisset matri viventem, reversus est in Galgala. Hunc locum saepe frequentabat Elisaeus, tum pro religione loci, tum quia ibi natus est, et in ortu ejus tale ibi contigit prodigium, ut imago una ex vitulis sacerdos divino nutu ait: « Propheta natus est in
Abbreviated transcription (Latin):
Et illa. Nõ habeo nͥ paꝵ olei quo ungar. Quiͥ
ait. Pete mutuo uasa uacua nõ pauea. ⁊clau¬
so bostio cum filiis tuis mitte inde in oĩauasa
Dum q ĩ funderet mulier crescebat oleum.
Et ĩplens uasis stetit .i. cresc̾e cessauit. Qd̾ cũ
accepiss helyseus ait ad eam. Uende ⁊ redde

Expanded text:
Et illa: Non habeo nisi parum olei, quo ungar. Qui ait. Pete mutuo vasa vacua non pauca, et clauso ostio cum filiis tuis mitte inde in omnia vasa. » Dumque infunderet mulier, crescebat oleum, et impletis vasis stetit, id est crescere cessavit. Quod cum accepisset Elisaeus, ait ad eam: « Vade, vende
Abbreviated transcription (Latin):
runt eum ĩ urbem.⁊ necessitate ꝯpulsus fili¬
um qͥ regnat᷑us erat ꝓ eo coram hostib supra
murũ obtulit holocaustũ ut d̾s eum libaret.
Reges aut̃ uidentes hoc fcm nec̾itatis ex hit̾a¬
na ⁊ passione recessert᷑ ab eo. Et redut iosaplat
in icrłm. Et occurrẽs hyeu ꝓpheta filiꝰ anani:
actum ẽ aut̃ ꝙ q̃dam mulier de urorib ꝑ¬

Expanded text:
runt eum in urbem; et necessitate compulsus, filirunt eum in urbem; et necessitate compulsus, filium qui regnaturus erat pro eo, coram hostibus supra murum obtulit holocaustum, ut Deus eum liberaret. Reges autem videntes hoc factum necessitatis, ex humana compassione recesserunt ab eo. Et rediit Josaphat in Jerusalem, et occurrens ei Jehu propheta, filius Anani, actum est autem quod quaedam mulier de uxoribus p
Abbreviated transcription (Latin):
iuentis aque retin̾e possit. Babit enĩ no¬
bis dñs aquã sine uento. ⁊ plumia ĩhũn¬
danciam. Insuꝑ tradet uob̾ dñs moab in
manus urãs. urbes electas ꝑcucietis lig¬
na fruccifera succidetis. fontes obturabi¬
tis. a gros eg̾gios oꝑietis lapidib. fc̃m ẽ ma¬
ne in hora sacrificir irruerẽ aque ꝑ alueũ
torrentis. pluerat enĩ uehement̾ trib dieb
ut aic iose insup̾mis partib ydumee. Por¬
ro moabite stabant in t̾minis t̾re sue: ut
ꝓbiberent hostes ab ug̾ssu. Qui cũ mane
tudissẽs ex adu̾so a quas turbidas torren¬
tis sole reꝑcussas: suspicati sũt infectas sã¬
guine ⁊ dix̾unt. surgamꝰ ad p̾dam. mu¬
tuo cesi sũt hostes. Dum q irruerent p̾ci¬
pites ꝑcussit eos isrł. ⁊ fugert̃. Et depopłatꝰ
est isrł moab. Et fecit illa .iiiͦiͬʳ. que p̾drxat
helysens. ⁊ circũded̾unt ciuitatẽ ubi erat
sedes regni. q̃ a fundibulariis ex magna ꝑte
ubi erat rexedom ⁊ aufug̾et. s hostes repule¬

