comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irtutum cum tranquillitate udicas. Qđ aute
tranquillum ẽ non est ꝑturbatum. Non ergo¬
fit. qr ꝑ leges eius fit ira eius ađr. In qua ira nou
solum non argui se uult anima quȩ nc̃ orat. sed
nec corripi id est emendari ł erudiri. Nã in
damentum qđ est arꝑc. E mendantur autẽ idẽ
purgant᷑. qui huic fundam̃to suꝑedificant ligña.
fȩnũ. stipulam Detrimentum enim patientur.
sed salui erunt taiquã ꝑ ignem. Quid gͦ iste
orat. qͥ non uult in ira dm̃ uł argui ł em̃dariꝰ

Expanded text:
virtutum, cum tranquillitate judicas . Quod autem virtutum, cum tranquillitate judicas . Quod autem tranquillum est, perturbatum non eia per leges ejus fit, ira ejus dicitur. In qua ira, non solum argui se non vult anima quae nunc orat, sed nec corripi, id est emendari vel erudiri: nam indamentum quod est Christus: emendantur autem, id est purgantur, qui huic fundamento superaedificant lignum, foenum, stipulam; detrimentum enim patientur, sed salvi erunt tanquam per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult in ira Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ominene ui ira tua arguas me. Dicit
etiam apłs iram uidicii T besaurias
inquit tͥ iram in die irę iusti iucdieii
dei in qua se non uuit argui. quisquis in hac ui¬
ta sanari desiderat. Neq in furore tuo corripi¬
as me. Corripias mitius uidetur. ad emendatio¬
nem enim ualet. Nam qͥ arguitur. id ẽ accusat᷑.
metuendum est ne finem habeat dampnationẽ.
S qm̃ furor plus uidetur eẽ. quã ira. potest mo.¬
uere. cur illud qđ est mitius id ẽ correptio. eũ
eo positum ẽ quod eit durius. id est cu furore.
S ego puto unam rem duob u̾bis significatam.
Nam in greeo. Eyoroe quod ẽ in pͥmo uerbo
hoc significat qđ op̃itꝰ. quod est in scđo uerbo.
Sed cum latini uellent etiam ipsa duo uerba
ponere. quȩsitum ẽ quid eẽt uicinum ire &
positus est furor ideo uariȩ codices habent
Nam in aliis prius inuenittir ira deuide furor
in aliis pͥus furor deinde ira. in aliis ꝓ furore
buentus est. de quo dictum est. Tu autẽ dñe

Expanded text:
ira tua arguas me. Dicit etiam Apostolus iram judicii: Thesaurizas tibi, inquit, iram in die irae justi judicii Dei ; in qua se non vult argui, quisquis in hac vita sanari desiderat. Nec in furore tuo corripias me: corripias, mitius videtur; ad emendationem enim valet. Nam qui arguitur, id est accusatur, metuendum est ne finem habeat damnationem. Sed quoniam furor plus videtur esse quam ira, potest movere cur illud quod est mitius, id est correptio, cum eo positum est quod est durius, id est cum furore. Sed ego puto unam rem duobus verbis significatam: nam in graeco θυμός, quod est in primo versu, hoc significat quod ὀργή, quod est in secundo versu; sed cum Latini vellent etiam ipsi duo verba ponere, quaesitum est quid esset vicinum irae, et positum est furor. Ideo varie codices habent: nam in aliis prius invenitur ira, deinde furor; in aliis, prius furor, deinde cadit. De quo scriptum est: Tu autem, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
ammunstratin: uerno. estate. autunno. hieme.
Hec sunt notissima. Nam de quaternario nu¬
mero corporis tractatur etiam subtilius s obscu¬
riuis. Quot in hoc sermone intandun ẽ. quem
etiam minꝰ eruditis accommodatum eẽ uolumus.
Ad auimam uͦ ternarium nimerũ ꝑtinere potest
intelligi. ex eo qd tripliciter dm diligere iubem᷑.¬
singulis ñ in psalterio sed in enangłio disputan.¬
cdum ẽ. Nc̃ ad testimonum ternarii numeri

Expanded text:
administratur, verno, aestate, autumno, hieme. Haec sunt notissima. Nam de quaternario numero corporis tractatur etiam alibi subtilius, sed obscurius: quod in hoc sermone vitandum est, quem etiam minus eruditis accommodatum esse volumus. Ad animum vero ternarium numerum pertinere potest intelligi, ex eo quod tripliciter Deum diligere jubemsingulis non in Psalterio, sed in Evangelio disputandum est. Nunc ad testimonium ternarii numeri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseientiam ꝑ fortitudnẽ. ꝑ consiliũ. ꝑ intellectum.
ꝑsapientiam. Nam septem sunt etia beatitudins
gratus. quos in eode sermone quẽ habuit ui monte
dns exequit᷑ cata matheum. Beati pauꝑes spũ. beati
mites. beati lugentes. beati qͥ esuriunt &. fitiunt
iusticiam. beati misericordes beati mundicordes:
beati pacifici. De quib sententiis septem: totum
illum sermonem ꝓlixum productum eẽ animad¬
uerti potest. Nam octaua ubi dictum ẽ beati qͥ
ꝑsecutionem patiunt᷑ propt᷑ iusticiam. ipsum
ignem significat: quo septemplicit᷑ probatur ar¬
gentum. Qui sermo eũ terminatus eẽt: dictũ
est. E rat enim docens eos tamꝗ. potestatem ha¬
bens non tamꝙ seribȩ eoꝵ: qđ ꝑtinet ad id qđ¬

Expanded text:
per scientiam, per fortitudinem, per consilium, per intellectum, per scientiam, per fortitudinem, per consilium, per intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scrib
Abbreviated transcription (Latin):
te significant᷑. in sermone suo spem ponentes ad
bomines decipiendos: & deo ñ subditi. Propt̾ mise¬
riam mopum & gemitum pauꝑum. nc̃ exurgam
dicit dns. Ita enim suum popłm ipse dns in euan¬
gelio miseratus ẽ: qd rectorem non haberet. cũ
bene posset obtemperare. Unde etiam dicit.
panperes id ẽ inopia & pauꝑtate bonoꝵ spiritalium
egentes. filium suum dignatus ẽ mittere. Inde antẽ
Ponam in salutari. Non chiarit qͥd ponat. Sed in
ligitur in illo posuisse: qđ ad miseriam inopum
auferendam. ⁊ consolandum gemitũ pauperum
ꝑtinet. fidutialiter agam in eo. Scđm illud in
casta. Hȩc ꝑsona ipsius ꝓpħȩ est. ȩloquia dñ ȩloqͥ
casta. Casta dicit. sine corruptione simulationis.
Multi enim prȩdicant ueritatem non caste: quia
uendunt illam prȩcio commoditatum huiꝰ sȩculi.
ñ caste. Argentum igne eraminatũ terre. Ipsa e¬
loquia dñ. ꝑ tribulationes probata peccatoribus
Purgatum septuplum. Per timorem dei. ꝑ pietatem.

Expanded text:
tae significantur, in sermone suo spem ponentes ad homines decipiendos, et Deo non sunt sriam inopum et gemitum pauperum, nunc exsurgam, dicit Dominus: ita enim populum suum ipse Dominus in Evangelio miseratus est, quod rectorem non haberet, cum bene posset obtemperare. Unde etiam dictum pauperes, id est, inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum misiPonam in salutari. Non dixit quid ponat; sed in ligitur in illo posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. Fiducialiter agam in eo; secundum illudcasta. Haec persona ipsius Prophetae est. Eloquia Domini, eloquia casta: casta dicit, sine corruptione simulationis. Multi enim praedicant veritatem non caste, quia vendunt illam pretio commoditatum hujus saeculi: nuntiarent non caste . Argentum igne examinatum terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus. Purgatum septuplum: per timorem Dei, per pietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
pii ambulant. Id ẽ in temporalium rerum cu-¬
piditate. quȩ septẽ dierum repetitionum
cireuitu tamq rota uoliitur.: et ideo ñ ꝑueni¬
uit in octauum id ẽ in ȩternum. ꝓ quo iste
psalmis titulatus est. Ita & ꝑ salomonẽ d̾r.Uen¬
tilator enim ẽ impioꝵ rea sapiens: & mittit
illis rotaͣ maloꝵ. Sed̾m altitudinem tuã mul¬
tiplicasti filios hominum. Quia ẽ & in tempo

Expanded text:
pii ambulant: id est, in temporalium rerum cupiditate, quae septem dierum repetito circuitu, tanquam rota volvitur; et ideo non perveniunt in octavum, id est in aeternum, pro quo iste psalmus titulatus est. Ita et per Salomonem dicitur: Ventilator enim est impiorum rex sapiens, et immittit illis rotam malorum . Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hom
Abbreviated transcription (Latin):
ructieñ posse intelligi. in sexto psalio dictum ẽ. Potest
s. pro oclauo intelligi. pro eterno scło. quia post hoc tẽ¬
pus quod septem dieb uoluitur. dabitur scĩs.
nuenitur. sieut loquimur eũ dicimus. defe¬
cit frumentum aut defecit pecuma. Qm̃
diminutȩ sunt ueritates a filiis hominũ. Ueritas
una est. qua illustrantur ammȩ scȩ. Sed qmͣ mul
te sunt aminȩ in ipsis multȩ ueritates diei pos¬
sunt. sicut ab una faeie multȩ in speculis imagi
xximum suum. Prorimum omnẽ hominẽ opor¬
tet intelligi. quia nemo ẽ cum quo sit oꝑandu
malum. & dilectio praximi malum non oꝑatu&.
Labia dolosa in eorde. & corde locuti st̃ mala. Iđ
bis ait in corde & corde. duplex eor significat. Disꝑ
neqͥs se exceptum putet: sicut apłs dicit. In om¬
nem animam hominis oꝑantis malum. iudȩi pͥmũ
&. greci. Linguam magniloquã. linguã suꝑbam

Expanded text:
judicii posse intelligi, in sexto psalmo dictum est: potest et pro octavo, intelligi pro aeterno saeculo; quia post hoc tempus quod septem diebus volvitur, dabitur sanctis.invenitur; sicut loquimur cum dicimus, Defecit frumentum, aut, Defecit pecunia. Quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Veritas una est, qua illustrantur animae sanctae: sed quoniam multae sunt animae, in ipsis multae veritates dici possunt; sicut ab una facie multae in speculis imaginroximum suum. Proximum omnem hominem oportet intelligi: quia nemo est cum quo sit operandum malum; et dilectio proximi malum non operatur . Labia dolosa, in corde et corde locuti sunt mala. Quod bis ait, in corde et corde, duplex cor significat. 4. vne quis se exceptum putet, sicut Apostolus dicit: In omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci . Linguam magniloquam: linguam superbam
Abbreviated transcription (Latin):
meo ꝑ diem. Subauditur quãdiu ponã. Per diẽ.
autẽ continuationem siginficat: aut dies pro tẽ¬
pore intelligitur. a quo se quisq desiderans ex in
dolorẽ ponit in corde: dep̃cans ad ȩterna conscen¬
dere. ꝙ humanum diẽ non pati. U squeqͦ exalta¬

Expanded text:
meo per diem? subauditur, quamdiu ponam? Per diem meo per diem? subauditur, quamdiu ponam? Per diem autem, continuationem significat, ut dies pro tempore intelligatur; a quo se quisque desiderans exui, dolorem ponit in corde, deprecans ad aeterna conscendere, et humanum diem non pati. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam omni credenti.
¶sque quo dñe obliuisceris me infi¬
nem: Id ẽ differs me ad intelligen¬
dum xꝑm spiritalit̾: qui ẽ deisa¬
pientia. & rectus finis om̃s inten¬
tionis amimȩ. Q uousc auertis faciem tua a me
Sient ñ obliuiscitur ds. sie nec faciem auertit:
sed more nr̃o scriptura loquit᷑. Auertere autẽ
faciem ds adr. dum ñ dat aniinȩ notieram sui
quȩ aahue purum m̃tis oeulum ñ habet. Qna¬
di ponã confilium in anima mea. Conilio ñ opꝰ
ẽ nisi in aduerss. E rgo quã dii ponam consiliũ
in amma mea ita dictum ẽ. quã diuero iacũ¬
sis Aut certe responsio ẽ. ut iste sit sensus. Tam
duidue obliinsceris me infinẽ & tamdiu au̾tis
faciem tuam a me. quã duu ponam eonsiliũ in
anima mea ut nisi posuerit quisꝙ eonsilium in
anima sua ut ꝑfecte operet᷑ mised̾iam. non eũ
dirigat ds in fine̾: neq noticiam sui plenã qđ est
facie ad faciem prȩbeat illi. Dolorem in corde

Expanded text:
ad justitiam omni credenti . Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem? id est, differs me ad intelligendum Christum spiritualiter, qui est Dei Sapientia, et rectus finis omnis intentionis animae. Quo usque avertis faciem tuam a me? Sicut non obliviscitur Deus, sic nec faciem avertit; sed more nostro Scriptura loquitur: avertere autem Deus faciem dicitur, dum non dat animae notitiam sui, quae adhuc purum mentis oculum non habet. diu ponam consilium in anima mea? Consilio non opus est, nisi in adversis. Ergo, Quamdiu ponam consilium in anima mea, ita dictum est, Quamdiu ero in adversis? Aut certe responsio est, ut iste sit sensus, Tamdiu, Domine, oblivisceris me in finem, et tamdiu avertis faciem tuam a me, quamdiu ponam consilium in anima mea: ut nisi quisque posuerit consilium in anima sua ut perfecte operetur misericordiam, non eum dirigat Deus in finem, neque notitiam sui plenam quod est facie ad faciem, praebeat illi. Dolorem in corde
Abbreviated transcription (Latin):
etudo carnalis. Respice &. exaudime dñe ds m̃f.
qđ dictum ẽ. usꝙ qͦ obliuisceris me in finẽ. Illumi¬
Oculos corcdis oportet intelligi. ne delectabili de¬
tio metuenda ẽ. Qui tribulant me exultabunt
si motus fuero. Diabolus & angłi eiꝰ qui ñ exulta.¬
runt de iusto uiro iob eum eũ tribularent. qͥa

Expanded text:
dicit: Respice, et exaudi me, Domine Deus meus. quod dictum est, Usquequo oblivisceris me in finemOculos cordis oportet intelligi, ne delectabili detio metuenda est. Qui tribulant me exsultabunt, si motus fuero. Diabolus et angeli ejus: qui non exsultaverunt de justo viro Job, cum eum tribularent; quia
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi debet tribuere: ne eũ se głatur ñ esse
motũ. ipsa suꝑbia moueatur. Exultabit eor meũ
in salntari tuo. lu xꝑo. in sapientia dei. Cantabo
tno qͥ bona tribuit mͥ. Bona spiritalia ñ ad bit¬
manum diẽ ꝑtinentia. Et psallam nomini cdnĩ
altissimi. Id ẽ cum gauctio grãs ago .&. ordinatis¬
sime utor corpore. qui ẽ cantus animȩ spiritalis.
Si qutem aliqua hic differentia consideranda est.
Nomini autẽ am qđ apud homines innotescit:
Iqd non illi sed nobis ẽ utile.¬

Expanded text:
 se gloriatur non esse motum, ipsa superbia moveatur. Exsultabit cor meum in salutari tuo: in Christo, in Sapientia Dei. Cantabo Domino qui bona tribuit mihi: bona spiritualia, non ad humanum diem pertinentia. Et psallam nomini Domini altissimi: id est, cum gaudio gratias ago, et ordinatissime utor corpore, qui est cantus animae spiritualis. Si autem aliqua hic differentia consideranda est. Nomini autem Domini, quod apud homines innotescit: quod non illi, sed nobis utile
Abbreviated transcription (Latin):
salmus ipsi dauid consummationis. tabernaculi.
in hoc scło ubi aduersus diabolum temporalit᷑
militatur. Propheta loquitua
fferte duõ filii dei. afferte dño filios ari¬
etum. Afferte dño uosmet ipsos: quos
ꝑ ȩuangeliun chuces gregum apłi ge¬
tur. Afferte dno głam nomini eius.
Gloriose ꝑ orbem innoteseat. Actora¬
te dnm in aula scã ens: Adorate dumͣ in dilata¬
to & scĩficato corde ur̃o. Uos enim estis regium
maiestatis. de nube carnis. terribiliter pęniten¬
tiam prȩticauit. Dñs suꝑ aquas multas. Ipse
c̃ns ihc̃ postea quam uocem emisit suꝑ papulos
A6
A
finem. dnẽ as iñs in ȩternum consitebor tibi.
Quid est in ȩternum confitebor tͥ. In ȩternum
landabo te. quia diximus eẽ confessionem & in
laudibus: non tantum in peccatis. Confitere gͦ
modo qđ tu fecisti in ãm. & confiteberis quia tͥ
fecerit ds. Quid fecisti: Peccata. Quid d̾s tͥ con¬
sitenti inquitatem tuam. Dimittit tͥ peccata.

Expanded text:
salmus ipsi David, consummationis tabernaculi. 1in hoc saeculo, ubi adversus diabolum temporaliter militatur. 2. Propheta loquitur: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum: afferte Domino vosmetipsos, quos per Evangelium duces gregum Apostoli getur. Afferte Domino gloriam nomini ejus: gloriose per orbem innotescat. Adorate Dominum in aula sancta ejus: adorate Dominum in dilatato et sanctificato corde vestro; vos enim estis regium majestatis de nube carnis terribiliter poenitentiam praedicavit. Dominus super aquas multas: ipse Dominus Jesus postea quam vocem emisit super populos, a. am mine Deus meus, in aeternum confitebor tibi. Quid est, in aeternum confitebor tibi? In aeternum laudabo te, quia diximus esse confessionem et in laudibus, non tantum in peccatis. Confitere ergo modo quod tu fecisti in Deum, et confiteberis quid tibi fecerit Deus. Quid fecisti? Peccata. Quid Deus? Confitenti iniquitatem tuam dimittit tibi peccata tua,
Abbreviated transcription (Latin):
citur cruciatibus. Egeo resolutione corporis: &
parcitur morti. Ꝙ in hac egestate infirmata ẽ
fictucia mea. Et ossa mea conturbata sunt. Et
om̃s iniqui. ꝙ tam̃ pro sceleribus suis usq ad con¬
fesionem torquentur. Supenui gͥ obprobrium
pore proprio metatis. Om̃s qui speratis in anõ.
la ẽ qui eum recte tunetis uel colitis. sperate
in dño. ltem tractatus de eodem psal

Expanded text:
citur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et citur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et parcitur morti: et in hac egestate infirmata est fiducia mea. Et ossa mea conturbata sunt: et omnes iniqui; et tamen pro sceleribus suis usque ad confessionem torquentur: superavi ergo opprobriupore proprio metatis. Omnes qui speratis in Domino: id est, qui eum recte timetis vel colitis, sperate in Domino. ENARRATIO II. re proprio metatis. Omnes qui speratis in Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
inimici. Nec conclusisti me. ut non haberẽ adi¬
tum respirandi in libertatem: & darer in sempi¬
ternam potestatem cdiaboli. cupiditate uite
huius in laqueantis & morte terrentis. Statinsti
in loco spacioso pedes meos. Resurrectione cog¬
nita dñi mei &. mea ꝓmissa mͥ: spaciatur ꝑma¬
nens in latitudinem libertatis. ab angustiis ti.¬
tium crudelitas. magnum mͥ pauorem incutienꝰ
Miserere mei dñe. Non enim cte morte iam
terreor. sed de cruciatibus atq torm̃tis. Contur¬
batus est in ira oculus mͣs. Habebam oculum
in te. quod ñ me desereres: iratus es & contur¬
basti eum. Anima mea & uenter m̃s. In eadem
ira conturbata ẽ anima mea. & memoria qua
dixiset uiunicus. torqueantur donec negent. E t
auni mei in gemitibus. Tempora quȩ ago in hoc
scło. non mͥ morte auferuntur sed manent: ati
in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate
ingor m̃s. Egeo santate huius corporis nec par¬

Expanded text:
i me in manus inimici: nec conclusisti me, ut non haberem adii me in manus inimici: nec conclusisti me, ut non haberem aditum respirandi in libertatem, et darer in sempiternam potestatem diaboli, cupiditate hujus vitae illaqueantis, et morte terrentis. Statuisti in loco spatioso pedes meos: resurrectione cognita Domini mei et mea promissa mihi, spatiatur permanens in latitudinem libertatis ab angustiis titium crudelitas, magnum mihi pavorem incutiens? Miserere mei, Domine. Non enim de morte jam terreor, sed de cruciatibus atque tormentis. Conturbatus est in ira oculus meas: habebam oculum in te, quo non me desereres; iratus es, et conturbasti eum. Anima mea et venter meus: in eadem ira conturbata est anima mea, et memoria qua dixisset inimicus: Torqueantur donec negent. Et anni mei in gemitibus: tempora quae ago in hoc saeculo, non mihi morte auferuntur, sed manent, atque in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate vigor meus: egeo sanitate hujus corporis, nec par
Abbreviated transcription (Latin):
mͥun dm protectorem Protector ds mͥ esto.
Et in domum refugii ut saluuum me facias. Et
tamquam domus quo refugiens saluus fiam.
Quia fortitudo mea ad tolerandos ꝑsecutores
meos. & refugium meum ad relinquendos. tu mͥ
es. E propt᷑ nomen tuũ dux mͥ eris &. enutries
me. Et ut ꝑ me innotescas om̃ibus gentib. ꝑ om¬
nia sequar uoluntatem tuam: &. paulatim mͥ
aggregatis scĩs atimplebis corpus meum. & per¬
diis istis: quas occultauerunt mͥ. Qm tu es pro
rus. Redemisti me d̾ne ds ueritatis. Dicat & po¬
pulus redemptus passione dm̃ sui: &. lȩtus clari.¬
ficatione capitis sui. Redemisti me duẽ d̾s ueri¬
Octisti obseruantes falsam beatitudinem scłi.:
in tua miscdia. Exultabo & iocundabor in tua
miscłia: quȩ me non fallit. Quia respexisti hu¬
qua me uanitati in spe subiecisti. Saluam fecisti
de necessitatib animam meam. Saluam fecisti
de necessitatibus timoris animam meã: ut tͥ cari¬

Expanded text:
mihi in Deum protectorem: protector Deus mihi esto. mihi in Deum protectorem: protector Deus mihi esto. Et in domum refugii, ut salvum me facias: et tanquam domus, quo refugiens salvus fiam. quia fortitudo mea ad tolerandos persecutores meos, et refugium meum ad relinquendos tu mihi es. Et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me: et ut per me innotescas omnibus gentibus, per omnia sequar voluntatem tuam, et paulatim mihi aggregatis sanctis adimplebis corpus meum, et perdiis istis, quas occultaverunt mihi. Quoniam tu rus. Redemisti me, Domine Deus veritatis. Dicat et populus redemptus passione Domini sui, et laetus clarificatione capitis sui: Redemisti me, Domine Deus veriOdisti observantes vanitate8. vers. 8 Exsultabo, et jucundabor in tua misericordia: quae me non fallit. Quia respexisti huqua me vanitati in spe subjecisti. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam: salvam fecisti de necessitatibus timoris animam meam, ut tibi chari
Abbreviated transcription (Latin):
N finem psalmus ipsi dauid psalmo. axa.
ex tasis. In finem psalmus ipsi dauid: mediatori
manu forti & in ꝑsecutionibus. Nam & extasis quȩ
addita est titulo excessum m̃tis significat: quȩ fit
uel pauore uel reuelatione. Sed in hoc psalmo
pauor maxime apparet ꝑturbati popłi łi ꝑiẽcu¬
tione om̃ium gentium: & defectu ꝑ orbem fidei.
Sed prior loquitur ipse mediator. deinte redẽp-¬
tus sanguine ipsius popłs grãs agit: ad extre¬
mum ꝑturbatut dui loquitui. Qđ ad extasĩ
pertinet. Prophetȩ uero ipsius persona bis
interponitur: prope finem arin fie.¬
N te dũe sꝑaui. non confunctar in ȩternun. In
te dñe sꝑaui. numq. confuidar.dum tamq. ho-¬
mun simili cȩ teris insultabitur. In tua iusticia
erue me. & exime me. Et in tua iusticia erue
me de fouea mortis: & exime me de numero
exaudi: praximus mͥ. Accelera ut eximas me.
Nec differas in finẽ scłi sicut om̃ium credenti¬
um mͥ. segregationem meã a peccatoribus. E sto

Expanded text:
n finem, Psalmus ipsi David ecstasis. 1. vers. 1. In finem Psalmus ipsi David, mediatori manu forti in persecutionibus. Nam et ecstasis, quae addita est titulo, excessum mentis significat, quae fit vel pavore, vel aliqua revelatione. Sed in hoc psalmo pavor maxime apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator: deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum perturbatus diu, loquitur, quod ad ecstasin pertinet. Prophetae vero ipsius persona bis interponitur: Prope finem, et in fiavi, non confundar in aeternum: in te Domine speravi, nunquam confundar, dum tanquam homini simili caeteris insultabitur. In justitia tua erue me, et exime me: et in tua justitia erue me de fovea mortis, et exime me de numero exaudi, proximus mihi. Accelera ut eximas me: ne differas in finem saeculi, sicut omnium credentium mihi, segregationem meam a peccatoribus. Esto
Abbreviated transcription (Latin):
sed reprebendunt se. ut qui głatur non in se
sed in dno głetur: agnoscunt causam aduentus
xꝑi. qr ideo uenit ut peccatores saluos faceret:
quia xꝑe ib̾e uenit inqͥt in hunc mundũ pec¬
catorei saluos facere. quoꝵ pͥmus ego sũ. Pro¬
inde illos iudȩos de oꝑe suo głantes sic argu¬
it idem apłs. ut eos diceret ad graͬm non ꝑ¬
tinere. qͥ meritis & oꝑibus suis mercedem de.
indiget grã.Si gr̃a uocat᷑: gratis datur. Si gra¬
tis datur. nulla merita tua pͣcesserunt ut detur.
Nani si pͣcesserunt merita tua: merces ñ imputat᷑
scd̾m gram̃. sed scdm ctebitum. Si gͦ dicis p̃cessisse
merita tua: te uis laudare ñ dm̃. ldeo ñ agnoscis
xpm. qͥ uenit cum grã dei. Conuerte gͦ te ad
merita tua. uide illa mala fuisse: ut non tͥ de¬
beret᷑ nisi supplicium. ñ prȩmium. Et cũ ui¬
deris quid tͥ ꝑ meritum debeatur. agnoscis qͥd
per grãm donetur. & sacrificio laudis głificas

Expanded text:
sed reprehendunt se, ut qui gloriatur, non in se, sed in Domino glorietur , agnoscunt causam adventus Christi, quia ideo venit ut peccatores salvos faceret: Quia Jesus Christus venit, inquit, in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum . Proinde illos Judaeos, de opere suo gloriantes, sic arguit idem Apostolus, ut eos diceret ad gratiam non pertinere, qui meritis et operibus suis mercedem debeindiget gratia. Si gratia vocatur, gratis datur; si gratis datur, nulla merita tua praecesserunt ut detur. Nam si praecesserunt merita tua, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum . Si ergo dicis praecessisse merita tua, te vis laudari, non Deum: ideo non agnoscis Christum, qui venit cum gratia Dei. Converte ergo te ad merita tua, vide illa mala fuisse, ut non tibi deberetur nisi supplicium, non praemium. Et cum videris quid tibi per meritum debeatur, agnoscis quid per gratiam donetur; et sacrificio laudis glorificas
Abbreviated transcription (Latin):
at sermo dei ad cor¬
rectionẽ uitȩ nr̃ȩ. et
ad speranda premia
eiꝰ. pẽnasq metuen¬
das. unusquisq in se
nec sibi blandiatur in tanto periculo.:¬

Expanded text:
at sermo Dei ad correctionem vitae nostrae, et ad speranda praemia ejus poenasque metuendas, unusquisque in se  ejus sine dolo ponat, nec sibi blandiatur in tanto periculo
Abbreviated transcription (Latin):
esset. eruite ueterem hominem & induite nouul.
Cȩtera enim lectionis ipsius. ad eundem intellec¬
tum ꝑtinent. Ait quippe quasi dicenti. Et quomͦ
me exuturus sum uetere. aut quomͦ induturus
nouo: An ipse tercius homo sum depositurus uete
potius loquamur uelut bene uiuentibus paten¬
tibus oculis est in tenebris: quia non agnoscit
lucem suam dnm̃. Aꝑianus autem male uiuens
in luce quidem est non nili dei: sed clausit ocu¬
los. Male uiuencto enim uidere non uult eũ:
in cuius nomine tamquam cȩcis est in lumine

Expanded text:
esset exui veterem hominem, et indui novum. Caetera enim lectionis ipsius ad eumdem intellectum pertinent. Ait quippe quasi dicenti: Et quomodo me exuturus sum veterem, aut quomodo induturus novum? An ipse tertius homo sum depositurus vetepotius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in tenebris; quia non agnoscit lucem suam Dominum: christianus autem male vivens, in luce quidem est nonnisi Dei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecus est in lumine
Abbreviated transcription (Latin):
in tegmine a larum tuarum ꝓtege me. In muni¬
cireutederunt. adipem suum concluserunt.
Le ticia sua pingui cooꝑti sunt. postea quã cupi¬
ditas eoꝵ de scelere satiata ẽ. Os eoꝵ locutum ẽ
suꝑbiam ł t propt᷑ea os eoꝵ locutum ẽ suꝑbiã
dicendo: aue rex iudeorum: & cętera talia.¬
Prorcientes me nc̃ circu̾dederunt me. Proicien¬
tes me extra ciuitatẽ. nc̃ circũdederunt me
in cruce. Oculos suos statuerunt declinare in
terram. Intentione̾ cordis sui statuerunt ddecli¬
nare in ista terrena. putantes magnum malum
ꝑpeti eum qͥ occidebatur. & se millum qͥ ocei¬

Expanded text:
In tegmine alarum tuarum protege me: in muniIn tegmine alarum tuarum protege me: in municircumdederunt, adipem suum concluserunt: laetitia sua pingui cooperti sunt, postea quam cupiditas eorum de scelere satiata est. Os eorum locutum est superbiam: et propterea os eorum locutum est superbiam, dicendo: Ave, rex Judaeorum , Projicientes me nunc circumdederunt me: projicientes me extra civitatem, nunc circumdederunt me in cruce. Oculos suos statuerunt declinare in terram: intentionem cordis sui statuerunt declinare in ista terrena; putantes magnum malum perpeti eum qui occidebatur, et se nullum qui occi
Abbreviated transcription (Latin):
retur caritas ȩccłȩ in itineribus angustis: quibus
uenitur ad requiem tuã. Ut non moueantur
uestigia mea. Ut ñ moueant᷑ signa itineris mei.
quȩ tamꝙ uestigia sacramentis &. s̃cripturis apłi¬
eis impressa sunt. quȩ uitueantur & obserueut
qͥ me sequi uolunt: aut certe ut etiam stabiliter
in ȩternitate ꝑmaneam. postea quã peregi uias
duras. &. in angustiis semitarum tuarum gressus
ra & ualida intentione preces ad te direari: qmͣ
ut hanc habere possem. exaudisti me infirmumn
orantem. Inclina aurem tuam mͥ. & exaudi uerba
mea. Non deserat exaucditio tua. humilitatẽ mea̾.¬
te a resistentibus dexterȩ tuȩ. A resistentib fa¬
uore. quo mͥ faues. Custodi me dnẽ. ut pupilłã
ociili. Eue apparet ꝑ parua & eaugua: ꝑ eam.
tam̃ dirĩgitur acies luminis quo lux & tenebre
dnudicantur. sicut ꝑ xpĩ humanitatẽ diuini¬
tas iudicũ diceruens inter iustos & peccatores.

Expanded text:
retur charitas Ecclesiae in itineribus angustis, quibus retur charitas Ecclesiae in itineribus angustis, quibus venitur ad requiem tuam. Ut non moveantur vestigia mea: ut non moveantur signa itineris mei, quae tanquam vestigia sacramentis et Scripturis apostolicis impressa sunt, quae intueantur et observent qui me sequi volunt; aut certe, ut etiam stabiliter in aeternitate permaneam, postea quam peregi vias duras, et in angustiis semitarum tuarum gressus ra et valida intentione preces ad te direxi; quoniam ut hanc habere possem, exaudisti me infirmius orantem. Inclina aurem tuam mihi, et exaudi verba mea: non deserat exaustentibus dexterae tuae, etc. A resistentibus favori, quo mihi faves, custodi me ut pupillam oculi, quae apparet parva et exigua, per eam tamen dirigitur acies luminis, quo lux et tenebrae dijudicantur, sicut per Christi humanitatem divinitas judicii discernens inter justos et peccatores.
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta eccła quȩ corpus enis est.
Praudi dñe iusticiam meam: intende
depͣcationi meȩ. Auribus ꝑcipe orati¬
onem meam: non in labiis dolosis.
Non ad te in labiis dolons ꝓceden¬
tem. A uultu tuo indicium meũ ꝓdeat. Ex illu¬
minatione noticiȩ tuę. uerum iudicem. Aut
certe ñ in labiis dolosis a uultu tuo iudiciũ me¬
um prodeat: ut scilicet non ꝓferam iudicans ali¬
ud quam intelligo. Oculi mei uideant ȩqͥtatẽ.
nocte. Quia ipsum cor meum uisitatione tribula¬
tionis probatum ẽ. Igne me examinasti .&. non ẽ
inuenta in me unquitas. Non autẽ nax tantum
quia ꝑturbare assolet. sed etiam ignis quia urit
ia quod ꝑtineat ad głam & laudem tuam: non
ad oꝑa hominum quȩ faciunt prȩter uolunta¬
tem tuam. Propter uerba labiorum tuorum.
Propt᷑ uerba pacis tuȩ. uel propħarum tuoꝵ
Ego custohui uias duras. Ego custodiui uias
laboriosas: mortalitatis humanȩ atq passionis. Ad¬
ꝑficientos gressus meos in semitis tuis. Ut ꝑfice¬

Expanded text:
corpus ejus est. 2. Exaudi, Deus, justitiam meam, intende deprecationi meae. Auribus percipe orationem meam, non in labiis dolosis: non ad te in labiis dolosis procedentem. A vultu tuo judicium meum prodeat: ex illuminatione notitiae tuae verum judicem; aut certe, non in labiis dolosis a vulto tuo judicium meum prodeat, ut scilicet non proferam judicans aliud quam in te intelligo. Oculi mei videant aequitatem: nocte: quia ipsum cor meum visitatione tribulationis probatum est. Igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas: non autem nox tantum, quia perturbare assolet, sed etiam ignis quia urit,id quod pertinet ad gloriam et laudem tuam; non ad opera hominum, quae faciunt praeter voluntatem tuam. Propter verba labiorum tuorum: propter verba pacis tuae, vel Prophetarum tuorum. Ego custodivi vias duras: ego custodivi vias laboriosas mortalitatis humanae atque passionis. ficiendos gressus meos in semitis tuis: ut perfice
Abbreviated transcription (Latin):
Salmi huius. quem modo
cantauimus & tractandus
suscepimus: titulus ẽ. In fi¬
nem pro idithun canticũ
ipsi dauid. Cuiusdam gͦ cͥ
uocatur idithun uoces ex

Expanded text:
salmi hujus, quem modo cantavimus, et tractandum suscepimus, titulus est: in finem pro Idithun, Canticum ipsi David. Cujusdam ergo, qui vocatur Idithun, voces ex
Abbreviated transcription (Latin):
cantauimus:ita nobis¬
cum cuͣ adtentione
consideretis peto. Can¬
tatur enĩ de scĩs nup¬
tiis. de sponso & de

Expanded text:
cantavimus, ita nobiscum cum attentione consideretis peto. Cantatur enim de sanctis nuptiis, de sponso e
Abbreviated transcription (Latin):
eum in gauctio. cum uultu tuo. Sedm hominem
lȩtificabis eum eũ uultu tuo: que̾ leuauit ad te.
Qmͣ rex sperat in dño. Qm̃ rex non suꝑbit. sea hu¬
milis corde sꝑat in duo. Et in altissum misccłia ñ
commonebit᷑. E in altissimi miscdĩa non contur¬
ueneris om̃ibus inimicis tuis. quia eam in humilita¬
te tua nͣ intellexerunt. Dextera tua mueniat om̃s
qui te oderunt. Claritas qua regnas ad dexteram
patris. inueniat in die uidicii puniendos om̃s qui
tes intrinsecus: conscientia impietatis suȩ. ln tem¬
pore uultus tui. ln tpr manifestationis tuȩ Pñs
in ira sua conturbabit eos .& deuorabit eos ignis.¬

Expanded text:
eum in gaudio cum vultu tuo: secundum hominem eum in gaudio cum vultu tuo: secundum hominem laetificabis eum cum vultu tuom rex sperat in Domino: quoniam rex non superbit, sed humilis corde sperat in Domino. Et in Altissimi misericordia non commovebitur: et in Altissimi misericordia non conturveneris, omnibus inimicis tuis, qui eam in humilitate tua non intellexerunt. Dextera tua inveniat omnes qui te oderunt: claritas qua regnas ad dexteram Patris, inveniat in die judicii puniendos omnes qui tes intrinsecus, conscientia impietatis suae. In tempore vultus tui: in tempore manifestationis tuae. Dominus in ira sua conturbabit eos
Abbreviated transcription (Latin):
bementer. Desiderium anpiȩ eiꝰ tribiusti ei De
siterauit mandueare pascha. at ponere cũ uel¬
let. atq iterum sumere auiiam suam. &. dediti¬
meam inqͥt relinquo uob̃. &. factum ẽ. Piapsalmi.
Qm̃ prȩuenisti eũ in benedictonib duleetinis.
Im̃ prius hauserat benedictionem duscedinis
tuȩ. fel peccatoꝵ nr̃oꝵ non nocuit ei. Posunti in
capite eius coronam. de lapide prȩcioso. In pͥnei¬
pio sermonis eiꝰ accedentes ambierunt eũ lapi
iti ei. Resurrectionem petiit cticens. Pat̃ clarifica
filium tuum. E dedisti ei. Longituctinem die¬
rum in scłm & in scłm scl̃i. Longa tempori eli
buius. quȩ habet excła: & deinceps ȩternitate
in sełm scłi. Magna ẽ gła euis in salute tua.
Magna est quidem gła eius in salute: qua eum
resuscitasti. Głam & magnum decorem impones
suꝑ eum. Sed adhuc głam & magnum decorem
addes ei: cum in cęlo collocabis ad dexteram tuã
benedictio quam ei dabis in scłm scłi. Lȩtificabis

Expanded text:
 Desiderium cordis ejus tribuisti ei, etc. Desideravit manducare Pascha, et ponere cum vellet, atque iterum sumere animam suam, etmeam, inquit, relinquo vobis, et factum est. VERS.m praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis: quoniam prius hauserat benedictionem dulcedinis tuae, fel peccatorum nostrorum non nocuit ei. Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso: in principio sermonis ejus accedentes ambierunt eum lapidtiit, et dedisti ei: resurrectionem petiit, dicens, Pater, clarifica Filium tuum ; et dedisti ei. Longitudinem dierum in saeculum saeculi: longa tempora saeculi hujus, quae haberet Ecclesia, et deinceps aeternitates. 6. Magna est gloria ejus in salute tua: magna est quidem gloria ejus in salute, qua eum resuscitasti. Gloriam et magnum decorem impones super eum: sed adhuc gloriam et magnum decorem addes ei, cum in coelo collocabis ad dexteram tuam.benedictio, quam ei dabis in saeculum saeculi: Laetificabis
Abbreviated transcription (Latin):
de lapidib excitati filii abrabam. qui ñ sectabam
iusticiam apprehendimus eam: & surreximus. nec
uiribus nr̃is. sed ꝑ fidem iustificati erecti sumus.
Dñe saluum fac regem. Ut ipse qui nobis prȩlian¬
di exemplum passione monstrauit: offerat etiam
sacrificia nr̃a sacerdos excitatus a mortuis. & in cȩ¬
lo constitutus. Et exaudi nos in die. qua inuocaue¬
rius te. Qm̃ pro nobis offeres te: & exaudi nos
in die qua inuocauerimus te. Explicit trac¬

Expanded text:
de lapidibus excitati filii Abraham , qui non sectabamur justitiam, apprehendimus eam: et resurreximus, nec viribus nostris, sed per fidem justificati erecti sumus . 10. Domine, salvum fac regem. Ut ipse qui nobis praeliandi exemplum passione sua monstraverit, offerat etiam sacrificia nostra sacerdos excitatus a mortuis, et in caelo constitutus . Et exaudi nos in die qua invocaverimus te. Quoniam nobis offeres te, Exaudi nos, in die, qua invocaverimus te. 91
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ de terra ꝑdes fructum illoꝵ qͥ terrenois ẽ.
perdes de terra. Et semen eoꝵ a filiis hominun
tabis inter filios hominum: quos hereditatem sen
Hȩc autẽ pȩna retribuetur eis. qmͣ mala quȩ si¬
bi unminere te regnante arbitrabant᷑. in te oc¬
cictendum detorserunt. Cogitauerunt coniliã.
qđ non potuerunt stabilire. Cogitauerunt consi¬
lium dicentes. Expedit unum ꝓ om̃ib mori.
Qa non potuerunt stabilire: nescientes qͥd̃ dire
ã quibus post positis &. contẽptis auerteris. An reli¬
quiis tus preparabis uultum eoꝵ. In his quȩ re¬
linquis. idẽ. in cupititatib regni terrem p̃para

Expanded text:
illorum de terra perdes: fructum illorum, quia terrenus est, perdes de terra. Et semen eorum a filiis hominutabis inter filios hominum, quos in haereditatem haec autem poena retribuetur eis, quoniam mala quae sibi imminere te regnante arbitrabantur, in te occidendum detorserunt. Cogitaverunt consilium, quod non potuerunt stabilire: cogitaverunt consilium, dicentes, Expedit unum pro omnibus mori ; quod non potuerunt stabilire, nescientes quid dixera quibus postpositis et contemptis averteris. In reliquiis tuis praeparabis vultum eorum: et in his quae relinquis, i
Abbreviated transcription (Latin):
refugiuor & uirtus. Sunt
quȩdã refugia ubi ñ est
uirtus: qͦ quisq cũ confu¬
gerit magis infirmatur
quã confirmat᷑. Cũ fugis
uerbi grã ad aliquẽ in scło magnũ. ut facias

Expanded text:
refugium et virtus. Sunt quaedam refugia ubi non est virtus, quo quisque cum fugerit, magis infirmatur quam confirmetur. Confugis, verbi gratia, ad aliquem in saeculo magnum, ut facias
Abbreviated transcription (Latin):
buimus. Uoluit enim dñs ꝓpter imbrium nini-¬
etatem retardare profectionem nram: & un-¬
peratum nobis ẽ. ne uacaret hic erga uos lin¬
gua nr̃a: cum cordis nr̃i negotium semꝑ sitis
si eum fecerit inustum. anchilomir

Expanded text:
buimus. Voluit enim Dominus propter imbrium nimietatem retardare profectionem nostram; et imperatum est nobis, ne vacaret hic erga vos lingua nostra, cum cordis nostri negotium semper sitissi eum fecerit injustum, nihilominu
Abbreviated transcription (Latin):
mentitam dicant ueritatem. aut decepta dicant
ueritatem. Ubicũq predicabitur hoc eugłm.
Et quasi quęreres ab eo. ubi enim predicabitur.
in toto mundo inquit. Psalmum auctiamus: uideamꝰ
si hoc dicit. Audiamus quod plangendo cantatur
& uere digna res luctu. quando cantatur surdis.
Miror fr̃s. si diu psalmꝰ iste legitur & in parte do¬
nati. Rogo uoi fr̃s mei: confiteor uobis. Nouit xꝑi
misccłia: quia sic miror quasi lapidei ibi sint & nͣ
aucdiant. Quid aꝑtius surdis chicitur: Paslio xꝑi
tam euidenter quasi eugłm recitatur. &. die¬
tum est ante nescio quot anuos. quam dns de
maria uirgine nasceretur. Preco erat. nuntians
uidicem futurum. Legamus illum quantũ au¬
gustia temporis patitur: non pro affectu doloris
ur̃i. sed ut dixi quantũ angustia tp̃ris patitur.
S đs m̃s respice me. Quare me dereli¬
quistiͦ Iterum uersum primum in cru¬
ce audiuimus. ibi ctus dixit. Heli. heli. quod est

Expanded text:
mentitam dicant veritatem, aut deceptam dicant mentitam dicant veritatem, aut deceptam dicant veritatem. Ubicumque praedicabitur hoc Evangelium. Et quasi quaereres ab eo: Ubi enim praedicabitur? In toto mundo, inquit. Psalmum audiamus, videamus si hoc dicit. Audiamus quod plangendo cantatur, et vere digna res planctu quando cantatur surdis. Miror, fratres, si hodie psalmus iste legitur et in parte Donati. Rogo vos, fratres mei, confiteor vobis, novit Christi misericordia, quia sic miror quasi lapidei ibi sint, et non audiant. Quid apertius surdis dicitur? Passio Christi tam evidenter quasi Evangelium recitatur, et dictum est ante nescio quot annos quam Dominus de Maria virgine nasceretur: praeco erat nuntians judicem futurum. Legamus illum quantum angustia temporis patitur, non pro affectu doloris nostri, sed, ut dixi, quantum angustia temporis patitur.s meus, respice me: quare me dereliquisti? Istum versum primum in cruce audivimus, ubi Dominus dixit: Eli, Eli; quod est,
Abbreviated transcription (Latin):
quid ctiait: Aꝑi bonus odor sumus in om̃i loco.
In om̃i loco dixit paulus aꝑi bonum odorem
esse om̃s fideles: & contradicitur & dicitur. Africa
sola bene olet. totus mundus putet. A ꝑi bonus
odor sumus in om̃i loco. quis dicit: eccła. Elunc
bonum odorem significabat illud uas unguenti.
quo ꝑfusus est dñs. Uideamus si non eum attestat᷑
ipse dñs. Cum quidam sua quęrentes auari fu¬
res id est uidas illi diceret de illo uuguento. ut¬
quid ista perditio. poterat res prȩciosa uenuinda¬
ri & proficere pauꝑibus. odorem enim bonum
xꝑi uendere uolebat: quid respondit dñs: Ut¬
quid molesti estis mulieri: Bonum opus oꝑata ẽ
in me. E quid amplius dicam quando ipse diant.
ubicũq autem pre dicabitur hoc eugłm in toto
mundo dicetur. & quod fecit mulier ita est ᷤ
calumpmatoribus accommodare: Aut mentitus ẽ
dns. aut fefellit eum. Eligant quid dicant. Aut

Expanded text:
quid dixit? Christi bonus odor sumus in omni loco. quid dixit? Christi bonus odor sumus in omni loco. In omni loco dixit Paulus Christi bonum odorem esse omnes fideles, et contradicitur, et dicitur: Africa sola bene olet, totus mundus putet. Christi bonus odor sumus in omni loco, quis dicit? Ecclesia. Hunc bonum odorem significabat illud vas unguenti, quo perfusus est Dominus. Videamus si non coattestatur ipse Dominus. Dum quidam sua quaerentes, avari, fures, id est Judas ille diceret de illo unguento: Utquid ista perditio? poterat res pretiosa venumdari, et proficere pauperibus, odorem enim bonum Christi vendere volebat, quid respondit Dominus? Utquid molesti estis mulieri? Bonum opus operata est in me. Et quid amplius dicam, quando ipse dixit: Ubicumque autem praedicabitur hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod fecit mulier ista Mattcalumniatoribus accommodare? Aut mentitus est Dominus, aut fefellit illum? Eligant quid dicant: aut
Abbreviated transcription (Latin):
irridet eum: gemit triticum irrideri dnm. Hoc
uolo gemere uobiscum. Tempus enim ẽ lugendi.
Passio dm̃ cȩlebratur. tempus gemencti est. tempꝰ
flendi. tempus confitendi & deprecandi. Et quis
nrm̃ ictoneus ad esfuudendas lacrimas ꝓ dignita¬
te doloris tanti. Sea quid modo ait ꝓpħa. Quis
dabit capiti meo aquã .&. oculis meis fontem lacͥ¬
marum: Si uero fons lacrimarum eẽt in oculis
nr̃is: nec ipse sufficeret. Irrisere xꝑm in re aꝑta.
in ea re ubi nemo potest dicere. non intelleri.
Possidenti enim uniuersum orbem terrarum pars
offertur: ꝙ cticitur sedenti ad dexteram patris.
Ecce qđ hic habes. E pro tota terra: ostenditur
illi sola africa. Uerba modo quȩ audiuimꝰ fr̃s.
ubi ponimus. si possent de lacrumis deseribi. Iuȩ
fuit mulier quȩ intrauit cum unguento: Cuius
typum portabat: Nonne ȩccłȩ Cuius figura
erat illud unguentum: Nonne odoris boni de

Expanded text:
irridet eum, et gemit triticum irrideri Dominum: hoc irridet eum, et gemit triticum irrideri Dominum: hoc volo gemere vobiscum; tempus est enim lugendi. Passio Domini celebratur: tempus gemendi est, tempus flendi, tempus confitendi et deprecandi. Et quis nostrum est idoneus ad effundendas lacrymas pro dignitate doloris tanti? Sed quid modo ait propheta? Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum si vere fons lacrymarum esset in oculis nostris, nec ipse sufficeret. Irrideri Christum in re aperta, in ea re ubi nemo potest dicere, Non intellexi! Possidenti enim universum orbem terrarum, pars offertur; et dicitur sedenti ad dexteram Patris, Ecce quid hic habes: et pro tota terra ostenditur illi sola Africa! 2. Verba quae modo audivimus, fratres, ubi ponimus? Si possent de lacrymis describi! Quae fuit mulier quae intravit cum unguento Cujus typum portabat? nonne Ecclesiae? Cujus figura erat illud unguentum? nonne odoris boni, de
Abbreviated transcription (Latin):
uod taceri ds noluitmo.¬
ꝑ scripturas suas. nec a nobis ta¬
cendum est : & a uobis audien¬
dum. Passio dni sicut scimꝰ semel
facta est. Semel enim xꝑc mor¬
tuus est. iustus pro imustis. E scimus & certum
habemus & fide immobili retinemus: quia xꝑc
surgens a mortius iam non moritur. mors ei ul¬
tra non dominabitur. Uerba ista apłi sunt. Tamͣ
ne obliuiscamur qł semel factum est. in memo¬
ria nr̃a omĩ anno fit. Quotiens pascha cȩlebrat᷑.
nũquid tociens aꝑc moritur  Sed tam̃ anniũ¬
saria recordatio quasi representat qđ olun fac¬
tum est: & sic nos facit moueri tamꝗ. uideamus¬
łnm in cruce pendentem. non tam̃ irridentes
sed credentes. Pendens enim in ligno irrisus ẽ.
sedens in cęlo adoratur. An forte ahue irridet᷑ᷤ
Et iam non est irascendum uideis. qui uel morien¬
tem deriserunt non regnantem: Quis est qui
xꝑm athuc irrideat: Utinam unus eẽ̾t. ut iña
duo: utinam numerari possent. Tota palea areȩ

Expanded text:
uod taceri Deus noluit per Scripturas suas, nec a nobis tacendum est, et a vobis audiendum. Passio Domini, sicut scimus, semel facta est; semel enim Christus mortuus est, justus pro injustis . Et scimus, et certum habemus, et fide immobili retinemus, quia Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ; verba ista Apostoli sunt: tamen ne obliviscamur quod factum est semel, in memoria nostra omni anno fit. Quoties Pascha celebratur, numquid toties Christus moritur? Sed tamen anniversaria recordatio quasi repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit moveri tanquam videamus in cruce pendentem Dominum; non tamen irridentes, sed credentes. Pendens enim in ligno irrisus est, sedens in coelo adoratur. An forte adhuc irridetur, et jam non est irascendum Judaeis, qui vel morientem deriserunt, non regnantem? Et quis est qui Christum adhuc irrideat? Utinam unus esset, utinam duo, utinam numerari possent! Tota palea areae ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
quis me auferet ei ȩccłe tuȩ: Et locum habitationis
te oderunt aminam meam. quȩ dilexit decorẽ do¬
mus tuȩ. E cum uiris sanguinum uitam meam.
Et cum his qui prarimum oderunt. Nam duobꝰ
preceptis decoratur domus tua. In quoꝵ manib
& cum uiris sanguinum: quoꝵ oꝑa inqua sunt
Dextera eoꝵ plena ẽ muneribus. E qđ eis ad
optinendam salutem ȩternam datum ẽ. ad ac-¬
cipienda huius scłi mimera conuerterunt. exis¬
timantes quęstum eẽ pietatem. Ego autẽ in inno.

Expanded text:
us tuae: Ecclesiae tuae. Et locum habitationis te oderunt, animam meam, quae dilexit decorem domus tuae. Et cum viris sanguinum vitam meam: et cum his qui proximum oderunt. Nam duobus praeceptis decoratur domus tua. 10. vers. 10.et cum viris sanguinum, quorum opera iniqua sunt. Dextera eorum repleta est muneribus: et quod eis ad obtinendam salutem aeternam datum est, ad accipienda hujus saeculi munera converterunt, existimantes quaestum esse pietatem . 11. vers. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
unde occasionẽ istam ꝓphe¬
tia sumpsit. in regnorum
seđo libro eognoscere facile
est. Ibi enim chusi amicus regis dauid transi¬
tum fecit in partes absalon siii eiꝰ.
qͥ atuersus patrẽ bellum gerebat. ad explo¬
randa consilia & renuntianda quȩ adũsus
patrem ille moliebatur: auctore achitofel qͥ
defecerat ab amicitia dauid & filium eiꝰ adũ¬
sus patrẽ consiliis quib posset instruebat S
qmͣ non ipsa historia in hoc psalmo consideran¬
da est de qua propħa mysterioꝵ uelamina¬
sũpsit. si transitum ad xꝑm fecimus auferat᷑
uelamen. ẜ pͥmo ipsoꝵ nominum significatio¬
ne interrogemꝰ quid sibi uelit. INon enim de

Expanded text:
unde occasionem ista prophetia sumpsit, in Regnorum secundo libro cognoscere facile est. Ibi enim Chusi, amicus regis David, transitum fecit in partes Abessalon filii ejus qui adversus patrem bellum gerebat, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem consiliis quibus posset instruebat. Sed quoniam non ipsa historia in hoc psalmo consideranda est de qua Propheta mysteriorum velamen assumpsit, si transitum ad Christum fecimus, auferatur velamen . Et primo ipsorum nominum significationem interrogemus quid sibi velit. Non enim de