comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam minuo Uerum obsturiori propter
ignoranciam pietati noticie lumẽ admoueo:
icut stitis libenter pietatis testimonium
Dreddo dario enm totis regni siu uribus¬
in eorun regionibus subitum impetum
facienti. paulatim cedentes. ad ultimas
ian asie solitudines peruenerant. tu¬
terrograti deinde ab eo per legatos. quem
finem fugiendi. aut quod micium pug¬
nandi facturi essent: responderunt. se
nec urbes ullas. nec agros cultos. pro
quibus dimitarent habere: Ceterum
cum ad parentun suorum monumenta
uenissent. sciturũ quemadinodum scite
preliari solerent. quoquidem uno tam
pio dicto mianis et barbara gens ab
omni se feritatis distrimine redemit.
Prima igitur et oꝑtima rerum natu¬
ra pietatis est magistra. que nullo uocis
ministerio. nullo usu litterarum indi-¬
gens. proprus ac tacitis iuribus carit¬
tatem parentum liberorum pectoribus
infundit: Quid ergo doctrina proficit
ut politiora scilicet non ut meliora fi¬

Expanded text:
gloriam minuo, uerum obscuriori propter gloriam minuo, uerum obscuriori propter ignorantiam pietati notitiae lumen admoueo, sicut Scythis libenter pietatis testimonium reddo: Dareo enim totis regni sui uiribusin eorum regionibus subinde impetum facienti paulatim cedentes ad ultimas iam solitudines peruenerant. interrogati deinde ab eo per legatos quem finem fugiendi aut quod initium pugnandi facturi essent, responderunt se nec urbes ullas nec agros cultos, pro quibus dimicarent, habere: ceterum, cum ad parentium suorum monumenta uenisset, sciturum quemadmodum Scythae proeliari solerent. quo quidem uno tam pio dicto inmanis et barbara gens ab omni se feritatis crimine redemit. prima igitur et optima rerum natura pietatis est magistra, quae nullo uocis ministerio, nullo usu litterarum indigens propriis ac tacitis uiribus caritatem parentium liberorum pectoribus infundit. quid ergo doctrina proficit? ut politiora scilicet, non ut meliora fi
Abbreviated transcription (Latin):
quorum ammus originie fuit nobilior.
diquidem admodum huniles in hispania
nati pro parentum alinentis spiritum
errogando specioso exitu ute inclariustis.
Duodecim enim milia numimum. que post
mortem uestram hus darentur a filus
pacietis pacti estis. et eorum patris inter¬
fectorem epastum gentis sue tirannium
occideretis. Nec ausi solum insigne facinus
estis. sed eciam strenuo et forti exitu clariu¬
stis. huis dein emi manibus pacietis ul¬
tio nem. epasti penam. genitoribus nutri¬
menta. nobis gloriosa fata peperistis.
ita tumul eciam nunc iuuitis. quia
parentum senectutem tueri. ꝙͣ uestram
expectare satuis esse duxistis:
otiora sunt fratrun paria cleobis et
biton. Namphinonius et anaphas. Illi ꝙ
ad sacra unonis peragenda matrem ue¬
rerunt. hii ꝙ patrem et matrem hume¬
ris per medios ignes portauerunt. Sed
neutris pro spiritu parentum expirare
propositum fuit. Nec ego arguam de¬
traecto laudem. aut nec ethuei montis

Expanded text:
quorum animus origine fuit nobilior, quorum animus origine fuit nobilior, siquidem admodum humiles in Hispania nati pro parentium alimentis spiritum erogando specioso exitu uitae inclaruistis: xii enim milia nummum, quae post mortem uestram his darentur, a Paciaecis pacti, ut eorum patris interfectorem Etpastum gentis suae tyrannum occideretis, nec ausi solum insigne facinus estis, sed etiam strenuo ac forti exitu clausistis: isdem enim manibus Paciaecis ultionem, Etpasto poenam, genitoribus nutrimenta, uobis gloriosa fata peperistis. itaque tumulis etiam nunc uiuitis, quia parentium senectutem tueri quam uestram expectare satius esse duxistis. Notiora sunt fratrum paria Cleobis et Biton, Amphinomus et Anapias, illi, quod ad sacra Iunonis peragenda matrem uexerint, hi, quod patrem et matrem umeris per medios ignes portarint, sed neutris pro spiritu parentium expirare propositum fuit. Nec ego Argiuam detrecto laudem aut Aetnaei montis
Abbreviated transcription (Latin):
diligere parentes primia lex nature esset:
Dem predicatum de pietate peroi exi¬
stimetur. que patrem suum cimonam
consimili fortuna affectun. pariq cu¬
stodie traditum.iam ultime senectutis.
uelut infantem pectori suo aluit admo-¬
tum aluit: Herent ac stupent hominũ
oculi cum huius facti pictam imaginẽ
uident. casusq antiqui condicioneni
presentis spectaculi ad miratione reno¬
uant. in illis mutis membrorum lini¬
amentis. uiua ac spirantia corpora
intueri credentes. quod necesse est am¬
mo quoq euenire. aut ꝙͣto efficatiore
pictura licterarum. uetera pro recen¬
tibus ad monitos recordari.
E te quidem cimo silencio inuoluam.
qui patri tuo sepulturam uoluntarus
iunculis emere non dubitasti. Nan
et si maximo post ea tibi et ciui et¬
duci euadere contungit. plus tamen aliꝙͣ¬
to laudis in carcere ꝙͣ nicuria assequutus
tantummodo multum. pietas uero eciã
amoris plurimum meretur:
osquoq fratres memoria complectar.

Expanded text:
diligere parentis prima naturae lex esset. diligere parentis prima naturae lex esset. Idem praedicatum de pietate Perus existimetur, quae patrem suum Mycona consimili fortuna adfectum parique custodiae traditum iam ultimae senectutis uelut infantem pectori suo admotum aluit. haerent ac stupent hominum oculi, cum huius facti pictam imaginem uident, casusque antiqui condicionem praesentis spectaculi admiratione renouant, in illis mutis membrorum liniamentis uiua ac spirantia corpora intueri credentes. quod necesse est animo quoque euenire, aliquanto efficaciore pictura litterarum uetera pro recentibus admonito recordari. Ne te quidem, Cimo, silentio inuoluam, qui patri tuo sepulturam uoluntariis uinculis emere non dubitasti: nam etsi maximo tibi postea et ciui etduci euadere contigit, plus tamen aliquanto laudis in carcere quam in curia adsecutus s admirationis tantum modo multum, pietas uero etiam amoris plurimum meretur. Vos quoque, fratres, memoria conplectar,
Abbreviated transcription (Latin):
apud tribunal suuin capitali crimine
dampnatam. triunuiro in tarcerem
necandam tradidit. quorreceptam is
qui custodie preerat misericor dia mo¬
cus non protimis strangulauit. Adi¬
tum quoq ad eam filie. sed diligenter
excusse. ne quid cibi inferret. dedit.
eristimans futurum. ut indedia consũ¬
meretur. Cum autem iam plures
dies intercederent. secum ipse querens
quidnam esset quo tandiu sustentaretur.¬
curiosius obseruata filia. animaduer¬
tit illam exserto ubere famem matris
lactis sui subsidio lementem. Que tani
ad mirabilis spectatuli nouitas. ab ipso
ad triumiurum. a triumuro ad preto¬
rem. apretore ad consulum iudicium
perlata remissionen pene mulieri
impetrauit: Quo non penetrat. aut
quid non excogitat pietas. que ni carce¬
re seruande genitricis nouam rationẽ
inuenit. Quid enm tam mmusitatum.
quid tam mauditum ꝙͣ matrem uberi¬
bus nate alitam: putarit hoc aliquis
contra rerum naturani factum: insi

Expanded text:
apud tribunal suum capitali crimine apud tribunal suum capitali crimine damnatam triumuiro in carcere necandam tradidit. quo receptam is, qui custodiae praeerat, misericordia motus non protinus strangulauit: aditum quoque ad eam filiae, sed diligenter excussae, ne quid cibi inferret, dedit existimans futurum ut inedia consumeretur. cum autem plures iam dies intercederent, secum ipse quaerens quidnam esset quo tam diu sustentaretur,curiosius obseruata filia animaduertit illam exerto ubere famem matris lactis sui subsidio lenientem. quae tam admirabilis spectaculi nouitas ab ipso ad triumuirum, a triumuiro ad praetorem, a praetore ad consilium iudicum perlata remissionem poenae mulieri impetrauit. quo non penetrat aut quid non excogitat pietas, quae in carcere seruandae genetricis nouam rationem inuenit? quid enim tam inusitatum, quid tam inauditum quam matrem uberibus natae alitam? putarit aliquis hoc contra rerum naturam factum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
miecit. priuato fractus imperio desten¬
dit e rostris. ne mimmo quidem murmu¬
re descitute contionis reprehensus¬
Aagna sunt hec uirilis pietatis operat
Sed nestio an hus onmbus ualen¬
tius et anmosius claudie uestalis uir¬
ginis factum. que cum patrem suuni
triumphantem e turru uiolentam
celeritate utriq interponendo se. ami¬
plissimam potestatem inimicicus ac¬
censam depulit. Igitur alterum tri¬
umphum pater in capitolium. alterũ
filia in edem ueste duxit. nec disterni
potuit utri plus laudis tribueretur.
cui uctoria. an cui pietas comes aderat:
Snostite uesi netustissimi foci. ueniam¬
q eterm date ignes. Si a uestro sacra¬
tissimo templo. ad neccessarium ma¬
gis ꝙͣ speciosum urbis locum contextus
operis nostri fuerit progressus: nulla
enim acerbitatei fortune. nullis sor-¬
dibus. precium care pietatis eiulescit:
Qiuneciam eo certiuis quo miserius
expernnentum habet:
Anguinis ingenui mulierem pretor

Expanded text:
iniecit, priuato fractus imperio desceniniecit, priuato fractus imperio descendit e rostris, ne minimo quidem murmure destitutae contionis reprehensusMagna sunt haec uirilis pietatis opera, sed nescio an his omnibus ualentius et animosius Claudiae Vestalis uirginis factum. quae, cum patrem suum triumphantem e curru uiolenta tceleritate utrisque se interponendo amplissimam potestatem inimicitiis accensam depulit. igitur alterum triumphum pater in Capitolium, alterum filia in aedem Vestae duxit, nec discerni potuit utri plus laudis tribueretur, cui uictoria an cui pietas comes aderat. Ignoscite, uetustissimi foci, ueniamque aeterni date ignes, si a uestro sacratissimo templo ad necessarium magis quam speciosum urbis locum contextus operis nostri progressus fuerit: nulla enim acerbitate fortunae, nullis sordibus pretium carae pietatis euilescit, quin etiam eo certius quo miserius experimentum habet. Sanguinis ingenui mulierem praetor
Abbreviated transcription (Latin):
effectum est. ne tor quatus causam diceret¬
.commendabilis est pietas que mansuetis
parentibus prestatur. Sed maulius quo hor¬
ridiorem patrem habuit. hoc periculo eiꝰ
laudabilius subuenit. qui ad eum̃ diligen¬
dum preter naturalem amorent millo
indulgencie blandimento inuitatus fuerat:
Anc pietatem emulatus .a. cocta. eo ipso
die quo togani uirilem sumpsit. protinus
e capitolio destendit. En. carbonem a quo
pater eius dampnatus fuerat. postulauit.
pertractum q reum iudicio afflixit. inge-¬
mum et adolestenciam preclaro opere
auspicatus.
Pud sin. quoq flamimum auctoritas pa¬
tria eque potens fuit. Nam cum Il. pl.
legeni de gallico agro uiritim diuidendo.
muito et repugnante senatu promulgas¬
set. precibus minisq eius acerrime re-¬
sistens. ac ne excercitu quidem aduersuo
se constripto. si in eandem sentenciam
maneret absterritus: Postꝙͣ pro rostris
ei legẽm iam referenti pater manum

Expanded text:
effectum est ne Torquatus causam dicereteffectum est ne Torquatus causam diceret. commendabilis est pietas, quae mansuetis parentibus praestatur. sed Manlius, quo horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius subuenit, quia ad eum diligendum praeter naturalem amorem nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat. Hanc pietatem aemulatus M. Cotta eo ipso die, quo togam uirilem sumpsit, protinus ut a Capitolio descendit, Cn. Carbonem, a quo pater eius damnatus fuerat, postulauit peractumque reum iudicio adflixit, et ingenium et adulescentiam praeclaro opere auspicatus. Apud C. quoque Flaminium auctoritas patria aeque potens fuit: nam cum tribunus pl. legem de Gallico agro uiritim diuidendo inuito et repugnante senatu promulgasset, precibus minisque eius acerrime resistens ac ne exercitu quidem aduersum se conscripto, si in eadem sententia perseueraret, absterritus, postquam pro rostris ei legem iam referenti pater manum
Abbreviated transcription (Latin):
ueterano bellatori pertim estendus exi¬
tus interpellare ualuit. quominus
duplici gloria conspicuus coronani
imperu simul et nomen patre ex
ipsa morte rapto mereretur: Auribus
ista tam preclara exempla romana
ciitas accepit. Illa iudit oculis
Maulio torquato diem ad populum
pomponius . łR .pi. dixerat ꝙ occasi¬
one belli benẽfaciendi inductus legiti¬
mum optinendi imperu tempus ex¬
cessisset. ꝙ q filium optime indolis
iuuenem rustico opere grauatum pu¬
blicis usibus subtraheret. id postqua
maulius adolestens cognouit protinꝰ
urbem petut. et se i pomponu doniu
prima luce direxit. qui e existimans
in hoc eum uenisse . ut patris crimina
a quo plus iusto aspere tractabatur defer¬
ret: excedere omnes cubiculo iussit quo
licentius remotis arbitris indiciun
proposito suo iuuenis gladin queni
tectum acculerat distrinxit. Tribinun qt
muns ac terrore compulsum uirare coegit
a patris eius accusatione recessurum: Eo ꝗt

Expanded text:
ueterano bellatori pertimescendus exiueterano bellatori pertimescendus exitus interpellare ualuit, quo minus duplici gloria conspicuus coronam imperatore simul et patre ex ipsa morte rapto mereretur. Auribus ista tam praeclara exempla Romana ciuitas accepit, illa uidit oculis. L. Manlio Torquato diem ad populum Pomponius tribunus pl. dixerat, quod occasione bene conficiendi belli inductus legitimum optinendi imperii tempus excessisset quodque filium optimae indolis iuuenem rustico opere grauatum publicis usibus subtraheret. id postquam Manlius adulescens cognouit, protinus urbem petiit et se in Pomponii domum prima luce direxit. qui existimans in hoc eum uenisse, ut patris crimina, a quo plus iusto aspere tractabatur, deferret, excedere omnes iussit cubiculo, quo licentius remotis arbitris indicium proposito suo iuuenis gladium, quem tectum adtulerat, destrinxit tribunumque minis ac terrore conpulsum iurare coegit a patris eius accusatione recessurum, eoque
Abbreviated transcription (Latin):
lieres exitium iniminens lamentaban¬
tur. Func uecuria coriolani mater.
uolomam uxorem eius ac liberos secum
trahens castra uolstorum petut: Quã
ubi filius aspexit. Expugnasti inquit
et iucisti iram meam patria. precibus
huuis admotis cuius utero te ꝙͣuis
merito michi iniusam dono. continuo q
agrum romanum hostilibus armis
liberauit: Ergo pectus dolore accepte in¬
iuirie spe potiende iuctorie uerecundia
detractandi ministerii metu mortis
refertum. totum sibi pietas uacuefe¬
cit. uniusq parentis aspectus belꝰ¬
lum atrox salutari pace mutauit
adem pietas iribus suis inflaminatũ
affricanum superiorem uix dum an¬
nos puerilitatis ingressum ad opem
patri in acie ferendam iirili robore
armauit. consulem enim eun apud
ticinum flumen aduersis auspicus
cum hanibale pugnantem grauiter
saucuun intercessu suo seruauit. Neq
illud aut etatis infirmitas. aut milice
tirocinium. aut infelicis prelu. eciam

Expanded text:
lieres exitium imminens lamentabanlieres exitium imminens lamentabantur. tunc Veturia Coriolani mater Volumniam uxorem eius et liberos secum trahens castra Volscorum petiit. quam ubi filius aspexit, 'expugnasti' inquit 'et uicisti iram meam, patria, precibus huius admotis, cuius utero quamuis merito mihi inuisam dono', continuoque agrum Romanum hostilibus armis liberauit. ergo pectus dolore acceptae iniuriae, spe potiendae uictoriae, uerecundia detrectandi ministerii, metu mortis refertum, totum sibi pietas uacuefecit, uniusque parentis aspectus bellum atrox salutari pace mutauit. Eadem pietas uiribus suis inflammatum Africanum superiorem uixdum annos pubertatis ingressum ad opem patri in acie ferendam uirili robore armauit: consulem enim eum apud Ticinum flumen aduersis auspiciis cum Hannibale pugnantem, grauiter saucium intercessu suo seruauit, neque illum aut aetatis infirmitas aut militiae tirocinium aut infelicis proelii etiam
Abbreviated transcription (Latin):
igatur in manus nostras prospera
parentum uota felicibus auspicis pro¬
pagate soboles que efficitis e ut et gemi¬
isse iuuet et generare libeat.
simi consilu optime q de Re.po. meritus
ini quissime dampnationis riuna prostra¬
tus. ad uolstos tunc infestos romanis
confugit. magno ubiq precio uirtus
estimatur. Itaq quo latebras quesitum
uenerat. ibi breuissimum adeptus est¬
imperium: Cuenit q. ut quem pro se
salutarem imperatorem ciues noluerant¬
habere. pene pestiferum aduersus se
ducem experirentur. frequenter emni
fusis excercitibus nostris uictoriarum
suarum gradibus aditum iuxta mema
urbis uolsto militi struxit. qua propter
fastidiosus ille mestimandis bonis sus
populus qui reo non pepercerat exuili
coactus est supplicare. Nissi ad eum des¬
precandum legati nichil profecerunt.
nissi deide sacerdotes cum infulis. eque
sine effectu redierunt.Stupebat senatus.
trepidabat populus. Uiri pariter ac mu¬

Expanded text:
igitur in manus nostras, prospera igitur in manus nostras, prospera parentium uota, felicibus auspiciis propagatae suboles, quae efficitis ut et genuisse iuuet et generare libeat. simi consilii optimeque de re publica meritus iniquissimae damnationis ruina prostratus ad Volscos infestos tunc Romanis confugit. magno ubique pretio uirtus aestimatur. itaque, quo latebras quaesitum uenerat, ibi breui summum est adeptus imperium, euenitque ut quem pro se salutarem imperatorem ciues habere noluerant, paene pestiferum aduersus se ducem experirentur: frequenter enim fusis exercitibus nostris uictoriarum suarum gradibus aditum iuxta moenia urbis Volsco militi struxit. quapropter fastidiosus ille in aestimandis bonis suis populus, qui reo non pepercerat, exuli coactus est supplicare. missi ad eum deprecandum legati nihil profecerunt: missi deinde sacerdotes cum infulis aeque sine effectu redierunt. stupebat senatus, trepidabat populus, uiri pariter ac mu
Abbreviated transcription (Latin):
iacent. Responde. nempe thesea paruulo
in stopulo sepeliri. et mulçiadem in car¬
cere mori. et chimona paternas indue¬
re cathenas. et themistorlea uictoreni
uicti hostis genua complecti. solonem
cum aristide et photione penates suos
ingrata fugere coegisti:
Un iterum cieribus nostris fede ac
miserabiliter dispersis edipodis ossa
cede patris niptus matris contari¬
nata. inter ipsum ariopagum dium
uenerabile. et excelsis presidus miner¬
ue arcem honore are decorata quase
sacrosancta colis adeo tibi aliena mala
tuis bonis gratiora sunt. lege itaq legẽ
que te iureiurando obstrictam tenet.
et quia benemeritis debita reddere pre¬
mia noliuisti. lesis iusta piacula exsolue.
lacent mute illorum umbre fati neces¬
sitate constricte: Ac numemores bene¬
ficiorum athene reprehensione lingua
sermone licenti soluta non tacet : Sed
omittamus ingratos et potius de piis
loquamur. Aliꝙͣto enim satius est
fauorabili ꝙͣ inuise rei uacare: Uenite

Expanded text:
iacent? responde! nempe Thesea paruulo iacent? responde! nempe Thesea paruulo in scopulo sepeliri et Miltiadem in carcere mori et Cimona paternas induere catenas et Themistoclea uictorem uicti hostis genua conplecti Solonemque cum Aristide et Phocione penates suos ingrata fugere coegisti, cum interim cineribus nostris foede ac miserabiliter dispersis Oedipodis ossa, caede patris, nuptiis matris contaminati, inter ipsum Arium pagum, diuini domicilium, et excelsam praesidis Mineruae arcem honore arae decoratos sacro sanctiores colis. adeo tibi aliena mala tuis bonis gratiora sunt. lege itaque legem, quae te iure iurando obstrictam tenet, et quia bene meritis debita reddere praemia noluisti, laesis iusta piacula exsolue'. tacent mutae illorum umbrae, fati necessitate constrictae: at, inmemores beneficiorum Athenae, reprehensionis lingua sermone licenti soluta non tacet. Sed omittamus ingratos et potius de piis loquamur: aliquanto enim satius est fauorabili quam inuisae rei uacare. uenite
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cum ubiq. precipue tamen athe¬
nis intollerabile iuderi debet. in qua
urbe aduersus ingratos actio constituta
est. et recte. quia dandi et accipiendi
uita hominum constat. perdit. et tollit.
quisquis benemerito parem referre
graciam negligit: Qnantam igitur
reprehensionem merentur qui cum
equissima iura. sed miquissima inge¬
ma haberent. moribus suis ꝙͣ legibꝰ
uti maluerunt. Quod si qua prouidens¬
cia deorum efficit posset. ut excellentis¬
simi iuiri quorum modo casus retuli.
legen ingratorum uindicem retinen¬
tes. patriam suam in ius ad aliam ciui¬
tatem protraherent. Nonne ingemosũ
et garrulum populum mutun atque
elinguem hat postulatione reddidis¬
ist ordes focitui. patisq diuidua tugu¬
ria grecie facta sunt columen. lucet
maraton. persecis tropheis. salamina
et arthemesia xerses naufragia nume¬
rantur. preualidis manibus ex hausta
menia pulcrioribus operibus consur¬
gunt: Rerum auctores ubi uixerint. ubi

Expanded text:
quod cum ubique tum praecipue Athequod cum ubique tum praecipue Athenis intolerabile uideri debet, in qua urbe aduersus ingratos actio constituta est, et recte, quia dandi et accipiendi uita hominum † experet tollit quisquis bene merito parem referre gratiam neglegit. quantam ergo reprehensionem merentur qui, cum aequissima iura, sed iniquissima ingenia haberent, moribus suis quam legibus uti maluerunt? quod si qua prouidentia deorum effici posset ut excellentissimi uiri, quorum modo casus retuli, legem ingratorum uindicem retinentes patriam suam in ius ad aliam ciuitatem pertraherent, nonne ingeniosum et garrulum populum mutum atque elinguem hac postulatione reddidis'Discordes foci tui pagisque diuidua tuguria Graeciae facta sunt columen: lucet Marathon Persicis tropaeis: Salamis et Artemisium Xerxis naufragia numerantur: praeualidis manibus exhausta moenia pulchrioribus operibus consurgunt. harum rerum auctores ubi uixerunt? ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Ristides eciam quo totuis grecie insticia
censetur. contmencie quoq ex innum
specimen. patria iussus est excedere.
felices athenas que post illus auxilium
inuenire aliquem aut iurum bonum.
aut amantem sui ciuem potuerunt.
cum quo tunc ipsa sanctitas migrauit.
emistocles corum qui ingratam patriã
ex perti sunt celeberrimum est ęxem¬
plum. cum illam incolumen. claram.
opulentam. principem grecie reddidis¬
set. eousq sensit mimicun. ut ad xer¬
necesse haberet.¬
hotion uero hus dotibus que ad pari
tur. clemencia et libertate instructis¬
simus. non tantum in eculeo ab athe¬
mensibus impositus est. Sed certe post
obitum nullan athice regioms que
ossibus eius miceretur glebulam in¬
uenit. iussus extra fines proici intra
quos optimus ciuis iuxerat. Qiud ab¬
est igitur
publica demençia sit
existimenda summo consensu maxi¬
mas uirtutes quasi grauissima delicta
punire. beneficiaq imiurus rependere.

Expanded text:
Aristides etiam, quo totius Graeciae iustitia Aristides etiam, quo totius Graeciae iustitia censetur, continentiae quoque eximium specimen, patria iussus excedere est. felices Athenas, quae post illius exilium inuenire aliquem aut uirum bonum aut amantem sui ciuem potuerunt, cum quo tunc ipsa sanctitas migrauit! Themistocles eorum, qui ingratam patriam experti sunt, celeberrimum exemplum, cum illam incolumem, claram, opulentam, principem Graeciae reddidisset, eo usque sensit inimicam, ut ad Xernecesse haberet.hocion uero his dotibus, quae ad parietur, clementia et liberalitate instructissimus tantum non in eculeum ab Atheniensibus inpositus est. certe post obitum nullam Atticae regionis, quae ossibus eius iniceretur, glebulam inuenit, iussus extra fines proici, intra quos optimus ciuis uixerat. Quid abest igitur, quin publica dementia sit existimanda summo consensu maximas uirtutes quasi grauissima delicta punire beneficiaque iniuriis rependere?
Abbreviated transcription (Latin):
athemensibus leges dedit. et si hus per¬
petuo uti uoluissent. sempiternum hal¬
bituri fuissent imperium. qui salaminã¬
ueluti hostilem arcem ex propinquo sa¬
luti eorum iiminenteni. recuperauit.
qui pisistrati tirauindem primus idit
orientem. solus armis opprimi debere
palam dictitare ausus est. Senectutem
cipri profugus exegit. neq ei in patria
de qua optime meruerat humari cõtingit.
ene egissent athemenses cum mulciade
sieum post tricenta milia persarum ma¬
ratone deuicta. in exilium protinus mm¬
sissent. ac non in carcere et uinculis
mori coegissent. sed ut puto hactenus
seniem aduersus optime meritum ab uu¬
de duxerunt. imio ne corpus eius sic
ex pirare coactisepulture prius manda¬
ri passi sunt ꝙ. chimon filius eius.
eisdem se uinculis constemgendum tra¬
deret. Hanc hereditatem pateruam
maxinu ducis filius et futurus ipse
etatis sue dux maximus: solam secreuis¬
se cathenas et carcerem gloriari potuit.

Expanded text:
Atheniensibus leges tulit, ut, si his perAtheniensibus leges tulit, ut, si his perpetuo uti uoluissent, sempiternum habituri fuerint imperium, qui Salaminauelut hostilem arcem ex propinquo saluti eorum inminentem recuperauit, qui Pisistrati tyrannidem primus uidit orientem, solus armis opprimi debere palam dictitare est ausus, senectutem Cypri profugus exegit, neque ei in patria, de qua optime meruerat, humari contigit. Bene egissent Athenienses cum Miltiade, si eum post ccc milia Persarum Marathone deuicta in exilium protinus misissent ac non in carcere et uinculis mori coegissent. at, puto, hactenus saeuire aduersus optime meritum abunde duxerunt. immo ne corpus quidem eius sic expirare coacti sepulturae prius mandari passi sunt quam Cimo filius eius eisdem se uinculis constringendum traderet. hanc hereditatem paternam maximi ducis filius et futurus ipse aetatis suae dux maximus solam se creuisse, catenas et carcerem, gloriari potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nus infestos ciues experiretur: Sepe
enim lapidibus petitus. aliquando fu¬
rore eiectus. publice eciam priuatus¬
oculo. ad ultimum ipsa patria pulsus
est: Qiud alie facient urbese ubi eciam
ista que constancie et moderatiomi
et grauitatis eximiam sibi laudeni
uendicat. tum ingrata aduersũs tani
benemeritum extitit:
Etrahe athemensibus thesea. nulle autẽ
non tam clare athene erunt. Siquiden
ille locatim dispersos ciues suos in suam
unam urbem contraxit. separatim qr
et agresti more iuiuenti populo amplis¬
sime ciuitatis formam atq imaginem
imposuit idem seua potentissimi regis
minois imperia uixdum etate pube¬
scente repulit: idem effrenatam the¬
barum insolenciam domuit.Idem opem
liberis herculis tulit: et quitquid ubiq
monstri aut steleris fuit uirtute anim
ac robore dextere sue comminuit. huius
tamen submoti ab athemensibus ciros
insula minor exulis ossa morti cepit
Am solon. qui tam preclaras tamq utiles

Expanded text:
nus infestos ciues experiretur: saepe nus infestos ciues experiretur: saepe enim lapidibus petitus, aliquando foro eiectus, oculo etiam priuatus, ad ultimum ipsa patria pulsus est. quid aliae faciant urbes, ubi etiam illa, quae constantiae et moderationis et grauitatis eximiam sibi laudem uindicat, tam ingrata aduersus tam bene meritum extitit? Detrahe Atheniensibus Thesea, nullae aut non tam clarae Athenae erunt, si quidem ille uicatim dispersos ciues suos in suam unam urbem contraxit, separatimque et agresti more uiuenti populo amplissimae ciuitatis formam atque imaginem inposuit. idem saeua potentissimi regis Minois imperia uixdum aetate pubescente reppulit: idem effrenatam Thebarum insolentiam domuit: idem opem liberis Herculis tulit et quidquid ubique monstri aut sceleris fuit uirtute animi ac robore dexterae comminuit. huius tamen summoti ab Atheniensibus Scyros, exule minor insula, ossa mortui cepit. Iam Solon, qui tam praeclaras tamque utiles
Abbreviated transcription (Latin):
memini: Sed tum nobis quoq tacenti¬
bus. Ein. carbonis a quo admodum ado¬
lestens de paternis bonis in foro dimi-¬
cans protectus es⁊ iussu tuo interemp¬
ti mors animis hominum non sine
aliqua reprehensione obseruabitur.
quia tam ingrato facto plus .L. sille
uiribus ꝙͣ proprie indulsisti uerecundie.
Ine nostra confessis alienigene urbes
insultent. carthaginensẽs hanbale
qui pro illorum incolumitate ac uicto¬
ria tot imperatores. totq excercitus
nostros trucidauerat. quot grega¬
rios milites hostium occidisset magne
glorie foret. et conspectu suo submoue¬
rein aminum duxerunt :
Emminem ligurgo aut maiorem aut uti¬
liorem iurum lacedemoma genuit. ut¬
pote cui appollo phituis oraculũ petenti
respondisse fertur nestire se utrum illũ
hominum an deorum homimero aggre¬
garet: huic tamen neqz ute summe
sinceritas. neqr constantissimus erga
patriam amor. neq leges salubriter
erogate auxilio esse potuerunt. quo mi¬

Expanded text:
memini. sed tamen nobis quoque tacentimemini. sed tamen nobis quoque tacentibus Cn. Carbonis, a quo admodum adulescens de paternis bonis in foro dimicans protectus es, iussu tuo interempti mors animis hominum non sine aliqua reprehensione obuersabitur, quia tam ingrato facto plus L. Sullae uiribus quam propriae indulsisti uerecundiae. Ac ne nostra confessis alienigenae urbes insultent, Karthaginienses Hannibalem, qui pro illorum incolumitate et uictoria tot imperatores totque exercitus nostros trucidauerat, quot gregarios milites hostium si occidisset magnae gloriae foret, conspectu suo summouere in animum induxerunt. Neminem Lycurgo aut maiorem aut utiliorem uirum Lacedaemon genuit, utpote cui Apollo Pythius oraculum petenti respondisse fertur nescire se utrum illum hominum an deorum numero adgregaret. huic tamen neque uitae summa sinceritas neque constantissimus erga patriam amor neque leges salutariter excogitatae auxilio esse potuerunt quo mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad penates suos remisit. Hic pompiliꝰ.
postea nec re nec uerbo a ticerone lefs¬
lesus ultro ini .ii. anthoniun rogauit.
ut ad illum prostriptum per sẽquendũ
et iugulandum mitteretur. impetratis
dio ex ultans. caietam cucurrit. et iuirũ
omitto ꝙ amplissime dignitatis certe
salubritati studio prestantis officii pri¬
uatim sibi uenerandum iugulum prebere¬
iussit: At protimis caput romane elo-¬
quencie. et patis clarissimam dexteram
per summũ et securum ocium amputauit.
eaqr sarcina tanꝙͣ opimis spolus alacer¬
in urbem reuersus est. Neq enim scelestũ
portanti omis succurrit. illud se caput
ferre quod pro capite eius quondam pero¬
rauerar: inualide ad hoc monstrum su¬
gillandum littere. quoniar qui talen
ciceronis casum satis digne deplorare
possit alus cicero non extat :
tue. que quondam omnes terras et om¬
ma maria fulgore suo occupauerat
intueor. et ruinam eius maiorem es¬
se. ꝙͣ ut manu mea attemptari debeat

Expanded text:
ad penates suos remisit. hic Popilius ad penates suos remisit. hic Popilius postea nec re nec uerbo a Cicerone laesus ultro M. Antonium rogauit ut ad illum proscriptum persequendum et iugulandum mitteretur, impetratisqdio exultans Caietam cucurrit et uirum, mitto quod amplissimae dignitatis, certe † salubritate studio praestantis officii priuatim sibi uenerandumiussit. Ac protinus caput romane eloquentie et pacis clarissimam dextram per summum et securum otium amputavit, eaque sarcina, tanin urbem reuersus est: neque enim scelestum portanti onus succurrit illud se caput ferre, quod pro capite eius quondam perorauerat. inualidae ad hoc monstrum suggillandum litterae, quoniam qui talem Ciceronis casum satis digne deplorare possit, alius Cicero non extat. Qtuae, quae quondam omnes terras et omnia maria fulgore suo occupauerat, intueor et ruinam eius maiorem esse quam ut manu mea adtemptari debeat
Abbreviated transcription (Latin):
ninbo. qua procella uerborum. ipium
sertilu caput obrui meretur. quod. Ei.
cesarem. a quo tum studiose. tum eciam
feliciter grauissimi criminis reus def¬
fensus fuerat. cunane proscriptionis
tempore profugum. presidium suum
in fundo tarquinensi cladis condicione
implorare. beneficu iura repetere roac¬
tum. a satris perfide mense. a et altaribꝰ
nefandorum penatium auulsum.tru¬
culento uictori iugulandum tradere
non exhorruit. finge accusãtor em euis
fortuna publica in supplicis nomen con¬
uersum. tam luctuosam illam opem ge¬
mbus adnixum orasse. crudeliter tamẽ
repulsus iuderetur. quia eciam quos in¬
iurie inuisos faciunt. graciosos miserie
reddunt Aerum sextilius non accusatorẽ
Edut ad alium consentaneum huic in-¬
grati animi actum transg̃rediar:.1I.
ticero .Ei. pompilium leuatem picene
regionis. rogatu .ii. celii non minore
cura ꝙͣ eloquençia deffendit. eumq cau¬
sa admodum dubia fluctuantem saluum

Expanded text:
nimbo, qua porcella uerborum impium nimbo, qua porcella uerborum impium Sextili caput obrui meretur, quod C. Caesarem, a quo cum studiose tum etiam feliciter grauissimi criminis reus defensus fuerat, Cinnanae proscriptionis tempore profugum, praesidium suum in fundo Tarquiniensi cladis condicione inplorare, beneficii iure repetere coactum, a sacris perfidae mensae et altaribus nefandorum penatium auulsum truculento uictori iugulandum tradere non exhorruit? finge accusatorem eius fortuna publica in supplicis nomen conuersum tam luctuosam illam opem genibus adnixum orasse, crudeliter tamen repulsus uideretur, quia etiam quos iniuriae inuisos faciunt, gratiosos miseriae reddunt. uerum Sextilius non accusatorem, e. Sed ut ad alium consentaneum huic ingrati animi actum transgrediar, M. Cicero C. Popilium Laenatem Picenae regionis rogatu M. Caeli non minore cura quam eloquentia defendit eumque causa admodum dubia fluctuantem saluum
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis fugasset. prelu illius quoleges
pacem libertatemq in suo statu retinu¬
erat. hanc mercedem tulit. ne in nostra¬
quidem urhe moreretur. Siquidem inui¬
dia et obtrectatione compulsus. legatio¬
ne a senatu libera impetrata. habitaq
concione qua a dus iimortalibus pecut.
ne unꝙͣ ad ingratum populun reuerte¬
retur. in siciliam profectus est. ibiq
perseuerauit morando. compotem se
uoti fecit: Quinq igitur denum corne¬
li. totidem sunt notissima ingrate pa¬
trie exempla. atq horum quidem se¬
cessus uoluntarii :¬
Ala uere cum magistrum equitum spu-
rium melium regnum affectantem occi-¬
disset. custodite libertatisq ciuium. exi¬
lio suo penas pependit.
cterum ut senatus populiqz mens in
modum subite tempestatis concitata. leni
querela prosequenda est. Ita singulorun
ingrata facta. liberiore indignatione pro¬
scindenda sunt. quia potentes consilu
scelus pietati pretulerunt: Quo enim

Expanded text:
exceptis fugasset, proelii illius, quo leges, exceptis fugasset, proelii illius, quo leges, pacem libertatemque in suo statu retinuerat, hanc mercedem tulit ne in urbe nostra moreretur: si quidem inuidia et obtrectatione conpulsus legatione a senatu libera impetrata habitaque contione, qua a dis inmortalibus petiit ne umquam ad ingratum populum reuerteretur, in Siciliam profectus est ibique perseueranter morando compotem se uoti fecit. quinque igitur deinceps Cornelii totidem sunt notissima ingratae patriae exempla. Atque horum quidem secessus uoluntari: Ahala uero, cum magister equitum Sp. Maelium regnum adfectantem occidisset, custoditae libertatis ciuium exilio suo poenas pependit. Ceterum ut senatus populique mens in modum subitae tempestatis concitata leni querella prosequenda est, ita singulorum ingrata facta liberiore indignatione proscindenda sunt, quia potentes consilii, scelus pietati praetulerunt: quo enim
Abbreviated transcription (Latin):
phus ut peculatus fieret. et in car¬
cerem duci iuberetur causam prebuit.
Nichillo uirtute posterior affricanus
aut minor. sed ne exitu quidem infẽ¬
licior: duabus enim urbibus. numan¬
cia. atq carthagine. imperio romano
imminentibus. ex rerum natura depul¬
sis raptorem sprritus domi inuenit.
mortis punitorem in foro non reperit:
Uis ignorat tantum laudis stipionem
nasicam toga. ꝙͣtum armis utrunq af¬
fricanum meruisse. Qui pestifera tiberu
gracci manu. faucibus oppressam Rem.
p. strangulari passus non est: Sed is
quoq per iniquissimani iurtutum
suarum apud cies estimationem.
sub titulo legationis perganum seces¬
sit. et quod uite superfuit. ibi sine
ullo ingrate patrie desiderio peregit:
Neodem nomine uersor. nec dum
cor nelie gentis querelas ex hansĩ.
.P. nanq lentulus clarissimus et amau¬
tissimus Rei .p. ciuis. cum in aduenti¬
num .Ei. gracci nefarios conatus et aciem
pia ac forti pugna magnis uulneribus

Expanded text:
phus ut peculatus reus fieret et in carphus ut peculatus reus fieret et in carcerem duci iuberetur causam praebuit. Nihilo uirtute posterior Africanus auo minor, sed ne exitu quidem felicior: duabus enim urbibus, Numantia atque Karthagine, imperio Romano inminentibus ex rerum natura depulsis raptorem spiritus domi inuenit, mortis punitorem in foro non repperit. Quis ignorat tantum laudis Scipionem Nasicam toga quantum armis utrumque Africanum meruisse, qui pestifera Ti. Gracchi manu faucibus conprehensam rem publicam strangulari passus non est? sed is quoque propter iniquissimam uirtutum suarum apud ciues aestimationem sub titulo legationis Pergamum secessit et quod uitae superfuit ibi sine ullo ingratae patriae desiderio peregit. In eodem nomine uersor necdum Corneliae gentis querellas exhausi: que P. Lentulus clarissimus et amantissimus rei publicae ciuis, cum in Auentino C. Gracchi nefarios conatus et aciem pia ac forti pugna magnis uulneribus
Abbreviated transcription (Latin):
ffricanus superior. non solum contusa
et confractam belli punici armis Rem
P. sed pene iam exanguem et morientem
carthaginis donnnam reddidit. cuius
darissima opera imiurus pensando. ci¬
uitatis ignobilis eum ac diserte palu¬
dis
fecerunt. eiusq uoluntarii
ex ilu acerbitatem. non tacitus ad infe¬
ros tulit. sepulcro sui instribi iubendo
ingrata patria ne ossa quidem mea
habes. Quid ista aut necessitate indigniꝰ.
aut querela iustius. aut ultiene mode¬
ratius cineres ei suos negauit. quan
in cineres collabi passus non fuerat :
Igitur hanc unam stipionis uindictam.
ingrati animi urbs romana censit: ma¬
iorem me hercle uolenciam coriolani.
ille enim patriam metu pulsauit. hic
uererundia. de qua re nec queri quidem¬
tanta uere pietatis constancia nisi
post fata sustinuit:¬
Alia passo credo que fratri eius accide¬
re solacio esse potuerunt. cui rex an¬
thiocus deuictus. et asia imperio ro-¬
mano adiecta. speciosissimusq trium¬

Expanded text:
Africanus superior non solum contusam Africanus superior non solum contusam et confractam belli Punici armis rem publicam, sed paene iam exsanguem atque morientem Karthaginis dominam reddidit. cuius clarissima opera iniuriis pensando ciues uici ignobilis eum ac desertae paludis accolam fecerunt. eiusque uoluntarii exilii acerbitatem non tacitus ad inferos tulit, sepulcro suo inscribi iubendo 'ingrata patria, ne ossa quidem mea habes'. quid ista aut necessitate indignius aut querella iustius aut ultione moderatius? cineres ei suos negauit, quam in cinerem conlabi passus non fuerat. igitur hanc unam Scipionis uindictam ingrati animi urbs Romana sensit, maiorem me hercule Coriolani uiolentia: ille enim patriam metu pulsauit, hic uerecundia. de qua re ne queri quidem—tanta uerae pietatis constantia—nisi post fata sustinuit. Talia passo, credo, quae fratri eius accidere solacio esse potuerunt. cui rex Antiochus deuictus et Asia imperio pomani adiecta speciosissimusque trium
Abbreviated transcription (Latin):
re fede maculatun. ne sumina quidem
posteritatis dissimulare pieta. potest.
hunc ingratum lapse mentis truorem
consentanea ciuitatis nostre penitencia
sequitur
lrium romanarun et incrementun
letissimum. et tutela certissima. furius
camillus. in urbe incolumitateni suam
tueri non ualuit. cuius ipse salutem
stabilierat. felicitatem auxerat. A.l.
enim apuleio. IR. poi. tanꝙͣ peculator
uegentane prede reus factus. duxis atq
ut ita dicam ferreis sentencis in exis¬
lium missus est. Equidem eo temꝑore
quo optimo iuuene filio spoliatus sola¬
cus magis alleuiandus ꝙͣ cladibus one¬
randus erat. Sed immenior patria tan/¬
ti iuxi. maximorum meritoriun. exequi¬
is filii dampnationem patris iunxit.
At inquit erario abesse tR. pl. quere¬
batur. quindecim milia eris. tanti nãꝙ
pecunia finita est:iudignam summam
propter quan populus Ro. tali prin¬
cipe careret. Priore adhuc quere la
iubrante. Alia deiceps exurgit.

Expanded text:
re foede maculatum ne summa quidem re foede maculatum ne summa quidem posteritatis dissimulare pietas potest. Hunc ingrate lapsae mentis errorem consentanea ciuitatis nostrae paenitentia sequitur. uirium Romanarum et incrementum laetissimum et tutela certissima, Furius Camillus, in urbe incolumitatem suam tueri non ualuit, cuius ipse salutem stabilierat, felicitatem auxerat: a L. enim Apuleio tribuno pl. tamquam peculator Veientanae praedae reus factus duris atque, ut ita dicam, ferreis sententiis in exilium missus est, et quidem eo tempore, quo optimo iuuene filio spoliatus solaciis magis adleuandus quam cladibus onerandus erat. sed inmemor patria tanti uiri maximorum meritorum exequiis filii damnationem patris iunxit. at, inquit, aerario abesse tribunus pl. querebatur xv milia aeris: tanti namque poena finita est. indignam summam, propter quam populus Romanus tali principe careret! Priore adhuc querella uibrante alia deinceps exurgit.
Abbreviated transcription (Latin):
et unam in populo Ro. scipionis do¬
muni nosse: integra omnia emiliano
seruare eum diuidendi regni arbitrum
haberent. quod is statuisset. perinde
ut testamento cautum imimutabile ac
sactum optinerent. tot tamq uariis
rebus se masmissa infatigabili pietatis
serie ad centesimum extendit annum:
lis et horum similibus exemplis bene¬
ficencia generis humani mntritur. atqr
angetur. hec sunt eius faces. hu stimu¬
li propter quos iuuandi et emerendi cu¬
piditate flagrat: et sane amplissimie
et speciosissime diuicie sunt. feliciter
erogatis beneficis late posse censeri:
.Quorum quonam religiosum cultun
institiumus. nunc neglectum sugillan¬
di gracia quo sit gracior refẽremus:
EDE INERATISE
Rbt nostre parentem. senatus in
amplissime dignitatis gradu ab eo
collocatus in turia lacerauit. Nec du¬
xit nefas ei uitam adimere. qui eter¬
num romano imperio spiritum inge-¬
nerauerat. Rude minirum illud et
ferox seculum: quod conditoris su teuo¬

Expanded text:
et unam in populo Romano Scipionis doet unam in populo Romano Scipionis domum nossent, integra omnia Aemiliano reseruarent, eum diuidendi regni arbitrum haberent: quod is statuisset perinde ac testamento cautum inmutabile ac sanctum optinerent. tot tamque uariis rebus se Masinissa infatigabili pietatis serie ad centesimum extendit annum. his et horum similibus exemplis benificientia generis humani nutritur atque augetur: hae sunt eius faces, hi stimuli, propter quos iuuandi et emerendi cupiditate flagrat. et sane amplissimae et speciosissimae diuitiae sunt feliciter erogatis beneficiis late posse censeri. quorum quoniam religiosum cultum instituimus, nunc neglectum suggillandi gratia, quo sit gratior, referemus. DE INGRATIS Vrbis nostrae parentem senatus in amplissimo dignitatis gradu ab eo conlocatus in curia lacerauit, nec duxit nefas ei uitam adimere, qui aeternum Romano imperio spiritum ingenerauerat. rude nimirum illud et ferox saeculum, quod conditoris sui cruo
Abbreviated transcription (Latin):
nelie familie atq urbi romane ꝙͣ sibi¬
met sisuperesset. Ille cum graui cartha¬
gmensium bello premeretur. ac uix tu¬
tele imperu siu sufficeret. tamen scipi¬
om emiliano qui nepos affricani erat.
bonam magnanq partem numidici
excercitus. quam luculo consuli a quo
ad auxilia petenda missus fuerat in
hispaniam. duceret. promptissmia
mentetradidit. presenti qr periculo
respectũ pristim beneficu anteposuit
Mecum iam etate defiçiente magnas
regmi opes quatuor stilicet et quinqua¬
gnita filiorum numere relinquensini
lectulo laberetur. N. maulium qui ꝑro
consul affricam oꝑtinebat. litteris obse¬
crauit. ut ad se scipionem emilianum
sub eo tunc militantem itteret felicio¬
rem mortem suani futuram ratrisĩ si
in complexu dextere eius. supremum
spiritum ac mandata posusset. Ille
aduentum scipionis fatis suis pre¬
currentibus. hec uxori liberisq ꝑ rece¬
perat. unum in terris populum Ro.

Expanded text:
neliae familiae atque urbi Romanae quam sibineliae familiae atque urbi Romanae quam sibimet ipsi † superesse. ille cum graui Karthaginiensium bello premeretur ac uix tutelae imperii sui sufficeret, tamen Scipioni Aemiliano, quia nepos Africani erat, bonam magnamque partem Numidici exercitus, quam ad Lucullum consulem, a quo ad auxilia petenda missus fuerat, in Hispaniam duceret, promptissima mente tradidit praesentique periculo respectum pristini beneficii anteposuit. ille, cum iam aetate deficiente magnas regni opes quattuor et quinquaginta filiorum numero relinquens in lectulo laberetur, M'. Manilium, qui pro consule Africam obtinebat, litteris obsecrauit ut ad se Scipionem Aemilianum sub eo tunc militantem mitteret, feliciorem mortem suam futuram ratus, si in conplexu dexterae eius supremum spiritum ac mandata posuisset. ille aduentum Scipionis fatis suis praecurrentibus haec uxori liberisque praeceperat, unum in terris populum Romanum
Abbreviated transcription (Latin):
itridates quoq rex magnifice gratus
apparuit. quomam pro leonico acerrtine
salutis sue defensore. a rhodis nauali
pugna excepto. omines hostucm im
permutauit. satius esse existimans ab
inuisissimis circumiri. ꝙͣ benenierito⁊
graciam non referre.
iberalis populus romamis magnitudi¬
ne muneris. ꝙ attalo regi asiani dono
dedit.s ed actalus testamentt eciam equi¬
tate gratus. qui eandeni asiam populo.Ro.¬
N
legauit. Itãq nec huuuis munificentia.
nec istuis tam memor beneficu animꝰ
tot uerbis laudari potest. quot ami¬
plissime ciuitati uel amicicie date uel
pietati reddite sunt.
cterum nestio an precipue masinisse
regis pectus grati animi pignoribꝰ
fuerit refertum. beneficio enim scipi¬
oms et persuasu regni modo liberuis
auctus memoriam incliti nominis mu-¬
neris ad ultimun finem uite. longa eci¬
anua dus nimortalibus senectute do¬
natus constantissima fide perduxit.
adeo ut eum non solum affrica. sed eciã
cuncte gentes scirent amiciciorem cor¬

Expanded text:
itridates quoque rex magnifice gratus apparuit, quoniam pro Leonico, acerrimo salutis suae defensore, a Rhodiis nauali pugna excepto omnes hostium captiuos permutauit satius esse existimans ab inuisissimis circumiri quam bene merito gratiam non referre. Liberalis populus Romanus magnitudine muneris, quod Attalo regi Asiam dono dedit. sed Attalus etiam testamenti aequitate gratus, qui eandem Asiam populo Romno legauit. itaque nec huius munificentia nec illius tam memor beneficii animus tot uerbis laudari potest, quot amplissimae ciuitates uel amice datae uel pie redditae sunt. Ceterum nescio an praecipue Masinissae regis pectus grati animi pignoribus fuerit refertum: beneficio enim Scipionis et persuasu regni modo liberalius auctus memoriam inclyti muneris ad ultimum uitae finem, longa etiam a dis immortalibus senectute donatus, constantissima fide perduxit, adeo ut eum non solum Africa, sed etiam cunctae gentes scirent amiciorem Cor
Abbreviated transcription (Latin):
temptum gregem se referra patient᷑.
qui aut non actingendus. aut non insi
ultima parte domesticonum/ exemꝰ¬
plorum collocandus fuit. Sed duñho¬
nesti ecianab infimis estis editr miẽ¬
moria non intercidat. licet separatum
locum optineant. ut nec hus adiecti
nec illis prelati iudeantur.
arius priuate adhuc fortune. aniculo
silosontis sannii delectatus curiosa con¬
templatione fecit. ut ultro sibi equide̾m
a cupido daretur. cuius muneris ꝙͣ gra¬
ta estimatior amino eus esse allapsan
regno potitus ostendit. totani nanq
urbent et insulam samuorimi sillosonti
fruendam tradidit Non enm precium
rei estimatum. sed occasio liberalitatis
honorata est. magis q a quo donuni
proficisteretur. ꝙͣ ad queni perueniret
proiusum.

Expanded text:
temptum gregem referri se patientur, temptum gregem referri se patientur, qui aut non adtingendus aut non in ultima parte domesticorum exemplorum conlocandus fuit. sed dum honesti etiam ab infimis istis editi memoria non intercidat, licet separatum locum obtineant, ut nec his adiecti nec illis praelati uideantur. Darius priuatae adhuc fortunae amiculo Sylosontis Sami delectatus curiosiore contemplatione fecit ut ultro sibi et quidem a cupido daretur. cuius muneris quam grata aestimatio animo eius esset adlapsa regno potitus ostendit: totam namque urbem et insulam Samiorum Sylosonti fruendam tradidit: non enim pretium rei aestimatum, sed occasio liberalitatis honorata est, magisque a quo donum proficisceretur quam ad quem perueniret prouisum.