comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es unus sicut mulle anni et mlle aui tã¬
quam dies unus. unde scit unusquisq¬
uestrum utrum dieb an mensib ant
forte eciam aunis per illum ignem sit ⁊¬
tnͣsiturus. Et quando nec unum digitũ
timeat ue necesse sit tunc non paruo tem¬

Expanded text:
es unus tanquam mille anni, et mille anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum timeat necesse
Abbreviated transcription (Latin):
rum et pontis. per collisionem undaꝵ fluc¬
tuantis. sub eius protectione securus. Et¬
moyses quidem tnͣsituro ppło isrl̾tico. a¬
quas maris diuisit. beata. uero nirgo geno¬
uefa cum ppło parisiensi super intumes¬
centes undas fluuiuis pertnͣsiit. nõ tam
a ponte confracto sustentata. quam ip̃m
pontem sustentans protectione diuina. In¬
grediende tandem ln uirgine genouefa et¬
clesiam sancte marie. in parisiensi urbe
sitam. continuo sicut audiuimus .ĩ. et uidi¬
mus in ciuitate dñ uirtutum. uenientes
de moute sancto eius. omñia in aduentu eius
prius conmota. pacificata et sedata fuerunt.
Cuutas ipsa prius afundam̃tis concussa ⁊
comota. tnͣsquilla fuit et quieta. ppłs ip̃e gͣ¬
iussime autem afflictus. in laudem beate uͥ¬
gnus genouefe respirabat. Et sicut scͥptũ ẽ
quusi species electri apparuit in medio ignis¬
qr gr̃a dei apparuit in pplõ. per presenciam
beate uirginis et certissimam spem diuine

Expanded text:
rum, et pontis per collisionem aquarum flucrum, et pontis per collisionem aquarum fluctuantis, sub ejus securus protectione. Moyses transituro populo Israelitico aquas maris divisit; B. vero virgo Genovefa cum populo Parisiensi super intumescentes aquas fluminis pertransiit, non tam a ponte fracto sustentata, quam ipsum pontem sustentans protectione divina. Ingrediente tandem B Genovefa eccles. S. Mariae in Paris. urbe sitam, continuo, sicut audivimus ita et vidimus in civitate Dei virtutum venientes de monte sancto ejus, omnia in adventu ejus prius commota, et pacifica et sedata fuerunt. Civitas ipsa, prius a fundamentis concussa et commota, tranquilla fuit et quieta; populus ipse gravissime ante afflictus in laudem B. Genovefae respirabat, et sicut scriptum est quasi species electri apparuit in pori apparuit in populo per praesentiam B. Virginis et certissimam spem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
niat ciitati. ne in uoluatur iustus cũ ĩiusto.
et pus cum ĩpio. Opponat se murũ pro gẽte
sua. fraugat iram dei supplicatione huiili.
sius precib dei impetret mĩam. ut miseri¬
cors deus remittato ffensam. et ĩperet uentis
et aquis. et fiat tnͣsquillitas magna. Suꝑ¬
plicante igitur odone ep̃o. clero. et ppło. inta
souempni procissione. delatis ad ecclĩam no¬
genouefa. de loco sancto suo. et precedentib
sanctorum reliquiis precedebat beata geno¬
uefa ppłm suum tanqmͣ columpna ignis
in nocte adu̾sitatis. Uenimus ita ad puũ põ¬
tem ciuitatis lapideum. ubi non erat decli¬
nare ad dext̾am uelud ad sinistram. s ꝑ me¬
dium poutem iter erat. Precedente quon¬
dam arcla testamenti. ppłs isrł peꝵ medium
ior danis sicco pede pertransnt. precedente.⁊.
reliquns per poutem confractum. et rume
proximũ. sub secutus est eam uniu̾sus po¬
pulus mnĩminenti periculo in undãtium a qͣ¬

Expanded text:
niat civitati, ne involvatur justus cum injusto, niat civitati, ne involvatur justus cum injusto, et pius cum impio. Opponat se murum pro gente sua, frangat iram Dei supplicatione humili, suis precibus Dei impetret misericordiam, ut misericors Deus remittat offensam, et imperet ventis, et aquis, et fiat tranquillitas magna. Supplicante igitur episcopo Odone et clero et populo, parata solemni processione, delatis ad ecclesiam noto suo, et praecedentibus sanctorum reliquiis praecedebat S. Genovefa populum suum tanquam columna ignis in nocte adversitatis. Venimus itaque ad Parvum Pontem civitatis lapideum, ubi non erat declinare ad dextram neque ad sinistram, sed per medium pontem iter erat. Praecedente quondam arca testamenti populus Israel per medium Jordanis sicco pede pertransiit; praecedente reliquiis per pontem confractum et ruinae proximum, subsecutus est eam universus populus imminenti periculo inundantium aqua
Abbreviated transcription (Latin):
uparuus appellatur. tanto impetu aquarũ
impulsus. et conquassatus ruinam ꝓuit¬
terat. Didens in ip̃o ponte aptissimas rui¬
nas et amplissimas cementum demolitũ.
lapides dismũctos abinuicem. et ip̃m pontẽ
ruiosum. et in proximo rinturum. sicut
a que superficies. que auento agitatur as¬
sidua collisione iudaꝵ flmiius. hucs
illuc fluitantem. Desolata erat ciuitas
plena diuicus sederat int̾sticia dña promĩ¬
ciarum. sacdotes eius gementes. nirgines
enis sqalide. et ip̃a oppressa amaritudine.
nec erat qui consolaretur eam ex omibus
caris enis. Unica spes ppło periclitanti poꝰ
dm̃n. et bãm eius genitͥcem mariani. in beata
uirgine genonefa. cuiꝰ bñficia memoria te¬
nax. ppłm sp̃aliter parisiensem subiectum
eidem uirgin redclidit et deuotum. Una
uox ppli. ĩmus clamor om̃. una petitio sin¬
guloꝵ. ut egrederetur beata genouefa de loco
sancto suo. et presentia sua tueretur pplm
supplicantẽ et gementem. et peremiti subne¬

