comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicatus ĩ terra trũcus eoꝵ Repente flauitꝰ uontus ĩ eos
etarnerũt et turbo qiͣ scipula auferet eos Et turassimi¬
lastis me et adequastis dicit scũs. Leuate ĩ excelsum
otulos uros et uidete quis creauit het Qui e ducit in
iumero miliciã eoꝵ et om̃s ex noĩe uotat. ꝑre multitu
liquũ fuit Ab̾ ĩiciõ ĩ quit naturali lege uos docui et
postea ꝑ moysem scripta lege testatꝰ sũ qd̾ nichileõnt
ydola et ꝙ treator mũdi ip̃e eẽt deus qui tãtã molem
terre fũdass suꝑ maria et suꝑ fluminacollo cassẽt
eam ut elemẽtũ grauissimũ suꝑ tenues aquas dei
ꝙenderet arbitrio quĩ ĩstar regĩs sedet suꝑ gyrum
terre Ex quo nõ nłłi uarias nationes et ab occeano¬
usq ad occeanũ idest ab indico mari usq ad britã¬
mad et ab achalantico usq ad semptẽtrionis rigorẽ
ĩ quo cõgre lestũt cũcta et fuctina pulchra cõtrestãt
om̃e ĩ medio honñ genꝰ qrͣ locustas habitare cerni¬

Expanded text:
dicatus in terra truncus eorum: Repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me, et adaequastis? dicit sanctus. Levate in excelsum oculos vestros, et videte qui creavit haec: Qui educit in numero militiam elatet. Ab initio, inquit, naturali lege vos docui, et postea per Moysen scripta Lege testatus sum, quid nihil esset idola, et quod Creator mundi ipse esset Deus, qui tantam molem terrae fundasset super maria, et super flumina collocasset eam: ut elementum gravissimum super tenues aquas Dei penderet arbitrio, qui instar regis sedet super gyrum terrae: ex quo nonnulli quasi usque ad Oceanum, id est, ab Indico mari usque ad Britannicum, et ab Atlantico usque ad Septentrionis rigorem, in quo congelascunt aquae, et succina pulchra concrescunt, omne in medio hominum genus quasi locustas habitare cerni
Abbreviated transcription (Latin):
merũ celoꝵ miliciam ut sel et luna et astra ceteraqꝰq¬
q̃ abraltam munerare nõ potuit illi niata sũt ut ser¬
mant offic̃o delegato dũ eũdem teliẜ cur sid sol uno
ãno lucifer uesꝑ q bĩemno luna siugulis ex plet mẽ¬
sib om̃s q scolle certis tpr̃ib ꝑagrant. Et quedã ex
hũs uotãtur errãtes atq ĩ equales eoꝵ motus oculis¬
seruirs nõ mẽte cõspitiłuꝰ nec tã ĩtelligiuiꝰ ꝙͣ mĩra¬
mur magnitudo em̃ fortitudis dĩ suo facit ordine
ũcta sernire Quare ditis iacob et loqueris quł ab¬
sconditaẽ uĩa mea adnõ et adõ meo indiciũ meũ
trãsibit Nũq̾d nẽscis aut nõ audisti Deus sempiter¬
mis deus qͥ creauit termĩnos terre nõ deficiet neq
aborabit nec est ĩuestigatõ sapĩe eiꝰ Quĩ dat lasso¬

Expanded text:
umerum coelorum militiam: ut et sol, et luna, et astra caetera, quae Abraham numerare non potuit, illi numerata sint, et serviant officio delegato : dum eumdem coeli cursum sol uno anno, lucifer vesperque biennio, luna singulis explet mensibus, omnesque stellae certis temporibus peragunt, et quaedam ex iis vocantur errantes, atque inaequales earum motus oculis, non mente conspicimus, nec tam intelligimus, quam miramur. Magnitudo enim fortitudinis Dei suo facit ordine um fuit quare dicis Iacob et loqueris Israhel abscondita est via mea a Domino et a Deo meo iudicium meum transibit numquid nescis aut non audisti Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae non deficiet neque laborabit nec est investigatio sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
onnupotẽtꝭ dĩ tãta sit magnitudo ut nichil eud la¬
teatet oĩa illiꝰ arbitris gubernẽtur quare dic̾is iacos
.i due tribus que appellabãtur inda et lo queris ĩsrl
decẽ alie trib ĩ samaria que iã captĩue daute estis
⁊ assirios absco ndita ẽ uia mea adrnõ etadõ meo iu̾¬
ciũ meũ transibit Et est sensus Dititis ad dmñ ter¬
toꝵ et pisciũ silitudĩne mxta abacuhs ab s ullo ret¬
tore disꝑ dimui Quib rũdit deus Nũqͣd nescis nec
precedinciũ scripturaꝵ te uerba docuerũt ꝙ eter nus deꝰ¬

Expanded text:
eum lateat, et omnia illius arbitrio gubernentur, quare dicis Jacob, id est, duae tribus quae appellabantur Juda; et loqueris Israel, decem aliae tribus in Samaria, quae jam captivae ductae estis in Assyrios: Abscondita est via mea a Domino: et a Deo meo judicium meum transibit? Et est sensus: Dicitis, ad Deum tertorum et piscium similitudinem, juxta Abacuc, absque ullo rectore disperdimur . Quibus respondit Deus: Numquid nescis; nec praecedentium Scripturarum te verba docuerunt, sive juxta L
Abbreviated transcription (Latin):
matq̃eus pofuit secutus h̃ebraicã eritatẽ. Hot dĩcimꝰ
ĩ fuggillatõe eoꝵ quĩ nra cõtempnũt dde quo ꝑlenꝰ
ĩ machei cõ mẽtariolis et ĩ libro quẽ ad algasiamamꝑ
apło ꝵ stribitur choro et iacos et isrl ẽt semen appel¬
loentur abrahã quib qrͣ hoĩb ac seruis cõsequẽ ter
Dicitur Nosi timere uermis iacos et par nulus mio

Expanded text:
aicam veritatem. Hoc dicimus in suggillationem eorum, qui nostra contemnunt. De quo plenius in Matthaei Commentariolis, et in libro quem ad Algasiam nupod ubi de Apostolorum scribitur choro, et Jacob et Israel, et semen appellantur Abraham: quibus quasi hominibus ac servis consequenter dicitur: Noli timere vermis Jacob, et parvu
Abbreviated transcription (Latin):
Usi regid ĩtredibilis potẽtia. Quid de uegerib loquari
Uñtia eoe in pla nos docteant eẽ p̾ncipes. qi m̃tgili et
udites terre qiͣ ĩ ane reputari Qni p̃ncipes et mdici
torre siie ut alii suspitantur celi nec sati sũt nec plã¬
tati net firma radice solidatĩ et repente uissione dĩ
ita auferũtur et pereũt qrͣ scipula turbĩne et tõpestate
raptetur iuxͣ illud qd̃ scoiptũ est Ettrãsini et ecce non

Expanded text:
de veteribus loquar? praesentia exempla nos doceant, esse principes quasi nihili, et judice terrae quasi inane reputari. Qui principes et judices terrae sive, ut alii suspicantur, coeli nec sati sunt, nec plantati sunt, nec firma radice solidati, et repente jussione Dei ita auferuntur et pereunt, quasi stipula a turbine et tempestate raptatur; juxta illud quod scriptum est: Et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dñi et dauid ĩ medio eoꝵ p̾nceps Ego dñs botutꝰ
sum et ponã cũ dauis testamẽtũ pacis. In quo cõside¬
randũ ꝙ post multa tpr̃a dauid gulosis pastorib re
ouũ siue fetas ip̃e portet ĩ humero suo S icut rewã¬
gelio legimꝰ ꝙ ouem errãtem et agrege solido remanẽ¬
tem fuis ad caulas humeris reportarit Possumꝰ oues

