comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Montes & colles intelligunt᷑ ꝑfecti quiq sci. conuersationis sublimitate
a t̃renis sulleuati. & qͣsi cãpoꝵ planiciẽ melioris uitȩ meritis exccedentes.
De his montib ysaiasdic̃. Erit mons domꝰ dñi p̃paratꝰ in uertice montiũ: & ele¬
uabit᷑ suꝑ colles. Loqͥt᷑ gͦ sponsa de dilecto suo. Ecce iste uenit saliens in¬
tiã omnẽ contẽplationis diuinȩ puritate eacedens. Nec stare in montib
s. tͣnsilire dicit᷑. quia & si ad horã ꝑ int̾nã inspirationẽ corscõꝵ usitat. su¬
bito tam̃ recedit. ut eos ãpliꝰ insui dilectionẽ accendat. Potest hoc etiam
ad in ai matonẽ aep̃ referri qͥueniens qͦdã saltus dedit.q de celo uenit it ⁊¬
uterũ urgins de uto urginis in p̃sepe de psepi adba ptismĩ. setaps moao cru

Expanded text:
Montes et colles intelliguntur perfecti quique sancti, conversationis sublimitate Montes et colles intelliguntur perfecti quique sancti, conversationis sublimitate a terrenis sublevati, et quasi camporum planitiem melioris vitae meritis excedentes. De his montibus Isaias dicit: Erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium, et elevabitur super colles . Loqtiam, omnem contemplationis divinae puritatem excedens, nec stare in montibus, sed transilire dicitur: quia etsi ad horam per internam inspirationem cor sanctorum visitat, subito tamen recedit, ut eos in sui 510 dilectionem accendat. Potest etiam hoc ad incarnationem Christi referri, qui veniens quosdam saltus dedit: quia de coelo venit in uterum Virginis, de utero Virginis in praesepe, de praesepi in baptismum, de baptismo in cru
Abbreviated transcription (Latin):
auuns conceplationi deditã orationib uel lectionib diuinis occupatã.
inquietare & ad excteriora oꝑa suscitare uelitis. donec ipsa uelit. hos&
doner expleto contẽplatiõis tempore. admonente corporis fra giltde e ipsa
uelit suscitari a sõno int̾nȩ qͥetis. & ad tẽporalia agenda ꝓced̾e. ideamus
autem ꝑ qͥd adiuret filias ierłm: ꝑ capreas ui delicet ceruosq cãpoꝵ. Capres
& cerui munda animalia sunt: serpentib & uenenis inimica. Significan¬
autẽ uirtutes scõꝵ quȩ mundicia spuali refulgent. & uenena fraudis
diabolice ñ solũ cauent. s: etiam insectant᷑: & ad nichilũ redigunt. Et est
gaudetis. ut animã contẽplationi meȩ intentãt ñ inquietetis. donec con-¬
templatiõis hora finita ipsa aliud qͥd agere uelit. Uaoc dilecti mei. Uoxx
ȩceliȩ. uox dilecti mei subaudis hec ÷. Lȩtabunda enim ȩccłia qͦd tantũ
s. ñ ualens: annectit. Ecce iste uenit saliens in montib: & transiliens colles.

Expanded text:
ni deditam, orationibus vel lectionibus divinis occupatam, inquietare et ad exteriora opera suscitare ne velitis; « donec ipsa velit, » hoc est donec, expleto contemplationis tempore, admonente corporis fragilitate, ipsa velit suscitari a sommo internae quietis et ad temporalia agenda procedere. Videamus autem per quid adjuret filias Hierusalem, per capreas videlicet cervosque camporum. Capreae et cervi munda animalia sunt, serpentibus et venenis inimica. Significant virtutes sanctorum, quae munditia spirituali refulgent, et venena fraudis diabolicae non solum cavent, sed etiam insectantur, et ad nihilum redigunt. Et est gaudetis, ut animam contemplationi meae deditam non inquietetis, donec contemplationis hora finita, ipsa aliud quid agere velit. « Vox dilecti mei, » vox Ecclesiae. « Vox dilecti mei, » subaudis haec est. Laetabunda enim Ecclesia quod tantum m, sed non valens, adnectit: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles.
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina impende. Iã enĩ hiems transuit: imber abi it & recessit. Hienus
& imbris nomine. aspitas infidelitatis ex pͥmit᷑. quȩ totũ mundũ tenebat
lisq ad aduentum xp̃i. dicit gͦ sponsus. Surge ꝓꝑa amica mea. & ueni. qͥa
hiens transiit sole iusticiȩ apparente. & imber infidelitatis recessit. ac sere¬
nitas uere fidĩ in mundo resplenduit. Tale est quod apłs ait. Nox p̃cessit: dies
autẽ apppinquauit. ł lores apparuerunt in terra. tẽpus putationis aduenit
ł inito enĩ imbre & hieme flores apparuerunt: decor uidelicet uirtutũ & pu-¬
dicitie & transeunte asꝑitate infidelitatis. uerna fidei successit temꝑies.
empiis putationis uenit: hoc est purgationis scõꝵ Putatio enĩ uinearũ scõꝵ

Expanded text:
doctrinam impendere. « Jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit. » Hiemis doctrinam impendere. « Jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit. » Hiemis et imbris nomine, asperitas infidelitatis exprimitur, quae totum mundum tenebat usque ad adventum Christi. Dicit ergo sponsus: « Surge, amica mea, et veni, quia hiems transiit, » sole justitiae apparente, et imber infidelitatis recessit, ac serenitas verae fidei in mundum resplenduit. Tale est quod Apostolus ait: « Nox praecessit, dies autem appropinquavit. » « Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit. » Finita hieme et imbre flores apparuerunt, decor videlicet virtutum et pudicitiae, et transeunte asperitate infidelitatis, verna fidei successit temperies. « Tempus putationis venit, » hoc est purgationis sanctorum. Putatio enim vinearum sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ueru. Uex sponsi. ad publicȩ oꝑationis studia ꝓuocantis. Surge ꝓꝑa amica mea
ꝑfidẽ &e dilectionẽ. colũba mea ꝑ innocentiã & siplicitatẽ formosa ꝑ uirtutũ
Epulchritudinẽ.
ẜ estina & ueni. Aesi diceret. Surge destratu tuo illo tͥ auleisimo hoc est alc ace
es qoli m placere in psalmis y mnis e orationib desiđas: festina & ueni. Ioest festina
ad utlitate ꝓprximoꝵ: ut illos quoq pdicationis officiũ & honoꝵ opũ erc̃pla
cu imitatoies facias & ad salutẽ ꝑducas. & notandũ qͥd suꝑiꝰ filias ierĩm adui¬
rabat ne eccitarent. neq eiuglare facerent dilecta hic ũ ipse cam suscitat. &e sur-¬
gere ad laborem hortat᷑: quia omĩa tempꝰ habent. & omirei tẽpus sub celo des
contẽplationis. tempꝰ etiam actionis: Aliouero tempors ꝑcaritatẽ debent
cura peumor agere: & cis bonoꝵ opũ ecẽpla p̃bere: ac diune contẽplatiõis

Expanded text:
veni. » Vox sponsi ad publicae operationis studia provocantis. « Surge, propera, amica meaveni. » Vox sponsi ad publicae operationis studia provocantis. « Surge, propera, amica mealumba mea, » per innocentiam et simplicitatem; « formosa » per virtutum pulchritudinem, festina « et veni. » Ac si diceret: Surge de strato tuo illo dulcissimo, hoc est de quiete, in qua soli mihi placere in psalmis, hymnis et orationibus desideras, festina « et veni, » id est festina ad utilitatem proximorum, ut illos quoque per praedicationis officium et bonorum operum exemplo tui imitatores facias, et ad salutem perducas. Et notandum quod superius filias Hierusalem adjurabat ne excitarent neque evigilare facerent dilectam: hic vero ipse eam suscitat et surgere ad laborem hortatur, quia omnia tempus habent, et omni rei tempus est sub coelo, tempus contemplationis, tempus etiam actionis. Alium exempla praebere, ac divinae contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplari ꝑmittit. Aliquando uͦ elongat᷑ & quasi caprea ue ceruis quisora
saltib effugit. Quia gͦ paries oppositus erat int̃ nos & ipsũ. nec uidere
illũ poteramꝰ: dignatꝰ ÷ in ipso pariete facere fenestras & cancellos. ꝑ qͥs
utcũq sentiri. ut cũq ꝑspici possit. Unde & sequit᷑. Respiciens ꝑfenestras:
ꝓspiciens ꝑcancellos. Quasi enim fenestre & cancelli in pariete fiunt: cum
ipse sua grã se contẽplari ꝑmittit. licet in speculo & in enigmate. Potest &
hoc quod dicit ipse stat post parietẽ nr̃m. adhumanitatẽ ei referri. Quasieni
post parietem nrm̃ stecit. quia carnẽ nrãm sibi opposuit. inqua diunitas
diuinitatẽ eius refert̃. Ille enĩ qui ꝑfenestras uł cancellos intuet᷑. cuncta q̃
scrutet᷑: ipse in uestigari & cõprehendi ñ potest. Et dilectꝰ m̃s loqͥt᷑ mͥ. id÷ ad
p̃dicandũ hortat᷑ me dicens. Surge ꝓꝑa amica mea. colũba mea. formosa mea &

Expanded text:
templari permittit; aliquando vero elongatur, et quasi caprea vel cervus quibusdam saltibus effugit. Quia ergo paries oppositus erat inter nos et ipsum, nec videre illum poteramus, dignatus est in ipso pariete facere fenestras et cancellos, per quos utcunque sentiri utcunque perspici possit. Unde et sequitur: « respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. » Quasi enim fenestrae et cancelli in pariete fiunt, cum ipse sua gratia se contemplari permittit, licet in speculo et aenigmate. Potest et hoc quod dicit, « Ipse stat post parietem nostrum, » ad humanitatem ejus referri; quasi enim post parietem nostrum stetit, cum carnem nostram sibi apposuit, in qua divinitadivinitatem ejus refertur. Ille enim qui per fenestras vel cancellos intuetur, cuncta quae scrutatur, ipse investigari et copraedicandum hortatur me, dicens: « Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et
Abbreviated transcription (Latin):
tas argento: id est inmodũ uermiũ terrenoꝵ quos lũbricos dicunt dis-¬
tinctas. & int̃se coniunctas. Murenulȩ autẽ dicunt᷑ a similitudine
piscis maritii qui murena uocat᷑. Mystice murenulȩ sunt ꝑplexa
scripturarũ dogmata : & diuersis scõꝵ patrũ sententiis int̾ se coniuncta.
Aurũ quippe: claritatẽ significat sensus sp̃u alis. Argentũ uͦ: nitorẽ elo¬
fidẽ & uirtutem imitandã accendit. Notandũ quod pluralit̃ dicit: fa¬
ciemus cibi. Quasi enĩ xp̃c se ꝑsonis doctoꝵ coniungit. ꝑ qͦs ipsȩ murenu.
concatnant᷑ ut ilius ȩcclia exomet᷑. Cũ esset rer mac eubitin suse parsꝰ¬

Expanded text:
tas argento, id est in modum vermium terrenorum, quos lumbricos dicunt, distas argento, id est in modum vermium terrenorum, quos lumbricos dicunt, distinctas et inter se conjunctas. Murenulae autem dicuntur a similitudine piscis marini, qui murena vocatur. Mystice, murenulae sunt perplexa Scripturarum dogmata, ex diversis sanctorum Patrum sententiis inter se conjuncta. Aurum quippe claritatem significat sensus spiritalis: argentum vero nitorem elofidem et virtutem imitandam accendit. Notandum quod pluraliter dicit, faciemus tibi; quasi enim Christus se personis doctorum conjungit, per quos ipsae murenulae concatenantur, ut illis Ecclesia exornetur. Vers. 11. Dum esset
Abbreviated transcription (Latin):
ne uagerus ꝑ greges sodaliũ tuoꝵ. quia te tanto amoris mei pudore &
tanta uerecundia donaui: ut certus site ñ posse me deserere. uel ad
alienos deflecter. Collũ tuum sicut monilia. Per collũ eccłiȩ. doctores
sc̃ĩ figurant᷑. Nam ꝑ collu cibi reficiendo corpori ministrant᷑. Sermones
etiam quib archana m̃tiũ designant᷑: ꝑ colli fistulã egrediunt᷑. Sic doc¬
tores scĩ & cibum nobis salutaris doctrinȩ ministrant: & etiã secreta scrip¬
turarũ nob̶ manifestant. Hoc ergo collũ eccłiȩ quasi monile est : qua caste
doctrinȩ geminis & uirtutũ ornam̃tis scĩ doctores decorant᷑. Monileeũ
ornam̃tũ est uirginũ uł matronarũ. Murenulas aureas faciemꝰ tibi
uermiculatas argento. Murenulȩ uxta litterã ornam̃tũ sunt colli
chra uarietate subtilissimis argenti filis. & hoc est quod dicit uernicula¬

Expanded text:
ne vageris per greges sodalium tuorum, quia tanto te amoris mei pudore, et ne vageris per greges sodalium tuorum, quia tanto te amoris mei pudore, et tanta verecundia donavi et munivi, ut certus sim te me non posse deserere et ad alienos deflectere. Collum tuum sicut monilia. Per collum Ecclesiae doctores sancti designantur; nam per collum cibi reficienetiam, quibus arcana mentium designantur, per colli fistulam egrediuntur. Sic doctores sancti et cibum nobis salutaris doctrinae ministrant, et etiam secreta Scripturarum nobis manifestant. Hoc ergo collum Ecclesiae quasi monile est, quia castae doctrinae gemmis et virtutum ornamentis sancti doctores decorant. Monile enim ornamentum est virginum vel matronarum. « Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. » Murenulae juxta litteram ornamentum sunt colli chra varietate subtilissimis argenti filis; et hoc est quod dicit: Vermicula
Abbreviated transcription (Latin):
pharaone demerso: ita ȩccłia gentiũ ꝑbaptismũ de diaboli seruitute li¬
bata & ad ueram reꝓmissionis cerrã & euangłicam lib̾tatẽ introducta
sicq quȩ erat uicioꝵ facta est amica xxp̃i. emundata & abluta per
Turturis natura est: ut si casu coniugem ꝑdidit. aliũ ultiã requirat.
Turturi ergo assimilat᷑ ȩccłia quia eac quo xp̃c mundũ p̃sentia corpora¬
li deseruit. & cȩlos petiit: eccłia in eiꝰ amore tenacissime ꝑseuerat. nec
recipit ullũ adulterinũ amatorẽ. qͥa contẽpnit mundũ & concupiscen¬
tias eius. & solius sponsi sui prlchritudinẽ iñte contẽplat᷑. Genis autẽ
turturis genas ȩccłi&e cõꝑat: quia in genis maxime uerecundia appa¬
ret & ꝑ hoc pudor & uerecundia eccłiȩ ostendit᷑. quia erubescit aliquis
fedum. & quod sponso suo displiceat ꝑpetrare. Et est sensus. Noli timere

Expanded text:
Pharaone demerso , ita Ecclesia gentium per baptismum de diaboli servitio liPharaone demerso , ita Ecclesia gentium per baptismum de diaboli servitio liberata, et ad veram repromissionis terram, et evangelicam illa vitiorum, facta est amica Christi, emundata et abluta per Turturis natura est, ut si casu conjugem perdiderit, alium ultra non requirat. Turturi ergo assimilatur Ecclesia: quia ex quo Christus mundum praesentia corporali deseruit, et coelos petiit, Ecclesia in ejus amore tenacissime perseverat; nec recipit ullum adulterinum amatorem: quia contemnit mundum et omnes concupiscentias ejus, et solius sponsi sui pulchritudinem mente contemplatur. Genis autem turturis genas Ecclesiae comparat: quia in genis maxime verecundia apparet, et per hoc pudor et verecundia Ecclesiae ostenditur: quia erubescit omne foedum, et quod sponso suo displiceat, perpetrare formidat. Et est sensus: noli timere
Abbreviated transcription (Latin):
num habet gregẽ. id est unitatẽ catholicȩ eccłiȩ fidei. Pastores uͦ multi
sunt heretici. qui gregẽ deceptoꝵ hominũ sibi aggregant. quos diabolo
pascunt. De quib & psalmista. Sic̃ oues in inferno positi sunt Oues in hoc¬
loco uocant᷑ mali non ꝓpt̃ simplicitatem uł innocentiã. sed ꝓpt̃ hebitu¬
dinem: quia nesciunt resistere pͣue doctrine. sed omĩa quȩ sibi impo¬
nunt᷑ a malis doctorib sustinent. non bona patientia. Equitatui meo
filioꝵ israhel: uidelicet sexcenta sex milia. qui egressi sunt de egrpto.
& transierunt mare rubrum. E quitatũ autẽ suũ illã dicit multitu¬
quia sicut ouriga curriu p̃est. ita ds̃ illi plebi p̃erat. ꝓtegens illã & de¬
fendens. & ad terram repmissionis int roducens. Huic suo ȩquitatiu assimi¬
leuit aiicam suam. qm̃ sicut ille popłs ꝑ mare rubrum saluatꝰ est

Expanded text:
num habet gregem, id est unitatem catholicae Ecclesiae. Pastores vero multi num habet gregem, id est unitatem catholicae Ecclesiae. Pastores vero multi sunt haeretici, qui gregem deceptorum hominum sibi aggregant, quos diabolo pascunt: de quibus et Psalmista: « Sicut oves in inferno positi sunt. » Oloco mali, non propter simplicitatem vel innocentiam, sed propter hebetudinem: quia nesciunt resistere pravae doctrinae: sed omnia quae sibi imponuntur a pravis doctoribus, sustinent non bona patientia. Vers. 8. Equitfiliorum Israel, videlicet sexcenta et sex millia qui egressi sunt de Aegypto, et transierunt mare Rubrum . Equitatum autem suum illam multituquia sicut auriga currui praeest, ita Deus illi plebi praeerat, protegens illam et defendens, et ad terram repromissionis introducens. Huic suo equitatui assimilavit amicam suam; quoniam sicut ille populus per mare Rubrum salvatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
habet. hereticiu ñgrege sed greges pascunt. Et est sensus. O sponse indica
mͥ scõs & electoscuos: ne forte offendã & incurrã in hereticos. putans te
me ibi posse inuenire. Hunc uersum heretici male distinguebant. tanꝗͣ
sponsa int̾rogaret. ubi pascas ubi cubes. & ipse responderet in meridie
gia gregum. A csi diceret: Tu quereris quasi a me derelictã & ꝑsecuti¬
onis feruorib denigratam: nec consicłas quod pulchra sis int̾ mulieres.
idl est ñ attendis uirtutũ spũaliũ pulchritudinẽ qͣ p̃cȩteris decoraris.
licet cẽptationib denigraris. Si ignoras te ⁊d est si hanc digratate &t foes¬
mositatẽ cuanon recognoscis : egẽ edere de meo consortio. & abi post uesti¬
go gregum. i est sequere & imitare doctrinã errantiũ hereticoꝵ: qͥ
Et pasce hedos tuos: idest peccatores & erroneos auditores. Iuxta tabnacu¬
la pastoꝵ. idest scđm dogmata hereticoꝵ. Unꝰ enĩ pastor est axp̃e. qui u-¬

Expanded text:
a et ipsi greges suos pascunt. Et est sensus: O sponse, indica mihi sanctos et electos tuos, ne forte offendam et incurram in haereticos, putans te me ibi posse invenire. Hunc versum male haeretici distinguebant, tanquam sponsa interrogaret: Ubi pascas, ubi cubes? et ipse responderet: In meridie iam: Ac si diceret: Tu quereris te quasi a me derelictam, et persecutionum fervoribus denigratam, nec consideras quod pulchra sis inter mulieres, id est non attendis virtutum spiritualium pulchritudinem, qua prae caeteris decoraris, licet tentationibus denigreris. Si ignoras ergo te, id est si hanc dignitatem et formositatem tuam non recognoscis, egredere de meo consortio, et abi post vestigia gregum; hoc est, sequere et imitare doctrinam errantium haereticorum, qui roneos auditores juxta tabernacula pastorum, id est secundum dogmata haereticorum. Unus enim pastor est Christus, qui u
Abbreviated transcription (Latin):
pos euis contẽplatione ꝑfrui. P rimꝰ nãq homo ita condit᷑ est : ut iusione e allo¬
qo de fruer eid. post quã peccauit apposit᷑ est quidã paries ipsasiore e alle

Expanded text:
nos ejus contemplatione perfrui. Namque primus homo ita conditus est, ut visione et allonos ejus contemplatione perfrui. Namque primus homo ita conditus est, ut visione et alloquio Dei frueretur; sed postquam peccavit, appositus est quidam paries, ipsa videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tasaseuã. Similis est ailectus m̃s capres hnuloq ceruor. C aprie acerui
quanus insiu natura multa habeant. q̃ allegoricis sensib conuenant. are
babens camñ singulare quod inplanoub inmorant᷑. sel in aorius a erce sis i¬
cis quoscdã safus dare solent. Necte gͥbis alimidat̃. pd pardluis de eacesis lo
tionẽ. & cda nullo intellectu diunitatis eiꝰ maiestas cõphendi poteist . Mon aut
cerius sed capreis assimilat᷑ minorib uidelicet animantib ꝓpt humaliat¬
tem incarnationis suȩ. quia ñ solũ homofieri sed etiã humilis homofieri
digna test Hinulo autem ceruoꝵ similis dicit᷑ quia scđm huma natad trer
ceriuis boc est de patriarchis duacit originẽ. uel eciã ꝓpt uarietate uiratũ
& innoceentã hinulo ceruoꝵꝰ cõparatur. E n ipsestat post parietemnrin. respi¬
que quodã modo int̃ nos & dm̃ quasi crassus qͥdã paries constituta. ⁊ ꝑmiat̃t

Expanded text:
tc. « Similis est dilectus meus capreae hinnuloque cervorum. » Capreae et cervi, quamvis in sua natura multa habeant quae allegoricis sensibus conveniant, hoc habent tamen singulare, quod in planioribus non morantur, sed in arduis et excelsis locis quosdam saltus dare solent. Recte ergo his assimilationem, et quia nullo intellectu divinitatis ejus majestas comprehendi potest. Non autem cervis, sed capreis assimilatur, minoribus videlicet animantibus, propter humilitatem incarnationis suae, quia non solum homo fieri, sed humilis homo fieri dignatus est. Hinnulo autem cervorum similis dicitur, quia secundum humanitatem de cervis, hoc est, de patriarchis duxit originem; vel etiam propter varietatem virtutum et innocentiam, hinnulo cervorum comparatur. « En ipse stat post parietem quia quodammodo inter nos et Deum quasi crassus quidam paries constitutus, non permittit
Abbreviated transcription (Latin):
ficare. apłos uel cȩteros doctores significat. qͥ possunt dicere. nr̃a conuersatio
incęlis est. Quod etiã gemitũ ꝓ cantu habet. scoꝵ planctũ significat: qui suos
ad fletũ & lam̃ta hortant᷑ dicentes. Miseri estote & lugete : ut luctus ur̃¬
ingaudiũ conuertat᷑. Uox turturis audita est interra nr̃a: hoc ÷ uox p̃¬
dicantium apłoꝵ. In terra nr̃a. id est in ȩccł̃ia. de qua psalmista. dñi ÷
uenti facile cadunt. Uoce autẽ curturis insonante ficus ꝓtulit grossos suos:
quia apłis p̃dicantib emerserunt multi de synagoga iudeoꝵ. qui in xp̃m
delectarent᷑: quã dulcedine euangłii. uolentes circuncisionẽ & sabbatum
& alia legis p̃cepta iuxta litterã obseruare. De quib apłs dicit. ẜmulant᷑¬

Expanded text:
ficare, apostolos vel caeteros doctores significat, qui possunt dicere: « Nostra conversatio in coelis est. » Quod etiam gemitum pro cantu habet, sanctorum ploratum significat, qui suos ad fletum et lamenta hortantur, dicentes: « Miseri estote et lugete, » vel, « luctus Vox turturis audita est in terra nostra, id est vox praedicantium apostolorum; in terra nostra, hoc est in Ecclesia, de qua Psalmista, Domini venti facile cadunt. Voce autem turturis insonante ficus protulit grossos suos: quia apostolis praedicantibus emerserunt multi de Synagoga Judaeorum, qui et indelectarentur quam dulcedine Evangelii: volentes circumcisionem, sabbatum, et alia legis praecepta juxta litteram observare; de quibus Apostolus dicit: Aemulant
Abbreviated transcription (Latin):
pentes odore suo fugat. Sic scĩ doctores demones uel hereticos fraglantia
qualem domũ ipsa & sponsus eius habent ostendit. ipse quoq oe se sponsus qͣ̃t
sit ostendit dicens Egoflos cãpi: & liliũ conualliũ. Uidelicet quia odorẽ mee
urateis ꝙ latitudinẽ totiꝰ mundi disfundo. łgofios capi id est decus mundi.
Sicut ens capus floridus adoinat᷑ & uernat. ita totꝰ mundꝰ cepifide & noticia
decorat᷑. Sũ etiã liliũ conualliũ: quia illis m̃tib meã p̃cipue grãm tͥbuo.
que nullã in se spemhabentes. m̃ se humili deuotione sumiitunt. Conual¬
humiliã m̃tiũ ipse : qui dixit. discite a me quia mitis sũ & humilis cord
Potest & hoc quod dicit ego sũ flos campi: ad incarnationẽ referri. Capꝰ¬
& emĩ ñ arat᷑. ñ scindit᷑. nullo uomere ꝓsulcat᷑. dicit gͦ. Ego sũ flos capi.

Expanded text:
pentes odore suo fugat: sic sancti doctores daemones vel haereticos fragrantia pentes odore suo fugat: sic sancti doctores daemones vel haereticos fragrantia qualem domum ipsa et sponsus ejus habeant ostendit, ipse quoque sponsus de se qualis sit ostendit, dicens: Ego flos campi, et reliqua; videlicet quia odorem meae virtutis per latitudinem totius mundi diffundo. Ego flos campi, id est sum decus mundi. Sicut enim campus floribus adornatur et vernat, ita totus mundus Christi fide et notitia decoratur. Sum etiam lilium convallium: quia illis mentibus praecipue meam gratiam tribuo, quae nullam in se spem habentes, mihi se humili devotione submittunt. Convalhumilium mentium ipse est qui dixit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Potest et hoc quod dicit, Ego sum flos campi, ad incarnationem referri. Campus enim non aratur, non scinditur, non ullo vomere prosulcatur. Dicit ergo, Ego sum flos
Abbreviated transcription (Latin):
est floridus. hoc est uarietate uirtutũ quasi uernantib florib distincta
est requies ȩccł̃ie. Tunc enĩ libius cõtemplationi diuinȩ insistit. tc̃ ieiunia
constat. Sed attendendũ. quod tigna ad munim̃tũ sunt domꝰ. laquearia
ad ornatũ. Ideoq ꝑ tigna designant᷑ doctores: quoꝵ doctrina fulcit᷑ & sus¬
tentat᷑ ȩccl̃ia. ꝑ laquearia uͦ sc̃ĩ simplicitate gaudentes. qui sius uirtutib
excornant ȩccłiam: ñ autẽ doctrina muniuat. & hoc attendendũ. quod
laquearia tignis affixa sunt. Sic & uita fidelium in eccłia ea doctorib
pendet: quia illoꝵ doctrina instruit᷑ & roborat᷑. Bene autẽ tigna cedri¬
na. & laquearia cipressina dicunt᷑: nãq utrȩq arbores imputribilis na-¬
turȩ sunt. scõs designantes. qui immarcescibili desidio flagrant amore
sui conditoris: & contẽptis transitoriis ad ȩterna festinant: Cedrus etiã ser-¬

Expanded text:
s floridus est, hoc est, varietate virtutum quasi vernantibus floribus distincta s floridus est, hoc est, varietate virtutum quasi vernantibus floribus distincta est requies Ecclesiae. Tunc enim liberius contemplationi divinae insistit; tunc jejunia,constat. Sed attendendum quod Tigna ad munimentum sunt domus, laquearia ad ornatum. Ideoque per tigna designantur doctores, quorum doctrina fulcitur et sustentatur Ecclesia; per laquearia vero sancti simplicitate gaudentes, qui suis virtutibus exornant Ecclesiam, non autem doctrina muniunt. Et hoc attendendum quod laquearia tignis affixa sunt: sic et vita fidelium in Ecclesia e doctoribus pendet, quia illorum doctrina instruitur et roboratur. Bene autem Tigna cedrina, et laquearia cypressina dicuntur; nam utraeque arbores imputribilis naturae sunt, sanctos designantes qui immarcescibili desiderio flagrant amore sui Conditoris, et contemptis transitoriis ad aeterna festinant. Cedrus etiam ser
Abbreviated transcription (Latin):
sins. dona oparis cłl diui colubarũ eolũba simplicissim as solisteulis lei pla
simplicros atth in nocentia ȩcclis figurat᷑. Quasi enĩoculos habet coslibaruen:
getia abom̃ fictione & simulatione se immunẽ custodit. Uel eti am aciosiia-
pulcher es dilecte mi. & decoris. Acsi diceret Iu quidẽ me pulcha in opece
cogitaione esse dicis. sedego om̃em hanc pulchritudinẽ a te me⁊ edopa de
& eognosco. Iu enĩ es pulcher & decorus. tu es fons cotius boni: & quicqͥo boniba¬
beo. tua grã habeo. Pulcher autẽ & decorus dicit᷑. quia & diuiuitatis ꝑpetiu¬
iaceis etiam susceptȩ humanitatis dignitate mirabilis est Lectulus nr flo¬
maass u estus eccłiȩ est qualiscũq tranquillitas. uel requies p̃sentis uitȩ. sam
quasi in bello est ȩccłia: dũ ꝓ xep̃o diuersa tolerat certamina. Quasi uͦ in lec¬
culo requiescit: cũ aliquantula pace sibi concessa fruit᷑: Sed hic lectulus¬

Expanded text:
ns bona operaris. « Oculi tui columbarum: » Columba simplicissima avis est, et per hanc, simplicitas atque innocentia Ecclesiae figuratur; quasi enim oculos columbarum habet, quia ab omni fictione et simulatione se immunem custodit. Vel etiam oculos colupulcher es, dilecte mi, et decorus. Ac si diceret: Tu quidem me pulchram in opere et cogitatione esse dicis; sed ego omnem hanc pulchritudinem a te me credo habere et cognosco. Tu enim es pulcher et decorus, tu es fons totius boni, et quidquid boni habeo, tua gratia habeo. Pulcher autem et decorus dicitur: quia et divinitatis perpetuitate et etiam susceptae humanitatis dignitate mirabilis est. Lectulus noster floridus. Lectulus Ecclesiae est qualiscunque tranquillitas, vel requies praesentis vitae. Nam quasi in bello est Ecclesia, dum pro Christo diversa tolerat certamina: quasi vero in lectulo requiescit, cum aliquantula pace sibi concessa fruitur. Sed hic lectulu
Abbreviated transcription (Latin):
rectione sponsi sui xp̃i. Botrꝰ cipri dilectus m̃s mͥ. Acsi diceret. Sponsus
m̃s qͥ mortis a maritudinẽ ꝓ me gustauit. & qͣsi fasciculus myrrȩ mͥ
fuit: in resurrectione sua factus est michi botrus cipri. quando me
gaudio resurrectionis suȩ lȩtificauit. Uinũ enĩ: lȩtificat cor hominis.
& hoc in uineis engaddi: quia ex resurrectione sua quasi suauissimo
balsami odore ꝑuniuersum mundũ redoluit: & flagrantiã suȩ fidĩ
late disꝑsit. Engaddi autẽ: fons e̾di interp̃tat᷑. Per quod significat᷑
baptisma & sacrificiũ: in quo peccata omĩa abluunt᷑. Nȩdus nãq:
peccatores significat. Baptismꝰ ergo fons hedi est: qr peccatores suscipit.

Expanded text:
rectione Christi sui sponsi: « Botrus Cypri dilectus meus mihi. » Ac si diceret: Sponsus rectione Christi sui sponsi: « Botrus Cypri dilectus meus mihi. » Ac si diceret: Sponsus meus, qui mortis amaritudinem pro me gustavit, 508 et quasi fasciculus myrrhae mihi fuit, in resurrectione sua factus est mihi botrus Cypri, quando me gaudio resurrectionis suae laetificavit. Vinum enim laetificat cor hominis ; et hoc in vineis Engaddi: quia sua resurrectione, quasi suavissimo balsami odore per universum mundum redolevit, et fragrantiam suae fidei late dispersit. Engaddi autem fons haedi interpretatur, per quod significatur baptisma, et sacrificium in quo peccata omnia abluuntur. Haedus namque peccatores significat. Baptismus ergo fons est haedi; quia peccatores sus
Abbreviated transcription (Latin):
iuir cltũ spou aliũ designat fraglantiã. Erant quidẽ ante in carnatiot i ẽ¬
lure ams naralas est aromatica herba crassa & fragili radice. folioq. par¬
uo & aemo: cui cacumina in aristas se spargunt. Hoc unguento marla
mo srmonis. Fasciculus myrrȩ dilectus mẽus michi. Myrra species a
romatica est. nimiȩ amaritudinis. quã mortuoꝵ corpora condiuent i
ocloco: passio xp̃i & sepultura designat᷑. Nam depositum cor̃ dñi de eruce.
a nichodemo & ioseph myrra & aloe conditũ : & inuolutum est luiteis cũ
aromatib ac sepulturȩ datũ. dicit ergo ȩccłia sponsa eiꝰ. ł asciculus myrrȩ
cõmorabit᷑ Nemo aubitat: locũ cordis int̃ ubera esse. Dicit ergo inter
bor eius. qui me dilexit & mortuus est. Botrus cipri dilectus m̃s mͥ:
in uineis engaddi. Ciprus insula est ubi uites nobiles esse feruntur.
maximos bõtros ꝓcreantes. ł ngaddi. locus similit̃ esse fert᷑. habens ar¬
busculas liquorem balsami desudantes. Loquit᷑ ergo sponsa: de resur¬

