comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabilis. sic̃ ille de quo scͥp¬
tum est. cuius uultum desidat
uniu̾sa terra÷ & inquem desi¬
d̾ant angeli ꝓspicere: E quis
fortior eo: qui omnia quecũq
uoluit fecit : qui pͥncipẽ huiꝰ
mundi de regno suoexpulit:
qui morte sua mortem nr̃am
destrurit. Et sciendum qd̾ qñ
psalmi ita intitulantur ut
psalmus p̃ponatur ⁊ non can¬
ticum: designatur quia de
moribus agitur. Quando uero
canticum ⁊ non psalmꝰ: non
de morib. s de mistico intellec¬
tu tractatur. Intentio xp̃i eui
hec u̾ba compet ũt hȩc ẽ: ut
omnes fideles spem ⁊ confidn¬
sciunt pͣt̾ita : sc̃s dauid qđ de
passione xpisti &e ꝑsecutorib eiꝰ
p̾tito tpr̃re narxare uoluit:
ut ex suis uerbis ostenderet:
quia spu scõ reuelante tamde
futis quam de p̾t̾itis certus eẽt.
Ait gͦ de ꝑsecutorib xp̃i. Tit̃ p̾s dd̾.

Expanded text:
lle, de quo scriptum est: Cujus vultum desiderat universa terra, et in quem desiderant angeli prospicere ? Et quis fortior eo, 10 qui omnia quaecunque voluit, fecit ? qui principem hujus mundi de regno suo expulit , qui morte sua mortem nostram destruxit ? Et sciendum quod quando Psalmi ita intitulantur, ut Psalmus praeponatur et non Canticum, designatur quia de moribus agitur. Quando vero Canticum et non Psalmus, non de moribus, sed de mystico intellectu tractatur. Intentio Christi, cui haec verba competunt, haec est, ut omnes fideles spem et confidesciunt praeterita. Sanctus David quod de passione Christi et persecutoribus ejus praeterito tempore narrare voluit: ut ex suis verbis ostenderet, quia Spiritu Sancto revelante, tam de futuris, quam de praeteritis certus esset. Ait ergo de persecutoribus Christi. PS
Abbreviated transcription (Latin):
erant oe noruia: secretis consi¬
liis oe cogitationib ex girebat.
Timebant enim: ne forte tu¬
multus fieret in ppło. Sciend̾
autem est: quia susur rare
magnum peccatum est. Hyne
ꝑ qñdam sapientem dicitur.
Susurro ⁊ bilingius maleddic¬
tus: multos enim turbauit.
pacemhabentes. U̾bum inigũ
constituerunt adu̾sum me.
Constituerunt enim ut adu̾¬
sus ih̃m. falsum diceretur tes¬
timonium. u̾bum etiam ingũ
fuit. qnͣ dixerunt. erucifigut᷑.
ireus est mortis. Ipsi de me ita
fecerunt ÷ s nunquit quidor¬
mit non adiciet ut resurgat.
llle quitam facile potest resur¬
gere amorte. quam facile potest
dormiens excitari a somno: nũ¬
quid non adiciet morti sue ut
resurgat & Nunquid resurget
ilbe qui ait. potestatem habeo
ponendi animam meam: &
it̾m sum̃di eam:. s̃ adam dormi
uit: qnͣde lat̾e eius eua forma¬
taest. Adam infigura xͥ: eua in
eruce: de latẽ eiꝰ satͣm̃ta eccle ꝓ
fluxerunt. Et unde dormiuit:

Expanded text:
onsiliis et cogitationibus exquirebant. Timebant enim, ne forte tumultus fieret in populo . Sciendum autem est, quia susurrare magnum peccatum est. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Susurro et bilinguis maledictus: 194 multos enim turbavit pacem habentes . 9. Verbum iniquum constituerunt adversum me. Constituerunt enim, ut adversus Jesum falsum diceretur testimonium . Verbum etiam iniquum fuit, quando dixerunt. Crucifigatur. Et, Reus est mortis . Ipsi de me ita fecerunt. Sed, Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Ille qui tam facile potest resurgere a morte, quam facile potest dormiens excitari a somno, numquid non adjiciet morti suae ut resurgat? Numquid non resurget ille, qui ait, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam ? Et Adam dormi de latere ejus Eva formata est . Adam in figura Christi, Eva in cruce, de latere ejus sacramenta Ecclesiae fluxerunt . Et unde dormivit
Abbreviated transcription (Latin):
nuie humilitatis uidr̃ expres
qͦ humilietur non habet. lam
ꝑuenit ad suminum humilia-¬
tio: ueniat ⁊ miseratio. Uenter
eccłie in teira conglutinatur:
qñ molliores. ⁊ insirim t̾renis
reb ex desidĩo inħent. Tales uͦ
luget oe ꝓ eis orat: cum subiun¬
n git. Exurge dñe ad uiua nos:
⁊ libͥa nos ꝓpt̾ nom̃tuũ. Adiu¬
ua laborantes ⁊ lib̾a oppͤssos ⁊ ad¬
uiua inbonis lib̾a nos amał:¬

Expanded text:
e humilitatis videtur expressultra quo humilietur non habet. Jam pervenit usque ad summum humiliatio. Veniat et miseratio. Venter Ecclesiae in terra conglutinatur, quando molliores et infirmi terrenis rebus ex desiderio inhaerent. Tales vero luget, et pro eis orat, cum subjungit: 25. Exsurge, Deus, adjuva nos: et libera nos propter nomen tuum. Adjuva laborantes, libera oppressos: adjuva in nobis, libera nos a ma
Abbreviated transcription (Latin):
itulus huius psalmi.Alo
est infinempsalmus dl̃.
clam omnicredenti. Illi credimuᷤ.
quando incipimus uiam bonam
ingredi: ipsum uidebimus quã-
do ꝑuen̾umis. Et ideo ipse finis.
ꝑsalmus constitutus est ad laudan¬
dum dm̃. Et quia in his uersibus
psallitur deo: ideo non imm̃ito appel.¬
latur psalimis. textus huius oꝑis.
Psalmus autem ex motu digitorũ:
&ẽ consonantia uocis solebat fieri.
Percutiebat cordas: resonabat orga¬
num: ce eum organo parite ipse uer¬
ba canebat. Hoc significat: quia ĩ
nobis consonare debent bonaoꝑa¬
tio. ⁊ laudatio. Ad hoc nos hortatur
iste psalmꝰ qui inscribitur dd. qͥ
ꝑsonam tenet eccłiȩ uel cuiuscũ¬
q ꝑfecte animȩ. Igitur uir sanctꝰ
intendit in hoc psalmo nos cõmo¬
nere. ut huiꝰ exilii mala. suo erẽ¬
plo continue deploremꝰ: ce ad u¬
sionem celestis gr̃e ardenter an¬
helemus. ⁊oremus ne inmortife¬
ra peccata corruamus: &e ne ddiabo¬
lo nobis insultandi occasionem de

Expanded text:
itulus hujus psalmi est, In finem, psalmus David. tiam omni credenti . Illi credimus, quando incipimus viam ponam ingredi. Ipsum videbimus, cum pervenerimus. Et ideo ipse finis Psalmus constitutus est ad laudandum Deum. Et quia in his versibus psallitur Deo: ideo non immerito appellatur psalmus, textus hujus operis. Psalmus autem. ex motu digitorum et consonantia vocis solebat fieri. Percutiebat chordas, resonabat organum, et cum organo pariter ipse verba cantabat . Hoc significat quod in nobis consonare debent bona operatio, et laudatio. Ad hoc nos hortatur iste psalmus, qui inscribitur David, qui personam tenet Ecclesiae vel cujuscumque perfectae animae. Igitur vir sanctus intendit in hoc psalmo nos commonere, ut hujus exilii mala suo exemplo continue deploremus, et ad visionem coelestis gloriae ardenter anhelemus: et oremus, ne in mortifera peccata corruamus, et ne diabolo nobis insultandi occasionem de
Abbreviated transcription (Latin):
it tanquam testa urtus mea.
& lingua mea adhesit faucibus
meis: oe inpulu̾em mortis dedu¬
xistime. Aruit quia se mortuũ
& sine uigore ostendit: neq se¬
ipsum qui aliis auxiliari sole¬
bat. defendit. Lingua quoq ad¬
hesit faucib eius: quia sicut
ouis ad occisionem ductus est.
& non aꝑuit os suum. & in pul¬
u̾em mortis deductus est. iude¬
licet in locum sepulturẽ. Uel
tanguam testa aruit uirtus
euis: quia quod in ipso erat de¬
bile. firmius factum est ex tͥ¬
bulatione: & qͦmͦ testa ante ig¬
nem mollis est. oe post ignẽ
fortis: sic dm̃i uirtus aute pas¬
sionem contempnebatur : pꝰ
passionem honorificabat᷑. Et qui
pͥus mortalis &e corruptibilis erat:
postea factus est in mortalis &e ĩ¬
corruptibilis. Et qͦmͦ lingua in
nob non ualet nsi ad loquen¬
dum: sic p̃dicatores suos linguã
suam dixit adhesisse faucib
suis. i est duobus testam̃tis: ut
de int̾ioribus caꝑent sapientiã.

Expanded text:
it tanquam testa virtus mea, it tanquam testa virtus mea, et lingua mea adhaesit faucibus meis: et in pulverem mortis deduxisti me. Aruit, quia se mortuum et sine vigore ostendit, neque seipsum, qui aliis auxiliari solebat, defendit. Lingua quoque adhaesit faucibus ejus, quia sicut ovis ad occisionem ductus est, et non aperuit os suum . Et in pulverem mortis ductus est, videlicet in locum sepulturae. Vel tanquam testa aruit virtus ejus, quia quod in ipso erat debile, infirmius factum est ex tribulatione. Et quomodo testa ante ignem mollis est, et post ignem fortis: sic Domini virtus ante passionem contemnebatur, post passionem honorificabatur: et qui prius mortalis et corruptibilis erat, postea factus est immortalis et incorruptibilis . Et quomodo lingua in nobis non valet nisi ad loquendum, sic praedicatores suos, linguam suam dixit adhaesisse faucibus suis, idest duobus Testamentis, ut de interioribus caperent sapientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
est mortis. Sicut aqua effuisꝰ sum
et disꝑsa sunt omnia ossa mea.
ens. Effusus sum sicut aqua: sei¬
licet & ad lapsum & rumã illoꝵ
Ossa xp̃i. apłi sunt: quib corpus
eius. quod est ecclia sustinetur.
& roboratur. hȩc autem disꝑsa
sunt: quia relicto eo om̃s fuge¬
runt: Sicut scͥptum ẽ. ꝑeritiam
pastorem: ce disꝑgentur oues
gregis. Aliter. Aqua que fundi¬
tur: aut abluit aut rigat. Et¬
fusus est xp̃c sicut aqua. Ablutĩ
sordentes: rigatisunt sitientes.
Ossa disꝑsa. apłi sunt : missi ad
p̾dicationem. factum est corme¬
um tanquam cera liquescens
in medio uentris mei. ꝓmortis
dolore hoc intelligi potest: qͥa
dixit. tͥstis est anima mea usq
ad mortem. uel cor meum. id:¬
dura ⁊ clausa non intelligebat᷑.
postquã ignis mee passionis as¬
cessit. tanqua liquefacta ma¬
nifestata est : & excepta in me¬
moria eccłie meẽ. Inde oe uelũ
templi scissum est: qr quod¬
uelabatur reuelatum est. Ani¬

Expanded text:
est mortis . 15. Sicut aqua effusus sum, est mortis . 15. Sicut aqua effusus sum, et dispersa sunt 97 omnia ossa mea. it. Effusus sum sicut aqua, scilicet ad lapsum et ruinam eorum. Ossa Christi Apostoli sunt, quibus corpus ejus, quod est Ecclesia, sustinetur, et roboratur. Haec autem dispersa sunt, quia relicto eo, omnes fugerunt: sicut scriptum est, Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Aliter, aqua quae funditur, aut abluit, aut rigat. Effusus est Christus, sicut aqua. Abluti sunt sordentes, rigati sunt sitientes. Ossa dispersa Apostoli sunt, missi ad praedicationem. Factum est cor meum tanquam cera liquescens in medio ventris mei. Pro mortis dolore hoc intelligi potest, quia dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem: dura et clausa non intelligebatur. Postquam ignis meae passionis accessit, tanquam liquefacta manifestata est, et excepta in memoria Ecclesiae meae. Inde et velum Templi scissum est , potum est . Aru
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse est ut̾us synagoge. qui me
non ꝑtulit. s lactauit me: non
autem cecidi qͥa constitiusti me.
De uentre matris mee deus m̃s
es tu. Non effecit uterus matris
mee: ut tanquam paruuilꝰ obll¬
tus ẽẽm tui. Et iõ ne discesseriꝰ
a me: q semꝑ mecum eris. Et
oportet᷑. Qm̃ tribulatio ꝓxima¬
est. Unde in eũgłio. Surgite ea¬
mus. Ecce appropinquauit qͥ
me tradet. Et non est qui ad in¬
uet ⁊ neq angłs. neq: homo: nͥ
tu solus. Circundederunt me
Nuttuli multi. Iudi pingires. lu¬
xuriantes:. indomite ceruicis.
Tauri pingues obsederunt me:
anna. ⁊ calphaᷤ. cetĩq maiores.
Tauri quidem. quia suꝑbi: pin¬
gues auitem qr malicia pleni
erant. Aꝑuerunt suꝑ me os
suum: palam ⁊ alta uoce blas¬
phemantes. Sicut leo rapiens
⁊ rugiens. Sicut leo rapit p̾dã.
tta ipsi ex malicia & erudelita¬
te rapuerunt me ad passionẽ:
rugientes atq irrationabili fre¬
mitu ⁊ clamore sonantes. Tol¬
le tolle: crueifige eum. Reus

Expanded text:
ino, uterus Synagogae, qui me non pertulit, sed jactavit me. Non autem cecidi, quia constituisti me. De ventre matris meae, Deus meus es tu. Non effecit uterus matris meae, ut tanquam parvulus oblitus essem tui. Et ideo: 12. Ne discesseris a me: Quia semper mecum eris. Et oportet: Quoniam tribulatio est. » Unde in Evangelio: « Surgite, eamus. ecce appropinquavit qui me tradet . » -- « Et non est qui adjuvet, » neque angelus, neque homo, nisi tu solus. « Circumdederunt me vituli multi. » Judaei pingues, luxuriantes, indomitae cervicis, « tauri pingues obsederunt me. » Anna et Caiphas, caeterique majores, tauri quidem, quia sugues autem, quia malitia pleni erant. 14. Aperuerunt super me os suum. Palam et alta voce blasphemantes. Sicut leo rapiens et rugiens. Sicut leo rapit praedam, ita ipsi ex malitia et crudelitate rapuerunt me ad passionem, rugientes atque irrationabili fremitu, et clamore sonantes, Tolle tolle, Crucifige eum. Reus
Abbreviated transcription (Latin):
corda & renes ds. Oꝑa enim nr̃a
que factis & dictis oꝑamur. pos¬
sunt ẽẽ nota hominibus ⁊ s quo
re cupiamus. solus ille nouit:
qui scrutatur eorda ⁊ renes deus.
Et quia hanc directionem cordiˢ
iste iustus habebat ꝑ dm̃: recte
subiungit. lustum ad uitoriũ
meum a dño: qui saluos facit
rectoscorde. Duo sunt officia
infirmitas: alt̾m quo sanitas
custoditur. Iuxta illud pͥmũ.
dictum est insuꝑiori psalmo.
Miserere mei domine qm̃ in
firmus sum. Iuxta hoc ałt̾um.
hoc psalmo dicitur. Siest iniqͥ¬
tas in manib meis ÷ si recddidi
retribuentib mͥ mala: decidã
gͦ ab inimicis meis manis. Ibi
enim infirmus. ut lib̾etur:
hic iam sanus. ne corrumpat᷑
Ibienim ut amorbo euadat re¬
medium: hic autem ne in mor

Expanded text:
corda et renes Deus. Opera enim nostra corda et renes Deus. Opera enim nostra quae factis et dictis operamur, possunt esse nota hominibus: sed quo re cupiamus, solus ille novit, qui scrutatur corda et renes Deus. 11. Et quia hanc directionem cordis iste justus habebat per Dominum, recte subjungit: Justum adjutorium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Duo sunt Ex Auguinfirmitas, alterum quo sanitas custoditur. Juxta illud primum dictum est in superiori psalmo, Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum . Juxta hoc alterum hoc psalmo dicitur, Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam ergo ab inimicis meis inanis. Ibi enim infirmus ut liberetur, hic jam sanus ne corrumpatur, Ibi enim ut a morbo evadat, remedium: hic autem ne in mor
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa pars est inferior hominis : &
ea regio est ubi carnalis generati¬
onis uoluptas habitat: ꝑ quam
in hanc erunnosam or fallacis le¬
ticie uitam. ꝑ suecessionem ꝓlis
natura humana tranffunditur.
incelis : serutans ⁊ renes ⁊ ꝑspiei¬
ens non nos acquiescere carnioe
sanguini. s delectari indomino:
dirigit iustum in ipsa conscientia
coram se ubi nullus hominum
uidet: s solus ille qui ꝑspicit qͥd
quisq cogitet. quio quenq dele¬
ctet. finis enim eure delectatio
est: quia eo quisq euris ⁊ cogi¬
tationib nititur. ut ad suam de¬
lectationem ꝑueniat. Uidet gͥ
curas nr̃as quiscrutatur eor. uii¬
det autem finem eurarum. id¬
est delectationes qui scrutantur
renes : ut cum inuen̾it. non ad
cõcupiscẽtiã carnis. neq ad con¬
cupiscentiam ocłorum. neq
ad ambitionem scłi. que om̃ia
transeunt. tanquam umbra.
inelinari euras nr̃as. s ad gau¬
dia rerum et̾narum sustolli.
que nulla cõmutatione uarian¬
tur: dirigat iustum serutais

Expanded text:
ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est, ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam per successionem prolis natura humana transfunditur. in caelis: Scrutans et renes, et prospiciens non nos acquiescere carni et sanguini, sed delectari in Domino: dirigit justum in ipsa conscientia coram se, ubi nullus hominum videt, sed solus ille qui prospicit quid quisque cogitet, quid quemque delectet. Finis enim curae delectatio est: quia eo quisque curis et cogitationibus nititur, ut ad suam delectationem perveniat. Videt igitur curas nostras, qui scrutatur cor: videt autem finem  Al. fines curarum, idest, delectationes, qui scrutatur renes: ut cum invenerit non ad concupiscentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi quae omnia transeunt tanquam umbra inclinari curas nostras, sed ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione variantur, dirigat justum scrutans
Abbreviated transcription (Latin):
eam mens desuꝑ: capiens u̾i¬
tatem. Audit illam uocem
di int̾nam: audit rationabi¬
le carm̃ intͥnsecus. Ita enim
desuꝑ insilentio sonat qͥddã
non aurib s m̃tib: ut quiẽq
illud audit melos. tedio affi¬
ciatur exstrepitu corporali: &
tota ista humana uita tumul¬
tus ei quidam sit. impediens
auditũ int̾nicuiꝰdam soni ni¬
mium delectabilis ⁊ meffabilis
Et cum ita contugit. ⁊ ex aliqͣ

Expanded text:
eam mens desuper, capiens verieam mens desuper, capiens veritatem. Audit illam vocem Dei internam. Audit rationabile carmen intrinsecus. Ita enim desuper in silentio sonat quiddam, non auribus, sed mentibus: ut quicunque illud audit melos, taedio afficiatur ex strepitu corporali, et tota vita ista humana tumultus ei quidam sit, impediens auditum interni cujusdam soni nmium delectabilis et ineffabilis. Et cum ita contingit, et ex aliq
Abbreviated transcription (Latin):
fitebor tͥ in cythara: ꝓpt̾ illd̾ qđ
dix̾at. quare tristis incedo duim
affligit me inimicus. Patiebat᷑
ex inferiori afflictione : &e in eo
ipso uolebat placere dõ: & gestiebat
gr̾̃as agere fortis intͥbulationib.
Et quia sine his non pot̾at ẽẽ pa¬
tientia: do dicebat. Inter hȩc al¬
loquit᷑ animam suam: conso¬
lans oẽ dic̃. Quare tͥstis es anima
mea: & quare conturbas me :
S quis est qui loquitur ad ani¬
mam: Intelligimꝰ hab̾e nos all¬
quid uͥ imago di est: mentem
scilicor atq rationem. Ip̃a est¬
enim que inuocat lucem &e u̾i¬
tatem cłi: ip̃a est qua inuistũ
capimꝰ. ⁊ iustum: qua disc̾nimꝰ
uerum afalso: ip̃a uocatur in¬
tellectus. quo carent bestiȩ. Intel¬
lectus gͦ nr̃ alloquitur ani¬
mam nr̃am: suꝑior pars ani¬
me inferiorem. Ista intribula¬
donib marcida est : fessa in
languorib: in temptationib
contracta. egra in laboribꝰ. Erigit

Expanded text:
fitebor tibi in cythara: propter illud, quod fitebor tibi in cythara: propter illud, quod dixerat, Quare tristis incedo, dum affligit me inimicus? Patiebatur ex inferiori afflictione, et in eo ipso volebat placere Deo, et gestiebat gratias agere fortis in tribulationibus: et quia sine his esse non poterat patientia, Deo dicebat. 5. Inter haec alloquitur animam suam, consolans, et dicit: Quare tristis es, anima mea? et quare conturbas me? Sed quis est, qui loquitur ad animam? Intelligimus habere nos aliquid, ubi imago Dei est: mentem scilicet atque rationem. Ipsa est, quae invocat lucem et veritatem Dei. Ipsa est, qui injustum capimus et justum, qua discernimus verum a falso. Ipsa vocatur intellectus, quo carent bestiae. Intellectus ergo noster alloquitur animam nostram, superior pars animae inferiorem. Ista in tribulationibus marcida est, fessa in languoribus, in tentationibus contracta, aegra in laboribus. Erigit
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa omni tͥsticia. in eo dem al¬
tari. in ip̃a dnunitate. sacͥficiũ
tantũmͦ offeremus laudis. oe nõ
orationis. Letificabitur iuuentꝰ
nra in resurrectione : oe postqͣm
d̃s erit omnia inomnib. iam
nichil deerit qd̃ necessarium pꝰ¬
stulare sit: s tantũmͦ. laudib
diuinis uacare. S adillam lau¬
dem quisquis ꝑuenire appetit:
pͥus oportet ut hic uichoet. Id̾o
subdit. Confitebor tͥ ineythara
ds d̾s m̃s. Ubi repeticio: affectꝰ
& deuotionis indicium ẽ: In ħ
differt cythara a psalt̾io: quia
psalt̾ium a suꝑiori parte: eytha¬
ra ab inferiori reddit sonum. In
his duob organis. in plerisq
psalmorum locis p̾cipimur c̃¬
dicebat apłs se p̾dicare euglm
Cum u̾o dicebat głam᷑ intribu¬
lationib. scientes quia tribulati¬
opatientiam oꝑatur. & eȩta: eytha¬
rasonabat ex inferiori quidem.
s tamen dulcit᷑. Omnis enimpa¬
uentia dulcis est d̃o. Dicit gͦ cõ¬

Expanded text:
pulsa omni tristitia in eodem alpulsa omni tristitia in eodem altari, in ipsa divinitate sacrificium tantummodo offeremus laudis, et non orationis. Laetificabitur juventus nostra in resurrectione, et postquam Deus erit omnia in omnibus . Jam 207 nihil deerit, quod necessarium postulare sit: sed tantummodo laudibus divinis vacare. Sed ad illam laudem quisquis pervenire appetit, prius oportet, ut hic inchoet: ideo subdit, Confitebor tibi in cythara, Deus Deus meus. Ubi repetitio, affectus et devotionis indicium est. In hoc differt cythara a psalterio, quia psalterium a superiori parte, cythara ab inferiori reddit sonum. In his duobus organis in plerisque psalmorum locis praecipimur codicebat Apostolus praedicare evangelium Cum vero dicebat: Gloriamur in tribulationibus, scientes, quia tribulatio patientiam operatur, et caetera : cythara sonabat, ex inferiori quidem, sed tamen dulciter. Omnis enim patientia dulcis est Deo. Dicit ergo, Con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inmultis locis seruit dño mi¬
licia xp̃iana. Nam alia sunt ca¬
bͥnacła niugatorum fideltum:
alla contmentium: aliauicho¬
antium : alia ꝓuectorum ⁊ alia
ꝑfectorum ⁊ alia auditorũ. & sub¬
ditorum: alia p̾latorum ⁊ p̾dica¬
torum. Omnia uni militant re¬
gi: oe sidiũsa sunt studia. di̾soꝵ
est intentio una. Cum audis lũ¬
cem. munda ocłm: illa lux. cordis
oculum requirit. Beati mundo
corde: qm̃ ipsidm̃ uidebunt. Cum
audis tabͥnacłm. bellum intellige:
hostem caue s iam ducti in tab̃na¬
spemgerimus ꝰ. Seguitur: idicit.
Intibo ad altare di. Quod̃ est illucd
altare: Ad dm̃ qui letificat iuuẽ¬
tutem meam: idest qui me uiuie¬
nem factũ deposita omniuetus¬
tate. letificabit dando immortali¬
tatem. ⁊ impassibilitatẽ. Altare d̃i.
ipse est ci filius. Ad hoc altare iu¬
ibimꝰ ꝑspẽm. Et inhoc altari mͦ
offerimus d̾o patͥ uota oẽ sacrifi¬
cia: cor contritum ce humiliatũ:
orationes oe p̾ces: pꝰmodum re¬

Expanded text:
 in multis locis servit Domino militia Christiana. Nam alia sunt tabernacula conjugatorum fidelium, alia continentium, alia inchoantium, alia provectorum, alia perfectorum, alia auditorum et subditorum, alia praelatorum et praedicatorum. Omnia uni militant Regi. Et si diversa sunt studia, diversorum est intentio una. Cum audis lucem, munda oculum. Illa lux cordis mundum oculum requirit. Beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt . Cum audis tabernaculum, bellum intellige, hostem cave. Sed jam ducti in tabernaspem gerimus? sequitur, et dicit: 4. Introibo ad altare Dei. Quod est illud altare? Ad Deum, qui laetificat juventutem meam. Id est, qui me juvenem factum, deposita omni vetustate, laetificabit, dando immortalitatem et impassibilitatem. Altare Dei est ipse Filius Dei. Ad hoc altare inibimus per speciem. Et in hoc altari modo offerimus Deo Patri vota et sacrificia, cor contritum et humiliatum , orationes et preces: postmodum re
Abbreviated transcription (Latin):
carnari fecit de urgine: qd eũ ꝓ
nr̃a redemptione misit. & in oꝑa
manuum eius. id: in manifestao¬
ꝑa. sub audis ñ intellexerunt. he¬
breihabent. ñ inspexerunt ino¬
ꝑa manuũ euis. Que st̃ illa: Qd̃
infirmos curabat. leꝑsos mmunda.¬
bat: mortuos suseitabat: &e alia
multa niracła que ꝑfiliũ suũ
faciebat pater. Hinc u̾itas iudeis
aiebat. Si mͥ non creditis: uł oꝑibꝰ
credite. Oꝑaenim que egofacio:
testimoniũ ꝑbibeont de me.
Excusabiles autem inuemireiꝰ
in occultis: si ñ iuenirentur
in aꝑtis. Quia gͦ inoꝑa manifesta
ñ intellexerunt. ut m̃te ꝑeipent
cdiuina: id sequit᷑. Destͥes eos sp̃ alt̃
ce corꝑalit̾: sicut fuit indestrue¬
tione titi &e uespasiani. Q ꝓpħa
puidens illam destructionem
eẽ irreꝑabilem: ad didit. ⁊ non
edificabis eos ult̾ns. In alĩs eñ
destructionib reꝑauerat eosĩs.
ut indestructionib babilomie.
ce captiuitate egỹꝓti. Uł etiam
si sp̃aliter ee̾nt destrueti. ut l

Expanded text:
ine, quod eum pro nostra redemtione misit. Et in opera manuum ejus. Idest, in manifesta opera, subaudis, non intellexerunt. Hebraei habent, Non inspexerunt in opera manuum ejus. Quae sunt illa? Quod infirmos curabat, leprosos mundabat, mortuos suscitabat, et alta multa miracula, quae per Filium suum faciebat Pater. Hinc Veritas Judaeis aiebat. Si mihi non creditis, vel operibus credite. Opera enim quae ego facio testimonium perhibent de me . Excusabiles autem invenirentur in occultis, sed non invenirentur in apertis. Quia ergo in opera manifesta non intellexerunt, ut mente perciperent divina; ideo sequitur: Destrues eos, spiritualiter et corporaliter: sicut fuit in destructione Titi et Vespasiani. Et Propheta praevidens illam destructionem esse irreparabilem, addidit: Et non aedificabis eos, ulterius. In aliis enim destructionibus reparaverat eos Deus, ut in destructionibus Babylonis, et in captivitate Aegypti. Vel etiam si spiritualiter essent destructi, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
est. Saluum fac ppłm tuum dñe
enpiendo de inimicorum pote.¬
state : dirigendo ad fiddem:. ce bñ¬
dic dando incrementũ uͥtutũ.
ipsi facto h̾editati tue: &e rege
eos sedm mores &e uͥtutes : &e extolle
ilos de u̾tute in uirtutẽ usq mnȩtͥ¬

Expanded text:
est. 9. Salvum fac populum tuum, Domine. Eripiendo de inimicorum potestate, dirigendo ad fidem. Et benedic, dando incrementum virtutum ipsi facto: Haereditati tuae: et rege eos, Secundum mores et virtutes: Et extolle illos, De virtute in virtutem, usque
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑspei u̾nitum. cdĩ aditorrũ
augeatur. Ꝙ ostñdit in quo ad¬
uitus sit dicens. Et refloruit ea¬
caro mea. Inte floruerat xͥ caro: eũ
fuit immunis ab omni peccato.
Refloruit qñ ĩ passibilitatẽ or im¬
mortalitatem resurgendo suscepit.
ꝓpt̾ea seguit᷑: &e ex uoluntate mea
confitebor illi. Uoluntariam confes¬
sionẽ diligit ds: eoacta autem ser¬
uitia non recipit. Unde scͥptũ ẽ.
Beruus ñ manet indomo mnȩt̾mi.
filius manet inetͥmim. Seruus:
qui suit extimore: filius est qui
obedit ex amore. Ille a celesti do¬
mo excluditur qͥ sernus ẽ: iste
intͦducitur. qͥa filius est. Cionfi¬
team᷑ gͦ dño tota uoluntate: to¬
to affectu: ut tanqͣ. deuoti filii
conseqͥmir hereditatẽ cłi. Illi nãq de¬
betur rete confessio: de quo sub¬
ditur. Douinꝰ fortitudo ꝑlebis

Expanded text:
per spei meritum Dei adjutorium per spei meritum Dei adjutorium augeatur. Et ostendit in quo adjutus sit Deus. Et refloruit caro mea. Ante floruerat Christi caro, cum fuit immunis ab omni peccato: refloruit quando impassibilitatem et immortalitatem resurgendo suscepit. Propterea sequitur: Et ex voluntate mea confitebor illi. Voluntariam confessionem diligit Deus: coacta autem servitia non recipit. Unde scriptum est, Servus non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum . Servus est qui servit ex timore, filius est qui obedit ex amore. Ille a coelesti domo excluditur, quia servus est. Iste introducitur, quia filius est. Confiteamur ergo Domino tota voluntate, toto affectu: ut tanquam devoti filii consequamur haereditatem Dei. Illi namque debetur recte confessio, de quo subditur, 8. Dominus fortitudo plebis
Abbreviated transcription (Latin):
restituentur: Ab hoc u̾su ineipit a¬
gere gr̃as de sua erauditione. Ait
enim. Benedictus dñs: qm̃ exau¬
diuit uocem dep̾cationis mẽȩ.
Quotiens exandimur adño: de¬
bemꝰ illum benediẽe. Non enim
habet homo quid tͥbuat d̃o ꝓ
tantis eius beneficiis. nͥ bñdictio¬
nem ⁊ laudem. Nemo autem
donis di fit beatus: si donantĩ
existit ingratus. Sie autẽ a nobis
colitur pat̾ luminũ: a quo om̃e
datum optimũ oe omne donũ
ꝑfectum descendit: scilicoe sacͥfi¬
cio laudis. ⁊ actionib gr̃aꝵ: Nõ¬
tantũ exaudiuit de remouẽdis
malis: s etiam dñs est adutor
m̃s ne ledar atelis ꝑsequentiũ.¬
& in ip̃osꝑauit cormeum. id: in¬
tentio mea sꝑauit autẽ de resur¬
rectione: oe icd̃o ad uitus sũ. Ad
hoc nos adiuuat in bono. ⁊ ꝓte¬
git in malo omp̃c ds: ut spem
nr̃am constituamꝰ inp̃o. Qnͣto
autem fidentius inipso sꝑamꝰ.
tanti ab ip̃o adiuuam᷑ uberius.
unde fit. ut ꝑ dĩ aduitorium
spes in nobis gen̾etur: o dein

Expanded text:
restituentur. Ab hoc versu incipit agere gratias de sua exauditione. Ait enim, 6. Benedictus Dominus, quoniam exaudivit vocem deprecationis meae. Quotiens exaudimur a Domino, debemus illum benedicere. Non enim habet homo quid tribuat Deo pro tantis 124 ejus beneficiis, nisi benedictionem et laudem. Nemo autem donis Dei fit beatus, si donanti existit ingratus. Sic autem colitur a nobis Pater luminum, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum descendit: scilicet sacrificio laudis et actionibus gratantum exaudivit de removendis malis, sed etiam « Dominus adjutor meus ne laedar a telis persequentiuEt in ipso speravit cor meum; idest, intentio mea: speravit autem de resurrectione. Et ideo, Adjutus sum. Ad hoc nos adjuvat in bono, et protegit in malo omnipotens Deus, ut spem nostram constituamus in ipso. Quanto autem fidentius in ipso speramus, tanto ab ipso adjuvamur uberius. Unde fit, ut per Dei adjutorium spes in nobis generetur, et deinde
Abbreviated transcription (Latin):
manuum eoꝵ tribue illis. red¬
de retͥbutionemeorum ipsis.
Quid ꝑ oꝑa maniuim eori. uo¬
luit designare ⁊ nͥ excellentem
iniqͥtatem quam fecerunt ĩmor¬
tem dñi: Cum apponce ma¬
num post oꝑa: ostendit illos
magnum studiuim ⁊ affectio¬
nẽ ad illud opus ohibuisse.
Qd̃ dicit maniramn. tractũ est
ab artifice: ꝙ ala oꝑa uult da¬
ei suarum manuum que stu¬
diose fecis. ẜene autẽ dicit re¬
tribritionem: qͥa eum xp̃e eis
bona fecisset: ipsi eimalã retͥ¬
buert᷑. Iesi aꝑte dicat Sic̃ tpͥi
retͥbueruant michi malum: red¬
de ipsis malum similit᷑. & m̾i¬

Expanded text:
manuum eorum tribue illis: redde retributionem eorum ipsis. Quid per opera manuum eorum, voluit designari, nisi excellentem iniquitatem, quam fecerunt in mortem Domini? Cum apponit manum post opera, ostendit illos magnum studium et affectionem ad illud opus adhibuisse. Quod dicit manuum, tractum est ab artifice: quia illa opera vult dici suarum manuum, quae studiose fecit. Bene autem dicit, retributionem: quia cum Christus eis bona fecisset, ipsi ei malum retribuerunt. Ac si aperte dicat: Sicut ipsi retribuerunt mihi malum, redde ipsis malum similiter. Et m
Abbreviated transcription (Latin):
tionum ipsorũ. Acsi liceret.
Non dico ut scd̃m utilitatem
que ex eorum oꝑib ꝓcessit rec̃¬
datur eis: s scdm nequitiam
quam se ad utilitatem suam
inuenisse putauerunt. Non
em̃ id̾o xp̃m̃ occiderunt ut
genꝰ humanum redim̾etur:
s ne illi locum ⁊ gentẽ amit¬
t̾ertt. Q uire notandũ est qd̃
ẽadem actio. scđm diu̾sas intũ¬
tiones. & bona qtͣ ⁊ mala. Nar
filium suum qũe ds patͥ tͣtndit.
tͣdiderunt iuder. Una ex utraꝙ

Expanded text:
tionum ipsorum. Ac si diceret, tionum ipsorum. Ac si diceret, 123 Non dico ut secundum utilitatem, quae ex eorum operibus processit, reddatur eis: sed secundum nequitiam, quam se ad utilitatem suam invenisse putaverunt. Non enim ideo Christum occiderunt, ut genus humanum redimeretur: sed ne illi locum et gentem amitterent. Qua in re notandum est, quod eadem actio secundum diversas intentiones et bona dicitur, et mala. Nam Filium suum, quem Deus Pater tradidit, tradiderunt Jud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdaris: ne uidelicet eum iniqͥs
inȩt̾num ꝑeas: quorum ꝑsecn¬
tionẽ tẽꝑalrͣ toleras. Et ñ solũ
st̃ iniqui actu: s etiam in lingͣ.
Nam subditur. Qui locuntur
pacem eum proximo suo. Qui
dix̾unt. scimus guia a deo ue¬
nasti magister. Mala autem in cordi¬
b eorum. Cogitabant enim ut
&e sed̾m carnẽ quia de germine
eorum fuit: & scdm hoc qd eis
musediam fac̾ẽ uen̾at. Iuxta qd̃
de samaritano inengłio legitur:
qͥa proximus dr̃ illi qui in latro¬
nes incidit: qͥa miscd̾iam ei fec̃.
Quam multi tales inueniunt᷑
ineccłia di: qui ꝑsecuntur ad¬
bue corpus xpͣi. Hisunt qui ue¬
niunt in uestim̃tis ouium: in¬
tͥnsecus autem sunt lupi rapa¬
ces. Nͦ quia ipsi tabes sunt. da
illis ud̃m oꝑa eorum: oe sedm
modun culpe sit retributio pe¬
ne. S dũ iliquis. Bona fuerirã
ciderunt: qsic humanum
genus redempuam ẽ. Id̾o seq̃r.
&̾ sed̃m nequitian ad inuen¬

Expanded text:
perdaris: ne videlicet cum iniquis perdaris: ne videlicet cum iniquis in aeternum pereas, quorum persecutionem temporaliter toleras. Et non solum sunt iniqui actu, sed etiam in lingua. Nam subditur, Qui loquuntur pacem cum proximo suo. Qui dixerunt, Scimus quia a Deo venisti magister . Mala autem in cordibus eorum. Cogitabant enim, ut, et secundum carnem, quia de germine eorum fuit: et secundum hoc, quod eis misericordiam facere venerat . Juxta quod de Samaritano in Evangelio legitur, quia proximus dicitur illi qui in latrones incidit, quia misericordiam ei fecit . Quam multi tales inveniuntur in Ecclesia Dei, qui persequuntur adhuc corpus Christi . Hi sunt qui veniunt in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Et quia ipsi tales sunt: 4. Da illis secundum opera eorum. Et secundum modum culpae, sit retributio poenae. Sed dicit aliquis, Bona fuerunt occiderunt: quia sic humanum genus redemtum est. Ideo sequitur: Et secundum nequitiam adinven
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habentem macłam aut rugam.
Attende et tu caput tuũ: exemplo
eiꝰ disce orare: disce tolare ⁊ disce
amare: extende manus tuas ad
templum: extende te adbonam
oꝑationem ꝓpt̾ regnũ dĩ. Audi ce
ora qd̵ seqr. Ne simul tradas me
cum peccatorib: et cũ oꝑantib
iniguitatem ne ꝑdas me. Can
peccatorib qͥdem fuit xp̃e: quia
u̾bum caro fcm̃ ẽ.⁊ habitauit
innobis. Et cum impiis deputa¬
tus est. S tam̃ traditus simul cũ
peccatorib ñ ẽ. ut ⁊ ipse ee̾t pec¬
cator. quia peceatum ñ fecit uͦ
inuentꝰ : dolus mnore eius. Descen¬
dit ininfernũ uͥ descendunt un¬
pii: s cum oꝑantib iniquitatẽ
non ꝑiit: quia ⁊ si ab iniguis oc¬
cisus est. a morte tñ resurrexit:
et nos moriendo redemit: c̃ sie
mors illa ñ ꝑditio. s uita fuit.
Ora oe tu ne simul tradaris cũ
peccatorib ⁊ ne eoꝵ cũ quib ha¬
bitas pͣuis morib corrumparis:
et cumoꝑantib iniguitatem ne

Expanded text:
non habentem maculam aut rugam . non habentem maculam aut rugam . Attende et tu caput tuum: exemplo ejus disce orare, disce tolerare, disce amare. Extende manus tuas ad templum. Extende te ad bonam operationem propter regnum Dei. Audi et ora quod sequitur: 3. Ne simul trados me cum peccatoribus, et cum operantibus iniquitatem ne perdas me. Cum peccatoribus quidem fuit Christus: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , et cum impiis deputatus est . Sed tamen traditus simul cum peccatoribus non est, ut et ipse esset peccator: quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Descendit in infernum, ubi descendunt impii. Sed cum operantibus iniquitatem non periit, quia et si ab iniquis occisus est, a morte tamen resurrexit, et nos moriendo redemit. Et sic mors illa non perditio, sed vita fuit. Ora et tu, ne simul tradaris cum peccatoribus, ne eorum cum quibus habitas, pravis moribus corrumparis, et cum operantibus iniquitatem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
face̾e potuit. Sedã clarificatio fuit ĩ
resurrectione: qua eiꝰ humanitas
impassibilitatem ⁊ ĩ mortalitatẽ
suscepit. Et si sileas remotus a me.
tẽ assimilabor. id÷ similis ero des¬
cendentib in lacũ: id: in huius
mundi miseriam. Sienim homo
dñicꝰ a p̃sidio diuini uͥbi sͥ uniti
desereretur: simił utiq aliis ho¬
minib inueniret᷑. bñ dieit des¬
cendentib: quia maximꝰ descẽ¬
sus est a dõ deuiare: & se ad huiꝰ
mundi miserias inelinare. Ascẽ¬
sus uͦ. relictis miseriis his adbo¬
na ꝑpetua festinare. Id̃o subiunt̃.
Fraudi dñe uocem depͥcationis
mee dum oro adte: dum extollo
manꝰ meas ad tẽplũ scm̃ tuum.
Ouo pͥtendit ꝓquib digne debe¬
at exaudiri:. dicens. Dum id est qͥa
oro ad te: & quia extollo manus
meas in cruce ad templum. idest
eccłiam construendam: ut sit tẽ¬
płm scm̃ di. Magnum m̾itũ era¬
ditionis fuit. incarnatio ce passio
redemptoris. qui factꝰ : ut ait a
a peccatis: & aptarer sͥ ȩccliam

Expanded text:
facere potuit. Secunda clarificatio fuit in resurrectione, qua ejus humanitas impassibilitatem et immortalitatem suscepit. Et si sileas 122 remotus a me, tunc assimilabor, idest, similis ero descendentibus in lacum, idest, in hujus mundi miseriam. Si enim homo Dominicus a praesidio divini Verbi sibi uniti desereretur, similis utique aliis hominibus inveniretur. Bene dicit, Descendentibus: quia maximus descensus est a Deo deviare, et se ad hujus mundi miserias inclinare. Ascensus vero, relictis his miseriis, ad bona perpetua festinare. Ideo subjungit: 2. Exaudi, Domine, vocem deprecationis meae dum oro ad te, dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum. Duo praetendit, pro quibus digne debeat exaudiri, dicens, Dum, idest, quia oro ad te. Et quia extollo manus meas in cruce, ad templum, idest, Ecclesiam construendam, ut sit templum sanctum Dei. Magnum meritum exauditionis fuit incarnatio et passio Redemptoris, qui factus est ut Apa peccatis , et aptaret sibi Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ consilium contra dñm. S que
inania meditati sunt e̾. Dirũ¬
pamus inquiunt uincula eo¬
rum: et ꝓiciamus a nob̃ iugũ
ip̃orum. Id est destruamus ũi¬
eula religionis xp̃iane: ne nos
sͥ ualeant subiuigare. Sic sic su¬
ꝑbe mentes contra suum auẽ¬
toremfrequent̾ se erigunt:
dum suam non euis uolunta¬
dem implere appetunt. E tan¬
to det̾ius cadunt: quanto supͣ
eum tendunt a quo facti sunt.
S quid sequiture. Qui habitat
incȩlis. irridebit eos: & dñs sub¬
sannabit eos. Quia habitanteᷤ
in terra. cȩlestem dm̃ irridere
⁊ subsannare p̃sumpserunt:
ab ipso cȩlesti do irrisione et
subsannatione digni ostendẽ¬
tur. Nam qui surrexit amortu¬
is. ⁊ regnando iam habitat in
cȩlis: cum ad iudicium ueniet.
irrisione ut sã diximꝰ &e subsãnatio¬
ne eos dignos ostendet. Hinc
ꝑsapientiam dicitur. Quia uo¬
caui ⁊ renniustis. extendi ma-¬
num meam ⁊ non fuit qui as¬
pic̾et : despexistis omne consi-

Expanded text:
 consilium contra Dominum . Sed quae inania meditati sunt? 2. Dirumpamus, inquiunt, vincula eorum, et projiciamus a nobis jugum ipsorum, idest, destruamus vincula religionis Christianae, ne nos sibi valeant subjugare. Sic, sic superbae mentes contra suum auctorem frequenter se erigunt, dum suam non ejus voluntatem implere appetunt: et tanto deterius cadunt, quanto supra eum tendunt a quo facti sunt. Sed quid sequitur? 3. Qui habitat in coelis irridebit eos, et Dominus subsannabit eos. Quia habitantes in terra caelestem Dominum irridere et subsannare praesumserunt, ab ipso caelesti Deo irrisione et subsannatione digni ostendentur. Nam qui surrexit a mortuis, et regnando jam habitat in caelis, cum ad judicium veniet, irrisione ut jam diximus et subsannatione eos dignos ostendet. Hinc per Sapientiam dicitur : Quia vocavi, et renuistis, extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret: d
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓptẽa uolunt dm̃ eolere
qͥdm̃ ñ colunt pollere. atq florẽre
felicitate t̾rena. se autẽ dm̃ colẽtes
laborare in angustiis: in erũnis:
cet̾isq difficultatib mortalitatis hii¬
humanȩ. Contra hunc morbum ser

Expanded text:
qui propterea volunt Deum colere,  eos, qui Deum non colunt, pollere atque florere foelicitate terrena: se autem Deum colentes laborare in angustiis, jejuniis, caeterisque difficultatibus mortalitatis humanae. Contra hunc morbum ser
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c est: ut sepe diximꝰ. Deind̾
legimus in exodo. quia quarta¬
decima die agnꝰ immoletur.
qñ luna plena est : qñ ei nichil
deest de lumine. Quandamgͦ
lucis plenitudinem. qͣndam
beatam sacietatem nobis sus¬
nificat iste p̾s. Cuius intentio ẽ
nob̾ ostendere regiam uam: qͣ
patriam. Agit autẽ de ꝑfectis mã¬
dati iusticiȩ quib nos doeet ad

Expanded text:
 est, ut saepe diximus. Deinde legimus in Exodo, quia quartadecima die agnus immolatur, quando luna plena est , quando ei nihil deest de lumine. Quandam ergo lucis plenitudinem, quandam beatam satietatem nobis significat iste psalmus, cujus 64 intentio est nobis ostendere regiam viam, qupatriam. Ait autem de perfectis mandatis justitiae, quibus nos docet ad
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Cet̾m karitas illa qua uoᷤᷤ
debiti nos neqͣqͣm sunt ẽẽ imme¬
mores. In duobs gͥ corporib siẽ
ab illo iuro sc̃o idem flores excep¬
tist̾ ⁊ diuisi ñ singulariter alicuz
ꝑsone s toti ȩccłȩ u̾r̃e mittimus:
frat̾ͥnitatem ur̃am p̃sentib litt̾is
adhortantes. qͣtinꝰ semꝑ memoreᷤ
sutȩ illius dudum alĩmni ur̃i et
studũ eandem scͥpturam ⁊ freqũet᷑
legatis ⁊ memorie cõmendetis: tã¬
mitãteᷤ. Nec attendatis q̃s qũatũ
a nobis uob̃ offertur: s ex qũato
uob̃ offeratur. Testis est enim mͥ
d̃s ꝑ condignum penitentiȩ fru¬
ctum uos ad pascua uitȩ et̾ne
ꝑduc̾e dignetur. Neq enim ue¬
mꝰ. Uolumꝰ ⁊ rogamꝰ. ut qͦtiens dõ¬
nus heiscelinꝰ ad legendũ eosd̃e
libros ꝓostulau̾̃it: ꝓ sua peticioẽ
⁊ nr̃a ꝓmissione semꝑ hab̾e me¬
reatur. Grã dĩ p̃cedente. ꝑ ĩpor¬
tunũ laborem ⁊ instantiã nos¬

Expanded text:
mus. Caeterum charitas illa qua vos mus. Caeterum charitas illa qua vos debiti nos nequaquam sinit esse immemores. In duobus igitur corporibus, sicut ab illo sancto viro iidem Flores excepti sunt et divisi, non singulariter alicui personae, sed toti Ecclesiae vestrae mittimus, fraternitatem vestram praesentibus litteris adhortantes quatenus semper memores vitae illius, dudum alumni vestri et studii, eamdem scripturam et frequenter legatis et memoriae commendetis, tanimitantes. Nec attendatis quid quantumve a nobis vobis offertur, sed ex quanto vobis offeratur. Testis est enim mihDeus per condignum poenitentiae fructum vos ad pascua vitae aeternae perducere dignetur. Neque enim vemus. Volumus et rogamus ut quoties domnus Hescelinus ad legendum eosdem libros postulaverit, pro sua petitione et nostra promissione semper habere mereatur. Gratia Dei praecedente per importunum laborem et instantiam nos
Abbreviated transcription (Latin):
b corporib pott. Magnam qͥp¬
pe ce diffusam eositionem
suꝑ psalmos a be usti.¬
no editam nouerat. ed uisiodo
moris inflaminatꝰ cȩlestib in¬
hiabał⁊ et in animarum lucno
temporalib curis õmnimodo¬
pꝰpositis. tantum intendebat.
totum studium et ingenum
suum ad hoc u̾tit. ut omipo¬
denti d̃o siue scribendo. sine
loquendo. quas posset amme̾
acquireret. Q d̃ studiosus lecs¬
tor in eisdem florib animad¬
uerte potest. Audito itaq bea¬
tissimi uiri stidio. audita etiã
utilitatis illiꝰ lectione. cepit ue¬
heuem̃t idem concanonieus
u̾r p̃cib instare ũt si quẽ loc̃
familiaritatis. si quam grãm
apd̃ nos obtinebat. aut totũ.
aut partem illiꝰ oꝑis ꝑ nos
habere mereretur: ex ꝓmissi¬
one nr̃a. illd̾ psalmi  quẽt᷑
replicans. Meiñto
disti. Uerũ nos occasiot
re pastoralis ⁊ nob̾ in uine
legationĩ in multis ⁊ diisi
negociis extunc occupati: desi¬
denum ⁊ ꝓmissionem nrãm im¬
plere hactenus minime potui¬

Expanded text:
bus corporibus poneret. Magnam quippe et diffusam expositionem super Psalmos a beato Augustino editam noverat, et Cassiodoramoris inflammatus coelestibus inhiabat, et in animarum lucro, temporalibus curis omnino postpositis tantum intendebat, totum studium et ingenium suum ad hoc vertit ut omnipotenti Deo, sive scribendo, sive loquendo, quas posset animas acquireret, quod studiosus lector in eisdem Floribus animadvertere potest. Audito itaque beatissimi viri studio, audita etiam utilitate illius lectionis, coepit vehementer idem concanonicus vester precibus instare ut si quem locum familiaritatis, si quam gratiam apud nos obtinebat, aut totum aut partem illius operis per nos habere mereretur ex promissione nostra, illud psalmi frequenter replicans: Memento disti. Verum nos occasione curae pastoralis et nobis injunctae legationis in multis et diversis negotiis extunc occupati, desiderium et promissionem nostram implere hactenus minime potui
Abbreviated transcription (Latin):
oli emulari on¬
inquit in malignantib.
Malignantes dictisunt. quasi N¬
malum ignẽ alentes: id est cons̾¬
Seupiscentiam. Unde scͥptũ ẽ. Quiͥ
diligit iniqͥtatem: odit animã
suam. Et it̾m. Qͥcũq uoluerit a¬
imieus eẽ scli huius: inimicꝰ dez
constituetur. Ip̃i st̃ malignantes.
qͥ in se ipsis oꝑantur malum: de¬
umi ⁊ aĩas suas odiendo. ⁊ dili¬
gendo peccatũ. Emulari. du̾isos
ht̃ sensus. Aliqñ enĩ ponit᷑ ꝓ dili¬
g̾e. sic̃ dic̃ apłs. ẜ mulor enim

Expanded text:
oli aemulari inquit in malignantibus. Malignantes dicti sunt quasi malum ignem alentes, idest concupiscentiam. Unde scriptum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Et iterum, Quicumque voluerit amicus esse seculi hujus, inimicus Dei constituetur . Ipsi sunt malignantes, qui in seipsis operantur malum: Deum et animas suas odiendo, et deligendo peccatum. Aemulari diversos habet sensus. Aliquando enim ponitur pro diligere, sicut dicit Apostolus, Aemulor enim
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. ⁊ dicit. Et dabit tͥ peticioneᷤ
cordas tui. Alie sunt peticionescar¬
nis:. alie cordis. Ille sunt corpora¬
les: iste sp̃ales. Delectatio indo. nõ
petit qd̾ caro uult: s qd̃ uult sp̃e.
Quid alud̃ petit cor delectantis ĩ
d̾o : nͥ ip̃sumdm̃. ipsam lucem.
ipãm sapientiã. ipsã et̾nitatem:
Hanc ꝓmittit dds delectantib ĩse.
Inde scͥptum est. Qd̃ ocls ñuidit.

Expanded text:
quitur, et dicit: Et dabit tibi petitiones quitur, et dicit: Et dabit tibi petitiones cordis tui. Aliae sunt petitiones carnis, aliae cordis. Illae sunt corporales, istae spirituales. Delectatio in Deo non petit, quod caro vult, sed quod vult spiritus. Quid aliud petit cor delectantis in Deo, nisi ipsum Deum, ipsam lucem, ipsam sapientiam, ipsam aeternitatem? Hanc promittit Deus delectantibus in se. Inde scriptum est, Quod oculus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ florent: s cito siecantur. ⁊ in
pulu̾em rediguntur. ⁊ quẽ admo¬
rũ: cico decident. Unde ẏsaias.
Omnis inquit earo fenum. ⁊om¬
nis głia eiꝰ quasi flos feni. Sicca¬
tumest ferum: &e eecidit flos. pͥ¬
us euellit pͣuitatem:. deinde com¬
enimest utilis spes sine bono oꝑe:
ritate. Unde mox subditur. Et in¬
habita tͣrram: & pasceris indiui-¬
cũis eius. T̃ra dñi est excłia: ipsã
eolit. ipsam rigat. agͥcola pater
multorũ quiexercent bona oꝑa:
s qui non habitant t̾ram. nec ꝑ¬
tinent ad agͥcolam. Tram autem
habitare est: intra scãm eccłiam
spͣitalit̾ ⁊ concordit᷑ uiu̾e. Qd̃ fac̾e
non ualet: nͥ is qui karitatem
habet. Ip̃a est diuitie huiꝰ terrȩ.
d̾s est karitas: non querit eccl̃a
diuitias alias. nͥ dm̃ suũ. Uñ ⁊ ce¬
citt. pars mea tues. E delectare
õ anima induuitiis tuis. Ad hoc
q̃runt homines diuicias: ut dele¬
ctentur meis. Et io subitur. De¬
lectare indño. Quo fructu Se¬

Expanded text:
 sed cito siccantur, et in pulverem rediguntur . Et quemadmorum cito decident. Unde Isaias, Omnis, inquit, caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni. Siccatum est faenum, et cecidit flos . Prius evellit pravitatem: deinde comtatem. Neque enim est utilis spes sine bono opereritate. Unde mox subditur, Et inhabita terram, et pasceris in divitiis ejus. Terra Domini est Ecclesia. Ipsam colit, ipsam rigat agricola pater multorum, qui exercent bona opera: sed qui non habitant terram, nec pertinent ad agricolam. Terram autem habitare, est intra sanctam Ecclesiam spiritualiter et concorditer vivere. Quod facere non valet, nisi is, qui caritatem habet. Ipsa est divitiae hujus terrae. eus est caritas . Non quaerit Ecclesia divitias alias, nisi Deum suum: unde et cecinit, Pars mea tu es. Ergo delectare, o anima, in divitiis tuis. Ad hoc enim quaerunt homines divitias, ut delectentur in eis: et ideo subditur: 4. Delectare in Domino. Quo fructu? Se
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e: sicut in hoc loco. Admo¬
netur gͦ que q fidelis ⁊ imꝑfec¬
ta amma. ut ñ uelit emulari.
id ÷ inuid̾e his qͥ un malo delec̃¬
tantur: neq telare id÷ ꝑsequi
eos qui mniquitatẽ oꝑantur. &
hoc est quod subdit. Neq relau̾is
facientes iniquitatem. Duob eñi
modis infirmus electorũ animus
ꝯmouet᷑ adu̾sus reꝓbos ⁊ aut cum
inuidet de illorum felicitate: auit
cum irascitur de iniguitate. No¬
li hoc s esto equo ammo: nam
buis est eorum ⁊ felicitas ⁊ iniqͥ¬

Expanded text:
videre, sicut in hoc loco. Admonetur ergo quaeque fidelis et imperfecta anima, ut non velit aemulari, id est, invidere, his qui in malo delectantur: neque zelare, id est, persequi, eos qui iniquitatem operantur. Et hoc est, quod subdit: Neque zelaveris facientes iniquitatem. Duobus enim modis infirmus electorum animus commovetur adversus reprobos: aut cum invidet de illorum foelicitate: aut cum irascitur de iniquitate. Noli hoc, sed esto aequo animo. Nam brevis est eorum et felicitas et iniqu