comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deũ: unusquisq cũ ꝓximo suo. Et
actendit dñs et audiuit: et scriptꝰ.
est liber monimenti corã eo. timẽtib
deũ. et cogitantibus nomen eius. Et
erũt michi ait dñs exercituũ ĩ die
qua ego facio in peculiũ: et parcam
eis sicut parcit uir filio suo seriuẽti
sibi. Et ꝯuertemini et uidebitis
quid sit inter uistũ et impiũ: ⁊ ĩter
seruiẽtẽ deo. et non scruentẽ ei. Et¬
ce enĩ dies ueniet succensa quasi¬
caminꝰ et erũt om̃es superbi et
om̃ẽs facientes impietatẽ stipula᷑
et inflãmabit eos dies ueniens di-¬
tit dñs exercituũ: que nõ telĩquet
eis radicem et germen. Et orietur
robis timentibus nomen meũ sol
uisticie : et sanitas in pẽnis eius.
Et egrediemĩ et salietis sicut uitu¬
li de armento: et calcabitis upios
cũ fuerint cinis sub planta pedũ

Expanded text:
Deum unusquisque cum proximo suo et Deum unusquisque cum proximo suo et adtendit Dominus et audivit et scriptus est liber monumenti coram eo timentibus Dominum et cogitantibus nomen eius et erunt mihi ait Dominus exercituum in die qua ego facio in peculium et parcam eis sicut parcit vir filio suo servienti sibi et convertemini et videbitis quid sit inter iustum et impium et inter servientem Deo et non servientem ei ecce enicaminus, et erunt omnes superbi, et omnes facientes impietatem stipula, et inflammabit eos dies veniens, dicit Dominus exercituum. Quae non relinquet eis radicem et germen. Et orietur vobis timentibus nomen meum Sol Justitiae. Et sanitas in pennis ejus. Et egrediemini, et salietis, sicut vituli de armento, et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: quia pos ꝯfigitis me. Et dixistis
An quo ꝯfigimꝰ te  In decinus et ĩ
primituus. In penuria uos maledic¬
ti estis: et me uos ꝯfigitis gens tota.
Inferte oem decimã in horreũ et sit
cibus in domo mea᷑ et probate me
suꝑ hoc dicit dñs : si nõ aperuero
uobis cacharactas celi. et effudero
uobis benedictionẽ usq ad habun¬
danciã. Et increpabo ꝓ uobis deuo¬
rantẽ. et nõ corrũpet fructũ terre
uestre: nec erit sterilis uinea ĩ agro
dicit dñs exercituũ: et beatos nos di¬
cent om̃es gentes. Eritis enĩ ros
terra desiderabilis : dicit dñs exerci¬
tuũ. Anualuerũt suꝑ me uerba ues¬
tra. dicit dñs. Et dixistis. Quid lo¬
Uanus est qui seruit dño. Et quod
emolumentũ quia custoduumꝰ p̃¬
cepta eius : et quia ambulauimꝰ
tristes corã dño exercituũ: Ergo
nũc beatos dicimꝰ arrogantes. Di¬
quidem edificati sũt facientes impi¬
etatem: et temptauetũt deũ et sal-¬
ui facti sũt. Tũc locuti sũt timentes

Expanded text:
configitis me et dixistis in quo confiximus te in decimis et in primitivis et in penuria vos maledicti estis et me vos configitis gens tota inferte omnem decimam in horreum et sit cibus in domo mea et probate me super hoc dicit Dominus si non aperuero vobis cataractas caeli et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam et increpabo pro vobis devorantem et non corrumpet fvestre, nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus exercituum; et beatos vos dicent omnes gentes. Eritis enim vos terra desiderabilis, dicit Dominus exercius: Inualuerunt super me uerba uestra, dicit dominus. et dixistis: quid louanus est qui seruit deo: et quod emolumentum, quia custodiuimus praecepta eius et quia ambulauimus tristes coram domino exercituum? ergo nunc beatos dicimus arrogantes siquidem aedificati sunt facientes impietatem et temptaverunt Deum et salvi facti sunt tunc locuti sunt timentes
Abbreviated transcription (Latin):
tempus domꝰ dñĩ edificande. Et
factũ est perbũ dñi in manũ ag¬
gẽi ꝓphete dicens. Nũquid tempꝰ
robis est ut habitetis in domib
laquecitis: et domꝰ ista deserta:
Et nũc hec dicit dñs exercituũ. Ndo¬
nite corda rra suꝑ pias rrãs. Demi¬
nastis multũ: et intulistis parũ.
Comedistis et nõ estis saciati᷑ bibis¬
tis et non estis inebriati᷑ operius¬
tis uos et non estis calefacti. Et
qui mercedes congregauit : misit
eas in sacculũ ꝑtusũ. ec dicit do.¬

Expanded text:
us Domini aedificandae. Et factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, dicens: Numquid tempus vobis est, ut habitetis in domibus laqueatis, et domus ista deserta? Et nunc haec dicit Dominus exercituum; Ponite corda vestra super vias vestras. Seminastis multum, et intulistis parum: comedistis, et non estis satiati: bibistis, et non estis inebriati: operuistis vos, et non estis calefacti: et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. Haec dicit Do
Abbreviated transcription (Latin):
gere asserit confirmari: uicia gentili-¬
tatis priora ꝯmemorans. Corinchiis
aũt iam dicit scientie gratiã esse con¬
cessam: et non tam om̃es increpat.
ꝙͣ cur peccantes non increpauerũt
reprehendit sicut ait. Aluditur inter
uos fornicatio. Et iterũ. Congregatis
pobis cũ meo spiritu. crade̾ huiꝰmo¬
et ut magis ac magis ꝓficiant am¬
monent᷑. Galathe iam nulliꝰ crimi¬
nis arguũt᷑: nisi hoc tantũ ꝙ callidis¬
simis pseudo apostolis crediderũt. E¬
phesu sane nulla reprehensione sed
multa laude sũt digni: quia fidẽ apos¬
tolicã seruauerũt. Philippenses e¬
ciã multomagis collaudant᷑: qui
nec audire quidẽ falsos apostolos po¬
cũ apostolõ uisi corporaliter nõ fuis¬
sent. hac laude digni haberent᷑. Et¬
si corpore inquit ab sens sũ. sed spiritu
pobiscũ sũ: gaudens et ridens ordi

