comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nime comphendit. S de hac salubri ad
uertar ad uirum meũ pͥorem: qi bene
mͥ erat tunc magis quam nẽ. Postquam
gͦ uias suas spinis septas inuenit. postqͣm
amatores suos app̃hendere ñ ualet. ad amo¬
rem uiri prioris redit: qr plerumq postꝗͣ
in hoc mundo ñ possumus obtinere qd̾ uo¬
lumus. postꝗͣ in t̃renis. desidus de impossi¬
bilitate lassamur: tẽ ad menten dm redu¬
cimus. tẽ placere incipit qui displicebat.
Et is cuius nob̾ amara fuerant p̃cepta repen¬
te dulcescit in memoria: & peccatrix anima
it. decernit. eẽ. fidelis coniunr. Qui gͦ huiꝰ
mundi adu̾sitatib fracti ad di amoremre
E̾ fubinfertur. Intenta hanc cordis aure ꝑci
fr̃s mei: in quantũ iusti dnũi mei. lncenta
hanc aure ꝑcipite: ut tauto eam minꝰ sen¬
tiatis in exãmine. quanto nc̃ auditis foemi¬
dolosius in p̃dicatione. Ait enĩ. Dico autẽ
uob̾: qđ nemo uirorum illorũ qui uocati

Expanded text:
nime apprehendit. Sed de hac salubri advnime apprehendit. Sed de hac salubri advvertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima it, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem res subinfertur. Intenta hanc cordis aure percfratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncta ꝑ ficlem.S illa quȩ coniun-
cta fuerat᷑ d̾o anima amatores suos seqͥ-¬
tur: quanto mens quȩ iam ꝑ fidem cre¬
dit. adhuc se immundis spiritib in oꝑa¬
tione substernit. Mundi głam quęrit.
carnali delectatione pascitur: & quesitiᷤ
uoluptatib nutritur. S plerumq om¬
nipotens ds talem animã miscđiter
respicit: & eius uoluptatib amaritu¬
dines ꝑmiscet. Unde dicit. Eore ego sepi¬
am tuas tuas spinis. Uiȩ enim nr̃e septę
sunt spinis: quando in hoc qd̾ male cu¬
pimus dolorũ punctiones inuenimus.
& sepiam cas maceria: & suas semitas
ñ inueniet. Uiȩ nr̃e maceria sepiuntur:
cum desidiis nr̃is dure in hoc mundo
obiectiones obsistunt. Tunc & semitas
nrãs inuenire  possumus: qi hoc qđ ma¬
le quęrimus adipisci ꝓhibem᷑. Et seque¬
tur amatores suos & ñ apphendet cos.
queret & ñ inueniet eos: qr malignos
sp̃s quib se in suis desicłus anima sub
didit. ad desid̾iorũ suoꝵ effẽctum mi¬

Expanded text:
conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae etenim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret, et non inveniet eos; quia malignos sdidit, ad desideriorum suorum effectum mi
Abbreviated transcription (Latin):
loquar: messis multa omĩs turba credentiũ
est: oꝑarii pauci. apłi & inuitatores eos qͥ
mutunt᷑ ad messẽ. łc sc̃ĩ¬

Expanded text:
loquar, messis multa omnis turba credentium est, operarii pauci, apostoli et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. It
Abbreviated transcription (Latin):
in quã dies: ⁊ melior hic quã ille in qͦ mundꝰ
pͥmũ enituit: Ille enim hominib ad laborẽ
creatus est: hic factus est ad quietem Ille
mortem meruit : hic formidinẽ mortis eua¬
sit: Ille bonis malisq cõmunis ẽ: hic ꝓpͥus
ẽ. iustoꝵ: Iilius diei lux tenebris sepelitur:
huiꝰ diei splendor etiam sepulturas illumi-¬
nat: Ad postremũ. illius diei lum̃ mortui
non uident: huius diei lum̃ etiã defunctis
emicuit sicut ait ꝓpħa: Qui sedebant in
regione umbie mortis: lux orta ẽ. eis: Letem̃
gͦ in hac die quȩ ⁊ uiuos circũ fulget ⁊ mor-

