comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dacia uitare ñ potest. uł sola huris necessi¬
tatis habeat m̃dacia. ut d̃ ab istis si sola re-¬
ciꝑe quo qͥcqͥd ꝑpetiendũ est ꝓu̾itate contẽp¬
nat. Terciũ uͦ genus m̃dacii ẽ. qͦd ex malig¬
nitate & duplicitate ꝓcedit. qͦd om̃ib sũ mo¬
ꝑe cauendũ est. Seqr᷑. Nirum sanguinũ.
qui oꝑant᷑ iniqͥtatem. & dolosum: scił qui
decipit uruũ hoc ẽ qͦd supͣdix̃. qͥ loquuntur
heditabit. Solent enĩ abhominati dici exħe
d̃i domũ. & nc̃ peimare in timore añ fut᷑am
consũmationẽ quȩ expellit timorẽ. Quasi.
Maligni ce inusti ñ ꝑmanebt̾ añ ocłos tuos.

Expanded text:
dacia vitare non potest, vel sola hujus necessidacia vitare non potest, vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola recipere, quod quidquid perpetiendum est, pro veritate contemnat. Tertium vero genus mendacii est, quod ex malignitate et duplicitate procedit, quod omnibus et summopere cavendum est. VERS. 7.-- « Virum sanguinum qui operantur iniquitatem et dolosum, scilicet qui decipit vicinum, hoc est, quod supra dixit: Qui loquuntur t exhaeredabit. Solent enim abominati dici exhaeDei domum, et hunc proximare in timore, ante futuram consummationem, quae expellit timorem. Quasi dicat: Maligni et injusti non permanebunt ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ab om̃i mendacio lib̾ari. Est &s aliud
genꝰ m̃dacii. qͦd fit ioco: qͦd ñ fallit. Scit enim
ille cui dr̃: causa iocidici. E hec duo genera
m̾dacioꝵ ñ st̃ sine culpa. s ñ est magna. ꝑfec¬
tis aut̾ ñ conuenit m̃tiri. nͨ etiam ꝓtemꝑali
anima sua .i. iustitacentis. uł alt̾ius .i. occi¬
si. Licet aut̃ eis ce si ñ falsum dic̾e uerũ ta¬
cere. ut siqͥs ñ uult hominẽ ad mortẽ ꝓde
uerũ taceat. s ñ falsum dicat. ne ꝓ alt̾ius
corꝑe aĩam suam occidat. Non ẽ enĩ culpa
tendr fecisse discipłis dicens. Multa habeo
uob̾ dic̾e. quȩ ñ potestis portare mͦ. Illud au¬
tẽ uͥ ñ est duplex cor ñ debet dici menda¬
ciũ: ut uerbi grã si q̃s cõmendet m̃ gladiũ
& ꝓmittam redd̾e poscenti. si furens poscit.
ñ debeo redd̾e. ne se uł aliũ occidat. Ideo ñ est
hic duplex cor: qͥa cũ ꝓmisi redd̃e. ñ cogita¬
ui furentẽ posse repetere. Si qͥs gͦ om̃ia men¬

Expanded text:
aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii genus, quod fit joco, quod non fallit. Scit enim ille cui dicitur, causa joci dici. Et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis autem non convenit mentiri, nec etiam pro temporali anima sua, id est justi tacentis, vel alterius, id est occisi. Licet autem eis si non falsum dicere, verum tacere. Ut si quis non vult hominem ad mortem perdere, verum taceat, sed non falsum dicat, ne pro corpore alterius animam suam occidat. Non est enim culpa tendit discipulis suis, dicens; Multa habeo vobis dicere, quae non potestis portare modo . Illud autem ubi non est duplex cor, non debet dici mendacium. Ut, verbi gratia, si quis commendet mihi gladium, et promittam reddere poscenti: si furens poscit, non debeo reddere, ne se vel alium occidat. Ideo non hic est duplex cor, quia cum promisi reddere, non cogitavi furentem posse repetere. Si quis ergo omnia men
Abbreviated transcription (Latin):
rens in eis beatitudinẽ. ꝑhoc enĩ qͦd ait asta¬
bo: duo notat. scił. mentis directionẽ ad eter¬
na. ce ꝑseuerantiam. & uidebo .i. sciam. qu̾i
tu es ꝓp̾e qui stabilis manens das cuncta mo¬
ueri. qr ds es. & ido ñ es uolens iniquitatẽ.¬
conueniunt. Nota singła u̾ba. Es dicit: qͦd
ꝓpͥe conuenit dõ. Item astabo tͥ. Astat ille¬
Mane astabo ⁊ͥ ñ mutat᷑. & t̾c uidebo te.
Non enĩ uidet cdm qui terrenis inheret. s
qui mane uirtutũ dõ astat. Beati enĩ mun
dolus st̃ nox. qua transeunte fit mane.
ut usdeat᷑ ds̃. Et reddit hic causam cur
uidĩsine mane. ere ñ uis iniquitatẽ: qr¬
malignꝰ qui malũ uult ꝓximo &e si ñ pos¬
sit ñ habitabit uixta te .i. ñ sic uidebit te
ut adhereat tibi. Uñ subdit. Neq ꝑmane¬
bt̃ inusti. Iniustus ẽ qui ñ facit qͦd debet.
au̾tunt. s siħ nox transit. fit eis mane ut
bo tͥ ut p̾sens. Et t̾c̃ plene uidebo qm̃ tues

Expanded text:
rens in eis beatitudinem. Per hoc enim quod ait, astarens in eis beatitudinem. Per hoc enim quod ait, astabo, duo notat, mentis directionem ad aeterna, et perseverantiam. Et videbo, id est sciam, quoniam tu es proprie, qui stabilis manens das cuncta moveri. Deus es. Et ideo non es volens iniquitateconveniunt. Nota singula verba. Es, dicit, quod proprie convenit Deo. Item, astabo tMane astabo tibi, non mutatur. Et tunc videbo, te. Non enim videt Deum qui terrenis inhaeret, sed qui in mane virtutum Deo astat. Beati enim munddolus, et hujusmodi sunt nox, qua transeunte fit mane, ut videatur Deus. Et reddit hic causam, quare videri sine mane. Vere non vis iniquitatem, q Qui malum vult proximo, etsi non possit, neque habitabit juxta te, id est non sic videbit te, ut adhaereat tibi. Unde subdit, neque permanebunt injusti. Injustus est qui non facit quod debet. avertunt. Sed si haec nox transit, fit eis mane, utbo tibi, ut praesens. Et tunc plene videbo, Quoniam tu es
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ dm. uł ad hoc. ut se auditam cog¬
noscat. Prius eccłia qͣi in p̃senti uolens audi¬
ri. dix̃. exaudi or̃onem meã. In quo ipsam uo
cationẽ ostendit. s caligans int̾ ꝓcellas huiꝰ
ciũ licis. quȩ semꝑ crescat. ut nͨ incipientes
excludant᷑. qui consuetudine &e amore pec¬
candi. discedñtib qͣi tenebris. incipunt d̾m
uid̾e. &e in eo paulatim ꝓficiunt. E qi ñdũ
mauit. uolens inp̃senti audiri. E id̾o dic̃
exaudi. s qr innocte clamauit. ñ ẽ exaudi¬
ta. Et qr ñ ẽ exaudita. sentit qͥd oporteat
tnͣsire ut audiat᷑. Eẜ io ait: exaudies. Uel
supns audita ẽ. s ñ intelligit se exauditã.
qr ñdum uidet auditorem ñ tenuiter. Et ẽ
sensus. Oraui: nͨ sentio me exauditã. & ad¬
mane: hoc ñ mutat᷑ exaudies uocẽ meam.
.i. intelligã me exauditam. Et in hoc ma
ce ꝑ mundiciã uite ñ ĩacebo interrenis. que¬

Expanded text:
videndum Dominum. Vel ad hoc ut se exauditam esse cogvidendum Dominum. Vel ad hoc ut se exauditam esse cognoscat, prius Ecclesia quasi in praesenti volens audiri, dixit: Exaudi orationem in quo ipsa tuam vocationem ostendit; sed caligans inter procellas hujus tium lucis, quae semper crescit, ut nec incipientes excludantur, qui consuetudine et amore peccandi discedentibus quasi tenebris et incipiunt Dominum videre, et in eo paulatim proficiunt, Aug. Et mavit, volens in praesenti audiri, et ideo dixit, Exaudi. Sed quia in nocte clamavit, non est exaudita. Et quia non est exaudita, sentit quid oporteat transire, ut audiatur. Et ideo ait, Exaudies. Vel superius exaudita est, sed non intelligit se exauditam, quia nondum videt auditorem, nisi tenuerit. Et est sensus: Oravi, nec sentio me exauditam; et admane, hoc non mutatur, exaudies vocem meam, id est intelligam me exauditam. Et in hoc, et per munditiam vitae, non jacebo in terrenis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
a scilla lib̾ab̾is. Etͦo enĩ dr unũ. lib̾at te ab
arrio. qͦd dixit sumꝰ. lib̾at te ab sabellio.
Si uñ: gͦ ñ diuersum. Si sumꝰ. gͦ &e pat̾.
uno. nͨ unũ de diu̾so. Erubescant gͦ sabellia¬
ii. qͥ dicunt ipsum esse patrẽ qui ẽ filius. con¬
fundentes ꝑsonas. qͥ & dicti sunt patͥpassia¬
ni. qr dicunt fuisse patrẽ passum. Arriani
sub̾am s duas. patrẽ maiorẽ. filiũ minorẽ.
Noli hoc dicere o tu catholice. Una enĩ ẽ sub̾a
patͥs ce filii. una diumitas. una coet̾ntas.
ꝑfecta equalitas. nulla dissimilitudo. Si gͥ
credis alium esse. xp̃m a patre. in aliquo t̾n
distantẽ scdm nat᷑am. a caribdi sabellii eua¬
sisti. s inscilleis scopłis arrii naufragasti.
In medio gͦ nauiga utrũq ꝑicłosum latus
deuita. ce dic. Pater pat̾ ẽ. & filius filius est.
alius pat̾. alius filius. s ñ aliud. ĩ mo hoc ip̃m.
gustinũ. Hũic usq ẽ or̃o eccłiȩ ut audiatꝰ:
Hic iam ẽ intellectus eoꝵ q̃ impediunt ad

Expanded text:
is. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumus, ergo et Pater uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem fuisse passum. Ariani substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere, tu catholice; una enim substantia Patris et Filii, et una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, nulla dissimilitudo. Si igitur credis alium Christum esse a Patre in aliquo tamen distantem secundum naturam, a Charybdi Sabellii evasisti; sed in Scyllaeis scopulis Arii naufragasti. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita, et dic: Pater, Pater est, Filius, Filius:. alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc ipsum, e, ut audiatur, hic tamen intellectus eorum quae impediunt eam ad
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃ant ãtrxp̃m ⁊ suos terrena amantes. qͥ
lech .i. de amalechitis. qui uastau̾unt siche¬
lecħ. ꝑ qͦs intellexit menbra antx eccłiam¬
te agit hic ꝓpħa de malis minando illis ⁊ in¬
crepando. inter quos gemit parturiens. Et
mines int̾ quos gemit. Et notandũ qd̾ supͣ
incarnatione dñi. hic de aduentu iudicii ag̃r.
Intentio ꝓpħe ẽ: eccłiam contra malos robora¬
re. ⁊ consolari. que consolatio infine psalmi
ostendit᷑. Modus. Triꝑtitus ẽ p̃s. Prima parͤ
ẽ increpatio maloꝵ. Scda: cõminatio ꝑ finẽ
ibi. Nonne scient. Tercio dicit qd̾ salus sit
parturienti. ibi. Quis dabit ex syon. Primo

Expanded text:
icant Antichristum et suos, terrena amantes, quilech, id est de Amalechitis, qui vastaverunt Sichelech, per quos intellexit membra Antichrite, agit hic Propheta de malis, minando illis et increpando, inter quos gemit parturiens. Et mines inter quos gemit. Et notandum quod suprincarnatione Domini; hic de adventu judicii agitur. Intentio Prophetae est Ecclesiam contra malos roborare et consolari, quae consolatio in fine psalmi ostenditur. Modus tripartitus est psalmus. Prima pars est increpatio malorum. Secunda, comminatio per finem, ibi, nonne. Tertio, dicit quod salus sit parturienti, ibi, quis dabit. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
mas ꝓspexit suꝑ filios hominũ .i. admonu¬
intelligens. aut si ñ intelligit si saltem ẽ requi¬
nau̾unt. quasi ꝓspiciendo hoc inuenit. ⁊ si¬
mul cumipsa declinatione inutiles factist̃
sibi ⁊ aliis. Uñ ñ est quifaciat ex se scił auetꝰ
r̾one bonum. Et quasiex dolore repetit: ñ
est usq ad unum .i. nͨ ĩmus. si uel .i. saltem u¬
nũ exciꝑet: dicẽt p̃ter unũ. No̾tat᷑ hic ꝯgruꝰ¬
ordo. Prius declinant. tunc inutiles. inde
cunt ñ est ds̃. s nonne scient om̃s infutu¬
ro qui mͦ scire nolunt. qui oꝑant᷑ inquita¬
tem. ⁊ qui plebemmeã que p̾arturit ⁊ dolet
deuorant uolentes eam consum̾e. Deuo¬
rant dico ut cibum ꝑanis .i. assidue. siõne

Expanded text:
imas, prospexit super filios hominum, id est admonuintelligens, aut si non intelligit, si saltem, est requiassiod. Quasi prospiciendo hoc inveni, et simul cum ipsa declinatione inutiles facti sunt sibi et aliis. Unde non est qui faciat ex se, scilicet ductus ratione bonum, et quasi ex dolore repetit, non est usque ad unum, id est nec unus. Si vel, id est saltem unum exciperet, diceret praeter unum. Noordo. Prius declinant; tunc inutiles; inde cunt: Non est Deus. Sed nonne scient omnes in futuro, qui modo scire nolunt, qui operantur iniquitatem, et qui plebem meam, quae parturit et dolet, devorant, volentes eam consumere. Devorant dico, ut cibum panis, id est assidue. Nonne,
Abbreviated transcription (Latin):
lxII: insipiens. Titulꝰ. Infi¬
nẽ intellectꝰ dauid ꝓ amalech.
In libro regũ legr̃. qd̾ dauid
fugiens a facie saul abiir
cũ sextentis uiris ad achis
regemgeth. qui dedit ei ciuitatẽ sicheleth.
quam daud absente amalechite inuaserunt.
⁊ succend̾unt. captiuas qͦ dux̾unt uxores eiꝰ
⁊ alioꝵ. ⁊ filias ⁊ filios. Qd̾ cũ accepisset dd.
reit̾tens de exercitu regis achis insequutꝰ ẽ
eos. atꝙ ꝑcussit. reduxitq om̃ia que rapue

Expanded text:
xit insipiens. Titulus. In finem intellectus David pro Amalech. In libro Regum legitur quod David fugiens a facie Saul abiit cum sexcentis viris ad Achis regem Geth, qui dedit ei civitatem Sicelech, quam David absente Amalechitae invaserunt, et succenderunt, captivas quoque duxerunt uxores ejus, et aliorum, et filios et filias. Quod cum accepisset David, revertens de exercitu regis Achis, insecutus est eos atque percussit, reduxitque; omnia quae rapue
Abbreviated transcription (Latin):
lutare isrłͣ Nonne hic solus. cui dixistis.
ñ est ds̃e Utiq iste solus dabit. tc̃ cum con¬
u̾terit ds quimͦ inter manꝰ ur̃as captimiᷤᷤ
uerus. scił. x anꝰ ppłs. cui maiorseruiet exulta¬
bit hic q hoc intelligit. ⁊ ipse idem factus isrł
letab̃r in futuro. ꝙ ipse cognoscet ꝑfecte. In fi¬

Expanded text:
lutare Israel. Nonne hic solus cui dixisti, non est Deus? Utique iste solus dabit, tunc cum averterit Dominus, qui modo inter manus vestras est Christianus populus, cui major serviet . exsultabit hic, quia haec intelligit et ipse idem factus Israel laetabitur in futuro, quia ipse cognoscet perfecte.
Abbreviated transcription (Latin):
cau̾unt u̾ncito ꝑituri sunt. uñ seq̃r. Et ĩo
illic trepidau̾unt timore uͭ ñ fuit timor:
.i. de terrenis timent. de quib ñ essec tim̃¬
dum. s ñ de his uͥ esset timendũ .i. de et̾nis.
sic̃ tudei qui dñm occidunt. ne ꝑd̾ent locũ ⁊

Expanded text:
caverunt, unde cito perituri sunt. Unde sequitur: Et ideo, Illic trepidaverunt timore ubi non fuit timor, id est de terrenis timent, de quibus non esset timendum; sed non de his ubi esset timendum, id est de aeternis, sicut et Judaei qui Deum occiderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ eius. s &e domꝰ eius. qr ñ solus ipse. s cẽ om̃s
qui ad eũ ꝑtinent honorant᷑ ⁊ hoc ꝙ̃ dicit ꝓ
nichilo e̾e̾ ducendũ. Iõ ne timueris : qm̃ cuͭ in¬
qͣ diuuixit sibi bñfecit. in morte torq̃bit᷑ anima.
de deliciis. Bñdicet᷑ enĩ fauore luxiantiũ. qͥm
Despecta uͦ confessio ẽ : quam ꝓsꝑitas facit. s il¬
laẽ magni meriti: quã ñ tollit uis doloris. Nec
suffic̃ ei ꝓpͥa iniquitas. ĩmo ẽ int̾ibit usq in¬
⁊ iõ ñ uidebit lumen. Qͥ enĩ patres pessimos
imitant᷑. eoꝵ societate dãpnandi st̃. Non uide¬
rib ẽ. ⁊ postea ext̾iores patiet᷑. S quare hoc:¬
Nlonẽ uide ds accusandꝰ. s homo. & ĩo cõparatꝰ
ẽ uim̃tis insipientib. & similis factꝰ ẽ illis. Ite¬
rat hic deformitatẽ hominis. ut malus a ma¬
lo quiescat

Expanded text:
m ejus, sed et domus ejus, quia non solus ipse, sed etiam omnes qui ad eum pertinent, honorantur; et hoc etiam dicit pro nihilo esse ducendum. Ideo ne timueris, VERS. quandiu vixit, sibi benefecit: in morte torquebitur anima. de deliciis. Benedicetur enim favore luxuriantium, qui despecta vero confessio est, quam prosperitas facit; sed illa est magni meriti, quam non tollit vis doloris. Nec sufficit ei propria iniquitas, imo etiam  non videbit lumen. Qui enim patres pessimos imitantur, eorum societate damnandi sunt. Non videribus est, et postea exteriores patietur . Sed quare hocNon est inde accusandus Deus, sed homo. Et ideo comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Iterat hic deformitatem hominis, ut malus a malo quiescat
Abbreviated transcription (Latin):
sua .i. hoc querunt ut inuocent᷑ nomina eoꝵ
ã domib illoꝵ. qd̾ tam̃ ñ est magnũ. qͥa hec
pulcra mortuoꝵ meb̾ant se in memonã eoꝵ
s nͨ gutta ꝑuenit adlinguã in inferno arden¬
tis. Uentri itaq suo seruiunt. ñ spiritib defun¬
cra quasi et̾na exstruit. ⁊ nomina facit iuo¬
cari. cũ pocius eterna deb̾et quer̾e. cũ tam̃ mn
honore esset .i. ad imaginẽ dĩ factꝰ. ñ intellexit¬
comparatꝰ ẽ amissa rõne ium̃tis insiꝑientib .i.¬
ñ in aliare. s in insipientia. Et m̾ito: & .i. qͥa

Expanded text:
runt, ut invocentur nomina eorum a domibus illorum: quod tamen, non est magnum, quia haec pulcra mortuorum inebriant se in memoriam eorum, sed nec gutta pervenit ad linguam in inferno ardentis. Ventri itaque suo serviunt, non spiritibus defuncra quasi aeterna exstruit, et nomina sua facit invocari, cum potius aeterna deberet quaerere, cum tamen in honore esset, id est ad imaginem Dei factus, ncomparatus est, amissa ratione, jumentis insipientibus, non in alia re, sed in insipientia. Et merito, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ malos. Dicit enĩ. Si sapiens qui pied̾m
coluit mortuus est. ⁊ ñ pͣ euad̾e. cur seq̃rer
faciã mͥ bñdum uiuo: ⁊ ita nescit iste qͥs sit
uerꝰ int̾itus. qͥ ei ĩminet et̾nus: cũ sapiens
minc sit. uł insipiens qui ñ adtendit malap̃¬
sentia uł futura ⁊ stultꝰ. qui si adtendit ñ ca¬
uet simul ꝑibunt. Ex relinquent diuiciã
ñ sunt sccł̃m dm alienis. & si filiis relinqͣnt
alienis tam̃. qr aliem sunt qͥ nicħ ꝓsunt. Et
sepulcra eoꝵ sunt domꝰ eoꝵ. qui palacia edifi¬
cau̾unt in et̾num hꝰ scłi. quasi in sepulc̾s ma

Expanded text:
nos et malos. Dicit enim: Si sapiens qui pie coluit Deum mortuus est, et non potest evadere, cur sequerer eum? Faciam mihi bene dum vivo, et ita nescit iste, quid sit verus interitus, qui ei eminet aeternus, tamen sapiens nunc sit. Vel, insipiens, qui non attendit mala praesentia vel futura, et stultus, qui, si attendit, non cavet, simul peribunt. VEnon sunt secundum Deum, alienis: et si filiis relinquant, alienis tamen, quia alieni sunt, qui nihil prosunt; et sepulcra eorum sunt domus illorum, qui palatia aedificaverunt in aeternum hujus saeculi. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
Ut terror p̾dictoꝵ ꝓst̾nit malos. ita spes re-¬
demptionis releuat bonos. Redimet dico de
manu inferi .i. de potestate diaboli. qͥ aute ad¬
uentũ xͥ. animas tenebat cũ acceꝑit me .i. car¬
pars: uͥ est ãmonitio ne timeant᷑ potentes in
scło. qr om̃ia cũ luce relinquunt. Cur enĩ ħ
pecc̃orib ꝑmissa sint cõmunis querela est¬

Expanded text:
Ut terror praedictorum prosternit malos, ita spes redemptionis relevat bonos. Redimet dico, de manu inferi, id est potestate diaboli, qui ante adventum Christi animas tenebat, cum acceperit me, id est carpsalmus. Admonitio, ne timeantur potentes, qui omnia cum luce relinquunt. Cur enim haec peccatoribus permissa sint, communis querela est
Abbreviated transcription (Latin):
gredine peccati. & uicioꝵ caligine obfuscanteᷤᷤ.
Uñ. Dedistieum escam ppłis ethiopũ. Hoꝵ ten¬
toria & tab̾nacła sunt mali. qui de uiciis &
ins. sic̃ iob ait. sellem ꝓpelle. ⁊ om̃ia que ħt ho
litatis. pellem deformẽ ꝓ pelle głosa. Gͣ uidi
qd̾ turbabunt᷑ tentoria ethyopie. scił pelles
terre. & hoc ꝓ iniquitate sua. ꝑ qͥd turbabun
turcꝰ Madian .i. ex iudicio. cuiꝰ metu ⁊ ñc ⁊ in
futuro cruciabunt᷑. Et postea inore suo com¬
placebunt aliis .i. alios secũ ꝑdunt. Uelinore
suo. uͥ simulatio ẽ complacebunt. qr sua palli
ant mala. ⁊ ĩo illis placent. ñ in ore s in coͬrde.
Uelbñdicent alia littera. Q. d. Cũ tales sint
ut ñ querant nͥ bona temꝑalia. fiunt cẽ hy-¬
poc̾te. ⁊ labiis bñdicunt d̃m. ñ corde. Audien

Expanded text:
tiorum caligine offuscantes. Unde: Dedisti eum escam populis Aethiopum . Horum tentoria et tabernacula sunt mali, qui de divitiis vel rnis, sicut Job ait: Pellem propelle, et omnia quae habet homo, litatis pellem deformem pro pelle gloriosa. Vidi ergo quod turbabuntur tentoria Aethiopiae, scilicet pelles terrae, et hoc pro iniquitate suug. Madian, id est ex judicio cujus metu et nunc et in futuro cruciabuntur. Et postea in ore suo complacebunt aliis, id est alios secum perdunt; vel in ore suo, ubi simulatio est, complacebunt, quia sua mala palliant. Et ideo illis placent, non in corde, sed in ore. Vel, benedicent, alia littera quasi dicat: Cum tales sunt ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt etiam hypocritae, et labiis benedicen
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cant. scił ignaui. Et mors .i. diabolus pas¬
tor ẽ eis. alia littera. Ut .xͤ. uita: ita diabolus ẽ
mors. qui pastorẽ illis ut ouib. quas trahit
ad pascua mortis. Uelita se iactant. s mͥ iam
ꝯstat. qd̾ positi sunt .i. qͦd ponent᷑ post hanc
uitã minferno sicut oues. Oues enĩ amissala¬
namanent. sic in istis sine consũptione sub̾e
pena inuenit qd̾ cruciet. & mors depascet eoᷤ.
Hoc dr a simili uimĩtoꝵ. que ñ radicitꝰ her¬
herbe nascunt᷑ ad pastum. Sic & illi morte de¬
pasti reuiuiscunt: qr ñ deficiunt. Uel depas¬
cet eos: .i. de pascua ad pascuã .i. de pena ad

Expanded text:
icet ignavi, et mors, id est diabolus, pastor est eis; alia littera, ut Christus vita, ita diabolus est mors, qui pastor est illis, ut ovibus quas trahit ad pascua mortis. Vel ita se jactant, sed mihi jam constat quod positi sunt, id est quod ponentur, post hanc vitam, in inferno sicut oves: oves enim amissa lana manent, sic in istis, sine consumptione substantiae, poena invenit quod cruciet. Et mors depascet eos. Hoc dicitur a simili jumentorum, quae non radicitus velherbae nascuntur ad pastum, sic et illi morte depasti reviviscunt, quia non deficiunt. Vel depascet eos, id est de pascua ad pascuam, id est de poena ad
Abbreviated transcription (Latin):
uia qi ducit ad mortem. ua dico illoꝵ ñ dĩ ẽ
scandalum .i. stimulus ⁊ dolor. ñ securitas. qͥa
de suis actib torquent᷑ ipsis .i. malis. Nõn ita sit
tͥ. ut tales putes beatos. uita maloꝵ scandalũ
est. Uñ abacuc. ẜ iniquitate uidi tentoria ethy¬
opie. turbabunt᷑ pelles terre madian. Ethio

Expanded text:
uia ducit ad mortem. Via dico, illorum, non Dei, est scandalum, id est stimulus et dolor, non securitas, quia de suis actibus torquentur ipsis, id est malis. Non ita sit tibi, ut tales putes esset beatos. Vita malorum scandalum est. Unde Habacuc: Pro iniquitate vidi tentoria Aethiopiae; turbabuntur pel
Abbreviated transcription (Latin):
me sue .i. uñ redimat᷑ anima hominis qr mil¬
uirtute uł in diuitiis uł amicis ñ dabit dõ pla¬
cationẽ suam .i. quo flectat d̾m ꝓpecc̃is. ⁊ ñ da¬
bit cdo p̃ciũ redemptionis anime sue .i. elemo¬
sinas quib redimat animã. & ĩo hic talis la¬
borat met̾num. Laborñ fimet᷑. uita fimetͦ. ui¬
uet tam̃ adhuc in finem .i. post finẽ uite u
dolor seruab̃r. usq quo accepto corꝑe utrũq¬

Expanded text:
 est unde redimatur anima hominis, quia nulvirtute, vel divitiis, vel amicis, non dabit Deo placationem suam, id est qua flectat Deum pbit Deo, pretium redemptionis animae suae, id est eleemosynas, quibus redimat animam; et ideo hic talis laborabit in aeternum. Labor non finietur, vita finietur. Vivet tamen adhuc in finem, id est, post finem vitae; dolori reservabitur, usquequ
Abbreviated transcription (Latin):
maxime diabolꝰ insidiat᷑. ꝑcaput serpentis: imi¬
ciũ diabolice suggestionis. Hinc dr̃. Illa obser
Et hoc ẽ. Iniquitas calcanei mei .i. que mͥ ẽ ex lap¬
su carnis quẽ obseruat diabolus. Obseruat e¬
nim diabolus qñ labaris ut deiciat te tu ob¬
serua caput eus .i. iniciũ suggestionis. Uł imi¬
quitas calcanei .i. que mͥerit in fine circũdabit
hii sunt qͦs circũdabit unquitas calcanei. scił
qui confidunt inuirtute corꝑis. uł antmi. indi¬
uitiis. inamicis. in quib sũma omniũ terrenoꝵ¬

Expanded text:
maxime insidiatur; per caput serpentis initium diabolicae suggestionis. Hinc dicitur: Illa observaEt hoc est, iniquitas calcanei, id est quae mihi est ex lapsu carnis, quem observat diabolus. Observat enim diabolus quando labaris, ut dejiciat te; tu observa caput ejus, id est initium suggestionis. Vel, iniquitas calcanei mei, quae mihi erit in fine, circumdabitHi sunt quos circumdabit iniquitas calcanei, scilicet, qui confidunt in virtute corporis vel animi, in divitiis vel amicis, in quibus summa omnium terreno
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qui añ ñ recitabat᷑ nͥ in una gente iudeoꝵ
cłias. Et aurib audiendi ꝑcipite. quasi. Nontͣn¬
seunt̾ audiatis. om̃s qui habitatis orbemy .i. om̃s
iusti. quisunt dm̃. ñ seruirerũ. Habitant enim
orbem qui ñ tenent᷑ ab orbe. nͨ eius errorib mi¬
plicant᷑. Postea qd̾ dix̾at exponit dicens. Qͥꝙ¬

Expanded text:
mum, qui ante non recitabatur nisi in una gente Judaeorum, mum, qui ante non recitabatur nisi in una gente Judaeorum, mnes Ecclesias, et auribus audiendi percipite. Quasi dicat: Non transeuntes audiatis omnes qui habitatis orbem; id est, omnes justi, qui sunt domini, non servi rerum: habitant enim orbem, qui non tenentur ab orbe, nec ejus erroribus implicantur. Postea quod dixerat exponit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Infinẽ filiis chore p̃s
dd. Agit hic ꝓpħa de
amatorib mundi.
ostendens eos cũ gła
sua ꝑituros. ⁊ de xͦ redemptore ñ illoꝵ. s ꝯtemp¬
toꝵ mundi redarguens illos qui colunt d̃m ut
hic eis bñsit. quimurm᷑ant & blasphemant d̾m
qr maliflorent. ⁊ ipsip̃munt᷑. quasi ds̃ ħ ignoret
uł ñ curet. ne ipse laboret uidendo ł corrigen¬
do. Contra hos loq̃r hic ꝓpha filiis chore. Et est
sensus. Ps iste dauid ꝓphe tendens in finem .i. in¬
xp̃m cantat᷑ filiis chore. Intentione monet. ut
deiectꝰ inmuido ñ ap̃ciet᷑ elatos. Modꝰ. Qͣtuorst̃
partitiones. Prĩmo attentos facit ad noua &
ad ingentia. que dicturꝰ ẽ. Sol̃o incipit ꝓsequi
bo. Tercio dicit que impiis ⁊ iustis reddenda
sint ibi. Sic̃ oues. Quarto ãmonet. ne timeant᷑
potentes. qui om̃ia cũ luce relinquunt ibi. Ne
timueris. Primo gͦ reddens attentos: ait. Audi¬
recitatores ubiq audiunt᷑. Uidemꝰ enĩ h̃c psal¬

Expanded text:
In finem filiis Core psalmus David. Agit hic Propheta de amatoribus hujus mundi, ostendens eos cum gloria sua perituros; et de Christo redemptore, non illorum, sed contemptorum mundi, redarguens eos, illos qui colunt Deum, ut hic eis bene sit: qui murmurant vel blasphemant Deum, quia mali florent, et ipsi premuntur, quasi Deus haec ignoret, vel non curet, ne ipse laboret videndo, vel corrigendo. Contra hos loquitur hic Propheta filiis Core. Et est sensus: Psalmus iste, David e. Intentio. Monet, ut dejectus in mundo, non appretietur elatos. Modus. Quatuor sunt partitiones. Primo attentos facit ad nova, et ad ingentia quae dicturus est. Secundo incipit prosequi bo. Tertio quae impiis et justis reddenda sunt, ibi, sicut oves. Quarto admonet ne timeantur potentes, qui omnia cum luce relinquunt, ibi, ne timueris. Primo ergo reddens attentos, ait: recitatores audiuntur. Videmus enim hunc psal
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat sic. Auditeħ om̃s gentes. nullũ excipio
qr ñ accipit ds ꝑsonas. om̃ib p̃sto ẽ ipse. ⁊ ge¬
ñale bñficium ẽ incarnatio. Et ut manifestiꝰ
fiat qd dixit. addit. Aurib audiendi ꝑcipite
om̃s qui habitatis orbem. Quiq & c̃. Exponit
geniti a terra. Hii sunt in parte ade. qͥ fuit ħ̃o ñ
filiꝰ hominis. Et filii hominũ audite .i. iusti qͥ suis
insorte xͥ. qui fuit filius hominis cuiꝰ gestant ỹ¬
maginẽ. Postea addit. quiq. scił terrigene ⁊ filii
hominũ. Ad utrumq enĩ refert᷑. Ac si dicat.
Nulli sermonẽ subtraho. audiat heres terre ꝓpt̃
explicatio istoꝵ. cũ subdit᷑. Diues & pauꝑ. Dĩueᷤᷤ
audite qͥ estis simul in unũ .i. ñ separati usq ad
na a tͥtico. oues ab hedis. Audiant gͦ nunc simł
in unũ .i. ñ separati. & pascant᷑ simul hedi & agni.
donͦueniat qui segreget alios ad sinistrã. alios

Expanded text:
s gentes, nullum excipio, quia non accipit Deus personas, omnibus praesto est ipse, et generale beneficium est incarnatio, et ut manifestius fiat quod dixit, addit, auribus audiendi, percipite, omnes qui habitatis orbem. Quique, etc. Exponit geniti a terra: hi sunt in parte Adae, qui fuit homo, non filius hominis. Et filii hominum, audite, id est justi, qui sunt in sorte Christi, qui fuit filius hominis, cujus gestavit imaginem . Postea addit. Quique, scilicet terrigenae, et filii hominum, ad utrumque enim refertur. Ac si dicat: Nulli sermonem subtraho, audiat haeres terrae propter explicatio justorum, cum subditur, dives et pauper, dives audite, qui estis simul in unum, id est non separati usque adnia a tritico , oves ab haedis . Audiant ergo nunc, simul in unum, id est non separatim, et pascantur simul agni et haedi donec veniat, qui segreget alios ad sinistram, alios
Abbreviated transcription (Latin):
.i. xp̃m. Sapientia ad diuinas res ꝑtinet. Et ne
putes eum solo ore ⁊ ñ ex corde loqui: addit. E
meditatio cordis mei loquet᷑ prudentiã. scił
de morib. qd̾ ẽ infuturo ꝓuidere. Prudentia
enĩ ad mores instruendos ꝑtinet. Inhis duob
om̃is sermo diuinꝰ e indicat᷑. Nec hoc a mes s¬
abo me ueritati intꝰ loquenti. que docet me lo¬
qui ꝑ parabolas. ne om̃ib pateat. Uel inclina¬
bo aurẽ meam in parabolam .i. humiliabo me
u̾itati. que ꝑ parabolas & enigmata me docet.
Uidemꝰ enĩ nunc ꝑspecłm & in enigiate. Qcqͥd

Expanded text:
istum. Sapientia ad divinas res pertinet. Et ne putes eum solo ore, et non ex corde loqui, addit, et meditatio cordis mei loquetur prudentiam, scilicet de moribus, quod est in futuro providere. Prudentia enim ad instruendos mores pertinet. In his duobus omnis sermo divinus indicatur, nec hoc a me, sabo me veritati intus loquenti, quae docet me loqui per parabolas, ne omnibus pateat. Vel, inclinabo aurem meam in parabolam, id est humiliabo me veritati, quae per parabolas et aenigmata me docet. Videmus enim nunc per speculum in aenigmate . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ timere oporteat me si uolo cũ iniquitatem
q̃ est causatimoris uitare in mea sit potestate.
ꝓ qua tm̃ timeb̾r in die nouissima. que erit
dampnatis mala ñ iustis. Iuste gͦ pumet᷑. qͥ¬
ñ uitat cũ possit. ⁊ hocẽ. sõ timor ͤ qr iniqͥtas cal¬
canei mei circũdedit me. Alludit uerbis. q̃ dñs
in genesi serpenti dixit. Inmicitias ponã inter te
& mulierem ipsa conteret caput tuũ. ⁊ tu insidi¬
ab̾is calcaneo eius. Insingłis nr̃m ẽ ħ mulier &¬

Expanded text:
d timere me oporteat, si volo, cum iniquitatem, quae est causa timoris, vitare in mea sit potestate: pro qua tantum timebitur in die novissima, quae erit damnatis mala, non justis. Juste ergo punietur qn vitat, cum possit; et hoc est, ideo timebo quia iniquitas calcanei mei circumdabit me. Alludit verbis quae in Genesi Dominus serpenti dixit: Inimicitias ponam inter te et mulierem: ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . In
Abbreviated transcription (Latin):
nomine sig̃cauit. ponit ext̾iora. que intelligit ꝑ
diuitias. Et alii sunt qͥ ꝯfidunt in amicis. Hoc
cationẽ suam .i. ũn ds placet᷑. Uelita ab illo loco.
circũdato. qd̃ ꝑ partes inquitatis exponit. scił
quẽ circundet iniquitas. cũ ait. Q confid̾t ⁊ głant᷑¬

Expanded text:
significatur, ponit exteriora quae intelligit per divitias. Et alii sunt qui confidunt in amicis, hoc cationem suam, id est unde Deus placetur. Vel ita ab illo loco, circumdato, quod per partes iniquitatis exponit, scilicet quem circumdet iniquitas, cum ait, qui confidunt et g
Abbreviated transcription (Latin):
sualitatem. que a diabolo fatigatur. & corpus
te pecco. s & diabolo .i. ꝑ diabolum. qui corpꝰ
affligit & animã fatigat uanis imaginatio¬
illusionib diabolicis. ⁊ ꝑ hoc it̾um ñ est sami¬
tas in carne mea. quam diabolus affligit. sient
& supra ꝑ sagntas ñerat in ea sanitas. Affui¬
ctus scił duob p̃missis. duo reddit. Nonẽ sa¬
nitas in carne: qr afflictus sum corꝑe. Anima
seqr̃ nimis. qr undiq ẽ calamitas. Uel ita
ꝯtristatus sum. & afflictus ꝑ penitentiam.
& humiliatꝰ nimis humilitate penitendi.
uoce fieri solet. Iste uͦ rugit a gemitu. ñ in
tus ostendat᷑. & ille rugitus erat a gemitu.
bã. & ille gemitus erat cordis meyi. rõnis.
gemitus qui de ext̾iorib est: carnis ẽ. Qui uͦ
ꝓ salb̾̃o est. qd̾ caro ñ obtinet cordis est. Dñe¬
ante te. Quasi dicat. Rugiebam a gemitu .c
Desid̾ium uͦ est or̃o. nͨ unquam desinit orare
qui ñ desurit amare. Caritas clamor est. Uel¬

Expanded text:
sualitatem, quae a diabolo fatigatur, et corpus sualitatem, quae a diabolo fatigatur, et corpus te pecco, sed et diabolus, qui corpus affligit et animam fatigat vanis imaginatioillusionibus, diabolicis. Et per hoc interim: Non est sanitas in carne mea, quam diabolus affligit, sicut et supra, per sagittas, non erat in ea sanitas. Cassiod. Duobus praemissis duo reddit, non est sanitas in carne, quia afflictus sum corpore, anima ; nimis, quia undique est calamitas. Vel itatristatus sum et afflictus per poenitentiam, et humiliatus sum nimis, humilitate poenitendi, voce fieri solet. Iste vero rugit a gemitu, non inatur gemitus. Et ille rugitus erat a gemitu. bam. Et ille gemitus erat cordis mei, Hier. igemitus qui de exterioribus est, carnis est; qui vero pro Sabbato est, quod caro non obtinet, cordis est. ante te. Quasi dicat: Rugiebam a gemitu corDesiderium meum. Est oratio, nec unquam desinit orare qui non desinit amare: charitas clamor est. VE
Abbreviated transcription (Latin):
alia .l. mͥ ipsi. Patet qr ñ est iste sanus quicica¬
tͥces ht̃. que putruerunt aliis. & fetent sibi.
ut ab eis auersi odorem᷑ salbm eternũ & gema¬
mus currentes cũ sponsa post odorem unguen¬
toꝵ. a faciȩ insipientie meȩ. ñ mutat᷑. Miser
Dixit quałr iniquitates suꝑgresse. hic dicit
qͦmͦ aggrauate. Quasi dicat. Qa putruer̃t:
tat humiliab̾r. Ndeo iste incuruatꝰ est. ut ñ
factꝰ sum .i. tristis. Miser factꝰ sum ⁊ ħusq ĩ
finem .i. usq inmortem. Et tota die .i. tota
carebam. s ñ desꝑans ingrediebar uł ambula
cia. donͨ anima exuat᷑ illusionib. & corpꝰ in¬
duatꝰ sanitate. Illusiones animȩ infinite st̃.
que aliq̃n ux orare sinunt. Imagines corpum
occurrunt. ⁊ transis de hac millam uente
oblurio. Recordaris hoc ꝓ illo &e huiꝰmodi.
Hee pellent᷑: cũ iudebimꝰ u̾itatem ut ẽ Unde
apłs. Quis me lib̾abit de .c. in. h: Gr̃a dĩ. uel¬
ita ut ꝑ lumbos accipiamꝰ carnalitatem i. sen¬

Expanded text:
a. Mihi ipsi patet quia non est iste sanus, quia cicatrices habet, quae putruerunt aliis, et fetent sibi, ut ab eis aversi odoremus Sabbatum aeternum, et gemamus currentes cum sponsa post odorem unguentorum; a facie insipientiae meae, non mutatur. VERDixit qualiter iniquitates supergressae, hic dicit quomodo aggravatae. Quasi dicat: Quia putruerunt, tat humiliabitur , a Deo iste incurvatus est, ut non factus sum, id est tristis. Miser factus, et hoc usque in finem, id est usque in mortem, et tota die, id est tcarebam; sed non desperans ingrediebar, vel, ambulalaetitia, donec anima exuatur illusionibus, et corpus induatur sanitate. Illusiones animae infinitae sunt, quae aliquando vix orare sinunt, imagines corporum occurrunt, et transis de hac in illam; venit oblivio, recordaris hoc pro illo. Et hujusmodi. Hae pellentur, cum videbimus veritatem ut est. Unde Apostolus: Quis me liberabit de ct per lumbos accipiamus carnalitatem, id est sen
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ego paratꝰ sum. sciens me deliquisse in fla¬
gella. Quasi ad hoc natus sum. ut flagella
feram. Flagellat enĩ ds omnẽ filium quẽ re¬
cipit. ⁊ iõ ñ insultent inuici. Et dolor meu
Nisi enĩ doleret. ñ sic se accusaret. & hoc ẽ
Qm̃ iniquitatẽ meam adnunciabo .i. ꝯfitebor.
Et qm nͣ sufficit ꝯfiteri: addit ⁊ cogitabo .i.
sollicitꝰ ero ⁊ sedule agam ꝓ pecco meo sa

Expanded text:
m ego paratus sum, Aug. sciens me deliquisse, in flagella, quasi dicat, ad hoc natus sum, ut flagella feram. Flagellat enim Deus omnem filium quem recipit . Et ideo, non exsultent inimici; et dolor meus Nisi enim doleret, non se sic accusaret; et hoc est, quoniam iniquitatem meam annuntiabo, id est confitebor. Et quia non sufficit confiteri, addit, et cogitabo, id est sollicitus ero, et sedule agam pro peccato meo san
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃r. Adu̾sum me appinquau̾unt ⁊ stet̾unt ex¬
ꝓbrando. ita uenit suꝑ te plaga ⁊ defecisti.
Et qui uxta me erant delonge stet̾unt ut &
ip̃a uxor. Uñ ip̃e ait. Halitũ meum exhorruit
uxor mea. Et ium faciebant qui querebant
aĩam meã .i. diabolus cũ ministris suis. qui
tantomagis moluint᷑ mortem animȩ. qͣntoma¬
gis uident stare. E qui inqͥrebant mala mͥ
ut uxor & amici loquuti sunt uanitates. qͥa
ꝯsulentes corꝑi. anuȩ ꝯtraria sugg̾unt. scił ut
loqueret᷑ ꝯtra dm. & dolos tota die meditabã¬
tur. Ego aut̃ tanqͣ surdꝰ ad iniquitatẽ ꝯsulen¬
tiũ ñ audiebam. & factus sum sic̃ mutꝰ ñ aꝑi¬
dixit. Et nota qd̾ ꝯtra iniquas suggestiones
tacet iste. qui supra ꝯtra dolores corꝑis rugie¬
bat. Eẜ factus sum sicut homo ñ audiens.
Similatꝰ sum dissimulanti audire comucia
in peius. Et ñ habens in ore suo redargutio¬

Expanded text:
sequitur: Adversum me appropinquaverunt et steterunt, exsequitur: Adversum me appropinquaverunt et steterunt, exprobrando, ita venit super me plaga et defeci. Et qui juxta me erant de longe steterunt, ut et ipsa uxor. Unde ipse ait: Halitum meum exhorruit uxor mea . Et vim faciebant qui quaerebant animam meam, id est diabolus cum ministris suis, qui quanto magis moliuntur mortem animae, tanto magis vident aliquem stare. Et qui inquirebant mala mihi, ut uxor, et amici, locuti sunt vanitates, quia consulentes corpori, animae contraria suggerunt, scilicet ut loqueretur contra Deum. Dolos tota die meditabantur. Ego autem tanquam surdus ad iniquitatem consulentium, non audiebam. Et factus sum sicut mutus non aperidixit. Et nota quod contra iniquas cogitationes tacet iste qui supra contra dolores corporis rugiebat. Et factus sum sicut homo non audiens, assimilatus sum dissimulanti audire convicia in pejus; et non habens in ore suo redargutio
Abbreviated transcription (Latin):
mo ñ audiens .i. factꝰ sum sic̃ ñ possem audire.
⁊ ñ habens in ore suo redargutiones. ita contͣ
illos tacebat. quasi ñ esset uñ illos redargue¬
ret qd̾ ante fec̾at s implendum erat illud. Sic̃
ouis corã tondente: sic ñ aꝑuit os suum. Om̃
uite. Quasi dicat. Io tacui in passione: qm inrte
na ꝯscientia est nicħ ẽ timendũ. nͨ in aliquo he¬
sitandũ. Quia dixi. Item hic caput loquit᷑
de infirmis pedib .i. menbris. sicut ante de seip¬
so loquebat᷑. qr cũ sit in celo. ñ deserit que int̾ra
ħt. Quasi dicat. Iõ audies. qr dixi neqñ suꝑgau¬
deant mͥ .i. meis ininici mei. ut eis p̾ualeant.
Ad hoc enim laborant. et .i. qͥa dum pedes mei
.i. infirma menbra mea cõmouent᷑ aliq̃n in ali¬
ci.i. insurgunt nequissimȩ linguȩ inimicoꝵ.
Amici mei. Dicit ħ penitens grauit afflictus
ita ut ipse iob uideat᷑ ista uerba ꝓferre. ami¬
cimei ⁊ ꝓximi. Hiis duob solatiis gaudet hu¬
manitas. s huic sunt cumulꝰ passioñ uñ

Expanded text:
d est factus sum quasi non possem audire, et non habens in ore suo redargutiones. Ita contra illos tacebat, quasi non esset, unde illos argueret, quod ante fecerat: sed implendum erat illud: Sicut ovis coram ti. Quasi dicat: Ideo tacui in passione, quoniam ina conscientia est, nihil est timendum, nec in aliquo haesitandum. Quia dixi, Item hic caput loquitur de infirmis pedibus, id est membris, sicut ante de seipso loquebatur, quia cum sit in coelo, non deserit quae in terra habet. Quasi dicat: Ideo audies, quia dixi: Nequando supergaudeant mihi, id est meis, inimici mei, ut eis praevaleant; ad hoc enim laborant. Et, id est quia, dum pedes mei, id est infirma membra mea, commoventur, aliquando in ali insurgunt nequissimae linguae inimicorum, Amici mei, dicit haec poenitens graviter afflictus, ita ut ipse Job videatur ista verba proferre: Amici mei et proximi mei. His duobus solatiis gaudet humanitas, sed hi sunt cumulus passionum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
diuidens uocem suam a capite Ut enĩ caput di¬
cit. pec̾ca nr̃a sua: sic nos passiones eius q̃ hic
Ait gͦ in ꝑͣ. capitis. Amici mei ficti ⁊ ꝑximi mei
scił cognati uidei adu̾sum me appinquau̾unt
crucifigentes⁊ consiliis ac dolis. ⁊ stet̾unt ꝑse
longe stet̾unt. timentes mori. ⁊ ium faciebant
.i. crucifigebant qui querebant animã meam

Expanded text:
dividens vocem suam a capite. Ut enim caput dicit peccata nostra, sua, sic nos passiones ejus, quae hAit ergo in persona capitis, amici mei, ficti, et proximi mei, scilicet cognati, Judaei, adversum me appropinquaverunt crucifigentes, et consiliis ac dolis, Greg. elonge steterunt timentes mori, et vim faciebant, id est crucifigebant qui quaerebant animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
mee .i. plage peccoꝵ ꝑ baptismum sanate cõ-¬
putruerunt. cum iã pecc̃o it̾um ꝯsentit᷑. Et
corrupte sunt: dum ad actum ducit᷑. E hoc
totũra faciȩ insipientiȩ mȩȩ .i. ꝑ stulticiã meã.
qr ñ sum usus uirib in baptismo receptis.

Expanded text:
t plagae peccatorum, per baptismum sanatae computruerunt, cum jam peccato iterum consentitur et corruptae sunt, dum ad actum perducitur. Et hoc totum a facie insipientiae meae, id est per stultitiam meam, quia non sum usus viribus i
Abbreviated transcription (Latin):
meditabant᷑. qͦt falsa testimonia dix̾unt a̾n
crucem. ⁊ pͦt resurrectionẽ deceptis custodib
de quib ysaias dicit. Ponam malos ꝓ sepul¬
tura eius. Corrupti namq pecunia mendaciũ
seminau̾unt dicentes. Nob̃ dormientib uene¬
runt discipłi eiuus: ⁊ tułunt eum. Ego aut̃

Expanded text:
bantur; quot falsa testimonia dixerunt ante crucem, et post resurrectionem corruptis custodibus? De quibus Isaias dicit: Ponam malos pro sepultura ejus . Corrupti namque pecunia, mendacium seminaverunt dicentes: Nobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et tulerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
pax. qͥa pecẽm regnat in mortali corꝑe. & hoc
gtitȩ. Et dicit sagittas uerba dĩ. que penetͣnt
corda hominũ. ⁊ infigunt uulnꝰ amoris. ñ
luioris. Uñ sponsa in canticis ait Uuln̾ata sũ
caritate. ħ infixa cordi penitentis. faciunt
eum recordari salbi eterm. Quasi dicat. Ne
tua cordi meo infixa st̃ que faciunt me recor¬
dari salbi. Et qr ñ habet qd̃ amat gemit.
Uñ seq̃r. E ꝯfirmasti suꝑ me manũ tuam.
scił iundictam qr qd̾ amo ñ habeo. & ita ũ
sanitas in carne mea .i. cognosco carnis ñ e̾ẽ sa¬
lutem comparatione futuri. Non est sanitas
ire .i. qd̾ minaris. ne uideam iram. Timor fut᷑e
irȩ sic terret᷑ iste ut ñ sit sanitas in carne mo¬
re u̾ecundi famłi. qui futuris flagellis iam af¬
tis. putans se grauiora mereri. Qm̃ iniqͥtates

Expanded text:
pax, quia peccatum regnat in mortali corpore . Et hoc sagittas verba Dei, quae penetrant corda hominum, et infigunt vulnus amoris, non livoris. Unde sponsa in Canticis ait: Vulnerata sum charitate. Haec infixa cordi poenitentis, faciunt eum recordari Sabbati aeterni. Quasi dicat: Ne tua cordi meo infixa sunt, quae faciunt me recordari Sabbati. Et quia nondum habet quod amat, gemit. Unde sequitur: Et confirmasti super me manum tuam, scilicet vindictam, quia quod amo non habeo. Et ita, sanitas in carne mea, id est cognosco non esse salutem carnis, comparatione futuri. Non est sanitas, irae, id est quia minaris ne videam iram, timore futurae irae sic terretur iste ut non sit sanitas in carne, more verecundi famuli, qui futuris flagellis aftis, putans se graviora mereri. Non es
Abbreviated transcription (Latin):
uauit caput suꝑbi ꝯtra dm̃. d̾s grauauit eũ
mole penarũ ut fasce. & compressit. ne iam
erigatur. Et nota qd̾ congrue dicit iniqͥta¬
tes suꝑ se grauatas. qr iniquitates que leues
sunt ⁊ dulces. dũ fiunt afflictionib on̾antꝰ.¬

Expanded text:
vavit caput superbi contra Deum, Deus gravavit eum mole poenarum, ut fasce, et compressit ne jam erigatur. Etiam nota quod congrue dicit iniquitates super se gravatas, quia iniquitates quae leves sunt et dulces, dum fiunt afflictionibus onerant
Abbreviated transcription (Latin):
qi sufficere tͥ possunt que patior. & hoc ẽ q̃m
sagitȩ tuȩ infixe sunt mͥ. Sagitte sunt uin-¬
dicte cłi. scił dolores animi ⁊ corꝑis. qr sic̃ sa¬
gittȩ intendunt᷑ ⁊ infigunt᷑. ita iundicte di
intense fuerunt in adam ꝑ cõminationem
qua d̾s cõminabat᷑ ade dicens. In quacumq
enĩ hꝰ miserie fuit origo. nos ꝓpago. Infixe st̃
⁊ ñ ad horam. s confirmasti dui. scił ut sint
.i. uindictam. Captat hic miscłiam a potesta¬
te iudicis. Eo usq ꝯfirmasti: qd̾ ñ ẽ sanitaᷤᷤ

Expanded text:
 possunt quae patior. Et hoc est: Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi. Sagittae sunt vindictae Dei, scilicet dolores animi et corporis, quia sicut sagittae intenduntur et infiguntur, ita vindictae Dei intensae fuerunt in Adam per comminationem qua Deus minabatur illi dicens: In quacunqueenim hujus miseriae fuit origo, nos propago. Infixae sunt, et non ad horam; sed confirmasti, diu scilicet, ut sint est vindictam. Captat hic misericordiam a potestate judicis. Eo usque confirmasti, quod VERS. 3.--
Abbreviated transcription (Latin):
tercius ẽ in ordine
penitentialiũ. docenꝰ
ut peccm qd̾ ꝓrsus fugere nequimꝰ. semꝑ
in memoria habeamꝰ ñ ad faciendũ. s ad ca¬
uendũ. ut ab eius frequentia saltem nos
temꝑemꝰ. & hoc est. Ns iste est dauid .i. pe
nitentis. habitus in rememoratione .i. do¬
midat. Iste namq penitens in malis positꝰ
peius timens: & iñ lugens. sabbati eterni
recordat᷑. quo timet pͥuari peccati ꝯscius.
tem inducit multis mͦis cruciatũ. ita ut ip¬
sum iob. qui carnis incentiua & ingentia ui¬
cit supplicia uideat᷑ ꝓpon̾e tironib in exem¬
plum. ut cruciatus grate amplectant᷑ mino¬
res qͥd̾ m̾itis .i. quã ipsi m̾uerint. ꝑ quos ab
et̾na pena lib̾antur. Et hoc est. Iste p̃s ẽ dd̾.¬

Expanded text:
tertius est in ordine poenitentialium, docens ut peccatum quod prorsus fugere nequimus, semper in memoria habeamus, non ad faciendum, sed ut ab ejus frequentia saltem nos temperemus. Et hoc est, psalmus iste est David, id est poenitentis, habitus in rememoratione, id est domidat. Iste itaque poenitens in malis positus pejus timens, et tamen lugens Sabbati aeterni recordatur, quo timet privari peccati conscius, tem inducit multis modis cruciatum, ita ut ipsum Job qui carnis incentiva et ingentia vicit supplicia, videatur proponere tironibus in exemplum ut cruciatus grate amplectantur, minores quidem meritis, id est quam ipsi meruerunt, per quos ab aeterna poena liberantur. Et hoc est: ps
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. Quarta pars. uͥ dicit quomͦ ꝯtra eum sẽ
bonꝰ habeat. Et nota ꝙ hucusq fuit uituꝑatio
illius partis. hic est laus ꝯtrarie partis. Ecce ꝑ
eccłia sicut oliua que hyeme ⁊ estate uiret fru¬
ctifera. de ciuiꝰ germine .xͦ. est. Põpłs dĩ ẽ ista oli¬
ua: de qua fracti sunt suꝑbirami .i. iudei. ⁊ in¬
sertus ẽ humilis oleaster de gentib. Ego inquã
petendo confirmet qͣ fundatꝰ ẽ in amore regni
celoꝵ. uelita. Sꝑaui in misccłia d̃ĩ ñ ad terre¬
na adipiscenda. s ea que sunt in et̾nũ ⁊ inscłm¬

Expanded text:
Aug. Quarta pars, ubi dicit quomodo contra eum se bonus habeat. Et nota quia hucusque fuit vituperatio illius partis. Hic vero est laus contrariae partis. Ecce peEcclesia, sicut oliva, quae hieme et aestate viret, fructifera, de cujus germine Christus est. Populus Dei est ista oliva, de qua fracti sunt superbi rami, id est Judaei, et insertus est humilis oleaster de gentibus. . Ego, inquam, petendo confirmet quam fundatus est in amore regni coelorum. Vel ita, Speravi in misericordia Dei, non ad terrena adipiscenda, sed ad ea quae sunt, in aeternum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cipit suam. Seq̃r. E radicem tuã euellet de ter¬
ra uiuentiũ .i. beatitudine sc̃oꝵ. Radix nr̃a ca-¬
ritas ẽ. qua radicati sumꝰ interra uuentiũ. de
qua radix hꝰ .i. uoluntas eradicat᷑. qr ñ est altiꝰ
fixa ꝑ caritatem. s est in petra arida ⁊ sterili
suꝑ quã iactata semina aruerunt. qr ñ habe.¬
nicħ habebunt cũ sc̃is. Uidebunt iusti. Ter

Expanded text:
m suam recipit; et radicem tuam evellet de term suam recipit; et radicem tuam evellet de terra viventium, id est de beatitudine sanctorum. Radix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra viventium: de qua radix hujus, id est voluntas eradicatur, quia non est altius fixa per charitatem, sed est 112 in arida petra et sterili, supra quam jactata semina aruerunt, quia non habenihil habebunt, cum sanctis. PARS III. VER
Abbreviated transcription (Latin):
ad similitudinẽ hoꝵ cadis inferiꝰ. qr sicut ista
suo pond̾e deorsũ ferunt᷑ sic tubenignitati p̾fe¬
rens maliciamriuis in ꝓfundũ. qr talentũ plũ¬
bi suꝑ qd̾ sedet inquitas ut eacharias ꝓpħa ait
amplexaris. Dilexisti &̃ loqui mignitatẽ mag̃¬
q̃ loqui equitatẽ. Quasi nͨ mala tegit ũbis d̃ecoriꝰ
Dilexisti dico: tu quies lingua dolosa .i. dolosꝰ
tationis. & ħ sunt u̾ba p̃̾cipitationis. lingua do
losa .i. dolosa uerba. fallacie ministra aliud in
Destruet hoc mͦ: qͥa pͥus euellet te .i. digniratẽ¬
tuam auferet ⁊ post ȩmigrabit te .i. faciet tetͣn¬
sire de tab̾nacło tuo .i. de hac uanagła. inqua
ad tempꝰ es. Uel̾ de tab̾nacło suo alialiit̾a. Et ac¬
cipit tab̾naculũ presentemeccłiam. uͥ ẽ mͦ doec
idumeꝰ cũ dauid. ciui insidiat᷑ i palee cũ granis.
seruicũ filsis. qui ñ manebunt in domo ineter¬
nũ. Modo siqua bona facit seruꝰ: mercedenire¬

Expanded text:
ad similitudinem horum cadis inferius, quia sicut ista ad similitudinem horum cadis inferius, quia sicut ista suo pondere deorsum feruntur, sic tu benignitati praeferens malitiam ruis in profundum, quia talentum plumbi super quod sedet iniquitas, ut Zacharias propheta ait , amplexaris. Dilexisti etiam loqui iniquitatem magis quam aequitatem, quasi nec mala tegis verbis decoris, dilexisti, tu qui es lingua dolosa, id est lintationis. Haec sunt verba praecipitationis, scilicet, st, dolosa verba fallaciae ministra, aliud in ignitatem auferet, et post emigrabit, id est faciet te transferre de tabernaculo tuo, id est de hac vana gloria, in qua ad tempus es. Vel, de tabernaculo suo. Alia littera, etiam accipit tabernaculum praesentem Ecclesiam, ubi modo est Doeg Idumaeus cum David cui insidiatur, id est paleae cum granis, sernum; modo si qua bona facit servus, mercede