Expanded text:
gere asserit confirmari, vitia gentiligere asserit confirmari, vitia gentilitatis priora commemorans; Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non increpaverint, reprehendit, sicut ait: Auditur inter vos fornicatio ; et iterum: Congregatis vobis cum meo spiritu, tradere hujusmoet ut magis ac magis proficiant commonentur. Galatae vero jam nullius criminis arguuntur, nisi hujus tantum quod callidissimis pseudoapostolis crediderunt. Ephesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apostolos vocum ab Apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur: Etsi corpore, inquit, absens sum, sed spiritu vobiscum sum, gaudens et videns ordi
Abbreviated transcription (Latin):
poluit tricito nõĩe de figuris legis et
peritate xp̃i redde̾ rationẽ : ne odiũ
nomĩs fronte prelati. ptilitatẽ exclu¬
deret lectionis. Non est sane mirũ
si eloquentior pideat᷑ in ꝓp̾o id est he¬
breo: ꝙͣ in peregrino id est greco. quo
cetere epistole sũt scripte sermone.
mouet eciã quosdã quare romano¬
rũ epistola in primo sit posita: cũ eã
nõ primo scriptã racio manifestet. Nã
hanc se ꝓficiscentẽ iherosolumã scrip¬
sisse cestat᷑ : cũ chorichios et allos
iam ante ut m̃isteriũ quod secũ por¬
taturus erat colligerent licteris adhor¬
tatus sit. Unde intelligi quidã polũt
ita omes epistolas ordinatas. ut prima
ponẽtur ꝙͣuis posterior fuerit destina¬
ta ⁊ ut ꝑ singulas epistolas gradibus
ad ꝑfectiora ueniret᷑. Romanoꝵ nãq
pleriq tam rudes erant: ut nõ intel¬
ligerent dei se gracia sed suis meritis
esse saluatos : et ob hoc duo inter se
populi conflictarent. Idcirco illos ĩdi

Expanded text:
oluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praetitulati utilitatem excluderet lectionis. Non est sane mirum si eloquentior videatur in proprio, id est, Hebraeo, quam in peregrino, id est, in Graeco, quo caeterae Epistolae sunt scriptae, sermone. Movet etiam quosdam, quare Romanorum Epistola in primo sit posita, cum eam non primo scriptam ratio manifestet. Nam hanc se proficiscentem Hierosolymam scripsisse testatur, cum Corinthios et alios jam ante, ut ministerium quod secum portaturus erat, colligerent, litteris adhortatus sit. Unde et intelligi quidam volunt ita omnes epistolas ordinatas, ut prima poneretur, quamvis posterior fuerit destinata, ut per singulas epistolas gradibus ad perfectiora veniretur. Romanorum namque plerique tam rudes erant, ut 4 non intelligerent Dei se gratia et non suis meritis esse salvatos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent. Idc
Abbreviated transcription (Latin):
quare post euãge¬
lia que supplemẽ¬
tũ legis sũt. et in
quib nobis exem¬
pla et p̃cepta riuẽ¬
di plenissime di¬
gesta sũt: uoluei̾t
apostolus has epistolas ad singulas
ecclesias destinare. Mac aũt causa
cia. et post futuras exclude̾t questio¬
nes: exemplo ꝓphetaꝵ qui post edi¬
cam legẽ moysi in qua omĩia man¬
data dei legebant᷑. nichilominꝰ tamẽ
doctrina sua rediiua semꝑ popali
ꝯpressere peccata : et ꝓpter exemplũ¬
libros ad nr̃am eciã memoriã trans¬
miserũt. Deinde querit᷑ cur nõ am¬
plius ꝙͣ decem epistolas ad ecclesias
scripserit. Decem sũt enĩ cũ illa que
dicit᷑ ad hebreos. Nam relique quatu¬
or ad discipulos specialit̾ sũt porrecte¬

Expanded text:
ost Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, voluerit Apostolus has Epistolas ad singulas Ecclesias destinare? Hac autem causaentia resecaret vitia: et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et propter exemplulibros ad nostram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim cum ea quae dicitur ad Hebraeos: nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrect
Abbreviated transcription (Latin):
quia uiueret et uisus esset ab ea: nõ
crediderũt. ¶ Post hec aũt duobus
ex eis ambulantibus ostensus ẽ in
alia effigie: eũtib in pillã. Et illi
eũtes nũciauerũt ceteris : nec illis
crediderũt. ¶ Nouissume recũbenti

Expanded text:
quia viveret, et visus esset ab ea, non crediderunt. 12. Post haec autem duobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie, euntibus in villam. 13. Et illi euntes, nuntiaverunt ceteris; nec illis credi
Abbreviated transcription (Latin):
te bonũ tuũ esset sed uolũtariũ. For¬
maxime michi᷑ quãto aũt magis
tibi et in carne et in dño. ͦ Si ergo
habes me sociũ: suscipe illũ sicut
me. Si aũt aliquid nocuit tibi aut
debet : hoc michi imputa. Ego pau¬
lus scripsi manu mea: ego reddã.
ut non dicã tibi. ꝙ et terpm michi
debes. Ita frater ego te fruar ĩ dño:
refice rscera mea in dño. Confidens
de obedientia tua scripsi tibi: sciens
qm̃ et suꝑ id quod dico facies. Simul
aũt et para michi hospiciũ. Nã spero
ꝑ orationes uestras donari me pobis
Salutat te epafras concaptius meꝰ
ĩ xp̃o ihesu: marcus. aristarcus. de¬
mas. lucas. adiutores mei. Gracia

Expanded text:
te bonum tuum esset, sed uoluntarium. Xte bonum tuum esset, sed uoluntarium. Xmaxime mihi; quanto autem magis tibi, et in carne, et in Domino! si ergo habes me socium, suscipe illum sicut me: Si autem aliquid nocuit tibi, aut debet; hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu: ego reddam, ut non dicam tibi, quod et teipsum mihi debes: ita  Ms. itaque, frater. Ego te fruar in Domino. Refice viscera mea in Domino. Confidens in obedientia tua scripsi tibi: sciens quoniam et super id, quod dico, facies. Simul autem et para mihi hospitium: nam spero per orationes vestras donari me vobis. Salutat te Epaphras concaptivus meus in Christo Jesu, Marcus, Aristarchus, Demas, Lucas, adjutores mei. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
et thymotheus fr̃.
phi lemoni dilecto
et adiutori nr̃o et
appie sorori carissĩe
et archippo cõmili¬
toni nr̃o : et ecclesie que in domo
tua est. Gracia robis et pax a deo
patre nr̃o et dño ihesu xp̃o. Graci
caritatẽ tuã et fidẽ quã habes ĩ dño
ihesu et in omes sanctos : ut coĩca¬
tio fidei tue eiudens fiat ĩ agniti¬
diũ enĩ magnũ habii et ꝯsolatio¬
nem in caritate tua : quia riscera
sanctoꝵ requieuerũt ꝑ te frater. ꝓꝑd¬
ter quod multã fiduciã habẽs ĩ xp̃o
iliesu imperandi tibi quod ad rem ꝑ¬
tinet: ꝓpter caritatẽ magis obsecro.
cũ sis t̾alis ut paulus senex ÷ nũc
aũc et uinctus xp̃i ihesu. Obsecro¬
honesimoͬ qui tibi aliquando ĩuti
tilis: quẽ temisi tibi. Tu aũt illũ id
est mea uiscera suscipe. Quẽ ego
uoluerã mecũ detinere : ut pro te
michi mĩstraret in piniculis euan¬
gelii. Dine consilio aũt tuo nichil no¬
lui facere : ut ne uelut ex necessita¬

Expanded text:
et Timotheus frater, Philemoni dilecto, et adjutori nostro, et Appiae sorori charissimae, et Archippo commilitoni nostro, et Ecclesiae, quae in domo tua est. Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro, et Domicharitatem tuam, et fidem quam habes in Domino Jesu, et in omnes sanctos, ut communicatio fidei tuae evidens fiat in agnitidium enim magnum habui et consolationem in caritate tua quia viscera sanctorum requieverunt per te frater propter quod multam fiduciam habentes in Christo Iesu imperandi tibi quod ad rem pertinet propter caritatem magis obsecro cum sis talis ut Paulus senex nunc autem et vinctus vinculis; qui tibi aliquando inutiltilis, quem remisi tibi. Tu autem illum, id est, mea viscera suscipe; quem ego volueram mecum retinere, ut pro te mihi ministraret in uinculis euangelii: sine consilio autem tuo nihil uolui facere, uti ne uelut ex necessita
Abbreviated transcription (Latin):
macedones. Qui ac¬
cepto uerbo ueritatis
ꝑstiterũt in fideͬ eciã
In ꝑsecutione ciuũ
suoꝵ. Preterra nec
receperũt falsõs apostolos: nec ea
que a falsis apostolis dicebant᷑. oͤ
collaudat apostolus: scribens eis ab

Expanded text:
accepto verbo veritatis perstiterunt in fide, etiam in persecutione civium suorum. Praeterea, nec receperunt falsos apostolos, nec ea quae a falsis apostolis dicebantur. Hos collaudat Apostolus, scribens eis ab
Abbreviated transcription (Latin):
agiographa memorarit manciparũt.
Reci satis desiderio ur̃o ÷ nõ tamẽ me¬
o studio.Arguũt enĩ nos hebreorũ
studia : et imputant nobis contra
suũ canonẽ latinis aurib ista trãs¬
ferre. Sed melius esse iudicans phã¬
riseoꝵ displicere iudicio. et episco¬
poꝵ iussionibus deseruire : institi
et potui. Et quia uicina est chalde¬
oꝵ lingua sermoni hebraico. utrius¬
q lingue peritissimũ loquatẽ repe¬
riens. uniꝰ diei laborẽ arripui: et
quicquid ille michi hebraiis uerbis
expressit : Hec ego accito notario ser¬
monibus latinis exposui. Oratio¬
nibus nestris mercedẽ huiꝰ operis
compensabo: cũ gratũ uobis didi¬
cero me quod iubere estis dignati

Expanded text:
memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero, me, quod jubere estis dignati
Abbreviated transcription (Latin):
¶losenses et hii sicut
laodicenses sũt asiani.
Et ipsi p̃uenti erãt a
pseudo apostolis. Nec
ad hos accessit ipse apos
tolus : sed et hos ꝑ epis¬
tolã corrigit. Aludierũt enĩ uerbũ ab
archippo : qui et mĩsteriũ in eos acce¬
pit. Ergo apostolus iam ligatus scri-¬
bit eis ab epheso ꝑ tyticũ dyaconem.¬

Expanded text:
lossenses, et hi sicut Laodicenses, sunt Asiani, et ipsi praeventi erant a pseudoapostolis. Nec ad hos accessit ipse Apotolus: sed et hos per epistolam corrigit. Audierant enim verbum ab Archippo, qui et ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus scribit eis ab Epheso per Tichycum diaconum
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ oliueti: qui est iuxta chrłm sabba¬
ti habens iter. Et cũ introissent ĩ cena¬
culũ: ascenderũt ubi manebant. petrꝰ
et iohãnes. iacobus et andieas. et phi¬
lippus et thomas. bartholomeus et
matheus. iacobus alphei et symon ze¬
lõtes et iudas iacobi. Hn om̃es erant
ꝑseuerantes unanimiter in oratione :¬
cũ mulieribus et maria macte ihesu
et fratribus eius.:In diebus illis: exur
ginti. Uiri fratres oportet impleri

Expanded text:
m sabbati habens iter et cum introissent in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi hii omnes erant perseverantes unianimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Iesu et fratribus eius et in diebu centum uiginti uiri — fratres, oportet adinpleri
Abbreviated transcription (Latin):
rũt uiri ad deũ suũ. Et miserũt
pasa que erant in naui in mare :
ut alleuiaret᷑ ab eis. Et ionas
descendit ad interiora nauis: et
dormiebat sopore graui. Et acces¬
sit ad eũ gubernator : et dixit ei.

