comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nera bili domui pecunuse
ge̾liceat eus ordinatoribꝰ
immobilẽ rẽ. aut suppone
⁊ darem sp̃ale pignꝰ ⁊ credi¬
tor possideat eand̃ rem ⁊ eiꝰ
fructus colligat ⁊ reputet
sibi tammhus creditis pec¬
in maiorib qm̃ qrtam par¬
tem centesime ¶Esiũo per¬
solũit debitum p̃poĩti eius

Expanded text:
i pecuniis egere, liceat eius ordinatoribus immobilem rem aut supponere et dare in speciale pignus, ut creditor possideat eandem rem et eius fructus colligat et reputet sibi tam in his creditis peem maioribus quam quarta parte centesimae. Si vero persolverint debitum p
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ a quib apͥncipio em¬
rhi theosis fc̃a ẽ mox. ut per¬
dc̾arum ꝑsonarũ sũip̃a ẽp¬
bitheosis. manifestare suã
aut ab hiis relnqui eam¬
dem rem ad quos puenit. et
anmã pensionẽ que pacto
continetur inferriant hoc
accipe emxhitheosi soluta
eo quod hoc sibi ꝓdẽe existi¬
mant. ¶ Eiuo quedam st̃i
loca aut ip̃i scissimemaio¬
ni ecc̃e aut alicii neñabi¬

Expanded text:
ncipio emphyteosis facta est, mox ut perictarum personarum sive ipsa emphyteosis, manifestare suam et aut his derelinqui eandem rem ad quos pervenit et annuam pensionem quae pacto continetur inferri, aut hoc recipere emphyteosi soluta, eo quod hoc sibi prodesse aestimant. Si vero quaedam sunt loca aut ipsi sanctissimae maiori ecclesiae aut alicui venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
atem aliud quid fructifera¬
rum aludi u̾o ⁊ st̃iliũ possõ¬
num eiusõ uen̾abil domus
⁊ in reclitu eanima in fisc¬
ali solutone⁊ relique ordi¬
nationes. ¶ Siuo quisant
ep̃o. aut yconõmo ant ordi¬

Expanded text:
 aequitatem aliud quidem fructiferarum aliud vero et sterilium possessionum eiusdem venerabilis domus et in reditu earum et in fiscali solutione et reliquae ordinationis. Si vero quis aut episcopus aut oeconomus aut ordi
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ ip̃is orclinatorib eo¬
rum emphitheo seos ꝓpetu¬
ouire tradera ip̃a locaatatñ
utemphitheosis int̾cia par¬
te pensionis que ex hĩtat᷑o¬
nib ad huc stantib colłeg¬
ebantur exp̾ͥneipus tp̃ris.
emphitheos eos procedat. au
si emphitheota uolintma¬
gis sb̃ isto pacto accipiatlo¬
ca p̾mitus edificare. ⁊ ex al¬
ditis ilł pestimationem

Expanded text:
 ipsis ordinatoribus earum emphyteoseos perpetuo iure tradere ipsa loca, ita tamen ut emphyteosis in tertia parte pensionum. quae ex habitationibus adhuc stantibus colligebantur, ex principiis temporis emphyteoseos procedat, aut si emphyteota voluerit magis sub isto pacto accipi, ut loca primitus aedificet, et ex additis illic per aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
mrando quod nõ ad lesion¬
em. autpͥscripcõem eardem
ampis fieri a sexta parte
nen̾abilib domib que ĩ reg¬
ia sunt posite ciuitate sup̾e¬
rius disposiumꝰ ħ in hus ue

Expanded text:
iurando, quod non ad laesionem aut praescriptionem earundem amplius fieri sexta parte venerabilibus domibus quae in regia sunt positae civitate superius disposuimus
Abbreviated transcription (Latin):
bilib domib siquid̃ sunt¬
cartularii ip̃o equalimodo
iurare p̾sente eo qui p̃est ic¬
cartularii eis quip̃suntre¬
ñabilib domib p̃poĩtis

Expanded text:
bilibus domibus, si quidem sunartularii, ipsos aequali modo raesente eo qui praeest cartularii, per eos qui praerabilib
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitur. siaut̃ finos ha¬
bu̾erint. iubemꝰ omnẽ uiri
anentib qued ante nipcia¬
lidonatione aliis legib cõ¬
tinentur. Ita tam̃ uti etia
postillatam adult̾ii accis¬
maritus subdetur suppli cui
quis insua domo inqua cõ¬
cum sua coniuge ꝯmanet ⁊
contempnẽs eam cum aliiͦ
inueniatur in ead domo in¬
anens. autmead cuntate de¬
gens in aliqua domo cum
alia mulre freqͥnt man̾e cõ¬

Expanded text:
filios habuerit, iubemus omnem viri anentibus quae de antenuptiali donatione aliis legibus continentur, ita tamen ut etiam propter illatam adulterii accusmaritus subdatur suppliciis,quis in sua domo, in qua cum sua coniuge commanet, contemnens eam cum aliis inveniatur in ea domo manens, aut in eadem civitate degtens in alia domo cum alia muliere frequenter manere con
Abbreviated transcription (Latin):
sensu aliquius adp̃senstẽ¬
pus ait̾na m̃m̃a soluebant
nͥ forte quidam castitatise
cupiscentia ħ fec̾int si autẽ¬
bi᷑ psone fiuos hũint. qmͣd¬
otem qm an̾ nuipcialem dõa¬
tom eoꝵ filiis conẜnan dis¬
ponimꝰ siquis aut̃ horum
aut maricus forsan. autux¬
or postqͣm ꝓp̃ castitatem exe
atur alias cͣchens mpcias d¬
aut luximosemnens. iube¬
mus siquid sicuti dc̃m ẽsi fu¬
erint filii exmemorato con

Expanded text:
sensu aliqui usque ad praesens alterna matrimonia solvebant, nisi forte quidam castitatis concupiscentia hoc fecerint. Si autesonae filios habuerint, tam dotem quam antenuptialem donationem eorum filiis conservari disponimus. Si quis autem horum, aut maritus forsan aut uxor, postquam propter castitatem ex catur alias contrahens nuptias aut luxuriose vivens, iubemus, si quidam, sicut dictum est, filii fuerint ex memorato coni
Abbreviated transcription (Latin):
tea ꝑ illustrẽ ad mĩ st̃tõem
ꝑactam eis acquisitũ ẽ in¬
tactum illibatumꝙ in beꝰ
fuani. ut relaxatione ⁊ dois
sbancuis pociant᷑. ⁊ si conti
zenonis ex die quo ꝓmun¬
gata ẽ suasuires optinẽte.
ꝯꝯueniat leges futuris reg¬
ulas imponere nõ p̾t̾itasca¬
lumpmas ercitare

Expanded text:
er illustrem administrationem peractam eis adquisitum est, intactum illibatumque iubemus servari, ut relaxatione condicisubstantiis potiantur, etsi contigZenonis ex die quo promulgata est suas vires obtinente, cum conveniat leges futuris regulas imponere, non praeteritis calumnias excitare
Abbreviated transcription (Latin):
nał ꝯ utͥusq ptis suffirere
uoluntatẽ. ut incipiat fuc¬
tio qmulls incusat tũc ad
memoratum iudicẽ tam
sona relatone currẽte qm si
suscipe.ł conformare clistu¬

Expanded text:
 utriusque partis sufficere voluntatem, ut incipiat functio, quam nullus incusat: tunc ad memoratum iudicem tam onsona relatione currente. Quam si suscipere vel confirmare distu
Abbreviated transcription (Latin):
r̃mmimis cuutatum inter¬
cc̃e dudum ambicione mi¬
conatisunt curiis qͣs defue¬
rãto sulatu itaq sinoca¬
ti edictis int᷑anmi metas
hii tñquimani festiscĩei
nexib illigantin lat̾e poꝰ
qm rediremaluetint. sciã¬

Expanded text:
iis civitatum interdictae dudum ambitione mirint, curiis quas deseruerant consulatur. Itaque si vocati edictis intra anni metas hi tamen, qui manifestis curiae nexibus illigantur, latere potius quam redire maluerint
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis suum dec̃ionem
cieuendicare maluit.si p̾¬
fidis desit copia eũd̃ manꝰ
mniectione concessa. sciat is¬
ad examen cognitoris resu¬
ltantẽ eẽ deducẽdum ⁊tauͣ
fortasse fiducia defensioĩ

Expanded text:
ut, si quis suum decurionem vindicare voluerit, si iudicis desit copia, eundem manus iniectione concessa sciat ad examen cognitoris resultantem esse deducendum, ita ut fortasse fiducia defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
sius ⁊ liberis quos post em̃s¬
a stipendia suscepant hoc et
nos corroborantes intintur
liborumquos multo long
ctum illibatumq suamuꝰ
ut hii om̃s fortuna ciali li

Expanded text:
iberis, quos post emensa stipendia susceperant. Hoc etiam nos corroborantes intuitu laborum, quos multos longo ctum illibatumque conservamus, ut ii
Abbreviated transcription (Latin):
etuo curus persenerent. ⁊
qui ex hiis ad ꝓumciaru
regimina. atq admĩstra¬
tionẽ qual frandeatq ani¬
bitione puenint sciantse
nõ soluminsuacuria rem¬
ansuros. sĩ cunctis rursu
ab ex ordio mum̃nb fuitur¬

Expanded text:
rent, et qui ex his ad provinciarum regimen atque administrationem qualibet fraude atque ambitione pervenerint, sciant se non solum in sua curia remansuros, sed etiam cunctis rursus ab exordio muneribu
Abbreviated transcription (Latin):
curionis antiocene splẽlĩ¬
dissie ciuitatis. ⁊ pr̃e qui dͣ¬
millius alt̾ius cinitatis ĩ¬
genitus. ⁊ albo decurionu
ascriptus fu̾it. nlłam sibi
sr̃ ẽẽ facuitatẽ negande et

Expanded text:
curionis Antiochenae splendidissimae civitatis et patre, qui nullius alterius civitatis mrogenitus et albo decurionum adscriptus fuerit, nullam sibi superesse facultatem negandae
Abbreviated transcription (Latin):
trie muna dignissimiañn᷑¬
tis⁊ facrutatib curiales e¬
ligant᷑ netales forte ĩueianꝰ¬
tur. qui functiones publi¬
cas impłe non possũt

Expanded text:
triae munera dignissimi et meritis et facultatibus curiales eligantur, ne tales forte nominentur, qui functiones publicas implere non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
&ptis nr̃ĩs aliꝙͣ impetͣsse
ꝯtendunthiis quos obn¬
oxios curieporigo fecitul
latum ut ptes maicium
designanit nlla prsus spe
curias declinandi excollãt¬
Dem. IEquis officiauũ
te curiam defligiens obħ
cepit militareneingem¬
tis fungant᷑ officiis oi¶O
itaq omnĩo indices tuecen¬
sure sbditos admonebne
fauis eoꝵ existimet curielo¬
to supplicuiꝙͣ qm deputãd
crcmmossi nodignitas deb¬
eat. s pera comitari

Expanded text:
ptis nostris aliquid impetrasse contendent ii, quos obnoxios curiae vel origo fecerit vel latum inter partes iudicium designarit, nullam prorsus spem curias declinandi ex colpp. Ne quis officialium te curiam diffugiens ob hoc coeperit militare, ne ingenitis fungatur officiis. Omnes itaque omnino iudices tuae censurae subditos admonebis, ne quis eorum aestimet curiae loco supplicii quemquam deputandum, criminosum non dignitas debeat, sed poena comitari
Abbreviated transcription (Latin):
nui retinendis pͥorum pro¬
ceptorum decreta sb̾lm
tas custodiat tua. eos quol¬
qr qui aduocatois optenͣ¬
tu curiaria hon̾a declina᷑.
ageuniusa compellant
que ⁊ si neccitas nõ exigit.
tñpria nõ remittit ip̃os ꝙn

Expanded text:
num retinendis priorum praeceptorum decreta sublimitas tua custodiat. Eos quoque, qui advocationis obtentu curialia onera declinant, agere universa compellat, quae et si necessitas non exigit, tamen patria non remittit. Ipsos quin
Abbreviated transcription (Latin):
opr.ã. ¶ Nlitarib uiris nͥl
sit ꝯmine cunicuri sima¬
titum sciant ꝙ sue no ibĩe¬
palem ueotingant.
Siquis post hc̃ temario ⁊ ̃¬

Expanded text:
 viris nihil sit commune cum curiicitum sciant, quod suae non subiepalemve contingat. Si quis posthac temerario et i
Abbreviated transcription (Latin):
mediam nocant aut mĩma.
Maxͥma aut̃ est capitis clim¬
mucio cum aliquis simiui ⁊
cuntatem. ⁊ lib̾tatem amit¬
tit qd accidit mbis qui sui ꝑ
ene efficiuntur. atrocitate sẽ¬
tencieur lib̾tis. utingrat
cuta pronos condempnatiͤ
ułqui se ad p̾cium pticipand̾
or sũ media est ca pids dimi¬
quito cumcuntas quid ami¬
ltitur li bertas uero retinetur.
qd̾ accidit ei cui aqua ⁊ igni
sulam deportatus est ¶Mĩma
capitis dimmut̾o est cum et

Expanded text:
mediam vocant, aut minima. Maxima est capitis deminutio, cum aliquis simul et civitatem et libertatem amittit. quod accidit in his qui servi poenae efficiuntur atrocitate sententiae, vel liberti ut ingrati circa patronos condemnati, vel qui ad pretium participandum or sive media est capitis deminutio, cum civitas quidem amittitur, libertas vero retinetur. quod accidit ei cui aqua et igni insulam deportatus est. Minima est capitis deminutio, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
onluus aut̃ offmn introie
quimissus ẽ. et banceum
auancie ferre m̃ced̾¶ Cust¬
odirenos etiã deo amantis¬
simos ecce defensores scissĩe
maioris eccũ e renam for¬
midantes .x. ubrarum iuri
siquodroꝵ neglee̾it. o gra¬
tis omĩa procedere dem̃ etn
defunctiones. etmist̾ia. n

Expanded text:
lius autem officium introire qui missus est, et hanc eum avaritiae ferre mercedem. Custodire vero haec etiam Deo amantissimos defensores sanctissimae majoris ecclesiae, poenam formidantes X librarum auri, si quid neglexerint. Sed gratis omnia procedere. Deinde etenim defunctiones et ministeria,
Abbreviated transcription (Latin):
plimis adimuentiones sis¬
cipientes hanc legem diri¬
gere ad tuam bĩtuctinem
iustum existimauimꝰ qui
enim ordinantur atua reu
inꝰ hoc ex freq̃ntib adito¬
nib dehoc fcis nob̾¶ Sc̃mꝰ¬

Expanded text:
Plurimas additiones suscipientes hanc legem dirigere ad tuam beatitudinem justum existimavimus. Qui enim ordinantur a tua revnovimus hoc ex frequentibus additionibus de hoc factis nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pete satis a conturore suoi
ꝯcuratore S offerredebet.
ut clectoem det contutori
lint satis acciꝑe. an satisda¬
re ¶Qsinemo eoꝵ satisof¬
ferat siquid fu̾it scriptum
a testatore quis geratillei
ge̾re debet. qd si nonfuit ad¬
scriptum q̃m maior pars
eleg̾it ip̃e gere debet. ut edi¬
cto p̾toris cauetur. Sinaũ
ip̃e tutoresdissenẜint circa
eligend eũ ieos quigered
erent: p̃corptes suas interp¬
oñe d. Idem iin plib erm
quit̾one datis pbundum ẽ
.i. ut maior ꝑs elig̾e possitꝑ
q̃m admĩstrat̾o fieret. ¶Eci¬
endumaut̃ est nõ solumtu¬
cores rcuratores pupilr. et
adultiscetĩs ꝑsonis ex ãm¬
eos qui satisdat̾onem accip¬
uint sõsidiariam actonem
eẽ que ultimum eip̾sidium
possit afferre. Subsidiaria
autẽ attiodatur meos quir
omĩno atutorib łacurato¬
rib satisdari non curauer̃t
aut idon ee no passi ee̾nt ca¬
neri que quid tam exprudẽ¬
cium epsis qͣm ex constitu¬

Expanded text:
ere satis a contutore vel concuratore suo, sed offerre debet, ut electionem det contutori lit satis accipere an satis dare. quodsi nemo eorum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem maior pars elegerit, ipse gerere debet, ut edicto praetoris cavetur. sin autem ipsi tutores dissenserint circa eligendum eum vel eos qui gerere debent, praetor partes suas interponere debet. idem et in pluribus ex inquisitione datis probandum est, id est ut maior pars eligere possit, per quem administratio fieret. Sciendum autem est non solum tutores vel curatores pupillis et adultis ceterisque personis ex admeos qui satisdationem accipiunt subsidiariam actionem esse, quae ultimum eis praesidium possit afferre. subsidiaria autem actio datur in eos qui vel omnino a tutoribus vel curatoribus satisdari non curaverint aut non idonee passi essent caveri. quae quidem tam ex prudentium responsis quam ex constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetuum. namcutores testõ
dati satisdare nõ coguntm.
qr fides eoꝵ ⁊ liligencia ab
ip̃o testatore ꝓbat̾a est ¶Itẽ¬
dempnitate pupilnurado
erens ei p̃ponatur ut ip̃e solꝰ¬

Expanded text:
rpetuum: nam tutores testamento dati satisdare non coguntur, quia fides eorum et diligentia ab ipso testatore probata est: itedemnitate pupilli vel erens praeponatur ei et ipse sol
Abbreviated transcription (Latin):
am p̃m exceptis hus queꝓ
pris adnocatis pro pr̃ocim
ltatones intromittuͣt᷑ ut sb
p̾sencia sacrisenatus mem¬
orata sacram̃ta p̾stent᷑. ¶ Si
aut̾ ut contingit aliquili¬
ttiganciũ nequeũt adind̾
uenire tũc uibemꝰ p̃sentes
quid iurare p̃dẽm iusiurã¬
dum adabsentes. anclirig¬
i exofficiis mĩstłitib aliqͦs
memorata sac̃mẽta simnłr
p̃beant᷑ ¶Si ño mulier fue¬
rit que ꝓp̃ honestatẽ intecxͣ¬
neis uiris semonstrareno
consuenit tuc⁊absente ad¬
ũsano er offõ missos mem
ab sentem in prouinciain
qua degit insuirand modo
anobdc̃o sb̾gestis monum̃¬
torum ap̃ uidicẽ ꝓuincier
aut apd defensorẽ locorum¬

Expanded text:
am personam, exceptis his quae propriis advocatis pro patrocinltationes intromittuntur, ut sub praesentia sacri senatus memorata sacramenta praestentur. Si autem, ut contingit, aliqui litigantium nequeunt ad iudices advenire, tunc iubemus praesentes quidem iurare praedictum iusiurandum, ad absentes autem dirigi ex officiis ministrantibus aliquos memorata sacramenta similiter praebeantur. Si vero mulier fuerit, quae propter honestatem vitae extraneis viris se monstrare non consuevit, tunc et absente adversario ex officio missos memoabsentem in provincia in qua deget iusiurandum modo a nobis dicto sub gestis monumentorum apud iudicem provinciae aut apud
Abbreviated transcription (Latin):
quoscumq iudicantesant
amistratores lites qm̃ appel¬
latores examinantur p̃oĩ¬
b pͥncipales littigancium
ꝑsonas. antillos ad quos in
mediũ negocium forte mi¬
grauit. in p̾resentiauidicũ
tangentez sca erangłian
indicibant pr̃ocum cã ip¬

Expanded text:
quoscumque iudicantes aut administratores lites aut appellationes examinantur, prae omnibus principales litigantium personas, aut illos ad quos in medio negotium forte migraverit, praesentia iudicum tangentes sancta evangelia iudicibus aut p
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃torũ quid̃ fc̃oꝵ et te¬
statorum quippe defunctoꝵ
nõdumant̾ tau locumacc¬
cipiente fid̾iamisso. s adi¬
huc qui guatus ẽ sr̃stite et s
dñis nõ infiliis solum. s ̃¬
malus cognatis ⁊ ex̃ neis a¬

Expanded text:
testamentorum quidem factorum et testatorum quippe defunctorum, nondum autem tali locum accipiente fideicommisso, sed adhuc eo qui gravatus est superstite. Et haec dicimus non in filiis solum, sed etiam aliis cognatis e
Abbreviated transcription (Latin):
q nonuna ꝓpriamanuadb
nupcias in quib conscrips
eos hr̃des nõ signis nũoꝵ sig¬
nificandas. sptotas ir̃as dt¬
clarandas. ut undiq clare⁊
nemaut quibdam rebrcer¬
declarata nllamulfiis con¬
tentionẽ filus delmnquat. si
u̾oaut uxori. aut ex̃neisali¬
quib psonis uoluit relinq̃¬
rela legata aut fidiamissar
manu dcaq atestatorib corã
⁊ uoluntuase sint firma d
ncħominꝰ mimuenda eo ꝙ
iideanturmꝗ carta scripta
relinqͣt obẜnationẽ testam̃¬
toꝵ ñ suscipienda. s ħ solu
imitetm ꝙ eius manus et lĩ
mortem maneat ħ scemaa
nillꝰ postea deducet testes
qr uount forte talem nolũ¬
tatem mutare. ant ꝯuertere
aut aliquid tale fac̾e cin lic

Expanded text:
um nomina propria manu, ad haec uncias in quibus scripsit eos heredes, non signis numerorum significandas, sed per totas litteras declarandas, ut undique claraenem aut quibusdam rebus cerdeclarata nullam ulterius contentionem filiis derelinquant. Si tamen aut uxori aut extraneis aliquibus personis voluerit relinquere legata aut fideicommissa a testatoribus coram et volunt valere, sint firma, nihil minuenda eo quod videantur in carta scripta reliquam observationem testamentorum non suscipientia, sed hoc solum inmutetur, quod eius manus et lingmortem maneat hoc schema, nullus postea deducet testes, quia voluit forte talem voluntatem mutare aut convertere aut aliquid tale facere, cui lic
Abbreviated transcription (Latin):
Es inu̾otalefit fid̾i cõmissu
qua le sbiacet ⁊ caquemuei¬
untui seuremanẽt incempe
mortis testatoris sõmittet
sola fidi fid̃i cõmissum tũc
dam legittima deducedinisi¬
st̃õis neccitatem hr̃e fuare ei
qui boneratus fidĩ cõmissir¬
estitutionẽ. ⁊ nõ possitauqͥd
penitus exilla minuere suffi¬
ciens cxistens. sib̃rdi quid̾ sr̃¬
sint tresptes illi aut qrͣte so¬
liuus relinquetur rõnõ n. con¬
cionib ntialiquib ⁊ forsan¬

Expanded text:
tale sit fideicommissum quale subiacet, et ea quae inveniuntur seu remanent in tempore mortis testator submittet sola fideicommisso, tunc adam legitima deducere divisitionis necessitatem habere servare eum qui oneratus est fideicommissi restitutione, et non posse aliquid penitus ex illa minuere, sufficiens existens, si heredi quidem supersint tres partes, illi autem quartae solius relinquatur ratio. Non enim contionibus uti
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝗd excis que abeo relm¬
quebant᷑ eis reb reliquas õs
res ⁊ iura quecumq a pd̾ eũ
in cp̃r mortis inuenirentin
uenire et restitui ex hus sr̃sti¬
returomĩ cessante int̾ eos ap̃
memoratam sostitutioneca¬
ntione⁊ fideussione ⁊ in hu
eo moriente ⁊ nnoquid filio¬

Expanded text:
ab eo relinquebantur ei rebus reliquas omnes res et iura, quaecumque apud eum in tempore mortis invenirentur, venire et restitui ex his superstiretur, omni cessante inter eos propter memoratam substitutionem cautione et fideiussione. In his eo moriente et uno quid
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o noimꝰ aliquos diuisio¬
nos facientes int ꝓpͥos filios ⁊̃
ꝓpantes eos hus sb̾scribe ⁊ hoc
scema suscepimꝰ siquis .n. di¬
uidit ꝓpͥas res ⁊ ip̃os fiuos euo¬
cans faciat sbscribẽ dinisioĩbꝰ
ip̃is⁊ ratas cas idicare ⁊ ꝓ

Expanded text:
o novimus aliquos divisiones facientes inter proprios filios et praeparantes eos his subscribere, et hoc schema suscepimus. Si quis enim dividit proprias res et ipsos filios evocans faciat subscribere divisionibus ipsis, et ratas eas iudicare, et
Abbreviated transcription (Latin):
tato. qd̾ ĩ int̾pretari instum
ere c̃tissĩa ħ quod nr̃e consue¬
tudinis ẽ mnegocus motis
exlegib optim̾s acciꝑpe oct¬
ione̾s. filios enim quid suos
qͣm euus fiuiorum. ⁊ hrdem
futurum sme filiis buma¬
nam souiie uitam postexce¬
pcionẽ hoꝵ que ex lege deben

Expanded text:
interpretari iustum ere certissima, hoc quod nostrae consuetudinis est in negotiis motis ex legibus optimis accipere occasiones. Filios enim quidam suoquem eius filiorum et heredum futurum sine filiis humanam solvere vitam, post exceptionem horum quae ex lege deben
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ẜuarei aliis talirest¬
itutionẽ donaresi tm̃ aliꝙͣ
expendit hñs uñ supplemẽ¬
tum faciat exillo suppleri
tis iam dedimꝰ et ex consti¬
tutione in rem eis donãtes
⁊ fidĩamissi ꝓ secutionẽ uñ
⁊ cantionẽ fid̾i ꝯmissarus d¬
abit nõ minꝰ qrͣtam fuare

Expanded text:
tionis servare et tali restitutioni donare. Si tamen aliquid expenderit habens unde supplementum faciat, ex illo suppleri oc quod in legatis iam dedimus et ex constitutione in rem eis donantes et fideicommissi persecutionem. Vnde et cautionem fideicommissariis dabit non minus quartam servare,
Abbreviated transcription (Latin):
pib eum qui sñ filiise̾.is qr
fiuios ht utireb ut post easde¬
currente. aut ille utens ubis
cestam̃ti qr quicꝙ inuenire᷑
intempemortis apud eum
illata ei . ¶Nos gͥ sum̃tes exlxͣ
octionemestimꝰanimꝰ opor¬
⁊ demceps discretonem hanc
homies omẽm legisordinẽ
cum quo competit talia et
disce. et uidicare. Nouimꝰ
pientissimũ dc̃m in nono deci
enationes intalicãu illõ sol¬
um nult instudio menigni¬
atexponens uti tunc oportere
phibĩ alienationes cumads¬
oluendum fidicõmissimm ex

Expanded text:
ibet eum qui sine filiis est is qui filios habet uti rebus utpote eas deterentem, at ille utens verbis testamenti, quia quicquid inveniretur in tempore mortis apud eum,illata ei. Nos igitur sumentes ex hoc occasionem aestimavimus oporet deinceps discretionem hanc homines omnem legis ordinem, cum quo competit talia et discere et iudicare. Novimus pientissimum dictum in nono decimenationes in tali casu, illud solum velut ex studio in aenigmate proponens, ut tunc oporteret prohiberi alienationes, cum ad solven
Abbreviated transcription (Latin):
ũo ⁊ ip̃am qrͣtam isqui guat᷑
est contingat nõcumnẽ per¬
scrutari cam scd̃m qm hoc egͭ
⁊ siquid̾ añdotenolũit dare
aut sponsaliciam largitatẽ

Expanded text:
vero et ipsam quartam is qui gravatus est contingat, necessarium est perscrutari causam secundum quam hoc egit. Et si quidem aut dotem voluerit dare aut sponsaliciam largitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ti locum ioħ̾is głosissimi p̃¬
fẽ sa crorum nr̃oꝵ p̃torioꝵ p
orientem a constantino diu¬
e memorie lee scripta ẽ per
antique riecture simplicit¬
atem porro qr cãrum uane¬
tas. et natura eas freq̃n mu¬
tansage leges illas emenda¬

Expanded text:
ti locum Iohannis gloriosissimi praefecti sacrorum praetoriorum per Orientem. A Constantino divae memoriae lex scripta est per antiquae coniecturae simplicitatem, porro causarum varietas et natura eas frequenter mutans egere leges illas emenda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ pr̃. Eabricensiũdomi¬
b ubiq constitutis omẽ
molestiam hospitũ pcipi
bricissimił domorũ excus¬
atio p̾beaturabsente .s. sacro
comitatu

Expanded text:
. Fabricensium domibus ubique constitutis omnem molestiam hospitum praecibricis similis domorum excusatio praebeatur, absente scilicet sacro comitatu
Abbreviated transcription (Latin):
uenit expellendi hãt faci¬
tem nec crunẽ aliqd ꝑtim¬
escatcum sibi arbitrium⁊
ultionis sue sciat ẽẽconce¬
ssum recteq sacͥlegium pͥ¬
or arceat qui pͥmꝰ inuenit
Ad mĩstnͣtẽ u̾o eiusq offi¬
cii proc̾es quoꝵ p̾cepto in hĩ¬
tam p̃madagrum aliq̃m
destinauit in temꝑe p̾scͥbide¬
be censiumꝰ. ¶Solam sale¬
isane hospitalitatẽ sb̾ hac
postuletur om̃iq sit accele¬
ratum. Itẽ atq ꝯtinĩ nec
ulli leceat reside necdintur¬
nitas ꝯmanencumillar
rum aurimaurimulcta fe¬
rietur quisquis admĩstrat¬
orrogaturꝯ apparitorullus
rmmilitans.ł item agensi
ullo in loco aliquidab hos¬
pite postulaint.intm̃n.in

Expanded text:
erit, expellendi habeat facultatem nec crimen aliquod pertimescat, cum sibi arbitrium ultionis suae sciat esse concessum: recteque sacrilegium prior arceat, qui primus invenerit. Administrantem vero eiusque officii proceres, quorum praecepto inhibitam personam ad agrum aliquem destinaverit, in tempore proscribi debere censuimus. Solam sane hospitalitatem sub hac postuletur, omniumque sit acceleratum iter atque continuum nec ulli liceat residere, ne diuturnitas commanentium ulla librarum auri multa ferietur, quisquis administrator togatus apparitor ullus aut militans vel iter agens ullo in loco aliquid ab hospite postulaverit. In
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o ł domꝰ ł qualitatede¬
putabr̃. ¶Illustrib sanei
smediam hospitalitatr
gͣcia deputari dec̃nimꝰ. ea
dum taxat condicone ob¬
ẜuata. ut alt ex hiis quisl
qui maluit uedimission
sũt p̾dici dignitate fisco
nostro illaturos eẽ cogno¬
scant. Cet̾iũo miuicia scia
se eẽ pͥuandos. si gnale p̃¬
ceptum ampliusnsurp¬
ando quauissimꝰ rep̃hen¬

Expanded text:
mero vel domus qualitate deputabitur. Illustribus sane sed mediam hospitalitatis gratia deputari decernimus: ea dumtaxat condicione servata, ut alter ex his quilibet, quive maluerit, divisionesunt praediti dignitate fisco nostro se illaturos esse cognoscant, ceteri vero militia sciant se esse privandos, si generale praeceptum amplius usurpando quam iussimus reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca saxorumuenamlab¬
drosis effosionib ꝑsecũtur
decimas fisco decimas ⁊ dño
representẽt cetõ modo suis
tesid̾̃ns uendicando.
DDem Cum rcuratoresme¬
tallorum intra macedomã.
datiam meditaneã musiãs
seu dardaniã souti excĩali¬
b ordinari ꝑ quo sollẽpni
ꝓfligatur eractio simulat¬
ohostili metu hiuc nec̃cita¬
ti se sb̾trax̾itadimplẽdũ
mimꝰ retrahant᷑ ⁊ nlłi dem¬
ceplicencia laxetur pͥns in¬
debitas expet̾e clig̾tates ꝙͣ
sbeñdam ꝓcurationẽ fideli
solertiq cractione eꝑ leue

Expanded text:
loca saxorum venam laboriosis effossionibus persequuntur, decimas fisco, decimas etiam domino repraesentent, cetero modo suis desideriis vindicando. Cum procuratores metallorum intra Macedoniam Daciam mediterraneam Moesiam seu Dardaniam soliti ex curialibus ordinari, per quos sollemnis profligetur exactio, simulato hostili metu huic se necessitati subtraxerint, ad inplendum munus retrahantur ac nulli deinceps licentia laxetur prius indebitas expetere dignitates, quam subeundam procurationem fideli sollertique exactione conpleve
Abbreviated transcription (Latin):
demguosdamopta humo
ec̃ saxa dicentes id age cognt¬
ouimꝰ ut defossis inaitump
cunicłis alienarũ ecliũ fuss¬
damenta labefaccent. Quadeꝑł

Expanded text:
uosdam operta humo esse saxa dicentes id agere cognovimus, ut defossis in altum cuniculis alienarum aedium fundamenta labefactent. qua de r
Abbreviated transcription (Latin):
metallorũ nell afflũe is¬
u labore ꝓprio ⁊ sibi ⁊ reipil. cos¬
moda comꝑaret. Itaq siqui
Sutobo sponteconflux̾int eos land¬
abilitas tua octo nos scrupu¬
s uit amplius collig̾e potue¬
hrut fiscopotissinum distra¬
hant a quo competentia ex
largitionib ñis p̾cia susci¬

Expanded text:
metallorum vellet adfluere, is labore proprio et sibi et rei publicae commoda compararet. Itaque si qui sponte confluxerint, eos laudabilitas, tua octonos scripuautem amplius colligere potuerint, fisco potissimum distrahant, a quo competentia ex largitionibus nostris pretia susci
Abbreviated transcription (Latin):
De. PRouidend ẽ ne net̾a¬
nn prorectoria dignitatẽ
cumulatrant honores n¬
arios ꝓm̃itis sins consecu¬
tisũt in congrius pulsent᷑
a quautate cos coherceant
li ꝙ honestũ pag̃t. s latro¬
ciniis sesededũt oĩbꝰ net̾a¬
noꝵ ⁊ pͥmleguis exuti pen¬
is competttb apunciarũ
rectorib subiciantur.
Dẽ. Hulhꝰ eoꝵ qui sacram̃¬
tis inherere desierit uł nol¬
itare cogatur obsuareiud¬

Expanded text:
. Providendum est, ne veterani protectoria dignitate cumulati, aut qui honores varios pro meritis suis consecuti sunt, incongruis pulsentur i qualitate eos coerceantaliquid honestum peragunt, sed latrociniis sese dederunt, omnibus veteranorum privilegiis exuti poenis competentibus a provinciarum rectoribus subiciantur.. Nullus eorum, qui sacramentis inhaerere desierit, vel volitare cogatur observare iud
Abbreviated transcription (Latin):
terne siue pr̃ne succession¬
em ¶Onnaut pͥncipes nõ
passi sunt talem ccͣnaturã
in iuriam sine competẽtie¬
mendatione reunque ¶S
cum nepotis .i ꝓ nepotis no¬
men cõmune ẽ utͥsꝙ: ꝗ tã
ex mascuł qm ex feminis
descenclunt. Ido eumd gͣclũ
⁊ ordinem successionis eis
donauerunt. Sutaliquid
amplius sit eis qui nõ sol¬
um nature. s ⁊̃ uet̾is iuriͤ
suffragiominuũtur port¬
ionẽ nepotam et neptum.
łdeiceps dequib supͣ dix¬
imus panlo minuendam
gnatos minime uocabãt¬
¶ Et q̃mad̃m lex duodecĩtab¬
ularum filio mortuo: nep¬
otes urneptes.ł pronepote᷑
ł proneptes ĩ locum pr̃is d¬
sin ad successionẽ ami uoc̃¬
matris suc. rame eos cum
iam de signata ptis terciei
cuiminutonenocat.¶S d
nos cum adhuc dubitato
manebat interagnatos et
memoratos nepotes ꝑtem
qͣrtam defuncti sb̾e agnatiᷤᷤ
sibi uendicantib excin̾dã
constitutois auct̾e mora¬

Expanded text:
ternae sive maternae successionem. divi autem principes non passi sunt talem contra naturam iniuriam sine competenti emendatione relinquere: sed cum nepotis et pronepotis nomen commune est utrisque qui tam ex masculis quam ex feminis descendunt, ideo eundem gradum et ordinem successionis eis donaverunt: sed ut aliquid amplius sit eis qui non solum naturae sed etiam veteris iuris suffragio muniuntur, portionem nepotum et neptium vel deinceps, de quibus supra diximus, paulo minuendam adgnatos minime vocabant. et quemadmodum lex duodecim tabularum filio mortuo nepotes vel neptes vel pronepotes et proneptes in locum patris sui ad successionem avi vocmatris suae vel aviae eos cum iam designata partis tertiae deminutione vocat. Sed nos, cum adhuc dubitatio manebat inter adgnatos et memoratos nepotes, partem quartam defuncti substantiae adgnatis sibi vindicantibus ex cuiusdam constitutionis auctori
Abbreviated transcription (Latin):
a nr̃o coclice segregauimꝰ
n insericam ex theodo si¬
anocodice meo cõcessimꝰ
nr̃a aut̃ constitutoneꝓ
ceps suꝑstitib agnatos
nullam ꝑtem mortui su¬
ccessionis sibi uendicar¬
e ne hu qertñsuersaline

Expanded text:
ro codice segregavimus neque inseri eam ex Theodosiano codice in eo concessimus. nostra autem constitutione nceps superstitibus, adgnatos nullam partem mortui successionis sibi vindicare, ne hi qui ex transversa line
Abbreviated transcription (Latin):
latim ex p̃ fate cõstitutois
cenore possent colligi. ¶Itẽ
uetustasexinasprogenitos
plus diligens solos nepotes
uinep tes qͥ exiurili seru des¬
cendunt ad suoꝵuocabat
successiones ⁊ urcagnato¬
rum eos añ ponebat. Nepo

Expanded text:
latim ex praefatae constitutionis tenore possunt colligi. Item vetustas ex masculis progenitos plus diligens solos nepotes vel neptes, qui ex virili sexu descendunt, ad suorum vocabat successionem, et iuri adgnatorum eos anteponebat: nepo
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur nõ admittãtin.
alia tamẽ ꝑtenocari debẽt
ad qm cognati defuncti uo¬
cantur. ex qua ꝑte⁊ta admͣ¬
tuntur sineq siu br̾des libe¬
rin emancipatiobstent.
n agnatus quid uilus in¬
terueniat añ em̃ pretor ub¬
eros nocat. tam suoshides
qm emancipatos. dem̃ ic¬
gitimos hr̃des dem̃ proxĩoᷤ
cognatos ¶Sr ca onna an¬
tiqͥuitati quid placuerũt
aliqm autememendat̃o¬

Expanded text:
vocantur non admittantur, alia tamen parte vocari, id est qua cognati defuncti vocantur. ex qua parte ita admittuntur si neque sui heredes liberi neque emancipati obstent neque adgnatus quidem ullus interveniat: ante enim praetor liberos vocat tam suos heredes quam emancipatos, deinde legitimos heredes, deinde proximos cognatos. Sed ea omnia antiquitati quidem placuerunt: aliquam autem
Abbreviated transcription (Latin):
merenon potest. nec qr desinꝰ¬
Iunt sui ur̾des ẽẽ desin̾e posst̃
filii fuieue. autnepotes ne¬
pte ne ẽẽ adoptimũo emã¬
cipati exͣneoꝵ loco incipiũt
alia ciuili rõne idememan¬
cipatõe deꝑclunt. ¶ Cadem
possõne. qͣm contͣtabulas

Expanded text:
mere non potest, nec quia desinunt sui heredes esse, desinere possunt filii filiaeve aut nepotes neptesve esse: adoptivi vero emancipati extraneorum loco incipiunt alia civili ratione, id est emancipatione, perdunt. Eadem possessione, quam contra tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
ficiosi quela cõstituta cũ
onec neccitas pr̃i adopco im¬
ponitui.i urdem eum ĩstit¬
uere.ł ex hrdatum facẽ. ut¬
pote nullo naturaliuincu¬
lo copulatum n sierfabi¬
ano senatus ⁊ suto extͥbuᷤ
maribo fuitadoptatus. nã
neculla act̾o adeius ꝑ secu¬
conem ei competit¶ Nostͣ
aut̃ constirutone exceptuͤ
estis q̃m pens naturał adou¬
ptandum susceperit. utroq
enimuire.cam naturali ꝙͣ
legitimo in hacꝑsona coneͣ¬
rente pͥstina uira tali adop

Expanded text:
i querela instituta, cum nec necessitas patri adoptivo imponitur vel heredem eum instituere vel exheredatum facere, utpote nullo naturali vinculo copulatum: neque si ex Sabiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerit adoptatus, nam nec ulla actio ad eius persecutionem ei competit. nostra autem constitutione exceptus est is quem parens naturalis adoptandum susceperit: utroque enim iure tam naturali quam legitimo in hanc personam concurrente, pristina iura tali adop
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is successionemuocabã¬
tur. hoc solitomores cornig
ptamdum alu declit inte¬
inpr̃is naturalis pot̾ate ꝑ¬
mansiss. nec penitꝰ adop¬
c̃o fuerat subsecuta: nͥ ĩ hoc
tm̃ modo cãuat possit ab
intestato ad pr̾is adoꝑtim
uenire successionẽ. ¶ est̾o¬

Expanded text:
ris successionem vocabantur. hoc solito more corrigeptandum alii dederit, intein patris naturalis potestate permansisset nec penitus adoptio fuerit subsecuta: nisi in hoc tantummodo casu, ut possit ab intestato ad patris adoptivi venire successionem. test
Abbreviated transcription (Latin):
cis temꝑem pot̾ate fuerit.
Sanequid̃ isqm in pot̾ate
fint solus uire cinilihr̃s est
idem solus siisbrs est et cũ
emancipatus benefitio p̃¬
toris in partem admittatur.
euenit ut suushr̃s ꝓpte hr̃s

Expanded text:
te fuerit, sane quidem is qui in potestate fuerit solus iure civili heres est, id est solus suus heres est: sed cum emancipatus beneficio praetoris in partem admittitur, evenit ut suus heres pro parte
Abbreviated transcription (Latin):
isn ut oportet cxurdatis p̃¬
terpollicentur. nameos qd̃
qui inpot᷑a pentis mortistẽ¬
ꝑe fuerint. et emacipatos
uocat p̃tor ad eam bõꝵ po¬
ssessionẽ cos u̾o qui mad¬
optina famila fuerunt
ꝑ hoc tempo quo pr̃ morere¬
tur: repellit. ¶ Item adopti¬
nos libõs emançipatos ab
adoptiuo pr̃esicut ab inte¬
stato ita longemmnꝰ ccͣ ta
bulas cestĩ ad ronaccius ad¬

Expanded text:
is, neque ut oportet exheredatis, praetor pollicetur. nam eos quidem qui in potestate parentis mortis tempore fuerunt et emancipatos vocat praetor ad eam bonorum possessionem: eos vero qui in adoptiva familia fuerunt per hoc tempus quo tur, repellit. item adoptivos liberos emancipatos ab adoptivo patre, sicut ab intestato ita longe minus contra tabulas testamenti, ad bona eius ad
Abbreviated transcription (Latin):
ticuriis tñciuitatum dati ẜm
cdinalium constitut̃omque
suꝑ his poĩte sunt. tenorẽ su¬
oꝵ iuranaciscuntu. ecño
eos quos nr̃c amplexe sunt cõ¬
mulrem in suo contubino co¬
pulauit nõ abimtio affecto¬
ne maritau: cam tam̃cũ qua
poterant hre comũgiim: et
ex ea libos sustulit. postea u̾o
affectone ꝓcedente ⁊̃ nupcia¬
eos libos qui post dotemeclit¬
legitimi nominis p̃stiterũt.
strum̃̃tũ ⁊ fectũ. libĩ retiam
cipat̾one. Ramsiꝑ id tempns.
quoquis moreretur: flliusm
potate enis sit.nepos exeo su¬
nshrs ẽe nõ potest. idque in
cetis deinceps libõꝵ ꝑ sonis di¬
ctum intelligins. ¶Posti.¬
mni quoꝙ quisi muo pente
natieẽnt. inpot̾ate euis fut¬
uri forent. si hrdes sũt¶Sũ¬
i aut̃.i ignorantes fiunt hr̾¬
des et licer furiosi sitqr exꝙo¬
cãis ignorantib adquirit᷑
no b̃exhis caĩs ⁊ furiosis ad¬
ꝗri potest. et statim morten
pentisqͣi cõntinnatur dñiu.
⁊ idõ nec tutoris auct̾e opus

Expanded text:
curiis tamen civitatum dati, secundum divalium constitutionum quae super his positae sunt tenorem, suoram iura nanciscuntur: nec non eos quos nostrae amplexae sunt conmulierem in suo contubernio collocaverit non ab initio adfectione maritali, eam tamen, cum qua poterat habere conubium, et ex ea liberos sustulerit, postea vero adfectione procedente etiam nuptiaeos liberos qui post dotem editlegitimi nominis praestiterunt: strumentum confectum liberi, vel etiam cipatione: nam si per id tempus quo quis moreretur filius in potestate eius sit, nepos ex eo suus heres esse non potest. idque et in ceteris deinceps liberorum personis dictum intellegimus. postumi quoque, qui, si vivo parente nati essent in potestate futuri forent, sui heredes sunt. Sui autem etiam ignorantes fiunt heredes et, licet furiosi sint, causis ignorantibus adquiritur nobis, ex his causis et furiosis adquiri potest. et statim morte parentis quasi continuatur dominium: et ideo nec tutoris auctoritate opus
Abbreviated transcription (Latin):
bac ronc si filius ex brdatus
est. ⁊ fiuo mortuo postea cer¬
tum fũit hr̃deminstitutũ ex
testam̃to nõ fĩ hrdem antqr
noluit ẽẽ ur̃s. aut qr nõ pot¬
uit. nepos ano suush̾rs exist¬
at¶Qͥa quo temꝑe certum
est intestatum decessisse pa¬
trem familias solusiuent
nepos ⁊ hoc certum est. et licz
post mortem aninacus sit

Expanded text:
hac ratione si filius exheredatus est, filio mortuo postea certum fuerit heredem institutum ex testamento non fieri heredem, aut quia noluit esse heres aut quia non potuit, nepos avo suus heres existet, quia quo tempore certum est intestatum decessisse patremfamilias, solus invenitur nepos. et hoc certum est. Et licet post mortem avi natus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ admittuntur ad bõa nat᷑¬
alis pr̃is qĩ lbĩ. si modo cur
is moreretur madoptiua fa¬
mila sint. Qam uiuo eo em¬
ancipati ab adoptino pr̃e ꝑ¬
inde admittũt᷑ ad bona nat᷑¬
alis pr̃is acsiemancipati d¬
ab ip̃o ee̾nt. nec umqm ĩ ad¬
optina famina fuissent. et
prem ꝑtinet ex̃neoꝵ loco eẽ

Expanded text:
mittuntur ad bona naturalis patris quasi liberi, si modo cum is moreretur in adoptiva familia sint. nam vivo eo emancipati ab adoptivo patre perinde admittuntur ad bona naturalis patris, ac si emancipati ab ipso essent nec umquam in adoptiva familia fuissent: et patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem diuidiait filius par¬
tem dimudiam ur̃ditatis hãt.
⁊ exalto filio auoples uene¬
potes aceram dimidiam. Itẽ
si exduob filus nepotes nep¬
par ꝑtinet.ad tres ł ad quatu¬
or alt̾a dimidia. ¶Ciimã
querctur anquis suus br̃s ex¬

Expanded text:
editatem dividi, ut filius pareditatem dividi, ut filius partem dimidiam hereditatis habeat et ex altero filio duo pluresve nepotes alteram dimidiam. item si ex duobus filiis nepotes expars pertinet, ad tres vel ad quattuor altera dimidia. Cum autem quaeritur, an quis suus heres ex
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: tñ siuis hr̾s pentis effici᷑.
ueluti ꝗ si ab hostib quis re¬
uersus fuerit. post mortẽ prĩͤ
insenim post liminii hoc fa¬
cit ¶ ꝑ ccͣruim euenit. ut lcet
ꝙͦ in familia defuncti sit mor¬
tis temꝑe: tam̃ suusbr̃s ñ fiaͭ.
ueluti si post mortem suã pr̃
uidicatus fuerit reus ꝑdue cͥme¬
llionis. hac ꝑ hoc memoria eiꝰ
dampnata fuit. suũ enimi rẽ¬
dem nr̃e nõ potest: cumfiscꝰ
ei succedit. S potest dici ip̃o
iuire eẽ suum urdem a s de¬
siñe ¶Cum fuius filiane et
eralt̾o filio nepos neptisue
extant: ꝑiterad mrditatẽno¬
cantur: nec quigradu ꝓxi¬
mior ẽ ult̾iorem exclud. Equ¬
umenim ẽẽ inde nepotes ne¬
ptesꝙ in pr̃is an locum suc¬
cedere ꝑi rõne ⁊ si nepos nep¬
tisꝙ sit ex filio et ex nepotep¬
nepos ꝓneptis ue siuml uo¬
cantur. et qr placuit nepoteᷤᷤ
neptesq item pronepotes
ꝓneptes q in pentis siu locũ
succedẽ conueniens c̃e uisim
est nõ mcapita o m stirpesbr¬

Expanded text:
tamen suus heres parenti efficitur, veluti si ab hostibus quis reversus fuerit post mortem patris sui: ius enim postliminii hoc facit. Per contrarium evenit ut, licet quis in familia defuncti sit mortis tempore, tamen suus heres non fiat, veluti si post mortem suam pater iudicatus fuerit reus perduellionis, ac per hoc memoria eius damnata fuerit: suum enim heredem habere non potest, cum fiscus ei succedit. sed potest dici, ipso iure esse suum heredem, sed desinere. Cum filius filiave et ex altero filio nepos neptisve extant, pariter ad hereditatem vocantur, nec qui gradu proximior est ulteriorem excludit: aequum enim esse videtur, nepotes neptesque in patris sui locum succedere. pari ratione et si nepos neptisque sit ex filio et ex nepote pronepos proneptisve, simul vocantur. et quia placuit, nepotes neptesque, item pronepotes proneptesque in parentis sui locum succedere, conveniens esse visum est, non in capita, sed in stirpes her
Abbreviated transcription (Latin):
is nupciis ꝓcreatumnolu¬
it quid seg reg̃re se a cõi d
ista conĩsatione inquodã
mulrm monastio cõman¬
ere plima bona faciensm¬
ułrib reu̾entissimis ibidẽ
tis lex uilt eoᷤ qui semon¬
ast̃iis ded̾unt seu uiros seu
mułres an̾qm̃ ingreclian¬
tur nmonast̾ium eo ꝙ no¬
lunt mõ que sua sũt dispo¬
ne nec posse postqm in gre¬
dunit᷑ in monast̾iũ agere¬
ult̾ius quicqͣm de ꝓpriis ut¬
pote dm̃ rese nõ cxistentes
⁊ cũa ip̃o ingressu ad mona¬
st̃im delicare se suasq sb̃¬
stancias⁊ si quiõ decesẜnt¬
ult̾ius nõ existunt hinc ã
domum ingressa ẽ aliquu
siquis monasterium bĩta

Expanded text:
tum, voluit quidem segregare se a communi ista conversatione, et in quodam mulierum monasterio commanere, plurima bona faciens mulieribus reverendissimis ibidem tis lex vult eos qui se monasteriis dedicarint, seu viros, seu mulieres, antequam ingrediantur in monasterium, eo quo voluerint modo quae sua sunt disponere, nec posse postquam ingrediuntur in monasterium ulterius agere quicquam de propriis, utpote domini rerum non existentes et anima ipso ingressu ad monasterium dedicare se suasque substantias, et siquidem discesulterius non existunt, hinc autem domum ingressa est, aliqusi quis monasterium habita
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tante eos .n. qui senił añ
memoratam dducdũ lege
erunt mnllo postea poĩta
data sunt. n pͥus nr̃e legis
iipedimentum penitusf
tali lege poĩtam monasti¬
um ingressa ẽ quomo fieri
pot̾it conũti orelinẽlegis
⁊ erig̾e eos qui prius ingssi
sut inmonastum illa face̾
que pͥus ignorata sut. post¬
ca ꝑ sacram nr̃am constim¬
tom sunt inonata. s y¬
nũqmq competit ẜm sua¬
tempora expectare et ea qui¬
dem que post legem st̾ita q̃¬
Bigitur lex proiit̃pretatõ¬
neu̾tili poĩta sit pͥoris nr̃ei
illius cõst̾ois. ut illa inposi¬
iorib tempib ex quo fc̃a ẽ¬

Expanded text:
tante. Eos enim qui semel ante memoratam dudum nostram erunt in nullo postea posita data sunt; neque prius nostra lege impedimentum penitus ftali lege posita in monasterium ingressa est, quomodo fieri potuerit converti ordinem legis et exigere eos qui prius ingressi sunt in monasterium illa facere quae prius ignorata postea per sacram nostram constitutionem sunt innovata? Sed unumquemque competit tempora exspectare ea; et quidem quae post legem sunt, ita quaeHaec igitur lex pro interpretatione utili posita sit prioris nostrae illius constitutionis, ut illa in posterioribus temporibus, ex quo facta e
Abbreviated transcription (Latin):
parti creditoꝵ ⁊ debitori
satis habundeꝙ prouisũ
est. ¶Nuncadmonendu
sumus. n pupilum neq
pupilam ullam rem sñ
tutoris auct̃e alienare po¬
sse Idõꝙ si mutuam peciũ¬
am alicui sine tutorisau
facit accipientis.Idõꝙ nũ
miuendicari possũt sic¬
ubi extent s sinimmuiqͦs
minor mutuos declit ab eo
qui accepit bona fide cõsũ¬
ptisunt. conclici possunt
simala fide adexibendum
om̃s res pupillo ⁊ pupiu¬
e smetutoris auct̾e recteda¬
ripossut. idõq si debitor ꝑ¬
upillo soluat neccria est
tutoris auctas alioqͥn si ñ
ub̾ab̃r. s etiam hoc eiudẽti¬
ssima ratone statutum est
inconsticutõe qͣm ad cesar¬
ienses aduocatos ex sugest¬
ione tribuniam nirienum¬
entissi questoris sacri nr̃i pal¬
acu promuilgauimꝰ quadi¬
spõitum ẽ. ita licere tutorir
curatori debitorem pupilla
brata. hoc ꝑmittat. quo suo¬
secuto si et index pronũcian¬
erit. et debitor solũit: sequiͣ¬

Expanded text:
parti creditorum et debitorum satis abundeque provisum est. Nunc admonendi sumus, neque pupillum neque pupillam ullam rem sine tutoris auctoritate alienare posse. ideoque si mutuam pecuniam alicui sine tutoris aufacit accipientis, ideoque vindicari nummi possunt, sicubi extent: sed si nummi, quos mutuos dedit, ab eo qui accepit bona fide consumpti sunt, condici possunt, si mala fide, ad exhibendum omnes res pupillo et pupillae sine tutoris auctoritate recte dari possunt. ideoque si debitor pupillo solvat, necessaria est tutoris auctoritas: alioquin abitur. sed etiam hoc evidentissima ratione statutum est in constitutione, quam ad Caesarienses advocatos ex suggestione Triboniani, viri eminentissimi, quaestoris sacri palatii nostri, promulgavimus, qua dispositum est, ita licere tutori vel curatori debitorem pupillarbrata hoc permittat. quo subsecuto, si et iudex pronuntiaverit et debitor solverit, sequ
Abbreviated transcription (Latin):
pupillꝰ aũ er ea locuplecti¬
or sit.⁊ ad huc eamd̃ sũmã
pecume petat percepcoem.
dolimalisũmoñi potitꝙ
si aut male consũpsit. aut
furto ãmifit: nicħ proden᷑
debitori doli mali exce pc̃o.

Expanded text:
aut ex ea locupletior sit et adhuc eandem summam pecuniae petat, per exceptionem doli mali summoveri poterit: quodsi aut male consumpserit aut furto amiserit, nihil proderit debitori doli mali exeptio, se
Abbreviated transcription (Latin):
cur.iira consangͥnitatis na¬
mul agnatis dat lexhrdita¬
tem. S isquitunc ꝓxĩo gra¬
dui sunt cumc̾tum ẽẽ cepit
aliq̃m incestatũ decessisse.
peradopc̃onem quoꝙ agn¬
atons nis consistit. nelutim
terfilios naturales et eos qͦs
pr̃ eoꝵ adoptauit. nec dub¬
ium ẽ qr ĩꝓprie consangui¬
ne applłantur. ¶Item si q̾uiᷤᷤ
excet̾is. gnatistuis uelud fͣ¬
ꝗlongiore gradumẽ anq̃m
adoptaũit: agnator inter
suos eẽ nõ dubitatur. ¶Cete¬
rum intermasculos quider
agnat̾onis iure mr̃ditas etiã¬
si longissimo gradum itro
citroq capitur.¶Ead femi¬
nas uero ita placebat. ntip¬
se consangͥnitatis uiretm̃i
capiant hrditatem si sororẽ
sint uit̾ius nõ capient mas¬
culinero ad earum ur̾ditatẽ
⁊̃ si longissimo gradusint
admictebantur. qua tecã fr¬

Expanded text:
cuntur consanguinitatis mul adgnatis dat lex hereditatem, sed his qui tunc proximo gradu sunt cum certum esse coeperit aliquem intestatum decessisse. Per adoptionem quoque adgnationis ius consistit, veluti inter filios naturales et eos quos pater eorum adoptavit nec dubium est, quin proprie consanguinei appellentur: item si quis ex ceteris adgnatis tuis, veluti frlongiore gradu est, aliquem adoptaverit, adgnatio inter vos esse non dubitatur. Ceterum inter masculos quidem adgnationis iure hereditas etiam longissimo gradu ultro citroque capitur. quod ad feminas vero ita placebat ut ipsae consanguinitatis iure tantum capiant hereditatem si sorores sint, ulterius non capiant: masculi vero ad earum hereditates, etiam si longissimo gradu sint, admittantur. qua de causa fr
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ⁊ hec quid iexduode¬
cun ta bulaꝵnllomõ ĩtro¬
duxit. s simp licitateneg¬
ib amieam amplera simili
adsuccesfionem nocebat me
põncantior sõtilitate qua¬
dam excogitata p̃fetand.
fferenciam inducebat. et pe¬
nitus eas asuccessione agn¬
atoꝵ repellebat . omĩa aliar
successionem cognita donͦ
pretores pauiatu aspirica¬
tem uiris cun liscorrigente
siue. quod deẽ admpientes
uinano ꝓpoĩto auiumordin¬
em ss edictis addid̃unt ⁊ co¬
gnacoisimea ꝓximitatisn¬
queunde cognati applłãnt᷑.
Nos ũo legem .xxii. tabulaꝵ
seq̃ntes et eius uestigia ĩ hac
parte conseruantes. landa.¬

Expanded text:
Et haec quidem lex duodecim tabularum nullo modo introduxit, sed simplicitatem legibus amicam amplexa, simili ad successionem vocabat: mepositione anterior, subtilitate quadam excogitata, praefatam differentiam inducebat et penitus eas a successione adgnatorum repellebat, omni alia successione incognita, donec praetores, paulatim asperitatem iuris civilis corrigentes, sive quod deest adimplentes, humano proposito alium ordinem suis edictis addiderant et, cognationis linea proximitatis nquae unde cognati appellatur. 3b. Nos vero legem duodecim tabularum sequentes et eius vestigia in hac parte conservantes lauda