comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. dedorans inudiã uideoꝵ & patriȩ ultimũ ualedicens
ꝓsu conditoris amore suscepit gaudens exiliũ. est itaq
de ꝓpriis egressa finib. dnm itũm xp̃m deũ uerũ¬
mansit usq ad exitũ uitȩ: in hac ueritatis assertione
ꝑseuerans hȩc scã mulier corrigendis hominib p̾buit
correctionis docum̃tũ : & correctis uirtutis exemplũ.
huiꝰ oratio ẽ. medicina peccati: eiꝰ lingua pia ostiuaria
facta cęli. Om̃i ꝑfecte penitenti ianuã aꝑit. nullus
ab ea peccator excludit᷑. nͥ qͥ impenitens intrare nolu¬
erit. huic gͥ multũ głiose fȩminȩ fr̃s mei animas & cor-¬
pora nr̃a tota intentionẽ acuirtutt cõm̃demꝰ: qͣtinꝰ
eiꝰ suffragiis & in t̃cessionib: intͣ illã beatitudinis ianuã¬

Expanded text:
tum, declinans invidiam Judaeorum, et patriae ultimum vale dicens, pro sui Conditoris amore suscepit gaudens exsilium! Est itaque de propriis egressa finibus, Dominum Jesum ChrMansit usque ad exitum vitae, in hac veritatis assertione perseverans. Haec sancta mulier corrigendis 397 hominibus praebuit correctionis documentum, et correctis virtutis exemplum. Hujus oratio est medicina peccati, ejus lingua pia ostiaria facta coeli. Omni perfecte poenitenti januam aperit, nullus ab ea peccator excluditur, nisi qui impoenitens intrare noluerit. Huic igitur gloriosae feminae, fratres mei, animas et corpora nostra tota intentione ac virtute commendemus, quatenus ejus suffragiis et intercessionibus intra illam beatitudinis janua
Abbreviated transcription (Latin):
ac decipiendo multũ peccauerat. ne ꝑ uerba minꝰ
illi credat᷑ ad confitendũ. quib uti consueuerat ad
peccandũ. Multa enĩ hominis falsitas: eũ reddit etiã
inueritate suspectũ. Unde maluit causã suã ante
iudicẽ quẽ nec cordis archana latent fletib agere:
& qđ uoce deliquerat lacrimis confiterdo delere.
Certe dr̃ ipsẽ fons miscdiarũ peccatrici fȩminȩ fon-¬
tẽ contulerat lacrimarũ. & fons ꝑse deficiens ñ defi-¬
ciebat: qͥa fons naturalit indeficiens illũ abundant̃
nrigabat. Capillis suis t̃sit pedes: qͦs lacrimis lauit.
Inquo nob̵ fortitudinis exemplũ monstrauit. Dũ
enĩ humilit̃ flendo peccata & crimina nr̃a ablu-

Expanded text:
ac decipiendo multum peccaverat, ne per verba minus ac decipiendo multum peccaverat, ne per verba minus illi credatur ad confitendum, quibus uti consueverat ad peccandum. Multa enim hominis falsitas eum reddit etiam in veritate suspectum. Unde maluit causam suam ante judicem, quem nec cordis arcana latent, fletibus agere, et quod voce deliquerat, lacrymis confitendo delere. Certe Deus ipse fons misericordiarum peccatrici feminae fontem contulerat lacrymarum, et fons per se deficiens non deficiebat, quia fons naturaliter indeficiens illum abundanter irrigabat. Capillis suis tersit pedes, quos lacrymis lavit. In quo nobis fortitudinis exemplum monstravit. Dum enim humi
Abbreviated transcription (Latin):
se credamꝰ. Timor utiq sine sp̃e ẽ desꝑatio & foes
sine timore stulta p̃sũptio. Ecce mulier peccatroe pe¬
des tenet qͦs tenere diu desidauit: suꝑ gosos lacrimas
fundit. Nen ibi eã locutã fuisse legimꝰ s lagranatã:
& tam̃ optume locutã credimꝰ s̃ lacrimis potꝰ quã
uerb̵ Ualde nãq fructuosa ẽ apđ bonũ dm̃ locutio
lacrimarũ. dũ mulier ore tenet silentiũ. lacrima
agit negotũ : &dũ lingua silebat. lacrima melius
confitebut᷑ & decentiꝰ ꝑorabat. Merito scã peccatr ꝓc
dũ fleuit tacuit. neforte minꝰ diceret qđ neqͥt̃ ega
Satis st̃ utiq meliores lacrimarũ p̃ces: quã uerboꝵ.
Nã qͥ uerbis p̃cat᷑ int̃dũ offendit. Lacrima aut̃ offen¬
dere mimime nouit. Uerba aliqͣndo ñ ꝓfert̃ totũ
negotiũ : lacrima semꝑ totũ m̃tis ostendit affectũ.
Et idõ mulier iã ñ utit᷑ uerbis ꝑquȩ multos decepat.

Expanded text:
se credamus. Timor utique sine spe, est desperatio; et spes se credamus. Timor utique sine spe, est desperatio; et spes sine timore, stulta praesumptio. Ecce mulier peccatrix pedes tenet, quos tenere diu desideravit; super ipsos lacrymas fundit. 392 Non ibi eam locutam fuisse legimus, sed lacrymatam; et tamen optime locutam credimus, sed lacrymis potius quam verbis. Valde namque fructuosa est apud bonum Deum locutio lacrymarum. Dum mulier ore tenet silentium, lacryma agit negotium, et dum lingua silebat, lacryma melius confitebatur, et decentius perorabat. Merito sancta peccatrix dum flevit, tacuit, ne forte minus diceret quod nequiter egit. Satis sunt utique meliores lacrymarum preces, quam verborum. Nam qui verbis precatur interdum offendit; lacryma autem offendere minime novit. Verba aliquando non proferunt totum negotium; lacryma semper totum mentis ostendit affectum. Et ideo mulier jam non utitur verbis, per quae multos deceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
tant̃ sũscepit. Illa uͦ qͣndo pͥmũ accessĩt ad dñm:
attentiꝰ audiamꝰ qͥd fecerit. Retro secus pedes stecn
ceflebat qͥa quãuis de miscđia dñi pluramũ p̃su¬
meret. aceusatrix peccatoꝵ conscientia eã uehem̃tꝰ
urgebat. Hec itaq peccatrex dũ dilecto dat ei foem
& memoria peccatoꝵ suoꝵ mneutit timorẽ. dubita¬
datio ertminũ & timor eã retardabant. & ab illo
abstiere dutiꝰ fpes & dilecto ꝓhibebantilimon
tandẽ bone spei concordit̃ sotiato. ambo duces pec¬
catoics mulieris fuint : & eã parit̃ usq ad tenendos
ipsos pedes multũ benigni saluatoris ad ducunt
ubi illã deuotione ꝓsternentes felicit̃ cõm̃dar t̃.
BSeati tales duces qui semꝑ ducunt ad xp̃m: & bea¬
ta peccatrix quȩ talẽ meruit hab̾e ducatũ. Spẽ
atq timorẽ dilectis sumi ita alterũ alti necessariũ
ẽẽ cognoscamꝰ : qđ unũ sine alto nũquã nob̵ ꝓdes¬

Expanded text:
tanter suscepit. Illa vero quando primum accessit ad Dominum, tanter suscepit. Illa vero quando primum accessit ad Dominum, attentius audiamus quid fecerit. Retro secus pedes stetit, et flebat, quia, quamvis de misericordia Domini plurimum praesumeret, accusatrix peccatorum conscientia eam vehementer urgebat. Haec itaque peccatrix dum dilectio dat ei spem, et memoria peccatodatio criminum et timor eam retardabant, et ab illo abstinere diutius spes et dilectio prohibebant. Timore tandem bonae spei concorditer sociato, ambo duces peccatricis mulieris fiunt, et eam pariter usque ad tenendos ipsos pedes multum benigni Salvatoris adducunt, ubi illam devotione prosternentes feliciter commendarunt. Beati tales duces, qui semper ducunt ad Christum! et beata peccatrix, quae talem meruit habere ducatum! Spem atque timorem, dilectissimi, ita alterum alteri necessarium esse cognoscamus, quod unum sine altero nunquam nobis prodes
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit. Int̾ hec mulier quȩ erat inciuitate peccatrix.
ut cognouit qđ benignꝰ it̃c accubuit in domo pharisȩi.
attulit alabastrũ unguenti.stansq retro secꝰ pedes dmi
cepit humilit̾ lacrimis rigare pedes eiꝰ. & capillis capi-¬
tis sui t̃gere & osculari. ac deinde unguento qđ attu-¬
lerat ungere ñ cessabat. Istã peccatrice feminã nul-¬
lidubiũ ẽ mariã fuisse magdalenã quȩ priꝰ qͥdẽ extitit
famosa peccatrix s: postea facta. ẽ głiosa p̃dicatra
Hec ut cognouit saluatorẽ . eẽ cũ pharisȩo humilẽ
uudelicet᷑ cũ suꝑbo elegit magis depietate saluators
confidẽ. quã austeritatẽ pharisei formidare. Form
A salute credebat. & abea tangi penitꝰ dedignabat᷑.
Sed fons bonitatis & pietatis origo ds̃ humił qͥ hu¬
miles peccatores quȩrebat ñ ut dãpnaret s ut ui¬
tificaret. mulierẽ peccatricẽ ñ despex̃. nec ei suos
subtrax̃ podes s tradidit. & eiꝰ obsaquiũ multũ gra¬

Expanded text:
civitate peccatrix, ut cognovit quod benignus Jesus accubuit in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti, stansque retro secus pedes Domini, coepit humiliter lacrymis rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergere et osculari. Ac deinde unguento quod attulerat, ungere non cessabat. Istam peccatricem feminam nulli dubium est Mariam fuisse Magdalenam, quae prius quidem exstitit famosa peccatrix, sed postea facta est gloriosa praedicatrix. Haec ut cognovit Salvatorem esse cum Pharisaeo, humilem videlicet cum superbo, elegit magis de pietate Salvatoris confidere, quam austeritatem Pharisaei formidare. Formiabatur, et alienam a salute credebat, et ab ea tangi penitus dedignabatur. Sed fons bonitatis et pietatis origo Deus humilis, qui humiles peccatores quaerebat, non ut damnaret, sed ut justificaret, mulierem peccatricem non despexit, nec ei suos subtraxit pedes, sed tradidit, et ejus obsequium multum gra
Abbreviated transcription (Latin):
hanc feminã dicã. Non qͥdẽ inde głiosa. ẽ. unde rea:
qͥa multũ rea cũ dnm peccando contẽpsit. s multũ
głiosa cũ illũ dilex̃. Hȩc mulier dũ dĩ pedes unguen¬
to qđ sẽcũ detulerat unx̃. odorifero medicam̃to iuę
bonȩ actionis ꝗͣ ꝑuniũ sũ mundũ longe lateq disp̃sit
ñ sua tantũ uerũ etiã multoꝵ uulnera peccatoꝵ mi¬
tigando sanauit : & cotidie sanare ñ desinit. Quis enĩ
peccata mariȩ audiens pot̃it ampliꝰ ueniã ñ sꝑare.
si ꝑfecte pęnitere uoluerit : Impiũ . ẽ. crede ut ad
penã deputet᷑ ȩtnã: qͥ uł postea quã peccauit peni¬
tet. & diũ mandata custodit. Hȩc in quã peccatrix

Expanded text:
iosa est, unde rea, quia multum rea, cum peccando Dominum contempsit; sed multum gloriosa, cum illum dilexit. Haec mulier, dum Domini pedes unguento quod secum detulerat, 394 unxit, odorifero medicamento suae bonae actionis, quam per universum mundum longe lateque dispersit, non sua tantum, verum etiam multorum vulnera peccatorum mitigando sanavit, et quotidie sanare non desinit. Quis enim peccata Mariae audiens poterit amplius veniam non sperare, si perfecte poenitere voluerit? Impium est credere ut ad poenam deputetur aeternam qui, vel postea quam peccavit, poenitet et Domini mandata cu
Abbreviated transcription (Latin):
plet pnc si exmiseranda peccatrice felix dscipla fac¬
ta inom̃i uita sua deinceps dño diligent obsequit
Int̃ obscͥa quȩ scã fȩmina illi exhibuit lcet umuso
sius illud cũ magna deuotione effudit. O quã beatu
mulier quȩ hienił peccatrix antea cũ tmore dm̃ pe¬
desur̃ & pͥmodũ n minꝰ quã ipse petrus sui qreatori
ardens dilertiore caput eiꝰ urgere meruit. Illũ siqͥdẽ
porstica unctione designat. ł lȩc ẽ in quĩã illa bonn
femora que pͥma cũ pire dilectionis studio ad momu¬
m̃tũ uenit : hec c̃ illa ueracit᷑ quȩ ibi beatas lacrimas
fleuit. Huic xp̃c surgens a mortuis pͥmũ apparuit.
& ha illũ surrexissẽ apłis pͥma nuntiauit. Hec .ẽ. pec¬
catorib forma penitentiȩ. spes ueniȩ. quȩ peccatorẽ
etiã multis criminib reũ desꝑare ñ patit᷑: si tantũ
adiissoꝵ peniteat. & corde addñm conũtat᷑. Hecp̃¬
terea ñ ignorat humanã fragilitatẽ : ꝓqua diuinã

Expanded text:
pletur. Ac sic ex miseranda peccatrice felix discipula facta, in omni vita sua deinceps Domino diligenter obsequitur. Inter obsequia, quae sancta femina illi exhibuit, licet universo sius illud cum magna devotione effudit. O quam beata mulier, quae humilis peccatrix antea cum timore Domini pedes unxit, postmodum non minus quam ipse Petrus, 395 sui Creatoris ardens dilectione, caput ejus ungere meruit! Illum siquidem iversorum mystica unctione designat. Haec est, inquam, illa bona femina, quae prima cum purae dilectionis studio ad monumentum venit; haec est illa veraciter, quae ibi beatas lacrymas flevit. Huic Christus surgens a mortuis primum apparuit; et haec illum surrexisse apostolis prima nuntiavit. Haec est peccatoribus forma poenitentiae, spes veniae; quae peccatorem etiam muadmissorum poeniteat, et corde ad Dominum convertatur. Haec praeterea non ignorat humanam fragilitatem, pro qua divinam
Abbreviated transcription (Latin):
uitemꝰ. Lacrimȩ itaq ñ uerbo s oꝑe peccator um
p̃dicant extinctionẽ: & t̃sio capilloꝵ qͥa pꝰmodũ pecca¬
ta uitare debemꝰ fortitudinis indicat actionẽ. Capilli
licet suꝑ fluere corpori uideant᷑ : in ipsis tam̃ aliqͣndo
hominis fortitudo figurat᷑. Qđ in samione illo for¬
tissimo aꝑte monstrat᷑ : cuiꝰ iaxima fortitudo inca¬
pillis fuisse refert᷑. Unde saluator etiã discipłis sius
loqͥt᷑ dicens. Capilli capitis ur̃i : om̃s numerati st̃. Non
illos utiq capillos. eẽ. numeratos qͥ uł ferro attundi
& pici solent. uł tẽporis ȩtate defluere ac ꝑire dicit.
s uirtutes animȩ. & multitudinẽ sensuũ qui depͥncipi¬
tis appellauit. Isti ꝓfecto capilli innatareis erant.
istis ut ita dicã funib alienigenas alligabant. Pedes
qͦs lacrimis lauerat & capillis ut diximꝰ t̾serat. oscu¬
lat᷑. Osculũ familiaris simũ pacis. ẽ. atq concordrȩ si.¬

