comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soli deo uine̾ delectatu Qui pruit̾
in actiua uita ꝓficit ad cõtemplaci¬
onẽ bñ cõscendit arerito em̃ in ista
sustollituz quia in illa utilis ĩueinit
Quicũq adhuc tempalem gliam̃
aut carnalẽ affectat cõcupiscẽciam
a cõtemplacione prohibet᷑ ut poĩtꝰ
ĩ actualis uite opacione purget᷑ In
ista eñ̃ prius ꝑ exercicul boni opis
cũcta exhauriẽda sut uicia ũt in
illa iam pura mẽtis acie ad cõtem¬
plãdũ deũ quisq ꝑtranseat Et li¬
cet cõuersus scatum ad cõtemplaci¬
onẽ cõscenders cupiat tñ racions
cogitur ns prius ĩ actie uite opa

Expanded text:
i Deo vivere delectatur. 301 3. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim pcuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur ut prius in activae vit
Abbreviated transcription (Latin):
tur xxiãns figm̃ta lege poetaꝵ quia ꝑ
oblectam̃ta ĩaniũ fabulaꝵ mẽtem ex̃¬
citant adincentiua libidinũ Nõ em̃
solũ thura offerẽdo demonib ĩmolatur
sed eciã eoꝵ dicta libẽtius capiẽdo Qi
d plus meditari delectant᷑ gẽtiliũ dicta
p̃ tumẽtem et oznatũ sermonẽ ꝙͣ scrip¬
curã sctam̃ ꝑ̃ eloquiũ humile Sed qd̾
prodest ĩ mũdantt̾ doctzunt ꝓfice̾ et ĩ¬
anescere ĩ diuinis caduca sequi figm̃ta
et ad celestia fastidire misteria Cauẽdi
sut igr̃ tales libri ⁊ põ amorẽ sctãꝵ scrix¬
turaꝵe uitãdi Gentiliũ dicta exteruis
uerboꝵ elo quẽcia nitent interuis ua¬
cua uirtutis sapiẽcia manent Elo quia
aũt sacra exteris ĩcompta uerbis ap¬
parẽt intrinsecus aut̃ iiscerioꝵe sapi¬
encia fulgẽt uñ et apls̃ habenius ĩ

Expanded text:
tur Christianus figmenta legere poetarum, quia per oblectamenta inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius capiendo. 2. Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum sapientia fulgent. Unde et Apostolus: Habemus, i
Abbreviated transcription (Latin):
pocius ad agẽdũ que legit ꝙͣ adsciẽ¬
dũ erit prõptissimus Muio em̃ pen
est nescire quid appetas ꝙͣ ea q̃ nou̾is
nõ implers Sicut eñ̃ legẽdo scire cõ¬
cupiscimꝰ sic sciedo recta que didicimus

Expanded text:
potius ad implendum quae legit, quam ad scienpotius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus
Abbreviated transcription (Latin):
melius ẽ orare ꝙͣ legere Qui wlt cũ
deo semnp esse freq̃utez debet orare fre¬
quẽte ⁊ legere. Nã cũ oramꝰ ipĩ cũ
deo loquimur cũ u̾o legimus deus
nobiscũ loquit᷑ Dĩs ꝓfectus ex lectio¬
ne ⁊ meditacione procedit Quie em̃
nescimus lectione discimus que aũt
didicunus meditacioĩb cõseruaniꝰ
Sͥeminũ cõfert donũ lectio sctãꝵ scrix¬
turaꝵ siue quia intellectũ mẽtis e¬
rudit seu ꝙ amũdi uanitatib absccͣ¬
tum hoiẽm ad amorẽ dei ꝑducit Ex¬
citati eñ sepe illius sermõne subtrã¬
hun᷑ a desiderio uite mũdane atq ac¬
censi in amore sapiẽcis tanto uana
spes mortalitatis huiꝰ nobis uilescit
quãto amplius legẽdo spes eterna
claruerit Geminũ est lectioĩs scudiũ p̾¬
mũ quõ scripture intelligãtur sedm̃ qua
utilitate uel dignitate dicant᷑ Erit
eñ antea quisq Drõptus ad incelligẽ¬
dũ que legit sequẽter ydonens ad pro¬
ferendũ que didicit Lector strẽnuus

Expanded text:
melius orare quam legere. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus: quae autem didicimus, meditationibus conservamus. 4. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ penã legẽtib eam p̃miũ hiis ꝯͥ eã
bñ uiẽdo custodiũt penã uero in eis
qui eã male uiuẽdo cõtepnũt Omĩs
qui a scexptis dei discedit oꝑe ꝯuocies
ead dei p̾cepta legers uel audire po¬
cuerit corde suo rep̾hensus cõsundit᷑
quia id quod nõ agit memoratu et
teste cõsciencia interius accusatur dñ
et dauid ꝓphã dep̃catur dicẽs Tũc nõ
cõfundas dũ zespicio ĩ õma manda¬
ta tua Grauitez nãq unusquisq cõ¬
fundit᷑ qñ mãdata dei uel legẽdo ũl
audiẽdo respicit que uiuẽdo cõtemx

Expanded text:
his qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
nis orõnũ fuudãtir ut m̾itũ actiois
humilitatis ĩpetzet precis Culxabi¬
litez manus ad deũ expandit qui stã
sua orãdo iactãtez prodit sicut pharise¬
s in templo iactanter orabat seq
eñ iactanter orat laudẽ appetendo
huãnam nõ solũ euit oracio nõ delet
pctĩm sed eciã iã uertitu in pctm. Sic
cit mitum sed mutatur pocius in
pctiñ ideo interdum or̃o electorũ
in pressuris eoꝵ differtu ut iixi¬
oze puersitas angeatur uer̃ dũ
uisti tempalite audiũtu pro eoꝵ
fit salute qui eos affligũt ut dũ illis
tempali remedio subuenitu pra.¬
uoꝵe ocłi ad cõuersionẽ aperiãtu
Uñ et truĩ pueoꝵ fugidus irnis
fuit ut Mabuchodonosor deũ uerũ
agnoscẽt Sicut et ꝓphã in psaliis¬
ait propt᷑ ĩunicos meos eripe pro¬
inde tardius exaudiũtur quoꝵd
orõnes ut dũ differũtu forcurs ex¬
citati maiorib p̃miis cumulẽtu
exemplo pruinaꝵ et repressione
messiũ ĩ quib quãto tardiis sata

Expanded text:
ionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseenim jactanter orat, laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non delet peccatum, sed et ipsa vertitur in peccatum. Sicut cit meritum, sed mutatur potius in peccatum. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi a confusione aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit, ut Nabuchodonosor Deum verum agnosceret, sicut Propheta ait in psalmis: « Propter inimicos meos eripe me . » Proinde tardius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata
Abbreviated transcription (Latin):
natu ainatꝰ u̾o̾ tũc incedit dum
ꝑ spem̃̃ sc̃ĩtatis ⁊ uiztutis ea que scã
sunt destruit qnͣ ⁊ qui decipit sua de¬
trumũta nõ sentit sed tanꝙͣ sint uirtu¬
tes que sunt uicia sectatu et dilig
I oclis caznaliũ dyabolus terribilis
est in electoꝵe ocus terror euis uilis
ess ab meredulis ut leo tuet᷑ a for¬
tib in fide ut uezimis cõtẽpnitus at
ad momĩtum ostensus rexellit᷑ Qui
suggestiones dyaboli non recipit
ĩ euus infidias immine transit . ã
facile in cõsequẽti oꝑe repellit᷑ sip̾¬
ma oblectam̃ta illius respuãtur Dy¬
abolus em̃ serpens est lubricus cuius
si capiti id est p̾me suggestiomi non
resistit᷑ totus ĩinterna cordis dũ nõ
tuz sed ꝑ usũ in cõsue tudiẽm transe¬
ant in nouissimis fortitez cõualescũt
ita ut aut nũꝙ aut cũ difficultate
unicãt᷑ Cũ in tota uita dyabolus ho¬
mrem p̾uazicari cupiat amplius tnĩ
in fins molitur decipe Huit ẽ ꝯd̾ ĩ¬

Expanded text:
dum per speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, quae sunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in electorum oculis terror ejus vilis est. Ab incredulis, ut leo, timetur; a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, atque ad momentum ostensus repellitur. 14. Qui suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in interna cordis, dum nontur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. 16. Dum in tota vita diabolus hominem praevaricari cupiat, amplius tamen in fine molitur decipere. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
chi hũilitas sũmũ uiciũ eiꝰ sũpbia
s̃ Dic̃ aut se quisq monachũ indicet
rai uirtutũ oꝑa gesserit Qui mũdũ
deserũt ⁊ cñ uirtutes p̃cextoꝵ sins cor¬
dis humilitate sequũtuz isti quasi de
excelso grauuis corruũt quia deteruis
aliot fieri ¶ouerit aũt omis sc̃ts se al¬
tristis scilic ut ꝑ humilitatẽ nõ su¬
ꝓbiat ⁊ ꝑ ucilẽ merorẽ cor ad lasci¬
mam nõ dissolu at Dei serunt dũ
bonũ ali qd̾ opus agit utrũ ei ad bo¬
in reniundicionẽ ꝑtineat q̃ facit ĩ¬
certus ẽ ne forte discussione celestis
udicis reus penset᷑ ⁊ ĩhiis que dei
sũt negligẽtez aut suꝑbie aliquid
operasse ĩuemat᷑ Ideoq ꝑ hoc ixõ
tristis merensq efficit᷑ acq ĩ desmẽter

Expanded text:
ia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, ra virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius t autem omnis sanctus se altristis, scilicet, ut per humilitatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis
Abbreviated transcription (Latin):
se cõseruet Mã nichil proficit oracio
si deiuo cõmittitu uñ iam iterum
uenia postuletu Ille em̃ precis desi¬
deratum effetiñ sine dubio ꝑcipit qͥ
quod orãdo abliu postulat delinq̃ndo
nõ iterat Mens nr̃a celestis ẽ ⁊ tũc orã¬
do deum bene cõtem platur qñ nullis
terrems curis aut errorib impedit᷑
Apta est em̃ ad bonum in sua natura
i aliena uõ̾ turbatuz Pugra ẽ ora¬
cio quã in suo tempe scłi nõ interue¬
mũt cure longe ant̾ est adeo aĩmus
qui in orõe cogitacioĩb scli fuerit oc¬
cupatus Tunc ergo uUeracite oramꝰ
qñ aliunde nõ cogitamus ssed ualde
pancisunt qui tales orõnes habeant
cans a deo ĩillicitis cogitacõnib occu¬
pat᷑ dũ ĩ orõnẽ uenerit cõfesum illi
ymagines rere quas nuꝑ cogitauit¬

Expanded text:
 conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore saeculi non interveniunt 282 curae; longe autem est a Deo animus qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt, qui tales orationes habeant.cans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nu
Abbreviated transcription (Latin):
Q si tacite cor oret ⁊ uoy sileat ꝙuis
hoiẽs latrat deuin latere nõ potest
qui cõsciencis pñs est meluis est aũt
cũ sileucio orare corde siĩ sono uocit
ꝙͣ solis uerbis sine inturtu mẽtis. Nũ¬

Expanded text:
ileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intentu mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
peccat qui pro ĩunicis nõ orat Sicut
nullũ proficit in wlne̾ medicam̃tum
si adhuc ferrũ in eo sit Ita nchil pro¬
ficit oracio illius cuiꝰ adhuc dolor in
mente uel odiũ manet in pectore
Tantus debet ẽẽ orantis erga dm̃
affectus ut nõ desperet p̾cis esctm In¬
aintez autẽ oramut sispei fiduciam
nõ habemus Petat ergo ut apls
ait unusquisq in fide nchil dubi¬
tans nam qui dubitat sumlis ẽ un¬
de maris que a uento fertuz atqr dis¬
ꝓgitur Diffidencia nascitu ĩpetran¬
di orata sise adhuc ãmnius senciat
circa peccandi affectionẽ uersari ⁊iõ
eñ potest habere precis certã fidu¬
ciam qui adhuc in p̾ceptis dei pigri
tat ⁊ peccandi recordaciõe delectat
petrat ab illo bonũ qd poscit cuiꝰ le¬
gi nõ obedit Si enĩ id quod deꝰ pre¬
cepit facimus id qd pecimus siue
dubio obtinemꝰ. Nam sicut scriptũ
ẽ Qui auertit aurẽ suã ne audiat
legẽ oracio euit execrabilis erit

Expanded text:
peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatupetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit
Abbreviated transcription (Latin):
ne semens libera ad celeste desideriũ
erigat Purgãdus ẽ itaq p̾mũ aimiꝰ
atq atempaliuuĩ reꝵ coritaciõib se¬
gregandus ut pura acies cordis ad
deũ uere ⁊ simplicitez dirigat. Nam
reuera tũc impetranda diuina nuua
c⁊ediuius qñ simplici affectu assiscinuis
cũ oramus. ultis modig̾ interrũpi¬
tur oracionis intencis dũ se ꝑ marria
ana mũdi ingerunt in anuscũq.
tis aio Tnc autẽ magis dyabolus co¬
gitaciones curaꝵe secularium huãnis
inentib ingerit qñ orãtem aspexe
zit Duob modis orõ impedit᷑ ne in¬
petrare quisq ualeat postulata hoc
est si aut quisq adhuc inala cõmittit
aut si delinquẽti sibi debita nõ dunnt¬
tit Qd geminũ malũ dũ quisq a se¬
metipõ absteserit protinus securut᷑
scudio orõnis ĩcũbit et ad ea ꝯmpe
crare p̃cib cupit mẽtem libere eri¬
git Qui le dituz nõ desistat orare ꝑ
se ledẽtib alioquin iuxͣ dm̃i sẽtenciã

Expanded text:
ra ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Domini sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tant nec superant a critez dormie¬
tes impugnant Sctĩ aut et si ad
momitum huiꝰ moĩ uisionib com¬
moueant᷑ mox tñ eur gilantes illu¬
sionũ uanitates despiciĩt ĩtencio¬
nẽ q suã protinus ad deũ cõuertũt
currũt que eciã ꝑ expienciã notasũt
Qued uero expropria cogitacione
oriũtur. Mai sepe que in die cogita¬
mus in noctibus recognoscimut nõ¬
nulle ãt uisiones spuũ mmũ doꝵe
suĩt illusione Salõmone probante
Multos inquit errare fecerũt sõma
⁊ illusiones uane Porro qued̾ usto
fuit modo id est supne reuelacionis
misterio sicut legit᷑ in lege de ioseph

Expanded text:
tant, nec superant, acriter dormietant, nec superant, acriter dormientes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum convertunt.currunt, quae etiam per experientiam nota sunt. Quaedam vero ex propria cogitatione oriuntur; nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae autem visiones spirituum immundorum fiunt illusione, Salomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi sp̃s eos quos ĩcũbere ĩsli amo¬
re cõspicuĩt dormẽtes quad uana
spei prospitats illudũt Carod̾ u̾o
quos formdare aliqua aduersa
ꝑsencurnt dormẽtes ĩami terzore
cõcutuĩt Sicq miseroze corda ua¬
riis illusionib tẽptantes modo
uana prosperitate demulcẽt mo¬
do ĩaui fozundĩe terrẽt Qui au̾t nl¬
lis aut raris cõsciy sunt delictis aut
nũꝙͣ aut raro terroribus fatigãtu
nocturmis sed pacato sõno ꝯuescẽ¬
tes interdum eciã ꝑ soporẽ qued
archana ⁊ misticã cõtuentuz ac
uident Qui uero corda sua graui¬
oribus uiciis polluerunt cõsciencis
pauore illusi species tremẽdas as¬
picuĩt. sallax eñ ymago mẽtes
miseroꝵ diuersis illudit ymagu¬
bus ⁊ quos uigilantes in uicia tra¬
xit dormiẽtes fatigat ut nũꝙͣ se¬
caros requiesce̾ siat Nõnũꝙͣ eciã
electoꝵ mentes horrẽdis ymagi
nãtur ⁊ quos uigilantes uiciis tẽx¬

Expanded text:
mmundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amommundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis imaginnantur; et quos vigilantes vitiis ten
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩs siue in corpe pnsanctũ ĩmundo¬
ciatu ex dei utiq ꝑmissu id patitu
Ox si hoc ipm ad dei glam̃ humilis re¬
mi diñ̃ mala quare nõ sustineamus
ĩgit᷑ qualib atroci anguscia torque¬
atu Mlta iistus aduersa ĩaiã pa¬
titur insaigacõe demonũ sedtalib tẽp¬
tam̃tis parire a uita eterna nõ potest
quia pius dñs ad dãpnacionẽ culpe
nõ reputat qd̾ de sue marestatit per¬
missu nolẽt qui patit᷑ portat Nã ibi
peccamꝰ ubi cupiditate uel uolunta¬
te deflectimiz Ubi u̾o̾ uiolenter addi¬
cumu et si facimꝰ aut flagiciũ nõ est
miseria tñ ⁊ pro flagicio et facinore
ẽ Sed qui dm̃i pro irogata laudat mi¬
seria cõmisso procul dubio caret faci
tes humanos sensus ꝑ uisiones
cõturbant ut formidolosos et tum¬
dos faciant Aliquociẽs eciã ex des¬
peracione pctõ ꝵ mẽtem cõuersi
ꝑ saporẽ conturbant horridaq ge¬
aũt et apta miugnacione grassã¬
uistis ad tolerãcie gliam Plerũq mi¬

Expanded text:
in animo, sive in corpore per instinctum immundotiatur, ex Dei itaque permissu id patitur. Quod si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis reDomini, mala autem quare non sustineamus jungitur, qualibet atroci angustia torqueatur. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facin occurrentes humanos sensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timidos faciant. Aliquoties etiam ex desperatione peccatorum mentem conversi per soporem conturbant, horridaque geautem et aperta impugnatione grassanjustis ad tolerantiae gloriam. 2. Plerumque i
Abbreviated transcription (Latin):
di eis nõ opus ẽ quia diuersis yma¬
ginacionũ qͥlitatib oriũtu ⁊ uñ
ueniãt zaro cõsiderat᷑ tam facile i¬
gr̃ somniis fides habẽda nõ est ne
orte sachanas in angelũ lucis /
transformans quẽlib incantũ fallat
⁊ aliqͣ erzoris fraude decipiat Nõnũ
ꝙͣ interdũ demones decextoria frau¬
de ita quosd curiosos obsezuãtes q
illudũt ut qued̃ sõma nõ alite eue¬
mãt ꝙͣ ostenduntu Ut em̃ in multis
fallãt interdũt et ueza pronũciant
Sed ꝙͣuis ita accidant cõtẽpnẽda sunt
ne forte de illusione ꝑcedant recolẽ¬
tes testimoniũ scripture dicẽtis Si
erit uobis ita uenerit nõ creda¬
tis Sõnia sumilia sunt auguriis ⁊

Expanded text:
di 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt au
Abbreviated transcription (Latin):
palia flagella ad etezna pficiĩt gau¬
diai ideoq ⁊ iustus in penis gaudere
debet ⁊ impius in prosperitatib tr̃¬
mere Meq iusto neq reprobo deus
miam̃ et iusticia subtrahit Nã et bo¬
nos hic ꝑ afflictionẽ iudicat et illic
zeniunerat ꝑ miseracionẽ ⁊ malos
hic remunerat ꝑ tempalem clem̃¬
ciam ⁊ illit puĩt ꝑ eternã irsticiam
In hac em̃ uita deus parcit inixiis
et tñ nõ parcit electis in illa uita pa¬
cit electis nõ tñ parcit nipiis Peri¬
clõsa ẽ securitas in hac uita maloꝵ
⁊ bonoze doloz trãquillus Nã miquus
Post mortẽ ducit᷑ cruciãdus iustus Uo
dormiti post morte laborẽ secuzus Nõ
tmñ̃ de corpalib passionib sed eciam
piritalib oportet intelligi ut qũ¬
to quisqz aut in corps aut in mẽte fla¬
gella sastinet tantose in sine remune¬
rari speret sepe occulto deuudicio ex¬
tra flagelli correxciõẽm sũt reprobi
in hoc mũdo dũq multa dãxnabilia

Expanded text:
alia flagella ad aeterna proficiunt gaudia; ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. 5. Neque justo, neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionde spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia
Abbreviated transcription (Latin):
Nõnũꝙͣ et ximxte accidũt uisiones
id ẽ cogitãcõe sũl et illusione atq
itẽ cogitacione et reuelaciõe da¬
mele dicẽte Tu inquit rex cogita¬
re cexisti in stratu tuo quid eẽt futu¬
⁊ post hec et qui reuelat misteria
ostendit tibi que futura sũt et inde

Expanded text:
 et permiste accidunt visiones, id est, cogitatione simul et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto scelere deuorare uidetur Eñ uo
quẽ nõ deglutunt oꝑis ꝑfectione sed
tẽptacionũ illecebris mordet ut deuo¬
z et adhuc quasi in maxilla mandit
uñ et paulus habet scunulos caruis
quib humilietu nõ habet peccandi
pfectionem qua degluciatur Es dya¬
boli uerba eius sunt Uerba u̾o euis
ĩspiracoẽs occulte sunt quib corda ho¬
minũ alloꝯuẽs occultis urit cupiditati¬
b Quid̃ ob ĩ corzigibilẽ ĩꝯuitatẽ q
sponte nõ corzigñtur ĩmundis ẜitib¬
uexandi tradũtu ut carripiẽdi eos
demones corpalitez habeãt pote¬
statem terroribusq eoꝵ afaicti hu¬
mili entur peniteant ⁊ saluẽtur
Sicut et apls̃ cornichiit̾ scribent̾

Expanded text:
perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus humilietur, non habet peccandi perfectionem qua deglutiatur. Os diaboli verba ejus sunt; verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. Quidam ob incorrigibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritivexandi traduntur ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, et poeniteant ac salventur. Sicut et Apostolus Corinthiis scribens
Abbreviated transcription (Latin):
luid u̾o inhabitare nã et in cordib
suggescionẽ insuuiat sed nõ habitat
in eis quia in suo corpe nõ eos trans¬
ducit Qui uo̾ in cõrꝑe euis sũt ipõs
ĩhabitat quia ipi sũt templũ eius et¬
si subripiat mẽtib electoꝵ dyabolus
nõ cauitẽ in eis requiescit sicut ĩ cor¬
dib ⁊exroboze nã calore fideimiox
extitatu ut ex eat ab electis Mon¬
nulli quos iã aiudo ore dyabolus de¬
norauerat ⁊ursus diuii uidicii ot¬
culta miseracione ab eus ore eripi¬
unt᷑ ⁊ saluti ⁊ esticuũt᷑ Nã sexe m̃l¬
tos quos antiquus hostis luxurie o
ragine̾ ĩme sos tenuit potẽcia diui
na ꝑ pñam ab euis faucib eaxeit
lectã dicit esse dyaboli escam dum ali¬
bi scriptũ sit de illo fenũ sicut bot cõme¬
det insi ꝙ in ocłis deifenũ sũt qui elec¬
tus cibus scdm̃ hoiẽs ese uidentuꝵ Ac
p hoc qui de bonoꝵ nimero peunt a¬
pud hoiẽs electi apud dñi fẽnũ existũt
Sñ dyabolus iam deglutisse dicit᷑ quẽ iam

Expanded text:
o inhabitare. Nam in corda suggestiones insinuat, sed non inhabitat in eis, quia in suo corpore non eos traducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae coeno mersos tenuit, potentia divintiam ab ejus faucibus traxit. dicit electos esse diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fenum ut bos comedet , » nisi quod in oculis Dei fenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus jam deglutisse dicitur quem jam
Abbreviated transcription (Latin):
corzepcione futurũ udiciũ timeant
⁊ de cetezo delin que ze caueãt Qui¬
d aut̃ ptãti demonũ ad emẽdaciõe
deputant᷑ quid̃ u̾o̾ despecti ad solam
abolut aduersus hoiẽm iuscũ aut̾¬
enĩ tribulaciones cordis illi ex ag¬
gezat aut dolores corꝑis suscitat

Expanded text:
imeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem deputantur; quidam vero despecti ad solam abolus adversus hominem justum aut tribulationes cordis illi exaggerat, aut dolores corporis suscitat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speñ boni fallat Hec ẽ eñ ꝑcũc¬
tacio iosue dicẽtis noster es añ ad¬
Si sexerauis p̾ciosũ a uili quasi os
meũ eris Tuc̃ em̃ bene de se iudicãt
sc̃i qñ ab eis deus fallacia demonũ
tẽxtam̃ta facit in telligi multi deci¬
puituz a dyabolo ⁊ ignorãt se esse
deceptos Ozee ꝓphẽ tesciniomo de¬
clarãte cõmederũt inquit aliem ro¬
buz eius ⁊ ip̃e ignorauit Aliem
nãq maligni sp̃s significãtur qui
uirtutes mẽtis cõmedũt sed hoc co

Expanded text:
per speciem boni fallat. Haec est enim percuncper speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adSi separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Tunc enim bene de se 269 judicant sancti, quando ab eis Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes m
Abbreviated transcription (Latin):
mittit Temptacio autẽ sctõꝵ pro¬
fectib seruit ⁊ si nolens utilitati tñ¬
autẽ sctõꝵ seruit dyabolus qñ eos
tex̾tacionib suis nõ decipit sed
pocurt erudit Nam temptaciones
quas ille ad humanũ interitũ mo
die dyaboli atq astucie ꝙuis huc at
illuc ꝯuerẽtes quẽ deuorẽt diffundã¬
tur a potestate tñ diuina nõ egrediũ
tu ne tantũ noceant quãtum mali¬
ciose cõtendũt Nam quomodo sitõ¬
ꝑ uirtus tanta tolerare potuisset si
sugna dispẽsacio pio moderamiẽ
nequiciã demonũ nõ refrenaretur
Et licz dyabolus tẽptacionẽ iustis
semꝑ inferre cupiat tñ si a deo ptã¬
tem nõ accepit nullatenꝰ adixisci
potest ꝯd appetit uñ et õnis uolũ¬
tare quoslibet ĩuiste appetit sed eos
qui tẽptandi sũt et prout tẽptandi
sunt nõ inisi temptari deus iuste ꝑ¬
mittit Uñ eciã in libris regũ de dy¬
abolo scriptũ ẽ qui a sps̃ dñi malus

Expanded text:
ermittit. Tentando autem, sanctorum proermittit. Tentando autem, sanctorum profectibus servit. 4. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movdiae diaboli, atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent diffundantutur, ne tantum noceant quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare quivisset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaretur. Et licet diabolus tentationem justo semper inferre cupiat, tamen si a Deo potestatem non accipit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Ante omnis voluntare quoslibet injuste appetit, sed eos, qui tentandi sunt, et prout tentandi sunt, non nisi tentari Deus juste permittit. 6. Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est quia Spiritus Domini malus
Abbreviated transcription (Latin):
onib c̃umi ĩsidiãts aduersario cruci¬
atuz nõ idtirco se credat alienari a
xxõ quia talia patit᷑ sed magis ꝑ hoc
deo cõmẽdabilẽ se ẽẽ existimet sidũ
hec patit᷑ laudet deũ pocius nõ accu¬
set ad magnã utilitatẽ diuino indi¬
cio mẽs iusti diuersis passionũ tẽpta¬
cioĩb agitatu pro quib si deo grãs
egerit sueq culpe ꝙ talia dignus sit
deputauerit hoc qd̾ expassione tole¬
rat ei pro uirtutib reputabit᷑ quia
⁊ diuinã agnoscit iusticiã ⁊ suã culpã
Ultis calamitatũ ¶ La u.u¬
temptationib mens uisti in hac
uitã pulsatur Dñ et optat ab hoc
scło funditus enelli quo et erugins
careat ⁊ fixam illic securitatẽ ĩue¬
mat Inter eas penas quat iustus
in cõpe patitur atq eas̾ quas mẽ¬
te ꝑ frandem dyaboli tolerat multũ
interest Mai grauuis fert quas
interius luget ꝙ cas quas exteriꝰ
lectos dyabolus ꝙͣ dei uolũtas ꝑ¬

Expanded text:
onibus animae insidiante adversario crucionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum haec patitur, laudet Deum potius, non accuset. 5. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talibus dignus sit, deputaverit, hoc, quod ex passione tolerat, ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam 1. Multis calamitatum tentationibus mens justi in hac vita pulsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius lectos diabolus quam Dei voluntas p
Abbreviated transcription (Latin):
¶De tolerãcia diuine correxciõis¶ Ca¬
Urmzare in flagellis dei ¶im¬
pctõ homo nõ debet quia maxims
ꝑ hoc ꝙ corripitu emẽdat᷑ unusquisq
antẽ tuc̃ leuiꝰ portat quod patitur si
sua discusserit mala pro quib illi ĩfert᷑
retribucio iusta Discat nõ muirmurare
qui mala patit᷑ eciãsi ignorat cur ma¬
la paciatur et ꝑ hoc uiste se pati arbritre¬
ttu pe quod̾ ab illo iudicat᷑ cuiꝰ nũ ꝙͣ
ĩiusta indicia sũt Qui fla gella sustinet
tis accrsat Dui uero se cognoscit a ra¬
sto indice pati qd sustinet eciã si pro
quo patitu ignoret ꝑ hoc iam insa¬
ficatuꝵ ꝑ qd ⁊ se ipm̃ accusat ⁊ dei in¬
sticiam laudat dum exreb gosperis¬
utilia iustus exempla p̾stat hoĩb ne¬
cesse est eñ iterum ⁊ aduersitatib tã¬
gi quatenus eius paciẽcia cõprobe¬
tur ut denuo fortitu dĩs docum̃ta ex
eo sumãt hii qui prosꝑitatis eiꝰ tem¬
perãciam agnouerunt Qui p assi¬

Expanded text:
De tolerantia divinae correptionis. Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinettis accusat. Qui vero se a justo cognoscit judice pati quae sustinet, etiam si hoc pro quo patitur ignoret, pro hoc tamen justificatur per quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Dum ex rebutilia justus exempla praestat hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passi
Abbreviated transcription (Latin):
perãcie passione sed huic tñ nouissi¬
me huãna potest medina succurre.
ri et nõ peccare ne ꝑ uigorẽ saitatis
illicitis sordidẽtur cũpiditatũ ⁊ luxnpie
desiderns Duricia que mẽtem p̃mit¬
nec sentitur utiliter nutat᷑ in carne
ut senciat᷑ atq ĩtellecta emẽdet᷑. Nã
rigũt᷑ Hoc qupe indicãt in pauli o¬
clis̃ squame ĩfidelitatit que dũ mutate
sũt ꝑ ĩcrepacionẽ in oclĩs carius cõfe¬
stun resoluta ẽ duricia mentis Est per¬
inciosa sanitas que adĩobediẽciam he¬
mĩe ꝑducit Est et salubris infirinitat
que  diuinã correpcionẽ mentẽ a du¬
ricia frangit Languo aie idẽ ꝑctõꝵ ĩ¬

Expanded text:
perantiae passione; sed huic tantum 265 novissiperantiae passione; sed huic tantum 265 novissimae humana potest medicina succurrere, ri, et non peccare, ne per vigorem salutis illicitis sordidentur cupiditatum, et luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem pnec sentitur utiliter multatur in carne, ut sentiatur, atque intellecta emendetur. Namriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squammae infidelitatis . Quae dum multatae sunt per increpationem in oculis carnis, confestim soluta est duritia mentis. Est perniciosa sanitas quae ad inobedientiam hominem ducit. Est et salubris infirmitas quae per divinam correptionem mentis duritiam frangit. Languor animae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cans aĩmꝰ dis noctuq sibi ymagina¬
tur. ientes em̃ nr̃e nõnũꝙͣ ip̃a sibi
sõma fingũt sepe dũ priora mala
ꝑ cristem menioriam ad mentem
reducuntu ꝑ hec gehẽne uindic¬
tam in nobisipĩs recolendo ymagi¬
nainiuz huiꝰ mõi mentis ymagnia¬
cion es qus aut de preteritit ad¬
missis aut de fucuris supoliciis me¬
moria uigilantib fuint et ꝑ ui¬
siones sõmaq occurrũt et cõgi¬

Expanded text:
bi imaginatur. Mentes enim nonnunquam ipsae sibi somnia fingunt. 11. Saepe dum priora mala per tristem memoriam ad mentem reducuntur, per haec gehennae vindictam in nobis ipsis recolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
de aquis dicit᷑ quia in huiꝰ scli mari
uolubili uersat᷑ astucia Nuis n̾o ꝓpte¬
rea noiãtu quia ꝑ suxbiam ad alta
sustollit᷑ Et zecte hiis tribus uocabu¬
lis appellat᷑ qui a prosuo merito aere
quasi ais pro carcere meruit uehs¬
moth terzam quia ut aĩal btutum¬
sclĩ a mari insana iactetu fluctuacio
lus opatu sortitũ uoeabula ita ut
qd̃ singlĩ agũt incitãte illo ipẽ noĩet᷑¬
ex co Rũe enĩ nõ decipit dyabolut unĩ
aial est hoc est per carint luxuriam
temptat uñ serpent est hoc est cupi¬
ritis ac nocendi malicis Quẽ au
nes sic decipit insidiat᷑ ei uñ auit̾
est hoc est supbie zuma uudiq em̃
dolos p̃pazãt ꝯuousq ĩueniat uia
ꝑ quã mcruitum decipiat Diluidẽ¬

Expanded text:
e aquis, quia in hujus saeculi mari e aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia. Avis vero propterea nominatur, quia per superbiam ad alta sustollitur. Et recte his tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutumsaeculi mari insana jactetur fluctuatiolus operatur, sortitur vocabula, ita ut quod singuli agunt incitante illo, ipse nominetex eo. Quem enim non decipit diabolus unde animal est, hoc est per carnis luxuriam, tentat unde serpens est, hoc est cupiditatis ac nocendi malitia; quem autem nec sic decipit, insidiatur ei unde avis est, hoc est superbiae ruina. Unde enim dolos praeparat, quousque inveniat viam, per quam incautum decipiat. DIVI
Abbreviated transcription (Latin):
ris reus puriisis In tanto ergo
mali discriñie ut enadẽdi aditut̾
pateat minora pocurs eligẽda sut
decipere quẽꝙ querit prins natura
uniuscuiꝰq intendit et inde se applicat
uñ aptum hoiẽm ad peccandũ inspe¬
uerit Ex ea parte hoiẽs dyabolus
temptat qua eotͥ pro excrescẽte hu¬
more facile mͣclinari ad uicia ospi¬
cit ut sedm̃ humoris cõspersionem¬
adhibeat ⁊ tenix tacione Lege ba¬
laam qui in figura dyaboli contra
pplin dei ex ea parte p̾cepit pnicio¬
sos p̾tendere laqueos ex quã sensit
eos facilius esse lapsuros Nam et
qui alicubi deducit nõ eam ꝑ aliã
partẽ mittit insi ubi impetũ eius in¬
tenderit Nullus culxam existimet
quã excõspersione propria sustinet
sed quãtũ ualet contra id quod tole¬
rat pugnet Nam si ꝯpassiom cedit᷑
temiptacioni uel uicio nequaꝙy ze¬
sistit᷑ ideo dyabolus in sacris eloquiis
uehemoth id est aĩal dicit᷑ quia de
celis lapsus ad terras cecidit iuxta

Expanded text:
ris, reus perjurii sis. In tanto ergo ris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, decipere quemquam quaerit, prius naturam uniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines diabolus tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut seadhibeat et tentationem . Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, id est, animal dicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ciliis sua utilitate pro desse nt du
illi impediũtu nõ proficiant qui
docendi sunt Malignus sp̃s hoc quod
intra nos mũdare cupunus sie int̾¬
missione temptat iteꝵ sordidare sci-
aut eoꝵ insidias psago spũ p̾cogno¬
scũt ⁊ quitquid in semetipĩs terrenũ
senciuĩt ĩdesinẽte oꝑib sctĩs exhau¬
rũt ut de ĩtimis puri ĩuenãt᷑ E
diso sunt decepti. Alultis em uici¬
oze pstigis mẽtes reproboze tẽx
cipit nũc reb trãsitoriis quasi ne¬
cessarn sillicit mĩc eciã ipã inferm
supolicia quasi lema et trãsitaria
suggerit quatenꝰ miseroꝵe corda ĩ
cupiditate lascimãq dissoluat secũ¬
q ad tartarer ducat Argumta¬
nũ semĩa que ĩ cordib hoñ dyabolus
fundit ita sepe undiq caxtam impli¬
cant mentem ut ex qua parte euai¬
dere quisq temp tauorit sine picło ex¬
ire nõ possit ueluti suuires ħoc face¬
re quod si feceris pecces si non fece¬

Expanded text:
et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordidare. Sancti autem eorum insidias praesago spiritu praecognoscunt, et quidquid in semetipsis terrenum sentiunt, indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur.diso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reproborum cipit, nunc rebus transitoriis quasi necessariis illicit. Nunc enim ipsa inferni supplicia quasi levia ac transitoria suggerit, quatenus miserorum corda in cupiditate lasciviaque dissolvat secumque ad tartara ducat. Argumennum, semina quae in corda hominum diabolus fundit, ita saepe undique captant et implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit: veluti si jures hoc facere; quod si feceris pecces; si non fece
Abbreviated transcription (Latin):
ti ẽ dictũ Et tu insidiaberis calcaneo
eius quia nunꝵ hoiem quẽ dyabolus
ĩcursu p̾terite uite nõ decexit ĩnouis¬
sumns suplantare dispoinit Proĩde ꝙ¬
uis quisq sit iustut̾ nũꝙͣ necesse est
ut sit in hac uita securus sed sento
humilis caueat sempqz in sine cõr¬
zuat sollicitus ꝑ timiescat Dyabolus
suis fautorib blandit᷑ dei u̾o seruis
molit᷑ temxtam̃ta cõtraria exem¬
plo dñ quise post baptisiũ passꝰ
ẽ a dyabolo temptari Dyabolus
scõs om̃s nõ tenendo possidet sed tex¬
tando ꝑsequit᷑ Nam quia nõ ĩ eit̾
ĩtrinsecus regnat cõtra eos extrm¬
secus pugnat Et qui intrinsecut
amisis dum̃ exterius cõmouet bel¬
lum Tunc contra eũ quẽ possidet
dyabolus aczius seuit qñ se uirtu¬
te diuina ab eo expellendũ cog¬
noscit Dñ ĩmundus sp̃s tũc de¬
terpsit grauiꝰ puerũ in quo habi
o coactus est Qd̃ fctm̃ ⁊ ad iob u̾¬
ba respicit ubi in nouissumis uehe¬
moth candã suã quasi cedrus ab

Expanded text:
eris calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securus; sed semper humilis caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blanditur, Dei vero servis molitur tentamenta contraria, exemplo Domini, qui se post baptismum passus est a diabolo tentari . 18. Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit gravius puerum in quo habio coactus est . Quod factum et ab Job verba respicit, ubi in novissimis Behemoth caudam suam, quasi cedrus, as
Abbreviated transcription (Latin):
Iuine sapĩe subtilitas sicut inte¬
rius ut testis scrutatur cõsciẽtias
ita exterius ut uidex irrogat penas
ut uerũ sit testimoniũ ꝓphẽ quia ixẽ
ẽ testis ⁊ iidex miserere dũe misero
ysidoro indigna agenti et digna pa¬
crẽti assidue peccanti ⁊ tua flagella
quottidie sustinẽti Ordinata ẽ imisera¬
cio dei que priꝰ hic hoiem ꝑ flagella
⁊ pctĩs emẽdat ⁊ postes ab eterno

Expanded text:
ivinae Sapientiae subtilitas, sicut interius, ut testis, scrutatur conscientias, sic exterius, ut judex, irrogat poenas; ut verum sit testimonium prophetae: Quia ipse est et testis et judex . Miserere, Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicant si quod illi diripuerut
o cuiꝰ errori quisq parẽ ac uicio¬
uira sua abõmb cuscodĩeda existi¬
met qñ ⁊ ip̃e illis reuerẽciã p̾bet
Prĩcipes legibz teneri suis nec in
sibi licere nõ patiant᷑ Sub regi

Expanded text:
communicant, si, quod illi diripuerunt, communicant, si, quod illi diripuerunt, o, cujus errori quisque par est, ac vitiojura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, nec insibi licere non patiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eñ plus cõmictitur plus ab eo
exigitur eciã cã usura penaꝵ Reges
uitam subditoꝵ facile exemplis su¬
is ũl edificant uel subuertunt iõq
S̾ncipẽ nõ decet delinq̃re ne formã
peccandi faciat pctĩ eius ĩpum¬
ta licencis riam rex qui ruit ĩ ui¬
ciis cito uiã ostendit erroris sicut
legitu de iherobo ã qu peccaunit
⁊ pectare fecit isrl̾ Illi nãq ascri¬
bituz quitquid exemplo eurs ꝯ
subditis ꝑpetratur Sicut nõnul¬
li bonoꝵ p̾ncipũ deo placita fctã
sequũtu ita facile multi praua
eoꝵ exempla sectãtu Pleriq
aũt apud ĩiquos uncipes necessi¬
tats magis ꝙͣ uoto mali existũt
dũ impetus eors obedĩt Nõnis¬
li aũt sicut pmpti sunt sequi ⁊e¬
ges in malũ sic pigri sũt mnta¬
ri illos ĩ bonũ ssepe uñ mali reges
peccant nnde boni iustificantus
dũ x̾cedẽcium cupiditatẽ ⁊ malici¬
ã corrigũt. ¶ã reuera pctĩs eoꝵ

Expanded text:
etenim plus committitur, plus ab eo etenim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum mensura poenarum. Reges vitam subditorum facile exemplis suis, vel aedificant, vel subvertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem apud iniquos principes necessitate magis quam voto mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem, sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur: dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum