comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arripit ꝑseu̾ancia: q̃ bñ incohatũ. stabili¬
ter urget: ꝓaciẽcia: q̃ utilitatis cã. difficilia
tollerat. Utile ã. qd̃ hic ⁊ suꝑiꝰ noĩaui: eo
sensu uolo accipi. scd̾m bm̃ ambrosiũ de
officiis: ut sit utile qd̃ honestũ. ⁊ honestũ qd̵
utile: qͣmuis ĩ sclarib scolis aliter diffinia¬
tur. Et ꝑmagnifice qͥdẽ. felix puella egit. nt
bonũ rimaret᷑ incohandũ: qd̃ ꝯfident̾ inco¬
hauit. ⁊ ꝑseu̾ant̾ absoluit. Paciẽciã: nͨ ĩ suis
nͨ ĩ filii ꝯtumeliis rupit. M agnificẽtie fuit:
qd̃ dixit. Magnificat aĩa mea dñm:. et ex¬
ultauit sp̃s m̃s ĩd̾osalutari meo. Cõfidẽcie:
ecce enĩ ex hoc bãm me dicẽt õs gen̾tiones.
Pseu̾ancie: qr fecit mͥ magna qui potẽs ẽ.

Expanded text:
arripit; perseverantia, quae bonum inchoatum stabiliter urget; patientia, quae utilitatis causa difficilia tolerat. Utile autem quod hic et superius nominavi, eo sensu volo accipi secundum beatum Ambrosium De officiis, ut idem sit utile quod honestum, et honestum quod utile, quamvis in saecularibus scholis aliter definiatur. Et permagnifice quidem felix puella egit ut bonum rimaretur inchoandum quod confidenter inchoavit, et perseveranter absolvit. Patientiam nec in suis, nec in filii contumeliis rupit. Magnificentiae fuit quod dixit : Magnificat anima mea Dominum, et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo ; confidentiae : Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes ; perseverantiae : Quia fecit mihi magna qui pote
Abbreviated transcription (Latin):
Que ĩ mr̃e dñi fuisse. nemo xp̃ia nꝰ ibit ĩ infi¬
cias: cũ eiꝰ uita ĩclita ut canit᷑. cũctas illꝰ¬
dimite totũ se infudit dei filiꝰ.bo¬
na illa uͥginał animi. suo potissimũ ad¬
uẽtu custodiẽs. Nãq ip̃e nõ solũ iustꝰ. s ⁊
ip̃a ẽ iusticia: cui dr ĩ psalmo. Dilexisti ius¬
ticiã. ⁊ odisti iniqͥtatẽ. Matrẽ gͦ suã iã iuᷤ¬
tã. iusticia dei penetͣns. unxit eã oleo exul¬

Expanded text:
Quae in matre Domini fuisse, nemo Christianus ibit infiQuae in matre Domini fuisse, nemo Christianus ibit inficias, cum ejus vita inclyta, ut canitur, cunctas illudimitae, totum se infudit Dei Filius, bona illa virginalis animi suo potissimum adventu custodiens. Namque ipse non solum justus, sed et ipsa est justitia, qui dicitur in psalmo : Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem . Matrem ergo suam jam justam justitia Dei penetrans, unxit eam oleo exsul
Abbreviated transcription (Latin):
animi. regit᷑ gub̃natõe ꝯsilii. Clemẽcia: qua
refrenat᷑ mẽs. temere ĩ alicuiꝰ odiũ ꝯcitata.
Modestia: qua fit ex utͦq suꝑfluo. diligẽs ⁊
cauta recisio. Has uͥtutes bãm dñam excer-¬
cuisse liquet ꝑspicue: cũ ꝯstet eã. nͨ fuisse in-¬
ꝯtinẽtẽ alicuiꝰ uolũptatis stimło. nͨ p̾cipitẽ
odio. nͨ ĩmodestã aĩo. Qͦmͦ enĩ illicita com¬
mittet. q̃ a licitis tẽꝑabat: Accedũt ad cõ¬
tinẽcie p̾cepta. mores qͦs uͥginẽ hẽre decet:
sic̃ ambrosiꝰ familiari illi suo ⁊ aliis imita¬
bili nectare docet. Ut sit uͥgo. q̃ nullo doli ã¬
bitu sincerũ adult̾et effc̃m: corde humilis.
u̾bis gͣuis. aĩo prudẽs. uoluptatẽ ciboꝵ dũ¬
taxat si qͣ fu̾it. ꝑuo redimẽs. carnis uicia
oĩo cõpescẽs. loquẽdi parcior. legẽdi studi-¬
osior. Cui sit nõ gestꝰ fractior. nõ incessus so¬
lucior. nõ uox petulancior: ut ip̃a sp̃es cor¬
poris. sit simłacrũ mẽtis. ⁊ figura ꝓbitatis.

Expanded text:
animi regitur gubernatione consilii; clementia, qua refrenatur mens, temere in alicujus odium concitata; modestia, qua fit ex utcunque superfluo diligens et cauta recisio. Has virtutes beatam dominam exercuisse liquet perspicue, cum constet eam nec fuisse incontinentem alicujus voluptatis stimulo, nec praecipitem odio, nec immodestam animo. Quomodo enim illicita committeret, quae a licitis temperabat? Accedunt ad continentiae praecepta mores quos virginem habere decet, sicut Ambrosius familiari illi suo, et aliis inimitabili nectare docet : Ut sit virgo, quae nullo doli ambitu sincerum adulteret effectum, corde humilis, verbis gravis, animo prudens, voluptutem ciborum duntaxat, si qua fuerit, parvo redimens, carnis vitia omnino compescens, loquendi parcior, legendi studiosior. Cui sit non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior, ut ipsa species corporis sit simulacrum mentis et figura probitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
editationes siue or̃ones. que sub-¬
scripte sũt. q̃m ad excitandã
legentis mentẽ. ad dei amorẽ
uł timorẽ seu ad suimet discꝰ¬
sionem edite sũt: nõ sũt legende in tumł¬
tu sed in quiete: nec ⁊̃ uelociter. s paulatĩ.
cũ intenta ⁊ morosa meditatõe. Nec debet
intendere lector. ut qͣmlibet illaꝵ totam
plegat: sed qͣntum sentit deo adiuuante
sibi ualere. ad accendendũ affc̃m orãdi.
uł qͣnͣtum illũ delectat. Nec necesse ht̃.
aliqͣm semꝑ a pͥncipio inciꝑe: s ubi ma¬
distincte: ut ubi eleg̾it. incipiat uł desi-¬
nat. Ne prolixitas. aut frequẽs eiusdẽ
loci repeticio. gen̾et fastidiũ: s pocius. a-¬
liquẽ inde colligat lector. ꝓpter qd̃ facte
sũt: pietatis affectũ ¶ Meditatio beati

Expanded text:
s seu orationes quae subcriptae sunt, quoniam ad excitandam legentis mentem ad Dei amorem vel timorem, seu ad suimet discussionem editae sunt, non sunt legendae in tumultu, sed in quiete, nec velociter, sed paulatim, cum intenta et morosa meditatione. Nec debet intendere lector ut quamlibet illarum totam perlegat; sed quantum sentit, Deo adjuvante, sibi valere ad accendendum affectum orandi, vel quantum illum delectat. Nec necesse habet aliquam semper a principio incipere, sed ubi madistinctae, ut ubi elegerit incipiat vel desinat, ne prolixitas aut frequens ejusdem loci repetitio generet fastidium; sed potius aliquem inde colligat lector, propter quod factae sunt, pietatis affectum. MEDITATIO PRI
Abbreviated transcription (Latin):
głistaꝵ dei. Tu sic p̾cipue dilecte d̾o int̾
tam precipue dilectos eiꝰ. ut suꝑeminẽs dilec¬
tio tͥ sit ꝓpriũ signũ int̾ eos. Tu ille ioħ̾es:
cui familiare fuit. recũbere sr̃ illd̾ głiosũ pectꝰ
altissimi. Tu quẽ d̾s sb̃stituit mr̃i sue filiũ
ꝑ se: cũ corꝑalitꝰ eã moriendo desereret. Ad te
o be tã amice ⁊ tã amate dei: ad te exorand̾
accedit homũcio iste reus der: ut ꝑ tã dilectũ
int̾cessorẽ. uitet iminẽtẽ sͥ irã dei. Cogit nãz
dñe cͥminosũ sua necessitas. q̃rere int̾uẽto¬
rẽ: ⁊ oceurrit ei. illa tua famosa familiaritaᷤ
apud illũ. quẽ timet ultorẽ. Certꝰ gͥ dñe. per
apd̃ deũ qd uo les efficies ⁊ sperãs de pieta¬
te tua. qr miser ĩ angustiis ad te clamãtẽ
nõ despicies: ad te me ꝯu̾to. qmͣuis tepido.
toto tñ affc̃u mẽtis mee. ⁊ potentẽ illã tuã
int̾uent̃õnẽ p̾sumo p̾cari peccatͥti aĩe mee.

Expanded text:
 Dei; tu sic praecipue dilecte Deo inter tam praecipue dilectos ejus, ut supereminens dilectio tibi sit proprium signum inter eos; tu ille Joannes, cui familiare fuit recumbere supra illud gloriosum pectus Altissimi; tu, quem Deus substituit matri suae filium pro se, cum corporaliter eam moriendo desereret: Ad te, o beate tam amice et tam amate Dei, ad te exorandum accedit homuncio iste, reus Dei, ut per tam dilectum intercessorem vitet imminentem sibi iram Dei. Cogit namque, Domine, criminosum sua necessitas quaerere interventorem, et occurrit ei illa tua famosa familiaritas apud illum quem timet ultorem. Certus igitur, domiapud eum quod voles efficies, et sperans de pietate tua, quia miserum in angustiis ad te clamantem non despicies, ad te me converto, quamvis tepido, toto tamen affectu mentis meae, et potentem illam tuam interventionem praesumo precari peccatrici animae meae,
Abbreviated transcription (Latin):
huri eramꝰ / non nr̃is saculis. s ĩ uiscerib
hilatiu christi est. Quiquia accipitinie i
tra pereat in celo reponii. Quia qͣni cib
quẽ pauꝑ accipit cõsumat᷑ merce̾s tñ hõi
oꝑis in celo reconditur. ¶ Naui sĩ prã¬
nia nr̃a ꝙ quisitis s aporib et multiplicasi̾
ferauis opendẽi studeanꝰ ad aenã si coꝵ¬
pori nr̃o delitie non holum nõ sb̾trahunt
minuitur / sic aĩe ihil angetur. Hec̃ frẽs
timens magis qͣ dͥe uobis aliquid siuistrũ
credeus admoneo. Scio eñ plures & nobis
deo ꝓpitio et ꝑegrinos assidue &cipe et pa¬
uperib frequenter elemosinã dare. Et iõ
qdđ suggero ad hac proficiat ut qui facieba
ampliuis faciat: qui u̾o non faciebat aut soͣ¬
tr tardiꝰ faciebat. tani scãm sibi et dro pl¬
acitani. oꝑ alionb iy c̃ surtudie mittaf. ⁊¬

Expanded text:
suri eramus, non in nostris sacculis, sed in visceribus hylacium Christi est: quidquid accipit, ne in terra pereat, in coelo reponit; quia quamvis quod pauper accipit consumatur, merces tamen boni operis in coelo reconditur. 11. Nam si prandia nostra exquisitis saporibus et multiplicatis ferculis expendere studemus ad coenam, sicut corpori nostro deliciae non solum non subtrminuitur, sic animae nil augetur. Haec, fratres, timens magis quam de uobis aliquid sinistrum credens admoneo. scio tamen plures ex uobis deo propitio et peregrinos assidue excipere et pauperibus frequenter elimosynam dare. et ideo, quod suggero, ad hoc proficiat, ut, qui faciebat, amplius faciat. qui uero non faciebat aut forte tardius faciebat, tam sanctam sibi et deo placitam operationem in consuetudinem mitta
Abbreviated transcription (Latin):
rae decle¬
si asticae
usus
anatoreis
nisi fal¬
Dlor exor¬
tus est. Qui prius cri
& capillos inignẽ sa¬
crifitii ponere uide¬
bant᷑ scilic& ut per¬
fectionẽ deuotionis suae
usus ab a postolis in¬
tro ductus est. Uthu
qui indiuinis cultib
mancipati dño con¬
secrantur. quasina¬
zarei idest scĩdĩ erine
p̃ciso innouentur.
Hoc quippe &e zechihe¬
cente dño. Tufiliho¬
minis sum me tibiglu¬
diũ acutũ. & duces ꝑ
caput tuũ & barbam
Ui delic& quiu &ipse sa¬
cerdotali genere dõ
inministerid̃ scĩfica¬
tionis deser uiebat.
Noc & nusareos illos
pris cillũ & aquilam
ma ctib apostolorũ
primũ fecisse legimus:
paulũ quoq apostolũ
& quos dãdis cipuloꝵ
xp̃i qui inhuius modi
cul tu imitandi exsti¬
terunt. Est aut̃ in
dericis tonsura signũ
quod dã quod incorpo¬
re figuratur. sed ina¬