Expanded text:
e peccatorum praedicant exstinctionem, et tersio capillorum, quia postmodum peccata vitare debemus, fortitudinis indicat actionem. Capilli licet superfluere capiti videantur, in ipsis tamen aliquando hominis fortitudo figuratur. Quod in Samsone illo fortissimo aperte monstratur, cujus maxima fortitudo in capillis fuisse refertur. Unde Salvator etiam discipulis suis loquitur, dicens: Capilli capitis vestri omnes numerati sunt . Non illos utique capillos esse numeratos, qui vel ferro attonderi et projici solent, vel temporis aetate defluere ac perire, dicit; sed virtutes animae, et multitudinem sensuum, qui de principatis appellavit. Isti profecto capilli in Nazaraeis erant, istis, ut ita dicam, funibus alienigenas alligabant. Pedes quos lacrymis laverat, et capillis, ut diximus, terserat, osculatur. Osculum familiarissimum pacis est atque concordiae si
Abbreviated transcription (Latin):
langueo qͥ me curet ñ habeo. sola misereri mei potest
medicina dĩ. Peccans corde. peccans ore. recessi acrea-¬
tore. s succurre mͥ reo mat̾ eiꝰ scã uirgo. Facq m ꝓpi-¬
ciũ quẽ genuisti filiũ. ꝓme apđ ipsũ ora: & succurre
sine mora. Qui assũpsit ex te carnẽ exaudiet tuã p̃cẽ.
nichil tͥ denegabit: quẽ mamilla tua pauit. Et cui int̃
cunabula cara dedisti oscula. qͥcqͥd illũ petieris impe-¬
trare potueris. Ds̃ ex te puer natꝰ & filiꝰ nob datꝰ mun-¬
det sua pietate me abomĩ iniqͥtate.

Expanded text:
langueo, Qui me curet non habeo: Sola misereri mei Potest langueo, Qui me curet non habeo: Sola misereri mei Potest medicina Dei. Peccans corde, peccans ore Recessi a Creatore: Sed succurre mihi reo, Mater ejus, sancta Virgo. Fac mihi propitium, Quem genuisti Filium: Pro me apud ipsum ora, Et succurre sine mora. Qui assumpsit ex te carnem Exaudiat tuam precem; Nihil tibi denegabit, Quem mamilla tua pavit. Et cui inter cunabula Chara dedisti oscula, Quidquid illum petieris, Impetrare poteris. Deus puer ex te natus, Et Filius nobis datus, Mundet sua pietate, Me ab omni iniquitate.
Abbreviated transcription (Latin):
maria gloriosa iesse ꝓles generosa. ꝑ quã fuit
mors dãpnata. atq: uita reparata. Uirgo semꝑ
ex qua mundo . ẽ. lux orta. Templũ sacrũ saluatoris.
refugiũ peccatoris. mundi salus. mors peccati. sũmi
facta parens nati. Quȩ filiũ habes regẽ qͥ diumnã de.¬
dit legẽ. tu mat̃. tu sponsa dĩ. mei miserere rei. De
conualle lacrimarũ pressus mole peccatoꝵ. ad tecla¬
mo uirgo pia. sis mͥ dux atq uia. Quẽ tu benedicta
regis obseruat p̃cepta legis. dm̃ amat. dm̃ credit. ñꝗͣ
abillo recedit. Rege queiõ me miserũ sc̃ĩs sima mulie.¬
rũ. ut diuinȩ memor legis: sim aduelle magni regis
Qui ꝑ suã caritatẽ p̃stet mͥ castitatẽ & mundus ab
om̃i sorde. hunc diligã puro corde. Hic cuiꝰ. ẽ. semꝑ.eẽ scit
qͥd mͥ sit necessẽ. meã scit infirmitatẽ: quã sanet ꝑ pie-¬
tatẽ Est hec mea infirmitas peccatũ & iniqͥtas. cica¬
trix mei uulneris. obduratio sceleris. Morbo peccati

Expanded text:
Maria gloriosa, Jesse proles generosa, Per quam fuit mors damnata, Atque vita reparata! Virgo sempeEx qua mundo lux est orta. Templum sacrum Salvatoris, Refugium peccatoris, Mundi salus, mors peccati. Summi facta parens nati. Quae filium habes regem, Qui divinam dedit legem: Tu mater, tu sponsa Dei, Mei miserere rei. De convalle lacrymarum, Pressus mole peccatorum, Ad te clamo, Virgo pia, Sis mihi dux, atque via. Quem tu benedicta regis, Observat praecepta legis, Deum amat, Deum credit, Nunquam ab illo recedit. Rege, quaeso, me miserum, Sanctissima mulierum, Ut divinae memor legis Sim ad velle magni regis. Qui per suam charitatem, Praestet mihi castitatem: Et mundus ab omni sorde, Hunc diligam puro corde. Hic cujus est semper esse, Scit quid mihi sit necesse: Meam scit infirmitatem, Quam sanet per pietatem. Est haec mea infirmitas, Peccatum et iniquitas: 318 Cicatrix mei vulneris, Obduratio sceleris. Morbo peccati
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ̾ ei conculerit. Nunquã tam̃ ȩccłiam uł quan¬
lb& possessionẽ ȩccłiasticã quolib& ingenio cõpa¬
raui uł de manu laici accepi: qd̾ utinã nr̃o exem¬
plo uitarent alii. Tempore prȩdecessoꝵs nr̃oꝵ ro¬
mana ȩccłia uł debitũ censũ. duo decĩ scilic& soli¬
dosꝑannũ uix inde hab̾e potuit qd̾ ñ ꝓpt̃ iac̾
tantiã s propt̃ gr̃arũ actionẽ dico in seruitiũ
romanȩ ȩccłiȩ ñ qualib& nr̃a necessitate. sed sola
dilectione ampliꝰ quã duodecim milia solidors
ante uos & in tẽpore ur̃o quod ualuit centũ mar¬
cas argenti nr̃a pauꝑtas expendit. hinc igitur
michi recͥbui desidero bona ꝓbonis. qͣm retͥbu¬
tionẽ xp̃s beatũ docuit petrũ: & beatus petrus
post ipsũ: hanc tenendam docet & p̃cipit.

Expanded text:
totolibet possessionem ecclesiasticam quolibet ingenio comparavi, vel de manu laici accepi: quod utinam nostro exemplo vitarent alii. Tempore praedecessorum nostrorum Romana Ecclesia, vel debitum censum, duodecim scilicet solidos, per annum vix indetantiam, sed propter gratiarum actionem dico, in servitium Romanae Ecclesiae, non qualibet nostra necessitate, sed sola dilectione amplius quam duodecim millia solidorum ante vos et in tempore vestro, quod valuit centum marcas argenti, nostra paupertas expendit. Hinc igitur mihi retribui desidero bona pro bonis: quam retributionem Christus beatum docuit Petrum; et B. Petrus post ipsum hanc tenendam docet et praecipit.
Abbreviated transcription (Latin):
passus sum: in eiꝰ prȩsentia ñ tacẽbo. Confido. immo
fiducialit̾ credo. qđ humił seruus & fidelis filiꝰ ad¬
huc de bono dño ualde letabit᷑ : de cuiꝰ benig¬
nitate. etiã inimici qd̃ desiderant assecuntur.¬
Nunc utiq uenissem sed societatẽ inuenire non potui
securã. & mortiferos italiȩ calores timebã. Baiuilare
quidẽ crucẽ xp̃s iubet: non querere sepulturã.
Et qm̃ beatȩ priscȩ ȩccłiam ñ bene paratã satis agnoui.
aduos dulcissime pat̾ fratrẽ hunc p̃tnutere dig¬
nũ duxi. qui ibi nob̃ p̃par& ubi aliquanculum
oneste possimꝰ conu̾sari. Ueritatẽ pat̃ optimȩ. non
uerboꝵ relationẽ attendite. emulant᷑ nos multi.
sed ñ dei emulatione. Nullus tam̃ ueracit᷑ dicet
emuloꝵ. quod amari usq ad mare monasterium
meliꝰ ordinatũ sit quã nr̃m. Quod nr̃o tẽpore ꝑ
dei gr̃am ampliꝰ creuit quã priꝰ deuotio funda.¬

Expanded text:
passus sum in ejus praesentia non tacebo. Confido, imo passus sum in ejus praesentia non tacebo. Confido, imo fiducialiter credo quod humilis servus et fidelis filius adhuc de bono domino valde laetabitur, de cujus benignitate etiam inimici quod desiderant, assequuntur.Nunc utique venissem; sed societatem invenire non potui securam, et mortiferos Italiae calores timebam. Bajulare quidem crucem Christus jubet, non quaerere sepulturam. Et quoniam B. Priscae ecclesiam non bene paratam satis agnovi, ad vos, dulcissime 29 Pater, fratrem hunc praemittere dignum duxi, qui ibi nobis praeparet, ubi aliquantulum honeste possimus conversari. Veritatem, Pater optime, non verborum relationem attendite. Aemulantur nos multi, sed non Dei aemulatione; nullus tamen veraciter dicet aemulorum, quod a mari usque ad mare monasterium melius ordinatum sit quam nostrum. Quod nostro tempore per Dei gratiam amplius crevit, quam prius devotio funda
Abbreviated transcription (Latin):
faciat glȩ suȩ :⁊ qui nam semel de fonte baptismatis.
per cius gram ⁊ misericordiam. sine peccato surreximꝰ
dere pariter ⁊ habere mereamur. iesum xp̃m creato¬
rem ⁊ redemptorem nr̃m. qui unus deus cum patre
⁊ fp̃u sc̃o uiuit ⁊ regnat.ꝑ omnia sęcula seculort
quẽ ad uos misi km̃ȩ pater octo diebus ante
pentecosten ad me rediit. qui ex parte bonitatis
ur̃e michi nuntiauit ut cũ comite uindoci-¬
nensi qui iturꝰ est ierłm uenirẽ romã beatȩ
priscȩ recepturus ȩccłiam. Unde dulcissime pat̾ni-¬
tati ur̃ȩ quantas possum: refero grates & gr̃as. Prȩ¬
sentiũ & enĩ bonoꝵs exibitio: est quędã certitudo fu-¬
turoꝵ. Ueniã itaq dõ auxiliante cũ comite illo
sic̃ p̃cepistis. & ante si potero: & quot & quantos la¬
bores & timores nr̃arũq rerũ distractiones dilectis¬
simũ patrẽ & dñm uidẽ desiderans anno p̃terito

Expanded text:
faciat gloriae suae; et qui jam semel de fonte baptismatis faciat gloriae suae; et qui jam semel de fonte baptismatis per ejus gratiam et misericordiam sine peccato surreximusdere pariter et habere mereamur Jesum Christum, Creatorem et Redemptorem nostrum, qui unus Deus cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat per omnia saecula saeculorum. quem ad vos misi, charissime Pater, octo diebus ante Pentecosten ad me rediit: qui ex parte bonitatis vestrae mihi nuntiavit ut cum comite Vindocinensi, qui iturus est Jerusalem, venirem Romam, B. Priscae recepturus ecclesiam. Unde dulcissimae paternitati vestrae quantas possum refero grates et gratias. Praesentium etenim bonorum exhibitio est quaedam certitudo futurorum. Veniam itaque, Deo auxiliante, cum comite illo, sicut praecepistis, et ante, si potero; et quot et quantos labores et timores, nostrarumque rerum distractiones, dilectissimum Patrem et dominum videre desiderans, anno praeterito
Abbreviated transcription (Latin):
cendit in cęlum . rex ⁊ dñs etiam in humano cor¬
pore factus angelorum. Supra diximus quod
postquam xp̃c dei filius animã nr̃am suscepit. ad¬
eo dilexit eam. quod se ab illa deinceps minime se¬
parauit. Sicut enim carnem nr̃am ita ⁊ animã
nr̃am in beata ⁊ głosa uirgine maria suscepit : s
talem qualem habuit adam ante peccatum non
qualem adam peccando fecit. Quo nos docuit
exemplo ne animam nram quam adeo dilexit. ut
moreretur pea. nec inmortis angustia se separauit
ab illa: infideli seruo ⁊ crudeli mimico nr̃o qualibet
occasione tradamus. qui eam nititur adulteram
facere ⁊ ancillam. Mors namq filu dei ⁊ eius pas¬
sio carnem qͥdẽ ab aĩa separauit : animam uͦ au̾bo
p̃cipuȩ dilectioĩs suȩ gr̃am ut hõ
tata caritate s coniunx̃. totis animȩ nr̃e uisceribus
diligamus: eumq humiliter atq suppliciter exoremꝰ
ut qui se participem fecit. nature nrȩ. participes nos

Expanded text:
cendit in coelum, Rex et Dominus etiam in humano corcendit in coelum, Rex et Dominus etiam in humano corpore factus angelorum. Supra diximus, quod postquam Christus Dei Filius animam nostram suscepit, adeo dilexit eam quod se ab illa deinceps minime separavit. Sicut enim carnem nostram, ita et animam nostram in beata et gloriosa virgine Maria suscepit; sed talem qualem habuit Adam ante peccatum, non qualem Adam peccando fecit. Quo nos docuit exemplo, ne animam nostram, quam adeo dilexit, ut moreretur pro ea, nec in mortis 365 angustia se separavit ab illa, infideli servo, et crudeli inimico nostro qualibet occasione tradamus, qui eam nititur adulteram facere, et ancillam. Mors namque Filii Dei, et ejus passio carnem quidem ab anima separavit; animam verois suae gratiam, ut homo anta charitate sibi conjunxit, totis animae nostrae visceribus diligamus; eumque humiliter atque suppliciter exoremus, ut qui se participem fecit naturae nostrae, participes nos
Abbreviated transcription (Latin):
ptorem. cuius presentiam corporis pꝰ resurrectionẽ
modico tempore habuerunt.sine fine uidebunt.
Et pauci erunt ad comparationem malors: nam
sicut ipse in euangelio dicit: multi uocati ⁊ pauci
electi surit. Ante resurrectionem suam multi ⁊
boni ⁊ mali.⁊ aliquanto tempore. saluatorem nr̃m
uiderunt. ⁊ habuerunt in carne presentem :
ut qui ꝓmultis. immo ꝓcunctis saluandis uene¬
rat. ab omnib: aliquanto temporis spacio uidere¬
tur. quo millum credere possent ⁊ saluarent᷑.
Iui uero credere nollent: de peccato suo nullã
excusationem haberent ⁊ dampnarentur . aul¬
ta saluator nr̃ in hoc mundo oꝑatus.ẽ. unde om¬
nes in eum potuissent credere si uoluissent. Sed
tria specialit̾ ⁊ principalit̃ egit. quȩ nemo alius
faciet. uel fecit. Unum uidelicet quod de uirgmne
natus. ẽ. Alterum uͦ quod amorte suscitauit se¬
ipsum. Aliud quod carne suscepta de uirgine as¬

