comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eorum secure sunt et paccate: et non
ẽ. uirga dei suꝑ illos. Bos eorum con
cepit et non abortiuit: uacca peꝑit
et ñ ẽ. priuata feti suo. Egrediuntur
quasi greges paruuli eorum: et infan¬
tes eorum exultant luxib. Tenent
timpanum et citharam: et gaudebunt
ad sonitum organi. Ducunt in bonis di¬
essuos: et inpuncto ad inferna descen¬
dunt. Qui dixerunt dõ recede a nob:
et scientiam uiarum tuarum nolumꝰ.
Quid ẽ. om̃pe ut seruiamus ei. et qͥd
nob ꝓdest. si orauerimus illum: Ue¬
runtamen quia non sunt inmanu
eorum bona sua: consilium impiorũ
longe sit ame. Quociens lucerna impi¬
orum extinguetur: et suꝑueniet eis
inundatio. et dolores diuidet furoris
sui. Erunt sicut paleȩ ante faciem uen¬
ti: et sicut fauilla quam turbo disꝑgit.
Deus seruabit filiis illius dolorẽ patris
et cũ reddiderit tunc sciet. Uidebunt
oculi eius int̾fectionem suam: et de fu¬
rore omĩpotentis bibet. Quid enimad

Expanded text:
eorum securae sunt et pacatae et non eorum securae sunt et pacatae et non est virga Dei super illos bos eorum ccepit, et non abortivit: vacca peperit, et non est privata fetu suo. Egrediuntur quasi greges parvuli eorum, et infantes eorum exsultant lusibus. Tenent tympanum, et citharam, et gaudent ad sonitum organi. Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. Qui dixerunt Deo: Recede a nobis, et scientiam viarum tuarum nolumus. Quid est Omnipotens, ut serviamus ei? et quid nobis prodest si oraverimus illum? Verum tamen quia non sunt in manu eorum bona sua, consilium impiorum longe sit a me. Quoties lucerna impiorum exstinguetur, et superveniet eis inundatio. et dolores dividet furoris sui! Erunt sicut paleae ante faciem venti, et sicut favilla quam turbo dispergit. Deus servabit filiis illius dolorem patris: et cum reddiderit, tunc sciet. Videbunt oculi ejus interfectionem suam, et de furore Omnipotentis bibet. Quid enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
pluat suꝑ illum bellum suum. Eugiet
arma ferrea: et irruet in arcum ereum.
Eductus et egrediens de uagina sua: et
fulgurans in amaritudine sua. Uadent
et uenient suꝑ eum horribiles: om̃s tene¬
bre abscondite sunt in occultis enis. De
uorabit eum ignis qui non succenditur.
affligetur relictus in tabnaculo suo. Re¬
uelabunt cȩli iniquitatem eius: et terra
consurget aduersus eum. Aꝑtum erit
gernen domus illius: detrahetur in¬
die furoris dei. Haec ẽ. pars hominis
os: et agite penitentiam. Sustinete me
ut et ego loquar: et pꝰ mea si uidebit᷑
uerba ridete.Nunquid contra hominẽ
disputatio mea ẽ: ut merito non debeã
contristari. Attendite me et obstupes-¬
cite: et suꝑponite digitum ori ur̃o. Et
ego quando recordatus fuero ꝑtremis¬
co: et concutit carnem meam tremor.
Quare gͦ impii unuunt. subleuati sunt
confortatiq diuiciis. Semẽorum ꝑma-¬
net coram eis: ꝓpinquorum turba et
nepotum in conspectu eorum. Domus

Expanded text:
pluat super illum bellum suum fugiet pluat super illum bellum suum fugiet arma ferrea et inruet in arcum aereum eductus et egrediens de vagina sua et fulgurans in amaritudine sua vadent et venient super eum horribiles omnes tenebrae absconditae sunt in occultivorabit eum ignis, qui non succenditur; affligetur relictus in tabernaculo suo. Revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurget adversus eum. Apertum erit gerdie furoris Dei haec est pars hominis os et agetis paenitentiam sustinete me ut et ego loquar et post mea si videbitur verba ridete numquid contra hominem disputatio mea est ut merito non debeam contristari adtendite me et obstupescite et superponite digitum ori vestro et ego quando recordatus fuero pertimesco et concutit carnem meam tremor quare ergo impii vivunt sublevati sunt confortatique divitiis semen eorum permanet coram eis propinquorum turba et nepotum in conspectu eorum domus
Abbreviated transcription (Latin):
eius implebunt᷑ uiciis adolescentie eiꝰ.
et cum eo inpuluere dormient. Cum
enim dulce fuerit in ore eius malum:
abscondet illud sub lingua sua. Par¬¬
cet illi. et non delinquet illud: et cela-¬
bit in guiture suo. Panis eius in utero
illius uertetur infel aspidum: intrin-¬
secus. Diuitias quas deuorauit euomet:
et de uentre illius: extrahet eas deus.
lingua uipere. Nonuideat riuulos
fluminis: correntes mellis et butiri. Le¬
et que fecit omĩa:. nec tamen consume.¬
tur luxta multitudinẽ adinuentionũ
suarum sic et sustinebit. qm̃ confrin¬
gens nudauit pauꝑes. Domum rapuit
et non edificauit eam: nec ẽ. saciatus
uenter eis. Et cum habuerit quȩ cu¬
pierat: possidere non poterit. Non remã¬
sit de cibo eius: et ꝓpterea nichil ꝑmane¬
bit de bonis enis. Cum faciatus fuerit
artabitur. estuabit et omĩs dolor irru.¬
et ineum. Utinam impleatur uenter eiꝰ.
ut emittat in eum iram furoris sui: et

Expanded text:
ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, et cum eo in pulvere dormient. Cum enim dulce fuerit in ore ejus malum, abscondet illud sub lingua sua. Parcet illi, et non derelinquet illud, et celabit in gutture suo. Panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus. Divitias quas devoravit, evomet, et de ventre illius extrahet eas Deus. lingua viperae. Non videat rivulos fluminis, torrentes mellis, et butyri. Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur: juxta multitudinem adinventionum suarum, sic et sustinebit. Quoniam confringens nudavit pauperes: domum rapuit, et non aedificavit eam. Nec est satiatus venter ejus: et cum habuerit quae concupierat, possidere non poterit. Non remansit de cibo eius et propterea nihil permanebit de bonis eius cum satiatus fuerit artabitur aestuabit et omnis dolor inruet in eum utinam impleatur venter eius ut emittat in eum iram furoris sui et
Abbreviated transcription (Latin):
uisurus sum ego ipse. et oculi mei cons¬
pecturi sunt: et non alius. Reposita ẽ.
hȩc pes mea: in sinu meo. Quare gͦ nunc
dicitis ꝑsequamur eum. et radicem
uerbi inueniamus contra eum: Eugi¬
te gͦ a farie gladii: qm̃ ultor iniquitatũ
gladiusẽ. et scitote ẽẽ. iudicium.xxiii¬
espondens autem sofar naamathites:
dixit. Iccirco cogitationes meȩ uariȩ
succedunt sibi: et mens in diuersa rapi¬
tur. Doctrinam qua me arguis audiã.
et sp̃c intelligentie meȩ respondebit
michi. Hoc scio aprincipio ex quo po-¬
situs ẽ. suꝑ terram. quod laus impioꝵ
breuis sit: et gaudium hẏpocrite ad
instar puncti.Si ascenderit incelum
suꝑbia eius. et caput enis nubes tetigerit.
quasi sterquilinium infine ꝑdetur. Et
qui eum uiderant: dicent. Ubi ẽ:
Uelut somnium auolans non inueni¬
etur: transiet sicut uisio nocturna.
Oculus qui eum uiderat ñ uidebit.
neq ultra intuebitur eum locus suus.
Filii eius atterentur egestate: et manus
illius reddent ei dolorem suum. Ossa

Expanded text:
visurus sum ego ipse, et oculi mei conspecturi sunt, et non alius: resposita est haec spes mea in sinu meo. Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Fugite ergo a facie gladii, quoniam ultor iniquitatum gladius est: et scitote esse judicium.espondens autem Sophar Naamathites dixit idcirco cogitationes meae variae succedunt sibi et mens in diversa rapitur doctrinam qua me arguis audiam et spiritus intellegentiae meae respondebit mihi hoc scio a principio ex quo positus est homo super terram quod laus impiorum brevis sit et gaudium hypocritae ad instar puncti si ascenderit usque ad caelum superbia eius et caput eius nubes tetigerit quasi sterquilinium in fine pequi eum viderant, dicent: Ubi est? Velut somnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. Oculus, qui eum viderat, non videbit, neque ultra intuebitur eum locus suus. Filii ejus atterentur egestate, et manus illius reddent ei dolorem suum. Ossa
Abbreviated transcription (Latin):
infremuit contra medentib suis. No¬
stisms t̃ribilib oculis me intuitus ẽ.
aꝑuerunt suꝑ me ora sua. Ex ꝓbrantes
ꝑcusserunt maxillam meam: fatiati ft̃
penis meis. Conclusit me ds̃ apud mi-¬
quum: et manib impiorum me tradidit.
Ego ille quondã opulentus: repente
contritus sum. Tenuit ceruicẽ meam:
confregit me. et posuit me quasi insig.¬
num. Circundedit me lanceis suis: con¬
uulnerauit lumbos meos. Non peꝑcit:
et effudit in terra uiscera mea. Concidit
quasi gigas. Saccum consui suꝑcutẽ
neam. et oꝑiu cinere carnem meam.
Facies mea intumuit a fletu: et palpe¬
bre mee caligauerunt. Haec passus
sum absꝙ iniquitate manus meȩ: cũ
haberem mundas ad dnm p̃ces. Terra
ne opias sanguinem meũ: neq inueni¬
at locum in te latendi clamor ms. Ee¬
ce enim in cęlo testis m̃s: et conscius m̃s
in excelsis. Uerbosi mei amici mei. ad
am stillat. oculus meus. Atq utinam

Expanded text:
infremuit contra me dentibus suis: hoinfremuit contra me dentibus suis: hostis meus terribilibus oculis me intuitus est. Aperuerunt super me ora sua, exprobrantes percusserunt maxillam meam. satiati sunt poenis meis. Conclusit me Deus apud iniquum, et manibus impiorum me tradidit. Ergo ille quondam opulentus, repente contritus sum? Tenuit cervicem meam, et confregit me, et posuit me sibi quasi in signum. Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, et non pepercit, et effudit in terra viscera mea h. fel mequasi gigas. Saccum consui super cutem meam, et operui cinere carnem meam. Facies mea intumuit a fletu, et palpebrae meae caligaverunt. Haec passus sum absque iniquitate manus meae, cum haberem mundas ad Deum preces. Terra, ne operias sanguinem meum, neque inveniat locum in te latendi clamor meus. Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Verbosi mei amici, ad Deum stillat oculus meus. Atque utinam
Abbreviated transcription (Latin):
florem suum. Congregatio enim hi¬
pocrite sterilis: et ignis deuorabit ta-¬
bernacula eorum qui munera libent̃
accipiunt. Concepit dolorẽ et peꝑit ini¬
quitatem: et uterus eius p̃parat dolos.
espondens autem iob: dixit. xix¬
Audiui frequent̃ talia. Consolato-¬
resonerosi: om̃s uos estis. Nunquid
habebunt finem uerba uentosa. aut
aliquid tibi molestum ẽ siloquaris.
Poteram et ego similia ur̃i loqui. Etq
utinam ẽẽt anima ur̃a ꝓanima mea.
Consolarer et ego uos sermonib: et mo-¬
uerem caput meũ suꝑ uos. Roborarẽ
uos ore meo: et mouerem labia quasi
parcens uobis. Sed quid agam: Si lo-¬
cutus fuero non quiescet dolor meus:
et si tacuero non recedet ame. Nunc au¬
tem oppressit me dolor m̃s: et innichi-¬
lum redacti sunt om̃s artus mei. Ruge
meȩ testimonium dicunt contra me:
et suscitatur falsilocuis aduersus faciẽ
meam contradicens michi. Collegit fu¬
rorem suum in me: et cõminans michi.

Expanded text:
florem suum congregatio enim hyflorem suum congregatio enim hypocritae sterilis et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt concepit dolorem et peperit iniquitatem et uterus eius praeparat dolos respondens autem Iob dixit audivi frequenter talia consolatores onerosi habebunt finem verba ventosa? Aut aliquid tibi molestum esPoteram et ego similia vestri loqui: atque utinam esset anima vestra pro anima mea: Consolarer et ego vos sermonibus, et moverem caput meum super vos. Roborarem vos ore meo: et moverem labia mea, quasi parcens vobis. Sed quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus: et si tacuero, non recedet a me. Nunc autem oppressit me dolor meus. et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Rugae meae testimonium dicunt contra me, et suscitatur falsiloquus adversus faciem meam contradicens mihi. Collegit furorem suum in me, et comminans mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucem: circumspectans undiq gladi¬
um. Cum se mouerit ad querendũ panẽ:
nouit quod ꝑatus sit inmanu eius tene¬
brarum dies. Terrebit eum tribulatio
et angustia uallabit eũ. sicut regẽ qui
p̃ꝑatur ad p̃lium. Tetendit enĩ aduersũ
dm̃ manum suam: et contra om̃ĩpoten¬
tem roboratus ẽ. Cueurrit aduersum
eum erecto collo: et pingui ceruice ar-¬
matus ẽ. Oꝑuit ceruicem eius crassitu¬
do: et de laterib eius aruina dependet.
Habitabit in ciuitatib desolatis: et in
domib desertis. quȩ in tumulos sunt
redacte. Non ditabitur nec ꝑseuerabit
substantia eius: nec mittet in terram
radicem suam.Non recedet de tene¬
bris. Ramos eius arefaciet flamma:
et auferetur sp̃uoris sui. Non credet
frustra errore deceptus: quod aliquo
precio redimendus sit. Antequam di
es eius impleantur ꝑibit: et manus eiꝰ
arescent. Ledetur quasi uinea in pͥmo
flore botrus eius: et quasi oliua ꝓiciens

Expanded text:
ad lucem, circumspectans undique gladiad lucem, circumspectans undique gladium. Cum se moverit ad quaerendum panem, novit quod paratus sit in manu ejus tenebrarum dies. Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, sicut regem qui praeparatur ad praelium. Tetendit enim adversus Deum manum suam et contra Omnipotentem roboratus est. Cucurrit adversus eum erecto collo, et pingui cervice armatus est. Operuit faciem ejus crassitudo, et de lateribus ejus arvina dependet. Habitabit in civitatibus desolatis, et in domibus desertis, quae in tumulos sunt redactae. Non ditabitur, nec perseverabit substantia ejus, nec mittet in terra radicem suam. Non recedet de tenebris: ramos ejus arefaciet flamma, et auferetur spiritus oris sui. Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Antes eius impleantur peribit et manus eius arescet laedetur quasi vinea in primo flore botrus eius et quasi oliva proiciens
Abbreviated transcription (Latin):
audisti. et inferior ce erit eius sapientia:
Quid nosti quod ignoremus: Quid
intelligitis quod nesciamus: Et senesce
consoletur te ds̃: Sed uerba tua praua
hoc ꝓhibent. Quid ce eleuat cor tuum.
et quasi magna cogitans. attonitos habes
oculos: Quid tumet contra dm̃ sp̃e tu-
us. ut ꝓferas de ore tuo huiuscemodi
sermones: Quid ẽ. homo ut immacu¬
latus sit et ut iustus appareat natus
de muliere: Ecce inter scõs eius nemo
imniutabilis: et cęli non sunt mundi
in conspectu eius. Quanto magis abo¬
minabilis et inutilis homo: Qui bibit
quasi aquã iniquitatẽ. Ostendã tibi
audi me: quod uidi narrabo tibi. Sapi¬
entes confitentur. et non abscondunt
patres suos. Quib solis data ẽ. terra:
et non transibit alienus ꝑ eos Cunctis die-¬
bus suis impius suꝑbit: et numerus an¬
norum incertus ẽ. tirannidis eius. Soni¬
tus t̾roris semꝑ inaurib illius: et cum
credit quod reuerti possit de tenebris

Expanded text:
audisti, et inferior te erit ejus sapientia? audisti, et inferior te erit ejus sapientia? Quid nosti quod ignoremus? quid intelligis quod nesciamus? Et senes etconsoletur te Deus? sed verba tua prava hoc prohibent. Quid te elevat cor tuum, et quasi magna cogitans, attonitos habes oculos? Quid tumet contra Deum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? Quid est homo, ut immaculatus sit, et ut justus appareat natus de muliere? Ecce inter sanctos ejus nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. Quanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem! Ostendam tibi, audi me: quod vidi, narrabo tibi. Sapientes confitentur, et non abscondunt patres suos. Quibus solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Cunctis diebus suis impius superbit, et numerus annorum incertus est tyrannidi ejus. Sonitus terroris semper in auribus illius: et cum credit quod reverti possit de tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
dinumerasti: sed parce peccatis meis. Sig¬
nasti quasi insacculo delicta mea: sed
curasti iniquitatem meam. Mons cadeis
defluit: et saxum transfertur de loco
suo. Lapides excauant aquȩ: et alliui¬
one paulatim terra consumitur. Et ho¬
mines gͦ similiter ꝑdes. Roborasti eum
paululum: ut inꝑpetuum ꝑtransiret.
Immutabis faciem eius: et emittes eum.
Siue nobiles filii eius fuerint siue igno¬
biles non intelliget. At tamen caro eiꝰ
dum iuuet dolebit: et anima illius suꝑ
semet ipso lugebit.
espondens autem elifaz themanites:
dixit. Nunquid sapiens respondebit
quasi inuentum loquens. et implebit
ardore stomachum suum: Arguis uer-
ris quod tibi non expedit. Quantum
in te ẽ. euacuasti timorem: et tulisti p̃ces
coram dño. Docuit enim iniquitas tua
os tuum: et imitaris linguam blasphe-¬
mantium. Condempnabit te os tuũ et ñ¬
ego: et labia tua respondebunt cibi. Nun-¬
quid primus homo tu natus es. et ante
colles formatus: Nunquid consiliũ dei

Expanded text:
parces  Al parce peccatis meis. Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur: et hominem ergo similiter perdes. Roborasti eum paululum ut in perpetuum transiret: immutabis facsive nobiles fuerint filii eius sive ignobiles non intelleget attamen caro eius dum vivet dolebit et anima illius super semet ipso lugebit respondens autem Eliphaz Themanites dixit numquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens et implebit ardore s et loqueris quod tibi non expedit. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Deo. Docuit enim iniquitas tua  Al. tac. tua os tuum, et imitaris linguam  Al. verba blasphemantium. Condemnabit te os tuum, et noego: et labia tua respondebunt tibi. Numquid primus homo tu natus es, et ante colles formatus? Numquid consilium Dei
Abbreviated transcription (Latin):
p̾c ins attenuabitur: dies mei breuia¬
buntur: et solum michi suꝑ ẽ peccatũ.
Non peccaui: et in amaritudinib mo¬
iatur oculus m̃s. Libera me et pone
me iuxta te: et cuius uis manus pugnet
contra me. Cor eorum longe fecistia dis¬
ciplina: et ꝓpterea non exaltabuntur.
Predam pollicetur sociis: et oculi filioꝵ
eius deficient. Posuit me quasi in ꝓuer-¬
bium tiulgi: et exemplum suum corã
eis. Caligauit ab in dignatione oculus
m̃s: et menbra mea quasi in nichilum
recdacta sunt. S tupebunt iusti suꝑ hoc.
et innocens contra hipocritam fuscita¬¬
bitur. Et tenebit iustus uiam suam:
et mundis manib addet fortitudinem.
Igitur uos om̃s conuertimini et ueni¬
te. et non inueniã muobis ullum sa-¬
pientem. Dies mei transierunt cogitati¬
ones meȩ dissipate sunt corquentes cor
meum. Noctem uerterunt indiem: et
rursum post tenebras spero lucem. Si

Expanded text:
i breviabuntur, et solum mihi superest sepulcrum. Non peccavi, et in amaritudinibus moratur oculus meus. Libera me, et pone me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. Cor eorum longe fecisti a disciplina, et propterea non exaltabuntur. Praedam pollicetur sociis, et oculi filiorum ejus deficient. Posuit me quasi in proverbium vulgi, et exemplum sum coram eis. Caligavit ab indignatione oculus meus, et membra mea quasi in nihilum redacta sunt. Stupebunt justi super hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. Et tenebit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. Igitur omnes convertimini, et venite, et non inveniam in vobis ullam sapientiam. Dies mei transeunt, et cogitationes meae dissipatae sunt torquentes cor meum. Noctem converterunt in diem, et rur
Abbreviated transcription (Latin):
iii obedite parentib ur̃is in dnõ xxu
hoc enim iustum ẽ. honora patiẽ cuũ¬
et matrẽ tuã qđ ẽ. mandatũ primũ in ꝓ-¬
missione. ut bene sit cibi. et sis longeuus
suꝑtram.xxui t patres nolite ad
iracundiã ꝓuocare filios ur̃os: sed educa¬
te illos in disciplina et correptione dni.
erui obedite dñis carnalib cũ timore
et tremore. in simplicitate cordis ur̃i
sicut xp̃o: ñ adołm seruientes. quasi ho-¬

Expanded text:
Filii, oboedite parentibus uestris in domino. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est. honora patrem et matrem quod est mandatum primum in promissione ut bene sit tibi et sis longevus super terram et patres nolite ad iracundiam provocare filios vestros sed educate illos in disciplina et correptione Domini servi oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore in simplicitate cordis vestri sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in breui ꝓ ut potestis legentes intelligere
prudentiã meã in misterio xp̃i. qđ aliis
generationib ñ ẽ. agnitũ filiis hominũ
les et conparticipes ꝓmissionis eiꝰ i xp̃o
ihu: ꝑ euangłium. cuiꝰ factꝰ sũ ininister

Expanded text:
intellegere prudentiam meam in mysterio Christi quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum les et conparticipes promissionis in Christo Iesu per evangelium cuius factus sum minister
Abbreviated transcription (Latin):
cate fidei. et agnitionis filii dĩ. iuirũ
ꝑfectum in m̃surã aetatis plenitudinis
xp̃i. ut iam ñ simꝰ paruuli fluctuantes.
et circũferant᷑ om̃i uento doctrine ne
quitia hominũ in astutia ad circũuen¬
tionem erroris. Ueritatẽ aut̃ facientes
in caritate crescamꝰ in illo ꝑ omiã quiẽ.
caput xp̃c: ex quo totũ corpus cõpactũ
et conexũ ꝑ omnẽ iuncturã submini-¬
strationis. scd̾m oꝑationẽ in m̃surã uniꝰ¬
cuiusq menbri augm̃tũ corꝑis facit
in aedificationẽ sui in caritate.x
oc gͥ dico et testificor in dño. ut iam
ñ ambuletis sicut et gentes ambulant
inuanitate sensus sui. tenebris obscu¬
ratum habentes intellectum alienati
auia dĩ ꝑ ignorantiam quȩ ẽ millis

Expanded text:
nitionis Filii Dei in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi ut iam non simus parvuli fluctuantes et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum in astutia ad circumventionem erroris veritatem autem facientes in caritate crescamus in illo per omnia qui est caput Christus ex quo totuomnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate. Hoc igitur dico et testificor in Domino, ut jam non ambuletis, sicut et gentes ambulant in vanitate sensus sui, tenebris obscuratum habentes intellectum, alienati a vita Dei per ignora
Abbreviated transcription (Latin):
memores estote qđ aliꝗdo uos gentes eratis
incarne qui dicimini s̃putiũ. ab ea quȩ
dicit᷑ circũcisio in carne manufacta: quia
eratis illo intẽꝑe sine xp̃o. alienatia con¬
uersatione isrł. et hospites cestam̃torum.
ꝓmiss ionis spẽ ñ habentes. et sine dõ in hoc¬

Expanded text:
memores estote, quod aliquando uos gentes eratis in carne, qui dicimini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta, quia eratis illo tempore sine Christo, alienati a conuersatione Israel, et hospites Testamentorum, promissionis spem n
Abbreviated transcription (Latin):
nicare oꝑib infructuosis tenebrarũ:
magis aut̃ recdarguite. Quȩ enim in
ocrulto fiunt ab ipsis. turpe ẽ. et dicere:
Omiã aut̃ quȩ aiguunt᷑: aluimine mani¬
festant᷑. Omẽ enim qđ manifestat᷑ ium e.

Expanded text:
nicare operibus infructuosis tenebrarum, magis autem redarguite. Que enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. Omnia enim que arguuntur a lumine manifestantur. Omne enim quod manifestatur lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ut incipiat iudiciũ de domo dĩ. Si aut̃
pͥmũ a nob qͥs finis eoꝵ qͥñcredunt dei
euangelio: Et si iustus iux saluabit᷑.
impiꝰ et peccator ubi parebunt: Itaq
et hii qui paciunt᷑ seđm uoluntatẽ dĩ
fideli creatori cõm̃dant aĩas suasinbene-
eniores uͦ qͥ in uobis xuuifactis. ¶U¬

Expanded text:
ut incipiat iudicium de domo Dei si autem primum a nobis qui finis eorum qui non credunt Dei evangelio et si iustus vix salvatur impius et peccator ubi parebit itaque et hii qui patiuntur secundum voluntatem Dei fideli creatori commendant animas suas in benefactis seniores ergo qui in vobis su
Abbreviated transcription (Latin):
pis lucrigrã sed uoluntarie neq ut
dirantes inelericis. sed forme facti gre¬
subditi estote seniorib. Om̃s aut̃
inuicẽ humilitatẽ insinuate: quia ds
suꝑbis resistit. humilib aut̃ dat gr̃am.
numiliaminigͥ sub potenti manu di.
ut uos exaltet in tẽꝑe uisitationis: om

Expanded text:
pis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in cleris, sed forma facti gresubditi estote senioribus. Omnes autem invicem humilitatem insinuate, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in
Abbreviated transcription (Latin):
in carne et uos eade cogitatione ar-¬
mamim: quia qͥ passus ẽ. carne desiit
apeccatis. ut iã ñ hominũ desideriis.
sed uoluntati dĩ qđ reliquum ẽ. in car-¬
ne uiuat cẽꝑis. Sufficit enĩ p̃teritum
tẽpus ad uoluntatẽ gentiũ c̃sũmandã:
qͥ ambulauer in luxuriis. dimnosentiis.¬
concurrentib uob in eandẽ luxurie
confusionẽ blasphemantes. qui red-¬
dent rationẽ ei qui ꝑatus ẽ. iudicare
uiuos ac mortuos.xiiii Propter
hoc enim et mortuis euangłizatũ ẽ.
ut iudicent᷑ qͥdẽ scdm homines incar¬
ne. uiuant aut̃ scd̃m dm̃ in spũ. Omĩũ¬

Expanded text:
in carne et uos eadem cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam, qui ambulauerconcurrentibus vobis in eamdem luxuriae confusionem, blasphemantes. Qui reddent rationem ei, qui paratus est judicare vivos et mortuos. Propter hoc enim et mortuis evangelizatum est: ut judicentur quidem secundum omnes in carne, vivant autem secundum Deum in sp
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ cult᷑. sed qͥ abscondit᷑ cordis ẽ.
homo. in incorruptibilitate quietiet
modesti sp̃c. qđ ẽ in conspectu dĩ lo¬
cuplex. Sic enim aliquando et sc̃ȩ
mulieres sꝑantes in dõ ornabant. se
subiecte ꝓpriis uiris: sicut sara obedi¬
ebat abrahe dnm eũ uocans. cuiꝰ estis
filie benefacientes. et ñ tim̃tes ullam

Expanded text:
sed qui absconditus corde est homo in incorruptibilitate quiete et modesti spiritus: qui est in conspectu Dei locuplex. Sic enim aliquando et sancte mulieres sperantes in Deo ornabant se subjecte viris suis. Sicut Sara obediebat Abrae: Dominum eum vocans. Cujus estote filie benefacientes: et non timentes ullam
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ paulus et manu silentiũ indicens.
ait. Uirus rahelite et qui timetis dm̃
audite. ds̃ plebis isrł elegit patres nros
et plebem et exaltauit eum cum ẽẽnt
incole interra egipti: et inbrachio excel¬
so eduxit eos exea ꝑ quadraginta an¬
norũ tẽpus mores eorũ sustinuit inde¬
serto. et destruens gentes septẽ in cerra
chanaan. sorte distribuit eis. t̃ram eoꝵ
quasi pꝰ quadringentos et quinqͥguita
annos. Post hȩc dedit iudices usq ad
samuel ꝓpħam. Et exinde postulauer
regem. et dedit illis ds̃ saul filiũ cis iu¬
rum de tribu benamin annis qͣdragni¬
ta. Et amoto illo suscitauit illis dauid
regem: cui et testimoniũ ꝑhibens dix̃
Inueni dauid filiũ iesse uirũ sed̃m cor
meum: qui faciet om̃s uoluntates me¬
as. huius ds̃ ex semine scđm ꝓmissionẽ
echuxit ifrł saluatorẽ iłm p̃dicante iohe
ante faciẽ ẽius aͥduent̾ baptismum pe¬
iitentie omi ppło isrł. Cum impleret
autẽ ioħes cursũ suũ. dicebat. Quem

Expanded text:
u silentium indicens ait viri israhelitae et qui timetis Deum audite Deus plebis Israhel elegit patres nostros et plebem exaltavit cum essent incolae in terra Aegypti et in brachio excelso eduxit eos ex ea et per quadraginta annorum tempus mores eorum sustinuit in deserto et destruens gentes septem in terra Chanaan sorte distribuit eis terram eorum quasi post quadringentos et quinquaginta annos et post haec dedit iudices usque ad Samuhel prophetam et exinde postulaverunt regem et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Beniamin annis quadraginta et amoto illo suscitavit illis David regem cui et testimonium perhibens dixit inveni David filium Iesse virum secundum cor meum qui faciet omnes voluntates meas huius Deus ex semine secundum promissionem eduxit Israhel salvatorem Iesum praedicante Iohanne ante faciem adventus eius baptismum paenitentiae omni populo Israhel cum impleret autem Iohannes cursum suum dicebat quem
Abbreviated transcription (Latin):
sam regionẽ. Iudei aut̃ concitauerunt
religiosas mulieres. et honestas. et pͥmos
ciuitatis: et excitauer̃ ꝑsequutionem
inpaulo et barnaban. et eiecerunt eos
de finib suis. At illi excusso puluere
pedũmeos: uener̃ iconium. Discipti
attũ ẽ. aut̃ in iconio ut simul introiea
magogam iudeorũ et grecorũ ubitrat

