comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ducenti his qͥ custodiunt fructus eius
Quȩ habitas in ortis amici auscultant.
uge dilecꝰte mi: et assimilare capreȩ hinu¬
loq ceruorum suꝑ montes aromatum
EXETICINT CANTICA¬

Expanded text:
ejus. Quae habitas in hortis, amici auscultant: uge, dilecte mi, et assimilare capreae hinnuloque cervorum super montes aromatum. Explicit Cantic
Abbreviated transcription (Latin):
illos sapientia demon¬
strata ẽ: in qͥb oportet
laudare isrł docꝰ trinȩ
et sapientie causa. qͥa
ñ solum ipsos loquentes necesse ẽ ꝑitos eẽ
sed etiam extraneos posse et dicentes et scri

Expanded text:
los sapientiam demonstratam, in quibus oportet laudare Israhel doctrinae et sapientiae causa; quia non solum ipsos loquentes necesse est peritos, sed etiam extraneos posse et dicentes et scri
Abbreviated transcription (Latin):
penthatheuco moysi
uelut grandi fenore
liberati ad iħm filiũ
naue manũ mittimꝰ
quem hebrei iosue
bennun id ẽ iosue fi.¬
lium num uocant.
et ad iudicum librũ
quẽ sothim appellã.
ad ruht quoq et hester quos eisdem no¬

Expanded text:
Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER
Abbreviated transcription (Latin):
Lex oreohias filius achat ipse dissipaut excelsa et contriuit statu¬
as. et suecidit lucos. confregiti serpentẽ eneum queni fecerat
moyses. si quidem usq ad illud tempus fili isrł adolebant eiin¬

Expanded text:
er suus: ipse dissipavit excelsa et contrivit statuas, et succidit lucos, confregitque serpentem aeneum quem fecerat Moyses: siquidem usque ad illud tempus filii Israel adolebant ei in
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte confinis ẽ. Nã &
ipsi iuiginti duo elem̃ta
habent eodem sono. s
diuersis caracꝰ terib Samaritani etiã penta-¬
theuchũ moysi totidem literis scriptitant.¬

Expanded text:
ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant
Abbreviated transcription (Latin):
Res libros salomonis id ẽ ꝓuer-¬
bia eccłiasten canticũ canticoꝵ
ueteri septuaginta int̾pretum
auetoritati reddidi. uł ante¬
positis lineis suꝑflua queque

Expanded text:
res libros Salomonis, id est, Proverbia, Ecclesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ. hircũ qͦq qui mactatur pro exp
tionibus suis. xXXx¬
ensis etiam septimi pͥma dies i
barum. Offeretiꝰq holocaustũ i

Expanded text:
septem hircum quoque qui mactatur pro expilibationibus suis mensis etiam septimi prima dies vs est et tubarum offeretisque holocaustum i
Abbreviated transcription (Latin):
re queam de infirmitate mea hac Angłs
autem dni loquutus ẽ ad heliam thesbi¬
ten dicens. Surge ascende in occursum nun¬
tiorum regis samariȩ. et dices ad eos Nũ¬
quid ñ ẽ d̾s in isrł ut eatis ad consulendũ
beel zebub deum accaron: Quamobrẽ
hȩc dicit dns. De lectulo suꝑ quẽ ascen¬
disti ñ descendes. sed morte morieris. Et
abiit helias. Reuersiq sunt nuntii ad
ochoriam. Qui dixit eis. Quare reuer¬
siestis: At illi respondert᷑ ei. Uir occur.¬
rit nob̾. et dixit ad nos. Ite. reuertimini
ad regem qui misit uos: et dicetis ei. Hȩc
dicit dñs. Numquid non erat ds in isrł qͥa
mittis ut consulatur beelzebub ds accaron:
Idcirco de lectulo suꝑ quem ascendisti non
descendes. sed morte morieris. Qui dicit
eis. Cuius figurȩ et habitus ẽ uir qui occur.¬
rit uob̾. et loquutus ẽ uerba hȩc: At illi di¬
xerunt. Uir pilosus. et zona pellicia accinctꝰ
renib. Qui ait. Helias thesbites ẽ. Alisit.¬
q ad eum quinquagenariũ pͥncipem. et qͥn¬

Expanded text:
de infirmitate mea hac angelus autem Domini locutus est ad Heliam Thesbiten surge ascende in occursum nuntiorum regis Samariae et dices ad eos numquid non est Deus in Israhel ut eatis ad consulendum Beelzebub deum Accaron quam ob rem haec dicit Dominus de lectulo super quem ascendisti non descendes sed morte morieris et abiit Helias reversique sunt nuntii ad Ohoziam qui dixit eis quare reversi estis at illi responderunt ei vir occurrit nobis et dixit ad nos ite revertimini ad regem qui misit vos et dicetis ei haec dicit Dominus numquid quia non erat Deus in Israhel mittis ut consulatur Beelzebub deus Accaron idcirco de lectulo super quem ascendisti non descendes sed morte morieris qui dixit eis cuius figurae et habitu est vir qui occurrit vobis et locutus est verba haec at illi dixerunt vir pilosus et zona pellicia accinctis renibus qui ait Helias Thesbites est misitque ad eum quinquagenarium principem et quin
Abbreviated transcription (Latin):
phun de monte
effraim: et nom̃
eiꝰ helchana filiꝰ
nheroboam.filii
elui. filii thau.
filii sub. eufrate.¬
us. Et habuit duas uxores. nom̃ uni an¬
na: et nomen scdȩ fenenna. Fueruntq fe¬
nenne filii anue autem nͣ erant liberi. Et
ascendebat uir ille de ciuitate sua statu.¬
tis diebus. ut adoranret et sacrificaret
dño exercituũ in silo Erant autẽ ibi duo
filii heli ophni et finees sacerdotes dñi
enit gͦ dies. et imnmolauit ii¬
helcana deditq fenennȩ uxori suę
et cunctis filiis eius et filiab partes.
anne autẽ dedit unam tristis: qr annã

Expanded text:
phim, de monte Ephraim, et nomen ejus Elcana, filius Jeroam, filii Eliu, filii Thou, filii Suph, Ephrataeus, et habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Fueruntque Phenennae filii Annae autem non erant liberi et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo erant autem ibi duo filii Heli Ofni et Finees sacerdotes Domini venit ergo dies et immolavit Helcana deditque Fenennae uxori suae et cunctis filiis eius et filiabus partes Annae autem dedit partem unam tristis quia Annam
Abbreviated transcription (Latin):
et pallium relinquendum ẽ. Scilicet nͥ tu
semꝑ recrastinans et diem de die trahens cau¬
te. et pedetemptim tuas possessiunculas
uendideris. non habet xꝑc unde alat pau¬
peres suos : Totum do dedit. qui seipsum ob¬
tulit. Apłi nauem tantũ et retia reliquert̃.
Uidua duo aera misit in garophilatiũ: et p̃¬
fertur croesi diuitiis. Facile contemnit omnia.
qui se semꝑ cogitat ẽẽ moriturum.

Expanded text:
et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum.
Abbreviated transcription (Latin):
te manib excipiam. et ut inepte aliquid ac
de eriagore tumiditate effundam: quicquid
quesieris tecum scire conabor. Habes hic a.¬
mantissimum fr̃em eusebium. qui litterarum
tuarum mͥ gr̃am duplicauit: referens honesta¬
tem tuorum morũ. contemptum scłi. fidem a¬
micitiȩ. amorem xp̃i. Nam prudentiã et elo¬
quii uenustatẽ. etiam absq illo ipsa epła ꝓ
ferebat. Festina queso te: et herenti in salo na¬
uicule funem magis prescide quã solue. Nemo
renuntians scło bene potest uendere. quȩ con¬
tempsit ut uenderet. Quicquid in sumptꝰ
de tuo tuleris. ꝓ lucro deputa. Antiquũ dic̃¬
tum ẽ. Auaro tam deest qđ habet. quã qđ¬
non habet. Credenti totus mundus diuitia¬
rum ẽ: infidelis autem etiam obolo indiget.
Sic uiuamus quasi nichil habentes. et om̃ia
possidentes. U ictus atq uestitus. diuitiȩ st̃¬
xꝑianorum. Si habes in potestate rem tuam
uende: si non habes ꝓice. Tollenti tunicam

Expanded text:
te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
tiis. ut rarus sit qui non earum lectione ꝓfi.¬
ciat. A pokalipsis iohannis tot habet sacram̃¬
ta quot uerba. Parum dixi. et ꝓ merito uo¬
luminis laus omnis inferior ẽ. In uerbis sin
gulis multiplices latent intelligentiȩ. Oro
aliud nosse. nil querere. Nonne tͥ uidet᷑ iam
hic in terris regni cęlestis habitaculũ posside¬
re: Nolo offendaris in scripturis scĩs simpli¬
citate et quasi uilitate uerborum quȩ uel ui¬
tio interpretum uel de industria sic ꝓlatȩ st̃:
ut rusticam contionem facilius instruerent.
et in una eademq sententia. aliter doctus ali¬
ter audiret indoctus. Non sum tam petulãs
et hebes ut hȩc me nosse pollicear. et eorum fru¬
ctus carpere. quorum radices in cęlo fixȩ sunt:
sed uelle fateor. sedenti me prefero. magistrum
renuens comitẽ spondeo. Petenti datur. pulsan¬
ti aꝑitur: querens inuenit. Discamus in terriᷤ.
quorum nobis scientia ꝑseueret in cęlo. Obuiis

Expanded text:
tiis, ut rarus non in earum lectione caectiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae. Oro aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus in terra capere, quorum radices in caelo fixae sunt; sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis
Abbreviated transcription (Latin):
herubui qđ interp̃¬
tatur scientis multitudo ꝑ totum corpus ocula.¬
ti sunt: scintillȩ micant. discurrunt fulgura.
pedes habent rectos. et in sublimȩ tendentes.
terga pennata: et ubiq uolantia: Tenent se mu¬
tuo. sibiq ꝑplexi sunt: et quasi rota in rota uol¬
uuntur. et ꝑgunt quocũq eos flatus sc̃i sp̃c
duxerit. Paulus apłs ad septem seribit ȩccłias.
octaua enim ad hebreos a plerisq extra nume¬
rum ponitur. Timotheum instruit ac titum
philemonem ꝓ fugitiuo famulo deprecat᷑. Suꝑ
quo tacere meluis puto quam pauca scribere.
Actus apłorum nudam quidem sonare uidẽ¬
tur hẏstoriam. et nascentis eccłie infantiã texe¬
re: sed si nouerimus scriptorem eorum lucam
ẽẽ medicum cuius laus ẽ in eugłio. animad¬
uertimus pariter omnia uerba illius animȩ¬
languentis ẽẽ medicinam. Iacobus. petrus. io¬
hannes iudas. septem ȩpłas ediderunt tam
misticas quam succinctas. et breues pariter
ac longas: breues in uerbis. longas in senten¬

Expanded text:
herubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintillae micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in senten
Abbreviated transcription (Latin):
ESIDE¬
RI II
mei desi¬
deratas
accepi e¬
pistolas.
qͥ quođa
p̃sagio
futurorũ
cum daniele sortitus ẽ nomen. obsecrantis
ut translatum in latinam linguã de hebreo

Expanded text:
esiderii mei desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis ut translatum in linguam Latinam de Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
one aquarum contradictionis intrare non potuit. ibiq deseri-¬
bitur mortuus. et incognitũ eius ẽs̃ sepulchrũ. ac talem ultra
in isrł ñ surrexisse ꝓpħam:

Expanded text:
one aquarum contradictionis intrare non potuit: ibique describitur mortuus, et incognitum esse ejus sepulcrum, ac talem ultra in Israel non surrexisse p
Abbreviated transcription (Latin):
Uocauit iacob omnes filios suos et dixit eis quȩ uentura
ẽent in nouissimis diebus. et defunctus ẽ.
cum uisitarent᷑. tollerent secum ossa eiꝰ in t̾ram suao.

Expanded text:
ocavit Jacob omnes filios suos, et dixit eis quae ventura essent in novissimis diebus, et defunctus, subcum visitarentur a Domino, tollerent secum ossa ejus in terram suam.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs p̾cipit qualiter t̾ram repmissionis sorte diudant et onũa¬
queq trib cuiꝰ loci debeant fine concludi
biubet᷑ urbes in fugitiuoꝵ p̃sidia separari. et qͥ sunt qͥ debeant
p̃sidio c̃foueri. filii filioꝵ ioseph moysen int̾pellant ꝓ filiab
salphat ne hereditate donante in alia tͥbu coniugia sortiant᷑ ne
sortiũ confusio fiat et alioꝵ possessio ad alt̾ius transeant. et p̾cep¬
tȩ st̃ in tͥbu sua qͥb uoluissent coniugia sociari.

Expanded text:
nus praecipit qualiter terram repromissionis sorte dividant, et unaquaeque tribus cujus loci debeat fine concludi. XX. Ubi jubetur urbes in fugitivorum praesidia separari, et qui sint qui debeant praesidio confoveri. Filii filiorum Joseph Mosen interpellant pro filiabus Salphaad, ne haereditate donante in alia tribu, conjugia sortiantur, ne sortium confusio fiat, et aliorum possessio ad alteros transeat, et praeceptae sunt in tribu sua quibus voluissent conjugia sociari.
Abbreviated transcription (Latin):
em uida. ut ꝑegͥnaretur in regione moa-¬
bitide cum uxore sua ac duob liberis
Ipse uocabatur helimelech et uxor eius
alter chelionephratei de bethleem uida.
Ingressiq regionem moabitidem. mora¬
bantur ibi Et mortuus ẽ helimelech
maritus noemi: remansitq ipsa cũ filuiᷤᷤ
Qacceꝑunt uxores moabitidas qua¬
rũ una uocabatur orpha altera ruth
Mansert̃q ibi decẽ annis. et ambo mor¬
tui sunt maallon uidelicet et chelion:
remansitq mulier orbata duob filuis ac
marito. Et surrexit ut in patriam ꝑgeret
cum utraq nuru sua de regione moabitide:
Audierat enĩ qđ respexisset dñs płm suum
et dedisset eis escas. E gressa ẽ itaq de loco

Expanded text:
m Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide cum uxore sua ac duobus liberis: ipse vocabatur Elimelech, et uxor eius alter Chelion, Ephrathaei de Bethlehem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas egressa est itaque de loco
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis clericis gu̾alit᷑ ad dirigendã regulã ꝯpe¬
tũt discipliẽ: sed qr nũc femĩarũ tõmorationi uul¬
gariter int̾ uos quidã ignonñose deuoluti sũt. etiã
qui miserũ me ꝓ urã negligencia cũ seueritate ꝯ¬
ueniens mãdare p̃cepit. ne clerici cũ femĩs ꝯmo¬
rent᷑ ¶ Et licet hec ãmonitio sola litterarũ meaꝵ
auctoritate sufficẽt. tañ ne sõp̃matorẽ rideat qͥs¬
quã sicut ioseph frẽs irriserũt. scriptũꝵ addniius
fuͥtatẽ: ut oĩs sciant hoc eciã modo ꝑ reuelatõnẽ
dnm iubere. quod litt̾is cognoscit᷑ aute iussisse.
nec nos eẽ adultantes uerbũ dñi. aut uolentes iac¬
tanter de reuelacõib gloriari. sed sic añ cõspectũ
dĩ refen̾do. nõ mẽtiri quod loqͥm᷑ sicut a dnõ
ꝯfidimꝰ nos nõ audisse ñdatiũ. p̃sumẽtes nocẽ
apłi pauli ꝓtestantis Nou enĩ sumꝰ inquit si¬
cut pluruui adult̾antes uerbũ dei: ẜ ex sinterita¬

Expanded text:
s clericis generaliter ad dirigendam regulam competunt disciplinae. sed quia nunc feminarum commoratione uulgariter inter uos quidam ignominiae deuoluti sunt, etiam mpulsus sum: qui miserum me pro uestra neglegentia cum seueritate conueniens mandare praecepit, ne clerici cum feminis commorentur. et licet haec admonitio sola litterarum mearum auctoritate sufficeret, tamen ne me somniatorem inrideat quisquam, sicut Ioseph fratres inriserunt, scripturarum addimus firmitatem, ut omnes sciant hoc etiam modo per reuelationem Dominum iubere, quod litteris cognoscitur ante iussisse, nec nos esse adulterantes uerbum Domini aut uolentes iactanter de reuelationibus gloriari, sed sic ante conspectum Domini referendo non mentiri quod loquimur: sicut a Domino confidimus nos non audisse mendacium praesumentes uocem apostoli Pauli protestantis, non enicut plurimi adulterantes verbum Dei, sed ex sincerita
Abbreviated transcription (Latin):
quo carne carius conditor su¬
spensus est patibulo Eonfixa
clauis iuscera tendens manus
uestigia redemptionis gracia
hic immolata hostiaQuo
uulueratus in suꝑ muchrone
diro lancee ut nõs lauaret cri¬
mine manauit unda sangui¬
ne Ampleta sunt que con¬
cint dauid fidelis cariine di¬

Expanded text:
Quo carne carnis conditor Suspensus est patibulo. Confixa clavis viscera, Tendens manus vestigia, Redemptionis gratia Hic immolatus est hostia. Quo vulneratus insuper Mucrone diro lanceae Ut nos lavaret crimine Manavit unda et sanguine. Impleta sunt quae concinit David fideli carmine
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiidess pietas cuiꝰ bstendit᷑
dontas quid poll peitẽcia
entefetit clemĩtia. Quc pꝰ
nuimera acceptapate uei̾e
regno potiturgle Drĩ na

Expanded text:
quid esset pietas, Ejus ostendit bonitas, Quid donet poenitentia Patefecit clementia. Quae prius nnumera, Accepta pace veniae Regno potitur gloria
Abbreviated transcription (Latin):
gitis me
ꝯpaulaet
eustochii¬
mino cari¬
me corpellit quinobis
dudum tractatibloqͥ
cõsueneram ut nouolo¬
quendigencre sanctis
q̃uobiscum degunt u̾gi¬
mb latino ut̃es cloq̾o
exortationis grã sermo¬
nem faciam de assũptio
nebtẽ et gloriose semper
bomis marie morecoꝵ¬

Expanded text:
gitis me, o Paula et Eustochium, imo charime compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more
Abbreviated transcription (Latin):
peccatrix nardiotoriferi exibuᷤ
petes ipĩus astans ĩcessant̾ ore
sacrato diua uestigia ostulaba¬
Irrienbat ier̃ dominicos ihũ pa¬
des fracto qͣq alalnstro p̃cipui
odorib flagrbat domꝰ omĩs
atq capilloꝵ officio detergebat

Expanded text:
peccatrix, nardi odoriferi exhibuit pedes Domini astans incessante, ore sacrato ejus vestigia osculaIrrigabat igitur dominicos Jesu pedes, fracto quoque alabastro praecipuis odoribus, flagrabat domus omnis, atque capillorum officio detergebat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndess pietus cuiꝰ bstendit
donitas quid pols pentẽcia
patefetit dem̃tia Que p̾ꝰ
enm scelera cõmuserãt in¬
numera acceptapate ueĩe
regno potitur gle ¶Drĩna

Expanded text:
quid esset pietas, Ejus ostendit bonitas, Quid donet poenitentia Patefecit clementia. Quae prius enim scelera Commisit innumera, Accepta pace veniae Regno potitur gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Egitis me
o paulaet
eustochiñ
me corpellit qui nobis
dudum tractatib loqͥ
cõsueneram ut nouole¬
quendigenere santtis
q̃uobiscumdegunt u̾gi¬
mb latino ut̃es eloq̾o
exortationis grãsermo¬
nemfaciam de assũptio
nebtẽ et gloriose semper
u̾gnus marie morecoꝵ

Expanded text:
gitis me, o Paula et Eustochium, me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more
Abbreviated transcription (Latin):
ost dominice isur¬
rectionis glam as¬
censionis q t̾umphum.
ac sp̃s ꝑaclici de superius
musionem q̃ discipłor cor¬
da temporalipene ad hut
formidine trepidantia re¬
pleuit sciam̃ ominũ ling¬

Expanded text:
ost Dominicae resurrectionis gloriam, ascensionisque triumphum, ac Spiritus Paracleti de supernis missionem, qui discipulorum corda temporalis poenae adhuc formidine trepidantia replevit, scientiam omnium ling
Abbreviated transcription (Latin):
Sz ambro. ait ideo nõ subdit de uiro sicut de muiliere
quia licet uiro aliam ducẽ.  hoc a falsariis in ambdosii
libro positũ creditur ͤ. Supplendũ einz in uiro qudo de uxo¬
si dimuszit quõo cã fornicationis ꝓmititur: manecit Nue
uxors aus reconcilietue uxori idem Si nec nube̾ illi conde-¬
ditur niuo uiro quo recessit nec huis alterã ducẽ iupa
uxore qͣm dimisit: mreltominus ꝑhos est illicita cũ quib¬
domins solã foruicatioĩs cansã excerit. cetera uero mu¬
u̾sas molestias sique extitint iubet pro fide cõiuguli. et
uro castitate fort̾it sustineri. et mechũ dixit qui a uiro¬

Expanded text:
 q. 7: Ideo non subdit de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere. Sed hoc a falsariis in Ambrosii libro positum creditur; supplendum enim esse in viro quod de uxosi dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibusDominus solam fornicationis causam excepit; caeteras vero unuae forte exstiterint, jubet pro fide conjugali et pro castitate fortiter sustineri; et moechum dicit etiam vir
Abbreviated transcription (Latin):
Sz ambro. ait ideo nõ subdit de uiro sicut de muiliere
quia licet uiro aliam ducẽ.  hoc a falsariis in ambdosii
libro positũ creditur ͤ. Supplendũ einz in uiro qudo de uxo¬
si dimuszit quõo cã fornicationis ꝓmititur: manecit Nue
uxors aus reconcilietue uxori idem Si nec nube̾ illi conde-¬
ditur niuo uiro quo recessit nec huis alterã ducẽ iupa
uxore qͣm dimisit: mreltominus ꝑhos est illicita cũ quib¬
domins solã foruicatioĩs cansã excerit. cetera uero mu¬
u̾sas molestias sique extitint iubet pro fide cõiuguli. et
uro castitate fort̾it sustineri. et mechũ dixit qui a uiro¬
suo solutam diꝑxti. Ex hiis oscenditar ꝙ si cã soruicatioꝵ¬

Expanded text:
 q. 7: Ideo non subdit de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere. Sed hoc a falsariis in Ambrosii libro positum creditur; supplendum enim esse in viro quod de uxosi dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibusDominus solam fornicationis causam excepit; caeteras vero universas molestias, si quae extiterint, jubet pro fide conjugali et pro castitate fortiter sustineri, et moechum dixit, qui a viro solutam duxit. Ex his ostenditur quod si causa fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
foruicatiõis dimitte̾ uxorem: si et ioẽ cõuincitur fermca¬
ri. Octureit einz illad. In quo alterũ iudictis: tepsũ ton-¬
deninas. Quaꝵ. quisqs forni cationis causa uuls abiice
uxorem prior deb esse a roruicatione pargatus. quõd
cũ canto guius eos puniri oporturt: ꝙͣcomagis qd eos ꝓ¬
tinet, es uirtute uici esse. et exemplo regẽ Reminas. Ex
Iquis cuĩt foruicationis expers fornictuidẽ dinixit :
alii copulcui non põt. Sz continẽ eportel. uel ap
dimissã redire. sic ⁊ de femĩs. Uñde ⁊ apłus. Hiis qui ma-¬

Expanded text:
fornicationis dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurrit enim illud Rom. 2: In quo alterum judicas, teipsum condemnas. Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem, prior debet esse fornicatione purgatus, quod scum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Ex i quis autem fornicationis expers fornicariam dimiserit, alii copulari non potest, sed continere oportet, vel ad dimissam redire, sic et de femina. Unde et Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
scerptam in doctrina tenere adu̾tet. De hiis erge
aditum ad res diuinas aliqͣtenus intelligendas deo duce
cpire uolentib disseñdum est. et p̾mum de rebus postea
de ligins disserenuis.
De rebus cõnuruit agit.

Expanded text:
praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De rebus communiter agit.
Abbreviated transcription (Latin):
grius doitor Augustunis ait in libro de doctena xpĩana.
Oinius doctrna uł rerum ẽ uel signorũ. sz rec etiam per
signa discũtur. ꝓprie aũt hic res appellantur. que nõ ãd
sigurficandum aliquid adhibentur. Signa uero quorũ usq
est in siguificando. Eorũ autem aliqua srant. quorum
onins usus est in significando. nõ in iustificando. idest¬
quib nõ utim᷑. insi aliquĩd siginficandi gẽa. ut aliqua
sacͣmenta legalia. Alica que non solum sigiificant. sz
ferũt quod intus aduiuet. sicut enuangelica satͣm
Ex quo aꝑte intelligit᷑. que hic appellentur signa res ille
uĩdel que cid signficandũ aliquĩo adhibentur. Omne
ergo signũ. etiam res aliqua est. quõd einz milla res est
ut in eõdem Aug̾. ait. Dimimo nichil est. non aũt econi¬
io dinius res signu est. quia nõ adhibetur ad significan¬
drum ciliquĩd. Cunqz hiis intenderit theelogorum specula¬
tio stũdioya atq modesta diuinam scriptura. formam

Expanded text:
doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam
Abbreviated transcription (Latin):
iguorãciã p̃teudẽ qd̾ arbit̾o discrt iuditis duximꝰ deliuꝙ̃dũ¬
¶ Item añ ma̾sicion᷑̃ incrptã suit aliquis confessus sacerdoti
suo deheresi uo fauteria ⁊ mõ uotat᷑ ab inq̃sltorilꝰ mi
casu iste crodat᷑ confessori suo et si inbenta fuĩt bane ꝯfessur
per afessionẽ sacerdotis luet sacerdos malefcrrit qr ipnũ uõ
⁊ misit illetũ confurs̃ pertalẽ confessionẽ culrt penã ma

Expanded text:
ere; quod arbitrio discreti iudicis duximus relinquendum. Item, ante inquisitionem inceptam fuit aliquis confessus sacerdoti suo de heresi vel fautoria, et modo vocatur ab inquisitoribus. In casu isto credatur confessori suo, et si inventus fuerit bene confessus per confessionem sacerdotis, licet sacerdos malefecerit, quia ipsum non remisit, ille tamen confitens per talem confessionem evitet penam
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾sis p̃latis ecclĩe catholur a dno datã affirmo ⁊ indul
mortuis prodesse firmit credoItem pro necessitate et u¬
cilitat Irandũ esse affi mosme picõ ⁊ pro instiͣ peuã
corlẽ debere infliti credo sirmit t anfitros ꝯtester
confitror cirã sacͣmẽtũ corpis et sangnĩs xpĩ a nullo
rator licct peciet quia ad tantũ sacramẽtũ acccdit. Cte¬
ligacioẽ anathematis. ꝓmicto uobis duẽ p. dei gͥrã ar̾¬
rius prote stata sñ Auro ctiã ꝙ cũ in rabbatatis baldenciũ
panpibus de lugdimo nel hr ticis cotũs generis sit̃ ꝗsortiũ¬
sailiaritatẽ uel participa ͦ aliꝙͣ nõ hẽbo uet in aapiẽdo

Expanded text:
universis prelatis Ecclesie catholice a Domino datam affirmo; indulgemortuis prodesse firmiter credo. Item, pro necessitate et utilitate iurandum esse sine peccato; et pro iusticia penam corporalem debere infligi, credo firmiter et contestor. Confiteor etiam sacramentum corporis et sanguinis Christi a nullo cator, licet peccet quia ad sacramentum accedit, creligatione anathematis promitto vobis domine Petro, Dei gratiarius protestatus sum. Iuro etiam quod cum Insabbatatis, Valdensium, Pauperibus de Lugduno, vel hereticis cuiuscumque generis sint, consortiufamiliaritatem vel participationem
Abbreviated transcription (Latin):
ab polucio hẽsim talt᷑ abiurabit ut inferius eotine᷑ publutt
et ccrã corã multis in posse epĩ dyocesanii.e foi᷑ al mrati
C. talis r̾cognoscens uerã cat holitã et aplĩtãfidem
laribꝰ claucs eccliẽ ꝯdernando t assercdo or dureb et¬
orõnes uel ł clemosinas nõ posse prodesse mortius nel ro¬
mussiones fiue indulge̾tias que fuĩt aduõ pp̃a suie ab alis
platis nõ possr ulli prodesse. astruit eciã in nłło taũ per
quacũꝙ intĩtate nl utilitate esse irãdũs ¶Itẽ astrut
ꝙ pro nistitia infligti pena nõ debcat corlis Itẽ ꝙ in

Expanded text:
absolutionem, heresim taliter abiurabit ut inferius continetur publice et cetera coram multis in posse episcopi diocesani: DE FORMA ABIURATIONIS Ego talis, recognoscens veram, catholicam et apostolicam fidem, laribus, claves Ecclesie condempnando, et asserendo orationes vel elemosinas non posse prodesse mortuis, vel remissiones sive indulgentias, que fiunt a domino papa vel ab aliis prelatis, nulli posse prodesse. Astruit etiam in nullo casu pro quacumque necessitate vel utilitate esse iurandum. Item, astruit quod pro iusticia i
Abbreviated transcription (Latin):
sicroĩs offin Et infras pane si accusatoribꝰ testibꝰ quos
gerit ex publicatoe nonũ condẽ uidĩtis picli ĩminẽ¬
ipõr noiã nõ puse sco scerete corã aliquibꝰ ꝑsdnis pro¬
iudis et honestis engrotis et alus ad hoc pocatis de
Sã cordẽ restũ depoĩbus pleã fides et aũctas haber ᷑¬

Expanded text:
imus potestatem. Sane si accusatoribus aut testibus quos gerit ex publicatione nominum eorumdem videris periculum immine nomina non publicè, sed secretò coram aliquibus personis providis, & honestis, religiosis, & aliis ad hoc vocatis; dendam eorumdem testium depositionibus plena fides, & auctoritas habe
Abbreviated transcription (Latin):
OIIIES. BETE UOLNI
Sed ad ꝑuidendum quid fit quos beatam uitã
efficiat caligant. Adeo quod nõ facile qst cõseq:
beatam uitam ut eo quisq abea longuis re¬
cedat. quo ad illã concitacius fertu Si uia
maioris interualli cãfit. Proponeñdum est
spiciendum qm̃ cõtende illo celime possim ꝰ
intellctĩtu in ip̃o itine̾ si modo rectum eut ꝙͣ
cothidie prolliget᷑ ꝙͣtoq propiꝰ ab eo simꝰ
quos nos cupiditas natiualis impellit¬
¶ Quam diu quid passim uagani᷑ nõ ducẽ
secuti sez fremitum et clamorẽ dissonum
Dec̾nat᷑ itaq et quo tendamꝰ et ꝯͣ nõ sine
pito aliquo cui explorata sint ea inque
proccdimꝰ Qm̃ quid non eadẽ hic q̃ in
cetis ꝑegnationib condicõi . in illis ꝯp̃hẽs

Expanded text:
omnes beate volunt, sed ad pervidendum, quid sit quod beatam vitam efficiat, caligant ; adeoque non est facile consequi beatam vitam, ut eo quisque ab ea longius recedat, quo ad illam concitatius fertur, si via maioris intervalli causa fit. Proponendum est spiciendum, qua contendere illo celerrime possimus, intellecturi in ipso itinere, si modo rectum erit, quantum cotidie profligetur quantoque propius ab eo simus, ad quod nos cupiditas naturalis impellit. Quam diu quidem passim vagamur non ducem secuti sed fremitum et clamorem dissonum Decernatur itaque, et quo tendamus et qua, non sine perito aliquo, cui explorata sint ea, in quae procedimus, quoniam quidem non eadem hic quae in ceteris peregrinationibus condicio est. In illis comprens
Abbreviated transcription (Latin):
dum posset ipalenri. Nec ĩm̾ito
ĩ uĩderis uc precipue affectũ ꝑtinusse max̾
ex om̃tbus tetrum acrabidũ Cetseĩ a̾quid qͣeti
placidi q in est Hic totus cõcitatꝰ et in ĩpetu
ẽ dolorũ armorũ lãgi̾ums huppliciorũ miuit
hña furens cupiditate. Sum alteri noceat
sui neglens in ipa iuens tela et ulcionis
etum multã rc̃ t̾ctare auidã Quidã itaq
esapientip uipis iram dixit breuc̃ in samã
eque eĩ impotens sui ẽdecoris oblita neccessi¬
tusmũ ĩmenior inque cep̃ ꝑtinax et intẽta
adinspectum eq. uiq inhabiles rcnns silia
similmia que super is qd oppressere firãgũt Ut
scias aut nc̃ ẽẽ sanos quos ira posscs ip̃m
illorum hitum intuere Nã ut furẽciũ c̾ta
iudicia sũt audax et iinas uultus tristis
frons coruafacies citatus gratus inq̾cte
manus color usus. creb et ueherĩẽtius
acta suspiria fita ipascẽciũ ead̾signa sũt
flagrant. enricant octi uultus ore toto rubo

Expanded text:
dum posset ira Ieniri; nec immerito mihi videris hunc affectum pertimuisse maxime ex omnibus tetrum ac rabidum; ceteris enim aliquid quieti ac placidi inest, hic totus concitatus et impetu doloris est, armorum sanguinis suppliciorum minime humana furens cupiditate, dum alteri noceat sui neglegens, in ipsa irruens tela et ultionis secum ultorem tracturae avidus. Quidam itaque e sapientibus viris iram dixerunt brevem insaniam; aeque enim impotens sui est, decoris oblita, necessitudinum immemor, in quod coepit pertinax et intenta,ad dispectum aequi verique inhabilis, ruinis simillima, quae super id quod oppressere franguntur. Ut scias autem non esse sanos quos ira possedit, ipsum illorum habitum intuere ; nam ut furentium certa indicia sunt audax et minax vultus, tristis frons, torva facies, citatus gradus, inquietae manus, color versus, crebra et vehementius acta suspiria, ita irascentium eadem signa sunt : flagrant ac micant oculi, multus ore toto rubor
Abbreviated transcription (Latin):
qui incidit in latrones samapitanꝰ
Ut neq multa asyeritate exulcerẽt᷑
subditi neq nimĩa beiiguitate
solnantuo ¶Sed et marchataber¬
natuli uroga simul et marna erãt
.I. urrga distritionis et mãna.
et baculut tuns ip̃a me consolata
sime ⁊oirga enm percutimur
baculo sustentamur. Hec est birga
dixectionis per correctronem Hic est
baculus sustontationis per consola¬
tienem Sed ut suꝑuis diximus

Expanded text:
qui incidit in latrones, Samaritanuqui incidit in latrones, Samaritanuut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. » Sed et in arca tabernacultionis, et manna et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Haec est virga directionis per correptionem, hic est baculus sustentationis per consolationem. Sed, ut superius dictum
Abbreviated transcription (Latin):
honorem. ut qui sequebat᷑ asinas
Regaranimas .i. qui carnis affitu
querebat coracionales eligatur
ut eqsdem Regat et obtineat spioiu¬
unde bts̃ gi̾ͥ Iacentem inquit
uon erigit inisi qui statum sue
Rectitudunt per compassione in flectit
Tales ꝯuindoir erigntur per
amerem qñqz ꝟe per tunorem.
Sed qui per tunerem discixme
cogitur Qui uero yer amoris
dulcedinem trahitur quasi per
compassionem blandientis. adiu¬
natur.Amor erigit trahit et suste¬
tat. tunor cogit erigit. et exuciat
Ad hor pertinet quod per btm̃. angꝰ
ad poelatos de subiectis dicitur
Plus inquit a uobis a ppetant.
muir partat amor. ⁊lec miniũ
terreat tuuor. si sit amorẽ tinior
cõmittetur ui nec tunor od ium
pariat nec amor negligenna
Cum sederem quasi Rex ⁊ rom̃stãte
exnitu: erant tainen mezencram cõso¬
lator. Ecce timior ex anctorirate Reg̃i¬
nis Ainor autem exdulredine cõse¬
lationis Gic et unlueribus alius

Expanded text:
honorem, ut qui sequebatur asinas, honorem, ut qui sequebatur asinas, regat animas, id est, qui carnis affectus quaerebat irrationabiles, eligatur ut eosdem regat et obtineat spiritus: « Jacentem, inquit, non erigit, nisi qui statum suae rectitudinis per compassionem flectit. » Tales quandoque eriguntur per amorem, quandoque vero per timorem. Sed qui per timorem disciplinae cogitur; qui vero per amoris dulcedinem trahitur, quasi per compassionem blandientis adjuvatur. Amor erigit, trahit et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. Ad hoc pertinet quod per beatum Augustinum ad praelatos de subjectis dicitur: « Plus, inquit, a vobis amari appetant, mium parcat amor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiaJob dicitur: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Ecce timor ex auctoritate regiminis, amor autem ex dulcedine consolationis. Sic et vulneribus illius,
Abbreviated transcription (Latin):
qui nestit beneficium consolationis
qui tantum noinit inc̾pare non cbse¬
catre. Sit tamen tempanda est
misericordia Regentis. ne impiĩta
Remaneat culya del inquentis Sic
quandoq syroitates pr̃es. ꝯnqstam
dilminentes Recipunt. quos frẽt
desyitcinnt. domum cempassioniẽ
intrare de dignantur et fit extra
morantur. et qui fribut compati
debuerunt coudeliores prelatis fu̾it
Duem perduam ux̃s ad caulas
uolenti manu non Reduxit sed hu¬
neris proprus Impositam Reportanii
tiam agenre gandent. ¶ Qind ii raris¬
simi Concridant augelus ec c̾ator. et¬
dum conuertit᷑ pctõr et fr̾ fratu
dedignatur compatu dum pater
spiriualis miser icorditer ignosta
filio delinguenti: Destendir sa-¬
muel de excelso. in oppidum: ut
in Regem saul ungeret/ destensur
samuelis eꝑemrhim designat code¬
stensionis. Ner unctionem̃ uero
de monstratur ut qui destendit
miserdatur. ut qui prebet effectum
compassirmis uirgat blandiens
oleo consolationis. Destendit supior
ad inferiorem ut sublimet ad

Expanded text:
qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassionis intrare dedignantur; et sic extra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportaviaudent . Quid igitur, charissimi? Concordat angelus et Creator cum convertitur peccator et frater fratri dedignatur compati, dum pater spiritualis misericorditer ignoscit filio delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuelis exemplum designat condescensionis; per unctionem vero demonstratur, ut qui descendit misereatur, ut qui praebet effectum compassionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad
Abbreviated transcription (Latin):
itut fratoum multando ut erea¬
ta coirigat statuns horis ad capꝰ
confluit su montis Ratio corutarẽes
diuersas ad secretum cordis qñqr
conuocat ut incoroigibiles liciar
corripiat inquietas. negligẽtes
emendet. instouat simpliriores
mitiget dracundos uoluxtuosas
Re stoigat pigras excitet cõsolẽt
pusila mines. docear indistretas
n hoc sproitale capitulo abbatis
locum datio possidet: constientia
culpas accusat. peruersis. excu¬
sat supbora Reatum de fendit duno¬
centia conficetur. humiliat se ip̃az¬
Andicat Uoroganiia uero alienes¬
sornm from̃ uicia preceptis cõtr¬
dicunt. more uero simplinum
uirtutes obedinut ¶Se ixãt fam̃
quandoq uirtutes. Inuicem acui¬
sant Accusat eniun misernoidia
delitatem extenderii. qd dulmid
uorba protulerix. qd̾ mausuetadie
uultum nitauĩt. Iustina uero
misericordiam accusat. qd̾ seueria¬
tis unltum non indu̾it qd̾ pt̃m
imxunitum dͥiuiserit qd salten
delinquentem uerbis non ducpañt

Expanded text:
icut fratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsajudicat, arrogantia vero alrsorum fratrum vitia praeceptis contradicunt, more vero simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia delitatem extenderit, quod iracundiae verba protulerit, quod mansuetudinis vultum mutaverit. Justitia vero misericordiam accusat, quod severitatis vultum non induerit, quod peccatum impunitum dimiserit, quod delinquentem saltem verbis non
Abbreviated transcription (Latin):
interior distiplma est: perd¬
tienem cordis. correctio mori
Extior uero per afflutionem ia
correctio actonum / Ext̾ror qił
generat intiorem. ꝯia dum e
nen spapgitiro ad ext̾iora. liai
ad qmetem amtorem Adhi¬

Expanded text:
Interior disciplina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum. Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem
Abbreviated transcription (Latin):
ex utraq parte anguloruu ubi nr¬
rastrature alierum in angulis
teriuinantur. Tabeile q̃. disponũt
per crocuitum designant moralũ
ordinem uirtutum Eine uero
incastrature. que erant insurgulis
tabulis sunt affectus mentis. et
exhibitio operis dum meus oꝑ
concordar. ne tabula tabulam ere¬
Dat inrastrature firuntas. seruat¬
¶ Due uero bases sub singulis¬
et louga niinitas in prosperis
et aduersis Smut et alie tres
basitium spes. que nint nrĩt edi¬
dea et pita sed her fragilures
suuit ꝓrecedentibus cuiꝰ uelimtiꝰ
enim destrir possunt. Agnt enm
lignea compuritur lapidea gelu
srangitur. pntã uero nichil portat
sed ab alio sustentatur ¶Iet autẽ
in edificio nr̃e mentis oculo intelli¬
gibili. qñq disteru possunt. duz
enum facibꝰ Warundie sen luxurie.
Ilamis siceduuuo. quid aliũs

Expanded text:
ex utraque parte angulorum, ubi inex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singuliset longanimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in dea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliu
Abbreviated transcription (Latin):
nusticum et morate .i. tabernatłm̃
moysi. tabes natulum xx̃i. taberna¬
culum cuislz dusti. Taberuaculu
meysi fuit ex diutrsis oruamẽtoꝵ¬
generitus couueniens stouctire
Taber nanilum xx̃ĩ. est eccłia. tab¬
naculum fidel insti quelz fidelie
aima  dnum fit ex ligiis sechim
Imxutribulibus. aliud ex sanctis
infatigabilibus Aliudex uirtutib
Oiũs tamen in deserto edificanert
Hereuius desertum̃ uoiatur. quia
ab hominibz non inhabiatur.
nlinidus uerõ desertum: quia desu
gra. non fecundatur ¶ Posuit moy¬
ses in tabernacule suo archã. xp̃o
in suo caruem propriam. Iustus uo
coustrenciam Uocha moysi deait
auro purissimo initus et ext̾rus.
Caro xr̃i deanatur iitut diuiuiͭ¬
exteriue miraculorum clar itate
Constiã Iusti interine fulget spłe¬
dore puritatis Ext̾ius uere oꝑibz
caritatis ¶ Iosint moyses tabulas
per circuitum tabernaculi stamet¬
et bine nrastroͣre exant per singlar¬
tabulas ut altera alceri diuigoret᷑
Due bases sub bira tabula pouebãtur

Expanded text:
mysticum et morale, scilicet tabernaculum Moysi, tabernaculum Christi, tabernaculum cujuslibet justi. Tabernaculum Moysi fuit ex diversis ornamentis conveniens structura; Tabernaculum Christi est Ecclesia. Tabernaculum justi quaelibet fidelis anima. Unum fit ex lignis Setim imputribilibus, alterum ex sanctis infatigabilibus, tertium ex virtutibus. nima, omnes tamen in deserto aedificaverunt. Eremus desertum vocatur, quia ab hominibus non habitatur; mundus vero dicitur desertum, quia deserus sancti gratia non fecundatur. Posuit Moyses in tabernaculo suo arcam, Christus in suo carnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum tabernaculi et binae incastraturae erant per singulas, ut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur
Abbreviated transcription (Latin):
sapientis hospiralis debz esse. Me
enim hespitaliratis officio funge
cum deliunquẽtium fr̃m̃ culpit bor
comxatitur Habet hec douiis iñ
suos qui hospitibus sermant I
Recipit. Rereptum asfabilitas Ra
Esurientem collatu pastit. fele
humilitas seruit ¶ Hẽt hospitidal
her Renertenti filio. qui luxanis
Uiuendo. partem substautie diie¬
sxmphoma in tangit ¶Sic at sy¬
talium yem pretas que quasi pẽne
affectu prefider subiectis delinquẽte
discipulum cum yer penitenciam
fidituit longẽ uementem uidet comra-¬
ciendo occirorit indulgendo. Ampleiti
Chorum ordiuat fymphoniam tãci᷑.
morum conrordiam ẽt unitatem
edorendo. Inmat gͥ pietas desꝑãtez
trahu caritas iutum. Iratum mĩa
pacificat hylaritas fecurum Reddit
affabilitas fomliarem. familraritas
sectum apꝑit. Aꝑptio sectorum anuti¬
ciam sernat predicatio instruit
mor concordia.. facit amitum proxͦ.
himulitas deo ¶ Sed deum h frum

Expanded text:
hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus serviant. recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipsymphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delinquentem discipulum cum per poenitentiam redierit longe venientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitchorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitum, iratum misericordia pacificat, hilaritas securum reddit, affabilitas familiarem, familiaritas secretum aperit, apertio secretorum amicitiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
naencie fortitudo destructur. du
caritat in nobis foigestir. A. men
ad diuersa desideria patiur Nõn
laxidea basis frigore temptacõn
in partes dunditur. Etasil e
puta est. panie utra ficta que sunti¬
tudinem tenet. nen ueritatem te¬
rem non fortitudinem Simulatũ
et enim uanencia In ostension
que nequeant gelu frangiant gul
combirri que uertent tabulas biti

Expanded text:
e fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione es, quae nequeant gelu frangi aut igne comburi, quae portent tabulas virtu