comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullis a te mniquita¬
tibus separati tibi dño
semper ualeant adherere.
omine deus no-¬
ster qui offensio-¬
ne nostra non uinceris
sed satiffactione placa-¬
ris: respice quesumus¬
mulas tuas qui se tibi
peccasse grauiter confi¬
tentur. tuum est enim¬
ablutionem criminũ
dare. et ueniam prestare
peccantib: qui dixisti
penitenciam te malle ꝑctõ¬
rum cͣ mortem: concede
ergo domine hi .s. ut ti¬
bi penitencie extubias
telebrent. et correctis ac-¬
tibus suis conferri a te

Expanded text:
s a te iniquitatibus separatus, tibi semper Domino valeat adhaerere. omine Deus noster, qui offensione nostra non vinceris, sed satisfactione placaris, respice, quaesumusmulum tuum, qui se tibi peccasse graviter confitetur. Tuum est ablutionem criminum dare, et veniam praestare peccantibus, qui dixisti poenitentiam te malle peccatorum, quam mortem. Concede ergo, Domine, hoc, ut et tibi poenitentiae excubias celebret, ut, correctis actibus suis, conferre t
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñc supplica¬
tiomibus nostris.
et me qui etiã miscdĩa
tua primus indigeo cle¬
menter exaudi: ut quẽ
non electiont meriti sed
tuisti operis huius mini¬
strum: da fiduciam tui
muntris exequendi et
ip̃ in nr̃o ministerio qd̃
tue pietatis est operare.

Expanded text:
desto, Domine, supplicationibus nostris, et me, qui etiam misericordia tua primus indigeo, clementer exaudi, ut quem non electione meriti, sed tuisti operis hujus ministrum; da fiduciam tui muneris exequendi, et ipse in nostro ministerio, quod tuae pietatis est, operare.
Abbreviated transcription (Latin):
dita. omniq domo eiꝰ
in fide xp̃i corroborata.
festinabat ad propria.
Cũqz iam portam a
deo sibi cõmendate su¬
carterali custodia nexi-¬
busq duris mancipati
erant. ingenti clamore
scm̃ uirum ut sui mise¬
reretur exorant: At ille
benignissimus qui totꝰ
semꝑ in domino insce¬
ribus pietatis affluebat
ad eos quibus id officii
cõmissum erat supplex
accessit. precaturq hũi¬
liter: ut eos quos mi¬
quitas propria fecerat
reos. aduentus sui gr̃a
redderet absolutos: Sed
uecordes neq reuerentia
pontificis presentis ne-¬
q predicabile tanti uiri
meritũ ꝑmouit. ut fa¬
terent que sãctus non
modo ĩperauerat: sed
tiam uoce supplici po-¬
stularat: Porro ille
spretus a perfidis eccle-
ammabus reddidit:
Deinde. proprie domꝰ
hospicio sese recepit:
Cumq ei appositus
esset panis discũbere¬

Expanded text:
dita, omnique domo ejus dita, omnique domo ejus in fide Christi corroborata festinabat ad propria. 28. Cumque jam portam a Deo sibi commendatae urcarcerati custodia nexibusque duris mancipati erant, ingenti clamore sanctum virum, ut sui misereretur, exorant. At ille benignissimus, qui totis semper in Domino visceribus pietatis affluebat, ad eos, quibus id officii commissum erat, supplex accessit, precaturque humiliter, ut eos quos iniquitas propria fecerat reos, adventus sui gratia redderet absolutos. Sed vecordes neque reverentia pontificis praesentis, neque praedicabile tanti viri meritum permovit, ut facerent quae sanctus non modo imperaverat, verum etiam voce supplici postularat. Porro ille spretus a perfidis, ecclesanimabus reddidit; deinde propriae domus hospitio sese recepit. Cumque ei appositus esset panis, discumber
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea cum ad do¬
mũ principis per¬
uenisset. sũmo
excipitur gaudio⁊ fit
concursus omĩs etatis
omisq sexus ad iiden¬
dendum tantũ uirum.
cuins nomen famasp̃
uirtutũ tanto iubart
choruscaret. ut ctiam
quostis remotissimos
cum nidendi desiderio
succendere posset, Sub¬
sequũtur e uestigio sã¬
ctum episcopũ energu¬
num duo: salutis re-¬
medium flagitantes
ab co. It ille ĩuctato
cum fugauit. et cos
uerbo predicationis il-¬
luminatos proprio re-¬
stituit treatori. Diem
ergo illam felici exornã¬
tes leticia. inter ipsa sa¬
tre meuse cõmuia. totͦ
sermo illis crat de xp̃i
gloria de ĩteritu satha¬
nc. de hiis quoq que¬
pertinent ad ueram deũ
timentium animarũ
curam: Post glĩosus
ille uir omni supellec¬
tilis sue copia sancto
uiro exhibita. supplex
exorat: ut cuncta beni-¬
gne suscipiens. ad
quoscũq placuerit usꝰ¬
profutura retineret:
Sed uir btĩssimus nn¬
chil horũ suscipiens. be¬
nedictione suꝑ eum tra¬

Expanded text:
nterea cum ad domum principis pervenisset, summo excipitur gaudio, fit concursus omnis aetatis omnisque sexus ad videndum tantum virum, cujus nomen famaque virtutum tanto jubare coruscaret, ut etiam quosque remotissimos eum videndi desiderio succendere posset. Subsequuntur e vestigio sanctum episcopum energumeni duo salutis remedium flagitantes ab eo. At ille invocato cum fugavit, et eos verbo praedicationis illuminatos proprio restituit Creatori. Diem ergo illam felici exornantes laetitia, inter ipsa sacrae mensae convivia totus sermo illis erat de Christi gloria, de interitu Satanae, de his quoque qupertinent ad veram Deum timentium animarum curam. Post gloriosus ille vir omni supellectilis suae copia sancto viro exhibita supplex exorat, ut cuncta benigne suscipiens, ad quoscunque usus placuerit profutura retentet. Sed vir beatissimus nihil horum suscipiens, benedictione super cum tra
Abbreviated transcription (Latin):
qui est mitium et
fins complementũ uobis¬
sue tribuat caritatis.
Amin. ¶ t qui uos ad
absolutione huius fecit
puenut concilii: ablolu¬
tos uos efficiat ab omni
contagions delicti: Amen.
Et ab omni reatu libe¬
riores effecti. adinti etiã
per donũ spiritus sanctĩ:
felici reditu ur̃aꝵ sedium
tubilia repetatis illesi. Amẽ.
Quod ipse prestarc di¬
guctur cums regnum et
in secula scculoꝵ. An

Expanded text:
qui est initium et finis, complementum nobis tribuat caritatis. Amen. Et qui uos ad expletionem huius fecit peruenire concilii absolutos uos econtagione delicti. Amen. Et ab omni reatu liberiores effecti, absoluti etiam per donum Spiritus sancti, felici reditu vestrarum sedium cubilia repetatis illaesi. Amen. Quod ipse praestare dignetur, cujus regnum et in saecula saecul
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui nos fecisti
hedierna die festa¬
paschalia celebrare: fac
nos quesumus ĩ celesti
regno gaudere. Perx.

Expanded text:
eus, qui nos fecisti hodierna die paschalia festa celebrare, fac nos, quaesumus, in coelesti regno gaudere. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
tisset. Stans autem
zacheus : dixit ad ih̃m.
Ecce dunidiũ bonoꝵ
icorũ domine do pau-¬
perib: et si quid aliꝙͣ
defraudaui reddo qua¬

Expanded text:
IX: Stans autem Zacheus dixit ad Iesum: Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus, et si quid aliquem defraudavi, reddo qua
Abbreviated transcription (Latin):
Domine deus meus ĩ sim-¬
plicitate cordis inei letus
obtuli uniuersa et populũ
tuum qui repertus est udi
cum ingenti gaudio deus
israel custedi hanc uolunta¬
tem dñe deus. Secreta.

Expanded text:
Domine Deus, in simplicitate cordis mei laetus obtuli universa, et populum tuum qui respectus est vidi cum ingenti gaudio; Deus Israel, custodi hanc voluntatem. Domine Deus. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
ornatam uiro suo. Et
audiu uocem magnã:
de throuo dicentẽ. Ecte
tabernaculũ dei cum ho¬
minib: ⁊ hĩtabit cum
illis. Et ip̃i populus
eius crunt: et ipse deus
cum eis erit eorum deus
Et absterget deus omnẽ
lacrinã ab oculis eorũ:
et mors non crit ultra.

Expanded text:
rnatam viro suo. Et audivi vocem magnam de coelo dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum ipsis; et ipsi erunt populus ejus, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus: et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum; et mors non erit amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s deus qui uos
pli dedicatione dignatꝰ
est letificare: ipse nos e¬
terna bñdictione digne-¬
tur sanctificare. Amen.
Noncedatqz uos mẽte
et corpore sanctificatos:
ficri propriũ templum
et hĩtaculum sp̃us sãcti
sempiternum. Amen.
Qnatinus tali habi¬
tacione gaudentes. et spi-¬
ritu sancto feruentes. in-¬
ter mundana discrimi¬
na semper celestia deside¬
retis: et ad hec quandoq
possidenda peruenire pos¬
sitis. Amen Ed̃ ipse

Expanded text:
s Deus, qui vos pli dedicatione dignatus est laetificare, ipse vos aeterna benedictione dignetur sanctificare. Amen. Concedatque vos mente et corpore castificatos, fieri proprium templum et habitaculum Spiritus sancti sempiternum. Amen. Quatenus tali habitatore gaudentes, et Spiritu sancto ferventes, inter mundana discrimina semper coelestia desideretis, et ad haec quandoque possidenda pervenire possitis. Amen. Quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum sederet ĩ montẽ
oliarum contra tem¬
plum: interrogabant
cum separatun petrus¬
et iacobus et iohannes
et andreas. Dic nobis
quando ista fie nt: et
quod signum erit quã¬
do hec omnia incipiẽt

Expanded text:
Et cum sederet in monte Olivarum contra templum, interrogabant eum separatim Petrus, Jacobus, et Joannes et Andreas. Dic nobis quando ista fient, et quod signum erit quando haec omnia incipient
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum duxernit uos tra-¬
hentes: nolite precogi¬
fare quid loquamim.
sed quod datum fuerit
uobis in illa hora id
loquamim. Non cñi
estis uos loquentes: sed
spiritus sanctus. Tra-¬

Expanded text:
Et cum duxerint uos tradentes, nolite praecogitare quid loquamini, sed quod datum fuerit uobis in illa hora id loquimini. non enim estis uos loquentes, sed spiritus sanctus. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre ⁊ lumen domino:¬
nedicite frigus ⁊ cauma
domino: bened̾ pruina
et niues dño. Benedic̾
fulgura et nbes domino:
nedicat terra dño: bñd̃

Expanded text:
tenebrae et lumen, Dominoedicite, frigus et cauma, Domino; benedicite, pruina et nives, Domino; benedicite, fulgura et nubes, Domino. ned
Abbreviated transcription (Latin):
qui per uingeniti
sui passionem uetus pas¬
cha in nouũ uoluit con-¬
uerti: concedat qz uobis
ut expurgato ueteris
fermenti contagio. no-¬
ua in uobis ꝑseueret cõ-¬
spersio. Amen Et qui
ad celebrandam redemp¬
toris nostri cenã. mente
deuota cõuemistis: eter-¬
narũ dapium uobiscũ
epulas reportetis. Amẽ.
Opsiusq opitulante
clemencia. mundemini
a sordibz pctõrum: qui
ad insimitndũ hũilita¬
tis exemplum pedes uo¬
luit lauare discipuloꝵ.

Expanded text:
qui per Unigeniti sui passionem vetus pascha in novum voluit converti, concedatque vobis ut, expurgato veteris fermenti contagio, nova in vobis perseveret conspersio. Amen. Et qui ad celebrandam Redemptoris nostri coenam mente devota convenistis, aeternarum dapium vobiscum epulas reportetis. Amen. Ipsiusque opitulante clementia, mundemini a sordibus peccatorum, qui ad insinuandum humilitatis exemplum, pedes voluit lavare discipulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
de genere israel est ma-¬
nebit in tabernaculis:
ut discant posteri uestri
ꝙ in tabernaculis hĩta¬
re fecerim filios israel:¬

Expanded text:
de genere Israel est, manebit in tabernaculis, ut discant posteri uestri quod in tabernaculis habitare fecerim filios Israel
Abbreviated transcription (Latin):
ra et hostie offerũtur:
que non possũt nixta
conscienciã perfectum
facere seruientem. solũ¬
medo in cibis et in po-¬
tib et uariis baptisma-¬
tib et iusticiis carnis:
usq ad tempus correc¬
tionis ĩpositis. Chri-¬
stus autem assistens
pontifex futuroꝵ bono-¬
rũ peramplius et per-¬
fectius tabernaculum
non manufactũ id ẽ
non huius creationis:

Expanded text:
ra, et hostiae offeruntur, quae non possunt juxta conscientiam perfectum facere servientem, solummodo in cibis, et in potibus, et variis baptismatibus, et justitiis carnis usque ad tempus correctionis impositis. Christus autem assistens pontifex futurorum bonorum, per amplius et perfectius tabernaculum non manu factum, id est, non
Abbreviated transcription (Latin):
in nri memoriam
nde ⁊ memores
domine nos
tui scrui sed et plebs
tua sancta cuisdem
christi filii tui dñ dei
nostri tam beate pas-¬
sionis necnon et ab
infrris resurrectioiis
sed et in celos glĩose

Expanded text:
in primis memoriam et memores, Domine, nos tui servi, sed et plebs tua sancta ejusdem Christi Filii tui Domini Dei nostri tam beatae passionis nec non et ab inferis resurrectionis, sed et in coelos gloriosae
Abbreviated transcription (Latin):
patione sacro sanctũ
filii tui SoR Ipus
et sangui¶ Inc sũp¬
scrimus omni bene¬
¶dictione celesti et
gratia repleamur.
nos precesserunt cũ
siguo fidei et dormm¬
unt in somno pacis.

Expanded text:
crosanctum Filii tui corpus et sanguinem sumpserimus, omni benedictione coelesti et gratia repleamur. nos praecesserunt cum signo fidei, et dormiunt in som
Abbreviated transcription (Latin):
eus humani gi-¬
neris benignissi-¬
me conditor et miseri-¬
cordissime reformator
qui hoĩem ĩuidia dyabo¬
li ab eternitate deiectum.
unici filii tui sanguine
redemisti: uiuifica hos
tibi millatenus mori
desideras et qui non de-¬
relinquis deuios assu-¬
me correctos. Moueant
pietatem tuam q̃s dñe¬
famularũ tuarum la¬
trimosa suspiria. tu co¬
rum medere langorib
tu iacentib manum
porrige salutarem. ne es¬
clesia tua aliqua sui cor-¬
poris portiont uastetur.
ne grex tuus detrimẽtũ
sustineat. ne de familie
tue damno ĩimicus exł-¬
tet. nec renatos lanace
salutari mors secunda
possideat.Tibi ergo do¬
mine supplices preces.
tibi fletum cordis effũ-¬
dimus tu parce confitẽ¬
tibus: ut sic in hac mor¬
talitate pecrata su a te ad¬
iuante defleant. ut in
tremendi iudicii die sẽ-¬
tenciam eterne damna-¬
tionis cuadant. et nesci-¬
ant qd̃ terret in tenebris.
quod stridet in flãmis.
atq ab erroris sui uia
ad iter reuersi iusticie

Expanded text:
Deus humani gneris benignissime conditor et misericordissime reformator, qui hominem invidia diaboli ab aeternitate dejectum unici Filii tui sanguine redemisti, vivifica hos tibi nullatenus mori desideras, et qui non derelinquis devios, assume correctos. Moveant pietatem tuam, quaefamulorum tuorum lacrymosa suspiria. Tu eorum medere vulneribus. Tu jacentibus manum porrige salutarem, ne Ecclesia tua aliqua corporis sui portione vastetur, ne grex tuus detrimentum patiatur, ne de familiae tuae damno inimicus exsultet, ne renato lavacro salutari mors secunda possideat. Tibi ergo, Domine, supplices preces, tibi fletum cordis effundimus. Tu parce confitentibus, ut sic in hac mortalitate peccata sua te adjuvante defleant, qualiter in tremendi judicii die sententiam aeternae damnationis evadant, et nesciant quod terret in tenebris, quod stridet in flammis, atque ab erroris via ad iter reversi justitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñc supplica-¬
tiomibus nostris.
et me qui etiam miscd̾ia
tua primus indigeo cle¬
menter exaudi: ⁊ quem
non clectione meriti sz
dono tue gratie consti-¬
tiusti operis huius mi-¬
nistrum. da fiduciã tui
muncris exequendi et
ipse in nostro misterio
quod tue pietatis est
pesta quesumus
gnũ penitencie fructũ:
ut ecclĩe tue sancte a cu-¬
ius ĩtegritate deuiarũt
peccando admissorum
consequendo. Per xp̃m.¬

Expanded text:
desto, Domine, supplicationibus nostris, et me, qui etiam misericordia tua primus indigeo, clementer exaudi, ut quem non electione meriti, sed dono gratiae tuae constituisti operis hujus ministrum; da fiduciam tui muneris exequendi, et ipse in nostro ministerio, quod tuae pietatis est, Presta quesumus gnos penitencie fructus vt ecclesie tue sancte a cuius integritate deuiauerat peccando. admissorum consequendo per
Abbreviated transcription (Latin):
suis quecunqz ligau̾itis
super terram erunt liga¬
solueritis super terram
crunt soluta et in celis:
de quorũ numero ꝙͣuis
indignos nos esse uoluit.
ipse uos absoluat per

Expanded text:
itis super terram erunt ligasolveritis super terram, erunt soluta et in coelis, de quorum numero, quamvis indignos, nos esse voluit, ipse te absolvat per
Abbreviated transcription (Latin):
diebus illis. Per
manus apostoloꝵ:
ficbant signa ⁊ prodigia
multa in plebe. Et erãt
unammiter omnes: in
porticu salomonis. Ce¬
terorũ autem nemo au-¬
debat cõningere se illis:
sed magnificabat cos po-¬
pulus. Magis autem
augebat᷑ credentium in
dño multitudo uiroꝵ
ac mulierũ: ita ut in
plateas cicerent ĩfirmos

Expanded text:
diebus. Per manus Apostolorum fiebant signa et prodigia multa in plebe. Erant unanimiter omnes in porticu Salomonis. Ceterorum autem nemo audebat conjungere se illis: sed magnificabat illos populus. Magis autem augebator credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum: ita ut in plateis ejicerent infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
saduceorũ: repleti sunt
zelo. et miecerunt ma-¬
nus in apostolos ⁊ po¬
suerũt eos in custodia
publica. Angelus aũt
domini per noctem ape
cum audissent ĩtrancrũt
diluculo in templum: ⁊
docebant. Alleluya. u̾sus.

Expanded text:
eti sunt zelo: et injecerunt manus in Apostolos: et pesuerunt eos in custodiam publicam. Angelus autem Domini per noctem apercum audissent: intraverunt diluculo in templum: et do
Abbreviated transcription (Latin):
dic discipulorũ
mentes spũs paracliti
infusiont dignatus ẽ
illustrart: faciat nos
sua benedictione reple¬
ri. et eiusdem spiritus
donis exuberare. Amen.
Alle ignis qui super
discipules apparuit: pes-¬
catorũ uestrorũ sordes
expurget: et sui lum̃ĩs
infusione corda uestra
perlustret. Amen Qn¬
qs dignatus est diner¬
sitatem linguarum in
unius fider confessione
adunare: in eadeni uos
fide faciat perseuerare:
et per banc speni ad sue¬

Expanded text:
die discipulorum mentes Spiritus paracleti infusione dignatus est illustrare, faciat vos sua benedictione repleri, et ejusdem Spiritus donis exuberare. Amen. Ille ignis qui super discipulos apparuit, peccatorum vestrorum sordes expurget, et sui luminis infusione corda vestra perlustret. Amen. Quique dignatus est diversitatem linguarum in unius fidei confessione adunare, in eadem vos faciat fide perseverare, et per hanc ad spe
Abbreviated transcription (Latin):
urificct oĩpotens
deus uestrorum
cordium archana: st
bencdictiomis suc uobis
tribuat ĩcrementa.
Amen Ab omnibus
uite presentis ꝑiculis
exuamini : ⁊ nirtutũ
spiritualium orna-¬
mneutis induamini.
Amen no illius
aduitorio fulti : sic ci
scruiatis in terris. ut
ei coniũgi ualcatis
in celis. Amen. Qd̃¬

Expanded text:
urificet omnipotens Deus vestrorum cordium arcana, et benedictionis suae vobis tribuat incrementa. Amen. Ab omnibus vitae praesentis periculis exuamini, et virtutum spiritalium ornamentis induamini. Amen. Quo illius adjutorio fulti, sic ei serviatis in terris, ut ei conjungi valeatis in coelis. Amen. Q
Abbreviated transcription (Latin):
inflãmet: quem dñs
noster ihũs christus mi¬
sit in terram. et uoluit
uehementer accendi Qͥ
tecum uiuit et regnat ĩ
unitate ciusdem. Lcõ¬

Expanded text:
inflammet, quem Dominus noster Jesus Christus misit in terram, et voluit vehementer accendi. Qui tecum vivit et regnat Deus in unitate ejusdem.
Abbreviated transcription (Latin):
mini. Paiis dulcissime
sana palatũ cordis mei:
ut sentiam suauitatem
amoris tui. Sana ip̃m
ab omni languore: ut
nullã preter te sentiat
comedat te cor meum et
dulcedine saporis tui re-
pleautur uscera anme
mec. Manducat te ange¬
lus pleno ore. Manducat
te peregriuns homo pro
medulo suo: ne deficere
possit in uia tali recreatus
uiatico. Pauis sancte pa¬
nis uiue. panis pulcher.
pains munde. qui descen-¬
disti de celo et das uitam
mundo: ueni in cor meũ
et munda me ab ommi
ĩquinamento carnis et
spiritus. Intra in aĩam
meam: sana ⁊ sanctifica
me ĩterius et exterius.
Esto tutanen ⁊ cõtinua
salus corporis et aĩc mee.
Nepelle a me uisidiantes
michi hostes. Necedant ꝓcul
hoc tempore agitur: sed fa-¬
cie ad faciem te uidebimus
cum tradideris regnũ deo¬
in oumibz. Tunc me de
te satiabis satictate miri-¬
fica: ita ut neq esuriam

Expanded text:
num . Panis dulcissime, num . Panis dulcissime, sana palatum cordis mei, ut sentiam suavitatem amoris tui. Sana illud ab omni languore, ut nullam praeter te sentiat comedat te cor meum, et dulcedipleantur viscera animae meae. Manducat te Angelus pleno ore, manducet te peregrinus homo pro modulo suo; ne deficere possit in via, tali recreatus viatico. Panis sancte, panis vive, panis pulcher, panis munde, qui descendisti de coelo, et das vitam mundo, veni in cor meum, et munda me ab omni inquinamento carnis et spiritus. Intra in animam meam, et sanctifica me intus et exterius. Esto tutamen et perpetua salus corporis et animae meae. Repelle a me insidiantes mihi. Hostes recedant procul hoc tempore agitur, sed facie ad faciem te videbimus, cum tradideris regnum Deoin omnibus. Tunc me de te satiabis satietate perpetua, ut nec esuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
sancti spũs in nobis cle-¬
menter accende. Anfer cor
lapideñ de carne nr̃a. et da
nobis cor carneũ qd̃ te
tet. te sequatur. te ꝑfrua¬
tur. Oramus dñc clemen¬
ciam tuami. ut sereno fa-
miliam tuam sacri tui no-¬
minis officia prestolantẽ
aspicere digneris uultu
Et ut nullius sit irritum
uotum millius uacua sup-¬
plicatio: in nobis preces
suggere quas ip̃e audire
ꝓpicius et exaudire deles¬
teris. Nogamus etiam¬
te pater sancte. et pro spi-¬
ritib fidelium defunctoꝵ
magnũ et plenũ conui-¬
uium de illo panc uiuo
qui de celo descendit. et dat
uitam mũdo. de illa car
et de spiritu sancto concepta
per lanceã militis de cruci
citer emanauit. ut ex ĩde¬
cium dixisti ore tuo sãcto
et bñdicto. Panis quem
ego dabo caro mea est:
ꝓ mũdi uita. Qui mau¬
ducat me. uiuit ꝓpter me:
et ip̃e manet in me ⁊ ego
in eo. Ego sum panis
uuus: qui de celo descen¬
di. Si quis manducane¬
rit ex hoc pane: uict ĩ eter¬

Expanded text:
sancti Spiritus in nobis clesancti Spiritus in nobis clementer accende. Aufer cor lapideum de carne nostra, et da nobis cor carneum , quot te tetur, te sequatur, te perfruatur. Oramus, Domine, clementiam tuam ut sereno vultu familiam tuam, sacri tui nominis officia praestolantem, aspicere digneris. Et ut nullius sit irritum votum, nullius vacua postulatio, tu nobis preces suggere, quas ipse audire propitius et exaudire delecteris. 6. Rogamus etiam te, sancte Pater, pro spiritibus fidelium defunctorum, hodie magnum et plenum gaudium de te pane vivoqui de coelo descendisti et das vitam mundo , de tua carnet de Spiritu sancto concepta,onte, per lanceam militis ex tuo e manavit, ut ex indenim dixisti ore tuo sancto et benedicto: « Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Qui manducat me, vivet propter me, et ipse manet in me, et ego in eo. Ego sum panis vivus, qui de coelo descen. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
tua. pro populo tuo quẽ
acquisisti sanguine tuo.
Et qm̃ me peccatorẽ inter
te et cundem populũ tuũ
medium esse uoluisti: licet
in me boni operis testimo¬
mũ non agnoscas officiũ
saltem dispensatoĩs credi-¬
te non recuses. nec ꝑ me-
indignũ corum salutis
pereat precium pro qͥbus
uictima factus salutaris
dignatus es esse redemp¬
tio. Profero ergo dñc si
digneris propicius ĩtueri
tribulationes plebium.
pericula populoꝵ. capti-¬
uoꝵ gemitus. miserias
orphanoꝵ. necessitates
peregrinoꝵ. iopiã debiliũ
desperationes languentiũ.
defectus senum. suspiria
inuenũ. uota uirginum.
lamenta iuduarũ. Tu
cnim misereris omnium
dñe: et nichil odisti corũ
que fecisti. Memorare
que sit nostra substãcia.
irascaris satis: neq mł¬
titudinc̃ iuscerum tuoꝵ
super nos contineas. Nõ
cnum ĩ iustificationibus
nr̃is prost̾nimus preces
ante faciem tuam sed ĩ
miserationibz tuis mul¬
tis. Aufer a nobis dũe
iniquitates nr̃as: ⁊ ignẽ

Expanded text:
tua, et populo quem acquisisti sanguine tuo. Et quoniam me peccatorem inter te et eumdem populum tuum medium esse voluisti, licet in me aliquod boni operis testimonium non agnoscas, officium saltem dispensationis creditae non recuses, nec per me indignum eorum salutis percat pretium, pro quibus victima factus salutaris dignatus es esse redemptio. Profero ergo, Domine si digneris propitius intueri, tribulationes plebium, pericula populorum, captivorum gemitus, miserias orphanorum, necessitates peregrinorum, inopiam debilium, desperationes languentium, defectus senum, suspiria juvenum, vota virginum, lamenta viduarum. Tu enim misereris omnium, Domine, et nihil odisti eorum quae fecisti . Memorare quae sit nostra substantia, quia irascaris satis, neque multitudinem viscerum tuorum super nos contineas. Non enim in justificationibus nostris prosternimus preces ante faciem tuam, sed in miserationibus tuis multis. Aufer a nobis, Domine, iniquitates nostras, et ignem
Abbreviated transcription (Latin):
rencia ⁊ tremore ita ut
placide et benigne suscipi-¬
as sacrificium de maiu-¬
b meis ad salutẽ õĩm
Rogo te dũc per ip̃m sa-¬
cro sanctum misterium
corporis ⁊ sangũis tui
quo quotidie in ecclesia
tua pascunur ⁊ potani᷑.
abluimur et sanctifica¬
mur atqz unius sũmeq
diuinitatis participes ef¬
ficimur. da michi nirtu¬
tes tuas sanctas quib
repletus. bona consciencia
ad altare tuum accedam:
ita ut hec celestia sacraniẽ-¬
ta efficiantur michi salus

Expanded text:
rentia et tremore, ita ut rentia et tremore, ita ut placide et benigne suscipias sacrificium de manibus meis ad salutem omnium Rogo te, Domine, per ipsum sacrosanctum mysterium corporis et sanguinis tui, quo quotidie in Ecclesia tua pascimur et potamur, abluimur et sanctificamur, atque unius summaeque divinitatis participes efficimur, da mihi virtutes tuas sanctas, quibus repletus bona conscientia ad altare tuum accedam, ita ut haec coelestia sacramenta efficiantur mihi salus
Abbreviated transcription (Latin):
dere ad tantũ misteriũ
propter nimia peccata
mea ⁊ infinitas negli¬
gencias incas. Sed scio
tu potes me facere dignũ
Per hanc om̃ipotenciã
tuã te rogo concede michi
pectatori hoc celeste sacrifi-¬
cium celebrare cum tuno¬
re et tremore. cum cordis
puritate et la crimarum
fonte cum leticia spũali
et celesti gaudio. Sẽciat
mens mea dulcedinem
beatissime presencie tue.
it excubias sanctoꝵ ange¬
lorum tuorum ĩ circuitu
nco. Ego cnm memor
uenerande passioms tue
accido ad altare tuum
licet peccator. ut offeram
tibi sacrificium qd̵ tu
institiusti. et offerri pre¬
cepisti in cõmemoratõe
tua pro salute nostra.¬
Peto clemenciã tuam
deus. ut descendat super
dũc illa sancti spiritus
sibilisqz maiestas sicut
quondam in ꝓatrũ hostiis
descendebat. qui et oblõnes
nostras corpus ⁊ sangui¬
nem tuum efficiat et me
ĩdignũ sacerdotem doccat
tantũ tractare misteriũ
cum cordis puritate et la¬
crimarum fonte cũ reue¬

Expanded text:
dere ad tantum mysterium dere ad tantum mysterium propter nimia peccata mea, et infinitas negligentias meas. Sed scio,tu potes me facere dignum,Per hanc omnipotentiam tuam te rogo, concede mihi peccatori hoc coeleste sacrificium celebrare cum timore et tremore cum cordis puritate et lacrymarum fonte, cum laetitia spiritali et coelesti gaudio. Sentiat mens mea dulcedinem beatissimae praesentiae tuae, et excubias sanctorum tuorum in circuitu meo. Ego enim memor venerandae passionis tuae accedo ad altare tuum, licet peccator, ut offeram tibi sacrificium quod tu instituisti, et offerri praecepisti in commemorationem tui pro salute nostraPeto clementiam tuam, Deus, ut descendat super Domine, illa sancti Spiritus mprehensibilisque majestas, sicut quondam in patrum hostias descendebat, qui et oblationes nostras corpus et sanguinem tuum efficiat, et me indignum sacerdotem doceat tantum tractare mysterium cum cordis puritate et lacrymarum devotione, cum reve
Abbreviated transcription (Latin):
plxinc. fornicationis ⁊
ĩmundicit. dubictatis
dantur qui me ꝑsecũtur.
pereant illi qui perdere
rore benedictionis tue.
extingue in corpore meo
fomitem ardentis libidĩs
ut mancat in me tenor
totius castitatis corporis
et anime. Mortifica in
mulos. ommnesq libidino¬
sas cõmotiones. et da mi-¬
chi ueram ⁊ perpetuam
castitatem cum ceteris
bonis tuis que tibi pla-¬
cent in ueritate. ut sacri-¬
ficium laudis casto cor
pore ⁊ mundo corde quo¬
tidie naleam tibi offer¬
re. Quãta cnuim cõtricio¬
fonte. quanta reuerẽcia
et tremore. quãta corꝑis
castitate. et amme puri-¬
tatt. illud diuinũ ⁊ cele¬
ste sacrificium est cel ebrã¬
dum dñc. ubi caro tua ĩ
ueritate sumitur. ubi sã¬
guis tuus in ueritate bi¬
bitur. ubi yma sũmis
mirabiliter ⁊ ĩeffabiliter.
Quis digne hoc celebra-¬
ir potest insi tu deus op̃s
offerentem fectris dignũ:
Stio dñe ⁊ uere scio et id¬
ip̃m bonitati tue cõfiteoꝵ.
ꝙ non sum dignus acce-¬

Expanded text:
iae, fornicationis et immunditiae, dubietatis dantur qui nos persequuntur, pereant illi qui cuncta prore benedictionis tuae exstingue in corpore meo totum fomitem ardentem libidinis, ut maneat in me tenor totius castitatis animae et corporis. Mortifica in mulos, et omnes libidinis commotiones, et da mihi veram et perpetuam castitatem cum caeteris donis tuis, quae tibi placeant in veritate; ut sacrificpore et mundo corde quotidie valeam tibi offerre. Quanta enim cordis cofonte, quanta reverentia et tremore, quanta corporis castitate et animae puritate istud divinum et coeleste sacrificium est celebrandum, Domine, ubi caro tua in veritate sumitur, ubi sanguis tuus in veritate bibitur, ubi ima summis mirabiliter et ineffabiliter? Quis digne hoc celebrare potest, nisi tu Deus omnipotens offerentem feceris dignum? Scio, Domine, et vere scio, et idipsum bonitati tuae confiteor quia non sum dignus acce
Abbreviated transcription (Latin):
et expedit amme mee.
Intret spũs tuus bonus
in cor meun. qui sonet
ibi sine sono et sine stre¬
pitu u̾boꝵ lequatur oẽz
ueritatem tantoꝵ miste-¬
riorũ. Profunda quip
pe sunt: et sacro tecta
munda mente celebrare.
Libera cor ncum ab ĩmũ¬
dis ⁊ ncphandis: uains
et noxiis cogitationib.
Muni me beatoꝵ ange¬
lorum pia et fida custo¬
dia atqz fortissima tute¬
la ut hostes omniũ bonoꝵ
confusi discedant. Per
uirtutem tanti misterii.
per manum sancti an¬
geli tui repelle a me ⁊a

Expanded text:
et expedit animae meae. et expedit animae meae. Intret Spiritus tuus bonus in cor meum, ibi sine sono, et sine strepitu verborum loquatur omnem veritatem tantorum mysteriorum. Profunda sunt nimis, et sacro tecta pura mente celebrare. Libera cor meum ab immundis et nefandis, vanis et obnoxiis cogitationibus. Muni me beatorum angelorum pia et fida tutela, atque fortissima custodia; ut hostes omnium bonorum confusi discedant per virtutem tanti mysterii, et per manum sancti angeli tui. Repelle a me,
Abbreviated transcription (Latin):
ñme sacerdos et
uere pontifex.
qui te obtulisti
deo patri hostiã puram ⁊
ĩmaculatam in ara cru-¬
cis pro nobis miseris pes¬
catoribz. quiq dedisti no-¬
bis carnem tuam ad
manducandũ ⁊ sangui¬
nem tuũ ad bibendum.
et posuisti illud misteriũ
in uirtute spñs tui dicẽs.
hec quotienscũq feceritis.
in mei memoriã facietis
Rogo per sanguinẽ tuũ¬
preciosum magnũ salu-¬
tis nostre precium. No-¬
go per hanc mirã ⁊ me-
narrabilem caritatem
qua nos miseros ⁊ indi¬
guos sic amare digna-¬
tus es. ut lauares nos
a peccatis nostris ĩ sau¬
guine tuo: doce me seruũ
tuum indignũ quẽ etiã¬
inter cetera dona tua ad
officium sacerdotale uo-¬
care dignatus es. nullis
meis meritis sed sola di-
gnatione miscd̃ie tue.
Doce me queso ꝑ spiritũ
sanctũ tantũ tractare mi-¬
sterium ea reuerencia et
decet. Ffac me per gr̃am
tuam semper illud de
tanto misterio credere
et intelligere. sentire et
firmiter retinere. dicere
cogitare qd̵ tibi placet

Expanded text:
me sacerdos et vere pontifex, qui te obtulisti Deo Patri hostiam puram et immaculatam in ara crucis pro nobis peccatoribus, et qui dedisti nobis carnem tuam ad manducandum, et sanguinem tuum ad bibendum, et posuisti mysterium in virtute Spiritus sancti, dicens: Haec quotiescumque feceritis, in mei memoriam facietis ; rogo per tuum sanguinem pretiosum, magnum salutis nostrae pretium: rogo per hanc miram et ineffabilem charitatem, qua nos miseros et indignos sic amare dignatus es, ut lavares nos a peccatis nostris in sanguine tuo; doce me servum tuum indignum, quem inter caetera dona tua ad officium sacerdotale vocare dignatus es nullis meis meritgnatione misericordiae tuae; doce me, quaeso, per Spiritum sanctum tantum tractare mysterium ea reverentia et decet. Fac me per gratiam tuam semper illud de tanto mysterio credere et intelligere, sentire et firmiter retinere, dicere et cogitare, quod tibi placet
Abbreviated transcription (Latin):
assumente se et inhĩtante
in se et operante per se diui¬
nitate nos recreare nequi¬
uit. Atq ideo uerbũ caro
factum est. id est ds̃ homo
factus est et habitauit in
nobis: ut per cognitum
nobis hominis habitum
nobis conuersando con-¬
gruere. nobis alloquẽdo
instruere. nobis uiuendi
uiam prebere. pro nobis
contra hostem confligere
nostrã mortẽ moriendo
ac resurgendo posset de¬
struere. per cceternã uero
patri diuinitatẽ nes ĩteri
uiuificãdo ad diuina su-¬
stolleret. remissionem
nobis peccatorũ pariter
et spũs sancti dona con-¬
cederet. et post bonorum
perfectionẽ operũ nõ solũ
nos ad uidendã glĩam
darificate sue perduceret
humanitatis. sed et ĩcõ-¬
mutabilem nobis essen¬
ciam suc diuine maie-¬
statis ostenderet. in qua
uuit et regnat cũ patre
in unitate spũs sancti

Expanded text:
assumente se, et inhabitante assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum caro factum est, id est, Deus homo factus est, et habitavit in nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobis peccatorum pariter ac Spiritus sancti dona concederet, et post bonorum perfectionem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem nobis essentiam suae divinae majestatis ostenderet, in qua vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
solum hominis christi.
sed et dei genitrix recte
credenda ⁊ confitenda est.
Idem ueritate plenus erat
et est: ipsa iudelicet u̾bi
diuinitate que hominẽ
illum singulariter clef-¬
tum. cũ quo una christi
ꝑsona cẽt assumere di¬
gnata est: Non aliquid
sue diuinc substancie ut
heretici uolunt in facien¬
dam hommis naturam
cõmutans: sed ip̃a apud
patrem manens totum
quod erat. totam de semĩe
dauid naturã ucri homĩs
quã non habebat suscipi¬
cus. Unde oportet nos
fratres carissimi ut qui
humanã redemptoris
nostri natiuitatẽ hodie
aunua deuotione reco¬
limus: et diuinã parit᷑
et humanã cius naturã
non amnuo sed cõtinuo
semper amplectamur
amore. Diuinã ꝑ quã
treati sumus cum nõ
essemus: humanã per
quã recreati sumus cũ
perditi eẽmus. Et qͥdẽ
diuina conditoris nr̃i
uirtus. sinc assumptõe
humanitatis nos recrea-¬
re erat ydonea: hũana
autem ciusdem redemp¬
toris nostri infirmitas sĩe

Expanded text:
solum hominis Christi, solum hominis Christi, sed et Dei genitrix recte credenda et confitenda est. Idem veritatis plenus erat, et est ipsa videlicet Verbi divinitate, quae hominem illum singulariter electum, cum quo una Christi persona esset, assumere dignata est, non aliquid suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam non habebat, suscipiens. Unde oportet, fratres charissimi, ut qui humanam Redemptoris nostri nativitatem hodie annua devotione recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine
Abbreviated transcription (Latin):
mus gliam cius glĩam
quasi uingeniti a pr̃e:
plenũ gratic ⁊ u̾itatis.
Glĩam christi quam
ante ĩcarnationc̃ uidere
non poterant homines:
post incarnationẽ uide¬
runt. aspicientes hũa¬
nitatem miraculis re-¬
fulgentem. et intelligẽtes
diuinitatem intus la-¬
titantem. Illi maxime
qui et cius claritatem
ante passionẽ transfigu¬
rati in monte sancto cõ-¬
templari meruerunt:
uoce delapsa ad eum
filius ineus dilectus ĩ
quo michi complacui:
et post passionem resur-¬
rectioms ascensioms q
ip̃ins gloria conspecta.
spiritus eius sunt dono
mirifice refecti. Quib
omĩbus manifeste cogͦ-¬
gloria non cuilibet sã-¬
ctorũ. sed illi solũ hom̃ĩ
qui esset in duunitate uni¬
et ucritatis. Gratia ple-¬
nus trat idem homo xp̃s
ihũs: cui singulari mu¬
nere preceteris mortalib
datum est ut statim ex
quo in utero uirginis
concipi. ⁊ homo ficri inci-¬
peret: uerus cẽt et deus.
Unde et tadem gloriosa
semꝑ uirgo maria: nõ

Expanded text:
mus gloriam ejus, gloriam mus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Gloriam Chante incarnationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui : et post passionem resurrectionis ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti; quibus omnibus manifeste cognogloria non cuilibet sanctorum, sed illi solum homini qui esset in divinitate uniet veritatis. Gratiae plenus erat idem homo Christus Jesus, cui singulari munere prae caeteris mortalibus datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipi, et homo fieri inciperet, verus esset et Deus; unde et eadem gloriosa semper virgo Maria non
Abbreviated transcription (Latin):
ticeps existendo fragili¬
tatis. homines diuine
uirtutis sue donaret
esse participes. Et u̾bũ
homo factus est: ⁊ ĩter
homines conuersatus
est: Solet namq scrip-¬
tura: modo anime mo-¬
do carnis uocabulo.to¬
tum designart hoĩem.
Anime indelicet ut scͥp-¬
tum est: quia descẽdit
iacob in egiptum in
animab septuagĩta.
Carnis uero ut rursus
scriptũ est: et uidebit
omnis caro salutare
dei. Neqz enim uel aĩe
sine corporib ĩ egiptũ
descendere. uel caro sint
anima uidere aliquid
potest. sed hic ꝑ aĩaim
totus homo. ibi signa-¬
tur per carnem. Sic
ergo hoc loco quod dicitꝰ
et uerbũ caro factũ est:
nichil aliud debet ĩtelli-¬
gi qm si diceretur ⁊ d̃s
homo factus est carnem
uidelicet induendo ⁊ am-
ex carne et aĩa constat.
ita unus ab ĩcarnatio¬
ins tempore christus ex
in cternum existens ue-¬
rus ut crat. hominem
ex tempore assumens in
unitatem suc persone.
ucrum quẽ non habue-¬
rat. Sequitur. Et uidi-¬

Expanded text:
ticeps existendo fragiliticeps existendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse participes. VERS. 14.homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem. Animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc loco quo dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi quam si diceretur: Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et anistat ex carne et anima, ita unus ab incarnationis tempore Christus ex in aeternum existens verus ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: Et vidi
Abbreviated transcription (Latin):
perũt: non est cnũi perso-¬
narũ acceptor deus. sed
in omni gente qui ti-¬
nict cum. et operatur
iusticiã acceptus ist illi.
Quo autem ordint cre¬
dentes filii dei possint
fitri. et quantũ hec gi¬
neratio a carnali distit:
subsecutus cuãgelista
designat. Qui non ex
sanguinibz inquit. ne-¬
qz ex uoluntate carnis
neq ex uoluntate uiri.
sed ex deo nati sunt:
Carualis quippe nostra
singulorũ gencratio: ex
sanguinibz id est ex na-¬
tura ma ris et femine
ac complexu coniugii
duxit originem. At u̾o¬
et spiritualis: spiritus
sancti gratia ministrat᷑.
Quam a carnali distĩ¬
guens: dñs ait. Nisi
quis renatus fuerit ex
aqua et spiritu sancto:
non potest introire in
regnum dei. Qd̃ na-¬
tum est ex carne caro
est: et quod natum est
de spiritu spiritus est:
Nerum ne quis hoĩm
dubitet filium se dei et¬
coheredem xpisti posse
ficri. dat exemplũ euã-¬
gelista quia et ip̃e filius
dei homo fieri et inter¬
tus est: ut humane par¬

Expanded text:
perunt eum. Non est enim persoperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes, filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus inquit neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a complexu conjugii duxit originem; at vero spiritalis Spiritus sancti gratia ministratur; quam a carnali distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire inregnum Dei. Quod natum est ex carne, caro est, et quod natum est de spiritu, spiritus est . Verum ne quis hominum dubitet filium se Dei cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri, et habitartus sit, ut humanae par
Abbreviated transcription (Latin):
ubi fratres sibi quib
regnũ patris sui dare
posset adquireret. Deus
ex deo natus est: et no-¬
luit tantum dei filius
mancit. Homnus quoq
filius ficri dignatus est
non amittens qd̃ erat.
sed assumens quod nõ
crat: ut per hoc homines
in dei filios transferret.
glorie q suc faceret cohe¬
redes.: qui quod ip̃e semꝑ
habebat per naturã. incĩ¬
perent habere per grãm
Consideremus quanta
uirtus est fidei: cuius
merito potestas datur
hominib filios dei fieri.
Unde bent scriptũ est:
quia iustus ex fide ui-¬
ex fide: non illa que la-¬
biorũ tantũ confessiõe
profertur. sed ea que ꝑ
dilectionem operatur.
Alioquin fides si non
habet opera: mortua ẽ
in semctipsa. Nullus
sc ipsum despiciat: mil¬
lus de sua salute desperet.
mus singuli: ut qui era¬
mus longe mercamur
fieri prope in sangũie
christi. Uidcamus qd̃
dicitur: quia quotqͦt
receperũt cum dedit eis
potestatem filios dei fi
Quot quot ĩquit rece-¬

Expanded text:
ubi fratres sibi, quibus ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret. Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat; ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui, quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fide viex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet, mus singuli, ut qui eramus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, rece
Abbreviated transcription (Latin):
in caruis infirmitate
miraculis choruscantẽ.
rcipere noluerunt. Et
quod grauius est sui
cum non receperunt.
Homines scilicet quos
ip̃e creauit: iudei quos¬
ipse peculiarem sibi cle¬
gerat in plebem. quibus
suc cognitionis reuela¬
uerat archanũ. quos
mirificis patrũ glorifi¬
cauerat actis. quibz sue
legis doctrinã cõtulcrat.
ex quibz se ĩcarnandũ
ꝓmiscrat ⁊ in quibus
se ĩcarnatum ut pro¬
miserat ostendit ipsi
cuni reciꝑe uenientem
magna ex parte recusarũt
Neq enim om̃s recusaxt.
alicquin nullus cẽt sal-¬
nus. Nunc autẽ multi
eum ex utroq populo:
credendo receperunt. de
quibus euangelista cõ-¬
sequenter ĩ sunuat ditẽs.
Quotquot auten rece¬
perunt cum. dedit eis po-
testatem filios dei fieri
hiis qui credunt ĩ noĩe
cius Consideremus frẽs
carissimi quanta gr̃a
redemptoris nostri: ꝙͣ
magna sit multitudo
dulcedinis eius. Unic᷑
ex patre natus est: et
noluit remanere unꝰ
Descendit ad terram:

Expanded text:
in carnis infirmitate in carnis infirmitate miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod est gravius, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit. Judaei quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostendit, ipsi eum recipere venientem ex magna parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt, alioquin nullus esset salvus. Nunc autem multi eum ex utroque populo credendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eitestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Consideremus, fratres charissimi, quanta gratia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram,
Abbreviated transcription (Latin):
tis sine labore gerens
et sinc onere continẽs
quod fecit. Et mũdus
eum non cognouit:
quia lux in tenebris lu-¬
cet. et tencbre eam non
comprehenderũt. Mun-¬
cit homines mũdi amo-¬
re deceptos: atq ĩheren-¬
do creature ab agnoscẽ-¬
da creatoris sui maiesta-¬
te reflexos. In propria
uenit: quia in mũdo
quẽ per diuinitatẽ fecit.
per humanitatẽ apparuit.
In propria uenit: quia
in gente iudea quam
pre ceteris nationibus
spetiali gratia copula-¬
uerat. incarnari digna¬
tus est: In mundo ergo
erat: et in mũdũ uenit.
In mũdo erat per diui¬
nitatem: in mũdum
uenit per ĩcarnationẽ
Uenire quippe uel a-¬
bire humanitatis est.
do esset per diuinitatẽ
mundus eum nõ co-¬
gnouit: dignatus ẽ
uenire in mundũ per
humanitatẽ. ut uel
sic mundus cognoscẽt.¬
Sed udcanius quid scqͥt᷑
In propͥa uenit: et sui cũ
non receperñt. Quem
enim in potencia deitatis
cuncta crrantẽ reggentẽ q
non cognouerant: ip̃m

Expanded text:
tis sine labore regens, tis sine labore regens, et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Munloco homines mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae a cognoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit: in propria venit, quia in gente Judaea quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo ergo erat, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem, in mundum venit per incarnationem. Venire quippe vel abire humanitatis est, do esset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognoscersed videamus quod sequitur: In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia deitatis cuncta creantem regentemque non cognoverunt, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut scriptũ est: erat
lucerna ardens ⁊ lucens.
Ardens scilicet fide et deuo-¬
tione: lucens uerbo et as-¬
tione. Grãm uero lucis
pectorib infundere: soliꝰ
est eius de quo dicitur.
Erat lux uera que illu-¬
minat omnẽ hominẽ
uenientẽ in hunc mũdũ.
Omnẽ uidelicet qui il¬
luminatur: siue natu-¬
rali ingenio. seu sap̃ia
diuina. Sicut enim
nemo a se ipso esse: ita
etiam nemo a se ipso
sapiens esse potest. Sed
illo illustrante de quo
scriptũ est: om̃is sapi-¬
encia a dño deo est :
Cuius utrainqz natu-¬
rã et diuinã uidelicet
qua semꝑ ubiq totꝰ
manet. et humanã
ex qua in tempore natꝰ
loco inclusus apparuit:
consequenter euangeli-¬
sta describit dicens. In
mundo erat. et mũdus
per ip̃m factus est: et
mundus eum nõ co-¬
gnouit. In propria
uenit: et sui eun non
receperũt. In mũdo qͥp¬
pe erat et mũdus ꝑ ip̃m̃
factus est: quia deus erat.
quia totus ubiq. quia
sue presencia maiesta¬

Expanded text:
enim, ut scriptum est, erat enim, ut scriptum est, erat lucerna ardens et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Omnem videlicet, qui illuminatur, sive naturali ingenio, sive sapientia divina. Sicut enim nemo a seipso esse, ita etiam nemo a seipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est. Cujus utramque naturam, et divinam, videlicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus, loco inclusus apparuit, consequenter evangelista describit dicens: In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum nreceperunt. In mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majesta