comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creata sunt humanas beluinis. in ipsis itidem que humane sunt pru¬
dentes stolidis. in his porro itidem que natura uigent doctas indoctis.
animas anteuertas. Sicuti enim sol corpus est. etͦ saxũ quodlibet lon¬
ge disparile huic. ꝑinde tamen corpus est. sic equidem omnigenũ na-¬
tura uitarũ incorporea scilicet omnis ẽ. S sicut corpus corpore precel¬
litur. cum tamen utrumq sit corpus: sic animꝰ animo antefertur.
cũ tamen utrumq sit animꝰ. En iterum opulens negotiũ et dites cau¬
se addicendũ prosiliunt: et pene blanditer obuie subapte spetie des¬
cribi sese. que sunt atq etiam cogunt. S hasce excellentias et premi¬
nentias. ac supremitates illi potissimũ illiadeant: siqui illi sunt qͦs
ardens euexit inethera uirtꝰ. Uerum enimuero michi in presentia¬
rum huic destatu anime questioni. prout ille ꝓposuit quocũ congres¬

Expanded text:
creata sunt, humanas belluinis: in ipsis itidem quae humanae sunt, prucreata sunt, humanas belluinis: in ipsis itidem quae humanae sunt, prudentes stolidis: in his porro itidem quae natura vigent, doctas indoctis animas antevertas. Sicuti enim sol corpus est, et saxum quodlibet longe disparile huic, tura uitarum incorporea scilicet omnis est. sed sicut corpus corpore praecellitur, cum tamen utrumque sit corpus, sic animus animo antefertur, cum tamen utrumque sit animus. et iterum opulens negotium et dites causae ad dicendum proliciunt et paene blanditer obuiae suapte specie describi sese quaesunt atque etiam cogunt. sed hasce excellentias et praeeminentias ac supremitates illi potissimum illi adeant, si qui illi sunt quos ardens euexit in aethera uirtus. uerum enimuero mihi in praesentiarum huic de statu animae quaestioni, prout ille proposuit, quocum congres
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. Que si scilicet sicuti quantitatis ita etiã qualitatis expers eẽt:
profecto enĩ d̾s ẽẽt.Identidemq siut qualitati. ita etiã quantitati cede¬
ret: corpus ẽẽt. Nunc uero medioximũ quiddam nature incorporee. s
create sortita. nec ds̃ est qm̃ qualitatẽ habet: nec corpus quia non habet
quantitatem. Q qm̃ uti agitatis retro disputationibꝰ edocuimꝰ. nunis¬
late patet huiusce questionisinmensũ. principaliũ origines cõ¬
plexe causarũ: inspici porro intus usq nequaquã potͦest. nisi
dupplicis creature substantia quod homini posse fas siuit. adhibito
iudicii libramine secernat ed. aut usquequaq cessandũ est. autistis
illuc lineis adeundum. ut primũ ab incorporeo corpus dirimas. De¬
hinc sicut in ipso omnimodo corpoꝵ genere atris splendentia. subli¬
mia depressis. p̃ciosa uilibus ante ponis: ita etiam incorporeis que

Expanded text:
nui, quae scilicet si, ut quantitatis, ita etiam qualitatis expers esset, nui, quae scilicet si, ut quantitatis, ita etiam qualitatis expers esset, profecto enim deus esset, identidemque si, ut qualitati, ita etiam quantitati cederet, corpus esset. nunc uero medioximum quiddam naturae incorporeae, sed creatae sortita nec deus est, quoniam qualitatem habet, nec corpus, quia non habet quantitatem. . late patet hujusce quaestionis immensum, principalium origines complexa causarum: inspici porro intus usque nequaquam potest, nisi duplicis creaturae substantiam quoad homini posse fas sinit, adhibito judicii libramine secernas ea; et aut usquequaque cessandum est, aut istis illuc lineis adeundum, ut primum ab incorporeo corpus dirimas: dehinc sicut in ipso omnimodo corporum genere atris splendentia, sublimia depressis, pretiosa vilibus anteponis; ita etiam in incorporeis quae
Abbreviated transcription (Latin):
in clrisam: cum sicut supra iam constitit snetao consistere corpore
et moueri possit imimoto. En quatenꝰ de localitate anime dispu¬
tasti: in hoc tamen temet ignauie non arcesso. Illud equidem
nequiuisti scilicet quod in hoc erat presens loco: ne potissimꝰ orator qͥs
potuisset. Quantalibet enim dicendi copia p̃ditꝰ assertor falsi: contra
ꝑspicuam ueritatẽ mentiri potest. fallere non potest. De quantitate
autem curte disputaturũ spoponderis. nichilq de eadẽ disserueris:
non possum obliuionis fuisse dicere: cũ satis constet. nec nomen eiꝰ nisi ex
memoria potuisse proferri. Illud gͦ magis credendũ est te non noluisse.
aut oblitũ fuisse dicere: s nichil quodꝰ diceres inuenisse. Quid itidem
congruit uel in disputationẽ uocare redicenda. uel reticere propositas
Iam de qualitate controuersia non erit: cui animũ subiacere non re¬

Expanded text:
inclusam, cum, sicut supra iam constitit, et moto corpore consistere inclusam, cum, sicut supra iam constitit, et moto corpore consistere et moueri possit inmoto. En quatenus de localitate animae disputauisti, in hoc tamen temet ignauiae non arcesso. illud equidem nequiuisti, scilicet quod in hoc praesertim loco ne potissimus orator quisque potuisst, quantalibet enim dicendi copia praeditus adsertor falsi contra perspicuam ueritatem mentiri potest, fallere non potest. de quantitate autem cur te disputaturum spoponderis nihilque de eadem disserueris, non possum obliuionis fuisse dicere, cum satis constet ne nomen eius nisi ex memoria potuisse proferri. illud ergo magis credendum est te non noluisse aut oblitum fuisse dicere, sed nihil quod diceres inuenisse. quid itidem congruit uel in disputationem uocare reticenda uel reticere proposita? iam de qualitate controuersia non erit, cui animam subiacere non re
Abbreviated transcription (Latin):
sentires. atq idipsũ ueri simile ideri contenderes: error unum
ueniabile facere potest. aliud ignoratio erroris. Uerum ne̾ miris
modis stupeo: te tam dissidentia tamq diuersa uno prope modum
momento atq eodem pene uerbo dixisse. Ergo inligata menbris: ua¬
ꝗa ẽ motibus. Item motibus uaga: conditione substantie tenet᷑ in¬
clusa. Suntra septũ corporis ut tuais anima mouet᷑: uidelicet stans
mouetur. quod dici ratione nonsinitur. Sinuero extra corpus motibꝰ
differtur: inclusa gͥ conditione substantie non tenet᷑. Quis autẽ
dicit solis motibus uaga: quasi quidquã uagari possit. immotum:
Aut non sit facilius moueri et non uagari. qd̾ facit animꝰ ꝑ affec¬
tum. quia subiacet utiq motioni non scd̾m locũ: quam uagari quip¬
piam nec moueri quod est utiq propriũ corporis. quia subiacet
motioni ꝑ locum: Turuero illam et stare uagã. et uagari dicis

Expanded text:
sentires atque id ipsum ueri simile uideri contenderes, error unum sentires atque id ipsum ueri simile uideri contenderes, error unum ueniabile facere potest, aliud ignoratio erroris. uerum nunc miris modis stupeo te tam dissidentia tamque diuersa uno propemodum momento atque eodem paene uerbo dixisse: ergo inligata membris uaga est motibus, et item: motibus uaga condicione substantiae tenetur inclusa. si intra saeptum corporis, ut tu ais, anima mouetur, uidelicet stans mouetur, quod dici ratione non sinitur. sin uero extra corpus motibus differtur, inclusa igitur condicione substantiae non tenetur. quia autem dicit solis motibus uaga? quasi quidquam uagari possit inmotum aut non sit facilius moueri et non uagari, quod facit animus per adfectum, quia subiacet utique motui non secundum locum, quam uagari quippiam nec moueri, quod est utique proprium corporis, quia subiacet et motioni per locum. tu uero illam et stare uagam et uagari dicis
Abbreviated transcription (Latin):
scires aliquid ignosrasse. Quis autẽ positis temere duobuis. inquibus
necessario oꝑis uniuersi corpus omne consistit. non utrumq primum
siqueat alterutrum scilicet. si utrumq nequeat. enisu. cũipiam sinon
ꝑb̾abile certe credibile faciat: Puo hec in iictoriã nempe conueni¬
unt: ut auctori probo cause probitas compos sit. hoꝵ minꝰ uno uirtus
actionis infringit᷑: si desit utrumq cassat᷑. Sic nunc equidem obliui¬
osum te pariter et ignarũ defensorem nacta fallacta penes intellec¬
ti iugidos non solum illud negotii facessiuit: ut tibi suꝑ his credi
non oportere pateat: s ut ueritas cui credendũ semꝑ est clarior
ilustrior q sub necessitate conflictꝰ et comparatione falsitatie
que inserta menbris. et inligata uisceribus. solis motibus uaga. con¬
ditione substantie tenet᷑ inclusa : Uix sane ut aliqͥd ꝑperam forte

Expanded text:
scires aliquid ignorasse. quis autem positis temere duobus, in quibus scires aliquid ignorasse. quis autem positis temere duobus, in quibus necessario operis uniuersi corpus omne consistat, non utrumque primum, si queat, alterutrumque scilicet, si utrumque nequeat, enisu cuipiam si non probabile, certe credibile faciat? duo haec in uictoriam nempe conueniunt, ut auctori probo causae probitas compos sit. horum minus uno uirtus actionis infringitur, si desit utrumque, cassatur. sic nunc equidem obliuiosum te pariter et ignarum defensorem nancta fallacia penes intellectu uigidos non solum illud negotii facessiuit, ut tibi super his credi non oportere pateat, sed ut ueritas, cui credendum semper est, clarior inlustriorque sub necessitate conflictus et conparatione falsitatis quae inserta membris et inligata uisceribus solis motibus uaga condicione substantiae tenetur inclusa? uix sane ut aliquid perperam forte
Abbreviated transcription (Latin):
que sibi in illud concitauerant diuersitate discretũ. et animꝰ non
accedit inferna. quia sententia tua inferos uiuentibus claudit:
aut nulli gͦ sunt inferi. aut adeos hominũ nemo descendit: atq
ita fidei nr̃ȩ ratio ꝑiclitabitur. si nec redemptoris anima inferos ad¬
eundo redeundoq reserauit. Satis est dici potusse quecumq il¬
la inferna sunt. uiuentibus in accessa fore: cumconstet eadẽ nisi
inuentibus adiri non posse. Reminiscere nẽ inid te statũ tui posuisse trae¬
tatꝰ. ut si quantitati uel localitati subiacere anmã probare potuisses: de
corporalitate eiꝰ tecũ etiã pars diersa sentiret. Uerum sibene scriptoꝵ
nioꝵ recolis: animaduertere simul potes. proposuisse te potiꝰ de quibus
disputandũ foret. quam de propositis disputasse. Necte achademicoꝵ
senioꝵ more nescientiã tuam scisse: s uixta secte ipsius iumores. utrũ

Expanded text:
quae sibi in illud concitaverant diversitate discretum, et animus non quae sibi in illud concitaverant diversitate discretum, et animus non accedit ad inferna, quia senteaut nulli ergo sunt inferi aut ad eos hominum nemo descendit atque ita fidei nostrae ratio periclitabitur, si nec redemptoris anima inferos adeundo redeundoque reserauit. satis est dici potuisse quaecumque illa inferna sunt uiuentibus inaccessa fore, cum constet eadem nisi iuentibus adiri non posse. Reminiscere nunc in id te statum tui posuisse tractatus, ut si quantitati uel localitati subiacere animam probare potuisses, de corporalitate eius tecum pars etiam diuersa sentiret. uerum si bene scriptorum tuorum recolis, animaduertere simul potes proposuisse te potius de quibus disputandum foret, quam de propositis disputasse nec te academicorum seniorum more nescientiam tuam scisse, sed iuxta sectae ipsius iuniores utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ambigat nemo quid immortale innobis. quid ue mortale sit: ego
tamen tecũ sic agam ut deutra. mauis respondeam. Siex neutra
nra substantia morim᷑. nichil nr̃m ad inferna descendit. quia in¬
feros uiuis in accessos ẽẽ dixisti. Si utraq morim᷑: gͦ et corpus ad
inferna descendit: nec longe nobis corporea hec inferna querenda sunt. quã¬
do quidem ipsum sepulchrum dnĩ locus est infertii. S hanc utramq ab¬
surditatem: sententia sana respitit. gͦ nec in utraq non morim᷑. Uiuitq¬
uire dicat᷑. Credibile tamen prorsus non erit quod peccatrix anima
id ipsum ut anima sit amittat: cum etiam corꝑori mortuo corpus esse
non ꝑeat. Ut enim moriat᷑ corpus: cũ uita omnia amittit anima.
animam uero anima non admittit. Quo circa anima in mortalis
ẽ: corpus uero mortale. Quod si corpus inferna non ingredit᷑ ut pote
sepulchro mandatum. atq in diuersas mundi partes pͦro elementoꝵ

Expanded text:
ambigat nemo quid inmortale in nobis quidue mortale sit, ego ambigat nemo quid inmortale in nobis quidue mortale sit, ego tamen tecum sic agam, ut de utra mauis respondeam. si ex neutra nostri substantia morimur, nihil nostrum ad inferna descendit, quia inferos uiuis inaccessos esse dixisti. si utraque morimur, ergo et corpus ad inferna descendit, nec longe nobis corporea haec inferna quaerenda sunt, quando quidem ipsum sepulcrum domini est locusinferni. sed hanc utramque absurditatem sententia sana respuit, ergo nec in utraque substjure dicatur, Credibile tamen prorsus non erit, quod peccatrix anima id ipsum ut anima sit, amittat, cum etiam corpori mortuo corpus esse non pereat. Ut enim moriatur corpus, cum vita omni amittit animam; anima vero animam non amittit. Quocirca anima immortalis est, corpus vero mortale. Quod si corpus inferna non ingreditur, utpote sepulcro mandatum, atque in diversas mundi partes pro elementorum
Abbreviated transcription (Latin):
S nec istic supra iusto diucius inmorem᷑: cedo. et iam de illo queramꝰ
qd̃ nulla ex parte discussimꝰ. Dicis et enim cum uerbi gratia petri uel
pauli sibi sp̃em animꝰ intramentis archana depingit. ñ qͥd statĩ intimas para¬
disi sedes uͥ eos ẽẽ nouit penetuit: Aut cum sibi in corde dunitis illiꝰ flam¬
mas ex lectione proposuit: numqͥd iam ad tormentoꝵ eiꝰ loca acuiuis
in accessibilia inferi profunda descendit: Iam scilicet tͥ ꝓut par fie
ri fuit de incorporalibus animarum locis. et de inferno. atq depa¬
radiso. E de anime sine corpore incorporali contuitu.: cũ de diuite
illo et paupere uerba fecimus. uel cum de anime dupplici uisio¬
ne tractauimꝰ. responsũ redibui. Quia uero nc̃ illud quod infer¬
na uiuis in accessibilia ẽẽ dixisti. indiscussum restat: quatenꝰ
dixeris quero. Scilicet ex anima constamꝰ: et corpore. Ac licet

Expanded text:
sed ne istic supra iusto diutius inmoremur, cedo etiam de illo quaeramus, sed ne istic supra iusto diutius inmoremur, cedo etiam de illo quaeramus, quod nulla ex parte discussimus. Pauli sibi speciem animus intra mentis arcana depingit; nunquid statim intimas paradisi sedes ubi eos esse novit, penetravit? Aut cum sibi in corde divitis illius flammas ex lectione proposuit, nunquid jam ad tormentorum ejus loca ac vivis inaccessibilia inferi profunda desri fuit, de incorporalibus animarum locis et de inferno atque paradiso et de animae sine corpore incorporali contuitu, cum de diuite illo et paupere uerba fecimus uel cum de animae duplici uisione tractauimus, responsa redhibui. quia uero nunc illud, quod inferna uiuis inaccessibilia esse dixisti, indiscussum restat, quatenus dixeris quaero, scilicet ex anima constamus et corpore. ac licet
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ac ꝑ hoc siuerum nouit cum se incorporeũ nouit: gͦ fallitur ds̃
si animũ qͥuere incorporens ẽ. corporeum nouit. S falli d̃s non po¬
test. Incorporeũ gͥ ẽẽ nouit animũ: nefalsũ sit uerũ quose animuis
ueraciter incorporeũ nouit. Incorporeus gͦ animꝰ idcirco sibi est: qͥa
et creatori. Sicit enim terra idcuro homini terra. quia et deo terraẽ
&e sicut aqua aere ignis iccireo hoc ip̃m hominis st̃. qͥa & ip̃m ão st̃.  sicutioĩa q̃
ueracit᷑ in notuere hoi ħ st̃ in hominis noticia qͦd sunt: ita sccłe humauꝰ aĩmꝰ neqͣqͣm¬
potest et aliter eẽ: et aliter deo notꝰ eẽ. Non enim ex rerum noticia ẽ
creatoris scientia. s existentia rerũ ex noticia creatoris. Quocirra huma¬
nus animꝰ nisi indeo incorporeus eẽt: incorporeus eẽ non posset. Quicqͥd
enim quoquo modo incorporeũ est: nullomodo potest ẽẽ corporeum

Expanded text:
est. ac per hoc si uerum nouit, cum se incorporeum nouit, ergo fallitur deus, est. ac per hoc si uerum nouit, cum se incorporeum nouit, ergo fallitur deus, si animum qui uere incorporeus est corporeum nouit: $ed falli deus non potest, incorporeum igitur esse nouit animum, ne falsum sit uerum, quo se animus ueraciter incorporeum nouit. incorporeus ergo animus idcirco sibi est, quia et creatori. sicut enim terra idcirco homini terra, quia et deo terra est, et sicut aqua aer et ignis idcirco hoc ipsum homini sunt, quia et ipsum deo sunt, et sicuti omnia quae ueraciter innotuere homini hoc sunt in hominis notitia, quod sunt, ita scilicet humanus animus neqpotest et aliter esse et aliter deo notus esse. non enim ex rerum notitia est creatoris scientia, sed existentia rerum ex notitia creatoris. quocirca humanus animus nisi deo incorporeus esset, incorporeus esse non posset. quidquid enim quoquo modo incorporeum est, nullo modo potest esse corporeum.
Abbreviated transcription (Latin):
penes hominũ. ipsis etiam fatentibus incorporeus est humanꝰ animus.
Qm̃s gͥ suꝑhac nobis questionis parte conuenit. restat ut doceant:
quatenus incorporalis substantia illi corporea sit. qui eandẽ incorpo¬
ream creauit. Nec primũ dico. ita sit necne. s inpresentiarũ ita ẽẽ con-¬
cedo: uñ tñ ita eẽ nouerint q̃ro. Si id diuinoꝵ uoluminũ littere continent.
legant si queppiam ratiocinatio suadet doceant. si dialecticen iubeat exerce-¬
re conuincant. Si hoꝵ nichil ẽ saltim sententie concedant sue: ut quiinse
corporei sunt. non extra se corporeos ẽẽ secredant. Quia aliud extra se
ẽẽ non potest: qͥ extra se nichil ẽẽ potest. Proinde animꝰ qͥ in se ipso incor¬
poreus est. ẽẽ nequa quã potest extra se. corporeus: quia nec auctor eiꝰ ali¬
ud illũ nouit ẽẽ quam fecit: nec ille aliud se potest nosse quã factꝰ

Expanded text:
penes hominem ipsis etiam . fatentibus incorporeus est humanus animus.penes hominem ipsis etiam . fatentibus incorporeus est humanus animus. Quoniam igitur super hac nobis quaestionis parte conuenit, restat ut doceant quatenus incorporalis substantia illi corporea sit, qui eandem incorpoream creauit. nec primum dico ita sit necne, sed in praesentiarum ita esse concedo, unde tamen ita esse nouerint quaero. si id diuinorum uoluminum literae continent legant, si quaepiam ratiocinatio suadet doceant, si dialecticen iuuat exercere conuincant. si horum nihil est, saltim sententiae concedant suae, ut qui in se incorporei sunt non extra se corporeos se esse credant, quia aliud extra se esse non potest qui extra se nihil esse potest. proinde animus, qui in se ipso incorporeus est, nequaquam potest extra se esse corporeus, quia nec auctor eius aliud illum nouit esse quam fecit, nec ille aliud se potest nosse quam factus
Abbreviated transcription (Latin):
labori est. quia nichil istic: quicum congrediar. nichil. quod medullitꝰ
eruam. nichil quicum certauisse exercitio. nichil profecto ẽ. quod uicis¬
se. inctorie sit. Ergo anima corporea creatori: et incorporea sibi.S duo
hec quã sollerter disciti ratio indagande ueritatis exposcit. Aut uerũ
reuera ẽ qd̾ incorporea sit anima. siꝰ hoc ipsum de se ueraciter nouit:
aut iterum uerũ est qd̾ corporea sit anima. si id penes anime constat
anctorem. Isti uerũ dicunt. et uerum est quod anima incorpor ea sit.
quia et ipsum inueritate cognoscit: et item uerũ est qd̾ anima corpo¬
rea sit. qm̃ anime creator id nouit. Duoq et contraria usquequaq
sibi et utraq uera eẽ contendunt: cũ uero nisi falsum contrariũ non
sit. Illustris admodũ ac preclara disputatio. que dum unam solamq
ueritatem spernit. ut tamen istuc professionis sue nȩxibus teneam̃

Expanded text:
labori est, quia nihil istic quicum congrediar, nihil quod medullitus labori est, quia nihil istic quicum congrediar, nihil quod medullitus eruam, nihil quicum certauisse exercitio, nihil profecto est quod uicisse uictoriae sit. ergo si anima corporea creatori et incorporea sibi est, duo haec quam sollerter discuti ratio indagandae ueritatis exposcit: aut uerum reuera est, quod incorporea sit anima, si hoc ipsum de se ipsa ueraciter nouit, aut item uerum est,, quod corporea sit anima, si id penes animae constat auctorem. siti uerum dicunt et uerum est, quod anima incorporea sit, quia et istud in ueritate cognoscit, et item uerum est, quod anima corporea sit, quoniam animae creator id nouit, duoque et contraria usquequaque sibi et utraque uera esse contendunt, cum uerum nisi falso contrarium non sit. inlustris admodum ac praeclara disputatio, quae dum unam solamque. ueritatem spernit duas sibi ueritates inuenit. ut tamen istos professionis suae nexibus teneam,
Abbreviated transcription (Latin):
mur. s ab egipto redeuntes transmisso erroꝵ mari. et emensa ignorantie
heremo. ueritatis patriam atq uti terram repromissionis intremꝰ: non oci¬
osi. neq inertes. neq uero trepidantes. ut si quid falsil oquii. uanitatis ui-¬
cio progenitũ. aut lateretenus obstrepuerit. aut obuium sese dederit:
ammas. garrientibus nugis et sinonsistimur ab itinere. lentam᷑ tamen:
s insumere pausillum temporis intertrementi nichil est. quin porro¬
iuuat: modo quid obuersum uero. quidue diuersum. eadem ueritas aut
depellat aut proterat. Et cum audio dicere quospiam qͥ et corporeas uolunt¬
eẽ animas. et easdem incorporeas negare non possunt. aliud ipsas animas
sibi. aliud eẽ creatori. deo inquiunt᷑ corporee sunt anime. uerum sibi met
incorporee. quod ita ẽ acsi dicant. aninas eẽ corporeas et incorporeas. et̾¬
nitatem protestor. qd̾ eomichimet hisce inanibus respondere ad modũ

Expanded text:
mur, sed ab Aegypto redeuntes transmisso errorum mari, et emensa ignorantiae mur, sed ab Aegypto redeuntes transmisso errorum mari, et emensa ignorantiae eremo, veritatis patriam atque uti terram repromissionis intremus: non otiosi neque inertes, neque vero trepidantes. Ut si quid falsiloquae vanitatis viio progenitum aut latere tenus adstrepuerit aut obuium sese dederit, animas garrientibus nugis etsi non sistimur ab itinere, lentamur tamen. sed insumere pauxillum temporis intertrimenti nihil est, quin porroiuuat, modo quid obuersum uero quidue diuersum eadem ueritas aut depellat aut proterat. et cum audio dicere quospiam qui et corporeas esse uolunt animas et easdem incorporeas negare non possunt, aliud ipsas animas sibi, aliud esse creatori: deo, inquiunt, animae corporeae sunt, uerum sibimet incorporeae, quod ita est ac si dicant animas et corporeas esse et incorporeas, aeternitatem porro testor, quod eo mihimet hisce inanibus respondere admodum
Abbreviated transcription (Latin):
uidet: incorporalit̾ nachil uidet. et incorporaliter uidere potest. Incor¬
poralis ẽ uisus. et incorporeũ insum nisi incorporeus non habet. et in¬
corporaliter humanꝰ animus uidet. Incorporeus gͥ est humanꝰ animꝰ. Non
gͦ hisce friuolis solliciteris amplius. ut reare animum non ẽẽ illic ubi
cogitat: quia contemplari ꝑ naturam nequit. sitris locoꝵ. uultus hominũ.
motꝰ actusq popłõꝵ. hec namq corporalia sunt. Porro autẽ animꝰ incorpo¬
reus: qd̾ contra naturam sui est uidere non potest. Catenꝰ tamen ad est
ubi cogitat: ut loca que cogitat corporali uisione non cernat. sicut ad est ubi
uiuificat. ut ipsa que uuificat sui corporis interna non uideat. Acsicusque¬
quaq patet animum et corporea non posse uidere sine corpore: et incorpo
rea cum corpore uidere non posse. Non dutius ad alexandriam ꝑegrine¬

Expanded text:
videt, incorporaliter videt; et incorporaliter videre posse, incorvidet, incorporaliter videt; et incorporaliter videre posse, incorporalis est visus; et incorporeum visum nisi incorporeus non habet: et incorporaliter humanus animus videt: incorporeus igitur est humanus animus. Non ergo hisce frivolis solliciteris amplius, ut reare animum non esse illic ubi cogitat; quia contemplari per naturam nequit situs locorum, vultus hominum, motus actusque populorum, haec namque corporea sunt. porro autem animus incorporeus quod contra naturam sui est uidere non potest, eatenus tamen adest ubi cogitat, ut loca quae cogitat corporali uisione non cernat, sicut adest ubi uiuificat, ut ipsa quae uiuificat sui corporis interna non uideat. ac si usquequaque patet animum et corporea non posse uidere sine corpore et increa cum corpore videre non posse, non diutius ad Alexandriam peregrine
Abbreviated transcription (Latin):
ptius ẽ quam corporis interna quis claudit᷑. Age queso intende uiscera
tua. et in omnes admodũ corpoꝵ partes. istum quem dictitas animi corpora¬
lem uisum: et temet ipsum renuntiato tibi: nobisq dicito. quibus modis
quoue situ triformitas cerebri coeat: iecoris massa iaceat: regula lineis here
at̃̾.stomachi libra pendeat᷑. cordis plectrum feriat: qui uenarum tramites.
que uetexura. que neruoꝵ origines. queue compages. que ossiũ coitio.
que ue compactio. que pulmonũ caua. que tortuose batuloꝵ. enodibusq
ligaturis explicite inflexiones. ac reflexiones. Ecce quid negas: arbitror
suꝑhis responsa redibere. Cur gͥ negas : Quia uidelicet animꝰ ꝑ sese cor¬
porea nequaquam uidet. S cur uidere corporea nequaquã possit. quem
non sine suisu ẽẽ iam constitit. Nemo quiequã corporeũ uidet: qui corpora¬
lem insum non habet. Animꝰ autem qui habet uisũ et corporale nichil

Expanded text:
ptius est, quam corporis interna, quis clauditur. age, quaeso, intende in uiscera ptius est, quam corporis interna, quis clauditur. age, quaeso, intende in uiscera tua et in omnes admodum corporum partes istum quem dictitas animi corporalem uisum et de temet ipso renuntiato tibi nobisque dicito, quibus modis quoue situ triformitas cerebri coeat, iecoris massa iaceat, regula lienis hat, stomachi libra pendeat, cordis plectrum feriat, qui venarum tramites, quaeve textura, quae nervorum origines, quaeve compages, quae ossium coitio, quaeve compactio, quae pulmonum cava, quae tortuosae batulorum enodibus, quae ligaturis explicitae inflexiones ac reflexiones. Ecce quid negas, arbitror, super his responsa redhibere. Cur igitur negas? quia videlicet animus per sese corporea nequaquam videt. Sed cur videre corporea nequaquam possit, quem non sine visu esse jam constitit? Nemo quidquam corporeum videt, qui corporalem visum non habet. Animus autem qui habet visum, et corporale nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ambiquo presenti testes habeamꝰ. Quoꝵ uel appius eis quiexte¬
rius claferent occulis:  interiꝰ cecutirent consilii lumen prebuit.
uel hermophyliis theopopũ geometricã sine radio docuit: uel
tobias filio dumceli iter preuuis pandit. angłm comitẽ dedit.
Widet gͥ animꝰ sine corpore. Nec corpulentũ aliquid aut colora¬
tum. aut ꝑ loca distentũ. s ipsam ueritatẽ que sũme incorporea¬
deus est: incorporeo contemplatur obtutu. Patet ut arbitror: animum et
ꝑ se incorporea. et ꝑ corpus uidere corporea. S illud adhuc ꝓpter tepidi ieco¬
ris homunculos discriti suꝑ est: utrumnam corporea ꝑ se possit humanus
animus uidere sine corpore. Nunc gͥ ades totꝰ et quam potis es presens fito.
Nempe ut astruis humanꝰ animuͦs et ipse corporeus. et septo corporiᷤᷤ exterio¬
ris inclusus: si quid ꝑ se uidere corporeũ potest: nichil illi scilicet uidere prom¬

Expanded text:
per ambiguo praesenti testes habeamus, quorum uel Appius eis, qui exteper ambiguo praesenti testes habeamus, quorum uel Appius eis, qui exterius clarerent oculis et interius caecuttirent, consilii lumen praebuit, uel Hermophilus theopompum geometricam sine radio docuit, uel Tobias filio, dum caeli iter praeuius pandit, angelum comitem dedit. uidet igitur animus absque corpore nec corpulentum aliquid ant coloratum aut per loca distentum, sed ipsam ueritatem, quae summe incorporeadeus est, incorporeo contemplatur obtutu. patet, at arbitror, animum et per ae incorporea et per corpus uidere corporea. Sed illud adhuc propter tepidi iecoris homunculos discuti superest, utrumnam corporea per se possit humanus animus uidere sine corpore. nunc igitur adesto totus et quam potis es praesens fito. nempe, ut adstruis, humanus animus et ipse corporeus et saepto corporis exterioris inclusus si quid per se uidere corporeum potest, nihil illi scilicet uidere prom
Abbreviated transcription (Latin):
tii istuc in loco uertitur: uigilacem uigilantemq simul quero lectorem.
Uisus animi ꝑ corpus qui homini belueq communis est. intendit sese.
atq exit ꝑ ista. Hec puncta pupillarum. uaporato cerebri anteriore
uentriculo. inuisibilibus uiscerum flammis: inq radios porro usq pro¬
manans. si quid coloris. aut forme obuium ceꝑit concipit: et uti cursu
ita etiam recursu rapidis linearũ meatibus recipit. Itaq hoc illud est
qd̾ uocat᷑ insus: sicut in pͥmo libro disseruimꝰ. ꝑhunc gͦ cũ belua huma¬
nus quoq animꝰ nota ab ignotis. alba ahatris corpora secernit. hoc¬
einetenus est humani uisus animi : Quo gͥ iusta ab in iustis: a falsis
uera diuuidicat: Anforsitan uecordes occulati corporalit̾. iudicio cre¬
dentur anteire cẽcos sapientes: S uel aͥpiũ de romano senatu. uel
hermofilum de greco ginnasio⁊ uel tobiam de ꝓphetarũ numero: su¬

Expanded text:
tii istoc in loco uertitur, uigilacem uigilantemque simul quaero lectorem. tii istoc in loco uertitur, uigilacem uigilantemque simul quaero lectorem. uisus animi per corpus, qui homini belluaeque communis est; intendit sese atque exserit per ista haec puncta pupillarum uaporato cerebri anteriore uentriculo inuisibilibus uiscerum flammis inque radios porro usque promanans, si quid coloris aut formae obuium ceperit, concipit et uti cursu ita etiam recursu rapidis line- aram meatibus recipit, itaque hoc illud est, quod uocatur uisus, sicut in primo libro disseruimus. per hunc ergo cum bellua humanus quoque animus nota ab ignotis, alba ab atris corio secernit. huccine tenus est humani uisus animi? quo igitur iusta. ab iniustis, a falsis uera diiudicat? an forsan uecordes oculati corporaliter iudicio credentur caecos anteire sapientes? sed uel Appium de Romano senatu uel hermophii lum de Graeco gymnasio uel Tobiam de prophetarum numero su
Abbreviated transcription (Latin):
indicari dissimile m : Anime uisio. ut sepe dictum est. nec iterare
piget: intellectꝰ est. Enimuero corporea in telligi nequeunt: sentiri
ab anima ꝑ corpus queunt. Anima uero sicut ꝑ corpus sentit: ita ꝑ
se intelligit. Eoꝵ que sentiunt᷑ atq intelligunt᷑: substantia long̾e
diuersa est. Quo fit. ut anima quia non est corpꝰ queq corporea ni¬
si ꝑ corpus sentire non possit. Widere autem ꝑse que intelligenda sunt.¬
possit. T uuero nimis repugnante sententia: corporea uoles intelligi:
et incorporea uideri. S ne tibi humanꝰ animꝰ quem corporeũ credis.
aut nichil aut non nisi corporea. aut incorporea forte sola ꝑ sese sicut
nature eiꝰ est propriũ uidere posse uideat᷑: tibi geminũ questionis
huiꝰ quoadstrictim possumꝰ. uentilemꝰ obscurũ. Ergo gͥ uideat ne ꝑ
sese humanꝰ animꝰ nec ne uideamꝰ: s qm̃ pene summũ istiusce nego

Expanded text:
iudicari dissimilem ? animae uisio, ut saepe dictum est nec iterare iudicari dissimilem ? animae uisio, ut saepe dictum est nec iterare piget, intellectus est. enimuero corporea intellegi nequeunt, sentiri ab anima per corpus queunt. anima uero sicut per corpus sentit ita per se intellegit, eorum quae sentiuntur atque intelleguntur substantia longe diuersa est. quo fit ut anima, quia non est corpus, quaeque corporea nisi per corpus sentire non possit, uidere autem per se quae intellepossit. Tu vero nimis repugnante sententia, corporea voles intelligi, et incorporea videri? Sed ne tibi animus humanus quem corporeum credis, aut nihil, aut non nisi corporea aut incorporea forte sola per sese, sicut naturae ejus est proprium, videre posse videatur; trigeminum quaestionis hujus, quoad strictim possumus, ventilemus obscurum. Ergo videatne per sese humanus animus necne, videamus. Sed quoniam pene summum
Abbreviated transcription (Latin):
dex rite uictũ censetꝰ: quod pro su inbecillitate par uictis est.
Unde non sine pudore stupeo: qd̾ ꝓ comprobanda anime corpora¬
litate subiungis. Ecce anima si alexandriã uel iherosolimam
cogitat. et si ꝑ cogitationem tota sui presentia illic interfuit:
referat nobis situs locoꝵ. uultꝰ hominũ. actusq populoꝵ.
Non disputet auctor huiꝰ sententie exempte anime corporalita¬
tis capessere indiciũ: unde incorporalitatis uideri debuit argu¬
disserui: ac liquido patuit eundẽ nulla mediante substantia. eterna
semꝑ atq immutabilia contueri. Igit᷑ cum rationalis anima ꝑ
se incorporeũ atq in locale conspiciat. et ueritatẽ que d̃s est. a fal
sitate longe incorporea uisione discernat. et nisi ꝑ corpꝰ localia cor¬
poreaq non uideat: que hoꝵ ratio ẽ illis eandem credi simile̾. ad que
conspicienda interprete corpore utitꝰ. et illis que ꝑ se contemplatur

Expanded text:
dex rite uictum censet qui pro sui inbecillitate par uictis est. dex rite uictum censet qui pro sui inbecillitate par uictis est. unde non sine pudore stupeo, quod pro conprobanda animae corporalitate subiuugis: ecce anima si Alexandriam uel Hierosolymam cogitat et si per cogitationem tota sui praesentia illic interfuit, referat nobis situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum. non dispudet auctor huius sententiae exemptae animae corporalitatis capessere indicium, unde incorporalitatis uideri debuit argudisserui, ac liquido patuit eundem nulla mediante substantia aeterna semper atque inmutase incorporeum atque illocale consitate longe incorporea uisione discernat et nisi per corpus localia corporeaque non uideat, quaenam ratio est illis eandem credi similem, ad quae conspicienda interprete corpore utitur, et illis, quae per se contemplatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde quia post mortem nec penitere cuiquã nec peccare possi¬
bile est: inter saluatos et ꝑditos intransmeabile dicit᷑ chaos. inde¬
mutabilis statꝰ. Tua gͥ aduersus te fertur oratio. Nempe testimo¬
nium qd̾ a nobis disparascere arbitraris animaduertis nobis
cum profectu disputationis unescere: tibiq tenuissimos sui tra¬
mitis. ad infinita in localiũ regionũ spatia ducentes obuerso poste
claudere: quia corporee amplitudinis angustum incorporalium
subtilitatum inmensa non capiens: nec distantiam sine loco. nec
uerbũ sine strepitu. nec gremiũ sine spatio complecti potest. Por¬
ro autem corpora nonsunt: quecumq ita sunt. Anime uero a¬
brahe. lazari. et diuitis: ita sunt. C orporee ꝙͥ non sunt . S: que
post hinc hisce similia secunt᷑: minꝰ profecto inconfutationem
sui penes consilii uigidos habere laboris debent. Cordax quippe iu¬

Expanded text:
unde quia post mortem nec paenitere cuiquam nec peccare possiunde quia post mortem nec paenitere cuiquam nec peccare possibile est, inter saluatos et perditos intransmeabile dicitur chaos indemutabilis status. tua igitur aduersus te fertur oratio, nempe testimonium, quod a nobis disparascere arbitrcum profectu disputationis unescere tibique tenuissimos sui tramites ad infinita inlocalium regionum spatia ducentes obuerso poste claudere, quia corporeae amplitudinis angustum incorporalium subtilitatum inmensa non capiens nec distantiam sine loco nec uerbum sine strepitu nec gremium sine spatio conplecti potest. porro autem corporea non sunt quaecumque ita sunt. animae uero Abrahae, Lazari et diuitis ita sunt, corporeae igitur non sunt. sed quae posthinc hisce similia secuntur minus profecto in confutationem sui penes consilii uigidos habere laboris debent. cordax quippe iu
Abbreviated transcription (Latin):
tuo tam quã nichil intersit. non contemplent᷑ solũ s etiã colloqnt᷑
si hec localiter estimanda sunt. alterutrum facere cogeris: aut aba
ham et diuitem nec sermocinatos inuicẽ. nec ab inuicem uisos. aut
uel in fernũ in paradiso. uel in inferno eẽ paradisum. S quod nec¬
auctoritati diuine ꝑuicaciter obsisti potest. nec miseris beatitudo
misceri: proloquii huiuisce ꝑplexũ. quia cũ lippo imaginationũ
corporalium introspicere nequimꝰ. semotis paululum locis corpo¬
ribusq uideamꝰ: et ubi itatenus iter quospiam iudicio discretos
inmensum dicit᷑ spatiũ. ut etiam sermonis possit ẽẽ commercium:
animaduertamꝰ non locoꝵ distantiã. s differentiã meritoꝵ Cum
iusto namq quantũ ad corpꝰ expectat: localit̾ iiustꝰ eẽ potest.
Iniustus uͦ eẽ in innocentia iusti. quo adusq iniustus ẽ: non potest

Expanded text:
tuo tanquam nihil intersit, non contemplentur solum sed etiam colloquantur: tuo tanquam nihil intersit, non contemplentur solum sed etiam colloquantur: si haec localiter aestimanda sunt, alham et diuitem nec sermocinatos inuicem nec ab inuicem uisos, ant uel infernum in paradiso uel in inferno esse paradisum. X. QVO auctoritati diuinae peruicaciter obsisti potest nec miseris beatitudo misceri, proloquii huiusce perplexum quia cum lippo imaginationum corporalium intro inspicere nequimus, semotis paululum locis corporibusque uideamus et, ubi itatenus inter quospiam iudicio discretos inmensum dicitur spatium, ut etiam sermonis possit esse commercium, animaduertamus non locorum distantiam, sed differentiam meritorum. cam iusto namque, quantum ad corpus spectat, localiter esse iniustus potest, iniustus uero esse in innocentia iusti, quoad usque iniustus est, non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
corporalem. ut᷑ autumas animam. u̾ba uocibus effice. hic anime
manum. cuiꝰ digiti minimum. ambusti diuitis linguã refrigeratꝰ
lazarus aque inmergat: ostende. hic de illomemet qͣsi corporeo abra¬
he gremio corporale aliqͥd docere ut et promodo humani corporis
sit angustũ. et capax possit eẽ multoꝵ. Et chaos illud uel tam exigu¬
um ut mutua quo dirimit uerba miscere queant: uel tam in¬
mensum ut trans meari nequeat. Illud autem uel maximũ quero:
diues ille qui penes inferos gehenne incendiis estuat. qui congredi
abraham sermone quiuerit. si loca beatitudinis non accessit᷑: cũ
porro abraham cum diuite sermocinat᷑. Animas nempe sanctoꝵ
in intimis paradisi sedibus non usq inprobabili sententia dicis habi¬
tare. Proinde cum abraham in paradiso et diues ininferno. sicume¬
so quodam intransmeabili ab inuicem disparati sint. ut itidem mu¬

Expanded text:
corporalem, ut autumas, animam uerba uocibus effice, hic animae corporalem, ut autumas, animam uerba uocibus effice, hic animae manum, cuius digiti minimum ambusti diuitis linguam refrigeraturus Lazarus aquae inmergat, ostende, hic de illo memet quasi corporeo Abrahae gremio corporale aliquid doce, ut et pro modo humani corporis sit angustum et capax possit esse multorum, et chaos illud uel tam exiguum, ut mutua quos dirimit uerba miscere queant, uel tam inmensum, at transmeari nequeat. illud autem uel maximum quaero, diues ille, qui penes inferos gehennae incendiis aestuat, qui congredi Abraham sermone quiuerit, si loca beatituporro Abraham cum divite sermocinatur, si inferna non adiit? Animas nempe sanctorum in intimis paradisi sedibus non usquequaque improbabili sententia dicis habitare. Proinde cum Abraham in paradiso, et dives in inferno sic immenso quodam intransmeabili ab invicem disparati sint, ut itidem mu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet animarũ localitate posiusti.S oeaculi diuini sincertim
in suiueritate prolatũ: opido patefaciet. quid istic sermo tius ua¬
riauerit. uiciauerit. texerit. Dicit in euuangłio dñs. Mortiui sẽ
pauꝑ: et sublatꝰ ẽ ab angelis insini abrahe. m ortiuis ẽ et diues:
et sepultꝰ est in infernum. Cumq eẽt intormentis: uidit abraham
alonge et lazarũ in sinu eiꝰ. et dicit. Pater abraham mitte lara¬
rum. ut intingaiat minimũ digiti sui in aqua. et refrigeret linguã
meam: quia crucior in hac flamma. Et respondit abrahã. Memen¬
to fili quia recepisti bona in uita tua: similiter et lazarus mala.
Et ideo hic nc̃ consolatur: tu uero cruciaris. Et inhis omnibus inter
nos et uos chaos magnũ firmatum ẽ: ut neq hinc ad uos quispiam
pora dissere. Istic sine alternamento reciproci aeris et organo pecto¬
ris. et tibia quituris. et oris cauo. et lingue plectro: ꝑ quamlibet

Expanded text:
videlicet animarum localitate posuisti. Sed oraculi divini sincerum videlicet animarum localitate posuisti. Sed oraculi divini sincerum in sui veritate prolatum oppido patefaciet, quid istic sermo tuus variaverit, vitiaverit, texerit. Dicit in Evangelio Dominus: Mortuus est pauper et sublatus est ab angelis in sinum Abrahae, mortuus est et diues et sepultus est in infernum. cumque esset in tormentis, uidit Abraham a longe et Lazarum in sinu eius et dicit: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat minimum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. et respondit Abraham: memento, fili, quia recepisti bona in uita tua, similiter et Lazarus mala, et ideo nunc hic consolatur, tu uero cruciaris. etinhis omnibus inter nos et uos chaos magnum firpora dissere, istic sine alternamento reciproci aeris et organo pectoris et tibia gutturis et oris cauo et linguae plectro per quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
portat suum: aliud qui portat. et aliud significat᷑ eẽ quod por¬
tat. Ex dupplici gͥ diabolus ac diuersa substantia ẽ: quia cum
corpis suum portat. non est ipse qui portat. Aliud quippe ẽ onus:
alud portitor. Quo circa non ultra obluctabere nobis sicredas tͥ:
quod corpus. et qͥ habet corpus. substantialit̾ duo sunt. Et hec duo
ꝯiersa sunt: atq ut diuersa sint unũ erit incorporeũ. aliudq
corporeũ. Igitur diabolus ex dupplici diuersaq substantia. et corpo¬
qumentaris intersitũ locis merita secernit: sub ipsius capituli
fui discussione uideamꝰ. Sic namq disertas. Si locales nonsunt a¬
nine: quomodo peccatores a cetibus consorciisq iustoꝵ uacuũ illud
chaos tristi interiectione discriminat. ut neq hinc illo possint
accedere. neq inde huc transmeare: Istud euuangłice lectionis
eremplũ: adempta dominici simplicitate sermonis. p̾ro astruenda

Expanded text:
portat suum, aliud qui portat et aliud significatur esse quod porportat suum, aliud qui portat et aliud significatur esse quod portat. ex duplici igitur diabolus ac diuersa substantia est, quia cum corpus suum portat, non est ipse quod portat. aliud quippe est onus et portitor aliud. quocirca non ultra obluctabere nobis, si credas tibi, quoniam corpus et qui habet corpus substantialiter duo sunt et haec duo diuersa sunt, atque ut diuersa sint, unum erit incorporeum aliudque corporeum. igitur diabolus ex duplici diuersaque substantia et corpogumentaris, intersitum locis merita secernit, sub ipsius capituli tui discussione videamus. Sic namque dissertas: Si locales non sunt animae, quomodo peccatores a coetibus consortiisque justorum vacuum illud chaos tristi interjectione discriminat, ut neque hinc illo possint accedere, neque inde huc transmeare? Istud evangelicae lectionis exemplum adempta dominici simplicitate sermonis, pro astruenda
Abbreviated transcription (Latin):
non poterit: et item qui sentit aliud est. et ꝑ qd̾ sentit᷑ est aliud.
Quispe si animadu̾tis. tuomet ueritatẽ proloquio docebere. Nẽ¬
pe dixisti: si ex hoc concreto aere diabolus corpꝰ trarit. gͦ alie¬
num corpus adtormenta portabit᷑. tamquã egomet ĩstuc
umquam uspiam ue dixerim. S non inficias eo debitum: quod hoc ar¬
gumento uictoriam nobis non sponte tribiusti. Nempe cum dicis qͦd
d̾iabolus non alienum corpus ad tormenta portabit: fateris scilicet
quod portabit suum. Mea uero non refert suum ne alienũ ne corpus
habeat. s habeat ne corpus id refert mea. ł u uero diabolum non tan¬
tum habere corpus. s proprium habere: nec fateris solum. s etiam
argumentaris. hec quippe tua sententia ẽ. Si ex hoc concreto aere
diabolus corpus traxit: gͦ alienũ corpꝰ ad tormenta portabit. Certe
qui portat ẽ aliquid: etquod portatur est aliquid. Et cum dicitur

Expanded text:
non poterit. et item qui sentit aliud est et per quod sentitur est aliud. non poterit. et item qui sentit aliud est et per quod sentitur est aliud. quippe si animaduertis, tuomet ueri.. tatem proloquio docebere. nempe dixisti: si ex hoc concreto aere diabolus corpus traxit, ergo alienum corpus I ad tormenta. portabit, tamquam egomet istud umquam uspiamue dixerim. sed non infitias eo debitum, quod hoc argumento uictoriam nobis non sponte tribuisti. nempe cum dicis, quod diabolus non alienum corpus ad tormenta portabit, fateris scilicet, quod portabit suum. mea uero non refert, suumne alienumne corpus habeat, sed habeatne corpus, id refert mea. tu uero diabolum non tantum habere corpus, sed proprium habere nec fateris solum, sed etiam argumentaris. haec quippe sententia tua est: si ex hoc concreto aere diabolus corpus traxit, ergo alienum corpus ad tormenta portabit. certe qui portat est aliquid et quod portatur est aliquid. et cum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
et in corporeos ẽẽ in ea parte subqua ipsis uisibilis d̾s est: et in ea iti¬
ꝑ corpus. nec angeliis ab homine sine corpore uideri potest. Que cũ
ita sint: negari nequit diabolum quoq ex incorporeo corporeoq
factum. utpͥote scĩs angelis concreatũ dupplicis ẽẽ substantie: qui
postquã ydrope superbie tumuit. et inuidie febre tabuit. sponte
in localit̾ sanctitate prolapsus. eaq localit̾ celo non sponte deiectus.
cũ non angłs. s bonꝰ ẽẽ cessauerit. innocentiã ꝑdidit non naturam.
Proinde sicut angeloꝵ multitudo que ꝑstitit. in utroq sui beatifi¬
catur: ita que destitit. in sui utroq puniet᷑. Igit᷑ haut quã recte
duas indiabolo substantias inficiabere: quia memet spreto ne¬
supplodas. falsumq uero diruas. habet ergo diabolus ipse tamen
incorporeus corpꝰ suũ: quia et sentire sine corpore corporea tormenta

Expanded text:
et incorporeos esse in ea sui parte, qua ipsis uisibilis deus est, et in ea itiet incorporeos esse in ea sui parte, qua ipsis uisibilis deus est, et in ea itius ab angelo per corpus nec angelus ab homine sine corpore uideri potest. quae cum ita sint,. negari nequit diabolum quoque ex incorporeo corporeoque fa-. ctum, utpote sanctis angelis concreatum, duplicis esse substantiae. qui postquam hydrope superbiae tumuit et inuidiae febre tabuit, sponte inlocaliter sanctitate prolapsus eaque localiter caelo non sponte deiectus, cum non angelus, sed bonus esse cessauerit, innocentiam perdidit, non naturam.. proinde sicut angelorum multitudo quae perstitit in utroque sui beatificatur, ita quae destitit in sui utroque punietur. igitur haudquaquam recte duas in diabolo substantias infitiabere, quia etiam memet spreto nem parte subplodas falsumque uero diruas. habet ergo diabolus, ipse tamen incorporeus, corpus suum, quia et sentire sine corpore corporea tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
corpori uita sit: ut sic coepus sine ipsa non uiuat. sicut ipsa sine
deo. Intellige nc̃ angłis scĩs corpora tribuere: uitã negare. Ac
ꝑ hoc cum quodlibet animatũ dupplicis constat ẽẽ substantie.
et solũ ẽẽ corpꝰ angelos sentias: melior gͦ uermiculus angelo:
quia et si angelus corporis habet formam. non habet uel sicuti
uermiculus uitã. Nullũ porro corpus: ipsũ sͥ uita ẽ. Aliud nãq
ẽ corpꝰ: aliud uita corporis. Aut gͥ in angelos ẽ uiuificans sp̃s.¬
aut angls omni ẽ uiuenti deterior. At cum oĩ creato uiuente sit potio
incorporeũ quo incommutabilit̾ dm̃ uudeat: et corpus quod ael ma¬
ria inderit. uel ꝑ qd̾ maria uid̾et᷑. Quodq subditũ spiritui loca¬
liter gereret: quod gerendũ in ipsa ueritate in localiter sp̃s cogno¬
uisset. Satis ut arbitror patet beatos angelos utriusq substantie

Expanded text:
corpori uita sit, ut sic corpus sine ipsa non uiuat, sicuti ipsa sine corpori uita sit, ut sic corpus sine ipsa non uiuat, sicuti ipsa sine deo. intellege nunc angelis sanctis corpora tribuere <esse} uitam negare. ac per hoc cum quodlibet animatum duplicis constet esse substantiae et solum esse corpus angelos sentias, melior ergo uermiculus angelo, quia etsi habet angelus corporis formam, non habet uel sicut uermiculus uitam. nullum porro corpus ipsum sibi uita est, aliud namque est corpus, aliud uita corporis. ant igitur in angelo est uiuificans spaut angelus omni est uiuente deterior, aut cum oincorporeum quo incommutabiliter deum uideat et corpus quod uel Maria uiderit uel per quod Maria uideretur quodque subditum spiritui localiter gereret, quod gerendum in ipsa ueritate inlocaliter spiritus cognouisset. satis, ut arbitror, patet beatos angelos utriusque substantiae.