comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus fieri sicut & fr̃tiuis. Cui sẽs ptasiꝰ
respondit. Quis ÷ miser. ego quite non
timeo. anti quime timere ꝓbaris : Comes
dix̃. Ego te quomodo timẽo: Sẽs ptasiꝰ
respondit. Inco quod times te ledi a me:
si non sacrificauero. Sienim non timeres
te ledi ame: me ad sacrificandũ non com¬
pelleres. ł goꝰ non te timens contempno mi¬
nas tuas. & omnia idola tua sttora com¬
putans. dm̃ solum qui regnat in scła adoro.
odi. P ostea uͦ eracto. dix̃. Miser. ut quid
tam suꝑb & rebellis existis: Uispie sic̃
tuũ ꝓbasti ꝑisse germanum : Sẽs ptasiꝰ
dix̃. Nontibi irascor. nec ego nec ipsa iusti¬
eia: q̃m̃ cȩcos occłos tui cordis attendo. In¬
credulitas enim quȩ intuis sensib regnat:
ledixit: s potius ut eis indulgeretur
orauit. ad dens hoc quia nescirent quid
sacernt. U nde & ego tiu miseitor. quia nescis
quid facias. Age gͦ quod cepisti: ut mͥ
possit cum meo frẽ hodie benignitas¬

Expanded text:
τος fieri, sicut et frater tuus. Cui Protasius respondens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me timere probaris? Comes dixit: Ego te, quomodo timeo? Protasius respondit: In eo quod te times laedi, si non sacrificavero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificium non compelleres. Ego autem te non timens contemno minas tuas, et omnia idola tua, quasi stercora computans, Deum solum qui regnat in coelis, adoro. caedi. Postea vero erecto dixit: Miser, ut quid tam superbus et tam rebellis existis? vis perire, sicut tuum probasti perire germanum? Protasius dixit: Non tibi irascor, nec ego, nec ipsa justitia; quoniam caecos tui cordis oculos attendo: incredulitas enim, quae in tuis sensibus regnat, ledixit: sed potius ut eis indulgeretur, oravit, addens et hoc, quia nescirent quid facerent. Unde et ego tui, misereor; quia nescis quid facias. Age ergo quod coepisti, ut mihi possit cum meo fratre Gervasio hodie benignitas
Abbreviated transcription (Latin):
te igitꝰ comite astasio qui ꝓficiscebatur
adbellum qđ aromanis fuerat excitatũ:
occuritrunt ei templorum cultores cũ
sacerdotib suis dicentes. Siis lȩtus
ad augustos nrõs reuerti. & uictor: ger¬
Audiens hac astasius comes. iussit eos tenen
&e adse ad duci. Quib & dixit. Hortor uos¬
pantes. ad immolandũ eis deuoto studi¬
o insistere ꝓꝑetis. ut expeditio mea ua¬
ndit. Uictoriam decȩlo debes adõ omĩ¬
potenti requuere: non desimula chris
mutis & uanis. quihabent occulos sinc
lumine. aures sine auditu. nares sineo¬
doratu. os sine sermone. manus sine
tacti pedes sine gressu. Uentit̃ quoq
absq interiorib ꝓbant᷑ hab̾e: & sine
flatu eẽ. noscuntur. Indignatus autẽ
astasius comes. uissit eũ tam diu plũ¬
batis gtsi  quã diu exhalant sp̃m. Int̃

Expanded text:
iente comite Astasio, qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marcomanis fuerat excitatum, occurrerunt ei templorum cultores cum sacerdotibus suis, dicentes: Si vis laetus ad Augustos nostros reverti et victor, GerAudiens haec Astasius comes jussit eos teneri, et ad se adduci. Quibus dixit: Hortor voerantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut expeditio mea gnaixit: Victoriam de coelo debes ab omnipotente Deo requirere, non de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignatus comes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, quamdiu exhal
Abbreviated transcription (Latin):
que audiebant. totam domum illam uallaue
ignẽ supposuerant. abfracto ostio de ipsa domo
quȩ uehement̃ ardebat: in ipsam flammnã se ꝓ¬
iecit. ibiq uitam finiuit Alii sẽsedentib lania-¬
bant. non nulli uero sibi inuicem menbra trunea¬
bant ꝓuenerunt ad castia. ubi pipinus cum fra-¬
ncorum exercitu morabatur. At illi ut cognouer̃

Expanded text:
xerunt, totam domum illam vallaverignem imposuerunt, abstracto hostio de ipsa domo, quae vehementer ardebat, in ipsam flammam se proiecit ibique vitam finivit; alii se dentibus laniabant, nonnulli vero sibi invicem membra truncabant. Pervenerunt ad castra, ubi Pipinus cum Francorum exercitu morabatur. At ipsi ut cognoverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
poribiis homo inbituncas ciuitate lupus nomine bo-¬
nis morib deditus. humilis atq sapiens. sobriam &
castã uitam ducens: qui ardenti desidio orandi gr̃a
ꝑiexit adurbẽ bituricam. Cumq diutissime in ba-
Tunc unus ex dĩ seruis cum uidisset eum diu orantẽ.
ti  Ipse respondit. Lupus uocor bituricas maneo.
& huc ꝓppeccatis meis orandi gr̃a adueni. Ille res¬
pondit. Habeo aliquid seruientib scĩ austregisili
beati austirgisili inspũ fui. & quid ibi uidim nar.¬
petrũ adinuitationem beatiaustregisili astantem.
degisilus. sofronius. guntaldus. & aliiquam plures

Expanded text:
poribus homo Bituricas civitate Lupus nomine, bonis moribus deditus, humilis atque sapiens, sobriam et castam ducens vitam, qui ardenti desiderio orandi gratia perrexit ad urbem Turonicam. Cumque diutissime in basiTunc unus ex Dei servis, cum vidisset eum diu orantem, ti?' Ille respondit: 'Lupus vocor, Bituricas maneo et hic pro peccatis meis orandi gratia veni'. Ille respondit: 'Habeo aliquid servientibus sancti Austregisili beati Austregisili in spiritu fui, et quid ibidem viderim, narapostolum ad invitacionem beati Austregisili astantem degisilus, Suffronius, Guntaldus et alii plures
Abbreviated transcription (Latin):
eulogis legatos duexit qui ipsum egrum uista-¬
rent & benedictionẽ sc̃ĩ austiregisi li p̃sentaient. At
illi cum uenissent ubi fredegisi lus deuita diffidens
runt: Ipse gr̃as agens inuocat nomen beati aus¬
tirgisli & cum sumina reuerentia communicans
ex ipsis eulogiis. statim uigore recepto anunistris
suis se portari uissit ubi erant iumenta. ut ipse ma-¬
nib reddet quod male tulerat. Cumq ea reddidis¬
set statim sanus effectus gaudens & exiliens remea¬
uit domum unde antea eger exierat. manibus de¬
ꝑꝓpħam dicit Nolo mortem peccatoris .s ut con¬
ris. saluus eris. In ipso quoq tempore unus ex
comitib eudonis principis ad roaldus nomine
cum castellum edicum in ipso pago biturico uio¬
lent̃ ad quisisset. ibiq comp̃hendens abbatẽ mo
potuit in auro & angento dedit ꝓredemptione¬
sua Et adhuc coactus &e inuitus calicẽ unum aure¬
ũ & alia uasa sacrata exipso ȩnobio p̃fato comiti
tradidit. & cum dolore multo remeauit adtis. &

Expanded text:
eulogiis legatos direxit, qui ipsum aegrum visitarent et benedictionem sancti praefati ei presentarent. At ipsi cum venissent, ubi Fredegisilus de vita diffidens runt. Ipse gratias agens, invocat nomen beati Austregisili, et cum summa reverentia communicans, ex ipsis eulogiis statim vigore recepto, a ministris suis reportari se iussit, ubi erant ipsa iumenta, ut ipse manibus redderet, quod male abstraxerat. Cumque ea reddidisset, statim sanus factus, gaudens et exiliens remeavit domum, unde ante aeger exierat et manibus deinus per prophetam dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut contunc salvus eris. 8. In ipso quoque tempore unus ex comitibus Eudonis principis Adroaldus nomine, cum castellum editum in ipso pago Biturico violenter adquisisset, ibique conprehendens abbatem ex potuit in auro et argento dedit pro se in redemptione. Et adhuc coactus et invitus calicem unum aureum et alia vasa sacrata ex ipso monasterio prefato comiti tradidit et cum dolore non modico remeavit ad fratres ac
Abbreviated transcription (Latin):
eudo princeps bituricas ciuitatem obsidione cir-¬
cumuallatam hab̾et unum deoptimatib suis ag.¬
nũ nomine in monasterio beati austregisili uissit
ut nulla fr̃ib remaneret substantia. Cum autẽ
denuntiata in omnib abbas exipso monasterio
b̾toradus nomine exiens deurbe cum eulogu̾s &¬
cipe paruum munusculum aigenti quod fr̃ĩb

Expanded text:
orum Bituricas civitatem obsidione circumvallatam haberet, unum de optimatibus suis Agnum nomine in monasterio beati Austregisili iussit ut nulla fratrum remaneret substantia. Cum autem denunciata in omnibus, abba ex ipso monasterio nomine Berctoradus exiens urbe cum eulogiis,cipe parvum munusculum argenteum, quod fratr
Abbreviated transcription (Latin):
regi fidem iurauit. infranciam ad carolum regẽ
fugit: F odem tempore quo p̃fatus princeps abe¬
ato austregisilo deipso iusticiam poposcit. p̃dictꝰ
chucianus uehementi plaga fuit ꝑcussus: ita ut
usq ad mortẽ ueniens. clamaret & diceret. Austre¬
gisilus meflagellat. ꝓsacramento quod adsepul¬
crum euis dedi & ꝓpt̾ hoc quod eudoni menti¬
tus sum austregisilus me diũsis cruciatib constri¬

Expanded text:
mentitus, in Francia ad Karolum principem fugit. In ipso tempore, quo prefatus princeps Austregisilo de ipso iusticiam poposcit, predictus Chucianus vehementi plaga fuit percussus, ita ut usque ad mortem veniens clamaret et diceret: 'Austregisilus me flagellat pro sacramento, quod ad sepulchrum eius dedi, et propter hoc quod Eudoni mentitus sum Austregisilus me diversis cruciatibus constri
Abbreviated transcription (Latin):
homo iniquus suis usib deputat: Ille uͦ infelix
quid repperit secum ducebat. peccora iumenta.
&e̾ multa alia. ut deduceret omnia in patriã quã
uenerat: Dum uero it̃ ageret. apparuit eibeatus au-¬
stregisilus ꝑsomnium dicens. Curme tam grauit̃
p̃datus es & michi seruientes. tam tristes reliquistiꝰ
Et hȩc dicens. ꝑcussit eum incerebio: At ipse euigilans.

Expanded text:
 ipse infelix nire, secum ducebat in via, peccora, iumenta et multa alia armenta, ut deduceret omnia in patriam qua venerat. Dum iter ageret, apparuit ei sanctus Austregisilus per somnium dixitque ei: 'Cur me tam graviter depredatus es et meos servientes tristes reliquisti?' Et haec dicens, percussit eum in cerebro. Et ipse evigilans,
Abbreviated transcription (Latin):
licet rustico sermone. tam̃¬
beatus uiuert. ut pius pastor semꝑ curam ȩcclȩ
plebisq sibi cõmissȩ quotidie gerebat & defau-
palatio theoderici iegis suo ꝑmissu homo seuis-¬
simus Garnerius nomine. auaritiȩ turpis lu¬¬
eusi instantia sẽ die noctuq inoratione ꝓstira-¬

Expanded text:
ius rusticante sermone dicbeatus adviveret, ut pius pastor semper curam ęcclesiae plebisque sibi commissae cotidie gerebat et de denpalatio Theoderici regis suo permissu homo sevissimus Warnarius nomine, avariciae turpis lucriminis reatu se die noctuque in oratione prostra
Abbreviated transcription (Latin):
aspexit in criptam̃ &e uidit eam auro argentoq
tum suum pauꝑib erogare: non suꝑ tumulum
anhelabat: De ipsosepulchio regressus. orandi cau.¬
sa ciruibat altaria: Dum ambularet ꝑ ipsam basi.¬
licam. lignum quoddam in quo uela pendebant
dealto ruens cecidit suꝑ cerebrum eius. Quiita ꝑ
cussus ÷ ut cruor ꝑ occłos& barbas defluert. et
sanguis ad t̾ram laberetur. Tunc ipse sarnerius
clamauit uoce qua poterat dicens Austragisilus
cognouit. nec ueniam ascõdĩ postulauit: s adhuc
ire ut ep̃m loci ipsius destrueret. & condemnant:
Et ꝑgens. mansit non longe aburde inuilla anlatia¬
co: Cum omnes recubuissent. surrexit ipse Garneriꝰ¬

Expanded text:
aspiciens in criptam, videt eam auro argentoquetum suum pauperibus erogare, et super tumulum repletus anhelabat. De ipso sepulchro regressus, orandi causa circuibat altaria. Dumque. ambularet per ipsam basilicam, vectis unus, in quo vela pendebant, de alto ruens, cecidit super cerebrum eius, et tali est plaga percussus, ut cruor per oculos et barbam deflueret et sanguis ad terram laberetur. Tunc ipse Warnarius clamavit voce qua poterat, dicens: 'Austregisilus cognovit nec veniam a sancto Dei postulavit. Sed adhucepiscopum loci illius destrueret et condempnaret. Et pergens, mansit non longe ab urbe villa Anlaciaco. Cum omnes recubuissent, tunc ipse fer
Abbreviated transcription (Latin):
cussit. & caput eius abscidit. Qđ postqua acor¬
ce ꝑsoninit. Statimq dampoit eius unda lac¬
tis inuestimento militis exiuit & postta san¬
guis efflux. Stola uͦ qua sibi ligauerat occulos¬
etiam lucis immensitas & odoris suauitas inmo¬
mento illius decollation.s editꝰ eniotut: ut mor¬
talium oculi splendorẽ illius sufferre. & huma¬
na lingua odone narrate nequiuerit. Uiden

Expanded text:
t; quod postquam a corce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat oculosetiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narrare nequiverit. Omn
Abbreviated transcription (Latin):
locus fraudis ÷ ubi suspicio simtlandi
Sed non ego adstiffragiũ martirũ usur por
uocẽ demonũ. B eneficiis suis saera eorum¬
passio compbat᷑. Habeat indices s purga¬
tos. habeat testes. s ab solutos. Melior uox
tatis corũ: qui debiles aduenerunt. Melior
uox ẽ. quã sanguis emitet. habet enĩ san¬
guis uocẽ canoram. quȩ detris adcelũ pue¬
nit. ut legit᷑ dicente do. sanguis fr̃is tui ad
sionis triumphi eorũ. Satis factu est peti¬

Expanded text:
locus fraudi est? ubi suspicio simulandi? 23. locus fraudi est? ubi suspicio simulandi? 23. Sed non ego ad suffragium martyrum usurpo vocem daemoniorum. Beneficiis suis sacra passio comprobetur. Habet judices, sed purgatos: habet testes, sed absolutos. Melior vox r eorum, qui debiles advenerunt: melior vox est, quam sanguis emittit; habet enim sanguis vocem canoram, quae de terris ad coelum pervenit. Legistis dicente Deo: Sanguis fratris tui csionis triumpho. Satisfactum est peti
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ posse eẽ saluum nisi qui in patiem
qui trinitatis imꝑium uirtutẽq ñ credet.
Consitetur hoc diabolus: s arriani nolunt
sateri. Dicit diabolus. sic torqueat᷑ quem
lo testimonium sed confessione. Inuitus
dix diabolus: s exactus& tortus. Q uod
nequitia supprumit. extorquet in uiria.
Cedit diabolus plagis. & adhuc aede nes¬
ciunt arriant. Quanta ꝑpessi sunt. &
quẽ ad modũ pharao. malis suis indinant᷑.
Dicebat diabolus ut scriptum legimus. scio
te quis sis. tues filius dĩ uiui: & dicebant
udei. nescimus qui sis. Dicebant hodie &
suꝑiori die uel nocte demones. scimus qͥa
martires estis. & arriam dicunt. N escimꝰ.
nolumus intelligere. nolumus crede qa¬
tirib uenistis ꝑde nos. & arriam dicunt.
non sunt demonũ uera tormenta.s fine¬
ta & composita ludibria. Audiui in hoc¬
multa componi. Hoc nemo unquã finge¬
simulant. Quid illud quod exagitari cos
uidemus quib. manus imponit᷑ ubi hic

Expanded text:
minem posse esse salvum, nisi qui in Patrem minem posse esse salvum, nisi qui in Patrem qui Trinitatis omnipotentem virtutem non crederet. Confitetur hoc diabolus, sed Ariani nolunt fateri. Dicit diabolus: Sic torqueatur, 880lo testimonium, sed confessionem. Invitus dixit diabolus, sed exactus et tortus. Quod nequitia supprimit, extorquet injuria. Cedit diabolus plagis, et adhuc cedere nesciunt Ariani. Quanta perpessi sunt, et quemadmodum Pharao, malis suis indurantur? Dicebat diabolus, ut scriptum legimus: Scio te quis sis, tu es Filius Dei vivi . Dicebant Judaei: Nescimus quis sit . Dicebant hodie et superiore die vel nocte daemones: Scimus quia martyres estis. Et Ariani dicunt: Nescimus, nolumus intelligere, nolumus credetyribus: Venistis perdere nos; Ariani dicunt: Non sunt daemonum vera tormenta, sec ficta et composita ludibria. Audivi multa componi, hoc nemo umquam fingesimularet. Quid illud, quod ita exagitari eos videmus, quibus manus imponitur? Ubi hic
Abbreviated transcription (Latin):
iste dic̃ Cecus fui. & mͦ uidco. Int̾iogate
alios simichi non cieditis. Sed quid int̾ro¬
astipulari michi paientes putetis. Detesta
culte int̾rogant & palã negant. iã non
opi in creduli .si auctori. Sed quero quid¬
non citdant. Utru a martirib. possint ali¬
qui uisitart: Hoc ẽ xp̃o non ciełe. Ipse
eni dix & maiora his facietis. A n abistie
michi anscĩs martirib inuident. Aut simͥ
nunquid ame aliquȩ uirtutes fuint.
lunquid meo oꝑe uel meo nomine Cur
igͥ michi inuident quod meũ non est.&¬
Ued si martiribus: restat enĩ ut si michi ñ
inuident. martiribus inuideie uidcant᷑:
ostendunt alterius sidĩ fuisse martires
quã ipsi non eredent. Neq enĩ alit eorum
oꝑib inuiderent: nisi fidẽ in his fuisse
eã quã isti non habent indicaient. fidẽ
illã uerã maiorum traditione firmatam
quã demones ipsi nogaie non possunt s
arriani negant. Audiuimus hodie dice¬
ntes cos quib manus imponebatur. Ne¬

Expanded text:
 video: Interrogate alios, si mihi non creditis; inastipulari mihi parentes putetis. Detestabculte interrogant, palam negant; jam non operi increduli, sed auctori. 19 et credant, utrum a martyribus possint aliqui visitari? Hoc est Christo non credere: ipse enim dixit: Et majora his facietis . An ab istismihi, an sanctis martyribus invideant? Si mihi, numquid a me aliquae virtutes fiunt? numquid meo opere, meo nomine? Cur igitur mihi invident, quod meum non est? Si martyribus restat enim ut si mihi non invident, martyribus invidere videantur, ostendunt alterius fidei fuisse martyres, quam ipsi credunt. Neque enim aliter eorum operibus inviderent; nisi fidem in his fuisse eam, quam isti non habent, judicarent. Fidem illam majorum traditione firmatam, quam daemones ipsi negare non possunt; sed Ariani negant. 21. Audivimus hodie dicentes eos, quibus manus imponebatur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cere ego paulus roggis ȩtni & inuiti milei uł
nunc erede: quia non sum mortuus. sed
uiuo do meo. Tibi autẽ miser. non pꝰ mul¬
tũ tempus mala in effabilia imminent et
teritus. peo quod int̃ cetera pessima multũ
dẽ his auditis. ultͣ quã dici potest timore

