comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat confessionem et fidem gencium mini¬
strantibꝰ. hoc est euangeliz intibꝰ seruis suiꝰ
quo ꝑtinet ⁊̃ i ᵈ quod de grano sinapiseis pꝰ
rus est in uasis fictilibꝰ. s iinaxima effer¬
pasci ministerio seruoꝵ suoꝵ: hoc est ĩ suũ
corpus quasi mactatos et mansos transfer¬
re credentes. Etiam hic pascit eos u̾bo fidei.
et sacram̃to passionis sue. Nõ.n. uenit mm¬
nnistrari: s mĩstrare. Dicant gͦ illi serui qͥ
ꝑsinapis granũ arbori hui moro: hoc est
ip̃i euangelio crucis diũce. per poma sangui
eradicetur ꝑfidia iudeorum. et in mare gẽ¬
cium trmsferatur. atq plantet᷑. Hac .n.
cum dixerint. Serui sr̃uacui sumus: quod
debuimus fac̾e fecimus. Nicħ̾ nobis opis res¬
tate cursum consumauimꝰ. agonem ꝑfe¬
cimus suꝑ est nobis corona iusticie. Omĩa
.al. dͥ possunt de illa in effa ᷝͥ ꝑfrucõne ne¬
ritatis et tanto mag̃ oͣdͥ possunt. qͣnto ⁊¬
magis digne dͥ aͥd potest. Nam t lux est

Expanded text:
bat confessionem et fidem gentium, ministrantibus, hoc est, evangelizantibus servis suis. Quo pertinet etiam illud quod de grano sinapis eis primo rus est in vasis fictilibus, sed vi maxima efferpasci ministerio servorum suorum, hoc est, in suum corpus quasi mactatos et manducatos transferre credentes, etiam hic pascit eos verbo fidei et sacramento passionis suae. Non enim venit ministrari, sed ministrare . Dicant ergo illi servi per sinapis granum arbori huic moro, hoc est, ipsi Evangelio crucis dominicae, per poma sanguineradicetur de perfidia Judaeorum, et in mare Gentium transferatur atque plantetur: hac enim cum dixerint, Servi supervacui sumus, quod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; cursum consummavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est
Abbreviated transcription (Latin):
uires sũt ad discipulatum xͥ obtinend̾.
et decem milia p̃liaturi cuiti rege qͥ
ppłi dimicaturi cum duplicͥi ͤ diaboli. hoc est
cum dolis ⁊ fallaciis eius affectu constituri.
renũtiantis om̃ibꝰ que st̃ euis. ita .ni. cõclud ͭ¬
portet sic possitere ad tempus. ut ñ impedi¬
at ab et̾na qui eam fuerit minatꝰ auferre.
Sicut aut̃ de turri nõ ꝑfecta. ꝑ obꝓbͥum de¬
t̾ruit dicentiun. qr hic hõ cepit edificare
et ñ potuit cõsũmare. sic in rege illo longe

Expanded text:
 obtinendum: et decem millia praeliaturi cum rege qui Christi dimicaturi cum duplicitate diaboli, hoc est, cum dolis et fallaciis ejus in affectu constituit renuntiantis omnibus quae sunt ejus. Ita enim tunc portet sic possidere ad tempus, ut non te impediat ab aeterna qui eam fuerit minatus auferre. sicut autem de turri non perfecta per obprobrium deterruit dicentium: quia hic homo coepit aedificare et non potuit co
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ip̃e hortatoria: ut nõ faciat desꝑacõ frigi¬
diores. sed ꝑdesiteriũ capacõres. Inde est eiꝰdẽ¬
dñi. Multa habeo uob̾ dic̾e̾. s ñ potistis illa¬
portare mͦ. Quod u̾o ad mores ꝑtinet. hoc be¬
ne et bͤuit̾ dr̃. ⁊lut cõfligend̾ ẽ cũ amore tẽ¬
subditꝰq eẽ d ut cũ surg̾e ceperit. facile re¬
pͥmat᷑. aut ita extinctꝰ. ut se oĩo nlła expte
cõmoneat. Ex quo fit ut ip̃am t̃ mortem ꝓt¬
ter ueritatẽ alii fortit̾ obeant alii eqͣninnit᷑.
alii libent᷑. Que t᷑a genera fructꝰ sunt fertił
terre. tͥcem. et sexageni. et centem. In horũ
aliqͦ gen̾e inuemiendꝰ est tempore mortis sue.
siquis de hac uita recte cogitat emigrare. To
leranda sũt aut̃ nõ solũ zizama usq ad mes¬
sem: que cum diulolꝰ aspersis prauis erroł
faisisq opimombꝰ s̃ seminasset hoc ẽ p̃cedẽ¬

Expanded text:
cum spe hortatoria, ut non faciat desperatio frigicum spe hortatoria, ut non faciat desperatio frigidiores, sed desiderium capaciores. Inde est illud: 'Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo'. Quod vero ad mores pertinet, hoc bene et breviter dicitur. Aut confligendum est cum amore tesubditusque esse debet, ut cum surgere coeperit, facile reprimatur; aut ita exstinctus, ut se omnino nulla ex parte commoveat. Ex quo fit ut etiam ipsam mortem propter veritatem alii fortiter obeant, alii aequanimiter, alii libenter. Quae tria genera fructus sunt fertilis terrae, triceni, et sexageni, et centeni . In horum aliquo genere inveniendus est tempore mortis suae, si quis de hac vita recte cogitat emigrare. 5. Toleranda sunt autem non solum zizania usque ad messem, quae cum diabolus aspersis pravis erroribus falsisque opinionibus superseminasset, hoc est, praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe. neq int̾ zizania qm̃ illa extra radica¬
ta sunt. neq int̾ aristarum paleam q̃ se t̃
frumentis audet asꝑa dissensione et frugili e¬
latõne suꝑ ĩpon̾e. sed ꝙͣuis subitã frumentis.
tũ ĩter paleã que ultima uentilacõne seꝑãda
est numerantur. Boni aut̃ catho  sũt. qͥ ⁊ fidẽ
ĩtegran sequũt᷑. et mores bonos. Quod autẽ
hñt. ut ab sit concertatio ꝑiculosa. uł querẽti
uł ei cũ qͦ qͤrit᷑ uł eis qͥ disserentes audimt. Ita
aut̃ docent si qͥd docendum hũt. ut usitata aut
confirmata. securissime et fidentissime et
leuissime ut possũt insinuẽt. In usitata u̾o¬
runt quendi pocius qmͣ p̃cipiendi. aut affir¬
mandi mͦ. ꝓpt̾ nudientis infirmitatẽ. Si .ii. tm̃¬
ht̃ pondus aliquod uerum ut uires discentis
excedat: suspendendũ est ut extendat crescẽ¬
tem ñ imponendũ ut obterat ꝑuulũ. Inde
fidẽ in terra. Aliqũ aut̃ et occultundũ est. s

Expanded text:
esiae, neque inter zizania, quoniam illa extra radicata sunt, neque inter aristarum paleam, quae se etiam frumentis audet aspera dissensione et fragili elatione superimponere, sed quamvis subjectam frumentis, tamen inter paleam quae ultima ventilatione separanda est, numerantur. 4. Boni autem catholici sunt, qui et fidem integram sequuntur et mores bonos: quod autem uaerendum habent, ut absit concertatio periculosa, vel quaerenti, vel ei cum quo quaeritur, vel eis qui disserentes audiunt. Ita autem docent, si quid confirmata securissime et fidentissime et lenissime ut possunt insinuent; inusitata runt, querendi potius quam precipiendi aut affirmandi modo, propter audientis infirmitatem. Si enim tantum pondus habet aliquod verum, ut vires discentis excedat, suspendendum est, ut extendat crescentem, non imponendum, ut opprimat parvulum. Unde fidem in terra?' Aliquando etiam occultandum est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe pomna illam arborem nõ hr̃e. Fictio
gͥ que ad aliꝙͣ ueri ͭ ͤᷤ efert᷑ figurata est. q ͤ
nõ refertur. m̃daciũ est. Quid gͦ significat
pitalitatis offõ ad suam cognicõnẽ ꝑuenire
zatꝰ u̾bo in omĩbꝰ bonis. ei qͥ se cathecizat cõ¬
rũ cõmunicantes: statim subietit. hospta
sectãtes. Et isti .n. catheci erant u̾bo cum
eis expon̾e̾t scͥpturas. Et qͥa hospitaꝰ secta¬
ti sunt: eũ ꝙ̃ in ip̃a expositõne scͥptarum
ñ cognouerunt: ĩpanis fractõne cognos¬

Expanded text:
tempore poma illam arborem non habere. fictio tempore poma illam arborem non habere. fictio igitur, quae ad aliquam ueritatem refertur, figura est; quae non refertur, mendacium est. quid ergo significat pitalitatis officio ad suam cognitionem peruenire zatus uerbo in omnibus bonis ei qui se catecizat corum communicantes, statim subjecit: Hospitalitatem sectantes. Et isti enim catechizati erant verbo, cum eis exponeret Scripturas, et quia hospitalitatem sectati sunt, eum quem in ipsa expositione Scripturarum non cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. de dño finxit se longiꝰ ire.
nõ admendaciũ ꝑtinet. Nõ .ni. om̃e
quod fingimꝰ m̃datum est: s qñ id fungimꝰ
quod iͥ significat: tunc est mendacium.
Cum aut̃ finctio ur̃a refert᷑ ad aliꝙͣ signi¬
ficatõnẽ: ñ ẽ m̃dacium. sed aliqͣ figura ue¬
m̃dacia deputubunt᷑. qr scdm̃ usitatum
intellectũ nõ subsiseit u̾itas talibꝰ dictis̃.
Nõ .n. hõ qͥ hũit duos filios qͦꝵ minor acce¬
pta ꝑte pat̾monii sui ꝓfłus est ĩ regionẽ
lõgmꝙͣ. et ceta que in illa narratõne cõ¬
texuut᷑ ita dicunt᷑ tanꝙͣ ue fuerit qͥsꝙͣͣ
hõ qui hoc in filiis sus duobꝰ aut pacels
illum fictũ hoĩem deꝰ uerꝰ intelligat᷑. Sicut
aut̃ dicta ita ⁊̃ fcã fingunt᷑ sũ m̃daciõ ad a¬
quod in fici arbore fructum quesiuit eo t̃ꝑe
quo illa poma ñdũ essent: Non .ni. dubiũ
est illam inqui sitõnem ñ fuisse ueram.
Quiuis .n. ho łtiret: si nõ dunitate illo

Expanded text:
scriptum est de Domino, Finxit se longius ire, non ad mendacium pertinet. Non enim omne quod fingimus mendacium est: sed quando id fingimus quod nihil significat, tunc est mendacium. Cum autem fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est mendacium, sed aliqua figura vemendacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non subsistit ueritas talibus dictis. non enim homo, qui habuit duos filios, quorum minor accepta parte patrimonii sui profectus est in regionem longinquam, et cetera, quae in illa narratione contexuntur, ita dicuntur, tamquam uere fuerit quisquam homo, qui hoc in filiis suis duobus aut passus illum fictum hominem deus uerus intellegatur. sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendacio ad adem domini, quod in fici arbore fructum quaesiuit eo tempore, quo illa poma nondum essent. non enim dubium est illam inquisitionem non fuisse ueram. quiuis enim hominum sciret, si non diuinitate, uel
Abbreviated transcription (Latin):
me sic̃ unium ex m̾cẽnariis tuis. Non ab¬
re querit  utͫ hoc est peccaui inceluu qd̾
est coram te: ut celun applłau̾it ipãm
sublimitatẽ patris. unde est ⁊̃ iᵈ inpsalmo.
A sũmo celo egressio eius. cũ ab ipo patre
uellet intelligi: an pocius pectaui in celũ
coram scĩs aĩabꝰ. in quibꝰ sedes dei esti Corã te
aut̃ c nñ ipõ penetrali int̾iore conscienciẽ.
Et surgens uenit ad prẽm suũ. Cũ autẽ ad¬
huc longe esset: añꝙͣ intellig̾et deuiu: s
tũ cum iam pie quereret. iudit illũ pater
ipsius. Impios .n. et sr̃bos. conuenient̾ nõ¬

Expanded text:
me sicut unum de mercenariis tuis.me sicut unum de mercenariis tuis. Utrum hoc est Peccavi in coelum, quod est Coram te; ut coelum appellaverit ipsam summitatem Patris: unde est etiam illud in Psalmo, A summo coelo egressio ejus , cum ab ipso Patre vellet intelligi? An potius, Peccavi in coelum, coram sanctis animis, in quibus est sedes Dei: Coram te autem, in ipso penetrali interiore conscientiae? Et surgens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset: antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, Vidit illum pater ipsius. Impios enim et s
Abbreviated transcription (Latin):
de quibꝰ dicebat apłus. esse quosdaui qͥ euã¬
gelium annunciarent ñ caste. existim̃tes
questum eẽ inetatem. Nõ .ii. aᵈ annũcialũt
sicut heretici: sed hoc quod apłus paulus
nõ eo tũ aĩo quo aplũs paulus. unde et m̾¬
cenarii recte applłanitur: ieadẽ quidem
domo eundẽ panem uͥbi tranctuntes: nõ
dico uob̃: ꝑceperunt u̾cedem suami. Ego
gͦ inquit hic fame pereo: Deinde ait. Sͦ¬
gam quia iacebat. et ibo. qr longe aberat.
Ad patrẽ meũ: quia sub pͥncipe porcoꝵ
erat. Cet̾a uͦ sunt penitenciam meditan¬
tis inconfessione pcc̃i. ñdũ tñ agentis. Nõ
.n. iam d ͭ patͥ : sed dicturũ se esse ꝓ mittit
cum uenerit. Intelligas gͥ hoc ñ accipiꝰ eẽ
uenire ad prẽm. in eccła constitui ꝑfidem
ubi iam possit eẽ peccatoꝵ legitima et faͥ¬
tuosa confessio. Quid gͦ patͥ dicturum se
d ł. Pat̾ peccaui in celum et coram te. ⁊
iam nõ sum dignus uocari filius tuus: fac

Expanded text:
De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui EvanDe quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . Non enim aliud annuntiabant, sicut haeretici; sed hoc quod apostolus Paulus, non eo tamen animo quo apostolus Paulus: unde et mercenarii recte appellantur, in eadem quidem domo eumdem panem verbi tractantes; non dico vobis, perceperunt mercedem suam . Ego ergo, inquit, hic fame pereo. Deinde ait, Surgam, quia jacebat: et ibo, quia longe aberat: ad patrem meum, quia sub principe porcorum erat. Caetera verba sunt poenitentiam meditantis in confessione peccati, nondum tamen agentis. Non enim jam dicit patri, sed dicturum se esse promittit cum veneritvenire ad patrem, in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Quid ergo patri dicturum se dicit? Pater, peccavi in coelum et coram te, et jam non sum dignus vocari filius tuus; fac
Abbreviated transcription (Latin):
nis illius: aͥs uanus pͥnceps. ad militiam di
Siliq̃ quibꝰ porcos pascebut: scłares doctͥne¬
steriles. uanitate ꝑsonantes. de quibus. la¬
udes idolorum stibularũq ad deos gentiũ ꝑ¬
tiuẽcium uario sermone.atq carm̃bus
ꝑcrepant. quibũs demonia delectãt᷑ uñ
cum iste satutari cupiebat aͥd solidum ⁊
rectum quod ad beatm uitam ꝑtin̾e̾t ĩ¬
nenire uolebit itulibus et ñ pot̾at. hoc
estꝵ quod aite. et nemo illi dabat. In se
aut̃ reu̾sus ĩanuscilicet ab eis que fornse¬
cuo fr̾ustra illiciunt. et sedutunt. incon¬
saencie interiora reducem faciens intẽ
t̾at in quo tunto erat obliuio der. sicut
mominib idolatris fuit. nͥ qr ista recogni¬
cõ iam resipiscentis ẽ cũ eimgeliũ p̃dica¬
retur: Iam .n. pot̾ut talis aĩadu̾tere mł¬
tos p̃dicare u̾tatem. int̾ quos quidam
essent ñ ipiꝰ amore u̾itatis ducti. sed cupi¬
ditate comꝑandorum scłarium cõmodorũ.

Expanded text:
nis illius, aliquis aerius princeps ad militiam dianis illius, aliquis aerius princeps ad militiam diaSiliquae quibus porcos pascebat, saeculares doctrinsterili vanitate resonantes; de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos Gentium pertinentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait, Et nemo illi dabat. In se autem reversus, jam scilicet ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate comparandorum saecularium commodorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dei cultur alt̾am eoꝵ. qui usq ad colenda
dola deseruerunt dm̃i. Ab ip̃o autem ex¬
ordio creature mortalium: consideracio de¬
bet intendi. Maior gͦ filius ad cultum uniꝰ
dei ꝑtinet. minorem in regionem longin
intellig̾e meminisse ingemo a lacri excel
bonis: eo ip̃o quod prẽm deseruit. cupidi ͭ ͤ
fruendi creatura: relicto ip̃o catore. Quod
nõ potest multos dies dies dixit factum ut
congregatis om̃ib pegre ꝓficisc̾etur in re¬
gionem longniqmͣ: quia nõ multo post ĩ¬
sue. et deserere eum a quo conditu est. p̃si¬
dens uiribꝰ suis. Quas uires tanto consum
cicius: qnͣto eum deserit a quo date suntr
Itaq hanc uitam ꝓdigam uocat am̃tem
fundare atq spaciari põpis ext̾ioribꝰ intꝰ
manescentem⁊ cũ ea quisq sequitur que
ab illa ꝓcedunt: et relinquid eũ qͥ sibi est
int̾ior: Regio itaq longniqͣ obliuio dei
est: Fames autem in illa regione estr in¬
digenti auerbi ueritatis. Unꝰ cunũ regio¬

Expanded text:
Dei cultu, alteram eorum qui usque ad colenda idola deseruerunt Deum. Ab ipso autem exordio creaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius ad cultum unius Dei pertinet. Minorem in regionem longinqintelligere, meminisse, ingenio alacri excellbonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus peregre proficisceretur in regionem longinquam: quia non multo post iam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praesidens viribus suis; quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et relinquit eum qui sibi est interior. Regio itaque longinqua, oblivio Dei est. Fames autem in illa regione, est indigentia verbi veritatis. Unus civium regio
Abbreviated transcription (Latin):
demomoꝵ. cupiditute turpissima form¬
cari. Quid deinde sibi uult. quod cũ pr̃
diceret tu mecũ es semꝑ. quod iam trac¬
tatum est. addidit et om̃ia mea tua st̃
qͣ inre pͥmo cauendũ est ne intelligas
ita dcm̃ est oͦ mea tua sunt: quasi nͣ sit¬
et si ĩs. aut tanqm in t̾rena hereditate
filiis hñtur omia.ut sint et om̃ium sin¬
gula et om̃ium singuloꝵ. ut .n. cupiditas
nł sñ angustia: ita nicħ cũ angustia cari¬
tas tenet. S quomͦ om̃ia: Nõ et angelos
ait aliquis et uirtutes sublimes ac potesta¬
tes atq uniu̾sa celestia dei ministeria deus
in possessionem tali filio subiecisse putã¬
possessor ip̃e sit dñs: nõ utiq omia. Nõ
.n. dm̃ erunt. sed consortes pocius angłoꝵ
De quibus dictum est: Erunt equales
angłis dei. Sin uero possessio sic intlłr.¬

Expanded text:
daemoniorum cupiditate turpissima fornidaemoniorum cupiditate turpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non siet fratris, ut tanquam in terrena haereditate, filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putapossessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius Angelorum, de quibus dictum est, Erunt aequales Angelis Dei . Sin vero possessio sic int
Abbreviated transcription (Latin):
istũ filũ fas est intlłi. Quomͦ aut̃ epulare¬
tur ex illo edo. si ipẽ est anti xp̃c. qui nõ ei cre¬
deret: aut si hoc est epulari exedi occisione.
cum om̃s filii dei de illiꝰ adu̾sarii dampna¬
cõne letaturi sint. Nnuirum gͦ quod ĩre¬
obscurissima sñ p̃iudicio diligencioris in qͥsi¬
tõnis dixerun: ip̃m edum ip̃i negatum ad
epulandum conq̃ritur dumi eũ pcatorem
putut. Cum .n. edus ẽ illi genti. id est. cũ
eum sabbĩ uolacorem et ꝓphanatorem
legis existimat: iocundari epulis eius nõ
meruit. ut quodait ñꝙͣ dedisti michi e¬
dum ut cum amicis meis epularer: tale
mͥ illũ ip̃m nõ concedens quo mͥ hedus
uidebatur. Quod aut̃ d ͭ cũ amicis meis.
aut exꝑsona pͥncipum cum plebe intelłr.
aut ex ꝑsona ppłi hierosolunitam. cũ cecle
ppłis uida. Meretͥces auten cum quibus
dissipasse sbãm suam. filius iunior accu¬
satus est: recte intelligunt᷑ suꝑsticiones.
relicto uno cõnubio u̾bi dei. cum turba

Expanded text:
istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse est Antichristus, qui non ei crederet? Aut si hoc est epulari ex haedi occisione, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo iobscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem Legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer; tale mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, eum amicis meis, aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Jerosolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est, recte intelliguntur superstitiones, relicto uno connubio legitimo verbi Dei, cum turba
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ꝑ infinitutem numeri regula cus¬
todiatur. Nouem ituq indigent uno. ut
qͣdam unitatis forma coagulantur. et de¬
cem suit. unum autem ñ eis indiget ut
custodiat unitatem. Qmiͣ orbem ut illi
nouem qͥ gr̃as nõ egerunt reprobi effecti
aconsorcio initatis exclusi sunt: ita ille
imus qui grãs egit muice eccle significatõnẽ
approbatus atq laudatꝰ est. Et quia illi erãt
indei: amisisse ꝑ sr̃biam decłati sunt regn¬
um celorum: ubi maxime uuitas custodit᷑.
Iste uͦ qui erat sa maritamis qd̾ int̾p̃tatur
custos. illi a quo accepit tͥbuens quod ac¬
cepit. et qͦdam mͦ cantans i de psalmo. sor¬
titudinem meam ad te custodiam: ꝑ gr̃aꝵ¬

Expanded text:
et haec per infinitatem numeri regula cuset haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur et decem sint: unum autem non eis indiget ut custodiat unitatem. Quamobrem, ut illi novem qui gratias non egerunt, reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt; ita unus ille qui gratias egit, unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est. Et quia illi erant Judaei, amisisse per superbiam declarati sunt regnum coelorum, ubi maxime unitas custoditur: iste vero qui erat Samaritanus, quod interpretatur Custos, illi a quo accepit tribuens quod accepit, et quodammodo cantans illud de Psalmo, Fortitudinem meam ad te custodiam ;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces eius audite. illi ab anᷝͦ nũciarentur.
ꝓpt̾ doctͥne tñ sacram̃toꝵ q unitatẽ ad pe¬
trum iubetur mt̾e. Tanqmͣ illi et suis di¬
ceretur. Ite ostendite uos sac̾docibꝰ. Nam ⁊
cum irent: mundaci sunt. Iam .n. ad eos
uenerat petrus. sed tñ ip̃i ñdum accepto
baptismatis sacram̃to. ñdũ spãlit̾ ad sacer¬
etate doctͥnam integram ueramq asseqͣt᷑.
et oͣ secundũ catho ͤ fidei regulam disserut.
lepra caruisse. et tñ ingratus sit deo. et
dño mũdatori suo. qui elatꝰ suꝑbia gr̃arũ
agendarum pia humilitate ñ st̾nitur. si¬
nilisq efficitur eis de quibꝰ d ͭ apłus. Qui
cũ cognouissent dm̃. ñ ut dm̃ magnifica¬
uerunt aut gr̃as egerunt. Quod .n. d ͭ eos
dũi cognonisse. ostendit qͥdem a lepra fuis¬
se miundatos. s tũ statim accusat ingratos.
Ideoq tules in nouenario numero tunqmͣ
imꝑfcĩ remanebũt. Unũ .ni. si addat᷑ ad no¬
uem quedam effigies unitatis impleat᷑.

Expanded text:
e illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad saceretate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt . Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Unum enim si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur:
Abbreviated transcription (Latin):
tellectu dñc sanat et corrigit: doctͥua u̾o
uł ibuendi ꝑ sacramenta uł catezizandi
et paulꝰ uoce doͥ audita quid me ꝑsequeris.
ego sum ihs quẽ tu ꝑ sequeris. Ad ananã
tñ missus est ut illo sac̾dotio quod ĩ ecc̃a cõ¬

Expanded text:
tellectu Dominus sanat et corrigit. Doctrina vero vel imbuendi per sacramenta, vel catechizandi et Paulus, voce Domini audita, Quid me persequeris? ego sum Jesus, quem tu persequeris : ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem aliꝙͣ que ad cibos ꝑtinet. dͭ nõ opor¬
tere hoĩb ad huo uet̾i consuetudimi debi¬
tis imꝑtiri. qr illuic quasi cũ scissio uidet
fieri. et ip̃i uetustati nõ conuenit. Dicit
t̃ siiles eos eẽ net̾ibꝰ utͥbꝰ quos uiuo nouo
id est spiritalibꝰ p̃ceptis facilius disrũpi.
qmͣ id posse cõtinere d ͭ erunt aut̃ iam utͤs
noui. cũ post ascensum doͥ desiderio conso
ti. cum om̃ium qͥ dediu̾sis gentibꝰ ad erant
linguis loquerentur dicti sunt musto ple¬
ni. Nonũ .n. uinũ iã nouis utͥbꝰ uenerat.
Homo qͥdam descendelut ab ierłm ĩ ie¬
richo. Ip̃e adam intelligitur in gen̾e hñto.
.Ierłm cuntus picis illa est celestis.
i cuiꝰ beatitudine lapsus est. Iericho
lun intͥp̃tatur. et sigͥficat mortalitatẽ
nr̃arti ꝓpt̾ quod nascitur qͥs cͤstit. senescit
et occidit. Latrones. diabolus et an  ͥ euis e
un spoliauerunt inmortuͣ . Et plagis m¬
dm̃ uius ẽ hõ. Ex ꝑte qua pectatis conta¬

Expanded text:
bos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio uidetur fieri et ipsi uetustati non conuenit. dicit etiam similes eos esse ueteribus utribus, quos uino nouo, id est spiritalibus praeceptis, facilius dirrumpi quam id posse continere dicit. erunt autem iam utres noui, cum post ascensum domini desiderio consolti, cum omnium qui de diuersis gentibus aderant linguis loquerentur, dicti sunt musto pleni. nouum enim uinum iam nonis utribus uenerat.Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Ipse Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis, illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus est. Jericho luna interpretatur, et significat mortalitatem nostram, propter quod nascitur, crescit, senescit et occidit. Latrones, diabolus et angeli ejus, qui eum spoliaverunt immortalitate, et plagis deum, uiuus est homo, ex parte, qua peccatis conta
Abbreviated transcription (Latin):
sicut di᷑ solet. tot aĩe ĩ fuerunt.
dũs d ł date ⁊ dabr̃ uob̃. iñsuram bonam.
confertam. et coagitatam et sup fluentẽ
dabunt insinum urm. ex illa sentẽciã
accipi pͥ qua d ͭ ilio loco. ut ⁊ ip̃i recipiant

Expanded text:
sicut dici solet. Tot animae ibi fuerunt.sicut dici solet. Tot animae ibi fuerunt. Date, et dabitur vobis, mensuram bonam, confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum, ex illa sententia icit et alio loco, Ut ipsi recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̾e dm̃. Quatͥnario u̾ͥo corpꝰ. muitis
.n. modis qͣdͥ ꝑtit̾a inuenit᷑ uatura corporis.
Ex hiis gͦ cõnĩtis hõ confitens. ñ absurde
septinario mim̾o significat᷑. motus autem
in numi̾is nõ expͣmitur cum dicimꝰ. unum.
.ter. quat̾. Qua ꝓpt̾ ut dixi nõ septem
undecim. s sepcies undecim signficatur
trãsgͤssio. que motu ftã est hõis peccãtis
hoc est ꝑfectoms sue stabilitutem trasg ᷑¬
dientis. cupiditatem. amplius aliquid hñdi
si a me dicessisses aliquid amplius te habi¬
ignoscendum eẽ amonem᷑. ut in telligamꝰ
tat nõ dimittatur.
ridam. Int̾regabo nos si licet sabrõ benefa
querit᷑ cũ corpus curaui̾t. quare sic mt̾ro¬
gau̾it aĩam saluam fac̾e̾ an ꝑdere. uerꝯ ͭ
hoc: quod illa miracula ꝓꝑt̾ ficem facie¬
bat uͥ salus est aĩe. uł quod ip̃a sanatio ma¬
nus dextre salutem aĩe significabat. que
a bomis oꝑibꝰ cessans: aridam quodam m̾dex¬
t̾am hr̃e iudebutur. uł aĩam pro hoĩe posu.

Expanded text:
Deum . Quaternario vero corpus; multis enim modis quadripartita invenitur natura corporis. Ex his ergo conjunctis homo constans, non absurde septenario numero significatur. Motus autem in numeris non exprimitur, cum dicimus unum, ter, quater: quapropter, ut dixi, non septem et undecim, sed septies undecim, significatur transgressio, quae motu facta est hominis peccantis, hoc est perfectionis suae stabilitatem transgredientis cupiditate amplius aliquid habendi;si a me discessisses, aliquid amplius te habiignoscendum esse admonemur , ut intelligamus at, non dimittatur. ridam, Interrogabo vos si licet sabbato bene faQuaeritur, cum corpus curaverit, quare sic interrogaverit, animam salvam facere, an perdere. Vel quod illa miracula propter fidem faciebat, ubi salus est animae: vel quod ipsa sanatio manus dexterae, salutem animae significabat, quae a bonis operibus cessans, aridam quodammodo dexteram habere videbatur: vel animam pro homine posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
imabum aut intͥbulacõne estrant inga¬
udio. Intͥbulacõne. ad ꝓpiciandũ dm̃
ꝓ poc̃is. Iugandio uͦ. cũ tauto minus delec
puli eius nõ ieumarent. de utͦq ie iumo
solet ꝑtinet qd̾ ait. sponsi filios tũc ieuina¬
turos cuui ab eis ab latꝰ fuerit sponsus. Tũc
.ii de solabuntur et in mexore ac luctuerũt.
tͥbuantur. Quo dono ꝑcepto ⁊̃ ieuimi alte¬
uati inuitam spiritalem cõnementissime
celebrabunt. Quod añꝙͣ accipiañt: dicit
eos tanqmͣ uet̾a uestim̃ta. qͥbꝰ in cõueniẽt᷑
nouus pamiius assuitur. id est aliqua ꝑti¬
cula doctͥne que ad noue uite tẽꝑanciam
ꝑtinet. qr si hoc fiat: et ip̃a doctrina qͦdã¬

Expanded text:
ium aut in tribulatione est, aut in gaudio. In tribulatione ad propitiandum Deum pro peccatis, in gaudio vero cum tanto minus delectpuli ejus non jejunarent, de utroque jejunio solet pertinet quod ait sponsi filios tunc ieiunaturos, cum ab eis ablatus fuerit sponsus. tunc enim desolabuntur et in maerore ac luctu erunt,tribuantur. quo dono percepto etiam ieiunii alteuati in uitam spiritalem conuenientissime celebrabunt. quod antequam accipiant, dicit eos tamquam uetera uestimenta, quibus inconuenienter nouus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, quae ad nonae uitae temperantiam pertinet; quia, si hoc fiat, et ipsa doctrina q
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͣre illa sola de supͣdictis euͣngelistis ex¬
posita fuerint qͦ hiis libͥs me cõtinent᷑ ⁊ que
iste sĩt: ꝓlogꝰ meus ad iũctis atq annnne¬
ratis eisdẽ qͣstionibꝰ ita ut qͥsq leg̾e qd̾ no¬
luerit numerus secutꝰ inueniatr sacis in¬
Nã duodecim scͥptũ est ñ duobꝰ. In sad̾ uo¬
lens expon̾e qͦmͦ duo prẽs potuerit hr̃e. Io¬
ut ei semẽ scdm̃ legem suscitaret: idõ di¬
xieẽ ĩ firmũ. qm̃ qui nascͥ̾et᷑ nom̃ defũcti
lex eũ iubeat accipere: nõ ẽ uerũ. somẽ
.ni. defuncti qd̾ dictum ẽ. ad hoc lex ualere
p̃cepiti ut eiꝰ filiut drẽt᷑ ñ ut hoc qd̾ ille uo¬
caret᷑. Hoc opꝰ sic inceͥpit. hoc opus nõ ita scͥp¬

Expanded text:
is exposita fuerint, quae his libris meis continentur, et quae ista sint, prologus meus, adjunctis atque annumeratis eisdem quaestionibus, ita ut quisque legere quod voluerit, numeros secutus inveniat, satis innam duodecim scriptum est, non duobus. in secundo nolens exponere, quomodo duos patres potuerit habere Iout ei semen secundum legem suscitaret, ideo dixi esse infirmum, quoniam qui nasceretur nomen defuncti lex eum iubebat accipere. non est uerum; nomen enim defuncti, quod dictum est, ad hoc lex ualere praecepit, ut eius filius diceretur, non ut hoc quod ille uocaretur. Hoc opus sic incipit: Hoc opus non ita sc
Abbreviated transcription (Latin):
Que facies in uideis nõ erat reuelata deqͥb
cordis faciem nob̃ eẽ reuelatam uelamine
ab lato. Postͤmo ne qͥsqmͣ ista minꝰ intuens
cum equales angłis fcĩ fuerimꝰ. siue ñc eẽ. siue

Expanded text:
quae facies in Iudaeis non erat reuelata, de quiquae facies in Iudaeis non erat reuelata, de quicordis faciem nobis esse reuelatam uelamine ablato. postremo, ue quisquam ista minus intuens cum aequales angelis facti fuerimus, siue nunc esse s
Abbreviated transcription (Latin):
formamur a gła igłam. tunqmͣ a domini
spũ. Licet faciem dei iuxta nat᷑e sue ꝓpͥetatẽ
nlła uideat creatura: et tũc m̃te cernatur
qñ inuisibił creditur. In hiis uerbis hoĩs dĩ
multa consid̾anda sunt. Primũ qr scd̾m a¬
ꝑtissimam domini sentenciam ⁊̃ ip̃e sentit.
tunc nos insuros faciem der. cum mangeloᷤ
ꝓfec̾imus. id ẽ angelis eqͣles ftĩ fuerimus qd̾
erit utiq in resurrtõne mortuoꝵ. De inde a¬
postolico testimono satis aꝑuit ñ ext̾ioris
sed interioris hoĩs faciem intelligendum c̃
indebimus facie ad faciem. De facie quippe
cordis loquebat᷑ apłs: cũ diceret quod hinc
cõmemorauit. slos aut̃ reuelata faciegłi¬
am doͥ speculances in eandẽ ymaginẽ tnͣsfor
eũdẽ locum. et attendat unde apłus loque¬
batur. De uelamine scilie quod manet in
lectione ueteris testamenti donec quisq
tnͣseat ad xp̃m ut auferat᷑ uelanĩ. Ibi qͥppe d ͭ
Nlos aut̃ reuelata facie głam doͥ speculãtes.

Expanded text:
oriam, quasi Al. tamquam a Domini spiritu . Licet faciem Dei juxta naturae suae proprietatem nulla videat creatura: et tunc mente cernatur quando invisibilis crmulta consideranda sunt: primum quia secundum apertissimam domini sententiam etiam ipse sentit tunc nos uisuros faciem dei, cum in angelos profecerimus, id est aequales aequales facti fuerimus, quod erit utique in resurrectione mortuorum. deinde apostolico testimonio satis aperuit non exterioris sed interioris hominis faciem intellegendam. cum uidebimus facie ad faciem; de facie quippe cordis loquebatur apostolus, cum diceret, quod hinc commemorauit:Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transforeumdem locum, et attendat unde Apostolus loquebatur; de velamine scilicet quod manet in lectione Veteris Testamenti, donec quisque transeat ad Christum, ut auferatur velamen. Ibi quippe dicit, Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes,
Abbreviated transcription (Latin):
suam: qmͣ p̃scit. Quomͦ hic appellauit a¬
ni sunt isrł. uł quomͦ se appellauit isrłitũ:
mine abrahe. de tribu beniamin. Quod
nõ sumꝰ nos scdm̃ carnem: qmͣuis scdm̃ fi¬
dem sumꝰ semen abrahe ac ꝑhoc ⁊ isrł: Sed
aͦ est quod agnoscit altioris intelli  sacͣmẽti:
aᵈ quod exposcit cotidiana consue᷑ uiocabuli.
rahelitam uocat ut ab eis ꝓhibeat qͣs pro
famulum dei moisem data ꝓhibebat. et
cet̾us illius temporis obseruationes iam
nũc apd̾ xͥanos abolitas remotasq ꝑ sua¬
deat: qͣs umbras futuroꝵ. applła apłus. ut
et ꝓphĩa in illis in telligatur. et earum ob¬
seruatiõ iam euacuata monstretur. Uñ
apparet qͣre se iste aptꝰ uelit isrłitam iu¬
deumq uocituri nõ spiritalit̾ s om̃ino
curnalit̾. Nos aut̃ nͨ illis obseruatõnibꝰ
qͦ nouo testam̃to reuelato euacuate st̃
tenemur obstricti: et p̃ceptalegis huic
t̃ tempori necessaria. qualia sunt nõ ad¬

Expanded text:
suam, quam praesciuit. quo modo hic appellauit asuam, quam praesciuit. quo modo hic appellauit ani sunt Israhel, uel quo modo se appellauit Israhelitamine Abraham, tribu Beniamin, quod non sumus nos secundum carnem, quamuis secundum fidem sumus semen Abrahae ac per hoc et Israhel. sed aliud est, quod agnoscit altioris intellegentia sacramenti, aliud, quod exposcit cotidiana consuetudo uocabuli. rahelitam uocat, ut ab eis escis profamulum dei Moysen data prohibebat, et ceteras illius temporis obseruationes iam nunc apud Christianos abolitas remotasque persuadeat, quas umbras futurorum appellat apostolus, ut et prophetia in illis intellegatur et earum obseruatio iam euacuata monstretur. unde apparet, quare se iste Aptus uelit Israhelitam Iudaeumque uocitari non spiritaliter sed omnino carnaliter. nos autem nec illis obseruationibus, quae nouo testamento reuelato euacuatae sunt, tenemur obstricti et praecepta legis huic etiam tempori necessaria, qualia sunt: Non ad
Abbreviated transcription (Latin):
uocatis iudeis et grecis: xͫ dei uirtutem
et dei sapienciam. Quos d ͭ grecos. hos ⁊̃
gencium noĩe sigͥficauit: eo quod h lin¬
gua maxime excellit nigentibus. Iudeos
tũ ipõs uocauit. quos om̃s hoc noĩe appel¬
lant. Nam si xͥani ip̃i sũt udei: xͥansgͦ¬
ẽ scandalum xp̃c crucifixꝰ. de quo dcm̃ est.
iudeis quidem scandalum: Quis hoc insi
dei. Quomodo ista distingueret. si ⁊̃ eccłam
dei incotidiana loquendi consuetudine iu¬
deos appellare deberet: Item ait. Quos et
uocauit nos. nõ solũ ex iudeis sed ⁊̃ ex geri¬
tibus. Quomͦ uocauit ex iudeis. si pociũs ex
nõ nideis uocauit ut essent iudei. Item de is¬
rahelitis. Quid gͦ dicemꝰ inquit. Quia gen
tes que nõ sectabant᷑ iusticiam app̃hende¬
runt iusticiam. iusticiam aut̃ que ex fide
ñ ꝑuenit: Quare: Q uiã nõ ex fide: s qiͣ ex
oꝑibus. Offenderunt.n. in lapidem offen¬
gͦ. Nunquid repulit deus plebẽ suam : Ausit.
de tͥbu bemami. Nom repulit deus płebẽ

Expanded text:
atis Iudaeis et Graecis Christum dei uirtutem et dei sapientiam. quos dixit Graecos, hos etiam gentium nomine significauit eo, quod haec lingua maxime excellit in gentibus; Iudaeos tamen ipsos uocauit, quos omnes hoc nomine appellant. nam si Christiani ipsi sunt Iudaei, Chris scandalum Christus crucifixus, de quo dictum est: Iudaeis quidem scandalum. quis hoc nisi dei. quo modo ista distingueret, si et ecclesiam dei in cotidiana loquendi consuetudine Iudaeos appellare deberet? item ait: Quos et uocauit nos non solum ex Iudaeis sed etiam ex gentibus. quo modo uocauit ex Iudaeis, si potius ex non Iudaeis uocauit, ut essent Iudaei? item de Israhelitis: Quid ergo dicemus? inquit; qtes, quae non sectabantur iustitiam, adprehenderunt iustitiam, iustitiam autem, quae ex fide enit. Quare? Quia non ex fide, sed quasi ex operibus: offenderunt enim in lapidem offenergo, Numquid repulit Deus plebem suam? Absit. tribu Beniamin. non reppulit deus plebem
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Ih̃u p̃ceptor: miser̾e̾ nrĩ. Nam et qd̾
p̃ceptorem uocant. quo uoĩe nescio ut ꝰ qͥs¬
qm̃ dñm int̾pellau̾i̾t ꝓ medicina corpora¬
ni: satis puto significare lepram. falsam eẽ
doctͥnam qmͣ bonꝰ p̃ceptor abstergit. Sacer¬
docium uͦ iudeorum nemo fere fidelium
dubitat figuran fuisse futuri saceriocii
regalis quod est. meccła. quo consecrant᷑
om̃s ꝑtinentes ad corꝰ xͣ: sũmi et ueri pͥn¬
cipis sacerdotum. Nam nc̃ et om̃s ĩ ugũt᷑.
quod tũc regibus tm̃ et sac̾ docibꝰ fiebat. Et

Expanded text:
Nam et quod praeceptorem vocant, quo nomine nescio utrum quisquam Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bonus praeceptor abstergit. Sacerdotium vero Judaeorum nemo fere fidelium dubitat figuram fuisse futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum. Nam nunc et omnes unguntur, quod tunc regibus tantum et sacerdotibus fiebat: et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑhabundanciam nõ se corrũpendi atq
oportue siuãdi. uł nõ sutũdi ea qrũ nou
usus s concupiscencia rep̾hendenda est
Nõ .ni. int̾ est omnino quid almĩtoꝵ aimas
ut succuras nccͣitati corporis. dr̃ mͦ congͣa¬
dum est. Neq ꝙͣ sunias młtum ĩt̾ est. cũ
uideamꝰ alioꝵ stomachum citiꝰ saciari. et eos
tñ illi ip̃i paruo quo saciãt᷑. ardẽt̾ ⁊̃ ĩtollera¬
bilit̾ et om̃ino t᷑pit̾ in hiare. Ellios aut̃ pus¬
culo quidẽ saciari. s tollenbiliꝰ mopiã ꝑpe¬
ti et uł añ horam positas epulas. si id intẽꝑe
aut opꝰ sit. aut ncc̃e sit cũ tͣnͣqͥlli ͭ ͤiccipere.¬
aut neq tang̾e. Mag̃ gͦ int̾ est ñ quid uł ꝙͣ
alimentoꝵ pro congruencia hominũ. et ꝓ
cilitate et serenitate añm careat. cũ his uł

Expanded text:
am non se corrumpendi atque opportune sumendi, vel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruadum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et intolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non qalimentorum pro congruentia personae suae sed quanta facilitate et serenitate animi careat his, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ti intlłigit᷑. Quod d ͭ noluit ignosc̾e cõser¬
uo suo. et abiit et misit eũ incarc̾em. ⁊ cet̾a
intesłudum. tenuit contra eum hũc aĩmũ
ut supplicia illi uellet. Consui aut̃ qͥnar¬
dominꝰ diuitem ñ intrare in regͫ dei.
et discipuli dñt. quis pot̾ saluus fieri
cum pauici sũt diuites incõꝑatõne multitu¬
dinis pauꝑum incelligendũ qd̾ om̃es qui

Expanded text:
ti intelligitur. Quod dixit: Noluit ignoscere conserti intelligitur. Quod dixit: Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, etc., intelligendum: Tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem, qui narDominus, divitem non intrare in regnum Dei; et discipuli dicunt, Quis potest salvus fieri? cum pauci sint divites in comparatione multitudinis pauperum: intelligendum quod omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
extollerent᷑ insuꝑbiam. Ammoniti sunt
pociꝰ ꝑ humilitatem fidei qiͣ per sinapis gra¬
nqͦlib regno t̾reno. filii regni illiꝰ. sub quo
sunt omĩa regna t̾rena. Quod dominꝰ¬
dixit. qͥ aut̃ scandelizauit uũ expu¬
silł istis. id ẽ ex humilibꝰ qͣles uut
esse discipulos suos. nõ optemꝑindo uł etiã
contrauemendo. sicut de alexandro erario
apłus dicit. Expedit ei ut mola asmaria
suspendat᷑ collo eiꝰ: et p̃cipitet᷑ inpfundũ
maris: id est congruit ei ut cupiditas rr̃.
tẽpalumi cui stulti et ceti colligantur eũ
de uictũ põdere suo deduc᷑ ad interitũ. Qd̾¬
oblatꝰ est debitor dño decẽ miliũ talen.
et uissit eũ nenundari. et uxorẽ ciꝰ
et filios. et oͣ q ͤ hẽ bat et reddi: intlłndũ est
decem p̃ceptoꝵ legis eum fuisse debitorem.
et procupi ͭ atq operibꝰ suis tanꝙͣ uxore et
filius penas solu̾e debuisse. quod ẽ p̃cium eiꝰ.
Precium .n. uenditi. supplicium dampua¬

Expanded text:
extollerentur in superbiam, admoniti sunt potius per humilitatem fidei, quasi per sinapis gra regno terreno filii regni illius sub quo sunt omnia regna terrena. XXIpusillis istis, id est, ex humilibus, quales vult esse discipulos suos, non obtemperando, vel etiam contraveniendo, sicut de Alexandro aerario Apostolus dicit ; expedit ei ut mola asinaria suspendatur collo ejus, et praecipitetur in profundum maris: id est, congruit ei cupiditas rerum temporalium, cui stulti et caeci colligantur, eum devinctum pondere suo deducat ad interitum. t debitor domino decem millium talentorum, et jussit eum venundari, et uxorem ejus et filios et omnia quae habebat et reddi, intelligendum est decem praeceptorum legis eum fuisse debitorem, et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxorem et filios poenas solvere debuisse, quod est pretium ejus. Pretium enim venditi, supplicium damna
Abbreviated transcription (Latin):
rendi. sed ꝓpt̾ tonos mali tole
reliq̃bant: sicꝰ ipẽ dñs nocenten
iudam ns ad condignũ eius exi¬
tum tolerauit Et sacrã tenã cũ
in notentib cõmunitare ꝑmisn
Sicut tolerart apłi eos qui per
inuidiã qd ipiꝰ diaboli inciũ est.
xp̃m annũciabant. Sicꝰ tolera¬
unt cypͥanꝰ collegarũ auariciã ꝙͣ

Expanded text:
rendi, sed propter bonos mali tolerrelinquebant; sicut ipse Dominus nocentem Judam usque ad condignum ejus exitum toleravit, et eum sacram coenam cum innocentibus communicare permisit; sicut tolerarunt Apostoli eos qui per invidiam, quod ipsius diaboli vitium est, Christum annuntiabant ; sicut toleravit Cyprianus collegarum avari
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃pture ild oraculũ: filꝰ mał
ip̃e se iustũ dicit: exitũ autem
siuĩ nõ abluit Meritis a̾ cypͥa¬
ni sic nõ eqͣtur qui pp̃te pr̾a ł ra¬
ria sacͣmẽta nec ip̃os hereticos
audet rebaptizare. sicꝰ ñ eqͣtur
m̾itis petri: qͣsq̾s ñ cogit gẽtes
iudanzare. Sed illa petri nõ tã¬
inuenitur. correrisse aũ istam

Expanded text:
scripturae illud oraculum: Filius malus scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non taninuenitur. correxisse autem istam
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. pmitus rocitata ẽ. cñ
fateatur in p̾t᷑itũ sic eẽ ãmus¬
sos meccliãm qui fu̾ãt alibi
baptizati. ut de nuo ñ bapti¬
zarẽtur. ude illo sine haptis¬
mo fuisse arbitratur. tm̃ tñ
ponit utilitatis ⁊ salub̾tatis m
pace eccłie. ut p̃p illã ñ eos cre¬
dat ab eccłie muerib separi
qua in re sicꝰ ingeniũ tuũ no¬
ui. facillime ꝑspicits totã cãm
urãm penitus euersã ⁊ extin¬
tam. Si enĩ sacram̃ta cum pͤ¬
tatorib ꝯ̾cando sicut putatis.
periis eccbã que fuerat in orbe
t̾rarũ. nam uos iõ seꝑ atis iam
pͣus tota perierat cum sicꝰ dicit
oypͥamis in cam siue baptistno
ãmitebant᷑. ac sic nec ip̃e cy¬
pͥanus hẽbat inqna ecclĩan
ascet᷑. Q uãto magis młto po¬
stior ui auctor pat̾q donatꝰ¬
sine haptismo ãmitcebantrur
erat tũ eccłia que pareret
cristis ab unitate. qua excu¬
sacione possitis abluere non
hetis. Impleturꝙ in nob̾sce

Expanded text:
dicitis, primitus recitata est, cum dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteritum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in pace ecclesiae, ut propter illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo posterior uester auctor paterque Donatusine Baptismo admittebantur, erat tamen Ecclesia, quae pareret ionem qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere non habetis, impleturque in vobis sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
luminet illuminet uuttũ suũ
suꝑ nos. Ut cognoscamꝰ in t̾ra
uiam tuã: in om̃ib gentibus
salutare tuñ Deinde si cypͥam
sãcti ep̃i ⁊ głosi martiris tede¬
lectat auctoeitas. ꝙͣ qͥdem sicut
dixi a canonicis anc̃te distin¬
gmmꝰ.cur in eo te nõ delectat
qd̾ unitatẽ orbis t̾re atq om̃i¬
um genciũ. ⁊ diligendo tenuit.
⁊ disputando defendit : qd̾ eos
quise tanꝙͣ iustos abea sepa¬
rare uoluissent arrogantissi¬
mos ⁊ suꝑbissimos iudicauit.
irritens eos hoc sibi assum̾e
qd̾ nec apłis concessit dñs. ut
ante tempꝰ zizama colligerẽt.
ut tanquã ip̃is paleã ferre ⁊ a¬
ream purgare concessu sit
paleas conarẽtur atͥtico seꝑa¬
re Qnod imũquẽq alienis pet¬
catis macłari non posse mon¬
strauit. quã sibi om̃s impie
sedicionis actores solã cãm se¬
quo alit̾ sapuit collegas di u̾sa
sencientes. ñ iudicandos. nec
ianũ que in cõcilio cuiꝰ auclori¬
tatẽ ad rebaptizandũ seã uos

Expanded text:
 inluminet uultum suum super nos, ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Deinde si Cypriani, sancti episcopi et gloriosi martylis, te delectat auctoritas, quam quidem, sicut dixi, a canonis auctoritate distinguimus, cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium et diligendo tenuit et disputando defendit, quod eos, qui se tamquam iustos ab ea separare uoluissent, adrogantissimos et superbissimos iudicauit inridens eos hoc sibi adsumere, quod nec apostolis concessit dominus, ut ante tempus zizania colligerent aut, tamquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare, quod unumquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam sequo aliter sapuit, collegas diuersa sentientes nec iudicandos nec aianum, quae in concilio, cuius auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos
Abbreviated transcription (Latin):
uelle calumpmari &ccłie ꝙ tot
diuinis testimoniis eẽ constat et¬
clesiam xp̃i. qd̾ aliter tractat illos
qui eam deserunt si hoc ip̃m penitẽ¬
do corrigant. aliter illos qui mnea
nõdum fu̾unt. ⁊ tũt pͥm̃ patẽ eiꝰ
accipiũt. Illos amplius huiliã
andis mat̾na caritate seriuẽdo.
habos epłam ꝓlixiorẽ fortasseꝙ̃
uelles. esset qñ młto breuior.
site in respõdendo cogitarem.
Nunc uero eciam si tibi nich̃ ꝓ¬
sit : nõ puto nnch̾eis ꝓ fusuram
qui eã leg̾e̾ cum dei timore. ⁊ sñ
ꝑ sonarũ acceptõnẽ curauerint.

Expanded text:
uelle calumniari ecclesiae, quam tot uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis esse constat ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos, qui eam deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humilianandis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogitarem; nunc uero. etiam si tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum dei timore et sine personarum acceptione curauerint.