comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pagine quecarnissunt exadam sentiunt etea solum modo sectant᷑
Si comnis arborbona fructus bonos facit. mala autemarbor fruc¬
tus malos facit. Sicutiq utdespinis uuȩ non possunt oriri.
et detribulis ficus. sed a radice manet fructuis uniuscuiusq sicdebo¬
nauel mala arbore non potest̃ permutari fructus: sed unum quod¬
q a sua radicepollulat. Neq enimdixit. Non potestarbor
bona malafieri Alioquin iudas non poss& deapostolo uestiad
apostasiam ut prode r&saluatorem. Neq paulus expersecutore
fier& uas electionis si non poss& etmalabona fieri. Nosergonon
duas ex hocloconaturas. iuxta manicheos bonietmali predi¬
camus. Neq secundum iouinianum dicimus quod&malinon
possint permutari ut bonifiant. etbonirursus admalitiam
corruere sinongratiadĩ saluentur. Igitur quia nemo pa¬
tura malus seduitio permutatur. Coquod terra quȩ male¬

Expanded text:
pagine; quae carnis sunt ex Adam sentiunt, et ea solummodo sectantur. pagine; quae carnis sunt ex Adam sentiunt, et ea solummodo sectantur. Sic omnis arbor bona fructus bonos facit; mala autem arbor fructus malos facit. Sic utique ut de spinis uvae non possunt oriri, et de tribulis ficus, sed a radice manet fructus uniuscujusque; sic de bona vel mala arbore non potest fructus permutari, sed unumquodque a sua radice pullulat. Neque enim dixit: Non potest arbor bona mala fieri. Alioquin Judas non posset de Apostolo verti ad apostasiam, ut proderet Salvatorem; neque Paulus ex persecutore fieret vas electionis, si non posset et mala bona fieri. Nos ergo non duas ex hoc loco naturas, juxta Manichaeos, boni et mali praedicamus; neque, secundum Jovinianum, dicimus quod et mali non possint permutari ut boni fiant, et boni rursus ad malitiam corruere, si non gratia Dei salventur. Igitur, quia nemo natura malus, sed vitio permutatur, eo quod terra quae male
Abbreviated transcription (Latin):
inuitȩ etsi uideantur uuȩ pendere su ꝑ eam Uiti sautẽ xps̃est
et omnia membracius palmites. Ideirco solum modo eorumest
cum uideris in terspinas. poueris nonexeis esse. et ideo sicuuam cr¬
pe ut spinam caueas Spinarum aute est dilacerare tangeiltenase
et disrum pere quiahereticiuerborũ aculeis uniuersos dilaniant
et adfigunt. Pprro tribuli pullam dulcedinem ficus ferum. quia
fornicarii et scelerum amatores sinefructu ad tempus florent. Quib.
duobus bencomnes quidemassa perditionis sunt etsiad nosueniant
extranos adignem sine fructii futuri figurantur. Vndeprimi
homini dicitur. Cum operatus fueris terram spinas et tribulos
germinabittibi Quasisti miseri incarne et inanimo quia terra
sunt nutrientes. botros ferre nequeunt Uincae daqua pater
agricola est. etomnes palmites propagantur. Nequede tribu¬
lis ficus generantur. quosmittit ficulnea grossiores. sed exsiua pro¬

Expanded text:
in vite, etsi videantur uvae pendere super eam. Vitis autem Christus est, in vite, etsi videantur uvae pendere super eam. Vitis autem Christus est, et omnia membra ejus palmites. Idcirco solummodo eorum est cum videris inter spinas, noveris non ex eis esse; et ideo sic uvam carpe ut spinam caveas. Spinarum autem est, dilacerare tangentem se et disrumpere; quia haeretici verborum aculeis universos dilaniant et affigunt. Porro tribuli nullam dulcedinem ficus ferunt; quia fornicarii et scelerum amatores sine fructu ad tempus florent. Quibus duobus bene omnes, qui de massa perditionis sunt, etsi ad nos veniant, extra nos ad ignem sine fructu futuri figurantur. Unde primo homini dicitur: Cum operatus fueris terram, spinas et tribulos germinabit tibi . Quas isti miseri in carne et in animo, quia terra sunt, nutrientes, botros ferre nequeunt vineae, de qua Pater agricola est, et omnes palmites propagantur. Neque de tribulis ficus generantur, 374 quos mittit ficulnea grossiores, sed ex sua pro
Abbreviated transcription (Latin):
qui& proph&iam predicationis impendunt. ethabiti scȩ̃religionis
gerunt quidutiq abhis quiculcioribus sȩculi seornant uestibus
et mundi sectantur goriam. et inomni uerborũ affatu atq conuersa¬
tionis pompa necnmincibis. rerumq dignitatib. lucis huius filios
esse sepremonstrant et tamen magisterium intero ues xpĩ quã sepe
sibi uindicant Namuelint nolint proprius ouiumesthabitus
Quemlic & maliutantur. tamen non ideoxpĩouis quod ei propriũ
est deb & deserer  Immoillos precauere quitalib se trans formant
indumentis utdecipiant. etistos nonimitari quicrucem xpĩ seiactat
inter sȩculi dilitas portare: Prȩ sestimcum mortificationem carnis
habeat et contemptum mundi predic& Num quidigitur colli u¬
gunt despinisuuas autde tribulis ficus: Spina namq. quamus
a principio floubus candeat. Nonideo uuas affest. quia non man&

Expanded text:
qui et prophetiam praedicationis impendunt, et habitum sanctae religionis qui et prophetiam praedicationis impendunt, et habitum sanctae religionis gerunt, quid utique ab his qui cultioribus saeculi se ornant vestibus, et mundi sectantur gloriam, et in omni verborum affatu, atque conversationis pompa, nec non in cibis, rerumque dignitatibus lucis hujus filios esse se praemonstrant, et tamen magisterium inter oves Christi quam saepe sibi vindicant? Nam, velint nolint, proprius ovium est habitus; quo licet mali utantur, tamen non ideo Christi ovis quod ei proprium est debet deserere: imo illos praecavere, qui talibus se transformant indumentis ut decipiant, et istos non imitari qui crucem Christi se jactant inter saeculi delicias portare; praesertim cum mortificationem carnis habeat, et contemptum mundi praedicet. Nunquid colligunt de spinis uvas, aut de tribulis ficus? Spina namque quamvis a principio floribus candeat, non ideo uvas affert, quia non manet
Abbreviated transcription (Latin):
dant tamen in trinsecuserunt lupirapaces. Scilic& in mundisps
qui eos peruaserunt. Id circo cau&eabe̾is neuosdilanient uerborũ
morsib: ciborũ blandiciis. compositionesimulationis. Afruc¬
tib inquit eorum cognosc&iseos. Qua propter Nondicat
quilib& falsorum unde me nosti curitaq meiudicas: uelcurme¬
cum non pasticiparis: autquareme spernis que miudicare non
debes profecto quiauestemexierius pretendis etreligionis hubitũ pre¬
monstras. Intrinsecus autem lupum pertimesco eoquod fructum intepa¬
eisetcuritatis cpñ c&erarumq uistutum pominuenio: Habitumigit
ecognosco sed quodlat& intus timeo Quilic& occultadoceas qua¬
suinoni fterio loquaris. aliudrequiro quod inte nonuideo: Unde
intellegant quocensen dis int nomine quinechabitu tegant᷑ humi¬
litatis pec fructum ex hibent pi&atis Sienimabistis cauendũ est

