comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aritas qua pro uobis solli̾tus sum frẽs
mei cogit ut loquar uob̾ et urgente ea
multo sepius loqueret nisi tam multis occupa¬
tionib impedirer: Nec mirum si sollicitus sum
pro uob̾ cum inueniam in memetip̃o mat̾iam
multam ⁊ occasionen sollicitudinis. quotiens
enim. erim ꝓpͥam miseriam et multimoda at¬
turberur anima mea. nec minor michi solli¬
citudo ẽ ꝓ singulis quibcumꝙ ur̃m si tñ di¬
ligo uos tamquam me ipm̃. Nouit ip̃e qui
scrutatur corda quotiens incorde meo ꝓpͥe sol¬
licuridini preponlerat sollititudo ur̃a. Nec
mirum simulta michi sollicitudo et timor
magnus contarbat me super omnib uob̾
quos uideo intantamiseria et in tantis cons¬
titutos et̾ ꝑiculis Ipĩ enim ut manifestum ẽ
mis inimicum Carnem hanc loquor de pͦ¬
cato natam. in pc̃co nutͥtam corruptam ni¬
mis ipã crigine. s multo amplius pͣua con¬
suetudine uiciatam. hinc est quod tam acͥt
murmurat et impotens est discipline. quod

Expanded text:
aritas, qua pro vobis sollicitus sum, fratres mei, cogit ut loquar vobis: et urgente ea multo saepius loquerer, nisi tam multis occupationibus impedirer. Nec mirum si sollicitus sum pro vobis, cum inveniam in me ipso materiam multam et occasionem sollicitudinis. Quoties enim propriam miseriam et multimoda peturbetur anima mea. Nec minor mihi sollicitudo est pro singulis quibusque vestrum, si tamen diligo vos tanquam me ipsum. Novit ipse qui scrutatur corda, quoties in corde meo propriae sollicitudini praeponderat sollicitudo vestra. Nec mirum si multa mihi sollicitudo est, et timor magnus conturbat me super omnibus vobis, quos video in tanta miseria et in tantis constitutos esse periculis. Ipsi enim, ut manifestum est, ircumferimus inimicum: carnem hanc loquor de peccato natam, in peccato nutritam; corruptam nimis ipsa origine, sed multo amplius prava consuetudine vitiatam. Hinc est quod tam acritmurmurat, et impatiens est disciplinae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iłic: ⁊ hic ccisixus Nam dextera quidem
xp̃c memoratur infixus. homo enim for¬
mam crucis ħt: quam si manus extenłit
expͥmet manifestins Loqͥtur autem xp̃c
inpsalmo dicens Infirus sum in limo ꝓ¬
fundi limũ qͥd̾ nos ẽẽ manifestum est:

Expanded text:
 hic crucifixus; nam dextera quidem Christus memoratur infixus. Homo enim formam crucis habet: quam, si manus extenderit, exprimet manifestius. Loquitur autem Christus in Psalmo: Infixus sum in limo profundi . Limum q
Abbreviated transcription (Latin):
Qee siqͥdem que exuꝑat omnem sensum etẽ
paꝵx siꝑ pacem. necclum capaces ests: ꝓpt̾ea
Uo nob̾ patͥam pacis ⁊ telinquo int̾m mã
pacis. S quid ẽ qd̃ diximus in cor hoiꝰ mon
ascendit: utiꝙ q fons ẽ ⁊ ascensum nescit
Stimus enim q fontium natura est riuos
sectar̃ conuallium. montium ardua decli¬
nare. sicut scriptum ẽ. Qni emitis fontes
inconuallib intermedium montium ꝑtnͣ¬
sibunt aqus. Hec autem ẽ uñ ammonere¬

Expanded text:
Meae siquidem, quae exsuperat omnem sensum, et est pax super pacem, necdum capaces estis: propterea do vobis patriam pacis, et relinquo interim viam pacis. 9. Sed quid est quod diximus: In cor hominis non ascendit? Utique quia fons est, et ascensum nescit. Scimus enim quia fontium natura est rivos sectari convallium, montium ardua declinare, sicut scriptum est: Qui emittis fontes in convallibus, inter medium montium pertransibunt aqua . Hoc autem est un
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝓpe ẽ: Aubi sponsani de sponso canen¬
tem. qm̃ ecre stat post ꝑietem. Pietem istã
corpꝰ titum intellige qd̃ ostaculum imped̾
ut eum qui ꝓpe ẽ nundũ ualeas intueri.
Propt̾ea paulus dissolui cupit. et cum xp̃o
esse: et exclamans miserabiliꝰ. infelix inqͥt
ego homo quis me liberabit de corꝑe mortis

Expanded text:
 est? Audi sponsam de sponso canentem: Quoniam ecce stat post parietem . Parietem istum, corpus tuum intellige, quod obstaculum impedit, ut eum qui prope est, nondum valeas intueri. Propterea Paulus ipse dissolvi cupit, et cum Christo esse , et exclamans miserabilius: Infelix, inquit, ego homo, quis me liberabit de corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet plenitudo leticie non de memoria s
de p̃sentia. de exhibitione nõ de expectatio¬
ne: Modestia urã ait apłs. nota sit omnib
hominib: dominus ꝓpe ẽ. Dignum ẽ enim
ut modestia nr̃a nota sit. sieut domini dei
nostri modestia cunctis in notuit: Quid
enim magisin congruũ. quam ut ĩmod̾ate
agat hom̃o conscius ꝓpͥe infirmitatis: qñ¬
qͥdem apparuit inter homines modestus to¬
munus maiestatis: discite inqͥt a me qꝑ mi¬
tis sum et humilis corte: ut possit etiam mo¬
destia uestra innotescere ceteris. Iam qd̃ se¬
quitur dominus ꝓpe est. de dextera debet
iutelligi. nam de sinistra ip̃e loquitur: eo
lite deficere nolite lassari. querite eum dũ
inueniri pot̾. inuocate eum dum ꝓpe ẽ lñs

Expanded text:
veniet plenitudo laetitiae, non de memoria, sed veniet plenitudo laetitiae, non de memoria, sed de praesentia; de exhibitione, non de exspectatione? Modestia vestra, ait Apostolus, nota sit omnibus hominibus; Dominus prope est . Dignum est enim ut modestia nostra nota sit, sicut Domini Dei nostri modestia cunctis innotuit. Quid enim magis incongruum, quam ut immoderate agat homo, conscius propriae infirmitatis, quandoquidem apparuit inter homines modestus Dominus majestatis? Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde , ut possit etiam modestia vestra innotescere caeteris. Jam quod sequitur, Dominus prope est, de dextera debet intelligi. Nam de sinistra ipse loquitur: Ecclite deficere, nolite lassari: quaerite eum dum inveniri potest, invocate eum dum prope es
Abbreviated transcription (Latin):
uulos agg̾es terene et elate cogitations dis¬
ꝑges conformare filio hominis non pͥmo ho
reni non ascendit. Qcł̃m quoq purga ut
iutere possis uerissimam lucem: et antem
tuam inclina ad obecliendinn: ut qũq ꝓue
nias id requierem ꝓpetuam et pacem suꝑ
pacem. lux emm ẽ ꝓꝑter serenitatem. pax
ꝓp̃ tnͣqͥllitatem: fons ꝓpter affuentiam ⁊
et̾nitatem: Fontem assigna patri ex quo¬
lio. qui est candor uite eterne ⁊ lux uera
alluminans omnem hominẽ ueuientem
in hrnc mundum: pacem sp̃ui sancto: qui
nimirum suꝑ humilem et qͥetum reqͥescit
Nec hoc ditom̃isẜ qd̾ ꝓpͥa istasint singulo¬
rum. Nam et pat̾ lux ẽ. ut filius sit lu¬
men de lumine. fuius pax ẽ. pax nr̃a qui
feti utraq unum: ⁊ fpe santusest fons
cia cum uultu tuo: Gaudeam᷑ inte qm̃ uisi¬
tasti nos oriens ex alto. Iterum gaudeam᷑ expͦ¬
tantes beatam spem in aduentu dñi sid̾o: s qñ

Expanded text:
vulos, aggeres terrenae et elatae cogitationis disvulos, aggeres terrenae et elatae cogitationis disperge, conformare Filio hominis, non primo hreni, non ascendit. Oculum quoque purga, ut videre possis merissimam lucem; et aurem tuam inclina ad obediendum, ut quandoque pervenias ad quietem perpetuam, et pacem super pacem. Lux enim est propter serenitatem, pax propter tranquillitatem, fons propter affluentiam et aeternitatem. Fontem assigna Patri, ex quoest utique candor vitae aeternae, et lux vera illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum; pacem Spiritui sancto, qui nimirum super humilem et quietum requiescit. Nec hoc dico, tanquam propria ista sint singulorum: nam et Pater lux est, ut sit Filius lumen de lumine; et Filius pax est, pax nostra, qui fecit utraque unum; ettia cum vultu tuo? Gaudemus in te, quoniam visitasti nos oriens ex alto; iterum gaudemus, exspectantes beatam spem in adventu secundo. Sed quando
Abbreviated transcription (Latin):
n tegulant non impetirĩ asrpbia uas grẽ
p̾sertim qd̃ ille pͥmus suꝑb quisecundum
scͥpturam rex ẽ super omnes filios suos.
dixisse non legitur altior ero. s ero inqͥt si¬
milis altissimo. Et tñ non mentitur apłs¬
qñ dicit. qm̃ ille extollitur supͣ omne qd̾
creditur. aut qd̃ colitur d̾s: Horret huma¬
nus auditus uerbum: s utinam horre¬
at similit̾ aimtis cogitatum malignum
pariter et affectum: Dico enim nob̾ qd̃
tatem suam: et suꝑb uult fieri suam. Iam
undetur equalitas s attende male congruã
ꝓportionem P̾s qͥdemin his tm̃ que ratio
approbat suam uult fĩ uoluntatem: suꝑ¬
bus u̾o et cum rõne et contra tõnem. Uides
qm̃ alittuto est et non illuc ꝑueniunt slu¬
enta gre: Nisi conu̾si fu̾itis inqiit et effi¬
ciamini sicut ꝑuulus iste. se autem dicit
qui est fons uite. in quo habitat et iuite
manat plentuto omnium gr̃ãꝵ: nonĩ¬
trabitis in regnum celorum. Para ꝑuide ri¬

Expanded text:
 regulam non impediri a superbia vias gratiae, praesertim quod ille primus superbus, qui, secundum Scripturam, rex est super omnes filios superbiae , dixisse non legitur, Altior ero; sed, Ero, inquit, similis Altissimo . Attamen non mentitur apostolus, quoniam ille extollitur supra omne quod creditur, aut quod colitur Deus . Horret humanus auditus verbum: sed utinam horreat similiter animus cogitatum malignum pariter et affectum. Dico enim vobis quotatem suam, et superbus vult fieri suam. Jam videtur aequalitas: sed attende male congruam proportionem. Deus quidem in his tantum quae ratio approbat, suam vult fieri voluntatem: superbus vero et cum ratione, et contra rationem. Vides quoniam altitudo est, et non illuc perveniunt fluenta gratiae. Nisi conversi fueritis, inquit, et efficiamini sicut parvulus iste se autem dicit, qui est fons vitae, in quo habitat et unde manat plenitudo omnium gratiarum, non intrabitis in regnum coelorum . Para proinde ri
Abbreviated transcription (Latin):
si: uobiscum sum usq ad consũmatio¬
nem seculi. Ip̃ẽ enim ẽmanuel nob̾cum
deris. nob̾cum unq s ꝑ sinistram. Sic enĩ
olim thamar ꝑiente. harampͥus solamꝙ
iamqͥdem tenemus sinistram: s ad huc cla¬
mare nicẽ est oꝑi manuum tuarum porriges
dexteram: Nam delectationes indextera tua
mo eius: utiq qui timet domint̃: S indo¬
motua domine quid: ꝑfato gr̃aꝵ actio: ⁊ uox

Expanded text:
obiscum sum usque ad consummationem saeculi . Ipse est enim Emmanuel, nobiscum Deus. Nobiscum utique, sed per sinistram. Sic enim olim Thamar pariente, Zara prius solam  Itaque jam quidem tenemus sinistram, sed adhuc clamare necesse: Operi manuum tuarum porrige dexteram ; nam delectationes in dextera tua mo ejus , utique qui timet Dominum. Sed in domo tua, Domine, quid? Profecto gra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirgo ẽ: qui generat᷑ et deus et horno est
S nunqͥd dabitur scm̃ canib aut margari¬
te portis: Abscondat᷑ certe thesaurus noster
in agro. et pecuna nr̃a in sacculo reponatur:
Oꝑiatur conceptus sine semine mat̾s despõsa¬
tõe ꝑtꝰ sine dolore uagib ꝑiuli et m̾ore: absꝯdat et ꝑ¬
turientis incorruptio legali purificatione:
infantis inmnocentia: solita ceuicisione. abs¬
pone inposspio. inuolue pannis intantẽ.¬
Nam et ipĩ panni: diuitie nr̃e sunt: Precio¬
siores siqͥdem panni saluatreis omnipurp᷑a
et gloriosius hoc presepe auratis regiiso¬
liis: dicior deniq xp̃i pauꝑtas cinictis opi¬
b cunctisq thesauris. Quid enim humili̾a¬
te ditius. quid p̃tiosius inuenitur: qua et
regnum celoꝵ emitur.⁊ diuina grã acqui¬
ritur. Sicut scͥpͥtumest: Beati pauꝑos spũ:¬

Expanded text:
 qui generatur, et Deus et homo est. Sed nunquid dabitur sanctum canibus, aut margaritae porcis? Abscondatur certe thesaurus noster in agro, et pecunia nostra in sacculo reponatur. Operiatur conceptus sine semine Matris desponsatione, partus sine dolore, vagitibus parvuli, et moerore. Abscondatur et parturientis incorruptio legali purificatione; infantis innocentia solita circumcisione. Abspone in praesepio, involve pannis infantnam et ipsi panni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salvatoris omni purpura, et gloriosius hoc praesepe auratis regum soliis; ditior denique Christi paupertas cunctis opibus, cunctisque thesauris. Quid enim humilitate ditius, quid pretiosus invenitur, qua nimirum regnum coelorum emitur, et divina gratia acquiritur? sicut scriptum est: Beati pauperes sp
Abbreviated transcription (Latin):
tu qͥqquam pudoris nec in ꝑtu qͥcquam do¬
loris existeret. Actumulantur ad huc diui¬
tie crescit głia innouant᷑ signa. et mira¬
cula immuttantur: Nan solum sins putore
conceptus. et ꝑtus sine dolore. s et mater
ẽ sine corruptione. Ouere nouitas inau¬
dita. Hirgo peꝑit et post ꝑtum inuiolata
ꝑmansit: fecunditatem ꝓlis tum carnis
integͥtate. et gaudium matris hñs cum
uirginitatis honore: Iam securus expecto
ꝓmissam mͥ głiam incorruptionis in car¬
ne mea: qũquidem conseruata per eum
est inarruptis etiam in matre sua: Fatile
erit illiper quem mater ip̃a incorruptionem
ñ ꝑdidit ꝑrendo: ut incorruptibile hoc in¬
duat incorruptionem resurgendo Hñs tam

Expanded text:
tu quidquam pudoris, nec in partu quidquam dotu quidquam pudoris, nec in partu quidquam doloris existeret. 4. Accumulantur adhuc divitiae, crescit gloria, innovantur signa, et miracula immutantur. Non solum sine pudore conceptus, et sine dolore partus; sed mater est sine corruptione. O vere novitas inaudita! Virgo peperit, et post partum inviolata permansit, fecunditatem prolis cum carnis in egritate, et gaudium matris habens cum virginitatis honore. Jam securus exspecto promissam mihi gloriam incorruptionis in carne mea, quandoquidem conservata per eum est incorruptio etiam in Matre sua. Facile erit ei, per quem mater ipsa incorruptionem non perdidit pariendo, ut et corruptibile hoc incorruptionem induat resurgendo. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
totus delectabilis est deniq totus unctus.
asꝑitatis. quicquam intulit lesionis:
uere noua miraculaz Conceptus fuit sine
pritore: ꝑtus sine dolore. Mutata ẽ in uir¬
gine nr̃a maledictio eue: peꝑit enim fili¬
um sine tolore. Mutata est inquam male¬
dictio in benelictionem sicut p̃dcm̃ est per
angelum gabelem Benedita tu inmuli¬
erib. Obeata sola inter mulieres benedu¬
taet non maledicta: sola a gn̾ali male¬
dicto libera. ⁊ adolore ꝑturientiũ aliena.
Nec mirum frẽs si tolorem ñ intulit matͥ.
qui tolores tocus mundi tulit. scd̃m qd̾ ꝯ¬
saias ait: q u̾e languores nr̃os ip̃e tulit
Duo s̃ que timet humana fragilitas. pri¬
dor et dolor. Utrũꝙ xp̃c tollere uenit. uñ
et uirumq suscepait: qñ ut cetera sileam
morte ⁊ morte: trapissima condẽpnatus
est ab miqͥs. Itaq ut fiduciam nob̾ daret
qd̾ tolleret hec a nob̃ pͥus mrẽm suam ĩmu¬
nem ab utroq sernauit. ut nec inconcep¬

Expanded text:
totus delectabilis, denique totus unctus. totus delectabilis, denique totus unctus. asperitatis, quidquam intulit laesionis? O nova vere miracula! Conceptus fuit sine pudore, partus sine dolore. Mutata est in Virgine nostra maledictio Evae: peperit enim filium sine dolore. Mutata est, inquam, maledictio in benedictionem, et sicut praedictum est per angelum Gabrielem, Benedicta tu in mulieribus . O beata, sola inter mulieres benedicta, et non maledicta; sola a generali maledicto libera, et a dolore parturientium aliena! Nec mirum, fratres, si dolorem non intulit Matri, qui dolores totius mundi tulit, secundum quod Isaias ait, quia vere languores nostros ipse tulit . Duo sunt quae timet humana fragilitas, pudor et dolor. Utrumque Christus tollere venit, unde et utrumque suscepit, quando ut caetera sileam morte, et morte turpissima condemnatus est ab iniquis. Itaque ut fiduciam nobis daret quod tolleret haec a nobis, prius Matrem suam immunem ab utroque servavit: ut nec in concep
Abbreviated transcription (Latin):
tuter ur sid̾m qd̃ scriptum est in sinistra
dñi glã simul et diuicie inueniantur.
Dnucie inquam salutis cum głia nou¬
tatis. Quisenim potest fac̾e mundum de
in munto conceptum semines nsi tu solꝰ¬
qui sine onũ illicita et inmunda concep¬
tus es uoluptate. In ip̃a radice et origi¬
ne mea infectus. et inquinauis sum: in¬
munda ẽ conceptio mea. s est a quo tolla¬
tur ista confusio. Ipẽ eam tollit: inquẽ
solum ip̃a non cadit Diuitias salutis ha¬
beo. quib redimam ꝓpͥe conceptionis im¬
puritateni xp̃ipurissimam conceptio¬
nem: Ctodeadħ domine i hu. innoua
signa. ĩmuta nuirabilia: nam pͥora qͥdẽ
ip̃a consuetuoine uiluerunt. plane enĩ
soł ortus et occasus terre fecunbitas. tẽ¬
poꝵ nicissititoo. miracula sunt. ⁊ mag¬
na minicula: s tociens hec uidĩ ut
iam non sit qui attendat. In noua signa:
etͥ muta mirabilia. Eoce ait noua facioom¬
nia. Quis hec ait: Agnus utiq qui secle

Expanded text:
rtute: ut, secundum quod scriptum est, in sinistra rtute: ut, secundum quod scriptum est, in sinistra Domini gloria simul et 766 divitiae inveniantur ; divitiae, inquam, salutis, cum gloria novitatis. Quis enim potest facere mundum de immundo conceptum semine, nisi qui solus sine omni illicita et immunda conceptus est voluptate? In ipsa radice et origine mea infectus et inquinatus sum: immunda est concepti mea, sed est a quo tollatur ista confusio. Ipse eam tollit, in quem solum ipsa non cadit. 3. Divitias salutis habeo, quibus redimam propriae conceptionis impuritatem, Christi purissimam conceptionem. Adde adhuc, Domine Jesu, innova signa, immuta mirabilia; nam priora quidem ipsa consuetudine viluerunt. Plane enim solis ortus et occasus, terrae fecunditas, temporum vicissitudo, miracula sunt; et magna miracula: sed toties haec vidimus, ut jam non sit qui attendat. Innova signa, et immuta mirabilia. Ecce, ait, nova facio omnia. Quis hoc ait? Agnus utique qui sedeb
Abbreviated transcription (Latin):
tera inquam delicie insinistra sunt meili¬
cine. Iri S attende pium medicum: at¬
tententelicum sapientem Consid̾a dili-¬
gentuis quam noua medicamina poetet.
uide quam non moto. p̃ciosas s spetiosas
attułit meilicinas: non solum ꝑutiles ad
sanitatis sructum. s et delectabiles ad ał¬
pectum. ⁊ suaues ad gustum: Demq pͥmã
eius meclicinam pͥmum quod infinistra por¬
tat attenoe: et conceptum sine semine in¬
uenis: Intuere obsecro quale sit istud quã
nouum quam ad mirabile quam amabi¬
łs quam iocundum. Paud enim pulcͥus qͣm
gen̾ano casta: quid gloriasius qmͣ sc̃a ⁊
sincera conceptio: in qua nichil pucoris ẽ.
nichil sordis. nichil corruptionis: At qmĩ
minꝰ foetassis detineret nos grata licet am¬
miratio nouitatis. nisi fructus quoq salu¬
tis ⁊ utilitatis consid̾atio animũ delecta¬
rete conceptus iste non moto głosus in ip̃a
quasiext̾ori sp̃e. s et p̾ciosus inint̾iori uͥ¬

Expanded text:
tera, inquam, deliciae, in sinistra sunt meditera, inquam, deliciae, in sinistra sunt medicinae. 2. Sed attende pium medicum, attende medicum sapientem. Considera diligentius quam nova medicamina portet, vide quam non modo pretiosas, sed et speciosas attulerit medicinas; non solum perutiles ad sanitatis fructum, sed et delectabiles ad aspectum, et suaves ad gustum. Denique primam ejus medicinam, primum quod in sinistra portat, attende; et conceptum invenies sine semine. Intuere, obsecro, quale sit istud, quam novum, quam admirabile, quam amabile, quam jucundum! Quid enim pulchrius, quam generatio casta? quid gloriosius quam sancta et sincera conceptio, in qua nihil pudoris est, nihil sordis, nihil corruptionis? At quoniam minus fortassis detineret nos, grata licet, admiratio novitatis, nisi fructus quoque salutis et utilitatis consideratio animum delectaret; conceptus iste, non modo gloriosus in ipsa quasi exteriori specie, sed et pretiosus in interiori vi
Abbreviated transcription (Latin):
Paruulus enim datus est ꝑuulis ut mag¬
nus detur magnis: ⁊ qͦs iustificat ꝑtuluis.
magnfitet post modum et glorificet mag¬
nus et gloriosus: Hinc sine clubio uas eleo¬
tionis qd̾ de plenituiline ꝑuuili ħ̾ acceꝑat
licet enim ꝑuus s mñ plenus gr̃a et uerita
tez in quo habitat omnis plenitudo diui¬
nitatis corꝑalitor: hinc utiq paulies etuc¬
tuat uerbum illud bonrni quodlis dieb
frequenter audistis. Gaucete indomino
semꝑ iterum dico gaudete. Gaucete in¬
quit de exhitione. iterum gaudete deꝓ-¬
missione. qm̃ et res plena gandio et spes
plena gauilio est. Gantete quia ꝑͣcepistis
dona siuistre: gaucete qi expectetisiam
dona p̃mia dexterez leua inqiãt eius gb̾
capite meo dexteraillius amplexabit᷑
me: leua inquit leuat: dextera suscip᷑.
leua metletur ⁊ iustisicat: dexta amplet¬
titur et beanficat. In leua eius m̃ta::
In dextera uero p̃mia continentur. In dex¬

Expanded text:
Parvulus enim datus est parvulis, ut magParvulus enim datus est parvulis, ut magnus detur magnis, et quos justificat parvulus, magnificet postmodum et glorificet magnus et gloriosus. Hinc sine dubio Vas electionis quod de plenitudine parvuli hujus acceperat licet enim parvulus, sed plenus, te, et in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter ; hinc utique Paulus eructat verbum illud bonum, quod his diebus frequenter audistis: Gaudete in Domino semper; iterum dico, gaudete . Gaudete, inquit, de exhibitione, iterum gaudete de promissione, quoniam et res plena gaudio, et spes plena gaudio est. Gaudete, quia jam percepistis dona sinistrae; gaudete, quia exspectatis praemia dexterae. Laeva, inquit, ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Laeva quidem levat, dextera suscipit; laeva medetur et justificat, dextera amplectitur et beatificat. In laeva ejus merita, in dextera vero praemia continentur; in dex
Abbreviated transcription (Latin):
monis longitudinm non admictet. Prop¬
terea ñ abite puto p̃ꝑarea hodie corda u̾rã
tante sollempnitati: presertim cum sit pro¬
fundissima sacramenti huiꝰ ⁊ incomp̃hen¬
sibilis altiudo et tamquam fons uite quo
magis hauriatur eo magis exuberans num¬
quam ualeat exhauriri. Deriq scio quẽ¬
admodum habunoet ꝓ xp̃o tribulatio neᷤᷤ¬
tra: et utinam habuncet et consolatio nes¬
tra per ip̃m. Nam mundiabilem qͥdem cor¬
solatioaem uobis offerre non licet uecli¬
bet Islis est et ad nnicluilum utił hiimo¬
ui consolatio: et quod magis est metuend̾
etiam uere ac salubris consolatiomis est ĩ¬
impedimendum. Propterea qui delectatio
rẽ ⁊ gła angeloꝵ ip̃e fcũs ẽ salus et consola¬
tio miserorum. qui inciuitate suamagnus
⁊ sublimis ualte beatificat eiues: ip̃e in
exilio ꝑus et humilis ualde letificat hẽles¬
exules: q̃ui in altissimis est głia pairis: factꝰ
est pax in terra hominib bone uolantatis:

Expanded text:
gitudinem non admittet. Propterea non abs re puto praeparare hodie corda vestra tantae solemnitati, praesertim cum sit profundissima sacramenti hujus et incomprehensibilis altitudo, et tanquam fons vitae quo magis hauriatur, eo magis exuberans nunquam valeat exhauriri. Denique scio quemadmodum abundet pro Christo tribulatio vestra: et utinam abundet et consolatio vestra per ipsum? Nam mundialem quidem consolationem vobis offerre nec libet, nec licet. Vilis est, et ad nihilum utilis hujusmodi consolatio: et, quod magis est metuendum, etiam verae ac salubris consolationis est impedimentum. Propterea qui delectatio est et gloria angelorum, ipse factus est salus et consolatio miserorum; qui in civitate sua magnus et sublimis valde beatificat cives, ipse in exsilio parvulus et humilis valde laetificat exsules; et qui in altissimis est gloria Patris, factus est in terra pax hominibus bonae voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. lup ẽ enim in accessibilis paxẽ que
exuꝑat ornem sensum: fons ẽ qui ascensum
nescit s descensum sion uidit oculus lucem
in accessibilem: ñ audiunt auris pacem incõ¬
p̃hensibilem: Speciosi qͥtem pedes eiͣigeli¬
dantum pacem: s licet inomnem terram
exierit sonus eoꝵ ⁊ pax tñ que exupat omnẽ
sensum nec ab ipĩs qͣnta erat potiit capi ne¬
dum alioꝵ aurib tradi. Qterim paulus ip̃e:
frẽs: epo me non arbitror corp̃endisse. Eites
non spes ⁊ ꝓmisso non exluibitio pacis Ꝙ qͥdẽ
pax ẽ nunc ⁊ in terra hominib bone uolunta¬
tis s quio est par ista ad alluis plenridiõ¬

Expanded text:
e . Lux est enim inaccessibilis, pax est quae exsuperat omnem sensum; fons est qui ascensum nescit, sed descensum. Non vidit oculus lucem inaccessibilem, non audivit auris pacem incomprehensibilem. Speciosi quidem pedes evangelizantium pacem ; sed licet in omnem terram exierit sonus eorum; pax tamen quae exsuperat omnem sensum, nec ab ipsis quanta erat potuit capi, nedum aliorum auribus tradi. Ait enim Paulus ipse: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse . Fides non species; et promissio, non exhibitio pacis. Et quidem pax nunc est etiam in terra hominibus bonae voluntatis: sed quid est pax ista ad illius pleni
Abbreviated transcription (Latin):
filius sine omni labe poc̃i. Non cadit in
matrem eue maleclictio: non cadit inꝑlem
lus inter homines uerax: immo et u̾itasip̃a
Etce agnais sine macula: agnus qui tollit
peccata mundi. Quis enim peccata meliꝰ tol¬
leret qm is inquem pcc̃m ñ cadit: Iste sie
dubio lauare me potest: quem constat in¬
quinatum ñeẽ. Hec manus oꝑtum luto de¬
tergat ocłm meum: que sola sine pulu̾e
ẽ. Iste de meo festueam edncat oculo: qui
nõ ht̃ trabem in suo. Immo iste traben⁊ edu¬
cat demeo: qui nec exiguum pulu̾em ht
iñ suo. Uidimus certe diuicias salutis et ui
simi uocabitur. Manifestum ẽ quis altissi¬
mits sit. s neqͥs maneat locus dissimulati¬
onis. qd̾ ex te nascetur sc̃m ait gabriel ad¬

Expanded text:
Filius sine omni labe peccati. Non cadit in matrem Evae maledictio, non cadit in prolem lus inter homines verax, imo et veritas ipsa. Ecce Agnus sine macula, Agnus Dei qui tollit peccata mandi . Quis enim peccata melius tolleret, quam is in quem peccatum non cadit? Iste sine dubio lavare me potest, quem constat inquinatum non esse. Haec manus opertum luto detergat oculum meum, quae sola sine pulvere est. Iste meo festucam educat de oculo, qui non habet trabem in suo: imo iste trabem educat de meo, qui nec exiguum pulverem habet in suo. 6. Vidimus certe divitias salutis et vitsimi vocabitur. Manifestum est quis Altissimus sit. Sed ne quis remaneat locus dissimulationis, Quod ex te nascitur Sanctum ait angel
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatem in natuutatez In hac enii
exinaniuit se formam serui accipiens: ⁊
habituinuentus ut homo. uis adbuc p̾ci¬
osiores diuitias. et suꝑ excellentem gloriã
iuuenire: ħ̾s caritatem in passione. Ma
iorem hac dilectionem nemo h̾t: ut aiãm
ti sumus: et crux dominica inqua cum

Expanded text:
nativitate. In hac enim exinanivit semetipsum, formam servi accipiens, et habitu inventus ut homo. 7. Vis adhuc pretiosiores divitias, et superexcellentem gloriam invenire? Habes charitatem in passionem. Majorem hac dilectionem nemo habet, quam utti sumus; et crux Dominica, in qua cum
Abbreviated transcription (Latin):
Siliscẽnere uolumus inter bonum et ma¬
lum detipimur: si temptamus facere bonũ.
deficimus: si cognamur resistere malo. deici
Atq utinam sic ueniat ut copiosissima dig¬
natione sua ⁊ in nob per sidem habitans el¬
luminet cecitatem nr̃am: ⁊ nobiscum ma¬
uens adiuuet infirmitatem nram: ⁊ ꝑ nob̾
stans fragilitatem nr̃am ꝑtegat et ꝓpug¬
net. Siemmille in nob quis iam decipiat
nos: si ille nob̾cum quid de cetero non pꝰ¬
sumus in eo qui confortat nos: Siille pro-
lus quis contra nos: ficelis consiliarnes
est qui nec falliomino neq fallere queat:
fortis auxiliarius qui lacescat patronus ef̃¬
ficax qui et ip̃m sathanam sub pedib nr̃is
uelocit᷑ conterat. ⁊ omnia enis machina¬
menta confringat. smirum ip̃e est dei
sapientia cui semꝑ inpromptu sit institu¬
ere ignorantes: ip̃e dei uirtus cui facile
sit et deficientes resicere ⁊ eriꝑe ꝑic litan-¬
tes. ad hunc ergo tm̃ eruditorem frẽs mei:

Expanded text:
Si discernere volumus inter bonum et maSi discernere volumus inter bonum et malum, decipimur; si tentamus facere bonum, deficimus; si conamur resistere malo, dejiciAtque utinam sic veniat, ut copiosissima dignatione sua, et in nobis per fidem habitans illuminet caecitatem nostram, et nobiscum manens adjuvet infirmitatem nostram, et pro nobis stans fragilitatem nostram protegat et propugnet. Si enim ille in nobis, quis jam decipiat nos? Si ille nobiscum, quid de caetero non possumus in eo qui confortat nos? Si ille pro nobis, quis contra nos? . Fidelis consiliarius est, qui neque falli omnino, neque fallere queat: fortis auxiliarius, qui non lassescat: patronus efficax, qui et ipsum Satanam sub pedibus nostris velociter conterat, et omnia ejus machinamenta confringat. Nimirum ipse est Dei sapientia, cui semper in promptu sit iustruere ignorantes: ipse Dei virtus, cui facile sit et deficientes reficere, et eripere periclitantes. Ad hunc ergo tantum eruditorem, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
non modo ad nos s et ꝓꝑt̾ nos uenit qui
bonoꝵ nroꝵ non eget. Nerum nr̃e quidem
indigentie qntitatem. inanifestius ip̃a dig¬
nationis eius indicat magnituto. Nec modo
piculum egritudinis ex ip̃o p̃cio medita¬
minis ignotescit: s ualitudinum iimerꝰ
ex multitudine remedioꝵ. Ut quid enĩ di¬
uisiones gr̃aꝵ sunt: si non uidetur ncessita¬
tum ulla du̾isitas: ⁊ quid̃ difficile ẽ uniuet¬
sis uno sermone ꝓsequi indigentias qͣs eꝑr¬
muiͥs occurrut mͥ int̾im tres cõmunes õi¬
b ⁊ quodam modo pͥncipales: Nemo enĩ
reppitur. in nobis. qui non int̾im et con¬
silii ⁊ anxli. ⁊ p̃sidis indigus iudeatus¬
Nimirum gn̾alis est humano gñi misĩã
triplex.⁊ quot quot degimus in regione um¬
bre morus infirmitate corꝑis in loco temp¬
tationis. si cdiligenter aduertimꝰ tripliciħ
incõmodo miserabilit̾ laboramus: Nam
et faciles sumus ad seducendum. ⁊ clelules
ad oꝑandum: ⁊ fragiles ad resistendum:

Expanded text:
 qui bonorum nostrorum non eget. Verum nostrae quidem indigentiae quantitatem manifestius ipsa dignationis ejus indicat magnitudo. Nec modo periculum aegritudinis ex ipso pretio medicaminis innotescit, sed et valetudinum numerus ex multitudine remediorum. Utquid enim divisiones gratiarum sunt, si non videtur necessitatum ulla diversitas? 732 Et quidem difficile est universas uno sermone prosequi indigentias quas experimur; sed occurrunt mihi interim tres communes omnibus, et quodammodo principales. Nemo enim repetitur in nobis, qui non interim et consilii, et auxilii, et praesidii indigus videatNimirum generalis est humano generi miseria triplex; et quotquot degimus in regione umbrae mortis, in infirmitate corporis, in loco tentationis, si diligenter advertimus, triplici hoc incommodo miserabiliter laboramus. Nam et faciles sumus ad seducendum, et debiles ad operandum, et fragiles ad resistendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Merito sanȩ dum cͥcuntiditur puer qͥ
natus ẽ nob̃. saluator uocatu qd̾ uide¬
lie ex hoc iam cep̃it oꝑari salutem no¬
nrãm: ĩmaculatum illum ꝓ nob̾ sangͥ¬
nem findens. Neq enim iam quer̾e ẽ xpĩa¬

Expanded text:
Merito sane dum circumciditur Puer qui natus est nobis, Salvator vocatur; quod videlicet ex hoc jam coeperit operari salutem notram, immaculatum illum pro nobis sanguinem fundens. Neque enim jam quaerere est Christia
Abbreviated transcription (Latin):
oscquam consũmati sunt eiꝰ. S̾mo¬
dies octo ut ccumcid̾et᷑ puer exiꝰ
uocatum ẽ nomen eihe Ab initio deus
modum acceptast: et nich̃ umquam ĩmo¬
Datum illi placuit equit ati hinc fuit qõ
non modo inpondere et m̃sura et mim̾̃o
condidit uniuersa: s et ip̃i ꝓtinuᷤ hoĩ¬
ni modum p̃scripsit. mandatum contu¬
lit dicens. Ex omni ligno ꝑadisi comedes.
deligno autem scĩe boni et mali ne co¬
medas. leuissimit̃ plane mandatum. ⁊
minũ p̾tergͥssus: Nñ et auertens ab eofa
dum instituit ꝓmulgauit legem: s non
piori simulem uscqͣ. Ea siquitem ad
sautelam fuerat. hec admedelam: Ibi ꝑ¬
hibitis fc̃ã ne suꝑfluitas subintraret. hĩc
iam indicta abscifio ẽ ut sacramenti re¬
medio que subintranat tolleretur. Postͤ¬
mo illa qͥtem in arbore data ẽ lex. ne
fructu eius uesceretur. hec in ꝓpͥo coeꝑe
ut caro p̾putii scind̾etur: Nec dubum
sane quin cetera quoq humanicorpis
meulra. ad ditamentum illud leuat᷑an

Expanded text:
ostquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur Puer, vocatum est nomen ejus Jesus . Ab initio Deus modum acceptat, et nihil unquam Immoderatum illi placuit aequitati. Hinc fuit quod non modo in pondere et mensura et numero condidit universa, sed et protinus ipsi homini modum praescripsit, mandatum contulit, dicens: Ex omni ligno paradisi comedes, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas . Levissimum plane mandatum, et minum praetergressus. Unde et avertens ab eo fadum instituit, promulgavit legem, sed non priori similem usquequaque. Ea siquidem ad cautelam fuerat, haec ad medelam; ibi prohibitio, facta, ne superfluitas subintraret; hic jam indicta abscissio est, ut Sacramenti remedio, quae subintraverat, tolleretur; postremo illa quidem in arbore data est lex, ne fructu ejus vesceretur; haec in proprio corpore, ut caro praeputii scinderetur. Nec dubium sane quin caetera quoque humani corporis membra additamentum illud Leviathan
Abbreviated transcription (Latin):
tus suꝑ humerũ ei et uoͣbitur nom̃ eiꝰ admi¬
rabilis. consiliariꝰ. deus. fortis pater futuri se¬
culi pͥnceps pacis. Magna quidem nomi
forte in his omĩb unum illud inuenies:
se exp̃ssum qͦdam modo et effusum. Nẽpe
ip̃m q̃ dequo lia sponsamcantico amo¬
ris: oleum inquit effusum nom̃ tuum.
Hñis ergo unum ĩhis or appllatõib iħim. nͦ
om̃ino aut nocari posset. aut ẽẽ saluator.
si forte hoꝵ qͥppiam defiusset. Nurquid
ñ uere ãmirabilem eum singnli sunus
exꝑti: in mutatione utiq uoluntatum
nostraꝵ: Hoc nempe ẽ saluationis nr̃e pͥn¬
cipium. cum incipimꝰ respuere qd̃ dilige¬
bamus. dolere uñ letabamur: amplecui
qd̾ tuuebamꝰ. seqͥ qd̾ fugiebamꝰ. optare
qd̃ contemuebamus Anmiirabilis pla¬
et consiliarium se se exhibeat ncc̃e est in elec¬
tione pñitentie et uite ordinatione: ne forte
sit noħ absq scientia zelus. ⁊ uoluntate p̾s¬
bone p̾centia desit. S̾ane opus ẽ ut deum qͣs

Expanded text:
 humerum ejus; et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis . Magna quidem nominForte in his omnibus unum illud invenies, sed expressum quodammodo et effusum. Nempe ipsum est de quo sponsa in Cantico amoris: Oleum, inquit, effusum nomen tuum . 5. Habes ergo unum in his omnibus appellationibus Jesum; nec omnino aut vocari posset aut esse Salvator, si forte quidpiam horum defuisset. Nunquid non vere admirabilem eum singuli sumus experti, in mutatione utique voluntatum nostrarum? Hoc nempe est salvationis nostrae principium, cum incipimus respuere quod diligebamus, dolere unde laetabamur, amplecti quod timebamus, sequi quod fugiebamus, optare quod contemnebamus. Admirabilis plaet consiliarium sese exhibeat necesse est in electione poenitentiae et vitae ordinatione, ne forte sit nobis 792 absque scientia zelus, et voluntati bonae prudentia desit. Sane opus est ut Deum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
passus. Nichil horum ꝓp̾ sec s omiña pp̃elec¬
tos. Nec in peciato genitꝰ. nec apc̃o ccumti¬
sus: nec mortiuis ẽ ꝑ peccato suo: mag̃ autẽ
pͥusquam inut̾o conciꝑetur. Nocatumẽ pla¬
ne non impositum: neurie hoc ei nomeuͭ ab
eteruo. Anatura ꝓpͥa ht ut sit saluator⁊ ĩ¬
natum ei nomen hoc. ñ inditum ab humana
uel anglica creatura. S quid dicimꝰ qd̾ eg¬
gius ille ꝓpha. hunc p̃m puerum multis
nõib appellandum fore p̃dicens hoc umum
tacuisse iutetur. qd̾ solum ut p̃monũt an¬
głs ut testatur euangłista uocatũ ẽ nomen
euis  Exultauit ysaias ut uice̾t idiemhũc:

Expanded text:
passus. Nihil horum propter se, sed omnia propter electos. Nec in peccato genitus, nec a peccato circumcisus, nec mortuus est pro peccato suo, magis autem usquam in utero conciperetur. Vocatum est plane, non impositum: nempe hoc ei nomen est ab aeterno. A natura propria habet ut sit Salvator; innatum est ei nomen hoc, non inditum ab humana vel angelica creatura. 4. Sed quid dicimus, quod egregius ille propheta, hunc ipsum puerum multis nominibus appellandum fore praedicens, hoc unum tacuisse videtur quod solum ut praemonuit angelus, et testatur Evangelista vocatum est nomen ejus? Exsultavit Isai
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantes nos: ne ab eisdem rnt sum con¬
cupiscentiis suꝑemur. ⁊ fiant nouissima
qͥd saluatori: Plane deẽtt qd̃ maximum ẽ.
tis seculiprẽm gen̾amur ad mortem. Neq
hoc satis sinon etiam pͥnceps pacis patri
nos reconciliaret. cui traditurus ẽ regnum:
ne forte ficut filii ꝑditionis utiq non salutiꝰ
resurrecturi nidenur ad penam. MHulti

Expanded text:
m concupiscentiis superemur, et fiant novissima sse Salvatori? Plane deesset quod maximum est, tis saeculi patrem generamur ad mortem. Neque hoc satis, si non etiam princeps pacis Patri nos reconciliaret, cui traditurus est regnum, ne forte sicut filii perditionis utique, non salutis, resurrecturi videremur ad poenam. M
Abbreviated transcription (Latin):
niitas nullat/ enus sustiñet: ꝑio mo¬
u̾amine dispositio suꝑna ꝓuidit. ut ĩ
ea potissĩmũ ꝑte concupiscentia cas¬
tigaretur. inqua uehementius eam
seruire constabat: et molentiꝰ malig¬
nari. In om̃i suͥdem ctͣ dicentium sp̃ui
rebeslione menbroꝵ. solum illud usq
adeo contumiax inuenit᷑. ut ccͣ omnem
noluntaris delib̾ationem. ad inhones¬
tos et illicitos morus assurgat. N̾am
qd̾ hec cͥcumcisio octaua fiebat diȩ: spẽ
cõmendabat regni celestis. qd̾ uidelic
ad pͥmũ refleus dierum cͥculus p̃fer¬
te qͣndam corone spẽm uit̾etur. Hinc

Expanded text:
enus sustineret, pio moderamine dispositio superna providit ut in ea potissimum parte concupiscentia castigaretur in qua vehementius eam saevire constabat et violentius malignari. In omni siquidem contradicentium spiritui rebellione membrorum, solum illud usque adeo contumax invenitur, ut contra omnem voluntatis deliberationem ad inhonestos et illicitos motus assurgat. Nam quod haec circumcisio octava die fiebat, spem commendabat regni coelestis, quod videlicet ad primum reflexus dierum circulus praeferre quamdam coronae speciem videretur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ip̃e testatur serundꝰ panis obediẽ¬
tia est. qm̃ meus cibus ẽ inquit ut faciã
uolutatẽ eiꝰ qui mist me: Terei panis est
meditatio scã. de qua scriptum ẽ: cogita¬
tio sancta conseruabat te: et que alio in
loco nommari uidetur. panis uite et inrel¬
lectus: Quartus orantium lacrime: Quintꝰ¬
uero labor penitentie est. Nec miraberis qõ
laborem aut lacrimas panem dixenm⁊ nͥ
forte excudit tibi qd̃ in ꝓph̃a legisti: ciba¬
bis nos pane lacrimarum ⁊ item in alio
psalmo. labores manuũ tuarum qi mani¬
ducabis beatus es et bene tibi erit: Sextus
panis iocunda unanimitas socialis: paniᷤ
inqm ex diuersis granis confectus. fermen
ẽ eusharistia: qm̃ panis inqiid quem ego
do caro mea est: pro mundi uttaz¬

Expanded text:
sicut et ipse testatur . Secundus panis, obediensicut et ipse testatur . Secundus panis, obedientia est; quoniam meus cibus est, inquit, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Tertius panis, meditatio sancta, de qua scriptum est: Cogitatio sancta conservabit te ; et aeque alio in loco nominari videtur panis vitae et intellectus . Quartus panis, orantium lacrymae. Quintus vero, poenitentiae labor est. Nec miraberis, quod laborem aut lacrymas panem dixerim, nisi forte excidit tibi quod in Propheta legisti: Cibabis nos pane lacrymarum : et item in alio psalmo: Labores, inquit, manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . Sextus panis est jucunda unanimitas socialis; panis, inquam, ex diversis granis confectus, fermentest eucharistia; quoniam panis, inquit, quem ego do, caro mea est pro mundi vita
Abbreviated transcription (Latin):
to doct̾ne. instabiles et inqͥeti. nichil in se
soliditatis. nicħ grauitatis hñtes: tanqm
puluis quẽ ꝑicit uentus a facie terre: Sam
dehis quid dicam. quoꝵ manus contͣ om̃s:
et manus ommium contͣ ip̃os: Hii sunt
anathema ihu: Lequissima plane et per¬
niciosissima pestis. qm̃ uniu̾sos uniꝰ obsti¬
natio turbat. ⁊ fit om̃ib discordie fomes.
mat̾ia scandaloꝵ. Deniq ꝓph̃am audi. qͥ de
uinea tomini loquens: singularis inqͥt ferꝰ
depastus est eam: Sro huimodi rogo et ob¬
secroros frẽs mei fugite simulationẽ oẽm. ⁊
angulos ꝓpͥe uolũtatis. fugite inqͥetudinẽ
⁊ sp̃m leuitatis. fugite obstinatioem ⁊ neqͥssi¬
mũ uiciũ singłaritatiᷤ. nͥ forte ꝙ absit frau¬
dare uultiᷤᷤ aĩas ur̃as panis eclulio bñdicti. Iã
uero ne longius protraham uos: septem
panes qͥb refiscimini istisunt: Primus
panis uerbũ dei. in quo uita hominis ẽ.

Expanded text:
to doctrinae, instabiles et inquieti, nihil in se to doctrinae, instabiles et inquieti, nihil in se soliditatis, nihil gravitatis habentes, tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Nam de his quid dicam, quorum manus contra omnes, et manus omnium contra ipsos? Hi sunt anathema Jesu . Nequissima plane et perniciosissima pestis; quoniam universos unius obstinatio turbat, et fit omnibus discordiae fomes, materia scandalorum. Denique Prophetam audi, qui de vinea Domini loquens: Singularis, inquit, ferus depastus est eam . Pro hujusmodi rogo et obsecro vos, fratres mei, fugite simulationem omnem, et angulos propriae voluntatis: fugite inquietudinem et spiritum levitatis; fugite obstinationem, et nequissimum vitium singularitatis: nisi forte, quod absit! fraudare vultis animas vestras panis edulio benedicti. 4. Jam vero, ne longius protraham vos, septem panes quibus reficiamini, isti sunt. Primus panis, verbum Dei; in quo vita hominis est,
Abbreviated transcription (Latin):
sitis in uia. ne forte misera nĩcitate coni¬
pulsi. descendatis et uos inegyptum: et
incipiant uobis illubere. qui nec dum uo¬
b̾cum indeserto secuti s̃ saluatorẽ: Miseri
sane et ip̃i qui nõ exiere cum exeuntib. s
plane miserabiliores om̃ib bominib. qͥ
ꝓfecti qͥdem cum aliis. s non cum aliis qͥdẽ¬
sunt refecti. Porro si qui fuere. qͥ discum¬
bentibo alio post dumeta seu cliusori aꝙͣuᷤ
abscorsditi latuere: homines eiꝰmodi ieiu
minus qui leuitate et curiositate ducui. ⁊¬
quicumq uagantes minime resed̾unt. aut
si qui resedere qͥdem. s non inordine qͥden
rieq in mim̃o ceteroꝵ. Hortam̃ ꝓinde carita¬
tem uiam̃ et pastorali sollitudine ammo¬
nemus. neqͥs ex uob̃ inueniat angulos a¬
mare. sectari latebras. qͦr̾ e du̾iticula: qm̃
qui male agit odit lucem: et ñ uenit ad
lucem ut arguantur opera eius: S nec i¬
ueniant᷑ inuob̾ qui cͥcunferant᷑ omni uẽ¬

Expanded text:
sitis in via; ne forte misera necessitate comsitis in via; ne forte misera necessitate compulsi descendatis et vos in Aegyptum, et incipiant vobis illudere, qui necdum vobis cum in deserto secuti sunt Salvatorem. Miseri sane et ipsi, qui non exiere cum exeuntibus; sed plane miserabiliores omnibus hominibus, qui profecti quidem cum aliis, sed non cum aliis sunt refecti. 3. Porro si fuere qui, discumbentibus aliis, post dumeta seu diversoria quaevis absconditi latuere, homines ejusmodi jejuminus, qui levitate et curiositate ducti, circumquaque vagantes, minime resederunt; aut si qui resederunt quidem, sed non in ordine, nec in numero caeterorum. Hortamur proinde charitatem vestram et pastorali sollicitudine admonemus, ne quis ex vobis inveniatur angulos amare, sectari latebras, quaerere diverticula; quoniam qui male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus . Sed nec inveniantur in vobis, qui circumferantur omni ven
Abbreviated transcription (Latin):
misereatur: Misereo inquit suꝑ turbam
q iam tribuo sustinent me: uiam ens
trium dierum cas ncce ẽ indeserto. sigra¬
tum deo tuo offerre uolueris sacrificium:
et tͥduo sustineas saluatorẽ. si miraculi
panib desiõas saciari: Pruma ẽ dies ti¬
moris dies inꝙͣ declarans et illuminans
Huicemͦi siquid̃ cogitatio sicut ip̃i nostis:
nre solet exercere primordia ꝯuersionis: Ce¬
cundaest pietatis dies: quia respiramus
in luce miserationũ deiz. Terria dies est
rationis. in qua ueritas innotescit: ut
tanispͣ ex debito qͦdam nature. sine alia
consid̾atione creatori subiecta sit creatu¬
ra: seruus seruiat redẽptori Ex binc iam¬
iubemur discumbere ut caritas cedinet᷑
in nobie: Exhinc aperit dñs manum
suam: et implet omne animal benedicti¬
one uerum qm̃ apostolis dicit᷑. facite
homines discumbere. quorũ nos licet ad
confusionẽ nram hetis uicarios qualetũq
refecti pane benedictionis. subsistere pos¬

Expanded text:
s quando? Misereor, inquit, super turbam, quia jam triduo sustinent me. 2. Viam enim trium dierum eas necesse est in deserto, si gratum Deo tuo offerre volueris sacrificium; et triduo sustineas Salvatorem, si miraculi panibus desideras satiari. Prima est dies timoris; dies, inquam, declarans et illuminans Hujuscemodi siquidem cogitatio, sicut ipsi nostis, nostrae solet exercere primordia conversionis. Secunda est pietatis dies, qua respiramus in luce miserationum Dei. Tertia dies est rationis, in qua veritas innotescit, ut tanquam ex debito quodam naturae sine aliqua contradictione Creatori subjecta sit creatura, servus serviat Redemptori. Exhinc jubemur jam discumbere, ut charitas ordinetur in nobis; exhinc aperit Dominus manum suam, et implet omne animal benedictione. Verum quoniam apostolis dicitur: Facite homines discumbere; quorum nos, licet ad confusionem nostram, habetis vicarios qualescunqurefecti pane benedictionis subsistere pos
Abbreviated transcription (Latin):
datis tuis Et ego quid ñ confuudor s glo¬
indeserto. securi existis ab eum extra cas¬
tra: s uereor neqͥs forte intriduana expͦ¬
tatione pusillanimis inueniatur. et in e¬
corꝑe reuertat᷑. Merito ꝓinde diuina cla¬

Expanded text:
datis tuis . Et ego quidem non confundor, sed glodatis tuis . Et ego quidem non confundor, sed gloin deserto secuti, securi existis ad eum extra castra; sed vereor ne quis forte in triduana exspectatione pusillanimis inveniatur, et in Aecorpore revertatur. Merito proinde
Abbreviated transcription (Latin):
me. nec hñt qd̃ man¬
Doucent. Euangelium fr̃es obhoc .uii. panib¬
scriptum ẽ ut legatur: nec ob aliudt᷑ ba re¬
legitur. qmͣ ut rationabilem ꝯsolationẽ ficit᷑.¬
uł desolationẽ exinde capiam᷑. Est enim
secularib consolatio uana de terrenarũ¬
rerum affluentia: uana nichominus de
earum penuria desolatio. at euangelĩ
spectaculum ueritatis. nemini blandit᷑.
nullum seduert: talem se in eo quisq reꝑi¬
et qualis fuerit: ut nec ibi timore trepi¬
det ubi non ẽ timor. nec letetur cũmale fece¬
rit: S quid dicit scriptura ĩ siquis auditor
est uerbi et non factor: hic comꝑabit᷑ uiro
consib̾anti uultum natiuitatis sue ĩspecło
Consiõauit eninise et abiit et statim obli¬
tus ẽ qualis fuerit. Nos autẽ frẽs non sic
p̃hendamus corrigenda: ꝓptet hoc emi
optat ꝓpħ̃a dirigi uias suas ad custodien¬
das domini iustificationes: tunt inquiẽs
non ꝯfundar cumi ꝓpexero in omnib man¬

Expanded text:
me, nec habent quod manducent. Evangelium, fratres, ob hoc scriptum est, ut legatur; nec ob aliud legitur, quam ut rationabilem consolationem vel desolationem exinde capiamus. Est enim saecularibus consolatio vana de terrenarum affluentia rerum, vana nihilominus de earum penuria desolatio. At Evangelium, speculum veritatis, nemini blanditur, nullum seducit. Talem in eo se quisque reperiet, qualis fuerit: ut nec ibi timore trepidet, ubi non est timor; nec laetetur cum male fecerit. Sed quid dicit Scriptura? Si quis auditor est verbi, et non factor, hic comparabitur viro consideranti vultum nativitatis suae in speculo. Consideravit enim se, et abiit, et statim oblitus est qualis fuerit . Nos autem, fratres, non sic,prehendamus corrigenda. Propter hoc enim optat Propheta dirigi vias suas, ad custodiendas justificationes Domini: Tunc, inquiens, non confundar, cum perspexero in omnibus man
Abbreviated transcription (Latin):
it qui uidit. quõ aperto latere domini dor¬
mientis incrucs. exierit sangͥs et aqua: Et
nos ergo frẽs. ut uel fideles in modico nos
probemus domino nro. si martir ium sangui¬
nis ñ hemus: e artyrium emin testimoniũ
est: queramus uł tostimoniũ aque: et ne rp¬
sum qͥdem despiciet d̾s: Tres sunt enim qui
testimoniũ dant in terra: sꝑitꝰ. sangͥs ⁊ aqͣ
fumiculus tͥplex difficile rumpitur:. Nos si sã¬
guinis testimonium nõ habem᷑: habeamꝰ

Expanded text:
it qui vidit, quod aperto latere Domini dorit qui vidit, quod aperto latere Domini dormientis in cruce exierit sanguis et aqua . 5. Et nos ergo, fratres, ut vel fideles nos probemus Deo nostro, si martyrium sanguinis nos habemus martyrium enim testimonium est, quaeramus vel testimonium aquae, et ne ipsum quidem despiciet Deus. Tres sunt enim qui testimonium dant in terra: Spiritus, aqua et safuniculus triplex difficile rumpitur . Nos si sanguinis testimonium non habemus, habeamu