comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ad piscationem redisse. matheũ¬
Aũt ad telonei lucra reedisse non
leginꝰ Quia aliud est uictũ cum ius¬
titia in piscando querere. et aliud iur¬
gando telonei lucris insistere. Et exier̃
et ascender̃ in naũi. et illa nocte nihil pren¬
diderunt. Sicut mare scłm significat.
sic nox aliquando ꝓ ignorantia ponit
Ut est illud. Nox p̃cessit. dies aũt ap¬
propinquauit. Onis enim ante aduen¬
tum dñi quot quot laborauer̃. quasi
in nocte laborauer̃ quia sƿem resur¬
gendr uł uitã e̾ternam possidendi ꝑ¬
fectȩ habere non poterant. sicut modo ha¬
bent¬
bent Iota ergo nocte nihil prendiderunt.
quia nisi dñs sua gr̃ã cor in iustrauerit audi¬
toris : quasi in nocte laborat sermo doctoris
este psalmista quiat. Nisi dñs ȩdificauerit
domum. in uanũ laborant qui ȩdificant eã
Vt aũt & doctor recte docere & auditores
digne ualcant audire. illius flagitanda est
misericordia : de quo subdit᷑. Mane aũt

Expanded text:
onem ad piscationem rediisse, Matthaonem ad piscationem rediisse, Matthaeum ad telonei lucra resedisse non legimus: quia aliud est victum cum justitia quaerere in piscando, et aliud jurgando telonei lucris insistere. « Et exierunt et ascenderunt in navem, et illa nocte nihil prendiderunt. » Sicut navis saeculum significat, sic nox illa pro ignorantia ponitur, ut est illud: « Nox praecessit, dies autem appropinquavit . » Omnes enim ante adventum Domini quotquot laboraverunt quasi in nocte laboraverunt, quia spem resurgendi vel vitam aeternam possidendi perfecte habere non poterant, sicut modo habent. Tota ergo nocte nihil prendiderunt, quia nisi Dominus sua gratia cor illustraverit auditoris, quasi in nocte laborat sermo doctoris, teste Psalmista qui ait: « Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . » Ut autem et doctores recte docere, et auditores digne valeant audire, illius flagitanda est misericordia, de quo subditur: « Mane autem
Abbreviated transcription (Latin):
alii ex discipulis cius duo Et pul¬
chrȩ septima apparitione septẽ
discipulis apparuit. quia illi ad cius
uisionẽ ꝑuenturi sunt. qui septi
p̃se̾ntis scłi diuino amore calcant.
se sillucrandis animab inuigilant
Septe̾narius enĩ numer. qui con¬
stat externario & quaternario
idest exprimo impari et primo
pari. dona sp̃s sci significat. ꝑeui¬
gram & fides trinitatis cognos¬
cit᷑. et quatuor euangelioꝵ doctrina cus¬
todit᷑: Sed querit aliquis. quare pe¬
trus post conuersione adpiscationem
rediit cum ueritas dicat. Nemo mittens
.manũ in aratrũ. et aspiciens retro. apt̃
est regno dei Ad qđ breiuis quidem. s
facilis patet responsio. quia illud opus
post conuersionẽ sine culpa repetitur.
qđ ante conuersionem absq culpa ex¬
ercebat᷑. Qđ facilius cognoscimꝰ. si cum
officio petri. mathei euan gelistȩ. & coapł̃i
opera conferamꝰ: Nam piscatorẽ fuisse
petrum. matheũ uero teloneariũ noui¬
mus Et petrũ quidem post conuersi¬

Expanded text:
 Et pulchre septima apparitione septem discipulis apparuit, quia illi ad ejus visionem perventuri sunt, qui septifpraesentis saeculi divino amore calcant, et in lucrandis animabus invigilant. Septenarius enim numerus, qui constat ex ternario et quaternario, id est ex primo impari et primo pari, dona Spiritus sancti significat, peam et fides Trinitatis cognoscitur, et quatuor Evangeliorum doctrina custoditur. Sed quaerit aliquis quare Petrus post conversionem ad piscationem rediit, cum Veritas dicat: « Nemo mittens manum in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei ? » Ad quod brevis quidem, sed facilis patet responsio, quia illud opus post conversionem sine culpa repetitur, quod ante conversionem absque culpa exercebatur. Quod facilius cognoscimus, si cum officio Petri et Matthaei evangelistae et coapostoli opera conferamus. Nam piscatorem fuisse Petrum, Matthaeum vero telonarium novimus. Et Petrum quidem post conversi
Abbreviated transcription (Latin):
moriam dominicȩ resurrectionis sẽꝑ
animo retinere. & ore recitare de¬
beamus maximȩ tamen istis dieb
de illa loquendũ est. inquib. facta
credit᷑ et uenerat᷑. Et non debet
onerosum uideri ad audiendũ. qđ scis
euangelistis utile in sũ fuit ad seriben¬
dum Non solũ eñĩ gloriosum est qđ
discipulis post resurrectionẽ. apparu¬
it sed & iam numerus eox quibus ap¬
paruit. uł loca in quib usus est. mis¬
teriis plena sunt:. Qđ in huius lectio¬
nis seriȩ euanglista manifestare
curauit. cũ tam sollicite modũ appa¬
ritionis cius ex prissit dicens Mla¬

Expanded text:
moriam Dominicae resurrectionis semper animo retinere, et ore recitare debeamus, maxime tamen istis diebus de illa loquendum est, in quibus facta creditur et veneratur. Et non debet onerosum videri ad audiendum, quod sanctis evangelistis utile visum fuit ad scribendum. Non solum enim gloriosum est, quod discipulis post resurrectionem apparuit, sed etiam numerus eorum quibus apparuit, vel loca in quibus visus est, mysteriis plena sunt. Quod in hujus lectionis serie Evangelista manifestare curavit, cum tam sollicite modum apparitionis ejus expressit, dicens: « Ma
Abbreviated transcription (Latin):
rum Placete om̃ib sicut & ego ꝑ om̃a
om̃ib placeo non queretꝰ quod mihi
utile est. sed qđ multis ut salui siant.
Et quomodo tradiderunt eũ summi sa¬
cerdotes & principes nr̃i indamnationẽ
mortis. & crucifixerunt eũ Hic il¬
lud piscipuli comiemorant qđ supe¬
rius textus euangelii declarat: qualit̃
scilic& a suminis sacerdotib ꝓpt̃ inui¬
diam traditꝰ sit ad crucifigen dum
Sedillud querendum ẽ. quare dicaNT
eũ aprincipib sacerdotũ traditũ cũ
legamus eum qđ iudas tradiderit
dicens. Quid uultis mihi dare. et ego
uobis eum tradam: Sed exhac ques¬
tione. iterũ alia orit᷑ questio. quomo¬
do nidas uł iudei eum tradidisse di¬
aant᷑ cum legamꝰ qđ pater eũ tradi¬
derit dicente apło. proprio filio suo
non pepercit ãs. sed ꝓ nobis om̃ibus
tradidit illum Nam et ipse filius
semetipsũ tradidit. sicut idem apłs
alib ait Oi delexit me. et tradidit

