comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma lerui homĩi dñs Xp̃s in forma lerui ꝓpt̾ cõceptõis
excellẽciam dũs est hom̃i: qr et si cepit curnẽ nõ tamẽ
ex carnis libidĩosa cõtagione Mediator dei atq hoĩi ho
ino xp̃s ihelus nequagͣ alter in humaitate alter in dei¬
tate eit: sed in utrai natura idem unus est Nec purꝰ
homo cõceptus est nec purꝰ homo editus: nec postea me¬
ritũ ut deꝰ esset accepit. sed deꝰ uerbũ mauẽte ĩ cõmuta¬
bili essencia que illi cũ pr̃e et spũ sct̃o est coeterna alsup̾sit
carnẽ pro salute hũana. in qua et impallibłis pati et mi¬
mortalis mori: et eternꝰ ante secd̾a tp̃alis posset octendi Me
aliud ex birgiẽ nõ tamẽ alius ex prẽ alius ex uirgine. sed
ip̃e eternꝰ ex prẽ/ ip̃e tp̃alis ex matre ip̃e qui fecit ip̃e qui fac¬
tus est: ip̃e de pr̃e sine mre / ip̃e de matre line patre/. ipẽ cõ¬
ditoris tẽplũ ip̃e conditor tẽpli ip̃e auctor operis i p̃e opus

Expanded text:
stus in forma servi, propter conceptionis excellentiam, Dominus est omnium, quia etsi suscepit carnem, non tamen ex carnis libidinosa contagione. 4. Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus nequaquam alter in humanitate, alter in deitate est, sed in utraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus Verbum, manente incommutabili essentia, quae illi cum Patre, et Spiritu sancto, est coaeterna, assumpsit carnem pro salute humana, in qua et impassibilis pati, immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset ostendi. 5.aliud ex Virgine; non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus
Abbreviated transcription (Latin):
tis / eo ꝙ mali sint in aperto: et in occulto bomi Hypotͥ¬
te uõ ecõuerso in occulto mali sũt: et bonos se palam
oftendũt Hypocritã iustꝰ arguere ꝓhibet᷑ ne deterioꝵ
castigatus exiftat dicẽte salomiõe Noli arguere de¬
risorem ne oderit te.¬

Expanded text:
tis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero occulte mali sunt, et bonos se palam ostendunt. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: « Noli arguere derisorem, ne oderit te
Abbreviated transcription (Latin):
iulti. intꝰ uõ plem ettis auaricia ⁊ iniqͥtate Duppłr¬
dãpuãt᷑. Hypocrite: siue pro occulta iniquitate. liue
pro aperta limulacõe Ex illo enĩ cõdẽpnãtur qr iniqͥ.
sũt: ex isto qr ostendũt qd̾ non sunt. Non semꝑ latet
ypocrite nã et li in pr̃ĩcipio lui quid̃ nõ pateant: priꝰ
tamẽ quã uita eoꝵ fimatur ꝙͣ limłate uixerĩt detegũ¬

Expanded text:
usti, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupdamnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in principio sui quidem non patent, prius tamen quam vita eorum finiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ueuerãdi sũt. si uero delinquũt pro sola caritate ut locus
eit corripiendi sũt. nõ tamẽcũ ea seueritate sicut hii qui
nobis regendi cõmissi sũt Prius docendi sũt semores ple¬
bis: ut per eos intra põiti facilius doceantur Unĩ ⁊ apl̃s
Hec inquit cõmẽdo hõibz tidelibz/ qui ydonei lũt et alios
docere Ingenũ boni doctoris est incipere a laudib eoꝵ
quos salubriter obiurgatos corrigere cupit: sicut idẽ apo¬
stolꝰ ad corinthios facit. quos a laudib nchoat/ et incre¬
pacõib probat Sed erãt apud corĩthios qui et laude et ĩ¬
crepacõe digni essent: ille bo̾ indiscrete loquitur qui sic
utraq oĩb loquitur. ut õĩb utraq cõuenire uideant᷑.
De silencio doctoꝵ

Expanded text:
venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi commissi sunt. 7. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda hominibus fidelibus, qui idonei sunt et alios docere . 8. Ingenium boni doctoris est incipientis a laudibus eorum, quos salubriter objurgatos corrigere cupit, sicut apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios, qui et laude et increpatione digni essent. Ille vero indiscrete loquitur, qui sic utraque omnibus loquitur, ut omnibus utraque convenire videantur. De silentio docto
Abbreviated transcription (Latin):
non escam Carualib quippe animis nec alta ninis de
celestib: nec terrena cõuenit p̃dicare. sed mediocriter be
mitia eoꝵ moresq desiderant edoceri Toruus dũ suos pul¬
los uiderit albi coloris nullis eos cibis alit: sed tũidem at-¬
tendit donec paterno colore ingrescant. et sic illos frequen¬
ti cibo reficit Ita et ecclesie doctor stremius nisi eos quos
docet uiderit ad sua similitu ͥ ͤ penitẽtie cõfessione ingres¬
cere: et intore seculi deposito lamẽtacõis habitũ de pecca¬
ti recordacõe induere. ut pote adhuc exteriorib hoc est
carualib. non aꝑit uitelligencie spiritalis profundiora
nusteria: ne dũ audita nõ capĩt prius incipiant com¬
tempne̾ quã uenerari mãdata celestia Aliter est agen¬
dũ erga eos qui nr̃o cõmutũtur reginũ si offendũt: dt¬
q aliter cũ hiis qui nobis cõmissi nõ sũt. qui si iusti st̃.

Expanded text:
non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare, sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edocere. 5. Corvus, dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit, sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit; ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et, nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, upote adhuc exterioribus, hoc est, carnalibus, non aperit intelligentiae spiritualis profundiora mysteria, ne dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. 6. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt; 331 qui si justi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ea dẽq doctrina est adhibẽda: sed pro qualitate
mõꝵ. d̾iuersa exhortacio erit doctoꝵ Nam quosdã increpa-¬
cio dura: quosda uero exhortacio corrigit blanda Sicut pe¬
riti medici ad uarios corꝑis morbos diuerso medicamĩe ler-¬
mũt. ita iuxta uolueꝵ uarietates. medicina diuersa sit.
Sic et doctor eccłe lingłis quibusq hõib cõgruũ doctrine re¬
mediũ adhibebit: et quid cuiq oporteat pro etate pro sexu
ac profellione ãnunciabit. Non omibz ea que sũt clausa.
aꝑienda sũt. Multi sũt eñ qui capere nõ possũt quib si
quippe prudencie uirtus est eam quã docere oporteat exi¬
stimare ꝑsonã Rudib ppłis seu carnalib plana atq
cõmumã nõ lũma atq ardua predicanda sũt.: ne ĩmẽ¬
sitate doctrine opprimãtur. pocius ꝙͣ erudiantur Unde et
paulꝰ apłs ait Non potui uobis loqui qͣiͣ spiritualib sed
quasi carnalib: tãꝙͣ puulis in xp̃o lac uobis potũ dedi

Expanded text:
eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit, sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. 3. Non omnibus ea quae clausa sunt aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus squippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur on potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi,
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑsecũt᷑. qr niirũ qui priꝰ uolendo ea sibi fecit socia.
põttea sentit eciã nolens stimulosa. Nõnulli nõ antea
in errore bicioꝵ labũtur: nisi prius interioris raciomio
perdiderãt oculos situti sanson nõ antea ab allophilis ad
erroris ligatus est machiña nsi postꝙͣ ei sũt lumina
otuloꝵ extinctã. Quidã uegetati metis racõe biciorũ
superant incursũ. sic deinde intentionẽ bonoꝵ operũ
ꝑdũt. sicut rex babilonis̃ in oculis sedechie prius filios
ip̃ius intfecit et sic postea otulos eius euulsit: ac per
hor post inaloꝵ opeꝵ cõsuetudinẽ et int̾emptõe honoꝵ
perit quorũda et racio

Expanded text:
persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et interemptionem bonorum, perit quorumdam et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
Ecedens homo a deo statini uicioꝵ tradit᷑. po¬
testati: ut dũ patitur infesta uicia reuertẽbo
Unde cetiderat resipilcat. Et li lancti toto auum in¬
Lu contendũt suꝑare uicia net extingũt: quid agunt
hii qui nõ solũ non odiũt uicia sed ec̾ toto amore sectãt᷑.
Satis delicate se palpat qui wlt sine labore uicia supe¬
rare. dũ pc̃ti legẽ quã sibi defiuendo biciis fecit. sine
molẽtia doloris resecare nõ possit Perfecte remĩciat
Uicio qui occasionẽ euitat in ꝓpetrãdo pcto Nã si uelis
tĩdẽ nõ pectare et data occãsione peccaueris: tu tibi
et reus et iuder es. qui et cõmilla dãpnas / et dãpna¬
ta cõmittis Se autẽ iudice reus est: qui uicia et accu
os in se faciũt relabi auctores Nã si unũ uiciũ diftrit¬
te uoitetur et alia negligẽtur: manis labor est. Nõ em̃
potest in uiius obseruatõe uirtutis fortiter ꝑdurare.
cuiꝰ alia bitia dñantur in corde. Nõnũꝙͣ hoĩẽ sua uiti

Expanded text:
ecedens homo a Deo statim vitiorum traditur potestati, ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata committis. Se autem judice reus est, qui vitia et accusos in se faciunt relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ficare serpm̃ est. ferre et nõ mori simulacio ypocritaꝵ
eit. QQui per fidẽ tognicõe dei habẽt et oꝑib obscuran¬
tur exẽplũ balciam secũtur: qui cadens opere. apertos
oculos haibuit per cõtẽplacõis tidẽ. Caruales fidẽ nõ pro
uirtute aũim: sed pro cõmodo querere tpali Unde et dñs

Expanded text:
ficare seipsum est; ferre, et non mori, simulatio hypocritarum ficare seipsum est; ferre, et non mori, simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere t
Abbreviated transcription (Latin):
se pacee atip exẽplis suadetur. a quib auteni exigiur
ualenter. pieuerare in eis nõ põt. exeplo ut ait quida no¬
ueelle arbiras cuiꝰ si quis taicimẽ biolent deprelserit. et¬
demũ dũ laxatur in id quod fuerat iocesti reuertitur.
Stueit homo libero arbitrio cõditus sua sponte duitit a des:
ita. et ꝓpria mẽtis couersione crededo recurrit ad deũ. Utli¬
bertas aguoscatur arbiten per propria uolũtatẽ. et benesi¬
fiũ gracie per accepta fidei ueritatẽ In corde respiat de
fidemi: ubi se nõ possũt hoies extulare. qui ore simulant
ueritatio ꝓfessionẽ: et corde retinẽt cordrs impsentela
Sicut nithil proficit fides que ore retmetur et torde nõ
creditur. ita nichil profutura est fides. que corde tenet.
Datuã eise sine oꝑib fidem: et frustra sibi de sola fide
blanditur. qui boͥnis oꝑib non ornatur. Nui crucem
portat deb et mũdo mori: nã ferre crucẽ et mori morti¬

Expanded text:
sed ratione atque exemplis suadetur, a quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non possunt exemplo, ut ait quidam, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo dum laxatur in id quod fuerat confestim revertitur.Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de sola fide 193 blanditur, qui bonis operibus non ornatur. 9. Qui crucem portat debet et mundo mori. Nam ferre crucem, et mori, morti
Abbreviated transcription (Latin):
ttis de panib meis Cristianꝰ malus dũ scom euuage¬
in doctrinã nõ uiuit: eciã ipam̃ fidẽ quã berbo colit. ob¬
orta tẽptacõe facile perdit Multi fide tm̃ xp̃iam sunt
crisi se tenere simulãt Et qui esse nõ pollut aperte
mali. per terrorẽ fute bom noscũtur Amatores nũidi
puguãt aliqñ pro fide: et aliis quid̾ proficiũt. ip̃i uero t̾¬
reno amore implicati celestia nõ requirũt. sed uerbe tm̃
fidẽ defendũt. Quidã pro fide eciã heticos insetũtur: seo ꝑ

Expanded text:
tis de panibus . 12. Christianus malus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem, quam verbo colit, oborta tentatione, facile perdit. 13. Multi fide tantum Christiancrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt, sed verbo tantum fidem d
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃itudinẽ puenire insi per fidẽ. Btm̃ autem
esse qui et recte credẽdo bene uiuit. et bene uiuẽdo fidẽ
rctam custodit. Deus si creditur merito inuocar᷑. et
queritur: ac per hoc tũc ꝑfecte laudatur. qñ inuoca¬
tur et creditur. Non tãtum id credẽdũ est qd̾ sensu
tarius dmoscimꝰ: led magis eciam qd̾ intellectu me

Expanded text:
titudinem pervenire, nisi per fidem; beatum autem esse, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo, fidem rectam custodit. 2. Deus, si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando invocatur et creditur. 3. Non tantum id credendum est, quod sensu carnis dignoscimus, sed magis etiam quod intellectu me
Abbreviated transcription (Latin):
uo agatur in nouo Non intelligẽtes ꝙ deus quid cui¬
q cõgruerit tẽpori incognita quadã diftribucõe con¬
cellerit: sicut in lege imꝑat nupcias. in euuãgelio
uirginitatẽ cõmendat. in lege oculũ pro oculo aufer¬
ye in euuãgelio alterã p̃bere ꝑcucienti maxillam
Sed illa pro tp̃e fragili ppło: ilta uero ꝑfecto utraq
taiiẽ pro tp̃e/ sua queq cõuementia domodãs Et
tamẽ pro ifta nuitacõe nõ est credẽdus deꝰ mutabi¬
lis: sed pocius inde admirabilis predicãdus est. qͥa
manẽs incõmutabilis quid cuiq ut diximꝰ tẽpori
cõmodũ fuit magna cũ distribucõe cõcessit Sub ue¬
teri testamẽto mĩoris culpe erant pct̃a: qr in eo nõ
ip̃a ueritas. sed unibra ueritatis aderat Nã in
testamẽto nono p̃ceptis altiorib ueritate maĩfesta
facta quedã que in illo ppło unibre ueritatis deluierãt
deserenda nobis p̃cipiũtur Illic eñ formcatꝰ et re¬
tribucio ĩiurie ꝑmissa sũt: nec nocebant In cesta¬

Expanded text:
ud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distributione concesserit: sicut in lege imperat nuptias , in Evangelio virginitatem commendat ; in lege oculum pro oculo auferre , in Evangelio alternam praebere percutienti maxillam . 2. Sed illa pro tempore fragili populo, ista vero perfecto, utrique tamen pro tempore sua quaeque convenientia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testa
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ raptus barietatẽ defluxit Multũ ex sua nat᷑a
splendorẽ possidet aĩa sed fuscatur cõmixtione carms
qua retinetur inclusa Ex eiꝰ enĩ parte uertit᷑. ad p¬
candi infirmitatẽ salomõe dicẽte Corpus qd̾ corrũ¬

Expanded text:
rerum raptus varietatem defluxit. Multum quidem ex sua natura rerum raptus varietatem defluxit. Multum quidem ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur commistione carnis, qua retinetur inclusa. Ex ejus enim parte vertitur ad peccandi infirmitatem, Salomone testante, qui ait: Corpu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ corꝑi imsteatur sed tũc eam creari quãdo et corpꝰ
creatur cui admisceri uidetur certũ est Philosopho¬
rũ sẽtencie dicũt aĩam prius ꝙͣ nascatur in corꝑe.
qd̾ uerũ esse nullis approbatur indiciis Na
antea fuissemus/ nec ipli nouimꝰ: nec quis hoñ
dixerit habemꝰ Non est gͦ. querendũ: qd̾ querẽdũ
magis est irridendũ Bentiles et heretici de aĩa
disputare conantur: led quomi ͦ aliquid recte de illa sẽ¬
tire pñt. qui auctorẽ ad cuiꝰ ymaginẽ facta est nõ
nouerũt; Et ideo młta errore digna dixerũt Hluta¬
bilis est aĩa / nõ localiter sed tẽporaliter suis affectioib
Corpꝰ aũt et loco et tpẽ mutabile: qr et tẽpore muta¬
tur ⁊ loco uariatur Qd̾ est corpꝰ mutacio locoꝵ: hͦ. est¬
ad aĩam mutabilitas cogitacionũ Que uarietas
male mocionis tũc mẽti inhesit: qñ ab eternoꝵ con¬
tẽplacõe primꝰ homo recedens in illo ctare noluit. a
quo male recessit: et iusta dãpnacione ĩconstãs per

Expanded text:
 constat; sed tunc eam creari, quando et corpus creatur, cui admisceri videtur. Philosophorum sententiae dicunt esse animam, priusquam nascatur in corpore. Quod verum esse nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea fuissemus, nec ipsi novimus, nec quis hominum dicat habemus. Non est ergo quaerendum quod quaerendo magis est irridendum. 5. Gentiles et haeretici de anima disputare conantur, sed quomodo de illa aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noverunt? Et ideo multa errore digna dixerunt. 6. Mutabilis est anima, non localiter, sed temporaliter, suis affectionibus. Corpus autem, et loco, et tempore mutabile est, quia et tempore mutatur, et loco variatur. Quod est ad ad animam mutabilitas cogitationum. Quae varietas malae motionis tunc menti adhaesit, quando ab aeternorum contemplatione primus homo recedens in illo stare noluit, a quo male recessit; et justa damnatione inconstans per
Abbreviated transcription (Latin):
Ita corporis aĩa: uita amme deus est. Et si cor¬
pus mortuũ est sine aĩa: ita et aĩa mortua est
sine ded̾ Aĩa hoĩs nõ est homo: sed corpus qd̃ ex humo
factũ est id tm̃ homo est Inhĩtando autẽ in corpore aĩa
ex ipa ꝑticipacoe cariis homis nome accepit: sicut a¬
postolus interiorẽ hoĩe dixit dĩa. nõ carnẽ conditam
ad dei ymagnĩe ale ergo a quibusdã credit᷑. aiãm ho¬
ut si nõ incõmutabilis ut deus eslet. tiĩ incorporea ut deꝰ¬
exifteret. Uicut angłi: ita et aĩe. abent emĩ iniciũ:
finẽ uerõ nullũ Nam quedã in reb temporalia st̃
quedã ꝑpetua. quedã uero sempit᷑na Temporalia st̃
quib iest ortus et obitus: ꝓpetua quib ortus nõ
terminꝰ. lempiterna quib nec ortus nec terminꝰ¬

Expanded text:
ita corporis anima, vita animae Deus est. Et sicut corpus mortuum est sine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus interiei imaginem. Male ergo a quibusdam creditur, animam hout si non incommutabilis ut Deus esset, tamen incorporea, ut Deuexisteret. Sicut angeli, ita et animae: habent enim initium, finem nullum. Nam quaedam in rebus temporalia sunt; quaedam perpetua, quaedam vero sempiterna. Temporalia sunt, quibus inest ortus et obitus; perpetua quibus ortus et non terminus; sempiterna quibus nec ortus nec termin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ securũ pauco sup̃tu cõtentũ eẽ et pauꝑe. Boms be¬
ne utũtur qui diuiciis sibi cõcessis in reb salutarib per¬
friũtur Bonis male utũtur qui aut iuste pro tẽꝑali
lucro iudicant: aut aliquid bom pro uane glorie appeti¬
tu faciit Malis male utũtur: qui noxias cogitatiões
oꝑib pranis petsiciũt Bene malis utũtur qui luxuri¬
a caris cõiugali honestate reftringũt Sed sicut ma¬
lo bene uti bonũ est: sic bono bene u̾ti meliꝰ est Et sicut
bono male uti malũ est: sic malo male uti pessimũ est.

Expanded text:
quam securum pauco sumptu contentum esse et pauperem. 15. Bonis bequam securum pauco sumptu contentum esse et pauperem. 15. Bonis bene utuntur qui divitiis sibi concessis in rebus salutaribus pertruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Plus uenerant᷑. hoĩes in hoc scło pro tẽporali potẽcia: ꝙͣ pro
reuerencia sctitatis Uuscipuit crñ qͥd̾ magis sũt diuites.
et ꝙ hoĩes sũt oĩno despiciũt Sũt quid̃ iusti qui sine le¬
sione cuiusꝙ̃: suis reb btũtur. Item sũt quid̃ diuites
humiles: quos nõ inflat suꝑbia rerũ ueluti pleriq fue¬
rũt sctĩ ueteris testamẽti. qui et affluebant diuiciis. et
tamẽ hũilitate pollebãt At cõtra quosdã suꝑbos diuiteõ
rerũ copia facit elatos: quoꝵ nõ sũt opes in uicio. sed uo-¬
lũtas Nam crimẽ in reb nõ eft: sed in usu agentis Est
elacio pauperũ quos nec diuicie eleuãt: et bolũtas sola ĩ
eis suꝑba est. hiis et si opes desũt ꝓpter mẽtis tñ tumore
plusꝙͣ suꝑbi diuites cõdempnãtur Securꝰ wlt eẽ diued:
pauper esse nõ wlt Sed quomoͦ. erit diues quietꝰ quem
suis stimulis res ipẽ ne careant semꝑ faciũt inquietũ.
Et i deo elegit cupiditas inquietũ elle et timidũ diuitẽ.¬

Expanded text:
i potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, quem suis stimulis res ipEt ideo magis elegit cupiditas inquietum et timidum e
Abbreviated transcription (Latin):
satur .i. obruitur ita cecitate scłaris amoris. ut nũꝙͣ resi¬
pilcat ad deũ/ amorẽ retorquere mẽtis Mult mortuus est
mũdꝰ. ipi tñ uicillim mũdo mortui nõ lũt Bona em̃ seculi
diligũt: et tñ ip̃a que diligũt mĩme cõseqũtur. in btroq ua¬
cui qr et futura ꝑdũt: et presencia nõ acquirũt Egestas at

Expanded text:
st, ita obruuntur caecitate saecularis amoris, ut nunquam resipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consequuntur; in utroque vacui, quia et futura perdunt, et praesentia n
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ ex eo rei sũt ꝙ ĩfima pro lũmis appetunt.
Uerũ ecia et miseri per hoc ꝙ graui erũpna ad illa deside¬
rata ꝑtingũt Orauius torqͥuetur impiꝰ mũdi exaggerã¬
do cõmodã: ꝙͣ iustus tolerando aduersa Qui em̃ bona
mũdi diligit / uelit nolit timoris et doloris pene succũbit
Quiq plusꝙͣ oportet res tranlitorias diligũt maiorẽ sibi
ingerũt dolorẽ rei ablate. ꝙͣ amorẽ ꝑturiebãt possesse.
Cũ graui enĩ dolore amiltũtur: que cũ magnio amore
habentur. munꝰ autẽ dolemus carendo que inuiꝰ pollidẽdo
diligimiꝰ Stiant scl̃i lucra sectãtes ꝙͣtũ sint uana uel adu̾¬
la que diligũt: que eciã nec in hoc leculo sine cõtricõe graui
cõquirũt. et pro quib in futuro supplicio penas dabũt Hiis
qui in uolũtate seculariũ desiderioꝵ ꝑsistũt: bene testiõm ꝓ

Expanded text:
non solum ex eo rei sunt quod infima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum sint vana vel adversa quae diligunt, quae etiam nec in hoc saeculo sine contritione gravi conquirunt, et pro quibus in futuro supplicio poenas dabunt. 354 4. His qui in voluntate saecularium desideriorum persistunt, bene pe
Abbreviated transcription (Latin):
apocalip̃. coħ qͥ cõtra hꝰ mũdi amatores sic eut Dicis ꝙ di¬
ues lũ et locupler et milliꝰ egeo: et nescis qr tu es miser et mi¬
sẽdabilis et pauper et cecus et nuidus Glorie tẽꝑalis seqͣtes
et si intidi sũt foris fulgore potẽtie: interiꝰ tñ bacui sũt elacõe
suꝑbie. sicuti calami exterius quidẽ nntent/ sed interiꝰ bacu¬
antur. Obhoc reꝓbi exteriꝰ ut cãlami itidi: interiꝰ uero ua¬
cua Electi uero exteriꝰ quasi arboꝵ cortices fedi: interius
uo̾ solidi Qui precioso cultu incedũt audiãt ꝓphetã quẽad¬
modũ detestat᷑ eoꝵ torꝑalia orna ͭ ͣ: et quos suctessꝰ habeat
cultꝰ secdaris cõpositꝰ et ornatꝰ: hoc est pro suaui fetor̃e odore
et pro zona funicłmi et cet̾᷑a Legant ꝓphetã diuites quoꝵ
spes opulẽtia est: et audiãt eũ dicẽtem De qui opulenti e

Expanded text:
s sic ait: Dicis quod dives sum, et locuples, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . 7. Gloriae temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore fetorem, et pro zona funiculum , et caetera. 10. Legant prophetam divites, quorum spes opulentia est, et 355 audiant eum dicentem: Vae qui opule
Abbreviated transcription (Latin):
nabilia: a racionabilib surgens ad creatorẽ. Sntelligi¬
bilia per se collandant deũ: irracionabilia et nisensibi¬
lia non per se sed per nos. dũ ea cõsiderantes deu lau¬
damus Sed ideo dicuntur lauidare ip̃a qr eandẽ laro¬
dẽ earum parturit causa. Dixerũt autiqui ꝙ inchil
tam ebes sit: ꝙ sensũ non habeat in deũ. Liuc est
illud ꝙ ex silice duro scintilla excutitur. Et si ignis
in saxo: utiq ibi sensus sentitur ubi se uita non
sentit.

Expanded text:
nabilia; a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelliginabilia; a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelligibilia per se collaudant Deum, irrationabilia et insensibilia non per se, sed per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo dicuntur laudare ipsa, quia eadem laudem eorum parturit causa. 4. Dixerunt antiqui, quod nihil tam hebes sit, quod non sensum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro scintilla excutitur. Et si ignis in saxo, utique ibi sentitur sensus, ubi se vita non sentit.
Abbreviated transcription (Latin):
Epe ad incorpoream creatoris magni Ciiii.¬
tudinem creaturaꝵ corporea magnitudõ comparatur.
ut magna cõsiderentur ex paruis. et ex bisibilib ĩuisibi¬
lia eftimentur: atq ex pulchritudine fctoꝵ / effector oꝑe¬
rũ agnoscatur. nõ tñ parilitate cõsimili sed ex quadã
subdita et creata specie bomi Sicut opus uel ars in
artificẽ retorquet laudẽ: ita rerũ creator per creaturã
suã laudatur. et quãto sit extelsior ex ip̃a operis con¬
dicõe monstratur. Ex pulcritudine circũscripte crea¬
ture pulchritudinẽ luam que circũlcribi nequit facit
deus intelligi ut ip̃is uestigiis reuertatur homo ad deũ
quibus auerlus est. Et quia per amorẽ pulcritudinis
creature. a creatoris forma se abstulit. rursũ per cre¬
ature decorẽ ad creatoris pulchritudinẽ reuertatur.¬
Quibusdã gradib intelligentie pre treatura prorre¬
dibus homo ad intelligendũ deũ creatorẽ: idest ab sen¬
cibuib surgens ad mlensibilia. a sensibilib ad racio¬

Expanded text:
epe ad incorpoream Creatoris magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine factorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum quibus aversus est. Ut quia per amorem pulchritudinis creaturae a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad Creatoris pulchritudinem revertatur.Quibusdam gradibus intelligentiae per creaturam progreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia, et a sensibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
cio eius bona est: et opus intencõis ip̃iꝰ bonũ
est. Alioqͥn male intencõis etĩa si bonũ in factis opꝰ
appareat: bonũ tamẽ iam nõ est qm̃ ex sua intẽtoẽ
aut ꝓbatur bonũ. aut reprobatur indignũ. Sona est
ergoͬ intencio que propter deũ est: mala uero que pro
t̾reno lucro aut uana gloria est Qui opus bonũ eena
intencõe nõ faciũt: per hoc magis cecantur oꝑe. per qd̃
illiũari potuerũt Unlquilq bonũ opꝰ qd̾ agit: intẽ¬
cione bona agit: qm̃ pro mala intencõe plerũq bonũ¬
opus qd̾ agimꝰ ꝑdimꝰ. et minꝰ a culꝑa batamꝰ Sepe
que apud hom udicũ bonei patent: apud cranen di¬
ligentissu et acutissim iudicis reproba detegiuitur¬
S deoq om̃is sct̃s ue̾tur ne forte bonũ qd̾ agit pro aliqua
amimi intẽcione in oculis dei reprobũ sit¬
De sensib carnis ¶.xxuiii

Expanded text:
io ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus appareat, bonum tamen jam non est, quoniam ex sua intentione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo intentio, quae propter Deum est; mala vero, quae pro terreno lucro aut vana gloria est. 227 2. Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opuminus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sitDe sensibus carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
tis elle hoĩes. qui dũ ip̃i a malo corrigi negligũt: corripiẽ¬
ciũ uitã falsa crimĩacõe detractant. et ad siu sceleris sola¬
ciũ usurpant si uel falso cõꝑerint qd̃ ad infamĩa bonoꝵ
obiciãt. sicut est illud ex salomõe Bona in malũ cõuertͥ.
impiꝰ. et in electis ĩponit maculã De autẽ illi qui et su¬
ã renuit uitã corrigere: et bonoꝵ nõ desinit detrah̾e fame
Pleriqz mali limiles libi in malũ defendũt: et patroci ͦ
suo pranos cõtra correpcõe uonoꝵ suscipiũt ne unde dil

Expanded text:
tis homines, qui dum ipsi a malo corrigi negligunt, correctorum vitam falsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis imponit maculam . 321 Vae autem illi qui et suam renuit vitam corrigere, et bonorum non desinit detrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ Corda reproboꝵ lubrica sũt ad malũ cõlencĩẽdu
et fluxa: ad donũ uero cõsenciendũ durissima Drobat sa¬
lomõ et iusti emẽdacõem correpti: et stulti admoiti obstina

Expanded text:
errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstina
Abbreviated transcription (Latin):
ex caritate corripiũtur. ad ĩiurie cõtumelie trãhũt. Unde
euenit ut ex eo deteriores efficiãtur ꝑ qd̾ enĩẽdari obediẽ¬
do potuerũt Salubriter accipiũt iuai quociens de lius extel¬
sib arguũt᷑ Sr̃flua autẽ est hũilitas eoꝵ: qui se gessisse
acculant que nõ admiserũt Qui u̾o line arrogãcia sua
benefctã pronũtiant: proculdubio neqͣꝙͣ peccant. Est quo¬
rũdã extusacio ꝑuersoꝵ qui dũ prosius fatĩorib arguũ¬
tur: uerba iusfoꝵ pro cẽsura declinada abiciũt. seruãtes̃
se diuino iudicio quo pumẽdi lũt duriꝰ dũ tẽporaliter cõ¬
tẽpnũt iudicari sese ab hõib. Iinquis molesta est ueritas
et amara disciplina iusticie: nec delectãtur insi placencia
ꝓpͥe imbecillitatis. ĩiufticie fecũdi. et steriles ueritati: ceci
ad cõtuendã lucẽ et ocũlati ad tenebraꝵ aspiciendam

Expanded text:
ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum
Abbreviated transcription (Latin):
On debet bicia aliena
torripere: qui adhuc uicioꝵ cõtagionibz luit Im¬
probũ est em̃ arguere quẽꝙͣ in alio: qd̾ adhuc dep̃hendͭ
in semetipo Qui bãciter fraterna uolt corripẽ ac sana-¬
re infirinitatẽ: talẽ se p̃stare frat̾ne utilitati studeat. ut
eũ quẽ corripere cupit hũili corde amoneat et hoc faci¬
ens ex cõpallione quali cõis ꝑiculi: ne forte et ip̃e lubici¬
atur tẽptacõi Sicut uiri spirituales aliem pct̃i emẽdaici¬
onẽ expectãt: ita proteru delinquẽtib deridendo insul-¬
tant. et ꝙͣtũ in ip̃is est eos inlanabiles putãt nec incli
nãt cor ad cõpaciẽdi mĩam: led luꝑbientes detestãtur
atq ulalphemant Nõmũyͣ accidit ut intra amicos ali
redargucõis enutrita discordia/ ma iorẽ poctes
multi pro parua lesione uin caritatis rescindũt: et ab-
amore dilectõis sele ꝑheniter retrahũt Pleriq correp¬
coẽ suã officiũ caritatis existimat: et pleriq hocip̃ qd̾¬

Expanded text:
on debet vitia aliena corripere, qui adhuc vitiorum contagionibus servit. Improbum est enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter retrahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tñ biciũ est timoris Ded et procatitas bocis pro ueritatis
libertate accipitur: et biciũ pigritie quietis uirtutẽ imi¬
tatur. Porrũ uiciũ inquietudinis uirtutẽ se ult uocari
sollicidis: et p̃cipitatõis facilitas. feruor bomi studii credit᷑.
et beue agendi tarditas. cõsilii mora ẽẽ uidet᷑: dũ tamen
ista sit uirtus/ illa uiciũ. Tali igitur exemple uicia spe¬
cies uirtutũ imitantur: et tñ nõnulli esse iustos se cõfidũt
unde maxĩe reprobantur. Aptũ exemplũ uicioꝵ de latro¬
nis specie lumitur Nam sicut ab insidiis latro prodit:
seq iter agentib iũgit. fingens se sociũ donec decipiat
improuisũ. et dũ subito eruperit ad exiciũ latro mani¬
festus ostenditur: ita se miscent interdũ ꝑiculose uirtu¬
tib uicia / quousq om̃ez operis efficaciã in suis bsibus
rapiant. ut aĩa que sibi erat placens de uir

Expanded text:
quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et anima quae sibi erat placens de virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
suos sectatores decipũt. quia se sub uelaẽ uirtutu
tegũt Nam uicia que statĩ uirtutib cõtraria appã¬
rent. tito dũ in palam ueneruit emẽdantur. propter
quod sequaces eoꝵ de talib crim̃ĩb erubescũt Carna¬
les autem plerũq per insensibilem mẽtis cecitatem¬
non agnoscũt uiciũ ẽẽ culpabile: qd̾ dignũ bidet᷑. dãp¬
nacõe Itẽ quedã uicia species uirtutũ eẽ uidentur.
sed tamen uirtutes non sũt Nam interdũ sub p̃tex¬
tu iusticie trudelitas agitur: et putatur esse uirtus
qd̾ mmirũ est uiciũ. sicut et remissa segnicies mãsue¬
tudo esse creditur. et qd̾ agit torpeus negligencia. pu¬
tatur agere indulgencia pietatis Nõnmꝙͣ eciã bir¬
tutẽ largitatis mutatur uiciũ prodige effusionis: et bir¬
tutẽ part̾itatis tristis tenacitas untatur. et biciũ par¬
tiuane absconditur sub birtute cõstancie Item timor
lub specie obediencie occultatur. et dicit᷑ uirtꝰ hiulitatis:

Expanded text:
suos sectatores decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur damnatione. 3. Item quaedam vitia species virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis imitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus humilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊on ꝑtiiere ad beatitudinẽ cõsequẽdã scĩam rerũ:
net ẽẽ btm̃ mlta scire. sed eẽ magnũ beate uiuere
Nichil ꝓdeue hoĩe scire prude̾̃tia cũ ntuorancia doete
et nnchil obesse sciẽtib deũ. ignoranciã midi Perfecte
eiute sat qui prius deũ et ista nõ pro se sed pr̃o deo scit
Michil obesse ciuꝙͣ si per simplicitatẽ aliqua de ele¬
mentis indigne senciat: dũ modo de deo uera ꝓnũtiet
Nã ꝙͣuis de incorporeis corporeisq naturis nequeat
quisq disputare: beatũ tñ illũ faciet uita rcta cũ fide¬
De fide C.ii.

Expanded text:
on pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem scit, qui potius Deum et ista non pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fideDe fide. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
Mins qui scdm̃ deũ sapiens est: betitꝰ. est
Seata uita cognicio diuinitatis est Cogmi¬
cio diuinitatis: uirtus boni operi est. Uir¬
tus bomi operis: fructꝰ eternitatis est Nullꝰ autẽ magis¬
dũ scłm sapiens est: scdm̃ deũ stultus est Unde et ꝓpheta
Stultꝰ inquit factꝰ est omnis homo a sciẽtia sua. Pimũ
est sciẽtie studiũ: quer̾e deũ. deinde honestatẽ bite cũ inno¬
tẽtie opere. Nullus sapĩam dei plene recipit: insi qui se
ab omni abstrahe̾ actionũ cura cõtendit Unide et scriptũ
est Sapĩam scribe in tẽpore ocii: et qui mĩoratur actu
ip̃e ꝑcipiet eã Nõ ad parue intelligencie artẽ perurent:
qui scit secreta dei se penetrare nõ posse Tuc autẽ deũ rctẽ
qua ille qui deũ nescit Inuestigacõe ueri multoꝵ est q ͤ¬
rere: sed paucoꝵ est inuenire. Sa autẽ que supra hom̃is
intelligentia sũt: scrutanda non sũt Quit quid supra
hom̃is intellectũ est: querendũ nõ est Consilio autẽ diui¬

Expanded text:
nis qui secundum Deum sapiens est beatus est. Beata vita cognitio divinitatis est. Cognitio divinitatis virtus boni operis est. Virtus boni operis fructus aeternitatis est. 2. Qudum saeculum sapiens est, secundum Deum stultus est. Unde et propheta: Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Deum recte quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divi
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui uicioꝵ tẽpramiẽtis exestuat: ut quociẽs
quolibẽt tangitur uicio: tociens ad oroẽm se subdat.
ꝑseueranter intẽdere oportet aim̃i nrm orãdo atq pul¬
sando: quonsq importunas deliderioꝵ carnaliũ sugge¬
iones. que nrĩs obrepũt sensib fortissiã inten

Expanded text:
ejus qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat, perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obrepunt sensibus, fortissima inten
Abbreviated transcription (Latin):
ũ extendit qui facta sua orãdo iactanter prodit: sicut
phariseus in tẽplo iactanter orabat. se q magis ꝙͣ de¬
lũ eius oracio nõ delet pccm̃: sed et ip̃a uertit᷑. ĩ pct̃
Sic uidei ł heretici qui licet ieiunare et orare uideãt᷑.
coꝵ tñ oracio nõ delet pct̃m. nec ad purgacõis proficit
meritũ / led nuitatur pocius in pccm̃ Ideo interdum
electoꝵ in pressuris eoꝵ differt᷑ . ut impie
uersitas augeatur. Uerũ dũ iufti tẽporaliter audiũ¬
tur pro eoꝵ fit salute qui eos affligũt: ut dũ illis tẽꝑali
remedio subuenitur. prauoꝵ oculi ad cõuersionẽ apian
Uude et triũ puoꝵ trigidus ignis fuit. ut nabuchodono
dã orões ut dũ differũt᷑. forcius excitati: maiorib p̃mi¬
is cumulẽtur exẽplo pruinaꝵ et repressione messiũ in
quib ꝙͣto tardius sata semnia exeũt: tãto ad frugẽ cu¬
mulaciꝰ trescũt Quociẽs orãtes nõ cito ex audim᷑. nr̃i

Expanded text:
 expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seque magis quam Delum ejus oratio non delet peccatum, sed etiam ipsa vertitur in peccatum. i, et haeretici, qui licet jejunare et orare videantur, eorum tamen oratio non illis ad purgationis proficit meritum, sed mutatur potius in peccatum. 22. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi ad conversionem aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit , ut 286 Nabuchodonosdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur: exemplo pruinarum, et repressione messium, in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. 24. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra