comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod uobis paratũ ẽ. ab origine murdi. qr
nudus fui & oꝑuistis me. & cetera. Mysti.¬
&e autẽ. in lana qui ouinus est habitus.
pietatis et simplicitatis quȩ ꝓximis impen.¬
dimus oꝑa designant᷑: in lino uͦ castiga¬
tio uel mortificatio carnis uĩe intunatur:
Facta est quasi nauis institoris: delonge¬
portans panẽ suũ. Institorẽ negociatorẽ
dicit: qui ꝓ eo sic nocat᷑ ab antiquis. quia in
requirendis multiplicandis q mercib instit.
ducãtur: &e pro his adipiscendis quicqͥd ualet
instant̃ agit. & aduersa omia fortit᷑ supare
contendit. De qua recte subditur: De lorige
portans panem suii : quia in cunctis quę
temporalit᷑ bene agit ȩternã solũ modo re

Expanded text:
 est ab origine mundi, quia nudus fui et operuistis me, etc. . Mystice autem in lana, quia unus est habitus pietatis et simplicitatis, quae in proximis impendimus opera designantur. In lino vero castigatio vel mortificatio carnis nostrae intimatur. Facta est quasi naportat panem suum. Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quia in requirendis multiplicandisque mercibus sedulusditatur, et pro his adipiscendis quicquid valet instanter agit, et adversa omnia fortiter superare contendit. De qua recte subdit, de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bene agit, aeternam solummo
Abbreviated transcription (Latin):
tas: inimica castitas impudicis: corruptis
incegritas pena: luxtriosis aduersa fru¬
iohes offendit: ecce unde herodes furit.
Malos qui monet offendit: incurrit odi-¬
im qui arguit criminosos. Dicebat ioħs . iiͦi
quod erat legis. qͦd uist ȩ: quod erat sa¬
lins. certe quod erat ñ odiĩ sed amoris.
E ce qualẽ consecutus ẽ. ab impio ꝓpicta¬¬
te mercedẽ. Uolens inqͥt occide eum timu¬
it popłm. E acile deuiat a iusticia: qui in
eausis non dm̃ sed homines formidat.¬
uoluntatẽ. Unde etiã quos suspendit acri¬
mine auidiores reddit ao crim̃: &e estu-¬
at animo quo usq ꝑficiat quod cogitat
malĩ. Solus enĩ dĩ timor est. qui nocen¬
tes corrigit. fugat crimina. innocentiã
seruat: ꝑpetem tribuit facultatẽ. Sed
audiamus ipsam ioħis beatissimi passio.¬
nẽ. Die inquit natalis herodis saltauit

Expanded text:
tas, inimica castitas impudicis, corruptis tas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa fruJoannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertvoluntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit
Abbreviated transcription (Latin):
rodes: tu ad ulteriũ facis. & in cariere
uadt iohes. Sic uidicat sedens inloeo uai¬
cis reus: in loco undicis. in nocelis ps¬
cutor Rogo ubi rerũ facies. ubi form u
pudor. ubi existimatio publici coguiti
ris ubi ds. ubi homo. ubi fas. ubi lex
ubi ipnus uira naturȩ: Simul omña st
herooes te agente. te uidicante: te inueist¬
cusat. te diuulgat producta in publicũ
pena. Ioħes in uiriat᷑: causã custodie
qui requirit inte inuenit quod punat
& in ioħe quod doleat. Ioħes ubisnotus
trahit ad se inquitores in uiriȩ facit ut
tiuus cunctis innotescat incestus : agit
ut ce habeat confusto publica. quẽ corri¬
gere ñ ualuit secreta correptio nec pua¬
.ta. Herodẽ ioħes monitis ñ aceusatione
corrigere uoluit ñ ꝑire. Sed herodes fa¬
cib libidinis ardens perire maluit qꝙͣ
redire: & urorẽ fr̃is illicite possidere.¬
et placere captiuis criminũ. In nocentiȩ
inimicis odiosa fit semꝑ libertas: nã iur¬
tus contraria uiciosis: sacrilegis exosa scĩ¬

Expanded text:
rodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubentcusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod dtrahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione gere voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. caput eius indisco &e datũ est
puellȩ. & puella detulit matri suȩ. Audi¬
stis fr̃s quanta nata sit de uoluptate cru¬
delitas: de libidine impictas. Allatũ ẽ.
fit cib cedes. uinũ transit in sanguinẽ.
finis apponit᷑ in natali. in ortu exhibet᷑
occasus. conunuiũ mutat᷑ in homicidiũ:
nant scłorũ. Intrat bestia ñ puella: que:¬
rit caput amputare ñ saltare. Discurrit
fera ñ femina: spargit uibas ꝑ ceruices
tate ñ corpore: Et singłaris fera usq dũ
capiat predã fremit ore. dentib frendet:
ferrũ non suscipit sed producit. Premo

