comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terendas glebas ⁊ tͣħitur a bobus. unde dicit᷑
erpica quasi arpica ab arꝑe qdꝰ est raꝑe ur
quasi araneta uarata petens. pͥus em̃ t̾ra ara¬
tur ⁊ postea erpicatur. ⁊ hnc eripicarius qͣ
cripitam facit uł thit. ⁊ sidiectiue p̃t declinaĩ

Expanded text:
terendas glebas, et trahitur a bobus, unde dicitur erpica, quasi arpica, ab arpo quod est rapere, vel quasi arepeta, idest arata petens; prius enim terra aratur, postea erpicatur. Et hinc erpicarius, qui erpicam trahit vel facit; adiective potest declinari
Abbreviated transcription (Latin):
mentem app̃hendens ꝑit̾ ⁊ corpus possideat.
gͥci eium app̃hensionem epylensiã uocant.
hec passio dicitur caduca ⁊ luatio ⁊ morbus
comuicialis qr apud gentiles cum comitioꝵ di¬
es cuidam accid iss comitia dimittebantur. ł
qr ex timore uł u̾etundia repulse ⁊ comiciis se¬
pe illum morbum in currebant. Cui canta uis
est ut homo ualens ꝯcidat ⁊ spumet. hos ułs
lunaticos uocat qr ꝑ lune cursum ꝯtingat

Expanded text:
mentem appendens pariter etiam corpus possideat; Greci enim appensionem epilemsiam vocant. Hec passio dicitur caduca et larvatio et morbus comitialis quia apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur, vel quia ex timore vel verecundia repulse in comitiis sepe illum morbum incurrebant, cui tanta vis est ut homo valens concidat et spumet. Hos vulgus lunaticos vocat quia per lune cursum contingat
Abbreviated transcription (Latin):
edo. dis. ad edit uł ades adest .i. uixͣ ur uaide
fecte edere corrode̾ ꝯsume. eo neutrum est.
et similit̾ ꝯꝑosita eius ominia. pro corrod̾e
scdãm ꝑ sonam ⁊ que ab eo descendunt com¬
posita uo omnna tͣrit̾ detimantur. quedam
tamen ex illis secuntur qñq corruptionẽ

Expanded text:
idest fecte edere, corrodere, consumere. Edo neutrum est et similiter omnia eius composita; pro corrodedam personam et que ab ea descendunt; composita vero omnia regulariter declinantur; quedam tamen ex illis sequuntur corruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
nare uł honorare ⁊ differt a dare. qr dare
est cum spe remunationis. tonare u̾o sine
spe remunianionis. nam donare est ꝙͣlibet
rem tnͣsige unde ⁊ domimi cuniꝰlz rei tnsacto¬
dicitur. uude dicitur donare quasi donũ age̾

Expanded text:
erare vel honorare, et differt a dare quia dare est cum spe remunerationis, donare vero sine spe remunerationis. Nam donare est quamlibet rem transigere, unde et donatio, cuiuslibet rei transactio, unde dicitur donare quasi donum agere,
Abbreviated transcription (Latin):
cis. coĩs gn̾is qd̃ designat dignitatem et
offm̃ dicitur eium dux qr sic ductor excititꝰ
s non statim quicumq principes ut duces
sunt ⁊ reges dici post̾. in belio uo melius
est ducem nominari ꝙͣ regem nam hꝰͦ nom̃
expmit in p̃lium ducentem. dux ꝯponitur¬

Expanded text:
cis, quod designat dignitatem et officium: dicitur enim dux quia sit ductor exercitus; sed non statim quicumque principes vel duces etiam reges dici possunt. In bello autem melius est ducem nominari quam regem: nam hoc nomen exprimit in prelium ducentem. Et hi
Abbreviated transcription (Latin):
indumẽtum erat enĩ palliũ suꝑ huiu̾ale quo
tota sacerdotalis tegebatur ambicio. ⁊ erant
duo gen̾a. unum lineũ ⁊ simplex qd̃ sac̾dotes
hẽbaut. aliud ⁊ diu̾sis coloribus auro gẽmisq
ꝯtextum hñs in utroq hum̾o laꝑides duos .s.¬
smaragdmnos auro ꝯclusos in quibr sculꝑta er̃at
nomĩa prĩarthaꝵ quo olim pontifices utebã:¬
effraceus .p. st̃. ab effraym. uide in effrateus.

Expanded text:
indumentum; erat enim pallium superhumerale quo tota sacerdotalis tegebatur ambitio et erant duo genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud ex diversis coloribus auro gemmisque contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos in quibus sculpta erant nomina patriarcharum, quo olim pontifices utebante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd̾ .i. insidiosus uel malignus qr deludat
ut enim decipiat occultam maliciam blan¬
dis ẜmonib adorat. ⁊ comꝑatur. unde h¬
Dolus . li. mas. ge .i. fraus malicia occultã
blandis sermonib adornata calliditas
mentis ⁊ dicitur a dolore. quia dolorem infe¬
insidie loco fraus circa fidem mutuatam

Expanded text:
-a -um, insidiosus vel malignus, quia deludat: ut enim decipiat occultam malitiam blandis sermonibus adornat; et comparatur, unde dolus -li, fraus, malitia occulta blandis sermonibus adornata, calliditas mentis, et dicitur sic quia dolorem infeinsidie loco vel telo, fraus circa fidem mutuatam;
Abbreviated transcription (Latin):
Dissentio. tis. ⁊ dissentior. siris. in eodem
sensu discordare. discrepare quasi diuersa
sentire. unde dissentio ⁊ hic dissensus. sus.
⁊ dissensim .i. discordianter. ⁊ dissentaneus.
nea. neuni. qui facile dissentit. ⁊ ꝯpo. dissen¬

Expanded text:
dissentio -is et dissentior -iris in eodem sensu, idest discordare, discrepare, quasi diversa sentire, unde dissensio et dissensus -sus et dissensim, discordanter, et dissentaneus -a -um, qui facile dissentit; persen
Abbreviated transcription (Latin):
emeritus .ta. tum .i. iam erͣ mĩtum positus qͥ
nou potest iam mereri. ⁊ ex̾ce̾ offm̃ suũ ỹmo
libtus ⁊ solutus est ci labore si efficii. sicut
litare. s soluebatur a leibore solito ⁊ dabatur
ei ager uł iulla uł alud unde uiuẽt. ⁊ tunt e¬
rat em̾itus quasi exͣ m̾icum positus qr ul pꝰea

Expanded text:
emeritus -a -um, idest extra meritum positus, qui non potest iam mereri et exercere officium suum, immo liberatus et solutus a labore sui officii, sicut litare sed solvebatur a labore solito et dabatur ei ager vel villa vel aliud unde viveret: et tunc erat emeritus, quasi extra meritum positus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nto non credantur. fmissie tã tenendũ ẽ oĩpo¬
tentem deum posse oũna fat̾e que uolu̾it nec de¬
occulta sunt itiulta. ĩusta musa. nec sane deo¬
nes naturas creant si aliꝙ̃ tale faciunt. s fps
uideantur este qd̾ non sunt. Et subdit ĩdem¬

Expanded text:
merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualuideantur esse quod non sunt. Non itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ est efficax potens qui nullam difficul¬
tatem ht̃ in qual re facienda. s eam ad ef¬
fectum ducit. unde ⁊ eam medicinã dicimu
effitacem que efficit illud pp̃ qd̾ data est. et
oꝑatur efficatior. tissimꝰ. unde efficacit᷑. cuis¬

Expanded text:
ax -cis, potens, qui nullam difficultatem habet in qualibet re facienda sed eam ad effectum ducit, unde et eam medicinam dicimus efficacem que efficit illud propter quod data est, et comparatur -cior -simus, unde efficaciter -ci
Abbreviated transcription (Latin):
quidam dies dr̃ artificialis. qͥcam nalis. dies
artificialis est claritas solis in aere. uł ẽ spa
Dies naturulis eit spatiũ diei ⁊ noctis .i. spa¬
cuim in quo ꝓcedit ab oriente in occidentẽ.
⁊ im ab occidente reuertitur in orientẽ. huiꝰ
diei pn̾cipiũ diu̾so modo assignatur caldeĩ ⁊
ꝑ se a sous ortu faciunt miciũ diei naturcilis.
egipti. ab micio noctis. romam a media
nocte. acthenienses. a serta hora diei.
diei pater. unde macrodius de satͣnalib ip̃a
qr romam diespitrem iouemi opellabant. ⁊¬

Expanded text:
quidam dies dicitur artificialis, quidam naturalis. Dies artificialis est claritas solis in aere vel spadies naturalis est spatium diei et noctis, idest spatium in quo sol procedit ab oriente in occidentem et iterum ab occidente revertitur in orientem. Huius diei principium diverso modo assignatur. Caldei et Perse a solis ortu faciunt initium diei naturalis; Egiptii ab initio noctis; Romani a media nocte; Athenienses a sexta hora diei. A diei pater, unde Macrobius De Saturnalibus ‘ipsi quoque Romani Diespitrem Iove appellabant
Abbreviated transcription (Latin):
cum dya qd̃ est duo. ⁊ dicitur dyabolus quasi
duplex morsellus. mordet enĩ aĩam ⁊ corpus
Uel dyarolus hebrayce dicitur deorsum flu¬
ens quia suꝑbie pondere deor sum corruẽs
cecidit. s grẽce dicitur criminator qr t̾mina
in que ip̃e illia ad deum referat uł quia e¬
icõꝵ ĩnocentiam t̾mĩb fictis accusat. unde

Expanded text:
cum dia, quod est duo, et dicitur diabolus, quasi duplex morsellus; mordet enim animam et corpus, vel diabolus ebrayce dicitur deorsum fluens, quia superbie pondere deorsum corruens cecidit, sed grece dicitur criminator, quia crimina in que ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accuset; unde
Abbreviated transcription (Latin):
ergo caritatem in om̃ib qui se audiũt lingua
maledicta ꝙͣtum in se est necat funditus et
extinguit. Non solũ ant in pñtib . s i abse¬
tibus uniu̾sis ad quos uolans forte ꝑ eos¬
cia cordis os loquitur. Et sunt spẽs pestis
huiꝰ dum alii quidem nũde atq irreu̾ent̾¬
nis. alii ã quodam simłate ue̾tundie fuco con¬
ceptam maliciam ꝙͣ retin̾e non pñt ad ũbra¬
re conantur uideas aura pͥmicti suspiria sica
ledictionem. Et quidem tanco ꝑ suasibilior ẽ
ferri doleo inquit uehementer ꝓ eo ꝙ diligo
eum satis ⁊ nũꝙͣ potui de hac re corrigere eũ
alt̾in patefrã res est uicatem negare nõ pos¬
sum doleus dico reu̾a. Ita est ⁊ addit grande
dampnũ nam alias quidem in płibr ualet
cetͥum in hac parte ut umi fateamur extu¬

Expanded text:
ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat funditus et exstinguit: non solum autem, sed et in absentibus universis, ad quos volans verbum fotia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quidem nude atque irreverentnis; alii autem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas alta praemitti suspiria, sicqledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, ferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. alterum patefacta est res, veritatem negare non possum: dolens dico, revera ita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus valet; caeterum in hac parte, ut verum fateamur, excu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nomen. ut ergo ex ip̃a scͥptura ppendatur
qr non sunt p̃põnes institutum est ut duo
.I. ibi st̾bancur. s tm̃ ꝓnũcietur unũ. uł de
ꝯsuetudine antiquoꝵ. solebant enĩ ueteres
geminare uocalem longam ꝙͣtum ad scp
teres scruamꝰ antiquam ꝯ suetudinem qd̾
scͥbiuꝰ in .dii. ⁊ in diis duas uoçales ⁊ ꝓm̃¬

Expanded text:
 nomen, ut ergo ex ipsa scriptura perpendatur quod non sint prepositiones institutum est ut duo i ibi scribantur sed tantum pronuntietur unum; vel de consuetudine antiquorum: solebant enim veteres geminare vocalem longam quantum ad scteres servamus antiquam consuetudinem quod scribimus in dii et diis duas vocales
Abbreviated transcription (Latin):
intatem .i. quasi fous in riuulos ducitur.
s latiitas dermatur a gtismo .i. quasi a fõ¬
t̾e ducitur. E mulit̾ dictio primitina diua¬
tur qr quãsi fons in du̾sos riuos ducitur
s dictio derinatiua deriuat᷑ .i. quasi riuus

Expanded text:
quasi fons in rivulos ducitur, sed latinitas derivatur a grecismo, idest quasi de fonte ducitur. Similiter dictio primitiva dirivatur, quia quasi fons in diversos rivulos ducitur, sed dictio derivativa derivatur, idest quasi
Abbreviated transcription (Latin):
.li. qr apollinis rñsa que alibi dabant᷑ ob¬
scura ibi dabantur manfesta. uł qr post di¬
luuiũ qd̾ ogigii. tpr̃ib fuit añ oñs terras
radus solis isluminata est ⁊ p᷑ mainfesta est
uisib et inde dicta est delos cuntas ⁊ insula

Expanded text:
quia Apollinis responsa que alibi dabantur obscura ibi dabantur manifesta, vel quia post diluvium, quod Ogigii temporibus fuit, ante omnes terras radiis solis illuminata est et prima manifestata visibus; et inde dicta est Delos et civitas et insula.
Abbreviated transcription (Latin):
retribucionem extreni iudici ĩusti in req̾e
quoscam uistos ꝯfpiciũt ut eos indentes in
gaudio non solum de suo suplicio s ⁊ de illoꝵ
bono crucientun. I usti uo in tormentis semꝑ
intuentur ĩustos ut hui eoꝵ gaudia c̾scat
qr malum ꝯsꝑiciunt qd̾ misericordit᷑ eua¬
seruunt cantoq maiores creatori suo graciaᷤ

