comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit eisihis Sicaeties setis non haberetis pec¬
iatum cumsit caccitas ipsa peccatum
Scacciessetis id est si uoscaecos aduertere¬
tis Siuoscaecos disceretis et admedicũ
curreretis Siergoitacaeciessetis Nnon
haberetis peccatum. Nunc uero dicitis
quia uidemus peccatum uestrum man&
Quare : qui adicendo uidemus. medi cũ
Non queritis incaecitateura remane¬
SE QUITUR¬
per ostium in ouile ouium sedascen
dit aliunde ille fur est et latro usq
Incum locum
Noe pro uerbium dixit cisihẽ iliautẽ
Noncognouetunt quielloqueretur
c̃is Propter pharisacorum qui se uide¬
reiactabant cum caeci erant. uene¬
natamet superbam et insanabilem
arrogantiam dñs ihs ista contexuit.
quacin hac parabola leguntur quam
ipseillis Non intelligentibus exponere
dignatus ẽ. in qua nossa lubriter si ad¬
uertamus ammonuit nongloriari
in sapientia humana non in morum
dignitate. Si humilitas fidȩi catholicȩ

Expanded text:
Dixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis pecDixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Cum sit caecitas ipsa peccatum, si caeci essetis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos caecos diccurreretis; si ergo ita caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc vero dicitis, quia videmus, vestrum peccatum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicum non quaeritis, in caecitate vestra remaneSequiturper ostium in ovile oviumdit aliunde, ille fur est, et latro; usque in eum locum: Hoc proverbium dixit eis Jesus: Illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. « Propter Pharisaeorum qui se videre jactabant cum caeci erant, venenatam, et superbam, et insanabilem arrogantiam, Dominus Jesus ista contexuit, » quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est; in qua nos salubriter, si advertamus, admonuit, non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas fidei catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatus Hic eniminhoc loco
sicut insequentibus uerbis patet.
iudicium discretionis significat dumait
tqui non uident uideant et qui ui¬
dent caecifiant. Quid est ut qui non
uident uideant: Qui se non uidere
confitentur et medicum quaerunt
utuideant Et quiuident caecifian
Quid est qui uident caecifiant : Idẽ
quiseputant uidere et medicum non
querunt sed insua caecitate ꝑmanens
um qua discernit humiles a superbis
credentes a noncredentibus. medicũ
quaerentes ab eis qui medicumque¬
rere contempnunt. Odñe uenisti
ut qui non uident uideant. rectequia
lumenes. rec tequia dies es recteqquia
detenebris liberas homines Hoc
omnis anima accipiet Hoc omnis
anima intellegat ut non maneat in
Sommoti sunt enim uerbis istis quida
expharisacis et dixerunt ei. Num¬
quid et noscacti sumus.
Audiiame quid est quod mouebat et
quiuident caecifiant

Expanded text:
damnatus. Hic enim in hoc loco, damnatus. Hic enim in hoc loco, sicut in sequentibus verbis patet, judicium discretionis significat, dum ait: Ut qui non vident, videant, et qui vident, caeci fiant. « Quid est, ut qui non vident, videant? Qui se non videre confitentur, et medicum quaerunt ut videant. Et qui vident, caeci fiant. Quid est, qui vident, caeci fiant? Id est, qui se putant videre, et medicum non quaerunt, sed in sua caecitate 561 permum; » quia discernit humiles a superbis, credentes a non credentibus, medicum quaerentes ab eis qui medicum quaerere contemnunt. O Domine, venisti, ut qui non vident, videant; recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas homines. Hoc omnis anima accipiat, hoc omnis anima intelligat, ut non maneat in ndum. VERS. 40.--Commoti sunt enim verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt ei: « Nunquid et non caeci sumus? Audi jam quid est quod eos movebat: Et qui vident, caeci fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidisticum et quilo quitur tecum
tipse ẽ
unc prostratus adorauit cum. Tunc
lauit faciem cordis Deniq iam fa¬
cie lota cordis et mundata conscien¬
tia. A gnoscensillum non filium ho¬
minis tantum quod an tecrediderat
Sediam filium dĩ quemudebat Nit
Credo dñe Sed parumẽ dicere credo
Uis uiderequalem credat procidens
ad orauit eum Si dm̃dĩ filium non
credidiss& quem uidebat. Nullate¬
nus adorass& eum Incumbite ergo
orationibus peccatores. confitemim
peccata uestra. orate ut deleantur
orate utminuantur Orate ut uob
proficientibus ipsadeficiant: Tamen
Nolite desperare et peccatores orate
Quis enim Non peccauit a sacerdo tibus
Incipe Sacerdo tibus dictum est
Erius offerte sacrificia propeccatis uris
et sic propopulo
hunc mundum ueni Dum aliolo co
dicit. Non enim ueniut iudicẽ mundũ
isiquia aliud ẽ iudicium discretionis
Aliud ẽ iudicium dampnationis
Dequo ipsedñs ait alibi. Quino nere¬
dit in me iam udicatus ẽ. id est