Expanded text:
inere possint. Dabit enim Dominus vobis aquam sine vento, et pluviam in abundantia. « Insuper tradet Dominus Moab in manus vestras, urbes electas percutietis, ligna fructifera succidetis, fontes obturabitis, agros egregios operietis lapidibus. Factum est mane in hora sacrificii irruerunt aquae per alveum torrentis. » Pluerat enim vehementer tribus diebus, ut ait Josephus, in supremis partibus Idumaeae. Porro Moabitae stabant in terminis terrae suae, ut prohiberent hostes ab ingressu. Qui cum mane vidissent ex adverso aquas turbidas torrentis sole repercussas, suspicati sunt infectas sanguine, et dixerunt: « Surgamus ad praedam; mutuo caesi sunt hostes. Et dum irruerent praecipites, percussit eos Israel, et fugerunt. et depopulatus est Israel Moab, et fecit illa quatuor, quae praedixerat Elisaeus; et circumdederunt civitatem, ubi erat sedes regni, quae a fundibulariis ex magna partubi erat rex Edom, et aufugeret. Sed hostes repule
Abbreviated transcription (Latin):
gens uirum dei eẽ tenuit eũ ut comederet
panẽ. Eum ꝙ frequent̾ diu̾t̾et ad eam hely¬
seus. suasit mulier iuro suo ut fac̾e̾nt ei ce¬
naculum paruũ. ⁊ ponerẽt in eo lectulum
⁊ mẽsam. ⁊ sellam. ⁊ candelabꝵ. Et rediens
helysens reqͥeuit ibi. Et ait ad giezi uora su¬
namittem hac ⁊ loq̃re ad eam. Qud uis ut
faciat dñs meus tͥ: loquet᷑ ꝓ te regi ł pͥnci¬

Expanded text:
gens virum Dei esse, tenuit eum, ut comederet panem . Cumque frequenter diverteret ad eam Elisaeus, suasit mulier viro suo ut faceret ei coenaculum parvum, et poneret in eo lectulum, et mensam, et sellam, et candelabrum. Et rediens Elisaeus requievit ibi, et ait ad Giezi: « Voca Sunamitidem hanc, et loquere ad eam: Quid vis, ut faciat dominus meus tibi? Loquetur pro te regi,
Abbreviated transcription (Latin):
decim anius regnauit. T̃ulit q ydolagẽ¬
cium que pat̾ suus introdurat u̾intn
a culcu ydoloꝵ ieroboam n̾o recessit. Quẽ
cum redargueret micheas: occisus ẽ ab eo
p̾cipicio ut dicit epiphaniꝰ. ep̾c salamine
cypri ⁊ sepultꝰ ẽ in iorasti solus iuxta se¬
pulturam sennacherib. alius fuit pꝰ mi
rum. Porro rex moab soluebat regi isrtͣ
lerib suis. s mortuo achab recessit atͥbu¬
to. Qmbrem ioram rex isrł ascẽdit ꝯtra eũ
in p̾lium. ⁊ hu̾it secum iosaphat regẽ iu¬
da. S ⁊ iosaphat duxit secũ regemedon. eũ¬
q iuissent ꝑ desertum ydumee .uii. dieb
nõ erat eis aqua. Et ait iosaphat. Est ne b̾

Expanded text:
decim annis regnavit ; tulitque idola gentium, quae pater suus introduxerat; verumtamen a cultu vitulorum Jeroboam non recessit. Quem cum redargueret Michaeas, occisus est ab eo praecipitio, ut dicit Epiphanius episcopus Salaminae Cypri. Et sepultus est in Morasthi, solus juxta supulturam Senachim. Alius fuit post Mrum. Porro rex Moab solvebat regi Israelleribus suis; sed mortuo Achab, recessit a tributo. Quamobrem Joram rex Israel ascendit contra eum in praelium, et habuit secum Josaphat regem Juda, sed et Josaphat duxit secum regem Edom. Cumque ivissent per desertum Idumaeae septem diebus non erat eis aqua. Et ait Josaphat: « Estne hic
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis xͥ incarnatõnem designat angłs qui le¬
gem ⁊ ꝓphetas ĩpleuit. poca tulit. ⁊ iustitiam
adduxit ⁊ unctus oleo leticie p̃ ꝯsortib siuis.
⁊ ꝓposuit ebdomadas. nõ dierum s annoꝵ
nit .uii. anni sit ebdomas una. abbreuiatas
u̾o dicit ut ĩtelligamꝰ annos lunares qui
mades annoꝵ solariu. facuit annos. eccs. lx¬

