comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meo egyptꝰ. ⁊ affricȩ ara¬
bieq pars sorte ꝓuenit.
Confinẽ huic ꝓuincie siriã
laerodemon mitileneus. ei¬
liciam silotas. philo. ylliri¬
os accipiunt. Mediȩ maio¬
ri acropatꝰ. minori socer
ꝑdicce p̃ponit᷑. Susaniana
gens. seynofrigia maior
antigono phylippi filio as¬
signat᷑. liciam ⁊ pamphi¬
liam nearcus. cariã cassã¬
der. lidiam menander sor¬
tunt᷑. leo natꝰ minorẽ fri¬
giam accipit. tͣcia. ⁊ regio¬
nes pontiei maris lisyma¬
cho. capadocia eũ paflago¬
nia eumenidata summa ca¬
stroꝵ seleucho antiochi fi¬
lio accessit. Stipatorib regiꝰ
satellitib q. cassander filuis
antipatri p̃ficit᷑. In bactri¬
ana ult̾iore. ⁊ indie regõib
p̃fecti pͥores qui sub alexan¬
dro ẽẽ ceꝑunt. ꝑmanserunt.
Seres. int᷑ duos amnes. hy¬
daspen. ⁊ indum ꝯstitutos
tapxiles habuit. Incolonias
indisconditas. pitagon age¬
noris filiꝰ mittit᷑. Parapame¬

Expanded text:
maeo Aegyptus et Africae Aramaeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte prouenit. confinem huic prouinciae Syriam Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios accipiunt. Mediae maiori Atropatas, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno, Phrygia maior Antigono Philippi filio adsignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accipit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data. summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. in Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapame
Abbreviated transcription (Latin):
nune reuoeor ut per
hȩe eadẽ tꝑra quib roma¬
ni ista ꝑpessi st̃ q̃ int̾ se bel¬
la gesserint macedonum
duces reuoluã qui mortro
alexandro diu̾sas sortiti ꝓ¬
uincias mutuis se bellis cõ¬
sumpsert̃. Q uoꝵ  tumul¬
tuosissimum tempꝰ ita mͥ
spectare uideor. qͣsi aliqya
imm̃sa castͣ ꝑ noctẽ de spe¬
cula montis aspectans ni¬
chil in magno campi syaci¬
o pret̾ innumeros focos
cernã. Ita ꝑ totũ macedo¬
sam aslam. ⁊ plurimã eu¬
rope partẽ. libieq uł ma¬
ximam horrendi subito
belloꝵ globi colluxerunt.
Qui eũ ea p̃cipue loca in ꝙͣ
exarsere ppłati st̃. reliqua
omĩa t̃roie rumoris quasi
fumi caligine turbauert̃.
s nequaꝗͣ tantoꝵ regũ
ae regnoꝵ bella excidia¬
q explicabo nͥ prius ipsa
cũ regib regna ꝓdidero.
Igit᷑ alexander. ꝑ .xͦii. annoᷤ
trem̃tẽ sub se orbẽ ferro pꝰ¬
se dilaniau̾unt. ⁊ ueluti o¬
pimã p̃dam a magnoleoẽ
ꝓstratã auidi discerpsere
fregert̃. Ita prima tholo¬

Expanded text:
nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Macedonum duces reuoluam, qui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedorsam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque uel maximam, horrendi subito bellorum globi conluxerunt: qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore rumoris quasi fumi caligine turbauerunt. sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orbem ferro prs dilaniauerunt et ueluti opimam praedam a magno leone prostratam auidi discerpsere fregerunt. itaque prima Ptole
Abbreviated transcription (Latin):
no decernit᷑. Itaq eumene
⁊ antogonꝰ ꝯsolatis adusũ
se copiis maximis oflixert̃.
Eumenes uictꝰ in quoddã
castellum munitissimũ
fug̃. un auxilia antipat᷑
tẽ potentissimi ꝑ legatos
poposcit. Quo mincio t̃ri¬
tus antigonꝰ. ab obsidione
discessit. s nec sic eumeni
spes firma aut certa salus
Qua re ultimo osilio argiras¬
pidas ob arma deargentata
sie dictos. ħ⁊ milites qͥ sub
alexandro militau̾ant in
auxitiuii regat. qͥ fastidi¬
ose ducẽ in disponendo bello
audientes ab antigõno uicti
castrisq pͥuati. ⁊ uxores ⁊ li¬
beros. simulq omĩa q̃ sub a¬
lexandro adquisiu̾ant ꝑdide¬
runt. qui pꝰea tͣpit̃ ꝑ legatos
rogant. Antigonꝰ aũ reddi¬
turũ pollicet᷑. si sͥ uinctum
eumenen ꝑtͣherent. Ita illi
spe recuꝑatõis illecti. dede¬
corissima ꝓditõe dueẽ suũ
euiꝰ signa pauloante secuti
fu̾ant. captiui ipsi captum
cathenatũq duxert̃. ⁊ mox
cũ fedissima ignominia in
ex̾citu antigoni disꝑsi sunt.

Expanded text:
. Itaque Eumenes et Antigonus conlatis adnersum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentissimi per legatos poposcit: quo nuntio territus Antigonus ab obsidione discessit. sed nec sio Eumeni spes firma aut salus certa. quare ultimo consilio argyraspidas ob arma deargentata sic dictos, hoc est milites, qui sub Alexandro militauerant, in auxilium rogat: qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono uicti castrisque priuati, et uxores et liberos simulque omnia, quae sub Alexandro adquisierant, perdiderunt. qui postea turpiter per legatos rogant. Antigonus autem redditurum pollicetur, si sibi uinctum Eumenen pertraherent. ita illi spe recuperationis inlecti, dedecorissima proditione ducem suum, cuius signa paulo ante secuti fuerant.:, captiui ipsi captum catenatumque duxerunt et mox cum foedissima ignominia in exercitu Antigoni dispersi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut eumenen desꝑato oppͥ¬
mat ꝑurget. qd̃ eumenes
futurũ ratꝰ. insidiantes ĩ¬
sidus capit. In eo bello po¬
lyꝑcon occidit᷑. neopthole¬
mus .i eumenes mutuis
uuln̾ib ꝯ fossi. S neoptho¬
lemꝰ int̾iit. eumenes uic
Eumenes. phiton. ⁊ illiriꝰ
⁊ alceta fr̃ ꝑdicce a mace¬
donib hos tes ꝓminciant᷑¬

Expanded text:
ut Eumenen de insperato opprut Eumenen de insperato opprimat perurguet: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello Polypercon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis uulneribus confossi, sed Neoptolemus interiit, Eumenes uictEumenes Python et Illyrius et Alceta frater Perdiccae a Macedonibus hostes pronunt
Abbreviated transcription (Latin):
leostenes telo e muris iacto ꝑ¬
fossus oecidit᷑. Atheniens: uͦ qͥ natt
antipat᷑ auxihũ ferebat oc¬
eurrt̃. eiꝰq copiis ꝯminutis
ipsũ int̾ficiunt. ꝑdieca uͦ
bellũ ariarato capadoeũ re¬
gi intulit. eũq uiẽ. In qͣ uic¬
cula ꝯquisiuit. Nam omnes
añ eruptionẽ urbis suȩ sue¬
censis domib suis. se suaq
lum int̾ antigonũ. ⁊ ꝑ diccã
orit᷑ gͥuissimũ. multis ꝓriĩ¬
cus ⁊ insulis ob auxilia uel
negata uł p̃stita dilaceratis
dũ deb̾atum utrũ in ma¬
cedoniã bellũ tͣnsferret᷑. an
in afia gͥeret᷑. Nouissime ip¬
se ꝑdieca egyptũ eũ ĩgenti
ex̾citu petit. Sic macedo¬
nia in duas partes diseur¬
rentib ducib in sua uisc̾a
armat᷑. Tholomeꝰ egypti
uirib. ⁊ eirenensib copiiꝰ
instructus oceurrere bel¬
lo ꝑdicce parat. Int̾ ħ neo¬
ꝑtholemꝰ. ⁊ eumenes eruen¬
tissimo int̾ se p̃lio digladi¬
ati st̃. Uictꝰ neoptholemꝰ
ad antipatrũ fugit. quẽ

Expanded text:
is iacto perfossus occiditur. Athenienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occurrunt eiusque copiis conminutis ipsum interficiunt. Perdicca uero bellum Ariarato Cappadocum regi intulit eumque uicit. in qua uiccula conquisiuit, nam omnes ante inruptionem urbis suae succensis domibus suis se suaque lum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellum transferretur an in Asia gereretur: nouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neoptolemus ad Antipatrum fugit: quem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ successorẽ minutũ dedit.
His causis senatum ira. ppłm
suꝑbia inuasit. ac tẽ forte
attalus eumenis filiꝰ mori
cio appẽtens. legẽ tuhit uti
pecunia q̃ fuisset attali.
pplõ distribueret᷑ Obsisten¬
te nasica &̃ pompeius spo¬
pondit se gracchum eũ pri¬
mum magistratu abisset
accusaturum.

Expanded text:
et successorem Minucium dedit. et successorem Minucium dedit. his causis senatum ira, populum superbia inuasit. ac tunc forte Attalus, Eumenis filius, morieetio adpetens legem tulit, uti pecunia, quae fuisset Attali, populo distribueretur. obsistente Nasica etiam Pompeius spopondit se Gracchum, cum primum magistratu abisset, accusaturum.
Abbreviated transcription (Latin):
se se numantios ꝗͣ. euasisse
duxert̃. Unum numanti¬
num uictoris cathena ñ te¬
nuit. un tͥumphum dederit
roma ñ uidit. Aurũ ł argẽ¬
tum qd̃ igni suꝑesse potuis¬
set ap̃ pauꝑes ñ fuit. arma
n uestẽ ignis absumpsit.¬
gitur ea tempestate eum ħ
ap̃ numantiam gesta st̃ ap̃
romã g̾eoꝵ seditiones agita¬
bant᷑. Scipio aũ cum deleta
numantia. cet̾as hispanie
qua ope res numantia art
priꝰ inuicta durasset. aut
uicta. discordia. exitio fuit.
Qd̃ romani tamꝗͣ. sͥ ac sede
dictũ exempli loco aceepe¬
runt. quippe quib iam de
seditionib discordantis totiꝰ
urbis nunciabat᷑. Cartha-¬
gine. nunaritiaq deleta
orit᷑ ap̃ romanos utilis de
puisione collatio. ⁊ orit in-¬
famis de ambitione ꝯtentio.
Graccus tribunꝰ pleb̾ iratꝰ no-¬
bilitati eur int̃ auetores
numantini fed̾is notatꝰ essce
Sagrum a pͥuatis ea¬
tenus possessum ppło diuidi
statuit octauo tͥbuno plebis
obsistenti ademit imꝑium

Expanded text:
s Numantinos quam euasisse duxerunt. unum Numantinum uictoris catena non tenuit; unde triumphum dederit, Roma non uidit; aurum uel argentum, quod igni superesse potuisset, apud pauperes non fuit; arma et uestem ignis absumpsit.itur ea tempestate, cum haec apud Numantiam gesta sunt, apud Romam Gracchorum seditiones agitabantur. Scipio autem cum deleta Numantia ceteras Hispaniae qua ope res Numantina aut prius inuicta durasset aut puicta, discordia exitio fuit. quod Romani tamquam sibi ac de se dictum exempli loco acceperunt, quippe quibus iam de seditionibus discordantis totius Vrbis nuntiabatur. Carthagine Numantiaque deleta moritur apud Romanos utilis de prouisione conlatio et oritur infamis de ambitione contentio. Gracchus tribunus plebi iratus nobilitati, cur inter auctores Numantini foederis notatus esset, agrum a priuatis eatenus possessum populo diuidi statuit. Octauio tribuno plebi obsistenti ademit imperium
Abbreviated transcription (Latin):
licite usurpatũ. apicẽ declarat
uꝑii. atq ex codem die sũma
rerũ ac potestatũ penes unum
ẽe cepit. ⁊ mansit. qͦd greci mo¬
narchiam uocant. Porro autẽ
hẽ e̾e eundẽ diem. hoc ẽ .uiii. idꝰ
ianuarii. quẽ nos epiphaniam
hoc ẽ apparitionẽ suie manife-¬
stacionẽ dñici sacram̃ti obser-¬
uamꝰ. nemo eredentiũ siue eciã
ficłi contͣdicentiũ nescit. De qͦ
nr̃e istiꝰ fidelissime obseruatioĩs
sacram̃to ub̾ius nunc dic̾e. nec
ratio. nec locis flagitat. ut & que¬
rentib reseruasse. ⁊ negligentib
ñ ingessisse uideam᷑. Hoc autẽ fide¬
lit̃ cõmemorasse id̾o par fuit. ut
ꝑ om̃ia uenturi xp̃i gr̃a p̃̾paratũ
cesaris imꝑiũ cõꝓbet᷑. Nam cũ pͥ¬
mũ .G̃. cesare auuncło suo int̾fecto
ex apollonia rediens urbẽ ingre-¬
d̾etur. hora circit̃ t̾cia. repente
liquido ac puro serenoq circulꝰ
ad speciẽ celestis arcus urbẽ solis
ambiit. quasi eũ unũ ac potissi-¬

Expanded text:
em declarat imperii, atque ex eodem die summa rerum ac potestatum penes unum esse coepit et mansit, quod Graeci monarchiam uocant. Porro autem hunc esse eundem diem, hoc est VIII idus Ianuarias, quo nos Epiphania, hoc est apparitionem siue manifestationem Dominici sacramenti, obseruamus, nemo credentium siue etiam fidei contradicentium nescit. de quo nostrae istius fidelissimae obseruationis sacramento uberius nunc dicere nec ratio nec locus flagitat; ut et quaerentibus reseruasse et neglegentibus non ingessisse uideamur. hoc autem fideliter commemorasse ideo par fuit, ut per omnia uenturi Christi gratia praeparatum Caesaris imperium conprobetur. Nam cum primum, C. Caesare auunculo suo interfeoto, ex Apollonia rediens Vrbem ingrederetur, hora circiter tertia repente liquido ac puro sereno circulus ad speciem caelestis arcus orbem solis ambiit, quasi eum unum ac potissi
Abbreviated transcription (Latin):
go imieium miserie ho¬
minum ab inicio pec¬
cati hominis deduc̾e institui:
paucis dumtaxat eisdẽq bre¬
uit̾ delibatis. Sunt aũ ab adã
pͥmo homine usq ad ninum
magnũ ut dicunt regẽ qñ
natus ÷ abraham anni tria
milia. centũ octoginta qͣtuor:
qui ab omnib histor io gͣphis
uel omissi ł ignoratisunt.
Anͥno aũ uł abraham usq ad
cesarẽ augustum id℥. usq ad
natiuitatem .xͥ. qui fuit an¬
no imꝑii cesaris quadragesi¬
mo sedõ cum facta pace eũ par¬
this iam porte clause sunt. &¬
bella toto orbe cessarunt. colli¬
gunt᷑ anni duo milia .xu. in
quib se int̾ actores scͥptoresq.
omnium ocia negociaq triye¬
runt. q uaipt̾ res ipsa exigit
ex his libris qͣ. breuissime. uel
pauea ꝯtinge. qui originem
mundi loquentes p̃teritoꝵ fi¬
dem annunciatione futuroꝵ.
⁊ pꝰ subsequa ꝓbatione fecert̃.
ñ quo auetoritatẽ eoꝵ cuiquã
uideamur ingere s quo oꝑe
p̾erum sit de opinione uulga

Expanded text:
go initium miseriae hominum ab initio peccantis hominis ducere institui, paucis 7 dumtaxat, iisdemque breviter delibatis. Sunt autem ab Adam, primo homine, usque ad Ninum, magnum ut dicunt regem, quando natus est Abraham, anni tria millia centum octoginta et quatuor, qui ab omnibus historiographis vel omissi, vel ignorati sunt. A Nino autem vel Abraham usque ad Caesarem Augustum, id est, usque ad Nativitatem Christi, quae fuit anno imperii Caesaris quadragesimo secundo, cum, facta pace cum Parthis, Jani portae clausae sunt, et bella toto orbe cessarunt, colliguntur anni duo millia quindecim, in quibus se inter actores scriptoresque omnium otia negotiaque triuerunt. quapropter res ipsa exigit ex his libris quam breuissime uel pauca contingere, qui originem mundi loquentes praeteritorum fidem adnuntiatione futurorum et post subsequa probatione fecerunt: non quo auctoritatem eorum cuiquam uideamur ingerere, sed quo operae pretium sit de opinione uulgat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ detestanda ꝓpt̃ ruinam qua
totus orbis euersus ÷. iudicant᷑.
Inueniuntur ⁊ m plurimi
qui ħ laudanda censeant. qr
multa uieert̃. ⁊ miserias ali¬
oꝵ felicitatẽ suam reputant.
S dicat quisqͣ. Isti hostes ro¬
maniȩ sunt. Respondebit᷑.
hoc ⁊ te toto orienti de ale¬
xandro uidebat᷑. talesq ⁊ ro¬
mani aliis uisi sunt. dũ belł
quietos ignotosq petiuert̃
s illi adquirere regna. isti e¬
uert̾e student. Seꝑata st̃ ho¬
stis exerdia. ⁊ iudieia uictoris.
Siquidẽ ⁊ illi priꝰ eos bellis af¬
flixert̃. quos pꝰea suis legib
ordinart̃.ꝰ hi nẽ hostiliter
turbant q̃ in quo ñ ꝑmiserit
ds. si edomita obtin̾ent. rity

Expanded text:
quam detestanda propter ruinam, qua quam detestanda propter ruinam, qua totus orbis eversus est, judicantur: invenientur et modo plurimi, qui haec laudanda censeant, quod multa vicerunt, et miserias aliorum felicitatem suam reputent. Sed dicat quisquam: Isti hostes Romaniae sunt. Respondebitur: Hoc et tunc toti Orienti de Alexandro videbatur: talesque et Romani aliis visi 195 sunt, dum bellis quietos ignotosque petiverunt. Sed illi acquirere regna, isti evertere student. Separata sunt hostis excidia, et judicia victoris: siquidem et illi prius eos bellis afflixerunt, quos postea suis legibus ordinarunt: et hi nunc hostiliter turbant quae quod non permiserit Deus si edomita obtinerent, rit
Abbreviated transcription (Latin):
subt̃fugerim. postremo
ut ꝑsequentes in mari ae
saxis speculisq appetentes
dentes repentina nebula
circunfusus euasermi. eũe¬
tos audientes me in laeͥmaᷤᷤ
commoueri uelim. ⁊ tacitꝰ
⁊ ñ dolentib doleam. repu¬
tans duricie eoꝵ qui qd̃ ñ
sustinere ñ credunt. His¬
panus ⁊ mormus ad suppli¬
candum alexandro babylo¬
niam adit. eruentũq ul¬
tro dnm. ne hostẽ acciꝑet.
ꝑ assyriam. indiamq quesi¬
uit. t̾raꝵ metas lustrans
i utriq infelicit᷑ notus
occeano ⁊ tam̃ tam iuolentȩ
necessitatis memoria. uel
obliuione defeeit. uł uiluit
uetustate. Et nos ꝑpetuȩ
recordationi hesurum puta
mus qd̃ plur ima orbis parte
secura unũ angulum fugax
iatro uiolauit: Quasi uͦ go¬
thoꝵ. ⁊ sueuoꝵ pacẽ ut ñ
dicam u̾sa uice indos uel
assyrios. s ⁊̃ uł ipse qͥ hos¬
tẽ patit᷑ hispanus orauerit.
at uͦ si illa alexandri temꝑa¬
laudanda potius ꝓpt̃ uirtu¬
tẽ qua totus orbis obtentus

Expanded text:
subterfugerim, postremo subterfugerim, postremo ut persequentes in mari, ac saxis spiculisque appetentes,dentes, repentina nebula circumfusus evaserim, cunctos audientes me, in lacrymas commoveri velim et tacitus de non dolentibus doleam, reputans duritiem eorum, qui, quod non sustinuere, non credunt. Hispanus et Morinus ad supplicandum Alexandro Babyloniam adiit, cruentumque ultro dominum, ne hostem exciperet, per Assyriam Indiamque quaesivit: terrarum metas lustrans et utrique infeliciter notus Oceano, et tamen tam violentae necessitatis memoria, vel oblivione defecit, vel viluit vetustate. Et nos perpetuae recordationi hmus, quod plurima Orbis parte secura unum angulum fugax latro uiolauit? quasi uero Gotthorum et Sueborum pacem ut non dicam uersa uice Indus uel Assyrius, sed etiam uel ipse, qui hostem patitur, Hispanus orauerit. at uero si illa Alexandri temlaudanda potius propter virtutem, qua totus orbis obtentus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ost quasi circumactã
⁊ ab occeano indum fly¬
men ingͥssus. babyloniam
celerit̃ redit. uͥ eum ext̃ri¬
taꝵ totius urbis ꝓuinciaꝵ
legati oꝑiebant᷑. Hoc̾ carta¬
tus timor in summo orien¬
te constituti ducis ppłos ul¬
tum occidentis inuaserat.
ut inde ꝑegrinã totꝰ mun¬
di cern̾es legationẽ qͦ uic
cred̃es ꝑuenisse rumorem
Alexande . uͦ ap̃ babyloniam
cum adhuc sanguinẽ siti¬
ens male castigata auidi¬
tate. ministri innidiis ue¬
nenum ꝑotasset. interiit.
o dura mens hominum
⁊ cor semꝑ inhumanum.
Ego ipse qui ħ ꝓ asseren¬
da omnium tempoꝵ alt̃¬
nanti calamitate ꝑcenseo
in relatu tanti mali qͦ uel
morte ipsa uł formidine
mortis accepta totꝰ mundꝰ
intremuit. Numqͥd illac̾¬
maui ocłis: Numqͥd corde
condolui: Numqͥd reuol¬
uendi statũ. maioꝵ mise¬
rias meas feci : Cum tam̃
si qñ de me ipso refero. ut
ignotus pͥmum barbaros
uid̾im. ut infestos deeli¬
blanditus sim. ut infĩde¬
les p̃catum. ut insidianteᷤ

Expanded text:
ost quasi circumacta meta, de Oceano Indum flumen ingressus, Babyloniam celeriter rediit: ubi eum exterritarum totius orbis provinciarum legati opperiebantur, hoc est, Carthatus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis invaserat, ut inde peregrinam toto mundo cerneres legationem, quo vix crederes pervenisse rumorem. Alexander vero apud Babyloniam, cum adhuc sanguinem sitiens, male castigata aviditate, ministri insidiis venenum potasset, interiit. O dura mens hominum, et cor semper inhumanum! Ego ipse qui haec pro asserenda omnium temporum alternata calamitate percenseo, in relatu tanti mali, quo vel morte ipsa vel formidine mortis accepta totus mundus intremuit, numquid illacrymavi oculis? numquid corde condolui? numquid revolvendi statum, majorum miserias meas feci? cum tamen si quando de meipso refero, ut ignotos primum barbaros viderim, ut infestos decliblanditus sim, ut infideles praecaverim, ut insidiantes
Abbreviated transcription (Latin):
nos arbitͣbant᷑. In eo bello li
simachꝰ. uł amissis ł int̾fectiͤ
pͥus añ hanc pugnã .xu. libe¬
ris postremus occisꝰ .÷. Sie
lisimachꝰ solutio pugnę ma¬
cedoniȩ fuit. S ne seleues
quidẽ tanta uictoria ĩpune
elatus ÷. Nam neq ipse post
tura morte finiuit. qͥppe in¬
sistente cholomeo euꝰ soroiẽ
lisimachꝰ in matͥmonio habr¬
erat. insidiis circunuentꝰ oe
cisus ẽ. ħ sunt int̾ parentes
ap̃ illos diuina atq huma¬
na religio pendebat᷑. Erubeᷤ¬
cant sane de recordatione p̃
onis sacram̃to. uiu̾e secũ hos¬
tib nec pati hostilia seiunt
q indubitantissime ꝓbat᷑
qi ñ sunt illi ante cesa iun¬
gebant fed̾a porca . S qr ñ
inter barbaros ac romanos
creatorẽ .⁊ dnm suũ ꝯtestan¬
tes tantã fidẽ adhibitis in sa¬
cram̃tũ seruant eu̾głia qͣn¬
tam tẽ ne int̾ parentes. ac
filios potuit seruare nat᷑a.
Nc̃ aũ finis macedoniei belli
finis oẽ libri fiat p̃sertim

Expanded text:
nos arbitrabantur. nos arbitrabantur. simachus, vel amissis vel interfectis 210 prius ante hanc pugnam quindecim liberis, postremus occisus est. Sic Lysimachus solutio pugnae Macedonicae fuit. Sed ne Seleucus quidem tanta victoria impune laetatus est: nam neque ipse post tura morte finivit: quippe insistente Ptolemaeo, cujus sororem Lysimachus in matrimonio habuerat, insidiis circumventus et occisus est. Haec sunt inter parentes apud illos diuina atque humana religio pendebatur. erubescant sane de recordatione praonis sacramento\' uiuere se cum hostibus nec pati hostilia sciunt; quibus indubitatissime probatur, quia non, sicut illi antea, caesa iungebant foedera porca, sed quia nunc inter barbaros ac Romanos creatorem et dominum suum contestantes tantam fidem adhibita in sacramentum seruant euangelia, quantam tunc nec inter parentes ac filios potuit seruare natura. Nunc autem finis Macedonici belli finis etiam libri fiat, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
trũ insidiantẽ sͥ interfecit.
fihũq suũ agatoelem uitͣ
humanũ morẽ ꝑosꝰ occidit.
Q uib quidẽ dieb lismachia
ciuitas formidolosissimo t̾re
motu eu̾sa opp̃ssoq ppło suo
crudele sepulchrum fuit. ly¬
simachũ aũ assiduis se par¬
ricidus eruentantẽ om̃s so¬
cii deseruert̃ ⁊ ad seleucum
deficientes ꝓnũ iã regẽ emy¬
latione regni ut bellũ lisima¬
cho inferret hortati st̃. Res
fedissimi spectacłi erat. Duo
reges quoꝵ lysimachꝰ annoᷤ
natꝰ. lxxiiii. seleue̾ aũ.lxxuii.
de eripiendis alt̾utrũ reg¬
nis concurrere in aciẽ stare.
arma gͥere. ultimũ hoe qͥdẽ
bellũ alexandri cõmilitonũ
fuisse qd ad exẽplũ humane
miserię fłut reseruatũ. qͥp¬
pe eũ orbẽ t̾raꝵ. extinetis ĩa
xxxiiii. alexandri ducib sõ¬
li possio̾ent. ⁊ angustissinoᷤᷤ
senectutis ac uite suȩ t̾minoᷤ
ñ aspicientes angustos esse
imꝑio suo totiꝰ mundi t̃mi¬

Expanded text:
trum, insidiantem sibi, interfecit, trum, insidiantem sibi, interfecit, filiumque suum Agathoclem ultra humanum morem perosus occidit. Quibus quidem diebus Lysimachia ciuitas formidolosissimo terrae motu euersa, oppressoque populo suo crudele sepulchrum fuit. Lysimachum autem adsiduis se parricidiis cruentantem omnes socii deseruerunt et ad Seleucum deficientes, pronum iam regem aemulatione regni, ut bellum Lysimacho inferret, hortati sunt. res foedissimi spectaculi erat, duo reges, quorum Lysimachus annos natus LXXIIII, Seleucus autem LXXVII, de eripiendis alterutrum regnis concurrere, in acie stare, arma gerere. ultimum hoc quidem bellum Alexandri commilitonum fuit, sed quod ad exemplum humanae miseriae fuerit reseruatum: quippe cum orbem terrarum exstinctis iam xxxɪɪɪɪ Alexandri ducibus soli possiderent et angustissimos senectutis ac uitae suae terminos non aspicientes, angustos esse imperio suo totius mundi termi
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ phy lippꝰ succedit. Sie qͣsi
ex integro noua macedo¬
mȩ bella nascunt᷑. Antipat᷑
thesalonicen matrẽ suã cas¬
sandri uxorẽ qͣmuis misera¬
bilit̾ ꝓ uita p̃cantẽ manu s¬
a tͣnsuerbauit. Alexanter fr̃
eiꝰ dũ bellũ adu̾sus frẽm ob
ultionẽ matͥs instruit. a de¬
metͥo euiꝰ auxihũ petierat
circunuentꝰ occidit᷑. Lisima¬
chus cũ dori regis tracũ in¬
fest issimo bello urg̾et᷑. adys
demetͥum stare ñ potuit.
demetriꝰ augm̃to gͥeię ⁊ to¬
tus gͥeie macedoniȩ elatus
sent ꝯcordiȩ. it̾m societate pac
ta. adunatisq excitib bellũ
in europã tͣnfferunt adu̾sus
demetͥum. his se comitẽ ⁊ bel¬
li sociũ pyrrꝰ rex cypͥ iung̃
sꝑans demetͥũ macedonia pos¬
se depelli. nec spes frustͣ fuit.
qͥppe exe tu eiꝰ corrupto. ipso¬
q in fugã acto. regnũ mace¬
ooniȩ pyrrꝰ inuasit. Deinde
lysimacꝰ generũ suũ antipa¬

Expanded text:
filius Philippus succedit. sic quasi filius Philippus succedit. sic quasi ex integro noua Macedoniae bella nascuntur. Antipater Theseslanicen matrem saam, Cassandri uxorem, quamuis miserabiliter pro uita precantem, manu sua transuerberauit. Alexander frater eius dum bellum aduersus fratrem ob ultionem matris instruit, a Demetrio, cuius auxilium petierat, ciroumuentus occiditur. Lysimachus cum Dori regis Thraoum infestissimo bello urgueretur, aduersus Demetrium pugnare non potuit. Demetrius augmento Graeciae et totius Macedoniae elatus,sent concordiae, iterum socta adunatisque exercitibus, bellum in Europam transferunt adversus Demetrium. His se comitem et belli socium Pyrrhus rex Epiri jungit, sperans Demetrium Macedonia posse depelli, nec spes frustra fuit; quippe exercitu ejus corrupto ipsoque in fugam acto, regnum Macedoniae Pyrrhus invasit. Deinde Lysimachus generum suum Antipa
Abbreviated transcription (Latin):
socios regni macedomei bel¬
la gessit. pͥncipio babyloniã
bello expugnauit. & cepit.
bactͥanos nouis motib assur¬
gentes ꝑdomuit. tͣnsitum
in indiam feẽ. q̃ pꝰ mortẽ
alexandri ueluti detͣcto
excussoq c̾uicib iugo pre¬
fectos eius occid̾at. Andro¬
cotto qͦdã ad uindicandam
lib̾tatẽ duce. qui pꝰea erude¬
lit̾ in ciues agens. qd de
ext̾na dñatõe defenderat.
ipse seruitio p̃mebat. Cum
hoc androcotto seleueꝰ qͣrus
multa ⁊ gͣuia bella gessisset
nouissime fir matis regni
ꝯditõib ⁊ pacta pace disces¬
sit. Adimatis itaq copiis
tholomei socioꝵq eiꝰ pug¬
na ꝯmittit᷑. Cuiꝰ qͣnto potẽ¬
tior apparatꝰ. tanto ruia
gͣuior fuit. Nam in ea tẽ
totiꝰ pene macedoniei reg¬
ni uires concidert̃. In ipso
bello antigonꝰ occisus est.
S finis belli huiꝰ: inierũ al
terĩ fuit. Nam eũ uictori
factões deducunt᷑. seleue̾
demetͥo. tholomeꝰ lisimaco
iungit᷑. Cassandro defũcto

Expanded text:
socios regni Macedonici belsocios regni Macedonici bella gessit. principio Babylonam bello expugnauit et cepit. Bactrianos Donis motibus adsurgentes perdomuit. transitum deinde in Indiam fecit: quae post mortem Alexandri ueluti detracto excussoque a ceruicibus iugo praefectos eius occiderat, Androcotto quodam ad uindicandam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues agens, quos de externa dominatione defenderat ipse seruitio premebat. cum hoc ergo Androcotto Seleucus quamuis multa et grauia bella gessisset, nouissime firmatis regni condicionibus et pacta pace discessit. Adunatis itaque copiis Ptolemaei sociorumque eius, pugna committitur: cuius quanto potentior apparatus tanto ruina grauior fuit, nam in ea tunc totius paene Macedonici regni uires conciderunt. in ipso bello Antigonus occisus est; sed finis belli huius initium alterius fuit: nam cum uictoribfactiones diducuntur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
in societatẽ mnultireldinis ma¬
cedoniȩ finib collocat. Inde
cum iam hereules alexandri
mum regẽ p̃optarent. ocei¬
dendũ taciteͣ cum matre eu¬
rauit. Tholomeꝰ it̾m eũ de¬
metͥo nauali p̃lo conflixit.
icũ omnẽ pene classẽ. atq
ex̾citũ ꝑdidisset. iuctꝰ in e¬
gyptũ refugit. H ac uicto¬
ria elatꝰ antigonꝰ regẽ se eũ
demeto filio appellari iubet
qd̃ exemplũ om̃s secuti regi¬
sumpsert̃. Igit᷑ tholomeus
⁊ cassander. cęt̾iq alt̾iusq
factionis duces. eũ decipi
se ab antigono singillatĩ
uid̾ent ꝑ epłas se inuicem
ꝯfirmantes coeundi ĩ unũ
tẽpꝰ locũq odieunt. ⁊ bellĩ
adu̾sus antigonũ ꝯmunib
uirib instruunt. Cassan¬
der finitimoꝵ belł ĩplicit
lisimacũ elarissimũ int̾ õs
duc̃ẽ eũ ingenti manu ꝓ se
sociis in auxihũ misit. Se¬
leueꝰ qͦ ex asia maiore disce¬
dens nouus antigono hos¬
tis accessit. Hic siquidẽ sele¬
ueus plurima ꝑ orientẽ ĩt

Expanded text:
in societatem, in ultimis Macedoniae finibus collocat. Inde cum jam Hercules Alexandri mum regem praeoptarent, occidendum tacite cum matre curavit. Ptolemaeus iterum cum Demetrio navali praelio conflixit; et cum omnem pene classem atque exercitum perdidisset, victus in Aegyptum refugit. Hac victoria elatus Antigonus, regem se cum Demetrio filio appellari jubet: quod exemplum omnes secuti, regisumpserunt. Igitur Ptolemaeus et Cassander, caeterique alterius factionis duces, cum decipi se ab Antigono singillatim viderent, per epistolas se invicem confirmantes, coeundi in unum tempus locumque condicunt: et bellum adversus Antigonum communibus viribus instruunt. Cassander, finitimorum bellis implicitus, Lysimachum, clarissimum inter omnes ducem, cum ingenti manu sociis in auxilium misit. Seleucus quoque ex Asia maiore descendens nouus Antigono hostis accessit. hic siquidem Seleucus plurima per Orientem inter
Abbreviated transcription (Latin):
deo paruo quodã ⁊ leui
motu hesitasse erga se pa¬
rumper consuetudinẽ uolup¬
tatum indubitatissime cõtes¬
tatus : ut lib̾e conclamaret.
si reciꝑet circum. nicħ ẽẽ sͥ fac¬
tum hoc̃ nicħ egisse rome go¬
thoꝵ enses si concedat᷑ romanis
spectare circenses nͥ forte ut se
hr̾et apud plerosq hoc p̃cipue
tꝑr qui ex longa requie ur par¬
uam obortã sollicitudinẽ in to¬
lerabilẽ laborẽ putant. hasq
clem̃tissimas ammonitões
quib om̃s aliqñ p̃stringi¬
mur alioꝵ punitõib audi¬
tis lectisq preponunt quoᷤ
saltẽ de hoc ipso exitu sodo¬
moꝵ ⁊ gomorreoꝵ moneo
ut disc̾e atq intellig̾e que¬
ant qualit̃ ds̃ peceatores py¬
niuerit. qualit̃ pumire pos¬
sit. qualit̃ puniturꝰ sit. Añ
annos urbis condite mille
foroneum reg̾e arguioꝵ ce
par fasios ancipiti spe sine
fructu uictorie gesserunt.
idemq theleises pꝰ paululũ
uello uicti. patͥa ꝓfugi. ig¬
nariq rerum eredentes. qr

Expanded text:
em paruo quodam et leui motu haesitasse erga se parumper consuetudinem uoluptatum indubitatissime contestatus est, ut libere conclamaret, Si reciperet circum, nihil esse sibi factum, hoc est, nihil egisse Romae Gothorum enses, si concedatur Romanis spectare circenses. nisi forte, ut se habet apud plerosque hoc praecipue tempore qui ex longa requie uel paruam obortam sollicitudinem intolerabilem laborem putant, hasce clementissimas admonitiones quibus omnes aliquando perstringimur aliorum punitionibus auditis lectisque praeponunt. quos saltem de hoc ipso exitu Sodomorum et Gomorraeorum moneo, ut discere atque intellegere queant, qualiter Deus peccatores punierit, qualiter punire possit, qualiter puniturus sit. Anno ante urbem conditam MLXX Foroneum, regem Argiuorum, et Parrhasios ancipiti spe sine fructu uictoriae gesserunt. idemque Telchises post paululum bello uicti, patria profugi ignarique rerum, credentes quia
Abbreviated transcription (Latin):
Intantum enim captũ eor obli¬
quat inuidia ut rectũ nat᷑a ñ
uideat. de quoꝵ nũo sunt isti.
S multo miseriores. qi inimi¬
ei dei: ac ꝑinde inimici u̾itatiᷤᷤ
De quib flentes hȩc dicimus.
⁊ quos misedit̃ si patiant᷑. ar¬
guimus. ut sanemus. qui ui¬
cioso ocło ħ uident. atq ideo
duplicia illis uident᷑ q̃ uident¬
⁊ confusi caligine nequieiȩ IN
id cadunt ut minꝰ sui uidendo
plus uideant. ertm tñ id qͦd ⁊.i
ta ut ÷ uid̾e ñ possint. qͥ gͣuiora
arbitrant᷑ flagella patris. quã
hostis incendia. qui a cerbiorẽ
uocant blandientẽ. admonen
onis. ẽet disciplina tolerabił. Ac
ꝓpt̾ spem q̃ nẽ gentib data est
antea uͦ ñ fu̾at leuiora duce¬
rent. ⁊ si gͣuiora paterentur
quiꝗͣ. contentꝰ miseriaꝵ possent
etiam a suis disc̾e ap̃ quos suma
bͥnauꝰ ꝑ suminis bonis estimata

Expanded text:
in tantum enim captum cor obliin tantum enim captum cor obliquat inuidia, ut rectum natura non uideat; de quoram numero sunt isti, sed multo miseriores quia inimici Dei ac perinde inimici ueritatis — de quibus flentes haec dicimus et quos misericorditer, si patiantur, arguimus, ut sa- nemus, — qui uitioso oculo haec uident atque ideo duplicia illis uidentur quae uident et confusi caligine nequitiae in id cadunt, ut minus uidendo plus uideant, cum tamen id quod est ita ut est uidere non possint; qui grauiora arbitrantnr flagella patris, quam hostis incendia; qui aoerbiorem uocant blandientem admonenteonis, esset disciplina tolerabilis ac propter spem, quae nunc gentibus data est, antea uero non fuerat, leuiora ducerent, etsi grauiora paterentur. quamquam contemptus miseriarum possunt etiam a suis discere, apud quos summa mala pro summis bonis aestimata
Abbreviated transcription (Latin):
graui p̃lio suꝑat. Hoc certa¬
minis discͥmine tanta des¬
ꝑatio illata penis ÷ ut nͥ in
ex̾citu agathoelis orta sedi¬
tio fuisset. transfugiturꝰ
ad eum hamilear dux peno¬
rum cum ex̾citu fuerit.
O b quã noxam in medio foro
iussu carthaginiensium pa
tibulo affixiis erudele spec¬
tacłm suis p̃buit. Dem̃ eũ pꝰ
mortẽ agathoelis carthagi¬
nienses siciliam instructa
classe uastarent. a pyrro re¬
ge epyri ab italla accerfito
t̾restri naualiq certamine
sepe suꝑati. nouissime ad ro¬
mana bella conu̾si st̃. An do¬
lor. Legunt ne ista de ue¬
terib. qui de recentib cõ¬
queruntur: Immo legt̃
iea ñ equitate. s emulati¬
one conieiunt. M aximo e¬
nim illo ⁊ in effabili quẽ nec
iꝑsi discernunt. stimulo
⁊ diriuatio ÷ inuidi ule̾is
ut qͥeqͥd sub execrabili agr̃
deri solet. eos qͦs excerant᷑ nehil
ñ in uulnꝰ suum dicto facto¬
ue ag̾e. ⁊ hoc iam pene simplicit̃.

Expanded text:
gravi praelio superat. Hoc certagravi praelio superat. Hoc certaminis discrimine tanta desperatio illata est Poenis, ut nisi in exercitu Agathoclis orta seditio fuisset, tad eum Hamilcar dux Poenorum cum exercitu fuerit. ob quam noxam in medio foro itibulo suffixus, crudele spectaculum suis praebuit. Deinde cum post mortem Agathoclis Carthaginienses Siciliam instructa classe vastarent, a Pyrrho rege Epiri ab Italia accersito, terrestri navalique certamine saepe superati, novissime ad Romana bella conversi sunt. Proh dolor! legunt ne ista de veteribus, qui de recentibus conqueruntur? Immo legunt, et ea non aequitate, sed aemulatione conjiciunt. Maximo enim illo et ineffabili, quem nec ipsi discernunt, stimulo  deriuatio est inuidi ulceris, ut, quidquid sub exsecrabili agitur, deri solet, eos, quos exsecrantur, nihil non in uulnus suum dicto factoue agere, et hoc tamen plane simpliciter,
Abbreviated transcription (Latin):
trucidat. castra dem̃ ad quĩ¬
tum lapidẽ a carthagine sta¬
tuit. ut dampna rerum o¬
pulentissimaꝵ. uastationẽ¬
q agroꝵ. ⁊ incendia uillarũ
de muris ipsius urbis specu¬
larent᷑. Adicit᷑ p̾sentib maliꝰ
tristior fama. Nam ⁊ ap̃ sici¬
liam deletꝰ eum imꝑatore a¬
froꝵ ex̾citus nunciat᷑. quẽ
reuera incautũ ac pene oci¬
osum andro agathoelis fã
opp̃sserat. Hoc ꝑ totã affricã
rumore disꝑso non tͥbutariȩ
tantum urbes ab his uerũ ã
socii regis deficiebant. Int̃
quos rex qͦ eirenaꝵ affellas
pactꝰ ÷ eum agathocle com¬
munonẽ belli. dũ regnũ
africe ardent̃ effectat. Seo
pꝰꝗͣ in unum ex̾citus ⁊ cast᷑
iunxert̃ ꝑ agathoelem blan
dim̃tis ⁊ insidis circunuentꝰ
occisus ÷. Carthaginenses cõ¬
tractis undiq copiis in bel¬
lum exarsere. quib agatho¬
eles habens seeũ affelle copi¬
as cong̾dit᷑. eosq magno u¬
triusq ex̾citus sanguine⁊

Expanded text:
trucidat. Castra deinde ad quintrucidat. Castra deinde ad quintum lapidem a Carthagine statuit, ut dampulentissimarum uastationemque agrorum et incendia uillarum de muris ipsius urbis specularentur. adicitur praesentibus malis tristior fama. nam et apud Siciliam deletus cum imperatore Afrorum exercitus nuntiatur, quem reuera incautum ac paene otiosum Andro Agathoclis frater oppresserat. hoc per totam Africam rumore disperso non tributariae tantum urbes ab his, uerum etiam socii reges deficiebant. inter quos rex quoque Cyrenarum Afellas pactus est cum Agathocle communionem belli, dum regnum Africae ardenter adfectat. sed postquam in unum exercitus et castra iunxerunt, per Agathdimentis et insidiis circumventus occisus est. Carthaginenses contractis undique copiis in bellum exarsere. Quibus Agathocles, habens secum Asellae copias, congreditur, eosque magno utriusque exercitus sanguine, et
Abbreviated transcription (Latin):
eum assidua nec unqͣ. satis ꝓs¬
ꝑa adu̾sus siculos bella gerent
⁊ siraeusas urbẽ siciliȩ tẽ floren¬
tissimã obsidione emxissent ꝑ
agathoelem sicilie regẽ miro
circunuenti ingenio. usq ad
extrema desꝑationis adducti
sunt. Namq agathocles eũ
apud siracusas a carthagini-¬
ensib obsideret᷑. ac se neq bel¬
lo parẽ instructu copiarum
neq obsidionis patientẽ sti¬
pendioꝵ sufficientia uideret
bñ ꝓuiso. ac meliꝰ dissimulato
consilio in affricã cum ex̾citu
tͣnsit. ibi suis quid moliatur
qua spes refugiendi foret. dein
cũ omĩa in quȩ direxisset ꝓster¬
neret. uillas. castellaq incen¬
deret. hannonẽ quendã eũ .xxx.
quẽ eum duob milib suoꝵ
int̾feẽ. ipse aũ duos tantum
in eo bello ꝑdidit. Qua pug¬
na. ⁊ afroꝵ animis me̾dibili¬
ter fractis ⁊ suoꝵ in immen¬
sum auctis. urbes. castellaq
expugnat. p̃das ingentes
agit. hostium multa milia

Expanded text:
cum adsidua nec umquam satis proscum adsidua nec umquam satis prospera aduersus Siculos bella gererent et Syracusas urbem. Siciliae tunc florentissimam obsidione cinxissent, per Agathoclen Siciliae regem miro circumuenti ingenio usque ad extrema desperationis adducti sunt. namque Agathocles cum apud Syracusas a Carthaginiensibus obsideretur ae se neque bello parem instructu copiarum neque obsidionis patientem stipendiorum sufficientia uideret. bene prouiso ac melius dissimulato consilio in Africam cum exercitu transiit. ibi suis quid moliatur qua spes refugiendi foret; dein cum omnia in quae direxisset prosterneret, uillas castellaque incenderet, Hannonem quendam cum triginta quem cum duobus miliinterfecit. Ipse autem duos tantum in eo bello perdidit. Qua pugna et Afrorum animis incredibiliter fractis, et suorum in immensum auctis, urbes castellaque expugnat, praedas ingentes agit, hostium multa millia
Abbreviated transcription (Latin):
captus ÷. ac pͥmo uirgis ces.
dem̃ effossis ocłis. ⁊ manibus.
eruribq fractis. uelut a sin
gulis m̃bris pena exg̾et᷑. in cõ¬
spectu ppłi necatꝰ ÷. corpꝰ u̾b̾ib
lacerum erueifixum. filii cog¬
natiq om̃s supplicio tͣditi. ne
quis eum eiusdẽ familiȩ unqͣ.
aut imitari. aut uleisei me
gesta sunt. Post ħ carthagi¬
nienses eum tyrum urbẽ aue¬
torẽ originis suę ab alexandͦ
magno captã eu̾samq didiciᷤᷤ¬
sent. tum̃tes tͣnsitũ eiꝰ. in af¬
fricã futurũ. hamilearẽ quẽ¬
dam cogͣm̃to rodanũ uirum
facundia. sollertiaq p̃cipuũ.
ad ꝑserutandos alexandri actꝰ
direxert̃. Qui ꝑ parmenionẽ
qͣsi tͣnsfuga exceptꝰ. dehine in
miliciam regis admissus. oĩa
eiuib suis ꝑ tabellas scriptas
⁊ pꝰ cera suꝑlitas enunciabat.
hunc mortuo alexandro car¬
thaginẽ reu̾sum qͣsi urbem
regi uenditasset. ñ ingrato
tantũ aĩo. uerumetiam ery¬
deli inuidia necauert̃. de iñ

Expanded text:
captus est ac primo uirgis caesus, captus est ac primo uirgis caesus, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractisgulis membris poena exigeretur, in conspectu populi necatus est. Corpus verberibus lacerum cruci suffixum, filii cognatique omnes supplicio traditi: ne quis eum ejusdem familiae umquam aut imitari, aut ulcisci medgesta sunt. Post haec Carthaginienses cum Tyrum urbem auctorem originis suae, ab Alexandro Magno captam eversamque didicissent, timentes transitum eius in Africam futurum, Hamilcarem quendam cognomento Rhodanum, uirum facundia sollertiaque praecipuum, ad perscrutandos Alexandri actus direxerunt. qui per Parmenionem quasi transfuga exceptus, dehinc in militiam regis admissus omnia ciuibus suis per tabellas scriptas et post cera superlitas enuntiabat. hunc mortuo Alexandro Carthaginem reuersum, quasi urbem regi uenditasset, non ingrato tantum animo uerum etiam crudeli inuidia necauerunt. deinde
Abbreviated transcription (Latin):
sus domũ. cunctos qui lae̾¬
mantes ꝓsequebant᷑ ultimo
dimisit alloquio. ac dem̃¬
obseratis ianuis. exclusisq
etiã filiis. gladio dolorem
uitamq finiuit. ħ oarii
tꝑrib gesta sunt. Post hoc
anno uir quidam carthagi¬
niensis pͥuatis opib rei pu¬
blice uires suꝑans inuaden¬
de dñatõis auxĩ cupiditatẽ
Cui rei ꝯsihum utile ratus :
ut simulatis unieȩ filiȩ nyp¬
tis. om̃s senatores qͦꝵ
dignitatẽ obstaturam
inceptis suis arbitrabatur
int̾ poeula ueneno necaret.
Quȩ res ꝑ ministros ꝓdita si¬
ne ultione uitata ÷. ne in ui¬
ro potenti plus negocii fa¬
ceret res cognita ꝗͣ. cogitata.
Hoc consilio elusus. alio anno
machinam̃to facinꝰ aggͥdi
parit. Seruicia oeitat
incautam urbem opprim̾et.
S eum añ statutã cedib diẽ
ꝓditum se p̃uentumq intel¬
lexisset. castellum qͦddã eũ
.xx. mulib seruoꝵ armatis
occupauit. Ibi dum afros re¬
gemq mauroꝵ concitat.

Expanded text:
sus domum, cunctos qui lacrsus domum, cunctos qui lacrymantes prosequebantur, ultimo dimisit alloquio. Ac deobseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem uitamque finiuit. haec Darii temporibus gesta sunt. Post haec Hanno, uir quidam Carthaginiensis priuatis opibus reipublicae uires superans, inuadendae dominationis hausit cupiditatem. cui rei consilium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. hoc consilio elusus Hanno alio machinamento facinus adgredi parat: seruitia concitat, incautam urbem opprimeret. sed cum ante statutam caedibus diem proditum se praeuentumque intellexisset, castellum quoddam cum uiginti milibus seruorum armatis occupauit. ihi dum Afros regemque Maurorum concitat,
Abbreviated transcription (Latin):
peste ex̾citum amisit. nec mo¬
ra morbis ppło catͣuatim cadẽ¬
te eito quisq correptꝰ mox
mortuus iam sepeliebatur.
Cuiꝰ mali nuneius eũ atconi¬
tam repentino luctu carta¬
ginẽ repleuisset. ñ secus. ic
si capta ẽ̾e̾t turbata fiit.
omnia ululatib ꝑsonabañ
clause ubiq ianuę cuncta pͥ¬
uata. publicaq officia damp¬
nata. uniu̾si ad portũ deerr¬
runt. E g̾dientesq de nausbꝰ
paucos qui cladi suꝑfuerant
de suis ꝑcunctabantur. Post¬
ꝙͣ. de clade suoꝵ tacenti. Obꝰ
illis uł gem̃tib miseri intel¬
ligunt. tẽ toto lictore plan¬
gentium uoces. tẽ infeliẽ
matrum ululatꝰ. ⁊ flebiles
querele audiebant᷑. Int̾ hȩc
ꝓcedit ⁊ ipse de naui sua im¬
ꝑator sordida ueste. seruisli¬
q tunica. discinctꝰ. ad euiꝰ
conspectũ plagentia iun¬
guntur Oͣ¬
agmina. Ipse qͦ manꝰ ad
publicã infelicitatẽ accusat
ce deflet. Ad postremũ uo¬
ciferans ꝑ urbẽ. tandẽ ing̾s¬

Expanded text:
peste exercitum amisit. nec mopeste exercitum amisit. nec mora: morbis, populo cateruatim cadente, cito quisque correptus, mox mortuus, iam nec sepeliebatur: cuius mali nuntius cum attam repentino luctu Carthaginem replevisset, non secus ac i capta esset, turbata civitas fuit. Omnia ululatibus personabant, clausae ubique januae cunctae, privata publicaque officia damnata: universi ad portum decurrunt, egredientesque de navibus paucos, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. Postquam de clade suorum, tacentibus illis vel gementibus, miseri intelligunt tunc toto littore plangentium voces, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querelae audiebantur. Inter haec procedit et ipse de navi sua imperator, sordida servilique tunica discinctus; ad cujus conspectum plangentia junguntur agmina. Ipse quoque manus ad publicam infelicitatem accusat et deflet. Ad postremum vociferans per urbem, tandem ingres
Abbreviated transcription (Latin):
anas enim atq incorrup¬
tas offerri hostias mos
est. ita illi ñ sedarent morboᷤᷤ
s p̃uenirent. Itaq carthagi¬
nenses au̾sis diis ꝓpt̃ istiꝰ moĩ
saera sic̃ pompenis trogꝰ. ⁊ iu¬
stinus fatentur. Sic̃ enim ap̃
nos constat ꝑꝑ p̃sumptionem
impietatẽq ipsoꝵ. irato deo
cum in sicilia diu infelicit᷑ di¬
micassent. tͣns lato in sardiniã¬
bello. it̾m infelieiꝰ uicti st̃. Ept̃
qd̃ ducẽ suum mareũ. ⁊ paucoᷤᷤ
qui suꝑfuerant milites exula¬
re fecert̃. Exules ueniam ꝑ le¬
gatos petentes. repulsi patriã
bello ⁊ obsidione einxert̃. Ibi
tẽ mareus dux exulum carta¬
lonẽ fihum suũ sac̾dotẽ her¬
culis. eur sͥ uelut insultans
purpuratꝰ occurrerit. mery¬
ẽẽ sub ocłis patͥe ita ut erat
cum purpuris infulisq sus¬
pendit. Post paucos dies urbẽ
ipsam ceꝑit. Qui eum int̾fee¬
tis plurimis senatoꝵ eruente
łi u̾ hamilear rex carthagin¬
ensum eum in ficilia bellum
gereret. repente horribili

Expanded text:
anas enim atque incorruptas offerri hostias mos est, ita illi non sedarent morbos sed praevenirent. Itaque Carthaginienses adversis diis propter istiusmodi sacra, sicut Pompeius Trogus et Justinus fatentur, sicut autem apud nos constat, propter praesumptionem impietatemque ipsorum 226 irato Deo, cum in Sicilia diu infeliciter dimicassent, tbello iterum infelicius uicti sunt. propter quod ducem suum Mazeum et paucos qui superfuerant milites exulare iusserunt. exules ueniam per legatos petentes repulsi patriam bello et obsidione cinxerunt. ibi tnnc Mazeus dux exulum Carthalonem filium suum, sacerdotem Herculis, cnr sibi uelut insultans purpuratus occurreret, in crucem sub oculis patriae ita ut erat cum purpuris infulisque suspendit. post pauoos dies urbem ipsam cepit; quicum, interfectis plnrimis senatorum, cruenhaec uero Himelcho rex Carthaginiensium cum in Sicilia bellum gereret, repente horribili
Abbreviated transcription (Latin):
Arbogastes. sua sese manu ꝑ¬
culit. Ita ⁊ hic duoꝵ sangͥne
bellũ eiule restuctũ ẽ. absq ilł decẽ
milib gothoꝵ qͦs p̃missos a theodosio.
arbogastes delesse funditꝰ fert᷑. qͦs uci¬
q ꝑdidisse lucrũ. ⁊ uinci uinc̾e fuit.
Non nsulto obtreclatorib nr̃is. Unũ
aliqͦd ab micio urbis ꝯdite bellũ ꝓfe¬
rant. tã pia necessitate susceptũ. ta
diuina felicitate confectũ. tã clem̃ti
benignitate sopitũ. ubi nec pugna
gͣuem cedem. nec uictoria eruentam
ȩregerit ultionẽ. E fortasse concedã
ut ñ hec fidi xͥrant ducis concessa ui¬
deant᷑. qͣuis ego hoc testimonio ñ la¬
borẽ qͣndo unꝰ ex ipsis poeta qͥdem ex¬
imiꝰ s paganꝰ ꝑuicassimꝰ. huiꝰmodi u̾¬
sib ⁊ dõ ⁊ homini testimoniũ tulit.
qͥb ait. O nimiũ dilecte d̃o. cui fud̃¬
ad classica uenti. Ita celitꝰ iudicatũ
ẽ int̾ partẽ eciã sine p̃sidio hominỹ
de solo d̾õ humilit̾ sꝑantẽ. ⁊ part̾ẽ

Expanded text:
manu perculit. Ita et hic duorum sanguine bellum civile restinctum est, absque illis decem millibus Gothorum, quos, praemissos a Theodosio, Arbogastes delesse funditus fertur, quos utique perdidisse lucrum et vinci vincere fuit. Non insulto obtrectatoribus nostris. Unum aliquod ab initio Vrbis conditae bellum proferant tam pia necessitate susceptum, tam diuina felicitate confectum, tam clementi benignitate sopitum, ubi nec pugna grauem caedem nec uictoria cruentam exegerit ultionem, et fortasse concedam, ut non haec fidei Christiani ducis concessa uideantur; quamuis ego hoc testimonio non laborem, quando unus ex ipsis, poeta quidem eximius sed paganus peruicacissimus, huiusmodi uersibus et Deo et homini testimonium tulit, quibus ait: O nimium dilecte Deo! tiad classica uenti. Ita caelitus iudicatum est inter partem etiam sine praesidio hominum de solo Deo humiliter sperantem et partem
Abbreviated transcription (Latin):
soluert. De hispina siqͥdem ilico
galba surrexerat. Qͦmor opp̃sso.
otho rome. iuitelliꝰ in germania
uespasianꝰ in syria. imꝑia simul
atq arma rapuert. Probent¬
ane eciã inuiti potenciã sunul ⁊ clem̃¬
cełitate tantoꝵ incendia belloꝵ ⁊ exci¬
tata st̃ ⁊ rep̾ssa. cũ ⁊ antea minimis
causis magne ac diut᷑ne clades agerent᷑.
⁊ ñc maximi undiq cone̾pantes magno¬
rũ maloꝵ fragores minimo negocio so¬
piant᷑. Iam enĩ erat rome ꝗͣuis ꝑsecu¬
tiõe uęrata eccła. qͦ uidici om̃ium xp̃o¬

Expanded text:
soluerunt. de Hispania siquidem ilico soluerunt. de Hispania siquidem ilico Galba surrexerat; quo mox oppresso Otho Romae, Vitellius in Germania, Vespasianus in Syria imperia simul atque arma rapuerunt. probentiam inuiti potentiam simul et clemeceleritate tantorum incendia bellorum et excitata sunt et repressa, cum et antea minimis causis magnae ac diuturnae clades agitarentur, et nunc maximi undique concrepantes magnorum malorum fragores, minimo negotio sopirentur. Jam enim erat Romae, quamvis persecutione vexata, Ecclesia, quae judici omnium