Expanded text:
dant tamen intrinsecus erunt lupi rapaces. Scilicet immundi spiritus, dant tamen intrinsecus erunt lupi rapaces. Scilicet immundi spiritus, qui eos pervaserunt. Idcirco cavete ab his, ne vos dilanient verborum morsibus, ciborum blanditiis, compositione simulationis. A fructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. Quapropter non dicat quilibet falsorum: « Unde me nosti? cur itaque me judicas? » vel « Cur mecum non participas? Aut quare me spernis quem judicare non debes? » 373 Profecto, quia vestem exterius praetendis, et religionis habitum praemonstras; intrinsecus autem lupum pertimesco, eo quod fructum in te pacis et charitatis Christi, caeterarumque virtutum non invenio. Habitum igitur recognosco, sed quod intus latet timeo. Qui licet occulta doceas, quasi in mysterio loquaris, aliud requiro quod in te non video. Unde intelligant quo censendi sint nomine, qui nec habitu teguntur humilitatis, nec fructum exhibent pietatis. Si enim ab istis cavendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. qui perlatam ambulant. et ideo satisangusta est posta
&uia quae nonnisi paucosrecipit. ADtendite a falsis ꝓph&is
qui ueniuntaduos inuestimentis ouium. Abhis itaq dicit qui
ambulant in humilitate etreligionefalsa. quos scriptura pseudo¬
proph&as appellat. Quia de cordesuo in hopocris in falsaloquentes
quaesua sunt quaerunt. Vudedns uolens suos in omnib: erudire
quia dixerat astam et angustam u iam paucosinuenire Nefortecũ
ui dissent plurimos peream magis ficte quam in simplicitate cordis
transire illorum implicarentur errorib continuo a diecitdicens
Adtendite ldestcustoditeuos a falsis proph&is. peillorũ erroribus
polluamini. Ipsienimuenturi sunt aduos ut decipiant in ha¬
bituouium. quia uos uere oues estis. etideo urãm ferentes schemã
in habitu et in conuersatione forinsecus ut simplicitatem urãm dilu¬

Expanded text:
dicuntur, qui per latam ambulant. Et ideo satis angusta est porta, dicuntur, qui per latam ambulant. Et ideo satis angusta est porta, et via quae non nisi paucos recipit. Attendite a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium. Ab his itaque dicit, qui ambulant in humilitate, et religione falsa, quos Scriptura pseudoprophetas appellat. Quia de corde suo in hypocrisi falsa loquentes, quae sua sunt quaerunt. Unde Dominus volens suos in omnibus erudire, quia dixerat arctam et angustam viam paucos invenire, ne forte, cum vidissent plurimos per eam magis ficte, quam simplicitate cordis transire, illorum implicarentur erroribus, continuo adjecit dicens: Attendite, id est custodite vos, a falsis prophetis, ne illorum erroribus polluamini. Ipsi enim venturi sunt ad vos ut decipiant, in habitu ovium, quia vos vere oves estis, et ideo vestram ferentes schemam in habitu et in conversatione forinsecus, ut simplicitatem vestram delu
Abbreviated transcription (Latin):
rint ultronea se offest: Vude rarusquiaduirtutes manum
mittat. uolupta suero omnes quasi in partuna meretrix sui soble¬
tamentis inuitat: Et ideo multiintrant peream. Ceterum
quamangusta est porta etartauia quȩ ducitaduitam  pde
sponsus exsponsamiratur in canticis. quac est istaquȩ a scendit
perde sestiim quasi uirgula fumi exaromatib merrecicuris
Acsidicatur quȩestista queascendit iuamquam pauci inueniunt.
etsunuenerint. quomodoergo sicdirigitur etadtenuatur
ut fumi uirgulȩ comparetur : Et nonqualicũq. sed exaromatibus
mirrȩeituris. Quae nimirum a romata xp̃s supradocuit utmor¬
tificatione meius in corporenostro circum ferentes sacrificium turis
dõsimus ita extenuati ut uirgulȩ odoramentorum iure comparem:
Hancqui pre desestiuiam pauci reperiunt . sedeam in quibus frequen¬
uit pauciad grediuntur. Pauciautẽ ad comparationẽ eorum

Expanded text:
rint, ultronea se offert. Unde rarus qui ad virtutes manum rint, ultronea se offert. Unde rarus qui ad virtutes manum mittat, voluptas vero omnes, quasi importuna meretrix, suis oblectamentis invitat. Et ideo multi intrant per eam. Caeterum quam angusta est porta et arcta via quae ducit ad vitam! Unde sponsus et sponsa miratur in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum, quasi virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris? . Ac si dicatur: Quae est ista quae ascendit viam quam pauci inveniunt, etsi invenerint. Quomodo ergo sic dirigitur et attenuatur ut fumi virgulae comparetur? Et non qualicunque, sed ex aromatibus myrrhae et thuris? Quae nimirum aromata Christus supra docuit, ut mortificationem ejus in corpore nostro cricumferentes, sacrificium thuris Deo simus, ita extenuati, ut virgulae odoramentorum jure comparemur. Hanc quippe deserti viam pauci reperiunt, sed eam in quibus frequenstus pugnant, pauci aggrediuntur. Pauci autem ad comparationem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
deaqumuis caritas latadicitur. Angusta tameu est quam pau¬
cunueniunt. et sunuenerint pauciores contendunt intrare peã
Uerum tamen ubi porta auditur cuntas considerinda est quac et qua¬
us sit quȩ tamangustum lubeat in gressum quempuucuinueniun
tsunuenerint pauciores qui contendant intrare peum. Ubine¬
monisi absq peccatihunere ingreditur. Nemoabsq labore etabsq
animipuritate: Quod satis angustum est omnia preter mittene
etunum solum diligere. unum intendere unumquerere. etadunũ
cottidie pulsare. Neq ad dexteram nieq ad sinistram deflectere
idestneq prosperiambire. neq ad uersa formidare. Quae non
uidentur querere. qua eautem uidentur respuere. sicq omnia
propter iter angustum hincinde abanimo propellere. Quialata
porta etspatiosauia quacducitadperditionem: Hancigrtaur lie&
uemo quaerat omnesinueniunt. quia meanati etsise inde abstule¬

Expanded text:
de quamvis charitas lata dicatur, angusta tamen est; quam paude quamvis charitas lata dicatur, angusta tamen est; quam pauci inveniunt, et, si invenerint, pauciores contendunt intrare per eam. Verumtamen ubi porta auditur, civitas consideranda est, quae et qualis sit, quae tam angustum habet ingressum quem pauci inveniunt, et si invenerint, pauciores qui contendant intrare per eam; ubi nemo nisi absque peccati onere ingreditur, nemo absque labore et absque animi puritate. Quoniam satis angustum est omnia praetermittere, et unum solum diligere, unum intendere, unum quaerere, et ad unum quotidie pulsare; neque ad dextram, neque ad sinistram deflectere; id est, neque prospera ambire, neque adversa formidare; quae non videntur quaerere, quae autem videntur respuere; sicque omnia propter iter angustum hinc inde ab animo propellere. Quia lata porta et spatiosa via quae ducit ad perditionem. Hanc igitur, licet nemo 372 quaerat, omnes inveniunt, quia in ea nati etsi se inde abstule
Abbreviated transcription (Latin):
in ebriari. Numquidetalios ipse iure inebriat. Autsiluxumli¬
bidinis sibi ad sentiriuult Numquid iure cumea quȩ se uoluerit
admisceri mox fornicabitur. Absit utita sentiam us. Sed quic¬
quid caritas xpĩ dictat in inuicem inpendamus Intrateerģo
perangustam portam. quia quamu is caritas non nisidilatato
corde compleatur. edata sepe inscripturis esse monstr&ur. satis
tamen mentem quam repleuerit perardua etangusta. hinc ab¬
ducere festinat: Quam nimirum portam nemosublimiu ĩ
superbiatum ens intrarepotest. nemo abiectus &imus. Non
quem humilitas ueramclinat. sedquem diaholus prosternit
inpuluerem & conculcat. Nemo honeratiis seculi rebus
quia facilius estcumdum perforamen acus transire quamdiuntiem
purcam angi ifta intrare. Satisitaq. enxeceliu est dumusq radamo¬
remdrerigitur. Satis uero deorsum angusta cum&iam pro
aomos preximi nos mori uelle atq inimicũ diligere tub& NV¬

Expanded text:
inebriari, nunquid et alios ipse jure inebriat? Aut si luxum liinebriari, nunquid et alios ipse jure inebriat? Aut si luxum libidinis sibi assentiri vult, nunquid jure cum ea quae se voluerit admisceri, mox fornicabitur? Absit ut ita sentiamus! Sed quidquid charitas Christi dictat in invicem impendamus. Intrate per angustam portam. Quia quamvis charitas non nisi dilatato corde compleatur, et lata saepe in Scripturis esse monstretur, satis tamen mentem quam repleverit per ardua et angusta hinc abducere festinat. Quam nimirum portam nemo sublimium superbia tumens intrare potest; nemo abjectus et imus non quem humilitas vera inclinat, sed quem diabolus prosternit in pulverem, et conculcat; nemo honoratus saeculi rebus, quia facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem per tam angusta intrare. Satis itaque excelsa est, dum usque ad amorem Dei erigitur; satis vero deorsum angusta, cum etiam pro amore proximi nos mori velle, atque inimicum diligere jubet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ea penderedicimiis. quia neccaritasdĩ sine proximi. Nec proximi sine
dĩ ure seruatur. Undedñs sidiligitis me mandatamea seruate
ctapłs. Quidiligitdm̃ diligat et proxiniũ. Aio quinsiquis
dixerit quia diligodm̃ et proximum oderit. conuincitur quia
mendax est. Idcircodiligatur proximus propterdm̃. et ds̃ prop¬
terscipsum. itaut mandatacius custodiantur. Acperhoc dilec¬
tio proximierit indilectionedĩ. sicut etdĩ indilectione proximi
unde inunaearum. quia simulsempersunt. iure totalex dicitur
pendere et proph&ȩ. Ubimanifeste insinuat undedicatur utea
faciamus hominibis quaeuolum us. etipsifaciant nobis. Quia
non dequalib& uoluntatedicitur. sed deillaquȩ addilectionẽdĩ
et proximi pertin& Uttaliaqua e uolumus nobisfieri. aliis &
ipsi propterdm̃ faciamus. Aioquin siquis ebriosus uult abalio

Expanded text:
ea pendere dicimus; quia nec charitas Dei sine proximi, nec proximi sine ea pendere dicimus; quia nec charitas Dei sine proximi, nec proximi sine Dei jure servatur. Unde Dominus: Si diligitis me, mandata mea servatetolus: Qui diligit Deum, diligat et proximum. Alioquin: Si quis dixerit, quia diligo Deum, et proximum oderit, convincitur quia mendax est . Idcirco diligatur proximus propter Deum, et Deus propter seipsum, ita ut mandata ejus custodiantur. Ac per 371 hoc, dilectio proximi erit in dilectione Dei, sicut et Dei in dilectione proximi; unde in una earum, quia simul semper sunt, jure tota lex dicitur pendere, et prophetae. Ubi manifeste insinuat unde dicatur ut ea faciamus hominibus quae volumus et ipsi faciant nobis. Quia non de qualibet voluntate dicitur, sed de illa quae ad dilectionem Dei et proximi pertinet: ut talia quae volumus nobis fieri, aliis et ipsi propter Deum faciamus. Alioquin si quis ebriosus vult ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quecumiq iultis bonahab& quia profecto nonaliun dequã
ex bonis dicit Sed quod in ipsa hebraica ueritate nonin uereuo
superfluum est. Id quamuis quidam int planius sonarẽ a ddereuo¬
luerintunS edsipropri& atem uerbarii adtendimus. noluntas
uonnisibo sicutie contrario cupiditas inmalorecte accipitr qua¬
uis multis in locis ctuoluntas inmalo etcupidita sinbono un ppriȩ
dicaturTamen isto in loco nonnisi debono etinbonũ dieitur
Vdelie& uthonaquaenultis accipereabeis. et uoseadem facite illes l
ut caritas proximi compleatur. Quam sa ne caritatẽ sineidile¬
tionedi nemorecte ꝑficit. Ctideo ad didit hoc est lexxeꝙrpha&e
nopter quo dalibi non inuni earum piste sed induabũ sifts di¬
accipitimus quod ineapendeat lex et prophecȩ. Indĩ autẽsimuletxi¬
mi tota pendeatdex etomnis prophetia. Sed melius inutraq simul

Expanded text:
ergo quaecunque vultis bona, habetur; quia profecto non aliunde quam ergo quaecunque vultis bona, habetur; quia profecto non aliunde quam ex bonis dicit. Sed quod in ipsa Hebraica veritate non invenitur, superfluum est; id quamvis quidam, ut planius sonaret, addere voluerint. Sed si proprietatem verborum attendimus, voluntas non nisi in bono, sicuti, e contrario, cupiditas in malo recte accipitur. Quamvis multis in locis, et voluntas in malo, et cupiditas in bono improprie dicatur. Tamen isto in loco, non nisi de bono, et in bonum dicitur. Videlicet, bona quae vultis accipere ab eis, et vos eadem facite illis, ut charitas proximi compleatur. Quam sane charitatem sine dilectione Dei nemo recte perficit, et ideo addidit: Haec est lex et prophetae. Propter quod alibi, non in una earum parte, sed in duabus istis, diaccipiamus, quod in ea pendeat lex et prophetae; in Dei autem simul et proximi tota pendeat lex et omnis prophetia. Sed melius in utraque simul
Abbreviated transcription (Latin):
tes inueniunt. et adea nonnisi perseuerantes introeunt:. Primũ
esttamenipet&re. uthabeas quaequeras. Deinde querendo festinꝰ
ire utinuenias. inuenta obseruare ut ingrediẽris ad ea ecsine fine
fruaris. Decens itaq ordo et secundũ lucam. benetribus alt̃¬
natim rebus comparatur ut perpanẽ inquotota signatur uita. ca¬
ritas intellegatur. ꝑ piscem fides. quae subfluenta sps̃ sci nutrit᷑¬
perouum uero de quopullus adhuc speraitur spescesta teneatur. quile
profecto instutibus uniuersa caris matũ dona consecurtur uipioe
omnesthesauri sapientiae etscientiae qui inxpõsunt ad quirunt᷑
sine quonihil pretiosum accipitur. quia qui s pm̃ xpĩ nonhab&
precepta sunt impleamus. Undesequitur. Omniaergo
quecumq uultis ut faciant uobis homin es. et uos faciteeis. hȩc
est enimlexetproph&ȩ In quibusdã namq codicibusominia

Expanded text:
tes inveniunt, et ad ea non nisi perseverantes introeunt. Primum tes inveniunt, et ad ea non nisi perseverantes introeunt. Primum est tamen petere, ut habeas quae quaeras; deinde quaerendo festinus ire ut invenias; inventa observare ut ingrediaris ad ea, et sine fine fruaris. Decens itaque ordo, et secundum Lucam bene tribus alternatim rebus comparatur : ut per panem, in quo tota signatur vita, charitas intelligatur; per piscem fides, quae sub fluentis Spiritus sancti nutritper ovum vero, de quo pullus adhuc speratur, spes certa teneatur; quibus profecto virtutibus universa charismatum dona consequuntur. 370 Unde omnes thesauri sapientiae et scientiae, qui in Christo sunt, acquiruntur, sine quo nihil pretiosum accipitur. Quia qui spiritum Christi nopraecepta sunt, impleamus. Unde sequitur: Omnia ergo quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis. Haec est enim lex et prophetae. In quibusdam namque codicibus: Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
napercepimus qualiacumq nobisuideantur. Quiahis qui secundũ
propositũ uocati sunt scĩ. omnia illi scooperantur inbonũ. Siergo
inquit cum sitis mali nostis bonadatadare filiis. etcetera. Malos
autem appellat aut apłos. automnes generaliter inconparatione
diuinitatis. Bonauero saeculidicit uelsicutia secularibus a esti¬
mantur uelquia omnia pernaturam ab onodõ iurebonadicuntur
Que tamenbona nonnisi abipsõ abemus. Sedaliabona sunt lon¬
ge incomparabiliter quae petere acquaerere. etutaccipiamus
perseueranter pulsaredebemis. Quae nimi rumbona non
nisi filiis prestantur. Et ista sunt semper proquibus inuigi¬
laredebemus &cestare. atq sollicitiesse. Quõ quesȩculibona
sunt. superadicientur. Ista ueroquia a&erna sunt &spirita¬
lia indesinenter petere. perseueranterquȩrere . et adea infatigabi¬
liter pulsare. quõ ea nonnisi petentes accipiunt. neq nisiqueren¬

Expanded text:
na percipimus, qualiacunque nobis videantur. Quia his qui secundum na percipimus, qualiacunque nobis videantur. Quia his qui secundum propositum vocati sunt sancti, omnia illis cooperantur in bonum. Si ergo vos cum sitis mali, nautem appellat aut apostolos, aut omnes generaliter in comparatione divinitatis. Bona vero saeculi dicit, vel sicuti a saecularibus aestimantur, vel quia omnia per naturam a bono Deo, jure bona dicuntur. Quae tamen bona non nisi ab ipso habemus. Sed alia bona sunt longe incomparabiliter, quae petere ac quaerere, et ut accipiamus, perseveranter pulsare debemus. Quae nimirum bona non nisi filiis praestantur, et ista sunt semper pro quibus invigilare debemus et certare, atque solliciti esse; quoniam quae saeculi bona sunt superadjicientur, ista vero quia aeterna sunt et spiritalia, indesinenter petere, perseveranter quaerere, et ad ea infatigabiliter pulsare, quoniam ea non nisi petentes accipiunt, neque nisi quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam circanos. Vbi cogitanda est excellentiã dignitatis.
et corroboranda fidutia mentis. Quia si patres bonadata
tribuunt filios multo magis paternoster. qui in comparabili¬
terbonus est . daturus estbonasua petentibus se filiis. Cam¬
paratenim panem lapidi. ut ꝑ panem intellegatur xp̃s uita
quidecȩlo descendit. quem petimus rectafide. Numquid
daturus est lapidem illũ offensionis et duritiam cordis: absit
ut hoc desũmo et in cõmut abilibona sentiamus. quod necde
homine mortali et cõmutabili sentire fas est. Autsi p&ierit
primũ piscando coepit latentem interaquas scripturarũ incuius ni¬
mirum ore staterem inuenit quam prosedaret. Siquis filiorum hunc
poposcerit. numquidbenignus pater serpentem illũ quicuã ueneno
fallatiaesuȩ peremit dabit illi ut moriat᷑ dolopatris deceptiis. quibus
duabussententiis confirmamur. quod numquamadõpatre. nisibo¬

