comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
copoꝵ pane gyricis cractatibꝰ. nich
ad scienciã rerũ conferentibꝯ occu¬
patus: omissis que uidebant᷑ super¬
fluci historie. si quid habuit nono
cõiũximꝰ libro. et ĩ ipso eusebii nat
uel undecimũ librũ nos consc̃psimqͥ ͤ¬
partim ex maioꝵ tradicoĩbꝰ. partim
ex hiis que nrã iã memoria compre¬
henderat: et eos uelut duos pistic̾os
supras c̃ptis panibꝰ addidunꝰ. Quos
si tu uł probaueris uł benedixeris: pro
certo confidã. qd̾ sufficient turbis. Cõ¬
tinet autẽ hoc opus res in ecclia ges¬
tas a saluatoris ascensione et dein¬
ceps: nr̃ĩ uero duo libelli. atꝑibꝰ con¬
stantini pꝯ ꝑsecucionẽ. usq ad obitũ
theodosii augusti.

Expanded text:
coporum panegyricis tractatibus, nihil coporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narret undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem, usque ad obitum Theodosii Augusti.
Abbreviated transcription (Latin):
teeis uos manducare. andreas unꝯ
ex aplĩs intelligẽs eo magis splen¬
descere diuine uirtutis insignia. si
mĩmorũ quorũq mĩsteriis explerẽt᷑:
nõ protulit panes apli̾ca reconditos
pera. sed puerulũ ad eẽ dicit. hñtem
quĩqz panes et duos pisces. Quẽ ue¬
recunde excusans adiecit. sed hec qͥd
sunt ad tantos: quo magis in ãgus¬
tis opibꝰ et desperatis cdara fieret di¬
uinc potencia. Sciens ergo ex illis
te quoq descendere disciplinis : recor¬
datus ꝙ andrea fortassis exemplo
ubi pascendi turbas tempꝯ uidisti
puerulũ subrogaueris. qui panes
quidẽ quĩq duplicatos sicut accepe
rat adhiberet. ad explendũ tamen
ewuãgelicũ sacramentũ ꝓpro labore
captos adderet eciã pisciculos duos:
aggressus sũ exequi ut potui qd̾ p̃-¬
cẽperas. certus qd̾ excusabit imperi¬
cie nrẽ culpas precipientis auctori¬
tas. ciendũ sane est ꝙ decimꝰ liber
in rebus gestis. reliqua omĩa ĩ epis¬

Expanded text:
te eis vos manducare: Philippus unus te eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus liber in rebus gestis, per reliqua omnia in Epis
Abbreviated transcription (Latin):
derint
mor
quoq uenerande chromati. medici¬
ne exequens genus: tꝑe quo dirup¬
tis italie claustris. alarico duce go¬
thorũ se pestifer morbus infudit.
et agros. armẽta. uicos. longe lateq
uascauit. pplĩs tibi ado̾ ꝯmissis fera¬
lis exicii aliquod remediũ querens.
ꝑ quod egre mentes ab ĩgruẽtis ma¬
l contagione subtracte. melioribus
occupate scudiis tenerent᷑ ĩungis
michi. ut ecclesiasticã historiã. quã
uir eruditissimꝰ eusebius cesariensis¬
epũs greco sermone conscripserat. ĩ¬
audienciũ uĩctus. dũ noticiã rerũ ges¬
tarũ auidius petit. ob liuionẽ quodam¬
mõ malorũ que gererẽt᷑ acciperet. a
quo ego opere cũ excusare me uellem
utpote inferior et impar. et qui in tã
multis ãnis usum latini sermonis
amiserim: consideraui ꝙ nõ absq ali¬
quo apostolice institucionis ordine
nobis ista preciperes. Nam et dñs
cũ aliquando esurientibꝰ in deserto
auditorũ turbis dixisset ad apłos. da¬

Expanded text:
derint morbque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsitaudientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Da
Abbreviated transcription (Latin):
lux nrõ se orbi ex orientis ꝑartibus
oborta diffudit: rem publicã quasi
post ninias procellas. omĩ modera
cione aggredit᷑ reparare. E̾tlĩarũ
uo̾ curã nõ in scdĩs habe̾. nec tamẽ
incaute ut constanciꝰ egerat. sed
lapsu p̃decessoris ãmonitꝰ. honori¬
sicis et officiosissimis litteris. acha¬
nasiũ requirit: ab ipõ formã fider.
et eccliarũ disponendarũ suscipit
modũ. Sed hec tam letatã piaprĩ¬
cipia: mors ĩmatura corrupit. Post
ciliciã diẽ obiit.

Expanded text:
lux nostro se orbi ex Orientis partibus lux nostro se orbi ex Orientis partibus oborta Al. exorta diffudit, rempublicam quasi post nimias procellas omni moderatione adgreditur reparare: Ecclesiarum vero curam non in secundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post Ciliciam diem obit.
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. Is nõq
sub uno eodẽq
tẽpore ĩpera¬
tor et cõfessor
mali illati
extitit depul¬
sor erroris. Nã cũ in procinctu eẽt
excercitus urgeret barbarꝰ. ductores
nri de sũmis rebus consiliũ trahen¬
tes. iouiano calculũ darent. cũq
apprehensus ad suscipienda impe¬
rii traheretur insignia: ad exercitũ
iuliani. sacrilegus ꝓphanatũ dicit᷑
proclamasse non se posse impera¬
re eis. quia esset xpĩanus. Tũ õs
pari eadẽq uoce respondisse ꝑhibẽ¬
tur. Et nos xpĩoni sumꝰ. Nec priꝯ¬
quã istã uotẽ audiret. acquiescere
omenĩ spem. cũ clausi undiq hosti¬
bus tenerent᷑. nec euadendi facul¬
tas ulla suppeteret. subito emissos a
barbaris oratores ad eẽ uident pacẽq
citui quoq in edia cõsũpto cibos cete¬
raq necessaria ĩ mercimoniis polli¬
ceri: omĩq humanitate nrõrũ tene¬
ritatẽ emendare. Sed ubi in uiginti
et nouẽ annos pace cõposita adro¬
manũ regressus est solũ. cariorq

Expanded text:
rium. Is namque sub uno eodemque tempore Imperator, et Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eis, quia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani sumus: nec priusquam hanc vocem audiret, adquiescere omnem spem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemqcitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque
Abbreviated transcription (Latin):
aggressus sũ exequi ut potuiqd̾ p̃¬
cẽperas. certus qd excusabit imperi¬
cie nr̃ẽ culpas precipientis auctori¬
tas. Bciendũ sane est ꝙ decimꝰ liber
in rebus gestis. reliqua omĩa ĩ epis¬
copoꝵ pane gyricis tractatibꝰ. nicħ
ad scienciã rerũ conferentibꝰ occu¬
patus: omissis que uidebant᷑ super¬
flua historie. si quid habuit nono
cõiũximꝰ libro. et ĩ ipso eusebii nor
uel undecimũ librũ nos consc̃psimꝰ ͤ
partim ex maioꝵ tradicoĩbꝰ. portim
ex hiis que nrũ iã memoria compre¬
henderat: et eos uelut duos pisticłos
suprasc̃ptis panibꝰ addidumꝰ. Quos
si tu uł probaueris uł benedixeris: pro
certo confidã. qd̾ sufficient turbis. Cõ¬
tinet autẽ hoc opus des in ecclia ges¬
tas a saluatoris ascensione et dein¬
ceps: nri uero duo libelli. atꝑibꝰ con¬
stantini pꝯ ꝑsecucionẽ. usq ad obitũ
theodosii augusti.

Expanded text:
aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeaggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus liber in rebus gestis, per reliqua omnia in Episcoporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narret undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem, usque ad obitum Theodosii Augusti.
Abbreviated transcription (Latin):
amiserim: consideraui ꝙ nõ absq ali¬
quo apostolice institucionis ordine
nobis ista preciperes. Nam et dñs
cũ aliquando esurientibꝰ in deserto
auditorũ turbis dixisset ad apłos. da¬
teeis uos manducate. andreas unꝯ
ex aplĩs intelligẽs eo magis splen¬
descere diuine uirtucis insignia. si
mĩmorũ quorũq mĩsteriis explerẽt᷑:
nõ protulit panes apli̾ca reconditos
pera. sed puerulũ ad eẽ dicit. hñtem
quĩqz panes et duos pisces. Quẽ ue¬
recunde excusans adiecit. sed hec qͥd
sunt ad tantos: quo magis in ãgis¬
tis opibꝰ et desperatis clara fieret di¬
uina potencia. Sciens ergo ex illis
te quoq descendere discipliiuis: recor¬
datus ꝙ andree fortassis exemplo
ubi pascendi turbas tempꝯ uidisti
puerulũ subrogaueris. qui panes
quidẽ quĩq duplicritos sicut accepe
rat adhiberet. ad explendũ tamen
ewuãgelicũ sacramentũ ꝓpuo labore
captõs adderet eciã pisciculos duos:

Expanded text:
amiserim, consideravi quod non absque aliamiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos,
Abbreviated transcription (Latin):
mine¬
re urbi¬
bus ul
regio¬
nibus
genera¬
les ui¬
derint
mor¬
uidere aliquod medicamẽti. uel pocu¬
ligenus: quo p̃muniti hosẽs. ab im¬
minẽti defendant᷑ exicio. Qd̾ tu pr̃¬
quoq uenerande chromati. medici¬
ne exequens genus : tꝑe quo dirup¬
tis italie claustris. alarico duce go¬
thorũ se pestifer morbus infudit.
et agros. armẽta. uicos. longe lateq
uastauit. pplĩs tibi ado̾ ꝯmissis fera¬
lis exicii aliquod remediũ querens.
ꝑ quod egre mentes ab ĩgruẽtis ma¬
li contagione subtracte. melioribus
occupate scudiis tenerent᷑ͣĩungis
michi. ut ecclesiasticã historiã. quã
uir erudicissimꝰ eusebius cesariensis¬
epũs greco sermone conscripserat. ĩ¬
audienciũ uictus. dũ noticiã rerũ gess¬
tarũ auidius petit. obliuuonẽ quodam¬
mõ malorũ que gererẽt᷑ acciperet. A
quo ego opere cũ excusare me uellem
utpote inferior et impar. et qui in tã
multis ãnis usum latini sermonis

Expanded text:
minere urbibus, vel regionibus, generales viderint morrovidere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsitaudientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
dicorũ
ubi im¬
mine¬
re urbi¬
bus ul
regio¬
nibus
genera¬
les ui¬
derint
mor¬
iudere aliquod medicamẽti. uel pocu¬
ligenus : quo p̃mimiti hoiẽs. ab in¬
minẽti defendant᷑ exicio. Qd̾ tu pr̃¬

Expanded text:
dicorum, ubi imminere urbibus, vel regionibus generales viderint morrovidere aliquod medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines, ab imminenti defendantur exitio. Quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhis omnib in die iudicii rationẽ redditurꝰ est. Dĩa
uasa ministerii sui cũctamq substanciã ac si altaris
uasa saerata ꝯspiciat. Nichil dueat negligend̾. ne¬
q auaricie studeat neq ꝓdigis sit. ⁊ stirpator sub̾e
monasterii. s omnia m̃sinate fatiat: scd̾m uissionẽ

Expanded text:
his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata, conspiciat; nihil ducat negligendum, neque avaritiae studeat, neque prodiga sit monasterii: sed omnia mensurate faciat secundum jussionem
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut cet̾os inqͥetet. aut de ista infirmoꝵ institutione
murmuret. aut ĩ aliqͦ tnͣsgredi ñ desinat: cotripiat᷑. Qd̃
si sepe correptꝰ ñ em̃dauerit: si ita uidet᷑ abbati rndicet᷑
eiꝰ ꝑu̾sitas in capitulo. uͥ uocatꝰ corã fr̃ib arguat᷑. Si¬
uͦ nͦ si se correx̾it: si eius ꝑmittit infirmitas regłari ĩ
discipline subiaceat:

Expanded text:
rit qui caeteros inquietare, aut de ista infirmorum institutione murmurare, aut in aliquo transgredi praesumat, corripiatur; quod si saepe correptus non emendaverit, si ita videtur abbati, judicetur ejus perversitas in capitulo, ubi vocatus coram omnibus arguatur: quod si nec se correxerit, si ejus permittit infirmitas, regulari etiam disciplinae subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut cet̾os inqͥetet. aut de ista infirmoꝵ institutione
murmuret. aut ĩ aliqͦ tnͣsgredi ñ desinat: cotripiat᷑. Qd̃
si sepe correptꝰ ñ em̃dauerit: si ita uidet᷑ abbati rndicet᷑
eiꝰ ꝑu̾sitas in capitulo. uͥ uocatꝰ corã fr̃ib arguat᷑. Si
uͦ nͦ si se correx̾it: si eius ꝑmittit infirmitas regłari ĩ
discipline subiaceat:¬