Expanded text:
Christi incarnationem designat angelus, qui legem et prophetas implevit, peccata tulit, et justitiam adduxit, et unctus est oleo laetitiae prae consortibus suis ; et proponit hebdomadas non dierum, sed annorum, ut septem anni sint hebdomada una. Abbreviatas vero dixit, ut intelligamus annos lunares, quimades annorum solarium faciunt annos
Abbreviated transcription (Latin):
se carnis uenit coram me. pret̾ eos qui ĩ archa
erũt saluandi. disꝑdam eos cum t̾ra .i. cũ fer¬
tilitate t̾re. Tradunt qͦ uigorem t̾re. ⁊ fecondi¬
carnium homini ꝯcessus est. cum antea fru¬
ctibus terre uictitaret. De archa noe. amo¬

Expanded text:
rca erunt salvandi, disperdam eos cum terra, id est cum fertilitate terrae. Tradunt quoque vigorem terrae, et fecundicarnium homini concessus est, cum antea fructibus terrae victitaret. Fecit Noe,
Abbreviated transcription (Latin):
nos .xx. qͦm inciꝑet fĩ archa ut dicit ierx. que
dixit quo cepit archa fieri. s qr in malitia ꝑ¬
mo annodeleti sunt. tñ iose dicit hunc t̾mi¬
deus tactus dolore cordis intrinsecus. forte
nicħ aliud ẽ quam qd̃ homines lacebat qͣn¬
tuas diuine offense. ł ancropospatos ẽ.s. hu¬

Expanded text:
nti, quam inciperet fieri arca, ut dicit Hieronymus, quae dixit, quo coepit arca fieri, sed quia in malitia pmo anno deleti sunt. Tamen Josephus dicit hunc termiDeus tactus dolore cordis intrinsecus, forte nihil aliud est, quam quod homines latebat quantitas divinae offensae. Vel antropospatos es
Abbreviated transcription (Latin):
gladium suũ tradidit insignia regis q̃ custo¬
diebat ut ferens ea ad dauid redd̾et eum sibi
placabilem. Nec obuiat qd pat̾ ydumeꝰ. ⁊ fi¬
stimẽta sua plangentes ⁊ ieiunantes usq ad
uesꝑam scd̾m legem. Et ait dauid ad nunti¬
um Quare nõ timiusti mittere manum tu¬
am in ꝓp̃m dñi: os cuum locutum ẽ ꝯtrate.
Et iubẽte dauid unꝰ de pueris eiꝰ occidit eũ.
Et p̾cepit dauid ut prẽs docerent filios suos

Expanded text:
gladium suum, tradidit insignia regis, quae custogladium suum, tradidit insignia regis, quae custodiebat, ut ferens ea ad David redderet eum sibi placabilem. Nec obviat quod pater Idumaeus fistimenta sua, plangentes, et jejunantes, usque ad vesperam secundum legem, et ait David ad nuntium. « Quare non timuisti mittere manum tuam in christum Domini: os tuum locutum est contra te. » Et jubente David, unus de pueris ejus occidit eum. « Et p
Abbreviated transcription (Latin):
nauit saul uiuente samuele xuiii. annis.
⁊ eo mortuo duob annis. hoꝵ annos tu̾sacra
scriptura nõ annotauit. a samuele ꝓprie ĩci¬
piunt tempora nominatoꝵ propbetarum si¬
cut a saule temꝑa regum isrł. Incidentia.
i dieb istis apd̾ latinos qͣrtus regnauit siluiꝰ
eneas filius postumi. alia tñ historia qͣrtum
ponit siluium latinum ut̾inum frẽmposta¬
mi.⁊ qͥntum siluiũ eneam. hus temꝑib ho¬
merum fuisse qͥdam dicũt. de quo magna dis¬
sonancia ẽ apd̾ ueteres. Erates ponit eñ añ des¬
censum in peloponẽsium urbem heraclidaꝵ
Eristenes centesimo anno a captuitate troie.
aristarchꝰ ⁊ philocorꝰ temꝑe emigratonis yom¬
sauł adolescens fugiens de p̾lio uenit ad clłth
in sichelech. ⁊ adorauit. Cum q indicass ei po¬
pulum. uictum. ⁊ saul cum filus suis moitu¬
sum ait. Int̾fice me qr ꝓselitus es ne occida᷑t
ydumei. Cui pat̾ suus. pͥus qͣm irrueret suꝑ

