comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecimus. impie egimus. et recessimꝰ
et declinauimꝰ. amandatis tuis ac
udiciis. Non obeduumꝰ serius tuis
ꝓpħis qui locuti sunt in nomine tuo.
regib nr̃is. principib nr̃is. et patrib¬
iusticia. nob̾ autẽ confusio faciei sic̃
ẽ hodie: uiro uida et habitatorib
ierłm. et omni isrł his qui ꝓpe sunt
et his qui ꝓcuł uniuersis t̾ris ad quas
eiecisti eos ꝓpter iniquitates eorum
mus uocem dñi dĩ nr̃i ut ambulare¬
mus in lege eius quã posuit nobis
ꝑ seruos suos ꝓpħas Et omnis isrł
p̃uaricati sunt legem tuã: et decli¬
nauerunt ne audirent uocem tuã
et stilla uit suꝑ nos maledictio. et de¬
testatio quȩ scripta ẽ. in libro moisi
serui dei: quia peccauimꝰ ei: Et sta¬
tuit seruos suos quos locutus est
suꝑ nos et suꝑ principes nr̃os. qui
udicauer̃ nos: ut suꝑ ducerent in¬

Expanded text:
fecimus, impie egimus, et recessimus: fecimus, impie egimus, et recessimus: Et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis: Non obedivimus servis tuis prophetis, qui locuti sunt in nomine tuo regibus nostris, principibus nostris, patribjustitia: nobis autem confusio faciei: sicut est hodie viro Juda, et habitatoribus Jerusalem, et omni Israel; His qui prope sunt, et his qui procul, in universis terris, ad quas ejecisti eos, propter iniquitates eorum,mus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in lege ejus, quam posuit nobis per servos suos prophetas. Et omnis Israel praevaricati sunt legem tuam, et declinaverunt, ne audirent vocem tuam, Et stillavit super nos maledictio, et detestatio, quae scripta est in libro Mosi servi Dei, quia peccavimus ei. Et statuit sermones suos, quos locutus est super nos, et super principes nostros, qui judicaver
Abbreviated transcription (Latin):
Et int̾̃ficiet robustos et popłm
et dirigetur dolus in manu eius
Et corsuum magnificab it et in
copia rerũ omniũ occidet pluri¬
mos Et contra pͥncipem princi¬
pum consurget: et sine manu
conteretur: Et uisio uesꝑe et ma¬
ne: quȩ dicta ẽ: uera ẽ: Tu ergo
signa uisionem: quia post dies
multos erit: Et ego daniel langui
et egrotaui ꝑ dies. Cumq surrexis¬
sem: faciebam oꝑa regis. et stupe
darii filitas sueri de semine medo¬
rum qui imꝑauit suꝑ regnum
chaldeoꝵ anno uno regni eius ego
daniel intellexi in libris numerũ
annoꝵ de quo factus ẽ sermo dñi
ad ieremiam ꝓpħam. ut cõpleren¬
tur desolationis ierłm septuagin¬
ta anni: et posui faciem meam
in ieiuniis sacco et cinere: Et oraui
dñm dm̃ meũ: et confessus sum et
dixi: Obseero dne deus magne et
t̃ribilis. custodiens pactũ et miscdiã
diligentib te et custodientib man¬
data tua: peccauimꝰ iniquitatem

Expanded text:
Et interficiet robustos, et populEt interficiet robustos, et populet dirigetur dolus in manu eius. Et cor suum magnificopia rerum omnium occidet plurimos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam opera regis, et stupebDarii filii Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum: Anno uno regni ejus, ego Daniel intellexi in libris numerum annorum, de quo factus est sermo Domini ad Jeremiam prophetam, ut complerentur desolationis Jerusalem septuaginta anni, Et posui faciem meam in jejuniis, sacco et cinere. Et oravi Dominum Deum meum, et confessus sum, et dixi: Obsecro, Domine Deus magne et terribilis, custodiens pactum et misericordiam diligentibus te, et custodientibus mandata tua. Peccavimus, iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
et stecit uixta ubi ego stabam: Cũq
uenisset:pauens corrui in faciem
meã: Et ait ad me Intellige fili
hominis: qm̃ in tẽpore finis cõple¬
bitur uisio: Cũq loqueretur ad me:
collapsus sum ꝓnus int̾ram: Et
tetigit me: et statuit me in gra¬
du meo: Dixitq michi: Ego osten¬
dam tibi quȩ futura sint innouis¬
simo maledictionis: qm̃ habet tẽ¬
pus finem suum: Aries quẽ uidi¬
sti habere cornua: rex medorum
ẽ. atq ꝑsarum: Porro hircus ca¬
prarum: rex grecoꝵ ẽ: Et cornu
grande quod erat inter oculos
eius: ipse ẽ rexprimus: Quod
autẽ fracto illo surrexer̃ quatu¬
or ꝓ eo: quatuor reges de gente
eius consurgent. sed ñ infortitu¬
dine eius: Et post regnum eoꝵ con
creuerint iniquitates: consurget
rex impudens facie. et intelligens
ꝓpositiones: Et roborabitur forti¬
tudo eius: sed ñ inuirib suis &
supra quã credi potest uniuersa
uastabit: et ꝓsꝑabitur et faciet:

Expanded text:
et stetit juxta ubi ego stabam: cumque et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum eorum, cum creverint iniquitates, consurget rex impudens facie, et intelligens propositiones, Et roborabitur fortitsupra quam credi potest, uniuersa uastabit, et prosperabitur, et faciet.
Abbreviated transcription (Latin):
et c̃tra orientẽ. et c̃tra fortitudinẽ:
Et magnificatum ẽ usq ad fortitu¬
dinem cęli: et deiecit de fortitudi-¬
ne et de stellis et conculcauit eas:
Et usq ad principẽ fortitudinis
magnificatus ẽ: et ab eo tulit ui¬
ge sacrificiũ. et deiecit locũ scĩfica¬
tionis eius Robur autẽ datum ẽ
contra uige sacrificium ꝓpt̃ pecca¬
ta : Et ꝓsternetur ueritas in t̾ra:
et faciet et ꝓsꝑabitur Et audiui
unum de scĩs loquentem: et dixit
unus scc̃ alteri nescio cui loquenti:
Usquequo uisio et uige sacrificiũ
et peccatum desolationis quȩ facta
ẽ et scũarium et fortitudo concul¬
cabitur: et dixit ei Usq aduesꝑam
et mane: Duo milia trecenti: et
mũdabitur scũarium: factum ẽ.
autẽ cũ uiderẽ ego daniel uisionẽ
et quererem intelligentiam: ecce
stetit in conspectu meo quasi spe¬
cies uiri Et audiui uocẽ uiri inter
ulai: et clamauit et ait: Gabriel fac
intelligere istam uisionem: Et uenit:

Expanded text:
ientem, et contra fortitudinem: Et magnificatum est usque ad fortitudinem coeli: et dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas: Et usque ad principem fortitudinis magnificatum est: et ab eo tulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus. Robur autem datum est contra juge sacrificium propter peccata: et prosternetur veritas in terra, et faciet, et prosperabitur. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio cui loquenti, Usquequo visio, et juge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuum in manu sua. et om̃s uias tu-¬
as ñ glorificasti: Iccireo ab eo missus
ẽ. articulus tuus manus: quȩ scri¬
psit hoc quod exaratum est hȩc
ẽ. autem scriptura quȩ digesta ẽ
Mane. thecel. phares. Et hec ẽ.
int̾pretatio sermonis: Mane nu-¬
merauit ds̃ regnum tuum. et cõ¬
pleuit illud: Techel: appensus ẽ. in
statera. et inuentus est minus ha¬
bens: Phares: diuisum ẽ. regnum
tuum. et datum ẽ. medis et persis:
Tunc iubente rege indutus est
daniel purpura. et circumclata ẽ.
torques aurea collo eius: et p̃dicatũ
ẽ. de eo quod haberet potestatem
tercius inregno Eadem nocte
int̾fectus ẽ. balthasar rex chaldeus
et darus mecdus successit in regnũ

Expanded text:
tuum in manu sua, et omnes vias tutuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus succes
Abbreviated transcription (Latin):
Et quos uolebat exaltabat: et qͦs
uolebat humiliabat: Quando ai¬
tem eleuatum ẽ. cor euis et sp̃e illiꝰ
obfirmatus ẽ. ad suꝑbiam: de po-¬
situs ẽ. de solio regni sui. et gloria
eius ablata ẽ. et afilus hominum
eiectus ẽ: Sed et cor eius cũ bestus
positum ẽ: et cum onagris erat
habitatio eius: fenum quoq ut
bos comedebat: et rore cęli corpus
eius infectum est. donec cognosce¬
ret quod potestatem habeat altis.¬
simus in regno hominum. et quȩ¬
cumq uoluerit suscitabit super
illud: Tu quoq filius eius baltasar
ñ humiliasti cortuum cum scires
hec omnia: sed aduersum dñatorẽ
cęli eleuatus es. et uasa domus eius
allata sunt coram te. et tu et optima¬
tes tui et uxores tuȩ et concubine tuȩ
uinum bibistis in eis: Deos qͦq ar-¬
gendeos. et aureos. ereos. ferreos. et¬
ligneos. et lapideos. qui ñ uident
neq audiunt neq sentiunt lauda-¬
sti: porro dm̃ qui habet flatum

Expanded text:
 Quos volebat, exaltabat: et quos  Quos volebat, exaltabat: et quos volebat, humiliabat. Quando autem elevatum est cor ejus, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, Depositus est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasti cor tuum, cum scires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te: Et tu, et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae, vinum bibistis in eis? Deos quoque argenteos, et aureos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatis uideȩ. quẽ adduxit
introgressi sunt inconspectu meo
sapientes magi. ut scripturam hanc
legerent. et int̃pretationem eius
indicarent michi: et nequiuerunt
sensum sermonis huius edicere: Por¬
ro ego audiui de te qd̾ possis obscu¬
ra int̾pretari: et ligata dissoluere:
Si gͦ uales scripturã legere et int̾¬
p̃tationem eius indicare mͥ: pur¬
pura uestieris. et torquem aureã
cuca collum tuum habebis. et t̾cius
in regno meo princeps eris: Ad quẽ
respondens daniel: ait corã rege
Munera tua sint tibi: et dona do¬
mus tuȩ alterida: Scripturã autẽ
legam tibi rex: et int̾̃pretationẽ .xiii.¬
eius ostendam tibi Grex ds̃
altissimus regnũ et magnificentiã
głam et honorem. dedit nabugo¬
donosor patri tuo: ꝓpt̾ magnificen¬
tiam quã dederat ei uniuersi popłi
trib et linguȩ tremebant et me¬
tuebant eum Quos uolebat int̾fi¬
ciebat: et quos uolebat ꝑcutiebat:¬

