comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fui corrupti ꝯpetat. qd est
absurdum. Et nec eũ cuibo¬
na fide homolib̾ fuit hãc
actioẽm posse excere oppira¬
mur. ¶Quod aũt ait pre¬
tor recepisse ita accipunus
si suscepit fuum alienũ ap̃ s
edifition̾e. ¶ꝑsuade aũt
pietor adiecit dolo malo ⁊
quo eũ detionem fac̾er neq
enĩ del̃quit. nisi quitale ali¬
quid fuo ꝑsuadet. ex quo e¬
um faciat detiorem. qui igi¬
tur ẜuum solicitat ad aliqt
faciẽdum ul cogitãdum ĩ¬
ꝓbe hic udet᷑ h̾ edicto nota¬
ri. f utrum ita demũ tenet᷑.
sibone frugri ẜuũ p̃pulitad
delinqueium anu̾o ⁊ sua¬
lum ortatuest.ułmalo mõ¬
strauit. quẽadmoaũ fa¬
ceret. ⁊ ẽ uerius etiam si
alo monstrauit.u quead
modum delinquet. tenerie
elmi inmo ⁊ sierat ẜuus

Expanded text:
pti competat, quod est absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber seruit, hanc actionem posse exercere opinamur. Quod autem praetor ait 'recepisse', ita accipimus, si susceperit seruum alienum ad se: aedificioue. Persuadere autraetor adiecit 'dolo malo, quo eum deteriorem faceret': neque enim delinquit, nisi qui tale aliquid seruo persuadet, ex quo eum faciat deteriorem. qui igitur seruum sollicitat ad aliquid uel faciendum uel cogitandum improbe, hic uidetur hoc edicto notari. Sed utrum ita demum tenetur, si bonae frugi seruum perpulit ad delinquendum, an uero et si malum hortatus est uel malo monstrauit, quemadmodum faceret? et est uerius etiam si malo monstrauit, in quem modum delinqueret, teneri eum. immo et si erat s
Abbreviated transcription (Latin):
liguĩt. ⁊ regulariter definit.
aquicqd ab alio stipulãdo ⁊¬
michi acꝗnt. id admesti¬
pulãdo nicħ iginisi forte
inquit noratũm año suo
stipdetur a me uł gucat.¬
do i duos fruetuaĩos ꝓpõ¬
nas. et exalti i ẜuus sit
stipulltus quent᷑ utrum
totum an ꝓ parte qualt
usũfructum ei q̃ratur/ nar
eciã ⁊ in quob bone fidi poᷤᷤ¬
sessgrib ix idẽ est aput.
sceuolam agitatũ ł u. q̃st̃.¬

Expanded text:
regulariter definiit: quod quis ab alio stipulando mihi adquirit, id a me stipulando nihil agit: nisi forte, inquit, nominatim domino suo stipuletur a me uel conducat.Si duos fructuarios proponas et ex alterius re seruus sit stipulatus, quaeritur, utrum totum an pro parte, qua habet usum fructum, ei quaeratur. nam et in duobus bonae fidei possessoribus hoc idem est apud Scaeuolam agitatum libro s
Abbreviated transcription (Latin):
ae me ⁊ illid soui obs¬
nnr fructuarius uĩ ꝯtunx¬
sose initose ueutatur u¬
sustuetu. ¶ Sif̃ui usus
si uetus legitus ẽ cuius
testator quasi ministiꝯua
rii noĩe debeaitur uł siqd ob
forma aque duccus ꝑa

Expanded text:
 et illud solum obsusufructuarius uel contumeliose iniurioseue utatur usu fructu.Si serui usus fructus legatus est, cuius testator quasi ministerio rii nomine debeatur uel si quid ob formam aquae ductus,
Abbreviated transcription (Latin):
to mam de fũcti deducto usu
pieraus respetu matri pre¬
standaẽ. ¶Eitestatoriu¬
fit. ut h̾is reficẽt insulam.
cuius usũ fructum legare

Expanded text:
to matri defuncti deducto usu pietatis respectu matri praestanda est.Si testator iusserit, ut heres reficeret insulam, cuius usum fructum l
Abbreviated transcription (Latin):
tem sit debiturus ⁊ demq si
sub ꝯditiõe similit legatu̾sit
et pendẽte dlitioẽ. P̾rs decessit¬
ait. quamid obligatũ ẽẽ he¬
redem quãti legataru inter

Expanded text:
iturus. idemque et si sub condicione similiter legatu‹m› sit et pendente condicione heres decessitait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii inter
Abbreviated transcription (Latin):
se h̾rlem. licet ususfructus
morte eius int̾isser.
ret. s si ꝑatus sit recedere
abusufructu fructu aĩus ṅ
est cogẽdus reficere. si actioe
negõtior gõꝵ lib̾atur. ¶ Sił¬
uam ceduam ⁊ si intẽpesti

Expanded text:
se heredem, licet usus fructus morte eius interisset.ret. sed si paratus sit recedere ab usu fructu fructuarius, non est cogendus reficere, sed actione negotiorum gestorum liberatur.Siluam caeduam, etiamsi intempesti
Abbreviated transcription (Latin):
sibi aut sticho aipuletur.¬
suo fructuaĩo donadi eãm.
dum uult frutuaĩo pyari.
cicẽdum si ei soluatur. frue¬
tuão acqri¶int̾um tñ in
pedenti ẽ cui acqrat. iste fru¬
etuarnis ẜurs ut puta si ẜ¬
uum emit ⁊ ꝑtraditioẽm
accepit. nec aũ pretiũ mĩa¬

Expanded text:
sibi aut Sticho seruo fructuario donandi causa, dum uult fructuario praestitum, dicendum, si ei soluatur, fructuario adquiri.Interdum tamen in pendenti est, cui adquirat iste fructuarius seruus: ut puta si seruum emit et per traditionem accepit necdum pretium numera
Abbreviated transcription (Latin):
uerit ubatioẽm ei paieie.¬
peris ⁊ acqꝗritur ad fructuaĩ¬
um ptinere sciẽdum ẽ eciar
cogẽcium eũ oꝑari ⁊ em̃ mo¬
dicam quoq castigatioẽm
fructuaĩo ꝯpetere. sab̾. pe et¬

Expanded text:
uerit, liberationem ei parere.peris adquiritur ad fructuarium pertinere, sciendum est etiam cogendum eum operari: etenim modicam quoque castigationem fructuario competere Sabinus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt cũ alio eõis agipot̾it. uti¬
li cõi diuidũdo iũditio. qua¬
re ⁊ si fũdum tienis aliena¬
uerit. licet hic cõi diudũdo
uiditio locus nõ sit. quia a
cõione discessum est. utili
tñ locus futurus ẽ. qd̾ datũ
de prationib. quoties cõis
eẽ desiit res. ¶Ssiue autẽ

Expanded text:
is, agi poterit utili communi diuidundo iudicio. Quare et si fundum Titius alienerit, licet hic communi diuidundo iudicio locus non sit, quia a communione discessum est, utili tamen locum futurum, quod datur de praestationibus, quotiens communis esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprium meum fundum e¬
xistimo feci. que scilicet si
uencdicaretur funcdipars ꝑ
tate ip̃ius iditũ retirere
possim ꝯsiderãdum ẽ. qd̾ qͥ¬
dem magis puto. quia boc

Expanded text:
prium meum fundum existimo feci, quae scilicet, si vindicaretur fundi pars, puitate ipsius iudicii retinere possim, considerandum est. quod quidem magis puto, quia bonae
Abbreviated transcription (Latin):
sim. ⁊ isqui ame emeĩt an
iet̾inẽ possit uidẽdum ẽ. namͣ
et siuẽdicaretur ab eo opas
impẽdioꝵ nõie que ego feciꝰ¬
sem. ita ut ego poterat retẽ¬
tioẽm facẽ ⁊ uerius ẽ. ut in
bac spetie ex pense ietineatur.
que cũ ita fint rectissime dici¬
tur. eeĩa impedioꝵ noĩe ũti¬
le uiditium dari debẽ michͥ
insocium eciã manẽte ꝯmu

Expanded text:
it, an re tinere possit, uidendum est: nam et si uindicaretur ab eo pars, impendiorum nomine, quae ego fecissem, ita ut ego poterat retentionem facere: et uerius est, ut et in hac specie expensae retineantur. quae cum ita sint, rectissime dicitur etiam impendiorum nomine utile iudicium dari debere mihi in socium etiam manente rei
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. ¶Si usus tantum
noster sit. qui neq ueniẽ
neq locari potit. quẽ id mod̾
disio põt fieri in coi dindũ¬
domditio indeamus. S p̃¬
agere uelit. cõidundũdo ui¬
dĩtiumi utilẽ dator ueluti si
actor impẽsas aliquas mre
ecommnunẽ fec̾it. siue sotius
eius aliqd ex eare licratus
est uelutiopas ẜui m̃cedes¬
ne. hoc iditio. eorum om̃̃
rtis habetur.
paries cõis. ⁊ eum refiee̾ ut
demoluriul in eum mitre qd
opus sit. cõi diuuiddũdo indi¬
trum erit agẽdum. aut inter¬

Expanded text:
nascitur. Si usus tantum noster sit, qui neque uenire neque locari potest, quemadmodum diuisio potest fieri in communi diuidundo iudicio, uideamus. sed pragere uelit, communi diuidundo iudicium utile datur: ueluti si actor impensas aliquas in rem communem fecit, siue socius eius solus aliquid ex ea re lucratus est, uelut operas serui mercedesue, hoc iudicio eorum omnium ratio habetur.paries communis et eum reficere uel demolire uel in eum im‹m›ittere quid opus sit, communi diuidundo iudicio erit agendum, aut inter
Abbreviated transcription (Latin):
e culpa int̾ueneit. ⁊ eñi dñti¬
b cum quo de peculio agitur. si
ꝑatus fit reb peculiarib pe¬
titon cedere ex causa audic̃¬
dum putauit scil si sine do¬
lo malo ⁊ frustatioe id faciat.

Expanded text:
 culpa interuenerit: etenim dominum, cum quo de peculio agitur, si paratus sit rebus peculiaribus petitori cedere, ex causa audiendum putauit, scilicet si sine dolo malo et frustratione id faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
tor. coĩs prechu ꝑtem pigno¬
ridedit. ⁊ adño altius ꝑtis
iis aut ab alio ẽditore alti¬
us debitoris ncitãdo supeq̃¬
uit ⁊ debitor cius cui res it¬
fuit adiudicata uelit q pa
ter dicitur no eẽ aucdiẽdũ
cupare qua creditor ꝑadiu¬
dicatioẽm emit nã ⁊ siꝑtem
uẽdideris yei. ⁊ priusq̃ trad̾¬
res emptori. cõidiiaũdo
iuditio ꝑuocatus fuis alte¬
raq pars tibi adiudicata
sit. ⁊ ꝯsequẽter dictur exẽp¬
to agi nõ posse pusi totam
rem suscipx fuiͣt patus. qr
hec pars benefito uẽditori
exuẽcdito posse ꝯueĩri emꝑ¬
torem. ut recipiat totũ. so¬
lum illud ex spectãdum eit.
num forte fraus aliqua ẽ
um ut restituat exempto

Expanded text:
tor communis praedii partem pignori dedit et a domino alterius partis ius aut ab alio creditore alterius debitoris licendo superauit et debitor eius cui res fuit adiudicata uelit partemter dicitur non esse audiendum, ciperare, quam creditor per adiudicativendideris rei et prius, quam traderes emptori, communi dividundo iudicio provocatus fueris aliaque pars tibi adiudicata sit, consequenter dicitur ex empto agi non posse, nisi totam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius ex vendito posse conveniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua venum ut restituat, ex empto
Abbreviated transcription (Latin):
sol.sid̾bito ep¬
Nio. ducs c̾dutĩ̾s cor̃di uditio age̾ ile is. ẜ hr̃e spigri.
Ir d d̾usus.ͥ. scuire Samance e. cͣborteburat. ibieoẽ u nã¬
emisses qr dubialiu  pits. cẽfat ĩ beuum tẽtixx ⁊sirtedu¬
¶ł. durcta uõ ditu uroituuꝰ icc ht̃ . uͭ.s.e. gpnres smniteuii cei

Expanded text:
cuit etiam post annum in eum qui ui deiecit interdictum reddi. et si sidere, adhuc cessabit hoc idum esse ait cessare hoc iudiium: nam de clandestina po
Abbreviated transcription (Latin):
si alter possessor ꝓuo cet ⁊ al¬
terdicat eum ui possid̾e. nõ
debere boc iuditium dari. nͥ
post annu̇qdem. quia pla¬
cuit eciam post ãnum. ĩ eũ
i deiecit ĩ rdictũ redli. ⁊ si
pietano inꝗt dicat eum pos¬
sidere. ad huc cessabit hoc i¬
uiditiũ. De precario int̾lic¬
tum datur. E ⁊ si elam dica¬
tur posside qui ꝓuocat. dicẽ¬
dum eẽ ait cessare hoc iucdi¬
tum. nã declam destina poᷤᷤ¬
accip saluonir
sessidẽ ꝯpet̾e int̃dictum inqr.
E iduo sint qui rem pigno¬

Expanded text:
si alter possessor prouocet, alter dicat eum ui possidere, non debere hoc iudicium dari nec post annum quidem, quia placuit etiam post annum in eum qui ui deiecit interdictum reddi. et si precario, inquit, dicat eum possidere, adhuc cessabit hoc iudicium, quia et de precario inttum datur. sed et si clam dicatur possidere qui prouocat, dicendum esse ait cessare hoc iuium: nam de clandestinauocet, alter dicat eum ui possidere, non debere hoc iudicium dari nec post annum quidem, quia pla
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. ẽ eni iusta causa possi¬
derdi. custodie gr̃a. ergo et
duonẽtres idem eĩt dĩcenͣ¬
dum qd̾ h̃t ratioẽm plane
siiam dapni infecti inifsus
sit posside nõ erit huic uti¬
li uiclitõ loͣcus. cũuendica¬
tioe̾m hr̃e possit. ¶ E und̃
usu .f ꝯmunidiuidũdo iu¬
ditium agatur. Iudex offi¬
tiũ suũita dirget. ut uł rega¬
omb eis utifru ꝑmittat᷑.
illis. uł tertie psone. ut hi
ipẽsi cẽs sine ulla ꝯtrou̾sia
pcipiant. ul sues mobiles
sint. eciam sic pot̾it. ut int̾

Expanded text:
iusta causa possidendi custodiae gratia. ergo et si duo uentres, idem erit dicendum: quod habet rationem. Plane si iam damni infecti missus iussus sit possidere, non erit huic utili iudicio locus, cum uindicationem habere possit. Cum de usu fructu communi diuidundo iudicium agitur, iudex officium suum ita diriget, ut uel regionibus eis uti frui permittat: illis: uel tertiae personae, ut hi pensiones sine ulla controuersia percipiant: uel si res mobiles sint, etiam sic
Abbreviated transcription (Latin):
susceperũt hoc uiditiũ ꝯpetit.
quauis naturalr possideant.
¶Int eos qui pignori accepe¬
runt. talis diuisio fieri dbr.
ut nõ nõ precio extimetur
pars. s⁊ in tãtum ditaxat
quantũ ꝑ ea ĩ ꝑte debetur⁊
si asignatur qdem pignus
un ex oditorib. licẽtia tñ
nõ denegetur debitori. debi

Expanded text:
susceperunt hoc iudicium competit, quamuis naturaliter possideant. Inter eos, qui pignori acceperunt, talis diuisio fieri debet, ut non uero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, et adsignetur quidem pignus uni ex creditoribus, licentia tamen non denegetur debitor
Abbreviated transcription (Latin):
quin prato uectigalis ꝯfii¬
detur. ¶ Kerat̾ seribit. ar¬
bitrium siregioĩb fundur
nõ uectigalem diuisum du¬
ob adiũdiẽauĩt. posse qra¬
si in duob fundis ẜuitutẽ
imponẽ. ¶Qui in rempy¬
comuni diuĩdũdo possunt¬
aũt ex̾cere. ex ꝯbusdam ãt
cansis uẽdicatio cessat. sit̾n
iusta causa ẽ possidẽdi. utile
muni diuidado ꝯpetit. ut pr¬
ta si ex causa indebiti solutiɨ
res possideatur. EInt̾ predo¬
nes aut hoc iuditium locur

Expanded text:
quin praestatio uectigalis confundetur. Neratius scribit arbitrum, si regionibus fundum non uectigalem diuisum duobus adiudicauerit, posse qsi in duobus fundis seruitutem imponere. Qui in rem Pucommuni diuidundo iusunt exercere. Ex quibusdam autem causis uindicatio cessat, si tamen iusta causa est possidendi, utile communi diuidundo competit, ut puta si ex causa indebiti soluti res possideatur. Inter praedones autem hoc iudicium locum
Abbreviated transcription (Latin):
art. ¶ qdem iuł serib. si is
cum quo suum ꝯmunẽ ha¬
berem. ꝑtem suã michi pi¬
gnor dedit ⁊ cõi diuidun¬
do agẽ cepit pignoraticia
excepͣtioẽ eum sũbmoueĩ de¬
bere. Cor ⁊ siexceptioẽ usus
nõ fuero. offitiũ uidicis eĩt.
ut cũ debitori totũ hoĩem ⁊¬
adiudicam̃t ꝑtis exstimati¬
oem eum ꝯdempnet. manẽt
em integrum ius pignois
qd si adiudicauĩt index mi¬
chi tãti dũtaxat me ꝯdemp¬
net. quato pluris pionus
sit. quã peccia creditã:⁊ de¬
hitorem a me iubeat lib̾ari
Officio iudicis eciã talis al¬
iudicatõ fieri põt. ut alteri
uimus. ¶U rseras ait eũ
in cõi ediffitio uirinus nũti¬
auit. neqd oꝑis fieret. si u¬
nus ex socus ex hac causat

Expanded text:
i is, cum quo seruum communem habebam, partem suam mihi pignori dederit et communi diuidundo agere coeperit, pigneraticia exceptione eum summoueri debere: sed si exceptione usus non fuero, officium iudicis erit, ut, cum debitori totum hominem adiudicauerit, partis aestimatione eum condemnet, manere enim integrum ius pignoris: quod si adiudicauerit iudex mihi, tanti dumtaxat me condemnet, quanto pluris pignus sit quam pecunia credita, et debitorem a me iubeat liberari. Officio iudicis etiam talis adiudicatio fieri potest, ut alteri uimus. Urseius ait, cum in communi aedificio uicinus nuntiauit ne quid operis fieret, si unus ex sociis ex hac ca
Abbreviated transcription (Latin):
tius ꝯsecutus sit. cõidiui¬
ddimdo iidito tenehitur.
et siqdem coidaidũdo no¬
mine id fecit neq lucrum
neq dãpnum sentire eũ
portet. Suio nõ cominu¬
ninoĩe ẜ ut lucretur soluꝰ
magis eẽ oꝑtet ut damp¬
num quoq ad ip̃m respici
isse expedire locare. ¶Cete
ne quo ꝑtem suam recte al¬
ministrare nõ potuit. alio¬
quin si potuit. ht negõrũ
gõrum actioẽm ea q t̾enet᷑.
Siꝗd post acceptũ cõidim¬
dundo iuditiũ. fuĩt impẽ¬
sum. nerua recte existunat.
eciam hoc uenire.¶Or et
ptum ueire. sab̃ ⁊ attillici¬
idẽ existimauerũt. ¶Siqs

Expanded text:
ius consecutus sit, communi diuidundo iudicio tenebitur, et si quidem communi nomine id fecit, neque lucrum neque damnum sentire eum oportet, si uero non communi nomine, sed ut lucretur solus, magis esse oportet, ‹ut› damnum ad ipsum respiciaisse expedite locare. ceterune quo partem suam recte administrare non potuit: alioquin si potuit, habet negotiorum gestorum actionem eaque tenetur. Si quid post acceptum communi diuidundo iudicium fuerit impensum, Nerua recte existimat etiam hoc uenire. Sed et partum uenire Sabinus et Atilicide
Abbreviated transcription (Latin):
infactũ agẽum. ¶Sidꝙ̃¬
ni infecti in solidum ꝑ eclib
caueris. labo ait. comunidi¬
indũdo iuditiũ tibinõ eẽ ẽ
necesse tibino fuͣt in solidũ

Expanded text:
in factum agendum. Si damni infecti in solidum pro aedibus caueris, Labeo ait communi diuidundo iudicium tibi non esse, cum necesse tibi non fuerit in solidum
Abbreviated transcription (Latin):
Ser ⁊ si me puteniti¬
bi aut titio ꝓmississe. cũ au̾
neutrum factũ sitsaur tituꝑ
sona instiplãtione cõpreben
sandsit. ⁊ titio soluero. irpe¬
tere atitio poto. ¶Eurniter
excipe deb̾coꝵ. fundum librrũ
perrorem tradich. incerti ꝯdi¬
cam. ut iter micbi ocedatur.
Lp̃. Elegãter. põp. querit
siqs suspice̾tur tr̃as. actionem
ab eo cuius ꝓcuratõre̾. ⁊ q̃iex
transactioe dedit. que facta ñ
c̃. An locus sit repetitioĩ. ⁊ ait
ixpeti posse. ex falsacñ causa
datumẽ sidc̃ puto clicẽdum.
⁊ si tr̃asactio secuta nõ fuĩt pp¬
cnꝰ qua datũ ẽ ssi ⁊ sur soluta sit
trans actio idẽ ent dicendu.¬
¶ Sipost rem idicat᷑am quis
transactionem. nulluis eẽ¬