Expanded text:
gentiam circa nos. Ubi cogitanda est excellentia dignitatis, gentiam circa nos. Ubi cogitanda est excellentia dignitatis, et corroboranda fiducia mentis. Quia si patres bona data tribuunt filiis, multo magis Pater noster, qui incomparabiliter bonus est, daturus est bona sua petentibus se filiis. Comparat ergo panem lapidi, ut per panem intelligatur Christus vita, qui de coelo descendit; quem si petimus recta fide, nunquid daturus est lapidem illum 369 offensionis, et duritiam cordis? Absit ut hoc de summo et incommutabili bono sentiamus, quod nec de homine mortali et incommutabili sentire fas est! Aut si petierit primum piscando cepit, latentem inter aquas Scripturarum, in cujus nimirum ore staterem invenit, quem pro se daret. Si quis filiorum hunc poposcerit, nunquid benignus pater serpentem illum, qui Evam veneno fallaciae suae peremit, dabit illi ut moriatur dolo patris deceptus? Quibus duabus sententiis confirmamur, quod nunquam a Deo Patre nisi bo
Abbreviated transcription (Latin):
etad quod pulsamus. sicut dixi nonnisiunum et propter unũ eẽ
deb & quia non nisiunum est necesarium. Hincquoq dauidat
nam petiiad nõ hancrequiram ut in habitem indomodnĩ om¬
nibus diebus uitȩ meae. Alioquin negabit quomodo peten¬
tibusse. qui primum se nonpetentib. sponte obtulit. Aut quo¬
modo querentes eum et noninuenient. qui&iã non querentib
se ut inuenirent prestitit Vel quomodo pulsantibus non
aperi& ad se. quicottdieclamat nobis. eccesto adostiũ etpulso
Utiq deostio pectorisnrĩ dicens: siquis a peruerit introibo adeũ
etcenabocumillo. Pat&igitur quotiens non accipimus quoc
non recte petimus: Et cum non inuenimus. quod non bene
quȩrimus et dumpulsantib non aperitur . quianon recte
nare quid petendum sit et exipsahumanacirca filios beniuoler¬
tia. commendat prestantiorem et in comparabilem patris dili¬

Expanded text:
et ad quod pulsamus, sicut dixi, non nisi unum, et propter unum esse et ad quod pulsamus, sicut dixi, non nisi unum, et propter unum esse debet, quia non nisi unum est necessarium. Hinc quoque David ait: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Alioquin quomodo negabit petentibus se, qui primum se non petentibus sponte obtulit? Aut quomodo quaerentes eum non invenient, qui etiam non quaerentibus se ut invenirent praestitit? Vel quomodo pulsantibus non aperiet ad se, qui quotidie clamat nobis: Ecce sto ad ostium et pulso ; utique de ostio nostri pectoris dicens: Si quis aperuerit, introibo ad eum, et coenabo cum illo? Patet igitur quoties non accipimus quod non recte petimus, et cum non invenimus quod non bene quaesivimus, et dum pulsantibus non aperitur: quia non recte nare, quid petendum sit, et ex ipsa humana circa filios benevolentia, commendat praestantiorem et incomparabilem Patris dili
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ querendum eẽdocuit. et sempereum querere mandauit
lcto et firmocorde Nonquia est nisi unus. sed quia ipseidemq
inmensus est et sempiternus. P&imus autẽ fide. peream profecto
adxpm̃ gradientes . querimus spe tutissima dumperipsam pene¬
trantes interdum ad tingimus usquead interiora uelaminis xpĩ.
quamdeniq: sicut anchoram tutam incaeloiam fixam habemus
Pulsamus caritatedum infatigabiliter adhostium quod xp̃s
est iugiter sustinentes laboribus desudamus. quatinusunũ
quod p&imus et quod querimus quandoq deuictis malis adipis¬
camur Et ut maiorẽ preberet constantiã perseuerandi. dili¬
gentiam querendi. fidutiam impetrandi. addidit itadicens
Omnisenimquipetit accipit : & quiquȩrit inuenit
santi aperi&ur Vndecunicumq pondatur quoq̃ p&it absq¬
dubio non recte petit neq querit. neq recte pulsat anteranuã
pi&atis. Omnia enim quȩcumq petimus autquerimus

Expanded text:
sanctum quaerendum esse docuit, et semper eum quaerere mandavit laeto et firmo corde. Non quia est nisi unus, sed quia ipse idemque immensus est et sempiternus. Petimus autem fide, per eam 368 profecto ad Christum gradientes; quaerimus spe tutissima, dum, per ipsam penetrantes, interdum attingimus usque ad interiora velaminis Christi: quam denique sicut anchoram tutam, in coelo jam fixam habemus; pulsamus charitate, dum infatigabiliter ad ostium, quod Christus est, jugiter sustinentes laboribus desudamus; quatenus unum quod petimus et quod quaerimus quandoque devictis malis adipiscamur. Et ut majorem praeberet constantiam perseverandi, diligentiam quaerendi, fiduciam impetrandi, addidit, ita dicens: Omnis enim qui petit, accipit; et qui quaerit, invenit; et pulsanti aperietur. Unde cuicunque non datur quod petit, absqdubio non recte petit, neque quaerit, neque recte pulsat ante januam pietatis. Omnia enim quaecunque petimus aut quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
lerens Sic sicitaq desideriũ etconcupiscentia uitiorũ pumquã expl&
flyxu uoluptatis. ettamen semꝑ ariditate maliardoris sinefaci&ate condu¬
etur ueq coniunctionẽ recipit caritatis. ut soliditatẽ possithabere cũ
ienerit aestus. sedtamquã puluis quẽ proieit uentus a facieterre.
Sucillucq impulsionibis raptatur Profecto quia non spũ sedincarno
propagantur Hincergo ad abrahim remissio generis duplicatur
Critinquit sementuu sicut stelleceli etsicut arenaqueest in littore
maris. Perarenã quippe carnalis propugo designat᷑ infidelitatisuitio
etariditatecarnilis desiderii ax põdissotiata: Superq quie dificat qua¬
liacũq sint quaeagit. non culẽrectionis. sedruinã deiectionis expec¬
tant : ubi si mulgentilis adhucincarne. pec non &iudeus edificat sine
xpõ. hereticus infidedãpnatus hy pochrita quoq simulatione suadẽ¬

Expanded text:
lescens. Sic sic itaque desiderium et concupiscentia vitiorum nunquam expletur lescens. Sic sic itaque desiderium et concupiscentia vitiorum nunquam expletur fluxu voluptatis, et tamen semper ariditate mali ardoris sine satietate conduratur; neque conjunctionem recipit charitatis, ut soliditatem possit habere cum venerit aestus, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae, huc illucque impulsionibus raptatur: profecto quia non spiritu, sed in carne propagantur. Hinc ergo ad Abraham remissio generis duplicatur: 383 Erit, inquit, semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena quae est in littore maris. Per arenam quippe carnalis propago designatur, infidelitatis vitio et ariditate carnalis desiderii a Christo dissociata; super quae qui aedificat, qualiacunque sint quae agit, non culmen erectionis, sed ruinam dejectionis exspectat. Ubi simul gentilis adhuc in carne, necnon et Judaeus aedificat sine Christo; haereticus in fide damnatus, hypocrita quoque simulatione de
Abbreviated transcription (Latin):
triorbus munsi oblectamentis atq fauoribus hominũ. autperscipsũ
cumuni uerso hinc indeuentos inpulsionum laxauerit eorum adrui¬
num quossuerarenam edificasse inuenerit. Sedtameruiste quilib&uir
ponceidere mani feste ostenditdicens: Fundatus enimerat supra
pdrie Aioquin nisi supereã fundatus e& penitus cocidiss& Vpdedat᷑
intellegisuicũq ruunt quod non inxpõ edificantur Qui cũq uero
pman srint non illis seqfidei firmitati prestat᷑: et fid eriustus ineisax põ con¬
solidat Expl&uigit᷑ adortationis para digma deterrentis quod omnis qui
edifiet superarenã uersiuice stulto cõparabitur architecto cuius structura
nulus innit&ur firmamento uistutis. Namuitia sẽꝑ fluida sunt etudit
ardaconlabuntur. Arena quippe pũquam solidari autconiungi ad
inicc̃ potest: Semꝑbibensaquas etnum quã abariditate quantis ꝑmol¬

