comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis dicat sus cepisse liberos scło omine.
Et ut tullius ꝓ milone ait. Auctoritate
publica arma̾re. Quod qͥdem arte dissi¬
mulans: plerunq appetit uoluntate.
Uitandum similit̾. ne in eodem loco tͤs.
aut .iiii. longas breuesq continue pona-¬
mꝰ. ne ue innotissimos uersus ⁊ heroicos
maxime structura fundat᷑. iambicosue
uersus. qnͣuis eos cycero ñ euitet. cum di¬
cit. Senatꝰ hec intelligit. consul uidet.
Et heroici uersus finem uł intium ñ
declinet. cum dic̃. O miserũ cui peccare
licebat. Et in achademicis. Latent ista
ontĩa. Uarro. Magis obscurata & circ̃¬
fusa tenebris. Et in uerrims. plenum
ũsum una qͥdem sillaba mutilũ fud̾it
cum dic̃. Cuoi loquerer tanti fletꝰ ge¬
mitꝰq fiebant. Nec finem uitauit elegi
aci. cum dic̃. Oderat ille bonos. Incur¬
rit etiam mendeca syllabi phalleutĩ
petulantiam dũ dic̃. Successit᷑ luciꝰ me¬
tellus. Hic tam̃ uir ⁊ longo oꝑe ⁊ ipsa

Expanded text:
quis dicat suscepisse se liberos «secundo omine», quis dicat suscepisse se liberos «secundo omine», et ut Tullius pro Milone ait «auctoritate publica, armare»; quod quidem artem dissimulans plerumque appetii uoluntate. Vitandum similiter, ne in eodem loco tres aut quattuor longas breuesque continue ponamus, neue in notissimos uersus et maxime heroicos struttura fundatur iambicosue uersus, quamuis eos Cicero non euitet, cum dicit «senatus haec intellegit, consul uidet», et heroici uersus finem uel initium non declinet, cum dicit «o miserum, cui peccare licebat», et in Academicis «latent ista omnia, Varro, magnis obscurata et circumfusa tenebris», et in Verrinis plenum uersum una quidem syllaba mutilum fuderit, cum dicit «cum loquerer, tanti fletus gemitusque fiebant». Nec finem uitauit elegi, sicut ait «oderat ille bonos». Incurrit etiam in hendecasyllabi phalaecii petulantiam, dum dicit «successit tibi Lucius Metellus». Hic tamen uir et longo opere et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nustet᷑. Iam compositionis p̾cepta ꝑcur¬
ram. Cuiꝰ uitiũ maximũ ẽ. huilcas ⁊ as¬
ꝑas. frenos etiam. iotatismos. moetacis¬
tem modiũ. repetitã. Ut sale saxa sonabãt.
⁊ casus cassandra canebat. Metacismꝰ ẽ.
litt̾e collidit᷑ ut si dicas. Alãmam ipsam
ama: quasi meã animã. Labdacismus¬
ẽ. ubi .l. płimum dissonat. ut si dicas.
Sol ⁊ luna luce lucent. albaleni lactea.
Iotacismꝰ ẽ: ut si dicas umo unio. ioius
iure irascit᷑. Polisigmia ẽ. ubi . s. littera cͤ¬
brius geminat᷑. Sosia in solariosoleas sar¬
te tute tati tͥ tanta tyranne tulisti. Dis¬
giatͥces. atq indultͥces tygres uł striges.
asꝑe int̾ penultimã ultimãq uerboꝵ
maxime uitande. Cuiꝰ exemplũ ẽ. si di¬
cas. Phaleras ablatas gratis. aut si iuret
auriga. ꝑ lora. ꝑ flagella. ꝑ frena. Huil¬
ce sunt: cum mea parte quam diximus
similes uocales ac similit̾ longe collisam
hyantemq structuram faciunt. Ht si

Expanded text:
nustetur. 514 Iam compositionis praecepta percurram, cuius vitium maximum est hiulcas et asperas, frenos etiam iotacismos, mytacistem in odium repetitam, ut 'sale saxa sonabant' et 'casus Cassandra canebat'. Mytacismus est, duitate colliditur, ut si dicas: 'mammam ipsam amo quasi meam animam'. labdacismus, ubi l plurimum dissonat, ut si dicas: 'sol et luna luce lucent alba leni lactea'. iotacismus, ut si dicas: 'Iunio Iuno Iovis iure irascitur'. polysigma, ubi s littera crebrius geminatur, ut 'Sosia in solario soleas saritur: 'o Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti'. dysgiatrices acque inductrices striges». Asperae inter paene ultimum ultimumque uerborum maxime uitandae, cuius exemplum est, si dicas «phaleras ablatas gratis», aut si iuret auriga «per lora, per flagella, per frena». Hiulcae sunt, cum in ea parte, quam diximus, similes uocales ac similiter longae collisam hiantemque structuram faciant, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
tentie epanafora ꝑmiscet᷑ que ẽ. elocuti¬
elocutionis alie ad ornandam tantum.
⁊ quasi pingendam orõnem comodate
positũ ex contͣriis. cum uerba pugnã¬
tia int̾ se parib uocib collidunt᷑. uł pa-¬
ria parib opponunt᷑. ut ẽ cyceronis. Do¬
mꝰ tͥ deerat. at habebas. Peccunia suꝑa¬
bat. at egebat. Aut si dicas. In ꝑace ad
uexandos cuies acerrimꝰ. in bello ad mi-¬
pugnandos hostes mertissimꝰ. ¶Isoco¬
lon exequatũ membͥs. quod fit ñ impug¬
nantib int̾ se uerb̃. s parib exequa¬
tis. Ut si dicas. Classem speciosissimã ⁊
robustissimã extruxit. exercitum pul¬
cerrimũ ⁊ fortissimũ legit. sociorum
a suꝑiore. quod ibi omnia m̃broꝵ gen̾a
paria sunt numero. hic uno uł altero
addito in quouis loco cet̾a excurrunt.
nomͣ accepit. qđ cola om̃ia in eosd̃ casus
cadunt. Ut ẽ. Huic socios ur̃os cͥminanti.
⁊ ad bellum uosco hortanti. ⁊ omnib
mod̾ ut in tumultu ẽẽtis uolenti. Omo¬

Expanded text:
entiae, epanaphora permiscetur, quae est elocutielocutionis aliae ad ornandam tantum et quasi pingendam orationem commodatae, oppositum ex contrariis, cum uerba pugnantia inter se paribus uocibus colliduntur, uel paria paribus opponuntur, ut est Ciceronis «domus tibi deerat? At habebas. Pecunia superabat? At egebas», aut si dicas «in pace ad uexandos ciues acerrimus, in bello ad depugnandos hostes inertissimus». ἰσόκωλον exaequatum membris, quod fit non pugnantibus inter se uerbis, sed paribus exaequatis, ut si dicas «classem speciosissimam et robustissimam instruxit; exercitum pulcherrimum et fortissimum legit; sociorum a superiore, quod ibi omnia membrorum uerba paria sunt numero, hic uno uel altero addito in quouis loco cetera pariter exnomen accepit, quod cola omnia in eosdem casus cadunt, ut est «huic socios uestros criminanti et ad bellum uos cohortanti et omnibus modis ut in tumultu essetis molienti». Ὁμο
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ. ut exea iudices doceamꝰ. ¶diafo¬
resis ẽ. addubitatio. Qua figura utim᷑.
cũ ueluti dubitantes ab ipsis iudicib iͦ¬
choam̃ti consilium postulamꝰ. Ut ẽ. pro
duentio. Eqͥdem quo me u̾teͣm. udices
nescio. Et ꝓ cornelio. Pugnẽ contͣ nobilissi¬
moꝵ hominũ studia. consilia. rationesq
gatio. Qua figura utim᷑. cũ int̾rogando
aliquid aceruamꝰ. ⁊ exagg̾amꝰ eiꝰ inuidiã.
¶Pẏsia c̃. quesitũ. Que figura a suꝑiore
eo differt. qͦd int̾roganti una uoce tan¬
tum respond̃i pot̾. Quesito aut nͥ pluri-¬
b respondĩ ñ pot̾. Ut cum dicimꝰ. Qua
gͥ ratione bellum geremiꝰ: Que auxilia
nob̾ ꝑata erunt: Quis erit qui subueni¬
re uelit. cum tam acerbe socios tͣrtaiũ¬

Expanded text:
actionem, ut ex ea iudices doceamus. Διαπόρησις est addubitatio, qua figura utimur, cum ueluti dubitantes ab ipsis iudieibus inchoamenti consilium postulamus, ut est pro Cluentio: «equidem quo me uertam, iudices, nescio», et pro Cornelio: «pugnem contra nobilissimorum hominum studia? Consilia rationesque gatio, qua figura utimur, cum interrogando aliquid aceruamus et exaggeramus eius inuidiam. πύσμα est quaesitum, quae figura a superiore eo differt, quod interrogato una uoce tantum responderi potest, quaesito autem nisi pluribus responderi non potest, ut cum dicimus «qua igitur ratione bellum geremus? quae auxilia nobis parata erunt? Quis erit, qui subuenire uelit, cum tam acerbe socios tra
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. Hec figura repetito uerbo aut
noĩe. ñ diu̾sa uult intelligi. s uehem̃tiꝰ
hec figura a suꝑiore distat. quod illa ea¬
dem parte orationis repetita comungi¬
t᷑. aut uno alt̾oue uerbo int̾posito. At
ħ ñ una parte oronis s ꝓ ut libuerit so¬
optima. cum ea que in pͥore membro

Expanded text:
ratio; haec figura repetito uerbo aut nomine non diuersa uult intellegi, sed uehementius haec figura a superiore distat, quod illa eadem parte orationis repetita coniungitur aut uno alteroue uerbo interposito, at haec non una parte orationis, sed prout libuerit sooptima, cum ea, quae in priore membro
Abbreviated transcription (Latin):
tib ac fluctib rei publice nauem gub̾naᷤ¬
sem. saluamq in portu collocassem. frõ¬
tis tue nubeculam ⁊ college tui contami-¬
similit̾ plurib uerb̃ elocutꝰ ẽ. que suis for¬
tasse angustiꝰ aut humiliꝰ dicẽt. Ntem
tͣnsiata quodam mͦ sunt. que aut ex parte
totum. aut ex toto partem. aut ex ino
plures monstrant. aut explurib singu¬
la. Ex parte totum. ut in pupim ferit.
aut me iscdem parietib tuto ẽẽ. tecum. ꝓ
eadem domo. Hunc tͦpum metonomian
gramatici nominarunt. cathagismȩtiã
greciquam nos abusionẽ dicimꝰ. ut cumdi¬

Expanded text:
tibus ac fluctibus rei publicae nauem gubernassem saluamque in portu collocassem, frontis tuae nubeculam et collegae tui contamisimul pluribus uerbis elocutus est, quae suis fortasse angustius aut humilius diceret. Item translata quodammodo sunt, quae aut ex parte totum aut ex toto partem aut ex uno plures monstrant aut ex pluribus singula. Ex parte totum, ut «in puppim ferit» aut «me isdem parietibus tuto esse tecum» pro «eadem domo». Hunc tropum metonymian grammatici nominarunt, catachresin etiam Graeci, quam nos abusionem dicimus, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis me. ⁊ te. Uocatuius singulariᷤ.
a nominatiuo suo ñ dissentit. ablatuꝰ¬
singularis longus est ut ab illo. Nomma¬
tiuus ⁊ accusatuius plurales tunc tan¬
tum corripiunt᷑ cum a. fuerint terimi¬
nati. ut nr̃a. Genitiuus pluralis nin-¬
quam ꝓducit᷑ ut illorum. Datiuus
& ablatunis plurales is t̃minati ꝓdu-

Expanded text:
exceptis me, te, se. Vocatiuus singularis exceptis me, te, se. Vocatiuus singularis a nominatiuo suo non dissentit. Ablatiusingularis longus est, ut ab illo. Nominatiuus et accusatiuus plurales tunc tantum corripiuntur, cum a fuerint terminati, ut nostra. Genetiuus pluralis numquam producitur, ut illorum. Datiuus et ablatiuus plural
Abbreviated transcription (Latin):
dyomedes. Ablatiuus singularis ꝓducit᷑
taxat nominib que tercie fuerint de¬
cdmationis ut pariete. Nominatiuus
⁊ uocatiuus plurales in masculmo ⁊ fe¬
minmo gn̾e ꝓducunt᷑. ut fluctꝰ. terre.
In neutris uͦ breues sunt ut fata. In gre¬
cis uͦ. cum .s. uł a. t̾minati fuerint.
ut rethores poemata. In aliis uero lo¬
gi sunt. ut muse. Genitiuis płalis bre¬
uis ẽ ut doctorum. Ingrecis longꝰ. sed gͥ¬
ca declinatione ut phlenon. Datiuus
ti: ꝓducunit᷑ ut doctis. Sibus: corripiũ¬
tur ut hominib. At si greca sit decdina-¬
tio. int̃minatus datuiuis corripit᷑ ut archa¬
sin. Alias longus ẽ. Accusatuius pluralis.
in onnib masculinis ⁊ femininis ꝓdu¬
citur. ut doctos. uilias. In neutris corri¬
pitur ut menia. In grecis uͦ si as fuerit t̾¬
minatꝰ. ⁊ ueniat a genituo . os. finito cor
mee. Alias breuis ut illiꝰ. Datiuus singu¬
laris semꝑ ꝓductus ẽ. ut nr̃o. exceptis

Expanded text:
Diomedes. Ablatiuus singularis semper pDiomedes. Ablatiuus singularis semper ptaxat nominibus, quae tertiae fuerint declinationis, ut a pariete. Nominatiuus et uocatiuus plurales in masculino et feminino genere producuntur, ut fluctus, terrae; in neutris breues sunt, ut fata, in Graecis uero, cum s uel a terminati fuerint, ut rhetores, poemata, in aliis uero longi sunt, ut Musae. Genetiuus pluralis breuis est, ut doctorum, in Graecis longus, sed Graeca declinatione, ut Philaenon. Datiuus ti, producuntur, ut doctis; si bus, corripiuntur, ut hominibus, at si Graeca sit declinatio, in terminatus datiuus corripitur, ut Arcasin; alias longus est. Accusatiuus pluralis in nominibus masculinis uel femininis producitur, ut doctos, Iulias; in neutris corripitur, ut moenia. In Graecis uero, si as fuerit terminatus et ueniat a genetiuo os finito, cormei meae, alias breuis, ut illius. Datiuus singularis semper productus est, ut nostro, exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
simił ẽ. ut senatꝰ. aut diptongam ht̃
ut uliȩ. aut .i. t̾minat᷑ ut docti. In
ducitur ut pompeio. In grecis corripi¬
tur. si .i. littera finiatur ut palladi.
Accusatiuꝰ singłaris in grecis tunc cor¬
ripit᷑. cum.a. uł on terminat᷑. ut the¬
sea delon. In latinis uero breuis est.
ut doctum. Uocatiuus singłaris .a.
cis femini nis corripit᷑. ut tabula.
musa. In masculinis longꝰ ẽ. ut e¬
nea. Q. It̾minatꝰ in latinis: breuis
docte. In grecis ꝓducitur
tide. Exceptis his que no¬
tuius g̾cus os t̾minat. ut
pheboᷤᷤ
phebe.I. t̾minatꝰ i latiniᷤ
longus ẽ. ut mercuri. In grecis corri-¬
pitur ut nai. O. t̾minatꝰ in latinis bre¬
uis ẽ. ut cato. Licet uirgilius contra
sentiat. In grecis ꝓducitur. ut dido. u.
t̃minatꝰ corripitur ut cornu. In conso¬
nantes uͦ desmens: nominatiui sequit᷑
regulam. exceptis grecis nominib que
sepe mutant᷑ uarietate linguarum. ut