Expanded text:
inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos
Abbreviated transcription (Latin):
immitis ẽ. dñs ut obliuiscat᷑ hominis: ⁊ ñ
meminerit illius quẽ ipse gestat. ut quẽ
ut non diligat m̃bra sua. carnem suã. uiscera
sua. Ait sc̃s apłs: Nemo unꝗͣ carnem suam
odio habuit: s nutrit ⁊ fouet eam sicut xp̃c
ȩcclãm: Nichil gͦ de uenia despemus fr̃s: n¬
chil de dõ timeamꝰ: Habenus p̃rogatiuam
sanguinis nr̃i: In xp̃o enim caro nr̃a nos di¬
ligit: sumus enĩ m̃bra eius ⁊ caro. sicut dicit
idem beatus apłs. Hoc nunc os ex ossib meis
⁊ caro de carne mea. sacram̃tũ hoc magnũ
ẽ: ego autem dico in xp̃o ⁊ in ȩccła Exultemꝰ¬
exultemꝰ planȩ. quia cũ uotis dnĩ gͣtulam᷑
magis uota nr̃a curamꝰ: Quid enĩ dicit ꝓ¬
płia: Hec est dies quã fecit dñs: Bonus
plane dies: qui lucem contulit uniuersis.
Uerum ñ huiꝰ scli lucem: s resurrectionis
ȩt̾ne: Lux enim ista ñ caliginem noctis de¬
pulit: s mortis tenebras amputauit: Bonꝰ

Expanded text:
immitis est Dominus, ut obliviscatur hominis, et non immitis est Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit ipsius quem ipse gestat; ut quem ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: Nemo unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut CNihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Exsultemni gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stitit grãm in cuius generationis tempore
resurrexit : s etiam secuturis postea popłis
hoc ꝓuidit. ut pͥus eẽmus de resurrectione
securi quã de morte solliciti: ⁊ ante cum dõ
uiueremꝰ in cȩlis. quã cũ hominib conu̾sare¬
mur in t̾ris: In saluatore enim om̃s resurrexi¬
mꝰ. om̃s reuiximꝰ: om̃s ad celestia transmigra¬
cuiꝰq nr̃m caro. sanguis ⁊ portio Ubi gͦ por¬
tio mea regnat: regnare me credo: Ubi dñat᷑
sanguis m̃s: me sentio dñari. Ubi glorificat᷑
caro mea: me głõsum eẽ. cognosco: Quãuis gͥ
peccator. de hac cõmunione gr̃ȩ ñ diffidat :
quia ⁊ si peccata nos ꝓhibent. substantia
nos requirit: Et si delicta ꝓpͥa nos excludt̃:
naturȩ cõmunio ñ repellit: Nam p̃ter diui¬
nitatis bonitatẽ. peculiarẽ nobis saluator
debet affectum: scilicet quia sicut dñs nr̃
exhibere debet affinitas: Neq enim tam¬

Expanded text:
praestitit gratiam, in cujus generationis tempore praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigracujusque nostrum carnis et sanguinis portio: ubi ergo portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus nostexhibere debet affinitas; neq
Abbreviated transcription (Latin):
runt : qͦs utrũ sanguinis participes
possent habere nescirent: Non gͥ miran-
crudeles: Non immerito hac dĩe sis̃
dauid sine exceptione exultandũ p̃cipit ⁊ lȩ¬
tandum: in qua die totius mundi gaudia cele¬
brant᷑: Omnib enim letandũ ẽ: quia omnib
ꝓdest: Cunctis exultandum ẽ: quia cunctis ẽ.
salutare: Et ideo ñ adulatoria adhibenda nec
fucara leticia: qͥsqͥs enim in xp̃i resurrestione
setat᷑: letetur potius quia in xp̃o ipse surrexit:
In enim illo nr̃a portio. nr̃a conditio ⁊ mortẽ
ꝑtulit ⁊ reuixit: Et licet nos adhuc resolu¬
tio corpusculi maneat: cȩpimꝰ tunc in xp̃o
ȩtͦnȩ uitȩ iam uiuere: Unde quauis fragili¬
tatem nram acceleret immaturȩ mortis occa¬
sio: in saluatore tunc didicimꝰ pͥus resurgere
quã ꝑire:. Ante enim futurus homo resurrex¬
it in xp̃o: quã uitã sortiret᷑ in sclõ Non enĩ
tantum illi dñs generationi resurrẽstionis

Expanded text:
runt, quos utrum sanguinis participes runt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur mircrudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim nostra portio, nostra conditio, et mortem pertulit et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus homo resurrexit in Christo quam vitam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑. mors illi ultra ñ dñabit᷑: Custo¬
diebant gͦ eum sollicite in sepulero:
p̃sertim quia se die t̾cia dixerat resur¬
recturũ. Custodiebant autem sollicite
in sepulcro: quia necesse illis erat eum
iam ñ doctorem timere s iudicem: Iudi-¬
cem inquã: ñ sui tantũ s ⁊ crudelis sen¬
tentiȩ suȩ qua filios posterosq suos suis
scelerib ad dixert̃ dicentes: Sanguis
huiꝰ suꝑ nos ⁊ suꝑ filios nr̃os. Crudelis
sub tali sententia impietas iudeorum:
quȩ facinore suo ñ solum p̾sentes liberos
dãpnat. s etiam ñ natos occidit. Quan¬
tos enim hac uoce ad conscientiã facino¬
ris uocant: quos scientia criminis non
tenebat: Crudelis in quã impietas. quȩ
posteros ante in reatũ uocat quã ꝓducat
in lucem: ut pͥus futis c̃tingeret peccait
quã uiuere: Cruenti plane genitores: qͥ
ante parricidȩ facti sunt quã parentis:
Et ante eos socios suis scelerib assumpse¬

Expanded text:
moritur. Mors illi ultra non dominabitur . Customoritur. Mors illi ultra non dominabitur . Custodiebant ergo eum sollicite in sepulcro, praesertim quia se die tertia dixerat surrecturum; custodiebant autem sollicite in sepulcro, quia necesse illis erat eum jam non doctorem timere, sed judicem: judicem, inquam, non sui tantum, sed et crudelis sententiae suae, qua filios posterosque suos sceleribus addixerunt, dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub tali sententia Judaeorum, quae facinore suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos socios suos sceleribus assumpse
Abbreviated transcription (Latin):
i anus humana destruere. nͥ sola uirtꝰ
isurrectionis aꝑiret: Deniq dicit sc̃s
angło magno t̾ram tremore fuisse cõmotã.
ut fundam̃ta tumuli mouerent᷑: et ꝑcus¬
sol pauore custodes qui uenerant custodi¬
re mortuũ. ẽẽ. factos ut mortuos. Ut mor¬
tuos inquã. Digniun plane iudiciũ si cũ
iustas resurgit peccator emorit᷑: cum re¬
uiuscit in noceus eius int̾cipit᷑ inimicus.
Nam ideo nec ꝓgredientem dñm cerne¬
re potuerunt: quia eriminosas mentes
t̾ror opp̾sserat. dum sustinere fulgorem
resurrectionis rutile non ualebant: Ma-¬
iore gͦ sollicitudine pharisei dñm custo¬
diert᷑ mortuũ: quã uiuum fuerant ꝑ-¬
secuti: Si qͥdem causa illos maior urge¬
bat: Intelligebant enim facilius fuisse
apud suꝑos eum despici: quã redeuntẽ
ab inferis posse contẽpni. Et qd̵ tunc
p̃dicans facile potuerit occidi. nunc
audem resurgens iam ñ possit occidi:
dicente aplõ. resurgens autem iam ñ

Expanded text:
manus humana destruere, nisi sola virtus manus humana destruere, nisi sola virtus resurrectionis aperiret. Denique dicit sanctus angelo, magno terram tremore fuisse commotam, et fundamenta tumuli moverentur, et percussos pavore custodes, qui venerant custodire mortuum, esse factos ut mortuos. Ut mortuos, inquam: dignum plane judicium, si, cum justus resurgit, peccator emoritur; cum reviviscit innocens, ejus interficitur inimicus; nam ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat: intelligebant enim facilius fuisse eum apud superos despici, quam redeuntem ab inferis posse contemni; et quod tunc praedicans facile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non
Abbreviated transcription (Latin):
penetralia. ipsum dñm post resurrectio¬
nem. cũ discipłis loquentẽ. conu̾santẽ
edentẽ. thomã quoq clauoꝵ uulnera
etiam digito contrectantẽ: ut hȩx omĩa
p̃termittã tam̃ fidem nr̃am confiriat
impietas iudeoꝵ. Nam sufficit ad cre-¬
dulitatẽ nob. eoꝵ nimiũ cauta crude¬
litas: Quo enim diligentius custodiert̃
tumulũ: eo constat illum manifestius
surrexisse: Quo plures apposuere custo¬
des: eo plures testium reliquere. Nam
hoc ꝓeurauit diuina ꝓuidentia: ut
resurrectioni dñicȩ. ñ solũ angłi. ñ solũ
disciplĩ. E ⁊ testimoniũ ꝑhiberent qd̾
ẽ. amplius inimici: Libentiꝰ gͦ accipimꝰ:
quod eum diligentiꝰ obseruarunt: Credi.¬
nius enim sub tot custodib potuisse illũ
ꝓdire citius quã ꝑire: ⁊ de tumulo iure
dñi ꝓgredi. quã discipłoꝵ fraude subduci
lanta enim sollicitudine sepulchrum
obstruxit impietas: ut id ñ p̃ualeret

Expanded text:
penetralia, ipsum Dominum post resurrectiopenetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectioni non solum angeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non praevaleret
Abbreviated transcription (Latin):
xultandum nob̾ ẽ fr̾s in hac die
quã fecit dñs continuata leticia:
⁊ in eius festiuitate iugi gła gratulandum:
Nec enĩ quia nox sollempnitati int̾uenit
gaudia nr̃a p̃cidit: nec quia obscuritas di¬
stuixit temꝑa uesꝑtina. resurrectionis lux
uota ȩt̾na deseruit. Nob̃ enĩ heri ⁊ hodie
dies unus dies ipse ẽ: quia sic dicit de salua¬
in ipso mouem. in ipso non morim̃ Non mori¬
mur inquã: quia sicut lucem xp̃i nulla pec¬
cati incessit obscuritas. ita ⁊ uiuentes in ea¬
nulla temꝑis absumit uetustas: Letem̃ gͦ¬
in dũo limĩ in xp̃i resurrectione: cõmunis
enm omniũ. cõmunis est nr̃a lȩticia.
Cõmunis planȩ: quia om̃s illo resurgen¬
te. surreximꝰ: Omniũ enim reuixit salu¬
ti: qui ꝓ omniũ peccatis addictus ẽ pas¬
sioni Resurrexit gͥ saluator amortuis:
Noua res ⁊ mira: s habet hȩc assertio
ueritatẽ: Nam ut taceam ꝓpħarũ ora¬
cula. angloꝵ ministeria. aꝑta sepulchri

Expanded text:
tandum nobis est, fratres, in hac die quam fecit Dominus continuata laetitia, et in ejus festivitate jugi gloria gratulandum. Nec quia nox solemnitati intervenit, gaudia nostra praescidit: nec quia nox distinxit tempora vespertina, resurrectionis lux vota aeterna deseruit. Nobis enim heri et hodie dies unus, dies ipse est, quia sicut de Salvain ipso movemur , in ipso non morimur: non morimur, inquam, quia sicut lucem Christi nulla peccati incessit obscuritas, ita et viventes nulla temporis absumit vetustas. Laetemur ergo in Christi resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri
Abbreviated transcription (Latin):
minus . ẽ. alaude cȩli: qua diuinis est &
anglicis excellentius p̃clicata & laudata p̃¬
coniis: aꝓpħis quidẽ p̃nuntiata: apatriar.¬
chis figuris & enigmatib p̃signata: ab
euglistis exhibita et monstrata: ab ange¬
lo uenerabilit̾ atq officiosissime saluta¬
ta. Preterea qualis & quanta. ẽẽt. ab eodẽ.
diuinitus declarat᷑ cũ ait. Aue maria grã
plena dominꝰ tecũ: benedicta tu in muli¬
eribus. Talib namq decebat uirginẽ op¬
pignerari inunerib ut esset grã plena:

Expanded text:
minus est a laude coeli, quia divinis est et minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum dicitur: Ave, gratia plena, Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Talibus namque decebat Virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena,
Abbreviated transcription (Latin):
Regina mundi: hodie det̾ris & de p̃senti
scło nequã eruitur. Iterũ dico gaudete: q
secura de sua immarcessibili gl̃a. ad cli iã
ꝑuenit palatia. Exultate inquã & gaudete:
ac lȩcetur om̃is orbis. quia hodie nobis
amplior p̾statur &e grã. Idcirco dilectissimȩ.
lȩtamini & laudate: quia si dm̃ ore ꝓpħico
in scis eius laudare iubemur⁊ multomagiꝰ
eũ in hac celebritate beatȩ uirginis mariȩ¬
matris eius. oportet cum hymnis &e canti.¬
cis diligentius excollere: & dignis dõ iubi.¬
lare p̃coniis: ac mysticis honorare mune
ribus. N ulli dubium quin totum ad glam
laudis eius ꝑtineat: quicquid digne geni¬
trici suȩ impensii fuerit ac sollẽpnit atri.¬
dũ ur̃is cupio parere profectib. ne forte
sicut improb ita & indignus laudator
inueniar. profecto cũ nec seĩtas nec facun¬
ꝯa suppeditet. ut beatam &e głosam uirgi-¬
nem digne laudare queãt qm̃ ut uerũ fate.¬
ar quicquio humanis dici potest uerbis

Expanded text:
Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare mribus. Nulli dubium quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat, quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, ac solemniter attrico, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
sionem dixit: Ceteris dieb me in m̃bris meis.
hest̾na autem die me in memetipso suscepisti
Ecce in iudiciũ ueniens dicit: Quod uni ex
minimis meis fecistis. mͥ fecistis: Ecce ante
iudicium cũ ꝑ m̃bra sua suscipit᷑. suscepto¬
res suos etiam ꝑsemetipsum reqͥrit:. ⁊ tam̃
uos ad hospitalitatis grãm pigri sumus Pen¬
sate fr̃s: quanta hospitalitatis uirtꝰ sit. Ad
pi ad conuiuia ȩt̾na ualeatis. Piebete mͦ
ꝑegrino xp̃o hospicium: ut uos in iuditio
ñ quasi ꝑegrinos nesciat. sed ut ꝓpͥos susci¬
piat ad regnum:¬

