comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pntas ne fliũ de reputat ib
quisq ille ẽ hõ qui ip̃ius nec
terret᷑ cõminatõib. nec attra¬
hit᷑ ꝓmissionib. n ͨ p̾ceptis ob¬
tenꝑat. nec consiliis acqͥescit.¬

Expanded text:
 Putasne, Filium Dei reputat Jesum, quisquis ille est homo qui ipsius nec terretur comminationibus, nec attrahitur promissionibus, nec praeceptis obtemperat, nec consiliis acquiescit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quidã turpissima uota diis
insusurrant si aius amou̾nt
aurem contiscẽt et qd̾ scire ho¬
minẽ nolũt deo narrant. sic̃
uiue cũ hoĩb tanꝙͣ deus uideat.
sic loq̃re cũ deo tanꝙͣ toĩes au¬

Expanded text:
um? turpissima vota diis insusurrant: si quis admoverit aurem conticescent; et quod scire hominem nolunt, Deo narrant...Sic vive cum hominibus, tamquam Deus videat; sic loquere cum Deo, tamquam homines au
Abbreviated transcription (Latin):
pe uariatur atq illue sõꝑ¬
nũ int̾ egͥtudĩes leuẽ captãs
que ñ audit. audisse se cõqͣ
quid in cã putas ẽẽ: aĩuuis
illi obstrepit hic placãdus

Expanded text:
pe versatur atque illuc, somnum inter aegritudines levem captans. Quae non audit, audisse se queritur. Quid in causa putas esse ? Animus illi obstrepit. Hic placandus
Abbreviated transcription (Latin):
ciat ad correctõnem qͦ illm̃e¬
tur ad cogͥtõm. cͥ ĩuitat᷑ ad
uͥtutẽ quo reformet᷑ ad sapiẽ¬
ciam. cui cõformet᷑ ad decorem
cui maritet᷑ ad fecũ ditatem.
quo fruat᷑ ad fecũditatem. qͦ¬

Expanded text:
tiat ad correctionem, quo illuminetur ad cognitionem; cui innitatur ad virtutem. Quo reformetur ad sapientiam, cui conformetur ad decorem, cui maritetur ad fecunditatem. Quo fruatur ad jucunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
at quisq qͣlem radicem hẽat
uideat quis qͦ tralait pliuuã bõm.
si eã trahit ut gu̾et spiuas. nũ¬
qͣui iõ pluiua dei accusanda est
auꝙͣ ueniat ad radicẽ. dulcis
ẽ plunia illa. duice ẽ u̾bũ dĩ.
donec ueĩat ad cor malũ. ang̾.¬

Expanded text:
adicem habeat; videat quisque quo trahat pluviam bonam: si eam trahit, ut generet spinas, numquid ideo pluvia Dei accusanda est? Antequam veniat ad radicem, dulcis est pluvia illa; dulce est verbum Dei, donec veniat ad cor malum,
Abbreviated transcription (Latin):
turbet᷑. uia quippe ẽ uita p̾sens
q̃ ad pr̃iũ tendimꝰ. ⁊ id̃cco hic
oculto iudicio freꝙ̃ ti ꝑturbatõe
ꝯcerur. ne uiam ꝓ prĩa dili¬
¶Solent̾ nõ ulłi uiatores cũ a¬
clinare eoꝵ q gressus tardat:¬
pulc̾tudo itin̾is dũ delectat. ele¬

Expanded text:
ta praesens, qua ad patriam tendimus: et idcirco hic occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria dilienim nonnulli viatores, cum aclinare, eopulchritudo itineris, dum delectat. Ele
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia deꝰ cor q̃rit cor ĩspicit.
intꝰ testis ẽ. iudex aꝓpbator. ad¬
uitor. coronato r. sufficit ut offe¬
ras uolũtatẽ cũ potes. ore con¬
fic̾e ad salutẽ. cũ ã ñ potes: cor¬
de crede ad iustiriam corde lau¬
das. corde bũdicio cor de ĩara
ꝯstĩe: uictimas sacras ĩponis
⁊ respondetur t̾ pax inf̾ra boĩb

Expanded text:
quia cor quaerit, cor inspicit, intus testis est, judex, approbator, adjutor, coronator; sufficit ut offeras voluntatem. Cum potes, ore confiteris ad salutem; cum autem non potes, corde credis ad justitiam : corde laudas, corde benedicis, corde in aram conscientiae victimas sacras imponis; et respondetur tibi, «Pax in terra hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ligas integrũ om̃ib mẽbris ⁊
illesũ.ꝙͣ debilẽ ⁊ luscũ paulatim
fastidiũ tuũ eo usq ꝓcedet. ut
e duob eque iustis ac prudẽtib
comatũ. ⁊ crispũ malis. S q̃s

Expanded text:
ligas integrum omnibus membris et inlaesum quam debilem aut luscum. Paulatim fastidium tuum illo usque procedet, ut ex duobus aeque iustis ac prudentibus comatum et crispulum malis. Ubi par
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficiũ uirgiuitatis offertur. et¬
stabat ad arã dĩ pudoris hostia.
uictuna castitatis. nũs capiti dex¬
teram sac̾ dotis ĩponẽs. p̃cẽ pos¬
uos ꝓpinqͥ quid exqͥrendis ad¬
huc nuptus sollicitatis aĩmũ
iam dudũ ꝓusas hẽo. spõsum
nemo se cõpet. diuitẽ mũdo.
potẽ tẽ ĩꝑio. nobilẽ celo. si talẽ
hẽtis: nõ refuto optõm. si nõ
repitis. nõ ꝓuidetis michi pen

Expanded text:
sacrificium virginitatis offertur? Stabat ad aram Dei pudoris hostia, victima castitatis: nunc capiti dexteram sacerdotis imponens, precem posvos, propinqui? quid exquirendis adhuc nuptiis sollicitatis animum? Jamdudum provisas habeo. Sponsum nemo se comparet, divitem mundo, potentem imperio, nobilem coelo. Si talem habetis, non refuto optionem: si non re
Abbreviated transcription (Latin):
oruatu capitis n ͦ hĩtu come. n ͨ
ocłis erectis aut letis. S c̾nb ad
t̾ram cũ uultu de poĩto ꝓcedat ne
in se uiles ĩ ducãt amores ⁊ si
nõ pereat. aliis cã ꝑditõnis exi¬

Expanded text:
ornatu capitis, nec habitu comae, nec oculis erectis aut laetis, sed pronis ad terram cum vultu procedat: ne in serviles indurata amores, etsi ipsa non pereat, aliis causa perditionis exi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾eat ꝙͣ tibi ad agendã peui¬
tenciã. ad optinẽdom ueniã
ad acquirendam grãm ad ꝓm̾
quo dĩnami reꝓpiciare debu̾as
pietatẽ. ꝓperare ad ãgłicam
societatem. suspirare ad amis¬
sam ħeditatem. aspirare ad
ꝓmissam felicitatẽ. excitare
remissã uolũtatẽ. flere cõmis¬

Expanded text:
praetereat, quam tibi ad agendam poenitentiam, ad obtinendam veniam, ad acquirendam gratiam, quo divinam tibi repropitiare debueras pietatem, properare ad angelicam societatem, suspirare ad amissam haereditatem, aspirare ad promissam felicitatem, excitare remissam voluntatem, flere commis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣna sibi sint. aliqͣ tñ ex eis tanta
¶Qmͣ suꝑbiam lib̾tatis loco du¬
cũt adulatõm ꝓ hũlitate suscipiũt.
maliciã pͥden ͤ amplectũt᷑ uice. ⁊
stulticie simplicitatis nom̃ ĩpoñt.

