comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum duxit. Eece om̃s tres uno prius
ardore conuersȩ sunt: sed ñ inuno
eodemq studio ꝑmanserunt: quia
uirta dominicã uocem multi suit
uocati: pauci uero electi. Hȩc gͥ dix
ne quis in bono oꝑe iam positus.
sibi uires boni oꝑis tribuat: ne
quis de ꝓpria actione confidat:
quia & si iam nouit hodie qͣlis sit.
adhuc cras quid futurũ sit nesen
Nemo gͦ de suis iam operib securs
gaudeat: quando adhuc in huiꝰ
uitȩ incertitudine qͥs se finis seq̃t᷑ s
ignorat. Sed quia rem retuli que
uos ex diuina districtione ꝑterru¬
it: aliud adhuc e uicino refero. qd̃
sermone iam dixisse me memini:
sed uos nequaquã affuistis. Ante
biennium frater quidã in monas¬
terium meũ qđ iuxta beatoꝵ mr̃m
iohannis & pauli eccliam sitũ est:
gr̃a conuersationis uenit. Qui
diu regulariter ꝓtractus. quandosi
susceptus ẽ. Quẽ frater sius ad mo¬
nasteriũ non conu̾sationis studis
sed carnali amore secutus ẽ. Is au
qui ad conu̾sionẽ uenerat: uallt

Expanded text:
tum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta dominicam vocem, Multi sunt vocati, pauci vero electi. Haec ergo dixi, ne quis in bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de propria actione confidat, quia etsi jam novit hodie qualis sit, adhuc eras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine qui finis sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divina districtione perterruit, aliud adhuc e vicino refero quod sermone alio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde
Abbreviated transcription (Latin):
paratos nos ĩuenire de¬
si derãs. senescentẽ mũ¬
dum que mala sequant᷑ denũtiat:
ut nos ab eius amere compescat.
appropinquantẽ eius terminian
qͥte pcussion es p̃ueniãt ĩ uotescit.
dit si deum metũere in trãqreill̃¬
tate nõlumus ⁊ uicinũ eiꝰ udiu¬
ũ uel ꝑcussionibꝰ attrĩti timea¬
mus. Huic etẽi lectiõi scĩ eugłi

Expanded text:
s nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti
Abbreviated transcription (Latin):
dula cogitatione uersate. Qũaius
adhuc rerũ ꝑturbationib animus
fluctuet᷑. iam tamen spei ur̃ȩ an¬
choram in eternam patriã figite:
intentionẽ mentis in uera luce so¬
lidate. Eece ad celum ascendisse
dñm audiuimꝰ. Hoc gͦ seruemus
in meditatione qđ credimus. &
si adhuc hic tenemur infirmi¬
tate corꝑis: sequamur tamen eũ
passib amoris. Non autem dese¬
ret desiderium nostr̃u ipse qui

Expanded text:
dula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs audistis: expositione non.
indiget. Sed ne hanc tacite p̃¬
terisse uideamur: exhortando pe¬
tius quan erponendo in ea aliqo
loquamur. Hoc autem nob̾ soli¬
modo de expositione uideo et requ¬
rendum: cur is qui ad salutem
petendam uenerat audiuit. Nis
signa & ꝓdigia uideritis: ñ eredi¬
tis. Qui enim querebat salutem¬

Expanded text:
ositione non indiget. Sed ne hanc taciterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
de immundis spiritib dicit.
Qui dixerunt animȩ tuȩ: incur¬
uare ut transeamus. Recta qͥppe
stat anima cum suꝑna desid̾at:
& nequaꝗͣ flectitur ad ima. Sed
maligni sꝑc cum hanc in sua rec¬
titudine stare conspiciunt: ꝑ eã
transire ñ possunt. Transire nãq
eoꝵ ẽ: inmunda illi desideria spar¬
gere. Dicunt gͦ ineuruare ut tñ¬
seamus: quia si ipsa se ad ima
appetenda non deicit: contͣ hane

Expanded text:
de immundis spiritibus dicit: de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra han
Abbreviated transcription (Latin):
quaq̃ surgere possit ad rectitudi¬
nem. Conatur ce labitur: qr ubi
sronte diu ꝑstitit: ibi & cũ nolu¬
erit eoacta cadit. Bene de hac
nia incuruatione. ex cypo hu¬
mani generis ꝑ psalmistã dicit᷑.
Incuruatus sum & humiliatꝰ sũ
usq quaq. Contẽplatur quippe
homo conditus fuerat. sed pec¬
catis exigentib foras missus. m̃¬
tis suȩ tenebras portat: suꝑna
non appetit. in infimis tendit:
celestia nequaꝗͣ desiderat: t̾rena
semꝑ in animouersat: & hoc qđ
de suo genere doluit. inseipso
exclamauit dicens. Incuruatꝰ sũ:
& humiliatꝰ sũ usq quaq. Con¬
templationẽ namq celestiũ gau¬
dioꝵ ꝑdens. si sola carnis necessa
ria homo cogitaret: incuruatus
& humiliatus eẽt. sed tamen usq¬
quaq non eẽt. Quem gͦ asuꝑnis
cogitationib ñ solũ necessitas de¬
icit. s ꝙͣ uoluptas illicita sternit:
non solũ incuruatus. s usq qͣq
incuruatus ẽ. Hinc alius ꝓpheta