Expanded text:
ecce ego Paulus Regis aeterni et invicti miles; vel nunc crede quia non sum mortuus, sed vivo Deo meo. Tibi autem, miser, mala ineffabilia imminent nonteritus; pro eo quod inter caetera pessima quae feidem, his auditis, ultra quam dici possit timore
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc barnabas &e iustus & quidã paulus
& arion capadocus & festus galatha qui¬
dixerunt neroni. Cur &ȩsar recta sapien¬
pondentẽ. ꝑcutis iuuenem Nam & nos
quent. quos nimis ante amauerat. Et ius¬

Expanded text:
Tunc Barnabas et Justus, Paulus miles et Arion Cappadocus et Festus Galatdixerunt ei: « Cur recta sapienpondentem percutis juvenem? Nam et nos queret quos nimis ante amaverat. Praedi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ potentiã laudamus auc̃toris. Nex int̾¬
ẽ utrũ opiis anmunus. cũ & mimeretꝰ in
oꝑe. & oꝑet᷑ inmunere. Quod enĩ aliis fa¬
ciendũ donauerit: hoc in aliorũ oꝑe no¬
m̃ eius opatat᷑. lagiius gͦ in euangłio ui¬
deos cũ uident in illo cȩco sanitatis remedi¬
ũ: iequifisse parentũ testimoniũ. & intro¬
gabant. Quomͦ uidit filius ur Cũ

Expanded text:
enim potentiam laudamus auctoris: nec inteenim potentiam laudamus auctoris: nec interest utrum opus sit, an munus; cum et muneretur in opere, et operetur in munere. Quod enim aliis faciendum donaverit, hoc in aliorum opere nomen ejus operatur. Legimus ergo in Evangelio Judaeos, cum viderent in illo caeco sanitatis remedium, requisisse parentum testimonium. Interrogabant: Quomodo videt filius vester?
Abbreviated transcription (Latin):
nistis ut nos grauit̃ torqueatis: Et arria¬
ni dicunt. Non sunt isti martues. nector¬
quere diabolũ possunt. nec aliquẽ lib̾are.
Cũ torinenta demonũ ipsorũ uoce ꝓdant᷑.
& beneficia martirũ remediis sanatorũ. &
absolutorũ indiciis declarent᷑. Negant geũ
illuminatũ: s ille non negat se sanatum.
Ille dic̃ uideo qui non uidebat: ile dic̃ cxus
ec̃. desiui. & ꝓbat facto. Isti benesiciũ negant.
qui factũ negare non possunt. Notꝰ homo
e. publicis cum ualeret mancipatus obseqͥ¬
is: seuerus nomine. lanius. Ministeru de¬
postierat offitium: post quã incidat impe¬
dimentũ. Uocat ad testimonium homines
quor ante fustentabat᷑ obsequiis: cosdẽ in¬
dices suȩ uisitationis artessit. quos habebat
testes & arbrtios exitatis. Clamauitq &
ait. Contigi fimbriã de ueste mararum
qua sacie reliquie uestiuntꝰ. redditũ mͥ
lumen est. Nonne simile istud ÷ atq
illud quod incuangelio legimus. ⁊mius

Expanded text:
nistis, ut nos tam graviter torqueatis? Et Arianistis, ut nos tam graviter torqueatis? Et Ariani dicunt: Non sunt isti martyres, nec torquere diabolum possunt, nec aliquem liberare; cum tormenta daemonum ipsorum voce probentur, et beneficia martyrum remediis sanatorum, et absolutorum indiciis declarentur. 17. Negant caecum illuminatum, sed ille non negat se sanatum. Ille dicit: Video, qui non videbam. Ille dicit: Caecus esse desivi; et probat facto. Isti beneficium negant, qui factum negare non possunt. Notus homo est, publicis 879 cum valeret mancipatus obsequiis, Severus nomine, lanius ministerio. Deposuerat officium, postquam inciderat impedimentum. Vocat ad testimonium homines, quorum ante sustentabatur obsequiis: eos indices suae visitationis arcessit, quos habebat testes et arbitros caecitatis. Clamat quia ut contigit fimbriam de veste martyrum, qua sacrae reliquiae vestiuntur, redditum sibi lumen sit. 18. Nonne simile istud est, atque illud quod in Evangelio legimus? Unius
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura. Nam cũ diebus ac noctib continu¬
atã uidim sc̃itatis uĩe celebritatẽ: istos eẽ.
dies ꝓ phetici carminis oracula declararunt:
hest̾nũ atq hodiernũ diẽ quib o portunissime
d̃. dies dieieructat ũbũ: & istas noctes dequi¬
b. aptissime disputat᷑. quia nox nocti indicat
scientiã. Quidenim aliud hoc biduo. nisi uer¬
arriani qui solent. inuident. Et quia gelebri¬
tatẽ ur̃am inuidis aiumiis ferie non possunt.:
causã celebritatis odunt. atq intantũ amentie
pdeunt. ut negent martirũ merita. quor
oꝑa etiã demones confitentur. D hoc non
mirũ. Siquidẽ tanta ÷ in credulorũ ꝑfidia
ut tolerabilior sit diaboli plerumq confes¬
sio. Dicebat diabolus. Iħu filicħ inii. qͥd
uenisti ante tempus torquere nos: Et cũ
hec audirent uider ipsi tamen dĩ filiũ de¬
negabant. Et nunc audistis clamantes de¬
mones. & confitentes martiribus quod pe¬
nas ferre non possunt: & dicentes. Quid ue¬

Expanded text:
ina. Nam cum diebus ac noctibus continuatam videam sanctitatis vestrae celebritatem, istos esse dies prophetici carminis oracula declararunt, hesternum atque hodiernum, de quibus opportunissime dicitur: Dies diei eructat verbum; et istas noctes, de quibus aptissime disputatur, quia nox nocti indicat scientiam. Quid enim aliud hoc biduo, nisi verbum strae, qui solent, invident. Et quia celebritatem vestram invidis animis ferre non possunt, causam celebritatis oderunt: atque in tantum amentiae prodeunt, ut negent martyrum merita, quorum opera etiam daemones confitentur. Sed hoc non mirum; siquidem tanta est incredulorum perfidia, ut tolerabilior sit diaboli plerumque confessio. Dicebat enim diabolus: Jesu, Fili Dei vivi, quid venisti ante tempus torquere nos ? Et cum haec audirent Judaei; ipsi tamen Dei Filium denegabant. Et nunc audistis clamantes daemones, et confitentes martyribus quod poenas ferre non possint, et dicentes: Quid ve
Abbreviated transcription (Latin):
exultacio. Sed& institutor imꝑatoris adõ
e. illi amicitia copulatus. uidens ineo diui¬
nã scientiam: ut sea colloqino illuis uixte¬
ꝑart posset. quatinus nort ados illũ alloqͥ
nonualeret srequentib datis &e acceptis epłis.
ipsius dulcedinẽ & ainicali colloquio atq
te sp̃u scõ multiplicabat᷑. & amabat᷑.: ut sici¬
te ia doant & amultis libentissi me audiu¬
dit. Senatus etiam de illo non madiocrit¬
alta sentiebat.
doctrinȩ inseruiens. cita uespe¬
rã incenaculo ediciori tur
pitabatur. ut auduit documenta uitȩ ꝑpe

Expanded text:
eneca etiam institutor imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atquete Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audirdit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat.doctrinae inserviret, et circa vesperam in coenaculo editiori turbexit vespere ut audiret documenta vitae pe
Abbreviated transcription (Latin):
& ambulauit.& dedit eũ petrus matr
suę uiuente. Qui cũ rogaietur ut abeo
non discedit: ait. Nondelinquecur ab co
qui illum fecit ex mortuis resuigeie: cuits
nos serui sumus. Secura esto mat̃ defilio:¬
dait: ait petrus. Satis ẽ. ad pęnã eius.

Expanded text:
 sumsit et dedit eum Petrus matri suae. Qui cum rogaretur, ut ab eo non discederet, ait: ‘Non derelinquetur ab eo qui illum fecit resurgere, cuius nos serui sumus. Secura esto, mater, de filio,retur, ait Petrus: ‘Satis est ad poenam eius
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuat & regnũ xp̃i crescere uideat uel
inuitus. T̃ orquebatur magus. & aplica¬
tat carminum suorũ potentiam. Con-¬
gragat popłm. osfensum sedicit agalileis.
relicturum urbẽ quam tueri solebat. Die
etiã quando uellet glum peceret: conscrii¬
die montẽ capitolinum ascendit. ac se de
rupe piciens uolare epit. Mtari popłs
acuenerari cepit. pleriq dicentes dĩ po¬
tentia. eẽ. non hominis qui cum corpore
cisse dicunt. Tunc petrus in medio stars

Expanded text:
risti regnum crescere uideat uel inuitus’. Torquebatur magus aposttat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem cui quando uellet caelum pateret. Conscdie montem Capitolinum ac se de rupe deiciens uolare coepit. Mirari populus et uenerari plerique dicentes dei esse potentiam, non hominem, qui cum corpore cisse. Tunc Petrus in medio stans
Abbreviated transcription (Latin):
in his oꝑibus habebat᷑. Sed apud genti¬
les: nulla huiusmodi firmabatur fides
Prectum ⁊ ad petruin. fuere quidã: qͥetiã
simonẽ acccrnendũ putarent. Et utriq
set mortuum suscitant. Si ille neqtisset
se non defensurũ ut xp̃i pẽ fernt de¬

Expanded text:
ibus Petrus habebatur, sed apud gentiles nulla factis huiusmodi deferebatur fides. perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcessendum putarent. Vterque set mortuum resuscitaret. Si ille non resuscitasset, se non defuturum ut Christus opem ferret de
Abbreviated transcription (Latin):
hostia. S ille suꝑ altare qui ꝓomnib passꝰ
ẽ: isti sub altare. qui illius redempti sunt
passione. Hunc gͦ locũ p̃destina uerã michi.
Dignũ ÷ enim ut ibi requiescat saccidos.
ubi offerre consueuit. S odo sacris uicti¬
mis dexterã portionẽ. Locus iste martirib
debebat᷑. Condamus gͦ reliquias sacroscãs.
& dignis sedib inuchamus: totuniq diẽ
fida deuotione celebremus. Tunc acclama¬
uit populus. indominicã differatur diem
martirũ depositio. Sed tandẽ obtentii eor
ut soquenti fieret die: talis iterũ sermo ad

Expanded text:
hostia. Sed ille super altare qui pro omnibus passus est: isti sub altari qui illius redempti sunt passione. Hunc ego locum praedestinaveram mihi. Dignum est enim ut ibi requiescat sacerdos, ubi offerre consuevit; sed cedo sacris victimis dexteram portionem. Locus iste martyribus debebatur. Condamus ergo reliquias sacrosanctas et dignis sedibus infida devotione celebremus. 14. Acclamavit populus, ut in Dominicum differretur diem martyrum depositio: sed tandem obtentum, ut sequenti fieret die. Sequenti d
Abbreviated transcription (Latin):
&e eredde mͥ quia xp̃e me misit. At ille au-¬
hoc: arina ꝓiecit. Tu deinde tremefactus:
flebat amarissime. Et accedentis ad se
senis genib puolut᷑. gemitil & ululatibus qͥb
poterat satisfacien: & ubrimis lacrimarũ suarũ
fontib iterũ baptiabatur: õccultans solã dex
teram ex cuinis cȩlis conseientia torquebatur
a deccłam reuocat. & indesinentes ꝓeo orationes
ꝓfundens. & cũ ipso parit̃ ducens crebra iciunia:
indulgentiã a dõ quam ei pollicitus fuerat ex
petebat. Sed & uariis sermonũ consolationib
ulut quibusdã p̃cantationib: efferos & ext̾ri.¬
tos eius animos mitigabat. Nec prius absti¬
nitentiȩ. & documentũ ingens. nouȩ regenerati¬¬
onis. atq insignia quedã & tropheũ usibilis

Expanded text:
et crede mihi, quia Christus me misit. » At ille au restitit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dextteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur,ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Dpetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstinitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropae
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̃ possis euadere tormenta horrida: quȩ te for¬¬
tit̃ laniabunt si sacrisicare nolueris. Missus itaq
incaroerem. fecit ibidies ui. Et uissit. neq panem
neq aquam ei dari. Septima autẽ die. iussit sibi ma¬
ximianus imꝑator tribunal exalto in ypodromo

Expanded text:
qualiter possis euadere tormenta arida, quae te fortiter laniabunt, si sacrificare nolueris». Missus itaque in carcerem fecit ibi dies duodecim, et iussit neque panem neque aquam ei dare. Tertiodecimo au- tem die iussit supradictus Sebastianus tribunal cito in hippo- dromo
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie accipio fortitudinem. T unc iratus ma-¬
ximianus imꝑator iussit eum itũm in carcerẽ
diuinitas demonstrauit. Sc̃s uictor respondit.
Ego diis paganorum non im molo:Turpe est
michi ut quod inbaptisiatis scĩficatione ꝑcepi.
ate homine corruptibili & in omni necessitate
constricto co actus deseram. Honfatio. fac quod fae¬
turus es. quia ego scio quod fortior te est qui pug.

Expanded text:
cotidie accipio fortitudinem». Tunc nuntiaianus Sebastiano; qui iussit eum in carcerem diuinitas demonstrauit». Beatus Medicus dixit: «Ego diis Pagano- rum non immolo: turpe est enim, quod in baptismate sancti- ficationis percepi, a te homine corruptibili et in omni necessi- tate constituto turus es, quia ego scio, quod fortior te est, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
quare petronillam iacere ꝑmittis: a płs uͦ ait.
Sic expedit ei. S ne existimetur impossibilitas
euis incolumitatis meis sermonib excusari: ait
adeam. Surge petronilla & ministra nobis. Et
statim surrexit. sana. Al inisterio autẽ expleto.
nit ea redire ad grabatum. at ubi indĩ timore
cepit esse ꝑfecta. non solum ipsa saluata ÷. uerũ¬
speciosa erat. uenit ad eam flaccus comes cum
militb ut eam sibi inuxorẽ sumeret. Cui petro¬
nilla ait. Ad puellam inermẽ cum militib ar-¬
matis uenisti: Siuxorẽ me habere uis. fac ma-¬
tronas uirgines honestas adme uenire. ut cum
ipsis ueniam ad domũ tuam. Factum ÷ autẽ
ut trium dierum acceptum spacium uirgo sc̃ã
ieiuniĩs & orationib occuparet habens secum
scãm uirginẽ feliculam conlactanea in suam in
dĩ timore ꝑfectam. Tcio itaq die ueniens ad eã
sc̃s nichociedis prb̃t. celebrauit misteria xp̃i. uir¬
go autẽ saeratissima mox ut xp̃i saciamentum

Expanded text:
cur Petronillam iacere permittis?». Qui respondit: «Sic expedit ei. Sed ne putetur impossibilitas eius incolumitatis meis sermonibus excusari». Ait ad eam: «Surge Petronilla et ministra nobis»; et statim sana surrexit. Ministerio autem expleto, iussit eam redire ad lectum. At ubi in dei timore cepit esse speciosa erat, venit ad eam Flaccus comes cum militibus ut eam sibi uxorem acciperet; cui Petronella ait: « Ad puellam inermem cum militibus armatis venisti; si uxorem me habere vis, fac matronas virgines honestas ad me post tres dies venire, ut cum ipsis veniam ad domum tuam. » Factum est autem ut trium dierum acceptum spatium virgo sancta jejuniis et orationibus occuparet, habens secum sanctam virginem Feliculam, collactaneam suam, in Dei timore perfectam. Tertio itaque die veniens ad eam sanctus Nicomedes presbyter, celebravit mysteria Christi; virgo autem sacratissima mox ut Christi sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
chos. cubicularios: quos beatissimus & ses dĩ¬
apłs petrus lucratus fuerat xp̃o. Isti dum ui-¬
dent dominam suam geminis ornari. & pur¬
pureis uestib atq auro textis indui: dixerunt
ei. Quanto studio ornaris incorpore: ut filiũ
consulis aurelianum hominem mortalẽ mari-¬
sponsum. quietiam te ipsam ȩt̃nam faciat: et
numquã tͥneq ornamentis tuis neq gaudiis¬
tus finem ꝑmittat aut t̃minum euenire. Res¬
pondit eis domitilla &e dix̃. Quȩ potest ẽẽ me¬¬
uor Raritas quam habere uirum. susciꝑe filios.
ꝑ quos posteritas duitissima possit ꝓpagari.
& tam generis dignitatẽ quam memoriam

Expanded text:
chos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hominem mortalem accippoteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae potest esse melior charitas, quam habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam memoria
Abbreviated transcription (Latin):
Simonae nero pleni demoniis adũ sũ de cogitatꝭ
Noli tunere quia ego tecũ sum. & dabo tibi ser¬
ui mei apłi pauli solatium: qui cras romami in¬
gedietur. Atq post septem menses. simulha¬
uebitis contra symonẽ bellum. Et post quã ui

Expanded text:
Simon et Nero pleni daemoniis adversum te cogitant. Noli timere, quia tecum ego sum, et dabo tibi apostoli Pauli solatium, qui cras Romam ingredietur. Cum quo post septem menses simul habebis contra Simonem bellum. Et postquam vice
Abbreviated transcription (Latin):
uero fingens sẽ iratum. fugam petebat. P opulus¬
yero tenuit eum cum ingenti exꝓbratione. & cus-¬
nobis disciplis tuis dixisti. ite in nomine maode¬
monia eicite. infirmos curate. & mortuos suscita¬
te: excita puerum istum ut omnis hȩc turba cog¬
noscat quia tues ds̃. & non ÷ alius p̃t̃te. Quicũ
patre &e sp̃u scõ uiuis & regnas in scła scłorum dõ.

Expanded text:
 fugere petiit. Sed populus eum cum ingenti exprobratione tenunobis discipulis tuis dixisti: Ite, in nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, mortuos suscitate, excita puerum istum ut omnis haec turba agnoscat quia tu es Deus, et non est alius praeter te qui cum Patre et Spiritu sancto vivis et regnas in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dite adferetrum. & deponite mortuum. & ꝑquẽ
cum fecisset populus: dix̃ simon. Alodo sieum
resuscitauero. int̾ficietis petrum: Respondit
simon inuocatis demoniĩs: ministerio eorum
cȩpit agere ut moueretur corpus. Q uod uidentes
popłi cꝑunt clamare in laudẽ simonis: & ini
ait ad popłm. Siuiuit loquatur. Ambulet. Ac¬
cipiat cibũ. reũtatur indomũ suam. Quod si¬

Expanded text:
dite ad feretrum et deponite mortuum. Qui vero Quod cum fecisset populus, dixit Simon: « Modo si suscitavero illum, interficietis Petrum? » Turba Simon, invocatis daemoniis, ministerio eorum coepit agere ut moveretur corpus. Quod populi videntes coeperunt clamare in laudem Simonis et in pait ad populum: « Si vivit, loquatur, ambulet, accipiat cibum, revertatur ad domum suam. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: extitit ut uidetur t̾reinotus nimius.
Et cucurrit popłs romanus. & cop̃hendunt
t̃rio. Et ibi custodita sunt corpora anno uno
& mensib ui. qͦusq fabricarentur loca in
qͥb ponenda erant corpora eorum. Et illic¬

Expanded text:
 extitit terremotus nimius et cucurrit populus Romanus et comprehenderunt  tertio ab urbe Roma; et ibi custodita sunt corpora anno uno et mensibus .VII., quousque fabricarentur loca, in quibus fuerant posita corpora eorum; et ill
Abbreviated transcription (Latin):
filioli: nolite impedire it̃ meũ. Iam pedes mei
uiam celestem ambulant: nolite tristari sed
gaudete mecũ. quia hodie fructũ laborum¬
ago tibi bone pastor: quia oues qͣs tͣdidisti mͥ
compaciuntur mͥ. Peto dñe. ut participent᷑
ñ sentiant se sine me eẽ. quite habent. ꝑ qũe
ego gragẽ hunc regere potui. Et hec diens.

Expanded text:
filioli, nolite impedire iter meum. Jam pedes mei viam coelestem ambulant. Nolite tristari, sed gaudete mecum, quia hodie consequorago tibi, bone pastor, quia oves quas tradidisti mihi compatiuntur mecum. Peto, Domine, ut participent mnon sentiant se sine me esse qui te habent, per quem ego gregem hunc regere potui. » Et haec dice
Abbreviated transcription (Latin):
rentes ipsum magũ eẽ. & contra legẽ eorũ agere.
Ego autẽ eredidi ita eẽ. & flagellatum tiadidi
illum arbitrio eorum. Illi autẽ crucifixerunt
eũ & sepulto custodes adhibuerunt. Ille uͦ mi.¬
litib meis custodientib die t̾cia resurrexit. In
tantum autẽ exarsit nequitia iudeoum uit
darent peccuniam militib & dicerent. Dici¬
te quia discipłi eius corpus illius furati sunt.
Ded custodes cum accepissent peccunian. qđ̃
factum fuerat tatere non potuerunt. N am
& illum suriexisse testati sunt se uidisse. &
aiudeis peccuniam accepisse. Hȩc idõ inges¬
si: noquis alit menciatur. &. estimet creden¬
dum mendaciis iudcorii. Cunq ꝑlecta fuis¬

Expanded text:
rentes istum magum esse, et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit: in tantum autem exarsit nequitia Judaeorum, ut darent pecuniam custodibus, et dicerent: Dicite quia discipuli ejus corpus ipsius rapuerunt . Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testati sunt se vidisse et a Iudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum. Cumque perlecta fuis
Abbreviated transcription (Latin):
se. Deniq cum ꝓmissum hab̾ent patres corũ
quod illis ds̃ eorum mitaeret decelo sem̃ suum
qui corum rex merito diceret᷑. & hunc ꝓmise¬
rit se ꝑuirginem missurum adt̾ras. istum
ꝓsos mundasse. paraliticos curasse. demones ab
hominibus fugasse. mortuos suscitasse. imꝑas¬
se uentis. ambulasse siccis pedib suꝑundas
maris. & multa alia mirabilia fecisse. cũ omĩs

Expanded text:
se. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurum ad terras: istum prosos mundasse, paralyticos curasse, daemones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris, et multa alia fecisse, cum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ enim uiri hoc facto. uelut in triumphali cur¬
ntes. Eae ꝑ secutor. ecce proficiscimur. ecce p̃dicios
Quid resides: &ud moraris: Sub sequere nr̃a
ue stigia. Noltimus enim uidĩ ininti duci ad
pęnam : qui p̃cede nospsitemur ad głam. Tune

Expanded text:
ctus est. Sancti enim viri hoc facto velut in triumphali curntes: Ecce persecutor, ecce proficiscimur, ecce praecedimus, quid resides? quid moraris? subsequere nostra vestigia; nolumus enim videri inviti duci ad poenam, qui praecedere nos profitemur ad gloriam. SE
Abbreviated transcription (Latin):
mulabus cum seade uoluissent. & non longe
aburbis menib it agerent. & unũ animal
de subuinctis subito corruisset in locũ qui
gliosun sit & adiuinitate dispositũ debemꝰ
aduertere. Semꝑ enĩ ds̃ quos elegit quasi
uictores cum subucetione sublum in aula reg
cito quasi ascendit inglum: ita & isti uehi¬
culo ꝑmoto ad maitirium ꝑuenerunt. It
quadriga sic̃ illum euexit adrequie: ita
&e hos portauit ad głiam. Et quam uis illa
benda ÷ Quia sic̃ illa unum gestauit ꝓphã
ignea: quamistos tiena: quia nec boc plane de¬
fuit sc̃ĩs uiris. Nam sic̃ heliani ignea qua¬
⁊ scriptum. Ds̃ nr̃ ignis consumens est. Er¬
go cum beatos dequib loquimur ꝑsequutor
ingeret: uehiculo conscendunt. Qua causa.
t fugerent sciliat : Absit. N onut sugerent .s.
ut admaitirium citius ꝑuenirent. Non ut la¬
terent: s ut se xp̃ianos cunctis transeuntib

Expanded text:
mulabus, eos secedere voluisse: et cum non longe ab urbis moenibus iter agerent, unum animal de subjunctis subito corruisse, atque ita illgloriosum sit, et a divinitate dispositum, debemus advertere. Semper enim Deus, quos elegit, hos victorecito quasi ascendit ad 616 coelum, ita et isti vehiculo admoto ad martyrium pervenerunt; et quadriga sicut illum evexit ad requiem, ita et hos portavit ad gloriam. Et quamvis illa habenda est, quia illa unum gestavit propheignea quam terrena. Non hoc plane defuit sanctis viris: nam, sicut Eliam ignea quaminus noster ignis consumens est . Ergo cum beatos de quibus loquimur persecutor urgeret, vehiculum conscenderunt. Qua causa? ut fugerent? absit. Non ut fugerent, sed ut ad martyrium citius pervenirent; non ut latitarent, sed ut Christianos se cunctis transeuntibus
Abbreviated transcription (Latin):
Duo angłi ad me uenerunt cũ magno impe¬
tu dicentes qđ p̃cib beati marcialis susci-¬
tandus eẽm. Infernus: nullã habet m̃surã.
Ibi est fletus & a maritudo: ibi st tenebie.
mugitus & planctus. ac tristicia magna.
t rigus & ignis magnus. & horribilis. nũꝗ
deficiens: morsus serpentiũ. & fecor into¬
lerabilis. & putredo atq miseria. & u̾mis qͥ
ñ moritur. Ibi sunt carterarii infernales:
qui animas quas rapuit diris flagelliscru¬
ciant. Cumq hȩcae his similia diceret:

Expanded text:
Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
inẽminio ruso consulari traditi sunt. A quõ
cum ȩculeo & flaminis compellerentur ad
immolandum idolis. & dicerent se abeato pe-¬
tro apło baptizatos. nulla ratione posse
idolis immolare: capite cȩsi sunt. Quorũ
corpora rapuit auspitus discipulus eoꝵ
nutritor scȩ uirginis domitillȩ. Quȩ etiam¬
ta arenaria sepeliuit. inuia ardiatina. a
mubo urbis miliario uno semis. iuxta se¬¬

Expanded text:
emmio Ruffo consulari sunt traditi, a quo cum equuleo et flammis compellerentur ad immolandum et dicerent se a B. Petro apostolo baptizatos, nulla ratione posse idolis immolare, capite caesi sunt. Quorum corpora rapuit Auspicius discipulus eorum nutritor sanctae virginis Domitillae quae etiamta arenaria sepelivit, via Ardeatina a muro Urbis milliario uno semis. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
nomento iustus. ut ñ nulli existimant
ioseph exalia uxore. ut aut̃ migi uidet᷑
mariȩ soioris matris dñi cuius ioħs in
libro suo meminit filius. post passionẽ
dñi statim ab apłis ierosolunorĩ ep̃c ordi¬
natus: unã tantũ scripsit eplã quȩ de
uiͭi. canonicis est. Q uȩ & ipsa abalio quo
dã nomine eius edita asseritur: licet pau.¬
latim tempore ꝓcedente ortinuerit aue-¬

Expanded text:
nomento Justus, ut nonnulli existimant, Joseph ex alia uxore, ut autem mihi videtur, Mariae sororis matris Domini , cujus Joannes in libro suo meminit, filius, post passionem Domini statim ab Apostolis Hierosolymorum episcopus ordinatus, unam tantum scripsit Epistolam, quae de septem Catholicis est, quae et ipsa ab alio quodam sub nomine ejus edita asseritur, licet paulatim tempore procedente obtinuerit auc
Abbreviated transcription (Latin):
abomnib cognominatus ẽ. iustũs: ab ip.¬
sis dñi temporib ꝑdurans usꝙ ad nos. Alulti qui¬
dẽ uocati sunt iacobi: s hic ex utero matris sue sc̃s
fuit. Uinũ & siceram ñ bibit. neq animal manduca¬
uit: ferrũ in caput eias ñ ascendit. Oleo ñ ẽ ꝑunc.¬

Expanded text:
ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo en
Abbreviated transcription (Latin):
crucẽ dñi significcit. Erat enĩ latitudo: in
qua porrectȩ sunt manus. Longitudo a terra
surgens: inquai ercit corpus infixũ. Altitudo.
ab illo diuexo ligno. sursũ qđ eminoe. Profuri.¬
dũ: ubi ercił fixa crux. & ibi om̃is spes uitȩ
nr̃ȩ. latitudo est enĩ: in bonis oꝑibus. Longitu.¬

Expanded text:
crucem Domini significat. Erat enim latitudo, in qua porrectae sunt manus; longitudo a terra surgens, in qua erat corpus infixum; altitudo, ab illo devexo ligno sursum quod eminet; profundum, ubi fixa erat crux, et ibi omnis spes vitae nostrae. Latitudo enim
Abbreviated transcription (Latin):
quia bene oꝑamur. & longitudinẽ quia
ꝑ seueramꝰ usq infinẽ : non faciamus aliqͥd.¬
nisi spe cȩlestiũ prȩmiorũ. Ipsa est enĩ alti¬
tudo. nonhic quȩrere mercedẽ. sed sursũ.
ne dicatur nobis. amendico uobis ꝑ ceperunt
quos abecedarios uocant. pscilmos facere
consuerunt. Non enĩ um̃s uersus donec
claudatur per yodus: sed solos primos
ab ecidẽ littera inci piunt. quã prȩponun.¬

Expanded text:
qua perseveramus usque in finem, non faciamus nisi spe coelestium praemiorum. Ipsa est enim altitudo, non hic quaerere mercedem, sed sursum; ne dicatur nobis: «Amen dico vobis, perceperunt quos abecedarios vocant psalmos, facere consueverunt. Non enim omnes versus donec claudatur periodus, sed solos primos ab eadem littera incipiunt, quam praeponun
Abbreviated transcription (Latin):
auditor ẽ necessariũ habe credat᷑
Et nunc qđ tandẽ ad ꝑtractatio¬
nẽ eius accedo : qđ in eo possim
ꝓrsus ignoro. Sꝑottim̃ ut aliqͥd
possim . ad futurũ atq ad uitu.¬
rũ dm̃. Sic enĩ fecide omnibus.
Quȩcũq sufficient̃ cũ prius michi
ad intelligendũ uel explican.¬
dũ difficilici acpoene impossi.¬
bilia uidentur: exposui. Stti¬
tui autẽ ꝑsermones id agere.
qui ꝓferunt᷑ in popł is: q̃ucis
iustius esse arbitror. ut con¬
uenuis ec el esiastici non frau¬
dent᷑ oeiã psalmi huius intel¬
ligentia : cuuis ut aliorũ deles¬
ttri solent cantilena: Sed sit
hucusq proemiũ. lã deipsolo.
quendũ est: de quo istic uisũ est

Expanded text:
itorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium: jam de ipso est loquendum, de quo istuc visum est
Abbreviated transcription (Latin):
gestarũ rerũ: & iã uerborũ ordo con¬
texit᷑. Nã ipsũ dñm caput eccłȩ
recte accipimꝰ circundcitũ aꝑsequu-¬
torib sic̃ circundant apes fauum.
Quid enĩ abignorantib gestũ sit:
mistica subtilitate sp̃s sõs loquit᷑.
Mel quippe: apes oꝑant᷑ infauis. Nesciences
aut̃ ꝑ sequutores dñi. fecer̃ eũ nobis in passi¬
one dulciorẽ. ut gustemus & uideamus
quã suauis est dñs: qui mor tuus est etũ¬
ꝓpt̃ delicta nr̃a. &e resurrexit ꝓpter
iustificcitionẽ nr̃am. Iã uero qđ sequit᷑.
ex arser̃ ueluc ignis inspinis: in eius
corpore hoc est inpopulo ubiq diffuso.
melius intelligit᷑ quẽ arcundeder̃
om̃s gentes. cũ sic collectus deomnib
gentib. Ec arser̃ quippe uel ut ig¬
nis inspinis: quando peccatricem
carnẽ . atq: huius mortalis uicȩ moles¬
tissimas compunctiones ꝑsequution is
incendio cremauer̃. & innomine
inquit dñi ultussũ eos. Siue quia
&e ipsi malitia quȩ in eis iustõs ꝑ

Expanded text:
ordo contexitur. Nam ipsum Dominum caput Ecclesiae recte accipimus circumdatum a persecutoribus, sicut circumdant apes favum. Quid enim ab ignorantibus gestum sit, mystica subtilitate Spiritus sanctus loquitur. Mel quippe apes operantur in favis: nescientes autem persecutores Domini, fecerunt eum nobis ipsa passione dulciorem; ut gustemus et videamus quam suavis est Dominus , qui mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Jam vero quod sequitur, «Et exarserunt velut ignis in spinis:» in ejus corpore, hoc est, in populo ubique diffuso melius intelligitur; quem circumdederunt omnes gentes, cum sit collectus de omnibus gentibus. «Exarserunt» quippe «velut ignis in spinis,» quando peccatricem carnem atque hujus mortalis vitae molestissimas compunctiones, persecutionis incendio cremaverunt. «Et in nomine,» inquit, «Domini ultus sum eos:» sive quia et ipsi, mal
Abbreviated transcription (Latin):
T⁊odoalea & la obatio coea dñs.
Q ui gͦ cadunt cũ impellunt᷑. nisi quia
sua si bi fortitudo. & sua sibi esse¬
uolunt laudatio : Nullus quippe
incertam ine cadit: nisi cuius forti-¬
tudo & laudatio ccrdit. Qua ꝓpt̃

Expanded text:
ea et laudatio mea Dominus; Qui ergo cadunt, cum impelluntur, nisi qui sua sibi fortitudo, et sua sibi volunt esse laudatio? Nullus quippe in certamine cadit, nisi cujus fortitudo et laudatio cadit. Quap