Expanded text:
Sed et si me putem tibi aut Titio promississe, cum aut neutrum factum sit aut Titii persona in stipulatione comprehensa non sit, et Titio solvero, repetere a Titio potero. Cum iter excipere deberem, fundum liberum per errorem tradidi: incerti condicam, ut iter mihi concedatur..Eleganter Pomponius quaerit, si quis suspicetur transactionem ab eo cui procurator est et quasi ex transactione dederit, quae facta non est, an locus sit repetitioni. et ait repeti posse: ex falsa enim causa datum est. idem puto dicendum et si transactio secuta non fuerit, propter quam datum est: sed et si resoluta sit transactio, idem erit dicendum.Si post rem iudicatam quis ttransactionem nullius e
Abbreviated transcription (Latin):
momenti. hoc ẽm̃ impator
antoninus. cũ diuopatre su¬
o rescripsit ixtineri tũ atq cõ¬
pensan incausam iidicati ꝙ
obtalem trasationem solutũ
est: põt. ¶Quidergo si ap¬
pellatũ sit. uł hoc ip̃m inc̾tum
sit. an iudicatũsit. uł ansen¬
tentiaualeat magis ẽut tran¬
sactio uires hãt tũc eñi rescipꝰ¬
ris locum eẽ crrdẽdum ẽ. cũ sẽ¬
tentia indubitata. que nullo
Ite si obrra sactionem alim̾en¬
toͬrũ testõ reticroꝵ datũ sitap¬
pairt. posse repeti qd̾ datum ẽ.
quia tr̃a sactio senatus ꝯsulto
infurmatur. ¶ Siquis post i¬
transactioem mehiloniuius
ꝯdc̃pnarus fuĩt dolo quidẽ id
sit. s⁊ tñsentẽti aualet põtuit
tñ quis siquidẽ anteltem cõ¬
testatam tr̃asegent. uolẽtilitẽ
ꝯtestan oponeͬre doli extepti¬
oncmi s ⁊ sipost litem ꝯtesta¬
tamtransactum ẽ. nichilomi¬
nus potĩt exceptioẽ dolinti post
datũest cansa secuta. S⁊ hic
uõ ur̃ causa secuta. cum trã¬

Expanded text:
 imperator Antoninus cum diuo patre suo rescripsit. retineri tamen atque compensari in causam iudicati, quod ob talem transactionem solutum est, potest. quid ergo si appellatum sit uel hoc ipsum incertum sit, an iudicatum sit uel an sententia ualeat? magis est, ut transactio uires habeat: tunc enim rescriptis locum esse credendum est, cum de sententia indubitata, quae nullo Item si ob transactionem alimentorum testamento relictorum datum sit, apparet posse repeti quod datum est, quia transactio senatus consulto infirmatur.Si quis post transactionem nihilo minus condemnatus fuerit, dolo quidem id fit, sed tamen sententia ualet. potuit autem quis, si quidem ante litem contestatam transegerit, uolenti litem contestari opponere doli exceptionem: sed si post litem contestatam transactum est, nihilo minus poterit exceptione doli uti post datum est causa secuta: sed hic non uidetur causa secuta, cum tran
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑alisẽ. ⁊ id̾oeciam qd ieiso¬
lute accessit: uenit in xlienõe.
ut puta partus qui ex ancilla
obsolutum ẽ bonaside ꝑceꝑit.
iedsatu:. qũe ad modum fur
falso existimãs possessioẽm
me tibi ͭ ebe alicm᷑ reitradidĩ¬
sem glicetem sz ⁊ si possessio¬
ueri tuam fecissem. itaut t̾
ꝑ lõgi tpris prescriptoem auo¬
canno possitꝰ eciã sic rexte tecũ¬

Expanded text:
naturalis est et ideo etiam quoae accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla solutum est bona fide percepit, reddatur: quemadmodum si falso existimans possessionem me tibi debere alicuius rei tradidissem, condicerem. sed et si possessionem tuam fecissem ita, ut tibi per longi temporis praescriptionem avocari non possit, etiam sic recte tecu
Abbreviated transcription (Latin):
icimanet. ⁊ obligatio in coru¬
pt ager aũt retinebitur.do.¬
nec debita peccia soluat᷑. ¶N
marcellus ait. si pecc̃iam de¬
Bens oleum decł̾it pluns p̃ci
quasiplus debẽs. ulłcũ oleum
debet. oleundedit quasi mai¬
iorem modũ debens suꝑfluũ
oleiec̃ ixperẽdum nõ totum ⁊
ob hocpẽptim eẽ obligatioẽ.¬
¶Ide marcellus dicit. sicũ fũdi
pars michi deb̾ctur: quasi to¬
tus debextur. exstimatioẽ fac¬
ta solutio peccĩe solicli pretii
fundi fc̃a sit. irpeti posse nõ
totum p̃tium. s⁊ partis ind̾¬
bite p̃cium sadeo aũt ppetua
exceptio pant dictios ũ in¬
lianus. lib.x. scripsit. si cp̃tõ
fundidã pnauãt heredẽ suũ.
ut ueditorẽ aneni uẽditi fũ¬

Expanded text:
i manet et obligatio incorrupta: ager autem retinebitur, donec debita pecunia soluatur.Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, uel cum oleum deberet, oleum dederit quasi maiorem modum debens, sudum, non totum et ob hoc peremptam esse obligationem.Idem Marcellus adicit, si, cum fundi pars mihi deberetur, quasi totus deberetur aestimatione facta, solutio pecuniae solidi pretii fundi facta sit, repeti posse non totum pretium, sed partis indebitae pretium.Adeo autem perpetua exceptio parit condictionem, ut Iulianus libro decimo scripsit, si emptor fundi damnauerit heredem suum, ut uenditorem
Abbreviated transcription (Latin):
putãdum. s si postea sortem
solũt sortem qͣi in debitum.
repeti posse ꝓuide ⁊ siãn sors
fucrit solit. uiux sup̃ legiti¬
mum modum solute quas
sors in debimaaeretũtur. ꝙ si
simulsoluĩt: poterit dici. ⁊ tc̃
repetitioẽm locum hob̾e. ¶S̾
duplum aũt usure ⁊ usurirũ
usure nec instipulatũ deduci.
nec exigi posũt. ⁊ solute. repetũ¬
tur que admedum futurarũ
usuraꝵ usure. ¶ Siquis se fa
so sortem deb̾e credens usinaᷤᷤ
no solum si oĩo nõ debcatur.
s ⁊ si ꝑaliquã exceptioẽm ꝓpe¬
tam petinõ potit. quare hoc
quoꝙ iepeti potit nͥ ĩti ens se
tritum exceptiõe soluit. ¶Si
centum deben s qͣi ducc̃ta de¬
beret. fundum ducẽdor solũ
compet̾e repctitioem. mãcelł.¬

Expanded text:
rtem solvit, sortem quasi indebitam repeti posse. proinde et si ante sors fuerit soluta, usurae supra legitimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur. quid si simul solverit? poterit dici et tunc repetitionem locum habere. Supra duplum autem usurae et usurarum usurae nec in stipulatum deduci nec exigi possunt et solutae repetuntur, quemadmodum futurarum usurarum usurae. Si quis falso se sortem debere credens usuras non solum si omnino non debeatur, sed et si per aliquam exceptionem perpetuam peti non poterat: quare hoc quoque repeti poterit, nisi sciens se tutum exceptione soluit.Si centum debens, quasi ducenta deberem, fundum ducentorum solui, competere repetitionem Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
um droꝓreo fidiussĩ¬
sent in de deinde ieus tria sol¬
iusset. ⁊ postea fidcuissores ꝗ¬
ria placuit. eũ qui posterior
soluerit: ieper̾e tnia posse. hoc
mento quia trido areo solu¬
tis. septemiola debita supe¬
rant. quib ꝑsolutis triam
debita soluta sumt

Expanded text:
uo pro reo fideiussissent decem, deinde reus tria soluisset et postea fideiussores quina, placuit eum qui posterior soluit repetere tria posse: hoc merito, quia tribus a reo solutis septem sola debita supererant, quibus persolutis tria indebita soluta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aliud cõdicimus. ut puta su¬
cium in debitum deli fruc¬
tus co̾ chouĩ homine uide¬
bitumdȩdi. ⁊ hũc sine fraud̃
modicõ dist cisti nẽpe hoc
solum refundere debes. qdex
precio Habẽs nł simeis supu¬
bop̃tiosioreme hominem
feci. nõ extman hec debẽt sic
et inꝓposico Eit. posse alici qͣ¬
ti operas eẽt ꝯducturus. si si de

Expanded text:
aliud condicimus: ut puta fundum indebitum dedi et fructus condico: uel hominem indebitum, et hunc sine fraude modico distraxisti, nempe hoc solum refundere debes, quod ex pretio habes: uel meis sumptibus pretiosiorem hominem feci, nonne aestimari haec debent? sic et in proposito, ait, posse condici, quanti operas essem conducturus. sed si de
Abbreviated transcription (Latin):
pit. ¶ Giꝗs miebi itire¬
ris uł actus ue ue ꝯtrou̾¬
siam nõ facit ẜ reficẽ ster¬
nere nõ patiatur põp. lib̾.
codem serib̾. ꝯfessoria ac¬
tioẽ michi utẽdum. nam
et si arborẽ impechiẽtem hẽ¬
at ucinus que mãuł iter
inuiũ uł mobilẽ fcit mã¬
cellus quo apud.iuł. no¬

Expanded text:
pit. Si quis mihi itineris uel actus uel uiae controuersiam non faciat, sed reficere sternere non patiatur, Pomponius libro eodem scribit confessoria actione mihi utendum: nam et si arborem impendentem habeat uicinus, qua uiam uel iter inuium uel inhabile facit, Marcellus quoque apud Iulian
Abbreviated transcription (Latin):
s ei cũ quo agitur fuitutẽ
nõ debent. ubi gr̃a habeo e¬
des quibo sũt uicine seiae
et sẽpromane. sempinanis
fintutem debeo adu̾sus do¬
minũ seianar u̾olo exꝑm
altius me tollere ꝓhibetẽ.
in iem actioẽm ex piarliet
eni ẜuiant edes mẽe ert̃ c̃
quo agitur. nõ ẜuuit. hoc
igitur ĩ tẽdo hr̃e me ius

Expanded text:
itur seruitutem non debent. uerbi gratia habeo aedes, quibus sunt uicinae Seianae et Sempronianae, Sempronianis seruitutem debeo, aduersus dominum Seianarum uolo experiri altius me tollere prohibentem: in rem actione experiar: licet enim seruiant aedes meae, ei tamen cum quo agitur non seruiunt: hoc ig
Abbreviated transcription (Latin):
aquam duco ir mam pu¬
blicam habeo ⁊ hee rupte
mundant parietem tuum
posse puto te mecũ iete a¬
gere ius michi nõ cẽ flu¬
mina ex meo intuum pa
Omp. Sicum meus ꝑ¬
prius eẽt panes. passus
cum potero ut ea que nora
immisis tollas.¶Sipa¬
nes cõmunis ope absrfac
to medes meas se inclina¬
uerit. potero tecũ agere ius
etibino esse parietẽ illum i
tutor eãt offitiatur efficit.
quauis hoc quoq noĩe ac¬
tione ip̃e heredes q ip̃ius
teneatur. quia qd aliud fi¬
cientẽ ꝓhib̾e ex offitto nec¬
cesse hu̾it id ip̃e ꝯmitt᷑e ñ

Expanded text:
aquam duco, in uia publica habeo et hae ruptae inundant parietem tuum: puto posse te mecum recte agere ius mihi non esse flumina ex meo in tuum pam. Si, cum meus proprius esset paries, passus cum potero, ut ea, quae noua immiseris, tollas. Si paries communis opere abs te facto in aedes meas se inclinauerit, potero tecum agere ius tibi non esse parietem illum ittutor erat, officiatur, efficit: quamuis hoc quoque nomine actione ipse heredesque teneantur, quia quod alium facientem prohibere ex officio necesse habuit, id ipse
Abbreviated transcription (Latin):
difficauit. siue usum.f. si¬
ue uiam h̃t. ius sibi eẽ.ie.
agere uł fru intẽdere põt
qd̾ si iã eclificaũ dñs. isqui
iter h̃t ⁊ accum. adhuc po¬
test inteclere. iis sibieẽ. fru¬
ctuai̾us aũt nõ potest quia

Expanded text:
siue usum fructum siue uiam habet, ius sibi esse ire agere uel frui intendere potest: quod si iam aedificauit dominus, is qui iter et actum habet adhuc potest intendere ius sibi esse, fructuarius autem non potest, quia
Abbreviated transcription (Latin):
extab̾na cafsearia fumuz
in supiora ediffitia uire ĩ¬
mitti posse. nisi ei rei suitu¬
tem talẽ qmittit. idẽꝙ a
it. ⁊ ex supiore in ĩferiori
non aquã ṅo quid aliud
uimitti licet. in suo enim
gere. ius illi nõ esse. id ita
facere. alphenũ deniq scri¬
Be ait posse ita agiius il¬
li nõ esse. in suo lapidẽ ce¬
dere ut inmeum fũdum
fragunta cadant dicit i¬
gitur aristo eũ qui tab̾nã
ꝯduxit. a supion ꝓhibere
posse. fumũ inimitt̾e. s mi¬
ctnenses eiex ꝯducto tene
nagri qr ie sic posse dicit.
cum̃ eo quieum fumum ĩ¬
mitti᷑ ius ei ñ eẽ fumũ ĩmittẽ

Expanded text:
ex taberna casiaria fumum in superiora aedificia iure immitti posse, nisi ei rei seruitutem talem admittit. idemque ait: et ex superiore in inferiora non aquam, non quid aliud immitti licet: in suo enim gere ius illi non esse id ita facere. Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caedere, ut in meum fundum fragmenta cadant. dicit igitur Aristo eum, qui tabernam conduxit, a superiore prohiberi posse fumum immittere, sed Minturnenses ei ex conducto teneri: agique sic posse dicit cum eo, qui eum fumum immittat, ius ei non esse fumum immittere.
Abbreviated transcription (Latin):
te ut restituat lapide qua¬
drato uł inlapide structu¬
li ut quouis alio opeꝙ ĩ f̃
stinẽt¶ꝑmretẽ aũt melorẽ
qͥdẽ qua infuitute imposi¬
tum est facẽ licet. det̾iore
si facit. ꝑ hãc actioẽm aur¬
tionum euetus hic ẽ ut ⁊¬
uicton offitio iudicis Au̾
res pretur anͣt᷑ cautõ res i¬
ma hoc ẽ ut iubeat aduer¬
Crum index em̃dare unti¬
um parietis ⁊ ydoneũ pre¬
stare cautõ rec ẽ. ut eũ i¬
beat derefinclẽdo pariete ⁊¬
cauere. neq se neꝙ suos
fuccessores ꝑhibituros al¬
tius tollẽre sublatumꝙ
hab̾e ⁊ si cauĩt ab soluet.
Q uuõ neq rẽ prestat. ne¬
quati actor ilitẽ iquit.¬

Expanded text:
te ut reficiat lapide quadrato uel lapide structili uel quouis alio opere, quodstineret. Parietem autem meliorem quidem, quam in seruitute impositum est, facere licet: deteriorem si facit, aut per hanc actionem autionum euentus hic est, ut uictori officio iudicis aut res praestetur aut cautio. res ipsa haec est, ut iubeat aduersarium iudex emendare uitium parietis et idoneum praestare. cautio haec est, ut eum iubeat de reficiendo pariete cauere neque se neque successores suos prohibituros altius tollere sublatumque habere: et si cauerit, absoluetur. si uero neque rem praestat nequanti actor i
Abbreviated transcription (Latin):
legato ad alique tr̃asmiꝰ
id quop ius sudi quile¬
gatus cẽt ind̾etur. id qro¬
ꝙ cessurumus legãtaio.
dum apparet eius iter ⁊ q̃¬
ductus ꝯstitu nõ põt Nͣ
ulus imo puto ideuro fal¬
sum eẽ quia cedi põt. ut a¬
quã querere. s ⁊ inuẽtã ar¬

Expanded text:
legato ad aliquem transmisid quoque ius fundi, qui legatus esset, uideretur, id quoque cessurum legatario. ndum apparet, eius iter ductus constitui non potest. Paulus: immo puto idcirco id falsum esse, quia cedi potest, ut aquam quaereres et inuentam
Abbreviated transcription (Latin):
Inunus ex sotus
in eõiloco inuntis cetis ⁊
iure edifficare possit. idẽz
an si ꝓhibeatur asotus p̃¬
sit cum hus ita expini
ius sibi ẽẽ edificire⁊ ar
sotli cũ eo ita agc̃ possint.
ius sibi ꝓhibẽu ẽẽ uł illi
ius edifcãdi nõ eẽ⁊ si edi¬
ficatum iam nõ sitꝰ uossint
cum eo ita ex̃pin uis sibi.
nõ esse ita edificatũ hãbe pa
queritur ⁊ niagłs dici põt᷑
phibẽdi potius quã faciẽ
dammo alienum quoꝙ¬
ius sibi preripit si quasi i¬
solus dominus ad suum
meum umissa hĩe an ẽ
ciam defuturis no unmt¬
dicis offitio ꝯtineri puto uꝰ
tefutuo quoq ope caueri

Expanded text:
unus ex sociis in communi loco inuitis ceteris iure aedificare possit, id est an, si prohibeatur a sociis, possit cum his ita experiri ius sibi esse aedificare, et an socii cum eo ita agere possint ius sibi prohibendi esse uel illi ius aedificandi non esse: et si aedificatum iam sit, non possit cum eo ita experiri ius tibi non esse ita aedificatum habere, quaeritur. et magis dici potest prohibendi potius quam sibi alienum quoque ius praeripit, si quasi solus dominus ad suum meum immissa habere: an et de futuris non immitiudicis officio contineri puto, ut de futuro quoque opere caueri
Abbreviated transcription (Latin):
rli serib. s in extunatiõe
io qd int̾est. ueniret silicer
qd eius interest qui expeĩ¬
retur. itaq deiure qdem ip¬
so singuli expirẽtur. ⁊ mie¬
toria alt̾ius. ⁊ aliis ꝑ derit
etimatio aũt ad id qd̾ eiũ
iterest. reuocabitur quãuiꝰ

Expanded text:
 sed in aestimationem id quod interest ueniet, scilicet quod eius interest, qui experietur. itaque de iure quidem ipso singuli experientur uictoria et aliis proderit, aestimatio autem ad quod eius interest reuocabitur, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
habet. ut ostẽdat ꝑ ãno
fortetõt señ uinõ clam ñ
precaio possedisseag aũt
eo incuus agro aqua on¬
tur uł peuuis fũdumdu¬
citur uĩn eciã cm om̃ib
agi pot̾it quicũq aqua
ducere impediũt. exẽplo

Expanded text:
nem, ut ostendat per annos forte tot usum se non ui non clam non precario possedisse. Agi autem eo, in cuius agro aqua oritur uel per cuius fundum ducitur, uerum etiam cum omnibus agi poterit, quicumque aquam non ducere impediunt, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩauãre. idẽ indiu̾sum pro¬
bat. nã ⁊ inbalneis mqd
uaporib cũ quin̾tilacuni¬
culum ꝑgẽtem in ortis. si
nilu instruxiss placuit po¬
tuisse tales fuitutes ĩponi.

Expanded text:
lauare. Idem in diuersum probat: nam et in balineis, inquit, uaporibus cum Quintilla cuniculum pergentem in Ursi Iuli instruxisset, placuit potuisse tales seruitutes imponi.
Abbreviated transcription (Latin):
di paries ꝑtinẽ reficitur
ad inferiorem uicmnu no
debet ꝑtinere.nã si nõ ułt
supior ful cire. deponat.⁊
restituat. cũ paries fũt
restitutus : hic quop si¬
cut ineet̾is fuĩt ẜuitutib¬
¶ Eompetit michi acͣtio i¬
adusus eũ quicessit mc
talem fuitutẽ ut ĩ pͥanetẽ
eius tignu immitte mic̾
leeat. ⁊ sup̃ eatigna. u̾bi
gratia porticũ ambłatoĩ¬
etem colũnas structiles ĩ¬
ponere que ⁊ tectum põti¬
cus ambulatone substi¬
neant. ¶ Distant autẽ
hee actioẽs int̾ se qd supe¬
nor qdem locum ht᷑ ad cõ¬
pellẽdum meniũ neficere
parietẽ meũ ħ uõ locũ hab

Expanded text:
diu paries reficitur, ad inferiorem uicinum non debet pertinere: nam si non uult superior fulcire, deponat, et restituet, cum paries fuerit restitutus. et hic quoque sicut in ceteris seruitutib Competit mihi actio adversus eum, qui cessit mihi talem servitutem, ut in parietem eius tigna inmittere mihi liceat supraque ea tigna verbi gratia porticum ambulatorietem columnas structiles imponere, quae tectum porticus ambulatoriae sustineant. Distant autem hae actiones inter se, quod superior quidem locum habet etiam ad compellendum vicinum reficere parietem
Abbreviated transcription (Latin):
lere licet tuis nõ impona¬
tur. qr donec tu no extollis
altius extullerit ediffitia:
sua ut lã ėgo nõ uitear lu¬
minib tuis obstaturus si
ecifficauo frustra intẽdes
ius michi nõ esse ita ecnf¬
tp̃s statut᷑um ruisus depo¬
suerit ecliffitium suũme¬
dius uicunus rena scctur
tibi uẽdicatio. ¶ Sciend

Expanded text:
lere, licet tuis non imponatur: quia donec tu non extollis,ebebat, altius extulerit aedificia sua, ut iam ego non videar luminibus tuis obstaturus, si aedificavero, frustra intendes ius mihi non esse ita aeditempus statutum rursus deposuerit aedificium suum vicinus, renasceretur tibi vindicatio. Sciend
Abbreviated transcription (Latin):
gute quisbñ quid̃ deberi ĩ¬
tendit. R aliquo mõ litem
ꝑdiderit. culpa sua nõ est e¬
quum hoc cet̾is damꝑnoeẽ
Esi ꝑ collusidem cessit litẽ
aduersano cetisq dãdar
legauerat casas iũctas hã
bunit ꝯuesitum ẽ si hee fũi¬
do legato nõ rederẽt. eũq
legatanus uendicassi ani¬
ste fundus aliquã suitu¬
tutem casis deberet. aut si
ex fidei ꝯmissi causa cũ sibi
dan legatanus desiderisset
heredes fuituitẽ aliquã casi
excipe deberẽt. respod debere
Ilures exmimicipib qui
ausa predia possidebãt. sl¬
tum coẽm ut ius ꝯpascẽdi
haberent mcati sunt. id qe
ciam a successorib corum
runt. quero an inuẽditioẽ

Expanded text:
tute quis bene quidem deberi intendit, sed aliquo modo litem perdidit culpa sua, non est aequum hoc ceteris damno esse: sed si per collusionem cessit lite aduersario, ceteris dandam lbuit: quaesitum est, si hae fundo legato non cederent eumque legatarius uindicasset, an iste fundus aliquam seruitutem casis deberet aut, si ex fideicommissi causa cum sibi dari legatarius desideraret, heredes seruitutem aliquam casis excipere deberent. respondit deberi. Plures ex municipibus, qui diuersa praedia possidebant, saltum communem, ut ius compascendi haberent, mercati sunt idque etiam a successoribus eorumerunt. quaero, an in uenditione
Abbreviated transcription (Latin):
R̾. Loci corpus nõ est i¬
dominisip̃ius cui fuitus d̾¬
betur. R ius eũdibt. ¶ Q
iter sine ractu. uł actum si¬
ne itsne̾ ht̃. actioe de fuitu¬
te uretur. smi ꝯfessoria acti¬
one que d fuitute mouet

Expanded text:
. Loci corpus non est dominii ipsius, cui seruitus debetur, sed ius eundi habet. Qui iter sine actu uel actum sine itinere habet, actione de seruitute utetur. In confessoria actione, quae de seruitute mouet
Abbreviated transcription (Latin):
Til. Siate emero ut mi¬
chi liceat execlib meis ĩ
ecles tuas stillicidium ur¬
mutte. ⁊ postea te sciente i¬
excausa emptioĩs immis¬
hac causa. actioe quada¬

Expanded text:
. Si a te emero, ut mihi liceat ex aedibus meis in aedes tuas stillicidium immittere et postea te sciente ex causa emptionis immishac causa
Abbreviated transcription (Latin):
edes binas panies eẽt qui
ita uẽtrem face̾t. ut in mer¬
in doniu semi petem aut ĩ¬
plius ꝓcũberet agiopter ĩ
no esse̾. illum panetẽ ita i¬
iectum in suum eẽ in intose.
¶Cum in domo gasc̾i locus
ꝗͥdam edilo annii ita fui¬
ret. ut in coloco poin ha¬
bere ius seio nõ eẽt. et seius
in eo siluIn serissr in qua
labra. ⁊ teneras cucumella
põitas brẽt. annio ꝯsilium
cum eo agẽt ius ei nõ eẽt in
fecerat. ex quo panes made¬
cebat ꝯsulebatur quẽadino¬
dum possit uicinu cogere. ñ
sterqlinum tolłet.ꝑ. si inlo¬

Expanded text:
edes binas paries esset, qui ita uentrem facere‹t›, ut in uicini domum semipedem aut amplius procumberet, agi oportet ius non esse illum parietem ita proiectum in suum esse inuito se. Cum in domo Gaii Sei locus quidam aedibus Anni ita seruiret, ut in eo loco positum habere ius Seio non esset, et Seius in eo siluam seuisset, in qua labra et tenes cucumellas positas haberet, Annio consiliumcum eo ageret ius ei non esse in fecerat, ex quo paries madesc‹eb›at, consulebatur, quemadmodum posset uicinum cogere, ut sterculinum tolleret.
Abbreviated transcription (Latin):
si fundo debeatur ⁊ ip̃e fru¬
etuarus ea utetur/põr.
dicit fruetuaĩum inticto
de itinẽ uti posse si hoc ãno
usus est alibi eñĩ de iure
dẽm in ꝯfessoĩa actioe̾. ali¬
bi de facto ut in hoc inter

Expanded text:
si fundo debeatur, et ipse fructuarius ea utetur. Pomponius dicit fructuarium interdicto de itinere uti posse, si hoc anno usus est: alibi enim de iure, id est in confessoria actione, alibi de facto, ut in hoc inter
Abbreviated transcription (Latin):
na domino qui negat ẜec
aũt inrem actio ꝯfessoria
medii loci usus.f. legetur
iter quoq sequi ꝑea silicet
loca fuĩdi pͣque qui usum .ẜ¬
nus ẽ ad fruẽdum necces¬
sarumnaꝙ sciẽdum est i

Expanded text:
a domino qui negat. Haec autem in rem actio confessoria medii loci usus fructus legetur, iter quoque sequi per ea scilicet loca fundi, per quae qui usum frnus est ad fruendum necessarium: namque sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊ intlicto qd̾ ui aũ
clamtid est.⁊ si lapilli rac¬
tum impedierit. E si ꝑaciẽ¬
te eo edifficauõ ego posses¬
sor ero effectus. IE ciamd̃
impõĩta erit actio nobis
competit. ut ⁊ hae̾ra ferat.
et ediffitia reficiat adeum
modũ qui fuitute umposi¬

Expanded text:
tione et interdicto quod ui aut clam: idem et si lapilli iactu impedierit. sed et si patiente eo aedificauero, ego possessor ero effectus. Etiam de imposita erit, actio nobis competit, ut et onera ferat et aedificia reficiat ad eum modum, qui seruitute imposi
Abbreviated transcription (Latin):
sum. nec ꝓprierarius nisi
forte iõm qui usu .f. lega¬
ueritintulerit cũ inalium
locũ inferti tã optune nõ
poss ⁊ ita uił. scrib. alias
aũt iuito fructuario locuꝰ
religiosus nõ fiet. ¶Cr
siosentiat fructuãius ma¬
gis ẽ. ut locus religiosus
fiat. Cocũ qui funt. ne¬
mo religiosum faciat. ni¬
si ꝯsentĩat is cuiruitusd̾¬
betur. s si no minius ꝯmole
paliũ loeũ ẜuitute uti põt.
nõ uidetur ẜuitutis impedi¬
ende causa id fieri ⁊ ido religi¬
osus locus fit ⁊ sanch̃t hoc

Expanded text:
sum nec proprietarius, nisi forte ipsum qui usum fructum legauerit intulerit, cum in alium locum inferri tam oportune non posset: et ita Iulianus scribit. alias autem inuito fructuario locus religiosus non fiet: sed si consentiat fructuarius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui seruit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui seruitus debetur. sed si non minus commode per alium locum seruitute uti potest, non uidetur seruitutis impediendae causa id fieri, et ideo religiosus fit: et sane habet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sepulerũs ẽ ubicorpus
ossaue hoinum ꝯdita sũt.
celsus añt ait. nõ totusq
sepultuẽ destinatus ẽ loc
religiosus fit. s quatenus
corp̾us bumatuẽ.Ado¬
num̃tum ẽ. ꝙ memorie
ẜũade gr̃a existat. ¶Coi

Expanded text:
Sepulchrum est, ubi corpus ossaue hominis condita sunt. Celsus autem ait: non totus, qui sepulturae destinatus est, locus religiosus fit, sed quatenus corpus humatum est. Monumentum est, quod memoriae seruandae gratia existat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
curauit. tenebitur ĩfc̃m ac¬
tioẽm. ¶n loco cũ altius
accipe  debemus. siue ĩ agro
siue in edifitio. s hic ẜmo
drĩo dat actioẽm nõ bone fi¬
dei possessori.na cũ dicat ĩ
loço cũ altius apparet dedo¬
mino eũ sentire. idẽ de eo cu¬
ius locus ẽ. s ⁊ fructuãius
inferredo. tribitur dño. ꝓpri¬
etatis an ⁊ sotius teneatur.
siĩgnorãte sotio. ĩtullerit.
tractari põt. ẽ tam̃ uerius
familie hriscũde uł cõi di¬
uidũdo ꝯueiri eũ posse. ¶ꝑ¬
torait siue ho mortuus sit¬
ossaue hois mortui ĩ locum
purũ altius aut ĩ id sepul¬
crum ĩ quo ius nõ fuĩt illa

Expanded text:
curauit, tenebitur in factum actione. 'in locum alterius' accipere debemus siue in agro siue in aedificio. sed hic sermo domino dat actionem, non bonae fidei possessori: nam cum dicat 'in locum alterius', apparet de domino eum sentire, id est eo cuius locus est. sed et fructuarius inferendo tenebitur domino proprietatis. an et socius teneatur, si ignorante socio intulerit, tractari potest: est tamen uerius familiae erciscundae uel communi diuidundo conueniri eum posse. Praetor ait: 'Siue homo mortuus ossaue hominis mortui in locum purum alterius aut in id sepulchrum, in quo ius non fuerit, ill
Abbreviated transcription (Latin):
que suĩa h̃t ratioem S̾ipe¬
titor uirauĩt. possore defferẽ¬
te.remsuam eẽ actori dabi¬
tur actĩo. s hoc dũtaxat ad¬
u̾sus cũ qui ius uirandum
derulit. cosq qui in eius lo

Expanded text:
entia habet rationem. Si petitor iurauit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, sed hoc dumtaxat aduersus eum qui iusiurandum detulit eosque qui in eius lo
Abbreviated transcription (Latin):
circum scriptum se eẽ docint
p̃terea exceptio ista suc cog̾¬
nem uins uirandi replica¬
tio fraudis crrdittoĩb de¬
betdan. ¶irperra si fra¬
udator detulerit ius uiran¬
dum creditori. ut iuret. si¬
bi .x. dan oportere. moxbo¬
nis eius uẽclitis exꝑm uo¬
let̃. aut denegan debet ac¬
tio aut excep̾tio õpoãtuir
frandatoꝵ creditor.
iurandum defensoris ułp
curatoris iri. ab adusano
delatum. ꝓdeẽ. exccptioemq
dũo parere. iuł scribit. ¶de
ergo dicendum erit. ⁊ sida¬
tus adpetẽdum ꝓcurator ix¬
oportere. nã actioẽm mͥ parit.

Expanded text:
circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognnem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari. praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, ut iuret sibi decem dari oportere, mox bonis eius uenditis experiri uolet, aut denegari debet actio aut exceptio opponitur fraudatorum creditorum. Iusiurandum defensoris uel procuratoris ei ab aduersario delatum prodesse exceptionemque domino parere Iulianus scribit. idem ergo dicendum erit et si datus ad petendum procurator reoportere: nam actionem mihi parit.
Abbreviated transcription (Latin):
Gi is qui tpͣali act̾ior mich̾
obligatus erat. detulit nis¬
uiradum ut iurẽ. eũ daico¬
portere. ego quoq mirau̾o.
tp̃r nõ liẜerat. qui apost liꝑ¬
cem̃ ꝯtestatam cũ eo ꝓpetu¬
acur adusus eũ obligatõ
som captum se cẽ dicat. ad

Expanded text:
i is, qui temporaria actione mihi obligatus erat, detulerit iusiurandum, ut iurem eum dare oportere, egoque iurauero, tempore non liberatur, quia post litem contestatam cum eo perpetuatur aduersus eum obligatio. so captum se
Abbreviated transcription (Latin):
ditorem s aut expectare de¬
bere debitorem. aut si nõ ex
cuit inꝑignoratito iuditõ
uenit ⁊ si res pignori Datas.
male tractam̾t creditor ẜ

Expanded text:
ditorem, sed aut exspectare debere debitorem aut, si non exsddit. In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tracta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutio xedẽda nõ ẽ credito¬
n. nec utiq sufficiat adꝯpe¬
tendam utilem pignorati
suo m̃datio arguatur. impro¬
be resistit. quominus utilis
actio moueatur.
pignore dato ꝓponitur. ut su¬
ꝑfluum p̃cii cum usuris resti¬
ruat. ire cogitur. nec audi¬
endus eĩt. siuelit ẽp̃toremd̾¬
legart. cũ inueditioẽ querite
c̃ fc̃a suum creditor negotiũ
q instrum̃tum ep̃torĩs tra¬
didit. ⁊ cũ cum locũ in hediffi¬
care uellet. mota sibi ꝯtrou̾¬
sia anicino delatitudine. ꝙ
alias ꝓbare nõ pot̾it peciit
acditore ut instrum a se tra¬
ditum aucĩtiꝰ exhibet. quor
nõ exhibẽte: minorẽ locum
edifficauit. atq itadãpnũ
pãsus ẽ. quesitum ẽ. an sicre¬
ditor peccuniam petat uł pi¬
gnus uẽdicet. doliexceptio¬
n̾e oppõĩta. iudex hinꝰ dãpni

Expanded text:
secutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad competendam utilem pigneraticsuo mendacio arguatur, improbe resistit, quo minus utilis actio moueatur.pignore dato proponitur, ut superfluum pretii cum usuris restituat, iure cogitur, nec audiendus erit, si uelit emptorem delegare, cum in uenditione, quae fit ex facto, suum creditor negotium que instrumentum emptionis tradidit: et cum eum locum inaedificare uellet, mota sibi controuersia a uicino de latitudine, quod alias probare non poterat, petit a creditore, ut instrumentum a se traditum auctoritatis exhiberet: quo non exhibente minorem locum aedificauit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam petat uel pignus uindicet, doli exceptione posita iudex huius damni
Abbreviated transcription (Latin):
cum parum ydoeum se cẽ
sciat: elegit. quonole ex ho¬
noran ꝑignus suum ma¬
lit. Epignus manẽte ꝓ¬
prietate debitoĩs solam ⁊¬
possce̾m trasfeit ad c̾ditorẽ
põt tñ ⁊ precario ⁊ ꝓ cõduc¬
todebitor ir sua uti.
Ap̃. Siquis inpignore ꝓ
auro es subieciss creditori.
qualit̾ teneatur. quesitũ ẽ.
in qua spentrectissime. sab̾
scrib̾. siqdem dato auio esi
subieciss furti tem̃. qd̾ si in
dandoes subietiss tmpiter
fecisse nõ furemeẽ. s hic pu¬
to pignoratitiũ iiditium
locumꝰ hĩe ⁊ ita põp. scrib̾. s
⁊ ex̃ ordinem stellio atusno¬
mine plectetur. ut ẽ sepi̾ssiẽ
rescriptũ ¶s ⁊ siqs iem alierã
michi pignoĩ dedit sciẽs.ꝑ
obligatam michi obligaũ.
nec me de hoc cerciorauent
eodem chimuine plectet plas̃
sica res amplaẽ. ⁊ ad modi¬
cum eris fuĩt pignoata. di
lioãtus crmens ⁊̃ pignora¬
titiam ⁊ de dolo actionem i
quasi in nlło captus sit qui
pignus sedoloco accepit.

Expanded text:
cum parum idoneum se esse sciat, eligit, quo nomine exonerari pignus suum malit. Pignus manente proprietate debitoris solam possessionem transfert ad creditorem: potest tamen et precario et pro conducto debitor re sua uti.tum. Si quis in pignore pro auro aes subiecisset creditori, qualiter teneatur, quaesitum est. in qua specie rectissime Sabinus scribit, si quidem dato auro aes subiecisset, furti teneri: quod si in dando aes subiecisset, turpiter fecisse, non furem esse. sed et hic puto pigneraticium iudicium locum habere, et ita Pomponius scribit. sed et extra ordinem stellionatus nomine plectetur, ut est saepissime rescriptum. Sed et si quis rem alienam mihi pignori dederit sciens obligatam mihi obligauit nec me de hoc certiorauerit, eodem crimine plectetur. plane si ea res ampla est et ad modicum aeris fuerit pignerata, dilionatus crimen, sed etiam pigneraticiam et de dolo actionem, quasi in nullo captus sit, qui pignori secundo loco accepit.