Expanded text:
rit, qui caeteros inquietare, aut de ista infirmorum institutione murmurare, aut in aliquo transgredi praesumat, corripiatur: quod si saepe correptus non emendaverit, si ita videtur abbati, indicetur ejus perversitas in capitulo, ubi vocatus coram omnibus arguatur: quod si nec sic se correxerit, si ejus permittit infirmitas, regulari etiam disciplinae subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
ne alid̃ ꝙͣ. ip̃as hostias manib tͣctare cogat᷑. qͦꝵ unus
ignẽ sollicite fatiat. Alt̾ uͦ instrum̃tũ ferreũ ad coquẽ¬
fuerit digitis suis calices intꝰ ⁊ foris c̃ solatiosro. pꝰ tñ ma¬
nib ablutis honeste lauare studeat. ⁊ lauaturas in pis¬
cinã ꝓiciat. P ostea digitos suos suꝑ piscinã abluens

Expanded text:
ne aliud quam ipsas hostias manibus tractare cogatur. Quorum unus ignem sollicite faciat: alter vero instrumentum ferreum ad coquenus, digitis suis intus et foris cum solatio suo, prius tamen manibus ablutis, honeste lavare studeat, et lavaturas in piscinam projiciat. Postea digitos suos super piscinam abluens,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs nece̾e habuerit diu̾te̾ alicubi. libr̃ suũ ĩ armario re¬
ponat. ant si ĩ sede sua dimitt̾e eũ uoluerit: fatiat signũ
fcĩ uxtade sedenti ut illũ custodiat. Porro si aliqͥs ab aliqͦ¬
libr̃ ĩ qͦ leg̃ ł cantat acciꝑe uoluierit. necesse hñs ĩ eo aliqͥd ui¬
ille cui tͣdiderit ĩ pace dimittat ei. Ꝙ si ei accomdare uoluie¬
rit: ille qͥ petit ĩ pace ferat. donͨ suꝑ eo ĩ capitulo iñ ꝓclamati¬

Expanded text:
aliquis necesse habuerit divertere alicubi, librum suum in armario reponat; aut si sede sua eum dimittere voluerit, faciat signum fratri juxta sedenti ut illum custodiat. Quod signum etierit, necesse habens in eo viille cui tradiderit, in pace ei dimittat. Quem si ei accommodare noluerit, ille qui petit in pace ferat, donec super eo in capitulo inde proclamati
Abbreviated transcription (Latin):
prout quẽq sors belli atollebat et
Incertis satiffacõib tranfferebant
augendo ꝑiculaqz sanabant. Nunc
Romanoꝵ moderatissimus per plu¬
unuas partes orientis finito mi¬
tridatico bello egerit. paucis ꝓferã

Expanded text:
prout quemque sors belli attollebat, et incertis satisfactionibus transferebantur, augendo pericula quae sanabant. Nunc Romanorum moderatissimus, per plurimas partes Orientis, finito Mithridatico bello, egerit, paucis proferam.
Abbreviated transcription (Latin):
qz sinculares miserias sic̃
ab micio incessabil extiterñt
ornatũ qr mũdi huiꝰ homo quẽ Rectũ
atq ĩmaculatũ fecerat deus ac ꝑ ĩde
humanũ genus libidinb depraua¬
cum pectatis obsorduisset continuo
Iniuistam licenciã iusta puiicio sub¬
secuta est Sentenciam creatoris dei
et iudicis peccanti homini ac terre
ꝓpter hoĩem descinatam. semperq dũ
homines terram habitauerint dura¬
curam om̃s inuiti licet aut probamꝰ
negando. aut confitendo tolleramus
obstiatis q mentib testis sibi in¬
firmitas sua murit quib fidelis scͥp¬
cura nõ suaserit Deinde Refuso in
omnem terramn mari inimisso qz di¬
liuio cũ toto orbe contecto nnũ spa¬
ciũ celi eẽt at pelagi deletũ fuisset
unuersum hũanum genꝰ paucis
in archa fidei sue merito ad substi¬
tuendam origniem Resiuatis eiuden.¬

Expanded text:
m singularum miserias, sicut ab initio incessabiliter exstiterunt, ornatumque mundi hujus, homo, quem rectum atque immaculatum fecerat Deus, ac perinde humanum genus libidinibus depravatum peccatis obsorduisset, continuo injustam licentiam 36 justa punitio consecuta est. Sententiam creatoris Dei et judicis; peccanti homini ac terrae propter hominem destinatam, semperque dum homines terram habitaverint duraturam, omnes, inviti licet, aut probamus negando, aut confitendo toleramus: obstinatisque mentibus testis sibi infirmitas sua inurit, quibus fidelis scriptura non suaserit. Deinde refuso in omnem terram mari, immissoque diluvio, cum toto orbe contecto unum spatium coeli esset ac pelagi, deletum fuisse universum humanum genus, paucis in arca fidei suae merito ad substituendam originem reservatis, eviden
Abbreviated transcription (Latin):
perctissum sicũ locoꝵ nomina et inꝑ¬
mesum. moxesq ttenciũ qualicates
Rectionum. micia belloꝵ et tyrãndis
exordia finntunoꝵsangnñe dedicata
Hic est orosius qui ab augustino
pro discenda amme Racõe ad iero¬
minũ missus rediens Reliquias bc̃i
stephani prochomararis tunc nuper
ĩuentas. pͥmus inculit occidenti
Claruit extreme pene honcrn Ini

Expanded text:
isam, situm locorum, nomina, numerum, moresque gentium, qualitates regionum, initia bellorum, et tyrannidis exordia finitimorum sanguine dedicata. Hic est Orosius, qui ab Augustino, pro discenda animae ratione, ad Hieronymum missus, rediens reliquias. B. Stephani primi martyris, tunc nuper inventas, primus intulit Occidenti. Claruit extremo pene Honorii
Abbreviated transcription (Latin):
receptis tius parin bea¬
tissime pater auguscũ
acq utinam tã efficacit᷑
in uirãnis partem panũꝑ de expli¬
cito mouear recte ne an secꝰ egi
Tu enim iam isto idicio laborasa
utrum ne hoc qued precepcras pos¬
sem Ego autem selius opedientie
si tamen eam uoluntate tonadq
deceraui testimonio cententus su
Nam et in macna mag̃m pris¬
familias domo cũ sine multu di¬
uersi generis ammalia adiumento
Rei familiaris cõmoda nen est tñ
canum cura postrema quib solis
dam obedientie forndam sola di¬
sciplinati tremoris expectacione su¬
spendi . douec ad peragendi licentĩa
mitu signo ue nittantur. Habent ⁊¬
enim proprios appetitus quantum brutis
extellentiores tantum Racionabilibus pro¬
prnquantes. Hoc est disterne amare
seruire.⁊ Nam discronentet
inter dommos atq exͣneos. nõ eos
ques inseccuntur / oderunt sed hiis
quos amant selant Et amantes
dominũ ac domũ. non quasi ex na¬
cura apti corporis iugilant sed ex

Expanded text:
s tuis parui, beatissime pater Augustine; atque utinam tam efficaciter in utramuis partem parum de explicito mouear, rectene an secus egerim. tu enim iam isto iudicio laborasti, utrumne hoc, quod praeciperes, possem: ego autem solius oboedientiae, si tamen sam uoluntate conatuque decoraui, testimonio contentus sum. am et in magna magni patrisfamilias domo cum sint multa diuersi generis animalia adiumento rei familiaris commoda, non est tamen canum cura postrema; quibus solis dam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt sed iis quos amant zelant, et amantes dominum ac domum noni quasi ex natura apti corporis uigilant, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
a meridie muidicũ sinũ a septẽt̾one
ut dixi corsicam Corsita in sula ĩ młtis
promunctoriis angulosa est Hec hẽt
ab oriente tyorenicũ mare et portum
urbis Rome a meridie sardimam. ab
occasu insulas baleares. a circio et
septent̾one ligusticũ sinũ Tenet
baleares due sunt maior et minor
quib insunt bina oppida Maior
tarraconã hispanie ciuitatem mĩor
bartilomiant ny septenitrionem u̾sꝯ
contre se habet nlaiori subiatit in¬
sula ebusus deinde ab oriente sardi¬
mam. ab aquilone mare gallitum
a meridie et affrito mauritanitũ
pelague ab occasu hibernicĩ pelagꝰ sp̃tant
He sunt insule ab hellesponto usq
ad occeanũ per totum magnũ pelaga
conscitute que et cultu et memoria
magis celebres habentur pꝰ censui bre¬
uter ut potui prouĩcias et insulas
orbie uniuersi

Expanded text:
a meridie Numidicum sinum, a septentrione a meridie Numidicum sinum, a septentrione ut dixi Corsicam. Corsica insula multis promontoriis angulosa est. Haec habet ab oriente Tyrrhenum mare, et portum Urbis, a meridie Sardiniam, ab occasu insulas Baleares, longe positas, a circio et septentrione Ligusticum sinum. TenetBaleares duae sunt, major et minor, quibus insunt bina oppida: Tarraconem, Hispaniae civitatem, minor Barcinonem in septentrionem versus contra se habet. Majori subjacet insula Ebusus. Deinde ab oriente Sardiniam, ab aquilone mare Gallicum, a meridie et Africo Mauritanicum pelagus, ab occasu Ibericum pelagus spectat. Hae sunt insulae ab Hellesponto usque ad Oceanum per totum Magnum pelagus constitutae: quae et cultu et memoria magis celebres habentur. 35 Percensui breviter ut potui provincias et insulas orbis universi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicilia Insula tria habet ꝑromuttoria
unam quod dicitur peloꝵ et aspicit
ad aquilonem tui messana ciuitas
proxima est Sedm̃ quod dicitur pachi¬
num sub quo tuntas siracusana Respi¬
cit ad euronothum Terciũ quod appella¬
tur libeñ ubi et ciuitas eiuisdem nomĩs
sica est dirigitur in occasum hec habet
a peloro in pacbinũ milia passuum cẽ¬
oriente cigitur mari adriatico . a me¬
uidie mari affrico quod est contra sub¬
uentanos et sirtes iinores Ab occidẽte
et septemtrione habet cyouenũ maxe
a borea usq ad subsolanũ fretũ adriati¬
cũ. quod diuidit cauromenitanos sicilie
et brutios italie Sardima et corsita in¬
sule paruo freto hoc est. miliũ uiginti
diuiduntur Ex quib sardima habet
a meridie contra numidiam. caralita¬
nos. Contra corsicam insulam hoc est
sepcrint̾onem uersus habet ulbienses
Giuus in longo spaciũ tenet milia pas¬
tyorenicũ mare quod spectat ad portũ
urbis Rome. ab occasu mare sardum
Ab affrico insulas balearee longe poĩtas

Expanded text:
SICILIA insula. tria habet promunturia, unum quod dicitur Peiorum et aspicit ad aquilonem, cui Messana ciuitas proxima est; secundum quod dicitur Pachynum, sub quo ciuitas Syracusana, respicit ad euronotum; tertium quod appellatur Lilybaeum, ubi et ciuitas eiusdem nominis sita est, dirigitur in occasum. haec habet a Peloro in Pachynum milia passuum Coriente cingitur mari Hadriatico, a meridie mari Africo quod est contra Subuentanos et Syrtes minores, ab occidente et septentrione habet mare Tyrrhenum, a borea usque subsolanum fretum Hadriaticum quod diuidit Tauromenitanos Siciliae et Bruttios Italiae. SARDINTA ET CORSICA insulae paruo fretu hoc est milium xx diuiduntur. ex quibus Sardinia habet a meridie contra Numidiam Caralitanos, contra Corsicam insulam hoc est septentrionem uersus habet Vlbienses. cuius in longo spatium tenet milia pasTyrrhenum mare, quod spectat ad portum urbis Romae: ab occasu mare Sardum, ab Africo insulas Baleares longe positas,
Abbreviated transcription (Latin):
presbiter hispani
ens et hysteriaꝵ
cognitor scripsit
adu ersum queru
quib tocuit̃ pene mundi temporis
calamitates miserias at bellorum
inquietudines Replicans Ostendit
contra meritum fu res Romana

Expanded text:
presbyter, Hispanus ens et historiarum cognitor, scripsit adversum querulquibus pene totius mundi temporis calamitates et miserias, ac bellorum inquietudines replicans, ostendit contra meritum suum res Romana
Abbreviated transcription (Latin):
nnio ab urbe condita uiͤ¬
lxxxix Marco tullio ci¬
cerone et gaie antemo
consulibz Pompeuis occisi mitri¬
datis mincio accepto syxiam coelen
et foencen bello agressus. tyrios
primũ arabasq ꝑdomuit urbem¬
q eoꝵ quã petram nominãt cepit
Hunc ad iudeos quib aristobolus
expulso fratre hyrcano prims
ex sacerdote Rex pͥerat atq ad ih¬
rosolimam urbem eoꝵ grabimũ
cum excercitu mittit Ipse conti¬
nuo subsecutus et a patrib urbe
susceptus. seda plebe muro templi

Expanded text:
nno ab urbe condita DCLXXXIX, M. Tullio Cicerone et C. Antonio consulibus, Pompeius, occisi Mithridatis nuntio 384 accepto, Syriam coelen et Phoenicen bello aggressus. Ituraeos primum Arabasque perdomuit, urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit. Hinc Judaeos, quibus Aristobulus expulso fratre Hyrcano primus ex sacerdote rex praeerat, atque ad Hierosolymam, urbem eorum, Gabinium cum exercitu mittit. Ipse continuo subsecutus, et a patribus urbe susceptus, sed a plebe muro templi
Abbreviated transcription (Latin):
sͣ. qͥa refert seneca cognouisse se q̃dã ornatũ
hoĩẽ. qͥexit᷑us ĩpublicũ fascia uxoris pestus
colligabat. ⁊ nͨ qͥd pucto hore p̾sũtia eiꝰ car̾e
pot̾at. potionẽ nullã. nͥ alt̾itis tactã labͥs. uͥr
i uxor hauriebat̃. alia deinceps ñ minꝰ inep

Expanded text:
 preterea Seneca cognovisse se quendam ornatum hominem, qui exiturus in publicum, fascia uxoris pectus colligabat et ne puncto quidem hore presentia eius carere poterat, potiovemque nullam nisi alternis tactis labris, vir et uxor hauriebant. Ali deinceps non minus inept
Abbreviated transcription (Latin):
i duos adcenam contuuas muitan̾s
id̾ postiuantib cont᷑ria ñ appones. Pe¬
tente alto. qd̾ alt̾ fastidiat: ñ uariabis
fercula. ne ł ꝯfundas accubites uł accũ¬
bertes offendas. Latinꝰ ar inia. fexm̃tũ
g̾ us amglectit᷑. Si parit̾ acesserinta
atarẽ. init̾ lt̾ius sacͥficiũ com ẽpnac.¬

Expanded text:
i duos ad caenam convivas invitaveris, idem postulantibus contraria non appones, petente altero quod alter fastidiat, non variabis fercula; vel ne confundas accubitum, vel ne accumbentes offendas. Latinus azyma, fermentum Graecus amplectitur; si pariter accesserint ad altare, neuter alterius sacrificium conte
Abbreviated transcription (Latin):
qui non reliquerit semen suꝑ t̾ram. EN¬
siderancla sunt gͦ patrum capitula & in
hoc oꝑe. & in aliis. ut ineis consilii. p̃cepti.
ꝓhibitionis & ꝑmissionis rõ habeatur.
Iterũ atth̃denda sunt capitula. que sitr
date sententie. que uero dande. Datȩ
sententie dicunt᷑ illa: que insinuant
trangressorem suum iã excõĩcatũ. Dan

Expanded text:
qui non reliquerit semen super terram. Consideranda sunt ergo Patrum capitula in hoc opere et aliis, ut in eis consilii, praecepti, prohibitionis et promissionis ratio habeatur. Item attendenda sunt capitula quae sunt datae sententiae, quae vero dandae. Datae sententiae dicuntur illa quae insinuant transgre
Abbreviated transcription (Latin):
precepto uõ pphibitioni non impur¬
ne resistes. q̃tũ uoluntaria diximus.
aut uotum. intellige. Nam post uo¬
tum continentie. qđ est consilii: co¬
geris idobseruare. & post nuptias q̃
sunt ꝑmissionis: non potes uxorem
dimittere. Preceptiones alitem & pro¬
hibitiones. alie sunt mobile. alie im¬
mobiles. ꝓreceptiones immdbiles fc̃.
que ohseruate selutem conferunt. ñ
obseruate: adimunt. qle t̾uã omĩ
tempore locun habueru. ut dili

Expanded text:
raecepto vero et prohibitioni non impune resistes. Quae tamen voluntaria diximus, aut votum intellige: nam post votum continentiae, quod est consilii cogeris observare, et post nuptias quae sunt permissionis, non potes uxorem dimittere. Praeceptiones autem et prohibitiones aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quae servatae salutem conferunt, non observatae adimunt, quae et omni tempore locum ha
Abbreviated transcription (Latin):
uua s. nolia dicuntur. quii
presũtia domini pape. uel eius le¬
gati uicem eius gerentis. conuoca-¬
tis gn̾alit̾ episcopis. ceteris q eccle¬
Siȩ prelatis celebrantur. ꝓuinci-¬
alia sunt: que a primate siue ar¬
chiepiscopo aliquo. conuocatis
ad hoc tantum suffraganeis suiᷤ
in prouincia fiunt. Ingen̾alib¬
conciliis canones edni ad om̃s
eccles ias uim suam uniu̾salicer
extendunt. Et qui es non obser¬
uant. ꝓ tran gressorib habent᷑.
Qui autem canones it propincia¬
lib editi sunt conciliis: ꝓiunciã
non excedunt. nec alios cohercẽt.
etiã qđ canonũ alii dicunt᷑ gn̾ale.
id. ẽ ingnali cõcilio ꝓditi: alui ꝓin¬
ciales. id ẽ in ꝓunciali sinodo ꝓ-¬
mulgati. Inter gn̾alia tiõ concili¬
a: qͥuatuor sunt pͥncipalia. q̃ fere
euangliiz comꝑantur Nicenũ. Ephe¬
Sinũ. Calcedonense. sõstantin

Expanded text:
Generalia dicuntur, quae in praesentia domini papae vel ejus legati vicem ipsius gerentis, convocatis universaliter episcopis, caeterisque praelatis Ecclesiae celebrantur. Provincialia sunt, quae a primate sive archiepiscopo aliquo, convocatis ad hoc suffraganeis tamen suis, in provincia fiunt. In generalibus canones editi ad omnes ecclesias vim suam universaliter extendunt, et qui eos non observant pro transgressoribus habentur. Quae autem canones in provincialibus editi fuerunt conciliis, provinciam non egrediuntur, nec alios coercent, net quod canonum alii dicuntur generales, id est in generali concilio proditi; alii provinciales, id est in provinciali synodo promulgati. Inter generalia vero concilia quatuor sunt principalia, quae fere Evangeliis comparantur: Nicoenum, Ephesinum, Chalcedonense et Constantin
Abbreviated transcription (Latin):
drifaria enta hec consideranda. ẽ
inspectio. Constitutiones enim ec¬
clesiastico proqite suut. quedam
scdm consilium. quedam scdm
preceptum. quedam scd̾m ꝑmis
scdm̃ ꝓhibitionem. qͣtuor ista .iiii.
hominũ gn̾a respiciunt. Quoꝵ qͥda
sunt ꝑfect. quidam ꝓficiendi. qui¬
dam infirini. Quidam repbi. Que
conseum cantinent: data sunt ꝑ¬

Expanded text:
drifaria circa haec consideranda est inspectio. Constitutiones enim ecclesiasticae praedictae sunt quaedam secundum consilium, quaedam secundum praeceptum, quaedam secundum permisprohibitionem. Quatuor ista, quatuor hominum genera respiciunt, quorum quidam sunt perfecti, quidam perficiendi, quidam infirmi, quidam tepidi. Quae consilium continent, data sunt
Abbreviated transcription (Latin):
OSEPNUS MATHIE FILIUSER
hierofolimis sacerdos a Uespasiano captus cu
Tuo filius eius relictus:hic Romam ueniens
Septem libros iudaice captiuitatis impetaio¬
ribus patri filioq obtulit qui & hibliothece
publice tradite sunt et ob ingeni gloriam sta¬
tuam quoq rome meruit. Scriplit autem et
alios Uiginti antiquitatum libros: ab exor¬¬
dio mundi usq ad quartum decimum annum domiciam cesaris. Nie
in octauo decimo antiquitatum libro manifestissime confitetur propter¬

Expanded text:
osephus, Mattathiae filius, ex Hierosolymis sacerdos, a Vespasiano captus cum Tito filio ejus relictus est. Hic Romam veniens, septem Libros Judaicae captivitatis imperatoribus patri filioque obtulit, qui et bibliothecae publicae traditi sunt, et ob ingenii gloriam statuam quoque Romae meruit. » Scripsit autem et alios viginti antiquitatis libros ab exordio mundi usque ad decimum quartum annum Domitiani Caesaris. Hic in octavo decimo Antiquitatum libro manifestissime confitetur propter
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Abimelech itaꝙ et terram ei distribuit et pecuni¬
as. Constitueruntq inter se ut sine dolo conuersa¬
rentur. facientes ad quenidam puteum fȩdus quem
bersabeẽ uocant. quod fedus putei. poterat dici. Sic
autem hactemis aꝓiuntialibus nominatur.

Expanded text:
ns: Abimelech itaque et terram ei distribuit, et pecuniam, constitueruntque ut inter se sine dolo conversarentur, facientes ad quemdam puteum foedus quem Bersabeae vocant, quod foedus Putei dici potest; sic autem hactenus a comprovincialibus nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
deret. et ereiritũ suũ aufciret. ñ habens unde hoc ad¬
impleret. apuit unũ locũ sepulchroꝵ dd̾. et sublatis
et inde tub milib talentoꝵ. pauẽ dadit antiocho. &
ita nimuetatẽ obsessionis ammouit. sic̃ etiã in aliis in¬
dicabimus. Post hȩc autẽ multo annor tempore iã
transacto. rursus herodes texaliũ locũ apiens pluri¬
mas exinde pecunias tulit. Nullus autẽ eoꝵ locuios¬

Expanded text:
deret, et exercitum suum auferret, sed non habens unde hoc implere posset, aperuit unum loculum sepulcrorum David, et sublatis exinde 3,000 talentorum, partem dedit Antiocho, et ita nimietatem obsessionis amovit, sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec autem multo annorum tempore jam transacto, rursus Herodes rex alium loculum aperiens, plurimas exinde pecunias tulit. Igitur Solomo
Abbreviated transcription (Latin):
etiam plebs sciret seruare iustitiam. Ppłs itaq clũ
contumeliam priori conuersationi ꝓpħe filii facerent
qͣuit̾ noc ferens ad patr̃e denuo remeaũ qͥ in ramatha ci¬
uitate commorabatur eiq iniustitias filioꝵ omnes
exposuit. Et quod cum senex eẽt. et tempore iam de¬
fectus. rebus p̃cẽ ñ poterat. supplicabant ei atq rogabãt.
ut aliquem eorum regẽ eligeret. et q̃ui principatum
gentis haberet. et palestinos affligeret. qui eis erant
prioris iniustitiȩ debitores. Hȩc ergo uerba grauiter

Expanded text:
etiam plebs sciret servare justitiam. Populus itaque, dum etiam plebs sciret servare justitiam. Populus itaque, dum contumeliam priori conversationi prophetae filii fecerunt, graviter hoc ferens, ad patrem denuo remeavit, qui in Ramatha civitate commorabatur, eique injustitias filiorum omnes exposuit. Et quia cum senex esset, et tempore jam defectus, rebus praeesse non poterat: supplicabant eum atque rogabant, ut aliquem eorum regem eligeret, qui et contra principatum gentis haberet, et Palaestinos affligeret qui eis erant prioris injustitiae debitores. » Joel inter
Abbreviated transcription (Latin):
SIT UR illo tempore int̃ isrłitas et reliquos chananeos
eos om̃s conuenire p̃cepit. ut de diuersis actib ad inuicẽ
disceptarent. Ipse uero scdo in annum circumiens cuui¬
tates iudicabat. et multo tempore sub equitate omĩa
expleuit. Deinde senectute grauatꝰ et agere sollempnia
p̃peditꝰ siliis suis ppłi tribuit principatum. Quoꝵ seni¬
or quidem dicebatur iohel. utuor autem abiram̃.
Preposuit autem alium quidem inbethleem ciuitate.
ut illic sederet et iudicaret. aliũ uͦ inbersabee. diuidens¬
S ut boni quidem et moderatiex malis ita & praui
sepe ꝓducuntur exbonis. Nam apatris siui studiis
uexedecites. et uiam contrariam ambulantes. mune¬
rib turpib q lucris iustitiam comprimebant. et ui¬
ditia ñ uera. s scõm p̃mia conferebant. Et ad epulas
p̃tiosaq conuiua declinantes pͥmo quidem q̃ erant
inunica deo gerebant. sccło etiam patri uidebantur
aduersi. qui multo studio ac ꝓuidentia gesserat. ut

Expanded text:
itur illo tempore inter Israelitas et reliquos Chananaeoseos convenire praecepit, et diversis artibus ad invicem operam dare. Ipse vero secundo in anno circumiens civitates judicabat, et multo tempore sub aequitate omnia explevit. Deinde senectute gravatus, et agere solemnia praepeditus, filiis suis tribuit principatum, quorum senior quidem dicebatur Joel, junior autem Abia. Praeposuit autem alium quidem in Bethlehem civitate, ut illic sederet et judicaret; alium vero ind ut boni quidem et moderati ex malis, ita et pravi producuntur ex bonis. Nam et patris sui studium non recordantes, et viam contrariam ambulantes, et muneribus turpibusque lucris justitiam comprimebant, et judicia non vera, sed secundum praemia proferebant, ad epulas et pretiosa convivia declinantes. Primum quidem, quae erant inimica Deo gerebant; secundo etiam patri reddebantur adversi, qui multo studio ac providentia gesserat ut
Abbreviated transcription (Latin):
beto. Nũꝙͣ hoc q̃ re¬
res nisi tẽ totũ tulliꝰ
possideret. si scriptu
se et in ꝓphetaꝵ uo¬
In deutronõio ꝙ dm̃¬
ris captiue raden¬
dũ caput et suꝑcilia
om̃esq pilos et un¬
gnes corꝑis ampu¬
tandos ⁊ sit cam ha¬
bendam cõiugio. Qͥd
ergo mirũ si et ego¬
Tenã sapiẽnã secula¬
rem ꝓpter eloqun
uemustatem et mẽ¬
biorũ pulchi itudinẽ
de ancilla et captiua isrłitẽ facere
cupis. Et siquid in ea mortiferũ ẽ
bidinũ uł p̃scindo uł rado mixtusq
purissimio corꝑi ĩmaculatos dño

Expanded text:
beto. Nunquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret; si Scripturse, et in Prophetarum voin Deuteronomio mris captivae radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos, et sic eam habendam in coniugio. quid ergo, mirum, si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulchritudinem de ancilla atque captiua Israhelitin facere cupio, si, quidquid in ea mortuum est bidinum, uel praecido uel rado et mixtus purissimo
Abbreviated transcription (Latin):
beto. Nũꝙͣ hoc q̃re¬
res nisi tẽ totũ tulliꝰ
possideret. si scripcu
se et in ꝓphetaꝵ uo¬
ris captiue raden¬
dũ caput et suꝑtilia
om̃esq pilos et un-¬
gues corꝑis ampu¬
tandos ⁊ sic eam ha¬
bendam cõiigio. Qͥd
ergo mirũ si et ego¬
eciã sapiẽnã secula¬
rem ꝓptet eloquii
uemustatem et mẽ¬
bi orũ pulcħ itudinẽ
de ancilla et captiua isrłitẽ facere
cupio. Et siguid in ea mortiferũ Ẽ
ydosatrie uł uoluptatis uel en drioli¬
bidinũ uł p̃stindo uł rado mixtus
purissimo corꝑi ĩmaculatos dñs¬

Expanded text:
beto. Nunquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret; si Scripturse, et in Prophetarum voris captiuae radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos, et sic eam habendam coniugio. Quid ergo mirum si et ego sapientiam saecularem propter eloquii uenustatem et membrorum pulchritudinem de ancilla atque captiua Israelitam facere cupio? Si quid in ea mortuum est idololatriae, uoluptatis, erroris, libidinum, uel praecido uel rado, et mixtus purissimo corpori uernaculos
Abbreviated transcription (Latin):
In deutronõio ꝙͦ dm̃¬
ris captiue raden¬
dũ caput et suꝑtilia
om̃esq pilos et un¬
gues corꝑis ampu¬
tandos ⁊ sit ean ha¬
bendam cõiigio. Qͥd
ergo mirũ si et ego¬
rem ꝓptet eloquiꝰ
uenustatem et mẽ¬
brorũ pulchi itudinẽ
de ancilla et captiua isrł itẽ facere
cupio. Et siguid in ea mortiferũ ẽ
ydosatrie uł uoluptatis uel enorioli¬

Expanded text:
in Deuteronomio mris captiuae radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos, et sic eam habendam conjugio. Quid ergo mirum, si et egorem propter eloquii venustatem et verborum pulchritudinem de ancilla atque captiva Israeliten facere cupio? et si quid in ea mortuum est idolatriae voluptatis erroris li
Abbreviated transcription (Latin):
mathematicos uolit scribere imꝑr
mata pħoro. discant ergo dogma¬
ta ea mẽte ⁊ doctrinã casdaicã qua
et moyses om̃em sapientiã egoy¬
ꝙ precepit dñs filiis israhel ut̾
spoliarent egiptios auro et argẽ¬
to. moraliter instruẽs ut siue auꝑ¬

Expanded text:
mathematicos velit scribere impermata philosophorum. Discunt ergo ea mente doctrinam Chaldaeorum, qua et Moyses omnem sapientiam Aegypprecepit dominus filiis Israhel, ut spoliarent Egipcios auro et argento moraliter instruens, ut sive au
Abbreviated transcription (French):
est eis. ne cui dicerent de
illo. Et ce pit docere illos
qm̃ oportet filiũ homus
mlta pati. et reprobari
n semoribus. et a sũmis
sacerdotib et scribis. et
occidi. et post tres dies ie¬
surgere. Et palaun uer¬
bũ loquebatur. Et appre¬

Expanded text:
cui dicerent de illo. Et coepit docere eos, quoniam oportet Filium hominis pati multa, et reprobari a senioribus, et a summis sacerdotibus, et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere. Et palam verbum loquebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enim scriptura. Omnis qui
credit in illum: non confundetur.
Non enim est distinctio iudei et
greci. Nam idem dominus omniũ
diues in omnes qui inuõcant illũ.
Omnis enim quicunq inuocaue¬
rit nomen domini: saliiuis erit.
Quomodo ergo inuocabunt: in quẽ
non crediderunt: Aut quomodo cre

Expanded text:
it enim Scriptura: Omnis qui credit in illum, non confundetur. Non enim est distinctio Judaei et Graeci. Nam idem Dominus omnium, dives in omnes, qui invocant illum. Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Quomodo ergo invocabunt in quem non crediderunt? Aut q
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo uero predicabunt iuisi
mltantur: Sicut scriptum est.
Quam speciosi pedes cuagelizãtiũ
pacem: euangeliz antium bona.
Sed non ommnes obediunt en ange¬
lio. Isaias enim dicit. Domine
quis credidit auditui nõstro: Ergo
fides ex auditu: auditus autem per
uerbum xp̃i. Sed dico. Nunquidi

Expanded text:
edicabunt, nisi mittantur? Sicut scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona! Sed non omnes obediunt Evangelio. Isaias enim dicit: Domine, quis credidit auditui nostro? Ergo fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi. Sed dico; Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
oculo ad oculum uidebunt: cum
conuerterit dominus syon. Gaude¬
te et laudate simul deserta hierusalẽ:
quia consolatus est dominus popu-¬
lum suum et redemit hierusalem.
Parauit dominus brachium sanctũ
suum in oculis omnium gentium.
Et uidebunt omnes fines terre salutare¬

Expanded text:
oculum ad oculum videbunt: cum converterit Dominus Syon. Gaudete et laudate simul deserta Hierusalem: quia consolatus est Dominus populum suum: redemit Hierusalem. Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium. Et videbunt omnes fines terre
Abbreviated transcription (Latin):
Et non liberabit maledictum a la¬
biis suis. Quoniam renum illius
testis est deus: et cordis illius scruta¬
tor est uerus: et lingue illius audi¬
tor. Quoniam spiritus domini re¬
pleuit orbem terrarum: et hoc quod
continet omnia scientiam habet uo¬

Expanded text:
et non liberabit maledictum a labiis suis; quoniam renum illius testis est Deus, et cordis ejus scrutator est verus, et linguae illius auditor. Quoniam spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia, scientiam habet vo
Abbreviated transcription (Latin):
que fecimus nos: sed secundum suã
misericordiam saluos nos fecit. Per
lauacrum regenerationis et renoua¬
tionis spiritussancti quem effudit
in nos abiuide: per iesum christum
saluatorem nostrum. Ut iustificati
gratia ipsius: heredes simus secun-¬

Expanded text:
secundum suam misericordiam saluos nos fecit, per lauacrum regenerationis et renouationis Spiritus Sancti, quem effudit in nos abunde per Iesum Christum, Saluatorem nostrum, ut iustificati gratia ipsius hęredes simus secun
Abbreviated transcription (Latin):
li expedicione incantũ hostẽ pre¬
uenire ⁊ obruere parat spõtee
germanorũ gentib tributu ae
stipendia magno trore nomĩs
exigentem sñ dolo ⁊ lũ ꝯtroi si¬
a clausit cepit ⁊ eccidit. Time ua¬
lentimanꝰ recepta ytalia poti¬
comes maxim nece compta¬
pcipitem sese etiã in idas de¬
dosius in cruentam ictoriam

Expanded text:
li expeditione incautum hostem praevenire et obruere parat, sponte Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo texigentem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Valentinianus, recepta Italia, poticognita Maximi nece, praecipitem sese e navi in undas dedosius incruentam victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
manus regno restitutus extine¬
to maximõ eiusq filio uctore
ꝙ̃ imꝑatorẽ gallis maxiꝰ reliq̃¬
rat ipõ ingalliam tnͣ sut. Ubi cũ
tnͣ quillitate iem publicã ĩ pace
agͥet aꝑd̾ uennam dolo arbiga¬
sti comitis sinut frrũt m̃sgula¬
tͥus atarut nolinitariam sͤ cõ¬

Expanded text:
or regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam sibi co
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ꝙ̃ heõ collite. tiũ inͥ consci¬
encia si dei maneat illesa ⁊ ħ dicẽe
añ pedes mipia p̾cipienciũ cingu¬
lum iecit. Ambrosius u̾o adu̾sus
regine furorẽ nõ semanu defen¬
atis q̃ ugilis ib̾altare poĩtus sͭ¬

Expanded text:
lite: tantum mihi conscientia fidei duret illaesa. Haec dicens, ante pedes impia praecipientium cingulum jecit. Ambrosius vero adversum Reginae furorem, non se manu defenatisque vigiliis sub altari positus
Abbreviated transcription (Latin):
.C nt eẽt regimen ciuitatis i
arbitrio consulũ et senatoꝵ
Qotͣ milites ⁊ ppłs tim̃tes aua¬
riciam senatoꝵ ⁊ amantes
donatina impatoꝵ ꝯstitit

Expanded text:
 ut esset regimen civitatis in arbitrio consulum et senatorum. Econtra milites et populi, timentes avaritiam senatorum, et amantes donativa imperatorum, constit
Abbreviated transcription (Latin):
Dũc uenit ħodes agrippa. ad
neri ꝑti eoꝵ cũ br̃et eos exosos
ip̃mortẽ gayi. Consuluit gi
eis ut significarent claudio.
ne mou̾et cisma incintate.
s desistet ab hoc ĩcepto. ⁊ sena¬
tores rogaunt herodem. nt
pg̾et cum eis ad clandula ꝓ
fessꝰ est se libent̾ fungi hãc
legacione et miss est cũ alip
ad landiũ. Et eis andiẽtib
drxit ei ꝙ dixerat coram sena
qr ipẽ sacag̾et ut maior ꝑs no¬
bilium faueret ꝑti eius. Etre¬
nũciaut senatorib. ꝙ noll
dandus desiste abincepto ⁊
cepit eis ꝑsuade ne ꝯͣirent .qr¬

Expanded text:
unc venit Herodes Agrippa ad svere parti eorum, cum haberet eos exosos, propter mortem Gaii. Consuluit ergo eis, ut significarent Claudio, ne moveret schisma in civitate, sed desisteret ab hoc incepto. Et senatores rogaverunt Herodem, ut pergeret cum eis ad Claudium. Et professus est se libenter fungi hac legatione. Et missus est ad Claudium cum aliis. Et eis audientibus, dixit ei quod dixerat coram senatquia ipse satageret, ut major pars nobilium faveret parti ejus, et renuntiavit senatoribus, quod nollet Claudius desistere ab incepto, et coepit eis persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
Ec suima nr̃i orbis. he maxime ꝑtes he forme
gentesq partiũ. Mic exactius oras situsq dactũo
inde ẽ cõmodissimũ incipere unde terras nostrũ pe

Expanded text:
ec summa nostri orbis, hae maximae partes, hae formae gentesque partium. Nunc exactius oras situsque dicturo inde est commodissimum incipere unde terras Nostrum pe