comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃e gaudium suũ ñ in futoꝵ remu¬
neratione hec ĩ sc̃itate uite s in
sua t̾atum dignitate ꝯstituant.
et dũ tales eẽ. qͣles credunt amat:
sibi: ñ sint de sua correctione sol¬
liciti. Quis ñ intelligat tales si ĩ
talib ꝑseuerent. nec se ante finẽ¬
uĩte presentis em̃dent. cõtẽplati¬
ue uite participes eẽ ñ posse. Ad
qͣm nõ ꝑueniunt. nͥ qui studue
unt ẽẽ. quod fc̃i ft̃. Nõ affectant
uidi: s eẽ qd̾ sunt. Nõ alienis lau¬
dib s morib suis eximii. Neo
sclũ de sua dignitate. s potius
de sacerdotalis uite nobilitare
ꝯspitui. Qui ft̃ nõ apłłatione
tenus s uͥnte potisices uite cõ¬
teplatiue capaces. ⁊ gandiorum¬

Expanded text:
si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales esse, quales credunt, amantsibi, non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem praesentis vitae emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? Ad quam non perveniunt, nisi qurint esse quod facti sunt, nec affectant videri, sed esse quod sunt, non alienis laudibus, sed moribus suis eximii: nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotũ ac fideliũ caput clariora
m̃bra futuri st̃: At si quod absit
scłaribꝰ negociis ĩplicati. fundoꝵ
t̾minos sine t̾mino cupiditatis
extendant. Ac se passim exqͥsitis

Expanded text:
cerdotum ac omnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis extendant ac se passim exquisitis
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt ꝑfectionis sue negocio.⁊
astulticia sapientie scłaris au̾si.
u̾bo dĩ infatigabilit̾ uacant sa¬
pientes ueracit᷑ fiunt : elestia sapi¬
tint. t̾rena despiciunt Contradi¬
ates sane doctrine redarguunt
obed entes instituunt scĩs u̾ͥtuti¬
bus. quib in dies singłos fiant
deo ꝓpuiquiores. incũbunt tam
suis. qua om̃iũ qui ꝑ eos erudiat᷑
ꝓuectibꝰ dari. Hic quidẽ uelut gꝰ¬
yum quenuã ctẽplatiue utte quo
Sibi iam ieternũ felices effaiti¬

Expanded text:
sistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo sed ibi jam in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
telligit. qͣndo ⁊ ubi possir
eius ꝑfectio cõprehendi. ñ ddubita-¬
bit eccłiarũ pͥncipes. uite cõtẽpla¬
tiue posse ⁊ debere fieri sectatores.
Quia siue scđm opinione quo¬
rundam. nichil aliud sit uita cõ¬
tẽplatiua. qͣm rerũ lai entium
fi nuraꝵꝙ noticia. sia uacatio
ab om̃ibꝰ occupatiõib mundi. siue
diuinarũ studiũ litterarũ. siue qd̃
probat᷑ eẽ ꝑfectius ipsa uisio dĩ.
Nõ uideo quid ĩpedim̃ti scĩs sacer¬
dotibus possit afferri. quo minꝰ
ad hec qͣtuor q̃ cõmemoraui ꝑue¬
niant. Duo enĩ. pͥmũ ⁊ ultimũ idẽ
rerum latenciũ futurarũq noticia.
⁊ ipsa uisio dĩ: in cõꝑabilit̾ p̃stan¬

Expanded text:
telligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter p
Abbreviated transcription (Latin):
In sithia
ciuitate thomis: natł scõꝵ
cuagrii ⁊ benigni. Thessalo-¬
nice: passio scãꝵ uirginũ
agapis ⁊ cionie. sub diocle-¬
ciano que primo in carcerẽ
macerate. post in ignem mis¬
se. sed initacte a flammis.
Dost oronem ad dñm fusã
animas reddiderunt.Apud tau-¬
romenium sicilie: beati pancra¬
cii.

Expanded text:
In Scithia civitate Thomis, natalis sanctorum Evagrii et Benigni. Thessalonicae, passio sanctarum virginum Agapis et Chioniae sub Diocletiano, quae primo in carcere maceratae, post in ignem missae, sed intactae a flammis, post orationem ad Dominum fusam, animas reddiderunt. Apud Tauromenium Siciliae, beati Pancratii.
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitius formidandũ. ne qui
placare posseirã credit᷑ hanc ip̃e
ex ꝓpͥo reatu mereat᷑. Cuncti liqͥdo
nou̾muf. quia cũ is qui displicet
ad intercedendũ mittit᷑: iratus
animus ad deteriora ꝓuocatur.
Qui ad huc desideriis t̾renis as¬
tͥngitur: caueat ne districti irã
iudicis grauius accẽdens. dũ loco
delectatur głie: fiat subditis auc¬
tor rine: Sollerter se quisq
metiatur ne locum regiminis
assumere aucdeat: si ad huc ĩse
uitium dampnabilit̃ regnat:
Neis quẽ crimen depͣuat ꝓpͥum:¬
intercessor fieri appetat ꝓ culpis
aliorũ:¬

Expanded text:
sollicitius formidandum, ne qui sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereacognovimus, cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatuQui adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter se quisque metiatur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprintercessor fieri appetat pro culpis alioru
Abbreviated transcription (Latin):
uectibus letatur. Addignitatem
pontificalis excellentie recte ꝑue-¬
nit: qui ita se imitabilẽ cet̾is. in
cunctis que agit insimuat. ut ĩt̾
eos ñ habeat. qd saltim detras¬
actis erubescat: Qui sie studet
Qui oronis usu exꝑim̃to iã didi¬
cit: quod obtin̾e a dño que popos¬
cerit possit: Cui ꝑ affectus sui uo¬
cẽ.iam qͣsi specialit̾ dr̃. Ad huc lo¬
quẽte te.dicam ecce adsum. Si for¬
tasse qͥsqͣm ueniat ut ꝓse ad intͣ-¬
cedendũ nos apud potentẽ quẽ¬
piam uirũ. qui sibi iratus. nob̃ uͦ
ẽ incognitus ducat: ꝑtinus res¬
pondemus. Adint̾cedendũ uenire
ñ possumꝰ: qͥa familiaritatis eiꝰ
noticiã ñ habemus: Si gͦ homo
apud hominẽ. de quo minime
p̃̾sumit fieri int̾cessor erubescit. qͣ
m̃te apud dnm̃ int̾cessionis locũ
ꝓ populo arripit. qͥ familiarem
Aut ab eo quomͦ aliis ueniã pos¬
tulat. qͥ utrũ sit sibi placatus ig¬
norat: Quainre ẽ ad huc aliud̃

