comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ peccatoꝵ confessio: nisi
qledam uulnerũ ruptio: Quia
pecati uirus salubriter aꝑitur
in confessione: quod pestifere la¬
tebat in mente. Uulnera & enĩ
cutis: insuꝑficiem trahunt hu¬
morem putredinis. Q confiten¬
do peccata quid aliud agimus.
nisi malum quod in nobis late¬
bat aꝑimus: S lararus uulne¬
ratus cupiebat saturari de micis
que cadebant de mensa diuitis.
& nemo illi dabat: quia gentilẽ
quẽq ad cognitionẽ legis admit
tere suꝑb ille popłs despiciebat.
Qui dũ doctrinam legis ñ ad
caritatem habuit sed ad elatio¬
nem: quasi de acceptis opibus
tumuit. & quia ei uerba deflu¬
ebant de scientia: quasi mice
cadebant de mensa. At contra
iacentis pauꝑis uulnera linge¬
bant canes. Nonnũꝙͣ solent in
sacro eloquio ꝑ canes p̃dicatores
intelligi. Canũ & enĩ lingua uul¬
nus dũ lingit curat: quia & doc¬
tores sc̃i dum in confessione pec¬
cati nr̃i nos instruunt: quasi nul¬
nus mentis ꝑliguam tangunt.¬

Expanded text:
peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cogtere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus timuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua, vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
non ipsum in quo agnus stabat
locũ contingerent.⁊ accepto bre¬
ui sarculo ses clemens. leui ie¬
tu locum sub pede agni ꝑcuti
aꝑuit : qui suo impetu euomeis
sorium dixit. fluminis impetꝰ
letificat ciuitatem dĩ. Ad istam
famam confluxit omins ꝓuin¬
tia: & uenientes uniuersi ad doc¬
trinam scĩ clementis. conuerte¬

Expanded text:
ocum in quo agnus stabat non tangererent, ipse accepto breui sarculo tu locum sub pede agni percutaperuit. Qui subito impetu evomens sorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, converte
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Increpata gͦ est suꝑbia nr̃a:
quȩ nescit pensare homines ꝓpt̾
homines. Sola ut diximus quȩ
circũstant hominib pensat: na¬
turam ñ aspicit: honorem dei
in hominib non agnoscit. E cce
ire non uult filius dei ad filium
reguli: & tamen uenire paratꝰ
est. ad salutem serui. Certe si
nos cuiuspiam seruus rogaret
ut ad eum ire deberemus: ꝓtinꝰ
nobis nr̃a suꝑbia in cogitatione
tacita responderet dicens. Non
eas: quia temetipsum degeneras.
honor tuus despicitur: locus
uilescit. Scce de cęlo uenit qui
cit: & tamen humiliari in terra
contempnimus. qui de t̾ra sumꝰ.
Quid uero apud dm̃ uilius. qͥd¬
eẽ despectius potest. q̃u̾a serua¬
re honorem apud homines: &
interni testis oculos non timere

Expanded text:
fuit. Increpata est ergo superbia nostra, fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, hoin hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui cit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere?
Abbreviated transcription (Latin):
aidicimus. centurio ad dñm ueñ
Cuiꝓtinus ab ihũ respondetur.
Ego ueniam: & curabo eum. Qͥd
est qd regulus rogat ut ad eius fi¬
lium ueniat. & tamen ire corꝑali¬
ter recusat: ad seruũ uͦ centurio¬
nis non inuitatur. & tamen se coe¬
poraliter ire pollicetur: Reguli
filio ꝑ corꝑalem p̾sentiam ñ dig¬
natur adeẽ : centurionis seruo
non dedignatur occurrere. Qͥd
est hoc nisi qd suꝑbia nr̃a retun¬
ditur ͥ qui in hominib ñ natu¬
ram qua ad ymaginẽ dĩ facti st̃.
sid honores & diuicias ueneramꝰ:
sumq pensamus quȩ circa eos
sunt: ꝓfecto interiora minime
ꝑuidemus. Dum ea consideramꝰ
quȩ in corꝑib despecta st̃: negli¬
gimus pensare qđ sunt. Redemp¬
tar uͦ nr̃ ut ostenderet qͥa quȩ al¬
ta sunt hominib scĩs despicien¬
da sunt. & que despecta st̃ homi
nib. despicienda non sunt scis:
ad filium reguli ire. noluit: ad
seruum uͦ centurionis ire paratꝰ

Expanded text:
didicimus, centurio ad Dominum vedidicimus, centurio ad Dominum veCui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc, nisi quod superbia nostra retunditur, 1567 qui in hominibus non naturam qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime providemus, dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster ut ostenderet quia quae alta sunt hominum despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum sanctis despicienda non sunt, ad fservum centurionis ire paratus
Abbreviated transcription (Latin):
non crederet saluatorem. Quare
gͦ dicitur. nisi signa & ꝓdigia ui¬
deritis non creditis. qui ante cre¬
didit quam signa uideret: Sed
mementote quid petiit: & aꝑte cog¬
noscetis. qr in fide dubitauit. Po¬
poscit namq ut descenderet: et
sanaret filiũ eius. Corporalem:
gͦ p̃sentiam dñi requi rebat: qui¬
itaq in illo credidit: quem nou
putauit posse salutẽ dare. nͥ p̃sens
eẽt & corpore. Si enim ꝑfecte cre¬
didisset: ꝓculdubio seiret quia
non eẽt locus ubi non eẽt deus.
Fx magna gͦ parte diffisus est.
quia honorem ñ dedit maiesta¬
ti. sed p̾sentiȩ corꝑali. Salutẽ ita¬
q filio petiit & tamen infide du¬
nbitauit. quia eum ad quẽ uene¬
rat & potentem ad curandum¬
imii credidit: & tamen morienti filis
ase absentem putauit. Sed dñs
qui rogatur ut uadat: quia non
desit ubi inuitatur indicat. Solo
iussu salutem reddidit: qui uolun¬
cat sua om̃ia creauit. Qua in re
hoc est nobis sollerter intuendũ:
quod sicut euglista alio testante

Expanded text:
on crederet salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, quiitaque in illum credidit, quem non putabat posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante
Abbreviated transcription (Latin):
tĩs & redemptor nr̃
ꝑeuangłium suum
reb. Duas & enim res ex eugłio
frẽs audistis: ficulneam infruc¬
tuosam & mulierem curuam:
& utriq rei est pietas impensa. Il¬
lud autem dixit ꝑ similitudinẽ:
istud egit. ꝑ erhibitionẽ. Sed hoc
significat ficulnea infructuosa.
qđ mulier inclinata: &. hoc ficul¬
nea reseruata. qđ mulier erecła.
Dñs uineȩ tercio uenit ad ficul¬
neam. & fructũ minime inuenit:
& mulier que erecta ẽ. decẽ ⁊ octo
annis fuerat curua. Hoc autem

Expanded text:
t Redemptor noster Evangelium suum rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc aute
Abbreviated transcription (Latin):
bor infructuosa: & subter terra
sterilis iacet. Infructuose arboris
desuꝑ umbra densatur. & solis ra¬
dius ad terram descendere neq̃ꝙͣ.
ymutitur: quia dũ subiecti quiq
patroni ꝑuersi ꝑuersa exempla
anspiciunt. ipsi qͦ infructuosi
remanentes ueritatis lumine pri¬
ulantur: & pressi umbra. calorem
olis ñ accipiunt: quia inde rema¬
ient a deo frigidi. unde in hoc
seło male ꝓteguntur. S de hoc
puerso quolibet & potente: pe¬
se um requisitio do non ẽ. Ptꝰꝙͦ
enim se ꝑdidit: querendũ solũmͦ
est cur & alios p̃mit. Unde bene

Expanded text:
bor infructuosa, et subtus terra bor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
quid unus qͥsq exemplo su qui¬
liter erga prorimũ agere debu¬
isset innotuit. Uenit in lege:
quia p̾cipiendo docuit. Uenit
post legẽ ꝑ grãm: quia pietatis
sue p̾sentiam erhibendo mons¬
trauit. S tamen in trib anis
fructũ se non muenisse conqͤrit᷑.:
quia quoꝵdam pͣuoꝵ ñtes. nec in¬
spirata lex naturalis corrigit.
uinee curam gerunt. Huiꝰ enim
uinee pͥmus cultor petrus apb
extitit. Hunc nos indigni seq̃¬
mur: inquantũ ꝓ erudicions
nĩa docendo. dep̃cando. increpan¬
ao. laboramus. Sed cũ magno iã
qmore audiendũ est: quod eul¬
cori uineȩ de infructuosa arbore
ãr. Succide eam. Ut quid etiam
terram occupat: nus quisq
iurta modum suũ. inquantũ locũ
oꝑationis non exhibet. uelut in¬
fructuosa arbor terram occupat:
quia in eo loco in quo ipse ẽ. aliis
oꝑandi occasionem negat. S in
p̾uitatis illius qͣsi umbra ꝑuer¬
sitatis eiꝰ p̾muntur. Stat desuꝑ ar¬

