comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pla cet nos relinquere uerbum
dei: et nuinistrare mensis. Quid
ergo fratres: Considerate ex uo¬
bis iuros boni testimoiii septemt
plenos spiritu sapientie quos
constituamus in harnem. nos
ucro erimus orationi ⁊ ñsterio
sermonis iustantes. Et placuit¬
hic sermo coram multitudine.
Et clegerunt statim stephanũ
uirũ plenũ fide et spiritu sanito.
ante apostolos. Et cum orassent
imposuerũt illis manus. Uerbũ
q crescebat: et multiplicabatur
dyacones qui sublim iori gradu
ac ceteris proxime circa aram xp̃i
quasi columpne altari assisterẽt.
et non sine aliqquo septenarii nu¬
meri misterio. Hii enĩ sunt quos
in apocalipsi legimus septem au¬
gelos tuba canentes. Hii septem
candelabra aurea. hii uoces tom¬
truoꝵ. Ip̃ĩ nero clara uoce in mo¬
dum precoris admonẽt cunctos
sine iorando. siue in flectendo ge¬
nibus. siue in psallendo. siue in
lectionib audiendo. Ipĩ etiani ut
aures habeamus ad deum. clamãt.
ip̃i quoq enuãgelizant. Sine ip̃i

Expanded text:
placet nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis. Quid ergo est, fratres? Considerate ex vobis viros boni testimonii septem, plenos spiritu sapientiae, quos constituamus in hanc rem. Nos vero orationi et ministerio sermonis instantes erimus. Et placuit sermo coram omni multitudine. Et elegerunt statim Stephanum virum plenum fide et Spiritu sancto, ante apostolos, et cum orassent, imposuerunt illis manus, et verbum Dei crescebat, et multiplicabatur diaconos, qui sublimiori gradu 428 caeteris proximi circa aram Christi, quasi columnae altaris assisterent, et non sine aliquo septenarii numeri mysterio. Hi sunt enim quos in Apocalypsi legimus septem angeli tubis canentes. Hi sunt septem candelabra aurea. Hi voces tonitruorum. Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive in orando, sive in flectendis genibus, sive in psallendo, sive in lectionibus audiendis, ipsi etiam, ut aures habeamus, ad Dominum, acclamant, ipsi quoque evangelizant, sine ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
quo non suam gloriam sed
subditoꝵ iusticiam querunt.
In eo autem quod metũ sibi a
peruerse uiuentibus exigũt:
quasi non hominib. sed̾ ani
uidelicet ex qua parte bestiales
sunt subditi. ex ea debent etiã
formidini iacere substrati. Fa¬
cies saucte ecclesie sunt. Hii
qui in locis tegiminũ positi.
apparent primt: ut ex eorum
specie honor sit fidelis populi
etiam si quid in corpore latet
deforme. Qui nimirũ prelati
plebibus plangunt cuspas in¬
firmantiũ: seq sic de aliens
lapsibus. ac si de propriis affli¬
gunt. Sepe rectores bont dum
quosdam uident adueniam
post culpas redire quosdam ue¬
ro in iniquitate persistere: ec¬
culta onmpotentis dei iudicia
mirantur: sed penetrare neq̃¬
unt. Obstupescunt entin que
non intelligunt. Ille modis
omnibus debet ad exemplum
iuendi pertrahi qui ciuictis
carnis passionibz moriens.
iam spiritualiter uiuit: qui
prospera mundi post posuit
qui nulla aduersa ꝑtumescit
minus ad dignitatem pasto¬

Expanded text:
quo non suam gloriam, sed quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animar: quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi ex ea debent etiam formidini jacere substrati: facies sanctae Ecclesiae sunt hi, qui, in locis regiminum positi, apparent primi, ut ex eorum specie honor sit fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus, plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus, ac si de propriis, affigunt. Saepe rectores boni, dum quosdam vident ad veniam post culpas redire, quosdam vero in iniquitate persistere occulta omnipotentis Dei judicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens, jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit,minus ad dignitatem pasto
Abbreviated transcription (Latin):
tem ordinis sed equalitatem
conditionis accedant: nec pre¬
esse gaudeant hominibus sed
prodesse. Sciant enĩ quod an¬
tiqui patres nostri non tam
diceret crescite. et multiplica¬
nuni. et implete terrã. subdi¬
tur: et terror uester actremor¬
sit. super cuncta anintaliã
terre.Homio quippe animali¬
bus in rationalibus. nos au¬
tem ceteris hominibus natu¬
ra p̃latus est. Id circo dicitur
ut ab animalib. et non hoĩe
timeatur. quia contra naturã
superbire ẽ: ab equalt uelle ti¬
meri. C uncti qui presũt non
in se potestatem debent ordinis
se equalitatem pensare condi¬
tionis. Nam sicut p̃fati su¬
mus. antiqui prẽs nrĩ pasto¬
res pecorũ. et nou reges hoĩm
fuisse memorantur. Necesse
est ergo ut rectores asubditis
timeantur. Quando ab eisdẽ
deum muume timeri depre¬
hendunt: ut humana saltẽ
formidine peccare metuant.
qui diuina iudicia nõ formi¬
dant. Nequaꝙͣ prepositi⁊ sub¬
iectoꝵ tuore superbiant: in

Expanded text:
tem ordinis, sed aequalitatem tem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse: sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tamiceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus, natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri. Cuncti ergo qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam, sicut diximus, antiqui patres nostri pastores pecorum et non reges hominum fuisse memorantur, et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt: ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam praepositi ex subjectorum timore superbiant, in
Abbreviated transcription (Latin):
aliis insonant: ipse etiam
uite splendore fulgescant. me¬
cesse est igitur ut qui ad offi¬
ciũ p̃dicationis excubant. a
sacire lectionis studio non rece¬
dant. Ad hoc namq uectis ẽẽ
in certis arche semper iubent᷑
ut cum portari archam oportu¬
nitas exigit de intromittendis
uectibus portandi tarditas nul¬
la generetur: quia uidelicet cũ
spirituale aliquid a subditis
pastor inquiritur: ignomini¬
osum ualde est si tunc querat
discere cũ questionẽ debet euo¬
dare. Circulis arche federis ue¬
ctes ihereant: ut doctores semper
in sius cordibus eloquia sacra
meditantes testamenti archã
sine mora eleuent: si quitq̃t
necesse est protinus docent.
Unde bene primus pastor ec¬
clesie pastores certos admonet
dicens. Parati semper ad satis¬
factionem. de ea que in nobis
est spe. ꝯc si aperte dicat. ut ad
portandũ archam mora nulla
prepediat: uectes a circulis nũ¬
quam recedant. Sancti uiri
dum p̾sunt non in se potesta¬

Expanded text:
aliis insonant, ipsi etiam aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. Necesse est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat discere cum quaestionem debet enodare. Circulis arcae foederis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, Testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem de ea, quae in nobis est, spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant. Sancti viri, dum p
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est. ut pastoris bonum
quod uiuendo ostenditur.
loquendo ꝓpagetur. d ex¬
tremũ uero superest. ut per¬
fecta queq opera considerati¬
one proprie infirmitatis de¬
primat ne hoc aut occulti ar¬
bitrii oculos tumor elationis
extinguat. Isayas quoq pro¬
pheta ait. Clama ne cesses.
quasi tuba exalta uocem tuã
Poreconis namq officiũ susci¬
pit: quisquis ad sacerdotiũ
accedit. ut autem aduentũ
iudicis qui terribiliter sequit
ip̃e scilicet clamando gradiat.
Sacerdos ergo si predicͤationis
est nescius: quam clamoris
uocem datiuus est preco mutus.
Fortes perseuerantes atqr docto¬
res uelut in putribilia ligna
querendi sunt: qui ĩstructioĩ
sacrorũ uoluminũ semper i¬
herentes: sancte ecclesie uu¬
tatem denũtient: et quasi
intro missi circuli archã dñi
portent. Uectibus archam te¬
stamenti portare est bonis do¬
ctorib scãm ecclesiã ad rudes
inifidelũ mentes predicando
dedrici. Qui auro quoq iubẽ¬
tur operiri ut cum sermone

Expanded text:
cesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratione propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Isaias quoque ait: Clama, ne cesses: sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis namque officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus! Fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes sanctae Ecclesiae unitatem denuntiant, et quasi intromissi circulis arcam Domini portent. Vectibus arcam Testamenti portare est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone
Abbreviated transcription (Latin):
tores mundi ab ip̃is boius o¬
peribus reuocantur: languidi
et egroti iacent. quippe qui ip̃o
Sequitur. Et quod errabat nõ
latronũ. et dentes lupoꝵ furẽ¬
tiũ. utcũq uersamur. Et con¬
tumaces sunc oues: quia q̃¬
ruritur errantes. Alienas se
a nobis dicunt: errore suo. et
perditione sua. Quid nos wl¬
tis inquiunt: Quid nos que¬
ritis: Si in errore inquit sũ
si in interitu quid me uis. Qd
me queritis: Quia merrore es
reuocare uolo. quia peristi in¬
uenire uolo. Sis uolo errare.
sic uolo perire. Sic us errare:
sic nis perire. Quanto meluis
ego nolo: Prorsus audeo dice¬
re. ĩportunsssum. audio di¬
iusta oportune. ĩportune. Qͥbr
oportune. quib ĩportune: O¬
porturie utiq uolentib: ĩpor¬
tune nolentib. Prorsus ĩpor¬
tunus sum: audeo dicere. Tu
ius errare. tu uis perire: ego
nolo. Reuocabo errantẽ: requi¬
ram ꝑditam nolis id agam.
Et si me inquirentẽ lamãt

Expanded text:
tores mundi ab ipsis bonis operibus revocantur, languidi et aegroti jacent. Quippe qui in ipso Sequitur: Et quod errabat, nonlatronum, et dentes luporum furentium, utcunque versamur: et contumaces sunt oves, quia quaeruntur errantes. Alienas se a nobis dicunt, errore suo et perditione sua: Quid nos vultis, inquiunt, quid nos quaeritis? Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo; quia peristi, invenire volo. Sic volo errare, sic volo perire. Sic vis errare? sic vis perire? Quanto melius ego nolo? Prorsus audeo dicere, Importunus sum. Audio diinsta opportune, importune . Quibus opportune? quibus importune? Opportune utique volentibus, importune nolentibus. Prorsus, Importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire? Ego nolo. Revocabo errantem, requiram perditam. Velis nolis, id agam, etsi me inquirentem laniant
Abbreviated transcription (Latin):
tem̾ primũ. et sic ninistrẽt nul¬
lum crimen habentes. Hii ntiq
sicut episcopi ante ordinationẽ
probari deberit si digni sunt: et
sic postea ministrare. De presbite

Expanded text:
tur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Hi utique sicut episcopi, ante ordinationem probari debent, si digni sint, et sic postea ministrare. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
in ecclesia semel legerit ab
aliã ecclesia ad clericatũ non
teneatur. Et subscripserunt.
laginensis. huic decreto cõsensi.
et p̾lecto subscripsi. Similiter

Expanded text:
in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. haginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
On licet clericis post obi¬
tum sui ep̃i. res ad eum
pertinentes diripere sicut an¬
tiquis quoq est canonibus
constitutũ. Quodsi hoc temp
tauerint facere. graduũ su¬
oꝵ periculo subiã cebũt. In¬

Expanded text:
on licere clericis post obitum sui episcopi, res ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subjacebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mncie usum habentur. men¬
suram cibi et potus ponderis
ratione canonicis dandani eẽ
censuimus. Et hoc ideo. quia
cum hee mensure diuersissi¬
me et incquales soleant ha¬
bert: publicũ tamen pondus
prouinciis ciuitatibus me¬
tallisq inditum. nichil di¬
uersitatis aut in equalita¬
tis pati debet: quatinus sicut
idem pondus equum perma

Expanded text:
nciae usum habentur, mensuram cibi et potus ponderis ratione canonicis dandam esse censuimus, et hoc ideo, quia cum hujuscemodi mensurae diversissimae et inaequales soleant haberi, publicum tamen pondus provinciis, civitatibus, metallisque inditum, nihil diversitatis aut inaequalitatis pati debet, quatenus sicut idem pondus aequum perma
Abbreviated transcription (Latin):
I maior congregatio¬
fuerit. eligantur de ip̃is fra¬
tres boni testimonii. et sancte
conuersationis. et constitu¬
antur decani qui sollicitu¬
dinem gerant super decami¬
as suas: in omnib scd̃m
mandata dei et precepta sui¬
magistri. Qui decani tales
eligantur ut in omnibus
situs paciatur onera sua.
Et non eligantur per ordi¬
nem: sed secuundum uite
meritum. et sapientie do

Expanded text:
fuerit congregatio, eligantur de ipsis fratribus boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui. Qui decani tales eligantur, quibus artiat onera sua. Et non eligantur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sapientiae do
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Mensulam tuã pauperes
et peregrini et cum illis xp̃s
conuiuaria nouerint. Nego¬
tiatorem clericũ et ex inope di¬
uitem. ex ignobili gloriosũ qua¬
si quandam pestemꝰ fuge. Corrũ¬
punt mores bonos. confabulati¬
ones pessime. Tu aurũ contẽp¬
nis: alius diligit. Tu calcas o¬
pes: ille sectatur. Tibi cordis ẽ
fora placent. et platee et medico¬
rũ taberne. In tanta moꝵ discor¬
dia que potest ẽẽ concordia: Hos¬
piciolũ tuum: aut raro aut
nũꝙͣ mulierũ pedes terant. Õs
puellas. et uirgines xp̃i aut
equaliter ignora: aut equali¬
ter dilige. Ne sub eodem teito niã¬
seris. ne in preterita castitate cõ
fidas. Ne sansone fortior. nec da¬
uid sanctior. nec salomone po-¬
tes esse sapientior. Memento sẽ-¬
per quod paradisi colonũ. de pos-¬
sessione sua mulier eiecerit.
uel mater aut probata queli¬
bet apud om̃s fidei. Quod si
huiusce modi non fuerint cõ¬
sanginatis castimonie q
ꝑsone multas anus nutrit

Expanded text:
eis. mensulam tuam pauperes et peregrini et cum illis Christus conuiua nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diuitem et ex ignobili gloriosum quasi quandam pestem fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in prfidas. Nec Samsone fortior, nec David sanctior: nec Salomone potes esse sapientior. MEMENTO semper, quod paradisi colonum, de possessione sua mulier ejecerit .vel mater, aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si hujuscemodi non fuerint consanguinitatis, castimoniaeque personae, multas anus nutrit
Abbreviated transcription (Latin):
copiosioribus ecclesie sũptib
quani canonicis. qui suis et
ecclesie licite utiuitur rebus
indigere. Unus quisq enim
ut ait apostolus: propriũ
patribus traditur. et in superi¬
oribus capitulis continetur:
uota sunt fidelium. precia pes¬
catoꝵ: et patrimonia paupe¬
rum. Fideles namq fidei ar¬
dore: et xpristi amore succensi
ob animarum suarũ: reme¬
dium et celestis patrie deside¬
rium: suis propriis faculta¬
tibus sanctam locupletem
fecerunt ecclesiam: ut et
pauperes recrearentur: ⁊ cap¬
tuu pro temporum oportuni¬
tate redimerentur. Qua ꝓp¬
ter uigilanti ac solerti cura
prouidendum est: hiis qui
ecclesie facultates admini¬
strant: ne eas in suos solum¬
modo usus conuertant. sed
magis uixt.a possibilitatem
rerum xpristo famulantiũ
umo eoꝵ in quib xpristus
pascitur et uestitur. curam
gerere. penitus nõ negligat.
Sed et sentencia beati iheroni¬
mi: non solum p̃latis sed eti¬
am ceteris qui rebus utũtur

Expanded text:
copiosioribus Ecclesiae sumptibus copiosioribus Ecclesiae sumptibus quam canonicos, qui suis et Ecclesiae licite utuntur rebus, indigere. Unusquisque enim, ut ait Apostolus, proprium Patribus traditur, et in superioribus capitulis continetur, vota sunt fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum. Fideles namque fidei ardore et Christi amore succensi ob animarum suarum remedium et coelestis patriae desiderium, suis propriis facultatibus sanctam locupletem fecerunt Ecclesiam, ut his et pauperes recrearentur et captivi pro temporum opportunitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant; sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo eorum in quibus Christus pascitur et vestitur, curam gerere penitus non negligant. Sed et sententia beati Hieronymi, non solum praelatis, sed etiam caeteris, qui rebus utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tabiles prebere debent: ueren¬
dum est. ne si quod absit a
proposito exorbitauerint: re¬
grio dei indigni fiant. Quãꝙͣ
enum canonicis quia in sã¬
cris canonibus illis prohi¬
bitũ non legitur liceat linũ
induere: carnibus uesci. da¬
re et accipere. proprias res et
ecclesie cum humilitate et
iusticia habere: quod mona¬
chis scd̃m regullarem institu¬
tionem artiorem ducũt uitã
penitus inhibitũ est. non
tamen in cauendis uiciis et
amplectendis morib. eoꝵ
et monachoꝵ distare debet
iuta. Monachi nantq: qui
euuangelicũ preceptũ sequẽ¬
tes distractis atq renuncian¬
tes patrimoniis. sua xp̃o dedere
merito de facultatibus ecclesie
subsidium accipiunt tempo¬
rale. ut quia toto mentis de¬
siderio celestia appetunt ĩ hac
percgrinationis uia sũptib
dominicis sustententur. qua¬
tinus ad ea que contẽpserunt
minune redire qualibet ne¬
cessitatis causa compellan¬
tur. Et quia ibi propriũ reli¬
querunt: manifestũ est illis

Expanded text:
tabiles praebere debent, verendum est ne si quod absit a proposito exorbitaverint, regno Dei indigni fiant. Quanquam enim canonicis, quia in sacris canonibus illis prohibitum non legitur, liceat linum induere, carnibus vesci, dare et accipere, proprias res et ecclesiae cum humilitate et justitia habere, quod monachis, qui secundum regularem institutionem arctiorem ducunt vitam, penitus inhibitum est, non tamen in cavendis vitiis et amplectendis virtutibus, eorum a monachorum distare debet vita. Monachi namque, qui evangelicum praeceptum sequentes, distractis atque renuntiatis patrimoniis, sua Christo dedere, merito de facultatibus Ecclesiae subsidium accipiunt temporale: ut quia toto mentis desiderio coelestia appetunt, sic in hac peregrinationis via sumptibus Dominicis sustententur, quatenus ad ea quae contempserunt minime redire qualibet necessitatis causa compellantur. Et quia nihil sibi proprium reliquerunt, manifestum est illos
Abbreviated transcription (Latin):
cur aute probationẽ quasi du¬
bitat. nisi ut grauitatis nobi
exemplũ proponat. ne mala
hoĩm ante presumamus cre¬
dere quam probare. Qui hoc

Expanded text:
cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere, quam probare. Quid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
amantur in nobis. Hinc ergo
pensent inuidi caritas quãte
uirtutis est que alieni labores
opera nr̃a sine labore facit. Dũ
se midi aliuore nuinime cu¬
stodiũt in antiꝙͣ uersuti host

Expanded text:
amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera. nostra sine labore facit. Dum se invidi a livore minime custodiunt, in antiquam versuti host
Abbreviated transcription (Latin):
cõpellitur sũma monstrare
Illa namiq nox libentius au¬
dicoꝵ corda penetrat quani
dicentes uita cõmendat. quia
quodloquendo imperat. osten¬
dendo adiuuat ut fiat. per
prophetam dũs dicit. Super
montem excelsũ ascende tu
operũ desereus in rerũ culmĩe
stare iudeatur. tantoq facili¬
us subditos ad meliora ꝑtra¬
hat. quanto per iite mentũ
de superius clamat. Recte eti¬
ami et sacerdos suphumerale
ex auro iacincto putrpurabis
uncto. cocco et torta bisso ha¬
bere precipitur. ut quãta uir¬
tutum diuersitate clarescere
debeat demonstretur. In sacer¬
dotis quippe habitii autẽ oĩa
aurũ fulget. ut in eo intelle¬
ctus sapientie principaliter

Expanded text:
compellitur summa monstrare. compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, ostendendo adjuvat ut fiat. Per prophetam Dominus dicit: Super montem excelsum ascende tu,operum deserens, in rerum culmine stare videatur, tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Recte etiam sacerdos superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso habere praecipitur; ut quanta virtutum diversitate clarescere debeat, demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe namq aliis officiũt: q̃
aliis prosunt. Quia et plerũq
herbe que hec animalia nutriũt:
alia occidunt. Et leius sibilus
equos mitigat: catulos ĩstigat.
Et medicamentũ quod hunc
morbũ iuminuit. alteri iures
iungit. Et panis qui uitam
fortum roborat: pariulorum
necat. pro qualitate igitur
audientiũ. formari debet sermo
doctoꝵ. ut ad sua singulis con¬
gruat. et tamen a cõmunis edi¬
ticationis arce nũꝙͣ recedat.
Quid enum sunt intente men¬
tes auditoꝵ. nusi ut ita dixerim
quedam in cythara tensiones.
tracte cordarũ. quas tangendo
artifex ut nõ sibimet ipsi dissi¬
mile canticũ faciat dissimili¬
ter pulsat: Et idcuco corde con¬
sonam modulationẽ reddũt.
quia uno quidem plectro sed non
io ĩpulsu ferumtur. Doctor
quisq ut in una cunctos uirtu¬
te kieuitatis edificet: ex una do¬
ctrina non una eademq exor¬
tatione tangere corda audiẽtiũ
debet. Doctor et erũ qui loci sui
necessitate exigitur summa
dicere. hac eadem necessitate

Expanded text:
epe namque aliis officiunt quae aliis prosunt, quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt, et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit: et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi, ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum, quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat? Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno quidem impulsu feriuntur. Doctor quisque, ut una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. Doctor etenim qui loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
gule ymmo auaricie causa
constat esse molitũ: restat
ut falce iusticie resecetur. et
equitatis censura ab eisdem
locis in quibus fit prorsus

Expanded text:
gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
scepi. Quare: Quia sinc fi¬
liis defunctus est. Soni fati¬
idest fati hereditatẽ suscipere
nolui. Non nusericordia: sed
tunore. Nauicularia nolui
ẽẽ ecclesium xp̃i. Multi sunt
quidem qui eciã de manib
adquirunt. Tamen una
temptatio si eẽt si iret nauis
et naufragraret homines ad
tormenta daturi eramus. ut
de submersione nauis scd̃m
consuecudinẽ quereretur et

Expanded text:
scepi. Quare? quia sine fiscepi. Quare? quia sine filiis defunctus est. Bonifacii haereditatem suscipere nolui, non misericordia, sed timore. Naviculariam nolui esse Ecclesiam Christi. Multi sunt quidem, qui etiam de navibus acquirunt. Tamen una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad tormenta daturi eramus: ut de submersione navis secundum consuetudinem quaereretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tare qui dicunt. ecce quare
uemo douat ecclesie hyppo¬
niensi aliquid ecce quare nõ
eam faciunt qui moriũtur
heredem: Quia ep̃s augusti¬
nus de bonitate sua lau̾dãdo
enim mordent: labiis mulcẽt
et dentem figunt. donat totũ
non suscipit. Plane suscipio.
profiteor me susciꝑe oblatio¬
nes bonas oblationes sanctas.
Si quis autẽ irascatur ĩ filio.
et moriens exheredat eum:
si ueretur non ei placare nõ
filium ei reconaliare deberemꝰ
Quomodo ergo cum filio suo
uolo ut habeat pacem cuius
appeto hereditatem: Sed plane
si faciat quod sepe hortatus sũ
unũ filium habet putet xp̃m
alterũ. Duos habet: putet ꝑ¬
decimũ faciat et suscipio. Qa
ergo feci hoc in quibusdã reb
iam uolunt bonitatẽ meã:
uel commendationẽ meam
ui aliud uertere: ut ui alio
modo me reprehendant. quia
oblationes deuotoꝵ hominũ
nolo susciꝑe. Considerẽt quã
nulla susceperim. Quid opꝰ
ita numerare: ecce unã dico.
Filii uuliant hereditatem su¬

Expanded text:
tare? qui dicunt, Ecce quare tare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: Ecce quare non eam faciunt, qui moriuntur, haeredem: quia episcopus Augustinus de bonitate sua laudando enim mordent, labiis mulcent, et dentem figunt donat totum, non suscipit. Plane suscipio, profiteor me suscipere oblationes bonas, oblationes sanctas. Si quis autem irascitur in filio suo, et moriens exhaeredat eum; si viveret, non eum placarem? non ei filium reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto haereditatem? Sed plane si faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet? putet Christum alterum: duos habet? putet Cundecimum faciat, et suscipio. Quia ergo feci hoc in quibusdam rebus, jam volunt bonitatem meam vel commendationem famae meae in aliud vertere, ut alio modo me reprehendant, quia oblationes devotorum hominum nolo suscipere. Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem su
Abbreviated transcription (Latin):
sit iure. sicut dñs uoluerit cũ
paucis fratrib fidelib honora¬
tis deo propicio de numero ur̃o.
idest de plebe ista. Audio inter
illos causam. sicut dñs dona¬
uerit finio. Tamen rogo uos
nemo me reprehendat quia
eius hereditatem uolo suscipi¬
at ecclesia. primo quad fcm̃
est detestor: deiride quia ĩsti¬
tutũ meum est. Multi lau¬
danit quod dicturus sum: sed
aliqui reprchendũt. Utrisq
facere satis ualde dificile est.
eludistis modo cũ euuange¬
lium legeretur. cantaiumꝰ
uobis et non saltastis. Plan¬
ximus et non luxistis. Uenit
iohannes baptista nõ man¬
ducans neq bibens: et dicũt
demoniũ habet. Uenit filius
hominis: manducans et bi¬
bens. et dicunt. Ecce homo
uorax potator et amicus pu¬
plicunoꝵ. Quid ergo facio in-¬
ter illos qui parant me repre¬
hendere et dentes in me ducere
si suscepero hereditates eorum
qui filios suos rrati exheredãt.
Iterũ quid facturus sum eis.
quibus carito et nolunt sal¬

Expanded text:
sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum paucis fratribus fidelibus honoratis, Deo propitio, de numero vestro, id est, de plebe ista, audio inter illos causam, et sicut Dominus donaverit, finio. Tamen rogo vos, nemo me reprehendat, quia ejus haereditatem nolo suscipiat Ecclesia. Primo, quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quod dicturus sum, sed aliqui et reprehendunt: utrisque facere satis valde difficile est. Audistis modo cum Evangelium legeretur: Cantavimus vobis, et non saltastis: planximus, et non luxistis. Venit Joannes Baptista non manducans neque bibens, et dicunt: Daemonium habet. Venit filius hominis manducans et bibens, et dicunt: Ecce homo vorax, potator vini, et amicus publicanorum . Quid ergo facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Perum quid sum facturus eis, quibus canto, et nolunt sal
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam in ecclesia nõ suscipere.
filioꝵ ip̃ius sit quod reliquit.
inde ipsi faciant quod uolue¬
runt. Uidetur enim quia si
eam suscepero: in isto facto qd̃
michi displicet et quod doleo eiꝰ
particeps ero. Hoc uolui non
latere caritatem ur̃am: filia
ip̃ius in monasterio femina¬
rũ est: filius ipsius in mona¬
sterio uiroꝵ ẽ. Ambos exhere¬
ditauit: illam cum laude de
istum cũ elegio idest cum uitu¬
peratione. Commendaui eccle¬
sie: ut non accipiat ip̃a par¬
cunculos qui pertinẽt ad exhe¬
reditatos nisi cum ad legitimã
etatem ꝑuenerint. Hoc eis re¬
seruat ecclesia. Deinde litem
dimisit in filios suos in qua
laboro. puella dicit meuin ẽ.
Nostis quia hoc dicebat pater
meus: Puer dicit. C redatur
patri meo: quia moriens mẽ¬
tiri non potuit. Et ista contẽ¬
tio quale malum est sed serui
pueri ipsi dei sunt litem hanc
inter illos cito finimus. Audio
illos ut pater: et forte melius
quam pater ip̃oꝵ. Didebo quid

Expanded text:
ipsam in Ecclesia non suscipere. ipsam in Ecclesia non suscipere. Filiorum ipsius sit quod reliquit. inde faciant quod voluerint. Videtur enim mihi quia si eam suscepero, in isto facto, quod mihi displicet et quod doleo, ejus particeps ero. Hoc volui non latere Charitatem vestram. Filia ipsius in monasterio feminarum est: filius ipsius in monasterio virorum est. Ambos exhaeredavit: illam cum laude, istum cum elogio, id est, cum vituperatione. Commendavi autem Ecclesiae ut non accipiant ipsas portiunculas, quae pertinent ad exhaereaetatem pervenerint. Hoc eis reservat Ecclesia. Deinde litem dimisit inter filios suos, in qua laboro. Puella dicit, Meum est, nostis quia hoc dicebat semper pater meus. Puer dicit, Credatur patri meo, quia moriens mentiri non potuit. Et ista contentio quale malum est? Sed si pueri ipsi servi Dei sunt, litem hanc inter illos cito finimus. Audio illos ut pater, et forte melius quam pater ipsorum. Videbo quid
Abbreviated transcription (Latin):
infra annos erat: et de sua
pecunia nichil facere poterat
qͣmius enĩ uideremꝰ fulgorem
professioiis tamen lubricum
timebamus etatis fcm̃ ut ip̃m
argentũ quasi puelle seruaret
ut cum ad legitimos annos ue¬
uiret. faceret inde quod urgi¬
nẽ xp̃i deceret qñ optue iam
facere posset. Dum hec expectã¬
tur: cepit ille morti ꝓpinqua¬
quia ip̃ius erat non filie te¬
stamentũ fecit. Testamentũ
inquã fecit pb̃r socius noster:
nobiscũ manens. de ecclesia
uiuens cõmunẽ uitã ꝓfitens.
Testamentũ fecit: heredes ĩsti¬
tuit. O dolor illius societatis:
ofructus natus nõ de arbore
quam plantauit dñs: sed ec¬
clesiam scripsit heredem. Nolo
munera ista: nõ amo amari¬
tudinis fructũ. Ego illũ que¬
rebam deo societatem ꝓfessus
erat hanc teneret. hanc exhibe
bebat aliquid non se nr̃m sociũ
quasi dei pauperẽ fingeret.
Magnus inde dolor mchi est¬
frẽs: dico caritati ur̃e. Propter
hunc dolorem statiu hereditatẽ

Expanded text:
infra annos erat, et de sua pecunia nihil facere poterat: quamvis enim videremus fulgorem professionis, tamen lubricum timebamus aetatis: factum est ut ipsum argentum quasi puellae servaretur, ut cum ad legitimos annos veniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quando optime jam facere posset. Dum haec exspectantur, coepit ille morti propinquaquia ipsius erat, non filiae, testamentum fecit. Testamentum, inquam, fecit presbyter socius noster, nobiscum manens, de Ecclesia vivens, communem vitam profitens. Testamentum fecit, haeredes instituit. O dolor illius societatis, o fructus natus non de arbore quam plantavit Dominus! Sed Ecclesiam scripsit haeredem. Nolo munera ista, non amo amaritudinis fructum. Ego illum Deo quaerebam, societatem professus erat, hanc teneret, hanc exhiberbebat aliquid? non se nostrum socium, quasi Dei pauperem fingeret. Magnus mihi inde dolor est, fratres. Dico charitati vestrae: propter hunc dolorem statui haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
repperir̃e ualeat qualis eñs
debeat esse fidei deuotio. actiũt
morumq exornatio. ac diui¬
norũ cultuũ executio. ꝓpter
plerosq tamen simplices mi¬
nusq capaces hec strictim bre¬
iuterq replicanda per necessa¬
telligere nequiuerint utãtur

Expanded text:
reperire valeat qualis ejus debeat esse fidei devotio, actuum morumque exornatio, ac divinorum cultuum exsecutio: propter plerosque tamen simplices, minusque capaces, haec strictim breviterque replicanda pernecessatelligere nequiverint, utantur
Abbreviated transcription (Latin):
inuectione corripiatur. ut
et ipse emendetur: et ceteri
timorem habentes. huiusce¬
modi negligentiam caueãt.
Sed qm̃ aliud est ex toto omit¬
tere. aliud pigre occurrere:
qui segniter aut tarde. ad
matitinum aut aliud qd̾

Expanded text:
invectione corripiatur, ut et ipse emendetur, et caeteri timorem habentes hujuscemodi negligentiam caveant. Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum, aut aliud q
Abbreviated transcription (Latin):
ditas ex consanguĩtate: sed
canoĩcus qui domũ suã ꝑ ãnũ
et diem absq legitima ꝯtra¬
dictione tenuit laborauit q
habent allodiã.

Expanded text:
ditas ex consanguinitate sed canonicus qui domum suam per annum et diem absque legitima contradictione tenuit laborauit quehabent allodia.
Abbreviated transcription (Latin):
guitate doctissimi si scirent res¬
res ecclesie debere contempni:
nunꝙͣ eas haberent. qui omĩa
sua reliquerunt. Unde datur
intelligi. quod tanti actales
uiri qui uolentes fieri xpristi
ecclesie nisi uota fideliũ p̃cia
peccatorum. et patrimonia
pauperum: non eas uendi¬
cauerunt in usus suos. ut
proprias. sed ut cõmendatas
pauperibus diuiserũt. Hoc
est possidendo contempnere.
non sibi sed aliis possidere. Ne
habendi cupiditate ecclesie fa¬
cultates ambire: sedeas pieta

Expanded text:
guitate doctissimi, si scirent guitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi, quod tales ac tanti viri, qui volentes fieri Christi ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias; sed ut commendatas, pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere, nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pieta
Abbreviated transcription (Latin):
habuit dimussis aut uendi
tis ex sui contemptor cũ p̃po¬
situs fuerit factus ecclesie:
oĩm que habet ecclesia efficit᷑
dispensator. Deniq sanctus
paulinus ut ipsi meliꝰ no
ingentia predia que fuerũt
sua. uendita pauperibus
erogauit: sed cum postea fa¬
ctus esset episcopus. non con¬
tempsit ecclesie facultates. sed
fidelissime dispensauit. Quo
facto satis ostendit. et propria
debere ex perfectione contempni.
et sine impedimento ꝑfectioni
Quid sanctus hilarius. Non¬
ue et ipse omnia sua. aut
parentibus reliquit: aut
uendita pauperib erogauit:
Is tamen cum merito perfe¬
ctionis sue fieret ecclesie a re¬
latensis ep̃s. quod illa tunc
habebat id non solũ possedit.
sed etiam acceptis fidelium
numerosis hereditatib ar¬
pllauit. Isti ergo tam sancti
tanquam perfecti pontifices fa¬
ctis euidentibus clamant posse
et debere fieri quod fecerũt. Qui
utiq homines tam seculariũ
ꝙͣ diuinaꝵ litteraꝵ. sine ambi¬

Expanded text:
habuit, dimissis aut venditis, habuit, dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor, cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Denique sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis, ingentia praedia quae fuerant sua, vendita pauperibus erogavit. Sed cum postea factus fuisset episcopus, non contempsit ecclesiae facultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto satis ostendit, et propria debere propter perfectionem contemni, et sine impedimento perfectionis, Quid sanctus Hilarius? Nonne et ipse omnia sua, aut parentibus reliquit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. Isti ergo tam sancti, tamque perfecti pontifices, factis evidentibus clamant, posse et debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quam divinarum litterarum sine ambi
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit. et tanto se ĩpru¬
dentius dilatat: quanto inpa¬
cientie uicioꝵ uirtutẽ putat.
Necesse est ut hoc ante omĩa
qui zelo rectitũdinis mouet̾
attendat: ne ira extra mentis
diũ ñ transeat sed in ultione
peccatitempus modũq con¬
siderans surgentis animi ꝑ¬
turbationem subtilius retra¬
ctando restringat. animosi¬
tatem reprimat: et motus
feruidos sub equitate dispo¬
nat: ut eofiat iustior ultor
alienus. quo prius extitit
uictorsiuis. Qui zelo rectitu¬
dinis mouctur sic culpas de¬
linquentiũ corrigat. ut ante
ip̃e qui corrigit. per pacienti¬
am crescat. ut feruorẽ suum
transcendendo duuidicet: ne
intemperanter excicatus ip̃o
zelo rectitudinis longe a recti¬
tudine oberret..& ue¬
Prosperi quod sacerdotes ni¬
chil proprium habeant eccle¬
sie facultates tanquam com¬
munes utpote deo rationem
et proprias perfecti¬
oius amore con¬
tempni. Non enun proprie st̃
sed cõmunes ecclesie facultates.
Et ideo quisquis omĩb que

Expanded text:
contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus, ipso zelo rectitudinis longe a rectitudine aberret. Prosperi quod sacerdotes nihil proprium habeant, et ecclesiae facultates, tanquam communes, ut pote Deo rationem et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes, ecclesiae facultates: et ideo quisquis omnibus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pliciim uerba qui reli¬
giosis et eruditis uiris. sed ã¬
mouentibus et redarguentib
plerumq obicere solent: so¬
los monachos scripturarum
sanctarũ precepta obseruare

Expanded text:
plicium verba, qui religiosis et eruditis viris sese admonentibus ac redarguentibus plerumque objicere solent, solos monachos Scripturarum sanctarum praecepta observare
Abbreviated transcription (Latin):
deditos a presbiteris usq ad
dyaconos. et reliquũ ecclesi¬
asticũ ordinem idest usq ad
subdiaconos. lectores. cantores
exorcistas. et hostiarios. et ex
numero continentiũ. ⁊ mo¬
nacoꝵ ingredi tabernas. In¬
Urelius episcopus dixit

Expanded text:
deditos a presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est, usque ad subdiaconos, lectores, cantores, exorcistas, et ostiarios, ex numero continentium et monachorum, ingredi tabernas. Aurelius episcopus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
auaricie cupiditatem
quam reriun oĩm malorum
matrem esse. nemo quis du¬
bitet. Proinde inhibenda cura
est ne quis a lienos fines usur¬
pet. aut per uim terminos pa-¬
trum statutos transcendat.
liceat de qualibet re fenus ac¬
cipere quãꝙͣ nouelle suggesti¬
ones. que uel obscure sunt.
uel sub genere latent inspecte
a nobis formam accipient.

Expanded text:
Avaritiae cupiditas, quam rerum omnium malarum matrem esse nemo quis dubitet. Proinde inhibendum est, ne quis alienos fines usurpet, aut per praemium terminos Patrum statutos transcendat. liceat de qualibet re fenus accipere. Quanquam novellae suggestiones, quae vel obscurae sunt, vel sub diverso genere latent, inspectae a nobis, formam accipient.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑtinax non est. Neq enĩ
uere est humilis sui superni
nutus arbitriũ ut debeat preẽẽ
intelligit. et tamẽ contempnit
Duunis dispositionib subdit
atq auicio obstinationis alie¬
nus cum sibi reginins culmẽ
imperatur. si iamdonis p̃uẽtus
est quibz et aliis prosit: et ex cor¬
de debet fugere et inuitus obedire.

Expanded text:
rtinax non est. Neque enim vere est humilis, qui superni nutus arbitrio, ut debeat praeesse, intelligit, et tamen contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedire.
Abbreviated transcription (Latin):
que ihesu xp̃i. et cõmodolactis
et lane gaudentibz. oues oĩuo
nõ curantib. Et quod male
habuit nõ corroborastis. I nter
idest male habentem. hoc michi
uidetur interesse. E tenim iscã
fratres que distinguere ut cũqz
conamur. forte et nos possum᷑
maiori diligentia melius di¬
stinguere. et alius peritior uel
lumine cordis pleuior. Inter̃t
ue frandemini: quod sentio lo¬
quor. In fumo ne accidat tẽp¬
tatio: et eum frangat: timen¬
dumẽ. Languens enĩ iam
cupiditate aliqua egrotat.
iam cupiditate aliqua ĩpedi¬
tur: ab intranda madei. a sub¬
eundo ugo xp̃i. Qui ergo uł¬
dentur feruere. ut operibz bos¬
rus. sed ĩminentes passiones
tolerare nolle aut non posse
infirmi sunt. Qui uero ali¬
qua cuipiditate mala. ama

Expanded text:
quae Jesu Christi, et commodo lactis quae Jesu Christi, et commodo lactis et lanae gaudentibus, oves omnino non curantibus. Et quod male habuit, non corroborastis. Inter i aegrotum id est, male habentem hoc mihi videtur interesse. Etenim inter ista, fratres, quae distinguere utcunque conamur, forte et nos possumus majori diligentia melius distinguere, et alius peritior, vel lumine cordis plenior. Interim ne fraudemini, quod sentio, loquor. Infirmo, ne accidat tentatio, et eum frangat, timendum est. Languens autem, jam cupiditate aliqua aegrotat, jam cupiditate aliqua impeditur ab intranda via Dei, a subeundo jugo Christi. Qui ergo videntur fervere in operibus bonis, sed imminentes passiones tolerare nolle, aut non posse, infirmi sunt. Qui vero aliqua cupiditate mala ama
Abbreviated transcription (Latin):
unicũ sine peccato: relinquit
eum peccato adoptatũ: In a
dicit. ⁊doptionẽ filioꝵ accepi¬
nius: ut essemus unui cohere¬
des: essemus etiam hereditas
eius. Postula a me et daboti¬
bi gentes hereditatem tuam.
Exemplũ nobis proposiit. in
passiomibus suis. Sed plane
ne futuris temptationibus
deficiat infirmus: nec falsa
spe decipiendus ẽ. nec terrore
frangendus. Dic ei. prepara
aĩam tuam ad temptationẽ.
Et forte incipit labi. cõtremi¬
scere. nolle accedere. Habes et
aliud. Fidelis deus qui non
uos sinat temptari supraquã
potestis ferre. Illud eiũ ꝓmit¬
tere et predicere uenturas pas¬
siones infirmũ confirmare ẽ
tumenti autem nimiũ. et hoc
de territo cũ polliceris misd̾iã
dei non quia temptationes de¬
erunt: sed quia non ꝑmictit
temptari supra quam ferre po¬
test. fractũ colligare ẽ. Sequi¬
tur. Quod infirmatũ ẽ inquit
non confortastis. Pastorib
malis dicit: pastorib falsis̾
Pastorib sua querentib nõ

Expanded text:
unicum sine peccato, relinquit cum peccato adoptatum eum pdicit: Adoptionem filiorum accepimus, ut essemus unico cohaeredes, essemus etiam haereditas ejus . Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Sed plane, ne in futuris tentationibus deficiat infirmus, nec falsa spe decipiendus est, nec terrore frangendus. Dices ei: Praepara animam tuam ad tentationem, et forte incipit labi, contremiscere, nolle accedere. Habes et aliud: Fidelis Deus qui non vos sinet tentari supra quam potestis ferre . Illud enim promittere, et praedicere venturas passiones, infirmum confirmare est. Timenti autem nimium, et ex hoc deterrito, cum polliceris misericordiam Dei, non quia tentationes deerunt, sed quia non permittit tentari supra quam ferre potest, fructum colligere est. Sequitur: Quod infirmatum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus, non
Abbreviated transcription (Latin):
Sont nõmisli qui tan¬
tum e familia ecclesia¬
stica: clericos in sibi cõmissis
congreganit ecclesiis. Et hoc
ideo facere uideritur. ut si qñ
eis aliquid incõmodũ fecerĩt
aut stipendia oportuna sub¬
traxerint nichil querimonie.
contra se obicere presumant.
timentes scilicet. ne aut uer
mane seruituti demio crudeli¬
ter addicantur. Hoc autem
non ideo dicitur. ut ex familia
ecclesie. probabilis uite in con¬
gregationem non sint adurut¬
tendi. presertun cum apud
deum non sit personaꝵ accep¬
tio. sed pocius ut propter quã
intulimus occasionẽ nullus
prelatoꝵ seclusis nobilibus
uiles tanitum in sua congre
Qui clerici in sua congregatio¬
ne canonica constituti ẽccasti¬
ca accipere debent stipendia.

Expanded text:
Sunt nonnulli qui tantum ex familia ecclesiastica clericos in sibi commissis congregant Ecclesiis; et hoc ideo facere videntur, ut si quando eis aliquid incommodum fecerint, aut stipendia opportuna subtraxerint, nihil querimoniae contra se objicere praesumant, timentes, scilicet, ne aut sevemanae servituti denuo crudeliter addicantur. Hoc autem non ideo dicitur, ut ex familia Ecclesiae probabiles vitae in congregatione, non sint admittendi, praesertim cum apud Deum non sit personarum acceptio, sed potius, ut propter quam intulimus occasionem, nullus praelatorum, seclusis nobilibus, viles tantum in sua congregCAPUT VI.-- Qui clerici in congregatione canonica constituti, ecclesiastica accipere debeant stipendia.
Abbreviated transcription (Latin):
nequa quam debent ceteri
fratres fauere aut eos luis
adulationibus decipere
aut eorum errata defendere.
sed pocius opem ferre. ut equi¬
tatis censura discricte corri¬
gantur. Ut erga pueros
qui nutriumtur uel erudi¬
untur in congregatione
canionica instantissima sit
adhibenda custodia. Cxxxu.

Expanded text:
nequaquam debent caeteri fratres favere, aut eos suis adulationibus decipere, aut eorum errata defendere, sed potius opem ferre, ut aequitatis censura districte corrigantur. qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda custodia. CXXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
prepositis ecclesiarum
est: ut in ecclesiis sibi cõmis¬
sis: non plus admittant cle¬
ricos quam ratiosiit. et fa

Expanded text:
praepositis ecclesiarum est, ut in ecclesiis sibi commissis non plures admittant clericos quam ratio sinit et fa