comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ subuuxit. Re corde aũt exeñt fur¬
ta. ⁊c̃ plato pͥncipale aĩe putauit
ẽẽ incerebro .i. ratonẽ. itã in felle.
desiderium in iecore. s iuxͣ xp̃m ip¬
sum pͥncipale aĩe est incorde. Mar¬
cus pro coiquinat ponit cõmũi¬
eat. iuxta hebreũ ydioma. qui com¬
mune inmũduindicebãt. quia ci¬
bos ꝯmunes uocabãt ꝓhibitos in le¬
ge. quos inminidos iuditabant. qi gͣnte
aliecõminunit illis uescebantur:
De muliere chanatiea.

Expanded text:
 subjunxit: « De corde autem exeunt furta, etc. » Plato principale animae putavit esse in cerebro, id est rationem, iram in felle, desideria in jecore, sed juxta Christum principale animae est in corde. Marcus pro « coinquinat, » ponit « communicat , » juxta Hebraeum idioma, qui commune immundum dicebant, quia cibos communes vocabant prohibitos in lege, quos immundos judicabant, quia aliae gentes communiter illis vescebantur. De muliere Chana
Abbreviated transcription (Latin):
m .s. ⁊ ancille. egip¬
tii ⁊ młti de mrł pa¬
riter cũ eis. flagͣbã
desideriocarinũ. car¬
nium noĩe: nõ so¬
las carnes. s aliorz
tiam: intelligimꝰ.
Uñ nec in querela
eorz de carnibz le¬
gnur. cũ dixr̃. recor¬
damur pistiũ qͦ:¬
cumẽs. ⁊ peponec
porriq ⁊ cepe.⁊ alla.
anima nr̃aarida ẽ.
nicħ uident oculi
flentẽ.⁊ intollera¬
bilis res est ei. qr ⁊
ab eo: escas petebãt.
⁊ ait ad domiñ. cͦ
imposusti ponoꝰ
ñquid ego ꝯcepi ⁊
genin multitũdi¬
nẽ om̃e hanc: ob¬
secro aut aliter pro¬
uideas: aut inter¬
ficias me. cuz dns.
congrega mͥ.lxx.¬

Expanded text:
ancillae Aegyptii, et multi de Israel pariter cum eis flagrabant desiderio carnium. Carnium nomine, non solas carnes, sed aliorum tiam intelligimus. Unde nec in querela eorum de carnibus legitur, cum dixerunt: « Recordamur piscium qcumeres, et pepones, porrique, et cepae et allia; anima nostra arida est; nihil vident oculi flentem, et intolerbilis res visa est ei, quia et ab eo escas petebant. Et ait ad Dominum: « Cur imposuisti populi nunquid ego concepi, et genui multitudinem omnem hanc? Obsecro, aut aliter provideas, aut interficias me. » Cui Dominus. Congrega m
Abbreviated transcription (Latin):
ces. duob dieb. ⁊ siccauit eas. qui par
.x. choros habuit ⁊ fuerũt hee conir¬
nices ut tͣdũt. nõ modice que apud
noi sunt. s ille maiores: que regie a¬
uos dicunt᷑. qͣs curleios a currendo uo¬
camus. nec d̾ defecerat cib. ⁊ furor do¬
muri. percussit ppłm. plaga magna
nimis. modꝰ uero plage: nõ dẽt̃minã¬
tur hic. s inpsalmis indet᷑ qd̃ fũt igniᷤ.
sepultꝰ q est ibi ppłs: quicarne̾ desidera¬

Expanded text:
ces duobus diebus, et siccavit eas. Qui parum decem coros habuit. Fuerunt hae coturnices, ut tradunt, non modicae quae apud nos sunt; sed illae majores, quae regiae aves dicuntur, quas curleios, a currendocamus. Nondum defecerat cibus, et furor Domini percussit populum plaga magna nimis. Modus vero plagae non determinatur hic, sed in psalmis videtur, quod fuerit ignis. Sepultusque est ibi p
Abbreviated transcription (Latin):
ad m̃sẽ dier̃. ⁊̃ usq ad nauseam. ⁊ dici¬
tur large: nausea pro uomitu. ꝓͥe enĩ
est uomitꝰ ille: qui excitat᷑ fetore sen¬
tine. ablatõ quid̃ sp̃s moysi. ⁊ tͣditio
aliis. nõ est intelligenda diuisio sp̃c
multe illuminant᷑. sine sui dimim¬
manserũt. nõ ex ꝯtẽptii: s q se repu¬
tabant inclignos. quoꝵ unus uocaba¬
tur heldad. ⁊ alter meldad. ⁊ erant

Expanded text:
ad mensem, etiam usque ad nauseam. Et dicitur large nausea, pro vomitu. Proprie est enim vomitus ille qui excitatur fetore sentinae. Ablatio, quidem spiritus Moysi, et traditio aliis, non est intelligenda divisio spirimultae illuminantur, sine sui diminmanserant, non ex contemptu, sed quia reputabant se indignos, quorum unus vocabatur Eldad,
Abbreviated transcription (Latin):
die qͣrta egressi st̃.
Et est apud eos: ã¬
nus eõigens. ĩme¬
moriam enĩ libe¬
ratõnis sue. cepe¬
runt ã nos suosm
merare. ab exitu
de egipto. sicur g̃¬
romani: ab urbe

Expanded text:
i sunt. Est et apud eos annus emergens. In memoriam enim liberationis suae, coeperunt annos suos numerare ab exitu de Aegypto, sicut GrRomani ab urbe
Abbreviated transcription (Latin):
uilii ad montem.
⁊ qͣrtachie iunii le¬
gem accepifient.
sieadẽ die qͣrta re¬
uoluto anno reces¬
serunt. patet quia
sederũt ad montẽ.
legitimi. die qͣrta:
recelserunt. ⁊ñ ni
chilominꝰ uerũ ẽ.
qd̃ scdo mensescdi

Expanded text:
unii ad montem, et quarta die Junii legem recepissent, si eadem die quarto revoluto anno, recesserunt, patet quia sederunt ad montem, legitimi die quarto recesserunt. Tamen nihilominus verum est, quia secundo mense,
Abbreviated transcription (Latin):
cors ł iniustus. ut inmisericordẽ uride¬
rent ⁊ cͣͣ moysem agentẽ dãpnarẽt
she aut̃ inclinans se deorsũ scribebat digii
in terra. Cum q instarẽt erigens se
dix̃. Qui sũ peccato ẽ ur̃m pͥmus in eã
lapidẽ mittat. Et it̾m se inclmãs scribe¬
bat. Quid scribebat᷑  quidã dicũt id qd̾
eis Redit. ambͦsiu̾ in quadã epła iuide¬
tur uelle eũ scripsisse. terra terrã ab¬
sorbe .i. scribȩ bos iuros abdicatos. uel
lus ab eis. ⁊ mulier stans in medio dis¬
cipłoꝵ ⁊ dimisit eã indãpnatã dicens.
uade ⁊ noli ampliꝰ peccare. Et nota e¬
rectus dedit sententiã iusticie. Item

Expanded text:
ustus, ut immisericordem irriderent, et contra Moysen agentem damnarent. « Jesus autem inclinans se deorsum, scribebat digito in terra. Cumque instarent, erigens se dixit: Qui sine peccato est vestrum, primus in eam lapidem mittat. Et iterum se inclinans scribebat. » Quid scribebat? Quidam dicunt id quod eis respondit. Hieronymus in quadam epium velle scripsisse: Terra, terra, scribe hos viros abdicatos; vel:lus ab illis, et mulier stans in medio discipulorum, et dimisit eam incondemnatam, dicens: Vade et amplius noli peccare. » Et nota, erectus dedit sententiam justitiae. Item
Abbreviated transcription (Latin):
b suꝑ ducta: ꝓueberet aspectũ. precipue
cum nubilum uideret᷑. textꝰ .ii. fornsera.
⁊ facile laborem sustinebat. ⁊̃ in ingres
que erant ei suꝑ posita. In amĩori uero:
candelabrum: ad austrũ. m̃sa ad aqui¬

