comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aquaꝵ. Etce scd̃m S quomͦ de his ualeas tͥum phare: audi. Cont᷑ pͥmũ: habeto
ante ocłos mortis cõmenceationẽ. Contra scd̾m: fac de necessitate uirtutẽ. Contra
terciũ: in om̃ib te ipsũ p̾be in rep̾bensibilem. Mortis em̃ cõmemoratio: faciet ne
audi de pͥmo. fili ait salomon memorare nouissima tua⁊ inet̃num ñ peccabis.
Sic em̃ scͥptũ ẽ. Omors quã amara ẽ memoria tua homini uisto. ħ amaritudo. refre¬
nabit delectationes cogitationi. audi de scdo. Pater ait saluator. sifieri potest:
trauseat a me calix iste. Sin aut̾e non potest transire nisi bibam illã: fiat uolun¬
tas tua. Sisienecesseest ait iacob filiis suis. facite qd̾ uulus. Ergontui tantiᷤᷤ
exemplis ꝓuocatus. in om̃i angustia tua dic dño. fiat uoluntas tua. Audi ⁊ de

Expanded text:
arum, » ecce secundum. Sed quomodo de his valeas triumphare. Audi contra primum: Habeto ante oculos mortis commemorationem; contra secundum: Fac de necessitate virtutem; contra tertium: In omnibus teipsum praebe irreprehensibilem. Mortis enim commemoratio faciet ne Audi de primo: « Fili, ait Salomon, memorare novissima tua et in aeternum non peccabis. » Sic enim scriptum est: « O mors quam amara est memoria tua homini justo. » Haec amaritudo refrenabit delectationes cogitationum. Audi de secundo: « Pater, ait Salvator, si fieri potest, transeat a me calix iste. Sin autem non potest transire nisi bibam illum, fiat voluntas tua. » Si sic necesse est, ait Jacob filiis suis, facite quod vultis: » ergo et tu tantis exemplis provocatus in omni angustia tua dic Domino: « Fiat voluntas tua. » Audi et de
Abbreviated transcription (Latin):
edũ uero scĩ antistitis inqua miraculũ deigne factũ
erat longo annorũ ȩuo in p̃dicta scĩ saturninimar¬
tyris mansit aeccła donec ea ruinis quas sata aduicum
trans ferretur bruariũ. unacũ epis copali eius dend
pontificis uestimento. Allata uero e̾ prefata pedes ad
fontanellȩ monasteriũ. quȩ usq ad nr̃a mansit tempora.
erunt quoq quia in p̃dicto uico quidã prbt minus reli¬
gioni et honestȩ deditꝰ uitȩ: uestimentũ scĩ quod inscri¬
niolo suꝑ altarependenti seruabat᷑. tẽmere indiuaus
est. In quo & temeritatẽ sui Reatus. et illius scĩtatẽ ex¬
templo expertꝰ erat. Nam febre arreptus maxima.
uirtutẽ scĩ confidebat᷑ antistitis. sicq diutius eãdẽ mo¬
lestia febris uexatꝰ. tandẽ precib scĩ presulis eremb̃ti
salutẽ reimpetrauit pristinam

Expanded text:
Pedum vero sancti antistitis, in qua miraculum de igne factum Pedum vero sancti antistitis, in qua miraculum de igne factum erat, longo annorum aevo in predicta sancti Saturnini martyris mansit aecclesia, donec, ea ruinis quassata, ad vicum transferretur Bruarium una cum episcopali eiusdem pontificis vestimento. Allata vero est prefata pedum ad Fontanellae monasterium, quae usque ad nostra mansit tempora. 9. Ferunt quoque, quia in predicto vico quidam presbyter, minus religioni et honestae deditus vitae, vestimentum sancti, quod in scriniolo super altare pendenti servabatur, temere indui ausus est; in quo et temeritatem sui reatus et illius sanctitatem extemplo expertus erat. Nam febre arreptus maxima, virtutem sancti confitebatur antistitis, sicque diutius eadem molestia febris vexatus, tandem precibus sancti presulis Eremberti salutem reimpetravit pristinam.
Abbreviated transcription (Latin):
parte eiusdem basilicae.
uuero postaliquantacẽporũ inter ualla honorifice
trans ferunt᷑ sc̃orum corpora confessorũ uuanoresis
scilicet ans berti et uul frãni dep̃fata basilica asanec
sc̃o baino ep̃o corpus eiusdẽ scĩs simi pontificis erẽbe
mabsicda undelicet prefacȩ basilicȩ. Inquo loco ꝑn
torũ requiescebat curricula annorũ. orationib suis plebẽ
dñi illuc conuenientẽ et obsecrantẽ etquęrentẽ inueritate
dñm per petim saluans. prestante omniũ saluatore xp̃o.
quicum aeterno patre. & Sp̃u scõ uiuit et regnat d̃s. per
aeterna secula seculorum amer
onsequenti quoq tẽpore germanus supradicti sancti
presulis eremberti gamardus nomine largitus e̾ posses¬
sionẽ suã qui uocat᷑ filiolicors ditioni monasteru fonta¬
nellensis comaq capitis deposita monachus factus erat:
filiiq eiꝰ nam nacus et zacheus similiter mundialiũ rerũ
aerũnis ex uti. in eodẽ monasterio monachi effecti. cę¬
lestia sperare didicerunt

Expanded text:
parte eiusdem basilicae. 6. Cum vero post aliqua temporum intervalla honorifice transferuntur sanctorum corpora confessorum, Wandregisili scilicet, Ansberti et Vulframni, de prefata basilica a sanctsancto Baino episcopo corpus eiusdem sanctissimi pontificis Eremberti, in absida videlicet prefatae basilicae; in quo loco per multorum requiescebat curricula annorum, orationibus suis plebem Domini illuc convenientem et obsecrantem et quaerentem in veritate Dominum perpetim salvans, prestante omnium salvatore Christo, qui cum aeterno Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus per aeterna secula seculorum. Amen. 7. Consequenti quoque tempore germanus supradicti sancti presulis Eremberti Gamardus nomine largitus est possessionem suam, qui vocatur Viliolicors, ditioni monasterii Fontanellensis, comaque capitis deposita, monachus factus erat, filiique eius Namnacus et Zacheus similiter mundialium rerum aerumnis exuti, in eodem monasterio monachi effecti, caelestia sperare didicerunt. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
& fr̃m electioni assensũ preber&. suaq exauctoritate.
idem austrulfus coenobio huic p̃ficeretur. Quodita et
fac tum e Ipse uero uenerabilis pater uuando bonis
oꝑib insistens. in aeccła beati setri sedule Residens:
Agonẽ suũ triumphatori xp̃o ieiunando. orando uigi¬
lando cõmendabat. Quantũ uero feruentissimus
in p̃ceptis dñi adimplendis extiterit quotq uirtutũ
specieb adornatꝰ fuerit. in becillitati meę prosequi
ponderi fore constat. Testantur plurimi quullum
uiderunt. ideo non necesse aestimo uniuersa deeo in¬
serere: nelegentib nausiam fecisse uideaꝵ. Uictimam
quoq hostiae salutaris quãhu capitis habuit lumina
immolabat cotidie. Anno deniq hildeb̾ti regis. uͦ
ut su pͣtaxauimꝰ ad conuersionis grãm uenit: fecitq
in monachico uoto anñ ferme lxͣ. Quib expletis.
decrepitȩ iã actatis senio confẽctꝰ prȩsent̾is uita e

Expanded text:
et fratrum electioni assensum praeberet, suaque ex auctoritate et fratrum electioni assensum praeberet, suaque ex auctoritate idem Austrulfus coenobio huic praeficeretur. Quod ita et factum est. Ipse vero venerabilis pater Wando bonis operibus insistens, in aecclesia beati Petri sedule residens, agonem suum triumphatori Christo ieiunando, orando, vigilando commendabat. Quantum vero ferventissimus in praeceptis Domini adimplendis extiterit, quotque virtutum speciebus adornatus fuerit, imbecillitati meae prosequi ponderi fore constat. Testantur plurimi qui illum viderunt; ideo non necesse aestimo universa de eo inserere, ne legentibus nausiam fecisse videar. Victimam quoque hostiae salutaris, quandiu capitis habuit lumina, immolabat cotidie. Anno denique Hildeberti regis secundo, ut supra taxavimus, ad conversionis gratiam venit fecitque in monachico voto annos ferme sexaginta; quibus expletis, decrepitae iam aetatis senio confectus, praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
continentes editi asedulio uiro scolasticis simo ad mace
Itẽ inipso omeliȩ tresbeati papȩ gregori suꝑ ezechiel ẽpp
Item in eodem scĩ leonis papȩ epła ad flauianũ constan¬
Itino politanȩ urbis ep̃m aduersus heresim euticetis pr
Laborabat autẽ idem egregius pater frequent̃ podagrico
dolore: in infirmitate tamen positꝰ. sicut & semꝑ facere
consueuerat dñm̃ attentissime conlaudabat: Sciens
scriptũ ẽẽ. flagellat ds̃ omnẽ filiũ quẽ recipit. & illuo
Quem amat dñs castigat. Trans actis uero Septẽ circu
annis post suscepti Regiminis curã. luminib oculorũ
prenimio aetatis senio priuatur Iunc una cum con¬
sensu ac generali frm uoluntate: elegit prose uene¬
rabile inrũ nomine austrulfum. que rat prepositus
huiꝰ coenobii Regiminis loco subrogandum. Quo facto.
missa petitione adpippinũ principem obsecrat. ut su&

Expanded text:
continentes, editi a Sedulio, viro scolasticissimo, ad Macecontinentes, editi a Sedulio, viro scolasticissimo, ad MaceItem in ipso omeliae tres beati papae Gregorii super Ezechielem pItem in eodem sancti Leonis papae epistola ad Flavianum Constantinopolitanae urbis episcopum adversus heresim Euticetis presbiteri. Laborabat autem idem egregius pater frequenter podagrico dolore; in infirmitate tamen positus, sicut et semper facere consueverat, Dominum attentissime conlaudabat, sciens scriptum esse: Flagellat Deus omnem filium quem recipit, et illud: Quem amat Dominus castigat. Transactis vero septem circiter annis post suscepti regiminis curam, luminibus oculorum prae nimio aetatis senio privatur. Tunc una cum consensu ac generali fratrum voluntate eligit pro se venerabilem virum nomine Austrulfum, qui erat praepositus huius coenobii, regiminis loco subrogandum. Quo facto, missa petitione ad Pippinum principem, obsecrat, ut suae
Abbreviated transcription (Latin):
terius macharii. et pasnutii.
Epła scĩ dugustim ep̃i. Ad felicem & hilarium
Epistolascĩ hieronimi decastitate
Itẽ epłascĩ hieronimi ad nepotianum
tẽ epła scĩ hieronimiad euangeliũ prb̃m demelchisedech.
Item eiusdem Ad Ruiticum pres biterum
Epła scĩclementis papȩ: Adia cobũ apłm fratrem oN¬
Itẽ codicẽ sc̃i agustini. in quo continetur depoenicentia.
Hystoriam apollonii registiri codicem unum
Historiã iordanis ep̃irauennatis a eccłȩ deorigine getarum
Item codicem in quo continetur Regula Sc̃i benedicti
&. Sc̃i columbani. et martirologium
Item sermo eiusdem deincarnatione domini
Item in eodẽ libro differentiarũ spiritaliũ & carnaliũ
isidori iunioris spalensis quod sunt capitula del iͦi
Itẽ in eodem difinitio dogmatũ ecclesiasticorum gennadu
pres biterimas siliensis I donium prb̃m
pres biterimas siliensis
Itẽ in eodẽ libri quat̾tuor euangeliorũ expositionem

Expanded text:
terius Macharii et Pafnutii. terius Macharii et Pafnutii. Epistola sancti Augustini ad Felicem et Hilarium. Epistola sancti Hieronimi de castitate. Item epistola sancti Hieronimi ad Nepotianum. Item epistola sancti Hieronimi ad Euangelium presbiterum de Melchisedech. Item eiusdem ad Rusticum presbiterum. Epistola sancti Clementis papae ad Iacobum apostolum, fratrem Item codicem sancti Augustini, in quo continetur de poenitentia. Historiam Apollonii regis Tiri, codicem unum. Historiam Iordanis episcopi Ravennatis aecclesiae de origine Getarum. Item codicem, in quo continetur regula sancti Benedicti et sancti Columbani et martirologium.Item sermo eiusdem de incarnatione Domini. Item in eodem libro differentiarum spiritualium et carnalium Isidori iunioris Spalensis, quod sunt capitula quadraginta duo. Item in eodem difinitio dogmatum aecclesiasticorum Gennadii presbiteri Massiliensis. Item in eodempresbiteri Massiliensis. Item in eodem libri quattuor euangeliorum expositionem
Abbreviated transcription (Latin):
in pago cellau suꝑ fluuio uisrona. Huic uenerabili
patri dedit Nagenfridus intarta fiscũ qui uocatur
untlana. anno secundo bil perici fegis. quierat dominicae
maeccła beati petri offertoriũ argenteũ. cum patena
et alia ornam̃ta diuersa. Capsam auro decoratã unam.
odicũ etiam copiam non minimã quot dinumerare oneri
eẽ uidetuꝵ. Sedaliquos obmemoriã illiuis inserere placuit
dest: codicem unũ ꝑomana litcera scriptũ. In quo con¬
tinetuꝵr expositio breuis triũ euangelistarum: idest
iohannis mathei. & lucȩ. ar nobu epi & Rethoris
Sermo deadam qui perierat:
Rufini exhistoria ecclesiasticadespiridione episcopo
Eiusdẽ demuliere captiua ex eadem chronica abeo trans¬
latum. quȩ hiberorũ gentem ad fidẽ xp̃i conuertit
ides Niceni concilii
Ixxhortatio scĩ macharii admonachos
tẽ rufini sermo. de ieiunio & oratione
ita & passio scĩ felicis ep̃i. Nolanae urbis

Expanded text:
in pago Tellau super fluvio Visrona. Huic venerabili in pago Tellau super fluvio Visrona. Huic venerabili patri dedit Ragenfridus intarta fiscum qui vocatur Wintlana anno secundo Hilperici regis, qui erat dominicae in aecclesia beati Petri offertorium argenteum cum patena et alia ornamenta diversa, capsam auro decoratam unam. Codicum etiam copiam non minimam, quot dinumerare oneri esse videtur. Sed aliquos ob memoriam illius inserere placuit; id est codicem unum Romana littera scriptum, in quo continetur expositio brevis trium euangelistarum, id est Iohannis, Mathei et Lucae. Arnobii episcopi et rethoris. Sermo de Adam qui perierat. Rufini ex historia aecclesiastica de Spiridione episcopo; eiusdem de muliere captiva ex eadem chronica ab eodem translatum, quae Hiberorum gentem ad fidem Christi convertit. Fides Niceni concilii. Exhortatio sancti Macharii ad monachos. Item Rufini sermo de ieiunio et oratione. Vita et passio sancti Felicis episcopi Nolanae urbis.
Abbreviated transcription (Latin):
igne concremaretuꝵ. Tunc idem uir dñi Respondis se
fertur. Si potuerit me quidẽ sc̃s seruatius acbasi¬
licam istã quam deuoto pectore. aedificaui ab his ignio
Sefendi faciat. Sin uero. sponte cũ ipsa tẽporale. subir
non recuso incendium. In eadẽ namq ba silica sicuti
dixerat orationi insistens Remansit. ex ustaq scĩpetri
aeccła: haec inlesa ꝑmansit obtentu beati seruatuip̃suli
Erat namq idem uuando amator aeccłarum. semꝑa
delege dñi meditationẽ agere uolebat
nno igit᷑ hildeb̾ti regis secundo ad conuersionem
ueniens sub hiltbto abbate. ex propria hereditate con¬
tulit iure possidendi huic coenobio in pago uimnat
suꝑ fluuio uimina in loco qui uocat᷑ quattũor molas
tertiã partẽ deeora. Deaismedis uilla tertiã partem
similiter. Debuxido nichil hominus tertiã partend
Depyro similiter. Deballiolo in pago tellau. tertianꝰ
Similiteꝵ partem. Nec non & de illis uineis quȩ sunt

Expanded text:
igne concremaretur. Tunc idem vir Domini respondisse igne concremaretur. Tunc idem vir Domini respondisse fertur: 'Si potuerit, me quidem sanctus Servatius ac basilicam istam, quam devoto pectore aedificavi, ab his ignibus defendi faciat; sin vero, sponte cum ipsa temporale subire non recuso incendium'. In eadem namque basilica, sicuti dixerat, orationi insistens remansit; exustaque sancti Petri aecclesia, haec inlesa permansit obtentu beati Servatii praesulis. Erat namque idem Wando amator aecclesiarum semperque de lege Domini meditationem agere volebat. Anno igitur Hildeberti regis secundo ad conversionem veniens sub Hiltberto abbate, ex propria hereditate contulit iure possidendi huic coenobio in pago Vimnau super fluvio Vimina, in loco qui vocatur Quattuor-molas, tertiam partem de Eora, de Aismedis villa tertiam partem similiter, de Buxido nichilhominus tertiam partem, de Pyro similiter, de Balliolo in pago Tellau tertiam similiter partem, necnon et de illis vineis quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ basilicȩ dependebat. postquã semel ex inde in
ea positũ fuit sponte liquorẽ olei inusu lucernae
nullo quippiam adiciente. ꝑ plurimos manauit
annos : donec quidam latomus sicuti relatione
uenerabilis cuiusdã senis didici quitũ temporis
in hoc degebat monasterio furtim inde abstulit.
sicq de inceps ob piaculi huiꝰ facinꝰ manare desiit.
liud quoq memorabile miraculũ huic oꝑi inserere
cõmodũ duxi. Quodam deniq tẽpore idest anno
dominicȩ incarnationis. dce. Liiͦi. quierat pippini
Regis annus Uͭ . aeccła beati petri ꝑculpã incuriȩ igne
cremata e̾. Hȩc autẽ beati seruatu basilica contigua
erat illi. Cũq furentiũ flãmarum globi alta p̃e¬
terent. aliqui ex fr̃ib ad ipsum uirũ religiosums
uuandonẽ qui in eadẽ scĩssimi seruatii basilica Resi¬
debat accedint monebantq ut egrederet᷑: metuentes
quia adherebat ei quȩ incendiũ paciebat᷑ nesimilita

Expanded text:
huius basilicae dependebat, postquam semel exinde in huius basilicae dependebat, postquam semel exinde in ea positum fuit, sponte liquorem olei in usu lucernae, nullo quippiam adiciente, per plurimos manavit annos, donec quidam latomus, sicut relatione venerabilis cuiusdam senis didici, qui tum temporis in hoc degebat monasterio, furtim inde abstulit, sicque deinceps ob piaculi huius facinus manare desiit. liud quoque memorabile miraculum huic operi inserere commodum duxi. Quodam denique tempore, id est anno dominicae incarnationis 754, qui erat Pippini regis annus quintus, aecclesia beati Petri per culpam incuriae igne cremata est; haec autem beati Servatii basilica contigua erat illi. Cumque furentium flammarum globi alta peterent, aliqui ex fratribus ad ipsum virum religiosum Wandonem, qui in eadem sanctissimi Servatii basilica residebat, accedunt monebantque, ut egrederetur, metuentes, quia adherebat ei quae incendium paciebatur, ne similiter
Abbreviated transcription (Latin):
uando prb̃t apatre baldrico nomine progenitus
territorio tellau ortus. Regimen assũpsit coenobii¬
abanno dominicȩ in carnationis
quie annus primꝰ principat᷑ karolomanni & pippini
presidente in sede Roman& aeccłȩ anno primo zacharia
apostolico. Igituꝵ idemuir religiosus uuando dum de
traiecto castro ubi adexiliũ ductꝰ fuerat. cũ ꝑmis su ac
iussione gloriosi principis pippini Reuerteretuꝵ:
pignora reliquiarũ beati Seruati confessoris as¬
sumens. Secũ detulit: ueniensqͦ hunc locũ aedificauit
basilicã inhonore ipsius confessoris xp̃i uxta aeccłam
beati principis apłorum Petriad meridianã eiusdẽ
aeccłae plagam Inqua solariũ condidit ita ut per
gradus sursũ ascenderet᷑. collocauitq ibi altareinũ
in quo de reliquiis predicti confessoris xp̃i posuit
Quo in loco obmeritũ eiusdem almifici confessoris. plu¬
rimȩ ad nõ patratȩ constant fore uirtutes. Nam ut
eplurimis unũ proferam. lampas quȩ corãm ara

Expanded text:
ando presbiter, a patre Baldrico nomine progenitus, territorio Tellau ortus, regimen assumpsit coenobiab anno dominicae incarnationis 742, qui est annus primus principatus Karolomanni et Pippini, praesidente in sede Romanae aecclesiae anno primo Zacharia apostolico. Igitur idem vir religiosus Wando, dum de Traiecto castro, ubi ad exilium ductus fuerat, cum permissu ac iussione gloriosi principis Pippini reverteretur, pignora reliquiarum beati Servatii confessoris assumens secum detulit; veniensque ad hunc locum, aedificavit basilicam in honore ipsius confessoris Christi iuxta aecclesiam beati principis apostolorum Petri ad meridianam eiusdem aecclesiae plagam. In qua solarium condidit, ita ut per gradus sursum ascenderetur; collocavitque ibi altare unum, in quo de reliquiis praedicti confessoris Christi posuit. Quo in loco ob meritum eiusdem almifici confessoris plurimae a Domino patratae constant fore virtutes. Nam, ut e plurimis unum proferam, lampas, quae coram ara
Abbreviated transcription (Latin):
uillã quȩ uocatur alpicũ. quȩ sitae̾ in pago pincia¬
censi suꝑ alueũ sequanã. una cũ adiacentiis suis. noui¬
tianus. curbauia. albacha hannido. tremlido cũ illis
forestariis quinque: anno decimo Regni sui. quierat

Expanded text:
villam quae vocatur Alpicum, quae sita est in pago Pinciavillam quae vocatur Alpicum, quae sita est in pago Pinciacensi super alveum Sequanam, una cum adiacentiis suis, Novitianus, Curbavia, Albachahan, Nido, Tremlido, cum illis forestariis quinque, anno decimo regni sui, qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
berti. Porro iohannis papȩ qui octogesimus ab eato petro
romanã Rexit aeccłam. annus primus. Bami denique
patris predicti annus quintꝰ. ex quo regiminis as sũp¬
serat curam istius coenobii. Fodẽ uero in loco quobeatꝰ
uuandregisilus in predicta scĩ pauli apłi pequieuerat
basilica. beatũ erembertũ ep̃m posuit. qui antea in infe¬
riori loco eiꝰdem aeccłae. Subter arcub tumulatꝰ annos
plus minusue trigintatres Requieuerat: die xtaex post
trans lationẽ p̃dictã. condiditq Suꝑ eũ repã argenteã
decoratam. Requieuit igitur beatꝰ uuand regisilusineadẽ
Sc̃i pauli basilica. annos circiteꝵ xła. Inclitus autemd
presulans bertꝰ annos.xi. Sc̃s uero archiep̃s uul frãnus.
Annos iaͣ. Quiita inuenti sunt cũ uestib suis a corrupti¬
one illesi: quasi eadẽ he fuissent sepulturȩ traditi
Nam sicuti ministrare scĩs altarib consueuerant ita etiam
tumulati fuerant.
Niuc ammirabili p̃suli largitꝰ ẽ p̃fatus hildebertus rex

Expanded text:
berti, porro Iohannis papae, qui octogesimus quintus a beato Petro Romanam rexit aecclesiam, annus primus, Baini denique patris praedicti annus quintus, ex quo regiminis assumpserat curam istius coenobii. Eodem vero in loco, quo beatus Wandregisilus in praedicta sancti Pauli apostoli requieverat basilica, beatum Erembertum episcopum posuit, qui antea in inferiori loco eiusdem aecclesiae subter arcubus tumulatus, annos plus minusve triginta tres requieverat, die trigesimo post translationem praedictam, condiditque super eum repam argenteam decoratam. Requievit igitur beatus Wandregisilus in eadem sancti Pauli basilica annos circiter quadraginta; inclitus autem praesul Ansbertus annos 11, sanctus vero archiepiscopus Vulframnus annos 9. Qui ita inventi sunt cum vestibus suis a corruptione illesi, quasi eadem die fuissent sepulturae traditi. Nam, sicuti ministrare sanctis altaribus consueverant, ita etiam tumulati fuerant. Huic ammirabili praesuli largitus est praefatus Hildebertus rex
Abbreviated transcription (Latin):
amus ep̃s deciuitate tẏroanda. quintus ab almifico
bonitatis suȩ oꝑa quȩ gessit &iam corpora scõrum
uuandregisili. ans berti. atq uulframni inaeccłam
beati principis apłorum Pecri debasilica sci apłi
Pauli transtulit: Et posuit quidem beati patris uuan¬
dregisili in mediũ. magni uero presulis ans bertiad
leuam et gloriosi pontificis uulframni addexteram
partem in absida eius dem basilicȩ adorientalẽ plagam
acta ẽ hȩc sca trans latio anno dominicȩ incarnationis¬
gr iiii indicꝰtione secunda. pridie kalendarũ aprilu

Expanded text:
scopus de civitate Tyroanda, quintus ab almifico bonitatis suae opera quae gessit etiam corpora sanctorum Wandregisili, Ansberti atque Wulframni in aecclesiam beati principis apostolorum Petri de basilica sancti apostoli Pauli transtulit. Et posuit quidem beati patris Wandregisili in medium, magni vero praesulis Ansberti ad levam et gloriosi pontificis Vulframni ad dexteram partem in absida eiusdem basilicae ad orientalem plagam. Facta est haec sancta translatio anno dominicae incarnationis 704, indictione secunda, pridie Kalendarum Aprilium
Abbreviated transcription (Latin):
icger uoldus abba inȩgritudine positus etuitam
finiuit contulit huic coenobio pesproprietatis suae
quas ad quisierat in pago ebroicino hoce illa ue ccłam
sdiapaterns cũominib atiacentus suis suꝑ fluno it¬
tone Similiter inuil larcello & maigoldi ualle atq
incurte anclauna. et inframsarias. et inrumbauoe¬
curte: Aeditae̾ hȩc largitio petreo ponte uilla huuus
nri coenobii.uii. io̾iañar Et post septẽ hes idemger¬
uoldus uitȩ terminũ dedit xuiii. Rł. iulu. Anno in

Expanded text:
ic Gervoldus abba in aegritudine positus, de qua et vitam finivit, contulit huic coenobio res proprietatis suae, quas adquisierat in pago Ebroicino, hoc est illam aecclesiam sancti Paterni cum omnibus adiacentiis suis super fluvio Ittone, similiter in Villarcello et Maigoldi-valle atque in curte Anelauna et in Framsarias et in Rumbaude-curte. Aedita est haec largitio Petreoponte villa huius nostri coenobii 7. Idus Iunii. Et post septem dies idem Gervoldus vitae terminum dedit
Abbreviated transcription (Latin):
plenus. uiro dĩ occurrit. lanceaq eum traicere uoluit.
sed maliuolam animam ultio mox diuina praeuenit.
N am dextera quã aduersus dĩ leuauerat uirũ torpente
lancea ante suos pedes humi defixa stetit: ipse uero¬
ademone cor reptus ante uiri dĩ uestigia ruit. Quẽ
cernens famulus xp̃i debita ultione ꝑcussum: dieilla
nocteq sequenti penes setenuit. Cumq sequensrursũ
dies in luxis s& ad se accersiuit: dõq fauente patris¬
orationib apeste curatꝰ. ad propria remeauit In eodẽ.

Expanded text:
erici occurrit, lanceaque virum Dei trajicere voluit, sed malivolam animam ultio mox divina praevenit. Nam dextera quam adversum virum Dei levaverat corruente lanceam ante suos pedes humi defixit, ipse daemone correptus ante vestigia viri Dei ruit. Quem cernens ille se coram ultione percussum, die illa nocteque penes se tenuit. Cumque sequens rursum dies illuxit, ad se accersivit, Deoque favente curatus a peste ad propria reme
Abbreviated transcription (Latin):
abenis postergũ reuinctꝰ contraq austrũ Reflexus
primo uim sui furoris amisit: ac mox funditꝰ flã mari
globis sopicis sedatisq compescuit. Lacrime deindei
populi uertunt᷑ ingautiũ. meror exultationi dederat
concide locũ. Auctorẽ tanti miraculi cuncti potentẽ
xp̃m uox popłi claracollaudat et erembertũ ponti¬
ficem sc̃m. sũmi apud dm̃ meriti fore pronuntiat
ubidẽ fere tẽpore secessit ad monasteriũ fontanella
ubitum tẽporis uenerabilis p̃erat rector lantbertus
biq aliquantulũ in sca d̾ egens conuer satione. ultimia
confectus senio languore corripit᷑ paruo. Quoadex¬
trema perductꝰ. incer diuinas laudes & colloquiadi¬
cia exortationesq iocundas uiaticũ sumens. ac uexil
sc̃g crucis sẽmuniens. ultimũq uale faciens fratri

Expanded text:
abenis postergum revinctus contraque austrum reflexus, abenis postergum revinctus contraque austrum reflexus, primo vim sui furoris amisit ac mox funditus, flammarum globis sopitis sedatisque, compescuit. Lacrimae deinde populi vertuntur in gaudium, meror exultationi dederat concite locum, auctorem tanti miraculi cunctipotentem Christum vox populi clara collaudat et Erembertum pontificem sanctum summi apud Deum meriti fore pronuntiat. 5. Sub idem fere tempore secessit ad monasterium Fontanellam, ubi tum temporis venerabilis preerat rector Lantbertus, ibique aliquantulum in sancta degens conversatione, ultimo confectus senio, languore corripitur parvo. Quo ad extrema perductus, inter divinas laudes et colloquia dulcia exortationesque iocundas viaticum sumens ac vexillo sanctae crucis se muniens ultimumque valefaciens fratri
Abbreviated transcription (Latin):
iam nullã ereptionis loci spem habentes. inderces¬
sionẽ beati antistitis erem berti contratumidum
efflagitant ignem. Frat autẽ in eodẽ loco basilica in
honore scĩ martyris atq pontificis saturnini a p̃fato
scõ pontifice olim constructa Inqua tunc isdem
presul diuinȩ pietatis opem flagitabat: cum haec
ignis tempestas ingrueret. Tunc concite clamor
populi Repercusso aere in altum atcollit᷑: basilice fores
auulgo pulsantur : et ubi humanũ deęrat. diuinũ
ƿetebant auxiliũ citissime. sibi affore. At uero aN¬
astes aliorũ casus considerans compatiendo eorum
nseretur quȩ rimonus. acpinde pedũ suam idest
baculum incuruũ pastoralẽ quẽ manugestare solebat.
extemplo obuiã flãmȩ direxit furenti. iterũꝙ humo
prostratꝰ orationi incubiit. Nec mora in articulo suȩ
p̃eis atq in aduentu baculi pastoralis contra ignẽ elatũ
Sestinati ẽurus qui uico incendia spar serat. ueluti

Expanded text:
iam nullam ereptionis loci spem habentes, intercesiam nullam ereptionis loci spem habentes, intercessionem beati antistitis Eremberti contra tumidum efflagitant ignem. Erat autem in eodem loco basilica in honore sancti martyris atque pontificis Saturnini a prefato sancto pontifice olim constructa, in qua tunc isdem presul divinae pietatis opem flagitabat, cum haec ignis tempestas ingrueret. Tunc concite clamor populi, repercusso aere, in altum attollitur, basilice fores a vulgo pulsantur, et ubi humanum deerat, divinum petebant auxilium citissime sibi affore. At vero antistes, aliorum casus considerans, compatiendo eorum miseretur quęrimoniis ac proinde pedum suam, id est baculum incurvum pastoralem, quem manu gestare solebat, extemplo obviam flammae direxit furenti, iterumque humo prostratus, orationi incubuit. Nec mora, in articulo suae precis atque in adventu baculi pastoralis contra ignem elatum destinati eurus, qui vico incendia sparserat, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
cumoperib concordanti sũmopere curam impendebat:
atq ad instar magnȩ lampadis lumine suorũ meritorum
indomo dñi fulgebat. Cuius qualia fuerint uitȩ merita:
nonde fuere attestantia uirtutum signa. Exquib unum
memorabile. huic opusculo censui inserendum IIII.
uodam namq tempore egressus aburbe. disposuerat
animo patriam propinquosq inuisere quod& fecisse
contigit. Deniq prospere coeptum peragens iter: per¬
uenit ad predictam possessionem uilliolicortẽ. quam
tunc germanus ipsius nomine gamardus ex succes¬
sione parentum iure hereditario possederat. IITII
Morante autẽ eo in eodẽ loco. ignis repente uehemens
exortꝰ : eandẽ possessionem exurendam inuasit. Cũq
furentis incendii flamma omnẽ absortura uicũ aedifi¬
cia aedificiis herentia consumendo adiret. nullaq
lymfarum iniectio qui ppiam ad iutorii inferret immo
sublimior eius dẽ incendii uis assurgeret : uicani om̃s

Expanded text:
cum operibus concordanti summopere curam impendebat cum operibus concordanti summopere curam impendebat atque ad instar magnae lampadis luminę suorum meritorum in domo Domini fulgebat. Cuius qualia fuerint vitae merita, non defuere attestantia virtutum signa; ex quibus unum memorabile huic opusculo censui inserendum. 3. Quodam namque tempore egressus ab urbe, disposuerat animo patriam propinquosque invisere, quod et fecisse contigit. Denique prospere coeptum peragens iter, pervenit ad predictam possessionem Villiolicortem , quam tunc germanus ipsius nomine Gamardus ex successione parentum iure hereditario possederat 4. Morante autem eo in eodem loco, ignis repente vehemens exortus eandem possessionem exurendam invasit. Cumque furentis incendii flamma, omnem absorptura vicum, aedificia aedificiis herentia consumendo adiret nullaque lymfarum iniectio quippiam adiutorii inferret, immo sublimior eiusdem incendii vis assurgeret, vicani omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
Curriculis multis pauit ethinc sepelit
Cuius sacratos cineres posttempora longa
Egregio cultu turba sacratatulit.
Pontanellensi tumulans incespite pulchro
Nuncubi poscentes muneribus cumulat
ACTUS SCIEREMBERTI PONTIETCS. EUIUSOSS
SACRA PIIAUECINERES FONTAHELLA SER¬
In loco nuncupante uilliolicorte: quiuicinus
fuerat fisco quondam Regio alpico & fluuio
magno sequanȩ. tẽpore dagoberti Regis in¬
clẏti. Sine. filii eius hlodo uei. Deinde ꝓcessu
temporis. scłi reb spretis: in fontanella monasteRio
Subregimine Scĩ patris uuandregisili monachicum
as sum psit habitum. Sicq demũ dño iubente Subrege
hlothario iuniore filio uidelicet prefati hlodo ueires
et balthildis reginę: iussu Regum populiq election
tolosanȩ urbi ordinatuꝵ antistes
onsecratꝰ ergo in pontificẽ. in desinenter sc̃ẽ peligioni
castȩq conuersationi. ac imitandȩ humilitati. conti¬
nentiȩ quoq laudandȩ. lectionisacrȩ atq p̃dication¬

Expanded text:
Curriculis multis pavit et hinc sepelit. Curriculis multis pavit et hinc sepelit. Cuius sacratos cineres post tempora longa Egregio cultu turba sacrata tulit, Fontanellensi tumulans in cespite pulchro, Nunc ubi poscentes muneribus cumulatACTUS SANCTI EREMBERTI PONTIFICIS, CUIUS OSSA SACRA PIIQUE CINERES FONTANELLA SERin loco nuncupante Villiolicorte, qui vicinus fuerat fisco quondam regio Alpico et fluvio magno Sequanae, tempore Dagoberti regis inclyti sive filii eius Hlodovei. Deinde processu temporis, saeculi rebus spretis, in Fontanella monasterio sub regimine sancti patris Wandregisili monachicum assumpsit habitum, sicque demum, Domino iubente, sub rege Hlothario iuniore, filio videlicet prefati Hlodovei regis et Balthildis reginae, iussu regum populique electione Tolosanae urbi ordinatur antistes. 2. Consecratus ergo in pontificem, indesinenter sanctae religioni castaeque conversationi ac imitandae humilitati, continentiae quoque laudandae, lectioni sacrae atque predication
Abbreviated transcription (Latin):
tius prolongatũ. ad aeternȩ felicitatis migrauit requiẽ
die xliͦ. lcłrm nouembrium. Sepultusq erat uenera¬
biliter in aeccła beatorũ apłorum petri & pauli quan
ipse dudũ construxerat. inqua multa fiebant orationib
honor. imperiũ & gła. percuncta scła scłorum amen.Ii
xpletis uero annorũ multorũ curriculis. postobitũ
scĩuiri eadem insula areumate maris attrita ac con¬
lapsa trans latũ erat inde afrĩb scĩ coenobii fontanellȩ
oratoriũ scĩ martini ad plagã meridianam. Scriptũq
epita fium huius modi supra tumbam eius
otitit ingalliis meritis dignis simus olim
uius menbra sacra hic tumulata latent
Nomine condedus. uirtutum flore coruscus
Pro quib incęlis. nunc uiget eximͥus
Quiteo derico francorũ sceptra regente
Rura brittannorum transuena de seruit
Gallorumq adut partes lux cristicolarum
Insula hunc sequanȩ quȩ belcin naca uocatuꝵ

Expanded text:
tius prolongatum ad aeternae felicitatis migravit requiem tius prolongatum ad aeternae felicitatis migravit requiem die XII. Kalendarum Novembrium sepultusque erat venerabiliter in aecclesia beatorum apostolorum Petri et Pauli, quam ipse dudum construxerat, in qua multa fiebant orationibus honor, imperium et gloria per cuncta saecula saeculorum. Amen. 12. Expletis vero annorum multorum curriculis post obitum sancti viri, eadem insula a reumate maris attrita ac conlapsa, translatum erat inde a fratribus sancti coenobii Fontanellae oratorium sancti Martini ad plagam meridianam , scriptumque epitafium huiusmodi supra tumbam eius: Extitit in Galliis meritis dignissimus olim, Cuius menbra sacra hic tumulata latent, Nomine Condedus, virtutum flore coruscus, Pro quibus in caelis nunc viget eximius. Qui, Theoderico Francorum sceptra regente, Rura Brittannorum transvena deseruit Gallorumque adiit partes, lux Cristicolarum. Insula hunc Sequanae quae Belcinnaca vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ compendia lintris in eadem fabricaret᷑ insula contieş
ut hominũ deẽẽt copia: quȩ eam ad fabricandũ eriger
Quamuir dñi diuino fultus iuuamine. camcito solus exex it.
acsimultorũ hominum solatio uirium eleuaretur. Ecce
quiolim ex pastore ouium fecit psalmistam: demum
condedum exulem egregiũ reddit agonitetam. Quiar¬
mentariũ caprariumq amos sicamina uellicantem
elegit in prophetam: condedũ post modum inaeccła
cat holicãmicantẽ accendit lampadam. Danihelolim
uitȩ merito leonũ rabiem uicit in lacu: et condedus
a nachoreticã eligens uitã. hostis antiqui laudabiliter
suꝑat machinamenta. Helias curru igneo incaelum
rapitur: et condedus certamine uiriliter expleto: ange¬
lorum agminib fultus in caelo collocatuꝵ.
neadem ergo insula contemplatiuã uitã agens. bonisq
oꝑib sine defectu insistens: post incolatũ mundi diu¬

Expanded text:
Dei compendia lintris in eadem fabricaretur insula, contigit, Dei compendia lintris in eadem fabricaretur insula, contigit, ut hominum deesset copia, quae eam ad fabricandum erigeret; quam vir Domini, divino fultus iuvamine, tam cito solus erexit, acsi multorum hominum solatio virium elevaretur. Ecce! qui olim ex pastore ovium fecit psalmistam, demum Condedum exulem egregium reddit agonitetam; qui armentarium caprariumque Amos sicamina vellicantem elegit in prophetam, Condedum postmodum in aecclesia catholica micantem accendit lampadam. Danihel olim vitae merito leonum rabiem vicit in lacu, et Condedus, anachoreticam eligens vitam, hostis antiqui laudabiliter superat machinamenta. Helias curru igneo in caelum rapitur, et Condedus, certamine viriliter expleto, angelorum agminibus fultus, in caelo collocatur. 11. In eadem ergo insula contemplativam vitam agens bonisque operibus sine defectu insistens, post incolatum mundi diu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ condedi. qui etiã olim cũ eo detrans marinis adueneran
partibus. O felix terra. quã militis condedi illustrauit
presentia. Menbra sua cotidie mortificabat hostiã uiuam
semet ipsũ dõ ex hibuerat. diina precepta omni modis
adimplebat digna etiam dõ templa aedificauits.
Corante autẽ ineodem locouiro scõ. bestia subdola et in¬
secutrix auiũ & anfra ctuosa uulpis. alitẽ hominis dĩ
diei uidelicet nuntiũ qui etiã agallis uocatur gallus
furtim preripiens ad suã concite remeabat antrum
Quãm cũ ingredi ominiconatu niteret᷑ nichil ominus
ante ostium speluncȩ immobilis mansit. Nec multopa
quasi sui reminiscens facinoris. alitem inuita oretulit
et expectantib plurimis ad eundem dequo ipsũ sustulen
locũ reuexit. O sacer dotis istius inclita merita. quȩ et
uerbis fulgent et miraculis coruscant: cietiã mutae
obtemperant bestiae. Plio quoq tẽporȩ. dũobiuri

Expanded text:
sancti Condedi, qui etiam olim cum eo de transmarinis advenerant sancti Condedi, qui etiam olim cum eo de transmarinis advenerant partibus. O felix terra, quam militis Condedi illustravit presentia! Menbra sua cotidie mortificabat, hostiam vivam semet ipsum Deo exhibuerat, divina precepta omnimodis adimplebat, digna etiam Deo templa aedificavit. 9. Morante autem in eodem loco viro sancto, bestia subdola et insecutrix avium et anfractuosa vulpis, alitem hominis Dei, diei videlicet nuntium, qui etiam a Gallis vocatur gallus, furtim preripiens, ad suam concite remeabat antrum. Quam cum ingredi omni conatu niteretur, nichilominus ante ostium speluncae immobilis mansit. Nec multo post, quasi sui reminiscens facinoris, alitem invita ore tulit, et expectantibus plurimis, ad eundem de quo ipsum sustulerat locum revexit. O sacerdotis istius inclita merita, quae et verbis fulgent et miraculis coruscant, cui etiam mutae obtemperant bestiae! 10. Alio quoque tempore, dum ob viri
Abbreviated transcription (Latin):
die decimo nfensis octobris. quod est uiͦ. idꝰ oc tobris
tẽ uero anno sẽptimo regis teo derici. aliã dedit largiti¬
onis auctoritatem dep̃fatȩ insulȩ monasterio et reb
ibidẽ ꝑtinentib quȩcelebrata erat in coenobio fontanella
sub anno.uiͦ. regis teoderici. gubernante. anno Scdo beato
ans berto fontanella coenobio qm̃uir dñi lantbertus pre¬
sulatũ iam susce perat aeccłae. lugdunensis. sic ut in eius
gestis plenissime scriptũ constãt. Aderat quoq illustris
uuaratto maior domꝰ regiȩ infontanella coenobio quando
harũ rerũ largitio a prefato scõ uiro condita fuerat.
qui etiã et consensit. et manus suȩ signaculis roborauit
Aliq nobiles uiri non nulli. quorũ nomina in prefata
nunc usq continentur largitione. Brandulfus prb̃t huiꝰ
testamenti conscripserat auctoritatem. Aderant p̃terea
cinomailus. zacheus et iohannes. discipuli prefati uiri

Expanded text:
die decimo mensis Octobris, quod est VI. Idus Octobris. die decimo mensis Octobris, quod est VI. Idus Octobris. Item vero anno septimo regis Theoderici aliam dedit largitionis auctoritatem de prefatae insulae monasterio et rebus ibidem pertinentibus, quae celebrata erat in coenobio Fontanella sub anno VII. regis Theoderici, gubernante anno secundo beato Ansberto Fontanella coenobio, quoniam vir Domini Lantbertus presulatum iam susceperat aecclesiae Lugdunensis, sicut in eius Gestis plenissime scriptum constat. Aderat quoque illustris Waratto maior domus regiae in Fontanella coenobio, quando harum rerum largitio a prefato sancto viro condita fuerat; qui etiam et consensit et manus suae signaculis roboravit, aliique viri nobiles nonnulli, quorum nomina in prefata nunc usque continentur largitione. Brandulfus presbyter huius testamenti conscripserat auctoritatem. Aderant preterea Conomailus, Zacheus et Iohannes discipuli prefati viri
Abbreviated transcription (Latin):
namq uir scs feruore scȩ conuersationis accensus. arti¬
ori animi studio seipsũ macerando constringebat: et
confluentiũ ad se turbas suaui fouebat alloquio pan¬
dens dethesauro sui cordis noua et uetera. UIIIS¬
refatã quoq insulã quam largitione regis adeptus fu¬
erat cũ uniuersis reb ad eam ꝑtinentibus. Sedetaliquas
posses siunculas qua seidẽ quidã p̃diues ac nobilis schi¬
uuardus dono perhenni contulerat Sub annotentio
prefati regis. qui erat lantberti abbatis annus .uIᷤ
pertestamenti seriem ditioni prefati coenobii fonta¬
nellȩ perpetuo iure tradidit possidendas. Quarum
possessionũ ista sunt nomina. Campellos quã ei prefatꝰ
schiuuardus ac reliqui uiri locupletes contulerant
tem aliam posses siunculã geldulfiacas nomine. Simili
modo etiã mansum in loco nuncupante aolciaco super
fluuio sedanna cũ molendino. Acta fuerat hȩc largitio

Expanded text:
namque vir sanctus fervore sanctae conversationis accensus, artinamque vir sanctus fervore sanctae conversationis accensus, artiori animi studio se ipsum macerando constringebat et confluentium ad se turbas suavi fovebat alloquio, pandens de thesauro sui cordis nova et vetera. 8. Prefatam quoque insulam, quam largitione regis adeptus fuerat, cum universis rebus ad eam pertinentibus, sed et aliquas possessiunculas, quas eidem quidam predives ac nobilis Schiwardus dono perhenni contulerat, sub anno tertio prefati regis, qui erat Lantberti abbatis annus nonus, per testamenti seriem ditioni prefati coenobii Fontanellae perpetuo iure tradidit possidendas. Quarum possessionum ista sunt nomina: Campellos, quam ei prefatus Schiwardus ac reliqui viri locupletes contulerant; item aliam possessiunculam Geldulfiacas nomine; simili modo etiam mansum in loco nuncupante Aolciaco super fluvio Sedanna cum molendino. Acta fuerat haec largitio
Abbreviated transcription (Latin):
accedentib ac recedentis fluctib celeritate nimia
fieri cõprobat᷑. quȩ tã subitis inundationib supplentur.
utqui forte aliquantulũ introrsus alitore reꝑtꝰ fuerit
euadere uix possitNidet᷑ enim flusis cursu uelo¬
cissimo uersus sursũ relabi. & in modũ ꝓceris simarũ
arborũ in altitudinẽ se cũ maximo rugitu subrigi.
ac ꝑmultorũ miliũ spatia fluminis lymfas inamari¬
tudinem uerti. Hȩc dereũmate et situlo ci ac inundatione
fluminis dicta sunt. Nunc ad uri dĩ opera largiente
snoneuer tamur Ingressus namq uir sc̃s cũ auetori sui¬
cate regiȩ largitionis prefatã insulã aedificauit in ea
basilicam in honore sc̃ȩ mariȩ perpetuȩ uirginis
Alteram quoque in nomine beatorũ apłorũ petri& pauli
Inqua et memoriam constitiut scĩ confessoris uualarici
Oquam felix et beata insula belcinnaca beluarũ quondã
nutrix: nuncquoq seruorũ xp̃i secretis simaquies. Hic

Expanded text:
accedentibus ac recedentibus fluctibus, celeritate nimia accedentibus ac recedentibus fluctibus, celeritate nimia fieri comprobatur; quae tam subitis inundationibus supplentur, ut, qui forte aliquantulum introrsus a litore repertus fuerit, evadere vix possit. Videtur enim fluctus cursu velocissimo sursum versus relabi et in modum procerissimarum arborum in altitudinem se cum maximo rugitu subrigi ac per multorum milium spatia fluminis lymfas in amartudinem verti. Haec de reumate et situ loci ac inundatione fluminis dicta sunt; nunc ad viri Dei opera, largiente Domino, revertamur. 7. Ingressus namque vir sanctus cum auctoritate regiae largitionis prefatam insulam, aedificavit in ea basilicam in honore sanctae Mariae perpetuae virginis, alteram quoque in nomine beatorum apostolorum Petri et Pauli, in qua et memoriam constituit sancti confessoris Walarici. O quam felix et beata insula Belcinnaca, beluarum quondam nutrix, nunc quoque servorum Christi secretissima quies! Hic
Abbreviated transcription (Latin):
refata quoq insula belcinnaca quȩ ut supradictumẽ
undiq ambitur fluuia sequanȩ tantũ quietis ac silentu
intra se retinet: ut omne desideriũ heremi anachor ẽticã
uitã desiderantib penitꝰ auferri uideat᷑. Pisciũ autem
tantã copiã emanat a mari & sequana ubertim ꝑ dispo¬
sita tẽpora. ut piscatorib aliorũ fluminũ ꝓfunda riman¬
tib nisi uisu didicerint: incredibile. auditu uid eatuꝵ¬
S anc unda marina tẽpore malinȩ aclidõnis ter ꝑreuolu¬
tionẽ diei ac noctis undiq ambiendo inuisere non neglegu
Quȩ tanto sui uigoris impetu agitat᷑: ut ultra hancinsulã
trorsũ incedens: usq ad locũ qui dicit᷑ pistas accedat.
cũ amari usq ad hanc insulã hymfaticũ itertriginta
fere milib aestimet᷑. Sicq hoc reuma quod deumbilico
siue caripde maris egreditur. bis indie fluctꝰ ab sorbet.
et rursum euomet. Sicut peruniuersa sequanȩ litora

Expanded text:
Prefata quoque insula Belcinnaca, quae, ut supra dictum est, Prefata quoque insula Belcinnaca, quae, ut supra dictum est, undique ambitur fluvio Sequanae, tantum quietis ac silentii intra se retinet, ut omne desiderium heremi anachoreticam vitam desiderantibus penitus auferri videatur. Piscium autem tantam copiam emanat a mari et Sequana ubertim per disposita tempora, ut piscatoribus aliorum fluminum profunda rimantibus, nisi visu didicerint, incredibile auditu videatur. Hanc unda marina tempore malinae ac lidonis ter per revolutionem diei ac noctis undique ambiendo invisere non neglegit; quae tanto sui vigoris impetu agitatur, ut ultra hanc insulamtrorsum incedens, usque ad locum qui dicitur Pistas accedat, cum a mari usque ad hanc insulam lymfaticum iter triginta fere milibus aestimetur. Sicque hoc reuma, quod de umbilico sive Caripde maris egreditur, his in die fluctus absorbet et rursum evomet, sicut per universa Sequanae litora,
Abbreviated transcription (Latin):
barentur. quatenus malorũ incursu remoto: prosẽ
totiusq regni sui pace. libere dñi implorarent clem̃tiã.
argitus. ẽ etiam prefatus rex in eodem priuilegio eidem
seruo dñ aplaga orientali siue aquilonari conti¬
guos eiusdem insulȩ agros. et prata amoena cum
saltu densissimo: in quo greges a prorũ & ceruorũ
habundantissime omnib cõmorantur temporibus:
eo quod frugiferis arborib plurimũ sti pata constet.
quȩ competentem & fertilem sine defectu huius¬
cemodi generis animalib in deficienter p̃bent
E st a enim̃ aptis simus locus omnis generis animalib¬
nutriendis. quam quam et aliorũ compendiorũ in multis
probetur utillimꝰ. Quẽ locũ antiquitus lutũ appellari
censuit. eo quod hiemis siue hiberni dempore exinun¬
datione fluuii sequanȩ quedam in eo repperiantur
loca palustria et stagnosa. Estenim longitudinis trium
miliũ. cũ in latitudine millequingentis passib terminet᷑

Expanded text:
barentur, quatenus, malorum incursu remoto, pro se barentur, quatenus, malorum incursu remoto, pro se totiusque regni sui pace libere Domini implorarent clementiam. 5. Largitus est etiam prefatus rex in eodem privilegio eidem servo Domini a plaga orientali sive aquilonari contiguos eiusdem insulae agros et prata amoena cnm saltu densissimo, in quo greges aprorum et cervorum habundantissime omnibus commorantur temporibus, eo quod frugiferis arboribus plurimum stipata constet, quae competentem et fertilem sine defectu huiuscemodi generis animalibus indeficienter victum praebent. Est etenim aptissimus locus omnis generis animalibnutriendis, quamquam et aliorum compendiorum in multis probetur utillimus. Quem locum antiquitas Lutum appellari censuit, eo quod hyemis sive hiberni tempore ex inundatione fluvii Sequanae quedam in eo repperiantur loca palustria et stagnosa. Est enim longitudinis trium milium, cum in latitudine mille quingentis passibus terminetur. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
equenti autẽ nocte ammonitus fuerat in uisu diuina re¬
uelatione teodericus gloriosus rex filius scilicet
hlodouei regis et balthildis reginae: qui ipso intẽpore
insaltua relaunensi exercitio autũ nalis uenationis
insistebat: ut seruũ cdñi in prefata in sula consistentẽ
cũ sũmo honore susciperet. et quod multorũ populoꝵꝰ
cẽt doctor futurus nichilq ei negandũ ee̾ quicquid abeo
postulasseo: Qua fatus rex iusione certꝰ excempload
eandẽ insulã peruenit. & cũ gaudio & honore summo
cundẽ seruũ dñĩ suscepit. Etutcognouit in eo fidei fer¬
uorem religionis deuotionem. sapientiȩ plenitudinẽ:
scđm eiꝰ scãm petitionẽ prefatã insulã belcinnacam per
priuilegiũ suȩ auctoritatis per petualiter eitradidit
possidendam: subꝑhenni tutela acdefensione uitam
ipse quam et posteri eiꝰ monachi uidelic& in eodem loco
consistentes. nullius infestatione autͣ quietudine tur¬

Expanded text:
Sequenti autem nocte ammonitus fuerat in visu divina reSequenti autem nocte ammonitus fuerat in visu divina revelatione Theodericus gloriosus rex, filius scilicet Hlodovei regis et Balthildis reginae, qui ipso in tempore in saltu Arelaunensi exercitio autumnalis venationis insistebat, ut servum Domini in prefata insula consistentem cum summo honore susciperet, et quod multorum populorum esset doctor futurus, nichilque ei negandum esse, quicquid ab eo postulasset. Qua fatus rex visione certus, extemplo ad eandem insulam pervenit et cum gaudio et honore summo eundem servum Domini suscepit. Et ut cognovit in eo fidei fervorem, religionis devotionem sapientiae plenitudinem, secundum eius sanctam petitionem prefatam insulam Belcinnacam per privilegium suae auctoritatis perpetualiter ei tradidit possidendam sub perhenni tutela ac defensione, ut tam ipse quam et posteri eius, monachi videlicet in eodem loco consistentes, nullius infestatione aut inquietudine tur