Expanded text:
ejus in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, convivium in homicidium nant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per cervicetate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
uox silentiũ ꝓpħarũ: lucerna mundi.
totius medius trinitatis. Et hic tantus¬
datur incestui: tradit᷑ ad ultere. adoicit᷑
saltatrici. Merito gͦ confusa sunt uiscera:
uit templũ. sacerdotiũ sustulit. confu
qđ moꝵ. quod fidĩ. qđ disciplinȩ. ꝑdidit
&e confudit. Herodes sicarius in ciues. in

Expanded text:
ox, silentium prophetarum, lucerna mundi, totius medius Trinitatis, datur incestae, traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt vit templum, sacerdotium sustulit, confudorum, quod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, in
Abbreviated transcription (Latin):
hec humanũ genus mersit in infernũ.
Hȩc uitã abstulit mundo: propt᷑ unuiꝰ
arboris pomũ. Hoc malũ qͦd homines
ducit ao morte᷑: hoc malũ fugit helias
ꝓpħa. Et cuius lingua clauis facta ẽ. cȩli:
tanquã reus fugit afacie mulieris. Hȩc
inuenit uiro laborem & p̃ssurã: q̃ nũc
occidit ioħem baptistam. Deicit pueri-¬

Expanded text:
haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuasit. Uerũ ne quis estimet de talib
prano eat᷑ auctoris. Honestate conuiuii.
natura ipsa quȩ nos ꝓducit honorrtur:
Familia ur̃a: in nocentiȩ tripudiet disci¬
effusio. saltatricũ pestis. lenocinia cautoꝵ.
uoluptatũ fomenta. uentris onera. naufra¬
giũ mentis. cũ herodiadis conuiuio absci¬
dant᷑: ut p̃sens gaudiũ ur̃m ad leticiã ue

Expanded text:
ucit. Verum ne quis existimet declamare prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; familia vestra innocentiae tripudiet discieffusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
uidet me uidet & patrẽ. Quomͦ tu dicis
ostende nob patrẽ: Uideo quomͦ ti dicis.
Non alterũ quęris uide similẽ: sed illũ
putas esse meliorẽ. Nõ credis qr ego in pa¬
tre. & pat̃ inie est: Cur in similib dis.¬
tantiã cupis cernere : cur inseparabiles
separatĩ desicdas nosse : Deinde ñ ad solum
philippũ s ad eos pluralit̾ loquit᷑: que nõ
stͣ in angustiis coartanda. ut adiuuante
illo diligentiꝰ exponamꝰ¬

Expanded text:
videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius expona
Abbreviated transcription (Latin):
si oculis cordis uidistis me. Quid ẽ. ergo qđ
dicis philippe. ostende nobis patrẽ & sufficit
uidere: saltem qđ non uides hoc crede.
Quomͦ enĩ dicis inquit ostende nobis pa.¬
treme Si me uidisti qui om̃ino similis
sũ: uidisti illũ cui similis sũ. Quod si in¬
dere ñ potes: nõ saltem credis quia ego in
patre &e pater in me est: Poterat hic dicere
philippus. Uideo quidẽ te: & credo similli¬
mũ esse patri. Sed nũquid arguendus est¬
& obuirgandus: qui cũ similẽ uidet. etiã
illũ cui sumilis ẽ. uult uide: Siilẽ qͥdẽ
noui: sed adhuc alterũ sine altero noui. Nõ
uiderĩ. Ostende itaq nob̾ patrẽ: & suffic̃
nobis. Sed ideo magister discipłm argue¬
bat: qm̃ cor postulantis uidebat. Tanquã
enĩ melior esset pater quã filius. ita philip.¬
pus patrẽ nosse cupiebat: & idõ nec filuĩ
sciebat quo melius aliquid esse credebat.
Adhunc sensũ corrigendũ dictũ:: qui

Expanded text:
si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficividere, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, qenim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosce cupiebat, et ideo nec Filium sciebat quo melius aliquid esse credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod in sabellianis qui uocant᷑ etiã patri¬
passiani. catholica fides dampnat. sed qđ
tam similes sunt pater &e filius. ut qͥumĩ
nouerit. ambos nouerit. Solemus enĩ de
simillimis duob ita loqui eis qui unũ
illoꝵs uident. & qualis ẽ. alius uolũt nos.¬
se: ut dicamꝰ. uidistis illũ. illũ uidistis.
Sic gͦ dictũ est qui uidet me. uidet & pa.¬
trẽ: non utiq quod ipse sit pat̾ qui filiꝰ.
s quod apatris fimilitudine in nullo pr¬
sus diserepet filius. Naͣ ni si duo fuissent
pater &e filius: non dictũ esset. si cognouis.¬
seris me et patrẽ meũ cognouissetis. Utiq
enim quia nemo inquit uenit ad patrẽ.
nͥ ꝑme: si cognouis tis me &e patre meũ
cognoiustis: qm̃ ego ꝑ quẽ uenit᷑ ad pattẽ
ꝑ ducã uos ad eu. ut ipsũ etiam cognosca¬
tis. Sod qm̃ illi sũ om̃ĩno similis. amͦ cog¬
noscetis eum cũ cognoscitis me: & uidistis eũ.

Expanded text:
quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patriquod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me: si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: quoniam ego, per quem veniperducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum,
Abbreviated transcription (Latin):
to tempoir uobis cũ sũ ce ñ cognouisti me
philippe. his gͦ qui filuĩ iam nouerant
etiam illud de patre dictuĩ ẽ: & amodo cog.¬
noscetis eum ce indistis eũ. Dictũ est enini
propt omi modã similitudinẽ quȩ illi cũ
patre est: ut ideo amodo dicerent᷑ nosse pa.¬
trem. quia nouerant similẽ filiũ. Ergo iã¬
filium sciebant: ce si non om̃s certe quidã
eoꝵs quib dicit᷑. et quo uado scitis. & inam
scitis. Ipse est enĩ uia. Sed patrẽ nesciebant:
ideo audiunt. Si cognouissetis me et patrẽ
ieũ utiq cognouissetis. Per me utiq & illii.
Alius enĩ ego sũ: alius ille. Sed ne putaren
dissimilẽ: & amͦ inquit cognoscetis eũ. &¬
mũ filuĩ: sed ammonẽdi fuerant talẽ esse
etiã patrẽ quẽ nondũ uidebant qualis est
filius quẽ uidebant. Et adhoc ualet qͦd
postea philippo dicit᷑. qui uidet me iudet
& patrẽ: non qđ ipse est &e pater et filius.

Expanded text:
to tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, to tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Escitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscitis eum. mum Filium. Sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem, quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. nemo uenit ad patrẽ. nisi ꝑ me. Demn.¬
de subiungit &e amodo cognoscetis eũ & u
distis eũ. Sed philippus unus ex apłis qͥd
audierit non intelligens: dñe ostende
sũ: & ñ cognouistis meͦ ł hilippe: qui
udet me. uidet & patreni. Eece increpat.
quod tanto tempore cũ ipsis erat oe ñ cog:¬
noscebat᷑ Nonne ipse dixerat et quo ego
uado scitis & uiã seitis. &e se nescire dicen¬
aes eos scire conuicerat addendo atq dicen.¬
do.ego sum uia. & ueritas. & uta: Quo¬
modo nunc dicit. tanto tempore uob cũ
si ce non cognouistis me: cĩ ꝓfato & qͥ
iret et uiã scirent ñ ob aliud nisi qt ipsũ
udq: seirent: Sed facile isti soliuitꝰ questio.
s dicamꝰ quod eum aliqui eos sete haret
aliqui nescrelunit. atq inhis qui nescielũt
o pbuleppus erat: ut quod ait &e qus ucan
oo scirtis et uiã scitis ulis cdrise intelig it᷑
qui sciebant. non philippo eui dictũ est tan¬

Expanded text:
ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquisum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tan
Abbreviated transcription (Latin):
uita quod: ipse hoc erumis: cũ in ila
inta hoc est in ipso eẽ. xꝑiinus: Nõ utiq
quia ipse existendo uita habet uitĩ s ipse
est quod habet. & quod uita est in ipso ipse est
in se ipso. Nos autem ñ ipsa uita: sed ipsuis
uitȩ participes sumꝰ. Atq ita ibi erimus.
ut in nobis ipsis ñ quod ipse est esse possimꝰ:
s nos ipsi ñ uita ipsũ habeamꝰ uitã. qui
se ipsũ habet uitã. eo qͦd ipse sit uita. Denio
ipse & in se ipso ẽ. iminutabilit: & in patre
inseparabilit̾. Nos uͦ cum in nobis ipsis esse
uoluissenius. ad nos ipsos turbati sumus.
unde illa uox est ad me ipstim turbata ẽ.
anuna mea: atq in deterius cõimitati. neq
id quod fuimus manere potuimꝰ. Cũ autẽ
nit ad patrẽ nisi ꝑme: manentes in illo
nec apatre nos quisquã poterit separare
nec abillo. Cõnectens itaq consequentia
p̃cedentib: si cognouissetis me inquit &¬
patrẽ meũ utiq cognouissetis. Hoc est qđ

Expanded text:
vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita habet vitam, et ipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipso: nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus, atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autemnit ad Patrem nisi per me; manentes in illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognoPatrem meum utique cognovissetis. Hoc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xerat dñs & si abiero et preparauero uob
locum. iterũ uenio & accipiã uos ad me¬
ipsũ: ut ubi ego sũ et uossitis. Deinde
addiderat. & quo ego uado scitis. & uiã
scitis: nichilq aliud ostendit esse qͦd dixit.
nisi quia ipsii sciebant. Quid gͦ essoe ire
ad se ipsũ ꝑse ipsĩ. quod etiã discipłis pre.¬
stat ut eant ad spsũ ꝑ ipsũ: ut potuiuius
pristino sermone iam diximͦ. Quod itaq
ait ut ubi ego sum & uos sitis: ubi futu.
ri erant nisi in ipso Ae ꝑ hoc ẽ etiam
ipse inseipso: &e ideo ibi illi tibi &e ipse
id÷ in ipso. Ipse est igit᷑ uita ȩterna in
qua futuri sumus. cũ acceꝑit nos ad se:
et uita ipsa eterna quod ipse est in ipib est:
ut ubi ẽ. ipse & nos simus. hoc ẽ. in ipso.
Sicut enĩ pater habet uitã in semet ipso. &
utiq non aliud est uita quã habet nisi qđ
est ipsẽ qui hanc habet: sic dedit & filio ui¬
tam habere in semet ipso. cũ ipse sit eadẽ
uta quã habet insemecipso. Numqͥd nos

Expanded text:
 si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid autem nos
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: ardentẽ habeat lucernã. ut exhibe
est pascenda familia. Exhac uob̃ quantũ
dignet᷑ auxilio. Auferat a nobis dñationẽ
prauȩ cupiditatis: donet onũb ꝓfectũ ce ꝑ¬
seuerantiã caritatis. Lumbos nr̃os ipse pre¬
cingat. lucernas ipse ardere faciat ardentes¬
q custodiat: ut nec refrigescat nr̃a carittas.
nac aliquando nobis dominet᷑ iniquitas.
s dñs ac redẽptor nr̃ oñib gr̃am tribuat.
unĩsis donũ scẽ illuminationis ac iur¬
tutis infundat. Nobis donet ut qđ ab illo
audimꝰ recte intelligamus sicut oportet fã¬
ciamus. uob̃q faciendũ sermone suffici¬
enti & congruo p̃dicemus: uob quoq do¬
net ut quod ab illo ꝑseruos eius auditis.
et corde intelligłtis. &x oꝑe faciatis. Hoc̃ gͦ
diuina miscd̃ia oꝑet᷑ in om̃ib nobis. ut
nos quos uoluit esse dispensatores. fideles
faciat & prudentes: uos quoq faciat hu¬

Expanded text:
peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeapeccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeaest pascenda familia. Ex hac vobis , quantum dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatis, et opere faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat ob
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ habeat lucernã. ut custodiat castitatem.
Precinctos habeat lũbos ut aliquid alienũ
nec rapiat nec furetur: ardentẽ habeat lu¬
ut de suo miscdit̃ oꝑetuur: Precinctos habeat
lumbos ut minorẽ non opprimat:: arden¬
tẽ habeat luc̃nã: ut opp̃sso uelamen iuste
dũtaxat defensionis unpendat. Precinctos
habeat lumbos ut habenti ñ auferat cibũ:
ardentẽ habeat luc̃nã. ut ȩsurienti tͥbuat
alim̃tũ. P recinctos habeat lumbos ut ñ ex.¬
poliet uestitũ: ardentẽ habeat lucernã.
ut uestiat nudũ. P recinctos habeat lũbos
ut domũ nullius inuadat: ardentẽ habe¬
at lucernã ut ꝑegrinos. xp̃i libent̃ susci.¬
piat. Precinctos habeat lumbos ut fugiat
elationẽ: ardentẽ habeat lucernã. ut ser¬
uet humilitatẽ. Precinctos habeat lumbos.
ut expellat inuidiã ase &e liuorẽ: arden¬
tẽ habeat lucernã. ut purã cunctis exhibe¬
at caritatẽ. Precinctos habeat lumbos ut
ñ exhibeat m̃bra sua arma iniquitatis

Expanded text:
tem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat luut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbbuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ds unus instituit: unus dñs dedit.
Et si sunt utriusq testam̃ti diuersa ꝓ den¬
porib sacram̃ta: concordat tam̃ in utipu
salutis humanȩ sententia qua p̃cipit᷑ ut
ñ peccemus. & iubet᷑ ut bonis oꝑib insis¬
uiII. tamus. P recipit itaq dñs ꝑ beatũ dauid
dicens. Declina amalo et fac bonũ. Pisarã
quoq om̃s his admonet uerbis. Auferte.
malũ cogitationũ ur̃arũ ab oculis meis:
quiescite agere ꝑuerse:discite benefacere.
Hoc gͦ nunc dñs ꝑse ipsum p̃cipit: qd nob̃¬

Expanded text:
mentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; mentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc ergo nunc Dominus per seipsum praecipit , quod nob
Abbreviated transcription (Latin):
uelimus acciꝑe: nichil in eo cõ-¬
modi sp̃ualis possumus inueni¬
re. Quid enĩ proficit ad animȩ salutem:
si aliquis corporalit aut lumbos suos¬
p̃cingat aut lucernã accendat: Alia gͦ
in p̃cinctis lumbis & luc̃nis ardentib
quęrenda est intelligentia sp̃ualis: quȩ
scilicet diuino sit p̃cepto condigna: quȩ
nr̃ȩ saluti congrua reꝑiatur ee cõmoda.
Neq enĩ frustra quodã loco ipse dñs ait.
uerba quȩ ego locutus sũ uobis: sp̃s et
uita sunt. In lumbis itaq concupiscentia
carnalis ostenditꝰ᷑ : in luc̃nis uero fides
& caritas xp̃iana monstratur. Iubens igit᷑
dñs lumbos nr̃os p̃cingi: concupiscentaᷤᷤ
carnis sine dubio p̃cipit refrenari. Impe¬
rans autẽ ut lucernas ardentes habeamꝰ:
hoc utiq ubet ut & lumine uerȩ fidei
splendeamus. et scẽ caritatis oꝑib ferue¬
amus. Iubens ut sint lumbi precincti:
Ista quȩ deeugłio ꝓposuimus: cũ ꝓpħiciꝰ¬
S
sermonib conferamus. Utrũq enĩ testa¬

Expanded text:
velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testa
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eyrographũ teophilus igne cremauit.
Deuide suffragante clero & popło ductus
ad altare. cũ sacro sc̃am cõmunionẽ de ma¬
nu ep̃i ore susciꝑet: facie refulsit ut sol.
Per actoq deinceps triduo cũ laudib in
eccła pie matris dñi ꝑ quã reconciliatus
fuerat a laborib suis beato fine quieuit.
Talib gͦ factis approbat᷑: quia dm̃ mat̃
imꝑiosa est ubiq magnifica. certe cui ꝓ¬
nũ est scos angłos in mynisteriũ mitte¬
re: & ad beneplacitũ suũ inferoꝵ pacta
quassare. His quoq &e aliis infiniti nu¬
meri beneficiis quȩ uel scripta sc̃. uel
passim uigi sentiuntꝰ᷑ effectu. & iustis et
igit᷑ iusti ad eam cũ basilio laudantes
ac benedicentes. effectũq celerẽ suis scĩs
desidiis postulantes: sine dubio ꝑcep¬
turi. Ueniant autem peccatores cum deo¬
philo tundentes rea pectora cũ interno
fletu: ipsi quoq uere peniteant deside¬
ratan ueniã adepturi. De quoꝵ nume¬

Expanded text:
tum chirographum Theophilus igne cremavit. tum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pronum est sanctos angelos in ministerium mittere, et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur effectu, quod et justigitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum nume
Abbreviated transcription (Latin):
uid multa: Respexit hunc ꝓpicia
parens de impietate coarguit: ad xp̃i cõ-¬
fessionẽ reconfortauit. Consolata ẽ. do¬
lentem pollicendo ueniã: & ne dubita¬
ret deꝓmisso. supradictũ cyrographũ di¬
abolo potent̃ ereptũ captiuo reddidit in
pignus lib̾tatis. Quod cũ eiugilans supͣ
pectus suũ positũ inueniret: quã letus
extiterit. quã pio affectu uoces exultati¬
onis & confessionis ediderit: non ẽ. fa-¬
cile dictui. Noctẽ uͦ illã consecuta ẽ. dñi¬
ca dies. qua teophilus quasi cũ dño amor¬
tuis resurgens: ep̃o se corã popło p̃senta¬
uit. & rem sicut erat exposuit. Uideres
popłm modo exauditu tam horrendi sce-¬
leris expauere. modo considerata mnaciȩ
uultuq pęnitentis pie col lacrimari: s
audito quantã & quã celerẽ miscd̃iam
fuerat consecutus. om̃s qui mala consci¬
entia triti pene defecerant: ad spẽ ueniȩ
cũ gaudio respirabant. Iam uͦ ut rembre.¬
ui fine concludã: ep̃o iubente male cau¬

Expanded text:
uid multa? Respexit hunc propitiem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem excitans. Consolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabolo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis ediderit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cau
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝓpħicũ sacrificiũ potius quã miscdiã
querebant. At uͦ dñs qui sicut scriptũ ẽ.
ꝑ transiuit benefaciendo & sanando om̃s
oppressos adiabolo. et quotiens templũ in
re nescios. contumaces redarguere. uł etiã
foras deturbare. quã uictimas studiit
offerre: liquet utiq quia uoluntatis di¬
uinȩ quã ꝓpħa monebat iussa ꝑfecit. mi¬
scdiȩ uidelicet opus exequendo. de ñ sacri¬
ficuĩ tale offerendo. Qui etiã rep̃hensoeib
suis quare cũ publicanis &e pecatoribus
manducaret. racionẽ reddere ñ despexit:
ut uel sic eos a suꝑuacua murmuratione
cohib̾et. atq ad sequenda pietatis suȩ dona
ꝓuocaret. Non enĩ inquit ueni uocare ui¬
stos s peccatores. Iecirco igittir dñs pecca¬
toꝵ conuiuia frequentabat: ut inuitatores
suos docendo cȩlestes inuitaret ad epulas.
Sed mouet fortasse aliquẽ quomͦ dñs dixe¬
rit se ñ uenisse ad iustos s magis ad para¬