Expanded text:
erunt religiosas mulieres et honestas et primos civitatis et excitaverunt persecutionem in Paulum et Barnaban et eiecerunt eos de finibus suis at illi excusso pulvere pedum in eos venerunt Iconium discipuli factum est autem Iconii ut simul introirent synagogam
Abbreviated transcription (Latin):
titudo ciuitatis: et quidã quidẽ erant
cũ iudeis. qͥdã uͦ cũ apłis. Cum aut̃ factꝰ
eẽt impet̾ gentiliũ et iudeorũ eũ pͥnci¬
pib suis. ut contumeliis afficerent et la-
uniuersã incircuitu regionẽ. et ibi
angelizantes erant. xxxui

Expanded text:
ant cum Judaeis, quidam vero cum Apostolis. Cum autem factus esset impetus Gentilium et Judaeorum cum principibus suis, ut contumeliis afficerent, et lapuniversam in circuitu regionem, et ibi evangelizantes erant. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
cari. In hoc omĩs qui credit: iustificatur.
Uidete gͦ: ne suꝑuemat uob̃ qđ dictũ ẽ.
in ꝓpħis. uidete contẽptores et am mira¬
mini. et disꝑdimini. quia opus operor
egoin dieb ur̃is. opus qđ ñ credetis si qͥ
enarrauerit uobis. Exeuntib autẽ illis
iogabant ut sequenti sabbato loquȩ¬
rentur sibi uerba hȩc Ctimq dimissa
eet sinagoga: secuti sunt multi udeoꝵ
et colentium aduenarum paulũ et bar¬
naban.Qui loquentes fuadebant cis:
ut ꝑmanerent in grã cdĩ. Sequenti uͦ sab¬
bato: pene uniuersa ciuitas conuenit

Expanded text:
redit iustificatur videte ergo ne superveniat quod dictum est in prophetis videte contemptores et admiramini et disperdimini quia opus operor ego in diebus vestris opus quod non credetis si quis enarraverit vobis exeuntibus autem illis rogabant ut sequenti sabbato loquerentur sibi verba haec cumque dimissa esset synagoga secuti sunt multi Iudaeorum et colentium advenarum Paulum et Barnaban qui loquentes suadebant eis ut permanerent in gratia Dei sequenti vero sabbato paene universa civitas convenit
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃s es tu. ego hodie genui te. Qđ̃
iutẽ suscitauerit cũ a mortus amplius
iam ñ reuersurũ incorruptionẽ: ita di¬
xit quia dabo uob̃ scã dauid fidelia.
ldeoq et alias dicit. Nondabis sc̃m tu¬
um uidere corruptionẽ. Dauid enim in¬
sua generatione cũ amministrass et uo¬
luntati dĩ dormiuit et appositus ẽ. ad pa¬
tres suos et uidit corruptionẽ: quẽ uͦ ds̃¬

Expanded text:
Filius meus es tu ego hodie genui te quod autem suscitaverit eum a mortuis amplius iam non reversurum in corruptionem ita dixit quia dabo vobis sancta David fidelia ideoque et alias dicit non dabis Sanctum tuum videre corruptionem Dasua generatione cum administrasset voluntati Dei, dormivit, et appositus est ad patres suos, et vidit corruptionem. Notum
Abbreviated transcription (Latin):
blosenses et hii ficut la odicenses: st̃
asiam. Ipsi p̃uenti erant apseudo a-¬
płis. Nec ad hos accessit ipse apłs: sed
et hos ꝑ epłam corrigit. Audier̃ enĩ uer-¬
bum abarchippo qui et ministeriũ in
eos accepit. Ergo apłs iamligatꝰ scribit

Expanded text:
lossenses et hi, sicut Laodicenses, sunt Asiani; et ipsi praeventi erant a pseudo apostolis, nec ad hos accessit ipse Apostolus, sed et hos per epistolam corrigit. Audierant enim verbum ab Archippo, qui et ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus, scribit
Abbreviated transcription (Latin):
et receder
amalo.N¬
tiq sunt ei septem filii: et tres filie. Et
fuit possessio eius septem milia ouium
et tria milia camelorum: quingenta qͦq
iuga boum: et quingente asine.ac fami¬
lia multa nimis. Eratq uir ille magn
digererem: michimet ip̃si et meis iux¬
ta hismenium canens. si aures surdor
Incipit liber dabreiamin id ÷ uerba

Expanded text:
et recedens a malo. Natique sunt ei septem filii, et tres filiae. Et fuit possessio ejus septem millia ovium, et tria millia camelorum: quingenta quoque juga boum, et quingentae asinae ac familia multa nimis. Eratque vir ille magndigererem: mihimetipsi et meis juxta Ismeniam canens, si aures surdae INCIPIT LIBER DABRE JAMIM. Id est VERBA
Abbreviated transcription (Latin):
dam.seph.
malalehel.
iareth. enoch
matusalã.
lamech.
noe. sem.
cham. et
iafeth.
Filii ia¬
feth: gomer. magog. madal. et iauian.
tubal. mosoch. thiras. Porro filii gomet
ascenez. et rifaz. et chogorma. Filii aut̃
iauan: helisa. et chargis: cechim. et do-¬
danim. Filii cham: chus. et mesaraim:
phut. et chanaam.Filii autẽ chus:sa¬

Expanded text:
dam, Seth, Malaleel, Jared, Enoch, Mathusale, Lamech, Noe, Sem, Cham, et Japheth. Filii Japheth, Gomer Magog, et Madai, et Javan, Thubal, Mosoch, Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez, et Riphath, et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsis, Chetim et Dodanim. Filii Cham: Chus, et Mesraim, et Phut, et Chanaan. Filii autem Chus: Sa
Abbreviated transcription (Latin):
resmundi : exti rpatesiluas ma¬
num semen posituri estis. non sia
indgro quod soffoca semen: hae sđ
uerba extirpantia quaedixi. poli¬
te diligere mundum. nec eaqua
sunt inmundo. Siquis dilexerit mundũ:
non est caritas patris in illo

Expanded text:
ris mundi? Exstirpate silvas. Magris mundi? Exstirpate silvas. Magnum semen posituri estis; non sit in agro quod effocet semen. Haec sunt verba exstirpantia quae dixit: Nolite diligere mundum, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, non est charitas
Abbreviated transcription (Latin):
tolum. sp̃s sc̃s locutus est nihil
uerius: Siquis dilexerit mundu
dilectio patris non est in ipso uis
habere dilectionem patris ut sis
coheres filii . Nolidiligeremun¬
dum: exclude malum a morem
mundi: ut implearis amoremdi
uases sed adhuc plenus es: fun¬
de quod habes: ut accipias quod
non habes. ceste iam renati sunt
ex aqua& spũ fratres nostri &
nos ante aliquot annos renati
sumus ex aqua aspũ : Bonum ẽ
nobis non diligamus mundum
neremaneant in nobis sacram̃¬
ta ad damnationem nostrama
non firmamenta ad salutem:
pirmamentum salutis est habe¬
re radicem caritatis: habereuir¬
tutem pi&atis non formam solã
Bona forma sca forma: sed qui
uala forma si nonteneat radicẽ
Sarmentum praeci sum non nem
ignem mic&ur.: habe formã
sed in radice: quo modo dutemra¬
di camini uit non eradi ceminis te¬
nendo caritatem. Sicut dicit a pos¬
tolus pdulus incaritate radicata
fundati. Quomodo ibi radicabitꝰ
caritas Intertanta siluosa a mo¬

Expanded text:
tolum Spiritus sanctus locutus est, nihil verius, Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Vis habere dilectionem Patris, ut sis cohaeres Filii? Noli diligere mundum. Exclude malum amorem mundi, ut implearis amore Dei. Vas es, sed adhuc plenus es; funde quod habes, ut accipias quod non habes. Certe jam renati sunt ex aqua et Spiritu fratres nostri; et nos ante aliquot annos renati sumus ex aqua et Spiritu. Bonum est nobis ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta ad damnationem, non firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut dicit apostolus Paulus, In charitate radicati et fundati . Quomodo ibi radicabitur charitas, inter tanta silvosa amo
Abbreviated transcription (Latin):
cum quidergodixit dñs scriptum esse
desein lege & prophais & psalmis. quia
opostebat patix p̃m sinon adder& oere¬
surgere: pecte illi plangerent quo¬
rumoculi tenebrabantur: sed&e resur¬
gere praedictum est. & ut quid hoc
quare hoc opostebat patixp̃m& resur¬
gere : propter illum psalmum quem
uobis maxime commendauimus quar¬
ta sabbati statione prima nouissime

Expanded text:
eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege, et Prophetis, et Psalmis? Quia oportebat pati Christum. Si non adderet, et resurgere, recte illi plangerent, quorum oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid hoc? quare oportebat pati Christum et resurgere? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, statione prima novissimae
Abbreviated transcription (Latin):
ter hoc euangelista exposuit: ut nos nos¬
semus quid in tanta latitudine scriptura¬
rum credere& intellegere debeamus:
cestaemultae sunt paginae: & multili¬
bri hochabent omnes quod dixit dñs bre¬
ui terdiscipulissuis: quid esthoc. quia
mendatus est nobis sponsus: desponsa
uidedmus quidicit. ut tucũ cognoue¬
ris sponsum &sponsam . nonsinecdusoc
adnuptias uenis: Caelebratio enim nup¬
tiarum. omnis caelebratio ecclesiae.
nuptiae caelebrantur: dturus est
uxorem filius regis & ipsefilius regis rex
& qui frequentant ipsi sunt sponsa. ñ
quomodo innuptiis carnalibus. Aliiste¬
quentant nuptias. & alia nubit : In ecde¬
si aqui frequentant sibenenfrequen¬
tant sponsa fiunt: omnis enimecdesia.
sponsaxp̃i est . cuius principium & primi¬
ciae carox p̃iest. Ibiiun eta est sponsa
sponso in carne: merito carnem ipsã
cum commendar& panem fregit: &¬
merito infractione panis aperti sunt.
oculi discipulorum : & dgnouerunt

Expanded text:
ter hoc Evangelista posuit, ut nos noster hoc Evangelista posuit, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia mendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sponsa Christi est, cujus principium et primitiae caro Christi est: ibi juncta est sponsa sponso in carne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
buissor: non illi : sufficit nisi descripturis
confirmar& corcredentium: prospici¬
eb at enim nos futuros. inquopalpemus
nos non habemus sed quod legamus ha¬
bemus: Si enimpropterea illi credide¬
runt quia tenuerunt & palpduerunt.
nos quid facimus: Iamxp̃s a scenditin
caelum : non estuenturus nisi infine . ut
iudic& deuiuis & mostuis. unde creditu¬
risumus nisiunde & ipsos palpante suo¬
luit confirmare: A peruit illis scriptu¬
ras. & ostendit eis qui aopostebat xp̃m
pati: & implere omnia quaedeillo scrip¬
ta sunt in legemorsi&e prophaise pral¬
mis: omne mu& erem scripturam cir¬
cumplexus est: quicquid illarum scrip¬
turarum est . xp̃m sonat. Sed siaures
inueniat: & apperuit eis sensum ut
intellegerent s cripturas : unde a nob̶
hoc orandum. lit ipse sensum nostrum
aperiat: quid autem ostendit dñs scrip¬
tum dese in legemorsi & prophois &
psalmis quidostendit. ipsedicat breui¬

Expanded text:
buisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis buisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quod palpemus nos non habemus, sed quod legamus habemus. Si enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? Jam Christus ascendit in coelum, non est venturus nisi in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Brevi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Sideillo ista antedicta non fuis sen:
firmitas enimfidei. in eo est: quia omnia
quae euenerunt in xp̃o praedicta sunt
discipuliergononeum dgnouerunt: nisi
infractione panis: & uere qui non sibiiudi¬
cium manducat &bibit. Infractione
panis xp̃m cognoscit: poste a & illiundecĩ
putabantse sp̃muidere praebuit sepal¬
pandum qui se praebuit crucifigendũ
crucifigendum inimicis. palpandum ami¬
cis. medicus tame nomnium & illorũ im¬
piaatis & istorum incredulitatis : Nđ que
dudistis cum astus a postolorum legerentꝰ
quot milia crediderint ex interfectori¬
bus xp̃i: Si crediderunt postea quiocci¬
derunt nonerant credituri quipdulo¬
lum dubitabant & ipsostamen quos
maxime debo&is dnimaduestere & me¬
moria e uestrae conmendare: quos con¬
trainsidiosos errores ds̃ uoluit ponere
firmamenta inscripturis. contraquas
nullus dudae loqui qui quomodo seuult
uidere xp̃ianum cum se palpandum prae¬

Expanded text:
rent, si de illo ista ante dicta non essent. rent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione panis Christum agnoscit. Postea et illi undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firmamentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui, qui quoquo modo se vult videri christianum cum se palpandum prae
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia quae leguntur¬
i descripturis scĩs ad instruc¬
tonem & salutem nostram intente opor¬
t& dudire : maxime tamen memoriae
commendanda sunt. qude aduersus here¬
tcos ualent plurimum quorum in si¬
diae infirmiores quosq: & neglegentio¬
rescircumuemi renoncessant: memento
se. mortuum scilic&. propter delicta
nostra: Resurrexisse . propter iustifi¬
cationem nostram: Sicut modo dudis¬
tis quia discipulorum duorum quos inue¬
nitinuia tenebiaabantur oculinecum ag¬
noscerent & inuenit eos disperantes de
redemtione : quae erat in xp̃o: & exsti¬
mantes iamillum passum & mortuum
fuisse sicut hominem : Nectam quam
filium dĩ putassesemperuiuere & in
carne itamortuum ut non reui ues cer&:
sed tamquam unum ex proph&eis. sicut.
uerba eorum pdulo ante qui intentiera¬
tis dudistis. tunc apperuit illis scriptu¬
ras. Incipiens ãmorse peromnes prophe¬
tas ostendens eis omnia quae passus erat
praedicta fuisse: neillimagis mouerentꝰ.
siresurrexis sa dñs. & magis ei non crede¬

Expanded text:
Omnia quae leguntur de Scripturis sanctis, ad instructionem et salutem nostram, intente oportet audire. Maxime tamen memoriae commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non cessant. Mementotse; mortuum scilicet propter delicta nostra, resurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si resurrexisset Dominus, et magis ei non crede
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus amemus: nam cognitio
sine caritate non facit saluos: Sci¬
entia inflat. caritas aedificat Si
confiteriuultis & non amares in¬
cipitis dae monibus similis esse :
consitebantur daemones filium
dĩ & dicebant: quid nobis a tibi
a repellebant: confitemini &am¬
plectemini: Illi enim timebant in
iqui tatibus suis. uos amate demis¬
sorem iniquitatum uestrarum
sed quomodo poterimus amare dm̃.
Siamamus mundum: paratnos
ergo in habitare caritatem. Duo
sunt amores mundi. & dĩ. Simip¬
dia morhabita: non est qua intr&
amordĩ Recedatamormundi
& habit&dĩ melior accipiat lo¬
cum: Amabas mundum: noliama¬
remundum: cum ex auseris cor
tuum amore terreno: auries amo¬
rem diuinum. & incipithabitare
iam caritas. dequa nihil mali po¬
test procedere:. Audite ergo uer¬
bapurgantis: modo quasi a grũ
inuenit corda hominum. Sed IX¬
quo modo inuenit: Sisiluam
inuenit extirpat: Siagrum
purgatum inuenit plantat:
planta re ibi uult arborem

Expanded text:
novimus, amemus: nam cognitio novimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum vestrarum. Sed quomodo poterimus amare Deum, si amamus mundum? Parat nos ergo inhabitari charitate. Duo sunt amores, mundi et Dei: si mundi amor habitet, non est qua intret amor Dei: recedat amor mundi et habitet Dei; melior accipiat locum. Amabas mundum, noli amare mundum: cum exhauseris cor tuum amore terreno, hauries amorem divinum; et incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit? Si silvam invenit, exstirpat; si agrum purgatum invenit, plantat. Plantare ibi vult arborem,
Abbreviated transcription (Latin):
diuuenibus uincitur pugnat nobis¬
cum. pugnat sed non expugnat: quare
quia nossumus fortes : anquia ille for
tis est in nobis : qui in termanus perse¬
quentium infirmus inuentus est. Ille
nos foftes fecit qui per sequentibus non
restitit. crucifixus est enimex infir¬
mitate. sed uiuit exiustute dĩ: Scri¬
bo uobis pueri: unde pueri: quia cog¬
nouistis patrem: Scribo uobis patres
commendat hoc & repait quia cog¬
nouistis eum qui a principio est: me¬
men tote patres esse : si obliuis cimim
eum. quia principio est. perditis
paternitatem: Scribo uobis iuue¬
nes &iam atq & iam considerate
qui diuuenes estis: pugnate ut uinca¬
tis uincite ut coronemini: humiles
uobisiuuenes: quia fostes estis & uer¬
bum dĩ inuobis man& & uicistis
malignum: haec omnia fratres
quia cognouimus id quod a princi¬
pio est. quia fortes sumus: quia cog¬
noui mus patrem: omnia ista . quae
cognitionem commendant: cari¬
tatem non commendant: Si cog¬

Expanded text:
a juvenibus vincitur, pugnat nobisa juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistis Patrem. Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio est. Mementote vos patres esse: si obliviscimini eum qui a principio est, perdidistis paternitatem. Scribo vobis, juvenes. Etiam atque etiam considerate, quia juvenes estis: pugnate, ut vincatis; vincite, ut coronemini; humiles vobis, juvenes, quia fortes estis, et verbum Dei in vobis manet, et vicistis malignum. 8. Haec omnia, fratres, quia cognovimus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cog