Expanded text:
navit Saul, vivente Samuele, octodecim annis, navit Saul, vivente Samuele, octodecim annis, et, eo mortuo, duobus annis. Hos annos sacra tamen Scriptura non adnotavit. A Samuele proprie incipiunt tempora nominatorum prophetarum, sicut a Saule tempora regum Israel. Incidentia. In diebus istis apud Latinos quartus regnavit Silvius Aeneas, filius Posthumi. Alia tamen historia quartum ponit Silvium Latinum uterinum fratrem Posthumi, et quintum Silvium Aeneam. His temporibus Homerum fuisse quidam dicunt, de quo magna dissonantia est apud veteres. Crates ponit eum ante descensum in Peloponensium urbem Heraclidarum. Cristodenes centesimo anno a captivitate Troiae. Aristarchus et Philochorus tempore migrationis lons, adolescens fugiens de praelio venit ad David in Siceleg, et adoravit. Cumque indicasset ei populum victum, et Saul cum filiis suis mortusum, » ait: « Interfice me, quia proselytus es; ne occidant Idumaei, cui pater suus, prius quam irrueret super
Abbreviated transcription (Latin):
fili iscł qui trãs uallem iordanis erãt stragẽ
suoꝵ eg̾ssi de ciuitatib suis fugert̃. alt̾a die
inueniẽtes philistei ut spoliarẽe intͥfectos ex¬
poliauert̃ saul armis suis ⁊ filios eiꝰ. ⁊ p̾cisa
capita eoꝵ cum armis miserunt in t̾ram suã
ꝑ circuitũ ut annũtiarent hec in tẽplo asta¬
roth. caput u̾o in templo dagon ut ĩꝑalipo¬
men̾ legit᷑. caput u̾o eiꝰ ⁊ filioꝵ eiꝰ suspendert̃
in muro bethsan. qiͣ in oculis isrł. Est enĩ ci¬
uitas philistiim in t̾minis isrł. Uiri aut̾ de
iabis galaad quos lib̾auerat saul abamoni¬
tis ambulauerẽ tota nocte ⁊ tulert̃ cadauera
de muro betbsan. ⁊ obussert̃ ea igni ⁊ sepeli¬
erũt ossa ĩ nemore iabes. ⁊ plaurert̃ eũ ieur¬
nantes .uii. dieb. Nota qd̾ in ꝑalipom̾ legit᷑.
mportuus ẽ saii ꝓpter iniqͥtates suas. Et addit
cati magnitudinẽ multi nõ attendũt. ⁊ reg¬

Expanded text:
filii Israel, qui trans vallem Jordanis erant stragem filii Israel, qui trans vallem Jordanis erant stragem suorum, egressi de civitatibus suis fugerunt. Altera die venientes Philisthaei, ut spoliarent interfectos, exspoliaverunt Saul armis suis, et filios suos, et praecisa capita eorum cum armis, miserunt in terram suam per circuitum, ut annuntiaretur hoc in templo roth, caput vero in templo Dagon, ut in Paralipomenon legitur . Corpus vero ejus et filiorum suspenderunt in muro Bethsan, quasi in oculis Israel. Est enim civitas Philisthiim in terminis Israel. Viri autem de Jabes Galaad, quos liberaverat Saul ab Ammonitis, ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadavera de muro Bethsan, et combusserunt ea igni, et sepelierunt ossa in nemore Jabes. Et planxerunt eum jejunantes septem diebus. Nota quod in Paralipomenon legitur: « Mortuus est Saul propter iniquitates suas , » et additur, minus. » Hujus peccati magnitudinem multi non attendunt. Et reg
Abbreviated transcription (Latin):
drro philistei pugnabant adu̾sus i filioꝵ eiꝰ
ifrł. Saul aut̾ sciens ⁊ prudens festinabat
ad mortẽ ⁊ iurilit̾ dimicabat. Soli qͥppe mag¬
nanimes rerum t̾ribilium sũt ꝯtenitores.
hec magnanimitas marime duenit regib
quos ꝓ cumulo pͥncipatus nõ solum malos
nõ licet eẽ cura subiectos. s nec medioeriter
bonos eẽ. fugert̃ aut̃ filii isrł a facie phili¬
stinoꝵ. Et cecid̾une in mõte gelboe. ⁊ ꝑcusst
sũt tres fili saul. ionathas. aminadab. mel¬
chisua. Is bosech aut̾ domi erat. Cum q grã¬
uiter uulneratꝰ ess sauł dixit ad argmige¬
rum suũ ꝑcute me gladio tuo ne forte icir¬
ꝑ gladium suũ adeo enĩ defecerat qd̃ non
potuit se trãsubare. Qd̾ uidẽs armig̾ saul
ieruit ⁊ ip̃e suꝑ gladiũ sirum. hic fuit do¬
ech ydumeꝰ ut auĩt hebrei. qui timuit eẽ su¬
ꝑstes sauli ꝓpt̾ dauid. Et mortui sũt om̃s do¬
mestiei sauł qui erant cumeo. Uidẽtes autẽ