Expanded text:
nem propheticum sacrificium potius quam misericordiam nem propheticum sacrificium potius quam misericordiam quaerebant. At vero Dominus, qui, sicut scriptum est, petransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, et quoties templum intrre nescios, contumaces redarguere, vel etiam foras deturbare, quam victimas studuit offerre, liquet utique quia voluntatis divinae, quam propheta monebat, jussa perfecit, misericordiae, scilicet, opus exsequendo, et non sacrificium celebrando. Qui etiam reprehensoribus suis quare cum publicanis et peccatoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad pecca
Abbreviated transcription (Latin):
rũ maior nemo est de se ioħes aꝑtissime di-¬
cat. non potest homo ase acciꝑe quicquã.
euntes autem discite quid est miscdiã uo¬
lo & ñ sacrificiũ: eis dẽ pharis eis de falsa
iusticia tum̃tib ȩtiã consiliũ correctionis os¬
tendit. Admonet namq eos ut ꝑ oꝑa mise.¬
conquirant: & ñ contẽptis pauꝑũ necessita¬
tib ꝑ oblationẽ sacrificioꝵ dñm placare
confidant. P roposuit autẽ eis testimoniũ
de ꝓpħa. & hoc illos euntes discere iuissit:
euntes uidelicet a temeritate stultȩ uitupe¬
rationis ad diligentiorẽ scripturȩ scȩ medi¬
tationẽ: ut qui eũ peccatores suscipientẽ
contra scripturarũ decreta facere calũpni¬
abant᷑ ipsi se potius intelligerent quȩ essent
dĩ p̃cepta nescisse. uel agnita ñ fecisse. Qui
enĩ cotidianis in templo oblationib instan¬
tes. nulla delinquentib compassione mise¬
rebantur: patet ꝓfecto quia contra sermo¬

Expanded text:
rum major nemo est, de se Joannes apertissime dirum major nemo est, de se Joannes apertissime dicat: Non potest homo a se accipere quidquam, Euntes autem discite quid est: Misericordiam volo, et non sacrificium? Iisdem Pharisaeis de falsa justitia tumentibus etiam consilium correctionis ostendit. Admonet namque eos ut per opera miseconquirant, et, non contemptis pauperum necessitatibus, per oblationem se sacrificiorum Dominum placare confidant. Proposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit: euntes videlicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta facere calumniabantur, ipsi se potius intelligerent, quae essent Dei praecepta nescisse, vel agnita non fecisse. Qui enim quotidianis in templo oblationibus instantes, nulla delinquentibus compassione miserabantur, patet profecto quia contra sermo
Abbreviated transcription (Latin):
illi deinceps ad herere disponebant. Erra¬
bant ergo pharisei: qui nec aliena nec sua
saltem corda nouerant. Sed qui nouit occul¬
ta cordis. qui uenit querere & saluũ facere
qđ perierat: & eos quos iã penitentes sus¬
ceꝑat amplius infide confocrtat. & eos quos
adhuc suꝑbos tolerat et impios. ad humili.
tatis ac pietatis grͣam ꝓuocat. Nam sequitur.¬
Non ẽ.opus ualentib medicus: sed male
habentib. In eo enĩ quod male habentibus
medicũ se ad uenisse testatur. auget spẽ ob-¬
tinende sanitatis & uitȩ: eis qui de peccatoꝵ
suorũ languore turbati. saluatoris ac uiii.¬
ficatoris magisteriũ iam sequi ceꝑant. In
eo autem quod ualentib non opus ẽẽ. me-¬
dico dicit: illoꝵ temeritatẽ redarguit. qͥ
de sua iusticia p̃sum̃tes. graciȩ cȩlestis au¬
xiliũ querere detrectabant. Quis namq¬
ita iustus esse potit. ut diuina opitulati-¬
one ñ egeat: cũ ille quo int̾ natos mulie¬

Expanded text:
illi deinceps adhaerere disponebant. Errailli deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pietatis provocat; nam sequiturNon est opus valentibus medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus esse poterit, ut divina opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiendis oꝑam damus. Intrat uero ut
& ille nobiscũ & nos cũ illo cenemꝰ: quia
in cordib electoꝵs ꝑ amoris sui gr̃am in ha¬
bitat. ut & ea semꝑ luce suȩ p̃sentiȩ refici-¬
at. quatinus ad suꝑna defideria magis
magisq ꝓficiant. & studiis eoꝵ cȩlestib
quasi gratissimis dapib ipse pascat᷑. Seqͣr.
Et uidentes pharisȩi. dicebant discipłis eiꝰ.
Quare cũ publicanis & peccatorib mandu¬
cat magister uester: Dupplici errore tenẽ¬
tur pharisei. cũ magistro ueritatis desus-
cia longe discesserant. & eos criminabant᷑
in uistos qui resipiscendo apeccatis. ñ parũ
iam iusticiȩ propinquabant. Inuidia nãq
frat̾nȩ salutis obcecati recolebant quia publi¬
canus erat maths. publicani & peccatores
erant multi alii qui cũ dño discumbebant:
sed meminisse nolebant quia idẽ Matheus
sicut lucas scribit relictis om̃ib qͣ gerebat
secutus ẽ eum. Sed & alii publicani & pec¬
catores eo animo discũbebant cũ illo: quo¬

Expanded text:
Intrat vero, ut et ille nobiscum, et nos cum illo coenemus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur. Sequitur: Et videntes Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum peccacat Magister vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei, cum magistro veritatis de susctia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis non parum jam justitiae propinquabant. Invidia namque fraternae salutis obcaecati recolebant, quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et mittebant coronas suas ante thronũ.
O portet namq ut quotiens ȩterni regis
magnificentiã in sc̃ĩs eugłioꝵ libris pre¬
dicari cognouerimus. ꝓcidamus humi¬
imploremus: & quicqͥd boni oꝑis hab̃e
gr̃e tribuamus. qui sedens inthrono pa.¬
tris una cũ sp̃u scõ uiuit & regnat ds̃.¬

Expanded text:
as ante thronum. Oportet namque ut quoties Regis aeterni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiimploremus, et quidquid boni operis habere atiae semper tribuamus qui sedens in throno Patris una cum Spiritu sancto vivit et regnat D
Abbreviated transcription (Latin):
miserando atq eligendo uidit. ait illi.
Sequere me. Sequere autẽ dixit. imitare:
sequere dixit: ñ tam incessu pedũ quam
erecutione morũ. Qui enĩ sedicit in xp̃o
manere. debet sicut ille ambulauit &
ipse ambulare: quod ẽ. non ambire tre¬
nac ñ caduca lucra sectari: fugere hono¬
res infimos: contẽptũ mundi onmẽ pro
cȩlesti gła libent̃ amplecti: cunctis ꝓdesse:
iniurias nulli inferre: at sibi illatas pa¬
tient̃ sufferre: s & inferentib adño ue¬
głam querere: quot qͦt ualet secũ ad amo¬
rem suꝑnoꝵ erigere. Hȩc &e huiꝰ modi
gerere:xp̃i est uestigia sequi. Et surgenꝰ
inquit secutus est eũ. Non ẽ. mirandũ qt
publicanus ad primã uibentis dñi uat
t̾rena quȩ curabat lucra reliquerit: Si¬
q neglectis. illius comitatui quẽ nil di¬
uiciarũ habere cernebat. adheserit. Ipse
in uisibili instinctii ut se sequeret edocu¬
it: infundens m̃ti illius lum̃ gr̃ȩ sp̃ualis
qua intelligeret quia is qui a temporalib

Expanded text:
miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: quod est non ambire terrena, non caduca lucra sectari, fugere honores, contemptum mundi omnem pro coelesti gloria libenter amplecti, cunctis prodesse, amare, injurias nulli inferre, at sibi illatas patienter sufferre, sed et inferentibus a Domino veam quaerere, quotquot valet secum ad amorem supernorum erigere. Haec est hujusmodi gerere, Christi est vestigia sequi. Et surgens, inquit, secutus est eum. Non est mirandum quod publicanus ad primam jubentis Domini vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui, quem nil divitiarum habere cernebat, adhaeserit. Ipse invisibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens menti illius lumen gratiae spiritualis, qua intelligeret, quia is a temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit ianuã introibo ad illũ et cenabo
cũ illo & ille mecũ. Stat quippe dñs ad.ui
ostiu̾ et pulsat: cũ memoriã suȩ uolũ¬
tatis uel ꝑ os docentis homiis. uel ꝑsuã
intus inspirationẽ cordi nr̃o infundit.
A udita autẽ uoce eius ianuã ut recipia.¬
tur aꝑimus: quando illius siue secretis
siue aꝑtis ad monitionib libent̃ afsensũ

Expanded text:
ruerit januam, intrabo ad illum, et coenabo ruerit januam, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Stat quippe ad ostium Dominus et pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiatur aperimus, quando illius sive secretis sive apertis admonitionibus l
Abbreviated transcription (Latin):
bant: testante eugłista marco qui dicit. Mul¬
a prblicani & peccatores discumbebant cũ
ĩħi & discipłis eius. E rant enĩ multi: qͥ
et sequebant᷑ euni. Notandũ autẽ qđ lu¬
cas hȩc referens dicit quia d̾ns in domo
eiusdẽ mathi cũ publicanis discubuerit:
&e quia ipse conuiiũ illi magnũ paraue¬
rit. Qui quidẽ matħs quantũ ad generale
udicũ respicit congruã beneficiis cęlesti.¬
bus uicem rependit: ut aquo ꝑennia bo-¬
na sꝑabat illi sua temporalia cõ modaret:
eũ ꝙ corporalib epulis reficeret. qͦ tpso
donante gustũ sp̃ualis acceꝑat suauitatis.
Porro si altiore intellectu quȩ gesta stͣ inda.¬
gare cupimus: ñ tantũ in domo sua terre¬
stri conuuiũ dño corporale exhibuit. sed
multo gratius illi conuiuiũ domũ pec¬
toris sui ꝑ fidẽ &e dilectionẽ parauit. ip¬
so attestante qui ait. Ego sto ad ostuĩ et
pulso: si quis audierit uocẽ meã & ape¬

Expanded text:
bant, teste evangelista Marco, qui dicit: Mulbant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant cum Jesu et discipulis ejus . Erant enim multi qui et sequebantur eum. Notandum autem quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convivium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui ait: Ecce ego sto ad ostium, et pulso . Si quis audierit vocem meam, et ape
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ penitentiȩ et indulgentiȩ pu.¬
blicanis &e peccatorib tribuit. Nõ enim
dubitandũ quia ptiblicani ce peccatores
esse desierant. qui cũ iħu et discipłis eiꝰ
discumbebant: nec si in peccatis ꝑseuera¬
re decernerent. ei qui sine peccato ẽ. cõ.¬
uesci auderent. Publicani quippe uocã¬
tur. qui uel publice scelerib fedant᷑: uel
publicis implicant᷑ negociis. quȩ sine pec¬
cato aut uix aut nullatenus ualent ao¬
& doctor gentium erat futurus. in pͥma
sua conũsione peccantiũ post se gregẽ
trahit ad salutem: officiũq eugłirandi
qđ ꝓficiente merito uirtutũ erat exple-¬
turus. a primis iã fidei suȩ rudim̃tis in¬
cipit. Neq enĩ solũ qui frẽm ũbo erudit.
sed etiã qui exemplo ad meliora conũtit.
minister uĩ gerit doccoris. Deniq idem
publicani ñ tinc solũ modo cũ dño discũ¬
bebant. uerũ & deinceps abiectis scłarib ne.¬
gociis ad nuitationẽ matħi illũ sequi gaude¬

Expanded text:
dulgentiae publicanis et peccatoribus tribuit. Non enim dubitandum quia publicani ac peccatores esse desierant, qui cum Jesu et discipulis ejus discumbebant; nec si in peccatis perseverare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent a Apostolus et doctor gentium erat futurus, in prima sua conversione peccantium post se gregem trahit ad salutem, officiumque evangelizandi, quod proficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doctoris. Denique iidem publicani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaude
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ popłi mei qui ẽ. in egypto & ge¬
mitũ eoꝵ audiui: & descendi liberare cos.
Uidit gͦ hominẽ : miseratus ẽ. eum qui
humanis tantũ studiis deditus. nec dũ
q eugłico nomine dignus exuiterat. Uidit
sedentẽ in theloneo: ꝑtinaci iudelicet
animo temporalib lucris inhiantẽ. Ma-¬
theũ inquit nomine. Matħs hebraice.
latine dicit᷑ donatus. Quod ꝓfecto nom̃
illi apte congruit: qui tantũ suꝑne gr̃ȩ
munus accepit. Nec p̃tereundũ: qđ idẽ .iIiͣi
Matħs erat dionimos. Nã &e leui uocabat᷑.

Expanded text:
qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum . Vidit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis deditus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, Matthaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui tantum gratiae supernae munus accepit. Nec praetereundum est quod idem Matthaeus erat binomius, na
Abbreviated transcription (Latin):
est dat testimoniũ. Int̃pretat᷑ eiũ acdditꝰ
siue assũptus: significans qr assũptus ẽ.
ꝑelectionẽ adño. & additus ad numerũ
gradus apłici. Hoc autẽ illũ nomine marcꝰ
& lucas in hac lectione magis appellare uo¬
luerunt: ne consortẽ oꝑis euglici de pris¬
ca conũsatione palã notabilẽ redderent.
At uero ubi ad describendũ duodeci apło¬
rũ catalogũ ꝑuenerunt: tacito leui uo¬
cabulo. matheũ illũ aꝑte ñcupauert̃. Por¬
ro ipse matħs uxta hoc quod scriptũ est
iustus prior accusator ẽ. sur uenit amicus
eius & inuestigauit eum: uulgato se no¬
mine appellat cũ de theloneo uocatũ nar.
rat. Sed & incatalogo apłoꝵs. cũ addita¬
m̃to se publicanũ nominat. Thomas in¬
quit & matħs publicanus: quatinus ꝑ¬
hoc maiorẽ publicanis &e peccatorib adi¬
piscendȩ salutis confidentiã prebeat. Quã
docendi formulã paulus quoq secutꝰ ait.

Expanded text:
. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. Porro ipse Matthaeus, juxta hoc quod scriptum est, justus prior accusator est sui, venit amicus ejus et investigavit eum, vulgato se nomine vocat, cum de telonio voAl., catalogo apostolorum cum additamento se publicanum cognominat. Thomas, inquit, et Matthaeus publicanus, quatenus majorem per hoc publicanis et peccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. Quam docendi formulam Paulus quoque secutus, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
torũ dispensator inciꝑet. Quod ob id utiq
ꝓuidentia suꝑna fieri disposuit: ut nul
scelerũ a sꝑanda uenria reuocaret: cũ hunc
tantis mundi nexib absolutũ. tam cȩlestẽ
factũ conspiceret: ut cõmunicato cũ angłicis
spiritib uocabulo. eugłista nominaret᷑ &
esset. Uidit inquit homine̾ iħc sedentẽ in .iiͭ i.¬
theloneo matħm nomine: & ait illi. Seque

Expanded text:
torum dispensator esse inciperet. Quod ob id utique providentia superna fieri disposuit, ut nullscelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset. Vidit, inquit, Jesus hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine, et ait illi: Seque