comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate ursa mulierteneret᷑. ali¬
ud ꝯugiũ cũ restituta fontanũ comi¬
sisse conuigiũ cognouimus. Sed fa¬
uore dm̃ reu̾sa ursa nos adiit.⁊ nullo
diffutente uxoremse ẽẽ memorati
ꝑdocuit. quadere dñe filii km̃e. me¬
nec diuortio electa nullo pacto ẽẽ

Expanded text:
tivitate Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fontanum commisisse cognovimus. Sed favore Domini reversa Ursa nos adiit, et nullo diffitente uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, domine fili menec divortio ejecta, nullo pacto posse esse
Abbreviated transcription (Latin):
Rchiep̃s nichil de ep̃orũ causis. aut
aliis cõmunib causis. iusta statura
apłoꝵ absq cunctorũ illorũ agat ꝯsilio.
nec illi nisiquantũ ad suas ꝑtin cansas¬
gaudet concordia altissimus. ⁊ głat᷑
ad ꝓͥam suã ꝑtinent parrochiã agere.
aut eos grauare uoluit. ab om̃ib dis¬
tĩcte corrigatur. ne tabade inceps p̃su¬
mere audeat. Siuõ incorrigibilis eͥsq
inobetdiens apparui̾t. ad hanc apłicã
sedem cui om̃n ep̃oꝵ iudicia referri¬

Expanded text:
il de episcoporum causis aut de aliis communibus juxta statuta apostolorum absque cunctorum illorum agat consilio, nec illi, nisi quantum ad suas parochiasgaudet concordia Altissimus, et gloriad suam propriam pertinent parochiam, agere, aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia termi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua excusatione. uł argumento di¬
uisero. ꝑuiri reatũ incurrens. et̃ne pe¬
ne obligatus inueniar. ⁊ cũ auctore sci¬
matis habeã infuturo scło portionem.
Hanic autẽ confessionis. pmissionisq
met. cartulã. N. notariomeo cũ con¬
quime in hac unitate obligantes se ĩ
supͣ scͥptis om̃ib ꝓna similit̃ uolunta¬
te secuti. atꝙ pͥis manib sub scriptiñ
sunt. senbendam dictauĩ.⁊ꝓͥa manu
subscribens tibi tradidi. Acta in loco. N.
die illo. ⁊ consulib suprascͥptis. Sub¬
confessiom. ꝓmissioni ꝙ mȩe p̃stitod̾
ꝯseruandis suprascͥptis om̃ib sacram̃to

Expanded text:
aliqua excusatione vel argumento diviserimus, periurii reatum incurrentes, eterne pene obligati inveniamur et cum auctore scismatis habeamus in futuro seculo poHanc autem confessionis promissionisque meae chartulam notario meo, cum conqui, me in hac unitate obligantes, in suprascriptis omnibus prona simul voluntate secuti atque propriis manibus subscripturi sunt, scribendam dictavi, et propria manu subscribens tibi tradidi. Acta in loco illo, die et consulibus suprascriptis. Subconfessioni promissionique meae praestito de conservandis suprascriptis omnibus sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
dis oculus nube erroris obeductuᷤ
suꝑne illustrationis lumine fit sere¬
nus. magna cautela iutendũẽ. ne
latent̃ auctorscismatis irruat. ⁊ab
unitatis radice eos quiad eam reu̾si
fuerant. telo itm erroris abscidat.
bar diutina mecũ delibatione ꝑ¬
tractans. ꝓna ⁊ spontanea uolunta¬
te adunitatem sedis apłice diuina
gr̃a duce reu̾sus sũ. ne ñ puram̃te.
s simulate renͣsus existimer. sponde¬
osubordinis meicasu. ⁊ anathema¬
onib. uł quocũq alio modo ascis ma
reptussũ. reuersurũ. s sẽꝑ me inuni¬

Expanded text:
dis oculus nube erroris obductus supernae illustrationis lumine fit serenus, magna cautela nitendum est, ne latenter auctor schismatis irruat, et ab unitatis radice eos, qui ad eam reversi fuerant, telo iterum erroris abscindat.bar, diutina mecum cogitatione pertractans, prona et spontanea voluntate ad unitatem sedis apostolicae divina gratia duce reversus sum; ne non pura mente sed simulate reversus existimer, spondeo sub ordinis mei casu et anathemaonibus, vel quocumque alio modo, ad schisma reptus sum, reversurum, sed semper me in uni
Abbreviated transcription (Latin):
uminoso abbate referente. plĩ¬
mis inmonast̾is multa ap̃sulib
p̃iudicra atꝙ grauamini monacho
ꝑtulisse cognouimus. Oportet ergo
ut tuȩ fr̾nitatis. ꝓuisiode futura
quiete eorũ salubri disponat ordi¬
ratione. quatinus conũsantes in ilł.
incłi ẜuitio gr̃a illis suffragante.
mente liba ꝑseuerent. Missas qͦq
publicas incenobio fi̾ om̃u mõ pro
hibemus. ne in diẜuorũ recessibus
⁊ eorũ receptaculis. ulla ppłaris p̃bę¬
ał occasio conuentus quia ñ exped̃
animab eoꝵ. nec audeat iliep̃s
cathetdrã collocare. uł qualib po¬
testatem exercere imꝑandi.nec a¬
liquã ordinãtionẽ quãuis leuis¬
simã faciendi. nisi ab albate fui̾t
ragatus. quatenis monacbi sẽꝑma
neant mabbatum suoꝵ potestate.
ut remotis uexationib. acunctis
grauaminib diuinũ opus cum
sũma deuotione animiꝑficiant.

Expanded text:
ente plurimis in monasteriis multa a praesulibus praejudicia atque gravamina monachos pertulisse cognovimus. Oportet ergo, ut tuae fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio, gratia ipsius suffragante, mente libera perseverent. Missas quoque phibemus, ne in Dei servorum recessibus, et eorum receptaculis, ulla popularis praebeatur occasio conventus, quia non expedit animabus eorum. Nec audeat ibi episcopus cathedram collocare, vel quamlibet potestatem exercere imperandi, nec aliquam ordinationem, quamvis levissimam, faciendi, nisi ab abbate fuerit rogatus, quatenus monachi semper maneant in abbatum suorum potestate, ut, remotis vexationibus ac cunctis gravaminibus, divinum opus cum summa animi devotione perficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾ius eccłiȩ parrochi¬
anũ nullus uidicare p̃sumat ł excoñcare.¬
ullus altͣius terminos usurpet. nec
alterius parrochianũ uidicare. uł or¬
dirare. aut excõicare presumat. Qa
talis iudicatio. uł ordinatio. aut excõiea¬
tio. uł dãpnatio. nec rãta erit. neciures
ullas habebit. qm̃ nullus altͣius uidicis
nusi su sentũtia tenebit᷑ aut dãpnabit᷑.
Unde dñs in eugłio loquit̃ dicens. Ne
trans grediaris terminos antiquos qͦs
posuerunt patrestui Idem. In alt̾ius

Expanded text:
Alterius ecclesiae parochianum nullus judicare praesumat. Nullus alterius terminos usurpet, nec alterius parochianum judicare, vel ordinare aut excommunicare praesumat, quia talis judicatio, vel ordinatio, aut excommunicatio vel damnatio nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebitur aut damnabitur. Unde et Dominus loquitur, dicens: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui.  Unde Urbanus
Abbreviated transcription (Latin):
Iurȩ sit om̃ib ep̃is excõicatorũ omĩo
noĩa. tam uicinis ep̃is. quã suis parro¬
chianis parit̃ indicare. eaq incelebꝰ
loco poĩta. preforib ecłie cunctis con¬
uenientib inculcare. quatinus inutra¬
ꝙ diligentia. ⁊ excõicatis ubiꝙ eccłasᷤ¬
ticus aditus excludatur. ⁊ excusatioĩs
causa om̃ib auferãtur. ¶Uerũ¬
enĩpenam duplicit̃ subimus. ⁊ dumte¬
atum incurrimus. ⁊ dũsentñtia nota¬
mur. Vnde ieronimuᷤ in libro uidicũ.

