comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cidat. & ille oblitꝰ qđ foderat. ãbulans cauia
pͥus illuc cadat. ꝓrsꝰ fr̃s mei ita credite.
ita certi estoce: ita siẽ. uiuob̾ excellentior pru¬
dencia. ratio. uidete acq ꝓspicite. nemo mał.
ñ sibi pͥus noceat. Sic enĩ eẽ putate malici¬
illud qđ ã moues: pͥusardet. Nisi ardeat. ñ
incendit. facula ẽ. Hanc faculã apponens.
ut aliqͥd incendat Nũ qͥd ipsa facula quã
apponis pͥ or ardẽt. utaliquid possit mcc̾n¬
dere : Malicia gͦ ꝓcedit exte. Et quẽ pͥus
uastat nisite : quo ꝓfundit ramũ ledit.
ub i radicẽ hab et ñ ledit: ea qͥdẽ dico qđ
malitia tua ut alceri ñ noceat fie̾ri pocest.
iuro iob. deqͦ p̃locuti sumꝰ quo mͦ in alio psal¬
mo dr̃. sic̃ nouacula acuta fecisti dolũ: quio
fac̃ acuta nouacula : capillis res suꝑ fluę de¬
cidunc᷑. Quid enĩ facisei quẽ uis nocere : sine¬
quaquã cͥ ad malũ consentiat cui uis nocere.
ñ malitia tua ei nocitura ẽ. sed sua: Siaut̃

Expanded text:
cidat; et ille oblitus quod foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Prorsus, fratres mei, ita credite, ita certi estote: ita si est in vobis excellentior prudentiae ratio, videte atque perspicite: Nemo malus non sibi prius nocet. Sic enim esse putate malitiillud quod admoves, prius ardet, nisi ardeat, non incendit. Facula est, hanc faculam apponis ut aliquid incendat: numquid non ipsa facula quam apponis, prior ardet, ut aliquid possit incendere? Malitia ergo procedit ex te, et quem prius vastat nisi te? Quo profunditur ramum laedit, ubi radicem habet non laedit? Et quidem dico, quod malitia tua ut alteri non noceat fieri potest: locuti sumus? Quomodo in alio psalmo dicitur, Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quid fit de acuta novacula? Capilli, res superfluae deciduntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? Si nequam tibi ad malum consentiat cui vis nocere, non malitia tua ei nocitura est, sed sua: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
incrat indo mũ fortis ut uasa eiꝰ diripiat: nisi
pͥus alligauerit fortẽ. Pocestate sua sacta¬
tissima magnificentissima alligauit diabolũ
effundendo frameã ad condudendũ eũ. Ute¬
ruat in opẽ & egenũ cui ñ erat aduitor
Quis enĩ aduitor tͥ nisi dñs cui dicis. Dnẽ adu¬
tor ms ꝙ redẽptor mr̃ : sidetius uirib p̃sume¬
re uolueris: inde cades. unde p̃sũ ꝑseris.
Si dealterius do minari uult. ñ sub uenire:

Expanded text:
intrat in domum fortis ut vasa ejus diripiat, nisi intrat in domum fortis ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Potestate sua sacratissima, magnificentissima, alligavit diabolum, effundendo frameam ad concludendum eum, ut eruat inopem et egenum, cui non erat adjutor . Quis enim adjutor tibi, nisi Dominus cui dicis: Domine, adjutor meus et redemptor meus ? Si de tuis viribus praesumere volueris, inde cades unde praesumpseris: si de alterius, dominari vult, non subvenire.
Abbreviated transcription (Latin):
quęro: Si auc̃ ñuis. tuesto uita mea. quã sẽꝑ
quęro : Hincadte fronce lib̾a exeã. si aliũ ad¬
o rauero. ꝙte offendero: Cras forte moritu¬
rꝰ sũ.. Qua fronte uidebo magnã miscđiam
ipsiuis qͥ monuit ut bene uiuamꝰ. ꝙ diẽ nobis
nouissimũ mortis nrae abscondit. ne nob̾ de
futuro aliqͥd ꝓmutamꝰ : facio hodie ꝙ uuo.
cras ñ facio: Quidsite ñ inuenit cras: dic gͦ
dicent. dnẽ quissimit cͥ: Tripiens iopem
demanu fortioris eiꝰ. egt̾nũ a ꝑauꝑẽ adiripi¬
encib eũ: Hucusq p̃salmꝰ lectꝰ ẽ. hodie. huc
usq tractand ẽ : ne infastidiũ ueniant quę
dictas:: Dũ uolumꝰ & alia dicere sufficiant
gͦ hodie hȩc Eruens in opẽ demanu fortio¬
ris eiꝰ Quiseruens. nisi qͥ manu fortisẽ : ille da¬
uid eruec ino pẽ dͥemanu fortioris eiꝰ.. Fortior
c̾nĩ fuerat diaboł adtenendũ te: qr ipse uicit
cui consensisti: Sꝰ qͥd fec̃ manu fortis : ne mo

Expanded text:
quaero: si autem non vis, tu esto vita mea, quem semper quaero: si autem non vis, tu esto vita mea, quem semper quaero. Hinc ad te libera fronte exeam, si alium adoravero, et te offendero? Cras forte moriturus sum, qua fronte te videbo? Magna misericordia ipsius, et monuit ut bene vivamus, et diem nobis novissimum mortis nostrae abscondit, ne nobis de futuro aliquid promittamus. Facio hodie, et vivo: cras non facio. Quid si te non invenit eras? Dic ergo ruens inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. Huc usque Psalmus lectus est hodie, huc usque tractandus est; ne in fastidium veniant quae dicta sunt, dum volumus et alia dicere. Sufficiant ergo hodie haec: Eruens inopem de manu fortiorum ejus. Quis eruens, nisi qui manu fortis est? Ille David cruet inopem de manu fortiorum ejus. Fortior enim fuerat diabolus ad tenendum te, quia ipse vicit cui consensisti. Sed quid fecit manu fortis? Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
rec dns. hodie mecũ eris inꝑadiso: ꝙ tam̃
ossa eiꝰ confractas.: Nã ꝗdo uentũẽ. ut corꝑa
deponerent᷑ causa in minentis sabbati: inuen
Illi qͥ uiuebant. ut deponerent᷑ c̃fractas̾ eis cru¬
ra. utħ dolore mortui possuit sepeliri Nũ¬
qͥd unius latronis qͥ ꝑ seuerauit impius meru¬
Ubiẽ. gͦ qđ dictũ ẽ: Custodit dñs omĩa ossa
eorũ. unũ ex his ñ conceret᷑. nisi qͦ ᷤ dic unt̃
in corpore apĩ oms iusti. firmi. corde fortes
nullis ꝑ secutionib & tẽptationib cedentẽs
ad consentiendũ mala: Et unde poss̃ nul¬
lis tẽptationib ced̾e. nisi cũ ꝑsecutores dixe¬
rinc ecce ille ds̃. ecce qualis dĩ: ueniat
ille neget tibi. Ecce ẽ. hic nescio quis in
supplica illi & cõualesce Forte idõ filios ñ ha¬
bes: supplica illi & habeb̾ hic uͦ suncorpore
dnĩ deossib ẽ. repellit omis istas uoces & dicit
dnẽ qͥssimił tͥ: Da siuis dare . ꝙ in hac uica qđ