Expanded text:
retributionem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
durare uł quodam uelamnĩe durare. reduro. ra ᷤͦ.¬
.i. iterum durare pł retro durare .s. dedura̾e
duro ꝓ durum fat̾e est actm̃. composita ab
tua sunt. aliter ⁊ duro ab eo composita
nout᷑ sunt. sicut dureo. ⁊ tih eo ꝯposita. I tem¬

Expanded text:
durare vel quodam velamine durare; reduro -as, iterum durare vel retro durare, scilicet dedurare. Duro pro durum facere activum est; composita aba sunt; aliter duro et ab eo composita neutra sunt sicut dureo et ab eo composita.
Abbreviated transcription (Latin):
N le. ⁊ ꝑ sincoꝑam dr̃ hic ⁊ hec. ⁊ ħ docilis. ⁊
h. le. differunt tamen nam docilis est disci
ad discendum ꝑ atus. docibilis uo est liber
qui facue discitur ut disci pt̃ ponitur tamẽ¬
docibiles dĩ .i. dociles. Et noͣ ꝙ u̾balia in bii.
a ubis absolutis ueniericia. signͣt actom et
aptitudinem agendi. ut risibilis. aptus ri
cilia que signͣt passionem ⁊ aptitudinẽ fa¬
ciendi ut ħ uia est gͣdibilis .i. apta ꝑ quam
bile frigus .i. siꝑtũ ꝑ enetrare. uel qd facile
sec̾tior ꝑs domus appellatur. docilis uł doci¬
bilis ꝯponitur cum. in ⁊ dr̃ indoalis ⁊ ĩdoci¬
bilis .i. non docilis uł non docibilis. Et sci¬

Expanded text:
hoc -le et per sincopam hic et hec docilis et hoc -le; differunt tamen: nam docilis est discipad discendum paratus; docibilis vero est liber qui facile discitur vel disci potest; ponitur tamedocibiles pro dociles. Et nota quod verbalia in -bilis a verbis absolutis venientia significant actionem ex aptitudine agendi, ut risibilis, aptus rilia que significant passionem et aptitudinem patiendi, ut ‘hec via est gradibilis ’, idest apta per quam abile prretior pars domus appellatur. Docilis vel docibilis componitur et dicitur indocilis et indocibilis, idest non docilis et non docibilis. It
Abbreviated transcription (Latin):
Dipondius. dii. duo pondera .s. genꝰ ꝑonde¬
ris ex duob assibr ꝯpositum. unde ĩ euang᷑.¬
endum ꝙ pondus una libra uł unus as. est
unde ⁊ dipondius dictus est quasi duo ꝑ on¬
dera due libre. ut duo asses. ⁊ ꝯponitur a dya¬

Expanded text:
dipondius, idest duo pondera, scilicet genus ponderis ex duobus assibus compositum, unde in Evange. Pondus una libra vel unus as est, unde et dipondius dictus est quasi duo pondera, due libre vel duo asses. Et sunt d
Abbreviated transcription (Latin):
yana a dyan ⁊ neos qb est nouũ dicit᷑¬
hec dyana quasi noua lux ut claritas. est
emĩ luna que singulis mensib facta ebes
sic semꝑ uidetur eius lux ⁊ claritas noua
bestiis. clarescit enim magna claritate
quasi flore uirginitatis ur qr ip̃a ẽ nũa¬
re minꝰ qd̃ preest nocti in qua discursũ
suũ hñt bruta aminialia sicut homo in
die. unde dicit ꝓpha. poluit cenebras ⁊¬

Expanded text:
 a dian et neos quod est novum dicitur Diana, quasi nova lux vel claritas: est enim luna que, singulis mensibus facta hebessic semper videtur lux et claritas nova; bestiis: clarescit enim magna claritate, quasi flore virginitatis, vel ipsa est luminare minus quod preest nocti in qua discursum suum habent bruta animalia, sicut homo in die, unde dicitur ‘posuit tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
dum suffre non p̃t scantalizatus ampliꝰ pectat.
dem̃ ⁊ si errtimꝰ modicam pnĩam inponẽtes nõ¬
tor non dr ẽẽ tenax. si deus tenignirs. ut quid
sac̾dos eius austerus. uis aꝑpere scus t̾ra initã
niã esto austerus. tͥra ã alienã esto beignus.¬

Expanded text:
dum sufferre non potest, scandalizatus amplius peccet. Deinde, etsi erramus modicam poenitentiam imponentes, nontor non debet esse tenax. Si Deus benignus est, ut quid sacerdos ejus austerus? Vis apparere sanctus? circa vitam tuam esto austerus, circa alienam benignus
Abbreviated transcription (Latin):
fit in igne ut mast̾s uł in scintillatiomib ignis
uũ piromantius. tia .ũ. ⁊ p iromantigus .ca. cũ ⁊¬
uisio. ⁊ dr̃ ħ ꝑ iropus q̃dam spẽs metallica ex tͥb
deuariis auri ⁊ sex eris. uł quidam lapis flãma¬
titus sic dtũs qr uisionẽ ⁊ colorẽ h̃eat igins.

Expanded text:
fit in igne, ut in astris, vel in scintillationibus ignis; unde piromantius -a -um et piromanticus -a -uicitur hic piropus, quedam species metallica ex tribus denariis auri et sex eris, vel quidam lapis flammaticus, sic dictus quia visionem et colorem habeat ignis;
Abbreviated transcription (Latin):
infernũ colit sicut suꝑnas. natis . dr̃ qui est
nus ab infra quia sub t̾ra dr̃ esse. sicut enim
cor est in medio hom̃ĩs ita et infernis ĩ me¬
dio t̾re cͥditͣ ẽẽ. Del infernus dicit᷑ ab infero¬
infers. qr amme reoꝵ illuc inferantur. uñ
hic et h ͨ. infernalis. ⁊ ħ. le. ⁊ infermis. na. nũ
linfernalis uł mmꝰ uł infernus suppositus

Expanded text:
infernum colit, sicut supernas -atis, qui est nus ab infra, quia sub terra dicitur esse, sicut enim cor hominis est in medio, ita et infernus in medio terre perhibetur esse. Vel infernus dicitur ab infero, quia anime reorum illuc inferantur; unde hic et hec infernalis -le et infernus -a -um, idest infernalis vel imus, supposit
Abbreviated transcription (Latin):
araballa. saraballũ. ili ⁊ saraballa. noꝵ.
ligua caldaica uonͣt᷑ crura hom̃ ⁊ tibie. uñ et
bͣte qͥb hͨ tegũt᷑ dnͣr ħ saraballa qͣi tibiales et
ra ⁊ st̃ sarabara flura ⁊ sumosa uestim̃ta uł
caipita tegnña qͣlia uidemꝰ in capite magorũ¬

Expanded text:
-li et saraballa -lorum lingua Caldeorum vocantur crura hominum et tibie; unde brace quibus hec teguntur dicuntur saraballa, quasi tibiales et ra, et sunt sarabare fluxa et sinuosa vestimenta vel capitum tegmina qualia videmus in capite magoru
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat cuinqͥtus sup̃ sepulchꝵ mortuoꝵ. ⁊ talis
edificatio surgit ut a latitudine incipiat. ⁊ in
angustum fimat᷑ sicut ignis nam apud maio
piramides fiment. aut in gentes colũne colloca¬
rent᷑ Item ⁊ piramis dr̃ quedam figã q̃ ĩ modũ¬

Expanded text:
fiebat antiquitus supra sepulcrum mortuorum, et tali edificio surgit ut a latitudine incipiat et in angustum finiatur sicut ignis. Nam apud maiorpiramides fierent aut ingentes columne collocarentur. Item piramis dicitur quedam figura que in modu
Abbreviated transcription (Latin):
meustrua sunt supauus sangius mulieris dcã
tiuꝰ cruoris ꝯtactu frnges non g̾miãt arescũt
musca. ioriũt᷑ qle. amiitũt arbores fetus. frum
iubigo corrũpit. ingrescũt gna siqui canes inde
eterint in rabien efferunt᷑. glutinũ alfati qd̾ n ͨ
te dispgit᷑. unde ħ ⁊ h ͨ menstrualis. ⁊ ħ. le. qd̾ ꝑtiu

Expanded text:
menstrua sunt superfluus sanguis muliebris, dicta Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbe, amittunt arubigo corrumpit, nigrescunt aeramenta; si qui canes inde ederint, in rabiem efferantur; glutinum asphalti quod nec te dis
Abbreviated transcription (Latin):
sitas. tatis. fortituto ꝑlenitudo musculorũ.¬
dr̃ musture a muriũ siłitudine s lateat ĩ mẽbris sit
mures sb̾ t̾ra uł q dispoĩta est ad siłitudinẽ muris
forma hom equi in hns ꝯgnoscit᷑. si corpꝰ suũ est uas¬
tum ⁊ solidum latus longissimũ cdimnes rotunde et
maxime pectus late patens ⁊ totũ corpus muscule
ũtur ostree. ⁊ dnͣr mustuli qi masculi q sunt masci¬

Expanded text:
sculositas, fortitudo, plenitudo musculorr musculus a murium similitudine quia lateat in membris sicut mures sub terra, vel quia disposita est ad similitudinem muris:forma boni equi in his cognoscitur: si corpus est vastum et solidum, latus longissimum, clunes rotunde et maxime, pectus late patens et totum corpus musculorunt ostree, et dicuntur musculi quasi masculi, quia sunt mascu
Abbreviated transcription (Latin):
s opimo. uerus nẽpe intlłc̃s cͨtam ht̃ nõ modo
ui̾tatem s ⁊̾ notitia uĩtaus ¶Possumꝰ singła
h ͨ ira diffĩre. fides est uoluntaria quedam ⁊ cͥca
p̾libatio nec dum ꝓpalate uĩtatis. intelltus ẽ
rei ccũq ĩnsibilis t̾ra ⁊ mamfesta notitia. opĩo

Expanded text:
Verus nempe intellectus certam habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Possumus singula haec ita definire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia. Opinio
Abbreviated transcription (Latin):
dea que putabat᷑ odorib pẽe. ⁊ ꝓ illo otore in¬
uenit᷑. plautꝰ in amphitone otoria afficit
¶toro ab odor dr̃ odoro. ras. ⁊ otoror. raris. in
teponenti gn̾e. unde in genesi. odoratus ẽ dñs odo
ur odorem acciꝑe ur oifat̾e unde odoratꝰ .t9. tui¬
cutus uł passio odorandi. ⁊ dr̃ odoratꝰ qiͣ odoris

Expanded text:
dea que putabatur odoribus preesse, et pro ipso odore invenitur: Plautus in Amphitrione ‘Odoria afficit Item ab odor odoro -as et odoror -aris in deponenti ge odorem accipere vel olfare. Unde odoratus -tus, actus vel passio odorandi, et dicitur odoratus quasi odoris
Abbreviated transcription (Latin):
ua oua dĩpiat hͣ est ꝑ dicis alnͥꝰ ⁊ corꝑe fouet
suo s fraudis sue frtm hr̃e nõ posse qr cũ eduxĩt
pullos suos amicit eos ⁊ qr ubi uocẽ eiꝰ au¬
dierĩt que oua gn̾auit relicta ea ad illam se
naͣni qͥdam muu̾e ⁊ amore ꝯferũt ꝙͣ ueram sibi
fũdit ia bores at fraudis sue ꝑ̃cio młtat᷑. uñ ⁊
educit qͣs ip̃ã dnit̾no fotu sedulitatis aĩart. huiꝰ
eanse ꝯferunt mr̃ez que pullos suos aus m̃s¬

Expanded text:
piat, hoc est perdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. hueam se conferunt matrem, quae pullos suos s
Abbreviated transcription (Latin):
ss ꝑticipes ad gͥous ecc̃asticos indigne accedunt illi
uo in quoꝵ mentib diffusa est septifornus gr̃a
tłes eñ ad nũsteriũ spuale eligendi st̃ tnti qͥ digne
possint dñita sacr̃a tͣctare. Melius est emĩ satdoti¬
dm̃ ꝑautos hr̃e mĩstros qui possint digne opꝰ dei

Expanded text:
ticipes ad gradus ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiformis gratitem ad ministerium spirituale eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Dalestra. stre. lucta uł lotus luctatioĩs. ⁊ dicit
tor q: in nonorem iiis p̾us fuit ce lebia ur a
ꝑalude qua ungebãt huctaturi añcͣ hr̃ent oieũ
uñ palest̾cus. ta. cũ. ⁊ ħ palestca .cc. qui in palest̾
luctat᷑. ⁊ qr ad palestiuͣ fortes uõlant᷑. ⁊ icõ palestͥ¬

Expanded text:
alestra -e, lucta vel locus luctationis, et dicitur torum, quia in honorem illius prius fuit celebrata, vel a palude qua inungebantur luctaturi antequam haberent oleum; unde palestricus -a -um et hic palestrita -te , qui in palestra luctatur; et quia ad palestram fortes vocabantur, ideo palest
Abbreviated transcription (Latin):
a solorariũ qr menb sol addi. uel memanus
coliega tssi in toro ꝓietit matias ut essent lo¬
ca in quib spectantes insistent q̃ ex nomĩe eiꝰ
cippellata sunt hͨ ⁊ solaria dicũt᷑ qr patent soli
Et inde moleuit postea ꝯsuetudo ut memana¬

Expanded text:
t solarium, quia menibus solet addi; vel Menianus, collega Crassi, in foro proiecit materias ut essent loca in quibus spectantes insisterent, que ex nomine eius meniana appellata sunt: hec et solaria dicuntur quia patent soli; et inde inolevit postea consuetudo ut meni
Abbreviated transcription (Latin):
dicam in tyberias. Item iuenit᷑ mare rubrum
aqua rulea. s om̃is t̾ra t̾tũstans rubea ẽ ex qͣ
iuniat᷑ gurges ⁊ ificitur unde mimũ atutiss
teterpitur quidqͥd t̃ ad esum in fructib ẽ hrat
in nunc colorem cadit. ob nͣ ĩdem gẽme rubee ĩ¬

Expanded text:
er mare Rubrum st rubea, sed omnis terra circumstans rubea est, ex qua vitiatur gurges, et inficitur, unde minium acutissimum excipitur. Quidquid etiam ad esum in fructibus est, in hunc colorem cadit. Ob hoc ibidem rubrae
Abbreviated transcription (Latin):
uide̾. nam ex orto splentore solis usꝰ illiꝰ hclrtã.
hanc aͥ insula crethensis cͥnta nõ h̃t. ⁊ si uenit
ciliũde statim moritur. noctua nõ est bubd. nã¬
am. noctua ip̃a que ad modũ magnis ⁊ glantis
otuloꝵ pupillis noctͣnaꝵ tenebraꝵ taligantẽ nẽ
sentit horrorẽ ⁊ quo fu̾it nox ousturior eo qͣ usũ¬

Expanded text:
idere. Nam exorto splendore solis visus illius habetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet, et si veniat aliunde statim moritur. Noctua autem non est bubo, na. Noctua ipsa quemadmodum magnis et glaucis oculorum pupillis nocturnarum tenebrarum caligantem non sentit horrorem; et quo fuerit nox obscurior, eo
Abbreviated transcription (Latin):
suaue redolencia in magͥtudine mani maciam.
uude ⁊ eam ⁊ latimi uocant malũ t̾re mͣt poete
antroporeos appellant qr hẽat radicem formam
hois siłantem. antropos enĩ gͥte latine homo dẽ
cinꝰ corter unio mixtus ad bibendũ datur iłlis qͦr
sentiant. hꝰ spẽs due sũt fenña foliis lactute sisibi
inala gu̾ans in sisitudine primoꝵ masculis fotiis

Expanded text:
suave redolentia in magnitudine mali matiani; unde et eam Latini vocant malum terre. Hanc poete antropomoreos appellant quia habeat radicem formam hominis similantem: antropos enim grece homo dicitur. Cuius cortex vino mixtus ad bibendum datur illis quorsentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans in similitudine prunorum; masculus, foliis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ẽ ad corĩthͥ. sũ lingue cessabũt sicut inqt anite
trmm label una erit lingna hebrea sicut quidã docto¬
res putãt. Expleto iudicõ ip̃a remanebit una re¬
uera in młtis liugius uarietas ẽ. ⁊ ubi uai̾etas
ibi dissensis. In scõꝵ reguũ nou erit dissensis.

Expanded text:
icut ante turrim Babel una erat lingua Hebraea, sicut quidam putant doctores, expleto judicio, ipsa remanebit una. Revera in multis linguis varietas est, et ubi est varietas, ibi dissensio. In sanctorum regno non erit dissensio,
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ħ pastillus. lli. dum. qͥdam ꝑuꝰ pastus sx pasta
ubi pistis uł caro uł alius tib includr̃. oratius
pastillos rufillus olet gorgomiꝰ hyrcum.
quesam ħla qr eius radix sit p̾cipuus pastꝰ hoĩs.
unde pastinaceus. tea. ceñ.

Expanded text:
unde hic pastillus -li, quidam parvus pastus ex pasta, ubi piscis vel caro vel alius cibus includitur; Oratius ‘pastillos Rufillus olet, Gorgonius hyrcum’. quedam herba, quia eius radix sit precipuus pastus hominis; unde pastinaceus -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
ma. imũ. qdͣ est int᷑ medium ⁊ extͤmũ ut due hĩ¬
tabiles zone que st̃ int̾ extremas ⁊ torridam q̃
media est medioxime sũt ⁊ dei que sunt int̾ ae¬
rios ⁊ trestres uł int̾ aerios ⁊ celestes mediorim
sunt. pnde plautus in castellana. atqꝑ ita medni dĩq
sumi inti ⁊ medioximi. ⁊ mrͣtialis capella. qͦs gai de

Expanded text:
m, quod est inter medium et extremum, ut due habitabiles zone, que sunt inter extremas et torridam, que media est, medioxime sunt, et dei, qui sunt inter aereos et terrestres, vel inter aereos et celestes, medioximi sunt; unde Plautus in Cistellaria ‘ita me dii deeque superi inferi et medioximi’; et Martianus Capel
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cedentem ei arbori ꝙͣ marẽ ꝑ alma appellãt
piu rusticor. iua g palma feĩa est ⁊ serum
suum spẽ sb̾iectionis ꝯfitetur. Unde tultores locor
p̾iaciũt ramis eius dactiloꝵ ur palmoꝵ seĩa mas¬
culoꝵ quib ille feĩe arbori uelut quidã sexus

Expanded text:
rbori, quam marem palmam adpellant pueri rusticorum. illa ergo palma feminea est et sexum suum subiectionis specie confitetur. unde cultores lucorum praeiaciunt ramis eius dactulorum uel palmitum semina masculorum, quibus illi femineae arbori uelut quidam sensus
Abbreviated transcription (Latin):
pmꝰ dies menẜ qr ea die solebat pontifex ascen¬
d̾e turũ de ꝯsuetudine romanoꝵ ⁊ uolẽs mĩtiãe
qͦta eẽt lua eo dic uł pncipiũ mensis dicebat
plĩes kalo. kalo. kalo q̃i uoco uos uenite et
audite etatẽ lune ł ꝑncipiũ mẽsis. ⁊ iõ dies ille
dictus est kalende mͣ uõtiones. Uel auit̾ de con¬
kalo quasi uoco uos ad nũdinas qt dies resta¬

Expanded text:
 cas, quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine Romana et volens nuntiare quota esset luna <eo> die vel principium mensis, dicebat pluries calo calo calo, quasi voco vos, venite et audite etatem lune vel principium mensis, et ideo dies ille dictus est kalende, quasi vocationes; vel aliter de concalo, quasi voco vos ad nundinas, quot dies resta
Abbreviated transcription (Latin):
lus. ilus fuit quidam rex troianus. uñ
iruia dicta est ilium. Et nota ꝙ regio asye
clinabile. ⁊ hoc ilium ilii. ⁊ ħ ilios ilios.
Et potest dici ħ ilius ilii. uude ħͥ ⁊ hͨ. ilien¬
sis. et hoc . se. et iliacus .ca. cũ .i. tͦianus. ⁊
hͥ iliades. de. troianus. uñ subtracta . de. sii̾a

Expanded text:
 YLUS fuit quidam rex troianus, unde Troia dicta est Ylium. Et nota quod Troia reclinabile et hoc Ylium -lii et hec Ylios -ou, et hinc potest dici hic Ylius -lii; unde hic et hec yliensis et hoc -se et yliacus -a -um, idest troianus et hic Yliades -de, Troianus, unde, subtracta ‘de’ silla
Abbreviated transcription (Latin):
soli oppoĩta radiis solis multipłr informata.
Ea eĩ est na luĩosi cor̾s ut sꝑ in oppoĩtã ꝑtẽ radi
mittit ĩ ꝑtẽ oppoi̾tã ĩ qͣ qñ nubẽ ĩueĩt q̃ ĩ unã
sui. ꝑte densa in alia densior ⁊ in alia densissima
ingrũ. Item in rara facũt uiridem. in rariore
croceum in rai̾ssima albũ. ⁊ ita ẜm maiorem¬

Expanded text:
soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radimittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densa, in alia densior, in alia densissima,nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, sec
Abbreviated transcription (Latin):
modatur sũ depõne pigris pacto uł cautõe
sola int̾ueĩente. Et differt a pigͦre qr pignꝰ
est qd ͣ pp̃ rem c̾ditam obligatur. Item fidu¬
tici differt ab utroq. est em̃ fiducia cũ res ali¬
qua sumende nuitue pecĩne gͣtia uł mãti¬
patur uł in iuire tͥditur. Item ypotheta dr̃
pcemtid apomerca. unde ypomhecarius. rici
riũ. qd ad ypothecã ꝑtinet. ⁊ ħ ypothecariꝰ¬
rius .i. apothͣcarius uł qui rem nomĩe y¬
pothetite accipit

Expanded text:
modatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et ypotheca dicitur idem quod apotheca. Unde ypothecarius -a -um, quod ad ypothecam pertinet, et hic ypothecarius, idest apothecarius vel qui rem nomine ypothece accipit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciꝑe uł ymaginem rei absentis
imitationis aut ꝯfictionis recordationis
cũ eaudendem rem ymagmaniur que pia¬
silem non eandem ꝯfictionis qñ ꝯformus
in mente aliquid. qdͣ in rex nã mĩo nõ pa
titur ĩueniri ut chim̾am ex capite leonis
pectore hom̃ĩs uentre asim. tauda ẜpentis.

Expanded text:
el imaginem rei absentis;imitationis aut confectionis: recordationis cum eandem rem imaginamur que pilem’; confectionis quando conformamus in mente aliquid quod in rerum numero natura non patitur inveniri, ut chimeram ex capite leonis, pectore hominis, ventre asini, cauda serpentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpedire uł interrũꝑe uariare non cõtiuare.
Uñ in hỹno. tr ulła uox int̾pollet fideq ingi
uuceat. unde int̾olus. la. lumi. ⁊ ĩt̾ruꝑtus uaria¬
tus non ꝯtinuꝰ. ⁊ ħ̃ int̾pola. le. quedam uestis
que dũ sit uetus ad nouã spẽm reducit᷑ ⁊ fit

Expanded text:
mpere, corrumpere, variare, non continuare, unde in Ymnis ‘quod nulla nox interpolet fideque iugi luceat’; unde interpolus -a -um, interruptus, variatus, non continuus, et hec interpola -e, quedam vestis que, dum sit vetus, ad novam speciem reducitur et fit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De dfficio poitat gladiũ uł securmꝰ mĩ regẽ uł iui¬
ꝑatorem ut ad pumendos reos pͥsto sit ⁊ dicit᷑
lictor quasi litor a litando .c. intpoĩta qr litat ⁊ int̾¬
ficit reos. unde ⁊ qͥcũ regi uł iuditi uł alit̾ psidi
obsecũt᷑ ad pũientos reos lictores dnͣr. Itẽ lictor

Expanded text:
 de officio portat gladium vel securim ante regem vel imperatorem ut ad puniendos reos presto sit; et dicitur lictor quasi litor a litando c interposita, quia litat et interficit reos, unde quicumque regi vel iudici vel alicui presidi obsequuntur ad puniendos reos lictores dicuntur. Item lictor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dnͣr intestina intiora qr in intiore ꝑte cors
cohibentur. Que ideo longis neribr ad mo¬
dũ cirtuloꝵ ordinata sunt ut susteptas escus
paulatim eg̾ant suꝑadditis cibis non impe¬
diantur. uel incestiꝰ ꝯponitur ab in ⁊ testa
⁊ huic bellũ dr̃ intestinũ qdͥ est int̾ cestas et

Expanded text:
dicuntur intestina interiora, quia in interiore parte corporis cohibentur, que immo longis nexibus in modum circulorum ordinata sunt, ut susceptas escas paulatim egerant et superadditis cibis non impediantur. Vel intestinus componitur ab in et testa, et hinc bellum dicitur intestinum, quod est intra testam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est ianus deus omi principioꝵ. ⁊ dicit᷑
lum qd̾ habet duas facies .i. duas por
frons hoc refertur ad quatuor mũdi ꝑces
uł elementa uel tempora.¬
spłs genciũ natus est ⁊ qr lata est ex
gentib multicudo credentium ab illa
iatitudine iaphet dcũs est. uide in gen

Expanded text:
et est Ianus deus omnium principiorum; et dicitur lum, quod habet duas facies, idest duas pfrons hoc refertur ad IIII mundi partes vel elementa vel temporas gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan
Abbreviated transcription (Latin):
in tmꝰ sũmitate est urna in qua poĩta fuerũt
ossa ⁊ tiis corꝑis cesaris ⁊ huic dicta est iulia
mensis qui pͥmo uocabat᷑ qntił. s p ea in hõrẽ
uli cesaris qui eo mense natus est. uł qr in
eo aliꝙͣ uictoriam obtirunt dcũs est iulius. ⁊

Expanded text:
in cuius summitate est urna in qua reposita fuerunt ossa et cinis corporis Cesaris, et hinc dicta est Iuliamensis qui primo vocabatur Quintilis, sed postea, in honorem Iulii Cesaris qui eo mense natus est vel quia in eo aliquam victoriam obtinuit, dictus est Iulius, et
Abbreviated transcription (Latin):
circa eas. intelligentia u̾o est uis amine q̃ as¬
in quadam simplicitate ꝯplicatiua abs ordine
naͣli uł temporali tali modo deus ꝯp̃hendit res¬
qr om̃is uno intuitu abs omi successione dr̃ ꝯpre¬
hende. hͦ mõ ꝯgnoscendi uturitur tres ordines
angloꝵ qui deo ꝓpinqͥores sunt. Et quia sunt

Expanded text:
circa eas. Intelligentia vero est vis anime que asnium formarum in quadam simplicitate complicativa, absque ordine naturali vel temporali. Tali modo Deus res comprehendit quia omnes uno intuitu absque omni successione dicitur comprehendere. Hoc modo cognoscendi utuntur tres ordines angelorum, qui Deo propinquiores sunt, et quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
horologio colligit horas uł qd̾ ꝑtinet a
cũ lego. gis. ⁊ dict᷑ h̃oc horologiũ .gii.
liguntur. uel ꝯponitur. a logos qd̾ est
sermo uł racio quia ibi sermo habetur uei
ratio de horis colligendis
inspector ab hoia ⁊ copos qdͥ est labor uel ĩ¬
tentio quali in ꝯgnitione horaꝵ intendẽs
uł laborans. uel ꝯponitur ab hora et
scopin quod est speculari qui ꝑ horas na¬
tiuitates hominũ speculantur disiłi et dĩsi¬

Expanded text:
horologio colligit horas vel quod pertinet ad cum lego et dicitur hoc horologium, liguntur; vel componitur a logos, quod est sermo vel ratio, quia ibi sermo vel ratio habetur de horis colligendisponitur ab hora et copos, quod est labor vel intentio, quasi in cognitione horarum intendens vel laborans. Vel componitur ab hora et scopin, quod est speculari, quasi qui per horas nativitatis hominum speculatur dissimili et di
Abbreviated transcription (Latin):
Dic pocest queri quid sit indictio. ⁊ ad ꝙͣ
et quaut̾ possit indictio ĩueniri. ¶ Indictõ
solet appellari iudcõnũ ciclus .i. qnͣdecim an¬
noꝵ tempꝰ qũq ⁊ indictio appellatur quil
amꝰ illius temporis ut pͥmus amiꝰ dicatur

Expanded text:
dum est ergo quid sit indictio et ad quiet qualiter possint inveniri. Indictio solet appellari indictionum ciclus, idest XV annorum tempus; quandoque indictio appellatur quilibet annus illius temporis, ut primus annus dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
hosp̃itor. taris. hospitatus sũ. hospitor aͥ
si actribuatur reciꝑienti sẜ̃us est ego hospi¬
tor. te .i. in hospicio te recipio. si aitribuat᷑
ei qui recipitur sẜus est hospitor tecum .i.¬
in tuo nospicio tuo tecum maneo uł in alio
si attͥbuatur ei qui recipitur ⁊ ꝯstruat᷑ cũ
accõ sensus est hospitor te .i. in hospicio a te
recipitur. Unde olim erat cõmune et ꝯstrue¬
batur sic hospicor. te et ego hospitor a te qd̃

Expanded text:
hospita. Et hospitor -aris; si attribuatur recipienti, sensus est: ‘hospitor te’, idest ‘in hospitium te recipio’; si attribuatur ei qui recipitur, sensus est: ‘ego hospitor tecum’, idest ‘in hospitio tuo tecum maneo, vel in alio’; et, si attribuatur ei qui recipitur et construatur cum accusativo, sensus est: ‘hospitor te’, idest ‘in hospitium a te recipior’, unde olim erat commune et construebatur sic: ‘ego hospitor te’ et ‘ego hospitor a te’; qu
Abbreviated transcription (Latin):
erũpunt. intus enĩ subtile dei iuditium
aspiciũt ⁊ mala foras exurgentia qr male¬
sibi pecumam symonem sm̃iam maledictõ¬
nis intorsit dicens. petiuna tua tetũ sit in
s optatĩo mõ se hoc dixisse sigͣuit. ħ nc
elyas duobr qnͥquagenariis ad se uementi¬
br dixit. Si homo dei sum descendat iguis de
seu̾itatis ratione qualuit tͥmꝰ tãe monstͣ¬
uit. nam ⁊ symon ab et̾na dampnatione
ĩcͥiit ⁊ duos qnͥquagenarios desuꝑ uemẽs
flãmam ꝯsumpsit. uirtus ergo subsequẽs
testificatur qua mente maledictionis suĩa
ꝓmtur cum eiũ ⁊ maledicentis ĩnocentia
ꝑmanet ⁊ tamen eum qui maledicit᷑ usq
ad intitum maledictio absorbet. ex ut̾usq ꝑtis
fine colligitur q a bono ⁊ intimo iudice ĩ
reum sña sumpta iaculatur.

Expanded text:
erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia malesibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in optativo modo se hoc dixisse significavit: hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis detatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur.
Abbreviated transcription (Latin):
riam ⁊ noticiam reducit. ¶Et emĩ hystoria
res gesta a memoria hominũ pp̃ uetustatem
remota. In nostro cam̃ usu ⁊ si nuꝑ uł aliꝙͣ¬
grapho. phas .i. hystoriam describe̾ uł deꝑinge̾
designare. et in eodem sen hystorio. as. ⁊ sunt

Expanded text:
ram notitiam reducit: est enim hystoria res gesta a memoria hominum propter vetustatem remota. In nostro tamen usu et si nuper, vel aliquangrapho -as, idest hystoriam describere vel depingere, designare; et, in eodem sensu, hystorio -as, et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicta dies in qua natus sum. melius est
te o pulchra inter mulieres egrede ⁊ abi
mito ignorancie ignorati ⁊ reprobati. ⁊
ad tremendum illud iudiciũ stare ⁊ ign
ꝑpetuo toi hñt non autem ⁊ petudes nec
dubium pecudes fore detius niis sm sit
erunt ppͣ hiis qui om̃o non erunt. melius
su̾at ei inquit si natus non fuiss homo

Expanded text:
dicta dies in qua natus sum" , " Melius,te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi merito ignorantiae ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo
Abbreviated transcription (Latin):
mensis. s quia in ydib est diuisio mẽsis
sis ꝙͣtum ad appeulationem diex. ab ydib
em̃ mensis non ꝯputatur nisi ꝑ kalendas
serp̃tis mensis. uel dicit᷑ ille diẽs pͥdus qͣi
edus ab edendo quia hec dies uetẽs epłax¬

Expanded text:
mensis, sed quia in idibus est divisio mensis quantum ad appellationem dierum: ab idibus enim mensis non computatur nisi per kalendas sequentis mensis. Vel dicitur ille dies idus, quasi edus, ab edendo, quia hic dies apud veteres epular
Abbreviated transcription (Latin):
int̾erat qñ puelle maritabant᷑ uł qr eas intͦ¬
ducebat. uł qr intĩm dum erant in iu̾e eas
ducelat. est enĩ ꝓmuba que s̾ domiduca dice¬
batur qr usq i domũ ꝑuellas maritatas i¬
M

Expanded text:
intererat quando puelle maritabantur vel quia eas introducebat vel quia interim dum erant in itinere eas ducebat; est enim pronuba, que etiam Domiduca dicebatur quia usque in domum puellas maritatas iM
Abbreviated transcription (Latin):
hominem iudicabis an non siquidem tibi
esse homo rõe ingens ⁊ rõe nõ uinẽs. Na
petus ꝙ si se rõne non regat extusacom̃
h a nata a qua n ei penitus munꝰ ue¬
gatum est hnͣt non h̃t homo cui ab ña
co iño censetur noms egredi ⁊ post ire e¬
gͣgalib aĩantib qd̃ solũ h ͦ au ꝯu̾satio
nũt quidem depnatione ne postinodum

Expanded text:
hominem judicabis. Annon siquidem tibiesse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua hoc ei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus anunc quidem depravatione naturae, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
locum ubi porta delebat esse suspendebant
aratrũ ue tangeret t̾ram ⁊ portabant
ab illa portatione aratri locus ille dictꝰ
orientem. hostium dicitur gnalit᷑ ubicũq¬
sit siue fint ualue siue fores siune alutd. Si

Expanded text:
locum ubi porta debebat esse, suspendebant aratrum, ne tangeret terram, et portabant: et ab illa portatione aratri locus ille dictusorientem. Hostium dicitur generaliter ubicunque, sive sint valve, sive fores, sive aliud. Si
Abbreviated transcription (Latin):
suiũ. ⁊ hic ⁊ ñ. hyspamensis. ⁊ ħ .se. gentile
et habet .ui. prouintias. t̾raconensem. car¬
Et sunt duc hyspane citior que u sepcc̃tͥo¬
uali plaga a pireneo usq ad cartaginem
porrigitur. ultior que in meridis a celtib̾is

Expanded text:
sivum, et hic et hec hyspaniensis -e, gentile. Et habet sex provincias: Terraconensem, CarEt sunt due Hyspanie: citerior, que in septentrionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis
Abbreviated transcription (Latin):
na. num. quod habet humanitatẽ uł qd
habeat amorem ⁊ miserationis affectum.
et ẜm hanc significationem ꝯꝑatur. mor.¬
adu̾biu. ⁊ drunt humane ⁊ humanitus
sicut diuine ⁊ diuinitus. nam dĩnitus et
humanitꝰ signͣt a deis ⁊ hoĩb. dĩne ⁊ hũa

Expanded text:
-a -um, quod habet humanitatem vel quhabeat amorem et miserationis affectum, et secundum hanc significationem comparaturdifferunt humane humanitus, sicut divine divinitus. Nam divinitus et humanitus significant a deis et hominibus, divine et huma
Abbreviated transcription (Latin):
libenter hospicatur uel qui est dignus ut re¬
cipiatur in hospiciũ. ⁊ ꝯponitur in hospicabił.¬
tałis. ⁊ hoc hospitale qui lenignus ⁊ pronus.
ꝑ egrim recipiuntur in hospicio. unde hic hos¬
picalarius .rii. custos hospitalis uł qui est
hospitali ⁊ ħ hospitabaria. rie in eodem

Expanded text:
ibenter hospitatur vel qui est dignus ut recipiatur in hospitium, et componitur inhospitabilt hec hospitalis -le, qui benignus et pronus piuntur in hospitium, unde hic hospitalarius, custos hospitalis vel qui est de hospitali, et hec hospitalaria -e, i
Abbreviated transcription (Latin):
tis głam. ¶ Iacobus alphei ad distinc¬
tionem prioris iacobi ꝯgnonĩatus est qui
dicitur filius zebedei sicut iste filius alphei
Cognonien gͥ ambo a prẽ sumpserunt.
Itte est iacob minor qui in euangelio
frater dni uocatur. ambo predicti iacobi

Expanded text:
Iacobi. I 7 IACOBUS ALPHEI ob distinctionem prioris cognominatus est, qui dicitur filius Zebedei, sicut iste filius Alphei: cognomentum ergo ambo a patre sumpserunt. Iste est Iacobus minor, qui in Evangelio frater Domini dicitur. I 8 Hic IACI
Abbreviated transcription (Latin):
recipit et qui recipitur quasi hoscipes.i.
hospicium petens qmia hostio pedem in¬
ferat. Antiquitus enĩ hosꝑites qui recipie
nedem in eo ⁊ firmabant ꝙ unus non re¬
ciꝑet alium. unde qui recipit ⁊ qui recipit᷑
hostium petens ethĩa est. unde facilis
libenter exponit hospitalis homo dicit᷑¬
Lospiciarius ab hospiciũ ¶ sospita.

Expanded text:
recipit et qui recipitur, quasi hostipes, idest hostium petens, quia hostio pedem inferat. Antiquitus hospes qui recipieedem in eo et firmabant quod unus non deciperet alium, unde et qui recipit et qui recipitur hostium petens ethymologia est. Unde facilis,d hostium exponit hospitalis homo dicituhospi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfortare instigare uł instigari. unde hic¬
hortator. toris. ⁊ hortator ius. ria .rium.
hoc hortamen. mr̃s. ⁊ hoc horcatorium¬
rii .i. nalmacoriũ uł iotus ubi fiint hor¬
tamina. Hortor ꝯponitur adhortor. caris

Expanded text:
confortare, instigare vel instigari; unde hortator -ris, hortatorius -a -um ehoc hortamen et hoc hortatorium, idest palmatorium vel locus ubi fiunt hortamina. Hortor componitur adhortor -aris,
Abbreviated transcription (Latin):
hmiꝰ modi metallum ad faciendas ymagĩes
illustrib uiris qui promeruerant ⁊ ad
ria. unde funtis quͥq pͥmis annis in pncipio
sexti aum fiebat edcm̃ ut deinceps solu̾etur
fiebant arma ad ꝓpellandas hostes. Unde
fmita fã indictione in pn̾cipio undeam an
fiebat edcm̃i ut in illis quͣq amus solu̾etur
bant. Et appellatum est tempus .xu. amo¬
ꝵ indictio una uł indictionũ unus ciclus
in quo plenarie mũdus expleuit qdͥ a rõ¬

Expanded text:
huiusmodi metallum ad faciendas ymagines illustribus viris qui promeruerant et adria; unde, finitis primis quinque annis, in principio sexti fiebat edictum ut deinceps solverent fiebant arma ad propellendos hostes, unde, finita secunda indictione, in principio undecimi anni fiebat edictum ut in illis quinque annis solveretur bant et appellatum est hoc tempus XV annorum indictio una vel indictionum unus ciclus, in quo plenarie mundus explevit quod a Ro
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inducta ocia. uł ꝯponitur ab in ⁊ dies ⁊
ocium. Unde inducie quasi indies ocia. ⁊ st̃
inducie ꝑtes fedis. Unde induciarius. ria. riũ
⁊ hic ⁊ h . inducialis . ⁊ ħ.le. ut tempus indu¬
tiale in quo hñr uł debent hrĩ mducie ⁊ ĩdu¬
cio. as̾ .i. differre ꝑ iuducias uł inducias fa¬
ceͣ ⁊ constitũe.

Expanded text:
ducta otia, vel componitur ab in et dies et otium, inde indutie quasi in dies otia, et sunt indutie partes federis, unde indutiarius -a -um et hic et hec indutialis et hoc -le, ut ‘tempus indutiale’ in quo habentur vel debent haberi indutie, et indutio -as, idest differre per indutias vel indutias facere et constitue
Abbreviated transcription (Latin):
hostis quia equefronte eat ad beslum. ꝓp̾e¬
quidem hostes sunt sunt qui equales sũt
et equaliter sibi ĩuicem debent quasiꝰ nichil
sibi debent nec mins̾ magis tenetur alti pͣ
inter se nec hostiale prelum inter eos qr
xp̃ism semper debent sibi ĩuicem aliquid
cem debent. si enĩ uilissimꝰ saracenꝰ caꝑet
regem francie tantum debẽt illi qnͣtũ rex

Expanded text:
hostis, quia equa fronte ineat ad bellum. Proprie hostes sunt qui equales sunt et qui equaliter sibi invicem debent, quasi qui nil sibi debent, nec unus magis tenetur alteri q Christiani inter se, nec hostile prelium inter eos, quia Christiani semper debent sibi invicem aliquid,cem debent. Si enim vilissimus Saracenus caperet regem Francie, tantum deberet illi quantum rex