Expanded text:
ofectibus laetatur. Ad dignitatem ofectibus laetatur. Ad dignitatem pontificalis excellentiae rite pervenit qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat; qui sic studet qui orationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit; cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te dicam: Ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesumit, fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit qui familiarem Aut ab eo quomodo aliis veniam postulabit, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud
Abbreviated transcription (Latin):
re.quosdam uͦ in iniqͥtate ꝑsift̾e̾.
occulta om̃ipotentis dei iudicia
mirant᷑. s penitrare ñ possunt.
Obtupescunt enĩ: que ñ intelli-¬
gunt. Ille modis om̃ib debet ad
exemplũ uiuendi ꝑtrahi: qͥ cũctis
carnis passionib moriens. ia spi-¬
ritualit uiuit. Qui ꝓsꝑa mũdi
pꝰposuit. qͥ nulla adu̾sa ꝑtimescit:
qui sola et̾na desiderat. Cuiꝰ intẽ¬
cioni bñ ꝯgruens: nec om̃ino ꝑ
ĩbecillitatem. nec ualde ꝑ ꝯtume-¬
liam corpus repugnat.Ipse ni¬
chilo minus ad dignitatẽ pasto¬
ralis officii debr ꝓuehi: qui ad
aliena capienda nõ ducitur.s ꝓpͥa
largit᷑. Qui ꝑ pietatis uiscera citiꝰ
adignoscẽdum flectitur. s nõ plꝰ¬
qͣm decet ignoscens ab arce rectitu¬
dinis indinatur. Qui nulla illi¬
cita ꝑpeirat: s ꝑpetrata ab aliis
ut ꝓpria deplorat. Qui ex affectu
cordis: aliene infirmitati cõpatit᷑.
Sicq in bonis ꝓximi: sic̃ in suis ꝓ-¬

Expanded text:
re, quosdam vero in iniquitate persistere, re, quosdam vero in iniquitate persistere, occulta omnipotentis Dei judicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem, nec valde per contumeliam corpus repugnat. Ipse nihilominus ad dignitatem pastoralis officii debet provehi qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nusquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur: qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi, sicut in suis pr
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. antiqui patres nr̃i pastores
et ñ reges hominũ fuisse memo¬
rantur. Necesse ẽ gͦ ut rectores a
subditis timeantur: qͣndo ab eis-¬
dem deum minime timeri dep̃-¬
hendunt. Ut humana saltem
formidine peccare metuant: qui
diuina iudicia ñ formidant. Neqͣ-¬
quã p̾positi ex subiectoꝵ timore suꝑ-¬
biant: in quo ñ sũã głiam. s sub¬
ditorũ iusiitiã querunt. In eo aũt
qd metũ sibi a ꝑuerse uuentibus
exigunt: qͣsi nõ hominib. s anima¬
libus dñantur. Quia udelicet ex
qua parde bestiales sunt subditi:
strati. facies sc̃e eccłie sunt hii qui
ĩ locis regiminũ positiapparent
pͥmi: ut ex eorum specie sit honor
fidelis populi etiam si quid ĩ cor-¬
pore latet deforme: Qui nimirũ
p̃lati plebibus plangunt culpas
ĩ firmantiũ: seq sic de alienis lap¬
sibꝰ ac si de ꝓpͥis affligunt. Sepe
rectores boni dũ quosdam uidẽt¬
uident aduentã post culpas redi¬

Expanded text:
sumus, antiqui patres nostri, pastorsumus, antiqui patres nostri, pastores pecorum, et non reges hominum, fuisse memorantur. Necesse est ergo ut rectores a subditis timcantur, quando ab eisdem Deum minime timeri deprehendunt: ut huformidine peccare metuant qui divina judicia non formidant. Nequaquam praepositi ex subjectorum timore superbiant, in quo, non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, strati. Facies sanctae Ecclesiae sunt hi qui in locis regiminum positi apparent primi, ut ex eorum specie sit honor fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus ac si de propriis affligunt. Saepe rectores boni, dum quosdam vid veniam post culpas redi
Abbreviated transcription (Latin):
tisfactionẽ: de ea que ĩ nobis ẽ spe:
ac si aꝑte dicat. Ut ad portãdam
archã mora nulla p̃pediat: uectes
a cͥculis nunqͣm recedant: Sc̃i ui¬
ri dũ p̃sunt: ñ in se potestat̃e or¬
dinis s eqͣlitatẽ ꝯditionis atten¬
dant: nec preesse gaucleant ho¬
minibus s ꝓdesse: Sciant enira
quod antiqui patres nr̃i ñ tam re-¬
ges hominũ quam pastores peccoꝵ
fuisse memorant᷑. Cum noe dñs filiis-¬
q eius post diluuiũ diceret. crescite.
et multiplicamini ⁊ replere t̾ram:
subditur. et t̾ror ur̾. ⁊ tremor sit sr̃
cuncta animalia t̾re: Hõ quippe aĩa-¬
lib irrationalib. ñ autẽ ceteris ho¬
minibus natura p̾latus ẽ. Iccirco
ei dicit᷑: ut ab animalib ⁊ ñ ab
homine timeat᷑. Quia ꝯtra natu
ram suꝑbire est. ab eqͣli uelle time¬
ri. Cuncti qui p̃sunt. ñ in se pote¬
statem debent ordinis: s eqͣlitatẽ
pẽsare cõditionis: Nam sic̃ p̃fati