Expanded text:
a sibi sint, aliqua tamen ex eis tanta nim superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplectuntur vice, et stultitiae simplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ iusticie ĩ uote libere
aucͣtis ĩmutãt. nõ ulłos for¬
titudo caruis illecebrat. s dñ
ex̾̃cendis piis oꝑib corpꝰ sub¬
dũt uñ ĩqͥtatis stmiłm passi
sũti inde pietatis lucra mere¬

Expanded text:
sionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra merc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ea q̃ iudẽt᷑ dulcissima respu¬
¶ Duo sũt ex omĩb uitia: q̃ maxĩe
hoĩes decipiũt sui uoluptate gula.
.s. ac libido quos de pon̾e eo difficiliꝰ
lesta tãq delcãtione sun ꝑicłosa. ꝯta
a młtis calcari indimꝰ. ut tota e¬
tate sua uͥgĩes ꝑmãseruit ĩ sua ab¬
stinencia. ut de illis tateã qͥ pꝰ deli

Expanded text:
e videntur dulcissima, respu sunt ex omnibus vitia, quae maxime homines decipiunt sui voluptate, gula scilicet ac libido, quae deponere eo difficilius one sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia. Ut de illis taceam, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
clpet᷑ ⁊ qͦ fine claudat᷑. idõq
eũ deinde felicẽ fuisse iudica¬
dere platide ꝯtingit medii
temꝑis cursus ꝓut fortũa
tra usquillo motu ꝑ agũt.
spe semꝑ minore dũ ⁊ cupide

Expanded text:
et quo fine claudatur, ideoque eum demum felicem fuisse iudicadere placide contigit. medii temporis cursus, prout fortuna tranquillo motu peragitur, spe semper minor, dum et cupide
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ad te mea miserabłis
ctinitas miserabłr suspirat.
qm̃ a te in felicit̾ exulat.
disce deus a te qͣtis se urẽit.
errorib dolorib tĩorib. heu
me qͣlem ꝓ te cõmutauimꝰ
ciis fallit᷑. ⁊ uolũtas qua¬
druplici ꝑcurbatõne uictat᷑.
⁊ memoria młtiplici obli¬
uione cõfũ dẽ t̾plici hinc
nuitati nobłis c̾atura lb̃ie¬

Expanded text:
tas! ad te mea misera trinitas miseserabiliter suspirat, quoniam a te infeliciter exsulat. Discedens a te quantis se intricavit erroribus, doloribus, timoribus! Heu me! qualem pro te commutavimus ciis fallitur, et voluntas quadruplici perturbatione jactatur, et memoria multiplici oblivione confunditur. Triplici huic vanitati nobilis creatura subje
Abbreviated transcription (Latin):
didit. scit hñ dare qͥ acceptis ali¬
mentis ñ ad in gͣgitatõm uẽ¬
tris utit᷑ s ad tẽꝑatõnẽ uͥtutis.
nec plus carni tribuit ꝙͣ necitas
petit. scit saciari qͥ alim̃toꝵ in¬
opiã sñ m̾matõne tolłat nes

Expanded text:
dividit, scit abundare. Qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari. Qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Escĩs suis ad se ꝑgentibꝰ
dñs hꝰ mũdi iter asperũ fa¬
cit. ne dñ quisq uite p̃sentis
requie qͣiͣ uie amenitate pas¬
eitur mag̃ eũ diu ꝑg̾e qmͣ
ciciꝰ ꝑuenire deleget ne dñ
oblectat᷑ in ma obliuistat᷑

Expanded text:
ectis suis ad se pergentibus Dominus hujus mundi iter asperum facit; ne dum quisque vitae praesentis requie quasi vitae amoenitate pascitur, magis eum diu pergere quam citius pervenire delectet; ne dum oblectatur in via, obl
Abbreviated transcription (Latin):
uita ceca. uita erĩpnosa. ꝙͣ
humores tumdãt. dolores ex¬
tenuãt. ardores de siccant
aera morbidant. esce ĩflãt.
ieinia inacerant. ioci soluũt.
tͥsticie ꝯsumũt. Sollititu do co¬
artat. securitas lebetat. dĩcie¬

Expanded text:
vita caeca, vita aerumnosa, quam humores tumidant, dolores exterminant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae inflant, ejunia macerant, joci solvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iu uia dĩ a trinore incipi
ut ad fortitudĩem ueĩa᷑.
nã sic̃ ĩ uia scłi audacia for¬
titudĩem. ĩ ĩuia dĩ audacia
debilitatẽ parit. ⁊ sic̃ ĩuia se¬
cłi timor deblitatem iͣ in ma
dĩ timor fortitudĩem giguit.¬

Expanded text:
im Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Otulticia ẽ tĩore mortis
mori. ueni qui occidat: expec¬
tat qui occuꝑat. qͣre suscipis
aliene cuidelitatis ꝓcuratõe.
utrũ ĩuides carinfici tuo au¬

Expanded text:
tultitia est timore mortis mori. Venit qui occidat. Expecta. Quid occupas ? Quare suscipis alienae crudelitatis procurationem ? Utrum invides carnifici tuo a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lam ħ oĩa fortasse oꝑat᷑
dñs ut det nob̾ uexatõ intel¬
lectũ. trituratur gͣnũ ut repo¬
lapis ut sũ sonitu mallei ĩ
uet᷑ t̾bo ut helyas rapiatur

Expanded text:
omnia fortasse operatur Dominus, ut det vobis vexatio intellectum. Trituratur granum, ut repolapis, ut sine sonitu mallei in vetur turbo, ut Elias rapiatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Debet ecc̃a catholica correptis
⁊ firmatis filiis libent̾ ignosc̾e.
cũ ip̃i petro ꝑsonã eius gestãti.
⁊ cum in mari titubass. ⁊ cũ
dm̃ carnałr a passione reuocas¬
set. ⁊ cũ aurem ẜui gladio p̾¬
cũ in siłatõnem postea sr̃sti¬
tiosam lapsus ẽẽ ideamꝰ ue¬
niam ẽe ꝯcessam. eũq correc¬
tũ atq firmatũ ut ad dñice
passionis głam ꝑuenisse. anͦ.

Expanded text:
 ecclesia catholica correctis et pietate firmatis filiis libenter ignoscere, cum ipsi Petro personam eius gestanti, et cum in mari titubasset et cum dominum carnaliter a passione reuocasset et cum aurem serui gladio prcum in simulationem postea superstitiosam lapsus esset, uideamus ueniam esse concessam eumque correctum atque firmatum usque ad dominicae passionis gloriam perueniss
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuin audis ꝙ dñs tuus dł¬
cis ẽ attende qͥd diligas. cũ au¬
dis ꝙ rectꝰ. attende quid time¬
as. ut amore ⁊ tĩore dĩ excita¬
tus legem eius custodias. casẜ.¬

Expanded text:
Cum audis quod Dominus tuus dulcis est, attende quid diligas. Cum audis rectus, attende quid timeas: ut amore et timore Dei excitatus, legem ejus custodias. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊̃ temptationib exultant. qr
tanto robustiꝰ acceptã uͥtutũ gło¬
riam custodiũt. qnͣto temptatõis
impłsu ꝯcussi infirmitatẽ suam
¶ plmq qui plus in ꝯtẽpłone ra¬
pitͤ contngit ut ampliꝰ in tem¬
ptatione fatiget᷑. sic̃ quibꝰdam
sepe ꝯtinge̾ leue ꝓficientib so¬
let quoꝵ mentem dũ aut ꝯpũ¬
ctio m̃tis afficit. aut cõtẽpłosr
semetipãm rapit statim ⁊̃ tem
ẽ extollat᷑. gg̃. omẽ .ii.¬

Expanded text:
se etiam tentationibus exsultant, quia tanto robustius acceptam virtutum gloriam custodiunt, quanto tentationis impulsu concussi infirmitatem suam mque qui plus in contemplatione rapitur, contingit ut amplius in tentatione fatigetur; sicut quibusdam saepe contingere bene proficientibus solet, quorum mentem dum aut compunctio afficit, aut contemplatio super semetipsam rapit, statim etiam est extollatur. Nam com
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nulla adu̾sitas dei ⁊ quẽ ꝓspi¬
tas ussa corrũpit. qui eiũ u̾ita¬
ti iheret: liauitati mło modo
succũbit. qr dũ forti pede cogi¬
tationis intus intentionem
fix̾it. omĩe ꝙ foris mutabilit̾
agitur ad attem m̃tis mũne

Expanded text:
nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime
Abbreviated transcription (Latin):
nõ p̃t: saltim teneat ⁊ t̾reat
tĩor iudicii. metꝰ ie hẽne. la q̃i
mortis. dolores inferi. ignis
utẽs. U̾mis corrodeus. sulphͦ
fetens. flãma tartarea. ⁊ oĩa

Expanded text:
potest, saltem teneat et terreat timor judicii, metus gehennae, laquei mortis, dolores inferni, ignis urens, vermis corrodens, sulphur fetens, flamma tartarea, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uirtꝰ regna. urbes. ꝓiĩcias
temꝑat. fert leges. colit ami¬
cicias. int̾ ꝓpiiquos liberos¬
q dispensat officia. modo ar¬
to fine cirꝯdatur pauꝑtatis exi¬
lii orbitatis. nõ tñ minor ẽ si
ee alcõre fastigio ĩ pͥuatũ: ex
regio in huilem subducit᷑. ex
publico. ex spacioso iure ĩ angu¬
sias doius uł angłi cohit. seͣ.¬

Expanded text:
ur, regna urbes provincias temperat, fert leges, colit amicitias, inter propinquos liberosque dispensat officia, modo arto fine concluditur paupertatis exilii orbitatis. Non tamen minor est, si ex altiore fastigio in privatum, ex regio in humile subducitur, ex publico et spatioso iure in angustias domus vel anguli coit. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
ad saluteu nõ penã ad dãpna¬
tõnẽ sub medicam̃to poĩt᷑ ure¬
ris. secaris. clamas. nõ audit
medicus ad uolũtatẽ. s audit
iᵈ sõdib exuit᷑. fornax mũdus.
palea: iiqͣ. aurũ iusti. iguis tͥ¬
bulatio. artifex deꝰ. qd̾ uult gͦ
artifex facio. uͥ me pouit arcifex
tolero. in beo gͦ tolerare. nouit
ille purgare. ardeat licet palea
ad insendẽdũ me. ⁊ qͣi ꝯsum ẽd̃
me. illa qͣi in cin̾em u̾titur. e ͦ

Expanded text:
ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit d exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex Deus: quod vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare, novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Temꝑanͣ uoluptatib ĩperat.
abias odit atq abigit. alias
dispensat. ⁊ ad sanũ modũ
redigit. n ͨ nũꝙͣ ad illas xp̃
ip̃as uenit. scit optim̃ eẽ

Expanded text:
ntia voluptatibus imperat, alias odit atque abigit, alias dispensat et ad sanum modum redigit nec umquam ad illas propter ipsas venit. Scit optimum ess
Abbreviated transcription (Latin):
b.
¶ Si temptatiomi in corde nascẽti
festine nõ tesistit᷑ eadem qua nu¬
trit᷑ mora robora᷑ et exñs foris
intꝰ mẽbroꝵ dñam m̃tem capti¬

Expanded text:
. utem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris intus membrorum dominam mentem capti
Abbreviated transcription (Latin):
potio sitim extinguat. ue¬
nim̃tũ sit ad ũsus infesta
corꝑis. hñc utrũ cespes ere¬
x̾it. aut uaniꝰ lapis gentis
aliene nicħ infest. Si tote
tam bene loĩem culmo qmͣ

Expanded text:
potio sitim extinguat, venimentum sit adversus infesta corporis. Hanc utrum caespes erexerit an varius lapis gentis alienae, nihil interest; scitote tam bene hominem culmo quam
Abbreviated transcription (Latin):
micte. quociens uis dimitti tibi
totiens tu dimicte. mio qr ius to¬
tum dimicti cͥ. totũ dimicte homo
in tellige: qr remictendo alii tͥ
ueniam tudedisti. ꝑe . ra. sr̃ illd̃¬

Expanded text:
m. Quoties vis dimitti, toties tu dimitte; immo quia vis totum dimitti tibi, totum dimitte. Homo, intellige quia remittendo aliis tibi veniam tu dedisti. Et ne nos ind
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uidẽas plerosq ĩ eccła
de ignobilib nobiles. de
paupib dĩtes fcõs sbito in¬
tumesc̾e̾. p̾stine obliuisci ab¬
iectõnis genus quo suũ e¬
rubesc̾e. ⁊ infimos de digna¬
ri pentes. ideas hoĩes pecu

Expanded text:
 Videas plerosque in Ecclesia de ignobilibus nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari parentes. Videa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cã dm̃ dyaꝰ sopitũ ignem
sn ullis flãnus occultat donͨ
duas faculas iũgens sił amn¬
lus accendat. ⁊ taindiu cessa se¬
uicie sue te la suppon̾e douec
sic̃ ꝑitus uenator quos occisu¬
rus ẽ laquei uĩculis alliget.

Expanded text:
 tamdiu sopitum ignem sine ullis flammis occultat, donec duas faculas iungens semel ambas accendat: et tamdiu cessat saeuitiae suae tela supponere, donec sicut peritus uenator quod occisurus est laquei sui uinculis alliget.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Io forsitan tempa łr te punit ut
et̾ne mortis ardores pena redi¬
mat temꝑalis. in edificatõne¬
.n. templi om̃s lapides priꝰ mal¬
leis tũ de baant᷑ ne in illoꝵ posi¬
tione sonus mallei audiret᷑.¬

Expanded text:
Ideo forsitan temporaliter te punit, ut aeternae mortis ardores poena redimat temporalis. In aedificio templi omnes lapides prius malleis tundebantur, ne in illorum positione sonus mallei audiret
Abbreviated transcription (Latin):
dere ꝙͣ cogitatõe tacita delib̾a¬
ta elatione pectare. s cũ min᷑
turpis sr̃bia credit᷑ nniꝰ ui¬
tat᷑. luxiam u̾o eo magis e¬
rubescũt foĩes qͥ sił õs t̾pe no
post suꝑbiã ĩluxi̾am cortuẽ

Expanded text:
dere, quam cogitatione tacita, et deliberata elatione peccare: sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quo simul omnes turpem post superbiam in luxuriam co
Abbreviated transcription (Latin):
domimi ẽ. De tĩore do nascit᷑
ꝯpũctõ salutaris. de ꝯpũctõe
cordis ꝓcedit abrenũçiatõ ad
ẽ nuditas ⁊ ꝯtemptus oũm fa¬
cultatũ. de nuditaze huilitatis
ꝓcreat᷑. de hũilitate mortifica
tur atq marcescũt innu̾sa
uͥtutes fructificãt atq succtes
tas cordis acqͣrit᷑. ꝑ audis pita¬

Expanded text:
Domini est . De timore Domini nascitur compunctio salutaris. De compunctione cordis procedit abrenuntiatio, id est, nuditas et contemptus omnium facultatum. De nuditate humilitas procreatur. De humilitate mtur atque marcescunt universa virtutes fructificant atque succresitas cordis acquiritur, purita
Abbreviated transcription (Latin):
uelis quociens ĩmentẽ ue¬
nerit qnͣtũ t̾ in suũ liceat
ueniat in mentẽ: tm̃dẽ ĩ te
forsitã hẽbis. nescis qua eta
te hecula seruire ceꝑit. qua
cresus. qua darii m̃r. qͣ plato.¬
¶ Eiras si existimas me qͦsdã
qi sordidioris oꝑe reiecturũ
ut puta ulũ mulionẽ. ⁊ illũ
bubultũ ñ mĩst̾iis illos esti¬
mores. mĩst̾ia. casus. assigͣt¬

Expanded text:
e. Quotiens in mentem venerit, quantum tibi in servum liceat, veniat in mentem tantundem in te forsitan habebis. Nescis, qute Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darii mater, qua Erras, si existimas me quosdam quasi sordidioris operae reiecturum, ut puta illum mulionem et illum bubulcum; non ministeriis illos aestimores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe laudis. ꝯtemptꝰ ⁊ ĩ obedĩa.
tote u̾o sũt iactancia mentis
⁊ arrogantia. u̾bositas. ⁊ leuitas
infrenes sũt eqͣ uolubiles rote.
auriga ꝑũsus. ⁊ qͥ portat᷑ ĩfmꝰ.¬

Expanded text:
e laudis, contemptus et inobedientia. Rotae vero sunt jactantia mentis et arrogantia, verbositas et levitas.Infrenes sunt equi, volubiles rotae, auriga perversus, et qui portatur inf
Abbreviated transcription (Latin):
Signa aũt suꝑbie ħ st̃ clanior
in locutõne. amaritudo in silẽ¬
tio. dissolutõ in hylaritate. fru¬
or in tristitia. honestas ĩ yma¬
gĩe. in honestas in actõne. ran¬

Expanded text:
Signa superbiae haec sunt: clamor in locutione, amaritudo in silentio; dissolutio in hilaritate, furor in tristitia; honestas in imagine, inhonestas in actione, ran
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magistra. ingemoꝵ ⁊ capiẽ¬
doꝵ pedisse qua. boue fame
sẽꝑ auida. in cogitatõnib sa¬
lubria atq utilia creãs. uͥ¬
tutis singulare auxiliũ. cũcta
cũ rõne disponẽs. incongre¬
gatõne bonestoꝵ se ip̃ami sẽꝑ

Expanded text:
 magistra, ingeniorum capiendorum pedissequa, bonae famae semper avida, in cogitationibus salubria atque utilia creans, virtutis singulare auxilium, cuncta cum ratione disponens, in congregatione honestorum se ipsam semper
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dic erga sb̾iectos sollicitudo
laudabił exhibeat᷑ cũ mansue¬
tudĩe disciplina sic cũ disc̾¬
tõne corteptõ. Iram beguitas
mitiget. benignitatẽ zelus
exatuat ⁊ ita alt̾um ꝯdiat᷑
ex alt̾o ut nͨ ĩmod̾ata ultõ

Expanded text:
tur erga subjectos sollicitudo laudabilis. 788 Exhibeatur cum mansuetudine disciplina. Sit cum discretione correptio. Iram benignitas mitiget, benignitatem zelus exacuat; et ita alterum condiatur ex altero, ut nec immoderata ultio
Abbreviated transcription (Latin):
dĩnis aurẽ p̾beas. de celestib
cogites. de fut᷑a spe sollicitudiẽ
genis. uet̾um iudiciũ p̃ oculis
hẽas. nõ respicias ad pñtia
⁊ iusibi lia s ad ĩuisibłia ⁊ fut᷑a.¬

Expanded text:
ibus aurem praebeas, de coelestibus cogites, de futura spe sollicitudinem geras, venturum judicium prae oculis habeas, non respicias ad praesentia et visibilia, sed ad invisibilia et fut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ studio fatigatũ. n ͨ sine stu
lo dico. alt̾a souuet ac diluet
ĩiucem ħ et illo ꝯmeand̾ est.
lcõne collectũ ẽ sullus redi¬
¶Apes debemꝰ imitari que¬
ut uagant᷑. ⁊ flores ad mel
faciend̾ ỹdoneos carpũt dem̃
qͥcꝙ̃ attuse disponũt. ac ꝑ fa¬

Expanded text:
et studio fatigatum, non sine studlo dico, altera solvet ac diluet. Invicem hoc et illo commeandum est lectione collectum est, stilus rediiunt, debemus imitari, quae vagantur et flores ad mel faciendum idoneos carpunt, deinde quicquid attulere, disponunt ac per fa
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ gła sr̃biebat post modũ
de scĩtate extollit᷑ neqͣsͣ cor
eius elatõ de setuit. s ad eũ
ꝯsueta ueniens ut cognosti
nesciat uestẽ mutauit . gg̃.

Expanded text:
prius gloria superbiebat, postmodum nctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit, sed ad eum consueta veniens, ut cognosci nequeat vestem mutavit. »
Abbreviated transcription (Latin):
ut facile audita ꝑcipiat. ⁊
ꝑcepta firmit̾ retineat. ĩ ex̾ci¬
cio ut labore ⁊̃ sedulitate naͣ¬
lem sẜm excolat. In diccipłia
ut laudabilr uiuens mores
ue studiis legenciũ obẽe so¬
lent. negłi̾a. ĩprudẽcia. for¬
tuna. Negligenͣ ẽ qñ ea q̃¬

Expanded text:
eratur ut facile audita percipiat, et percepta firmiter retineat. In exercitio, ut labore et sedulitate naturalem sensum excolat. In disciplina, ut laudabiliter vivens mores ue studiis legentium obesse solent; negligentia, imprudentia, fortuna. Negligentia est, q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quiꝙͥ facies redi acorꝑe ad
robore modico colit᷑ ille hnͣc
ex̃citatatõm nõ frigus nõ estꝰ
ego te iubeo sẽꝑ ĩmiu̾e libro
aut pugillarib dand̾ ĩt̾uallũ¬

Expanded text:
quid facies, cito redi a corpore ad labore modico alitur ille. Hanc exercitationem non frigus, non aestus ego te iubeo semper inminere libro aut pugillaribus; dandum est al
Abbreviated transcription (Latin):
prudentẽ fi̾ posse ñ sanꝰ. s eg̾.
ñ prudẽs s stultus in egͥtudĩe
assidua laborabit. ⁊ in cecita¬
te noxia stultꝰ ⁊ demẽs ꝑmane¬
bit. ac ꝓuide om̃is inqͥsitio ⁊
om̃s curatõ ã a dĩnis ⁊ mag̾
¶Llos planetanos quos ma¬
thematicos uocãs. plane ꝯsu¬
lere nõ desistebam. ꝙ qi ulłm

Expanded text:
prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit. Ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio quae a divinis, et magis llos planetarios quos Mathematicos vocant, plane consulere non desistebam, quod quasi
Abbreviated transcription (Latin):
spu qd̾ delectat ĩ uenim᷑ intentõi
quippe aĩe si int̾ior enagatio
claudit᷑ ext̾ior accessus aꝑitur
nam quo extre se sꝑgi mens
cresc̾e arbor cogit᷑ que ꝑ minos
diffũdi ꝓhibet᷑. ut cũ nuos fon¬
tis obstrmꝰ fiuẽta surg̾e ad

Expanded text:
spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi procrescere arbor cogitur, quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad
Abbreviated transcription (Latin):
eis fiant quoꝵ tam mala t
m̾nta ut nec talib digni sũtt
ad iuuari. siue ꝓ eis quoꝵ tã
boͣ ut talib nõ indigeant ad
quisq ꝑ corꝰ efficit᷑ ut ꝓsuit uł¬

Expanded text:
eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiquisque per corpus. efficitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in ta dĩdr᷑ .s. in laborem dis¬
cipsie. ex̾cicii. ⁊ doct̾ne. ĩ pũi¬
cia la bor discipline. ĩ iuuẽtu¬
te ex̃cii in semo doct̾ne. ut q̃
nescit in pu̾itia distat q̃ di¬
discit ĩuiuentute ad usũ du¬
cat. ꝙ ad usũ duxit. ĩ seĩo

Expanded text:
itur, id est, in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾se mentes dulcia ꝑ grãm qͥe¬
tis dona despiciũt. ⁊ ꝓ caruali¬
bꝰ uoluptatib laboriosa hꝰ m̃di
itin̾a in lacͥmis plena cõcupis¬
cunt ꝯtempnũt hr̃e uͥ spirita¬
lit̾ gaudeant. ⁊ desid̾ant̾ appe¬
tũt ubi caualit̾ gemant. ggid̾.¬

Expanded text:
e mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt. Et pro carnalibus voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera etiam lacrymis plena concupiscunt. Contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desiderantes appetunt ubi et carnaliter gemant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Oĩo iniqũ nobli̾ora ingenia
studus de honestari mmĩorib ⁊
eos quos ardua ⁊gͣurora ee¬
pectunt officia uoluptatis ⁊
uauitatis octupatõnib agi¬

Expanded text:
im iniquum est nobiliora ingenia studiis dehonestari minoribus, et eos, quos ardua et graviora manent officia, voluptatis aut vanitatis occupationibus agi
Abbreviated transcription (Latin):
abel fieri nõ u ꝙͣ cayui ma¬
licia nõ ex̃cet. unã u̾o est
ꝓ quo uitari societas maloꝵ
debeat. ne si fortasse corrigi
nõ ualent ad ĩuocatõnem tͣ¬

Expanded text:
Abel fieri non valet, quem Cain malitia non exercet. Unum vero est, pro quo vitari societas malorum debeat, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem
Abbreviated transcription (Latin):
olim in balaam pululauit.
ledicend̾ ppłiu dm̃ ꝑrexit. de¬
hinc hꝰ duo legũt᷑ͤ auctores
em̾isisse. alt̾ sũ ꝓpħica alt̾ sub
apłica doct̾na pmꝰ gyesi ma¬
gr̃ ẽẽ indentiũ. deinde symõ

Expanded text:
olim in Balaam pullulavit, ledicendum populum Dei perrexit; dehinc hujus duo leguntur auctores emersisse; alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Primus Giezi magister esse vendentium, deinde Simon
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽda sꝑabo. si in surgant ad¬
ũsũ me p̾lia. si seuiat mũdꝰ.
si fremat malignꝰ si ipa ca¬
ro adu̾sũ spĩ ꝯcupiscit in te
cogitabilia bona. adeo fide¬
lib suis. dł spes mͥ illa s̾uãt.
uã t̾cia qͥd̃ caritas. curro. iͥi

Expanded text:
obtinenda sperabo; si insurgant adversum me praelia, si saeviat mundus, si fremat malignus, si ipsa caro adversum spiritum concupiscat; in te cogitabilia bona a Deo fidelibus suis. Dicit spes: Mihi illa servantur. Nam tertia quidem charitas: Curro mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
aut surdũ cͥ mẽs int̾ tot
clamores tam uatios. tam
dissonos ꝯstat. cũ cͥsipũ ñi
deiectũ aque ꝙͣ uis audiam
cͥdam genti hñͣe unitami fuisse
cãm urbem suã tnͣferendi.
ꝙ fragorẽ uili cãdentib f̾re

Expanded text:
aut surdum, cui mens inter tot clamores tam varios, tam dissonos constat, cum Chrysippum nostrum deiectum aquae, quamvis audiam cuidam genti hanc unam fuisse causam urbem suam transferendi, quod fragorem Nili cadentis ferre
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nam ⁊ lepͣm cũ gyezi a
scõ suscepisse se credant. ely¬
seo: qui gaudiũ sac̾dotaleise
estimant peciñis cõꝑare. ãb̃.
morb̾ capite iciatõ reliqũ
ncc̾e ẽ corꝰ mundatione st̃io¬
ris morbi letałr intiari: ita
⁊ hii qui caput uidẽt᷑ ẽẽ ecc̃e
morbo pestifero fr̃nũ uitiãt

Expanded text:
«Nam et lepram cum Giezi a sancto suscepisse se credant Heliseo, qui gradum sacerdotalem se existimant pecuniis comparare. morbis capite vitiato reliquum necesse est corpus inundatione superioris morbi letaliter irrigari, ita et ii qui caput videntur esse ecclesiae, morbo pestifero fraternum vitiant
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Int̾ abusiones scłi hꝰ sola
maior ẽ senis obstinatõ. qͥ
sũ audit nũcios mortis ⁊ ce¬
dere ñ uult eis tres .n. st̃ nũ¬
cii mortis. casus. infirmitas
senectus. casus dubia. in¬
firmitas grauia. senectus
tem latentẽ. infirmitas apꝑẽ¬
tem. senectꝰ pũtem. ex inẽti
tudĩe mortis timor. ex infir¬
mitatis grauitate timor dolor.
ex c̾titudĩe senectutis non

Expanded text:
 Inter abusiones hujus saeculi sola major est senis obstinatio, quiat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus ntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus ptudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non
Abbreviated transcription (Latin):
bona ꝯscĩa turbã aduotat. ma
la ⁊̃ solitudĩe auxia ẽ atq so¬
licita si honesta st̃ q̃ facis om̃s
sciant. si tutpia qͥd refert ne¬
minẽ scire. cũ tu scias o te im¬
serum si ꝯtempuenis hunc¬

Expanded text:
bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia est atque solicita, si honesta sunt que facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias? o te mserum si contemnis hu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dis tu cogitare illũ ꝙ̃ ser¬
uũ tuũ uocas ex eisdem se¬
minib ortũ eod̃ fruisti celo.
eque semꝑ spirare. eque ui¬
uere. eque mori. tam tu illũ
ingenuũ uide̾ potes: ꝙͣ ille
młtos splendidisse natos
pastorem. alĩ custodem case

Expanded text:
is tu cogitare istum, quem servum tuum vocas, ex isdem seminibus ortum eodem frui caelo, aeque spirare, aeque vivere, aeque mori! tam tu illum videre ingenuum potes quam ille multos splendidissime natopastorem, alium custodem casae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic̃ comedo. bibo ⁊ dormio se¬
curꝰ. qͣi iam transierĩ diẽ mor¬
tis et euaserĩ diẽ in dicii. ⁊ tor¬
mẽta inferni. sie ludo ⁊ rideo
qiͣ iã regnẽ tecũ in regno tuo

Expanded text:
. Sic comedo, bibo, et dormio securus, quasi jam transierim diem mortis, et evaserim diem judicii et tormenta inferni. Sic ludo et rideo, quasi jam regnem tecum in regno tuo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nũꝙͣ sec᷑us cũ thesauro lat
denet᷑ inclusꝰ nec infra unã
cau̾nã hĩtans cũ lupo tutꝰ ẽ
agnꝰ. ip̃e uoluit penetͣri qui
hostẽ ꝓpͥũ in suas ꝑtes ĩdu¬
xit ⁊ intestinũ sͥ gladium
ip̃e supponit q̃ locũ hĩtatõnis
sue adu̾sarii ingressib reser¬

Expanded text:
uam securus cum thesauro latro tenetur inclusus: nec intra unam caveam habitans cum lupo tutus est agnus. Ipse se voluit superari, qui hostem proprium in suas portas induxit; et intestinum gladium sibi ipse supposuit, qui locum habitationis suae ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ue uobis miseris qui de
eli̾tõe nr̃a mlłam adhuc dĩ
uocem cognouim᷑. ⁊ iã in o¬
cio .ꝙ. de secitate torpem. d
illa c̾tãtes foueat ⁊ iste torpẽ¬

Expanded text:
Vae miseris nobis, qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam in otio quasi de securitate torpemus. Dilla certantes foveat, et iste torpen
Abbreviated transcription (Latin):
anstoł argumenta ꝯq̃re̾. nec
ex fliũe tulnane eloꝙ̃cie ducẽ¬
dus ẽ rilꝰ nec aures qͥnti¬
liam floscuł ⁊ scolari declama¬
cotidiane siłitudĩs ⁊ ulła lu-¬
serat. obscã manifestat. i̾oͦ¬

Expanded text:
argumenta conquirere, nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est rivulus: nec aures Quintiliani flosculis et scholari declamaquotidianae similis, et nullam luserat, obscura manifestet, no
Abbreviated transcription (Latin):
dos qr ad satisfaciend̃ distruto
iudici de sua tm̃i mͦ aĩa fortasse
uix sufficit ⁊ quot regendis sb̾¬
ditis p̃est reddende apud emu
roĩs tp̃r. ut ĩ dicã. tot solus aĩ¬

Expanded text:
 qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus a
Abbreviated transcription (Latin):
tas lr̃aꝵ ut in eis cotidie ꝓfi¬
ce̾ si eas solas ab ĩeuute pu̾¬
cia usq ad decrepitã senectutẽ
maxĩo ocio sũmo studio me¬
liore ingemo coguarer addis¬

Expanded text:
tas litterarum, ut in eis cotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore ingenio conarer addis
Abbreviated transcription (Latin):
gata reu̾tit᷑. publicata susti¬
pit in crem̃tũ. ꝑ ꝙͣ nobłis
ꝯscĩe thesaurus secretis pe
lum̃ diescit intenebris cor¬
sus. ħ in celeste t̾renũ ħ in

Expanded text:
gata revertitur, publicata suscipit incrementum! per quam nobilis scientiae thesaurus secretis pen quem mens diescit in tenebris, corsus. Haec in coeleste terrenum, in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non auũ. nõ dĩcias. nõ t̾renã .k.¬
głam salomon adeo petut s ut
sciat ppłm dei reg̾e. ⁊ iudi care.
si hoc elegit rector corꝑũ: młto
mag̾ ħ elig̾e debent rectores aĩa¬
rum. ut ingressũ ad fidem. et e¬
gressũ ad spẽ ppło dei demõstra¬

Expanded text:
 Non aurum, non divitias, non terrenam gloriam a Deo petit, sed ut sciat populum Dei regere et judicare. Si hoc elegit rector corporum, multo magis hoc eligere debent rectores animarum, ut ingressum ad fidem et egressum ad spem populo Dei demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sepe smistra pͥncipia ad fe¬
lices ꝑueniũt exitꝰ. ut iacob
ꝑ supplantationẽ ꝑuenit ad
bñdictõnẽ. ut fruges que le¬
ꝓsa manu serit᷑: mũda tñ me¬
tit᷑. ut ex adult̾mo concubi¬
tu: pulcra soboles nascit᷑. sic
et pecunia que ꝑ symoniam

Expanded text:
 saepe sinistra principia ad felices perveniunt exitus, ut Jacob per supplantationem pervenit ad benedictionem; ut seges quae leprosa manu seritur, munda tamen metitur; ut adulterino concubitu pulcet pecunia, quae per Simoniam
Abbreviated transcription (Latin):
¶In lũs prudens ĩuenit uñ
sapĩor fiat. iͥ bellator reꝑit
uñ aĩ uͥtute robore. Iñ p̾nceps
componat. nec aliqͣ in mũdo
augent głosa noticia. id̾ in¬

Expanded text:
Ibi prudens invenit, unde sapientior fiat; ibi bellator reperit, unde animi virtute roboretur: inde princeps equalitate componat; nec aliqua in mundo augeat gloriosa notitia. Acci
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtebat. ꝑ caritatem semẽ¬
tib iudeis nõ cessit. ꝑ ca¬
ritatẽ ꝓ xĩ ꝓ lapidantib in¬
terressit. ꝑ caritatem argu¬
ebat errantes ut corrig̾ent᷑.
ꝑ cantatẽ ꝓ lapidantib ora¬

Expanded text:
at. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus ora
Abbreviated transcription (Latin):
neglector quietis fugax uo¬
luptatis. appetitor laboris.
paciens abiectionis. ĩpaciẽs
honoris. pauper in pecciũa. di¬
nes in conscĩa. huilis ad
menta. suꝑbꝰ ad itia. eu¬

Expanded text:
Neglector quietis, refuga voluptatis, appetitor laboris, patiens abiectionis, inpaciens honoris, pauper in pecunia, dives in conscientia, humilis ad merita, superbus ad vitia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ n st̃ martyres scłi. mũdi ꝓ¬
fessores. discipłi curie. milites
lelleqͥn. ꝑ młtas si qͥdem t̾bula¬
tiones intrant iusti in regnũ
tiones ꝓu̾ent᷑ infernũ. pe. ta.¬

Expanded text:
unt martyres saeculi, mundi professores, discipuli curiae, milites Herlewini. Per multas siquidem tribulationes intrant justi in regnum tiones promerentur infernum. Va
Abbreviated transcription (Latin):
ciosior. eqꝰ carior missali capa
tior alba. ecce quõ obscuratũ ẽ
auiũ. mutatꝰ ẽ color optimius.
disꝑsi sũt lapides sanctuarii ⁊
capite oĩm plateaꝵ. hugo iͥ d̾

Expanded text:
charior est missali; cappa tior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium pla
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Solent uiri solent ⁊ moͣchi
solent ⁊ mulieitule ħ int̾ se hr̃e
¶Ille plus ediscit qui plus fa¬
cit. secũ ut si ꝙ tu ediscit ego
facio. magis mea oꝑa scͥptaͣs
tenent ꝙͣ tuus sermo qͥuane

Expanded text:
 Solent et viri, solent et monachi, solent et mulierculae hoc inter se habere erint. Ille plus edidicit, qui plus facit. Caeterum si quod tu ediscis, ego facio: magis mea opera Scripturas tenent, quam tuus sermo qui vane
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ab ip̃a dei sapĩa hor̃e assũp¬
to a quo in libertatem uocati
cumiꝰ pauca sacram̃ta salub̾ri¬
ma constituta st̃ que societatẽ
xp̃iani ppłi ħ ẽ sub uno deo
libe̾ multitudĩs continẽt s qͥdã¬

Expanded text:
 ab ipsa Dei Sapientia homine assumpto, a quo in libertatem vocati sumus, pauca Sacramenta saluberrima constituta sunt, quae societatem christiani populi, hoc est sub uno Deo liberae multitudinis, continerent.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scio ꝙ lap̃ ex aqua fuictum
fr̾e nõ potest ⁊ ꝑ lapideos cana
spũalis n̾o uͥtus satͣmenti ut
lux p a abilliũudis recipit᷑
s ꝑ ĩmũdos tnͣsiens nõ coĩqͥ¬

Expanded text:
 quia lapis ex aqua fructum erre non potest, et si per lapideos canalSpiritualis enim virtus sacramenti ut lux pura ab illuminandis excipitur; sed per immundos transiens non coinqu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si ita quisq renũciat q̃
possid om̃ib ut suis non
renũciet morib ñ est xp̃i
discipłs. qui .n. renũciat rebꝰ
suis sua abneget. qui u̾o

Expanded text:
si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
ac. ¶Cu qui incongregatione es: bñ
¶Qui scd̃m rłam miu̾e statuũt
et si nõ ad unguem ut dr̃ to¬
tam custodiunt. et si qͣ ꝓ sui clau¬
stri ritu. uł mutant uł p̾t̾mit¬

Expanded text:
 tu, qui in congregatione es, benequi secundum Regulam vivere statuunt, etsi non ad unguem, ut dicitur, totam custodiunt, etsi qua pro sui claustri ritu vel mutant, vel praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
semen qd̾ in t̾ra iacit᷑. ut ar¬
bor ex illo ꝓducat᷑ et ꝯpreben¬
damꝰ si possumꝰ uͥ in illa tan¬
ta paruitate senimis tam ã¬
mensa arbor la tuit que ex
illo ꝓcessit. ubi lignũ ubi cor¬
tex. uͥ uiriditas folioꝵ.ubi
ub̾tas fructuũ. nũꝙͣ. iam in
semine tale aliquid uidebat᷑.
cum in t̾ta iace̾tur. Quid gͥ¬

Expanded text:
semen, quod in terra jacitur, ut arbor ex illo producatur; et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta brevitate seminis tam immensa arbor latuit, quae ex illo processit: ubi lignum, ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine tale aliquid videbatur, cum in terra jaceretur? Et
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib nuĩciantib aut ñ
credũt: aͥ deliram̃tũ indicas¬
se referĩt᷑. guit̾ nenio ar¬
guat. alte dubitat qui altiꝰ
credit. decipi nõ potest: qui
nicantꝰ. iudis miles ad aciẽ
bellatoris ignorat. peritia ã
ẽ nõ seguities cũ sensĩ uules

Expanded text:
mulieribus nuntiantibus, aut non credidisse, aut deliramentum judicasse referuntur, graviter nemo arguat: alte dubitat, qui altius credit; decipi non potest, qui incautus; rudis miles ad aciem bellatoris ignorat; peritia est, non est segnities, cum sensim miles
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pitagore tanta uen̾atio ab
auditorib tributa ẽ ut q̃ ab
eo acceꝑãt in disputatõ nẽ de¬
int̾pellati ad reddãdã cãm ħ
solũ respondetant ip̃m dixisse.

Expanded text:
 Pythagorae tanta ueneratio ab auditoribus tribute est ut quae ab eo acceperant in disputationeinterpellati ad reddendas causas hoc solum respondebant, ipsum dixisse.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Post lauacrũ mũdus ẽẽ ne¬
gligit qui post lacͥmas uite ĩ¬
nocenciã nõ custodit. lauant᷑
quid̾ ⁊ mũdi non sunt. qr cõ¬
missa flere nõ desinũt. ⁊ it̾um

Expanded text:
Post lavacrum mundus esse negligit, qui post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur quidam et mundi non sunt, quia commissa flere non desinunt, et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
cõm cupiditis erga opes
amplas atq magnificas au
etga uiliores ex̾ceat sp̃es nͥ
ꝙ in eo rep̾lensibłr iudican¬
dus ẽ qui maxĩa sp̾ũt mi¬
nem cordis ab renũciatio ista
nõ optinet. qr cũ censũ hẽat
paupis non abiecit diuitis

Expanded text:
tionem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi quod in eo reprehensibilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minem cordis abrenuntiatio ista non obtinet, quia cum censum habeat pauperis, non abiecit diuitis
Abbreviated transcription (Latin):
inełis soluit᷑. ut neqͣꝙͣ ab hu¬
manis ocłis iudeat᷑ tesurtectõ¬
nem fieri posse desperant et dũ
atida ossa despitiũt. ħ uestiri
carinb rutsum qd ad uitam
uindesce̾ posse diffidunt Quisi
resurrectõnns fidem ex obedĩa
non tenent. ẽ te banc tenere
ex rõne tebuerant. quid em̃ co¬
tidie uͥ resurrectõnẽ nrãm in
ełis suis mũdus nuitatur.¬

Expanded text:
nta solvitur, ut nequaquam ab humanis oculis videatur, resurrectionem fieri posse desperant; et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus, rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt; qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim quotidie nisi resurrectionem nostram in elementis suis mundus imitatur
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝯmoneri qui si utiq ꝯtẽ¬
platõm mũdi cordi firam
tenerent nũqͣm utiq ꝓ par¬
uis rebus amiitt̾ent ꝙ ne
ꝓ magnis ac p̃cõsis incͣre¬
rent oꝑibz easdem penitꝰ a¬
¶Plerũq tanto zelo codicẽ
sinant. et inde occasiones
impatĩe ac mortis atqͥeie.¬

Expanded text:
mo commoveri. Qui si contemplationem cordis mundi fixam tenerent, numquam utique pro parvis rebus admitterent, quod ne pro magnis ac pretiosis incurrerent opibus, easdem penitus anonnulli tanto zelo codicem patiantur, et inde occasiones impatientiae ac mortis i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .ii. pascla u̾e anni pͥncipiũ.
pͥmi menrsis exordium. nouel¬
ia g̾minũ reꝑatio. ac tetre
yemis nocte discussa. priu ue
ris restituta iocũditas. in qͦ
nam suspendens. dic̾ solis ar¬
dore radiauit splendorei lu¬
ne colatio noctis at tribuit.
pendentem celi cameram splẽ¬
dentiũ syderum decorauit or¬

Expanded text:
enim pascha vere anni principium, primi mensis exordium, novella germinum reparatio, ac tetrae hiemis nocte discussa, primi veris restituta jucunditas. Hoc, inam suspendens, idem solis ardore radiavit, splendorem lunae solatio noctis attribuit, pendentem coeli cameram splendentium siderum decoravit or
Abbreviated transcription (Latin):
si ex pristinis morib nichil
abicint. nõ mente mittãt᷑.
sunt qui sermone tm̃ nõ oꝑe
secu lo renũciare contempti
secłarit inuũt. ⁊ uitia sua in¬
ani ꝓfessione uite melioris
abscondũt. ac religionis y¬
maginarie noĩe palliati. o¬
pinionem u̾tutis ꝓ u̾tute sus¬
cipiunt. predicant magna
nec faciũt. accusant intia n ͨ
deponũt. publice sͥ displice
simulant qd̾ occłte cõmittũt
magni studerit uideri. nõ feri.¬
noue laudari. ieumant ut
uultus sui pallorem ꝓuitõsis
laudib neudant. ad rep̾hendẽ¬
dos alios ꝓmpti. s non paciũt᷑
aquib lib uel leuit rep̾bendi.
ad faciem publicam pacĩam
fingunt. et in animo iracũdie
uins abscondũt ad nocẽdũ
ꝑati. cum nocendi tempꝰ ĩue¬
m̾nt. suorũ actuũ negligẽtes
flunt alioꝵ procati lib̾tãte cẽ¬
sores imprudẽt̾ se assuuũt¬

Expanded text:
si, ex pristinis moribus nihil abjiciunt, non mente mutati, sunt qui sermone tantum, non opere, saeculo renuntiasse contenti saeculariter vivunt, et vitia sua inani professione vitae melioris abscondunt, ac religionis imaginariae nomine palliati, opinionem virtutis pro virtute suscipiunt: praedicant magna, nec faciunt; accusant vitia, nec deponunt; publice sibi displicere simulant, quod occulte committunt; magni student videri, non fitione laudariosis laudibus vendant. Ad reprehendendos alios prompti, se non patiuntur a quibuslibet vel leviter reprehendi. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate censores. Impudenter se assuu
Abbreviated transcription (Latin):
subiectione et abiectõne gau¬
dere. pauꝑtatis studiũ q̃rere
et nõ solum facultates. s s
ipas uolũtates de cordib e¬
radicare. nͥl em̃ hr̃e int̾dũ

Expanded text:
subiectione et abiectione gaudere et paupertatem studio quaerere et non solum facultates, sed ipsas uoluntates. de cordibus eradicare. nihil enim proprium
Abbreviated transcription (Latin):
uoce dissoluti qui uocis mo
dulatione gl̾ant᷑ nec tñi gau¬
deut de donõ gratie s ⁊̃ alios
speruũt. tamentes elatione.
aliud cantant: qm̃ libri hẽãt.
forsitan ẽ mentis. cantant¬
forsitan ut plateant ppło ma¬
gis qmͣ dõ. si sic cantas. ut ab
aliis laudem q̃ras: nocẽ tuã
uendis et facies eis nõ tuã.

Expanded text:
voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur: nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt. Tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant: forsitan et mentis. Cantant ut placeant populo, magis quam Deo. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras; vocem tuam vendis, et facis cam non tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui relinq̃re disponis oĩa
te quoq int̾ relinꝙ̃da mia¬
re memento. ĩmo ro maxĩe.
et pͥnciͭ ab nega tem ip̃m
si desideras sequi eui. qui
exmaniuit pp̃ te semetip̃m¬

Expanded text:
 qui relinquere disponis omnia, te quoque inter relinquenda numerare memento. Imo vero maxime et principaliter abnega temetipsum, si deliberas sequi eum qui exinanivit propter te semetip
Abbreviated transcription (Latin):
conglutiuãt᷑ affectu ut faci
qui et si cũ ilł forte nõ pee¬
cant tũ male suspectõnis de
se p̾bendo mat̾iam inta ma
culis suistre opimonis in¬

Expanded text:
nglutinantur affectu, ut facilQui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de se praebendo materiam, vitam suam maculis sinistrae opi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Srandis dignitas sac̾iotũ
s grandis ruma si peccant. le¬
tam᷑ ad ascensũ. s timeamꝰ
ad lapsum. nõ ẽ tanti gau¬
dii excelser tenuisse ꝙͣti m̾oris

Expanded text:
 Grandis dignitas sacerdotum: sed grandis ruina eorum si peccant. Laetemur ad ascensum, sed timeamus ad lapsum. Non est tanti gaudii excelsa tenuisse, quanti moeroris
Abbreviated transcription (Latin):
¶Spes fractuũ releuat a¬
gricolam a labore forte m¬
qr pugillem contempnere
facit molestias ittimi spes
corone. tͥ quoq furet᷑ gͣua¬
mĩa claustri. ⁊ grate serui¬
tutis officiũ. exp ͨtatio in bi
lei. nudꝰ athleta fortius di¬
mitat. natator exuit᷑ ut
fluuiũ transeat. uiator eeo¬
nerat᷑ a sarcinis ut expe¬

Expanded text:
Spes fructuum relevat agricolam a labore, fortemque pugilem contemnere facit molestias ictuum spes coronae. Tibi quoque furetur gravamina claustri et gratae servitutis obsequium exspectatitum. Nudus athleta fortius dimicat. Natator exuitur, ut flumen transeat. Viator exoneratur a sarcinis, ut expe