comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. Nã illiꝰ mala uoluntas eẽ nũꝗͣ potest. tã ꝗͣ si bonꝰ filiꝰ patrẽ
uell& uiuere: quẽ d̾s bona uoluntate uult mori. &rursũ fieri po-¬
test. ut hoc uelit hõ uoluntate mala. qđ d̾s bona: uelut si malꝰ filiꝰ
uult mori patrẽ. uelit hoc etiã d̾s. Nẽpe ille. qđ ñ uult d̾s: iste uͦ
id uult qđ uult & d̾s: & tam̾ bone dĩ uoluntati pietas illiꝰ potiꝰ c̾sonat.
qͣuis aliud uolentis. ꝗͣ huiꝰ idem uolentis impietas. Tantũ int̾ ẽ quid
uelle hoi ꝗd dõ c̾gruit: & ad quẽ finẽ suã qͥsq referat uoluntatẽ. ut

Expanded text:
atrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem; velit hoc etiam Deus. Nempe ille quod non vult Deus, iste vero id vult quod vult et Deus, et tamen Dei bonae voluntati pietas illius potius consonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
conuisse credendꝰ ẽ. s aut praue institutionis deceptꝰ exordio: aut
ꝑ longã m̃tis incuriã paulatĩ u̾tute animi decidente. ⁊ ꝑ hoc sensim
uiti is increscentibꝰ casu miserabili ꝯcidisse. Añ cõtrictionẽ enĩ. pre¬
rituũ densitate cõstipatꝰ ẽ aer iste. qͥ int̃ oelũ trãq diffundit᷑: in quo
ñ qͥeti otiosi ꝑuolitant. ut satis utilit̾ humanis aspectib eos ꝓui¬
dentia diuina subtraxerit. Aut enĩ t̃rore cõcursꝰ eoꝵ ł honore uul¬
tuũ. in quos se ꝓuolũtate sua cũ libitũ fuerit trans formant atq
ꝯutunt: intolerabili formidine hoĩes cõsternarent᷑ atq defic̾ent.
nequaꝗͣ ualentes hȩc carnalib oculis intueri: aut certe nequiores co¬

Expanded text:
sse credendus est, sed aut pravae institutionis deceptus exordio, aut per longam mentis incuriam paulatim virtute animi decidente, et per hoc sensim vitiis increscentibus casu miserabili concidisse. Ante contritionem enim praerituum densitate constipatur aår iste qui inter caelum terramque diffunditur, in quo non quieti otiosique peruolitant, ut satis utiliter humanis aspectibus eos prouidentia diuina subtraxerit. aut enim terrore concursus eorum uel horrore uultuum, in quos se pro uoluntate sua cum libitum fuerit transformant atque conuertunt, intolerabili formidine homines consternarentur atque deficerent, quam ualentes haec carnalibus oculis intueri, aut certe nequiores co
Abbreviated transcription (Latin):
Ome corpꝰ putridũ gestabat atq corruptũ. Inerat febris maxima
prurigo intolerabił colidolor inm̃sꝰ. pedũ tumor extensꝰ. uerenda
plebis ad se iubet colligi. ⁊ in loco recludi. ⁊ ait sorori sue. Noui iu¬
deos de mea morte gauisuros. s ut habeã lugentes. cũ spm̃ ex¬
a lauero os int̾fice. Igit᷑ duobꝰ fili is a se necatis. cultellũ petiit. ut

Expanded text:
omne corpus putridum gestabat atque corruptum, inerat febris maxima, prurigo intolerabilis, colli dolor immensus, pedum tumor extensus, verenda plebis ad se jubet colligi, et in loco uno recludi, et ait sorori suae: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed ut habeam lugentes cum spiritum exhalavero, omnes interfice. Igitur sex filiis suis a se necatis, cultellum petiit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
onꝰ honor ẽ in ȩccłia. si a c̃sortio uiroꝵ feminȩ sit̃ longe. Mo¬
nachũ ł cdericũ solitudo facit: ñ publicũ. Idte uirginale de¬
lectat alloꝗũ: Cur scĩmonialiũ contra fidẽ frequentia in eccłia. uel
in ipso publico: Si eos qͦs diligut̃ uiderint. ridentibꝰ ocłis salutationis
tenera uerba ꝓcedt̃: deinde cũ salutauerit. si eos dĩ uiros p̃t̾ire celeriꝰ
uiderĩt: c̃teptor es suos iudica̾t & irascunt᷑. Ordinat᷑ deinde satis

Expanded text:
onus honor est in Ecclesia, si a consortio virorum feminae sint longe. Monachum vel clericum solitudo facit, non publicum. Quid te virginale delectat alloquium? Cur sanctimoniales contra fidem frequentas in Ecclesia, vel in ipso publico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius viderint, contemptores suos
Abbreviated transcription (Latin):
Sonũ ẽ uito sileuaucrit iugũ ab adolescentia sua. sedebit solitariꝰ &¬
tacebit. & qr iħe relictis apłis. solꝰ ibat orare. Mariã in penetra libꝰ
angłł solã inuenit. ñ cũ agapeta loquentẽ: & illa uirilẽ introitum
trepidauit. tu quȩ fornax esmaliciȩ. qͥd a uiro desideras frequentari &
salutari:¬

Expanded text:
 levaverit jugum ab adolescentia sua . Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare. Mariam quoque in penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ aqͥlȩ moris ÷ sẽꝑ oculũ in radiũ solis infigere. Item. I lege.¬
nec deflect̾e. nͥ eschȩ soliꝰ obtentu: ita scĩ acõtẽplatioẽ ad actualẽ
uitã int̾dũ reflectunt᷑. ꝯsid̾antes illa sũma sic eẽ utilia. ut tñ
ista humilia sint paululũ nrẽ indigentie necessaria. In ac tiuȩ
uite genere humana intentio ꝑseu̾ant̾ incedit. in cõtẽplatioẽ
aut̃ sese ꝑ intualla resumit. qi̾ diurnitate cõtẽplandi lassatu&.
Uisio aĩaliũ in exechiele que ibant ⁊ ñ reutebant᷑. ꝑtinet adiutẽ¬
ad cõtẽplatiuȩ uitȩ m̃surã. in qua dũ qͥsq intendit sua reubera¬
tꝰ infirmitate reflectit᷑: atq itũ renouata intentione. adea uñ
descendat. rursꝰ erigit᷑. Iđ fieri in actiua ñ potest. de qua nͥ qͥsq
reflectat ł ad modicũ statĩ uitioꝵ excipit᷑ luxii.

Expanded text:
icut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigernec deflectere, nisi escae solius obtentu, ita et sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinead contemplativae vitae mensuram; in qua dum quisque intendit, sua reverberatus infirmitate, flectitur, atque iterum renovata intentione ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri in activa vita non potest; de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum excipitur luxu.
Abbreviated transcription (Latin):
pars hactenꝰ restitit. ⁊ fulminis inditiũ reseruauit. Statuã uͦ xp̃i
recondider̃. qͦ actenꝰ reseruatur.

Expanded text:
pars hactenus restitit, et fulminis indicium reservavit. Statuam vero Chrrecondiderunt, ubi hactenus reservatur.
Abbreviated transcription (Latin):
frĩbꝰ in ꝗnto miliario a se manentẽ. qi c̾ꝑerat hortuli sui nimis cau¬
tũ timidũq custodẽ. & pusillũ habere nũmors: ab ocłis abegerat.
uolens sibi rec̾ciliari senẽ. frequent̾ ueniebat ad fr̃s & maxime adhesi
tis. sicut inherb̾ erat detulit. Quẽ cũ hesichiꝰ ad uesꝑã posiusset ad
tulisset fribꝰ. ñ sentis inqͥt putorẽ teterrimũ. & incicere fitere a.¬
uariciã: Mitte bubꝰ. mtte brutis aĩalibꝰ: & uide an comedat. d
cũ ille iuxta p̾ceptũ senis in p̾sepe posuisset. ext̾riti boues & płꝰ solito

Expanded text:
re a se milliario manentem, quia comperiebat hortuli sui nimis cautum timidumque custodem, et pauxillum habere nummorum, ab oculis abegerat. Qui volens sibi reconciliari senem, frequenter veniebat ad fratres, et maxime ad Hesytis, sicut in herbis erat detulit. Quem cum Hesychius posuisset in mensa ad tribus detulisset, non sentis, inquit, putorem teterrimum, et in cicere foetere avaritiam? Mitte bubus, mitte brutis animalibus, et vide an comedant. Quod cum ille juxta praeceptum in praesepe posuisset, exterriti boves et plus solito
Abbreviated transcription (Latin):
scã ostendit̾. que auro spũaliũ sensuũ fulget in teriꝰ. ⁊ argento
cȩlestis eloqui i nitet exteriꝰ. uox ȩccłe. Dũ eẽt rex in accubitu
suo nardus mea dedit odorẽ suũ. Regi xp̃o inbeatituidine celes¬
tis secreti qͥescenti. scõꝵ utꝰ in ȩccła magne nob̾ gr̃ã suauitatis
administrat. Fasciculꝰ muȩ dilectꝰ mñs mͥ int̾ ubã meas mo¬
rabitur: mors dilecti mei quã ꝓmea salute subi it sẽꝑ inm ea
culꝰ minȩ. ina maritudine passionis. ipse ẽ botrꝰ eş pri indulce¬
dine resumectiois. Nura tristificat. uinũ letificat. In uineis
engaddi. Tpt̃ carismata diuna que pi resurectionẽ largitꝰ est in
baptismo suis participibꝰ. Angaddi fons hedi.baptismũ signi si¬
cat

Expanded text:
ostenditur, quae auro spiritualium sensuum fulget interius, et argento coelestis eloquii nitet exterius. 6. Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Rege Christo in beatitudine coelestis secreti quiescente, sanctorum virtus magnae nobis gratiam suavitatis administrat. Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Mors dilecti mei, quam pro mea salute subiit, semper in mea culus myrrhae in amaritudine passionis, ipse est botrus Cypri in dulcedine resurrectionis. Myrrha tristificat, vinum laetificat. In vineis Engaddi propter charismata divina, quae post resurrectionem largitus est in baptismo suis participibus. Engaddi, fons hoedi, baptismum significat
Abbreviated transcription (Latin):
fessionẽ cõfident̾ subuingere mereat᷑. ⁊ tu remisisti ĩpietatẽ
cordis mei. Quod si u̾ecundia retrahente. reuelare ea corã hoĩb
erubescis. illi quẽ latere. ñ possũt. ꝯfiteri ea iugi supplicatione non
desinas ac dicere. Iniqͥtatẽ meã ego cagnosco. ⁊pcc̃m mm contra
me ẽ sẽꝑ̃tͥ soli peccaui ⁊ malũ corã te feci. qr̾ ⁊absq ulliꝰ uere-¬

Expanded text:
illud confidenter subjungere mereatur, Et tu remisisti impietatem cordis mei . Quod si verecundia retrahente revelare coram hominibus erubescis, illi quem latere non possunt confiteri ea jugi supplicatione non desinas, ac dicere, Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper; tibi soli peccavi, et malum coram te feci ;
Abbreviated transcription (Latin):
is scire qͥd sit int̾ sac̾dotes dei. ⁊ sacer¬
hec legitis õs dñi sacerdotes ⁊ uidete qͥd sit differentia sac̾dotũ. ne
forte qͥ partẽ hñt int̾ris. ⁊ t̾renis cultib ac studi is uacant ñ tã dñi
quã pharaonis sac̾dotes eẽ uideant᷑. Ille enĩ uult sac̾dotes suos
hr̃e possessionẽs t̾rarũ ⁊ exercere agri. ñ animȩ culturã ruri. ⁊ ñ legi.¬

Expanded text:
is scire quid intersit inter sacerdotes Dei et sacerhaec legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in terra, et terrenis cultibus ac studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, ruri et non legi
Abbreviated transcription (Latin):
ponst᷑. ut qs ꝗs intuct᷑ eũ ꝗhabere uirtutũ fructũ spu̾aliũ n̾ualet sedtamꝰ
eos ꝗͥ spualibꝰ donis pleni st̃ sustentat: ipse qͦq scorꝑ uitȩ qͣnta ualet
largitate in seruiat. & celestiũ bonoꝵ botros qͦs gignendo nͥ ualetu sufti¬
nendo ferat. Ad hocbuxus ponit᷑ ut ꝗ habere multos ad huc minfirmi¬
tate positos utre fidei uiriditatẽ c̃siderat: etiã ipse in fidelis erubescat.
ligat. Ubi & apte subiungit᷑ parit̾. qi cũ intra sca̾m ȩccłiã diuersi ho

Expanded text:
ntuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. ligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hom
Abbreviated transcription (Latin):
tatio facilior. Iđo enĩ illa in dieb infirmata morit᷑. hic m edia noc¬
te cadit. ⁊morit᷑. Illa p mortẽ lota incenaculo ponit᷑. Hic tercio
cen aculo delapsꝰ de orsũ mortuus luget᷑. I ste p̃sente ⁊docente.
illa magistro absente. ad hc̃ laulꝰ descendit. ad illã Petrꝰ suscita¬
tuirꝰ ascendit. Ista max iuso petro resedit. hic nocte media defunctꝰ

Expanded text:
imitur. Et ideo illa in diebus infirmata moritur, hic media nocte cadit et moritur. Illa post mortem lota in coenaculo ponitur, hic tertio coenaculo delapsus deorsum mortuus lugetur. Iste praesente et docente, illa absente magistro. Ad hunc Paulus descendit, ad illam Petrus suscitatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiat. sepe iantiqͥssimis exẽplarib sc̃ͥptũ inuenimꝰ. Ingreco enũ ꝓ insig.
grece uocant᷑ : Testis ẽ urbs colchoꝵ que ab anfito ⁊ cirtio geminoꝵ au¬
rigis facta exeoꝵ noiẽ dioschoria ẽ cognominata. quos obid gentiles in
mari dos inuocant. qi̾ in ꝓdigiis nautarũ. si solitariȩ stellȩ in naui ł¬
in antemnis apparuerint. ꝑiculosi.si uͦ gemine ꝓsꝑi st̃ cursꝰ nuntiȩ. qͣꝵ

Expanded text:
scriptum in antiquissimis exemplaribus invenimus. In Graeco enim pro insigniGraece vocantur. Testis est urbs Colchorum, quae, ab Amphito et Circio geminorum aurigis facta, ex eorum nomine Dioscoria cognominata est. Quos ob id gentiles in mari Deos invocant, quia in prodigiis nautarum, si solidariae stellae in navi vel antennis apparuerint, periculosi; si vero geminae, prosperi cursu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. puenit admontẽ oliueti. paratꝰ inde uruere ihrłimã. urbẽq
cis isdẽq clã ty rannidẽ agentibꝰ adueniens. plures sibi p ea publica
fraude coniunxerit. Legit᷑ aut̃ tpi felicis hocgenꝰ suirexisse latronum. qͥ
ñ locoꝵ ł tprũ adita captantes. s siccas.i. breues manu gladios gestantes.
in ipsa luce diei ppło ꝑmixti ceco adherentes uulnere cruentabatur
ut querelã mors pueniret. ⁊ ꝑcussor lateret. Et siqͥs comotꝰ fuisset.
qđ in medio urbis talia gererent᷑. ⁊ hic ꝑibat. Ita ꝑiculi metu ł dissi¬

Expanded text:
tum, pervenit ad montem Oliveti, paratus inde irruere Jerosolymam, urbemque cis, iisdemque clam tyrannidem agentibus adveniens, plures sibi postea publica fraude conjunxerit. Legitur autem tempore Felicis hoc genus surrexisse latronum, qui non locorum vel temporum abdita captantes; sed sicas, id est, breves manu gladios gestantes, in ipsa luce diei populo permisti, caeco adhaerentes vulnere cruentabant, ut querelam mors praeveniret, et percussor lateret. Et si qui commotus fuisset quod in medio urbis talia gererentur, et hic peribat. Ita periculi metu, vel dissi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝗͣ. Est hodieq bethsoro uicus intribu uida euntib abhelia che¬
bron inuicesimo lapide iuxta quẽ fons adradices montis ebulliens
abead̾. inq̃ gignit᷑ sorbet᷑ humo. in hoc ẽ aphilippo eunuchꝰ bapti hatꝰ.¬
Et descendit uas qđ dã ł ut linteũ magnũ. Linteũ iltd ȩccłã signifi¬
cat. incorruptibili fide ꝑditã. Linteũ enĩ tinea ñ ꝯsumit. que
dolosis. Ite dicite uulpi illi. Ad phariseos. Genimina uiꝑarũ. Ad
libidinosos. etͥ insanientes infeminas facti st̃. De inpudentib. No-¬
lite dare scm̃ canib. De uoluptuosis. Ne matatis margaritas ur̃a¬

Expanded text:
am. Est hodieque Bethsoro vicus in tribu Juda, euntibus ab Eliae Chebron in vigesimo lapide. Juxta quem fons ad radices montis ebulliens, ab eadem, in qua gignitur, sorbetur humo. In hoc est eunuchus a Et descendens vas quoddam velut linteum magnum. Vas illud Ecclesiam significat incorruptibili fide praeditam. Linteum enim tinea non consumit, quae dicitur: Ite, dicite vulpi illi . Et ad Pharisaeos: Genimina viperarum . Et ad libidinosos: Equi insanientes in feminas facti sunt . Et de impudentibus: Nolite dare sanctum canibus . Et de voluptuosis: Neque mittatis margaritas vest
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝰ reparat᷑. Hãquã uis penitendo ueniȩ fructũ ꝑcipiat incoruptio¬
nẽ tñ nullatenꝰ ꝑcip pͥstinã. Uͥgo carne ñmente. nullũ pmiĩ ht̃ in

Expanded text:
tenus reparatur. Quamvis poenitudo veniae fructus recipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet in
Abbreviated transcription (Latin):
Q ue nã sũma boni: mens que sibi ꝯscia recti.
Pernities hominũ que maxima : solus homo alt̃.
Quis diues : qͥnil cupiet. Quis pauꝑ: auarus.
Quȩdos matronis pulcher&ima: uita pudica.
Quę casta ẽ : de qua mentiri fama ueretur.
Quid prudentis opꝰ. cũ posso. nolle nocere.
ꝗuid stulti ꝓpriũ: ñ posse. ⁊uelle nocere.

Expanded text:
Quaenam summa boni? Mens, quae sibi conscia recti. Pernicies homini quae maxima? Solus homo alter. Quis dives? Qui nil cupiat. Quis pauper? Avarus. Quae dos matronae pulcherrima? Vita pudica. Quae casta est? De qua mentiri fama veretur. Quod prudentis opus? Cum possit, nolle nocere. Quid stulti proprium? Non posse, et velle nocere.
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵs scripsere naturis. p̃cipueq galienꝰ in libris quor titulꝰ ẽ petiy
sienon : pueroꝵ & iuuenũ ac ꝓuectȩ ȩtatis uiroꝵ mulierũq corpor a
insito calore feruere. & noxios e̾e̾ his etatibꝰ cibos ꝗcalorẽ augeat̃: sanitatiq
condecere frigida queq in esu & in potu sumere. sicut econtrario senibꝰ
de uascło qđ ipse fabricatꝰ ẽ : cũ etiã hoc comicꝰ cuiꝰ finis ẽ huinanos io¬
res nosse. atq describ̾e dixerit. Sine cerere & uino ł libero. frigetꝰ uenꝰ.¬
Hecordem uiduȩ sareptenȩ. quȩ & suę & filioꝵ saluti heliȩ Itẽ.
A p̃tulit famẽ: & in ipsa noc t̾e moritura cũ filio. suꝑstitẽ hospitẽ
relinquebat: mallens uitã ꝑdere ꝗͣ elemosinã : & ĩpugillo farinȩ se-¬
minariũ sibi messis dnĩcȩ p̾parauit. Farina serit᷑. & olei capsaces de suꝑ¬
manere conspicit᷑. Nascit᷑ ĩ iudea frum̾ti penuriã. granũ tritici ibi

Expanded text:
lenus in libris, quorum titulus est irepi ὑγεινω̃ν, puerorum et iuuenum ac perfectae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e contrario senibus, de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenecordemur uiduae Sareptenae, quae et suae et filiorum saluti Heliae praetulit famem et ipsa nocte moritura cum filio superstitem hospitem relinquebat malens uitam perdere quam elemosynam et in pugillo farris seminarium sibi messis dominicae praeparauit. farina seritur et olei capsaces nascitur. in Iudaea frumenti penuria — granum enim tritici ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ iudei ysaiã amai¬
or ibꝰ suis et iccirco int̾emptũ. qr cũ moyses posterĩora dĩ uiderit: hic
dnm sabaoth ocłis carnalibꝰ uidisse se scribat. suꝑ hoc dõ dicente. Nemo
faciẽ meã uidebit: & uiuet. uos interrogabimꝰ qͦm se ds̃ in lege alus
stet illa sententia nemo faciẽ meã uidebit & uiuit. cũ facie. faciẽ se ad
moysen locutũ eiꝰ fateat᷑. Respondebt̃ utiq uixta possibilitatẽ humanã
ce iisũ: restante sũma ut moyses dm̃ uderit aut ñ uiderit. Uidit gͦ

Expanded text:
unt Iudaei Esaiam a maioribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimus, quomodo se deus in lege aliis t quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam  et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut non uiderit. uidit
Abbreviated transcription (Latin):
eet usui manducare ꝑmissũ : heliã carnali cibo refectũ. ioħm mi¬
rabili abstinentia p̃ditũ animalibꝰ hoc ẽ locustis in escã cedentibꝰ
ñ fuisse pollutũ. Scio esau lenticulȩ c̃cupiscentia deceptũ. & dauid
ꝓpt̾ aquȩ desideriũ a se ipso rep̃hensũ : & regẽ urm ñ de carne. sed
de pane tẽptatũ. Idõq & popłs in heremo. ñ qr carnes desiderauit:
sed qr escȩ desiderio ad uersꝰ dñm murmurauerit. meruit ĩ ꝓbari.

Expanded text:
ducare permissum, Helian cibo carnis refectum, Iohannen mirabili abstinentia praeditum animalibus, hoc est locustis, in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum et Dauid propter aquae desiderium a se ipso reprehensum et regem nostrum non de carne, sed de pane temtatum. ideoque et populus in heremo non quia carnes desiderauit, sed quia escae desiderio aduersus dominum murmurauit meruit improbari.
Abbreviated transcription (Latin):
neratione ad tractũ ẽ regencratione soluat᷑. Et tam̃ actiua quoq
peceata. quȩ cũq corde. oꝑe.ore. cõmissa in uenerit tollit. Ho̧egͦ
excepta magna indulgentia. unde incipit hoĩs renouatio: inqua
soluit᷑ oĩs reatꝰ. & in generatꝰ. & ad ditꝰ. Ipsa etiã uita cetera iã ratio¬
ne accedentis ȩtatis. qͣnta lib& p̃polleat fecunditate iusticiȩ. sine

Expanded text:
tum est, regeneratione detrahatur; et tamen activa quoque peccata, quaecumque corde, ore, opere commissa invenerit, tollit: hac ergo excepta magna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus et additus; ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
neq seiri a nob̾ nͥ cũ adeã uenerimꝰ potest. Quomꝰ enĩ pacificantur
cȩlestia nͥ ĩnob̾. id ẽ recordando nob̾cũ: Nã ibi scͥꝑ ẽ pax. & int̾ se
uniuersis intellectualib creatis. & cũ suo ereatore: quȩ pax p̃cellit
ut dic tũ ẽ oe̾m intellectũ. Sed utiq nr̃m ñ eors. qͥ sẽꝑ uident faciẽ
patris. Nos aut̾ qͣntꝰ cũq sit in uob̾ intellectꝰ humanꝰ exparte scimꝰ.
& uidemꝰ nc ꝑ speculũ & enigmate: cũ uͦ ȩqͣles angłis dĩ fuerimꝰ. tc quẽ¬
admodũ ipsi uidebimꝰ facie ad faciem: tantãq paeẽ habebimꝰ erga eos.
qͣntã &̾ipsi erga nos: qi tantũ eos dilec turi sumꝰ. qͣntũ ab eis diligim᷑.
Itaq pax eoꝵs nota nob̾ erit. qi & nrã talis ac tanta erit: nee p̃cellet
tt̃ intellectũ nr̃m. dei uͦ pax quȩ illi ẽ erga eos. & nrm & illoꝵs ĩtel¬
lectũ sine dubitatione p̃cellit. De ipso qͥppe beata ẽ rationalis erea

Expanded text:
e sciri a nobis, nisi cum ad ea venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia nisi nobis, id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo Creatore. Quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum qui semper vident faciem Patris. Nos autem, quantuscumque sit in nobis intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus nunc per speculum in aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum: Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum si
Abbreviated transcription (Latin):
mor tẽ redimit᷑. & lib̾at᷑ amalo. Qm̃ cũ eis qͦdãmͦ redit ĩ grãm post
inimicicias. qͣs int̾ hoĩes & scõs angłos peccata fecert̃. Et exipsa hõiũ
angłi scĩ doc ti de do. cuiꝰ ueritatis ȩt̾na c̾tẽplatione beati st̃: qͣntos ĩ
numeri supplem̃tũ de genere humano integritas illiꝰ ciuitas expectet. ꝓp¬
ter hoc ait apłs instaurari oĩa in xp̃o: quȩ incelis st̃ & quȩ int̾ris in ipso.
Instaurant᷑ qͥppe quȩ ĩcȩł st̾: cũ id qđ inde ĩ angłis lapsũ ẽ. ex hoc¬
hoĩbꝰ reddit᷑. Instaurant᷑ aut̃ quȩ ĩtris st̃. cũ ipsi hoĩes qͥ p̃destinati st̾:¬

Expanded text:
mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias, quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeternae contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus: Instaurari omnia in Christo quae in coelis sunt et quae in terris . In ipso instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod in angelis lapsum est, ex hominibus redditur. Instaurant
Abbreviated transcription (Latin):
trienniũ cogente causa monachoꝵ hysauriȩ ꝗheretici accusa-
misit: qͥbꝰ nitebat᷑ ostendere ephesinȩ sinodi definitionibꝰ contra¬
dicere. & uelut exeadẽ sy nodo certa nob̾ ꝗbꝰ ipsi obsisterent capi¬
ligno uetito ei dictũ ẽ in qͦcũq die comedetͣis exeo morte moriemini:
Et certe comedit adã & eua de ligno uetito. & tam̾ in carne sua non-¬
gentos annos pꝰ modũ uͥxert̾. Constat itaq qr in carne nͥ ẽ mortuus.
Si gͦ ĩ anima mortuus nͥ ẽ qđ dici nefas ẽ: falsã sententiã de illo ꝓ¬
tulit ds̃ ꝗ dix̃: qr qͣdie comederet morerit᷑. Sed absit hic error
ab sit a uera fide. Nos cũ pͥmũ hoiem qͣdic ꝑeccaauit dmiona pisia¬

Expanded text:
triennium, cogente causa monachorum Isauriae, qui haeretici accusabamisit, quibus nitebatur ostendere eos Ephesinae synodi definitionibus contradixisse; et velut ex eadem synodo certa nobis quibus ipsi obsisterent capist, quomodo de ligno vetito ei dictum est: In quacunque die comederitis ex eo. morte moriemini ? Et certe comedit Adam et Eva de ligno vetito, et tamen in carne sua ultra nongentos annos postmodum vixerunt. Constat itaque quia in carne non est mortuus. Si ergo in anima mortuus non est, quod dici nefas est, falsam sententiam de illo protulit Deus, qui dixit quia qua die comederet moreretur. Sed absit hic error, absit a vera fide. Nos enim primum hominem qua die peccavit, anima mor
Abbreviated transcription (Latin):
maximo & minimo duo popłi figurati. unã uestẽ a tergo por tantes
sacram̃tũ scilicet iã p̃teritȩ atq transactȩ dñicȩ passionis. nuditatẽ
patris ñ intuent᷑: qr ĩ xp̃i necẽ n̾ consentiunt. & tam̾ honorant uela¬
mͥto: tã qͣ scientes unde sint nati. Mediꝰ aut̃ filiꝰ id ẽ popłs iudeoꝵ. idõ
metliꝰ qr nec pͥmatũ apłor ꝓ tenuit. nec ultimꝰ in popło uideoꝵs credidit.
uidit nuditatẽ patris. qr cꝰsensit ĩ necẽ xp̃i: & nunciauit foras fribꝰ siuis.

Expanded text:
maximo et minimo, duo populi figurati unam uestem a tergo portantes — sacramentum scilicet iam praeteritae atque transactae dominicae passionis — nuditatem patris neque intuentur, quia in Christi necem non consentiunt; et tamen honorant uelamento tamquam scientes unde sint nati. medius autem filius, id est populus Iudaeorum — ideo medius, quia nec primatum apostolorum tenuit nec ultimus in gentibus credidit — uidit nuditatem patris, quia consensit in necem Christi et nuntiauit foras fratribus.
Abbreviated transcription (Latin):
sedeptiõis tp̃ex orti st̃. ⁊ tñ hiuc mundo semetipsos mortificare cura¬
uer qͥ cosc̃ptȩ legis tabulas ñ habentes qͣsi abut̾o mortui s. qiꝰ aue tare
suũ naturali lege timuer. ⁊cũ uenturũ mediatorẽ cred̾ent.: studuer
sũmope mortificandis uoluptatib etiã que seripta ñacceꝑant pre¬
copta seruare. dẽp ttaq illud qđ uixta mundi initiũ mortuo s hiuc
scło patres nr̃os ꝓtulit. quasi abortiui uterꝰ fuit. qͥ xepti ñ uider̃ lu-¬

Expanded text:
redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt. Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia Auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere mortificandis voluptatibus etiam quae scripta non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque
Abbreviated transcription (Latin):
peccator si moriturũ se homo in ipsa suggestioẽ cognosceret. quantũ ex
delectatio raput. P eg̃ssiorẽ uͦ exceptꝰ ÷ genib. qi cũ ad delectationẽ
carns ꝓdiit. nimirũ culpã ꝑ cõsensionẽ spc̃. subiectis cunctis sensib
quasi subpositis genib cõsumaũ. s genib exceptꝰ etiã ub̾ib ẽ lactatꝰ.
Incõsensu enĩ culpe addictis sp̃ĩb sensib multa casse fiduti& argum̃ta
subsecuta s̃. que natã inpeccato animã. uirulento lacte nutriuerunt.¬

Expanded text:
moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret, qui tamen edelectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus, quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus subjectus cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt
Abbreviated transcription (Latin):
habetis. ꝑtimescite ne cõcessa uob̾ ꝓsꝑitas. eoꝵdẽ remuneratio
sit bonoꝵ. ⁊cũ quos libet pauꝑes ñnulla rephensibilia ꝑpetrare con¬
spicitis nolite despic̾e. nolite desꝑare. qi̾ fortasse qđ suꝑ fluitas te¬
nuissime paurtatis inqͥnat. caminꝰ pauꝑtatis curat. ⁊uitã eoꝵ ma¬
gistra pauꝑtas crutiat. qͦusq ad uitȩ rectitudinẽ ꝑducat. Pauꝑ¬
gͦ cũ rephensibil cernit᷑. moneri deb&. despici ñdebet. Siuͦ rep̾-¬
hensionis nilht: uenerari sũmoꝑe sic̃ int̾cessor debet.

Expanded text:
ertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse qunuissimae parvitatis inquinat, caminis paupertatis purgat, eorumque vitam magistra paupertas cruciat, quousque ad vitae rectitudinem perducat. go cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere sicut intercessor debet.
Abbreviated transcription (Latin):
dia. acsi aꝑte diceret᷑. Ira ꝑ helũ. sapientes turbat: ira uͦ ꝑuitiũ
stultos trucidat. qi̾ illa subratione restringit᷑. hãc uͦ urationabilit̾
ñ possunꝰ. nͥ eis qͦs nob̾ in aliqͦ meliores putamꝰ. Paruulꝰ ergo ÷. qͥliuore
occidit᷑. qt̾ ipse testimoniũ ꝑhibet. qđ eominorsit cuiꝰ inuidia tor¬
quet᷑. Sepe multa a fortib dicunt: que iccirco infirmi diuidicãt.
qĩ ignorant. Iđ bene bob calcitrantibꝰ inclinata illa archa testa
tentiã mortis accepit. Id ẽ nãq mens iusti. narcha testam̃ti. que
gestata bob calcitrantib inclinat᷑. qi̾ ñ nũꝗͣ etiã qͥbene p̃est dũ sub
iectoꝵ ppłoꝵ ꝯpassione cõcutit̾ ad dispensatioĩs ꝯdescensionẽ ex di
lectione sola ꝑmouet᷑. S in hoc qđ dispensatorie agit᷑. inclinatio
ipsa fortitudinis cas putat᷑ ĩꝑitis. Uñ ⁊ñ nulli subditi ꝯtra hanc man
rephensionis mittunt. s auita ꝓtinꝰ ipsa sua temeritate defitiunt.

Expanded text:
dia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter non possumus, nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod ei minor sit cujus invidia torur; saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant, quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti atentiam mortis excepit. Quid est namque mens justi, nisi arca testamenti? Quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur, quia nonnumquam etiam qui bene praeest, dum subsione concutitur ad dispensationis condescensionem, ex sola dilectione permovetur. Sed hoc quod dispensatorie agitur, inclinatio ipse fortitudinis, casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ animał ÷ formicis adũsũ. qđ se sub puluere abscondit. ⁊ formicas
frum̃ta gestantes int̾fic̃. int̾fectasq cõsumit. Mirni coleon aut̃ latine
dr ł formicarũ leo. ł certe exp̃ssiꝰ. formica parit̃ ⁊ leo. Recte uͦ mir¬
nicoleon formica ⁊ leo noĩat᷑. qr̾ siue uolatilib seu qͥb libet aliis minu-¬
tis animalib formica ÷. ipsis aut̃ formicis leo. has enĩ quasi leo deuorat.

Expanded text:
 animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquã se patit᷑ homo inculpe ꝑpetratione ꝓsterni. Optat gͥ ꝑire diẽ.
ut oẽ qđ blandiri pot̾at culpa cernit᷑. Uigore iustitię int̾ ueniente
destruat᷑. Optat ⁊ pire noctẽ. ut qd cecata mẽs. etiã ꝑ cõsensũ ꝑpetrat.
anĩadũsione penitentię extinguat. homouͦ indie nascit᷑. s in nocte¬
cõcipit᷑ qr nequaꝗ̃ ad delectationẽ peccati rapit᷑. nͥ ⁊ priꝰ ꝑ uoluntarias
qͣ dictũ ÷ ꝯceptꝰ ẽ hõ.i. ꝑeat delectatio que inculpa hoĩe rapuitꝰ.
Pereat incauta m̃tis infirmitas. que usq ad tenebras praui cõsensꝰ ex

Expanded text:
quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justitiae interveniente destruatur. Optat etiam perire noctem, ut quod caecata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitenticoncipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias tur. Pereat ergo delectatio, quae in culpa hominem rapuit. Pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus ex
Abbreviated transcription (Latin):
se mala dũs indicat. cũ res bene ꝯditas. nob̾ male agentib in fla¬
gellũ format. ut ea ipsa.⁊ ꝑdolore qͦ feriunt. delinq̃ntib mala
eradamꝰ eũ de t̾ra uiuentiũ. Lignũ qͥppe in pane mitere ⁊ confi¬
gendo ei corꝑi. stipitẽ crucis adhibere. Uuitã uliꝰ de t̾ra uiuentis
eride se posse estimant que dũ mortale ꝯspitiunt. finir morte suss¬
i suꝑfitietenꝰ attendit᷑ qͥd his u̾bis rephensibiliꝰ inuentt. ius aut̃
tinat᷑ ñeẽ. Qutgͦ uir tantꝰ maledic̾et rei. quã nequaꝗ subsiste ñ is¬

Expanded text:
se mala Dominus indicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem ejus mittere est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere, et vitam illius de terra viventium eradicare se posse aestimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte sussi superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem tinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ig
Abbreviated transcription (Latin):
isse peccatore̾ ⁊ iꝰte
ꝑisse. ⁊ similit̃ alios
peccatores ꝑrturos.
si se peccatores ñ at¬
tend̾int.

Expanded text:
isse peccatores et juste periisse, et similiter alios peccatores perituros, si se peccatores non attendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
more p̃mũt᷑. dnõ supplicãt. ut eis paulatĩ ad
srĩora ꝓuectis. ꝑfecta diło forasmittat timorẽ.
Matħs dic̃ centurionẽ accessisse. ꝙ ꝑfidẽ ĩ¬
telligñdũ ẽ. ꝑ fidẽ enĩuere ad dm̃ accendit᷑.
q̃ ĩ centurione a dño ẽm̃dat᷑. ñ inueni tĩtã
fidẽ ĩ.i. Porro lucas ordine qͦ gestũ ẽ ex se¬
quit᷑. ut ĩtellige cogerem᷑. qͦmodo eũ acces¬
sisse d ixãt matħs.¬

Expanded text:
more premuntur, Domino supplicant, ut eis paulatim ad superiora provectis, perfecta dilectio foras mittat timorem . Matthaeus dicit centurionem accessisse, quod per fidem intelligendum est. Per fidem enim vere ad Deum acceditur, quae in centurione a Domino commendatur: Non inveni tantam fidem in Israel. Porro Lucas ordine quo gestum est exsequitur, ut intelligere cogeremur, quomodo eum accessisse dicit Mat
Abbreviated transcription (Latin):
Nota diabolũ in his uincĩ ĩql adm
nic̃. q̃ degula tẽptaũ. dũ de ligno neti¬
togu stare rogauit. de uana głia cũ
dirit. eritis heut du. de auaricia ẽ dip.
scientes. b.im¬

Expanded text:
Nota diabolum in his vinci in quibus Adam vicit. Quem de gula tentavit, dum de ligno vetito gustare rogavit. De vana gloria, cum dixit : Eritis sicut dii. De avaritia, cum ait: Scientes b
Abbreviated transcription (Latin):
¶haẽ similitudinẽ de ficulnea dr̃ dñs do¬
cuisse ĩ sinagoga. ut ĩtimet̃ ad ipsã sina¬
gogã ꝑtinuisse ꝑabolã. Qđ u. fructũ q̃rit
extirpãdã. s reliꝗas ꝑ fidẽ saluãdas intelli¬
gẽs. mox ibid̾ pͥmitiue eccłe sanatio sub
spẽ curue mulieris subseqr̃. Id̾ .ir. sig̾cat
ficulnea reẜuata. ꝗ mulier erecta.

Expanded text:
Hanc similitudinem de ficulnea dicitur Dominus docuisse in Synagoga, ut intimetur ad ipsam Synagogam pertinuisse parabolam. Quod enim fructum quaerit exstirpandam, sed reliquias per fidem salvandas intelligens, mox ibidem primitivae Ecclesiae sanatio sub specie incurvae mulieris subsequitur. Idem enim significat ficulnea reservata quod mulier erecta.
Abbreviated transcription (Latin):
iã intꝰ eẽ dr̃ quos ĩ celo p̃sẽs sua uisione
letificat. s quaĩ foris ẽ his quos ĩ hac ꝑe¬
gͥnatioẽ certãtes occultus adiunat.
Intͣbit uͦ. c̃ totã eccłam ad siuẽtẽplaci¬
onẽ ꝑducet. claudet hostiũ. c̃ reꝓbis
locũ penitẽciȩ tollet. ꝗ foris stantes

Expanded text:
r, quos in coelo praesens sua visione laetificat, sed quasi foris est his quos in hac peregrinatione certantes occultus adjuvat. Intrabit ergo cum totam Ecclesiam ad sui contemplationem perducet. Claudet ostium, cum reprobis locum poenitentiae tollet, qui foris stantes
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃i huius nubunt. et tradunt᷑
adnuptias. Illi uõ qui digni
babebuntur scło illo exre¬
surrectiõe ex mortius. neꝙ
nubunt neꝙq ducunt uxores.
Neq ii ultra mori pot̃ũt. E qua

Expanded text:
culi nubunt et tradunt ad nuptias; illi autem qui digni habentur saeculo illo ex resurrectione ex mortuis, neque nubent, neque ducent uxores, neque ultra mori poterunt; aequa
Abbreviated transcription (Latin):
re lapsa reuacat᷑. dragma q̃ ꝑierat ĩue¬
nit᷑. filiꝰ ad patrẽ ꝓ qriis uestigiis redit.
⁊apat᷑ honorat᷑. Ouis sumꝰ. petamus
pascua. dragma sumꝰ. habemꝰ p̃cium.
fili ĩ sumꝰ. fẽstinemꝰ ad patrem.¬

Expanded text:
re lapsa revocatur; drachma quae perierat, invenitur; filius ad patrem propriis vestigiis redit, et a patre honoratur. Ovis sumus, petamus pascua; drachma sumus, habeamus pretium; filii sumus, festinemus ad patrem
Abbreviated transcription (Latin):
E mausip̃a ẽ nico¬
poł ciuitas insignis
palestine q̃ pꝰ expii¬
gnationemiudee.
sub marco aureli
añtonio pͥncipe
restaurata. ⁊ cum
statu mutaũ ⁊ no

Expanded text:
em ipsa est Nicopolis, civitas insignis Palestinae, quae post expugnationem Judaeae, sub Marco Aurelio Antonino principe restaurata, cum statu mutavit et no
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ dixit eũ ꝗ ĩ agro ẽ retro ñ deb̾e ire.
ꝗ ẽ faciẽ ĩ añriora uident᷑ tene̾: aĩo tñretꝰ
respiciunt.
ĩ tͥbulatiõe retͦ respiciut. ⁊ se aspe di¬
uine ꝓmissiois au̾tũt. ⁊ iõ statua salis
facta ẽ. qr amonẽdo hor̃es ne similia
faciãt. corda eoꝵ ne sĩt fatui.

Expanded text:
: Eum qui in agro est retro non debere redire, qui cum faciem in anteriora videntur tenere, animo tamen retro respiciunt. in tribulatione retro respiciunt, et se a spe divinae promissionis avertunt, et ideo statua salis a admonendo homines ne similia faciant, corda eorum condit ne sint fatui.
Abbreviated transcription (Latin):
In monte orat. docet. maiestatẽ suã
demõstrat. pat̾s uocẽ apłis pandit. de¬
scẽdẽs. a turba excipitur. miseror
fletu pulsatur. Infidelitatis peccata
tũ describit. Sig̾cat aut̃ illos ꝗ ut lima
mutantur. nũquã in eodẽ statu manẽ¬
tes. s ꝑ diu̾sa uicia creseũt. ⁊ decrescũt.
ꝗ necdũ fidẽ cõfitentur. nec ipsiꝰ fidei

Expanded text:
In monte orat, docet, majestatem suam demonstrat, Patris vocem apostolis aperit, descendens a turba excipitur, miserorum fletu pulsatur, infidelitatis peccata tum describit. Significat autem illos qui ut luna mutantur, nunquam in eodem statu manentes, sed per diversa vitia crescunt et decrescunt, qui nec fidem confitentur, nec ipsius fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tnsfiga̾to mist̾iũ tͥnitatis declarat᷑. qr glo¬
riã quã ĩ haptismate ẽ fitem̃.ĩ resurrecti¬
one uidebimus. Sp̃s ibi ĩ colũba. ħ ĩnbe
lucida. Quia ꝗ nũe simplici corde fidẽ
seruat. tẽ aꝑta luce uisioĩs ẽtẽplabitur
que credidit. Ipsaq. qua illustratur. in¬

Expanded text:
nsfigurato mysterium Trinitatis declaratur, quia gloriam quam in baptismate confitemur, in resurrectione videbimus. Spiritus in columba, hic in nube lucida, quia qui nunc simplici corde fidem servat, tunc aperta luce visionis contemplabitur quod credidit, ipsaque qua illustrabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽt. ⁊ dolent. nec ampliꝰ posse iusti¬
ficariputãt.⁊ illa q̃ sp̃osi p̃senciã qua
uiuere deb̾ amisit. qi inter plangen¬
tes mortua iacẽs. nec ħ ipsũ qd̾ qͣr̃ plã¬
gatur intelligit.

Expanded text:
et dolent, nec amplius posse vivificari putant, et illa quae sponsi praesentiam qua vivere debet, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, nec hoc ipsum quidem quare plangatur, intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
tante resipiscit. a sordib uicioꝵ de¬
bet exurgere. ⁊ sic̃ marcus ait. in
bonis oꝑib ãbulare. ⁊ celi pane
necẽe ẽ. ut mor sacietur .i. uerbi dĩ
et altaris.

Expanded text:
tante resipiscit, a sordibus vitiorum debet exsurgere, et sicut Marcus ait in bonis operibus ambulare, et coelesti pane necesse est ut mox satietur, id est, verbi Dei et altaris.
Abbreviated transcription (Latin):
Iub tacere discipłos. ut fallat pͥnci¬
pẽ mũdi. ⁊ ut declinet iactanciam.¬
⁊ doceat hũilitatẽ. Simul ne adhuc
rudes ⁊ ĩ ꝑfecti discipłimaioris p̃dicaci¬
oĩs mole p̃merent᷑. Cõpleto aũt passi¬
oĩs sac̾m̃to. oportunius dr̃ aplis.

Expanded text:
iubet tacere discipulos, ut fallat principem mundi, ut declinet iactantiam, doceat humilitatem, simul rudes et imperfecti discipuli, majoris praedicationis mole opprimerentur. Completo autem passionis sacramento, opportunius dicitur apostolis:
Abbreviated transcription (Latin):
Post miraculũ. Cũ turbe eũ uellent
face̾ regẽ.dimissa turba fug̃.⁊ ascẽdit
ĩ montẽ solus orare. Et añ quã discipłi
ascend̾e̾nt ĩ nauiculã. ad erãt ẽ iꝑso.
Ipẽ aut̃ solus orat patrẽ. Poss .a. scĩ
fide ⁊ amore dño cõiungi.⁊ eũ excel¬
lenciorẽ oĩb ĩtueri. ⁊ c̃ u̾sationẽ etꝰ
ĩ carne passib hũilitatus subseꝗ.s
incõp̃hñsibilia pat̃nȩ dispositioĩs ar¬
chana solus penetrat.⁊ solus ꝗ orãdũ
noũ. orat. c̃ discipłis aut̃ ñ reꝑit᷑ orasse.
s solus obsecrat. ꝗa dĩ ẽsciliũ hũana
corda ñ capiũt. nec ꝗsquã pot̃ inti̾oꝵ¬

Expanded text:
Post miraculum cum turbae vellent eum facere regem, dimissa turba, fugit et ascendit in montem solus orare, et antequam discipuli ascenderent in naviculam, aderant cum ipso. Ipse autem solus orat Patrem. Possunt enim sancti fide et amore Domino conjungi, et esationem ejus in carne passibus humilitatis subsequi, sed incomprehensibilia paternae positionis arcana solus penetrat, et solus quod orandum novit, orat. Cum discipulis autem non reperitur orasse, sed solus obsecrat, quia Dei consilium humana corda non capiunt, nec quisquam potest interi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ mulier uerecũda. fimbriã tangit.
fideł accessit. religiosa credidit. sãpi¬
ens se ẽẽ sanatã cognoscit. Sic plebs
gentiliũ q̃ dõ credidit. pecc̾m erubu¬
it ut desereret. fidẽ deculit ut credet
deuotionẽ exhibuit ut rogaret.sapi¬
enciã ĩ duit. ut sanitatẽ suã ⁊ ip̃a sen¬
tiret. fiduciã sũpsit. ut fateret᷑ qđ

Expanded text:
 mulier verecunda fimbriam tangit, fidelis accessit, religiosa credidit: sapiens se esse sanatam cognoscit: sic plebs gentium quae Deo credidit, peccatum erubuit ut desereret, fidem detulit ut crederet, devotionem exhibuit ut rogaret, sapientiam induit ut sanitatem suam et ipsa sentiret, fiduciam sumpsit ut fateretur quod
Abbreviated transcription (Latin):
nationũ. ꝗ passio¬
nis etꝰ fide iã subli¬
mis. ⁊̃ diuinitatẽ
eiꝰ agnoscere ard
suspiciens uidet.
qi ꝑ fidẽ a t̾renisele¬
uatũ eligit eligen¬
tẽ se. ⁊ amat aman¬
tem se :¬

Expanded text:
nationum, quia passionis ejus fide jam sublimis etiam divinitatem ejus agnoscere ardet. Suspiciens videt, quia per fidem a terrenis elevatum erigit erigentem se, et amat amantem se
Abbreviated transcription (Latin):
¶Beati qui esuriunt ⁊ siciũt iustinam: qm̃
et amato gaudio ueriboni.¬
ñe gaudent ministrare cũ seruis. ⁊c̃ sublime
tationib iniustriudicate cũ dño ꝑmanẽt.¬
et illic cũ eo fr̃ tẽptatoressuos: iusti uidi

Expanded text:
Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam et amato gaudio verinunc gaudent ministrare conservis, tunc sublimestationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores su
Abbreviated transcription (Latin):
acorporib demones mimici cicumda¬
bĩ ualio. trahentes eam ad societatem
sue dampnationis. ⁊ unchiꝙ circũdibũt
oculos edꝵ. replicabunt. ⁊ ad t̾ram ꝓ¬
sternũt. cũ caro inpuluerem religetur.
fiui q̃ cademt cum iuilla die ꝑibunt õs¬

Expanded text:
imici circumdabunt vallo, trabentes eas ad societatem suae damnationis. Et undique circumdabunt oculos eorum replicabunt. Et ad terram prosternentur, cum caro in pulverem redigetur. Filii etiam cadent, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uum aderrores
Fa ui imsoluendo pul¬
lo ꝯtelxerat audito
nomine dñi quieseũt.
qi magistrierrorũ.
qdoctorib ꝗd̃ adsa¬
iutem gentum ue¬
mentib obsistunt.
suas tenebras defen¬
dũt donec mixacłts
atestantib iũ pos¬
sessionis uirtus em¬
inmeat.S pꝰquam
dñice fidĩ potestas
apꝑaret: cedentib
cetus quod dm̃ eorde
portet ad clueit̃.

Expanded text:
errores. Qui solvendo pullo contradixerant, audito nomine quiescunt, quia magistri errorum qui doctoribus ad salutem gentium venientibus obsistunt, suas tenebras defendunt, donec miraculis attestantibus veri possessoris virtus emineat. Sed postquam Dominicae fidei potestas apparet, cedentibus coetus qui Deum corde portet adducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ el eotos suos meccła agre plangit rex¬
bos qui nesciunt cur plangantur s exul¬
tant inreb pessimis : qd si damptionem
suam p̃uiderent. se ipsos cũ electorũ lac̾¬
mis plangerent qui ĩ ꝑuersitate sua dieni
suambic habent. in qua et pace habent
exhabundantia temporaliũ et supplicia
abscõduntꝰ nc̃ aboculis eorũ. qr refugiũt

Expanded text:
plangit reprobos, qui nesciunt cur plangantur, quia exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem sui praeviderent, seipsos cum electorum lacrymis plangerent. Qui in perversitate sua diem suam hic habent, in qua et pacem habent ex abundantia temporalium, et supplicia nunc absconduntur ab oculis eorum, quia refugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Intͦ cuntes initũdũ p̃dicatores inueni¬
nullus rationalis doctor frenũ cor¬
rextionis posuit. quo uł ligatũ amalo
lũ tantum cõmemorant. Matheus quod
¶Aiugatis uincłis ꝑsidiȩ iniquo ad dictus
dominoerrore fantul abirur. s domina¬
tum sibi uendicare ñ poterant quẽ dm̃
fecerat nonuatura s culpa. ⁊ ĩõ cũ unus¬
dominꝰ dicitur. unꝰ agnoscitur. siã et simł

Expanded text:
dicatores inveninullus rationalis doctor fraenum correctionis posuit, qui vel linguam a malolum tantum commemorant. Matthaeus verrfidiae uinculis tenebatur, iniquo addictus domino errore famulatus, sed dominatum sibi uindicare non poterat quem dominum fecerat non natura, sed culpa. et ideo cum dominus dicitur, unus agn
Abbreviated transcription (Latin):
p̃timore tacentib
petre q̃ seisse sunt
aꝑtis monum̃ttis.
aꝑte clamaniant.
onstice si cecitas con¬
tigerit inisrł ut
alaude cũ ꝯͥnceat.
ppłs gentiũ mollito
corde lapideo erea¬
torem suũ eredet q
nẽ das uoluptatib
ciens. habes bona
que ei uentinra sunt.

Expanded text:
e tacentibus, petrae quae scissae sunt, apertis monumentis aperte clamabant. Mystice: si caecitas contigerit in Israel, ut a laude Dei conticeat, populus gentium mollito corde lapideo Creatorem suum credet et nem das voluptatibus ciens, habes bona quae ei eventura sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uillula ł ciuitas ĩ latẽ eiꝰ dẽ montis ⁊
dr̃ domꝰ obediencie. has dñs ierosolimã
tos añ passionẽ suã docendo pie ẽfesi¬
onis donis et obedientie sp̃uauis imple¬
uit. que bene inmonte oliuetisunt po¬
site .i. inipso domino qͥ nos unetione spiri¬
niaurum karisimũ et scientię et pietatis

Expanded text:
illa vel civitas in latere ejusdem montis, et dicitur domus obedientiae. Has Dominus Hierosolymam tos ante passionem suam docendo piae confessionis donis et obedientiae spiritualis implevit. Quae bene in monte Oliveti sunt positae, id est in ipso Domino qui nos unctione spiritualium chrismatum, et conscientiae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶I salutari inforo. nec pͥmas cathecdras ue¬
tat eis quib debetur erordine officnis
eis quiinlebite amant. ãinũ eññ gͣdsi
redarguit nec uerocaret culpasi is fori
lmbusintẽe. uelit. qui desiderat sodere ĩ

Expanded text:
 salutari in foro, nec primas sedes vetat eis quibus debentur ex ordine officii, sed eis qui indebite amant. Animum enim, non gradum redarguit. Nec vero caret culpa, si is fori litibus interesse velit, qui desiderat sedere in
Abbreviated transcription (Latin):
longam orõnem. hii accipi¬
unt dãpnationẽ maiorẽ. Re¬
spiciens aũt uidit eos qui mit¬
tebant munera sua ingazo¬
philatio diuites. Uidit aũt ⁊¬

Expanded text:
longam orationem hii accipient damnationem maiorem respiciens autem vidit eos qui mittebant munera sua in gazofilacium divites vidit aut