comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stimꝰ dũ oramus aSultis modis int̾rũpitur oracõis
intẽcio: dũ se per incurĩa uana mũdi ingerũt in cu¬
iuscũq orantis d̃o Tũc autẽ mugis dyabolus cogi¬
tacões curaꝵ scl̃ariũ humanis mẽtib ingerit: qñ
orantẽ aspexerit Duob modis oracio impeditur
ne impetrare quisqͣ ualeat postulata: hoc est. si a̾¬
quis qͣͣ adhuc mala cõmittit. aut sibi delinquẽti
debit᷑a nõ dimittit. Qd̾ geminũ malũ dũ quisq a se¬
metip̃o absterserit: ꝓtinus securꝰ studio orõĩs incũ¬
bit: et ad ea que impetrare p̃cib cupit. mẽtẽ libere
erigit Qui leditur nõ delittat orare. pro se ledẽtio
rũ in eo est. ita nichil proficit oracio illius / cuiꝰ adh ͨ
dolor ĩ mẽte. uel odiũ manet in pectore Tantꝰ debet
esse orantis erga deũ affectus: ut nõ desperet precis
effectũ Ĩnaniter autẽ oramꝰ li spei fiducia nõ habe¬

Expanded text:
stimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis stimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio imne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aquisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum dum quisque a semetipso absterserit, bit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibusrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habe
Abbreviated transcription (Latin):
mẽte Sicut orõib regimur: ita plalmoꝵ studiis delet¬
tamur Psallendi em̃ utilitas/ tristia corda cõsolatur.
graciores m̃etes facit. fastidiolos oblectat mertes suscitat
pctores ad lamẽta ĩuitat Nã ꝙͣuis dura sint carualiũ
corda statĩ ut psalim dulcedo insonuerit: ad effectũ pie¬
lacio sed tm̃ uerba diuina que ibi dicũtur debeãt cõmon̾e.
nescio tñ quo pacto modulacõe tanẽtis. maior nascitur
cõpũctio cordis Multi enĩ reꝑuĩtur qui cantꝰ suauita¬
te cõmoti lua crimĩa plangũt: atq ex ea ꝑte magis
flectũtur ad latͥmas. ex qua psallẽtis insonuerit dulce¬

Expanded text:
mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delecmente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pielatio, sed tantum verba divina, quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui, cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallentis insonuerit dulce
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis Sepe enĩ młtos deus nõ exaudit ad uolũtatẽ: ut
exaudiat ad sãlutẽ ¶Nulti orãtes nõ exaudiũt᷑. qr pro¬
iudẽdo illis deus meliora ꝙͣ petũt reseruat. sicut cõtin¬
gere solet paruulis qui ne in scolis uapulẽt deũ exorãt.
led nõ datur illis postulacõis effectus qz impedit᷑ talis
audicio ad profectũ. nõ aliter cõtingit qͥbusdã electis.
Deprecantur enĩ deũ pro nõnullis uite huiꝰ cõmod̾ uel
aduersis: ꝓuidencia uero diuina. tẽporaliter eoꝵ desiderio
trat: dũ deo tm̃ telte depromiitur Propriu autẽ ypocͥtaꝵ
nes a deo: quasi plurimis eũ uerbis conẽtur inflecte̾. ne¬
q eũ cõciliat młtiplex orãtis sermo: led pura linc᷑a q¬
am et sine sono uocis deũ spũalib hyimuis glorificare
Nichil est sola uoce cauere sine cordis intencõe: sed sicut
ait apłs / cantãtes in cordib ur̃is dño. hoc ẽ nõ solũ uoce
sed et corde psallentes. Unde et alibi Psallã spũ psallã ⁊

Expanded text:
Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. 26. Multi orantes non exaudiuntur, providendo illis Deus meliora quam petunt, sicut contingere solet parvulis, qui, ne in scholis vapulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulationis effectus, quia impeditur talis auditio ad profectum. Non aliter quibusdam contingit electis. Deprecantur enim Deum pro nonnullis vitae hujus commodis, vel adversis. Providentia vero divina temporaliter eorum desiderio trat, dum Deo tantum teste depromitur. 28. Proprium autem hypocritarum nes a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraqm et sono vocis Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione; sed, sicut ait Apostolus: Cantantes in cordibus vestris , hoc est, non solum voce, sed et c
Abbreviated transcription (Latin):
igitur curat cõtrictoe: qui peccanti et nõ legitime pẽi¬
tenti ꝓunttit lecuritatẽ Unde et lequitur Cõfuli sunt
quia abhoĩacoẽ fecerũt: .i. cõfusi sunt nõ pẽitendo. sed
penas luendo Aliter em̃ cõfũoitur corã iudice reus dũ
plectit᷑: atq aliter qui de malo opere erubescens corri¬
gitur Ille enĩ qr rephesus est cõfundit᷑.. itte qr malum¬
le fecille memoratur QRuis per penitẽtia p̾cipitat᷑ pec¬
catoꝵ tit: line metu tamẽ homo eẽ nõ põt. qr penitẽtis
satillactio diuino tm̃̃ pensatur iudicio non humano
Piide qr milacio dei occuita est: sine int̾millione fle¬
re necelle est Neq emĩ unꝙͣ opercet peitentẽ: habe̾ de p¬
catis securitatẽ Nã securitas negligẽciã parit: negligẽ¬
cia autẽ sepe incantũ ad uicia transacta reducit Dũ
per penitẽcia expulsa fuerint ab hoĩe uicia: si forte pꝰ
hec intercedẽte securitate q̃libet tulpa subrepłit. cõfectam

Expanded text:
ime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitur: Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: id est, confusi sunt non poenitendo, sed poenas luendo. 17. Aliter enim confunditur coram judice reus, dum plectitur, atque aliter qui de malo opere erubescens corripitur. Ille enim, quia reprehensus est, confunditur; iste, quia se malum fecisse memoratur. 18. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu tamen homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. 212 19. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim
Abbreviated transcription (Latin):
sicut põtest: ne si dũ potest noluerit. cũ tarde uoluerit
oĩno non pollit Proinde ꝓpheta ait Querite dinũ dũ
ĩuẽiri põt: ĩuocate eũ dũ ꝓpe est. Et ubi inueiri potest
nis̃ in hac uita: in qua etia ꝓpe est õib inuocantib
Nam tũc iam longe exit: qñ dixerit Ite in
niri Si qñ quilq peccare potest penitet : uitãq suã
uiues ab om̃i crimine corrigit. nõ dubiũ ꝙ moriens ad
eternã transeat requiẽ. Qui autẽ prau̾e uiuedo pemi¬
tẽtiã agit ĩ mortis ꝑicło. sicut eus dãpnacio incerta est
sic remissio dubia Nͥ ergo cupit certꝰ else in morte de ĩ¬
dulgẽcia: sanus peniteat sanus ꝑpetrata facĩora defle
dit Sũt qui penitẽtib securitatẽ cito pollicẽtur: quib
bene ꝑ ꝓphetã dict̃ Curabãt cõtricõe filie ppłi mei cũ¬

Expanded text:
rde voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est . Et ubi inveniri potest, nisi in hac vita, in qua etiam et prope est omnibus invocantibus se? Nam tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in Si quando quisque peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur, quibus bene per prophetam dicitur: Cura
Abbreviated transcription (Latin):
et tnĩ seipõs a pc̃tis nõ subltrahũt Magna ia iusticie
uirtuti subdatur hũilius. ex quo sua infirmitatẽ agͦ¬
scit. Sene se iudicat iuftꝰ in hac uita: ne iudicet᷑. a deo
qñ per dignã pẽitenciã sua praua fcta cõdempnat.
Amaritudo pẽitencie facit amĩ et sua facta subtilius
discutere: et dona dei que cõtemplit flendo comẽorare
Nichil autẽ peius ꝙ culpã agnoste̾ nec deflere Dup¬
plicẽ hr̃e fletũ deb in penitẽtia oĩs pctor: siue qr per
negligenciã bonũ nõ fecit: seu qr per audaciã malũ¬

Expanded text:
etipsos a peccato non subtrahunt. Magna jam justitiae eo divinae virtuti subdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ut non judicetur a Deo cum per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Amaritudo poenitentiae facit animum et sua facta subtilius discutere, et dona Dei quae contempsit flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere nec deflere. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ opportuit Ille pẽĩtenciã digne agit: qui sic p̃re¬
terita mala deplorat. ut futurã iterũ nõ cõmittat
Nam qui plangit pctm̃: et iterũ admittit pct̃m. qĩ
li quis lauet laterẽ crudũ: quẽ quãto magis eluerit tã¬
to amplius lutũ facit Qͣuis quilq lit pctor̃ et impiꝰ
si ad penitẽtiã cõuertatur: cõsequi posse uenĩa creditur
Nullus emĩ de bonitate dei dubitat: sed sola accipiẽci¬
ñ prauitas cõferri sibi indulgenciã ab negat In hac
nox qñ nemo põt oꝑari. Dinc et ꝓphã Date inquit
eterna preuemat In hãc uita dũ estis deũ per penitẽ¬
ciam glorificate. Adhuc in hoc stło penitẽcia operanti¬

Expanded text:
roclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de bonitate Dei dubitat, sed sola accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In nox, quando nemo potest operari . Hinc et propheta: Date, inquit, aeterna praeveniat. In hac vita dum estis, Deum per poenitentiam glorificate. 11. Adhuc in hoc saeculo poenitentiam operanti
Abbreviated transcription (Latin):
Iste nascit᷑. in errore et morit᷑: ille in bono quo cepit usq
ad finẽ ꝑdurat Tandiu in bono iste stat quousq cadat¬
uertit᷑. Dult ꝓdesse in bono iustus nec preualet: Uolt no-¬
cere malus et preualet Iste wit deo uacare. sed seculo nu-¬
peditur: ille negociis implicari cupit. nec ꝑficit Dũatur
malus bono: bonus dãpnatur pro impio. impiꝰ honorat᷑.
o iusto Et in hac tanta obsturitate nõ ualet ho¬
unã scrutari dispoicõem: et occultũ p̃deftinacõis perpen¬
dere ordinẽ¬

Expanded text:
Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono, quo coepit, usque Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono, quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadatconvertitur. Vult prodesse in bono justus, nec praevalet; vult nocere malus, et non valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec proficit, dominatur malus homo, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo perscrutari dispositionem Dei et occultum praedestinationis perpendere ordine
Abbreviated transcription (Latin):
na et interiora segia tatit. semꝑ q reprobos u
fima et exteriora delectẽtur decerẽdo ꝑmittat Sicut
ignorat homo t̾minũ lucis et tenebraꝵ ul utriuisq uer
quis finis sit: ita plemꝰ nescit quis aute suũ finẽ luce iu¬
lticie p̾ueniatur. uel quis pctoꝵ tenebris usq in suũ ter¬
minũ obscuret᷑. aut quis post lapsũ tenebraꝵ cõuersꝰ
resurgat ad luce Cũcta hec deo patent: hõib uo̾ latent
Qͣuis iustoꝵ cõuersacͦ. in hac uita probabilis sit: incertũ
tamẽ hõib esse. Ad quẽ sint finẽ p̃destinati sed oĩa reser¬
uari in futuro exanũ Mira dispõiꝰ. est suꝑne diltribucõis.
per quã hic iustus ampliꝰ iustificat᷑. et in ipiꝰ ampliꝰ sordi¬
datur Malus ad bonũ aliqñ cõuertitur: et bonꝰ ad ma-
aliqñ reflectit᷑. Uult quis ẽẽ bonꝰ et nõ ualet: i¬
ter esse malus. et nõ ꝑmittit᷑. interire Dat᷑. ei ꝙ sit malꝰ¬
qui uolt ẽẽ bonꝰ: Alius nec wlt. nec datur ei ut sit bonus

Expanded text:
superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos, ut infimis et exterioribus delectentur, deserendo permittat. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem, luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati; sed omnia reservari futuro examini. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sordidatur? Malus ad bonum aliquando convertitur, bonus ad malum aliquando reflectitur. Vult quis esse bonus, et non valet; alter esse malus, et non permittitur interire; datur ei, qui vult esse bonus, alius nec vult, nec ei datur, ut sit bonus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et pͥmũ quid̃ ip̃m fontẽsuũ .i. mẽtem de qua oritur
purificat cõlideracio. ¶ Deinde actus dirigit al¬
fectus regit: corrigit excessus. cõponit mores uitã
honestat et ordinat Postremo diuĩaꝵ ꝑit̾. et huͣanaꝵ
reꝵ scĩam cõfert Hec est que cõfusa diftermĩat hrã¬
cia cogit sparsa colligit: secreta rimatur. uera uesu¬
gat. uerisimilia examĩat ficta et fucata explorat
Het est que agẽda p̃ordĩat/ acta recogitat: ut nnchil ĩ mẽ¬
te resideat aut in correctũ aut correctõe egens Hec est¬

Expanded text:
Et primum quidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, Et primum quidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scientiam confert. Haec est quae confusa disterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut incorrectum, aut correctione  al.
Abbreviated transcription (Latin):
uel maxĩe colendã eam que ad ꝯmia balet .i. pieta¬
tem. prorsus irrefragrabłis racꝰ. mõstrat Quid sit
pietas queris : uacare cõsideracõi. Dicis forsitan ĩ
hoc me dissentire ab illo qui pietatẽ diffimuit cultũ
dei Non est ita: si bene cõsideras sed illius sensum
tã ꝑtinens ad cultũ dei ꝙͣ qd̾ ip̃e hortatur ĩ plalmo
Watate et uidete qm̃ ego lu deus: Qd̾ sane in ꝑtib
cõlideracõĩs precipuũ est Quid deinde tã ualens ad
omia qmͣ ip̃ius quoq actoĩs ꝑtes: benigna quadã
p̃sũptõe suas facere p̾agendoͭ quodamͦ et p̃ordinã¬
do que agenda sunt. Necessarie sane: ne forte que
p̃iusa et p̃meditata poterãt esse proficuo: p̃cipitata
magis ꝑiculo fiant Qd̃ tibimet si recordaris in ip̃is
actionib causaꝵ: et ĩ magins quibusq negociis qna¬
gnaꝵ ue cõsiliis reꝵ frequẽter accidisse nõ ambigo

Expanded text:
vel maxime colendam eam, quae ad omnia valet, id est pietavel maxime colendam eam, quae ad omnia valet, id est pietatem, prorsus irrefragabilis ratio monstrat. Quid sit pietas quaeris? Vacare considerationi. Dicas forsitan in hoc dissentire me ab illo, qui pietatem definit cultum Dei . Non est ita. Si bene consideras, illius sensum tam pertinens ad cultum Dei, quam quod ipse hortatur in Psalmo. Vacate, et videte quoniam ego sum Deus? quod sane in partibus consideraomnia, quam quae ipsius quoque actionis partes benigna quadam praesumptione suas facit, praeagendo quodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario sane; ne forte quae et praevisa et praemeditata poterant esse proficuo, praecipitata magis periculo fiant: quod tibimet, si recordaris in ipsis actionibus causarum, et in magnis quibusque negotiis, magnarumve consiliis rerum frequenter accidisse non ambigo.
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ ꝓpter has accepistis claues regni celoꝵ: puarica¬
tores utiq exclusuri. nõ posselsores. Dt sciatis ait qr
tibi maior uidetur et digintas et ptãs dimittẽdi pc̃ta
an predia diuidẽdi. Ded uõ est cõꝑacio Huĩt hec infima
et terrena iudices suos: reges et prĩcipes t̾re: quid fiẽs
alienos ĩuaditis ͤ quid faltẽ uram in alienã messem
extenditis Non qr idigni uos sed qr indignũ uobis
talib insiftere.: quippe potiorib occuꝑatis Demq ubi
bis iudicabitur hic mũdꝰ. ndigni estis qui de m̃imis
sa quidẽ urgente: aliud ultro inicũbere istis tãꝙͣ magͥs
digiusq tali et taliũ intencõe reb Itaq hec et ĩmĩ¬
es mali sũt: sufficit interim ãmonitũ esse nõ totũ te
nes semper dare actõi: sed cõsideracõi aliquid tui et
cordis et tẽpor is sequestrare. Hoc autẽ dico necitatem
mtuens non equitatẽ. quaꝙͣ nõ sit equũ preter cede¬
solute per om̃ia et in om̃ib: preferendã et uel solã

Expanded text:
et non propter has, accepistis claves regni coelorum, praevaricatores utique exclusuri, non possessores. Ut sciatis, ait, quia detur et dignitas, et potestas, dimittendi peccata, an praedia dividendi? Sed non est comparatio. Habent haec infirma et terrena judices suos, reges et principes terrae. Quid fines alienos invaditis? Quid falcem vestram in alienam messem extenditis? Non quia indigni vos, sed quia indignum vobis talibus insistere, quippe potioribus occupatis. Denique ubi  in vobis judicabitur hic mundus indigni estis qui de minimis sa quidem urgente, aliud ultro incumbere istis, tanquam magnis dignisque tali et talium intentione rebus. Itaque haec et innues mali sunt , sufficit interim admonitum esse, non totum te, nec semper dare actioni: sed considerationi aliquid tui et cordis, et temporis sequestrare. Hoc autem dico necessitatem intuens, non aequitatem: quanquam non sit praeter aequte per omnia et in omnibus praeferendam, et vel solam,
Abbreviated transcription (Latin):
uenis clericꝰ et laicꝰ iustꝰ et impius om̃s parit̾ parti¬
cipant te: om̃s de fonte publico bibũt pectore tuo. et
tu seorsũ siciens stabis ͤ Si maledictꝰ qui partẽ suã
facit deteriorẽ: quid ille qui se penitꝰ reddit experiẽ:
Sane diriuentur aque tue in plateas: hoĩes et iumẽ¬
ta et peccora bibent ex eis. qͥn et camelis et pueris a¬
brahe potũ tribuas Sed inter ceteros bibetu de fonte
putei tui Alienꝰ inquit nõ bibat ex eo Nũquid tu
alienꝰ . Qui nõ alienꝰ si tibi es: Deniq qui sibi
neꝙͣ cui bonꝰͦ Memẽto proinde nõ dico lemꝑ: sed uł¬