Expanded text:
ptorem, cujus praesentiam corporis post resurrectionem ptorem, cujus praesentiam corporis post resurrectionem modico tempore habuerunt, sine fine videbunt. Et pauci erunt ad comparationem malorum. Nam, sicut ipse in Evangelio dicit: Multi vocati, et pauci electi sunt . Ante resurrectionem suam multi et boni et mali, et aliquanto tempore Salvatorem nostrum viderunt, et habuerunt in carne praesentem, ut qui pro multis, imo pro cunctis salvandis venerat, ab omnibus aliquanto temporis spatio videretur, quo in illum credere possent et salvarentur; qui vero credere nollent, de peccato suo nullam excusationem haberent et damnarentur. Multa Salvator noster in hoc mundo operatus est, unde omnes in eum potuissent credere si voluissent; sed tria specialiter et principaliter egit, quae nemo alius faciet, vel fecit. Unum videlicet, quod de virgine natus est; alterum vero, quod a morte suscitavit seipsum; aliud, quod carne suscepta de virgine as
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso. redut ad sepulchrum. & ibi corpꝰ suum
uiuificauit. & ita de sepulchro xp̃c suscitauit
seipsum : & animȩ nr̃e . die tertia deo precipien¬
te. corporib suis sociabuntur in sepulchris. et
ita uiuificata. statm de sepulchris suscitabum t᷑
Orius enim adeo uiuificata. id ẽ. animata erunt
quam suscitentur. Quod inquatriduano mor¬
tuo ad̃o suscitato aꝑte monstratur: qui ante
mortuus erat quam illuc dñs ueniret. & illum
uocaret de monumento. Sed mox ut illum uo-¬
cauit qui mortuus fuerat: de sepulchro uiuus
exunt. Non enim ei dix̃ dñs mortue: s latare
ueni foras. Unde manifestum .ẽ: quod in monum̃to iã
aĩauerat: quẽ uiuentẽ uocabat. Una uox dñi ibi
duo miracula simul egit : quia & mortuo red¬
didit uitam insepulchro: & ligatũ hominẽ: extͣ sepulchrũ
produxit. Post resurrectionem suam xp̃m dm̃ et
derunt. Soli etenim boni. futurȩ resurrectionis
gloriam habebunt: & creatorem suum ac redem¬

Expanded text:
a rediit ad sepulcrum, et ibi corpus suum vivificavit, et ita de sepulcro Christus suscitavit seipsum, ita et animae nostrae die tertia, Deo praecipiente, corporibus suis sociabuntur in sepulcris, et ita vivificata, statim de sepulcris suscitabuntur. Prius enim a Deo vivificata, id est, animata erunt corpora, quam suscitentur. Quod, inquam, triduano mortuo a Domino suscitato aperte monstratur, qui ante mortuus erat, quam illuc Dominus veniret et illum vocaret de monumento, sed mox ut illum vocavit, qui mortuus fuerat, de sepulcro vivus exivit. Non enim ei dixit Dominus: Mortue, sed: Lazare, veni foras . Unde manifestum est, quod in monumento jam animaverat quem viventem vocabat. Una vox Domini ibi duo miracula simul egit, quia et mortuo vitam reddidit in sepulcro, et ligatum hominem extra sepulcrum produxit. Post resurrectionem suam Christum Deutempore viderunt. Soli etenim boni 364 futurae resurrectionis gloriam habebunt, et Creatorem suum ac Redem
Abbreviated transcription (Latin):
communione parit̃ & regia dignitate pͥuat᷑: a romanouͦ
pontifice multis qui sibi deseruire debuerant. necessita¬
te cogente seruitur. Et qui apontifice docendꝰ erat &
ducendꝰ arege: rex ⁊ pontifex popłm sequit᷑. Habe¬
at aut̃ ȩccła pacẽ ⁊ regnũ iusticiã. habeat rex c̃sue.¬
tudinẽ s: bonã. & ñ quã male reposcit : s quã supra
diximꝰ muestit᷑a. Habeat eccła suã lib̾tatẽ. s summoꝑe
caueat ne dum nimis emunxerit. eliciat sanguinẽ.
⁊ dũ rubigmẽ de uase conat᷑ eraðe uas ipsum frangat᷑.
Hoc .ẽ. p̃cipuũ discretioĩs membrũ. ne quilibet rector
ȩccłȩ. sua qualibet actione a satana circũ ueniatur.
Tunc enĩ rector a satana circũuenit᷑. quando sub spe¬
cie iusticiȩ. ꝑninã tristiciã regendũ ꝑire c̃tin-¬
git : qui potuit liberari ꝑidulgentiã. Pret̾ea bonꝰ
⁊ discretus augustinꝰ in epła ad parmenianũ dic̃ uix

Expanded text:
communione pariter et regia dignitate privatur, a Romano vero communione pariter et regia dignitate privatur, a Romano vero pontifice multis, qui sibi deservire debuerant, necessitate cogente, servitur. Et qui a pontifice docendus erat, et ducendus a rege, rex et pontifex populum sequitur. Habeat autem Ecclesia pacem, et regnum justitiam; habeat rex consuetudinem, sed bonam, et non quam male reposcit, sed quam supra diximus, investituram. Habeat Ecclesia suam libertatem; sed summopere caveat ne dum nimis emunxerit, eliciat sanguinem, et dum rubiginem de vase conatur eradere, vas ipsum frangatur. Hoc est praecipuum discretionis membrum, ne quilibet rector Ecclesiae, sua qualibet actione a Satana circumveniatur. Tunc enim rector a Satana circumvenitur, quando sub specie justitiae per nimiam tristitiam regendum perire contingit, qui potuit liberari per indulgentiam. Praeterea bonus et discretus Augustinus in epistola ad Parmenianum dicit, vix
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sine offensione reges pꝰ electionẽ canonicã &
liberam consecrationẽ ꝑinuestiturã regalẽ ineccłiasti¬
cis possessionib concessionẽ. auxiliũ & defensionẽ
ep̃o dare. quod quolibet signo factũ extiterit. regi
ł pontifici seu catholicȩ fidĩ ñ nocebit. Uoluit bonꝰ
eẽ indefensione eccłȩ. Quod si alt̃ ab alt̾o retundit᷑.
hoc fit contra illius uoluntatẽ. Hac occassione de
regno iusticia tollit᷑ & pax de ȩccła scandala susci¬
tantur & scismata. & fit animarum ꝑdicio simul
& corporũ. Et dum regnũ & sacerdociũ unũ ab altõ
impugnatur : piclitat᷑ utrũq. Nã rex & romanꝰ
pontifex. cũ unꝰ cont᷑ Niũ. alt̃ pregni consuetu¬
dine. alt̾ ꝓęccłe libertate erigitur. regnũ illã
consuetudinẽ optinere ñ potest nec pot̾erit. &
ȩccła suȩ lib̾tatis amittit plurimũ. Rex p̃tea sacroscã

