comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ erit solidũ. ⁊ ex parte con¬
tritũ. Qd aut̃ indisti ferrũ mix¬
tũ teste exluto. cõmiscebunt᷑.
qͥ dem humano semine: s ñ ad¬
herebunt sibi. sicuti ferrũ mis¬
ceri ñ porest teste. In dieb aut̃
regnoꝵ illoꝵ. suscitabit ds̃ celi
regnũ qͦd inet̾num ñ dissipabi
tur. ⁊ regnũ eiꝰ alteri popło ñ
tradet᷑. Cõminuet ⁊ consumet
monte abscisus ẽ lapis sine.
manib ⁊ cõminuit testã ⁊ fer¬
rum. ⁊ es. ⁊ argentũ. ⁊ aurũ. Bs̃¬

Expanded text:
erit solidum et ex parte contritum quia autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto commiscebuntur quidem humano semine sed non adherebunt sibi sicuti ferrum misceri non potest testae in diebus autem regnorum illorum suscitabit Deus caeli regnum quod in aeternum non dtur, & regnum ejus alteri populo non tradetur: comminuet autem, & consumet monte abscissus est lapis sine manibus, & comminuit testam, & ferrum, & aes, & argentum, & aurum.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes babilonis: sicei locu¬
tus ẽ. Sapientes babilonis ne ꝑ¬
das. Introduc me ĩ conspecture¬
gis. ⁊ solutionẽ regis narrabo.
Tunc anoch festinus iec duxit
uaiuhelem ad regẽ: ⁊ dixit ei.
Inueni hominẽ de filiis transmigͣ¬
tionis iide: qͥ solutionẽ regi adnũ¬
tiet. Respondit rex: ⁊ clixit da

Expanded text:
sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnuntiet res
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus daret ei ad solutionẽ in¬
dicandã regi. Et ingͦssus ẽ do¬
⁊ azarie socuis suis inclicauit ne¬
gotium: ut quererent miscdiã
a facie dei celi suꝑsacram̃to isto:
⁊ ñ ꝑirent danihel ⁊̃ socu eiꝰ cum
ceteris sapientib babilonis. Tẽ

Expanded text:
ionem indicandam regi et ingressus est doet Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc
Abbreviated transcription (Latin):
triti trib annis post ea starẽt
in conspectu regis. Euerunt gͦ
int̾ eos de filiis uide: danel. a¬
namias. misahel ⁊ azarias. Et
imposint eis p̾positꝰ eiuuicho¬
rum nomina: dameli balcha¬
sar aname si drachmnisaeli mi¬
sach ⁊ azarie abdenago. ꝓpo¬
suit aut̃ damel in corde suo
ne pollueret᷑ de m̃sa regis.
neq  de uino potꝰ eiꝰ. Et rega

Expanded text:
postea starent in conspectu regis. Fuerunt ergo inter eos de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et Azarias. Et imposuit eis praepositus eunuchorum, nomina: Danieli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariae, Abdenago. Proposuit autem Daniel in corde suo, ne pollueretur de mensa regis, neque de vino po
Abbreviated transcription (Latin):
ioachim regis.
buchodonosor
rex babiloniᷤ
sedit eam.
Et craclidit
dñs inmanu eius ioachim re¬
gem iude: ⁊ partẽ uasoꝵ domus
dei. Et asportaint ea in t̾ram sẽ¬
naar. ĩ domũ deisu ⁊ uasa in¬
tulit in domsr thesaurr dei sui
Et ait rex affanat p̾posito eu

Expanded text:
oachim regis buchodonosor rex Babylonis sedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex
Abbreviated transcription (Latin):
nago: ceciderunt inmeclium
camini ignis ardentis colliga¬
ti. Et ambulabant inmeclio.
flamme laudantes clm̃ ⁊ be¬
neclicentes dño. Stans autẽa¬
zarias. orauit sic. Aꝑiensq os
suum inmeclio ignis ait. Bñ¬

Expanded text:
nago ceciderunt in medio camino ignis ardentis colligati. Et ambulabant in medio flammae laudantes Deum, et benedicentes Domino. Stans autem Azarias oravit sic, aperiensque os suum in medio 640 ignis ait:
Abbreviated transcription (Latin):
citu suo iussit ut ligatis pedi¬
b sydrat. misac ⁊ abdenago.
muttent eos infornacemignis
ardentis. Et confesti iuri illi
uincti cumbraccis ⁊ tyraris
⁊ calciam̃tis. ⁊ uestib: missi st̃
inmedium fornacis ignis ar¬
uentis. Nam uissio regis urge¬
bat. Fornax aut̃: succensa erat
nuis. Porro uros illos qͥ mise

Expanded text:
atis pedibus Sidrach, Misach, et Abdenago, mitterent eos in fornacem ignis ardentis. Et confestim viri illi vincti, cum braccis suis, et tiaris, et calceamentis, et vestibus, missi sunt in medium fornacis ignis ardentis. Nam jussio regis urgebat: fornax autem succensa erat nimis. Porro viros illos
Abbreviated transcription (Latin):
terat᷑. Et sciant qr tues clñs ds̃
solus: ⁊ głosus suꝑorbẽ t̾rarum.
Et ñ cessabant qͥ miserant eos.
ministri regis succend̾e forna¬
cem: naptha. ⁊ stuppa ⁊ pice. et
malleolis. Et effundebat᷑ fãma
suꝑ fornacẽ cubitis. xl. nouẽ:¬

Expanded text:
teratur: Et sciant, quia tu es Dominus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum. Et non cessabant qui miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super fornacem cubitis qu
Abbreviated transcription (Latin):
rit ignorans: hoc unũ affirma¬
re possum. qͦd multum au̾ita¬
te discordet.⁊ recto iudicio re¬
pudiatꝰ sit. Sciendũ qͥppe da¬
nielem maxime ⁊ esdram he¬
braicis qͥdem litis. s chaldaico.
sermone conscriptos ⁊ unã ie¬
arabica lingua plurimã hab̾e¬
societatẽ. Deniq ⁊ ego a dolescẽ¬
tulus. post qͥntilliani. ⁊ tullii le¬
ctionẽ. ac flores rethoricos. cũ
me in lingue huiꝰ pistrinũ re¬
clusissem. ⁊multo sudore mul¬
rum desuꝑ lum̃ aspic̾em: impe¬
gi nouissime in danielem. Et
tanto teclio affectꝰ sũ: ut des¬
ꝑatione subita. omnẽ laborem
uet̾em uoluerim contempn̾e.
Uerũ adorante me q̃dam hebreo.
⁊ illud mͥ crebrius sua lingua in¬
gerente. labor om̃ia uincit imꝓ
uaicus. Et ut uerum fatear. usq
in p̾sentẽ diem magis possũ ser¬
monẽ chaldaicum legere ⁊ intel¬
ligere. qm sonare. Hec id circo re¬
fero ut clifficultatẽ nob̃ damelis
ostend̾em ÷ qͥ apd̃ hebreos. nͨ susan¬

Expanded text:
c unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam JeArabica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus, post Quintiliani et Tullii lectionme in linguę huius pistrinum inclusissem et multo sudore mulrum desuper lumen aspicgi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me quodam Hebraeo, et illud mihi crebrius in sua lingua ingerente, Labor omnia vincit imprdaicus. Et ut verum fatear, usque ad praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Haec idcirco, ut difficultatem vobis Danielis ostenderem, qui ap
Abbreviated transcription (Latin):
cdiu ĩ hoc corpuscło sum scribã
aliqͥd gratũ uob̃. utile eccł̃ie.
dignum postis. Presentiũ qͥppe
moueor: qͥ in utr̃aq partem
aut labunt᷑ amore aut odio.
niel propheta

Expanded text:
amdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe moveor: qui in utramque partem, aut amore labuntur, aut odio. NIELIS PROPHETA
Abbreviated transcription (Latin):
ubi legissemꝰ in toto uet̾i testam̃¬
to quẽqmͣ scõꝵ graui uolasse cor¬
pore ⁊ ĩpuncto uniꝰ bore tanta
t̾raꝵ spacia transisse. Cui cũ qͥdã
ex nr̃is satis ad loqũedũ ꝓntulꝰ
exechielem adduxisset ĩmediũ.
⁊ clic̾et eũ de chaldea ĩ uideã fuisse
tnͣslatũ ⁊ derisit hominẽ: ⁊ ex ip̃o

Expanded text:
oto veteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in puncto horae tanta terrarum spatia transisse. Cui cum quidam e nostris satis ad loquendum promptulus, Ezechielem adduxisset in medium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
picai. de greco sermone descendere:
cuius rei nos intelligentiã nr̃is
hanc possumꝰ dare. ut u̾bi gr̃a
clicamꝰ ab arbore ilice clixisse e¬
um ilico ꝑeas. ⁊ alentisco in len¬
tem te comminuat angls. uł
ñ lente ꝑeas. aut lentꝰ id ẽ flexi¬
bilis ducaris ad mortẽ. siue ali¬
ud qͥd ad arbori nom̃ conueni¬
ens. Deinde tantũ fuisse otii
trib puens cauillabat᷑. ut ĩ ca¬
mino estuãtis incencdii metro
luderent. ⁊ ꝑ orclinẽ ad laudẽ
dei om̃ia elem̃ta ꝓuocarent:
aut qͦd miracłm diuineq impi¬
rationis indicium. uł drachonẽ

Expanded text:
 de Graeco sermone descendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indici
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta int̾peeteᷤ
dñi saluatoris eccłie
ñ legunt: utentes theodocio¬
nis eclitione. Et hoc cur acci¬
derit:nescio. Si enĩ qr sermo
chaldaicus ẽ. ⁊ qͥb dam ꝓpͥeta¬
tib a nr̃o eloqͥo discrepat no¬
luerunt septuaginta int̾ptes
easdem lingue lineas intnͣslatio¬
ne seruare:sie sub nomine
eoꝵ. ab alio nescio qͦ ñ satis chal¬
ceam lingũa sciente editꝰ ẽ li

Expanded text:
Septuaginta Interpretes Domini Salvatoris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, et hoc cur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt Septuaginta Interpretes easdem linguae lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sc
Abbreviated transcription (Latin):
dros qͣi sichomoros que nascũ¬
tur in rampestrib multitu¬
dine magna. Toducebantur
aut̃ ei equi de egypto. ⁊ de cho¬
a. a negotiatorib regis: qui
ibant. ⁊ emebant p̾tio qͣdrigã.
equoꝵ sexcentis argenteis et
equum centum qͥnqͣginta.
Similit̾ de uniu̾sis regnis ce¬
theoꝵ ⁊ a regib syrie: emptio
celebrabatur.¬

Expanded text:
moros quae nascuntur in campestribus multitudine magna adducebantur autem ei et equi de Aegypto et de Coa a negotiatoribus regis qui ibant et coemebant pretio quadrigam equorum sescentis argenteis et equum centum quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum et a regibus Syriae emptio celebrabatur
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: ut ingrediar ⁊ egrecliar
corã popło tuo. Quis enĩ potest
hunc popłm tuum digne qͥ
tam grandis ẽ iudicare: Dix̃¬
aut̃ ds̃ ad salomonẽ. Quia ħ
magis placuit corcdi tuo. ⁊ ñ
postulasti cliuitias ⁊ substan¬
oderant.s nec dies uite plu¬
rimos ⁊ petisti aut̃ sapientiã
⁊ scientiam. ut iuclicare possis.
populũ meũ. suꝑ quem con¬
stitui te regẽ: sapientia ⁊ sci¬
entia data st̃ tͥ. Diuitias aut
⁊ substantiã ⁊ głam dabo tibi:
ita ut nlłus in regib nec añ
te. nec post te fuerit similis
tiũ. Benit gͥ salomon ab ex¬
celso gabaon ĩ ierłm corã taber¬
nado federis: ⁊ regnauit suꝑ

Expanded text:
tiam, ut ingrediar et egrediar tiam, ut ingrediar et egrediar coram populo tuo. Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare, Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, et substanoderant, sed nec dies vitae plurimos: petisti autem sapientiam et scientiam, ut judicare possis populum meum, super quem constitui te regem: Sapientia et scientia data sunt tibi: Divitias autem, et substantiam, et gloriam dabo tibi; Ita ut nullus in regibus, nec ante te, nec post te fuerit similis tui. Venit ergo Salomon ab Excelso Gabaon in Jerusalem coram tabernaculo foederis, et regnavit su
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ⁊ pͥncipib familiaꝵ. ⁊ abiit
cum uniu̾isa multitudine ĩ ex¬
celsum gabaon. ubi erat taber¬
naculũ federis clñi ÷ qd̾ fecit.
moyses famulus dei insolitu¬
cdine. Archam aut̃ dei addux̾at
dauid de cariathiarim: ĩ locum
quem p̾parau̾at ei. ⁊ ubi fixerat
illi tab̾naculũ hoc ẽ in ierłm.
Altare qͦq eneum qͦd fabricatꝰ
fuerat beseleel filiꝰ uri. filii uR.
ibi erat corã tab̾nacło dñi: qͦd
⁊ reqͥsiuit salomon ⁊ om̃is eccła.
Ascenditq salomon ad altare
eneũ corã tab̃nacło federis clm̃i.¬
aut̃ in ip̃a nocte apparuit ei ds̃.
dicens. Postula qͦd uis: ut dem¬
m
tibi. Dixitq salomon deo. Tu fe¬
cisti cũ dauid patre meo mise¬
recordiam magnã: ⁊ consti¬
tusti me regẽ ꝓ eo. Hunc gͥ
dñe ds̃ impleat᷑ sermo tuus:
quem pollicitꝰ es dauid prĩ me¬
o. Tu enĩ fecisti me regẽ suꝑ
popłm tuũ multũ: qͥ tam in¬
numabilis ẽ qͣm pulius t̾re.
Da mͥ sapientiam ⁊ intelligẽ¬

Expanded text:
ael, et principibus familiarum. Et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum, hoc est, in Jerusalem. Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Ur, ibi erat coram tabernaculo Domini: quod et requisivit Salomon, et omnis ecclesia. Ascenditque Salomon ad altare aeneuautem in ipsa nocte apparuit ei Deus, dicens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam, et constituisti me regem pro eo. Nunc ergo, Domine Deus, impleatur sermo tuus, quem pollicitus es David patri meo. Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
carnem scificatã inora uestim̃¬
ti sui ⁊̃ cetigerit de sũmitate eiꝰ
panẽ aut pulm̃tum. aut uinum.
aut oleum. aut omnẽ cibũ: nũ¬
qͥd sc̃ĩficabit᷑: Respondentes aũ
sacerdotes: dixerunt. Non. Et di¬
xit aggeus. Si tetigerit pollutꝰ
in aĩa ex om̃ib hiis. nũqͥd con¬
taminabit᷑: Et responder̃t sacer¬
stresponilit aggeus ⁊ chxt.
Si̾ popłs iste ⁊ sic gens ista añ fa¬
ciem meã clicit clñs: ⁊ sic om̃e
opus manuum eoꝵ ⁊ oĩa que
obtulernt ibi. contaminata.
erunt. Et nunc ponite corda.
ur̃a a die hac ⁊ supra. añqͣm po¬
neret᷑ lapis suꝑ lapidem ĩ tem¬
plo clñi⁊ cũ accederetis ad acer
uum uiginti modioꝵ ⁊ fierẽt
decem inͣtͣretis ad corcular ut ex¬
pͥmeretis qͥnqͣginta lagenas. et

Expanded text:
em sanctificatam in ora vestimenti sui et tetigerit de summitate eius panem aut pulmentum aut vinum aut oleum aut omnem cibum numquid sanctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerespondit Aggaeus, et dixit: Sic populus iste, et sic gens ista ante faciem meam, dicit Dominus, et sic omne opus manuum eorum: Et omnia quae obtulerint ibi, contaminata erunt. Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetisvum viginti modiorum, et fierent decem, intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinquaginta lagenas, et
Abbreviated transcription (Latin):
uris: Et nc̃ confortare ⁊orobabel
dicit dñs. ⁊ confortare ihesu fili
iosedech sacerdos magne. ⁊ con¬
fortare oĩs popłe t̾re clicit dñs
ex̾cituũ: ⁊ facite qm̃ ego uobis¬
cum sum dicit clñs exercituũ.

Expanded text:
it. Confortare Zorobabel, dicit Dominus, & confortare Iesu fili Iosedech sacerdos magne, & confortare omnis popule terræ, dicit Dominus exercituum, & facite, quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
rum nob̾ ꝓuintiaꝵ ꝓacẽ atq
concorcdiã: ussimꝰ. ut qͦbcũq
ẽ ⁊ scd̃s arege ⁊ qũe patris lo¬
co colimꝰ monstrau̾it: cũ con¬
iugib. ac libers deleant᷑ ab
mimicis suis. nullusq eoꝵ
misereat᷑ qͣrta decima clie m̃¬
sis luodecimni adar anni pre¬
sentis: ut nefarii homines.
uno clie adinferos descenden¬
tes. reddant imꝑio nr̃o pacem
qmͣ curbau̾ant. Hucusq exẽ¬
plar epłe. Que secunt᷑ post eũ.
locũ scripta repperi ubi legitur.

Expanded text:
em atque concordiam, jussimus, ut quoscumque est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reper
Abbreviated transcription (Latin):
copulari: ut nulli liceat hos
duos dies absq sollempnita¬
te transigere. qͦs scriptura te¬
stat᷑. ⁊ certa expetunt temꝑa.
annis sibi uigit̾ succedentib.
Isti st̃ clies qͦs nulla uinqm
delebit obliuio. ⁊ ꝑsingulas
generationes cuncte q̃ into¬
to orbest̃ ꝓuĩtie celebrabunt.
nec ẽ ulla cuutas ĩ qua dies
phurim idẽ sortium ñ obser¬
que hiis cerimoniis obligata
ẽ. Scripsertq hester regina fi

Expanded text:
copulari, ut nulli liceat duos hos dies absque solemnitate transigere: quod scriptura testatur, et certa expetunt tempora, annis sibi jugiter succedentibus Isti sunt dies, quos nulla umquam delebit oblivio, et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt: nec est ulla civitas, in qua dies PHURIM, id est, sortium, non obserquae his caeremoniis obligata est. Scripseruntque
Abbreviated transcription (Latin):
ci om̃ium ꝓuintiarũ. Nec pu¬
tare debetis si diu̾sa udeamꝰ
ex animi nr̃t uenire leuitate:
s ꝓ qualitate ⁊ necessitate tẽ.¬
porum.ut rei publice poscit
utilitas ferre sententiam. Et
ut manifestius qͦd dicunꝰ in¬
telligatis : aman filius ama¬
dathi animo ⁊ gente macedo.
alienꝰq a ꝑsarũ sanguine et
pietatẽ nr̃am sua crudelitate
Nam mardocheũ cuiꝰ fide. ⁊ be¬
neficiis uiuimꝰ. ⁊ consortem
regni nr̃i hester cũ om̃i gen¬
te sua: nouis qͥbdam atq in¬
auditis machinis expetuiit
in mortẽ ⁊ hoc cogitans. ut
illis int̾fectis insicdiaret᷑ nr̃e
solitudini: ⁊ regnũ ꝑsarum
tranfferret inmacedonas.
Nos aut̃ apessimo mortaliũ
uideos neci destinatos. ĩ nulla
penitꝰ culpa repperimꝰ: s ecõ¬
trario iustis utentes legib. ⁊

Expanded text:
c putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario just
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã. Et intantũ uesanie ꝓ¬
rũpunt. ut eos qͥ creclita sibi of¬
ficia diligent̾ obseruant. ⁊ ita
cuncta agunt. ut om̃ium lau¬
de cligni st̃ m̃datõꝵ funiculis
conant᷑ subu̾tere. dum aures
pͥncipum simplices. ⁊ ex sua
natura alios estimantes cal¬
lida fraude decipiunt. Que res
⁊ ex ueterib ꝓbat᷑ hẏstoriis.

Expanded text:
tentiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur histor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑq uiuentis dei. cuiꝰ benefici¬
o. ⁊ patrib nr̃is. ⁊ nob̃ regnũ
ẽ traditũ. ⁊ usq hocdie custo¬
cdit᷑. Ande eas litt̾as qͣs sub no¬
mine nr̃o ille dlirxxerat. sci¬
atis ẽe irritas : ꝓ qͦ scelere añ
portas huiꝰ uibis idẽ susis. ⁊
ip̃e qͥ machinatꝰ ẽ. ⁊ oĩs cogna

Expanded text:
entis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis co
Abbreviated transcription (Latin):
robur manuũ suaꝵ idolorũ
potentie deputantes. uolunt
cua mutare ꝓmissa ⁊ delere
hereclitatẽ tuã. ⁊ claudere ora
laudantiũ te atq extinguere
głam templi. ⁊ altaris tui. ut
aꝑiant ora gentiũ. ⁊ laudẽt
idoloꝵ fortitudinẽ. ⁊ p̾clicent
carnalem regem ĩ sempit̾nũ.
He tradas dñe sceptrũ tuum
hiis qͥ ñ st̃: nerideant ad rui¬
nam nr̃am ÷ s conu̾te con¬
siliũ eoꝵ suꝑ eos: ⁊ eũ qͥ in nos
cepit seriure disꝑde. Mem̃to
dñe ⁊ ostende te nobis in
monẽ compositum ĩ ore me¬
o. in conspectu leonis: ⁊trans¬
fer cor illius in ocłiũ hostis
nr̃i. ut ⁊ ip̃e pereat ⁊ceteri qͥ
ei consentiunt. Nos aut̃ lib̾a
manu tua. ⁊ aduiua me. nul¬
lum aliud habentẽ auxiliũ¬

Expanded text:
ur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes,  volunt tua mutare promissa, et delere hereditatem tuam, Et claudere ora laudantium,  atque extinguere gloriam templi et altaris tui, Ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem,  et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas Domine sceptrum tuum his, qui non sunt,  ne rideant ad ruinam nostram: Sed convertere consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et ostende te nobis in monem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu tua, et adjuva me, nullum aliud auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Memor inquit esto clieꝵ
humilitatis tue. qͦmͦ nutrita
sis in manu mea:qr aman
scd̾s a rege locutꝰ ẽ contͣ nos
inmortẽ. Et tu inuoca dñm:
⁊loquere regi ꝓnob̾:⁊libera
nos demorte. Nec ñ ⁊ ista que
posuit uestim̃ta ornatꝰ sui:

Expanded text:
sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae posuit vestimenta ornat
Abbreviated transcription (Latin):
um in clieb ostentationis me¬
e ⁊ decester illud qͣi pannũ mẽ¬
struate. ⁊ ñ portẽ indieb silẽ¬
tii mer ⁊ qͦd ñ comederim in
m̃sa aman. nec m placuerit.
conuiuium regis. ⁊ ñ biberim
uinũ libaminũ ⁊ nũꝙͣ letata
sit ancilla tua ex quo huc
translata sum usq ĩ p̾sentẽ
cdiem: nͥ inte dñe ds̃ abrahã
uocem eoꝵ qͥ nullã aliã spem

Expanded text:
ostentationis meae, et detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. vocem eorum qui nullam aliam s
Abbreviated transcription (Latin):
fecerim hoc: ut ñ adorauerim
aman suꝑbissimũ. Libent enĩ
ꝓsalute isrł etiam uestigia pe¬
dum eiꝰ deosculari ꝑatus ẽẽm:¬
sz tunui ne honorẽ dei mei tnͣs¬
ferrem ad hominẽ ⁊ neqũeqͣm
adorarem excepto deo meo.Et
nunc cdñe rex abraham. mise¬
rere popłi tui: qr uolũt nes ũ¬
mici nr̃i ꝑdere ⁊ hereditatem
tuã delere. Ne despicias partẽ
tuam: qm redemisti de egyp¬
to. Exaudi dep̾cationẽ meã:
⁊ ꝓpitiꝰ esto sorti ⁊ funiculo tu¬
o. Et conute luctũ nr̃m ingau¬
diũ ⁊ ut uiuentes laudemꝰ no¬
canentium te. Om̃is qͦ isrł pa¬
rim̃te ⁊ obsecratione clama¬
uit ad clñm: eo qͦd eis certa
mors impenderet. ¶Alt
git ad dñm: pauens ꝑ¬
iculũ qͥd imminebat. Cumq
ceposuisset uestes regias: fle¬
tib ⁊ luctib apta indum̃ta
suscepit ⁊ ꝓungũetis uariis.
cinere ⁊stercore impleuit ca¬
put.⁊ corpus suũ humilia¬
uit ieiuniis. oĩaq loca in qͥb

Expanded text:
fecerim hoc, ut non adorarem Aman superbissimum. Libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum eius deosculari pased timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam deletuam, 157 quam redemisti ex Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti tuae et funiculo tuo,  et converte luctum nostrum in gaudium. Ut viventes laudemus note canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet. Cap.git ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit mͥ intoto orbe t̾ra¬
rum popłm ẽẽ disꝑsum: qͥ
nouis ut̾et᷑ legib. ⁊ contra oĩ¬
um gentiũ consuetucdinem
faciens regũ uissa contẽpne¬
ret. ⁊ unu̾isarũ concorliam
nationũ sua clissensione uio¬
laret. Qͦd cũ lidicissemꝰ uidẽ¬
tes unã gentẽ rebellem adu̾¬
sum omne hominũ genꝰ. ꝑu̾

Expanded text:
toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne homi
Abbreviated transcription (Latin):
chis qui fuerant int̾fecti. Huc¬
usq ꝓemiũ. Que sequunt᷑ ĩ
eo loco posita erant ubi scͥp¬
tum ẽ inuolumine. ⁊ cliripu¬
erunt bona. uel substantias.
eorũ. Que in sola nulgata e¬
clitione repperimꝰ. Epłe aut̃
hoc exemplar fuit. ¶Ale¬

Expanded text:
chis qui fuerant interfecti. Hucchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulgata editione reperimus. Epistolae autem hoc exemplar fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ maximũ: ⁊ in aquas plu¬
rimas reclundauit. Lux ⁊ sol
ortus ẽ. ⁊ humiles exaltati Et:
⁊ deuorauerũt inclytos. Qͦo
cum uidiss mardocheus. et
surrexisset destratu. cogita¬
bat qͥd ds̃ fac̾e uellet: ⁊ fixũ
habebat ĩ aĩo. scire cupiens
qͥd significaret sompnium.
tempore in aula regis:
cum bagatha.⁊ stara eunu¬
chis regis. qͥ ianitores erant
palatii. Cũq intellexisset co¬
gitationes eoꝵ ⁊ curas lili¬
gentius ꝑuidisset: didicit
qd conarent᷑ in regẽ artar¬
xersen manus nuttere.⁊
nuntiauit suꝑ eo regi. Qui
de utroq habita questione:
confestos uissit cluci ad
mortẽ. Rex aut̃ qͦd gestum
erat: scͥpsit incõmentari¬
is. Sz ⁊ mardocheus: rei me¬
moriam litteris tradicłit.
Precepitq ei rex: ut in aula
palatii moraret᷑. datis ei pro
uelatione munerib. Aman
u̾ofiliꝰ amadathi bugens e¬
rat gloriosissimꝰ coram rege:
⁊ uoluit nocere mardocheo ⁊
popło eiꝰ: ꝓduob regis eunu¬

Expanded text:
maximum, et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significaret somnium. utem eo tempore in aula regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunu
Abbreviated transcription (Latin):
suũ liberauit q nos de oĩb ma¬
lis. ⁊ fecit signa magna atq
potenta inter gentes. Et du¬
as sortes e̾ẽ p̾cepit: unam.
popłi dei. ⁊ alt̾am cunctaꝵ
gentiũ. Uenitq utͣq sors ĩ sta¬
tutũ ex illo iam temꝑe diẽ
corã deo uniu̾sis gentib. Et

Expanded text:
suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram D
Abbreviated transcription (Latin):
adar. qͣrta decima ⁊qͥnta de¬
cima die eiꝰdem m̃sis cũ
om̃i stuclio. ⁊ gauclio ĩ unũ
cunctas generationes po
attulerunt dositheus qͥ se sa¬
cerdotem ⁊leuitici gen̾is p̃fe¬
rebat ⁊ ptolomeus filiꝰ eius.
hanc epłam phurĩ ꝙͣ dixeẽt
lomei filiũ in hierłm. Hoc qͦꝙ
pͥncipiũ erat in editione uul¬
gata: qͦd nec in hebreo nec apd̃
ullũ fert᷑ int̾p̾tum. Anno scd̾o
regnante atarxerse maximo.
pͥma clie m̃sis nisan. uidit sõp¬
nium mardocheus filiꝰ iahiri fi¬
lii semei. filii cis. de tribu ben¬
iamin: homo uideus qͥ habita¬
bat mnurbe susis. uir magnꝰ.
⁊ int̾ pͥmos aule regie. Erat au

Expanded text:
R, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum cunctas deinceps generationes popattulerunt Dositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt lemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inter primos aulae regiae. Erat au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tumultus. ⁊ conitrua. ⁊ t̾re¬
motꝰ. ⁊ conturbatio suꝑ t̾ram.
Et ecce duo dracones magni
paratiq contͣ se in p̾liũ: ad qͦ¬
rum clamorem cuncte con¬
citate sunt nationes. ut pug¬
narent contra gentẽ ustoꝵ.
fuitq clies illa tenebraꝵ et
discriminis. tribulationis an
gustieq ⁊ ingens formido sr̃¬

Expanded text:
et tumultus, et tonitrua et terraemotus, et conturbatio super terram; et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium, ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum, fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angusti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦmͦ mardocheus iudaici ge¬
nens. scd̃s a rege asuero fu¬
acceptabilis plebi fr̃m suo¬
rum: q̃rens bona popło suo.
⁊ loquens ea q̃ ad pacem semi¬
nis sui ꝑtinerent. Que habẽ¬
tur ĩ hebreo plena fide expres¬
si. Hec aut̃ que secunt᷑ scup¬
ta repperi ineditione uulga¬
ta: q̃ grecoꝵ lingua ⁊ litteris
continent᷑. Et interim post
finẽ libri hoc capitulũ fere¬
bat᷑: qͦd iuxta consuetulinẽ
nrãm obelo idẽ ueru p̾nota¬
umꝰ. Dixitq mardocheus. Ao
eo facta st̃ ista. Recordatus
sum sompnii qͦd uideram.
hec eadem significantis: nec
eoꝵ qͥcqmͣ irritũ fuit. Paruus
fons qͥ creuit influuiũ. ⁊ in
lucem solemq conusus est.
⁊ inaquas plurimas reclũ¬
dauit: hester ẽ. qm rex acce¬
pit uxorem. ⁊ uoluit ẽẽ regi¬
nã. Duo ã drachones ego sũ ⁊
aman. Eentes qule onue¬
nerant: hii st̃ qui conati st̃

Expanded text:
 Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuacceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona populo suo et loquens ea qnis sui pertinerent. Quae habentur in Hebraeo, plena fide expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quae convenerant, hi s
Abbreviated transcription (Latin):
Congregatis uideis qͣrta deci¬
ma die m̃sis adar int̾fecti st̃¬
insusis trecenti uiri: nec eoꝵ
ab illis direpta ẽ substantia.¬
ni regis subiacebant. ꝓ aĩa¬
b suis steterunt uidei. incer¬
fectis hostib ac ꝑsecutorib
suis: intantũ ut septuagin¬
ta qͥnq milia occisoꝵ imple¬
rent᷑: ⁊ nullus desubstantus
eoꝵ qͥcqm contingeret. Dies
aut̃ c̾cius decimꝰ m̃sis adar.¬
unꝰ apud om̃s int̾fectionis
fuit ⁊ qͣrto decimo die cedere
desierunt ⁊ que constituerũt
ẽe sollẽpnẽ: ut in eo om̃i tem¬
pore deinceps uacarent epu¬
lis gaudio atq conuiuiis.
at hii qͥ in urbe susis cedem
exercuerant: t̾cio decimo ⁊
qͣrto decimo die eiꝰdem m̃sis
incede u̾sati st̃. Qͥnto decimo
autẽ clie ꝑcut̾e desierunt: ⁊
idcirro eũdem diem consti¬
tuerunt sollempnẽ epulaꝵ
atq leticie. Hii uero udei qͥ
in oppidis ñ muratis ac uil¬
lis morabant᷑. qͣrtum deci¬
mum cdiem m̃sis adar con¬

Expanded text:
Congregatis Judaeis quartadeciCongregatis Judaeis quartadecima die mensis ADAR, interfecti suin Susan trecenti viri: nec eorum ab illis direpta substantiani regis subjacebant, pro animabus suis steterunt Judaei, interfectis hostibus ac persecutoribus suis: in tantum ut septuaginta quinque millia occisorum implerentur, et nullus de substantiis eorum quidquam contingeret. Dies autem tertius decimus mensis ADARtionis fuit, et quartadecima die caedere desierunt. Quem constituerunt esse solemnem, ut in eo omni tempore deinceps vacarent epulis, gaudio atque conviviis. At hi qui in urbe Susan caedem exercuerant, tertio decimo, et quarto decimo die ejusdem mensis in caede versati sunt: quinto decimo autem die percutere desiidcirco eumdem diem constituerunt solemnem epularum atque laetitiae. Hi vero Judaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartum decimum diem mensis Adar con
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq nominis eiꝰ crescebat co¬
tidie: ⁊ ꝑcunctoꝵ ora uoli¬
tabat. Itaq ꝑcussert iudei.
inimicos suos plaga mag¬
na. ⁊ occiderunt eos. redden¬
tes eis qͦd sibi parauerãt fa¬
cere: in tantũ ut etiã in su¬
sis qͥgentos iuros int̾fident
extra decem filios aman a¬
gachite hostis uideoꝵ. Quo¬
num ista sunt nomina.phar.¬
sandatha. delphon. ⁊ ephartha.
⁊ ephermescha ⁊ archasi. ⁊ aridai.
⁊ naracha. Quos cũ occidis¬
sent: pdas desubstantiis eoꝵ
agere noluenint. Statimq
numenis eoꝵ qͥ occisi erant
insusis: ad regem relatꝰ est.
Qͥ dixit regine. In urbe susis
int̾fec̾e uidei qͥngentos uiros.
Quantã putas eos exercere
cedem inuniu̾sis ꝓuintiis:
Qͥd ultͣ postulas ⁊ qͥd ius ut
fieri iubeam. Cui illa respon¬
dit. Si regi placet. det᷑ potestas
oecem filii aman in patibu¬
lis suspendant᷑. Precepitq
rex ut ita fieret. Statimq ĩ
susis pependit edictũ: ⁊ de¬
cem filii aman suspensi st̃.

Expanded text:
scebat quotidie, et per cunctorum ora volitabat. Itaque percusserunt Judaei inimicos suos plaga magna, et occiderunt eos, reddentes eis quod sibi paraverant facere: in tantum ut etiam in Susan quingentos viros interficerent, extra decem filios Aman Agagitae hostis Judaeorum: quorum ista sunt nomina: Pharsandatha, et Delphon, et Esphatha, et Ephermesta et Arisai et Aridai et Vaizatha quos cum occidissent praedas de substantiis eorum agere noluerunt statimque numerus eorum qui occisi erant in Susis ad regem relatus est qui dixit reginae in urbe Susis interfecere Iudaei quingentos viros quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis quid ultra postulas et quid vis ut fieri iubeam cui illa respondit si regi placet detur potestas decem filii Aman in patibulis suspendantur. Praecepitque rex, ut ita fieret. Statimque in Susan pependit edictum, et decem filii Aman suspensi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gachite ⁊ machinationes eiꝰ
pessimas. qͣs excogitau̾at cõ¬
tra uideos. iuberet irritas fie¬
sil at lle qe more sepra¬
aureũ p̾tencdit manu. qͦd.
signũ clem̃tie monstrabat᷑.
Illaq consurgens scetit añ¬
eũ. ⁊ ait. Si placet regi. ⁊ si in¬
ueni gr̃am ĩ ocułis eius. ⁊ de¬
p̾catio mea ñ ei uidet᷑ ẽẽ con¬
traria: obsecro ut nouis epłis
uetes aman litt̾e insicdiato¬
ris. ⁊ hostis uideoꝵ qͥb eos in
cunctis regis ꝓuincis ꝑire
pceꝑat corrigant᷑. Qͦmͦ enĩ
pot̾o sustin̾e necem. ⁊ intͥfec¬
tionẽ popłi meiꝰ Respondit

Expanded text:
gagitae et machinationes eius gagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irritas fieri at ille ex more sceptruaureum protendit manu quo signum clementiae monstrabatur illaqeum et ait: Si placet regi, et si inveni gratiam in oculis ejus, et deprecatio mea non ei videatur contraria, obsecro ut novis epistolis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat, corrigantur. Quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi me
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ lectulũ corruisse ĩ quo ia¬
cebat hester. Et ait. Etiam re¬
ginã uult oppͥmere: me pre¬
sente ĩ domo mea. Nec dum
uerbum de ore regis exierat:
⁊ statu opuerunt faciem
eiꝰ. Dixitq arbona unus de eu¬
nuchis: qͥ stabant ĩministerio
regis. En lignũ qͦd parauerat
mardocheo qͥ locutus ẽ ꝓ rege
stat in domo aman: habens
altitudus qͥnqͣginta cubitos
Cui dixit rex. Appendite eum
ineo. Suspensus ẽ itaq amã
inpatibulo. qͦd parau̾at max¬
docheo: ⁊ regis ira quieuit.
ie illo dedit ¶U¬
rex asuerus hester re-¬
gine domũ aman adu̾sarii
uideoꝵ.⁊mardocheus ingres¬
sus ẽ antefaciem regis. Cõ¬
fessa ẽ enĩ hester ei qͦd ẽet
patruus suus. Tulit itaq rex
anulũ quẽ aman recipi ius¬
serat:⁊tradidit mardocheo.
hester aut̃: constituit mar¬
docheũ suꝑ domũ suã. Nec his
contenta ꝓcidit ad pedes regis:
fleuitq ⁊ locuta ad eum ora¬
uit ut malitiam aman a¬

Expanded text:
super lectulum corruisse in quo iasuper lectulum corruisse in quo iacebat Hester et ait etiam reginam vult opprimere me praesente in domo mea necdum verbum de ore regis exierat et statim operuerunt faciem eius dixitque Arbona unus de eunuchis qui stabant in ministerio regis en lignum quod paraverat Mardocheo qui locutus est pro rege stat in domo Aman habens altitudinis quinquaginta cubitos cui dixit rex adpendite eum in eo suspensus est itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardocheo et regis ira quievit die illo dedit rex Asuerus Hester reginae domum Aman adversarii Iudaeorum et Mardocheus ingressus est ante faciem regis confessa est enim ei Hester quod esset patruus suus tulitque rex anulum quem ab Aman recipi iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman A
Abbreviated transcription (Latin):
tib. uenert̃ eunuchi regis:
⁊ cito eũ ad conuiuiũ qͦd re¬
gina ꝑauerat pg̾e cõpuleit̃
Itrauit itaq rex ⁊¶Nl
aman: ut bib̾ent cum regi¬
na. Pixitq ei rex etiam ĩ¬
die secunda postqmͣ uino
incaluerat. Que ẽ peticio
tua hester. ut det᷑ tibi. ⁊ quid
uis fieri: Etiam si dimicliam
petrabis. Aoque illa respon¬
lit. Sunueni grãm in oculis
tuis orex.⁊si tͥ placet dona
mͥ aĩam meã ꝓ qua rogo. ⁊
popłm meũ ꝓ quo obsecro.
Traditi enĩ sumꝰ ego ⁊ popłs
iste ⁊ cuiꝰ potentie ut hec au¬
deat fac̾e: Dixitq hester. ho¬
stis ⁊ inimicꝰ nr̃ ẽ pessimꝰ iste¬
aman. Qdille aucliens ili¬
co obstupuit: uultũ regis ac
regine ferre ñ sustinens. Rex
aut̃ surrexit iratꝰ ⁊ de loco cõ¬
uiuii. intrauit in ortũ arbo¬
rib consitũ. Aman qͦ surre¬
xit: ut rogaret hester regi¬
nam ꝓ aĩa sua. Intellexit
lũ. Qͥ cum reu̾sus ẽẽt de orto.
nemorib consito. ⁊ intrasset
conuiuii locũ: reppent aman

Expanded text:
is et cito eum ad convivium quod regina paraverat pergere compulerunt. Intravit itaque rex et Aman, ut biberent cum regina. Dixitque ei rex etiam in secundo die, postquam vino incaluerat: Quae est petitio tua, Esther, ut detur tibi, et quid vis fieri? Etiamsi dimidiam petrabis. Ad quem illa respondit: Si inveni gratiam in oculis tuis, o rex, et si tibi placet, dona mihi animam meam, pro qua rogo, et populum meum, pro quo obsecro. Traditi enim sumus ego et populus iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hostis et inimicus noster pessimAman quod ille audiens ilico obstipuit vultum regis ac reginae ferre non sustinens rex autem surrexit iratus et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum Aman quoque surrexit ut rogaret Hester reginam pro anima sua intellexit lum qui cum reversus esset de horto nemoribus consito et intrasset convivii locum repperit Aman
Abbreviated transcription (Latin):
tur. tam ĩ uicino positis qͣm
ꝓcul: ut qͣrtam decumam et
qͥntã decimã diem m̃sis a¬
dar ꝓfestis susciꝑent ⁊ ⁊ re¬
uertente semꝑ anno sollẽp¬
ni honore celebrarent qr ĩ
ip̃is dieb se ulti st̃ uidei de
inimicis sius ÷ ⁊ luctꝰ atq tri¬
sticia in hilaritatẽ gaudiũq
epulaꝵ atq leticie: ⁊ mitte¬
rent sibi inuicẽ ciboꝵ par¬
tes. ⁊ pauꝑibz munuscula lar¬
girent᷑. Susceperũtq uidei ĩ
sollempnẽ ritũ cuncta q̃ eo
tempore fac̾e ceperant. et
que mardocheus litt̾is faci¬
enda mandauerat. Aman
enĩ filius amadathi stỹr¬
pis agag hostis ⁊ adu̾sartꝰ
iudeoꝵ cogitauit contͣ eos
malum ut occid̾et eos atq de¬
leret: ⁊ misit phur qͦd nr̃a lin¬
gua u̾titur ĩ sortem. Et postea
ingressa ẽ hesterad regem ob¬
secrans. ut conatꝰ eiꝰ litteris
regis irriti fierent:⁊ malũ qͦd
contͣ iudeos cogitauerat reu̾¬
teret᷑ incaput eiꝰ. Deniq et
ip̃m ⁊ filios eiꝰ ad fixerunt.

Expanded text:
no positis quam procul ut quartamdecimam et quintamdecimam diem mensis adar pro festis susciperent et revertente semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
haberent pacem ⁊ susciꝑent
iitatẽ. obseruantes clies sor¬
tiũ. ⁊ suo tempore. cum gau¬
dio celebarent. sic̃ constitue¬
runt mardocheus ⁊ hester.
⁊ illi obseruanda susceper̃t
a se ⁊a semine suo.ieiunia
atq clamores ⁊ sortiũ dies:
⁊ oĩa q̃ in libri huiꝰ qͥ uocatur.
hester historia continentur:
ex u̾o asuerus ¶¬
omnẽ t̾ram. ⁊̃ cunctas
maris insulas fecit tributa¬
nas: cuiꝰ fortitudo ⁊ imꝑium.
⁊ clignitas atq sublumitas qͣ
exaltauit mardocheũ. scͥpta

Expanded text:
haberent pacem et susciperent veritatem observantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardo
Abbreviated transcription (Latin):
set om̃ium rectorẽ ⁊salua¬
torem cdñm: assũpsit duas
famulas.⁊ suꝑ una qͥ dem ĩ¬
nitebat᷑ qiͣ p̾deliciis ⁊ nimi¬
a teneritudine corpus suũ
ferre ñ sustinens: alt̾a aut̃
defluentia in humũ inlum̃¬
ta sustentans. Ip̃a aut̃ roseo
ac nitentib oculis: tristem
celabat animũ ⁊ ninuo ti¬
more contractũ. Ingressagͥ
cuncta ꝑ orclinem ostia. ste¬
tit contra regẽ ubi ille resi¬
oebat contͣ soliũ regni sui
indutus uestib regiis. auro¬
q fulgens ⁊ p̾ciosis lapidi¬
b: eratq t̾ribilis aspectu.
Cumq eleuasset faciem ⁊ar¬
oentib oculis furorem pecto¬
ris indicasset: regina corru¬
it ⁊ in pallorem colore mu¬
tato lassum suꝑ ancillam
reclinauit caput. Conu̾tit¬
q ds̃ sp̃m regis ĩ mansue¬
tudinẽ: ⁊ festinus ac metu¬
ens exiliuit desolio: ⁊ sustẽ¬
tans eã ulnis suis. donec re¬
cliret ad se hiis u̾bis blancdie¬
bat᷑. Quid habes hester: Ego
Cumq illa reticeret tulit aure¬

Expanded text:
m rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego Cumque illa reticeret, tulit aure
Abbreviated transcription (Latin):
gressus achac: nuntiauit.
hester oĩa q̃ mardocheus di¬
xerat. Que responclit ei: et
iuissit ut dic̾et mardocheo. Os̃
serui regis. ⁊ cuncte q̃ subdi¬
tione eius sunt norunt ꝓuin¬
cie: qͦd siue uir siue mulier
ñuocatꝰ int̾ius atrium regis
intrauerit. absq usla cuncta¬
tione statim int̾ficiat᷑ ÷ nisi
forte rex auream uirgam
ad eũ tecendent ꝓsigno cle¬
mentie: atq ita possit uiu̾e.
Ego gͥ qͦmͦ ad regem intrare
potero. que triginta iam di¬
eb ñ sum uocata ad eum:
Qͦd cum audisset mardo¬
cheus. rursum mandauit he¬
aliam occasionẽ liberabuntur
bitis. Et qͥs nouit utrum id¬
circo ad regnum ueneris. ut
intali tẽpore parareris: Rur¬
sumq hester:. hec mardoche¬
o u̾ba mandauit. Sade ⁊ con¬
grega om̃s uideos qͦs insusis
reppereris:⁊orate ꝓme. Non
comedatis neq bibatis trib
ancillis meis similit̾ iauna

Expanded text:
gressus Athac nuntiavit gressus Athac nuntiavit Hester omnia quae Mardocheus dixerat quae respondit ei et iussit ut diceret Mardocheo omnes servi regis et cunctae quae sub dicione eius sunt norunt provinciae quod sive vir sive mulier invocatus interius atrium regis intraverit absque ulla cunctatione statim interficiatur nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae atque ita possit vivere ego igitur quomodo ad regem intrare potero quae triginta iam diebus non sum vocata ad eum quod cum audisset Mardocheus rursum mandavit Healiam occasionem liberabuntur bitis et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris ut in tali tempore parareris rursumque Hester haec Mardocheo verba mandavit vade et congrega omnes Iudaeos quos in Susis reppereris et orate pro me non comedatis et non bibatis tribus ancillulis meis si
Abbreviated transcription (Latin):
platea medie ciuitatis uoce
hoc eiulatu usq ad fores pa
latii gradiens ñ enĩ erat li¬
citum: inclutũ sacco aulam
regis intrare. In om̃ib qͦq
ꝓuinciis oppidis ac locis ad
que crudelile regis dogina
ꝑuenerat: plãctus ingens
erat apud uideos ieuinium.
ululatus. ⁊ fletꝰ. sacco ⁊ cinere
multis ꝓstrato utentib: in¬
gresse sunt aut̃ puelle hester
⁊ eunuchi: nuntiaueruntq
ei. Quod aucdiens consterna
lato sacco inclueret eamt
Qmͣ accipere noluit. Accito¬
q achac. eunucho quẽ rex
ministrũ ei dederat: p̾cepit
ut iret ad mardocheum ⁊ dis¬
ceret ab eo cur hec fac̾et. Egs¬
sus ꝙ athac uit ad marco¬
cheum stantem in platea ci¬
uitatis: ante ostium pala¬
chi. Qͥ inclicauit ei oĩa que
misisset ut inchesauros re¬
gis ꝓuideoꝵ nece inferret
argentũ. Exemplar qͦ edicti
qͦd pendebat in susis. declit ei:
ut regine ostend̾et. ⁊ mon̾et
eam: ut intraret ad regẽ ⁊ de¬
p̾caret᷑ eum ꝓ popło suo. Re¬

Expanded text:
platea medie civitatis vocifhoc eiulatu usque ad forlatii gradiens. Non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare. In omnibus quoque provinciis, oppidis, ac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apud Judaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus. Ingressae autem sunt puellae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens lato sacco induerent eum quam accipere noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae romisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferret argentum exemplarque edicti quod pendebat in Susis dedit ei ut reginae ostenderet et moneret eam ut intraret ad regem et deprecaretur eum pro populo suo re