Expanded text:
te omnibus, sicut et ego per omnia omnibus placeo, non quaerens quod mihi est utile, sed quod multis, ut salvi fiant . » « Et quomodo tradiderunt eum summi sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et crucifixerunt eum. » Hic illud discipuli commemorant, quod superius textus Evangelii declarat, qualiter scilicet a summis sacerdotibus propter invidiam traditus sit ad crucifigendum. Sed illud quaerendum est, quare dicant eum a principibus sacerdotum traditum, cum legamus quod eum Judas tradiderit, dicens: « Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam? » Sed ex hac quaestione iterum oritur alia quaestio: quomodo Judas vel Judaei eum tradidisse dicantur, cum legamus quod Pater eum tradiderit, dicente Apostolo: « Proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . » Nam et ipse filius semetipsum tradidit, sicut idem Apostolus alibi ait: « Qui dilexit me et tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
orbis terrȩ uerba eoꝵ Et ne aliquis
ꝓp̃t magnitudinẽ peccatoꝵ de uenia
desperar&. subiunctũ est: Incipientib
ab hierosolima. Nullus ergo prȩmag¬
nitudine peccatoꝵ suorũ remissionẽ
se posse consequi desperet. si legitime
peniteat. quando ipsis hierosolimitis
cognoscit indultũ. qui eruentis manib:
& mendacib uocib ipsũ sanguinem
ꝑ quẽ genꝰ humanũ redemptũ ẽ. effu¬

Expanded text:
ne aliquis propter magnitudinem peccatorum de venia desperaret, subjunctum est: « Incipientibus ab Hierosolyma. » Nullus ergo prae magnitudine peccatorum suorum remissionem se posse consequi desperet, si legitime poeniteat, quando ipsis Hierosolymitis cognoscit indultum, qui cruentis manibus et mendacibus vocibus ipsum sanguinem per quem genus humanum redemptu
Abbreviated transcription (Latin):
testimons sed credenda iudic& Tunc aperuit
illis sensũ. ut intelligerent scripturas
Et quia ꝑse scripturas intelligere non
poterant. aperuit illis sensũ ut in¬
telligerent scripturas. Ut qđ carna¬
liter audiebant. sp̃italiter intellige¬
rent. Quid aũt in lege & ꝓphetis. &
psalmis de eo scriptũ sit. manifestat
passionẽ. Ad ebita pȩna nos liberar&.
& ꝑsuam scam resurrectionẽ nos
secum regnaturos ostender&. Quia
Unde bene suam resurrer tionem non longi¬
us quam usque indiem tertium differre
uoluit: Ita ut duabus noctibus & una diẽ
in sepulchro quiescer&. Nox quidem ad
peccatum pertin&. & natura quidem
humana. duabus mortib tenebat᷑ astricta
dictã peccati Quia eñi mediator dei &
hominũ sola carne mortuus est. ut nos a
morte animȩ liberaret. recte duab noctib
& una die insepulchro quiescere uoluit.
Im̃ ꝑsuam simplã mortem. nram duplam
dampnauit. Ut quid aũt ꝓ nobis mori
uł resurgere uoluit. manifestat᷑ cũ ad huc

Expanded text:
esumat, sed credenda judicet. « Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. » Et quia per se Scripturas intelligere non poterant, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, ut quod carnaliter audiebant, spiritualiter intelligerent. Quid autem in lege et prophetis et psalmis de eo scriptum sit, manifestat passionem, a debita poena nos liberaret, et per suam sanctam resurrectionem nos secum regnaturos ostenderet: quia. » Unde bene suam resurrectionem non longius quam usque in diem tertium differre voluit, ita ut duabus noctibus et una die in sepulcro quiesceret. Nox quidem ad peccatum pertinet et natura quidem humana duabus mortibus tenebatur astricta: dictam peccati. Quia enim Mediator Dei et hominum sola carne mortuus est, ut nos a morte animae liberaret, recte duabus noctibus, et una die in sepulcro quiescere voluit, quoniam per suam simplam mortem nostram duplam damnavit. Ut quid autem pro nobis mori vel resurgere voluerit, manifestatur, cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ait Hlȩc sunt uerba quȩ locutus sũ
aduos. cũ adhuc eẽm uobiscũ. Nũ¬
quid enim cũ eis non erat. quib uisi¬
bilit̾ loquebat᷑ Erat utiq ꝑ pre¬
sentiã corporis. sed longe ab eis dis¬
tabat ꝑ communionẽ fragilitatis
Quia illi erant corruptibiles & mor¬
tales. Sille incorrupubilis &
unmortalis. et ideo cum p̃senti¬
alit̃ lo queret᷑ ait. ¶let sunt uerba que
locutus sũ aduos. cũ adhuç essẽ uobiscũ¬

Expanded text:
 Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. » Nunquid enim cum eis non erat, quibus visibiliter loquebatur? Erat utique per praesentiam corporis, sed longe ab eis distabat per communionem fragilitatis, quia illi erant corruptibiles et mortales, ille incorruptibilis et immortalis. Et ideo cum praesentialiter loqueretur, ait: « Haec sunt verba quae locutus sum ad
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsum & tollat eruc̃e suam et
sequat᷑ me Vnde unus eoꝵ Aiebat
Xp̃c passus ẽ ꝓ uobis. & cetẽr Dedit
ergo cis reliquias piscis assi & fauũ
mellis. qui suam passionẽ amara eẽ
ostendit in dolore cordis. s dulcis¬
simã ingła resurrectionis Vnde¬
& unus eoꝵ qui quasi stigmata pas¬
sionis eius in suo corpore ꝑ ferebat
ait Pr̃s existimo enĩ qđ non sunt
condigne passiones huius tẽporis
ad futurã głam quȩ reuelabit᷑ in nobis

Expanded text:
metipsum et tollat crucem suam et metipsum et tollat crucem suam et sequatur me . » Unde unus eorum aiebat passus est pro nobis , » etc. Dedit ergo eis reliquias piscis assi et favum mellis, qui suam passionem amaram esse ostendit in dolore cordis, sed dulcissimam in gloriam resurrectionis. Unde unus eorum, qui quasi stigmata passionis ejus in suo corpore perferebat, ait: « Fratres, existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur i
Abbreviated transcription (Latin):
Amortuis Et p̃cepit nobis p̃dicare
populo. & testificari. quia ipse est qui
constitutus est adõ iudex uiuoꝵ & mor¬
tuoꝵ Ded nec ipsius cibi qualitas que
post resurrectionẽ cõmedit. amiste¬
rio uacua credenda est. Obtulerunt
inquidei partem piscis assi & fauum
mellis Iuid in pisce asso. Nisi media¬
tor dĩ & hominũ signat᷑ esse passus:
Ipse eni ut piscis latere dignatꝰ est in
aquis generis humani. ipse ut piscis
captus est. Amo passionis. sed melle
dulcior extitit in resurrectione
Cuius dulcedinẽ degustauerat ille qui
dicebat. Quã dulcia faucib meis
eloquia tua dñe. suꝑ mel & fauũ ori
meo Fauus namq melincera est
Melergo incera. dulcedo dicimitatis ẽ
iuncta formȩ humanitatis Et cũ
manducass& coram eis. sumens reli¬
quias dedit eis Quod dñs reliquias
ciboꝵ discipulis tradidit. ad hoc pia¬
quia suam passionem eis imitandam
ẽẽ ostenditꝰ luxta qđ ipse alibi ait
Siquis uult postme uenire. ab neget se¬

