comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis in mune seruauit. sed etiã om̃ium
deditꝰ dulgentiam peccatorum. Eigo
ecda adimitationẽ xp̃i speciosa .ẽ.
et in calciam̃tis om̃i abluta delicto
Et fortasse. quando sapientiã inter
ꝑfectos loquitur:. Speciosa. ẽ. in su¬
ꝑiorib membris: qua do aut̃ cuã
inferiores status aut doctrine homi¬
nes uerbum setunt᷑. fidei seriem non
obliuiscunt᷑. sac̃ dotis p̃cepta custo¬
diunt: speciosa. ẽ incalciamentis.
Plerumq derus errauit. sacerdotes
mutauerunt sententiam. diuites
.cũ scłi istius terreno rege senserunt.
populus fidem ꝓpͥam reseruauit.
Vnde etiã dedño iħu bene possumus
dicere quia et in his quȩ corporalia
sunt. speciosos gressus uerbum ha¬
beat. cum demoralib disputatur
Et apłi ideo fortasse nudis mittuntur
pedib: neobumbraret᷑ eorũ dispu¬
tatio sedeluceret. Itaq: eccłã filia
aminadab hoc .ẽ. uoluntarii uel
bene placiti. quia uoluntarius
eam. bene placitus congregauit.
et incalciamentis speciosa .ẽ. Me¬

Expanded text:
mnium dedit indulgentiam peccatorum. ergo ecclesia ad imitationem Christi speciosa est et in calciamentis omni abluta delicto. Et fortasse, quando sapientiam inter perfectos loquitur, speciosa est in superioribus membris; quando autem etiam inferioris status aut doctrinae homines uerbum secuntur, fidei seriem non obliuiscuntur, sacerdotis praecepta custodiunt, speciosa est in calciamentis. plerumque clerus errauit, sacerdos mutauit sententiam, diuites cum saeculi istius terreno rege senserunt: populus fidem propriam reseruauit. unde etiam de domino Iesu bene possumus dicere. quia et in his quae corporalia sunt speciosos gressus uerbum habeat, cum de moralibus disputatur. et apostoli ideo fortasse nudis mittuntur pedibus, ne obumbraretur eorum disputatio, sed eluceret. itaque ecclesia, filia Aminadab, hoc est uoluntarii uel beneplaciti. quia uoluntarius eam et beneplacitus congregauit, et in calciamentis speciosa est. Me
Abbreviated transcription (Latin):
eñ mihi dedit coꝵ qunt cognitione ue¬
rã Etalibi hic idem ꝓpheta ait. Quido¬
cet hominẽ scientiã. Quiaut̃ petit sci¬
entiã. credit mandatis dĩ. Aliudẽ au¬
tẽ in mandatis dĩ credert: Aut manda¬
tis credere. Quirnĩ mandatis dĩ credit:
cito efficit ut sit inmandatis dĩ. & in ip¬
so conuerset᷑. Perfidem igit̃ scentia ad¬
sumit᷑ : ꝑscientiã disciplina. Quod eñisci¬
mͦ placere posse : in eonos conuersatio ip¬
sa delectat. Deniq scriptũ ẽ. Nrã au¬
tẽ conuersatio incelis est. Precessit sci¬
entia: secutar̃ conuersatio. Demanda¬
tis dĩ credere diximꝰ: inmandatis autẽ
dĩ hocẽ in ipsiseẽ & credere. qr ueramã¬
data st̃. Nisi aut̃ credideris mandatis
dĩ torũ utiq scientiã quȩ ꝑmandata dĩ
docemur habrrt non potrris. Sequit᷑ uer¬
sus .III. Priusquã humiliarer ego de¬
liqui. ꝓpt̾hoc uerbũ tuũ ego custo

Expanded text:
enim mihi dedit eorum quae sunt cognitionem ueram. et alibi hic idem propheta ait: qui docet hominem scientiam. qui autem petit scientiam, credit mandatis dei. Aliud est autem in mandatis dei credere, aliud mandatis credere. qui enim mandatis dei credit, cito efficit ut sit in mandatis dei et in ipsis conuersetur. per fidem igitur scientia adsumitur, per scientiam disciplina; quod enim scimus placere posse, in eo nos conuersatio ipsa delectat. denique scriptum est: nostra autem conuersatio in caelis est. praecessit scientia, secuta est conuersatio. de \'mandatis dei credere\' diximus; \'in mandatis autem dei\' hoc est: in ipsis esse et credere quia uera mandata sunt. nisi autem credideris mandatis dei, eorum utique scientiam quae per mandata dei docemur habere non poteris. Sequitur uersus tertius: priusquam humiliarer ego deliqui, propter hoc uerbum tuum eg
Abbreviated transcription (Latin):
nobis nolumꝰ ob ꝓbriũ crucis dñii hu
quo nr̃a auferunt᷑ obꝓbria. Sicut
eñĩ maledictũ factũ ẽ ut nr̃a ma¬
ledicta deleret. homo factus ẽ utde¬
uaret hominis infirmitates. ita obꝓ¬
briũ factusẽ ut omniũ auferrit ob¬
ꝓbria. Nonuno tẽpore. non semel¬
abstulit ob ꝓbria Aufert cotidie
Peccatũ incidimus non unũ sed mul¬
ta: cooperti sumꝰ ob ꝓbrio & confusi¬
one Uenimus adbaptis mum. delitũ
ẽ omne pec catũ. & cõpeccato obꝓbriũ
Abstulit ob ꝓbriũ meũ dñs iħs obꝓbriosuo.
quia crucifixus ẽ mihi: qui a quicũque
fermpetã: sed postbaptis mũ incidiob¬
ꝓbrium debeo agere penitentiã ut di¬

Expanded text:
nobis nolumus, obprobrium crucis domini Iesu, nobis nolumus, obprobrium crucis domini Iesu, quo nostra auferuntur obprobria. sicut enim maledictum factus est, ut nostra maledicta deleret, homo factus est, ut leuaret hominis infirmitates, ita obprobrium factus est, ut omnium auferret obprobria. Non uno teabstulit opprobria: aufert quotidie. Peccatum incidimus, non unum sed multa: cooperti sumus opprobrio et confusione. Venimus ad baptismum, deletum est omne peccatum, et cum peccato opprobrium. Abstulit opprobrium meum Dominus Jesus opprobrio suo, quia crucifixus est mihi; quia Quicumque bferri petam. Sed post baptismum incidi opprobrium, debeo agere poenitentiam, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
ta scis ob ꝓbriũ meũ. Quam quã istud
obꝓbriũ xp̃s sit : quod non ẽ uerũ ob ꝓbri¬
ũ. sed gloria dĩ. Cruxem̃ xp̃i. iudrisscan¬
dalum grecis stultitia. Illis ergo ob ꝓbri¬
ũ. mihi uirtus ẽ: ꝑ qua aduersariũ re¬
pello słm unco Mihisapientia ꝑ quã
insipientiȩ laqueos euado. Hocob¬
ꝓbriũ thtesauris aegẏpti moyses
p̃tulit. maisin quiđ aestimans ae¬
brium tuum gloriaẽ dñe iħu. quan¬
ta ẽ gloriatua . Tuȩ igit᷑ gloriȩ par¬
ticipatione quid erimus: cuius sumꝰ¬
obꝓbrio gloriosi Dorsd̃med̃ posuim
flagella : Maxillas meas in palmas.
Os autẽ meũ non auerti a confusio¬
ne sputorũ. Ecce ob ꝓbriũ tuũ dñe.
in quo salus est uniuersorũ in quomun¬
diredẽptio ꝑ quod ob ꝓbriũ coepimꝰ
non erubescere. qui erubescebamus
non confundi. qui confundebamur:
deniq scriptũ est. Accedite adrũ
& inluminamini: & uultus ur̃i non
erubescent. Hoc obꝓbriũ auferna

Expanded text:
ta: Scis opprobrium meum . Quamquam istud ta: Scis opprobrium meum . Quamquam istud opprobrium Christi sit, quod non est verum opprobrium, sed gloria Dei; crux enim Christi Judaeis scandalum, Graecis stultitia. 41. Illis ergo opprobrium, mihi virtus est, per quam adversarium repello, saeculum vinco. Mihi sapientia, per quam insipientiae laqueos evado. Hoc opprobrium thesauris Aegypti Moyses praetulit. Majus, inquit, aestimans Ae opprobrium tuum gloria est, Domine Jesu, quanta est gloria tua? Tuae igitur gloriae participatione quid erimus, cujus sumobprobrio gloriosi? dorsum meum posui in flagella, maxillas meas in palmas, os autem meum non auerti a confusione sputor u m. ecce obprobrium tuum, domine, in quo salus est uniuersorum, in quo mundi redemptio, per quod obprobrium coepimus non erubescere qui erubescebamus, non confundi qui confundebamur. denique scriptum est: accedite ad eum et in lumina mini, et uultus uestri non erubescent. hoc obprobrium auferri a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dep̃candi & quia docuit nos orare
qui sit istius orationis effectus ostendit¬
UII AUFER OBPRO BRIŨMEŨ QD
SOSPICATOS SUM:
ub obscure dictum uidet̾ sed expla¬
nauit apłs quod hic uidebat᷑ obscu¬
post suscepta baptis mi sactamenta pec¬
carit. Ideoq delicti conscius sibinon
erat: sed quia homo erat pec catorẽ sẽ
fatebat᷑ sciens unũ eẽ iħm lumen uerũ.
qui peccatũ non fecit nec ẽ iuentus in
ore rius dolus: ipsũ solũ iustifican qui
uere alienus eã alapsu: Similiter ergo
ꝓpheta. & si peccatũ declinare cupiebat
tamen quasi dm̃ repulsorẽ peccatiẽe
cupiebat. Sui uolebat aufern ob ꝓbri¬
ũ quod suspicatus ẽ uel quia cogitaue¬
rat in corde & non fecerat. & penitentia
licet abolitũ: suspectus tamenerat
neforte ad huc maner& rius ob ꝓbriũ
& ideo dm̃ p̃cat̾. ut illud auferat qui
solus nouit quod nescire potest &iã ipse
qui fecit: Deniq alibi ipse dixit ꝓphe¬

Expanded text:
est deprecandi. et quia docuit nos orare, est deprecandi. et quia docuit nos orare, qui sit istius orationis effectus ostendit. Aufer obprobrium meum quod sus pi catus sum. subobscure dictum uidetur, sed explanauit apostolus quod hic uidebatur obscupost suscepta baptismi sacramenta peccaret, ideoque delicti conscius sibi non erat; sed quia homo erat, peccatorem se fatebatur sciens unum esse Iesum lumen uerum, qui peccatum non fecit nec est inuentus in ore eius dolus, ipsum solum iustificari, qui uere alienus esset a lapsu. similiter ergo et propheta, etsi peccatum declinare cupiebat, tamen quasi deum repulsorem peccati esse cupiebat sui. uolebat auferri obprobrium quod suspicatus est, uel quia cogitauerat in corde et non fecerat et paenitentia licet abolitum suspectus tamen erat ne forte adhuc maneret eius obprobrium. et ideo deum precatur ut illud auferat, qui solus nouit quod nescire potest etiam ipse qui fecit. denique alibi ipse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilẽ & bonũ timorẽ Sp̃sinquid
sapientiȩ & intellectus. sp̃s consilu atq
uirtutis. sp̃s cognitionis atq pietatis.
sp̃s sc̃ĩtimoris. Quantis timorẽ subiecit.
ut haberet quod sequi possit᷑ informa
t᷑ ꝑsapientiã. instruit᷑ ꝑ intellectũ. con¬
silio dirigit᷑. uirtute firmat᷑. cognitione
regit᷑. pietate decorat᷑: tolletimorẽ dñi
isteẽ inrationabilis . & insipiens timor.
unus ex illis : foris pugnȩ. intustimores.
quibus ad flictus e& & paulus. nisi
habuis s& dñm consolantẽ. Nec otio¬
sũ est in ꝓuerbus. tunc intelligis timo¬
tiã inuoca ueris & prudentiȩ dederis
uocem tuã. & siquȩsiens illam ut pe¬
cuniã. & ut thes auros scrutatus fue¬
ris eã : tunc intellegis timorẽ dñi &
ideo tã quã suꝑbasim bonã dicit. Sta¬
tue seruotuo eloquiũ tuũ intimore
tuo. Plena disciplinȩ oratio: ꝑ quã
docemur quẽ ad modum debeamus
orare. Onus quisq sermo doctrina

Expanded text:
hensibilem et bonum timorem: spiritus, inquit, hensibilem et bonum timorem: spiritus, inquit, sapientiae et intellectus, spiritus consilii at- que uirtutis, spiritus cognitionis atque p i etatis, spiritus sancti timoris. quantis timorem subiecit, ut haberet quod sequi posset! informatur per sapientiam, instruitur per intellectum, consilio dirigitur, uirtute firmatur, cognitione regitur, pietate decoratur. tolle timorem domini; ita est inrationabilis et insipiens timor, unus ex illis: foris pugnae, intus timores, quibus adflictus esset et Paulus, nisi habuisset dominum consolantem. Nec otiosum est in Prouerbiis: tunc intelleges timo. tiam inuocaueris et prudentiae dederis uocem tuam e t si quaesieris illam ut pecuniam et ut thesauros scrutatus fueris eam, tunc in- telleges timorem domini. et ideo, tamquam super basim bonam, dicit: statue seruo tuo eloquium tuum in timore tuo. plena disciplinae oratio, per quam docemur quemadmodum debeamus orare; unusquisque sermo doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
timor. nonnutat ad lapsum: & quia
basẽ uerbitimorẽ diximus. nequida¬
lienũ scripturis posuisse nos quis qũã
putet. accipiat lectũ dedĩ uerbo incan¬
ticis canticorũ: crura eius columnȩ mar¬
moreȩ. fundatȩ suꝑbases aureas: signi¬
datisunt intimorescõrũ. Nam sicut
petrus. ia cobus. & iohannes. & barna¬
bas. columnȩ eẽ uidebant᷑ ecđȩ. sic
& quicũq uicerit hoc saeculũ fit colũ¬
na dĩ. quã confirmat qui dicit. ego
confirmaui columnas eius: ita & bases
aureȩ timor plenus disciplinȩ quia
iniciũ sapientiȩ est In timore ergo
sapientiũ. apostolica p̃dicatio tã quã
suꝑ basim aureã colũna firmat᷑. xp̃i
Igit᷑ eloquio & apostolico sermoni tribu¬
nalẽ timor iusti: & basis aurea ple¬
na prudentiȩ Simulacrũ. aut̃ bonũ
tã quã effgies ueritatis. sẽmo scõ rum
Et uide tam quã basim aureã eẽ scõrũ
timorẽ. Lege esaiam: uide quantis
subietent timorẽ. ut facer& in repre¬

Expanded text:
timor non nutat ad lapsum. Et quia basim uerbi timorem diximus, ne quid alienum scripturis posuisse nos quisquam putet, accipiat lectum de dei uerbo in Canticis canticorum: crura eius columnae marmoreae fundatae super bases aureas, signidati sunt in timore sanctorum. nam sicut Petrus, Iacobus et Iohannes et Barnabas columnae esse uidebantur ecclesiae et quicumque uicerit hoc saeculum fit columna dei, quam confirmat qui dicit: ego confirmaui columnas eius, ita et basis aurea timor plenus disciplinae, quia initium sapientiae est. in timore ergo sapientium apostolica praedicatio tamquam super basim auream columna firmatur. Christi igitur eloquio et apostolico sermoni tribunal est timor iusti et basis aurea plena prudentiae, simulacrum autem bonum tamquam effigies ueritatis sermo sanctorum. et uide tamquam basim auream esse sanctorum timorem; lege Esaiam, uide quantis subiecerit timorem, ut faceret inrepre
Abbreviated transcription (Latin):
ad legẽ simꝰ ad tenti. Scriptũ ẽ enĩ. Osius¬
ti meditabit̾ sapientiã: & linguacius
loquet̃ iuditiũ. Hoc inurtrri testam̃¬
to Audidicentẽ e nouo. Propeẽ uer¬
bum inoretuo. ec incordituo. Etmaxi¬
me hanc meditationẽ sacer dotib ne¬
cessariã ostendit. ad titũ scribens. qr de¬
b& ep̃s amplectieũ qui scđm doctrinã
est fidelem sermonẽ. ut potens sit exhor¬
tari in doctrina sana: e eos qui contra¬
dicunt arguere. Quod utiq sollicite
atq intente meditationisẽ non ꝑfunc¬
tonȩ lectionis. Et ad timotheũ scribens
ait. Attende lectiom. ex hortationi.
doctrinę. Lectio eñfrequens nec in¬
t̃missione aliqua destituta doctrina
munus operat᷑. Quod aut̃ poscit ut ui¬
uat. frequent̃ ostendimꝰ huius corporis
uitã uerȩ uitȩ grãm non habere: sedillã
uerã uitã fore. cuius bona unus quisq: scõ¬
rũ credit se uidere interra uiuentiũ Qđ

Expanded text:
ad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusad legem simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamto: audi dicentem et in novo: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum, Qui secundum doctrinam est fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt, arguere . Quod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. Et ad Timotheum scribens, ait: Attendite lectioni, exhortationi, doctrinae . Lectio enim frequens, nec intermissione aliqua destituta, doctrinae munus operatur. 40. Quod autuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod
Abbreviated transcription (Latin):
inseruitutẽ illediuino iudicio ipsis diceret
ec̃ ꝓuisum ut in aegyptũ deduceret᷑. qui fam̃e
sustinentib: alimoniã non negarit. Habe¬
mͦ ergo in nobis meridiem Meridies estri
cuiiustitiȩ sol refulget. & cuius operebo
no ł cogitationib innoxiis. & puramente at¬
q: sincera pascit᷑ xp̃s. Disceigit᷑ quẽ ad mo¬
dũ tibi ipsefacias meridiem. Reuela inq̃it
ad dñm uiã tuã & spera in eũ & ipse faciet.¬
& educet sicut lum̃ iustitiã tuã & iuditiũtu¬
ũ sic̃ meridiem. Vbi enĩ ueraẽ fides. ibi ueri
luminis graẽ. Vbi innocentiȩ ꝓlixior custo¬
dia. urtutũq longa meditatione ꝓcessus.
ibi splendor bonȩ conscientiȩ diu ꝑmanens.
ibi intelligibilis ẽ meridies. ibi & tuap̃om̃tis
tuȩ arpulas exibebis. & indiuitus eiꝰ &iã ipse
pasceris. ita ut ñ premiturꝰ luminis ueri se

Expanded text:
in seruitutem, ille diuino iuin seruitutem, ille diuino iuesse provisum, ut in Aegyptum deduceretur, qui famem sustinentibus alimoniam non negaret . 51. Habemus ergo in nobis meridiem. Meridies est ei, cui justitiae sol refulget, et cujus opere 1075 bono, vel cogitationibus innoxiis, et pura mente atque sincera pascitur Christus. Disce igitur quemadmodum tibi ipse facias meridiem. Revela, inquit, ad Dominum viam tuam, et spera in eum: et ipse faciet, et educet sicut lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem . Ubi enim vera est fides, ibi veri luminis gratia est: ubi innocentiae prolixior custodia, virtutumque longa meditatione processus, ubi splendor bonae conscientiae diu permanens, ibi intelligibilis est meridies: ibi et tu Christo mentis tuae epulas exhibebis, et in divitiis ejus etiam ipse pasceris; ita ut non praematurus et ve
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tẽptator occidit. & exeo cognoscit᷑.
qđ eamaxime hora operet᷑ aduersari¬
us: ita econtrario qđ meridiano temp̃r
untus diuinȩ lucis operet. Unde & a¬
braham circameridiem sobrias tende¬
bat excubias. & bonialiqiđ exspecta¬
bat eurntꝰ. leuans oculos suos acfinima
ꝑ lustrans qđ eo tempr aduenientem
grãm sibi quȩrer&. Illo igit᷑ temp̃r.
cũ duob: angłis suis. diuinꝰ ei hospes adue¬
nit Illo temp̃r xp̃m suscepit hospitio ll¬
lo temp̃r illa quȩ legis & intellegis carlebra¬
ta mẏsteria sunt Qnđo enĩmagis debuit
fidelem uirũ in luminare p̃sentia. quã quo
sc̃s io seph receptis frb & accersito iuniore
germano quẽ maxime diligebat. meridit
instaurat conuiuiũ. Erat enĩ meridirs
in sc̃o iosephpectore: quando lȩtasepulas
frb splendentis grãe ministrabat. suauis¬
simiq cybos allo quii diuidebat: ut cũ illi
penã frĩs metuerent ad petiti & uenditi

Expanded text:
rum tentator occidit, et ex eo cognoscitur rum tentator occidit, et ex eo cognoscitur quod ea maxime hora operetur adus, ita e contrario, quod meridiano tempore uirtus diuinae lucis operetur. unde et Abraham circa meridiem sobrias tendebat excubias et boni aliquos expectabat euentus, leuans oculos suos ac finitima perlustrans, quod eo tempore aduenientem gratiam sibi quaereret. illo igitur tempore cum duobus angelis sanctis diuinus ei hospes aduenit, illo tempore Christum suscepit hospitio, illo tempore illa quae legis et intellegis celebrata mysteria sunt. quando enim magis diuina debuit fidelem uirum inlumnareinluminare praesentia quam cum tiam 25 sanctus Ioseph receptis fratribus et adcersito iuniore germano o, quem maxime diligebat, meridie instaurat conuiuium. erat enim meridies in sancti Ioseph pectore, quando laetas epulas fratribus splendentis gratiae ministrabat suauissimique cibos alloquii diuidebat, ut, cum illi poenam fratris metuerent adpetiti et uenditi
Abbreviated transcription (Latin):
berent. media t̾e nocte surgebant. min¬
tis uestigio exorabant dñm. & laudis
sacrifitiũ deferebant. Ideoq ubinon
defuit deuotionis officiũ. ad fuit &iã
absolutionis remediũ. Subito enĩ me¬
mota sint fundam̃ta carcens. ualuȩ
aꝑte Omĩu uincula soluta sint: Au¬
dis qũr ad modũ siligatꝰ futris quib
manib: quib operib ipsete soluas qũt̃¬
ad modũ custodes timere ñ possis: Dur¬
ge igit̾ ad p̃candũ ꝯta orat̃ qua tẽpta¬
tor nocere consueuit. consueuit irru
tationes graues re mediũ uenire car¬
leste. Excubandũtibiẽ. neqͣ fraude
uincaris : Puidendũ. ut eotẽpore quo
potes uincere. nequaquã uincenditẽ¬
pus amittas: & quia orationẽ eẽ sub¬
tundã media nocte diximꝰ: ñminus
&iã deeius modi hora diei dicendũ uide¬
t Contraria enĩ nox dieiẽ. Quidenĩ
luci cõmune cũ tenebris & ideo aduer¬
sa sibi. eadẽ nocturnaẽ diurna. Sicut
enĩ media nocte primitiua aegyptio¬

Expanded text:
berent, media tamen nocte surgebant mentis vestigio, exorabant Dominum, et laudis sacrificium deferebant . Ideoque ubi non defuit devotionis officium, adfuit etiam absolutionis remedium. Subito enim memota essent fundamenta carceris, valvae apertae, omnium vincula soluta sint. Audis quemadmodum si ligatus fueris, quibus manibus, quibus operibus ipse te solvas, quemadmodum custodes timere non possis? Surge igitur ad precandum. Ea hora est, qua tentator nocere consuevit, et nequitia contationes graves remedium venire coeleste. Excubandum tibi est, ne qua fraude vincaris: providendum ut eo tempore quo potes vincere, nequaquam vincendi tempus amittas. 50. Et quia orationem esse subeundam media nocte diximus, non minus etiam de hujusmodi hora diei dicendum videtur; contraria enim diei nox est. Quid enim luci commune cum tenebris? Et ideo adversa sibi eadem nocturna est vel diurna. Sicut enim media nocte primitiva Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
nis peccatis. quia cantabiles habebat
iustificationes dĩ Quȩ eñ bene tenemꝰ
cantare consuruimꝰ. & q̃ cantant᷑ me¬
lius nr̃is adherent sensib Non em̃ ꝑ¬
functone transeamꝰ quȩ legimꝰ: ut tunc
tantũ cũ legimꝰ ea. in memoriã eoꝵ redi¬
re uideam᷑ Ssetiã cũ ab est codex mami¬
b tã qua animantia quȩ ꝓbant̾. & mun¬
dahabent̾ inlege &iã curando ñ pascun¬
tͥ ruminare consuer̃. exemetipsis alimen¬
ta sibi recondita ꝓferentes: ita & nos de
nr̃ȩ inemoriȩ hes auro. de interiorib nr̃is
ruminandũ nobis paralabolã spiritaler

Expanded text:
nis peccatis, quia cantabiles habebat nis peccatis, quia cantabiles habebat iustificationes dei. quae enim bene tenemus cantare consueuimus et quae cantantur melius nostris adhaerent sensibus. non enim perfunctorie transeamus quae legimus, ut tunc tantum, cum legimus ea, in memoriam eorum redire uideamur, sed etiam, cum abest codex manibus, tamquam animantia, quae probantur et munda habentur in lege, etiam quando non pascuntur ruminare consuerunt, ex semet ipsis alimenta sibi recondita proferentia, ita et nos de nostrae me- moriae thesauro, de interioribus nostris ruminandum nobis pabulum spiritale
Abbreviated transcription (Latin):
Pat dimitte illis. ñ em̃ sciunt qiđ faciunt
Liqet igit̾ his magisteriis doctrinȩ cae¬
lestis qđ iustus se accusare malit quã
aliũ deformare Deniq deioseph cuides¬
ponsata erat maria mat̾ dñi scriptũ est
qđ cũ eã grauẽ utero uidiss&. cũ ess&ciust
noluit eã traducere. Et utiq nullũ ad huc
audierat oraculũ. Ita ñsolũ ab ultionis
atrocitate. sed &iã ab accusacionis seueri¬
tate iustialiena ꝑsonaẽ. potiusq ducit
suã remissionẽ accusari qđ noniudicarit
quã alienũ crimen urguere Sed dices
Quomodo dix̃ ipse dauid letabit᷑ iustus
cũ uiderit uindictã impiorũ: mihiuidit
quia letet quod ipse euaserit: non quia ĩpii
Mihi eRant iustificationes
Tuȩ INLOCOPEREGRINATIONIS
erito peregrinationib: non frangebam¬
tur : suꝑbos declinabat . eorũq ꝓsperis
successibus non mouebat᷑. Consolabat᷑
se in iudiciis caelestib angebat᷑ in alie¬

Expanded text:
pater, dimitte illis: non enim sciunt quid faciunt. pater, dimitte illis: non enim sciunt quid faciunt. Liquet igitur his magisteriis doctrinae caelestis, quod iustus se ac-cusare malit quam alium deformare. denique de Ioseph, cui desponsata erat Maria mater domini, scriptum est quod, cum eam grauem utero uidisset, cum esset iustus, noluit eam traducere, et utique nullum adhuc audierat oraculum. ita non solum ab ultionis atrocitate, sed etiam ab accusationis seueritate iusti aliena persona est potiusque ducit suam remissionem accusari, quod non uindicauerit, quam alienum crimen urgere. sed dices: \'quomodo dixit ipse Dauid: laetabitur iustus, cum uiderit uindictam impiorum? mihi uidetur, quia laetetur quod ipse euaserit, non quia impii mihi er ant iustif icationes tuae in loco seueritate s merito peregrinationibus non frangebatur, superbos declinabat eorumque prosperis successibus non mouebatur, consolabatur se in iudiciis caelestibus, angebatur in alie
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ caput maledicentis uelst auferre ait
rex. Quid mihi & tibiẽ filisarinȩ quod ma¬
ledic̃ mihi: dñs dixit eiꝰ Malediceređđ.
Primũ igit̾ culpã eiꝰ excusauit: & causam
ad dñi retulit uoluntatẽ. scđo insuũ
mentũ retorsit. ut non illũ errasse. sed
semeruisse significaret. certio maledicon¬
onẽ illius sibi. non solũ non nocere. sed &iã
ꝓdesse memorauit siuit scriptũ ẽ & docit
dauid ad abisai & ad omnes pueros eius.
Eccefilius m̃s quiexuit desemine meo que
ultons. Quomodo enĩ maledictũ extra¬
nei ꝓregis iniuria uindicaret. cũ filii ad¬
huc parricidiũ inultũ maner&: non uti¬
q extranei maledictũ & filui paricidiũ.
e quar& lancepensandũ: & ad didit Si
ne illum maledicere : qm̃ diit illi dñs.
donec uidrat humilitatẽ meã. & retribu¬
at mihi dñs bona ꝓmaledicto: est & ali¬
sare peccantes. Quod legimꝰ in euangło di¬
cente dño iħu cũ crucifirus e&̃ aꝑfidis.

Expanded text:
eius caput maledicentis uellet auferre, ait eius caput maledicentis uellet auferre, ait rex: quid mihi et tibi est, fili Saruiae? quod maledicit mihi. dominus dixit ei maledicere Dauid. primum igitur culpam eius excusauit et causam ad domini retulit uoluntatem, secundo in suum meritum retorsit, ut non illum errasse, sed se meruisse significaret, tertio maledictionem illius sibi non solum non nocere, sed etiam prodesse memorauit, sicut scriptum est: et dixit Dauid ad Abisai et ad omnes pueros eius: ecce filius meus, qui exiuit de semine meo, quaultoris: quomodo enim maledictum extranei pro regis iniuria uindicaret. cum filii adhuc parricidium inultum maneret ? non utique extranei maledictum et filii parricidium aequa esset lance pensandum. et ane illum maledicere; quoniam dixit illi Dominus, donec videat humilitatem meam, et retribuat mihi Dominus bona pro maledicto . Est et alibus, et excusare peccantes: quod legimus in Evangelio, dicente domino Iesu, cum crucifixus esset a perfidis:
Abbreviated transcription (Latin):
ficerim hocuerbum. & nutc dñe aufer
miquitatẽ seruitui qđ deliqui uehemen¬
ter Itaq quãuis scriptũ habeat qđ ad¬
posita ẽ ira dĩ ut rasceret᷑ in isrł. qđ regis
ꝓ lapss excusare uidet᷑: Tamencũ uidiss&
angłm quistragẽ plebis effir̾bat ꝑcuti¬
ens ictui seipsũ obiecit dicens. Ecce ego pre¬
caui & ego pastor malignũ feci. & hic grex
quid fecit: fiat manꝰtua inme. & in domo
patris mei. Quasi iustus ergo accusator
sui in ipsosermonis exordio. & peccatũ su¬
ũ agnouit. & iniquitatẽ ꝓpriã confitendo
iustificatus ẽ insemetipso. Alib quoq
deuriȩ morte quo argutꝰ aꝓpħa ait pec¬
caui dño: cui responsũẽ. ꝓpt̾ penitentiã.
ablatũ ad nõ eius ẽẽ peccatũ Itẽ alio lo co
cũ semei maledicer&ri. & lapidarđ eum
septũ bellatorib cũ ꝑ quos uindicare sepos¬
sit patient̃ ferebat. neuerbo quidẽ refe¬
rens contumeliã Quin &iã cũ abisai dur

Expanded text:
fecerim hoc uerbum. et nunc, domine, aufer fecerim hoc uerbum. et nunc, domine, aufer iniquitatem serui tui, quod deliqui uehementer. itaque quamuis scriptura habeat, quod adposita est ira dei, ut irasceretur in Israel, quo regis prolapsio excusari uideretur, tamen, cum uidisset angelum qui stragem plebis efficiebat, percutientis ictui se ipsum obiecit dicens: ecce ego peccaui et ego pastor malignum feci, et hic grex quid fecit? fiat manus tua in me et in domo patris m e i. quasi iustus ergo accusator sui in ipso sermonis exordio et peccatum suum agnouit et iniquitatem propriam confitendo iustificatus est in semet ipso. alibi quoque de Uriae morte coargutus a propheta ait: peccaui domino; cui responsum est propter paenitentiam ablatum a domino eius esse peccatum. Item alio loco, cum Semei malediceret ei et lapidaret eum saeptum bellatoribus, per quos uindicare se posset, patienter ferebat, ne uerbo quidem referens contumeliam. quin etiam cum Abisai dux
Abbreviated transcription (Latin):
rim. & nonsim mihi conscius qđ eamme
aliquib miuniis excitauerim. tamen cau¬
sa illi furrim lapsus eius. qđ in nocentẽ le¬
dendo delinquat. qđ factussim ei maten¬
a peccati. Hoc ergo dolet đđ. & ideo do¬
l& quia cũ unũ menbrũ patit᷑. & c&rra
menbra conpatiunt᷑. Ideo forte & illud
positũ ẽ Iustus in exordio sermonis accu¬
satorẽ sui Nã & sipossit iustus habere
inse qđ accus& & iustus eẽ. qr nemo sine
peccato p̃t̃ unũ dm̃: & possit &iã peccator
hoc ipso iustus eẽ: quia accusator ẽ sui. scđm
illud. dic iniquitates tuas ut iustificeris: at¬
tam̃ forsitan &iã aliquib nonuideat᷑ ab¬
surdũ. ut &iã deillo dictũ sit quod iustus
sit. quise accusat ꝓ alio. &iã sunse nihil
Consideremꝰ: accusauitse nullo accusante
peccatũ confessus ẽ ꝓpriũ. quando ꝑcus¬
sus ẽ corde eo qđ numerauent plebem
Quae dint & ad dñm. Peccaui dñe quod

Expanded text:
rim et non sim mihi conscius, quod eum in me rim et non sim mihi conscius, quod eum in me aliquibus iniuriis excitauerim, tamen causa illi fuerim lapsus eius, quod innocentem laedendo delinquat, quod factus sim ei materia peccati. Hoc ergo dolet Dauid et ideo dolet, quia, cum unum membrum patitur, et cetera membra conpatiuntur. ideo forte et illud positum est: iustus in exordio sermonis accusator est sui. nam etsi possit iustus habere in se quod accuset et iustus esse, quia nemo sine peccato praeter unum deum, et possit etiam peccator hoc ipso iustus esse, quia accusator est sui secundum illud: dic iniquitates tuas, ut iustificeris, attamen forsitan etiam aliquibus non uideatur absurdum, ut etiam de illo dictum sit, quod iustus sit qui se accusat pro alio, etiamsi in se nihil consideremus. accusauit se nullo accusante, peccatum confessus est proprium, quando percussus est corde, eo quod numerauerit plebem. qui et dixit ad dominum: peccaui, domine, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mon&. deinde &iã sigraua patiat᷑ ta¬
men tã quã ille argr̃ũ & sicedat᷑ sustinit.
& si maledicat᷑ non relinquit. & quic quid
potest medicinȩ. adhibere non denegat
nec tanquã contumacẽ deserit. sed tã quã
bene dese meritũ om̃istudio sanare con¬
tendit. exercens ñsolũ artisperitiã. sed
&iã mentis benignitatẽ Ita ergo &iã ius¬
tus. & cũ tẽpnit᷑ apeccatore ñ auertitur.
& ledit᷑. furoris illud putat rẽ non in ꝓbi¬
tatis. magisq uulneris tius nirdicinã af¬
ferre desiderat. & conpatit᷑ a dolit non
ꝓpt̃ se. sed ꝓpt̃illũ quidesperato laborat
in cõmodo. & dic̃ hunc unũ exfratrib Sic
laborare sic affici ut faciat mihi inuinã.
quisi agnosceret me honorar& utiq certe
non leder&. Quid enĩ: le susẽ meo fac¬
to ut habeat ledentis affectũ: Cũ ergo
non petit causa ledendi: non potest cul¬
illud dolere. qđ &iã sirgo ledentẽ non lese¬

Expanded text:
monet, deinde, etiamsi grauia patiatur, tamonet, deinde, etiamsi grauia patiatur, tamen, tamquam ille aegrum, etsi caedatur, sustinet, etsi maledicatpotest medicinae adhibere, non denegat: nec tamquam contumacem deserit, sed tamquam bene de se meritum omni studio sanare contendit, exercens non solum artis peritiam, sed etiam mentis benignitatem. 20. Ita ergo etiam justus et cum contemnitur a peccatore, non avertitur: et cum laeditur, furoris illud putat esse, non improbitatis, magisque vulneri ejus medicinam afferre desiderat, et compatitur, et dolet non propter se, sed propter illum qui desperato laborat incommodo: et dicit hunc unum ex fratribus sic laborare, sic affici, ut faciat mihi injuriam; qui si agnosceret me, honoraret utique, certe non laederet. Quid enim laesus est meo facto, ut habeat lnon subpetit causa laedendi, non potest culillud dolere, quod, etiamsi ego laedentem non laese
Abbreviated transcription (Latin):
leuit diut̾nitatẽ mestinȩ: quopenitentia
fieret insalutẽ Dãpnat ut absoluat: exdu¬
dit utrepiat. ñignosat ut liber& Ideota¬
lis pauł. qui beneperitꝰ in lige cognouerat
p̃ceptũ dicentis. Iusillanimitas detemutme
apec catorib derelinquentib legẽ tuã dole¬
bat đđ non quia c̃tẽpnebat ñquia adpe¬
tebat᷑ ipse : sed quia lexdĩ relinque bat᷑. &
rorũ qui hoc faciebant dãpnũ dolebat qđ
pentent dõ. Sic̃ bonꝰ pat̃. infrenesi constitu¬
ti filii cumabeo maledicat᷑ uerbere¬
tur. ad ficiat᷑ in iuris. non suam sed
egroti deflet erumnam & contume¬
liam dol&. xonquo sibi sit in rogata
sed quia ꝑ furorem. quid faciat a ger
ignorat. Ita uirbonus cum uidet pec¬
catorẽ non reuereri. non honorare &iã
canos senioris quo p̾sente aliquid fa¬
ciat in dignũ. non agnoscere quadã
peccandi in sania quã in derora & in¬
honesta committat quasi moriturũ
dol&. quasi desperatum a medicis in¬
gemescit. Et ut bonus medicus primo

Expanded text:
leuet diuturnitatem maestitiae, quo paenitentia fieret in salutem; damnat ut absoluat, excludit ut recipiat, non ignoscit ut liberet. ideo talis Paulus, qui bene peritus in lege cognouerat praeceptum dicentis: pusil- lanimitas detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam. Dolebat Dauid, non quia contemnebatur, non quia adpetebatur ipse, sed quia lex dei relinquebatur, et eorum qui hoc faciebant damnum dolebat, quod perirent deo. sicut bonus pater in frenesi constituti filii, cum ab eo maledicatur, uerberetur, adficiatur iniuriis, non suam, sed aegroti deflet aerumnam et contumeliam dolet, non quo sibi sit inrogata, sed quia per furorem quid faciat aeger ignorat, ita uir bonus, cum uidet peccatorem non reuereri, non honorare etiam canos; senioris, quo praesente aliquid faciat indignum, non agnoscere quadam peccandi insania, quam indecora et inhonesta committat, quasi moriturum dolet, quasi desperatum a medicis ingemescit et ut bonus medicus primo
Abbreviated transcription (Latin):
docentes atq doctores: fortasse hoc
arbitrat᷑. qr doctoress̃. alienorũ iu¬
ditio ad hoc munꝰ electi: docentes aut̃
qui ꝓpria usurpatione. hoc sibi munꝰ
ad sumpserit. Sed cedant necesseẽ.
ei doctores quoq: quẽ testimoniorũ
meditatione cadestiũ. doctrinadĩ
docentis in buerit. SUPERSENES

Expanded text:
docentes atque doctores, fortasse hoc docentes atque doctores, fortasse hoc arbitratus, quia doctores sunt aliorum iudicio ad hoc munus electi, docentes autem qui propria usurpatione hoc sibi munus adsumpserint. sed cedant necesse est ei doctores quoque, quem testimoniorum meditatione caelestium doctrina dei docentis inbuerit. Super sen
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝓpheticę̧pater a cregigsacra¬
m̃ta monstrauerit. Videret᷑ in qͣ
congrua p̃sũntio: nisi p̃mississec su¬
periora. quib: ñ inmerito suꝑ docen¬
tes intellexisse conꝓbaret. Debu¬
it hanc ad sumere confidentiam
qui docebat᷑ adño: & mandatũ qd̵
docebat᷑ dñi erat: & ipse dñs quido¬
cebat. Merito suꝑ om̃s intellexit:
quẽ docebat ipsa sapientia. Vnde
et alibi ait. Beatus quẽ tuerudi¬
eris dñe: ex delege tua docueriscũ
Ostendit igit᷑: quod diuinũ ẽ. homi¬
nes docere ñ posse. Et ideo quido¬
cere p̃sumunt nesciunt: sed agnos¬
cit discipulus quidocet᷑. In quo:
Propt̃ donũ stientiȩ. quod despuscõ
fuerat consecut᷑. Moralis quoq
suauis ẽ locus: quod multi docen¬
tes s̃. quiid quod ñ intellegunt do
cere se dicunt. Et plurimis discipuli:
quistudiosuo ad secunt᷑ & industria
quod ñ didicerint a magistris. De¬
niq antenos quidã int̃ce dixit int̾

Expanded text:
tionis propheticae pariter ac regiae sacrationis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit . Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non immerito super docentes intellexisse se comprobaret. Debuit hanc assumere confidentiam, qui docebatur, a Domino: et mandatum quod docebatur, Domini erat, et ipse Dominus qui docebat . Merito super omnes intellexit, quem docebat ipsa Sapientia. Unde et alibi ait: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . 12. Ostendit igitur quod divinum est homines docere non posse: et ideo qui docere praesumunt, nesciunt; sed agnoscit discipulus qui docetur. In quo praeter donum scientiae quod de Spiritu sancto fuerat consecutus: moralis quoque suavis locus est, quod multi docentes sunt qui quod non intcere se dicunt, et plurimi sunt discipuli, qui studio suo adsecuntur et industria quod non didicerint a magistris. denique ante nos quidam interesse dixit inter
Abbreviated transcription (Latin):
OCTRINAN PROSIMNTIA F¬
scribȩ iudeox. quia legem et ꝓphetas
ipsi priores haberemeruerunt. Sed
illi ꝓfitent᷑ docere: sed non docent
dicere suꝑ om̃s docentes me intellexi:
quia illi ñ intellexerunt. Respondit
iudȩus. Vnde habuisti intellegere :
Scriptũ ẽ : interroga patrẽ tuũ et ad¬
nuntiabit. seniores & dicent tibi Ego
sũ pat̾ tuus: me int̾̃roga. Sed exsim
t̃rogauero: ñ respondebitis mihi dix̃
Didici: qui sequit᷑ me tollat crucẽ
suã. Didici: diligite inimicos ur̃os.
& ideo optat anęthema et. paulus ꝓ
fr̃ĩb genere : inimicis fide. Didere¬
t̾ in conueniens ẽẽ ueretundię ꝓphe¬
tali huius modi usurpatio eo quos
prȩsumpserit dicere quod suꝑ om̃s
docentes intellexerit: cũ uel legem
moyses acceperit adño. & populo ciꝰ
instituta tradiderit. Aaron sacri¬
ficiorũ om̃iũ decursoritu sacerdota¬
lem docucrit disciplinã. hiesus na¬
ue significauerit qũẽ ad modũ cir¬
cũ cisio possit iterari: samuessumc¬

Expanded text:
octrinam profitentur scribae Judaeorum; quia Legem et prophetas ipsi priores habere meruerunt. Sed illi profitentur docere, sed non docent. dicere: Super omnes docentes me intellexi; quia illi non intellexerunt. Respondet Judaeus: Unde habuisti intelligere? Scriptum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi: seniores, et dicent tibi . Ego sum Pater tuus, me interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam . Didici: Diligite inimicos vestros . Et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide . 11. Videretur inconveniens esse verecundiae prophetali hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit , Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam , Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari , Samuel unc
Abbreviated transcription (Latin):
est usuroc uiuindi. Propterea qui in alico
dãpnat᷑ crimine : eo quod ornam̃tum. ẽ.
Rtotius corporis abdictitur: Et quia
turpi ł scelesto reatu beluine obscenatis
in luuiem. uelbestialis immanitatis or¬
rorem commisisse detestisunt. tam quã¬
hii qui propositum humane moderationis
exciderint. formam quoq humanae
conditionis iubentur exuere. Reciso
enim capite: reliqui corporis truncus.
bestiarum corpori conparantur. et
sapientiȩ arce fraudatur. qui sapien¬
tiȩ non potuit tenere rationem. Se¬
pelitur igitur. sine decore suo corpus.
I ncapite &enim uigor uitae: incapitȩ. ẽ.
gr̃a uenustatis. Fertur coluber cũ urgue¬
tur ꝑiculo. caput semꝑ abscondere: et
in orbem secolligens. obiesta reliqui par¬
te corporis. hoc solum tueri quod in lissa
ferantur membra cetera. saluo capitis.
uigore reparare. Hoc & tu moralit̃
caput. serua hoc seruato & mystice.
Mysticum caput xp̃c̃. ẽ. quia omĩa inipso

Expanded text:
erest usura uiuendi. propterea, qui in aliquo erest usura uiuendi. propterea, qui in aliquo damnantur crimine, eo quod ornamentum est totius corporis abdicantur et, quia turpi uel scelesto reatu beluinae scaeuitatis inluuiem uel bestialis inmanitatis horrorem commisisse detecti sunt, tamquahi, qui proposito humanae moderationis exciderint, formam quoque humanae condicionis iubentur exuere. reciso enim capite reliqui corporis truncus bestiarum corpori conparatur et sapientiae arce fraudatur qui sapientiae non potuit tenere rationem. sepelitur igitur sine decore suo corpus; in capite etenim uigor uitae, in capite est gratia uenustatis. Fertur coluber, cum urgetur periculo, caput semper abscondere et in orbem se colligens obiecta reliqua parte corporis hoc solum tueri, quod inlisa feratur membra cetera saluo capitis uigore reparare. hoc et tu moraliter caput serua, hoc seruato et mystice. mysticum caput Christus est, quia omnia in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
nebunt. Sicustodiant p̃cepta quȩde¬
dit dñ sicoram cȩlo & terra testidus
dicens : audicelum. & aurib ꝑcipe terram
scientes quidquid flagitu commiserint
aduersus legemdñi fecisse. angelorum
& potestatum. scõꝵ quoq hominum
testimoniis arguantur : supͣ hȩc testimo¬
nia fundam̃tum sibi constituẽnt. q̃ aet̃¬
nasunt atq ꝑ paua. & nos ergo opꝰ
nrm aedificemus supra fundam̃ tum
testimonioꝵ cȩlestiũ : ut non ardeat
sicut lignum aut stipula sed sic̃ aurũ
ꝓbctur. ut aet̃ no maneat nixũ fundamine.
NA INTERPRETATIONE CAPUT
DICITUR. UEL PRIMATUS.:
IAPUT EST. UT fÕRMÃ GENERIS
humani consideremus. quod fo¬
ue membra omĩa & dirigit. atq implox
sensibus. Sensus enim sapientis. incapite
eius. Inde : dustus uenarum. icatusq
sp̃s. sanguinis ueres in totius partes
corporis diriuantur. Iustrat omnia:
ornat om̃a. Sublato capite. corpꝰsine
nomine est: non agnoscitur. nec ulla suꝑ¬

Expanded text:
nebunt. Si custodiant praecepta quae denebunt. Si custodiant praecepta quae dedit dominus coram caelo et terra testibus dicens: audi, caelum, et auribus percipe, terra, scientes quia, quicquid flagitii commiserint. aduersus legem domini fecisse angelorum et potestatum, sanctorum quoque hominum testimoniis arguantur, supra haec testimonia fundamentum sibi constituent. quia aeterna sunt atque perpetua. et nos ergo opus nostrum aedificemus supra fundamentum testimoniorum caelestium, ut non ardeat sicut lignum aut stipula, sed sicut aurum probetur, ut aeterno maneat nixum fundamine. na interpretatione \'caput\' dicitur uel \'primatus\'. caput est, ut formam generis humani consideremus, quod fouet membra omnia et dirigit atque implet sensibus; sensus enim sapientis in capite eius. inde ductus uenarum meatusque spiritus, sanguinis uires in totius partes corporis diriuantur; lustrat omnia, ornat omnia. sublato capite corpus sine nomine est, non agnoscitur nec ulla sup
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cem : dõ ꝓximus eris. Simundo corde
fueris. & tudm̃ uidebis. Beati enĩ mundo
corde : quia ipsidm̃ uidebunt. Quiergo
p̃ceptatua ueritas. Iud eus hoc non
potest dicere quinon recepit dnm̃
ihm̃: separauit enimse. nec inueritate
sedumbra credit. Quomodo dicit
agnoscat quiueritate & plenitudine
circumcisionis suȩ totũ mundua
redemit. Ostauus uersus. ẽ. Utii.
INITIO COSNOUI DETestimoniis tu
is. Quia in aeternũ fundasti ea.:
ETESTIMONTIS IN QUIO TUIS
ab initio cognitionem & fidem ad¬
sũpsi : quod in aeternũ fundata sunt.
Testimonium enim fidele. ẽ. & pręstat
paruulis sapientiam. Si cognouisset
adam & cua quod quasi paruulis data
eent cautiora p̃cepta. necusurparent
sibi scientiam boni & mali. quã recto
discrimine definire non possent: pa¬
radisi in colatum in ꝑp&uũ uindicare
potuissent. Si considerent homines
quia sanguis hominis addm̃ clamat.
manus proprias anece hominis absti¬

Expanded text:
precem. deo proximus eris, si mundo corde precem. deo proximus eris, si mundo corde fueris et tu deum uidebis; beati enim m u ndo corde, quia ipsi deum uidebunt. Qui ergo praecepta tua ueritas. Iudaeus hoc non potest dicere, qui non recipit dominum Iesum; separauit enim se nec in ueritate, sed in umbra credit. quomodo dicit: agnoscat, qui ueritate et plenitudine circumcisionis suae totum mundum redemit? Octauus uersus est: initio cognoui de testimon iis t ti i s, quia in aeternum fundasti a. de testi- moniis, inquit, tuis ab initio cognitionem et fidem adsumpsi quod in aeternum fundata sunt; testimonium enim fidele est et praestat paruulis sapientiam. si cognouisset Adam et Eua, quod quasi paruulis data esibi scientiam boni et mali, quam recto discrimine definire non possent, paradisi incolatum in perpetuum vindicare potuissent. Si considerent homines quia sanguis hominis ad Deum clamat, manus proprias a nece hominis absti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe.ẽ. In ipso enim constant om̃a: & ipse
.ẽ. caput corpus eccłȩ in quo om̃ĩs in ha¬
bitat plenitudo. Sed plerosq ab eo
peccata secernunt. Dequib distum . ẽ.
Ecce quielongant seate. ꝑ ibunt. Vn de
sc̃s ait. Mihi autem adhereredõ bonũ. ẽ.
Et apłs ait. Non longe . eẽ. dm̃ ab und quoq
nr̃m. In ipso inquit uiuimus. & sumus.
& mouemur. Vitalem & enim om̃ib
grãm subministrans. om̃ib pręsto est
bonitatis suae munere:. Seđꝓ ior est
illis. qui contrito sunt corde. Quoduetꝰ
quoq ꝑenigmata historia doc&.
Moyses in montis sina suꝑcilio erat. et
erat solus: populus inualle inimomontis.
prbi in parte montis supͣ merita plebis.
sed plurimo int̃uallo a moyse meritis
separati. Non om̃s inuertice. neq inimo
om̃s sed populus Moyses solus inuer¬
tice sina montis : qui latina int̃p̃tatio¬
ne dr̃ temptatio. Etusi supͣ tẽptationes
ascenderis. & contrito corde. detuleris

Expanded text:
prope est; in ipso enim constant omnia et ipse prope est; in ipso enim constant omnia et ipse est caput corporis ecclesiae in quo omnis inhabitat plenitudo. sed plerosque ab eo peccata secernunt, de quibus dictum est: ecce qui elongant se a te peribunt. unde sanctus ait: mihi autem adhaerere deo bonumest, et apostolus ait non longe esse deum ab unoquoque nostrum: in ipso. inquit, uiuimus et sumus et mouemur u r. uitalem etenim omnibus gratiam subministrans omnibus praesto est bonitatis suae munere, sed propior est illis qui contrito sunt corde. Quod uetus quoque per aenigmata historia docet. Moyses In montis Sina supercilio erat et erat solus. populus in ualle in imo montis, presbyteri in parte montis supra merita plebis. sed plurimo interuallo a Moysi meritis separati. non omnes in uertice neque in imo omnes, sed populus; Moyses solus in uertice Sina montis. qui Latina interpretatione dicitur \'temptatio\'. et tu, si supra temptationes ascenderis et contrito corde detuleris
Abbreviated transcription (Latin):
tiae cȩcitatem. causari poterit qđ sol
iustitiȩ noluerit intrare. aut infir¬
mitatem luminis cȩlestis arguere :
ulsat ianuam tuam di uerbum: Si quis
mihi apperuerit inquit: in trabo.
Siquis ergo non aperuerit: nũq id non
ingredientis & non magis non aꝑientis
est culpa: Nihil quidẽ dõ .ẽ. obseratũ.
nihil clausum aet̃no lumini : sed por¬
tas malitiȩ dedignatur aꝑire. conclauia
non uult penetrare nequitiȩ. Anuero
cum animȩ nr̃ȩ uigor cum putrẽ corporis
refugiat portionem quod eius grãm
corrupti astus sentire non possint.
ds̃ corruptȩ animȩ membra quȩ dam
dignatur habitare: Animȩ tamen
uigor ꝑ corpus om̃e diffunditꝰ: si ue
manus. siue pes. siue digitus. particeps
sensus.ẽ. dĩ potest alicubi deesse. sapi¬
entia. alicubi eius deeẽ. maiestas: Sane.:
fugientes non retin& non cogit in uitos.
sed neq fastidit ad ꝓpinquantes. & illi
quidem uirtus illius uerbum ds̃ omnib:

Expanded text:
tiae caecitatem, causari poterit, quod sol tiae caecitatem, causari poterit, quod sol iustitiae noluerit intrare, aut infirmitateni luminis caelestis arguere ? pulsat ianuam tuam dei uerbum. s i quis mihi aperuerit, inquit, intrabo. si quis ergo non aperuerit, numquid non ingredientis et non magis non aperientis est culpa? nihil quidem deo est obseratum, nihil clausum aeterno lumini, sed portas malitiae dedignatur aperire, conclauia non uult penetrare nequitiae. An uero. cum animae nostrae uigor putrem corporis refugiat portionem, quod eius gratiam corrupti artus sentire non possint, deus corruptae animae membra quaedam dignatur habitare ? animae tamen en uigor per corpus omne diffunditur, siue manus siue pes siue digitus particeps sensus est: dei potest alicubi deesse sapientia, alicubi eius deesse maiestas? sane fugientes non retinet, non cogit in- \' sed neque fastidit adpropinquantes et illius quidem uirtus, illius uerbum deus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo diuerset᷑ elegerit: ita quise auer¬
terit asole iustitiȩ. non potest splendorẽ
eius aspicere. Intenebris ambulat: &
mom̃iũ luce ipse sibi causa. ẽ. cecitatis.
A ꝑi igitur fenestras tuas. ut tota domus
tua ueri fulgore solis inluceat. A peri
oculostuos: ut uideas orientem tibi solẽ
iustitiȩ: Sed caue neeos ulla stipulȩ
festuca ꝑturb&. Siquid sordis in oculo
onentis fuerit tuȩ: non poteris in tueri.
Siquid egritudinis. plus grauabit. con¬
fusam oculorum aciem lux ferit. ma¬
ioremq dolorem excitat. Sit ergo
simplex oculus tuus. ne incipiat totum
corpus tuum. eẽ. tenebrosum: & uacillo
in lumine. sicut sunt caecorũ uestigia.
Numquid siquis ostia domus suȩ clau¬
dat. solis est culpa quod non in lumi¬
nat domiis eius: Ergo siquis peccatoꝵ
suorum repaculis obserendam mentem
ꝓpͥã iudicauerit. & uerbi a sc splendorẽ
stultus auestat. acsibi inferoet in sipien¬

Expanded text:
in quo deuersetur elegerit, ita qui se auerin quo deuersetur elegerit, ita qui se auerterit a sole iustitiae non potest splendorem eius aspicere, in tenebris ambulat et in omnium luce ipse sibi causa est caecitatis. aperi igitur fenestras tuas, ut tota domus tua ueri fulgore solis inluceat, aperi oculos tuos, ut uideas orientem tibi solem iustitiae, sed caue ne eos ulla stipulae festuca perturbet. si quid sordis in oculo mentis fuerit tuae, non poteris intueri, si quid aegritudinis, plus grauabit; confusam oculorum aciem lux ferit maioremque dolorem excitat. sit ergo simplex oculus tuus, ne incipiat totum corpus tuum esse tenebrosum et uacillet in lumine, sicut sunt caecorum uestigia. Numquid, si quis ostia domus suae claudat, solis est culpa, quod non inluminat domum eius ? ergo si quis peccatorum suorum repagulis obserandam mentem propriam iudicauerit et uerbi a se splendorem stultus auertat ac sibi inferat insipien