comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdentissiẽ cogitare: ad quã te
p̃i ⁊̃ qͥ in ista genuit antetessit.
:Hoc gͦ don᷑ fiat.da nob̾ ueniã
nũqmͣ relinqr̾e cõtͥstamꝰ pat᷑ã
tuã qmͣ cupis florẽtẽ rełiqr̾e.
de cuiꝰ qͥde florib si cũ tua pͣdẽ¬
tia disputemꝰ. nõ ẽ u̾end̾ net᷑
difficile ꝑsuadeit᷑: aut u̾e eciã
ũ facile octurrat quẽ ad mod̾
flere ciuitas debeat. Cõmemgra¬
uit poeta ille nrar clarissimꝰ lit¬
tarił qͦsdam flores ytalie: s uos
floruit t̾ra illa uiris. quã qͥb
aserit armis. ĩmo uͦ ñ armis s
flãmis. nͥ arserit s incend̾it. Qd̾
tantũ scelꝰ si fu̾it impunitũ ułła
digna correctione puaꝵ. florẽ¬
te᷑ te priãm putas uelicturũ.
Ofloros ñ plane fructũ: s spina¬
rum. Comꝑa nc̃ utͫ malis flor̾e
pat̾ã tuã piẽ ͤ an impunitate
cor rectis morib an securis ausib.
comꝑa ista. ⁊ uide utͫ ĩ patͥe
tue auiore nos iũcas: ut᷑ eam
mag̃ ueriꝰꝙ cupias flore̾ quanos.

Expanded text:
pl\'Udentissime cogitare, ad quam te pater etiam, qui in ista genuit, antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, nunquam relinquere, contristamus patriam tuam quam cupis florentem relinquere. De cujus quidem floribus, si cum tua prudentia disputemus, non est verendum ne tibi difficile persuadeatur aut uero etiam non facile occurrat, quem ad modum florere ciuitas debeat. commemorauit poeta ille uestrarum clarissimus litterarum quosdam flores Italiae; sed nos floruit terra illa uiris, quam \'quibus arserit armis>, immo uero non armis sed flammis nec arserit, sed incenderit. quod tantum scelus si fudigna correctione pravorum, florentem te patriam putas relicturum? O flores non plane fructuum, sed spinarum! Compara nunc utrum malis florere patriam tuam pietate, an impunitate, correctis moribus, an securis ausibus. Compara ista, et vide utrum in patriae tuae amore nos vincas; utrum eam magis veriusque cupias florere, quam nos.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã timori eoꝵ d̾ pociꝰ deũ pro
epõ ⁊ seruis eius dep̾cand̾. qmͣ po¬
tctes inimicos ectĩe offende̾dos
eẽ putau̾unt. Quid eos qͥ restãt
ulła ne censes discplina coh̾cen¬
dos. ⁊ pronẽdum estimas impu¬
uitũ tam in manis furoris exẽ¬
plũ: nõ p̾t̾ita iũdicãdo pasc̾e
iram nram studemꝰ. s misericor¬
dit᷑ ĩ futurũ cõsulẽdos satagimꝰ

Expanded text:
potius deum pro episcopo et semis eius deprecandum quam potentes inimicos ecclesiae offendendos esse putauerunt. quid eos, qui restant, nullane censes disciplina cohercendos et proponendum aestimas inpunitum tam immanis furoris exemplum? non praeterita uindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo s
Abbreviated transcription (Latin):
ectã:⁊ quãtũ sit cauẽda ꝑuities.
ẜ riamorũ. uł p̃ scisorũ de uitedo¬
mim satmẽtorũ: quã collationẽ me¬
cum si libenti aĩmo suscepis. ut ꝯ¬
cordib nob̾ auitorũ lr̃e ppłis reci¬
tent᷑. in effabili exultabo leticia.
Si aut id equo aiõ nõ accipis: qͥd
faciã frat᷑ nͥ ut te qͦ in uito epłar¬
resc̾bere dignatꝰ nõ a̾us. ł meas
solas Neg̾o decreni: ut saltẽ dif¬
ferdentia urã cognita rebapti¬
z ari erubestãt. Neque id agãt
tũ nules p̾sens est: ne qͥs nr̃m
Parbit᷑tur intimłtuosiũs mea¬
o uoluisse qmͣ ratõ patis desi¬
dat. spꝰ ab scessum militis utõs
qͥ uos audiũt intlłi̾gãt nõ hoc eẽ
ppositi mei. ut muni hoĩes ad
cusꝰ quĩ cõmumionẽ cogant᷑. s ut
qͥetissime qr̃entib u̾itat in notes¬
tat. Ces sabit a nostͥi ꝓtibter

Expanded text:
ecclesia et quantum sit cauenda pernicies ecclesia et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito episrescribere dignatus non fueris, vel meas legere decrevi, ut saltem diffidentia vestra cognita rebaptizari erubescant. 7. Neque id agam cum miles praesens est, ne quis vestrum arbitretur tumultuosius me agere voluisse, quam ratio pacis desiderat; sed post abscessum militis, ut omnes qui nos audiunt intelligant non hoc esse propositi mei ut inviti homines ad cujusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus veritas innotescat. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
pitiẽdũ. sermonẽ meũ t̾ offera.
auimũ deo. tollamꝰ de medio ĩ a¬
iactari ꝯͣ in uice solent. Nec tu
obitias tꝑra macariana: nec ego
seuitiã crrcũtellionũ. Si hoc ad
te nõ ꝑtin nͣ ilło ad me ar ea do¬
numita nõdũ uẽtilata est. sine
paleis ẽe nõ põt. Nos ore¬
mus atꝙ agamꝰ. qͣntũ rossu¬
mus. ut frum̃tũ simꝰ. Ego re¬
daptiiato diatono mrõ siłe nõ
possum. Scio eĩ qm̃ mͥ silẽcium
ꝑuicõsum sit Nõ ei̾ cogito in
eccãsticis honorib tẽꝑa nẽtosa
tũsige̾. sed cogito me pͥncipi pa¬
storum omĩum rõnem de cõmissis
ouib redditurũ. Si forte noles ut
hec tͥ scͥberem oport te frat̾ ignos¬
te timori meo. Multũ euĩ timeo.
ne me tate̾te ⁊ dissimłate. alii qͦ
rebaptiz arẽtur a nob̾. Decreui
dignat᷑ causam istã sic agere. ut
pacificis tollatõnib nostͣ om̃s qui
nob̾ cõmunicant nou̾nt ab hesib
aut scifaiatib quantũ tatholica dist

Expanded text:
piciendum sermonem meum tibi offeram, animum deo. Tollamus de medio inaiactari contra inuicem solent, nec tu obicias tempora Macariana nec ego saeuitiam Circumcellionum. si hoc ad te non pertinet, nec illud ad me. area dominica nondum uentilata est; sine paleis esse non potest. nos oremus atque agamus, quantum possumus, ut frumentum simus. ego rebaptizato diacono nostro silere non possum; scio enim, quam mihi silentium perniciosum sit. non enim cogito in ecclesiasticis honoribus tempora uentosa transigere, sed cogito me principi pastorum omnium rationem de commissis ouibus redditurum. si forte nolles, ut haec tibi scriberem, oportet te, frater, ignoscere timori meo; multum enim timeo, ne me tacente et + dissimulante alii quoque rebaptizentur a uobis. decreui dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut schismatibus quantum catholica distet
Abbreviated transcription (Latin):
in dũo salm̾. pͥus qm̃ ad rẽ uen¬
am de qua tue beniuolentie sob̾e
lib̾t̾atem uotati estis fr̃es. tm̃ ne
libt̾atam in octasionẽ carins detis.
s per cari᷑ seruite in uitẽ. Cum
g ͦ uł hoc ipo offitio litt̾arũ ꝑca
ritatẽ t̾ sermã. nõ absurde tedo

Expanded text:
IN DOMINO SALUTEM. Priusquam ad rem ueniam, de qua tuae beniuolentiae scribere libertatem uocati estis, fratres; tantum ne lised per caritatem seruite inuicem. cum ergo uel hoc ipso officio litterarum per caritatem tibi seruiam, non absurde te do
Abbreviated transcription (Latin):
dib frugalitas ⁊ cõtinẽtia p̾dice¬
tur. ⁊ erga cõiugale mñcłm fid.
certiq honesti ac ꝓbi mores: qͥb
cũ ĩpollet ciuitas u̾e flore diceᷤ¬
da est. hii aũt mores ineccħiis
toto orbe crestẽtib tãquã insa̾¬
ttis auditoriis populoꝵ docẽt᷑
asq discuntur ⁊ maxͣ pietas qua uerꝰ
⁊ uerax colat᷑ deus : qͥ het oiã qͥb
aĩmus huãnꝰ dĩne societati ad
tẽ instruit᷑ ⁊ aptat᷑ ñ solũ iuba
grediẽda uerũ ⁊̃ donat ĩ splẽda

Expanded text:
as et continentia praedicetur et erga coniugale uinculum fides castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet ciuitas, uere florere dicenda est. hi autem mores in ecclesiis toto orbe crescentibus tamquam in sanctis auditoriis populorum docentur atque discuntur et maxime pietas, qua uerus et uerax colatur deus, qui haec omnia, quibus animus humanus diuinae societati ad tem instruitur et aptatur, non solum iubet adgredienda, uerum etiam donat
Abbreviated transcription (Latin):
insendatis. ⁊ siłis st̃s est illis.
Cur gͦ te honorabile̾ ĩ quãtũ hõ
es. ñ appeliẽ. cũ p̾sertim de tua
salute atq correctõe qmͣ diu ĩ hc̃
uita es desperare nõ andeã. frẽm
uͦ ut uocẽ. nõ te lat p̾ceptũ nob̾
eẽ diuinitꝰ. ut eciã eis qͥ negant¬
a se frẽs nrõs eẽ ditamꝰ fros nr̃i

Expanded text:
insensatis et similis factus est illis. cur ergo te honorabilem, in quantum homo es, non appellem, cum praesertim de tua salute atque correctione, quam diu in hac uita es, desperare non audeam? fratrem uero ut uocem, non te latet praeceptum nobis esse diuinitus, ut etiam eis, qui negant s
Abbreviated transcription (Latin):
ii doctissĩ uiri qͥ rem publicam
ciuitate̾ ꝙ t̾renã qͣles eis eẽ deb̾e̾
iudebat᷑ mag̃ domesticis disputa¬
quã publicis accõnib instituebãt
atqr formabãt: Egregios atq lau¬
dabiles qͦs putabãt hoĩes potiꝰ qmͣ
deos suos mutandos ꝓponebãt. er¬
udiẽde indoli iuue̾tutis. ⁊ reuera
terẽcianꝰ ille adolescẽs. qͥ expectãs
tabulã pictã inpariete ubi pictu¬
ra erͣ de adult̾io regis deoꝵ. libi¬
diẽm qua rapiebat᷑. stimuł ĩ tã¬
te auctoritatis accẽdit. nlło mͦ ĩ
ind̾ flagiciũ uł cõcupistẽdo lab̾et̃.¬

Expanded text:
i doctissimi viri, qui rempublicam civitatemque terrenam, qualis eis esse debere videbatur, magis domesticis disputaquam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae auctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium u
Abbreviated transcription (Latin):
s u̾itate sapiẽtiũ. cũ hec pat᷑a
tarnalis gn̾atoĩs tue portõ fu̾it
illiꝰ prĩe cui ñ cor᷑ s fide nasci¬
mur. ubi om̃s scĩ ⁊ fideles dei
pꝰ labores uelut hie males uite
hꝰ int̾mĩata et̾nitate florebt̃

Expanded text:
 ueritate sapientium, cum haec patria carnalis generationis tuae portio fuerit illius patriae, cui non corpore sed fide nascimur, ubi omnes sancti et fideles dei post labores uelut hiemales uitae huius intermina aeternitate florebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ uita at morib demõstͣre. qd mil¬
lus sit p̃re̾ cõsulẽdi modꝰ aut fi¬
nĩs po̾s: ñ ĩ uitꝰ ĩ mo ⁊̃ libens at¬
cipio. unde sr̃ne cinꝰdã pat̾e in
cuiꝰ scõ amore ꝓ nro modulo. ĩ¬
ter eos qͥb ad illã capessendam
cõsulimꝰ pericditam᷑ atq latora¬
mus talẽ ã te ip ciue̾ hre uelle¬
mus ut eiꝰ portĩcłe ĩ hͣc t̾ra
peg̾nãti ulłm cõsulẽdi modũ
finẽq tenseres Tanto effectꝰ me¬
lior. qnto meliori ciuitati offitia
debita p̃rogares: ĩ eiꝰ et̾na pa¬
co ulłm gaudẽdi finẽ inuẽtur.
cuiꝰ ad tp̃s laborib ullm̃ tͥ finẽ

Expanded text:
 demonstrare, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis, non inuitus, immo etiam libens accipio. unde supernae cuiusdam patriae, in cuius sancto amore pro nostro modulo inter eos, quibus ad illam capessendam consulimus, periclitamur atque laboramus, talem etiam te ipsum ciuem habere uellemus, ut eius portiunculae in hac terra peregrinanti nullum consulendi modum finemque censeres tanto effectus melior, quanto meliori ciuitati officia debita praerogares in eius aeterna pace nullum gaudendi finem inuenturus, cuius ad tempus laboribus nullum
Abbreviated transcription (Latin):
secuti estis ꝓpt̾ illoꝵ incredulitatem. sic et
ip̃i nũc nõ crediderunt in nr̃am misericor¬
diam. ut et ip̃i misicordiam conseqnͣtur ħ̃¬
ꝓph̃a iste. tunto ante p̃dicens secutus adiũx̃.
Et postea reu̾tantur filii isrł. et inquiiet
dñm deũ suum. et dauid regem suum et
scupescent in dño. et in bonis sus inouis¬
simis diebus. Ecce t hic ꝑ dauid nͣ ꝓpħatus¬

Expanded text:
secuti, propter eorum incredulitatem: sic et isti nunc non crediderunt in vestram misericordiam, ut et ipsi misericordiam consequanturpheta iste tanto ante praedicens, secutus adjunxit, Et postea revertentur filii Israel, et inquirent Dominum Deum suum et David regem suum, et stupescent in Domino et in bonis ipsius in novissimis diebus. . Ecce et hic per David n
Abbreviated transcription (Latin):
tate duplex lidde natus est hõ duoꝵ capi¬
tum .iiiiͦ. manuũ. uno uentre et duob
pedibꝰ. om̃s hoĩes ita nasci nccẽ est. Le¬
gamus uet̾es hystorias. et maxime gre¬
cas. ac latinas. et inueniẽmus lustralibꝰ
hostiis scdm̃ errorem uet̾em portantosas
soboles. tum in hoĩbꝰ ꝓͣ marmentis ac pe¬
cudibꝰ expiatas. Audiui dño teste nõ ñ¬
tõr. Quedam mulier cum expositũ nu
nutͥtis offõ fung̾etur. cubaret cũ ea ꝑ¬
uulus qui us ad decimũ ꝑuenit amnum:
accidit ut plusꝙͣ pudicitia patit᷑ se mero
ingurgitaret. accensa libidine obstenis
motibꝰ coitum doc̾et infantẽ. Pma ebͥe¬
tas alt̾ius noctis. et cet̾arum de inceps fe¬
cit consuetudinẽ. N ͨ dum duo m̃ses fue¬
rant euoluti: ecce femine ut̾us ĩ tumuit.
Quid plura: dispensacõne dei fcm̃ est. ut
que contra naturam simplicitate par¬
uuli in cõtemptu dei abutebat᷑ nature¬

Expanded text:
tate duplex Lyddae natus est homo, duorum capitate duplex Lyddae natus est homo, duorum capitum, quattuor manuum, uno uentre et duobus pedibus, omnes homines ita nasci necesse est? legamus ueteres historias et maxime Graecas ac Latinas, et inueniemus lustralibus hostiis secundum errorem ueterem portentuosas soboles tam in hominibus quam in armentis ac pecudibus expiatas. audiui—domino teste non mentior —: quaedam muliercula cum expositum nunutricis officio fungeretur cubaretque cum ea paruulus, qui usque ad decimum peruenit annum, accidit, ut plus, quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret accensaque libidine obscenis motibus coitum doceret infantem. prima ebrietas alterius noctis et ceterarum deinceps fecit consuetudinem. necdum duo menses fuerant euoluti, et ecce feminae uterus intumuit. quid plura? dispensatione dei factum est, ut, quae contra naturam simplicitate paruuli in contemptum dei abutebatur
Abbreviated transcription (Latin):
mũ annum ag̾et ecatis. prĩ successit in
regnum: ꝑspicuũ ẽ undecim annoꝵ tunc
fuisse salomonem siue decem. qr decẽ mẽ¬
ses aconceptu usq ad partum sibi mater
annns .xui. Quo mortuo: erechias cũ incesi¬
mum quintum annũ g̾eret etatis prĩ suc¬
cessit in regͥͫ. Ex quo intllr̃. acha⁊ quoq un¬
decimo. siue decimo anno erechiam filiũ
ꝓcreasse. Et siqͥdem in hystoriis ałr hẽrẽt
septuagnita int̾p̃tes alr̃ ebreͣyca ueritas
confugͥe pot̾amus ad solita p̃sidia. et artẽ
lingue ten̾e uernacule. Nũt uͦ cum ⁊ ip̃m̃
autenticum et cet̾i interp̃ces pari auctoriͣ
consenciant nõ inscͥptura s in sensu. est
in credibiliã et tñ uera sunt. Neq .n. ualz
nͣ contra nature diñum aut potest uas
figulo dic̾e qre me ita facͥsti. aut ita. licz
quod ꝓ miraculo. signo atq portẽto sit. le¬
gem nature fac̾e nõ posse. Nũ qr nr̃a e¬

Expanded text:
rimum annum ageret aetatis, patri successit in rimum annum ageret aetatis, patri successit in regnum, perspicuum est undecim annorum fuisse Salomonem siue decem, quia decem menses a conceptu usque ad partum sibi mater as, cum uicesimum et quintum annum ageret aetatis, patri successit in regnum. ex quo intellegitur Achaz quoque undecimo siue decimo anno Ezechiam filium procreasse. Et si quidem in his historiis aliter haberent septuaginta interpretes, aliter Hebraica ueritas, confugere poteramus ad solita praesidia et arcem linguae tenere uernaculae; nunc uero, cum et ipsum authenticum et ceteri interpretes pari auctoritate consentiant, non in scriptura, sed in sensu est incredibilia et tamen uera sunt. neque enim ualet natura contra naturae dominum - aut potest uas figulo dicere: quare me ita fecisti aut ita ? -licet, quod pro miraculo, signo atque portento fit, legem naturae facere non possit. num, quia nostra ae
Abbreviated transcription (Latin):
celsis eidem sacͥficaretur deo. que post mo¬
dum excelsa ex ipĩs dauid semĩe ꝓpagatꝰ
rex erechias. cum testimomo sue mag
ne laudis eu̾tit: Sicut potui: respondi in¬
quisicõnibꝰ tuis. Sed quid de hiis rebꝰ inue¬
nisti meluis. sine in uenire potueris : gra¬
tissimum hẽbimꝰ. si nos quoq feceritis nos¬
se. Ego .n. quod et supra de me cõmemo¬
raui: mag̾ amo discere qmͣ docere.
no. nauderius. ꝑ quem mͥ dicis. tue
sanctitatis lr̃as eẽ tnͣsmissas: unam
ror quid cause fuerit. ut cum in benedicõ¬
nibꝰ et tuis et illiꝰ ꝓfe̾ndis fidelis extiterit
in reddẽda epła negligens approbetur. Neq
.ii. fallit te arbitror discipulum u̾itatis. nͥ
forte greco hoi inlatins lr̃is sermo inter
exponam tͥ cãs quare salomon. ⁊ achar mi¬
decim annoꝵ filios genuisse dicantur. Si
.n.xii. annoꝵ salomon suꝑ isrł accepit mi¬
ꝑium et qͣdragnita amns regͣuit ĩ ierłm¬

Expanded text:
celsis eidem sacrificaretur Deo: quae postmocelsis eidem sacrificaretur Deo: quae postmodum excelsa ex ipsius David semine propagatus rex Ezechias, cum testimonio magnae suae laudis evertit . 4. Sicut potui, respondi inquisitionibus tuis. Si quid de istis rebus invenisti melius, sive invenire potueris, gratissimum habebimus si nos feceris nosse. Ego enim, quod et supra de me commemoravi, magis amo discere quam docere.non nauclerus, per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unam ror, quid causae fuerit, ut, cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epistula neglegens adprobetur. neque enim te falli arbitror, discipulum ueritatis, nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter exponam tibi causas, quare Salomon et Achaz undecim annorum filios genuisse dicantur. si enim duodecimo anno Salomon super Israhel accepit imperium et quadraginta annis regnauit in Hier
Abbreviated transcription (Latin):
ih̃c ex eius semĩe fuerat in carne uent᷑us:
ꝓpter quod ꝓphĩco loqñdi mͦ appellabatur
illo rege dauid qui sauli successit possit in¬
tlłi. Nam int̾ cetera. Et ex inde inquit po¬
stulauerũt regem: et dedit illis deus saul
filiũ cis. uirum de tͥbu bemamĩ. anins q̃dra¬
gnita. Et a moto illꝙ suscitauit illis deus
tus adungit et dtͭ iꝰ deus exsemine scdm
ꝓmissionem adiuxͣ isuł saluatorem ihm̃.
alcius significauit in dño ihũ. pociũs eẽ
in tlłudũ iᵈ testimonium qui uere fecit
om̃s uolũtates prĩs dei. qmͣ ĩ illo rege dauͭ.
Qui licet scdm̃ sr̃iorem disputatõnẽ re¬
missis pccĩs. et nõ imputatis: ꝓpt̾ ip̃am
qͦ piam penitẽtiam ñ in merito d ͥ possit.
in uentꝰ scdm̃ cor dei. Tam̃ om̃s uolũtutes
dei qͦmͦ fecit. qui cum excellentissime lau¬
daretur qñ eius temꝑa et fc̃a scͥptura nar¬
rauit. notatꝰ est tñ quod ñ destruxit excel¬
sa uͥ sacͥficabat ppłus dei contrr p̃ceptũ

Expanded text:
 ex ejus semine fuerat in carne venturus, propter quod prophetico loquendi modo appellabatur illo rege David, qui Sauli successit, possit intelligi. Nam et inter caetera exinde inquit : postulaverunt regem, et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Benjamin in annis quadraginta, et amoto illo suscitavit illis Deus tus adjungit, et dicit: hujus Deus ex semine, secundum promissionem adduxit Israel Salvatorem Jesum, altius significavit in Domino Jesu potius esse illud testimonium, qui vere fecit omnes voluntates Dei Patris, quam in illo rege David: qui licet secundum superiorem disputationem, remissis peccatis et non imputatis, propter ipsam quoque piam poenitentiam, non immerito dici posinventus secundum cor Dei; tamen omnes voluntates Dei quomodo fecit? qui cum excellentissime laudaretur, quando ejus tempora, et facta, Scriptura narravit, notatus est tamen quod non destruxit excelsa, ubi sacrificabat populus Dei contra praeceptu
Abbreviated transcription (Latin):
tres naturas conat᷑ assere. Et si ita est.
cur ab arrio ꝑietibꝰ seꝑamur. Par ꝑfi¬
dia. pari iungatur. Cum bĩtitudine tua
ursinus: cũ ambrosio societur auxenciꝰ.
Absit hoc aromana fide. Sacͥlegium tm̃
religiosa populoꝵ corda nõ hauriant.Su¬
ficiat nobis dicere unam sb̃am tres per¬
sonas subsistentes. ꝑfectas. equales. coet̾¬
nas. Taceantur tres hipostasis si placet.
et una taceat᷑. Non bone susꝑicõns ẽ: cũ
in eodem sensu u̾ba dissenciunt. Sufficiat
nob̃ memorita credulitas. ⁊ut si rectum
putatis: scribite. Tres ypostasis cum int̾¬
p̃trcõmibꝰ suic deb̾e̾ nos dicere nõ negamꝰ.
Sed mͥ credite: uenenum submelle latet.
Transaigurauit se angelus sathane ĩ au¬
gelum lucis. Dene int̾p̃tantur yposta¬
sm̃. et cũ id quod ip̃i exponunt hr̃e me
dicam: ħeticus iudicor. Qui tam anxie
uum u̾bum tenens. quid sub ambiguo
sermone latitunt: si sis credunt ut int̾¬

Expanded text:
tres naturas conatur adserere. et si ita est, tres naturas conatur adserere. et si ita est, cur ab Arrio parietibus -separamur perfidia copulati? iungatur cum beatitudine tua Ursinus, cum Ambrosio societur Auxentius. absit hoc a Romana fide: sacrilegium tantum religiosa populorum corda non hauriant. sufficiat nobis dicere unam substantiam, tres personas subsistentes perfectas, aequales, coaeternas; taceantur tres hypostases, si placet, et una teneatur. non bonae suspicionis est, cum in eodem sensu uerba dissentiunt. sufficiat nobis memorata credulitas aut, si rectum putatis, scribite tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere. non negamus, sed, mihi credite, uenenum sub melle latet. transfigurauit se angelus satanae in angelum lucis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi exponunt, habere me dicam, hereticus iudicor. quid tam anxie unum uerbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? si sic credunt, ut inte
Abbreviated transcription (Latin):
latet. Clamamus. Si quis tres ypostases
ut tͥa ypostata. hoc ẽ ut tres subsistẽtes
ꝑsonas nõ confitetur a nathema sit.Et
est. et sub hac cont. None uobiscum ꝑit̾
caut̾io unionis inuriumr. Secͥmte obse
fides et similibꝰ u̾bis cum arriams confi¬
tem᷑ orthodoxi. Tota scłarium lr̃arũ sco¬
la. nͨ aᵈ hypostasin nͥ usiam nonit. Et qͥs¬
quod subsistit nõ ht̃ aliunde sed suum est.
Cetera que creata sunt. ⁊̃ si uidentur esse
nõ sunt: quia alñ nõ fuerunt. et uꝰ rur¬
sus nõ eẽ qd̾ nõ fuit. Deus solus qui et̾n
qͥtur ego sum quisum. Et rursum. Qͥ
est misit me. Erant utiq tũc au ᷝ ͥ celũ.
terra. uł maria. Et quomͦ cõmune nomẽ¬
nature eentiẽ. ꝓpͥum sibi mudicat deus
sed quia illa sola est infecta natura.⁊
in tribus ꝑsoms deitus ima subsistit que
uere est una natura: quisq tria eẽ hoc
est tres hỹpostasis d ͭ sub noĩe pietatis

Expanded text:
latet. clamamus: \'si quis tres hypostases latet. clamamus: \'si quis tres hypostases ut tria ἐνυπόστατα, hoc est ut tres subsistentes personas, non confitetur, anathema sit\' et, est et sub hac confessione uobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decernite, obfides et similibus uerbis cum Arrianis confiteamur orthodoxi. tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usian nouit. et quisquod subsistit, non habet aliunde, sed suum est —, cetera, quae creata sunt, etiamsi uidentur esse, non sunt, quia aliquando non fuerunt et potest rursus non esse, quod non fuit. deus solus, qui aeternus quitur: ego sum, qui sum, et rursum: qui est, misit me. erant utique tunc angeli, caelum, terra uel maria: et quomodo commune nomen essentiae proprium sibi uindicat deus? sed quia illa sola est infecta natura et in tribus personis deitas una subsistit, quae est uere, una natura est: quisque tria esse, hoc est tres ύποστάσεlς, dicit, sub nomine pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam scio. Quicũq extra hanc domum
agnum comederit. ꝓphanus est. Si qui in
noe archa nõ fuerit: periet regnante di¬
luiuo. Et quia facinorib meis ad eam so¬
litudinem cõmigraui que syriam iuĩcto
barbarie fide det̾minat. nͨ possum scm̃ doͥ
tot int̾iacẽtibꝰ spaciis a sanctimonia tua
semꝑ expet̾e: ideo hic collegas tuos egip¬
cios cõfessores sequor. et sub honericiis
nauibꝰ. parna nauicula delitesco. Nõ no¬
ui uitalẽ: melcium respuo. ignoro pau¬
linim. Quicũq tecum nõ colligit. spar
uandrinum micto ꝑit̾ occidente decretũ.
tum ypostaseos ab arrianoꝵ prole cũpẽsi¬
bus. nouellũ a me hom̃ie romano. nom̃
exigitur. Qui ista queso apłi prodidere:
quis nouus magister gentium paulus
h ͨ docuit. Int̾rogamꝰ quid tres ypostases
posse arbitrntur: intlłi tres ꝑsonas ib̃¬
sistentes auinit. Respondemus nos ita cͦde.
Nõ sufficit sensus: ipm nomen efflagi¬
tant. quia nescis quid uenen insillabis

Expanded text:
clesiam scio. quicumque extra hanc domum agftum comederit, profanus est. si quis in Noe arca non fuerit, periet regnante diluuio. et quia pro facinoribus meis ad eam solitudiliem conmigraui, quae Syriam iuncto barbariae fine determinat, nec possum sanctum domini tot interiacentibus spatiis a sanctimonia tua semper expetere, ideo hic collegas tuos Aegyptios confessores sequor et sub onerariis nauibus parua nauicula delitesco. non noui Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum. quicumque tecum non colligit, spargxandrinum iuncto pariter occidente decretum trium ύποστάεν ab Arrianorum prole, Campensibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigitur. qui ista, quaeso, apostoli prodidere? quis nouus magister gentium Paulus haec docuit? interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis
Abbreviated transcription (Latin):
ignem iuxta ritum gentium qͣs ĩt̾fecit
dñs inaduentu filioꝵ isrł. Ex quo ꝑspicu¬
um est: hoĩes a ꝑua etate libidim dedi¬
tos. in ĩ matura eoꝵ sobole demontrari.
patitur. Ad sũmã iᵈ d ͥ potest. quod ĩ reg¬
no dauid. salomon cũ duodecim eẽt an¬
norũ solium prĩs obtinuerit: et pꝰea qr
scͥptura relinquis incertum upeerit da¬
iud regnante iam filio aliquot amnis:qͥ
sibi et nõ salomoni imputentͦ. Mortuo
aut̃ prẽ post: filius regnaret amiis .xl.¬

Expanded text:
igne iuxta ritum gentium, quas interfecit igne iuxta ritum gentium, quas interfecit dominus in aduentu filiorum Israhel. ex quo perspicuum est homines. a parua aetate libidini deditos inmatura eorum sobole demonstrari, patitur. Ad summam illud dici potest, quod in regno Dauid Salomon, cum duodecim esset annorum, solium patris obtinuerit et postea — quia scriptura reliquit incertum — uixerit Dauid regnante iam filio aliquot annis, qui sibi et non Salomoni inputentur, mortuo autem patre post filius regnauerit annis
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝓdetur. imipleto sĩone quod diciti ͦ
slichil occultum quod nõ mamfestabẽ.
Suuq consid̾e̾mus: quod occulte scͥꝑ¬
ture salomonem et achaꝵ uoluꝑtatis
et impietatis accuset. ut̾q.n. cũ esset
de stirpe dauid recessit.a dño: et alt̾ ĩ tm̃
secutus est libidinem ut septingentas
habuerit uxores et trecentas concubinas
extrurxit idola genciũ płimarum. et fu̾it
nõ ut pͥus odidia id est amabilis dñi.sed
amator mulioꝵ. Alter miserit ad regem
assirioꝵ auxilium postulans: et intemꝑe
angustie sue aux̾it contemptũ ĩ dñma
ĩmolauerit diis dasmasci uictimas ꝑcus¬
soribus suis. et ĩ om̃ib urbibꝰ uida extͥͥ¬
xerit aras ad cͤmandũ thus. atq ad incũ¬
diam pro uocau̾it dñm dm̃ patrũ suoꝵ.
in tm̃ ut dueptis uasis domꝰ dei atq cõfra¬
ctis. clauserit ianuas templi dei. et feci̾t
d̾it baalim. et adoleu̾t incensum ĩ ual¬
le filioꝵ enuon. et lustͣu̾t filios suos ꝑ

Expanded text:
deretur inpleto sermone, quo dicitur: nihil occultum, quod non manifestetur. Simulque consideremus, quod occulte scriptura et Salomonem et Achaz uoluptatis et inpietatis accuset. uterque enim, cum esset de stirpe Dauid, recessit a domino. et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores et trecentas concubinas extruxerit idola gentium plurimarum et fuerit non ut prius Ididia, id est amabilis domini, sed amator mulierum, alter miserit ad regem Assyriorum auxilium postulans et in tempore angustiae suae auxerit contemptum in dominum, immolauerit diis Damasci uictimas, percussoribus suis, et in omnibus urbibus Iuda extruxerit aras ad cremandum thus atque ad iracundiam prouocauerit dominum deum patrum suorum in tantum, ut direptis uasis domus dei atque confractis clauserit ianuas templi dei et fecerit derit Baalim et adoleuerit incensum in ualle filiorum Ennom et lustrauerit filios suos in
Abbreviated transcription (Latin):
corͣ pͥus qmͣ corͥ regio msc̾e̾ntur. Hoc gͦ spa¬
cio fc̃a sunt illa que scͥptu sunt: donec
pharao contͥtus. et cont̾ritus marito resti¬
tuisset uxorem. Abimelech aut̃ qñ sõp¬
mo est ab eius cõmixtõne ꝓhibitus: ideo
qͥ saram stuprum nõ uitasse contendũt.
putant utiq regem ut somniaret. nõ¬
nͥ post eius concubitum dormire potins¬
se. Quasi uͦ ut omittam tempꝰ quo accu¬
rabantur ut supra dixi ad uolũtatem
regiam corpora feminarum: ñ potuit
deus pͥus ꝙ conuenirent eũ m̾g̾e in sop̃¬
num ec ãmouere ꝑ sompnum. Dicam
quid factum est in mauritana sitifẽsi.
indiam inꝓposito continẽcie constitutã¬
qmͣ cleticius qͥdã cathecuminus iuue¬
nis rapuit: ut hẽret uxorem. Añ qmͣ
cõcumb̾ent p̃ssus somno et t̾ritus sõp¬
huc de quib loquor. Ille baꝑtiratus et
ip̃o in se acto mirriculo conisus ad dm̃.¬
ad epãtum uenera ᷝ ͥ ꝓbitate ꝑuenit.

Expanded text:
corpori regio miscerentur . Hoc ergo spacorpori regio miscerentur . Hoc ergo spatio facta sunt illa quae scripta sunt, donec Pharao contritus et exterritus marito restituisset uxorem. Abimelech autem quoniam somnio est ab ejus commixtione prohibitus, ideo qui Saram stuprum non vitasse contendunt, putant utique regem, ut somniaret, nonnisi post ejus concubitum dormire potuisse. Quasi vero, ut omittam tempus quo accurabantur, ut supra dixi, ad voluptatem regiam corpora feminarum, non potuerit Deus, priusquam convenirent, eum mergere in somnum, et admonere per somnium. 3. Dicam quod factum est in Mauritania Sitifensi. Viduam in proposito continentiae constitutam Celticchius quidam catechumenus juvenis rapuit, ut haberet uxorem. Antequam concumberent, pressus somno et territus somnhuc de quibus loquor. Ille baptizatus et ipso in se facto miraculo conversus ad Dpatum venerabili probitate pervenit;
Abbreviated transcription (Latin):
tat ẽ aliquid neq qui rigat: sed qui ĩ¬
crem̃tũ dat deus. Cum itaq si deus incͤ¬
mentum nõ daret. nͥ essent apłi plau¬
tatores et rigatores. ꝙͣto magis ego uł
tu uł quilib huiꝰ temporis hoĩes qñ nob̾
uidentur ẽẽ doctores
Eptima tua ꝓposicio est qͣlit̾ satis¬
faciendumsit hiis qui dñt saram
tuprum nõ effugisse. cum dicatt abi¬
melech abeiis conuencõne sõmo esse¬
re renocatũ qͦm dicant inmissum ĩ eius
copulam pharaonem ñ initeo cũ ad hos¬
credendum scͥptura nõ cogat. Accepit .ni.¬
eã in uxorẽ: continuoq ditatꝰ est abrahã
multis egiptõrum mum̾bꝰ ꝓpt̾ illam. S
scͥptum est quod cũ ea pharao dormierit.
eiq ꝑmixtus sit. qm̃ deus multis et ma¬
gnis eũ cladibꝰ affligendo id fac̾e ñ per¬
in libro qui p̃notatur hester. ꝑ aliquot
menses ĩmo ꝑtotum annum unguẽtis¬
et fomentis aromaticis accurabantur eoꝵ¬

Expanded text:
tat. est aliquid, neque qui rigat, sed qui intat. est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. cum itaque, si deus incrementum non daret, nihil essent apostoli plantatores et rigatores, quanto magis ego uel tu uel quilibet huius temporis homines. quando nobis uidemur esse doctoreeptima tua propositio est, « Qualiter satisfaciendum sit eis qui dicunt Saram stuprum non effugisse, cum dicant Abimelech ab ejus conventione somnio esse revocatum , et immissum in ejus copulam Pharaonem ? » 2. Qeffugisse, cum dicant Abimelech ab ejus conventione somnio esse revocatum , et immissum in ejus copulam Pharaonem ? » 2. Quscriptum est, quod cum ea Pharao dormierit, eique permixtus sit; quoniam Deus eum multis magnisque cladibus affligendo id facere non perin libro qui praenotatur Esther, per aliquot menses, imo per totum annum, unguentis, pigmentis, aromatibus accurabantur e
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e ⁊̃ si nõ peccasset adam fuisse uł corͤ
duntur nõ eẽ morituri. sed exhac mor¬
talitate ad inmortalitatẽ sñ morte me¬
dia tnͣsituri. inquisicõ diligencior adhi¬
benda est. Et siquid hinc absolutum. ac
diffinitum disputacõne rõnabili. atq ꝑ¬
fecta. uł audisti. uł legisti. uł ⁊̃ ip̃e h cogi¬
tare potiusti. siue ad huc audire. aut le¬
gere. aut excogiture potueris: peto mͥ m
tere ñ gͣueris. Ego .n. ꝙ confitendum ẽ
caritati tue. plus amo dic̾e quͣi docere.
Nã hoc admonem᷑. ⁊̃ dicente apło iacobo.
Sit aũt omis hõ uelox ad audiendum:
tardꝰ aut ad loq̃ndũ. ut gͦ discamus:in¬
uitare nos debet suauitas ueritatis:
btaut̃ doceamus: cog̾e necessitus carita¬
tis. ubi pocuis optundum est: ut tnͣseat
ista ncc̃itas qua hoĩem docet aͥd hõ. ⁊ simꝰ
om̃it docibiles deo qmͣuis hoc simꝰ. cũ ea qͤ
ad ueram pietatem ꝑtinent discimus
⁊̃ añ illa docere ur̃ hõ. Quia neq qui plã¬

Expanded text:
etiamsi non peccasset Adam, fuisse uel corpore duntur non esse morituri sed ex hac mortalitate ad inmortalitatem sine media morte transituri, inquisitio diligentior adhibenda est et, si quid hinc absolutum ac definitum disputatione rationabili atque perfecta uel audisti uel legisti uel etiam ipse excogitare potuisti siue adhuc audire aut legere aut excogitare potueris. peto mihi mittere non graueris. ego enim, quod confitendum est caritati tuae, plus amo discere quam docere. nam haec admonemur etiam dicente apostolo Iacobo: Sit autem omnis homo uelox ad audiendum, tardus ad loquendum. ut ergo discamus, inuitare nos debet suauitas ueritatis: ut autem doceamus, cogere necessitas caritatis. ubi potius optandum est, ut transeat ista necessitas. qua hominem docet aliquid homo, ut simus omnes dociles deo. quamuis hoc simus. cum ea, quae ad ueram pietatem pertinent, discimus. etiam quando illa docere uidetur homo. quia neque qui plan
Abbreviated transcription (Latin):
questionis. sed ꝑse ipõs ñ ꝓpt̾ istos. slam
et si nõ sunt ⁊̃ ip̃i morituri: quid istos ad¬
iuuet onĩmo nõ uideo. tum talia de hiis
dͥ possint. qualia de illis dicta sunt duobꝰ
enoch scilicet ⁊ helia. Sed re uera ꝙ ad
u̾ba beati apostoli ꝑtinet.ur̃ asserere qͦs¬
dam infine scli ad ueniente dño. cũ fu¬
tura est resurrectio mortuoꝵ. nõ eẽ mo¬
rituros. sed uiuos reꝑpiendos. et ĩ illam
sicut dͭ innubibꝰ. N aͥd aliud mͥ iusum ẽ.
quociens de hiis u̾bis nolui cogiture. Sed
uellem hinc pociꝰ audire doctiores. ne ilł
t̃ qͥ putant aliquos morte nõ p̾cecente
iniuficatos ad uitam ꝑpetuam tnͣsituros:
dic̾e inueniat᷑ apłlis. Stulte. tu quod semi¬
quod ĩplerisq codicibꝰ legitur. omĩs resur¬
gemꝰ. Unde fieri pot̾it nͥ om̃c moriamur.
resurrectio quippe. nͥ mors p̃cesserit. nlła
esti Et quod nõ nlłi codices hũt om̃e dor¬

Expanded text:
quaestionis, sed per se ipsos, non propter istos: nam quaestionis, sed per se ipsos, non propter istos: nam et si non sunt etiam ipsi morituri, quid istos adjuvent omnino non video, cum talia de his dici possint, qualia de illis dicta sunt duobus, Enoch scilicet et Elia. Sed revera, quantum ad verba beati Apostoli pertinet, videtur asserere quosdam in fine saeculi adveniente Domino, cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos repertos, in illam icit, in nubibus; nec aliquid aliud mihi uisum est, quotiens de his uerbis uolui cogitare. Sed uellem hinc potius audire doctiores, ne illis etiam. qui putant aliquos morte non praecedente uiuificatos ad uitam perpetuam transituros, dicere inueniatur apostolus: Stulte, tu quod semiquod in plerisque codicibus legitur, Omnes resurgemus , unde fieri poterit, nisi omnes moriamur? Resurrectio quippe, nisi mors praecesserit, nulla est. Et quod nonnulli codices habent, Omnes dor
Abbreviated transcription (Latin):
Ertia tua questio est ut ͫ statim ĩ ad¬
uentu dm̃ credendum sit futurum
Incuiꝰ diebꝰ aduentꝰ. qm̃ legimꝰ inquis. quod
sic semꝑ cũ dño futuri sunt. nosse de sid̾io
ut᷑ mox iudiciũ comitetur. Ad aduentũ.
et hii. qͥ rapient᷑ in nubes an soluantur in
mortem. nͥ forte adinuicem mortis. ip̃am
ĩminitacõnem debeamꝰ accipere. Huic in¬
terrogatõm tue. qua queris. utͫ inaduẽtu
dñi mox credendum sit futurũ eẽ iudiciũ.
puto quod sufficiat fides simboli qua con
sit cã ueniendi. quid aliud acturus est.
mox ut ueni̾t. nͥ ꝓpt̾ quod uemiet. De ill̾
autem qui rupient᷑ in nubibꝰ inquadam
epła qmͣ scͥpsi ad filiũ meum noĩe m̾cato¬
torem. ꝓculdubio notissiinũ uob̃. cũ me
cato eẽ tͥbutam. qͣtinꝰ disputauerim in
mortuoꝵ. et nos iuuentes qui reliqui
sumus simul cum illis rapiem᷑ innubi¬
bus obuiam xp̃o inaera. et ita semper
cũ dño erimus. afferũt quidem aliquid

Expanded text:
ertia tua quaestio est, « Utrum statim in adventu Domini credendum sit futurum In cujus diebus adventus, quoniam legimus, inquis, quodsic semper cum Domino futuri sunt; nosse desidero, utrum mox judicium comitetur adventum; et ii qui rapientur in nubes, an solvantur in mortem: nisi forte ad vicem mortis ipsam immutationem debeamus accipere. » 2. Huic interrogationi tuae, qua quaeris utrum in adventu Domini mox credendum sit futurum esse judicium, puto quod sufficiat fides Symboli, qua consit ei causa veniendi, quid aliud acturus est mox ut venerit, nisi propter quod veniet? De illis autem qui rapientur in nubibus, in quadam epistola quam scripsi ad filium meum nomine Mercatorem, procul dubio notissimum vobis, cum me cato esse retributam, quatenus disputaverim, inmi; deinde nos viventes, qui reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus, obviam Christo in aera, et ita semper cum Domino erimus; afferunt quidem aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nam uellem nũc uestro ĩt̾eẽ
conuentui. et admirandũ
consorcium licet isti oculi ñ m̾eantur aspi¬
cere. cotacum exultacõne complecti spec¬
tarem descim om̃i amemoremtiuitnte ni¬
derentq desolata ab accolis lota qiͣ ad qd̾dã
ꝑidisi instar scõꝵcetibꝰ obsideri. berũ quiã
sorcio beatoꝵ inserat᷑ obsessum onñi crum¬
ne caput. id cͥco obsecro qr uos impecrare
quod mens niea om̃i ad id studiũ cupidita¬
te raptatur. Nũt ur̃m est ut uolutatẽ
sequatur effectꝰ: meũ est utiq ut uelim
Ego ita sum quasi acuncto grege. morbida
ab errans ouis: quin inmo ꝙͣ bonus pastor¬
si ad sua stabula humeris repositam repor¬
tauerit lababuntur gressus. et in ip̃o cona
me luxurie blaudimenta depellere. Et q
paululum nõ tam desim auiciis. qmͣ cepi
uelle desinere nũc me nouis dialꝰ retibꝰ li¬
undiq cͥcuudat et undiq pontum. nunc
ĩ medio constitutus elem̃to. n ͨ regredi uolo.

Expanded text:
am uellem nunc uestro interesse conuentui, et admirandum consortium, licet isti oculi non mereantur, aspicere, tota cum exultatione complecti! Spectarem desertum omni amoenius ciuitate, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar sanctorum coetibus obsideri! Verum quia sortio beatorum insereretur obsessum omni crimine caput: idcirco obsecro quia vos impetrare quod mens mea omni ad id studium cupiditate rapiatur. Nunc vestrum est, ut voluntatem sequatur effectus. Meum est, ut velim, Ego ita sum, quasi a cuncto grege morbida aberrans ovis. Quod nisi me bonus Pastor ad sua stabula humeris impositum reportarit , lababunt gressus, et in ipso conamme luxuriae blandimenta depellere. Et quia paululum non tam desivi a vitiis, quam coepi velle desinere, nuundique circumdat et undique pontum. Nunc in medio constitutus elemento nec regredi uolo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recte c̾nentibus. Neq .n. abħam flagi¬
tio consensit tixoris. euisq uendidit ad ul¬
terium. sed sicut illa famulam suam
ordine naturali. uͥ eius potestas erat. ii¬
bens pocuis obedientiqmͣ cedens concupis¬
centi: sic ⁊ ip̃e cõiugem castum et casto
corde sibi coh̾entem de cuiꝰ aĩo uͥ pudicitie
u̾tꝰ hĩtat nlło mͦ dubitubat: taicuit uxo¬
rem: d ͭ sororem: ne se ocoiso ab alienige¬
nis atq impiis captiua possid̾e̾tur. Cert
de dõ suo. qd̾ nichil meã turpe ac flagicõ¬
sum pati sineret: nͨ eum fides. ac spes fe¬
fellit. Namq pharao tͥritus monstris. mlł¬
tisq ꝓpt̾ eam malis afflictus. il eius eẽ
uxorem duuinitus didicit: illesam cum
honore restituit. Abimelechautẽ sõp¬
mo conmonitꝰ et edoctus similit̾ fecit.¬

Expanded text:
n recte cernentibus. Neque enim Abraham flagitio consensit uxoris, ejusque vendidit adulterium: sed sicut illa famulam suam ordine naturali, ubi ejus potestas erat jubens potius obedienti, quam cedens concupiscenti; sic et ipse conjugem castam, et casto corde sibi cohaerentem, de cujus animo, ubi pudicitiae virtus habitat, nullo modo dubitabat, tacuit uxorem, dixit sororem, ne se occiso ab alienigenis atque impiis captiva possideretur; certus de Deo suo quod nihil eam turpe ac flagitiosum perpeti sineret. Nec eum fides ac spes fefellit. Namque Pharao territus monstris, multisque propter eam malis afflictus, ubi ejus esse uxorem divinitus didicit, illaesam cum honore restituit: Abimelech autem somnio commonitus et edoctus, similiter fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. ex quo carnem xp̃c assumpsit. nec
sine exemplo. rõnem huiꝰ in xp̃o noĩs reddi¬
dimus. Inuenimꝰ quippe aꝑtissime xͫ ih̃m
seruũ meũ dauid. et ip̃e ꝑascet ea. et ip̃e
erit eis in pastorem. ego aut̃ dñs ero eis in
deum. et seruus dauid pͥnceps in medio eoꝵ:
ego dũs locutus sum. Et alio loco. Et rex ĩ¬
quit umus erit om̃ibꝰ imperans: et ñ erũt
ultͣ due gentes. nͨ diuident᷑ ampliuis induo
regna. neq poluent᷑ ultra imdolis suis et
ab hominacõibꝰ suis et incunctis iniqͥtatibꝰ
suis et saluos eos faciam de uinu̾sis sedibus
suis ĩ quibꝰ peccauerunt: et mundabo eos. et
dauid rex suꝑ eos. et pastor erit om̃ium eoꝵ.¬
Osee quoq ꝓpha cum p̃nũciaret tempus

Expanded text:
David, ex quo carnem Christus assumpsit. Nec sine exemplo rationem hujus in Christo nominis reddimus. Invenimus quippe apertissime Jesumservum meum David; et ipse pascet ea, et ipse erit his in pastorem: ego autem Dominus ero eis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum; ego Dominus locutus sum. Et alio loco: Et rex, inquit, unus erit omnibus imperans, et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna, neque polluentur ultra in idolis suis et asuis. Et salvos eos faciam de universis sedibus suis, in quibus peccaverunt, et mundabo eos: et David rex super eos, et pastor erit omnium eoOsee quoque propheta cum pronuntiaret tempus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ talia et tanta. hõ ip̃ẽ cõmiserit. Quod
quidẽ de se ip̃o dd̾ qͥ repbato saule et extĩc¬
penitenciam ut eẽt ineoꝵ numero. deqͥbꝰ
gͦ p̃sciret eũ deus pecca ͫ et pcc̃a sua pia hu¬
cui nõ erat ĩ puta peccatũ. tam multa boͣ
facienti. et cum tanta pietate iuuenti.
et ip̃a pietate ꝓ pcc̃is suis sacͥficium cõt̾ci
ctũ est: inueni dauid scdm̃ cor meũ: qͥaͥ
lic sodm̃ cor dei ñ eẽt quod ille peccauit
fuit: quod illi deus nõ imputauit. hoc it aq
ablato id ẽ ñ imputato ꝙͥ remĩsit. nͥ unde ue¬
rissime dr̃et᷑. in uem dauid scdm̃ cor meũ.

Expanded text:
cum talia, et tanta homo ipse commiserit. Quod quidem si de ipso David, qui reprobato Saule, et exstincpoenitentiam, ut esset in eorum numero, de quibus rgo praesciret eum Deus peccaturum, et peccata sua pia hucui non erat imputaturus peccatum, tam multa bona facienti, et cum tanta pietate viventi, et in ipsa pietate pro peccatis suis sacrificium contriti ctum est, Inveni David secundum cor meum. Quia licet secundum cor Dei non esset, quod ille peccavit; fuit, quod illi Deus non imputavit. Hoc itaque ablato, id est non imputato, quid remansit, nisi unde verissime diceretur, Inveni Da
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dubitas quod regnantibꝰ filiis pr̃ibus¬
q uiuentibꝰ. nõ filiis tempus regieoꝵ.
s pentib impntetur lege ip̃m regum
uolumen. et inuenies quod orias. siue¬
ararias rex iuda. postiimͣ lepra ꝑcussus
ẽ. hĩtarit indomo seꝑata et filus euis io¬
nathan imꝑium rexerit. iudicau̾it q
ppłm terre usq ad diem mortis pris sui
solus ip̃e regnauerit. quod de salomone
intelleximus: et de achar similr̃ intelli¬
fuerit. Audiui qͦndam hẽbreum hꝰcemõi
narrare fabulam iuxͣ ꝓphĩam ysaie qmͣ
listea omnis tu: qm̃ cõminata est uͥga ꝑ¬
cussoris tui. De radice .n. colub̾ egrediet᷑
regulus: et sem̃ eius ab sorbens uolucrẽ.
hoc est de acha constituet᷑ rex erechias.
Ex quo intelligi uoluit: ñ statim post pa¬
tris mortem. filiũ in imꝑium subrogatũ:
tis. aut c̾te p̃mentibꝰ malis. ut hinc inde
cõsurgentibus bellis regnum enis fuisse
dilatum. In rebus obscuris diu̾sas poĩmus
opinacõnese ut nõtam scͥbere qmͣ loquitͥ¬

Expanded text:
autem dubitas, quod regnantibus filiis patribusque uiuentibus non filiis tempus regni eorum, sed parentibus inputetur, lege ipsum Regnorum uolumen et inuenies, quod Ozias, rex Iuda, postquam lepra percussus est, habitarit in domo separata et filius eiu» Ioatham imperium rexerit iudicaueritque populum terrae usque ad diem mortis patris susolus ipse regnauerit. quod de Salomone intelleximus, et de Achaz similiter intellefuerit. audiui quendam Hebraeum huiusce modi narrare fabulam iuxta prophetiam Isaiae, quam listaea omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris. tui. de radice enim colubri eg.redietur regulus et semen eius absorbens uolucrem, hoc est: de Achaz constituitur rex Ezechias. ex quo intellegi uoluit, non statim post patris mortem filium imperio subrogatum, nis aut certe prementibus malis et hinc inde consurgentibus bellis regnum eius fuisse dilatum. In rebus obscuris diuersas ponimus opiniones, ut non tam scribere quam loqui
Abbreviated transcription (Latin):
telligamus iuiuos iustos mortuos aut̃
iniustos: ꝙͣuis iudicandi sunt iusti et
in iuisti. s uiuos quos ñdum exisse. mor¬
tuos aut̃ quos iam exisse de corbꝰ aduen¬
tus eius inueniet: que si itu esse consti¬
terite illa u̾ba excutienda erunt. qͦmͦ s̾
accipiamꝰ. tu ꝙ seminas nõ uiutficatur
dorimemus: ut nõ adu̾sentur huic sẽ¬
tencie. qua quidelm credantur etiam cum
Sed utͣlb hoꝵ ueracior et ꝑspicatior in¬
tellectus inueniat quid ad cam ꝑtineb
istoꝵ. siue om̃s debita morte plectantur.
sine quibꝰ ab hac cõdicõne partat᷑. ꝑpende
obsecro. Cum tñ constet mortem ñ solũ
aĩe uerũ ⁊̃ corꝑis secuturam nõ fuisse si
peccatum nõ p̃cessisset. et gr̃e mirabilio¬
re iurtute iustos a morte ad et̾nam beati¬

Expanded text:
tellegamus uiuos iustos, mortuos autem tellegamus uiuos iustos, mortuos autem iniustos, quamuis iudicandi sint iusti et iniusti, sed uiuos. quos nondum exisse. mortuos autem, quos iam exisse de corporibus aduentus eius inueniet. quae si ita esse constiterit, illa uerba excutienda erunt, quo modo sic accipiemus \'tu quod seminas, non uiuificaturdormiemus,\' ut non aduersentur huic sententiae, qua quidam creduntur etiam cum Sed utrumlibet horum ueracior ac perspicacior intellectus inueniatur, quid ad causam pertinet istorum. siue omnes debita morte plectantur siue aliquibus ab hac condicione parcatur, cum tamen constet mortem non solum animae uerum etiam corporis secuturam non fuisse, si peccatum non praecessisset, et gratiae mirabiliore uirtute iustos a morte ad aeternam beati
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent pͥmi. deinde nos uiuentes qui
reliqui sumꝰ. simul cũ illis rapiemur in
nubibus obuiam in aera et ita semꝑcũ
dño erimus: nellem sicut dixi de illis u̾b
audire doctiores. et si mͥ potuerint hͨ ita
exponi ut ineis possit intelligi om̃ĩs ho¬
mines qui uiuũt. uł post nos uicturi st̃
eẽ morituds corrig̾em ꝙ hinc aliqñ ali¬
ter sensi. Neq .n. debemus in dociles oẽ
doctoribꝰ. Et c̾te melius homo corrigitur pͣ¬
uus. qmͣ frangitur durus. Cum hiis que
scͥbimus. ita nr̃a uł alioꝵ ex̾citatur et
eruditur infiruitas. ut tñ ineis nlła
ueludͭ cimonica constituatur auctori¬
gi uolu claruerit quod uidentur u̾ba
ip̃a clamare. id est quod futuri sint in
fine seculi et aduentu dñi. qui nõ expo¬
lientur corͤ. sed super induant᷑ imorta
ut ab sorbeatur mortaleanta. huic sẽ¬
tencie ꝓculdubiõ cõueniet. quom regła
fidei confitemur uenturũ dñm et iudi¬
caturum iuuos et mortuos. ut ñ hic in¬

Expanded text:
 qui reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera; et ita semper cum Domino erimus ; vellem, sicut dixi, de his verbis audire doctiores: et si mihi potuerint haec ita exponi, ut in eis possit intelligi omnes homines, qui uiuunt uel post nos uicturi sunt, esse morituros. corrigere, quod hinc aliquando aliter sensi. neque enim ddoctores: et certe melius homo corrigitur parvus, quam frangitur durus; cum iis quae scripsimus, ita nostra vel aliorum exerceatur et erudiatur infirmitas, ut tamen in eis nulla velut canonica constituatur auctorigi uoluisse claruerit. quod uidentur uerba ipsa clamare, id est quod futuri sint in fine saeculi et in aduentu domini, qui non expolientur corpore, sed superinduantur inmortalitate, ut absorbeatur mortale a uita. huic sententiae procul dubio conueniet, quod in regula fidei confitemur uenturum dominum iudicaturum uiuos et mortuos. ut non hic in
Abbreviated transcription (Latin):
matͥimonii sui in famissimũ nundina
uersic temꝑib saram coniugem su¬
cherrima inconcubitum asserit uen¬
ditasse: ñ ore ueridico aturpitudine
sepat honestatem: s ore maledico. tõ¬
tum u̾tit intͥmen. Hoc .n. abrahe fcm̃.
lenocuno simile ur̃. s nõ ualentibꝰ exilliꝰ¬

Expanded text:
matrimonii sui infamosissimum nundinatversis temporibus Saram conjugem, sucherrima, ad concubitum asserit venditasse, non ore veridico a turpitudine separat honestatem, sed ore maledico totum vertit in crimen: hoc enim Abrahae factum lenocinio simile videtur, sed non valentibus ex illi