Expanded text:
iserunt vasa que erant in navi in mare: ut alleviaretur ab eis. Et Jonas descendit ad interiora navis: et dormiebat sopore gravi. Et accessit ad eum gubernator: et dixit ei.
Abbreviated transcription (Latin):
agiographa memorarit manciparũt.
Feci satis desiderio ur̃o : nõ tamẽ me¬
o studio.AArguũt enĩ nos hebreorũ
studia : et imputant nobis contra
suũ canonẽ latinis aurib ista trãs¬
ferre. Sed melius esse iudicans pha¬
riseoꝵ displicere iudicio. et episco¬
poꝵ iussionibus deseruire : institi
et potui. Et quia uicina est chalde¬
oꝵ lingua sermoni hebraico. utrius¬
q lingue peritissimũ loquatẽ repe¬
riens. uniꝰ diei laborẽ arripui:. et
quicquid ille michi hebraitis uerbis
expressit : Hec ego accito notario ser¬
monibus latinis exposui. Oratio¬
nibus nestris mercedẽ huiꝰ operis
compensabo: cũ gratũ nobis didi¬
cero me quod iubere estis dignati¬

Expanded text:
emorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenti. Dde hebreis pero quid dicẽdũ¬
ost. Quoꝵ chessalonicenses qui plu¬
rimũ laudati sũt. imutatores facti
esse dicũt᷑ i sicut ipse aic. Et pos frẽs
imitatoros facti estis eccesicor dei q̃
sũt in iudea. Eadem enĩ passi estis
et uos a contribulibus urĩs: que et
ali a iudeis. Apud ipsos quoq hebre¬
os eadem ꝯmemorat dicens. Nam
et uinctis ꝯpassi estis. et rapinã bo¬
noꝵ urõꝵ cũ gaudio suscepistis: cog¬
noscentes ros habere meliorẽ et ma

Expanded text:
um . De Hebraeis vero quid dicenduest, quorum Thessalonicenses, qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur. Sicut ipse ait: Et vos fratres imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea: eadem enim passi estis et vos a contribulibus vestris, quae et illi a Judaeis? Apud ipsos quoque Hebraeos eadem commemorat, dicens: Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes vos habere
Abbreviated transcription (Latin):
quare post euãge¬
lia que supplemẽ¬
tũ legis sũt. et in
quib nobis exem¬
pla et p̃cepta riuẽ¬
di plenissime di¬
gesta sũt: uoluei̾t
apostolus has epistolas ad singulas
ecclesias destinare. Mac aũt causa
factũ uidet᷑ : scilicet ut ĩicio nascẽtis
presencia atq orientia resecaret pi-¬
cia. et post futuras exclude̾t questio¬
nes: exemplo ꝓphetaꝵ qui post edi¬
cam legẽ moysi in qua omĩia man¬
data dei legebant᷑. nichilominꝰ tamẽ
doctrina sua rediiua semꝑ popali
ꝯpressere peccata : et ꝓpter exemplũ¬
libros ad nr̃am eciã memoriã trans¬
miserũt. Deinde querit᷑ cur nõ am¬
plius ꝙͣ decem epistolas ad ecclesias
scripserit. Decem sũt enĩ cũ illa que
dicit᷑ ad hebreos. Nam relique quatu¬
or ad discipulos specialit̾ sũt porrecte¬

Expanded text:
ost Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, voluerit Apostolus has Epistolas ad singulas Ecclesias destinare. Hac autem causa factum videtur, ut scilicet initia nascentis praesentia atque orientia resecaret vitia: et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et propter exemplulibros ad nostram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit. Decem sunt enim, cum ea quae dicitur ad Hebraeos; nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrect
Abbreviated transcription (Latin):
Et asportauit ea in terrã senna¬
ar ĩ domũ dei sui. et pasa intulit
ĩ domũ cheeauri dei sui. Et ait
rex asfanaꝵ p̃posico einũchorũ
suoꝵ ut introduce̾t de filiis isrł. et
de semine regio et tyrãnoꝵ pueros
in quibus nulla esset macula. de¬
coros forma. et eruditos om̃i sapiẽ
cia. cautos scientia. et doctos disci¬
plina᷑ et qui possent stare ĩ pala¬
tio regis : ut doceret eos litteras
et linguã chaldeoꝵ. Et ꝯstituit eis
rex annona per singulos dies de
cibis suis. et de inino unde bibebat
ipse: ut enu̾trici tribus añis poste¬
a starent in conspectu regis. Fue¬
rũc ergo inter eos de filiis uida.

Expanded text:
et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito eunuchorum rum ut introduceret de filiis Israhel et de semine regio et tyrannorum pueros in quibus nulla esset macula decotia, cautos scientia, et doctos disciplina, Et qui possent stare in palatio regis, ut doceret eos litteras, et linguam Chaldaeorum. Et constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis, et de vino unde bibebat ipse; Ut enutriti tribus annis, postea starent in conspectu regis. Fuerunt ergo inter eos de filiis Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
orõs maçilentiores pre ceteris ad¬
olescentibus coeuis pris: cõdẽpna¬
bitis caput meũ regi. Et dixit da¬
ihel ad malasar: quẽ ꝯstituerat
princeps eunuchoꝵ suꝑ danihel
ananiã mysahel et atariã. Temp¬
ta nos obsetro seruos tuos diebus
decem. et dentur nobis legu̾mina
ad pescendũ. et aqua ad bibendũ.
et contẽplare pultus nr̃os et uul¬
tus pueroꝵ qui pescũt᷑ çibo regio.
et sicut uideris facdes cũ seriuis tu¬
is. Qui audito sermone huiꝰ ce¬
modi : tomptauit eos diebus decẽ.
Post dies autẽ decẽ. apparuerũt
rultus eoꝵ meliores et corpulenti¬
ores ꝓre om̃ibus pueris. qui uesce¬
bant abo rogio. Porro malasar tol¬
lobat cibaria et pinũ potus eoꝵ.
dabatq eis legumina. Pueris
autẽ hiis dedit deus scientiã et disci¬
plinã ĩ om̃i libro et sapientiã: da¬
niheli autẽ intelligentiã oim̃ pi¬
sionũ et sompnioꝵ. Completis i

Expanded text:
acilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et contemplare vultus nostros et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio et sicut videris facies cum servis tuis qui audito sermone huiuscemodi temptavit eos diebus decem post dies autem decem apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio porro Malassar tollebat cibaria et vinum potus eorum dabatque eis legumina pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam in omni libro et sapientia Daniheli autem intellegentiam omnium visionum et somniorum conpletis i
Abbreviated transcription (Latin):
sach. et azarie abdenago. ¶osuit
autẽ danihel ĩ corde suo. ne pollu¬
erat de mensa regis. neq de uino
porus eius. Et rogauit eunuchorũ
p̃positũ : ne cõcapunaret᷑. Dedit au¬
cem deus daniheli gratiã et mise¬
ricordiã. in conspectu principis eu¬
michoꝵ. Et ait princeps eunucho¬
rũ ad danihelẽ. Tuneo ego dñm

