comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lic& emultis collecta
ꝑsonis una sit ꝑfecta
& un maculata iirgo
mat̾ eccłĩa. singuli qꝙ
tam̃ fideliũ uniuer¬
salis se eccłĩȩ filio
rectissime fatentur:
Nam & electus quilib&
quando ad fidem im¬
buitur filius est: quan¬
do alios imbuit mat̃.
An non materno erga
par uulos a gebat᷑ affr¬
ctu qui ait̃. filioli mei
quos iterum parturio
donec formetur xp̃s
in uobis. Portam ciui¬
tatis qua defunctus
esferebatur: puto
aliquem desensibus
esse corportis. Qui
enuim seminat inter
fratres discordias qui
iniquitatem in excelsũ
loquitur. ꝑ oris portã:
extrahitur mortuus:
Qui uiderit mulierẽ
ad concupiscendam
eam: ꝑ occuloꝵ portã
suȩ mortis indicia
ꝑfert. Qui fabulis
otiosis obscenis ue
carminib uel detra¬
ctionib aurẽ libent̃
apperit: hanc anunȩ
suȩ portam mortis
efficit: Ecteros quoq
qui non seruat sensus.
mortis sibi ipse rese-¬
dñe iħu cunctas ciuitatis
facias. ut ingressus in
eas. confitear nomini
tuo: tuȩq maiestati

Expanded text:
ltis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse redDomine Jesu cunctas Civitatis factas, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati,
Abbreviated transcription (Latin):
quia non ual&
simul transito
ria. & eterna diligere.
Si enĩ eternitatem
diligimus. cuncta tem¬
poralia in usu. non in
affectu possidemus. Aut
& alterum diliget: aut
uni adherebit. & alte¬
rum contempnet: Hee
uerba diligenter con

Expanded text:
Quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu, non in affectu possidemus. Aut  alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Haec verba dilig
Abbreviated transcription (Latin):
cendentis uidere do¬
natum est. Sed non
erat graue immo leue.
ac desiderabile erat
talibus torm̃ta ꝓue
ritate temporalia ꝑ¬
peti: quȩ ꝑpetuis no¬
uerant remuneranda
gaudi is. Optabilem
habebant mortẽ quȩ
naturȩ necessitate in¬
eiutabilis imminebał:
confesso xp̃i nomine
cũ palma uitȩ ꝑenius
excipere: Unde bene
dicit᷑ apłs quia uobis
donatũ est ꝓ xp̃o non
solũ ut in eum creda¬
tis. sed ut etiam pro
illo patiamini Qui
idõ donũ esse dicit
xp̃i. ut ꝓ illo patiant᷑
electi. quia sicut ldẽ
dicit non sunt condig¬
ne passiones huius
temporis. ad suꝑuen¬
turam głam que reue¬
labitur in nobis. Eũ
ergo tam eximios regni
celestis heredes. tanta
in huius exilio morta¬
litatis pati uiderimꝰ.
quid nobis inter hec
nisi ut tanto magis
humiliemur in conspe¬
ctu pu conditoris a
redemptoris nr̃i. quãto
patenter animaduer¬
tunus eos. nec uitȩ imi¬
catione. sequi posse
nec mortis : Itaq uir.¬

Expanded text:
cendentis videre docendentis videre donatum est. Sed non erat grave, imo leve ac desiderabile erat talibus tormenta pro veritate temporalia perpeti, quae perpetuis noverant remuneranda gaudiis. Optabile habebat mortem quae naturae necessitate inevitabilis imminebat, confesso Christi nomine cum palma vitae perennis excipere. Unde bene dicit Apostolus: Quia vobis donatum est a Christo, non solum ut in eo credatis, sed etiam ut pro illo patiamini . Qui ideo donum esse dicit Christi, ut pro illo patiantur electi, quia sicut idem dicit: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Cum ergo tam eximios regni coelestis haeredes tanta in hujus exsilio mortalitatis pati viderimus quid nobis inter haecnisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii Conditoris et Redemptoris nostri, quanto nos patenter animadvertimus eos, nec vitae imitatione sequi posse, nec mortis? Itaque jux
Abbreviated transcription (Latin):
cuius sparsiomoniam
alimenti. euangłica
laudat historia. cuiꝰ¬
os om̃e quod loquit᷑
aut ueritati cestimo¬
niũ reddit. aut eos
qui contradicunt
redarguit. cuiꝰ oꝑa
iustitiȩ etiam qui non
amabant. uenerationi
habebant: Quis in ciꝰ
terat esse locus. quȩ
saltẽ humane conuersati¬
onis intuitu ualuit auir¬
tutis uia uel ad modicũ
deflecti qui totã ab ine¬
unte pueritia uitã soli-¬
tarius ꝑ egit : Et tam̃
talis ac tantus uir pre¬
sentis uite terminum
post longã uinculoꝵ
qui libertatẽ supernȩ
pacis euangłirabat. ab
impi is in iuincula coni¬
citur: cauditur obscu¬
ritate carceris qͥ uenit
testimoniũ ꝑhibere de
lumine: quiq ab ipsa
luce quȩ. ap̃s est. lucerna
ardens & lucens appel¬
lari meruit. quo in
natis mulierũ maior
nemo est ad petitionẽ
mulierũ turpissimaꝵ
capite plectitur &
ipse ꝓprio quore ba¬
ptiratus. cui redemp¬
torẽ mundi baptitare
cui uocẽ patris suꝑ
illũ audire. cui sp̃s
scĩ gratiã in eum des¬

Expanded text:
imoniam alimenti evangelica laudat historia, cujus omne quod loquitur, aut veritati testimonium reddit, aut eos qui contradicunt redarguit, cujus opera justitiae etiam qui non amabant venerationi habebant? Quis in eis terat esse locus, quae saltem humanae conversationis intuitu valuit a virtutis via vel ad modicum deflecti, qui totam ab ineunte pueritia vitam solitarius peregit? Et tamen talis ac tantus vir praesentis vitae terminum post longam vinculoruqui libertatem supernae pacis evangelizabat, ab impiis in vincula conjicitur; clauditur obscuritate carceris, qui venit testimonium perhibere de lumine: quique ab ipsa luce, quae Christus est, lucerna ardens et lucens appellari meruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui redemptorem mundi baptizare, cui vocem Patris super illum audire, cui Spiritus sancti gratiam in eum des
Abbreviated transcription (Latin):
uobis Hic manifestissime
ostendit non hec appe¬
tenda. tanquã talia
ipsa debeamus benefa-¬
cere si quid facimus.
sed tamen esse necessariũ.
sententia declarauit:
& hoc appetendum: &
ibi sinis constituendus.
ꝓpter quod omĩa faci¬
amus. quecinque fa¬
cimus: Sed auia in hac
uita militamus. ut ad
illud regnum ꝑuenire
possimus. quȩ uita sine
necessari is agi non po¬¬
cest. adicientur hec
uobis inquit. sed uos
regnum dĩ querite :
Qui eñ non ait dabu¬
ntur. sed adicientur
profecto indicat aliud
esse quod principa¬
liter datur. aliudq
quod supra additur:
quͥa nobis intentionẽ
eternitas. in usu uero
temporalitas cẽ deb&:
& illud datur . & hoc
nimirum ex habundan¬
tia super additur. P¬

Expanded text:
vobis. » Hic manifestissime ostendit non haec esse appetenda, tanquam talia ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Qsententia declaravit, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest, Adjicientur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei quaerite. Qui enim non ait, Dabuntur, sed adjicientur, profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur.
Abbreviated transcription (Latin):
& uos nolite querere
quid manducctis. aut
quid bibatis: Notandũ
quod non ait nolite
querere uel solliciti
esse de cibo. aut potu.
aut indumento. sed
expressius. quid in qͥt¬
in anducctis aut quid
bibatis. & supra. neq
corpori ur̃o quid uesti¬
amini: U bi michi ur¬
dentur argui. qui
spreto uictu uł uestitu
communi. lautiora
sibi uel austeriora
pre his cũ quib uitã
ducunt alimenta uel
indum̃ta requirunt:
Et nolite in sublime
colli Prohibita soluci¬
tudine de alimentis.
consequent ut non
extollantur ammo¬
nuit : Primo enim hec
ad necessitate᷑ im plen¬
dam. homo querit. cuĩ
aut̃ hec habundaue¬
rint. inciꝑit & supbire
de talib̾ Tale qt hoc:
ac si uulneratus quis
multa emplastrain
domo. cũ illi bonũ essa
ut uulnera non hal &.
& ne uno quidẽ indi¬
geret emplastro: Hec
enim omĩa gentes inudi¬
in quirunt: Pater enĩ¬

Expanded text:
Et vos, nolite quaerere Et vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohibita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Haec enim omnia gentes mundi quaerunt. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. sed dõ. corpora
operari: Dandum aut̃
erat etiam docum̃tũ
ꝓꝑter uesticum. sicut
datum est ꝓpt̾ alim̃tũ:
Itaq sequitur & dicit
Considerate lilia: quo¬
modo crescunt. Non
laborant: neq nent:
Sed ista documenta
non sicut allegoria
discutienda sunt:
ut queramus quid
significent corui aut
lilia Posita sunt ut
de reb minoribus
maiora ꝑsuaderent᷑:
Dico aut uobis. qm̃¬
ner salomon in om̃i
gła sua uestiebatur
sicut unum ex istis:
quod sericum. quȩ
potet floribus compa¬
rari: Quid ita rub&
ut rosa: Quid ita can¬
d& ut lilium: uiolȩ
uero purpura. nullo
suꝑari murice. oculoꝵ
magis quam sermonũ
inditium est Si aut̃
fenum quod hodie ui
agro est. & cras incliba¬
no mittitur ds̃ sic ue¬
stit. quanto magi
uos pusillȩ fidei :
Gras in scripturis fu .¬
turũ tempus intelli¬
gitur: dicente iacob
& exaudiet me cras. iusti¬
tia mea Eit in samu¬
helis phantasmate.
phitonissa loquitur
ad saulẽ. cras eris inecũ

Expanded text:
hoc, sed Deo, corpora hoc, sed Deo, corpora operari  sic . Dandum autem erat etiam documentum propter vestitum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. quod sericum, quae potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum .
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilia absq cura
& erumpnis dĩ alunt᷑
ꝓuidentia. quȩ hodie
erunt & cras non ert̃.
quorum anima mor¬
talis est & cum esse
cessauerint semꝑ non
erunt: quanto magis
homines quib eternitas
magis plures estis illis:
Ioest Rarius uos ualetis
quiꝰ utiq rationale ani¬
mal sicuti est homo:
sublimius ordinatum
est in rerum natura:
quam irrationalia ani¬
malia. sicuti st̃ aues:
tans potest adicere
ad staturam suam
cubitũ unum: Si gͦ¬
ceteris solliciti estis:
Idest cuius potestate
atq dñatu factum
est: ut ad hanc statu-¬
ram corpus ur̃m per¬
duceretur: eius ꝓui¬
dentia etiã uestiri po¬
test: Non aut̃ ur̃a
cura factum est ut
ad hanc staturam
ueniret corpus urm:
ex hoc intelligi potest
quod si curetis & ueli¬
hic staturȩ non pote¬
stis. Illi gͦ tegendi corpꝰ¬
etiam curã relinquitẽ.
ciius uidẽtis cura
factum esse. ut tantȩ
stature corpus habeatis:
Si ergo inquit: neq
quod minimũ est pote¬
stis Minimum enĩ est

Expanded text:
volatilia absque cura et aerumnis Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas s pluris estis illis? » id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal, sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationabilia, sicut sunt aves. « adjicere ad staturam suam cubitum unum? Et  solliciti estis? id est, cujus potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et adjihuic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus efferebatur
filius unicus matris
suȩ Defunctus hic
qui extra portam ci¬
uitatis multis est in¬
tuentib elatus: signi¬
ficat hominem letali
criminũ funere soporatũ
candẽq insuꝑ anime
mortem non coris
adhuc cubili tegentẽ:
sed ad multoꝵ notitiã
ꝑ loquutionis operis
ue inditiũ. quasi ꝑ¬

Expanded text:
defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ut scilicet ꝑ plura loca
deportatis heati mar¬
trris reliquiis plura
iurtutum signa fierent
pluresq ꝑ memoriam
doctrinȩ & uitȩ illius
ad fidẽ & dilectionẽ
eius quem p̾dicabat
confluer ent: Inter hec
sane considerandum
est & artentius memo¬
riȩ comm̃dandum.
quomodo omĩpotens
ds̃ electos dilectosq
suos famulos quos ad
uitam. regnũq pre¬
destinauit ȩternum.
conteri tot ac tantis
poenaꝵ mortiũq ge¬
nerib consumi. quaten
passionibus minus de
his quȩ nobis forte con¬
tigerint doleamus.
ac̾ potius discamus
om̃e gaudiũ existimare
cũ intẽptationes uari¬
cas
inciderimus. memoria
retinentes quia quẽ
diligit dñs castigat.
flagellat autẽ omnẽ
filium quẽ recipit:
NIam & si principalis
sententia constat qͥa
in multis offendimus
om̃s. quis tam̃ nr̃m
dicere audeat beatũ
iohannẽ in actu. ul
dictu. uel habitu. uł
uictu percasse. cuuis¬

Expanded text:
ut scilicet per plura loca ut scilicet per plura loca deportatis beati martyris reliquiis plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et vitae illius ad fidem ac dilectionem ejus quem praedicabat, confluerent. Inter haec sane considerandum est, et attentius memoriae commendandum quomodo omnipotens Deus electos dilectosque suos famulos, quos ad vitam regnumque praedestinavit aeternum, conteri, tot ac tantis poenarum mortiumque generibus consumi, quatenus passionibus, minus de his quae nobis forte adversa contigerint, doleamus, ac potius discamus omne gaudium existimare, cum in tentationes varias inciderimus: memoria retinentes quia quem diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit. Nam etsi prinsententia constat: quia in multis offendimus omnes; quis tamen nostrum dicere audeat beatum Joannem in actu, vel dicto, vel habitu, vel victu peccasse?
Abbreviated transcription (Latin):
iħs ap̃s in gła est dĩ
patris: Decollato aut̃
iohanne & allato capi¬
te eus in disco. sequit᷑
Et datũ est puelle: Ẽt
tulit matri suȩ: Et
accedentes discipłi eiꝰ
lierunt illud: Et hoc
ad mninorationẽ p̾cur¬
soris dñi ꝑtinet. qđ
corpus cius sepulturȩ
absq capitr. datur:
Namq ut in eccłiasticis
inuenimus historiis.
corpus cius in ciuitate
samaria. que nunc seba¬
ste uocatur: caput aut̃
in iherusolimis humatũ
est: Deccollatus uero ẽ
in castello quodã arabiȩ
quod macerunta nomi¬
nant: Inquib uidelic&
hystoriis. hoc quoq
repꝑimus. quod caput
cius scĩssimũ longo post
decollationẽ tẽpore
ab ipso reuelatum sit
duob monachisorien¬
talib qui orationis
grã uenerunt iheruso¬
limã. atq inde in edessã
honore frequentatũ:
cedente de samaria
iheruẜolimam translata.
ac mox alexandriam
missa. nunc ibidem in
excłia quȩ nominis ipsi
est honore conserrata:
seruantur: Qđ diuina
ꝓuidentia constat actum.

Expanded text:
istus in gloria est Dei Patris. Decollato autem Joanne, et allato capite ejus in disco, sequitur: Et datum est puellae, et detulit matri suae. Et accedentes discipuli ejus, lierunt illud. Et hoc ad minorationem praecursoris Domini pertinet, quod corpus ejus sepulturae absque capite datur. Namque ut in ecclesiasticis invenimus historiis , corpus ejus in civitate Samaria, quae nunc Sebaste vocatur, caput autem in Hierosolymis humatum est: decollatus vero est in castello quodam Arabiae quod Macherunta nominant. In quibus videlicet historiis hoc quoque reperimus quod caput ejus sanctissimum, longo post decollationem tempore, ab ipso revelatum sit duobus monachis Orientalibus, qui orationis gratia venerant Hierosolymam, atque inde in Edessam honore frequentatum. cedente, de Samaria Hierosolymam translata, ac mox Alexandriam missa, nunc ibidem in ecclesia quae nominis ipsius est honore consecrata, servantur. Quod divina providentia constat actum,
Abbreviated transcription (Latin):
in sinuat. non in carni¬
ficum potestatem. consti¬
tritus. sed celesti ratione
pusus Quia enim
iterum dicit idẽ ioħes
qẽ de t̾ra. de terra ẽ.
& de t̾ra loquitur:
qui autͣ de celo uenit
suꝑ om̃s est. prefatam
minorationem eius
qui de terra est decol¬
latio illa in carcere
& in obscuro patrata
capitis ablatio designat:
Porro crementũ eius
qui de celo uenit &
supra om̃s est illa in
cruce exaltatio quȩ
sub diuo & omĩ spe¬
ctante popło facta
est aꝑte denontiat:
exaltat᷑ quippe in
cruce caput crectũ
ad celos tenuit. man
supra terras ad aqui¬
lonẽ detendit & ad
austrum. ut & celi se
t̃ram. om̃sq potestate
aerias suȩ ditioni
subditas ipso etiam
corporis sitl figuraret.
infima crucis ip̃sius
terrȩ abdita penetra¬
bant. ut inferiorum
regnum passione illiꝰ
tranfixum. ac destru¬
ctum eẽ signaretur:
Regem hunc ẽẽ greden¬
tiũ scripto in cruce
ditulo. asstantes hebret.
greci & romani lege¬
bant. ut uidelica.

Expanded text:
insinuat, non in carniinsinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, decollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementum ejus qui de coelo venit, et supra omnes est, illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni spectante populo facta est, aperte denuntiat. Exaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i. quẽ p̃curre¬
bat testimonio car¬
cerẽ. & uincula. susti¬
nut. ꝓ ipso & animã
posuit. cui non est
dictum a ꝑsequutore
ut apm̃n negaret. sed
buit Quia enĩ ap̃s ipse
p̃dicaturo. baptizaturo
prius nascendo. predi¬
cando. ac baptizando
testimoniũ ꝑhibebat:
hunc etiã passurũ pͥor
ipse patiendo signautt
Quoꝵ tam̃ passiones
diuerso ordine consum¬
mari. certa suꝑnę pro
usionis dispensatione
gestũ est. ut uidelica
redẽptor nr̃ extra por¬
tam ciuitatis cuncto
assistente populo sub¬
leuaretur in crucem.
p̾cursor uero eius col¬
lectis in domũ conuii
magistratib atq obti¬
matib plebis. misso
tantũ spiculatore. in
abdito carceris. capite
truncaretur: & quidẽ
congruũ uidebatur: ut
misteriũ dñicę crucis
crucifixus prefiguraret
iohannes. sed quia idẽ
iohannes testimoniũ
phibens aiebat. illum
oportet crescere me aut̃
utriusq qualitatem.
dispar modus passionis

Expanded text:
ris nostri, quem praecurreris nostri, quem praecurrebat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed buit. Quia enim Christus ipse praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patiendo signavit. Quorum tamen passiones diverso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam civitatis cuncto assistente populo, sublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito carceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testimonium Domino perhibens aiebat: Illum oportet crescere, me autem utriusque qualitatem, dispar modus passionis
Abbreviated transcription (Latin):
qui hominẽ int̾ festa.
discumbentiũ puniri.
qui ab adulteris iustũ.
qui iudicẽ a reis capite
plecti uetaret. p̾sertĩ
cũ rex assũpta spetie
mesticie coactũ se
hoc facere ꝓtestaret᷑:
essetq oportunum qͦ
ortatu coniuuantiũ
a ꝓmisso scelere reuo¬
cari deberet. si non illũ
hec de industria pre¬
struisse cognoscerent.
unmo ipsos qͦq par
ciusdẽ scderis amor
irretiret: Sed dignam
suꝑnis aspectib uir¬
tutẽ sui certaminis
beatus p̾cursor dñicȩ
natiuitatis. p̃dicatio¬
nis. & mortis ostendit.
qui ut scriptura ait.
& si coram hominib
tormenta passus est
spes illius immortali¬
tate plena est Guiꝰ
diem natalis merito
festa celebritate repe¬
timus. quẽ ipse pro¬
pria passione nobis
sollempnẽ reddidit.
quẽ roseo sanguine
sui fulgore decorauit:
Merito memoriã illius
cũ spuali gaudio
ueneramur. qui testi
signaculo conclusit:
Neq enĩ dubitandum
est quia beatus io¬
hannes ꝓ redempto¬

Expanded text:
qui hominem inter festa qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspectibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio veneramur, qui testimsignaculo conclusit. Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes pro Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
contra se ipsi testimo¬
niũ dent quia non
nescu delinquunt. dũ
quo foueam ꝑditionis
quã preuidere ualu¬
erunt declinare negle
tristitia herodis qualis
quam accusantẽ consci¬
entiam inuitus ꝓdidit
uecors augmentauit:
Itaq herodes caput io¬
hannis petitus. tristitiã
quidem pretendebat
in uultu. qua se ipse
dãpnaret. ostendendo
cunctis liquido qͥa
quẽ erat neci daturu
Uerũ si diligentius cor
nefandũ inspicimus.
letabatur occulte qđ
ea petebatur . quȩ &
antea facere si excusa¬
biliter posset dispone¬
bat: Qui si caput hero¬
diadis peteretur. nulli
dubiũ. quin illud dare
ueracit᷑ tristis ab nueret:
Propt̃ uiram̃tũ autem
& eos qui pariter recu¬
bebant. iussit dariz mi¬
sitq & de collauit io¬
hannẽ in carcerẽ. &
allatum est caput ciꝰ
in disco Indignum
quidẽ natali suo rex
spectaculũ prebuit
qui conuocatis ad epu¬
las. principibus. tribu¬
occisi ꝓtulit. indigni
condigni equibus
nullus in uentus est

Expanded text:
contra se ipsi testimocontra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinquunt, dum quo foveam perditionis quam praevidere valuerant declinare neglextristitia Herodis, qualisquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, qua se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquide quiaat quem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod ea petebantur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dubium quoniam illud dare veraciter tristis abnueret. Propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribuoccisi protulit. Indigniqcondigni, e quibus nullus inventus est
Abbreviated transcription (Latin):
rando. sed & in omni
qđ agimus. hec est mo¬
deratio sollertius ob¬
seruanda ut si talem
forte lapsum uersuti
hostis inciderimus in¬
sidiis ex quo sine aliqͦ
peccati contagio sur¬
gere non possimus:
illum potiꝰ euadendi
locũ petamus. in qͦ mi¬
nꝰ periculi nos ꝑ pessuros
esse cernimuis: iuxta
exemplũ eoꝵ qui hosti¬
lib clausi muris. dũ
cuadere desiderant.
sed portarum om̃iũ
accessũ sibi int̾ dictũ
considerant. ibi neces¬
se est. desiliendi locũ
eligant ubi muro ex¬
istente breuiore mini¬
mũ ꝑiculi cacientes in¬
currant: Sequitur:
At illa premonita a
matre sua da michi
inquit in disco capt
iohannis baptistȩ. Et
contristatus est rex:
Tristitia regis: non ablu¬
tio est. sed confusio sce¬
leris: Hec & enĩ est suꝑni
iustitia iditil. ut ple¬
rumq reꝓbi & agnoscant
se. & fatrantur errasse:
certãq erroris sui peni¬
tridinẽ gerant. nec tam̃
ab errando quiescant:
quatenus eadẽ confes¬
sione ac penitentia.

Expanded text:
rando, sed in omni rando, sed in omni od agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
mei. nolite iurare.
neq ꝑ aliud quodcũq
iuramentũ: Sit aut̃
sermõ ur̃ est: est: Non:
non: ut non sub uditio
decidatis. illo udelicet
iuditio sub quo decidit
herodes. ut uel peierare
uel ob per urium cauen¬
dũ. aliud neccesse hab&
patrare flagitiũ: at si
tius urasse contigerit
qđ obseruatũ scilic&
peiorem uergat in exitũ:
libere illud consilio sa¬
lubriore mutandum no¬
uerimus. ac magis iustante
necessitate pelerandum
nobis quam ꝓuitando
ꝑiurio in aliud crim̃
grauius esse diutrtendũ:
Deniq iurauit dauid
ꝑ dñm. occidere nabal
atq omĩa quȩ ad illũ
ꝑtinerent de moliri. seđ
ad primã intercessionẽ
abigail feminȩ pruden¬
tis mox remisit manus.
reuocauit ensem in ua¬
ginam. neq aliquid
culpe se tali peiurio
contraxisse doluit:
Iurauit herodes dare
saltatrici quocumq
postulasset ab eo: &
ne ꝑ iurus uideretur
a conuiuis. ipsũ conui¬
uiuĩ sanguine polluit
dum ꝓphetȩ mortẽ
saltationis premium

Expanded text:
mei, nolite jurare mei, nolite jurare neque aliud quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, Est est, Non non, ut non sub judicio decidatis ; illo videlicet judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel ob perjurium cavendum aliud necesse haberet patrare flagitium. At si nos jurasse contigerit, quod observatum scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis praemium
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ scelera audi¬
iumus. celebrationẽ
natalis infaustam sal¬
tationẽ puellȩ lasciuã.
iuram̃tum regis teme¬
rarium. quib singłis.
oportet nos ne talia
geramus instrui: Non
enim festis diẽ nr̃i
natalis in memoriã
reuocare. non ullũ
tempus illecebris in¬
dulgere carnalibus:
sed diem potiꝰ exitus
nr̃i. debemus lacrimis.
precib. crebrisq pre¬
uenire iciuni is: Hinc
& enim uir sapiens am¬
monet dicens:. In om̃ib
operibus tuis memorare
nouisima tua: & in et̃¬
num non peccabis. Sed
nec menbra nr̃a quę
iam dño consecratast̃
lusib atq in eptis dare
motib decet. dicit
namq apłs. Nescitis
menbra xp̃i faciam m̃¬
bra meretricis: absit:
Unde & alibi obserrat
ꝑ miscdĩam dĩ ut exbi¬
beamus corpora nr̃a
hostiam uiuentẽ scđm
dõ placentẽ. Quantũ
uero temeritatem iu¬
randi. uitait debeam̃
& ip̃se in euangłio dñs.
& iacobus in epistola
sua docet dicens:
Ante om̃ia aut̃ fratres

Expanded text:
impiorum scelera audiimpiorum scelera audivimus: celebrationem natalis infaustam, saltationem puellae lascivam, juramentum regis temerarium, quibus singulis oportet nos, ne talia geramus, instrui. Non enim festis diem nostri natalis in memoriam revocare, non ullum tempus illecebris indulgere carnalibus, sed diem potius exitus nostri debemus lacrymis, precibus, crebrisque praevenire jejuniis, hinc etenim vir sapiens admonet, dicens: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Sed nec membra nostra quae jam Domino consecrata sunt, lusibus atque ineptis dare motibus decet. Dicit namque Apostolus: Nescitis membra Christi, faciam membra meretricis? Absit. Unde et alibi obsecrat per misericordiam Dei, ut exhibeamus corpora nostra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Quantum vero temeritatem jurandi vitare debeamus, et ipse in Evangelio Dominus , et Jacobus in Epistola sua docet, dicens: Ante omnia autem, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ. sed ipse etiam
herodes iohannẽ sicut
ꝓphetã habebat. teste
euangłista marco qui
dicit: Herodes enim
metuebat iohannem
sciens eum uirum iustum
& scm. & custo diebat
eum: Et audito eo
multa faciebat: &
libenter eũ audiebat:
Sed uicit amor muli
riã: ad homici dii reatũ
ꝑ lapsus est: minusq
illi peccatũ. maioris
erat causa peccati
titum adulterę quã
detestandã sciebat
sanguinem funder&
ꝓphetȩ quẽ dõ accep¬
cum esse cognouera.
Hec namq est illa diui¬
ni dispensatio exami¬
nis de qua dicitur:
Qui nocet noceat ad¬
huc . & qui in sordib
est: sordescat adhuc:
At contra quod seqͥt᷑.
ad beati iohanns
ꝑsonam conuenienter
aptatur. qui sc̃s existens
scificabatur adhuc dũ
ꝑ officiũ euangelirandi
ad martyrii paliam
ꝑuenit: Dic autem
natalis herodis saltauit
filia herodiadis in me¬
dio: & placuit herodi:
Ende cũ iuramento
pollicitus est ei dare:
quodcũq postulasset
ab eo Gria pariter

Expanded text:
tantum, sed ipse etiam tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati:titum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . At contra quod sequiturad beati Joannis personam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus est ei dare quodcunque postulasset ab eo. Tria pariter
Abbreviated transcription (Latin):
cius iudeis. pulsus est
regno ab augusto. ac ꝑ¬
petuo dampnatus exilio
Deinde augustus ut
regni iudaici minuqã
potentiã diuisa in qua¬
tuor partes ꝓuincia.
quatuor fratres arche¬
lai. eidẽ regende pre¬
fecit. qui singłi a prin¬
cipatu quarte partis
greto sermone sunt te¬
thrarchȩ uocati. Oqͣb
philippus herodiadẽ
filiã arethe regis arabũ
accepit urorẽ quam
idem aretha postmodũ
ablatam ab eo. dedit
herodi : eoqđ ipse ma¬
& fame Factũq est
adulteriũ publicum
sicut ꝑfidis causa pe¬
reundi: ita fidelissimo
p̃coni nr̃ȩ redẽptionis
matheria triũphandi :
qui ꝓhibendo regis in¬
iusti scelera. morte qͥdẽ
in iusta meruit plecti.
sed post mortis gustũ
a rege iustitiȩ cru testi¬
moniũ ꝑhibebat iustã
uitȩ ꝑhennis coronã
accep̾it: Dicebat ergo
illi iohannes. Non lica
tibi habere eã Et uo¬
lens inquit Alũ occidere.
timuit popłm. quia
sicut ꝓphetam cum
habebant. Non popłs

Expanded text:
ejus Judaeis , pulsus est ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi, eo quod ipse eset famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus
Abbreviated transcription (Latin):
regis & reginȩ ꝑsequu-¬
dionẽ ꝓpt iustitiam
ꝑpessi sunt: Ille rezabel:
iste herodis & herodiadis.
Ille ne ab impus occi¬
deretur igneo curru est
raptus in celum: iste ne
ab impus uinceretur.
ꝑfecto martyrucerta¬¬
mine. spũ celestia regna
petiuit. angłoꝵ utiq
subuectus auxilio: de
quib scriptũ est Eurr
dĩ decem milib multiplex.
milia letantiũ dñs in
illis & iterum. Qui
facit angłos suos sp̃s:
& ministros suos ignẽ
urentẽ: Sed queru
fortasse aliquis. quis
sit iste herodes. quis ue
frater eius. quȩ etiam
herodias : de quib sermo
est: Hcrodes iste qui
& iohannẽ decollauit
& in passione redẽpto¬
ris nr̃i pilato assensũ
p̃buit filius est herodis
illius sub quo xp̃s
natus est. Qui cum
post natiuitatẽ domi¬
nicã pauco tempore
regnaret sicut euan¬
gelica testatur historia
archelaus filiꝰ ciꝰ. successit¬
ei in regnũ: Quo cum
uix decẽ annis potiret.
accusantib insolentiã

Expanded text:
regis et reginae persecuregis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
posse hominẽ resuscitari¬
posse ad uitã: bene
de resurrectionis gła
sensit. qui iustos post
resurrectionẽ maioris
esse ꝑspexit. sed misere
desipuit . qui quod de
homine puro sponte
credere potuit: hoc de
dõ homine credere
tot miraculis attestan¬
cibus. tantis p̾dicatoꝵ
preconi is consonantib
nulla ratione consen¬
sit: Quare hoc fratres
Rm̃i. nisi ut nos aꝑte
intelligamꝰ non inere¬
dibile resurrectionis
miraculũ sed prauoꝵ
animos a credendi grã
percatis obstantib eẽ
p̾peditos. maioresq illi
grãs referamus. qui nr̃is
cordib ablato erroris
uelamine lucẽ ueritati
aperire dignatus est :
Herodes enim cenuit
iohannẽ. & alligauit
eũ. & posuit in carce¬
re: ꝓpt̃ herodiadem.
uxorẽ fratris sui Dice¬
Non licet tibi habere
eam: Impletũ ui demꝰ
in iohanne qđ de illo
angłs ⁊acharie prius¬
quam nascerctur p̃dix̃:
inculti. ambo insolitu¬
dine degentes. ambo
p̾cones ueritatis. ambo

Expanded text:
posse hominem resuscitariposse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectionem majoris esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. Quare hoc, fratres charissimi, nisi ut nos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. DiceNon licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo
Abbreviated transcription (Latin):
atalem fratres Rm̃i
beati iohannis diẽ
celebrantes. oportet
ut non solũ constan¬
tiam passionis illiꝰ pia
deuotione recolamus:
uertamus salutis. Eunc
et enim scripturis scĩs
utiliter animũ intendi¬
mus: cũ non solũ in eis
iurtutes ac premia us¬
Toꝵ. uerũ etiã uitia
uindictãq reproboꝵ.
ad incitamentũ nobis
beneagendi ꝓponimꝰ:
Hoc siquidẽ & ipsiꝰ dñi
docemur exemplõ: qui
ut humane suꝑbiȩ cer¬
uicem frangat. ac subli¬
me nobis humilitatis
igum imponat: non suȩ
tantũ humilitatis formã.
quã sequamur insinuat
dicens. discite a me quia
mitis sum & humilis corde.
sed etiam angłicȩ suꝑ¬
biȩ deiectionẽ quam
caueamus ad memoriã
nobis reuocat dicens:
Uidebam sathanã quasi
fulgur de celo cadentẽ:
quatenus non solo nos
tutis accendat: Audi it¬
ut herodes tetrarcha famã
iħu: & ait puerissius:
Hic est iohannes hapti¬
sta ip̃se surrexit amor¬
TUis: & idõ uirtutes
oꝑantur in eo Qui
bene intellexit mortuũ

Expanded text:
atalem, fratres charissimi, beati Joannis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, rma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , quatenus non solo  tatis am Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
amni: Ergo qđ homi¬
nibus natura tribuit. &
ium̃tis quidẽ ac bestiis.
hominib quoq cõmune
est: huius cura penitus
liberamur Ss eꝰ p̃cipit᷑
nobis ne solliciti simus
quid comeilamꝰ. & quia
in sudore uultus prepa¬
ramus nobis panen :
labor exercctidus est:
sollicitudo tolleida:
Anima plus est quã esca.
& corpus plus quam
uestimentũ: Ammonet
ut meminerimus mul¬
co amplius nobis dm̃
dedisse quod secit. &
composuit nos. ex
anima & corpore. quã
est alimentum. atq
tegumentũ. ut intel¬
ligͥas cum qui dedit
animã multo faciliꝰ
escã. eẽ. daturum:
Similit̃ eũ qui corꝑ
dedit: multo facilius
daturum eẽ uestim̃tũ
Quo loco queri sola
utrũ ad animam
cibus iste ꝑtineat
cum anima incor¬
porea sit. iste autẽ
cibus corporeus. Sed
ista uita positam no¬
uerimus. cuius reti¬
naculũ est alim̃tũ.
istud corporeum:
Scđin hane significa¬
tionẽ dictũ est etiã
illud. qui amat
animam suam: ꝑd& illã.
Quod nisi de hac uita

Expanded text:
amini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
sequenter exponit
dicens Hon potestis
dõ seriuire & mam¬
mone Audiat hoc
auarus. audiat qui
censetur uocabulo
xpiano: non posse:
simul mammonȩ hoc
est diuitiis xp̃oq serui¬
re Et tamen ñ duit
qui hab& diuitias.
sed qui seruit diuiti is:
Qui enĩ diuitiarum
seruus est: diuitias
custodit ut seruus.
Quiaut̃ seruitutis ex¬
cussit iuguĩ: distribuit
cas ut dñs Sed qui
seruit mammonȩ:
ille utiq seruit. qui
rebus istis terrenis
merito suȩ ꝑuersita¬
tis prepositus. prin¬
ceps huius scłi a dño
dicitur: Ergo aut
unũ odiet: & alterũ
diliget: ut ficri deba
Odi& scilic& diabolit
dilig& dm̃ Aut uni
ad herebit : & alterũ
contempnet: Adherebit
scilic& diabolo. cũ quasi
cius premia temporalia
sectatur: contempnet
aut̃ dm̃: Non dixit
odiet. sed sicut solent
minas cius post ponere
cupiditatibus suis. qui
de bonitate eius ad in¬
punitatẽ sibi blandiumt᷑
Quib ꝑ salomonem
dicitur: fali: ne adicias
percatum suꝑ peccatum:

Expanded text:
nit, dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonae, hoc est, divitiis Christoque serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed: Qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Qui autem servitutis excussit jugum, distribuit eas ut dominus. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui, rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus saeculi a Domino dicitur . Ergo aut unum odiet, aut alterum diliget, ut fieri debet: odiet, scilicet, diabolum, diliget Deum. Aut uni adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit, scilicet, diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ꝑseoutionẽ quoq
eorum qͥ eidẽ p̃dicationi
resisterent. parit̾ exorturã
ostendit dum subdidit. fr .i¬
Hȩc loquutus sum uobis.
ut non scandalitemini.
Absq synagogis:. facient
uos. Eurauit nãq pius
magister futura discpłis
prauorũ bella predicere :
quo minus haec ea ueni¬
entia possent offendere.
quia solent nimirũ leuiꝰ
ferri aduersa. quȩ possunt
ante p̾nosci. Ham quȩ
inparado ac non p̾ui¬
denti animo mala in¬
gerunt᷑: grauiꝰ hunc
sepe ab integritatis suȩ
statu deiciunt. Ande
bene salomon ammonae
lantiũ socioate pellen-¬
dos. sed ab eis & iam mor¬
tis pericula passuros fu¬
isse: premonuit. Seqͥtur.
Sed uenit hora: ut om̃is
qui interficit uos arbitre¬
tur obsequium se prestare

Expanded text:
cia persecutionem quoque cia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdiditHaec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet lium societate pellendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se p
Abbreviated transcription (Latin):
data ᷤ sp̃s grã. & iãihoc fidu¬
tiam discipłorũ iuuit.
qd̃ ab inicio erant cũ dñõ:
ldeoq quȩ apud illũ ui¬
derunt & audierunt. absq
ulla ambiguitate p̃dicare
ualebant. Unde bene
petrus aliũ pro uida ordi¬
nare uolens apłm. ñ hunc
neophytũ. fed probatũ
ex tẽpore curauit eligere
dicens. Oporta gͦ ex hns
uiris qui nobis congregati
sunt in omĩ quo tẽpore
intrauit & exiuit int̾
nos dñs iħs: testẽ resur¬
rectionis eius nobiscũ
fieri unũ existis. Hinc
aiebat. Hunc d̾s susci¬
tauit tertia die. &
dedit eũ manifestum
fieri. non om̃i populo
sed testibus p̃ordinatis
ado. nobis qui mandu¬
cauimꝰ & bibimus cũ
ilo postquam resurrexit
amortuis. Sed quia cres¬
centibꝰ electorum meri¬
tis. stati crescere sola
antiqui hostis inuidia.
qua uel ꝑse ipsũ latent̃
uel ꝑhomines suȩ malig¬
nitati subditos patenter
inchoata piceatis germi¬
na conaeur obrue̾re
recte dñs promissa dis¬
cipłis predicandi fidu¬

Expanded text:
oc fiduciam discipulorum juvit quod ab initio erant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex istis . Hincaiebat: Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fidu