Expanded text:
quid unusquisque exemplo sui quaquid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed inpravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper ar
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse ꝑhibetur. Quia gͥ hȩc¬
p̃mittendo sũmatim tota ꝑstrin¬
ximus : iam ꝑ lectionis or dinem
singula disseramus. Arborem
fici habebat quidam plantatam
inuinea sua: & uenit querens
fructũ in illa: & ñ inuenit. Qͥd
arbor fici. nisi humana naturã
signat: Quid mulier inclinata:
nͥ eandem naturam significando
demuntiat: Quȩ & bene plantata
ẽ sicut ficus. ꝙ bene erecta ficit
mulier: sed in culpã ꝓpͥam spn¬
te lapsa. neq fructũ seruat oꝑa¬
tionis:. neq statum rectitu dinis.
Ad peccatũ quippe ex uoluntate
corruens. quia fructum obedi¬
entiȩ ferre noluit: statum rec¬
litudinis amisit. Quȩ ad si.
militudinẽ dĩ condita. dũ insua
dignitate ñ ꝑstitit: ad quod plan¬
tata uel creata fuerat. seruare con¬
tempsit. Tercio dñs uineȩ aq
ficulneam uenit: quia natuiam
generis humani ante legem. sis
lege. sub gr̃a. expectando. admo¬
nendo. uisitando. requisiuit.
&: ñ inuenio. Uenit ante legem:
quia ꝑ naturalem intellectum.

Expanded text:
venisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ docs ⁊ sołuq tetigisse. docuisse ẽ :
nam humanũ animũ subito ut
ulustrat. inmiitat. Ab negat hẽ
repente quod erat: erhibet repen¬
te qđ non erat. Pensemus scõs
p̃dicatores nr̃os quales hodierna
die repꝑit: & quales fecit. Certe
qui in uno conclaui ꝓ iudeorũ
metu residebant. natiuitatis suȩ
singuli linguã nouerant: & tam̃
nec ea ipsa lingua quam nouerant.
aꝑte xꝑm loqui p̃sumebant. Ue¬
nit sꝑe. & in ore eos ꝑ diuersitatẽ
linguarũ docuit: inmente autẽ
ex auctoritate roborauit. Cȩꝑunt
& in aliena. rꝑm eloqui: qui de il

Expanded text:
mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum ex auctoritate roboravit. Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de il
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu concilii: qm̃ digni habi¬
tisunt ꝓ nomine ih̾u contumeliã
t̾eus: qui ante in uerbis timebat.
Q qui pꝰ ancillȩ uocȩ requisitus
timuit᷑: post aduentum sꝑc scĩ.
uires prĩncipũ cesus p̃mit. libet
oculos fidei in uirtute opificis hu¬
nis atollere: atq sparsim patres
testam̃ti noui ac ueteris conside¬
rare. Eece aꝑtis eisdem oculis fidĩ.
dauid. amos. danielem. petrum.
paulum. matheum. intueor: & sc̃s¬
iste sꝑc qualis sit artifex considera¬
re uolo: sed in ipsa mea conside¬
ratione deficio. Implet namq cy
tharedum puerum: & psalmistam
facit. Implet pastorem armenta¬
rium sichomoros uellicantem: &
ꝓph̃am facit. Implec abstinentẽ
puerum: & iudicem senũ facit.
mplet piscatorem: & p̃dicatorem
facit. Implet ꝑsecutorẽ. &̃ doctorẽ
gentium facit. Implet publicanũ:
& eugłistam facit. O qualis ẽ ar¬
tifex iste sꝑc. Nulla ad discendum
t᷑ i nom̃e qd̾ uoluerit. mox ut tetigerit

Expanded text:
conspectu concilii, quoniam digni habiconspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias rberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et saniste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratitharoedum puerum, et Psalmistam facit. Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit. Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit. Implet piscatorem, et praedicatorem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit. O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum  in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit
Abbreviated transcription (Latin):
Celox gͥ uirtꝰ d sp̃u sũꝑta ẽ: qͥa mũdi
huiꝰ potestatib ꝯtͣire nop pre¬
sumerentͥ nisi eos fancti spi¬
ritus foccitudo solidasset. Qua¬
leᷤᷤ nanq doctoreᷤ scẽ eccłie antead¬
tũ illiꝰ cuiꝰ focticudiniꝰ sint factico
spĩcimus. Certe ipse pas
erpus sedemus. quante debi litatis.
spe fuerit: ancilla hostiaria requi¬
sia dicat. Una enim mulieris uoce
pcussus: dũ mori timuit. uitam
negaui̾t. Et pensandũ quia eũ cõ¬
p̃hensum petrus negauit interra:
quem suspensum latro confessus ẽ
in cruce. S uir iste tante formidi¬
nis: qualis post aduentum sp̃c
eristat audiamus. fit conuentus
magistratus atq senioꝵ: cesis de¬
nuntiatur apłis ne in nomine ihu
loqui debeant: petrus cũ magna
auctoritate respondit. Obedire o-¬
portet dõ: magis quã hominib.
Qrursus. si iustum ẽ in conspectu
dei uos potius audire quam deũ:
iudicate. N on enĩm possumus qͦ
uidimus & audiuimus non loqui.
Et illi quidem ibant gaudentes a

Expanded text:
ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adtum illius cspicimus. Certe ipse pastsacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis  fuerit ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviprehensum Petrus negavit in terra quem suspensin cruce . Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a
Abbreviated transcription (Latin):
re: ꝙ ardore semꝑ penitentie cre¬
mare. Igitur ꝑ colũbam sꝑc in re¬
demptore monstratus est. ꝑ ignẽ
uͦ in hominibus q quantõ nob̾ nr̃i
iudicis facta ẽ seueritas temꝑat
tanto erga se debet fieri nr̃a insi¬
mitas accensa. Quatuor gͦ ꝓposis¬
onum expleta ratione: ad dona eq̃¬
dem sꝑc contemplanda transean
De isto quippe sꝑu: scriptum est
Sꝑc eius cenauit celos. Ornamti¬

Expanded text:
re, et ardore semper poenitentiae crere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornam
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam ferret᷑. si pͥusquã nos
ꝑ mansuetudinẽ colligeret. cul.¬
pas nr̃as ꝑ zelum rectitudinis exa¬
minare uoluisset: Hõ gͦ ꝓ homini¬
b factus. mitem se hominib p̃bu¬
it: noluit peccatores ferire sed col¬
lĩgere. Prius uoluit mansuete cor¬
nem toleraret. At contra suꝑ disci¬
pulos in igne debuit sꝑc sc̃s demõ¬
strari: ut hii qui erant simpliciter
homines atq idõ peccatores. eos
contra semetipsos spĩritalis feruor
accenderet᷑: & peccata que deus ꝑ
mansuetudinẽ parceret: ipsi inse
ꝑ penitentiam punirent. Nec ipsi
quippe eẽ poterant sine pecato.
qui adherebant celesti magistro:
ioħe attestantẽ qui ait. Si dixeri¬
mus qͥa peccatum ñ habemꝰ. nos
ipsos seducimꝰ. & ueritas in nobis
non est. In ĩgne gͦ uenit in homi¬
nib. in columba uͦ apparuit in dño:
qͥa peccata nr̃a que pie dñs ꝑ man¬
suctudinẽ tolerat. nos ꝑ relũ recti¬
tudinis debemus caute conspĩce¬

Expanded text:
justitiam ferret si priusquam nos justitiam ferret si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete cornem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsvenit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspice
Abbreviated transcription (Latin):
columbȩ. Qua ĩnre notandũ est.
quod discipulos suos nec de colũ¬
ba sine serpente. nec de serpente
sine columba uoluit dñs ammo¬
nere: quatinꝰ & columbe simplici¬
tatem astutia serpentis accender&:
& serpentis astutiam columbȩ
simplicitas temꝑaret. hinc pau¬
lus ait. Nolite pueri efficisensib
Ecce prudentiam serpentis au¬
diuimꝰ: nunc de simplicit᷑e colũ¬
be moneamur. S malicia paruu¬
li estote. Hinc de beato iob dicit᷑
Erat uir ille simplex & rect᷑ꝰ. Que ẽ
eñi rectitudo sine simplicitate:
aut que simplicitas sine rectitu¬
dine: Quia gͦ & rectitudinem
docet iste sꝑc & simplicitatem.
& in igne monstrari debuit. et
in columba: quatinus om̃e cor
qd eius gr̃a tangitur: & mansu¬
etudinis lenitate tranquillum.
& zelo iusticie accensum fi̾at.
cur in ipso redemptore nr̃o me¬
diatore di & hominũ ꝑ columbã
apparuit: in discipulis uͦ ꝑ ignẽ
serte unigenitus dĩ filius: uidex
est generis humani. S quis eius

Expanded text:
columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrarin columba; quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. cur in ipso Redemptore nostro, mediatore Dei et hominum, per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Dei Filius Judex est generis humani. Sed quis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quam fides credentiũ discipuloꝵ
ꝓfuit: quia dũ ille ad fidẽ pab¬
pando reducitur: mens nostra
om̃i dubitatione postposita infi¬
de solidatur. Sic quippe dĩseipłi
post refurrectionẽ suam dubita
ohmisit. non tamen in dubita.¬
none deseruit: sicut ante natiui¬
atem suam habere mariam spon¬
a uoluit. qui tamen adeiꝰ miptia ñ
bieuit. Nã ita factusẽ discipulus
dabitans & palpans. testis uere
osurrectionis: sicut sponsus ma¬
hsfuerat custos integerrimȩ uir¬
gnitatis. Palpauit autẽ: & excla¬
mauit. Dñs nĩs: & deus meus.
Dicit ei iħc. Qͥa uidistime: cre¬
aidisti. Cuni paulus dicat apłs.
est enim fides sperandarũ sub̾a
rerum argumentũ non apparen-¬
tũ: ꝑfecto liquet. quia fides illa
ꝑrerũ argum̃tũ ẽ. q̃ apparẽre ñ
possunt. Que & enim apparent:
umfidem ñ habent sed agnit̾ioñe.
Iumgͦ uidit thomãs dum pal¬
pauit. cur ei dĩcitur. qͥa uidistĩ
me credidisti : S aliud uidit:

Expanded text:
quam fides credentium discipulorum quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, mens nostra, omni dubitatione postposita, in fide solpost resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum PEst enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
uel iniuste. nec pastoris sui sen¬
tentiam temere rep̃hendat. ne
& si ĩniuste ligatus ẽ. ex ipsa tu¬
mide rephensionis suꝑbia. eul¬
pa que non erat fiatis ed quia
hec breuiter ꝑ excessum diximuo
ad expositionis ordinem reden
Thomas autem uñ ex duo decam
qui dicitur didimus: ñ erater
eis quando uenit iħe. Iste un
discipulus defuitꝰ. reuersus qd̃
gestum est audiuit: audĩta cre¬
dere renuit. Uenĩt iterum ie
& non credenti discipulo latus
palpandũ prebuit: manus oftes¬
dit: & ostensa suoꝵ cĩcatrice uis¬
nerum. infidelitatis illius uul¬
ille discipulus tunc deesset: post
autem ueniens audiret. audiens
dubitaret: dubitans palparet.
palpans crederet: Non hoc casu.
sed diuina dispensatione gestũ ẽ
Egit namq miro modo suꝑna de¬
mentia. ut discipulus dubitans
dum in magistro suo uulnera pal¬
paret carnis: in nobis uuluera
sanaret infidelitatis. Pius enĩm
nobis thome infidelitas ad fidẽ.

Expanded text:
vel injuste; nec pastoris sui jvel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis qut, reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet. Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tatus. Sed mortuus uenit foras:
cum peccator nequitias suas spon¬
te confitetur. lazaro gͦ dicitur.
ueni foras. Ac si aꝑte cuilibet mor¬
tuo in culpa diceret᷑. Cur reatũ
tuum intra conscientiã abscoñ¬
dis: fõras iam ꝑ confessionẽ egrẽ¬
dere: qui apud te interius ꝑ nega¬
tionem lates. Ueniat itaq mortu¬
us foras. idest culpam confiteatur
peccator: uenientẽ foraᷤ soluant disci¬
płi: ut pastoreᷤ eccłie ei penam debe¬
ant amouere quam meruit: qͥ
non erubuit confiteri qd̾ fecit.
Hȩc de solutionis ordine breui¬
ter dixerim: ut sub magno mo¬
deramine pastores eccłiȩ. ut sol¬
uere studeant uł ligare. S utrũ
iuste an iniuste obliget pastor:
pastoris tamen sententia timen¬
cda est gregi: ne is qui sub est &
cum inuste forsitan ligatur: ip¬
sam obligationis sue sententiã.
ex alia culpa mereatur. Pastoe
ergo uel absoluere indiscrete ti¬
meat. uel ligare. is autẽ qui sub
manu pastoris est. ligari timeat

Expanded text:
tatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat
Abbreviated transcription (Latin):
natus est: recte iordanis nomĩne
eorũ multitudo expͥmitur. qui
intra sacramentũ baptismatis te¬
nentur. Antĩquus gͦ hostis gene¬
ris humani. fluuium absorbuit:
quia amundi origine usq ad
redemptoris aduentũ uix paucis

Expanded text:
natus est, recte Jordanis nomine natus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis
Abbreviated transcription (Latin):
hunc dm quem uidere ñ poterat
erclamauit. Letificat ualde. qd̃
sequitur. Beati qui ñ uiderunt:
&⁊ crediderunt. In qua nimirũ
sententia nos specialiter signati
signatt sumus: qui eum quẽ car¬
ne non uidimus. mente retinemꝰ.
Nos signatĩ sumus : sed si fidem
uere credit: qui exercet oꝑando
qd credit. Quod contra de his qͥ
fidem nominetenꝰ retinent: pau¬
lus dicit. Confitentur se nosse
dm̃: factis autem negant. hinc
iacob ait. fides sine oꝑib: mortu¬
a est. Hinc ad beatum iob de an¬
ti quo hoste generis humani dñs
dicit. Absorbebit fluuium et
ñ mirabitur: & habet fiduciam
qđ influat iordanis inos eius.
Quis enĩm ẽ ꝑ fluuium desig¬
natus: nisi humani generis flũ¬
xus: Quod uidelicet genus ab
ortu ad finem defluit: & quasi
aquȩ more usq ad cõpetentem
terminũ. ex carnis liquore ꝑcur¬
rit. Quid ꝑ iordanem nͥ baptĩ¬
ratoꝵ forma signatur: Quia en̾̃i
in iordane flumine. ipse auctor
redemptionis nr̃e. baptizari dig¬

Expanded text:
uem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: « Beati qui non viderunt, et crediderunt . » In qua nimirum sententia nos specialiter signati signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dig
Abbreviated transcription (Latin):
na noluimus. ecce adhuc exrpectat
ut recogitemꝰ. Hidete tante pieta¬
tis sinum: & considerate apertũ
uobis miscđiȩ gremiũ. Qs male
cogitantes ꝑdidit: bene recogitan
penitentem peccatricẽ mulierem
mexemplũ uob̃ imitationis ante¬
ferte: quȩq uos in adolescentia.
quęq in iuuentute deliquisse me¬
ministis. deflece: moꝵ oꝑumq ma¬
culas. lacrimis tergite. A memus
iam redemptoris nr̃i uestigia: qͣ
peccando contempsimꝰ. E ece ut
diximus ad recipiendos nos suꝑ¬
ne pietatis sinus aꝑitur: nec ma¬
culosa in nobis uita contẽpnitur.
ꝑhoc qđ inquinationẽ nr̃ãm ꝑ¬
horrescimꝰ: interne iam mundiciȩ
concordamꝰ. Reuertentes nos d̾s
elementer amplectit᷑: qr peccatoꝵ
uita ei eẽ inligna iam ñ potest
quȩ fletib lauatur: in rꝑo ihũ

Expanded text:
ta noluimus, ecce adhuc sustinet, ta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene recogitantpoenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per hoc quod inquinationem nostram perhorrescimus, internae jam munditiae concordamus. Revertentes nos Dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna jam non potest, quae fletibus lavatur in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miscdĩam iuncit. cũ dicit foeni¬
cantẽ mulierẽ recipi nequaꝙͣ possi:
&. tamen ipse fornicantẽ animam
ut recipiat erpectat. Pensate frẽs
pondus tante pietatis. Dicit quod
fieri non potest: & demonstrat q
hoc ipse facere ꝙ̃ contra morem
potest. Ecce uocat. & qͦs inquina¬
tos denuntiat: hos etiam amplet¬
ti querit. a quib desertũ se eẽ con
diuine pietatis abiciat. Eoce suꝑ¬
na benignitas auersos nos reuo¬
cat: & nob̃ reu̾tentib suȩ clemen¬
tiȩ sinum parat. Unꝰquisq igit̾
penset quo debito constringatur
quando illũ d̃s ex pectat. nec contept̃
ciasꝑnat᷑. Qui gͦ ꝑmanere noluit.
ideat: qui stare contẽpsit saltem
post lapsum surgat. Quanto nos
amore conditor noster erpectet.
insinuat: cum ꝑ ꝓphetam dicit.
Atendi. & auscultaui: nemo qđ
bonũ est loquitur. Non ẽ qui re¬
cogitet in corde suo & dicat. Qa
feci: Certe numꝗͣ cogitare mala
debiumus: sed quia cogitare bo-¬

Expanded text:
per misericordiam vincit, cum dicit forniper misericordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare rec
Abbreviated transcription (Latin):
de quo isdem redemptor dic̃. ignẽ
ueni muttere in terrã: Aaron gͦ
& hur graues manus moysi susti¬
nent. atq sustentando leui ores
reddunt: qr mediator dĩ & ho¬
minũ cũ igne scĩ sꝑc ueniens.
mandata legis grauia quȩ dum
carnaliter tenerent᷑ portari non
poterant: dolerabiliora nob̾ ꝑspi¬
ritalem intelligentiam ostendit.
Quasi enĩ manus moysi leues
reddidit: qui pondus mandatoꝵ
legis ad uirtutem confessionis
retorsit. hanc nobis sequentis
ꝑꝓphetam dicit. Nolo portẽ perei¬
toris: sed ut conuertatur ꝙ. uiuat.
hinc iterũ subudee specie unieus¬
peecatrici anime dicitur. Sidere.¬
liquerit uir urorem suam. & illa
recedens durerit uirũ alterũ: nũqͥ
reuertetur ad eum ultra: Numquiã
ñ polluta & contaminata erit mu¬
uer ila: Tu autem fornicata es
cũ amatorib multis: tamen reuer¬
teread me dicit dñs. Fece paradig¬
ma turpis mulieris dedit: ostendit
qd̃ post turpitudinẽ recipi ñ possit.
S hoc ipsũ paradignia qd ꝓtulit.

Expanded text:
de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentibus prophetam dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicupeccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eum ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis. Tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit; Sed hoc ipsum paradigma quod protulit
Abbreviated transcription (Latin):
subter. in quo sedit. Aaron autem
& hur: sustentabant manus eius.
Moyses quippe sedit in lapide:
qr lex requieuit in eccłia. Sed hec
eadem lex manus graues habuit:
qr peccantes quosq non miscditer
ꝑtulit: s seuera districtione ꝑcus¬
sit. Aaron uͦ mons fortitudinis :

Expanded text:
subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero
Abbreviated transcription (Latin):
dio feruẽtes: anterͣ n ad ꝓposi¬
tũ modũ ea que dixerã sbtili
emẽdatione ꝑducerẽ trãstule¬
rũt. Quos recte egoͣsi qbdã
famelitis siłes diarĩ: qui
priꝰ escas edere appetũt qͣm
dubietatẽ postmodũ certa no¬
tatiõe correxi. Easdẽ quoq
omelias eo quodicte sũt ordiẽ
ĩ duob codicib ponere tura¬
ui: ut et priores xxͭ.

Expanded text:
o ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt quamdubitationem postmodum certa notatione correxi. 1435 Easdem quoque homilias, eo quo dictae sunt ordine, in duobus Codicibus ponere curavi, ut et priores vigin
Abbreviated transcription (Latin):
legatis int̾uenientib obsecrat ds̾.
Sequitur. Dico autẽ uobis: uere
sunt aliqui hic stantes qui ñgus.
regnũ dicitur: sed ñnum quã pre¬
sens eccłia uocat᷑. Unde scriptũ est.
Mittet filius hominis angeloᷤ suos:
& colligent de regno eius omnia
scandala. In illo quippe regno sean¬
dala non erunt: ubi ꝓfecto repbi
non admittuntur. Quo uidelicet
exemplo colligitur: quod hoc loco
regnum dĩ p̾sens eccłia uocatur.
& quia imulli ex discipulis usq
ad eo in corpore uicturi erant. ut
ȩccłiam cdĩ constructã conspic̾ent.
& contra mundi huiꝰ głam erec¬
tam: consolatoria n̾e ꝓmissione
dicit᷑. Sunt quid̃ã de hic stanti¬
b qui ñ gustabt mortẽ: donec
uideant regnum dĩ. S cũ tanta
dñs subeundȩ mortis p̃cepta ede¬
ret: qͥd necessarium fuit. ut ad
hanc subito ꝓmissionem ueniret:
Quod si subtiliter attendamus.

Expanded text:
legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gusregnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant rDominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit, ut ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus
Abbreviated transcription (Latin):
ximo: erubescimꝰ pͥores satisfacere.
Cor quippe carnale cłu huiꝰ uite głam
querit: humilitatẽ respuit. & ple¬
rũq ipse homo qui irascit᷑. discor.¬
danti sibi reconeiliari appetit: sed¬
ire ad satisfaciendũ prior erubescit.
Pensemus facta ueritatis: ut uidea¬
mus quo iaceant nr̃e pͣuitates acti¬
onis. Si eni menbra sũmi capitis
sumus: inuitari eum cui conectim᷑
debemus. Quid namq ad nr̃e eru¬
tionis exemplũ paulus egregius
pdicatir dicit: Pro aꝑo legatione
fungimur tanꝙͣ dõ exortante ꝑ nos.
obsecramus ꝓ rꝑo. reconciliamins
ds. Ecce inter nos & dm̃ discordi¬
am peccancto fecimus: & tamen ad
nos d̾s suos legatos prior misit: Ut
nos ipsi qui peccauimus. ad pacem
dei rogati ueniamus. Frubescat gͦ
humana suꝑbia: confundat᷑ quisq
si non satisfaciat pͥor ꝓrimo: quan¬
do post culpam nr̃am ut ei reconeili¬
ari d̾beamꝰ. ⁊ ipse qͦ qui offensus :.

Expanded text:
ximo, erubescimus priores satisfacere. ximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta veritatis, ut videamus quo jaceant nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est,
Abbreviated transcription (Latin):
se homines dicunt. Nos iam dnm̃
& sernones eius ñ erubescimꝰ: q
aꝑta eum uoce ꝓfitem᷑. Quib ego
respondeo: qđ in hac plebe. rꝑiana
sunt ñ nulli qui. xꝑm ido confitent.
quia cunctos axp̃ianos eẽ conspient
Nam si nomen xͥ in tanta hodie ge
non eẽt: tot ꝓfessores xꝑi sc̃a eccłie
ñ haberet. Non gͦ ad ꝓbationem
fid̃i uer sufficit ꝓfessionis: qutai¬
quam defendit a uerecundia ꝓfes¬
sio generalitatis. Est tamen ubi se
quisq int̾roget. ut in confessione
xpi se ueraciter ꝓbet: si ñ iam no¬
men eius erubescit:si plene uir¬
tuti mentis humanũ pudor̃e subdidit.
Certe enim ꝑsecutionis tempore
erubescere poterant fideles sub.¬
santiis nudari: de dignitatib de-¬
ici: uerberib affligi. Pacis autẽ tem¬
pore qͥa hec a nr̃is ꝑsecutionib de¬
sunt: est aliud ubi ostendam᷑ nob̾.
ueremur sepe aꝓximis despici: de¬
dignamꝰ iniurias uerbi tolerare. Si
contingat iurgium fortasse cũ pro¬

Expanded text:
icunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem uineȩ dñs dicit. Ut qͥd
etiam terram occupat: Terram
quippe occupat : qui mentes ali¬
enas grauat. Terram occupat:
qui locum quem denet. in bonis
oꝑib non exercet. S tam̃ nr̃m
est. ꝓ talib dep̃cari. Nam cultor
uinee quid dicat audiamus.
Uñe dimitte illam & hoc anno.
usq dum fodiam circa ulła. Qͥd
est circa ficulneam fodere: nisi
infructuosas mentes increpare:
Om̃is quippe fossa. inimo ẽ. Et
nimirũ increpatio dũ mentẽ ͥ
demonstrat: humiliat. Quoti
corripimus: quasi ex culture de¬
bito circa infructuosam arborẽ
fodimus. Post fossionẽ uero:
quid dicat audiamus. Q mit¬
tam cophinum st̾coris. Quid ẽ
cophinus st̾coris: nisi memoria
peccatoꝵ: Peccata ꝙ eni carnis:
st̾cora uocantur. Unde & ꝑ ꝓ
quippe in st̾core suo cõputresc̾e
est: carnales quosq infetore
luxuriȩ uitam finire. Nos ita¬
q quotiẽs carnalẽ mentem de
suis peccatis increpamus. quoti¬
ens ad eius memoriam uitia anͥ¬

Expanded text:
ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tamen nostrum est pro talibus deprecari. Nam cultor vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quotiecorripimus, quasi ex culturae debito circa infructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercora vocantur. Unde et per quippe in stercore suo computrescere est carnales quosque in fetore luxuriae vitam finire. Nos itaque quoties carnalem mentem de suis peccatis increpamus, quoties ad ejus memoriam vitia ant
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc buxus ponitur: ut qui
habere multos adhuc in infirma¬
etatȩ positos. uere fidei uiriditatẽ
considerat: etiãip̃e eẽ infidelis eru¬
bescat. B ene gͦ descriptis prius
arborib dicitur: ut uideant. &
sciant. & recogitent & intelligant.
Ubi & apte subiungitur. pariter:
quia cum intra scãm ȩcclĩam di¬
uersi hominum mores. diuersi ft̃
ordines: necesse est ut om̃s simul
discant: dum in ea sꝑitales uiri
diuersȩ qualitatis ȩtatis & ordinis
ad imitandum simul uidentur:
Sed ecce nos dum monstrare ul¬
mum querimꝰ: ꝑ multa arbusta

Expanded text:
Ad hoc buxus ponitur, ut qui Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis eiꝰ uerbo cõpunctus fu¬
erit. ipse quoq exemplo illius
discat corcla sequentiũ p̃dicatio¬
nis uerbo cõpungere. Ad hoc
mirtus ponitur: ut qui in ardo¬
re tribulationis ab ore uel opere
ꝓrimi cõpatientis. temperamen-¬
tum consolationis acceꝑit: ipse
etiam discat quemadmodũ af¬
flictis ꝓximis suȩ consolationis
temꝑamentũ ꝓferat. Ad hoc oli¬
ua ponitur: ut qui alienȩ miseri¬
cordiȩ opera cognoscit: discat qͦ¬
admodum debeat indigenti pro¬
ximo & ipse misereri. Ad hoc abi¬
es ponitur: ut quisqͥs uim contẽ¬
plationis eius agnouerit: ipse qͦ
ad contemplanda ȩterna p̃mia
succendatur. Ad hoc ulmus ponit᷑:
ite quisqͥs intuetur eum. qui ha¬
bere uirtutum fructum spirita¬
liũ non ualet. sed tamen eos qui
sꝑitalib donis pleni sunt susten¬
tat: ipse quoq scõꝵ uitȩ quanta
ualet largitate inseruiat: & cȩle¬
stium donoꝵ botros quos gignen¬
do non ualet. sustinendo ferat.

Expanded text:
aedicationis ejus verbo compunctus fuaedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat.