comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dicturus buitatẽ uitȩ p̃sentis.
cordis oculũ ad exordiũ redux¬
it originis: ut ex ante accisscol¬
ligat. qũam tilla sut qͥue ui¬
dentur aliqua cẽ dũ sune. Si

Expanded text:
Dicturus brevitatem vitae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑss parte tractauimus quod
omnipotens ds̃ ut mentescor¬
rigeret sub lege positorum.
beati iob uitam ad testimoni-¬
um adduxit: qui legẽ ñ no¬
uit. et tamen tenuit: qui p̃-¬
cepta uitȩ quȩ scripto ñ acce¬
perat custodiuit. Nuius priꝰ
actio dõ actestante laudatur.

Expanded text:
s parte tractavimus quod omnipotens Deus, ut mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen se ẽẽ adhuc de
enda requie dubium
emporalia. etiã mansu
ienta sequerentur.
re cum magno nobis
one iudicii in suis uocibus se-¬
curus non est. Explicit lib̾¬

Expanded text:
tamen esse se adhuc de suscipienda requie dubium temporalia etiam mansura tormenta sequerentur. Qua in re cum magno nobis one judicii in suis vocibus securus non est. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
pendamus quanta debemus
formidine uenturum iudici¬
um semꝑ expauescere: quan¬
do et ille qui iudice teste lau¬
datus est. adhuc de retributi¬
one iudicĩ in suis uocibus se

Expanded text:
pendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qui judice teste laudatus est, adhuc de retributione judicii in suis vocibus se
Abbreviated transcription (Latin):
esse tudicium ũbodenus sciunt:
s ꝑũse agendo testantur quia
nesciunt. Qui enim hoc ñ formi¬
dat ut debet: necdum cogno¬
Nuit. cum quanto tarbine ter¬
roris adueniat. Si enim pensa¬
re pondus tremendi examinis
nosset: ire diem utiq tremen¬
do precaueret. faciem quoq
gladii fugere ẽ: animadũsioni
placare. Uitari nanq terror iu¬
dicis ñ nisi ante iudicium pot̃.
Modo non cerit᷑: s p̃cib pla¬
catur. Cum uero¬
in illo trem̃¬
do examine
sederit. et
uideri pot̃.
et placari iã
ñ potest: quia
prauorum facta quę diu susti¬
nuit tacitus. simulomina red¬
det aratus. Unde necesse ẽ nunc
cũ adhuc mala dolerat guȩ uii¬
det: ne cũ semel manũ irctͥbu¬
tione ultionis excusserit. tanto
in iudicio districtiꝰ feriat. qͣnto
ante iudicium diutius eꝓpecca

Expanded text:
esse judicium verbo tenus sciunt, sed perverse agendo testantur quia nesciunt. Quia enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniat. Si enim pensare pondus tremendi examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est animadversioniplacare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddit iratus. Unde necesse est, fracum adhuc mala tolerat quae videt; ne cum semel manum in retributionem ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Sciendum uͦ quod in sacro
eloquio. uentris uł uteri nommne:
mens solet intelligi. Hinc ẽ qđ
domini spiraculum hominis. q̃
inuestigat omnia secreta uent̾s.
lux enim gr̃ȩ quȩ. desuꝑ uenit.
spiraculum homini prestat ad
uitam. Quȩ uidelicet lux. omĩa
secreta uentris inuestigare dr̃.
quia occulta mentis penetrat.
ut ea quȩ de se ipsam latebant
animam. ante eius flenda ocu¬
ret. Sensus cordis mei turbati st̃.
Uteri itaq nomine. recte meis
accipitur: quia sicut ꝓles in u¬
tero concipitur. sic cogitatio i
mente generatur. Et sicut inuen¬
tre cibi. ita continentur inm̃te
cogitationes. Ute rusitaq Hypo¬
crite p̃parat dolos: quia tanto
semꝑ maiorem maliciam cont
ꝓrimos in mente concipit. qͥnco
solus p̃ omnibus uideri inno¬
centior querit. Hec iccirco eli¬
phar ꝓtislit: quia beatũ iob
tanto ꝑcussum ũbere ꝓpt̃ hypo¬
crisim putauit. S eius ũba ecͥsi
snultis congruunt. ab ipso solo
aliena sunt. ꝓquo solo dicebat᷑

Expanded text:
 Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enDomini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . » Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiracuvitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante et: « Sensus cordis mei turbati sunt . » Uteri itaque noaccipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
in me frustra: cum responsio
ur̃a repugnare ostensa sit ueri¬
tati: Amici beati iob eũ conso¬
lari non poterant: in quo su¬
is sermomibus ueritati contͣ¬
ibant. Cunq hunc hypocͥtã
uł impiũ dicerent. ꝑ hoc qđ
ipsi m̃tientes ꝑpetrabant cul¬
pam. augebant ꝓculdubio
penã tusti uulnerib afflicti.
Nam scõrum m̃tes quia ue¬
ritatẽ diligunt: etiã culpa
fallaciȩ torquet alienȩ. Quan¬
to enum graue m̃daciĩ cͥmen
ẽẽ aspiciunt. tanto hoc ñ so¬
lum inse. s etiã in aliis oder̃t.

Expanded text:
i me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? - Amici beati Job eum consolari non poterant, in quo suis sermonibus veritati contraibant. Cumque hunc hypocritam vel impium dicerent, per hoc quod ipsi mentientes perpetrabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sollici¬
tius p̃sentẽ
fugitiua cogitare: quanto stu¬
diosius nouerunt cȩlestis padȩ bo¬
na eterna ꝑpendere. Ex his enĩ quȩ
mens solet intelligi. Hinc ẽ qđ
domini spiraculum hominis: q̃
inuestigat omnia secreta uents.
Lux enim gr̃ȩ quȩ desuꝑ uenit:
spiraculum homini prestat ad
uitam. Quȩ uidelicet lux. omĩa
secreta uentris inuestigare dr.
quia occulta mentis penetrat:
ut ea quȩ de se ipsam latebant
los reducat. Hinc iheremias ait.
Uentrem meum. uentrem meũ
doleo. Quiut uentrem suum
ret. Sensus cordis mei turbatist̃.¬
multis congruunt. ab ipso solo
aliena sunt. ꝓquo solo dicebait᷑:
quia sc̃s uir nil in suis actib du¬
plicitatis habuit. quem testis
ueritas de cordis simplicitate

Expanded text:
tanto sollicitius praesentem fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim qumens solet intelligi. Hinc est enDomini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . » Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiracuvitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant ndo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum xit: Sensus cordis mei turbatimultis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
tit: ut & is qui raꝑe sintur. ceca¬
tus mente culpã augeat: & is qui
rapinam patitur. iam in eiusdem
rapinȩ dampno ꝓalia qua añ ꝑpetͣ¬
uit culpa feriat᷑. Ecce enim quidã
In montis fauce constitutꝰ insi¬
diatur itinerantib s is qui iter
agit. iniqua fortasse quedam ali¬
quando ꝑpetrauit: eiq omp̃c ds̃
malum suum in p̃sentiuita retri
nbus tradens. uł spoliari reb
snus iudex iuste fieri ꝑmisit:¬

Expanded text:
tit, ut et is qui rapere sinitur, caecatit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribnibus tradens, vel sissimus Iudex iuste fieri permisit
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: cum nichil ẽẽ p̃sentis lu¬
tȩ diuicias memorat. quas abun¬
dare & repbis narrat dicens.¬
est hominem tunc despicere diui¬
cias cum habet: difficile uero est
eascum ñ habet uiles estimare.
Unde patenter ostendit. quantꝰ
contemptus terrenaꝵ rerũ in bea¬
ti iob cogitatione fuerit: qui tc̃
dicit nulla ẽe q̃ abundant repbis.
tab̃nacula p̃donum. & audaccer
puocant dm̃:quiaplerunq: ma¬¬
li eomagis contradm̃ suꝑbiunt.
quo ab eius largitate & contrame¬
ritũditant᷑. & qui ꝓuocari bonis
admeliora debuerant. donis pei
est quomͦ p̃dones appellentur
dum ptinus additur: cum ipse de¬
derit᷑ omnia in manib eoꝵ. Si e¬
nim p̃dones sunt: inolenter ab:¬
stulerunt. Et dubilim ñ est: qr
molentorum ñ sit adiutor deus.
Quomͦ gͥ ipse dat. quod hiqui p̃do¬
tus habere sinit. llam quod p̃do¬
nes ꝑũse faciunt. hoc dispensator
equissimus fieri ñ nisi iuste ꝑmit¬

Expanded text:
ostendit, cum nil esse praesentis viostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicensest hominem tunc divitias despicere, cum habet; difficile vero est eas, cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur quantus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobistabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, quia plerumque mali eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate et contra meritum ditantur; et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejoest quomodo praedones appellentur, dum protinus additur: Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt, et dubium non est quia violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat quod hi qui ptus habere sinit. Nam quod praedones perverse faciunt, hoc dispensator aequissimus fieri, non nisi juste permit
Abbreviated transcription (Latin):
singulas ad legendum sumisꝰ re¬
ducere semꝑ admemoriã eam ꝗͣ
p̃posui causȩ originem stude: qr
& ꝑbeatum iob quidolens dicitu
passiones domini eiusq corporis
idest sc̃ȩ ȩccłȩ designant᷑: & amici¬
ut sepe iam diximus: dm̃ dum
defendere nituntur offendunt.
Quidum ficte consulunt: scõꝵ m̃¬
tem fortit affligunt. Niec tñ per
cuncta quȩ loquunt᷑. aueritatis
cognitione desipiunt: s: plerũq
& stultis prudentia. & fictis uera
ꝑmiscent: ut dum ex ueritate al¬
quid p̃rogant. facile ad falsitatẽ
trahant. Unde amici quoq: beat
iob mͦ despicabilia. mͦ autẽ mira
sunt quȩ loquunt᷑. Quȩ tñ sc̃s ui
aliquando repbando conumcit:
aliquando uero appbando susci¬
pit: atq ad usum rectitudinis pe¬
trahit. etiam quȩ ab eis recta. s
ñ recte ꝓferunt᷑. Itaq in opiã suami
despicientes despicit: atq inster¬
quilimo corpore positꝰ. in quanto
uirtutis culmine apud se sedeat.

Expanded text:
singulas ad legendum sumis, resingulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat
Abbreviated transcription (Latin):
i pro¬
sse culpabilis stili mutabilitas ñ
debet: ne quis tam̃ me ex locutionis
meȩ immutatione reprehendat.
in epła libris p̃missa. causas reddidi.
cur terciam huiusoꝑis partẽ. ad
aliarũ usq similitudinẽ minime
emendando ꝑduxi. Quibus scilicet
exclusis. hoc quoq addit. quod
ab eo uersu quo dr̃. abundant ta¬
bernacula p̃donum. eiusdẽ paitis
expositio incipit: & usq ad hoc qd
scriptum est. dulcedo eoꝵ uermis.
disserendo ꝑtingit. Quȩ nimirũ
tam multa sunt ut inuno corpore
comprehendi ñ possent: nisi sub
magna breuitate dicerent᷑. Quigͦ
ab aliis actibus uacat: legat cete¬
ra multiplicit̃ dicta. Ci uͦ ad stu¬
diose legendum non uacat: huiꝰ
Uitis eibreuitas placeat. inqua
ñ tam quȩ sentimus dicimus. qũa
ea quȩ sunt dicenda signainus. Igi¬
tur qm̃ in ea multa sicut me loq̃n¬
te excepta sunt. ita dereliquiꝰ. nn¬
mutationem stili mei lector meus
equammit accipe: quia & sepe e¬
osdem cibos edentib diũsitas coc¬

Expanded text:
in proesse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas pla
Abbreviated transcription (Latin):
celt. & iste grauius quandoq
fentur. ꝑcuius nequissimã uo¬
luratẽ. culpã om̃ps ds̃ in alterti
iussumdicauit. Ille purgatur
qui oprimitur: isti reatus auge¬
tur q opprimit: ut uł de fun¬
do neuiciȩ quandoq ad peniten¬
tiam iscat⁊ uel ñ euertens tan

Expanded text:
iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur, qui opprimit, ut vel de profundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens tan
Abbreviated transcription (Latin):
considerat. & sensum
sacre locutionis igno¬
rat: ñ tam se eruditi¬
one instru it. quam ambi¬
guitate confundit: quia nunquã
sibi littere ũba contradicunt. S
dum a semet ipsis ꝑ contrarietatẽ¬

Expanded text:
considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietate
Abbreviated transcription (Latin):
deo hystoriȩ ũba discutert. Cum uͦne
cesse c̃. simulutrunq complector: ut
spiritales fructus allegoria germinet:
quos tñ ex radice. hẏstorit ueritas ꝓ¬
ducit. Amicos uͦ beatiiob. quos here¬
ticorum speciẽ tenere diximus. in
dictis suis neq̃qua ꝑomi areprobamꝰ.

Expanded text:
deo historiae verba discutere. Cum vero deo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dict
Abbreviated transcription (Latin):
bra ꝑsecutione seuiens temptator
affligit. Unde: etiam paulus dicit.
Compleo ea quȩ desunt passionum
xp̃i in carnẽ mea. Cui suadere uxoi
ad maledicendũ nitit᷑: quia carna¬
les quiq intra sc̃ am ȩccłam adiuto¬
res callidi tẽptatoris existunt. Quȩ
enim cum ad maledicendũ ꝓuocat.
uitam carnalium designat. Qui ut
incorrectis moribus positi. quo ꝑfidẽ
bonis uxta sunt: eo ꝑuitã durius p̃¬
munt. Quia enim quasi fideles uita¬
ri nequeunt: a fidelibus tanto dete¬
rius. quanto et int̾ius tolerant᷑. Ami¬
ci uͦ illius qui quasi ad consolandum
ueniunt. s ad ũba asꝑȩ. inuectionis
excedunt. hereticorum speciẽ tenent.
qui cum contrabonos dm̃ defendeit.
latius dicta. nunc b̾niter studui ex
mistica designatione succingere: uł
lector mcus ex ipsa hac replicatione.
meminerit. me in hoc oꝑe spiritalim
tellectui deseruire. Et tñ cumutilita¬
tis usus postulat: subtilit̃ quoq stu¬

Expanded text:
bra persecutione saeviens tentator bra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 stu
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriȩ ueri¬
tate. beatuob
dicta amicoꝵ¬
q illius misti¬
ca ꝓposui in¬
terpretatione
discutere: qr
cunctis uera
scientibus li¬
quet. qđ redemptorem mundi totis
sius allegationibus curat sacrascrip¬
tura ꝓmittere: eumq ꝑelectos om̃s.
it. Vnde et isdem beatus ioblatino
doquio dolens dr̃: ut ꝑ eius & nom̃
.& uulnera recłeptorsnr̃i passio designe¬
tur. de quo ꝓpħa ait. Nere languo¬
its nr̃os ipse tulit: & dolores nr̃os
ipse portauit. sui temptator ablati
omuibus. & seruos & silios occidit:
quia ñ solum itꝰ daicum populum
extunore seruientẽ. s ipsos quoq a¬
postolos in suo amore regeneratos
passionis eius tempore. telo ꝑfidiȩ ꝑ¬
culit. Hulnere beati iob corpus atte¬
ritur: quia redemptor nr̃ configi cla¬
uis. in crucis patibulo ñ dedignat᷑.
aplanta autẽ pedis usq ad uertic̃e
uulnera suscepit: quia scãm ȩxcl̃am
quȩ corpus eius est. ñ solum ꝑextre.
ma& ultima.ẜ usq ad summa men¬

Expanded text:
historiae veritate beati Job dicta, amicorumque illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, re. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa mem
Abbreviated transcription (Latin):
quanto diuiditur inmultis. Et ic¬
circo desiderantẽ m̃tẽ liuor excruci¬
at: quia hoc qđ appetit. aut fun-¬
ditus alter accipiens adimit: aut
aquantitate restringit. Qui gͦ liuo¬
ris peste plene carcre desiderat. illã
hereditatẽ diligat. quã coheredũ
numerus ñ angustat: quȩ et om̃ibꝰ
una est. & singulis tota. q̃ tanto larigi

Expanded text:
quanto dividitur in multis: et idquanto dividitur in multis: et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, illam haereditatem diligat, quam cohaeredum numerus non angustat: quae et omnibus una e
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre euis: ita & lum̃ eius. Quia e
nem dr̃. Hita carnium. sanitas cordis:
putredo ossium inuidia. Quid enim
ꝑcarnes: nisi infirma quedam acte¬
nera: Et quid ꝑossa: nͥ fortia actasig¬
nantur: Et plerunq contingit. ut
quidam cumuera cordis innocentia
in ñnullis suis actibꝰ infirmi uidean¬
t᷑. quidam uͦ iam q̃dam ante huma¬
nos oculos robusta exerceant: s tñ
erga aliorumbona. intus inuidiȩ
pestilentia tabescant. Bene. gͦ dr̃.
uita carnium sanitas cordis. qr
sim̃tis innocentia custodit᷑: etiã si
qͣforis infirma sunt quandoq ro-
borant᷑. Et recte subdit᷑. putredo
ossium inuidia: qr ꝑliuoris uiciũ.
putrescere ẽ: quȩdã etiam robusta
deꝑire. S cur hȩc de inuidia dici¬
mus: siñ etiam qualit eruat᷑ inti¬
memus: Difficile namq ẽ ut hoc
alti ñ inuideat. qđ adipisci alt̃ ex¬
optat: qi quicquid temporaliter¬
ꝑcipit᷑. tantõ fit minus insingulis.

Expanded text:
tenebrae ejus, ita et lumetenebrae ejus, ita et lumecitur: Vita carnium, sanitas cordis; putredo ossium, invidia . Quid enim per carnes, nisi infirma quaedam ac tenera? Et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infborantur; unde subdit: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam qualiter eruatur intimemus? Difficile namque est ut hoc alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat: quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis,
Abbreviated transcription (Latin):
multis parere cogit᷑. a desidi sui cursu
retinetur. Unde fit: ut scĩ uiri magis
in hoc mundo ꝓsꝑa quã adũsa formi¬
dent. Sciunt nanq quia mens dum
blanda occupatione p̃mit᷑: aliqͣndo
libens ad ext̾iora deriuatur. Sciunt
quia sepe sic hanc clandestina cogita¬
tio decipit: ut quomͦ ꝑmutet᷑ ignoret.
Pensant autẽ q̃ sint et̃nabona q̃ cupi¬
unt: & cognoscunt quam nichilsit
omne qd blandum temporalit̃ arri¬
det: cunctaq huius mundi ꝓsꝑamens
eorum eo egre tolerat. quo suꝑnȩ feli
citatis est amore sauciata: tantoq ma¬
gis inp̃sentis dulcedinis asꝑnatione
erigit᷑. quanto hanc conspicit quia
furtiue sibi in et̃nȩ głȩ despectublan¬
quiem contemplatus diceret. paruꝰ
& magnus ibi sunt. & seruus lib̃ a do¬
mino suo: ilico adiunxit. Quare da¬
ta ẽ miserolux: Inscͥptura sac᷑ ñnũꝗͣ.
lucis appellatione ꝓsꝑitas: noctis
signat᷑. Unde & ꝑ psalmistam dr. Sic̃

Expanded text:
multis parere cogitur, a desiderii sui cursu multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo citatis est amore sauciata. Tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanquiem contemplatus diceret, Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis signatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
na iudicia. graui incertitudinis suȩ
caligiie. humana mens p̃mit᷑: sc̃ĩ ui
ncum sibi suppetere ꝓsꝑa huiꝰ mun¬
di conspitiunt. pauida suspitione.
turbantur. Timent enune hic labo¬
tum suorum fructus recipiant: timea
ne quod diuina iusticialatens in eis
nuilnus aspiciat: & ext̾iorib eos mu¬
nerib cumulans. ab intimis repellat.
sum uͦ taciti cogitant quod necbona
agant nͥut soli ło placeant. nec in
ipsa asfluentia suȩ psꝑitatis exultant.
minus quidem de psꝑis occulta contͣ
quia se ab intima utentione p̃pedi¬
unt. egre ferunt: & moleste p̃sentis
uitȩ blandim̃ta tolerant: quia ꝑ hȩc
t utcunq tardari in int̾no desiderio
signorant. Plus enim in hoc mundo
honor quam despectio occupat: et
magis ꝓsꝑitatis sublimitas. quã ne¬
cessitatis adũsitas grauat. Per hanc
nanq ñnunquam cum homo ext̃ius
p̃mit᷑. ad concupiscenda quȩ intus st̃
lib̾ior relaxat᷑. ꝑillam uͦ animus dum

Expanded text:
na judicia gravi incertitudinis suae na judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
occulta fint dͥ¬
uina iudicia.
cur in hacuiti
ñnunquambo¬
nis malesit.
malis bene. t̃
occultiora sut
cum et bonis hic bene ẽ. & malis
male. Nam cum bonis male ẽ. na.¬
lis bene: hoc fortasse dep̃hendit᷑
eboni siqua deliquerunt hic recipi¬
unt. ut ab et̃na plenius dampnaa¬
one lib̾ent᷑: & mali bona quȩ phe
uita faciunt hic inueniunt. ut a
sola in posterum torm̃ta ꝓtrahaũ.
Unde & ardenti in inferno diuit
d̾r. Ilem̃to fili. quia recepistiboil
iuta tua. & laiarus similit̃ mala.
At cum bonis hic bene ẽ. & malis ma¬
le incertum ualde fit. utrumbon iac̃¬
cirto bona accipiant: ut ꝓuocati ad
aliquid melius crescant: an iusto la¬
centiq iudicio hic suorum oꝑum re¬
nunerationem ꝑcipiant. ut a p̃mi¬
isuite sequentis manescant: & utrũ
malos iccuto aduersaferiant. ut ab
atius suppliciis corrigentia defendañ:
anhic eorum pena incipiat. ut quan¬
doq cõplenda. eos ad ultima gehen
ns torm̃ta ꝑducat. Quia gͦ int̾ diui¬

Expanded text:
occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divi
Abbreviated transcription (Latin):
sua. dampna ꝑtimescit. Que si ꝑficit
in amorem cȩlestis patͥȩ rapit᷑. plent
etiam in ꝑximi dilectione solidatur:
quia cum nulla terrena desiderat.
nichil ẽ qd eiꝰ erga ꝓximum caritati
contradicat. Quȩ minirũ caritas.
quid ẽ aliud quã oculus m̃tis: Dui
si terren amoris puluere tangit᷑ ab
internȩ lucis mox intuitu lesus itũ¬
berat᷑. Quia autẽ paruulus ẽ. qͥ
terrena diligit. magnus qui et̃na c̃¬
cupiscit: potest etiam sic ñ inconuit¬
nienter intelligi. paruulũ occidit
inuidia: qm̃ huiꝰ pestis languoreñ
morit᷑. nisi qui adhuc in desideris
infirmatur.

Expanded text:
timescit. Quae si perfecte in amore cęlestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione solidatur, quia cum nulla terrena desiderat, nihil est, quod eius erga proximum caritati contradicat. Quae nimirum caritas, quid est aliud quam oculus mentis, / qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internę lucis mox intuitu lęsus rberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in desideriis infirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sublimauit. S quis hec scripserit. ual¬
de suꝑuacue querit᷑: cum tam̃ auc̃tor li¬
bri sc̃s sp̃c fidelit̃ credat᷑. Ipse gͥ hec scͥp¬
sit: qͥ scribenda dictauit. Ipse scripsit
qui & in illiꝰ oꝑe inspirator excitit: et
ꝑscribendi uocem. imitanda ad nos eiꝰ
facta transmisit. Si magnicuiꝰda uiri
susceptis epłis legeremus ũba: s qͦcala¬
mofuissent scripta quereremꝰ : ridicłm
ꝓfecto eẽt epłarum auctorem scire: sen¬
sumq cognoscere: s quali calamo ea¬
rum ũba impressa fuerint indagare.
querimꝰ. quid aluid agimꝰ. nisi legen¬
tes litteras de calamo ꝑcunctamꝰ : Arbi

Expanded text:
sanctus. --Sed quis haec scripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. quaerimus, quid aliud agimus, nisi legentes litteras, de calamo percontamur?
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem populi indicans. qi afcendẽ
ad summa ñ ualuit: s semelipsum in
se manifestat. Stare quippe adiu¬
uantis est. Et recte. stare cernit᷑. qui
in bello certaminis opitulat᷑. Aqua
litate aeris res subsequens demons¬
tratur: sicut euangłista cum p̃dican¬
te domino nullos tunc ex iudea cre¬
dituros diceret. p̃misit. dicens. Hy
emps erat. Scriptum namq ẽ. Fla
bundabit iniquitas. refrigescet cari¬
tas multorum. Iccirco gͦ curauit hy¬

Expanded text:
mitatem populi indicans, qui ascendere mitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in se manifestat. Stare quippe adiuvantis est, et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. Aliquando a qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut Evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Iudaeis credituros diceret, praemisit dicens: Hyems autem erat. Scriptum namque est: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
toria fortiũ. qđ imitando arriꝑe. &
rursus uideamꝰ in lapsibꝰ qđ timere.¬
Ecce enim iob describit᷑ temptatiõe
auctus. s dauid temptatione ꝓstra¬
tꝰ: ut et maiorum uirtꝰ spem nram̃
foueat: & maioꝵ casus ad cautelam
nos humilitatis accingat: quatinꝰ
dum illa gaudentes subleuãt. ista
metuentes p̃munt: & audientis ani¬
mꝰ illinc spei fiducia. hinc humilita¬
te timoris eruditus. nec temeritate
suꝑbiat. q formidine p̃mit᷑: nec pres¬
sus timore. desꝑet: qi ad spei fiduciam
uirtutis exemplo roborat᷑.
quomͦ sac eloquia in exordiis narrati¬
onum qͣlitates expͥmunt. t̾minosq
causarum. Aliqͣndo namq a positiõe
loci. aliqͣndo a positione corporis. ali¬
quando a qualitate aeris. aliqñ a qͣli¬
tate temporis signant: quid de uentu¬
ra actione subiciant. Apositione qͥppe
locorum diuina scͥptura expͥmit subse¬
quentium merita finesq causarum:
bꝰ accepit: subsequent̾e nimirum infir

Expanded text:
toria fortium quod imitando arripere, et toria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus in lapsibus quod debe tentatione auctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, quia formidine premitur, nec pressus timore desperet, quia ad spei fiduciam virtutis exemplo roboratur. quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, ibus accepit: subsequentem nimirum infir
Abbreviated transcription (Latin):
ando repellit᷑: ipsa boni uictoria. con¬
stantiȩ manuteneat᷑. Nȩc itaq sub
intellectu triplici diximꝰ: ut fastidi¬
enti animȩ uaria alimenta ꝓponen¬
tes. aliquid quod eligendo sumat of¬
feramus. Hoc tamen magnoꝑe petimꝰ
ut qui adspiritalem intelligentiã m̃¬
tem subleuat: aueneratione hystorie
GMERA SAGA
m̃tis oculis quasi qđdã
speculum opponit᷑. ut
interna nr̃a facies in ip¬
sa uideat᷑. Ibi etenĩ fe¬
da. ibi & pulchra nr̃a
cognoscimꝰ. Ibi sentimus quantũ ꝓfi¬
cimus: ibi aꝑfectu quam longe dista¬
mus. Narrat aut̃ gesta fortium: & ad
Dumq illoꝵ uictricia facta cõmemo¬
rat: contra uiciorum p̃lia. debilia nr̃a
confirmat. fitq ũbis illiꝰ. ut eo mens
minus int̾ cetera certamina trepidet:
quo ante se positos tot uiror forti¬
um triumphos uidet. Nonnunquã
uͦ ñ solũ nob̃ eoꝵ iurtutes asserit. s
etiam casus innotescit: ut et inuic¬

Expanded text:
ando repellitur, ipsa boni victoria conando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia alimenta proponentes, aliquid, quod eligendo sumat, offeramus. Hoc tamen magnopere petimus, ut qui ad spiritalem intelligentiam mentem sublevat, a veneratione historiae ra sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur , ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, quantum proficimus, ibi a provectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in vic
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ errorem uiam deserant: ne ꝑ las¬
situdinem fracta. ante acti laboris me¬
ritum ꝑdant. Incunctis enun ugilan¬
ter debet se mens circumspicere: atq
in ipsa circumspectionis suȩ ꝓuiꝰ dentia
quippe bonum agit᷑. si ante t̃minũ
uite deserat᷑: qr & frustra uelocit̃ cur¬
rit. qui prius quam ad metas ueni¬
Nos estis qui ꝑmansistis mecũ intẽp¬
tationib meis. Huic ioseph qui uit
fr̃s usq in finẽ iustus ꝑseuerasse descͥ¬
bitur. solus talarem tunicam habuis¬
se ꝑhibet᷑. Nam quid ẽ talaris tunica:
nͥ actio consummnata: Quasi enĩ ꝓten¬
sa tunica talum corporis oꝑit: cũ bo¬
na actio ante di oculos usq aduitȩ
nos t̃minum tegit. Hinc ẽ qđ ꝑ mo¬
Ysen caudam hostiȩ in altari offerre.
p̃cipimꝰ: ut uidelicet om̃e bonũ qđ ĩ¬
cipunus. etiam ꝑseueranti fine cõple¬
amus. Bene qͥ cepta cunctis dieb a¬
genda sunt: ut cum malum pugn¬

Expanded text:
ne per errorum viam deserant, ne per lasne per errorum viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens circumspicere, atque in ipsa circumspectionis suae providentia quippe bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniVos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugn
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Hinc ẽ enim qdđ sponse uirtus.
sponsi uoce laudat᷑: cum dr̃. Quȩ ẽ ista
q̃ ascendit ꝑdesertum sicut uirgula
fumi. ex aromatibꝰ mirrȩ & thuris. et
uniũsi pulueris pigm̃tarii: Scã qͥppe
eccła sicut fumi uirgula ex aromatibꝰ
ascendit: qr ex uitȩ suȩ uirtutib in ui¬
t̃ni cotidie incensi rectitudinẽ ꝓficit.
Nec sparsa ꝑcogitationes defluit: s
sese intra archana cordis. in rigoris uir¬
ga constringit. Quȩ ea quȩ ast.dum x.¬
recogitare semꝑ ac retractare ñ desinit:
mirram quidẽ & thus habet in oꝑe:
s puluerẽ in cogitatione. łłinc ẽ qđ
subtrahimus: cum am̃tis nr̃e oculis
suꝑficiem uirtutis amouemꝰ. Cuiꝰ
artus in frusta concidimus: cũ dis¬
tinguentes subtilit̃ eiꝰ intima m̃bra
tumq cogitamus. Curandum gͦ ẽ. ne
cum mala uincimꝰ. bonis lascienti¬
bꝰ supplantem᷑: ne fortasse. fluxa ꝓde¬
ant: ne incircum specta capiantur:

Expanded text:
gat. Hinc est enim quod sponsae virtus, gat. Hinc est enim quod sponsae virtus, sponsi voce laudatur, cum dicitur: Quae est ista, quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum recogitare semper ac retractare non desinit, myrrham quidem et thus habet in opere, sed pulverem in cogitatione. Hinc est, quod subtrahimus, cum a mentis nostrae oculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distitimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quendo ext̾us seruiebat᷑. dominus aut̃
dicit᷑. quia int̃ius p̃sidens. loquendi ef¬
ficatiam ministrabat. Cum gͦ loquens
ab int̾iore regit᷑: & ꝑ obsequiuumn angłs:
& ꝑ inspirationem dominus nominat᷑.
Hinc dauid ait. Attendite ppłs meus
legem meam: inclinate auremuramu
u̾ba oris mei. Non enim lex dauid. aut
ppls̃ dauid. s ꝑsonam eiꝰ ex quo loque
aromata uniuersa conterimꝰ: cũ bona
nr̃a quasi inpilacordis. occulta
discussione tundimꝰ. & si uera Imens¬
cit̃ bona sint. subtilit̃ retractami tenti
Aromata g in puluierẽ tedigere ẽ.e se.
uirtutes recogitando terere: et usxi¬
ꝙ ad subtilitatem occulti examinis. re¬
uocare. Et notandum qđ de eodẽ p̾ul¬
cit̃ tc̃ in conspectu iudicis placent. cũ
hec mens subtiliꝰ recogitando conte¬
rit. & qͣsi de aromatib puluerẽ reddit:
ne grossũ durumq sit opus qđ agit᷑.
ne si hoc arta retractationis manꝰ ñ cõ¬
minuat: odorem de se. subtiliꝰ ñ asper¬

Expanded text:
quendo serviebat; Dominus autem dicitur, quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquearomata universa conterimus, cum bona nostra quasi in bilo cordis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sint subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occultae examinationis revocare. Et notandum quod de eodem pulciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit, ne grossum durumque sit quod agitur: ne etiam si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtili
Abbreviated transcription (Latin):
iob. Moris enimscripturȩ sacrȩ ẽ: ut ip¬
si qui scribunt. sic de se muilla. quasi de
aliis loquantur. Hinc ẽ enim qđ moy¬
ses ait. Erat moyses mitissimus: suꝑom̃s
homines quimorabant᷑ u terra. inc
ioħs dicit. Discipulus ille que diligebat.
iħc. Finclucas ait qđ ambularent duo
ex discipulis inuia: cleophas & aliꝰ. Quẽ.
cunt.: se ipsum fusse monstrauit. Scrip¬
tores gͥ sacrieloquii quia impulsu scĩsp̃c
agitant᷑ : sic de se in illo testimonium tã¬
qͣm de aliis ꝓferunt. Sc̃s qͦ sp̃c ꝑ moysen¬

Expanded text:
is . Moris enim scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat Moyses mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quecunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in illo testimonium tanquam de aliis proferunt. Ergo sanc
Abbreviated transcription (Latin):
NER NIOLTOS SEUE
queritur quis libribeati iob scrip¬
torhabeatur: et aliĩ quidem moy¬
sen. alii unumquemlibet exꝓpłiᷤ
scriptorem huiꝰ oꝑis fuisse suspi¬
cantur. Quia enim in libro gene¬
seos iobab de stirpe esau descen¬
disse. & balach filio beoin regnõ
successisse describit᷑. huncbeatũ
iob longe ante moysi tempora extitisse
crediderunt: morem ꝓfecto sacri eloquñ
nescientes: qr insuꝑiorib suis partibꝰ sõ¬
let breuit̃ longe post secutura p̃stringe.¬
re: cum studet ad alia subtiliꝰ enumeran¬
da ꝓperare. Unde. et illic iobab pͥus qͣm
reges in isrł existerent: fuisse memorant᷑.
Nequaꝙͣ. qͦ extitisse ante legẽ cognoscit᷑:
qui isrłiticorum iudicum tempore fuisse
signat᷑. Qd du quidã minꝰ caute consi¬
derant: moysen gestorum illiꝰ qͣi lon¬
ge ante positi scͥptorem putant: ut ui¬
delicet is qui potuit aderuditionem
nr̃ãm legis p̃cepta edere: ipse credat᷑ eti¬
am ex gentilis iri historia. uirtutis ad

Expanded text:
er multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad
Abbreviated transcription (Latin):
MTEXTAL
considerat. & sensum
sacrȩ locutionis igno¬
rat: ñ tam se eruditi¬
one instru t. quam ambi¬
guitate confundit: quia nunquã
sibi litterȩ ũba contradicunt. S
dum a semet ipsis ꝑ contrarietatẽ
dissidunt: lectorem ad intelligen¬
tiam ueritatis mittunt. Quid est
cnim quod salomon ait. melius ẽ
subicit. melius est ire: ad domum
luctus. quã ad domum conuuis:
Cur luctum coninuo p̃tulit: qui
pͥus esum potumq laudauit: Si
enu ꝑ electionem bonum ẽ come¬
dere & bibere: ꝓculdubio cẽ. meliꝰ
debet. ad domum gaudiĩ. quã ad
iterum dicit. Letare iuuenis in ad¬
olescentia tua. Et paulo post sub¬
icit. Adolescentia enim & uolup¬
tas: uana sunt. Quid est hoc qđ
uł prius rep̃hendenda p̃cipit. uł

Expanded text:
textum considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda p
Abbreviated transcription (Latin):
Signatur enim pietas ꝑ ploratum.
militas ꝑsessionem. Aliquando et̃
pium quid hostis simulans indice.
ut ad crudelitatis t̃minum dedu¬
cat: sicut est cum plecti ꝑ discipli¬
nam culpam ꝓhibet: quatinus que
hic ñ reprimitur. gehennȩ igne st¬
riatur. Aliquando discretionis inx¬
ginem oculis obicit. & ad indisce¬
tionis laqueos ꝑducit. sicut ẽ cu
impulsu eius ꝓ infirmitate nobis ł
alim̃torum quasi discrete concedin.
s indiscrete contra nos bella carns
excitamus. Aliquando affectum si¬
mulat bonorum oꝑum: s ꝑ hunc
inquietudinẽ ir̃rogat laborum. sĩ
est cum quis quiescere ñ ualet. aq̃¬
si de ocio iudicari timet. Aliqͣnd
est cum quosdam plus quam sunt
infirmos atq inutiles sibi met ipti
asserit: ut dum se nimis indignos
considerant. res in quibꝰ ꝓdesse ꝓi¬
imis poterant. ministrar᷑e ꝑtimes.¬
specie antiquus hostis occultat.
ualde subtiliter manus compunctio¬
nis eraminat. Qui enim ueracit̃ intꝰ

Expanded text:
Signatur enim pietas per ploratummilitas per sessionem. Aliquando enim pium quid hostis insidians simulat, ut ad crudelitatis terminum deducat; sicut est, cum plecti per disciplinam culpam prohibet, quatenus quae hic non reprimitur, gehennae igne feriatur. Aliquando discretionis imaginem oculis objicit, et ad indiscretionis laqueos perducit; sicut est cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquando diabolus effectum simulat bonorum operum, sed per hunc inquietudinem irrogat laborum, sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari timet. Aliquandest cum quosdam plusquam sunt infirmos atque inutiles sibimetipsis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis poterant ministrare pertimesspecie antiquus hostis occultat, valde subtiliter manus compunctionis examinat. Qui enim veraciter intus
Abbreviated transcription (Latin):
tos enum nos uicia minime recog¬
noscunt: quia triste cor mox ut pul¬
sauerint. repbata resiliunt: & quȩ
nos letos quasi nouerant. quia pe¬
netrabant: merentes cognoscere
nequeunt: quia ipso nr̃o rigore
franguntur. S antiquus hostis¬
quo in eis fortit dephendi se conspi¬
cit. eo illa sub urtutum unagine
altius abscondit. Unde & subdito¬

Expanded text:
tos enim nos vitia minime cognoscunt, quia triste cor mox ut pulsaverint, reprobata resiliunt; et quae nos laetos quasi noverant, quia penetrabant, moerentes cognoscere nequeunt, quia ipso nostro rigore franguntur. Sed antiquus hostisquo in eis fortiter deprehendi se conspicit, eo illa sub virtutum imagine altius abscondit. Unde et subdit