comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uore excita. ad coqͥnã cursitabat. suã faciens sep¬
ticio ꝙͣtũ ligni opꝰ erat sola ferebat ĩ sartina.
A qm de puteo trahebat: ⁊ dispensabat peruas¬
uiui ficãs: ⁊ ut decoq̃ret aqͣs escas. satagebat
exestuans. Uasa de foco ipã lauãs.distos lauãs
et inferens. Hunic ꝯsumatis ꝯuiuiis ip̃a uas¬
cula diluens. purgans nttide coqͥnã. qͥctid e¬
ebdomada transacta sufficient᷑ ad om̃s facie¬

Expanded text:
uore| excitata ad nam concursitabat . sua faciens septicio| quantum ligniores opus erat . sola ferebat in sarci| na. Aquam de puteo trahebat . et dispensabat| per uasvivificans; et ut decoqueret escas, satagebat exaestuans. Vasa de foco ipsa levans, discos lavans et inferens. Hinc consummatis conviviis ipsa vascula diluens, purgans nitide coquinam, quidquid ehebdomada sub transacta sufficienter ad omnes cali
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbemus ut pote q̃ falsam ymaginẽ.
regis ñ legittime signatã ꝯtineãt uł il¬
la q̃ in auro purissimo sccipturaꝵ uitio¬
so et heretico sensu ñ ueri regis s tyrãni
p̃fer̃t uultũ similit̾ disc̾nẽtes refutare pos¬
simꝰ: sũ illa quoꝵ pond̾ ac p̃ciũ erugo uani¬
ut nũmismata leuia atq damprosa mi¬
moyses collatõnis nr̃e dans finẽ adhuc noᷤ
auidos ac de suoore pendentes degustare
sompnum paulisꝑ hortatꝰ ẽ: hisdẽ ip̃is qͥb
insidebamꝰ psiaciis ad monẽs ĩcubare. xb¬

Expanded text:
robemus, utpote quae falsam imaginem regis non legitime signata contineant; vel illa quae in auro pretiosissimo Scripturarum, vitioso et haeretico sensu, non veri regis, sed tyranni praeferunt vultum, similiter discernentes refutare possimus; sive illa quorum pondus ac pretium aerugo vaninit, ut numismata levia atque damnosa, miMoyses conlationi nostrae dans finem adhuc nos auidos ac de suo ore pendentes degustare somnum paulisper hortatus est, isdem ipsis quibus insidebamus psiathiis admonens incubare,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatõnes q̃ emergũt ĩcorde nrr̃o sagaci
discretõne discutẽ: origines eax uł causas
austoresq p̾mitꝰ indagantes. ut quales
nos eis p̃bere debeamus ex illoꝵ m̃to qͥ eas
sugger̃t ꝯsiderare possimꝰ: ut efficiamur¬
purgat: ereo quoq uiliq denario si p̃ciosũ
nũmisma sb̃ colore auri fulgẽtis imiitet᷑ ⁊
de ne quid ilł a legittimo pond̾e diminut᷑
sit censura trucine diligent̾ ĩquirere. Dy¬

Expanded text:
cogitationes quae emergunt in corde nostro sagaci discretione discutere, origines earum vel causas auctoresque primitus indagantes, ut quales nos eis praebere debeamus, ex illorum merito qui eas suggerunt, considerare possimus, ne quexcoctum; aereo quoque vilique denario, si pretiosum numisma sub colore auri fulgentis imitetur, pde ne quid illis a legitimo pondere deminutum sit censura trutinae diligenter inquirere.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ interpellari cogitatõnib ĩpossi¬
bile est: suscipere uero eas sũ respuere
onuĩ studenti per grãm dei possibile ẽ.
Est inquam nr̃m magna ex ꝑte.ut
cogitatõnũ qualitas emendetur. Ideo¬
namq freq̃ns lectõ et iugis adhibet᷑
meditatõ scripturaꝵ: ut exinde nobis
spiritał memorie prebeatur occasio. Id¬
circo decãtatõ crebra psalmoꝵ: ut assi¬
adhibetur: ut extenuata mens ñ t̾rena
sapiat. s celestia ꝯtẽplet᷑. Quib rucsũ
negligencia itrepẽte cessantib: nc̃ce ẽ
ut mẽs uitioꝵ scalore cõcreta. ĩcarnalẽ
ꝑtẽ mox ĩclinet᷑ ⁊ corruat. Ꝙ ex̾ciciũ
cordis ñ ĩcongrue uiolax siilitudini
ꝯꝑatur quas meatus aquaꝵ p̃ceps ĩpe¬
tu rotante ꝓuoluit. Que nullaten᷑ qͥdẽ
cessare possunt ab oꝑe suo: aquaꝵ ĩpul¬
sib cutũaste. In eius uo qui p̃est sctũ ẽ
potestate utr̃ nam triticũ malit au or¬
deũ lolii ue ꝯminui. Illud quippe est
proculdubro ꝯmolendũ: ꝙ ĩgestũ ab

Expanded text:
interpellari cogitationibus impossibile est, suscipere vero eas sive respuere, omni studenti per gratiam Dei possibile est. est, inquam, nostrum magna ex parte, ut cogitationum qualitas emendetur enamque frequens lectio et iugis adhibetur meditatio scripturarum, ut exinde nobis spiritalis memoriae praebeatur occasio, idcirco decantatio crebra psalmo sedulitas adhibetur, ut extenuata mens non terrena sapiat, sed coelestia contempletur. Quibus rursum negligentia irrepente cessantibus, necesse est utpartem mox inclinetur et eonruat. Quod exercitium cordis non incongrue molarum similitudini conparatur, quas meatus aquarum praeceps impetu rotante prouoluit. quae nullatenus quidem cessare possunt ab opere suo aquarum inpulsibus circumactae: in eius uero qui praeest situm est potestate, utrumnam triticum malit an hordeum loliumue comminui. illud quippe est procul dubio conmolendum, quod ingestum ab
Abbreviated transcription (Latin):
dño impetrare poscebat. Uecũ ꝯtempꝰ
ad fuisset quo munus ad altare offer¬
Cũq obtulisset: sic̃ solitꝰ erat: intra
cancellos stetit. Rursus aũt ambrosui
mo qͥdẽ requisiuit: qͥd ibidẽ expestaret.
Imperatore dicente sustinere se sacroꝵ¬
tor ĩt̾iora loca sacerdotib tm̃ st̾ collata
ñ sacerdotes. facit. Gunc ĩꝑator fidelissi¬
audacie cã ĩtra cancellos mansi: s in
constantinopolitana urbe hanc cõsue
modi medicina. Tali ergo tantaq et
presul et ĩꝑator utute clarebant: et¬

Expanded text:
eniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet, quo munus ad altare solebCum vero obtulisset, sicuti solitus erat, et intra cancellos stetit, rursus Ambrosius non mo quaesivit quid ibidem exspectaret. Imperatore autem dicente, sustinere se sacrotor, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, non sacerdotes facit. Tunc fidelissiaudaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuethujusmodi medicina. Tali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant. E
Abbreviated transcription (Latin):
rebatur. Erant ⁊̃ q̃dam: ad stuporẽ ⁊¬
admiratõem iudẽciũ dolis ⁊ arte ꝯpo¬
sita. Nam fenestra ꝑexigua ab ortu
solis ita erat aptata: ut dre qͣ institu¬
ĩgrediens simłachro radius soł ꝑ ean¬
dẽ fenestrã directus. os et labia serapi
illustraret: ita ut ĩ spectãte ppło oscło
salutatꝰ serapis uid̾e̾tur a sole. Sigñ¬
aũt soł adħ ip̃m ex ferro sb̾tilissimo
sicq assurtexisse ppło simłachr̃ et ĩae
aiebant sol᷑ ut ualedicens serapi
manus simulachrũ illud ꝯtigiss: t̾ca
delyscens illico solue̾t᷑ ĩchaos celũq re¬

Expanded text:
rent. Erant etiam quaedam ad stuporem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo m, assurexisse populo simulachrum, et in aeraiebant, Sol, ut valedicens Serapi, manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pedes aliaq m̃bra cesa securib et¬
rapta funib distrahiuit᷑. ac per sigła
loca mẽbratim ĩ conspectu cultricis alexã¬
drie senex uet̾nosus exurit᷑. Theodoritꝰ

Expanded text:
 pedes, aliaque membra caesa securibrapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ult
Abbreviated transcription (Latin):
or̃onũ quoq cresce̾nt domꝰ. Quam
ꝯacceptã uellet excołe: reperta st̃
intus antra q̃dam latencia ⁊ terre
defossa. latrociniis et scłib magis
ꝙͣ cerimoniis apta. Igitur gẽtiles qͥ
redegi cͥminũ suoꝵ latebras et fla
obtecta reserari uelud drachonum
calice potato ĩsanire om̃s ac palã
s modestia religionis minꝰ feroces
uulneratis. aliqͣntis ⁊̃ ĩterfectis:
adtẽplũ serapis qͣr ad artẽ qͣndã
refugiebant. Quo ñ nlłos. ex x̾aniᷤ
re cogebant. renitẽtes nouis. et ex¬
quistris supplitiis excͣciatos necalãt.
alios patibuł affigentes: alios ꝯfrac¬
tis crurib ĩspeluncas p̃cipitãtes. Tẽ¬

Expanded text:
um quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui retegi criminum suorum latebras et flagobtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam sed modestia religionis minus feroces urimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christire cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes,
Abbreviated transcription (Latin):
optime eruditꝰ. coactus est a parentib ꝙͣdã
uirginẽ desponsare. Sed cũ ip̃e copulatioĩs ur¬
geret se mutuo ad hortantes uotũ uirg̾itatis
fecerunt. Et ecte angłs affuit: qui duas tͥoro¬
nas attulit ꝓpositũ laudãs: ⁊ ad ꝑseuerandũ
adhortans. Porro puella uͥginũ cetui se tra¬
didit. Amator uͣo in cłicatu tãtis p̃coniis uir¬
tutũ enituit. ut post excessũ scĩ eladii m̾ere¬
tur inpontificatũ substitui. Sc̃s gͦ pontifex
multis effulsit miracłis: cetos illu̾ians. ꝑali¬
ticos sanãs: mortuos ⁊̃ reducẽs ad uitã. Cum
at̃ ml̃tos sb̃ietiss ficłi tũ exhibitione miracło¬
rũ tũ ex instancia p̾licãli: uidẽs ꝑuã adh
ibi ẽẽ basilicam nec posse caꝑexͥanoꝵ młtitu
tiuodoreñ. ciues ruptilio noĩe: ut sibi ꝯced̾et do.¬
miciliũ qd̃ intraclaustrũ hẽbat urb̃ amplũ
et excelsum. Ille statim abnegat: s ñ młto pꝰ
grauissĩe ĩfirmatꝰ scõ annuit ꝙ rogarat. Tũc

Expanded text:
optime eruditus coactus est a parentibus quandam uirginem desponsare. Sed cum tempus copulationis urgeret se mutuo adherentes uotum uirginitatis fecerunt. Et ecce, angelus affuit, qui duas eis coronas attulit propositum laudans et ad perseuerandum adhortans. Porro puella uirginum cetui se tradidit; Amator uero in clericatu tanto preconio uirtutum emicuit ut post excessum sancti Eladii mereretur in pontificatum substitui. Factus ergo pontifex multis effulsit miraculis cecos illuminans, paraliticos curans, mortuos etiam reducens ad uitam. Cum autem multos subiecisset iugo fidei, tum exhibitione miraculorum, tum ex instantia predicandi, uidens paruam ibi esse basilicam nec posse capere christianorusiodorensi ciue Ruptilio nomine ut sibi concederet domicilium quod intra claustrum urbis habebat amplum et excelsum. Ille statim abnegat, sed non multo post grauissime infirmatus sancto annuit quod rogauit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
di delirũ illũ q̃ris: prospice eminus.
ecce celũ solto sic̃ amẽs respic̃. Cũꝙ
pauper ille occursu reddito ꝙ petierat.
te inep̃atu multa aduersa passurũ.
Briccius aũt hec audiens: irridebut

Expanded text:
d, 'delerum illum quaeris, prospice eminus; ecce! caelum solite sicut amens respicit'. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat te in episcopatu multa adversa passurum. Briccius haec audiens irridebat
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. si plura cupis. si ducĩs ira: serui¬
cii paciere iugũ. tolerab̃ iniqͣs: ĩt̾ius
leges. Tunc oĩa iire tenebis: ꝯ pon̾s
mina rerum: ĩustos creuisse queror
tollunt᷑ maltum: ut lapsu grauio¬
nitur orb̃: regis ad exẽplũ. nͨ sic ĩflec¬
tere sensus humanos edicta. ualent.

Expanded text:
tuis, si plura cupis, si duceris ira. Servitii patiere iugum, tolerabis iniquas Interius leges; tunc omnia iure tenebis, Cum poteris mina rerum iniustos crevisse queror; tolluntur in altum, ut lapsu gravionitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent,
Abbreviated transcription (Latin):
recusabã militare et ĩpedimentis oĩb
sic timebam expediri: ꝙ̃ ad mod̾ ĩ pediri
timend̃ ẽ. Ita sarcina scłi ueliti sõp¬
no assolet dulcit̾ p̾mebar: et cogitatõ¬
nes quib meditabar inte similes erãt
conatib exꝑgisci uolenciũ qui tamẽ
suꝑati soporis. altitudĩe remergũt᷑. Nͨ
Modo ecce mͦ sine paululũ. s mͦ ⁊ mo¬
do ñ hẽbant modum. ⁊ sine paululũ¬
etiam inuit᷑ animꝰ. eo nũto quo in ea
uolens. illabitur. Miser̃ gͦ me quiᷤ libe¬

Expanded text:
recusabam et inpedimentis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. "modo", "ecce modo", "sine paululum". sed "modo et modo" non habebat modum et "sine paululumetiam inuitus animus eo merito, quo in eam uolens inlabitur. miserum ergo me quis libe
Abbreviated transcription (Latin):
inte supͣ me : Et nusquam locꝰ et rece¬
dimus et accedimus: et nusquam locꝰ.
Neritas ubiq p̃sides omnib cõsulentib
te: sumulq s̾ndens omnib etiam diu̾¬
sa cõsulentib. liquide tu s̾ndes: s non
liquide omnes audiunt. Omnes unde
uolunt consulunt: s non semper quod
uolunt audiunt. Oꝑtimus minister¬
tuus est qui non mag̾ intuetur ħ a te
audire ꝙ ip̃e uolu̾it: s pocius ħ uelle
ꝙ ate audierit. Sero te amani pul¬
chritudo tam antiqua et tam noua: ⁊
rebam. et in ista formosa q̃ fecisti defor¬
mis irruebam. Metum eras. ⁊ tecum
non eram: et me tenebant longe ate.
que siinte non ẽẽt non essent. Uocasti
et clamasti: et rupisti surditatẽ meã.
Choruscasti ⁊ splenduisti. ⁊ fugasti cecita¬
tem meam. flagrasti et duxi sp̃m ⁊ hane¬
lo t̾. Gustami. esurio ⁊ sicio: tetigisti me
⁊ exarsi inpacẽ tuam. Cum inhesero tibi
ex omni me: nusquam erit michi labor

Expanded text:
in te supra me? et nusquam locus, et recein te supra me? et nusquam locus, et recedimus et accedimus, et nusquam locus. ueritas, ubique praesides omnibus consulentibus te simulque respondes omnibus diuersa consulentibus. liquide tu respondes, sed non liquide omnes audiunt. omnes unde uolunt consulunt, sed non semper quod uolunt audiunt. otuus est qui non magis intuetur hoc a te audire quod ipse uoluerit, sed potius hoc uelle quod a te audierit. Sero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, serebam et in ista formonsa quae fecisti deformis irruebam; mecum eras, et tecum non eram et ea me tenebant longe a te, quae si in te non essent, non essent. uocasti et clamasti, et rupisti surditatem meam; coruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam; fragrasti, et duxi spiritum et anhelo tibi; gustaui, et esurio et sitio; tetigisti me, et exarsi in pacem tuam. Cum inhaesero tibi ex omni me, nusquam erit mihi dolor
Abbreviated transcription (Latin):
ur autem ueritas parit odium. ⁊
mimicus ei. fc̃s est hõ tuus precli
ubigaudiũ de u̾tate. nisi qr sic amet᷑ u̾¬
tas ut quicumq aliud amant ħ quod¬
amant uelint ẽẽ u̾tatẽ ⁊ quia falli no¬
lunt nolunt ꝯuinci ꝙ falsi st̃. Itaq ꝓp
amant eam lucentẽ: oderunt eam re¬
darguentẽ. qr enĩ falli uolunt. ⁊ fallere
uolunt amant eam ꝯse ip̃a iudicat. ⁊¬
oderunt eam ꝯse ip̃os iudicant. In de re¬
tribuit eis ut qui se ab ea manifestari
uolunt: et eos ip̃a manifestet. et eis ꝓp¬
languidus et cecꝰ turpis et ĩdecens la¬
tere uult: se aũt ut lateat aliqͥd ñ uult.
Econtra illi redditur ut et ip̃e ñ lateat
etiam sic dum miser ẽ: ueris m̃a uult
gaudere ꝙͣ falsis. Beatus gͦ erit. sintła ĩ¬
terpellante molestia de ip̃a per ꝙͣuera st̃.
omnia sola u̾itate gaudebit. Nbi gͦ ueri¬
tas te ĩueni ut disc̾e̾m te : Neq eruĩ iam
eras in memoria mea: prius quam te di¬
cerem. Ubi ergo te ĩueni ut disc̾em te. nͥ

Expanded text:
ur autem ueritas parit odium et nimicus eis factus est homo tuus uerum nisi gaudium de ueritate, nisi quia sic amatur ueritas, ut quicumqamant velint esse veritatem; et quia falli nolunt, nolunt convinci quod falsi sint? Itaque propter Amant eam lucentem, oderunt eam redarguentem. Quia enim falli nolunt et fallere volunt, amant eam cum se ipsa indicat, et oderunt eam cum eos ipsos indicat. Inde retribuet eis, ut qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentes manifestet, et eis iplanguidus, turpis atque indecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. beatus ergo erit, si nulla interpellante molestia de ipsa, per quam uera sunt omnia, sola ueritate gaudebit. Eccego te inueni, ut discerem te? neque enim iam eras in memoria mea, priusquam te -discerem. ubi ergo te inueni, ut. discerem te, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
scelus ẽ ꝙ editis. Tuuero filia. Iam .n. de¬
sinam ad mr̃em loqͥ ꝙͣ forsitan. ⁊ etas ⁊
in becillitaac solitudo extusabilẽ faciũt.
fuit uent̾ augustus. Decẽ mensib ut̾o
clausa uixisti. ⁊ una dre ĩ uno cubiculo
ꝯ mr̃e ñ duras: An oculos eius ferre ñ
potes: Si uirgo es: qͥd mimes diligẽtẽ
custodiam: Si corrupta. Cur ñpalã
re. Quid t̾ necesse ẽ. ĩ ea u̾sari domo.
inqͣm nc̃ce hẽas cotidie aut ꝑire. Aut
ꝑiculũ ñ ꝑire. Int̾ lasciuas puellas
gitis. aut tẽptabit᷑. Aũt tẽptabit. ex̃
t᷑ iit̾ uiros ⁊ matnas ꝯuiuiũ. spectab̾
auratasꝙ mirabił. In ip̃o quoq ꝯui¬
uio: ut uescaris catnib. qͣi ĩuita coge¬
tis. Ut uinũ brbas: dei laudabit᷑. crea¬
tura. ut lau̾is balneis sordib detrahet᷑¬

Expanded text:
cem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre non duras? an oculos eius ferre non potecustodiam ? si corrupta, cur non palas. quid tibi necesse est in ea uersari domo, in qua necesse habeas cotidie aut perire aut ue nupturas, inter lasciuas puellas gitis aut temptabitur aut temptabit. erit tibi inter uiros matronasque conuiuium: expectabis auratasque miraberis. in ipso quoque conuiuio, ut uescaris carnibus, quasi inuita cogeris, ut uinum bibas, dei laudabitur creatura, ut laues balneis, sordibus detrahet
Abbreviated transcription (Latin):
uł maures defluunt. Palliolum int̾dũ
cadit. ut candidos iuidet hum̾os. ⁊ qͣsi
uidi uoluerit: celat festina ꝙ uolẽs
detexat. Et qñ ĩpublico qͣi ꝑ ueretũdiã
oꝑit faciẽ. lupanaꝵ arte id solũ arte¬
ostendit. ꝙ ostensũ mag̾ plac̾e̾ potꝰ. ERen¬
debis unde me nosti. Et qũo tam lõge

Expanded text:
uel in aures defluunt. palliolum interdum uel in aures defluunt. palliolum interdum cadit, ut candidos nudet umeros, et, quasi uideri noluerit, celat festina, quod uolens retexerat. et quando in publico quasi per uerecundiam operit faciem, lupanarum arte id solum ostendit, quod ostensum magis placere potest. Respondebis: \'unde me nosti? et quomodo tam longe
Abbreviated transcription (Latin):
alienas ñ audebit uxores. teq custodẽ
ñ habes. sepiꝰ respectabit loq̃tar nutib:
⁊ qͥcq̃d metuit dic̾e significabit affec¬
tib. Int̾ has ⁊ tantas illecebras uolup¬
tatum ⁊̃ ferreas mentes. libido domat.
q̃ maiorẽ in uirginib patit᷑ famẽ. dũ
dulcius putat esse ꝙ nescit: uidimꝰ ali¬
ꝙ̃ ossib uix hẽntẽ. illicitis arsisse amo¬
tib: et añ uita caruisse ꝙͣ peste. Qͥd
tu facies puella sani corꝑis delicata.
Puiguis rubens. estuans in t̾ carnes
tamen deforme putes testimoniũ si
rogeris libidinola mens ardenciꝰ hone
⁊̃ ip̃a tacẽtis animi indiciũ ẽ: si rugã
ñ hẽat. si ꝑ t̾ram ut alitor uideatis tra¬
hatur. si de industria dissuta sit tunita
ut aliquid ĩtus appareat. oꝑiatq qd
feudũ est. et aꝑiat ꝙ formosũ. Caliga
quoq ambłantis uigella ac nitẽs stri¬
dore. ad se iuuenes uocat. papille fasci¬
olis ꝯpͥmunt᷑. ⁊ crispani cingło angus¬
tuis pectus arctat᷑. Capilli uł infrontes

Expanded text:
alienas non audebit uxores, te, quae custodem non habes, saepius respectabit. Loquetur nutibus, et quidquid metuit dicere, significabit affectibus. Inter has et tantas illecebras voluptatum, etiam ferreas mentes libido domat: quae majorem in virginibus patitur famem, dum dulcius putat omne quod nescit.  ossibus vix haerentem, illicitis arsisse amoribus, et ante vita caruisse, quam peste. Quid tu facies puella sani corporis, delicata, pinguis, rubens, aestuans inter carnes, tamen de forma putes testimonium, si rogeris. Libidinosa mens ardentius inhoi tacentis indicium est, si rugam non habeat, si per terram, ut altior uidearis, trahatur, si de industria dissuta sit tunica, ut aliquid intus appareat operiatque, quod foedum est, et aperiat, quod formosum. caliga quoque ambulantis nigella ac nitens stridore iuuenes ad se uocat. papillae fasciolis conprimuntur et crispanti cingulo angustius pectus artatur. capilli uel in frontem
Abbreviated transcription (Latin):
malicia diei: que utinam sufficĩ¬
at ei. reficimus enim cotidianas ruinaᷤ
corporis edendo et bibendo: priusquam
escas ⁊ uestrem destruas. ꝯoccideris indi¬
genciam sacietate mirifica: ⁊ corꝑale
hoc indueris incortuptõne sempiterna.
hoc autem me docusti: ut quem ad mo¬
dum medicamenta sic alimenta sump¬
turus accedam. S dum ad quietem sa¬
cietatis ex in digencie molestia transeo:
in ip̃o transitu michi insidiat᷑ laq̃us
ꝯcupiscentie. Ip̃e enĩ transit᷑ uoluptaᷤᷤ
est: et non est alius qua transeatur
quo transite cogit necessitas. ⁊ ꝯsalus

Expanded text:
malitia diei, quae utinam sufficiat ei. reficimus enim cotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusquam escas et uentrem destruas cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. Hoc me docuisti, ut quemadmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedam. sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus
Abbreviated transcription (Latin):
Ignõia est oĩm sac̾dotũ: ꝓpriis
studere diuiciis. Natus in panꝑe domo
⁊ in tugurio rusticano qui iux milio
⁊ cibario pane rugientẽ saturare uẽ-¬
trem pot̾am: nc̃ similã ⁊ mella fasti¬
dio. Noui ⁊ gen̾a. ⁊ noĩa pisciũ: in qͦ
littore conca lecta fit calleo. Saporibꝰ
auiũ. disc̾no ꝓuincias: ⁊ ciboꝵ mexa¬
ritas. ac nouissĩe dãpna ip̃a delectãt.
in presenti p̾ciũ ñ sꝑaret. qnͣtis sudo¬
rib ħelitas cassa expetit᷑. mĩori la¬
bore margaritũ xͥ emi pot̾at. Diuina ᷤ
scͥpturas sepiꝰ lege: ĩmo nũꝙͣ de ma-¬
nib tuis. sacra lectõ deponat᷑. Disce
sti. Non ꝯfundant oꝑa tua sermonẽ
tuũ. ne cũ in eccͣa loqueris: tacit᷑ qͥlz
rendeat. Cur gͦ hec que clicis: ip̃e ñ
facis Delicatus magist̾ ẽ.: qͥ pleno
sare auariciã. ⁊ latro põt. illd̾ ⁊̃ dico

Expanded text:
inia omnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant.in praesenti pretium non sperarent! Quantis sudoribus haereditas cassa expetitur! Minori labore margaritum Christi emi poterat. 7. Divinas Scripturas saepius lege, imo nunquam de manibus tuis sacra lectio 262 deponatur. Disce de. Non confundant opera tua sermonem tuum: ne cum in Ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat, Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis? DELICATUS MAGISTER EST, qui pleno sare avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
cus a tm̃ simplex fr̾ ioͥ se sc̃m putet
si nich̾ nou̾it: nec ꝑitus ⁊ eloquens.
in ligua estimet scĩtatem: Mul¬
to meliꝰ est. e duobꝰ in ꝑfectis rusti¬
citatem scãm¬
citatem scãm Hẽre: quã eloquenci

Expanded text:
cus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. Multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquenti
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpria saliua signum crucis. ĩpressit.
Statimq uenenũ ex omnib corporis ꝑ¬
tib reuocatũ. cucurrit ad ip̃m per quẽ
se inmerserat locũ: et puer integre sa¬
uitati mox redditus: ad dñi sui ꝙ̃ reliq̃¬

Expanded text:
crucis impressit. 22 Statimque venenum ex omnibus corporis partibus revocatum cucurrit ad ipsum per quem se inmerserat locum. Integrae igitur sanitati mox redditus ad domini sui q
Abbreviated transcription (Latin):
exorauit. Mox uero diuinitus ignis
de celo dimissus: quicqͥd simulachroꝵ
et ĩmundicie ibidem repperit. sub mom̃¬
ti hora ꝯsumpsit. Elmminata gͥ oĩspur¬
cicia xp̃o honorabilem ibi fundauit et¬
cłiam: et ut edicaret᷑ a bõ martino ob

Expanded text:
8 Mox vero divinus ignis e caelo dimissus quicquid simulacrorum et inmunditiae ibidem repperit sub momenti hora consumpsit. Eliminata igitur omni spurcitia honorabilem Christi ibi fundavit ecclesiam et ut dedic
Abbreviated transcription (Latin):
Hic .n. mediolanensis opidi ĩ digena
temporib mediolani. sibi monast̾ium.
collocau̾at: sacris litr̾is ⁊ liberalibus
studiis institutꝰ. S bõ martino arri¬
anoꝵ perfidia de ciuitate illa expłso:
sanctus iã maurilius tam amore qͣm
magnoꝵ p̃ceptis ꝑentũ qui martinũ
prius sequi ꝯcupierant. ibi demora¬
tus est quousq a bõ ambrosio. ip̃ius¬
ciuitatis ep̃o officiũ lestoris accepit.
tate habendi. subuiliano tunc cesare mͣr¬
tinum qui turonicam ingallia iam rege¬
bat metropolĩ expeciit. ⁊ sacerdocii grãm

Expanded text:
ius Mediolanensis oppidi indigena temporibus Mediolani sibi monasterium collocaverat, sacris litteris et liberalibus studiis institutus est. 2 Sed beato Martino Arrianorum perfidia de civitate illa expulso, sanctus iam Maurilius tam amore quam magnorum praeceptis parentum qui Martinum prius sequi concupierat ibidem demoratus est, quousque a bcivitatis episcopo, officium lectoris accepit. te habendi, sub Juliano tunc Caesare, Martinum, qui tunc Turonicam regebat metropolim, expetiit, et tandiu cum
Abbreviated transcription (Latin):
ditatõnem discurrere. Constat ĩgitur
neminem prorsus obĩꝑiciam litteraꝵ a
perfectõe cordis excludi: nec rusticitatẽ
ꝯpendiosissime ad iacet cunctis: si modo
sanam et integram mentis intentõem
iugi ad dm̃ uersicłi hꝰ meditatõe serua¬
uerĩt

Expanded text:
ditatione discurrere. constat igitur ditatione discurrere. constat igitur neminem prorsus ob inperitiam litterarum a perfectione cordis excludi nec rusticitatem uritatem, quae coupendiosissime adiacet cunctis, si modo sanam et integram mentis intentionem iugi ad deum uersiculi huius meditatione seruauerint
Abbreviated transcription (Latin):
oĩno sollicitudines. ⁊ cure uite p̾senti prĩ
ut ita illud apłicum mandatũ sine int̾¬
missione orate possimus implere. ꝑ parũ
namq orat: qͥsqͥs illo tantum tẽpore qͦ
genua flestuntur orare ꝯsueuit. Nũꝙͣ
uero orat quisqͥs in flexis genib euag̾a¬
cione cordis qualicũq distrahitur. Et id¬
circo qͣles orantes uolumꝰ inueniri: tales
nos ẽẽ oportet aute tempꝰ or̃onis. Necesse
est enim mentẽ intempore supplicatõnis
sue de statu p̃cedenti formari: illisq cogita¬
tõnib orantẽ uł ad celestia sb̃limari uel
ad t̾rena. dem̾gi. quib aute or̃onẽ fu̾it
ĩmorata. huiusq albasysaac. Cuiꝰ doct᷑¬
lere tenacissime cupientes. ut pote ꝙͣ cõ¬
pendiosam ac facilem credebamꝰ: diffi¬
ciliorem satis ad obseruand̾ exꝑti sumꝰ.
ꝙͣ illud studium nr̃m quo solebamꝰ ante¬
a per om̃e scͥpturaꝵ corpus absq ulliuis
obseruancie uinculo uaria passim me¬

Expanded text:
omnino sollicitudines et curae vitae praesentis prius omnino sollicitudines et curae vitae praesentis prius ut ita illud Apostolicum mandatum, Sine intermissione orate, possimus implere. Perparum namque orat, quisquis illo tantum tempore, quo genua flectuntur, orare consuevit. Numquam vero orat, quisquis etiam flexis genibus evagatione cordis qualicumque distrahitur. Et idcirco quales orantes volumus inveniri, tales nos esse oportet ante tempus orandi. Necesse est enim mentem in tempore supplicationis suae de statu praecedente formari illisque eam cogitationibus orantem uel ad caelestia sublimari uel ad terrena demergi, quibus ante orationem fuerit inmorata. Huc usque abbas Isaac adtlere tenacissime cupientes, utpote quam conpendiosamt ae facilem credebamus, difficiliorem satis ad obseruandum experti sumus quam illud studium nostrum, quo solebamus antea per omne scripturarum corpus absque ullius perseuerantiae uinculo uaria passim me
Abbreviated transcription (Latin):
tpone quemadmodum hunc u̾sicu
stabilit̾ retinere possimꝰ. Cum erũ capit̾¬
sibiliter eo subtracto ad alterius scͥptu¬
re textum nesciens stupensq deuoluit᷑.¬
De hoc quoq ad alterũ: sub intrante alia
meditatõne transfertur. Et ita animuis
instabił uagusq iactat᷑. nicħ ꝓ arbitrio
suo p̃ualens uł abicere uel tenere nec plẽo
quicꝙͣ iuditõ ⁊ examinatõe finire. palpa¬
tor tantũ sp̃ualiũ sensuũ ac degustator
ñgenerator nec possessor effectus. Atq ĩ¬
ta mens mobił sẽꝑ ac uaga. ⁊ tẽꝑe quoq¬
sinaxeos uelut ebria per diu̾sa distrahit᷑.
nullum offm̃ ꝯpetenter exsoluens. Uerbi
gr̃a. Cum orat: psalmum aut aliquam
recolit lectõem. Cum decantat: aliud quid
sunt: q̃ uagam mentẽ stabilem faciũ. Ui¬
gilie meditatõ ⁊ or̃o. Quaꝵ assiduitas et
iugis intentõ: ꝯferunt aĩe stabilem fir¬
per oꝑis ñ phylargirie s sacris cenobii u¬
sib dedicati infatigabilem iugitatẽ õs

Expanded text:
poni, quemadmodum hunc eundem stabiliter retinere possimus, ut sisibiliter eo subtracto ad alterius scripturae textum nesciens stupensque deuoluitde hac quoque ad alteram subintrante alia meditatione transfertur, et ita animus instabilis uagusque iactatur, nihil pro arbitrio suo praeualens uel abicere uel tenere nec pleno quicquam indioio et examinatione finire, palpator tantummodo spiritalium sensuum ac degustator, non generator nec possessor effectus. atque ita mens mobilis semper ac uaga in tempore quoqnaxeos uelut ebria per diuersa distrahitur, nullum officium conpetenter exsoluens. uerbi gratia cum orat, psalmum ant aliquam recolit lectionem. cum decantat, aliud quid sunt quae uagam mentem stabilem faciunt, uigiliae, meditatio et oratio, quarum adsiduitas et iugis intentio conferunt animae stabilem firper operis, non philargyriae, sed sacris coenobii usibus dedicati, infatigabilem jugitatem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
de m̾imis nil qͥsq purgatiõis obtinebit:
nͥ bonis hoc actib in hac uita adhuc põitus.
ut illic obtineat ꝓmereat᷑. Nam cũ adhuc
eem iuuecłs. A maiorib atq scientib audi¬
ni: qd̾ paschasi huiꝰ apłice sedis dyaconꝰ. cuiꝰ
apud nos rectissimi ⁊ luculenti de scõ spũ li¬
bri extant mire sc̃ĩtatis uir fui̾t elemosinaꝵ
maxĩe oꝑib uacans: cultor pauperũ. ⁊ cõtep¬
tor sui. S hic in ea cõtentione que mardescẽ¬
te zelo fidelium int̾ symmachũ atis lauren¬
cium fcã est: ad pontificatꝰ ord̾iem lauren¬
cium elegit. Et om̃ium post unanimitate
exitꝰ ꝑstitit illum amãdo. atz p̃fẽndo. quẽ¬

Expanded text:
de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereatur. CAPUT i a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, que
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec tanta obseruancia obedien¬
cie regula custoditur: ut iuniores
absq p̃positi sui scĩa uł ꝑmissũ ñ solum
sumant. Sicq untu̾sa cõplere q̃cũq fue¬
tĩt. ab eo p̃cepta tanꝙͣ si a deo sint celitꝰ
edita. sine ulla discussione festinãt. ⁊ nͨ¬
rencia mẽciant᷑. Sũme reputant᷑ delicie:
si herba sale ꝯdita ꝙͣ lapsaniũ uocãt aqͣ
diluta. ad refectõnẽ fc̃ĩb apponat᷑. Cũ¬
ita ut is qui opꝰ scͥptoris ex̾cet. ꝙͣ reptus
fu̾it. ĩchoasse litt̾am finire ñ audeat. s¬

Expanded text:
ost haec tanta obseruantia oboedientiae regula custoditur, ut iuniores absque praepositi sui scientia uel permissu non solum sumant. sicque uniuersa conplere, quaecumque fuerint ab eo praecepta, tamquam si ex deo sint caelitus edita, sine ulla discussione festinant, ut nin qua summae reputantur deliciae, si herba sale condita, quam labsanion uocant, aqua diluta ad refectionem fratribus adponatuita ut is, qui opus scriptoris exercet, quam repertus fuerit inchoasse litteram finire noti audeat, s
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur inde digressus bethleem leẽ.¬
oppidum pecii. ꝙ ab ihosolimis .ui.
milib disꝑabatur. Ab alexãdrĩa
loci illius. ionimꝰ presbit̾ regit. Nã
ꝑrochia ẽ epi qui ih̾osoluã ten.¬
uirtutũ ñ solum latinis atq gre¬
cis s et hebreis etiam litt̾is ita ĩstĩ
tutꝰ ẽ.ut se illi ĩ oĩ scĩa nemo au¬
nimium nimiumq cõꝑtus ẽ. Nam
ante hoc qͥnq̃nniũ q̃nidam illiꝰ libellũ
legi inquo tota nr̃oꝵ natõ mona¬
choꝵ abeo uehementissimus uexat᷑

Expanded text:
gitur inde digressus, Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex millibus disparatur, ab Alexandria loci illius Hieronymus presbyter regit: nam parochia est Epivirtutum, non solum Latinis atque Graecis, sed et Hebraicis etiam litteris eruditus est, ut se illi in omni scientia nemo aunimium nimiumque conpertus est. nam ante hoc quinquennium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur
Abbreviated transcription (Latin):
uo iure hospicii hoc int̾im bñfm acceptarẽt.
fcõ ãt mane g̾manꝰ ad palaciũ. ꝓgredit᷑: et
regẽ egressurũ de palatio p̾stolat᷑. Exeunti
festinꝰ occurrit: et cur ei serohospiciũ negas¬
set potent̾ inqͥrit. Rexstupore defixꝰ et scĩ
testate regia abuteris. Rex auct̾em celeftẽ ĩ
p̾sule reform idãs. cũ riuge et lib̾is in diffe̾n¬
ter exiuit ⁊ ult̾iꝰ ingredi ñ p̃sũpsit. Tũc ger¬
manus subulcũ c̃ ꝯiuge uẽire fecit ⁊ uniu̾¬
so stupente palatio ⁊egẽ ꝯstituit. Ex tt regẽ
ex subulcign̾e ꝓdeu̾tes tlnãnt᷑ gentigẽti bri¬
tonũ. d̾o res hũanas mirabłit̾ ordinãtẽ ꝑ be.¬
atumg̾manũ.

Expanded text:
uo iure hospitii hoc interim beneficium acceptarent. uo iure hospitii hoc interim beneficium acceptarent. Facto itaque mane Germanus ad palatium progreditur et regem egressurum de palatio prestolatur. Exeunti festinus occurrit et cur ei sero hospitium negasset potenter inquirit. Rex stupore defixus et sanctestate regia abuteris». Rex auctoritatem celestem in presule reformidans cum coniuge sua et liberis indifferenter exiuit et ulterius ingredi non presumpsit. Tunc Germanus subulcum cum coniuge sua uenire fecit et uniuerso stupente palatio regem constituit. Ex tunc reges ex subulci genere prodeuntes dominantur genti Brittonum deo res humanas mirabiliter ordinante per beatum Germanum.
Abbreviated transcription (Latin):
ermanꝰ gͥ cũ inbritãnia p̃dicaret substi
die qͣdã regis britãnie palaciũ cũ
suis cliscipłis introiuit: ⁊ directo ad regem
nũcio. ꝓuehemẽtifrigore. ⁊ suꝑuenient e
nocte hospiciũ postulauit. S cũ rex ĩmittis
conced̾e noluiss: germanꝰ cũ discipłis suis sb̃
diuo ꝑsistens niuem et gr̃adinẽ pacient̾ sus-¬
tinuerat. Iamq ueniente nocte: subultꝰ
regis regressus apascius acceptã inpalatia
p̃bendã suam ad ꝓpͥum tugurgiũ referebat.
Is ubi scm̃ germanũ ꝯspexit. uehementi
cas: et ueniẽs ad hofpitium meũ off̃m mee
pauꝑtatis benigne suscipias. Cũqꝑ g̾manꝰ ade.
umhũiłr declinasset: porcariꝰ ille uxorẽ suam
monuit ut unicũ uitulũ qͦm hẽbant occid̾et
ligenter collecta sr̃ pellẽ eiꝰ añ mr̃em ĩ p̃sepi
ꝯponat. Quo fco uitłs sine mora surrexit. ma¬
triq coastãs. comed̾e fenũ cepit. Tũc germa¬
nus hoc aucliens rogat hospites suos: uͭ sal¬

Expanded text:
cum in Britannia predicaret, die quadam regis Britannie palatium cum suis discipulis introiuit et directo ad regem nuncio pro uehementi frigore et superueniente nocte hospitium postulauit. Sed cum rex inmitis concedere noluisset, Germanus cum discipulis suis sub diuo persistens niuem et grandinem patienter sustinebat. Iam ueniente nocte subulcus regis regressus a pascuis acceptam in palatio prebendam suam ad proprium tugurium referebat. Is ubi sanctum Germanum conspexit uehementi cas et ueniens ad hospitium meum officium mee paupertatis benigne suscipias». Cumque ad eum humiliter declinasset, porcarius ille uxorem monuit ut unicum uitulum quem habebant occideret ligenter collecta super pellem eius ante matrem in presepi componat. Quo facto uitulus sine mora surrexit, matrique coastans comedere fenum cepit. Tunc Germanus hoc audiens rogat hospites suos ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Quanta ĩ hoc qͦ facinoris ac supplicũ
simłitudo ꝯcucrit.: Ibi namq phylargiriã
ꝓdicio: hic falsitas sb̾setuta ẽ. Ibi iu̾tas ꝓ¬
ditur: hic mendacii cͥmen ad mĩttitur. Ille
refugiens paupertatẽ. resum̃e q̃ abiecerat.
ꝯcupiuit: hii ne fierent pauperes de sb̾stan

Expanded text:
t . Quanta in hoc quoque facinoris ac supplicii similitudo concurrit! Ibi namque philargyriam proditio, hic falsitas subsecuta est. Ibi veritas proditur, hic mendacii crimen admittitur. Licerefugiens paupertatem, resumere, quae abjecerat, concupivit; hi ne fierent pauperes, de substan
Abbreviated transcription (Latin):
nata. Nam giezi ea q̃ nec autea qͥdẽ possede¬
rat uolens acquirere: ñ mͦ grãm ꝓphecie
ñ meruit possidere. quam per successionem.
uelut hereditariam a suo huĩt magr̃o sus¬
cipere: uer̃ etiam econtrario. et̾na lepra scĩ
helisei maledictõe ꝑfundit᷑. Iudas uolens
possederant. apłico ore morte młtant᷑. A¬
rumpere. atꝙ ad suum desid̾ium gestiũt
deprauare: nec suam uitã nec ĩtlłctũ scͥptẽ
sensui coaptantes s uim sc̃ͥptiͣs ꝓ desid̾ro su¬
e libidinis inferentes ꝯsentire eas suis opi¬
nionib uolunt. aiuntq scͥptũ eẽ. Beatius
ẽ mag̾ dare: ꝙͣ accipere. Cuĩ interp̃tatõe p̃¬
uissima: eneruatã dñi putant illam ẽẽ sẽ¬
tenciam qͣ dicitur. Siuis perfectꝰ ẽẽ. ⁊c̾. bea¬

Expanded text:
nata. Nam Giezi ea quae ne antea quidem possederat, volens acquirere, non modo gratiam prophetiae non meruit possidere, quam per successionem velut haereditariam a suo habuit magistro suscipere: verum etiam e contrario aeterna lepra, sancti Elisaei maledictione, perfunditur . Judas autem volens possederant apostolico ore morte multantur. rumpere atque ad suum desiderium gestiunt deprauare. non suam uitam uel intellectum scripturarum sensui coaptantes, sed uim scripturis pro desiderio suae libidinis inferentes consentire eas suis opinionibus uolunt aiuntque scriptum esse: beatius est magis dare quam accipere. cuius interpretatione prauissima eneruatam domini putant illam esse sententiam qua dicitur: si uis perfectus esse, uade ue
Abbreviated transcription (Latin):
Constitutꝰ in agro atq oꝑatõne uͥtutũ sb̃¬
stancia mundi qͣ te renũciaris spoliasti
quid recurrẽs interis reuestiri: si u̾o pau¬
pertate p̾uentꝰ. nicħ ꝙ dimitt̾es huĩsti:
multomag̾. acqͥrere ñ debes ꝙ añ ñ posse¬
disti. Quid enĩ ita dñi bñficio p̃paratꝰ es
ut expedicior ad eũ nlłis peccuniaꝵ laq̃is¬
impeditꝰ accurres.¬

Expanded text:
constitutus in agro atque operatione uirtutum substantia mundi, qua te renuntians spoliasti, quid recurrens niteris reuestiri? si uero paupertate praeuentus nihil quod dimitteres habuisti, multo minus adquirere debes quod nec antea possedisti. ob id enim ita domini beneficio praeparatus es, ut expeditior ad eum nullis pecuniarum laquinpeditus adcurre
Abbreviated transcription (Latin):
pẽdenda ẽẽnt: iaudiebam docẽtẽ ac uibẽtẽ.
Et sepe illd̾ facio. ħ me delectat. ⁊ ab astõnib
nc̃citatis qͣntũ relaxari possũ ad illã uolup¬
sparsa m̃a nͨ ate qͥcꝙͣ recedat ex me. ⁊ aliqñ
ĩtmittis me ĩ affc̃m młtũ ĩusitatũ. ĩ tͦc sus
adnescio ꝙͣ dulcedinẽ q̃ si ꝑficiat᷑ ĩme: ꝙͣ¬

Expanded text:
pendenda essent: et audiebam docentem ac jubentem. Et saepe istud facio; hoc me delectat, et ab actionibus necessitatis quantum relaxari possum, ad istam volupsparsa mea, nec a te quidquam recedat ex me. Et aliquando intromittis me in affectum multum inusitatum introrsus ad nescio quam dulcedinem, quae si perficiatur in m
Abbreviated transcription (Latin):
bibebat. et alter non edebat. Unꝰ dormie¬
bat. ⁊ alter uigilabat. Non nũꝙͣ ĩsimł
dormiebant: insimul ludebant et alt̾¬
utrũ. et flebat ut̾q et percuciebat se
admuicem. Porro uixerunt annis
duob. Et unus qͥdẽ mortiis est. alt̾
uero super uixit. dieb .iii. Iloruit

Expanded text:
bibebat, et alter non edebat; unus dormiebat, et alter vigilabat; nonnumquam insimul dormiebant, insimul tamen ludebant ad alterutrum, et flebat uterque, et percutiebant invicem. Porro vixerunt annis ferme duobus, et unus quidem mortuus est, alter vero s
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad tumulum pu̾i. Quẽ rastris
et puer de morte. Quo septiformis
sp̃e gr̃a consecrato: ex euentu uocauit e¬
um renatum. Qui diuinis cultib ilico
mancipatus. et abeato maurilio diligẽ¬
cuis eruditꝰ. tantis ꝓmeruit florere uir

Expanded text:
venit ad pueri tumulum. Quo rastris venit ad pueri tumulum. Quo rastris et puer de morte. Quem septiformis Spiritus gratia consecratum, ex eventu vocavit Renatum: qui divinis cultibus illico mancipatus, et a beato Maurilio diligenter eruditus, tantis promeruit florere virt
Abbreviated transcription (Latin):
terea istiusmodi cutũ quaq puer̃ s̾ci¬
negocii fama peruolitat: ip̃mq sol ta¬
licitat regẽ. Mirantur cũsti: ⁊ ꝙ̃ ut uit.
ortolanum habuerant. nũc ⁊ sanctis¬
simũ presulem uenerantes adorant:
multis eũ mun̾ib et donariis hono¬
rare ꝙͣ tocius ꝯcertantes. ut qui qua¬
si pauper et peregrinus ad eos uen̾at:
felix ⁊ diues reuerteretur ad ꝓpria. Tc̃
maurilus tot pretib ut regrede̾tur
et miracuł uictus: dũ sollicior de reu̾¬
sione cũctaret᷑. et uigiliis ac or̃onib
ĩsompnẽ duce seq̃ntem disponeret
noctem: tandem fatigatus ieiunio
paululũ obdormiens. uidit angłm
dicentẽ sibi. Surge maurili: et ppło¬
rũ te requirencium exequere uotũ.
Ecce .n. tuis precib atq m̾itis: t̾ͥ ꝯmis¬
sas seruauit dñs oues. pro qͥb rogasti.
et ĩ super reddidit t̾ puerũ ꝙ̃ diucius
plorans q̃sisti. Quid uultis: Reddito
regressus ad urbem: nimirum spec¬
tantib turbis. de dñi ꝓmissione setur᷑

Expanded text:
terea istius modi circumquaque negotii fama pervolitat ipsumque sollicitat regem. Mirantur cuncti et quem ut ortolanum habuerant nunc ut sanctissimum praesulem venerantes adorant, multis eum muneribus et donariis honorare quantotius concertantes, ut qui quasi pauper et peregrinus ad eos venerat felix et dives reverteretur ad propria. 93 Tum Maurilius tot precibus ut regredet miraculis victus, dum sollicitior cunctaretur, et vigiliis atque orationibus insomnem ducere sequentem disponeret noctem, tandem fatigatus, paululum obdormiens, vidit angelum dicentem sibi: Surge, Maurili, et populorum te requirentium exsequere votum. Ecce enim tuis precibus et meritis tibi commissas servavit Dominus oves, pro quibus rogasti, et insuper reddidit tibi puerum quem diutius plorans quaesisti. Quid multis? Mane reddito, ressus ad urbem, nimirum exspectantibus turbis, de Domini promissione securus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite in quit metuere: nec reu̾ta¬
mini deitinere. Ceptũ maturate ne¬
gociũ. Proculdubro diu q̃sitũ. ⁊ usq¬
huc dilatum: ur̃m inuenietis desid̾iũ.
Mane aũt reddito: quid singłi uid̾ant.
lico ductu. ad domũ principis ꝯ quo.
mauxilius hĩtabat. resto itin̾e duce¬
rent᷑. In gressi aũt: ilico uocari mau¬
riliũ ut ꝯholerib quib rexuti ꝯsu¬
euerat accurreret audierũt. Ocłoꝵ
lerib accurrere mauriliũ ꝑspexer̃t.
Quem ꝯ recognouissent. ꝓstrati pe¬
dib illiꝰ ꝯ magno fletu rogabant. ut
ꝓprie subueniret. ec̃ce atq ciuitati: que
eius absencia nich iam aliuid nͥ suppre¬
mum p̃stolaretur exiciũ. Ad quoꝵ fle¬
tum ꝯse negare ñ posset: obstupe fc̃s.
ꝯ lacrimis repugnare cepit obuoxius.
dicens. Noto me ac iuramento ꝯstrĩxi.
nunꝙͣ me ad prĩam reu̾surũ: nͥ claues
uidere merear it̾m quas amisi. Quib
statim exibitis: quicqͥd ĩmari uid̾ant

Expanded text:
Nolite metuere nec revertaNolite metuere nec revertamini de itinere, coeptum maturate negotium, procul dubio diu quaesitum et huc usque dilatum vestrum invenietis desiderium. 88 Mane autem reddito quid singuli viderant in lico ductu ad domum principis cum quo Maurilius habitabat, recto itinere ducerentur. Ingressi autem, illico vocari Maurilium, ut cum oleribus, quibus rex uti consueverat, accurreret, audierunt. Oculorum leribus accurrere Maurilium conspexerunt. Quem ut cognovissent, prostrati pedibus ipsius, cum magno fletu rogabant ut propriae subveniret ecclesiae atque civitati, quae eius absentia nil iam aliud nisi supremum praestolaretur exitium. 91 Ad quorum fletum cum se negare non posset, obstupefactus cum lacrimis repugnare coepit obnixius dicens: Voto memet ac iuramento constrixi nunquam me patriam reversurum, ni claves videre mererer iterum quas amisi. Quas statim exhibentes. quicquid in mari viderant
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum explere uale̾nt obsequiũ: dũ
resid̾ent inlittore scriptum ꝙ supͣ dixi¬
mus ĩuenu̾nt ĩsilice. Hic transiit mar¬
rilius: andegauoꝵ ep̃c. De tã eudenti
igitur alacres effecti inditio: transpõ¬
tum abiere securi. Haut longe aũt
ad huc acta puppis erat aliitore: cũ
leui flatu et pendulo uelo ac mari.
tranquillo iam medios sali fluctus
sulcare secura. cepisset. repente ĩma¬
nis emersus egurgite piscis: prosiliit¬
si in argi. De quo ꝯ deo gr̃as retulissẽt.
ip̃mꝙ piscem exemterare cepissent: re¬
liquiaꝵ claues quas mauriliꝰ ĩmari ꝑ¬
diderat. ĩpiscis iecore reꝑiunt. Quas re¬
cognoscentes: nimiumq mirantes tͣ¬
babantur. atroniti metuentes ne cũ
ip̃is mauriliꝰ naufragiũ passus homi¬
ris. in hoc stantes ut de mari reu̾tent᷑
asserentib nautis in auriliũ ẽẽ le¬
functum. tñ singuli seq̃nti nocte ñ
eundẽq uisum dño tribuente uider̃t.

Expanded text:
coeptum explere valerent obsequium, dum coeptum explere valerent obsequium, dum residerent in litore, scriptum quod supra diximus invenerunt in silice: Hic transiit Maurilius Andecavorum episcopus. De tarn evidenti igitur alacres effecti inditio trans pontum abiere securi. 85 Haud longe autem adhuc acta puppis a litore, cum lenis flatibus et pendulo velo ac mari tranquillo medios iam salis fluctus sulcare secura coepisset, repente immanis emersus e gurgite piscis prosilivit in Argim. 86 De quo cum deo gratias retulissent ipsumque piscem exenterare coepissent, reliquiarum claves quas Maurilius in mari perdiderat in piscis iecore reppererunt. Quas recognoscentes nimiumque mirantes turbabantur attoniti. metuentes ne cum ipsis Maurilius naufragium passus homiris, in hoc stantes, ut de mari reverterentur, asserentibus nautis Maurilium esse defunctum? singuli sequenti nocte unum eundemque visum domino tribuente viderunt:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea plebe andegauoꝵ celitus sibi
quondam electo iuduata pastore pa
sionib minatur. per sepe etiam ad¬
monetur: ut ꝓprium pastorem circũ¬
quaq perquirerent. nisiq mauriliꝰ
muentus sue redderetut ec̃ce: urbem
andegauem fore celetꝰ subu̾tendam.
Unde eiusdem regionis tota nobili¬
tas. s ⁊ uulgaris. ĩ mensitas collatõe
fc̃a munum uen̾e decretum: eligẽtes
ex cõciuib .iiͦii. diffuse uirtutis ac fidĩ
uiros. quib que nccia ad tanti itiru̾s
erant supplenda negocia sumptib ex
toto collatis: precipiunt. ne unꝙͣ re
uocius uissa exeq̃ntes. urbes omnes
opidaq uł uicos preterlegãt: omnẽ¬
q fere europam circuitu ambiunt.
Septimo tandem in ꝑtes gallie reũ¬
tentes anno. et minime ꝙ̃ q̃rebant in¬
uento: dĩno ductu ad portum occeani
maris qui inbritannia manz minori
cursu auido ꝑuenu̾nt. quatinꝰ cismare
ꝙ̃ ĩuenire ñ pot̾ant: transmare q̃rere.
nit̾entur. Prestolantes gͥ nauẽ ꝯ qua

Expanded text:
ea plebs Andecavorum e caelitus sibi quondam dato viduata pastore non sionibus minatur, persaepe etiam admonetur, uti proprium pastorem circumquaque perquirerent, nisique Maurilius inventus suae redderetur ecclesiae, urbem Andecavam fore celerius subvertendam. 82 Vnde eiusdem regionis tota nobilitas sed et vulgaris inmensitas collatione facta in unum venere decretum eligentes e concivibus quattuor diffusae virtutis ac fidei viros. Quibus qui necessarii ad tanti itineris erant supplenda negotia, sumptibus ex voto collatis, praecipiunt, ne umquam rvotius iussa sequentes urbes omnes oppidaque vel vicos praeterlegunt. Omnique fere Europa circuita, septimo tandem in partes Galliae revertentes anno et minime quem quaerebant invento, divino ductu ad portum oceani maris qui in Britannia manet minori cursu avido pervenerunt, quatinus cis mare quem invenire non poterant trans mare quaerere niterentur. 84 Praestolantes igitur navem, cum qua