Expanded text:
visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens, dicet: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ecce ante judicium cum per membra sua suscipitur, susceptores suos etiam per semetipsum requirit; et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit. Adpi ad convivia aeterna valeatis. Praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe complere: Ecce dñs ñ ẽ. cognitus
te: caritatis oꝑa amate. Hinc enĩ ꝑ
paulum dicit᷑ Caritas fr̃nitatis mane¬
at in uob̃: ⁊ hospitalitatẽ nolite obli¬
uisci: ꝑ hanc enĩ placuert̃ qͥdam. anglis
hospicio receptis: Hinc petrus ait. Hos¬
pitales inuicem. sine m̃murationibus:
hinc ipsa ueritas dicit: hospes fui ⁊ ñ
suscepistis me Opinata res ẽ. ualde: et
senioꝵ nr̃oꝵ nob̾ relatione tradita:
Quidã pat̾familias cũ tota domo sua
magno hospitalitatis studio seruiebat:
Cumq cotidie ad mensã suã ꝑ egrinos
susciꝑet. quadã die ꝑegrinus quidam
int̃ alios uenit. ad mensã ductus est:
Cumq pat̾familias ex humilitatis con¬
suetudine aquã uellet in eiꝰ manib
fundere. conu̾sus urceũ accepit: sed
repente eũ in cuiꝰ manib aquã fundẽ
uosuerat non inuenit. Cumq hoc factum
secum ipse miraret᷑: eadem nocte ei dñs ꝑui

Expanded text:
opere implere. Ecce Dominus non est cognitus opere implere. Ecce Dominus non est cognitus te, charitatis opera amate. Hinc enim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me . Opinata res est valde, et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam paterfamilias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ: unde ⁊ compositores luti figulos
uocanꝰ: Nichil gͦ simplex ueritas ꝑ du¬
plicitatem fecit: s talem se eis exhibuit
in corpore. qualis apud illos erat in nĩte.
ꝓbaudi autem erant: si hi qui eũ et si
necdum ut dm̃ diligerent. saltem ut
ꝑegrinũ amare potuissent: S qr esse ex¬
tranei acaritate ñ poterant hi cũ quib
ueritas gradiebat᷑: eum ad hospicium
quasi ꝑegrinũ uocant. Cur autẽ dicimꝰ
uocant: cũ illic scriptum sit ⁊ coegert̾
eum: Ex qͦ nimirũ exemplo colligitur:
qr ꝑegrini ad hospiciũ ñ solum inuitan¬
di sunt. s etiam trabendi: Mensam po¬
nunt. cibos offerunt:  quẽ in scriptę
sacrȩ expositione ñ cognouerant. in pa¬
nis fractione cognoscunt: Quia scrip¬
tum ẽ. Non auditores legis iusti sunt
apud dm̃: s factores legis iustifica¬
bunt᷑: Quisqͥs gͦ uult audita intelligẽ:
festinet ea quȩ iam intelligere potuit

Expanded text:
dicimus; unde et compositores luti figulos dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. 2. Audies legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: ⁊ fortasse hȩc utilius ꝓderunt. qr
sepe ⁊ alim̃ta quȩ minus sufficiunt aui¬
dius sumunt᷑: Lectionis gͦ euglicȩ sũma¬
tim sensum statui ñ ꝑ singła uerba dis¬
cutere: ne dilectionẽ urãm ualeat sermo
ꝓlixior expositionis onerare: Ecce audi
lantib in uia. ñ qͥdem credentib sed
tam̃ de se loquentib dñs apparuit: s¬
eis speciem quã recognoscerent ñ ostendit:
hoc gͦ egit foris dñs in oculis corporis:
quod apud ipsos agebat᷑ intus in ocłis
cordis: Ipsi nainq apud semetipsos intꝰ
⁊ amabant ⁊ dubitabant: eis aũ dñs
foris ⁊ p̃sens aderat.⁊ qͥs eẽt ñ ostende¬
bat: De se gͦ loquentib p̃sentiã exhi¬
buit: s de se dubitantib cognitionis
suȩ speciem abscondit: Uerba qͥdẽ con¬
tulit. duritiam intellectus increpauit.
scripturȩ sacrȩ misteria quȩ de seipso
erant aꝑuit: ⁊ tam̃ quia adhuc in eoꝵ
cordib ꝑegrinus fuit a fide. ire se lon¬
gius sinxit: fingere namq componere

Expanded text:
sunt, et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt, avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discurrere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audislantibus, in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, seis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant; eis autem Dominus foris et praesens aderat, et bat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere
Abbreviated transcription (Latin):
re: ne contra mala ꝓximi ꝑtrabat᷑ ad re-¬
tributionẽ mali. ne contra temptam̃ta
aduersarii seducat᷑ ad delectationẽ uel cõ¬
sensũ delicti. ne contra flagella opificis
ad excessũ ꝓruat murinurationis. ꝑ fecce
enĩ aduersarius uincit᷑: quando mens
atq consensu. & int̃ contumelias primi
custodit᷑ ab odio. et int̾ flagella dĩ cõpesci¬
tur amurmuratione. Nec agentes hec:
retribui nobis bona p̃sentia requiramꝰ.
Nam ꝓ labore patientiȩ bona sꝑanda sũt
sequẽntis uitȩ: ut tunc p̃mium nr̃i la¬
boris incipiat. quando om̃is iam labor

Expanded text:
re, ne contra mala proximi pertrahatur ad rere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti, ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur quando mens  et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris inci
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis culm̃ euexit. Quid hinic su¬
us conditor intus dedit: de quo nobis tan
tam in die eius eritus głam & foris ĩno¬
tuit: Quib hunc credamus nisi scĩs mar¬
tyrib sociatũ: quẽ attestantib corporeu
quoq oculis beatis sꝑitib constat essẽ suscep¬
tũ.ͦ Nullo iste gladio ꝑcussus occubuit: ce
tam̃ coronã pacientiȩ quã in mnte tenuit
in egressione ꝑcepit. Probamus cotidie ue¬
rum esse quod ante nos dictũ est: quia
scã eccl̃a. electoꝵs florib plena. habet in pa¬
ce lilia. in bello rosas Sciendũ p̃terea est:
quod trib modis uirtus patientiȩ exerre¬
ri solet. Alia namq sunt quȩ a dõ. alia que
ab antiquo aduersario: alia quȩ aprimo
sustinemus. a ꝓximo namq psecutiones.
dampna &e contumelias: ab antiquo aduer¬
sario tẽptam̃ta. a dõ autẽ flagella tolera¬
mus. Sed in om̃ib his trib modis uigilã¬
ti oculo semetipsã debet mens circũ spice¬

Expanded text:
retributionis culmen evexit. Quid huic suretributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspice
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as: si quod in ipsa sua inopia ei clãpnũ
fuisset illatũ. hoc maximũ lucrũ putabat.
Om̃s suos aduersarios nichil aliud quã
ad iutores estiinabat. Hunc cũ clies mortis
egredi de corpore urgeret: conuenerunt
multi ut tam sc̃e animȩ cie hoc niundo
recedenti suas aninas cõmendarent. Cũꝙ. ñ¬
circa lectũ illius hi qui conuenerant om̃s
assisterent: alii corporeis oculis ingrediẽ¬
tes angłos uiderunt. sed dicere aliquid
nullo modo pocuerunt. Alii omino mc̾il
uiderunt: sed om̃s qui aderaint ita tiehe¬
mentissimus timor ꝑculit. ut nullus egre¬
diente illꝯ sc̃a aninia illic stare potuissae
E thi gͦ qui uidant & hi qui om̃ĩno nieil
uidant. uno om̃s timore ꝑculsi & t̃riti
fugerunt: nullusq illie assistere illo
uenturus est: si sic assistentes terruit
quando gratus remunerans uenit: aut
qualit̃ timeri potest cũ uideri potit. si sic
eccliastica pace pacientia: ad quantũ hũc

Expanded text:
gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
quod ut̃q calicẽ biberet audiuit. Ioħes
nãq nequaqͣm ꝑ martyriũ uitã finiuit:
sed tam̃ martyr extitit. quia passionẽ ꝙͣ
ñ suscepit in corpore. seruauit in mente.
Et nos gͦ hoc exemplo sine ferro ẽẽ. mar¬
tyres possumus: si patientia ueraciter
in animo custodimus. Non abre arbitror
fr̃s koỹi: si unũ uobis exempłũ seruan¬
de pacientiȩ ad edificationẽ loquar. fuit
quida dieb nr̃is stephanus nomine:
pater monasterii uxta reatine urbis
ti qui illũ nouerunt: eiusq uł uitã
uel obitũ narrant. Erat autẽ huins lingua
rustica: sed docta uita. Hie ꝓ amore cȩle¬
stis patriȩ cuncta despexerat: possidere a¬
liquid in hoc mundo fugiebat. Tumultus
denitabat hominũ: crebris ac plixiorib
orationib intentus erat. Uirtus tam̃ pati¬
entiȩ in eo uehement̃ excreuerat: ita ut
eum sibi amicũ credet qui sibi molestie
aliquid irrogasset. Reddebat contumeliis

Expanded text:
quod uterque calicem biberet audivit. Joannes quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse possumus martyres, si patientiam veraciter in animo custodimus. Non abs re arbitrornum vobis exemplum servandae patientiae ad aedificationem loquar. 8. Fuit quidam diebus nostris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbisti qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ patientiȩ seruare contendimus:
& in pace ȩccłiȩ uiuimus. & tam̃ marq¬
rii palmã tenemus. O uoꝰ quioq sunt mar¬
tyrii genera: unũ in publico. aliud in
mente. sumul & actione. Itaq esse mar¬
tyres possumus: etiã si nullo ferro peu¬
tientiũ trucidemur. Mori quippe apse¬
quente martyriũ in aꝑto oꝑe est: ferre
uero contumelias. odientẽ diligere. mar¬
tyriũ est in occulta cogitatione. Nã qr
duo sint martyrii genera. unũ in occul¬
to oꝑe. aliud in publico: testat᷑ ueritas
quȩ zebedei filios requirit dicens. Poces¬
tis bibere calicem quẽ ego bibiturus sũe
Cui cũ ꝓtinus respondent possumus :
ilico dñs respondit dicens. Calic̃e uidẽ
meũ bibetis. Quid enĩ ꝑcalicẽ. insi dolo¬
rem passionis accipimus: De quo alias
dicit: pater si fieri potest transeat a me
calix iste. ⁊ ebedei filii id est iacob &e ioħs
non uterq ꝑ martyriũ occubuit: et tacõ

Expanded text:
virtutem patientiae servare contendimus, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, ilico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipidicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tanto furore conturbat: ut plerũ¬
q uir patiens illa se equanimit toleras¬
se etiam post uictoriã captiuus erubes¬
cat. seq non reddidisse contumelias do¬
leat. & det̾ĩora rependere si occasio p̃be¬
atur querat. Quib gͦ isti sunt similes.
nisi his qui ꝑ fortitudinẽ in campo uic̃¬
tores sunt. s ꝑ negligentiã post modũ
intra urbis clanstra capiunt᷑. Quib
isti sunt similes: nisi his quos irruens
grauis languor uitã non subtrahit. sed
lenit̃ ueniens recidiua febris occidit:
Ille gͦ ueracit̃ patientiã scruat. qui et
ad tempus aliena mala iine dolore to¬
lerat. & hȩc eadẽ retractans ꝑtulisse
se talia exultat: ne bonũ patientiȩ qui¬
etis tempore ꝑeat. qđ in ꝑturbationib
custoditur: Sed quia snatalẽ martyris ho¬
dierna die colimus fr̃s mei: nequaqua nsꝰ
a uirtute eius patientiȩ ȩstimare extrane.¬
os debemus. Si enĩ aduiuante nos dño

Expanded text:
1616 tanto furore conturbat, ut plerum1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
semecipsos diudicantes ꝑdunt. Callidus
namq aduersarius bellũ contra duõ mo¬
uet: unũ uidelicet inflãmans ut cõtu¬
melias prior inferat. alterũ uero prouo¬
cans ut contumelias lesus reddat. Sed
quia euis iam uictor extitit quẽ ad ꝓfe¬
rendas cõmouit contumelias: contra il¬
lũ acrius dolet quẽ ad reddendas in u¬
rias cõmouere non potuit. Unde fit: ut
tota se uirtute contra eũ erigat. quẽ cõ¬
tumelias fortit ꝑtulisse considerat. Quẽ
quia cõmouere in ipsa in uiriarũ iacu¬
latione ñ potuit: ab aꝑto certamiie
interim recedens in secreta cogitatione
deceptionis tempus inquirit. Et qui pu¬
blico bello ꝑdidit: ad exhibendas occul¬
te insidias ex ardescit. Q uiecis namq tẽ
pore ad uictoris animũ redit: & uel
dãpna rerũ uel iniuriarũ iacula adme¬
moriã reducit. cunctaq quȩ sibi illa-¬
ta sunt uehem̃ter exaggerans fuisse in¬
tolerabilia ostendit. & quiescentis ani-

Expanded text:
semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum
Abbreviated transcription (Latin):
ens. Neq enĩ potest ueracit̃ bonadocen¬
do impendere: si uiuendo nesciat equa¬
nimit aliena in ala tolerare. Quanto enĩ
cul mine uirtus patientiȩ polleat: rur¬
sũ Salomon indicat dicens. Melior est
paciens uiro forti: & qui dominat᷑ ani¬
mo suo expugnatore urbiũ. Minor ẽ. gͦ¬
uictoria urbes expugnare quia extrãst̃
pacientiã uincit᷑. quia ipse animus su¬
ꝑat᷑ & semet ipsũ sibi metipsi subicit qͣn¬
do eum pacientia in humilitate tolerã¬
tiȩ sternit. Sciendũ uero est: quod ple¬
rũq euenire patientib solet ut eo qui¬
dẽ tempore quo aduersa patiunt᷑ uel cõ-¬
tumelias audiunt. nullo dolore pulsen¬
tur: & sic pacientiã exhibeant. ut custo¬
dire etiam cordis innocentiã curent. Sed
cũ post paululũ hec ipsa que ꝑtulerunt
ad memoriã reuocant. igne uehem̃tissi¬
mi doloris instigantꝰ: argumenta ultio¬
nis inquirunt. & mansuetudinẽ qua do¬
lerantes habuerunt in retractatione sua

Expanded text:
ns. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Salomon indicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium Prov. victoria urbes expugnare, quia extra sunt patientiam vincitur, quia ipse animus sut semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: quia radix om̃ium custos q uirtu¬
tũ pacientia ẽ. Per patientiã uero posside¬
mus animas nr̃as: quia dũ nobis ipsis
dominari discimus. hoc ipsũ incipimus
possidere qđ sumus. Patientia uero ẽ ali¬
ena mala ȩquanimit̃ ꝑpeti: contra eũ qͦ
qui mala irrogat nullo dolore morderi.
Nam qui sic ꝓximi mala portat. ut cam̃
tacitus doleat. & tempus dignȩ retributi¬
onis quęrat: patienciã non exhibet sed
ostendit. Scriptũ quippe est. Caritas pa¬
tiens est: benigna ẽ. Caritas namq pati¬
ens est ut aliena mala toleret: benigna
uero est ut ipsos etiã quos portat amet.
Hinc nanq ꝑ semetipsã ueritas dicit.
Diligite inimicos uĩos: benefacite his
qui oderunt uos.: ꝓͣpsequentib &e calũp¬

Expanded text:
nitur, quia radix omnium custosque virtunitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate
Abbreviated transcription (Latin):
consensu. Et rursũ. homo pacis meȩ in qͦ
sꝑabã: qui edebat panes meos ampliauit
suꝑ me supplantationẽ. Ac si de traditore
suo aꝑtis uocib dicat. Transgressionẽ ipsiꝰ
tanto grauius ꝑtuli: quanto hanc abeo
qui meus esse uidebat᷑ sensi. Om̃s gͦ elec¬
ti quia sũmi capitis menbra sunt. caput
quoq suũ in passionib secunt᷑. ut ipsos
aduersarios in sua morte sentiant de qͦrũ
uita p̃sumebant: & tanto eis crescat mer-¬
ces oꝑis. quanto eis uirtutis lucrũ ꝓficit
ex alienȩ dãpno caritatis. Sed quia dura
sunt quȩ p̃dicunt᷑ de afflictione mortis:
ꝓtinus consolatio subdit᷑ de gaudio re¬
surrectionis cũ dicit᷑. capillus de capite¬
ur̃o non ꝑibit: uidelicet aꝑte dicens.
Cur timetis ne ꝑeat quod incisũ dolet:
quando & illud in uobis ꝑire ñ pocest
quod incisũ non dolet Sequit᷑. In paci¬
entia ur̃a possidebitis animas ur̃as. Iccir¬
co possessio animȩ in uirtute patientiȩ po¬

Expanded text:
. Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cuvestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae po
Abbreviated transcription (Latin):
tia pauꝑũ non ꝑibit infinẽ. Quasi enĩ
ꝑisse patientia pauꝑũ cernit᷑. cũ nichil
ꝓ illa in hac uita humilib recõpensat᷑.S
patientia pargũ in finẽ non ꝑibit: quia
tunc eius gła ꝑcipit᷑. cũ simul om̃ia labo¬
riosa t̃minantur. Seruate gͦ fr̃s in m̃te¬
patientiã: eamq cũ res exigit exercete in
oꝑatione. N ullũ ur̃m ad odiũ ꝓximmi cõ¬
I tumeliosa
uerba cõmoueant: nulla ꝑiturarũ rerũ
dampna ꝑturbent.Si enĩ fixa m̃te man-¬
sura dampna ꝑtimescitis : dãpna rerũ
transeuntiũ grauia ñ putatis. Si ȩterne re-¬
tributionis głam conspicitis: de tẽpora¬
li iniuria non doletis. Tolerate gͦ aduer¬
sarios ur̃os: sed ut fr̃s diligite quos tole.¬
ratis. E terna p̃mia ꝓ clampnis tempora¬
lib querite. Nec quisquã ur̃m suis se
uirib hanc implere posse confidat: sed
optinete p̃cib ut ipse hanc qui imꝑat p̃
diat: quando hoc petitͦ largiri qđ iubet.

Expanded text:
tia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mepatientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat pdit, quando hoc petitur largiri quod jubet.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i. Ac si aꝑte menbris suis infirmantib
dicat. Nolite t̃reri. nolite ꝑtimescere: uos
ad certam̃ acceditis. sed ego p̃lior uos ũba
editis. sed ego sũ quiloquor. Sequitur.
Tradenuni autẽ a parentib & fr̃ib et cog¬
natis & amicis: et morte afficient ex uo¬
bis. M inorẽ dolorẽ mala ingerunt quȩ
ab extraneis inferunt᷑: plus uero in nob̃
ea torm̃ta seuiunt quȩ ab illis patimur.
de quoꝵ mentib p̃sumebamus. quia cũ
dampno corporis malũ nos cruciat amis¬
sȩ caritatis. hinc ẽ. enĩ qđ de uda tradi¬

Expanded text:
ri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda tradi