Expanded text:
captivitatis Judae, quem adduxit captivitatis Judae, quem adduxit introgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, universi populi, tribus, et linguae, tremebant et metuebant eum: Quos volebat, interficiebat: et quos volebat, percutiebat:
Abbreviated transcription (Latin):
cus est: et uultus illius imnutatus
est Sed et obtimates eius conturba¬
bantur: Regina autem ꝓ re quȩ ac-¬
ciderat regi et obtimatib suis. do¬
mum conuiuii ingressa ẽ. et ꝓloq̃ns
ait Rex inȩt̃num uiue Non te con-¬
turbent cogitationes tuȩ: neq facies
tua immutetur Est uir in regno tuo
qui sp̃m deorũ scõrum habet inse. et
indiebus patris tui scientia et sapien-¬
tia inuentȩ sunt in eo Nam et rex na-¬
bugodonosor pater tuus pͥncipem
magorum incantatorum chaldeoꝵ
et auruspicum constituit suꝑ eum
pater inquam tuus o rex: quia sp̃c
amplior et prudentia intelligentia¬
q interpretatio somniorum. et osten-¬
sio secretoꝵ. et solutio ligatorum.
inuentȩ sunt in eo: Hoc est indaniele
cui nom̃ imposuit rex baltasar: Nunc
itaq daniel uocetur: et interpretati-¬
onem narrabit: Igitur introductus
est daniel coram rege: Ad quem p̃¬
fatus rex: ait. Tu es daniel de filiis¬

Expanded text:
tus est, et vultus illius immutatus tus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis
Abbreviated transcription (Latin):
tea quȩ asportauerat de tẽplo quod
fuerat in ierłm. et biberunt in eis rex
et optimates eiuus. uxores et concubine
eius Bibebant iunum: et ladabant
dõs suos aureos et argenteos. et ęreos
ferreos ligneosq et lapideos: In eadẽ
hora apparuer̃ digiti quasi manus
hominis scribentis contra candela¬
brũ insuꝑficie parietis aulȩ regiȩ.
Et rex aspiciebat articłos manus sen¬
bentis: Tunc regis facies cominuta-¬
ta est: et cogitationes eius conturba-¬
bant eum Et compages renum eiꝰ
soluebantur: et genua eius ad se in-¬
uicem collidebantur Exclamauit
itaq rex fortiter ut introducerent
magos chaldeos et aruspices Et pro¬
loquens rex: ait sapientib babilonis:
Quicumq legerit scripturam hanc
et int̾pretationem eius manifestam
michi frerit: purpura uestietur.
bebit. et tercius in meo regno erit:
Tunc ingressi om̃s sapientes regis
ñ potuerunt nec scripturam legere
nec int̾pretationem eius indicare re¬
gi:. Unde rex baltasar satis conturba¬

Expanded text:
quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturba
Abbreviated transcription (Latin):
edificabitur platea et muri: in an¬
gustia tẽporum: Et post ebdoma-¬
des septuaginta duas occidetur
xp̃c: et non erit eius popłs qui eũ
negaturus ẽ et ciuitatem et scũa¬
rium dissipabit popłs. cum duce
uenturo: et sinis eius uastitas: Et
post finem belli: statuta desolatio:
Confirmabit autẽ pactum meũ mul-¬
tis: ebdomada una: Et in dimidio eb¬
domadis: deficiet hostia et sacrifici-¬
um: Et intẽplo erit abominatio
desolationis: et usq ad consumma-¬
tionem et finemꝑseuerabit desolatio:¬

Expanded text:
edificabitur platea et muri in anedificabitur platea et muri in angustia temporum. Et post ebdomadas sexaginta duas occidetur Christus, et non erit eius populus qui eum ejus: Et civitatem et sanctuarium dissipabit populus cum duce venturo: Et finis ejus vastitas, et post finem belli statuta desolatio. Confirmabit autem pactum multis hebdomada una: et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et sacrificium: Et in templo erit abominatio desolationis: et usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio
Abbreviated transcription (Latin):
Ne moreris ꝓpter temet ipsum ds̃
m̃s: quia nom̃ tuũ inuocatum ẽ. suꝑ
ciuitatẽ et suꝑ popłm tuũ: Cumq
adhuc loquerer et orarem: et confi¬
terer peccata mea et peccata popłi
mei isrł: ut ꝓsternerem p̃ces meas.
inconspectu dei mei ꝓ monte scõ dĩ
mei: adhuc me loquente in oratione
ecce uir gabriel quẽ uidam in uisio¬
ne aprincipio cito uolans tetigit me
in tẽpore sacrificii uesꝑtini et docuit
me et locutus ẽ. michi: Dixitq Dani¬
el nc̃ egressus sum ut docerem te :
et intelligeres Ab exorditi p̃cum
tuarũ egressus ẽ sermo: Ego autẽ
ueni ut indicarem tibi: quia uir
desidioꝵ es Tuautẽ animaduerte
sermonẽ: et intellige uisionẽ: Septu¬
aginta ebdomadȩ ad breuiatȩ sunt¬
suꝑ popłm tuũ. et suꝑ urbem scãm
tuam: ut consũmetur p̃uaricatio.
et finem accipiat peccatũ. et delea¬
tur iniquitas. et adducatur usticia
sempit̾na. et impleatur uisio et ꝓ¬
nis ut iterũ edificetur ierłm usq

Expanded text:
pter temetipsum, Deus meus: quia nomen tuum invocatum est super civitatem, et super populum tuum, Cumque adhuc loquerer, et orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Israel, et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei, pro monte sancto Dei mei: Adhuc me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione in principio, cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitque: Daniel nunc egressus sum, ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo: ego autem veni, ut indicarem tibi, quia vir desideriorum es: Tu ergo animadverte sermonem, et intellige visionem. Septuaginta super populum tuum et super urbem sanctam tuam, ut consumetur praeuaricatio, et finem accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur iustitia sempiterna, et impleatur uisio et nis, ut iterum hedificetur Ierusalem usque
Abbreviated transcription (Latin):
potestas eius potestas sempitaerna.
et regnum etus ingenerationem et
generationẽ. et om̃s habitatores t̾rȩ
apud cũ innichilũ reputati sunt:
Iuxta uoluntatẽ enĩ suã facit. tam
cat ei. quare fecisti: In ipso tẽpore sen¬
sus m̃s reuersus ẽ ad me. et ad hono¬
rem regni mei decorẽq ꝑueni Et
figura mea reuersa ẽ ad me: et opti¬
mates mei et magistratus mei reqͥsi-¬
erunt me: Et in regno meo restitutus
sum: et magnificentia amplior addi¬
ta ẽ. michi: Nunc gͥ ego nabugodono¬
sor laudo et magnifico et głifico regẽ
celi: quia omnia oꝑa eius uera. et uiȩ

Expanded text:
potestas ejus potestas sempiterna, potestas ejus potestas sempiterna, et regnum ejus in generatione et generationem, et omnes habitatores terrae apud eum in nihilum reputati suntiuxta enim uoluntatem suam facit tam icat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, et magnifico, et glorifico regem coeli: Quia omnia opera ejus vera, et viae
Abbreviated transcription (Latin):
Responditq rex: et aitz Nonne hec
babilon magna. quam ego ȩlificaui
in domum regni in robore fortitu¬
dinis meȩ. et ingła decoris mei.
Cum adhuc sermo. ẽẽt. in ore regis:
uox de cȩlo ruit:. libi dicitur nabu-¬
godonosor rex: Regnum transit
ate Et abhominib de eicient: et
cum bestiis feris erit habititatio
tua: fenum quasi bos comedes: et
septem cempora mutabuntur suꝑ
te: donec scias quod dominetur
excelsus in regno hominum. et cui-¬
cumq uoluerit det illud Eadem
hora sermo completus ẽ. super
nabugodonosor Ex hominib
abiectus est. et fenum ut bos co-¬
medit: et rore cęli corpus eiue
infectum est. donec capilli eius insi-¬
militudinem aquilarum crescerent
et ungues eius quasi auium: Igit᷑
post finem dierum ego nabugodo¬
nosor oculos meos ad cȩlum leuaui:
et sensus m̃s redditus ẽ michi Et al-¬
cissimo benedixi. et uiuentẽ insem¬
piternũ laudaui. et głificaui: quia

Expanded text:
Responditque rex, et ait: Nonne haec Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum transa te, et ab hominibus eicient te, et cum bestiis atque feris erit habitatio tua. Faenum quasi bos comedes et septem tempora commutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus in regno omni et cuicunque voluerit det illud. Eadem hora sermo completus est super Nabuchodonosor, ex hominibus abjectus est, et fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est, donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi, et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et dissipate illam. at tam̃ radicũ
eius germen interra dimittite.
et uinciatur ferro et aere. inher-¬
bis foris et rore cęli consꝑgatur.
et cum feris sit pabulum eius.
donec septem tempora commuten¬
tur suꝑ eum Hȩc ẽ int̃pretatio al-¬
dñm meum regem: Sicient te ab
hominib: et cum bestiis feris erit
habitatio tua Et fenum ut bos
comecles: et rore cȩli infunderis:
Septem quoq tempora mutabun¬
tur suꝑ te: donec scias quod dñe¬
tur excelsus suꝑ regnum hominũ.
et cuicũq uoluerit det illud Quod
autem precepit ut relinqueretur
germen radicum eius id.ẽ. arboris.
regnum tuum tibi manebit post¬
quam cognoueris potestatem ẽẽ.
celestem: Quam obrem rex consi-¬
lium meum placeat tibi: et peccata
tua elemosinis redime. et iniquita¬
tes tuas miscłiis pauꝑum: Forsitan
ignoscat delictis tuis Omnia uene-¬
runt suꝑ nabugodonosor regem:
Post finem mensium duodecun:
in aula babilonis deambulabat:

Expanded text:
et dissipate illam; Attamen germen radicum et dissipate illam; Attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora mutentur super eum: Haec est interpretatio inum meum regem: Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis feris erit habitatio tua, et fenum ut bos comedes, et rore coeli infunderis: Septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat.
Abbreviated transcription (Latin):
edicere michi Tu autem potes: qͥa sꝑs
deorum scõrum in te est xiIunc
daniel cui nom̃ baltasar cepit intͣ
semet ipsum cogitare quasi una
hora: et cogitationes eius contur¬
babant eum Respondens autem
rex ait Baltasar somnium et int̃-¬
pretationes ñ conturbent te: Res¬
pondit baltasar: et dixit: Domine
mi somnium his qui te oderunt
et int̾pretatio eius hostibus tiuis
sit. Arborem quam uidisti sublim̃
atq robustam. cuius altitudo ꝑ¬
tingit usq ad cȩlum. et aspectus
illius in omnem t̾ram. et rami
eus pulcherrimi. et fructus eiꝰ
nimius. et esca omnium in ea. et
subter eam habitantes bestiȩ agri.
et in ramis eius commorantess
aues cęli. tu es rex qui magnifica¬
tus es et inualuisti. et magnitu¬
do tua creuit. et ꝑuenit usq ad
cȩlum. et potestas tua int̾minos
un iuersȩ terrȩ: Quod autem ui¬
dit rex uigilem et scm̃ descende
de cȩlo. et dicere succidite arborẽ

Expanded text:
edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus deorum sanctorum in te est. Tunc Daniel, cujus nomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram: Et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius; Et esca omnium in ea, et subter eam habitantes bestiae agri, et in ramis ejus commorantes aves coeli: Tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti: et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem,
Abbreviated transcription (Latin):
Videbam in uisione capitis mei:
et suꝑ stratum meum Et ecce uigil
et sc̃s de cȩlo descendit: clamauit
fortiter et sic ait Succidite arborẽ.
et precidite ramos eius Excutite
folia eius: et disꝑgite fructum eius:
fugiant bestiȩ quȩ subter eam sunt.:
et uolucres de ramis eius Uerun¬
tamen germen radicum eius: in
terra sinite Et alligetur uinculo
ferreo. et ereo. inherbis quȩ foris sunt
et rore cȩli tingatur: et cum feris
pars eius in herba terrȩ: Cor eius
ab humano commutetur: et cor
ferȩ decur ei. et septem tempora
mutentur suꝑ eum: Insententia¬
uigilum decretum ẽ. et sermo scoꝵ
et petitio: donec cognoscant iuuen¬
tes qm̃ dominatur excelsus in re-¬
gno hominum. et cuicumq uolu¬
erit dabit illud. et humillimum
hominem constituet suꝑ eo: Hoc
somnium uidi ego rex nabugo do¬
nosor: Tu gͦ baltasar int̃pretationẽ
narra festinus: quia omnes sapien-¬
tes regni mei ñ queunt solutionẽ

Expanded text:
Videbam in visione capitis mei Videbam in visione capitis mei super stratum meum, et ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententivigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
somnii indicarent michi Tunc ingredie-
ces: Et somnium narraui in conspectu
eorum. et solutionem eius ñ indicaue¬
runt michi: donec collega ingressus
ẽ. in conspectu meo daniel cuiꝰ nom̃
baltasar scdm nom̃ dĩ mei qui habet
sp̃m deorum scõrum insemet ipso:
Et somnium coram ipso locutus sũ
Baltasar pͥnceps ariolorum quẽ ego
scio quod sp̃m deorum scõrum habe¬
as inte: Et omne sacramentum ñ ẽ.
impossibile tibi: uisiones somniorũ
meorũ quas uidi. et solutionẽ eorum
narra. uisio capitis mei incubili meo
Uilebam: et ecce arbor in medio t̾rȩ.
et altitudo eius nimia. magna arbor
et fortis. et ꝓceritas eius contingens
cȩlum: Aspectus enim illius erat usq
ad t̃munos uniuersȩ terrȩ: Folia eius
pulcherrima. et fructus eiꝰ niius:
et esca uniuersorum in ea Subter
eam habitabant animalia et bestiȩ:
et in ramis conuersabantur uolucres
cȩli. et ex ea uescebatur omnis caro:

Expanded text:
somnii indicarent mihi. Tunc ingrediebasomnii indicarent mihi. Tunc ingrediebaces, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui habet spiritum deorum sanctorum in semetipso: et somnium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, quem ego scio quod spiritum sanctorum deorum habeas in te, et omne sacramentum non est impossibile tibi: Visiones somniorum meorum, quas vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Magna arbor, et fortis: et proceritas ejus contingens coelum: aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius: et esca universorum in ea. Subter eam habitabant animalia et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli: et ex ea vescebatur omnis caro.
Abbreviated transcription (Latin):
et uerbum regis immutauerunt. et
positum ẽ. hoc decretum: ut omnis po¬
pulus. et trib et lingua quęcumq lo¬
cuta fuerit blaphemiam contra deũ
sidrac misac et abdenago: disꝑeat. et
domus eius uastetur: Neq enĩ ẽ. ds̃
alius: qui possit saluare: Tunc rex pro-¬
mouit sidrac. misac et abdenago inꝓ
uitiam babilonis: Nabugodonosor
rex omnib popłis gentib et lingus
quȩ habitant in uniuersa terra: pax
uobis multiplicetur. Signa et mira¬
bilia fecit apud me ds̃ excelsus: Pla¬
cuit gͦ michi p̃dicare signa eius quia
magna sunt. et mirabilia eius quia
fortia. et regnum eius regnum sem¬
piternum: et potestas eius ingene-
bugodonosor quietus eram in domo
mea: et florens inpalacio meo: Som¬
nium uidi quod ꝑterruit me: et
cogitationes mee instratu meo. et uisi¬
ones capitis mei contrurbauer̃ me
Et ꝑ me ꝓpositum ẽ. decretum ut in¬
ducerentur in conspectu meo cuncti
sapientes babilonis: et solutionem

Expanded text:
Et verbum regis immutaverunt, Et Et verbum regis immutaverunt, Et positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, et lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, dispereat, et domus ejus vastetur: Neque enim est Deus alius, qui possit ita salvare. Tunc rex promovit Sidrach, Misach, et Abdenago, in provincia Babylonis. NABUCHODONOSOR rex, omnibus populis, gentibus, et linguis, qui habitant in universa terra, pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi praedicare signa ejus, quia magna sunt; et mirabilia ejus, quia fortia: Et regnum ejus regnum sempiternum; et potestas ejus in generV. Ego Nabuchodonosor quietus eram in domo mea, et florens in palatio meo: Somnium vidi, quod perterruit me: et cogitationes meae in stratu meo, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Et per me propositum est decretum, ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
Nuc usq ñ habetur in hebreo. et quȩ
posiumus de theodotionis editione
trans lata sunt Iunc nabugodo¬
nosor rex obstupuit. et surrexit ꝓꝑe.
et ait obtimatibus sius Non ne tres
uiros misimus in meclio ignis com¬
peditos: Qui respondentes: dixer̃
ptionis ineis ẽ: Et species quarti si¬
milis filio dĩ Tunc accessit nabugo¬
donosor ad ostium fornacis ignis ar¬
dentis: et ait: Sidrac. misac. et abde¬
nago serui dei excelsi: egredimini
et uenite: Statimq egressi sunt sidrae.
misac. et abdenago de medio ignis: Et
congregati satrape. magistratus et iudi¬
ces. et potentes regis. contemplabantur
uiros illos qm̃ nichil potestatis habu¬
isset ignis incorporib eorum. et capillus
capitis eorum ñ. ẽẽt. adustus. et sarabal¬
la eorum ñ fuissent immutata. et odor
ignis ñ tran̾sset ꝑ eos: Et erumpens
nabugodonosor: ait Benedictus ds̃
eorum sidrac iudelicet misac et abde¬
nago qui misit angłm suum et eruit
seruos suos qui crediderunt in eum.

Expanded text:
ucusque non habentur in Hebraeo, et quae posuimus, de Theodotionis editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. Et congregati satrapae, magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor, ait; Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach et Abdenago, qui misit angelum suum: Et eruit servos suos, qui crediderunt in eum:
Abbreviated transcription (Latin):
et animam concubinarum tuarũ
Diligis odientes te: et odio habes dili
gentes te: Et ostendisti hodie quia
non curas de ducib tuis: et de ser¬
uis tuis Et uere cognoui modo qͥa
si absalon uiueret et nos omnes
occubuissemus. tunc placeret tibi
Nunc igitur surge et procede: et al-¬
loquens satisfac seruis tuis: Iuro
enim tibi ꝑ dñm: quod si non exie-¬
ris ne unus quidem remansurus
sit tecum nocte hac Et peius erit
tibi: quam omnia mala quȩ ue-¬
nerunt suꝑ te ab adolescentia tua
usque in presens:¬

Expanded text:
et animam concubinarum tuarum. et animam concubinarum tuarum. Diligis odientes te, et odio habes dilgentes te: et ostendisti hodie, quia non curas de ducibus tuis et de servis tuis: et vere cognovi modo, quia si Absolon viveret, et omnes nos occisi essemus, tunc placeret tibi. Nunc igitur surge, et procede, et alloquens satis fac servis tuis. Iuro enim tibi per Dominum, quod si non exieris, ne unus quidem remansurus sit tecum nocte hac: et peius erit hoc tibi, quam omnia mala, quae venerunt super te ab adolescentia tua usque in praesens
Abbreviated transcription (Latin):
nunciũ: domine mi rex Iudicauit
rex ad chusi Est ne pax puero ab¬
salon: Cui respondens chusi: fiant
inquit sicut puer inimici dñimei
regis: et uniuersi qui consurgunt
aduersum eum in malum Con¬
tristatus itaq rex ascendit cȩna¬
culum portȩ et fleuit: et sic loque¬
batur uadens filimi absalon: ab¬
salon filimi Quis michi tribuat
ut ego moriar ꝓte: absalon filimi:
filimi absalon Nunciatũ ẽ autem
ioab quod rex fleret et lugeret fi¬
lium suum: et reuersa ẽ uictoria
in luctum in die illa omni ppło:
Audiuit enĩ ppłs in die illa dici do-¬
let rex suꝑ filio suo: Et declinauit
ppłs in die illa ingredi cuntatem:
quomodo declinari solet ppłs uer¬
sus et fugiens de pręlio Porro rex
oꝑuit caput suum: et clamabat
uoce magna. filimi absalon absa¬
die uultus omniũ seruoꝵ tuoꝵ qui
saluam fecerunt animã tuã: et ani¬
mam filiorum tuorum: et filiarum
tuarum. et animã uxorũ tuarum :

Expanded text:
nuncium, domine mi rex: judicavit nuncium, domine mi rex: judicavit rex ad Chusi: Estne pax puero Absalon? Cui respondens Chusi, Fiant, inquit, sicut puer, inimici domini mei regis, et universi qui consurgunt adversus eum in malum. Contristatus itaque rex, ascendit coenaculum portae, et flevit. Et sic loquebatur, vadens: Fili mi Absalon, Absalon fili mi: quis mihi tribuat ut ego moriar pro te, Absalon fili mi, Fili mi Absalon? Nunciatum est autem Joab quod rex fleret, et lugeret filium suum: et versa est victoria in luctum in die illa omni populo: audivit enim populus in die illa dici: Dolet rex super filio suo. Et declinavit populus in die illa ingredi civitatem, quomodo declinare solet populus versus et fugiens de praelio. Porro rex operuit caput suum, et clamabat voce magna: Fili mi Absalon, Absadie vultus omnium servorum tuorum, qui salvam fecerunt animam tuam, et animam filiorum tuorum, et filiarum tuarum, et animam uxorum tuarum,
Abbreviated transcription (Latin):
currentem solum. et exclamans in-¬
dicauit regi Dixitq rȩx: Si solus ẽ
bonus ẽ nuncius in ore eius ko¬
perante autem illo et accedente ꝓpi¬
us: uidit speculator alterum homi¬
nem currentem et uociferans in cul¬
mine ait: Apparet nichi homo cur¬
rens solus Dixitq rex: Et iste bonꝰ
ẽ. nuncius Speculator autem: Con¬
templator ait Cursum prioris. qͣsi
cursum achimaas filii sadoc Et ait
rex: Vir bonus ẽ et nuncium portais
bonum uenit: Clamans autem a¬
chimaas: dixit ad regem Salue
rex: Et adorans regem corãeoꝓnus
in terram: ait Benedictus dñs ds̃
tuus: qui conclusit homines qui-
leuauerunt manus suas contra
dñm meũ regem: fr ait rex Ene pax
puero absalon: Dixitq achimaas:
Audiui tumusum magnum cum
mitteret ioab seruus tuus õ rex
seruum tuum: nescio aliud: Ad qͦm
rex kansi ait: et sta hic Cumq il¬
le transisset et staret: apparuit chu-¬
si: et ueniens ait: Bonum apporto

Expanded text:
currentem solum. Et exclamans incurrentem solum. Et exclamans indicavit regi: dixitque rex: Si solus est, bonus est nuncius in ore ejus. Properante autem illo, et accedente propius, vidit speculator hominem alterum currentem, et vociferans in culmine, ait: Apparet mihi alter homo currens solus. Dixitque rex: Et iste bonus est nuncius. Speculator autem, Contemplor, ait, cursum prioris, quasi cursum Achimaas filii Sadoc. Et ait rex: Vir bonus est: et nuncium portans bonum, venit. Clamans autem Achimaas, dixit ad regem: Salve rex. Et adorans regem, coram eo pronus in terram, ait: Benedictus Dominus Deus tuus, qui conclusit homines qui levaverunt manus suas contra dominum meum regem. Et ait rex: Estne pax puero Absalon? Dixitque Achimaas: Vidi tumultum magnum, cum mitteret Joab servus tuus, o rex, me servum tuum: nescio aliud. Ad quem rex, Transi, ait, et sta hic. Cumque ille transisset, et staret, apparuit Chusi: et veniens ait: Bonum apporto
Abbreviated transcription (Latin):
ro absalon erexerat sibi cum adhuc
uiueret atulum: qui ẽ. inualle re-¬
gis Dixerat enĩ: Non habeo filium:
et hoc erit monimentũ nominis mei
Uocauitq titulũ nomine suo nominis¬
mei: et appellatur manus absalon
usq ad hanc diem Achimaas autẽ
filius sadoc: ait: Curram et nuncia¬
bo regi:quia iudiciũ fecerit ei dñs
de manu inimicorum eius. Adquẽ
ioab dixit: Non eris nuncius in hac
die: sed nunciabis in alia: Hodie no¬
lo te nunciare filius enĩ regis: est
mortuus Et ait ioab chusi Uade et
nuncia regi: quȩ uidisti: Ad orauit
chusi ioab et cucurrit: Rursus autẽ
achimaas filius sadoc dixit ad ioab
Quid impedit si etiam ego curram p̾
baiulus Qui respondit Quid enĩ
si cucurrero : Et ait ei Curre Curreis
ergo achimaas ꝑuiam compedu
transiuit chusi dauid autẽ sedebat
inter duas portas. speculator autẽ
qui erat in fastigio portȩ suꝑ mu¬
rum: deuans oculos uidit hominẽ

Expanded text:
ro Absalon erexerat sibi, cum adhuc ro Absalon erexerat sibi, cum adhuc viveret, titulum qui est in Valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine suo, et appellatur Manus Absalon, usque ad hanc diem. Achimaas autem filius Sadoc, ait: Curram, et nunciabo regi, quia judicium fecerit ei Deus de manu inimicorum ejus. Ad quem Joab dixit: Non eris nuncius in hac die, sed nunciabis in alia: hodie nolo te nunciare, filius enim regis est mortuus. Et ait Joab Chusi: Vade, et nuncia regi quae vidisti. Adoravit Chusi Joab, et cucurrit. Rursus autem Achimaas filius Sadoc dixit ad Joab: Quid impedit si etiam ego curro post bajulus. Qui respondit: Quid enim si cucurrero? et ait ei: Curre. Currens ergo Achimaas per viam compendii, transivit Chusi. David autem sedebat inter duas portas: speculator vero, qui erat in fastigio portae super murum, elevans oculos, vidit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sem tibi decem argenteis siclos et
unum balteum: Qui dixit adioab.
Si appenderes in manib meis mille
argenteos: nequaquam mitterem
manũ meã in filium regis Audi¬
entibus enim nobis: precepit rexti-¬
bi et abisai et echai dicens Custo¬
dite michi puerum ab salon: Sed et
si fecissem contra animam meã au¬
dacter: nequaquam hoc regem late¬¬
re potuisset. et tu stares exaduerso
Et ait ioab. Non sicut tu uis: sed agre¬
diar eum coram te Tulit ergo ioab
tres lanceas in manu sua: et infixit
eas in corde absalon:Cumq adhuc
palpitaret herens in quercu: cucurre¬
runt decem iuuenes armigeri ioab
et ꝑcutientes interfecerunt eum:
Cecinit autem ioab bucina: et retinu¬
it ppłm ne ꝑsequeretur fugientem
isrł uolens parcere multitudini:
Et tulerunt absalon et ꝓiecerunt eũ
in saltu in foueam grandem: et com¬
łportauer̃ suꝑ eum aceruum lapi¬
dum magnum nimis. Omnis autẽ
isrł: fugit in tabernacula sua: Por¬

Expanded text:
sem tibi decem argenti siclos, et sem tibi decem argenti siclos, et unum balteum? Qui dixit ad Joab: Si appenderes in manibus meis mille argenteos, nequaquam mitterem manum meam 321 in filium regis: audientibus enim nobis, praecepit rex tibi, et Abisai, et Ethai, dicens: Custodite mihi puerum Absalon. Sed et si fecissem contra animam meam audacter, nequaquam hoc regem latere potuisset, et tu stares ex adverso. Et ait Joab: Non sicut tu vis, sed aggrediar eum coram te. Tulit ergo Joab tres lanceas in manu sua, et infixit eas in corde Absalon: cumque adhuc palpitaret haerens in quercu, cucurrerunt decem juvenes armigeri Joab, et percutientes interfecerunt eum. Cecinit autem Joab buccina, et retinuit populum, ne persequeretur fugientem Israel, volens parcere multitudini. Et tulerunt Absalon, et projecerunt eum in saltu, in foveam grandem, et comportaverunt super eum acervum lapidum magnum nimis: omnis autem Israel fugit in tabernacula sua. Por
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Seruate mͥ puerum absa-¬
lon Et om̃is ppłs audiebat precipi¬
entem regeni cunctis pͥncipib isrł¬
ꝓ absalon Itaq egressus ẽ ppłs in-
campum contra isrł: et factũ ẽ prȩ¬
lium in saltu ephram et cȩsus est
ibi ppłs isrł ab exercitu dauid facta
q ẽ plaga magna in die illa: ui¬
ginti milium: fuit autẽ ibi pręliũ
disꝑsum suꝑ faciem omnis terrę
et multo plures erant quos saltus
consumpserat de ppło. quam hi qͦs
uorauerat gladius in die illo Acci-¬
dit autem ut occurreret absalon
seruis dauid: sedens mulo: Cumq
ingressus fuisset mulus subter cor¬
densam quercum et magnam ad¬
hesit caput eius quercui Et illo
suspenso inter celum et terram:
Mulus cui sederat ꝑtransiuit: Uidit
autem hoc qui spiam: et nunciauit
ioab dicens: Uidi absalon pendere
de quercu: Et ait ioab uiro qui nun¬
ciauerat ei Si uidisti quare non cor¬
fodisti eum cum terra. et ego dedis¬

Expanded text:
dicens servate mihi puerum Absadicens servate mihi puerum Absalom et omnis populus audiebat praecipientem regem cunctis principibus pro Absalom itaque egressus est populus in campum contra Israhel et factum est proelium in saltu Ephraim et caesus est ibi populus Israhel ab exercitu David factaque est ibi plaga magna in die illa viginti midispersum super faciem omnis terrae, et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo, quam hi quos voraverat gladius in die illa. Accidit autem ut occurreret Absalon servis David, sedens mulo: cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam, adhaesit caput ejus quercui: et illo suspenso inter coelum et terram, mulus, cui insederat, pertransivit. Vidit autem hoc quispiam, et nunciavit Joab, dicens: Vidi Absalon pendere de quercu. Et ait Joab viro qui nunciaverat ei: Si vidisti, quare non confodisti eum cum terra? et ego dedis
Abbreviated transcription (Latin):
frixum cicer. et mel. et butirum. oues
et pingues uitulos Dederuntq dauid
et ppło qui cũ eo erat aduescendum:
suspicati sunt enĩ ppło fame et siti fati¬
gari in deserto Igitur considerato da¬
uid ppło suo: constituit suꝑ eum tri¬
bunos et centuriones: Et dedit ppłꝯ
tertiam partem sub manu ioab: et ter¬
ciam sub manu abisai filii saruiȩ frĩs
ioab et terciam submanu ethai qui
erat de geth Dixitq rex ad ppłm: Cgre¬
diar et ego uobiscum: Et respondit
ppłs: Non exibis: Siue enim fugeri¬
mus non magnopere ad eos de
nobis ꝑtinebit: suie media pars ce¬
ciderit᷑ nobis non satis curaburl
quia tu unus ꝓdecem milib com¬
putaris Melius est igitur: ut sis
nobis in urbe presidio: Ad quos
rex ait Quod uobis rectum uide¬
tur hoc faciam Stetit ergo rex iu-¬
xta portam: egrediebaturq ppłs
ꝑturmas suas centeni et milleni
Et precepit rex ioab. et abisai. et ethai :¬

Expanded text:
frixum cicer et mel et butyrum oves frixum cicer et mel et butyrum oves et pingues vitulos dederuntque David et populo qui cum eo erat ad vescendum suspicati enim sunt populum fame et siti fatigari in deserto igitur considerato David populo suo constituit super eum tribunos et centuriones et dedit populi tertiam partem sub manu Ioab et tertiam in manu Abisai filii Sarviae fratris Ioab et tertiam sub manu Ethai qui erat de Geth dixitque rex ad populum egrediar et ego vobiscum et respondit populus non exibis sive enim fugerimus non magnopere ad eos de nobis pertinebit sive media pars ceciderit e nobis non satis curabunt quia tu unus pro decem milibus conputaris melius est igitur ut sis nobis in urbe praesidio ad quos rex ait quod vobis rectum videtur hoc faciam stetit ergo rex iuxta portam egrediebaturque populus per turmas suas centeni et milleni et praecepit rex Ioab et Abisai et Ethai
Abbreviated transcription (Latin):
dem residuus fuit qui ñ transisset flu-¬
uium: Porro achito fel uidens quod ñ
fusset factum consilium suum: stra¬
uit asinũ suum et surrexit et abiit
indomum suam: et in ciuitatem suã
Et disposita domo sua suspendio interut:
et sepultus ẽ in sepulcro patris sui Da¬
uid autem uenit in castra: et absalon
transiuit iordanem ipse et om̃s uiri isrł
cum eo Amasam uero constitint absa-¬
lon pro ioab: suꝑ exercitum Amasa au-¬
tem erat filius uiri qui uocabatur ie¬
thra de iesreli Qui ingressus ẽ ad abi¬
gail filiam naas sororem saruiȩ quȩ
fuit mater ioab Et castra metatus ẽ.
isrł cum absalon: in t̾ra galaad Cum¬
q uenisset dauid in castra: sobi filius
naas de rabath filiorum ammon et
machir filius amihel de lodobar et
berzellai galaadites de rogelim obtu-¬
lerunt ei stratoria. et tapecia. et uasa-
fictilia. frumentũ. et ordeum. et fari-¬
nam polentam. et fabam. et lentem. et¬

Expanded text:
idem residuus fuit, qui non transiret fluvidem residuus fuit, qui non transiret fluvium. Porro Achitophel videns quod non fuisset factum consilium suum, stravit asinum suum, surrexit, et abiit in domum suam, et in civitatem suam: et disposita domo sua suspendio interiit et sepultus est in sepulchro patris sui David autem venit in Castra et Absalom transivit Iordanem ipse et omnis vir Israhel cum eo Amasam vero constituit Absalom pro Ioab super exercitum Amasa autem erat filius viri qui vocabatur Iethra de Hiesreli qui ingressus est ad Abigail filiam Naas sororem Sarviae quae fuit mater Ioab et castrametatus est Israhel cum Absalom in terra Galaad cumque venisset David in Castra Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon et Machir filius Ammihel de Lodabar et Berzellai Galaadites de Rogelim obtulerunt ei stratoria et tappetia et vasa fictilia frumentum et hordeum et farinam pulentam et fabam et lentem