Expanded text:
et juvenis, clericus et laicus, justus et impius. omnes pariter partiet juvenis, clericus et laicus, justus et impius. omnes pariter participant te, omnes de fonte publico hibunt pectore tuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si maledictus qui partem suam facit deteriorem, quid ille qui se penitus reddit expertem! Sane deriventur aquae tuae in plateas; homines et jumenta et pecora bibant ex eis, quin et camelis pueri Abrahae potum tribuas: sed inter caeteros bibe et tu de fonte putei tui. Alienus, inquit, non bibat ex eo . Nunquid tu alienus? Cui non alienus, si tibi es? Denique qui sibi nequam, cui bonus? Memento proinde, non dico sempe
Abbreviated transcription (Latin):
Ot tibi ab hiis occupacõib partas Impollibile for¬
tasse respondebis: faciliꝰ cathedre uale dic̾e posse.
Recte hec: si rũpere et nõ magis interiũpere ista
Si quod uiuis et sapis totũ das actioni: tõsideratõi
nichil. Laudo te in hoc nõ laudo. Puto ꝙ et nemo
qui a salomõe audierit qui m̃ĩoratur actu ꝑciꝑi¬
et sapĩa: terte nec ip̃i actioni expedit cõsideracõe
nõ preueniri Si itẽ totus uis elle om̃i inftar illiꝰ
qui õĩb oĩa fc̃is est: laudo hũanitatẽ. sed si plena
sit Quomͦ aute plena te exluso: Et tu homo
es. Ergo ut integra sit et plena hũanitas: colli¬
gat te intra se linus qui omnes recipit Alioqͥu
quid tibi prodest iuxͣ u̾bũ dñi si uinuersos lucre
te et ip̃e inter alios uice tua. Sapiẽtib et inlipiẽtib
debitor es: et soli negas te tibi ͤ Stultus et sapiens ser¬
ius et liber diues et pauper bir et femĩa sen

Expanded text:
Ut tibi ab his occupationibus parcas. Impossibile forUt tibi ab his occupationibus parcas. Impossibile fortasse respondebis, facilius cathedrae valedicere posse. Recte hoc, si rumpere, et non magis interrumpere ista Si quod vivis et sapis, totum das actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc non laudo. Puto quod et nemo, qui a Salomone audierit: Qui minoratur actu, percipiet sapientiam . Certe nec ipsi actioni expedit consideratione non praeveniri. Si item totus vis esse omnium, instar illius qui omnibus omnia factus est ; laudo humilitatem, sed si plena sit. Quomodo autem plena, te excluso? Et tu homo es. Ergo ut integra sit et plena humanitas, colligat et te intra se sinus qui omnes recipit. Alioquin quid tibi prodest, juxta verbum Domini, si universos lucrerte et ipse inter alios vice tua? Sapientibus et insipientibus debitor es; et soli negas te tibi? Stultus et sapiens, servus et liber, dives et pauper, vir et femina, senex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ lites sũt: sed et cauillacões subuertentes iudici¬
ũ Tu ergo pastor et epẽ aĩarũ qua mẽte obletro
uiftiues te coã seuiper silere illa: gartire istas
luftiues te torã semper lilere illã: garrire istas.
Fallor si nõ mouet tibi scrupulũ ꝑuersitas hec:
puto ꝙ interdũ cõpellat clamare ad dmñ cũ ꝓphe¬
ta Parrauerũt michi miqui fabulacões: sed non
ut lex tua Igitur et te aude liberũ profiteri sub tã
graui mole ĩcõueniencie huiꝰ modi: et cui ꝓhas nõ
sit ceruite subducere Nam li potes et non uis
młtomagis seruus huiꝰ moĩ ip̃ius tã peruerse uolũ¬
tatis tue. ⁊lii nõ seruus cui dñatur iniquitas
Et maxĩe: insi tu forte indigniꝰ iudices hominẽ.
tibi ꝙͣ uitiũ dnãri Quid interest uolens ẜias
an ĩuitꝰ; Nã et si coacta ẜuitus miẜabilior: sed
affectata miẜior est. Et quid me uis facere inquit.

Expanded text:
quam lites sunt et cavillationes, subvertentes judiciquam lites sunt et cavillationes, subvertentes judicium. Tu ergo pastor et episcopus animarum, qua mente, obsecro, sustines coram te semper silere illam, garrire istasustines coram te semper silere illam, garrire istas? Fallor, si non movet tibi scrupulum perversitas haec. Puto quod et interdum compellat clamare ad Dominum cum propheta: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ut lex tua . I ergo, et aude liberum profiteri sub tam gravi mole inconvenientiae hujus, et cui fas non sit cervicem subducere. Nam si potes et non vis, multo magis servus es hujus ipsius tam perversae voluntatis tuae. An non servus, cui dominatur iniquitas! Et maxime. Nisi tu forte indignius judices hominem tibi, quam vitium dominari. Quid interest, volens servias, an invitus! Nam etsi coacta servitus miserabilior, sed affectata miserior est. Et quid vis me facere, inquis!
Abbreviated transcription (Latin):
turpis questꝰ. Nũquid ad eũ de toto orbe cõfluebãt
ambiciosi symoniaci sacrilegi cõcubinarii in testuo¬
si et queq istiusmodi mõftra hoii: ut ip̃ius apo¬
stolica auctoritate uel obtinerẽt honores ecclasticos
xp̃s erat et mori lucrũ: ut plures lucrifac̾e̾t xp̃o
non ut lucrã augeret auaricie Non est igitur
qd̃ de sollertissĩa pauli industria et caritate tã
ibera ꝙͣ liberali: seruili cõuersatõi tue ꝑ¬
mũ sũmas Qͣ tuo dignius apłatu quã salubͥ¬
us tue cõscĩe: ꝙͣ fructuosius ecclesie dei audias po¬
cius ip̃m dicẽte̾m. Precio magno empti estis No¬
sertim sũmo pontilici: ꝙͣ nõ dico oñn die sed pe¬
ne omi hora insudare talib reb. et pro talibus
strepũt in palacio leges: sed uistimam non dñi.
Iuste ne eciã iftud: tu uideris. Nam certe lex dm̃i
ĩmacłata cõuertens aĩas. Hee autẽ nõ tã leges

Expanded text:
turpes quaestus? Numquid ad eum de toto orbe confluebant turpes quaestus? Numquid ad eum de toto orbe confluebant ambitiosi, avari, simoniaci, sacrilegi, concubinarii, incestuosi, et quaeque istiusmodi monstra hominum, ut ipsius apostolica auctoritate vel obtinerent honores ecclesiasticChristus erat, et mori lucrum, ut plures lucrifaceret Christo, non ut lucra augeret avaritiae. Non est igitur quod de solertissima Pauli industria, et charitate tam libera quam liberali, servili conversationi  m sumas. Quam tuo dignius apostolatu, quam salubrius tuae conscientiae, quam fructuosius Ecclesiae Dei audias potius ipsum alibi dicentem: Pretio empti estis, nosertim summo Pontifici, quam, non dico omni die, sed pene omni hora, insudare talibus rebus, et pro talibus?erstrepunt in palatio leges, sed Justiniani, non Domini. Justene etiam istud? Tu videris. Nam certe lex Domini immaculata, convertens animas . Hae autem non tam leges,
Abbreviated transcription (Latin):
uitutẽ redigit Non bona patiencia cũ possis esse
liber: seruũ tẽ ꝑmittis fieri Nolo dissimules suitu¬
tẽ: in quã certẽ in dies dũ nescis redigeris Hebetati
cordis indiciũ est. propria non sentire cõtinuã ue¬
xacõe Deracio dat intellectũ auditui ait quidã: ueꝵ
est. sed si ninia non fuerit Nam li lit mimia
plane intellectũ dat. sed cõtemptũ: deniq impius
scere ergo et pellime leruitutis iugũ iã iamii mi¬
minens ymo iã nõ modice premens: nõ tñi caue
sed horre An ideo nõ seruꝰ qr nõ uni seruꝰ. sed oĩ¬
bus Nulla turpior seruitus grauior ue: ꝙͣ uicioꝵ
ũt suos An quoq dic queso ubi inꝙͣ sis liber. bbi
tutus ubi tisͦ Ubiq strepitꝰ ubiq tumłtus: bͥq
ũ tue Euitutis te premit Nec michi repo¬
om̃i seruũ me feci. ⁊c̃. longe est istud a te Nũqͥd
hac ille seruitute hõib inseruiebat in acquisicõe

Expanded text:
vitutem redigit . Non bona patientia, cum possis esse vitutem redigit . Non bona patientia, cum possis esse liber, servam te permittere fieri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum auditui, ait quidam . Verum est; sed si nimia non fuerit. Nam si sit, non plane intellectum dat, sed contemptum. Denique impius scere ergo, et pessimae servitutis jugum jam jamque imminens, imo jam non modice premens, non tantum cave, sed horre. An ideo non servus, quia non uni servis, sed omnibus? Nulla turpior servitus graviorve, quam servitunt suos. Tu quoque dic, quaeso ubi unquam sis liber, ubi tutus, ubi tuus? Ubique strepitus, ubique tumultus, ubique jugum tuae servitutis te premit. CAPomnium servum me feci. Longe est istud a te. Numquid hac ille servitute hominibus inserviebat in acquisitione
Abbreviated transcription (Latin):
pusculi pausacõi sustiriat: et rursũ ad iurgia
surgitur Dies diei eructat lites: et nox nocti in¬
dicat maliciã. usq adeo nõ est respirare in bonis
nõ est alternã capescere requĩe: uel nõ cara inter¬
seri ocia Non ambigo te quoq ista deplorare.
ac frustra istud: si nõ et emẽdare studueris Iuterĩ
tamẽ sic facias hortor semper nec te unꝙͣ ad ifta
durueris quol usu: uel assiduitate Percussi eos
tus paciẽtie: led nõ hanc tibi ad ista optauerim.
Interdũ impaciẽtem elle probabiliꝰ est Tũc appro¬
bes illoꝵ paciẽtia quib paulꝰ dicebat Libenter suf¬
fertis insipientes: cũ sitis ip̃i sapientes. Ni fallor
yroma erat et nõ laus: sed suggillacio quorũdam
mãsuetudĩs. qui quali datis manib plendo aplĩs
a quib et seducti erant. ad queq ip̃oꝵ ꝑegrina ⁊
praua dogmata trahi se paciẽtissime ferrẽt Uude
et subdens. Sustinetis enĩ inquit si quis uos in ser¬

Expanded text:
pusculi pausationi sufficiat; et rursum ad jurgia pusculi pausationi sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocti indicat malitiam: usque adeo non est respirare in bonis, non est alternam capessere requiem, non vel rara interseri otia. Non ambigo te quoque ista deplorare: at frustra istud, si non et emendare studueris. Interim tamen sic semper facias hortor, nec te unquam ad ista duraveris quolibet usu vel assiduitate. Percussi eos,irtus patientiae: sed non hanc tibi ad ista optaverim. Interdum impatientem esse, probabilius. Tune approbes illorum patientiam, quibus Paulus dicebat: Libenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes? Ni fallor, ironia erat, et non laus, sed suggillatio quorumdam mansuetudinis, qui quasi datis manibus pseudoapostolis, a quibus et seducti erant, 410 ad quaeque ipsorum peregrina et prava dogmata trahi se patientissime ferrent. Unde et subdens, Sustinetis enim, inquit, si quis vos in ser
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ingratũ ad beneficia ad consilia infidũ: ad
preteritoꝵ obluuscens. pñtiũ negligens: futura
nõ prouidens. Ipm̃ est cui preteritoꝵ preter solas
ĩiurias nichil̃ omo non preterit: pñciũ nchil
nõ perit. futuroꝵ nulla msi forte ad ulciscendũ
prospectio. seu p̃paracio est Et ut in breui cũcta
horribilis mali mala cõplectar: ip̃m ełt qd̾ nec
deũ timet. nec hoiẽs reueretur En quo habent te tra
here occupacões hee maledicte si tamẽ pergis ut cepi
iti dare te totũ illis: nichil tui tibi relinquẽs.⁊
Perdis tẽpus et si licet nũc alterũ me tibi exhibe̾
iethro: tu quoq in hiis stulto labore cõsumeris qͤ
non sunt nsi afflictio spiritꝰ eisceracio mentis¬
et euacuatio gracie Nam fructꝰ horũ quid insi
araneaꝵ telẽ. Queso te quale est iftud de ma¬
ne usq ad uesperã litigare ac litigautes audire:
noctes. Dix relinquitur necessitati nature qd̾ cor¬

Expanded text:
tur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad tur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad praeteritorum obliviscens, praesentia negligens, futura non providens. Ipsum est cui praeteritorum, praeter solas injurias, nihil omnino non praeterit; praesentium nihil non perit; futurorum nulla, nisi forte ad ulciscendum, prospectio seu praeparatio est. Et ut brevi cuncta horribilis mali mala complectar, ipsum est quod nec Deum timet, nec hominem reveretur. En quo trahere te habent hae occupationes maledictae: si tamen pergis, ut coepisti, ita dare te totum illis, nil tui tibi relinquens. Perdis tempus: si licet nunc alterum me tibi exhibere Jethro, tu quoque in his stulto labore consumeris , quae non sunt nisi afflictio spiritus, evisceratio mentis, evacuatio gratiae. Nam fructus horum quid, nisi aranearum telae? ne usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? liberae noctes. Vix relinquitur necessitati naturae, quod cor
Abbreviated transcription (Latin):
ne dilato remedio dolorẽ nõ sustinẽs ꝑiculo te irr̃enocabilit̾
desꝑatus imimergas Dereor inꝙͣ ne in mediis occupacio¬
nib quĩ młte sũt dũ diffidis finẽ frontẽ indures: et ita
lenlim terpm quodã lensu priues iusti utilis q doloris
qulto prudencius te illis subtrahas uel ad ter
ꝙͣ paciare trahi ab ip̃is : et certe paulatĩ duci quo tu
non uis Queris quo. Ad quoq cor durũ Ne pergas
quer̾e quid illud sit: si non expauisti tuũ est hoc Solũ
est cor durũ quod lemetipm̃n non exhorret. qr nec lent̾.
Quid me interrogas Duterroga pharaonẽ Nemo
duri cordis salutẽ unꝙͣ adeptus est: inli quẽ deus forte
milerans abstulit ab eo uixta ꝓpham cor lapideum
et dedit cor carneũ. Quid ergo cor durũ ͤ Ipsũ est
qd̾ nec cõpũctõe sciudit᷑ͦ nec pietate mollitur nec
mouet᷑. precib: mims non cedit flagellis dura¬

Expanded text:
ne dilato remedio, dolorem non sustinens, periculo te irrevocabiliter ne dilato remedio, dolorem non sustinens, periculo te irrevocabiliter desperatus immergas. Vereor, inquam, ne in mediis occupationibus, quoniam multae sunt, dum diffidis finem, frontem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. Nec pergas quaerere, quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem unquam adeptus est, nisi quem forte miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophetam, cor lapideum, et dedit cor carneum . Quid ergo cor durum? Ipsum est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis dura
Abbreviated transcription (Latin):
az uenerit Ilinus noli credere astectui tuo: qui nũc est
Nil tã firmũ aĩo qd̾ neglectũ. et tepore nõ obsolescat.
Ulueri uetusto et neglecto callis obducitur: eo insantibi¬
le quo insenlibłe fit. demq dolor cõtimuis et acerbus diu¬
turnꝰ eẽ nõ patitͦ. Nam si aliũde nõ extũdit᷑. necelle est
cedat uel sibi Eñi uero cito aut de remedio cõsolacõe reci¬
piet: aut de alliduitate stuporẽ Quid non inuertat cõ¬
luctudo: Quid nõ assiduitate duretur. Quid nõ usiui
cedat᷑ Qͣtis qd̾ pre amaritudine prius exhorrebant:
su ip̃o amarũt in dulce cõuersũ est Audi iustũ quid lam̃ẽ¬
mea: nũc pre angustia cibi mei sũt Primũ tibi impor¬
tabile uidebit᷑. aliquid: processu tpĩs si assuescas iudicabis
ex illa in auersionẽ Sic est grauis et cõtimus doloꝵ citũ
ut dixi habiturꝰ est exitũ aut sauitatẽ profecto aut insen¬
itatem .. nic prorlus hinc tibi tiuui lemꝑ et ti

Expanded text:
2. Noli nimis credere affectui tuo qui nunc est. Nil tam fixum animo, quod neglectu et tempore non obsolescat. Vulneri vetusto et neglecto callus obducitur, et eo insanabile, quo insensibile fit. Denique dolor continuus, et acerbus, diuturnus esse non patitur. Nam si non aliunde extunditur, necesse est cedat vel sibi. Enimvero cito aut de remedio consolationem recipiet, aut de assiduitate stuporem. Quid non invertat consuetudo? quid non assiduitate duretur? quid non usui cedat? quantis quod prae amaritudine 409 prius exhorrebant, usu ipso male in dulce conversum est? Audi justum quid lamenmea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Primum tibi importabile videbitur aliquid: processu temporis, si assuescas, judicabis ex illa in aversionem. Sic gravis et continuus dolor citum, ut dixi, habiturus est exitum, aut sanitatem profecto, aut insensibilitatem. 3. Hinc prorsus, hinc tibi timui semper, et timeo,
Abbreviated transcription (Latin):
cit nec recipit nec em̃ sedet iudicãs: sed insequitur
puniens Causã tamẽ nõ tacet ꝙ uidel domũ ora¬
cionis/ negotiacoĩs fecissent: ergo et tu fac silit᷑
Erubescant ultũ tuũ huiꝰ mõi negociatores si
ieri potest: si nõ tmieant et tu flagelli
Timeant nũmularii nec fidant in nũmis: s
diffidant et abscondant es suũ abste. scientes
effundere ꝙͣ accipere paraciorẽ Hoc studiose et
cõstanter agendo multos lucrifacies turpium
lucroꝵ sectatores honestiorib officiis uẽdicãdo
iultos ue uel audeant huiꝰ mõi actẽptare¬
seruabis Adice illud ꝙ nõ ꝑarũ proficiet. et ad feri¬
as quas tibi suadeo Ita nẽpe nõ pauca tibi monniẽ¬
ta tẽpoꝵ redimes ad bacandũ cõsideracõi: quedã ut
dixi negotia nec audienda. quedã aliis cõmittendo
que tua digna putaueris audiencia fideli quodã
modo ip̃ius caule cõpendio t̾minabis Dx

Expanded text:
cit, nec recipit. Nec enim sedet judicans, sed insequitur cit, nec recipit. Nec enim sedet judicans, sed insequitur puniens. Causam tamen non tacet, quod videlicet domum orationis, negotiationis fecissent. Ergo et tu fac similiter. Erubescant vultum tuum istiusmodi negotiatores, si fieri potest: si non, timeant. Et tu flagellum tenes. Timeant nummularii, nec fidant in nummis, sed diffidant; abscondant aes suum a te, scientes effundere, quam accipere paratiorem. Hoc studiose et constanter agendo, multos lucrifacies, turpium sectatores lucrorum honestioribus officiis vindicando: multos, ne vel audeant hujusmodi attentarservabis. Adjice illud, quod non parum proficiet et ad ferias quas tibi suadeo. Ita nempe non pauca tibi momenta temporum redimes ad vacandum considerationi, quaedam, ut dixi, negotia nec audiendo, quaedam aliis committendo: quae tua digna putaveris audientia, fideli quodam et accommodo ipsi causae compendio terminando. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
nifeste ambicõis prurigine scateat tota facies cau¬
se eoꝵ: nõ erubestant audiencia flagitare. publicã¬
tes semetipõs ad mltoꝵ cõsciẽcias in quo uel sue so¬
lius satis cõtundi poterant iudicio Non fuit qui
retonderet atritas frontes: et ideo plures facti st̃
et magis induruerũt Sed et nescio quomiͦ. uicio¬
sus cõsciẽtias uiciosoꝵ nõ refugit: et ubi om̃s sor¬
auarꝰ auarũ. ĩmũdꝰ ĩmũdũ uuxuriosꝰ luxuri¬
osũ erubuit. Plena est ambiciosis eccła nõ est
iã qd̾ horreat in studiis et molicio ᵇ ambicionis
nõ plus ꝙͣ spelũca latronis in spoliis uiatoꝵ Si¬
xp̃i discipls es ignescat zelus tuus: exurgtt᷑
auctoritas aduersus impudẽcia. et gn̾ale pestẽ
Intuere magistrũ sit faciẽtẽ: et qudi dicentem
Qui michi mĩsirat ine sequat᷑. Non pat aures
ut audiat : sed flagellũ quo feriat Terba nec fa¬

Expanded text:
nifestae ambitionis prurigine scateat tota facies caunifestae ambitionis prurigine scateat tota facies causae eorum, non erubescant audientiam flagitare, publicantes semetipsos ad multorum conscientias, in quo vel suae solius satis poterant confundi judicio. Non fuit qui retunderet attritas frontes; et ideo plures facti sunt, et magis induruerunt. Sed et nescio quomodo vitiosus conscientias vitiosorum non refugit: et ubi omnes soravarus avarum, immundus immundum, luxuriosum luxuriosus erubuit? Plena est ambiciosis ecclesia. Non est iam, quod horreat in studiis et molicionibus ambicionis non plus quam spelunca latronis in spoliis viatoi discipulus es, ignoscat zelus tuus, exsurgat auctoritas adversus impudentiam hanc et generalem pestem. Intuere Magistrum sic facientem, et audi dicentem: Qui mihi ministrat, me sequatur . Non parat aures ut audiat, sed flagellum quo feriat. Verba nec fa
Abbreviated transcription (Latin):
que magis ad subuersionẽ ꝙͣ ad ĩuecionẽ ꝓficuĩt
uaniloquas: et labia dolosa claude Hii sũt qui do¬
tuerũt linguas suas loqui mẽdaciũ: diserti aduer¬
sus iufticia. eruditi pro fallitate Sapiẽtes lũt ut
faciant malũ: eloquẽtes ut impugnẽt uerũ Hii
sut qui instruũt. a quib fuerant instruendi: a̾¬
struũt nõ cõperta sed sua. struũt de pprio calũpmi¬
as ĩnocencie destruũt simplici ͭ ͤ ueritatis. obstruũt
iudicii uias Nichil ita absq labore mãĩfeftã facit
ueritatẽ: ut breuis et pura narracio Ergo illas
quas ad te nccͣe erit intrare causas neq em̃ oms
ncͣce erit diligenter uel eciã breuiter decide assues-¬
cas: frustratorias q et uenatorias p̃cidere dilaci¬
ones Eausa uidue intret ad te: causa pauperis
et eius qui nõ habet qd̾ det Aliis alias multas po-¬
diciũ. Lanta est impudencia nõmilloꝵ ut cũ ma¬

Expanded text:
quae magis ad subversionem, quam ad inventionem proficiunt quae magis ad subversionem, quam ad inventionem proficiunt vaniloquas  al. maliloquas, et labia dolosa claude. Hi sunt qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt ut faciant malum, eloquentes ut impugnent verum. Hi sunt qui instruunt a quibus fuerant instruendi; adstruunt non comperta, 415 sed sua; struunt de proprio calumnias innocentiae; destruunt simplicitatem veritatis, obstruunt judicii vias. Nihil ita absque labore manifestam facit veritatem, ut brevis et pura narratio. Ergo illas quas ad te necesse erit intrare causas neque enim omnes necesse erit, diligenter velim, sed breviter decidere assuescas, frustratoriasque et venatorias praecidere dilationes. Causa viduae intret ad te, causa pauperis, et ejus qui non habet quod det. Aliis alias multas podicium? Tanta est impudentia nonnullorum, ut cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
te deuoueris : predecellores tui nõ ita cõsueuerũt
eris molestꝰ ꝙͣplurib quasi qui a patrũ bestigiis
deuiaris Nẽpe id uideberis agere in suggillacõe eoꝵ:
sed et notabere Wlgali prou̾bio. Qui hõc facit quod
nullus mirantur omnes: ueluti qui cupias admi¬
racõi fore Nec potes eoꝵ oĩno simul et subito uel
errata corrigere: uel excessus redigere in modum
terius utere in bonũ ꝙͣtũ potes Ꝙeꝙͣ si de bonis et nõ
sidio urbi et barbaricus ensis: ciiũ teruitib ĩmie¬
bat: nũquid tñ iftud terruit ter btmũ papã gͥͤgorͫ
pͥartẽ hyezechelis tam dyligenter ꝙͣ eleganter expo¬
et alii hõmi mores. et tp̃a ꝑicłosa nõ instãt sed iã
extãt: fraus circũnẽcio et uiolencia ĩualuere super
terrã Calũpinatores młti: defensor rarus. ubiq
nã his modꝰ qui freguẽtatur execrabilis plane et
qui nõ dico ecclãm sed nec forũ dec̾et Miror nãq
huiꝰ mõi disputacões aduocatoꝵ / et pugnas u̾boꝵ

Expanded text:
te devoveris? Praedecessores tui non ita consueverunt: eris molestus quam pluribus, quasi qui a patrum vestigiis subito deviaris: nempe id videberis agere in suggillationem illorum. Sed et notabere vulgari proverbio: Qui hoc facit quod nullus, mirantur omnes: veluti qui cupias admirationi fore. Nec potes eorum omnia simul et subito vel errata corrigere, vel excessus redigere in modum.terius utere in bonum quod potes. Quanquam si de bonis, et nonsidio urbi, et barbaricus ensis civium cervicibus imminebat: nunquid tamen istud terruit beatum papam Gregorium, partem Ezechielis tam diligenter, quam eleganter expoet alii hominum mores et tempora periculosa non instant jam, sed exstant. Fraus, et circumventio, et violentia invaluere super terram. Calumniatores multi, defensor rarus, ubiqueNam is modus, qui frequentatur, exsecrabilis plane; et qui, non dico Ecclesiam, sed nec forum deceat  al. decerehujusmodi disputationes advocatorum, et pugnas verborum,
Abbreviated transcription (Latin):
togitet. Ut ex se normã ducat iusticie nec factura u
liquet integrũ esse iusticie statũ: sed nec ip̃a solitari¬
a est Intuere eteni nũt mecũ eciã huiꝰ pulchram
cõnexionẽ et coherẽcia cũ tẽꝑan᷑ͣ. et itẽ ambeꝵ cũ du¬
dicatur portio: qd̾ sibi fieri nõ wlt quis alii nõ fac̾e
Porro ꝑfectio qd̾ ait dñs Quecũq witis ut faciant
uobis hoĩes : et uos facite illis. neutrũ hoꝵ erit insi
ip̃a uolũtas de qua tota ducctur forma si ordĩata
fuerit ut nec uelit aliquid supfluũ nec necessariũ
quid suꝑsticiose nolit : qd̾ quid̃ tẽꝑancie est Demq
et ip̃i mfticie ut iusta lit: temꝑancia modũ imponit
Noli nimiũ esse iustus ait sapiens: oftendeus ꝑ hoc
m̃ime approbanda iusticiã. que tẽpancie modauũs
nõ frenetur. Quid qd̾ et ip̃a sapiencia hoc tẽꝑanͤ
trenũ nõ respiut:dicẽte apło scdm̃i sapĩa a deo sibi do¬

Expanded text:
cogitet, ut ex se normam ducat justitiae, nec factura utcogitet, ut ex se normam ducat justitiae, nec factura utliquet integrum esse justitiae statum. Sed nec ipsa solitaria est. Intuere etenim nunc mecum etiam hujus pulchram connexionem et cohaerentiam cum temperantia, et item ambarum cum du quis, alii non facere; porro perfectio, quod ait Dominus, Quaecumque vultis ut faciant vobis homines et vos facite illis : neutrum horum erit, nisi ipsa voluntas, de qua tota ducitur forma, sic ordinata fuerit, ut nec velit aliquid superflum, nec necessarium quid superstitiose nolit, quod quidem temperantiae est. Denique et ipsi justitiae, ut justa sit, temperantia modum imponit. Noli nimium esse justus, ait Sapiens , ostendens per hoc minime approbandam justitiam, quae temperantiae moderamine non frenetur. Quid quod et ipsa sapientia hoc temperantiae frenum non respuit; dicente Paulo secundum sapientiam a Deo sibi d
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ: atq alterũ pend̾e̾ ex altero. sicut hoc loco uides
fortitudĩs matrẽ ẽẽ prudẽtia / nec fortitudiẽ sed teme-¬
ritatẽ esse quelt̾ ausũ: quẽ nõ ꝑturiuit prudencia.
Hec itẽ est que inter uoluptates et ncͣcctates. media
quasi queda arbitra sedens utrimq certis lunitib
disterm̃iat fines: istis assigñas et prebens qd̃ sat est
illis. qd̾ nimis est demens. et sic ex alt̾utro terciã
formãs uirtutẽ. quã dicũt tẽꝑancia Nempe intem¬
rancia in solis resetandis supfluis: est et ĩ adimi¬
sed auctor esse uidetur: qui curã carnis nr̃e docet
nõ ꝑfici u desiderio Dicẽs siquid̾ turã carius nõ ꝑfici.
suꝑflua cohibet: et addens in desiderio necessaria nõ
extludit Tnde michi uidet᷑. nõ õio absurde diffimxe
tẽperancia. qui hãc nec p̾cide̾ necessitatẽ nec extide̾¬
que una ex quatuor est nõne cõstat cõsid̾acõe mentẽ
preueniri. ut le formet in ea Se enĩ ncce est ut prius

Expanded text:
teram pendere ex altera; sicut hoc loco vides, fortitudinis matrem esse prudentiam: nec fortitudinem, sed temeritatem esse quemlibet ausum, quem non parturivit prudentia. Haec item est, quae inter voluptates et necessitates media, quasi quaedam arbitra sedens, utrimque certis limitibus disterminat fines, istis assignans et praebens quod sat est; illis quod nimis est demens; et sic ex alterutro tertiam formans virtutem, quam dicunt temperantiam. Nempe intemrantia in solis resecandis superfluis: est et in admitsed auctor esse videtur, qui curam carnis nostrae docet non perfici in desiderio. Dicens siquidem curam carnis non perfici, superflua cohibet: addens, in desiderio , necessaria non excludit. Unde mihi videtur non omnino absurde definire temperantiam, qui hanc nec praecidee una ex quatuor est, nonne constat consideratione mentem praeveniri, ut se formet in ea? Se enim necesse est prius
Abbreviated transcription (Latin):
oñs. p̃ltim qd̾ nõ illud ꝑticipando coĩcant sed totũ
a singłis atq integrũ possidet᷑. Uerbi grã. Quid
tam iuticie ꝙͣ modꝰ ͤ Alioqͥn si quid extra modũ re¬
aliũde profecto tẽperãcia est mli ꝙ nl ĩmoderatum
admittit Sed puto fatebere ecĩa nõ minꝰ elle fortitu¬
dinis. cũ uel maxĩe ip̃a sit que ab irruẽtib uiciis.
tenter eruit et uendicat in quodd̾ stabile fudamẽ¬
tũ boni ledẽ q u̾tutis Ergo modũ tene̾ iusticia ẽ.
tẽperãcia fortitudo Sed uide ne in hoc difterãt ut
iusticie quid̃ in affectu res sit: d fortitudĩe autem
efficatia eiꝰ. porro possessio atq usus apud tẽꝑanti¬
a Rectat ut doceamꝰ ab hac cõione prudẽcia non
extludi Nõne ip̃a eit que modũ oui aniini neglet¬
tũ post habitũ et bicioꝵ ĩuidia quasi in abditis re¬
dulũ et coopertũ quad̾ uetustatis caligĩe prior reꝑit

Expanded text:
omnes? praesertim quod non illud participando communicant, sed totum omnes? praesertim quod non illud participando communicant, sed totum a singulis atque integrum possidetur. Verbi causa, quid tam justitiae, quam modus? Alioquin si quid extra modum realiunde profecto temperantia est, nisi quod nil immoderatum admittit? Sed, puto, fatebere etiam non minus esse fortitudinis, cum vel maxime ipsa sit, quae ab irruentibus vitiis, tenter eruit et vindicat in quoddam stabile fundamentum boni, sedemque virtutis. Ergo modum tenere justitia est, temperantia est, fortitudo est. Sed vide ne in hoc differant, ut justitiae quidem in affectu res sit; a fortitudine autem efficacia ejus; porro possessio atque usus apud temperantiam. Restat ut doceamus ab hac communione prudentiam non excludi. Nonne ipsa est, quae modum, diu animi neglectu posthabitum, et vitiorum invidia quasi in abditis reclusum, et coopertum quadam vetustatis caligine, prior reperit