comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: Accendamꝰ gͦ animũ
fr̃s: recalescat fides in id
qd̃ credidit. In ardescant
ad suꝑna nr̃a desideria:
& sic amare iã ire est
Ab in t̾ne sollẽpnitatis
gaudio. nulla nos aduersi¬
tas reuoeẽt: Quia & si qͥs
ad locũ ꝓpositũ ire desi¬
derat : eius desideri um
queliba uiȩ asꝑitas non
in mutat: Nulla nos ꝓsꝑitas
blandiens seducat. quia stultꝰ
uiator est qͥ in itinere amȩna
prata conspiciens: obliuiscit᷑
quo tendebat: Boto gͦ deside.¬
rio ad suꝑnã patriam animꝰ
anhela: nil in hoc mundo ap¬
petat: qd̾ constat quia citius
relinquat. ut si cęlestis pastoris
ueracit᷑ oues sumus: quia
in uie delectacione ñ fugi¬
mur. aetͬnis pascuis in ꝑuen-

Expanded text:
sumus. Accendamus ergo animum, sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delectatione non figimur aeternis pascuis in
Abbreviated transcription (Latin):
uictor exercitus Tanto. illic
lȩtior: quanto hic durius
afflictus Ibi confessor um
constancia p̃mĩĩ sui ꝑcep¬
cione consolata: ibi fideles
uiri. quos a uirilitatis suȩ
robore. uoluptas scłi emolli¬
re ñ potuit Ibi sc̃ȩ̨ muli¬
eres. quȩ cũ scło &e sexum
uicerunt: Ibi pueri: qui
hic annos suos moribus
transcenderunt: Ibi senes
quos hic &e ȩtas debiles
reddidit: & uirtus oꝑis ñ
cũ tantarũ ciuiũ sollẽpni¬
tate gaudeamꝰ: Ipsa nos
letanciũ festiuitas in uito
Gerte si alicubi popłs non¬
dinas cȩlebrarae. si ad alicuiꝰ
ȩccłȩ dedicacionẽ denun.¬
ciata sollẽpnitate concurre
creder&: si sollẽpnita tem
cõmunis lȩticiȩ non uide¬
ret: Bcce in cęlestibꝰ electoꝵ
ciuiũ leticia agitur: uicis¬
sim de se om̃s insuo conuen.¬
tu gratulantur: Atam̃
nos ab amore actͬnitatis
tepidi: nullo desiderio
ardemꝰ. & int̾ e̾ẽ tante
sollẽpnitati ñ querimus:
Priuamur gaudi ĩs: &e lȩti

Expanded text:
victor exercitus, tanto illic victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus operis non cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurrercrederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti
Abbreviated transcription (Latin):
De quibus & paulo suꝑius
dicit: ꝑ me si quis introierit
saluabitur : & ingredietur
& egredietur. & pascua inue¬
niet In gredietur quippe ad
fidem: egredietur uꝰ a fide
ad speciem. acredulitate ad
contẽplacionẽ: Pascua aut̃
inueniet : in ȩt̾na refectione:
Ques gͦ eius pascua inuenient.
quia quisquis illũ corde
simplici sequitur. aeternę
uiriditatis pabulo nutritur:
Quȩ aut̃ sunt istarũ ouium
pascua. nisi intͣna gaudi a
uirentis paradisi . Pascua
nãq electorũ sunt: uultus
pͣsentis dĩ ui dum sine de¬
fectu conspicitur: sine fine
mens uitȩ cybo saciatur:
In istis pascuis de ae ternita.¬
tis sacietate lȩtati sunt :¬
quiq iam la queos uoluptu¬
ose temporalitatis euaser̃t:
Ibi hymnidici angłoꝵ chori.
ibi societas suꝑnorũ ciuiũ:
ibi dulcis sollẽpnitas a ꝑe¬
grinacionis huius tristi labo¬
re redeuncium: Ibi ꝓuidi
ꝓpħarũ chori. ibi iudex a¬
płorũ numerus: ibi innu¬
merabilium martyrum

Expanded text:
s dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
gandi auctoritatẽ suscipi¬
unt. qui gradũ regim inis
sorciuntur. Grandis honor.
sed graue pondus istius est
onoris Durum quippe est
ut qui nescit tenere modera¬
mina uitȩ suȩ. iudex uitȩ
fiat alienȩ: E plerũq contin¬
git. ut hunc iudiciĩ locus
teneat: cui ad locũ uita
minime con cordat. Ac sepe
agitur. ut uel dampnet
in meritos : uł alios ipse liga¬
tus soluat: Sepe in soluendis
ac ligandis subditis: suae
uoluntatis motus ñ autẽ
causarum merita sequitur:
Unde fit ut ipsa hac ligandi
& soluendi potestate se priuae:
qui hanc ꝓ suis uoluntatibus
&e non ꝓ sub iectorũ moribus

Expanded text:
gandi auctoritatem suscipigandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit, ut hunc judicii locum teneat, cui ad locum vitae minime concordat. Ac saepe agitur ut vel damnet immeritos vel alios ipse ligatos solvat; saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit, ut ipsa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subjectorum moribus
Abbreviated transcription (Latin):
dñi : ibi libertas. Sciendum uͦ
est quod hĩi qui prius spm̃
scm̃ habuerunt. ut & ipsi in
hunc post resurrectionẽ dñi
patenter acceꝑunt. ut ꝓdesse
non paucis sed pluribꝰ possent :
Unde & in hac ipsa dacione
sp̃s dicitur. quorũ remiseritis
peccata remittuntur eis:
& quorũ retinueritis reten¬
ta sunt: bib&e intueri illi
discipuli ad tanta onera
humilitatis uocati. ad quan¬
tum culmen głȩ sint ꝑducti.
fcce non solum de semor ipsis
securi fiunt. sed & iã alienȩ
obligacionis. potestatem
relaxacionis accipiunt: Prin¬
cipatũ suꝑni iudiciiꝰ sorciun.¬
tur. ut uice dĩ quibusdam
peccata retineant. quibus dã
relaxent. Sic sic eos a dõ de¬
cebat erigi. qui cantum
ꝓ dõ consenserint humiliari
Ecce qui districtũ dĩ iudi¬
ciũ metuunt. animarum
iudices fiunt: & alios dãpnant
uł lib̾ant. qui semae ipsos
dampnari metuebant: Horũ
ꝓfecto nunc in ȩccła ep̃i lo¬
cum tenent. Soluendi ac li.¬

Expanded text:
Domini, ibi libertas . Sciendum vero Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, ut et ipsi innhunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sudiscipuli ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationisque accipiunt. Principatum superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic eos a Deo decebat erigi, quia tantum pro Deo concesserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt; et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Solvendi ac li
Abbreviated transcription (Latin):
Suxerunt mel de petra: & oleũ
de firma petra: Neq enĩ qͥc quã
tale iuxta historiã legitur :
si tota testam̃ti ueteris series
recenseatur. Nusquã de petra
suxit: Sed quia iuxta pauli
uocẽ petra erat xpc̃. mel de
petra suxerunt. quia eiꝰdẽ
redẽptoris nr̃i facta & mi¬
racula uiderunt: Oleum uͦ
de firma petra suxerunt. qͥa
effusione scĩ sp̃s. post resurrec¬
tionẽ eius ungi meruerunt:
Quasi gͦ in firma petra mel
dedit. quando adhuc morta¬
lis dñs. miraculorũ suorum
dulcedinẽ discipulis ostendit
Sed firma petra oleũ fudit.
quia post resurrectionẽ suã
factus iam impassibilis. ꝑ
afflacionẽ sp̃s donũ sc̃ę uncti¬
onis emanauit. De hoc oleo
ꝑ ꝓpħam dicitur. Compu¬
trescoe iugũ a facie olei. Sub
iugo quippe tenebam demo¬
nicȩ dommacionis. sed uncti
sumus oleo sp̃s scĩ: & quia nos
gr̃a libertatis unxit. dñacionis
demonicȩ iugũ putruit ÷ Paulo
attestante qui ait: Ubi sp̃s

Expanded text:
Suxerunt mel de petra, et oleum Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra consistens. & semel cę̧lo
p̾sidens. Neq enĩ alio in loco
nisi nunc cũ ꝑ insufflacionem
ꝑcipitur. & post modũ cũ de
cȩlo ueniens. in linguis uariis
demonstratur. Cur gͦ prius.
in t̾ra discipulis datur. post¬
modũ de cęlo mittit᷑. nisi qd̃
duo sunt p̾cepta caritatis.
dilectio uidelicoe dĩ & pro¬
ximi: In terra datur sp̃s.
ut diligatur ꝓximus : ẽ cęlo
datur sp̃s. ut diligatur ds:
Sicut una est caritas &
duo p̾cepta. ita unus sp̃s &¬
duo data. Prius a consistente
dño in t̾ra. post modsĩ ẽ cęlo:
quia in ꝓximi amore discit᷑.
qualit̃ ꝑ ueniri debeat ad amo¬
Qui i non diligit fr̃em suum
quẽ uidae. dm̃ quẽ ñ uidet
quomͦ potest diligere: Et
ante quidẽ discipulorũ men¬
tibus. n dẽ sp̃s sc̃s in erat ad
fidem: sed tam̃ manifesta daci¬
one nͣ nisi post resurrectionẽ
datus est: Unde &e scriptum
est: Hondũ erat sp̃s datus.
quia ihs nondũ fuerat glorifi¬
catus Unde & iã ꝑ moysen dr̃:

