comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis etiã regib ĩꝑaret. Minimũ id
qͥdẽ in illiꝰ uirtutib. Sed credas
uelĩ: ñ solũ uanitati. sed causis etiã
atq occasionib uanitatis. neminẽ
fortius repugnasse. Parua qͥdẽ sed
ñ p̾tereunda dicturꝰ sũ: quia & ille
laudandus ẽ qͥ sũma p̃ditꝰ pote¬
state. tã religiosã ad reuerentiã
beati uiri ostenderit uoluntatẽ. Me¬
mini uincentiũ p̾fectũ. uirũ egre¬
giũ. & qͦnullus sit intra gallias omĩ
uirtutũ genere p̾stantior. dũ turonis
pteriret. a martino sepiꝰ poposcisse.
ut ei conuiuiũ in suo monasterio
daret. in ͦ ͥdẽ exẽplũ beati abrosu
epĩ p̾fereðat. qͥ eo tẽpore consules
& p̾fectos subinde pascere ferebat᷑.
sed uirũ altioris ingenii. ne qͣ ex
hoc uanitas atq inflatio obrepet
noluisse. Ergo fatearis necesse. ẽ
in martino omiũ illoꝵ qͦs enume¬
rasti fuisse uirtutes: martini autẽ
in illis omĩb ñ fuisse. Quid tu

Expanded text:
ipsis etiam regibus imperaret. minimum id ipsis etiam regibus imperaret. minimum id quidem in illius uirtutibus, sed credas uelim, non solum uanitati, sed causis etiam adque occasionibus uanitatis neminem fortius repugnasse. parua quidem, sed non praetereunda dicturus sum, quia et ille laudandus est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reuerentiam beati uiri ostenderit uoluntatem. memini Vincentium praefectum, uirum egregium et quo nullus sit intra Gallias omni uirtutum genere praestantior, dum Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei conuiuium in suo monasterio daretin quo quidem exemplum beati Ambrosi episcopi praeferebat, qui eo tempore consules et praefectos subinde pascere ferebatur —: sed uirum altioris ingenii, ne qua ex hoc uanitas adque inflatio obreperet, noluisse. ergo fatearis necesse est m Martino omnium illorum, quos enumerasti, fuisse uirtutes, Martini autem in illis omnibus non fuisse. Quid tu,
Abbreviated transcription (Latin):
retuleris: a nemine retulisti mor¬
tuũ suscitatũ. Quo uno utiq te
necesse . ẽ. confiteri: martino ne-¬
minẽ conferendũ. Nã si admi-¬
randũ. ẽ. qđ illũ egẏptiũ flãma
ñ attigit: hic qͦq sepiꝰ iꝑauit
incendiis. Si reuoluas qđ ana-¬
choretis feritas bestiarũ uicta
succubuit: hic familiarit᷑ &
rabiẽ bestiarũ. & serpentium
uenena cõpescuit. Qđ si illũ
conferas. qͥ ĩmundis spiritib ob-¬
sessos. uerbi ĩꝑio. aut etiã fi¬
briarũ uirtute curabat: ne in
hac qͥdẽ parte inferiorẽ fuisse
martinũ multa docum̃ta suns.
Si etiã ad illũ recurras. qͥ setis suis
ꝓueste contectꝰ putat᷑ ab angłis
uisitari: cũ isto angłi quotidie lo¬
quebant̾. Iã uͦ. aduersus uanitatẽ
atq iactantiã ita iniuictũ sp̃m
gessit: ut illa uitia fortius nemo
contepserit: cũ qͥdẽ ĩmundis spiri¬
tib afflatos. absens plerũq curauerit:
nec solũ comitib aut p̾fectis. sed

Expanded text:
retuleris, a nemine retulisti morretuleris, a nemine retulisti mortuum suscitatum: quo uno utique necesse est confiteri Martino neminem conferendum. nam si admirandum est, quod illum Aegyptium flamma non adtigit, hic quoque saepius imperauit incendiis. si reuoluas quod anachoretis feritas bestiarum uicta succubuit, hic familiariter et rabiem bestiarum et serpentium uenena conpescuit. quodsi illum conferas, qui inmundis spiritibus obsessos uerbi imperio aut etiam fimbriarum uirtute curabat, ne in hac quidem parte inferiorem fuisse Martinum multa documenta sunt. si etiam ad illum recurras, qui saetis suis pro ueste contectus putabatur ab angelis uisitari, cum isto angeli cotidie loquebantur. iam uero aduersus uanitatem adque iactantiam ita inuictum spiritum gessit, ut illa uitia fortius nemo contempserit, cum quidem inmundis spiritibus adflatos absens . plerumque curauerit, nec solum comitibus aut praefectis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteor conferendã. eẽ. uirtutem.:
ita & illud anĩaduerti decet.
iniqͣ illũ cũ heremitis uel etiã ana¬
choretis conditione conferri.
Illi enĩ ab omĩ ĩpedim̃to liberi.
cȩlo tantũ atq angłis testib plane
admirabilia docent᷑ opari. Iste
in medio cę̧tu & conuersatione
popłoꝵ : int̾ clericos dissidentes
in t̾ ep̃os seuientes: cũ fere qͦtidi¬
anis scandalis. hinc atq inde p̾me¬
ret̾: in expugnabili tam̃ aduersus
omĩa uirtute fundatꝰ steait. &
tanta oꝑatꝰ ẽ: quanta ne illi qͥdẽ
qͦs a te audiuimꝰ eẽ in heremo.
uel fuisse fecer̃. Ac si illi paria
fecissent: qͥs iudex tã eã. in iustꝰ
ut ñ istũ eẽ potiorẽ merito
uidicaret : Puta enĩ istũ fuisse
militẽ : qui pugnauerit in iniqͦ
loco & tam̃ uictor euaserit.
Illos autẽ ȩque cõpone militib.
sed qͥ ex ęquo loco aut etiam
de suꝑiore certauerint. Quid gͦ
& si omium una uictoria . ẽ.

Expanded text:
profiteor conferendam esse virtutem, profiteor conferendam esse virtutem, ita et illud animadverti decet, iniqua illum cum eremitis vel etiam anachoretis! conditionilli enim ab omni inpedimento liberi, caelo tantum adque angelis testibus, plane admirabilia docentur operari: iste in medio coetu et conuersatione populorum, inter clericos dissidentes, inter episcopos saeuientes, cum fere cotidianis scandalis hinc adque inde premeretur, inexpugnabili tamen aduersus omnia uirtute fundatus stetit et tanta operatus est, quanta ne illi quidem, quos ante audiuimus esse in eremo uel fuisse, fecerunt. ac si illi paria fecissent, quia iudex tam esset iniustus, ut non istum esse potiorem merito iudicaret? puta enim istum fuisse militem, qui pugnauerit in iniquo loco et tamen uictor euaserit, illos autem aeque conpone militibus, sed qui ex aequo loco aut etiam de superiore certauerint. quid ergo? etsi omnium una uictoria est, n
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͥd ego de alexandria loqͣr: ubi
pene omib magis quã tibi notꝰ
.ẽ : Hic egyptũ: nitriã thebaidã:
ac tota m̃phitica regna transiuit.
Hunc ego in heremo a qͦdã sene legi
uidi. Cui cũ me familiarẽ tuũ
eẽ dixissẽ & ab illo & a multis
ut si unquã t̾ras istas te incolumi
contigisse: ea te supplere cõpel¬
lerẽ. quȩ in illo tuo libro de uir-¬
tutib beati uiri ꝓfessus es p̃te¬
risse. Age.gͦ. quia ñ illa ate audire
desidero quȩ scripta sufficiunt.
illa quȩ tũ uel ꝓpt̾ legentiũ ut
credo fastidiũ preteristi multis
tentꝰ audirẽ: tacitis ad martinũ
meũ cogitationib recurrebã:
merito ꝑspiciens omĩa illa quȩ
singuli diuersa fecissent. ꝑ unum
istũ facile cõpleta. Nã cũ excelsa
reculeris: qđ mͥ dixisse liceat pace
scoꝵ: nichil a te penitꝰ audiui. in qͦ
martinꝰ. e&̃e. inferior. Sed sicut
nulliꝰ unquã cũ illiꝰ uiri meritis

Expanded text:
nam quid ego de Alexandria loquar? ubi nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere compellerem quae in illo tuo libro de virtutibus beati viri professus es praeterisse. Age ergo, quia non illa arte audire desidero quae scripta sufficiunt, illa quae tum vel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis tentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa quae singuli diversa fecissent, per unum istum facile completa. Nam cum excelsa retuleris quod mihi dixisse liceat pace Sanctorum, nihil a te penitus audivi, in quo Martinus esset inferior. Sed sicut nullius umquam cum illius viri meritis
Abbreviated transcription (Latin):
tib audiamꝰ. Quid inquã de martino
meo liber ille ñ sufficit. quẽ ipse tu
nosti me de illiꝰ uita atq uirtutib
edidisse: Agnosco id qͥdẽ postu¬
mianꝰ inqͥt. neq unquã a dextera
mea liber ille discedit. Nã si agnoscis.
Hic mͥ inqͥt t̾ra ac mari comes: hic in
ꝑegrinatione tota socioe consclator
fuit. Sed referã tibi plane qͦ liber
iste penitrauerit: & quã nullus fere
in orbe t̾rarũ locus sit ubi ñ materiȩ
tã felicis hystoria ꝑuulgata teneat᷑.
Primꝰ eũ romanȩ urbi uirstudiosis¬
simꝰ tui paulinꝰ inuexit. Deinde
cũ tota certatĩ urbe rapet᷑: exul¬
tantes librarios uidi. qđ icħil ab
his questuosius hab̾etꝰ: siqͥdẽ nichil
illo ꝓmptiꝰ. nichil cariꝰ uendetur.
Hic nauigationis meę cursus longe
ante p̃gressus: cũ ad affricã ueni
iã ꝑ totã kartaginẽ legebat᷑. Solus
enĩ cirenensis ille presbit̾ ñ ha-¬
bebat: sed me largiente descripsit.

Expanded text:
tibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino tibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste discedit. nam si agnoscis, hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. Deinde ad idẽ monasteriũ
fratrũ humeris reportatꝰ. cũ co¬
herceri in eo ĩmundus sps ñ ua¬
leret: necessitate cogente. ferreis
nexib alligat᷑. pedes cũ manib
uinciudit᷑. Hon ĩmerita pęna fugi¬
tiuo: ut quẽ ñ cohibuerat fides.
cathenȩ cohibent. Post biennium
demũ oratione scoꝵ ab ĩmundo
sp̃u lib̾atꝰ. ad heremũ unde disces¬
serat mox regressus .ẽ: & ipse correctꝰ
& aliis post futurꝰ exẽplo. ne quẽ aut
falsȩ iustitiȩ umbra decipiat: aut
incerta mobilitas inutili leuitate cõ¬
pellat. semel cȩpta deserere. Hȩc uos
de uirtutib dñi qͣs in seruis suis uel
imitandas oꝑatꝰ . ẽ uel tim̃das scire
sufficiat. Sed quia satis feci urĩs aurib:
ĩmo etiã uerbosior fui fortasse quã
debui: tu modo ad me autẽ loque¬
bat᷑. debitũ fenꝰ ex solue. ut te de mar-¬
tino tuo ut es solitꝰ plura referentẽ.
iã pͥdẽ in hoc desideriis meis estuan¬

Expanded text:
rabat. Deinde ad idem monasterium rabat. Deinde ad idem monasterium fratrum humeris reportatus, cum coerceri in eo immundus spiritus non valeret, necessitate cogente, ferreis nexibus alligatur, pedes cum manibus vinciuntur: non immerita poena fugitivo, ut quem non cohibuerat fides, catenae cohiberent. Post biennium demum oratione Sanctorum ab immundo spiritu liberatur; ad eremum unde discesserat, mox regressus est, et ipse correptus, et aliis post futurus exemplo, ne quem aut falsae justitiae umbra decipiat, aut incerta mobilitas inutili levitate compellat semel coepta deserere. Hde uirtutibus Domini, quae in seruis suis uel imitanda operatus est uel timenda, scire sufficiat. sed quia satisfeci uestris auribus, immo etiam uerbosior fui fortasse quam debui, tu modo — ad me autem loquebatur — debitum faenus exsolue, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, iam pridem in hoc desideriis meis aestuan
Abbreviated transcription (Latin):
Potens ieiuniis. humilitate conspi¬
cuus: fide firmꝰ: facile se antiqͥs mo-¬
nachis studio uirtutis eqͣuerat: cũ
interĩ subiit eũ cogitatio iniecta
ꝑdiabolũ : rectius. eẽ. ut rediret
ad patriã. filiũq unicũ ac domũ
totã cũ uxore saluaret: qđ utiq
ete. acceptius dõ: quã si solũ se scło
eriꝑe contentꝰ salutẽ suoꝵ ñ sine
ĩpietate negligeret. Istiꝰ modi .gͦ.
falsȩ iustitię colore suꝑatꝰ. p̃ost qͣdri¬
enniũ fere cellulã suã atq ꝓpositũ
heremita deseruit: Sed ubi ad ꝑxi¬
mũ monasteriũ. qđ a multis frĩb
habitabat᷑ accessit: causã disces¬
sionis atq consiliũ querentib con-¬
fitet᷑. Renitentib cunctis & p̃cipue
loci illiꝰ abbate: male animo fixa
sententia ñ potuit auelli. Igit̃
infelici se obstinatione pripiens: cũ
dolore omiũ digressus . ẽ. a frĩb
Uix e conspectu abscesserat: impletꝰ
demone. cruentasq spumas ore
ꝓuoluens: suis dentib se ipse lace¬

Expanded text:
potens ieiuniis, humilitate conspicuus, fide firmus facile se antiquis monachis studio uirtutis aequauerat, cum interim subiit eum cogitatio iniecta per diabolum, quod rectius esset ut rad patriam, filiumque unicum ac domum totam cum uxore salvaret: quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus, salutem suorum non sine impietate negligeret. Istiusmodi ergo falsae justitiae colore superatus, post quadriennium fere cellulam suam atque propositum et emita deseruit. Sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis atque consilium quaerentibus confitetur. Renitentibus cunctis, et praecipue loci illius abbate renitente, male animo fixa sententia non potuit avelli: igitur infelici se obstinatione proripiens, cum dolore omnium digressus est a fratribus. Vix e conspectu abscesserat, impletur a daemone, cruentasque spumas ore provolvens, suis dentibus se ipse lace
Abbreviated transcription (Latin):
Constat neterũ
fuisse morem
ut sui tẽporis
uiros ꝑscrip¬
turarũ suarũ
monimenta
posteritati cõ¬
mendarent
eoꝵq dicta me.¬
moratu digna
uł facta ant
literis trade¬
reñ aut pictu¬

Expanded text:
Constat veterum fuisse morem ut sui temporis viros per scripturarum suarum monimenta posteritati commendarent, eorumque dicta memoratu digna vel facta, aut litteris traderent, aut pictu
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła ad quã ierat cõmorat
pace in t̾ clericos restituta. cũ
iã regredi ad monasteriũ co¬
gitaret: iurib corporis cepit
repente destitui. Conuocatisq
discipłis: indicat se iã resolui.
T ũ uͦ meror & luctꝰ: omiũ uox
una plangentiũ. Cur nos pat
deseris: aut cui nos desolatos
relinquis: Inuadent gregen
tuũ lupi rapaces. & quis eos
a mortib uris ꝑcusso pastore
ꝓhibebit . Scimus quidẽ desi¬
derare te xp̃m. sed salua tibi sun
tua p̾mia: nec dilata minuentꝰ
Nr̃i potius miserere: quos deseris.
Tunc ille motꝰ his fletib ut totui

Expanded text:
in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ suorũ non ignoraret. pro¬
ficisci tam̃ ob istiusmodi causã
non recusauit: bonã hanc uir¬
tutũ suarũ consummationẽ
existimans : si pacẽ eccłȩ red¬
ditã reliquisset. Ita ꝓfectus
cũ suo illo ut sẽꝑ frequentis¬
simo discipłorum scĩssimoq
comitatu : mergos in flumine
conspicatur. pisciũ p̃dã sequi.
& rapacẽ ingliuuem assiduis
urgere capturis. ł orma inqͥt hȩc
dȩmonũ. ẽ. Insidiant᷑ incautis:
capiunt nescientes. Captos de¬
uorant: exaturariq non queus
deuoratis. Imꝑat deinde potent¬
uirtute uerborũ: ut eũ cui inne¬
tabant gurgitẽ relinquentes. ar¬
das peterent desertasq regiones
eo numirũ circa aues illas usus ur¬
ꝑio. qͦ demones fugare consue-¬
uerat. Ita grege facto. oms in un
illȩ uolucres congregatȩ relicto
flumine. montes siluasq petiet
n sine admiratione multorũ: qͥ
tanta in martino uirtutẽ uider
ut etiã auib imꝑaret. L .ii.¬
Aliquandui.gͦ. in uico illo uel

Expanded text:
roficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insids deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel
Abbreviated transcription (Latin):
ART INUS IOITUR
obitum suũ longe
ante prȩsciuit : dix̃q
fratrib dissolutionẽ
sui corporis imminere.
nterea causa ex¬
tiut. qua condatensẽ diocesim
uisitaret. Nam clericis in t̾se
eccłȩ illius discordantib pacẽ

Expanded text:
artinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ consequens erat. atq
gitatio tota descenderat
illã epłam aut legendã alii p̃t̃ quã
ipsi ad quẽ missa uidet᷑ ediderim.
aut ego tanto sim oꝑi destinatꝰ:
ut omĩa quȩ de martino cognosci
oportet. me potissimũ scribente
notescant. Itaq si qͣ de obitu scĩ epĩ
audire desideras: ab illis potius qui
int̾fuere cognosce Ego tibiai
nichil scrib̾e : ne ubiq me publices
Tam̃ si das fidẽ. nulli de. eẽ. lecturã:
paucis tuȩ satisfaciã uoluntati.
participẽ¬

Expanded text:
 consequens erat adque unde cogitatio tota descenderat,illam epistulam aut legendam alii praeterquam ipsi, ad quem missa uidetur, ediderim, aut ego tanto sim operi destinatus, ut omnia, quae de Martino cognosci oportet, me potissimum scribente notescant. itaque si quae de obitu sancti episcopi audire desideras, ab illis potius, qui interfuere, cognosce: ego tibi statui nihil scribere, ne ubique me publices. tamen, si das fidem nulli te esse lecturam, paucis tuae satisfaciam uoluntati, participe
Abbreviated transcription (Latin):
ruxit. Ita tam̃ ut in amore germanitatis
manente unitate: unusquisq eorũ podiret᷑
Sregni sũi abalterutro tradita portioꝵe¬
¶ oͦnente etiã succesũonis amore: conubia
studuerunt mnire. Quoꝵ clotharius Rade¬
Sgundẽ Natione turingã. pietatis insigntã
moribus. sbi adciuit reginã. Iuȩ poffea
Sexactis ineius copula. aliquot annorum
curriculis pictauem p&ut: atꝙ in suburbio
eiusdẽ ciuitatis. animab xp̃m desiderantibus. semet
spectabilẽ reddidit. Ibiq quantũ sibi posse fuit.
suꝑorũ conuersationi ꝓpinquans. uocante hora

Expanded text:
runt; ita tamen, ut in amore germanitatis runt; ita tamen, ut in amore germanitatis manente unitate, unusquisque eorum potiretur regni sui ab alterutro tradita portione. Movente etiam successionis amore, connubia studuerunt inire. Quorum Clotarius Radegundem natione Turingam, pietatis insignitam moribus, sibi ascivit reginam. Quae postea, exactis in ejus copula aliquot annorum curriculis, Pictavum petiit, atque in suburbio ejusdem civitatis animabus Christum desiderantibus semet spectabilem reddidit. Ibique, quantum sibi posse fuit, superorum conversationi propinquans, vocante hora
Abbreviated transcription (Latin):
quos similes sui aliquando xouerunt. Ut poce
quib & caro exeadẽ materia constiterit. & anima
aeque adõ cunctis bona insertasit. Sed quia hua.¬
lidi reddim᷑ nr̃is exigentib desidus adeorũ sequenda
uestigia. uel xarrem ut cũq quȩ de eis miranda com¬
perimꝰ. ut uł ꝑhoc nos in sui consorciũ ad sciscant.
sioperũ quoꝵ illi extitere factores nos inuenia mur
uel qualescũq narratores Ouod opus non adgredi¬
mur nr̃a p̃sũptione: sed sacrorũ eccłe p̾sidentium
NOPIS. UT IAO DIC TIBEAIHOULeMbI¬
uitã quo quomodo describamus: qui tẽporib¬
hildeberti preminentissimi regis floruit.
atq in castris seȩ excłȩ tamquã strenuus
miles contra potestates aerias. elipeo fider
procectus. spicula doctrinȩ concorsit. sulm
na miraculorũ emisit. Principe itaq supͣ
dicto. Agermano eius dochario. rempublica
regni francorũ gub̾nantibus: ut se hab& taliᷤ
usus rerũ. monarchiã regnisui induo diuise¬

Expanded text:
quos similes sui aliquando noverint, utpote quibus et caro ex eadem materia constiterit, et anima aeque a Deo cunctis bona inserta sit. Sed quia invalidi reddimur, nostris exigentibus desidiis, ad eorum sequenda vestigia, vel narremus utcunque quae de eis miranda cognovimus, ut vel per hoc nos in sui consortium adsciscant, si operum quorum illi exstitere factores, nos inveniamur vel qualescunque narratores. Quod opus non aggredimur nostra praesumptione, sed sacrorum Ecclesiae praesidentium nobis ut jam dicti beaVitam quoquo modo describamus, qui tempore Childeberti praeeminentissimi regis floruit, atque in castris sanctae Ecclesiae tanquam strenuus miles contra potestates aereas, clypeo fidei protectus, spicula doctrinae contorsit, fulmina miraculorum emisit. VITA INCIPIT. Principe itaque supra dicto et germano ejus Clotario rempublicam regni Francorum gubernantibus, ut se habet talium usus rerum, monarchiam regni sui in duo divise
Abbreviated transcription (Latin):
uelle uł posse uacare. solũ ad hoc int̾ntos ut possint sibi aliꝗͣ linguã magniloꝗͣ
amicã fac̾e̾. cinꝰ nundinis se possint utr̃q defensare. Multi qͦq electi qͥ gͣcuitã
& canonicã hñt electionẽ. ꝙ huiꝰ modi dilationib uł fatigationib impediunt᷑.
ꝯparatis sibi pecuma mediatorib & ꝓlocutoril ne turpẽ patiant᷑ repulsam:
insymonacã offendunt aliqñ ꝯsccͣtionẽ. Cũ gͦ oĩs institutio eccłasticaꝵ legũ ad
salutẽ referenda sit aĩaꝵ. istaꝵ legũ tͣnsgressiones aut districtꝰ eẽnt corrigende¬

Expanded text:
velle vel posse vacare, solum ad hoc intentos, ut possint sibi aliquam linguam magniloquam velle vel posse vacare, solum ad hoc intentos, ut possint sibi aliquam linguam magniloquam amicam facere, cuius nundinis se possint utcumque defensare. Multi quoque electi, qui gratuitam et canonicam habent? electionem, quia huiusmodi dilationibus vel fatigationibus impediuntur , comparatis sibi pecunia mediatoribus et prolocutoribus, ne turpem patiantur repulsam, in symoniacam offendunt aliquando consecrationem. Cum ergo omnis institutio aecclesiasticarum legum ad salutem referenda sit animarum, ista
Abbreviated transcription (Latin):
łã nire diumo. dñi ÷ t̾ra & plenitudo eiꝰ. Iure humano dr hec uilla mea ÷. hec domꝰ
mea ÷. hic seruus meus:¶ Tolle tura imꝑatoꝵ. quis audec dic̃e hec uilla mea ÷. m̃s¬
Der iura regũ possidñt᷑ possessiones : Dixisti qͥd mͥ & regi. nolidic̾e possessieẽs tuas
qr ad ipsa iura ienuntiasti humana quib possessiones possident᷑. Qđ si hec et̃na
lege sancita eent ñ eĩt in manu p̃sidn̾tiũ. ut ea in quibdã districte iudicarent.
ne remissio: uidemꝰ ñ nullos aut pene nullos ꝓ huiꝰ modi tͣnsgressione dãpnatoᷤ.
płrimos autẽ uexatos. płtimas eccłas spoliatas. płrima scandala exorta. diuisũ
segnũ & sac̾dotiũ. sine quoꝵ ꝯcordia ses humane nec incolumes posst esse nec
tute. Uidemꝰ qͦq miseros ep̃os &e abbates nec rumis moꝵ uł muroꝵ resiciendi

Expanded text:
Nam jure divino: Domini est terra et plenitudo ejus . Jure humano dicitur: Haec villa mea est, haec domus Nam jure divino: Domini est terra et plenitudo ejus . Jure humano dicitur: Haec villa mea est, haec domus mea est, hic servus meus est. Tolle jura imperatorum, quis audet dicere: possessioni? Per iura regum possidentur possessiones. Dixisti: Quid michi et regi? Noli dicere possessiones tuas, quia ad ipsa iura renuntiasti humana, quibus possessiones possidentur. Quod si haec aeterna lege sancita essent, non esset in manu presidentium , ut ea in quibusdam districte iudicarent, ne remissio: videmus nullos aut pene nullos pro huiusmodi transgressione dampnatos, plurimos autem vexatos, plurimas aecclesias spoliatas, plurima scandala exorta, divisum regnum et sacerdotium, sine quorum concordia res humanae nec incolumes esse possunt nec tutae. Videmus quoque miseros episcopos et abbates nec ruinis morum nec murorum reficiendis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibitos minime uideamꝰ. Peginiꝰ enĩ scẽ recordationis sũmos ꝑontifices aliq̃
supposuissemꝰ. nisi ꝓlixitatẽ epłe uitassemꝰ. Oñs qͦꝙ papa urbanꝰ reges tantũ a
corꝑali inuestitura excludit qͣntũ intelleximꝰ. ñ ab electione in qͣntũ st̃ caput
popłi uł ꝯcessione. ꝗͣuis octaua synodꝰ solũ ꝓhibebat eos int̾eẽ electioni. non
ꝯcessioni. Quȩ ꝯcessio siue siat manu. suie fiat nutu. siue lingua. siue uirga.
qͥd resere cũ ieges nichil spͣuale sedate int̾ndant. s tantũ aut uotis petñtiũ
annuere. aut uillas eccłasticas & alia bona ext̾ior que de munificentia regũ
obtinent eccłe ipsis electis ꝯced̾e: Unde augustinꝰ suꝑ ioħem parte pͥma cͥstatu
seito. Quo nte defendis uillas eecł diumo an humano: Diumũ ius in scͥpt᷑is¬

Expanded text:
iscopatuum prohibitos minime videamus. Legimus enim sanctae recordationis summos pontifices aliquaiscopatuum prohibitos minime videamus. Legimus enim sanctae recordationis summos pontifices aliquasupposuissemus, nisi prolixitatem epistolae vitassemus. Domnus quoque papa Urbanus reges tantum a corporali investitura excludit, quantum intelleximus, non ab electione, in quantum sunt caput populi vel concessione, quamvis octava sinodus solum prohibeat eos interesse electioni, non concessioni. Quae concessio sive fiat manu, sive fiat nutu, sive lingua, sive virga, quid refert, cum reges nichil spirituale ses dare intendant, sed tantum aut votis petentium annuere, aut villas ecclesiasticas et alia bona exteriora, quae de munificentia regum optinent aecclesiae, ipsis electis concedere? Unde Augustinus super Iohannem parte prima, tractatu sexto: Quo iure defendis villas aecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentari qui nec apud nos nec apuduos ab aliqͦ÷ accusatꝰ: ñ ita papa leo anastasio
instituit thessalonicensi ep̃o uicario suo. s ut tantũ de noĩe electi ad notic iã eiꝰ
ꝓuinciales referant sac̾dotes. ipse autẽ nullis disficultatib. nullis delationib
uustas fatigatec electiones. Quantũ enĩ audiuimꝰ ꝑsona nobilit̾nata. conpe¬
tenter erudita. boni testimonii int̾ notos. cũ ineccła sua diaco natꝰ sungͥ̾e᷑
officio: sine ulla dissonantia gͣtuitã hũit electionẽ. p̃: si his exactio nib modo
dictũ electũ inuestitutã ep̃atꝰ de manu regis accepisse: nec relatũ ÷ uob̾ ab aliͦ
qui ud̾to nec cognitũ. Qđ tñsi factũ eĩt. cũ hoc nullã uim sacͣm̃ti gerat in cor¬
stituendo ep̃o uł admissũ uł omissũ. qͥd fidei qͥd sacre seligioni officiat ignoramꝰ.

Expanded text:
praesentari, qui nec apud nos, nec apud vos ab aliquo est accusatus, non ita papa Leo Anastasio praesentari, qui nec apud nos, nec apud vos ab aliquo est accusatus, non ita papa Leo Anastasio instituit Thessalonicensi episcopo vicario suo, sed ut tantum de nomine electi ad notitiam ejus provinciales referant sacerdotes , ipse autem nullis difficultatibus, nullis dilationibus justas fatigaret electiones. Quantum enim audivimus, persona nobiliter nata, competenter erudita, boni testimonii inter notos, cum in ecclesia sua diaconatus fungeretur officio, sine ulla dissonantia gratuitam habuit electionem. Sed si his exactionibus modo dqui viderit nec cognitum. Quod tamen si factum esset, cum hoc nullam vim sacramenti gerat in constituendo episcopo, vel admissum vel omissum quid fidei, quid sacrae religioni officiat, ignoramus:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintã ꝯstituti. qͥ uos sub metropo. litanis ur̃is ẽẽ meministis. & ab isdem
substitui de. cedñtes sic̃ uetꝰ ꝯsuetudo deposcit unanimit᷑ studeatis antisti¬
tes. & uicissim si metͦpolitanꝰ humane ꝯditionis sorte secesserit: a ꝓuincialib
ep̃is sic̃ uetꝰ forma tͣnsmisit sacrari modis omib censeatis. Cũ gͦ tam ista ꝙͣ alia¬
gn̾alia instituta tam absolute ꝯsecrationẽ metͦꝰpolitani ꝯtineant. miramͣ cur
pͥuatis legib &e nouis tͣditionib uet̾es tͣditiones & ꝯsuetudines remoue̾ ꝯten¬
dicis. pciprends ut senonensis electꝰ ante ꝯsecͣtionẽ suã uob̃ p̾sentet᷑. & iure
pͥmatꝰ uͣti subrectionẽ & obedientuã ꝓsiteat᷑. qd̾ hactenꝰ nec in senonensi pro-¬
unicra. nec in aliis ꝓuinciis antiqͥtas instituit. nec ꝯsuetudo seruauit. Unde papa
regłas sua pͥuilegia seruent᷑ eccłiis. Qđ si pͥuilegio ur̃e legationis eũ uob̾ ꝯtñdicis

Expanded text:
nstituti, qui vos sub metropolitanis vestris esse meministis, et ab eisdem substitui decernentes, sicut vetus consuetudo deposcit, unanimiter statuatis antistites, et vicissim, si metropolitanus humanae conditionis sorte decesserit, a comprovincialibus episcopis, sicut forma transmisit, sacrari modis omnibgeneralia instituta tam absolute consecrationem metropolitani contineant, miramur, cur privatis legibus et novis traditionibus veteres traditiones et consuetudines removere contenditis, precipiendo, ut Senonensis electus ante consecrationem suam vobis presentetur et iure primatus vestri subiectionem et obedientiam profiteatur. Quod hactenus nec in Senonensi provincia nec in aliis provinciis antiquitas instituit, nec consuetudo servavit. Unde papa enas sua privilegia serventur Ecclesiis . » Quod si privilegio vestrae legationis eum vobis contenditis
Abbreviated transcription (Latin):
& etiã sacrũ ordinẽ ñ hñtes. u̾ba dñica ꝓferentes. sacͣm̃ta altaris & cȩt̾a eccłastica
sacram̃ta posse conficẽ. & salubrit̾ accipientib ministre. Quoꝵ fatuitas multi¬
plicit̾ imꝓbari potest partim ratione: partim diumnoꝵ oꝑum atcestatione. pͦtte¬
no scoꝵ patrũ in refragabili auctoritate. pͥmo nãq si aqͥbcũq ꝑsonis sacͣm̃ta
diuina etiã confici & tͣctari possent: ex habundanti ꝯstitutꝰ eẽt in eccta ordo
sacerdotał & leuiticꝰ. qđ impiũ ÷ aliquẽ arbitrari cũ hunc utrũq ordinẽ &
uetꝰ lex pͥmo dño iubente sub figura ꝯstituerit. & euugłica uł apłica doctrina

Expanded text:
 etiam sacrum ordinem non habentes, verba Dominica proferentes, sacramenta altaris et caetera ecclesiastica  etiam sacrum ordinem non habentes, verba Dominica proferentes, sacramenta altaris et caetera ecclesiastica sacramenta posse conficere, et salubriter accipientibus ministrare. Quorum fatuitas multipliciter improbari potest, partim ratione, partim divinorum operum attestatione, postremo sanctorum Patrum irrefragabili auctoritate. Primo namque si a quibuscunque personis divina sacramenta confici et tractari possent, ex abundanti constitutus esset in Ecclesia ordo sacerdotalis et leviticus; quod impium est aliquem arbitrari, cum hunc utrumque ordinem et vetus lex, primo, Domino jubente, sub figura constituerit, et evangelica vel apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
sieri licete. & si liceat utrũ expediat. ne forte oddisse & detrectate incipiant
et puandos. Quanta aut̃ firmitate singłis eccłiis sua sint iura seruanda:
apłica exhortacione. Nẽ uͦ it̾ato tͥ scribimꝰ. nolentes aliciꝰ. eccłe pͥuilegium
infring̃. licet apłica p̾rogatiua possimꝰ de qͣlibe eccła clicũ orditiare. Cũ esgo
pcipua unrt᷑ sit inti illustris parcẽ subiectis & debalate suꝑbos cauendũ est¬
iñe sollerc ie ne głient᷑ adusꝰ nos calcit᷑ntes adu̾sũ nos. tanꝗͣ plus ꝓfuerie
eis sua repugnantia. qͣ nob obedientib nr̃a obedientia. Seo nͣ ⁊ opꝰ iuto nos:
multũ indicendo laboremꝰ: q nicħ ult᷑ t̾minoᷤᷤ patrũ ur̃ã mod̾ationẽ usurpare arbitͣm. Uałt᷑.
aliqua contͣ quoꝵdam nescio simpliciũ an dupliciũ in eptias. qui scđm apłm
nesciunt neq que loquunt᷑. neq de quib affirmant dicentes. qͣscũq ꝑsonas¬

Expanded text:
fieri liceat, et si liceat, utrum expediat, ne forte odisse et detrectare incipiant esse privandos. Quanta autem firmitate singulis Ecclesiis sua sint jura servanda apostolica exhortatione. Nunc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus Ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet Ecclesia clericum ordinare. » Cum ergo praecipua virtus sit vestrae solertiae ne glorientur adversus nos, recalcitrantes adversus vos, tanquam plus profuerit eis sua repugnantia quam nobis obedientibus nostra obedientia. Sed non est opus ut nos multum in dicendo laboremus, quia nihil ultra terminos Patrum vestram moderationem usurpare arbitramur.aliqua contra quorumdam nescio simplicium an duplicium ineptias, qui secundum Apostolum nesciunt neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , dicentes quascunque personas
Abbreviated transcription (Latin):
sic scͥbit humaro renisi archiep̃o. Ridicłm ÷ & satis abominabile dedecꝰ. ut tͣditio¬
de hac eadẽ re ita sõbrt. stiua ꝑ ambitiones illicitas ñ pudet qͦsdã eccłaꝵ iura
turbare & pͥuilegia que metropolitanis uel ꝓuincialib ep̃is decreuit antiqͥtaᷤᷤ
ainda p̾sũptione ꝑuad̾e. ñ tespicientes q et̾no iudici rationẽ tã de catholice¬

Expanded text:
sic scribit Hincmaro Remensi archiepiscopo: Ridiculum est sic scribit Hincmaro Remensi archiepiscopo: Ridiculum est de hac eadem re ita scribit: Quia per ambitiones illicitas non pudet quosdam ecclesiarum iura turbare et privilegia, que metropolitanis vel provincialibus episcopis decrevit antiquitas, avida presumptione pervadere, non respicientes,
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ qͥ dr̃ diumus. ita ꝯtinet᷑: de ꝓfessione romani pontificis. Nichil de tͣdi¬
tione quã aꝓbatissimis p̃decessorib meis traditã & seruatã sepꝑi. diminuere
uł mutare aut aliquã nouitatẽ ad mitt̾e. s feruent̃ ut eoꝵ discipulꝰ seqͥ peda.
nde leo qͣrtꝰ scribit iudici sardiniȩ. Nec mos nec nouit̃ introducta ꝯsuetudo
nt̃ȩ eccłȩ nt̃is p̃decessorib fuit: ꝯtra canonũ statuta noua uł inusicata p̃su.¬
mece. Itẽ orrsoriꝰ uniu̾sis ep̃is numidiȩ. Consuetudineni que ꝯtͣ fide̾ nicħusinpare
dinoscit᷑. immotã ꝑ man̾e ꝯcedimꝰ. siie de pͥmatib ꝯstitue. idis. siue de cȩteris
capitulis. Itẽ leo qͣrtꝰ lochario. Qđ iusta ac sedula ꝯsuecudo nos imitari ñ p̃cipit
ita ab hoc ueluti amagno p̃cipicio nos custodire oportet. Hicholaus qͦq int̾ occ̾a

Expanded text:
pontificum, qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil de tradipontificum, qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil de traditione, quam a probatissimis predecessoribus meis traditam et servatam repperi, diminuere vel mutare aut aliquam novitatem admittere, sed ferventer ut eorum discipulus et sequipeda Inde Leo quartus scribit iudici Sardiniae: Nec mos, nec noviter introducta consuetudo inusitata presumere. Item Gregorius universis episcopis Numidiae: Consuetudinem, quae contra fidem nichil usurpare dinoscitur, immotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, sive de ceteris capitulis. Item Leo quartus Lothario: Quod iusta ac sedula consuetudo nos imitari non precipit, ita ab hoc veluti a magno precipitio nos custodire oportet. Nicholaus? quoque inter cetera
Abbreviated transcription (Latin):
urãm ut parciꝰ de cȩc̃o nos apłice obedientis uincłis adsttingatis ne humeris
obseruare: ut parati simꝰ dõ cooꝑante quelib& adu̾sa ꝓ eoꝵ defensione tolerare:
minimeiuuat᷑ tã obnixe seruanda sancitis. uł cũ ea q̃ antiqͥtas sanxit. ꝯsuecu¬
do seruauit. uen̾abił patrũ auctaritas sacrata firmauit. ꝓut uubtis minuitis
aut mutatis. attend̾e debet prudentia ur̃a. qͥd saluti eoꝵ quib ꝑ oĩa prodesse
adhuc nob̃ in scͥptis sus loquunt᷑. an uob̃ qͥb nichil aliud ÷ ꝓpositũ nͥ pͥor seqͥ
& honorare uestigia. Neq hoc dico qd̃ ꝯtra nouos excessus ñ liceat noua ꝓmulga.¬
re mancdata. s hoc dico qd dicit papa ⁊ oz imꝰ narbonensib. siontͣ statuta patrũ
ꝯcedẽ aliqͥd uł mus dare. ne huiꝰ qͥdẽ sedis potest auctoritas. Apud nos enĩ incon¬
uulsis radicib inuit antiqͥtas cui decreta pattũ sanxere reu̾entiã. In libro quoq

Expanded text:
vestram, ut parcius de caetero nos apostolicae obedientiae vinculis astringatis, ne humerisobservare ut parati simus, Deo cooperante, quaelibet adversa pro eorum defensione tolerare. minime iuvatur, tam obnixe servanda sancitis vel cum ea quae antiquitas sanxit, consuetudo servavit, venerabilium patrum auctoritas sacrata firmavit, prout vultis, minuitis aut mutatis: attendere debet prudentia vestra, quid? saluti eorum, quibus per omnia prodesse adhuc nobis in scripturis suis locuntur, an vobis, quibus nichil est aliud propositum, nisi priorum sequi et honorare vestigia. Neque hoc dico, quod contra novos excessus non liceat nova promulgare mandata; sed hoc dico quod dicit papa Zozimus Narbonensibus: Contra statuta patrum concedere aliquid vel mutare nec huius quidem sedis potest auctoritas. Apud nos enim inconvulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta patrum sanxere reverentiam. In libro quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ fac̾e. si mius nitant᷑ rationib & euidentiorib uet̾ũ patcũ auctoritatib.
s hoc uellem cũ multis pie mecũ sentientib. ut romane eccle ministri tanꝗͣ
ꝓbati medici maiorib morb̃ sanandis intndent. & ñ ab irrisorib suis audi¬
rent. culicẽ &i colantes. & camelũ glucientes. m̃tã. rutã. cyminũ. & anetum
cdecimatis.E. et gra cunora aut̃ p̃t̾mittitis. cũ ꝑ totũ pene mundũ flagicia & faci
nora uidea⁊ mꝰ publice ꝑpetrari: nec ea a uob̾ aliqͣ uꝰticie falce resecari. Quor
taxare. uos ui̾itis qͥd de his & de similib ag̾e debeatis. Nc̃ uͦ specialit̾ ad hoc
intñdit stilꝰ meus. ut electũ senonensis eccłe. si nichil in eo qd̾ sacs caconib¬

Expanded text:
ntioribus veterum patrum auctoritatibus. Sed hoc vellem cum multis mecum pie sentientibus, ut Romanae aecclesiae ministri tamquam probati medici maioribus morbis sanandis intenderent et non ab irrisoribus suis audirent: Culicem colantes et camelum glutientes, mentam, rutam, ciminum et anetum decimatis, graviora anora videamus publice perpetrari, nec ea a vobis aliqua justitiae falce resecari. Quorutaxare. Vos videritis quid de his et similibus agere debeatis. Nunc vero specialiter ad hoc intendit stylus meus
Abbreviated transcription (Latin):
uideat miqͥtatis argui neminẽ pͥossei qͥ qd̾ sibi debet᷑ ixeg̾it. nec eũ certe qui
tende obedientie testat᷑ ꝯcilũ tolitanĩ indecimũ capł.xi. Unꝰqͥsq qui ad¬
gradꝰ eccłasticos est accesturꝰ ñ ante honoris ꝯsectationẽ accipiat. ꝗ pliciti su
In nodatione ꝓmittat. itc fide catholicã siceti corlis deuotione cͦtodiens ꝰte
& pre uiuere debeat. & in nullis oꝑib su ganonicis regulis ꝯtͣdicat. atq ut
debitũ ꝑ oĩa honarẽ atq obsequii retiuctu p᷑imenti sibi tiniciuq dependit¬

Expanded text:
itatis neminem argui posse, qui quod sibi debetur exegerit, nec eum certe qui tendae obedientiae testatur concilium 37 Toletangradus ecclesiasticos accessurus est, non ante honoris consecrationem accipiat, quam placiti sui innodatione promittat, ut fidem catholicam sinceri cordis devotione custodiens, juste et pie vivere debeat, et in nullis operibus suis canonicis regulis contradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsequii reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
ac resteseoꝵ & scĩlicauit ĩuestiti suo. Cõpleta aut̃ scificatione: dixtt moyses ad
Aaron. Accede ad altate & iminola ꝓ peccato tuo. Offer holocaustũ & dep̃care ꝓ
te & ꝓpopło. ptatimꝙ aaron immolauit uitulũ ꝓ peccato suo. cuiꝰ sanguinẽ
obcsert tifilii eiꝰ. In quib atcendendũ: ꝙ pͥmũ sacrat᷑ tab̾nacłm altare. & uasa.
Sacidotes. & indum̃ita sac̾dotalia. dehine: iubet᷑ ut accedant ad altare sacͥ ficat᷑i.
a ꝓsuis popłiq peccatis anm dep̃cat᷑i ut intelligat popłs xp̃ianꝰ. q si in his sa¬

Expanded text:
ac vestes eorum, et sanctificavit in vestitu suo. Completa autem sanctificatione dixit Moyses ad Aaron: Accede ad altare, et immola pro peccato tuo. Offer holocaustum et deprecare pro te et pro populo. Statimque Aaron immolavit vitulum pro peccato suo, cujus sanguilii ejus . In quibus attendendum est quia primum sacratur tabernaculum, altare et vasa, sacerdotes et indumenta sacerdotalia, dehinc jubetur ut accedant ad altare sacrificaturi, et pro suis populique peccatis Dominum deprecaturi, ut intelligat populus Christianus, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
secrationes ꝯfirmare uł infitmare ꝯstitutiones ut̃as & iudicia retractare. suas
uero inconcussas detin̾e̾. & nulliꝰ uferioris iudicio retͣctandas uł corrigendas
conced̾e. Sic enĩ de ñ infirmandis apłice sedis uidieus seribit paya G̾elasiꝰ
inepła fausto magistro directa. deiusta deposiione achati. Nob̃ opponunt canones
dũ nescrunt qͥd loqͥntur. Contͣ qͦ hoc ipso uenite se ꝓddint. qd pͥme sedi sena restaq
suadenti parere diffugiunit. Ipsist canones qͥ appellatione totiꝰ eccłł ad huiꝰ secr⁊
exam uoluete deferri. Aͣb ipsa uero nuiꝙͣ ꝓrꝰ appellari debe sanxert. & ꝑ ħillã de iota

Expanded text:
confirmare vel infirmare, constitutiones vestras et judicia retractare, suas vero inconcussas retinere, et nullius inferioris judicio retractandas vel corrigendas concedere. Sic enim de non infirmandis apostolicae sedis judiciis scribit papa Gelasius in epistola Fausto magistro directa, de justa depositione Acatii: dum nesciunt quid loquantur. Contra quos hoc ipsi venire se produnt quod primae sedi sana rectaque suadenti parere fugiunt; ipsi sunt canones, qui appellationes totius Ecclesiae ad hujus sedis examen voluere deferri. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
humanis apparenti oppositꝰ. nicħ in illa celi plaga in ꝑfectũ. uniu̾soꝵ ut dictũ ẽ ocłis. exceptis
iudaicis manifestat ħoc ꝙ orbe iudice notissimũ ẽ : longe ad deteriora blasphemiarũ ludibru
tͣnsitꝰ fiat. Asseritis enĩ dm̃ semel oĩ die irasci. & hoc robusto ut putatis psalmi testimonio
affirmare conamini. Ds̃ uidex iustꝰ. foitis. & patiens. nũqͥd irascet᷑ ꝑ singłos dies: Et obestie.
ũ nec lict̾am scͥpcurarũ ur̃arũ ꝙͣ solã sequi uidebamini asseq̃ntes. nũqd hoc affitmatiue

Expanded text:
humanis apparenti oppositus, nihil in illa cæli plaga imperfectum, vniuersorum, vt dictum est, oculis, exceptis humanis apparenti oppositus, nihil in illa cæli plaga imperfectum, vniuersorum, vt dictum est, oculis, exceptis Iudaicis, manifestat. Hoc quia orbe iudice notissimum est, ad lōge deteriora blasphemiarum ludibria transitus fiat. Asseritis enim Deum semel omni die irasci, & hoc robusto, vt putatis, Psalmi testimonio, affirmare conamini. Deus iudex iustus, fortis & patiens, numquid irascetur per singulos dies? Et o bestię, iam nec literam scripturarum vestrarum, quam solam sequi videbamini, assequentes, numquid hoc affirmatiue
Abbreviated transcription (Latin):
minis spaciũ. in septẽtonali eiꝰ parce inꝑfectũ reliqͥt. Causã aũ cur hoc fecit. ualde ꝯgtuã & rõnabilẽ
itddunt. Affirmant enĩ hac ꝓuidentia istud eũ fecisse. ut siq̃n ꝓcecdente tp̃r aliqͥs ex surgens. dm̃ se
ẽt dd̃q eqͣsẽ dic̾et: ds̃ illi iã dictã fir mam̃ti inꝑfectionẽ obic̾et dicens. Si ds̃ es ut ego. fac saltẽ
ex parte qd̃ feci & ego. feci ego maines firmam̃ti partes fac & tu si potes hanc ꝗͣ inꝑfectã ego teliqͥ
partẽ. Qd ultͣ queror ouideiuos sp̃uali ocło ñ agnosce spũalui. cũ nec ipso corꝑali. agnoscatis corꝑa¬
lia: Certe corꝑale ẽ firmam̃tũ: corꝑales & ipsiur̃e catnis ocłi. Quid gͦ causȩ ẽ. ut hoc clausũ sit
sols iudaicis. cũ pateat p̃t̾ uos tociꝰ orb̃ ocłis: Uidet plane p̾t̾ ur̃m oĩs ocłs. nec in aqͥlonali.

Expanded text:
minis spatium in septētrionali eius parte imperfectum reliquit. Causam autē cur hoc fecerit, valde congruam &minis spatium in septētrionali eius parte imperfectum reliquit. Causam autē cur hoc fecerit, valde congruam &reddunt: Affirmant enim hac providentia istud eum fecisse, ut si quando procedente tempore aliquis exsurgens, Deum se esse, Deoque aequalem diceret, Deus illi jam dictam firmamenti imperfectionem objiceret dicens: Si Deus es, ut ego, fac saltem ex parte quod feci et ego. Feci ego majores firmamenti partes, fac et tu si potes hanc, quam imperfectam ego reliqui partem. Quid vltra queror, o Iudæi, vos spirituali oculo nō agnoscere spiritualia, cum nec ipso corporali agnoscatis corporalia? Certe corporale est firmamentū, corporales & ipsi vestræ carnis oculi. Quid ergo causæ est, vt hoc clausum sit solis Iudaicis, cum pateat præter vos totius orbis oculis? Videt plane præter vestrum omnis oculus, nec in Aquilonali,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nec dũ facta s̃ dicens. Consilium meũ stabit. & oĩs uoluntas mea fiet. Et ꝗͣuis ut dictũ
ẽ dm̃ ab his derisoriis in eptiis defindẽ suꝑfluũ uideat᷑. neqͥs tam̃ iudeos semel tantũ errasse. uł¬
semel blasphemasse qd̃ tolerabiliꝰ et̃t existimet. causa ẽ ut alios eoꝵ de re simili erimes. ad publicum
sermo ꝓducat. Nã facile inbis tã multiplicib blasphemiis lector adu̾tere pot̾it: ꝗͣ longe ꝓiecti sint
a facie dĩ. qͥ tot tã indigna. tã absurdda. sentire uł cred̾e potuerut: de sublimissa & incõp̃hensibili
maiestate oĩpotentis dĩ. Nã p̃t̾ illa quȩ p̃missa st̃: dicunt & in suis tmino sathane sinagogis docet̃.
qd̾ qñ ds̃ sirmam̃tũ hoc qd̾ ocłi nt̃is ꝯspicuũ ẽ ficit ñ illud ex integro ꝑfecit: s cuiꝰdã mnagni fora¬

Expanded text:
quæ necdum facta sunt, dicens. Consilium meum stabit, & omnis voluntas mea fiet. Et quamuis, vt dictum quæ necdum facta sunt, dicens. Consilium meum stabit, & omnis voluntas mea fiet. Et quamuis, vt dictum est, Deum ab his derisoriis ineptiis defendere superfluum videatur: ne quis tamē Iudæos semel tātum errasse, vel blasphemasse, quod tolerabilius esset, existimet: causa est, vt alios eorū de re simili errores ad publicum sermo producat. Nam facile in his tam multiplicibus blasphemiis lector aduertere poterit, quam longe proiecti sint a facie Dei, qui tot, tam indigna, tam absurda, sentire vel credere potuerint, de sublimissima & incomprehensibili maiestate Dei. Nam præter illa, quæ pręmissa sunt, dicunt, & in suis, immo Satanę synagogis docent, quod quando Deus firmamentum hoc quod oculis nostris cōspicuum est fecit, non illud ex integro perfecit, sed cuiusdam magni fora
Abbreviated transcription (Latin):
sulgentib radiis illustnͣtẽ. claris ocłi & uigilantib digito demonstre. Idcirco quȩ omĩno
ꝑspicua s̃: oe si en uideus obiciat. breui uł nulla responsione p̃t̾eunda s̃. De taliũ numert
st & illa quȩ finis fabulȩ ꝯtinit. cũ dm̃ uictũ asserit. cũ ipsũ uictũ fuisse. ore ꝓpͥo ꝯfessũ eẽ
fiugit. qñ eũ dixisse m̃tit᷑: uicet̃ ine filii mei. Qͥs enĩ p̃t̾ iudeũ nesciat. hoc nulla eg̾e ꝯtͣ
dictione: Nulla sane eget ꝯtͣdictione: qd̃ falsũ et̃ notũ ẽ oĩb ꝑspicua u̾itate. Cui enĩ obscurũ
c̃ẽ potest. uͥtute uł sapientia ñ posse dm̃ uinci ab aliqͦ. cũ totꝰ orb eũ ab antiqͦ audierit dicentẽ.
cui assimilastis me or ad eqͣstis. & cõꝑastis me. & fecistis similẽ : Ec pꝰ pauca. Recordamini pͥori

Expanded text:
fulgentibus radiis illustrantem, claris oculis & vigilantibus digito demonstrare. Idcirco quæ omnino fulgentibus radiis illustrantem, claris oculis & vigilantibus digito demonstrare. Idcirco quæ omnino perspicua sunt, etiam si ea Iudæus obiiciat: breui vel nulla responsione prętereunda sunt. De talium numero sunt & illa, quæ finis fabulæ continet, cum Deum victum asserit, cum ipsum victum fuisse ore proprio confessum esse fingit, quando eū diadictione? Nulla sane eget contradictione, quod falsum esse notum est omnibus perspicua veritate. Cui enim obscurum esse potest virtute vel sapientia non posse Deum vinci ab aliquo, cum totus orbis eum ab antiquo audierit dicentem: Cui assimilastis me, & adæquastis me, & comparastis me, & fecistis similem? Et post pauca. Recordamini priori
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥncipib. s & de uniu̾sis: iob dõ loq̃ntẽ. Scias qi nichil impiũ fecerim: cũ sic nemo qͥ de
manu tua possit etuere. Non iste uł ille de manu tua potest eruere: s neme ꝓrsꝰ de manu tua
potest eruere. Claret gͦ falsũ cẽ sepe dictũ doctorẽ ur̃m. ar̃im suã de manu dĩ arce qͣlib& eruisse¬
S ut supͣposui. qũ dm̃ o iudee erubuisse dicis. uł reatũ. uł errorẽ. uł excessũ eũ incurrisse fat̾is
Aqͥb si eũ auctoritatib uł rõnib defend̾e̾ uoluero: suꝑfluus uł nims forsitan apparebo. Qͥg
enĩteatũ. etrorẽ. excessũ. dm̃ posse incurrere sentiet. nͥ forte insipiens. qͥ dixit in corde suo
ñ ẽ ds̃ : Timeo & illud mͥ dici: qd̾ iob respondit amico. Cuiꝰ adiutor es: Nũqͥd imbecilł: Et
sustentas brachiũ eiꝰ. qͥ ñ ẽ fortis : Nã pene idẽ ẽ. intã claris laborare: qd̾ solẽ serena die orbẽ

Expanded text:
de universis Job Deo loquentem: Scias quia nihil impium fecerim, cum sit nemo qui de manu tua possit eruere . Non iste vel ille de manu tua potest eruere, sed nemo prorsus de manu tua potest eruere. Claret ergo saepe dictum doctorem vestrum animam suam de manu Dei arte qualibeSed vt supra posui, quādo Deum, o Iudęe, erubuisse dicis, vel reatum, vel errorem, vel excessum eum incurrisse fateris. A quibus si eū auctoritatibus vel rationibus defendere voluero, superfluus vel nimius forsitan apparebo. Quis enim reatum, errorē, excessum, Deum posse incurrere sentiet: nisi forte insipiens, qui dixit in corde suo, Non est Deus? Timeo & illud mihi dici, quod Iob respondit amico. Cuius adiutor es? Nūquid imbecillis? & sustentas brachium eius, qui non est fortis? Nam pene idem est in tam claris laborare, quod Solem serena die orbem