Expanded text:
virtutum spiritualium designat. Erant quidam ante incarnationem salitteram, nardus herba est aromatica, crassa et fragili radice, folioque parvo et denso, cujus cacumina in aristas se spargunt. Hoc unguento Maria mo Simonis. « Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi: » Myrrha species est aromatica nimiae amaritudinis, qua mortuorum corpora condiuntur. Hoc loco passio Christi et sepultura designatur: nam depositum corpus Domini de cruce a Nicodemo et Joseph, myrrha et aloe conditum est, et involutum linteis cum aromatibus, ac sepulturae traditum . Dicit ergo Ecclesia sponso suo: Fasccommorabitur. » Nemo dubitat locum cordis inter ubera esse. Dicit ergo: « Inter bor ejus qui me dilexit, et mortuus est. « Botrus Cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi. » Cyprus insula est ubi vites nobiles esse feruntur, maximos botros procreantes. Engaddi locus similiter esse fertur, habens arbusculas liquorem balsami desudantes. Loquitur ergo sponsa de resur
Abbreviated transcription (Latin):
tationi. Laborans enim ecclia in ꝑsecutionib obsecrat sponsũ suũ ut ei di¬
cat in quoꝵ mentib requiescat: Nlam cubare sponso reqescere est: sieuti
ipse dicit Suꝑ quẽ requiesit sp̃s ins. & reliqͣ Ne enĩ sc̃ĩ estu cẽptatiõis
arescant. ipse in eoꝵ cordib cubat & requiescit: atq ab om̃i feruore
temptationũ & ꝑsequitionũ ꝓtegit. Quare hoc: sle uagari incipiãs¬
ꝑ greges sodalĩ tuoꝵ. Greges sodaliũ: conue ncula ap̃pellat hereticoꝵ

Expanded text:
tationis. Laborans enim Ecclesia in persecutionibus, obsecrat sponsum suum ut ei ditationis. Laborans enim Ecclesia in persecutionibus, obsecrat sponsum suum ut ei dicat, in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponsi. requiescere est, sicut ipse dicit: « Super quem requiescit spiritus meus, » etc. Ne enim sancti aestu tentationis arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentationum et persecutionum protegit. Quare hoc? « Ne vagari incipiam post greges sod
Abbreviated transcription (Latin):
synagoga est: cui ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et uocabis ciuitas fidelis. & mater
cuuitatũ fidelis syon. Huiꝰ filii sunt iudei. qui pugnauerunt contͣ ȩcdłiã
pͥmituã : quando excitauerunt ꝑsecutionẽ contͣ credentes: & om̃s
dispsi sunt ꝑ regiones samariȩ. Posuerunt me custodẽ in uineis. Ui¬
nea una fuit pͥmũ ȩccłia ierosolimis. sed ob iudaicã ꝑsequutionẽ disꝑ¬
sis credentib om̃ĩb multȩ uineȩ factȩ sunt: id est multe eccłiȩ construc
ierosolimis: non custodiui. Hoc autẽ: ñ ad uotũ. neq ad m̃tẽ est refe-¬
rendũ. sed ad locum. Non custodiui: subaudis ut esset ibi ubi cȩpit.
xep̃m Osponse quẽ diligit anima mea. id est quẽ tota mñtis incenntuone
diligo: indica mͥ ubi pascas. id est ubi oues tuas pascere facias. Ipse esti
enim pustor bonꝰ: sicut ipse dicit in ȩuangłio. Indica mͥ ubi pascas. &ubi
cubes id est reqͥescas & hoc in meridie. hoc inferuore pseruti is iuelc tẽp¬

Expanded text:
 mater civitatum, filia Sion. » Hujus filii sunt Judaei, qui pugnaverunt contra Ecclesiam primitivam, quando excitaverunt persecutionem contra credentes, et omnes dispersi sunt per regiones Samariae. « Posuerunt me custodem in vineis. » Vinea una fuit primum Ecclesia Hierosolymis, sed ob Judaicam persecutionem dispersis credentibus omnibus, multae vineae ierosolymis fuit, non custodivi. Hoc non ad votum neque ad mentem est referendum, sed ad locum. « Non custodivi, » subaudis ut esset ibi ubi coepit. Christum: O sponse, quem diligit anima mea, id est quem tota mentis intentione diligo, indica mihi ubi pascas, id est ubi oves tuas pascere facias; ipse est enim pastor bonus, sicut ipse dicit in Evangelio. « Indica mihi ubi pascas et ubi cubes, » id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel ten
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃tib nom̃ meũ: oriet᷑ sol iusticiȩ. id est xp̃c. Significat & eccłiã: sic̃
dñs dicit. Fulgebunt iusti sicut sol. Aliꝗͣdo feruorem ꝑsequutionis: sicut
hic: & in euangłio ubi dicit᷑ de semine quod cȩcidit suꝑ petram. & oito
sole excestuauit. quod ipse dñs aꝑit exponens: Facta autẽ ꝑsecutione ꝓpt̃
uerbũ: scandalizant᷑. Filii matris meȩ pugnauerunt contͣ me: posue

Expanded text:
nomen meum orietur sol justitiae, » id est Christus. Significat Ecclesiam sicut David dixit: « Fulgebunt justi sicut sol. » Aliquando fervorem persecutionis, sicut hic, et in Evangelio, ubi dicitur de semine quod cecidit supra petram, et orto sole exaestuavit. Quod ipse Dominus aperit exponens: Facta autem persecutione propter verbum, scandalizantur. « Filii matris meae pugnaverunt contra me, » e
Abbreviated transcription (Latin):
uero dicit se sicut pelles salomonis. id est sicut tabnaculũ salomonis qui
pacificus interp̃tat᷑: qm̃ digna erat uisitatione & consolatione sponsi sui xp
uiciis & concupiscenti is mortificant. Nolite me considare quod fusca sim
quia decolor auit me sol. O animȩ fideles & deuotȩ dõ. nolite me considart
quod fusca sim. id est quod tribulationib afficiar. qđ ꝑsequutionib otpͥ¬
mars: quia decolorauit me sol id est feruor ꝑsecutionis splendorẽ meum
obfuscauit. Acsi diceret. lnteriorẽ pulchritudinẽ meã cogitade & ieaun
tendite: non illã quã foris pati uideor. Iale est quod & apłs dicit. Nolite
deficere in tribulationib meis ꝓ uob quȩ est gła  Nonem sunt con-¬

Expanded text:
vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur, quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi vitiis et concupiscentiis mortificant. « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » O animae fideles et devotae Deo, « nolite me considerare quod fusca sim, » id est quod tribulationibus afficiar, quod persecutionibus opprimar, « quia decoloravit me sol, » id est persecutionis fervor meumoffuscavit. Ac si diceret: Interiorem pulchritudinem meam cogitate, et illam attendite, non illa quae foris pati videor. Tale est quod et Apostolus dicit: Nolite deficere in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Non
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ȩ deputant. Eccłia de suis p̃ssuris. Nigra sum sed formosa: filiȩ ie¬
rusalẽ. Hic rursus loquit᷑ ȩccłia ad scãs animas. Nigra sum quia ꝑse¬
quutiones patior: sed formosa uirtutib. O filiȩ ierłm id est animȩ fide¬
les: nigͣ sum id est deformis ꝑsequutionib & erunnis quas sustineo. sed
formosa sũ decore uirtutum. Quomodo autẽ nigra sit. & quomodo for¬
mosa: ostendit cũ subdit. Sicut cabna eula cedar: sic pelles salomenis.
iad enĩ distinguit᷑. Nigra sum sicut tab̾nacula cedar: fornosa sic̃ peles salo¬
monis. Cedar filius ismael fuit. & interp̃tat᷑ tenebrȩ. Ismahelitȩ ũ semp
in tabnaculis habitare soliti sunt: & ñ habent domos. Dieit ergo ȩccłia se
nigram esse sieut tab̾nacula cedar ꝓpt̃ ꝑsequitiones quas patiebat᷑ a filiis
uersatus sum int̾ peccatores & ꝑsequitores infidelitate nigros. Formosa

Expanded text:
e diligit. Ecclesia de suis pressuris: « Nigra sum, sed formosa, filiae Hiee diligit. Ecclesia de suis pressuris: « Nigra sum, sed formosa, filiae Hierusalem. » Hic rursus loquitur Ecclesia ad sanctas animas: Nigra sum, quia persecutiones patior, sed formosa sum virtutibus, o filiae Hierusalem, id est animae fideles. Nigra sum, id est, deformis persecutionibus et aerumnis quas sustineo, sed formosa sum decore virtutum. Quomodo autem nigra sit, et quomodo formosa, ostendit cum subdit: « Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. » Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Cedar filius Ismaelis fuit, qui interpretatur tenebrae. Ismaelitae vero semper in tabernaculis habitare soliti sunt, et non habent domos. Dicit ergo Ecclesia se nigram esse sicut tabernacula Cedar, propter persecutiones quas patiebatur a filiis versatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam
Abbreviated transcription (Latin):
tecurremus. Hic est ꝑmutatio ꝑsonȩ. Nã hacteñus locuta est synagoga.
inc incipit loqui ȩccłia de gentib. Trabe me post te curremꝰ. uia
inquit meã infirmitatem agnosco. & iudeo me uichil meis uirib boni
posse agere. tua gr̃ã trahe me ad tui imitationẽ. Uel etiã cȩlũ ascen¬
dens trahe me post te: ut te sequi merear. Introduxit me rex iti
cellaria sua. Hic loquit᷑ eccłia de xp̃osponso suo: ad animas fideles.
ellaria dĩ sunt eterna beatitudo. & suꝑnȩ patriȩ gaudia. inquȩ intro¬
ducta est iamȩccłia ꝑ fidẽ & spem. quandoq introducet᷑ ꝑrem. Et
exx ultabimꝰ & lȩtabimur inte. De donis inquit tuis excultabimꝰ & lȩta¬
ipsa gr̃a qua saluati sumꝰ. Recordantes etiam: quia tu austeritatem
legis. uberib doctrine euangłice temꝑare dignatꝰ es. Recti diligunt
te. Illi inquit qui recti cordis sunt diligunt te. id est illi qui donũ tuȩ¬

Expanded text:
te, curremus. » Hic est permutatio personae. Nam hactenus locuta est Synagoga, te, curremus. » Hic est permutatio personae. Nam hactenus locuta est Synagoga, hic incipit loqui Ecclesia de gentibus: « Trahe me post te, curremus. » Quia inquit meam infirmitatem cognosco, et video me nihil meis viribus boni posse agere, tua gratia trahe me ad tui imitationem, vel etiam, cum coelum ascenderis, trahe me post te. « Introduxit me rex in cellaria sua. » Hic loquitur de Christo sponso suo ad animas fideles. Cellaria Dei sunt aeterna beatitudo, et supernae patriae gaudia, in qua introducta est jam Ecclesia per fidem et spem, quandoque introducetur per rem. « Exsultabimus et laetabimur in te. » De donis inquit tuis exsultabimus et laetaipsa gratia, qua salvati sumus. Recordantes etiam quia tu austeritatem legis uberibus doctrinae evangelicae temperare dignatus es. « Recti diligunt te. » Illi inquit qui recti corde sunt, diligunt te, id est, illi qui nihil su
Abbreviated transcription (Latin):
rantis uox est sẏnagoge aduentũ xp̃i. Quasi diceret. Toties m aduen¬
ad ipsum cuiꝰ desiderio flagrabat uerba conuertens subdit: quia meli
lacte nutritur infantia credentiũ. Uinũ autẽ austeritatẽ legis signi¬
ficat. Sed uba oxp̃i meliora sunt uino: quia dulcedo ȩuangl̃ii melior
est austericate legis.In lege enim nulla reseruat᷑ penitentia. sed per¬
pit at suiorcĩdit occidat᷑ E uang̃iũ autẽ dicit: nolo mortẽ peesatous.
oerlis Nugrantia uinguentis optimis. UInguenta sunt dona sps sẽ
unctio inde xp̃c. Nom̃ xp̃i: ab unctione uocatũ est. Solet enĩ sp̃s ses
olei nomine appellari: uiata qͥd psalmista ait. Uixit te ds̃ ds tuus oleo.
cipio nominis ap̃i. Et bene non stilatũ sed esfusũ oleũ dieit̃. qaca
abuncant hec grã om̃ib data ÷ fidẽ. xp̃i recolentib. Ideo adolescen¬
tulȩ dilecrerunt te. Ad olescentulȩ dicunt᷑ animȩ electoꝵ quia in bapas¬
mate reliquerunt sordes ueteris hominis. & renouatȩ sunt in xp̃o.Bene

Expanded text:
rantis vox est Synagogae adventum Christi. Quasi diceret: Toties mihi advenad ipsum, cuius desidelacte nutritur infantia credentium. Vinum autem austeritatem legis significat; sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo Evangelii melior est austeritate legis. In lege enim nulla reservatur poenitentia, sed praecipitur ut qui peccat occidatur: Evangelium autem dicit: « Nolo mortem peccatoris, » etc. « Fragrantia unguentis optimis. » Unguenta sunt dona Spiritusnomen Christi ab unctione vocatum est. Solet enim Spiritus sanctus olei nomine appellari, juxta quod Psalmista ait: « Unxit te Deus tuus oleo, cipio nominis Christi. Et bene non stillatum, sed effusum oleum dicitur, quia abundanter haec gratia omnibus data est fidem Christi recolentibus. « Ideo adolescentulae dilexerunt te. » Adolescentulae dicuntur animae electorum, quia in baptismo reliquerunt sordes veteris hominis, et renovatae sunt in Christo. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
& munita debet semꝑ esse ex circũ spectione. & altitudine consistere.
idest in ualle infirmi oꝑis non iacere. Sicut enĩ turris in monte
iccirco adspeculandũ ponit᷑. ut hostes qui ueniunt longius uideant᷑:
sic p̃dicatoris uita sẽꝑ in alto debet fixa ꝑmanere. ut more nariũ¬
disemat fitores uicioꝵ odoresq uirtutũ. meursus maligioꝵ sp̃uũ lon
qrospuũt: & cõmisas sibi animas ꝑ siã ꝓuidentiã cautas rendat
adeam si fioruit uinea: si fiores fructus parturiunt. F lorent unee
cã aites ficeliu bona oꝑa ꝓponunt .s fructus non parturiunt si abeo
quos ꝓposuerant aliquib uieti errorib intrmaqdiston eͦ antuendũ:¬

Expanded text:
et munita semper debet esse ex circumspectione et altitudine vitae consistere; et munita semper debet esse ex circumspectione et altitudine vitae consistere; id est, in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddatdeamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt. Florent vineae, cum mentes fidelium bona opera proponunt; sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerant, aliquibus victi terroribus infirmantur. Non ergo intuendu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ earemꝰ. Nasus cuuis sicut turris quȩ est inlibano Fer nasum odores fe¬
toresq discernimꝰ. & quid ꝑ nasum nsi ꝓuida scõꝵ discẽtio designat᷑
Turris uͦ speculationis in altũ ponit̃. ut hostis ueniens ionge uideat᷑
Recte ergo nasus ȩccłiȩ turri quȩ ÷ inlibano similis dicit᷑: quia ꝓuida
scõr discretio dũ sollicite circũ quaq conspicit in altũ posita: priusq
ueniat culpa ueniat dep̃hendit. eamq quo iugilant p̃notat. eo for
tudo uiuendi. Un fecte quoq scẽ ȩccłiȩ sponsi uoce. in canticis cand¬
cor dicit᷑. Nasus tius sicut turris libani. Quȩ ergolaus : fr̃smei ut
sponse nasus turri cõparet᷑: S quia ꝑ nasũ semꝑ odores fetoresq dis¬
cernimꝰ:: quid ꝑ nasum nisi speculatoꝵ discretio aesignat᷑: Qui ni¬
mirum nasus sic̃ turris libani dicit᷑: quia udelicet p̃positoꝵ discretio

Expanded text:
odores feodores fetoresque discernimus; et quid per nasum, nisi provida sanctorum discretio designatur? Turris vero speculationis in altum ponitur, ut hostis veniens longe videatur. Recte ergo nasus Ecclesiae turri in Libano similis dicitur, quia sanctorum provida discretio, dum sollicite circumquaque conspicit, in altum posita, priusquam veniat culpa, deprehendit, eamque quo vigilanter praenotat eo fortititudo vivendi. Unde recte quoque sanctae Ecclesiae sponsi voce in Canticis Canticorum dicitur, Nasus tuus sicut turris Libani. Quae ego laus est, fratres mei, ut sponsae nasus turri comparetur? sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum, nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus sicut turris Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio,
Abbreviated transcription (Latin):
mea mira cilis horuscant. & uelit inenis facie uenorabiles qpurent
E u eaũ cuidem̃ multos mra agere. uentura ꝓpħare. mundli ꝑspparent
cione de qua seriptũ est. quod oculus ñ uidit. nec aurisauduit.Nec
in cor hominis ascendit quȩ p̃parauit ds̃ diligentib se: Bene ergo
eũ miraret᷑ genas eccłiȩ. subdidit: absq occultis tuis. Acsi aꝑte di¬
fere. Gaquidẽ que inte nonlatent magna sunt: ualde autẽ inef¬
dũ peceatoꝵ denebras deserit. usticie luce fulgescit. Habem autem sub¬
tilius aliquid. quod considerata qualitate diluculi uel aurore pense¬
mus. Aurora nanq uel diluculũ noctẽ quidem p̃terissẽ nunciant ͤ
her tam̃ diei claritatem integram ostendunt. Seddum illam pellunt.
bune suscipiunt: lucẽ ꝑmixta tenebris tenent. Quid itaq in hac uita
om̃s qͥ ueritatem sequim᷑ nisi aurora uel diluculũ sumꝰ: Quia & que¬
dã iã que lucescunt agimꝰ. & tam̃ in quib̾dã adhuc tenebrarũ reliqis¬

Expanded text:
ent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte tione de qua scriptum est, Quod oculus non vidit, nec aurisin cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Bene ergo, cum miraretur genas Ecclesiae, subdidit: Absque occultis tuis . Ac si aperte diceretur: Ea quidem quae in te non latent magna sunt, sed illa valde inefdum peccatorum tenebras deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemus: aurora namque et diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostendunt, sed dum illam pellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris permixtam tenent. Quid itaque in hac vita omnes qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? quia et quaedam jam quae lucescunt, agimus, tamen in quibusdam adhuc tenebrarum reliq
Abbreviated transcription (Latin):
uula quippe tc̃ erat. cũ a natiuitate recens. uerbũ uitȩ p̃dicare
non poterat. Hinc enim de illa dicit᷑. Soror nr̃a paruula est. & ub̃a
infirmis quibꝰq auditorib p̃be ñ potiit ub̃a p̃dicationis. Adulta
uertendo parit. De hac ȩtate. dño dicłt̃. Adolescentulȩ dilexerunt
te. Yniuerse quippe eccłiae quȩ unã catholicã faciunt adolescen-¬
tulȩ. uocant᷑. Non uetustȩ ꝑculpã. sed nouellȩ ꝑ grãm. Non senio ste-¬
riles.s etate m̃tis ad sp̃ualẽ congruȩ fecunditatẽ: Quȩ habitas¬
eccłia in ortis unaq̃q anima habitat. quȩ iã uiriditate speciei. & bo
t᷑. cũ festinatione marcescunt. & petrusnos apłs fest

Expanded text:
ula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur: Soror nostra parvula est, et ubera infirmis quibusque auditoribus praeberi non potuere ubera praedicationis. Adulta ertendo parit. De hac ejus aetate Domino dicitur: Adolescentulae dilexerunt te. Universae quippe Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, adolescentulae vocantur. Non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc Ecclesia, in hortis unaquaeque anima habitat, quae jam viriditate spei et bonorutur, cum festinatione marcescunt. Et Petrus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpdicationis uerbũ cȩlestis amoris spiculis uulnerant. & si qͦdei adhuc
de uetusta conuersatione tegm̃ inest subtrahunt. ut qͦ exuta ab
huius mundi onere reddit᷑. eo is qui quęrit᷑ ab illa citius inueniat᷑.¬
auro fulgentiꝰ. Idõq sponsi caput aurum dicit᷑. quia eiꝰ humanitas ex
diuinitatis suȩ nobclaritate pͥncipat᷑. Pulchra es amica mea. suauis

Expanded text:
per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant; et si quod ei adhuc per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant; et si quod ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest subtrahunt, ut quo exuta ab hujusmodi onere redditur, eos eo is qui quaeritur ab illa citius inveniatauro fulgentius. Sponsi caput aurum dicitur, quia ejus humanitas ex divinitatis suae nobis claritate principatur. CAPUT VI. VERS