comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audistis. princeps udeoꝵ
uenit ad iħm nocte. cu¬
piens secreta eius allocu¬
tione plenius discere my¬
steria fidei. cuius aperta
ostensione signorum ali¬
quatenus iam rudimen¬
ab illo querebat inuesti¬
gare ꝓmeruit. Rabbi in¬
quit. scimus quia a deo
uenisti magister. Nemo
enim potest hec signa
facere que tu facis. nisi
fuerit deus cum eo. Adeo
gͥ ih̃m uenisse ad magi¬
sterium celeste mundo
adhibendum confessus
miraculis ꝓdentib intel¬
lexit. necdum tamen ip¬
lum deum ẽẽ cognouit.
Sed quia quem magistrx
nouerat ueritatis. studi¬
ose docendus adiit: meri¬
to ad agnitionẽ diuini¬
tatis eius ꝑfecte doctus
subiit. merito utruisq
natiuitatis eius. diuine
scilicet ⁊ humane. sed ⁊
passionis atq ascensio¬
nis ipsius archana perce¬
pit. nec non etiam modũ
scđe regenerationis. in¬
gressum regni celestis.
aliãq ꝑplura doctrine e¬
uangelice sacramenta. do¬
mino reuelante didicit.
xit ei. Amen am̃ dico tͥ:
nisi quis renatus fuerit

Expanded text:
audistis, princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenab illo quaerebat investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendum confessus miraculis prodentibus intellexit, necdum tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius arcpit. Nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante didicit. xit ei: Amen amen dico tibi: Nisi quis renatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
identur itaq michi
quinqz uirgines sig¬
nificare quinqł p rtitam
continentiã acarins illece¬
bris. Continendꝰ est enim
animi appetitus a uolup¬
tate oculorum. a uolupta¬
te aurium. auoluptate
olfaciendi. gustandi. tan¬
gencli.S quia ista con¬
tinentia partim coram dõ
fit : ut illi placeatur interi¬
ori gaudio conscientie. par¬
tim coram hominib. tan¬
tum ut gloria humana
capiatur: quinq dicunt᷑
sapientes. & quinq stul¬
te. Utreq tamen uirgiẽs
Q utraq continentia est.
quãuis diuerso fomite gau¬
deat:

Expanded text:
idetur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat.
Abbreviated transcription (Latin):
illuc ꝑ meritum ñ attin¬
gunt. In lingua autem.
amplius ardere ostendit᷑
cum dicit. Mitte lararũ
ut intinguat extremum
digiti sui in aquã ce refri¬
geret linguam meam qr
crutior in hac flamma. In¬
fidelis populus uerba legi
in ore tenuit. que oꝑe ser¬
uare contempsit. Ibi gͦ am
plius ardebat. ubi ostendit
scire quod facere noluit. Qͣ¬
ꝓpter bene doctis & negligẽ¬
tib ꝑ salomonem dicitur.
Omnis labor hominis in
ore eius. s anima illius ñ
implebitur. qr quisquis hoc
solumm laborat ut sciat
quod loqui debeat. ab ip̃a
refectione sue scientie men¬

Expanded text:
illuc per meritum non attinilluc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae men
Abbreviated transcription (Latin):
bene lazarus interp̃tatur
adiutus. qr ip̃i hunc ad
ereptionem uuant. qui
eius uuiln̾ap lingue cor¬
reptionem curant.Leiii.¬
otest etiam ꝑ linctionẽ
canum lata aoulantium
lingua signari. Aoulanti¬
b etenim uulna nr̃a lin¬
gere est: qr plerum q so¬
lent etiam ipsa mala qͤ
nos in nobis rep̃hendimꝰ.
imꝓbo fauore laudare.
Contigit uͦ ut uterq mo¬
reretur. Diues qui indue¬
batur puirpura ce bysso.
sepiiltus est in inferno: in
sinu uͦ abrahe. lazarus ab
angelis. ductus est. Quid
abrahe sinus. nisi secretam
requiem significat petris:
De qua ueritas dicit. Mul
ti uenient ab oriente cẽ oc¬
cidente. ce recumbent cum
abraham & ysaac & iacob
in regno celorum. Filii aut̃
regni eicientur in tenebras
exteriores.Qui enim pur¬
pura indiitus dicitur. rec¬
de longinquo ad uidendũ
lararum oculos leuat qr
iudĩcii suꝑ se in requiem
attendunt quorum post
gaudia contemplari nul¬
latenus possunt. Longe uͦ
est quod conspiciunt. qr

Expanded text:
et Lazarus bene interpretatur et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cAbraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recde longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, qujudicii, super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
t contra iacentis pau¬
peris uulnera linge¬
bant canes. Non num¬
quam solent in sacro elo
doctores sancti dum in con¬
fessione peccati nri nos in¬
struunt. quasi uulnus mẽ¬
tis ꝑ linguam tangunt.
Et quia nos loquendo a
peccatis eripiunt. quasi
tangendo uulna ad salu¬
dem rediicunt. Quia
enim canum nomine p̃¬
dicatorum lingua signa¬
tur domino ꝑ psaimistã
dr̃. Lingua canum tuoꝵ
ex inimicis ab ipso. Ex
uideis quippe infidelib
sc̃i predicatores electi ft̃:
qui in assertionem ueri¬
tatis contra fures latroneᷤᷤ¬
q uenientes. magnos ꝓ
domino ut ita dicã la¬
tratus dederunt. Quo ꝯ¬
tra de quoriimdã repbati¬
one dicitur. Canes mu¬
ti non ualentes latrare. Qa
gͥ predicatores sancti pecĩa
dampnant. confessionem
nͦ pecc̃orum adꝓbant dicẽ¬
tes. Confitemini alteritix
cem ut saluemini. ulcera
lazari canes ungunt. Sc̃i
ce enim doctores dum gen¬
tilium confessionem acci¬
piunt. mentium uulña
saluti restituunt. Unde ⁊¬

Expanded text:
t contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloqdoctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum cem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ampedes autem sunt¬
que manib gestantur.
opera. que secundũ istã
continentiã fiunt. Dictũ
est autem. Luceant oꝑa
ur̃a coram hominib. Os
uero acceperunt lampa¬
des suas. & uenerunt ob¬
uiam sponso. Intelligen¬
ne censeri. de quib agit᷑
Non enĩ posst̃ qui xp̃ia¬
ni non sunt sponso xͦ
uenire obuiam.S qͥnq
satue acceptis lampadibꝰ
sus. ñ sumpserunt ole¬
um secum:¬

Expanded text:
ampades autem sunquia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegenne censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum
Abbreviated transcription (Latin):
erit. & precepto legis: cau¬
da hostie in sacrificio iube¬
tur offerri. In cauda quip¬
pe finis est corporis. E
ille bene immolat: qui
sacrificium boni õperis
usq ad fincm debite per¬
diicit actions. Hinc ioseph
inter reliquos fr̃s. talarẽ
tunicam habuisse describi¬
tur. Tunica quippe usq¬
ad talum est opus bonum
usq ad consummationẽ.
Sed maria cum fleret.
melinauit se ce ꝓspexit ĩ
monumentum. Certe iam
monumentum uacuum
uiderat. iam sublatum do¬
minum nuntiauerat. Qͥd
est quod se iterum inclinat.
iterum uidere desiderat: sed
amanti semel aspexisse ñ
sufficit. quia uis amoris:
intentionem multiplicat
inquisitionis. Quesiuit g
prius. ce minime inuenit.
ꝑseuerauit ut quereret: un¬
de & contigit ut inueniret.
Actũ itaq est ut desideria.
dilãta crescerent. & crescen¬
tia caperent qd̵ inuenissẽt.
Hinc est enim qd̃ de eodẽ
sponso: eccł̃ia in canticis
canticorum dicit. In lectu

Expanded text:
erit, et precepto legis cauerit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usqad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectu
Abbreviated transcription (Latin):
eis statim gaudia man¬
dat: id ipsum celebrata ĩ¬
mortalitatis gła iterans.
qd̾ ad passionem mortis
iturus. quasi pignus spe¬
cialis salutis ac uite com¬
mendauerat dicens. Paicẽ
reliquo uobis: pacem me¬
am do uob̃. Cuius gr̃am
mimeris eo quoq nato
ui̾si mox pastorib angłi
predicabant. laudantes
celsis deo. & in terra pax
hominib bone uolunta¬
tis. Quia nimirum tota
redemptoris nr̃i in carne
dispensãtio. miindi est re¬
ria autem stabat ad monu¬
mentum foris plorans.Q
in re pensandum est. huiꝰ
mulieris mentem quanta
us amoris incenderat. que
a monumento domini eti¬
am discipulis recedentibꝰ.
nõ recedebat. Exquirebat
quem non inuenerat:fle¬
bat inquirendo: ce amoris
sui igne succensa. eius ꝙ
ablatum credidit ardebat
desiderio. Unde contigit. ut
eum sola tunc uideret:
que remansit ut quereret.
Qiia nimirum uirtꝰ bo¬
ni oꝑis perseuerantia est:
& uoce ueritatis dicitur.
usq in finem. hic saluus

Expanded text:
is statim eis gaudia manis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes celsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reria autem stabat ad monumentum foris plorans. Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa ejus, quem ablatum credidit, ard. « Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret: quia nimirum virtus boni operis perseverantia est:  voce veritatis dicitur: usque in finem, hic salvus
Abbreviated transcription (Latin):
tandum. & diligenter me¬
morie commendandum ẽ:
quod de se loquentib dñs
discipulis astare in medio.
& presentiam sue uisioĩs
reuelare dignatus est. Hoc
est enim. quod fidelib cun¬
ctis alibi ꝓmisit dicens.
Hbi sunt diio uel tres
congregati in nomine nieo:
ibi sum in niedio eorum.
to confirmandam namq
fidei nr̃e ꝯstantiam. quod
semꝑ agit p̃sentia diuine
pietatis: aliquando etiã
presentia uoluit corporał
ostendere uisionis. Ec .iii.¬
am & de nobis quam¬
uis porro infra apłoꝵ
bemus. ipsum uidelicet
ẽẽ in medio nr̃i: quociens¬
cumiq uenientes in noĩe
illius. congregamur. No¬
men quippe illius iħc: id
est saluator. Et cum de
acquisitione ꝑpetue salu¬
tis iocubari conuenimus:
constat nimirum. quia
in nomine iħu congrega¬
mur. Nec dubitare fas est.
de hiis que ipse amat cõ¬
ferentib nob̃. eum ẽẽ pre¬
rius. quanto ea que ore
ꝓferimus: ꝑfectione cor¬
dis retinemus. Deinde
uidendum. qd̃ apparens
saluator discipulis.pacis¬

Expanded text:
tandum et diligenter memoriae commendandum est, quod de se loquentibus discipulis Dominus astare in medio, et praesentiam suae visionis revelare dignatus est. Hoc est enim quod fidelibus cunctis alibi promisit, dicens: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Ad confirmandam namque fidei nostrae constantiam, quod semper agit praesentia divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostobemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de acquisitione perpetuae salutis locuturi convenimus, constat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat conferentibus nobis eum esse praerius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pac
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliorum merito: ig¬
noscit auis: & dum alos
ꝓbat.: Aliis relaxat errata.
Cur apd̃ te homo colle¬
ga non ualeat. cũ apd̃
dominum seruus ce int̾¬
ueniendi meritum. ⁊ ius
habeat impetrandi: Dis¬
ce qui iudicas ignostere.
disce quia eger es impe¬
trare Si grauium pecc̃oꝵ
diffidis ueniam adhibe
precatores. Aohibe eccliam
que pro te precetur. cuiꝰ
contemplatione. qd̃ tibi
dominus negare posset ig
tici istius corpꝰ credamus
esse sanatum. Cognosce
ta men interioris homi¬
nis sanitatem: cui pecc̃a
donantur. Que cum iu¬
dei asserunt: a solo dño
posse concedi. deum utiq
confitentur suoq iudi¬
cio ꝑfidiam suam ꝓduis.
ut opus astruant perso¬
nam negent. Itaq ab ip¬
sis & operib suis dei fili¬
us accipit testinonium.¬
& uocis suffragium non¬
requirit.Perfidia enim cos¬
fiteri potest. credere non po¬
test. Itaq testimonium ñ
deest diunitati. fides deest
saluti. Nam &e ualidius ẽ.
ad fidem quod confitentur

Expanded text:
qui aliorum merito igqui aliorum merito ignoscit aliis, et dum alios probat, aliis relaxat errata. Cur apud te homo collega non valeat, cum apud Dominum servus et interveniendi meritum, et jus habeat impetrandi? Disce qui judicas, ignoscere: disce qui aeger es, impetrare. Si gravium peccatorum diffidis veniam, adhibe precatores, adhibe Ecclesiam quae pro te precetur, cujus contemplatione quod tibi Dominus negare posset, igtici istius corpus credamus esse sanatum: cognosce tamen interioris hominis sanitatem, cui peccata donantur, quae cum Judaei asserunt a solo Domino posse concedi, Deum utique eum confitentur, suoque judicio perfidiam suam produnt; ut opus astruant, personam negent. Itaque ab ipsis et operis sui Dei Filius accipit testimoniut vocis suffragium nonrequirit; perfidia enim confiteri potest, credere non potest. Itaque testimonium non deest divinitati, fides deest saluti. Nam et validius est ad fidem quod confitentur
Abbreviated transcription (Latin):
oerunt. & ꝑtegulas submi¬
serunt illum cum lecto
in medium ante ih̾m.
Non ociosa huis para¬
lytici nec angusta medi¬
cina est. quando uominꝰ
& orasse premittitur. nos
utiq ꝓpter suffragium.
S ꝓpter exemplum. Imi¬
tandi enim speciem de¬
dit: non impetrandi am¬
bitum requisiuit. W cõ¬
uementib ex omni gali¬
gis doctorib inter cetors
remedia debilium.para¬
lytici istius medicina
describitur. Primum oĩ¬
um qd̃ ante diximu
unusquisq eger petende
precatores salittis debet
adhibere. ꝑ quos nr̃e uite
compago resoluta. actuũ¬
q nr̃orum clauda uesti¬
gia uerbi celestis remedio
reformentur. Sint igitur
aliqui monitores mentiᷤ
qui animum hominis
quamuis exterioris. cor¬
poris debilicate dorpentẽ
ad supiora erigant. quo¬
rum rursus ocominiculis
attollere. & humiliare se
faciluis ante ñm docet᷑
dominico uideri dignus
aspectu. Humilitatẽ enĩ
respiete dominus quia
respexit humilitatem an¬
cille sue. Quorum fidem¬
tua. Magnus dominus

Expanded text:
per tegulas submiserunt illum in lecto, in medium, ante Jesum. . 10. Non otiosa hujus paralytici, nec angusta medicina est, quando Dominus et orasse praemittitur, non utique propter suffragium, sed propter exemplum; imitandi enim specimen dedit, non inpetrandi ambitum requisiuit. et conuenientibus ex omni Galilegis doctoribus inter ceterorum remedia debilium paralytici istius medicina describitur. primum omnium quod ante diximus unusquisque aeger petendae precatores salutis debet adhibere, per quos nostrae uitae conpago resoluta actuumque nostrorum clauda uestigia uerbi caelestis remedio reformentur. sint igitur aliqui monitores mentis, qui animum hominis quamuis exterioris corporis debilitate torpentem ad superiora erigant. quorum rursus adminiculis et adtollere et humiliare se facilis ante Iesum locetur dominico uideri dignus aspectu; humilitatem enim respicit dominus, quia respexit humilitatem ancillae suae. Quorum fidem11. Magnus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Eadem maĩestate & poten¬
tia: qua cogitationes ue¬
stras intueor possum &
hominib delicta diniitt̃e:
Ex uobis inteuigite quid
paralyticus consequatur.
Quid est facilius dicere.
dimittuntur tͥ peccata. an
dicere surge ce ambula.
Inter dicere & facere mul¬
ta distantia est. Utrum
sint paraiytico peccata di¬
missa solus nouerat qui
dimittebat. Surge autem
ce ambula tam ille qui sur¬
gebat: quam hi qui con¬
surgentem uidebant apꝓ¬
bare poterant. fit gͥ carna¬
le signum. ut ꝓbetur spi¬
ritale. Quãquam ciusdẽ
uirtuts sit: & corpori e
anime uitia dimitr̃e. &e da¬
tur nobis intelligentia. ꝓp
ter peccata pleraq eueni¬
re corporum uebilitated.
Et idcirco forsitan. prius
dimittuntur peccata: ut
causis uebilitatis ablatis.
sanitas restituatur. Tolle
ralytica si surrexerit: si ro¬
bur pristinum recuperaue¬
rit: portat lectum suum
in quo iacebat. antea dis¬
soliita: & portat illum ĩ
domum uirtutum suaꝵ.¬

Expanded text:
Eadem majestate et potenEadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus peccata dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatQuid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: surge et ambula? Inter dicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quanquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentiter peccata plerasque evenire corporum debilitates. Et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata ut, causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. Quaeralytica si surrexerit, si pristinum robur recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat antea dissoluta, et portat illum in domum virtutum sua
Abbreviated transcription (Latin):
iacentem in lecto: qr ip̃e
ingredi non ualebae.
Uidens autem iħe: non
eius fidem qui offerebat᷑
s eorum qui offerebant:
dixit paralytico. Confi¬
de fili: remitcuntur tibi
peccata tua. Omira hu¬
militas despectum & de¬
bilem totisq membroꝵ
compagib dissolutum
filium uocat: quem sac̃¬
dotes non dignabantur
attingere. Aut certe ideo
filium: qr dimittuntur ei
pectata sua. Iuxta tropho¬
logiam interdum anima
iacens in corpore suo. totiꝰ
membrorum uirtutibus
dissoluta. a perfecto doctore
offertur curanda domino.
Que cum misccł̾ia eius sa¬
nata fuerit: tantum robo¬
ris accipit. ut porter statĩ
lectulum suum. Et ecce qͥ¬
dam de scribis: dixerunt
intra se. Hic blasphemat.
te domino. Ego sum qui
deleo iniquitates tuas.
onsequent̾ gͦ scribe.
qr hominem putabant &
uerba dei non intelligi bãt.
arguunt eum blaspbemĩe.
D dominus uidens cogi¬
tationes corum. ostendĩt
se deum qui potest cordis
occita cegnoscere: & quo¬
dammodo tacens loquit᷑.

Expanded text:
jacentem in lectulo, quia ipse ingredi non valebat. Videns autem Jesus non ejus fidem qui offerebatur, sed eorum qui offerebant, dixit paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. O mira humilitas, despectum et debilem, totisque membrorum compagibus dissolutum, filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere. Aut certe ideo filium, quia dimittuntur ei peccata sua. Juxta tropologiam interdum anima jacens in corpore suo, totis membrorum virtutibus dissolutis, a perfecto doctore offertur curanda Domino, 49 quae si misericordia ejus sanata fuerit, tantum roboris accipit, ut portet statim lectulum suum. Et ecce quidam de Scribis dixerunt intra se: Hic blasphemat. tem Deum: Ego sum qui deleo iniquitates tuas . Consequenter ergo Scribae, quia hominem putabant, et verba Dei non intelligebant, arguunt eum blasphemiae. Sed Dominus videns cogitationes eorum, ostendit se Deum, qui possit cordis occulta cognoscere, et quodammodo tacens loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
replerentur. Ꝙ reuera ma¬
gna & ineffabilis erat cã
gaudendi. cum in conspe¬
ctu sc̃e multitiidinis supͣ
omnium creaturarũ cele¬
stium dignitatem. huma¬
ni geñis natura conscen
deret: suꝑgressura angłi¬
cos ordines. & ultra aR¬
changeloꝵ altitudines ele¬
uanda. nec ullis sublimi-¬
tãtib modum sue ꝓuer¬
tionis habitura. nͥ eterni
patris recepta con essu. il¬
lius głe sociaretur in thro¬
no. cuius nature copula¬
batur in filio. Quia igit᷑¬
xp̃i ascensio nr̃a ꝓuectio
est: & quo precessit gloria
capitis. eo spes uocãtur &
corporis. dignis dilectissi¬
ii exultemus gaudiis. &
pia gr̃arum actione lete¬
mur. Hodie enim non so¬
lum paradysi possessores
firmati sumus. s e̾tiam
celorum in xp̃o suꝑna pe¬
netrauimꝰ ampliora adep¬
ti per ineffabilem xp̃i gr̃a¬
tiam. quam ꝑ diaboli a¬
miserãmus inuidiã. Nam
quos uiruientus inimicus
pruni habitaculi felicitate
deiecit: eos sibi concorꝑaites

Expanded text:
replerentur . Et revera mareplerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitudinis super omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura deret, supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos
Abbreviated transcription (Latin):
patur. flammã fidei illu-¬
minata corda concipiunt.
& que erant tẽpida. reserã¬
de scripturas dño: efficiũ.¬
tur ardentia. Infractione qͦ¬
q panis conuescentium
aꝑuintur obtutus. mul¬
do felicius horum oculis
patefactis quib natiire
sue manifestata est głifi¬
catio. quam illorum gẽne-¬
ris nr̃i principum. quib
preuaricationis sue ingesta¬
est confusio. Lc ini¬
pus dilectissimi qd̃ inter
resurrectionem dñi & as¬
censionem eius exactum
est: hoc ꝓuidentia dei cu¬
rauit. hoc docuit. Hoc suo¬
rum ce oculis insinuauit
& cordib. ut dominus ih̃c
xp̃e uere agnosceretur re¬
suscitatus. qui uere erat ce¬
natus. & passus. & mor¬
tuus. Unde beatissimi a¬
postoli omnes q discipłi
qui ce de exitu eius fue¬
rant trepidi. & de fide re-¬
surrectionis ambigui. ita
sunt ueritate ꝑspicua ro-¬
borati: ut dño in celorum
eiinte sublimia. non solũ
nulla afficerentur tͥsticia.
s ẽtiam magno gaudio

Expanded text:
patur. Flammam fidei illupatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. CAP. IIpus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuavit et cordibus, ut Dominus Jesus Christus vere agnosceretur resuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis predicatoꝵ suo¬
rum inesse pectorib: i¬
si illa trepida sollicitudo
ce curiosa cunctatio nr̃e
apłis consulebatur. nos
in. illis uiris contra calũ¬
pnias impiorum. & con¬
tra terrene argumenta sa¬
pientie docebamur. Nos
illorum instruxit aspectꝰ.
nos erudiuit auditus:
nos confirmauit adtat¬
tus. Grãs aamus diui
patrum necessarie tardi¬
tati. Dubitatum est ab
illis. ne dubitaretur a
rectionem domini ascen¬
sionemq fluxerunt oci¬
oso transiere discursu: s
magna in eis confirma¬
ta sacramenta magna sunt
reuelata mysteria. In his
dire mortis metus aufer¬
tur. & non solum anime
s etiam carnis immorta¬
litas declaratur. In bis per
insufflationem domini in
ceteros post regni claues
ouilis dominici cura mã¬
datur. In his dieb duobꝰ
discipulis t̾cius in uia do¬
minus comes iungitur.
ce ad omnem nr̃e ambi¬
guitatis caliginẽ det̾gen¬
dam. pauentium ac tre¬
pidantium tarditas incre¬

Expanded text:
veritatis praedicatorum suoveritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus, nisi illa trepida sollicitudo et curiosa cunctatio nostrapostolis consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, ne dubitaretur a rectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem Domini infcaeteros, post regni claves, ovilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas incre
Abbreviated transcription (Latin):
ost beatam et
głosam resurrec¬
tionem domini
uerum dei templum u¬
daica impietate resouitũ
diuina intriduo potentia
suscitauit. quadragenariꝰ
hodie dilectissumm sc̃orũ
dierum expletus est nu¬
merus sacratissima ordi¬
natione dispositus. & ad
utilitatem ñr̃e eruditioĩs
impensus: ut dum a uo¬
mino in hoc spatium mo¬
ra p̃sentie corporalis exten¬
doitur. fides resurrectionis
docum̃tis necessariis mu¬
niretur. Mors enim xp̃i
multorum discipulorum
corda turbaiit ce de sup¬
plicio crucis. de emissione
sp̃c. de exanimati corporiᷤ
sepultura. grauatis mes¬
titudine mentib quidã
diffidentie torpor obrep¬
serat. Nam cum sc̃e mu¬
lieres sicut euangelica
patefecit hystoria reuolii¬
tum amonum̃to lapi¬
dem. sepulchrum corpore
uacuum. & uiuentis uo¬
mini testes nuntiarent¬
angelos: uerba earum
apostolis aliis q discipu¬
lis deliramentis similia
uidebantur. Quã utiq
hesitationem humana ĩ¬
firmitate nutantem. ne¬
quaquam ꝑmisisset sp̃c

Expanded text:
ost beatam et gloriosam resurrectionem Domini verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ministris qui eam suble¬
bonis doctorib qui spem
sanationis openiq int̾¬
cessionis suggerant indi¬
marco narrante quatuor
fuisse reperiuntur. sine qr
quatuor euangelii libris
omnis pdicantium uirtꝰ.
omnis sermo firmatur.
seu quatuer sunt uirtu¬
tes: quib adꝓmerendam
sospitatem fiducia men¬
tis erigitur. De quib in
eterne sapientie laude dr.
Sobrietatem enim cẽ sa¬
pientiam uocet. ce iusti

Expanded text:
ministris qui eam subleministris qui eam sublebonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indMarco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justi
Abbreviated transcription (Latin):
erat domini ad sanandũ
Si uommꝰ sedens docu¬
erit. quando scribis ce
phariseis consedentib para¬
lyticum curauit. Lucas bre¬
iandi gr̃a preteriit. sed
matheus &e mareus qui
narrant.questionem facẽ
uidentur. qm quidem ma¬
theus in ciuitate sua. mar¬
cus in capharnaum hoc
eum fecisse testantur. Qe
difficilius solueretur. si ma¬
theus etiam nazarech no¬
minaret. Nunc uͦ uł ip̃a
galilea in qua erat na¬
zareth intelligenda ẽ dic¬
ta ciuitas xp̃i. eto distin¬
ctionem uidelicet regioni
transmarine gerasenors
de qua transfretando sic̃t
matheus scripsit.uenerat
galileam uel certe ipsa
capharnaum ciuitas xp̃i
est dicta. quam ñ nascen¬
do. s uirtutib illustran¬
do suam ipse fecerat. Et
ecce uiri portantes in lec¬
to hominem qui erat pa¬
ralyticus: & querebant eũ
inferre. ce ponere ante illũ.
¶Uratio paralytici huiꝰ.
aĩe .i. pꝰ diuturnam illece¬
bre carnalis inertiam. ad
xp̃m suspirantis indicatꝰ
saluationem. que nuimirũ

Expanded text:
us Domini erat ad sanandum minus sedens docuerit, quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi causa praeterit; sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testatur . Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea, in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerazenorum: de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tur: in quo seꝑtiformis
cunctis &e credenda reue¬
latur. & credita datur.
Neq ordeacei fuisse pro¬
duntur sicut illi quinq
de quib quinq hominũ
milia saturata. ne iterũ
sicut in lege uitale am¬
me alimentum corporali¬
b sacramentis obtegere¬
tur. Ordei ceenim medul¬
la: tenacissima palea te
ride discumbebat. nunc
ubi septem panib refici¬
enda est suꝑ terram dis¬
cumbere p̃cipitur. quia ꝑ
scripturam legis carnis
desideria calcare ce com¬
primere iubemur. Omĩs
enim caro fenum. ce oĩs
gła eius tamquam flos
feni. In nouo autem tes¬
tamento. ip̃am quoq t̾¬
ram ac facultates tempo¬
rales derelinquere p̾cipi¬
mur. uł certe quia mons
in quo turbe dominicis pa¬
nib refłebant᷑. ⁊attitudi¬
nem ut supradiximꝰ redẽp¬
toris nr̃i significat. ibi sr̃
fenum hic suꝑ t̾ram refi¬
citur. Ibi enim celsitudo
xpp̃i ꝓpter carnales homi¬
nes & iersem terrenã car¬
nali spe & desiderio tegit᷑.

Expanded text:
ntur, in quo septiformis ntur, in quo septiformis cunctis et credenda revelatur, et credita datur. Neque hordeacei fuisse produntur, sicut illi quinque, de quibus quinque sunt hominum millia saturata, ne iterum sicut in lege vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur. Hordei etenim medulla tenacissima palea tegride discumbebat, nunc ubi septem panibus reficienda est, supra terram discumbere praecipitur, quia per Scripturam legis carnis desideria calcare et comprimere jubemur. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . In Novo autem Testamento ipsam quoque terram ac facultates temporales derelinquere praecipimur. Vel certe quia mons in quo turba dominicis panibus reficiebatur, altitudinem ut supra diximus Redemptoris nostri significat, ibi super fenum, hic super terram reficitur. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam, carnali spe et desiderio tegitur;
Abbreviated transcription (Latin):
natus. solum autem con¬
iugium exꝑtus. ad mini¬
st̾ium sp̃uale conũsus est.
Neq iste uenit de longin¬
quo: qr usus comunctiõe
concessa. ꝑ illicita ñ erra¬
uit. Aui uero post carnis
flagitia. aui post falsa tes¬
timonia. alii pꝰ facta fur
as. Alii pꝰ ꝑpetrata homiti¬
dia. ad penitentiã redeunt.
atq ad omnipotentis dei
seruitium conũtuntur. Hi
uidelicet ao uomnum de
longinquo ueniunt. Qnͣ¬
to enim quisq plus in pͣ¬
uo oꝑe errauit: tanto ab
omnipotente domino lon¬
gius recessit: łc iiͣ.
Hentur gͥ alimenta eis.
etiam qui de longinquo
uires reparent. quas in fla¬
gituis amiserunt. Itẽ uidei
quicumq in xp̃m credide¬
runt. de ꝓpe ad illum uene¬
erant litteris edocti de illo.
Credentes uͦ ex gentib de
longe utiq uenerunt ad
sc̃arum monimentis de
eius erant fide p̃moniti.
Et interrogauit eos. Et
panes habetis: Qui dixe¬
runt. Septem. Bene sep¬
tem panes in ministerio
noui testamenti ponu¬

Expanded text:
natus, solum autem connatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit de longinquo, quia usus concessa per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testimonia, alii post facta furtas, alii post perpetrata homicidia, ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad longinquo veniunt. Quanto enim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Dentur igitur alimenta eis, etiam qui de longinquo vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Item Judaei quicunque in Christo crediderunt, de prope ad illum veneerant litteris edocti de illo. Credentes vero ex gentibus de longe utique venerunt ad sanctarum monimentis de ejus erant fide praemoniti. Et interrogavit eos: Quot panes habetis? Qui dixerunt: Septem. Bene septem panes in mysterio Novi Testamenti ponu
Abbreviated transcription (Latin):
infirmorum sustinuit: qr
electi quiq fide sce trini¬
tatis lucidi: uomino ꝓ
sius suorumq peccatis
amme uidelicet languori¬
b ꝑseueranti instantia
supplicant. Item turba tri¬
duo dominum sustinet:
quando muttitudo fideli¬
um peccata que ꝓpetraũ.
ꝑ penitentiam declinais:
ad dominum se in opere
in locutione atq in cogi¬
tatione conuertit. Quos
dimittẽ ieiunos in domũ
suam dõminꝰ non uult
ne deficiant in uia. quia
uidelicet conũsi pecc̃ores
in presenti uite uia defi¬
ciunt. si in sua conscien¬
tia. sine doctrine sce pabu¬
io dimittantur. Ne ergo
iassentur in huiꝰ peregrina¬
tionis itiñe pascendi sunt
sacra ammonitione. Ualde¬
autem  pensanda est
pia sententia que ꝓcessit
ex ore ueritatis: qua dr̃.
Quidam enim ex eis: de
longe uenerunt. Est air̃e
ꝑtus: ad omnipotentis
dei seruitium festinauit.
Iste de longinquo non ue¬
nit. qr ꝑ incorruptionem
& innocentiam proximus
fuit. Alius nulla impudi¬
citia nullis flagitiis inqͥ¬

Expanded text:
rum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium, peccata quae perpetravit per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesenti vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquirtus; ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inqui
Abbreviated transcription (Latin):
Mnium quidem
sc̃orum sollempni¬
tatum fĩs dilectissimi to¬
tus mundus est parti-¬
ceps. & unius fidei pie¬
tum recolitur: commu¬
nib ubiq gaudiis cele¬
erumꝑtamen hodierna
sollempnitas. p̃ter illam
reũentiam. quam toto
t̾rarum orbe ꝓmeruit. spe¬
bis exultatione ueneran¬
da est: ut uͥ p̾cipuorum
apostoloꝵ głificatus est
exitus: ibi in die marty¬
orii eorum. sit leticie prĩ¬
cipatus le i

Expanded text:
Omnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietum recolitur, communibus ubique gaudiis celeerumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, spebis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. I
Abbreviated transcription (Latin):
tre. Dicit de sp̃u sancto
aple. Hec autem omnia
operatur. unus atq rõe
sp̃c. diuidens singulis ꝓ¬
ut uult. Pater ergo mit¬
tit sp̃m. filius mittit
sp̃m. sp̃s ipse ubi uult
spirat: qr ꝓfecto ut di-¬
pater qui in celis ẽ re¬
uelauerit filio columbe
myst̾̃ium fidei. quod ei
caro & sanguis reuela¬
re nequibat.

Expanded text:
. Dicit de Spiritu sancto Apostolus: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit Spiritum: Spiritus ipse ubi vult, spirat: quia profecto ut diPater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat.
Abbreviated transcription (Latin):
filius columbe nuncupa¬
tur. qui sp̃iali gr̃a plenꝰ
extitisse monstratur. Et
usta satis laude dilec¬
torem confessorem q su¬
um dominus remiiniat.
cum eum scĩ sp̃c filium
ẽẽ testãtur: aquo ip̃e dei
uiui filius asseratur. quã¬
uis hoc ipsum multum
dissimiliter fieri nullus
fidelium dubitat. Domi¬
nus enim xp̃c filius dei
ꝑ naturam. petrus sicut
&e cet̃ĩ electi filius scĩ sp̃c¬
qr de ip̃o natus est: petreꝰ

Expanded text:
filius columbae nuncupafilius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi filius sancti Spquia de ipso natus est, Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
i enim inter sacram̃ta
incarnationis eius quib
redempti sumus. potentiã
diuinitatis qua creati su¬
mus pia semꝑ mente re¬
ioumus. fit ut ipsi quoq
cum petro suꝑne beatitu¬
dinis mercede donemur.
Nam confitente illo xp̃m
filium dei uiiii. uideamꝰ
qd̃ sequitur. Respondẽs
autem iħ̃c: dixit. Beatus
es symon bariona. Con¬
stat gͦ quia post ueram
xp̃i confessionem: uera
beatitidinis premia pre¬
stant: s intueamur at¬
tenti quale quantum ue
sit nomen illud quod
confessorem głificat. ut
huius etiam nos uera¬
citer eum confitendo me¬
amur ẽẽ consortes. Beatꝰ
es inquit symon bario¬
na. Bariona syriace. la¬
tine dicitur filius colũ
recte uocatur apłs petrꝰ.
& ip̃e prudenti ac pia si¬
plicitate dominum seqͤ¬
batur: memor illius pre¬
cepti qd̃ cum suis con¬
discipulis ab eodem ma¬
gistro simplicitatis ac ũi¬
tatis accipit. Estote pru¬
dentes sicut serpentes.
c& simplices sicut colũ¬
suꝑ dominũ in colum¬
be specie uescendit. recte

Expanded text:
i enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit nomen illud, quo confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbrecte vocatur apostolus Peet ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut colum Dominum in columbae specie descendit, recte
Abbreviated transcription (Latin):
urtus & dei sapientia
que dicit. Dominus poᷤ¬
sedit me ininitio uiar
suaꝵ. antequam quic¬
quam faceret aprincipi¬
o. Petrus filius sp̃c sc̃i. ex
eo tempore quo ab ip̃o
illuminatus. gr̃am diui¬
ne cognitionis accepit.
Et quia una uoluntas.
eadem est oꝑatio sc̃e tri¬
nitatis. Recte cum di¬
xiss beatus es symon
bariona roest filius gr̃e¬
quia caro c sanguis ñ
reuelauit tͥ: s peter meus
qui est in celis. Pat̃ quip¬
filii: quod facillimis sa¬
cre scripture. ꝓbabitur
exemplis. Dicit namq de
patre apl̃s. misit deus
sp̃m filii sui in corda
nr̃a. Dicit ip̃e filius ue
sp̃u sc̃o cum autem ue

Expanded text:
s et Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset, Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius grQuia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quipFilii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra . Dicit ipse Filius de Spiritu sancto: Cum a
Abbreviated transcription (Latin):
&e a fideli eius discipulo
ẽẽt ꝓferenda sententia:
dominus ip̃e humilita¬
dem assumpte humani¬
tatis ꝓfiteatur: discipłs
excellentiam diuine eter¬
nitatis ostendat. Dominꝰ
de se quod minus est:
discipulus de domino in¬
timat qd̃ maius est. Do¬
minus de se qd̃ factus
est ꝓpter nos: discipuluᷤ
oeclarat de domino.quia
ip̃e est qui fecit nos. Sic
&̾ in euangelio dominus.
multo crebrius se filium
hominis quam filium
dei appellare consueuit.
ut nos ammoneat reco¬
quam ꝓ nobis suscepit.
S nos necesse est tan
to humilius diunita¬
tis eius aita uenerari.
quanto illum memini¬
mus ꝓ nr̃a exaltatione
aes chiimanitatis infima
descendisse:¬

Expanded text:
et a fideli ejus discipulo et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat quam pro nobis suscepit. Sed nos necto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse
Abbreviated transcription (Latin):
uit deus ꝑ sp̃m suum.
Cui simile est qd̃ hic do¬
minus cum interrogass
discipłos qͤm eũ dicerent cẽ¬
homines. & illi diũsas
diuersoꝵ opiniones ꝓm¬
psissent: dicit uuis. Uos
aũ quem me ẽẽ dicitis:
Quasi ab hominum ge¬
neralitate illos sequest᷑ͣnͣs.¬
& deos ac dei filios per
adoptionem iam factos
insinuans: uixta illud
psalmiste. Ego dixi dii
estis. & filii excelsi om̃s.
Respondens symon pe¬
trus: dixit. Tu es xp̃e
filius dei uiui. Deum ui¬
uum appellat ed distin¬
ctionem falsorum dõꝵ
quos uario delusa erro¬
re gentiutas. uł de mor¬
tuis sibi hominib in¬
stituit uł maiore demen¬
tia de sesibili materia
quos adoraret creauit.
De qu ib canitur ĩ ꝑsai¬
mo. Symulachra genti¬
um argentum & aurum.
oꝑa manuum hominũ.
Os habent ce non loqͤn
tur. & cet᷑a. Notet autem
dilectio ur̃a quam mirã¬
da distinctione sit factũ.
ut cum de utraq eusdẽ
domini cẽ saluatoris nr̃i.
natura ab ip̃o domino

Expanded text:
vit Deus per Spiritum suum . vit Deus per Spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus cum interrogasset discipulos, quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones prompsissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, Diomnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habtur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura, ab ipso Domino