Expanded text:
bus superducta prohiberet aspectum, praecipue bus superducta prohiberet aspectum, praecipue cum nubilum videretur. Tectus enim fortis erat, et facile laborem sustinebat, et in ingressquae erant ei superposita. In anteriori vero candelabrum ad austrum, mensa ad aqui
Abbreviated transcription (Latin):
marum uarietas. id̃ op᷑ dr᷑ ĩ polimitũ.
a poli qd̾ est młtum. pro magnitudine
picturax. Erat aũt ħ uelum: pulcrum
uarietate ꝯtextum. ex imĩsis ut ait io¬
se. florib quos gignit humiue. ⁊ alus
pituris: quas poterant interserere pic¬
tores aimalium formas. Iu ingressu
uero tabernacul.u. colũpne erant delig¬
nis sechim. deaurate. capita hntes aurea.
bases uero eneas. suꝑ quas duo uectes. ł
unus x. cubitoꝵ. protendebat᷑. a pariete
inparietem. in utroq capite sui. utͥq pa¬
rien insertꝰ. ad mod̾ tͣbis in domo aquo
dependebat aluuo uelum. ꝑ circulos au¬
reos insertũ. ad mod̾ pͥoris operatum. S
u. usq ad terrã. ad ingrelsũ sacerdotũ
patebant: suꝑ ħ nõ dicit aliam cortinã
lineam suꝑ positam usq ad tr̃am ꝑtin¬
gentem fi̾nib. ꝑ anulos eam ducentib
⁊ rethentib. ut indieb festis reducta:
preberet aspectũ tabernacłi. in aliis die¬

Expanded text:
marum varietas. Idem opus etiam polymitum marum varietas. Idem opus etiam polymitum a πολύ quod est multum, pro multitudine picturarum. Erat autem hoc velum pulchra varietate contextum ex universis, ut ait Josephus, floribus quos gignit, humus, et aliis picturis, quas poterant interserere pictores praeter animalium formas. In ingressu vero tabernaculi quinque columnae erant de lignis setim deauratae, capita habentes aurea, bases vero aeneas, super quas duo vectes, vel unus decem cubitin parietem. In utroque capite, sui utrique parieti insertus, ad modum trabis in domo, a quo dependebat aliud velum, per circulos aureos insertum, ad modum prioris operatum. Sedquinque usque ad terram ad ingressum Sacerdotum patebant. Super hoc vero dicit, aliam cortinam laneam superpositam, usque ad terram pertingentem, funibus per annulos eam ducentibus et retrahentibus, ut in diebus festis reducta praeberet aspectum tabernaculi; in aliis die
Abbreviated transcription (Latin):
tͣes: posite erant in medio .iiii. colũpne
de lignis sethĩ. deaurate. capita hntes au¬
rea. ⁊ bases argenteas. tñ iosephꝰ dicit. iiͦiͬ.
fusse tabulas. ad mod̾ aliar̃ operatas. e¬
qͣlitera se muicem distantes. int̃ qͣs tres
angusti patebant ingressus. Super capi¬
ta uero colũpnarum. suꝑpositi erant
duo uectes .x. cubitorũ. a pariete in pari¬
etem protensi. in quib: ꝑ crrculos aure¬
os ĩmissum: dependebat uelũ. ante .iiͦii.
beret aspectum int̾i̾or. Erat autem ue¬
um. fcm̃. de bisso retorta. qd̾ est genus li¬
i eandidissimist mollissimm. ⁊ de iacm¬
cto ⁊ purpura. ⁊ cocco bis tuicto .i. de filis
sericis. iacintini. pͦpurei. ⁊ cocciei coloris
oꝑe plumario ꝯpoit̃ .i. opere acu picto.
qsuma erum lingna quadam acul dicͣr᷑
hec gemis ueli inilgo bustratũ: qͣi bis stͣ¬
tum dr᷑. pͥmo enim fit tela. cͥcũ acuoꝑe
tẽes. Sunt qui dñt opꝰ plumarium: a
liuli anium. quib iupͣ addita est: plu¬

Expanded text:
e de lignis setim deauratae, capita habentes aurea, et bases argenteas. Tamen Josephus dicit quatuor fuisse tabulas ad modum aliarum operatas, aequaliter a se invicem distantes, inter quas tres angusti patebant ingressus. Super capita vero columnarum superpositi erant duo vectes decem cubitorum a pariete in parietem protensi, in quibus per circulos aureos immissum dependebat velum, ante quatuor beret aspectum interiorum. Erat autem velum factum de bysso retorta, quod est genus lini candidissimum, et molissimum, et de hyacintho, et purpura, et cocco bis tincto, id est de filis sericis hyacinthini, purpurei, coccinei coloris, opere plumario compositum, id est acupicto; pluma enim lingua quadam acus dicitur. Hoc genus veli vulgo bustratum, quasi bis stratum dicitur. Primo enim fit tela, cui cum opere tiones. Sunt qui dicunt opus plumarium a simili avium, quibus superaddita est plu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hoc sibi noluit scĩfieari. dici potest. nõ
medo sua erant. uoluit q ut deinceps oĩa
randus est deus. pͥmogenin gͦ de filus le-¬
dis: redimebant᷑. pͥmogenita peccoꝵ ap¬
ta ad imoland̃ oblata erant lacerdotũ.
Inm̾̃doꝵ uero: non oblata. quedam redie¬
bantur. ut pͥmegenitun asim. oue mnuta¬
batur. que pro eo offerebatur. quedã nec
ĩ redempta occidebantur: ut pͥmogenĩt
camiȩ. ⁊ adiecit dominꝰ. cum introdixeit
te deul in ĩram promisła. intimab̾ hec
filiis tuis seruanda. ritu sempiterno. Erit¬
q hec. qͣi signũ in maini tua. ⁊ qiͣ appen¬
sum quid obrecordatõẽ ante occulos tnos.
ut .s. huius liberatõis memoria. nullate¬
nus ueruret in obliuione. ꝙͣ que mami
gerint᷑. ł ante occłos appende̾nt᷑. qd̃ pħ̾ei
ad luteram obseruantes: in cartis hec scͥ¬
bebant. ⁊ decalogum similit. ⁊ ea sinistris
circũligabant brachiil. ⁊ int occulos ap¬
pendebant. qͣs dñs in eWangłio philacte¬

Expanded text:
pro hoc sibi voluit sanctificari, dici potest, non modo sua erant, voluitque ut deinceps essenrandus est Deus. Primogeniti ergo, qinque siclis redimebantur . Primogenita pecorum, apta ad immolandum, oblata erant sacerdotum. ndorum vero non oblata, quaedam redimebantur, ut primogenitum asini ove mutabatur, quae pro eo offerebatur; quaedam nec etiam redempta occidebantur, ut primogenitum canis. Et adjecit Dominus: « Cum introduxerit te Dominus in terram promissam, intimabis haec filiis tuis, servanda ritu sempiterno. Eritque hoc quasi signum in manu tua, et quasi appensum quid, ob recordationem ante oculos tuos, » ut scilicet hujus liberationis memoria non aliter veniret in oblivionem, quam quae manu geruntur vel ante oculos appenduntur. Quod Pharisaei ad litteram observantes, in chartis haec scribebant, et Decalogum simul, et eas sinistris circumligabant brachiis, et inter oculos appendebant, quas Dominus in Evangelio phylacte
Abbreviated transcription (Latin):
tũc pͥmo ꝑꝑ incredibilẽ ubertatẽ sib
redditã cepit uocari bethleem. qd̃ est
domus panis. ꝑcrebuit fama in beth¬
leem. ⁊ dicebant. hec est illa noemi. qͥb
illa. Ne uecetis me noemi. qd̃ est pulcͣ.
s uocate ine mara. qr est amara. Egres¬
sa sũ plena. ⁊ uacuam me recdux̃ dñs.
mittebant᷑ Erat aũt ibi uir potẽs. ⁊
opulentꝰ. booth. ꝯsanguineꝰ helime¬
lec. Intͣuit itaq ruth agros illiꝰ. de uo¬
lũtate noemi. ⁊ colligebat spieas. pꝰ
metentes. accidit aũt ut egrederet᷑
booth ad agrum. ⁊ ait messorib. dñs

Expanded text:
 propter incredibilem ubertatem sibi redditam cepit vocari Bethlehem. quod est domus panis. Percrebuit fama in Bethlehem, et dicebant: « Haec est illa Noemi. Quibus illa: Nec vocetis me Noemi, quod est pulchram, sed vocate me Mara, quod est amaram. Egressa sum plea. Erat autem ibi vir potens, et opulentus Booz consanguineus Elimelech . Intrabat itaque Ruth agros illius de voluntate Noemi, et colligebat spicas post metentes. Accidit autem ut egrederetur Booz ad agrum, et ait messoribus: « Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
m tribu iudafu  moabitide: ut pascẽ¬
mansert ibi .x annis. ⁊ mortui sũt ãbo.
sine liberis. noemi uõ uidua ⁊ orbata
ait ad eas. Reñtimini filie mee in dom̃
matͥs ur̃e. uõ eñ ultͣ potestis par̃e iuroᷤ
seruabatur lex. de semine suscitando.
⁊ adquieuit orpha. ⁊ reũsa est. Ruth
uero: seq̃bat᷑ eam. cui noeini. audifi¬
lia. ñ est deꝰ nr̃ sicut dii gentiũ. Nec po¬
pulus nr̃ scd̾ ritũ gentiũ iuuit. Expe¬
dit tͥ ut redeas ad ppłm tuũ. ⁊ ad deos
tuos ⁊ ait ruth. populus tuꝰ ppłs meꝰ deꝰ
mus deꝰ meus. profecteq sũt simł. ⁊ue
nec̃t in bethleem. que priꝰ dicebat᷑ effra¬
ta. ab urore ealeph. hec fuit maria so¬
rormoysi. scd̾ quosdã tnͣslata de ħemo.
que postꝙͣr ꝑcussa est lepͣ: agnominata
est ephrata .i. furorẽ uid̾ .i. iram dei ex

Expanded text:
idem, ut pascmanserunt ibi decem annis, et mortui sunt ambo sine liberis. Noemi vero vidua, et orbata ait ad eas: « Revertimini, filiae meae, in domum matris vestrae. Non enim ultra potestis sperare viros servabatur lex de semine suscitando, et acquievit Orpha, et reversa est. Ruth vero sequebatur eam. Cui Noemi: « Audi, filia: Non est Deus noster, sicut dii gentium, nec populus noster secundum ritum gentium vivit; expedit tibi ut redeas ad populum tuum, et ad deos tuos. » Et ait Ruth: « Populus tuus, populus meus, Deus tuus, Deus meus. » Profectaeque sunt simul, et venerunt in Bethlehem, quae prius dicebatur Ephrata ab uxore Caleb; haec fuit Maria soror Moysi, secundum quosdam, translata de Eremo, quae, postquam percussa est lepra, agnominata est Ephrata, id est furorem vidit, id est ex
Abbreviated transcription (Latin):
huc ⁊ comede. ⁊ intinge bucellã in ace
sti sub alas eius. pueris qͦ suis cdix̃. pro¬
icite de mamipulis ur̃is de industria
ut absq rubore colligat. Cumq co¬
melisset ruthad latus messoꝵ: ꝯie¬
cit polentã. qmͣ iose. alphitã uocat.
disset ad sociũ indicauit ei que fece¬
rat sibi booth. ⁊ ait noemi. propinqꝰ
nr̃ est homo. Reneclictus sit a domino.
¶ Id ip̃m fecit riith sequentib dieb us¬
q ad aree uentilatõe. Mos erat in isrł
⁊ dormiebat in area. ⁊ qiͣ sollempni¬
Zans abstinebat ab amplexib. id ipm̃
fiebat in tonsioneouiũ. St pꝰ uinde¬
mias fieret. ñ legi. ⁊ ait noemi adruth
lauare filia. ⁊ uge. ⁊ induere cultiorib
uestim̃tis. ⁊ ascende in aream cũ aliie.
Honte uideat homo. donec inebriat᷑
suĩt. Cumq obdormierit proicies te
aꝑate ped̾ eius.⁊ ibiiacebis ⁊ fecit om¬
nia que sibi sccrus imperauerat. Et ec¬
ce meclia nocte eingilans homo: exꝑa¬
uit dicẽs. que es: ⁊ illa. ego sũ ancil¬

Expanded text:
huc, et comede, et intinge buccellam in acetsti sub alas ejus. » Pueris quoque suis dixit: « Projicite de manipulis vestris de industria, ut absque rubore colligat. » Cumque comedisset Ruth ad latus messorum, conjecit polentam, quam Josephus alphitam vocat, disset ad socrum, indicavit ei quae fecerat sibi Booz. Et ait Noemi: « Propinquus noster est homo, benedictus sit a Domino. » Idipsum fecit Ruth sequentibus diebus, usque ad areae ventilationem. Mos erat in IsraeEt dormiebat in area et quasi solemnizans abstinebat ab amplexibus. Idipsum fiebat in tonsione ovium. Si post vindemias fieret non legi. Et ait Noemi ad Ruth: « Lavare, filia, et ungere, et induere cultioribus vestimentis, et ascende in aream cum aliis. Non te videat homo, donec inebriatus fuerit. Cumque obdormierit, projicies te a parte pedum ejus, et ibi jacebis . » Et fecit omnia, quae sibi socrus imperaverat. Et ecce media nocte evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancil
Abbreviated transcription (Latin):
cerdosa dignior offõ ante nominat᷑
est. ⁊ tnͣslato sacerdotio a filiis eleazar
hicpͥmꝰ de filiis thainar accepit sacer¬
dotiũ Indieb illis frã est fames ĩ t̾ra.
debetheleem effra ieix. qd̾ indieb elime¬

Expanded text:
cerdos a digniori officio agnominatus est. Et translato sacerdotio a filiis Eleazari, hic primus de filiis Ithamar accepit sacerdotium . In diebus ejus facta est fames in terra; Bethlehem E
Abbreviated transcription (Latin):
damel ad ppłm. Reu̾timim ad iuditumi
qr falsum locuti st̃ adu̾sus eã. Cũ q reu̾¬
si eẽnt separauit damelsenes ab inuicẽ.
Et aduocans unũ dixit. Sub q̃ arbore ui¬
disti eos loq̃ntes: qui ait. Sub cyno. qͣm
latini dicũt ylicẽ. ł lentiscũ. Et aduoca¬
tus alt̾ dixit. Sub pͥno. Et acclamauit
ppłs ineos ꝓpt̾ dissonantiam. ⁊ int̾fecer̃t
eos .i. regi tradiderũt int̾ficiendos  fc̃s
ẽ daniel magnꝰ in ppło a die illa ⁊ deĩceps
Et rex astiages appositus ẽ ad patres su¬
os. ⁊ suscepit cyrus regnũ eiꝰ .i. regnũ ꝑ
minatur tp̃c seq̃ntis hystorie q̃ hĩc incho
at ⁊ adhuc stabat regnum babylomis. et
sar. ł ip̃e balthasar sub quo fc̃m̃ ẽ adani¬
ele qd̾ legit᷑ in fabula belis ⁊ draconis. qͣm
fabulam uocat hebreus eo ꝙ falsimi legr᷑
in ea. et impossibile de tͣnslatione ab acuc
chielem tͣnslatũ de caldea in uideã ⁊ irri¬

Expanded text:
Daniel ad populum: « Revertimini ad judicium, Daniel ad populum: « Revertimini ad judicium, quia falsum locuti sunt adversus eam. » Cumque revertissent, separavit Daniel senes ab invicem, et advocans unum dixit: « Sub qua arbore vidisti eos colloquentes, qui ait: Sub schino, » quam Latini dicunt ilicem, vel lentiscum. Et advocatus alter dixit: « Sub prino. » Et acclamavit populus in eos propter dissonantiam, et interfecerunt eos, id est regi tradiderunt interficiendos. « Et factus est Daniel magnus in populo in die illa, et deinceps. Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus regnum ejus, » id est reminet tempus sequentis historiae, quae hic inchoat, et adhuc stabat regnum Babylonis, et sar, vel ipse Baltassar, sub quo factum est a Daniel, quod legitur in fabula Belis, et draconis, quam fabulam appellat Hebraeus, eo quod falsum legitur in eo, et impossibile de translatione Habacuc.chielem translatum de Chaldaea in Judaeam. Et irri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudine t̾re. ⁊ misit puellas ad õfferẽ¬
sinigna ordeum cũ palea. uñ faciũt mulie¬
res decoctionẽ forte ad nitorẽ faciei. Tũc
currentes senes ad eam dixer̃t. Cõmiscere
nob̾cũ. alioqͥn feremꝰ ccͣ te testimoniũ adul¬
teni. Et elegit susanna incid̾e in manus
eoꝵ potiꝰ ꝗͣ pecrare in dm̃. Et exclamauit.
Et accurrentes famuli domꝰ erubuerũt cũ
audissent senes loqui. Alt̾a die statuta ẽ
Susanna in medio ppłi ⁊ ponẽtes seneᷤ ma¬
nus suas suꝑ cap̃ eiꝰ ꝯtestan st̃ se uidisse
uienẽ ⁊ ip̃am parit̾ ꝯmisceri. Et ꝯdẽp¬
nauerũt eã ad mortẽ. ⁊ clamauit susan¬
na uoce magna: ad dũi. Dñe tu scis qi m
nocens morior. Cum q traheret᷑ fustrra¬
uit d̾s sp̃m pueri cui nom̃ damel. Honẽ
credend̾ his qui dñt danelẽ mortuũ fiuis¬
se ⁊ tc̃ suscitatũ ⁊ deinceps fuisse ꝓpħam
in eo. qͥ pͥus qͣi latens quiescebat. Et ait

Expanded text:
consuetudine terrae, et misit puellas ad afferenconsuetudine terrae, et misit puellas ad afferensmegma hordeum cum palea, unde faciunt mulieres decoctionem forte ad nitorem faciei. Tunc currentes senes ad eam dixerunt: « Commiscere nobiscum, alioquin feremus contra te testimonium adulterii. » Et elegit Susanna incidere in manus eorum, potius quam peccare in Deum. Et exclamavit: et accurrentes famuli, erubuerunt, cum audissent senes loqui. Altera die statuta est Susanna in medio populi, et ponentes senes manus suas super caput ejus, contestati sunt seri, et condemnaverunt eam ad mortem. « Et clamavit Susanna voce magna ad Deum: Domine, tu scis, quia ignorans morior. Cumque traheretur suscitavit Deus spiritum pueri, cui nomen Daniel. » Non est credendum his qui dicunt Danielem mortuum fuisse, et suscitatum tunc, et deinceps fuisse prophein eo, qui prius, quasi latens, quiescebat. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥtur hẏstoria susanne qͣm hebreꝰ
ñ ht̃ in libro damelis. ⁊ uocat eam
fabulam. ñ ꝙ uificiet᷑ remgestã. s qr ĩ
ea falsum legit᷑ de sacerdotib lapidatiᷤᷤ
qͦs ieremias adustos testatur. Et quia
diceretur ita. sub ylice ⁊ adderetur ylico
angłs dñi scindet te. Cad̾ allusio pot̃ fieri
u̾bi ad nom̃ tẽꝑis. ut si diceretur fc̃mẽ
eamd̾ hẏstoriam uocat origenes fabulam
uidecimo stromatũ .i. instructionũ. forte
scd̾am editionẽ qͣm sub obelo ⁊ asterico ꝯ¬
nos instruxit. Apparet aut̃ ħ ft̃m eẽ ad huc
recẽti captiuitate qr damel adhucͥ iuues
erat. Porro susania uxor ioachĩ pulcra e¬
rat numis. ⁊ exarserũt in eam duosemores
uidices illiꝰ anni de quib dic̃ dñs. Inqͥtas
ne suo nasciturũ. hu statuer̃t in cõe tp̃e ĩ
quosusannã possent inienire solã. ⁊ latu¬
erunt pꝰ meridiẽ in pomerio helchye. ⁊ in¬
g̃ssa ẽ susanna uolens lauari .i. ungi pro

Expanded text:
equitur historia Susannae, quam Hebraeus non habet in libro Danielis. Et vocat eam fabulam, non quod inficietur rem gestam, sed quod in ea falsum legitur de sacerdotibus lapidatis, quos Jeremias adustos testatur. Et quia diceretur ita, sub ilice, et adderetur: Illico angelus Domini scindet te. Eadem allusio potest fieri verbi ad nomen temporis, ut si diceretur: Factumeamdem historiam vocat Origenes fabulam in decimo Stromatum, id est Instructionum, forte secundum editionem, quam sub obelo et asterisco comlenius nos instruxit. Apparet autem hoc factum esse adhuc recenti captivitate, quia Daniel adhuc juvenis erat. Porro Susanna, uxor Joachim, pulchra erat nimis . Et exarserunt in eam duo seniores judices illius anni, de quibus dne suo nasciturum. « Hi statuerunt in commune tempus, quo Susannam possent invenire solam, » et latuerunt post meridiem in pomario Helciae. Et ingressa est Susanna volens lavari, id est ungi pro
Abbreviated transcription (Latin):
reprob inueniar. In patͥa apparebñt
filii. ⁊ ĩmutabiliter erit deꝰ pͥat̃ eorũ.
nũ tuũ. ut sit regnũ in regno. fiat
uoluntas tua sicut in celo ⁊ in t̃ra. qiͣ
sicut celestis eccła nichil potest uelle
nisi qd̃ scit te uelle. ita ⁊ illa que ad

Expanded text:
reprobus inveniar . » In patria enim apparebunt filii, et immutabiliter erit Deus Pater eorum. num tuum. » ut sit regnum in regno. « Fiat voluntas tua sicut in coelo, et in terra, » quasi, sicut coelestis Ecclesia nihil potest velle, nisi quod scit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m .i. xͣ. qui propͥus est fideliũ. ⁊ hoc
panẽ aĩe ⁊ corporis. lucas posuit cotidi¬
anũ. qd̾ de uiatico tm̃ exponit᷑ grecus
ht epinsion. hebreus ũo segolła .i. p̃¬
cipuũ. łegregiũ. ł peculiarẽ. ob hoc foꝵ¬
te lucas uidẽs matħm dixisse sogolla:
sonat egregiũ. dix̃ epuision. tres que
secuntur patentam̃. hebreꝰ in fine po¬
resole nit unum ex his tribam̃. sela salẽ.
que sonãt uere semper patemz¬
ꝯuocatis discipulis .xii. dedit eis po¬