Expanded text:
itaque sine offensione reges post electionem canonicam et itaque sine offensione reges post electionem canonicam et liberam consecrationem per investituram regalem in ecclesiasticis possessionibus concessionem, auxilium et defensionem episcopo dare, quod quolibet signo factum exstiterit, regi vel pontifici, seu catholicae fidei non nocebit. Voluit bonus esse in defensione Ecclesiae. Quod si alter ab altero retunditur. Hoc fit contra illius voluntatem. Hac occasione de regno justitia tollitur, et pax de Ecclesia, scandala suscitantur et schismata, et fit animarum perditio simul et corporum, et dum 433 regnum et sacerdotium unum ab altero impugnatur, periclitatur utrumque. Nam rex et Romanus pontifex cum unus contra alium, alter pro regni consuetudine, alter pro Ecclesiae libertate erigitur, regnum illam consuetudinem obtinere non potest, nec poterit, et Ecclesia suae libertatis amittit plurimum. Rex praeterea sacrosancta
Abbreviated transcription (Latin):
gusimus suꝑ iohem sic loquitur. Noli dicere quid
regum possessiones habent᷑. Siũ diceris quidi
redi Moliuam dicere possessiones tuas qua ad
ipsa una quib possessioes possident renunciasti¬
Nam scdm̃ ius imꝑatorum possides terrena. Tolle im¬
ꝑatorum iura. quis audet dicere. mea ẽ illa uilla.
aut meus ẽ iste seruus. aut mea ẽ ista domus: Quo
iure defendis uillas: Diuino an humano : Diumum
ius in scripturis habemus : humanum ius in legi¬
b regum. Unde quisq possidet quod possidet:
Nonne iure humano: Nam iure diuino: domini ẽ
terra & plenitudo eius. Pauꝑes & diuites deus de uno
luto fec̃ : & diuites & pauꝑes una terra supportat.
ure tam̃ humano dicis. hȩc uilla mea ẽ. hȩc domus
mea ẽ. hic seruus m̃s. ẽ. Iure gͦ humano. Iure imꝑa¬
torum quare : Quia ipsa iura humana ꝑ imꝑatores
& reges scłi. deus distribuit ȩccłȩ suȩ. Possunt

Expanded text:
gustinus super Joannem sic loquitur : Noli dicere: Quid gustinus super Joannem sic loquitur : Noli dicere: Quid regum possessiones habentur. Si vero 432 dipossessiones tuas, quia ad ipsa jura, quibus possessiones possidentur, renuntiastiNam secundum jus imperatorum possides terrena. Tolle imperatorum jura, quis audet dicere: Mea est illa villa, aut meus est iste servus, aut mea est ista domus? Quo jure defendis villas? divino, an humano? divinum jus in Scripturis habemus; humanum jus in legibus regum. Unde quisque possidet quod possidet? Nonne jure humano? Nam jure divino, Domini est terra et plenitudo ejus . Pauperes et divites Deus de uno luto fecit, et divites et pauperes una terra supportat. Jure tamen humano dicis: Haec villa mea est, haec domus mea est, hic servus meus est. Jure ergo humano. Jure imperatorum quare? Quia ipsa jura humana per imperatores et reges saeculi Deus distribuit Ecclesiae suae. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
g xp̃c ueritas sit sic̃ ipse dix̃. ego sum ueritas nec
ritatem sequatur ñ consuetudinẽ. In eccłiasticis
possessionib quamuis nec in legib nec in canonib
mueniatur. tam̃ ꝓpt̾ scandalum & scisor uitan¬
dũ talis regib inuestitura concedatur: ut nec
sedratore manifestum .ẽ. eẽ dampniosum quias nul
sunt. reges eas iterum dire ł de ipsis inuestire
me debent nec conuenient̃ possunt. Nam ali¬
cu illud dare quod habet & de hoc inuestire ali¬
quib uosẽ corporalit̃ sustentatur. Non enim
possesiones haberet ȩcda nisi ł aregibꝰ donarertur
& ab ipsis non quidem diumnis sacramtis s posseti¬
onib treni muestiretur. Ex iure diuno regibi eqdi
& ipatorib dominamur ipsis tam & eodo iure
quia xp̃i domini sunt. honorẽ debemuso&nur¬
tentiam sic dicit apłs. R egem reueremin. Ex unt
auton brmano tantũ illis debemus qua dim pes
sessiones diligimus. quib abipsis uel aporentib pes
gela ditata & iuestita dimoscitꝰ. Vnde ueatos su¬

Expanded text:
 veritas sit, sicut ipse dixit: Ego sum veritas , nec ritatem, sequatur, non consuetudinem. In ecclesiasticis possessionibus, quamvis nec in legibus, nec in canonibus inveniatur, tamen propter scandalum et schisma vitandum, talis regibus investitura concedatur, ut nec secratore, manifestum est esse damnosum, quia nulli sunt, reges eas iterum dare, vel de ipsis investire nec debent, nec convenienter possunt. Nam alicui illud dare quod habet, et de hoc investire aliquibus ipse corporaliter sustentatur. Non enim possessiones haberet Ecclesia, nisi sibi a regibus donarentur, et ab ipsis, non quidem divinis sacramentis, sed possessionibus terrenis investiretur. Ex jure divino regibus quidem et imperatoribus dominamur; ipsis tamen ex eodem jure, quia Christi domini sunt, honorem debemus et reverentiam, sicut dicit Apostolus: Regem reveremini . Ex jure autem humano tantum illisipsis vel a parentibus suis Ecclesia ditata et investita dignoscitur. Unde B. Au
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ separare ł ꝑsonarũ altã alta minore ł maiorẽ
asserere. St̃ quidẽ errores ⁊ diuisioes quȩ here¬
maxime & magis ꝓpͥe hereticꝰ nominat᷑ qͥ fidẽ xp̃i quã¬
accep̃ obstmato animo impugnare uidet̃. Igit᷑ srmon
magꝰ a scõ philippo baptitatꝰ. ñ tãtũ hereticꝰ s herecicoꝵ
pͥmꝰ & pessimꝰ extitit. qͥ ñ solũ apatris equalitate separa

Expanded text:
natur separare vel personarum alteram altera minorem vel maiorem natur separare vel personarum alteram altera minorem vel maiorem asserere. Sunt quidem errores et divisiones, quae heremaxime et magis proprie hereticus nominatur, qui fidem Chriaccepit, obstinato 429 animo impugnare videtur. Igitur Simon Magus a S. Philippo baptizatus non tantum haereticus, sed haereticorum primus et pessimus exstitit; qui non solum a Patris aequalitate separa
Abbreviated transcription (Latin):
eccde fide qͣ suã eẽ credit ⁊ confitet᷑. defende ⁊ contͣ
cus aduersarios libere pugnare licet. Nam illi duo
qui in passioe dm̃ crucifixi st cũ eo: omnino infames
erant. nã publici latrones. quoꝵ unꝰ ñ tantũ quia
ceredidit. s qr suȩ fidei ueritatẽ contͣ alt̾ũ defende
cep̃ bonum illud ⁊ delectabile ũbũ asaluatore nr̃o
audire meruit. hodie scilicet mecũ eris in paradyso.
nde in latrone illo maxime declaratũ agnoscit᷑.
qd uir catholicꝰ licet infamiȩ macuł asꝑsus. fidĩ
defensiõe. parady sũ parit̾ ⁊ cũ xp̃o. eẽ. meret᷑. Et¬
qm̃ de symonia intionẽ fecimꝰ. cur ipsa⁊
laico  inuestitura sit heresis. ⁊ merito heresis
apellari debeat amplius deo adiuuante dicet᷑.
ne suꝑ hoc deiceps dubitetur. Hoc etiã silendũ ñent
quod sicut quedã inuestitura laicoꝵ ÷ contͣ fidẽ. ita
quedam iuestitura eoꝵ salua fide fieri potest.

Expanded text:
Ecclesiae fidem, quam suam esse credit et confitetur, defendere et contra Ecclesiae fidem, quam suam esse credit et confitetur, defendere et contra ejus adversarios libere pugnare licet. Nam illi duo, qui in passione Domini crucifixi sunt cum eo, omnino infames erant, nam publici latrones; quorum unus non tantum quia credidit, sed quia suae fidei veritatem contra alterum defendere coeperit. bonum illud, et delectabile 281 verbum a Salvatore nostro audire meruit: Hodie scilicet mecum eris in paradiso . Unde in latrone illo maxime declaratum agnoscitur, quod vir catholicus licet infamiae maculis aspersus, fidei defensione paradisum paritquoniam de Simonia mentionem fecimus, cur ipsa et laicorum investitura sit haeresis, et merito haeresis appellari debeat, amplius Deo adjuvante dicetur, ne super hoc deinceps dubitetur. Hoc etiam silendum non erit, quod sicut quaedam investitura laicorum contra fidem, ita quaedam investitura eorum salva fide fieri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
niã s uindicat. aut qͦd ÷ ampliꝰ ep̃i uel abbis ꝑsonã.
ac ñ tã humana ꝗ diabolica malignitate. ȩccła cat̾ho¬
licã fidẽ libtatẽ ⁊ castitatẽ amictit. sine quib nulla
ratione subfistit: hanc gͥ quã sup̾ doximꝰ muesticurã qͥaq
sub specie pastoris suscipe p̃sumit.sit paralitic ⁊ hereti¬
ca lep̾ pollutꝰ. Illũ ñ pastorẽ fiducialit dico neo ullt
pastoris qͥ anima sutã posint ꝓorib suis. qlib& m̃brũ.
s. fur ⁊ raptor ⁊ lupꝰ ẽ. Nã ad hoc uenit ut furee᷑ ⁊ ra.
pit ⁊ mactet. hanc aut detestabile impretatẽ ñ
solũ qͥ faciunt : s qui consentiunt ei dapnati sunt.
llt u̾ consentit. qui eã tacet. qui eã qͥ core.galã p
ꝗ e palã ñ cont᷑ dic̃. Et nemo. ẽ. qͥ contͣdicere palã ñ
nent qͦd asina. fatuũ ꝓpħam olim correxerit. Quod
si fuerit uicios. ł qͥlibet alio ermmine infamis factꝰ.
ñ tos silere debet. qm̃ unicuq peccatori cõmune

Expanded text:
onam. Hac non tam humana quam diabolica malignitate, Ecclesia catholicam fidem, libertatem, et castitatem amittit, sine quibus nulla ratione subsistit. Hanc igitur, quam supra diximus, investituram quicunque sub specie pastoris suscipere praesumit, fit paralyticus, et haeretica lepra pollutus. Illum non pastorem fiducialiter dico, nec illius pastoris, qui animam suam posuit pro ovibus suis , quodlibet membrum, sed fur et raptor et lupus est. Nam ad hoc venit, ut furetur et rapiat et mactet . Hanc autem detestabilem impietatem, non solum qui faciunt, sed qui consentiunt ei, damnati sunt. Ille vero consentit, qui eam tacet, qui eam non corrigit, et qui ei palam non contradicit. Et nemo est qui contradicere palam nonnerit, quod asina fatuum prophetam olim correxerit . Quod si fuerit vitiosus, vel quolibet alio crimine infamis factus, non ideo silere debet, quoniam unicuique peccatori communem
Abbreviated transcription (Latin):
usurpat & potestatẽ. & qͦdã mͦ se di filio p̾dicat
altiorẽ. Nã dũ illa ȩccłȩ sacram̃ta ibi dant᷑ ubi
dari debent & quib & quando & quomodo debent. ꝑ
consecrationis ministrum. adei filio dantur a quo
uniuersa fiunt sacram̃ta & aquo tribuunt᷑. Undier
deus pat̃ ad iohem loquit᷑ dicens. Suꝑ quẽ uideris
spm descendentem: ille ẽ qui baptitat. Quando
dre ille ẽ. qui baptitat: aparte totũ significauis.
Nam dei filius uniuersa sc̃ȩ ȩccłȩ conficit & tribu.¬
it sacram̃ta. Laicꝰ autem quando contͣ dei filiũ sic
p̃sumit si ñ amplius ñ minꝰ tam̃ quã symon magus
intumuit. & ppse intumescit. qͥ incollatione sacram̃¬
tor se dei filio ante ponit. Et quia dõ dĩ filio n
solũ suipats equalitatẽ demere nititur: s se ipsũ
dei filio supiore sua impra actioe significare uidei
recto nomine & ipse hereticꝰ. & eiꝰ muestit᷑a heresis
apellat᷑. Non sit mꝑatorib ⁊ regib molestũ qd dicimꝰ

Expanded text:
usurpat et potestatem, et quodammodo se Dei Filio praedicat altiorem. Nam dum illa Ecclesiae sacramenta ibi dantur, ubi dari debent, et quibus, et quando, et quomodo debent, per consecrationis ministrum, a Dei Filio dantur, a quo universa fiunt sacramenta, et a quo tribuuntur. Unde Deus Pater ad Joannem loquitur, dicens: Super quem videris Spiritum descendentem, ille est qui baptizat . Quando dixit, ille est qui baptizat, a parte totum significavit. Nam Dei Filius universa Ecclesiae conficit et tribuit sacramenta. Laicus autem, quando contra Dei Filium sic praesumit, si non amplius, non minus tamen quam Simon Magus intumuit, et ipse intumescit, 283 qui in collatione sacramentorum se Dei Filio anteponit. Et quia Deo Dei Filio non solum sui Patris aequalitatem demere nititur, sed seipsum Dei Filio superiorem sua impia actione significare videtur, recto nomine et ipse haereticus, et ejus investitura haeresis appel
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fit ꝑuirgã ⁊ anulum menito heresis apellat᷑. Na
sic̃ a symonẽ symoniaca heresis dr̃: ita abeo qui inues
⁊ agitare claues ȩccłȩ ⁊ eiꝰ unicũ ac singulare ostiũ
iuolare conatur. recto nomine heresis deinuestitura
uocat᷑. Hȩc pt̃ea heresis demuestitura si recte ꝑspi¬
citur. ettã heress symonaca ẽẽ uiua ⁊ uera ratiõe
ꝓbat᷑. Nã quȩ scłaris potestas s uindicare nicit᷑ inuest¬
turã. nͥ ut ꝑ hoc aut pęcuniã extorqueat. aut qd
ẽ gͣuiꝰ sibi mordinate subiectã efficiat pontificis ꝑso¬
nam:. Nullus ẽ utiq laicoꝵ etiã si ei liceret qui tanta
ntentioe anulum uel uirgã dare desidẽt. nͥ ꝑ hȩc quȩ
sunt sacram̃ta ȩccłȩ tẽporalib lucris in hiaret. Laicis

Expanded text:
quae fit per virgam et anulum, merito heresis apellatur. Nam quae fit per virgam et anulum, merito heresis apellatur. Nam sicut a Symone symoniaca heresis det agitare claves Ecclesiae, et ejus unicum ac singulare ostium violare conatur, recto nomine haeresis de investitura vocatur. Haec praeterea haeresis de investitura, si recte perspiciatur, etiam haeresis Simoniaca esse, viva et vera ratione probatur. Nam, quae saecularis potestas sibi vindicare nititur investituram, nisi ut per hoc, aut pecuniam extorqueat, aut, quod est gravius, sibi inordinate subjectam efficiat pontificis personam? Nullus est utique laicorum, etiamsi ei liceret, qui tanta intentione annulum, vel virgam dare desideret, nisi per haec, quae sunt sacramenta Ecclesiae, tempora
Abbreviated transcription (Latin):
tem ȩccłiam optinent: axp̃o sibi tradita potestate. dãp¬
nauer̃. Et merito apłi iudicio sp̃c scĩ hanc heresim in
ipso ȩccłȩ pͥncipio dampnare decreuer̃: quã longopꝰ
tẽpore expatre diabolo nasciturã ẽẽ p̃uider̃. Cum gͥ
laico ⁊ inuestitura ⁊ omnis etiam disponendarũ ȩccłarũ
batur negata sit pęnitꝰ ⁊ interdicta. qͥ iuestiturã alaico
quimur. sacramentum est. idẽ sacrum signum. quo pͥn
nter atq dmoscitur. & quo suꝑ xp̃ranũ gregem cura pa¬
storalis ei tribuitur. hanc inuestiturã ab illo solo suscipe
debet: a quo & consecrationem habet. Illum siquidem
prius oportet consecrari: demde uͦ tamquã regem ȩcłe
sacris insignib decorari. Siquis autẽ cuilibet scłam po¬
testati ista licere putat errat. Quod si defende nititur.
apłoꝵ doctrinã & scĩ sp̃c sensũ anullare desiderat. unde
hereticus eẽ nullatenꝰ dubitat᷑. Inuestitura itaq laicoꝵ

Expanded text:
tem Ecclesiam obtinent, a Christo sibi tradita potestate damtem Ecclesiam obtinent, a Christo sibi tradita potestate damnaverunt. Et merito apostoli judicio Spiritus sancti hanc haeresim in ipso Ecclesiae principio damnare decreverunt, quam longo post tempore ex patre diabolo nascituram esse praeviderunt. Cum igitur laico et investitura, et omnis etiam disponendarum Ecclesiarubatur, negata sit penitus et interdicta, qui investituram a laico quimur, sacramentum est, id est sacrum signum, quo prinriter atque dignoscitur et quo super Christianum gregem cura pastoralis ei tribuitur. Hanc investituram ab illo solo suscipere debet a quo et consecrationem habet. Illum siquidem prius oportet consecrari, deinde vero tanquam regem Ecclesiae sacris insignibus decorari. Si quis autem cuilibet saeculari potestati ista licere putat, errat; quod si defendere nititur, ancti Spiritus sensum anullare desiderat. Unde hereticus esse nullatenus dubitatur. Investitura itaque laicorum,
Abbreviated transcription (Latin):
laicorum si quis cognoscere uoluerit quid catholica ⁊ apłica
ȩccłia senserit. quid docuerit. quid iudicauerit ⁊ consti¬
tuerit. legat in pͥmo capitulo illius concilii quod tempo¬
re gregornꝰ septimi pape factum. ẽ. ⁊ ibi omnes clericos
qui de manu laici inuestiturã suscipiunt hereticos uoca¬
tos ⁊ ideo dampnatos eẽ ⁊ excomiunicatos inuenerit.
icet alia heresis de inuestitura dicatur alia symoniaca:
ista quȩ deinuestitura dr̃. contra scãm ȩccłiam fortius
iaculatur. Symoniaca etenim prauitas multociens fit
latent̃. heresis uͦ de inuestitura semꝑ publicȩ agitur.
Ibi etiam in pͥmis omnis ȩccłiasticus ordo confunditur.
quando hoc quod unicuiq asolo suo consecratore in
ȩccłia cum orationib quȩ ibi conueniunt dari debet.
a scłari potestate priꝰ accipit᷑. Quod scĩ apłi ñ solum
interdixer̃. uerumetiã omnes illos qui ꝑscłarem potesta¬

Expanded text:
laicorum, si quis cognoscere voluerit quid catholica et apostolica laicorum, si quis cognoscere voluerit quid catholica et apostolica Ecclesia senserit, quid docuerit, quid judicaverit et constituerit, legat in primo capitulo illius concilii, quod tempore Gregorii septimi papae factum est et ibi omnes clericos, qui de manu laici investituram suscipiunt, haereticos vocatos, et ideo damnatos esse et excommunicatos invenerit. Licet alia haeresis de investitura dicatur, alia Simoniaca; ista quae de investitura dicitur, contra sanctam Ecclesiam fortius jaculatur. Simoniaca etenim pravitas multoties fit latenter; haeresis vero de investitura semper publice agitur. Ibi etiam in primis omnis ecclesiasticus ordo confunditur, quando hoc quod unicuique a solo suo consecratore in Ecclesia cum orationibus, quae ibi conveniunt, dari debet, a saeculari potestate prius accipitur. Quod sancti apostoli non solum interdixerunt, verum etiam omnes illos, qui per saecularem potesta
Abbreviated transcription (Latin):
simulatione fallaci: quamuis legẽ post euangłsũ
non eẽ seruandã minime dubitarent. Ubi beatussi¬
mȩ iutȩ uir intelliguntur non commutasse con¬
consilum: s adhorã ꝓalioꝵ salute suȩ doctrinȩ sen¬
tentiam. Nam fuꝑ hoc quod ipsi ⁊ aln aliter fecerat
⁊ se ⁊ alios postea correxerunt. Posunt etiam ⁊ debens
fieri dispeniationes quib ȩccłarũ ⁊ monasterioꝵ c̃sue.¬
tudines immutentur: s ubi postponit᷑ minus bonũ
ut quod ẽ melius instituat᷑. Innullo autẽ malũ fieri
debet uel ꝑmitti: nisi in ea tatũ necessitate ubi timet᷑
ne paelitetur fides: ⁊ illud postmodũ corrigat᷑. Nam
qui mala faciunt ut ueniant bona. horum iustam eẽ dam¬
nationem paulus apłs ꝓtestatur. Si quis uͦ aliter in ȩccła
dispensationes facit: rationi simul ⁊ ueritati contradicit
lec solum lucernam ardentem non habet: uerumetiam
aliorum ardentes extinguit. Et ideo non recte dr̃ xp̃i

Expanded text:
simulatione fallaci: quamvis legem post Evangelium simulatione fallaci: quamvis legem post Evangelium non esse servandam minime dubitarent. Ubi beatissimae vitae viri intelliguntur non commutasse consilium, sed ad horam pro aliorum salute suae doctrinae sententiam. Nam super hoc quod ipsi et alii aliter fecerant, et se et alios postea correxerunt. Possunt etiam et debent fieri dispensationes, quibus Ecclesiarum, et monasteriorum consuetudines immutentur; sed ubi postponitur minus bonum, ut quod est melius instituatur. In nullo autem malum fieri debet vel permitti, nisi in ea tantum necessitate ubi timetur ne periclitetur fides, et illud postmodum corrigatur. Nam qui mala faciunt, ut veniant bona, horum justam esse damnationem Paulus apostolus protestatur. Si quis vero aliter in Ecclesia dispensationes facit, rationi simul et veritati 425 contradicit, nec solum lucernam ardentem non habet verum etiam aliorum ardentes exstinguit. Et ideo non recte dicitur C