Expanded text:
in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus sum, et ponam cum David testamentum pacis . In quo considerandum quod post multa tempora David, gulosis pastoribus reovium, sive foetas oves ipse portet in humero suo. Sicut in Evangelio legimus, quod ovem erroneam et a grege solito remanentem, suis ad caulas humeris reportarit . Possumus oves
Abbreviated transcription (Latin):
eo et opus iluiꝰ corã ip̃o iuxͣ qd̾ ipẽ ditit ĩ ewãgelio
uenturus enĩ est filiu̾s qõis ĩ glã pñs sii et reddet
uniciuĩq scdm̃ opus suũ Sicut ꝑastor gregẽ suũ
pascet Iste qui postea ĩ maiestate uenturus est p̃̾us
formã ferut pastoris accipiet dicẽs ipe pdese Ego sũ
pastor bonus et cog nosco oues meas . et cogno scut̃
me mee et aĩãm meã pono ꝓouib meis de quo et ĩ¬
zaccraria pr̃ loquitur ꝑtustiam pastorẽ et oues disper¬
gentur In brachio suõ ĩ quit cõgregabit agnos non¬
tauros non arietes et hircos et grandes oues q̃ b
ꝑ ezechiel cõminatur ꝙ lacte uescantur et operiãtur
⁊nelłos et rudes ĩ xxpo ĩfantes qui nuper ĩ baptis¬
mo sũt renati de qͥb ip̃e dñs boquebat᷑ ad petrũ. pas¬
te agnos meos. uñ ĩ eodem ezethiele striptũ est
Sustitabo suꝑ eos pastorẽ unũ et pascet eos ser¬
nuĩ meũ dauid et erit pastor eoꝵ ⁊ et ego dñs ero eis

Expanded text:
us illius coram eo . Juxta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae, et Zacharia Pater loquitur: Percutiam pastorem; et oves dispergentur . In brachio, inquit, suo congregabit agnos; nontauros, et arietes, et hircos, et grandes oves, quibus per Ezechiel comminatur, quod lacte vescantur et operiantur tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos pastorem unum, et pascet eos, servum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis
Abbreviated transcription (Latin):
mo ĩ h̾at ꝑ te scandali ari debet ꝙ ditatur apud hebre¬
os spũs genere femineo cũ eigua nrã appellet᷑ genere
mastulino. et greto sermone neutro In diuinitate eñ
ut sciamꝰ nlliꝰ eẽ gmis quod diuersũ est Quĩs m̃¬
sus est pugilo aquas et telũ pabmo ponderauit

Expanded text:
m in hac parte scandalizari debet, quod dicatur apud 486 Hebraeos spiritus genere feminino, cum nostra lingua appelletur genere masculino, et Graeco sermone neutro. In divinitate enim ut sciamus nullius esse generis quod diversum est. Quis mensus est pugil
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝓ fueũt q̃ Gumano facta sut̃ studio et arte erarii sus¬
titata fon ull̃i hebreoꝵ ad abrah ã dictũ putãt q̃ uotatus sit
quẽ elegi semen abralã amici mei In quo apprehẽdi
e ab extremis terre et a lontĩquis eiꝰ uotam te etdi
xif Geruus meus es tu elegi te et nõ abieti te fłe
timeas qr tecũ ego sũ rte declines qr ego deus tuus
cõfortaui te et auxiliatus sũ tui et suscepit te dextera
iusti mei. Ecte cõfũdentur et erubescẽt om̃s qͦp
gnat᷑ aduersũ te. erut qiͣ nõ sint et ꝑeribut uiri qm̃¬

Expanded text:
non profuerint, quae humano facta sunt studio, et arte aerarii suscitata. Nonnulli Hebraeorum de Abraham dictum putant, qui vocatus sit quem elegi, semen Abraham amici mei: in quo apprehendi te ab extremis terrae, et a longinquis ejus vocavi te, et dixi tibi: Servus meus es tu, elegi te, et non abjeci te. Ne timeas, quia tecum sum ego: ne declines, quia ego Deus tuus: confortavi te, et auxiliatus sum tui, et suscepit te dextera justi mei. Ecce confundentur et erubescent omnes, qui pugnant adversum te: erunt quasi no
Abbreviated transcription (Latin):
gẽciũ multĩtudine de q̃ supͣ legimꝰ Letare deserta sicie
exult sollicitudo et florat qiͣ liliũ. Hec enĩ de serta erat
notitia dĩ ab ydolis tenebat᷑ quĩlis ĩ ꝯfessione etrecta in
suꝑbia aspera et ĩ tractabilis ĩ feritate S postꝙͣ̃ apparuit
glãduĩ et uidit dĩs caro salutare di cũcta repẽte muta

Expanded text:
tudine, de qua supra legimus: Laetare deserta sitiens: exsultet solitudo, et floreat quasi lilium. Haec enim deserta erat notitia Dei, et ab idolis tenebatur humilis in confessione, erecta in superbia, aspera et intractabilis in feritate. Sed postquam apparuit gloria Domini; et vidit omnis caro salutare Dei, cuncta repe
Abbreviated transcription (Latin):
taro uidebit salutare dĩ ꝓ qua ꝑ ihohelẽ loq̃bat᷑ Effũdã
de spũ meo suꝑ oeñ carnẽ et ꝓph̃ã bũt ad̾ nõ solũ illo
ipie clamabat᷑ iohãnes quĩ sermonis di p̃cursor et p̃uius¬
recte uox appellatur s usq hod ie iñ deserto gẽtilium
eccła ꝵ clamãt magrĩ ut rectas faciamꝰ uias et semit¬
tas ĩ cordib nr̃is dõ ĩpleauuir ꝙ uir tutib et ĩ clinemꝰ
hũilitate praua mutemꝰ ĩ recta aspera uẽrtamꝰ ĩ mol

Expanded text:
loquebatur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt . Quod non solum illo tempore clamabat Joannes, qui sermonis Dei praecursor et praeviusrecte vox appellatur ; sed usque hodie in deserto gentilium, Ecclesiarum clamant magistri: ut rectas faciamus vias et semitas in cordibus nostris Deo, impleamurque virtutibus, et inclinemur humilitate; prava mutemus in recta, a
Abbreviated transcription (Latin):
serpõs ternerẽt ẽẽ salu̾ddos et saluatos id quoᵈ supͣ aud̃i¬
erãt accedãt et tũt loquãtur oꝑe cõpleuerũt ut au¬
piliarẽt᷑ ꝓxĩs suis et fr̃os suos. uellẽt ⁊ dinñ cõfortare
et dice iẽt cis Recedite ab ydolis et simulathra demonũ
antiqua cõptẽnite que humana fixit manꝯ q̃ malleo¬

Expanded text:
e salvatos, id quod supra audierant: accedant, et tunc loquantur, opere compleverunt; ut auxiliarentur proximis suis, et fratres suos vellent in Domino confortare, et dicerent eis: Recedite ab idolis, simulacra daemonum antiqua contemnite, quae humana finxit manus,
Abbreviated transcription (Latin):
parabitis et nõ pociꝰ ex treaturaꝵꝭ magnitudĩne
telligetis cõditorem. Sã nõ creditis uerbis saltim
dtulis urĩs credite et ex celoꝵ elemẽtoꝵq om̃i serui¬
tute potestatẽ dniĩ cogitate Quĩ educit ĩnuo mili
stellaꝵꝭ et oĩb eis noĩa uocat Siue miliciã celi ãgelos¬

Expanded text:
 potius ex creaturarum magnitudine intelligitis conditorem? Si non creditis verbis, saltem oculis vestris credite; et ex coelorum elementorumque omnium servitute potestatem Domini cogitate. Qui educit in numero mstellarum: et omnes eas ex nomine vocat . Sive militiam coeli, A
Abbreviated transcription (Latin):
Eoqui aut̃ ad cor. i¶rłm ydioma stripturaꝵ  est Qm̃ em̃¬
mecẽti loquĩtur et blandus consolator est ad corlo qͥtur¬
o dĩtitur odoceat nos sichem filiꝰ emmor qui corrupta dy¬
do manu dñi duplĩcia ꝓ oĩb pcc̃is suis Quĩe nĩ scit
uolũtatẽ dñi siĩ et peccauit uapulauit multꝭ oriũs

Expanded text:
Loqui autem ad cor Jerusalem, idioma Scripturarum est. Qui emoerenti loquitur, et blandiens consolator est, ad cor loqui dicitur. Doceat nos Sichem filius Hemor, qui corrupta Dide manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. Qui enim scit voluntatem Domini sui, et peccat, vapulabit multis
Abbreviated transcription (Latin):
esdre librũ aggeñq et iachariã qñ sub zorobabelet ihũ sacer¬
dote magno esdra ac neemia altare tẽplu muri q extrut
deb̾it eos domꝰ ĩsuł suꝑ terrã dñi ĩ seruos et ancillas. et
erũt capiẽtes eos qiiĩ se ceperant et subicẽt exactores suos
se comãmꝰ credentes dõ isrł et eoꝵ ydola reliquẽtes ard
aut̃ reducti sũt ad litteras regis et acceperũt munera et ĩ¬
pensas templi nulla dubitacio est In hoc solũ artar iwidet᷑
ĩ telligẽtia quomõ possederit ifrl ĩ terra dnĩ uictores quõdã
suos et subiecerĩt exactores seruosq eos habuerĩt et ancillas¬

Expanded text:
Esdrae librum , Aggaeum et Zachariam , quando sub Zorobabel, et Jesu sacerdote magno, et Esdra, et Neemia, altare, Templum, murique urbis debit eos domus Israhel super terram Domini in servos et ancillas et erunt capientes eos qui se ceperant et subicient exactores suosse conjicimus, credentes Deo Israel, et errorum idola relinquentes. Quod autem reducti sint ad litteras regis, et acceperint munera et impensas Templi, nulla dubitatio est. In hoc solum arctari videtur intelligentia, quomodo possederit Israel in terra Domini victores quondam suos, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ postꝙͣ reuersus fuerit iħrłm et iugũ seruitutis excusser̃t
retordetur quõdã potenti nabugodonosor et culmi mao balꝑ¬
lomi mĩserabili q cũ uoce deploret quĩ ad tãtã uenerit cal¬
mĩtatẽ ut hostib quoq suis dignus miseracõe uideatur
Qno cessaait exactor requĩeust t butũ. Cõtrit dñs baculũ
anabili subiciẽtem ĩ furore gentes ꝑsequẽtem trude licer¬
Cõ quieuit Et silũt om̃is terra.gauisa ẽst et exultauit uox
Q ferraꝭ et tributis cũota deppłans cõtritus sit et redactus
i manttiei Ille ĩ quã qui fuit batilus ĩpioꝵ qui sepuu et
uirga regalis om̃is furibũda ꝑcusciens ciliꝰ plaga nõ poterat
sustineri. qui fugiẽtes quoq condeliter ꝑ sequebat᷑ quõ cõqͥe

Expanded text:
 postquam reversus fuerit Jerusalem, et jugum servitutis excusserit, recordetur potentiae quondam Nabuchodonosor, et culminis Babylonii, miserabilique eum voce deploret: quia ad tantam venerit calamitatem, ut hostibus quoque suis dignus miseratione videatur. Quomodo cessavit exactor: requievit tributum? Contrivit Dominus baculum insanabiconquievit et siluit: omnis terra gavisa est et exsultavit. Vox  victorque terrarum, et tributis cuncta depopulans, contritus sit et redactus in nihil. Ille, inquam, qui fuit baculus impiorum, qui sceptrum et virga regalis omnes furibunde percutiens, cujus plaga non poterat sustineri, qui fugientes quoque crudeliter persequeb
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ q fãtũ Retitie gestiẽtis emittens Abietis quoq lesi d sũc
suꝑ te et cẽdũ libani Ex que dormisti nõ asce̾dit q̃ sdttẽ dat
eos. Mer abietes et cedios libam p̾nçipes trẽtiũ ⁊̃ tellige
qui nabugodonosor ꝑcusciẽte fuctisi sut Qmi et ip̃i ⁊̃ uoce
liticie eiũpẽtes dicent Ex quo ad ĩferna deductus es nullꝰ
aluis potuit ĩ ueniri qui magnos potẽtesq suctĩde̾t᷑ inferuꝰ
subtir cõturbatꝰ ẽ. ĩ octur suoduẽtus tui susataiut Egigã¬
tes Om̃s ꝑͥnciꝑes terre surrexerũt de solus suis. cuc̃ti p̾nci
pẽs nacionũ uniuersi rũdebũt et dicent t̾ hec st emphacĩ

Expanded text:
Abietes quoque laetatae sunt super te et cedri Libani: Ex quo dormisti, non ascendit qui succidat nos. Per abietes et cedros Libani principes gentium intellige, qui Nabuchodonosor percutiente succisi sunt, qui et ipsi in vocem laetitiae prorumpentes dicunt: Ex quo ad inferna deductus es, nullus alius potuit inveniri, qui magnos potentesque succideret. Infernus subter te conturbatus est, in occursum adventus tui suscitavit tibi gigantes: omnes pes nationum. Universi respondebunt et dicent tibi: Et tu
Abbreviated transcription (Latin):
habẽten quatuor p̃ncipia quas quatuor mũdi ꝑtes ĩtel¬
ligimꝰ ut repletã terrã dĩ sc̃ia cognostamꝰ In quo uase
erãt quadrupedia et serpẽtes et bestie et uolatiliaceli¬
Et qd artha ĩ dilunio hoc ectã p̃stet ĩ mũdo In die illa ra¬
dix ꝑesse quistatĩ signũ ppłoꝵꝭ iꝑm̃ gentes depretabũ¬
tur Et erit sepulcqrũ en glorioslini .reritanors eiꝰ glori¬

Expanded text:
quae quatuor mundi plagas intelligimus, ut repletam terram Dei scientia cognoscamus: in quo vase erant quadrupedia, et serpentes, et bestiae, et volatilia coeliquod Arca in diluvio, hoc Ecclesia praestet in mundo. In die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum: ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus glorios
Abbreviated transcription (Latin):
daret manꝰ dõ. Et trãsflumi̾a echyopie inde xp̃o munera
uideatur nĩgit et reliqua Et ab ĩ sulis maris Insulat
aũt̃ maris occidẽtalẽ plagam sig̾ficat que ocram̃ ãbitu
clauditur. Neuabit igitur signũ crucꝭ ĩ uniuer sas natiõnes
Et de synagogis indeoꝵ pͥmũ isrł ppłm cõgregauitut¬
uli p̃ceptũ dñi ĩplerent᷑ qͥdixerat Ite ad oues ꝑditas
domꝰ isr ͤ deniq et paulus ad ĩ credulos loq̾t̾ ex iudris
uobis ꝯportebat pͥmũ loqui uerbũ dĩ s qr repulistis illd̃
et ĩ dignos uos u̾dicastꝭ uita eterna . ecce cõuertimur
dgẽtes sicut p̃ceꝑit nobis dñs Quatuor aut̃ plagas
guẽtẽ et occidentẽ meridiẽ et seꝑ tẽcrionẽ sigficat ut per
het mũdi uotatio demõ stretur. Eo tpr̃e ĩquit ysaias neqͣꝙͣ¬
effrayin et uedas q̃ ruũt me ꝓphãnte ĩter se hostili odio dis¬
sident ĩ imiti eiũt s uxͣ ezechielis ꝓpͣqiam due uirge ĩ

Expanded text:
hiopiae inde Christo munera videatur, jungit et reliqua: Et ab insulis maris. Insulas autem maris occidentalem plagam significat, quae Oceani ambitu clauditur. Levabit igitur signum Crucis in universas nationes, et de synagogis Judaeorum primum Israel populum congregabitum Salvatoris implerent, qui dixerat: Ite ad oves perditas domus Israel . Denique et Paulus ad incredulos loquitur ex Judaeis: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicaes, sicut praecepit nobis Dominus . Quatuor autem plagas, orientem, et occidentem, meridiem et septentrionem significat, ut per haec mundi vocatio demonstretur. Eo tempore, inquit Isaias, nequaEphraim et Judas, qui nunc, me prophetante, inter se hostili odio dissident, inimici erunt, sed juxta Ezechielis prophetiam, duae virgae in
Abbreviated transcription (Latin):
data est ꝑtãs ut calcarent suꝑ serpẽtes et scorpiones et
suꝑ oẽm fortitudĩe ĩ imici Nocere aũt et occidere neqͣquã
põturũt uenenata pͥus animalia eos q̃ habicauer̃t ĩ mõte
scõdĩ qd ĩterp̃tas ⁊ cc̃lã de quo ĩ ewãgelio dicitꝰ Nõ pt̃ cĩui¬
tas abstondi supͣ mõtẽ posita dit ne hoc pucemꝰ dia de

Expanded text:
data est, ut calcarent super serpentes, et scorpiones, et super omnem fortitudinem inimici . Nocere autem et occidere nequaquam poterunt venenata prius animalia eos qui habitaverint in monte sancto Dei, quod interpretatur Ecclesia, de quo in Evangelio dicitur: Non potest civitas
Abbreviated transcription (Latin):
pariter morabũtur Quod coctidie cerminꝰ ĩeccła diui¬
tes et pauperes potẽtes et quniles reges atq pͥnatos pa¬
riter cõmorari Et a pueris paruulis quos apłos ĩ telli¬
nes s leo paleas comedat. Paleas puto ĩ scripturis s
uerba simplicia ĩtelligi Triticũ aut̃ et ĩteriorẽ medulam
quoq qͥ malicia paruulus ẽ mĩttet manud̃ ĩ firamine
aspidis et de obsessis hommũ corporib fugat de mones
Qnĩ aut̃ ablactatus ⁊̃ et neq̃ꝙͣ lacte nutritur ĩ ffancie siam
solido cibo uescitur iste ĩ aettuli cauernã mittet manũ hoc

Expanded text:
pariter morabuntur. Quod quotidie cernimus in Ecclesia, divites et pauperes, potentes et humiles, reges atque privatos pariter commorari, et a pueris parvulis, quos Apostolos intellines, sed leo paleas comedat. Paleas puto in Scripturis sanctis verba simplicia intelligi. Triticum autem, et interiorem medullam, quoque, qui malitia parvulus est, mittit manum in foramine aspidis, et de obsessis hominum corporibus fugat daemones. Qui autem ablactatus est, nequaquam lacte nutritur infantiae, sed jam soli
Abbreviated transcription (Latin):
sur rexerit radix yesst ut regnet ĩ gentib et uexillũ cruiꝭ
ob̾ salutẽ totiꝰ ordis fueũt elenatũ tut etꝭ ydumea et moab
dñs lĩgua maris egypti Et leuabit manũ suã sũꝑ
unie ĩ forcitudie spus sur et ꝑcusuet eũ ĩ eiuis seꝑtẽ
Ita ut trãseant ꝙ eli caltiati. Et eut uia residuo ppło
meo qmi relĩquetur ab assyrũs sicũt fuit isrłi ĩdie qua
ascendit de terra eg ipłi Quo ydumea et moab et filii
mon tradent manus suas ut obediant ewãgelice
p̃dicatõi sit ip̃e dñs qr ĩ apłis suis ilła ꝑfecit desolabit
non mare iuxͣ hexͣ s ixͣ hebreos lignã maris egipti q̃
pͥus cõtra dnm̃ blasphemabat et suꝑstitiomi egyꝑcie p̃erat¬

Expanded text:
ut regnet in gentibus, et vexillum crucis ob salutem totius orbis fuerit elevatum, tunc etiam Idumaea et Moab Dominus linguam maris Aegypti, et levabit manum suam super flumen in fortitudine spiritus sui, et percutiet eum in rivis septem, ita ut transeant uetur ab Assyriis, sicut fuit Israel in die qua ascendit de terra Aegypti. Quomodo Idumaea et Moab, et filii Ammon tradent manus suas Apostolis, ut obediant Evangelicae praedicationi, sic ipse Dominus qui in Apostolis suis illa perfecit, desolabit non mare juxta LXX, sed juxta Hebraeos, linguam maris Aegypti, quae prius contra Dominum blasphemabat et superstitioni Aegyptiae praeerat
Abbreviated transcription (Latin):
solus excelsus est cũ̃ cãtandũ est qd̾ mag̾fice fecerit et ĩ
syon qr magnꝰ ĩ medio lui sc̃s isrł pmĩs dice̾ndũ uyxͣ
litteram e habitatio ẜyon exulta et landa dñĩ tid ꝙ qm¬
tccip tur ãgustus nũt repleuerĩt cẽm terra scia sua et de
morte cõsur gens reguet ĩ gentib et ipm̃ ĩquiens naciones
deprecentur atq adorent᷑ ita dũtaxat ut adiciat scdõ
manũ suã ad poffidẽdĩo quoᵈ relĩquũ ẽ ppłi sui et congregã¬
dos ꝓfugos isrł et disꝑsos ĩda collitẽdos a quatuor pla¬
gĩs terre qr feminariũ ẽwãgelii ꝑ apłos quĩ ex iũdeis erãt
ꝓcessit de sontib ĩfrł. Meliꝰ aut̃ est ut syon .iͥ. speculio ĩ fus¬

