comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cassiodo¶ Que suanitas que sit
utilitas uersiculi huiꝰ hinc datur ĩ¬
telligi qm̃ in hoc psalmo triplici eñ
repenicione memorait ut quasi parti
foriferi plauitiem tensam per ordi¬
ues tertos iocunditas iosei boloris
ornaret mista si quidem brenitate
regulam totius ⁊ eligiomis exponit
Primu est enin ut nos dominus
duertat Deinde nt ostendat faciem
snam tertin ut saluos faciat Nou
enm anteꝙ̃ ꝯuertat ostendit facie
suam iret saluat insi nos prius lu¬
łmine sue pietatis inspexent. Qua¬
propter uersus iste mente condendꝰ
est quia per ip̃m sub breuitate pe¬
tumis quitquid nobis expedire mõ¬

Expanded text:
erimus. Quae suavitas, quae sit utilitas versiculi hujus hinc datur intelligi, quoniam in hoc psalmo triplici eum repetitione memoravit; ut quasi prati floriferi planitiem tensam per ordines certos jucunditas rosei coloris ornaret. In ista siquidem brevitate regulam totius religionis exponit. Primum est enim, ut nos Dominus convertat; deinde, ut ostendat faciem suam; tertio, ut salvos efficiat. Non enim antequam convertat, ostendit faciem suam; nec salvat, nisi nos prius lumine suae pietatis inspexerit. Quapropter versus iste mente condendus est, quia per ipsum sub brevitate petimus, quidquid nobis expedire mon
Abbreviated transcription (Latin):
ueit Agnus ĩmaculatꝰ õctisus est re¬
demptor surrexit amortuis mũdus
lat se nestire quod totus mundus
agnouit. Presta dne obstinatis cõ¬
uersionem humen obsturꝰ increduł
fidẽ ut pro quibꝰ in crute positus o¬
rasti pitlitãtibo subueĩre digneris
Nã quibus nista suadere nõ possuꝯ¬

Expanded text:
it, Agnus immaculatus occisus est, Redemptor resurrexit a mortuis, orbis lat se nescire quod totus mundus agnovit. Praesta, Domine, obstinatis conversionem, lumen obscuris, incredulis fidem; ut pro quibus in cruce positus orasti, periclitantibus subvenire digneris. Nam quibus suadere justa non possu
Abbreviated transcription (Latin):
quendo Cassiodo. Difficilis quippe
res est iiguam in lubrico fauciu
constitutam. ueritatis rigide tenẽ
mensuram cui si incanteᷤ frena
laxentur. frequenter cont̃ se loqui¬
tur. facilius .n. tatendo culpa refu¬
gitur qm̃ loquendo Iͥdeo subdit.
seromꝰ Posiu ori meo custodia

Expanded text:
exaltat . Difficilis quippe res est linguam in lubrico faucium constitutam, veritatis rigidae tenere mensuram: cui si incaute frena laxentur, frequenter contra se loquitur. Facilius enim tacendo culpa refugitur, quam loquendo. Vers. 2. Posui ori meo custodia
Abbreviated transcription (Latin):
pulos xp̃ianos qui ueteris hoĩs
prauitate deposita in nouo rege¬
nerationis sunt mimere cõmu¬
tati. pro hns aũt quod dictu
est intelligendu est ꝙ reuera
passio dñ pro cuntis fidelibus

Expanded text:
pulos Christianos, qui, veteris hominis pravitate deposita, in novae regenerationis sunt munere commutati. Pro his autem quod dictum est, intelligendum est quoniam revera passio Domini pro cunctis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
s es̃ coguostat et gaudeat. Qui uo
exce adiutoit̃ dyaboli se õe intellig¬
at simł et doleat Et dũ adhuc aiõ¬
pcãtux et tenebrosa ĩ corpore suo
tenet ĩclusa cũ dei adiurorio de po¬
tostato dyaboli se couet. au̾tere ne
forte si illũ malis oꝑibus ĩ sitẽtes

Expanded text:
Dei esse cognoscat et gaudeat. Qui verexercere; adjutorem diaboli se esse intelligat, simul et doleat; et dum adhuc peccatrix et tenebrosa anima in corpore suo tenetur inclusa, cum Dei adjutorio de potestate diaboli se conetur eruere: ne forte si illum malis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ malu sit diuicias habere
tm̃ ut de iusto habeant᷑. et deo gͣ¬
tias referat᷑ qui eas dedit. Nons
malu est. spem ĩ diuiciis p̾onere
Diuicias licet habere ad ncc̃itatẽ
et non licet possidere ex amore Naz
et abraham et reliqui bom diui¬
cias habuerũt. s spem in eis nõ

Expanded text:
 malum sit divitias habere, tantum ut de justo habeantur: et Deo gratiae referantur, qui eas dedit? Non, sed malum est spem in divitiis ponere. Divitias licet habere ad necessitatem, et non licet possidere ex amore. Nam et Abraham, et reliqui boni divitias habuerunt: sed spem in divitias non
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc nomen audire pñt et bom
et mali. non aũt gustare nͥ sc̃i
et qnͣto quisq sanctior est ranto
dultius et su auiꝰ sapit nomen
dm̃ in corde eiꝰ tanto .n. pacientis
et desiderabilius ip̃m expectat
ut tandem uidere mereatur qd̾

Expanded text:
Hoc nomen audire possunt et boni et mali: non autem gustare nisi sancti. Et quanto quisque sanctior est, tanto dulcius et suavius sapit nomen Domini in corde ejus. Tanto etiam patientius et desiderabilius expectat, ut tandem videre mereatur quod
Abbreviated transcription (Latin):
rem quamlibet honestatis splen¬
dore ꝑspicuam simul et utilitatis
fructibus plenam pia et prudens
auctoritas iubere disposuit et eã¬
Dem rem huilis obediencia toto mẽ.¬

Expanded text:
rem quamlibet honestatis splendore perspicuam simul et utilitatis fructibus plenam pia pariter et prudens auctoritas jubere disponit, et eamdem rem humilis obedientia nihil te
Abbreviated transcription (Latin):
consensit uxori decepte a serpente ut
dei p̾cepta p̾teriret. et in uia petõiu
non stetit quia uenit quidem ut i¬
iua pet̃orum nascendo sicut peccato¬
res sed non stecit quia eum non te¬
nuit illicebra secularis. Et in eathedͣ
pestilentie non sedit. quia noluit reg¬
nũ terrenu cum suꝑbia Cassiodorꝰ

Expanded text:
consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum s
Abbreviated transcription (Latin):
esse. qnͣta item miseria sit uiue̾ in
hoc seculo. qnͣta deniũ calanntas
semꝑ cruciam in ĩserno. et ex hac.
meditatione mea subito amore ee¬
lestis patrie attractus ipo affectu
ducente in hec uerbo decurro. Be¬
atus uir qui non abiit in consilio
ipioru ciuꝰ psalim totam seriem
si scd̾m intimũ cõpuctionis sensu
inꝗrimꝰ quid aliud insi hec ubiq di¬
centem ĩuenimꝰ felices qui nũqm

Expanded text:
eo, quanta item sit miseria vivere in hoc saeculo, quanta demum calamitas semper cruciari in inferno, et ex hac meditatione mea subito amore coelestis patriae attractus, ipso affectu ducente in haec verba decurro. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum , cujus psalmi totam seriem si secundum intimum compunctionis sensum inquirimus, quid aliud nisi hoc ubique dicentem invenimus: Felices qui
Abbreviated transcription (Latin):
deiꝰ ac deinde mirari cepi uesamam
hoũii qui mortales sunt et tamen
uoluntati eius obiuare non ꝑtimes¬
cunt et hac it aq admiratione com¬
pulsus sum exclamare et dicere Qua¬
nidignatioĩ quia uesaniam admira¬
murꝰ p̾sumptioni m̃dignamur Item¬
in angustiis constitutus qñtu enĩ sẽ¬
per in dei misericordia con fidebam co¬
gitare incipio quia cu quõdãmodo
me ab eo derelictum uideo ex affectu
doloris in hec uerba ꝓrimpo One
quid multiplicati sunt qui tubulãt

Expanded text:
Dei, ac deinde admirari coepi vesaniam hominum, qui mortales sunt, et tamen voluntati ejus obviare minime pertimescunt. Ex hac itaque admiratione compulsus sum exclamare et dicere: Quaindignationi, quia vesaniam admiramur, praesumptioni indignamur, veIn angustiis constitutus; ; quantum semper in Dei misericordia confidebam cogitare incipio, quia tamen quodammodo me ab eoderelictum video, ex affectu doloris in haec verba prorumpo. Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant
Abbreviated transcription (Latin):
rem quamlibec honestatis splen¬
dore ꝑspicuam simul et utilitatis
fructibus plenam pia ec prudens
auctoritas inbere disposunt et eã¬
dem rem hũilis obediencia toto mẽ.

Expanded text:
rem quamlibet honestatis splendore perspicuam simul et utilitatis fructibus plenam pia pariter et prudens auctoritas jubere disponit, et eamdem rem humilis obedientia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
centesimꝰ uiiiꝰ Uirgo pepit messyas
ueit Agnus ĩnatulata ocaisus est re¬
demptor surrexit a mortuis mũdus
lat se nestire quod totus mundus
agnonit. Oresta duẽ obstinatis cõ¬
nersionem huen obsturꝰ intreduł
fidẽ ut pro quibꝰ in crute positus o¬
rasti ꝑitlitãtibꝯ subueĩre digneris

Expanded text:
dent. Virgo peperit, Messias jam venit, Agnus immaculatus occisus est, Redemptor resurrexit a mortuis, orbis lat se nescire quod totus mundus agnovit. Praesta, Domine, obstinatis conversionem, lumen obscuris, incredulis fidem; ut pro quibus in cruce positus orasti, periclitantibus subvenire digneris.
Abbreviated transcription (Latin):
ie quidem Nudius testiano quantum meminisse
Dignumini habundanterrefecti estis: sed quia
nos &iam post longum sermonem auidissi me
dimisistis : Nonputamus scĩtatem unõm ho¬
dierni diei debito frtudandam uthoc sit dedebito illud delu¬
cro ꝑsalmus quilectus est ꝓpetotus figuris rerum my sterus¬
q: contexitur. &opus hab& non solum nr̃to sed &iam untẽnon
parua intentione quam quam &i co cunstuquaedictisunt:
possint ad lit tertm relgiose accipi: Enumeruntur enu & si
no nomnia multa tamen opent quae notas untomnib: intuenttib¬

Expanded text:
ie quidem nudiustertiano, quantum meminisse dignamini, abundanter refecti estis: sed quia nos etiam post longum sermonem avidissimi dimisistis, non putavimus Sanctitatem Vestram hodierni diei debito fraudandam; ut hoc sit de debito, illud de lucro. Psalmus qui lectus est, prope totus figuris rerum mysteriisque contexitur, et opus habet non solum nostra, sed etiam vestra non parva intentione; quanquam etiam cuncta quae dicta sunt, possint ad litteram religiose accipi. Enumerantur enim etsi non omnia, multa tamen opera Dei, quae nota sunt omnibus intuentib
Abbreviated transcription (Latin):
tum & cit patrisuo & frc tribus suis ego p̃ueni p̃parare uobis
escas. Prceced antergo filiitui pncecedant operatua quales
filios prcemiseris tiles sequeris. Ex pł traetatus de poł ei.¬

Expanded text:
tum, et ait patri suo et fratribus suis: «Ego praeveni praeparare vobis tum, et ait patri suo et fratribus suis: «Ego praeveni praeparare vobis escas» . Praecedant ergo filii tui, praecedant te opera tua: quales filios praemiseris, tales et sequeris. IN PSALMUM CII E
Abbreviated transcription (Latin):
dero quis namsit Neforte illesit dequo dicit apłr
Qui propteruos pacuꝑ factus.ẽ. cumdiues ẽ. ut illius pauꝑ¬
titeuos ditccremini: Siergo ipse ẽ quomodopccuꝑ. Nam
quomododiues quis nonuid& Vn de enim homines sunt di¬
uites. puto ccuro crgento familiatert. sed omnia ꝑ ipsum
facta sunt. Quidergo ditius ꝑquem faetaesunt diuitice
&icmille quae non sunt uere diuitiae. Pillum enim & ille
diuitice ingenium memores uita ipsius. Corporis sanitas
sensus confirmatioq: membrorum. Et enim cum haec sclua
sunt. & pccuperes diuites sunt ꝑillum & illemaiores diuitiȩ
Fides pietas iustitia caritas castitas mores boni. Nemo
enim &os hab&. nisi ꝑeum qui iustificat impium. Eccequã
diues. Quis enim diues quibab& quoduult alio faciente.
Anqui facit quod uult & clio habente. Puto qui cditior
illequi fecit quod habes. Quia quodillehab& tu non habes
Ecconuicmn diues in hoctam diuctie unde agnituri sumur baec

Expanded text:
e ille sit, de quo dicit Apostolus, «Qui propter vos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate vos ditaremini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argento, familia, terra: sed «omnia per ipsum facta sunt.» Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, memoria, mores, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, conformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec
Abbreviated transcription (Latin):
n omnimunere dñi dĩnr̃i. In omni eius consolatione. In omni
correptione ingratia quando namredignatus ẽ. in indul¬
gentia. Qui anobis non hoo non hoc reddidit. quod debebut
in omnibus operibus eius benedicat animan ñte dnm: Hoc enim
cantubimus inde incipit psalmus. Dequo loquemur. Donante
ipso quodpos simus quemnñt anima benedicit. Vnusquis que nrm̃
excit& & exostoꝰ animam suam & dicates. Benedic anima mecdum̃
nedic animameadnm. Obcudit obtempenet facithoc ꝑsuad& ei¬
& non exdonis nr̃is sed exillius quem benedicit animanñt. suscepit
enim psalmus iste ostendere nobis quarebenedicat animan ñt dnm̃.
Quasiei respondiss& animasua. Quare mihidicis benedic dnm̃.
Audicmus ergo audiat ipsa animanñte consider&omniu quibus
temopentmini. Dsenim est qui o penatur in uobis. Ergone
te extolleres quia facis uerbum eius: quia facis uoluntatem eius.
uoluit tehumiliari respiciendo gnatiam eius. Vnde hoc conse¬

Expanded text:
n omni munere Domini Dei nostri, in omni ejus consolatione, in omni correptione, in gratia quam donare dignatus est, in indulgentia qua nobis non hoc reddidit quod debebat, in omnibus operibus ejus, benedicat anima nostra Dominum. Hoc enim cantavimus; inde incipit Psalmus, de quo loquemur, donante ipso, quod possumus, quem nostra anima benedicit. Unusquisque nostrum excitet et exhortetur animam suam, et dicat ei: «Benedic, anima mea, nedic, anima mea, Dominum.» Obaudit, obtemperat, facit hoc, persuadetur ei, non ex donis nostris, sed ex illius quem benedicit anima nostra. Suscepit enim psalmus iste ostendere nobis quare benedicat anima nostra Dominum, quasi ei respondisset anima sua: Quare mihi dicis, Benedic Dominum? Audiamus ergo, audiat ipsa anima nostra, consideret omnia quibus tem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc conse
Abbreviated transcription (Latin):
dere quisnamsit. Ne forte illesit. dequo dicit apłr
Qui propteruos pccuꝑ fatus ẽ. cumdiues &̃. ut illius pauꝑ¬
tacteuos ditacremini. Siergo ipse .ẽ. quomodo pauꝑ. Nam
quo modo diues quis nonuid& unde enim homines sunt di¬
uites. puto ccuro argento familiatemt. sed omnia ꝑ ipsum
facta sunt. Quidergo ditius ꝑ quem fataesunt diuitice
& iamille quaenon sunt uerediuitiae. ꝑillumenim & ille
diuitice ingenium memores uita ipsius. Corporis sanitas
sensus confirmatioq: membrorum. Et enim cum haec sclua
sunt. & pccuperes diuites sunt pillum & illemaiores diuitiȩ
Fides pietas iustitia caritas castitas mores boni. Nemo
enim&os hab&. nisi ꝑeum qui iustificat impium. Eccequã
diues. Quisenim diues quibab& quoduult alio faciente:
Anqui facit quõ duult & alio habente. Puto quiccditior
illequi fecit quod haber. quia quodillehab& tu non habes

Expanded text:
dere quisnam sit: ne forte ille sit, de quo dicit Apostolus, «Qui propter vos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate vos ditaremini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argento, familia, terra: sed «omnia per ipsum facta sunt.» Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, memoria, mores, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, conformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes.
Abbreviated transcription (Latin):
actio dere surrectione homo inuocans dm̃: Item enos geniu
unanꝰ cainanaũt genuit malalehel: Malale

Expanded text:
ctio, de resurrectione homo invocans Deum. Item Enos genuit Cainan, Cainan autem genuit Malalehel, Malale
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPII LABER SECUN DUS:
sebi in hieremiã librum celeri sernone dictamus:
A uestentes parumperaures neaudia mus iudiciũ
sanguinis & inter fectorũ animas deploremus:
qui inopinione uirtutum cotidie corrunt in suꝑbiã.
& dõ sesimiles arbitrantur : ut ȩqualitatem quã impia
arrianorum heresis infilio negat: Cunctis hominib
tudini amplius derelinquant: quorum furori respon¬
dimus ut potuimus. & sidñs uitam dederit. plenius res¬
ponsurisumus. nunc autem carponda est uia & dictan¬
di commentarioli. n&nimia longitudone &tendentes
opus n& in moderacta breuitate. auferentes intellegentiã
quorũ alterũ honerat sensus legentiũ alterũ prę¬
cidit studiosiorum desiderium.
dnuntiate hoc domuiiacob. & auditũ facite iniuda dicentes¬
A
seruitehis quorum deos colitis: potest hoc & suꝑ heredi¬
cis accipi. de quib: scribtumẽ: &x nobis &ierunt sed non
multo tempore sub nominem eius mendasiorum suorũ.
simulacra uenerati sunt . ut foris colant quod intus priis

Expanded text:
ico. LIBER SECUNDUS. | sebi, in Hieremiam librum celeri sermone dictamus auertentes parumper aures, ne audiamus iudicium sanguinis et interfectorum animas deploremus, qui opinione uirtutum cotidie corruunt in superbiam et deo se similes arbitrantur, ut aequalitatem, quam impia Arrianorum heresis in filio negat, cunctis hominibus tudini amplius derelinquant. quorum furori respondimus, ut potuimus. et, si dominus uitam dederit, plenius responsuri sumus. nunc coepta carpenda est uia et dictandi commentarioli nec nimia longitudine extendentes opus nec inmoderata breuitate auferentes intellegentiam, quorum alterum onerat sensus legentium, alterum praecidit studiosorum desiderium. Adnuntiate hoc domui Iacob et auditum facite in Iuda dicentesaservite his quorum deos colitis. Potest hoc et super haereticis accipi, de quibus scriptum est: « Ex nobis exierunt, sed non multo tempore sub nomine eius mendaciorum suorum simulacra uenerati sunt, ut foris colant, quod intus prius
Abbreviated transcription (Latin):
seruitehis quorum deos colitis: potest hoc & suꝑ her&di¬
cis accipi. de quib scribtumẽ: Ex nobis &ierunt sed non
fuerunt & nobis: Sienim fuissent᷑ utiq her&icos dñs qui¬
multo tempore sub homine eius mendasiorum suorũ.
simulacra uenerati sunt. ut foris colant quod intus priis
uenerabuntur & paleȩ separentur atritico:¬

Expanded text:
servite his quorum deos colitis. Potest hoc et super haereticis accipi, de quibus scriptum est: « Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nmulto tempore sub nomine ejus mendaciorum suorum simulacra venerati sunt, ut foris colant quod intus prius venerabantur, ut paleae separentur a tritico
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPII LABER SECUN DUS:
sebi in hieremiã librum celeri sernone dictamus:
A uestentes parumperaures neaudia mus iudiciũ
sanguinis & inter fectorũ animas deploremus:
qui inopinione uirtutum cotidie corrunt in suꝑbiã.
& dõ sesimiles arbitrantur : ut ȩqualitatem quã impia
arrianorum heresis infilio negat: Cunctis hominib
tudini amplius derelinquant: quorum furori respon¬
dimus ut potuimus. & sidñs uitam dederit. plenius res¬
ponsurisumus. nunc autem carponda est uia & dictan¬
di commentarioli. n&nimia longitudone &tendentes
opus n& in moderacta breuitate. auferentes intellegentiã
quorũ alterũ honerat sensus legentiũ alterũ prę¬
cidit studiosiorum desiderium.
dnuntiate hoc domuiiacob. & auditũ facite iniuda dicentes¬
A
seruitehis quorum deos colitis: potest hoc & suꝑ heredi¬
cis accipi. de quib: scribtumẽ: &x nobis &ierunt sed non
fuerunt & nobis: Sienim fuissent utiq: her&icos. dñs qui¬
multo tempore sub nominem eius mendasiorum suorũ.

Expanded text:
ico. LIBER SECUNDUS. | sebi, in Hieremiam librum celeri sermone dictamus auertentes parumper aures, ne audiamus iudicium sanguinis et interfectorum animas deploremus, qui opinione uirtutum cotidie corruunt in superbiam et deo se similes arbitrantur, ut aequalitatem, quam impia Arrianorum heresis in filio negat, cunctis hominibus tudini amplius derelinquant. quorum furori respondimus, ut potuimus. et, si dominus uitam dederit, plenius responsuri sumus. nunc coepta carpenda est uia et dictandi commentarioli nec nimia longitudine extendentes opus nec inmoderata breuitate auferentes intellegentiam, quorum alterum onerat sensus legentium, alterum praecidit studiosorum desiderium. Adnuntiate hoc domui Iacob et auditum facite in Iuda dicentesaservite his quorum deos colitis. Potest hoc et super haereticis accipi, de quibus scriptum est: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, multo tempore sub nomine ejus mendaciorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
cupiat in carcerẽ & sophonias sacerdos inpseudo ꝓ¬
ph&arum uerba coniur& ta menueritas claudi & ligari potest.
uinci non potest quȩ & suorũ paucitate contentaẽ & multi¬
tudiner hostiũ nonterretur: Erige itaq cũ moysi ad celũ
manus & anticũ serpentẽ inheremo suspende : Statimq & a¬
mal&h delebitur. & uenenati morsus non preualebunt. secu¬
rusq populus dñi cumihũ iordanis fluenta transibit: &¬
postuastã solitudinẽ commesid& panẽ qui inb&hlem
nostro natus est uiculo:
Ostendit mihi dñs. & ecce duo calati siue iuxta simma chũ cophini
plenificis positi ante tẽplumdñi: post quã traenstulit nabucho¬
donosor rex babilonis iechoniã filiũ io achim regẽ iuda & prin

Expanded text:
cupiat in carcerem, et Sophonias sacerdos in Pseudoprcupiat in carcerem, et Sophonias sacerdos in Pseudoprophetarum verba conjuret : tamen veritas claudi et ligari potest, vinci non potest, quae et suorum paucitate contenta est, et multitudine hostium non terretur. Erige itaque cum Moyse ad coelum manus, et antiquum serpentem in eremo suspende, statimque et Amalec delebitur, et venenati morsus non prrusque populus domini cum Iesu Iordanis fluenta transibit et post uastam solitudinem comedet panem, qui in Bethleem nostro natus est uiculo. | Ostendit mihi dominus et ecce duo calathi — sine iuxta Symmachum cophini — pleni ficis positi ante templum domini, postquam transtulit Nabuchodonosor. rex Babylonis, Iechoniam, filium Io
Abbreviated transcription (Latin):
conpl&umẽ in hieremia. hoc futurũ dedño ꝓph&ari¬
rneum anguem fabulȩ ferunt. multis & me¬
dio capite pullulasse serpentib & scillã siculi
manstrum fr&ci: Facie quidem uirginali.
sed succinitã canib mi serorum laceraesse
naufrcgia. iuncto in eodem litore sirenarũ mortifero
ca rmine quȩ ut uitar& ulixes omericus. claussisse aures
icitur & malũ in ex superabile prudenti uitis se consil
phaschor dicitur pauor siue triens latio. & colonus siue pere¬
grinus : Notandum quoduerba dĩ uiuentis dñ exercituũ
di nr̃i latini & greci codices non habetent . & hebre in suis uo¬
luminib: contrase legant: quod propriȩ mysteriũ signifi¬
duobi frater eusebi calatis habebit ex ordium quorum
alter rete fidei dulcedinẽ alter her&icorũ ꝑfide ama¬
ritudinẽ de monstrabit quãuis ananias filius azur re¬
pugn& heremiȩ & semeias neella mites ꝓph&ã mitti

Expanded text:
conpletum sit in Hieremia, hoc in futurum de domino prconpletum sit in Hieremia, hoc in futurum de domino prrneum anguem fabulae ferunt multis ex medio capite pullulasse serpentibus et Scyllam, Siculi monstrum freti, facie quidem uirginali, sed succinctam canibus miserorum lacerasse naufragia iuncto in eodem litore Sirenarum mortifero carmine, quae ut uitaret Ulixes Homericus, clausisse aures dicitur et malum inexsuperabile prudenti uitasse consilPhaschor\' dicitur \'pauor\' siue \'translatio\' et  \'colonus\' siue \'peregrinus\'. notandum, quod uerba: dei uiuentis, domini exercituum, dei nostri Latini et Graeci codices non habeant et Hebraei in suis uoluminibus contra se legant, quod proprie mysterium signifiduobus, frater Eusebi, calathis habebit exordium, quorum alter rectae fidei dulcedinem, alter haereticorum perfidiae amaritudinem demonstrabit. Quamvis Ananias filius Azur repugnet Jeremiae, et Semeias Nehelamites Prophetam mitti
Abbreviated transcription (Latin):
sebi in hieremiã librum celeri sermnone dictamus:
A uertentes pacrumperaures neaudiamus iudiciũ
sanguinis & interfectorũ animas deploremus :
qui inopinione uirtutum cotidie corrunt in suꝑbiã
& dõ sesimiles arbitraentur ut ȩqualitatem quã impia
arricnorum heresis infilio negat: Cunctis hominib
tudini amplius derelinquant: quorum furori respo¬
dimus ut potuimus. & sid ñs uitam dederit plenius res¬
ponsuri sumus. nunc autem carpondaest uia & dictan¬
di commentarioli. nenimia longitudone etendentes
opus n& in modercta breuitate auferentes intellegentiã:
quorũ alterũ honerat sensus legentiũ alterũ prę¬
cidit studiosiorum desiderium:
dnuntiate hoc domui ia cob. & auditũ facite in iuda dicentes
glacdio & facme & peste interisent: At aute nos omni
inter pr&ationis molestia liberemus : Illã sequamur
regulã quod omnes ꝓph&ȩ intypum dñi saluatoris
plerq gesserint: quid quid iuxta prȩsens tempus

Expanded text:
sebi, in Hieremiam librum celeri sermone dictamus auertentes parumper aures, ne audiamus iudicium sanguinis et interfectorum animas deploremus, qui opinione uirtutum cotidie corruunt in superbiam et deo se similes arbitrantur, ut aequalitatem, quam impia Arrianorum heresis in filio negat, cunctis hominibus tudini amplius derelinquant. quorum furori respondimus, ut potuimus. et, si dominus uitam dederit, plenius responsuri sumus. nunc coepta carpenda est uia et dictandi commentarioli nec nimia longitudine extendentes opus nec inmoderata breuitate auferentes intellegentiam, quorum alterum onerat sensus legentium, alterum praecidit studiosorum desiderium. Adnuntiate hoc domui Iacob et auditum facite in Iuda dicentesgladio et fame et peste interirent. ut autem nos omni interpretationis molestia liberemus, illam sequamur regulam, quod omnes prophetae in typum domini saluatoris pleraque gesserint et, quicquid iuxta praesens tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Ste enos cepit inuocare nom̃ domini .i. forte inue¬
nit u̾ba dep̃catoria ad in uocandũ dm̃ s pleriq hebreoꝵ
arbetrant᷑ qd̾ umagines adhonore di excogitauit ⁊ errauar
Ua forte adexcitandam pigucam memorłe dei. dm̃ effi¬
giauit. ut ⁊ modo fit

Expanded text:
s caepit invocare nomen Domini. Forte invenit verba deprecatoria ad invocandum Deum. Sed plerique Hebraeorum arbitrantur quod imagines ad honorem Dei excogitaverat, et errant. Vel forte ad excitandam pigritiam memoriae Dei effigiavit Dominum, ut modo fit
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbꝰ filus nõe adhus ip̃o r¬
⁊ parirlos. habentes su¬
per se tres dutes. filii
cham nenoch: filii sem
iecthan: fili iapheti suf¬
fone

Expanded text:
 filiis Noe adhuc ipso vet parvulos, habentes super se tres duces: filii Cham Nemrot, filii Sem Ietram, filii Iapheth Soffone
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt᷑. temꝑa q̃n offerunt᷑. lota ubi
offerunt᷑. cause ꝓquib offerunt᷑ Triplex
cis. Aut eͥ erat oblatio de am̃alib ⁊ sacri¬
fitiũ t̾ntebat᷑. nͨ añ octauũ dĩe natiuitatis
pot̾at offerri. nit ead̾e tu̾ie mat̾ ⁊ fedus eiꝰ
aut de sitca mat̾ia. ut simila. pane. thure
⁊ ꝓp̾e t̾itebat᷑ oblatio. aut deliqͥdis auno ⁊
olco. que ꝓpͥt lybamen. uel libatio uel ly¬
batio tlicebat᷑. lit hiis nominibꝰ stͥptura
q̃n inlifferent̾ utat᷑. ꝑ sone uͦ offerentin due.
amma nł synagoga. anmari uͦ alia sac̾dos
alia pͥnceps. alia pͥuata. De qͥb̃ sins locis
Cansan etĩa tͥplex erat clifferentia. Offtre
tepto. Sant exp̃cepto offerebant pͥmitias
frug̃n. unaꝵ. fructium. detimas q eoꝵðe.

Expanded text:
i offeruntur, causae pro quibus offeruntur. Triplex tio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indifferenter utatur. Personae vero offerentium duae, anima, vel Synagoga. Animarum vero alia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis Causarum quoque triplex erat differentia. Offerebcepto. Sane ex praecepto offerebant primitias frugum, uvarum, fructuum. Decimas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ris fuit instans peticio sotioꝵ. qui tñ
hystoriã sarr sceͥptire inserit or qbosis
ddiffusam iectuarnt. breuũ nrmis
& iuexpositam. opus augretti mt tõ¬
pulerunt. aa quor ꝓueritate lirsto¬
rc tonsequenda returrerent. In quo fit
antmus stibo tinꝑauit. rit atetis pa¬
trum ñ recet̾em. ut: nouitas fauonari¬
lis sit & multens aures. scaro acosme¬
graphya moysi uenoans ruuilam nys

Expanded text:
o sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, ri
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ subclid̾it. Tam̃ pt istũ salutare tuũ.
que expectabio lñe. Exponit᷑ hoc ⁊ de
antixp̃o. quẽ uentinrũ de dan asser̃t
sn. ⁊ cornu potestatis armabit᷑. multoᷤ
⁊̃ qui ascenderant ad tulm̃ untutũ ret᷑

Expanded text:
dit: Tamen post illum salutare tuum exspectabo, Domine. Exponitur hoc, et de Antichristo, quem venturum de Dan asseruntecutionis, et cornu potestatis armabitur. Multos etiam, qui ascenderant ad culmem virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ sermonẽ adfiliũ iuda de illo xp̃o
mitando sit. Ofilimi. ille erit. ligans
sociabit. Lauabit ĩ uino stoła suã. ⁊ in
sangͥne uue pallu snũ .i. carnẽ suam
passionis sangͥne ciuentabit. Pulchriores
breꝰ omma de iuda sic. Non auferet᷑ scep
tendꝰ ẽ. hebrẽ dicit. donͨ sylo ueniat .i. usq

Expanded text:
t sermonem ad filium Judam de illo Christo mittendo sic: O fili mi, ille erit ligans asociabit. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum, id est carnem suam passionis sanguine cruentabit. Pulchriores braeus omnia de Juda sic: Non auferetur sceptendus est. Hebraeus dicit, donec veniat Silo,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ pꝰ moysen intrareit m̾are rubrũ ubi
regnum ꝙͦ ꝓmeruit. Mamis tua ĩ c̾uitibꝰ
inimicoꝵ tuoꝵ ⁊ adorabunt te filii pa¬
tͥs tui. Nic notat regẽ uenturum. Catu¬
lus leonis iudas. H ic de capite regni. Da¬
uid enĩ minimꝰ fr̃m elictꝰ ẽ inregem. Ad
p̃dam fili mi ascendisti. qͥa pͥmo daid
plurmos hostes habuit. Reqͥescens ac¬
cubiusti ut leo. ⁊ qͣi leena. Postea ipse

Expanded text:
Rubrum, ubi et regnum promeruit. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum, et adorabunt te filii patris tui. Hic notat regem futurum. Catulus leonis Judas, hoc de capite regni, David enim minimus fratrum electus est in regem. Ad praedam, fili mi, ascendisti, quia primo David plurimos hostes habuit. Requiescens, accubuisti ut leo, et quasi leaena, quia postea
Abbreviated transcription (Latin):
uñ cbãs. Iudas ascendet ꝓuobis inp̾liũ
ligans aduineã pullum. ⁊ aduitẽ asmã.
.i. tanta erit s̃ copia uini. qd ĩ una inite
oculos. qͥa sic apparet ĩ ocłis bibentium:
Incandore dentin copiã ouiũ. ⁊ lactis no¬
tat. qͥa lac comestũ apparet ĩ dentibꝰ. De¬

Expanded text:
vobis in praelium. Ligans ad vineam pullum, et ad vitem asinam, id est tanta erit ei copia vini, quod in una vite oculos, quia sic apparet in oculis bibentium. In candore dentium, copiam ovium et lactis notat, quia lac comestum apparet in dentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui uenerãt eũ ꝑdere. Et fc̃s ẽ pͥncep̃
sacdotum post patrẽ suum. Lib̾ sods
Machabeor:. ñ ẽ hy¬
storie ꝓsecutio. s ꝓ¬
secute recapitulatio.
sit iudas machabeus
iherosolimite disꝑsi¬

Expanded text:
eos qui venerant eum perdere. Et factus cerdotum post patrem suum. HISTORIA LMachabaeorum non est historiae prosecutio, sed prosecutae recapitulatio. sit Judas Machabaeus, Jerosolymitae dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
o tliti solet. legit᷑ hoc ĩ numeris. Meri¬
to au̾ hoc nomine censet᷑. qͥa .iiii. ħ pͥnci¬
palit̾ num̾ant᷑. scił. de om̃i ppło uiri
apti ad arma ferenda. pͥmogeniti. leuite.
quia &x bis numerãt᷑ mansiones ꝑ quas
ꝓfecti .s̃. s nec mulieres ñ minores .xx.¬

Expanded text:
liter, unde et dici solet; Legitur hoc in Numeris. Merito autem hoc nomine censetur, quia quatuor principaliter hic numerantur. De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulieres, nec minores
Abbreviated transcription (Latin):
Tobye exordiũ ha¬
buit incaptuitate
x. tͥbuũ. quã fecit
s almanasar: Quo
habu̾it. ñ satis e¬
lucet. Uidet᷑ enim
torie tobias iuxisse

Expanded text:
Tobiae exordium habuit in captivitate decem tribuum, quam fecit Salmanasar. Quo habuerit, non satis elucet. Videtur enim, toriae, Tobias vixisse
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. ⁊ tr̃ã qd̾ optima ⁊ supposint hu-¬
merũ sim̃ adportantũ qͥa ĩueliendis
mertibꝰ ad mare que infinibꝰ suis habũ¬
dabant. laborauit. Ftñsq ẽ tͥbutis ser¬
metaphorite exponũt licentes qd noc¬
be ⁊ die studendo laborau̾it. ⁊ id̾o oẽs
tͥbꝰ ei sermerũt qͣi mag̃ro dona ferentes.¬

Expanded text:
tima, et supposuit humerum suum ad portandum, quia in vehendis mercibus ad mare, quae in finibus suis abundabant, laboravit, factusque est tributis sermetaphorice exponunt dicentes quia nocte et die studendo laboravit, et ideo omnes tribus ei servierunt, quasi magistro dona ferentes.
Abbreviated transcription (Latin):
de lemi sacͥdores. quoꝵ consilio xp̃c occisus
Adliit̾am leni. sortẽ ñ habuit int̾ra. s admix¬
tꝰ alus uiculos habuit ⁊ adalenda peco¬
ra. Symeon similit̾ qͥa modicꝰ erat. sortẽ

Expanded text:
otes, quorum consilio Christus occisus Ad litteram Levi sortem non habuit in terra, sed admistus aliis viculos habuit ad alenda pecora. Simeon similiter, quia modicus erat, sorte
Abbreviated transcription (Latin):
uos confirmare iuxta
euangeliũ meum et predicatio¬
nem ihesu xpristi. secundum re¬
uelationem msterii temporibꝰ
eterinus taciti. quod nunt patefas¬
tum est per scripturas propheta¬
rum secudum preceptum cter¬
in dei. ad obeditionem fidei in cũ¬
ctis gentibus. cogniti soli sapi¬
cuti deo per ihesum xpristum

Expanded text:
ta Evangelium meum, et praedicationem Jesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti, quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei, ad obeditionem fidei in cunctis gentibus cogniti, soli sapienti Deo p
Abbreviated transcription (Latin):
atqz dilectus in tanto amore diles¬
tionis ab eo habitus est. ut ĩcena
super pectus eius recumberet. et ad
crucem astanti soli matrem pro¬
priam commendasset. nt quem
nubere uolentem ad amplexum
uirginitatis ascinerat: ipsi et custo¬
diendam uirginem tradidisset.
Hic itas cum propter uerbu
dei et testimonium ihesu xpristi ex¬
iliũ in pathinos insula sortirctur:¬
illic ab codem apocalipsis prcostĩsa
describitur: ut sicut in principio
canoins id est libri genescos in cor¬
ruptibile principiũ preuocatur:
ita ctiam incorruptibilis fuus.
per uirginem in apocalipsi redde

Expanded text:
 dilectus, in tanto amore diletionis uberior habitus est, ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset, ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque cum propter verbum Dei et testimonium Jesu Christi in Pathmos insulam sortireturillic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apoca
Abbreviated transcription (Latin):
mitiũ et fius. Hic est iohãnes
qui sciens superuenisse sibi dicit
egressionis de corpore. conuocatis
in epleso discipulis. descendit in de¬
fossum scpulture suc locum. ora¬
tioneq complcta reddidit spiri¬
tum: tam a dolore mortis factus
extrancus. quã a corrupcione car¬
ius noscitur alienus. Cunis
tamen scripture dispositio nel
libri ordiuatio idco a uobis per
singula nou expouitur. ut. ne¬
scientibus inquirendi desideriũ
collecctur: et querentibus laboris
fructus: et deo magisteri doctri¬
na seructur¬

Expanded text:
itium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut nescientibus inquirendi desiderium collocetur et quaerentibus laboris fructus, et Deo magisterii doctrina servetur
Abbreviated transcription (Latin):
uos confirmart iuxta
euangeliũ nncum et predicatio¬
nem ihesu xpristi. secundum re¬
uelationem msterii temporib
eteris taciti. quod nunt patifas¬
tum est per scripturas propheta¬
rum secundum preceptum cter¬
i dei. ad obeditionem fidei in cũ¬
ctis gentibus. cogniti soli sapi¬
cuti deo per ihesum xpristum.

Expanded text:
uxta Evangelium meum, et praedicationem Jesu Christi, secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti, quod nunc patefactum est per Scripturas prophetarum, secundum praeceptum aeterni Dei, ad obeditionem fidei in cunctis gentibus cogniti, soli sapienti Deo. P
Abbreviated transcription (Latin):
nebant petrus et iohãnes. et iacobz
et andreas. phylippus. et thomas:
bartholonicus. et matheus. iacob
alphei. et symon zelotes: et iudas ia¬
cobi. Hi omnes erant perseueran
et fratribus cius
n
Tm diebus illis exurgens
petrus in medio fratrum:¬

Expanded text:
bitantes, Petrus et Iohannes, Iacobus et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Iacobus Alphaei et Simon zelotes et ludas Iacobi. hi omnes erant adseruienteet fratribus eius. in his autem diebus surgens Petrus in medio
Abbreviated transcription (Latin):
Uod
ab mi¬
audi¬
quod
mus
oculis
nostris. quod perspeximus. et ma¬
nus nostre contrectauerunt de uer¬
bo uite: et uita manifestata est: et
uidinus et testamur. et annũcia¬
mus uobis uitamn eteruam que c¬
rat apud patrem: et apparuit nobis.
Quod iudimus et audiuimus

Expanded text:
uod ab iniaudiquod mus oculis nostris: quod perspeximus: et manus nostre contrectaverunt de verbo vite: et vita manifestata est nobis: et vidimus: et testamur: et annunciamus vobis vitam eternam: que erat apud Patrem: et apparuit nobis. Quod ergo vidimus: et audivimus
Abbreviated transcription (Latin):
nem
feci de
omni¬
bus o
teophi
cepit ihesus facere et docere: usq in diẽ
qua precipiens apostolis per spiritũ
post passionem suam in multis ar¬
gumentis per dies quadraginta ap¬
parens cis: et loquens de regno dei.

Expanded text:
em feci de omnibus: o Theophile: cepit Jesus facere et docere usque in diem: qua precipiens Apostolis per Spiritum post passionem suam in multis argumentis: per dies quadraginta apparens eis: et l
Abbreviated transcription (Latin):
¶Orinthi lunt achaic. Et
hi similiter ab apostolis au¬
dicrunt uerbum ueritatis. et subute¬
si sunt multipharie a falsis apostolis.
quidam a phylosophie uerbosa cloquẽ¬

Expanded text:
orinthii sunt Achaici; et hi similiter ab apostolis audierunt verbum veritatis, et subversi sunt multifarie a falsis apostolis. Quidam a philosophiae verbosa eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcmper sollicitus pro robis in orati¬
omibus: ut stitis perfecti et pleni
in omni uoluntate dei. Testimo¬
nũ cium illi perhibeo. quod ha¬
bet multum laborem pro uobis.
it pro his qui sunt laodicie: et qui
ierapoli. Salutat uos lucas medi¬
cus carissimus: et denias. Salu¬
tate fratres qui sunt laodicie: et
m̃pham: et que in domo eius est
csclesiam.
Tcum lecta fucrit apud
nos cpistola. facite ut et
in laodictusium ecclesia legatur:
et eam que laodicensium est nos
legatis. Et archippo. Uide ministe¬
rium quod accepisti in dño: ut u¬
lud impltas. Salutatio nca ma¬
ni pauli. Mcinores istoti uincu

Expanded text:
emper sollicitus pro vobis in orationibus ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei testimonium enim illi perhibeo quod habet multum laborem pro vobis et pro his qui sunt Laodiciae et qui Hierapoli salutat vos Lucas medicus carissimus et Demas salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam cum lecta fuerit apud vos epistula facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur et eam quae Laodicensium est vos legatis et dicite Archippo vide ministerium quod accepisti in Domino ut illud impleas salutatio mea manu Pauli memores estote vincu
Abbreviated transcription (Latin):
timore sit apud pos. Opus enim
diũ operatur sicut et ego. Nequis
ergo illum spernat: Deducite au¬
tem illum in pace: ut ueniat ad me.
Expecto cium illum cum fratrib.
De apollo autem fratre notum uo¬
bis facio. quoniam multum ro¬
gaui eum ut ueniret ad uos crm
fratribus: et utiq non fuit uolũ¬
tas erus ut nunc ueniret: Ueniet
autem: cum ei uacuũ fucrit: lix.¬
Igilate. state in fide: uirili¬
ter agite. et confortamini.
Omnia uestra incaritate fiant:
Blecro autem uos
fratres: nostis domũ stepha
cooperanti et laboranti. Gaudeo
autem inpreseutia stephane. et for¬
tunati. et achaici: quoniam id qd̃
uobis deerat ipsi suppleuerũt: Ne¬
fecerunt enĩ et meum spiritum: et
uestrum: Cognoscite ergo qui sũt¬
euismedi. Salutant uos etlesie a¬
sie. Salutant uos in dño multũ
aquila et prisca. cum domestica
sua ecclesia: apud quos et hospitor:
Salutant uos fratres omnes. Sa¬
lutate muicem: mosculo sancto.
D̾ alutatio mea manu pauli. Si
quis non amat dominũ nostrũ

Expanded text:
timore sit apud vos: opus enim Domini operatur, sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me: exspecto enim illum cum fratribus. De Apollo autem fratre vobis notum facio, quoniam multum rogavi eum, ut veniret ad vos cum fratribus: et utique non fuit voluntas ut nunc veniret: veniet autem, cum ei vacuum fuerit. Vigilate, state in fide, viriliter agite, et confortamini. Omnia vestra in charitate fiant. bsecro autem vos, fratres, nostis domum Stephancooperanti, et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati, et Achaici: quoniam id, quod vobis deerat, ipsi suppleverunt; refecerunt enim et meum spiritum, et vestrum. Cognoscite ergo qui hujusmodi sunt. Salutant vos Ecclesiae Asiae. Salutant vos in Domino multum, Aquila et Priscilla, cum domestica sua Ecclesia: apud quos et hospitor. Salutant vos omnes fratres. Salutate invicem in osculo sancto. Salutatio, mea manu Pauli. Si quis non amat Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
Udas
ibesu
xpristi
fratit
autẽ
iacobi.
his qͥ
in dco
dilectis: et in ihesu xpristo conser¬
natis et uocatis. Mistricordia uo¬
bis et pax et caritas ad implcatur
Karissimi oninẽ sollicitudincu
facicus scribeudi uobis de cõmu
mel tradite sanctis fidci. Subin¬
troierunt cium quidam homĩes
qui olim prescripti sunt in hoc in¬
dicium inipii. dei nostri graciam
transferentes in luxiriant: et solũ
dominatorem et du̾n nostrum i¬
sum xpristum negantes. Cõmo¬
uert autti uos uolo: scientes semel
omnia quoniã ilrsus populum
de terra egypti saluaus: secundo
eos qui non crediderunt perdidit
Angilos uero qui non sernaucẽt¬
suum principatum. sed dereliqut¬
cuini magni dei uiculis sterius

Expanded text:
udas Iesu Christi frater autem Iacobi his qui in deo patre dilectis et in Iesu Christo conseruatis uocatis. misericordia uobis et pax et caritas multiplicetur. carissimi, omnem sollicitudinem faciens scribendi uobis de communi mel traditae sanctis fidei. Subintroierunt enim quidam homines qui olim praescripti sunt in hoc judicium impii, Dei nostri gratiam transferentes in luxuriam, et solum Dominatorem et Dominum nostrum Jesum Christum negantes. Commonere autem vos volo, scientes semel omnia, quoniam Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo em non credentes perdidit, angelos quoque qui non seruauerunt ordinem suum, sed dereliquecium magni dei uinculis. eos
Abbreviated transcription (Latin):
bus ne¬
qz per
nem.
sed per
ihesum xpristum et deum patrem
qui suscitauit eum amortius. et
qui mecum sunt omues fratres:
calesiis galatie: Gratia uobis et
pax a deo patre et dño nostro ilx¬
su xpristo qui dedit semetipsum.
pro peccatis nostris. ut eriperet nos
de presenti seculo necyͣ. sccundum

Expanded text:
bus neque per nem sed per Iesum Christum et Deum Patrem qui suscitavit eum a mortuis et qui mecum sunt omnes fratres ecclesiis Galatiae gratia vobis et pax a Deo Patre et Domino nostro Iesu Christo qui dedit semet ipsum pro peccatis nostris ut eriperet nos de praesenti saeculo nequam secundum
Abbreviated transcription (Latin):
redditur ab omiubus: et ab ipsa
ucritate. Et nos testimonium per¬
hibemus: et nosti quoniam testi¬
moniũ nostrum perum est..ł¬
ta habui scribere tibi: sed noliu
per atramcutum et calamum.
Spero autem protinus te uidcre
ct os ad os loquenur. Pax tibi:
Silutant it anuci. Saluta aui¬

Expanded text:
redditur ab omnibus et ab ipsa redditur ab omnibus et ab ipsa veritate et nos autem testimonium perhibemus et nosti quoniam testimonium nostrum verum est multa habui scribere tibi sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi spero autem protinus te videre et os ad os loquemur pax tibi salutant te amici saluta ami
Abbreviated transcription (Latin):
sum ualde uenicatibus fratrib
et testimoniũ pechibentibus ue¬
ritati tue: sicut tu iucritate ã¬
bulas. Maiorcin horum non ha¬
bro graciami: quam ut andiant
filios icos inueritate anibulã¬
tes. Rarissime. fidcliter facis quie¬
quid operaris in fratres. et hoc in pe¬
regrinos. qui testimoniũ reddidc̃¬
runt caritati tuc in conspectu cc¬
desie.: quos beue faciens deduces
digne deo. Pro nonine cium crꝰ
profecti sunt nichil accipientes
a gentilibus. Nos ergo debemius
suscipere hunismodi ut coopera¬
tores sumis ueritatis. Sccipsissẽ
forsitan ecdesic: sed is qui amat
primatum gerere in eis diotre¬
pes nou recipit nos. Propter
hoc si uenero commonebo cius
opera que facit: uerbis mali¬
gius garriens in nos. Et quasi
non ei ista sufficiant: nec ipse su¬
scipit fratres. et cos qui luscipiũt
prohibet: et de eclesia eicit. La
rissime. noli mutari malum: sed
quod bonun est. Qui bene facit
ex deo est: Qui male facit: non ui¬
det deum. Denctrio testimoniũ

Expanded text:
ientibus fratribus, et testimonium perhibentibus veritati tuae, sicut tu in veritate ambulas. Majorem horum non habeo gratiam, quam ut audiam filios meos in veritate ambulare. Charissime, fideliter facis quidquid operaris in fratres, et hoc in peregrinos, qui testimonium reddiderunt charitati tuae in conspectu Ecclesiae: quos, benefaciens, deduces digne Deo. Pro nomine enim ejus profecti sunt, nihil accipientes a gentibus. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Scripsissem forsitan Ecclesiae: sed is, qui amat primatum gerere in eis, Diotrephes, non recipit nos. Propter hoc si venero, commonebo ejus opera, quae facit verbis malignis garriens in nos: et quasi non ei ista sufficiant; neque ipse suscipit fratres, et eos, qui suscipiunt, prohibet, et de Erissime noli imitari malum sed quod bonum est qui benefacit ex Deo est qui malefacit non vidit Deum Demetrio testimonium