comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
płicet aliqͥ creat᷑e tue. sicd̾̃ mͥ ñ erat. cũ displicerent multa q̃ fecisti. Et
qͥa ñ audebat aĩa mea ut ei cdispliceret cls m̃s. noleb̾at e̾ẽ tuũ qͥcqͥd ei
displicebat. Et inde ierat in opinionem duaR substanciaꝵ. ⁊ ñ reqͥes¬
cebat. ⁊ aliena loq̃bant᷑ ⁊ inde rediens fec̾at sibi d̃m ꝑ infinita spacia
locoꝵ omĩum. ⁊ eũ putau̾at c̾e̾ te. ⁊ eũ collocau̾at in corde suo: et facta
erat rursus tẽplũ ẏcloli sui ab hominanłũ tͥ. S posteaqͣm fouisti capud
nescientis. ⁊ clausisti oculos meos. ne uid̾ent nanitatẽ. cessaui de me pau¬
lulũ. ⁊ cõsopita÷ insania m̾a ⁊ eiugilaui in te. ⁊ uidi te infinitũ alit̾.
et uisus iste ñ a carne trahebat᷑. Et respexi alia. ⁊ uidi tͥ debere. qͥa sunt.
et in te cũcta infinita. s alit̾ ñ qͣi in loco. s qͥa tu es om̃itenens manu.
u̾itate. ⁊ omia uera sũt in qͣntũ st̃: nͨ qͥcqͣm ÷ falsitas. nͥ cũ putatur

Expanded text:
plicet aliquid creaturae tuae; sicut mihi non erat, cum displicerent multa quae fecisti. Et quia non audebat anima mea ut ei displiceret Deus meus, nolebat esse tuum quidquid ei displicebat. Et inde ierat in opinionem duarum substantiarum, et non requiescebat, et aliena loquebatur. Et inde rediens fecerat sibi Deum per infinita spatia locorum omnium et eum putauerat esse te et eum collocauerat in corde suo et facta erat rursus templum idoli sui abominandum tibi. sed posteaquam fouisti caput nescientis et clausisti oculos meos, ne uiderent uanitatem, cessaui de me paululum, et consopita est insania mea; et euigilaui in te et uidi te infinitum aliter, et uisus iste non a carne trahebatur. Et respexi alia et uidi tibi debere quia sunt et in te cuncta finita, sed aliter, non quasi in loco, sed quia tu es omnitenens manu ueritate, et omnia uera sunt, in quantum sunt, nec quicquam est falsitas, nisi cum putatur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia bona tu fecisti et ꝓrsus nlłe substancie sñt. quas tu ñ fecisti: et
qm̃ ñ equalia omĩa fecisti. Ido st̾ omĩa. qͥa singula bona sñt. Et simul
omĩa ualcle bona. qm̃ fecisti ds nost̾ omĩa bona ualcle. Et tͥ om̃ino ñ
est malum. Non solũ tͥ. s ⁊ uniu̾se creat᷑e tue qͥa extͣte ñ ÷ aliquid.
qd irrũpat. ⁊ corrũpat ordiem. quẽ imposuisti ei. In partib aut̃ eius

Expanded text:
omnia bona tu fecisti, et prorsus nullae substantiae sunt quas tu non fecisti. Et omnia bona tu fecisti, et prorsus nullae substantiae sunt quas tu non fecisti. Et quoniam non aequalia omnia fecisti, ideo sunt omnia; quia singula bona somnia ualde bona, quoniam fecit deus noster omnia bona ualde. Et tibi omnino non est malum, non solum tibi sed nec uniuersae creaturae tuae, quia extra non est aliquid, quod inrumpat et corrumpat ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
possent qͥa si sũmabona eẽnt. incorruptibilia eẽnt. Si aut̾ nlła bona e̾e̾nt.
qͥcl ĩ eis corũperet᷑ ñ ẽẽt. Nocet eñ corruptio. Et nisi bonũ minueret. ñ
noceret. Aut gͥ nichil nocet corruptio. qd fieri ñ potest. aut qđ certissi¬
mũ ÷. omia q̃ corrũpunt᷑ pͥuant᷑ lono. Si aut̾ om̃i bono pͥuabunt᷑ omino
ñ er̃t. Si enĩ er̃t. ⁊ corrũpi iã ñ poterũt. meliora ert̃. qͥa incorruptibili¬
ter ꝑmanebũt. Et qͥd monstruosiꝰ. qͣm ea dic̾e om̃i bono amisso fc̃a me¬
liora᷑ Ergo si om̃i bono pͥuabunt᷑. omino uulla ert̃. Ergo qͣmdiu sunt.
bona sũt. Ergo q̃cũq st̃. bona sc̃. Malũ q illl qd querebam unde
ee̾t. ñ ÷ substancia qͥa si substancia e̾e̾t. bonũ eẽt. Rut em̃ eẽt incor¬
ruptibilis substancia. magnũ utiq bonũ: aut sub̾a corruptibilis eẽt.
que nͥ bona eẽt. corrũpi ñ posset. Itaq uidi. ⁊ manifestatũ ÷ mͥ. qͥa

Expanded text:
nt, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quod in eis corrumperetur non esset. Nocet enim corruptio, et nisi bonum minueret, non noceret. Aut igitur nihil nocet corruptio, quod fieri non potest: aut, quod certissimum est, omnia quae corrumpuntur, privantur bono. Si autem omni bono privabuntur, omnino non erunt. Si enim erunt, et corrumpi jam non poterunt, meliora erunt, quia incorruptibiliter permanebunt. Et quid monstruosius quam ea dicere omni bono amisso facta meliora? Ergo si omni bono privabuntur, omnino nulla erunt: ergo quamdiu sunt, bona sunt: ergo quaecumque sunt, bona sunt. Malumque illud quod quaerebam unde esset, non est substantia; quia si substantia esset, bonum esset. Aut enim esset incorruptibilis substantiquae nisi bona esset, corrumpi non posset. Itaque vidi et manifestatum est mihi quia
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ :. ⁊ mũdꝰ eũ ñ cognouit. Quia u̾o in sua ꝓpͥa uenit. ⁊ sui eũ ñ rece¬
perũt. qͦtqͦt aut̾ eũ receꝑunt. dedit eis potestatẽ filios dei fieri credẽtib
ne. ñ ex uolu̾tate uiri. neq ex uolu̾tate carnis. s ex clo natꝰ ÷. S quia
n̾bum caro fc̾m ÷ ⁊ habitauit ĩ nobis. ñ ibi legi. Indagaui qͥppe in illis
litt̾is uarie dictũ. ⁊ mltis modis. qd filiꝰ ĩ forma patris. ñ rapinam ar¬
bitratꝰ ÷. e̾ẽ eqͣlis clõ qͥa nat᷑alit̾ id ip̃m ÷. S qͥa semz ip̃m exinaniuit
formã serui accipiens. in similitudĩe hoĩum factꝰ. ⁊ habitu inuentus ut

Expanded text:
in sua propria uenit et sui eum non receperunt quotquot autem receperun! eum dedit eis potestatem filios dei fieri credentibus guine non ex uoluntate uiri neque ex uoluntate carnis sed ex deo natum est. Sed quia uerbum caro factus est et habitauit in nobis, non ibi legi. indagaui quippe in illis litteris uarie dictum et in multis modis, quod sit filius in forma patris non rapinam arbitratus esse aequalis deo, quia naturaliter id ipsum est, sed quia semet ipsum exinaniuit for
Abbreviated transcription (Latin):
aliis. ⁊ bona sũt. ⁊ in seinz ip̃is bona st̃. Et omĩa hec q̃sibim inuicẽ nõ
cõueniu̾t. cõueniũt inferiori parti rerũ qͣm t̾ram clicimꝰ habentem
celũ suũ nubilosũ. atq uentosũ cõgruũ sibi. Et absit iã ut clic̾e̾m ñ eẽ
ista qͥa et si sola ista cern̾em. desiderarẽ qͥdẽ meliora: s iã etiã de so¬
lis istis laudare te cleberem: qm̃ lauclanclũ te ostendũt de t̾ra clraco¬
ues. ⁊ om̃s abyssi: Ignis. grando. nix. glacies. sp̃s tẽpestatis. q̃ faciunt

Expanded text:
bona sunt, et in semetipsis bona sunt. Et omnia haec quae sibimet invicem non conveniunt, conveniunt inferiori parti rerum, quam terram dicimus, habentem coelum suum nubilosum atque ventosum congruum sibi. Et absit jam ut dicerem: Non essent ista: quia etsi sola ista cernerem, desiderarem quidem meliora, sed jam etiam de solis istis laudare te deberem; quoniam laudandum te ostendunt de terra dracones et omnes abyssi, ignis, grando,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ÷ bonũ. Nec cogeris inuitꝰ ad aliꝙͥ qͥa uolu̾tas tua ñ ÷ maior qͣm po.¬
tencia tua. Esset aut̾ maior. si te ip̃o tu ip̃e maior eẽs. Et uolu̾tas enĩ et
potentia cłi. ds̃ ip̃e est. Et qͥd ĩpuisum tͥ qͥ nosti om̃ĩa. et nlła nat᷑a est nͥ

Expanded text:
non est bonum. nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam ponon est bonum. nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia tua. esset autem maior, si te ipso tu ipse maior esses: uoluntas enim et potentia dei deus ipse est. quid inprouisum tibi, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
nitebar inuenire cetera. uitam inueneram meliꝰ ẽẽ incorruptibilem. ꝙͣ
corruptibilem: et id̾o te qͥcqͥd ẽẽs. ẽẽ incorruptibilem cõfitebar. Neq
enĩ ulla anima ũqͣm potuit. pot̾it ue cogitare aliqͥd qd̾ sit te meliꝰ.
qui sũmũ. et optimũ bonũ es. Cum aut̾ uerissime. atq cͥtissime
incorruptibile corruptibili p̾ponat᷑. sicd̃ iam ego p̾ponebam. pot̾am iã cogita¬
tione aliqͥd acting̾e. qd̾ eẽt meliꝰ do m̃o. nͥ tu eẽs incorruptibilis. Ubigͥ ui¬
debam incorruptibilem corruptibili eẽ p̾ferẽdum ibi te querere debe¬
bam. atq inde adu̾tere ubi sit malũ. id ÷ unde sit ip̃a corruptio. qua
uiolari substania tua nlło mͦ potest. Nullo eni modo ꝓrsus uiolat cor¬
ruptio clm̃ nrm. nlła uolu̾tate. ulla necessitate. ulło imꝓuiso casu.¬
qm̃ ip̃e ÷ cłs. ⁊ qd̾ sibi uult bonũ est: ⁊ ip̾e ÷ idem bonũ. Corrũpi aut̃

Expanded text:
nitebar inuenire cetera, ut iam inueneram melius esse incorruptibile quam nitebar inuenire cetera, ut iam inueneram melius esse incorruptibile quam corruptibile, et ideo te, quidquid esses, esse incorruptibilem confitebar. neque enim ulla anima umquam potuit poteritue cogitare aliquid, quod sit te melius, qui summum et optimum bonum es. cum autem uerissime atque certissime incorruptibile corruptibili praeponatur, sicut ego iam praeponebam, poteram iam cogitatione aliquid adtingere, quod esset melius deo meo, nisi tu esses incorruptibilis. ubi igitur uidebam incorruptibile corruptibili esse praeferendum, ibi te quaerere debebam atque inde aduertere, ubi sit malum, id est unde sit ipsa corruptio, qua uiolari substantia tua nullo modo potest. nullo enim prorsus uiolat corruptio deum nostrum, nulla uoluntate, nulla necessitate, nullo inprouiso casum ipse est deus et quod sibi uult, bonum est et ipse est idem bonum; corrumpi autem
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ inuitꝰ facerem. pati me potiꝰ qͣm fac̾e uidebam: et id ñ culpam. s pe¬
nã ẽe̾ iudicabam: qua me ñ iniuste plecti te iustũ cogitans cito fate¬
bar. S rursus dicebam. Qͥs fecit me: Nonne d̾s m̃s ñ tantũ bonus.
s ip̃m bonũ: Unde gͥ mͥ male uelle. et bene nolle. ut e̾ẽt cur iuste pe¬
nas luerem: Qis in me hoc posuit. et inseruit mͥ plantarium ama¬
ritudinis. cũ totus fierer a dulcissimo do m̾o: Si cdiabolus actor. unde
ip̃e diabolus: Quod si et ip̾e ꝑu̾sa uolu̾tate ex bono angelo diabolus fc̃s
est. unde et in ip̃o uolu̾tas mala qua diabolus fieret. qͣndo totꝰ angłs
a cõditore optimo fc̾s ee̾t bonꝰ: Hiis cogitationib depͥmebar iterũ
et suffocabar s ñ usq ad illũ infernũ subducebar erroris. ubi neme
tͥ cõfitetur. dũ tu potius mala pati. qͣm homo facere putat᷑. Si enim

Expanded text:
autem inuitus facerem, pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poeautem inuitus facerem, pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poenam esse iudicabam, qua me non iniuste plecti, te iustum cogitans, cito fatebar. sed rursus dicebam: "quis fecit me? nonne deus meus, non tantum bonus, sed ipsum bonum? unde igitur mihi male uelle et bene nolle? ut esset, cur iuste poenas luerem? quis in me hoc posuit et inseuit mihi plantarium amaritudinis, cum totus fierem a dulcissimo deo meo? si diabolus auctor, unde ipse diabolus? quod si et ipse peruersa uoluntate ex bono angelo diabolus factus est, unde et in ipso uoluntas mala, qua diabolus fieret, quando totus angelus a conditore optimo factus esset?" his cogitationibus deprimebar iterum et suffocabar, sed non usque ad illum infernum subducebar erroris, ubi nemo tibi confitetur, dum tu potius mala pati quam homo facere putator. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ illam cõstringerer dm̃ incõmutabilem mutabilem cred̾e. ne¬
ip̃e fierem qd̃ querebam. Itaq securus eam querebam. et certus ñ ẽẽ uerum
qd̃ illi dicerent. quos toto animo fugiebam. qͥa uidebam querendo unde ma-¬
lum. repletos malicia. qua opinarent᷑ tuã potiꝰ substanciam etiã male pati.
qͣm suam male fac̾e̾. Et intendebam ut cenerem qd audiebam liberũ uolu̾tatis
arbitriũ causam eẽ ut malũ faceremꝰ: et rectũ iudiciũ tuũ ut pat̾emur:
et eã liqͥde cern̾e ñ ualebam. Itaq aciem mentis de ꝓfundo educere conat᷑
mergebar iterũ: et sepe conatꝰ. mergebar iterũ. atq iterũ. Subleua¬
bat enĩ me ĩlucem tuã. qd̾ tam sciebam me hab̾e uolu̾tatem. qͣm me
uiuere. Itaq cũ aliqͥd uellem. aut nollem. ñ aliud qͣm me uelle. ac nolle
certissimꝰ erã. et ibi eẽ causam peccati mei ia̾iãq animadu̾tebam. Qd̃

Expanded text:
non per illam constringerem deum in-, conmutabilem mutabilem credere, nenon per illam constringerem deum in-, conmutabilem mutabilem credere, neipse fierem quod quaere-\' bam. itaque securus eam quaerebam et certus non esse uerum quod illi dicerent, quos toto animo fugiebam, quia uidebam quaerendo, unde malum, repletos malitia, qua opinarentur tuam potius substantiam male pati quam suam male facere. Et intendebam, ut cernerem quod audiebam, liberum uoluntatis arbitrium causam esse, ut male faceremus et rectum iudicium tuum ut pateremur, et eam liquidam cernere non ualebam. itaque aciem mentis de profundo educere conatus mergebar iterum et saepe conatus mergebar iterum atque iterum. subleuabat enim me in lucem tuam, quod tam sciebam me habere uoluntatem quam me uiuere. itaque cum aliquid uellem aut nollem, non alium quam me uelle ac nolle certissimus eram et ibi esse causam peccati mei iam iamque aduertebam. quod
Abbreviated transcription (Latin):
integer subueniret. S et ip̾e corruptibilis qͥa ex una eadẽ q subs¬
tancia. Itelq si te qͥcqͥd es. id÷ substanciã tuã qua es. quã si ĩcorrupti¬
bilem dicerent. falsa ẽẽ illa om̃ia. et exetrabilia. Si aut̾ corruptibi¬
lem. id ip̃m iã falsum. et pͥma uoce abhominandũ. Sat erat ergo
ista̾ adu̾sus eos om̃imodo euomendos a p̾ssura pectoris qͥa ñ habebãt
qua exirent sine horribili sacͥlegio cordis et lingue. sentiendo de te
ista. et loquendo. s et ego adhuc qͣmiuis incõtaminabilem. et incõ¬
uertibilem. et nulla ex parte mutabilem dic̾em. firme q sentirẽ¬
dñm nr̃m d̾m uerũ. qͥ fecisti ñ solũ aĩas nr̃as. s etiã corpora. nͨ tã¬
tũ nĩas aĩas et corpora. s om̃s. et omĩa. ñ tenebani explicitã. ⁊ eno¬
datam causam mali. Quecũq tn eẽt. sic eã q̃rendam uidebam. ut

Expanded text:
integer subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque subsinteger subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque substantia. itaque si te, quidquid es, id est substantiam tuam, qua es, incorruptibilem dicerent, falsa esse illa omnia et exsecrabilia; si autem corruptibilem, id ipsum iam falsum et prima uoce abominandum. sat erat ergo istuc aduersus eos omni modo euomendos a pressura pectoris, quia non habebant, qua exirent sine horribili sacrilegio cordis et linguae sentiendo de te ista et loquendo. Sed et ego adhuc, quamuis incontaminabilem et inconuertibilem et nulla ex parte mutabilem dicerem firmeque sentire sed etiam corpora, nec tantum nostras animas et corpora, sed omnes et omnia, non tenebam explicitam et enodatam causam mali. quaecumque tamen esset, sic eam quaerendam uidebam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex eis sonabat u̾bũ tuũ. Saterat gͦ ill̾ qd̃ ĩã du abusq Rarthagine
a nebridio ꝓponi solebat. et om̃s qͥ audieramꝰ. cõcussi sumꝰ. qͥd erat tibi
factura. nescio que gens tenebrarũ. qͣm ex adu̾sa mole solent oppon̾e
si tu cũ ea pugnare noluisses. Si enĩ respõderet᷑ aliqͥd fuisse nocit᷑am.
uiolabilis tu. et corruptibilis fores. Si aut̾ nichil ea noce potuisse di¬
ceret᷑. nlła afferret᷑ causa pugnandi. et ita pugnandi. ut qͦdam por¬
cio tua. et menbrũ tuũ. uł proles de ip̃a substancia tua misceret᷑
adu̾sis potestatib. et ñ a te creatis naturis atq in t̾a̾tũ ab eis corrũ¬
peret᷑. et cõmutaret᷑ in det̾ius. ut abeatitudinet in miseriã uerteret᷑
et indigeret auxilio. quo erui purgariq posset. Et hanc ẽẽ aĩam¬
cui tuus sermo seruienti liber. et cõtamĩate purus. et corrupte

Expanded text:
non ex eis sonabat verbum tuum: sat erat ergo illud quod jamdiu ab usque Carthagine non ex eis sonabat verbum tuum: sat erat ergo illud quod jamdiu ab usque Carthagine a Nebridio proponi solebat, et omnes qui audieramus concussi sumus. Quid erat tibi factura nescio quae gens tenebrarum, quam ex adversa mole solent opponere, si tu cum ea pugnare noluisses? Si enim responderetur, aliquid fuisse nocituram, violabilis tu et corruptibilis fores. Si autem nihil ea nocere potuisse diceretur, nulla afferretur causa pugnandi, et ita pugnandi, ut quaedam portio tua et membrum tuum, vel proles de ipsa substantia tua, misceretur adversis potestatibus et non a te creatis naturis, atque in tantum ab eis corrumperetur et commutaretur in deterius, ut a beatitudine in miseriam verteretur, et indigeret auxilio quo erui purgariqcui tuus sermo seruienti liber et contaminatae purus et corruptae
Abbreviated transcription (Latin):
do. aut cõcidendo. s ĩplendo eũ totũ. sic tͥ putabam nͣ solłi celi. et aeris.
et maris. s etiã t̾re corpus ꝑuium. et ex om̃ib maximis. minimis q
partib penetrabile ad capiendam p̾sñtiam tuã. occulta inspiratõe in¬
trinsecus. et extͥnsecus ãministrantem omĩa que creasti. Ita suspica¬
bar qͥa cogitare aliud ñ pot̾am. Nam falsum erat. Illo etum modo
maior pars t̾re. maiorẽ tui partem haberet. et minorẽ minor: atq
ita te plena ẽẽnt omĩa. ut ampliꝰ tui caꝑet elephantis corpus. qͣm pas¬
seris. quo eẽt isto grandiꝰ. grandiorem q occuparet locũ. atq ita fru¬
statim partib mu̾di magnis magnas. breuibus breues partes tuas
presentes faceres. Non es itaaut̾. S ñdũ illuminau̾as tenebras meas.
Saterat mͥ dñe adu̾sus illos deceptos. et deceptores. et loqͣces mutos. qm̃

Expanded text:
do aut concidendo, sed implendo eum totum, sic tibi putabam non solum caeli et aeris do aut concidendo, sed implendo eum totum, sic tibi putabam non solum caeli et aeris et maris, sed etiam terrae corpus peruium et ex omnibus maximis minimisque partibus penetrabile ad capiendam praesentiam tuam, occulta inspiratione intrinsecus et extrinsecus administrante omnia, quae creasti. ita suspicabar, quia cogitare aliud non poteram; nam falsum erat. illo enim modo maior pars terrae maiorem tui partem haberet et minorem minor, atque ita te plena essent omnia, ut amplius tui caperet elephanti corpus quam passeris, quo esset isto grandius grandioremque occuparet locum, atque ita frustatim partibus mundi magnis magnas, breuibus breues partes tuas praesentes faceres. non est autem ita. sed nondum inluminaueras tenebras meas. Sat erat mihi, domine, aduersus illos decept
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd ñ ꝑ aliqͣnta spacia tẽderet᷑. uł diffu̾deret᷑. uł cõglobaret᷑. uł tume
ret. uł tale aliqͥd caperet. aut capere posset. nichil ꝓrsus ẽẽ arbitrabar.
Per quales enĩ formas ire solent oculi mei. ꝑ tales ymagines ibat cor
meũ. Nec uidebam hanc eandẽ intẽtionẽ. qua illas ip̃as ymagines forma¬
bam ñ esse tale aliꝙͥ que tuꝰ ip̃as ñ formaret. nͥ eẽt magnũ aliꝙͥ. Ita
etiã te uita uite mee grandem ꝑ infinita spacia cogitabam undiq pe¬
netrare totã mũdi molem. et extra eã quaquauersum ꝑ i̾mensa sine
t̾mino. ut haberet te t̾ra. haberet celũ. haberent om̃ia. et illa finirent᷑
in te: tu aut̾ nusqͣm. Sicd̾ aut̾ luci solis ñ obsisteret aeris eorpus. aeris
huiꝰ qͥ supͣ t̾ram est. quo minꝰ ꝑ eũ traiceret᷑. ponetranf eũ ñ disrũpen¬

Expanded text:
quidquid non per aliquanta spatia tenderetur uel diquidquid non per aliquanta spatia tenderetur uel diret, vel tale aliquid caperet, aut capere posset, nihil prorsus esse arbitrabar. Per quales enim formas ire solent oculi mei, per tales imagines ibat cor meum: nec videbam hanc eamdem intentionem, qua illas ipsas imagines formabam, non esse tale aliquid; quae tamen ipsas non formaret, nisi esset magnum aliquid. Ita etiam te, uita uitae meae, grandem per infinita spatia undique cogitabam penetrare totam mundi molem et extra eam quaquauersum per inmensa sine termino, ut haberet te terra, haberet caelum, haberent omnia et illa finirentur in te, tu autem nusquam. sicut autem luci solis non obsisteret aeris corpus, aeris huius, qui supra terram est, quominus per eum traiceretur penetrans eum non dirrumpen
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc uno ictu conabar abigere circũuolantem t᷑bam ĩmũdicie ab acie mẽ¬
tis mee. et uix dimota ĩ ictu oculi. ecce cõglobata rursus aderat. et irrue¬
bat ĩ aspectũ meũ. et obnubilabat eũ: ut ꝙͣuis ñ forma humani corporiᷤᷤ.
corporeũ tñ aliͥ. cogitare cog̾er ꝑ spacia locoꝵ. siue ĩfusum mũdo. siue
etiã extra mũdũ ꝑ infinita diffus um. etiã ip̃m incorruptibile. et inmiolabi¬
le. et i̾ commutabile. qd corruptibili. et uolabili. et cõmutabili p̾ponebam.¬
qm̃ qͥcqͥd pͥuabã spaciis talib. nichil mͥ eẽ uidebat᷑. S prorsus nichil. ne
inane qͥdẽ. tãꝙͣ si corpus auferat ᷑ loco. et maneat locus om̃i torpore uacu¬
atus. et t̾reno. et humido. et aerio. et celesti. s tn sit locus in anis. taqͣ
spaciosũ nichil. Ego itaq incrassatꝰ corde. nec mͥmetip̃i uł ip̃e co̾spicuus

Expanded text:
et hoc uno ictu conabar abigere circumuolantem turbam inmunditiae ab acie menet hoc uno ictu conabar abigere circumuolantem turbam inmunditiae ab acie mentis meae: et nix dimota in ictu oculi ecce cobat in aspectum meum, et obnubilabat eum: ut quamvis non forma humani corporis, corporeum tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum, sive infusum mundo, sive etiam extra mundum per infinita diffusum, etiam ipsum incorruptibile et inviolabile et incommutabile, quod corruptibili et violabili et commutabili praeponebamquidquid priuabam spatiis talibus, nihil mihi esse uidebatur, sed prorsus nihil, ne inane quidem, tamquam si corpus auferatur loco et maneat locus omni corpore uacuatus et terreno et humido et aerio et caelesti, sed tamen sit locus inanis tamquam spatiosum nihil. Ego itaque incrassatus corde nec mihimet ipsi uel ipse conspicuus,
Abbreviated transcription (Latin):
Am mortua erat adholescentia mea mala et nefanda
et ibam in iuuentutem. qͣnto etate maior. tãto uanitate turpior: qͥ cogita¬
re aliꝙͥ substantie nͥ tale ñ pot̾am. quale ꝑ hos oculos uideri solet. Non
te cogitabam cłs in figa corporis humani ex quo audire aliꝙͥ de sapientia
cepi. semꝑ hoc fugi Et gaudebã me hoc repperisse in fide spiritalis matͥs
nr̃e catholice tue. S qͥd te aliud cogitarem. ñ occurrebat: et conabar
cogitare te homo. et talis homo sũmũ. et solũ. et uerũ łm. Et te incorru¬
ptibilem. et inuiolabilem totis medullis credebam: qͥa nesciens unde
et qͦmͦ. plane tñ uidebam. et certus erã. id qd̾ corrũpi potest deterius
ẽẽ. qͣm id qd ñ potest. et qd̃ uiolari ñ potest. incu̾ctant̾ p̾ponebam
uiolabili. et qd̾ nlłam patit᷑ ꝑmutatõem. meliꝰ e̾e̾. qͣm id qd̾ mutari
potest. Elamabat uiolent̾ cor meũ adu̾sus om̃ia phantasmata mea

Expanded text:
am mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae nisi tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire aliquid de sapientia coepi; semper hoc fugi et gaudebam me hoc reperire in fide spiritalis matris nostrae, catholicae tuae; sed quid te aliud cogitarem non occurrebat. et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et uerum deum, et te incorruptibilem et inuiolabilem et inconmutabilem totis medullis credebam, quia nesciens, unde et quomodo, plane tamen uidebam et certus eram id, quod corrumpi potest, deterius esse quam id quod non potest, et quod uiolari non potest, incunctanter praeponebam uiolabili, et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam id quod mutari potest. clamabat uiolenter cor meam aduersus omnia phantasmata mea
Abbreviated transcription (Latin):
s finitam tam̃. plena eẽt undiq spongia illa ex om̃i sua parte
ex ĩmenso mari. sic creaturam tuã finitam. te ĩfinito plenã
dissime longisime q prestantior. s tam̃ bonꝰ. bona creauit. Et ecce qͦmͦ abit.
atq implet ea. Ubi gͦ malũ. et unde. ⁊ qua huc irrepsit: Que radix eiꝰ
et qd̾ semen eiꝰ᷑. An om̃ino ñ est᷑ Cur gͦ cunemꝰ. et cauemꝰ qđ ñ est: Aut
si manit̾ timemꝰ. certe uł timor ip̃e. malũ est. quo in cassum stimulatur¬

Expanded text:
sed finitam tamen; plena esset utique spongia illa ex omni sua parte sed finitam tamen; plena esset utique spongia illa ex omni sua parte ex immenso mari: sic creaturam tuam finitam te infinito plenam dissime longissimeque praestantior; sed tamen bonus bona creavit, et ecce quomodo ambit atque implet ea. Ubi ergo malum, et unde, et qua huc irrepsit? Quae radix ejus, et quod semen ejus? An omnino non est? Cur ergo timemus et cavemus quod non est? Aut si inanit
Abbreviated transcription (Latin):
ds est. qͣndo si hoc e̾ẽt. nͨ eẽt ds̃: Et querebam unde malũ. ⁊ male que¬
rebam ⁊ in ip̃a inqͥsitõe mea ñ uidebam malũ. Et cõstituebam ĩ cõspec¬
tu sp̃s mei uniu̾sam creaturã. qͥcqͥd in ea cernere possumꝰ. sicuti est t̾¬
ra. ⁊ mare.⁊ aer. ⁊ sẏdera. ⁊ arbores. ⁊ alia mortalia. ⁊ qͥcqͥd in ea ñ uide
mus. sicd̾ firmam̾̃tum celi. insuꝑ ⁊ om̃s angłos. ⁊ cũcta sp̃italia eiꝰ. Secd
etiã ip̃a qͣi corpora ẽẽnt locis ⁊ locis. ordinauit ymaginatio mea et
feci unam massam gͣndem. distincta gen̾ib corpoꝵ creaturaꝵ tuaꝵx.
siue que uera corpora erãt. siue que ip̃e ꝓ sp̃itibus finxeram. et eã
feci grandẽ. nͨ qͣntũ erat. qd̾ scire ñ pot̾am. s qͣntũ libuit undiq uer¬
sum sane finitã. te aut̾ dñe ex om̃i parte ambientem. ⁊ penetͣntẽ¬
eã. s usq quaq infinitũ. tãqͣm si mare e̾e̾t ubiq. ⁊ undiq ꝑ i̾ a

Expanded text:
ndo, si hoc esset, non esset deus? . Et quaerebam, unde malum, et male quaerebam et in ipsa inquisitione mea non uidebam malum. et constituebam in conspectu spiritus mei uniuersam creaturam, quidquid in ea cernere possumus, sicuti est terra et mare et aer et sidera et arbores et animalia mortalia, et quidquid in ea non uiomnes Angelos et cuncta spiritualia ejus; sed etiam ipsa, quasi corpora essent, locis et locis ordinavit imaginatio mea: et feci unam massam grandem distinctam generibus corporum creaturam tuam; sive quae vera corpora erant, sive quae ipse pro spiritibus finxeram: et eam feci grandem, non quantum erat, quod scire non poteram; sed quantum libuit, undiqueversum sane finitam. Te autem, Domine, ex omni parte ambientem eam et penetrantem, sed usquequaque infinitum: tanquam si mare esset ubique, et undique per
Abbreviated transcription (Latin):
didi qm̃ sic uidemꝰ et alios infantes. Nlara ista mea ñ memini. Et ecce
paulatim sentiebam ubi eẽm. ⁊ uolu̾tates meas uolebam oftendere eis
per qͦs unplerent᷑ ⁊ ñ pot̾am: qͥa ille int er̃t. foris aut̾ illi. tͨ ullo suo sensu
ualebant intire in animam meã. Itaq iactabam menbra. ⁊ uoces signa sim
lia uolũtatibꝰ meis. pauca q̃ pot̾am. qͣlia pot̾am. Non eñi erãt ueri similia.
Et cũ mͥ ñ obtẽꝑabat᷑ uł ñ intellecto. uł ne obesset. indignabar ñ subditis ma¬
ioribꝰ. ⁊ liberis ñ s̾uiencibꝰ. ⁊ me de illis flendo iũdicabam. Tales ẽẽ infantes
didici. qͦs disc̾e̾ potui ⁊ me talem fuisse magis mͥ ip̃i ĩdicaue rũt nesciẽtes.
qͣm scientes nutͥtores mei. Et ecce infantia m̃a olim mortuan: ⁊ ego uiuo.

Expanded text:
didi, quoniam sic videmus et alios infantes: nam ista mea non memini. Et ecce didi, quoniam sic videmus et alios infantes: nam ista mea non memini. Et ecce paulatim sentiebam ubi essem, et voluntates meas volebam ostendere eis per quos implerentur, et non poteram; quia illae intus erant, foris autem illi, nec ullo suo sensu valebant intilia uoluntatibus meis, pauca quae poteram, qualia poteram: non enim erant ueri similia. et cum mihi non obtemperabatur uel non intellecto uel ne obesset, indignabar non subditis maioribus et liberis non seruientibus et me de illis flendo uindicabam. tales esse infantes didici, quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicauerunt nescientes quam scientes nutritores mei. Et ecce infantia mea olim mortua est et ego uiuo.
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ego memini. Exceper̾t gͦ me cõsolatões lactis humani. Nec mat̾
mea. nͨ nucͥces mee sibi ubera imple bãt s tu mͥ dñe ꝑ eas dabas alim̃tũ
infancie. scd̾m i̾stitutõem tuã: ⁊ diuicias usq ad fu̾dum reꝵ dispositas.
fuetiã mͥ dabas nolle ampliꝰ qͣm dabas.⁊ nutͥentibꝰ me oare iͥ uelle.
qd̃ eis dabas. Dare eñ tͥ ꝑ ordinatũ affectũ uolebant. quo habũdabãt
exte. Nã bonũ etat eis bonũ meũ ex eis. qd̾ nõ ex eis. s ꝑ eas erat. Exre
quippe bona oĩa d̾s. ⁊ ex d̾o meo salus m̃a uniu̾sa. Qd animadu̾ti pꝰmod̾
clamante te mͥ ꝑ hec ip̃a q̃ tͥbus uitꝰ ⁊ foris. Nam t̾c sugg̾e norã. ⁊ acqͥesc̾e
delectationibꝰ. flere aut̾ offensiones carnis mee. nich aplius. Post hoc rid̾e
cepi. dormiens pͥmo. deinde uigilans. Hoc eñi de me mͥ indicatũ ÷ ⁊ cre¬

Expanded text:
enim ego memini. exceperunt ergo me consolationes lactis humani, nec mater enim ego memini. exceperunt ergo me consolationes lactis humani, nec mater mea uel nutrices meae sibi ubera implebant, sed tu mihi per eas dabas alimentum infantiae secundum institutionem tuam et diuitias usque ad fundum rerum dispositas. tu etiam mihi dabas nolle amplius, quam dabas, et nutrientibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum meum ex eis, quod ex eis non, sed per eas erat: ex te quippe bona omnia, deus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc sugere noram et adquiescere delectationibus, flere autem ocoepi, dormiens primo, deinde vigilans. Hoc enim de me mihi indicatum est et cre
Abbreviated transcription (Latin):
quor. Dñe tu scis. Nõne proloqutꝰ sũ tibi adu̾sum me delictã m̃a d̾s m̃s:
et tu dimisisi impietatẽ cordis mei. Non iudicio cõtendo tecũ qͥ u̾itas es:
⁊ ego nolo falłe me ip̃m. ne mentiat᷑ iniqͥtas ña sibi. Non gͦ uidicio
cõtendo tecũ. qͥa si u̾qͥtates obsernaueris dñe. dñe qͥs sustinebit: S tñ
sine me loqͥ apd̃ miscd̾iam tuã. me t̾ram ⁊ cin̾em. sine me tñ loqui.
qm̃ ecce miscd̃ia tua est. ñ homo irrisor meꝰ cui loqͦr. Et tu fortasse irri¬
des me: s conu̾sus miseberis mei. Ded enĩ est qd̃ uolo dic̾e dñe deus tñs.
nͥ qͥa nescio unde uen̾im huc: in istam dicã mortalem uitã. an mor¬
tem uitalem nescio ⁊ susceꝑunt me cõsolatões inisacõnum tuarũ
sicd̾ audiui a parẽtibꝰ carnis mee. ex qͣ. ⁊ ĩ qua me formasti in tẽꝑe. Nõ

Expanded text:
quor. domine, tu scis. nonne tibi prolocutus sum aduersum me delicta mea, deus meus, quor. domine, tu scis. nonne tibi prolocutus sum aduersum me delicta mea, deus meus, et tu dimisisti inpietatem cordis mei? non indicio contendo tecum, qui ueritas es; et ego nolo fallere me ipsam, ne mentiatur iniquitas mea sibi. non ergo indicio contendo tecum, quia, si iniquitates obseruaueris, domine, domine, quis sustinebit? Sed tamen sine me loqui apud misericordiam tuam, me terram et cinerem, sine tamen loqui, quoniam ecce misericordia tua est, non homo, inrisor meus, cui loquor. et tu fortasse inrides me, sed conuersus misereberis mei. quid enim est quod uolo dicere, domine, nisi quia nescio, unde uenerim huc, in istam dico uitam mortalem an mortem uitalem? nescio. et susceperunt me consolationes miserationum tuarum, sicut audiui a parentibus carnis meae, ex quo et in qua me formasti in tempore; non
Abbreviated transcription (Latin):
ra dabit acqͥescere in te: Dos dabit mͥ ut uenias in cor meĩ ⁊ inebu¬
es ald̾. ut obliiscar mala mea. ⁊ unũ bom̃i meũ ãplectarte: dedmͥ
es Miserere ut loqͣr. Qd tͥ sũ ip̃e. ut amari te iubeas a me. ⁊ nisi
faciam. irascaris michi.⁊ mineris ingentes miserias: Parua ne
ip̃a: Nñ amem te: Hei michi. Dic mͦ ꝑmisatõnes tuãs oñe d̾e m̾i
eio sr i. Die aĩe mee salus tua ego sũ. Sic dic. ut audiam Ecce aur¬
es cordis mei aute te dñe. aꝑi eas ⁊ dit aĩe mec salus tua ego nun
Curram post uocem hanc. ⁊ app̾hendam te. Noli abscõdere a me faciem tu¬
am. Moriar ne moriar. ut eam uideam.: Angusta est domꝰ aĩe mee. Quo
uenias ad eã. dilatet᷑ abste. Ruinosa est: refice eã. Habet q̃ offendãt ocłos
tuos fateor ⁊ scio. s qͥs mũdabit eã: Aut cui alt̾i pret̾ te clamabo. ab occł¬
tis meis mũda me dñe. ⁊ ab alienis parce seruo tuo: Credo ꝓpt̾ qd̾ ⁊ lo¬

Expanded text:
 dabit adquiescere in te? quis dabit mihi ut uenias in cor meum et inebries illud, ut obliuiscar mala mea et unum bonum meum amplectar te? quid mihi es? miserere ut loquar. quid tibi sum ipse, ut amari te iubeas a me? et nisi faciam, irasceris mihi et minaris ingentes miserias. paruane ipsa est, si non amem te? hei mihi! dic mihi per miserationes tuas, domiis mihi. dic ani-mae meae: salus tua ego sum. sic dic, ut audiam. ecce aures cordis mei ante te, domine; aperi eas, et dic animae meae: salus tua ego sum. curram post uocem hanc et adprehendam te. noli abscondere a me faciem tuam: moriar, ne moriar, ut eam uideam. Angusta est domus animae meae, quo uenias ad eam: dilatetnr abs te. rninosa est: refice eam. habet quae offendant oculos tuos: fateor et scio. sed quis mandabit eam? aut cui alteri praeter te clamabo: ab occultis meis manda me, domine, et ab alienis parce seruo tuo? credo, propter quod et lo
Abbreviated transcription (Latin):
mẽdatiis. ⁊ pedagogũ. ⁊ magistros. ⁊ parentes. amore ludendi. studio spec-¬
tandi nugatoria. ⁊ imitandi ludicra ĩqͥetudĩe: furta etiã faciebã de cel¬
la parentũ. ⁊ de mensa. uł gula imperitante. uł ut haberem quod
daiii pueris. ludum suũ mͥ qͦ parit̾ utiq delectabant᷑. tam̃ uẽdẽtib.
In qͦ etiã ludo fraudulentas uictorias. ip̃e uane excellentie cupiditate
uicdus. sepe aucu. abar. Qd aut̃ tari nolebã pati. atq arrcciter si
deprehenderem. arguebam. qͣm id eid̃ aliis faciebam: Ꝙ si deprehensus arguerer.
senire magis. qͣm ced̾e libebat. Ista ne ÷ mocentia puerilis: Nõ ÷ dñe. ñ est oro
te d̾s m̃s. slam hec ip̃a sũt. q̃ a p̾edagogis. ⁊ a magistris. a nucibꝰ. ⁊ pilulis. ⁊ passe¬
ribus. ad prefectos. ⁊ reges. aurũ. predia mencipia. hec ip̃a om̃ino suctedentib

Expanded text:
mendaciis et paedagogum et magistros et parentes amore ludendi, studio specmendaciis et paedagogum et magistros et parentes amore ludendi, studio spectandi nugatoria et imitandi ludicra inquietudilario parentum et de mensa, vel gula imperitante, vel ut haberem quod darem pueris, ludum suum mihi, quo pariter utique delectabantur, tamen vendentibus. In quo etiam ludo fraudulentas victorias, ipse vana excellentiae cupiditate victus, saepe aucupabar. Quid autem tam nolebam pati, atque atrociter, si deprehenderem, arguebam, quam id quod aliis faciebam, et si deprehensus arguerer, saevire magis quam cedere libebat? Istane est innocentia puerilis? Non est, Domine, non est: oro te, Deus meus. Nam haec ipsa sunt quae a paedagogis et magistris, a nucibus, et pilulis, et passeribus, ad praefectos et reges, aurum, praedia, mancipia; haec ipsa omnino quae
Abbreviated transcription (Latin):
sis. in silentio d̾s solus. magnꝰ lege infacigabili. spargens penales cecitates
supͣ illicitas cupiditates. Cum homo eloq̃ntie famã q̃rit. astans ante hoĩem
iudicem circõstante hominũ młtitudine. inimicũ suũ odio ĩmanissimo inisec¬
tans. uigilantissime cauet ne ꝑlingue errorem dicat int̾ hoĩes ⁊ ne ꝑ m̾e¬
tis furorẽ hoĩen auferat ex hoĩb ñ cauet. Hoꝵ ego puer moꝵ in limine
iacebã miser. & huiꝰ harene palestra erat illa. ubi magis timebã barbariᷤᷤ¬
mũ fac̾e̾. qͣm cauebam si fac̾em. ñ facientib inuidere. Dico hec ⁊ cõfiteor cibi
d̾s mĩs in qͥb laudabar ab eis qͥb plac̾e tc̃. mͥ erat honeste uiu̾e. Nõ enĩ uide¬
bam uoraginem t᷑pitudinis: in qͣm ꝓiectus erã ab oculis tuis. Nam in illis iã
qͥd me fedius fuit. ubi eciã talibus displicebam. fallendo innum̾abilibus

Expanded text:
sis in silentio, deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates sis in silentio, deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates supra inlicitas cupiditates, cum homo eloquentiae famam quaeritans ante hominem iudicem circumstante hominum multitudine inimicum suum odio inmanissimo insectans uigilantissime canet, ne per linguae errorem dicat: inter hominibus, et ne per mentis furorem hominem auferat ex hominibus, non canet. Horum ego puer morum in limine iacebam miser, et huius harenae palaestra erat illa, ubi magis timebam barbarismum facere quam cauebam, si facerem, non facientibus inuidere. dico haec et confiteor tibi, deus meus, in quibus laudabar ab eis, quibus placere tunc mihi erat honeste uiuere. non enim uidebam uoraginem turpitudinis, in quam proiectus eram ab oculis tuis. nam in illis iam quid me foedius fuit, ubi etiam talibus displicebam fallendo innumerabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
aut redit᷑ ad te. ut u̾o filiꝰ ille tiuis minor. equos. aut currꝰ. uł naues q̃si¬
uit. aut ad uolauit pẽna uisibili. aut moto poplite iter egit. ut in sõginqͥ
regione uiuens ꝓdige dissiparet. qd̾ dederas proficiscenti. dulcis pat̾ qͥa deãẽ
et egeno redeunti dulcior: In affectu gͦ libidinoso id eñ ÷ tenebroso. atq id
uent filii hominũ pacta litt̾arũ ⁊ sillabaꝵ accepta a pͥoribꝰ locutoribꝰ. ⁊ ate
accepta et̾na pacta ꝑpetue salutis negligant: ut qͥ illa sonoꝵ uet̾a placita
ceneat. aut doceat. si cont᷑ disciplinã gͣmaticã sine aspiratione pͥme silla¬
be hominẽ dix̾it. magis displiceat hoĩb. qͣm si contͣ tua precepta hoĩem
cor suũ uastat uumicãdo. Et c̾te ñ ÷ int̾ior litt̾arum sciencia. qͣm scripta
cõscientia. id se alt̾i ñ fac̾e. qd̃ nolit pati. Q m tu secretꝰ es habitans ĩ excel¬

Expanded text:
aut reditur ad te. Aut vero filius ille tuus minor equos, aut currus, vel naves quaesiaut reditur ad te. Aut vero filius ille tuus minor equos, aut currus, vel naves quaesivit, aut avolavit penna visibili, aut moto poplite iter egit, ut in longinqua regione vivens prodige dissiparet qet egeno redeunti dulcior: in affectu ergo libidinoso, id enim est tenebroso atque id uent filii hominum pacta litterarum et syllabarum accepta a prioribus locutoribus et a te accepta aeterna pacta perpetuae steneat aut doceat, si contra disciplinam grammaticam sine aspiratione prime syllabe, ominem dixerit, magis displiceat hominibus, quam si contra tua precepta hominem cor suum uastat inimicando. et certe non est interior litterarum scientia quam scripta conscientia, id se alteri facere quod nolit pati. quam tu secretus es, habitans in excel
Abbreviated transcription (Latin):
tue dñe. laudes tue ꝑ script᷑as tuas suspenderent palmitem cordis mei. ⁊ ñ raꝑet᷑
ꝑ inania nugarũ turpis preda uolatilib : Nõ enĩ uno modo sacͥficatur tͣnsgreᷤᷤ¬
soribꝰ angelis. Qͥd aut̾ mirũ qd̾ in uanitates ita ferebar. ⁊ ate d̾s m̃s ibã foraᷤ.
qͣndo mͥ imitãdi ꝓponebant᷑ hoĩes. qͥ aliqͣ fcã sua ñ mala. si cũ barbarismo.
aut cũ soloetisio enũciarent. rep̾hensi cõfundebant᷑. Si aut̃ libidines suas
integris ⁊ rite cõseq̃ñtibus u̾bis copiose ornate q̃ narrarent laudati głabant᷑.
Nides hec dñe ⁊ taces. lõganiis ⁊ multũ misĩcors. ⁊ uerax. Nũqͥd semꝑ tace¬
bis: E nc̃ eruis de hoc ĩ manissimo profũdo q̃rentem te aĩam. ⁊ sitientẽ delec¬
a uultu tuo in affectu tenebroso. Nõ enĩ spaciis locoꝵ. aut pedibꝰ itur abste.

Expanded text:
tuae, domine, laudes tuae per scripturas tuas suspenderent palmitem cordis mei et non raperetur tuae, domine, laudes tuae per scripturas tuas suspenderent palmitem cordis mei et non raperetur per inania nugarum turpis praeda uolatilibus. non enim uno modo sacrificatur transgressoribus angelis. Quid autem mirum, quod in uanitates ita ferebar et a te, deus meus, ibam foras, quando mihi imitandi proponebantur homines, qui aliqua facta sua non mala, si cum barbarismo aut soloecismo enuntiarent, reprehensi confundebantur, si autem libidines suas integris et rite consequentibus uerbis copiose ordinateque narrarent, laudati gloriabantur? uides haec, domine, et taces longanimis et multum misericors et uerax. numquid semper tacebis? et na vultu tuo, in affectu tenebroso. Non enim pedibus aut spatiis locorum itur abs te,
Abbreviated transcription (Latin):
celiram̃tis atterebat᷑. Proponebat᷑ eñĩ mͥ negocium aĩe mee satis iliqͥetũ p̾mio
laudis. ⁊ dedecoris. uł plagarũ metu. ut disc̾em u̾ba iunonis irascẽtis. ⁊ dolentis
qd̃ ũ posset italia teueroꝵ au̾tere regem. Que ñ qͣm iunonem dixisse audierã
s figm̃toꝵ porticoꝵ uestigia errãtes sequi cogebam᷑. ⁊ tale aliqͥd dicere solutis
u̾bis. qͣle poeta dixisset u̾sibꝰ. Et ille dicebat laudabiliꝰ. In quo ꝓ dignitate ad¬
umbrate ꝑsone. ire ac doloris similior affectu ĩminebat u̾bis sententias cõ¬
gruent̾ uestientib. Ut qͥd mͥ illd̾. o uera uita mea d̾s m̃s: Qd mͥ recitanti
acclamabat᷑ pre multis coeta neis. ⁊ collectoribus meis: Nõne ecce illa omnia
fumꝰ. ⁊ uentꝰ: Ita ne aliud ñ erat. ubi exerc̾etur ĩgenium. ⁊ linga mea. laudes

Expanded text:
deliramentis atterebatur. proponebatur enim mihi negotium animae meae satis inquietum praemio deliramentis atterebatur. proponebatur enim mihi negotium animae meae satis inquietum praemio i laudis et dedecoris uel plagarum metu, ut dicerem uerba Iunonis irascentis et dolentis, quod non possit Italia Teucrorum auertere regem, quae numquam Iunonem dixisse audieram. sed figmentorum poeticorum uestigia errantes sequi cogebamur et tale aliquid dicere solutis uerbis, quale poeta dixisset uersibus: et ille dicebat laudabilius, in quo pro dignitate adumbratae personae irae ac doloris similior affectus eminebat, uerbis sententias congruenter uestientibus. ut quid mihi illud, 0 uera uita, deus meus? quid mihi recitanti adclamabatur prae multis coaetaneis et conlectoribus meis? nonne ecce illa omnia fumus et uentus? itane aliud non erat, ubi exerceretur ingenium et lingua mea? laudes
Abbreviated transcription (Latin):
ete ubi inerat pictura ħ. Iouem quo pacto diane misisse aiñt in gremsum
qiuondã imbrẽ aureũ. fucum factũ mulierie Et uide qͣmadmod̾ se cõcitat
ad libiditĩe. qͣsi celesti magist̾io. eld quẽ dm̾ inqͥt: qͥ tẽpla celi sũmosonitu
cõcutit. Ego hominncio id ñ facerem. ege iuro illd feci ac libens. scõ om̃imo
ꝑ hanc turpitudinem uerba ista conmodius discuntur: sed per hec uerba turpi¬
tudo ista cõfidentiꝰ ꝑꝑetͣtur. Nõ actuso u̾ba qͣi uasa electa atq preciosa. s uinũ erro.¬
ris qd̾ ui eis nobis ꝓpinabat᷑ ab ebriis doctoribꝰ ⁊ nisi biberemꝰ cedebamͦ: nec appel¬
lare ad aliquẽ iudicẽ sobriuni licebat. Et tam̃ ego d̾s m̃s un cuiꝰ cõspectu iã secura
est recordatio mea. libñter hec didici. ⁊ eis delectabar miser. ⁊ ob hoc bone spei pu
er appellabar. Sine me d̾s nĩs dic̾e aliqͥd ⁊ de ĩgenio meo mun̾e tuo. ĩ qͥb a me

Expanded text:
ete, ubi inerat pictura haec: Jovem quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium ete, ubi inerat pictura haec: Jovem quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum, fucum factum mulieri? Et vide quemadmodum se concitat ad libidinem, quasi coelesti magisterio: At quem deum  inquit ? Qui templa coeli summa sonitu concutit. Ego homuncio id non facerem? Ego vero feci illud ita ac lubens. Non omnino r hanc turpitudinem verba ista commodius discuntur; sed per haec verba turpitudo ista confidentius perpetratur. Non accuso verba, quasi vasa electa atque pretiosa; sed vinum erroris quod in eis nobis propinabatur ab ebriis doctoribus: et nisi biberemus, caedebamur, nec appellare aliquem judicem sobrium licebat. Et tamen ego, Deus meus, in cujus conspectu jam secura est recoer, appellabar. Sine me, deus meus, dicere aliquid de ingenio meo, munere tuo, in quibus a me
Abbreviated transcription (Latin):
centem. fingebat hec omerus. ⁊ humana ad deos tͣnffe̾bat. Biuina mallem
ad nos. S ueriꝰ dicit᷑ qd̾ fingebat hec qͥdem ille s hõibus flagitiosis diui
s celestes deos uid̾etur imitatꝰ. Et tam̃ oflumen tartareum. iactantur
ute filii honiinũ cũ m̾cedibꝰ. ut hec disca̾t ⁊ magna res agit᷑ cũ hec agi¬
tͣ publice in foro ĩ cõspectu legũ supͭ n̾cedem salaria dec̾nentiutu. ⁊ sara
tua peutis ⁊ sonas dicẽs. Hinc u̾ba discũtur hinc acqͥrit᷑ eloqñtia reb
ꝑsuadendis seutẽciis q explitãdis maxune necessaria Ita u̾o ñ cognos¬
teremꝰ u̾ba hec imbrem aureum.⁊ gremium. ⁊ fucum. ⁊ tẽpla celi. ⁊ alia
u̾ba q̃ in eo laco scripta sũt nͥ terentius induc̾et neqͣto acolescẽtem ꝓporsẽ¬
tem sibi iouem ad exẽplum stupri dũ spectat tabulam qͣmidẽ ꝑictã in pari¬

Expanded text:
centem: Fingebat haec Homerus, et humana ad Deos transferebat; divina mallem centem: Fingebat haec Homerus, et humana ad Deos transferebat; divina mallem ad nos? Sed verius dicitur quod fingebat haec quidem ille; sed hominibus flagitiosis divinsed coelestes deos videretur imitatus. 26. Et tamen, o flumen tartareum, jactantur in te filii hominum, cum mercedibus ut haec discant; et magna res agitur, cum hoc agitur publice in foro, in conspectu legum supra mercedem salaria decernentium; et saxa tua percutis et sonas dicens: Hinc verba discuntur, hinc acquiritur eloquentia rebus persuadendis sententiisque explicandis maxime necessaria. Ita vero non cognosceremus verba haec, imbrem aureum, et gremium, et fucum, et templa coeli, et alia verba quae in eo loco scripta sunt, nisi Terentius induceret nequam adolescentem proponentem sibi Jovem ad exemplum stupri, dum spectat tabulam quamdam pictam in pari
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce em̃ tu dñe rex m̃s. ⁊ d̾s m̃s tibi su̾iat qͥcqͥd utile puer didici. Tibi s̾uiat
qd̾ loqͦr. ⁊ scribo. ⁊ lego ⁊ numero q̃m cũ uana disc̾e̾m tu disciplinã dabas
michi. ⁊ ineis uanis pcc̃a delectationũ meaꝵ dimisisti mͥ. Didici enĩ in eis mlt̾a
u̾ba utilia. S in rebus ñ uanis disci possũt ⁊ ea uita tuta÷: in qua pueri am¬
bularent. S ue tͥ flumen moris humani. Es resistet tibis Quam diu non
siccaberis: Quousq uolues ene filios in mare magnũ ⁊ formidolosũ. qd̾ uix
tͣnseũt qͥ lignũ cõscenderuit : Nõne ego intelligo ⁊ tonãtem iouem. et
adult̾anteme E utiq ñ poss hec duo. S actum ÷ ut haberet auctoritatẽ¬
ad imitãdum uerũ adult̾ium. lenocinãte falso tonitru. Quis aut̾ penula¬
torũ magistroꝵ audit aure sobria. ex eodẽ pulu̾e hoĩem clamãtem. ⁊ di¬

Expanded text:
ecce enim tu, domine, rex meus et deus meus, tibi seruiat quidquid utile puer didici, tibi seruiat ecce enim tu, domine, rex meus et deus meus, tibi seruiat quidquid utile puer didici, tibi seruiat quod loquor et scribo et lego et numero, quoniam cum uana discerem, tu disciplinam dabas mihi et in eis uanis peccata delectationum mearum dimisisti mihi. didici in eis multa uerba utilia; sed et in rebus non uanis disci possunt, et ea uia tuta est, in qua pueri ambularent. Sed uae tibi, flumen moris humani! quis resistit tibi? quamdiu non siccaberis? quousque uolues Euae filios in mare magnum et formidulosum, quod uix transeunt qui lignum conscenderint? nonne ego in te legi et tonantem Iouem et adulterantem? et utique non posset haec duo, sed actum est, ut haberet auctoritatem imitandum uerum adulterium lenocinante falso tonitru. quis auttorum magistrorum audit aure sobria, ex eodem pulvere hominem clamantem et di
Abbreviated transcription (Latin):
Didici u̾o illa sine penali hon̾e urgentium. cũ me urgeret cor meũ ad parienda
cõcepta sua. ⁊ qua ñ e̾e̾t. nisi aliqua u̾ba didicissem ñ a docẽtibꝰ. s a loqñtibꝰ. In
qͦꝵ ⁊ ego auribus part᷑iebam qͥcͥd sentiebã. Hinc satis elucet maiorẽ habe uum
ad discenda ista libam cͣiositatem. qͣm meticulosam uecesfitate m: S illiꝰ flu¬
xum hec restringit legib tuis d̾s legibꝰ tuis. a magr̃oꝵ ferulis usq ad tẽp¬
tationes martirũ. ualentibis legibꝰ tuis misc̾e salubres amaritudines re¬
uocantes nos ad te a iocũditate pestifera. qua recesseranus ate. Exaudi
dñe deprecationẽ meã. ne deficiat aĩa mea sub disciplina tua neq deficiam in cõ
fitendo tͥ misationes tuas. qͥb eriusti me ab om̃ib uiis meis pessimis. ut dul¬
ũ tuã totis p̾cordiis meis ut eruas ne ab om̃i tẽptatione usq i

Expanded text:
didici uero illa sine poenali onere urgentium, cum me urgeret cor meum ad parienda didici uero illa sine poenali onere urgentium, cum me urgeret cor meum ad parienda concepta sua, id quod non esset, nisi aliqua uerba didicissem non a docentibus, sed a loquentibus, in quorum et ego auribus parturiebam quidquid sentiebam. hinc satis elucet maiorem habere uim ad discenda ista liberam curiositatem quam meticulosam necessitatem. sed illius fluxum haec restringit legibus tuis, deus, legibus tuis a magistrorum ferulis usque ad temptationes martyrum, ualentibus legibus tuis miscere salubres amaritudines reuocantes nos ad te a iucunditate pestifera, qua recessimus a te. Exaudi, domine, deprecationem meam, ne deficiat anima mea sub discfitendo miserationes tuas, quibus eruas me ab omnibus vitiis meis pessimis, ut dulmanum tuam totis praecordiis meis, ut eruas me ab omni tentatione usque i