comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uulus : Inmo uo quid ni suscipet humił
et mansuetꝰ: Quid ni obmutesc̾et coram
iͥcuncidente qui coram tondente obimi¬
tuit: coram crucifegente siluit: Alioqͥn
non erat illi difficile carnem suam integrã
conseruare ne scinderetur qui fecerat ne
uirgͥnalis uteri porta in exitu suo apiret᷑.
Non erat difficile ꝑuulo ꝓhibere ue caro
illa ctumcideret᷑ qͥñ nec mortuo fuit dit¬
ficile custodire ne corrumꝑet᷑: Postquam gͦ
consumati sunt dies octo ut cͥumcideret᷑ pu¬
er: uocatum ẽ nomen eius ih̾c. Magnum et
mirahile sacͣmentum. Circumeidit᷑ puer et
uocat ibc: Quid sͥ uult ista conexio: Circum¬
cisio nempe saluandi potiꝰ quam saluatoris
cẽ uicetur: et saluatorem cͥcumcid̾e clecet po
tius qmͣ cͥciuncidiz S agnosce mediatorem
dei ⁊ hominũ: qui ab ip̃o natiuitatis sue exor¬
dio diuinis humana sociat. ima sũmis. Nas-¬
citur ex muliere. s cui fecunditatis fructus

Expanded text:
parvulus? Imo vero, quidni susciperet humilis parvulus? Imo vero, quidni susciperet humilis et mansuetus? Quidni obmutesceret coram circumcidente, qui coram tondente obmutuit, coram crucifigente siluit? Alioquin non erat illi difficile carnem suam integram conservare ne scinderetur, qui fecerat ne virginalis uteri porta in exitu suo aperiretur. Non erat difficile parvulo prohibere ne caro illa circumcideretur, quando nec mortuo fuit ficile custodire ne corrumperetur. 2. Postquam ergo consummati sunt dies octo ut circumcideretur Puer, vocatum est nomen ejus Jesus. Magnum et mirabile sacramentum! Circumciditur puer, et vocatur Jesus. Quid sibi vult ista connexio? Circumcisio nempe salvandi potius, quam Salvatoris esse videtur; et Salvatorem circumcidere decet, quam circumcidi. Sed agnosce mediatorem Dei et hominum, qui ab ipso nativitatis suae exordio divinis humana sociat, ima summis. Nascitur ex muliere, sed cui fecunditatis fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑet hec omnia cͥcumciditur puer. Agnus
simacula: et si non eguit: tñ uoluit circuni¬
cidi: Nec uestigium qͥtem ullum uuln̾is
hñs: alligaturam uulm̾s non refugit. Non
sic impii non sic. ñ sic agit ꝑuersitas elatio
potest arguere de peccato. ip̃e poc̃i remediũ
et uerecundum ꝑiter et austerum. sine ulla
necessitate suscepit: nec repulit cultrum
lapideum. inquo solo uetus illa que eracłe¬
tur rubigo non fuit. Nos eccͣ inu̾erundi ad
obcenitatem culpe erubescimus agere peni¬
tentiam qd̃ extreme dementie est: male ꝓm
in uisln̾a. xeiuis in remedia u̾ecundi. Qui pec¬
catum ñ fecit non dedignatus ẽ se ꝑcc̃oremre¬
putari. nos et eẽ uolumus et nolumus esti-¬
mare̾: Ita ne sano opꝰ ẽ meilicina ⁊ ñ male
hñtib. Inmo uero ita ne eget medicamine
ñ eger s medicus: Quis hominũ tante nõ
s̾ dicam głie. s uel innocentie conscius. enͣ¬
ciꝑe delictoꝵ. S dicał Quid ni susciꝑet ꝑ

Expanded text:
Super haec omnia circumciditur Puer, Agnus Super haec omnia circumciditur Puer, Agnus sine macula: etsi non eguit, tamen voluit circumcidi. Nec vestigium quidem ullum vulneris habens, alligaturam non refugit vulneris. Non sic impii, non sic; non sic agit perversitas elationpotest arguere de peccato, ipse peccati remedium, et verecundum pariter et austerum, sine ulla necessitate suscepit; nec repulit cultrum lapideum, in quo solo vetus illa quae eraderetur rubigo non fuit. Nos e contra inverecundi ad obscenitatem culpae, erubescimus agere poenitentiam; quod extremae dementiae est: male proni in vulnera, pejus in remedia verecundi. Qui peccatum non fecit, non dedignatus est peccatorem reputari: nos et esse volumus, et nolumus aestimari. Itane sano opus est medicina, et non male habentibus? imo vero itane eget medicamine non aeger, sed medicus? Quis hominum tantae sibi non dicam gloriae, sed vel innocentiae conscius, aequpicere, delictorum. Sed dicas: Quidni susciperet
Abbreviated transcription (Latin):
tur puer. uocatum est nomen testi moĩo¬
eius ihc audinimus paucis exp̃ssum qd¬
magnum pietatis sacramentũ. Au hr̃e¬
diuimus congruam lectionem. uerbo de be¬
ad breuiato qid̾ fecit domimis super iiꝰ.S.¬
terram. adbreuiatum enim incarne: x¬
amplius adbreuiat᷑ suscepta ⁊̃ carnis
cͥcumcisione. Minoraras paulominus ab-
angelis dei silius naturam humanam
intouit: s iam ne ip̃m respuens remedium
humane corruptionis. plane multo mino¬
ratus ab eis: hm̃is hic magnum froei docu¬
mentum: hm̃s et manifestum humilitaris
exemplum. Adiqͥd enim tͥ cͥcumcisio nocĩa:
qui pcc̃m nec cõmisisti nec contraxisti: ¶õ
ip̃e non fet̾is etas manifestat. qdͥ ñ contpẽ¬
ris multo certius ꝓbat patris duimitas.
integͥtas matͥs. Summus sac̃dos es: qͣm nec
super pr̃e nec suꝑ matre. contaminand̃ pro¬
pħanatum ni lege ẽ. potius quam mandatum.
pecm̃ non cadit. Est et mater ex temꝑe s uir¬
go: nec parere potuit in corruptio corruptelã.

Expanded text:
tur Puer, vocatum est nomen ejus Jesus. » . 1. Audivimus paucis expressum magnum pietatis sacramentum: audivimus congruam lectionem Verbo abbreviato quod fecit Dominus super terram. Abbreviatum enim in carne, amplius abbreviatur suscepta etiam carnis circumcisione. Minoratus paulo minus ab angelis Dei Filius, humanam naturam induit; sed jam nec ipsum respuens remedium humanae corruptionis, plane multo minoratus ab eis. Habes igitur hic magnum fidei documentum, habes et manifestum humilitatis exemplum. Ad quid enim tibi circumcisio necessaria, qui peccatum non commisisti nec contraxisti? Quod ipse non feceris, aetas manifestat; quod non contraxeris, multo certius probat Patris divinitas, integritas matris. Summus sacerdos es, quem nec super patre, nec super matre contaminandum, prophetatum est in lege potius quam mandatum. 9 in quem peccatum non cadit. Est et mater ex tempore, sed virgo; nec parere potuit incorruptio corruptelam.
Abbreviated transcription (Latin):
pessimi illius timenda est accusatio: qñ ñ
indicabit dũs bis inbis ip̃m: At forte tͥmi¬
nari nolet intentionemet ineaꝑte calũp¬
niam struere machinabitur: in qua nec fra¬
trum nec ip̃ius pat̾is testimoniũ satis effi¬
caꝑuiteatirr. Necc̃e s̃ ergo ut in hac ꝑte opi¬
tulentu nob̃ testis internus: qui magis
cor quam faciem intuetur: A quo sane ⁊
incipiendum est ut ñ pͥus qͥcquam conti¬
tum. expedit iam exn̾ora quoꝙ sͥ testimo¬

Expanded text:
pessimi illius timenda est accusatio, quoniam non pessimi illius timenda est accusatio, quoniam non judicabit Dominus bis in idipsum. At forte criminari volet intentionem, et in ea parte calumniam struere machinabitur, in qua nec fratrum, nec ipsius patris testimonium satis efficax videatur. Necesse est ergo ut in hac parte opituletur nobis testis internus, qui magis cor quam faciem intuetur: a quo sane et incipiendum est, ut non prius quidquam concitum, expedit jam exteriora quoque sibi testimo
Abbreviated transcription (Latin):
nis nccĩa ẽ attestatio: que tamꝙͣ mater ẽ
despondit apłs uni uiro uirginem castam
ex hibere xp̃o. S ne ipsuis ministri contẽp¬
nendrim ẽ testimonium: ei qui imitari que¬
rit saluatoris exemplum. hic ẽ ioseph locũ
qͥtem optinens sponsi. re autem uera seruuꝰ
et cdispensator : qui sane pater uocatur. mag̃
autem nutricius ẽ S dico eabem manifes¬
tiũs. et aphis qui foris sunt frẽs mei: et ab
eo qui uitus ẽ hr̃e oportet testimoniũ bonũ
Cuiꝰ enim omuib gͣra. eo nemini hoñosa
ẽ conu̾satio: huic sine dubio ꝓpͥa de salute
uniusa frm̃ cong̾gatio attestatur: Fr̃ustra
plane suꝑ his dum taxat que sunt in ma¬
nifesto. nequissimus ille fña accusator tra
Habet et aprelatis testimonium. quisqͥs et
peccata secularis uite ⁊ huiꝰ quoq temꝑis
negligentias. qm̃ in multis offentiius õs.
nisi foete sanctiores nos arbitramur discipi

Expanded text:
nis necessaria est attestatio, quae tanquam mater est nis necessaria est attestatio, quae tanquam mater est despondit Apostolus, uni viro virginem castam exhibere Christo . Sed nec ipsius ministri contemnendum est testimonium ei qui imitari quaerit Salvatoris exemplum. Hic est Joseph, locum quidem obtinens sponsi, re autem vera servus et dispensator, qui sane pater vocatur, magis autem nutritius est. 5. Sed dico eadem manifestius. Et ab his qui foris sunt, fratres mei, et ab eo qui intus est, habere oportet testimonium bonum. Cujus enim omnibus grata, nemini onerosa est conversatio, huic sine dubio propria de salute universa fratrum congregatio attestatur. Frustra plane super his duntaxat quae sunt in manifesto, nequissimus ille fratrum accusator trahHabet et a praelatis testimonium, quisquis et peccata saecularis vitae, et hujus quoque temporis negligentias quoniam in multis offendimus omnes , nisi forte sanctiores nos arbitramur discipul
Abbreviated transcription (Latin):
one ppłs. congriumn sͥ mandatum exigue cͥ¬
cumcisionis accepit: sic ubi creuit in uirũ
ꝑfecriorem toto inbetur crꝑe baptrzari. que
tocius ẽ hominis integͣ cͥcumcisio Hinc ẽ
post arium tricesimum dignatus ẽ cruci¬
figi: ubi in penam corpꝰ omne discensumẽ
Cuiꝰ similtudini mortis complantam᷑ et
nos. ut scribit apłs: nimirum qd̾̃ nouissĩe
traditum ẽ obseruantes Que ẽ gͦ moralis
cͥcuncisio nostra: nisi quam cõmendat a
postolus idem. uictum inqͥens et uestitum
hũtes. his contempti simus: Optime ꝓtsꝰ tͥ
oumcidit nos. ⁊ suꝑflua resecat uniu̾sa
uoluntaria bec pauꝑtas: pͤnitentie labor
regularis obseruatio discipline. Ceterum
in hac cͥcumcisione tͥplex nobis querendum
est salutis nr̃e testimonium: ab angło et
maria et ioseph Portet inquam ut ante on¬
ma nob̾ magni consilii angłs salutis nom̃
imponat: dehuic et ipsius quoq cong̾gatio¬

Expanded text:
one populus congruum sibi mandatum exiguae cione populus congruum sibi mandatum exiguae circumcisionis accepit: sic ubi crevit in virum perfectiorem, toto jubetur corpore baptizari, quae totius est hominis integra circumcisio. Hinc est post annum tricesimum dignatus est crucifigi, ubi in poenam corpus omne distensum est: cujus similitudini mortis complantamur et nos, ut scribit Apostolus , nimirum quod novissime traditum est observantes. 4. Quae est ergo moralis circumcisio nostra, nisi quam commendat idem apostolus: Victum, inquiens, et vestitum habentes, his contenti simus? Optime prorsus circumcidit nos, et superflua resecat universa, voluntaria haec paupertas, poenitentiae labor, regularis observatio disciplinae. Caeterum in hac circumcisione triplex nobis quaerendum est salutis nostrae testimonium, ab angelo, et Maria, et Joseph. Oportet, inquam, ut ante omnia nobis magni consilii angelus salutis nomen imponat. Dehinc et ipsius quoque congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
ab angło pͥusquam in utero concipet᷑. Item
qͥppe et angłi saluator et hominis s homi¬
nis abincarnatione angli abinitio creatu¬
uiatum. manifestius in euangelio legitur
caro frĩi. Nos fies mei nos respicit hec ꝑa¬
bola xp̃c̃ enimͣ aͣnglico eguit testimonio nec
humano: s ut scͥptum ẽ ommia ꝓpter eletos:
Triplex ꝓuite querend̾ nob̾ salutis ꝓpͥe testĩ¬
monium: ne forte iuiteantur afsũpsisse nom̃cłi
nr̃i inuanum: I nos enim fr̃es cͥcumcidi ue¬
cesse ẽ: et sic nomen salutis accipe Curumꝰ¬
cibi sane non let̾ta s spũ et ueritate: qͥumci¬
di inimo menbro s toto corꝑe simul licet
enim magis in ea parte inqua mandata iu
deis est cͥcunicisio. regnet ad ditamentum le¬
uathan. qõ a malo est. et amputari debet.U¬
niu̾sam tñ occupat carnem: A planta pecdis
usꝙ adu̾ticem non ẽ in nob̾ sam̃tas: nec ẽ a¬
liqua pars que ñ cabida sit hoc ueneno:
Apterea sicut puulus ad huc iufice et dilecci¬

Expanded text:
ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Idem quippe et angeli Salvator, et hominis; sed hominis ab incarnatione, angeli ab initio creatupropheta abbreviatum, manifestius in Evangelio legitur caro factum. Nos, fratres mei, nos respicit haec parabola. Christus enim nec angelico eguit testimonio, nec humano: sed, ut scriptum est, omnia propter electos . Triplex proinde quaerendum nobis salutis propriae testimonium, ne forte videamur assumpsisse nomen Dei nostri in vanum. Et nos enim, fratres, circumcidi necesse est, et sic nomen salutis accipere; circumcidi sane non littera, sed spiritu et veritate; circumcidi non uno membro, sed toto corpore simul. Licet enim magis in ea parte, in qua mandata est Judaeis circumcisio, regnet additamentum Leviathan, quod a malo est, et amputari 790 debet, universam tamen occupat carnem. A planta pedis usque ad verticem non est in nobis sanitas; nec est aliqua pars quae non tabida sit hoc veneno. Propterea sicut parvulus adhuc in fide et dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
lis rex ⁊ rey celi. fab̾ fiium te pateris appella¬
ri. pariter et putari: Et enim lucas euange¬
nr̃e uanitatis. Parum aliqͥd seio. uel magis
scrre mͥ indeor. ⁊ iam stiere ñ possum: impii¬
denter me ⁊ imp̾deuter ingerens et ostentans:
Amptulus ad loquendum ueloꝵ ad docend̾.
tarbus ad aucliendũ. ꝙ xp̃c cum tanto tẽ¬
pe saebat cumm seip̃m aoscondebat: sumnqͥs
inanem głam metuebat: Quid timeret
abinani głia: qui est uera głia patͥs: Inq
timebat s non sͥ. Nobis timebat si non sͥ ab
illa: quib nou̾at ẽt̃ timendum. nob̾ cauebat:
nos instruebat. Lacebat ore. s instruebat
oꝑe: et qd̾ postea clocuit uerbo. tã clamabat exẽplo
Uiscite a me qi mitis sum et humilis cordez
Nam de infancia domini parum aliqͥd au¬
dio: extunc iam usq ad hunc tͥcesimum an¬
num nicħ inuenio nunc uͦ iã latere non pot̃.
quiram maniseste demonstratur a patre.

Expanded text:
lis Rex, et Rex coeli, fabri filium te pateris appellalis Rex, et Rex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter et putari? Etenim Lucas evangenostrae vanitatis? Parum aliquid scio, vel magis scire mihi videor, et jam silere non possum, impudenter me et imprudenter ingerens et ostentans, promptus ad loquendum, velox ad docendum, tardus ad audiendum. Et Christus cum tanto tempore silebat cum se ipsum. abscondebat, nunquid inanem gloriam metuebat? Quid timeret ab inani gloria, qui est vera gloria Patris? Utique timebat; sed non sibi. Nobis timebat ab illa, quibus noverat esse timendum; nobis cavebat, nos instruebat. Tacebat ore, sed instruebat opere; et quod postea docuit verbo, jam clamabat exemplo: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Nam de infantia Domini parum aliquid audio; extunc jam usque ad hunc tricesimum annum nihil invenio. Nunc vero jam latere non potest, qui tam manifeste demonstratur a Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
ba: quia nichil melius agno conuenit qmͣ
columba Qd̃ agnus in animalib hoc colũba
in auib est. Sunima utriusq unocentia.
summa mansuetudo. sũma simplicitas. Qd
enim sic alienum ab omni malicia sicut ag¬
nus et columba: Noce cuiquam nesciunt:
letere non nou̾nt. S ne foetuito casu id eue¬
nisse causeris. ecce testimonium dei patris.
Ecce deus maiestatis intonuit: dominus sciꝑ
aquas multas: et uox patris audita ẽ: Hic
ẽ filiꝰ meus dilectus inquo mͥ bene complacui:
Uere enim hicẽ in quo non ẽ quod patri dis¬
pliceat: qd̃ ocłos maiestatis offendat: Uñ ip
seait. Qm̃ que placita s̃ ei facio semꝑ. Ipm
inquit audite. Ecce domine iħu uł iam nũt
loquere. Quousq similes: quousq dissimu¬
las : Duii tacuisti et ualde diu. uel iam nmͣlo¬
quendi licentiam h̾s apatre: quam diu di
trtus et dei sapientia quasi infirmus aliqͥs
et insipiens lates in populo. quam diu nobi¬

Expanded text:
ba; quia nihil melius agno convenit quam ba; quia nihil melius agno convenit quam columba. Quod agnus in animalibus, hoc columba in avibus est. Summa utriusque innocentia, summa mansuetudo, summa simplicitas. Quid enim sic alienum ab omni malitia, sicut agnus et columba? Nocere cuiquam nesciunt, laedere non noverunt. Sed ne fortuito casu id evenisse causeris, ecce testimonium Dei Patris. Ecce Deus majestatis intonuit, Dominus super aquas multas , et Vox Patris andita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Vere enim hic est, in quo non est quod Patri displiceat, quod oculos majestatis offendat. Unde et ipse ait: Quia quae placita sunt ei, facio semper . Ipsum, inquit, audite. Ecce, Domine Jesu, vel jam nunc loquere. Quousque siles? quousque dissimulas? Diu tacuisti, et valde diu; sed jam nunc loquendi licentiam habes a Patre. Quandiu, Dei virtus et Dei sapientia, quasi infirmus aliquis et insipiens, lates in populo? Quandiu, nobi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib. trementum pͥncipaib: baptiza¬
riuis tomine ihu. it quid enim aut quid
tibi opꝰ fuit baptismate: siumqͥd sano opꝰ
est medicina: aut mundatione mundo:
unte tibi porm̃: ut baptisma sit ncc̃m: sũ
es illi: deꝰ de cleo lumende lumine: Nam in
teo peccm cãdere non posse qͥs nesciat: anu̾o
ergo porm̃ ex ea trahere potuistiͥ q̃ te sineini¬
quitate concepit: et salua integͥtate peꝑit:
Quam macł̾am pt̃ hr̃e agnus sine macła:
ego inqͥt ioh̃s a te debeo hapticari et tu ue¬
homo coram humili deo: Sine m̾ inquit
dominus: decet enim sic nos implere omnem
iusticiam: Ad quieuit iohes et obeclinit: bap¬
tiranit agnum dei. et aquis lauit. Nos ablu¬
ti sumus non illo: quia nob̾ lauandis aque
cognoscunt᷑ ablute. S fortassis minuᷤᷤ cre¬
cdis iohis testimonio. qꝑ et ip̃e homo ẽ. Et po¬
tes hr̃e suspectum: cognatus eius ẽ. cuiper hi
grue ad indicamnlum agnum dei uenit colũ¬

Expanded text:
Potestatibus, tremendum Principatibus? BaptizaPotestatibus, tremendum Principatibus? Baptizari vis, Domine Jesu? Utquid enim, aut quid tibi opus fuit baptismate? Nunquid sano opus est medicina, aut mundatione mundo? Unde tibi peccatum, ut baptisma sit necessarium? es illi, Deus de Deo, lumen de lumine. Nam in Deum peccatum cadere non posse quis nesciat? An vero . Quod ergo peccatum ex ea trahere potuisti, quae te sine iniquitate concepit, et salva integritate peperit? Quam maculam habere potest Agnus sine macula? Ego, inquit Joannes, a te debeo baptizari, et tu ve humiliaretur homo coram humili Deo? Sine modo, inquit Dominus: decet enim sic nos implere omnem justitiam . Acquievit Joannes, et obedivit: baptizavit Agnum Dei, et aquas lavit. Nos abluti sumus, non ille: quia nobis lavandis aquae cognoscuntur ablutae. 7. Sed fortassis minus credis Joannis testimonio, 799 quia et ipse homo est, et potes habere suspectum; cognatus ejus est cui testimgrue ad indicandum Agnum Dei venit colum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is accepimꝰ hodie celebratur: que et si lon¬
go post temꝑe.  frã tñ creditur hoc ip̃o die
ad baptismun ioh̾is aouenit. uenit tan¬
quam unus ex ppło: qui solus erat sine pͤ¬
sato. Quis enim tunc crecderet filium d̾i:
quis putaret dominum maiestatis: Uallde
qͥ dem humiliaris domine: miinis absconde¬
ris: s ioh̾em latere non pot̾is. Noñe ipẽ:
qui ꝑ maternum ut̾m te nundum natũ
nundum natus agnouit: Nonne ipẽ est
qui ꝑ utriusq materni ur̃i parietes te
agnouit. et quia turbis clamare non po¬
tuit saltem mr̃em suam motu exultatiõis
edocuit. Nic autem quid s urdit ih̾m uio¬
h̾es. ait euanglista uenieritem ad ser⁊
Enp̃e qui purgationem faciat delictoꝵ. ecce
sentinam uram purgaturus aduenit: ⁊ tñ
post hoc testimonium baptizaru uilt a ioh̾e:
Ttemit ille. quid mirum: Quid inqͣ mirum
sitremit homo. nec autet attingere scm̃dei
uerticem: capud aborand̾ angł̃is. reu̾endũ

Expanded text:
nostris accepimus, hodie celebratur; quae, etsi lonnostris accepimus, hodie celebratur; quae, etsi longo post tempore, facta creditur hoc ipso die. ad baptismum Joannis advenit; venit tanquam unus e populo, qui solus erat sine peccato. Quis eum tunc crederet Filium Dei? quis putaret Dominum majestatis? Valde quidem humiliaris, Domine; in imis absconderis, sed Joannem latere non poteris. Nonne ipse est, qui per maternum uterum, te nondum natum nondum natus agnovit? Nonne ipse est qui per utriusque materni uteri parietes te agnovit; et, quia turbis clamare non potuit, saltem matrem suam motu exsultationis edocuit? Nunc autem quid? Vidit eum Joannes, ait evangelista, venientem ad se, pse qui purgationem faciat delictorum, ecce sentinam nostram purgaturus advenit: et tamen post hoc testimonium baptizari vult a Joanne. Tremit ille. Quid mirum? quid, inquam, mirum, si tremit homo, nec audet attingere sanctum Dei verticem, caput adorandum angelis, reverendum
Abbreviated transcription (Latin):
quid aula ẽ stabulum. thronus p̃sepium : cie
frequentia iosepħ ⁊ maria: Quomͦ ita insi¬
pientes facti sunt uiri sapientes. ut adorẽt
in sapientia sua deum cognoscere non pote¬
rat. placuit deo ꝑ stulticiam p̃dicationis sal¬
uos facere credentes. Nonne timend̾ erat
frẽs ne sand alizarent᷑ uiri isti. et illusos se crecle¬
rent cum canta idigna uiderent a regia ciui¬
tate. uͭ regem querendum coniectabant᷑. ad bethleem
inueniunt stabulum inuolutum pannis in¬
fantulum. Nec illis sordet stabulum. non pan¬
nis offendunt᷑. nõ scãdali z antlactantis infan-¬
tia ꝓciclũt. uen̾antur ut regem. adorant ut
deum. ꝓͥfecto qui illos adduxit ip̃e et instrĩ
et qui ꝑ stellam foris ammonuit ip̃e in occul¬
to cordis ecocuit: Hec gͥ domini declaratio
clarificaiit hanc diem et magoꝵ deuota ue¬
n̾atõ. deuotam fecit et uen̾abilem. Nec sola
hec apꝑitio s altera quellam sicut a patͥb

Expanded text:
quid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae quid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae frequentia Joseph et Maria? Quomodo ita insipientes facti sunt viri sapientes, ut adorent in sapientia sua Deum cognoscere non poterat, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos fieri credentes . Nonne timendum erat, fratres, ne scandalizarentur viri isti, et illusos se crederent, cum tanta indigna viderent? A regia civitate, ubi regem quaerendum conjectabant, ad Bethlehem ur stabulum, inveniunt involutum pannis infantulum. Non illis sordet stabulum, non pannis offenduntur, non scandalizantur lactentis infantia; procidunt, venerantur ut regem, adorant ut Deum. Sed profecto qui illos adduxit, ipse et instruxit; et qui per stellam foris admonuit, ipse in occulto cordis edocuit. Haec igitur Domini declaratio clarificavit hanc diem, et Magorum devota veneratio devotam fecit et venerabilem. 6. Nec sola haec apparitio, sed altera quaedam, sicut a patribus
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine indulgentie magnitudinem ul¬
tionis attende. Inmensus ẽ enim deus. et insini¬
tus iniusticia. sicut et inmĩa. Multus ad ig¬
noscendum. multus ad ulciscendum: S mĩa
benignitatem p̃rogauit. ut ꝑ eam reconciliati
ista celebris habetur et in signis. dies: chies¬
apparionis: Hodre enim magi aboriente
uenerunt: ortum solem iusticie requirente̾.
eum de quo legitur: Ecce uir oriens nomen
illi. Hodue adorau̾nt nouum uͥgniis ꝑtum:
sequentes noui sideris ductian. Nonne et h̾
nobis est magna consolatio. sient millo de
quo locuti sumus apli uerbo: Ille dixit deũ.
quid facitis: laciantem puerum adoratis ⁊̃
tugurio uili. in uilib pannis: Cigo ne d̾s ẽ
iste: Deus certe intemplo scõ suo. dominꝰ ĩ
celo sedes euis. et eum queritis in uili stabu¬
lo inmatͥs gremio: Quid facitis qd̾ et aurñ
offertise gͣ rex ẽ ip̃e: Et ubi aula regia. ⁊ uͥ
thronus. ubi curie regał frequentiae N̾in¬

Expanded text:
magnitudine indulgentiae, magnitudinem ulmagnitudine indulgentiae, magnitudinem ultionis attende. Immensus est enim Deus et infinitus in justitia, sicut et in misericordia; multus ad ignoscendum, multus ad ulciscendum. Sed misebenignitatem praerogavit, ut per eam reconciliati ista celebris habetur, et insignis dies apparitionis. Hodie enim magi ab Oriente venerunt, ortum Solem justitiae requirentes, eum de quo legitur: Ecce vir, Oriens nomen illi . Hodie adoraverunt novum Virginis partum, sequentes novi sideris ductum. Nonne et hic nobis est magna consolatio, sicut in illo, de quo locuti sumus, Apostoli verbo? Ille dixit Deum; Quid facitis? Lactentem puerum adoratis, in turgurio vili, in vilibus pannis! Ergone Deus est iste? Deus certe in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus; et vos eum quaeritis in vili stabulo, in matris gremio. Quid facitis, quod et aurum offertis? Ergo rex est ipse? Et ubi aula regia, ubi thronus, ubi curiae regalis frequentia? Nun
Abbreviated transcription (Latin):
siuolumus. Totum qd̃ dare possum miserum
corpꝰ istud ẽ: illd si dedero satis est. Si quomiinꝰ
addo corpꝰ ip̃ius: Nam illud de meo ẽ: ⁊ meũ ẽ:
ꝑuulus enum natus est noh̾ et filius datus ẽ
nobis. De te domine suppleo. qd̾ minus habeo
in me. ¶dulcissima reconciliatio .o satiffactio
suauissima. O uere reconciliatio facił. s ꝑutił
facilis moto. tam difficilis erit postea: ⁊ sicut
modo uemo. ⁊ ẽ qui reconciliari non possit. ita pꝰ
ꝑuulum uemo qui possit: qm̃ sicut benignitas
apparuit ultra omnem spem. ultra omnem esti¬
mationem humanã. similem expͥtare possumꝰ
uidacii distributionẽ: Noligͦ contempnere dei
miãm si non ius sentire iꝰticiam. s iram. s in¬
dignationẽ. s emulationem. sed furirem. Do¬
mine inqͥt ne infurore tuo arguas me. neq in
ira tua corripias me. ut enim scires qnta distͥc¬
tio uenit. tanta illam mansuetuto p̾uent. Ex

Expanded text:
si volumus. Totum quod dare possum, miserum si volumus. Totum quod dare possum, miserum corpus istud est; illud si dedero, satis est. Si quominus, addo et corpus ipsius: nam illud de meo est, et meum est. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis . De te, Domine, suppleo, quod minus habeo in me. O dulcissima reconciliatio! o satisfactio suavissima! o vere reconciliatio facilis, sed perufacilis modo, tam difficilis erit postea; et sicut modo nemo est qui reconciliari non possit, ita post paululum nemo qui possit: quoniam sicut benignitas apparuit ultra omnem spem, ultra omnem humanam aestimationem, similem exspectare possumus judicii districtionem. Noli ergo contemnereiam, si non sentire vis justitiam, sed iram, sed indignationem, sed aemulationem, sed furorem. Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me. Ut enim scires quanta districtio succedit, tanta illam mansuetudo praevenit. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
minum . Simile aliqͥd paulus loquit᷑
apꝑuit benignitas. st̃ humanitas salua¬
toris nr̃i dei. Bene dulce nomen nullus ex
ip̃is tacuit qr hoc mͥ maxĩe necessarium fuit
Alioquin quid agerem audiens dominũ ue¬
nientem: Nunqͥd non suge̾ni sicut ad am qͥ
a facie eius fugit. s non effiigit: Nonne
desꝑarem. audiens qi ille uenit. ciuꝰ legem sic
p̃uaricatus sum. cui patientia sic abiisus
sum. cuiꝰ bñficio tam ingratus inuentus
Quid enim timeam qñ saluatoe uenit i
domum meamẽ Li soli peccarii: donatumerit qͥd¬
quid indulxerit ille. utiq enim licet ei qd̾ facẽ
tere nos opoetet qd̃ innr̃a ueu̾it: nunc enĩ facił
ab indulgentiam erit. Deni ꝑuulus ẽ. leui¬
ter placar potest. Quis enim nesciat qr puer
facile donat: Ecce si non fu̾it nobis ꝑminimo
possumus reconciliairi ꝓ minimo. ꝑminimo
nr̃a ip̃a. pña. Pauꝑes sumnis parum dare pꝰ¬
sum᷑: attñ reconciliari possumus ꝓ paruo illo

Expanded text:
minum . Simile aliquid Paulus loquitur: minum . Simile aliquid Paulus loquitur: Apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Bene dulce nomen nullus ex ipsis tacuit, qui hoc mihi maxime necessarium fuit. Alioquin quid agerem, audiens Dominum venientem? Nunquid non fugerem, sicut Adam qui a facie ejus fugit, sed non effugit? Nonne desperarem, audiens quia venit ille cujus legem sic praevaricatus sum, cujus patientia sic abusus sum, cujus beneficio tam ingratus inventus Quid enim timeam, quando Salvator venit in domum meam? Ei soli peccavi; donatum erit quidquid indulserit ille; utique enim licet ei quod dere nos oportet, quod in nostra venerit; nunc enim facilis ad indulgentiam erit. 4. Denique parvulus est: leviter placari potest. Quis enim nesciat quia puer facile donat? Ecce si non fuerit nobis pro minimo, possumus reconciliari pro minimo. Pro minimo, ntia. Pauperes sumus, parum dare possumus; attamen reconciliari possumus pro parvo illo,
Abbreviated transcription (Latin):
cium declarauit. qui humanitati audere
nomen dei curauit. Et qͥdem ad mariam
missus gabͥel angłs filium dei loqͥtur: s ñ
nominat it deum. Benedictꝰ deus quitalẽ
nod̾ de nob̃ ipsis angłm dedit: ut nosteriste
suppleret qd̾ ille nonclixit. siam et ip̃e sp̃m d̾ĩ
spem roborat. caritatem accendit. quomͦ huã¬
nitas dei: S angło nr̃o. id reseruatum est.
qd̾ alii taruerunt. Neq enim om̃s omnia
dicere congrnũ erat: ut adiu̾sis diu̾sa colli¬
gere gratulemure et debitas singulis grãs
.i. in nomine saluatoris. Ad mariam qͥdem
tamꝙͣ plenius edoctam ꝑ sp̃m. gabͥel loquen
indicat nomen solum: et uocabis inquiens
nomen eius iħm. Ad iosepħ ueniens angłs. ñ
solum nom̃ ꝓtulit. s et cãm eius int̃p̃tat᷑
ediotuit dicens Et̃ uocab̾ nom̃ eius iħm. Ip̃e
enim saluum faciet pͥł̾m suum. a pctĩs eoꝵ
S et pastorib quoꝙ amĩtiatur gaudium
magnum: natum illis saluatorem xp̃m do¬

Expanded text:
cium declaravit, qui humanitati addere cium declaravit, qui humanitati addere nomen Dei curavit. 3. Et quidem ad Mariam missus Gabriel angelus Filium Dei loquitur, sed non nominat Deum. Benedictus Deus, qui talem nobis de nobis ipsis Angelum dedit, ut noster ipse suppleret quod ille non dixit. Nam et ipse spiritum Dei hspem roborat, charitatem accendit, quomodo humanitas Dei? Sed Angelo nostro id reservatum est quod alii tacuerunt. Neque enim omnes 797 omnia dicere congruum erat, ut a diversis diversa colligere gratulemur, et debitas singulis gratias est in nomine Salvatoris. Ad Mariam quidem, tanquam plenius edoctam per Spiritum, Gabriel loquens indicat nomen solum: Et vocabis, inquit, nomen ejus Jesum . Ad Joseph veniens angelus non solum nomen protulit, sed et causam ejus  vocabis nomen ejus Jesum; ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Sed et pastoribus quoque annuntiatur gaudium magnum, natum illis Salvatorem Christum Do
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberet᷑ ⁊ apparente humanitate. benig¬
nitas agnosceretur: ubi enim dei ignotescit
humanitas: iam benignitas latere non põt.
In quo enim mag̃ poterat cõmendare benig¬
nitatem suam: quam suscipiento carnem
meam: Neam inquam. non carnem ade:
qͣmquod dei uerbum ꝓꝑ nos fcm̃ est fenum :
Domine quid ẽ homo quia repritas eum.
aut qͥd apponis erga eum cor tuum: Hicat¬
tendat homo. qnͣta cura sit enis deo: hinc
sciat quid de eo cogitet aut qͥd sentiat. Non
int̾roges o homo ea que pateris: s que paᷤ¬
sus ẽ ille. ssuanti te fecit exhis qui prote
faitus ẽ agnosce: ut appareat tibi benignitaᷤ
eius ex humanitate. Qnͣto enim minoxm
se fecit inhũanitate. tanto maiorem exibr¬
it in bonitate: ⁊ qnͣto ꝓ me iulior tanto
mͥ carioe ẽ. aꝑꝑuit inqͥt apłs benignitas ⁊
humanitas saluatoris nr̃i dei. Magna
plane et manifesta uenignitas dei et hu¬
manitas: et magnum benignitatis indi¬

Expanded text:
exhiberetur, et apparente humanitate benigexhiberetur, et apparente humanitate benignitas agnosceretur. Ubi enim Dei innotescit humanitas, jam benignitas latere non potest. In quo enim magis commendare poterat benignitatem suam, quam suscipiendo carnem meam? Meam, inquam, non carnem Adam,quam quod Dei Verbum propter nos factum est fenum? Domine, quid est homo quia reputas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Hinc attendat homo quanta sit cura ejus Deo; hinc sciat quid de eo cogitet aut quid sentiat. Non interroges, o homo, ea quae pateris, sed quae passus est ille. Quanti te fecit, ex his quae pro te factus est, agnosce, ut appareat tibi benignitas ejus ex humanitate. Quanto enim minorem se fecit in humanitate, tanto majorem exhibuit in bonitate; et quanto pro me vilior, tanto mihi charior est. Apparuit, inquit Apostolus, benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Magna plane et manifesta benignitas Dei et humanitas! et magnum benignitatis indi
Abbreviated transcription (Latin):
cipot̾at: ꝓmittebat᷑ uñ et amultis non cre-¬
debatur: Multipharie qͥppe multisq modis
loquebatur dominꝰ in ꝓpħis. Ego inquit cogi¬
to cogitationes pacis. ⁊ non afflictionis:
S quid respondebat homo afflictionem sen¬
tiens pacem nesciens: ssuousq dicitis pax
pay et non ẽ pax. ¶ꝓpter hoc angłi pacis ama¬
re flebant dicentes: domine quis creditlit au¬
ditui nro: S minc creclant hom̃es uel uisui
suo: quia testrgionia dei credibilia fcã sunt
nimis. Ut enim nec turbatum quidem latent
ocłm. in sole posuit tab̾naculum suum. Ecce
par nõ ꝓmissa s missa non dilata s data:
non ꝓphͣata. s p̾sẽtata. Ecce quasi saccum
plenum mĩa sua. deus pater misit in terra
saccum inquam in passione concidendum:
ut effuiidatur qd̾ meo latet p̾cium nr̃m.
siqͥdem natus ẽ nob̾ s in quo habitat omĩs
plenitudo cl̃iuinitatis: Postquam enim ueñ
plenitudo temꝑis: uenit et plenituto uiui¬
nitatis. uenit in carne ut uel sic carnalib

Expanded text:
on sentiebatur; unde et a multis non credebatur. Multifarie quippe multisque modis loquebatur Dominus in prophetis , Ego, inquiens, cogito cogitationes pacis, et non afflictionis . Sed quid respondebat homo, afflictionem sentiens, pacem nesciens? Quousque dicitis, Pax, pax, et non est pax ? Propter hoc angeli pacis amare flebant , dicentes: Domine, quis credidit auditui nostro ? Sed nunc credant homines vel visui suo, quia testimonia Dei credibilia facta sunt nimis . Ut enim nec turbatum quidem oculum lateat, in sole posuit tabernaculum suum . 2. Ecce pax non promissa, sed missa; non dilata, sed data; non prophetata, sed praesentata. Ecce quasi saccum plenum misericordia sua Deus Pater misit in terram; saccum, inquam, in passione concidendum, ut effundatur quod in eo latet pretium nostrum; siquidem datus est nobis, sed in quo habitat omnis plenitudo divinitatis. Postquam enim venit plenitudo temporis, venit et plenitudo divinitatis. Venit in carne, ut vel sic carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
celebratur: Inuitatus enim ad nuptias dominꝰ
uino deficiente compassus eoꝵ u̾ecunclie. aqͣ
nutauit in uinum. hoc ⁊̃ sicut ait euanglista
signoꝵ eiꝰ fuit initium. Itaq inpͥma apparitõ¬
ne homo uerus innotuit: ubi inter ub̾a ma
patͥs indicat testimonium. Intercia uero ue¬
rus ẽẽ deus monstratur: ad cuiꝰ imꝑium na¬
tura mutatur. Tot testimoniis hodie con¬
firmatur̃ fides nr̃a⁊ tot indiciĩs roborat᷑
spes nostia: tot incentiuis inflãmatur cari¬
tas nostra:

Expanded text:
celebratur. Invitatus enim ad nuptias Dominus, vino deficiente, compassus eorum verecundiae, aquam mutavit in vinum. Hoc etiam, sicut ait evangelista, signorum ejus fuit initium . Itaque in prima apparitione homo verus innotuit, ubi inter ubera mai Filium Patris indicat testimonium; in tertia vero, verus esse Deus demonstratur, ad cujus imperium natura mutatur. Tot testimoniis hodie confirmatur fides nostra, tot indiciis roboratur spes nostra, tot incentivis inflammatur charitas nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
namq sepius uos ammonere cura tas et hu¬
heditate. Quisqͥs enim desolationẽ et tͥb ap¬
non nouit. nec consolationem agparitoil
ciam. Inde est qd̾ homines seculi negocis
et flagitiis implicati dum miss̾am ñ senti¬
ppło suo: uos inquam qͦs non detinet occu¬
patio secularis audite que nam sir conso-¬
latio spũalis. uos qͥm̃ ignoratis exilium.
audite qr de celo uenit aupilium. Apparuit
enim benignitas et humanitas saluatoris nr̃i
dei. Priusquam enim appareret humanitas.
latebat benignitas: Siquidem ⁊ pͥus erat nã¬

Expanded text:
namque saepius vos admonere curamus, ut editate. Quisquis enim desolationem non novit, nec consolationem agnoscere poatiam. Inde est quod homines saeculi, negotiis et flagitiis implicati, dum miseriam non sentipopulo suo ; vos, inquam, quos non detinet occupatio saecularis, attendite quaenam sit consolatio spiritualis. Vos qui non ignoratis exsilium, audite quia de coelo venit auxilium. Apparuit enim benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Priusquam appareret humanitas, latebat benignitas; siquidem et prius erat: na
Abbreviated transcription (Latin):
ato hec uoluntas patris erat. ut uidelic
haberet qͦs aboptaret infilios: xp̃i erat
ut sit ip̃e pͥmogenitus in multis fr̃ib:
nr̃a erat. quia pro nobis faciebat ut re¬
dimeremur. De consilio quoq idem di¬
cimus. xp̃i enim erat et bonum erat cõ¬
silium illud qd̃ ait. qi ihis que patriͦ
mei siat oportet me ẽe: quia illi non ĩ¬
tellexũnt. mutauit illud consilium. ut
nos munclaret ab ea lepra que ꝓpͥ consilii
est. Exemplum enim dedit nobis: ut et noꝰ
ita faciamus: Nam abinitio nou̾at qͥd
eẽt facturuse s uoluit formam nob̾ hu
mlitatis istius exhibere: et ad lauandã¬
hanc pessimam lepram. diuinum  in
consilii lepra sordentͥ audiant quid sꝑi¬
tus dicat. ecclesiis: breui uno uersiculo le¬
pram utraisz condempnans Sapĩa ait
q̃ile sursum ẽ. pͥmum qͥdem pudica con¬
tra ꝓprie uoluntatis impuritatẽ: demde
pacifica contra ꝓpͥ consilii obstinatam
rebellionemz¬

Expanded text:
Atque haec voluntas Patris erat, ut videlicet Atque haec voluntas Patris erat, ut videlicet haberet quos adoptaret in filios; Christi erat, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; nostra erat, quia pro nobis faciebat ut redimeremur. De consilio idem dicimus. Christi enim erat, et bonum erat consilium illud quod ait: Quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse. Sed quia illi non intellexerunt, mutavit illud consilium, ut nos mundaret ab ea lepra, quae proprii consilii est. Exemplum enim dedit nobis, ut et nos ita faciamus. Nam ab initio noverat quid esset facturus: sed voluit formam nobis hujus humilitatis exhibere, et ad lavandam pessimam hanc lepram divinum in sconsilii lepra sordent: audiant quid Spiritus dicat Ecclesiis, brevi uno versiculo lepram utramque condemnans: Sapientia, ait, quae desursum est; primum quidem pudica est, contra propriae voluntatis impuritatem; deinde pacifica , contra consilii proprii obstinatam rebellionem
Abbreviated transcription (Latin):
capiebatur in se: descendit ita ut eẽt sb̾
eẽ in consilio suo: quando suum sapiã ip̃a
deseruit: Sic mutauit consilium suum:
ut quod iam tunc ceꝑat extunc usq ad
tricesimum etatis sue annum prorsus di¬
iserit : Nichil enim ab hoc duodecimo
ip̃o est: quomodo uoluntatẽ suam corissi¬
lium ue reliquerit. O domine uoluntaᷤ
de qua drxisti ut non fieret. si bona nõ
e̾at quomͦi tua erat: Si bona erat qͣ¬
re relicta est: Sic et consilium s non
bonum. quomodo tuum: sibonum qͦ¬
modo relinquendum: & bona erant.
et eius eranti neꝙ minus tam̃ relin¬
quenda: ob hoc uidelicet ut fierent me
care comunib: Erat ergo uoluntas xp̃i
et bona erat qmͣ dicebat. si fieri po¬
test tnͣseat ame calix iste: e ea deqͣ
dicebat fiat uoluntas tua melior erat
quia comunis non selum patris s erxp̃i
Susi enim granum frumenti cadens in ter¬
ra mortuum esset. ip̃m solum man̾et:
Mortuum u̾o multum fructum attulit:

Expanded text:
capiebatur in se: descendit, ita ut esset etcapiebatur in se: descendit, ita ut esset etesse in consilio suo, quando suum Sapientia ipsa deseruit? Sic mutavit consilium suum, ut quod jam tunc coeperat, ex tunc usque ad tricesimum aetatis suae anuum prorsus dimiserit. Nihil enim ab hoc duodecimo ipso est quomodo voluntatem suam consiliumve reliquerit. O Domine, voluntas, de qua dixisti ut non fieret, si bona non erat, quomodo tua erat? si bona erat, quare derelicta est? Sic et consilium si non bonum, quomodo tuum? si bonum, quomodo relinquendum? Et bona erant, et ejus erant: neque minus tamen relinquenda, ob hoc videlicet ut fierent melcare communibus. Erat ergo voluntas Christi, et bona erat, quae dicebat: Si fieri potest, transeat a me calix iste . Sed ea de qua dicebat: Fiat voluntas tua , melior erat; quia communis non solum Patris, sed et Christi t nostra. Nisi enim granum frumenti cadens in terram mortuum esset, ipsum solum maneret; mortuum vero multum fructum attulit.
Abbreviated transcription (Latin):
pectatum ariolandi: Pant nunc qui ss
faciunt religiosiores aliis. qui non sunt
sicur ceteri hominum: atre arioli ⁊ ydo¬
latre faiti sunt. s tũ uel ei qui dixit
hoc. plusquam sͥ iudicant eẽ credendũ:
Noq hinc dissonat ueritatis sermo qͣm
uixit Si eccł̃iam non audierit: sit tibi
sicut ethuicut et publicanus: S ubi
pot̾it hec lepra munbari. nisi in iorda¬
nec Ibi mergere quicumq huimodi es
⁊ attende quid fecerit magni consilii
angelus: quomodo consilium suum
post posuerit consilio uel mag̃ uolũp¬
tati mulieris unius. beatam uirginem
loquor et fabri pauꝑis: ip̃e ẽ ioseph
Inuentus enim in medio doctoꝵ audiẽs
eos et interrogans: quodãmͦ increpat᷑
a matre est. fili ut quid fecisti nobis
sic s atille. Qͥd erat inquit quod meq̃¬
rebatis. nesciebatis ꝙ in hi ᷤ ad q̃ missus sum
oportet me ẽẽ: At illi non intellexerunt
uerbum: Et quid fecit uerbums Non

Expanded text:
peccatum ariolandi repugnare . Eant nunc qui se peccatum ariolandi repugnare . Eant nunc qui se faciunt religiosiores aliis, qui non sunt sicut caeteri hominum. Ecce arioli et idololatrae facti sunt, si tamen vel ei qui dixit hoc, plus quam sibi judicant esse credendum. Neque huic dissonat Veritatis sermo, quem dixit: Si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Sed ubi poterit haec lepra mundari, nisi in Jordane? Ibi mergere, quicunque hujusmodi es, et attende quid fecerit magni consilii angelus, quomodo consilium suum postposuerit consilio, vel magis voluntati mulieris unius: beatam Virginem loquor; et fabri pauperis; ipse est Joseph. Inventus enim in medio doctorum, audiens eos et interrogans, quodammodo increpatus a Matre est: Fili, quid fecisti nobis sic? At ille: Quid erat, inquit, quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? At illi non intellexerunt verbum. Et quid fecit Verbum? Non
Abbreviated transcription (Latin):
perire desiderat Hec ẽ crudelis bestia. fe¬
ra pessima. rapacissima lupa. ⁊ leena se¬
uissima:. hec ẽ iranundissima lepra ani¬
mi. ꝓp̃ quam in iordane mergi oporteat:
et imitari eum qui non uenit facere su
mea inquit uoluntas: s tua fiat ut supͣ.
Epra uero ꝓpͥn consilii eo perni¬
tiosig ẽ. quo magis occulta: et quanto pł
haburat tanto sͥ qͥsq sanior eẽ uidet:
Hec illoꝵ est qui zelum dei hñt si non
secundum sciãm. sequentes errorem su¬
um: ⁊ obstinati ĩ eo. ita uͭ nullis uelĩt consi¬
liis acquiescere: Hii sunt unitatis diiuso¬
res. inimici pacis. caritatis exꝑtes. uani¬
tate tumentes. placentes sibi et mag¬
ni in oculis suis: ignorartes dei iustici¬
am: et suam uolentes statuere: Et que
maior suꝑbia. quam ut unus homo to¬
ti cong̃gationi iudicium suum p̃ferat:
tanqͣm ipse solus habeat sꝑitum dei:
Ndolatͥo scelus est non acqͥescere: et quasi

Expanded text:
perire desiderat. Haec est crudelis bestia, feperire desiderat. Haec est crudelis bestia, fera pessima, rapacissima lupa, et leaena saevissima. Haec est immundissima lepra animi, propter quam in Jordane mergi oporteat, et imitari eum qui non venit facere volmea, inquit, voluntas, sed tua fiat . 4. Lepra vero proprii consilii eo perniciosior est, quo magis occulta; et quanto plus abundat, tanto sibi quisque sanior esse videtur. Haec illorum est, qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam, sequentes errorem suum, et obstinati in eo, ita ut nullis velint consiliis acquiescere. Hi sunt unitatis divisores, inimici pacis charitatis expertes, vanitate tumentes, placentes sibi, et magni in oculis suis, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere. Et quae major superbia, quam ut unus homo toti congregationi judicium suum praeferat, tanquam ipse solus habeat Spiritum Dei? Idololatriae scelus est non acquiescere, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
trahit semetip̃am et subducit eius domi¬
natui: cui tanqmͣ acceptori seruire iure
debuerat. dum efficitur sua. S nnqͥd
ad huc: et quod inse ẽ omnia ꝙͦ q̃ dei st̃
tollit et diripit. Quẽ enĩm modum
sibi ponit humana cuiditas: Sionne
qui per usuram acqͥrit pocuniam mo¬
dicam. similiter mundum lucrari cona¬
retur umitisum: si non deeĩt possibili¬
tas si suppeteret uoluntati facultas: Bi¬
co fiducialit̾. nemimi qui sit inꝓpͥa uo¬
luntate. posset unsusus mundꝰ sufficere.
S utinam uel reb istis eẽt contenta:
ne in ip̃m horribile dictu deseuiret acto¬
rem: stunc autẽ et ip̃m qd̾ in pã est de¬
um ꝑimit uoluntas ꝓp̾a: Omnino eñ
uellet deum peccata sua aut uindica¬
re non posse. aut nolle: aut ea nescire.
Uult gͦ eum non eẽ deum: que qͣntum
in ip̃a est. uult eum aut intpotentem.
aut iniustum esse. aut iusipientẽ. Eru¬
delis plane et ommino exectanda malicia
que dei potentiam. sapientiam. iusticiã.

Expanded text:
psam et subtrahit et subducit ejus dominatui, cui tanquam auctori servire jure debuerat, dum efficitur sua. Sed nunquadhuc et quod in se est, omnia quoque quae Dei sunt, tollit, et diripit. Quem enim modum sibi ponit humana cupiditas? Nonne qui per usuram acquirit pecuniam modicam, similiter mundum lucrari conaretur universum, si non deesset possibilitas, si suppeteret voluntati facultas? Dico fiducialiter: nemini, qui sit in propria voluntate, posset universus mundus sufficere. Sed utinam vel rebus istis esset contenta, ne in ipsum, horribile dictu, desaeviret auctorem! Nunc autem et ipsum, quantum in ipsa est, Deum perimit voluntas propria. Omnino enim vellet Deum peccata sua aut vindicare non posse, aut nolle, aut ea nescire. Vult ergo eum non esse Deum, quae, quantum in ipsa est, vult eum aut impotentem, aut injustum esse, aut insipientem. Crudelis plane et omnino exsecranda malitia, quae Dei potentiam, justitiam, sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum frigus aut famem aut aliqͥd ta¬
le patimur. quid leditur nisi uoluntas
ꝓpͥa : Quod si uoluntarie sustinemus.
iam ip̃a uoluntas comiis est: s infꝰ¬
mitas quedam et uelut pruritus uolun¬
taris. ad huc de ꝓpͥd ẽ: et in illo om̃s pe¬
nas sustinemus. donec penitus conssimat᷑
Nam uoluntas illa ꝓpͥe dicit᷑. cui assẽ¬
tints: et cui se liberum inliuat arbitͥ¬
um. Hec autem desid̾ia et concupiscentie
que inuitos tenent: non uoluntas s cor¬
ruptio uoluntatis est. Porro ꝓpͥa uoluntas

Expanded text:
cum frigus aut famem aut aliquid tacum frigus aut famem aut aliquid tale patimur, quid laeditur nisi propria voluntas? Quod si voluntarie sustinemus, ipsa jam voluntas communis est; sed infirmitas quaedam et velut pruritus voluntatis adhuc de proprio est, et in illo omnes poenas sustinemus, donec penitus consumatur. Nam voluntas illa proprie dicitur, cui assentimur, et cui se liberum inclinat arbitrium. 904 Haec autem desideria et concupiscentiae, quae invitos tenent, non voluntas, sed corruptio voluntatis est. Porro voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
inquinat nos altera lepra. uerbum iac¬
tantie. Ut ergo mundemur ab illa. m̾¬
gamur in iordane: et imitemur eum
qui non querebat głam suam. uñ et
demonia que clamabant quia ip̃e eẽt̾
dei filius. precipiebat qͣmutescere: et illu¬
minatos cecos dicere ꝓhibebat: Item̃ de cod.¬
N corde duplex est lepra: ꝓpͥa uoluntas
⁊ ꝓpͥum consilium: Lepra utraq nimis
pessima: eo ꝙ puitiosior magis quo in¬
terior. Uoluntatem dico ꝓpͥam que non ẽ
cõmunis cum deo et hominib s nr̃a tã¬
tum qñ quod uolumus non ad honorem
dei. non ad utilitatẽ fratrũ. s ꝑp̃ nos isos fa¬
cimus: non intendentes placere deo. ⁊ ꝑ¬
desse fratrib. s satiffacere ꝓpͥis motib
animoꝵ. Huc contraria ẽ recta frorite
cartas que deus ẽ hec enim aduersus
deum inimicicias exercens ẽ. ⁊ guerram
crudelissimam:. Quid enim odit aut qͥd¬
Iinfermis quem enim ignis ille deseuiet
uisi in ꝓpͥam uoluntatem: Etiam minc

Expanded text:
inquinat nos altera lepra, verbum jacinquinat nos altera lepra, verbum jactantiae. Ut ergo mundemur ab illa, mergamur in Jordane, et imitemur eum qui non quaerebat gloriam suam. Unde et daemonia quae clamabant quia ipse esset Dei Filius, praecipiebat obmutescere ; et illuminatos caecos dicere prohibebat . 3. In corde duplex est lepra; propria voluntas, et proprium consilium. Lepra utraque nimis pessima, eoque perniciosior, quo magis interior. Voluntatem dico propriam, quae non est communis cum Deo et hominibus, sed nostra tantum: quando quod volumus, non ad honorem Dei, non ad utilitatem fratrum, sed propter nosmetipsos facimus, non intendentes placere Deo et prodesse fratribus, sed satisfacere propriis motibus animorum. Huic contraria est recta fronte charitas, quae Deus est. Haec enim adversus Deum inimicitias exercens est, et guerram crudelissimam. Quid enim odit aut it. In quem enim ignis ille desaeviet, nisi in propriam voluntatem? Etiam nunc,