Expanded text:
rro Philisthaei pugnabant adversus Israel . Saul autem sciens et prudens, festinabat ad mortem et viriliter dimicabat. Soli quippe magnanimes rerum terribilium sunt contemptores. Haec magnanimitas maxime convenit regibus, quos pro cumulo principatus non solum malos, non licet esse circa subditos, sed nec mediocriter bonos esse. « Fugerunt autem filii Israel a facie Philisthinorum, et ceciderunt in monte Gelboë, et percussi sunt tres filii Saul, Jonatbas, Aminadab, Melchisna: » Isboseth autem domi erat. Cumque graviter vulneratus esset Saul, dixit ad armigerum suum: « Percute me gladio tuo, ne forte incirper gladium suum. Adeo enim defecerat, quod non poterat se transverberare. Quae videns armiger suus irruit ipse super gladium suum. Hic fuit Doeg Idumaeus, ut autumant Hebraei, qui timuit esse superstes Sauli propter David, et mortui sunt omnes domestici Saul, qui erant cum eo. Videntes autem
Abbreviated transcription (Latin):
bens ubi legit᷑. Montes gelboe nec ros nec plu¬
uia ueniant suꝑ uos. Quidã dicunt suꝑ te
sic̃ legentes litteram. montes gelboe. subau¬
di ue uob̃. pꝰ ea inferunt. nec ros nec pluuia
ueniãt suꝑ te. Montes hii ut dicũt pͥus uber¬
rimi fuerũt. ⁊ imprecat᷑ eis nõ ariditatẽ s ste

Expanded text:
bens. Ubi legitur; « Montes Gelboë, nec ros, nec plubens. Ubi legitur; « Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia veniat super vos. » Quidam dicunt « super te, » sic legentes litteram. « Montes Gelboe, » subaudi, vae vobis; postea inferunt, « nec ros, nec pluvia veniant super te: montes hi, ut dicunt, prius uberrimi fuerant, et imprecatur eis non aridita
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ a babyloniis. fuerẽ qui dicent hunc
librũ dici librũ iustoꝵ. eo qd̾ de ustis agit .i. sa
muele ⁊ dauid. Alii dicire pentatheucũ librũ
iustoꝵ. ubi conici pot̾ artem sagitandi utilẽ
eẽ. qr dicit iacob setulisse agrũ de manuamor¬
rei. ingladio ⁊ arcu. Quidã legunt iustoꝵ neu¬
tralit̾ ⁊ dicunt librũ iustoꝵ. qr agit de hiis q̃
iusta sunt .i. qi librum iudicioꝵ. ut sit sẽsus.
Sic p̾cepit dauid artẽ illam seruandã. sic̃ ser¬
uatur qd̃ scriptum ẽ in libro iustoꝵ. t̾e̾ plan¬
xit dauid carmen lugubre suꝑ saul ⁊ ionathã
⁊ credit᷑ mecrice ꝯpositum suisse ⁊ ẽ otinẽtia
huiꝰ carminis triꝑtita. pͥmo agit de locoubi
facta ẽ strages. ⁊ imprecat᷑ ei. scd̾o omẽdat sa¬
ul ⁊ ionatham. t̾cio sp̃italit̾ ꝯmẽdat ionathã
ostendens qͣntum diler̾it eum. nec obest si
aliqñ płalit̾ aliqn̾ singłarit̾ de eodẽ monte
loquit᷑. Est enĩ unus mons plures colles ha¬