Expanded text:
terioribus mundi oblectamentis atque favoribus, aut per seipsum, terioribus mundi oblectamentis atque favoribus, aut per seipsum, cum universos hinc inde ventos impulsionum laxaverit, eorum ad ruinam quos super arenam aedificasse invenerit. Sed tamen cur iste quilibet vir non ceciderit, manifeste ostendit dicens: Fundatus enim erat supra petram. Alioquin nisi super eam fundatus esset, penitus cecidisset. Unde datur intelligi, quicunque ruunt quod non in Christo aedificantur: quicu non illis sed fidei firmitati praestatur, et fidei virtus in eis a Christo consolidatur. Expleta igitur adhortationis paradigma deterrentis: Quod omnis qui aedificat super arenam, versa vice, stulto comparabitur architecto, cujus structura nullius innititur firmamento virtutis. Nam vitia semper fluida sunt et velut arena collabuntur. Arena quippe nunquam solidari aut conjungi ad invicem potest; semper bibens aquas, et nunquam ab ariditate quantisper mol
Abbreviated transcription (Latin):
temptationis inundanterueniunt Sedhicorruunt. hiuerqn
quib xp̃s̃ ex seseedificat. stabiles permanent etopus eorũincelis sꝑ
constabilitur. Vnde proph& adnsinturbinȩ et intẽpestate uiȩs¬
lius. Quia profecto contraeos qui inxpõcoedificant᷑ seuiorac uche¬
mens procella seuit. Vbilic& minora oblectamenta uitiorũ pul¬
sent : Flum ina clationum uel suꝑbiȩ fluant. Deindediabolus
omnesuentos tẽptationũ circũ circa fortius moueat et suncussi
adhucstamus. satistimendum est dnsin turbine uentorũ etintẽ pes¬
tate. neforte nos in becilliores inueniat. Uerũ tam̃ fixoseẽ opor¬
t& quã uistrib istis generib contranosseu iat. etomã tẽpta¬
mentorũ genera in his expendat. quod nihil possit contranos
pisi suꝑ arenã nos edificas se inceniat. Qui pretrib: ostisarmoꝵ
geribus semperdiabolus pugnat. cirnis uiddica concupiscenti is. autex¬

Expanded text:
tentationis inundanter veniunt. Sed hi corruunt; hi vero, in tentationis inundanter veniunt. Sed hi corruunt; hi vero, in quibus Christus ex sese aedificat, stabiles permanent, et opus eorum in coelis semper constabilitur. Unde propheta: Dominus in turbine, et in tempestate viae illius . Quia profecto contra eos qui in Christo coaedificantur saevior ac vehemens procella saevit. Ubi licet minora oblectamenta vitiorum pulsent, flumina elationum vel superbiae fluant, deinde diabolus omnes ventos tentationum circumcirca fortius movet, et, si inconcussi adhuc stamus, satis timendus est Dominus in turbine ventorum et in tempestate, ne forte nos imbecilliores inveniat. Verumtamen fixos esse oportet, quamvis tribus istis generibus contra nos saeviat, et omnia tentamentorum genera in his expendat, quod nihil possit contra nos, nisi super arenam nos aedificasse inveniat. Quippe tribus hostis armorum generibus semper diabolus pugnat; carnis videlicet concupiscentiis aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
Uudeia cohtemptatur. unusquisq a concupiscentia sua in lectus et abs¬
tractus : Cũ enĩ mens carnis concupiscentia in ebriatur quasi pluuis
arigore suistatus dissoluitur. De quibus profecto pluuis in ꝑsonagorũ
quireprobantur dauidminatur dicens. Pluit suꝑ peccatores laqueos
Naqueo sutiq quia unusquisq asua concupiscentia sirelinqutur auxi¬
liodi in laqueatur. Quod sitalibus non fuerit permotus. mana tẽptam̃¬
torũ flumina relaxant᷑ ut grauiorib experiatur undarum Notibus
etquasi tractu flum inum uchementius obruatur concupiscenarum
fluctib Nihilinfirmus inuita humana quã quia sua concuꝑscentia
uincitur. nihilualidius quãquinecadiabolo superatur. Sdalit̃
temptatur uere supra p&ram fundatus. et aliter qui suꝑarenã difi¬
cat. Illequidem ut cadit. ille uero ut coron&ur etuincat. Autros¬
q tamen pluuiȩ oblectamentorũ descendunt. et flumina ꝓlie

Expanded text:
Unde Jacobus: Tentatur unusquisque a concupiscentia sua illectus et absUnde Jacobus: Tentatur unusquisque a concupiscentia sua illectus et abstractus . Cum enim mens carnis concupiscentia inebriatur, quasi pluviis a rigore sui status dissolvitur. De quibus profecto pluviis, in persona eorum qui reprobantur, David minatur dicens: Pluit super peccatores laqueos . Laqueos utique, quia unusquisque a sua concupiscentia, si relinquitur auxilio Dei, illaqueatur. Quod si talibus non fuerit permotus majora tentamentorum flumina relaxantur, ut graviores experiatur undarum motus, et quasi tractu fluminum, vehementius obruatur concupiscentiarum fluctibus. Nihil infirmius in vita humana, quam qui sua concupiscentia vincitur: nihil validius quam qui nec a diabolo superatur. Sed aliter tentatur vere supra petram fundatus, et aliter qui super arenam aedificat. Iste quidem ut cadat, ille vero ut coronetur et 382 vincat. Ad utrosque tamen pluviae oblectamentorum descendunt, et flumina prolixae
Abbreviated transcription (Latin):
resatagunt Hoc quipƿeest uerba eius audire etea facere domũ illã incȩ¬
lestibus fabricare. Cuius nimirũ fundamentũ fides xpĩ est cacumen
uero spe cesta sustollitur conpago quoq iuncturarũ caritace oaptatur
columnȩ uero ipsius dono scĩspseriguntur. Quibus pimirũ sep¬
tem donorum columnis totadomus innititur domus. et fundam̃to
xpĩ corroboratur. Omnisigitur structura idestomneopus qđ infidexpĩ
eo in sublime excreuerit moueri non posse ullis inpulsionibus mani¬
festedoc& hinc quoq: descendit pluuia uenerunt flumina flauer
uenti et in. ruerunt indomũ illam et noncecidit: Perpluuia sergo
blandas uoluptatũ in lecebras et sensim inlabentiũ concupiscentiarũ
imbres significat. quibus primũ fides rimis patentib neglegentiarũ.
madescit edissoluitur rigor fidei etfortitudo caritatis corrumpitur.

Expanded text:
re satagunt. Hoc quippe est verba ejus audire et ea facere, domum illam in coere satagunt. Hoc quippe est verba ejus audire et ea facere, domum illam in coelestibus fabricare. Cujus nimirum fundamentum fides Christi est, cacumen vero, spes certa sustollitur, compago quoque juncturarum charitas coaptatur, columnae vero ipsius dono Sancti spiritus eriguntur. Quibus nimirum septem donorum columnis, tota domus innititur, domus et fundamento Christi corroboratur. Omnem igitur structuram, id est omne opus quod in fide Christi eo in sublime excreverit, moveri non posse ullis impulsionibus manifeste docet. Hinc quoque ait: Descendit pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit. Per pluvias ergo, blandas voluptatum illecebras, et sensim illabentium concupiscentiarum imbres significat. Quibus primum fides, rimis patentibus negligentiarum, madescit, et dissolvitur rigor fidei, et fortitudo charitatis corrumpitur.
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc eodem euangelio petrodicitur. Iues petrus et superhanc p&rã edifica¬
bo ecdesiã meã Idestaquatup&rus sortiris nomen profirmitate fidei supra
ipsi eademq p&ra aedificabo fundamento fides ecclesiã quȩ estdomus dĩ
uiui constructa incelestib lapidib pr&iosis. Vbinullus her&icorum
edificat. Nullus hypocrita. nullus terrenorũ thesaurizatorũ. Nullus uitio¬
rum sectator sedsoliquiaudiunt quod docuit et faciunt utdocuit. Hini¬
mirũ edificant domussuas suprap&rã Quialic& una sitdomus quã in se
xp̃s edificat. singuli supra fundamento fidei coedificant suorũ merita
Vndealibi indomopitrismei. mansiones multe sunt. Quas quiedificant
coedificatores xpĩsunt. quicũ eis ipsas aedificat. etideo iure illi adsimilant᷑
quia ubi ille et illi. etquodille hoc& ipseo peribus erigere etdomũ construe¬

Expanded text:
in hoc eodem Evangelio Petro dicitur: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificain hoc eodem Evangelio Petro dicitur: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam , id est: A qua tu Petrus sortiris nomen, pro firmitate fidei, supra ipsam eamdemque petram aedificabo fundamento fidei Ecclesiam, quae est domus Dei vivi constructa in coelestibus lapidibus 381 pretiosis. Ubi nullus haereticorum aedificat, nullus hypocrita, nullus terrenarum thesaurizatorum, nullus vitiorum sectator, sed soli qui audiunt quod docuit, et faciunt ut docuit. Hi nimirum aedificant domus suas supra petram. Quia, licet una sit domus quam in se Christus aedificat, singuli supra fundamentum fide coaedificant suorum merita. Unde alibi: In domo Patris mei mansiones multae sunt ; quas qui aedificant, coaedificatores Christi sunt, qui cum eis, ipsas aedificat; et ideo jure illi assimilantur. Quia ubi ille, et illi; et quod ille, hoc et ipsi operibus erigere, et domum construe
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sapienti qui aedificauit domũ suã suprap&rã. Quȩrendum
igitur quisitiste architectus quia edificauit domũ suã suprap&rã
cui adsimilaridebeat. isquiaudit et facit uerba saluatoris. Non
enĩ simpliciter dequolib& artificedomorũ accipiendũ puto. quȩ
sepe supra petris aedificatȩ in pulsuuentorũ precipitant᷑ ruunt
Sed fortedeillo quiait ut sapiens architectus fundamentũ posui
Magnum igitir estquẽpiam paulo adsimilari. ipseenĩ hocait
sed si ueraciter inspicimus magis adhucest quod ymittitur¬
Quianisidns aedificauerit domũ in uanum laborant quiedificant eã
Idcircolic& p&rus edific& licet pauliis lic& quilib& scorũ seudoctorũ
Xpsestuir sapiens quia edificat. Non quascũq domus sed unã cȩlestẽ
incelis supra sequi recte petra est appellatus fundamento fidei collocatã. Vnde

Expanded text:
viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Quaerendum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Quaerendum igitur, quis sit iste architectus, qui aedificavit domum suam supra petram, cui assimilari debeat is qui audit et facit verba Salvatoris? Non enim simpliciter de quolibet artifice domorum accipiendum puto, quae saepe supra petras aedificatae impulsu ventorum praecipitanter ruunt, sed forte de illo qui ait: Ut sapiens architectus fundamentum posui . Magnum itaque est quempiam Paulo assimilari. Ipse enim hoc ait; sed si veraciter inspicimus, magis adhuc est quod promittiturQuia nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant omnes qui aedificant eam. Idcirco licet Petrus aedificet, licet Paulus, licet quilibet sanctorum seu doctorum, Christus est vir sapiens qui aedificat; non quascunque domos, sed unam coelestem in coelis, supra se, qui recte petra est appellatus, fundamento fidei collocatam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtamen etillequidoc&. sirectedoc& utiq prior in cordeaudit quod
uerborũdi sunt. deinde factores: Verũ tam̃ etsiꝑfectius sit facere
quã discere prius tam̃ oportet audire. ut facias disciplinã iubentis de¬
indedoctrinã quãdidiceris operib exequare. Etsi fortesemel audisti
deb& delectari indesinenter utaudias tubã salutaris. quia nũ quãdes̃
hostes contraquos preliandũ est Neq cib. uni us diei sufficit adom¬
nẽ uitã pracsentis saeculi. etideo iugiter meditanda sunt uerba scrip¬
turarũ: quatinus exhisuitã habeamus. et unde uiuimus exercita¬
tione operis pascamur. Aio quin necrecte audiunt᷑ uerba si¬
ne fructu operis. Nec recte operatur. sine cibo tante dulcedinis
Quod qui utrũq simulãit. Et recte uidelic& audit. deindefacit uer¬
ba que audit uidelic& ea intus quȩ uerbaaudit. similaboeũ inquit

Expanded text:
sed tamen et ille qui docet, si recte docet, utique prior in corde audit quod sed tamen et ille qui docet, si recte docet, utique prior in corde audit quod verborum Dei sunt, deinde factores. Verumtamen etsi perfectius sit facere quam discere, prius tamen oportet audire ut facias disciplinam jubentis, deinde doctrinam quam didiceris, operibus exaequare. Et si forte semel audisti, debes delectari, indesinenter ut audias tubam salutaris; quia nunquam desunt hostes, contra quos praeliandum est. Neque cibus unius diei sufficit ad omnem vitam praesentis saeculi; et ideo jugiter meditanda sunt verba Scripturarum, quatenus ex his vitam habeamus, et, unde vivimus, exercitatione operis pascamur. Alioquin nec recte audiuntur verba sine fructu operis, nec recte operatur sine cibo tantae dulcedinis. Quod qui utrumque simul, ait, et recte videlicet audit, deinde facit verba quae audit, videlicet ea intus quae verba audit: Similabo eum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
morecteaudit. Nisi faciatea: Hinc quam sepedicitur Qui
hab& aures audiendiaudiat. Aliud quippeestaudire
auditucorporis. aliud uero aiiditumentis. auditu itaq. mep¬
tis. quicumq aud it intellegit. et intellecta uotis implere sata¬
git C&erum qui uerbum exterius in sono percipit. Nisi pem
uerbiclamantẽ introrsus capiat. surdus redit. quia cumuox
siluerit Nihileiremansit quodaudire possit. Etideo quiau¬
dit uerbameadicit et non sonumloquentis Nam quodex¬
terius fit uerbu leccoris aut doctoris est quod uero intus sentta
et intellegit᷑ Xpĩ uerhũ est Undedauid. Audiã quidloquat᷑
in me dñs ds̃ iunceni recte in nobis loquit᷑ cum exterius
organo uocis sonante. Interius aduocẽ xp̃i excitam̃ diuinitus
aud redeb& nisi cosdem sermones: Nonenĩait omĩs quidoc&
erbamea sedquiaudit. Tutiusergo est audire. quam docere

Expanded text:
mo recte audit, nisi faciat ea. Hinc quam saepe dicitur: Qui mo recte audit, nisi faciat ea. Hinc quam saepe dicitur: Qui habet aures audiendi, audiat . Aliud quippe est audire auditu corporis, aliud vero auditu mentis: Auditu itaque mentis quicunque audit, intelligit, et intellecta votis implere satagit. Caeterum qui verbum exterius in sono percipit, nisi rem verbi clamantem introrsus capiat, surdus redit. Quia, cum vox siluerit, nihil ei remansit quod audire possit. Et ideo qui audit, verba mea dicit, et non sonum loquentis. Nam quod exterius fit, verbum lectoris aut doctoris est; quod vero intus sentitur et intelligitur, Christi verbum est. Unde David: Audiam quid loquatur in me Deus . Tunc enim recte in nobis loquitur, cum, exterius organo vocis sonante, interius ad vocem Christi excitamur, divinitus audire debet, nisi eosdem sermones? Non enim, ait, omnis qui docet verba mea, sed qui audit. Tutius ergo est audire quam docere;
Abbreviated transcription (Latin):
conon inspexisse reprobasse fuit Unde orandus est iugiter in lustr&
cecitates nostris quia nisi respiciat. nihi laliud quamten ebresumus
Vam nos sedĩ approbare ÷ ecgratiam eligere. Hincquoq scriptum le¬
gimus quõ nouit dns̃ uiam iustorum et iter impiorum peribit. Etillud
Vouit dñs qui sunt eius. Etad morsen nouite ex nomine Nouit
igitur cognoscentesse et approbateos qui insimplicitate cordis man¬
dataeius custodiunt. Vndesequitur. Omnis quiaudit uerba
sermonis mirabili fidei exemplo confirmatur. excludensomnes
quiauthi pocri sinfalluntur. autaliqua ignauia infidelitatis in ali¬
quo premuntur. Et eostantũ ad summũ sapientiȩ gradum con¬
parat. quos supra petram rectefides interius firmos eẽ ueritatis actio
probat Omnisinquit qui audit uerbam ea & facitea. Nondixit
quiaudit tantum sed quiaudit prius deinde facitea. Quiane¬

Expanded text:
co non inspexisse, reprobasse fuit. Unde orandus est jugiter ut illustret co non inspexisse, reprobasse fuit. Unde orandus est jugiter ut illustret caecitates nostras; quia, nisi respiciat, nihil aliud quam tenebrae sumus. Nam nosse Dei, approbare est et per gratiam eligere. Hinc quoque scriptum legimus: Quoniam novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit . Et illud: Novit Dominus qui sunt ejus. Et ad Moysen: Novi te ex nomine . Novit igitur cognoscentes se, et approbat eos qui in simplicitate cordis mandata ejus custodiunt. Unde sequitur: Omnis qui audit verba sermonis mirabili fidei exemplo firmatur, excludens omnes qui aut hypocrisi falluntur, aut aliqua ingavia infidelitatis in aliquo premuntur, et eos tantum ad summum sapientiae gradum comparat, quos supra petram rectae fidei interius firmos esse veritatis actio probat. Omnis, inquit, qui audit verba mea et facit ea. Non dixit qui audit tantum, sed qui audit prius, deinde facit ea. Quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
mundi Propter quod & dñs prohibuit discipulos gaudere quia
demonia illis subiecta fuerant. Caud& einquit quia nominaurã
scripta sunt incȩlo Vndeet paulus non uirtutes linguarũ. Neemis¬
teria secr&orum nosse. Non proph&ias. non fidequamontes prodi¬
giose transferant᷑. sed solam caritatẽ cõmendat quã xp̃s docuit
quod illi noluerunt confiteri ut redirentadme. Confitebor qđ diu
patientertuli. Confiteborsane. non nouiuos. Ergo qui fimuit sigil¬
latim cordahom inũ. et intellegitomã. operaeorũ. Quomodorectedicit
non nosse quos creauit: Num quid nonuultus dnĩ semꝑ suꝑfacientes
mala ut perdat d&erra memoriã eorũ. Propterq uodutiq non nosse
dĩmigis figurate accipitur. quia nouit quosapprobat et saluat. Non
nouit autem eos quos ꝑ imit&damnat. Dicimusenĩ non nouit
lux tenebras id est nonaspicit quia siaspiceret tenebrȩ iamnonessent. Idcir¬

Expanded text:
mundi . Propter quod et Dominus prohibuit discipulos gaudere, quia mundi . Propter quod et Dominus prohibuit discipulos gaudere, quia daemonia illis subjecta fuerant: Gaudete, inquit, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Unde et Paulus non virtutes linguarum, non mysteria secretorum nosse, non prophetias, non fidem qua montes prodigiose transferantur, sed solam charitatem commendat, quam Christus docuit quod illi 379 noluerunt confiteri ut redirent ad me: confitebor quod diu patienter tuli. Confitebor sane: Non novi vos. Ergo qui finxit singillatim corda hominum, et intelligit omnia opera eorum, quomodo recte diciultus Domini semper super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum? Propter quod utique non nosse Dei magis figurate accipitur: quia novit quos approbat et salvat: non novit autem eos quos perimit et damnat. Dicimus enim: Non novit lux tenebras, id est non aspicit; quia si aspiceret, tenebrae jam non essent. Idcir