comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cussit quatuor angulos domus: quȩ
corruens oppressit liberos tuos: &
mortui sunt. Et effugi ego solus: ut
nunciarem tibi. Tunc surrexit iob.
& scidit tunicam suam: &e tonso capi¬
te corruens in terram: adorauit. & dix̃.
Nudus egressus sum de utero matris
meȩ: & nudus reuertar illuc. Dñs¬

Expanded text:
cussit quatuor angulos domus, quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Tunc surrexit Job, et scidit tunicam suam, et tonso capite corruens in terram adoravit, et dixit: Nudus egressus sum de utero matris me
Abbreviated transcription (Latin):
qui portauit me: nec abstulit mala
ab oculis meis. Quare ñ in uulua
mortuus sum. egressus ex utero ñ
statim perii: Quare exceptus genib:
cur lactatus uberib: Nunc enĩ dor¬
miens silerem. & sompno meo re¬
quiescerem. cum regib & consulib
terrȩ qui edificant sibi solitiidines.
aut cum pͥncipib qui possident au¬
rum. & replent domos suas argen¬
to: aut sicut abortiuũ absconditum

Expanded text:
ortavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Quare non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non statim perii? Quare exceptus genibus?  cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem,  et somno meo requiescerem: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines: Aut cum principibus, qui possident aurum,  et replent domos suas argento: Aut sicut abortivum absconditum
Abbreviated transcription (Latin):
arabant: & asinȩ pascebant᷑ iuxta
eos. & irruerunt sabei. tuleruntq
omnia: && pueros ꝑcusserunt gladio:
& euasi ego solus: ut nunciarem tibi.
Cumq ad huc ille loqueretur: uenit
alter &e dixit. Ignis dei cecidit de cȩ¬
lo. & tactas oues: pueros ꝙ consũpsit.
& effugi ego solus: ut nunciarẽ tibi.
Sed &e adhuc illo loquente: uenit
alius ce dixit. Chaldei fecerunt tres
turmas: ce inuaserunt camelos. &
tulerunt eos. nec non & pueros ꝑ¬
cusserunt gladio: & effugi ego solus:
ut nunciarem tibi. Adhuc loquebat᷑
ille: & ecce alius intrauit &e dixit.
tiliis tuis &e filiab tuis uescentibus
& bibentib uinum in domo fr̃is sui¬

Expanded text:
ta eos, et irruerunt Sabaei tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio: et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo et tactas oves puerosque consumpsit: et effugi solus, ut nuntiarem tibi. Sealius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos; necnon pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus, et bibentib
Abbreviated transcription (Latin):
gam: Et rursum expectabo uesꝑam:
& replebor dolorib usq ad tenebras
Induta est caro mea putredine: &
sordib pulueris. cutis mea aruit &¬
contracta est. Dies mei uelociꝰ transi¬
erunt. quam a texente tela succidit᷑¬
& consumpti sunt abs ꝙ ulla spe.
Memento quia uentus est uita mea.
& ñ reuertetur oculus meus ut ui¬
deat bona: nec aspiciet me uisus
hominis. Oculi tui in me: & ñ subsi¬
stam. Sicut consumit᷑ nubes & per
transit: sic qui descenderit ad infe¬
ros ñ ascendet. nec reuertetur ultra
in domum suam. neq cognoscet eũ
amplius locus euis. Qua ꝓpter &
ego ñ parcam ori meo. loquar in tri¬
bulatione sp̃s mei. confabulabor cũ
amaritudine animȩ meȩ̃. Nunquid
mare sum ego. aut cȩtus: quia circũ¬
dedist me carcere: Si dixero conso¬
labitur me lectus meus. & releua¬
bor loquens mecum in stratu meo:
terrebis me ꝑ sompnia: & ꝑ uisiones
horrore concuties. Quamobrem ele.¬

Expanded text:
gam et rursum expectabo vesperam gam et rursum expectabo vesperam et replebor doloribus usque ad tenebras induta est caro mea putredine et sordibcontracta est: dies mei velocius transierunt quam a texente tela succiditur; consumpti sunt absque ulla spe. Memento quia ventus est vita mea, et non revertetur oculus meus ut videat bona; nec aspiciet me visus hominis: oculi tui in me, et non subsistam. Sicut consumitur nubes, etransit, sic qui descenderit ad inferos, non ascendet, nec revertetur ultra in domum suam, neque cognoscet eum amplius locus eius quapropter et ego non parcam ori meo loquar in tribulatione spiritus mei confabulabor cum amaritudine animae meae numquid mare sum ego aut cetus quia circumdedisti me carcere si dixero consolabitur me lectulus meus et relevabor loquens mecum in strato meo terrebis me per somnia et per visiones horrore concuties quam ob rem ele
Abbreviated transcription (Latin):
t locutum est os meũ: in tribula¬
tione mea.
olocausta medullata offeramtibi
cum incenso arietũ: offeram tib
boues cum hẏrcis. Diaps̃a.
Uenite audite & narrabo om̃s qui
timetis dm̃: quanta fecit animȩ mẽȩ
Ad ipsum ore meo clamaui: & exal¬
taui sub lingua mea.
Iniquitatẽ si aspexi in corde mea: ñ
exaudiet dñs.
ropterea exaudiuit d̃s: & attendit

Expanded text:
n tribulatione mea. Holocausta medullata offeram tibi cum incenso arietum, offeram tibi boves cum hircis. DIAPSALMA. Venite et audite, et narrabo vobis, omnes qui timent Deum, quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi, et exsultavi sub lingua mea. Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiet Deus. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
pes ambulantes quas: seruos suꝑ
terram.
Ui fodit foueam: incidet in eã:
& qui dissipat sepem: morde¬
bit eum coluber. qui transfert
lapides: affliget᷑ meis: & qͥ scm¬
dit ligna: uulnerabit᷑ ab eis. Si
retunsum fuerit ferrũ. & hoc ñ
ut prius sed hebetatũ erit: mul¬
to labore exacuetur: & post indu-¬
striam sequet᷑ sapientia.

Expanded text:
tes quasi servos super terram qui fodit foveam incidet in eam t qui dissipat sepem mordebit eum coluber qui transfert lapides adfligetur in eis et qui scindit ligna vulnerabitur ab eis si retunsum fuerit ferrum et hoc ut prius, sed hebetatum fuerit, multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ unguent. Precios¬
or est sapientia &e gła: parua ad
tempus stulticia. Cor sapientis
in dextera eius: & cor stulti in si¬
nistra illius. Sed &e in uia stultꝰ
ambulans cum ipse insipiens
sit. om̃s stultos estimat. Si sp̃s
potestatem habentis ascenderit
suꝑ te locum tuũ ne dimiseris:
quia curatio cessare faciet percata
maxima. Est malum qd̾ uidi sub
sole quasi ꝑ errorẽ egrediens a fa¬
cie pͥncipis: positũ stultũ indigni¬
tate sublimi. & diuides sedere de

Expanded text:
itatem unguenti. Pretiosior est sapientia et gloria, parva ad tempus stultitia. Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate subli
Abbreviated transcription (Latin):
it mure sibi sił consinũtur dicit dñs. Ego
aũ oꝑa eoꝵ. et cegitatõnes eoꝵ. uenio ut cõ¬
gregem. cum oĩb gentib et linguis. Et ue¬
ment et indebũt głiam meã. et ponam in eis
signũ:. Et mictam ex eis qui saluati fuerint
ad gentes in mare in affricã. et lidiam tenen¬
tes sagictã. in italiã. et greciã ad insulas lon

Expanded text:
t murem simul consumentur dicit Dominus ego autem opera eorum et cogitationes eorum venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis et venient et videbunt gloriam meam et ponam in eis signum et mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mari in Africa in Lydia tenentes s
Abbreviated transcription (Latin):
głiam meã. et amnũciabũt głiam meã gen¬
tib. Et adducent om̃s fr̃rs m̃os de cunctis gẽ¬
tib dm̃ dño. in equis et quadrigis. et in lecticis.
et in mulis et in carrucis. ad mõtem sc̃m̃ meũ
iecłm dicit dñs: qũo si inferant filii isił munꝰ
in uase mũdo in dom̃ dñi. Et assumã ex eis ĩ
sacerdotes et leuitas. dicit dñs: Quia sicut celi¬

Expanded text:
iam meam et adnuntiabunt gloriam meam gentibus et adducent omnes fratres vestros de cunctis gentibus donum Domino in equis et in quadrigis et in lecticis et in mulis et in carrucis ad montem sanctum meum Hierusalem dicit Dominus quomodo si inferant filii Israhel munus in vase mundo in domum Domini et adsumam ex eis in sacerdotes et in Levitas dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
ryicine fimi mosouã finis sadoch. filii marc¬
iotii. fin achitoth. pontifer domus dñi. por¬
ro adaias filius ieroã filii phasor. filii mei¬
chia.⁊ masaia. fitius abilel.fibi iezra. filii
mosollã. filn mosollamoth. fili enimet
sr̃es quaꝵ eoꝵ pͥncipes ꝑ fumilias sucis:¬

Expanded text:
Helciae filii Mosollam filii Sadoc filii Maraioth filii Ahitob pontifex domus Dei porro Adaias filius Hieroam filii Phasor filii Melchia et Masaia filius Adihel filii Iezra filii Mosollam filii Mosollamoth filii Emmer fratres quoque eorum principes per familias suas
Abbreviated transcription (Latin):
cius. S aliarum gentiũ siłr ĩ ip̃o libro
m̃tio fit ex mitoru ubrorũ collatione ñ¬
itas sacre hystorie pateat. et sensus uaira¬
tionis aus latori lucidior fiat. Suño si
quid ĩ memorato oꝑe tibi gratũ atq uti¬
le muenis: largitor õm uõnorũ iũgrãs
irferas. Siquid aũ rep̃leusibile ĩ co õ¬

Expanded text:
 et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝑtropos fugurarũ oruitus ẽ intella¬
tus. et quia codañ tempe cõmentarios in
libro regũ nuꝑ auio bis editos neuerabili
alui hudumo tradideram. Su qui dau
puitatem meã crbortatus es qͥntiis ii
conderẽ fecit qͣntũ potin et pͥoris libri exp̃o¬
nem iudonico regis editam didi. Sequen¬
tis uo tue sc̃itati tradendam reseruaur ũ
peticio tua nõ ex̃t nana. u habes me sugg¬
illand qͣi roganti nollem conferte qd̃
munuone młtorũ e qd solus ĩptraueras
ad płimorũ utilitatem ꝑuenire facias
Drrto quoq nolo sc̃itatem tuci sare qd ip¬
sũ opus ideo partini diuina hystoria pan
de iosephi indeorũ hystoria traditione ꝑ¬
tun no de aliarũ gentiũ hystoriis contex

Expanded text:
per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus inconderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod munione multorum; et quod solus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium histori
Abbreviated transcription (Latin):
lau̾nnt: ⁊ em̃daciora exemplaria latina.
qͣnigceca. greca. qͣm hebrea. Detum hec c̃¬
ca muidos. Nunc tedeñor desider carissĩe.
ut quia me tantumopus subire fecisti
et agenesi exordiũ capere: or̃onibus iu¬
ues. qd̾ possim eodem spiritui quo scripti
sunt nibri in latinum transferre eos fino¬
nem.

Expanded text:
unt, et emendatiora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigit transfers Nisi forte ꝓutandus ẽ
tullius economicũ. ⁊ uenofontis et pla¬
toms pictagorã. et demostenis ꝓthesifõ¬
tẽ afflatus rechorico sp̃n tͣnstulisse. aut
płos sp̃c sanctus testĩoma teruit. ut qd̾
illi tacuerũt hii scriptũ ẽẽ m̃titi sũt. Qͥd
igitur: dampnamus uecẽs: mĩme. S pꝰ
prioꝵ studia: in domo clñi qd̃ possumus
laboramꝰ. Illi int̾precati sũt añ aduenitũ
xp̃i: et qd̃ nesciebant dubiis ꝑtule sĩis.¬

Expanded text:
intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte, afflatus rhetorico spiritu transtulisse. Aut s sanctus testimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi, et quod nesciebant, dubiis protulere s
Abbreviated transcription (French):
Dam seche
nos. chaynau
malalebel. ia¬
red. encch. ma¬
thusale lame¬
phes gomer
magog ma
du. ⁊ iauan. thubal. mosoch. ⁊ tyzas. Porro
filii gomet: ascenez. ⁊ risach. ⁊ thegorina. fili
aut iauan. helisa. ⁊ tlnsis. cechim. ⁊ dodanim

Expanded text:
dam, Seth, Euos, Cainan Malaleel, Jared, Enoch, Mathusale, Lamepheth, Gomer Magog, et Madai, et Javan, Thubal, Mosoch, Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez, et Riphath, et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsi
Abbreviated transcription (Latin):
emps transiit: ymber abiit ⁊ receslir sa
apparuerunt in terra nostra: tempus p¬
tiouis aduenit. Dox turturis audisis
in terra nostra. ficus protulit giosies
et uemi colunra mea. In foramm u

Expanded text:
hyemps transiit, hymber abiit, et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit; vox turturis audita est in terra nostra, ficus protulit grossos et veni: co
Abbreviated transcription (Latin):
pidinẽ aluer. Que cũ iudiss fiscellã inpa¬
pirione: misit unã e famłabz sius. Et al¬
latam aꝑiens. c̾uensq mn ea ꝑuulũ uagi¬
entem. Miserta eius ait. De infantibus
hebreoꝵ est his Qui soror pu̾i. Dis inqͥt
nut̾re possit infautulũ: Rñdit. Uade ꝑ¬

Expanded text:
pidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis, et allatam aperiens, cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus, ait: De infantibus Hebraeorum est hic. Cui soror pueri: Vis, inquit, nut
Abbreviated transcription (Latin):
legis ꝑitũ ⁊apollo sollicite p̾mitte. ut ni¬
chil illis desic. Discant autẽ nñi boĩs ope¬
rib pesse ad u̾sus necessarios. ut nõ sint
ĩfrituosi. Salutant ce qui metũ sunt
onis. Salura eos qui uos amant in fi¬
de. Bracia dei cum omnib nobis ameu.

Expanded text:
legisperitum, et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem et vestri bonis operibus praeesse ad usus necessarios, ut non sint infructuosi. Salutant te qui mecum sunt omnes. Saluta eos qui nos amant in fide. Gratia Dei cum omnibus vobis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Percussit gͥ iosue in die illo fedus et ꝓposu¬
it ppło p̾cepta atq iudicia insicheu. S cripsit¬
q oĩa nerm hec in no lumine legis dei. Et tu¬
lit lapidẽ ꝑ grandẽ. posuitq eum subt qͣrcũ
q̃ erat in scũario diu et dixit ad omnẽ pop¬
ulũ. En lapis iste enit nobis intestimoni
uim: qd̃ audieritisoia u̾ba dm que locutꝰ
est nobis. ne forte postea negare uelitis. et
mentiri dño deo nr̃o . Dimisitq ppłm sin¬
gulos in possessionẽ suam. Et post het mor¬
tuus est iosue filius mui. seruus dm̃ .c.x. an

Expanded text:
Percussit igitur Josue in die illo foedus; proposuit populo praecepta atque judicia in Sichem: scripsitque omnia verba haec in volumine legis Dei: et tulit lapidem pergrandem, posuitque eum subter quercum quae erat in sanctuario Dei, et dixit ad omnem populum: En laum quod audierit omnia verba Domini quae locutus est vobis ne forte postea negare velitis et mentiri Domino Deo vestro dimisitque populum singulos in possessionem suam et post haec mortuus est Iosue filius Nun servus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
pulus ad iosue. Nequaqͣm ita ut loque¬
ris ent. sed dño suiemus. Et iosue ad po¬
pulum. Destes inquit uos estis. quia ip̃i
eleg̃itis nobis dñm ut ẜmatis ei. Rñdem̃t¬
qr. Lestes. Nunc ergo ait. auferte deos alie

Expanded text:
pulus ad Iosue nequaquam ita ut loqueris erit sed Domino serviemus et Iosue ad populum testes inquit vos estis quia ipsi elegeritis vobis Dominum ut serviatis ei responderuntque testes
Abbreviated transcription (Latin):
ed in diebz ill iudi indeos ducentes uro¬
res azotidas. amointidas. ⁊moabitidas
Et filii eoꝵ ex ꝑte media loquebãtur azotice
⁊nesciebant loqui iudaice. ⁊ loquebãtur nuta
linguã ppłi ⁊ ppłi. Et obiurgani eos. ⁊ maledi¬
xi. Et cetidi ex eis uiros. ⁊ decalcani eos ⁊adiu¬
rain i dñc ut non darẽt filias suas filiis eoꝵ¬
⁊ non accipent de filiab eoꝵ filiis sius. ⁊ õm
ip̃is dicens. Nunꝙͣnon in hĩcemodi rem para¬
ut salomon rexisił. et certe ingentib mltis
non erat rer siłis ei ⁊ dilectus deo suo erat. Et
posint eum deussiuis regem suꝑ omnẽ istł. et
ip̃m ergodim̾nt ad pcc̃m mulieres alienge

Expanded text:
et in diebus illis vidi Judaeos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas, et Moabitidas. Et filii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos, et maledixi. Et cecidi ex eis viros, et declaravi eos, et adjuravi in Deo, ut non darent filias suas filiis eode filiabus eorum filiis suis et sibimet ipsis dicens numquid non in huiuscemodi re peccavit Salomon rex Israhel et certe in gentibus multis non erat rex similis ei et dilectus Deo suo erat et posuit eum Deus regem super omnem Israhel et ipsum ergo ad peccatum duxerunt muliere
Abbreviated transcription (Latin):
sz quo ardoz tuus ⁊ discendi stuctiũ. eciam
absq nobis ꝑ se ꝓban debeat. Ingeniũ do¬
cile: et sũ doctore laudabile est. Non quidĩ¬
ueĩas: s quid quenis considamus. Mpi¬
lis cem et ad formand̾ facilis. eciam si ar¬
aficis i plaste cessent manus: tñ urtute
ad pedes gamalielis legem moy si ippħi
didicisse le głiatur utannatus sp̃nali¬
b telis postea doc̃et confident̾. Anna emi

Expanded text:
uus ac discendi studium, etiam absque nobis per se probari debeat. Ingenium docile, et sine doctore laudabile est. Non quid invenias, sed quid quaeras, consideramus. Mollis cera et ad formandum facilis, etiam si artificis et plastae cessent manus, tamen τῇ δυad pedes Gamalielis legem Moysi et Prophetas didicisse se gloriatur, ut armatus spiritualibus telis, postea diceret confidenter: « Arma mi
Abbreviated transcription (Latin):
bilomos. caldeos medos a ssyres. parlus sy¬
ros. phenices. ambes palestinos reu̾sus alt¬
andriam: prexit ad echyopiam. ut gmos¬
ophistas. et famosissimã solis mensam
uidet in sabulo. Inuenit ille uirũq qd̃ di¬
sc̾et: et semꝑ ꝓficiens semp se melior fier.
Scripsit suꝑ hec plenissime ecto uolumĩb
phy lostratus.
uid lequar de seculi homĩbz. cũ apłs

Expanded text:
ssyrios, Parthos, Syros, Phoenices, Arabas Palaestinam reuersus Alexandriam perrexit, Aethiopiam adiuit, ut gymnosophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hom
Abbreviated transcription (Latin):
creuerũt nullo modo diẽ istũ absq celebri¬
tate p̾terire: hab̾e añ celebritatẽ i̾tia decima
die mẽfis adar: qd̃ dĩ uoce syriaca. pridie
mardochei die. a. Igitut hus erga iuchano¬
rem gestis: ⁊ ex illis tẽporib ab hebreis ci-¬
uitate possessa: ego quoq ĩ hiis faciam
finẽ sermonis. Et si quidẽ beue ut hysto¬
rie cõpetit: ⁊ hoc ip̃e uelim. Si añ minus¬
digne: concedendũ est iͥ. Sicut .n. uinũ
semꝑ bib̾e. aut semꝑ aqin cõtrariũ est al¬
t̾ius añ uti delectabile: ita legentibus
si semꝑ exactus sit sermio: nõ erit ĩgratus
Hic ergo erit consũmatus.¬

Expanded text:
istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si ai. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
ophistas. et famosissimã solis mensam
uidet in sabulo Inueiit ille uir uͥq qd̃ di¬
scet: et semꝑ ꝓficiens semp se mlio fier.
Scripsit suꝑ hic plenissime octo uolumĩb
phy lostiatus.
uid lequar de seculi homĩb. cũ apłs

Expanded text:
ophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi homi
Abbreviated transcription (Latin):
sz quo ardo tuus ⁊ discendi stuctiũ. en am
absq nobis ꝑ se ꝑtan debeas Ingemũ do¬
cile: et sũ doctore laudabile est. Non quidĩ¬
ueĩas: s quid quemis considamus. Mol¬
lis cem et ad formand̾ facilis. eniam si ar¬
uficis i plaste cessent manus: tñ urtute
ad pedes gamalielis legem moy si ⁊ppħi
didicisse se głiatur utannatus sp̃uali¬
b telis postea docet confident̾. Anna em̃¬

Expanded text:
tuus ac discendi studium, etiam absque nobis per se probari debeat. Ingenium docile, et sine doctore laudabile est. Non quid invenias, sed quid quaeras, consideramus. Mollis cera et ad formandum facilis, etiam si artificis et plastae cessent manus, tamen τῇ δυad pedes Gamalielis legem Moysi et Prophetas didicisse se gloriatur, ut armatus spiritualibus telis, postea diceret confidenter: « Arm
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fiui audite me. ⁊ nolite mane his. Ses
quoũq die sepelientis inr̃em ur̃am cirra
me in uno sepulcro. ex eo dirigite g̾ssusno¬
stros. ut exeatis hinc. Dideo .ii. qr iniquitas
eius finẽ dabit ei. fftm est aũ post obitũ imĩs
sue tobias abscessit ex ninue cũ uxore sua. ⁊
filiis. ⁊ filioꝵ filiis ⁊ reu̾sus est ad soceroesues

Expanded text:
e hic sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc video enim quoniam iniquitas eius finem dabit ei factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore sua et filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ubũ dm̃ adzathariam filiũ barachie filii
abdo ppłam dicens. Sidi ꝑ noctem et ecce mir
ascendens. suꝑ equm rutfũ et ip̃e stabat int̾
nuxteca que erant ĩꝓfumido. et post eũ equi
niffi uariz et cbi et dii. qui sr̃ isti dm̃. mi:
dixit adme cingłe dm̃i qui loquebatur ni

Expanded text:
erbum Domini ad Zacchariam filium Barachiae filium Addo prophetam dicens vidi per noctem et ecce vir ascendens super equum rufum et ipse stabat inter myrteta quae erant in profundo et post eum equi rufi varii et albi et dixi quid sunt isti domine mi et dixit ad me angelus qui loquebatur i
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ i stelle ⁊ luma. ⁊ reuertãtur nubes post plũ¬
mã. Qñ cõmouebũtur custodes domus et
mitabũt iui fortissim. ⁊ cciose erũt molẽ¬
tes ĩ ninuto mĩo: ⁊ tenebrescẽt uidẽtes per
foramina: ⁊ clandẽt hostia ĩplateci. In hu¬
militate nocis molẽtes: ⁊ cõsurgẽt ad nocẽ

Expanded text:
et stelle: et revertatur nubes post plubiam. Quando commovebuntur custodes domus, et mutabuntur viri fortissimi: et otiose erunt molentes in minuto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ciss nõ fuisse ansũ affumare seraptũ inco¬
pore s dixisse: sũ in corpore sũ ertra corpus.
nescio deus scit. hiis ⁊ talib argum̃tis a po¬
criphas inlibro ecc̃e fabulas arguebat. Suꝑ
qua relectoris arpitno indiciũ derelmanẽs
illud ammoneo. nõ hri dameiẽ aip̃ hebreos¬

Expanded text:
 non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud admoneo, non haberi Da
Abbreviated transcription (Latin):
de g̾co sermone descende. Cinus re nos ĩtelli¬
genciam ñs hanc possumius dare ut u̾big̾¬
ca dicamus. ab arbore ilice dixisse eũ ilico pe¬
reas. ⁊ alentisco in lentemte ꝯminnat ange¬
tus ⁊ nõ lente pereas aut lentus .i. fleribilis
ducaris ad mortẽ sine aliud quid ad arco
ĩcendu metro luderent. ⁊ ꝑ ordinẽ ad laudẽ
dei omĩa elem̃ta ꝓuocarent aut qd̾ miracu¬
lũ diine inspiracõis indiciũ. nł draconẽ¬

Expanded text:
de Graeco sermone descendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arborincendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indiciu
Abbreviated transcription (Latin):
ent saluatio et ñ ent scunctus. Et possidebi
conuis isã iacob cos qui possidant se. Dt er
damus iacop ignis. Et domus flamina et do¬
mus esci. stipula. Et succendentur ineis deuo¬
rabũt ecs et erũt iitͣ raiquie domus esauqr
dñs icrutus ẽ. Et ixreditabũt hii qui ad au¬
strũ sr̃ moutẽ esan.  qui ĩcampestrib plu¬
ustim et possidebũt regionẽ effraym. et regi¬
ouem samaris. et bemanũ possidanit inga

Expanded text:
erit salvatio et erit sanctus et possidebit domus Iacob eos qui se possederant et erit domus Iacob ignis et domus Ioseph flamma et domus Esau stipula et succendentur in eis et devorabunt eos et non erunt reliquiae domus Esau quia Dominus locutus est et hereditabunt hii qui ad austrum montem Esau et qui in campestribus Philisthim et possidebunt regionem Ephraim et regionem
Abbreviated transcription (Latin):
ed in diebz ill iudi indeos ducentes uro¬
res azotidas. amointidas. ⁊moabitidas
Et filii eoꝵ ex ꝑte media loquebãtur azotice
⁊nesciebant loqui iudaice. ⁊ loquebãtur nuta
linguã ppłi ⁊ ppłi. Et obiurgani eos. ⁊ maledi¬
xi. Et cetidi ex eis uiros. ⁊ decalcani eos ⁊adiu¬
rain i dñc ut non darẽt filias suas filiis eoꝵ¬
⁊ non accipent de filiab eoꝵ filiis sius. ⁊ õm¬
ip̃is dicens. Nunꝙͣnon in hĩcemodi rem para¬
ut salomon rexisił. et certe ingentib mltis
non erat rer siłis ei ⁊ dilectus deo suo erat. Et
posint eum deussiuis regem suꝑ omnẽ istł. et
ip̃m ergodim̾nt ad pcc̃m mulieres alienge

Expanded text:
et in diebus illis vidi Judaeos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas, et Moabitidas. Et filii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos, et maledixi. Et cecidi ex eis viros, et declaravi eos, et adjuravi in Deo, ut non darent filias suas filiis eode filiabus eorum filiis suis, et sibimetipsis, dicens: Numquid non in hujuscemodi re peccavit Salomon rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus Deo suo erat, et posuit eum Deus regem super omnem Israel: et ipsum ergo ad peccatum duxerunt muliere
Abbreviated transcription (Latin):
clia constituit machabeorũ legi accu̾a:
corũdem ubrorũ epositione qmͣ añ an¬
nos aliqd̾ regantibis anuas sensu hys¬
torico simł et allegorico dictanerã exce¬
leutie ur̃e defero: ut si auqñ seusũ uusti¬
tu ꝙ ulũ explicitũ ĩnenire ualcans. ñ

Expanded text:
Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus amicis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mystitu quo illum explicitum invenire val
Abbreviated transcription (Latin):
plex lector intlłigit. A supradc̃o aũ uer su ad fi¬
nem libri puũ coma ꝙ remanet ꝓsa orõne
esse apud hebreos ⁊ in morẽ nr̃i flacti gractiq
pindari ⁊ alchei. ⁊ saffo. uł psalt̾ium. uł lam̃¬
tatões ietemie uł om̃ia fĩne scͥpturaꝵ cantica
xp̃lendi legat filonẽ iosephũ. originẽ cessari¬
ensem eusebiũ. ⁊ eoꝵ testimonio me ũm dice̾
ꝯprobabit. Audiant qua pp̃canes mei idarco

Expanded text:
x lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione cilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
mãsura dona suscipite. ac beatum iob qui
ad huc apud latinos iacebat in st̾core ⁊ u̾m¬
bus squatebat erroꝵ integrũ ĩmaculatum¬
am duplicia ei uniu̾sa sunt reddita ita ego ĩ
linguã nr̃am ut audact̃ loquar feci eum ha-¬
bere que amiẜat. Agitur ⁊ uos ⁊uñq̃m̃q lec¬
torem solita p̾fatione ꝯmoneo in pͥncipiis li¬
broꝵ oatẽ semꝑ adnectens rego ut ubicũq sꝑ¬
p̃cedentes uirgulas iudeicis. sciatit ea que sub

Expanded text:
iritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatuma dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas
Abbreviated transcription (Latin):
I aut fiscellã uico ter ꝓlego¬
erem aut palmar folia ꝯpli¬
carem nec insudore uultus mei comed̾em
panẽ. ⁊ uentris opus sollicita m̃te tͣctarem
nullus mord̾et. nemo rep̾henderet. Nũc autẽ
qui non putrit ⁊ antiqmͣ diuinoꝵ nolumi¬
ñi mã sentib uirgultisq purgare. etror mͥ¬
geminꝰ infigit corrector uitioꝵ falsarus uo-

Expanded text:
i aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem qui non perit, et antiquam divinorum Voluminum viam, sentibus virgultisque purgare, mihi genuinus infigitur: corre
Abbreviated transcription (Latin):
li apire fmone. uł a fastidiosis uł amaligui
letorib nõ deleo reprobari heant qui uolunt
uet̾es libros uł in m̃branis purpureis auro-
argẽto ꝙ descuptos uł rcialib ut nulgo am̃t
liederis hoña magis exarata qm codices. dum¬
non tam pulcios codices qm̃ em̃datos. Dtra

Expanded text:
li aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dumnon tam pulchros codices, quam emendatos. Utra
Abbreviated transcription (Latin):
uĩt. Omĩa que fcepisti nob faciemꝰ ⁊ quoũ¬
q miseris ibimus. Sicut obrdimꝰ ĩ cũ ais
mossi ita obediemꝰ ⁊ tibi. tñ sit dñs deustuus
tecũ. si rut fuit cũ moyse. Qui ꝯtradin̾t ori
tuo. ⁊ ñ cbedient cũctis smonib tinis quos pte¬
pis a moriatur. Tu tũ confortare iuiulit

Expanded text:
runt: Omnia, quae praecepisti nobis, faciemus, et quocumque miseris, ibimus. Sicut obedivimus in cunctis Mosi, ita obediemus et tibi: tantum sit Dominus Deus tuus tecum, sicut fuit cum Mose. Qui contradixerit ore tuo, et non obedierit cunctis sermonibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
to chium dum a me impensius scripture
ueritatem inquiris. meam quodam mo-¬
do senectutem in uidõrum dentib corrodẽ¬
dam exꝑonis. qui me. falsarium corrupto¬
rem o sanctarum pronunciant scriptu-¬
rarum. S ego in tali opere nec emulo-¬
rum meorum in uidenciam pertinesco.
nec sancte sccipture ueritatem poscentib
denegabo.

Expanded text:
tochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus denegabo.
Abbreviated transcription (Latin):
dũs emula¬
dommnꝰ ulcis¬
hñs furorẽ u¬
iciscens dñs
ĩlpstes suoz.
et iras cens ip¬
se ĩumcis siuisz dñs pacien̾ens et magnusz
fortitudine et mñdans ñ faciet ĩnocentẽ dñs
nitẽpestate et turbine me eius et nebule pul¬
Montes cõmoti sñt ab eo. et colles de abso¬
iati sũt et cõtremunt t̾ra af̾atie euis: et oru̾
et om̃s nĩtarioites ĩ eos aute fatiẽ dignatõ¬

Expanded text:
Deus aemulaDominus: ulcishabens furorem: Ulciscens Dominus in hostes suos: et irascens ipse inimicis suis. Dominus patiens, et magnus fortitudine, et mundans non faciet innocentem. Dominus in tempestate et turbine via ejus, et nebulae pulMontes commoti sunt ab eo, et colles desolati sunt; et contremuit terra a facie ejus, et orbis, et omnes habitantes in eo. Ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
accendent ᷑ et ꝑtnsibũt⁊ afflixite et ñ affli¬
gam te uitͣ et ñ cõrtã cont̾is uͥgã eius de dor¬
le ponã sepulcrũ tuũz qr ĩlpuoratus es. Et¬
ce suꝑ montes pedes cunãgłirans et ãmĩti
antis pacẽ celebra uida festinitates tuas et
redee uotatua qma ñ adicier utͣ ut ꝓtnͣse¬
sceudit qui dispgat corã te qui cus¬
todiat obsidione cõtẽplare mã con¬

Expanded text:
attondentur, et pertransibit: Afflixi te, et non affligam te ultra. Et nunc conteram virgam ejus de dorle, ponam sepulcrum tuum, quia inhonoratus es. Ecce super montes pedes evangelizantis etantis pacem. Celebra, Juda, festivitates tuas et redde vota tua, quia non adjiciet ultra, ut pertranseAscendit qui dispergat coram te, qui custodit obsidionem. Contemplare viam, con
Abbreviated transcription (Latin):
ra mea. formosa mea: ⁊ uem. Iam eim
emps transiit: ymber abiit ⁊ receslir sa
apparuerunt in terra nostra: tempus p¬
tiouis aduenit. Dox turturis audisis
in terra nostra. ficus protulit giosies
Diuee florentes dederunt odorem suul
Surge propera amica mea. spenosa u
et uemi colunra mea. In foramm u

Expanded text:
a mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, umbra abiit et recessit; flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit. Vox turturis audita est in terra nostra, ficus protulit grossos suos, vineae florentes dederunt odorem suum. Surge, amica mea, speciosa mea, et veni, co
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Nñquid ñ ut filii ethiopũ uos estis mn
filii isił ait dñs deus. Nñquid ñ isił ascendẽ
frci det̾re egipti. et palestino depadocia et syiõ
descyirne. Ecce crũ dñ dei suꝑ regnũ peccanͦ
isił sicut cointitur tͣticũ ĩcubro et nͣ cader¬

Expanded text:
n ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israhel ait Dominus numquid non Israhel ascendere feci de terra Aegypti et Palestinos de Cappadocia et Syros de Cyrene ecce oculi Domini Dei super regnum peccans Israhel sicut concutitur in cribro et non cad
Abbreviated transcription (Latin):
tem: in ea moricur. ibiq locũ accipia sepl¬
ture. Hec mͥ faciat deus. ⁊ ħ addat. si ñ sola
mors meate sepau̾it. Uidens ergo noemi
adu̾sari noluit nec ad suos ultͣ reditũ ꝓsu¬
adere ꝑfecceq sũt simł ⁊ ueneit ĩ beth leẽ.
Quib urłẽ ing̾ssis uelox apd̾̃ cũcto fa

Expanded text:
r: ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat Dominus, et haec addat, si non sola mors me et te separaverit. Videns ergo Noemi adversari noluit, nec ad suos ultra reditum persuadere: profectaeque sunt simul, et venerunt in Beth-Leem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunc
Abbreviated transcription (Latin):
in heditate sua. Qui rendit. Cedo uire ꝓpin¬
qͥtatis. noq enĩ postĩccitẽ famlie mee delere
debro. Bumeo nt̃e p̾msio. quo me libenter
carere ꝓfiteo. Hic autẽ erat antiquit᷑ ĩ isit
ĩter ꝓpinqͦs. ut si qñ alter alti suo iure cede¬
lat: ut ess firma cc̃cessio: seluelut calciam̃¬
tũ snũ. ⁊ dalut ꝓpinquo suo. Hoc eint testi

Expanded text:
ndit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere profiteor hic autem erat mos antiquitus in Israhel inter propinquos et si quando alter alteri suo iure cedebat ut esset firma concessio solvebat homo calciamentum suum et dabat proximo suo hoc erat testi
Abbreviated transcription (Latin):
om frĩ suo. Ascende mecũ in sortẽ nomi
i pugna ⁊tra chincneũ. ut ego ꝑgamitaũ
in sortem tuam. E abiit cum eo sỹmeon.
ascenditqz iudas ⁊ tradidit dñs clrmane¬
um. ac phereum in manus eorum. ⁊ pus¬
serunt in bezech. x milia uirorum. Inue¬
neruntq adonibez ech inbezech. ⁊ pugnaue
runt ztra eum. ⁊ paisserunt chananeum
i pherez eum. Fugit antem adombezech
Quem ꝑsecuti comp̾leu derũt cesis sum¬
mitatibus manũ eius ac pedũ. Dixt
q ai domibez ech. lox reges amputatis ma-¬
nuñ ac pedũ sũmitatib colligetũt sb̃ mẽ¬
sa mea ciborum reliquias. Sicut fecit itu
rredidit michi dũs.. idluxerũtq eum in

Expanded text:
ri suo. Ascende mecum in sorte mea: et pugna contra Chananeum: et ego pergam tecum in sorte tua. Et abiit cum eo Symeon. Ascenditque Judas et tradidit Dominus Chananeum ac Ferezeum in manus eorum: et percusserunt in Bezech decem millia virorum. Inveneruntque Adrunt contra eum, ac percusserunt Chananaeum et Pherezaeum. Fugit autem Adonibezech, quem secuti comprehenderunt, caesis summitque Adonibezec septuaginta reges amputatis manuum ac pedum summitatibus colligebant sub mensa mea ciborum reliquias sicut feci ita reddidit mihi Deus adduxeruntque eum in
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝓlogus scribit:
smone quidẽ apõ
hebreos . ysaie et o¬
see. et quibuscam
aliis ꝓpħis udetur
esse rusticior. s sen¬
sib par. Quippe qͥ
eodem sp̃u ꝓpħauerint: Porro simplicitas elo¬
quii. de loco ei in quo natus est accidit. Iuit e

Expanded text:
hic prologus scribitur, sermone quidem apud Hebraeos Isaia et Osee et quibusdam aliis prophetis videtur esse rusticior, sed sensibus par est: quippe qui eodem spiritu prophetaverit. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo
Abbreviated transcription (Latin):
usti. Labiũ int̾ altare ⁊tabnacłm. qd̾ ĩ¬
plebis aquni. Crcũdabis qz atñ ten¬
torii ⁊ng̾ssum eius. Et assũpto uuccõi
oleo uges tab̃nacłin cũ uasis suis utsã¬
ficent altare holocausti. ⁊ oĩa uasa eius.
labrũ cũ basi sua. Dĩa mucrõnisoło con¬
secrab̃ oło ut sint sca scõꝵ. Applicab qr
aron: ⁊ filios eius ad fores tab̾na clĩ tr

Expanded text:
usti labrum inter altare et tabernaculum quod implebis aqua circumdabisque atrium tentoriis et ingressum eius et adsumpto unctionis oleo ungues tabernaculum cum vasis suis ut sanctificentur altare holocausti et omnia vasa eius labrum cum basi sua omnia unctionis oleo consecrabis ut sint sancta sanctorum adplicabisque Aaron et filios
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ nunciãt t̾nitatis: ⁊ sd̃ qͣi .iiiͦiͬ. rore in qua¬
driga dñi q̃ uehit eũ ꝑ p̾dicationẽ euangłii.
igenus hũanũ quadrifida morte pemp¬
tir̃. eoꝵ erat p̾dicatt̃e niuificand̾: Bñ ⁊ali¬
oꝵ euanglia deciderũt. nec recepta sũt: qr no¬
lebant p̾fmnitũ nũm cassari pp̃ uͥtutẽ sacra¬
mẽti. Designãtur ⁊ euãgeliste . iiiĩ. figuus¬
q̃ nõ sũt deceptorie: sed iccũdi nusten sibi
conscie. Maths ĩ hoĩe intelligr̃: qr cura hu¬
manitatẽ xp̃i pͥncipalit̾ ĩmoratur. Mar¬
cus ĩleone: qr agit de resurrectẽe. Lucas in
itulo. agens de sacerdono . Ioses ĩ aquila:
scuibeus sacram̃iti diuinitatis. Ispt u̾o ꝙ̃¬

Expanded text:
dem nuntiant Trinitatis, et sunt quasi quatuor rotae in quadriga Domini, quae vehit eum per praedicationem Evangelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Designantur ed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. Christus
Abbreviated transcription (Latin):
Mem̃to meideus meus ꝓ lx. ⁊ ne deleas mlera¬
tiones mea quas feci indomo dei mei et ince¬
unoniis eius.
dieb ilł. uidĩ m inda calcantes torcula¬
nain salbo portantes ac̾uos ⁊ on̾antes suꝑ
asios. uunũ a⁊ uuas. ⁊ ficus. ⁊ om̃e omis infe¬
rentes ierłm in die salb̃i. Et xtestatus sum
uend̾e̾nt. Et cỹrii hĩtau̾nt in ea inferentes ꝑiᷤ
iuda. ⁊ dixi eis. Que est res ħmala qm uos
facitis ⁊ ꝓphanatis diem salb̃i. Nũquid ñ

Expanded text:
mento mei, Deus meus, pro hoc, et ne deleas miserationes meas, quas feci in domo Dei mei, et in caeremoniis ejus. In diebus illis vidi in Juda calcantes torcularia in sabbato, portantes acervos, et onerantes super asinos vinum, et uvas, et ficus, et omne onus, et inferentesvenderent et Tyrii habitaverunt in ea inferentes piscIuda et dixi eis quae est res haec mala quam vos facitis et profanatis diem sabbati numquid
Abbreviated transcription (Latin):
ptiuitatẽ sb̃ sechia rege uida sub quo eciã
nunc inconsilione popun transungati ad¬
duersus nunuẽ iuisio cernitur: nec erat paer¬
na consilis. cã uns qui iam assyriis serme¬
bant quam reliquias qrͣ suu sechia regr̃¬
iuda sub quo et m̃c inconsilione pplĩ trans¬
migrati adũsus minue insio c̃ntur nec er¬
at ꝑua cõsilio cã hiis qui iã assyriis serme¬
uãt qmͣ. Reliquis quisub ezechia de tribuin

Expanded text:
itatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de trJuda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qua iurauit patrib tuis abrabã.
ysaac. & iacob. & dederit tibi ciuita¬
tes magnas & optimas quas non
edificasti. domos plenas cunctarũ
opum. quas non extruxisti. cisternaᷤᷤ
quas non fodisti: uineta & oliueta
que non plantasti. &e comederis &e sa¬
turatus fueris: caue diligenter ne
obliuiscaris dñm qui eduxit te de

Expanded text:
pro qua juravit patribus tuis, Abraham, Isaac, et Jacob: et dederit tibi civitates magnas et optimas, quas non aedificasti, domos plenas cunctarum opum, quas non extruxisti, cisternas, quas non fodisti, vineta et oliveta, quae non plantasti, et comederis, et saturatus fueris: cave diligenter, ne oblivis
Abbreviated transcription (Latin):
nm̃ dm̃ tuum timebis.x¬
& illi soh seruies. ac ꝑ nomen illꝰ¬
onibitis post deos alienos cun¬
ctarum gentium quȩ in circui¬
tu ur̃o sunt: qm̃ d̾s emulator dñs
d̾s tuus in medio tui. ne quando
irascatur furor dñi dei tui contͣ te:
& auferat te de suꝑficie terrȩ .xxii.¬
on temptabis dñm dm̃ tuum:
sicut temptasti in loco temptatio¬
nis. Eustodi precepta dñi deitui ac
testimonia &e cerimonias quas pre.¬
cepit tibi. & fac qd̾ placitum est &
bonum in conspectu dñi. ut bene
sit tibi. & ingressus possideas terrã
optimam de qua uirauit dñs patri¬
bus tuis ut deleret om̃s inimicos
tuos contra te. sicut locutus est.
Cum interrogauerit te filius tuus
cras dicens. quid sibi uolunt testi¬
monia hȩc & cerimoniȩ atq iudi

Expanded text:
tuum timebis et ipsi servies ac per nomen illiibitis post deos alienos cunctarum gentium quae in circuitu vestro sunt quoniam Deus aemulator Dominus Deus tuus in medio tui nequando irascatur furor Domini Dei tui contra te et auferat te de superficie terrae non temptabis Dominum Deum tuum sicut temptasti in loco temptationis custodi praecepta Domini Dei tui ac testimonia et caerimonias quas praecepit tibi et fac quod placitum est et bonum in conspectu Domini ut bene sit tibi et ingressus possideas terram optimam de qua iuravit Dominus patribus tuis ut deleret omnes inimicos tuos coram te sicut locutus est cum interrogaverit te filius tuus cras dicens quid sibi volunt testimonia haec et caerimoniae atque iudi
Abbreviated transcription (Latin):
res. sed quia dilexit uos dñs & cu¬
stodiuit iuramentum qd̃ iurauit
patrib ur̃is. eduxitq uos in manu
fort. & redemit de domo seruitutis.
de manu pharaonis regis egypti.
Et scies quia dñs ds tuus ipse est ds
fortis & fidelis: custodiens pactum
& miscd̃iam diligentib se. & his qͥ
custodiunt p̾cepta eius in mille ge¬
nerationes: & reddens odientib se
statim. ita ut dispdat eos. & ultra
mas atq iudicia quȩ ego man

Expanded text:
res, sed quia dilexit vos Dominus et cures, sed quia dilexit vos Dominus et custodivit juramentum quod juravit patribus vestris, eduxitque vos in manu forti et redemit de domo servitutis, de manu Pharaonis regis Aegypti, ut scias quia Dominus Deus tuus, ipse est Deus fortis et fidelis, custodiens pactum et misericordiam diligentibus se, et his qui custodiunt praecepta ejus, in mille generationes, et reddens odientibus se statim, ita ut disperdat eos, et ultra nias atque judicia, quae ego man
Abbreviated transcription (Latin):
Ium introduxerit te dñs d̾s tuus
interram quam possessurus in¬
gredieris. & deleuerit gentes mul¬
tas coram te. hettheum. & gergesse¬
um. & amorreũ. chananeum & phe¬
rezeum. & eueum. & iebuseum. sep¬
tem gentes multo maioris numeri
quam tu es &e robustiores te. tradi¬
deritq eas dñs tuus ds tibi: ꝑcuties
eas usꝙ ad internitionem. Non inibis
cum eis phedus. nec misereberis ea¬
rum. neq sociabis cum eis comugia.¬
filiam tuam non dabis filio eiꝰ: nec
filiam illius accipies filio tuo: quia
seducet te & filium tuum ne sequat᷑
me. & ut magis seruiat diis alienis.
irasceturq furor dñi &e deleuit te q¬
to. Quin pocius: hȩc facietis eis. Araᷤᷤ
eoꝵ subuertite. confringite statuas.
lucos ꝙ succidite. & sculptilia combu¬
Et te elegit dñs d̾s tuus ut sis ei po¬
pulus peculiaris de cunctis popłis
qui sunt suꝑ terram. Non quia cun¬
ctas gentes numero uincebatis. uo¬
bis iunctus est dñs &e elegit uos:
cum omnib sitis populis paucio¬

Expanded text:
Cum introduxerit te Dominus Deus tuus in terram, quam possessurus ingrederis, et deleverit gentes multas coram te, Hetthaeum, et Gergezaeum, et Amorrhaeum, Chananaeum, et Pherezaeum, et Evaeum, et Jebusaeum, septem gentes multo majoris numeri quam tu es, et robustiores te: tradideritque eas Dominus Deus tuus tibi, percuties eas usque ad internecionem. Non inibis cum eis foedus, nec misereberis earum, neque sociabis cum eis cofiliam tuam non dabis filio eius, nec filiam illius accipies filio tuo: quia seducet filium. tuum, ne sequatur me et ut magis seruiat diis alienis: irasceturque furor domini et delebit te cito. quin potius haec facietis eis: aras eorum subuertite, confringite statuas, lucosque succidite, et sculptilia conbu Te elegit Dominus Deus tuus, ut sis ei populus peculiaris de cunctis populis, qui sunt super terram; non quia cunctas gentes numero vincebatis, vobis junctus est Dominus et elegit vos, cum omnibus sitis populis paucio
Abbreviated transcription (Latin):
talem eos habere mentem ut time¬
ant me ce custodiant uniuersa man¬
data mea in omni tempore. ut bene
sit eis &e filiis eoꝵ in sempiternum:
uade & dic eis. Reuertimini in ten¬
toria ur̃a. Tuuero hic sta metum.
& loquar tibi omnia mandata ce
cerimonias atq iudicia que doce¬
bis eos: ut faciant ea in terra quã
dabo illis inpossessionem. Custodi¬
te igitur &e facite: que precepit dñs
d̾s uobis. Non declinabitis neq ad
dexteram neq ad sinistram: sed per
uiam quam precepit dñs d̾s uester
ambulabitis. ut uiuatis & bene sit
uobis: & ꝓtelentur dies in terra pos¬
sessionis ur̃e. Hȩc sunt p̾cepta & ce¬
rimoniȩ atq iudicia que mandauit
ciatis eaiterra ad quam transgre¬
diemini possidendam. ut timeas do¬
minum dm̃ tuum. & custodias om¬
na mandata & precepta eiꝰ que ego
precipio tibi & filiis ac neꝑotibꝰ tuis¬
cunctis dieb uitȩ tuȩ: & ꝓlongen¬
tur dies tui. Audi isrł & obserua

Expanded text:
talem eos habere mentem ut timetalem eos habere mentem ut timeant me et custodiant universa mandata mea in omni tempore ut bene sit eis et filiis eorum in sempiternum vade et dic eis revertimini in tentoria vestra tu vero hic sta mecum et loquar tibi omnia mandata et caerimonias atque iudicia quae docebis eos ut faciant ea in terra quam dabo illis in possessionem custodite igitur et facite quae praecepit Dominus Deus vobis non declinabitis neque ad dextram neque ad sinistram sed per viam quam praecepit Dominus Deus vester ambulabitis ut vivatis et bene sit vobis et protelentur dies in terra possessionis vestrae haec sunt praecepta et caerimoniae atque iudicia quae mandavit ciatis ea in terra, ad quam transgredimini possidendam, ut timeas Dominum Deum tuum, et custodias omnia mandata et praecepta ejus, quae ego praecipio tibi, et filiiscunctis diebus vitae tuae, ut prolongentur dies tui. Audi Israel, et observa