Expanded text:
rae ecclesiasticae usus a Nazaraeis, nisi fallor, exortus est. Qui prius crinet capillos in igne sacrificii ponere jubebantur, scilicet ut perfectionem devotionis suae usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati Domino consecrantur, quasi Nazaraei, id est, sancti Dei, crine praeciso innoventur. Hoc quippe Ezechiecente Domino: « Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duces per caput tuum, et barbam ; videlicet quia et ipse sacerdotali genere Deo in ministerium sanctificationis deserviebat. Hoc et Nazareos illos Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primum fecisse legimus , Paulum quoque apostolum, et quosdam discipulorum Christi, qui in hujusmodi cultu imitandi exstiterunt. 3. Est autem in clericis tonsura signum quoddam, quod in corpore figuratur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
cum altaripar ticipant
Quinisihoc de contemp¬
toribus facultatum
surum uell& intellegi
lat& angelas crebroelec¬
tis inuisibili adesse prę¬
seritia ut eos uł abostis
callidi deffendant in¬
sidus uł maioricaeles¬
tis desideru gr̃a sustol¬
lant. A postolo adtes¬
tante quiait. Non¬
neom̃s surit adminis¬
tractorii sp̃s inministe¬
rium miss ꝓpt̃ eos qui
hereditatem capiunt
salutisime
tamen angelici nob
sp̃s adẽẽ. credendisuñ
cum diuinis speciadit̃
mancipamur obse¬
ingrersi. uł lectionib:
sacris aurẽ accomino¬
dumus: uel psulmo¬
diae operam damus
uł purtioni incurabi¬
rum psollemoniu cae¬
lebramus: Undeait
ꝓph̃ta. In conspectu
angeloꝵ psallũ tibi Neo
dubitarilic& ubicoporis
& sanguinis dominici
geruntur misteria
suꝑnorum ciuium ad ẽe
conuentus. Undestu¬
dendum solleterẽ ut
cum acc̃lãm uł ad diuinȩ
laudis debita soluenda.
uł ad agendi mnissarũ
sollempnia irornus
semꝑ angelicae p̃sentice
memores. cutanore &ue¬

Expanded text:
cum altari participant . » Qui, nisi hoc de contemptoribus facultatum suarum vellet intellilatet angelos crebro electis invisibili adesse praesentia, ut eos vel ab hostis callidi defendant insidiis, vel maiori caelestis desiderii gratia sustollant, apostolo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii / spiritus, in ministerium missi propter eos, qui hereditatem capiunt salutistamen angelici nobis spiritus adesse credendi sunt, cum divinis specialiter mancipamur obseingressi, vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbirum solemnia celebramus. Unde ait Propheta: In conspectu angelorum psallam tibi . Nec dubitari licet, ubi corporis et sanguinis Dominici geruntur mysteria, supernorum civium adesse conventus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores, cum timore et ve
Abbreviated transcription (Latin):
me originẽ offi¬
tiorum. quorũ
magisterio in aecclȩ¬
siis erudimus ut quib
sint inuenta aucto¬
rib bre uib cognoscas
inditus. Itaquȩ ut
uol uisti libellum de
ordinatum. scrip¬
tis u&ustissimis auc¬
torum ut locus con¬
tulit comentatum
in quo pleraq in eos¬
tilo eli cui non uulla
uero ita ut aput ip¬
sos erant ad miscui
Quo facilius lectio de
singulis fidei aucto¬
ritatẽ tener&. Si
quatamen ex his
dis pli cuerint erro¬
ribus meis paratior
uenia erit. Quia
non sunt re ferenda
ad culpae meae titu¬
lum dequib testifi

Expanded text:
me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint inventa auctoribus, brevibus cognoscas indiciis. Itaque, ut voluisti, libellum de ordinatum ex scriptis vetustissimis auctorum, ut locus obtulit, commentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testifi
Abbreviated transcription (Latin):
rae decle¬
si asticae
usus
ne seruato denuo post
uite magnȩ̨ conti¬
nentiã deuotionẽ con¬
pl&a caput radebant
& capillos inignẽ sa¬
crifitii ponere uide¬
bant᷑. scili c& ut per¬
fectionẽ deuotionis suae
Huius ergo exem pli
usus ab a postolis in¬
tro ductus est. Uthu
qui indiuinis cul tib
mancipati dño con¬
secrantur quasina¬
zarei idest scĩdĩ crine
p̃ciso innouentur
Hoc quippe &e zechihe¬
cente dño. Tufiliho¬
minis: sum me tibiglu¬
diũ acutũ. & duces ꝑ
caput tuũ & barbam¬
cerdotali genere dõ
inministerid̃ scĩfica¬
tionis deser uiebat.
pris cillũ & aquilam
inactib apostolorũ
primũ fecisse legimus:
cultu imitandi exsti¬
terunt. Est aut̃ in
clericis tonsura signũ
quod dã quod incorpo¬
re figuratur. sed ina¬

Expanded text:
rae ecclesiasticae usus servato, denuo post vitae magnae continentiam devotione completam, caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponere jubebantur, scilicet, ut perfectionem devotionis suae Horum ergo exemplis usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati Domino consecrantur, quasi Nazaraei, id est, sancti Dei crine praeciso innovantur. Hoc quippe Ezechiecente Domino: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum et duces per caput tuum et barbamcerdotali genere deo ‹in› ministerium sanctificacionis deserviebat. Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primos fecisse legimus, cultu imitandi exstiterunt. Est autem in clericis tonsura signum quoddam quod in corpore figuratur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
multisunt subregula
constituti auuritiam
& tur pialucra sectantur.
Oblitiq diuinae scriptu¬
rae dicentis. qui pecunia
suã non dedit ad usurã.
mutuũ dantes. centesi¬
mos exigunt. Iuste
censuit scã & magna sy¬
nodus. ut si quis inuentus
fuerit posthanc difini¬
tionẽ usuras accipiens
aut exinuentione¬
aliqua uel quo lib& mo¬
do ne gotiũ trans sigens
aut hemiolia idẽ sescu¬
plu exigens. uel aliquid
tal eꝓrsus ex cogitans
turpis lucri gradeiciatur
alero & alienus existat
a regula:

Expanded text:
multi sub regula constituti, avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes, centesimos exigunt, juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc diffinitionem usuras accipiens, aut ex inventionealiqua vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiola, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula.
Abbreviated transcription (Latin):
uerso concilio ut qui ex cõ¬
municatus fuerit ꝓsuo
neglectu siue ep̃s siue
quilib& cdericus & tem¬
pore ex communicatio¬
nis suae ante audientiã
communionẽ prȩsump¬
serit. ipse inse damna¬
tionis iudic&ur ꝓtulis¬

Expanded text:
verso concilio ut qui excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae ante audientiam communionem praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulis
Abbreviated transcription (Latin):
sollicit&. nisi forte expla¬
cito caritatis. Id inter
dantẽ accipientẽ quoe
conueniat. Nam gra¬
uis in iuriae reus est. qui
defr̃is xccła id quod est
utilius aut p̃ciosius aud&
uł abicere uł tenere : Ita¬
tros fugã dericũ de¬

Expanded text:
sollicitet, nisi forte ex placharitatis id inter dantem accipientemque convenerit. 690 Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itatransfugam clericum
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulli ep̃oliceat altenus
ep̃i ciuitatis ministrũ eclȩ¬
si asticum sollicitare. & in
suis parrochuis ordinare
Vniuersidixerunt pluc&.
Quia & his contemtionib
sol& nasci discordia. &ideo
scripserunt. Aurelius
ep̃s eccłae cartaginen¬
sis. huic dec reto consen¬
si. & prelecto suscripsi:
Similiter & c&eri ep̃i sub¬
scripserunt: In¬

Expanded text:
ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet nasci discordia, et ide subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quoq omnib
pluc&. ut siue diacho¬
nus siue pbr siue quis
derichorum ab ep̃o suo
communione fuerit
ab ep̃o suo fuisse abiec
tum non oport& ut
ci communionẽ indul¬
geat AQuod sifecerit.
sciatse conuocatis ep̃ĩs
causam essedicturum
Vniuersi dixer̃ ec hoc
statutũ & pacẽ seruabit

Expanded text:
Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ab episcopo suo communione fuerit ab etum, non oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causam esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem custodiet
Abbreviated transcription (Latin):
DESUB INTRO¬
ductis muli¬
ERIBUS. Tiii:
om̃a magna sino
nec alicui omnino qui
inclero est licere sub in¬
troductam habere
muli erem. nisi forte
matrem aut sor orẽ
aut amitã. uel eas tan¬
tum ꝑsonas quae sus pi¬
ciones effugiutt.

Expanded text:
De subintroductis mulieribus. III. mnia magna synodnec alicui omnino, qui in clero est, licere subintroductam habere mulierem: nisi forte matrem, aut sororem, aut amitam, vel eas tantum personas quae suspiciones effugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
CXΝO CONCILIO
DE SUB IN TRO¬
DUCTIS MULI
DIXIT
PER
om̃a magna sino¬
dus. Non ep̃o. Non
pb̃ro non diachono

Expanded text:
caeno Concilio, de subintroductis mulieribus dixit per omnia magna synodus, non episcopo, non sbytero, non Diacono
Abbreviated transcription (Latin):
rae decle¬
si asticae
usus
anatoreis
nisi fal¬
Dlor exor¬
tus est. Qui prius cri
& capillos inignẽ sa¬
crifitii ponere uide¬
bant᷑ scilic& ut per¬
fectionẽ deuotionis suae
usus ab a postolis in¬
tro ductus est. Uthu
qui indiuinis cultib
mancipati dño con¬
secrantur. quasina¬
zarei idest scĩdĩ erine
p̃ciso innouentur.
Hoc quippe &e zechihe¬
cente dño. Tufiliho¬
minis sum me tibiglu¬
diũ acutũ. & duces ꝑ
caput tuũ & barbam
cerdotali genere dõ
inministerid̃ scĩfica¬
tionis deser uiebat.
Noc & nusareos illos
pris cillũ & aquilam
ma ctib apostolorũ
primũ fecisse legimus:
paulũ quoq apostolũ
& quos dãdis cipuloꝵ
xp̃i qui inhuius modi
cul tu imitandi exsti¬
terunt. Est aut̃ in
dericis tonsura signũ
quod dã quod incorpo¬
re figuratur. sed ina¬

Expanded text:
rae ecclesiasticae usus a Nazaraeis, nisi fallor, exortus est. Qui prius crinet capillos in igne sacrificii ponere jubebantur, scilicet ut perfectionem devotionis suae usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati Domino consecrantur, quasi Nazaraei, id est, sancti Dei, crine praeciso innoventur. Hoc quippe Ezechiecente Domino: « Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum et duces per caput tuum et Larbam sacerdotin ministerium sanctificationis deserviebat. Hoc et Nazaraeos illos Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primos fecisse legimus: Paulum quoque apostolum, et quosdam discipulorum Christi, qui in hujusmodi cultu imitandi exstiterunt. Est autem in clericis tonsura signum quoddam quod in corpore figuratur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ et cantandũ i
xcła constituendis utꝰ
tbo ales ad legendũ can¬
Qq tandumi & psallendũ
inaeccła constituatur
qui non superbe sed
humiliter debitas d̃o
Lau des ꝑsol uant
& sua uitate lectio¬
nis ac me lodice.
ꝓ doctos de mulceant
&minus doctos erudiatt
Plusq uelint in lectione
uel cantu. populi ediffica¬
tionẽ : quũ popul arẽ
uanis simã adolationẽ
Qui uerohaee do cte ꝑagere
nequeunt erudiantur
prius a magistris &
instructi: haec adim¬
plere studeant ut au¬
dienter edifficent.
SIT COR ReptIO¬
niS
uã quã contemptores
canonichorũ insti¬
tutionũ epis copali
s p̃cipue iuditio plec¬
tendi sint. qua pena ut an
beatus augustinus in
xeccłu nulla maioresse
potest demonstrandũ tam̃ẽ.
qualẽ c&eri p̃lati. quullis

Expanded text:
andum in ecclesia constituendi sint. Tales ad legendum, cantandum et psallendum in ecclesia constituantur, qui non superbe, sed humiliter debitas Domino laudes persolvant; et suavitate lectionis ac melodiae et doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem, quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris: et instructi, haec adimplere studeant, ut audientes aedificent. sit correptionis. Quanquam contemptores canonicarum institutionum episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatus Augustinus in Ecclesia nulla major esse potest, demonstrandum tamen est qualem caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si & his renisus fue¬
rit c& erissibi alimenitis
interdictis. panetantũ
usq ad dignam satisfac¬
tionẽ utatur & aqua
Si uero necsic se correxerit
separetur amens a&a
soci&ate fratrum in co¬
ro psallentiũ remouea¬
tur & seor sum in loco
huiuscae modi neglegen¬
tib aprelutis constitu¬
to. sture cogatur ut salte
rubore sequestrationis
emend&ur : Deinde
si his. modis correptus.
in corrigibilis extiterit.
&a & as ꝑmiserit: quia
iuxta psalomonis uocẽ
stultus uerbis noncor¬
rigitur corgrua ei uer¬
berum adhibeatur
castigatio. quac tenus
scđm beaitigregoru
sencertiã : qui iubentis
uerba non audiunt uer¬
berib: admoneantur:
ut ad bonu desideria
poenae trahant quos
p̃mia non inuitant.
Cerum sitalis fuerit.
quȩ̃ aut &us aut quiditus
ꝑsonȩ uerberarinorsi¬
uerit publica obiur¬
ieiuniorum adflictione
& seques tractionis rubores
huius modi corripiatur
usq dum digna poeniten¬
tiae satisfactione ueniã
consequatur : Si uero uterq
& quiflugellatur. & quẽ

Expanded text:
Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis interdictis, pane tantum usque ad dignam satisfactionem utatur, et aqua. Si vero nec sic se correxerit, separetur a mensa, et a societate fratrum in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscemodi neglegentibus a praelatis constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, quia juxta Salomonis vocem: « Stultus verbis non corripitur, » congrua ei verberum adhibeatur castigatio, quibusm beati Gregorii sententiam: « Qui jubentis verba non audit, verberibus admoneatur; ut ad bona desideria poenae trahant, quem praemia non invitant. » Caeterum si talis fuerit, quem aut aetas, aut qualitas personae verberari non siverit, publica objurcontinua afflictione, et sequestrationis rubore, hujusmodi corripiatur, usque dum digna poenitentiae satisfactione veniam consequatur. Si vero uterque, et qui flagellatur, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̃ labamur: Ergo
sollerti industria nob̵
obseruandũ est: Nequid
inaeccłu dĩ ineptũ. nequid
ꝑuersum. nequid inde¬
cens aut cogitatione. aut
uerb̵ aut actib ꝑp&remus
Quatenus & cons pectu
angelorum digni effitia¬
niens. non quod condẽp¬
n& in nobis. sed potius qđ

Expanded text:
biliter labamur. Ergo solerti industria nobis observandum est, ne quid in ecclesia Dei ineptum, ne quid perversum, ne quid indecens, aut cogitatione, aut verbis, aut actibus perpetremus, quatenus, et conspectu angelorum digni efficianiens, non quod condemnet in nobis, sed potius quod
Abbreviated transcription (Latin):
to. sture cogatur utsaltĩ
rubore sequestrationis
emend&ur ⁊ Deinde:
si his modis correptus.
incorrigibilis extiterit.

Expanded text:
to stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit
Abbreviated transcription (Latin):
simul imultiplex donum sclo nr̃o nutu
diumnitatis in dultum ẽ. ut int̾ regias ordina¬
ciones gloriossimi principatus ur̃i. princi¬
palit̃ detuenda catholicȩ partis ueritate
euretis. Decinus studii pietate ꝓcessit. quod dimissa
matis rediuinũ furorẽ uelut ab exuncto resurgen¬
cendii fomte pullulantẽ. desacro scripturarum
sonte exemploꝵ. flumina diriuem. Ores dignissin
lil iubet. si eligeret᷑ qui iussionem dignus exci

Expanded text:
simul et multiplex donum saeculo nostro nutu divinitatis indultum est, ut inter regias ordinationes gloriosissimi principatus vestri principaliter de tuenda catholicae partis veritate curetis. De cuius studii pietate processit, quod dimissa dogmatis redivivum furorem velut ab extincto resurgentis incendii fomite pullulantem de sacro scripturarum caelestium fonte exemplorum flumina derivem. O res dignissima, quam tantus praesul iubet, si eligeretur, qui iussionem dignus exci
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is me orationib effectu ñ simili p̃sentetis. et cũ re¬
diero. seueritate simili absentasse credatis. Octo pa¬
lustres quisquias et duo paria solearũ quȩ dentib
maceretis. aliquatinꝰ cõmot: ñ tñ ex integro malũ
uitus ep̃s. uiuentiolo ep̃o. Seruatis dulcitudinis
morẽ. Immo ut uerius dicatur augetis. Refeci¬
stis sollicitudinẽ nrãm. de uob̃ ꝓsꝑa nunciando. ui¬
sitastis. festiuitatẽ. de nob̾ quȩ optabatis agnoscere
cupiendo. Int̾ has tũ multiplices epulas animorũ.
etiam corporalib qͦ deliciis ornastis ⁊m̃sam. qui spã¬
lib paueratis eccłam. Qua ꝓpt̾ impar ad grãs. conu̾¬
tor ad p̃ces. diuinam miscdiam rogans. ut caritas cuiꝰ
ꝓfectum tanto studio asseritis. uob̃ ad p̃miũ. michi
ad gaudium. cunctis ꝓficiat ad exemplum.

Expanded text:
vestris me orationibus effectu non simili praesentetis et, cum revestris me orationibus effectu non simili praesentetis et, cum rediero, severitate simili absentasse credatis. Octo palustres quisquilias et duo paria solearum, quae dentibus maceretis, aliquatenus commotus, non tamen ex integro malum tiolo episcopo. Servatis dulcitudinis morem, immo, ut verius dicatur, augetis. Refecistis sollicitudinem nostram de vobis prospera nuntiando: visitastis festivitatem de nobis, quae optabatis, agnoscere cupiendo. Inter has tamen multiplices epulas animorum etiam corporalibus quoque deliciis ornastis et mensam, qui spiritalibus paveratis ecclesiam. Quapropter impar ad gratias convertor ad preces divinam misericordiam rogans, ut caritas, cuius profectum tanto studio adseritis, vobis ad praemium, mihi ad gaudium, cunctis proficiat ad exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
auito ep̃o. Cogitans atq ꝑtractans in officiosi¬
tatem urãm qua ultione ꝑcellerem. id digniꝰ iudicaui.
quam si declinatã in uiriam nichil segniꝰ intentarẽ.
Nequaquam gͥ inposterum uereamini. qui cernetis
p̃sentem noram ꝓtinꝰ expiari. Itẽ auitꝰ ad apollinarẽ¬
occurrerem. necessitas obstitit. ut mͥ festiuitas
occurret. humanitas ꝓcurauit. Scribitis gͦ. indeuo¬
cionẽ meam marinis uos copiis ultuisse. Dignum
scilicet genꝰ supplicii. Quod ne faciat cum desiderio
gule conflictum. satis uob̃ p̃sentari cuꝑem. si ñ talit̃
puneretis ab sentes. Utinam censure ur̃ȩ incõtu¬
macẽ pęna ñ desinat. Nichil magis timeo. quã qͦd
me iubetis inposterum nil uereri. Indulgentiam illi
qui rogauerit date. cini auari eẽ uolueritis agnos cite.
Ceterum me qualitatẽ districtionis exꝑtum. offencã
magis uami constat desid̾are. quã ueniam. Decȩtͥo
senti anno officiis qua deliciis affui. intẽpore futuro

Expanded text:
Avito episcopo. Cogitans atque pertractans, inofficiositatem vestram qua ultione percellerem, nil dignius iudicavi, quam si declinatam iniuriam nihil segnius intentarem. Nequaquam igitur in posterum vereamini, qui cernitis praesentem noxam protinus expiari. Avitus episcopus Apollinaroccurrerem, necessitas obstitit: ut mihi festivitas occurreret, humanitas procuravit Scribitis ergo indevotionem meam marinis vos copiis ultum isse. Dignum scilicet genus supplicii, quod ne faciat cum desiderio gulae conflictum! Satis vobis praesentari cuperem, si non taliter puniretis absentes. Vtinam censurae vestrae in contumacem poena non desinat. Nihil magis timeo, quam quod me iubetis in posterum nil vereri; indulgentiam illi, qui rogaverit, date; cui avari esse volueritis, ignoscite; ceterum me qualitatem districtionis expertam offensam magis vestram constat desiderare quam veniam. De ceterotatis huius praesenti anno officiis qua deliciis adfui, in tempore futuro
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊multiplex donum scł̃o nr̃o nutu
diuinitatis in dultum ẽ. ut int̾ regias ordina¬
ciones gloriossimi principatus ur̃i. princi¬
palit̾ detuenda catholicȩ partis ueritate
iretis. deciuus studii pietate ꝓcessit. quod dimissa
matis rediuuiũ furorẽ uelut ab extincto resurgentis in¬
cendii fomite pullulantẽ. desacro scripturarum

Expanded text:
simul et multiplex donum saeculo nostro nutu divinitatis indultum est, ut inter regias ordinationes gloriosissimi principatus vestri principaliter de tuenda catholicae partis veritate ius studii pietate processit, quod dimissa matis redivivum furorem velut ab extincto resurgentis incendii fomite pullulantem de sacro scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quantum ad infermim spectat et finẽ mali.¬
quantulis corpusculi uiribus iugeo. anxius tam̃. quod dõno
filio ur̃o uł absolutione colloquii nil agnos co. quia nec
eo loco fuerim ut cognoscere potussem. Nam monaste¬
riis grinescensib occuꝑatus. aliquandui iam habita¬
culo ciuitatis absento. Siquidem delie̾ quas dignatio¬
ne solita direxistis in itiere me et adhuc ab urbe re¬
mocius positum reperunt. Quasq qud multipliciter
miror seruus ur̃ lęmanꝰ multũ gemens. minimum
sumens. a uido quidẽ s uacuo uentre transmisit. Pu¬
tans si eulogias urãs tenaci coruoꝵ rostro adhelie pa-¬
stum paruulis unguib ex hiberet ab eo obinsultatio¬
nẽ meam inuos uistius excitandam. Misit esuriens.
quod uorare ñ potuit concupiscens. Uellem nunc scire.
quid prosit gulȩ peculiares famuli si studetis. Cui ne¬
mͥ datas ad eo uob̾q ȩpulas de ore. uł animꝰ raꝑet.
obtabilis abs entandi causa me rapit. Cȩterum de

Expanded text:
Quantum ad infernum spectat et finem, aliquantulis corpusculi viribus vigeo, anxius tamen, quod de domno filio vestro vel absolutione colloquii nil agnosco, quia nec eo loco fuerim, ut cognoscere potuissem. Nam monasteriis Grinescensibus occupatus aliquamdiu iam habitaculo civitatis absento. Siquidem deliciae, quas dignatione solita direxistis, in itinere me et adhuc ab urbe remotius positum repererunt. Quasque, quod multipliciter miror, servus vester Leonianus multum gemens, minimum sumens, avido quidem, sed vacuo ventre transmisit: putasses eulogias vestras tenaci corvorum rostro ad Heliae pastum parvulis unguibus exhiberi; adeo ob insultationem meam in vos iustius excitandam misit esuriens, quod vorare non potuit concupiscens. Vellem nunc scire, quid prosit, gulae peculiaris famuli si studetis, cui ne datas a deo vobisque epulas de ore vel animus raperet, optabilis absentandi causa me rapit. Ceterum de
Abbreviated transcription (Latin):
ne laici quidẽ ñdicam clerici sca communione pͥuent᷑.
quia nescit cuius dignitatis ipsa cõmunio sit. quinõ
eam om̃i ammositate se posita. et cum magno dolore
suspendit. et cum maxima festinatione restituit.

Expanded text:
ne laici quidem, non dicam clerici, sancta communione priventur, ne laici quidem, non dicam clerici, sancta communione priventur, quia nescit, cuius dignitatis ipsa communio sit, qui non eam omni animositate seposita et cum magno dolore suspendit et cum maxima festinatione restituit.
Abbreviated transcription (Latin):
cessistis. ẽ ẽ. quod postea recepistis. ñ ñ. quia si bene occuꝑa¬
cione p̃sentium qualitas ꝑtractatur. condicionẽ int̾ nos
habitam etiam si tunc ñ debuisset int̾cesseri. mͦ specialit̃
uitus ep̃s. constantio ep̃o. Litteras scĩtatis cuȩ in pas¬
cha quidem. s ñ paschales accepi. nichil utiq deca-¬
ritate aut sollicitudine p̃ferentes. Iubebas ut frẽm et
consacerdotẽ nr̃m candidianum quem ego quasi peculi¬
arem comm̃daueram. ñ solum ad clericoꝵ. uerum etiã
ad laicoꝵ audientiam destinarẽ. aquib constat diaco¬
nem eis ꝓciuili causa seruili custo diȩ mancipatũ.
Et ideo sicensetis omĩa declericis ur̃is laicor destimo¬
nio credẽda. rescribite. Consequens erit. ut tum scłariũ
noticiam ex om̃ib quȩ inrumorẽ ueniunt consulamus.
Illud tñ quasi amator cuus suggerere ac monere prȩ¬

Expanded text:
cessistis Est est! quod postea repetistis Non non! quia, si bene occupacessistis Est est! quod postea repetistis Non non! quia, si bene occupatione praesentium qualitas pertractatur, condicionem inter nos habitam, etiam si tunc non debuisset interseri, modo specialiter us. Constantio episcopo. Litteras sanctitatis tuae in pascha quidem, sed non paschales accepi, nihil utique de caritate aut sollicitudine praeferentes: Iubebas, ut fratrem et consacerdotem nostrum Candidianum, quem ego quasi peculiarem commendaveram, non solum ad clericorum, verum etiam ad laicorum audientiam destinarem, a quibus constat diaconum eius pro civili causa servili custodiae mancipatum. Et ideo, si censetis omnia de clericis vestris laicorum testimonio credenda, rescribite. Consequens erit, ut tum saecularium notitiam ex omnibus, quae in rumorem veniunt, consulamus. Illud tamen quasi amator tuus suggerere ac monere prae
Abbreviated transcription (Latin):
Disi frequent̃ uota cõmunia peccatoꝵ impediren¬
tur ab iectu. uissioni consuetudinarie caritatis solito
uolueram parere seruitio. Nam cum festiuitati uob̾q
occurs ere duplicis compendii res fuisset. uidetis ad mei so¬
liuis ꝑtinere dispenduum. quod nequeo implere p̃ceptũ
Ita namq apud nos ꝑmom̃ta singula potestatum sꝑatur
ad uentus. ut nisi illis uenientib p̃sens ẽẽ curauero. abeis
qui solent in nob etiam leuiora culpare. quamlibet simplex
abscesus meus. ñ solum negligentie: s etiam contumacie
deputetur. Qua ꝓpt̾ communi necessitate ꝑspecta impor̃¬
sibilitati mee clem̃t̃ ignoscite. ⁊ ut desideriis ur̃is. si non
iugit᷑ uel int̾dum satis facere possimus. orate. Epła u¬
Ad similitudinẽ diune benignitatis. delib̾atio ur̃a
cultoꝵ suoꝵ peticionib temꝑetur. ut insollemntatẽ
sc̃i uisti. plebiculam suam apłatꝰ ur̃i uisitatio benedicat.
Ad firmitatẽ ꝓmissionis diuinȩ sit quod antea con-¬

Expanded text:
frequenter vota communia peccatorum impedirentur obiectu, iussioni consuetudinariae caritatis solito volueram parere servitio. Nam cum festivitati vobisque occurrere duplicis compendii res fuisset, videtis ad mei solius pertinere dispendium, quod nequeo implere praeceptum. Ita namque apud nos per momenta singula potestatum speratur adventus, ut, nisi illis venientibus praesens esse curavero, ab eis, qui solent in nobis etiam leviora culpare, quamlibet simplex abscessus meus non solum neglegentiae, sed etiam contumaciae deputetur. Quapropter communi necessitate perspecta impossibilitati meae clementer ignoscite et ut desideriis nostris si non iugiter, vel interdum satisfacere possimus, orate. VAd similitudinem divinae benignitatis deliberatio vestra cultorum suorum petitionibus temperetur, ut in sollemnitate sancti Iusti plebeculam suam apostolatus vestri visitatio benedicat. firmitatem promissionis divinae sit, quod antea con
Abbreviated transcription (Latin):
diem idẽ.Ui. halendas maũ untponit. quem uocat in letania
maiort non inieuinio. Letania ut p̃diximus. dep̃catio est
apuid nos. Potest enim serena mens et aliena auoluntate
mala. p̾cari dm̃: quamius manducet sobrie: carnem meridie
ꝙ letetur de resurrectione dñi. Tam̃ maiorũ patrum. idest

Expanded text:
I Kalendas Maii interponit, quem vocat in Litania majore, non in jejunio. Litania, ut praediximus, deprecatio est apud nos. Potest enim serena mens, et aliena a voluntate mala, precari Deum, quamvis manducet sobrie carnem meridie, et laetetur de resurrectione Domini. Tamen majorum Patrum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
admirandȩ sunt deliciȩ quas misistis. copia. tp̃te.
dignitate. S tñ affectiui. pietati. sollicitudini. ñ ȩquan¬
tur. Perquȩ ꝓbatur. ñ tam dignatio ur̃a nob̃. quam p̃¬
aconsuenidine spiritaliũ defuit epularum. Quas mͥds̃
si in futuro cribuit. cõmeatũ sicut nunc ꝑuos transmit.¬
tere. ita cunc uoħ cum exhib̾e dignetur. Epła bĩ au¬

Expanded text:
admirandae sunt deliciae, quas misistis, copia, tempore, admirandae sunt deliciae, quas misistis, copia, tempore, dignitate; sed tamen affectui, pietati, sollicitudini non aequantnr. Per quae probatur non tam dignatio vestra nobis quam praea consuetudine spiritalium defuit epularum. Quas mihi deus, si in futuro tribuit commeatum, sicut nunc per vos transmittere, ita tunc vobiscum exhibere dignetur. Avi
Abbreviated transcription (Latin):
confortentur senes ur̃i. et ꝑ caritatis exemplum posteri
doceantur. Epła auiti ep̃i ad claudium ep̃m.¬
uitus ep̃s. claudio ep̃o. Pro consnetudine desidia
nr̃a uotuus indiciis pietatis studuio cumulatis.
quoꝵ iusitatione suscepta. natiuitatis dñicȩ nob̾ festa
ꝓsꝑitatis ur̃ȩ geminantur augm̃to. ꝑ qua grãm qũa
eiga nos beatitudo ur̃a assidua dignatione multiplicat.
p̃sentiam urãm succedentium annorum numerositate
uitus ep̃s. gregorio ep̃o. Meis pocius ascribo pecca ep̃m¬
tis. quod uos ad disposicionem piissime uoluntatis.
corpdris in equalitas impediuit. quamqu̾a consueta di¬
gnatio. oratione nos et oblatione comitata sit. Unde sa¬
lutationis officia pagina famulante ꝑsoluens. supra
quam sermone ualeo grãs ago. quod festiuitatem nrãm
pleno uos desidio sicientem. etiam si ñ saciastis p̃sentia
refecistis expensa. Epła bĩ auiti ep̃i ad elexandrinĩs epm̃.¬
uitus ep̃s. marimo ep̃o. Magne quidem et ilmis

Expanded text:
confortentur senes vestri et per caritatis exemplum posteri doceantur. Avitus episcopus Claudio episcopus Claudio episcopo. Pro consuetudine desideria nostra votivis indiciis pietatis studio cumulatis, quorum visitatione suscepta nativitatis dominicae nobis festa prosperitatis vestrae geminantur augmento. Pro qua gratia, quam erga nos beatitudo vestra adsidua dignatione multiplicat, praesentiam vestram succedentium annorum numerositate piscopus Gregorio episcopo. Meis potius adscribo peccatis, quod vos ad dispositionem piissimae voluntatis corporis inaequalitas impedivit, quamquam consueta dignatio oratione nos et oblatione comitata sit. Vnde salutationis officia pagina famulante persolvens supra quam sermone valeo, gratias ago, quod festivitatem nostram pleno vos desiderio sitientem, etiamsi non satiastis praesentia, refecistis expensa. Avitus episcopus ad Alexandrinum episcopus Maximo episcopo. Magnae quidem et nimis
Abbreviated transcription (Latin):
mentum bonum. ut app̃hendant ueram uitam. Quibꝰ
scd̾m hanc sententiã. agroꝵ siue reddituum. et ꝓdeẽ usus
poterit. si ñ nocuerit appetitus. Est tam̃ et aliud scĩtatis ge¬
nus. in quo si tempꝰ ꝑsecutionis assistat. martyrium quod¬
dam plena confessio queat initari: Siquis enuim antiꝗͣ
parentum consuetudinẽ. siue sectam melius credendo
cominutet. nec teneat᷑ priuilegio consuetudinis. cũ ueri¬
tas ꝓuocat addilectionem salitis. unlit hic parentes.
fr̃s. sororesq dimitiit. uelut abraham diues. qui cunct̃
cȩlestibus donis fruens. filiis. famulis. auro. argento patri¬
monio. matrimonio rectȩ usus. patriȩ setam̃ et cognatioĩ
suȩ uoto mutande religionis excussit. & imminente iam
senio. signum circumcisionis quo xp̃ianitas figurabatur
accipiens. ꝓuectus iam ꝑȩtatẽ conuiersume pueros fieri

Expanded text:
mentum bonum, ut apprehendant veram vitam. Quibus mentum bonum, ut apprehendant veram vitam. Quibus secundum hanc sententiam agrorum sive redituum et prodesse usus poterit, si non nocuerit appetitus. Est tamen et aliud sanctitatis genus, in quo, si tempus persecutionis absistat, martyrium quoddam plena confessio queat imitari. Si quis enim antiquam parentum consuetudinem sive sectam melius credendo commutet nec teneatur privilegio consuetudinis, cum veritas provocat ad dilectionem salutis, utiliter hic parentes, fratres sororesque dimittit: velut Abraham dives, qui cunctis caelestibus donis fruens, filiis famulis, auro argento, patrimonio matrimonio recte usus, patriae se tamen et cognationi suae voto mutandae religionis excussit et imminente iam senio signum circumcisionis, quo Christianitas figurabatur, accipiens provectos iam per aetatem conversione pueros fieri
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ liceat homini dimittere uxorem. Et qͦd ds̃ inquit
conuixit. homo ñ separet. Et apłs ꝓtestatur. quod qui
sius et maxime ꝓpinquis ñ ꝓudet. fidem neget. sitq de¬
tior infideli. dñm petrus. petrum coniunx ꝓpͦria sequebat᷑.
Cessante carnali usu. manebat sp̃ale solatium. Et co¬
mitante se andrea germano. nec frẽm nec uxorem dimi¬
serat. in quorum contub̃nui xp̃i uestigiis ad herebat.
Qua ꝓpt̾ ꝑsonas huiusmodi ñ obeẽ nob̃. s impedire tim̃¬
dumẽ. Nancum omĩno hominum generi. ordini. dig¬
nitati. obtinendum cȩleste regnũ diuinus sermo ꝓponat.
ẽ temerarius p̃dicator. necessitati principum quȩ reg-¬
num diuinis nitib administrat. si omĩa quȩ supradi-¬
ximus relinquenda suaserit. cũ tam̃ etiam ꝑsonis huiꝰ
culminis. contemptꝰ mundi suggeri. et cȩlorum regnum
debeat repromitti. apło sicut recolitis ꝓtestante locupletibꝰ
ut diuctes sint inoꝑibus bonis. et thesaurizent sibi funda¬

Expanded text:
quod non liceat homini dimittere uxorem, et: Quod deus, inquit, coniunxit. homo non separet. Et apostolus protestatur, quod qui suis et maxime propinquis non providet, fidem neget sitque deterior infideli. Dominum Petrus, Petrum coniunx propria sequebatur; cessante carnali usu manebat spiritale solacium; et comitante se Andrea germano nec fratrem nec uxorem dimiserat, in quorum contubernio Christi vestigiis adhaerebat. Quapropter personas huiusmodi non obesse nobis, sed impedire timendum est. Nam cum omnino hominum generi, ordini, dignitati obtinendum caeleste regnum divinus sermo proponat: est temerarius praedicator necessitati principum, quae regnum divinis nutibus administrat, si omnia, quae supra diximus, relinquenda suaserit, cum tamen etiam personis huius culminis contemptus mundi suggeri et caelorum regnum debeat repromitti, apostolo, sicut recolitis, protestante locupletibus, ut divites sint in operibus bonis et thesaurizent sibi funda
Abbreviated transcription (Latin):
tandã districtionẽ ȩccłastici ordinis falsitoꝵ subripeoe
ualeat. ei culꝑa scitati ur̃ȩ indicare ꝓfpeximꝰ. ut solli¬
catudie. ura disciplinȩ possit submitti quaͥ refugi
Comperimꝰ aut̃ qđ petrus acolitꝰ quẽ adilet tissimo filio
nro sabiano diacono responsa ȩccłastica facient. obserr¬
uare minbe regia feceramus. fugiens ad u̾ra eccliam
lu i forte. hoc metuens aura discessuisec lacorechusanor¬

Expanded text:
sitas surripere valeat, ejus culpam sanctitati vestrae indicare prospeximus, ut sollicitudine vestra disciplinae possit submitti quam refugit. Comperimus autem quod Petrus acolythus, quem dilectissimo filio nostro Sabiniano diacono responsa ecclesiastica facienti observare in urbe regia feceramus, fugiens ad vestram Ecclesiam si forte hoc metuens a vestra discesserit Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
subtilit̃ indicare. ut renunciatione tua redditi certiorel.
qđ pꝰ hoc dõ auctore fieri debeat disponamꝰ.¬
cripta quȩ ad nos dudũ agenuensibꝰ partibꝰ transmi¬
sisti gaudii ur̃i nos fecere partioipẽ Propt̾ qđ oĩptis¬
dĩ gña oo filiũ uobis donatũ. & qđ ualde ẽ excellentiȩ
urae laudabile. catholice eũ fidei cognouimꝰ sociatũ
Neo eñ de xp̃ianitate urã aliud credendũ fuerat. nisi
io studere uos. ut quẽ diumo munere suscepistis.
catholice rectitudinis auxilio muniretis. Ut & redẽptor
nr̃ familiarẽ te suã famulã cognosceret. & longobar¬
dorꝑ genti nouũ regẽ in timorẽ suo felicit̾ enutriret:¬
U ñ oramꝰ oĩptẽ dm̃. ut & uos in mandatoꝵ suoꝵ uia
custodiat. & eundẽ excellentissimũ filiũ nr̃m adulo¬
uualdũ in suo faciat amore ꝓsicere. Quatenꝰ sic̾ hic
uit̃ ħomines iã magnus ẽ. sio quoq & bonis actibꝰ añ
dĩ nr̃i oculos sit głosus. Illud aut̃ qđ excellentia ur̃a

Expanded text:
subtiliter indicare ut, renuntiatione tua redditi certiores, quid post haec, Deo auctore fieri debeat disponamripta quae ad nos dudum a Genuensibus partibus transmisistis gaudii vestri nos fecere participes, 1270 proptDei gratia, et filium vobis donatum, et, quod valde excellentiae vestrae est laudabile, catholicae eum fidei novimus sociatum. Nec enim de christianitate vestra aliud credendum fuerat, nisi id studere vos, ut quem divino munere suscepistis catholicae rectitudinis auxilio muniretis, ut et Redemptor noster familiarem te suam famulam cognosceret, et Langobardorum genti novum regem in tim Deum ut et vos in mandatorum suorum via custodiat, et eumdem excellentissimum filium nostrum Adulouvaldum in suo faciat amore proficere, quatenus sicut hic inter homines jam magnus est, sic quoque et bonis actibus ante Dei nostri oculos sit gloriosus. Illud autem quod excellentia vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ilecstionis tuȩ scripta suscepi. quȩ in meo sensu amoris melle
condita sapuerunt. O quanta aspiratione uitȩ plena sunt. que
tepi apparebant. s solã ueritatis atto caritatis radeẽ tenenti a
ponie qd locuta sunt colestis patriş amorẽ flagaban Er ei
u tua anie diles tio petere studunit. ut ad hane libelũ enior te¬
torium seribere deberomꝰ. S. serre te necesseiẽ sili lliore. qt¬

Expanded text:
ilectionis tuae scripta suscepi, quae in meo sensu amoris melle condita sapuerunt. O quanta aspiratione vitae plena sunt, quaetypus apparebat, sed solam veritatis atque charitatis radicem tenentiaper omne quod locuta sunt coelestis patriae amore flammabant. In eis vero tua me dilectio petere studuit, ut ad hanc libellum exhortatorium scribere studerem. Sed scire te necesse est, fili
Abbreviated transcription (Latin):
D hoc
Nocou gradus rationis ordo disturcit. &iudicia eẽ
consnicun ut nec ꝑͥpositi in opprimdos set tiuttra ua-¬
coat oec upare subiectos. nec subiectis nerũ conttao
suos pꝰpositos effrenata sit resultandi licentid ae ꝗdõ
sunt. ne. aut in tuȩ frnitatis inuidia remanerent.

Expanded text:
d hoc locorum gradus rationis ordo distinxit, et judicia esse constituit, ut nec praepositi in opprimendos se frustra valeant occupare subjectos, nec subjectis iterum contra suos praepositos effrenata sit resultandi licentia. Et ideosunt, ne aut in tuae fraternitatis invidia remaneren