Expanded text:
credimus a Babyloniis. Fuerunt qui dicerent, hunc librum dici librum Justorum, eo quod de justis agit, id est de Samuele et David. Alii dicunt Pentateuchum librum Justorum, ubi conjici potest artem sagittandi utilem esse, quia dicit Joab, se tulisse agrum de manu Amorrhaei in gladio et arcu . Quidam legunt Justorum neutraliter, et dicunt librum Justorum, quia ait de his, quae justa sunt, quasi librum judiciorum, ut sit sensus. Sic praecepit David artem illam servandam, sicut servatur, quod scriptum est in libro Justorum. « Tunc planxit David carmen lugubre super Saul et Jonathan, » et creditur metrice compositum fuisse. Et est continentia hujus carminis tripartita. Primo agit de loco ubi facta est strages, et imprecatur ei; secundo commendat Saul et Jonathan; tertio specialiter commendat Jonathan, ostendens quantum dilexerit eum. Nec obest quod aliquando pluraliter aliquando singulariter de eodem monte loquitur. Est enim unus mons plures colles ha
Abbreviated transcription (Latin):
de candido marmo
⁊ sebasten dirre. ubi ⁊¬
cemplũ maximũ cesa¬
ri dedicauit. aliud etiã¬
cro templũ circa iordanis
fontem candido mar
ni locus. quẽ uacuum honore ce saris relin
magnifice decorauit. nec solum ĩ regno suo
u̾mi etiam ĩ ad iacentib ciuitatib memoria

Expanded text:
m et Sebastem dixit, ubi templum maximum Cari dedicavit. Aliud etiemplum circa Jordanis fontem candido de mni locus, quem vacuum honore Caesaris relinqmagnifice decoravit, nec solum in regno suo, verum etiam in adjacentibus civitatibus memora
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ corriussent coram ifrł collegert᷑ itm ex̾ci¬
tum ampliorem. Dauid qͦ ꝯtraxit ppłm isrł
⁊ trãsiens iordanem direxit aciem adu̾sus
syrios. ⁊ ꝑcussit ex eis currus ⁊ equites .xł.⁊ so¬

Expanded text:
quomodo corruissent coram Israel, collegerunt iterum exerciquomodo corruissent coram Israel, collegerunt iterum exercitum ampliorem. David quoque contraxit omnem Israel, et transiens Jordanem, direxit aciem adversus Syros, et percussit ex eis currus, et equites q
Abbreviated transcription (Latin):
larent᷑ eum de morte pr̃is monẽs ut amici¬
cie qͣs cum prẽ eiꝰ habuerit ꝑman̾ent. Cum
enĩ dauid fugiss ab achis sub simulat̾one fu¬
roris a prẽ istĩ benigne collectꝰ fuerat. pͥncipes
airẽ amon exacuert̃ regem suñ dicẽtes. Nes¬
cis qr misit dauid ut uid̾et ing̾słum ⁊ exitũ
tuum ire ꝑcutiat te ⁊ t̾ram tuam. ẽulit itaq
barbe eoꝵ. ⁊ p̾scidit uestes eoꝵ usq ad nates.
uidentes aut̾ ãmonite q̃ irritasset dauid. odu¬
xert̃ sibi milites de siria toob ⁊ syria sabal. ⁊
a rege maacha ⁊ a rege ystob. Misit q do̾ ioab.
⁊ omẽm ex̾citum adu̾sus eos. Stabant aut̾
ãmonite ante ingͥssum ciuitatis ⁊ syroꝵ
ex̾citus erat in campo. Ioab ꝙͦ diuisit exerci¬
tum ⁊ partẽ tradens abysai frĩ suo. partem
sibi retinuit. Et irruens in syros fugauit eos
in ore gladii. Qd uidẽtes amonite. ⁊ ipsi t̾ga de¬
derunt abysai. ⁊ receꝑunt se ĩ urbem. Ioabu̾o
rediit in ierłm cũ triumpho. uidẽces gͥ syri

Expanded text:
um de morte patris, monens, ut amicitiae, quas cum patre ejus habuerat permanerent. Cum enim David fugisset ad Achis sub simulatione furoris, a patre istius benigne collectus fuerat. Principes autem Hanon exacuerunt regem suum dicentes: Nescis quia misit David, ut videret ingressum, et exitum tuum, ut percutiat te, et terram tuam? Tulit itaque  et praecidit vestes eorum, usque ad nates. » Videntes autem Ammonitae, quod irritassent David, conduxerunt sibi milites de Syria Rohob, et Sobach, et a rege Micha, et a rege Istob. Misitque David Joab, et omnem exercitum adversus eos. Stabant autem Ammonitae ante ingressum civitatis, et Syrorum exercitus erat in campo. Joab quoque divisit exercitum, et partem tradens Abisai fratri suo, partem sibi retinuit, et irruit in Syros, fugavitque eos in ore gladii. Quod videntes Ammonitae, et ipsi terga verterunt Abisai, receperunt se in urbem. rediit in Jerusalem cum triumpho. Videntes igitur Syri
Abbreviated transcription (Latin):
t recordatus ẽ dauid federis qd̾ fecerat cum
ionatha ⁊ ait. Hunqͥd suꝑ est aliqͥd de domo
saul cũ quo faciam miscd̃iam ꝓ ionatha
C̃um q accepiss suꝑeẽ in ip bibosech filiũ
ionatbe debilem eẽ pedib Et uocaurt eum
⁊ restituit ei om̃em possessionẽ aaul auisu.
⁊ ostituit eum ꝯm̃salem suũ. tanqͣm unum
de filis sius. Porro siba puer sauł cui erãt
bat t̾ram. ⁊ referebat fruciꝰ ad iphibosech
ĩ ierłm. Erat aũ miphibosech filius micha. Ꝙ a¬
naas rex amonitaꝵ ⁊ regnaret ꝓ eo filius dł̃.¬

Expanded text:
t recordatus est David foederis, quod fecerat cum Jonatha, et ait: « Nunquid superest aliquis de domo Saul cum quo faciam misericordiam pro Jonatha . Cumque accepisset superesse Miphoboseth filium Jonathae, debilem pedibus, vocavit eum, t restituit ei omnem possessionem Saul avi sui, et constituit eum commensalem suum, tanquam unum de filiis suis. Porro Siba puer Saulis, cui erabat terram, et referebat fructus ad Miphiboseth in Jerusalem. Erat autem Miphiboseth filius Micha. « FNaas rex Ammonitarum, et regnaret pro eo filius
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculum eiꝰ uellet intrare ꝓbibuit pat̾¬
eiꝰ dicens putauiti. odisses eã. ⁊ tradidi illã
amico tuo. Sororem ht̃ que pulcriore illa.
Sit tͥ ꝓ ea uror. Eui samson. ab hac die nõ e¬
rit culpa in me. cc pbilistios. faciam uob̃
mala. ⁊ cepit . occ. uulpes. ⁊ iuĩxit caudas cau¬
dis. ⁊ faces ligauit ĩ medio. qͣs igne suocẽ¬
dens dimisit eas discurre̾. ⁊ incend̾unt se
adhuc expectam ultionẽ ut quiescã. ⁊ ꝑcus¬
sit eos plaga graui ita ut stupẽtes sura fe¬
pon̾e̾nt. tñ qr tibiis incedimꝰ. ⁊ suꝑ femur
sedemꝰ quidã exponũt sic. ꝑcussit tibiã suꝑ
tabat samson ĩ spelũca petre echan qͦi ĩ loco

Expanded text:
cubiculum ejus vellet intrare, prohibuit pater dicens: Putavi quod odisses eam, et tradidi eam amico tuo. Sororem habet, quae pulchrior est ea: sit tibi pro ea uxor. Cui Samson: Ab hac die non erit culpa in me contra Philisthaeos. Faciam enim vobis mala. » Et cepit trecentas vulpes, et junxit caudas caudis, et faces ligavit in medio, quas igne succendens dimisit eas discurrere, et incenderunt seg« Adhuc expetam ultionem, et quiescam. Et percussit eos plaga gravi, ita ut stupentes suram feponerent. Tamen quia tibiis incedimus, et super femur sedemus, quidam exponunt sic: « Percussit tibiam supetabat Samson in spelunca Petrae Etham, quasi in loco