Expanded text:
in terra consistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei et proximi? In terra datur Spiritus ut diligatur proximus: e coelo datur Spiritus ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas et duo pduo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum in coelo, quia in proximi amore discitur, qualiter perveniri debeat ad amoQui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pastores aeccłȩ ei pęnã debe¬
ant amouere quã meruit.
qui non erubuit confiteri
quod fecit Hȩc disoluci onis
ordine breuit̃ dixerim:
ut sub magno moderamine
pastores aeccłȩ uł soluere
studeant uel ligare: Sed utrũ
iuste an iniuste obliget
pastor: pastoris tam̃ sentencia
gregi timenda ẽ: ne is qui
sub est & cũ in iuste forsi tan
ligatur: ipsam obligacionis
sue sentenciã ex alia culpa
mercatur Pastor gͦ: uł absol¬
uere in discrete timeat uel
ligare: Is aut̃ qui sub manu
pastoris est: ligari timeat
uł in in iuste: Nec pastoris
sui iudiciũ temere rep̾̃hen¬
dat: ne & si in iuste ligatus
est: ex ipsa tumidȩ rep̾hen¬
sionis suꝑbia culpa quȩ ñ
erat fiat: Sed quia haec
breuit᷑ ꝑ excessum diximꝰ:
ad exposicionis ordinem
redeamus Ihomas autem
unus ex duodecĩ qͥ dicit̃
didimꝰ: non erat cũ eis quan

Expanded text:
pastores Ecclesiae ei poenam debepastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum e
Abbreviated transcription (Latin):
rem magis ostenderent quã
uirtutem Ex qua conside¬
racione intuendũ est: quod
illos nos debemus ꝑ pastoralẽ
auctoritatẽ soluere. quos
auctorẽ nrm cognoscimus
ꝑsuscitantẽ gram uiuificare:
Quȩ nimirũ uiuificacio ante
oꝑacionẽ rectitudinis: in
ipsa iam cognoscitur con¬
fessione peccati. Unde a
huic ipsi mortuo lazaro: ne¬
quaquã dicitur reuiuisce.
sed ueni foras Omis quippe
peccator dũ culpã suã in tra
conscienciã abscondit intror¬
sus lat&e: in suis pene tralibꝰ
occultatur. Sed mortuus
uenit foras: cũ peccator neqͥci¬
as suas sponte confitetur:
bararo ergo dicitur ueni
foras: acsi aꝑte cui libae mor¬
tuo in culpa diceretur Cur
reatum tuũ intra conscien¬
ciã abscondis: Foras iam ꝑ
confessionẽ egredere. qͥ apud
te in terius ꝑ negacionem
lates Ueniat itaq foras mor¬
tuus: id ÷ culpã confiteat᷑
peccator: Uenientẽ autẽ
foras soluant discipuli: ut

Expanded text:
rem magis ostenderent quam rem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut
Abbreviated transcription (Latin):
digne subditis nequeunt: qui
in subditorũ causis sua uł
odia uł grãm secuntur. Unde
tificabant animas quȩ non
moriuntur : & uiuificabant
animas quȩ ñ uiuunt:¬
Non morientẽ qu ippe morti¬
ficat: qui iustũ dampnat:
nͣ̃ uicturũ uiuificare niti¬
tur : qui reum de supplicio
absoluere conatur: Causae
gͦ pensandę sunt : & tunc li
gandi atq soluendi potestas
post culpam Ut quos omp̃s
absolucio p̾sidentis. cũ int̾ni
arbitrium sequitur iudicis:
Q uod bene quatriduani mor¬
tui resuscitacio illa significat.
quȩ uidelic& demonstrat. Quia
prius mortuũ dñs uocauit:
& uiuificauit dicens: Kazare
ueni foras: & post modum is
qui ueniens egressus fuerat.
a discipulis est solutus: Sicut
scriptum est: Cũq egressus
ẽẽt qui fuerat ligatus insti¬
tis: tunc dixit discipłis. soluite
& sinite abire: Ecce illũ disci¬
puli iam uiuentẽ soluunt.
quẽ magister resuscita uerat
mortuum: Si eũ discipłi laza¬
rum mortuũ soluerent: feto¬

Expanded text:
de subditis nequeunt qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam secuntur. Unde tificabant animas, quae non moriuntur, et vivificabant animas, quae nNon morientem quippe mortificat, qui justum damnat. Et non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio absolvere conatur. 6. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas post culpam, ut quos omnipoabsolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, feto
Abbreviated transcription (Latin):
tinus instante passionis hora¬
eiusdẽ. minꝰ ꝓ illius morte do¬
lerent. quẽ post mortẽ ad cęlos
subleuandũ non dubitarent.
minus de sua desolacione
trepidarent: quos ab eunte licae
ad eum qui me misit: & nemo
ex uobis in terrogat me quo
uadis Acsi aꝑte dicat: Reuer¬
tor ascendendo ad eum qui
me incarnari constituit. &
tanta tamq manifesta erit
eiusdẽ ascensionis claritas.
ut nemini urm̃ opussit int̾¬

Expanded text:
ssionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, abeunte licet ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus
Abbreviated transcription (Latin):
nens gͦ sentenciã suã dñs.
aduxit. De peccato qͥdem:
quia non crediđunt in me.
Peccatum incredulitatis quã¬
si speciale posuit. quia sicut
fides origo uirtutum. ita
solidamentũ est uiciorum
in incredulitate ꝑsistere :
dnõ terribilit̾ attestante
qͥ dicit. Iui autẽ ñ credit.
iam iudicatus est: quia non

Expanded text:
nens ergo sententiam suam Dominus, nens ergo sententiam suam Dominus, adjunxit: De peccato quidem, quia non credit in me. Peccacatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non credit jam judicatus est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uł de peccati ꝑpetracione
huiꝰ afflictione laborantibꝰ.
dũ spem ueniȩ & miscđi ȩ
cȩlestis inspirat. ꝓfecto ab
angore tristicię mentẽ
illustrando subleuat. Quiauͦ
sp̃s idẽ menti quã replet. non
solũ uim diuinȩ caritatis in¬
fundit int̾ius : uerũ & iam
carnali timore depulso. ad in¬
crepandã pͣuitatẽ malorũ.
foris fiduciã p̃stat: recte sub¬
ditur. Et cũ uenerit: ille
arguae mundũ de peccato. &
de iusticia: & de iudicio. Ela¬
ret nãq qd̃ ipse filius dĩ dñs
arguebat mundũ. id ẽ secta-¬
tores mundi : de peccato suȩ̨
incredulitatis. Arguebat de
iusticia. quia uidelicae iusti¬
ciã fidelium noll&̃ imitari.
Arguebat de iudicio. uidelicae
quare diabolũ qui iam uidi¬
catiis ac dãpnatus erat seque¬
rentur. Sed ñ sine causa eũ¬
spm̃ cũ uenirae. hoc idẽ dicit
acturum : quia ꝓfecto ꝑhuiꝰ
inspiracionẽ corroborandus
erat animus discipulorum.
ne mundũ qͥ contra se freme¬
bat. arguere timerent. Expo¬

Expanded text:
petratione saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Claret namqarguebat mundum, id est, sectatores mundi, de peccato suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; arguebat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum cum venerit hoc idem dicit acturum, quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Expo
Abbreviated transcription (Latin):
cipienda iam sp̃s sci dona
capaces fiatis. Si enim ñ
abiero: paraclitus ñ ueniet
aduos. Si aut̃ abiero: mit¬
tam eũ ad uos. Non qui a
ñ poterat ipse in t̾ra positꝰ
dare spm̃ discipulis. haec
loquitur cum aꝑte lega¬
t̾ra posito & corporali t̃
con uersante cum eis.
ñ ualebant illi erigere
mentẽ ad sicienda mune¬
ra gr̃e cȩlestis. Ascendente
autẽ ipso ad cęlos: & ipsi
parit̾ omẽ desideriũ suũ
illo transferebant: iuxta
hoc qd̃ alibi audierunt:
Ubi enĩ est thesaurus tuus:
ibi & cor tuũ erit. Itaq
capaces sp̃s iã facti erant.
non ultra de morte eius
contristati. sed de ꝓmissio¬
nis eiꝰ munere lȩtati: luca
attestante qͥ ait. u factũ
est dum benedicerae illis.
recessit ab eis. & ferebatur
in cęlũ. Et ipsi adorantes

Expanded text:
cipienda jam Spiritus sancti dona cipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte legaterra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi ador
Abbreviated transcription (Latin):
& ait: Onẽ quo uadis. Res¬
ponsumq est ei: Iuo ego
uado : non potes me modo
sequi. sequeris aut̃ post ea:
Quia nimirũ passionis mor¬
tisq eius misteriũ. necdum
intelligere. necdũ poterant
imitari Alaiestatẽ uͦ ascen¬
sionis statĩ ut uidere. cogno¬
uerunt totisq animi uotis
ut sequi mererentur opta¬
bant. Sed quia hȩc locittus
sum uobis: tristicia implebit
cor urm̃: Sciebat dñs ipse:
quid hȩc sua uerba in disci¬
puloꝵ cordibꝰ agerent: quia
uidelic& tristiciã magis de
abscessu quo eos deserer&e.
quã de ascensu quo patre
peter&e lȩticiã generarent:
Unde benigne consolando
subiungit. Sed ego uerita¬
tem dico uobis: expedit uob̾
ut ego uadam: Expedit ut
forma serui. urĩs subtrahat᷑
aspectibus: quatinus amor
diuinitatis. arcius ur̃is
infigatur mentibus. Expe¬
dit ut notam uobis formã
cȩlo inferam. quatinꝰ ꝑ hoc
maiore desiderio illuc sus¬
piretis: sicq suspensis ad
suꝑna cordibus ur̃is. ad ac¬

Expanded text:
 ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad ac
Abbreviated transcription (Latin):
nec laboriosa expositione
indigae: cur eundem spm̃
paraclytum. id ẽ consolato¬
rem cognominae: quia nimi¬
rum corda discipłoꝵ quȩ
recessus ipsius mesta reddi¬
disset: huiꝰ consolaretur
&e recrear&e aduentus. Sed¬

Expanded text:
nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum Paraclitum, id est, consolatorem cognominaverit: quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ouili : & illas oportae me
adducere. & uocẽ mea audient:
bt fiet unũ ouile : & unus
pastor Redẽpcionẽ nrãm
qui ex gentili populo uenimꝰ
dñs aspexerat: cũ se adduce¬
re ce alias oues dicebat: Hoc
cotidie fieri fr̃s aspicimus:
hoc reconciliatis gentibus
factũ hodie uidistis Quasi
ex duobꝰ gregibus unũ ouile
efficit: quia iudaicum &e
gentilẽ popłm in sua fide
coniungit. paulo attestante
qui ait: Ipse ẽ pax nr̃a : qui
fecit utraq unum: Dũ enĩ
ad ȩternã uitã ex utraq
nacione simplices eligit: ad
ouile ꝓpriũ oues deducit:
De quibus ꝓfecto ouibus: rur¬
sus ait: Oues meȩ: uocem
meã audiunt: E ego cognos-¬
co eas: & secuntur me E ego

Expanded text:
hoc ovili, et illas oportet me hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ficti pastoris in notuit :
itum formã cui debeamꝰ
imprimi. ostendit dicens:
sego sum pastor bonus: atq
subiungit: & cognosco
Q̾ cognosco meas : hoc est
diligo: bt cognoscunt me
meȩ: Ac si patent̾ dicat:
Diligentes obsecuntur: Qui
enĩ ueritatẽ non diligit :
adhuc minime cognouit:
Uidete si oues eius estis:
uidete si eum cognoscitis.
uidete si lumen ueritatis
ex credulitate sed  oꝑacione:
Nam isdem ipse qui hȩc
loquitur: ioħs euangłista
testatur dicens: Qui dicit
se nosse dm̃. & mandata
eius non custodit: mendax
est: Unde & in hoc loco
dñs ꝓtinus subdit: Sicut
nouit me pat᷑ & ego agnosco
patrẽ : & animã meã pono
ꝓ ouibus meis: Acsi aꝑte
dicat: In hoc constat qui a
cor apatre: quia animã
pono ꝓ ouibus meis. id ẽ ea
caritate ꝑ quã ꝓ ouibꝰ morior:
quantũ patrẽ diligam ostendo:
Quia uͦ non solum iudeam.
sed & iã gentilitatẽ redimere
uenerat ad iungit: E alias
oues habeo quȩ non sunt ex

Expanded text:
ficti pastoris innotuit, ficti pastoris innotuit, iterum formam cui debeamus imprimi, ostendit dicens: Ego sum pastor bonus: atque subjungit: Et cognosco  cognosco oves meas, hoc est diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cognovit. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia cor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habe
Abbreviated transcription (Latin):
tur: bupus rapit. & disꝑgit
oues: cũ aliũ ad luxuriam
ꝑtrahit. aliũ in auariciam
accendit. aliũ in suꝑbiam
erigit. aliũ ꝑ iracundiam
diuidit: Hunc inuidia sti¬
mulat: illũ fallacia supplan.¬
tat. Quasi gͦ gregem lupꝰ
dissipat: cũ fidelem popłm
diabolus ꝑ temptaciones¬
necat: Sed contra hȩc mer¬
cennarius nullo zelo accen¬
ditur: nullo feruore dilec¬
tionis excitatur: Iuia dũ
sola extĩora cõmoda reqͥrit.
in t̾iora gregis dãpna negle¬
gent̾ patitur Unde & mox
ad iungitur Mercennariꝰ
aut̃ fugit quia mercenna¬
rius est: & nͣꝑtin& ad eum
de ouibus Sola ergo causa
est ut mercennariꝰ fugiat.
quia mercennarius est:
Acsi aꝑte diceretur: Stare
in ꝑiculo oui ũ non potest:
qui in eo qd̃ ouibus pre est
non oues diligit : sed lucrũ
terrenum querit: Sum
enĩ honorem amplectit᷑.
dũ tẽporalib cõmodis lȩta¬
tur. opponere se contra
ꝑiculum trepidat. ne hoc
qd̃ diligit amittat: Sed
quia redẽptor nrͣ culpas

Expanded text:
pus rapit et dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationesnecat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur; quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis de est: Iran¬
quillitatis enĩ tẽpore :
plerũq ad gregis custodi¬
am sicut uerus pastor.
sic &iã mercennarius
stat: sed lupus ueniens
indicat quo quisq animo
suꝑ gregis custodiã stabat:
bupus & enĩ suꝑ oues uenit.
cũ quilib& in iustus & rap¬
tor. fideles quosq atq hu
miles oppͥmit Sed is qui
pastor uidebatur ẽẽ &e ñ
erat. relinquit oues & fu¬
git: qui dũ sibi ab eo ꝑicu¬
lum metuit: resistere eiꝰ
in iusticiȩ non presumit:
Fugit aut̃ non mutando
locũ: sed sub trahendo sola-¬
cium: Fugit. quia in iusti¬
ciam uidit & tacuit: Fugit.
qui se sub silencio abscondit:¬

Expanded text:
necessitatis deest. Trannecessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptormiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit; quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium; fugit qui injustitiam vidit et tacuit; fugit qui se sub silentio abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. a terrena substancia
quã ext̾ius possidemus.
qui ñ dat ꝓ ouibꝰ substan¬
ciam suã. quando ꝓ his
daturus ẽ animã suã.
& sunt ñ nulli qui dum
plus terrenã substanciã
quã oues diligunt: merito
nomen pastoris ꝑdunt: De
quibus ꝓtinꝰ subditur:
Mlercennarius aut̃ & qͥ
non est pastor cuiꝰ ñ sunt
oues ꝓpriȩ: uidet lupũ
uenientem. & dimittit
oues & fugit, Non pastor
sed mercennartus uocat᷑:
qui ñ ꝓ amore intimo oues
dominicas. sed ad tẽpora¬
les mercedes pascit, Mer¬
cennarius quippe ẽ: qui
locũ quidẽ pastoris ten&e.
sed lucra animarum non
querit: Perrenis cõmodis
inhiat: honore p̾lacionis
gaudae. temporalibus
lucris pascitur. impensa
sibi ab hominibus reue¬
rencia lȩtatur: Istȩ sunt
& enĩ mercedes mercenna¬
rii: ut ꝓ eo ipso quod in
regimine laborat. hic qd̃
querit inueniat: & ab
hereditate gregis inposte
rum alienus existat.:
Utrũ is pastor sit an mer¬
cennarius cognosci uera¬
cit non potest: si occasio

Expanded text:
imus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves prvenientem, et dimittit oves, et fugit. « Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit, inveniat, et ab haereditate gregis in porum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio
Abbreviated transcription (Latin):
głica crudicionẽ
urãm. audistis ex¬
lica ꝑiculũ nr̃m: bcce enĩ
is qui ñ ex accidenti dono.
sed essencialit̾ bonus est:
dicit: Ego sum pastor bonꝰ:
Atq eiusdẽ bonitatis for¬
mam quã nos imitemur.
ad iungit dicens: Bonus
pastor: animã suã ponit
ꝓ ouibus suis: Fecit quod
monuit: ostendit quod
iussit Bonus pastor pro
insacramento nr̃o corpus
suũ & sanguinẽ uerterae.
& oues quas redimerat car¬
nis suȩ alimento saciarce
Oftensa nobis est de contẽp¬
tu mortis uia quã sequa¬
mur. apposita forma cui
imprimamur: Primũ no¬
bis est extĩora nr̃a miseri¬
cordit᷑ ouibus eiꝰ impenð̾e.
postremũ uͦ si necesse sit

Expanded text:
ica eruditionem vestram, audistis riculum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Bonus pastor pro corpus suum et sanguinem verteret, t oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs non ad mundi gaudia. sed
sicut ipse missus est : ad passi¬
ones in mundũ mittit. Quia
ergo apatre & filius amatur .:
& tam̃ ad passionẽ mittitur.
ita & discipłi amantur ad nõ.
qui tam̃ ad passionẽ mit tunt᷑
misit me pat᷑: & ego mitto
uos Id ẽ ea uos caritate dili¬
go. cũ int̾ scandala ꝑsecutoꝵ
mitto : qua me caritate pat̾
diligit. quẽ uenire ad toleran¬
das passiones fecit: Iuãuis
mitti. & iã iuxta naturã diui¬
nitatis possit intelligi Co enĩ
ipso apatre filiꝰ mitti dicitur.
quo a patre generatur. Nam
incarnatꝰ ẽ: isdẽ se filiu s
mittere ꝑhibae dicens. Cum
uenerit paraclitus. quẽ ego
mittam uobis apatre. Si enĩ
mitti solũ modo in carnari
deber& intelligi: sc̃s procul
dubio sp̃s. nullo mͦ diceret᷑
mitti. qui nequaquã incar¬
natus est: Sed eiꝰ missio ipsa
ꝓcessio est : qua de patre
ꝓcedit & filio Sic̃ itaq sp̃s
mitu dicitur. quia ꝓcedit.
ita & filius ñ in congrue
mitti dicitur : quia generat᷑.

Expanded text:
inus non ad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est, ad passiones in mundum misit. Sicut ergo amatur Filius a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur misit me Pater, et ego mitto vos ; id est, ea vos charitate diligo, cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est, sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
animũ pulsat. qͦ modo
post resurrectionẽ corpus
dñicũ uerũ fuit: qd̃ clausis
ianuis ad discipulos ingredi
potuit. Sed sciendũ nobis
est. qd diuina oꝑacio si racio¬
ne cõprehenditur. non est ad¬
mirabilis: nec fides hab& meri.¬
tum. cui humana racio preb&
exꝑim̃tũ: Sed haec ipsa redẽp¬
toris nri oꝑa quȩ ex semae ipsis
cõprehendi nequaquã possunt.
ex alia eiꝰ oꝑacione pensanda
sunt : ut rebus mirabilibus
fidem pͣbeant facta mirabili¬
uit ad discipulos ianuis clausis.
quod uidelicae adhumanos ocłos
ꝑ natiuitatẽ suã clauso exiit
tionẽ suã in aternũ iam
uicturus intrauit. qui
moriturus ueniens. ñ aꝑto
utero uirginis exiuit. Sed

Expanded text:
t, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Rcomprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabilivit ad discipulos, januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit tionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero virgini
Abbreviated transcription (Latin):
est : quibus libae potestati¬
bus praue agentibus. raci¬
onis libera uoce contra ire:
Ꝙ in die dnĩ ꝓdomo isrł
in prelio stamus. ac murũ
opponimꝰ: si fideles in nocen¬
ex iusticiȩ auctoritate uin-¬
dicamus: Quod quia mercen:¬
narius non facit: cũ uenientẽ
lupum uiderit fugit Sed
est alius lupus qͥ sine cessaci¬
one cotidie ñ corpora sed men¬
tes dilaniat. malignꝰ uideli¬
c&e sp̃s qui caulas fidelium
insidians circuit: & mortes
animarũ querit: De quo lupo
mox subditur: S lupus rapit:
& disꝑgit oues: bupus uenit
& mercennarius fugit: qͥa
malignus sp̃s mentes fideliũ
in temptacione dilaniat:
Mis qui locũ pastoris tenoe.
curam solli ci tudinis non

Expanded text:
ibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini, pro domo Israel in praelio stamus ac murum opponimus, si fideles innocenex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: quia malignus spiritus dum mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sol
Abbreviated transcription (Latin):
Palpandã carnẽ p̾buit. quam
clausis ianuis introduxit. Qua
in re duo mira. & iuxta huma¬
nam racionẽ sibi ualde contra¬
ria ostendit. dũ post resurrecti¬
onẽ corpꝰ suũ & in corruptibile
& tam̃ palpabile demonstrauit:
Nam & corrũpi necesse est
quod palpatur. & palpari ñ
potest. qd̃ non corrũpitur. Sed
miro modo atq in estimabili
redẽptor nr̃. & in corruptibi¬
le post resurrectionẽ & pal¬
pabile corpꝰ exibuit : ut
monstrando incorruptibile
inuitarae ad p̾miũ. p̃bendo
palpabile for marce ad fidem:
& in corruptibilẽ se ergo & pal

Expanded text:
palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile t tamen palpabile demonstravit, nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur, sed miro modo atque inaestimabili redemptor noster, et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
de supplicio unus quisq quod
timeat: ut torpentẽ animũ et ter¬
re uehem̃ter in herentẽ. si amor
ad regnum non trahit: uł umor
minet. Ecce em̃ de gehenne exp̃s¬
sione dicitur. Ibi erit fletus et
stridor dentium. Sed quia p̃sen¬
tia gaudia sequntur ꝑpetua la
fugite: si illic flere formidatis.
Nemo et enĩ potest. et hic gaude¬
recum seculo: ⁊ illic regnare cũ
deo. Temporalis itaq leticie flira
restringite: carnis uoluptates edo¬
mate. Quid quid animo exp̃sen¬
ti secło arridet: exconsideratio¬
ne et̃ni ignis amarescat. Quic¬
quid in m̃te puerilit̾ hilarescit.
hoc discipline iuuenilis sensus
coherceat: ut dũ sponte tẽporalia
fugitis: et̾na gaudia sine labo¬
re capiatis. prestante dño nr̃o

Expanded text:
de supplicio unusquisque quod de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua anam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
inferm claustra descendere: ꝓpec¬
catis suis supplicia et̾na tolerare.
Cui ꝑmediatoris aduentũ nouũ
aliquid accessit: ut sihic recte stu¬
penetrare: et homo interra editꝰ.
acorruptibili uita moriatur in
celo collocancdus. Et uetus itaq ẽ
ut ꝓculpa humanũ genys inet̃¬
na pena intereat: et nouum ut
conuersus in regnum inuat. Qđ
ergo inconclusione locutionis
sue dñs subdidit: hoc est utiq qd
p̃misit. Prius eñi deregni simili¬
tudine thesarum in uentum ac
bonam margaritam protulit:
postinodũ uero inferm penas d̃
malor conbustione narrauit:
atq in conclusione subiungit.I¬
deo doctus scriba in regno celoꝵ.
similis est patri familias: ꝓferẽ¬
ti dethesauro suo noua et ue¬
tera. Ac si aꝑte diceretur. Ille
in sc̃a eccła doctus pͣdicator est:
qui et noua scit ꝓterre desuaui¬
tate regni. et uetusta dicere le
terrore suplicii ⁊ ut uł pene t̾reãt
quos p̾mia non in uitant. Audi¬
at deregno quod amet : audiat

Expanded text:
claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte stupenetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat
Abbreviated transcription (Latin):
parationem dñs sub breuitate aꝑ¬
it: cũ subiũgit. Sic erit in consum¬
matione secłi. Exibunt angeli:
et saparabunt malos demedio iꝰ¬
tor et mutent eos incaminum
ignis ibi erit fletus et stricdor dẽ¬
tium. Hoc lam fr̃s km̃i timendũ
est. potius quam exponendum.
aꝑta et enĩ uoce torm̃ta peccanti¬
um licta sũt: ne quis ad ignorã¬
tie sue excrisationem recurreret:
siquu de et̃no supplicio oscure di¬

Expanded text:
parationem Dominus sub brevitate apparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in camiignis: ibi erit fletus et stridor dentium. Hoc ergo timendum est potius quam exponendum. Aperta enim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignorantiae suae excusationem recurrerit, si quid de aeterno supplicio obscure di
Abbreviated transcription (Latin):
ma concluditur. Quam educunt.
et secus litus sedent: quia sicut ma¬
re secłm. ita seculi finem significat
litus maris. In quo scilicet fine bo¬
ni pisces in uasis eligũtur. mali aũt
ꝓiciuntur foras: quia et electi qui¬
q in tabernacła et̾na recipiũtur:
et in terni regni luce ꝑdita ad exte¬
riores tenebras reꝓbi ꝑtrahuntur.
Nunc enĩ bouos maloq cõmunit᷑
quasi ꝑmixtos pisces fidei sagena
nos continet: sed litus indicat. sa
dem pisces mali qui capti fuerint
mutari non possũt. Nos aũt mali
capimur: sed in bonitatem ꝑ mu¬
tamur. Cogitemus igitur in capti¬
one: ne diuidamur in lictore. Ecce
quam grata uobis est hodierna sol¬
lempnitas. ita ut senon modicum
addicat: sicui ex hoc conuentu ur̃o
de esse contingat. Quid ergo in illa¬
die acturus est. qui a conspectu
iudicis rapitur ÷ ab electoꝵ. societa¬
te separatur: qui tenebrescit alu¬
mine: cruciatur eterna conbusti¬
one. Inde et hanc eandem com¬

Expanded text:
ma concluditur. Quam educunt, ma concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagedem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem com
Abbreviated transcription (Latin):
nolumus saltem ꝑ pacem sequi. Ec¬
ce nulli nr̃m hoc tẽpore dicit ds ꝓ
me morere: sed illicita tantũ modo
inte clesideria occide. Qui ergo in
pace subicere carnis desideria nolu¬
mus : qnͣdo inbello ꝓ dño ipsam
carnẽ daremus: Kursus simile reg¬
lum celor sagene in mare misse dr:¬
et exom̃i genere pisciũ cong̾ganti.
Que in pleta adlitus educitur. et ĩ
uasis bom pi̾ces eligũtur: mali auͣt
ꝓiciuntur foras. Scã eccła sagene
conꝑatur: quia et piscatorib est com¬
missa: et ꝑeam quisq ad et̾nũ reg¬
nuã ap̃sentis secłi fluctib trahitur:
ne in et̃ne mortis ꝓfũda mergatur.
Que ex om̃i genere piscium cong̾gat:
quia ad peccatoꝵ ueniã sapientes ⁊
fatuos. lib̾os & seruos. diuites et pa¬
uꝑes. fortes & infirmos. uoc⁊ Indͤ¬
et per psalmistam deo dicitur. Aite
om̃is caro ueniet. Que sagena sciliez¬
eccła tunc uniuersaliter repletur.:
cũ in fine suo humani generis sũ¬

Expanded text:
nolumus saltem per pacem sequi. Ecnolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis sum