Expanded text:
e mecum eris in paradiso : et tamen ossa ejus confracta sunt. Nam quando ventum est ut corpora deponerentur causa imminentis sabbati, inventIlli autem qui vivebant, ut deponerentur, confracta eis sunt crura, ut hoc dolore mortui possent sepeliri. Numquid unius latronis qui perseveravit impius in cru Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur ; nisi quia ossa dicuntur in corpore Domini omnes justi, firmi corde, fortes, nullis persecutionibus et tentationibus cedentes ad consentiendum malo? Et unde possent nullis tentationibus cedere, nisi cum persecutores dixerint, Ecce ille deus, ecce qualis ille deus: veniat ille, liget tibi: ecce est hic nescio quis in supplica illi, et convalesces: forte ideo filios non habes; supplica illi, et habebis. Hic vero si in corpore Domini de ossibus est, repellit omnes istas voces, et dicit tibi? Da, si vis dare, et in hac vita, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Eme Quice ꝑ sequunt᷑ forte uicinꝰ tuus aut
ille quẽ lesisti. aut cui fecisti inuiriã. autqͥuult
auferre rescuas. aut contraquẽ p̃dicas ueri¬
tatẽ. auc cuiꝰ peccatũ ob uirgas. auc quẽ male
iuuentẽ bene uiuendo ledis: sunt qͥdẽ ꝙ isti mi¬
mici nr̃i. & ꝑsequunt᷑nos: sꝯ alios docem᷑ inimi¬
cos nosse. contra quos inuisibilit dimicamus:

Expanded text:
 qui te persequuntur? Forte vicinus tuus, aut ille quem laesisti, aut cui fecisti injuriam, aut qui vult auferre res tuas, aut contra quem praedicas veritatem, aut cujus peccatum objurgas, aut quem male viventem bene vivendo laedis. Sunt quidem et isti inimici nostri, et persequuntur nos: sed alios docemur inimicos nosse, contra quos invisibiliter dimicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Uoica IN QUIT og̃t nocentes
me: expugna inpugnantes
me Si ds̃ ꝓ nob̾. qͥs contranos:
unde hoc nob p̃stat ds̃:
App̃hende inqͥt arma & scu¬
cũ. & ex surge in aduitoriũ
mͥ. Magnũ spectaculumẽ.

Expanded text:
udica, inquit, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Et unde hoc nobis praestat Deus? Apprehende, inquit, arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Magnum spectaculum
Abbreviated transcription (Latin):
his uerb̾ aliquid dicat : Puto gͦ tantũ ꝓuun¬
tianda eẽ ñ exponenda Quid quęris illud
auc illuo. qͥd simile dnõ tuo: ipsũ habes
antete Omĩa ossa mea dicent Onẽ qͥssi
mił cͥ: narrauer̃ mͥ inuisti delectationes :
sed ñ ita ut lextua dnẽ. Tuer̃ ꝑ secutores
quidicerent. Adora sat᷑nũ. adora mercu
ꝙ montẽ. ꝙ hoc nũ qͥo faber fec̃ : ꝙ hic dnẽ¬
qͥssimit tͥ: trena mͥ ostendunt᷑: cut̃rȩ cre¬
ator es. It hinc forte aduerter̃ ꝙ ad suꝑi¬
orẽ creaturã: ꝙ dicunct mͥ. Cole lunã.
cole istũ solẽ. qe luce sua tanꝗ ma gria
luena decęlo efficit diẽ. & hic plane dico.
Dnẽ quis simił i: lunã & stellas tufecisti. solẽ di¬
ei cu accendisti. cęlũ cu cõposiusti. s̃ multa in¬
usibilia meliora. sꝯ forteꝙ hic dr̃. angłosto¬

Expanded text:
his verbis aliquid dicat? Ego puto tantum pronuntianda esse, non exponenda. Quid quaeris illud aut illud? Quid simile Domino tuo? Ipsum habes ante te. Omnia ossa mea dicent: Domine, quitibi? Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Fuerunt persecutores qui dicerent: Adora Saturnum, adora Mercuret montem: et hoc numquid faber fecit? Et hic: Dibi? Terrena mihi ostenduntur, tu terrae creator es. Et hinc forte advertunt ad superiorem creaturam, et dicunt mihi: Cole lunam, cole istum solem, qui luce sua, tanquam magna lucerna, de coelo efficit diem. Et hic plane dico: Domine, quis similis tibi? Lunam et stellas tu fecisti, solem dici tu accendisti, coelum tu composuisti. Sunt multa invisibilia meliora. Sed forte
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ suũ interius ñdesererat. & ad ipsũ
diabolũ suꝑandũ animã serui sui fra meã
sibi fecerat. Quancũ ualet hos uictꝰ in ꝑa
rem Locuta es inquit tanꝗ una ex in¬
siꝑ ientib mulierib Sihona ꝑ cepimus
demanit dñ. mala non sustideamus:
Quã bene audierat sałtua ego sũ. Confundan¬
tur &reuereant᷑. reqͥrentes animã meã: Res¬
pice adhomines: orate inqͥt ꝓ inimicis uris
Sedhic ꝓphetia ẽ & quę figura optandi di¬
cunt᷑. animo ꝓphetandi explicant᷑. illud
fiat. M illud fiat Nich ilẽ aliud quã hoci
& hoc: futurũ ẽ. Sic gͦ audice ꝓpħami
Confundant᷑ & reuereaut᷑ quęrentes animã

Expanded text:
servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum animam servi sui frameam sibi fecerat. Quantum valet hoc? De homine es. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinemus Quam bene audierat: Salus tua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc futurum est. Sic ergo audite prophetiam: Confundantur et revereantur requirent
Abbreviated transcription (Latin):
acibi ꝙbic Sedqe ꝓ missio ibi alia uidet᷑.
alia hic iubentis imꝑuĩ & obȩdientia serui¬
entis eadẽ ẽ. sed ierces quasi nonẽ. ea dem.
& enĩ illis dictũ ẽ. ut accipiatis crã ꝓ missio nis.
ut in illã regnetis. ut inimicos urõs sup eretis.
ut ab eis ñ sub ugemini. ut omĩa uob̾ ab un¬
dent in hact̾ra. ut filios ꝓcre etis: Haectre¬
na ꝓ missas̃ sed tam̃ figurate fac̃ aliquos.
in corde audier̃. salus tua ego sũ: Si adet̃¬
na. quare ñ adcẽporalia: ostendit hocds̃.
in causa uiri illiꝰ scĩ iob Qe & ipse diabol
auferendi hec ñ habet potestatẽ: nisi cũ aic¬
cepit a sũma illa potestate Inuidere po¬
tuit scõ. nũ quid nocere potuit: accusare
potuit. dãpnare nũqͥd pocuit : llũ quid
ualuit aliquid tollere: nũqͥd unguẽ uł
tua: Quid ẽ. mute manũtuã : da potesta¬
tẽ.: W accepit: Ille tẽptauic: ille tẽptatꝰe.
enĩ qͥdiabolo ꝑmiserat ut illa tollerec: illũ

Expanded text:
ibi et hic: sed quia promissio ibi alia videtur, alia hic; jubentis imperium et obedientia servientis eadem est, sed merces quasi non est eadem. Etenim illis dictum est, ut accipiatis terram promissionis, ut in illa regnetis, ut inimicos vestros superetis, ut ab eis non subjugemini, ut omnia vobis abundent in hac terra, ut filios procreetis . Haec terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, quare non ad temporalia? Ostendit hoc Deus in causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus auferendi haec non habet potestatem, nisi cum acceperit a summa illa potestate. Invidere potuit sancto, nocere numquid potuit? Accusare potuit, damnare numquid potuit? Numquid valuit aliquid tollere, numquid vel unguetuam ? Quid est, Mitte manum tuam? Da potestatem. Accepit. Ille tentavit, ille tentatus est. enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum
Abbreviated transcription (Latin):
nimã suã: Erue in qͥc abim pus animã meã.
idẽ. ab inimicis manꝰ tuȩ. erue frameã tuã: Ap¬
p̃hendis enĩ animã meã: & deb ellas inimicos
meos Et qͥdẽ anima nra quã uis splendida.
quãuis ꝓducta. quã uis acuta. quãuis uncta.
quã ius luce sapientię & coruscationis iubrata.
qͥdẽ. ipsa anima urã. aut qͥd potest. nisids̃ illã
teneat & p ugnec: de illa nãq̃ libet optime fac¬
ta framea. si ñbab eat bellatorẽ iacet: Dixe¬
ramꝰ aut̃ in armis nr̃is ñ quasi aliqͥd fixũ de¬

Expanded text:
nimam suam: Erue, inquit, ab impiis animam meam; nimam suam: Erue, inquit, ab impiis animam meam; id est, ab inimicis manus tuae erue frameam tuam. Apprehendis enim animam meam, et debellas inimicos meos. Et quid est anima nostra, quamvis splendida, quamvis producta, quamvis acuta, quamvis uncta, quamvis luce sapientiae et coruscatione vibrata? Quid est ipsa anima nostra, aut quid potest, nisi Deus illam teneat et pugnet de illa? Nam quaelibet optime facta framea, si non habeat bellatorem, jacet. Dixeramus autem in armis nostris, non quasi aliquid fixu
Abbreviated transcription (Latin):
niac. seq eciã ꝑcutiat inimicos sibene ꝓfecerimꝰ¬
& nos erimꝰ Sic̃ enĩ nos ut armemͣ ab illo ha
bemꝰ: sic ille armat᷑ denob̾. Sedipse dehĩs
armat᷑ quosfec̃nos. debis armam᷑ que ab ipso
armis. qualib auditis laudabilib & inuictis.
insu ꝑ abilib ꝙ splendidis. spũ alib sane acq
inuisibilib qͥb &hostes inusibiles ex pug¬
namꝰ. Siudes hostẽ tuũ: uideant armatua.
Armam᷑ earũ retũ fide quas ñuidemꝰ: & stũimꝰ
ista neputetis sic eẽ. uc quasi qđ scutũ ẽ. sẽꝑ
scutũ sit : aut qđ galeaẽ. sẽꝑ galeasit. aut
quȩ lorica ẽ. seꝑ loricasit. Inistis edum
corponilib arinis ita ẽ. quã quã q deferro quę
fiunt mutari possine. ut exgladio fiat securis.
T am̃ ipsũ apłm uidemꝰ dixisse quodã loco loricã
sidĩ & alio loco dixisse scutũ fidĩ Ergo ipsa fi¬
cela inimicorũ excipit q repellit Loricaẽ:
tuã. idẽ. gladiũ tuũ. Ergo frameã dĩ dix̃ a¬

Expanded text:
ibus percutiat inimicos, si bene profecerimus, nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur abemus, sic ipse armatur de nobis. Sed ipse de his armatur quos fecit, nos de his armamur quae ab ipso armis, qualibus audistis, laudabilibus et invictis, insuperabilibus et splendidis; spiritualibus sane atque invisibilibus, quia et hostes invisibiles expugnamus. Si vides hostem tuum, videantur arma tua. Armamur earum rerum fide quas non videmus, et sternimus ista ne putetis sic esse, ut quasi quod scutum est, semper scutum sit; aut quod galea est, semper galea sit; aut quod lorica est, semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio fiat securis: tamen ipsum Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam fidei , et alio loco dixisse scutum fidei. Ergo ipsa fitela inimicorum excipit et repellit; lorica est, tuam, id est, gladium tuum. Ergo frameam Dei dixit a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥfec̃. ꝙ in illo habeb̾ omĩa quȩfec̃. Omĩa carss
qr omĩa pulcras.: Sed qͥd illo pulcrius : fortias:
Sed qͥd illo fortus : & nich il magis uult dare
quãse. Si aliqͥd inueneris: meluis pete: Sia¬
luis petieris in uiriã facies illi & dã pnum
anc. faciant sibi partes derebi Pars mea tues:
te mͥ elegi Ititũm Onẽ pars heredicatis mese
P ossideatte. uc possideas illũ.. Eris p̃diũ ipsius:
eris domꝰ ipsius. Possiqdet ut ꝓsic: possid et᷑

Expanded text:
et ab illo habebis omnia quae fecit. Omnia cara sunt, quia omnia pulchra sunt: sed quid illo pulchrius? Fortia sunt: sed quid illo fortius? Et nihil magis vult dare quam se. Si aliquid inveneris melius, pete. Si aliud petieris, injuriam facies illi, et damnum ant, faciant sibi partes de rebus: Pars mea tu es, te mihi elegi. Et iterum: Dominus pars haereditatis meae. Possideat te, ut possideas illum: eris praedium ipsius, eris domus ipsius. Possidet ut prosit, possidetur
Abbreviated transcription (Latin):
lũ qͥs ñ horreat : lubricũ solũ qͥs ñ caueat:
Incenebris a lubrico qͥ sub ꝑ edẽ figis. s̃ ista
mala malę pęnę hominũ. tenebrę ignoran¬
tia. lubricũ luxuria: Fiant uie illorũ teue¬
bre & lubricũ. ł tangłs diũ ꝑ sequens eos.
ut ñ pos ¶ sinc stare. Nã unusquisq
intenebris & lubrico cũ uidit qr si pedẽ mo¬
uerit labit᷑: a lux illi ance pedes ñẽ. Uel h
forte fac̃. ut expectet donec luceat. Sed ubi
ẽ. angłsdiũ ꝑsequens eos: hȩc eis futura p̃¬
dix̃. ñ quasi ut euenirent optauit: Quã ꝗ¬

Expanded text:
n caveat? n caveat? In tenebris et lubrico qua is? ubi pedem figis? Sunt ista duo mala magnae poenae hominum: tenebrae, ignorantia; lubricum, luxuria. Fiat via eorum tenebrae et lubricum: et angelus Domini persequens eos: ut non possint stare. Nam unusquisque in tenebris et lubrico cum viderit quia si pedem moverit, labitur, et lux illi ante pedes non est; vel hoc forte facit, ut exspectet donec luceat: sed ibi est angelus Domini persequens eos. Haec eis futura praedixit, non quasi ut evenirent optavit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
dant consiliũ. sed accipiant: Nã parrꝰ¬
futura cũ diceret. consilĩ illi salutis eger
saluatori. Q qͥdait dnõ de illa futura sua
passione confirmantiꝰ ab sit ace dnẽ. ꝓpi¬
tius tͥ esto ñ fiet istud P receđe uolebat.
satanas: Precedendo satanaes. sequendo
discipłs eris Hoc gͦ m istis A uertantur
retrorsũ & confundant᷑. qͥ cogitant mͥ mala
ũ enĩ cȩꝑ uit retrorsũ seqͥ: iã ñ cogicabunt
dant.: Multi inꝑtinatia remanent. mul¬
ti sps retinendi seruant incorde. & si ñexẽ.
tam̃ parturiunt. Mubi locũ inuenerintꝰ
pariunt. Detalib quid sequit̃: Fiaut
tanꝗ puluis ante faciẽ uenti Nonsie un¬
pu ñ sic sedtanꝗ puluis quẽ ꝓicit uentꝰ
afa cie i̾tae. Uencꝰ cẽptatio ẽ: puluis iniquus
quando uenerit tẽpcatio: tollit̾ pulius. nee stat.
nec resistit. Piant tanꝗ puluis ance faciẽ uena:
a angł̃s dnĩ tribulans cos. ł iant iuę eorũ ce¬
nebte & lubricũ: horrenda uia tenebras so

Expanded text:
dent consilium, sed accipiant. Nam Petrlutis voluit dare, consilium salutis aeger salvatori. Et quid ait Domino de illa futura sua passione confirmanti? Absit a te, Domine, propitius tibi esto, non fiet istud. Praecedere volebat, satanas . Praecedendo satanas es, sequendo discipulus eris. Hoc ergo et istis, Avertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant mihi mala. Cum enim coeperint retrorsum sequi, jam non cogitabunt dant: multi in pertinacia remanent, multi spiritus praecedendi servant in corde; et si non exserunt, tamen parturiunt, et ubi locum invenerint, pariunt. De tal venti. Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Ventus tentatio est, pulvis iniquus. Quando venerit tentatio, tollitur pulvis; nec stat, nec resistit. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti: et angelus Domini tribulans eos. Fiat via eorum tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
mini abrahȩ qđ erat ꝓmissũ. neq ipsã artã
unde massa quȩ impleuit horreũ ꝓcessura
ẽ. Quare gͦ ñ contricurat᷑. inea dign̾e palea
tolerat᷑. donec ultima uencilationẽ purgacur:
hoc enĩ futurũ ẽ. mał qđ audistis: Sedta ĩ qͥdfa¬
ciendũ ẽ : gratis absconder̃ mͥ corruptionem
muscipulȩ suȩ: Quidẽ. gracis: qͥb nichil ma¬
li feci. qͥb nichil nocui U ano ex ꝓbrauet̃ a
nimã meã. Quid ẽ. uano  falsũ dicentes. nihil
ꝓbantes U eniat illis muscipła. quã ignorant.
Magnifica retributio: nich il iustius. Illi abs¬
conder̃ mnuscipulã. Ut gͦ ignorarẽ: illis ue¬
mat muscipła quã ignorant. Nã ego scio
niuscipłam eorũ. Quȩ aut̃ illis muscipula ẽ.

Expanded text:
mini Abrahae quod erat promissum, et ipsam aream mini Abrahae quod erat promissum, et ipsam aream unde massa quae implebit horreum, processura est. Quare igitur non, cum trituratur, in ea digne palea toleratur, donec ultima ventilatione purgetur? Hoc enim futurum est malis quod audistis. 11. Sed tamen quid faciendum est? Gratis absconderunt mihi corruptionem muscipulae suae. Quid est, gratis? Quibus nihil mali feci, quibus nihil nocui. Vane exprobraverunt animam meam. Quid est, vane? Falsa dicentes, nihil probantes. Veniat illis muscipula, quam ignorant. Magnifica retributio, nihil justius. Illi absconderunt muscipulam, ut ego ignorarem: illis veniat muscipula, quam ignorant. Nam ego scio muscipulam
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃. certo uiditio. bono. iusto. scõ. tranqͥllo.
citiarũ exerercendarũ: sꝯ iustitia uitiorũ
quo merito. Em̃ gratis in qͥc absconder̃ mͥ
muscipulã corruptionis sue In ipso capice
nr̃o adtendite hoc fuer̃ iudęi. ab sconder̃
muscipulȩ sue corruptionẽ. Cui ab sconde¬
runc muscipulã. qͥuidebat corda abscon¬
dentiũ : sedcam̃ erat int̃ illos ignorantia.
simit quasi falleret᷑: cũ illi deciꝑ ent᷑i quo
eũ falli arbitrarent᷑. Idõ enĩ ille tanꝗ fal¬
lebat᷑ int̾ illos uiuens qr nos in mortales sic
uicturi eramꝰ. ut sine dubio falleremur
magis ado pꝰ necessariũ: Illius male mag
neipse duo decimꝰ tã exiguus nu merꝰ eẽt
sine malo hoc. Ad exẽplũ Nrẽ patien¬
tię qm̃ necesse erat ut int̾ malos iuuere¬
mus. necesse erat ut malos sue scien¬
tes. siue nesciences toleraremꝰ. Ex emplũ
in eccła magna. quȩ malorũ cõmixcione p̃¬
dictas:: Neq enĩ udebat ipsa scola reditũ se¬

Expanded text:
ranquillo, citiarum exercendarum, sed justitia vitiorum quo merito: Quoniam gratis absconderunt mihi muscipulae suae corruptionem. In ipso capite nostro attendite, hoc fecerunt Judaei, absconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconderunt muscipulam? Qui videbat corda abscondentium. Sed tamen erat inter illos ignoranti similis quasi falleretur, cum illi in eocum falli arbitrabantur. Ideo enim ille tanquam fallebatur inter illos vivens, quia nos inter tales sic victuri eramus, ut sine dubio falleremur. agis ad opus necessarium. Illius malo magnctus est, ne ipse duodenarius tam exiguus numerus esset sine malo. Hoc ad exemplum nostrae patientiae, quoniam necesse erat ut inter malos viveremus; necesse erat ut malos, sive scientes, sive nescientes, toleraremus: exemplum in Ecclesia magna, quae de malorum permixtione praedicta sunt? Neque enim videbat ipsa schola redditum se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd uult fac̃ deanimanrã cũ in manu eiꝰ ẽ
ut adtereat quẽ ad modũ uult Ex surgat gͦ.
sic enĩ inuocat᷑ẽ. App̃hende arma:  ex¬
surge in aduitoriũ michi: Unde ex surgat
alioloco etiã dr̃ illi ipsa uoce Exurge
quare ob dormis dnẽ s & quando ille dr̃
dormire : nos dorinimꝰ.. Et quando illi dr̃
ex surge: nos excitam᷑: Nã a dns dormiebat
in naui: & idõ fluctuabat nauis qr dormi¬
ebat ihc̃ Nã si illic iugilaret ihẽ: i fluctu¬
arec nauis. Nauis tuã. cortuũ. ihc̃ innaui.
fides in corde. Si meministi fidi tuȩ: ñ fluc¬
tuat cortuũ: Si oblicꝰ es fidẽ tuã: dormit
xp̃c. ob serua nauftagiũ.: Uerũpta men
qđ restat fao: ut si dormierat excitet᷑: Dicas
illi G nẽ: exfurge ꝑi̾mꝰ. Ut increpet
uentos. q fac tranquillitas incorde meo Rece¬
dent eiũ om̃s tẽptationes. aut certe nichil uale¬
bunc. quando xpc̃ hoc ẽ. fides tua iugilauerie
incorde cuo. Ixsurge gͦ quidẽs ignotesce. ap¬

Expanded text:
ra. Cum in manu ejus est, utatur ea quemadmodum vult. 3. Exsurgat ergo sic enim invocatus est, apprehendat arma, exsurgat in adjutorium nobis. Unde exsurgat, alio loco etiam dicitur illi ipsa voce: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Et quando ille dicitur dormire, nos dormimus: et quando ille dicitur exsurgere, nos excitamur. Nam et Dominus dormiebat in navi; et ideo fluctuabat navis, quia dormiebat Jesus. Nam si illic vigilaret Jesus, non fluctuaret navis. Navis tua, cor tuum: Jesus in navi, fides in corde. Si meministi fidei tuae, non fluctuat cor tuum: si oblitus es fidem tuam, dormit Christus: observa naufragium. Verumtamen quod restat fac, ut si dormierit excitetur; dicas illi: Domine, exsurge, perimus: ut increpet ventos, et fiat tranquillitas in corde tuo . Recedent enim omnes tentationes, aut certe nihil valebunt, quando Christus, hoc est fides tua, vigilaverit in corde tuo. Exsurge ergo quid
Abbreviated transcription (Latin):
detis. Aduersꝰ pͥ ncipes & pocestates. & rec¬
tores mundi tenebrarũ harũ.: Cũ diceret
enĩ rectores mundi: dicebat qͥppe dedia¬
bolo & angłis eiꝰ Cauendũ erat: ne male
in telligerent homines. a putarent adiabo
lo demonibq eiꝰ mundũ regi: Sedquia¬

Expanded text:
detis; adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Cum diceret enim rectores mundi dicebat quippe de diabolo et angelis ejus, cavendum erat ne male intelligerent homines, et putarent a diabolo et daemonibus ejus mundum regi. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
si mangusto ẽ. anima. in mopia tẽporaliũ
quęric auxiliũ plerũq adȩmonib arrep¬
ticios demonũ uult consulere. sortilo gosquę¬
rit. ꝑ secucores illi hostes inuisibiles adie¬
runt̾. intrauer̃. expugnauer̃. captiuaue¬
Obsurduit contra uocẽ dicentẽ sał tua egosũ. Dic
animę mee sałtua ego sũ. Ot confundantur
ꝙꝰ reuereant᷑ quorentes animã meã: Cui dicis tu

Expanded text:
angusto est anima, in inopia temporalium, quaerit auxilium plerumque a daemonibus, arreptitios daemonum vult consulere, sortilegos quaerit: persecutores illam hostes invisibiles adierunt, intraverunt, expugnaverunt, captivaveObsurduit contra vocem dicentem: Salus tua ego sum. Dic animae meae: Salus tua ego sum, ut confundantur et revereantur requiren
Abbreviated transcription (Latin):
quib dictũ ẽ. Lux lucet intenebris. ꝙ te¬
nebre eã ñ conp̃hender̃: Deniq ex ipso¬
rũ numero credentib multis quiddicit
idẽ apłs: Fuistis enĩ aliꝗdo tenebre: nõ
aut̃ lux in dno Nunc recede adiabolo.
migra adlucẽ. Et unde mi grabis adlu¬
cem̃. nisi effundat ille framea. ꝙeruat
te abiminicis tuis. & aꝑsequentibite:

Expanded text:
tum est: Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt . Denique ex ipsorum numero credentibus multis, quid dicit idem apostolus? Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Non vis regi a diabolo? Migra ad lucem. Et unde migrabis ad lucem, nisi effundat ille frameam, et eruat te ab inimicis tuis, et a persequentibus te?
Abbreviated transcription (Latin):
sus eũ: qr qͥd loquat᷑ adũsus scõs: ñ potest
miuenire: Et unde erit iustꝰ : aut qͥd di¬
eunt iniici qͥ nos ꝑsequunt᷑ in in sibiles
illi quidicunt᷑ inimici. Isti nichil: maxi¬
me suggerit᷑ humano cordi. ab iniuisibi¬
lib ex p̃ugnantib inimicis. nisiqx ds̃ nẽ.
nob̾ adiutor. ut requirentes alia aduito¬
ria. inueniam᷑ inualidi. & ab inimicis ipsis
capiam᷑. Hoc gͦ suggerit contra istasuoces.¬
quid hic dr̃e Dic animȩ meę sał tua ego
sũ. Cũ dixeris animȩ meę sał tua ego sũ:
uiste uiuet. ut neminẽ in adiutoriũ p̃c̃¬

Expanded text:
sus sanctos, non potest invenire. 5. Et unde erunt justi? Aut quid dicunt inimici qui nos persequuntur? invisibiles illi quid dicunt inimici? isti nihil? Maxime suggeritur humano cordi ab invisibiliter expugnantibus inimicis, quia Deus nobis non est adjutor: ut requirentes alia adjutoria, inveniamur invalidi, et ab inimicis ipsis capiamur. Hoc ergo suggeritur. Contra istasquid hic dicitur? Dic animae meae, Salus tua ego sum. Cum dixeris animae meae, Salus tua ego sum, juste vivet, ut neminem in adjutorium p
Abbreviated transcription (Latin):
remedus. aut nescio qua ħ ominũ inlicita
ꝑ suasione ꝓ uidere sibi qđ tẽporale ẽ. ueluci
pecuniã. uxorẽ. filios. & siquas quȩ humanã
uiam. aut consol ant̾ transeuntẽ. auc unpe¬
diunt ambulantẽ.: Contra istã opinionẽ di¬
uina ꝓuidentia uigilante. ut ostenderet dr̃
adse ꝑtinere ista omĩa. & in sua pocestate¬
eẽ. ñ solũ ȩena quȩ in futurũ ꝓ misit. uetũ
etiã tẽporalia quę inera dat qͥbi uoluerit.
quando uoluetit oportune sciens cuidẽt. cui
ñ dec. tãꝗ medicꝰ medicam̃ta sciens melius mor¬
bũ egroti. quã ipse egrotꝰ Ut gͦ ds̃ hoc osten¬
deret: distribuit cẽpora ueteris & noui testa¬
m̃ti. Inuetere testa m̃to ꝓmissioness̃ rerum
trenarũ: Innouo aut̃ regni cęlorũ pleraq

Expanded text:
remediis, aut nescio qua hominum illicita remediis, aut nescio qua hominum illicita persuasione, providere sibi quod temporale est, veluti pecuniam, uxorem, filios, et si qua sunt quae humanam vitam aut consolantur transeuntem, aut impediunt ambulantem. Contra istam opinionem divina providentia vigilante, ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, et in sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum promisit, verum etiam temporalia quae in terra dat quibus voluerit, et quando voluerit opportune, sciens cui det, cui non det, tanquam medicus medicamenta, sciens melius morbum aegroti quam ipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit tempora Veteris et Novi Testamenti. In Veteri Testamento promissiones sunt rerum terrenarum; in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
tuto. ñ subẽ. qđ quęris. seqd adest quẽ quęris.
& illũ quęre quide eẽ nũꝗ potest Subcrait᷑
quȩdedit. nũ qͥd subtrait᷑ qui dedit᷑ reddant᷑
quȩ dederat. Nũqͥd ipsȩs qduuitiȩ. cũ reddica fu¬
erint illa. & ñ ille qͥ sub cra xerat ꝓbando . &.
reddidit consolando: Consolat᷑ enĩ. quando
nob̾ ista ñdẽs. Consolant̾ tanꝗ inuia. Sedsi¬
ꝙ nos intelligamꝰ uã. qr ista tota uita. ꝙ dmĩa
qͥb uteris inhac uita. sic tͥ debent eẽ. canꝗ sta¬
bulũ uiatori. ñ tanꝗ domꝰ habitatori Me¬
m̃to ꝑ egisse tẽ aliquio restare. aliqͥd diueras¬
incorruptibił. uitã et̾nã nob̾ daturꝰẽ. M il¬
lã incorruptionẽ quã inresurrectionẽ ꝓmi¬
sit.: Ista uͦ scłaria & tẽposalia aqddȩmones ꝑ¬
cinenc: & ad potestates illas tenebrarũ harũ:
Dicendo hȩc quando amorte implicant᷑ harũ
rerũ dimictunt dm̃. quasi adquẽ ista ñ ꝑti¬
nent & quȩr̃ nefandis sacrifitus. ac nescio qͥb

Expanded text:
adest quem quaeris. Et illum quaere qui deesse nunquam potest. Subtrahantur quae dedit; numquid subtrahitur qui dedit? Reddantur quae dederat; numquid ipsae sunt divitiae cum reddita fuerint illa, et non ille qui subtraxerat probando, et reddidit consolando? Consolatur enim quando nobis ista non desunt. Consolatur tanquam in via, sed si nos intelligamus viam: quia tota ista vita, et omnia quibus uteris in hac vita, sic tibi debent esse tanquam stabulum viatori, non tanquam domus habitatori. Memento peregisse te aliquid, restare aliquid: divertisincorruptibilis, vitam aeternam nobis daturus est, et illam incorruptionem quam in resurrectione promisit; ista vero saecularia et temporalia ad daemones pertinent, et ad potestates illas harum tenebrarum. Dicendo haec, quando amore implicantur harum rerum, dimittunt Deum, quasi ad quem ista non pertineant; et quaerunt nefandis sacrificiis, ac nescio quibus
Abbreviated transcription (Latin):
re nos sileamꝰ ab ipsis cõuincendis Nã ꝓrsꝰ qͥite
dicis malũ dico. ꝙ alia innumerabilia. cico au¬
fert demedio fuus causã meã Dere̾ age exłe
causã adtende. ubi sis uide Ueritastͥ uide¬
licet loquat᷑ esuriens Accipe neũꝗ ad te
ꝑueniat panis. dũ seꝑ requiris qͥdrep̃ hen¬
das inuasculo. fastidiosus & calũpiuosus

Expanded text:
re nos, sileamus ab ipsis convincendis. Nam prorsus qui me dicis malum, dico et ego alia innumerabilia: cito aufer de medio, fini causam meam, de re age, Ecclesiae causam attende, ubi sis vide. Veritas tibi undelibet loquatur, esuriens accipe; ne nunquam ad te perveniat panis, dum semper quid reprehendas in vasculo fastidiosus et calumniosus
Abbreviated transcription (Latin):
mo miser eet: silugens ñ eẽt Talẽ gͦ ꝙ hic
accipiamꝰ sabbatũ recordantẽ nescio quẽ
lugentẽ Et utinã nosipsi simꝰ Ipse nescio.
sabbatũ Sabbatũ reqͥes ẽ. sine dubio Is¬
te inqͥt nescio in qua inqͥetudine erat. qͥ cũ
tudinẽ ꝗ patiebat᷑ narrat: a cõnĩ qdat dõ:
Nescio qͥd̾ grauiuꝰ cimes ꝗ erat ubi erat Nãq
in malo erat. aꝑ te dic̃ Nec int̾ pres opꝰẽ.
nec suspitio. nec coneetura In quo malosit.
sꝰ ut qđ dic intelligamꝰ Ec nisi pemꝰ aliqͥo
timeret. quã aliqͥo quotenebat᷑: ñsic inci

Expanded text:
mo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic mo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos simus ipse nescio qsabbatum. Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio qua inquietudine erat, qui cum tudinem quam patiebatur, narrat et commendat Deo, nescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid time
Abbreviated transcription (Latin):
ras. ñ inuenimꝰ eũ aligdo recordacũ sab¬
batũ Quid eiũ ita recordaret᷑ sedm illã
obseruationẽ uideorũ. ꝗ obseruabant sab¬
batũ: qͥdita recor daretur qđ inc̾ septẽ
dies necessario ueniebat Obseruandũ gͦ erac
ñsic recordandũ: Nemo aut̃ recotdat᷑. nisi qđiu
p̃sentia ñ ẽ. posicũ Uerbi grã Inhac ciuicate
recordaris cartaguiẽ. ubi fuisti aliꝗdo. & ho¬
dieruũ diẽ recõrdaris hestuũ diẽ. ut pͥoris
auni. ut ꝗ lib et anteriorẽ. ꝙ aliqđ factum
tuũ qđiã fecisti. aut aliqđ ubi fusti. uł cui
rei inc̃fuisti Quid sibi uult ista recordatio
tũ : quid ẽ. hoc sabbatũ : Cũ gemitu enĩ
recordat᷑. & cũ psalmꝰ legeret᷑ audistis. &
cũ mͦ retexerimꝰ audietis Quantꝰ sic meror.
quantꝰ gemitꝰ. quantꝰ flecꝰ. quȩ nuseriȩ: Sꝰ
felix ẽ. qͥsic miser ẽ. Vnde a dñs ieuangłio.
beatos appellauit quosdã lugentes Vnde
beatꝰ silugeus: Vnde beatꝰ si miser: In¬

Expanded text:
ando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel quemlibet anteriorem, et aliquod factum tuum quod jam fecisti, aut aliquid ubi fuisti, vel cui rei interfuisti. Quid sibi vult ista recordatio tum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistimoeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? unde beatus, si miser? I
Abbreviated transcription (Latin):
ixi cys topiaa
uias meas ut ñde¬
linꝗ in linguamea:
Credas qđ legendo.
disserendo. p̃dican¬
do. monendo. ob¬
uirgando. ortando
Cũ exerceret᷑ inqͥ¬

Expanded text:
ixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Credas quod legendo, disserendo, praedicando, monendo, objurgando, hortando, cum exerceretur in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑ hoc nom̃ Et ipsa inc̃p̃tatione
nominis quȩramꝰ intelligenciã uerica¬
tis Sic̃ gͦ inqͥrentes re perire potuimꝰ in
eis nominib quȩ nob̾ astudiosis licterarũ
diuinarũ ex hebreo eloqͥo in latinũ int̾¬
p̃tatas : Idithun inc̃p̃tat᷑ transiliens eos

Expanded text:
rpretetur hoc nomen, et in ipsa interpretatione nominis quaeramus intelligentiam veritatis. Sicut ergo inquirentes reperire potuimus in eis nominibus, quae nobis a studiosis litterarum divinarum ex hebraeo eloquio in latinum interpretata sunt, Idithun interpretatur, Transiliens eos.
Abbreviated transcription (Latin):
Uod łaciri dr̃ nolu¬
it ꝑscripturas suas.
nec a nob cacendũ ẽ.
&e auob̾ audiendum.
Passio dnĩ sic̃ scimus:
semel facta ẽ.: Semel
iustus ꝓiniustis.. Et

Expanded text:
uod taceri Deus noluit per Scripturas suas, nec a nobis tacendum est, et a vobis audiendum. Passio Domini, sicut scimus, semel facta est; semel justus pro injustis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
indie mala lib̾abit
eũ dns Ueniec enĩ
dies mala Veł noł.
ueniet dies iudicu:
Aderit mala dies
siñ intelligeris suꝑ
egenũ ꝙ pauꝑem:
manifestũ erit infine:
Sꝯ ñ fugies c̃fuerit¬

Expanded text:
in die mala liberabit eum Dominus. Veniet enim dies mala: velis nolis, veniet; dies judicii aderit, mala dies, si non intellexeris super egenum et pauperem. manifestum erit in fine. Sed non fugies, c
Abbreviated transcription (Latin):
ds iustitiȩ meȩ. Cũ inuoca¬
iustitia mea.: In tribulatione
dilatasti mͥ.. Ab angusti is
tristitiȩ: in latitudine̾ gaudior me duxisti.s
ribulatio enĩ & angustia in omne̾ anima ho¬
minis oꝑantis malu̾̃.: Quiaut̃ dic̃ gaudemus

Expanded text:
s justitiae meae: cum invocajustitia mea. In tribulatione dilatasti mihi: ab angustiis tristitiae, in latitudinem gaudiorum me duxisti; tribulatio enim et angustia in omnem animam hominis operantis
Abbreviated transcription (Latin):
bello uastaret᷑. Ec idõ absalon patris
pax dicit᷑: qr pac̾ habuit pacẽ. quaille
qͥ tribulant me : tã scilica
mulciplicatis: ut etiam
denumero discipłors ñ
defuerit. qͥ numero acces¬
serit ꝑ sequentiũ. Multi
insurgunt adũsũme : Alulti dicunc ani¬
me meȩ. non .ẽ. salus ipsi indõ eiꝰ. .Naui¬
festũ .ẽ. qđ nisi desperarent resurrectu¬
rũ : nonutiq occident. Adhoc ualent
ille noces descendic aceruce sipli a¬

Expanded text:
bello vastaretur. Et ideo Abessalon Patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille qui tribulant me? tam scilicet multiplicati sunt, ut etiam de numero discipulorum non defuerit qui numero accesserit persequentium. Multi insurgunt super me: multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus. Manifestum est quod nisi desperarent resurrecturum, non utique occiderent. Ad hoc valent illae voces: Descendat de cruce, si F
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ ex ꝑsona xp̃i accipien¬
dormiui & somnũ cepi. o ex¬
surrext. qm̃ dñs suscipiet me . Magis enĩ hos
ad passione. & resurrectionẽ dĩ congruent̾ so¬
nat: quã ad illã historiã inqua dauid scribi¬
tur fugisse a facie bellantis aduersũ se filui
sui. Et qr scriptũ .e. dediscipłis xpĩ. quã diu
cũ eis. ẽ. sponsus. ñ ieiunanc filii sponsi. ñmi¬
rũ si filiꝰ eiꝰ impius signficat᷑ cicipłs impius qͥ
eũ tradidic.Acuiꝰ facie fugisse quãquam
historice possit accipi e uando illo disceden¬
te se cessit cũ cęteris ui ontẽ: tam̃ spũalit̃
quando m̃tẽ uide fili dĩ idiẽ. uirtꝰ & sapi¬
entia dĩ deseruit. cil eũ diabolus penitꝰ inua¬
sic. in eo qđ scripcũ .ẽ. & intrauit diabolus
di abolus possedic. Quẽ discessũ. fuga eẽ

Expanded text:
sona Christi accipiendormivi, et somnum cepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Magis enim hoc ad passionem et resurrectionem Domini congruenter sonat, quam ad illam historiam in qua David scribitur fugisse a facie bellantis adversum se filii sui . Et quoniam scriptum est de discipulis Christi: Quamdiu cum eis est sponsus, non jerum si filius ejus impius, significatur discipulus impius qui eum tradidit. A cujus facie fugisse quanquam historice possit accipi, quando illo discedente secessit cum caeteris in montem; tamen spiritualiter, quando mentem Judae Filius Dei, id est virtus et sapientia Dei, deseruit, cum eum diabolus penitus invasit, in eo quod scriptum est, Et intravit diabolus diabolus possedit. Quem discessum fugam esse
Abbreviated transcription (Latin):
mus incipit: & inci¬
pit intellectꝰ Intel¬
lectꝰ gͦ uł intelligen¬
tia. ipsaẽ. ut noue¬
ris iactare ñte debe
demeritis tuis. nec p̃¬
sumere de inpunica¬
te peccati. Psalmi
onsequedis intelligentiaẽ. ut cũ exfide ꝑdilec¬
tionẽ bene cȩꝑis oꝑari: nec hoc uirib tuissꝰ
dies ultimꝰ : gaude Aut si subripit hui
cuiꝰdã uoluntatis fragilitas : cito dirigat᷑

Expanded text:
 incipit intellectus. Intellectus ergo vel intelligentia ipsa est, ut noveris nec jactare te debere de meritis tuis, nec praesumere de impunitate peccati. Psalmi Consequens intelligentia est, ut cum ex fide per dilectionem bene coeperis operari, nelle ultimus, gaude. Aut si subrepit humanae cujusdam voluntatis fragilitas, cito dirigatur in
Abbreviated transcription (Latin):
cationis nr̃e nullis p̃ceden¬
tib meritis nrĩs. sed p̃ue¬
niente nos miscdia diũ
me ore apostolico sicuc
p̃cedens hunc psalmum
tenuitate susceptꝰ ẽ: cũ urã caritate tractandꝰ: Ui¬
de pͥmũ infirmicatẽ meã orationib urĩs cõmendo
sic̃ dic̃apłs ut dec᷑ mͥ sermo in aꝑtionẽ oris mei Si¬

Expanded text:
cationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericordia me ore apostolico, sicut praecedens hunc psalmum tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sic
Abbreviated transcription (Latin):
SAURIBUS NRIS
audiuimꝰ: patres nr̃i
qđ o ꝑatꝰ es in dieb eo¬
rũ: indieb antiquis
Admirans quare
inistis dieb tanꝗ de¬
seruerit eos quosin

Expanded text:
auribus nostris audivimus; patres nostri quod operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis. Admirantes quare in istis diebus tanquam deseruerit eos quos in
Abbreviated transcription (Latin):
quem dicit᷑. Ipse uos baptizat in sp̃u scõ. & illud. qui
sitit : ueniat & bibat. & illud. siscires donum dĩ. et
quis ÷ quia te aquam petit: petisses ab eo ut daret tͥ
aquam uiuam. unde qui biberit non siciet inȩcernũ.
sed fiet inco fons aquȩ salientis iuuitam ęc̃nam: aut
scdn docursus aquarum sođm popłorum pecrata.
quia & aquę popłi int̾pretantur inapocalipsi: & de-¬
curslis non absurde intelligitur lapilis. quod ꝑtinet
addeliccum. Lignum gͦ illud id÷ dominus nr̃ de a-¬
quis decurrentib id ÷ populis pecatorib trahens eos in
radices disciplinȩ suę. fruetum dabit. hoc ÷ postquã

Expanded text:
quem dicitur: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto ; et illud: Qui sitit, veniat, et bibat ; et illud: Si scires donum Dei, et quis est qui a te aquam petit; petisses ab eo, et daret tibi aquam vivam, unde qui biberit non sitiet in aeternum; sed efficietur in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Aut secundum decursus aquarum, secundum populorum peccata, quia et aquae populi interpretantur in Apocalypsi ; et decursus non absurde intelligitur lapsus, quod pertinet ad delictum. Lignum ergo illud, id est Dominus noster, de aquis decurrentibus, id est populis peccatoribus, trahens eos in via in radices disciplinae suae, fructum dabit, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
lege sccłm lagem cogiturꝰ. Ille engo lib̾est: ute serius
ro inde autid÷ lex quȩ scribitur & inponitur serui.¬
enti: aliud lex quȩ mente comspicitur abeo qui non
incdiget litteris. Al editabitur die ac nocte. A ut
sine intermissione intelligendum ẽ: aut die in
lecicia. nocte intribulationib. Dicitur enim Abra-¬
am diem meum uidit. & gauisus ẽ. Et detribu.¬
latione: dicitur. Insuꝑ & uiq̃ ad noctem: increpũe.¬
runt me renes mei. Et erit tanquam lignum qđ
plantatum ÷ socus decursus aquarum. id ÷ aut se¬
cunduni ipsam sapientiam quȩ dignata ẽ hominem
susciꝑe ad salutem nr̃am : ut ipse homo sit lignum
plantatum. sođ̾m decursꝰ aquarum. Pocest eñim &
hoc intellectu accipi quod in alio psalmo dicitur. flu.¬

Expanded text:
legem agitur. Ille ergo liber est, iste servus. Deinde aliud est lex quae scribitur, et imponitur servienti; aliud lex quae mente conspicitur, ab eo qui non indiget litteris. Meditabitur die ac nocte: aut sine intermissione intelligendum est; aut die in laetitia, nocte in tribulationibus; dicitur enim: Abraham diem meum vidit, et gavisus est ; et de tribulatione dicitur: Insuper et usque ad noctem eers. 3. Et erit tanquam lignum quod plantatum est secundum decursus aquarum: id est, aut secundum ipsam Sapientiam, quae dignata est hominem suscipere ad salutem nostram; ut ipse homo sit lignum plantatum secundum decursus aquarum: potest enim et hoc intellectu accipi, quod in alio psalmo dicitur: Flu
Abbreviated transcription (Latin):
A buit. stecit sedit. Abuit enim ille cum recessit ab eo: stitit
cum delectatus ẽ peccato: sodit cum insua stiꝑbia
confirmatus. retire non potuit nisi ꝑ eum liberatus
qui neq abut inconsilio impiorim nec iniuia pes.¬
catorum stetit uec incathedra pestilentiȩ sedit: sed¬

Expanded text:
abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum liberatus, qui neque abiit in consilio impiorum, nec in via peccatorum stetit, nec in cathedra pestilentiae sedit.
Abbreviated transcription (Latin):
eipiendum ÷. Peatus uir qui non abuit
inconsilio impiorum sicut homo t̾renus.
qui uxori consensit decepte aserpente ut dĩ pcep.¬
tum preteriret. Et inuia peccatorum non stecit: qͥa
uenit quidem iniua peccatorum nascendo. sic̃ pec¬
catores : sed non stetit. quia non eum tenuit illece-¬
bra secularis. Et in carhedra pestilentię non sedit.
oluit regnum c̃renum. cum suꝑbia. Quȩ cathedra
pestilentiȩ idõ rectę incelligitur: quia nonfere quis-¬
quaniẽ. qui caitat amorẽ dominandi. & humanã
non appetat głam. Pestilentia. enim est morb late
ꝑuagatus : & omnes aut pene omnes inuoluens.
quamquã accommodatus accipiatur cathedra pes.¬
tilentie ꝑniciosa dectrina: cuuis sermo ut cance̾r
serpit. Deinde consideiaudus est ordo uerboruo.¬

Expanded text:
cipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum superbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte intelligitur, quia non fere quisquam est qui careat amore dominandi et humanam non appetat gloriam; pestilentia est enim morbus late pervagatus, et omnes aut pene omnes involvens. Quanquam accommodatius accipiatur cathedra pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verboru
Abbreviated transcription (Latin):
Sal au huiꝰ inscriptio ẽ.
Infinẽ ꝓoccultis filu psal¬
mꝰ ipsi dauid.: Deoccultis
silu queri potest: sꝯqe
Tñ addit cuiꝰ. ipsũ unige¬
nitũ dĩ filiũ oportẽt
intelligi. Ubi enĩ defilio
dauid psalmꝰ inscriptꝰ ÷: cũ fugeret inquit
afacie ab salon filui sui. Cũ et nom̃ eiꝰ dictũ
degentib multa dic̃ ñ potest recte accipi ab¬
salon. Neq enĩ bellũ qđ cũ patre ille ꝑdicꝰ
arł adũsus se ibi diuisus sit. Canit᷑ itaq iste
psalmꝰ. ꝓ occultis unigeniti filii dĩ. Nã o ip¬
se dñs cũ sine addicam̃to ponit filiũ. se ipsũ
imigenitũ uult intelligi ubi aic. Siuos filiꝰ
libauerit : tunc uere lib̾i eritis.: Nondixic
filiꝰ dĩ. sꝯ tantũ dicendo filiꝰ. dat intelligi

Expanded text:
salmi hujus inscriptio est: In finem pro occultis Filii, Psalmus ipsi David. De occultis Filii quaeri potest: sed quia non addidit cujus, ipsum unigenitum Dei Filium oportet intelligi. Ubi enim de filio David Psalmus inscriptus est, Cum fugeret, inquit, a facie Abessalon filii sui ; cum et nomen ejus dictum de Gentibus multa dicit, non potest recte accipi Abessalon: neque enim bellum quod cum patre ille perditus us tantum Israel adversus se ibi divisus sit. Canitur itaque iste psalmus pro occultis unigeniti Filii Dei. Nam et ipse Dominus cum sine additamento ponit Filium, seipsum unigenitum vult intelligi, ubi ait: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim dixit, Filius Dei; sed tantum dicendo Filius, d
Abbreviated transcription (Latin):
nec frequentia frau¬
dandaẽ: nec infir¬
mitas honeranqͥa.
Silentiũ petimꝰ ꝙ
qͥetẽ  ut uax nrã
post hestñũ laborẽ possit aliꝗtis uirib
rare Credendũẽ.caditatẽ urãm ñ obaliud

Expanded text:
nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud