comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edita uel ap̃sumptorib imꝑitis em̃¬
data ꝑuersius. uel alibrariis dormi¬
tantib aut addita sunt aut muta¬
ta corrigimꝰ: Neq uͦ ego de ueteri
disputo testam̃to. qđ a septuaginta
seniorib in grecam linguam uersum
tercio gradu ad nos usq ꝑuenit. Non
quid aquila. quid syminachus sapi-¬
ant: quare theodotion int̃ nouos et
ueteres medius incedat. Sit illa uera
interp̃tatio: quã apłi ꝓbauert. De
nouo nunc loquor testam̃to. qđ grecũ
eẽ. ñ dubium ẽ: excepto apło matħo.
qui primꝰ in iudea euungłium xp̃i
hebraicis litteris edidit. Hoc certe cũ
in nr̃o sermone discordat. & indiuer¬
sos riuuloꝵ tramites ducit. uno de
fonte querendum ẽ. Pret̾mitto eos co¬
dices quos aluciano & esycio nuncupa¬
tos paucoꝵ hominũ asserit ꝑuersa c̃¬
tentio. quib utiq nec in ueterrinstru¬
m̃to post septuaginta interp̃tes em̃da¬
re quid licuit. nec in nouo ꝓfuit em̃¬
dasse. cum multarũ gentiũ linguis

Expanded text:
edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis
Abbreviated transcription (Latin):
dos uirũ bouũ & benignũ. uerecun¬
dum uisu. modestum morib. & eloqͥo
decorũ. & qui apuero inuirtutib ex¬
citatꝰ sit mauꝰ ꝓtendentẽ orare ꝓ om̃i
popło udeoꝵ. pꝰ hec apparuisse & ali¬
um uirũ etate & głia mirabilẽ. & mag¬
ni decoris habitudine circa illum. re¬
spon dentem uͦ oniam dixisse. hic. ẽ.

Expanded text:
dos virum bonum et benignum verecundos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum et qui a puero in virtutibus exat manus protendentem orare pro omni populo Iudæorum. Post hæc apparuisse & alium virum ætate & gloria mirabilem, & magni decoris habitudinem circa illum. Respondentem vero Oniam, & dixisse. Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ille infelix int̾rogauit si ẽ. potens
in scło qui imꝑauit agi diẽ sabbatoꝵ.
Et respondentib illis. ẽ. dñs uiu̾ꝰs ipse
in celo potens qui iussit agi seꝑtimã
diem: ille ait & ego potens sum in t̾ra.
qui imꝑo sumi arma. & negotia re¬
gis impleri. Tamen ñ obtinuit ut c̃si¬
lium ꝑficeret. Et nichanor quidẽ cũ
sũma suꝑbia erectꝰ cogitauerat com¬
mune tropheũ statuere de uida: ma-¬
chabeꝰ autem confidebat semꝑ cũ om̃i
sꝑe auxiliũ sͥ adõ affuturũ. & horta¬
batur suos ne formidarent ad aduen¬
tũ nationum. sed in m̃te hab̾ent ad¬
uitoria sͥ facta de cęlo. & nunc sꝑa¬
rent ab om̃ipote affuturam sͥ uicto¬
riam. Et allocutꝰ: illos de lege & pro-¬
pħis. ãmonens etiã certaminũ quȩ
fecerant priꝰ: prõptiores eos constitu
sermonib obtimis & exhortationibꝰ
exposito digno fide sõpnio. ꝑ qͦd uni¬
uersos lȩtificauit. Erat autẽ huiꝰmo¬
di uisus. oniã qui fuerat sũmmꝰ sacer.¬

Expanded text:
potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituisermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
dñe misisti angłm tuũ sub erechia re¬
ge uidee & inter fecisti de castris sen¬
nacherib centũ octoginta qͥnq milia.
Et nunc dñator cȩloꝵ. mitte angłm
tuũ bonũ ante nos in timore & tͤmo¬
re magnitudinis brachii tui: ut me
ita ꝑorauit. Nichanor autẽ & qui cũ
ipso erant cũ tubis & canticis admoue¬
bant: iudas uͦ & qui cum eo erant in¬
uocato dõ ꝑ orationes congressi sunt.¬
Et manu quidem pugnantes. sed &¬
minꝰ triginta qͥnq milia. p̃sentia dĩ
magnifice Celectati. Cũq cessassent

Expanded text:
i angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cminus triginta milia praesentia Dei magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
ma arce euidens ut eẽt: & manifestũ
sit auxilium dĩ. Itaq om̃s cominuni
consilio decreuerunt nullo mͦ diem
istum absq celebritate p̃terire. hab̾e
autẽ celebritatem t̾cia decima die m̃¬
sis adar: qđ dicitur uoce syriaca. pri-¬
die mardochei die. Igitur his erga ni¬
in his finem faciam sermonis. Et si
quidẽ bene &e ut hystorie competit:
hoc & ipse uelim. Si autem minus
digne: concedendũ. ẽ.mͥ. Sicut enĩ
uinum semꝑ bibere. aut semꝑ aqͣm
contrarium ẽ. alternis autem uti de¬
lectabile: ita legentib si semꝑ exactꝰ
sit sermo. non erit gratus. Hic gͦ erit

Expanded text:
e evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Niin his finem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. ieremias ꝓpħa dĩ: extendisse
autẽ ieremiã dexterã & dedisse iude
gladium aureũ & dicentẽ. accipe scm̃
gladium munꝰ adõ: in quo eicies ad¬
uersarios popłi mei isrł.
xhortati itaq udȩ sermonib bo¬
nis ualde. de quib extolli posset
impetꝰ. & anuni iuuenũ confortari:
statuert̃ dimicare & confligere for¬
titer. ut uirtꝰ de negotiis iudicaret. eo
qđ ciuitas & sca & templũ ꝑiclitaren¬
tur. Erat enĩ ꝓuxorib & filiis. itẽq¬

