comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit aut̃ ut pinc̾na regis. ⁊ pistor. instoris.
eundẽ caroerem muterent᷑. iosephmini¬
strabat eis. Uid̾ unt q ambo sõpnium nocce
una. Quos cũ mane uidiss ioseph tristes
scistitatꝰ ẽ ab eis cãm doloris. Cum q accepi¬
sset ꝓ sõpnio dolere ait. Referte mͥ que uidi¬
stis. Nunqͥd dnĩ est int̾pretatio: Et ait p̾posi
tus pinc̾naꝵ. uidebam coram me uicẽ. ⁊ ĩ ea
tres fũdos occulcos .s. unde fũdunt᷑ palmi¬
tes. alii ponut tria flagella. ł cres ꝓpagines
qd̾ idem ẽ ⁊ paulatim trescere gẽmas.⁊ post
flores uuas maturescere. pͥ mebamq uuas
in calicem pbaraonis que tenebam dabã¬
q poculum pharaoni. Et ait ioseph. D̾s dedre
bibant. soluit lites ⁊ tristitias. ⁊ bona ẽ eiꝰ u¬
sio. Eres aut̾ ꝓpagines. tres sũt dies pꝰ quos re¬
sticuec te pharao in gͦdum pͥstinum. t̾c me¬
mẽto mei cur bñ fuerit cͥ. ut suggeras regi.
ut educat me de isto carce qr de t̾ra hebreoꝵ

Expanded text:
ccidit autem ut pincerna regis, et pistor in eumdem carcerem mitterentur, et Joseph ministrabat eis. Videruntque ambo somnium nocte una. Quos cum mane vidisset Joseph tristes , sciscitatus est ab eis causam doloris: cumque accepisset pro somnio eos dolere, ait: Referte mihi quae vidistis. Nunquid non Domini est interpretatio, id est nunquitus pincernarum: Videbam coram me vitem, et in ea tres fundos oculos, scilicet unde funduntur palmites alii ponunt tria flagella, vel tres propagines, quod idem est, et paulatim crescere gemmas, et post flores uvas maturescere, premebamque uvas in calicem Pharaonis, quem tenebam, dabamque poculum Pharaoni. Et ait Joseph: Deus dedit libatur, solvit lites et tristitias, et bona est ejus visio: Tres autem propagines tres sunt dies, post quos restituet te Pharao in gradum pristinum. Memento mei dum bene fuerit tibi, ut suggeras regi, ut educat me de isto carcere, quia de terra Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iħc. sedere aut̃ ad dext̾am ł ad sinistram
nõ est meum dare uob̾. subandi calib qles
uet sine nu̾tis indando salutem ei. Et cum
indignarent᷑ .x. de duob frĩb docuit dñs¬
⁊ hos ⁊ illos nõ uent᷑os ad regnũ nisi ꝑhu
militatẽ. ⁊ dedit se ineremplum eis dioẽs
filius hominis nõ uenit ministrarismi¬
nistrare. Quia enĩ homo cecidit ꝑ suꝑbiã
ꝑ aliã uiam redire oꝑtet eũ in regionem su¬
am. ad qd̃ sig̾̃candum dñs ppͣ in ꝓcessionib
redit ꝑ aliamuiã ab ea ꝑ quam egͥssus est.

Expanded text:
Sedere autem ad dexteram, vel ad sinistram, non est meum dare vobis, subaudi, talibus, quales vet sine meritis in dando salutem aeternam. Et cum indignarentur decem de duobus fratribus, docuit Dominus hos et illos, non venturos ad regnum, nisi per humilitatem et dedit se in exemplum eis dicens: « Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. » Quia enim homo cecidit per superbiam, per aliam viam redire oportet eum in regionem suam. Ad quod significandum dominus papa in processionibus redit per aliam viam, ab ea per quam egressus est.
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ possumꝰ. Est enĩ calix ciffus ĩ quo mẽ su¬
rate distribuit᷑ potus bibentib. Et scd̾m hãc
distinetonem calicis ⁊ bap̾i recte subdidit do¬
minꝰ. Calicem qͥdem meum bibetis ⁊ tacuie
de bapõ. Ioħes enim nõ martirium s passio¬
nes multas citra mortẽ sustinuit. alii tñ ca

Expanded text:
id quod possumus . » Est enim calix scyphus, cum quo mensuid quod possumus . » Est enim calix scyphus, cum quo mensurate distribuitur potus bibentibus. Et secundum hanc distinctionem calicis, et baptismi recte subdidit Dominus: « Calicem quidem meum bibetis, » et tacuit de baptismo. Joannes enim non martyrium, sed passiones mul
Abbreviated transcription (Latin):
gentib illudet᷑. flagellabit᷑ ꝯspuet᷑ crucifi¬
get᷑. ⁊ t̾cia die resurget. Qd̾ audientes filii rebe¬
dei putantes ĩminere regnum iħu inurł su¬
ggesserunt mrĩ sue ut pet̾et munus sũ no¬
mine. Quo ꝯcesso subde̾t. Dic ut hu duofilii
mei sedeant unꝰ ad dextrã alius ad sinistram
qͥueritis in celo que nulla ibi erit etiã ma¬
le q̃ritis. Regnare enĩ uultis qui nõ meru¬
istis. Pocestis bib̾e̾ calicem quẽ ego bibitu¬
rus sum. aut baptismo quo ego baptizor
baptizari᷑ Dicut̃ ei. possumꝰ. Calix passio est.¬
alicuiꝰ coloris dignitatem. sic nos imortem
descendimꝰ corꝑales ⁊ resurgemꝰ sp̃uales. salu
ad litt̾am cist̾us ẽ quo calidã sumimꝰ potio¬
nem. macrobiꝰ theodosiꝰ dicit cifsum eẽ quẽ
inuenert cilioes ⁊ dix̾unt cilicẽ qui n̾e mu¬
tata litt̾a una d̾r calir. Et cassiodoꝰ suꝑ ꝓsõs¬
dicit. ealix d̾r passio qr cum mẽsurabibit᷑
fidelis enm d̾s qui nõ sinit nos tẽptari supꝰ

Expanded text:
 illudetur, et flagellabitur, conspuetur, crucifigetur, et tertia die resurget. Quod audientes filii Zebedaei, putantes imminere regnum Jesu in Israel, suggesserunt matri suae, ut peteret ab eo munus sine nomine, quo concesso, subderet: « Dic ut hi duo filii mei sedeant, unus ad dexteram, alius ad sinistram quaeritis in coelo, quae nulla erit ibi. Et male quaeritis: regnare enim vultis, qui non meruistis: « Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Aut baptismo, quo ego baptizor baptizari? Dicunt ei: Possumus. alicujus coloris dignitdescendimus corporales, et resurgemus spirituales. Calix ad litteram scyphus est quo calidam sumimus potionem. Macrobius Theodosius dicit, scyphum esse, quem invenerunt Cilices, et dixerunt cilicem, qui nunc mutata littera dicit, calix dicitur passio, quia cum mensura bibitur: « Fidelis enim Deus, qui non sinit nos tentari supra
Abbreviated transcription (Latin):
ascende in montẽ abarim. in mõtexit popi
nebo i ꝑ illum transi in istũ ⁊ iuide t̾ramlo.
chanaam. ⁊ morere s ante qͣm ascend̾ec mo¬
yses bñdirit filios isrł benedictõnem u̾oĩ¬
cipit sic. Dñs de syna uente ⁊ de seyr ortus ẽ
nob̃. apparuit de monte pharan ⁊ in dextã
ignealex. Tradue hebrei qd̃ dñs misit an¬
gelos suos ad hydumeos. ⁊ ad ysmaelitas.
in pharam ⁊ obtulit illis legẽ suam. Quam
cum reciꝑe nollent uenit ad iudeos ĩ mõ¬
te syna eũ multis milib angeloꝵ. datis
bn̾dictionib singłaꝵ cribuũ. ascẽdit mo¬

Expanded text:
Ascende in montem Abarim, in montem Nebo, id est per illum transi in istum, et vide terram Chanaam, et morere . » Sed antequam ascenderet Moyses, benedixit filios Israel. Benedictinus de Sina venit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradunt Hebraei quod Dominus misit angelos suos ad Idumaeos, et ad ismaelitas in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus angelorum. Datis benedictionibus sing
Abbreviated transcription (Latin):
.s. lauatorium. qui etiam lutum d̾r. qd̾ erat
int̾ cab̾naculum ⁊ altare holocaustoꝵ. ĩ quo
missa aqua lauabat sacdotes manꝰ suas ⁊pe¬
des ⁊ uestes scã accepturi ut sacͥficarẽt. Siłr
ing̾ssuri tab̾naculum ⁊ eg̾ssuri. Qd̃ dicitur
fcm de speculis mulierũ excubantiũ ad ĩgres¬
sum tab̾. forte de sedib speculoꝵ eneis fc̾m fu¬
it.ł pocius eo fcõ incircuitu labi suppremi.
terum dixit dñs ad moysem. Cum num̾abis
filios ubł dabit quisq p̾cium ꝓ aĩa sua. ne
sit ĩ eis plaga. dimidiũ sicli urta mensurã
⁊ supͣ dabunt. ab eo enim tp̃r ad nomenfami¬
lie transibat. diues ñ addet. ⁊ pauꝑ nicħ mi¬
nuet.⁊ hec peccunia ad usus cab̾nacłi repo¬
nebat᷑. ⁊ hoc in dauid iũdicatum ẽ qr alie̾ fecte

Expanded text:
 lavatorium, quod etiam luter dicitur, quod erat inter tabernaculum, et altare holocaustorum, in quo missa aqua, lavabant sacerdotes manus suas et pedes, vestes sanctas accepturi, ut sacrificarent, similiter ingressu tabernaculum, et egressuri, quod dicitur factum de speculis mulierum excubantium ad ingressum tabernaculi. Forte de sedibus speculorum aeneis factum fuit. Vel potius eo facto in circuitu labii supIterumque dixit Dominus ad Moysen: « Cum numerabis filios Israel, dabit quisque pretium pro anima sua, ne sit in eis plaga, dimidium sicli juxta mensuram et supra dabunt, » ab eo enim tempore ad nomen familiae transibant. « Dives non addet, et pauper non minuet. » Et haec pecunia ad usus tabernaculi reponebatur. Hoc in David vindicatum est, quia aliter fecit
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ cannamomum. qr ĩ modum canne sub¬
tiles ht̃ calamos ⁊ replicatos. Qui fracti spira¬
mentũ uisibile reddũt. Calamus u̾osp̾es aro¬
matica uixta libanum. cassia ĩ aquosis nas¬
cit᷑ locis. crescit ĩ ium̾sum. odorem reddit. hec
redacta ĩ pulu̾em cum oleo oliuaꝵ sub mẽsu¬
ra bin ꝯfitiebant᷑ oꝑe unguẽtarii. ⁊ dicebat᷑
scm̃ unccionis oleum. ł unguẽtum sc̃m. de¬

Expanded text:
i cannamomum, quia in modum cannae subtiles habet calamos, et replicatos, qui fracti spiramentum visibile reddunt. Calamus vero species aromatica juxta Libanum. Casia in aquosis nascitur, crescit in immensum, odorem reddit. Haec redacta in pulverem cum oleo olivarum, cum mensura Hin, conficiebantur opere unguentarii, et dicebatur sanctum unctionis oleum, vel unguentum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpositione u̾o chimianuatis scĩ locutus ẽ
dñs ad moysem dicẽs. Sume tibi aromata
stacten.⁊ onicha galbanum boni odoris ⁊ thꝰ
lucidissimum equał pond̾is erunt oĩa. ⁊ ĩ
tenuissimũ puluem otundes ea. Onicha fer¬
tur ẽẽ ostreola paruula suaue redolẽs ma¬
gnitudine humani ungus. uñ ⁊ onichad̾r¬
cus ẽ ferule ⁊ nascit᷑ in syria optimũ cartilla
no nascit᷑ cuius succus uilior ẽ. thus uo luci¬
bano monte arabie ĩ quo nascit᷑ arborthuris
ad aceris qͣlitatem ꝑplera.⁊ ĩ torto unune.
Ex hiis .iiiͦi. fiebat pulius cbimiamatis scĩ ꝓ¬
hibuit q dñs talem fi̾ ꝯpositõnem ĩ usus ho¬
minũ. Qd̃ si quis simłe faceret ut odoie eiꝰ fru¬
eret᷑ piret de poplis suis. inde est ꝙ in ercłia
ñ datur odor thuris bñdicti sponso ⁊ spõse. In¬
de etiam ẽ qd̾ oblato chure bñdicto suꝑ alca¬
re. si descẽdat churibulum ad clicos inchoro
ł ad laicos. aliud thus sñ benedicto̾ne appo¬

Expanded text:
positione vero thymiamatis sancti locutus est Dominus ad Moysen dicens: « Sume tibi aromata stactem, et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; aequalis ponderis erunt omnia, et in tenuissimum pulverem contundes ea . » Onycha fertur esse ostreola parvula suave redolens, magnitudine humani unguis, unde, et onychacus est ferulae, et nascitur in Syria optimum, cartillagno nascitur, cujus succus vilior est. Thus vero lucibano monte Arabiae, in quo nascitur arbor thuris, ad aceris qualitatem perplexo, et intorto vimine. Ex his quatuor fiebat pulvis thymiamatis sancti, prohibuitque Dominus talem fieri compositionem in usus hominum, quod si quis simile faceret, ut odore ejus fruperiret de populis suis . Inde est quod in Ecclesia non datur odor thuris benedicti sponso et sponsae. Inde etiam est quod oblato thure benedicto super altare, si descendat thuribulum ad clericos in choro, vel ad laicos, aliud thus sine benedictione po
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ꝯturbata ẽ ⁊ ait. Qre imposuistim: ẽu
enum es saul. hoc enĩ ⁊ samuel indicauerat
ut ait iose. Qͥdam fabulant᷑ mortuũ magice
suscitatũ a pedib pͥmo moui ⁊ surg̾e. nͥ qñ
suscitante rege suscitat᷑. ẽ unc enĩ a capite sur¬
git. ali dicũt ꝓpħam nõ posse sufcitari nͥ rege
telligens saul qd̃ samuel ess adorauit eum.
⁊ ait aĩa samueł ut dicit iose. qͣre inqͥetasti
me: ẽui saul Coartor nimis. Philistei pug
dic mͥ quid faciam. Qui ꝑe. Quid ĩterrogas
me cum dñs recesserit a te᷑ faciee tͥ dñs sicire
locutus ẽ. ẽollet regnũ tuum de manu tua
⁊ dabit illud dauid. Eras aut̾ tu ⁊ fili cui me¬
ł fantastice imago eiꝰ ibi apparuit que dc̃a ẽ
samueł. Tradunt qͥdam qd deo ꝑmitente a ni¬

Expanded text:
conturbata est, et ait: « Quare imposuisti mihi, Tu enim est Saul. » Hoc enim ei Samuel indicaverat, ut ait Josephus. Quidam fabulantur, mortuum magice suscitatum a pedibus primo moveri, et surgere nisi quando suscitante rege suscitatur, tunc enim a capite surgit. Alii dicunt prophetam non posse suscitari, nisi rege telligens Saul, quod Samuel esset adoravit eum. » Et ait anima Samuelis, ut dicit Josephus: « Quare inquietasti me? Cui Saul. Coarctor nimis, Philistaei pugndic mihi, quid faciam? Qui respondit: Quid interrogas me, cum Dominus recesserit a te? Faciet tibi Dominus, sicut locutus est. Tollet regnum de manu tua, et dabit illud David. Cras autem tu, et filii tui mevel phantastice imago ejus ibi apparuit, quae dicta est Samuel. Tradunt quidam quod, Deo permittente, ani
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑ dnã. oph ẽ nomen artisilliꝰ. Mu¬
tauit itaq saul habitũ suũ ⁊ uenit ad mu¬
magis. Qregͦ insidiaris aĩe mee: qdam tradt̃
saulem ob hoc eos deleuisse qr p̾conabant᷑
dauid fut᷑ͣm regem. Iurauit aut̃ saul ꝙ. ꝓpt̾¬

Expanded text:
interpretatur domina, oph est nomen artis illius. Muinterpretatur domina, oph est nomen artis illius. Mutavit itaque Saul habitum suum, et venit ad mumagis. Quare ergo insidiaris animae meae? » Quidam tradunt, Saulem ob hoc eos delevisse, quia praeconizabant David futurum regem. Juravit autem ei
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad p̾lium ccͣ istł pbilistei. Etmueł.
ait achis ad dauid. Mecum ing̾dieris ĩ ca¬
stris tu ⁊ uri tui. Ego custodem pono de¬
capitis mei p̾cunctis. Cong̾gauit ⁊ saul
uniu̾sum irł ⁊ uenit ĩ gelboe Samuel
el recent̾ mortuꝰ qui ĩ ꝓrimo erat suscitandꝰ.
T̾radunt neminẽ posse suscitari arce phito¬
nica nisi recent̾ mortuũ. ⁊ adhuc ĩ tegris uita¬
lib. ẽimuit itaq saul ⁊ ꝯsuluit dñm. Qͥ nõ¬
R ei. neq ꝑ sõpuia neq ꝑ ꝓphetias .i. ꝑ discipu¬
los samueł neq ꝑ sac̾dotes. hebreꝰ ht̃ neq
ꝑ doccrinam ꝑ ephot .s. in quo erat doccrina.
⁊ u̾itas. Et ait saul seruis sius. Qrite mͥ mu¬
lierem hũtem phitonem lp̃ẽ enim occiderat
magos ⁊ ariolas.⁊ pbitonicos. Unã tradit iepe
reseruatam.qr mat̾ erat abner. q̃ latens ha¬
bitabat ĩ endor. q̃ tiuitas ẽ uixta fontẽ endor
phitonem qͥdam tradũt eẽ artem suscitandi
ĩ quo legitͣ mulierẽ balatoph. balath enim

Expanded text:
sunt ad praelium contra Israel Philisthaei. Et ait Achis ad David. Mecum egredieris in castra tu, et viri tui. Ego custodem te pono capitis mei prae cunctis . Congregavit etiam Saul universum Israel, et venit in Gelboe. Samuel el recenter mortuus, qui in proximo erat suscitandus. Tradunt enim, neminem posse suscitari arte pythonica, nisi recenter mortuum, et adhuc integris vitalibus. Timuit itaque Saul, et consuluit Dominum. Qui nocipulos Samuelis, neque per sacerdotes. Hebraeus habet, neque per doctrinam ephod, scilicet in quo erat doctrina et veritas. Et ait Saul servis suis: « Quaerite mihi mulierem habentem pythonem. Ipse enim occiderat magos, et ariolos et pythonicos. Unam tradidit Hieronymus reservatam, quia mater erat Abner, quae latens habitabat in Endor, quae civitas est juxta fontem Endor. Pythonem quidam tradunt esse artem suscitandi in quo legitur mulierem Baladoph. Balad enim
Abbreviated transcription (Latin):
incitaret᷑. refrenabat cos herodes acerbiorem
sibi qͣ si uictus fuiss fore dicens uictoriã. siqd̾
udei nefas ess culpa sua uisũ fuiss. Inuehe¬
bat᷑ q in sosium. si uacua fcã uiris ⁊ oꝑib ei¬
uitatem solitudinis se regere relinq̃ret. Desu¬
is aut̾ facultatib m̾cedem singłis sedaturũ
ofirmauit. Cumq ꝓmissa ꝯpless sosius au¬
rra corona deodicata sublata ũctum antigo¬
num deducens ad antoniũ remeabat. quẽ
autoniꝰ securi ꝑcussit. Confirmatꝰq ẽ hero¬
des in regno uidee qͣrto anno: ex quo rome
latum ẽ itaq regnũ de ida ad altenigenã.
ĩminente xͥ aduentu. audiens hyrcanꝰ hem¬
dem regnatẽ rediit ĩ uideam. ⁊ in pͥstinũsta

Expanded text:
incitaretur, refrenabat eos Herodes, acerbiorem incitaretur, refrenabat eos Herodes, acerbiorem sibi quam si victus fuisset fore dicens victoriam, si quod fieri nefas esset, culpa sua visum fuisset. Invehebaturque in Sosium, si vacuefacta viris, et opibus civitate solitudini se regem relinqueret. De suis autem facultatibus mercedem singulis se daturum confirmavit. Cumque promissa complesset Sosius aurea corona Deo dedicata sublata, victum Antigonum deducens ad Antonium remeabat, quem Antonius securi percussit. Confirmatusque est Herodes in regno Judaeae, quarto anno ex quo Romae latum est itaque regnum de Juda ad alienigenam, imminente Christi adventu. Audiens Hircanus Herode
Abbreviated transcription (Latin):
morabat᷑ antoniꝰ ⁊ iamamore clem ierłm.¬
opatre tenebat᷑ ad quẽ proꝑalire herodes suꝑ
dolo silonis q̃ relam facturus. Int̾im autẽ ⁊
iosippus ut aliqͥd p̃clare faceret: ꝯtẽptobero¬
dis imꝑio ccͦ antigonũ dumauut. ⁊ nictus
decapitatus ẽ a papio pͥncipe militie anti¬
goni. cuius truncũ antigonus calcarib uer¬
berare inhumanitꝰ agg̾ssus ẽ. Cum aut̾ acce¬
piss ancomiꝰ dolum silonis misit sosiumcũ
herode ĩ manu ualida. Qͥ ueniens ĩ indeam
occurrentẽ sibi papium uicit. caput q eiꝰ fe¬
rore fr̃i suo in solacium frĩs occisi tͦnsmisit. tã¬
dem .u. mensib obsessa ierłm cum ĩ serto ro¬
mani irrueret un eam neminis parcebat̃ eta¬
ti. licet herodes rogaret ut parcet. antigonꝰ q
descẽdens ad pedes socii ꝓstrastus ẽ quẽ nõ mi¬
seratꝰ sosius s irridens antigonũ appellaute.
⁊ ĩ uincula ꝯiecit. Cum aut̃ om̃is multicudo
militũ ad uisenda sacroscã. ⁊ phanũ spoliand̾

Expanded text:
morabatur Antonius, et jam amore Cleopatrae tenebatur. Ad quem properabat Herodes super dolo Silonis, quaerelam facturus. Interim autem, et Josippus, ut aliquid praeclare faceret, contempto Herodis imperio, contra Antigonum dimicavit, et victus decapitatus est a Papio principe militiae Antigoni. Cujus truncum Antigonus calcaribus verberare inhumanitus aggressus est. Dum autem accepisset Antonius dolum Sylonis, misit Sosium cum Herode in manu valida. Qui veniens in Judaeam, occurrentem sibi Papium vicit, caputque ejus Pherorae fratri suo, in solatium occisi fratris, transmisit. Tandem quinque mensibus obsessa Jerusalem, cum in sexto Romani irruerent in eam, nemine parcebant aetati, licet Herodes rogaret, ut parceret. Antigonus quoque descendens, ad pedes Sosii prostratus est, quem non miseratus Sosius, sed irridens Antigonam appellavit, et in vincula conjecit. Cum autem omnis militum multitudo ad visenda sancta, et fanum spoliandum
Abbreviated transcription (Latin):
Et audiens saulait. Cõclusus ẽ dauid ĩ ur¬
be. Et ꝯg̾gabat ex̾citum ut obsid̾et cłł ⁊ iu
ros eiꝰ. Qd̾ cum audiss dauid ꝯsuluit dñm.
ad̾ cum accepiss saul dissimulauit exire
ẽrãsut aut̃ dauid ĩ monte solitudinisziph.
⁊ abuit ionathas ad eũ in lecum silue qͥ uo¬
catur naua. ⁊ ꝯfortauit manus eiꝰ ĩ deo ⁊ ait.
Tu regnabis in isrł ⁊ ego ero tͥ scd̾s. S ⁊pat̾
meus scit ħ̃. ⁊ ĩnouanerunt iꝰuirandum
federis. int̾ se coram dño .i. coram gad ꝓphe

Expanded text:
 audisset Saul ait: » Conclusus est David in urbe. Et congregabat exercitum, ut obsideret David et viros ejus. Quod cum audisset David, consuluit Dominum Quod cum accepisset Saul, dissimulavit exire. Transivit autem David in montem solitudinis Ziph, et abiit Jonathas ad eum in locum silvae, qui vocabantur Nava, et confortavit manus ejus in Deo, et ait: « Tu regnabis in Israel, et ego ero tibi secundus. Sed et pater meus scit hoc. » Et innovaverunt jusjurandum foederis inter se coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
Hebrei tradunt golie. Iose dieit lanceam.
cURsuo tab̾naculo. ⁊ ꝯsidera¬
uit hec om̃ia doech ydumeꝰ potentissimꝰ
pastoꝵ sauł. qͥ erat ad orand̾ obligatus uoto
achis regem gech ⁊ indicauiert̃ seruisui
regi qd̃ qi rex erat in isrł qui latebat apd̃
eum. ⁊ de uicino hostẽ reciꝑet si saluũ eum
seruaret. ⁊ cimuit dauid. p̾sertim qi mise¬
rat saul ad achis ut redd̾et ei sernũ suum
fugitiuũ. Eum q trabereẽ ad regẽ simula¬
uit furoiẽ. ⁊ ĩpingebat in hostia porte. qi ꝑ
elausam portam ing̾di uolens. ⁊ q̃ furiosi
sut agebat ut fidẽ regi uere passionis osten¬
deret. Et ait rex. Põ ingrediat hic arreptici¬
us domum meã ⁊ dimisit eil. Et abiit inde
dauid ⁊ latuit ĩ spelunca odolla nõ tñsta¬
tim. s pͥus uenit ad naas regẽ amonitaꝵ
ut dicit ieix in seq̃ntib in qͣdamglosa fe
ꝯuenit ibi ad dauid om̃is cognat᷑o eiꝰ s ⁊
ali quib aut odium aut timor saulis

Expanded text:
ei gladium Goliae. Josephus dicit lanceam, suo tabernaculo. Et consideravit haec omnia Doeg Idt his regem Geth . Et indicaverunt servi sui regi, quod quasi rex erat in Israel, qui latebat apud eum, et de vicino hostem reciperet, si salvum eum servaret, et timuit David praesertim, quod miserat Saul ad Achis, ut redderet ei servum suum fugitivum. Cumque traheretur ad regem, simulavit furorem, et impingebat in ostia portae, quasi per clausam portam ingredi volens, et quae furiosi faciunt agebat, ut fidem regi verae passionis ostenderet, et ait rex: « Non ingredietur hic arreptitius domum meam, et dimisit eum. » Et abiit inde David, et latuit in spelunca Odollam , non tamen statim, sed prius venit ad Naas regem Ammonitarum, ut dicit Hieronymus in sequentibus in quadam glossa. « Et convenit ibi ad David omnis cognatio ejus. Sed et alii, quibus aut odio, aut timor Saulis
Abbreviated transcription (Latin):
menta scd̃m qd̾ deus heli sac̾doti ꝓpheta¬
uerat ꝓlem eiꝰ radicitꝰ euellendã. Solus abi¬
athar sacerdos filiꝰ abimelech euasit ⁊ fu¬
git ad dauid ferens ephot secum qd̾ fecit
moyses. ⁊ declarauit ei int̾itum prĩs ⁊ su¬
oꝵ. Et ait dauid. Ego sum ixͦ oĩum aĩaꝵ

Expanded text:
menta secundum quod Deus Heli sacerdoti prophetamenta secundum quod Deus Heli sacerdoti prophetaverat, prolem ejus radicitus evellendam. Solus Abiathar sacerdos filius Abimelech evasit, et fugit ad David ferens ephod secum, quod fecit Moyses, et nuntiavit ei interitum patris et suorum. Et ait David: « Ego sum reus omnium a
Abbreviated transcription (Latin):
pd̃ regem moab prẽm ⁊ inre̾m suã. ⁊ mã¬
serunt a pd̾ eum qͣm din dauid fure inp̾si¬
dio .i. in expedit̾one. in qua sibi q̃rebat
munitones ad manend̾. De
Et cum ess saul ĩ nemore qd̾ ẽ in rama te¬
uens bastam aitad seruos suos. Nunqͥd
ditabit uos om̃s filii genuni filius ysar᷑
hõ est ex uob̃ quid doleat uicẽ meam. Et ait
dobec ydumeꝰ. Uidi eũ in nobe apd̾ abime¬
lech filium achicob. Qui ꝯsuluit ꝓ eodo¬
minũ ⁊ dedit eicibaria ⁊ gladiu̾golie. Et i¬
ratus rex ꝯuocauit abimelech ⁊ om̃s sacer¬
dotes qui erant in nobe. Et ait ad cũ. Eur
ꝯiurasti adu̾sum me. cum filio ysai. dedi
sti eipanes ⁊ gladium. Qui R. absit hoc a
pr̃is mei. Resciui qd̃ a te fugiss Et ait rex
te t̾c erant induti ut ꝑ habitũ religionis
mou̾ent amumũ regis. auĩt hebrei non
om̃s fuisse sac̾dotes. nec indu ephot. sed
om̃s dignos eẽ. ꝑ cussit qͦ saul nobe iun¬
culum sac̾dotum ⁊ mulieres ⁊ iuros. ⁊ iu¬

Expanded text:
egem Moab patrem, et matrem suam, et manserunt apud eum quandiu David fuit in praesidio, id est in expeditione, in qua sibi quaerebat munitiones ad manendum. CAet cum esset Saul in nemore, quod est in Rama tenens hastam, ait ad servos suos: « Nunquid ditabit vos omnes filii Jemini filius Isai? Non est ex vobis qui doleat vicem meam? » et ait Doeg Idumaeus: « Vidi eum in Nobe, apud Abimelech, filium Achitob, qui consuluit pro eo Dominum, et dedit ei cibaria et gladium Goliae, et iratus rex convocavit Abimelech, et omnes sacerdotes, qui erant in Nobe, et ait ad eum: Cur conjurasti adversum me cum filio Isai. Dedisti enim ei panes et gladium. Qui respondit: Absit hoc a patris mei. Nescivi quod a te fugisset, et ait rex te tunc erant induti, ut per habitum religionis moverent animum regis. Aiunt Hebraei, non omnes fuisse sacerdotes, nec induti Ephod, sed omnes dignos esse. Percussit quoque Saul Nobe viculum sacerdotum, et mulieres, et viros, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
perit qͥntum filium ⁊ ait. D̃s dedit mͥ m̾ce¬
dem qr dedi aucillam uiro meo.⁊ ĩo uocau̾
puerum ysachar qd̾ sonat m̾ces. achare¬
nu m̾ces. ꝓ eo etiã sic uocauit eũ. qr man¬
dragoris emerat uiri ĩtroitum. Rursum
lẏa ꝯcepit sextũ filium ⁊ peꝑit. ⁊ ait. mecũ
habicauit maritꝰ m̃s. qr genui ei .ui. lib̾os.
⁊ ob hoc uocauit puerũ ⁊abulon .i. habita

Expanded text:
lium, et ait: Deus dedit mihi mercedem, quia dedi ancillam viro meo, et ideo vocavit puerum Issachar; quod sonat merces. Achar enim merces. Pro eo etiam sic vocavit eum, quia mandragoris emerat viri introitum. Rursum Lia concepit sextum filium, et peperit, et ait: Mecum habitabit maritus meus, quia genui ei sex liberos; et ob hoc vocavit puer
Abbreviated transcription (Latin):
illo ꝓ eiꝰ nequitia. uidens enĩ płes nasci di¬
u̾sicolores aiebat. deinceps urucolores sure
m̾ces tua. Item cũ uidebat uncolores mul¬
tiplicari ĩmutabat m̾cedem. ⁊ addidit iacob.
d̾s tulit sub̃am patris urĩ. ⁊ dedit mͥ. qui ĩ
turi. qui ⁊ diridmͥ. Surge ⁊ eg̾dere de cerra
hac. Rderunt lya ⁊ rachel. qiͣ altenas reputa¬
mus de facultatib ⁊ hereditate eiꝰ. fac que¬

Expanded text:
ro ejus nequitia; videns enim Laban plures nasci diversicolores aiebat: Deinceps unicolores sint merces tua. Item, cum videbat unicolores multiplicari, mutabat mercedem. Et addidit Jacob: Deus tulit substantiam patris vestri, et dedit mihi, qui in turi, qui et dixit mihi: Surge, et egredere de terra hac. Responderunt Lia, et Rachel: Quasi alienas reputamus de facultatibus et haereditate ejus. Fac quae
Abbreviated transcription (Latin):
is temꝑib fcm est diluium ꝑticulare ĩ
achaia subogige rege. qui urbẽ que uoca¬
bat᷑ acca ĩnouans beleusim noĩauit. tc̾ eci¬
amapd̃ lacum dͥconidem uirgo apparuit
qͣm g̾ci mineruam dix̾unt. ħ plures artes
adĩuenie. ⁊ maxime lanificũ. Eade̾ dicta ẽ
pallas. a pallene insula tracie ĩ qua nutri¬
tib. pͥma uit̾ eas delos sole illuminata ẽ. ⁊ ĩo
delos dicta ẽ qd̾ sonat manifestum. De reliqͥs¬
cee .s. iam collectis ordeis. ł forte trescolseph.¬
lectiones a metendo .i. colligendo messes dũr
messis ponioꝵ que pͥma. messis triticea que
scd̾a. messis uĩdemiaꝵ que c̾cia. hoc inqm
temꝑe ab agro reg̾ssus ruben tulit ma̾drago¬
ras ⁊ dedit matrisue. Euiꝰ esum desid̾ans ra¬
chel dixit lẏe.da mͥ de mãdragoris filii tui.
Oppinant᷑ enim qͥdam hoc genꝰ pomii ĩ escam
sũptum st̾ilib fecũditatem ꝑare. Qd̃ aug̾ fal¬

Expanded text:
His temporibus factum est diluvium particulare in Achaia, sub Ogyge rege, qui urbem, quae vocabatur Acta, innovans, Eleusim nominavit. Tunc etiam apud lacum Triconidem virgo apparuit, quam Graeci Minervam dixerunt: haec plures artes adinvenit, maxime lanificium. Eadem dicta est Pallas, a Pallane insula Thraciae in qua nutritibus prima inter eas Delos sole illuminata est, et ideo Delos dicta, quod sonat manifestum. CAP. LXXcet, vel jam collectis hordeis; vel forte tres collectiones, a metendo, id est colligendo, messes dicuntur, messis pomorum, quae prima, messis triticea, quae secunda, messis vindemiarum, quae tertia. Hoc, inquam, tempore ab agro regressus Ruben tulit mandragoras, et dedit matri suae . Cujus esum desiderans Rachel dixit Liae: Da mihi de mandragoris filii tui. Opinantur enim quidam, hoc genus pomi in escam sumptum, sterilibus fecunditatem parare, quod A
Abbreviated transcription (Latin):
qui dix̾unt pꝰ. uui alios annos raohel tradicã¬
ducta alia sponsa fas ũ erat. Quib futis ia¬
cob optatis pociꝰ nuptiis amorem seq̃ntis pͥori
p̾tulit seruiens ꝓ rachelaliis .uii. annis. De tͥb

Expanded text:
qui dixerunt post septem annos alios Rachel Jacqui dixerunt post septem annos alios Rachel Jacducta alia sponsa, fas non erat. Quibus finitis, Jacob optatis potitus nuptiis, amorem sequentis priori praetulit, serviens pro Rachel aliis septem annis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uiam t̾ .uii. annuis ꝓ rachel. Seruiuit gͥ ꝓ ra¬
chel .uii. anius. ⁊ indebant᷑ ei pauci dies pre
amoris magnitudine. nec dictum ẽ parui qr
desid̾anti aĩo ip̃a uelocitas tarda ẽ. s dictum
ẽ pauci qr uidebat᷑ ei rem tam amabłem pau¬
cis dieb emisse. longe enĩ płib anius serui¬
ss ꝓ ea pͥusqͣm ea careret. ł dies uocat laborẽ
dierum qui uidebat᷑ ei paruus. qr laborem
leuigabat amor. Cõpleto .uii. anno frcit labã
nuptias gno̾ suo. Uesꝑe aut̾ facto sub ĩtrodu¬
xit lam dans filie ancillã nomine zelpham.
Iacob u̾o ut dicit iose. ꝑ ebrietatem ⁊ noctem
lye ẽ omixtus. Die fc̃a apd̾ laban de uusticia
ꝯq̃rebatur. Qui dandam necessitati ueniam
postulauit moris ibi asserẽs eẽ. maiores ante
rum ei rachel. laudauit ca̾m ꝓtelati tẽporis
dicens se ñ libent̾ filiã ad chananeos missu¬
rum. cum etiã de sorore penitentiã ageret.

Expanded text:
viam tibi septem annis pro Rachel. Servivit ergo pro Raviam tibi septem annis pro Rachel. Servivit ergo pro Rachel septem annis, et videbantur ei pauci dies, prae amoris magnitudine. Nec dictum est parvi, quia desideranti animo ipsa velocitas tarda est, sed dictum est pauci, quia videbatur ei rem tam amabilem paucis emisse. Longe enim pluribus annis servivisset pro ea, priusquam ea careret. Vel dies vocat laborem dierum, qui videbatur ei parvus, quia laborem levigabat amor. Completo septimo anno fecit Laban nuptias genero suo. Vespere autem facto subintroduxit Liam, dans filiae ancillam, nomine Zelpham. Jacob vero ut dicit Josephus per ebrietatem et noctem, Liae commistus, die facto apud Laban de injustitia querebatur. Qui dandam necessitate veniam postulavit, moris ibi esse asserens, majores ante rum ei Rachel, laudavit causam protelati temporis, dicens se non libenter filiam ad Chananaeos missurum, cum etiam de sorore poenitentiam ageret,
Abbreviated transcription (Latin):
rocedens q ĩ mesopotamiã longob iacob¬
puteum ĩ agro oꝑtum lapide gͣndi. uixta
quẽ cres g̾ͥges accubabat. eum ꝙ dixiss pasto¬
rib ur adaqͣrent gͥges. ⁊ ad pastum reduce¬
rent/ accepit mors ibi eẽ. ñ amoui lapidem
donec om̃s g̾ges ꝯuenirẽt. nec licere ꝑticula¬
tim greges adaqͤre. Cum q euncta ꝑcunctare¬
tur de laban. ualet inqͥunt pastores. ⁊ eoce
rachel filia eiꝰ uenit cum grege. Que cũ ad¬
r̃patet qr ñ solus iuit iacob. ⁊ adaqͣuit gͥgem
eius. ⁊ indicans se ꝯsobrinum eiꝰ. ⁊ oscłatus
ẽ eam. Que nũtiauit hec prĩ. qui occurrẽs
duxit iacob in domũ suam. ⁊ audita cã fuge
dixit ei os meñ ⁊ caro mea es tu. ⁊ ideo secure
latebis apd̾ me. tandẽ curam gͥgis eum hab̾e̾
decreuit. pꝰ mensem u̾o iacob dedit optionẽ
mercedis ꝓ seruitio pastorali. Habebat aut̃̾
laban filias duas. lẏam lippis oculis.⁊ rachel
uenusto aspeciu. Qm diligens iacob are. Ser¬

Expanded text:
cedensque in Mesopotamiam, longo tempoputeum in agro, opertum lapide grandi, juxta quem tres greges accubabant. Cumque dixisset pastoribus, ut adaquarent greges, et ad pastum reducerent, accepit morem ibi esse, non amoveri lapidem, donec omnes greges convenirent, nec licere greges particulatim adaquare. Cumque cuncta percunctaretur de Laban: Valet, inquiunt pastores; et ecce Rachel filia ejus cum grege suo it Jacob, et adaquavit gregem ejus, et indicans se consobrinum ejus: osculatus est eam. Quae nuntiavit hoc patri. Qui occurrens, duxit Jacob in domum suam, et audita causa fugae, dixit ei: Os meum, et caro mea es; et ideo secure latebis apud me. Tandem curam gregis eum habere decrevit. Post mensem vero Jacob dedit optionem mercedis pro servitio pastorali. Habebat autem Laban filias duas, Liam lippis oculis, et Rachel venusto aspectu. Quam diligens Jacob ait: Ser
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o admissura .i. ea que fiebat ĩ extremita¬
te ueris deti̾ores sũt fetus. qr ĩ tarde appe¬
tentib choitum in mꝰ uiget natura. ⁊ id̾o
tunc ñ apponebat uirgas. ⁊ ita q̃ serotina
erant fc̃a sunt laban. ⁊ que pͥmi temporis
iacob. ł forte serotina admissura dicta ẽ in
autũpno. qr nat᷑a ouium mesopotamie
⁊ italie eadem eẽ tradit᷑ ita ire bis in anno
pariant. Unde poeta bis gͣuide setu. Qd̃ au̾¬

Expanded text:
enim admissura, id est in ea quae fiebat in extremitaenim admissura, id est in ea quae fiebat in extremitate veris, deteriores sunt fetus, quia in tarde appetentibus coitum minus viget natura, et ideo tunc non apponebat virgas, et ita quae serotina erant facta sunt Laban, et qui primi temporis Jacob. Vel forte serotina admissura dicta est in autumno, quia natura ovium Mesopotamiae, et Italiae eadem esse traditur, ut bis in anno pariant, unde poeta: Bis gravidae fetu . . . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
locum hunc ꝯ fusum fuisse. Iacobautẽ no
rides populeas. quas .lxx.stiraceas uocãt. ⁊ a¬
migdalinas.⁊ plataninas. quas ꝑ locumdis¬
corticans uarium uirgaꝵ fecit colorẽ. forte
tres erant cauales. ⁊ ires uirgas cm̃ eiꝰdem lõ¬
gitudinis cũ canalib tulit. eniq cauali su¬
am uirgam ĩponens. forte plures erano in
canalib uirge. Obseruabat gͦ iacob dempꝰ
quo peccora ascẽdebant᷑. ⁊ in feruore diei cum
ad potand̾ auida ꝑgerent in ipã auiditate
pocandi faciebat oues ⁊ capras ascẽdi ut tales
fetus ꝯciꝑent quales umibras arietũ ⁊ hyr¬
coꝵ suꝑ se ascẽdentium ĩ aquaꝵ specło iude¬
bant. Ex uirgis enĩ ibi positis uaruis erat
umbraꝵ color. ne aut̃ om̃s fetus diu̾si colo¬
ris fierent. ⁊ dep̾hendereeͣ dolus. sic temꝑa¬
uit iacob. pͥmo temꝑe cũ ascendebant᷑ oues
qr uerni fetus meliores erãe ponebat uir¬
gas ut in ꝯspectu eaꝵ ꝯciꝑent. In serotina

Expanded text:
locum hunc confusum fuisse. Jacob autem nolocum hunc confusum fuisse. Jacob autem norides populeas, quas LXX stiraceas vocant, et amygdalinas, et plataninas, quas per loca discorticans, varium virgarum fecit colorem. Forte tres erant canales, et tres virgas tantum ejusdem longitudinis cum canalibus tulit, cuique canali suam virgam imponens. Forte plures erant in canalibus virgae. Observabat ergo Jacob tempus in quo pecora accendebantur, et in fervore diei, cum ad potandum avida pergerent, in ipsa aviditate potandi, faciebat oves, et capras ascendi, ut tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum super se ascendentium in aquarum speculo videbant. Ex virgis enim ibi positis varius erat umbrarum color. Ne autem omnes fetus diversicolores fierent, et deprehenderetur dolus, sic temperavit Jacob: Primo tempore cum accendebantur oves, quia verni fetus meliores sunt, ponebat virgas, ut in conspectu earum conciperent. In serotina
Abbreviated transcription (Latin):
pro uxorib suis iacob dixit socero suo. Da
t̾ram meam. Et ait laban. Inueniã grãm
in ospectu tuo ut adhuc mͥ seruias .uii.an¬
nus. ⁊ ostitue m̾cedem qͣm demtͥ. Scio enĩ
qr ꝓpt̾ te bñdixit mͥ deus. Et ait iacob. Iustũ
e ut aliqñ ꝓuideam domui mee. si feceris qd̾
postulo ad huc pascam peccora tua. seꝑa gre¬
ges uarios. ⁊ sparso uellere ⁊ trade ĩ manu si¬
lioꝵ tuoꝵ tuos. uncolores uo trade mͥ. ⁊ qd ex
unicolorib uarium natum su̾it: sic m̾ces
mea. qd̃ uniꝰ coloris tuum: respõdebie mi
facit natura. ut alba ex albis nigra ex nigͥs
nascant᷑ mecũ iustitia mea. dũ deus ꝓ labore
meo qd̾ iustum sͥ uidet᷑ reddet mͥ ꝯtranatu¬
colores tradidit iacob. ⁊ seꝑauit iter tͥumdi¬
erum int̾ iacob ⁊ filios suos. ne qͥs ex uici¬
nitate peooris nasceret᷑ dolus. hoc ita dictũ
unicolorem g̾gem tradidit ĩ manu filioꝵ
opu. mes erant. ł ꝑ anticipatõnem dictũ
est .i. unicolorem g̾gem pꝰ natum sub custo¬

Expanded text:
pro uxoribus, Jacob dixit socero suo: Da terram meam. Et ait Laban: Inveniam gratiam in conspetu tuo, ut adhuc servias mitue mercedem, quam dem tibi. Scio enim, quia propter te benedixit mihi Deus . Et ait Jacob: Justum est ut aliquando provideam domui meae, si feceris quod postulo, adhuc pascam et pecora tua: separa greges varios, et sparso vellere, et trade in manu filiorum tuorum, unicolores vero trade mihi, et quod ex unicoloribus varium natum fuerit, sit merces mea, et quod unius coloris tuum: respondebitque facit natura, ut alba ex albis, nigra ex nigris nascantur; mecum justitia mea, dum Deus, pro labore meo, quod justum sibi videbitur, reddet mihi contra natucolores tradidit Jacob, et separavit iter trium dierum inter Jacob et filios suos, ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Et ita planum unicolorem gregem tradidit in manu filioruopiliones erant. Vel per anticipationem dictum est, unicolorem gregem post natum sub custo
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei u̾bi nisi circuitu expmi ñ posse. Sig¬
nificat enim tociꝰ corꝑis extremã ꝯcussionẽ
in feruore coitus extremo. nec mirũ siłem
ospecte imagini sobolem fi̾ in extremo uo¬
luptatis cum hoc ip̃m in equaꝵ g̾gib ap̃

Expanded text:
Hebraei verbi nisi circuitu exprimi non posse. Signant enim totius corporis extremam concussionem in fervore coitus extremo. Nec mirum similem conspectae imagini sobolem fieri in extremo voluptatis, cum hoc ipsum in equarum gregibus apud
Abbreviated transcription (Latin):
moro trãsplantare ĩ mare.⁊ obediet uob̾. De¬
naum accesserunt q̃stores census care piscis.
pͥitis. ⁊ missus a dnõ petrus ad mare tulie
piscem. in cuiꝰ ore inuenit staterem .i. duo
ẽ uit̾ nos modo. qr ille idem erit maior ĩ ce¬
lo. In quo errabant. In futͦo enim omĩs p̃¬
latio sessabit angłoꝵ ⁊ hominũ. ut apłc tra¬
dit. Et amplexans iħ̾o parmuilir. docuit simi¬
les paruulo .i. hunules ĩ uia: exaltari ĩpa¬
tria. Et qui uellet pͥmus eoꝵ dẽ fiet omĩ¬
um minister. hincẽ ꝗd̾ pͥmus oĩum ĩ ec¬
cłia seruum seruoꝵ dei se fatet᷑. pariulus
silloꝵ dixiss ꝑ meraphoram mẽdragine. ⁊¬
nendum unũ de pusillis ad ostendend̾ gi.
ꝗͣ unam tñ mag̾ sollicitus ẽ de ꝑdita qͣm de
manẽtib ꝓ eodem addidit ꝑabolam de deci¬
ma dragma ĩuenta. Et ẽ dragnia nu̾mꝰ cer¬
te qͣntitatis. hñs unaginẽ regis. Dragmauo

Expanded text:
moro transplantare in mare, et obediet vobis moro transplantare in mare, et obediet vobis aum accesserunt quaestores census capitis, et missus a Domino Petrus ad mare, tulit piscem in cujus ore invenit staterem, id est est inter nos modo, quia ille idem major erit in coelo, in quo errabant. In futuro enim omnis praelatio cessabit angelorum, et hominum, ut apostolus tradit: Et amplexans Jesus parvulum docuit similes parvulo, id est humiles in via, exaltari in patria, et qui vellet primus eorum esse, fieret omnium minister. Hinc est quod primus omnium in Ecesia servus servorum Dei se fatetur. Parvulus llorum dixisset, per metaphoram membronendum unum de pusillis, ad ostendendum quam unam, tamen magis sollicitus est de perdita, quam de manentibus. Pro eodem addidit parabolam de decima drachma inventa. Et est drachma nummus certae quantitatis habens imaginem regis. Drachma vero
Abbreviated transcription (Latin):
N seq̃nti die ad p̃ces prĩs sanauit filiũluna¬
ticum. Quem oblatum sͥ discipuli sanare
ñ potuerant. Nõ ex uitio lune patiunt᷑ lu¬
naticis demones eos hiis uerant temꝑib¬
ut ꝑ lunam ĩfament lune creatõnem Eru¬
bescat ulianꝰ qui dicit nullum pccm ĩꝑu
fuerat. In quo si nicħ hr̃et suum demon ñ
illum possideret. eum q q̃sissent discipuli
qͣre ipsi nõ eiecerant ait ꝓpter incredulita¬
tem urãm. Ca si habueritis fidem sic̃ granũ
synapis dicetis monti hiuic. transihĩc ⁊ tran¬
sibit. Qd̾ trans latiue de diabolo p̃senti quẽ
eiecerat: pot̾ intelligi. qr a nullo ad litc̾am
legit᷑ fc̃m. nisi qd̃ ad p̾ces g̾gori neocesarẽ¬
sis legit᷑ qͥdam mons retractus. ⁊ dedisse lo¬
cum basilice edificande. ⁊ ad p̾ces cuiꝰdam
pr̃m lapis trãslatus de horto. Uł grã erẽpli
luca aliud ẽ exemplum. diceris huic arbori

Expanded text:
« In sequenti die ad preces patris sanavit filium luna« In sequenti die ad preces patris sanavit filium lunaticum quem oblatum sibi discipuli sanare non poterant . » Non ex vitio lunae patiuntur lunatici, sed daemones eos vexant hiut per lunam infament lunae Creatorem. Erubescat Julianus, qui dicit nullum peccatum efuerat, in quo, si nihil haberet suum daemon, non illum possideret. Cumque quaesissent discipuli quare ipsi non ejecerint, ait: « Propter incredulitatem vestram, quia si habueritis fidem, sicut granum uic: Transi hinc, et transibit. » Quod translative de diabolo praesenti, quem ejecerat, potest intelligi, quia a nullo ad litteram legitur factum, nisi quod ad preces Gregorii Neocaesariensis, legitur quidam mons retractus, et dedisse locum basilicae fabricandae. Et ad preces cujusdam Patris, lapis translatus de horto. Vel gratia exempli  Unde in Luca aliud est exemplum: « Dicetis huic arbori
Abbreviated transcription (Latin):
qualia fullo nõ pot̾ facere suꝑ t̾ram. Et ap¬
paruert̃ illis moy. ⁊ helyas loqͥntes cũ eo de
excessu quẽ opleturꝰ erat in iexłm .i. de mor
ꝙ timore corruisset diccipłi cetigit eos iho
⁊ ait. s urgite nolite timere. Et descẽdens p̾ce¬
pre eisne cui dic̾ent donec resurgͥet. Qͥdamdi¬
cunt banc xͥ głiam ĩ aere cucũfuso fuisse ñ
in corꝑe. qd̾ te habebat mortals alii ad temp̃
deposuuisse mortalitatẽ. alii ip̃m huisse sem
ꝑ tale corpꝰ ꝑ naturam. s ut ideree᷑ i pat̾et᷑
fecerat illud mortale ad cempꝰ. Et ibiquał
eint ꝑ naturã talem se ostẽdit. ⁊ talem ut aut̃e
se dedit discipilis ĩ cena. qr calis ĩ modico pot̾
et̃ loco. Uanum est aut̃ in huĩmodilabora¬
re. ⁊ sequi naturã in nuracłis. Ita enũn car¬
ne mortali osterdit dñs głiam ĩmortalita¬
tis sic̃ uolure. Sic̃ pꝰ resurrect̾onem ĩ carne
ĩmortali: cicatrices.⁊ palpand̾ se p̾burt. ⁊ co¬
medie. Sic ⁊ uarie sentiĩt auctores de moyse

Expanded text:
qualia fullo non potest facere super terram. Et apparuerunt illis Moyses et Elias, loquentes cum eo de excessu quem completurus erat in Jerusalem, . » Cumque timore corruissent discipuli tetigit eos Jesus, et ait: « Surgite, nolite timere. » Et descendens praecepit eis, ne cui dicerent, donec resurgeret. Quidam dicunt hanc Christi gloriam in aere circumfuso fuisse, non in corpore, quod tunc habebat mortale; alii, ad tempus deposuisse mortalitatem; alii, ipsum sem tale corpus per naturam, sed, ut videretur et pateretur, fecerat illud mortale ad tempus, et ibi qualis erat per naturam, talem se ostendit; et talem, ut aiunt, se dedit discipulis in coena, quia talis in modico potest esse loco; vanum est autem in hujusmodi laborare et sequi naturam in miraculis. Ita enim in carne mortali ostendit gloriam immortalitatis, sicut post resurrectionem in carne immortali cicatrices, et palpandum se praebuit, et comedit. Et sic varie sentiunt auctores de Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
diem festum pasche. ⁊ in ꝑasceue uideos nõ
intrasse p̾torium ne ꝯtaminarent᷑ s come¬
d̾ent pascha. etiam sac̾dotes hoc disposuerant
ne occid̾ent eum in die festo .i. pͥmo die azimo¬
rum etiam euangłm uocat sabb̃m pꝰ cruoẽ
diũ magnum diem sabb̃i. Qd̾ non soletdici
uit̾ pͥmum ⁊ ultimum nõ erant festi etiã
mulieres in pascene pauerunt unguenta.
qd̾ nõ liceret si ess pͥmus dies azimoꝵ adħ
dici potest qr dies festus pasche erat xuͦ lu¬

Expanded text:
diem festum Paschae , et in parasceve Judaeos non diem festum Paschae , et in parasceve Judaeos non intrasse praetorium, ne contaminarentur, sed comederent pascha. Et etiam sacerdotes hoc disposuerant, ne occiderent eum in die festo, id est primo die azymorum. Etiam Evangelium vocat Sabbatum post crucem Domini, magnum diem Sabbati, quod non solet dici, inter primum et ultimum non erant festivi. Etiam mulieres in parasceve paraverunt unguenta, quod non liceret si esset primus dies azymorum. Ad hoc dici potest, quia dies festus Paschae erat qu
Abbreviated transcription (Latin):
q introierit q̃rite a dnõ domus locũ ad p̃pa¬
randum. ⁊ ostendet uob̃ cenacłm grãde. ⁊ ibi
p̃parate. In suꝑiori parte domꝰ faciebant pale¬
stini cenacula. in infi̾orib aut̃ cubilia. Quod
marchus dicit lagenam: lucas amphoram
Unus exp̃ssit genus uasis. alter modũ. ante¬
discũbebat cum .xii. discipulis suis ⁊ ait deside
rio desid̾aui ħ pascha mãducare uob̾cum. añ¬
qͣm patiar. U̾ba ioħ̃is ministrauerũt grecis
fomitẽ erroris. Sicunt enĩ in parasceue lu
pascha. Dñs aut̾ sciens se passurum eadie in
uesꝑa antecedenti. anticipauit comed̾e pasche
Et qr ea nocte licite potuit comedi fermenta¬
tum etiã de fermẽto ꝯfitiunt corpꝰ dni. Qd̾ si
u̾m sit credibile ẽ dñm comedisse agnũ. ut
p̃ceptum erat in lege. ⁊ azimna comedisse. ⁊ sic
etiamꝰ stet qd̾ dicunt errant ꝯsecrando ferm̃¬
tatum. Qd̃ autem dñs p̾uenit pascha ꝓbãt
ex u̾ͥbis ioh̃is qui dicit dñm manducasse añ

Expanded text:
 introierit; quaerite a domino domus locum ad praeparandum; et ostendet vobis coenaculum grande, et ibi parate . In superiori parte domus Palaestini faciebant coenacula, inferius autem cubicula. Quod Marcus dicit lagenam, Lucas amphoram: unus expressit genus vasis, alius modum. discubuit crio desideravi hoc Pascha manducare vobiscum, antequam patiar. » Verba Joannis ministraverunt Graecis fomitem erroris. Dicunt enim in parasceve lunPascha. Dominus autem sciens se passurum ea die in vespere antecedenti anticipavit comedere Pascha. Et quia ea nocte licite potuit comedi fermentatum, de fermentato conficiunt corpus Domini. Quod si verum est, credibile est Dominum comedisse agnum, ut praeceptum erat in lege, et azyma comedisse. Et sic, etiamsi constet quod dicunt, errant consecrando fermentatum. Quod autem Dominus praevenit Pascha, probatur ex verbis Joannis, qui dicit Dominum manducasse ante
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet .uii. dierum nõ poterant intrare
p̃torium. Qd̃ aut̃ mulieres dirunt᷑ ꝑasse
urguẽta die festo. diñs qr nõ erant dies ali¬
qui adeo festiui ut salb̃m. Et li cuit eil pare
⁊ emere. sic̃ ⁊ cibos ꝑare qd̾ nõ liceret sabb̾ato.
Quid si multo ante ꝑauerant qr audierant
a dnõ sepe eum ĩ prorimo morit᷑m. hõne
magdalena uidet᷑ iam ꝑasse. ⁊ ꝑ inspiratio

Expanded text:
 non poterant intrare praetorium. Quod autem mulieres dicuntur parasse unguenta in die festo, dicimus quia non erant dies aliqui adeo festivi ut Sabbatum, et licuit eis parare, vel emere, sicut et cibos, quod non liceret Sabbato. Quid si multo ante paraverant, quia audierant a Domino saepe eum in proximo moriturum. Nonne Magdalena videtur jam parasse, et
Abbreviated transcription (Latin):
num assyrioꝵ qd̾ ꝯparat᷑ leene ꝓpt̾ uolen¬
ciam. ⁊ libidinis ĩpacientiam. qr leena sẽꝑ
in choitum gestit. alas aquile habuit ꝓpt
lõ geuitatem. Nam in scd̾a etate inchoĩs sul
saruch ꝓauo abrabe descẽdit usq ad qͥntam
sub balthazar. Qd̾ aut̾ ale auulse sic̃e ⁊ sterit
ut homo. ⁊ cor ei datum ẽ ad eiat̾onẽ nabu¬
chod̾. respicit ⁊ restitutonem. Scd̾a bestia si¬
milis urso ĩ parte. ⁊ tres ordines dentum

Expanded text:
num Assyriorum, quod comparatur leaenae propter violentiam et libidinis impatientiam, quia leaena semper in coitum gestit. Alas aquilae habuit propter longaevitatem. Nam in secunda aetate inchoans sub Sarug proavo Abrahae et descendit usque ad quintam sub Baltassar. Quod autem alae evulsae sunt, et stetit ut homo, et cor ei datum est, ad dejectionem Nabuchodonosor respicit, et restitutionem. « Secunda bestia similis urso in parte, et tres o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omĩa equał patri. ⁊ dedit ei potestatẽ ⁊ bono¬
rem ⁊ regnũ sempit̾num. Cum ꝙ uidiss hec
daniel accessit ad unũ de assistentib ⁊ q̾rebut
u̾itatem. Qui exposuit ei singła hec addẽs de
temꝑis .i. usq ad annum ⁊ duos annos ⁊ di¬
breus enim ht̃ dualem nũm sic̃ igrecꝰ breue

Expanded text:
is est Patri, « et dedit ei potestatem et honorem, et regnum sempiternum. » Cumque vidisset haec Daniel accessit ad unum de assistentibus, et quaerebat veritatem. Qui exposuit ei singula, haec addens deest usque ad annum, et duos annos, et dibraeus enim habet dualem numerum, sicut et Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ursõ ꝓpt̾ pacientiam labolis ⁊ uictꝰ purcita¬
cent Nam ꝓ pulmẽto sale utunt᷑ ⁊ cardamo¬
mo. s sim̾ił fuit urso in parte nõ ex toto.
qr in popłm dei nicħ crudelit̾ egit. Unde in
zacharia dicunt᷑ equi albi. tres ordiries den¬
cium hũce .i. tria regna in pͥncipio sui me
nes płimas ħ refert᷑ ad assuerũ. Ẽuidirita¬
man ut occid̾et iudeos. Tercia bestiaqͣi par¬
dus. ⁊ habebat alas auis. ⁊. iiiĩ. capita erant in
petum alexandri. ⁊ uario colore diuia sub
co ragna sig̾cat. alas habure qr nicħ ueloci
uietoria alexandri. Qͣtuor capita eiꝰ . iiiiͦ. site
alexandri successores. nec hanc potestatem
hũit a se alerand̾. d fuit iurga furoris do¬
mini in filios pestilentes. Crta bestia t̾¬
ribilis ⁊ fortis dentes ferreos hñs. comedẽs
reliqua. ⁊ pedib ꝯculcãs. hoc ẽ regnum ro¬
manoꝵ qd nulli bestie ꝯꝑauitdantel. ut
quicqd in bestus ferociꝰ cogitamus ĩtelli¬

Expanded text:
urso propter patientiam laboris et victus parcitatem. Nam pro pulmento sale utebantur, et cardamomo, sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia dicuntur equi albi . Tres ordines dentium habuit, id est tria regna in principio sui, Menes plurimas, » hoc refertur ad Assuerum, cui dixit Aman, ut occideret Judaeos . « Tertia bestia quasi pardus, et habebat alas avis, et quatuor capita erant in petum Alexandri. Et varii colores, diversa sub eo regna significant. Alas habuit, quia nihil velocius victoria Alexandri; quatuor capita ejus quatuor sunt Alexandri successores. Nec hanc potestatem habuit a se Alexander, sed fuit virga furoris Domini in filios pestilentes. « Quarta bestia terribilis, et fortis, dentes ferreos habens, comedens, et reliqua pedibus conculcans, » hoc est regnum Romanorum, quod nulli bestiae comparavit Daniel, ut quidquid ferocius in bestiis cogitamus, intelli