comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas eam & custodiet te. dilige eam.
& seruabit te. Principium sapien¬
tie. posside sapientia. et in om̃i pos¬
sessione tua adquire prudentiam.
Accipe illã. & exaltabit ce. Glifica¬
beris ab ea. cum eã fueris amplexa¬
tus. Dabit capiti tuo augmenta
gr̃arum. & corona inclita ꝓteget te.
udi filimi et suscipe uerba mea.
ut multiplicent᷑ tͥ anni uite tue
Uiam sapientie monstrabo tibi. du¬
cam de ꝑ semitas equitatis. quas
dum ingressus fueris ñ artabunt᷑
gressꝰ tui. & currens: ñ habeb̃ offen¬
diculum. Tene disciplinã ne dimit¬
tas eam. custodi illam. quia ipsa¬
ẽ uita tua. Ne delec̾ teris semitis
impioꝵ. nec tibi placcat maloꝵ uia
fuge ab ea ne transeas ꝑ illam. de¬
clina. & desere illam. Non enim
dormiunt nisi male fecerint. nec
rapitur sonuꝰ ab eis. uisi supplantaue¬
rint. Comedunt panem impietatis.
et uinum iniquitatis bibunt. Iustoꝵ
autẽ semita quasi lux splendens ꝓ¬
cedit. et crescit usq ad ꝑfectã diẽ.

Expanded text:
todiet te dilige eam et servabit te principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te audi fili mi et suscipe veut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebdiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, ne transeas per illam: declina, et desere eam: non enim dormiunt nisi male fecerint: nec capietur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita, lux splendens, procedit et crescit usque ad perfectam diem
Abbreviated transcription (Latin):
dite filii disciplinã patris. & at¬
tendice ut sciatis prudentiã. Donũ
bonũ tribuam uobis. legem meam
ne derelinquatis. Nam et ego filius
fui patris mei denellꝰ et unigenitus
coram matre mea. & docebat me
atq dicebat. Suscipiat uerba mea
cor tuũ. custodi p̾cepta mea et ui¬

Expanded text:
dite, filii, disciplinam patris, et attendite, ut sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuu
Abbreviated transcription (Latin):
filus hominum. Nunc gͦ filii au¬
dite me. B eati qui custodut iuiaᷤᷤ
meas. Audite disciplinam et estote
sapientes. & nolite abicere eam. Bea¬
tus homo qui audit me: & qui uigi¬
lat ad fores meas cotidie: & obser¬
uat ad postes ostii mel. Quime in¬

Expanded text:
filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abjicere eam. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ic sapientie soror mea es. & pru¬
dentiã uoca amicã tuã. ut cus¬
todiat te a muliere extranea. &
Ab aliena. que uerba sua dulcia
facit. De fenestra enim domꝰ mee
ꝑ cancellos ꝓspexxi. et uideo paruu¬
los. Considero uecordẽ iuuenem.
qui transit ꝑ plateam. Iuxta angu¬
lum & prope uiã domꝰ illiꝰ gradit᷑.
in obseuro. ad uesꝑascente diẽ in noc

Expanded text:
oror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur. In obscuro, advesperascente die, in
Abbreviated transcription (Latin):
capita suã. Accincłi sunt cilitiis.
abiecerunt in t̾ra capita sua uirgi¬
Defecerunt p̃ lacrimis oculi mei.
conturbata sunt uiscera mea. Effu¬
sum ẽ. in tra iecur meum. suꝑ con¬
tritionẽ filie ppłi mei. cũ deficeret
paruulus & lac tens in plateis
oppidi.
lamed.

Expanded text:
liciis, abjecerunt in terram capita sua virgiDefecerunt prae lacrymis oculi mei, conturbata sunt viscera mea: effusum est in terra jecur meum super contritione filii populi mei, cum deficeret parvulus et lactens in plateis oppidi.  Lamed.
Abbreviated transcription (Latin):
illius coram eo. Sicut pastor¬
gregẽ suum pascet. in brachio suo
congregabit agnos. & in sinu suo le¬
uabit. fetas ipse portabit.
uuis mensus est pugillo aquas. &
celos palmo ponderauit: Quis
appendit trib digitis molem terrȩ.
et librauit inpondere montes. et col¬
les in statera: Quis adiuuit sp̃m
dñi. aut quis consiliarius eius fuit.
eum semitam iustitię. & erudiuit
eum scientia. & uiam prudentię
ostendit illi: E cce gentes quasĩ
stilla situle. & quas̃ momentum
statere reputate sunt. Ecce insule

Expanded text:
oram ipso. Sicut pastorgregem suum pascit et in bracio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit: fetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis molem terre: et librabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit spiritum Domini: aut quis consiliarius eius fuit eeum semitam iustitie; et erudibit eum scientia: et viam prudentie ostendit illi. Ecce gentes quasi stille situle: et quasi momentum instatere
Abbreviated transcription (Latin):
te in excelsum oculos ur̃os. & uidete
quis creauit hec. Qui educit ex nu¬
inero militiam eoꝵ. & om̃s ex nomi¬
ne uocat. p̃ multitudine fortitudimꝰ
& roboris uirtutisq eiꝰ. neq unum
reliquum fuit.
uare dicis iacob & lõqueris urł.
abscondita. ẽ. uia mea a dño. &
a deo meo iuditium meum transibit:
Numquid nescis. aut non audisti:
Dĩ sempit̾nꝰ dñs qui creauit c̃minoꝰ
t̃re. non deficiet neq lab orabit. nec
est inuestigatio sapientie enus. Qui
dat iasso uirtutem. & his qui non
sunt fortitudinem. & robur multi¬
plicat. D eficient pueri & laborabt̃.
& uiuenes in infirmitate cadent
Qui autẽ sꝑant in dño. mutabt̃

Expanded text:
te in excelsum oculos vestros, et videte te in excelsum oculos vestros, et videte qui creavit haec: Qui educit in numero militiam eorum, et omnes ex nomine vocat: Prae multitudine fortitudinis et roboris, virtutisreliquum fuit quare dicis Iacob et loqueris Israhel abscondita est via mea a Domino et a Deo meo iudicium meum transibit numquid nescis aut non audisti Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae non deficiet neque laborabit nec est investigatio sapientiae eius qui dat lasso virtutem et his qui non sunt fortitudinem et robur multiplicat deficient pueri et laborabunt et iuvenes in infirmitate cadent q
Abbreviated transcription (Latin):
malia erus non sufficient ad holo¬
chaustum. Om̃s gentes quasi ñ
sint sic sunt coram eo. & quasi n¬
chilum et in ane reputate sunt ei.
ui ergo similem
fecistis dm̃. aut quam imagi¬
nem ponetis ei: Numquid scul¬
tile conflauit faber. aut artifex
auro figurauit illud. & laminis
argenteĩs argentariꝰ: F orte lig¬
num et imputribile elegit artifex.
simulachrum. quod non moue¬
atur: Numquid non scietis: Nũ
non annuntiatum.ẽ. ab utio uo¬
bis: Numquid non intellexis¬
tis fundamenta terre : Q ui sedet
suꝑ gẏrum t̾re. & habitatores eiꝰ
sunt quasi locuste. Qui extendit
uelut nichilum celos. & expan¬
dit eos sicut tab̃naculum ad ha¬
bitandum. Qui dat̃ secretoꝵ scru¬
tatores quasi non sint. iudices
t̾re uelut inane fecit. Et quidẽ
neq plantatus neq satus. neq radica¬
tus int̾ra truncꝰ eoꝵ. Repente flauit
in eos & aruerunt. & turbo quasi sti¬
pulam auferet cos. Et cui ad simlas¬
tis me & adequastis dicit sc̃s: Leua¬

Expanded text:
malia ejus non sufficient ad holocaustum. Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihilum et inane reputatae sunt ei. Cui ergo similem fecistis Deum? aut quam imaginem ponetis ei? Numquid sculptile conflavit faber? aut aurifex auro figuravit illud, et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit artifex ssimulacrum, quod non moveatur. Numquid non scitis  Al. non annuntiatum est vobis ab initio? numquid non intellexistis fundamenta terrae? Qui sedet super gyrum tesunt quasi locustae: Qui extendit velut nihilum coelos, et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum. Qui dat secretorum scrutatores quasi non sint, judices terrae velut inane fecit: Et quidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: Repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me, et adaequastis? dicit sanctus. Leva
Abbreviated transcription (Latin):
thecas suppellectilis suȩ. & uniuer¬
sa quȩ inuenta sunt in thesauris
eius. Non fuit uerbum quod non
ostenderet eis ezechias in domo sua.
& in om̃i potestate sua. Introuit au¬
tẽ ẏsaias. ꝓpheta ad regem ez echiã.
& dix it ei. Qd dixerunt uiri isti.
& unde uenerunt ad te: Et dixit
ezechias. De t̾ra longinqua uenert̃
ad me. de babylone. Et dixit ẏsai¬
as. Quid uiderunt in domo tua:
Et dixit etechias. O mnia que in
domo mea sunt uiderunt. non fu¬
it res quam non ostenderim eis. in
thesauris meis. Et dixit ysaias
ad ȩtechiam. Audi uerbum dñi
exercituũ. Ecce dies uenient. &
auferentur omnia quȩ in domo
tua sunt. & que thesaurrauerunt
patres tui usq ad diẽ hanc. IN
babylone. Non relinquetur quic¬
quam dicit dñs. Et de filuis tuis
qui exibunt de te quos genueris tol¬
lent. & erunt eunuchi in palatio
regis babylonis. Et dixit ezechias
ad ysaiam. Bonũ uerbũ dñi quod
locutus. ẽ. Et dixcit. Fiat tantum
pax & ueritas in dieb meis. xl

Expanded text:
supellectilis suae, et universa quae inventa sunt in thesauris ejus. Non fuit verbum quod non ostenderet eis Ezechias, in domo sua, et in omni potestate sua. Introivit autem Isaias propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt ad te? Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae in domo mea sunt, viderunt: non fuit res, quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Isaias ad Ezechiam: Audi verbum Domini exercituum, Ecce diee in domo tua sunt et quae thesaurizaverunt patres tui usque ad diem hanc in Babylonem non relinquetur quicquam dicit Dominus et de filiis tuis qui exibunt de te quos genueris tollent et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis et dixit Ezechias ad Isaiam bonum verbum Domini quod locutus est et dixit fiat tantum pax et veritas in di
Abbreviated transcription (Latin):
omissa. aut certe scriptoꝵ uitio de¬
prauata. manifestiora nr̃a unc̃p̃tati¬
nem ex parte didicimꝰ. et inlati¬
no pene ab ipsis cunabulis inter
grãmaticos et rechores & philoso¬
phos detriti sumꝰ. Qđ si apud gre¬
aquila. simmachꝰ & theodotion ui¬
daitantes heretici sunt recepti. qui
multa mysteria saluatoris subdola
interp̾tatione cęlarunt: Et tamen
& explanantur ab eccłasticis uiris.
quantomagis ego xp̃ianꝰ de paren¬
tib xp̃ianis natus. & uexillum cru¬
cis in mea fronte portans: Cuius
studium fuit omissa repetere. depra¬
uata corrigere. & sacram̃ta eccłe
puro ac fideli aꝑire sermone. uel a
fastidiosis. uel a maledicis lec̾ to¬
rib non debed rep̃hendi : Habeant
qui uolunt ueteres libros. uel inmen¬
branis purpureis. auro. argentoq
descriptos. uel uncialib ut uulgoai¬
unt litteris onera magis exarata
quam codices. dum modo michime¬
isq ꝑmittant pauꝑes habere scedu¬

Expanded text:
omissa, aut certe scriptorum vitio deomissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatinem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud GraeAquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedu
Abbreviated transcription (Latin):
me reprehendo. & ago penitentiã
in fauilla et cinere: Ex ametri uers
sunt. dactilo. spondeoq currendes.
& ꝓpter lingue idioma crebro reci¬
pientes et alios pedes non earũdẽ
sillabarum. sed eoꝵ dem tempoꝵ.
Interdũ quoq rimus ipse dulcis &
tinmulꝰ. fertur numeris lege solutis.
quod metrici magis quamꝰ simplex
lec̾ bor incelligitͣ. A supradic to au¬
tem uersu usq ad finẽ libri partim
coma quod remanet ꝓsa oratione
condexeint᷑. Quod. sicui uidetur
incredulum. metroͣ scilicet eẽ apud
hebreos. & in morẽ nr̃i flacci. gre¬
ciq pindarii et alcei. & sapho uel
psalterium. uel lamentationes hie¬
remiȩ. uel omnia ferme scriptura¬
rum cancica comphendi. legat
phylonẽ: iosephumt. origenẽ. cesa¬
riensẽ eusebium. & coꝵ testimo¬
nio. me uerum dicere compbabit.
Audiant qua ꝓpter canes mei
iocnrco me in hoc uolumine la¬
borasse. non ut interp̃tationem
antiquam rep̃henderem. sed ut ea
que in illa aut obscura sunt aut¬

Expanded text:
o poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̾beat. Hec autẽ translatio nul¬
lum de uet̾ib sequitur int̾pretẽ. sed
ipso hebraico arabicoq sermo¬
ne. et intdum syro. nunc uerba. nc̃
sensꝰ nunc simul utrumq resona¬
bit. Obliqͦ enim etiã apud hebreos
greci rechores uocant. ecke a ia tic

Expanded text:
tibus praebeat. Haec autem translatio nultibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos Graece rhetores
Abbreviated transcription (Latin):
cos aquila sẏmmachus & theodo¬
tion uel uerbum e uerbo. uel sensũ
ex sensu. uel ex utroq cõmixtũ. &
medie temꝑatum. genus translatio¬
nis exp̃sserint. & omnia uet̾is testa¬
m̃ti uolumina origenis obelis aste¬
ricisq distinxerit᷑. quos uel addi¬
tos. uel de theodotione sumptos
translationi antique inseruit. pro¬
bans defuisse quod additũ. ẽ. Dis¬
cant igitur obtrec latores mei re¬
ciꝑe ingenti qđ in partib suscipunN.
aut int̾pretationẽ meam cũ asteris¬
cis suis radere. N eq enim fieripo¬
dest ut quos plura int̾misisse cons¬
spexerint. non eosdem ętiam in qͥb¬
dam errasse fateantur: Precipue in
iob. cui si ea quę sub asteriscis ad¬
dita sunt subtraxeris. pars maxima
uoluminis detruncabitur. Et hoc
dum taxat apud grecos. Cetum
apud latinos anteram tramlationẽ
quam sub asteriscis & obelis nuper
edidimꝰ. septingenti ferme: uersus¬
sunt. quib decurtatꝰ & laceratꝰ. cor¬
rosꝰ q liber feditatẽ sui publice legen¬

Expanded text:
mmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme auut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legen
Abbreviated transcription (Latin):
ud agit. ut si uelis anguillã aut
murenulã strictis tenere manib.
quanto fortiꝰ p̾sseris. tanto citiꝰ ela¬
bitur. Memini me ob intelligentiam
huiꝰ uoluminis liddeum quendã
p̃ceptorẽ qui apud hebreos primꝰ
haberi putabatur. non paruis rede¬
misse nummis. Quiꝰ doc trina an
Aliquid ꝓfecerim nescio. hoc unum
scio. non potuisse me interp̾tari.
nisi quod ante intellexeram. A prin¬
cipio itaq uoluminis usq ad uer¬
ba iob. apud hebreos ꝓsa oratio ẽ.
Porro a uerbis iob in quib ait ꝑe¬

Expanded text:
it: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
tfactũ ẽ in undecimo
anno prima mensis. fac̾ tꝰ ẽ ser¬
mo dñi adme dicens. Filihominiᷤᷤ.
ꝓ eo quod dixit tyrꝰ de hierłm euge
confrac be sunt porte popłoꝵ. con¬
uersa ẽ ad me. implebor. deserta
suꝑ te tẏre: & ascendere faciã ad
te gentes multas. sicut ascendit
mare fluc tuans. Etdissipabunt
muros tyri. & destruent turres qꝰ.
Et radam puluerẽ eiꝰ de ea. & dabo
eam in limpidissimã petram. Sicca¬
tio sagenarum erit in medio mariᷤᷤ.
quia ego locutꝰ sum ait dñs d̃
et erit in direptionẽ gentib. Ffiliȩ qͦq¬

Expanded text:
factum est in undecimo anno, prima mensis, factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem, euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me: implebor: deserta super te, Tyre, et ascendere faciam ad te gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans, et dissipabunt muros Tyri, et de struent turres ejus. Et radam pulverem ejus de ea, et dabo eam in limpidissimam petram. Siccatio sagenarum erit in medio maris, quia ego locutus sum, ait Dominus Deus, et erit in direptionem gentibus. Filiae q
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtu. popłoq magno. filias tuas
que sunt in agro gladio int̾ficiet.
& circundabit te munitionib &
comportabit aggerem in gyro &
eleuabit contra te clypeum. & line¬
as et arietes temꝑabit in muros
tuos. & turres tuas destruet iN
armatura sua. Inundatione equoꝵ
eiꝰ oꝑiet te puluis eoꝵ. a sonitu
equitum & rotarum. & curruum
mouebuntur muri tui dum iN¬
gressus fuerit portas tuas. quasi
ꝑ introitꝰ urb dissipate. Ungulis
equoꝵ suoꝵ. conculcabit onĩs pla¬
teas tuas. Popłm tuũ gladio cedet
& statue tue nobiles inꝰ trã corru¬
ent. Uastabunt opes tuas. diripi¬
ent negociationes tuas. & destru
ent muros tuos. & domos tuas p̃¬
claras subuerdent. Et lapides tu¬
os & ligna tua & puluerẽ tuum.
in medio aquarũ ponent. Et
quiescere faciã multitudinẽ can¬
ticoꝵ tuoꝵ. & sonitꝰ cythararum
tuarum non audietur amplius.
Et dabo te in limpidissimã petrã.
Siccatio sagenarum eris. nec edi¬
ficaberis ultra. quia ego locutus

Expanded text:
magno, filias tuas quae sunt in agro, gladio interficiet. Et circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro. Et levabit contra te clypeum, et lanceas et arietes temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua. Inundatione equorum ejus operiet te pulvis eorum, a sonitu equitum, et rotarum et curruum movebuntur muri tui. Dum ingressus fuerit portas tuas quasi per introitus urbis dissipatae, ungulis equorum suorum conculcabit omnes plateas tuas, populum tuum gladio caedet, et statuae tuae nobiles in terram corruent. Vastabunt opes tuas, diripient neg domos tuas praeclaras subvertent: Et lapides tuos, et ligna tua, et pulverem tuum in medio aquarum ponent. Et quiescere faciam multitudinem canticorum tuorum, et sonitus cithararum tuarum non audietur amplius. Et dabo te in limpidissimam petram, siccatio sagenarum eris, nec aedificaberis ultra: quia ego locutus
Abbreviated transcription (Latin):
toniti suꝑ repentino casu tulo admi¬
rabunt᷑. Et assumentes suꝑ de laĩtũ.
dicent tibi. Quomodo ꝑisti quȩ
habitas in mari urbs inclita. que
fuisti fortis in mari cum habitato¬
rib tuis. quos formidabant uni¬
uersi : Nunc stupebunt naues iN
die pauoris tui. & turbabuntur
insule in mari. eoqđ nullꝰ egrediat᷑
ex te. Quia hec dic̃ dñs ds. Cum¬
dedero te urbẽ desolatã. sicut ciui¬
tates quȩ ñ habitantur. & adduxe¬
ro suꝑ de abyssũ. & oꝑuerint te aque
multe. & detraxero te cum his qui
descendunt in lacum. ad ppłm sem¬
pit̾num. & collocauerote in t̾ra no¬
uissima sicut solitudines uederes.
cum his qui deducunt᷑ in lacum.
ut ñ habiteris. Porro cum dedero
quisita ñ inuenieris ultra in sempi¬
t̃num. dicit dñs d̾s

Expanded text:
ntino casu tuo admirabuntur et adsumentes super te lamentum dicent tibi quomodo peristi quae habitas in mari urbs inclita quae fuisti fortis in mari cum habitatoribus tuis quos formidabant universi nunc stupebunt naves in die pavoris tui et turbabuntur insulae in mari eo quod nullus egrediatur ex te quia haec dicdedero te urbem desolatam, sicut civitates quae non habitantur: et adduxero super te abyssum, et operuerint te aquae multae: Et detraxero te cum his qui descendunt in lacum ad populum sempiternum, et collocavero te in terra novissima sicut solitudines veteres, cum his qui deducuntur in lacum, ut non habiteris: Porro cum dedero quisita non invenieris ultra in sempiternum, dicit Dominus Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
tiabit hȩcꝰ Dñs dilexit eum. Faci¬
et uoluntatẽ suã in babẏlonẽ. &
brachium suũ in chaldeis. E go
ego locutus sum & uocaui eum.
ad duxi eum. & directa ẽ. uia eiꝰ.
ccedite ad me. &
nunc dñs dĩ misit me. & sp̃s eius
Hec dicit dñs. redemptor tuus sẽs
isrł. Ego dñs dĩ tuus docens te
utilia. gubernans de in uia qua
ambulas. U tinam attendisses man¬
data mea. fac̾ta fuisset sicut flu¬
men pax tua. & iustitia tua sicut
gurgites maris. & fuisset quasi
harena semen tuum. & stirps ute¬
ri tui ut lapilli eiꝰ. Non interissẽt
& non fuisset attritũ nomen ciꝰ
a facie mea. E gredimini de baby
lone. fugite a chaldeis. In uoce exul¬
tationis adnuntiate. auditum fa¬
cite hoc. & ferde illud usq ad extre¬
ma t̾re. Dicite. Redemit dñs seruũ
suum iacob. N on sitierunt in deser¬
to. cũ educeret eos. Aquam de pe¬
tra ꝓduxit cis. & scidit petrã. &
fluxerunt aquȩ. N on est pax dicit

Expanded text:
ntiavit haec Dominus dilexit eum facintiavit haec Dominus dilexit eum faciet voluntatem suam in Babylone et brachium suum in Chaldeis ego ego locutus sum et vocavi eum adduxi eum et directa est via eius accedite ad me et nunc Dominus Deus misit me et spiritus eius haec dicit Dominus redemptor tuus Sanctus Israhel ego Dominus Deus tuus docensutilia, gubernans te in via, qua ambulas. Utinam attendis es mandata mea: facta fuisset sicut flumen pax tua, et justitia tua sicut gurgites maris. Et fuisset quasi arena semen tuum, et stirps uteri tui ut lapilli ejus: Non interisset, et non fuisset attritum nomen ejus a facie mea. Egredilone fugite a Chaldeis in voce exultationis adnuntiate auditum facite hoc efferte illud usque ad extrema terrae dicite redemit Dominus servum suum Iacob non sitierunt in deserto cum educeret eos aquam de petra produxit eis et scidit petram et fluxerunt aquae non est pax dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte diceres ydola mea feceruis
hec. & sculptilia mea & conflatilia
mandauerunt ista. Quȩ audisti.
uide omnia. Uos autẽ non adminti¬
astis. Audita feci tibi noua ex tunc
& construc ta quȩ nescis. Nunc cre¬
ata sunt. & non ex tunc. & ante diẽ.
& non audisti ea. ne forte dicas
Ecce ego cognoui ea. neq audisti.
neq cognouisti. neq ex cunc aꝑ¬
ta ẽ. auris tua. Scio enim quia p̃¬
uaricans p̾uaricabis. & transgres¬
sorem ex uentre uocaui te. ꝓpter
nomen meum longe faciam furorẽ
meum. & laude mea. infrenabo te
ne intereas. Ecce excori te lqͣuasi
argentum. Elegi te in camino pau¬
ꝑtatis. ꝓpt̾ me. ꝓpter me faciã ut
non blasphemer. & głam meã alt̃
non dabo. Audime iacob & isrł
quẽ ego uoco. Ego ipse. ego primꝰ¬
& egoꝰ nouissimꝰ Manꝰ quoq mea
fundauit t̾ram. & dextera mea. men¬
sa est cęlos. Ego uocabo eos. & sta¬
bunt simul. Congregamini om̃s
uos & audite. quis de eis adnm¬

Expanded text:
ne forte diceres idola mea fecerunt ne forte diceres idola mea fecerunt haec et sculmandaverunt ista. Quae audisti, vide omnia: vos autem non annuntiastis. Audita feci tibi nova ex tunc: et conservata quae nescis: modo creata sunt, et non ex tunc: et ante diet non audisti ea. ne forte dicas: Ecce ego cognovi ea. Neque audisti, neque cognovisti, neque ex tunc aperta est auris tua: Scio enim quia praevaricans praevaricaberis, et transgressorem ex utero vocavi te. Propter nomen meum longe faciam furorem meum: et laude mea infrenabo te, ne intereas. Ecce excoxi te, sed non quasi argentum, elegi te in camino paupertatis. Propter me, propter me faciam, ut non blasphemer: et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel, quem ego et ego novissimus. Manus quoque mea fundavit terram: et dextera mea mensa est celos. Ego voco eos et stabunt simul congregamini omnes vos et audite quis de eis adnu
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. Stent. & saluent te. augures
celi. Qui contemplantur sydera &
supputabant menses. ut ex eis ad nu¬
tiarent uentura tibi. E cce fac ti sunt
quasi stipula. ignis combussit eos.
N on liberabunt animam suam. de
manu flaminę. Non sunt prunȩ qͥb
calefiant. nec focꝰ ut sedeant ad eũ.
Sic facti sunt tibi. in quib cumq
laboraueras. N egociatores tui ab ad¬
olescentia tua. unusquisq in uia sua
errauerunt. non ẽ qui saluet te ¶u
xluii.
dite hoc domꝰ iacob. qui uocamini
nomine isrł. & de aquis iuda exis
tis. qui iuratis in nomine dñi. et
dĩ isrł. Recordamini non in uerita¬
te. neq in iustitia. De ciuitate eñi
sc̃a uocati sunt. & suꝑ dm̃ isrł cons¬
stabiliti sunt. Dñs exercituũ nomen
eiꝰ. Priora ex tunc admuntiaui. & ex
ore meo exierunt. & audita feci ea.
Repente oꝑatus sum. & uenerunt.
ciui enim quia durus
estu. & neruus ferreus ceruix tua.
et frons tua erea. Predixi tibi ex tẽ
antequam uenirent indicaui tibi.

Expanded text:
ugures cęli, qui contemplabuntur sydera et supputabunt menses, ut ex eis annunciarent futura, ecce facti sunt quasi stipula, ignis combussit eos. Non liberabunt animam sumanu flammae: non sunt prunae, quibus calefiant; nec focus, ut sedeant ad eum. Sic facta sunt tibi in quibuscumque laboraveras: negotiatores tui ab adolescentia tua, unusquisque in via sua erraverunt: non est qui salvet te. Cap. XLVIII. Audite haec, domus Jacob, qui vocamini nomine Israel, tis qui iuratis in nomine Domini et Dei Israhel recordamini non in veritate neque in iustitia de civitate enim sancta vocati sunt et super Deum Israhel constabiliti sunt Dominus exercituum nomen eius priora ex tunc adnuntiavi et ex ore meo exierunt et audita feci ea repente operatus sum et venerunt scivi enim quia durus es tu et nervus ferreus cervix tua et frons tua aerea praedixi tibi ex tunc antequam venirent indicavi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
escende sede in puluere uirgo
filia babylon. Sede in t̾ra. non
ẽ. solium filie chaldeoꝵ. quia ultra
non uocaberis mollis & delicata
Tolle molam. et mole farinam.
Denuda turpitudinẽ tuam. disco¬
oꝑi humerũ. Reuela crura. transi
flumina. Reuelabitur ignominia
dua. & uidebitur obꝓbrium tuum.
Ultionẽ capiam. & non resistet mi¬
chi homo.
Dedemptor nr̃ dñs exercituũ. no¬
Imen illius sc̃s iłrł. Sede tace.

Expanded text:
escende sede in pulverem virgo filia Babylon sede in terra non est solium filiae Chaldeorum quia ultra non vocaberis mollis et tenera tolle molam et mole farinam denuda turpitudinem tuam discoperi umerum revela crus transi flumina revelabitur ignominia tua et videbitur obprobrium tuum ultionem capiam et non resistet mihi homo redemptor noster Dominus exercituum nomen il
Abbreviated transcription (Latin):
quia non uocaberis ultra dña regnoꝵ
ratus sum suꝑ ppłmn
meũ. contaminaui hereditatẽ meã.
& dedi eos in manu tua. ñ posuis¬
ti eis miscđas. Suꝑ senẽ aggrauasti
iugum tuũ ualde. & dixistiꝰ. In sem¬
piternum ero dña. N on posuisti
hȩc suꝑ cor tuum. neq recordata es
nouissimi dui. Et nunc audi hec
delicata. & habitans confidenter.
que dicis in corde tuo. Ego sum.
& non est p̾ter me amplius. Non
sedebo uidua. & ignorabo sterilita¬
tem. Uenient tibi duo hec subito
in die una. sterilitas & iuduitas.
Uniuersa uenerunt suꝑ ce. ꝓpter
mulcitudinẽ maleficioꝵ tuoꝵ. &
mentẽ. & fiduciã habuisti in malitia
tua. & dixisti. Non. ẽ. qui uideat
me. S apientia tua & scientia tua hec
decepit te. & dixisti in corde tuo.
Ego sum. & p̾ter me non ẽ. altera.
Ueniet suꝑ te malum. & nescies or¬
tum eiꝰ. Q ueniet suꝑ te calamitas.
quã non poteris expiare. Ueniet
suꝑ te repente miseria quam nescis.
Sta cũ incantatorib tuis. & cũ mul¬

Expanded text:
na regnorum iratus sum super populum meum contaminavi hereditatem meam et dedi eos in manu tua non posuisti eis misericordias super senem adgravasti iugum tuum valde et dixisti in sempiternum ero domina non posuisti haec super cor tuum neque recordata es novissimi tui et nunc audi haec delicata et habitans confidenter quae dicis in corde tuo ego sum et non est praeter me amplius non sedebo vidua et ignorabo sterilitatem venient tibi duo haec subito in die una sterilitas et viduitas universa venerunt super te propter multitudinem maleficiorum tuorum mentem. Et fiduciam habuisti in malitia tua, et dixisti: Non est qui videat me: sapientia tua et scientia tua haec deceperunt te, et dixisti in corde tuo: ego sum, et praeter me non est alteVeniet super te malum, nescies ortum ejus: et irruet super te calamitas, quam non poteris expiare: Veniet super te repente miseria, quam nescies. Sta cum incantatoribus tuis, et cum mul
Abbreviated transcription (Latin):
nib eiectꝰ ẽ. & fenũ ut bos comedit.
& rore cęli corpꝰ eiꝰ infectũ ẽ. donec
capilli eiꝰ in similitudinẽ aqͥlarum
crescerent. & ungues eiꝰ quasi auium.
Igit᷑ post finẽ dierũ ego nabucho¬
donosor oculos meos ad cęlũ leuaui.
& sensus m̃s redditꝰ ẽ mͥ. & altissimo
benedixi. & uiuentẽ in sẽpitnũ lauda¬
ui. & głificaui. quia potestas eiꝰ potes¬
tas sempit̾na. & regnum eiꝰ in genera

Expanded text:
 fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi: Et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi: Quia potestas ejus potestas sempiterna, et regnum e
Abbreviated transcription (Latin):
addita ẽ mͥ. Nc̃ igit᷑ ego nabuchodo¬
nosor laudo & magnifico & głifico re¬
gẽ celi. quia om̃ia oꝑa eiꝰ uera. & uie
ciꝰ iuditia. & gradientes in suꝑbia po¬
test humiliare.

Expanded text:
e "Nunc igitur ego, Nabuchodonosor, laudo et magnifico regem celi, quia omnia opera eius vera et viae eius iudicia et gradientes in superbia potest humiliare".
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan ignoscet d̾s̃ delictis tuis. Om¬
nia uenerunt suꝑ nabuchodonosorre¬
gẽ. Post finẽ mensiũ duodecĩ. in au¬
la babylonis deambulabat. Respondit¬
q rex & ait. Nonne hec ẽ babyloN
magna quã ego edificaui in domũ
regni. in robore fortitudinis mee. &
in gła decoris mei : Cum adhuc ser¬
mo eẽt in ore regis. uox de cęlo ruit.
Tibi dicit᷑. nabuchodonosor rex. Reg¬
nũ transiit a te. & ab hominib te
eicient. & cũ bestiis feris. erit habi¬
tatio tua. F enũ qͦq quasibos come¬
des. & septẽ dempora mutabunt᷑ suꝑ

Expanded text:
forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum transiit a te: Et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis feris erit habitatio tua: Fenum quasi bos comede
Abbreviated transcription (Latin):
& cuicũq uoluerit dabit illud. &
humillimũ hominẽ constituet suꝑ
eo. Hoc sõniũ uidi. eo nabuchodo¬
nosor rexc. Tu ergo balthasar int̾p̃ta¬
tionẽ narra festinꝰ. quia om̃s sapi¬
entes regni mei ñ queunt solutionẽ
edicere mͥ. Tu autẽ potes. quia sp̃s¬
nom̃ balthasar cȩpit intra semetip¬
sũ tacitꝰ cogitare quasi hora una. &
cogitationes eiꝰ conturbabant eum.
Respondens autẽ rex. ait. Baltha¬
sar sõniũ & int̃p̃tatio eiꝰ. ñ contͣbent
te. R espondit balthasar & dixit.

Expanded text:
rit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia spnomen Balthasar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondensque rex ait: Balthasar, somnium, et interpretatio ejus, non conturbet te. Respondit Balthasar et dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
pora mutabunt᷑ suꝑ te. donec scias qd̃
dietur excelsꝰ suꝑ regnũ hominum.
& cuicumq uoluerit det illud. Q d̾
autẽ p̾cepit ut relinqueret᷑ germ radi¬
cũ eiꝰ. id est arboris. regnũ tuũ dibi ma¬
nebit. postꝗͣ cognoueris potestatẽ cẽ
celestẽ. Quã obrẽ rex consiliũ incũ pla

Expanded text:
pora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meu
Abbreviated transcription (Latin):
gi chaldei & aruspices. & sõniui nar¬
raui in conspectu eoꝵ. & solutionẽ eiꝰ
ñ indicauert̾ mͥ. donec collega ingres¬
sus ẽ inconspectu meo daniheł cuiꝰ no¬
men balthasar. scđm nom̃ dĩ mei. qui

Expanded text:
 narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor rex obstupuit. & surrex̃
ꝓpe. & ait obtimatib suis. N onne tres
uiros misimꝰ in medio ignis compeditoᷤᷤ.
Qui respondentes. dixert̃ regĩ. Uere rex.
Respondit rex. & ait. E oce ego uideo
uiros quatuor solutos & ambulantes
in medio ignis. & nichil corruptionis
in eis ẽ. Et sp̃es quarq. simił filio d̃.
unc accessit nabuchodonosor ad os¬
tiũ fornacis ignis ardentis. & ait. Sidrac
misach. & abdenago serui di excelsi.
egredimini & uenite. Statĩq egressist̃
sidrach. misach. & ab denago. de me¬
dio ignis. & congregati satrape ma¬
gistratꝰ & iudices. & potentes regis.
contemplabant᷑ uiros illos. qm̃ nichil
potestatis habuisset ignisincorporib
ta. & odor ignis ñ transisset ꝑ eos.
Et erumpens nabuchodonosor ait.
licet & misach & abdenago. qui mi¬
sit angłin suũ & eruit seruos suos.
quia crediderunt in eo. & uerbũ regis
ĩmutauerunt. & tradidert̃ corpora

Expanded text:
chodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil cor et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor Rex ad ostium fornacis ignis ardentis et ait. Sidrac: Misac: et Abdenago servi Dei excelsi: egredimini et venite. Statimque egressi sunt Sidrac: Misac: et Abdenago de medio ignis. Et congregati Satrape: magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibta, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodlicet, Misach et Abdenagó, qui misit angelum suum et eruit servos suos, quia crediderunt in eum et verbum regis immutaverunt et tradiderunt corpora
Abbreviated transcription (Latin):
& ab denago. in ꝓuintia babylonis.
abuchodonosor rex omib ppłi̾s
gentib & linguis quȩ habitant in uni¬
uersa t̾ra. pax uobis multiplicet᷑. Sig¬
na & mrabilia fecit apud me ds̃ ex¬
celsꝰ. Placuit gͦ mͥ p̃dicare signa eiꝰ qͥa
magna sunt. & mirabilia eiꝰ quia fortia.
& regnum eiꝰ regnũ sempitnũ. & potes

Expanded text:
et Abdenago in provinciam Babilonis. Nabuchodonosor rex omnibus populis, gentibus et linguis, que habitant terram in universa terra: Pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa eius, quia magna sunt, et mirabilia eius, quia fortia et regn
Abbreviated transcription (Latin):
dies dñi magnꝰ & horribilis. Et
erit. omnis quicumq inuocaue¬
rit nomen dñi. saluus erit¶quia
inmonde sẏon et in hierłm erit
saluatio. sicut dixit dñs. & in resi¬
duis quos dñis uocauerit ¶Q uia
Mecce in dieb illis & in tempore il¬
lo cum conuiertero captiuitatem
iuda et hierłm. congregabo om̃is
gendes. et deducam eas in ualle
iosaphath. et disceptabo cũ eis ibi.
suꝑ ppło meo. et hereditate mea
isrł. quos disꝑserunt in nationib

Expanded text:
i magnus et horribilis et erit omnis qui invocaverit nomen Domini salvus erit quia in monte Sion et in Hierusalem erit salvatio sicut dixit Dominus et in residuis quos Dominus vocaverit quia ecce in diebus illis et in tempore illo cum convertero captivitatem Iuda et Hierusalem congregabo omnes gentes et deducam eas in valle Iosaphat et disceptabo cum eis ibi super populo meo et hereditate mea Israhel quos dispe
Abbreviated transcription (Latin):
deserti. non ẽ qui effugiat eum qͣsi¬
aspec łꝰ equoꝵ aspectus eoꝵ. & equi¬
tes sic current. Sicut sonitꝰ quadri¬
garum. suꝑ capita montium exi¬
lient. Sicut sonitꝰ flãme ignis deuo¬
rantis stipulam. uelut ppłs fortis.
pparatꝰ ad plium. Afacie eiꝰ crucia¬
buntur ppł. oins uultus redigent᷑
in ollam. Sicut fordes current. qͣsi
uiri bellatores ascendent murum.
Uir inuus siuis gradiet᷑. & ñ de¬
clinabunt a semitis suis. U nꝰquisq
fr̃em suum non coartabit. singuli
in calle suo ambulabunt. sed et
ꝑ fenestras cadent. & non demo¬
lientur. Urbem ingredientur: in
muro current. domus conscenders.
ꝑ fenestras intrabunt quasi fur.
Afacie eiꝰ contremuit tra. motist̃
celi. Sol et luna obtenebrata est̃.
& stelle retraxerunt splendorẽ suũ
Et dñs dedit uocẽ suã. ante faciẽ
exercitꝰ sui. quia multa sunt nimiᷤ
castra eiꝰ. quia fortia. & facientia
uerbum eiꝰ. Magnꝰ enim dies dñi

Expanded text:
deserti, nequdeserti, nequaspectus equorum aspectus eorum et quasi equites sic current sicut sonitus quadrigarum super capita montium exilient sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam velut populus fortis praeparatus ad proelium a facie eius cruciabuntur populi omnes vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem ingredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt quasi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et Dominus dedit vocem suam ante faciem ecastra ejus, quia fortia et facientia verbum ejus: Magnus enim dies Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
truerunt iumenta in stercore suo.
demolita sunt horrea. dissipate
sunt apoteche. qm̃ confusum est̃
triticũ. Quid ingemuit animal:
Mugierunt greges armenti. qr
non est pascua eis sed & greges
pecoꝵ dispierunt. Adte dñe cla¬
mabo. quia ignis comedit spe¬
ciosa desert. quia flanma suc¬
cendit omnia ligna regionis.
Sed & bestia agri quasi area sitiens
ẏmbrẽ suspexerunt ad ce. qm̃ ex¬
siccati sunt fontes aquarum. et
ignis deuorauit speciosa deserti.¬
¶ C anite cuba in syon. ululate iN
monde scõ meo. conturbentur om̃s
habitatores t̾re. quia uenit dies do¬
nuni. quia ꝓpe ẽ dies. dies tenebra¬
rum & caliginis. dies mibis et cur¬
binis. quasĩ mane expansũ super
montes. ppłs multͦ et foras. simił
ei non fuit a principio. et post eũ
non erit. usq in annos generatio¬
nis. et generationis. Ante faciẽ eiꝰ
ignis uorans. et post eũ exurens
flamina. quasi hortus uoluptatis
tra coram eo. & post eum solitudo

Expanded text:
truerunt jumenta in stercore suo, truerunt jumenta in stercore suo, demolita sunt horrea, dissipatae sunt apothecae: quoniam confusum est triticum. Quid ingemuit animal, mugierunt greges armenti? Quia non est pascua eis: sed et greges pecorum disperierunt ad te Domine clamabo quia ignis comedit speciosa deserti et flamma succendit omnia ligna regionis sed et bestiae agri quasi area sitiens imbrem suspexerunt ad te quoniam exsiccati sunt fontes aquarum et ignis devoravit speciosa deserti canite tuba in Sion ululate in monte sancto meo conturbentur omnes habitatores terrae quia venit dies Domini quia prope est dies tenebrarum et caliginis dies nubis et turbinis quasi mane expansmontes populus multus et fortis: similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma: Quasi hortus voluptatis terra coram eo, et post eum solitudo
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Nudam spoliauit eã & ꝓiec̃.
albi facti sunt rami eiꝰ. Piange qua¬
si uirgo accinc̾ta sacco. suꝑ uirum
pubertatis tue. Periit sacrisiciũ et
libatio de domo dñi. luxerunt sa¬
cerdotes. ministri dñi. Depopu¬
lata. ẽ. regio. luxit humꝰ. qm̃ de¬
uastatũ est triticum. confusũ ẽ ui¬
num. elanguit oleum. confusi suñ
agricole. U lulauerunt uintores
suꝑ frum̃to et hordeo. quia ꝑut mes¬
sis agri. Uinea confusa ẽ. et ficꝰ elan¬
guit. Malogranatum & palma et
malum. & om̃ia ligna agri aruert̃.
quia confusum. ẽ. gaudium a filiis
hominum. Accingite uos & plani¬
gite sacerdotes. ululate ministri al¬
taris. Ingredimini. cubate in sacco.
ministri d̃i mei. qm̃ interiit dedo¬
mo di ur̃i sacrificiũ et libatio.
Sc̃ificate ieiuniũ. uocate cętũ. con¬
gregate senes. om̃s habitatores tre.
indomo ch̃ ur̃i. Et clamate ad do¬
minũ. Ah. ah. ah. diei. quia ꝓpe
ẽ dies dñi. quasi uastitas a poten¬
de ueniet. N umquid ñ corã oculis

Expanded text:
t: nudans spoliavit eam, et projecit: albi facti sunt rami ejus. Plange quasi virgo accincta sacco super virum pubertatis suae  Al. tuae. Periit sacrificium et libatio de domo Domini: luxerunt sacerdotes ministri Domini. Depopulata est regio, luxit humus: Quoniam devastatum est triticum, confusum est vinum, elanguit oleum: Confusi sunt agricolae, ululaverunt vinitores super frumento et hordeo, quia periit messis agri. Vinea confusa est et ficus elanguit: malogranatum, et palma, et malum, et omnia ligna agri aruerunt: quia confusum est gaudium a filiis hominum. Accingite vos, et plangite, sacerdotes, ululate, ministri altaris: Ingredimini, cubate in sacco, ministri Dei mei: quoniam interiit de domo Dei vestri sacrificium et libatio. Sanctificate jejunium, vocate coetum, congregate senes, omnes habitatores terrae in domum Dei vestri: et clamate ad Dominum: A a a, diei quia prope est dies Domini, et quasi vastitas a potente veniet. Numquid non coram oculis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficate bellum. suscitate robustos.
accedant. et ascendant om̃s uiribel¬
latores. Concidite aratra ur̃a iN
gladios. et ligones ur̃os in lance¬
as. Et infirmꝰ dicat. quia fortis ego
sum. E rumpite & uenite om̃s gen¬
tes de circuitu. & congregamini ibi.
occumbere faciet dñs robustos tu¬
os. Consurgant & ascendant gentes
inualle iosaphath. quia ib sedebo
Mictite falces. quiã maturauit mes¬
sis. Uenite & descendite quia plenũ
ẽ corcular. exuberant torcularia.
quia multiplicata ẽ malitia eoꝵ.
Popłi. ppłi in ualle concisionis. quia
uixta ẽ. dies dñi. in ualle concisiomiᷤᷤ.

Expanded text:
ate bellum, suscitate robustos. Accedant, ascendant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et ligones vestros in lanceas. Infirmus dicat, Quia fortis ego sum. Erumpite, et venite omnes gentes de circuitu, et congregamini: ibi occumbere faciet Dominus robustos tuos. Et consurgant, et ascendant gentes in valle Josaphat. Quanta belli Mittite falces, quoniam maturavit messis: venite, et descendite, quia plenum est torcular, exuberant torcularia: quia multiplicata est malitia eorum. Populi populi in valle concisionis: quia juxta est dies Domini in valle
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs de syon rugiet. & de hierłin
dabit uocẽ suã. Et mouebunt᷑ cęli
& t̾ra. et dñs spes ppłi sui. et forti¬
tudo filioꝵ isrł. Et scietis quia ego
dĩis ds̃ ur̃. habitans in syon. in mon¬
te scõ meo. Et erit hierłm sc̃a. et
alieni non cransibunt ꝑ eam amplius.
Et erit in die illa stillabunt montes
dulcedinem. & colles fluent lacꝰte.
et ꝑ om̃s riuos uda ibunt aque.
Et fons de domo dĩn egrediecur:
& irrigabit torrentẽ spinarum. Egip¬
tus in desolationẽ erit. & idumea
in desercum ꝑditionis. ꝓ eo qđ inique
egerunt in filios uida. & effuderit
sanguinẽ imnocentẽ in manu sua.

Expanded text:
et Dominus de Sion rugiet et de Hierusalem dabit vocem suam et movebuntur caeli et terra et Dominus spes populi sui et fortitudo filiorum Israhel et scietis quia ego Dominus Deus vester habitans in Sion in monte sancto meo et erit Hierusalem sancta et alieni non transibunt per eam amplius et erit in die illa stillabunt montes dulcedinem et colles fluent lacte et per omnes rivos Iuda ibunt aquae et fons de domo Domini egredietur et inrigabit torrentem Spinarum Aegyptus in desolatione erit et Idumea in desertum perditionis pro eo quod inique egerint in filios Iuda et effuderint sanguinem innocentem in
Abbreviated transcription (Latin):
ultra obꝓbrium in gentib & eum
qui ab aquilone ẽ ꝓcul faciã auo¬
bis. & expellã eũ in t̾rã inuiã & de¬
sertam. Faciẽ eiꝰ contra mare orien¬
tale. & extremũ eiꝰ ad mare nouis¬
simũ. Et ascendet fetor eiꝰ. et ascen¬
det putredo euis. quia suꝑbe egit.
Nolite timere animalia regionis.
quia germinauerunt speciosa de¬
serq. quia lignum atculit fructũ
suum. ficꝰ et uinea dederunt uir¬
letamini in dño deo ur̃o. quia de¬
dit uob̾ doctore iustitiȩ. & descen¬
dere faciet ad uos ymbrẽ matutinũ
& serotinum sicut in principio. & in¬
plebuntur aree frum̃to. & redunda¬
bunt torcularia uino & oleo. Et red¬
dam uob̃ annos quos comedit lo¬
custa. bruchꝰ. & rubigo. & eruca.
Fortitudo mea magn̾a quã misi iti
uos. & comedetis uescentes et satu¬
rabimini. et laudabitis nom̃ dñi dĩ
ñ confundetur popłs m̃s in sempi¬
ternuim. & scietis quia in medio urł
dam sp̃m meũ suꝑ om̃em carnẽ. &

Expanded text:
um, qui ab aquilone est, procul faciam a vobis: et expellam eum in terram inviam et desertam: faciem ejus contra mare orientale, et extremum ejus ad mare novissimum: Et ascendet fetor ejus, et ascendet putredo ejus, quia  Al. Nolite timere, animalia regionis; quia germinaverunt speciosa deserti; quia lignum attulit fructum suum: ficus et vinea dederunt virDeo vestro; quia dedit vobis doctorem justitiae, et descendere faciet ad vos imbrem matutinum et serotinum, sicut a principio. Et implebuntur areae frumento, et redundabunt torcularia vino et oleo. Et reddam vobis annos, quos comedit locusta, bruchus, et rubigo, et eruca: fortitudo mea magna, quam misi in vos. Et comedetis vescentes et saturabimini: et laudabitis nomen Domini non confundetur populus meus in sempiternum. Et scietis quia in medio Israel ndam spiritum meum super omnem carnem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
michi tẏrus & sydon. & omis ter¬
minꝰ palestinoꝵ: Numiquid ultio¬
nem uos reddidistis michi : & si
ulciscimini uos contra me. cito uelo¬
citer reddam uicissitudinẽ uob̃. suꝑ
caput urm̃. Argentum enim meũ
& aurum culistis. & desiderabilia
mea et pulcherrima intulistis in
delubra ur̃a. Et filios uida et fili¬
os hicrłm uendidistis filus grecoꝵ.
ut longe faceretis eos de finib suis.
Ecce ego suscitabo cos de loco in qͦ

Expanded text:
vobis, Tyrus et Sidon, et omnis terminus Palaestinorum? Nunquid ultionem vos reddetis mihi? Et si ulciscemini vos contra me, cito velociter reddam vicissitudinem vobis super caput vestrum. Argentum enim meum, et aurum tulistis: et desiderabilia mea, et pulcherrima intulistis in delubra vestra. Et filios Juda, et filios Hierusalem vendidistis filiis Graecorum, ut longe faceritis eos de finibus suis. Ecce ego suscitabo eos de l