Expanded text:
ias propheta Dei extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemq
Abbreviated transcription (Latin):
extendens manũ ad tẽplum iurauit.
Nisi mnͥ uinctũ uidã tradideritis. istud
dĩ phanũ in planiciẽ deducam. & alta¬
re effodiam: & tẽplum hoc libero patͥ
consecrabo. Et his dictis abiit. Sacer¬
dotes aut̃ ꝓtendentes manꝰ incelum.
inuocabant eũ qui semꝑ ꝓpugnator
eẽt. gentis ipsoꝵ: hec dicentes. Tu dnĩe
uniu̾sitatis qui nulliꝰ indiges. uolui¬
sti tẽplum habitationis tuę fieri iN
nob̾. Et nunc sc̃e scõꝵ om̃ium dñe.
conserua met̾num impollutam do¬
mũ istam: quȩ nuꝑ mundata est.
Parias aut̃ quidã de
seniorib ab ierosolimis delatus ẽ.
Nichanori. uir amator ciuitatis. & be
ne audiens: qui ꝑ affectu pat̾ iudeoꝵ
appellabat᷑. Hic multis tẽporib conti¬
nentiȩ ꝓpositum tenuit in iudaismo:
corpꝰq & anunã tradere contentꝰ pro
ꝑseuerantia. Uolens autẽ nichanor
manifestare odiũ qđ habebat in iu¬
deos: misit milites qͥngentos ut eum
cõprehendent. Putabat enĩ si illum

Expanded text:
templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanorne audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum
Abbreviated transcription (Latin):
turbas. Quib uelocit̾ locum dantibꝰ
casui eiꝰ: uenit ꝑmediam ceruicẽ. Et
cum adhuc spiraret: accensis animis
surrexit. Et cum sanguis eiꝰ magno¬
rib. eẽt. saucius: cursu turbam ꝑtͣn-¬
sut. Et stans supͣ petram quandã pre¬
ruptam. & iam exsanguis effectꝰ: com¬
plerus intestina sua utrisq manib ꝑ¬
iecit suꝑ turbas. inuocans dñatorem
uite ac sp̃c: ut hec illi iterũ redderet.

Expanded text:
turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magnoret saucius cursu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Dominatorem vitae ac sp
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nichanor ierosolunis & nichil iniqͤ
agebat: greges turbarũ quȩ c̃gregatȩ
fuerant dimisit. Habebat aut̃ sẽꝑ iudã
carũ ex animo: & erat uiro inclinatus.
Rogauit eũ ducere uxorẽ: filiosq ꝓcre¬
are. Nuptias fecit. quiete egit. cõmu¬
lchimꝰ autẽ uidens caritatẽ illoꝵ ad
inuicẽ & conuentiones: uenit a d

Expanded text:
nihil inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit habebat autem semper Iudam carum ex animo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit commuAlchimus autem videns caritatem illorum ad invicem et convention
Abbreviated transcription (Latin):
tũ udee & animi magnitudinẽ:
quãm ꝓpatͥȩ certaminib habebant.
sanguine iudiciũ facere metuebat. Q
obrem misit possidoniũ & theodotũ
& mathiã: ut darent dextͣs atq accipe¬
rent. Et cũ diu dehis consiliũ ageret᷑.¬
& ipse dux ad multitudinẽ retulisset:
om̃ium una fuit sententia amiciciis
anniiere. Itaq diem constituert̃. qua
secreto int̾ se agerent: & a singłis selle ꝓ¬
late sunt & posite. Precepit autẽ iudas

Expanded text:
dae et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas
Abbreviated transcription (Latin):
maximꝰ uͦ & primꝰ ꝓ sc̃itate timor erat
templi. Sed & eos qui erant in ciuita
te ñ minima sollicitudo habebat: ꝓ
his qui congressuri erant. Et cũ iam
om̃s sꝑarent iudiciũ futurũ hostisq
adeẽt. atq exercitꝰ. eẽt. ordinatꝰ. bestiȩ

Expanded text:
imus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordi
Abbreviated transcription (Latin):
recepit autẽ uidas qui
ꝑ omĩa corpore & animo morsꝓ
ciuib paratꝰ erat: caput nichanoris
& manũ cum humero abscisam. iero¬
solumã ꝑferri. Quo cũ ꝑuenisset. con-¬
uocatis contribulib & sacerdotib ad
altare: arcersiit & eos qui in arce erañ.
Et ostenso capite Nichauoris & manu
nefaria. qͣm extendens contra domũ
ris prȩcisam iussit particłatim auibꝰ
dari: manũ autem dementis contͣ
templum suspendi. O m̃s gͥ cęli dnm̃¬

Expanded text:
praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum canoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dom
Abbreviated transcription (Latin):
di. Qum consũmauerit homo tẽ in¬
cipit: & cũ quieuerit oꝑabit᷑. Quid:
homo & quȩ gr̃a eiꝰ. & quid bonũ aut
qͥd neqͣm illius: Numerꝰ dierũ ho¬
minũ: ut multum centũ anm. Q¬
sicut calculus arenȩ. sic exigui an¬
ni in die eui. Propt̃ hoc patiens est
ds̃ in illis: & effundet suꝑ eos miscdiã
suam. Uidit p̃sumptionẽ cordis eoꝵ¬

Expanded text:
it homo tunc incipit et cum quieverit operabitur quid homo et quae gratia illius et quid bonum aut quid nequam illius numerus dierum hominum multum centum anni qsicut calculus harenae sic exigui anni in die aevi propter hoc patiens est Deus in illis et effudit super eos misericordiam suam vidit praesumptionem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ suam in illis: & ostendit illis ui¬
am ȩquitatis. Miseratio hominis cͥca
ꝓximũ suum: miscłia autẽ dei suꝑ
om̃em carnem. Qui miscdiã habet
& docte erudit quasi pastor gregem
suum: misereatur excipiens doctri¬
nam miserationis. & qui festinat in
iudiciis eius.
ili inbonis ñ des querelam: et¬
om̃i dato ne des tristiciam u̾bi
mali. Nonne ardorem refrig̾abit ros:
sic & uerbum meliꝰ qͣm datũ. Nonne
ecce uerbum suꝑ datũ bonum: Et
utraq: cũ homine iustificato. Stultꝰ
acrit̃ imꝓꝑabit: & datũ indisciplina¬
ti tabescere facit ocłos. Ante iudicium
para iusticiam tͥ & anteꝗͣ loquaris di¬
sce. Ante languorẽ adhibe medicinã:
& ante iudicium int̾roga te ipsum. &
inconspectu dĩ inuenies ꝓpitiationẽ.
Ante languorẽ humilia te: & in tem¬
pore infirmitatis ostende conuersa¬
tionem tuam.
on impediaris orare semꝑ. et ne
ueteris usq ad mortem iustifica

Expanded text:
ostendit illis viam aequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam eomni datomali. nonne ardorem refrigerabit ros? sic et uerbum melius quam datum. nonne ecce uerbum supra datum bonum? et utraque cum homine iustificato. stultus acriter inproperabit, et datus indisciplinati tabescere facit oculos. ante iudicium para iustitiam tibi et antequam loquaris disce. et ante languorem adhibe medicinam et ante iudicium interroga te ipsum, et in conspectu dei inuenies propitiationem. ante languorem humilia te et in tempore infirmitatis ostende conuersationem tuam. non inpediaris orare semper et non ueteris usque ad mortem iustifica
Abbreviated transcription (Latin):
ñẽ. immortalis filiꝰ hominis. et in
uanitate maliciȩ placuer̃t. Qͥd luci-¬
dius sole: Et hic deficiet. Aut quid
nequiꝰ qͣm qd excogitauit caro & san¬
guis: Et hoc arguetur. Uircutẽ al¬
titudinis geli ipse conspicit: & om̃s¬

Expanded text:
n est inmortalis filius hominis et in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis et hoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omn
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq in caput ipsoꝵ. & conu̾tet
in inferiores partes terrȩ: penitenti¬
b autẽ dedit uiam iusticie. & confir¬
mauit deficientes sustinere: & destina.¬
uit illis sortem ueritatis. xluiii.¬
onu̾tere ad dñm & relinque pec-¬
cata tua: precare aute faciem. dĩ.¬
& minue offendicła. Reu̾tere ad do-¬
minũ & auertere ab iniusticia tua.
& nimis odito execrationẽ: & cogno

Expanded text:
unicuique in caput illorum et conuertet in interiores partes terrae. paenitentibus autem dedit uiam iustitiae et confirmauit deficientes sustinere et destinauit illis sortem ueritatis. conuertere ad deum et relinque peccata tua: precare ante faciem et minue offendiculum. refers te ad deum et auertere ab iniustitia tua et nimis odito execrationem. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
dere illis magnalia oꝑum suoꝵ. ut no¬
men scĩficationis collaudent: & głari
in mirabilib eiꝰ. ut magnalia enar¬
rent opum eiꝰ. Aadidit illis discipli¬
nam. & lege uitȩ hȩreditauit illos.
testam̃tum ȩt̃num constituit cum
illis. & iusticiam & iudicia sua osten¬
dit illis. & magnalia honoris eiꝰ uidit
ocłs illoꝵ. & honorẽ uocis audierunt
aures eoꝵ: & dixit illis. Attendite ab
om̃i inquo: & mandauit illis uni¬
cuiq de ꝓximo. Uiȩ illoꝵ corã ipso

Expanded text:
lis magnalia operum suorum et nomen sanctificationis conlaudent et gloriari in mirabilibus illius et magnalia enarrent operum eius addidit illis disciplinam et legem vitae hereditavit illos testamentum aeternum constituit cum illis et iudicia sua ostendit illis et magnalia honoris eius vidit oculus illorum et honorem vocis audierunt aures illorum et dixit illis adtendite ab omni iniquo et mandavit illis unicuique de proximo viae illorum coram ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum diaboli infunde¬
bant sibi: qui dormiuit ñ
addet ut resurgat.
Sed homo pacificus meus
in quo habui fiduciam qͥ
manducabat panem me¬
um: leuauit contͣ me plan¬
tam. Tu autem dñe mise¬
rere mei: & leua me ut red¬
dam eis. In hoc cognoui
quod uelis me: quia non
insultauit inimicus me¬
us michi. Ego autem
in simplicitate mea ad¬
uitus sum ate:¬

Expanded text:
 diaboli infundebant sibi: qui dormivit non addet ut resurgat. Sed et homo pacificus meus: in quo habui fiduciam: qui manducabat panem meum, levavit contra me plantam. Tu autem, Domine, miserere mei: et leva me, et reddam eis. In hoc cognovi quod velis me: quia non insultabit inimicus meus mihi. Ego autem in simplicitate mea adjutus sum a te
Abbreviated transcription (Latin):
ixi custor¬
diã uias
meas: ne
peccẽ iN
lingua
stodiam os meum silentio:
donec est impiꝰ contͣ me.
Ommutui silentio: tacui
de bono. & dolor m̃s c̃tur-¬
batus est. Incaluit cor
meum in medio mei: in
meditatione mea succensꝰ
sũ igne. locutꝰ sũ inlingua
animam meam. & inuesti¬
gantes mala michi loque¬
bantur insidias. & dolos
totadie meditabantur.
Ego autem quasi surdus ñ
audiebam: & quasi mutus
qui non aꝑit os suum. &
eram quasi homo ñ audiẽs.

Expanded text:
ixi, Custodiam vias meas ne peccem in lingua stodiam os meum silentio, donec est impius contra me. Obmutui silentio, tacui de bono, et dolor meus conturbatus est. Incaluit cor meum in medio mei, in meditatione mea incensus sum igne: locutus sum in lingua animam meam: et investigantes mala mihi loquebantur insidias, et dolos tota die meditabantur. Ego autem quasi surdus non audiebam, et quasi mutus qui non aperit os suum. Et eram quasi homo h. vir.
Abbreviated transcription (Latin):
Custodi simplicitatẽ & uide
rectum: quia erit inextre¬
mũ uiro pax. P reuarica¬
tores autẽ int̾ibunt parit̃:
& nouissimũ impioꝵ peri-¬
bit. S alus autẽ iustoꝵ ã
dño: fortitudo eoꝵ intem¬
pore tribulationis. E t au¬
xiliabit᷑ eis dñs & saluabit

Expanded text:
Custodi simplicitatem et vide rectum, quia erit in extremum viro pax; praevaricatores autem interibunt pariter, et novissimum impiorum peribit. Salus autem justorum a Domino, fortitudo eorum in tempore tribulationis, et auxiliabitur eis Dominus, et salvabit
Abbreviated transcription (Latin):
ris anima mea. expecta
dominum quia asshuc c̃¬
fitebor ei. salutaribus uul¬
tus eius. Deus meus in
me ipso anuna mea incur¬
uatur: propterea recorda¬
bor tui de terra iordanis. &
hermonis de monte mi
nuo. Abyssus abyssum
tes tui & fluctus tui suꝑer
mandauit. dñs miscđiam
suam. & in nocte canticũ
eiꝰ mecum. oratio dõ uite
meȩ. Dicam dõ petra mea.
quare oblitus es mei. qͣre¬

Expanded text:
rbas me. exspecta Deum, quia adhuc confitebor ei salutaribus vultus ejus. Deus meus in meipso anima mea incurvatur: propterea recordabor tui de terra Jordanis, et Hermonim de monte minimo. Abyssus abyssum tes tui et fluctus tui super mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte canticum ejus. Mecum oratio Deo vitae meae. Dicam Deo: Petra mea, quare oblitus es mei?
Abbreviated transcription (Latin):
ris anuna mea & contur¬
bas me. expecta dñm quia
adhuc confitebor ei. salita¬
ribus uultus cuis. D s̃ m̃s
in me ipso anima mea con¬
turbatur. ꝓpterea recorda¬
bor tui de terra iordanis. &
hermoniim de moute mi¬
nimo. A byssus abyssũ iN

Expanded text:
a mea, et conturbas me. exspecta Deum, quia adhuc confitebor ei salutaribus vultus ejus. Deus meus in meipso anima mea incurvatur: propterea recordabor tui de terra Jordanis, et Hermonim de monte minimo. Abyssus abyssum in
Abbreviated transcription (Latin):
coram te omne desideriũ
meum: & gemitus meus
ate non est absconditus.
Cor meum fluctuans dere¬
liquit fortitudo mea: & lux
ocłoꝵ meoꝵ etiã ipsa ñ ẽ. me¬
cũ. K ari mei & sodales
mei contra leprã meã ste
longe steterunt
Et irruebant querentes

Expanded text:
coram te omne desiderium meum: et gemitus meus a te non est absconditus. Cor meum fluctuabat, dereliquit me fortitudo mea: et lux oculorum meorum etiam ipsa non est mecum. Chari mei, mei contra lepram meam stetlonge steterunt. Et irruebant quaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ in inagine ꝑtͣn¬
sit homo: sed & frustra c̃¬
turbatur. Thesaurirat. &¬
& ignorat cui congregabit
ea. Et nunc quȩ ÷ expecta¬
tio mea nonne dñs: & sub¬
stantia mea apud te est.
Ab om̃ib iniquitatib me¬
is erue me: obꝓbriũ insi¬
pienti dedisti me. O minu¬
tui & ñ aꝑui os meũ: qm̃¬
gas tuas. Afortitudine ma¬
nus tuȩ ego defeci: in incre¬
pationib ꝓpt̃ iniquitatẽ
corripiusti hominem.
Et tabescere fecisti sicut ara¬
neã animã eiꝰ: ueruntam̃
uane conturbatur omnis
homo. E xaudi orationẽ
meã dũe & dep̃cationem
meã: aurib ꝑcipe lacͥmaᷤᷤ
meas. Ne sileas qm̃ adue¬
na ego sum apud te & ꝑe

Expanded text:
erumtamen in imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur. Thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea. Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea apud te est. Ab omnibus iniquitatibus meis erue me, opprobrium insipienti dedisti me. Obmutui et non aperui os meugas tuas. A fortitudine manus tuae ego defeci in increpationibus: propter iniquitatem corripuisti hominem. Et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus, verumtamen vane conturbatur omnis homo. Exaudi orationem meam, Domine, et deprecationem meam; auribus percipe lacrymas meas. Ne sileas, quoniam advena e
Abbreviated transcription (Latin):
Et posiusti quasi tinea desi¬
derabilia eius. ueruntam̃
uanitas om̃is homo. semꝑ.
Audi orationem meam dñe
nus sic̃ omnes patres mei.
Parce michi ut rideã: anteꝗͣ
uadam & non subsistam.

Expanded text:
tineam desiderabilia ejus: verumtamen vanitas omnis homo. SEMPER. Audi orationem meam, Domine, nus sicut omnes patres mei. Parce mihi, ut rideam, antequam vadam, et non subsistam.
Abbreviated transcription (Latin):
diges: aures fodisti michi.
holocaustũ etiã ꝓpeccato
ñ petisti. Tunc dixi. ecce ue¬
nio: in uolumine libri scri¬
ptum ẽ. de me. Ut facerẽ

Expanded text:
ti, aures fodisti mihi: holocaustum et pro peccato non petisti, Tunc dixi, ecce venio: in volumine libri scriptum est de me. Ut facerem
Abbreviated transcription (Latin):
a me plagas tuas. aconten¬
tione manus tuȩ ego con
Et posuisti quasi tineam de¬
siderabilia eius: ueruntam̃
uanitas omnis homo.
Audi orationem meam do¬
mine & clamorem meum:
surdescas. quia aduena e¬
go sum apud te. & ꝑegrinꝰ
sicut omnes patres mei.
Parce michi ut rideam: ante¬
ꝗͣ uadã & non subsistam.

Expanded text:
 lepras tuas: a contentione manus tuae ego consEt posuisti quasi tineam desiderabilia ejus: verumtamen vanitas omnis homo. SEMPER. Audi orationem meam, Domine, et clamorem meum, surdescas, quia advena ego sum apud te, peregrinus sicut omnes patres mei. Parce mihi, ut rideam, antequam vadam, et non subsistam.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ animȩ inimicoꝵ suoꝵ
Dñs confortabit eũ in lecto
infirmitatis: totũ stratũ
eius uertisti inegrotatio¬
ne sua. E go dixi dñe mi-¬
serere mei: sana animam
meã quia peccaui tibi.
lnimici mei loqͤnt᷑ mala¬

Expanded text:
eum animae inimicorum suorum. Dominus confortavit eum in lecto infirmitatis: totum stratum ejus vertisti in aegrotatione sua. Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Inimici mei loquentur Al
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut sciam quid mͥ desit.
Ecce breues posusti dies me¬
os: & uita mea quasi ñ sit
in conspectu tuo. omnia enĩ
uanitas omnis homo subsi¬
stens. semꝑ. Tantũ in una¬
gine ambulat homo: tan¬
tum frustra turbatur. c̃¬
gregat & ignorat cui di

Expanded text:
. ut sciam quid mihi desit. Ecce breves posuisti dies meos, et vita mea quasi non sit in conspectu tuo: omnia enim vanitas omnis homo subsistens. SEMPER. Tantum in imagine ambulat homo h. vir, tantum frustra conturbatur: congregat et ignorat cui dim
Abbreviated transcription (Latin):
multa fecisti tu dñe ds̃ meus
mirabilia tua: & cogitatio¬
ni ordinem coram te. si nar¬
rare uoluero & numerare
plura sunt quam ut nar-¬
rari queant. U ictimas &

Expanded text:
Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua, et cogitationio ordinem coram te: si narrare voluero, et numerare, plura sunt quam ut narrari queant. Victima et
Abbreviated transcription (Latin):
sit sciam quid desit mͥ.
E cce breues posuisti dies me¬
os: & uita meꝰ quasi non sit
in conspectu tuo. omnia
enim uanitas omnis ho-¬
mo subsistens. Tantũ in
tum frustra conturbatur
is libera me: obprobrium
stulto ne ponas me.

Expanded text:
t sciam quid mihi desit. Ecce breves posuisti dies meos, et vita mea quasi non sit in conspectu tuo: omnia enim vanitas omnis homo subsistens. SEMPER. Tantum in tum frustra conturbatur:is libera me: opprobrium stulto ne ponas me.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideat uana loquetur
cor eius congregabit mqͥ¬
tatem sibi. egrediens fo-¬
ras detrahet. S imul ad¬
uersum me murmura¬
bant omnes odientes me.
lum michi. U erbum be¬
lial infundebant sibi: qͥ
dormiuit non addet ut
resurgat. S ed homo pa¬
cificus m̃s in quo habui
fiduciam qui manduca¬
bat panẽ meum leuauit
contra me plantã. Tu au¬
tẽ dñe miserere mei: & le¬
ua me & reddam eis.
In hoc cognoui q̃m ueł me:
quia non insultabit mni¬
micus meus michi. oca¬
Ego autem in simplicita¬
te mea adiutus sum ãte:

Expanded text:
ut videat, vana loquetur; cor ejus congregabit iniquitatem sibi, egrediens foras detrahet. Simul adversum me murmurabant omnes odientes me: lum mihi, Verbum li infundebant sibi: qui dormivit non addet ut resurgat. Sed et homo pacificus meus: in quo habui fiduciam: qui manducabat panem meum, levavit contra me plantam. Tu autem, Domine, miserere mei: et leva me, et reddam eis. In hoc cognovi quod velis me: quia non insultabit inimicus meus mihi. Ego autem in simplicitate mea adjutus sum a te,
Abbreviated transcription (Latin):
Anñtiaui iusticiã in ȩccłia mu¬
lta: ecce labia mea ñ ꝑhibe¬
bo dñe tu nosti. Iusticiam
tuã ñ abscondi in medio
cordis mei: fidem tuã salu¬
tare tuũ dixi. ñ abscondi
misccłiam tuã & ueritatẽ
tuam in ȩccłia multa.
tes tuas ame: miscdia & ue¬

Expanded text:
n ecclesia multa, ecce labia mea non prohibebo: Domine, tu nosti. Justitiam tuam non abscondi in medio cordis mei, fidem tuam et salutare tuum dixi: non abscondi misericordiam tuam, et veritatem tuam in ecclesia multa. tes tuas a me: miserico
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ tenebie & lubricũ: &
Quia frustra absconder̃t mͥ
insidias retiᷤᷤ sui: sine cau¬
sa foderunt anime meȩ.
Ueniat illi calamitas quam
ignorat: & rete suum qd
ac mendicum auiolento.
Surgentes testes iniqui: qͥ
nesciebam interrogabant
sue. Reddebant michi
pro bono: sterilitatem a¬
nimȩ meȩ. Ego autem
cum infirmarentur in¬
duebar cilicio. humili¬
abam IN ienit uo¬

Expanded text:
enebrae et lubricum, et Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui: sine causa foderunt animae mae. Veniat ei Al. eis calamitas quam ignorat, et rete suum quod ac mendicum a violento. Surgentes testes iniqui: quae nesciebam interrogabant me. Reddebant mihi mala pro bono: sterilitatem animae meae. Ego autem cum infirmarentur, induebar cilicio: humiliabam in jeju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dñm uiam tuã. & confi¬
de in eo & ipse faciet.
Et educet sicut lum̃ iustici¬
am tuã: & iudicia tua siẽ
meridiem. Tace in dño &
expecta eũ. noli contendẽ
adu̾sum eum qui ꝓficit
inuia sua. aduersusiurũ
qui facit quȩ cogitat.
Dimitte irã & delinque fu¬
rorẽ: noli contendere ut
malefacias. Qm̃ qͥ malefa¬
ciunt int̾ibunt. expectan¬
tes autẽ dñm ipsi heredi-¬
tabunt t̾rã. A dhuc enim
modicũ & ñ erit impiꝰ: & co

Expanded text:
uiam tuam et confide in eo, et ipse faciet. et educet sicut lumen iustitiam tuam, et iudicium tuum sicut meridiem. tace domino et expecta eum: nolui contendere adersus eum qui proficit in uia sua, aduersus uirum qui facit quae cogitat. dimitte iram et relinque furorem: noli contendere, ut male facias. quoniam qui male faciunt interibunt, expectantes autem dominum ipsi hereditabunt terram. adhuc enim modic
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs sustentat manꝰ
eius. P uer fui quidẽ et
senui: & ñ uidi iustũ deli¬
ctũ. neq sem̃ eiꝰ q̃rens panẽ.
um: et non derelinquit

Expanded text:
entat manum ejus. Nun. Puer fui siquidem et senui, et non vidi justum derelictum: neque semen ejus quaerens panem. um, et non derelinquet
Abbreviated transcription (Latin):
Quia impii ꝑibunt. & mi¬
mici dñi gloriantes ut
monocerotes. consumen¬
tur sicut fumus consu¬
mitur. Fenus accepit im¬
piꝰ & non reddet: uistꝰ au¬
tem donat & tribuit.
Quia qui benedicti fuerint
ab eo hereditabunt t̾ram:
& qͥ maledicti interibunt.

Expanded text:
Quia impii peribunt, et inimici Domini gloriantes ut monocerotes. consumentur, sicut fumus consumitur. Lamed. Fenus accipit impius, et non reddet: justus autem donat, et tribuit. Quia qui benedicti fuerint ab eo, haereditabunt terram. et qui maledicti, interibunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bene faceret. I nquitatẽ
cogitat incubili suo: sta¬
tuit in uia non bona: ma¬
lum non abiciet. D ñe in
cȩlo misericordia tua: fi¬
des tua usq nubes. Iusti¬
cia tua quasi montes: u¬

Expanded text:
quitatem cogitat in cubili suo stabit in via non bona: malum non abjiciet. Domine, in coelo misericordia tua fides tua usque ad nubes. Justitia tua quasi montes,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitabis de loco eiꝰ & ñ sub¬
sistet. Mites autẽ heredita¬
bt̃ t̾ram: et delectabunt᷑
inmultitudine pacis.
Cogitat impiꝰ de iusto: et
frendet adu̾sꝰ eum dentib
suis. D ñs deridebit eum:
runt impii: tetender̃t ar¬
cũ suũ. ut ꝑcutiant egenũ¬

Expanded text:
subsistet. Mites autem haereditabunt terram: et delectabuntur in multitudine pacis. Zain. Cogitat impius de justo, et frendet adversus eum dentibus suis. Dominus deridebit eum: evaginaverunt impii: tetenderunt arcum suum, ut percutiant h
Abbreviated transcription (Latin):
ciem uenti: & angelus do¬
mini impellat. Sit uia
corum teliebrȩ & lubricũ:
& angelus domini ꝑseqͣ¬
tur eos. Quia frustra ab¬
sconderunt mͥ insidias
retis sui: sine causa foder̃
calamitas quã ignorat:
& rete suum quod abscon
cõprehendat eum. & cadat
Omnia ossa mea dicent: do¬
mine quis similis tui. eru¬
ens inopem aualidiore.
& pauꝑem ac mendicum
ã uiolento. S urgentes te

Expanded text:
ciem venti, et angelus Domini impellat, Sit via eorum tenebrae et lubricum, et angelus Domini persequatur eos. Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui: sine causa foderunt calamitas quam ignorat, et rete suum quod abscondit, comprehendat eum, et cadat Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tui: eruens inopem a validiore, et pauperem ac mendicum a violent
Abbreviated transcription (Latin):
uiro pax. Preuaricatores
autẽ interibunt parit̃: &
titudo eorũ in tempore tri¬
bulationis. Et auxiliabit᷑
eis dñs et saluabit eos. &e¬
ripiet eos ab imnpiis. & salua¬
bit eos quia sꝑauer̃ ineum.

Expanded text:
viro pax. Praevaricatores autem interibunt pariter, etitudo eorum in tempore tribulationis. Et auxiliabitur eis Dominus, et salvabit eos: eripiet eos ab impiis, et salvabit eos: quia speraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. C omputruer̃t &
tabuerunt cicatrices meȩ:
a facie insipientiȩ meȩ.
Afflictꝰ sum & curuatꝰ sum
nimis: tota die merens am¬
bulabam. Quia lumbi

Expanded text:
e. Computruerunt, et tabuerunt cicatrices meae. a facie insipientiae meae. Afflictus sum, et incurvatus sum nimis: tota die moerens ambulabam. Quia lumbi
Abbreviated transcription (Latin):
l udica me scd̾m iusticiã tu¬
tent mͥ. Non dicant in cor¬
de suo uah animȩ nr̃ȩ: ne
dicauit absorbuimꝰ eum.
Confundant᷑ & reuereant᷑
pariter: qui lȩtantur in
afflictione mea. Induan¬
tur confusione & uerecun¬
dia: qui magnificantur
suꝑ me. Eaudent & leten¬
tur qui uolunt iusticiã
meam: & dicant semꝑ

Expanded text:
stitiam tutent mihi. Nec dicant in corde suo, vah animae nostrae: et ne dicant, absorbuimus eum. Confundantur, et revereantur pariter qui laetantur in afflictione mea: Induantur confusione et verecundia, qui magnificantur super me. Laudent, et laetentur qui volunt justitiam mea
Abbreviated transcription (Latin):
bit inuia non bona. ma¬
lum non abiciet. D ñe in
celo miscłia tua: fides tua
usq ad nubes. Iusticia
et filii adam inumbra a¬
larum tuarũ sꝑabunt.
Inebriabunt᷑ de pinguedi¬
ne domus tuȩ: et torrente
deliciarũ tuarũ potab̾ eos.
Qm̃ tecum est fons uite: in
lumine tuo uidebimꝰ lu¬
men. Attrahe misccłiam¬

Expanded text:
on bona: malum non abjiciet. Domine, in coelo misericordia tua fides tua usque ad nubes. Justitia Al. Domine, et filii Adam in umbra alarum tuarum sperabunt. Inebriabuntur de pinguedine domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos. Quoniam tecum est fons vitae: in lumine tuo videbimus lumen. Attrahe mis
Abbreviated transcription (Latin):
quebantur insidias: & do¬
los totadie meditabant᷑.
ego autem quasi surdus ñ
audiebã: & quasi mutꝰ qui
nec habens in ore suo redar¬
gutiones. Te enim domi-¬
ne expectabam: tu exau¬
dies dñe ds̃ m̃s. Quia dixi
ne forte insultent mͥ: et
cum uacillauerit pesm̃s
Quia ego ad plagam para
tus: & dolor meus contra
me semꝑ. Quia iniqui¬
tatem meam annuntia
cato meo. I nimici autẽ
mei uiuentes confortati

Expanded text:
insidias, et dolos tota die meditabantur. Ego autem quasi surdus non audiebam, et quasi mutus qui nec habens in ore suo redargutiones. Te enim, Domine, exspectabam, tu exaudies, Domine Deus meus. Quia dixi, ne forte insultent mihi, et cum vacillaverQuoniam ego ad flagella paratus sum  et dolor meus contra me est semper. Quoniam iniquitatem meam ego pronuncio cato meo. Inimici autem mei vivent, et confortati
Abbreviated transcription (Latin):
frustra cohibentes oculo.
Non enim pacem locuntur
sed in rapina terrȩ. uerba
fraudulenta concinnant.
Et dilatauerunt super me
os suum: dixerunt uah.
uah. uidit oculus noster.
Uidisti dñe ne taceas: domi¬
ne ne elongeris ame.

Expanded text:
Al. cohibentes oculo: Non enim pacem loquuntur, sed in rapina terrae verba fraudulenta concinnant. Et dilataverunt super me os suum. dixerunt vah vah: vidit oculus noster. Vidisti, Domine, ne taceas: Domine, ne elongeris a me.
Abbreviated transcription (Latin):
lationes iusti: & ex omnib¬
illis liberauit eum dñs.
Custodit omnia ossa eius:
unũ ex eis ñ confringetur.
qui sꝑant ineo.

Expanded text:
iones iustorum et de omnibus his liberavit eos Dominus custodit omnia ossa eorum unum ex his non conteretur mqui sperant in eum
Abbreviated transcription (Latin):
est inopia timentib eum.
Leones indiguerunt & esuri¬
non deerit omne bonum.
Ambulate filii audite me:
timorem dñi docebouos.
Quis est uir qui uelit uitã:
diligens dies uidere bonos
Custodi linguã tuam ãma¬
lo: & labia tua ne loqͣntur
dolum. Recede ãmalo &
fac bonum: quere pacem.

Expanded text:
est inopia timentibus eum. Leones indiguerunt, et esurinon deerit omne bonum. Ambulate, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Quis est vir qui velit vitam, diligit dies videre bonos? Custodi linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Recede a malo, et fac bonum: quaere pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
entes ferocitatẽ eiꝰ pectoris mitigare
potuerunt. Nam & ciuitates eoꝵ de¬
struxit: & lucos coꝵ succidit. Prȩceꝑat
enĩ illi nabugodonosor rex ut omnes
dõs t̾re ext̾minaret. uidelicet ut ipse
solus diceret᷑ ds̃. ab his nationib quȩ
potuissent holofernis potentia sub¬
iugari. ꝑtransiens autẽ sytiã sobal.
& om̃em apamiã. om̃eniq mesopota¬
miam. uenit ad idumeos in t̾rã gabaã
accepitq ciuitates eoꝵ & sedit ibi ꝑ
tͥginta dies. In quib dieb p̃cepit ad¬

Expanded text:
igare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos gͦ ñ ulciscamur nos ꝓhis que
patimur: sed reputantes peccatis no¬
stris hec ipsa minora. eẽ. supplicia.
flagella dñi quasi scrui qͥ corrripim᷑
ad em̃dationem ñ ad ꝑditionẽ nr̃am
euenisse credamꝰ. Et dixerunt illi o¬

Expanded text:
Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia, flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus». Hae
Abbreviated transcription (Latin):
qui te direxit in uulnera capitis pͥnci¬
pis inimicoꝵ uroꝵ quia hodie nomen
tuũ magnificauit ita. ut ñ recedat lauᷤ
tua de ore hominũ qui memores fue¬
rint uirtutis dñi inet̾num ꝓ quib ñ¬

Expanded text:
qui te direxit in vulnera capitis princiqui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sua adimpleuit miscdiam suã quã ꝓ¬
misit domui isrł: & interfecit in ma¬
nu mea hostem popłi sui in hac noc¬
te. Et ꝓferens de pera caput holofer¬
nis: ostendit illis dicens. Ecce holofer¬
nis caput pͥncipis militiȩ assyriorũ: &
ecce conopeum illus in quo recumbe¬
bat in ebrietate sua. ubi & ꝑ manum
femine ꝑcussit illum dñs ds̃ nr̃. Ti¬
uit autẽ ipse dñs. qm̃ custodint me
angłs eiꝰ. & hinc euntẽ. & ibi cõmoran¬
tem. & inde reuertentẽ: & ñ ꝑmisit
me ancillam suam dñs coinqͥnari. sed
sinc pollutione peccati reuocauit
me nob̾. gaudentẽ in uictoria sua. in
euasione mea. in liberatione ur̃a. Con¬
fitemini illi om̃s qm̃ bonꝰ: qm̃ in se
te dñs in uirtute sua: quia ꝑte ad n¬
chilum redegit inimicos nr̃os. Porro
orias pͥnceps popłi isrł: dixit ad eã.
Benedicta es tu filia adño dõ excelso:
p̃ om̃ib mulierib suꝑ terram. Bene¬
dictꝰ dñs qui creauit celum & terram

Expanded text:
sua adimplevit misericordiam suam, quam psua adimplevit misericordiam suam, quam promisit domui Israel: et interfecit in manu mea hostem populi sui hac nocte. Et proferens de pera caput Holofernis, ostendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster. Vivit autem ipse Dominus, quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in liberatione vestra confitte Dominus in virtute sua, quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros. Porro Ozias, princeps populi es tu filia a Domino Deo excelso, prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram,
Abbreviated transcription (Latin):
matam pꝰ eos: & ꝑsecuti eos sunt in ore
gladii. quo usq ꝑuenirent ad extremi¬
tatem finium suoꝵ. Reliqui aut̃ qui
erant in bethulia ingressi sunt castra
assyrioꝵ: & p̃dam quã fugientes assyrii
reliquerant. abstulerunt: & onustati
sunt ualde. Hi uͦ qui uictores reu̾si sũt
ad bethuliam. omĩa quȩq erant illoꝵ
abstulerunt secum. ita ut ñ. eẽt. nume¬
rus in pecorib. in ium̃tis. & in uniuer.¬
sis mobilib eoꝵ. ut aminimo usq
ad magnũ om̃s diuites fierent de pre¬
datiomibus eorum.
oachim autẽ summꝰ pontifex de ierłm
uenit in bethuliã cum uniuersis p̾s¬
biteris sius: ut uid̾et iudith. Quȩ cũ
exisset ad illum: benedixerunt illam
om̃s una uoce dicentes. Tu gła ierłm.
tu leticia isrł. tu honorificentia popłi
nr̃i: quia fecisti uiriliter. & confortatũ
& pꝰ uirum tuũ alterum nescieris. Idõ
& manꝰ dñi confortauerunt te: & idõ
eris benedicta in ȩt̾num. Et dix̃ om¬

Expanded text:
matam post eos et persecuti sunt eos in ore matam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu honorificentia populi nostri quia fecisti viriliter et confortatum et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit om
Abbreviated transcription (Latin):
scidit uestim̃ta sua. Et ingressus tab̾¬
nacłm iudith: ñ inuenit eam. Et exi.¬
liit foras ad popłm: & dixit. Tna mu¬
lier ebrea: fecit confusionẽ indomo re¬
gis nabugodonosor. Ecce enĩ holofer¬
nis iacet interra: & caput ipsius nẽ. in
ilo. Qd cum audissent pͥncipes uirtu.¬
tis assy rioꝵ sciderunt uestim̃ta sua.
& intolerabilis timor & tremor cecidit
suꝑ eos. & turbati sunt animi eoꝵ ual¬
de. & factꝰ : clamor incõparabilis in me.¬
dio castroꝵ. Cumq om̃is exercitus de¬
collatum holofernẽ audisset: fugit
mens & consilium ab eis. & solo tremo¬
re & metu agitati fuge p̾̃sidium su¬
munt: ita ut nullus loqueret᷑ cum ꝓ
ximo suo. sed inclinato capite relictis
infugam ibant p̾cipites. filii autem
isrł uno agmine ꝑsequentes. debili¬
tant om̃s quos inuenire potuissent.
Misitq orias nuntios ꝑ om̃s ciuitates
& regiones isrł. Omĩs itaq regio. om¬
nisq urbs electam uiuentutẽ misit ar-¬

Expanded text:
scidit vestimenta sua et ingressus tabescidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vestimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nximo suo, sed inclinato capite, relictisin fugam ibant praecipites: filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit ar
Abbreviated transcription (Latin):
quisq arma sua. & egressi sunt cũ gͣn¬
di strepitu & ululatu. Qđ uidentes ex¬
ploratores: ad tab̾nacłm cucurrerunt.
Porro hi qui intab̾nacło erant uenien¬
tes. & ante ingressum cubicłi perstre¬
pentes excitandi gr̃a inquietudinem
moliebant᷑: ut ñ ab excitantib sed a
sonantib holofernis euigilaret. Nul¬
lus enĩ audebat cubicłm uirtutis as¬
syrioꝵ pulsando aut intrando aꝑi¬
re. Sed cum uenissent duces eiꝰ & tribu¬
ni. & uniu̾si maiores exercitꝰ assyrioꝵ:
dixerunt cubicłariis. Intrate & excita¬
te illum: qm̃ egressi mures de cau̾nis
suis. ausi sunt ꝓuocare nos ad preliũ.
Tunc ingressus uagao cubiculum eiꝰ.
stetit ante cortinam: & plausum fecit
manib suis. Suspicabat᷑ enim cũ: cũ
iudith dormire. Sed cum nullũ motũ
iacentis sensu aurium caꝑet. accessit ꝑ¬
ximans ad cortinã. & elcuans eã uidens
cadauer absq capite. holofernis in suo
sanguine tabefactum iacere suꝑ t̾rã:
exclamauit uoce magna cũ fictu et

Expanded text:
arma sua et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu quod videntes exploratores ad tabernaculum cucurrerunt porro hii qui in tabernaculo erant venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et
Abbreviated transcription (Latin):
crunt ocłos eiꝰ: pulchritudo eiꝰ captiuã
fecit animã eiꝰ. Amputauit pugione
ceruicẽ eiꝰ. horruerunt ꝑsȩ constantiã
eiꝰ. & medi audaciã eiꝰ. Tunc ulula uer̃t
castra assyrioꝵ: qͣndo apparuert̃ hu¬
miles mei arescentes in siti. Filii puel¬
larũ cõpunxerunt eos: & sicut pue¬
ros fugientes occiderunt eos. & ꝑierũt

Expanded text:
erunt oculos eius pulchritudo eius captivam erunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eiejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiant usq insempiternum.
t factum ẽ. pꝰ hec: om̃is popłs pꝰ ui¬
ctoriã uenit adicrłm adorare do-¬
minũ: & mox ut purificati sunt obtu.¬
lerunt om̃s holocausta & uota & reꝑ¬
missiones suas. Porro iudith uniu̾sa
uasa bellica holofernis quȩ dedit illi
popłs. & conopcũ qđ ipsa sustulerat:
& ꝑtres menses gaudium huiꝰ uictorie
celebratum ẽ. cum iudith. Post dies au¬
tem illos unꝰquisq rediit insua: & iu¬
dith magna facta ẽ. in bethulia. & prȩ¬
clarior erat uniuerse terrȩ isrł. Erat
etiam uirtuti castitatis adiuncta: ita
ut ñ cognosceret uirum om̃ib diebus
uitȩ suȩ. ex quo defunctꝰ: manasses uir
eus. Erat autem dieb festis ꝓcedens
cum gła magna. Mansit autem indo¬
mo uiri sui annos centũ quinq: & di¬
misit abram suam lib̾am. & defuncta
ẽ ac sepulta cũ uiro suo in bethulia:
luxitq illam om̃is popłs dieb septem.
In om̃i autẽ spacio uitȩ eiꝰ ñ fuit qui
ꝑturbaret isrł: & pꝰ mortẽ eius annis

Expanded text:
m et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat im et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis