comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ionathe. et ponatur in mon¬
te scõ in loco celebri. Et uidit
demetrius rex qd̃ siluit terra
in conspectu suo. et nichil ei
resistit: dimisitq exercitũ su¬
um ununquenque in locum
suũ: excepto peregrino exerci¬
tu quem traxit ab insulis gẽ¬
tium. Et inimici erant ei om̃s
exercitus patrũ eius.Triphon
autem erat quidam partiũ
alexandri prius: et uidit qm̃
om̃is exercitus murmurat
contra demetriũ. et iuit ad e¬
macuhel arabum qui nutri¬
ebat antiochum filiũ alexan¬
dri: et assidebat ei ut traderet
eum ipsi. ut regnaret loco pa¬
tris sui. Et enuntiauit ei qͣnͣ¬
ta fecit demetrius. et inimiciti-¬
as exercituũ eius adu̾sus il¬
lum: et mansit illic diebus
multis. Et misit ionathas ad
demetrium regeni. ut eiceret
eos qui in arcẽ erant in hieru¬
salem. et qui in presidus erant:
quia impugnabant isrł. Et mi

Expanded text:
Ionathae et ponatur in monIonathae et ponatur in monte sancto in loco celebri et vidit Demetrius rex quod siluit terra in conspectu suo et nihil ei resistit dimisit totum exercitum suum unumquemque in locum suum excepto peregrino exercitu quem contraxit ab insulis gentium et inimici erant ei omnis exercitus patrum eius Tryfon autem erat quidam partium Alexandri prius et vidit quoniam omnis exercitus murmurat contra Demetrium et iit ad Emalcuhel Arabum qui nutriebat Antiochum filium Alexandri et adsidebat ei ut traderet eum ipsi ut regnaret loco patris sui et enuntiavit ei quanta fecit Demetrius et inimicitias exercituum eius adversum illum et mansit illic diebus multis et misit Ionathas ad Demetrium regem ut eicerent eos qui in arce erant in Hierusalem et qui in praesidiis erant quia inpugnabant Israhel et mi
Abbreviated transcription (Latin):
de his om̃ib: hunc modum
continentes. Rex demetrius io¬
nathe fratri salutem: et gen¬
ti iudeoꝵ. Exemplum epistole
quam scripsimus lastheni pa¬
renti nostro de uobis: misimꝰ
ad uos ut sciretis. Rex deme¬
trius lastheni parenti salutẽ.
Genti iudeoꝵ amicis nris. et
conseruantibz que iusta sunt
apud nos. decreuimus bene¬
facere: ꝓpter benignitatẽ ip̃o¬
rum quam erga nos habent.
Statuimus ergo illis om̃s
fines iudee. et tres ciuitates
liddam et. ramathe que ad¬
dite sunt iudee et samariam.
et om̃s confines earum seque¬
strari om̃ib sacrificantibus
in hierosolimis:pro his que
ab eis rex prius accipiebat ꝑ
singulos annos. et pro fructi¬
bus terre et pomoꝵ. Et aliaq̃
ad nos pertinebant decimaꝵ
et tributoꝵ ex hoc tempore re¬
mittimus eis: et areas salina¬
rum. et coronas que nobis de¬
ferebantur. Omnia ip̃is conce¬
dimus: et nichil horum irri¬
tum erit ex hoc et in omnetẽ¬
pus. Nunc ergo curate facere
horum exemplum: et detur

Expanded text:
de his omnibus hunc modum continentes rex Demetrius Ionathae fratri salutem et genti Iudaeorum exemplum epistulae quam scripsimus Lastheni parenti nostro de vobis misimus ad vos ut sciretis rex Demetrius Lastheni parenti salutem genti Iudaeorum amicis nostris et conservantibus quae iusta sunt apud nos decrevimus benefacere propter benignitatem ipsorum quam erga nos habent statuimus ergo illis omnes fines Iudaeae et tres civitates Lyddam et Ramathae quae additae sunt Iudaeae ex Samaria et omnes confines earum sequestra omnibus sacrificantibus in Hierosolymis pro his quae ab eis rex accipiebat per singulos annos et pro fructibus terrae et pomorum et alia quae ad nos pertinebant decimarum et tributorum ex hoc tempore remittimus eis et areas salinarum et coronas quae nobis deferebantur omnia ipsis concedimus et nihil horum irritum erit ex hoc et in omne tempus nunc ergo curate facere horum exemplum et detur
Abbreviated transcription (Latin):
conuenitis ad manducandũ.
inuicem expectate. Siquis esu¬
rit. domi manducet: ut ñ in
iudicium conueniatis. Cetera
autem cum uenero disponam.
e sp̃ualib autem. ¶¬
nolouos ignorare fratres.
Scitis qm̃ cum gentes essetis:
ad simu lachra muta prout du-¬
cebamini euntes. Ideo notum
uobis facio: qd̃ nemo in sp̃udei¬

Expanded text:
ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta prout ducebamini euntes ideo notum vobis facio q
Abbreviated transcription (Latin):
cos regis. et amplificatus argẽ¬
to et auro et munerib multis.
Et respondit mathathias: et
dixit uoce magna. Et si om̃s
gentes regi antiocho obediũt.
ut discedant unusquisque
a seruitute patrum suorum.
et consentiant manclatis eiꝰ:
ego et. filii mei et fratres mei
obediemus legi patrum nr̃o¬
rum. Propitius sit nobis d̃s.
Non est nobis utile relinque¬
re legem et iustitias dei. Non
audiemus u̾ba regis antiochi.
nec sacrificabimus transgre¬
dientes legis nr̃e mandata:
ut eamus altera uia. Et ut
cessauit loqui u̾ba hec: acces¬
sit quidam iudeus in omni-¬
um oculis sacrificare ydolis
suꝑ aram in ciuitate modin.
scd̃m iussum regis. Et uidit
mathathias et doluit: et con¬
tremuerunt reues eius. Et ac¬
census est furor eius scd̃m iu¬
dicium legis: et insiliens tru

Expanded text:
cos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens tru
Abbreviated transcription (Latin):
illis aliqui ex impiis isrł. et a¬
bierunt ad regem: et dixerũt.
Quousq ñ facis iudicium.
et uindicas fratres nros:Nos
decreuimus seruire patri tuo.
et ambulare in preceptis eiꝰ
et obsequi edictis eius: et filii
hoc. et abalienabant se a no-¬
bis. Et quicunq inuenieban-¬
tur ex nobis interficiebantur:
et hereditates nr̃e diripiebantꝰ.
Et ñ ad nos tantum extender̃t
manum: sed et in om̃s fines
nros. Et ecce applicuerunt ho¬
die ad arcem in hierłm occupa¬
re eam: et munitionem in beth¬
suram munierunt. Et nisi pre¬
ueneris eos uelocius.maiora
quani hec facient: nec poteris
obtinere eos. Et iratus est rex
ut audiuit: et conuocauit õs
amicos suos. et principes exer¬
citus sui. et eos qui suꝑ equi-¬
tes erant. Sed et de regnis ali¬
is et de insulis et maritimis
uenerunt ad eum: exercitꝰ con¬
cluctitius. Et erat numerus ex¬
citus centum milia peditum
et uiginti milia equitum: et
elephanti triginta duo docti
ad prelium. Et uenerunt per

Expanded text:
illis aliqui ex impiis Israhel et abierunt ad regem et dixerunt quousque non facies iudicium et vindicas fratres nostros nos decrevimus servire patri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius et filii hoc abalienabantur se a nobis et quicumque inveniebantur ex nobis interficiebantur et hereditates nostrae diripiebantur et non ad nos tantum extenderunt manum sed et in omnes fines nostros et ecce adplicuerunt hodie ad arcem in Hierusalem occupare eam et munitionem in Bethsuram munierunt et nisi praeveneris eos velocius maiora quam haec facient nec poteris obtinere eos et iratus est rex ut audivit et convocavit omnes amicos suos et principes exercitus sui et eos qui super equites erant sed et de regnis aliis et insulis et maritimis venerunt ad eum exercitus conducticius et erat numerus exercitus centum milia peditum et viginti milia equitum et elefanti triginta duo docti ad proelium et venerunt per
Abbreviated transcription (Latin):
spicientes: neminem amplius
uiderunt. nisi hiesum tantum
secum. Et descendentib illis de
monte: precepit illis. ne cui q̃
uidissent narrarent. nisi cum
filius hominis a mortuis re¬
surrexerit. Et u̾bum continu¬
erunt apud se. conquirentes
quid esset cum a mortuis re¬
surrexerit. Et interrogabant
eum dicentes. Quid ergo di¬
cunt pharisei et scribe. quia
heliam oporteat uenire pͥmũ:
Qui respondens ait illis. Heli¬
as cum uenerit primo restitu¬
et omnia. Et quomodo scriptũ
est in filium hominis: ut ml¬
ta patiatur et contemnatur.
Sed dico uobis quia et helias
uenit: et fecerunt illi quecũq
uoluerunt. sicut scriptum est
de eo. Et ueniens ad discipłos
suos uidit turbam magnã
circa eos: et scribas conquiren
tes cum illis. Et confestim oĩs
populus uidens hiesum stupe¬
factus est: et expauerunt. Et
accurrentes salutabant eum

Expanded text:
spicientes, neminem amplius viderunt, nisi Jesum tantum secum. Et descendentibus illis de monte, praecepit illis ne cuiquam quae vidissent narrarent nisi cum Filius hominis a mortuis resurrexerit et verbum continuerunt apud se conquirentes quid esset cum a mortuis resurrexerit et interrogabant eum dicentes quid ergo dicunt Pharisaei et scribae quia Heliam oporteat venire primum qui respondens ait illis Helias cum venerit primo restituet omnia et quomodo scriptum est in Filium hominis ut multa patiatur et contemnatur sed dico vobis quia et Helias venit et fecerunt illi quaecumque voluerunt sicut scriptum est de eo et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos etes cum illis. Et confestim omnis populus videns Jesum, stupefactus est, et expaverunt. Et accurrentes salutabant eum
Abbreviated transcription (Latin):
stupebant suꝑ doctrina eius
Erat enim docens eos quasi po¬
testatem habens: et ñ sicut
rum homo in sp̃u immundo:
et exclamauit licens. Quitl
nobis et tibi hiesu nazarene:
henisti perdere nos: Scio qui
sis. sc̃s dei. Et comminatus est
ei hiesus dicens. Obmutesce.
et exi de homine. Et discerpens
eum sp̃s immundus. et excla¬
mans uoce magna exiuit ab
eo. Et mirati sunt om̃s: ita ut
conquirerent inter se tlicentes
Quidnam est hoc: Que doctͥ¬
na hec noua: Quia in potesta¬
te et spiritib immundis im¬
perat: et obediunt ei. Et ꝓces
egredientes desinagoga: uene¬
runt in domum symonis ⁊an¬
dree cum iacobo et iohanne. De-¬
cumbebat autem socrus symo¬
nis febricitans: et statim di¬
cunt ei de illa. Et accedens eleua¬
uit eam apprehensa manu eiꝰ:

Expanded text:
stupebant super doctrina ejus: erat enim docens eos, quasi potestatem habens, et non sicutrum homo in spiritu immundo: et exclavamit, dicens: Quid nobis, et tibi, Jesu Nazaraene: venisti perdere nos? scio qui sis, sanctus Dei. Et comminatus est ei Jesus, dicens: Obmutesce, et exi de homine. Et discerpens eum spiritus immundus, et exclamans voce magna exiit ab eo. Et mirati sunt omnes, ita ut conquirerent inter se dicentes: Quidnam est hoc? quaenam doctrina haec nova? quia in potestate etiam spiritibus immundis imperat, et obediunt ei. Et proceegredientes de synagoga, venerunt in domum Simonis et Andreae, cum Jacobo et Joanne. Decumbebat autem socrus Simonis febricitans: et statim dicunt ei de illa. Et accedens elevavit eam, apprehensa manu e
Abbreviated transcription (Latin):
cietis. Incrassatũ est enim cor
ppłi huius. et aurib grauiter
audierunt. et oculos suos com¬
presserunt: ne forte uideant o¬
culis. et aurib aucliant. ⁊ cor¬
de intelligant. et conu̾tãtur et
sanem eos. Notum ergo sit uo¬
bis. qm̃ gentib missũ est hoc
salutare dei: et ip̃i audient. Et
cum clixisset hec: exierunt iu
dei multam habentes inter se
questionẽ. Mansit autẽ bien-¬
mototo in suo conductu: ⁊ su¬
scipiebat om̃s qui ingrediebã¬
tur ad eum predicans regnum
dei. et docens que sunt de cdño
hiesu xp̃o cum om̃i fidutia.
sine prohibitione. Expicit li¬

Expanded text:
cietis. Incrassatum est enim cor cietis. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant et convertantur, et sanem eos. Notum ergo sit vobis, quoniam gentibus missum est hoc salutare Dei, et ipsi audient. Et cum haec dixisset, exierunt ab eo Judaei, multam habentes inter se quaestionem. Mansit autem biennio toto in suo conducto: et suscipiebat omnes, qui ingrediebantur ad eum, praedicans regnum Dei, et docens quae sunt de Domino Jesu Christo, cum omni fiducia, sine prohibitione. Explicit li
Abbreviated transcription (Latin):
accusare. Propter hanc igitur
causã rogaui uos uidere ⁊ allo¬
qui. Propter spem enim isrł: ca¬
tena hac circundatꝰ sum. At il¬
li dixerunt ad eũ. Nos neq lit¬
teras accepimꝰ de te a iudea: ne¬
q adueniens aliquis fratrum
nuntiauit aut locutus est qͥd
de te malum.Rogamꝰ autem
ate audire que sentis. Nam de
secta hac notũ est nobis: quia
ubiq ei contradicitur. Cum con¬
stituissent autẽ illi diem: uene¬
runt ad eum in hospitium plu¬
res. Quib exponebat testificãs
regnũ der: suadensq eis de hiesu
ex lege moysi et ꝓphetis a mane
usq ad uesperam. Et quidam
credebant his que dicebantur:
quidam uero ñ credebant. Cũ¬
q inuicem ñ essent consentien¬
tes. cliscedebant. dicente paulo
unũ u̾bum: quia bene sp̃s sc̃s
locutus est per ysaiam ꝓph̾am
ad patres nostros dicens. Uade
ad ppłm istum: et dic ad eos.
Aure audietis et ñ intelligetis:
et uidentes uidebitis et ñ ꝑspi¬

Expanded text:
accusare. Propter hanc igitur accusare. Propter hanc igitur causam rogavi vos videre, et alloqui. Propter spem enim Israel, catena hac circumdatus sum. At illi dixerunt ad eum: Nos neque litteras accepimus de te a Judaea, neque adveniens aliquis fratrum, nuntiavit, aut locutus est quid de te malum. Rogamus autem a te audire quae sentis: nam de secta hac notum est nobis, quia ubique ei contradicitur. Cum constituissent autem illi diem, venerunt ad eum in hospitium plurimi, quibus exponebat testificans regnum Dei, suadensque eis de Jesu ex lege Moysi et Prophetis, a mane usque ad vesperam. Et quidam credebant his, quae dicebantur: quidam vero non credebant. Cumque invicem non essent consentientes, discedebant, dicente Paulo unum verbum: Quia bene Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic ad eos: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspi
Abbreviated transcription (Latin):
mus syracusam: mansimꝰ ibi
triduo. Inde circunlegentes de¬
uenimus regium. Et post unũ
diem flante austro scd̾o die ue-¬
nimus puteolos. Ubi inuentis
fratrib. rogati sumꝰ manere apd̃
eos clies septem. Et sic uenimus
romam. Et inde cũ audissent fra-¬
tres. occurrerunt nobis usqz ad
appiiforum: ⁊ tͥbustabernis. Qͦs
cum uidisset paulus: gratias
agens deo. accepit fidutiam. Cũ
uenissemꝰ autem romã: ꝑmissũ
est paulo manere sibimet foras¬
extra castra cum custodiente se
milite. Post tertium autẽ diẽ:
conuocauit primos iudeorum.
Cumque conuenisset: dicebat
eis. Ego uiri fratres nichil adu̾¬
sus plebem faciens aut morẽ
pat̾num: uinctus ab hierosoli¬
mis. traditus sum in manus ro¬
manoꝵ. Qui cũ int̾rogationẽ
de me habuissent. uoluerunt
me limittere: eo qd̃ nulla cau¬
sa esset mortis in me. Contracli¬
centib autem iudeis: coactus
sũ appellare cesarem. ñ quasi
gentem meã habens aliquid

Expanded text:
mus Syracusam, mansimus ibi mus Syracusam, mansimus ibi triduo. Inde circumlegentes devenimus Rhegium: et post unum diem flante austro, secunda die venimus Puteolos: ubi inventis fratribus rogati sumus manere apud eos dies septem: et sic venimus Romam. Et inde cum audissent fratres, occurrerunt nobis usque ad Appii forum, ac tres Tabernas. Quos cum vidisset Paulus, gratias agens Deo, accepit fiduciam. Cum autem venissemus Romam, permissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite. Post tertium autem diem convocavit primos Judaeorum. Cumque convenissent, dicebat eis: Ego, viri fratres, nihil adversus plebem faciens, aut morem paternum, vinctus ab Jerosolymis traditus sum in manus Romanorum: qui cum interrogationem de me habuissent, voluerunt me dimittere, eo quod nulla esset causa mortis in me. Contradicentibus autem Judaeis, coactus sum appellare Caesarem, non quasi gentem meam habens aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tiq homicida est homo hic: qͥ
cum euaserit de mari ultio nõ
sinit eum uiuere. Et ille quidẽ
extutiens bestiam in ignẽ. nichil¬
mali passus est.At illi existima¬
bant eum intumorẽ conu̾ten¬
dum: et subito casurũ et mori.
Diu autẽ illis expectantib ⁊ ui-
dentib nichil mali in eofierr. cõ¬
utentes se dicebant eum esse de¬
um. In locis autẽ illis erant p̃¬
dia principis insule nomine pu-¬
blii: qui nos suscipiens triduo
benigne exhibuit. Contigit autẽ
patrem publii febrib et dissin¬
teria uexatũ iacere. Ad quem pau¬
lus intrauit. Et cum orass et ĩ¬
posuisset ei manus: saluauit e¬
um. Quofcõ: om̃s qui in insu-¬
la habebant infirmitates acce¬
debant et curabantur. Qui eti¬
am multis honorib nos hono¬
rauerunt: et nauigantib ĩpo¬
suerunt que necessaria erant.
Post menses autem tres naui-¬
gauimꝰ in naui alexandrina. q̃
ĩn insula hyemauerat: cui erat
insigne castroꝵ. Et cum uenisse¬

Expanded text:
tique homicida est homo hic, qui tique homicida est homo hic, qui cum evaserit de mari, ultio non sinit eum vivere. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihilmali passus est. At illi existimabant eum in tumorem convertendum, et subito casurum, et mori. Diu autem illis exspectantibus, et videntibus nihil mali in eo fieri, convertentes se, dicebant eum esse Deum. In locis autem illis erant praedia principis insulae, nomine Publii, qui nos suscipiens, triduo benigne exhibuit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere. Ad quem Paulus intravit: et cum orasset, et imposuisset ei manus, salvavit eum. Quo facto, omnes, qui in insula habebant infirmitates, accedebant, et curabantur: qui etiam multis honoribus nos honoraverunt, et navigantibus imposuerunt quae necessaria erant. Post menses autem tres, navigavimus in navi Alexandrina, quae in insula hiemaverat, cui erat insigne Castorum. Et cum venisse
Abbreviated transcription (Latin):
tum tendebant adlitus. Et cũ in¬
cidissemꝰ in locũ bithalassum: ĩ¬
pegetunt nauc̃. Et prora quidẽ¬
fixa manebat ĩmobilis: puppis
uero soluebatur a ui maris. Mi¬
litum autẽ consilium fuit ut
custodias occiderent: ne qͥs cũ
enatasset effugeret. Centurio au¬
tem uolens seruare paulũ: ꝓhi¬
bibuit fieri. Iussitq eos qui pos¬
sent natare. mittere se in mare¬
primos: et euadere. et odterram
exire. Et ceteros. alios in tabulis
ferebant: quoslam suꝑ ea que
de naui erant. Et sic factum est:
ut opĩs anime euaderent ad ter
bant ñ modicam humanitatẽ
nobis. Accensa autem pyra refi¬
ciebant nos om̃s: ꝓpt̾ ymbrem
qui ĩminebat et frigus. Cũ con¬
gregasset autẽ paulus sarmen¬
toꝵ aliquantã multitudinẽ. et
imposuisset suꝑ ignem: uipe¬
ra a calore cum ꝓcessisset. inua¬
sit manũ eius. Ut uero uiderũt
barbari pendentem bestiã de ma-¬
nu eius: ad inuicẽ dicebant. U¬

Expanded text:
tum tendebant ad littus. Et cum intum tendebant ad littus. Et cum incidissemus in locum dithalassum, impegerunt navem: et prora quidefixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris. Militum autem consilium fuit, ut custodias occiderent: ne quis cum enatasset, effugeret. Centurio autem volens servare Paulum, prohibuit fieri: jussitque eos, qui possent natare, emittere se primos, et evadere, et ad terram exire: et caeteros alios in tabulis ferebant: quosdam super ea, quae de navi erant. Et sic factum est, ut omnes animae evaderent ad terrbant non modicam humanitatem nobis. Accensa enim pyra reficiebant nos omnes, propter imbrem, qui imminebat, et frigus. Cum congregasset autem Paulus sarmentorum aliquantam multitudinem, et imposuisset super ignem; vipera a calore cum processiset, invasit manum ejus. Ut vero viderunt Barbari pendentem bestiam de manu ejus, ad invicem dicebant: U
Abbreviated transcription (Latin):
eri ñ potestis. Tunc absciderunt
milites funes scaphe: et passi
sunt eam excidere. Et cum lux ĩ¬
ciperet fieri: rogabat paulus õs
sumere cibum dicens. Quarta¬
detima hodie die expectantes ie¬
iuni ꝑmanetis: nichil accipien¬
tes. Propter qd̃ rogo uos accipe¬
re cibum ꝓ salute ur̃a: quia nul¬
lius ur̃mi capillus de capite pͥe
ribit. Et cum hec dixisset: sumc̃s
paneni grãs egit deo in conspe¬
ctu õĩum. Et cum fregisset: cepit
manducare. Animequiores au¬
tem fcĩ om̃s: et ip̃i assũpserunt
cibũ. Eramꝰ uero uniu̾se anime
in naui ducente septuaginta
ser. Et satiati cibo. alleuiabant
nauem: iactantes triticum in
mare. Cum autẽ dies fc̃s esset:
t̾ram ñ agnoscebant. Sinũ ue¬
ro quenlam considerabant ha¬
bentem litus: in quẽ cogitabãt
sipossent eicere nauem. Et cum
anchoras sustulissent cõmitte¬
bant se mari: simul laxantes
iuncturas gubernaculoꝵ. Et le¬
uato arthemone: scd̃m aure fla¬

Expanded text:
eri non potestis. Tunc absciderunt eri non potestis. Tunc absciderunt milites funes scaphae, et passi sunt eam excidere. Et cum lux iciperet fieri rogabat Paulus omnes sumere cibum dicens quartadecima hodie die expectantes ieiuni permanetis nihil accipientes propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra quia nulliribit. Et cum haec dixisset, sumens panem, gratias egit Deo in conspectu omnium: et cum fregisset, coepit manducare. Animaequiores autem facti omnes, et ipsi sumpserunt cibum. Eramus vero universae animae in navi ducentae septuaginta sex. Et satiati cibo alleviabant navem, jactantes triticum in mare. Cum autem dies factus esset, terram non agnoscebant: sinum vero quemdam considerabant habentem littus, in quem cogitabant, si possent, ejicere navem. Et cum anchoras sustullisent, committebant se mari, simul laxantes juncturas gubernaculorum: et levato artemone secundum aurae fla
Abbreviated transcription (Latin):
nauis. Astitit enim michi hac
nocte angelus dei cuius sum ego.
et cui deseruio: dicens. Ne time¬
as paule: cesari te oportet assi¬
stere.Et ecce donauit tibi d̃s om̃s
qui nauigant tecum. Propter
qd̾ bono animo estote uiri.Credo
enim deo meo: quia sic erit. quẽ¬
admodum dictum est michi.
In insulam autẽ quandã opor¬
tet nos deuenire. Sed postea qͣ
quartadecima nox suꝑuenit: na-¬
uigantib nobis in adria. circa
mediam noctem suspicabantur
naute apparere sibi aliquam re¬
gionem. Qui et sũmittentes bo-¬
lidem: iuuenerunt passus uigĩ¬
ti. Et pusillum inde separatr. ĩ¬
uenerunt passus quindecim.
Timentes autẽ ne in aspera lo-¬
ca incideremus: de puppi mitten¬
tes anchoras quatuor. optabant
diem fieri. Nautis uero queren¬
tib fugere de naui cum misis-¬
sent scapham in mare. sub obten¬
tu quasiinciperent a prora an¬
choras extendere: clixit paulus
centurioni et militib. Nisi hi
in naui manserint: uos salui fi¬

Expanded text:
navis. Astitit enim mihi hac navis. Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei, cujus sum ego, et cui deservio, dicens: Ne timeas, Paule, Caesari te oportet assistere: et ecce donavit tibi Deus omnes qui navigant tecum. Propter quod bono animo estote, viri: credo enim Deo, quia sic erit, quemadmodum dictum est mihi. In insulam autem quamdam oportet nos devenire. Sed posteaquam quarta decima nox supervenit, navigantibus nobis in Adria circa mediam noctem, suspicabantur nautae apparere sibi aliquam regionem. Qui et summittentes bolidem, invenerunt passus viginti: et pusillum inde separati, invenerunt passus quindecim. Timentes autem ne in aspera loca incideremus, de puppi mittentes anchoras quatuor, optabant diem fieri. Nautis vero quaerentibus fugere de navi, cum misissent scapham in mare, sub obtentu quasi inciperent a prora anchoras extendere, dixit Paulus Centurioni et militibus: Nisi hi in navi manserint, vos salvi fi
Abbreviated transcription (Latin):
Non post multũ autem misit
le contra ip̃am uentus tiphoni¬
cus: qui uocatur euroaquilo.
Cumq arrepta esset nauis et
ñ posset conati in uentum: cda¬
ta naue flatib ferebamur. In
sulam autẽ quandam decur¬
rentes que uocatur cauda:po¬
tuimus uix obtinere scapham.
Qua sublata: adiutoriis utebã¬
tur accingentes nauem. Et ti¬
mentes ne in syrtim incid̾ent:
summisso uase sic ferebantur.
Ualida autẽ nobis tempestate
lactatis sequenti die iactum
fecerunt: et terciã die suis ma¬
nib armamenta nauis ꝑiece¬
runt. Neq sole autem neq sy¬
derib apparentib per plures
dies. et tempestate ñ exigua ĩ¬
minente: iam ablata erat spes
om̃is salutis nr̃e. Et cũ multa
ieiunatio fuisset: tunc stans
paulus in mecdio eoꝵ dixit .O¬
portebat quidem ouiri audi-¬
to me ñ tollere acreta: lucriq
facere iniuriam hanc et iacturã.
Et nunc suadeo uobis bono ani¬
mo esse. Amissio enim nullius
anime erit ex uobis: pret̾ quam

Expanded text:
Non post multum autem misit Non post multum autem misit se contra ipsam ventus Typhonicus, qui vocatur Euroaquilo. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, data nave flatibus, ferebamur. In insulam autem quamdam decurrentes, quae vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata, adjutoriis utebantur, accingentes navem, timentes ne in Syriam inciderent, summisso vase sic ferebantur. Valida autem nobis tempestate jactatis, sequfecerunt et tertia die suis manibus armamenta navis proiecerunt neque sole autem neque sideribus apparentibus per plures dies et tempestate non exigua inminente iam ablata erat spes omnis salutis nostrae et cum multa ieiunatio fuisset tunc stans Paulus in medio eorum dixit oportebat quidem o viri audito me non tollere a Creta lucrique facere iniuriam hanc et iacturam et nunc suadeo mo esse. Amissio enim nullius animae erit ex vobis, praeterquam
Abbreviated transcription (Latin):
in ytaliam: transposuit nos
in eam. Et cũ multis dieb tar¬
de nauigaremꝰ. et uix deuenis¬
semus contra gnidum. ꝓhiben¬
te nos uento: ad nauigauimꝰ
crete iuxta salmonem. Et uix
iuxta nauigantes uenimꝰ in
locum quendam qui uocatur
boni portus: cui iuxta erat ci¬
uitas thalassa. Multo autem
tempore ꝑacto. et cũ iam ñ ess
tuta nauigatio. eo qd̃ ieiuniũ
iam preterisset: consolabatur
eos paulus clicens eis. Uiri ui-¬
deo qm̃ cũ iniuria et multo dã
no ñ solum oneris et nauis. s
etiam animaꝵ nr̃arum: inci¬
pit esse nauigatio. Centurio
autẽ gubernatori et nauclero
magis credebat: quam his que
a paulo dicebantur. Et cũ aptꝰ
portus ñ esset ad hyemandũ
plurimi statuerunt consiliũ
nauigare inde: si quo modo pos¬
sent deuenientes phenice. hye¬
mare apud portum crete. respi¬
cientem ad affricum. ⁊ ad choꝵ.
Aspirante autẽ austro estiman-¬
tes ꝓpositum se tenere: cũ sustu¬
lssent de asson. legebant cretã.

Expanded text:
in Italiam, transposuit nos in eam. Et cum multis diebus tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Gnidum: prohibente nos vento, adnavigavimus Cretae, juxta Salmonem: et vix juxta navigantes, venimus in locum quemdam, qui vocatur Boniportus, cui juxta erat civitas Thalassa. Multo autem tempore peracto, et cum jam non esset tuta navigatio, eo quod et jejunium jam praeteriisset, consolabatur eos Paulus, dicens eis: Viri, video quoniam cum injuria et multo damno, non solum oneris et navis, sed etiam animarum nostrarum, incipit esse navigatio. Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat, quam his quae a Paulo dicebantur. Et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent devenientes Phoenicem, hiemare, portum Cretae respicientem ad Africum, et ad Corum. Aspirante autem austro, aestimantes propositum se tenere, cum sustulissent de Asson, legebant Cretam.
Abbreviated transcription (Latin):
guinis et sp̃s in ip̃a sua editio¬
ne ponentib. et patris u̾biq ⁊
spiritꝰ testimoniũ omittentib:
in quo maxime et fides catho¬
lica roboratur. et patris et filis
et sp̃s scĩuna diuinitatis sub¬
stantia comprobatur. In ceteris
uero epistolis. quantum a nr̃a.
alioꝵ distet editio: lectoris pru¬
dentie derelinquo. Sedtu uirgo
xp̃i eustochiũ. dum a me ĩpen¬
sius scripture ueritatem inqͥ¬
ris. meam quodã modo senectu¬
cem inuidorum dentib corrodẽ¬
dam exponis: qui me falsamĩ
corruptorẽq sc̃arum ꝓnuntiãt
scripturaꝵ Sed ego in tali ope¬
re nec emuloꝵ meoꝵ inuidenti¬
am ꝑtimesco: nec sc̃e scripture
ueritatem poscentib denega

Expanded text:
nis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et Filii ac Spiritus sancti una divinitatis substantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus denega
Abbreviated transcription (Latin):
o qui dat om̃ib affluenter et
ñ imꝓperat: et clabitur ei. Postu¬
let autem in fide: nichil hesitans.
Qui enim hesitat: similis est
fluctui maris qui auento mo-¬
uetur et circunfertur. Non ergo
existimet homo ille: qd accipi¬
at aliquid a dño. Uir duplex a¬
nimo: inconstans est in om̃ib
uiis suis. Glorietur autem fra¬
ter humilis in exaltatione sua.
diues autem in humilitate su¬
a: qm̃ sicut flos feni transibit.
Exortus est enim solcum ardo¬
re et arefecit fenum: et flos eiꝰ
decidit: et decor uultus eius de¬
periit. Ita et diues in itinerib
suis marcescet. Beatus uir qui
suffert temptationẽ: qm̃ cum
ꝓbatus fuerit accipiet coronã
uite. quam repmisit deus dili-¬
gentib se. Nemo cum temptat᷑
dicat. qm̃ a deo temptor. Deus
enim intemptator maloꝵ est.
Ipse enim neminem temptat.
Unusquisq uero temptatur
aconcupiscentia sua: abstract̃
et illectus. Deinde concupiscen¬
tia cum conceꝑit: parit pcc̃m.

Expanded text:
o, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. postulet autem in fide, nihil haesitans: qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a uento mouetur et circumfertur. non enim aestimet homo ille quod accipiat aliquid a domino, uir duplex animo inconstans in omnibus uiis suis. glorietur autem frater humilis in exaltatione sua, diues autem in humilitate sua, quoniam sicut flos faeni transiet. exortus est enim sol cum ardore et arefecit faenum, et flos eius decidit et decor uultus eius deperiit: ita et diues in itineribus suis marcescet. beatus uir, qui suffert temptationem quia cum probatus fuerit accipiet coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se nemo cum temptatur dicat quoniam a Deo temptor Deus enim intemptator malorum est ipse autem neminem temptat unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus dein concupiscentia cum co
Abbreviated transcription (Latin):
et mageth et carnaym.He õs
ciuitates munite et magne.
Sed et inceteris ciuitatib ga¬
ladithidis: tenentur compre¬
hensi. Et in crastinum constitu¬
erunt admouere exertitum ci-¬
uitatib his: et comprehend̾e
et tollere eos in una die. Et cõ¬
uertit iudas et exercitus eius
uiam indesertum bosor repen¬
te: et occupauit ciuitatem. Et
occidit omnem masculum ĩ
ore gladii. et accepit om̃ia spo-¬
lia eorum: et succendit eam
igni. Et surrexerunt inde no¬
cte: et ibant usq ad munitio¬
nem. Et factum est diluculo
cum alleuassent oculos suos.
ecce ppłs multus cuius ñ erat
numerus portantes scalas et
machinas: ut comprehend̾ent
munitionem et expugnarent
eos. Et uidit iudas quia cepit
bellum. et clamor belli ascendit
ad celum sicut tuba: et clamor
magnus de ciuitate. Et dixit¬
exercitui suo. Pugnate hodie
pro fratrib uestris. Et uenit tri¬
bus ordinibz post eos. Et excla¬
mauerunt tubis: et clamaue-¬
runt in oratione. Et cognoue¬

Expanded text:
et Macet et Carnain hae omnes et Macet et Carnain hae omnes civitates munitae et magnae sed et in ceteris civitatibus Galaditidis tenentur conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercitus eius viam in desertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in ore gladii et accepit omnia spolia eorum et succendit eam igni et surrexerunt inde nocte et ibant usque ad munitionem et factum est diluculo cum adlevassent oculos suos ecce populus multus cuius non erat numerus portantes scalas et machinas ut conprehenderent munitionem et expugnarent eos et vidit Iudas quia coepit bellum et clamor belli ascendit in caelum sicut tuba et clamor magnus de civitate et exercitui dixit pugnate hodie pro fratribus vestris et venit tribus ordinibus post eos et exclamaverunt tubis et clamaverunt in oratione et cognove
Abbreviated transcription (Latin):
in iudea ad custodiam. Et pre¬
cepit illis dicens. Preestote po¬
pulo huic: et nolite bellum
committ̾e adu̾sum gentes. do¬
nec reuertamur. Et dati sunt
symoni uiri tria milia ut iret
in galyleam: iude autem octo
milia in galacdichim. Et abiit
symon in galyleam. et commi¬
sit prelia multa cum gentib:
et contrite sunt gentes a faci¬
e eius. Et ꝑsecutus est eos uf¬
q ad portam ꝑtolomaidis ⁊ et
ceciderunt de gentib fere tria
milia uiroꝵ: et accepit spolia
eoꝵ. Et assumpsit eos qui erãt
in galylea et in arbathis. cum
uxorib et natis et om̃ib que
erant illis: et adduxit in iu¬
deam cum letitia magna. Et
iudas machabeus et ionathas
et fratres eius transierunt ior¬
danen:et abierunt uiam tri¬
um dierum per desertum. Et
occurrerunt eis nabuthei: et
susceperunt eos pacifice. Et
narrauerunt eis om̃ia que ac¬
ciderant fratrib eorum inga¬
ladithide: et quia multi ex eis
comprehensi sunt in basara et
bosor. et in alimis et in casfor.

Expanded text:
in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam cum laetitia magna et Iudas Macchabeus et Ionathas et fratres eius transierunt Iordanem et abierunt viam trium dierum per desertum et occurrerunt eis Nabuthei et susceperunt eos pacifice et narraverunt eis omnia quae acciderunt fratribus in Galaditide et quia multi ex eis conprehensi sunt in Basara et Bosor et in Alimis et in Casfor
Abbreviated transcription (Latin):
genus nr̃m a deo esse derelictũ.
Satienter sustine: et uidebis.
magna potestas ip̃ius qualit̾
te et semen tuũ torquebit. Post
hunc ducebant et sextum. Et is
mori incipiens: sic ait. Nolifru¬
stra errare. Nos enim ꝓpt̾ nosmet
ipsos hec patimur. peccantes in
deum nr̃m: et digna admirati¬
one facta sunt in nobis. Tu au¬
tem ne existimes tibi impune
futurũ: qd contra d̃m pugna¬
re temptaueris. Supra mocdũ
autem mater mirabilis et bo
norum memoria ligna. q̃ pe¬
reuntes septem filios sub uni-¬
us diei tempore conspiciens.
bono animo ferebat: ꝓpt̾ spem
quam in d̾m habebat. Singu¬
uoce fortiter. repleta sapientia:
et feminee cogitationi masculi¬
num animũ inserens dixit ad
eos. Nescio qualiter in uterome¬
o apparuistis. Neq enim ego spi-¬
ritum et aĩam donaui uobis
⁊ uitã. et singuloꝵ membra ñ
rum cum miscd̃ia reddet ⁊ uitã.
sicut nunc uosmet ip̃os despici¬
tis ꝓpter leges eius. Antiochus
autem contemni se arbitratus.

Expanded text:
genus nostrum a Deo esse derelictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit post hunc ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum anorum memoria digna, quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem, quam in Domino habebat, singuur fortiter, repleta sapet femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non rum cum misericordia reddet et vitam sicut nunc vosmet ipsos despicitis propter leges eius Antiochus autem contemni se arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ bilingues. ñ multo uino de-¬
ditos. ñ turpe lucrum sectantes:
habentes misteriũ fidei in con¬
scientia pura. Et hi autẽ ꝓben¬
tur pͥmum: et sic minist̾rent
nullum crimen habentes. Mu¬
lieres similiter pudicas. ñ detͣ¬
hentes. sobrias. fideles in om̃ib.
Diacones sint unius uxoris i¬
ri: qui filiis suis bene presint
et domibz suis. Qui enim bene
ministrauerint: gradum sibi
bonum adqͥrent. et multam fi¬
dutiam in fide que est in xp̃o
e:sperans me uenire ad te cito.
Si autem tardauero: ut scias
quomodo oporteat te indomo
dei conu̾sari. que est eccłia dei ui¬
ui. columna et firmamentũ ue¬
ritatis. Et manifeste magnum
est pietatis sacramentũ. qd ma¬
nifestum ẽ in carne. iustificatũ
est in sp̃u. apparuit angelis. pre

Expanded text:
lingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes. Habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum: et sic ministrent, nullum crimen habentes. Mulieres similiter pudicas, non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diaconi sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraverint, gradum bonum sibi acquirent, et multam fiduciam in fide, quae est in Christo sperans me ad te venire cito. Si autem tardavero, ut scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis. Et manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s qui ausi fuerant pa¬
rere ei. ruentes dei uirtute. in
dissolutionẽ et formidinem
conu̾terentur. Apparuit enĩ
illis quidam equus t̾ribilẽ
habens sessorem. optimis ope¬
rimentis adornatus: isq cum
impetu helyodoro priores cal¬
ces elisit. Qui autem ei sede¬
bat: uidebatur arma habere
aurea.Alii etiam apparuerũt
duo iuuenes: uirtute decori. o¬
ptimi gloria. speciosiq ami¬
ctu. Qui circunsteterunt eũ:
et ex utraq parte flagellabãt
sine int̾missione multis pla¬
gis u̾berantes.Subito autem
helyodorus concidit in terrã
eumq multa caligine circun¬
fusum rapuerunt: atq in sel¬
la gestatoria positum eiecet̃t.
Et is qui cum multis curso¬
rib et satellitib predictum
ingressus est erarium: porta¬
batur nullo sibi auxilium
ferente. manifesta cognita de¬
i uirtute. Et ille quidem per
diuinam uirtutem iacebat
benedicebãt: qͥa magnifica¬
uit locum suũ. Et templũ qd̃¬

Expanded text:
ut omnes qui ausi fuerant parere ei ruentes Dei virtute in dissolutionem et formidinem converterentur apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur arma habere aurea alii etiam apparuerunt duo iuvenes virtute decori optimi gloria speciosique amictu qui circumsteterunt eum et ex utraque parte flagellabant sine intermissione multis plagis verberantes subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per divinam virtutem iacebat benedicebant quia magnificavit locum suu
Abbreviated transcription (Latin):
tor sum: ita quod in me prõ¬
ptum est et uobis qui rome
estis euangelizare. Non enim
crubesco euangeliũ. Hirtus e¬
nini dei est in salutem omni
credenti: iudeo primum et gre-¬
co.Iustitia enim dei in eo teue¬
latur ex fide in fidem: sicut scͥ¬
ptum est. Iustus autem ex fi¬
de uiuit. Rieuelatur enim ira
dei de celo. suꝑ omnẽ impieta¬
tem et iniustitiam hominũ
eoꝵ qui ueritatem dei in iniu-
stitia detinent: quia qd̃ notũ
est dei. manifestum est in illis.
Deus enim illis reuelauit. In¬
uisibilia enim ipsius. a crea¬
tura muncli per ea que facta
sunt inteslecta conspiciunt᷑.
sempiterna quoq eius uitꝰ
et diuinitas: ita ut sint in ex¬

Expanded text:
tor sum ita quod in me promptum est et vobis qui Romae estis evangelizare non enim erubesco evangelium virtus enim Dei est in salutem omni credenti Iudaeo primum et Graeco iustitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem sicut scriptum est iustus autem ex fide vivit revelatur enim ira Dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum qui veritastitia detinent: quia quod notum est 5 Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis revelavit. Invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque ejus virtus et di
Abbreviated transcription (Latin):
gno:et luxerunt eum lies mul¬
tos. Et edificauit simon super
sepulchrum patris sui et fratrũ
suoꝵ edificium altum uisu. la

Expanded text:
gno et luxerunt eum dies multos et aedificavit Simon super sepulchrum patris sui et fratrum suorum aedificium altum visu la
Abbreviated transcription (Latin):
et ceciderunt uulnerati multi.
Et comprehendit ciuitates nu¬
nitas in terra egipti: et acce¬
pit spolia terre egipti. Et con¬
uertit antiochus postquam ꝑ¬
cussit egiptum in centesimo
et quadragesimo et tercio an¬
no: et ascendit ad isrł. Et ascẽ¬
dit in hierosolimam in mul¬
titudine graui. Et intrauit ĩ
scĩficationem cum suꝑbia et
accepit altare aureum. et can¬
delabrum luminiset uniusa
uasa eius. mensam ꝓpositois¬
nis. et libatoria. et fialas. et
mortariola aurea. et uelum
et coronas. et ornamentum au

Expanded text:
multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosoltitudine gravi, et intravit in sanctificationem cum superbia, et accepit altare aureum, et candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum au
Abbreviated transcription (Latin):
Et paratum est regnum in cõ¬
spectu antiochi: et cepit regna¬
re interra egipti. ut regnaret
super duo regna. Et intrauit
in egiptum in multitudine

Expanded text:
et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uia maris trans iorlanen gali¬
lee gentium: ppls qui sedebat
intenebris uidit lucem magnã
Et sedentib in regione et um-¬
bra mortis: lux orta est eis. Ex¬
inde cepit hiesus predicare et
dicere. Penitentiam agite: ap¬
ꝓpinquauit enim regnum ce-¬
lorum. Ambulans autẽ iuxta
mare galilee: uidit duos fra¬
tres. simonem qui uocatur pe¬
trus. et andream fratrem eius.
mittentes rete in mare. Erant
enim piscatores. Et ait illis.

Expanded text:
is trans Iordanen Galilaeae gentium populus qui sedebat in tenebris lucem vidit magnam et sedentibus in regione et umbra mortis lux orta est eis exinde coepit Iesus praedicare et dicere paenitentiam agite adpropinquavit enim regnum caelorum ambulans autem iuxta mare Galilaeae vidit duos fratres Simonem qui vocatur Petrus et Andream fratrem eius mittentes rete in mare erant enim piscatores
Abbreviated transcription (Latin):
quia angelis suis mandauit
de te et in manibr tollent te ne
forte offendas ad lapidem pedẽ
tuũ. Nit illi biesus rursum.
Scriptum est. Non temptabis
dñm deum tuum. Iterum assũ¬
psit eum diabolus in moutem
excelsum ualde: et ostendit ei
om̃ia regna mundi et głam
eorum ⁊ clixit ei. Hec om̃ia tibi

Expanded text:
elis suis mandabit de te et in manibus tollent te ne forte offendas ad lapidem pedem tuum ait illi Iesus rursum scriptum est non temptabis Dominum Deum tuum iterum adsumit eum diabolus in montem excelsum valde et ostendit ei omnia regna mundi et gloriam eo
Abbreviated transcription (Latin):
deo patre eoꝵ reficientes retia
sua. Et uocauit eos. Illi autẽ
statim relictis retib et patre:
secuti sunt eum. Et circũibat
hiesus totam galileam docens
in synagogis eorũ ⁊ predicans
euãgelium regni: et sauans
omnem languorem et omnẽ ĩ¬
firmitatem in ppło. Et abiit
opinio eius intotam syriam.
Et obtulerunt ei om̃s male
habentes. uariis languorib
et tormentis comprehensos et
qui demonia habebant. et lu-¬
naticos. et paraliticos: et cura¬
uit. eos. Et secute sunt eũ tur¬
be multe de galilea et decapo¬
li et de hierosolimis. et de iude¬
Sa. et de trans iordanen. ¶¬
idens autem turbas. ascẽ

Expanded text:
atre eorum reficientes retia sua et vocavit eos illi autem statim relictis retibus et patre secuti sunt eum et circumibat Iesus totam Galilaeam docens in synagogis eorum et praedicans evangelium regni et sanans omnem languorem et omnem infirmitatem in populo et abiit opinio eius in totam Syriam et obtulerunt ei omnes male habentes variis languoribus et tormentis conprehensos et qui daemonia habebant et lunaticos et paralyticos et curavit eos et secutae sunt eum turbae multae de Galilaea et Decapoli et Hierosolymis et Iudaea et de trans Iordanen videns autem turbas asce
Abbreviated transcription (Latin):
ostensionem iustitie eius in
hoc tempore. ut sit ipse iust
et iustificans eum qui ex fide
est hiesu xp̃i. Nbi est ergo glo¬
riatio tua: Exclusa est. Per qͣm
legem: Eactoꝵ: Non Sed per
legem fidei. Arbitramur enim
iustificari hominẽ per fidem:
sine operib legis. An udeoꝵ
deus tantum: Nonne et genti¬
uni: Inimo et gentium. Qm̃
quidem unus deus. qui iusti¬
ficat circuncisionem ex fide:
et p̃putium ꝑ fidẽ. Legem ex¬
go destruinus per fidem. Ab¬
sit. Sed legem statiumus.

Expanded text:
nem justitiae ejus in hoc tempore; ut sit ipse justus, et justificans eum qui est ex fide Jesu Christi. Ubi est ergo gloriatio tua? Exclusa est. Per quam legem? Factorum? Non; sed per legem fidei. Arbitramur enim justificari hominem per fidem sine operibus legis. An Judaeorum Deus tantum? nonne et gentium? Immo. Et gentium. Quoniam quidem unus est Deus qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Legem ergo destruimus per fidem? Absit; sed legem statuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uit tria milia equitum et ex̾¬
citum multum: et abiit aro¬
tum tanquam iter faciens.
Et statim exiit in campum:
eo qd̃ haberet multitudinem
equitum. et confideret in eis.
Et insecutus est eum ionathas
in azotum: et prelium cõmi¬
serunt. Et reliquit appolloni¬
us in castris mille equites pꝰ
eos occulte. Et cognouit iona¬
thas qm̃ sunt insidie post se:
et circũierunt castra eius. ⁊ ie¬
autem stabat sicut precepit
ionathas: et laborauerunt
equi eoꝵ. Et eiecit simon exer¬
citum suum: et cõmisit contͣ
legionẽ. Equites enim fatiga¬
ti erant. Et contriti sunt ab
eo: et fugerunt. Et qui disꝑsi
sunt in campũ. fugerunt in
atotum: et intrauerunt in
bethdagon ydolum suum. ut
se liberarent. Et succendit io

Expanded text:
it tria milia equitum et exercitum multum et abiit Azotum tamquam iter faciens et statim exiit in campum eo quod haberet multitudinem equitum et confideret in eis et insecutus est eum Ionathas in Azotum et proelium commiserunt et reliquit Apollonius in castris mille equites post eos occulte et cognovit Ionathas quoniam sunt insidiae post se et circuierunt castra eius a autem stabat sicut praecepit Ionathas et laboraverunt equi eorum et eiecit Simon exercitum suum et commisit contra legionem equites enim fatigati erant et contriti sunt ab eo et fugerunt et qui dispersi sunt in campum fugerunt in Azotum et intraverunt in Bethdagon idolum suum ut se liberarent et succendit Io
Abbreviated transcription (Latin):
a non transibunt. Attendite
autem uobis ne forte grauen¬
tur corda ur̃a in crapula et e¬
brietate. et curis huius uite:
et superueniat in uos repen¬
tina dies illa.Tanquam la¬
queus enim suꝑueniet: in õs
qui sedent super faciem om̃is

Expanded text:
t post aliquantum: Adtendite autem uobis, ne forte grauentur corda uestra a crapula et ebrietate et curis huius uitae, et superueniat in uos repentina dies illa. tamquam laqueus enim superueniet in omnes qui sedent super faciem