Expanded text:
Parvus appellatur, tanto impetu aquarum impulsus et conquassatus ruinam promittebat. Videres in ipso ponte apertissimas ruinas et amplissimas, caementum demolitum, lapides disjunctos ab invicem, et ipsum pontem ruinosum, et in proximo ruiturum sicut aquae superficies quae a vento agitabatur assidua collisione undarum fluminis huc et illuc fluitantium. Desolata erat civitas plena divitiis, sedebat in tristitia domina provinciarum: « sacerdotes ejus gementes, virgines ejus squalidae, et ipsa oppressa amaritudine, nec erat qui consolaretur eam ex omnibus charis ejus . » Unica spes populo periclitanti post Deum, et B. ejus Genitricem Mariam, erat in B. V. Genovefa per cujus beneficia memoria tenax populum specialiter Parisiensem subjectum eidem virgini reddidit et devotum. Una vox populi, unus clamor omnium, una petitio singulorum, ut egrederetur B. virgo Genovefa de loco sancto suo, et praesentia sua tueretur populum supplicantem et gementem, et pereunti subve
Abbreviated transcription (Latin):
regnans in celo sursum uł peregrinans ĩ
terra deorsũ audiens nel mẽte ꝑtractãs.
Quomodo factus est opprobriũ hominũ
miser et abiectio plebis filius dei patus
potent lacumas continere. Uerumptaĩ tu¬
gande gaudio magno ab ipso nunc glorifi¬
cata in celis q̃ in morte claus mortis ama¬
habiusti in sua passione. Et ut hus affluã
laigus de passione filii tui ⁊ dm̃ tui u̾la
ab innicem offeranus. En naurare flagi
to senem ueritacis que mat̾ es et uirgo et¬
ris. Sed quia glorificata sum flere nõ possũ
tu cum lacrumis scribe q̃ cium magnis dolo¬
ribus ip̃a ꝑcensi. Cui inquam flere perop¬

Expanded text:
regnans in coelo sursum, vel peregrinans in terra deorsum, audiens vel mente pertractans quomodo factus est opprobrium m, et abjectio plebis Filius Dei Patris, et poterit lacrymas continere, vel ei gaude gaudio magno ab ipso, nunc glorifica in coelis, quae in mente clavis amahabuisti in sua passione, ut iis fluam largius. De passione filii tui et Domini mei verba ad invicem conferamus. Tenerto, seriem veritatis, quae mater ris. Sed quia glorifica flere non possum, tu cum lacrymis scribe quae cum magnis doloribus ipsa persensi. Cui, inquam, flere perop
Abbreviated transcription (Latin):
tores et bono xpristi cdore de bona conuer¬
satione flagrantes non sicut serui sub le¬
ge sed sicut liberi sb̃ gratia consticuti. Ut
autem in bbello lec tanquam in speculo
scͥpta sunt fatientes agite gratias dño
bonorum omnium largitori. Ubi autẽ
sibi quicumq uestrum idet aliquid
deesse doleat depret̾i̾to caucat de fut᷑o o¬
rans ut ei debitum dimittaturet intẽp̃¬

Expanded text:
tores, et bono Christi odore de bona convertores, et bono Christi odore de bona conversatione fragrantes: non sicut servi sub lege, sed sicut liberi sub gratia constituti. Ut autem vos in hoc libello tanquam in speculo scripta sunt facientes, agite Deo gratias, bonorum omnium largitori: ubi autem sibi quisque vestrum videat aliquid deesse, doleat de praeterito, caveat de futuro; orans ut debitum dimittatur, et in ten
Abbreviated transcription (Latin):
qui omniũ uestrum curam gerit. Ut er¬
go ancta ista seruentur. et si quid ser¬
uatum minus fuerit non negligenter
pretereatur sed ut ementendum corrigẽ¬
dum q curetur ad p̾positum precipue
pertinebit. ut ad presbitum cuius est a¬
pud nos maior auctoritas referat quod
inoclum uel uires enis excedit. Ip̃e uero¬
qui uobis preest nou se eristunet potesta¬
te dominante sed caritate sermente felicẽ
Donore coram uobis prelatus sit uobis
tumore coram deo subtractus sit pedibus
uestris. Cuca omnes se ipm̃ bonorum o-¬
perum prebeat exempium. Corripiat in¬
quietos. consoletur pusillamines suscipi¬
at insirmos paciens sit ad omnes. Disci¬
plinam litens babeat. metuendus impo¬
nat. Et quaniuis utrumq sit necessari
timeri sẽꝑ cogita sdeo se pro nobis redlit᷑um
esse rationem. Unde uos magis obediendo
non solum uestri sed eciam ip̃ius misere¬
miniqui inter nos quanto in loco superi¬
ore tanto in peritulo maiore uersatur.

Expanded text:
qui omnium vestrum curam gerit. Ut erqui omnium vestrum curam gerit. Ut ergo cuncta ista serventur, et si quid servatum minus fuerit, non negligenter praetereatur, sed ut emendandum corrigendumque curetur, ad praepositum praecipue pertinebit, ut ad presbyterum, cujus est apud vos major auctoritas, referat quod modum vel vires ejus excedit. Ipse veroqui vobis praeest, non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Honore coram vobis praelatus sit vobis; timore coram Deo substratus sit pedibus vestris. Circa omnes seipsum bonorum operum praebeat exemplum . Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes ; disciplinam lib habeat metuendus imponat et quamvis utrumque sit necessariutimeri semper cogitans deo se pro vobis redditurum esse rationem Unde vos magis obenon solum vestri, sed etiam ipsius miseremini; qui inter vos quantum in loco superiori, tantum in periculo majori versatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uttere. Ei autem muicem se leserint
inuicem sibi debita relaxure debebunt. ꝓp̃
or̃ones uestras quas utiq quanto cre¬
briores habetis tanto samores hr̃e delrtis
Miclior est autem qui quannus ira sepe
temptetur tamen impetrare festinat ut
sibi dimittat cui se fecisse agnoscit ĩni¬
riam quam qui tardius irascitur. et ad
mam aut non ex anmo petit sine cau
sa est ini monasterio eciam si in de non
proitiatur. Promde uobis auerbis du¬
riorib parcite que si emissa fuerut ex¬
ore uestro non pigeat ex ip̃o ore ꝓferre
meclicamenta uude facta sunt uuln̾a
nando auten necessitas
discipline morib coerceudis dicere
exigitur ut auobis subditis uemam po¬
stuletis ne apud eos quos oportet ẽẽ sub¬
iectos dum iuimum seruatur humilitas
regen di frangatur auctoritas Sed tamͣ
petenda est uemia ab ommium domino
qui nouit eos quos pus uisto forte corri¬
pitis quantu bemuolentia diligntis.
patri obectiatur multomagis presbitero

Expanded text:
mittere. Si autem invicem se laeserint, mittere. Si autem invicem se laeserint, invicem sibi debita relaxare debebunt, propter orationes vestras; quas utique quanto crebriores habetis, tanto saniores habere debetis. Melior est enim qui quamvis ira saepe tentatur, tamen impetrare festinat ut sibi dimittat, cui se fecisse agnoscit injuriam, quam qui tardius irascitur, et ad niam, aut non ex ansa est in monasterio, etiamsi non inde proiciatur. proinde uobis a uerbis durioribus parcite; quae si emissa fuerinore uestro, non pigeat ex ipso ore proferre medicamenta, ex quo facta sunt uulnera. uando autem necessitas disciplinae minoribus cohercendis dicere exigitur, ut ab eis ueniam postuletis, ne apud eas, quas oportet esse subiectas, dum nimia seruatur humilitas, regendi frangatur auctpetenda est venia ab omnium Domino, qui novit etiam eos quos plus justo forte corripitis, quanta benevolentia diligatis. patri obediatur; multo magis presbytero
Abbreviated transcription (Latin):
qui habet aliquo eundi necessitatem cum
quib p̾positus iusserit ire debet. E grotan¬
tium cura siue poit egritudinem reficien¬
dorum sine aliqua imbecillitate eciam si¬
ne febribus laborantium uni alicui deb
miungi ut ip̾e decellaris. Siue aut̾ qi¬
sine qui cedicioz prepomintur sine nͥmui¬
re seruiant fratribz fius. Cedices certa ly¬
ra singulis diebus petantur. Ertra bo¬
ram qui pecierit non accipiat. Uestimẽ¬
ta uero et caltiamenta quando fueuint in
digentib necessaria dare non differant sõ¬
quorum custedia sunt que poscutur.
Lites aut nullas lubeatis ant quam celer¬
rumne fuuatis ne ira crescat in o dium et
trabem faciat defestuca. et animai fa¬
ciat homicidam. Sic enm legrtis. Qui
clit fratrem suum homicida est. Quicũ¬
q conuitio uel maledicto uel criminis
obiectu aliquem lesit meminerit satiffu¬
ctione quani totius curare qued fecit et
ille qui lesus est sine disceptatione di¬

Expanded text:
qui habet aliquo eundi necessitatem, cum qui habet aliquo eundi necessitatem, cum quibus praepositus jusserit, ire debebit. Aegrotantium cura, sive post aegritudinem reficiendorum, sive aliqua imbecillitate etiam sine febribus laborantium, uni alicui debet injungi, ut ipse de cellario petat qsive qui codicibus praeponuntur, sine mre serviant fratribus suis. Codices certa hora singulis diebus petantur: extra horam qui petierit, non accipiat. Vestimenta vero et calceamenta quando indigentibus fuerint necessaria, dare non differant squorum custodia sunt quae poscuntur. Lites aut nullas habeatis, aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. Sic enim legitis: Qui odit fratrem suum, homicida est . Quicumque convicio vel maledicto, vel etiam criminis objectu aliquem laesit, meminerit satisfactione quantocius curare quod fecit, et ille qui laesus est, sine disceptatione di
Abbreviated transcription (Latin):
utitur tnͣsitura necessitas superemineat
que permaneat caritas. Conscquens ergo
est ut eciam qui suis fiiis aut aliqua ne¬
cessitudine ad se pertinentib in monstĩo
constitutis uel aliquam contulerit uestẽ
siue quedlib aliud inter necessaria depu¬
tandum non occulte accipiatur s sit ĩ po¬
testate prepositi ut in rem cominumenre-¬
dactum cui necesse fuerit prebeatur. L aua¬
crũ eciam corpori cuius infiriuitatis ne¬
cessitas cogit munme denegetur. ffiat sine
miurinire de consilio meclicine ita ut etiã
si nolit iubente preposito faciat quod faci¬
endum est pro salute. Si autem neut et for¬
te non expedit sue cupiditati non obediat
Aliquando eciam si noccat prodesse credi¬
tr qual delectat
eiqz si latens est dolor in corpore fu¬
mnulo dei dicenti quid sibi doleat sine
dubitatione credatur. Sed tamen utrum
sanando illi dolori qued delectat expediat
si non est certum meclicus consulatur. Ille

Expanded text:
utitur transitura necessitas, superemineat utitur transitura necessitas, superemineat quae permanet charitas. Consequens ergo est ut etiam qui suis filiis, aut aliqua necessitudine ad se pertinentibus in monasterio constitutis, aliquam contulerit vestem, sive quodlibet aliud inter necessaria deputandum, non occulte accipiatur; sed sit in potestate praepositi, ut in rem communem redactum, cui necessarium fuerit praebeatur. Qucrum etiam corpori, cum infirmitatis ncessitas cogit, minime denegetur. Fiat sine murmure de consilio medici, ita ut etiam si nolit, jubente praeposito faciat quod facendum est pro salute. Si autem velit, et forte non expedit, suae cupiditati non obediatur: aliquando enim etiam si noceat, prodesse tamen creditur quod delectat. Denique si latens est dolor in corpore, famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur: sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non est certum, medicus consulatur. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
cuiqz opus est non negetur. Si autera
hinc intes nos contentiones et murina
oriuntur cum queritur aliquis se deteri
us accepisse quam prrus habuerat et su¬
dignum se esse qui non ita uestiatur sic
alius frat̾ uestiebatur. hinc uos probate
quantum nobis desit in illo interiorire.
sancto h̃tu cordis qui pro hĩtu corporis lia¬
gatis. eomen si uestra toleratur infirim¬
tas ut lre recipiatis quod deposueritis l uuũ
fantum lecun sub comuumnibus custelib
lairte qued poritis ita sanc ut nullus sibi
aliquid operetur sed omnia opera nestra ĩ
unum fiant maiori studio et frequenti¬
ori alacritate quam si uobis singulis fa¬
cerctis ppria. Caritas eium de qua scͥptum
est queo non querat que sua sunt sic intei¬
ligitur quia cominuma. ꝓpriis non pro¬
pria cominunbus ante point. Et ideo-
quantum amplius rem communem qmͣ
ppria uestra curaueritis tanto nos ampliꝰ
pro fi cere noueritis ut in omnibus quib

Expanded text:
cuique opus est, non negetur. Si autem cuique opus est, non negetur. Si autem hinc inter vos contentiones et murmura oriuntur, cum queritur aliquis deterius se accepisse quam prius habuerat, et indignum se esse qui non ita estiatur, sicut alius frater ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, qui pro habitu corporis ligatis. Tamen si sic vestra toleratur infirmitas, ut hoc recipiatis quod deposueratis, in uno tamen loco sub communibus custodibus habete quod ponitis. Ita sane, ut nullus sibi aliquid operetur; sed omnia opera vestra in commune fiant, majori studio et frequentiori alacritate, quam si vobis singulis faceretis propria. Charitas enim, de qua scriptum est, quod non quaerat quae sua sunt , sic intelligitur, quia communia propriis, non propria communibus anteponit. Et ideo quanto plus rem communem quam propriam vestram curaveritis, tanto vos amplius profecisse noveritis; ut in omnibus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur. Nou enim et loc fit crudeliter sed
misericorditer ne contagione pestifera
plurimos perdat. et loc quod dixi de cruio
non figendo eciam in ceteris muenien¬
dis prohibendis indicandis conuincen¬
dis iudicandis q peccatis diligenter et
fideliter obsernetur cum dilec̾tione bomi¬
num et odio uitiorum. Quicumq aut̃
in tantum progressus fuerit malum ut
ecculte ab aliquo litteras uel qd̃tio mu¬
mis accipiat si uoc ultro confiterur parea¬
tir iui et oretir pro eo. Si autem de pre¬
benditur et conuincitur secimo uin arbi¬
trium preibiteri. uel prepositi grauius e
amo custece uelduobus uel quor suf¬
ficere possint ad eas excuciendas ne tinea le¬
dantur. Et sicut pascunim ex uo cela¬
rio sic inouamim ex uno uestiario. Di fi
eri potest ad nos non pertineat quod nol
indum̾tum pro temporum congruentia
proferatur utrum loc recipiat uiuisquis¬
q queo deposuerat an aliud quecl alter.
habuerat dum tamen unciq prout

Expanded text:
ciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed ciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam in caeteris inveniendis, prohibendis, indicandis, convincendis vindicandisque peccatis, diligenter et fideliter observetur, cum dilectione hominum, et odio vitiorum. Quicumque autem in tantum progressus fuerit malum, ut occulte ab aliqua litteras vel quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultro confitetur, parcatur illi, et oretur pro illo. Si autem deprehenditur atque convincitur, secundum arbitrium presbyteri vel praepositi gravius emuno custode vel duobus, vel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne a tinea laedantur: et sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno vestiario. Et si fieri potest, non ad vos pertineat quod vobis indumentum pro temporum congruentia proferatur, utrum hoc recipiat unusquisque quod deposuerat, an aliud quod alter habuerat; dum tamen unicuique, prout
Abbreviated transcription (Latin):
cetis esse maliuolos qñdo indica¬
tis. Magis quippe innocentes non estis
si fratros uestros quos indicando corrig̾e
potestis tarendo perire permittatis. Uiem
frater tuus uulnus h̃t in corpore qued ue¬
lit cccultari dum timet secari nonne
crudeliter abste sileretur et misericordit
indicaretur. Quanto ergo pocius debes
mainfestare ne deterius putrescat incor¬
de. Secl anteqmͣ aliis demonstretur per
quos conuincendus est si uegauerit pri¬
us preposito debet ostendi si animonitus
ueglererit corrigi. DIe forte possit se¬
crecnus corectus non innotescere ceteris.
Siantem negauerit tunc neganti adhi¬
bendi sunt alii eciami coram ommib ut
possit non ab nuo teste argui sed ad nob
uel trib comunci. Comunctus uero se¬
cundum prepositi uel eciam presbiteri
ad cuius dispensationem pertinet arbi
trium debet emendatoriam subrre uindic¬
tam. Quam si ferre recusauerit etiam¬
si ipse non accesserit de uestra societate ꝓi¬

Expanded text:
cetis esse malevolos, quando hoc indicacetis esse malevolos, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si fratres vestros, quos indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim frater tuus vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari; nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eum manifestare, ne deterius putrescat in corde? Sed antequam aliis demonstretur, per quos convincendus est, si negaverit, prius praeposito debet ostendi, si admonitus neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correptus non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc neganti adhibendi sunt alii, ut jam coram omnibus possit non ab uno teste argui set a duobus vel tribus convinci Convictus vero secundum prepositi vel etiam presbiteri ad cuius dispensacionem trium, debet emendatoriam subire vindictam: quam si ferre recusaverit, etiamsi ipse non abscesserit, de vestra societate proji
Abbreviated transcription (Latin):
tur omiio et a quibus se uideri non
arbitratur. Seo ecce lateat et anemi¬
ne homniũ indeatur quid faciet de io
desuper inspectore quem la tere nichil
potest. An ideo putandus est. non ind̾e
quia tanto uidet patientius qmͣto sapi¬
entius. Illi ergo uir sanctus tnueat
dis plice ne uelit femine male placere
Illum cogitet ommna uidere ne nelit fe¬
mine male uideri. Illius narq et ĩ bac
causa conmendatus est timor ubi scrip¬
tum est abhonunatio domini defigens
crulum.
uando ergo simul estis mecclia ⁊
uram pudiciciam custelite. Deus em̃
strum ad uerteritis statim ammonete
ne cepta progrediantur sed de proximo
corrigantur Si autem et post ammoĩ¬
tionem iterum uel alio quoq die idip
sum facere eum ideritis iam uelut
uulneratum sanandum predat quicũ¬
q loc potuit inuenire. Prius tamen et
alteri uel tercio demonstrandum ut du¬
orum uel trium possit ore comuunici et cõ¬
petenti seueritate coerceri. Nec uos iudi¬

Expanded text:
tur omnino, et a quibus se videri non tur omnino, et a quibus se videri non arbitratur. Sed ecce lateat, et a nemine hominum videatur; quid faciet de illo super inspectore, quem latere nihil potest? An ideo putandus est non videre, quia tanto videt patientius, quanto sapientius? Illi ergo vir sanctus timeat displicere, ne velit feminae male placere: illum cogitet omnia videre, ne velit feminam male videre. Illius namque et in hac causa commendatus est timor, ubi scriptum est: Abominatio est Domino defigens oculum . uando ergo simul estis in ecclesia et ram pudiciciam custodite D habit strum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed de proximo corrigantur. Si autem et post admonitionem iterum, vel alio quocumque die idipsum eum facere videritis, jam velut vulneratum sanandum prodat, quicumque hoc potuerit invenire; prius tamen et alteri vel tertio demonstratum, ut duorum vel trium possit ore convinci, 16, et competenti severitate coerceri. Nec vos judi
Abbreviated transcription (Latin):
affectetis uestibus placere sed iuori¬
bus. Quando proceclitis sinul ambula¬
te cum ueneritis quo itis sinui state. Iu
incessu statu labitu in omnibus motib
uestris nichil fict quod cunsquani offẽ¬
dat aspectum sed queci uestram deceat sanc¬
titatem. Oculi uestri et si iatiuntur in
indẽ prohibenum sed appetere uel ab ip̃is
appeti uelle crimmosum est. Nec solo tati
to affectu sed affectu et aspectu quoq appe¬
titur et appetit concupiscentia feminaꝵ.
DoIec dicatis uos hre aminos puditos
si labratis oculos impudicos quia impudi¬
cus cculus impudlici cordis est nuncius.
Et cum se inuicem sibimet eciam tacen¬
telingna conspectu nituo corda nunci¬
ant impudica et secundum concupiscẽ¬
tiam carnis alterutro delectantur ardo¬
re eciam in tuctis ab miminda miolati¬
one corporib fugit custitas ip̃a de morib
Nec putare debet qui in femmam figit
gculum et illius in se ipse diligit ficũ
ab alis se non uideri cum hoc fecit uide¬

Expanded text:
affectetis vestibus placere, sed moriaffectetis vestibus placere, sed moribus. Quando proceditis, simul ambulate: cum veneritis quo itis, simul state. In incessu, statu, habitu, in omnibus motibus vestris, nihil fiat quod cujusquam offendat aspectum, sed quod vestram deceat sanctitatem. Oculi vestri etsi jaciuntur in videre prohibemini; sed appetere, aut ab ipsis appeti velle criminosum est. Nec solo tactu et affectu, sed aspectu quoque appetitur et appetit concupiscentia feminarum. Nec dicatis vos habere animos pudicos, si habeatis oculos impudicos: quia impudicus oculus, impudici cordis est nuntius. Et cum se invicem sibimet, etiam tacente lingua, conspectu mutuo, corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore; etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit castitas ipsa de moribus. Nec putare debet qui in feminam figit oculum, et illius in se ipse diligit fixum, ab aliis se non videri, cum hoc fecerit; vide
Abbreviated transcription (Latin):
descenderint qnͣius usq ad aliorum qui
sunt corpore firuores frugalitatem per¬
uenire non potuerint. Nou debent nel¬
le oumes quoo pancos uident amptius
non qr lonorantur sed qz tollerantur
accipere ne contingat detestanda peruer¬
sitas ut in monasterio ubi quantum
possunt fuint diuites laborio si fiaant
panperes delicati.
Ane quemadinedum egrotantes ne¬
cesse hñt ninꝰ acciꝑe ne grauanturi
tu et post egrituomem sic tractandi sunt
ut cicius recreentur eciam si de humilima
seculi paupertate uenerunt tanquam łer
ulis contulerit recentior egritudo q diuiti¬
bus anterior consuetudo. Sed cum iures
pristinas reparauerint redeant ad felitiorẽ
consuetudine suam que famulos dei tã¬
to amplius decet quantommus in digẽt
nec cibi eos teneat uoluptas iam uege¬
tutos quos necessitas leuarat infirmos
Illos estimant ditiores qui in sustinenda
parcitate fuerint fortiores. Melius est e¬
nim minus egere quam plus habere.

Expanded text:
descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui sunt corpore firmiores, frugalitatem pervenire nequiverint. Nec debent velle omnes, quod paucos vident amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere; ne contingat detestanda perversitas, ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Sane quemadmodum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiamsi de humillima saeculi paupertate venerunt; tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Melius est enim minus egere, quam plus habere.
Abbreviated transcription (Latin):
profertur more. Et nolite cantare insi
qued legistis esse cantandum. Quod
autem non itascͥptum est ut cantetur
ienimis et abstinentia esce quantun
ualitudo permittit. Quanco autem au¬
quis non potest ieumare non tameu ex¬
tra horam prandii aliquid alimentor¬
um sumat insi cum egrotat.
um acceditis ad mensam donec in¬
de surgatis qued secundum consu¬
etu dinem nobis legitur sine tumultu
et contentiombz audite nec sole nobis
fances sumãt cibum sed et aures esuri
pristina confuetudine si aliteꝵ tractant᷑
in uictu non debet aliis molestum esde
nec iniustum inderi eis quos fecit aliqͣ
consuetudo fortiores.Iec illos feli¬
ciores putant qr sumun quod non
sumunt ipsi secd sibi pocius gratulant᷑
quia ualent quel non ualent ili. Et si
eis qui uenerunt ex moribus delicatio
tur qued aliis fortiorib et ideo felitiorib
non datur cogitare debent quibz nou datͦ
quantum de sua seculari inta un ad istã

Expanded text:
profertur in voce: et nolite cantare, nisi profertur in voce: et nolite cantare, nisi quod legitis esse cantandum; quod autem non ita scriptum est ut cantetur,jejuniis, et abstinentia escae et potus, quantum valetudo permittit. Quando autem aliquis non potest jejunare, non tamen extra horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumultu et contentionibus audite: nec solae vobis fauces sumant cibum, sed et aures esuriapristina consuetudine, si aliter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri eis quos fecit alia consuetudo fortiores. Nec illos feliciores putent, quia sumunt quod non sumunt ipsi: sed sibi potius gratulentur, quia valent quod non valent illi. Et si eis qui venerunt ex moribus delicatiortur, quod aliis fortioribus, et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam
Abbreviated transcription (Latin):
parentum duntum dignitate sed de pau¬
perum fratrum sccietate gloriari. Necex¬
touantur si commun uite aliquid de su¬
is facultatibz contulerunt ne desuns diui¬
crs magis superbiant quiꝰ eas monaste¬
rio parciuntur quam. si eis in seculo frue¬
rentur
lia quippe quecumq iniquitas
in malis operibus exercetur ut fi¬
ant superbia uero etiam bonis operib
insidiatur ut pereant. Et quid prodest
dispergendo dare pmuperibus et paupe¬
rem fieri cum amma misera superbior
efficitur diuitias contempnendo quã
fuerat possidendo. Ommes ergo unam¬
miter et concorditer muite et honorate
in nobis deum inuicem cuius templa
poribus constitutis. In oratorio nemo
aliquid agat uͥsi ad quod est factum
unde et nomen accepit ut si forte a liqui
eciam preter uoras constitutas sieis ua¬
cat et orare uoiuerint non eis sint mi¬
peclimento qui ibi aliquid agendum
putanerunt. Psalmis et hymins cum
oratis deum loc uersetur in corde qued

Expanded text:
parentum divitum dignitate, sed de pauparentum divitum dignitate, sed de pauperum fratrum societate gloriari. Nec extollantur, si communi vitae aliquid de suis facultatibus contulerunt; ne de suis divitiis magis superbiant, quia eas in monasterio partiuntur, quam si eis in saeculo fruerentur. Alia quippe quaecumque iniquitas in malis operibus exercetur, ut fiant; superbia vero etiam bonis operibus insidiatur, ut pereant: et quid prodest dispergere dando pauperibus et pauperem fieri, cum anima misera superbior efficitur divitias contemnendo, quam fuerat possidendo? Omnes ergo unanimiter et concorditer vivite; et honorate in vobis invicem Deum, cujus templa poribus constitutis. In oratorio nemo aliquid agat, nisi ad quod est factum, unde et nomen accepit: ut si forte aliqui etiam praeter horas constitutas, si eis vacat, orare voluerint, non eis sint impedimento, qui ibi aliquid agendum putaverint. Psalmis et hymnis cum oratis Deum, hoc versetur in corde, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ter ualetis omnes sed poscius uuicuiq̃
sicut cuiq opus fuerit. Sic enim legiti
in actibus apostolorum quia erant ill
omnia commuma et clistribuielutur uni¬
cuiqz sicut cuiq opus erat.
ui aliquid ha bebant in seculo quan¬
do in gressi sunt mona sterrum libe¬
ter uelint illud esse commune. Qui au¬
tem non babebant nonea querant in mo-¬
nasterio que uec foris luberẽ potuerunt.
Sed tanien eoꝵ infirmitati quod opus ẽ
tribuatur eciam si panpertas corum qũ¬
do foris erant nec ipsa necessaria poterat
nuenire. Tantuni non ideo putent se cẽ
felices quia inueneruñt. uictum et tegu¬
mentum qua le foris muenire non po
antur eis ad quos foris accedere non au¬
debant sed sursum cor h̾ebant et terrena
nana non querant ne incipiant monas¬
teria este diuitib utilia non pauperib
si diuites illic hũiliant᷑ et pauperes illis
non labcant fastidio fratres suos qui ad
illam sanctam societatem ex paupertate
uencrunt magis autem studeant nõ de

Expanded text:
ter ualetis omnes, sed unicuique sicut opus fuerit. sic enim legitis in actibus apostolorum, quia erant illis omnia communia et distribuebatur singulis, prout cuique opus erat. quae aliquid habebant in saeculo, quando ingressae sunt monasterium, libenter uelint illud esse commune: quae autem non habebant, non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere potuerunt, sed tamen earum infirmitati, quod opus est, tribuatur, etiam si pauperies earum, quando foris erant, nec ipsa necter ualetis omnes, sed unicuique invenire. Tantum non ideo se putent esse felices, quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non potantur eis, ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant, et terrena ac vana non quaerant, ne incipiant esse monasteria divitibus utilia, non pauperibus, si divites illic humiliantur, et pauperes illic n habeant fastidio fratres suos, qui ad illam sanctam societatem ex paupertate venerunt: magis autem studeant non de
Abbreviated transcription (Latin):
gineum quiescebat a frĩb ponetur: regio
caractere capsa eadem cõmunitur.
rastina die. hora prima inchoante. ex re¬
gis mandato mittunt᷑ ad ecc̃am nr̃um
uenerabiles prẽs nr̃i. dominus. scilicet sen¬
antistites. Uenit et aureliensis manasses
dictꝰ obliuione poscius quam memoria dig¬
nus. u̾itatis mimicus. religionis hostis et bo¬
uestatis promptissimus persecutor. et cum e
eo ppłi copiosa multitudo. uidens tam pplui¬

Expanded text:
gineum quiescebat, a fratribus poneretur, regio gineum quiescebat, a fratribus poneretur, regio charactere capsa eadem communitur. Crastina die hora prima inchoante ex regis mandato mittuntur ad ecclesiam nostram venerabiles nostri domini, scilicet Senantistites, venit et Aurelianensis, Manasses dictus, oblivione potius quam memoria dignus, veritatis inimicus, religionis et honestatis promptissimus persecutor, et cum eo populi copiosa multitudo. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ludouico. regis illustris francorum ludoici
fino. regale per uniu̾sam galliam proces¬
sit edcm̃. ut apud urbem parisiensem urbi¬
prelati. cum proccrib umu̾sis de regni com¬
moditate celebraret conciliũ. Die prefixa
ad urbem regiam omnes qui uocati fu̾ant
conuenerunt. et delouestate et regni mtilita¬
te secretius cͣctare ceperunt. Et qm̃ maligin
semper ĩpeius malignandi studio prouecan¬
tur. ad dampnatõnis sue cumulum quidã
prorumpentes in mediũ. religiomis. et lones¬
tatis hostes. ut gla diui acutum ĩ sanctos
dei unguam suan armauerunt. Quid ultͣ.
Falsa delatio regales contigit aures. quod in¬
delicet. beatissime uirginis genouefe caput¬
uit in ecclĩa sua non esses
uius rei rumoribz aminus regis asper¬
sus ualde confundit᷑. et obnubilat᷑ as pec¬
tls. Consulitur tam clerus quam ppłus. Cõ¬
municato q eorum consilio. ad eccãm nr̃am
sine dilatione uenit᷑. et ne ꝙ aliud capud noc¬
te ip̃a. in capsa qua uenerabile corpus uir¬

Expanded text:
Ludovico, regis illustris Francorum Ludovici filio, regale per universam processit edictum, ut apud urbem Parisiensem praelati cum proceribus universis, de regni commoditate celebrarent concilium. Die praefixa ad urbem omnes qui vocati fuerant convenerunt, et de honesta regni utilitate secretius tractare coeperunt; et quoniam maligni semper in pejus malignandi studio provocantur, ad damnationis suae cumulum quidam prorumpentes in medium, religionis et honestatis hostes, ut gladium acutum in sanctos Dei linguam suam armaverunt. Quid ultra? Falsa delatio regales contigit aures, quod videlicet beatissimae virginis Genovefae caput in ecclesia nostra non esset. Hujus rei rumoribus animus regis aspersus valde confunditur, et obnubilatur aspectus. Consulitur tam clerus quam populus, communicatoque eorum consilio ad ecclesiam nostram sine dilatione venitur, et ne quidem aliud caput nocte ipsa in capsa, qua venerabile corpus vir
Abbreviated transcription (Latin):
saluus erit sictamen quasi perz ignem sic̾
iam dictum est uenire non poterit. s ma¬
gis ilam duram et irreuocabilem sente̾¬
tiam audituri sunt. discedite ame male¬
dicti in ignem et̾num. Et ideo qui ab is¬
ta perpetua et ab illa purgatoria desiderãt
lib̾ari capitalia camina non ad mittant
aut si iam commiserunt fructuosam pe¬
intentiam agant et illa parua uel codidi¬
aua peccata operib bomis reduuere nõ de¬
sistant. Quib tamen operib innuita
peccata redimantur. plemus uobis in¬
suare desidero. Qucciens uero infirmos

Expanded text:
salvus erit, sic tamen quasi per ignem, sicut jam dictum est, venire non poterunt; sed magis illam duram et irrevocabilem sententiam audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et ideo, qui ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne desiderant liberari, crimina capitalia non admittant: aut si jam commiserunt, fructuosam agant poenitentiam, et illa parva vel quotidiana peccata bonis operibus redimere non desistanpeccata redimantur, plenius vobis insinuare desidero. Quoties infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
tur inuento in lantem dei cum magna enu¬
tatione prorupimus. et pplõ circuustanti
sine mora cͤaiuinus predicare. Hec uobis
nec alia domino nr̃o mantaumius. Ecce
per litteras secundo ead̾ nobis significauiꝰ
et malignoꝵ lominiũ. quib est stũdium q̃
bona sunt deprauare obtrectacone. u̾itas
intus. omnes a se tenebras supradicte dubi¬
etatis longius propulsauit. et eccͣam nr̃am
ut prius numo iustantius qmͣ prius et di¬
lexit et protexit. Itaq postqm̃ u̾itas ueuit
ad lucem. doluit impietas se este delusam.
Er tunc et eñi et deinceps aureliauensis leo.
de leo factus est dracho. non ian palaui ma¬
litie sue uirus enonens. s in głto. Et qr
capite contrito cetera meubra robur ullum
nou obtinent. cumi uiolas leonũ more ip̃oꝵ
contͥuerit dũs. compuces sin mĩstri confusi¬
oms. filu perdicõnis nnuiti nr̃i confusist.
quomiam deus spreuit illos. Nos ergo q. de
potestate tenebraꝵ eruti sumus et laqueo
uenantiũ. dicamus omnes. cantenius sm¬

Expanded text:
rgo invento in laudem Dei cum magna exsultatione prorupimus, et populo circumstanti sine mora curavimus praedicare. Hoc vobis, nec alia Domino nostro mandamus. Ecce per litteras secundo vobis significamus, ut malignorum hominum, quibus est studium quae bona sunt depravare, ut obtractione veritas s animus delinitus, omnes a se tenebras supradictae dubietatis longius propulsavit, et ecclesiam nostram, ut prius, imo instantius quam prius, et dilexit et protexit. Itaque postquam veritas venit ad lucem, dolet impietas esse se delusam. Ex tunc etenim et deinceps Aurelianensis leo de leone factus est draco, non jam palam nequitiae suae virus evomens, sed in occulto; et quia capite contrito caetera membra robur ullum non obtinent, cum molas leonum in ore ipsorum converterit Dominus, complices sui, ministri confusionis, filii perditionis, inimici nostri confusi sunt, quia Deus sprevit eos. Nos ergo quia de potestate eruti sumus et laqueo venantium, dicamus omnes, cantemus sin
Abbreviated transcription (Latin):
gitur uiri pacis et u̾itatis amatores. fr̃m
nostroꝵ precibr inclinati. iustis postulacõi¬
bus eorum. benignum impertientes assen¬
lum. regie sublmntati mandantes. rei geste¬
n̾taten. in hunc modum resqͥpserunt. Ex
mandato regie sereuitatis ad ecc̃am sancte
uirgnus genouefe conueninius. et cupsam
in qua eadem precõsissima nirgo ꝯmiescitĩ

Expanded text:
gitur viri pacis et veritatis amatores fratrum gitur viri pacis et veritatis amatores fratrum nostrorum precibus inclinati, justis supplicationibus eorum benigne impertientes assensum, regiae sublimitati mandantes rei veritatem in hunc modum rescripserunt. 4. Ex mandato regiae serenitatis ad ecclesiam sanctae virginis Genovefae convenimus, et capsam i
Abbreviated transcription (Latin):
at in dubium. nobis dignũ duximus pre¬
dicare. Hec et atia qmͣpłima in auribus
ppli predictus presul predix̾at. que miniã
et impudentem ammositatem inmici nr̃i
cõ priniere potuissent. si ei datum desuper ess.
Seo qũi cune hora erat. et potestas tenehͣꝵ
ut inueĩretur iniquitas eius ad odium.
modis quibuscũq pot̾at. ammũ regis ĩdu¬
cere aduersum nos conabatur in malu̾. Et
cum nec ratõne opus iam esset auc cõsilio.
quippe iam em̾ turbata fu̾at adu̾sum nos re¬
gia celsitudo. subnt in mentem ut mittẽtur
pontifices. qͣtinus eorum testimonio approba¬
ta post moduuu in ccus regis m̾tas eluceret
Mittunt ͤ itaq imlidunũ cum magna
festinatione. quid̃ ce fr̾ibus. et in aurib ne¬
uerabiuum pr̃m predc̃oꝵ detestandam per¬
n̾sitatem aureliensis exponũt et ut rei ueri¬
tatem regie clementie per litteraꝵ suaꝵ api¬
fices non recusent aguotare diligenter ex¬

Expanded text:
at ad dubium, vobis dignum duximus praeat ad dubium, vobis dignum duximus praedicare. » Haec et alia quam plurima in auribus populi praedictus praesul praedixerat quae nimiam et impudentem animositatem inimici nostri comprimere potuissent, si datum desuper esset. Sed quoniam tunc hora erat et potestas tenebrarum, ut inveniretur iniquitas ejus ad odium; modis quibuscunque poterat animum regis inducere adversum nos conabatur in malum, et cum nec ratione opus jam esset aut consilio, quippe jam enim turbata fuerat adversum nos regia celsitudo; subiit in mentem ut mitteretur pontifices, quatenus eorum testimonio approbata postmodum in oculis regis veritas eluceret. Mittuntur itaque Milidunum cum magna festinatione quidam de fratribus; in auribus venerabilium Patrum praedictorum detestandam perversitatem Aurelianensis exponunt, et ut rei veritatem regiae clementiae per litterarum suarum apices non recusent agnoscere, diligenter ex
Abbreviated transcription (Latin):
fex mentit᷑ anobis capud uenerande uir¬
gins esre sublatum. et in dolo nescio cuius
uetule miserabił auud capud ẽẽ sub poĩtũ.
Sec dissimulare ualens miquitatemqͣ
corde conceperat. totus conu̾sus ad fraudem
nent ad regem. predictis presulibus relic¬
tis. ore contiuaci garriens. emidem quem
supiuis cepit replicare sermonem et predcõs
pontifices. quia capud predicte nirginis ñ
iueuiss recessisse mentitꝰ iratos. Uerũptũ
qued inquitas in ore mendacii fubricauit¬
processerat ad ppłm uenerabil pontifer se¬
nonensis. qualit̾ indubitacõnem quibꝰdã
uenerit. de cupite sanctissime uirginus. u¬
utrum ne scil esset in ecclĩa suu. et tunc qͥ¬
li ter cum ouũbz membris suis corpus m¬
tegrum in uentum eẽt. diugenter edisserẽs
Capud inquit sacratissime uirg̾ huiꝰ. que
głia tocius est gallie cum incegritate corpo¬
ris sui nos iuenisse gloriamur. et ne lec
ip̃m uel uobis uel post̾is aliquaudo ueni¬

Expanded text:
fex mentitur caput venerandae virfex mentitur caput venerandae virginis esse sublatum, et in dolo nescio cujus vetulae miserabilis aliud caput esse suppositum. Nec dissimulare valens iniquitatem quam corde conceperat, totus conversus ad fraudem, venit ad regem praedictis praesulibus relictis, ore contumaci garriens, eumdem quem superius coepit replicare sermonem, et praedictos pontifices, qui caput praedictae virginis non invenissent, recessisse mentitur iratos. Verumtamen quod iniquitas more mendacii fabricavitprocesserat ad populum venerabilis pontifex Senonensis, qualiter in dubitationem quibusdam venerit de capite sanctissimae virginis, utrumne scilicet in ecclesia sua; et tunc qualiter cum omnibus membris suis corpus integrum inventum esset diligenter edisserens, « Caput, inquit, sanctissimae virginis hujus, quae gloria totius est Galliae, cum integritate corporis sui nos invenisse gloriamur. Et ne hoc ipsum vel vobis aut posteris aliquando eveni
Abbreviated transcription (Latin):
ter mendicatum. Tandem deseranda cap¬
sa inter eos sermo conserit Et iͣ supra dc̃os
astutissimꝰ scelerum conmuentator. iniqui¬
tatem corde conceptam palliaret uirtutis
ymagine. lacrimis profusiorib in undat᷑.
antiphonam de sanctissima uirgine primꝰ
incepit cantar. Nec mora de loco sanc¬
to suo. dña nĩn deponitur. et amato regie
sb̃limitatis carictere. capsa reseratur: et stis¬
sime uirginis corpus. lintheaminib amotis
in coculis nr̃is exponitur¶In tegrum igit
corpus uͥgneum ccuł diligentius perlustñ¬
tes. mlandem dei cum medicibili exultatõ¬
ne prorupimus. te deum laud̾ decantãtes
¶Profundunt᷑ uberius lacrime pplĩ prins
exticium nr̃m expectantis. et ni̾atis. sed
iam exultantib nobis. gratullantis. Et qͦ¬
main non est par impus dicit dñs. unde iu¬
stus exultat. et laudat. peccator confunditur
et blasphemat. Scriptum quippe est. Pcc̃õr
cũ irenerit in profundum maloꝵ cõtẽpunit.
sue sp̃u debacratus aurelieusis ponti¬

Expanded text:
 multitudo. Tandem de resecanda capsa inter eos sermo conseritur, et supradictus astutissimus scelerum commutator, ut iniquitatem corde conceptam palliaret virtutis imagine, lacrymis profusioribus inundatus, antiphonam de sanctissima virgine primus incoepit cantare. Nec mora: de loco sancto suo domina nostra deponitur, et amoto regiae dignitatis charactere capsa reseratur, et sanctissimae virginis corpus linteaminibus amotis in oculis nostris exponitur. Integrum ergo corpus virgineum oculis diligentius perlustrantes in laude Dei cum inedicibili exsultatione prorupimus, Te Deum laudamus decantantes. Profunduntur uberius lacrymae populi, prius exitum nostrum exspectantis, sed jam exsultantibus nobis gratulantis. 2. Et quoniam non est pax impiis, dicit Dominus , unde justus exsultat et laudat, peccator confunditur et blasphemat. Scriptum quippe est: Peccator cum venerit in profundum malorum contemnit . spiritu debacchatus Aurelianensis ponti
Abbreviated transcription (Latin):
rent. muo loco: ne alt̾i roma
deeẽt. sb̾ mnio ꝑseautore ut
eqͣlis crutelitas utrũos ꝯstũ¬
g̾et. Dies ergo ꝓ m̾ito. locꝰ¬
tus estꝰ uirtute. hec leo. licet

Expanded text:
rent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locutus est pro virtute. Et in quo t
Abbreviated transcription (Latin):
natur panlus cruce petrus
eodẽ. Qub duce luce dirx
nero roma locus. Item alius
Ense sacrat paulũ. pax.
lux. dux. urbs cruce petrũ.¬

Expanded text:
natus Paulus, cruce Petrus, eodem sub duce, luce, loco, dux Nero, Roma locus’. Item alius: ‘Ense necat Paulum, par lux, dux, urbs, cruce Petru
Abbreviated transcription (Latin):
martires sepeliri. Et ecce
subito cimelus aduenitr⁊
humana uoce prodamauit.¬
Unctos in uno loco sepeliri
post laborem messis in cã¬
po aperto ore dormiret:
serpens in eius ore ingres¬
sus est. Euigilans autẽ¬

Expanded text:
martyres sepeliri. Subito ergo camelus aduenit et humana uoce proclamans sanctos in uno loco sepeliri borem messis in campo aperto ore dormiret, serpens in uentrem eius ingressus est. Euigilans ni
Abbreviated transcription (Latin):
itetum captus. ⁊ in eculeo
usq ad rupconi uenarũ
distentus. ueris quor
ccitdis durissie cesus. ole
cem. acetũ ⁊ synapium
ĩ os enis ꝓiecit. S cũ ad¬

Expanded text:
iterum comprehensus et in eculeo usque ad ruptionem uenarum distentus, neruis quoque crudis grauissime cesus, oleuicem acetum et sinapem in os eius iniecit; et sic ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes pontifices in¬
serenitas. tanta fulgu¬
ra excit̾unt ut templũ¬
ip̃m tͥpharie scind̾etur
et illi duo magi ĩ car¬
bones ictu fulguris uet¬

Expanded text:
s pontifices insereno tanta fulgura corruerunt ut templum trifariae scinderetur et illi duo magi in carbones ictu fulminis uer
Abbreviated transcription (Latin):
et celesti lumine p̃cedente¬
dicit᷑. usq ad locum uͥ nũc
sua elcõne ⁊ dei ꝓuidencia
requiescit. Tauta a̾ ibidem¬
ut uiter mł̾tos qui audier̃t
⁊ crediderunt ⁊̃ larcia uxor
p̾fcĩ libii xp̃ianam se esse
clamauit ⁊ mox ab ĩpiig̃
decollata et in suo saugͥne
baptizata occubuit. Filius
liosoꝵ niunero sociatꝰ. Dũ

Expanded text:
et celesti lumine precedentem usque ad locum ubi nunc sua electione et dei prouidentia requiescit. Tantamque in la inter milites qui audierunt et crediderunt; etiam Larcia uxor prefati Lisbii christianam se esse clamauit et mox ab impiis decollata et in suo sanguine baptizata occubuit. Cuius fse numero sociauit. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
parisius a roma duectus
tem inuenit. Statĩq cap¬
tum collafizatũ. consputũ.
derisum. ⁊ loris durissimis
alligatũ. cũ scĩs rustico et

Expanded text:
christianos a Roma directus tem inuenit statimque captum, colaphizatum, consputum, derisum et loris durissimis alligatum cum sanctis Rustico et