Expanded text:
similis est, ut senatus, aut dipthongam habet, similis est, ut senatus, aut dipthongam habet, ut Iuliae, aut i terminatur, ut docti; in in Latinis› producitur, ut Pompeio: in Graecis corripitur si i littera finiatur, ut Palladi. accusativus singularis in Graecis tunc tantum corripitur, cum a vel on terminatur, ut Thesea, Delon; in Latinis vero brevis est, ut doctum. vocativus singularis a lcis femininis corripitur, ut tabula, Musa; in masculinis longus est, ut Aenea. e terminatus in Latinis brevis est, ut docte; in Graecis producitur, ide, exceptis his quae nominatiuus Graecus os terminat, ut Phoebos Phoebe. I terminatus in Latinis longus est, ut Mercuri; in Graecis corripitur, ut Nai. O terminatus in Latinis breuis est, ut, Cato, licet Uergilius contra sentiat; in Graecis producitur, ut Dido. V terminatus corripitur, ut cornu; in consonantes uero desinens nominatiui sequitur regulam, exceptis Graecis nominibus, quae saepe mutantur uarietate linguarum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
breuis ẽ: cum genituiꝰ dos fuerit ter¬
iinatꝰ: ut archas archados. Es. t̾mi¬
natꝰ in grecis nomunib breuis ẽ. ut
anchises. In latinis si qͥnte declinatioĩs
fuerit: ꝑducit᷑ ut dies. Si tercie tunc lõ¬
gus c̃: cum genitiuus singłaris non creᷤ¬
tam ante ultimam sillabam retinet.
ut quies quietis. Nam si eam in .i. mu¬
tet. ut miles militis. aut corripuerit.
ut seges segetis. corripit᷑. exceptis his. ce¬
res. pes. atq his similib. Is finitꝰ breuiᷤ
nis breuis. cum genituꝰ ante ultimã
sillabã. non habet naturalit̃ longã
ut os ossis. In grecis tunc corripit᷑. cũ
genituiꝰ diptongo breuis est. ut delos
gus fit: si genituiꝰ sillaba creuerit. &¬
ante. ultimam .i. aut .u. ꝓductam ha¬
buerit ut uirtꝰ: & in uno inflexibili
ut pus .t. terminatꝰ corripit᷑ ut caput.
c. finitꝰ duo nomina tantũ fac̃. ut al
natione dubitat᷑. Genituiꝰ singłaris
tunc ꝓducit᷑. cum aut nominatiuo

Expanded text:
breuis est, cum genetiuus dos fuerit terbreuis est, cum genetiuus dos fuerit terminatus, ut Arcas Arcados. Es terminatus in Graecis nominibus longus est, Anchise s; in Latinis, si quintae declinationis fuerit, producitur, ut dies; si tertiae, tunc longus est, cum geneatiuus singularis non crestam ante ultimam syllabam retinet, ut quies quietis; nam si eam in i mutauerit, ut miles militis, aut corripuerit, ut seges segetis, corripitur exceptis his Ceres pes atque his similibus. Is finitus breuis nis breuis, cum genetiuus ante ultimam syllabam non habet naturaliter longam, ut os ossis, in Graecis tunc corripitur, cum genetiuus dipthongo terminatur, ut Delos gus fit si genetivus syllaba creverit et ante ultimam i aut u productam habuerit, ut virtus, et in uno inflexibili ut pus. t terminatus corripitur, ut caput. c finitus duo nomina tantum facit, ut alls declinatione dubitatur. genetivus singularis tunc producitur, cum aut nominativo
Abbreviated transcription (Latin):
ut eut̃pe .I. aut̃ t̾minatꝰ longꝰ ẽ. ut fru¬
gi . O. finitꝰ breuis ẽ. in latinis ut cato.
uitꝰ breuis ẽ. ut tribunal . Fl. breuis¬
est ut mel .il. breuis est ut urgil. excep
to uno tanaquil . oi. longa est ut sol.¬
ul. breuis ẽ. ut consul. M. t̾̃minatus.
breuis ẽ. ut tetum. licet huiꝰ raro eur¬
rat exemplũ. quia int̾ uocales .m. de¬
p̾hensum uelut metacisim asꝑitate
subtrahit᷑. An finitꝰ ꝓducit᷑ ut titats.
En in neutris breuis est ut carm̃. In a¬
liis generib longus ẽ. ut lien. sireN.
On terminatꝰ longꝰ ẽ. ut mennon. Ar.
t̾minatꝰ in monosillabis tantum longꝰ.
ut nar. far. Er. finitꝰ in latinis breuiᷤ
ẽ. ut puer. excepto monosillabo. uer.¬
Ingrecis ꝓducit᷑. ut aer. Ix t̾minatꝰ cor¬
ripit᷑. ut uir. Or. t̾minatꝰ breuis ẽ: ut
auctor . ur. t̾mminatus breuis ẽ: ut m¬
mur. excepto uno monosillabo fur. As
finitꝰ in latinis nominib ꝓducit᷑ ut
facultas. pauꝑtas. In grecis tunc tantũ

Expanded text:
ut Euterpe, i autem terminatus longus est, ut frugi, o finitus breuis est in Latinis, ut Cato, nitus breuis est, ut tribunal, el breuis, ut mel, il breuis, ut uigil, excepto uno Etrusco Tanaquil, ol longul brevis, ut consul. m terminatus brevis est, ut tectum, licet huius raro occurrat exemplum, quia inter vocales m deprehensum velut mytacismi asperitate subtrahitur. n finitus producitur, ut Titan; en in neutris brevis est, ut carmen, in aliis generibus longus, ut lien, Siren; on terminatus longus est, ut Memnon. ar terminatus in monosyllabis tantum longus, ut Nar, far; er finitus in Latinis brevis est, ut puer, excepto unoin Graecis producitur, ut aer; ir terminatus corripitur, ut uir; or terminatus breuis est, ut auctor; ur terminatus corripitur, ut mur-mur, excepto uno monosyllabo ut fur. As finitus in Latinis nominibus producitur, ut facultas, paupertas; in Graeeis tunc tantum
Abbreviated transcription (Latin):
munis. Longa. ut muse adonides.
Breuis. insule ionio in magno. Cum
uocał enim sequit᷑. pot̾ diptonga bre¬
ius fieri. ut sudib ue p̾ustis. Aliꝰ locꝰ:
cum longam uocalẽ alia uocał sequi¬
tur. Est enim longa. O ego infelix qͣm
sugis: Breuis. sub ilio alto. Aliuᷤ. locꝰ.
cum ꝓnomͦ .c. littera t̾minat᷑. uocali
sequente. Est enum longa. Hoc erat al¬
ma parens. Breuis. solus hic inflexit
sensus. Alius locꝰ. cum correptam uoca¬
lem subsequit᷑ .⁊. Est enim longa. Me¬
renti ducis exuuias. Breuis: nemorosa
iac̾inctus. Dicta natura in trib generi¬
b sillabarum suꝑ ẽ. ut finales dicant᷑
in quib artis auctoritas & canonica
forma consistit. Ac pͥus de nomine re¬
tractandum¬

Expanded text:
munis: longa, ut Musae Aonides, munis: longa, ut Musae Aonides, breuis, insulae Ionio in magno. Cum uocalis enim sequitur, potest dipthonga breuis fieri, ut sudibusue praeustis. Alius locus, cum longam uocalem alia uocalis sequitur; est enim longa o ego infelix, quem fugis, breuis sub Ilio alto. Alius locus, cum pronomen c littera terminatur uocali sequente; est enim longa hoc erat alma parens, breuis solus hic inflexit sensus. Alius locus, cum correptam uocalem subsequitur z; est enim longa Mezenti ducis exuuias, breuis nemorosa Zacynthos. Dicta natura in tribus generibus syllabarum superest ut finales dicantur, in quibus artis auctoritas et canonica forma consistit. Ac prius de nomine retractandum
Abbreviated transcription (Latin):
ch aduiuant p̾cedent̾ẽ. licet uirgiliꝰ
refraget᷑ dicens. Arma uirũ ꝙ cano
troie. Et item. fontesq fluuiosq uoco.
Diptonge autem sunt. ae. oe. eu. au.
ei. Absq his sillabis nulla diptongus
memorat᷑. Cõmunium aũt sillabarũ.
modi sunt . uiii. Nam pͥmꝰ ẽ. cum cor¬
reptam uocalem sequit᷑ subiecta conso¬
nantib liquida. Est enim longa. ut
uasto cẏdopes in antro. Breuis: ut uaˢ¬
tosq abrupe cyclopas. Sods modꝰ cum
correpta uocał in unam defuit con¬
sonante. sequente .h. Est enmi longa.
ut t̾ga fatigamꝰ hasta. Breuis: quis¬
quis honos tumuli. Tercius cum cor¬
reptam uocalẽ due consonantes se-¬
tum longa. unde spissa coma. Bre¬
uis: ponite spes sibi quisq. Quartꝰ
modꝰ cum breuis sillaba partem ter¬
minat or̃onis. Est enim longa in com¬
mate. ut ẽ. Nam tͥ tymbre caput euã¬
drius. a .e. Breuis: hoc caput o ciues.
Item alter locus. ex diptongo fit com¬

Expanded text:
l adiuuant praecedentem, licet Uergilius l adiuuant praecedentem, licet Uergilius refragetur, dicens arma uirumque cano Troiae, et item fontesque fluuiosque uoco. Dipthongae autem sunt ae oe eu au ei; absque his syllabis nulla dipthongos memoratur. Communium autem syllabarum modi sunt octo. Nam primus est, cum correptam uocalem sequitur subiecta eonsonantibus liquida; est enim longa, ut uasto Cyclopis in antro, breuis, ut uastosque ab rupe Cyclopas. Secundus modus, cum correpta uocalis in unam desinit consonantem seguente h; est enim longa, ut terga fatigamus hasta, breuis, quisquis honos tumuli. Tertius, cum correptam uocalem duae consonantes senim longa, unde spissa coma, breuis, ponite spes sibi quisque. Quartus locus, cum breuis syllabapartem terminat orationis; est enim longa in commate, ut est nam tibi, Thymbre, caput Euandrius, breuis, hoc caput, o ciues. Item alter locus ex dipthonga fit Com
Abbreviated transcription (Latin):
breuis ẽ. aut longa. aut cõmunis.
Breuis ẽ. cum uocał corripit᷑. ac nul¬
lis consequentib adiuuat᷑. aut cũ
correpta forma uł litt̾a t̾minat᷑. Lon¬
ga aũt duob modis efficit᷑. Nat᷑a
& positione. Natura cum uocalis ꝓ.¬
ducit᷑. aut cum sillaba circumflexu
accentũ tenet. uł acutum in penul¬
tima. At cum monosillaba unaque¬
q uocał ẽ. aut cum diptonga repꝑi¬
tur. uł cum pͥma sillaba sub alia for¬
ma cuiꝰcunq uerbi composita nec
uocalem. nec acum᷑ mutat. Positiõe:
cum breuem uocalẽ aut due conso¬
nantes sequiuit᷑: siue in eađ sillaba
siue in sequente. siuie ꝑambas diuise.
aut in altera tͥa duplex una. Duplices
autem sunt .x. & .⁊. Aliquando .i. ⁊ .c.
fieri possunt. ut si .i. inter uocales sit.
ut aio. troia. Item c. ut hoc erat alma
parens. He aũt consonantsĩ uł dupli¬
cim q̃ breues aduiuant forme: tunc
possunt. si in eodem sermone claudant᷑.
Cet̾um ꝓximi sermonis consonantes. ni¬

Expanded text:
breuis est aut longa aut communis. Breuis est, cum uocalis corripitur ac nullis consonantibus adiuuatur, aut cum correpta forma uel littera terminatur. Longa autem duobus modis efficitur, natura et positione: natura, cum uocalis producitur, aut cum syllaba circumflexum accentum tenet, uel acutum in paene ultima, aut cum monosyllaba unaquaeque uocalis est, aut cum dipthonga reperitur, uel cum prima syllaba sub alia forma cuiuscumque uerbi composita nec uocalem nec acumen mutat; positione, eum breuem uocalem aut duae consonantes secuntur, siue in eadem syllaba siue seguente siue per ambas diuisae aut aut alterutra duplex una. Duplices autem sunt x et z; aliquando i et c fieri possunt, ut si i inter uoeales sit, ut aio, Troia; item c ut hoc erat, alma parens. Hae autem consonantum uel duplicium, quae breues adiuuant, formae tunc possunt, si in eodem sermone claudantur ceterum proximi sermonis consonantes ni
Abbreviated transcription (Latin):
Ac mũdi exuꝑat sepe means globũ.
Q une gͦ officiant qͦ nich editẽ.
Censendum suꝑi. quiq crepundia.
Perris recolitis nrͣa tenerier.
Que occultant aditis sacra latentib.
Tungant᷑ parib nã decet auspiciis.
Et nr̃is cumulent astra nepotib.¬

Expanded text:
ac mundi exsuperat saepe means globum. ac mundi exsuperat saepe means globum. Cunae ergo officiant quo nihil editae, censendum, superi, quique crepundia terris recolitis uestra tenerier, quae occultant adytis sacra latentibus. Iungantur paribus, nam decet, auspicis, et nostris cumulent astra nepotib
Abbreviated transcription (Latin):
Dostri mauigenam pignoris incliti.
In nr̃is mũto degere sensib.
Que nec frustra mͥ insita karitas.
Ut sueuit patͥa stringere pectora.
Nam nr̃a ille fides. sermo benignitaᷤ.
Ac uerus gemus fida recursis
In t̾presq mee mentis honor sacer.
Nic solus numerum ꝓm̾e celitum.
H ic uibrata potest noscere sydera.
Que m̃sura polis. quanta ꝓfunditaᷤᷤ.
Qualis sit numerꝰ marmorᷤ haustib
Et quãtos capiat margine cardineᷤ.
Queq elem̃ta liget dissona nexio.
Perq hunc ipse pat̾. federa sancio.
Sed forsan pietas sola recenseat.
Que parens ꝓbitas munera pensitet.
Qui phebi ante uolans sepe iugalib.
In sortem famuli nonne relabitur:
Nic quoq sic patrius seruit honorib
Ut dubiũ ꝓpͥum quis mage undicet.
Illum conubio rite iugarier.
uadentem mitis secla laborib.
Et robur thalamos flagitat additũ.
At uirgo placuit docta qͥdẽ nimis.
Et compar studio: sed cui terreus.
Ortuᷤ ꝓpositum in sydera tendere.
Plerunq ⁊ rapidis p̾uolat axib.

Expanded text:
ostis Maiugenam pignoris incliti in nostris merito degere sensibus. Quae nec frustra mihi insita caritas, ut sueuit patria stringere pectora. Nam nostra ille fides, sermo, benignitas ac uerus genius, fida recursio interpresque meae mentis, ὁ νοῦς sacer; hic solus numerum promere caelitum, hic uibrata potest noscere sidera, quae mensura polis, quanta profunditas, qualis sit numerus marmoris haustibus et quantos rapiat margine cardines, quaeque elementa liget dissona nexio, perque hunc ipse pater foedera sancio. Sed forsan pietas sola recenseat, quae parens probitas munera pensitet: qui Phoebi anteuolans saepe iugalibus in sortem famuli nonne relabitur? Hic quoque sic patruis seruit honoribus, ut dubium, proprium quis mage uindicet. Illum conubio rite iugarier suadent emeritis saecla laboribus, et robur thalamos flagitat additum. At uirgo placuit, docta quidem nimis et compar studio, sed cui terreus ortus, propositum in sidera tendere; plerumque et rapidis praeuolat axibus
Abbreviated transcription (Latin):
trario. Qiis enim bipedali trepidaliue contͣ¬
rium: Et siquis dixerit contraria ẽẽ. magis
⁊ minus. que udent᷑ esse uerba quantitatiꝰ
sciat non ẽẽ diffinitam quantitatẽ. Itaq fi
dicat aliquis mauis ẽẽ. uidet᷑ ei contrariũ
quod miniis ẽ. si certum quesiuero quo
mauis ẽ. ⁊ respond̾it quod tripedali: appa¬
ret nichil ẽẽ contrarium. Ipsa sibi aũt que
dicunt᷑ maiora ⁊ minora: relatiue dici ma¬
nifestum ẽ. Quodlibet enim mmiori comꝑa
teri quod ualde absurdum ẽ. posse alicui rei
uno tempore simul euenire contͣria. Rur¬
sus aliud absurdum cogimꝰ intelligere. imã
eandemq rem sibimet ẽẽ contrariam. Si qui¬
dem res una diũ̾sis quantitatib comꝑata.
pot̾ eodem tempore maior ⁊ minor ẽẽ. Quan¬
titas ñ recipit magis ⁊ minꝰ. Non enim quĩ¬
ꝙ magis quinq sunt. qͣm duo duo. aut
it̃ duo aliis duob magis duo sunt. aut ma¬

Expanded text:
trario. quid enim bipedali tripedalive contratrario. quid enim bipedali tripedalive contrarium? et si quis dixerit contraria esse magis et minus, quae videntur esse verba quantitatis, sciat non esse definitam quantitatem. itaque si dicat aliquid maius esse, uidetur ei contrarium quod minus est; si «certum» quaesiuero «quo maius est», et responderit «quod tripedali», apparet nihil esse contrarium. Ipsa sibi autem quae dicuntur maiora et minora, relatiue dici manifestum est. Quodlibet enim minori comparteri, quod ualde absurdum est, posse alicui rei uno tempore simul euenire contraria. Rursus aliud absurdum cogimur intellegere, unam eandemque rem sibimet esse contrariam, siquidem res una diuersis quantitatibus comparata potest eodem tempore maior et minor esse. Quantitas non recipit magis et minus; non enim quinque magis quinque sunt quam duo duo aut idem duo aliis duobus magis duo sunt, aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qͦfit uͥ sub̃a ñ recipiat mag̃iminꝰ. Quali¬
tates quidem ꝑ ipsas substantias possint
reciꝑe. Item contrarium qualitas habet.
nec tamen om̃is. Nam sanitati cum sit im¬
becillitas contraria. nicħ ẽ quadro rotun¬
do ue contrarium. Nidendũ ẽ autem¬
litassit necẽe est. dulcedo aũt qualitas.
Qualitas gͥ amaritudo ⁊ similia. P
Quantitas biꝑtita ẽ. quod alia titate.¬
discretaẽ. alia contimia. Discretaẽ. ut nu¬
meri & or̃onis. Continua. ut linee. ac tem¬
poris. Item alia quantitatis diuisio ẽ. qđł
alia situm quendam partium habet: a¬
lia ñ ħt. Nam liuea situ quodam partiũ
intelligitur. Siquidem dici pot̾ que parͥ
eiuis. quoloco sit. dexteramq ac finistrã
uidet᷑ hab̾e. At uͦnumerꝰ aut oratio. aut
tempꝰ nichil horum hñt. quanuis ordinem
hab̃e possint. ut sit in his aliquid pͥmum. ⁊
scd̾m rultimum. ⁊ medium. nichil tam̃ qđ
in locomitelligat᷑. Quantitas omnis caret con¬

Expanded text:
Ex quo fit ut substantia non recipiat magis et minus, qualitates quidem per ipsas substantias possint recipere. Item contrarium qualitas habet, nec tamen omnis; nam sanitati cum sit imbecillitas contraria, nihil est quadro rotundoue contrarium. Videndum est autelitas sit necesse est; dulcedo autem qualitas, qualitas igitur amaritudo et similia. 371 Quantitas bipertita est, quod alia discreta est, alia continua: discreta, ut numeri et orationis, continua, ut lineae ac temporis. item alia quantitatis divisio est, quod alia situm quendam partium habet, alia non habet. nam linea situ quodam partium intellegitur, siquidem dici potest, quae pars eius quo loco sit, dextramque ac sinistram videtur habere. at vero numerus aut oratio aut tempus nihil horum habent, quamvis ordinem habere possint, ut sit in his aliquid primum et secundum et ultimum et medium, nihil tamen, quod in loco intellegatur. 372 quantitas omnis caret con
Abbreviated transcription (Latin):
ab optimitate. Ita gͦ palestͥcum quod intel¬
liginus ex eo quo ꝑciꝑe possit palestram. ñ
ħt certum qualitatis nom᷑ ex quo dictum ui¬
detur. Constat tam̃ aqualitate ẽẽ dictum.
¶Quarta species ẽ earum qͣlitatum scđm
quas formas figurasq intelligimꝰ. ut qua¬
drum. rotundum. pulchrum. deforme ⁊
silia. Recipit qualitas magis ⁊ minꝰ. nec
tam̃ omnis. Nichil enim quadrum magiꝰᷤ
altero quadro quadrii ẽ. Magis aũt aliqͥd
candido candidum dici pot̾. Et questio
possit Pleriq aũt subtilit̾ uident᷑ atten¬
disse. qui qualitates ipsas non dicunt reci¬
ꝑe magis ⁊ in inꝰ. s eaque ab his denomi¬
nant᷑. ut usticia sit ipsa una quedam ⁊¬
ꝑfecta notio. ut ñ dici possit magis hec
iusticia. quam illaẽ: dici tam̃ pot̾ mag̃¬