Expanded text:
isti eum; et qui loquitur tecum, ipse est. Tunc prostratus adoravit eum. Nunc lavat faciem cordis. Denique jam facie lota cordis, et mundata conscientia, agnoscens illum non Filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed etiam Filium Dei, quem videbat, ait: Credo, Domine. Sed parum est dicere Credo; vis videre qualem credat? Procidens adoravit eum. Si eum Dei Filium non credidisset, quem videbat, nullatenus adorasset eum. Incumbite ergo orationibus, peccatores, confitemini peccata vestra, orate ut deleantur, orate ut minuantur, orate ut vobis proficientibus ipsa deficiant; tamen nolite desperare, et peccatores orate. Quis enim non peccavit? A sacerdotibus incipe. Sacerdotibus dictum est: Prius offerte sacrificia pro peccatis vestris, et sic pro populo hunc mundum veni, dum alio loco dicit: Non enim veni, ut judicem mundum ? nisi quia aliud est judicium discretionis, aliud est judicium damnationis, de quo ipse Dominus ait alibi: Qui non credit in me, jam judicatus est, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
mittens. et pectus suum ꝑcutiens di¬
cer&. Dne propitius esto mihi pec¬
catori. et ista confessi omeruit iustifi¬
cationem quomodo iste caccus in lu¬
minationem Sed peccatoribus la¬
uandum ẽ. corpaenitentiȩ̨ lacri¬
minis ut exaudiantur. et fiat in
cordeillorum quod facium ẽ in facie
caecihuius et sentiunt dm illos ex¬
audire quiut peccatores saluara
uenit in hunc mundum
Asacculo non est auditum quia aperu¬
it quis oculos caetinati. Nisi eẽt hic
ado non poterat facere quicquam
Sibere constanter confessus est ue¬
ritatem. Haecenim que facta sunt
ad nõ a quofierent Nisia dno
Aut quando a discipulis talia fierer̃
quia peruit oculos saluat et totum
Ipsed abit in corde resurrectionem
illum magistrum fecerant
Ipsi ut discerent toties in terrogauerur
et interro gantidocentem proiecer
Sed quid dixilam dudum frs illi
pellunt. dñs suscipit. magis enĩ
quia expulsus e xpianus factus ẽ

Expanded text:
mittens, et pectus suum percutiens, dimittens, et pectus suum percutiens, diceret: Domine, propitius esto mihi peccatori ; et ista confessione meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. Sed peccatoribus lavandum est cor poenitentiae lacrymis, ut exaudiantur; et fiet in corde illorum quod factum est in facie caeci hujus; et sentient Deum illos exaudire, qui, ut peccatores salvaret, venit in hunc mundum. A saeculo non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere et constanter confessus est veritatem. Haec enim, quae facta sunt a Domino, a quo fierent, nisi a Domino? aut quando a discipulis talia fierent,qui aperuit oculos, salvat et totum. Ipse dabit in corde resurrectionem,illum magistrum fecerant; ipsi, ut discerent, toties interrogaverunt, et interrogati docentem projecerunt. Sed quid dixi jamdudum, fratres. Illi pellunt, Dominus suscipit; magis enim quia expulsus est, Christianus factus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dixiuobis iam et audistis quid iterum
uultis audire. Num quid et uos
uultis discipuli eius fieri
Quid est numquid etuos insiquia ego
iamsum Num quid etuosuultis iam
uideo sed non uideo uosuidere
Muledixerunt ei et dixerunt tudis
cipilus eiussis
M. le malediccum suꝑnos et suꝑfilios
nostros Maledictus est enim si
cordiscutias non si uerba ꝑpendas
Nos autem morsi discipuli sumcs. Nos
scimus quia morsi locutus ẽ ds̃
Sicrederetis morsi crederetis utiq¬
et mihi Demeenim scripsit
Itane sequiminiserium. et dorsum poni¬
tis contradim. sed nec seruum sequimi¬
ni. Namꝑ illum addnm duceremini
Inhoc mirabile ẽ. qui auos nescitis
undesit et aperuit oculosmeos Sci¬
mus autem quia peccatores ds̃ non au¬
dit. sed siquisdĩcultor est et uolun¬
tatem eius facit hunc exaudit.
Adhucinunctus loquitur Nam et
peccatores ex auditds̃ Sienim pee¬
catores dsnon ex audir&. frustra
ille publicanu soculos interra di¬

Expanded text:
Dixi vobis jam et audistis quid iterum Dixi vobis jam et audistis quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Nunquid et vos? nisi, quia ego jam sum? Nunquid et vos vultis? jam video, sed non video vos videre. Malecipulus ejus sis. Tale maledictum super nos et super filios nostros. Maledictum est enim si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus. Nos scimus quia Moysi locutus est Deus. Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim scripsit . Itane sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum ad Dominum duceremini.In hoc mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores Deus non exaudit; sed si quis Dei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit. Adhuc inunctus loquitur; nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille Publicanus oculos in terram de
Abbreviated transcription (Latin):
ipse prose loqui non poss& Olim
loquitur modo uiua. caecum anatiui¬
tate uouimus. le quntem &imscimꝰ
uideniem modo uidemus Ipsum in¬
cerrogate ut insiruamini
Haecdixerunt parentesiius quia ame¬
bant iuda eos lamenim conspira¬
uerat iudaeiut siquiseum confuere
uir xp̃m extra synagogam fier&
am non erat malum extra srna¬
gogam fiemi. Illiea pellabant sed
xp̃s excipiebat:¬
ropterea parentesius dicerunt.
quia actatem hab& ipsumincerio¬
gate Nocauerunt ergorursum
hominem quifuerat caecus et
ixrunt ei Dagloriam do
Quid est dagloriamdo: Nega quod ac¬
cepisti Hoc plane non ẽ. dogloriam
dare sed dmpotius blasphemare
Dainquiunt gloriamdo. Nosscimus
quia hic homõ peccator e. Dixit ergo
ille sipeccator ẽ. Nescio. Vnum
scioquia caecus cum essem modo uideo
Dixerunt ergo illi quid fecit quomo¬
do aperuit tibio culos.
Et illeiam stomachans aduersus durici¬
ainiuda eorum et excaeco uidens non
ferens caecos Respondit eis

Expanded text:
ipse pro se loqui non posset; olim ipse pro se loqui non posset; olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini. Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum extra synagogam fieri. Illi expellebant, sed Christus excipiebatropterea parentes ejus dixerunt: quia aetatem habet, ipsum interrogate. Vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. « Quid est, da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est Deo gloriam dare, sed DDa, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus, quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia caecus essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et ille jam stomachans adversus duritiam Judoeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos. Respondit eis,
Abbreviated transcription (Latin):
peccator haec signa facere
Dicunt ergo caeco iterum. Tuquid dicis¬
de eo quia peruit oculos tuos
uid deillo sentis quid existimas quid
indicas: Quarebant quemadmo¬
dum homini calum narentur ut
desrnagoga pelleretur. sed a xp̃o
Inueni retur Sedille constant᷑
quod sentiebat expressit. ait enim
Qua propheta ẽ. Ad huc quidem in¬
unctus in corde nondum dĩ filium
confitetur ne mentietur tamen
Uoncrediderumt ergoiuda eideillo
quiacetus fuiss& etuidissa do nec
uocauerunt parentes eius quiuiderat
dest caecus erat etiuderat Et int¬
rogauerunt eos dicentes
c est filius uester quemuos dicitis
quia caecus ratus ẽ. Quomodo ergo
Nunc uid& Responderunt ei spa¬
rentes ec dixerunt Sumus quia
hic ẽ. filius nr̃t et quia caccus tatꝰ ẽ
Quomodo autem Nunc uideat Nescimꝰ
Et dixerunt Ipsum interrogate ae¬
tatem hab& ipse dese loquatur
Dcimus autem silius noster ẽ. sed iuste
cogremur loqui proinfante quia

Expanded text:
peccator haec signa facere?Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicide eo qui aperuit oculos tuos? Quid de illo sentis? quid existimas? quid judicas? Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: Quia propheta est. Adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur tamen. on crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui viderat. Id est, qui caecus erat et viderat. Et interrogaverunt eos, dicentes: Hic est filius vester, quem vos dicitis quia caecus natus est? Quomodo ergo nunc videt? Responderunt eis parentes ejus, et dixerunt: Scimus quia hic est filius noster, et quia caecus natus est. Quomodo autem nunc videat, nescimus. Et dixerunt: Ipsum interrogate: aetatem habet, ipse de se loquatur. Scimus autem quia filius noster est; sed juste cogeremur loqui pro infante, quia
Abbreviated transcription (Latin):
omnia adhoc ꝑtinent ut pacem ha¬
beamus cumillo. Lic& pressuras
et ꝑsecutiones patia mur inmundo.
et ininagna spe consolationis conclu¬
dit haec cierba sed confidite egouici
mundum. Nonenim capitt inse
solum inod o sed eciam in membris su¬
isuicit mundum. Ideonontimende
sunt ꝑ secutiones huius mundi et haec
omnia sunt Agenda ut pacem habe¬
amusinillo: Hanc enim causani com¬
m̃ dauit sermonis sui ut in illo pacem
haberent. propt̃ quam xpiani sum
Haec enimpax finem tem poris non ha¬
bebit. et omnis pie nrãe intentionis
actionisq finis ipsaerit. Propter
hanc sacramentis eius imbuere
Proptet hanc mitabilibus eius operibus
et sermonibus erudimur. Propt̃
hanc spin eius pignus accipimus
Propter hanc in eum credimus esperam
ut eius amore quantum ipse donac
efficiamurdigni. Perhanc pacem
in pressuris omnibus consolamur
Perhanc a pressuris omnibus libera mur
Propterhancomnem tribulationem
fortiter sustinemus Vt in hac felui

Expanded text:
omnia ad hoc pertinent, ut pacem haomnia ad hoc pertinent, ut pacem habeamus in illo, licet pressuras et persecutiones patiamur in mundo. Et in magna spe consolationis concludit haec verba: Sed confidite, ego vici mundum. Non enim caput in se solummodo, sed etiam in membris suis vicit mundum. Ideo non timendae sunt persecutiones hujus mundi. Et haec omnia sunt agenda, ut pacem habeamus in illo. « Hanc enim causam commendavit sermonis sui, ut in illo pacem haberent, propter quam Christiani sumus. Haec enim pax finem temporis non habebit; et omnis piae nostrae intentionis actionisque finis, ipsa erit. Propter hanc sacramentis ejus imbuimur, propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur, propter hanc Spiritum ejus pignus accepimus, propter hanc in eum credimus et speramus, ut ejus amore, quantum ipse donat, efficiamur digni; per hanc pacem in pressuris omnibus consolamur; per hanpropter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
sed disꝑgimini mn propria Idest urae
infidelitatis timorem quasidicer &
Ita ꝑturbabimini ut etiam quomodo
uos modo credereputatis omninore¬
linquatis. Uenerunt enim ad tan¬
tam disperationem et suae fidei obli¬
uionem. ut nec quid antecrederent
recordati sunt Eaequomodo eu
reliquerant deserendo eti amipsam
fidem qua in cum crediderant. In ea
uero pressura quam post eius glori
illis spusco factum ẽ in eis quod nunc
dictum est eis
onfidite egouici mundum
onfiderunt̃ etuicerunt: In quo
Nisimillo. Nonenimuicss& illemun¬
dum. simem bra cius uincer& mundus
Inde ait apostolus Cratias do quidat
Nobis iuctoriam. Continuo que sub
sermonemita conludit. cãp eliii
aeclocutus sumuobis ut in me pacem
iabeatis
Nontantum adhaec uerba respicit
quaehic inscõ conuuio locuius ẽ. cis
sed ad omnia quae ab initio discipula¬
tus corum eis uello quebatur. uel in
presentia illorum agebat Haec

Expanded text:
sed dispergemini in propria, id est, vestrae sed dispergemini in propria, id est, vestrae infidelitatis timore. Quasi diceret: Ita perturbabimini, ut etiam quomodo vos modo credere putatis, omnino relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem et suae fidei oblivionem, ut nec quid ante crederent recordati sint. Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem qua in eum crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glorifillis Spiritu sancto, factum est in eis quod nunc dictum est eis: Confidite, ego vici mundum. « Confiderunt et vicerunt. In quo, nisi in illo? Non enim vicisset ille mundum, si membra ejus vinceret mundus. Unde ait Apostolus: Gratias Deo, qui dat nobis victoriam; continuoque subjeSermonem ita concludit: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. Non tantum ad haec verba respicit quae hic in sancto convivio locutus est eis, sed ad omnia quae ab initio discipulatus eorum vel loquebatur, vel in praesentia illorum agebat: haec
Abbreviated transcription (Latin):
perent. et non solum arthanadictorũ.
sed nec ipsamignorantiam suam intel¬
legerent Putantes simpliciter
et dilucidepro latam quae non intel¬
legentibus prouerbia erant. Ecce
continuores ponderunt
ccenunc palam loqueris et prouer¬
bium Nullum dicis
a lamigitur loqui a estimabant cu¬
ius mr̃steria dictorum nec dum con¬
prehendere ualebant Quod autem
adiungunt
uncscimus quia scis omnia et nonopus
ẽ tibiut quis te interrog&. in hoccre¬
dimus quia adõ existi
perte ostendunt quia loquens ad eos
dñs. Dehis maxime dispittabat
qua eillos delectabat audire et quae
illi in terrogare uolebant. Haecip¬
se preueniens eosultro proferebat
nde meritoillum scire ominia quasi dim̃
et qua sidi filiam ado uenis se credunt
ec confitentur A ꝑtumnamq di¬
umitatis indicium est cogitationui
nos sesecreta.
gaminiunus quisq: inglpria
enia itaq: hora passionis meae qui so¬
lus torcular calcare habeo et nemo
nec saltim ex uobis mecum reman&

Expanded text:
perent, et non solum arcana dictorum, perent, et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant. Ecce continuo responderunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant. Quod autem adjungunt: Nunc scimus quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget, in hoc credimus quia a Deo existi, aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus de his maxime disputabat quae illos delectabat audire; et quae illi interrogare volebant, haec ipse praeveniens, eis ultro proferebat; unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indicium est cogitationum nosse secreta. gamini unusquisque in propria. Venit itaque hora passionis meae, qua solus torcular calcare habeo, et nemo nec saltem ex vobis mecum remanebit,
Abbreviated transcription (Latin):
diumitatis. horum una eadem que
sunt dona uirtutis. Hocẽ quoda¬
matis etcreditis quia adõ exiui
xiui apatre etuenit inmundum
iterum relinquomundum etuado
ad patrem
xiuit a patre et uenit inmundum
quia ui sibilis mundo apparuit in hu¬
manitate quierat inuisibilis apud
patrem in diumnitate ł. iuit a patre
quia non in ea forma quaaequalis
ẽ. patri. sed inas sumptacreatura
minor apparuit ecuenit in mundũ
Quia in ea forma serui qua accepit
Etiam mundi huius amatoribus se
uidendum praebuit. Iterum re¬
linquit mundum etrediit ad pa¬
trem quia abas pectuamatorum
mundi quodui derant abstulit
et seamatoribussuis aequalem patri
ce. credendum docuit. Reliquit mun¬
dumet rediit ad patrem. Quia huma¬
ntatem quaminduit. ꝑ ascensionem
ad inusibilia paternae maiestatis ad¬
duxit. Haec quidem uerba dñimrs¬
tica et sicut ipsetestatur mpro uerbi¬
issunt dicta. sed discipuli quibus dice¬
bantur adeo carnales adhucerant
ut eorum pro funditatem minime ca

Expanded text:
divinitatis, horum una eademque divinitatis, horum una eademque sunt dona virtutis, hoc est, quod amatis et creditis quia a Deo exivi. Exivi a Patre et veni in mundum; iterum relinquo mundum et vado ad Patrem. Exivit a Patre, et venit in mundum, quia visibilis mundo apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate; exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in ea forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi, quod viderant, abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit, per ascensionem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Haec quidem verba Domini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis sunt dicta. Sed discipuli quibus dicebantur adeo carnales adhuc erant, ut eorum profu
Abbreviated transcription (Latin):
quod eum significas se arbitror ubiait
AEt non dico uobis quia egorogabo patre
deuobis. Potest enim non in conue¬
nienter accipiquodait It non dico
uobis quia ego rogabo patrem deuobis
pace receptis non opussit. iamaliquid
rogaredeillis. quianimirum tanta
beatitudinedonandi sint. quaeam¬
plior ee. non possint
pse enim pateramat uos qui auos
meamatis et treditis. quia adõ
exiui
onita intellegendum ẽ quod dixit
quia uos me amatis quasi priores illi
a marent xp̃m Sedita potius quia
propter illos gratuituamoripre¬
uenerit atq adamandum creden¬
dumq filium amando sustulerit.
et quia ipsam agnitam filii dilectionẽ
acfidem. pio et solliuto cordeserua¬
uerunt iaioribus cosdonis pater¬
nae dilectionis eẽ remuneratos
Vnacumfilio et spusco amare. quos
amore dignos iudicat Quod ad¬
iunxit quiauos me amatis: eadem
ratione sentiendumẽ. Qua prop¬
terquicumq filium recte hab&
Quia quorum in separabilis ẽ natura

Expanded text:
» quod eum significasse arbitror, ubi ait: » quod eum significasse arbitror, ubi ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis. Potest enim non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis: pace receptis, non opus sit jam aliquid rogare de illis, quia nimirum tanta beatitudine donandi sint, quae amplior esse non possit. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amatis, et credidistis, quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quod dixit: Quia vos me amatiamarent Christum; sed ita potius quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit. Et quia ipsam agnitam Filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majorum eos donis paternae dilectionis esse remuneratos, una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Quod adjunxit, quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est. Quapropter quicunque Filium recte habet, quia quorum inseparabilis est natura
Abbreviated transcription (Latin):
loquiillis uidebatur dñs Sed pro¬
mittit illehoram inqua palam
illis depatreloqueretur Illã
Nimirum horam significabat.
qua eis peracta sua passione Ac
resurrectione sp̃sscĩ erat gratia
daturus. Tunc et enim sp̃italit̃
intus instructi spĩtali dilectione
succensi quo ꝑfectius omnia quae
de agnitione diuinitatis mortali¬
bus erant capienda coeperunt
eo ardentius sola quae adeius uisio¬
nem promerendam iuuar& pe¬
tere acdesiderare curauerunt
lladie in nomine meo petetis
dest quae ad salutem tantum mo¬
do animarum ur̃arum et quae
ad gaudia aeterna ꝑtinere uide¬
antur petere incipietis et maxi¬
me ut intellegatis quod sit quod
dixi. łgoet pater unum sumus
uel quomodo patersit inme etego
in patre. Tunc in eius nomine petuN
nomineuocatur intellegunt. Hi
possunt ut cumq cogitare dñmnr̃in
tum homoest pronobis inter pellare
tum ds̃ ẽ nos exaudi recum patre.

Expanded text:
loqui illis videbatur Dominus; sed proloqui illis videbatur Dominus; sed promittit ille horam, in qua palam illis de Patre loqueretur. Illam nimirum horam significabat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritaliter intus instructi, spiritali delectatione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperunt; eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, appetere ac desiderare curaverunt. VERS. 26.-- Illa die in nomine meo petetis, id est, quae ad salutem tantummodo animarum vestrarum. et quae ad gaudia aeterna pertinere videantur, petere incipietis. Et maxime ut intelligatis, quid sit quod dixi: Ego et Pater unum sumus, vel quomodo Pater sit in me, et ego in Patre. « Tunc in ejus nomine petunt, nomine vocatur, intelligunt. Hi possunt utcunque cogitare Dominum noum homo est, pro nobis interpellare st, nos exaudire cum Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
accipiemus Plemim ergogaudiũ
beatitudinem ꝑ petuae pacis appel¬
lat Ait itaq Peate et accipietis
ut gaudium urm sit plenum
Ac si patenter dicat. Non fluxa
sacculigaudia quae et merore sẽ
ꝑmixta etdolore finienda sunt
sed illud singulare gaudium a pa¬
tre petite: Cuius plenitudo nul
tuminuatur a eternitas. Nul¬
loumquam termino dissoluatur
siei ꝑ setalia petendo prestiteritis
talia petendo procul dubio quepe¬
titis accipietis. Simo resmente
concordant petentis. Paruum
enmutilitatis adfert bene oran¬
do suꝑna quaerere qui non dis¬
titit ꝑuersaeuiuendo infimi¬
simplicari¬
aec in pro uerbiis locutus sum uobis
Venit hora cum in prouerbiis loquar
uobis sed palam de patre adnun¬
tiabo uobis
am paruuli fuerant necdum in¬
tellegere potuerunt. Quomodo
pater eẽt infilio et filius in patre
eccetera quae ad profundamrs¬
teriorum diuinitatis ꝑtinebant
Necdum scre potuerunt. Ideo
inprouerbiis quasi inenigmate

Expanded text:
accipiemus. Plenum ergo gaudium, accipiemus. Plenum ergo gaudium, beatitudinem perpetuae pacis appellat. Ait itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum; ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mixta et dolore finienda sunt; sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nulltu minuatur, aeternitas nullo unquam termino dissolvatur. Si ergo talia petendo perstiteritis, talia petendo procul dubio quae petitis accipietis, si mores menti concordant petentis; parum enim utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicariaec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Nam adhuc parvuli fuerant, necdum intelligere potuerant, quomodo Pater esset in Filio, et Filius in Patre; et caetera quae ad profunda mysteriorum divinitatis pertinebant, necdum scire potuerunt. Ideo in proverbiis, quasi in aenigmate,
Abbreviated transcription (Latin):
Duobus modis intellegipotest. Uel
quia non in nomine meo pecistis qđ
nomen non sicut cognoscendumẽ.
cognouistis. uel noñ petistis quicquã
Qm̃ in conparationererum quampe¬
tere debuistis. pronihilohabendũ ẽ.
quod petistis. Quia quipetit quod
aeternum non ꝑtin& nihil petere
uidetur ad conparatione milli¬
us petitionis quam petere debuit
sque modo non pecistis quicquam
nominemeo. Velltaintellegen¬
dum ẽ. Nom petierunt eatenus
Ininomine saluatoris. Quiadũ
ipsius saluatoris usibilip̃sentia
complerentur minus ad inuisibilia sa¬
lutis donamentis intuitu merexe¬
rant. Qui uero contrarationem
salutis suaepetit. Non petit in no¬
mineihũ. Hinc et dñssequenterait
Petite et accipictis. ut gaudiumurm̃
plenumsit. Significans quid sit nobis
petendum idẽ ut plenum sit gau¬
dium nr̃m. Vndeait. et accipietis
Suilla petimus quae ad plenitudinem
laborum ꝑtineant et gaudiorum

Expanded text:
« Duobus modis intelligi potest; vel « Duobus modis intelligi potest; vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non, sicut cognoscendum 614 est, cognovistis: vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis, » quia qui petit, quodaeternum non pertinet, nihil petere videtur ad comparationem illius petitionis, quam petere debuit. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Vel ita intelligendum est: Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsius Salvatoris visibilem praesentiam contemplarentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Qui vero contra rationem salutis suae petit, non petit in nomine Jesu. Hinc et Dominus sequenter ait: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum, significans, quid sit nobis petendum, id est, ut plenum sit gaudium nostrum: unde ait, et accipietis. Si illa petimus quae ad plenitudinem laborum pertineant et gaudiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dignieent pronomine ihu contu¬
melias pati
terum autem uidebo uos et gaude¬
bit cor uestrum. Et gaudium
ur̃m ne motoll& a uobis
ida itaq eleccos post tristitiam
dñs cum eorum patientiamdam p¬
nato inpugnatore remunerat
Videbouos id est ad sumpsero uos
ad meipsum. ut ubi sum ego et uos
sitis Et in illa uisione ꝑ petuȩ
gloriae. Caudebit cor uestrum
et gaudium ur̃m nemotolle ÷ auo¬
ins. Qui aibiNullus aduersari¬
us Nullus ꝑsecutor. nemo qui
tristitiam ingerat animis ur̃is.
dumuidetur ds̃ deorum insion
Etcum apparueritxp̃s tunc
& uos apparebitis.: Vt apos¬
tolus ait cumillo ingloria Stꝗt̃
Et in illadie me non rogabitis
quicquam
Hoc enimuerbum quod ẽ. rogare
non solum petere sed etiã interro¬
gare significat. Sicut et ingrȩco
ẜab& Vnde hoc euangeliũm
Significat uero quod ait dñs
Iulud tempus quogaudium nr̃m
Demotoll& a nobis Vbiam in¬
hnlro gemus Nhi linterrogemꝰ quia
nihil desiderandum remanebit

Expanded text:
digni essent pro nomine Jesu contudigni essent pro nomine Jesu contumelias pati . Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum; et gaudium vestrum nemo tollVidet itaque electos post tristitiam Dominus, cum eorum patientiam damnato impugnatore remunerat: Videbo vos, id est, cum assumpsero vos ad me ipsum. Ut ubi sum ego et vos sitis, et in illa visione perpetuae gloriae gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, quia ibi nullus adversarius, nullus persecutor, nemo qui tristitiam ingerat animis vestris, dum videbitur Deus deorum in Sion, et cum apparuerit Christus, tunc et vos apparebitis, ut Apostolus ait, cum illo in gloria. Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; habet, unde hoc Evangelium Significat vero, quod ait Dominus, illud tempus quo gaudium nostrum nemo tollet a nobis; ubi jam nihil rogemus, nihil interrogemus: quia nihil desiderandum remanebit,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiquam uideri. sinatus dicitur
qui ex hacuita migrauerit. Quo¬
modo enim consuete nascidicitur
cum ꝗs deutero matris procedens hanc
inlucem egreditur. Ita etiam rec¬
tissime potest natus appellari qui
solutus auinculis carnis adlucem
sublimatur aeternam. Vndemos
obtinuit ecclesiasticus. ut des bea¬
torum martrrum siue confessorum
xp̃i quibus des aeculo transierunt
natales uocitemus. eorumq sollẽp¬
tur. Sequitur Dñs exponens
ipse paradigma quod demuliere
proposuit
Et uosigitur Nunc quidem
tristitiam habetis. Iterum autem
uidebouos et gaudebit cor urm̃
Et gaudium uestrum nemo toll&
a uobis
Quod de ipsis quidem discipulis fa¬
cile intellegitur quia tristitiam
habuerunt passo ac sepulto d̃o
sed peracta resurrectionis gloria
gauisi sunt usodño et gaudium
corum nemotolla ab eis Lic& pres¬
suras ac ꝑsecutiones passiceñt in
hoc mundo semꝑ inspe gaudebant
futurae retributionis proeo quod

Expanded text:
cuique videri, si natus dicitur, cuique videri, si natus dicitur, qui ex hac vita migraverit. Quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem egreditur, ita etiam rectissime potest natus appsolutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut dies beatorum martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemtur. Sequitur Dominus exponens ipse paradigma, quod de muliere proposuit: Et vos igitur nunc quidem tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur, quia tristitiam habuerunt passo ac sepulto Domino; sed peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino, et gaudium eorum nemo tollet ab eis. » Licet pressuras ac persecutiones passi essent in hoc mundo, semper in spe gaudebant futurae retributionis, pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
fecundita tembonorum operum
et quia sp̃itales dõ filios gignere Nũ¬
quam desinit Haec mulier cum
parit tristitiam hab& quia uenit
hora eius
Cum autem pepererit puerum iam non
meminit praessurae propter gau¬
dum quia natus ẽ homo inmundũ
Quianimirum sc̃a ecclesia quam diu
inmundo sp̃ĩtalium uirtutum pro¬
fectibus insistit Num quam mun¬
ditemptationibus exerceri desistit
At cum deuictolaborum certamine
adpalmam ꝑ uenerit. lam non me¬
minit inquit praessurae preceden¬
tis propter gaudium perceptae
retributionis: Non sunt condigne
pasiones huius temporis ad suꝑ uen¬
turam gloriam quae reue labitur
Ir nobis. Non meminit inquit prȩs¬
surae propter gaudium quia natus
ẽ homo inmundum. Sicut enim
mulier natum in hunc mundum
hominemlaetatur. Ita ecclesia nato
inuitam futuram fidelium populo
digna exultatione repletur
Proquaeius natiuitate multum labo¬
rans et gemens inpresenti quasi par¬
turiens dol& Nec nouum deb&

Expanded text:
fecunditatem bonorufecunditatem bonoruEt quia spirituales Deo filios gignere nunquam desinit, haec mulier cum parturit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Cum autem peperit puerum, jam non meminit pressurae, propter gaudium, quia natus est homo in hoc mundo. Quia nimirum sancta Ecclesia, quandiu in mundo spiritualium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit, inquit, pressurae praecedentis, propter gaudium perceptae retributionis, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Non meminit, inquit, pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundo. Sicut enim mulier nato in hunc mundum homine laetatur, ita Ecclesia nato in vitam futuram fidelium populo, digna exsultatione repletur, pro qua ejus nativitate multum laborans et gemens in praesenti, quasi parturiens dolet. Nec novum de et
Abbreviated transcription (Latin):
conprehendi abhostibus ligari.
ad concilium duci. dampnari. cru¬
cifigi. mori et sepeliri. uiderent.
uocat d̃s cum morte tur pissima
condempnarent illum. quigrauis
erat eis etiam aduidendum
Contristabantur discipuli posito in
mortẽo sed agnita etiam resur¬
rectione tristitia illorum uersa ẽ.
ingaudium. Visa ascensionis poten¬
tia im maiore gaudio subleuati
Laudabant et benedicebant dñm
ut lucas eu angelista testatur
Sed cunctis fidelibus hic dñi sermo
conuenit quiꝑ lacrimas prȩssuras¬
quae presentes ad gaudia aet̃ na
ꝑuenire contendunt
Quiseminant in lacrimis ut ingaudio
metant Eunte sibunt et flebunt
quatenus in aeter nabeatitudine la¬
borissui mercedem recipiant
Mundus autemid est mundi amatores
gaudebant quia ad aeterna gaudia
sepraeparare ꝑ lacrimas et ad flictio¬
nes despiciunt Vos autem contrista¬
bimini ꝑ labores et pressura sed tristi¬
tia uestra uertetur in aeterne beati¬
tudinis laetitiam Sequitur

Expanded text:
comprehendi, ab hostibus ligari, comprehendi, ab hostibus ligari, ad concilium duci, 613 damnari, crucifigi, mori et sepeliri viderent. Gvocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino; sed agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium; visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebat Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque praesentes, ad gaudia aeterna pervenire contendunt: » Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent, euntes ibant et flebant , quatenus in aeterna beatitudine laboris sui mercedem recipiant. Mundus autem, id est, mundi amatores gaudebant, qui ad aeterna gaudia se praeparare per lacrymas et afflictiones despiciunt: vos autem contristabimini per labores et pressuras; sed tristitia vestra vertetur in aeternae beatitudinis laetitiam. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Quiauado ad patrem. Acsi patenter
dicat. Quia post modicum aur̃is
aspectibus in monumenti claustra
abscondor Etittrum post modi¬
cum destructio mortisimperio uo¬
bis intuendus appareo quiatem¬
pus ẽ. ut expleta dispensatione
ad sumptae mortalitatis. cum re¬
surrectionis trium phoiam reuer¬
taradpatrem. Haec uero uerba
dñi ut dixiillis speciatim qui eius
resurrectionem uidere potuerunt
conueniuntq: a postoli tunctem¬
poris non potuerunt intellegere
et hanc illorum ignorantiam
Pius magister intellegens subsequen¬
ter secundum animuillorũ dubita¬
tionem respondit. quasi expositur
quideẽt quoddixit modicum et ñ
uidebitisme et iterum modicum
etuidebitis me
Amenanien dico uobis quia plorabitis
et flebitisuos mundus &utem gau¬
debit. Vos autem contristabimini
sed tristiciaura uertetur ingaudium
Etipsorum ettotius e cclesiae statui
congruit Plorabant quippe et
flebant amatores xp̃i cum illum

Expanded text:
Quia vado ad Patrem, ac si patenter Quia vado ad Patrem, ac si patenter dicat: Quia post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustra abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est, ut expleta dispensatione assumptae mortalitatis, cum resurrectionis triumpho jam revertar ad patrem. Haec vero verba Domini, ut dixi, illis speciatim, qui ejus resurrectionem videre potuerunt conveniunt, quae apostoli tunc temporis non potuerunt intelligere. Et hanc illorum ignorantiam pius magister intelligens, subsequenter secundum animae illorum dubitationem respondit, quasi expositurus quid esset, quod dixit: Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Amen, amen dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. « Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi, cum illum
Abbreviated transcription (Latin):
iterum modicum et ui debitisme
quiauado ad patrem
Notandum autem qui a tota lectionis
huius euangelicȩ series illis conuenit
quieam praesentes audierunt ad ñõ
passionem suam et resur rectionem
dominicam ad fidem uenimꝰ aptissime
congruit Quod autem ait modi
quieius discipula tui praedicantis in
carne adherere et posttristitiam
passionis uisaresur rectione et
ascensione eius laetificarime¬
ruerunt. Modicum et iam fuit
abillahora illius noctis quatra¬
ditus ẽ in horam passionis suae quod
eum discipuli carnaliter uidebaN
Etterum modicum fuit quodelau¬
sus in sepulchro tertia diere surrec¬
turusi acuit et illorum aspectibus
uideri non potuit Hocẽ quod a¬
it modicum et non uidebra sme
Quoduero ait iterum modicumet ui¬
debitisme significat tempus post
resurrectionem quando cum discipu¬
lis conuersatus ẽ et illis multimo¬
da ostensione apparuit usq dumas¬
cendit incaelum illi suidentibus
ut in euangelio et actibus aposto lo¬
rum legitur. Et hocẽ quod ait

Expanded text:
iterum modicum, et videbitis me, quia vado ad Patrem. « Notandum autem, quia tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit, qui eam praesentes audierunt a Dominopassionem et resurrectionem Dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod autem ait: Modiqui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaerere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. » Modicum etiam fuit ab illa hora illius noctis qua traditus est, in horam passionis suae, quod eum discipuli carnaliter videbant; et iterum modicum fuit quod clausus in sepulcro, tertia die resurrecturus jacuit, et illorum aspectibus videri non potuit. Hoc est quod ait: Modicum, et non videbitis me; quod vero ait: Iterum modicum, et videbitis me, signifiresurrectionem, quo cum discipulis conversatus est, et illis multimoda ostensione apparuit, usque dum ascendit in coelum illis videntibus, ut in Evangelio et in Actibus Apostolorum legitur. Et hoc est, quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
na facturos. nondiuinitatis sed in¬
firmitatismatrem uelut incognitam
lam patiens exquafuerat faccus ho¬
mo. affectu commendabathuma¬
no Tunc enim quimariam creauerat
innotescebat uiriate. Nunc uero
quẽ maria pepererat pendebat incru¬
ce Mortalis igitur insinuatur lta
n&. et exemplosuo suos instruxit p¬
ceptorbonus ut a filiispiis inpenda¬
tur cura parentibus tamquam lignu
illu dubierant fixamembra mori¬
entis etiam catheda fuerit magis¬
tridocentis Exillahora accepit
eam discipulus insuam Desem&¬
ipsodicens sic quippe commemo¬
ra resesol& quod eum diligebat ihs
quiutiq omnes sed ipsũ p̃ceteris et fa¬
miliarius diligebat Itaut in conuiuio
suꝑ pectus suum discumbere facer&
credo ut istius euangelii quod ꝑeum
fuerat p̃dicaturus diuinam excellen¬
tiam hoc modo utius comindar&¬

Expanded text:
na facturus, non divinitatis, sed inna facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem, velut incognitam jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute; nunc vero quem Maria pepererat, pendebat in cruce. « Mortalis igitur insinuatur locunet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de semetipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret: credo, ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendar
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ergo perid quod mali faciun
nihilbonosignificatur: Quando
ꝑcrucem xp̃i quam fecerant mali in
caelebratione sac ramentorum eius
bonum nobis omnes ignatur.
Crucifixodño posteaquam diuisio ues¬
timentorum eius etiam missa sorte
completa ẽ. quae deinde narr& iohan¬
nes euan gelista uideamus
tmilites quidem haec fecer: Stabant
autemiuxta crucem ihũ mat̃ eius
et soror matris cius maria cleophȩ
et maria magdalene. Cumuidis¬
s& ergo ihs̃ matrem eius et discipulũ
stantem quem diligebat. dicit matr
suae Mulier enfiliustuus Deinde
dic̃it discipulo ecce mater tua. et & il¬
la hora accepit eam discipulus in suam
aec nimirum ẽ illahora dequa ihs̃
autem conuersurus huinum dixerat
matri quid mihi ectibi ẽ mulier non¬
dumuenit horamea. Hanc itaq ho¬
ram predixerat matri quaetunc
nondumuenerat inqua deber& ag¬
nosciamatremoriturus dequa fue¬
rat mortalit̃ natus Tuncergodiui¬

Expanded text:
Quomodo ergo per id quod mali faciunt, Quomodo ergo per id quod mali faciunt, nihil boni significatur, quando per crucem Christi quam fecerunt mali, in celebratione sacramentorum eius bonum nobis omne signatur? » « Crucifixo Domino, postquam divisio vestimentorum ejus etiam missa sorte completa est, quae deinde narret Joannes evangelista, videamus. Et milites quidem haec fecerunt. Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae et Maria Magdalene. Cum vidisset ergo Jesus matrem et discipulum stantem, quem diligebat, dicit matri suae: Mulier, en filius tuus. Deinde dicit discipulo: Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. Haec nimirum est illa hora, de qua Jesus aquam conversurus in vinum dixerat matri: Quid mihi et tibi est mulier? Nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat, in qua deberet agnosci a matre moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc ergo divi
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. et significat ꝑseuerentia
in longitudinẽ temporis usq ad finẽ
Alta ẽ in cacumine quod a trans uer¬
et significat suꝑnum finem quo cunc¬
ta opera referuntur. Qm̃cuncta
quaclatitudine ac longitũdine bene
ac ꝑseuerant̃ fiunt. propt̃ altitudi¬
nem diuinorum facienda sunt p̃¬
miorum Profunda ẽ in ea parte
quia interra figitur Ibi quippe
occulta ẽ. Nec uideri potest sed
cuncta eius apparentia eteminen¬
tiam de consurgunt sicut bona
nr̃a depro funditate gratiae di
quae conp̃hendi ac diuidicarinon
potest uniuersa procedunt Sed
et sicrux xp̃i hoc solum signific&
qdodait a postolus quia utem surꝰ
ihũ xp̃icarnem suam crucifixer
cum passionibus et concupiscentis:
quam magnumbonum ẽ nec tam̃
hoc facit nisi concupiscens aduer¬
Postremo quid ẽ. quod omnes noluer
signumnisi adhibeatur siue fronti¬
buscredentium siue ipsia quae ex
Aluntur nhilcorum rite ꝑficitur

Expanded text:
guntur, et significat perseverantiam guntur, et significat perseverantiam in longitudine temporis, usque ad finem; alta est in cacumine, quod a transveret significat supernum finem quo cuncta opera referuntur, quoniam cuncta quae latitudine ac longitudine bene ac perseveranter fiunt, propter altitudinem divinorum facienda sunt praemiorum; profunda est in ea parte, qua in terra figitur: ibi quippe occulta est, nec videri potest, sed cuncta ejus apparentia et eminentia inde consurgunt; sicut bona nostra de profunditate gratiae Dei, quae comprehendi ac dijudicari non potest, universa procedunt. Sed et si crux Christi hoc solum significet, quod ait Apostolus: Qui autem sunt Jesu Christi, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis , quam magnum bonum est? Nec tamen hoc facit, nisi concupiscens adverPostremo quid est quod omnes noverunsignum, nisi adhibeatur sive frontibus credentium, sive ipsi aquae ex aluntur, nihil eorum rite perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
totum. Quodsi referamus ad id qđ
significat nemo eius ẽ. expers. quiꝑ
tinere inueniatur ad totum. A quo
totosicut greca indicat lingua catho¬
licauocatur ecclesia In:orte autẽ
quid Nisi digratia commendata ẽ
Sic quippe inuno adomnes ꝑuenit
cum sors omnibus platuit quiaetdĩ
gratia munitate ad omnes ꝑuenit
Ituim sors mittitur nom ꝑsonȩ cuusq
uel meritas sed occulto di iudicio cedi¬
tur nec id eo istanon aliquid boni
significas sequis dixerit quia ꝑ malos
secuti sed qui sunt ꝑ secuti Quidenĩ
deipsacrucedicturi sumꝰ quecerte
similit̃ ab inimicis atq impis xpõ
facta et in pacta ẽ. et tam̃ ea signi¬
ficari recte intellegitur quodait
a postolus quae sit latitudo eclongitu
do altitudo et profundum Lataẽ
quippe intrans uerso ligno quo exten¬
duntur pendentis manus. et signi¬
ficat operabona in latitudine carita¬
tis Longa ẽ atrans uersoligino us¬
q ad terram ubidorsum et pedis fi¬

Expanded text:
totum. Quod si referamus ad id quod totum. Quod si referamus ad id quod significat, nemo est ejus expers, qui pertinere inveniatur ad totum: a quo toto, sicut Graeca indicat lingua, Catholica vocatur Ecclesia. In sorte autem quid, nisi Dei gratia commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit; et cum sors mittitur, non personae cujusque vel meritis, sed occulto Dei judicio ceditur. Nec ideo ista non aliquid boni significasse quis dixerit, quia per malos secuti, sed qui sunt persecuti. Quid enim de ipsa cruce dicturi sumus, quae certe similiter ab inimicis atque impiis Christo facta et impacta est? Et tamen ea significari recte intelligitur, quod ait Apostolus: Quae est latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum . Lata est quippe in transverso ligno, quo extenduntur pendentis manus, et significat opera bona in latitudine charitatis; longa est a transverso ligno usque ad terram, ubi dorsum et pedes fi