comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ odio. siue ꝓ tundicta ignẽ apposui̾t. uł apponi
intulit. scdm facultatẽ suam res arcito ⁊ iuret se
ult̾iꝰ ignẽ ñ appositum. penitñtia aũ ei detur. ut iero¬
solimis. aut hispania in seruicio di ꝑ annũ integrũ
ꝑmaneat. Siqͥs aũ ep̃c aut archiep̃c hoc relaxaui̾t:¬
dampnũ restituat. ⁊ ꝑ annũ ab offo ep̃opali absti.¬

Expanded text:
pro odio siue pro uindicta ignes apposuerit uel apponi intulit secundum facultatem suam resarcito et iuret se ulterius ignem non appositurum. Penitentia autem ei detur, ut in Hierosolymis aut in Hispania in servitio dei per annum integrum permaneat. Si quis autem archiepdamnum restituat, et per annum ab officio episcopali absti
Abbreviated transcription (Latin):
dultii malũ uincit fornicationẽ. uincitur
ab incesto. Peiꝰ ÷ eum matre qm cũ aliena uxore
ꝯcũbere. S om̃ium hoꝵ pessimũ ÷ ꝗ etnt̃ natu¬
ram fit. ut si uir menbro mulieris ñ ad hoc ꝯcesso
uoluit uti. Usus enĩ natalis si ultra modũ ꝓla¬
bit᷑: in uxore qͥdem ueniale÷. in meretͥre damp¬
nabłe. Iste qͥ ⁊ contͣ natam: execrabłr fit iu me
retrice. s execrabiliꝰ fit in uxore. Tantũ ualet or
dinatio creatoris ⁊ ordo creature. ut in reb
adutũdũ ꝯcessis etiam cũ modus excedit᷑. lon¬
ge sit tolerabiliꝰ: qͣm in eis que ꝯcessa sunt ñ

Expanded text:
incestu. Pejus est enim cum matre, quam cum aliena uxore concumbere. Sed omnium horum est pessimum quod contra naturam fit, ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis si ultra modum prolabitur, in uxore quidem est veniale, in meretrice damnabile. Iste qui contra naturam est, execrabiliter fit in meretrice, sed execrabilius in uxore. Tantum dinatio creatoris et ordo creaturae, ut in rebus ad utendum concessis, etiam cum modus exceditur, longe sit tolerabilius quam in ea, quae concessa non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
portet aũ diligñtius eos ammonere. qͥ homi¬
cidia in bello ppetrata ꝓ nichilo ducunt. excusã¬
tes se ñ ideo necesse habere. de singłis facere penitũ¬
tiam. eo ꝗ iussu pͥncipum ꝑactum sit: ⁊ di iudicio
ita finitũ. Scimꝰ enuim ꝗ dĩ iudicium semꝑ iustũ
ẽ. ⁊ nlła rep̾hensione dignũ. S tñ oportet eos con¬
sicłare. qͥ ad hanc necem nefariam currunt: utͣm
se corã oculis di quasi innoxios exeusare possint.

Expanded text:
portet autem diligentius eos admonere qui homicidia in bello perpetrata de nihilo ducunt, excusantes se non ideo necesse habere de singulis facere poenitentiam, eo quod jussu principum peractum sit, et Dei judicio ita finitum. Scimus enim quod Dei judicium semper justum est, et nulla reprehensione dignum. Sed tamen oportet eos considerare, qui hanc necem nefariam cupiunt, utrum se coram oculis Dei quasi innoxios excusare possint,
Abbreviated transcription (Latin):
udiciũ sangͥnis agitare ñ licet. Et ideo magno oꝑe
talis excessus ꝓ hibendꝰ ÷. ne indiscrete p̾sumptioĩs
motib agitati. aut qd̃ morte pletendũ ÷ sentñtia
ꝓpͥa iudicare p̾sumant. aut trũcationes m̃broꝵ¬
quiblibet ꝑsonis ꝑ se uiferant. aut inferendas p̾ci¬
piant. Quod si quisꝗͣ hoꝵ ĩmemor preceptoꝵ. aut
in eccłi sue familiis aut in qͥbilibet ꝑsonis. tale
aliqͥd ꝑpetͣuerit: ⁊ concessi ordinis honore pͥuet᷑
⁊ loco. sub ꝑpetue qͦ dampnationis religet᷑ ergastu¬
lo. sui tñ ꝯmunio exeunti de hac uita: ñ neganda

Expanded text:
udicium sanguinis agitare non licet. Et ideo magno opere talis excessus prohibendus est; ne indiscretae praesumptionis motibus agitati, aut, quod morte plectendum est, sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis aut per se inferant aut inferenda praecipiant. Quod si quisquam horum immemor praeceptorum, aut in ecclesiae suae familiis aut in quibuslibet personis tale aliquid fecerit, et cet loco, et sub perpetuae damnationis religetur ergastulo. Cui tamen communio exeunti de hac vita non neganda
Abbreviated transcription (Latin):
surgentẽ suoꝵ tͥsticiã disepł̃. un
mo mundũ unu̾sum letie ꝯpe¬
tentis claritate serenante. He ũe
ogruit: ⁊ uis ip̃a significatiis ex¬
poscit. ut sicut p̃teritis notib
extiucta luminaria faciẽ ccłie

Expanded text:
surgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo mundum universum laetitiae competentis claritate serenantem. Hoc vere congruit et vis ipsa significationis exposcit, ut sicut praeteritis noctibus exstincta luminaria faciem Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. carnales qͦ eccłiastica uiuit
industria: Nam qr neq̾unt ad
spũalia uidenda m̃tis ocłos aꝑire
nisi causarũ corꝑalitate accidẽtiũ
ui maiore excident᷑. quesite st̃ cause
quarũ imptlsu uel tũ ercit̃tn
uale qd ꝓ decimis dierũ offerri dõ
alibi iam dictum ẽ. sic dispositum.
sicq ꝓfixũ ẽ: ut ñ ante hanc sacͤ¬
tissimam noctẽ ullomͦ t̾minet᷑. ac
dem̃n . l. dierũ numerꝰ ꝯtinue seqͣt᷑
in qͥb oĩno ieiunia relaxant᷑. Itaq
dum ꝑ abstinentiã corpꝰ atterit᷑.
nec aliunde laratio ñ abhac pas¬
chali nocte sꝑat᷑. uł sic̃ eadẽ bea¬
urna desid̾ati uiatoris itin̾a pene
cotidie diligent̾ ꝯputant᷑. Om̃il
gͦ ut dictum ⁊ dulcis ⁊ hec sai sol¬

Expanded text:
am, carnales quoque ecclesiastica juvit industria. Nam quia nequeunt ad spiritualia videnda mentis oculos aperire, nisi causarum corporaliter accidentium vi majore excitentur, quaesitae sunt causae, quarum impulsu vehementer excitanuod pro decimis dierum offerri Deo alibi jam dictum est, sic dispositum, sicque praefixum est ut non ante hanc sacratissimam noctem ullo modo terminetur, acnta dierum numerus continue sequatur, in quibus omnino jejunia relaxantur. Itaque, dum per abstinentiam corpus atteritur, nec aliunde laxatio, nisi ab hac paschali nocte speratur, vel sic eadem beaurna desiderati viatoris itinera pene quotidie diligenter computantur, omnibus ergo, ut dictum est, dulcis est haec sacra so
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens: retulit se instinctu diaboli quendam
prb̃m armatũ suꝑ se irruentem: ictumq feren¬
tem occidisse. Unde qr in canonib habet᷑: pro
int̾fectione arinati prb̃i. simplicem penitũti¬
am ẽẽ. daudam iniunximꝰ penitũtiam decem
annoꝵ. ita ut hinc usq ad pascha ieuinet. tͥ¬
b dieb ꝑ septimanã in pane ⁊ aqua: ⁊ ñ uta¬
tur calciam̃tis neq lino: ab octaua pentecosteᷤ
usq ad festiuitatẽ sc̃i martini ieiuinet duob
dieb ꝑ septimanã. ⁊ a festiuitate sc̃i martini
q ad qͣdragesimã: ieiunet duob dieb. a qͣdra¬
gesuna usq in pascha: ieiunet tͥb dieb inꝑa-¬

Expanded text:
eniens, retulit se instinctu diaboli quemdam presbyterum, armatum super se irruentem ictumque ferentem, occidisse. Unde, quia in canonibus habetur pro interfectione armati presbyteri simplicem poenitentiam esse dandam, injunximus poenitentiam decem annorum, ita ut hinc usque ad Pascha jejunet tribus diebus per septimanam in pane et aqua, et non utatur calceamentis neque lino. Ab octava Pentecostes usque ad festivitatem sancti Martini jejunet duobus diebus per septimanam, et a festivitate sancti Martini que ad Quadragesimam jejunet duobus diebus. A Quadragesima usque in Pascha jejunet t
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m: fiat sic̃ iunior:⁊ qui p̃cessor ẽ
sic̃ ministrator. Ualde nãq repug¬
nantia st̃ dñari ut reges gentium.
⁊ ex debito iussuq regule eugłice
lauare pedes in modum seruoꝵ Uñ

Expanded text:
um, fiat sicut minor, et qui praecessor est, sicut ministrator. » Valde namque repugnantia sunt, dominari 66 ut reges gentium, et ex debito jussuque regulae evangelicae lavare pedes in modum servorum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
suis posst̃ subditi hac lib̾tate uti.
Cũ enĩ hoĩes uitiose uiuunt: besti¬
ales.id: bestiis similes fiunt. Ut
cũ p̃lati eccłie bestialib dñentur
uetus qͦ ilł auctoritas suffragat᷑.
qua creatis pͥmis hõib p̃cipit᷑. ut
bestiis t̾re dnẽnt᷑. Igit᷑ ubi subditi
similes fiunt bestiis: illic eũgłicuᷤ
hõ dñari se deb̾e iure recognoscit.
Dũ gͦ pͣlati subditis ac die pedes
lauant. dũ cibũ reu̾ent̾ porrigun.
potũq miscent. ꝑ id auctoritas do¬
minandi dotũq regũ gentium.
⁊ eoꝵ qui potestatẽ habentes. bene¬
fici uocari affectant: depͥmit᷑ in ip¬
sis suꝑciliũ. Qd̃ aut̃ lotis pedibus
discipłoꝵ os suũ aꝑuit dñs sermo¬
nẽq edidit splendidissimũ qͦ pa¬
raclitũ illũ tam sedule reꝑmittie¬

Expanded text:
suis possunt subditi hac libertate uti. Cum enim homines vitiose vivunt, bestiales, id est bestiis similes fiunt. Ut autem praelati Ecclesiae bestialibus dominentur, vetus quoque illis auctoritas suffragatur, qua creatis primis hominibus praecipitur, ut bestiis terrae dominentur . Igitur ubi subditi similes fiunt bestiis, illic evangelicus homo dominari se debere jure recognoscit. Dum ergo praelati subditis suis hac die pedes lavant, dum cibum reverenter porrigunt, potumque miscent, perit auctoritas dominandi, totumque regum gentium et eorum, qui potestatem habentes benefici vocari affectant, deprimitur in ipsis supercilium. Quod autem lotis pedibus discipulorum os suum aperuit Dominus, sermonemque edidit splendidissimum, quo paracletum illum tam sedule repromitti
Abbreviated transcription (Latin):
de tẽplo a lat̾e dextro. & om̃s adqͦs
ꝑuenit aqua ista salui facti sun.
bilis bap̃ti fons salui fiunt Alio¬
quin symonẽ magũ uisibiles bap¬
tismi aqͣs ingredientẽ salꝰ ñ re¬
fugisset. s de hoc uite fonte. paciꝰq
fluuio dictum ẽ: penes quẽ ÷ om̃e
arbit̾um salutis. quẽ dñs supͣdic¬
to mͦ purificans hoc subseq̃nti ser

Expanded text:
plo a latere dextro, et omnes, ad quos pervenit aqua ista, salvi facti sunt . bilis baptismi fons, salvi fiunt, alioquin Simonem Magum, visibiles baptismi aquas ingredientem, salus non refugisset . Sed de hoc vitae fonte pacisque fluvio dictum est, penes quem est omne arbitrium salutis quem Dominus supradicto modo purificatis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
n lectũ mariti absente uxore soror ut concil
uxoris. qm ille uxorẽ suam putans: dormiuit
cũ ea. Suꝑ hoc uisum ÷ si ipse ꝑsecͣitatem uerũ
hoc ꝓbaui̾t ꝙ insciuis feci̾t hoc scelus. peniten¬
tiam qͥde que sͥ indicata fui̾t. agat. legitimũ
matre ⁊ filia. uł cũ patre ⁊ filio ide accipiendũ
÷ ut ignorantĩnus ꝯiugia ñ negent᷑. scientibuꝰ

Expanded text:
n lectum mariti, absente uxore, soror ivit uxoris; quam ille uxorem suam putans, dormivit cum ea. Super hoc visum est, si ipse per securitatem veram hoc probaverit quod inscius fecerit hoc scelus, poenitentiam quidem quae sibi indicata fumatre et filia vel cum patre et filio, idem accipiendum est, ut ignorantibu
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis sacerdos cũ filia sp̃uali nus papa.
fornicatꝰ fui̾t: sciat se gͣue adult̾ium ꝯmississe. Ir¬
circo femina si laica ÷: omnia derelinquat. ⁊ res
suas pauꝑib tradat. ⁊ ꝯu̾sa in monastĩo tł usq
ad mortẽ seruiat. Sac̾dos aũ qͥ malũ exemplũ de

Expanded text:
Si quis sacerdos cum filia spirituali fornicatus fuerit, sciat, se grave adulterium commisisse. Idcirco femina si laica est, omnia derelinquat et res suas pauperibus tradat, et conversa in monasterio Deo usque ad mortem serviat. Sacerdos autem, qui malum exemplum de
Abbreviated transcription (Latin):
fili serpentis minister diaboli. uiolator uir¬
gĩus. idi templidĩ  qͥ in uno scelere duo c̃mi¬
na ꝑpetrasti. adultium utiq̃ saclegiũ. Sacͥlegiũ
plane uͥ uas xp̃o oblatũ dño dedicatũ dem̃ti tem̾e¬
ritate polluisti. Ex his ꝑpendit᷑ mascłos uł feminaᷤ

Expanded text:
fili serpentis, minister diaboli, violator virginis, id est templi Dei, qui in uno scelere duo crimina perpetrasti, adulterium utique et sacrilegium. Sacrilegium plane, ubi vas Christo oblatum, Deo dicatum, dementi temeritate pollu
Abbreviated transcription (Latin):
at. sum aũ fui̾t duodeni anni circulus finitꝰ. cõ¬
municandi et licentia ꝯcedatur. ⁊ equitandi tͥbu¬
atͣ remissio. Maneat tm̃ in reliquis obseruatio¬
nib tres dies. ꝑ edamadam. ut ꝑfectiꝰ purificari
mereatut.

Expanded text:
t. Cum autem fuerit duodecim anni cursus finitus, communicandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatur remissio. Maneat autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius purificari mereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ aũ uxor cũ marito in baptismate ñ debeat su¬
sciꝑe puerũ. nlła auctoritate reꝑitur ꝓhibitũ. S ut
puritas sp̃uał prnitatis ab om̃i labe ⁊ infamia ꝯser¬
uetur immunis: dignũ ẽe decreuimꝰ. ut ut̾q insrmł
ad hoc aspirare minime p̾sumat¬

Expanded text:
 autem uxor cum marito in baptismate simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate reperitur prohibitum. Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, dignum esse decernimus ut utrique insimul ad hoc aspirare minime praesuma
Abbreviated transcription (Latin):
in eũ: quẽ illi a p̾senti uita extin¬
xert̾. Deinceps ĩminente uesꝑa
maiora tͥsticie secunt᷑ increm̃ta.
Altaria spoliant̃. uino ⁊ aqua
lauant᷑. c̃a pane ꝯticesct̾ om̃s p̃ter
uigilias nocturnas regłares horaᷤᷤ
absorbet triste silentiũ. Esum no¬

Expanded text:
eum, quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae conticescunt, omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas absorbet triste silentium. Usum no
Abbreviated transcription (Latin):
ad matutinos ut dictum est
extinguit᷑. ad lapidẽ ꝑ eosdem treᷤ
dies ꝯfugimꝰ. ut uel lapidẽ ꝑcuti¬
entes exabstrusis eiꝰ uenis ignem
occultũ eliciamꝰ. uł liqͥdum cris¬
talli lapidem sereno celo soli obi¬
cientes radiũ eiꝰ traiectũ ꝑ eiꝰdem
cristalli orbiłm spectabili mira¬
culo insubiectam suscipiamꝰ escã.
Nimirũ ꝑ hoc nob̃ pulchre depin¬
gimꝰ. ꝙ d̾s qui dix̾ de tenebris lucẽ.¬
nr̃is. ad illuminationẽ claritatiᷤᷤ sue

Expanded text:
ad matutinos, ut dictum est, exstinguitur, ad lapidem per eosdem tres dies confugimus, ut vel lapidem percutientes, ex abstrusis ejus venis ignem occultum eliciamus, vel liquidum crystalli lapidem sereno coelo soli objicientes, radium ejus trajectum, per ejusdem crystalli orbiculum spectabili miraculo in subjectam suscipiamus escam. Nimirum per hoc nobis pulchre depingimus, quod Deus, qui « dixit de tenebris lucenostris ad illuminatio
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cat: quẽ lapidẽ reꝓbauerunt
oratio tał est. Ds̃ qui ꝑfiliũ tuũ
angłarẽ. scilicet lapidem caritatiᷤᷤ
ignẽ tuis fidelib ꝯtulisti: ꝓductũ¬
esilice nr̃is ꝓfuturũ usib nouũ
hẽ ignẽ scĩfica. ⁊c̾. Prudentiꝰ qͦq
in ymno suo qͥ cantat᷑ in sabbato
monstrans saxigeno semina q̃re.
ut ostñdet fieri hoc ad ꝯmemorã
nesciret hõ spẽ sibi luminis in xp̾i
solido corꝑe ꝯditã qui dici stabilem
se uoluit pet᷑m nr̃is ignicłis ungenꝰ
uenit. Lapis gͦ quẽ ꝑcutientes ignẽ
Qd̾ si cristalli lapidẽ soli obicimꝰ.
escamq subicimꝰ ut mediante cri-¬
stallo carbones extincti reuiuiscãt
aspectu phebee lampadis: illud
nob̃ gratissime ꝯmemori debet.ꝙ.
dm̃ extinctosq hoĩes medius int̾¬
ueniens nr̃eq infirmitati usq
ad mordẽ appropinqͣns longe a no¬

Expanded text:
icat, quem « lapidem reprobaverunt oratio talis est: Deus, qui per Filium tuum, angularem scilicet lapidem, charitatis ignem tuis fidelibus contulisti, urum usibus, novum hunc ignem sanctifica, etc. Prudentius quoque in hymno suo, qui cantatur in Sabbato Monstras saxigeno semine quaerere, ut ostenderet fieri hoc ad commemoranesciret homo spem sibi luminis In Christi solido corpore conditam, Qui dici stabilem se voluit vetram Nostris igniculis unde genus venit. Lapis ergo, quem percutientes ignem Quod si crystalli lapidem soli objicimus, escamque subjicimus, ut mediante crystallo carbones exstincti reviviscant aspectu phoebeae lampadis, illud nobis gratissime commemorari debet, quod m exstinctosque homines medius interveniens, nostraeque infirmitati usque ad mortem appropinquans, longe a no
Abbreviated transcription (Latin):
sideles caueant. ⁊ ab hoc sũmo oꝑe abstineant. scien-¬
uẽ quod̾a mͦ ꝑuris penitñtie modũ imponere. Qui
etiam nosse debent talem de ꝑuirio penitñtiam im¬
pon̾e debere. quałe ⁊ de adulti̾o. de fornicatione. de
honuicidio sponte ꝯmisso. ⁊ de ceteris cͥminalib ui¬
cato timens penitãtiam longã ad ꝯfessionẽ ueni¬
re noluerit: ab eccł̃ia repellendus ÷ siue a ꝯmu¬
nione ⁊ olortio fideliũ. ut ulłs cũ eo comedat. n
bibat. neq oret. neq in sua domo eũ recipiat:¬

Expanded text:
ideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scienvem quodammodo perjuris poenitentiae modum imponere. Qui etiam nosse debent, talem de perjurio poenitentiam imponere debere, qualem et de adulterio, de fornicatione, de homicidio sponte commisso, et de caeteris criminalibus vicato timens poenitentiam longam ad confessionem venire noluerit, ab ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neque oret, neque in sua domo eum recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
bilesq st̃. Crura nãq eiꝰ uias eiꝰ
significant. Uñ in canticis dicit᷑.
Crura eiꝰ colũnȩ marmoree. quȩ
fundate st̃ suꝑ bases aureas. id:
itin̾a eiꝰ pulcra suꝑ diuinitatis
sapĩam in rectitudine firmata.
Quid gͥ uitata crurũ fractura
fieri maluit:¬

Expanded text:
 vias ejus significant, unde et in Canticis dicitur: « Crura ejus columnae marmoreae, quae fundatae sunt super bases aureas , » id est itinera ejus pulchra super divinitatis sapientiam in rectitudine firmata. Quid igitur vitata crurum fractura fieri maluit
Abbreviated transcription (Latin):
penitñtiam ut supͣdiximꝰ. faciat sic. Si tres
annos ꝯtinuos ieiunare debet. ⁊ ieiunare ñ
potest: sic redimere potest. In pͥmo anno e¬
roget in elemosinã solidos uiginti. In scd̃o¬
anno: eroget in elemosinã solidos xx. In t̃cio anno:
tñtes enĩ homines plus dare debent. qr cui pł cõ¬
mittit᷑: plus ab eo exigit᷑. Et qͥ illicita ꝯmittũt:
ĩ a licitis se abstinere debñt. ⁊ corpꝰ debñt affug̾e̾

Expanded text:
enitentiam, ut superius diximus, faciat sic: si tres annos continuos jejunare debet, et jejunare non potest, sic redimere potest. In primo anno eroget in eleemosynam solidos 26. In sanno eroget in eleemosynam solidos XX. In tertio anno tentes autem homines plus dare debent: quia cui plus committitur, plus ab eo exigetur. Et qui illicita committunt, etiam a licitis se abstinere
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: ep̃c in pͥstinũ ordinẽ uixta beati calixti pape
auctoritatẽ eũ reuocare poterit. Sane sciendũ÷ qͥa
finitis aũ septẽ annis: deinde usq ad finẽ decimi anni
liis om̃ib peccis ⁊ criminib que eũ in depositionẽ
adducunt. Neq hoc cuilibet udeat᷑ honerosũ: si sa¬
cerdos pͦ lapsũ digne ut sup̃dictũ ÷ penitñs ad pͥstinũ
redeat honorem

Expanded text:
rint, episcopus in pristinum honorem juxta B. Calixti Papae rint, episcopus in pristinum honorem juxta B. Calixti Papae auctoritatem eum revocare poterit. Sane sciendum estFinitis autem septem annis, deinde usque ad finem decimi anni mnibus aliis peccatis et criminibus, quae eum in depositionem inducunt. Neque hoc cuilibet videatur onerosum, si sacerdos post lapsum digne, ut supra dictum est, poenitens ad pristinos redeat honores.
Abbreviated transcription (Latin):
Dieb aũ dĩncis ⁊ p̾cipuis festis modico uno ⁊ pisci¬
culis atq leguminib recreet᷑. sine carne ⁊ sagimine
ouis ⁊ caseo. sacco indutꝰ. humi adhereat: die ac
lis in eo scandalũ patiatur. Nec enĩ debet sacerdos
publice penitere. sicut laicus. pꝰea aliqnͣtis resũptis
uirib unũ annũ ⁊ dimidiũ in pane ⁊ aqua expleat. dieb¬
exceptis dñicis ⁊ p̾cipus festiuitatib in qͥb uino et
sangͥne. ouis ⁊ caseo iuxta canonicã mensurã uti po¬
tit. finito aũ pͥmo anno ⁊ dimidio: corꝑis ⁊ sangͥ¬
nis dñi ne indurescat particeps fiat. ⁊ ad pacẽ ueniat:
psalmos cñ fr̃ib in choro ultimꝰ canat. ad cornu al¬
taris ñ accedat. iuxta beati clem̃tis uocem minora
gerat officia. Dem̃ usq ad explectionẽ septimi au¬
ni. om̃i quide temꝑe exceptis paschalib dieb tres le¬
gitimas ferias in una quaq ebdomada in pane ⁊
quos penituit. eius ꝯdignã penitñtiam laudaue¬

Expanded text:
diebus dominicis et praecipuis festis modico vino et pisciculis atque leguminibus recreetur, sine carne, et sagimine ovis, et caseo; sacco indutus humi adhaereat, die ac lis in eo scandalum patiatur; nec enim debet sacerdos publice poenitere, sicut laicus. Postea aliquantisper resumptis viribus, unum annum et dimidium in pane et aqua expleat, exceptis dominicis et praecipuis festis, in quibus vino, et sagimine ovis, et caseo juxta canonicam mensuram uti poterit. Finito primo anno et dimidio, corporis et sanguinis Domini, ne indurescat, particeps fiat, et ad pacem veniat, psalmos cum fratribus in choro ultimus canat, ad cornu altaris non accedat, juxta B. Clementis vocem minora gerat officia. Deinde vero usque ad impletionem septimi anni, omni quidem tempore, exceptis paschalibus diebus, tres legitimas ferias in unaquaque hebdomada in pane et quos poenituit ejus condignam poenitentiam collaudave
Abbreviated transcription (Latin):
matitari. ⁊ sequi in hoc doctͥnam sc̃oꝵ patrũ. qui
ñ solum uiuentes hereticos ꝯ dempnauerũt. s et
pꝰ mortẽ ut pote in sua impietate mortuos ana¬
thematirauerũt. sicut eos qui iuiꝰte ꝯdempnati
sunt: reuocauerunt pꝰ mortẽ. ⁊ in sacris dipthici¬

Expanded text:
matizari; et sequi in hoc doctrinam sanctorum Patrum, qui non solum viventes haereticos condemnaverunt, sed et post mortem, ut pote in sua impietate mortuos, anathematizaverunt, sisunt, revocaverunt post mortem, et in sacris diptic
Abbreviated transcription (Latin):
que dic̃ de eo. Os ñ ꝯminuetiᷤᷤ ex eo.
E itẽ alia scͥptura dic̃ Tidebui
inquẽ tͣnffixert̾. Cur agnꝰ qͥ im¬
molatꝰ ÷ noluit ut os ꝯminueret᷑
ex eo: Non enĩcasu s eo uolente
⁊ disponente actũ est. Siqͥdẽ nõ
alia quã que uoluit ac disposuit
ipse abhis qui eũ uoluntate sua
ꝑpessus ẽ. Unũ de similib nob̾
locutꝰ ÷ hoc scilic⁊ qd̃ ut nos mor¬
tał ac passibił homonatꝰ ÷ cet̾a
dissimilia nob̃ cuncta locutꝰ ÷: qr
⁊ illors sceleratoꝵ int̾ qͦs reputatꝰ
ẽ: Uidelic& iccirco qr ossium fra¬
ctura nullũ unꝗͣ bonũ sua simi¬
litudine ꝯm̃dat.

Expanded text:
comminuetis ex eo. Et item alia Scriptura dicit: Videbunt, in quem transfixerunt . Cur agnus qui immolatus est, noluit ut os comminueretur ex eo? Non enim casu, sed eo nolente et disponente actum est. Siquidem non alia, quam quae voluit ac disposuit ipse ab his qui eum voluntate sua perpessus est. Unum de similibus nobis locutus est, hoc scilicet, quod, ut nos mortalis ac passibilis homo natus est. Caetera dissimilia nobis cuncta locutus est, et illorum sceleratorum, inter quos reputatus est? Videlicet, idcirco, quia ossium fractura nullum usquam bonum sua similitudine commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
tante huiꝰ rei sacͤm̃tũ. cui sc̃s
eũglista tã diligent̾ suũ int̾posu¬
it testimoniũ: ⁊ ꝯgrua de scͥpturiᷤ
subiec̃ exempla. Dix̾at enĩ qr mi¬
lites qui fregert̾ crura latronum.
cũ uenissent ad ih̃m ⁊ uid̾ent eũ
iã mortuũ: ñ fregert̾ crura eiꝰ. s
unꝰ militũ lancea latꝰ eiꝰ aꝑuit.¬

Expanded text:
tum, cui sanctus evangelista tam diligenter suum interposuit testimonium, et congrua de Scripturis subjecit exempla. Dixerat enim, quia milites, qui fregerunt crura latronum, cum venisent ad Jesum, et viderunt eum jam mortuum, non fregerunt crura ejus, sed unus militum lancea lat
Abbreviated transcription (Latin):
guib piscib abstineat. nͥ festis dieb qͥ in illo ep̃a¬
tu. a cuncto pͦpło celebrant᷑ nͥ forte in magno iti
quã domum ueni̾t: aut sanitati fuerit restitu¬
tꝰ. nulła licentiam h̃at redim̃di Complecto anni
circło: in eccłiam intͦducat᷑. ⁊ pacis oscłm ei con¬

Expanded text:
guibus piscibus abstineat, nisi festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur. Et nisi forte in magno itinquam domum venerit, et sanitati fuerit restitutus, nullam habeat licentiam redimendi. « Completo anni circulo, in ecclesiam introducatur, et pacis ei osculum con
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ita ut agere debeas exortam᷑. om̃ib dieb qͥbus
penitere debes. uinũ ⁊ scinceram ñ bibas. caruẽ
in die natalis dñi in pane ⁊ aqua. ⁊ sale penitũti¬
nͨ in loco qͦlibet litigare p̾sumas. Uxorem nunꝗͣ
audeas. in balneo nunꝗͣ laueris. in conuiuio le¬
tantium nunꝗͣ te misceas. in eccłia segregatus ab
aliis xͥanis pꝰ hostiũ ⁊ postes. humiłrte repone. in¬
da te: ꝯmunionẽ corꝑis ⁊ sangͥnis dñi. cunctis di¬
eb uite tue indignũ te existimes. In ultimo tñ ex¬
itꝰ uite sue die si merueris: ꝓ iuatico si sit qͥ tͥbu¬
at. tantunimꝰ uenialit᷑. ut accipias tͥ ꝯcedimꝰ. St̃
⁊ alia multa. q̃ tͥ duriꝰ ⁊ satis acrius miscdit̾ supͣ

Expanded text:
tes ita, ut agere debes, exhortamur, omnibus diebus, quibus poenitere debes, vinum et siceram non bibas, carnem in die Natalis Domini; in pane, et aqua, et sale poenitentinec in loco quolibet litigare presumas, uxorem numquam audeas, in balneo numquam lavaberis, in convivium letantium numquam te misceas, in ecclesia segregatus ab aliis christianis post ostium et postem humiliter te repone, indare. Communione corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimes. In ultimo tamen exitus vitae tuae die si merueris, pro viatico, si sit qui tribuat, tantummodo venialiter ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa quae tibi durius et satis acr
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ sollenniis. q̃ ob cau¬
sas supͣdictas festiue celebrata. me¬
diis tristicie nebulis ut iã dictũ :
qͣi sol int̾fulsert̾: statĩ ꝓfundiora
eiusdem tristiciȩ secunt᷑ ⁊ auges¬
cunt silentia. Non enĩ eccłia su¬
um ordinẽ seruat. quẽ a uigiliiꝰ
nocturnis eiꝰdem diei mutare atq
ĩminuere ceꝑat. A nocturnis gͣ ui¬
giliis incipientes. tante mutatioĩs
seu diminutioĩs causas breuit̾ exe¬
qui cupimꝰ¬

Expanded text:
missarum solemniis, quae ob causas supradictas festive celebrata, mediis tristitiae nebulis, ut jam dictum est, quasi sol interfulserunt, statim profundiora ejusdem tristitiae sequuntur et augescunt silentia. Non enim Ecclesia suum ordinem servat, quem a vigiliis nocturnis ejusdem diei mutare atque imminuere jam coeperat. A nocturnis ergo vigiliis incipientibus, tantae mutationis seu diminutionis causas breviter exsequi cupim
Abbreviated transcription (Latin):
moralia ꝯtinent docum̃ta. Nam
in eo qd̾ facies eiꝰ uelat᷑. ac deĩn
colaphitat᷑. uelam̃ illd̃ significat.
qd̃ suꝑ corda iudeoꝵ expandebat᷑.
ut uide illum ñ m̾eant᷑. quẽ nc
usq in synagogis suis colaphi
dictis. nob̃ aut̃ fortissimũ in his
om̃ib p̃b& humilitatis exẽplũ.
Qͥs enim ñ erubescat collum
erige. ⁊ pingui armati ceruice.
cũ ds ⁊ dñs om̃ium ab illudẽtib
sit ꝓ nob̾ colaphitatꝰ: Nã hominiᷤᷤ
humilitatẽ imitari suꝑb de dig¬
narem̃. humiliato sub tot ꝯuici¬
is deo suꝑbire erubescamꝰ. Cur

Expanded text:
m in eo quod facies ejus velatur, ac deinde colaphizatur, velamen illud significat, quod super corda Judaeorum expandebatur, ut videre illum non mereantur, quem nunc usque in synagogis suis conviciidictis. Nobis autem fortissimum in his omnibus praebet humilitatis exemplum. Quis enim non erubescat collum erigere, et pingui armari cervice , cum Deus et Dominus omnium ab illudentibus sit pro nobis colaphizatus? Nam hominis humilitatem imitari superbi dedignaremur, humiliato sub tot conviciis Deo, superbire erubescamus. 73
Abbreviated transcription (Latin):
unguenti nardi pistici p̃ciosi. &
unxit pedes iħ̃u. & ext̾sit capillis
suis pedes eiꝰ:⁊ domꝰ impleta ÷ ex
odore unguenti. Nulierem illam
imitat᷑ eccł̃ia: pedes dñi unguens.
id÷ pauꝑes elemosinis refouens. qͥ
licet in fima tam̃ eiꝰ m̃bra st̃. ⁊ sic̃
pedes: ita magni corꝑis eiꝰ extre¬
me reputant᷑ partes.hos pedes
capitł suis tͥgit. id ÷ suꝑfluis re¬
rum suarũ refic̃ sic̃ apłs ait. ur̃a
abundantia illoꝵ in opiã suppleat.
Hoc gͦ mandatũ ȩccłie obsequiũ:
ideoq cuncta ꝯgregatio pedes la-¬
uat pauꝑum. in illo aut̃: soli ut
dictum ÷ prelati uice xp̃i deserui¬
eo qͦ ꝑspicuum ẽ: qd̾ cantamus.
In dieb ilł mulier. Sc̃a maria gͦ¬

Expanded text:
iosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus, et domus impleta est ex odore unguenti . » Mulierem illam imitatur Ecclesia, pedes Domini ungens, id est pauperes eleemosynis refovens, qui licet infima, tamen ejus membra sunt, et sicut pedes, ita magni corporis ejus, extremae reputantur partes. Hos pedes capillis suis tersit, id est superfluis rerum suarum refecabundantia illorum inopiam suppleat . » Hoc ergo mandatum Ecclesiae obsequium est, ideoque cuncta congregatio pedes lavat pauperum, in illo autem soli, ut dictum est, praelati vice Christi deservieo quoque perspicuum est quod cantamus in diebus illis: Mulier ergo Maria
Abbreviated transcription (Latin):
lis mos institutꝰ abhis apd̃ qͦs
religionis studiũ feruentiꝰ ẽ: hoc
mͦ denet᷑. Primũ pauꝑes int᷑ clauᷤ¬
trales officinas introducunt᷑. &
añqͣm fĩs debitũ ilł in lauandiᷤ
pedib caritatis ex hibeant obseqͥ¬
um: discumbunt ad duiuiũ suf¬
ficientibq fercłis reficiunt᷑. Hi¬
mirũ t̾c in ilł xp̃c suscipit᷑ in
bethaniã: id ÷ domũ obedientiȩ
fidesq ñ uana gratulat᷑: ibi se il¬
li cenam fecisse. Tunc cuncta cõ¬
gregatio ꝯsurgens tanqͣm muli
er euglica. Alaria quippe illa ty¬
pum eccłiȩ gesserat: ꝯsurgens
inqͣm de m̃sa adqͣm ꝯsidens &
modice gustans ieiuniũ fregerat
ꝓpt̾ tm̃ hospitẽ. qui ꝓculdubio in
pauꝑib suscipitur: ꝯuenit añ pau¬
peres ferens librã unguenti. idi in¬
tentionẽ elemosine suauit̾ coram
xp̃o redolentis:⁊ ꝓcumbens corã

Expanded text:
s institutus ab iis apud quos regionis studium ferventius est, hoc modo tenetur. Primum pauperes intra claustrales officinas introducuntur, et antequam fratres debitum illis in lavandis pedibus charitatis exhibeant obsequium, discumbunt ad convivium, sufficientibusque ferculis reficiuntur. Nimirum tunc in illis Christus suscipitur in Bethaniam, id est domum obedientiae, fidesque non vana gratulatur ibi se illi coenam fecisse . Tunc cuncta congregatio consurgens tanquam mulier illa evangelica, Maria quippe illa typum Ecclesiae gesserat; consurgens, inquam, de mensa, ad quam confidens et modice gustans, jejunium fregerat propter tantum hospitem qui procul dubio in pauperibus suscipitur convenit ante pauperes, ferens libram unguenti, id est intentionem eleemosynae, suaviter coram Christo redolentis, et procumbens coram
Abbreviated transcription (Latin):
agitur: ñ remittit᷑ pecẽm. nͥ restituatur ablatũ. s
ut dixi cũ restitui pͭ. Plerũq enĩ qͥ aufert amittit.
siue alios patiendo malos siue ip̃e male iuuendo. nec
aliud ht unde restituatur huic certe ũ possumꝰ dicere
redd̃e ꝗ abstulisti. nͥ cũ hr̃e credimꝰ ⁊ negare. Ubi qͥdẽ
si aliqͥs sustinet cruciatus repente dũ existimat᷑ habere
ꝙ redaat. nulla ÷ iniqͥtas. Quia siñ ÷ unde luat ablatã¬
pecuniam: tñ dũ eã ꝑ molestias corꝑales redde ꝯpellitur.
pecc̃i qͦ male ablata ÷. penas lu it. S inhumanũ ñ est
etiã ꝓ talib int̾cedere. ñ ad hoc ut minime restituan¬
tur aliena: s ne frustra ħo in homine seuiat. ex dici¬

Expanded text:
agitur, non remittetur peccatum nisi restituatur ablatum: sed ut dixi cum restitui potest. Plerumque enim qui aufert amittit, sive alios patiendo malos, sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus dicere, Redde quod abstulisti, nisi cum habere credimus et negare. Ubi quidem si aliquos sustinet cruciatus repente, dum existimatur habere quod reddat, nulla est iniquitas. Quia et si non est unde luat reddapecuniam, tamen dum eam per molestias corporales reddere compellitur, peccati quo male ablata est poenas luit. Sed inhumanum non est etiam pro talibus intercedere, non ad hoc ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeviat. C
Abbreviated transcription (Latin):
te digne penituerunt: ita ut mortificatx corpore
corde contͥti. sacrificiũ offa̾tit. maneat in potesta¬
te pontificis uł u̾aciter afflictos ñ dii suspende
uł desidios ꝓlixiore temꝑe ab eccłie corꝑe seg̾ga¬
re. Ita tñ ut sic officioꝵ suoꝵ loca recipiant. ne possuit
ad altiora officia ult̾ius ꝓmoueri. Qđ si it̾ato uelud ca¬
nes ad uomitũ reuersi fuerint: ñ solum officii dig¬

Expanded text:
ta ut mortificato corpore, cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate pontificis vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiore tempore ab Ecclesiae corpore segregare. Ita tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod si iterato, velut canes, ad vomitum reversi fuerint, et velut sues, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetͣuerit: xl. dies in pane ⁊ aqua peniteat. Qͥb
ꝑactis: biennio ab or̃one fidelium segͣgetur.
nͨ ꝯmunicet. nͨ offa̾t. Post bienniũ in ꝯmuni-¬
one or̃onis suscipiat᷑. offerat aũ: nec tũ ꝯmu¬
nicet. Post quinquenniũ ad plenã ꝯmunio¬
nem recipiat᷑. abstinentia ciboꝵ in arbitͥo sacer¬
dotis maneat

Expanded text:
ta dies in pane et aqua poeniteat. Quibus peractis, biennio ab oratione fidelium segregetur, non communicet nec offerat, post biennium in communionem orationis suscipiatur: offerat autem, non tamen communicet. Post quinquennium ad plenam communionem recipiatur, abstinentia ciborum in arbitrio sacerdotis maneat
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃ta phialar̃ sunt or̃ones scõꝵ. qr quicqͥd boni o
qnͣdo deuotione m̃tis eoꝵ diuinis ꝯm̃dat aspec-
sermones. cogitatus. ip̃a etiam silentia nr̃a. iła
dño donante dirigamꝰ. ut singła cum timoris il¬
xIIIlius respectu temꝑent᷑. cuncta ꝑpetue nr̃e saluti

Expanded text:
boni opquando devotionem mentis eorum divinis commendat aspectisermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius respectu temperentur, cuncta perpetuae nostrae saluti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ miserere aĩe tue placens dõ. Non gͦ se fallant. qͥ
ꝑ elemosinas largissimas fructuũ suoꝵ uł pecunie.
impinitatem se emere estimant. in pecc̃is ꝑmanen¬
tes. q̃ ita diligunt: ut in eis optent u̾sari. Qui enim
diligit iniqͥtatem. odit aiãm suam. ⁊ qͥ odit: ñ ÷ ei¬

Expanded text:
 Miserere animae tuae, placens Deo. Non ergo se fallant, qui per eleemosynas largissimas fructuum suorum vel pecuniae impunitatem se emere aestimant, in peccatis permanentes, quae ita diligunt, ut in eis optent versari. Qui vero diligit iniquitatem, odit animam suam, psalmo 10,
Abbreviated transcription (Latin):
uiin quadragesima ante pascha cognouĩt
uxorem suam. ⁊ noluerit abstinere ab ea: unũ an
ebrietatẽ ⁊ sine ꝯsuetudine accidit : xl diespeniteat.¬
esũ carniũ attemptare p̾sũpserit. ñ solũ reus erit
resurrectionis dñice. uerũ ĩ alienus ab eiꝰdẽ diei
sc̃a ꝯmunione. Et hoc illi cumulet᷑ ad penã. ut ĩ
ipsiꝰ anni circulo ab om̃i esu carniũ abstinea.
qi sacris dieb abstinentie oblitꝰ ÷ disciplinã.¬

Expanded text:
ui in quadragesima ante Pascha cognoverit uxorem suam et noluerit abstinere ab ea, uno annoebrietatem et sine consuetudine acciderit, quadragintaesum carnium attentare praesumpserit, non solum reus erit resurrectionis Dominicae, verum etiam alienus ab ejusdem diei sancta communione. Et hoc illi cumuletur ad poenam, ut in ipsius anni circulo ab omni esu carnium abstineat, quia sacris diebus abstinentiae disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
elatũ ÷ aurib scõꝵ sacerdotũ. quand̾a alteriꝰ
uxorem stupro uiolasse ⁊ insuꝑ meche. uiuente
turo suo uiram̃tum dedisse. ut pꝰ legitimi mari-¬
ti mortẽ si suꝑuixisset: duceret eam uxorẽ. Qd̃ fac¬
tũ ÷. Tale gͥ conubiũ ꝓhibemꝰ ⁊ anathematiramꝰ:¬

Expanded text:
elatum est auribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius uxorem stupro violasse et insuper moechae vivente viro suo juramentum dedisse, ut post legitimi mariti mortem, si supervixisset, duceret uxorem. Quod factum est, Tale igitur connubium prohibemus et anathematizam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm pͥmum quide impetũ monstrauerunt.
deponentes milicie cingłm. pꝰmodũ uͦ ad ꝓpͥum
uomitũ sunt relapsi. ut ita quid̾a ⁊ pecunias
tͥbuerent. ⁊ bñficuis militiam repeterent. hi decẽ
annis pꝰ tͥenni tempꝰ. qͦ int̾audientes erunt: in af
hi definitũ tempꝰ audictionis implentes. tũc demũ
fidelib in or̃one ꝯmunicent. Omodũ uͦ licebit
ep̃o his aliqͥd humaniꝰ cogitare. Qͥcunq gͦ indif

Expanded text:
 gratiam, primum quidem impetum monstraverunt deponentes militiae cingulum: postmodum vero ad proprium vomitum sunt relapsi, ita ut quidam et pecunias tribuerent, et beneficiis militiam repeterent, hi decem annis post triennii tempus quo inter audientes erunt in affhi definitum tempus auditionis implentes, tum demum fidelibus in oratione communicent, postmodum vero licebit episcopo de his aliquid humanius cogitare. Quicunq
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ꝯuiictus fui̾t alios ad falsa testimonia
uł ꝑuria attͣxisse uł quacunq corruptione solli¬
citasse: ip̃e quide usq ad exitũ unt ñ ꝯmunicet.
hii uͦ qͥ ei in ꝑuirio ꝯsensisse ꝓbant᷑. pͥea ab omni
testimonio sunt remouendi. ⁊ scd̾m legem infami¬
a notabuntur

Expanded text:
Si quis convictus fuerit alios ad falsa testimonia vel perjuria attraxisse, aut quacunque corruptione sollicitasse, ipse quidem usque ad exitum non communicet. Hi vero qui ei in perjurio consensisse probantur, postea ab omni testimonio sunt removendi, et secundum legem infamia notabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
suadente diabło huiꝰ sacͥlegii uiciũ incurrerit:
ꝙ in clericũ uł monachũ uiolentas manꝰ iniece
lũ p̾sumat absoluere. nͥ mortis urgñre ꝑiculo.
donec apłico ospectui p̾sentetur. ⁊ eiꝰ mandatũ¬
suscipiat.

Expanded text:
suadente diabolo huius sacrilegii reatum incurrerit, quod in clericum uel in monacum uiolenter manus iniecerum presumat absoluere, nisi mortis urgente periculo, donec apostolico conspectui presentetur et eius mandatususcipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Smunionẽ de manu h̾etici. ⁊ nescit ꝙ catholica ec¬
cłia contͣdicit. pꝰea intelligñs: annũ integrũ peni¬
teat. Si aũ scit ⁊ neglexerit: ⁊ p̾ea penitñtiam ege¬
rit: decẽ annos peniteat. alii iudicant septẽ. Quid̾a
catholice. ⁊ consue tudinis romanoꝵ: ꝓiciat᷑ ab ec¬
cłia sicut hereticus. nͥ habeat penitñtiam. Si habuerit¬
decẽ aunos peniteat. Si recesserit ab eccłia cotholica in
og̾gatione heticoꝵ. ⁊ alios ꝑsuaserit: sipꝰea penitũtiam
egerit .xii. aunos peniteat. tres extͣ ecclł̃iam. ⁊ septẽ inter
audientes. ⁊ duos ad huc extͣ ꝯmunionẽ:

Expanded text:
nionem de manu haeretici, et nescit, quod catholica ecclesia contradicit, postea intelligens, annum integrum poeniteat. Si autem scit, et neglexerit, et postea poenitentiam egerit, decem annos poeniteat. Alii judicant septem, et quidcatholicae, et consuetudine Romanorum projiciatur ab Ecclesia sicut haereticus, nisi habeat poenitentiam, si habuerit, X annos poeniteat. Si recesserit ab Ecclesia catholica in congregationem haereticorum, et alios persuaserit, postea poenitentiam egerit, XII annos poenitaudientes, et duos adhuc extra communionem.
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã condignã hañt qͥ ħ disc̾e negligunt. stite
mieninio siue alia castigatione. ꝓpt̾a dignũ ÷ ut filios
suos donent ad scoła siue ad monasti̾a. siue foras p̾s¬
bitis. ut ficłe catholicã recte discant ⁊ or̃onẽ dñi¬
cã. ut domi alios edocere ualeant. Qͥ aũ aliter nõ
ꝓotuerit: uł in sua lingua hoc discat. de spe¬

Expanded text:
disciplinam condignam habeant qui haec discere negligunt, sive in jejunio, sive in alia castigatione. Propterea dignum est ut filios suos donent ad scholam, sive ad monasteria, sive foras presbyteris, ut fidem catholicam recte discant, et Orationem dominicam, ut domi alios edocere valeant. Qui vero aliter non potuerit, vel in sua lingua hoc discat. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
i aũ talis ÷ ꝗ tã diu ingenib iacere ũ
possit: faciat aũ sic infra eccłiam si fieri
potest. Sinaũ in uno loco stando intente¬
lx. psalmos ꝑ ordinẽ decantet. ⁊ pauꝑem pascat.
⁊ eo die excepto uno ⁊ carne ⁊ sagimine sumat
ui in eccłia¬
g̾enua cencies flexit. id ÷ si cencies ueniã petierit
fiat. Si sic fecerit: eo die excepto uino ⁊ carne
⁊ saguuine. sumat ꝗ plactat

Expanded text:
i autem talis est, quod tandiu in genibus jacere non possit, faciat autem sic: infra Ecclesiam, si fieri potest: sin autem, in uno loco stando intentos per ordinem decantet, et pauperem pascat, et eo die excepto vino, Qui in Ecgenua centies flexerit, id est, si centies veniam petierit,faciat; si sic fecerit, eo die excepto vino, carne et sagimine, sumat quod placeat
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Tanta ius ꝯfessionis ÷: ut si deest sac̾dos. ꝯfire¬
atur ꝓximo. Sepe enĩ ꝯtingit ꝗ penitñs non pͥ
uerecundari. corã sacerdote quẽ desid̾anti. nͭ locꝰ.
nec tꝑs offert ⁊ si ille cui ꝯfitebr potestatẽ soluẽ¬
di ñ ħat. tñ fit dignus uenia ex desidio sac̾dotis.
qui ꝯfitet᷑ socio turpitudinẽ criminis. Mundati
sunt .ii. leꝓsi dũ ibant ostencłe ora sacerdotib añ¬
ꝗͣ ad eos ꝑuenirent. Uñ patet dm̃ ad cor respice̾
dũ ex neccessitate ꝓhibent᷑ ad sac̾dotes ꝑuenire.¬

Expanded text:
ta est vis confessionis, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, quod poenitens non possit verecundari coram sacerdote, quem desiderandi nec tempus nec locus offert, et si ille cui confitebitur potestatem solvendi non habet, fit tamen dignus venia, ex desiderio sacerdotis, qui socio confitetur turpitudinem criminis. Mundati enim sunt leprosi, dum ibant ostendere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sac
Abbreviated transcription (Latin):
ene qͥdem maioꝵ regłis definitũ ÷ ut demoniis
aliisc passionib irritetis inisteria sacra tractare ñ
liceat. Cui p̾cepto concessu rõnis adhibito. icd ꝯmu¬
nit̾ defiuimꝰ. ut nullus de his qͥ aut in terrã arrep¬
t a demonib eliduntur. aut quolibet mͦ uexatioĩs
in cursib efferunt᷑. uł sacris audeat ministrare al¬
tariis uł indiscussus se diuinis ingerat sacram̃tis ex¬
ceptis illis qui uariis corꝑum intõmoditatib dea̾iti.
siue hiuꝰmͦi passionib in t̾ram aꝓpbant᷑ elisi. Qͥ tñ

Expanded text:
ene siquidem majorum regulis definitum est ut, daemoniis aliisque passionibus irretitis, mysteria sacra tractare non liceat. Cui praecepto, consensu rationis adhibito, id communiter definivimus, ut nullus de his qui aut in terram arrepti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, vel indiscussi se divinis ingerant sacramentis, exceptis illis qui corporum incommoditatibus dediti, sine hujusmodi passionibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sentũtiam ꝓferunt. ñ in hanc ex uoto ultionis. s ex iꝰti¬
cie examine ꝓferunt ꝓrũpunt. Intꝰ subtile uidiciũ ꝓspi¬
ciunt. ⁊ mala foris surgñtia qua maledictione ferire
debeant coguoscunt. ⁊ eo maledicto ñ peccant. qͦ abe-¬
t̾no iudice ñ discordant. Itẽ scriptura sacra duob mͦis
maledictũ memorat. aliud uidl̃t ꝙ aꝑꝓbat. aliud quod

Expanded text:
hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine prorumpunt. Intus subtile judicium aspiciunt, et mala foris surgentia qua maledictione ferire debeatur cognoscunt, et eo maledicto non peccant quo ab interno judice non discordant. Item, Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod
Abbreviated transcription (Latin):
pus ꝓ ut possumꝰ temꝑamꝰ. Apłica itaq auctoritate al¬
anathematis uincło hos subtͣimꝰ. uidłt uxores. lib̾os.¬
filios. seruos. ancillas. seu mancipia nͨ ñ rusticos. ⁊ serui¬
entes. ⁊ om̃s alios qͥ ñ ad eo curiales sunt ut eoꝵ con¬
silio scelera ꝑpetnͣtur. et eos qui ignorant̃ excõmuni¬
catis ꝯmunicant siue illos qͥ ꝯmunicant cũ illis qui
excõmunicatis ꝯinunieant. Quicunꝙ aũ au orator

Expanded text:
us, opportune temperamus. Apostolica itaque auctoritate anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos servientes, et omnes alios, qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos, qui ignoranter excommunicatis communicant, sive illos, qui communicant cum eis, qui excommunicatis communicant
Abbreviated transcription (Latin):
Ponnunꝗͣ etiam peiꝰ peccat.
um ho ab homine occidit᷑. multũ distat utrum
fiat nocendi cupiditate. uł iniuste aliqͥd auferendi
sicut fit ab inimico. sicut a latͦne. an ulciscendi an¬
obediendi ordine. sicut a uidice. sicut a caruifice. uł
euadendi. uł subueniendi necessitate. sicut int̾mi¬
tit᷑ latro a uiatore. hostis amilite. Et aliqnͣdo qͥ cau¬
sa mortis fuit potiꝰ in culpa ÷: qm ille qui occidit.
uelut si quisqͣ decipiat fide uissorem suũ. ant ille ꝓ is¬
to suppliciũ legitimũ luat. Ne tñ oninis qͥ causa alie
ñ impet᷑uerit int̾imit. Quid si filius tinens patris
pia u̾bera precipicio ꝑeat: Qͥd si alius homine li-¬
istas alienarũ mortiũ causas. aut sceleri ꝯsentien-¬
dũ ÷. aur uindicta pec̃ci. que ñ sit nocendi: s corrigñ
cohibenda sunt: hec cũ accidunt. debemꝰ eis huma¬
nũ dolorem. ñ ꝑꝑ illa ne accidant recte factoꝵ repri¬
mamus uoluntatẽ:¬

Expanded text:
onnunquam potius peccat m ibidem. Quum homo ab homine occiditur, multum distat, utrum fiat nocendi cupiditate, vel injuste aliquid auferendi sicut fit ab inimico, sicut a latoboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, non impetraverit interimat. Quid filius, patris timens pia verbera, precipitio pereat? Quid si alius homine libn Num propter istas alienarum mortium causas, aut sceleri consentiendum est, aut vindicta peccati, que non fit nocendi, sed corrigencohibenda sunt? Hec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimamus voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
dei ÷. Qͥ uͦ sñ aliqua causa ⁊ publica ad ministra¬
tione. maleficũ. furem. sacrilegit̃. adulterium.
⁊ ꝑnirũ. uł qmlibet cͥminosũ interfecerit. aut
trucidauit: uł menbris debilitauerit. ueiut¬
homicida udicabr. ⁊ tanto acriꝰ. quanto ñ sͥ a deo

Expanded text:
Dei: Qui sine aliqua publica administratione, maleficum, furem, sacrilegum, adulterum et periurum vel quemlibet criminosum interfecerit aut trucidaverit vel membris debilitaverit, homicida iudicabitur et tanto acrius quanto non sibi a deo
Abbreviated transcription (Latin):
in singłis oratiõib. ad ꝓñtiationẽ
diaconi genua flectamꝰ. in ea t̾m
sub introeat. cecitas qͥ ꝯtigit iN
isrł nulliꝰ oratiõis manũ depelli.
uel expelli potest. Itaq diuinis
nec debere nec uelle aut posse utͣ¬
rie iudiciis ꝓfidentes. uehem̃dem
ꝑ ilł n̾c̃ indendendã non ẽẽ orati¬
onẽ significamꝰ: in eo qd̃ genua

Expanded text:
in singulis orationibus ad pronuntiationem diaconi genua flectamus, in ea tansubintroeat, caecitas, quae contingit in Israel , nullius orationis manu depelli vel expelli potest. Itaque divinis nec debere, nec velle, aut posse contraire judiciis profitentes, vehementer pro illis nunc intendendam non esse rationem significamus in
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta illd̃ psalmiste. Luccinate
in neomenia tuba. in insigni die
sollennitatis eiꝰ. Quis enĩdies noc¬
de hac insignior.quȩ sollennitas
hac uictoria p̾stantior: Quȩ alia
nat. gaudet dellus. mat̾ eccłia le¬
tatur. ⁊ oĩs aula diuim nõis mag¬
nis resultat ppłor uocib.¬

Expanded text:
a illud in psalmo: « Buccinate in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis vestrae . » Quis enim dies nocte hac insignior? quae solemnitas hac victoria praestantior? quae alia nat, gaudet tellus, mater Ecclesia laetatur, et omnis aula divini nominis magnis resultat populorum vocib
Abbreviated transcription (Latin):
dmoneant sac̾dotes fideles pͦpłos. ut nouerint
magicas artes incantationesq qͥbliber infirmita¬
tib hominũ. nichil posse remedii conferre. ñ auĩali¬
b langñtib claudicantib ue. etiam moribundis:
quicꝗͣ mederi. s ħ̃ ẽẽ laqueos. ⁊ insidias antiqͥ hostiᷤ
quib ille ꝑfidus. genus humanũ deciꝑe nititur. Et si
quis ħ exercuerit clericus: degͣdetur. laicus: anathe
usus fui̾t anathema sit.

Expanded text:
dmoneant sacerdotes fideles populos, ut noverint magicas artes, incantationesque quibuslibet infirmitatibus hominum nihil posse remedii conferre, non animalibus languentibus claudicantibusve, vel etiam moribundis quidquam mederi, sed haec esse laqueos et insidias antiqui hostis, quibus ille perfidus genus humanum decipere nititur. Et si quis haec exercuerit, clericus degradetur, laicus anatheusus fuerit, anathema sit.