Expanded text:
quaquam surgere possit ad rectitudiquaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus usquequaque . Contemplatus namque homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis neceria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ỹdioꝵ ambitii cogitat. Cuncta hec
iimo sunt. & quando mens talib
implicatur: ab status sui rectitudi¬
ne flectitur. Et quia ad cȩleste de¬
sidertum non assurgit: qͣsi mu¬
uer inclinata sursum respicere
nequaqu̾a potest. Sequit᷑. Hanc
cum uideret iħc. uocauit ad se
& ait illi. Mulier: dimissa es ab
infirmitate tua. Et imposuit illi
manum: & confestim erecta est.
uocauit & erexit: quia illumina¬
uit & adiuuit. Nocat sed ñ erigit.
quandoquidem ꝑ eiꝰ grãm illumi¬
namur: sed exigentib nr̃is meritis
adiuuari ñ possumus. Plerũq en̾i
uidemus quȩ agenda sunt: sed
hec opere non implemus. Nitim᷑:
& infirmamur. Mentis iudicium
rectitudinem conspicit. s ad hãc
oꝑis fortitudo suceũbit: qr nimi¬
tũ iam de pena peccati ẽ. ut ex do¬
no quidem possit bonũ conspiciͤ
sta tamen ab eo qd aspicit᷑. con¬
tingat ꝑ meritũ repelli. Usitata
a eñi culpa obligat mentẽ: ut ne¬

Expanded text:
praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
sine fructu uiridis stare uideatur
Erat autem docens insynagoga
eoꝵ sabbatis. & ecce mulier quȩ in¬
bebat sꝑm infirmitatis: annis dei
& octo. Paulo ante iam diximus.
quia hoc erat trinus aduentus os¬
mini ad infructuosam ficulneam:
quod decem & octo annoꝵ numer
ad curuã mulierem signat. Sexto
enim die homo factus ẽ: atq eocdẽ
serto die opera domini cuncta ꝑfir¬
ta sunt. Senarius autem numerus
in trigonum ductus: decem ⁊ octo
facit. Qa gͦ homo qui sexto die fac¬
tus est. ꝑfecta opera habere nolui
sed ante legem. sub lege. atq in
exordio inchoantis gr̃ę. infirmus
extitit: decem & octo anns mulier
omnino poterat sursum respicere.
Om̃is peccator terrena cogitans.
celestia non requirens. sursũ res¬
picere ñ ualet: quia dum desideria
inferiora sequitur. a mentis suȩ
rectitudine curuatur: &s hoc semꝑ
uidet quod sine cessatione cogitã.
uoluatis aspicite. Alius de hons¬
nb: alius de pecuniis: alius de

Expanded text:
sine fructu viridis stare videatur. 6. sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum numerus ad curvam mulierem signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem facit. Quia ergo homo, qui sexto die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in initio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis mulier omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat.  aspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de
Abbreviated transcription (Latin):
guescat. Mittitur gͦ cophinus
st̾coris ad radicem arboris: ꝗͣdo
pͣuitatis suȩ conscientia tangit᷑
memoria cogitationis. Cũq se
ꝑ penitentiam ad lamenta meis
ercitat. cumq ad bonȩ oꝑatioĩs
grãm reformãt: quasi ꝑ tactum
st̾coris. redit ad fecunditatẽ oꝑis
radix cordis. Plangit qđ fecisse
se meminit: displicet sibi qualẽ
fuisse se recolit. Intentionẽ contͣ
se dirigit: atq ad meliora animy
accendit. Ex fetore gͥ ad fructũ
reuiuiscit arbor. qr de considerati¬
one peccati. ad bona se oꝑa resusci¬
tat animus. & sunt pleriq qui
increpationes audiunt: & tam̃
ad pęnitentiam redire contemp.¬
nunt: & infructuosi dõ. in hoc
scło uirides stant. S audiamus.
quid ficulneȩ cultor ad iungat.
Siquidem fecerit fructũ. sin
autem infuturo succides eam:
qͥa ꝓfecto qui hic non uult ad
fecunditatẽ pinguesc̾e ꝑ inere-¬
pationem: illic cadit. unde iam res¬
surgere ꝑ penitentiã non ualet. &
in futuro succidetur: quamius hie

Expanded text:
guescat. Mittitur ergo cophinus stercoris ad radicem arboris quando pravitatis suae conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per poenitentiam ad lamenta mens excitat, et ad bonae operationis gratiam reformat, quasi per tactum stereodris redit ad fecunditatem operis radix cordis: plangit quod fecisse se meminit, displicet sibi qualem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet; et in futuro succidetur, quamvis hic
Abbreviated transcription (Latin):
sponte ligantur inuicio: tunc
insupplicio ligantur inuitȩ. Be¬
ne autem dr̃: quod in exterior¬
es tenebras ꝓitiatur. Interiores
quippe tenebras. dicimus ceci¬
tatẽ cordis: exteriores uͦ tenebs
ȩternam noctem dampnationis.
Tunc gͦ dampnatus quisq non
ininteriores s in exteriores tene¬
bras mittitur: quia illic inuitus
ꝓicitur in noctẽ dampnationis:
qui hic sponte cecidit incecitatẽ
cordis. libi fletus quoq & stridor
dentium eẽ ꝑhibetur: ut ulic
dentes strideant. qui hic de e¬
dacitate gaudebantꝰ. illic oculi
defleant. qui hic ꝑ illicitas con¬
cupiscentias uersabantur: qua¬
tinus singula queq menbra sup¬
plicio subiaceant. quȩ hic sin¬

Expanded text:
sponte ligantur in vitio, tunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite: bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur; interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur in mundo: quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant
Abbreviated transcription (Latin):
ercusationis: quippe quia ille
foris increpat: qui testis consci¬
entiȩ intus animum accusat.
S inter hec sciendũ ÷. qͥa qͥsqͥs hanc
uestẽ iurtuti hab&. seccamen ad¬
huc ꝑfecte non habet: ad pii re-
ingressum desperare¬
de uenia non debet: quia ipse qͦ
spem nobis ꝑ psalmistã tribuens
dicit. Imꝑfectum meũ uiderunt
oculi tui: & in libro tuo omnes
seribentur. S quia pauca hec
in consolatione habentis & infir¬
mantis diximus: nunc ad eum
qui hanc om̃imodo non habet.
uerba uertamus. Sequit᷑. Tunc
qrit rer ministris. Ligatis pe¬
n tenebras ext̾iores: ibi erit fle
tunc pedes & manus ꝑ districtio¬
nem sententie: qui modo a pͣus¬
operib ligari noluerunt ꝑ me¬
liorationem uite. Uel certe tunc
ligat pena: quos mͦ a bonis oꝑi¬
b ligauit culpa. Pedes eñi qui
uisitare egrum negligunt. ma¬
nus quȩ nichil indigentib tri¬
buunt: a bono opere iam ex uo¬
luntate ligate sunt. Que gͦ nunc

Expanded text:
excusationis, quippe quia ille excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testis conscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc ad eum qui hanc omnimodo non habet, verba vertamus. Sequitur: 13. Tunc dixit rex ministris: Ligatis main tenebras exteriores: ibi ertunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a poperibus ligari noluerunt per meliorationem vitae. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa; pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Qui ergo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Iurta uocem gͦ dominicã bona t̾ra
fructum ꝑ patientiam reddidit:
quȩ exarata disciplinȩ uomere.
ad remunerationis segetẽ ꝑuenit.
iuo districto iudicio habituri sumꝰ
nos. qui a bono oꝑe torpentes et
res & manus accepimus: si p̃cep¬
ta dñica egenus & sine manib ĩ¬
pleuit : Non contra nos dominꝰ
tunc aplõs ostendat: qui ad reg¬
num secum turbas fideliũ p̃dican¬
do trarerunt. Non contra nos mar¬
tyres exhibeat: qui ad celestem
patriam sanguinem fundendo ꝑ¬
uenerunt. Quid tunc dicturi su.¬
mus cũ hunc de quo loquuti su¬
mus seruulum uiderimꝰ: eui lon¬
gus languor brachia tenuit. sed
tam̃ hec a bono oꝑe non ligauit:
Hec uobiscũ frẽs agite: sic uos ad
studium boni oꝑis instigate: ut

Expanded text:
Juxta vocem ergo dominicam, bona terra Juxta vocem ergo dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervenitillo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimum agnouit: ꝑegrinos uiros
atq in hospitalitate susceptos. am¬
monuit ut surgerent: & cũ eo psal¬
mos. ꝓ expectatione ęxitus sui decan-¬
tarent. Cumq cum eis & ipse mo-¬
riens psallera: uoces psallentiũ
repente compescuit. cum terrore
magni clamoris dicens. Tacete. Nũ¬
quid ñ auditis quantȩ resonent lau¬
des in cȩlo: Cũq ad easdem laudes
quas intus audierat aurem cordis
intenderet: sc̃a illa anima carne
soluta est. Sed exeunte illa. tanta
illic fraglantia odoris aspersa est:
ut om̃s qui illic aderant. inestima¬
bili suauitate replerentur: ita ut
ꝑ hoc patenter agnoscerent. quod
eam laudes in cło suscepissent.
Cui rei monachus nr̃ interfuit.
qui nuncusq uiuit: & cũ magno
fletu attestari solet. quia quousq
corpꝰ eius sepulturȩ traderetur.:
ab eoꝵ narib. odoris illius fraglan¬
tia non recessit. Ecce quo fine ex
hac uita exiit: qui in hac uita e¬
quanimiter flagella tolerauit.

Expanded text:
proximum agnovit, peregrinos viros proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ues: quem longa egritudo dissol¬
uerat. Nam a primeua ętate usq
ad finem uite: paralitieꝰ iacebat.
Quid dicam. Qa stare non poti¬
rat: qui numꝗͣ in lecto suo suige
uel ad sedendũ ualebat: num quã
manũ suam ad os ducere.: numꝙ̃
se potuit in latus aliud declinare.:
Huic ad seruiendũ mater cũ fr̃e
aderat: & quicqͥd ex elemosina po¬
tuisset acciꝑe: hoc eoꝵ manib pau¬
ꝑib erogabat. Nequaqũa litteras
mouerat. sed scripturȩ sacrȩ sibi¬
met codices emerat: & religiosos
quosq in hospitalitate suscipiens.
hos coram se ligere sine int̾missio¬
ne faciebat. factumq ẽ. ut qnͣtũ
ad mensuram ꝓpriã plenȩ sacram
scripturam disceret: cum sic̃ dixi
litteras funditus ignoraret. Stu¬
debat semꝑ in dolore gr̃as agere:
hymnis di & laudib dieb ac noc¬
tib uacare. Sedcũiã tempus esset
ut tanta eius patientia remunerari
debuisset: membroꝵ dolor ad ui¬
talia rediit. Cumq se iam morti

Expanded text:
ves, quem longa aegritudo dissolves, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti
Abbreviated transcription (Latin):
aduersitas crescit. Hinc est enim
quod ulerosq cernimus & bona
agere: & tamen sub graui tribuia¬
tionꝰ fasce desudare. Terrena nano
iam desideria fugiunt: et tamenss¬
gellis duriorib fatigantur. S iuiti
uocem dñi fructum ꝑ patientiam
redduit: quã eum humiliter elagi¬
la suscipiunt: post flagela ad reqdi¬
em subluniter suscipiuntur. Sie iui
caleib tunditur: &. in uini saporem
liquatur. Sic oliua contusionib ꝙ¬
pressa. amurcam suam deserit: et
in olei liquore pinguesert. Sie ꝑ to¬
turam areȩ a paleis grana seꝑant᷑¬
& ad horreum purgata ꝑueniunt.
Quis qͥs gͦ appetit plene uicia uin¬
cere. studeat humiliter purgatiois
suȩ flagella tolerare: ut tanto pt̾
ad iudicem mundior ueniat: quan¬
to nunc eius rubiginem. ignis tu¬
bulationis purgat᷑. In ea porticu
quȩ euntib ad eccliam beati clem̃¬
tis est ꝑuia. fuit quidã seruulus
nomine: quẽ multi ur̃m mecum
nouerunt: reb pauꝑ. simeritis ai¬

Expanded text:
adversitas crescit. Hinc est enim adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis di
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates & diuitiȩ suffocant uer¬
bum. Suffocant enim: quia impor¬
tuus cogitationib suis guttur m̃¬
tis strangulant. Ꝙ dum bonũ desi¬
derium ad cor intrare non sinunt:
quasi aditum flatus uitalis necant.
Notandum uͦ quod duost̃. quediui¬
tiiᷤ dñs iungit. sollicitudines ui¬
delicet & uoluptates: quia ꝓfecto
&. ꝑ curam mentem opprimunt: &
ꝑ affluentiam resoluunt. Re eñi
contraria. possessores suos & afflic¬
tos & lubricos faciunt. S qͥa uo¬
luptas ꝯuenire ñ potest cũ afflictio¬
ne. alio quidem tempore ꝑ custo¬
diȩ sue sollicitudinẽ affligunt:
atq alio ꝑ habundantiam ad uo¬
luptates emolliunt. Terra autem
bona fructum ꝑ patientiã reddit:
quia scilicet nulla sunt bona quȩ
agimus: si non equanimiter etiam
prorimoꝵ mala toleramus. Quan¬
to in hoc mundo inuenit qđ duriꝰ
portet᷑: qͥa cum a p̃senti scło mentis
nr̃e delectatio deficit: eiꝰdem scłi

Expanded text:
voluptates, et divitiae suffocant vervoluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae delectatio deficit, ejusdem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
Toto gͦ desiderio ad suꝑnam patri¬
am animus anhelet: nichil in hoc
mundo appetat quod constat qͥa
citius relinquat: ut si cȩlestis pas
pascuis inꝑuentione satiemuꝵ¬

Expanded text:
Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet; nihil in hoc mundo appetat quod constat quia citius relinquat; ut si coelestis Pastpascuis in perventione satiemu
Abbreviated transcription (Latin):
districtius iudicat. Consideremꝰ
gͦ que accepimꝰ: atq in eoꝵ ero¬
gatione uigilemus. Nulla nos
a spiritali oꝑe cerrena cura im¬
pediat: ne si in terra talentum
abscondit᷑. talenti dominus ad
iracundiam ꝓuocet᷑. Niger etenim
minat. talentum de terra leuat:
quia sunt pleriq qui tunc se a
terrenis defideriis uel oꝑib sub-¬
trahunt: qͣndo iam ꝑ animadũ¬
sionem iudicis ad eternũ supplici¬
um trahunt᷑. Ante gͦ de talenti
nr̃i ponenda ratione uigilemꝰ: ut
cum iam iudex ad feriendu im¬
minet. lucrum nos qđ fecimus
excuset: qđ prestet nobis dns

Expanded text:
districtius judicat. Consideremus districtius judicat. Consideremus ergo quae accepimus, atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim minat, talentum de terra levat, quia sunt plerique qui tunc se a terrenis desideriis vel operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset. Quod praestet nobis Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ nichil ei ꝓ indigentib loqͥt᷑:
ꝓtalenti retentione damnat᷑. ha¬
bens gͥ intellectum: curet om̃mno
ne taceat. Habens rerũ affluenti¬
am: uigilet. ne a miscđie largitate
torpescat. Habens artem qua re¬
gitur: magnoꝑe studeat. ut u¬
sum atq utilitatẽ illius cum ꝓ¬
rimo partiat᷑. Habens loquendi
locum apud diuitem: damnati¬
onem ꝓ retento talento timeat.
sicum ualet. non apud eum ꝓ
pauꝑib intercedat. Cantum
qͥppe ab uno quolib& nr̃m uen¬
turus iudex eriget: qͣntũ dedit.
Ut gͦ d̾ talerłisui rationib redeun¬
te łno quisq securꝰ sit: cum
tremore penset cotidie qͥd accepit.
Ecce nãq iam iuxta est: ut ille
qui ꝑegre ꝓfectus ÷. redeat. Qua¬
si qͥppe ꝑegre abiit: qui de hac
terra in qua natus est. longe dis¬
cessit. S ꝑfecto reuertit᷑. ut de
talentis mtiones ponat: quia
si abona actione corpeseimus:
de ipsis donis que contulit nos

Expanded text:
Si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, Si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnatur. Habens ergo intellectum curet omnino ne taccat, habens rerum affluentiam vigilet ne a misericordiae largitate torpescat, habens artem qua regitur magnopere studeat ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur, habens loquendi locum apud divitem damnationem pro retento talento timeat, si, cum valet, non apud eum pro pauperibus intercedit. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus judex exiget quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus, redeunte Domino, quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce namque jam juxta est ut ille qui peregre profectus est redeat. Quasi quippe peregre abiit qui de hac terra in qua natus est longe discessit; sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat, quia si a bona actione torpescimus, de ipsis donis quae contulit nos
Abbreviated transcription (Latin):
quod habet: Talento qđ acceꝑat
pͥuatur: & uirta d̾nicã sententiã
in exteri ores tenebras mittitur. P
ꝑ culpam suam sponte in int̾iores
tenebras cecidit. Illic coactus patit᷑
tenebras ultionis: qui hic libenter
sustinuit tenebras uoluptatis. Sei¬
endum uͦ ÷: qđ nullꝰ piger ab hac
talenti acceptione securus est. Nullꝰ
namq est: qui ueraciter dicat: ta¬
lentum imime accepi: non est.
unde rationem ponere cogar. La¬
lenti enim nomme cuilibet pau¬
ꝑi etiam hoc ipsum reputabitur:
quod uel minimum accepit. Aliuᷤᷤ
namq accepit intelligentiam: p̃¬
dicationis ministerium debet ex
talento. Alius terrenã substantiã
accepit: crogationem talenti de¬
bet ex reb. Alius nec internorum
intelligentiam. nec rerum afflu¬
entiam accepit. sectamen didieit
artem qua pascit᷑: ipsa ars ei in
talenti acceptione reputabitur.
Alius nichil hoꝵ assecutus est. s
tamen fortasse familiaritatis locũ
apud diuitem meruit: talentũ
profecto familiaritatis accepit.

Expanded text:
talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substantiam accepit, erogationem talenti debet ex rebus. Alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accepit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti acceptione reputatur. Alius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiaritatis locum apud divitem meruit, talentum profecto familiaritatis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
hannis humilitas
commendat᷑ qui cũ tante uĩr-¬
tutis esset. ut ꝓp̃c credi potuis¬
set: elegit solide subsistere inse.
ne humana opinione raperetur
nanit̃ suꝑ se. Nam confessus ::¬
& non negauit. Confessus est.
quia ñ sum ego xp̃e.S qui
dixit non sum. negauit plane
qd non erat. s ñ negauit. qd̾ erat:
ut ueritatẽ loquens. eiꝰ membrũ
fieret. euiꝰ sibi nomen fallaciter
ñ usurparet. Cũ gͦ non uult
appetere nomen xp̃i. factus est
membrũ. xp̃i: qͥa du infirmita¬
tem suam studuit humiliter
agnoscere: illiꝰ celsitudinẽ meru¬
te ueraetẽ optinere. S cum ex
lectione alia. redemptoris nr̃i
sententia ad mentem reducit᷑:
ex huiꝰ nobis lectionis uerbis. que¬
stio ualde implexa generatur.
Alio qͥppe in loco inqͥsit̾us a disci¬
płis suis dns de helye aduentu:
respondit. Helyas iam uenit. &
non cognouerunt eũ: s fegeruił¬

Expanded text:
annis humilitas commendatur, qui cum tantae virtutis esset, ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter suet non negavit, confessus est, quia non sum ego Christus. Sed quia dixit, non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, t veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed feceru
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. U num gͦ calentũ qͦ intellee¬
tum significari diximꝰ. illi dari de¬
buit: qui bene exteriora que aar¬
perat. ministrauit. Q uod cotidie
in sc̃a eccłia ceruimus: quia plenq
dum bene ministrant exteriora
que acceꝑunt: ꝑ adiunctã gr̃am
ad intellecꝰtum quoq mysticum
ꝑducunt᷑: ut etiam de interna
incelligentia polleant. qͥ exteriora
fideliter amministrant. Generalis
etiam mox sententia subditur:
qua dicit᷑. Omni enim habenti¬
dabitur. & abundabit: ei aũt qui
non habet. & qd̾ uidet᷑ habere au¬
feret᷑ ab eo. Habenti namq cdabit̾
&̃ abundabit: quia quisqͥs caritatĩ
habet. etiam dona alia ꝓcipit.
Quisquis caritatem non habet etiã
dona que ꝑcepisse uidebat᷑. amttit.
Unde necesse÷ frẽs mei. ut ꝑ omne
quod agitis: erga caritatis eustõ¬
diam ingiletis. Caritas aũt ueraẽ¬

Expanded text:
fuit. Unum ergo talentum, quod intellecfuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significari diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene miniquae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitdabitur et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo ; habenti namque dabitur et abundabit, quia quisquis charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est, fratres mei, ut per omne quod agitis erga charitatis custodiam vigiletis. Charitas autem vera
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim hoc reddit᷑ qdđ acceptũ
qđ acceptum non est. Pensace gͦ
uerbi pecunia usuras soluetis: et
curate ut ex eo qđ audistis. etiã
alia studeatis intelligere que non
audistis: quatinꝰ alia ex aliis colli¬
gentes. etiam illa cliscatis ex uob̃¬
met ipsis agere. que necdu ex
p̃dicatoris ore didieistis. Pigrum
uero seruũ qua sententia feriat:
audiamꝰ. Collite ab eo talentum:
et date ei qui habet decem talenta.
Oportunũ ualde uidebat᷑. ut cum
malo seruo unum talentũ tollit̾:
ei potius qui duo. qͣm qui quinq
talenta acceꝑat. claret᷑. Illi enim
dari debuit qui miꝰ: qͣm qui plus
habuit. S sicut suꝑius diximꝰ
ꝑ qͥnq talenta. qͥnq uidelic&s sen¬
sus. id ÷. exterioꝵ scientia desigm¬
tio expͥmit᷑. Plus gͦ habuit qui
duo. quam qui qͥnq talenta ꝑcepit
quia qui ꝑ talenta quinq excerio
amministrationem meruit : ab in¬
tellectu internoꝵ adhuc uacuus

Expanded text:
Cum enim hoc redditur quod acceptum Cum enim hoc redditur quod acceptum quod acceptum non est. Pensate ergverbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo tet date ei qui habet decem talenta. Opportunum valde videbatur, ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est, exteriorum scientia desigtio exprimitur: plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta percepit: quia qui per talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
eumq quem in se scificare debue-¬
rant fugiunt: & uelut in ꝑtur¬
batione consilium non habent:
dum moriunt᷑. & uitam timent.
Unde & hiuc seruo ꝓtinꝰ respondet᷑.
Serue male & piger: sciebas quia
meto ubi non semino: & congrego
ubi non spargo. Oportuit gͣ te
dare pecuniam meam numinula¬
riis: & ego ueniens. recpissem utiq
qd̾ meum est. cum usuris. Er uer¬
bis suis seruus constringit᷑ : cum
dns dicit. Neto ubi non semino:
& congrego ubi non sparsi. Acsi
aꝑte dicat. Si uxta tuã sententiã
& illud ex quiro qđ non dediꝰ. qͣn¬
tomagis a te exquiro qđ ad erogandu
dedi: Oportuit gͦ te cdare pecumã
meam num mulariis: & ego ueni¬
ens recepissem utiq qd̾ meum est
cum usura. Pecumam uͦ cdãre nũ¬
mulariis. est: eis scientiam p̃dica¬
tionis impendere: qui hane uale¬
sicut nostrum ꝑiculum aspicitis
si dnicam pecuniam tenemꝰ: ita
anob̾ auditis. In usura qͥppe: pe¬
cuma eciam non data recipitur.

Expanded text:
eumque quem in se sanctificare debueeumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego udare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecuniam vero dare nummulariis est eis scientiam praedicationis impendere qui hanc valesicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam teneamus, ita exigitur quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
seminasti. & congregas ubi non
sparsisti: & timens. abii & abscon¬
di talentum tuũ in cerra. Cece ha¬
bes quod tuum est. Notandum
qđ mutilis seruus durũ dnm
uocat. eui tamen ad lucrum de¬
seruire dissimulat: & timuisse se
dicit in lucrũ talentũ expendẽ:
qui hoc solum timere debuerat.
ne hoc sine lucro ad dominum
reportaret. Sunt enim pleriq
imaginem tenet: qui melioris uite
uias aggredi metuunt: ettamen
iacere in sui torporis ignauia non
ꝑtimescunt. Cumq se peccatores
consid̾ant. sc̃itatis uias arripere
trepidant: ettamen remanere in
suis iniqͥtatib ñ formidant. Aͦꝵ
bene petrus adhuc in infirmitate
positus. speciem tenet: eum unso
miraculo piscium. dixit. Exi a
me dne: quia peccator homo fũ.
Immo si ce peccatorem consideras:
oportet ut a ce d̃nm ñ repellas.
S qui iccireo melioris habitꝰ urias
& rectioris uite app̃hendere arc̃e
nolunt. quia infirmos se ẽe̾ con¬
spiciunt: quasi & peccatores se
fatent᷑. & dominum repellunt:

Expanded text:
ti, et congregas ubi non sparsisti; et timens abii et abscondi talentum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt,
Abbreviated transcription (Latin):
atq a uisibiliũ uoluptate custo¬
diunt: ab his etiam alios amino¬
nendo compescunt. Ꝙ sunt non¬
nulli qui quasi duob talentis di¬
tati. intellectum atq oꝑationẽ
ꝑcipiunt: subtilia de internis in¬
telligunt: mira in exterioribus
opantur. Cumq et intelligendo
& opando aliis p̃dicant. qsi gemsa¬
cũ d̾ negocio lucrũ repor

Expanded text:
atque a visibilium voluptate, custoatque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum rep
Abbreviated transcription (Latin):
ñ redemptor nr̃. qui in eacarne
quam assumpserat. abiit in cełu ͤ
Carnis enĩ locus ꝓpriꝰ cerra est :
que quasi ad peregrina ducit᷑:
dum ꝑ redemptorem nr̃m incelo
collocat᷑. S ħo iste ꝑegre ꝓficiscens.
seruis suis bona sua tͣdidit: quia
fidelib suis sp̃ualia dona conces¬
sit. Et uni qͥde dedit qͥnq taleria.
alii aũt duo: alii uͦ commisit unũ.
Quinq etenĩ sunt corporis sensus:
uidelicet uisꝰ. auditꝰ. gustꝰ. odoratꝰ
& tactus. Quinq gͥ talentis: do¬
num qͥnq sensuum. io: excerioꝵ
scientia ex pͥmit᷑. Duob uͦ: intel¬
lectus & oꝑatio designat᷑. Umus
aut talenti nomine: intellecꝰtus
tantummꝰ designat᷑. S is qͥqͥnq
talenta acceꝑat᷑. alia qͥnq lucra¬
tus est: quia sunt non nulli. qui
etsi interna ac mystica penetrare
nesciunt: ꝓ intentione tamen
suꝑne patrie docent recta quos
possunt. de ipsis exteriorib que
acceꝑunt. Dumq se a carnis petu¬
lantia. a terrenarũ rerũ ambitu.

Expanded text:
r, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque ergo talentis donum quinque sensuum, id est exteriorum scientia, exprimitur. Duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius atantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣsentis uite: qͣmlib& multa uide¬
ant᷑. S tunc fidelis seruus supra
multa constituit᷑: qͦndo deuicta
omni corruptionis molestia. de et̾¬
illa patria assumptꝰ. atq angłoꝵ
cetib admixtus. sic interiꝰ gaud&s
de munere: ut non sit iam quod
exteriꝰ doleat de corruptione.

Expanded text:
esentis vitae, quamlibet multa videantur; sed tunc fidelis servus super multa constituitur, quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeteilla patria assumptus, atque angelorum coetibus admixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione.
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑat. abiens fodit interram:
& abscondit pecumam dm sui.
Talentiñ t̾ra absconᷤ ͤ acceptũ igem¬
um in terrenis actib implicare:
luerum sp̃uale non querere: cor
a terrenis cogitationib nunquã
leuare. Sunt namq non nulli
qui donũ intelligentie ꝑceꝑunt:
sectamen sola que carnis sunt. sa¬
positurꝰ redit: quia is qui nunc
pie sp̃ualia dona tͥbuit: districte
in iudicio merita exquirit. Quid
qͥsq accepit considerẽt: & quod
luerũ de acceptis reportet. penset.
Seruus qui geminata talenta re¬
tulit. adno laudat᷑ : atq ad et̾nã
remunerationem ꝑducit᷑: cũ ei¬

Expanded text:
in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapositurus redit, quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquirit, quid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet pensat. 2. Servus qui geminata talenta retulit a domino laudatur, atque ad aeternam remunerationem
Abbreviated transcription (Latin):
creseunt donoꝵ. Tanto gͦ esse
humilior atq ad seruiendum
ꝓmptior qͥsq debet ex munere:
qͣnto se obligatiorem esse ꝯspieit
in reddenda ratione. Ecce homo
qui ꝑegre ꝓficiscit᷑. seruos suos
uocat: eisq ad negociũ talenta
partit᷑. Post multum uͦ temporiᷤᷤ

Expanded text:
rescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero tempo
Abbreviated transcription (Latin):
panis uiuus: qui de celo descen¬
di. Locus gͦ in quo dñs naseit᷑.
domꝰ panis ante uocatꝰ est: qͥa
futurum ꝓfecto erat. ut ille ibi
ꝑ materiãm carnis appareret:
qui electoꝵ mentes interna sa¬
tietate reficeret. Qui non in pa¬
rentum domo. s in uia nascit̾:
ut ꝓfecto ostenderet. quia per
humanitate quam assumpserat.
quasi malieno nascebat᷑. Alie

Expanded text:
s, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi i
Abbreviated transcription (Latin):
domino. missaꝵ sollem¬
nia ter hodie celebratu¬
ri sumꝰ. loqui diu de eugłicale¬
ctione non possumus: s nos ali¬
quid uel breuiter dicere. redem:¬
ptoris nr̃i natiuitas ipsa cõpellit.
Quid ÷ quod nascituro dno. mun¬
dus describit᷑: nͥ hoc qđ aperte

Expanded text:
Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanens. temporalis app̾aruit:
alienũ÷. ubi descendit. Et qͥa
ꝑ ꝓpħam dicit᷑. omnis caro fe¬
num: factus homo. fenũ nr̃m
uertit in frumentũ: qui de se¬
met ipso ait. Nisi granum fru¬
menti cadens in terra mortuũ
fuerit : ipsum solum manet.
Unde & natꝰ in p̃sepe reclinatur:
ut fideles om̃s. uidelieet sc̃a ani¬
malia. carnis sue frumenõ refi¬
ceret: ne ab interne intelligentie
pabulo ieiuna remanerent. Qd

Expanded text:
manens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
etiam p̃eursor eiꝰ fieret imitatiõe
sacmenti: Qui inter hec. myste¬
rium nr̃i redemptoris annunciats.
hunc in medio hominũ & stetisse
asserit. & nesciri: qͥa ꝑ carnem
dns apparens. & uisibilis extitit
corpore: & inuisibilis maiestate.
De quo etiam subdit. Qͥ pꝰt me
uenit: ante me factus est. Sie
namq dicit᷑. ante me facꝰtus est:.
aesi dicat᷑. aute me positꝰ. Post me¬
gͦ uenit: qͥa pꝰtmodu natꝰ. ante
me aũt factꝰ est: qͥa mͥ p̃latꝰ. S. hoc
paulo suꝑiꝰ dicens. etiam plationis
eiꝰ eausas aꝑuit. cũ subiuumxit: qͥa
pͥor me erat. Acsi aꝑte dicat. Inde
me: etiã pt᷑ natꝰ. suꝑat: quo eum
natiuitatis sue tempͥora ñ angustañ.
Nam qͥ ꝑ matr̃ẽ in tempore naseit᷑:
sine tempore est a patre generatus.
Cui. qͣnte reuerentie humilitatem
debeat: subdendo manifestat. Cuiꝰ
non sum dignꝰ soluere corrigiam
calciam̃ti. Mos apud ueteres fuit.
ut si qͥs eam que sibi competeret.
acciꝑe urorem nollet: ille ei calei¬

Expanded text:
imitatione sacramenti. Qui inter haec mysterium redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore, et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur ante me factus est, ac si dicatur ante ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calce