Expanded text:
ab «optimitate». Ita ergo palaestricum quod intelab «optimitate». Ita ergo palaestricum quod intellegimus ex eo quo percipere possit palaestram, non habet certum qualitatis nomen ex quo dictum uidetur. Constat tamen a qualitate esse dquarta species est earum qualitatum, secundum quas formas figurasque intellegimus, ut quadrum, rotundum, pulchrum, deforme et similia. recipit qualitas magis et minus, nec tamen omnis. nihil enim quadrum magis altero quadro quadrum est; magis autem aliquid candido candidum dici potest; et quaestaltero dici possit. plerique autem subtiliter videntur attendisse, qui qualitates ipsas non dicunt recipere magis et minus, sed ea, quae ab his denominantur, ut iustitia sit ipsa una quaedam perfecta notio, ut non dici possit 'magis haec iustitia quam illa est', dici tamen potest 'mag
Abbreviated transcription (Latin):
les. ñ enim sequit᷑ ut qui pallet sit pallidꝰ.
aut qui amat amator. aut qui ẽ ebͥus ebͥo¬
sus. Ille gͥ passiones sunt ñ qualitates. te̾r¬
cia species ẽ earum qualitatum que ñ ex co
quod iam quisq ẽ. s ex eo quoo ẽẽ pot̾ intel¬
ligunt᷑. ut dicimꝰ fragile lignũ. ñ quod
iam fractum sit. s quod iam frangi possit.
Nam ⁊ palestͥcum corpus duob modis dicimꝰ.
⁊ id quod palestra compositum ẽ. ⁊ id quod
natura ita formatum ut huic artuita accõ¬
modatum sit. quanuisea non sit imbutum.
Illut tam̃ a palestra recte d̃r palestͥcum. quod
ipsius artis ht̃ effectum. Non autem inue¬
int᷑ ipsius qualitatis nom̃ unde sit denomi¬
natum ⁊ deruiatum palestͥcum. illud qđ
nondum est s ẽẽ pot̾. Quare cognoscendũ
ẽ. dici quasdam substantiasex qualitatib.
quarum nomina ñ inueniunt᷑. Namq ut
bonum dicimꝰ a bonitate: ñ ita optimum

Expanded text:
ales. Non enim sequitur ut qui pallet sit pallidus, ales. Non enim sequitur ut qui pallet sit pallidus, aut qui amat amator, aut qui est ebrius ebriosus. Illae igitur passiones sunt, hae qualitates. Tertia species est earum qualitatum quae non ex eo quod iam quicque est, sed ex eo quod esse potest, intelleguntur ut dicimus fragile lignum, non quod iam fractum sit, sed quod frangi possit. Nam et palaestricum corpus duobus modis dicimus, et id quod palaestra compositum est, et id quod natura ita formatum ut huic arti accommodatum sit, quamuis ea non sit imbutum. Illud tamen a palaestra recte dicitur palaestricum, quod ipsius artis habet effectum, non autem inuenitur ipsius qualitatis nomen, unde sit denominatum et deriuatum palaestricum illud quod nondum est, sed esse potest. Quare cognoscendum est dici quasdam substantias ex qualitatibus quarum nomina non inueniuntur. Namque ut «bonum» dicimus a «bonitate», non ita «optimum»
Abbreviated transcription (Latin):
ualitatem ẽẽ diximꝰ. scdm quam dicim᷑¬
quales. Qualitatum una forma ẽ. in qua
dispositio quedam ⁊ habitꝰ mentis ẽẽ. nitel¬
ligit᷑. ut in omnib ꝑceptis artib sapientia.
gramatica. rethorica. ceterisq: que ita herẽt
animo. ut difficile admittipossint. S exhiᷤ
aliqua ꝑfecta sũt. aliqua imꝑfecta. Ut si qͥ
gramatice arti oꝑam dedit. in plerisq ta-¬
men dr dispositio. Ita non omnis disposi¬
tio habitꝰ. omnis aũt habitꝰ dispositio esse.
intelligit᷑. T Scd̾a spẽs ẽ earum qualitatũ
quas recte passibiles dixerimꝰ. ut dulce uł
amarum. calidum uł frigidum. ñ quod
ex his ealem substantie aliquid patiant᷑.
s quod sensus nr̃os aliquid pati cogant. Co¬
git eium aliquid pati. & tangentem calor.
⁊ dulcedo gustantem. Itemque nob̃ ex ali¬
qua passione nature moleuerint scđm qͦs
aliqua repentina causa uł pallet uł rubet.
Nam ipse passiones rectiꝰ quam qualitates
appellant᷑. Siquidem scd̾m has ñ dicimiꝰ qͣ¬

Expanded text:
ualitatem esse diximus secundum quam dicimurquales. Qualitatum forma una est in qua dispositio quaedam et habitus mentis esse intellegitur, ut in omnibus perceptis artibus, sapientia, grammatica, rhetorica ceterisque quae ita haerent animo ut difficile amitti possint. Sed in his aliqua perfecta sunt, aliqua imperfecta ut si qui grammaticae arti operam dederit, in plerisque tantum dicitur dispositio. Ita non omnis dispositio habitus, omnis autem habitus dispositio esse intellegitur. Secunda species est earum qualitatum quas recte «passibiles» dixerimus ut dulce atque amarum, calidum uel frigidum, non quod ex his eaedem substantiae aliquid patiantur, sed quod sensus nostros aliquid pati cogant. Cogit enim aliquid pati et tangentem calor et dulcedo gustantem. Item quae nobis ex aliqua passione naturae inoleuerint, secundumaliqua repentina causa uel pallet uel rubet. Nam ipsae «passiones» rectius, non «qualitates» appellantur, siquidem secundum has non dicimur qu
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃n orationis utendum. s ubi mat̾ia ꝑmi-¬
serit: .i. indigressione pͥnciporum aut nar¬
rationis assidue. D & questionum non¬
mimꝗͣ. In epylogo generalit̾ obseruan¬
dum ut breuis sit. Siqͥdem cõmotꝰ uidex
statim dimittendus ẽ. ad sententiam ꝓ¬
ferendam. dum aut adũsariis irascit᷑. aut
tuis miseret᷑ lacͥmis. aut rerum afflicta¬
tione cõmotꝰ.  Sic adhuc asserenti. innu¬
it ipse cyllemꝰ: ut ad germanarum cetũ
nubentisq tnsiret obseqͥum. Quo cons¬
fiducia ꝓmptiore ꝑrexit. enisq uerti¬
cem deosculata cum sonitu nicħ enim
silens acsi cuꝑet faciebat. soroꝵ se consor

Expanded text:
m orationis utendum, sed ubi materia permiserit, id est in digressione principiorum aut narrationis assiduae, sed et quaestionum nonnumquam. In epilogo generaliter obseruandum, ut breuis sit, si quidem commotus iudex statim dimittendus est ad sententiam proferendam, dum aut aduersariis irascitur aut tuis miseretur lacrimis aut reorum afflictatione commotus.» Sic adhuc asserenti innuit ipse Cyllenius, ut ad germanarum coetum nubentisque transiret obsequium. Quo consfiducia promptiore perrexit eiusque uerticem deosculata cum sonitu nihil enim silens, ac si cuperet, faciebat sororum se consor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ solutum. ut adẽptis comunctionib qͥ¬
b uerba aut nomina conectunt᷑. singil¬
latim unum qͦq nuntiamꝰ. Ut c̃. expec¬
to ium edicti. seueritatẽ ptoris. faueo o¬
ratori. cupio. cupio. supplico octuplo
ũbor cola disiungimꝰ. siue duo siue plu-
nebunt. cet̾a oppida p̾sidiis deuĩcent.
suꝑiore differt. quod ibi singłis membͥs.
singula diu̾sa reddunt᷑. hic plura in
uno conungimꝰ. Ut ẽ. Quorum ordo ab
horret. hoc enim postͤmũ abhorret. pre¬
necessarium. cum uerba quedam dici¬
mꝰ ñ enunciande rei nccessaria. s mag¬
nitudini cumulande. ut si dicas. Anto
ille. Cum suffecerit nom̃ dixisse. ad am-¬
plitudinem adicimꝰ ille. I Eclypsis ẽ. d¬
tractio. contraria suꝑiori figura. cum
uerbo aliquo minꝰ dicto. rem sentiendã
potiꝰ p̃t̾imꝰ. ipsa celeritate gratissimi. he
sunt elocutionis figure. quas quidem
ñ opportet uelut studiose. copulatas in
uniꝰ conceptionis sententiã conglobari.
unc ordo p̾cepta¬

Expanded text:
 solutum, cum ademptis coniunctionibus, quibus uerba aut nomina conectuntur, singillatim unumquodque enuntiamus, ut est «exspecto uim edicti, seueritatem praetoris; faueo aratori; cupio supplico octupli uerborum cola disiungimus, siue duo siue pluranebunt; cetera oppida praesidiis deuincient». superiore differt, quod ibi singulis rnembris singula diuersa redduntur, hic plura in uno coniungimus, ut est «quorum ordo ah horret». Hoc enim postremum «abhorret» prnecessario, cum uerba quaedam adicimus non enuntiandae rei necessaria, sed magnitudini cumulandae, ut si dicas «Cato ille»; cum suffecerit nomen dixisse, ad amplitudinem adicimus «ille». Ἔλλειψις est detractio, contraria superiori figura, cum uerbo aliquo minus dicto rem sentiendam potius praeterimus, ipsa celeritate gratissimi. Hae sunt elocutionis figurae, quas quidem non oportet uelut studiose copulatas in unius conceptionis sententiam conglobari. Nunc ordo pra
Abbreviated transcription (Latin):
torquendo ridiculos motꝰ spectantib
p̾stant. Significanda enim ñ spectan¬
da sunt ista. que actio uultꝰq cõmendat.
S oculoꝵ in hac parte magna modera¬
tioẽ. qui tum hylaritate. tum inten¬
tione. tumminaci mouent᷑ aspectu.
nec minium grauiorib suꝑciliis pre¬
mendi. aut petentib frontẽ nudandi
sunt oculi. quod in pisone tulliꝰ amare
utcuꝑat. Nec molliꝰ agitandi sunt gestꝰ.
aut muliebrit̾ latera deducenda s̾unt.¬
nec iactanda deformit̾ ceruit. nec in illaᷤ
hortensii deducat᷑ illecebras. quib ⁊ si uenꝰ¬
te. tam̃ non uidebat᷑ uti uirilit̾. Ad sũmã.
b fusa porrectiꝰ. in sermocinatione uł nar¬
ratione contracta. p̃cipueq in hac parte
tenendum ẽ. ut deceant cunncta. quod pru-¬
dentia magis. quam ulla p̾ceptionis huiꝰ
arte seruatur

Expanded text:
retorquendo ridiculos motus spectantibus retorquendo ridiculos motus spectantibus praestant. Significanda enim, non spectanda sunt ista, quae actio uultusque commendat. Sed oculorum in hac parte magna moderatio est, qui tum hilaritate, tum intentione, tum minaci mouentur aspectu. Nec nimium grauioribus superciliis premendi aut petentibus frontem nudandi sunt oculi, quod in Pisone Tullius amare uituperat. Nec mollius agitandi sunt gestus, aut muliebriter latera deducenda sunt,nec iactanda deformiter ceruix, ne in illas Hortensii deducatur illecebras, quibus etsi uenuste, tamen non uidebatur uti uiriliter. Ad summam tionibus fusa porrectius, in sermocinatione uel narratione contracta, praecipueque in hac parte praestandum est, ut deceant cuncta, quod prudentia magis quam ulla praeceptionis huius arte seruatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quãdam scĩa modificata seruat᷑. In na-¬
oporteat obseruare. Bonitas uocis. cons¬
tat alacͥtate. firmitate. suauitate. Que
omina nutͥunt᷑ ybi. potꝰ. coitꝰ. obseruã¬
tia. precipueq ut corpꝰ deambulando
moueat᷑. intra breue spacium reditu ma¬
turato. Qui motꝰ cum digestionem faci¬
lem prestat. sñ dubio purgat ⁊ uocem.
Nimia excursio uł longa deambulatio.
extenuat ac fatigat. p̾ost banc deambu¬
lationem. statimꝰ nos ad studia confera¬
mꝰ. pͥusq quam sit dicendum. uoce̾ lec¬
tione coleremꝰ. Nec ab initio clamandũ.
s tenui murmure incoandũ. quo insi¬
milem uocem possis conferre. Ad cu-¬
raudam autem uocem pleriq ꝑtinere
dixerunt. ut sedentes paucissimos uer¬
sus lenta ⁊ graui ꝓferant uoce. Demde
ꝑ gradꝰ pallatun erigant sonum. ꝑ eos¬
demq gradꝰ recolligat᷑ or̃o. quo sñ dãp¬
no ad murm᷑ usq ꝑueniat.. Wltus
uͦ ꝓsententie dignitate mutandi st̃.
s non ita ut histrionib mosẽ. qui ora

Expanded text:
 quadam scientia modificata seruatur. In naoporteat obseruare. Bonitas uocis constat claritate, firmitate, suauitate, quae omnia nutriuntur cibi, potus, coitus obseruantia, praecipueque ut corpus deambulando moueatur intra breue spatium reditu maturato; qui motus cum digestionem facilem praestat, sine dubio purgat et uocem: nimia excursio uel longa deambulatio extenuat ac fatigat. Post hanc ambulationem statim nos ad studia conferamus, priusque quam sit dicendum, uocem lectione coloremus. Nec ab initio clamandum, sed tenui murmure inchoandum, quo in similem uocem possis efferre. Ad curandam autem uocem plerique pertinere dixerunt, ut sedentes paucissimos uersus lenta et graui proferant uoce, deinde per gradus paulatim erigant sonum, per eosdemque gradus recolligatur oratio, quo sine damno ad murmur usque perueniat. Vultus uero pro sententiae dignitate mutandi sunt, sed non ita, ut histrionibus mos est, qui ora
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Per aerios etiam tractus quib
formare solitꝰ ⁊ uolucrum diũsos mea¬
tus ⁊ osemum linguas ⁊ p̃pctis omma
penne frustra incassumq disquiritur
Iam p̾dem quuippe. offensuᷤ coͣntammine
cupari. Item eum in elicon.a. delon lt̃¬
eimq sectant᷑. Sed alibi lauros pͥmor̃
arentesq hederas. alibi cariante cnsũ¬

Expanded text:
niri. Per aerios etiam tractus, quibus formare solitus et uolucrum diuersos meatus et oscinum linguas et praepetis omina pennae, frustra incassumque disquiritur. Iam pridem quippe offensus contamine cupari. Item eum in Helicona, Delon Lyciamque sectantur; sed alibi lauros primores arentesque ederas, alibi cariantem tri
Abbreviated transcription (Latin):
podam. Cariantem idest putrescentem.
Ripos est spẽs lauri. tres habens radices.
apollim consecrata. abundans iuxta tẽ¬
plum apollinis. quod est in clara insula.
cui fertur mẽe. uiis diumnandi. Signifi¬
cat autem tͥplicem sp̃em diuinationis.
que est in p̃senti. pret̾ito ⁊ futo. Tripos
etiam uocat᷑ mensa apollinis. corio phy¬
calciam̃ta dict̃ esse. consulentiũ apolli¬
nem. a crepando corrigias dicta. Situ.
idest uetustate. Situs autem ꝓpͥe est la¬
nugo t̾re que nascit᷑ in locis obscuris si¬
ue neglectis ⁊ soli mnaccessis. ⁊ ponit᷑ ꝓ

Expanded text:
siccas, CARIENTEM, id est putrescentem, TRIPODEM. Tripos est species lauri, tres habens radices, Appollini consecrata, habundans iuxta templum Appollinis quod est in Claro insula, cui fertur inesse uis diuinandi. Signat autem triplicem speciem diuinandi, que est in presenti, in preterito et futuro. Tripos etiam uocatur mensa Appollinis corio Phicalciamenta esse dicunt consulentium Appollinem, a crepando corrigias dicta. SITV, id est uetustate. Situs proprie est lanugo terre, que nascitur in locis neglectis et soli inaccessis, et ponitur pro
Abbreviated transcription (Latin):
contamine. idest p̾urcitia. Monendoꝵ¬
trificia. ꝑ que dii monent᷑. ut succur¬
lo. a phitone serpente queni scđm fa¬
meliꝰ est a ũbo g̾co quod est phyto idẽ
int̾rogo. Ipsum enim int̾rogabant :
confulebant. Tangit uͦ historiam in eo
dorum. Ham apollo responsum decde¬
rat. Quod nero int̾ficiendus ẽet. a po¬
pulo romano. Timens gͦ nero ne auc¬
tontate numinis audacior redderetur
ppli adid ꝑagendum: iussit claudi tem¬

Expanded text:
CONTAMINE, id est spurcitia, MONENDOcrificia per que dii monentur, ut succurlo a Phitone serpente, quem melius est, a Greco uerbo quod est pytho, id est interrogo; ipsum enim interrogabant et consulebant. Tangit enim historiam in hoc Appollo responsum dederat quod Nero interficiendus erat a populo Romano. Timens ergo <Nero> ne auctoritate numinis audacior redderetur populus in ipsum, iussit claudi tem
Abbreviated transcription (Latin):
litam. idest pene deletam. ¶ andem
famna minciante. cognoscunt. quod febo¬
gaudet parnasia rupes. licet᷑ quoq adĩ¬
dici montis secretum obũbratũq scͥopu¬
lum nibe ꝑpetua. posterius migrasse
ꝑhibeant. Tamen cyrreos recessus tunc¬
⁊ sacrati specus loquacia antra comie¬
nunciante. fama dea. de qua uirgilius.
fama malũ quo ñ aliud uelociꝰ ullum:
mobilitate uiget. Quod phebo gaudet

Expanded text:
t. 11 Tandem Fama nuntiante cognoscunt quod Phogaudet Parnasia rupes. licet inde quoque ad Indici montis secretum obumbratumque scopulum nube perpetua posterius migrasse perhibebant, tamen Cirrhaeos tunc recessus et sacrati specus loquacia antra conveA, illa dea, de qua Virgilius: Fama, malum qua non aliud uelocius ullum mobilitate uiget. QVOD PHEBO et
Abbreviated transcription (Latin):
llic autem circunstabat in ordinem
quicquid nnminet sclorum. fortune¬
urbium. nationumq om̃um re¬
gum. ac totiꝰ populi uidebant᷑. Alie
tͣnͣsacti cursus em̃so fugientes consiste¬
bant. alie sub conspectu. Adueniebant¬
q ꝗͣ plures atq ita ñ nullis eminꝰ ua¬
hẽscebat desꝑata ꝓlixitas. ut uelut fu¬
mude caligationis incredibilis hãbet᷑.

Expanded text:
llic autem circumstabat in ordinem quicquid imminet saeculorum, Fortunurbium nationumque, omnium regum ac totius populi. Videbantur aliae transacti cursus emenso fugientes; consistebant aliae sub conspectu, adueniebantque quamplures, atque ita nonnullis eminus uanescebat disparata prolixitas, ut uelut fumidae caligationis incredibilis haberetur
Abbreviated transcription (Latin):
mira spectacula fortunarumq cursꝰ
motus nemorum. etiam susurranti-¬
b fl̾abris canora modulatio melico qͦ¬
dam cͣrepit᷑abat appulsu. Nam emi¬
nentiora ꝓlixarum arborum culmi-¬
na ꝑindeq distenta acuto sonitu re¬
sultabant. Quicquid uͦ terre confine
ac ꝓpinquum ramis acͣclmib fuerat:
grauitas rauca quatiebat. At mecdia
ratis ꝑ annexa succentib duplis ac ses¬
Ita fiebat. ut nemꝰ illud armoniam
totam suꝑumq carm̃ modulatione

Expanded text:
mira spectacula Fortunarumque cursus motusque nemorum etiam susurrantibus flabris canora modulatio melico quodam crepitabat appulsu. Nam eminentiora prolixarum arborum culmina perindeque distenta acuto sonitu resultabant; quicquid uero terrae confine ac propinquum ramis acclinibus fuerat, grauitas rauca quatiebat. At media ratis per annexa succentibus duplis ac sesIta fiebat, ut nemus illud harmoniam totam superumque carmen modulationum
Abbreviated transcription (Latin):
bet. Que res tunc epymerismos uocat᷑.
Anacephaleosis tam̃ nulla parsorõnis
ẽ: s epylogi quedam portio. ¶ Epylogꝰ
enim tres partes ħt. enumerationem p̃¬
dictam. indignationem ꝗͣ dinosin dici¬
Nam hisũ tantum tes ꝓbamuᷤ. uerũ
etiam augemꝰ. S conquestio .i. misera¬

Expanded text:
bet, quae res tunc ἐπιμερισμός uocatur. bet, quae res tunc ἐπιμερισμός uocatur. Αnacephalaeosis tamen nulla pars orationis est, sed epilogi quaedam portio. Epilogus enim tres partes habet: enumerationem praedictam, indignationem, quam δείνωσιν dicinam bis non tantum probamus, verum etiam augemus. Conquestio, id est misera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑistrophen uocamꝰ. aut cum sccl̃a ꝓposita
questionẽ pͥmã tractamꝰ. Et ħ facien¬
dum uł cum elegantiam uarietatis
affectamꝰ. uł cum pͥma questio adu̾sum
nos ualde fac̃. & ñ ẽ in pͥmo loco ponen¬
da. In ypofora cauendum ẽ. ne plene ⁊ co-¬
piose ponat᷑. qͣnꝗͣ aliquando irridendi
adũsarii causa. de quo nulla questio ẽ. ex¬
aggeranda a nob̾: ut quod discrepat os¬
tendamꝰ. Hyppofore trib modis muniũ¬
tur. adiectione uerboꝵ immutatione de¬
tractione. hyppora aũt ẽ intentio adũ¬
se partis. Antipofora responsio eiꝰ. Ana¬
cephaleosis est ueluti a capite cause bre¬
uis repetitio questionũ. Anacephaleosi
ñ semꝑ utendum ẽ. s quando aut parti¬
tionem fecimꝰ. aut quando in multas
qͤstiones causa ꝓcessit. itatam̃ ut sũmã
ciuꝰq ñ partes partiũ retexamꝰ. Qua
qͥdem utem᷑ etiam in alia parte or̃onis.
cum uidicis fortasse memoria succum¬

Expanded text:
 uocamus, aut cum secunda proposita  uocamus, aut cum secunda proposita quaestione primam tractamus. Εt hoc faciendum, uel cum elegantiam uarietatis affectamus, uel cum prima quaestio aduersus nos ualde facit et non est in primo loco ponenda. In hypophora cauendum est, ne plene et copiose ponatur, quamquam aliquando irridendi aduersarii causa,si hoc augeat, de quo nulla quaestio est, exaggeranda a nobis est, aut ut quod discrepat ostendamus. Hypophorae tribus modis imminuuntur: adiectione uerborum, immutatione, detraetione. Hypophora est autem intentio aduersae artis, anthypophora responsio eius. Anacephalaeosis est ueluti a capite causae breuis repetitio quaestionum. Anacephalaeosi non semper utendum est, sed quando aut partitionem fecimus, aut quando in multas quaestiones causa processit, ita tamen ut summam cuiusque, non partes partium retexamus. Qua quidem utemur etiam in alia parte orationis, cum iudicis memoria fortasse succum