Expanded text:
ristum, qui proprius est fidelium, et hoc panem, animae et corporis. Lucas posuit « quotidianum , » quod de viatico tantum exponitur. Graecus habet epiusion; Hebraeus vero sogolla, id cipuum, vel egregium, vel peculiarem. Ob hoc forte Lucas videns Matthaeum dixisse sogolla, sonat egregium, dixit epiusion. Tres quae sequuntur patent. « Amen. » Hebraeus in fine ponit unam ex his tribus, amen, sela, salem, quae sonat, vere semper paceQuod discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
lem. anteqͣm adolerẽt ad ip̃e: tollelãt
ab offerentib crudam. ut lautiꝰ sibi franarer¬
putarant ean. ⁊ mittebat puer sac̃¬
dotis fuscinulam in ollam. ⁊ quicqͥd
leuabat fuscinula. sacerdotis erat qd̃
ũerat portio. s rapina. samuel aũt
ministrabat accinctus ephot lineo ñ
lios ⁊ duas filias. heliaũt erat sener
ualde. laudiuit pcc̃a filioꝵ qui dormi¬
ebant cum mulierib excubantib ad
hostiũ tabernacłi. ⁊ eas que uenerant
ad purificand̾ polluebant. Qͥdã tñuo
lũt qd̃ ñ miscebant᷑ mulierib. s cor¬
rupti pecunia. dabant mulierib licẽ¬
tiam ꝯmiscendi uiris sitis. infra dies
purificatõnũ. Uñ ⁊ pat̃ dix̃ eis. srans¬
gredi facitis ppłm domini. ⁊ tepide ar¬
guelut cos. Uenit aũt uir dei ad heh.¬
loques locutus sum ut domꝰ patͥs tui
nunstrͣet insempitnũ. absit hoc a
me. s honorantes me glorificabo. ⁊ ꝯ

Expanded text:
 antequam adolerent adipem, tollebant ab offerentibus crudam, ut lautius sibi praepararent eam, et mittebat puer sacerdotis fuscinulam in ollam, et quidquid levabat fuscinula, erat sacerdotis ; quod non erat portio, sed rapina. « Samuel autem ministrabat accinctus ephod lineo, » lios et duas filias. « Heli autem erat senex valde; » et audivit peccata filiorum, qui dormiebant cum mulieribus excubantibus ad ostium tabernaculi, et eas quae venerant ad purificandum, polluebant. Quidam tamen volunt quod non admiscebantur mulieribus, sed corrupti pecunia dabant mulieribus licentiam commiscendi viris suis infra dies purificationum. Unde et pater dixit eis: « Transgredi facitis populum Domini, » et tepide arguebat eos. Venit autem vir Dei ad H« Loquens locutus sum, ut domus patris tui ministraret mihi in sempiternum. Absit hoc a me! Sed honorantes me glorificabo, et c
Abbreviated transcription (Latin):
dos eiecto abiathar. qui fuit de ytha¬
mar. Qͥdam tñ autumãt tnͣslatũ
ẽ sacerdotiũ ad samuelẽ. qui ñ fuit
aaronita. s neq legr᷑ samuelẽ fuis¬
se sacerdotẽ. nec aaronitas amotos a
sacerdotio. usq circa tempora macha¬
reoꝵ. qd̾ aũt addidit uir dei mag¬
na pars domus tue moriet᷑. forte m¬
pletũ est in ꝓximo. qñ occubuerũt
filii eius in bello. ł qñ sanl sacerdoteᷤᷤ
nobe interfecit. ⁊ in signũ futeͤ u̾ita¬
us predirit ei. una die filios eius mo¬
nturos. porro indieb illis erat ser¬
modomim preciosus .i. rarus:

Expanded text:
dos, ejecto Abiathar, qui fuit de Ithamar . Quidam tamen autumant translatum esse sacerdotium ad Samuelem, qui non fuit Aaronita. Sed nec legitur Samuelem fuisse sacerdotem, nec Aaronitas amotos a sacerdotio, usque circa tempora Machabaeorum. Quod autem addidit vir Dei, « magna pars domus tuae morietur, » forte impletum est in proximo, quando occubuerunt filii ejus in bello, vel quando Saul sacerdotes Nobe interfecit, et in signum futurae veritatis praedixit ei una die filios ejus morituros. « Porro in diebus illis erat sermo Domini pretiosus , id est rarus.
Abbreviated transcription (Latin):
bant adũsus isrł. saul aũt sciẽs
⁊ p̾dens festinabat ad mortẽ. ⁊ uitz¬
liter dimicabat. Soli quippe mag¬
nanimes rer̃ tribiliũ sũt ꝯtẽpto¬
res. ħ magnanmitas maxͤ ꝯuenit
regib quos pro cuimilo pͥncipatꝰ
ñsolũ malos ñ licet ẽẽ cirra subiec

Expanded text:
bant adversus Israel . Saul autem sciens et prudens, festinabat ad mortem et viriliter dimicabat. Soli quippe magnanimes rerum terribilium sunt contemptores. Haec magnanimitas maxime convenit regibus, quos pro cumulo principatus non solum m
Abbreviated transcription (Latin):
annis. hoꝵ annoᷤ tñ sacͣ scͥptura ñ
ãnotauit. a samnuele. proprie inci-
hystoria qͣrtũ ponit siluiũ lattũ.
utĩnũ frẽm pꝰtumi ⁊ quintũ siluiñ
eneam. his temporib homẽr fuisse
quidam dñt. de quo mag̃ dissonan¬
tia ẽ ap̃uetẽs. Crates ponit eñ añdis¬
censum heradidax ĩpeloponensium
tuntate troie. Aristarcꝰ ⁊ philcchorꝰ tẽ¬
pore enugͣtõnis yonice. apollodorꝰ athe
modico tempore anteqͣm olimpia

Expanded text:
annis. Hos annos sacra tamen Scriptura non adnotavit. A Samuele proprie incipihistoria quartum ponit Silvium Latinum uterinum fratrem Posthumi, et quintum Silvium Aeneam. His temporibus Homerum fuisse quidam dicunt, de quo magna dissonantia est apud veteres. Crates ponit eum ante descensum in Peloponensium tivitate Troiae. Aristarchus et Philochorus tempore migrationis lonicae. Apollodorus Athemodico tempore antequam olympiad
Abbreviated transcription (Latin):
enis ⁊ filioꝵ suspendert in inuro be¬
thiam. qiͣ in ocłis isrł. est em̃ciuitaᷤᷤ
philistum in termĩs ifrł. uiri ã de
iabis gala ad quos liberauerat saul
ab amonitis ambulauerũt tota no¬
cte. ⁊ tulerũt cadaña de muro beth¬
sam. ⁊ ꝯbusser̃t ea igni. ⁊ sepelierũt
ossa ĩnemore iabes. ⁊ planxer̃t eum

Expanded text:
t in muro Bethsan, quasi in oculis Israel. Est enim civitas Philisthiim in terminis Israel. Viri autem de Jabes Galaad, quos liberaverat Saul ab Ammonitis, ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadavera de muro Bethsan, et combusserunt ea igni, et sepelierunt ossa in nemore Jabes. Et planxerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ percussi sũt tres filii saul. ionathaᷤᷤ
aminadab. melchisua. Isbosechañt
uatii saul cdixit ad armigerum su¬
um. ꝑcnte me gladio tuo. ne forte
incutũcisu isti illudant mͥ uiuenti.
⁊ post modo iut̃ficiant me. ⁊ nolu¬
it armiger. Et irriit saul supergła¬
diuisuũ. Adeo .ii. defecerat qd̃ ñ po¬
tuit se tnͣsu̾berare. Ꝙ uidens armi¬
gersinis irruit ⁊ ip̃e suꝑ gladiũ
suũ. hic fuit doech ydumeꝰ ut aiũt
hebrei. qui timuit ẽẽ sr̃stes sauli p̃p
dauid. ⁊ mortui sũt om̃s domestici
santeł qui erãt cumeo. Uidentes
aũt filii isrł qui tnͣsuallẽ iordanis
erant. stragem suoꝵ egressi de ciui¬
tatib fuger̃t. alta die uenientes
philiste ut spoliarẽt int̾fectos. ex¬
spoliauerũt saul armis suis. ⁊ fili¬
os eius. ⁊ p̃cisa capita eoꝵ c̃ armumi
ser̃t in t̾rã suã. per circuitũ. ut ãnũ¬
tiaretur ħ intemplo ydoloꝵ. ⁊ ĩppłi.¬
⁊ posuerũt armaeius in templo a

Expanded text:
Saul, Jonatbas, Aminadab, Melchisna: » Isboseth autem esset Saul, dixit ad armigerum suum: « Percute me gladio tuo, ne forte incircumcisi isti illudant mihi vivendo, et post interficiant me. Et noluit armiger. Et irruit Saul super gladium suum. Adeo enim defecerat, quod non poterat se transverberare. Quae videns armiger suus irruit ipse super gladium suum. Hic fuit Doeg Idumaeus, ut autumant Hebraei, qui timuit esse superstes Sauli propter David, et mortui sunt omnes domestici Saul, qui erant cum eo. Videntes autem filii Israel, qui trans vallem Jordanis erant stragem suorum, egressi de civitatibus suis fugerunt. Altera die venientes Philisthaei, ut spoliarent interfectos, exspoliaverunt Saul armis suis, et filios suos, et praecisa capita eorum cum armis, miserunt in terram suam per circuitum, ut annuntiaretur hoc in templo idolorum, et in p
Abbreviated transcription (Latin):
ne ulla penitus andĩa relinãn
di. Cum scripture huiꝰ udean¬
tur sibi ĩuicem adu̾sari. quid
tenend̾ sit ꝑ sedem edoceri a¬
postolicani postulastis ¶ Ros
itaq inusicionei urẽ de frͣ¬
trum nr̃oꝵ ꝯsilio respondemꝰ
ꝙ talit̾ dep̾hensi etiam si ut dic¬

Expanded text:
ne ulla penitus audientia relinquendi b ; cum Scripturæ hujusmodi videantur sibi invicem adversari; quid tenendum existat, per Sedem edoceri Apostolicam postulatis. Nos itaque inquisitioni vestræ de Fratrum nostrorum consilio respondemus; Quod taliter dep
Abbreviated transcription (Latin):
Dam. sech. enos. cainan. ma¬
lalehel. iarech. enoch. matu¬
salam. lamech. noe. sem. chã.¬
⁊ iaphech Ilii iaꝑhet: gonier.
bal. mosoch. thutis. porro filu
gomer. ascenez. ⁊ riphẽt. ⁊ tho¬
E

Expanded text:
dam, Seth, Enos, Cainan, Malalehel, Iareth, Enoch, Matusalam, Lamech, Noe. IIII. Traet Japheth. Filii Japheth, Gomer bal, Mosoch, Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez, et Riphath, et Thoe
Abbreviated transcription (Latin):
iaachim regis uide d̾carce᷑. ⁊ locutꝰ ẽ ei beni¬
gna.⁊ posuit thromĩ eiꝰ sr̃ thronũ regum
ꝗ erant cũ eo mbabilonͤ t mutauit uestes
eius qͣs habuerat incarcere. ⁊ comedebat
panem sẽꝑ in ꝯspectu eius cunctis diebus
uite sue. Anonam qͦ ꝯstituit ei absq int̾¬
missione. q̃ ⁊ dabatur ei arege ꝑsingulos
dies om̃ib diebus uite sue¬
septua gincta int̃pretũ purt
⁊ ut abeis ĩ grecũlisa ẽ editio
ꝑmaneret. sẽ flume michro¬
mati episcopoꝵ scĩssime atq doc¬
tissime impelleres. ut tͥ ebrea
uolumina latino ẜmoẽ trasfe̾¬
rẽ. Qde semel aures hoĩũ occu¬

Expanded text:
locutus est ei benigna et posuit thronum eius super thronum regum qui erant cum eo in Babylone et mutavit vestes eius quas habuerat in carcere et comedebat panem semper in conspectu eius cunctis diebus vitae suae annonam quoque constituit ei absque intermissione quae et dabatur ei a rege per singulos dies omnibus diebus vitae suSeptuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occu
Abbreviated transcription (Latin):
g alus licuit nõ tenere ꝙ semei susceperat.
⁊ post septuaginta ce̾ludas que uulgo sũ
auctore iactantur. singulas cellulas appe¬
ruete. hoc qͦd ineccłus legitur. ꝙ septua¬
ginta nesciert᷑. cur me ñ suscipiant latini
di ut laborẽ meũ hebreis. ⁊ ꝙ his maius

Expanded text:
cuit non tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere, hocque in Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini di, ut laborem meum Heb
Abbreviated transcription (Latin):
doliam. uenerunt ad godoliã in maspbath. his¬
mahel filius nathanie.⁊ iohannan filiꝰ caiee.
⁊ soria filius thenaan. necho phathites. ⁊
iezomias filiꝰ maachathi. ip̃i ⁊ socu eoꝵ. Iurañq
eis godolias ⁊ sociis eoꝵ dicens. Nolite timere
ẜuire chaldeis. manete ĩ tra.⁊ ẜuite regi ba

Expanded text:
oliam venerunt ad Godoliam in Maspha Ismahel filius Nathaniae et Iohanan filius Caree et Sareia filius Thenaameth Nethophathites et Iezonias filius Maachathi ipsi et socii eorum iuravitque eis Godolias et sociis eorum dicens nolite timere servire Chaldeis manete in t
Abbreviated transcription (Latin):
ens absalon filiũ suũ. de
ciuitate: midis plantis¬
exiuit. cuiꝰ ꝯsilio: chusi
amnicꝰ eiꝰ: cessit in partẽ¬
absalon ad exploranda
ꝯsilia. ⁊ remintiãda que
adu̾sus patrẽ ille molie¬
batͣ: auctore architophelqui
defec̾at ab amicicia dd̾. ⁊ filiũ
latio fuit fidelib. quib xp̃s nota fecit om̃
apatre audiuit. ⁊ sic̃ ꝑ achitophel signisi

Expanded text:
ens Absalon filium suum de civitate nudis plantisexivit, cujus consilio Chusi amicus ejus cessit in parteAbsalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium latio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiimnodi. sunt. nox qua t̾nscinte. sit mtant. ut
iideat᷑ dĩs ⁊ odit hic causã: cur mane astabir. ⁊ uli¬
debit qni dĩ s̃ uult iniqͥtatẽ. quãsi uellet. possit
ab iuiquis iuderi. ñ mane. Ucceñtus ũquitat̃ aa.¬
nire uidebit᷑. Ps̃ hic: in exequiis mortuoꝵ cantat᷑.
qr ꝑ huiꝰmodi gemitũ. atq penitentiale lam̃tũ. pꝰ
hanc uitã. a fidelib optinet᷑. qd̃ in hac uita du ac
uehement̃ desid̾eauert̃. ⁊ a malis sentit᷑: qd̾ hic ñ ti¬
inuert̃. sed contempserunt. Aitulus in finem p̃s

Expanded text:
et hujusmodi sunt nox, qua transeunte fit mane, ut videatur Deus. Et reddit hic causam, quare mane astabit, et videbit. Quoniam Deus non vult iniquitatem, quoniam si vellet, posset ab iniquis videri sine mane. Venire videbitur. Psalmus hic in exsequiis mortuorum cantatur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod in hac vita diu ac vehementer desideraverunt et a malis sentitur, quod hic non timuerunt, sed contempserunt. COLLATIO IN PS
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequit᷑ here¬
ditatẽ. Litulus
huiꝰ psalim:¬
historie genesis
alludit. ubile¬
git᷑ qd̃ abraham duos filios habuit
unũ qͥdem de ancilla agar. s. hysma¬

Expanded text:
sequitur haereditatem. Rem. Titulus hujus psalmhistoriae Genesis alludit, ubi legitur quod Abraham duos filios habuit, unum quidem de ancilla Agar, s
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Eit ⁊ alind uinũ qd lecisicat cor hdĩs. ẽ cciam
olcũ dei de qͦ dictũ ⁊. Impingnasti moleo cap̃ ine¬
uni. Et nota qd̾ hec cria: magis humauis usib
ti: qui ñ quecẽ uccũ bonsi: miltiplicati sunt.
cplicati sunt ñ quidẽ ucritate. s multiplici distra¬
ctiot ⁊ crũpra. Non ir multiplicarõ: sꝙ̃ꝑ ubtrtatẽ
signisicat. si plcrñqr ad iultã distractõnẽ. cũ mmi¬
ma temꝑalib dechita. scmꝑ crardescit cupiditate.
ticc uacare potrst. si młcctormm. ⁊ crũpnosa cogi¬
tatõs distracta. simplex bonũ ñ sinit᷑ uidete. Iusti
gͦ in nũis fantasmatib distracti. si simplicitate
cordis: quait̃ simpler bonũ agentes otra hoc. qd̃

Expanded text:
icat cor hominis. Est et oleum Dei de quo dictum est: Impinguasti in oleo caput meum . Et nota quod haec tria magis humanis usibus ti qui non quaerunt verum bonum, multiplicati sunt. multiplicati in distractione et aerumna. Non enim multiplicatio semper ubertatem significat, sed plerumque ad multa distractionem, cum anima temporalibus dedita semper exardescit cupiditate, nec vacare potest, sed multiformi et aerumnosa cogitatione distracta. Simplex bonum non sinitur videre. Isti ergo innumeris phantasmatibus distracti, non in simplicitate cordis quaerunt si
Abbreviated transcription (Latin):
popuili tũ noia nñ adlitt̾am ñ agit̃
n psalnus. tñ historia istice
li flliił Mtiuentiã aꝑunt. Ut hic ubi
ponit᷑ damd. qui itt̃p̃tat᷑ mami¬
alla fotus. uł desidetabilis aspectu ⁊ sig¬

Expanded text:
nde ad litteram non agitur in psalmis; tamen et historia mystice um continentiam aperiunt, ut hic ubi ponitur David, qui interpretatur manu fortis, desiderabilis aspectu. Et sig
Abbreviated transcription (Latin):
camatõnis ⁊ pansioñs. silcntiũ sint uidcis. s rcue¬
latio fuit fidlib quib xp̃s nota srat omĩa. q̃
a patre audintit. ⁊ sic̃ ꝑ achitophel signisicał᷑
iudas. ita ꝑ absalon. significant᷑ iudci. Ut it
rat sintimur. sic̃ ꝑ naiã ait. filios cindui. ⁊ et
altaiti .i. añ .s. me. ⁊ ẽ scisus titulitalis. Ps iat
li cui facta ẽ misttrii itudatõ. quẽ pãiti ille fi¬
delis: cantauit oñõ .i. ad honorcin dm ꝓ n̾bis¬

Expanded text:
carnationis et passionis, silentium fuit Judaeis, sed revelatio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat Judas, ita per Absalon significantur Judaei. Ut enim rat sustinuit, sicut per Isaiam ait: Filios enutrivi et exaltali, cui facta est mysterii revelatio quem psalmum, ille fidelis cantavit Domino, id est ad honorem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
reuertatur unus qr̃isq. in domum fuã ĩ pace.
Dirit gͦ rex isrł ad iosaphat. Numqͥd ñ dixi
tibi. quia non ꝓpħat mͥ bonũ. sed semꝑ ma¬
tum: Ille uero ãdeus ait. ꝓpterea audi sermo¬
nem dm̃. Nidi dñm sedñtem suꝑ solium suũ.¬

Expanded text:
revertatur unusquisque in domum suam in pace revertatur unusquisque in domum suam in pace dixit ergo rex Israhel ad Itibi, quia non prophetat mihi bonum, sed semper malum? Ille vero addens, ait: Propterea audi sermonem Domini: Vidi Dominum sedentem super solium suu
Abbreviated transcription (Latin):
Uade et ingredere ad regem dauid: ⁊ dic
tuus regnabit post me & ip̃e sedebit insoli¬
omeo: Quare ergo regnabit adomas: Et
te ibi ad hiic loquente cum regi: egoueniam
post te et complebo sermones tuos. Ng̃ssa
ẽitaq b̾sabee ad regem incubiculo. Rex aut̃
semerat niis. et abisag simamitis minis¬
trabat ei. Inclinauit sebersabee et adora¬
uit regem. ad quam rex. Q iud tibi inquit
ius: Que respondens ait. Domine mi tu
uirasti ꝑ dñm dm̃ tuum ancille tue dicens.
ip̃e sedebit in solio meo. et ecce nunc ado¬
nias regnabit te domune mi rex ignoran¬
te. Mactauit boues et pinginia queq. ⁊
regis. ab iathar quoq sacerdotẽ. et ioab
principem militie. Salomonẽ aut̃ secuũ
inte oculi respiciunt totuis isrł. ut indiceᷤ
tis quis sedere debeat in solio tuo. dñe mi¬
te: ut non loquaris mͥ nisi quod uetum est ĩ
lomine dñi. Et ille ait. Lidi cunctũ isrł
disꝑsum in montib. quas ioues non habẽ¬
tes pastorem. Et ait dñs. Don hñt dñm isti.

Expanded text:
ade et ingredere ad regem David, et dic tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo? quare ergo regnat Adonias? Et adhuc ibi te loquente cum rege, ego veniam post te, et complebo sermones tuos. Ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculum: rex autem senuerat nimis, et Abisag Sunamitis ministrabat ei. Inclinavit se Bethsabee, et adoravit regem. Ad quam rex, quid tibi, inquit, vis? Quae respondens, ait: Domine mi, tu jurasti per Dominum Deum tuum ancillae tuae, ipse sedebit in solio meo. Et ecce nunc Adonias regnat, te, domine mi rex, ignorante. Mactavit boves, et pinguia quaeque, et  sacerdotem, et Joab principem militiae: Salomonem autem servum in te oculi respiciunt totius Israel, ut indices eis, quis sedere debeat in h. in te ut non loquaris mihi nisi quod verum est in nomine Domini et ille ait vidi cunctum Israhel dispersum in montibus quasi oves non habentes pastorem et ait Dominus non habent dominum isti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ autem sp̃c & stetit coram dño & ait. Egode¬
cipiam illum. cui locutus ẽ ddñs. In quocet
omnium ꝓpħarum eius. Et dixit dñs:
Hetipies. & preualebis. Egredere et fac ita.
Ntinc gͥ. ecce dedit ddñs sp̃m mendatii in ore
omnium ꝓpħarum tuoꝵ. qui hic sunt. Et
dñs locutus ẽ contra te malum. Accessitã
sedechias filius chanaam. et ꝑcussit micheã
inmaxillam. ce dixit Mene gͦ dimisit sỹc¬
dñi et locutus ẽ tibi: Et ait micheas. Ui¬
surus es indie ila quando ingredieris cu¬
biculum. intra cubiculum. ut abscondarᷤ.
Et ait rex isrł. Lollite micheam ce ma-¬
neat apudãmon pͥncipem ciuitatis. et
apud ioas filium amalec: & dicite eis.
Hec dicit rex. Mittite uirũ istũ in carcetẽ
et sustentate eum pane tribulationis. &
aqua angustie. donec reuertar. in pace.
Diritq micheas. Si reuersus fiũs ĩ pa¬
ce: ñ ẽ locutus dñs inme. Ꝙ ait. audite.
ppsiom̃s.¶Lxi. Ascendit itaq rex isrł.
et iosaphat rex uida: in ramotb galaad.

Expanded text:
est autem spiritus, et stetit coram Domino, et ait: Ego decipiam illum. Cui locutus est Dominus: In quo? Et omnium prophetarum eius et dixit Dominus decipies et praevalebis egredere et fac ita nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendacii in ore omnium prophetarum tuorum qui hic sunt et Dominus locutus est contra te malum accessit autem Sedecias filius Chanaan et percussit Micheam in maxillam et dixit mene ergo dimisit sDomini, et locutus est tibi? Et ait Michaeas: Visurus es in die illa, quando ingredieris cbiculum, intra cet ait rex Israhel tollite Micheam et maneat apud Amon principem civitatis et apud Ioas filium Ammelech et dicite eis haec dicit rex mittite virum istum in carcerem et sustentate eum pane tribulationis et aqua angustiae donec revertar in pace dixitque Micheas si reversus fueris in pace ns ascendit itaque rex Israhel et Iosaphat rex Iuda in Ramoth Galaad
Abbreviated transcription (Latin):
Domus ochorie ẽ syna¬
goga. que legalib precep¬
tis. quasi cancellis cenacłi¬
undiq circumdata erat.
s sicut ochorias ꝑcancel
los quib tueri debuit
ruens. egritudinẽ ntmiã
incͣrit: et ita et uideus
legis custodiam excedẽs.
in langorem desꝑabilẽ
peccatorũ cecidit. ubi qr¬
uenit. Con fugit enum¬
sicut rex impius ad fal¬

Expanded text:
Domus Ochoziae est Synagoga, quae legalibus praeceptis quasi cancellis coenacundique circumdata erat. Sed sicut Ochozias per los quibus tueri debuit ruens, aegritudinem nimiam incurrit, ita et Judaeus legis cunguorem desperabilem peccatorum cecidit. Ubi qmeruit. Confugit ensicut rex impius f
Abbreviated transcription (Latin):
uidieset angłm cedentem ppsm. Egosum
qui petcaui. et ego inique egi. isti qui oues
sunt quid fecerunt. Ueitat᷑ bsecro manus
tua contra me. et contra domum pats me.
Ceuit aũgad ad cauid incieilla. ee cͥireras¬
cende. Constitue cdño altare in area areuna he¬
busei. Et ascendit q̃d̃ unta sermonẽ gadi q̃m
ỹceꝑat ei cdñs. Conspitiensq aituna aĩad

Expanded text:
idisset angelum caedentem populum ego sum qui peccavi ego inique egi isti qui oves sunt quid fecerunt vertatur obsecro manus tua contra me et contra domum patris mei venit autem Gad ad David in die illa et dixit ei ascende constitue Domino altare in area Areuna Iebusei et ascendit David iuxta sermonem Gad quem praeceperat ei Dominus conspiciensque Areuna anima
Abbreviated transcription (Latin):
causeẽ ut ueniat dñs m̃s rex adseruñ suũ :¬
Cui dauidait. Ut cinã ate aream. et edificẽ
alfare dño. et cesset int̾fectio que crassat᷑ in po¬
pło. Et ait arcuna ad dauid. Eccipiat et os¬
serat dñs m̃s rex: sicut ei placet. Habes boueˢ
in holocanstum ⁊ plaustũ ⁊ uga boũ. musũ
lignorũ. Omnia c̾edit areima. rtg. Dr̃ꝙ.
areuna adregem. Dñs cs̃ tiuuis. suscipiat
uotũ tuũ. Cui respondens rexait. Ne q̃ fͣm
holo causta gratuita. Emit gͦ dcł aream. ⁊

Expanded text:
causae est ut veniat dominus meus rex ad servum suum cui David ait ut emam a te aream et aedificem altare Domino et cesset interfectio quae grassatur in populo et ait Areuna ad David accipiat et offerat dominus meus rex sicut ei placet habes boves in holocaustum et plaustrum et iuga boum in usum lignorum omnia dedit Areuna rex regi dixitque Areuna ad regem Dominus Deus tuus suscipiat votum tuum cui respondens rex ait nequaquam holocausta gratuita emit ergo David aream et
Abbreviated transcription (Latin):
uel athellanatum laditta. fagi¬
D̾ sente obuoluitur uestimentis
⁊ tasi compleru adolisceutule
non tepescit. uniebat ad hic
bersabit. Suꝑerat abigail. et te¬
lique urores. et concubitie. Oñs¬
ualescit amplerib. abralam
uiuentt sita. aliam non quesi¬
uit iorcm. ꝓsiat dupplices du¬
ud annos habuit. ⁊ tum ribẽ¬

Expanded text:
uel Atellanarum ludicra? frigidus senex obuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, alescit amplexibus. Abraham uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ autem sp̃c & stetit coram dño & ait. Egode¬
cipiam illum. cui locutus ẽ ddñs. In quocet
illeait. Egrediar: et ero sp̃c mendax. in ore
omnium ꝓpħarum eius. Et dixit dñs:
Hetipies. & preualebis. Egredere et fac ita.
Ntinc gͥ. ecce dedit ddñs sp̃m mendatii in ore
omnium ꝓpħarum tuoꝵ. qui hic sunt. Et
dñs locutus ẽ contra te malum. Accessitã
sedechias filius chanaam. et ꝑcussit micheã
inmaxillam. ce dixit Mene gͦ dimisit sỹc¬
dñi et locutus ẽ tibi: Et ait micheas. Ui¬
surus es indie ila quando ingredieris cu¬
biculum. intra cubiculum. ut abscondarᷤ.
Et ait rex isrł. Lollite micheam ce ma-¬
neat apudãmon pͥncipem ciuitatis. et
apud ioas filium amalec: & dicite eis.
Hec dicit rex. Mittite uirũ istũ in carcetẽ
et sustentate eum pane tribulationis. &
aqua angustie. donec reuertar. in pace.
Diritq micheas. Si reuersus fiũs ĩ pa¬
ce: ñ ẽ locutus dñs inme. Ꝙ ait. audite.
ppsiom̃s.¶Lxi. Ascendit itaq rex isrł.

Expanded text:
est autem spiritus et stetit coram Domino et ait ego decipiam illum cui locutus est Dominus in quo et ille ait egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum eius et dixit Dominus decipies et praevalebis egredere et fac ita nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendacii in ore omnium prophetarum tuorum qui hic sunt et Dominus locutus est contra te malum accessit autem Sedecias filius Chanaan et percussit Micheam in maxillam et dixit mene ergo dimisit sDomini, et locutus est tibi? Et ait Michaeas: Visurus es in die illa, quando ingredieris cbiculum, intra cet ait rex Israhel tollite Micheam et maneat apud Amon principem civitatis et apud Ioas filium Ammelech et dicite eis haec dicit rex mittite virum istum in carcerem et sustentate eum pane tribulationis et aqua angustiae donec revertar in pace dixitque Micheas si reversus fueris in pace ns ascendit itaque rex Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
scripta sunt inlibro uerborum dierum
regimn uida: Sed et reliquias esfemina.¬
tortu qui remanserant in dieb asa pr̃is eiꝰ. ab¬
stulit de terra. Non erat tunc rex constitutus
inedom. Rex uero iosaphat fecerat. classes in
mari. que nauigarẽt in offir ꝓpter aurũ. et
ire non potuerunt. quia confracte sunt in asi-¬
ongab̾. Cunc ait ochorias filius achab: ad
losaphat uadant serui mei cum setius tius in

Expanded text:
rum dierum regum Iuda sed et reliquias effeminatorum qui remanserant in diebus Asa patris eius abstulit de terra nec erat tunc rex constitutus in Edom rex vero Iosaphat fecerat classes in mari quae navigarent in Ophir propter aurum et ire non potuerunt quia confractae sunt in Asiongaber tunc ait Ohozias filius Ahab ad Iosaphat vadant servi mei cum servis tu