comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rationes coniungens: non tam
ordinem circumstantis historiȩ. qu̾a cau-¬
sam de qua agebat intendit. Qui enĩ in¬
simulabat᷑ aduersus locũ sc̃m ⁊ legẽ do¬
cuisse: pergit ostendere quomͦ dñs iħis xp̃s
ex lege monstraret᷑ esse ꝓmissus: ⁊ qd̾ ipsi
nec cunc moysi. nec dño nunc seruire ma-¬
luerint. Hec Iut potui dixi: ñ preuidi¬
cans sentenciȩ meliori si adsit. forro qd̾
dicit᷑ a filiis emor. filii siche: in greco exẽ-¬
plari scriptũ est. a filiis emor qui fuit in
sichem. Qd̃ genesis historiȩ magis concor-¬
dare uidet᷑: tamecsi fieri potuerit. ut i¬
dem emor ⁊ patr̃e ⁊ fil iũ. sichẽ nomi¬
ne haberet. Cũ appropinqͣret aut̃e tẽpus
repromissi¬
onis: qũã confessus
erat d̾̃s abrahȩ. Illius utiq qua dictũ est:
⁊ post hec exient. ⁊ deseruient mͥ in loco
isto. Quis te constituit iudicẽ. ⁊ princip̃e
suꝑ nos: In tota illos contentione sua. redar¬

Expanded text:
rationes conjungens, non tam rationes conjungens, non tam ordinem circumstantis historiae, quam causam, de qua agebatur, intendit. Qui enim insimulabatur adversus locum sanctum et legem docuisse, pergit ostendere quomodo Jesus Christus ex lege monstretur esse promissus, et quod ipsi, nec tunc Mosi, nec Domino nunc servire maluerint. Haec ut potui dixi, non praejudicans sententiae meliori, si adsit. Porro quod dicitur: A filiis Hemor filii Sichem, in Graeco exemplari scriptum est: A filiis Hemor, qui fuit in Sichem, quod Genesis historiae magis concordare videtur, tametsi fieri potuerit ut idem Hemor et patrem filium Sichem nomine haberet. Cum appropinquaret autem tempus repromissionis, quam confessus fuerat Deus Abrahae. Illius utique, qua dictum est: Et post haec exibunt, et deservient mihi in loco isto. Quis te constituit principem et judicem super nos? In tota illos concione sua redar
Abbreviated transcription (Latin):
paulo post. Atq inde inquit diuertens:
uidit .x.ii. patriarcharũ sepulcͥra. Item
in libro de obtimo genere int̾pretandi. du¬
odecim aut̾e patriarche ñ sunt sepulti
in arboc: sed in sichem. Sed merito mo¬
uet: qd̾ sequit᷑. Et positi sunt in sepulchro
qd̾ emit abraham
precio ar¬
genti a filiis emor filii sichem. Docet
enĩ genesis abraham ab ephron filio
so or ȩchei. in cariatharbe locũ sepul¬
cbri qͣdringentis argenti siclis emisse.
in quo ipse abraham. isaac. ⁊ iacob. et
adam protoplastus sepulti sunt: itemq
iacob de mesopothamia reuersũ. iuxta
urbem sichem part̾e agri qͦ taberna¬
cula tenderet. ab emor siche. datis
cen  tũ agnis. accepisse. Non emit gͦ
abraham sepulchrũ ab emor sichem ita.
sed ab eplron ȩcheo: in quo .x.ii. patriar¬
che non sunt sepulti. sed in sichem
ut diximꝰ. Uerũ beatꝰ stepħs uul go
loquens: uulgi magis in di cen do
sequit᷑ opinionẽ. Duas enĩ parit̃
nar¬

Expanded text:
. » Et paulo post: « Atque inde inquit divertens, . » Et paulo post: « Atque inde inquit divertens, vidit duodecim patriarcharum sepulcra. » Item in libro de optimo Genere interpretandi: « Duodecim patriarchae non sunt sepulti in Arbes, sed in Sichem. » Sed merito movet quod sequitur: Et positi sunt in sepulcro, quod emit Abraham pretio argenti a filiis Hemor filii Sichem. Docet etenim Genesis, Abraham ab Ephron filio Seor Hethaei in Cariatharbe locum sepulcri quadringentis argenteis siclis emisse, in quo ipse Abraham, Isaac, et Jacob, et Adam protoplastus sepulti. Itemque Jacob de Mesopotamia reversum juxta urbem Sichem partem agri, quo tabernacula tenderet, ab Hemor patre Sichem datis centum agnis accepisse. Non emit ergo Abraham sepulcrum ab Hemor Sichemita, sed ab Ephron Hethaeo, in quo duodecim patriarchae non sunt sepulti, sed in Sichem, ut diximus. Verum beatus Stephanus vulgo loquens, vulgi magis in dicendo sequitur opinionem. Duas enim pariter nar
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta quinq. Deptuaginta inter¬
pretes. sequit᷑ in dicendo. Cȩcerũ in hȩ
seriem in genesi cõputare uolueris:
addito ipso iacob ⁊ ioseph cũ duobus
filiis qͥ erant in egẏpto. septuaginta
solũ modo animas inuenies. Idefundtꝰ
est ipse ⁊ patres nr̃i: ⁊ translati sunt in
sichem. De ioseph qͥdem solo re fert
scriptura. qd̾ eius ossa de ȩgẏpto trans¬
lata: ⁊ in siche sunt tumulata. Uerum
⁊ ex his beati stepħi uerbis. ⁊ sc̃i bieroni¬
mi scriptis. qͥ eoꝵdem locoꝵ incola erat.
añiadu̾tendũ est cȩteros qͦq patriarchas
ibidem esse sepultos: quauis memoria io¬
seph merito cȩlebrior habeat᷑. ꝙͥ ⁊ hec ipse
de ossibus suis fieri mandauit: ad cuius
tribum ciuitas ipsa pertinuit. Siquidem
hieronimꝰ in historia beatȩ paulȩ: sic refert.
Transiuit inquiens sichem. non ut pleriq
errantes legunt sichar. quȩ nunꝰ neapolis
appellat᷑. ⁊ est ex latere montis garran:

Expanded text:
septuaginta quinque. Septuaginta Interseptuaginta quinque. Septuaginta Interpretes sequitur in dicendo, caeterum in Hebrseriem in Genesi computare volueris, addito ipso Jacob et Joseph cum duobus filiis, qui erant in Aegypto, septuaginta solummodo animas invenies. Et defunctus est ipse et patres nostri, et translati sunt in Sichem. De Joseph quidem solo Scriptura refert, quod ejus ossa de Aegypto translata, et in Sichem sunt tumulata, verum et ex his beati Stephani verbis, et sancti Hieronymi scriptis, qui eorumdem locorum incola erat, animadvertendum et caeteros quoque patriarchas ibidem esse sepultos, quamvis memoria Joseph merito celebrior habeatur, qui et haec ipse de ossibus suis fieri mandavit, et ad cujus tribum civitas ipsa pertinuit. Siquidem Hieronymus in historia beatae Paulae sic refert: « Transivit inquiens Sichem, non ut plerique errantes legunt Sichar, quae nunc Neapolis appellatur, et ex latere montis Garizim
Abbreviated transcription (Latin):
ductus est. Quia erit semen eius accola
in terra aliena: ⁊ seruituti eos subicieñ.
⁊ male tractabunt eos. annis quadrin
gentis. Non ita intelligendũ ẽ. quasi
male tractandũ. uel seruituti subicien¬
du dixerit hoc semen annis qͣdringen¬
tis: sed per hiꝑbaton legendum. qr ꝑe¬
grinum erit semen eiꝰ annis quaorin¬
gentis. In cuius parte tẽporis. &̃ seruitꝰ
accidit. Quia eni script̾ii ẽ. in ysaac uo¬
cabit᷑ tibi semen: ex anno natiuitatis
ysaac usq ad annũ egressionis ex egyp¬
to. cõputant᷑ anni qͣdringenti qͥnq Aes
more suo scriptura qͣdringentos appel¬
lat: quibꝰ peregrinũ futurii erat illud
semen siue in t̾ra chanaan. siue in egry¬
to. Potest ⁊ sic intelligi. qd̾ a quinto an¬
no ꝯsaac qͦ ꝑ filium ancillȩ ceperit af¬
fligi: labor quadringentoꝵ cõputetur
annoꝵ. Accersiuit iosepb iacob patr̃ẽ
suũ ⁊ omñe cognationẽ: in animabus.

Expanded text:
utem Deus quia erit semen eius accola utem Deus quia erit semen eius accola in terra aliena et servituti eos subicient et male tractabunt eos annis quadringentis Non ita intelligendum est quasi male tractandum, vel servituti subjiciendum dixerit hoc semen annis quadringentis, sed per hyperbaton legendum, quia peregrinum erit semen ejus annis quadringentis, in cujus parte temporis etiam servitus accidit. Quia enim scriptum est: In Isaac vocabitur tibi semen , et ab anno nativitatis Isaac usque ad annum egressionis ex Aegypto computantur anni quadringenti quinque, quos more suo Scriptura quadringentos appellat, quibus peregrinum futurum erat illud semen, sive in terra Chanaan, sive in Aegypto, potest et sic intelligi, quod a quinto anno Isaac, quo per filium ancillae coeperit affligi, labor quadringentorum computetur annorum. Accersivit Joseph Jacob patrem suum, et omnem cognationem in animabus
Abbreviated transcription (Latin):
cum esset in mesopotamia: ⁊ cet̾a. Notan¬
dũ uixta uerba stepħi qr non sic in ge¬
nesi uidet᷑. post mort̾e patris locutum
esse dĩ abrahȩ. qui utiq in charram morꝰ¬
tuus ẽ. ubi cũ illo ⁊ ipse filius habitauit:
seo priusqũa habitaret in eadem ciuitate.
iam tamen cũ esset in mesopotamia regi¬
one cuius ipsa ẽ ciuctas. Exi de terra tua
nationẽ abrahȩ: caldeoꝵ patriã genusq
appellat. Unde iã pridem exierat: qͥ nunc
in mesopotamia degebat. Sed quia quas¬
libet obcausas egrediens spe redeundi.: ⁊
desiderio tenebat᷑. audit a dño. exi de t̾ra
tua: non ut corpus inde traheret qd̾ iam
fecerat: sed ut amorem mentis euelleret.
Ideoq qd̃ seqͥt᷑. tunc exiit de t̾ra caldeoꝵ.
non corꝑis sed mentis egressum signifi¬
cat: quo se in perpetuũ a caldeoꝵ conuer¬
satione i gente secreuerit. qui iuxta fi-¬
dem chronicorii eodem anno caldea e
gressus. mesopotamiã in gressus. in char-¬
ris moratus: ⁊ in terr̃ã reꝓmissionis in¬

Expanded text:
et in Mesopotamia, etc. Notandum, juxta verba Stephani, quia non sicut in Genesi videtur, post mortem patris locutus est Deus Abrahae, qui utique in Charra mortuus est, ubi cum illo et ipse filius habitavit; sed priusquam habitaret in eadem civitate, jam tunc cum esset in Mesopotamiae regione, cujus ipse est civitas. Exi de terra tua, nationem Abrahae Chaldaeorum patriam genusque appellat, unde jampridem exierat, qui nunc in Mesopotamia degebat, sed quia quaslibet ob causas egrediens spe redeundi et desiderio tenebatur, audit a Domino: Exi de terra tua. Non ut corpus inde trajiceret, quod jam fecerat, sed ut amorem mentis evelleret. Ideo quod sequitur: Tunc exiit de terra Chaldaeorum, non corporis, sed mentis egressum significat, quo se in perpetuum a Chaldaeorum conversatione et gente secreverit. Quia juxta fidem Chronicorum eodem anno a Chaldaea est egressus, Mesopotamiam ingressus, in Charris moratus, et in terram repromissionis in
Abbreviated transcription (Latin):
licet tributa dari cęsari annon. factũ
est murmur grecoꝵ. aduersus hebreos.
Causa murmuris erat: qd̾ hebrei suas
uiduas ut pote eruditiores in ministerio
preferrent uiduis grecoꝵ. Non est ȩquu
nos derelinquere uerbũ d̾i: ⁊ ministrare
mensis. De hoc arator. Locus inquid in¬
dicat iste. qd̃ meliora rudis popłi sint fer¬
cula mentis: quã fuse per menbra dapes.
Considerate gͦ fr̾s uiros ex uobis boni tes¬
timonii sept̃e: ⁊cet̾a. Hinc iam decreue¬
runt apłi uel successores apłoꝵ per
om̃s eccłas septem. diacones. qui sub¬
limiori gradu essent cȩteris ⁊ proximi
circa aram quasi columne altaris as¬
sisterent: ⁊ non sine aliquo septena¬
rii numeri misterio. Stepħs autem
plenus gr̾a ⁊ fortitudine. Stepħs grece:
latine coronatus dicit᷑. Qui pulcherri¬
ma ratione qd̃ percepturus erat in
re: quodã presagio preoccuparat in
nomine: lapidatus humiliter: seo sub¬

Expanded text:
licet tributa dari Caesari, an non? CAPUTlicet tributa dari Caesari, an non? CAPUT VI. Factum est murmur Graecorum adversus Hebraeos. Causa murmuris erat, quod Hebraei suas viduas, ut pote eruditiores, in ministerio praeferrent viduis Graecorum. Non est aequum nos derelinquere verbum Dei, et ministrare mensis. De hoc Arator: . . . . Locus indicat iste, Quod meliora rudi populo sint fercula mentis, Quam fusae per membra dapes. Considerate ergo fratres viros ex vobis boni testimonii septem, etc. Hinc jam decreverunt apostoli, vel succeomnes Ecclesias septem diaconos, qui sublimiori gradu essent caeteris, et proximi circa aram quasi columnae altaris assisterent, et non sine aliquo septenarii numeri mysterio. Stephanus autem plenus gratia et fortitudine faciebat Latine coronatus dicitur, qui pulcherrima ratione quod percepturus erat in re, quodam praesagio praeoccuparet in nomine: lapidatus humiliter, sed sub
Abbreviated transcription (Latin):
isset sedare furorem. Ante enĩ hos diee
extitit theodas: ⁊ cet̾a. Theodas hic ꝑsu¬
asit multis ut iosephus refert sublatis
ex urbe facultatibus suis ripas iordanis
obsidere: ⁊ cũ esset magus propħam se
dicebat: posseq imperio fluuii direp¬
to gurgite prebere transitũ. Cui fadi
procuratoris uissu. ȩquitũ turba super¬
ueniens : multis quidem ꝑemptis. aut
captis. ipsius caput ierosolimã reuexit.
Post hunc extitit uidas galileus. Hunc
ce̾ scribit iosephus galileaniten oe ci-¬
uitate gamela: qui secũ quosdam pha-¬
riseoꝵ sociatis. cȩpit cogere plebem. ne
tributa romanis soluendo ꝑderet liber-¬
tatem. proferens ex lege. dño soli serui-¬
endum: ⁊ eos qui ad templũ decimas de-¬
ferrent. cesari tributa reddere non debere.
Quȩ heresis in tantũ creuerat. ut &̾ pha¬
riseoꝵ ⁊ multam part̾e popłi conturbaret:
ita ut dñm xp̃m interrogandĩi esse cred̾e̾nt.

Expanded text:
sset sedare furorem. Ante hos enim dies sset sedare furorem. Ante hos enim dies exstitit Theodas, etc. Theodas hic persuasit multis, ut Josephus refert, sublatis ex urbe facultatibus suis, ripas Jordanis obsidere. Et cum esset magus, prophetam se dicebat esse, posseque imperio fluvii dirempto gurgite praebere transitum. Cui Phadi procuratoris jussu equitum turba superveniens, multis quidem peremptis aut captis, ipsius caput Jerosolymam revexit. Post hunc exstitit Judas Galilaeus. Hunc etiam scribit Josephus Gamaliten, de civitate Gamala, qui Sadducho quodam Pharisaeo coeptis assumpto, cogeret plebem, ne tributa Romanis solvendo perderet libertatem, proferens ex lege Domino soli serviendum, et eos qui ad templum decimas deferrent Caesari tributa reddere non debere. Quae haeresis in tantum creverat, ut etiam Pharisaeos et multam partem populi conturbaret, ita ut Dominum Christum interrogandum esse crederent,
Abbreviated transcription (Latin):
ianuis egredit᷑ clausis. Carcerẽ qͥdem in.¬
uenimus clausũ cũ om̃i diligentia: et.
custodes stantes ad ianuas. Aperientes.
autẽ: neminẽ intus inuenimꝰ. Quid
profane iudeȩ cera stiularis insania:
furantibꝰ dicens apłis dñm fuisse de mo-¬
numento sublatũ: Dic rogo: eosoem
apłos de carcere tuo clauso. cuius furto¬
tu credis ablatos: Ambigebant de illis.
quid nã fieret. Nec sic se quidem fidei..
federare uolentes. Ingenita enĩ malicia cor
perfioum in signis &ẽ manifestis obdurat.
Et uultis inducere suꝑ nos sanguinem
hominis istius. Oblitus est princeps sacer-¬
dotum debiti qd ipse sibi ⁊ suis ĩprecatus
erat dicens: sanguis eus suꝑ nos ⁊ super
filios nr̃os. Surgens autẽ quidã in conci¬
lio phariseus nomine gamaliel. hic ga-¬
malihel ut clemens indicat. apłis erat
in fide sotius: sed eoꝵ consilio manens a-¬
pud udeos ut illoꝵ in tali turbine potu¬

Expanded text:
januis egreditur clausis. Carcerem quidem invjanuis egreditur clausis. Carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia, et custodes stantes ante januas; aperientes autem, neminem invenimus. Quid, profane Judaee, caeca stimularis insania, furantibus dicens apostolis Dominum fuisse de monumento sublatum? Dic, rogo, eosdem apostolos de carcere tuo clauso cujus furto credis ablatos? Ambigebant de illis quidnam fieret. Ne sic quidem fidei se dare volentes. Ingenita enim malitia cor perfidum in signis etiam manifestis obdurat. Et vultis inducere super nos sanguinem hominis istius. Oblitus est princeps sacerdotum debiti, quod ipse sibi et suis imprecatus erat, dicens: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Surgens autem quidam in concilio Pharisaeus nomine Gamaliel. Hic Gamaliel, ut Clemens indicat, apostolorum erat in fide socius, sed eorum consilio permanens apud Judaeos, ut eorum in tali turbine po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s qui cũ illo erant. quȩ est here¬
sis saduceoꝵ: ⁊cet̾a. Heresis grete ab elec¬
tione uocatur : quia quisq sibi spretis
alioꝵ dictis qd̾ sequendũ putauerit eli¬
gat. Saducei gͦ qui interpretantur iusti.
uendicabant eni sibi qd̃ non erant sicut
in fra legimꝰ corporis om̃ino resurrecti¬
onem negantes: animã perire cũ car¬
ne dicebant: sed nec angłm quidem sp̃m¬
ue ullũ esse credebant: ⁊ qͥnq tantũ li¬
bros moysi recipientes ꝓpħarũ preconia
respuebant. Atq id̾o maxime hi prindi¬
pibus inꝑsequendo apłos astipulabant᷑:
zelo uidelicet ducti. qd̾̃ illi uirtute mag¬
na ⁊ miracłoꝵ signis redderent testimo¬
nium resurrectionis iħu xp̃i dñi nr̃i.¬
Angłs autẽ oñi ꝑ noctẽ aperiens ianuas
carceris: ⁊ cet̾a. He oubitaret choma
dñm esse carnẽ ⁊ ossa gestantẽ que ia-¬
nuis clausis intrantẽ uiderat: ecce ipse
cum sotiis mortali ad huc carne uestitꝰ.

Expanded text:
 illo erant, quae est haeresis Sadducaeorum, etc. Haeresis Graece ab electione vocatur, quia quisque sibi, spretis aliorum dictis, quod sequendum putaverit, eligebat. Sadducaei autem, qui interpretantur justi vendicabant enim sibi quod non erant, sicut infra legimus, corporis omnino resurrectionem negantes, animam perire cum carne dicebant. Sed ne angelum quidem spiritumve ullum esse credebant, et quinque tantum libros Mosi recipientes, prophetarum praeconia respuebant. Atque ideo maxime hi principibus in persequendo apostolos astipulantur, zelo videlicet ducti, quod illi virtute magna et miraculorum signis redderent testimonium resurrectionis Jesu Christi DomiAngelus autem Domini per noctem aperiens januas carceris, etc. Ne dubitaret Thomas Dominum esse carnem et ossa gestantem, quem januis clausis viderat intrantem, ecce ipse cum sociis mortali adhuc carne vestitus,
Abbreviated transcription (Latin):
erigit: qr ȩccła mente ⁊ amore cęlestibꝰ
intendens. quasi umbratice transcurrit
in terra. Et̃ hic sacramentis tẽporalibus
figurisq cȩlestiũ renouat: quos illic
perpetuis remunerat donis. Quidam
huic loco nectunt hoc: qd̾ in ęuangłio

Expanded text:
erigit, quia Ecclesia mente et amore coelestibus erigit, quia Ecclesia mente et amore coelestibus intendens, quasi umbratice transcurrit in terra, et hic sacramentis temporalibus figurisque coelestium renovat, quos illic perpetuis remunerat donis. Quidam huic loco nectunt hoc, quo
Abbreviated transcription (Latin):
causa tam seuer̃a in preuaricatores senten¬
tiam dedit: seo preuidens in sp̃u tizania
futura quȩ simplicitatẽ ȩccłȩ prauis
moribus adulterarent᷑. Ex his enĩ teter¬
rimum sarabaitarũ genus perhibetur
ex ortũ: qui rebus suis nequaꝗͣ. derelic¬
tis. apłicaui se districtionẽ custodire si¬
mulant. Hulla reos passus ẽ penitentia
curari: uerũ ad timorem posteris incu¬
ciendum. noxiũ germen radicitꝰ ãpu-¬
tare curauit. Deniq sequit᷑. Factus est
timor magnꝰ in uniuersa ęccła: ⁊ inõs
qui audiebant hȩc. Ceteroꝵ autẽ nemo
audebat se coniungere illis. Pena ouoꝵ
qui fraudulenter eis iungi tẽptauert:
.ceteris exẽplum tribuit. Ut ueniente
bra sui corporis uisibiliter alleuaba infir¬
mos: qui &ẽ nunc inuibili suȩ interces¬
sionis umbraculo fideliũ infirma robo¬
rare non cessat. & quia petrus ȩccłȩ ty¬
pus est: pulchre ipse quidem rectus in¬
cedit: sed umbra comitante iacentes

Expanded text:
causa tam severam in praevaricatore sentencausa tam severam in praevaricatore sententiam dedit, sed praevidens in spiritu zizania futura, quae simplicitatem Ecclesiae pravis moribus adulterarent ex his enim teterrimum Sarabaitarum genus perhibetur exortum, qui, rebus suis nequaquam derelictis, apostolicam se districtionem custodire simulant, nulla reos passus est poenitentia curari, verum ad timorem posteris incutiendum noxium germen radicitus amputare curavit. Denique sequitur: Et factus est timor magnus in universam Ecclesqui audiebant haec. Caeterorum autem nemo se audebat conjungere illis. Poena duorum, qui fraudulenter eis jungi tentaverant, caeteris exemplum tribuit. Ut, venientebra sui corporis visibiliter allevabat infirmos, qui etiam nunc invisibili suae intercessionis umbraculo fidelium infirma roborare non cessat. Et quia Petrus Ecclesiae typus est, pulchre ipse quidem rectus incedit, sed umbra comitante jacentes
Abbreviated transcription (Latin):
anit̃a ⁊ mentem hominis nulla cre-¬
atura iuxta substantiã possit implere.
sed creatrix sola trinitas: quia tantũmͦ
scd̃m operationẽ .⁊ uoluntatis instinctũ.
animꝰ de his quȩ creata sunt impletur.
Implet enĩ satanas ment̾e alicuius ⁊ pͥn¬
cipale cordis. non quidem ingreoiens
in eũ. ⁊ in sensum eius aut ut ita dicã
ad itum cordis introiens. siquidem hȩc
potestas solius est diuinitatis: sed qua-¬
si callidus quidã ⁊ neqũa ac fallax. frau¬
dulentusq deceptor. in eos animã hu¬
mauã maliciȩ affectiis trahens per cogi¬
tationes. ⁊ incentiua uicioꝵ quibus ipse
plenus est. Impleuit gͦ satanas cor ananiȩ
non ipse intrando: sed suȩ malitiȩ uirus
infundendo. Non es hominib mentitus:
sed d̾o. Supra dixerat eũ mentitũ esse
errorem macȩdonii dãpnatũ fuisse pri¬
us qũa nͥatũ. Audiens aut̃ẽ ananias ħ̾
uerba cecidit: ⁊ expirauit. Non questis

Expanded text:
animam et mentem hominis nulla creanimam et mentem hominis nulla creatura juxta substantiam possit implere, sed creatrix sola Trinitas. Quia tantummodo secundum operationem et voluntatis instinctum, animus de his quae creata sunt impletur. Implet enim Satanas mentem alicujus, et principale cordis, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, atque ut ita dicam aditum cordis introiens, siquidem haec potestas solius divinitatis est, sed quasi callidus quidam et nequam ac fallax fraudulentusque deceptor, in eos animam humanam malitiae affectus trahens per cogitationes et incentiva vitiorum, quibus ipse plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non ipse intrando, sed sua malitiae virus inserendo. Non es mentibus hominibus, sed Deo. Supra dixerat eum mentitum Spirierrorem Macedonii damnatum, priusquam natus fuisset. Audiens autem Ananias haec verba, cecidit et exspiravit. Non quaestus
Abbreviated transcription (Latin):
mutata littera barsabas appellet᷑: ⁊ in
libro hebreorũ nominũ. hic filius con¬
solationis: ille aut̃e filius quieti.
interpretet᷑. Qd̾ est interpretatũ filius
consolationis. Ubicumq scriptura sa-¬
cra nomina rerũ. uel personarũ cum
interpretatione ponit: sensum utiq
sacratiorem eisdem inesse significat.
Merito gͦ filius consolationis uocat᷑: qui
presentia contempnens. spe futuroru̾
consolat᷑. Nam sp̃s sc̃s id̾o paraclytus
cognominatur: quia in mundo pressu¬
ram habentibus. ꝑ internã sui mune¬
ris infusionẽ. paraclysin id est consola¬
tionem cęlestium prestat gaudiorum.
Edic beatus petrus propter eiusoem gr̃am: s̾p̃s
Et attulit precium: ⁊ posuit ante pedes
apłoꝵ. De hoc arator. Destitui debere
probant. qd̾ tangere uitant : calcandũq
docent. qd̃ subdunt gressibus aurum:
de quo terrenȩ ueniunt ad pectora cu
uit satanas cor tuũ: Ubi notandũ qd̃

Expanded text:
mutata littera Barsabas appelletur, et in mutata littera Barsabas appelletur, et in libro Hebraeorum nominum, hic filius consolationis, ille autem filius quietis interpretatur. Quod est interpretatum FILIUS CONSOLATIONIS. Ubicunque Scriptura sacra, nomina rerum vel personarum cum interpretatione ponit, sensum utique sacratiorem iisdem inesse significat. Merito ergo filius consolationis vocatur, qui, praesentia contemnens, spe futurorum consolatur. Nam Spiritus sanctus ideo Paracletus cognominatur, quia in mundo pressuram habentibus, per internam sui muneris infusionem, paraclisin, id est, consolationem coelestium praestat gaudiorum. Sic beatus Petrus propter ejusdem Spiritus grattur. Sequitur: Et attulit pretium, èt posuit ante pedes apostolorum. De hoc Arator: Destitui debere probant, quod tangere vitant Calcandumque docent quod subdunt gressibus aurum. De quo terrenae veniunt ad pectora curvit Satanas cor tuum? Ubi notandum quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cȩlestia sapere didicerunt. Multitu-¬
dinis aut̃e credentiũ: erat cor unum.
⁊ anima una. Qui scłm ꝑfecte relique-¬
rant. nequaꝗͦ de generis nobilitate głi¬
antes se inuicem preferebant: sed uelut
unius eiusdem matris ȩccłe uisceribꝰ
editi. eodem cuncti fraternitatis amore
gaudebant. Et uirtute magna reddebai
apłi testimoniũ resurrectionis iħu xp̃i
discernit ordinem. Ham multitudo cre¬
dentium rebus suis spretis: caritatis
inuicem copula iuncta est. Apłi uero
uirtutibus refulgentes: xp̃i cunctis
misteria pandebant. Ioseph aut̃e qui
cognominatus est barnabas ab apłis.
Hunc puto esse barnaban: qui infra
tus. Unde quia cyprius genere erat:
post ea discedens a paulo patriam repe¬
tiit insulam: licet quidam arbitrent᷑
pauli collegam eũ potius fuisse. qui
supra cũ mathia ad apłatus est sortẽ
statutus. minꝰ intuentes. quia iuxta em̃¬
datiora exemplaria hic barnabas. ille

Expanded text:
et coelestia sapere didicerunt. Multituet coelestia sapere didicerunt. Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una. Qui saeculum perfecte reliquerunt, nequaquam de generis nobilitate gloriantes se invicem praeferebant, sed velut unius ejusdemque matris Ecclesiae visceribus editi, eodem cuncti fraternitatis amore gaudebant. Et virtute magna reddebant apostoli testimonium resurrectionis Jesu Chridiscernit ordinem. Nam multitudo credentium, rebus suis spretis, charitatis invicem copula juncta est. Apostoli vero virtutibus refulgentes Christi cunctis mysteria pandebant. Joseph autem, qui cognominatus est Barnabas ab apostolis. Hunc puto esse Barnabam qui infra tus. Unde quia Cyprius genere erat, postea discedens a Paulo, patriam repetit insulam. Licet quidam arbitrentur Pauli collegam eum potius fuisse, qui supra cum Matthia ab apostolatus est sorte statutus, minus intuentes, quod juxta emendatiora exemplaria hic Barnabas, ille
Abbreviated transcription (Latin):
dragenarius gemine legis plenitudi-¬
ciunt: utriusq transgressor uelut
quadragenariam perfectionem debili
iacendo transcendit. Dñe tu qui fecisti
cȩlum ⁊ terram: ⁊ cet̾a. Nuditis persetu¬
toꝵ minis: fiduciam resistendi per uir-¬
tutum signa deposcunt. Aduersus sc̃m
puerum cuũ iłim: quem unxisti. Ap̃i
nomen de quo dictum est. ⁊ aduersus
enim a chrysmate. id est ab unctione
nomen accepit: uixta qd̾ dicit᷑. Unxit
te d̾s d̾s tuus oleo leticiȩ: io est sp̃u sc̃o.
Et cũ orassent: motus est locus in quo
erant congregati. Qui uirtutẽ robusti
pectoris contra fraudem querebant hos¬
tium: in diciũ iam auoite prȩcis. terrȩ
motu ꝑcipiunt. quatinus agnoscerent
terrena sibi corda esse cessura: sub quoꝵ
pedibus sco adueniente sp̃u. terra ipsa
sit pauore concussa. Qũauis ⁊ letus timor
eoꝵ qui credendo apłis fuerant subicien-¬
di possit intelligi: qui in firma graue-¬
dine discussa. conresurgere cum xp̃o

Expanded text:
dragenarius geminam legis plenitudidragenarius geminam legis plenitudiciunt utriusque transgressor velut quadragenariam perfectionem debilis jacendo transcendit. Domine, tu qui fecisti coelum et terram, etc. Auditis persecutorum minis fiduciam sibi resistendi per virtutum signa deposcunt. Adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti. Christi nomen, de quo dictum est: Et adversus enim a chrismate, id est, ab unctione nomen accepit. Juxta quod dicitur: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae , id est, Spiritu sancto. Et cum orassent, motus est locus in quo erant congregati. Qui virtutem robusti pectoris contra fraudem quaerebant hostium, indicium jam auditae precis terrae motu percipiunt, quatenus agnoscerent terrena sibi corda esse cessura, sub quorum pedibus sancto adveniente Spiritu, terra ipsa sit pavore concussa. Quamvis laetus timor eorum qui credendo apostolis fuerant subjiciendi possit intelligi, qui infima gravedine discussa conresurgere cum Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
pensationẽ. xp̃i ꝑ propłas didicerunt esse
uenturam. Neq enim est redemptio capti¬
uitatis humanȩ: nisi in sanguine eius
qui dedit semet ipsum redemptionẽ pro
om̃ibus. Comꝑto qd̾ homines essent sine
litteris ⁊ idiotȩ: admirabant᷑. Illitterati
mitunt᷑ ad predicandũ. ne fides creden¬
tium. non uirtute dei. sed eloquentia atq
doctrina fieri putaret᷑. ut apłs ait: non
in sapientia uerbi ut non euacuet᷑ crux
xp̃i. Idiote enĩ dicebantur. qui propria t̾m
lingua naturaliq scientia contenti:
litterarũ studia nesciebant. Siquidem
greci: propriũ. idion uocant. Annorũ
factum erat signũ istud sanitatis. Iux-¬
ta historiam: ꝑfecta ȩtas hominis. in exu-¬
perabilis calum niantibus ostendit᷑. Alle
annis. in heremo sordes egyptias man-¬
na contempto requirit: uerum ⁊ in t̾ra
repromissionis. uiter dñi semꝑ idoloꝵq
ritus claudicabat. Uel si numerus qua-¬

Expanded text:
pensationem Christi per prophetas didicerunt esse pensationem Christi per prophetas didicerunt esse venturam. Neque enim est redemptio captivitatis humanae, nisi in sanguine ejus, qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus. Comperto quod homines essent sine litteris et idiotae, admirabantur. Illitterati mittuntur ad praedicandum, ne fides credentium, non virtute Dei, sed eloquentia atque doctrina fieri putaretur, ut Apostolus ait: Non in sapientia verbi, ut non evacuetur crux Christi . Idiotae enim dicebantur, qui propria tantum lingua, naturalique scientia contenti, litterarum studia nesciebant. Siquidem Graeci proprium, ἴδιον vocant. Annorum factum erat signum istud sanitatis. Juxta historiam perfecta aetas hominis inex superabilibus calumniantibus ostenditur. Alleannis in eremo sordes Aegyptias manna contempto requirit, verum et in terra repromissionis inter Domini semper idolorumque ritus claudicabat. Vel si numerus qua
Abbreviated transcription (Latin):
tibus: qui factus est in caput anguli.
F dificantes erant iudȩi: qui cunctis gen-¬
tibus indesolatione idoloꝵ morantibus.
ipsi soli legem ⁊ propłias ad edificationẽ
popłi cotidie legebant. hi dũ ȩoificarĩ.
peruenerunt ad lapidem angularẽ qui
in semet ipso. Et quia ipsi in uno parie¬
te stare. hoc est soli salui fieri uolebant:
reprobauerunt lapidem qui non erat
aptatus ad unũ sed ad duos. Uerũ d̾s illis
licet nolentibus hunc ipse ꝑ se posuit
in caput angłi : ut ex duobus testamen-¬
tis ⁊ ex ouobus popłis edificatio surgeret
unius eiusdemq fidei. Q non est in alio
aliquo salus. Si in nullo alio seo in xp̃o
tantum mundi salus est: ergo ⁊ patres tes¬
tamenti ueteris. eiusoem redemptoris in¬
carnatione ⁊ passione saluati sunt. qua
nos saluari credimus ⁊ speramus. Isi enĩ
sacramenta pro temporis ratione discrepã.
fides tamen una eademq concordat: quia
qũa nos ꝑ apłos factam eandem illi dis¬

Expanded text:
tibus, qui factus est in caput anguli. tibus, qui factus est in caput anguli. Aedificantes erant Judaei, qui cunctis gentibus in desolatione idolorum morantibus, ipsi soli legem et prophetas ad aedificationem quotidie legebant. Hi dum aedificabant, pervenerunt ad lapidem angularem, quiin semetipso. Et quia ipsi in uno pariete stare, hoc est, soli salvi fieri malebant, reprobaverunt lapidem, qui non erat aptatus ad unum, sed ad duos. Verum Deus, illis licet nolentibus, hunc ipse posuit in caput anguli, ut ex duobus testamentis, et ex duobus populis aedificatio surgeret unius ejusdemque fidei. Et non est in alio aliquo salus. Si in nullo alio, sed in Christo tantum mundi salus est, ergo et patres Testamenti veteris ejusdem Redemptoris incarnatione et passione salvati sunt, in qua nos salvari credimus et speramus. Et si sacramenta pro temporum ratione discrepent, fides tamen una eademque concordat. Quia quam nos per apostolos factam, eamdem illi dis
Abbreviated transcription (Latin):
habrahe nuncupat. ob duas utiq eiusõe
xp̃i naturas. ne uel hominẽ tantũ axp̃m.
uel alterũ hominis ⁊ alterũ dĩ credereñ
filium. Quo heresis laqueo: manes in¬
sanus ⁊ nestorius sunt decepti. Super¬
uenerunt sacerdotes ⁊ magistratus t̾epli.
⁊ saducei: ⁊ cet̾a. Sacerdotes ⁊ magistratꝰ
siue pretor templi ut alia dicit editio.
qui doctores ⁊ iudices uidebant᷑ popłi:
dolebant qd̃ ad apłos audiendos multitudo
conflueret. Saducei autẽ qd̃ resurrectio¬
a se occisum nouerant hominie: illi hũc
affirmarent a d̾o patre glorificatũ. Et
factus est numerus uiroꝵ: quinq milia.
possunt: ⁊ hec quirq milia apłoꝵ instruc-¬
ta doctrinis. popłm oesignare gentium.
euisoem legis spiritaliter misteria secu-¬
turũ. Et bene utriq uespere cȩlesti mu-¬
nere donant᷑: quia cũ ueniret plenitu¬
do temporis misit d̃s filiũ suũ. Hic est
lapis qui reprobatus est a uobis ȩdifican-¬

Expanded text:
Abrahae nuncupat, ob duas utique ejusdem Abrahae nuncupat, ob duas utique ejusdem Christi naturas, ne vel hominem tantum Christum, vel alterum hominis, et alterum Dei crederent Filium. Quo haeresis laqueo Manes insanus et Nestorius sunt decepti. CAPvenerunt sacerdotes et magistratus templi et Sadducaei, et caetera. Et sacerdotes et magistratus, sive praetor templi, ut alia dicit Editio, qui doctores et judices videbantur populi, dolebant quod ad apostolos audiendos multitudo confluxerat. Sadducaei autem, quod resurrectioum, quem a se occisum noverant hominem, illi hunc affirmarent a Deo Patre glorificatum. Et factus est numerus virorum quinque millia. possunt et haec quinque millia apostolorum instructa doctrinis, populum designare gentium, ejusdem legis spiritualiter mysteria secutum. Et bene utrique vespere coelesti munere donantur, quia cum veniret plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedifican
Abbreviated transcription (Latin):
de plebe. Breuiter ac dilucide ꝓpħarẽ
legisq testimonio docet dñm a cunctis au¬
cunctis audiendũ gentibus: ⁊ incredulos
quidem dãpnaturũ. fideles uͦ ȩterna
benedictione donaturum. Et om̃s ꝓpħe
a samuhel ⁊ deinceps. Qũauis patriarchȩ
tis scriptisq propharent: tempus tam̃
A samuhele sub quo ⁊ regũ tempora in iu¬
dea cęperunt exoroiũ sumpsit: iusq ad
babilonię captiuitatis solutionẽ perman-¬
sit. Ꝙ̾ in semine tuo benedicent᷑ om̃s fa¬
miliȩ terrȩ.Semen quidem abrahȩ xp̃s
est: in cuius fide nominis om̃ibus terrȩ
familiis. uideis uidelicet ⁊ gentibus. est
benedictio promissa. Demulcet aut̃ẽ apłs
animos iudeoꝵ quo ad credendũ faciat
ꝓoptiores: dicendo qd̾ totius mundi sal¬
uator. eos primũ uisitaturus ⁊ benedic¬
turus elegerit. Uobis inquiens primum
d̾s suscitans filium suum. Uui pariter in¬
tuendum: qd̾ eundem filiũ d̾i qũe semen

Expanded text:
ur. Breviter ac lucide prophetarum ur. Breviter ac lucide prophetarum legisque testimonio docet Dominum a cunctis audiendum gentibus, incredulos quidem damnaturum, fideles vero aeterna benedictione donaturum. Et omnes prophetae a Samuele et deinceps. Quamvis patriarchae tis factisque prophetarint, tempus tamena Samuele, sub quo et regum in Judaea tempora coeperunt, exordium sumpsit, et usque ad Babylonicae captivitatis solutionem permansit. Et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae. Semen quidem Abrahae Christus est, in cujus fide nominis omnibus terrae familiis, Judaeis, videlicet, et gentibus est benedictio promissa. Demulcet autem apostolus animos Judaeorum, quo ad credendum faciat promptiores, dicendo quod totius mundi Sanator eos primum visitaturus et benedicturus elegerit. Vobis inquiens primum Deus suscitans Filium suum. Ubi pariter intuendum quod ad eumdem Dei Filium, quem semen
Abbreviated transcription (Latin):
uit eum. Qũe uerbo erigit. hunc &ẽ dex¬
tera confortat: qr sermo oocentis in corde
auditoꝵ minus ualet. si non c̃e ꝓprie
actionis commendet᷑ exemplis. & exi¬
liens stetit ⁊ ambulabat: ⁊ intrauit cũ
illis in templũi. Ordo ꝑfectionis egregius
primo illũ surgere qui iacuerat: dein¬
de iter arripere uirtutũ. ⁊ sic regni
ianuam cum apłis intrare. Et repleti ft̃
stupore ⁊ extasi. Ex tasin: pauorem dicit.
Nam ⁊ alio modo dicit᷑ extasis cum mens
non pauore alienat᷑: seo aliqua inspira¬
tione reuelationis assumit᷑. Concurrit.
om̃is popłs ad eos : ad porticũ quȩ appel¬
latur salomonis. Saluato ꝑ apłos isrł:
et pacifici salomonis. de quo dicit᷑. Mul¬
tiplicabit᷑ eius imperiũ: ⁊ pacis non erit
finis. Ipse autẽ est lapis de monte absci¬
sus: qui terreno regno fidei inimico ru¬
ente. pacificũ per oibem solus tenet im¬
perium. Erit aut̃ẽ om̃is anima quȩ non.
audierit propħam illũ: exterminabit᷑¬

Expanded text:
um, etc. Quem verbo erigit, hunc etiam dextera confortat, quia sermo docentis, in corde auditorum minus valet, si non etiam propriae actionis commendetur exemplis. Et exsiliens stetit, et ambulabat. Et intravit cum illis in templum. Ordo perfectionis egregius, primum illum surgere qui jacuerat, deinde arripere virtutem, et sic regni januam cum apostolis intrare. Et impleti sunt omnes stupore et extasi. Extasim pavorem dicit. Nam et alio modo dicitur extasis amens, non pavore alienatus, sed aliqua inspiratione revelationis assumptus. Cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis. Salvato per apostolos et pacifici Salomonis, de quo dicitur: Multiplicabitur ejus imperium et pacis non erit finis . Iste est autem lapis de monte abscisus, qui terreno regno fidei inimico ruente, pacificum per orbem solus tenet imperium . Erit autem, omnis anima quae non audierit Prophetam illum exterminabit
Abbreviated transcription (Latin):
disse probatur. Fecit eni d̾s homines rectos:
⁊ipsi se miscuerunt infinitis questionibus
ut salomon cestatur. Unde ⁊ iacobus ait. Ne¬
mo cũ temptatur dicat: qm̃ a d̾o temptat᷑.
Dẽ eni in temptator maloꝵ est. Ipse enuim
neminẽ tẽptat. U nus quisq uͦ tẽptatur a

Expanded text:
disse probatur. Fecit enim Deus homines rectos, disse probatur. Fecit enim Deus homines rectos, et ipsi se miscuerunt infinitis quaestionibus, ut Salomon testatur. Unde et Jacobus ait: Nemo, cum tentatur, dicat quoniam a Deo tentatur. Deus enim intentator malorum est; ipse enim neminem tent
Abbreviated transcription (Latin):
temptatus est: iuictus. Per concupiscen¬
tiam scilicet carnis: cũ hostis cibũ ligni
uetiti ostendit᷑ . i eũ ad comedendũ suasit.
Per concupiscentiã ocłoꝵ: cũ diceret. scien¬
tes bonũ ⁊ malum. ⁊ aperient᷑ ocłi ur̃i.
Per suꝑbiam uite: cũ diceret. eritis sicut dii.
Per hec tẽptatus est dñs: ⁊ iticit. ꝓ concupis¬
centiam carnis. id est cibum: ubi suggerit᷑.
dic ut lapides isti panes fiant. ꝑconcupiscen¬
tiam ocłoꝵ. id est curiositatẽ: ubi de pinna
templi ammonet᷑ ut se deorsum mittat tẽp¬
tandi gr̃a. utr̃ũ ab angłis suscipiatur. Per
suꝑbiam uitȩ. id est inanem iactantia: ubi
immonte constituto. ostendunt᷑ omĩa regna
huius terrȩ ⁊ promittunt᷑ si adorauerit.
Quȩ non ẽ ex patre: sed ex mundo est. Non
est pugna uitioꝵ nobis ex d̾o patre ⁊ condi¬
tore naturaliter in serta: sed ex mundi huiꝰ
amore que creatori pretulimus nobis acci¬

Expanded text:
tentatus est et victus: per concupiscententatus est et victus: per concupiscentiam scilicet carnis, cum ei hostis cibum ligni vetiti ostendit, eumque ad comedendum suasit. Per concupiscentiam oculorum, cum diceret: « Scietes bonum et malum, et aperientur oculi vestri . Per superbiam vitae, cum diceret: Eritis sicut dii . Per haec tentatus est Christus, et vicit. Per concupiscentiam carnis, id est, cibum, ubi suggeritur: Dic ut lapides isti panes fiant . Per concupiscentiam oculorum, id est, curiositatem, ubi de pinna templi admonetur ut se deorsum mittat, tentandi gratia, utrum ab angelis suscipiatur. Per superbiam vitae, id est, inanem jactantiam, ubi in monte constituto ostenduntur omnia regna terrae hujus, et promittuntur, si adoraverit. Quae non est ex Patre, sed ex mundo est. Non est pugna vitiorum nobis ex Deo Patre et Conditore naturaliter inserta, sed ex mundi hujus amore, quem Creatori praetulimus, nobis acci
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia uitȩ. Om̃e qd̾ inmundo est dicit. om̃s
qui mente in habitant mundii. qui amore in-¬
colunt mundũ: sicut qui cęlum in habitars
est qũauis carne ambulent in terrã Om̃e gͦ
qd̃ in mundo est. id ẽ om̃s mundi dilectores.
non habent nisi concupiscentiam carnis. con¬
cupiscentiam ocłoꝵ: ⁊ suꝑbiam uite. His qͥp¬
pe uitioꝵ uocabulis: om̃ia uitioꝵ genera
comprehendit. Concupiscentia namq carnis
est: om̃e qd̾ ad uoluptatẽ ⁊ delicias corporis
pertinet In quibus sunt maxime cibus et
potus. ⁊ concubitus: de quibus salomon ait.
angui suge oue sunt filiȩ: dicentes. affer af̃¬
rer. Concupiscentia ocłoꝵ om̃is curiositas:
quȩ fit indisc endis artibus nefariis. in
conteplandis s̃pe efacłis turpibus uel fu¬
peruacuis: in adquirendis rebus temporalib:
indinoscendis c̾e carpendisq uiciis proxi¬
moꝵ. Suꝑbia uite est: cum se quis iactat
ditas humana temptatur. Per hec adam

Expanded text:
undo, etc. Omne quod est in mundo, dicit omnes undo, etc. Omne quod est in mundo, dicit omnes qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum; sicut coelum inhabitant, est, quamvis carne ambulent in terra. Omne ergo quod in mundo est, id est, omnes mundi dilectores non habent, nisi concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. His quippe vitiorum vocabulis omnia vitiorum genera comprehendit. Concupiscentia namque carnis est omne quod ad voluptatem et delicias corporis pertinet: in quibus maxima sunt, cibus, potus, et concubitus: de quibus Salomon ait: Sanguisugae duae sunt filiae dicentes Affer, affer . Concupiscentia oculorum quae fit in discendis artibus nefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis etiam carpendisque vitiis proximorum. Superbia vitae est, cum se quis jactitat ditas humana tentatur. Per haec Adam
Abbreviated transcription (Latin):
rate: quia iuuenes estis. Pugnate ut uin¬
catis: uincite ut coronemini. Humiles es¬
tote: ne in pugna cadatis. Nolite dilige¬
Om̃ibus hec generaliter eccłȩ filiis scribit:
⁊ his uidelicet qui patres sunt ꝑ maturita¬
tem prudentiȩ ac doctrinȩ. ⁊ illis qui in¬
fantes per deuotionem. humilitatis: ⁊ eis qui
adolescentes uel iuuenes propt̾ deuicta temp¬
tationũ certamina. Om̃ibus his pariter̃ ian¬
dat. ut utantur quidem mundo ad necessitatẽ.
sed non diligant ad desideria suꝑflua: sicut᷑
⁊ paulus ait. Icarnis curam ne feceritis in de¬
sideriis. Siquis diligit mundum: non est¬
cor: duos tam sibi aduersarios amores ñ capit.
noe ⁊ dñs ait. Ssemo potest duobus oñĩs ser¬
uire. Et iterui. Non potestis deo seruire et
manmone: Sicut autẽ caritas patris. fons
est om̃iũ ⁊ origo uirtutũ: ita dilectio mun¬
di cunctoꝵ est radix ac fomes uitioꝵ. Unde
sequit᷑. Qm̃ om̃e qd̾ est in mundo. concupis.

Expanded text:
rate quia juvenes estis, pugnate ut vincatis, vincite ut coronemini. Humiles estote, ne in pugna cadatis. Nolite diligeibus haec generaliter Ecclesiae filiis scribit, et his videlicet qui patres sunt per maturitatem prudentiae ac doctrinae, et illis qui infantes per devotionem humilitatis, et eis qui adolescentes vel juvenes propter devicta tentationum certamina. Omnibus his pariter mandat ut utantur quidem hoc mundo ad necessitatem, sed non diligant ad desideria superflua, sicut et Paulus ait: Et carnis curam ne feceritis in desideriis . Si quis diligit mundum, etcor duos tam sibi adversarios amores non capit. Unde et Dominus ait: Nemo potest duobus dominis servire ; et iterum: Non potestis Deo servire et mammonae . Sicut enim charitas Patris fons est omnium et origo virtutum, ita dilectio mundi cunctorum est radix ac fomes vitiorum. Unde sequitur: Quoniam omne quod est in mundo, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
non satagit. Ct in hoc scimus q̃m in ipso sumꝰ.¬
si in ipso ꝑfecti fuerimꝰ. Qui dicit se in ipso
manere: debet sicut ille ambulauit ⁊ ipse am¬
bulare. Io est ꝑ dilectionẽ nimiam & ꝓ inimi¬
cis orare: dicens. Pater ignosce illis. Sed et ꝓs¬
pera mundi cuncta forti animo contẽpnere:
libenter irrisiones. ⁊ obprobria tolerare. sicut
⁊ ipse dicit. Siquis uult post me uenire abne¬
get semet ipsum. ⁊ tollat crucẽ suã: ⁊ seqͣt᷑ me.

Expanded text:
non satagit. In hoc scimus quoniam in ipso sumnon satagit. In hoc scimus quoniam in ipso sumse in ipso manere, debet, sicut ille ambulat, et ipse ambulare, id est, per dilectionem nimiam etiam pro inimicis orare, dicens: Pater, ignosce illis; sed et prospera mundi cuncta forti animo contemnere, libenter irrisiones et opprobria tolerare, sicut et ipse dicit: Si quis vult venire post me, abneget seipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me.
Abbreviated transcription (Latin):
maligno positus est: quia ce̾ ꝑ totũ mundum
sunt qui maligno id÷ antiquo hosti famu-¬
lentur. Et in hoc scimꝰ qm̃ cognouimꝰ eum:
si mandata eius obseruemus. Quȩ mandata
dicat it sequentibus aperit: id est caritatem.
Lui dicit se nosse eũ ⁊ mandata eius non custo¬
Ego sum inquit uia: ue¬
ritas ⁊ uita. Frustra gͦ nobis in eo applaudi¬
mus: cuius mandata non facimus. Nec gͣn¬
de putemus unum dm̃ nosse: cũ ⁊ demones
credant. ⁊ contremiscant. Quid sit autẽ ue-¬
raciter dm̃ nosse : subsequenter ostendit dicens.
Qui autẽ seruat uerbũ eius: uere in eo caritas
di ꝑfecta ẽ. Ille itaq uere dm̃ nouit: qui¬
eius mandata seruando. caritate se eius habe¬
re cũprobat. Noc est enĩ dm nosse: qd̾ ⁊ amare.
am qui eũ non amat: profecto ostendit quia
qua sit amabilis non nouit. Qu̾a sit suauis
dñs ⁊dulcis gustare ac uidere non didicit: qui
eius placere conspectibus continua intentione

Expanded text:
maligno positus est, quia et per totum mundum maligno positus est, quia et per totum mundum sunt qui maligno, id est, antiquo hosti famulentur. Et in hoc scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus. Quae mandata dicat, in sequentibus aperit, id est, charitatem. Qui dicit se nosse eum, et mandata ejus non custoEgo sum, inquit, via et veritas et vita. Frustra ergo nobis in eo applaudimus cujus mandata non facimus, nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Quid sit autem veraciter Deum nosse subsequenter ostendit dicens: Qui autem servat verbum ejus, vere in eo charitas Dei perfecta est. Ille itaqandata servando charitatem se ejus habere comprobat. Hoc est enim Deum nosse, quod amare. Nam quisquis eum non amat, profecto ostendit quia quam sit amabilis non novit. Et quam sit suavis Dominus et dulcis, gustare ac videre non didicit, qui ejus conspectibus placere continua intentione
Abbreviated transcription (Latin):
tus: iniustas causas non suscipit. Qui tam̃ uis¬
tos nos defendit in iudicio: si nosmet ipsos &e
cognoscimꝰ ⁊ accusamꝰ iniustos. Cur enĩ iustus
non sit. qͥ contra suam iniusticiam iã lacrimis
seuit: Et ipse ẽ propiciatio: pro peccatis nr̃is.
Qui per humanitat̾e interpellat pro nobis apd̃
patr̃e: idem ꝑ diuinitat̾e propiciat᷑ nobis cum
patre. Non pro nr̃is autẽ tantii: sedce pro totiꝰ¬
mundi. Son pro ulis solum propiciatio est
Ioħs. sed ce̾ pro om̃i eccła quȩ per tota mun¬
di latitudinẽ diffusa est: aprimo nimirum
electo. usq ad ultimũ qui in fine mundi nas-¬
citurus est porrecta. Quibus uerbis donatis¬
tarum scisma reprobat: qui in affrice solum
finibus. eccłam xp̃i dicebant esse inclusaca.
Pro totius gͦ mundi peccatis interpellat dñs.
quia ꝑ totũ mundũ ẽ ȩccła ꝗͣ. suo sanguine
Omparauit ꝯ eq huic uerbo repugnit
qd̾̃ insequentibus dicit. et mundus totus in

Expanded text:
tus injustas causas non suscipit: qui tunc justus injustas causas non suscipit: qui tunc justus nos defendet in judicio, si nunc nosmetipsos et cognoscimus, et accusamus injustos. Cur enim justus non sit, qui contra suam injustitiam jam per lacrymas saevit? Et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Qui per humanitatem interpellat pro nobis apud Patrem, idem per divinitatem propitiatur nobis cum Patre. Non pro nostris autem tantum, etc. Non pro illis solum propitiatio est Joannes, sed etiam pro omni Ecclesia, quae per totam mundi latitudinem diffusa est; a primo nimirum electio usque ad ultimum qui in fine mundi nasciturus est porrecta. Quibus verbis Donatistarum schisma reprobat, qui in Africae solum finibus Ecclesiam Christi dicebant esse inclusam. Pro totius ergo mundi peccatis interpellat Dominus, quia per totum mundum est Ecclesia, quam suo sanguine comparavit. Neque huic verbo repugnat, quod in sequentibus dicit, Et mundus totus in
Abbreviated transcription (Latin):
ut haberet aduocatũ xp̃m: qu̾a ponere se pro
men dicendum: quia ep̃i uel prepositi non pe
tant ꝓ popło. Erat eñĩ apłs pro plebe: orat plebs
ꝓ apło qui dicit. Oiantes simul ⁊ pro nobis: ut
d̾̃s aperiat nobis hostium uerbi. Et pro petro
orabat ȩccła cum esset inuinculis petrus et
exaudita est. quomodo ⁊ petrus pro ȩccła:
quia om̃ia proinuicem menbra orant. Caput
pro om̃ib interpellat: de quo scriptũ est. Qui
est ad dexteram d̾i: qui ce interpellat pro nobi.
Anigenito enĩ filio pro homine interpella¬
re est: apud coeternũ patrẽ se ipsum hominẽ
demonstrare. Qiq pro humana natura rogas¬
se ẽ: eandem natur̃a in diuinitatis suȩ celsitu-¬
dinem sustulisse. Snterpellat gͥ pro nobis dñs.¬
non uoce sed miseratione: quia qd̾ dapnare in
electis noluit. suscipiendo seruauit. Et bene
cum diceret aduocatũ nos habere apud patre
iħm xp̃m: ad didit. iustũ. Iustus nãq ad uoca¬

Expanded text:
ut haberet advocatum Christum, quam ponere se pro ut haberet advocatum Christum, quam ponere se pro metant pro populo. Orat enim apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo, qui dicit: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi . Et pro Petro orabat Ecclesia , cum esset in vinculis Petrus, et exaudita est. Quomodo et Petrus pro Ecclesia, quia omnia pro invicem membra orant. Caput pro omnibus interpellat, de quo scriptum est: Qui est ad dexteram Dei, qui et interpellat pro nobis . Unigenito enim filio pro homine interpellare, est apud coaeternum patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse, est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudinem suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominelectis noluit suscipiendo servavit. Et bene cum diceret advocatum nos apud Patreistum, addidit justum; justus namque advoca