Expanded text:
tisfactionem de ea, quae in nobis est, spe . tisfactionem de ea, quae in nobis est, spe . Ac si aperte dicat, ut ad portandam arcam mora nulla praepediat, vectes a circulis nunquam recedant. Sancti viri dum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendant; nec praeesse gaudeant hominibus, sed prodesse. Sciant enim quod antiqui patres nostri non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite et multiplicamini, et implete terram, subditur: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irrationalibus, non autem caeteris hominibus natura, praelatus est. Idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, non ab hram superbire est, ab aequali velle timeri. Cuncti ergo qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam sicut praefati
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ denunciẽt ⁊ qͣsi int̾missi
cirruli archam dñi portent. Llectibꝰ
archam testam̃ti portare: bonis
doctoribꝰ sc̃ãm eccłiam ad rudes in¬
fideliũ m̃tes p̃dicando deduci:
Qui auro qͦq iubentur oꝑiri: ut
cũ sermone. aliis insonant. ipsi ⁊̃
utte splendore fulgescant. Necesse
ẽ gͥ ut qͥ ad officiũ p̃dicationis ex¬
cubãt: a sacre lectionis studio  rece-¬
clant: Ad hoc namq uectes eẽ in
cͥculis arxe̾ semꝑ iubent᷑: ut cum
portari archã oportunitas exigit.
de intͦmittẽdis uectibꝰ portãdi. tar-¬
ditas nulla gen̾etur. Quia uide-¬
licet cũ spũale aliqͥd a subditis
pastor ĩquirit᷑: ignominiosum
ualde ẽ. si tc qͤrat disc̾e.cũ questio¬
nẽ debet enodare. Circuł arche fe¬¬
deris uectes inhereant: ut docto¬
res semꝑ in suis cordibus eloqͥa
sacra meditãtes: testam̃ti archã
sine mora leuent. si qͥcqͥd necesse
est ꝓtinus doceant. Unde bñ pͥmꝰ
pastor eccłie: pastores ceteros am¬

Expanded text:
ntromissi circuli arcam Domini portent. Vectibus arcam testamenti portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. Necesse est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant: ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur: quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tnem debeat enodare. Circulis ergo vectes semper inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes testamenti novi arcam sine mora elevent, et quidquid necesse fuerit protinus doceant. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros ad
Abbreviated transcription (Latin):
ualde est ad culm̃ quisꝙ
regiminis qͣlit̾ ueniat Atq ad
hoc rite ꝑueniens: qualit̾ ui-¬
uat. Ꝙ bene uiuens: qualit̃ do-¬
ceat. Et recte docẽs: infirmitatẽ
cat. Ne aut humilitas accessũ
fugiat: aut ꝑuẽtioni uita cõtͣ¬
dicat. aut urtã doct̾na destruat:
aut doctnam p̃sumptio extol-¬
lat: Prius enĩ appetitum timor
tẽꝑet: post autẽ magist̾ium qd̃
ñ a qͥrente suscipitur uita cõm̃¬
det: Ac deinde necessez. ut pas¬
toris bonũ qd uiuẽdo ostẽdit᷑¬
loquẽdo ꝓpagext᷑. Ad extremũ uͦ
suꝑ est. ut ꝑfecta queq oꝑa cõsi-¬
deratione ꝓprie ĩfirmitatis depͥ¬
mat: ne hoc ante occulti arbit᷑
ocłos. tumor elationis exrĩguat.
Ysaias quoq ꝓpħa ait: Clama
necesses: sicut tuba exalta uocẽ
tuã. Preconis nãq officiũ suscip̃:
qͥsqͥs ad sacerdotium accedit.
Ut ante aduentũ iudicis. qui
t̾ribilit᷑ sequit᷑: ipse scilic cla¬
mando gradiatur: Sac̾dos gͦ
si p̃dicationis÷ nescius. qͣm cla¬

Expanded text:
quisque regiminis qualiter veniat: atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat, et bene vivens, qualiter doceat, et recte docens, infirmitatem cat: ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat; aut vitam doctrina destituat; aut doctrinam praesumptio extollat. 2 Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostendittur Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat; ne haec ante occulti arbitris oculos tumor elationis exstinguat. Isaias propheta ait: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe officium sumit quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam cla
Abbreviated transcription (Latin):
qui a constantio imperatore. ob
tra xp̃ianum nomen mutando
exilia fatigatus. ad ultimum a
fide sapienciaq clarissimi. qui
adriano principi de religione
xp̃iana libros obtulit. Et quod
xp̃s iħ̾c solus esset deus: p̾sente
ip̃o imperatore luculentissime
porauit. Autisiodoro: sandi op¬

Expanded text:
 a Constantio imperatore, ob xtra Christianum nomen mutando exsilia fatigatus, ad ultimum apfide, sapientiaque clarissimi. Qui Adriano pChristiana libros obtulit, et quod Christus Jesus solus esset Deus, praesente ipso imperatore, luculentissime peroravit. Autisiodoro, sancti Op
Abbreviated transcription (Latin):
uinciam. que nuncupattir augus-¬
ta eufratesia: sanctoꝵ martyrum
sergii. ⁊ bachi. sub maximiano im¬
peratore. Quorum bachus tandiu
neruis crudis est cesus: quousq to¬
tus corpore discissus. in confessione
xp̃i emitteret spiritum. Sergius
uero clauatis coturnis pedibus in¬
dutus. cum in fide fixus maneret:
data sentencia iussus est decollari.
Item apud eandem prouinciam: scẽ
Iulie uirginis. que sub martiano
preside martyrium consũmauit.
Eodem die. scõrum mrͣꝵꝵ. macelli.
⁊ apulei. qui ꝑ apłm petrum relic¬
to symone apli̾ce doctrine se tradi¬
derunt: ac post modum sub aure¬
liano consulari martyrii coronã
reportauerunt. sepulti non longe

Expanded text:
ciam, quae nuncupatur Augusta Eufratesia, sanctorum martyrum Sergii et Bachi, sub Maximiano imperatore; quorum Bachus tam diu nervis crudis est caesus, quoadusque totus corpore discissus, in confessione Christi emitteret spiritum: Sergius vero clavatis coturnis pedibus indutus, cum in fide fixus maneret, data sententia, jussus est decollari. Item apud eamdem provinciam, sanctae Juliae virginis, quae sub Marciano praeside martyrium consummavit Eodem die, sanctorum martyrum Marcelli et Apulei, qui per Apostolum Petrum, relicto Simone, apostolicae doctrinae se tradiderunt, ac postmodum sub Aureliano consulari, martyrii coronam reportarunt, sepulti non longe
Abbreviated transcription (Latin):
capiunt: pͥus incipiant cõtẽpn̾e.
qͣm uenerari mandata celestia.
Alit̾ ẽ agendũ erga eos qui nr̃o
cõmittunt᷑ regimini si offendt̃:
atq alit̃ cũ his qͥ nob̾ cõmissi nõ
sunt. Qui si iusti st̃: uenerandi
sunt. Si uͦ delinquunt. ꝓsola
caritate ut locus ẽ corripien di.
st̃. Nõ tñ cũ seueritate: sic̃ hi qui
nob regendi fc̃ cõmissi. Prius do¬
cendi sunt seniores plebis: ut ꝑ
eos infra positi. facilius doceatur.
toris ẽ incipe a laudibus eorũ.
quos salubrit̃ obiurgatos corri¬
gere cupiunt. Sic̃ apłs ad corin-¬
thios facit quos a laudib incho¬
at. ⁊ increpauonibꝰ ꝓblt. Sed
erant apud corinthios: qui et lau¬
de ⁊ increpatiõe digni essent. Ille uͦ
ut om̃iũ utraq ꝯuenire uideant᷑.¬

Expanded text:
capiunt, prius incipiant contemnere capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. 6. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt; 331 qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinqucharitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur.toris est incipere a laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere cupit, sicut Apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios qui et laude et increpatione digni essent  I Cor. ut omnibus utraque convenire videant
Abbreviated transcription (Latin):
Quib si indiscrete manifestent᷑:
statim aut deirahunt aut negli¬
gunt. Prima qͥppe prudentie uͥtꝰ
est: eam quam docere oporteat exi-¬
stimare ꝑsonã. Rudib popłis. seu
carnalib. plꝰ na atq cõmunia. ñ
sumina atq ardua p̃licanda st̃.
ne ĩmensitate doct̾ne oppͥmant᷑
potiꝰ qͣm erudiantur. Unde ⁊ pau¬
lus apłs ait: Nõ potui uob̾ loqui
ñ escam. Carnalibꝰ qͥppe animis:
nec alta nimis de celestibus nec
t̾rena cõuenit p̃dicare. s medio¬
uidit albi coloris. nullis eos cib̾
alit. s tant ũdẽ attendit. don ec
pat̾no colore nigrescant.⁊ sic il¬
los frequenti cibo reficiat. Ita et
eccłie doctor strenius. nisi eos qͦs
docet uiderit ad sũa similitudinẽ
penitencie ꝯfessione nigrescere.
⁊ nitore scłari deposito lam̃tacio¬
nis habitũ de peccati recordatioẽ
induere: utpote ad huc exterio¬
ribus hoc est carnalibus. ñ aꝑit
ĩtelligẽtie spũalis ꝓfundiora
misteria: Ne dum audita non

Expanded text:
quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua, praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et apostolus Paulus ait: Non potui vobis loqui non escam . Carnalibus quippe animis nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare, sed medioviderit albi coloris, nullis eos cibis alit, sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit; ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et, nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, upote adhuc exterioribus, hoc est, carnalibus, non aperit intelligentiae spiritualis profundiora mysteria, ne dum audita non
Abbreviated transcription (Latin):
ea dẽq doctna ẽ adhibenda:
s ꝓ qͣlitate moꝵ diu̾sa exor-¬
tacio erit doctorũ. Nam qͦsdam
in crepatio dura: quosdam uero
exhortacio corrigit blanda. Sicut
ꝑiti medici ad uarios corporis
morbos diu̾so medicamine ser¬
uiunt. ita ut iuxta uulnerũ ua¬
rietates medicina diu̾sa sit: sic
⁊ doctor eccł̃ie singłis qͥbiisq cõ-¬
gruũ doctͥne remediũ adhibebit:

Expanded text:
eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit; sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit;
Abbreviated transcription (Latin):
regim̃: talit̾ erga discipli¬
nam subditoꝵ p̃stare se
debet. ut ñ solum auctoritate. ue¬
rũ etiã hũilitate clarescat. S tñ
ita erit in eo uͥtus hũilitatis: ne
dissoluat᷑ uita subditoꝵ ĩ uitus.
Atq ita auctoritas aderit potesta¬
tis. ne ꝑ tumorẽ cordis. seueritas
existat immoderationis. Hec ÷ ĩ
dei sac̾dotib uera discretio: qua
nec ꝑ lib̾tatẽ suꝑbi. nec ꝑ hũili¬
tatem remissi. Hinc ẽ quod scĩ
cũ multa cõstancia redarguert̃
etiã pͥncipũ uicia. In quibꝰ cum
sũma eẽt hũilitas: loco tñ neces¬
sario lib̾e trãsgressores t̾tiuie in¬
crepabant. Aliquando etiã sub¬
Agnos cat ep̃c seruũ se ẽẽ plebis:

Expanded text:
regimen, taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subAgnoscat episcopus servum se esse plebis,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃latus: ut fr̃ib celłarium
nõ uinolentũ. ñ suꝑbum. nõ¬
nõ tardum. ñ ꝓdigũ. s mori¬
bus honestũ: ac deum timen¬
tem ꝯstituat. Qui ⁊ stipendia
frm̃ fidelit̃ seruet. ⁊ diligenti
nistrando nullatenus fr̃s cõ¬
stri ibidẽ deputati annonã
fr̃m. aut furtim subripiendo.
dissipent. hii uͦ famuli eligãt᷑
de fidelissima eccłie familia:⁊
his officiis diligẽter erudiantur.
ut scilicet ⁊ pistoria arte. ⁊ fidei
puritate. necessitatib frrm̃ o¬
portunissime ualeant suffraga¬
ri. Eadem quoq forma de cocis
seruanda ẽ. In utilis deniq at¬
q in obedientes cellerarir. secũ¬
dum suꝑius cõprehensam sen¬
tenciã iudicẽtur.

Expanded text:
latus, ut fratribus cellararium, non vinolentum, non superbum, non tardum, non prodigum, sed moribus honestum ac Deum timentem constituat, qui et stipendia fratrum fideliter servet, et diligenti ndo nullatenus fratres constri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uicturꝰ erat ñ accipiunt. Hũ uͦ
qͥ nec suis reb abundant nec
eccłie hñt possessiones ⁊ mag-¬
nam utilitatẽ eccłie ꝯferunt:
accipiant incanonica ꝯgrega-¬
tione uictũ ⁊ uestirũ. ⁊ elemosi-¬
tas. aut natiuitas pauꝑes fẽc̃:
ĩꝯgͣgatione uiuentes necessaria
uite accipiant. qͥa adea accipiẽ-¬
da nõ eos habendi cupiditas duc̃.¬
s cogit uiuendi necessitas. Porro si
tales fiui̾nt qͥ nec suas nͥ eccłie ue-¬
lint habere possessiones: horum
necessitatib ꝓuidentissima gub¬
natione de facultatib eccłie de-¬
bent subuenire p̃lati attẽdentes
ne habet S illoꝵ curam nichil-¬
ominus gerere debent: qͦs aut ĩ¬
firmitas: aut senectus aggͣuat.
Quos ⁊ĩ ꝯstat olim in utilitatibus
eccłie denudasse:¬

Expanded text:
victurus erat, non accipiunt. » Hi vero victurus erat, non accipiunt. » Hi vero qui nec suis rebus abundant, nec ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem Ecclesiae conferunt, accipient in canonica congregatione victum et vestimentum, et eleemosyos voluntas aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, necessaria vitae accipient, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupiditas, sed cogit vivendi necessitas. » Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec Ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione de facultatibus Ecclesiae debent subvenire praelati, attendentes ne habet. Sed et illorum curam nihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus ecclesiae desudasse
Abbreviated transcription (Latin):
uia scorum patrũ supͣ no¬
tate sentẽcie docent clicos. ñ
diuitiarum sectatores ẽẽ nec res
eccłiarum in officiose accipere
deb̾e: ñ ab re putauimꝰ nõ nulla
capła libri prosꝑi ad mediũ exẽpli
cã deducere. in quib ita legitur.
gũt: nimis carnalit̾ sapiunt. Itẽ
ibi. Satis qͥppe indignum est si fi¬
delis et oꝑosa deuocio cdlicoꝵ ꝓpter
stipendiũ scłare p̃mia sempiter-¬
hoc nõ uult sua quisq relin¬
quere ut habeat unde uiuat.
ut quid accipit unde racionẽ
reddat. ut quid peccatis alie¬
nis sua multiplicat: His gͥ et
animadu̾sis: studeant necesse ẽ
cłici in accipiendis eccł̃iasticis
sumptibꝰ suum uitare ꝑiculũ.
Pinde qui et suas ⁊ ecclesie hñt
facultates. ⁊ utilitatẽ eccł̃ie aut
int̾ius. aut ext̾ius ꝯferunt:
accipiant in congregatione ci¬
bum.⁊ potum.⁊ partes elemo-¬
sinarũ :⁊ his cõtẽti sint. ne plꝰ
et dari sibi aliquid uolunt. sine
grandi pecco suo unde pauꝑ

Expanded text:
uia sanctorum Patrum supra notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: gunt, nimis carnaliter sapiunt, » Item Unde satis indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale praemia sempiterhoc non vult sua relinquere, ut habeat unde vivat, ut quid accipit, unde rationem reddat? ut quid peccatis alienis sua mulanimadversis, studeant necesse est clerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae, aut interius, aut exterius conferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes eleemosynarum, et his contenti sint, ne pluset dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper
Abbreviated transcription (Latin):
citõe decii postea quam freqũe¬
ter passionib fuis at crucia-¬
tib suis glorificauerat dnm̃.
gloriose uite finem est sortitus.
in uincłis. Referuntur etiam
passi tum eo tres ꝑuuli id est
urbanus. prilidanus.⁊ epolo-¬
nus. Gneocesarea ciuitate. scõꝵ¬
mrm̃ mardonii. musonis. eu-¬
genii. metelli. Qui om̃s igni
traditi sunt: ⁊ reliquie eorum
in auxũ fluuium disꝑse. Ro-¬

Expanded text:
cutione Decii, postquam frequenter passionibus suis, ac cruciatibus glorificaverat Dominum, gloriosae vitae finem est sortitus in vinculis. Referuntur etiam passi cum eo tres parvuli, id est Urbanus, Prilidanus et Epolonus. Cneocaesarea civitate, sanctorum Mardonii, Musonis, Eugenii, Metelli, qui omnes igni traditi sunt, et reliquiae eorum in Axum fluvium disper
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sunt quidam in die dñico
genu flectentes. ⁊ in dieb pẽ¬
tecostes: ut om̃ia ĩ uniu̾sis
locis ꝯsonant̾ obseruent᷑. placuit.
scõ concilio stantes dño uota ꝑsol¬

Expanded text:
 quidam in die Dominico genuflectentes, et in diebus Pentecostes, ut omnia in universis locis consonanter observentur, placuit sancto concilio, stantes Domino vota persol
Abbreviated transcription (Latin):
meruie fr̾m suffragia: cari¬
tas exuberz. Si qua uero nostro
uob̾ famulante studio de rẽb
ur̃is antiquitus amissis re-¬
cuꝑastis: cartula placet depin¬
gi. Ecclesiam sancti audoent ĩ¬
belino cum terris ineadem par¬
rochia positis. Et eccl̃iam sancti
martini de latiniaco. t̾rasq de
illa Wastina. Et eccl̃iam de m᷑¬
cena. Infra quintam cenoman-¬
nis. Eccl̃iam sancti albini cu̾
t̾ris ineadem parrochia de gẽ¬
tib ⁊uillam germerz.⁊marci¬
acum. In pago cenomannito:
eccl̃iam de aciaco cum potestate.
In eodem pago: eccł̾iam sancte gẽ¬
me supra fluuium sarte. Et mo¬
lendina influuio sarte sub ci-¬
uitate:que emi.

Expanded text:
merui fratrum suffragia, carimerui fratrum suffragia, caritas excubitet. Si qua vero, nostro vobis famulante studio, de rebus vestris antiquitus amissis recuperastis, Cartula placet depingi: Ecclesiam Sancti-Audoeni-in-Belino, cum terris in eadem parrochia positis, et ecclesiam sancti Martini de Latiniaco, terrasque de illa Wastina, et ecclesiam de Murcena, infra quintam Cenomannis; ecclesiam Sancti-Albini, cum terris in eadem parrochia cum gentibus, et villam Germerz, et Marciacum, in pago Cenomannico; ecclesiam de Ociaco, cum potestate, in eodem pago; ecclesiam Sancte-Gemme supra fluvium Sarte, et molendina in fluvio Sarte, sub civitate, que emi.
Abbreviated transcription (Latin):
In quo lectõne finita. decantẽt
psalmũ. Leuaui ocl̃os meos ad
beneft̃orib. Uideant nempe fres
ne tempore sterilitatis minus
seruiant eccłie quam fertilita-¬
tis. Quod uero compa cistimur:
ut uestris potiar precib assidu¬
is cum dilectõne perfecta. Ne
quis canonicorum dm̃cam a¬
aut priuatam missam celebra-¬
re presumat:absq collectis ꝓ
me suꝑstite uel defuncto in fe¬
stiuitate cum silentio: in ebdo¬
mada ceterorum modo. Annu-¬
alis auunculis mei doming
auesgaudi ep̃i:quot annis de¬
center agatur qui ih̾osolimi̾
rediens apud uerdunis .ui.
kl̃ nouembris obiit inpace.
biq sepultus est. a scĩssimo sã-¬
berto ep̃o inbasilica sue sedis. Sic
⁊qui eadem die accidit: sororis
burge Nec pretermittatur ille
mee .xiiii. kl̃ ianuarii. meq nu¬
tu dei migrante: uertatur in il¬
lud. Ult autem hec paginola
quocumq annuali meo. reci¬
tetur in capitulo. obsecro. mone¬
o.⁊ precipio. Et quo parumꝑ

Expanded text:
in quo, lectione finita, decantent in quo, lectione finita, decantent psalmum Levavi oculos meos ad benefactoribus. Videant, nempe, fratres, ne tempore sterilitatis minus servicium sit ecclesie, quam fertilitatis. Quod vero compaciscimur, ut vestris pociar precibus assiduis, cum dilectione perfecta; ne quis canonicorum dominicam aut privatam missam celebrare presumat, absque collectis, pro me superstite vel defuncto, in sollempnitate, cum silentio, in ebdomada, ceterarum modo. Annualis avunculi mei domini Avesgaudi episcopi quotannis decenter agatur, qui Jerosolimis rediens apud Verdunis, VI. kalendas novembris, obiit in pace, ibique sepultus est a sanctissimo Ramberto episcopo, in basilica sue sedis. Sic et qui eadem die accidit sororis burge. Nec pretermittatur ille mee, XIV. kalendas januarii, meque nutu Dei migrante, vertatur in illud. Ut autem hæc paginola quocunque annuali meo recitetur in capitulo, obsecro, moneo et precipio; et, quod parumper
Abbreviated transcription (Latin):
quoqz consuetudines uobis tra¬
do. que auestris terris patri meo
ꝑsoluebantur: pertinentes adeiꝰ¬
dem castrum liduocatum. Concedo ⁊
nobis illam aulam patris mei
sitam in eiusdem predio inoriẽ¬
tali scĩl ciuitatis angulo. cum
omnib areis in dominicatis in¬
fra ⁊ extra murum circum qua¬
q ad iunctis cum nemore ad ꝯ¬
struendas claustri officinas ad
quod edificandum elaborare n-¬
tor ut ibi dño regulariter ⁊ ca¬
nonice studeatis militare: inqͣ
sacratissimam ediculam sancti sal-¬
uatoris antiquitus fundatam re-¬
edificaui atq decoraui. ꝙͣ deuotissi¬
me obsetro uenerari. Claustro uͦ
nondum preparato.⁊ qmͣ diu
simul non comedetis. predic¬
te oblatõnes non diuidantur
uagantibus cleritis. sed eccłie
tantum modo seruitorib assidu¬
is. uel ep̾i capellanis canonitis.
⁊ sancto uincentõ ⁊ in dñica die
recipiant incapitulo preceden¬
tis ebdomade oblatõnes hi qui
in eadem assidue seruierunt.

Expanded text:
quoque consuetudines vobis traquoque consuetudines vobis trado, que a vestris terris patri meo persolvebantur, pertinentes ad ejusdem Castrum-Lid vocatum. Concedo quoque vobis illam aulam patris mei, sitam in ejusdem predio, in orientali, scilicet, civitatis angulo, cum omnibus areis indominicatis, infra et extra murum circumquaque adjunctis, cum nemore, ad construendas claustri officinas, quod ad edificandum elaborare nitor, ut ibi Domino regulariter et canonice studeatis militare; in qua sacratissimam ediculam Sancti-Salvatoris, antiquitus fundatam, reedificavi atque decoravi, quam devotissime obsecro venerari. Claustro vero nondum preparato et quamdiu simul non comedetis, predicte oblationes non dividantur vagantibus clericis, sed ecclesie tantummodo servitoribus assiduis, vel episcopi capellanis, canonicis et Sancto-Vincentio, ut, in dominica die, recipiant, in capitulo, precedentis ebdomade oblationes, hi qui in eadem assidue servierunt:
Abbreviated transcription (Latin):
dis ep̃orum nec ⁊̃ genitoris cum
genitrice mea. hannonis scilicet¬
⁊ hildeburga. cunctorumq fideli¬
um ab illo qui iudicaturus ẽ. re¬
diuiuos extrema die: delego uris
sumptib medietatẽ cunctarũ
oblatõnum huius sancte seclis
eccl̃ie uł altarium cunctasq in¬
ibi decimas ꝑtinentes. cunctos cẽ¬
sus ⁊suburbia que archiclauz
tenere solebant: excepta ꝓfe̾nda q̃
archicapellanus de manu ponti¬
fitis missam cantantis recipit
Uel si aliquod sanctuario datum
fuĩt ornamentum. eccł̃iarumq
quas canonico uictui possidetis
altaria distribuimus.
De patrimonio autẽ meo do uobis
uillulam quandam ꝓpe ciuitatẽ
super ydonee fluuium sitam no¬
mine benais: cum duedecim uine.¬
dimidiam.⁊decendente totam.
nisi ante placuit: interritorio
leddunensis sitam. patriniacũ
uocatam. quam predicti paren¬
tes mei uiuentes iuire posseder̃t.
⁊ a nouo reedificauerunt ꝓprieq
michi dimiserunt. Uniuersas

Expanded text:
dis episcoporum, necnon et genitoris cum dis episcoporum, necnon et genitoris cum genetrice mea, Haimonis, scilicet, et Hildeburge, cunctorumque fidelium, ab Illo qui judicaturus est redivivos, extrema die, delegavi vestris sumptibus medietatem cunctarum oblationum hujus sancte sedis ecclesie vel altarium, cunctasque inibi decimas pertinentes, cunctos census et suburbia, que archiclavi tenere solebant, excepta proferenda, quam archicappellanus de manu pontificis, missam cantantis, recipit; vel si aliquod sanctuario datum fuerit ornamentum, ecclesiarumque quas canonico victui possidetis, altaria distribuimus. De patrimonio autem meo, do vobis villulam quandam prope civitatem, super Ydonee fluvium, nomine Benais, cum duodecim vinedimidiam, et decedente, totam, nisi ante placuerit, in territorio Ledunis sitam, Patriniacum vocatam, quam predicti parentes mei viventes jure possederunt et a novo reedificaverunt, proprieque michi dimiserunt. Universas
Abbreviated transcription (Latin):
zari aplica lingua lincti. a diui¬
te largo micam suscipientes. Q
dum ad inferna descendit: non
abrahe guttam depoposcit. s eiꝰ
sinum reddidit confertum. Et
ut legem ad impleamus: alter
alterius onera portemus. Pro¬
picietur d̃s nesciat nostra super ba
sinistra: quid factura sit humilima
dextra. S coram hominibz lux luce¬
at in nobis: ut dum uiderint oꝑa
bona glorificent a quo processerũt.
⁊ aquo omne datum optimũ: ⁊ om̃e
donũ descendit ꝑfectum. Et qui¬
a mos fuit semꝑ.⁊decz ut que me¬
moria forent retinenda. legali
testimonio corroborarentur.⁊
litteris notarentur: si qua uob̾
distribuo pargameno describo.
Similiter ⁊ pactum: quod a no¬
stris postulo canonicis tam pre-¬
sentib quam futuris. In pͥmil
igitur pro magna mei mole pec¬
caminum indulgenda. scĩq inter¬
cessoris ⁊ auunculi mei auesgau¬
di requie impetranda. ceterorũq
antecessorum nostroꝵ huius se¬

Expanded text:
zari, apostolica lingua lincti, a Divizari, apostolica lingua lincti, a Divite largo micam suscipientes; qui, dum ad Inferna descendit, non Abrahe guttam depoposcit, sed ejus sinum reddidit confertum. Et, ut Legem adimpleamus, alter alterius honera portemus. Propitietur Deus, nesciat ut nostra superba sinistra, quid factura sit humillima dextra; sed coram hominibus lux luceat in nobis, ut, dum viderint opera bona, glorificent, a quo processerunt, et a quo omne datum optimum et omne donum descendit perfectum. Et, quia mos fuit semper, et decet, ut que memoria forent retinenda, legali testimonio corroborarentur et litteris notarentur; si qua vobis distribuo, pergameno describo. Similiter et pactum, quod a nostris postulo canonicis, tam presentibus quam futuris. In primis igitur, pro magna mei mole peccaminum indulgenda, sanctique antecessoris avunculi mei Avesgaudi requie impetranda, ceterorumque antecessorum meorum hujus se
Abbreviated transcription (Latin):
q actiuis ⁊ contemplatiuis ub̾i¬
bus actus: Qui cotidie quantis
quassatur crudelium in iuriis me¬
moria nequit teneri. Illud tamẽ
retensendum qued ueritas ait.
Si mundus uos cdit: scitote qr
me priorem uobis cdio habuit.
Et paulus nõ sunt condigne paᷤ¬
siones huius temporis: ad fu-¬
turam gl̾iam. Quas omnino
dum uitare non possumus: petͦ
ammonente ante omnia mu¬
tuam in nob̾met ip̃is caritatẽ
continuam habeamus. que o¬
perit multitudinem peccatoꝵ.
⁊que si perfecta: foras mittit
timorem. Item iacobus. qui
habuerit substantiam mun-¬
di ⁊ uiderit fr̃em suum neccessi¬
tatem habere ⁊ clauserit uisce¬
ra sua ab eo. quomodo u̾itas d̾i
manet in illo: Ergo filioli me¬
i huius eccl̾ie c̾militones cano¬
nig: nõ diligamus uerbo neq
lingua: sed opere ⁊ ueritate. Et
que nob̾ dederit deus compartia¬
mus. Ne uero uelut diues ad mẽ¬
sam sedeã. auarus. uos autẽ ad
ostium ut lazarus lingua cani¬
na linctus. S simul simus la¬

Expanded text:
 activis et contemplativis uberibus altus? qui quotidie, quantis quassatur crudelium injuriis, memoria nequit teneri. Illud tamen recensendum, quod Veritas ait: Si mundus vosodit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Et Paulus: Non sunt condigne passiones hujus temporis ad futuram gloriam. Quas omnino dumvitare non possumus, Petro ammonente: Ante omnia, mutuam in vobismetipsis caritatem continuam habeamus, que operit multitudinem peccatorum; et que, si perfecta, foras mittit timorem. Itemque, Jacobo: Qui habuerit substantiam mundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in illo? Ergo, Filioli mei, hujus ecclesie commilitones Canonici, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate; et, que nobis dederit Deus, compartiamus. Ne ergo, velud dives ad mensam sedeam avarus; vos autem ad ostium, ut Lazarus, lingua canina linctus: sed simus simul La
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine sancte et in diui¬
due trinitatis. go Gerua¬
siuis sancte cenomannensis ec¬
cłie non merito presul. dum di¬
uina michi licet in digno insꝑi¬
rante gr̃a preteritorum reminis¬
cor spe frui merear certiore in¬
sudandum reor. Qua ꝓpt̾ sũt
exertenda cariratis oꝑa per dilec¬
tionem: in lex pendet et ꝓph̾e.
Ut ꝑ usibilem significetur in¬
michi dignius frater sit requi¬
rendus quam nr̃ clericus sancte
matris utero renatus eiusdem¬

Expanded text:
n nomine sancte et individue Trinitatis. Ego Gervasius, sancte Cenomanensis ecclesie non merito presul, dum, divina michi, licet indigno, inspirante gratia, preteritorum reminiscor, spe frui merear certiore, insudandum regi. Quapropter, sunt exercenda caritatis opera, per Dilectionem, in qua Lex pendet et Prophete, ut per visibilem significetur in. Quis ergo michi dignius frater sit requirendus, quam noster clerus, sancte matris utero renatus, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
sancti domicii mr᷑. qui uirtutib su¬
is multa in colis beneficia prestatz
Rome sancte zoe mr̾. que dum ad
ꝯfessionem sancti petri apłi oraret:
apersecutorib artata. ⁊ incustodia
durissima trusa. deinde acollo ⁊ a ca-¬
pillis in arbore suspensa. adhibito
subt̾ horribi fumo: inconfessione
domini emisit sp̃m.¬

Expanded text:
sancti Domitii martyris, qui virtutibus suis multa incolis beneficia praestat. Romae, sanctae Zoae martyris, quae dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, a persecutoribus arctata et in custodiam obscurissimam trusa, dein a collo et a capillis in arbore suspensa, adhibito subter horribili fumo, in confessione Domini emisit sp
Abbreviated transcription (Latin):
Natł sancti grisogoni mrͣ. qui
post longa uincula ⁊carceres ꝓ
constantissima xp̃i confessione
toleratos. iubente diocleciano
capite cesus. ⁊ in mare ꝓiectus:
martyrium consummauit. Itẽ
rome: sancti crescentiani mͣr.
qui in passione beati marcelli
pape legitur. Castro blauia: scĩ
declarat. Ciuitate cordoba. scã¬
rum uirginum. flore.⁊ marie.¬
que post diuturnos carceres pro
xp̃o gladio int̾empte sunt. Apd̾¬

Expanded text:
ati Chrisogoni martyris, qui post longa vincula et carceres, pro constantissima Christi confessione toleratos, jubente Diocletiano, capite caesus et in mare projectus, martyrium consummavit. Item Romae. sancti Crescentiani martyris, qui in passione beati Marcelli papae legitur. Castro Blavia, sanctdeclarat. Civitate Corduba, sanctarum quae post diuturnos carceres, pro Christo gladio interemtae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
coltti grece: latine cerostra¬
rii dicuntur. a deportãdis
cereis quando legendũ ẽ euͣgłiũ
aut sacͥficiũ offerendũ. Tunc
enĩ accendunt᷑ luminaria ab
eis ⁊ deportant᷑: nõ ad effugã¬
das tenebras. dum sol eo tẽpore
rutilet. s ad signũ leticie demõ¬
strandũ. ut sub typo luminis
corporał illa lux ostendat᷑. de qͣ
in euangłio legitur. Erat lux
uera: que illuminat omnẽ hoĩe

Expanded text:
colythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis, illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur: Erat lux vera quae illuminat omnem homine
Abbreviated transcription (Latin):
guib lacerat. s alis pie ꝑcutit.
Unde etiã illis summoꝑe ob¬
seruandũ est: ut sic̃ p̃missũ est
iuxta modũ culparum. ⁊ ꝑso¬
narum atq etatũ om̃ino tͥem
ꝑata sit corrrectio. ut nͨ uiciũ
desidie molescat. nec correptio
mansuetudinis modum exce¬
dat. Nec ut ait beatus maximꝰ
aut solutior lenitas cohibenti¬
am p̾beat peccanti: aut ĩmo-¬
derata seu̾itas alapsu ñ reuo¬
cet delinquentẽ. S et hoc illis
nichilominus cauendũ est:
ne errata delin quentium ali-¬
cuiꝰ rei liuore feriant: s potius
ut ait beatus augustinus sint
cͥminum ꝑsecutores:⁊ hominũ
lib̾atores. Oderint uicia: diligat
homines. Oderint qđ̃ instinctu
diaboli in gestum est:Ciligant
quod deͥbonitate creatũ est. Te¬
neant in manu baculum et
uͥgam. Baculũ uidelicet: quo
alioꝵ uiriũ in becillitates spua-¬
lit̾ sustentent. Uirgã uͦ. qua ui¬
cia delinquentiũ zelo rectitudi¬
nis feriant. Belinquentibꝰ in

Expanded text:
guibus lacerat, sed alis pie percutit . guibus lacerat, sed alis pie percutit . Unde etiam illis summopere observandum est, ut sicut praemissum est, juxta modum culparum, et personarum atque aetatum, omnino ipsa temperata sit correptio, ut nec vitiam desidiae inolescat, nec correptio mansuetudinis modum excedat, ne, ut ait beatus Maximus, aut solutior lenitas conniventiam praebeat peccanti, aut immoderata severitas a lapsu non revocet delinquentem. Sed et hoc illis nihilominus cavendum est, ne errata delincujus rei livore feriant, sed potius ut ait beatus Augustinus sint criminum persecutores et hominum liberatores. Oderint vitia, diligant homines. Oderint quod instinctu diaboli ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est. Teneant in manu baculum, et virgam: baculum videlicet, quo aliorum virorum imbecillitates spiritaliter sustentent; virgam vero qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriant. Interea delinquentibus
Abbreviated transcription (Latin):
na penitencie satisfactione
qui flagellatur. ⁊ quẽ flagellari
etas. aut qͥlitas ꝑsone prohibet᷑.
ad huc in corrigibiles extit̾int: sit
locus intra clau̾stra canoni corũ
sic̃ multis ĩ locis noscitur ẽe. quo
ad tẽpus retrudant᷑.⁊ scd̾m
modum culpe castigentur. ut¬
iuxta apłm traditi sathane in
interitum carnis sp̃s saluus sit
in die dñi. Quod ⁊ si iam tot
saluberrimis ammonitonibꝰ
et castigationibꝰ nec dum paru
serpant dira ꝯtagia necesse ẽ
ut a ceterorum societate utpote
oues morbide segregati ante p̃¬
sentiam deducantur ep̃i. ut ab
eo canonica auctoritate publiꝰ¬
ce dampnent᷑. Si uͦ quis in col¬
legio canonicorũ culpam crimi¬
nalem admiserit: huic nulla
ẽ danda dilatio. quin aut spõte
penitenciam ꝓadmisso cͥmine
gerat. aut si id agere re¬
sultau̾it. coram ep̃o dedu¬
catur: ut ab eo publica
multet᷑ penitencia: Memi¬
nisse eñĩ oportet rectores. qͥa
colũba ẽ indiuinis scͥpturis
eccłia appellata. que nõ un¬

Expanded text:
factione qui flagellatur, et quem flagellari aetas aut qualitas personae prohibet, adhuc incorrigibiles exstiterint, sit locus intra claustra canonicorum, sicut multis in locis noscitur esse, quo ad tempus retrudantur; et secundum modum culpae castigentur, juxta Apostolum traditi Satanae in interitum carnis, spiritus salvus sit in die Domini . Quod si etiam tot saluberrimis admonitionibus et castigationibus necdum paruerdira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum societate, utpote oves morbidae, secreti, ante praesentiam deducantur episcopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in collegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est danda dilatio, quin aut sponte poenitentiam pro admisso crimine gerat, aut si id agere refutaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica mulctetur poenitentia. Meminisse enim oportet rectores, quia columba est in divinis Scripturis Ecclesia appellata, quae non un