Expanded text:
solus excelsus est: cui cantandum sit quod magnifice fecerit, et in dicendum juxta litteram: O habitatio Sion, exsulta et lauda Deum tuum, qudebatur angustiis, nunc repleverit omnem terram scientia sua, et de morte consurgens regnet in gentibus, et ipsum nationes deprecentur atque adorent, ita duntaxat, ut adjiciat secundo manum tuam ad possidendum, quod reliquum est populi sui, et congregantes profugos Israel et dispersos Juda colligendos a quatuor plagis terrae, quia seminarium Evangelii per apostolos, qui ex Judaeis erant, processit a fontibus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
distꝭ de terra egypti et mare ficcatũdẽ rubr̃. cãtem ꝰdnõ
maris egypti et flumle illiꝰ arefacto atq cõciso et qu¬
miliato glorificate dmĩ et dicite Cõfitelor tͥ dnẽ
cid habeo ĩ ydolis nec timebo q̃ nõ sũt tĩmẽda si tu
es fortitudo mã et laus mea qmi m factus es ĩ salu¬
nãtur et quorꝭ pus dniiĩ nõ erat ut creationẽ ã scrii¬
turis atq facturẽ nõ sꝑ cõdicõe eorꝭ q̃ nõ erãt sed
ĩ terda grã ĩ eos qui aneruerũt s̃ deid sieri ĩ celligamꝰ
Haurietꝭ a quas ĩ grandio de fontib salnatoris Quẽ sup̾
ẽmanuel et spolia detrahere festina p̃dari et reliq̾s appel¬
larat ꝯomib ne uide̾̃tur alter ẽẽ p̃ter eũ quẽ gabriel
uir̾gmi nĩciauit dicens uocabis nomẽ eiꝰ ĩħm. ip̃e enĩ
aliũc fatiet ppłm fuũ hũc uocat faluatorẽ et de eiui
fontib aquas p̃dicat hauriẽdas. Nequaꝙͣ de aquis flu¬
minis egypti q̃ ꝑcusse sut neq de aquis fluminis rasim

Expanded text:
et mare siccatum est Rubrum: Cantemus Domino, maris Aegypti, et flumine illius arefacto, atque conscisso et humiliato, glorificate Dominum, et dicite: Confitebor tibi, ciam habeo in idolis, nec timebo quae non sunt timenda; sed tu es fortitudo mea, et laus mea, qui factus es mihi in saluvantur, et quorum prius Dominus non erat, ut creationem in Scripturis atque facturam non semper conditionem eorum quae non erant sed interdum gratiam in eos quiHaurietis aquas in gaudio, de fontibus Salvatoris. Quem supra Emmanuel, deinde, spolia detrahe, festina praedari, et reliquis appellarat nominibus, ne videretur alter esse praeter eum quem Gabriel Virgini nuntiavit, dicens: Et vocabis nomen ejus Jesum, ipse enim salvum faciet populum suum : nunc vocat Salvatorem, et de ejus fontibus aquas praedicat hauriendas, nequaquam de aquis fluminis Aegypti, quae percussae sunt, neque de aquis fluminis Rasin,
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicit dñs Custodite iuditiũ et¶ lui ipłm¬
facĩte iu̾stitiã qr iuxta est salus mea ut ueueles¬
et urtita iñ caparissum mirtũq mutãde sũt loqͥt᷑
ysaĩas ad illiꝰ ⁊pr̃is auditores ut faciant cutta qu
recta sũt et parent se ad admuẽtuĩ saluatoris qr op̃ẽ est
et exertitatos sensus ad discrrcõe lohii uł mali debe¬

Expanded text:
Hęc dicit Dominus: Custodite iudicium et facite iustitiam, quia iuxta est salus mea, ut ueet urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habe
Abbreviated transcription (Latin):
dederis mͥ Constitue aut̃ mͥ q̃ fũc nece ssariã et sufficiẽ¬
tĩa. ne saturatus mẽdax efficiar et dicã qͥs me uide
aut egens firer et iutẽ ꝑ nomẽ dñi Si aut̃ hoc di¬
sanitatẽ et languorẽ Uoluptates atq truciat ꝰ nec bona eẽ
net mala s ꝓ sustinẽtuõdiuerfitate bona et mala ficri
Eego nõ nexta pinatato pũ. habuddãtia et delicatos
tibos et trassitudi nẽ corpis atq fasidis et far tos tur¬
tures mulsũ merĩ uxorũ pulchritudinẽ examina
li beror/ dñs aĩe pollitetur s illãs de licias ad quas nos
mistice ꝓ uocat Dicens delectare sine de licus fruer
ini dño et dabit tͥ peticões cordis tui Et alibi Credo ui¬

Expanded text:
dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uideaut egens furer et perjurem nomen Domini . Si autem hoc desanitatem et languorem, voluptatem atque cruciatus, nec bona esse nec mala, sed pro sustinentium diveErgo non juxta χιλιαστὰς, opum abundantiam, et delicatos cibos, et crassitudinem corporis, phasidesque et fartos turtures, mulsum, merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum, Dominus animae pollicetur, sed illas delicias, ad quas nos mystice provocat dicens: Delectare, sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ; et alibi: Credo vi
Abbreviated transcription (Latin):
abisq uiro fuit Ret mirãdio de iu deis quoꝵ oculi aur̃es¬
ꝙ sũt clause fiaꝑtã nõ uideant ui̾tatẽ de xpiãnis quid
loquar nestõ qm̃ dicẽte ap̃ło que sut̃ alegorita et ad duo
testamõta uetus et nouũ sarã agar q referẽte iudeis tra¬
dut manis terrena ꝵ ĩ mille ãnis desiderio uoluꝑtatũ
lida dis dex terã em̃ et leuã penetrabis et semẽ tuũ ad¬
ĩsiilitudie taber naculi moysi quod quõdã habuit
t̾deserto ut dilatet tẽtoriũ siuõ pelles q distẽtet fum¬
tulos q faci at longiores et clauos qͥd furnat᷑ om̃e tẽtoi ũ
in altũ defigat et rolur ne uentoꝵ flatib dissipetur ad doy¬
terã q penetret et sumn strã et ne quaꝙͣ iudaiti ppłi talernacula

Expanded text:
iro fuit. Nec mirandum de Judaeis, quorum oculi auresque sunt clausae, si apertam non videant veritatem. De Christianis quid loquar, nescio, qui dicente Apostolo, quae sunt allegorica et ad duo Testamenta, vetus et novum, Saram Agarque referente, Judaeis tradunt manus, terrenarum in mille annis desidlida; ad dexteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum in similitudinem tabernaculi Moysi, quod quondam habuit in deserto, ut dilatet tentorium suum, pellesque distentet; et funiculos faciat longiores, et clavos, quibus formatur omne tentorium, in altum defigat, et roboret, ne ventorum flatibus dissipetur. Ad dextramque penetret et sinistram, et nequaquam Judaici tabernaculi
Abbreviated transcription (Latin):
Di quis sitit ete. mrrũq ĩ modũ enuĩt aquas absq
petuna et nõ bibut̃ eas s comedũt Ipẽ em̃ xpũs et
aqua et panis est qui decelo desceridit. Et quod ĩ qͥs¬
dã exemplarib legitur emĩte et bibite ab ĩpentis
scriptorib ĩmutatũ esti quĩ putauerũt ẽẽ cõsequẽtis
si biberẽtur potiꝰ aque quã comederẽtur Est aut̃ et pẽ
loto Argentũ uruĩ reꝓbũ est Et est argẽtũ qd dei
eloquiis cõꝑat᷑ Eloquia dni eloquia casta argẽtiõ
igne examinatũ purgatũ terre puegatũ septuplũ
Epreto gͦ illo argento et pecimmis quib aquas dm̃
emere nõ possumꝰ ꝑgamꝰ ad eũ qui tenẽs calicõ satra¬
mẽtidi sci pulis loquebat᷑ dicipite et bibite. hĩe est a¬
tius meus qui ꝓ uob̃ effĩdet᷑ ĩ remissionẽ pccõꝵ
Lod uinũ unisc̾uit et sapiã ĩ cratere suo om̃s ꝙ stultos

Expanded text:
is date . Mirumque in modum emunt aquas absque pecunia; et non bibunt eas, sed comedunt. Ipse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit . Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, qualoco: Argentum vestrum reprobum . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum quas Domini emere non possumus, pergamus ad eum, qui tenens calicem Sacramenti, discipulis loquebatur: Accipite et bibite, hic est sanguis meus, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . Quod vinum miscuit et sapientia in cratere suo, omnes stultos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecutus. Uñ et dines ille purpuratus recepit bona
fua ĩ uĩta sua que illi erat̃ bona qr aubitrabat᷑ bonaet
delazaro nõ ecõtrariõ dẽ dõ recepit mala suad uita
fua s recepit mala ĩ uita sua que mala nõ illi q̃ pa¬
tiebat᷑ s aliis uidebãtur. Utriusq rei exẽplũ nobi
tribuit uts̃ iob quĩ net ĩ bonis net ĩ malis scliuictꝰ

Expanded text:
secutus. Unde et dives ille purpuratus recepit bona sua in vita sua, quae illi erant bona, qui ea arbitrabatur bona , et de Lazaro non e contrario dicitur: Recepit mala sua in vita sua; sed recepit mala in vita sua, quae mala non illi, qui patiebatur, sed aliis videbantur. Utriusque rei exemplum nobis tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
d spũ tuo et a fatĩe tua quo fugiã. Si ascendõ ĩcelũ tu
illic es. si descendero in ã ferno ades Et ĩuocem ꝰeũ dũ
e est ne nris uicũs atq pctĩs ꝓcul recedat ał ppro¬
pĩquat eñ aꝓpĩꝙͣ tib sibi et filio longo pest tpr̃e re¬
uertẽti letus occurrit. Quãobrem ĩ poͦ scũs com̃t mĩ¬
propĩquate dõ et appĩquabit uobis dt ne hoc putar¬
mꝰ posse sussicere statĩ subĩgit Resistite dyabolo et

Expanded text:
tu ibi es: si descendero in infernum, ades . Et invocemus eum, dum prope est, ne nostris vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem sanctus iAppropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo,
Abbreviated transcription (Latin):
sorib ettẽ sũt nuilla debere sorde maculari s fidei ẽẽ
purissime et ditẽre cũ ꝓpħã Amandatꝭ tuis ĩ tellexi
eiꝰ eẽ doctos sĩe discipulos dĩ Quo testimomio dãs
utit̾ ĩ ewoagtelio iohãnis dicens Nemo pt̾ ad me ueniri¬
etẽ criptũ ĩ ĩ ꝓpħis Erut om̃s docti adõ Rui et ꝑ
iheremiã lo qͥtur Dans leges meas ĩmẽtib eoꝵ et
suꝑ cor eor/ stribã eas et nequaꝙͣ ultra docebũt sĩgu¬
li ꝓxiõs suos et fr̃es ditẽtes. cognosce dr̃ii ẜ oñĩs st̾iẽt
me a mininio usq ad maxinũ ꝓpiciꝰ enĩ ero ĩ iqtatũ

Expanded text:
foribus Ecclesiae sunt, nulla debere sorde maculari, sed fidei esse purissimae, et dicere cum propheta: A mandatis tuis intellexi ejus esse doctos, sive discipulos Dei: quo testimonio Dominus utitur in Evangelio Joannis, dicens: Nemo potest ad me venircriptum est in prophetis: Erunt omnes docti a Deo. Qui et per Jeremiam loquitur: Dans leges meas in mentibus eorum, et super cor illorum scribam eas; et nequaquam ultra docebunt singuli proximos suos et fratres dicentes: Cognosce Dominum. Sed omnes scient me a minimo usque ad maximum. Propitius enim ero ini
Abbreviated transcription (Latin):
et sc̃ie dĩ quã ĩ strutabilia iudicia eiꝰ et iñ uestutabi¬
les uie eiꝰ Qnis em̃ cognouĩt sensũdñi aut quis cõ¬
siliariꝰ eiꝰ fuit. Et iterũ E nĩs sapiens et ĩ telliget hec
ĩtelligẽs et cognoscet ea Respõ deant amatores tñ
occidẽtlittere et ini mille anis ex quisitos tilos i
ac luxuriẽ p̃paratos quor/ deus uenter est et glaeorꝵ

Expanded text:
ia judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Et iterum: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Respondeant amatores tantum occidentis litterae, et in mille annis exquisitos cibos gulae ac luxuriae praeparantes, q
Abbreviated transcription (Latin):
descẽdat et edificet ĩterris celestẽ iħrłm Que ĩ apocalipsi
iohãnis uocat᷑ sponsa et uxor agm gut̃ lumẽ siłe lapidis
p̃ciosi sicut iaspidis et tristalli et murũ magnũ et portas
duo decĩ scripta noib tribuũ iscł Quarũtres erant ab
oriente. et tres ab aquilone et tres ab austro et tres ab
occasu solis. Murus q fultus duodeci fũdamẽtꝭ cuiꝰ
oĩs edificacõ ex lapide iaspide et singula fũdamẽta inu¬
ror ꝓhnc singulos lapides p̾mũ iaspidem sedm̃ ete᷑¬

Expanded text:
descendat, et aedificet in terris coelestem Jerusalem, quae in Apocalypsi Joannis vocatur sponsa et uxor Agni, habens lumen simile lapidis pretiosi, sicut jaspidis et crystalli, et murum magnum, et portas duodecim inscriptas nominibus tribuum Israel, quarum tres erant ab Oriente, et tres ab Aquilone, et tres ab Austro, et tres ab Occasu solis : murusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis aedificatio ex lapide jaspide, et singula fundamenta murorum habebant singulos lapides, primum jaspidem, se
Abbreviated transcription (Latin):
diemini de ydolatrie sangui̾e et de duce mimi iñ pace utau¬
Diatꝭ/ ab apło. grã uobis et pap iue iñ gaudio de ducemi¬
in ut post umbrã legꝭ discatꝭ eduã gelii ueritatẽ mõtes
ebũe suꝑ penitẽtib et mentfleticiã saltib in dicab
Quod et dñs loqͥtur ĩ ewãgelio Letabũt᷑ ãgeli ĩ celo¬

Expanded text:
ediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes debunt super poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indicabunt. Quod et Dominus loquitur in Evangelio: Laetabu
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑꝑropĩquabit t̃ Srdo pulcherrim ꝰ Pauꝑ tulã et hiũ¬
lem fuerat ꝯsolatus ꝓmĩttens eis grlatias spiritales
mĩc docet quid facere debeat sinolit ad uersariorũ
Et tũ uno aiuitoꝵ ĩob ¶oior et tremor bener̃t suꝑ inees
multũ maa ossacõtussit Et suꝑ quẽ requiescet dũo risi
fuꝑ qũdlem et quietũ et tremẽtem liba o per o
abi est ĩ pioꝵ tremor quĩ ex metu suplicii nastitur Deq
scriptũ est Tremor apphẽ dit ĩ piõs fie atola bemet
qri nõ eratmetũ aduena quõdã tuus iũgetur e¬
piant. Cad̾ nos iux ta acceptã ĩterp̃tatõe od eccła
reserimꝰ quẽꝑ apłos ex utroq ppło ꝯgiegrata ẽ que nõ¬

Expanded text:
i. Ordo pulcherrimus. Pauperculam et humilem fuerat consolatus, promittens ei gratias spirituales. Nunc docet quid facere debeat, si nolit adversariorum et cum uno amicorum Job: Horror et tremor venerunt super me; et multum mea ossa concusssuper humilem et quietum, et trementem verba ejus ? Porro alius est impiorum tremor, qui ex metu supplicii nascitur. De quo scriptum est: Tremor apprehendit impios . Ecce accola veniet, qui non erat mecum; advena quondam tuus adjungetur piant. Quod nos juxta coeptam interpretationem ad Ecclesiam referimus, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
Oy quo ꝑspicuũ est fub octasiõne iũ stĩtiẽ qd uirtucꝭ
est nomen etꝭ cet̾as unr. tutes ĩ edificatõe eccle debe
nos querere nec idaĩta deliramẽta sectari Exponãt
sapiã est stultũ est xp̃ ĩ sensibilib lapidib cõꝑari
Rursũq deiudicus dĩ legĩmꝰ Iudicia dñi recta iusti

Expanded text:
irtutis est nomen, etiam caeteras virtutes in aedificationem Ecclesiae debere nos quaerere: nec Judaica deliramenta sectari. Exponantsapientia est , stultum est Christum insensibilibus lapidibus comparari. Rursumque de judiciis Dei legimus: Judicia Domini recta: just
Abbreviated transcription (Latin):
tudie dicere almĩce si ego uonus quare oculus tuus
nequã e Sicut in dieb noe istud mͥ est cuĩiu̾raui
et iõ ad puctũ et Greue eos eẽ desertos utm amĩtitio
da᷑ eterno federe iũgerẽtur ponit exẽpla malorĩ
dicẽno auomodo uniuerso orle pectãte postꝙͣ corru¬
pãt oñs berra uiã dnĩ ĩ ductũ esti dilunũ etadanto
rd ꝓttõ ꝵ cũcta pctã delita sit et ĩ uno hoĩe noe hu¬
manũ seru̾atũ est trenꝰ tuĩ iuraui nequaꝙ̃ terris idutẽ¬
did er dibuir̃ et sponsio mea huc usq seruata estnet
uiniquã u̾rita siet sic uro ecc̃e mee quã mͥ rederm
sangiũe meo nequaꝙͣ me iratũ sore huis quoꝵ misertꝰ

Expanded text:
tudinem, dicere: Amice, si ego bonus, quare oculus tuus nequam ? Sicut in diebus Noe istud mihi est, cui juravi, et ideo ad punctum, et breve nos esse desertos, ut in amicitiam Dei, aeterno foedere jungerentur, ponit exempla majorum, dicens: Quomodo universo orbe peccante, postquam corrupit omnis terra viam Domini, inducttorum cuncta peccata deleta sunt, et in uno homine Noe humanum servatum est genus: cui juravi nequaquam terris inducendum esse diluvium: et sponsio mea hucusque servata est, nec umquam irrita fiet ; sic juro Ecclesiae meae, quam mihi redemi sanguine meo, nequaquam me ir
Abbreviated transcription (Latin):
et ordĩnem uite atq uirtutũ passiõnẽ trucꝭ atq resur¬
reccõis głam qñ ponẽs aĩa suã uidit semen longe¬
uũ et iñ sc̃ia sua ip̃e iustus iustificauit plurĩmos et sor¬
tuo dĩuĩsit spolia et ꝓ transgressorib rogauit dans lo
creditur i pleno ẜmone destribit Quẽ quidẽ locũ et
paulus apłus sub noĩo sare et y saat iefert ad eccłam
sequens aut̃ liber sit de qua dicit ysaias Letare sterił¬

Expanded text:
et ordinem vitae atque virtutum, passionem crucis, et resurrectionis gloriam, quando ponens animam suam, vidit semen longaevum, et in scientia sua ipse justus justificavit plurimos, et fortium divisit spolia, et pro transgressoribus rogavit, dans locredituri, pleno sermone describit. Quem quidem locum et apostolus Paulus sub nomine Sarae et Isaac, refert ad Ecclesisequens autem liber sit, de quo dicit Isaias: Laetare, steri
Abbreviated transcription (Latin):
ninuitas ecõtrariõ iũstificabr̃ sodonia cõꝑacione
porĩs iħulm post het ĩfertur q̃ fut p̃ mĩa futuroꝵ
ne cassũ putent ẽẽ certamen et pñtĩ morte finiri᷑
et retribucõ laboꝵ que otulus nõ uidit et auris nõ au¬
duit et iñ cor hoĩs nõ ascendit q̃ p̃p̃arauit deus diligẽ

Expanded text:
Ninivitae: et e contrario justificabitur Sodoma comparatione Ninivitae: et e contrario justificabitur Sodoma comparatione pejoris Jerusalem . Post haec infertur quae sint praemia futurorum, ne cassum putent esse certamen, et praesenti morte finiri. et retributio laborum, quae oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hominis non ascenderunt, quae praeparavit D
Abbreviated transcription (Latin):
te itne prunas hoc est dyabolũ omĩ maloꝵ artificẽ
nõ ncc̃itate nature s mẽtꝭ aubitrio Qñ sustitanĩt n¬
tendia et ꝓferet cõtra te uasa quales fuerũt symon et
elimas magi petro et paulo apłis resistõtes Ego trea¬
iii ĩ rer fectorẽ eoꝵqui ĩ treduli futuri sũt nõ quo egꝰ
sũm causa ꝑdicõis eoꝵꝭ s quo creatus aduersariꝰ ad pu¬
gnãdũ et uictꝭ ꝑdicõ et uictorib causa sit ip̃miorum
Oñs q quĩ cõtra te a fabro sufflãte suc fabrĩcati nõ
dirigẽtur s et pñtes penas sencient et faturas Qad̾q
p̃us uidebat᷑ dccultũ ĩ cõsequẽtib dr̃ manissestiꝰ Et¬
ceñ lĩguã resistẽtẽ tͥ ĩ iu̾dicõ iu̾dicabis ꝑdẽs sapĩa
sapiẽtiũ et prudẽtiũ prudẽciã reꝓbans Cuctos ꝙ he¬
reticoꝵ p̃ncipos et indeorꝭ magistros et mũdi phi¬
losophos quos saberillo ꝯflauãt tuo iũdicõ cõdẽpna¬
bis quomͦ etregiã sabba cõdẽpnabit ĩtredulos et

Expanded text:
alorum artificem, non necessitate naturae, sed mentis arbitrio. Qui suscitavit incendia, et proferet contra te vasa: quales fuerunt Simon et Elimas magi, Petro et Paulo apostolis resistentes . Ego creavi interfectorem eorum qui increduli sunt futuri. Non quo ego sim causa perditionis eorum, sed quo creatus adversarius ad pugnandum, et victis perditio, et victoribus causa sit praemiorum. Omnesque qui contra te a fabro sufflante sunt fabricati, non dirigentur, sed et praesentes poenas sentient et futuras. Quodque prius videbatur occultum, in consequentibdens sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobans. Cunctosque haereticorum principes, et Judaeorum magistros, et mundi philosophos, quos faber ille conflaverat, tuo judicio condemnabis. Quomodo et Regina Saba condemnavit incredulos, et
Abbreviated transcription (Latin):
od reꝑmnissionis retulit filiõs et od eccla de gẽtib siue ex
utroq ppło tõgregatã que deserta ĩ iudeis fu̾a̾t et derelicta
que uirũ nõ hobuat dñ nec legem acceꝑat nec ꝓpħas
ipã racõe cõpollimur sequi uestigia p̃ceptoris et desertã
eã dicere de qua supra legĩmꝰ. Lecare deserta et roliqua
qus similia De qua et ĩ iheremia scriptĩ est ex ꝑsona dĩ
Dacua facta est que pariebat septẽ defecĩt aĩ eiꝰ occidit
ei sol adhuc meridie Et in samuelis iolumine Sterilia
peporit septẽ et que halebat filios plures ĩ firmata est
steriũ ebdomadis et sabbati sui quib p̾or ppłuss fuerat
nẽq diuinũ et legi iũcta erat generabat dõ plurimos
filiõs. Qñi accepit libellũ repurdii et uocãti uiro noluĩt
rũ der aridaũt ffilia mr̃is tue tu es que dere lĩquis uirũ

Expanded text:
seu ex utroque populo congregatam, quae deserta in Judaeis fuerat et relicta, quae virum non habuerat Deum, nec Legem acceperat nec Prophetas, ipsa ratione compellimur sequi vestigia praecessoris, et desertam eam dicere, de qua supra legimus: Laetare, deserta, et reliqua his similia. De qua et in Jeremia scriptum est ex persona Dei: Vacua facta est quae pariebat septem, defecit et anima ejus. Occidit ei sol adhuc meridie . Et in Samuelis volumine: Sterilis peperit septem, et quae habebat filios plures, infirmata est sterium hebdomadis et sabbati, cui prior populus fuerat nem divinum, et Legi juncta erat, generabat Deo plurimos filios: quando autem accepit libellum repudii, et vocanti viro noluit re, et audivit: Filia matris tuae tu es, quae derel
Abbreviated transcription (Latin):
terã et p̃im strã cape ne cesset At ne putemꝰ hoc uyx
sriuolã hebieor/ cõtencionẽ dici de syon q̃ ⁊ antĩquũ
statũ a dnõ restaueaoda sit ponĩt manisestiꝰ quod
latebat Et semen tuũ gẽtis hereditabit De quo et ĩ erõ¬
geliõ legĩmꝰ Egiessus est qui seminat seminare semẽ¬
suũ Et iter̃ Rõno bonũ semen semĩnasti ł agro tuo

Expanded text:
ne putemus hoc juxta frivolam Hebraeorum contentionem dici de Sion, quae in antiquum statum a Domino restituenda sit, ponit manifestius quod latebat: Et semen tuum gentes haereditabit. De quo et in Evangelio legimus: Egressus est qui seminat seminare ; et iterum: Nonne bonum semen s
Abbreviated transcription (Latin):
uant ei In cherubim gͦ ostẽditur dñs. ĩ seraplim ex ꝑ¬
te ostenditur ex ꝑte celatur ffaciẽs em̃ et pedes eiꝰ operi¬
ũt qr et p̃teritã añ mũdũ et futura post mũdũ scire¬
nõ possuuꝰ s media tũi q̃ ĩ sex dieb fucta sũt cõ tẽpla
Ret mirũ hoc de serapqm credirẽ cũ et apei saluato¬
rẽ credẽtib aperiant ĩ fidelib abstondant Et uelũ añ¬

Expanded text:
bant ei. . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes ejus operiunt, quia et praeterita ante mundunon possumus, sed media tantum, quae in sex diebus facta sunt contemplamur. Nec mirum hoc de seraphim credere, cum et apostoli Salvatorem credentibus aperiant, infidelibus abscondant, et velum an
Abbreviated transcription (Latin):
Ano quo mortuus est ozias uidi dnm̃ sedẽtem
suꝑ solud exelsũ et eleuatũ Sub quatuor regib
monstratũ est ⁊ sub ozia et iosthach ioachan aca et ez¬
itia Mortuogo ozia sub quo ditta sũt unuersa que fup̃
exposurmꝰ successit filiꝰ eiꝰ ioathan qui reguauit anis
xi  et fecit rectũ ĩ ꝯspectu dnĩ et portã tẽpli edist

Expanded text:
no quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum. Sub quatuor regibus monstratum est; id est sub Ozia, Joatham; Achaz et Ezechia. Mortuo ergo Ozia, sub quo dicta sunt universa, quae supra exposuimus, successit filius ejus Joatham, qui regnavit annis sedecim, et fecit re
Abbreviated transcription (Latin):
nabis ¶rłm respõdit idecepisti me duẽ et decoptus sũ
het hebreor ꝓobseruacio est Ceteud nos dicĩmꝰ nõ teme¬
ritatis eẽ s obendiẽcie dnõ seobtulisse mittẽdũ Et dpẽic̃
Uade et dices ppło ħuit dludite auditu et nolite ĩtelligẽ
et uidete uisu et nolite cog nostere Exceta tor ppłi huiꝰ et
ues eiꝰ adgraua et otulos eiꝰ claude ne forte uideaco¬
culis suis et aurib audiat et corde ĩtelligat et cõuertat᷑

Expanded text:
et deceptus sum . Haec Hebraeorum observatio est. Caeterum nos dicimus non temeritatis esse, sed obedientiae, Domino se obtulisse mittendum. Et dixit: Vade, et dices populo huic: Auditu audite, et nolite intelligere, et videte visu, et nolite cognoscere. Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava, et oculos ejus claude, ne forte videat oculis su
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩ hebuo legimꝰ ue mͥ qr tatui plãgit se ꝓpd̃a ꝙ nõ fue¬
rit dignꝰ laudare dnĩ sabaoth cũ serapqnĩ angelĩ¬
as fortitudĩes ĩtelligimꝰ. Rõ fuit aut̃ ausus lauda¬
re dum̃ qr labia habobat ĩmũda Et ꝓpterea labia ha¬
Rebat ĩ mũda qr cũ pcc̃ore ꝓpło uersab at̾᷑. Uel certe ĩ
telligẽdũ qr tatui et nõ audattor oziã uegẽ ĩ piu corri

Expanded text:
fuerat dignus laudare Dominum Sabaoth cum seraphim, quas angelicas fortitudines intelligimus esse. Non fuit autem ausus laudare Deum, quia labia habebat immunda. Et propterea labia habebat immunda, quia cum peccatore populo versabatur. Vel certa ita est intelligendum: Quia tacui et non audacter
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem refeumꝰ Sic dnõ iutẽte trimtas ĩperat ꝓp¬
terea aut̃ nõ dicit dñs quẽ ire p̃cipiat s ꝓponit audi¬
entib oꝑ cio nẽ ut uolũtas p̃miũ cõsequatur. Et ꝓphã
fiducia quĩ purgata sut̃ labiã eiꝰ et ablata ĩ iqͣtas mũda¬
tũ q pctm̃ Ergo et moy ses gui dixerat a daũ dñs ueni¬

Expanded text:
sitatem: sic, Domino jubente, Trinitas imperat. Propterea autem non dicit Dominus quem ire praecipiat, sed proponit audientibus optionem, ut voluntas praemium consequatur. Et Propheta fiducia: quoniam purgata sunt labia ejus, et ablata iniquitas, mundatumque peccatum. Ergo et Moses, cui dixerat D