Expanded text:
obis praedicare populo et testificari quia ipse est, qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum. Sed nec ipsius cibi qualitas, quem post resurrectionem comedit, a mysterio vacua credenda est. « Obtulerunt, » inquit, « ei partem piscis assi et favum mellis. » Quid in pisce asso, nisi Mediator Dei et hominum significatur esse passus? Ipse enim ut piscis latere dignatus est in aquis generis humani, ipse ut piscis captus est hamo passionis, sed melle dulcior exstitit in resurrectione. Cujus dulcedinem degustaverat ille, qui dicebat: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo . » Favus namque mel in cera est. Mel ergo in cera, dulcedo divinitatis est, juncta forma humanitatis. « Et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. » Quod Dominus reliquias ciborum discipulis tradidit, ad hoc pertinquia suam passionem eis imitandam esse ostendit, juxta quod ipse alibi ait: « Si quis vult post me venire, abneget se
Abbreviated transcription (Latin):
corã eis. sumens reliquias. dedit eis Man¬
ducauit ergo & bibit corã discipulis post
resurrectionẽ. Non qđ cibo carnali sus¬
tentari indigeret. sed ut inueritate car¬
nis sẽ resurrexisse monstraret. quia
ꝓpͥe comedere adcorp̃ꝑtinet ñ ad sp̃m
Manducauit & bibit corã discipulis ut
tanto eius resurrectionẽ securius p̃dica¬
rent. quanto non solũ carne cius manib
ƿalpassent. sed & iã oculis corphralibais
comedertꝰ uidissent. & securi postea
dicerent. quia uisus est post resurrec¬
tionẽ non om̃i populo. sed testib p̃or¬
dinatis adõ nobis qui manducauimꝰ

Expanded text:
ens reliquias dedit eis. » Manducavit ergo et bibit coram discipulis post resurrectionem, non quod cibo carnali sustentari indigeret, sed ut in veritate carnis se resurrexisse monstraret, quia proprie comedere ad corpus pertinet, non ad spiritum. Manducavit et bibit coram discipulis, ut tanto ejus resurrectionem securius praedicarent, quanto non solum carnem ejus manibus palpassent, sed etiam oculis corporalibus comedere vidissent, et securi postea dicerent: Quia visus est post resurrectionem non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nob
Abbreviated transcription (Latin):
putatis uos xp̃iani. quod ds̃ uester
ur̃a corpora de pulutre possit
resuscitare. cũ sicut dicitis ipse re¬
surgens amortiuis. in sua carne ues¬
tigia passionis non potuit sanare:
Ad qđ uera fides respondet. non hoc
fuisse in possibilitatis. s potius pi¬
etatis Maius est enim carnem
suscitare. quã in ipsa carne passi¬
onis uestigia sanare Sed qui qđ
mauis est potuit. qđ mmꝰ ẽ utiq
feciss& nisi uarias ob causas ues¬
tigia passionis in ipsa sua carne
facilius ad credendũ reformaret
Et si enĩ tarde crediderunt apł̃i. ui¬
dentes in eius corpore fixuras cla¬
uoꝵ. multo tardius credidissent.
nia in eius corpore signa passionis
recognouissent. AInde unus eoꝵ di¬

Expanded text:
putatis, vos Christiani, quod Deus vester vestra corpora de pulvere possit resuscitare, cum, sicut dicitis, ipse resurgens a mortuis, in sua carne vestigia passionis non potuit sanare? Ad quod vera fides respondet non hoc fuisse impossibilitatis, sed potius pietatis. Majus est enim carnem suscitare, quam in ipsa carne passionis vestigia sanare. Sed qui quod majus est potuit, quod minus est utique fecisset, nisi varias ob causas vestigia passionis in ipsa sua carne ctione dubiam facilius ad credendum reformaret. Etsi enim tarde crediderunt apostoli, videntes in ejus corpore fixuras clavorum, multo tardius credidissent, nisi in ejus corpore signa passionis recognovissent. Unde unus eorum di
Abbreviated transcription (Latin):
& pedes. Nec solum manus ⁊ pedes sed etiã
iuxta iohannis euangeliũ latus qđ lancea
ꝑforatũ fuerat p̃buit. ut in manib & pe¬
dib fixuras clauoꝵ. & in latere lanceȩ aꝑ¬
tionẽ uidentes. resurrexisse cognoscerenT.
quem ante triduũ uiderant crucifix ũ
Ubi mouet aliquẽ. quomodo post resur¬
rectionẽ corpus dñi incorruptibile & pal¬
pabile fuerit. cum om̃e qđ est incorrup¬
tibile. sit et in palpabile. & om̃e qđ est
palpabile. sit corruptibile Sed miro &
ineffabili modo dñs post resurreetionem
corpussuũ et palpabile p̃buit et incorrup¬
tibile demonstrauit. ut monstrando pal
pabile reformaret ad fidẽ ostendendo
incorruptile inuitarit ad p̃mium. Diue
certe & palpabile et incorruptibile post
resurrectionẽ corpussuum exibuit. ut
ostenderet se ciusdem eẽ naturȩ & alte¬
rius głe Sed quia in dñi resurrectione
nr̃a generalis resurrectio est p̃figurata
cum dñs post resurrectionẽ corpussuũ
& palpabile p̃buit. & incorruptibile

Expanded text:
edes. » Non solum manus et pedes, sed etiam juxta Joannis Evangelium, latus, quod lancea perforatum fuerat praebuit, ut in manibus et pedibus fixuras clavorum, et in latere lanceae apertionem videntes, resurrexisse cognoscerent, quem ante triduum viderant crucifixum. Ubi movet aliquem, quomodo post resurrectionem corpus Domini incorruptibile et palpabile fuerit, cum omne quod est incorruptibile sit et impalpabile: et omne quod est palpabile sit corruptibile. Sed miro et ineffabili modo Dominus post resurrectionem corpus suum et palpabile praebuit, et incorruptibile demonstravit: ut monstrareformaret ad fidem: ostendendo incorruptibile, invitaret ad praemium. Sive certe et palpabile et incorruptibile post resurrectionem corpus suum exhibuit, ut ostenderet se ejusdem esse naturae, et alterius gloriae. Sed quia in Domini resurrectione nostra generalis resurrectio est praefigurata, cum Dominus post resurrectionem corpus suum et palpabile praebuit, et incorruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
panis. Sumhȩc aut ad iucem loq̃¬
pent ił is stetit in medio eoꝵ Unde
apparet : quia hȩc apparitio ipsodie
dominicȩ resurrectionis facta est
Cuius apparitionis modũ. iohannes
eua edista aꝑtius declarat dicens
Cum es set sero die illo una sabbattoꝵ.
o sores eent clausȩ. ubi erant disci¬
puli congregai ꝓp̃t metum iudȩoꝵ¬
uenitils e stecit in medio Ubi
considerandum. qđ dese colloquentibus
dñs in medio stetesse dicit᷑. ut intellegamꝰ
quia tunc eum nobiscũ habitantẽ habebi¬
mus. si quotiens in unum congreganur
ea loquimur. & agimꝰ. quȩ ad eius laudẽ

Expanded text:
 Dum haec autem ad invicem loquerentur, Jesus stetit in medio eorum. » Unde apparet quia haec apparitio ipso die Dominicae resurrectionis facta est: cujus apparitionis modum Joannes evangelista apertius declarat, dicens: « Cum esset sero die illa una sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli congregati propter metum us et stetit in medio . » Ubi considerandum quod de se colloquentibus Dominus in medio stetisse dicitur, ut intelligamus quia tunc eum nobiscum habitantem habebimus, si quoties in unum congregamur, ea loquimur et agimus quae ad ejus laude
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃senti seculo septiformis gr̃a spirit᷑ scĩ
repleti fuerint. Quod uero subditur.
et nemo audebat discumbentiũ interro¬
gare cũ tuquis es. scientes quia dñs est.
tale est. acsi diceret. Nlemo p̃sumebat
quis esset interrogart. quia quod ipse
xp̃c esset. nemo poterat dubitare
Tam enim manifesta & preclara erat cog¬
nitio cius. ut om̃ib seuidentib manifes¬
tum ess& quis esset Et ideo suꝑfluum
erat quis esset interrogare. de cuius cog¬
nitione nemo discumbentiũ poterat dũ¬
bitare. Et uenit iħs & accepit panem.
ẽt̃ dat eis. et piscẽ similiter. Dedit ergo
dñs discipulis piscem. quia suam passi¬
onem imitandã esse ostendit Dedit &¬
cum pisce panem. quia post tolerantiã
passionis gaudia reꝓmisit ȩterne satie¬
tatis. Quod uero dicit᷑ hoc iam tertio
manifestatus est iħs discipulis suis. cum
resurrexisset amortuis. Non ad numerũ
apparitionũ. sed potius ad dierũ ꝑtinet

Expanded text:
in praesenti saeculo septiformi gratia Spiritus sancti in praesenti saeculo septiformi gratia Spiritus sancti repleti fuerint. Quod vero subditur: « Et nemo audebat discumbentium eum interrogare, Tu quis es? scientes quia Dominus est. » Tale est ac si diceret: Nemo praesumebat quis esset interrogare, quia quod ipse Christus esset, nemo poterat dubitare. Tam enim manifesta et praeclara erat ejus cognitio, ut omnibus se videntibus manifestum esset quis esset: et ideo superfluum erat, quis esset interrogare, de cujus cognitione nemo discumbentium poterat dubitare. « Et venit Jesus et accepit panem, et dabat eis, et piscem similiter. » Dedit ergo Dominus discipulis piscem, quia suam passionem imitandam esse ostendit. Dedit et cum pisce panem, quia post tolerantiam passionis gaudia repromisit aeternae satietatis. Quod vero dicitur: « Hoc jam tertio manifestatus est Jesus discipulis suis: cum resurrexisset a mortuis. » Non ad numerum apparitionum, sed potius ad dierum pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
ueram requiem ꝑuenturi sunt. qui decalo
quinquagesimũ numerum ꝑueniamus
Et quia tiera requies inunitate est. recte
ad quinqua gesimum addit̾ unus. qm̃ sic̃
de primitiua eccła dietum est multitu¬
dinis credentiũ erat cor unum & anima
una Et qm̃ custodialegis et gr̃a spiritu¬
alis infide sc̃ȩ trinitatis constat. quasi
quinquaginta unum ter ducimus. ut¬
cationẽ eccła qualis in futuro erit sig¬
nificat᷑. dignum fuit ut tot pisces cape¬
rentur. ꝑ quos electoꝵ summa quȩ eũ
xp̃o regnatura est. significaret᷑. Ut aut
dñs desua resurrectione omnem dubi¬
tationem adiscipulorũ mentib aufer¬
ẜet: non solum cis dignatus est apparere
sed & iam coramcis comedere. Ande
& subdit. Dieit eisiħs̃ Uenite prandete
Et pulchrȩ ultimum conuiuium cumu
septem discipulis uoluit celebrare. quia
illi post uniuersale iudicium cum dnĩo
eternum conuiuium celebraturi sunt. qui

Expanded text:
veram requiem perventuri sunt, qui decalogveram requiem perventuri sunt, qui decalogquinquagesimum numerum perveniamus. Et quia vera requies in unitate est, recte ad quinquagesimum additur unum, quoniam sic de primitiva Ecclesia dictum est. « Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una . » Et quoniam custodia legis et gratia spiritualis in fide sanctae Trinitatis constat, quasi quinquaginta tria perveniamus. Quicationem Ecclesia, qualis in futuro erit, significatur, dignum fuit ut tot pisces caperentur, per quos electorum summa, quae cum Domino regnatura est, significaretur. Ut autem Dominus de sua resurrectione omnem dubitationem a discipulorum mentibus auferret, non solum ejus dignatus est apparere, sed etiam coram eis comedere. Unde et subditur: « Dicit eis Jesus: Venite, prandete. » Et pulchre ultimum convivium cum septem discipulis voluit celebrare, quia illi post universale judicium cum Domino aeternum convivium celebraturi sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Simon iohannis. diligis me plus his.
Pasce oues meas. Seð illud sollicite
considerandũ est quia nequaqua
euangelista ipsorũ pisciũ numerum
ta sollicite ex pressisset. si in ipso nu¬
mero m ysteriũ defuisst̃ crederit Ait
enim. Ascendit sy mon petrus. & trax̃
rett interrã plenum magnis piscib cen¬
tum quinquaginta trib Numerus :¬
iste. ab uno incipit. sedusq ad
decẽ & septem cr t̾scendo multiplicatur.
Si enim decem & sepitm ter duxeris:
quinquaginta unum inuenies lterũ
si quin quãginta unum multipli caue¬
ris. centũ quinquaginta tres inueni¬
es. Decem uero addecalogũ legis
numerũ ꝑtinent. quia decem precep¬
ta moysi data sunt. Septem uero. ad
sp̃italem grãm noui testamenti ꝓpt̃
septem dona sp̃s sc̃ĩ uł propt̃ fidem
sẽẽ trinitatis. et doctrinam quatu¬
or euanglioꝵ Quinquagesimus
aut numerꝰ ad requiem ꝑtinet. quia quin¬
quagesimus annus iubeleus. id est annus
remissionis est dictus Quia ergo illi ad

Expanded text:
annis, diligis me plus his? Pasce oves meas . » Sed illud sollicite considerandum est, quia nequaquam evangelista ipsorum piscium numerum tam sollicite expressisset, si in ipso numero mysterium defuisse crederet. Ait enim: « Ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram, plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus. » Numerus iste ab uno incipit, sed usque ad decem et septem crescendo multiplicatur. Si enim decem et septem ter duxeris, quinquaginta unum invenies. Iterum, si quinquaginta unum ter multiplicaveris, centum quinquaginta tria invenies. Decem vero ad decalogum legis numerum pertinent, quia decem praecepta Moysi data sunt. Septem vero ad spiritualem gratiam Novi Testamenti, pseptem dona Spiritus sancti, vel propter fidem sanctae Trinitatis, et doctrinam quatuor Evangeliorum. Quinquagesimus autem numerus ad requiem pertinet, quia quinquagesimus annus jubilaeus, id est annus remissionis est dictus. Quia ergo illi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui hicimnodo uitũis derelictis. ad uir¬
tutem celsitudinis transierint
Et nos uobis adnuntiamꝰ cã quȩ ad
patres nr̃os reꝓmissio facta est & cts
A brahe enim dictũ est. inte benedi
an seminib sed in semine tuo qđ est
est. incuius nominis fide om̃ib terrȩ
familus iudȩis uidelicer. et gentib
est bene dictio repinis.A. id est sig¬
bo xp̃mscilicet de eius stirpe nas¬

Expanded text:
qui hoc modo, vitiis derelictis, ad virqui hoc modo, vitiis derelictis, ad virtutum celsitudinem transierint. « Et nos vobis annuntiamus ea quae ad patres nostros repromissio facta est. » Abrahae enim dictum est: « In te benein seminibus, sed in semine tuo, quod eest, in cujus nominis fide omnibus terrae familiis, Judaeis videlicet et gentibus, est benedictio repromissa, id est sigbo, Christum scilicet de ejus stirpe nas
Abbreviated transcription (Latin):
nis utero nemo ante illũ. ne mopost
illum conceptus est. ita in hoc monu¬
mentenemo ante illũ. nemo post
eum amortuis. Radix amara
crucis euanuit. Flos uitȩ cum fruc¬
tib surrex̃ ingła Hlȩc est uirga
Aaron. quȩ post siccitatẽ floruitꝰ
Hirga enim post ariditatẽ uires¬
cens. xp̃c est post mortem resur¬
gens. qui est flos uirginum.: coro¬
na martyrum. gr̃a continentiũ
Qui uisus est ꝑ dies multos: Id est ꝑ
quotiens uoluit. quib uoluit. et
quemad modum uoluit apparuit
Hlis qui simul ascen derunt cum eo de
galilea inhierusalẽ. et cetr̃. Salua
historia. uideamꝰ intellegentiam
balilea namq. transmigratio facta
interpritatur. Hierusalem uisio
pacis Alli enim cumdnĩoide gal¬
lilea ascendunt in hierus aler.
qui prius hic uitioꝵ fomitẽ respu¬
entes. ad uirtutũ culmina trãns¬
imigrant. Ili scilicet cum tedemip¬
tore nr̃o apassione ad resurrectionẽ
lesti quandoq dm̃ leti uidebunt

Expanded text:
nis utero nemo ante illum, nemo post nis utero nemo ante illum, nemo post illum, conceptus est. Ita in hoc monumento acmo ante illum nemo, nemo post eum a mortuis. Radix amara crucis evanuit, flos vitae cum fructibus surrexit in gloria. Haec est virga Aaron quae post siccitatem floruit. Virga enim post ariditatem virescens. Christus est post mortem resurgens, qui est flos virginum, corona martyrum, gratia continentium. Qui visus est per dies multos, id est pequoties voluit, quibus voluit, et quemadmodum voluit apparuit. His qui simul ascenderunt cum eo de Galilaea in Hierusalem, etc. Salva historia videamus intelligentiam. Galilaea namque transmigratio facta interpretatur, Hierusalem visio pacis. Illi enim cum Domino de Galilaea ascendunt in Hierusalem, qui prius hic vitiorum fomitem respuentes, ad virtutum culmina transmigrant. Illi scilicet cum Redemptore nostro a passione ad resurrectionem,lesti quandoque Dominum laeti vi
Abbreviated transcription (Latin):
et sicut uoluit. tradidit spm Deponentes
cum deligno Amoyse inheremo ȩreus &¬
serpens ligno suspensus est. ut dñs et in
serpente mortuus. et in ere significaret᷑
ȩternus. Videlicet ut indicaret᷑ mortu¬
us ꝑ humanitatẽ. & tamen esset quasi
ereus ꝑ diuinitatem. Quid responden¬
dum est uidȩis. obicientib testimonium
illud. maledictus om̃is qui pendet in
ligno : maledictũ hominemẽe qui no
lignoƿendeat. sed noxiũ. non in nocen
tem Neq enĩ innocentiȩ potest esse
maledictum. pena peccati. Et enimsi
mardocheus preparato ligno ad pens
sententiã regiȩ crudelitatis explesset.
Numquid cum hĩ nunc dignum ad
maledictionem iudi carent: Non
omnino. Id circo dñs noster pepen¬
dit in ligno. ut nos a delicto qđ in lig
no fuerat ꝑditionis ad missum. ligno
appensus absoluerit. Posuerunt int
monimento. In monumento no¬
uo positus est iħs in quo nondum
quisq posituserat. Dicut in urgi¬

Expanded text:
et sicut voluit tradidit spiritum. Deponentes et sicut voluit tradidit spiritum. Deponentes eum de ligno. A Mose in eremo aereus serpens ligno suspensus est, ut Dominus et in serpente mortuus , et in aere significaretur aeternus, videlicet, ut indicaretur mortuus per humanitatem, et tamen esset quasi aeneus per divinitatem. Quid respondendum est Judaeis objicientibus testimonium illud. Maledictus omnis qui pendet in ligno? Maledictum esse hominem qui in ligno pendeat, sed noxium, non inntem. Neque enim innocentiae potest esse maledictum poena peccati. Etenim si Mardochaeus praeparato ligno appensus sententiam regiae crudelitatis explesset, nunquid eum hi nunc dignum ad maledictionem judicarent? Non omnino. Idcirco Dominus noster pependit no fuerat perditionis admissum ligno appensus absolveret. Posuerunt in monumentum. In monumento novo positus est Jesus, in quo nondum quisquam positus erat: sicut in virgi
Abbreviated transcription (Latin):
in principio apud dm̃. & ds̃ erat uer¬
bum. in ipsa scilicet sapientia dĩ erat.
quo tempore uerbum caro fieret. &
habitaret in nobis. quȩ plenitudo tẽ¬
poris cum uenis set. misit ds̃ filium suũ
factum ex muliere. ut incarnatum
uerbũ hominib appareret. Qui
enim habitabant hierłm. & principes
c̾ius. ignorantes iħm & uoces ꝓpheta¬
rum. quȩ ꝑ om̃e sabbatũ leguntur:
& ctr Hinc & inactib apłoꝵ scrip¬
tum est Moyses enim a temporibus
antiquis habet in singulis ciuitatib
qui eum p̃dicent in sinagogis in
bis testimoniis manifeste declarat᷑
quia lectio legis uel ꝓphetarũ. aiude¬
is sabbato semꝑ in synagogis legebant᷑.
Cumq consũmassent om̃a. quȩ de
eo scripta sunt. Hȩx uerba & io¬
hannes hoc modo narrat dicens
Posita sciensiħs. quia om̃a consumimata suns.
ut consum maret᷑ scriptura. dicit: Sitio.
& cetr̃. Peractis om̃ib iħs quȩ ante suam
mortem ꝑ agi oportebat. quando uoluit.

Expanded text:
in principio apud Deum et Deus eratin principio apud Deum et Deus eratbum. In ipsa scilicet sapientia Dei erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis: quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum factum ex muliere , ut incarnatum Verbum hominibus appareret. « Qui enim habitant Jerusalem et principes ejus, ignorantes Jesum et voces prophetarum, quae per omne sabbatum legc. Hinc in Actibus Apostolorum scriptum est: Moses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus qui eum praedicet in synagogis, in his testimoniis manifeste declaratur, quia lectio legis vel prophetarum a Judaeis sabbato semper in synagogis legebatur. Cumque consummassent omnia quae de eo scripta sunt. Haec verba et Joannes hoc modo narrat, dicens: Postea sciens Jesus, quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura dicit: Sitio, etc. . Peractis omnibus Jesus, quae ante suam mortem peragi oportebat, quando voluit
Abbreviated transcription (Latin):
ex patre diabolo estis. & desideria
patris ur̃i facere uultis. Ecce un¬
de filiidiaboli. Quȩ sunt illius de¬
sideria : ille homicida erat ab initio.
& uosqueritis me occidere. Ecce
quomodo imitatione filii diaboli
Nam & filii erant habrahȩ. propt̃
originem carnis quib: ista apłs lo
quebat᷑ Et filii imitationis. propt̃
castitatẽ timoris. quib specialiter
dicebat et qui inuobis timent deum:
Verbuim̃ salutis missum est Allud
utiq de quo isaias ait. Verbum
misit dñs in iacob. & cecidit in irł
Idest misit ds̃ filium suũ. de quo
iohannes ait. In principio erat
uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃
& ds̃ erat uerbum: Ad iacob.
id est ad iudȩos. Et uenit ad irł.
hoc ẽ ad gentiũ populũ. Ds̃ autem
uerbum: ipse est dĩ filius. Quaprop¬
ter cum eũ pater uerbum misit. a
patre & uerbo eius factũ est ut mit¬
teret᷑. Ergo a patre & filio missus
est idem filius. quia uerbum patris
ẽ ipse filus. in ipso dĩ uerbo qđ erat

Expanded text:
ex patre diabolo estis et desideria ex patre diabolo estis et desideria patris vestri facere vultis. Ecce unde filii diaboli? Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab initio, et vos quaeritis me occidere. Ecce quomodo imitationam et filii erant Abrahae propter originem carnis quibus ista apostolus loquebatur, et filii imitationis propter castitatem timoris quibus specialiter dicebat: Et qui in vobis timent Deum verbum salutis hujus missum est. Illud utique de quo Isaias ait: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel, id est, misit Deus Filium suum, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ad Jacob, id est, ad Judaeos. Et venit ad Israel, hoc est ad gentium populum. Dei autem verbum, ipse est Dei Filius, quapropter cum eum Pater verbo verbum misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, qui verbum Patris est ipse Filius in ipso Dei Verbo, quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit spmoni Et ipsi narrabant
quȩ gesta erant in uia. et quomodo
cognouer̃ eum infractione panis:
Iuod siubi. uel quando factũ sit . eu¬
angelista non declarat. tam̃ quia
factũ sit non tacet dicens. Quia sur¬
rexit dñs uere. et apparuit siman:
id est petro. teste apło quiait: Quia
uisus est cephȩ. & post hȩc undecĩ
rimũ enim om̃ium uirox petro ap¬
paruisse dñs post resurrectionẽ
credit᷑ non solum ut apostolatus
eius or dinẽ consolidaret. sed etiã
ut mentem eius quȩ in passione
titubauerat: reformaret.
at diebus illis. Surgens paulus. &
manu silentiũ indicens. ait. Viri
habahȩ erant. sicut et ipsi dese
ipsis in hocloco dixer̃ Semere
habrahȩ sumus et nemini seruiuim
umqua. Et item Pater nr̃ habraã
est Et dñs illis scio quia filii habra¬
hȩ estis Imitatione enĩ non fili ha¬
brahȩ crant ille quib dñs loquebat᷑
uos expatre diabolo estis Unde er¬
go iudei filii diaboli: Non nascen¬
do s imitando Uos inquid dñs uos

Expanded text:
Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. » Quod sibi ubi vel quando factum sit, evangelista non declarat, tamen quia factum sit non tacet, dicens: « Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni, » id est Petro, teste Apostolo, qui ait: « Qui visus est Cephae, et post haec undecim . » Primum enim omnium virorum, Petro apparuisse Dominus post resurrectionem creditur, non solum ut apostolatus ejus ordinem consolidaret, sed etiam ut mentem ejus, quae in passione titubaverat, reformaret. AE. « In diebus illis: Surgens Paulus, et manu silentium indicens, ait: Viri Abrahae erant, sicut et ipsi de se ipsis hoc in loco dixerunt: Semen Abrahae sumus, et nulli servivimus unquam, et item: Pater noster Abraham est, et Dominus illis: Scio quia filii Abrahae estis. Imitatione enim non filii Abrahae erant illi, quibus Dominus loquebatur: Vos ex patre diabolo estis; unde ergo Judaei filii diaboli? non nascendo sed imitando: Vos, inquit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Hospitales in ui cem sine
murmuratione: hinc &iam beatus
iob descipso testat᷑ inquiens Foris ñ
mansit peregrinꝰ. hostiũ meũ uiato¬
ri patuit. Et intrauit cũ illis et factũ
est dũ recumberet cumillis. accepit
panem. et benedixit acfregit. et por¬
rigebat illis Et aꝑti sunt oculi cox
& cognouer̃ illum: Quia fides sine
operib mortua est. Hinc cognosce¬
rt possumus. quia dm̃ quem discipulinec
exuisione nec ex scripturarum interp̃¬
tatione cognouerant. mox ut opere
qđ seripturȩ p̃cipiunt ꝑ fecerunt
cognouerunt eum in fractione panis¬
iusti sunt apud dm̃. sed factores le¬
gis iustificabunt᷑ Et sicut dñs dicit
beati qui audiunt uerbũ dĩ & cus¬
todiunt illud. Nos quoq pro modu
lonr̃o in fractione panis dñm cog¬
noscimus simundo corde et cas¬
to corpore misterium corporis. & san¬
guinis eius cum digna reuerentia sumim
Et ipse euanit ab oculis eoꝵ Et dixer̃

Expanded text:
tur, dicens: « Hospitales invicem sine tur, dicens: « Hospitales invicem sine murmuratione . » Hinc etiam beatus Job de seipso testatur, inquiens: « Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . » « Et intravit cum illis. Et factum est dum recumberet cum eis, accepit panem, benedixit ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt illum. » Quia fides sine operibus mortua est, hinc cognoscere possimus, quia Deum, quem discipuli nec ex visione, nec ex Scripturarum interpretatione cognoverant, mox ut opere, quod Scripturae praecipiunt, perfecerunt. « Cognoverunt eum in fractione panism, sed factores legis justificabuntur . » Et sicut Dominus dicit: « Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud . » Nos quoque pro modulo nostro in fractione panis Dominum cognoscimus, si mundo corde et casto corpore mysterium corporis et sanguinis ejus cum digna reverentia sumimus. « Et ipse evanuit ab oculis eorum. Et dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli cum quem quasi dm̃ non¬
cognoscebant saltim ut peregrinũ
diligerent. Sed absit ut abaritatis
uisceribus alienos coscredamus. quicũ
auctore misericordiae gradiebant᷑
N am subditur. Et coegerunt illum
dicentes: Mane nobiscum qm̃ ad
uesperascit. & incdinata est iam dies
Quorum exemplo discimus quia pe¬
regrini & hospites. non solum cum
adsunt recipiendi sunt: sed & iam
cum de sunt uocandi. atque cogendi
Nam quantũ hospitalitatis uirtus uale¬
at. ipse comꝓbat qui se in iudicio
fidelib dicturũ reꝓmisit hos¬
pes fui. et collegistis me Et quã¬
diu fecistis uni de minimis meis. mͥ
fecistis. Quod etiam inopere a¬
brahȩ et loth discimꝰ qui frequen¬
ter hospites suscipiendo. aliquan¬
do angłos suscenerunt Vn de
nos apłs ammonẽt dicens. Caritas fra¬
t̃nitatis maneat in uobis. et hospitalita
tem nolite obliuisci. Perhanc enim
placuerunt quidam angelis hospitio
susceptis. Hinc & parus apłs nos orta¬

Expanded text:
discipuli eum, quem Deum discipuli eum, quem Deum cognoscebant, saltem ut peregrinum diligerent. Sed absit ut eos a charitatis visceribus alienos esse credamus qui cum auctore misericordiae gradiebantur. Nam subditur: « Et coegerunt illum, dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. » Quorum exemplo discimus quia peregrini et hospites non solum cum adsunt recipiendi sunt, sed etiam cum desunt vocandi atque cogendi. Nam quantum hospitalitatis virtus valeat, et ipse comprobat, qui se in judicio fidelibus dicturum repromisit: « Hospes fui, et collegistis me. Et quandiu fecistis uni de minimis meis, mihi fecistis . » Quod etiam in opere Abrahae et Loth discimus, qui frequenter hospites suscipiendo, aliquando angelos susceperunt. Unde nos Apostolus admonet, dicens: « Charitas fraternitatis matem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio susceptis . » Hinc et Petrus apostolus nos horta
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc dicendũ est. quialic& ante
moysen plures patres fuerint. ta¬
men eoꝵ actionẽ morse scriben¬
te cognouimꝰ. quem ueracis his¬
torię scriptorẽ primũ fuisse non
dubitamꝰ. A quo libro ergo illoꝵ
dñs scripturas in terp̃tari cęperit
Amor̃se cȩpit. quia illoꝵ actiones
ut diximꝰ. primus moỹses scripsit
Inde enĩ scripsit homo. quando non
erat homo Et appropinqua uer̃
castello quo ibant. et ipse se finxit
longiusire Cum singere soleat eẽ
hypocritarũ. quid est quod dñs
se finxisse dicit᷑. Ad qđ rationa¬
lis patet responsio. quia non semꝑ
fingert simulare dicimꝰ. sed aliquan¬
do etiã componere Vnde et cõ¬
positoresluti. figulos uocamus¬
et cos qui carmina dictant fictores.
id est compositores carminũ. Quib
exemplis discimꝰ. quia simplex ueri¬
tas nihil ꝑ duplicitatẽ egit sed talẽ
se coram discipuloꝵ oculis composuit
uel exibuit. ut manifestum fieret si

Expanded text:
ad hoc dicendum est quia, licet ante ad hoc dicendum est quia, licet ante Moysen plures patres fuerint, tamen eorum actionem Moyse scribente cognovimus, quem veracis historiae scriptorem primum fuisse non dubitamus. A quo libro ergo illorum Dominus Scripturas interpretari coepit? A Moyse coepit, quia illorum actiones ut diximus primus Moyses scripsit. Inde enim scripsit homo, quando non erat homo. « Et appropinquaverunt castello quo ibant, et ipse se finxit longius ire. » Cum fingere soleat esse hypocritarum, quid est quod Dominus se finxisse dicitur? Ad quod rationabilis patet responsio, quia non semper fingere simulare dicimus, sed aliquando etiam componere. Unde et compositores luti figulos vocamuset eos qui carmina dictant, fictores, id est compositores carminum. Quibus exemplis discimus, quia simplex veritas nihil per duplicitatem egit, sed talem se coram discipulorum oculis composuit vel exhibuit, ut manifestum fieret, si
Abbreviated transcription (Latin):
morse coepifse dicat᷑ cum plures pa¬
tres ante mossen fuisse legam qui et
uerbis & exemplis eiuf passionẽ et re¬
furrectionẽ ꝓphetauerint: Quid enĩ
morsabel. nisi passionẽ dñi significauit :
uia sicut ipse a fratre iniuste occisus ẽ.
ita quoq et dñs in nocent̃. aiudȩis occis
est. Quid enim ꝑtranslationẽ enoch.
tusi ascensiõ dni signisicat᷑ : Quid ꝑ
noe qui arcbã in diluuio rexit. nisi
dñs intelligit᷑. qui caput est eccłȩ
Et quid ꝑ habraam qui filiũ immolauit.
nisi ds̃ pat̃ accipit᷑. qui ꝓprio filio suo
non peꝑcit: Sic quoq immolatio isaac.
passionis xp̃i typum tenuit Nam &
pastorbonus. Similit̃ uenditio iosepb
uenditionem p̃sigurauit xp̃i. Sed
forte mouet aliquẽ ut diximꝰ qua¬
re dñs cum interpretabat᷑ scriptu¬
ras discipulis. amorse cȩpisse di
cat᷑. cum plures patres ante moy¬
sen fuisse legamus. qui et uerbis.
et exemplis eius passionem. ac re¬
surreetionẽ ꝓphetauerint: Sed

Expanded text:
patres ante Moysen fuisse legamus, qui et verbis et exemplis ejus passionem et resurrectionem prophetaverint. Quid enim mors Abel , nisi passionem Christi significavit? Sicut enim ipse a fratre injuste occisus est, ita quoque et Dominus innocenter a Judaeis occisus est. Quid enim per translationem Henoch , nisi ascensio Domini significatur? Quid per Noe, qui arcam in diluvio rexit , nisi Dominus intelligitur, qui caput est Ecclesiae? Et quid per Abraham, qui filium immolavit , nisi Deus Pater accipitur, qui proprio Filio suo non pepercit? Sic quoque immolatio Isaac passionis Christi typum tenuit. Nam epastor bonus . » Similiter venditio Joseph venditionem praefiguravit Christi. Sed forte movet aliquem, ut diximus, quare Dominus, cum interpretabatur Scripturas discipulis, a Moyse coepisse dis ante Moysen fuisse legamus, qui et verbis et exemplis ejus passionem et resurrectionem prophetaverint. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
riora parũꝑ attendam. Postquã enĩ
commemorauit euangelista. duob dis¬
cipulis dnm in uia apparuisse qͥ post¬
quã eum cognitũ ab eis in fractione.
banis narrauit fuisse: adiec̃ continuo
Et surgentes eidem hora. regressi surł
in hierusalẽ. & inuenerunt congre¬
gatos xxi. & eos qui cũ ipsis erant di

Expanded text:
i parumper attendamus. Postquam enim commemoravit evangelista duobus discipulis Dominum in via apparuisse, postquam eum cognitum ab eis in fractione panis narravit fuisse, adjecit continuo: « Et surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem, et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
luminũ Male uͦ cogitationes ascen¬
dunt. quia ab inmundis spiritib
immittunt᷑. Alit̃ enim ros desuper
descendens terrã irrigat. alit fauil¬
la uentoꝵ impetu in aerȩ rapitur
Et ut omẽm dubitationẽ de sua resur¬
rectione a discip̾o mentibus aufer¬
ret manus & pedes palpandos p̃buit.
dicens Videte manꝰ meas & pedes quia

Expanded text:
luminum . » Malae vero cogitationes ascenluminum . » Malae vero cogitationes ascendunt, quia ab immundis spiritibus ex imo immittuntur. Aliter enim ros desursum descendens terram irrigat, aliter favilla ventorum impetu in aera rapitur. Et ut omnem dubitationem de sua resurrectione a discipulorum mentibus auferret, manus et pedes palpando praebuit, dicens: « Videte manus meas et pedes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
confortari a dño indigebant Ait eñĩ
Nolite timere. Habet enĩ fragilitas
humanȩ naturȩ hoc ꝓpͥũ. ut cũ aliqiđ
supra se uiderit: infra seꝑtimescar
Vnde & subdit̾ Conturbati uͦ & conter¬
riti ex istimabant sespiritũ uider
Sed ista subitant̃a contͣbatio discipulox
magnus error factus est manicheoꝵ
Et ipsi enim qui negabant dm̃ ueram
carnẽ non assumpsisse hoc in adiuto¬
rium sui erroris assumere uoluer̃.¬
qđ ab apłis dñs post resurrectionem
sp̃s sit estimatꝰ. Sed hunc errorem
discipuloꝵ ipse dñs falsum comꝓbaũa
cum abhoc errore discipuloꝵ animos
reuocauit dicens Iuid tͣbati estis.
& cogitationes ascendunt in corda
ur̃a Ubi notandũ quia non dixit
cogitationes descendunt in corda
ura. sed ascendunt. Bone enĩ cogi¬
tationes descendunt. quia desuꝑ adño
datum optimũ. & om̃e donum ꝑ fec¬
tum de sursũ est descendens apatre

Expanded text:
confortari a Domino indigebant. Ait enim: « confortari a Domino indigebant. Ait enim: « Nolite timere. » Habet enim fragilitas humanae naturae hoc proprium, ut cum aliquid supra se viderit, infra se pertimescat. Unde et subditur: « Conturbati vero et conterriti, existimabant se spiritum videre. » Sed ista subitanea conturbatio discipulorum, magnus error factus est Manichaeorum. Et ipsi enim qui negabant Deum veram carnem non assumpsisse, hoc in adjutorium sui erroris assumere voluer ab apostolis Dominus post resurrectionem spiritus sit aestimatus. Sed hunc errorem discipulorum ipse Dominus falsum comprobavit, cum ab hoc errore discipulorum animos revocavit, dicens: « Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? » Ubi notandum, quia non dixit, cogitationes descendunt in corda vestra, sed ascendunt. Bonae enim cogitationes descendunt, quia desuper a Domino datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
in semet ipsum In unũ nouum hominẽ
faciens pacẽ . & reconcilians ambos in uno
pacem bis qui longe & pacc̃ hii qui ppe.
Siue refurgens amortuis discipulis
pace commendauit. ut illos ad suã
uisionẽ ꝑuenturos eẽ demonstrar &.
qui pacis concordiam corde et corpo¬
rei seruant. iuxta qđ ipse alibidicit :
Pax enim ait psalmista. multa diligen¬
tib legẽ. tuã dñe. & non est illisscan¬
dalũ Sed ne aliũ eẽ putarent. cui
corpus post resurrectionem clari¬
ficatũ uidebant. ad iunx̃ continuo
Ego sum Ubi considerandũ. quia ñ
dixit ego fui. szego sum Sum quippe
substantiuum uerbũ. quod nec p̃te¬
ritũ. nec futurũ sonat. s semꝑ p̃seas.
illi specialit̃ congruit. cui nec futura
succedunt ne p̃terita transcunt. s
semꝑ habet etẽ ꝑeternitatẽ sic̃ ipse ait
ad moysen Egosũ quisum Hȩc dices
filus ispł. Qui est misit me aduos
Iuia uꝰ humani oculi immortale corpꝰ.
sine timore uidere non poterant.

Expanded text:
in semetipsum: in unum novum hominem faciens pacem: et reconcilians ambos in uno pacem his qui longe, et pacem his qui prope . » Sive resurgens a mortuis discipulis pacem commendavit, ut illos ad suam visionem perventuros esse demonstraret, qui pacis concordiam corde et corpore servant, juxta quod ille alibi dicit: buntur . » -- « Pax enim, » ait Psalmista, « multa diligentibus legem tuam, Domine, et non est illis scandalum . » Sed ne alium esse putarent, cujus corpus post resurrectionem clarificatum videbant, adjunxit continuo: « Ego sum. » Ubi considerandum quia non dixit ego fui, sed ego sum. Sum quippe substantivum verbum, quod nec praeteritum, nec futurum sonat, sed semper praesens, illi specialiter congruit, cui nec futura succedunt, nec praeterita transeunt, sed semper habet esse per aeternitatem, sicut ipse ait ad Moysen: « Ego sum qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Quia vero humani oculi immortale corpus sine timore videre non poterant,