Expanded text:
urae sit omnibus episcopis excommunicatorum omnino nomina tam vicinis episcopis quam suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae cunctis convenientibus inculcare, quatenus in utraque diligentia excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus excludatur, excommunicationis causa omnibus auferatur. Quicuenim poenam dupliciter subimus, et dum reatum incurrimus, et dum sententia notamur. Unde Hieronymus in lib. Jud.
Abbreviated transcription (Latin):
nulli dubim ẽ. quin ꝓpeecatis
eorũ denisententia ex cõicationis
parit̃ ferm ualeant. histtares põ¬
detur. Propeccatis parentum par¬
uulos corꝑaliter flagellari. ex ũbiᷤᷤ
euangłn apparet. ubi discipuli de
Rabbi quis peccauit bic. aut pa¬
rentes eius. ut caecus nasceretur s In
quib ⁊̃ illud completur. Qd dñsait
ad moysen. Egosum s elotes uisitans
peccaita ꝑatrũ infilios. int̃tiam ⁊ qͣr¬

Expanded text:
 dubium est, quin pro peccatis eorumdem sententia excommunicationis pariter feriri valeant. § 4. His ita respondetur: Pro peccatis parentum parvulos corporaliter flagellari, ex verbis evangelii apparet, ubi discipuli de Rabbi, quis peccavit, hic, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur? In quibus etiam illud completur, quod Dominus ait ad Moysen: Ego sum Deus zelotes, visitans peccata patrum in filios usque in tertiam et quar
Abbreviated transcription (Latin):
uł coram uidice accusatus.⁊ com¬
uictus. uł in uire ipse desefuerit
confessus. q̃d nec sentñtia ẽ feri¬
endiis. nec ab eius cõmumone. ẽ.
abstinendum. Nong. ꝓalicuuis

Expanded text:
vel coram judice accusatus et convictus, vel in jure ipse de se fuerit confessus, quod nec sententia est feriendus, nec ab ejus communione abstinendum. Non ergo pro alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que ceciliano ob iectasunt. ⁊ no¬
bis aliquando possent monstrari.
ipsum mortuum anathematigaremꝰ
Itẽ dicis licere micbi ⁊̃ de mortius
uidicare. quia iudiciũ nontantũ de
Rabbulans sc̃e memorie ep̃s factus
edissene ciuitatis. qui insac̃dotibus
resplenduit. theodorũ mopsotenũ.
post mortẽineccła anathematigaũ.¬
Item romanoꝵ ⁊ eccła añt paucos
tiçauit. cum nec infide peccasset.¬
rome.⁊ maxime qui indignitatib
existunt. qui ÷̃ eidem dioscoro cõi¬
catores ꝑmanserunt. usꝙ ad euiꝰ mor
etiã origenem inueniet post mortẽ
sissimus pp̃ antiquioris rome. Itẽ

Expanded text:
sunt quae Ceciliano objecta sunt, et nosunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: « Dicis licere mihi etiam de mortuis judicare, quia judicium non tantum de Rambula sanctae memoriae episcopus factus Edissenae civitatis, qui in sacerdotibus resplenduit, Theodorum Mosothenum etiam post mortem in Ecclesia anathematizaiam Romanorum Ecclesia ante paucos xcommunicavit, cum nec in fide peccasset,Romae, et maxime qui in dignitatibus existunt, qui etiam eidem Dioscoro communicatores permanserunt usque ad ejus mortetiam Origenem inveniet post mortem sissimus Papa antiquioris Romae. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uocauerunt post mortem. ⁊ in sacͥs
ipticis scͥpserunt. q̃d factum est
in ioħe.⁊ inflauiano religiose
me morie epis constantino polita¬
Si forte istilibri ita designant tra¬
ditoremsuum sicut dñs designaũ
uidam. legant in eis nõiatim. ⁊ exp̃s¬
se. uł cerilianũ. uł eius ordinatoteᷤᷤ
eorũ dem librorũ fuisse traditores.
eis iudicer traclidisse. Que modo
recitita sunt. aũg sc̃ẽ me moriȩ
ineccła. Impium eñi dogma iam
inculpatum ⁊ condẽpnatum. ⁊ eos
quitali dogmati obnoxi sunt. an¬
anathematicari uoluit eccłiȩ tra¬
conuinceret᷑ cecilumis debisque
inferuntur ei. ⁊̃ post mortem eiꝰ¬
illum anathematiço. Itẽ multi ep̃i
congregati. ⁊ quedam de diuersis
causis ad eccłasticũ statum ꝑtinen¬
tibus disponentes. de ep̃is statue¬
runt defunctis. quisuas facułtates
recte sapuerint. licet non cõdẽpnati
fuissent. ad hucuiuentes : tamende¬
monstrato peccato: ⁊̃ isti post mortẽ
a nathemati subiciantur. Itẽ siuera

Expanded text:
sacris διπτύχοις scripserunt: quod factum est in Joanne et in Flaviano religiosae memoriae episcopis ConstantinopolitaSi forte isti libri ita designant traditorem suum, sicut designavit Dominus Judam , legant in eis nominatim et expresse vel Caecilianum vel ejus ordinatores eorumdem librorum fuisse traditores, eis judicer tradidisse. » Item. Quae modo recitata sunt a Gelasio sanctae memoriae, in Ecclesia. Impium enim dogma jam culpatum est et condemnatum, et eos qui tali dogmati obnoxii sunt anathematizari vult Ecclesiae traconvinceretur Cecilianus de his quae inferuntur ei, etiam post mortem illum anathematizo. » Item: « Multi episcopi congregati sunt. Et quaedam de diversis causis ad ecclesiasticum statum pertinentibus disponentes de ipsis statuerunt defunctis qui facultates recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccato isti et post mortem anathemati subjiciantur. Item: « Et si vera
Abbreviated transcription (Latin):
tes comiserint. ex quofilius ꝑ sona¬
lit̃ ab eis seꝑatus fuãt. ei non inpu¬
tant᷑ ad penã. Vnde peccato ade
idõ om̃s posteri teneri clicuntur.
quia nondum aliquis ex illo mat̾ia¬
liter fuerat. ꝓseminatus. Quia uõ
apud dm̃ nonsentñtia sacerdotuo
s uita eorũ querit̃. Patet quod ñẽ
notandus sentñtia. quẽ peccatima¬
cula noninquinat. Hinc ⁊̃ paulus
corinthus scribensait. Si quis fr̃
noĩatur forincator. aut auarus.
aut ydolus seruiens. cumeius modi
nec cibum sumere debetis. ex ꝗb

Expanded text:
ex quo filius personaliter ab eis separatus fuerit, ei non imputantur ad poenam. Unde peccato Adae ideo omnes posteri teneri dicuntur, quia nondum aliquis ex illo materialiter fuerat proseminatus. Quia vero apud Deum non sententia sacerdotum, sed vita eorum quaeritur, patet, quod non est notandus sententia quem peccati macula non inficit. Hinc Paulus Corinthiis scribens ait: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, cum hujusmodi nec cibum sumere debet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccato alicuius tota familia excõ¬
municandasit. multorũ exemplis
probatur. Pro peccatonãq sodomi¬
tarum. paruuli eorũ. qui beneficio
etatis paterna flagitu nesciebant.
celesti igne sunt consũpti. Itẽ. Fro
peceato a malechitarũ nonsolum
paruuli eorũ. s ⁊̃ bruta anmaba
usq ad mingentem in parietem ius¬
sasunt adño cdeleri. Itẽ dathan ⁊ a¬
biron auctores seismatis fuerunt.
contra moysen ⁊ aaron. nectamẽ
ipsi soli. s om̃is sub̃a eorũ. cum ipsi ᷤᷤ
x̃escendit ad inferos. In nouo etiã
stamento non nũquã peccatis exi¬
gentib grauis pestilentia deseuisse
legitur. que illos ⁊̃ in uoluit. qui
peccĩ conscientiã nonhabebant.
Si gͦ tam seuĩssime. ꝓpeccatis paren

Expanded text:
pro peccato alicujus tota familia excommunicanda sit, multorum exemplis probatur. Pro peccato namque Sodomitarum parvuli eorum, qui beneficio aetatis paterna flagitia nesciebant, coelesti igne sunt consumti. § 1. Item pro peccato Amalechitarum non solum parvuli eorum, sed etiam bruta animalia usque ad mingentem ad parietem jussa sunt a Domino deleri. § 2. Item Dathan et Abiron auctores schismatis fuerunt contra Moysen et Aaron, nec tantum ipsi soli, sed omnis substantia eorum cum ipsis descendit ad inferos. § 3. In novo etiam testamento nonnunquam peccatis exigentibus gravis pestilentia desaevisse legitur, quae etiam illos involvit, qui peccati conscientiam non habebant. Si ergo tam severissime
Abbreviated transcription (Latin):
Tane profertur aquibdã
qui dicunt. oportere post mortẽ
hereticos anathematigari. ⁊ sequi
inhoc doctrinam scõrũpatrum.
Qui non solũ uiuentes hereticos

Expanded text:
ane profertur a quibusdam, qui dicunt oportere post mortem haereticos anathematizari, et sequi in hoc doctrinam sacrorum Patrum, qui non solum viventes haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
uocass. paulumeccłiȩ suȩ postea
magnum ȩdificatorem. s horren¬
dum antea uastatorem. non solũ
uoce cõpescuit. uerũ etiã potesta¬
te. ꝓstrauit. atꝙ infidelitatis te¬
nebriᷤᷤ seuientem: ad desiðandum
non ẽẽt. non abea post modum
sanaretur. Et qndo aꝑtis oculis r¬
chil uidebat. si eos saluos haberet.
nonadimpositionẽ manus ananiȩ
ut eorũ apiretur intuitus: tãquã
squamas quib clausus fuerat inde
cecidisse scriptura narraret. Ubiẽ
qd isticlamare consueuert̃. liberũ ẽ
credere ut noncredere: Cui uim
p̃s intulit : quẽ coegit: Ecce ba¬
bent paulum apłm. Agnoseant
ꝯsolantem. Mirum ẽ aut̃ quomõ
ule quipena corpis ad euangłiuo
coactus intrauit. plus illis om̃ib
qui solo ũbo uocatisunt in eugłio
laborauit. Et quẽ maiorti mor
cõpulit adcarititem eius ꝑfecta ea¬
ritas foras mittii timorem. Cur
ergo non cogeret eccłã ꝑditos filioᷤ

Expanded text:
us Saulum. ecclesiae suae postea magnum aedificatorem sed horrendum antea uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum non esset, non ab ea postmodum sanaretur et, quando apertis oculis nihil uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamare consuerunt: \'Liberum est credere uel nChristus intulit? quem coegit? Ecce habent Paulum apostolum; agnoscant consolantem. mirum est autem, quo modo ille, qui poena corporis ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios,
Abbreviated transcription (Latin):
alet intelũ conũsis ꝓ anime
salute. mutatio loci. Ptmnq
enĩ dũmutat᷑ locus. mitat᷑ m̃tis
effectus. Congruũ ẽ gͥ inde etrã
corꝑalit̾ euelli. uͥ quisq illecebͥs
deseruiuit. Nam locus ubi pͣue
apponit: qd sepquisq ibi cogitaũ¬
Cłicũ ad ulteꝑi̾se ꝯuictu̾au̾

Expanded text:
alet interdum conversis pro animae salute mutatio loci; plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim, inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit. Nam locus, ubi quisapponit, quod saepe ibi vel cogitacus adulterasse convictu
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aũt quicredimus. ⁊ docemus. ⁊ tͥsta¬
rinimiũ de obeuntib non debemus.
neꝙ ap̃d alio̾ pietatis tenet sp̃em. h mag̃
nobis inculpasit. Nam diffidentie qͦ¬
dam modo gents ẽ. cc̃ hoc ꝗd quisq pre¬
dicat querere iustitiã amans. dicente.
apło. Nolumus aũt uos ignorare dedor.¬
mientib. ut non ẽtͥstemini sicut ycenĩ
letino. iii. ¶Qui diuina uocatione
abhacuta recedunt. cũ psalmis tantũ¬
modo. ⁊ psallentiũ uocib debent ad sepul¬
dormientib nolouos cont̾stãi. sicut

Expanded text:
novimus, qui credimus et docemus, contristari nimium de obeuntibus non debemus, ne quod apud alios pietatis tenet speciem, hoc nobis magis in culpa sit. Nam diffidentiae quodammodo genus est; contra quod quisque praedicator queritur, justitiam amans, dicente Apostolo: Nolumus autem vos ignorare de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri letano III, c. 22. Qui divina vocatione ab hac vita recedunt, cum psalmis tantummodo et psallentium vocibus debent ad sepuldormientibus autem nolo vos contristari, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ũuita sacerdo tucharistie
nẽ cessaria dicit᷑. non ꝯsecratiom.
s effectui intelligendum ẽ. Nõ
enĩ effectũ salutis confercei quẽ
mĩta faciunt indignũ. Fotiscõ¬
pletur in eo illud apli
qui crebra oblatione sac ficiise
putint pꝰse mundai. noncessante᷑
impie agere in legedĩ. intelligͥ
illud eẽ dictum ieronimi. Quod
uerosacerdo ᷤᷤ. ⁊̃ si malus sit. tam̃
ꝓ officio sue dignitatis grãs tranᷤ¬
fundat hominib. testat᷑. augus¬
tinus in libro questionis uet̃is .t.

Expanded text:
vita sacerdotum eucharistiae necessaria esse dicitur, non consecrationi, sed effectui intelligendum est; non enim effectum salutis confert ei, quem merita faciunt indignum; potius completur in eo illud Apostqui crebra oblatione sacrificii se putant posse mundari, non cessantes impie agere in legem Dei, intelligitur illud esse dictum Hieronymi. Quod vero sacerdos, etiamsi malus sit, tamen pro officio suae dignitatis gratiam transfundat hominibus, testatur Augustinus in lib. quaestionum
Abbreviated transcription (Latin):
primatis suidebuerat ⁊ nonaliorũdio¬
ceseõ antistitum p̃stolar iuidicium.
Quodsiquelibet ambiguitas uł aliqͦ
fortasse suꝑ euis examiratione. uł ep̃atꝰ
abrenuntiatione aborta fuisse conten¬
tio. exmore ad apłicã secdem referri cõ¬
uenerat. ⁊ nr̃a mnhisomĩb debuerãt
cuncti decreta penitus expectare : Qd
quia o missũ actenus dolemus. dilec¬
tissimã michigłamuram uehement̃
efflagito. ut iamdictus suffredus ep̃s

Expanded text:
primatis sui debuerat et non aliorum dioeceseos antistitum praestolari judicium. Quod si quaelibet ambiguitas, vel aliqua fortasse super ejus examinatione, vel episcopatus abrenunciatione oborta fuisset contentio, ex more ad apostolicam sedem referri convenerat, et nostra in his omnibus debuerant cuncti decreta penitus exspectare. Quod quia omissum hactenus dolemus, dilectissimam mihi gloriam vestram vehementer efflagito, ut jam dictus Suffredus epis
Abbreviated transcription (Latin):
osçȩ propha. si meretricem quãdu¬
xit ad pudicitiam ꝯnͣtit. s potui
laudandir qd exmala bonam fecit.
quo intelligimus non ꝓpħam ꝑ didis¬
se pudicitum fornicarie copulatũ.
s forucariã assũpsisse ꝑudicitiam.
Quã aña non habebat. ¶¬
aut nonsit uxor que sola causa in ẽ¬
tinentie ducit᷑. hinc rudet᷑ probari
posse. quia con uigium propagatiõiᷤᷤ
non explende libidinis causa adõ in¬
stitutum. ẽ. Hec nãq fuit benedie¬
tio coniugii. Crescite ⁊ multiplica

Expanded text:
oriam si meretricem, quam duxit, ad pudicitiam converterit: sed potius laudandus, quod ex mala bonam feceritquo intelligimus, non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum, sed fornicariam assumsisse pudicitiam, quam antea non habebat. autem non sit uxor quae sola causa incontinentiae ducitur, hinc videtur probari posse, quia conjugium propagationis, non explendae libidinis causa a Deo institutum est. Haec namque fuit benedictio conjugii: Crescite et multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
plebe sibi cõmissa inħeresim lapsi
sunt. circũ ad iacentes catholicos.
mnis. ⁊cruciatib ad heresim com¬
pellere ceperunt¶ Quo cõꝑto apłicꝰ
catbolicis ep̃is circum ad iacentum
regionũ. qui ab imꝑatore cuulem
iuris dictionem acceꝑant imꝑauit.
ut catholicos ab hereticis defende¬
rent. ⁊ quib modis possent eos ad
fidĩ ueritatem redire cõpellereñs
Ep̃i hec mandata apłici accipienteᷤᷤ
cõuocatis militib. aꝑte ⁊ ꝑ insicdias
contra hereticos pugnare ceperunt.
Tandem non nullus eoꝵ neci traditis
aliis reb suis. uł eccłãsticis expoliatis
aliis carcere. ⁊ ergastulis reclusis. ad
u⁊qnitatem catholice fidĩ coacti re¬
dierunt: Hic primũ querit᷑. anmili¬
tare peccatumsit. Scdo. qd bellum
sit uistum. ⁊ quomodo afilus istł us¬
ta bella gẽbantur. Tertio. anin in¬
ria sotiorum. armissit. ꝓpulsanda
Quarto. anuindictasit inferenda.
Quinto. ansit peccatũ uidici uł mi¬
iuistro reos occidere. Sexto. anma¬

Expanded text:
plebe sibi commissa in haeresim lapsi sunt; circumadjacentes catholicos minis et cruciatibus ad haeresim compellere coeperunt; quo comperto Apostolicus catholicis episcopis circumadjacentium regionum, qui ab imperatore civilem jurisdictionem acceperant, imperavit, ut catholicos ab haereticis defenderent, et quibus modis possent eos ad fidei veritatem redire compellerent. Episcopi, haec mandata Apostolici recipientes, convocatis militibus aperte et per insidias contra haereticos pugnare coeperunt. Tandem nonnullis eorum neci traditis, aliis rebus suis vel ecclesiasticis exspoliatis, aliis carcere et ergastulo reclusis, ad unitatem catholicae fidei coacti redierunt. Hic primum quaeritur, an militare peccatum sit? Secundo, quod bellum sit justum, et quomodo a filiis Israel justa bella gerebantur? Tertio, an injuria sociorum armis sit propulsanda? Quarto, an vindicta sit inferenda? Quinto, an sit peccatum judici vel ministro reos occidere? Sexto, an ma
Abbreviated transcription (Latin):
te locumire. quid aliud ꝓhibemira
quã pͥȩ ꝑsone iniurim repellere
Itẽ. cum petio gladio magistrũ defen¬
denti. xp̃s dixit conũte gladiũtuũ
inuaginim. Anputas quia ñ possũ
rogare patremmeũ. ⁊ exibebit mic
plusquã xiiͦ milia legiones angłoꝵ:
Demiq sicut debeato andrea legit᷑.
cumfieret cõcursus ppłoꝵ ut dema¬
nib inqui uidicis eumeriperent.
⁊ ab inuiria mortis illum defensar̃
tiam docens. rogabat eos ne suũ mar¬
tirium impedirent. quid aliud mo¬
nemͣ. quam sicut ꝓͥas. ita ⁊ socior
inuirias patienter tollerare. necad
armi cõcurrere. s eoꝵ exemplo ad
similia ferenda ammũ p̃parare. It̃.¬
dictam egoretribuã dicit dñs. It̃
cum in euangłio dicatur. nolite uł¬
dicare. ⁊ non iudicabimini. Itẽ cũ
pat̃ familias dicat ẜuis uolentib
colligert zigama. sinate utraq cre¬
scere usqiad messem. ⁊ tẽ dicãmes¬
sorib colligite gigania ⁊ alligate

Expanded text:
te locum irae: quid aliud prohibemur, quam propriae personae injuriam repellere? § 1. Item, quum Petro, gladio magistrum defendente, Christus dixerit: Converte gladium tuum in vaginam; an putas, quod non possum rogare patrem meum, et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones angelorum? denique, sicut de B. Andrea legitur, quum fieret concursus populorum, ut de manibus iniqui judicis eum eriperent, et ab injuria mortis illum defenderent, ientiam docens, rogabat eos, ne suum martyrium impedirent, quid aliud monemur, quam sicut proprias, ita et sociorum injurias patienter tolerare, nec ad arma concurrere, sed eorum exemplo ad similia ferenda animum praeparare? dictam, et ego retribuam, dicit Dominus; item, quum in evangelio dicatur: Nolite judicare, et non judicabimini; item, quum paterfamilias dicat servis volentibus colligere zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, et tunc dicam messoribus, coll
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. ⁊ resurrexit. ut ⁊ uiuo¬
rũ ⁊ mortuorũ dñetur. In his om̃ib
quid aliud p̃cipitur. quã ut uindĩc¬
ta delinquentiũ diuino reseruetur
tumẽ. militia uideat᷑ instituta. uł
ob inuriam. ꝓpulsandam. uł adiũ

Expanded text:
mortuus est, et resurrexit, ut et vivorum et mortuorum dominetur: in his omnibus quid aliud praecipitur, quam ut vindicta delinquentium divino reservetur tum est, militia videatur instituta vel o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ firmissime preciptũ. ⁊ diligent̃ de¬
monstratũ eẽ clignoscit᷑. q̃d quacũq
si ne inuocatione trinitatis mersue
fuisset. saciam̃tũ regnationis ñbabet
qd om̃io uerũẽ. Quia si mersus infonte
baptismatis quis fu̾it siñ in uocatione
trinitaus. ꝑfectus xp̃iamis non ẽ. nisi
in noĩe patris. ⁊ filu. ⁊ sp̃s scĩ fuit bapti¬
gatus. hoc quoq obseruari insupradic¬
tasy nodo saẽdotes uoluert̃. ut qͥut unã
decrinitate ꝑsonã in baptismo ñ nõa¬
ret. illud baptisma ẽẽ uerũ minime
posset. Quod ꝓfecto uerũ ẽ quia qu
nũ ex scãtrimtate confessus ñfiũt no

Expanded text:
firmissime praeceptum et diligenter demonstratum esse dinoscitur, ut quicunque sine invocatione Trinitatis mersus fuisset, quod sacramentum regenerationis non haberet; quod omnino verum est, quia si mersus in fonte baptismatis quis fuerit sine invocatione Trinitatis, perfectus Christianus non est, nisi in nomine Patris, zatus. § 1. Hoc quoque observari in praedicta synodo sacerdotes voluerunt, ut qui vel unam de Trinitate personam in baptismo non nominaret, illud baptisma esse verum non posset. Quod pro certo verum est, quia, qui unam ex sancta Trinitate confessus no
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦtimeamus fr̃s manducare
istũpanẽ. ne forre fimanus illum.
quia surrexit occisus. Necqñ mãdu¬
camus partes de illo facimus.⁊ qͥdẽ
insacramẽnto sicfit. ⁊ nort̃ fideles
quẽ ad modũ manducent carnem xͥ.
Unus quisq accipit partensuam.
Unde ⁊ ip̃e gr̃a partes uocant᷑. ꝑ par¬
tes manducant᷑. ⁊ manet inreger
totus ꝑ parces manducat᷑ in sacͣm̃to.
⁊ manet integer totus incelo. manꝰ
integer totus incordetuo Totus enĩ
erat apud patrẽ. qñuenit inuirginẽ.
Inpleuit illam. nec recessit ab illo.
U eniebat incarnem. ut eũ bõines mã¬
ducarent. Et manebat integer ap̃d

Expanded text:
o timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum quia resurrexit occisus. Nec, quando manducamus, partes de in sacramento sic fit, et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur, et manet integer totus. Per partes manducatur in sacramento et manet integer totus in caelo, manet integer totus in corde tuo. Totus enim erat apud patrem, quando venit in virginem. Implevit illam nec recessit ab illo. Veniebat in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat integer apud
Abbreviated transcription (Latin):
fuint. quõmõ po̾t aliquiᷤ eorũpro¬
pinquus umiꝑtinere nisiꝑtineit al¬
dumẽ. Porro uno defuneto. insuꝑ¬
stite affinitas ñ deletũr. nec alia̾co¬
pula con uigalis. affinitatẽ priori ᷤ
copule soluere ualet. S neꝙ alt̾̃tꝰ
conumctiomis soboles placet᷑ affinu¬
tatis prioris um c̃sortiũ transire.¬

Expanded text:
fiunt, quomodo potest aliquis eorum propinquus pertinere uni, nisi pertineat aldum est. Porro uno defuncto in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere potest. Sed neque alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri transire
Abbreviated transcription (Latin):
uł tã uelocit̃ querit dissoluere. hͥ ñ
credit ubũ dñi inet̃nũ mãnere. Cõ¬
fice trã ex quatiuoris locis magna
int̃capedine a se distantib. ẽ fec¬
ta ⁊ conglutimata. finge cuuiscũq
figure uł inmensitatis corpu sᷤ uol¬
ueris. Nũquid erit hũanũ ingeniũ
q̃d ipsas quattuor partes ab inuicẽ
ualeat segregare. ut una queto ꝑse
possit agnosci. Sic aquattuor aiᷤᷤ
duo ẽ fictunt᷑ inunũ. ⁊ dẽ duob
fituna concreatio. Hanc similitudi¬
nẽ de quattuor elem̃tis. uñ hõ ꝯcre¬
atus ẽ. colligere potes. sieorũ una¬
queq sp̃es quã in multis diuisiõib
ueris partes. fit idem inmetallis. ħ
scendo exiuisibilib fucis corꝑa fin¬
Soboles
exsecundiᷤ nuptiis geniti ꝯsangͥneis

Expanded text:
am velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Dei in aeternum permanere. Confice terram ex quatuor locis magna intercapedine a se distantibus, et confectam et conglutinam finge cujuscunque figurae vel immensitatis corpus volueris, numquid erit humanum ingenium, quod ipsas quatuor partes ab invicem valeat segregare, ut unaquaeque per se possit agnosci? Sic a quatuor avis duo conficiuntur in unum, et de duobus fit una concreatio. Hanc similitudinem de quatuor elementis, unde concreatus est homo, colligere potes, si eorum unamquamque speciem, quae in multis divisionibus s assignaveris. Fit idem in metallis; hoc scendo, ex visibilibus fucis corpora finSoboles ex secundis nuptiis consanguineis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilego. ⁊ te merario ausu. in defũẽ¬
to querit ꝓpinquitatẽ extinguere:
uł sub altero affinitatis uocabula.
dissipare. uł susceptas soboles altiꝰ
cõp̃ule. ꝓpinquitati prioris credit
legitie sociari. hicnegat dĩ u̾bũ¬

Expanded text:
sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbibens uecuit. nisi forte forinca¬
tio exeluderet maritalem copulã.
Unde. ꝓtulit statim in mecdio. ean¬
dẽ ipsam sentñtiã quã añ scła manes̃
cũpatir u̾bũ inspirauerat ade. ip̃e
confirmans. q̃d ipse primus protu

Expanded text:
i vetuit, nisi forte fornicatio excluderet maritalem copulam. Unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam, quam ante saecula manens cum Patre verbum inspiraverat Adae, ipse conf
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃nitatis ure studioss sagacitati
fr̃ amande. quas debeo referogtes.
Qm̃ que sisti que debiusti. locundũ
me recldidisti. Unde placide ad in¬
quisita respondeo. Sedẽ apłicam cõ¬
sblere decreusti.si mulier copula
nuptiali extrĩnco uiro ꝯiuncta. cog¬
cognationis uocabula dissoluantur.
uł si suscepte᷑ soboles possunt legit¬
me. ad pͥoris uir cognationis transi¬
cre copulam. Est enĩ ubũ dĩ ualidũ
⁊ forte.⁊ durabile ẽ. ⁊ ꝑseucrabile.¬
⁊ in mutabile. ñ mom̃taneũ. ñtrã¬
sitoriũ. Ait aũt ꝑse ipsam uerita᷑.
queds ẽ ⁊ uerbum dĩ. ẽ. Celũ ⁊t̾rã

Expanded text:
raternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cogcognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte, durabile, perseverabile, immutabile, non momentaneum, non transitorium. Ait autem per seipsam Veritas, q
Abbreviated transcription (Latin):
intendunt. Hii ⁊̃ exta pecudum
Augures sũt. qui uolatus auium.
occurrentes ferunt. Idemst̃ ⁊ au¬
spices. Nam auspiciasunt. que it̃
facientes obseruant. dicta aũt st̃
auspicia. ⁊ auguria qͣsi auigeriũ
q̃d aues gerunt. duosunt genera
auspiciorũ. unũ ad oculos alt̾m
ad aures ꝑtinens. Ad oculos seilie
uolatus. ad aures uox auiũ. Phyto¬
nisse. aphitio apolline dicte. qd
his auctor fuĩt diuinandi. Astro¬
logi dictisunt. eo qd inastris augo¬
riantur. Genediaci appellatist᷑.
describunt. syđmq cursus. nascen¬
tiũ mores. actus. ⁊ euentus p̃clice̾
conant᷑.i. quis quali signo fuĩt natꝰ.
aut quẽ effectũ bãt uite qui nascit᷑¬
id ẽ notationes sidmn. quõ se hãnt
cũ quisq nascitur. Primũ aũt .i. stel¬
larũ int̾p̃tes. magi nuncupant᷑.
sicut dehis legit᷑. qui in euangłio
natũ xp̃m annuntiauerunt. Post¬
ea hoc noĩe solimathematici dicti
sunt. cuius artis scientia usq ad xͫ
ex inde natiuitatem alicuius decelo

Expanded text:
iunt, qui exta pecudum Augures sunt, qui volatus avium occurrentes ferunt. Item et auspices. Nam auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta sunt autem ae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt describunt, siderumque cursus, nascentium mores, actus et eventus predicare conantur, id est quis quali signo fuit natus aut quem effectum habeat vite qui nascid est, notationes siderum quomodo se habeant, cum quis nascitur. Primum autem iidem stellarum interpretes, magi nuncupantur: sicut de his legitur, qui in Evangelio natum Christum annuntiaverunt. Postea hoc nomine soli Mathematici dicti sunt: cujus artis scientia usque ad Evexinde nativitatem alicujus de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
diuinationũ.iiͦiiͬ. ẽẽ genera. Terrã.
aquã. aerem. ⁊ ignem. Hinc geo¬
manticam. ydromanticã. Ertmã¬
tiam. Siro mantrã. dictam autu
lant.⁊ astutia quadã fraudulenta
aũt gr̃a cliuinationis. ars. ⁊ furor.
Incantatores aũt dictisunt. qui artẽ
uerbis ꝑagunt. Arioliuocatisunt¬
ꝓptea̾ ꝗd cirea aras ydolorum nefa¬
rias preces emit tunt. ⁊ funestasac̾¬
ficia offerunt. Hisq celebritatib.
pices nuncupant᷑. quasi orarum in¬
spectores. Dies eñi ⁊ horis inaugen¬
dis negotiis oꝑibus e ustodiunt.⁊ ꝗd

Expanded text:
divinationis quatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumassimulant, et astutia quadam fraudulenta autem genera divinationis: ars et furor. Incantatores dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, iisque celebritatibus pices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ẽ inĩmicus. Uerumdicis. siñ
hoc in ilło ꝑsequit᷑. qd xp̃o ẽ inimicũ
Neq eñi dñs inseruo. pater infilio. ma¬
ritus inc̃ uige cum sint utriq xͥani
nondebent ꝑsequi uitia xp̃iane ceͣ¬
ria ueritati: Anuõ siñ ꝑsequant᷑. nõ
rei neglegentiȩ mĩto tenebuntur.

Expanded text:
anum est inimicus. uerum dicis, sed si non hoc in illo persequitur quod Christo est inimicum. neque enim dominus in seruo, pater in filio, maritus in coniuge, cum sunt utrique christiani, non debent persequi uitia christianae contraria ueritati. an uero, si non persequantur, non rei neglegentiae merito tenebuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ exemplo apłi quĩ fornicatorẽ. corĩ¬
thium inpenitent ẽ sachane tradidit.
pꝰeapenitentẽ eccłie reconciliauit. Hoc
tantũ scribens corintbiis. inprima ⁊ seda
epła. ut excoĩcato non cõmunicarent.
⁊ re conciliato socia caritate copularent᷑.
S e contra. ꝓbat̾ auctoritate itiulto¬
rũ. ait iginus pp̃.

Expanded text:
orem Corinthium impoenitentem satanae tradidit, postea poenitentem ecclesiae reconciliavit, hoc tantum scribens Corinthiis in prima et secunda epistola, ut excommunicato non communicarent, et reconciliato socia caritate copularentur. Sed contra probatur auctoritate multorum. Ait enim Hyginus Papa,
Abbreviated transcription (Latin):
uare deberemus. Et siquidẽ unus ꝗͦq
metropolitanus insua eccła ꝯstituerit.
⁊ cononũ bene utiqͤ. Sin autẽ ex aue¬
toritate. ꝓͥa constantid poleos epĩs licen¬
tiaẽ proponendi iconomos in eccła. Si¬
milit̃ ⁊ metro politanis si ep̃i qui subeᷤ
sunt. non satigint yconomos statuẽ
insiuis eccłis. Idipsum aũt seruandũ ẽ¬

Expanded text:
vare debemus, et siquidem unusquisque metropolitanus in sua ecclesia constituerit oeconomum, bene utique; sin autem ex auctoritate propria Constantinopoleos episcopis licentia est praeponendi oeconomos in ejus ecclesia, similiter et metropolitanis, si episcopi qui sub ipsis sunt non sategerint oeconomos statuere in suis ecclesiis. Idipsum autem servandum e
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres. inconiugio habent. ad¬
moneant᷑ ab ep̃o cuuitatis illius. ut si
cũ eis ꝑ manere cupiunt. xp̃iani ef¬
ficiantur. Qdsi ad monitinoluerĩt.
separent᷑. quia non potest in fidelis
in eius ꝑ manere ꝯuinctiõe. que iã ĩ
xp̃ianam translata t̃ fidem. Filuaũ
qui extalib natisunt. fidẽ atq condi¬
⁊ fidelib uins. xp̃ianã sequant᷑ re¬
ligionẽ. non uidaieã suꝑstitionẽ.
erũboe idõstatutum ẽ. nedũ
fidelis. salutem querit in fideliᷤᷤ po¬
tius ipse cumeo infidelitatis ꝑditio¬
nẽ inueniat. Unde in eodem concł.¬

Expanded text:
mulieres in conjugio habent admoneantur ab episcopo civitatis ipsius, ut si cum eis permanere cupiunt, Christiani efficiantur; quod si admoniti noluerint, separentur, quia non potest infidelis in ejus permanere conjunctione quae jam in Christianam translata est fidem; filii autem qui ex talibus nati existunt, fidem atque condiet fidelibus viris Christianam sequantur religionem, non Judaicam superstitionem.Verum hoc ideo statutum est, ne, dum fidelis salutem quaerit infidelis, potius ipse cum ea infidelitatis perditionem inveniat. Unde in eodem Conc
Abbreviated transcription (Latin):
iquiᷤ grãmaticã artẽ nouit. uł diale¬
ticam. ut recte loquendi rationẽ
mus. Geo metria aũt ⁊ arimẽtica.⁊ mo¬
sica habent insuascientia ui̾tatẽ. s ñ ẽ
scientia illa pietatis. Scientia añt pie¬
tatis ẽ nosse legere scͥptura ᷤᷤ. ⁊ intelli¬
gere ꝓphaᷤ. in eugłio credere. apłos
nonignorare. Grãmaticoꝵ aut̃ doc¬
trina po̾t etiã ꝓficere aduitam dũ
fuit in meliores usus assũpta. It̃ raba

Expanded text:
quit, gramaticam artem noverit vel dyaleticam, ut recte loquendi racionem mus. Geometria autem et arismetica et musica habent in sua sciencia veritatem, sed non est sciencia illa pietatis. Seiencia autem pietatis est: nosse legere scripturas et intelligere prophetas, in ewangelio credere, apostolos non ignorare. Gramaticorum autem doctrina potest eciam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assumpta, supple:
Abbreviated transcription (Latin):
tibus sunt stipendu constituta.
te que sunt dĩdõ. ⁊ que st̃ cesaris
cesari. Igit qd cesar precipit fenͣ¬
dum ẽ. qd imꝑat tollerandum ẽ.
Sed fit intollerabile. dũprecdĩex¬
actores accumulãt. Item interio¬
ur̃is. Sic aut̃e cognoscert se deb
om̃is homo qui militat. Non st¬
debis tantũ militantib seͥptura
loquitur. qui armata muita deqi¬
nentur. s quisqͥ militie sue ciney¬
lo utitur dignitatis sue miles a sc¬
bitur. atq ido hec sentñtu potest
dici u̾bi gr̃a militib ꝓtectorib
cunctisq rectorib. Quicũꝙ sibi

Expanded text:
tibus sunt stipendia constituta, te quae sunt Dei Deo, et quae sunt Cesaris etur. Igitur quod cesar precipit ferendum est, quod imperat tolerandum est, sed fit intolerabile, dum predam exactores accumulant. Quicumque stris . Sic autem cognoscere se debet omnis homo qui militat. Non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur qui armata militia detinentur, sed quisquis militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur, atque haec sententia potest diei, verbi gratia militibus, protectoribus, cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
in ũbo aut inoꝑe potens a dõtribuit᷑.
rector eccłiȩ. Aut si malignũ faciat
lis eccłiȩ uidexdat᷑. sub quo famẽ ⁊ sttĩ
pp̃ patiatur. non famenpanis. nec srtĩ
Non st̃ filii s m̃cenarii qͥabbõib honore̾¬

Expanded text:
in verbo et opere potens a Deo tribuitur rector ecclesiae, aut si malignum faciat lis ecclesiae judex datur, sub quo famem et sitim populus patiatur, non famem panis, neque sitim Non sunt filii, sed mercenarii, qui ho
Abbreviated transcription (Latin):
nec sua nec ep̃oꝵ auctoritate deci¬
mas ut ecdas possidere possunt.
Unde ep̃ Isie beneficio. siue p̃tio
eccłas. ut decimas laicis dedĩnt. do¬
mũ orationis. domum negotiatio¬
nis. ⁊ speluncam latronũ faciunt:
Unde po̾t eusionẽ cathedre acctu
fideliũ segregati. ȩterno uerbere
ad nõflagellabuntur. Unde Gs̃ un¬

Expanded text:
nec sua, nec episcoporum auctoritate decimas vel ecclesias possidere possunt. Unde episcopi, sive beneficio sive pretio ecclesias vel decimas laicis dederint, domum orationis domum negotiationis et speluncam latronum faciunt. Unde post eversionem cathedrae a coetu fidelium segregati aeterno verbere a Domino flagellabuntur. Unde Gregor
Abbreviated transcription (Latin):
indiocesi aliena. ad alienos cłicos or¬
dinandos uł consecrinda altara irruere.
non debet. Quod sifecĩt amõtis his quos
ordimuit. altaris tam̃ consecratione ma¬
nente.trans gressor canonũ.annoamis¬
sarũ cȩlebritate cessabit. It̃ ex concilio

Expanded text:
in dioecesi aliena ad alienos clericos ordinandos vel consecranda altaria irruere non debere: quod si fecerint, remotis his quos ordinaverint, altaris tamen consecratione manente, transgressores canonum ab annua missarum celebritate cessabunt. XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
caret. q̃d inde nasceret᷑. Ꝙ si recusaret.
discalciatus unopede ꝯspui solebat
infacie: nunc euangłii quisq p̃dica¬
tor. itadebet in eccła laborare. ut de
mortuus. ⁊ qd suscitatum fii̾t eius no¬
men accipiat. At uõ qui electus ab ec¬
cła minist̾iũ euangłigandi rennuerit.

Expanded text:
e quod inde nasceretur. Quod si recusaret, discalceatus uno pede conspui solebat in faciem. Nunc evangelii quisque praedicator ita debet in ecclesia laborare, ut defmortuus est, et quod suscitatum fuerit ejus non Pauliani. an uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tat. causam tẽptationis ex posuit. ad
cognoscendũ utiq eorũ dilectionem
utrũ eam habeant. q̃ dm̃suũ. Cogno¬
scendumuõ ab ipsis potus. quam
inconsulto ab alio reconciliari ñ pꝰ¬
sit. nisi forte ꝑ eius metropolitanõ
uł ꝑsũmũ pontificem. ratione ⁊
auctoritate probatur. Pbrinãq
potestatem excoĩcandi. uł re con¬
dotib reconciliare possunt. ex cõi¬
catos uero ab epĩs sacerdotes recon¬
ciliare nonualẽt. Re conciliatio uͦ
penitentiũ ẽ ep̃alis offici non sac̃¬
dotalis. Vnde inconcilio cartagim

Expanded text:
tat, causam tentationis exposuit, ad tat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendam utique eorum dilectionem, utrum eam habeant erga Deum suum, cognoscendam vero ab ipsis potius, quam inconsulto ab alio reconciliari non possit, nisi forte per ejus metropolitanum vel per summum Pontificem, ratione et auctoritate probatur. Presbyteri namque potestatem excommunicandi vel recondotibus reconciliare possunt, excommunicatos vero ab episcopis sacerdotes reconciliare non possunt. Reconciliatio namque poenitentium episcopalis officii est, non sacerdotalis. Unde in Concili
Abbreviated transcription (Latin):
inmitcere egritudinẽ. si aliquid
ꝓͥe uirtutis. ac potestatis ñhabẽt.
hoc anob̾ accipiat responsũ. Qs̃
ali qñ eueniunt que p̃dicunt. aũ
sanare uident᷑ languido ᷤ uł ledẽ
sanos. quia hoc ꝑmissu dĩfit. ut.
ipsi qui hoc audiunt. ut uident ꝓ¬
bentur.⁊ appareat quali fide sint.
nomio legit᷑ moyses exũbo edm̃ĩ
ppłodĩ precepisse ita dicens. Si
surrexit inmediotui ꝓpħe. autꝗ
signũ ac portentum. ⁊ ueniͣt q̃d loer¬
tus.ẽ. ⁊ dixĩt tibi eamus. ⁊ sequamͣ
deos alienos quos ignoras. ⁊ seruu¬
mus eis. non aucdies u̾ba ꝓpħe. aut
sonniatoris. quia tep̃tat uos dñs ds̃.
ur̃. ut palam fut. utrũdiligatis eum
sum timete. mindata eius custodite.
⁊ audite uocem illius. ipsi seruietis
⁊ ipsi ad herebitis. ⁊ cetͣa. Ubisane. ĩ¬
que colunt᷑ ab eis. Nec p̃t̃ suam poteᷤ¬
tatẽ ds̃ ostendit ẽẽ q̃d contingunt
ista. s quasiquereretur. cur ea ꝑmit¬

Expanded text:
immittere aegritudinem, si aliquid immittere aegritudinem, si aliquid proprie virtutis ac potestatis non habent, hoc a nobis recipiat responsum, quod aliquando eveniunt que predicunt aut sanare videntur languidos vel ledere sanos, quia hoc permissu dei fit, ut hi qui hoc audiunt vel vident probentur et appareat quali fide sint nomio legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecepisse, ita dicens: Si surrexerit in medio tui prophetes, aut signum ac portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit: Eamus et sequamur deos alienos quos ignoras, et serviamus eis, non audies verba prophetae aut somniatoris: quia temptat uos dominus deus uester, ut palam fiat, utrum diligatis eum,sum timete: mandata illius custodite et audite uocem eius: ipsi seruietis et ipsi adhaerebitis. propheta autem iquae coluntur ab eis. Nec praeter potestatem suam ostendit Deus esse quod contingunt ista, sed quasi quaereretur cur ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisissec se adorari. qui p̃dicaue¬
rat dñm solũ ẽẽ ad orandũ. Et
quõ homo dĩ qui cũ habraham in
refrigerio erat diceret adiurũpes¬
tilentiȩ. dignũ ardore gehenne.
cras mecũ eris : His duob titulis.
subtilitatem fallaciȩ suȩ prouiciit
inprouidus sathanas. quia ⁊ adora¬
ri se ꝑmisit sub habitu ⁊ noĩe samu¬
helis contra legem.⁊ iurũ peccatis
p̃ssũ. cũ magna distantia peccatoꝵ.
⁊ iustorũ sit. cũ samuhele iustis¬
simose futurũ mentitus ẽ. Uenĩ¬
põt dici. uerũ potist uiederi. sidesa¬
muhelis noĩe taceat᷑. quia saul cũ
diabolo futurus erat. Ad eum eñi
trinsmigrauit. quẽ adorauit. Sẽꝑ
sͦ diabolus sub uelamine latens ꝓdit se¬
dum ea comfingit. quebereant ꝑ¬
sonis ꝑquas fallere nitit᷑. Si autẽ
quis libet opponit. acdicit. quõ
eueniunt illa. que illi di uini p̃di¬
cunt futura. aut quomodo posst̃
egris p̃bere medelam: aut sanis

Expanded text:
permisisset adorari, qui praedicavepermisisset adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum. Et quomodo homo Dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae dignum ardore gehennae, Cras mecum eris? His duobus titulis subtiinprouidus satanas, quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuhelis contra legem et uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. ad eum enim transmigrauit, quem adorauit. semper ergo diabolus sub uelamine latens dum ea confingit quae haereant personis per quas fallere nititur. Si autem quibuslibet opponit ac dicit: quomodo eveniunt illa quae illi divini praedicunt futura, aut quomodo possunt aegris praebere medelam, aut sanis
Abbreviated transcription (Latin):
ta hebitudine de mens effectus
ẽ saul. ut ad phytoiussam cõfuge¬
ret deprauatus em̃ cã peccati. ad
hec se contulit que dãpnauerat.
Sed siquis ꝓpt̃ historiã ea que ũb̃
ex pressasunt. putet ñ pretmit¬
tenda. ne ratio hystoriȩ inani̾sit.
recte facit quidem. si tam̃ minme.
istud aduerirationẽ rapiat. s ad
uisũ. ⁊ intellectũ sauł. neq em̃ re¬
ꝓbus factus poterat bonũ intellec¬
tum habere. Istoricus em̃ mentẽ
saulis. ⁊ habitũ samuhelis descͥp¬
sit. ea quedicta. ⁊ uisa sunt expri¬
mens. pret̃mittens si ua anfalsas̃.
Quiͣ ait aũdiens in quo habitueẽt
excitatus. intellexit hunc eẽ samu
helem. Quid intellegeĩt retulit. ⁊
quia bene ñ intellexit̃ contrascͥptu¬
ram aliũ adorauit quã dm̃. ⁊ pu¬
tans samuhelem adorauit diabo¬
lũ. ut fructũ fallaciȩ sue haberet
sathanas. Ad hoc enĩ ntitͣ. ut ado¬
retͣ quasi ds. Si eñ samuhel. illiuẽ
apparuisset. non utiq uir ustus

Expanded text:
ta hebetudine demens effectus ta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum Saul. neque enim reprobus factus poterat bonum intellectum habere. historicus enim mentem Saul et habitum Samuhelis descripsit ea quae dicta et uisa sunt exprimens, praetermittens si uera an falsa sint. quid enim ait? audiens in quo habitu esset excitatus: intelem, quid intellexerit retulit, et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum; et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas. Hoc enim nititur ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus