comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stis comꝓbat᷑. Homo stultus
plaudit manib: cũ spoponde¬
rit ꝙ amico suo. Qui medita¬
t᷑ discordias cliligit rixas: et
qui exaltat os suũ querit.
ruam. Qui ꝑu̾si corclis ẽ
ñ inueniet bonũ: ⁊ qui u̾tit
linguam incidet in malum.
Natus ẽ stultus inignominia
sua: s nec pat̾ infatuo letabit᷑.
Animꝰ gaudens etatẽ floridã
facit: sp̃s tristis ex siccat ossa.
Muña de sinu impius accipit:
ut ꝑu̾tat semitas iudicii. In
facie prudentis lucet sapientia.
oculi stultoꝵ infinib t̾re. Ira
patris filius stultus. ⁊ dolor
matris que genuit eũ. Non
ẽ bonũ dampnum inferre.
iusto: nͨ ꝑcutere pͥncipem qͥ
recta iudicat. Qui moderat᷑
sermones suos. doctus ⁊ pru¬
dens ẽ: ⁊ pretiosi sp̃s uir eru¬
ditus. Stultꝰ qͦq si tacuerit.
presserit labia sua intelligẽs.
ccasiones querit ¶l¬
qui uult recedere ab ami
co: om̃i temꝑe ert exprobra
in ꝓfundum uenerit peccato¬
rum. contempnit: s sequitur¬
eum ignominia ⁊ obꝓbrium.

Expanded text:
s comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus stultus quoque si tacuerit presserit labia sua intellegens occasiones quaerit qui vult recedeco; omni tempore erit exprobrab in profundum uenerit peccatorum contempnit, sed sequetur ignominia et obprobrium.
Abbreviated transcription (Latin):
duerit in uitro color eiꝰ. Ingre¬
dit᷑ blande: s innouissumo mor¬
cebit. ut coluber. ⁊ sicut reguluᷤ
uenena diffundet. Oculi tui ui-¬
oebunt extraneas: ⁊ cor tuũ lo¬
quet᷑ ꝑu̾sa. Et eris sicut dormi¬
ens inmecliomari: ⁊ qͣiͣ sopit᷑
gubernator amisso clauo. Et
lices. Uerberauer̃t me szñ do¬

Expanded text:
n vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, s
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mollis ⁊ dissolutꝰ ẽ in o¬
ꝑe suo: frat ẽ sua oꝑa dissipã¬
tis. Turris fortissima nomen
dm̃: ad ip̃m currit ustus et
conterat᷑ exaltat᷑ cor hominis: et
anteqmͣ glificet᷑. Humiliat᷑. Qͥ
pͥus respondet qm audiat: stul¬
tum se ẽe demonstrat. ⁊ confusi¬
one dignũ. Sp̃s uiri sustentat
in becillitatẽ suã: sp̃m u̾o ad iraᷤ¬
cendũ facilem quis potenit su¬
stinere: Cor prudentis possi debit
scientiã: ⁊ auris sapientiũ que.¬
rit doctrinã. Domũ hominis
dilatat uiam eiꝰ: ⁊ ante pͥncipes¬
spatium ei facit. Iustus prius ẽ
accusator sui: uenit amicus eiꝰ.
⁊ inuestigabit eum. Contradic¬
tiones compmit sors: ⁊ int̾ po¬
tentes qͦq duulicat. Erat̃ qͥ ad¬
iudicia qͣi uectes urbiũ. De fru¬
ctu oris uiri replebrt᷑ uent̃ eiꝰ
⁊ genimina labioꝵ illuis sat᷑a¬
bunt eum. Mors ⁊ uita in ma¬
nib lingue:qͥ diligunt eam.
comedent fructus eiꝰ. Qͥ inue¬
nit mulierem bonã. inuenit

Expanded text:
dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit justus, etconteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eispatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adudicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus ejus. Qui invenit mulierem bonam, invenit
Abbreviated transcription (Latin):
gantũ commorabit᷑. Qui dili¬
git epulas in egestate erit: qͥ
amat uinũ ⁊ pinguia. ñ dita¬
bit᷑. ꝓ iusto dabit᷑ impius: ⁊ ꝓ
rectis iniquus. Melius ẽ habi¬
tare int̾ra deserta: qm cũ mu¬
liere rixosa ⁊ iracunda. Thesau¬
rus desiderabilis ⁊ oleum in ha¬
bitacło iusti. ⁊ imprudens ho¬
mo dissipabit illud. Qͥ sequit᷑
iusticiam ⁊ miscd̃iam: inueni¬
et uitã. ⁊ iusticiã. ⁊ głam. Cuuta

Expanded text:
diligit epulas, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et misericordiam, inveniet vita
Abbreviated transcription (Latin):
erit impunitus. Corona senũ
filii filioꝵ. ⁊ gła filioꝵ patres
eoꝵ. Non decent stultũ u̾ba cõ¬
posita: nͨ pͥncipem labiũ men¬
tiens. Gemma gratissima.
expectatio p̾stolantis: quocũq
se uerterit prudent̾ intelligit.
Qui celat delictũ. quenit ami¬
cicias: qͥ altero sermone repe¬
tit. seꝑat federatos. Plus ꝓficit
correptio apud prudentẽ: qmͣ
centum plage apud stultum.
Semꝑ urgia querit malus.
angelus aut̃ crudelis mittet᷑
contra eũ Expedit magis ur¬
se occurrere raptis fecib.qmͣ
fatuo confidenti sibi in stulti¬
cia sua. Qui reddit mala ꝓbo
nis: ñ recedet malũ de domo e¬
ius. Qͥ dimittit aqmͣ caput ẽ

Expanded text:
senum filii filiorum; et gloria filiorum patres eorum. Non decent stultum verba composita; nec principem labium mentiens. Gemma gratissima, exspectatio praestolantis: quocumque se vertit, prudenter intelligit. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo ejus. Qui dimittit aquam, caput est
Abbreviated transcription (Latin):
ruina ꝓximat malo: effugi¬
et aut̃ iustus de angustia. Le
fructu oris sui unusquisq
replebit᷑ bonis: ⁊ uxta opera
manuum suaꝵ retribuetur
eiꝰ. Nia stulti recta in ocłis eiꝰ.
qui aut̃ sapiens ẽ audit cõ¬
silia. Fatuus statim inclicat
iram suã: qͥ aut̃ lissimulat
inuiriam. calliclus ẽ. Qͥ qͦd
nouit loquit᷑ index iusticie

Expanded text:
na proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index jus
Abbreviated transcription (Latin):
dio pungit᷑ conscientie: lin¬
gua aut̃ sapientium ẽ sani¬
tas. Labium u̾itatis firmũ
ent imꝑpetuũ: qͥ aut̃ testis ẽ
repentinus concinnat lingũa
dium. Non contustabit sstũ
qͥcqͥd ei accident: impii aut̃
replebunt᷑ malo. Ab homina¬
tio ẽ dño labia m̃datia: qui

Expanded text:
e: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam dium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendaci
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̾. ambulat confident᷑: qͥ
aut̃ deprauat uas suas. ma¬
nifestus erit. Qͥ annuit ocło
dabit dolorem: stultus labiis
u̾berabit᷑. Uena uite os iusti:
⁊ os impioꝵ oꝑit iniqͥtatem.
Odium suscitat rixas: ⁊ uni¬
u̾sa delicta oꝑit caritas. In la¬
bus sapientis inueniet᷑ sapi¬
entia: ⁊ uirga in dorso eiꝰ qui

Expanded text:
pliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus erit. Qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis verberabitur. Vena Vitae, os justi: et os impiorum operiet iniquitatem. Odium suscitat rixas: et universa delicta operiet charitas. In labiis sapientis invenitur sapientia: et virga in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑant᷑ malum. Iustus ineter¬
num ñ commouebit᷑: impii
aut̃ ñ habitabunt suꝑ t̾ram.
As uisti parturiet sapientiã:
lingua peanor plit. apa
iusti considerant placita: et os

Expanded text:
antur malum. Justus in aeternum non commovebitur: impii autem non habitabunt super terram. Os justi parturiet sapientiam: lingua pravorum peribit. Labia justi considerant placita: et os
Abbreviated transcription (Latin):
uando sederis ut come¬
das cũ pͥncipe diligent̃
attende que st̃ posita añ faciẽ
tuã: ⁊ statue cultrum ĩguiture
tuo⁊ si tam̃ habes in potestate
aĩam tuã. Ne desideres de cibis
eiꝰ: in qͦ ẽ panis m̃dacii. Noli
laborare ut cliteris: s prudẽ¬
tie tue pone modũ. Ne eriga̾
oculos tuos adopes qͣs ñ ha¬

Expanded text:
uando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende que posita sint ante faciem tuam. Et statue cultrum in gutture tuo: si tamen habes potestatem in animam tuam. Ne desideres de cibis ejus: in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas n
Abbreviated transcription (Latin):
malum. Ab hominatio clm̃ ẽ
om̃is arrogans: etiã si manu
ad manũ fuerit. ñ erit inno¬
cens. Miscd̃ia ⁊ uitate reclimi¬
tur iniqͥtas:⁊intimore clñi
declinat᷑ a malo. Cum placue¬
rint clño ue hominis: inimi¬
cos qͦq eiꝰ conu̾tet ad pacem.
Melius ẽ parum cũ iusticia:

Expanded text:
malum. Abominatio Domini omnis arrogans: etiam si manus ad manum fuerit, non erit innocens. Misericordia et veritate redimitur iniquitas: et in timore Domini declinatur a malo. Cum placuerint Domino viae hominis, inimicos quoque ejus convertet ad pacem. Melius est parvum cum justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
uiet. Meror ĩcorde uiri humi¬
liabit eum: ⁊ sermone bono le¬
tificabit᷑. Qͥ negligit dapnũ ꝓp¬
ter amicum iustus ẽ: tteraut̃
impioꝵ decipiet eos. Non inue¬
niet fraudulentꝰ lucrum: et
substantia hominis erit auri
p̾tium. In semita iusticie uita:
iter aut̃ denium ducit ad mor
ens doctrina patris: qui
autẽ illusor ẽ. ñ aulit cũ argu¬
itur.Defructu oris sui homo
lat᷑abit᷑ bonis: aĩa aut̃ p̾uari¬
catoꝵ iniqͣ. Qͥ custodit os su¬
um. custodit aĩam suam: qͥ
aut̃ inconsideratꝰ ẽ ad loquen¬
dum. sentiet mala. Iult ⁊non
uult piger: aĩa aut̃ oꝑantium
impinguabit᷑. Uerbum m̃dax
iustus detestabit᷑: impius aut̃¬
custodit uiocentis iriã: um

Expanded text:
sus: Maeror in corde uiri humiliabit illud, et sermone bono laetificabitur. qui neglegit damnum propter amicum, iustus est: iter autem impiorum decipiet eos. non inueniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad mortem. ens doctrina patris: qui autem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praeuaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit aautem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. Vult et non vult piger: anima autem operantium impinguabitur. Verbum mendax justus detestabitur: impius custodit innocen
Abbreviated transcription (Latin):
islis suꝑposita erat grauis
nox:imago tenebrar que
suꝑuentura illis erat. Ip̃i
gͦ sibi erant grauiores te.¬
tuis: maxima erat
lux. Et hoz qdem uecem
audiebant: s figuram ñ ui¬
debant. Et qr ñ ⁊ ip̃i eadem
passi erant magnificabãt.
⁊ qui ante lesi erant qr nõ
ledebant᷑ gr̃as agebant: ⁊ ut
eẽt clifferentia te dm̃ pete¬
bant. Propt qͦd ignis arden¬
tem colũpnam ducem ha¬
buerunt ignote uie. ⁊ solẽ
sine lesura boni hospicii u̾¬
stitifti. Digni quidem illi
carexᷤͤaluce. ⁊ pati carerem
tenebraꝵ: qui inclusos cu¬
stodiebant filios tuos. ꝑ
qͦs incipiebat incorruptũ
legis lum̃ scł̃o dari. Cum
cogitarent occidere iustoꝵ¬
uifantes ⁊ uno exposito fi¬
lio ⁊ liberato. intracluctio¬
nem illoꝵ multitudinem
filioꝵ abstulisti: ⁊ pariter
illos ꝓdidisti in aqua ua¬
lida. Illa enĩ nox ẽ cognita
a patrib nr̃is ut uere sciẽ¬
tes quib uiram̃tis creclide¬

Expanded text:
illis superposita erat gravis illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tentuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorrlegis lumen saeculo dari. Cum cogitarent justorum occidere infantes; et una exposito filio et liberato, in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. Illa enim nox ante cognita est a patribus nostris, ut vere scientes quibus juramentis credide
Abbreviated transcription (Latin):
uenere noctẽ. ⁊ ab infimis ⁊
ab altissims suꝑuenientẽ¬
euidem sompnum dormi¬
entes aliqͣndo monstroꝵ ex¬
gitabant᷑ timore: aliqͣnͣdo
aĩe deficiebant traductio¬
ne. Subitaneus enĩ illis ⁊
insperatꝰ timor suꝑuene¬
rat. Deinde siquis ex illis
decidisset: custodiebat᷑ in
carcere sine ferro reclusus.
Sienĩ rusticus quis erat. aut
pastor aut agri laborum o¬
perarius poccupatꝰ ẽẽt: in ef¬
fugibilem sustinebat necessi¬
tatem. Una enĩ chathena te¬
nebrarum: om̃s erant col¬
ligati. Siue sp̃s sibilans. aut
int̾ spissos ramos auium
sonus suains. aut uis aque
oecurrentis nimium⁊ aut
sonꝰ ualidus pcipitatarum
petrarum. aut ludentium
aĩalium cursus inuisus.
aut mugientium ualida.
bestiarum uox. aut resonãs
de altissimis montib echo: de¬
ficientes faciebant illos p̾
timore. Om̃is enĩ orbis t̾ra¬
rum limpido illuminabat᷑
lumine: ⁊ ñ impeditis ope¬
rib continebatur. Solis aũ

Expanded text:
vere noctem et ab infimis et vere noctem et ab infimis et ab altissimiseumdem somnum dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem
Abbreviated transcription (Latin):
dem nulla uis poterat illis
lum̃ pͥbere: nͥ sẏderum lim¬
pide flamme illuminare
poterant illam noctem.
lius ꝑcussi que ñ uidebatur
faciei. estimabant detiora
ẽẽ que uidebant᷑. Et magi¬
ce artis adpositi erant de¬
risus:⁊sapientie gła correp¬
tio cum contumelia. Illi e¬
nuĩ qui ꝓmittebant timo¬
res ⁊ ꝑturbationes se ex¬
pellere ab aĩa languente:
hii cũ derisu pleni timore
languebant. Nam ⁊ si ni¬
chil eos ex monstris ꝑtur¬
babat: transitu aĩalurra ⁊
serpeantu uolatone cõ¬
moti tremebuncdi ꝑibant.¬
⁊ aerem quem uulla ratõne
quis effugere posset. negan¬
tes se uidere. Frequent̾ enĩ
stimonium condempnata.
Semꝑ enĩ presumit seua:
ꝑturbata conscientia. Nichil
enĩ ẽ timor. nisi p̾sũptionis
adutorium: ꝓclitio cogitatõ¬
nis auxilioꝵ. Et dum abin¬
trominor ẽ expectatio: ma¬
iorem putat potentiame¬
ius cause. de qͣ torm̃tum p̾¬
stat. Illi aut̃ qui impotentẽ

Expanded text:
idem nulla vis poterat illis idem nulla vis poterat illis lumen praebere, nec siderum limpidae flammae illuminare poterant illam noctem lius quae non videbatur faciei aestimabant deteriora esse quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim stimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem
Abbreviated transcription (Latin):
fructus pascunt homines. s
sermo tuus hos qͥ in te cre¬
cliderint conseruat. Quod
erũ ab igne ñ poterat exter¬
minari : statim ab exiguo
raclio solis calefactum ta¬
bescebat: ut notum om̃ib
eẽt qͦd oportet p̾uenire so¬
lem ad benedictionẽ tuã. ⁊
adortum lucis te adorare.
Ingrati enĩ spes tanqͣm hi¬
bernalis glacies cabescet:⁊
disperiet tanꝙͣ aqͣ sirguacua.
agna enĩ st̃ I
iudicia tua dñe:⁊ in e¬
narrabilia u̾ba tua. ꝓpter
hec: indisciplinate aĩe er
rauer̃t. Dum enĩ ꝑsuasum
habent unqui posse domina¬
ri nationi sc̃e: uinculis te¬
nebrarum ⁊ longe noctis
compediti. inclusi subtec¬
tie iacuer̃t̃. Et dum putãt
se latere in obscuris pecta¬
tis.tenebroso obliuonis
tes hoerende ⁊cũ admira¬
tione nimia ꝑturbati. N eq
erũ que continebat illos spe¬
lunca. sine timore custodi¬
ebat: qm̃ sonitꝰ descendem
ꝑturbabat illos: ⁊ ꝑsone tri¬
stes illis apparentes. pauorẽ
illis p̾stabant. Et ignis qͥ¬

Expanded text:
fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indiscipuit. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae, vinculis tenebrarum et longae noctis compediti, inclusi sub tectiam jacuerunt, et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis tes horrende et cum admirationee continebat illos spelunca sine timore custodiebat: quoniam sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes illis apparentes pavorem illis praestabant. Et ignis qu
Abbreviated transcription (Latin):
Siis aut̃ cessit qui ext̾mina¬
bat. ⁊ hec extimuit. Erat enĩ
sola temptatio: ire sufficiẽs.
Impiis aut̃ usq innouissimẽ
sine nuiscd̾ia ira suꝑuenit.
resciebat enĩt ¶AI
futura illoꝵ. Qm̃ cum
ut seclucerent ⁊ cum magna
consequebant᷑ illos penitenci¬
e actus. Tohuc enĩ int̾ manꝰ
habentes luctum. ⁊ deploran¬
tes ad monum̃ta mortuoꝵ:
aliam sibi assũpserunt cogi¬
tatõnem inscientie:⁊ qͦs ro.¬
gantes ꝓiecerant hos tanꝙͣ
fugitiuos ꝑsequebant᷑. Du¬
cebat enĩ illos adhunc finẽ
digna necessitas. Et hoꝵ q̃
acciderant cõmemorationẽ
anuttebant ut q̃ deerant tor¬
m̃itis repleret punitio: et
popłs qͥdem tuus mirabili.¬
ter transiret illi aut̃ nouã
mortem inuenirent. Dĩs
enĩ creat᷑a ad suũ genus ab
initio refigurabat᷑. deserui¬
ens tuis p̃ceptis: ut pueri tu¬
i custodirent᷑ illesi. Nam nu¬
bes castra eoꝵ obumbrabat.
⁊ex aqua que ante erat t̾ra
bro uia sine impedim̃to : ⁊
campus germinans de ꝓ¬

Expanded text:
autem his cessit qui exterminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae sufficiens impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit praesciebat enim et futura illorum quoniam  cum magna consequebantur illos poenitentia acti. Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et pulus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra bro via sine inpedimento et campus germinans de p
Abbreviated transcription (Latin):
querebat. In se enĩ elemẽ¬
ta dum conu̾tunt᷑ sicut ĩ
organo qualitatis sonus
mutat᷑. ⁊ oĩa suñ sonum
custodiunt. Unde escuna
Agretia enĩ in aquatica cõ¬
uertebant᷑:⁊quecumq
erant natantia. in tra cnͣ¬
sibant. Igrus in aqua uale¬
bat supra suã uirtutẽ: ⁊ a¬
qua extinguentis nature
obluuscebat᷑. Clamine e
contrario corruptibiliura
aĩalium ñ uexauerunt.
carnes coambulantium:
ñ cuisoluebant slamque
facile dissoluebat᷑ sicut gla¬
cies bonam escam. In om̃i¬
b enĩ dñe magnificasti po¬
płm tuũ ⁊ honorasti ⁊ non
oespexisti:in om̃i tempore
⁊ in om̃i loco assistens eis.¬

Expanded text:
quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loco adsistens eis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uiderunt nouam crea¬
turam auiũ: cũ adducti cõ¬
cupiscentia postulauerunt
escas epulationis. In allo¬
cutõne enĩ desiderii. ascencdit
illis de mari ortigometra:
⁊ uexationes peccatorib..
suꝑuenerunt: ñ sine illis q̃
ante erant facta argumẽ

Expanded text:
autem viderunt novam creaturam avium, cum adducti concupiscentia postulaverunt escas epulationis. In allocutione enim desiderii, ascendit illis de mare ortygometra; et vexationes peccatoribus supervenerunt, non sine illis, quae facta eran
Abbreviated transcription (Latin):
afflictus ẽ: ⁊ populanis ho¬
mo regi simuilia passus. Si¬
mulit gͦ om̃s uno nomine
mortis: mortuos habebant
innum̾abiles. Hec enĩ ad se¬
pelienlũ uiui sufficiebant:
qm̃ uno mom̃ito q̃ erat pre¬
clarior natio eoꝵ ext̾mina¬
ta ẽ. De om̃ib enĩ ñ creden¬
tes ꝓpt̾ beneficia: tunc cum¬
pͥmum fuit ext̾miniũ pri¬
mogenitoꝵ. spopondert̃ po¬
silentium contineret oĩa.
⁊ nox in suo cursu mediũ iter
haberet: om̃ps serro tuus
dñe de celo a regalib seclibꝰ
durus debellator in mediam

Expanded text:
adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt posilentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens sermo tuus de caelo a regalibus sedibus durus
Abbreviated transcription (Latin):
uexit aut̃ ad hoꝵ culturam
⁊ hos qui ignorabant: artifi
cis eximiia diligentia. Ille e¬
nim uolens plus placere illi
qui se assumpsit: elaborauit
arte sua. ut similitudinem
in melius figuaret. Multi.¬
tudo aut̃ hominũ abclucta
ꝑspetiem oꝑis. eum qui ante
tempus tanqm homo hono¬
ratus fuerat: nẽ ut clm̃ esti¬
mauerunt. Et hec fuit uite
humane deceptio: qm̃ aut
affectui. aut regib deserui¬
entes homines: incõmuni¬
cabile nom̃. lapiclib ⁊ lig¬
nil imposuerunt. Et ñ sufte¬
cerat errasse eos circa dei
scientiam: s ⁊ in magno
uiuentes in scientie bello.
tot ⁊tam magna mala pa¬
cem appellant. Aut enu
filios suos sacrificantes.
aut obscura sacrificia faci¬
entes. aut insanie plenas
uigilias habentes: neq uitã
neq nuptias mundas iam
custocliunt. S alius alium
ꝑinuicliam occic̾it. aut ad¬
ulterans contristat: ⁊ oĩa.
commixta st̃. sangius. ho¬
micidium. furtim. ⁊ fictio.

Expanded text:
vexit autem ad horum culturam vexit autem ad horum culturam et hos qui icis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuerat, nunc ut deum adoraverunt; et hec fuit vite humane deceptio, quoniam aut affectui aut regibus deservientes homines incomunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: cum illo quifecit tormãta
patiet᷑. ꝓpt̾ hoc ⁊ idolis natõ¬
num ñ erit respectus: qm̃
creature dei in odium facte
sunt. ⁊ intẽptationem aĩe
hominũ. ⁊ in muscipulam
pedib insipientium.Initiũ
enĩ fornicationis ẽ exquisi¬
tio ydoloꝵ: ⁊ adinuentio il¬
loꝵ corruptio uite ẽ. Hon¬
enĩ erant abinitio: neq e¬
runt inꝑꝑetuũ. Suꝑuacui¬
tas enĩ hominũ hec adue¬
nit in orber t̾raruum: ⁊ idõ
A cerbo enĩ luctu dolens pa¬
ter. cito sibi rapti filii fecit y
maginem: illum qui tunc¬
qͣi homo mortuus fuerat. nc̃
tanqmͣ clm̃ colere cepit. ⁊ cõ¬
stituit int̾ seruos suos sacra
⁊ sacrificia. Deinde int̾uemi¬
ente tempore conualescen¬
te iniqua consuetudine.
hic error tanqm lex custo¬
ditus ẽ: ⁊ tyrannoꝵ impe¬
rio colebantur figmenta.
Hos qͥͦs in palam honorare.
ginem regis. quem honorare
uolebant fecerunt: ut illum
qui aberat tanqmͣ plentẽ co¬
lerent sua sollicitudine. Pro¬

Expanded text:
est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus fuerat nunc tamquam deum colere coepit et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare ntem imaginem regis quem honorare volebant fecerunt ut illum qui aberat tamquam praesentem colerent sua sollicitudine pro
Abbreviated transcription (Latin):
ris uia duitius errauerunt.
deos estunantes hec que ĩ
aĩalib st̃ suꝑuacua: infan¬
tium insensatoꝵ more uiuẽ¬
tes. ꝓpt̾ hoc tanqm pueris ĩ¬
sensatis: iudicium inderisũ

Expanded text:
ris via diutius erraverunt, deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua, infantium insensatorum more viventes. Propter hoc tanquam pueris insensatis, judicium in derisum
Abbreviated transcription (Latin):
talitatem instituerunt.
Alii quidera innotos ñ reci¬
piebant aduenas: alii qͥdẽ
bonos hospites in seruitu¬
tem redigebant. Et non
folum hec: s ⁊ alius quidem
respestus illoꝵ erat: qm̃ in
uicti recipiebant extraneos.
Qui autem cum leticia re¬
ceperunt hos qui eisdem.
usi erant institutis seiussi¬
nus. afflixert̃ dolorib. Per¬
cussi st̃ aut̃ cecitate: sicut

Expanded text:
em instituerunt; alii quidem ignotos non recipiebant advenas, alii autem bonos hospites in servitutem redigebant. Et non solum haec, sed et alius quidam respectus illorum erat; quoniam inviti recipiebant extraneos. Qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant justitiis, saevissimis afflixerunt doloribus. Percus
Abbreviated transcription (Latin):
cluis acutꝰ. insimulatũ impe¬
rium tuũ portans: ⁊ stans re¬
pleuit oĩa morte: ⁊ usq ad
celum attingebat stans in ter¬
ra. Tunc continuo uisus sõp¬
nioꝵ maloꝵ turbauerunt il¬
los ⁊tiores su suꝑuenert̃
insperati. Et alius alibi ꝓiestꝰ
tur causam demonstrabat. Si¬
siones enĩ que illos turba¬
uerunt hec p̾monebant: ne
inscii quare mala patieban¬
tur ꝑirent. Tetigit aut̃ tunc
⁊ iustos temptatio mortis:
⁊ cõmotio in heremo facta ẽ
multitudinis. S ñ diu per¬
mansit ira tua. Proꝑans e¬
nim homo sine querela de
precari ꝓpoplis ꝓferens ser¬
uitutis sue scutum oratio¬
nem. ⁊ ꝑincensum depreca¬
tionem allegans. resticit ĩre:
⁊ finem imposuit necessitati: o¬
stendens qm̃ tuus famulus ẽ.
Nicit aut̃ curbas ñ inuirtute
corporis nͨ armatura potenti¬
subiecit: iuram̃ta parentum
⁊ testam̃tum cõmemorans.
Cum enĩ iam aceruatim ceci¬
dissent suꝑ alterutrum mor¬
tui: int̾ stetit ⁊ amputauit ĩ¬

Expanded text:
tus insimulatum imperium tuum portans et stans replevit omnia morte et usque ad caelum adtingebat stans in terra tum continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos et timores supervenerunt insperati et alius alibi proiectus tur causam demonstrabat visiones enim quae illos turbaverunt haec praemonebant ne inscii quare mala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in hmultitudinis: sed non diu permansit ira tua. Properans enim homo sine qprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. icit autem turbas non virtute corporis nec armatura potentisubiecit iuramenta parentum et testamentum commemorans cum enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortui interstetit et amputavit im
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ⁊ ñtabescebant: ut sci¬
rent qm̃ fructus iniricorũ
extminabat igius ardens
ingrandine. ⁊ pluiia cho¬
ruscans. Hoc aut̃ iterum ut
nutarent᷑ iusti: etiã sue uir¬
cutis oblitus ẽ. Creatura e¬
nim tibi factori deseruiens.
excandescit in torm̃tum. ad¬
u̾sus inuistos: ⁊ lenior fit ad
benefacienclum ꝓ hiis qui
inte conficlunt. Spt hoc ⁊
tunc in oĩa tranffigurata.
om̃ium nutrici gr̃e tue de¬
seriuebant. ad uolũtatẽ eoꝵ
qui a te desiderati st̃. ut sci¬
rent filii tui qͦs dilexisti

Expanded text:
non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexis
Abbreviated transcription (Latin):
dam enĩ tempore mansne¬
tabat᷑ ignus: ne comburerẽ¬
sa aĩalia: s ut ip̃i uidentes
scirent. qm̃ dei iudicio pa¬
tiurit᷑ ꝑsecutionẽ. Et qͥdam
tempore in aqua suyͣ uir¬
tutem ignis exardebat un
tre ext̾minaret. ꝓquib an¬
głoꝵ esca nutristi popłm
ciuĩe⁊ pantum ganemde
celo p̾stitisti llis sine labo¬
re. om̃e delectam̃tum in se
habentem. ⁊ om̃us saporis su

Expanded text:
dam enim tempore mansuetabatur ignis ne comburerennt animalia, sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei judicio patiuntur persecutionem. Et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut  exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et om
Abbreviated transcription (Latin):
Hec popłm iustum. ⁊ semẽ
sine querela. liberauit ana¬
tionib: que illum opͥpme¬
bant. Intrauit in aĩam ser¬
ui dei. ⁊ stetit contͣ reges hor¬
rendos. inpotentis ⁊ signis.
Et reddidit iustis mercedẽ
laboꝵ suoꝵ: ⁊ decluxit eos
in uia mirabili. Et fuit illis
inuelam̃to diei.: ⁊ in luce

Expanded text:
ec populum justum, et semen sine querela, liberavit a nationibus quae illum deprimebant. Intravit in animam servi Dei, et stetit contra reges horrendos in portentis et signis. Et reddidit justis mercedem laborum suorum, et deduxit illos in via mirabili, et fuit illis in velamento diei,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dum letant᷑ insanumt:
aut c̾te uaticinant᷑ falsa:
aut uiuunt inuiste. aut ꝑ¬
iurant cito. Dum enĩ confi¬
clunt in idolis. q̃ st̃ sine aĩa.
male uirantes noceri se ñ
speraut. Itaq g̃ ilus ene¬
nient clignez qm̃a male sense¬
runt de deo attendentes idoł.¬
nim uirantiũ ẽ uirtus. s pec¬
cantium pena. ꝑambulat sẽ
ꝑ iniustoꝵ p̾uaricationem
auis ⁊uerus es: patiens.
Et erĩ si peccauerimus. tui su¬
mus: scientes magnitudinẽ
tuam. Et si ñ peccauerimus:
scimꝰ qm̃ apud te sumꝰ compu¬
tati. Nosse enĩ te consũmata ẽ¬
iusticia: ⁊ scire iusticiam. et
uirtutẽ tuã. radix ẽ immorta¬
litatis. Non enĩ mnerrorem in

Expanded text:
tantur, insaniunt: aut vaticinantur falsa, aut vivunt injuste, aut perjurant cito. Dum confidunt in idolis, quae sunt sine anima, male jurantes noceri se non sperant. Utraque ergo illis venient juste, quoniam male senserunt de Deo, attendentes in id virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem avis et verus es patiens etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non e
Abbreviated transcription (Latin):
malo. Ilos enĩ locustarum
⁊ muscarum occider̃t morlꝰ:
⁊ non ẽ inuenta miqͥtas sa¬
rant abhuiꝰ modi extermi¬
nari. filios aut̃ tuos nͨ dra¬
chonum uenenatoꝵ uicert

Expanded text:
m. Illos enim locustarum et muscarum occiderunt morsus, et non est inventa sanitas arant ab hujuscemodi exterminari. Filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Iͥllud enĩ cupiclitas adqͥ¬
rendi excogitauit. ⁊ artifex
sapientia sua fabricauit: tua
aut̃ pater gubernat ꝓuidentia.
Qm̃ dedisti in mari uiã. ⁊ int̾
fluctus semitam firmillimã:
ostendens qm̃ potens es ex
om̃ib sanare ⁊ si sine rate a¬
liquis adeat mare. S ut niõ
ẽẽnt uacua sa pientie tue
oꝑa: ꝓpt̾ hoc etiã exiguo lig¬
no creclunt homines aĩas
suas: ⁊ transeuntes mare. ꝑ
ratem liberati st̃. S ab mi¬
tio comperirent sirꝑbi gigã¬
tes: spes orbis t̾rarum ad
ratem confugiens. remisit
scło semen natiuitatis: que
manu tua erat gubnata.
Beneclictum ẽ enim lignũ:
ꝑ qͦd fit iusticia. Pmanus:.

Expanded text:
cat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus
Abbreviated transcription (Latin):
tanclum: s ⁊ pedes eoꝵ pigͥ
ad ambulandũ. Homo enĩ
fecit illos:⁊ qͥ sp̃m mutuatus
ẽ is fuixit illos. Nemo enim
sibi similem homo poterit
dm̃ fingͥe. Cũ sit enĩ morta¬
lis: mortuum fingit mani¬
b iniqͥs. Melior ẽ enĩ ip̃e hi
qͦs colit ⁊ qr ip̃e qͥdem uixit
rimi colunt. Insensata enĩ
comparata hiis: illis st̃ de¬
tenora. diñ alpestu aliqisd
exhiis aĩalib: bona potest cõ¬
spicere. Effugere aut dei lau¬
dem: ⁊ benelictionẽ eiꝰ. ¶AU
ropt̾ hec ⁊ hiis similia.
passi st̃ dligne torm̃ta:
⁊ ꝑ multitadinẽ bestiarũ ext̾¬
minati st̃ ꝓquib torm̃tis be¬
ne disposuisti popłm tuũ:
quib dedisti concupiscenci¬
am delectam̃ti sui. nouũ sa¬
porem. escam parans ets orti¬
gometram: ut illi quidẽ con¬
cupiscentes escam. ꝓpt̾ea q̃
illis ostensa ⁊ missa st̃. etiã
anecessaria concupiscentia
auert̾ent᷑. Hii aut̃ inbreui
inopes facti:.nouã gustaus¬
runt escam. Oportebat enĩ

Expanded text:
tandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit rima colunt; insensata enim comparata his, aliis sunt deteriora. Sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere. Effugerunt autem Dei laudem, et benedictionem ejuias. Passi sunt justi digne tormenta: et per multitudinem bestiarum exterminati sunt. Pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum: quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui. Novum saporem escam parans eis ortigometram. Ut illi quidam concupiscentes escam: propterea que illis ostensa: et missa sunt: etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti: novam gustaverunt escam. Oportebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
tra iudiciũ cuũc Aut qͥs in
conspectu tuo ueniet uin¬
dex iniquoꝵ hominũ: Aut
quis tͥ imputabit. si ꝑierint
nationes qͣs tu fecistis Nec
ẽ enim alius ds̃ qmͣ tu cui
cura ẽ de om̃ib: ut osten¬
das qm̃ ñ inuiste iudlicas
iudicium. Heq rex neq tỹ¬
rannus in conspectu tuo in¬
quirent de hiis qͦs ꝑdiclisti.
Cum gͦ sis iustus: iuste oĩa
disponis. Ip̃m quoq qui nõ
debet puniri condercipnas:¬
⁊ exterum estimias a tua uir¬
tute. Pirtus enĩ tua. iusticie
uuitium ẽ: ⁊ obhoc qͦd om̃iũ
dñs es. om̃ib te parcere facis.
Uirtutem erũ ostendis tu qͥ
ñ crederis ẽẽ in uirtute con¬
summatꝰ: ⁊ hos qͥte nesciũt¬
in audacia tracdicis. Tu aut̃
dominator tra uirtutis cũ

Expanded text:
judicium tuum? aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum? aut quis imputabit tibi, si perierint nationes quas tu fecisti? Nec enim est alius Deus quam tu, cui cura est de omnibus, ut ostendas quoniam non injuste judicas judidicium. Neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtu
Abbreviated transcription (Latin):
licui ex aĩalib illud comꝑet.
pliniens rubrica. ⁊ rubicũdũ
faciens fuco colorem illius:
⁊ omnẽ macłam que in illo
ẽ ꝑliniens: ⁊ faciat ei cdignã
habitationẽ in pariete ponẽs
illud. ⁊ confirmans ferro ne
forte cadat: ꝓspiciens illi.
sciens qͦd ñ potest adinuare
se. Imago enĩ ẽ: ⁊ opul ẽ il¬
li adiutorium. Et de substan¬
tia sua. ⁊ de filus suis. ⁊ de nup¬
tiis. uotum faciens: inquirit.
Non erubescit loqui cũ illo qͥ
sine aĩa ẽ: ⁊ ꝓ sanitate qͥ dẽ
infirmũ dep̾catur. ⁊ ꝓuita ro¬
gat mortuum: ⁊ madiuitori¬
um inutilem inuocat: ⁊ ꝓ
itinere petit ab eo qui ambu¬
lare ñ potest:⁊de adquiren¬
uo. ⁊ deoꝑando. ⁊ de om̃ium
rerum euentu petit abeo:

Expanded text:
licui ex animalibus illud comparet, licui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens quoniam non potest adjuvare se: imago enim est, et opus illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui cum illo, qui sine anima est; et pro sanitate quidem infirmum deprecatur, et pro vita rogat mortuum, et in adjutorium inutilem invocat; et pro itinere petit ab eo qui ambulare non potest: et de adquirendo et de operando et de omnium rerum. euentu petit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
lentes inuenire. Et enĩ cum
inoꝑib illius conu̾sent᷑: inqͥ¬
runt ⁊ ꝑsuasum habent. qm̃bo¬
na st̃ que uident᷑. Iterum autẽ
nͨ hiis debet ignosci. Si enĩ tan¬
tum potuerunt scire ut possẽt
estimare scłm : quomͦ huius
cdñm faciliꝰ non inuenerunt :¬
Infelices aut̃ st̃. ⁊ int̾ mortu¬
os spes illoꝵ ẽ: qui appellaue¬
runt deos. oꝑa manuum ho¬
minũ. aurum ⁊ argentũ. ar¬
tis inuentionẽ. ⁊ similitudi¬
nes aĩalium. aut lapidem ĩ¬
utilem. opus manus antiq̃.
Aut si qͥs artifex faber. de sil¬
ua lignũ rectum secuerit. ⁊
huius docte eradat omnem
corticem. ⁊ arce sua usus di¬
ligent᷑ fabricet uas mutile
inconu̾sationẽ uite. reliqͥas
aut̃ eius oꝑis ad pparationẽ
esce abutat᷑. ⁊ reliquũ hoꝵ qͦd
ad nullum usum facit: lig
num curuum. ⁊ uorticib ple¬
num sculpat liligent ꝑ ua
autatem luam ⁊pstientia
sue artis figuret illud: ⁊ assimi
let ymagini hominis. aut a¬

Expanded text:
lentes invenire etenim cum lentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos num curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut a
Abbreviated transcription (Latin):
ste ferebant: in qͥb patien¬
tes inclignabant᷑. ꝑhec que
putabant deoes mipis cum
extminarent᷑: uidentes illum
quem olim ne gabant se nosse
qͦd. ⁊ finis condempnationis
ani aut̃ st̃ om̃s homineᷤᷤ
inqͥb ñ subest scientia
oeiz ⁊ de hiis que uident᷑ bona
ñpotuerunt intelligere eum
qui ẽ: neq oꝑib attendentes.
agnouert quis ẽẽt artifex.
S aut ignẽ aut sp̃m. aut ci¬
tatũ aerem. aut gỹrum stel¬
larum aut nimiã aqmͣ aut
solem. ⁊lunam rectores.orb
t̾rarum:deos putauert̃. Qe ⁊
si spetie delecti. deos putauer̃t.
sciant qͣnto hiis dominator
eoꝵ spetiosior ẽ. Speciei enĩ
generator: hec oĩa constituit.
aut siuirtutẽ ⁊oꝑa eoꝵ mira¬
ti st̃: intelligant ab illis qm̃¬
qui hec fecit. fortior ẽ illis.
A magnitudine enĩ speciei.
⁊ creature: cognoscibilit po¬
terit creator hoꝵ uideri. S ta¬
men adhuc inhuis minor ẽ
querela. Et hii enĩ fortassis
errant: dm̃ querentes.⁊ uo¬

Expanded text:
rebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse quod et finis condemnationis unt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis q illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et vo
Abbreviated transcription (Latin):
mus que int̾ra st̃. ⁊ que in ꝓ¬
spectu sunt inuenimꝰ om̃i la¬
bore ⁊ que aut̃ in celis sunt.
quis inuestigabit: Sensuma
Nam ꝑsapientiam sanati st¬

Expanded text:
e in prospectu sunt invenimus cum labore quae in caelis sunt autem quis investigavit sensum et per sapientiam sanati s
Abbreviated transcription (Latin):
euentꝰ mirati sunt. Non sili¬
ter iustis faciens. ꝓ cogitatõ¬
nib aut̃ insensatis: iniqui¬
tates illoꝵ. Qd quidam er¬
rantes colebant mutos ser¬
pentes.⁊ bestias suꝑ uacuas.
ĩmis isti illis multitudinem
mutoꝵ animaliũ inuindic¬
tam: ut scirent qr ꝑque pec¬
cat qͥs ꝑ hec ⁊ torquet᷑. Non
enĩ impossibilis erat om̃ps
manus tua que creauit or¬
hem t̾rarum ex mat̾ia inuisa.
ĩmittere illis multitudinẽ
ursoꝵ aut audaces leones.
aut noui generis ira plenas
⁊ ignotas bestias. aut uapo¬
rem igneum spirantes. aut¬
fumi odorem ꝓferentes. aut
horrendas ab oculis scintillas
enuttentes: quarũ non solũ
lesura poterat illos ext̾mina¬
re. s ⁊ aspectus ꝑtimorẽ oc¬
cidere. Nam ⁊ sine hiis uno

Expanded text:
eventus mirati sunt non similieventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occ
Abbreviated transcription (Latin):
⁊da inuocauert te.⁊ data est
illis aqua de petra altissima.
⁊ requiessitis delapide duo ꝑ
ci illoꝵ. a defectione potus sur:
⁊ ineis cum habundarent fi¬
lii isrłletati sunt ꝑhec cum
illis deẽẽt. bene cum illis actũ
ẽ.Nam ꝓfante quidem sem¬
pit̾ni fluminis: humanum
sanguinem dedisti iniustis.
Qui cum minuerent᷑ intra¬
ductione infantium occisoꝵ:
oeclisti illis abundantẽ aqm
insꝑate: ostendens ꝑsitrm
que tunc fuit. quemadmo
dum tuos exaltares.⁊ adu̾¬
sarios illoꝵ necares. Cum
enĩ temptati st̃: ⁊ qͥdem cũ
entes. scierunt quemadmo¬
clura cum ira iudicati impii
torm̃ta paterent᷑. Hos quidẽ
tanqm pat̾ monens ꝓbasti:
illos autẽ tanqm rex durus
int̾rogans condeminasti.
Absentes enĩ ⁊ psentes: simi¬
lit̾ torquebant᷑. Duplex emĩ
illos acceꝑat teclium: ⁊ ge¬
mitus cum memoria pteri¬
toꝵ. Cum enĩ aulirent ꝑ
sua torm̃ta bene secũ agi:
Quem enĩ in expositione pra¬
ua ꝓiectum diriserunt: ĩ finẽ

Expanded text:
, & invocaverunt te, & data est illis aqua de petra altissima, & requies sitis de lapide duro. ci illorum, a defectione potus sui, et in eis cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim quae tunc fuit, quemdum tuos exaltares et adversarios illorum necares cum enim temptati sunt et quidem cum entes scierunt quemadmodum cum ira iudicati impii tormenta paterentur hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur duplex enim illos acceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi m in expositione prava proiectum deriserunt in finem
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq hos.qui exerrant par¬
tib cormpis.⁊ de quib peccãt.
ammonens alloqueris: ut
relicta malitia credant in
te dñe. Illos enĩ antiquos
inhabitatores t̾re sc̃e tue. qͦs¬
ra tͥ faciebant ꝑ medicami¬
na ⁊ sacrificia iniusta: ⁊ fi¬
lioꝵ suoꝵ necatores sine
miscd̃ia. ⁊ comestores uisce

Expanded text:
d hos qui exsecrarint patribus corripis, et eos qui peccant admonens alloqueris, ut derelicta malitia credant in te, Domine: et illos enim antiquos inhabitatores terrae tuae odiopera faciebant per medicamina et sacrliorum suorum necatores sine misericordia, et comestores viscer
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ est. Ergo accipite.
disciplinam ꝑsermones
meos. ⁊ ꝓderit uobis. ¶¬
un quidẽ ⁊ ego morta¬
lis homo. similis om̃ibꝰ
⁊ ex genere t̾rem illius qui
por factus ẽ:⁊ inuentre ma¬
tris figuratus sum caro.
Decem msium tempore co¬
agulatus sum in sanguine.
mento sompni coueniente
Et ego natus accepi cõmunẽ
aerem: ⁊ in sumilit̾ factam
decidi t̾ram. ⁊ pͥmam uocem
similem om̃ib emisi plorãs.
Ininuolum̃tis nutritus sum:
⁊ curis magnis. Nemo enim
ex regib: aliud habuit nat.¬
uitatis initium. Unꝰ ẽ gͦ int̾i¬
tus om̃ib ad uitam: ⁊ simi¬

Expanded text:
turae. Ergo accipite disciplinam per sermones meos et proderit vobis. Sum quidem et ego mortalis homo, similis omnibus, et ex genere terreni illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro, decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine, mento somni conveniente. Et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et simi