Expanded text:
t Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem Deus Daniheli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum et ait princeps eunuchorum ad Danih
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus nõ ab
hõĩbus neq per
hoĩemised per
ũ patrẽ qui susci¬
tauit eũ a mortu¬
is. et qui mecũ
sũt om̃es frẽs:
ecclesiis galatie. Gracia uobis et pax

Expanded text:
ostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed per um Patrem qui suscitavit eum a mortuis, et qui mecum sunt omnes fratres, Ecclesiis Galatiae. Gratia vobis et pax
Abbreviated transcription (Latin):
urã sũt ⁊ sed pos. Nec enĩ debent fi¬
lii parentib thesciurizarer sed parẽ¬
tos filiis. Ego aut̃ libentissime ĩpendã
et supimpendar ipse pro aĩabus pr̃is:
licet plus uos diligens minꝰ diligar.
Sed esto. R̾go ros nõ grauaui: sed
cũ essem ascutus dolo uos cepi. Nũqͥd
per aliquẽ eoꝵ quos misi ad pos arcũ¬
ueni ros ͤ Rogaui tytũ : et misi cũ
illo fratrẽ. Nũquid tytus nos curcũue

Expanded text:
ebent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis. Ego autem libentissime impendam, et superimpendar ipse pro animabus vestris: licet plus vos diligens, minus diligar. Sed esto: ego vos non gravavi: sed cum essem astutus, dolo vos cepi. Numquid per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos? Rogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Numquid Titus vos
Abbreviated transcription (Latin):
sensiones. detractiones. susurratio¬
nes. inflationes. seditiones sinit in¬
ter uos: ne iterũ cũ uenero hũiliet
me deus apud ros. et lugeã multos
ex hiis qui ante peccauerũt. et non
egerũc penitentiã suꝑ ĩmũdicia et
fornicatione et impudicicia quã gef¬

Expanded text:
surrationes, inflationes, seditiones sint inter vos: ne iterum cum venero, humiliet me Deus apud vos; et lugeam multos ex iis qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia, et fornicatione, et impudicitia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
et nũc ab sens hiis qui ante peccaue¬
rũt et ceteris om̃ibus: qm̃ si rene̾o
iterũ nõ ꝑcam. An experimentũ
queritis eius qui ĩme loquit᷑ xp̃s
Nui in robis nõ infirmat᷑: sed po¬
tens est in robis. Nã et si crucifixu ᷤᷤ
est ex infirmitate: sed riuit ex uir¬
tute dei. Nã et nos infirmi sumꝰ
in illo : sed ruumꝰ cũ eo ex uirtute
dei in pobis. Uosietipsos temptate.
Si estis in fide: ipsi ros ꝓbate.⁊ In
non cognoscitis uosipsos. quia xp̃s
ihesus in robis est. nisi forte teꝓbi
estis. Spero aũt ꝙ cognoscitis. qui¬
a nos non sumꝰ reꝓbi. Oramꝰ aũt
deũ ut nichil maliꝰ faciatis: nõ ut
nos probati pareamꝰ : sedut  ros
quod bonũ est faciatis. Nos aũt ut
rẽꝓbi simꝰ. Non enĩ possumꝰ aliqͦd
aduersus ueritatẽ: sed pro ueritate.

Expanded text:
et nunc absens his qui ante peccaverunt et ceteris omnibus quoniam si venero iterum non parcam an experimentum quaeritis eius qui in me loquitur Christi qui in vos non infirmatur sed potens est in vobis nam et si crucifixus est ex infirmitate sed vivit ex virtute Dei nam et nos infirmi sumus in illo sed vivemus cum eo ex virtute Dei in vobis vosmet ipsos temptate si estis in fide ipsi vos probate an non cognoscitis vos ipsos quia Christus Iesus in vobis est nisi forte reprobi estis spero autem quod cognoscetis quia nos non sumus reprobi oramus autem Deum ut nihil mali faciatis non ut nos probati pareamus sed ut vos quod bonum est faciatis nos autem ut reprobi simus non enim possumus aliquid adversus
Abbreviated transcription (Latin):
nec auctoritatẽ facte rei demeret.
et ꝑficiendi operis plenitudinẽ nõ
fidẽ pollicem dicit᷑. ut sacerdocio re¬
probus haberet᷑. Ded tantũ ꝯsentiẽs
fidei predestinata potuit electio: ut
nec sic in opere perbi ꝑderet. quod

Expanded text:
nec auctoritatem facti demeret, et perficiendi operis plenitudinem non e sibi pollicem dicitur, ut sacerdotio reprobus haberetur. Sed tantum consentiens fidei praedestinata potuit electio, ut nec sic in opere Verbi perderet,
Abbreviated transcription (Latin):
sũt nocte ebrii sũt. Nos aũt qui dici
sumꝰ. sobrii sumꝰ : induti loricã fidei
et caritatis. et galeam spem salutis.
qm̃ nõ posuit nos deus in nã. sed in
siue uigilemꝰ suie dornuanis simul

Expanded text:
sunt ebrii. Nos autem qui dici sumus, sobrii simus, induti thoracem fidei et charitatis, et galeam spei salutis, quia non posuit nos Deus in iram, ssiue uigilemus siue dormiamus simul
Abbreviated transcription (Latin):
sta et ueta et reꝓmissiones suas. Por¬
ro iudich uniuersa uasa bellica ho¬
lofernis que dedit illi ppłus. et cono¬
peũ qd̾ ipsa sustulerat ÷ ĩ anache¬
ma obliuionis tradidit. Erat aũt
tres menses gaudiũ huiꝰ rictorie ce¬
lebratũ est cũ iudichi. Post dies aũt
illos unusquisq rediit ĩ sua. Et iu¬
dith magna facta est ĩ bethulia:
et p̃clarior erat uniuerse terre iscł.
Erat eciã uirtuti castitatis adiũcta: ita
ut nõ cognosceret inrũ om̃ib dieb
rite sue. ex quo defũctus ẽ manas¬
ses uir eius. Erat aũt diebus fes¬
tis ꝓcedens cũ gloria magna. Mã¬
sit aũt ĩ domo uiri sui ãnos centũ
quiq: et dimisit abrã suã liberã
Et defũcta ẽ. ac sepulta cũ uiro
suo ĩ bethulia. Aluxitq illã om̃is
pplus diebus septem. In om̃i aũt
spacio uite eius nõ fuit qui ꝑtur¬
baret isrł: et post mortẽ eiꝰ ãnis
multis. Dies aũt uictorie huiꝰ fes

Expanded text:
sta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies aut
Abbreviated transcription (Latin):
fuert a rege habuisset decẽ talẽta
argenti᷑ et cũ multa cutba generis
sui gabelũ egentẽ ideret. qui erat
ex cribu eius: sub cyrõgrapho dedit
illi memoratũ pondus argenti. Post
multũ uero tẽporis mortuo salma-¬
nassar rege. cũ regnaret sennache¬
rib filius eius pro eo. et filios isrł ex
osos haberet ĩ conspectu suoͬͥ tobias
ꝑgebat cotidie ꝑ oem cognationem
suã et ꝯsololabat᷑ eos: diuidebatq
unicuiq ꝓut poterat de faculcatib
suis. Esurientes alebat᷑ nudisq resti¬
menta prebebat : et mortuis atq occi¬
sis. sepulcurã sollicitus exhibebat.
Deniq cũ reuersus esset rex sẽnache¬
rib fugiens a iudea plagã quã cir¬
ca eũ deus fecerat ꝓpter blasphemiã
suã᷑ et iratus multos occideret ex
filiis isrł: tobias sepeliebat corpora

Expanded text:
abuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Sennacherim filius eius pro eo et filios Israhel exosos haberet in conspectu suo Tobias pergebat per omnem cognationem suam et consolunicuique, prout poterat, de facultatibus suis: esurientes alebat, nudisque vestimenta praebebat, et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat. Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judaea plagam, quam circa eum fecerat Deus propter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uidi septem candelabra aurea᷑ et in
medio soptem candelabroꝵ aureoꝵ si¬
milẽ filio hoĩs uest̾itũ põdere: et pre¬
cinctũ ad manullas zona aurea. Ca¬
put autẽ eius et capilli erant candidi
tanꝙͣ lana alba et tanꝙͣͣ nix᷑ et oculi
eius uelut flãma ignis: et pedes eiꝰ
similes auricalto sicut in camino ar¬
denti᷑ et rox illius tanꝙͣ uox aquaꝵ

Expanded text:
vidi septem candelabra aurea, et in medio septem candelabrorum aureorum similem Filio hominis vestitum podere, et praecinctum ad mamillas zona aurea. Caput autem ejus, et capilli erant candidi tanquam lana alba, et tanquam nix, et oculi ejus tanquam flamma ignis; et pedes ejus similes aurichalco, sicut in camino ardent
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Scribe ergo que idisti et que sũt:
et que oportet fieri post hec. Bacramẽ¬
cũ septem stellaꝵ quas ridisti in dex¬
tera mea : et septẽ tande labra aurea
Septem stolle angeli sũt septẽ eccle¬
siarũ : et candelabra septem septem
ecclesie sunt.

Expanded text:
idisti, et quae sunt, et quae oportet fieri post haec. Sacramentum septem stellarum, quas vidisti in dextera mea, et septem candelabra aurea: septem stellae: angeli sunt septem Ecclesiarum: et candelabra septem, septem Ecclesiae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
re: etiã amen. Ego sũ alpha et o. priti¬
cipiũ et fitus dicit dñs deus: qui est
et qui erat et qui uenturus est om̃i¬
potens. Ego iohãnes frnter uester et
ꝑticeps in tribulatione. et regno et pa¬
tientia in ihesu: fui in insula que ap¬
pellat᷑ pachinos. ꝓpter utrbũ dei et
tostimoniũ ihesũ. Fui in spiritu in
dominica die: et audiui post me uo¬
tem magnã tanꝙͣ tube dicentis. Qd̾
rides scribe in libro: et mitte septem
ecclesus. epheso et sinirne et ꝑgamno
et tyatire et sardis et philadelphie

Expanded text:
o sum Alpha et Omega principium et finis dicit Dominus Deus qui est et qui erat et qui venturus est Omnipotens ego Iohannes frater vester et particeps in tribulatione et regno et patientia in Ipellatur Pathmos propter verbum Dei et testimonium Jesu Christi. Fui in spiritu in Dominica die, et audivi post me vocem magnam tanquam tubae dicentis: Quod vides scribe in libro, et mitte septem Ecclesiis, Epheso, et Smyrnae, et Pergamo, et Thyatirae, et Sardis, et Philadelphiae
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerit morẽ suũ : ut
uel rocabulũ nomũs sui
uel ordinis scriberet dig¬
nitatẽ. Hec caisa est. ꝙ ad eos scri¬
bens qui ex circũcisione crediderant
quasi gentiũ apostolus et nõ hebreoꝵͥ
sciens quoq eoꝵ suꝑbiã suãq hũilita¬
tem ipse demonstrans: meritũ officii
sui noluit anteferre. Nam simili mo¬
do eciã iohãnes apostolus ꝓpter humi¬
litatẽ in epistola sua nomen suũ eadẽ
ratione non p̃culit. Hanc ergo epis¬
tolam fert᷑ apostolus ad hebreos scrip¬
tam hebraica lingua misisse: cuiꝰ sen¬
sũ et ordinẽ retitiens lucas euange¬
lista. post excessũ beati pauli aposto¬
li greco sermone ꝯposuit

Expanded text:
servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis scriberet dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribit, qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium Apostolus, et non Hebraeorum. Sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem ipse demosui noluit anteferre. Nam simili modo etiam et Joannes apostolus propter humilitatem in Epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Epistolam fertur Apostolus ad Hebraeos conscriptam Hebraica lingua misisse. Cujus sensum et ordinem retinens Lucas evangelista, post excessum beati Pauli apostoli, Graeco sermone composuit
Abbreviated transcription (Latin):
othiopiã super
centũ uiginti
septẽ ꝓuĩtias
quãdo sedit in
solio regni sui:
susa ciuitas reg
ni exordiũ fuit
Tertio igit᷑ an¬
no imperii sui
fecit grande cõ¬
auiuiũ cũctis
pn̾cipibus et
pueris suis. for¬
tissimis persarũ eł medoꝵ inclitis
et prefectis ꝓuĩtiaꝵ corã se: ut os¬
tenderet diuicias glorie regni sui
ac magnitudinẽ atq iactantiã

Expanded text:
uper centum viginti septem provincias quando sedit in solio regni sui Susa civitas regni eius exordium fuit tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantia
Abbreviated transcription (Latin):
eustochiũ. cantomagis ab eo pocite. rt
pro obtrectatione presenti qua me in¬
desinenter emuli ses laniant. ip̃e mich¬
i mercedem restituat ĩ futurũ: qui scit
me ob hoc in peregrine lingue eru-¬
ditione sudasse: ne iudei de falsitate
scripturaꝵ ecclesiis eius diucius ĩsul

Expanded text:
Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihi mercedem restituat in futuro: qui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate Scripturarum Ecclesiis ejus diutius insul
Abbreviated transcription (Latin):
legerit: nosq patere morsibus pluri¬
moꝵ. qui stimulante ĩuidia quod cõ¬
sequi nõ ualent despiciũt. Sciens ergo
et prudens ĩ flãmã mitto manũ. Et
nithilominꝰ hoc a fastidiosis lectoribus
precor. ut quomodo greci post septuagĩ¬
ta translatores. aquilã et sỹmachũ et the¬
odotionẽ legũt. uel ob studiũ doctrine
sue. uel ut septuaginta magis ex col¬
latione eoꝵ ĩtelligant: sic et isti saltẽ
bnũ post priores habere dignent᷑ ĩter¬
pretem. Iegant prius et postea despi-¬
ciant: ne uideant᷑ nõ ex iudicio. sed ex
odii presũptione ignorata dampnare
a necdũ decẽ tribubus ĩ captiuitatem
ductis : ac de utroq regno nũc cõmix¬
timi nũt separatim texit oraculũ. Et cũ
interdũ ad presentẽ respiciat historiã.
et post babilon ie captiuitatẽ. redicũ ppłi
significet ĩ udeã:tamen oĩs ei cura de
uocatione gentiũ. et de aduentu xp̃i ẽ.
Quẽ quanto plus amatis o paula et

Expanded text:
legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnare. a, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis ei cura de vocaQuem quanto plus amatis, o Paula et
Abbreviated transcription (Latin):
tra ea que ordo cuangelice dispositiõis
exposcit. ea maxime necessitus laboris
fuit. ut primũ grecis fidelibus om̃i pro¬
phetatione uenturi in carnẽ dei xp̃i ma¬
ifestata humanitas: ne iudaicis fa¬
bulis attenti in solo legis desiderio ie¬
pero in pn̾cipio euangelii. iohãnis na¬
ciuitate p̃sũpta. cui euangeliũ scribe̾t
et in quo electus scribe̾t indicaret ÷ cõ¬
testans in se completa esse que essent
ab aliis inchoata. Cui ideo post bap¬
tismũ filii dei a ꝑfectione generatio¬
nis in xp̃o implete. repetende a pn̾¬
cipio natiuitatis humane potestas

Expanded text:
gelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus omni prophetatione venturi in carnem Dei Christi manifestata humanitate, ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio teprincipio Evangelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitati
Abbreviated transcription (Latin):
itet p̃bebat in xp̃o. Cui luce nõ ĩme¬
potestas in misterio dat᷑ ÷ ut deo ĩ deũ
pleno. et filio ꝑdicionis extincto. ora¬
cione ab apostolis facta sorte dñi elec¬
cionis nus compleret᷑. Sicq paulus

Expanded text:
i lucae non immepotestas in ministerio datur: ut Deo in Deum pleno, et filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis facta, sorte Domini electionis numerus compleretur. Sicque Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
plũ iusti ludicii dei᷑ ut digni habea¬
mlmi in regno dei pro quo et pati¬
mini. Bi camen iustũ est apud deũ
uetribus tribulationẽ his qui pos
tribulant÷ et uobis qui tribulam̃̃
requiẽ nobiscũ in eaue lacionẽ dñi
ihesu de celo cũ angelis uirtutis eiꝰ
in flãma ignis dantis pindictam
hiis qui non nouerũt deũ: et qui
non obediũt euangello dñ nr̃a ihu
eternas a facie dnũ et a gloria uirtu.¬
tis elus. cũ renerit glorificari in scĩs
fuis. et admirabilis fiori in om̃ibus
qui crrdiderũt : quia crrd̾itũ est testi
quo eciã oiamꝰ somꝑ pro pobis ut
dignot᷑ pos pocations sua diꝯ nostet.
et iipleat oẽm uolũtatẽ bonitatis
et opus sidei in pirtute : ut clarifi
et pos in illo. secũdũ gratiã dei nr̃i¬

Expanded text:
plum iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno dei, pro quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribulationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini requiem nobiscum in reuelatione domini Jesu de celo cum Angelis virtutis ejus et in flamma ignis: dantis vindictam his: qui non noverunt Deum: et qui non obediunt Evangelio Domini nostrieternas a facie Dtis eius, cum uenerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt, quia creditum est testietiam oramus semper pro vobis ut dignetur vos vocatione sua Deus et impleat omnem voluntatem bonitatis et opus fidei in virtute ut clarificetobis et vos in illo secundum gratiam Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
potens sũ. Ractus sũ insipiens: ros
me coegistis. Ego enĩ a robis debue
ꝯmendari. Nichil enũ minꝰ fui ab
hiis qui supra modũ apostoli. Tamẽ¬
et si nichil sũ : signa tamen aposto¬
latus mei facta sũt suꝑ ros in om̃i
patientia. signis et ꝓdigiis et pirtu¬
tibus. Quid est eni quod minꝰ ha¬
biustis pre ceteris ecclesiis: nisi ꝙ
egoipse nõ grauaui ros. Donate
michi hanc ĩiuriã.
Cce tertio hoc paratus sũ re

Expanded text:
 vos me coegistis ego enim debui a vobis commendari nihil enim minus fui ab his qui sunt supra modum apostoli tametsi nihil sum signa tamen apostoli facta sunt super vos in omni patientia signis et prodigiis et virtutibus quid est enim quod minus habuistis prae ceteris ecclesiis nisi quod ego ipse non gravavi vos donate mihi hanc iniuriam ecce tertio hoc paratus sum ve
Abbreviated transcription (Latin):
librũ editio uulgatã laciniosis hĩc
inde uerboꝵ funibus trahit: addẽs
plinis sũpto themate excogitare.¬
quibus perbis oti potuit qui ĩuiri¬
am passus est. pel ille qui ĩuiriam
fecit. Dos aũt o paula et eustochiũ¬
qm̃ tantũ et bibliothecas hebreoꝵ
studuistis intrare. et interpretũ cer¬
tamĩa comprobastis: tenentes hes¬
ter hebraitũ librũ ꝑ singula uerba
nostrã translationẽ aspicite : uc
possitis agnosce̾ me nichil eciam

Expanded text:
librum editio uulgata laciniosis hinc inde uerborum funibus trahit Lacinioplinis sumpto themate excogitarequibus verbis uti potuit qui injurim passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
tis retibus: secuti sũt eũ. ¶ Et ꝓgres¬
sus inde pusillũ. indit iacobũ zebe¬
dei et iohãnẽ fratrẽ eius. et ipsos
ĩ naui ꝯponẽtes retia : et statĩ pota¬
uit illos. Et relicto patre suo zebede¬
o ĩ naui cũ mertẽnariis : secuti sũt
eũ. ¶ Et ingrediũt᷑ capharnaũ: et
statun sabbatis ingressus ĩ synago¬
gam docebat eos. ¶Et stupebant suꝑ
doctrina eius. Erat eni docens eos
quasi potestatẽ habens: et nõ sicut
scribe.¶Et erat in synagoga eoꝵ homi
in spiritu ĩmũdo: et exclamauit di¬
cens. Quid nobis et tibi ihesu naza¬
rene: Uenisti ꝑdere nos : Stio qui
sis sanctus dei. Et ꝯminatus est ci
ihesus dicens. Obmutesce : et exi
de hoĩe. Et discerpens eũ spiritus

Expanded text:
Et progressus inde pusillum. vidit Jacobum Zebedaei et Johannem fratrem ejus. et ipsos in navi. componentes retia. et statim vocavit illos. Et relicto Patre suo Zebedaeo in navi cum mercenariis secuti sunt eum. Et ingressi sunt + Capharnaum et continuo sabbatis. ingressus in Synagogam Jesus docebat eocens eos, quasi potestatem habens, et non sicut scribae. Et erat in synagoga eorum homo in spiritu immundo, et exclamavit dicens: Quid nobis et tibi, Jesu Nazarene: venisti perdere nos? Scio qui sis, sanctus Dei. Et comminatus est ei Jesus, dicens: obmutesce, et exi de homine. Et discerpens eum spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est tempus : et appropinquabit
regnũ dei. Penitenuni: et credite
euangelio. Et preteriens secus ma¬
re gulilee: uidit symonẽ et andreã
fratrẽ eius mittentes retia ui mate
Erant eñi piscatores.¶ Et dixit eis

Expanded text:
tum est tempus, et appropinquavit regnum Dei: poenitemini, et credite Evangelio. Et praeteriens secus mare Galilaeae, vidit Simonem, et Andream fratrem ejus, mittentes retia in mare erant
Abbreviated transcription (Latin):
ceuosquib tuen debuit
niens egntudinem nmi¬
gis custodiam extedensin¬
sangnorem desperabilem
reliquit salutis remedia
nent redimonis ad fauos
teos ⁊ideo prophetito ore

Expanded text:
cellos quibus tueri debuit ruens, aegritudinem nigis custodiam excedens,anguorem desperabilem dereliquit, salutis remedium icut rex impius ad falsos deos, et ideo prophetico ore
Abbreviated transcription (Latin):
inenon tab̃naculum qd fecerit moyios
sin deserco ⁊ altare holoc austoꝵ ea tem¬
pestate erat iexcelso gabaon ⁊ si pre¬
ualuit oauid ire ꝓdaltare ut obseami
re percertus uidens gladium angłi
⁊ t̃ tn hocleco ted̾m hebrtos uoluit a.¬
braam offerre filium cumar subito
apparint quem alumens obtulit ꝓfilio
obnoluttur uestimentis inisi ꝯpleru
atolescentor non cepedos. uiuebat
adhuc ad berribee supererat abiglil ⁊ te¬
lique uxores ⁊ concubinc omẽs qiͣ frgi
de repudiantur. ⁊unius tm̃ grandeuus
talesit amplenb abraham multo dd
semor fuit ⁊ tũ uiuente sarra alieri ñ
quesut uxorem. ⁊fauo dnpplices o̾d an¬
nos habuit. ⁊ cum rebecha iamuetula
mmiqm̃ restitit. Eaceo de priorbi ante
asluium uitis qui postannioi quing¬
entos non dico senilibi. sec pene carue¬
sis artub numquam putuares quesi¬

Expanded text:
s in deserto et altare holocaustorum ea tempestate erat in excelso Gabaon, et non praevaluit David ire ad altare, ut obsecraret at perterritus, videns gladium angeli etc. In hoc loco secundum Hebraeos voluit Abraham offerre filium cum aries subito apparuit: quem assumens obtulit pro filioobuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, quas scrie repudiantur, in unius tantum grandaeuus calescit amplexibus. Abraham multo Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante diluuium uiris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed paene iam cariosis artubus nequaquam puellares quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
tui apposita sugitar alĩs licuit nontenere
qđ semes succepernt ⁊ post teptuaginta cel¬
lnins que nulgo sine auctore iactanti sit¬
gui meiquiimuolataeditione uetenitan¬
ouam conddicti ut laborem meum hedreis ⁊
qd hĩs manis est apll anctorib probem. Scͥ¬
s iureplibnm te optimo genere interpre¬
cancdiostentens iia de euugelio. Ex egypto

Expanded text:
tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, sintini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi
Abbreviated transcription (Latin):
cripha nostit ectła. Ad hebreosg reuertendum.
onte ⁊ doms loqͥ uittr. ⁊ discipuli erempła
prosinnunt. hcc pace uecerum loquor ⁊ obcie¬
ettoribi meis tm̃ respondeo qui camnodence
me rodunt in publico detrahentes iegentes
ianguns item ⁊ a ccusatores. ⁊ defensores eũ
in alo ptobent qui me reprobant qi uirtus

Expanded text:
a. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me repr