comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de plautille mafora ccules.
in t̾ram utrumq genu fixit:
et collum tetendit. Spicula¬
leuans cum uirtute ꝑcussit:
et caput eius abscidit. Qd̃
cum ã corpore p̃cisum fuiss.
nom̃ thu xp̃i dñi hebraice cla¬
ra uoce personuit. Statimq
de corpore eius unda lactis in
uestimento militis exiliuit:
et post eam sanguis afflux̃.
Stola uͦ qua sibi legauerat
Tanta etiam lucis inmensi¬
tas. et odoris suauitas ĩ mo¬
mento illius decollationis
celitus ibi emicuit: ut morta¬
lium oculi splendorem illum
sufferre ⁊ et humana lingua
ammirati sunt ualde: lau

Expanded text:
de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculacum virtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomen Jesu Christi Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua admirati
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit: seq latenter deponi
uoluit. Numquid nam paulũ
mortem dicimus timuisse. qm
se ip̃e pro iħu amore testatur
appetere: S cum in eodem loco
minorem sibi fructum adesse ꝯ¬
spiceret.⁊ grauem laborem: aid
laborem se alibi cum frustu
seruauit. Fortis etenim p̃liator
dei teneri intra claustra noluit :
certaminis campũ quesiuit.
Unde idem quoq uenerabilis
bñdc̃s si libenter audis. cicius

Expanded text:
quaesivit , seque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt a dño uirtutes ha¬
bere: non etiam aliis tradere.
Ille autem signa uirtutis de¬
dit subditis: qui se daturum
signum ione promisit inimi¬
cis: ut qui coram suꝑbis mo¬
ri dignaretur. coram humilib
resurgeret quatinus ⁊ illi ui¬
derent. qd contempnerent : et
isti qd̃ uenerantes amare de

Expanded text:
potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare de
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc in monasterio
meo positus: cuꝰdam ue
nerabilis uiri relatione cogno¬
ui qd̃ dico. Aiebat enim qr
uenerabilis pat̾ nomtne spes
monasterium construxit in lo¬
cum cui uocabulum cample
est: qui sexti ferine miliarii in¬
ter iacente spatio. auetusta
ubere flagellando protexit :
eiq dispensationis sue maxi¬
mam ⁊ seueriratem seruauit ⁊

Expanded text:
dhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta s ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit
Abbreviated transcription (Latin):
tus in prece sua citius est auditꝰ:
qui in preceptis suis dñm citius
ichil est qdͥ responderi uale¬
at aperte rationi. Gregꝰ.
utitius uero qui predicti
florentii iniua dei sotius
fuerat: magnus post mortem
claruit in uirtute signoꝵ. Nam
cum multa ciues illius urbis
de eo soleant narrare miracula.
illud tamen est p̃cipuum: quod
usq ad hec lon gobardoꝵ temꝑa¬
assidue tlignabat᷑ operari. Nã
quociens pluuia deerat. ⁊ estu
nimio t̾ram longa siceitas exu¬
rebat: colleti in unum ciues
urbis illius eis tunicam le¬
uare atq in conspectu dñi eum
p̃cib offerre consueuerant. Cũ
gerent repente pluina tribue¬
batur : que plene t̾ram satiare
potuiss. Ex quare patuit eius
anuna quid uirtutis intus qͥd
meriti haberet: cuiꝰ foris ostẽ

Expanded text:
tius in prece sua citius est auditus, tius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius Nihil est quod responderi valeat apertae rationi. GREGOR. Eutychius vero, qui praedicti Florentii in via Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, quod usque ad haec Langobardorum temassidue dignabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum antes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris oste
Abbreviated transcription (Latin):
ta labia habentis ego habito.
Pollutionem namq labioꝵ hs¬
bere se doluit. s unde hanc con¬
traxerit indicauit: cum ĩ me¬
dio ppli polluta labia habentis
se habitare ꝑhibuit. Ualde enun¬
est difficile ut lingna seculariũ
mentem non comquinet quam
tangit: quia dum plerumq e¬
is ad quedam loquenda cum de¬
scendimus. paulisper assueti
hanc ip̃am locutionem que no¬
bis indigna est. etiam delecta¬
biliter tenemus: ut ex eaiam
redire non libeat. ad quam uelut
ex condescensione ducti uentmꝰ
inuiti. Sic q fit ut abotiosis ad
noxia. aleuib ad gramora ue
niamus u̾ba. ⁊ os nr̃m ab om¬
npotente dño. tanto iam mutꝰ ex¬
audiatur in prece. quanto am¬
plius inquinatur stulta locu¬
tione: quia sicut scriptum est
qui auertit aurem suam ne au¬
diat legem: oratio eus erit exe¬
crabilis. Quid ergo mirum si
rostulantes tarde a domio au¬
diamur: qui precipientem dñm
aut tarde. aut nillomodo audi¬
mus: Et quid mirum si floren¬

Expanded text:
ta labia habentis ego habito . ta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omnipotenti Domino tanto jam minus exaudiatur in prece, quanto amplius inquinatur stulta locutione, quia sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Floren
Abbreviated transcription (Latin):
Greg̾
pudomn potentis dei sin¬
gularem munditiam at
ꝙ simplicem naturam: mul¬
tum petre. humani cordis mũ¬
ditia atq simplicitas ualet. Hxc
ip̃m namq quod eius famulis
terrenis actionib segregati otio¬
sa loqui nesciunt. ⁊ mentem per
uerba spargere atq inquinare
de uitant: auctoris sui pre cet̾is
exauditionem impetrant. cui ĩ
quantum est possibile. ip̃a. puri¬
tate ac simplicitatt cogitationis
quasi ex quadam iam similitudi¬
ne concordant. Nos autem turbis
popularib ammixti dum frecũ¬
ter otiosa. ñ numquam uero en¬
am grauiter noxia loquimur.
os nr̃m omnipotenti deo tam
longinquum. fit: qnͣdo huic n¬
do proximum. Multum quipe
deorsum ducimur. dum lacuti¬
one continua secularib am¬
miscemur. Quod bene isaias
post qmͣ regen dñm exercituũ
iudit. semet ip̃m reprehendit
⁊ penituit dicens. Ue michi qi
tacui: quia uir pollutus la¬
bus ego sum. Qui cur pollita
labia haberet: aperuit cum
sub iunxit. In medio ppłi pollu¬

Expanded text:
GREGOR. Apud omnipotentis Dei singularem munditiam, atque ejus simplicem naturam multum, Petre, humani cordis munditia atque simplicitas valet. Hoc ipsum namque quod ejus famuli a terrenis actionibus segregati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi pollu
Abbreviated transcription (Latin):
nouus. In felix quippe animus
meus occupationis sue pulsatus
uulnere. meminit qualis in mo
labentia cuncta subtererant: qͣn¬
tum reb om̃ib que uoluuntur
eminebat: qd̾ nulla nisi celestia
cogitare consueuerat. qd̵ etiam
retentus corpore. ip̃a iam carnis
claustra contemplatione transi¬
bat: qd̃ mortem queq que pene
cunctis pena est. uidelicet ut in¬
gressum uite ⁊ laboris sui p̃miũ

Expanded text:
ns: «Infelix» inquit «animus meus, occupationis sue pulsatus vulnere, meminit qualis aliqualabentia cunta subtererant, quantum rebus omnibus que volvuntur eminebat, quod nulla nisi celestia cogitare consueverat, quod etiam retentus corpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premiu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi iusti intrabunt ꝑ eam. Cũ¬
q coram eo assistentes frẽs psal¬
lerent. emissa subito ⁊ ꝓducta
uoce cla mauit dicens. urse. ue¬
ni. Qd̃ mox ut dixit eductus cor¬
pore. mortalem uitam finiuit.
Mirati sunt frẽs: quia hoc qd̃
moriens fr̾ clamauerat igno¬
rabant. Quo de functo in mo¬
nasterio fc̃a est magna tristi¬
tia. Quarto autẽ die qd̾dam
rii monachos tristes uehement᷑
inuenerunt. Quib cũ dicerẽt
quid habetis. qd uos in tanto
merore deprimitis. responde¬
runt dicentes. Loci huiꝰ desola¬
tionem gemunus. qr unꝰ fr̃
uita continebat: hodie quartꝰ
est dies qd̃ ex hac luce subtrastꝰ
est. Cumq fr̃s qui uenerant
studiose requirerent. qualiter
dictus fuiss. responderunt. ur¬
sus. Qui uocationis eius hora
subtiliter inquirentes. ip̃o eum
mom̃to cognouerunt exisse de
corpore. quo ꝑ ioħem qui apud
eos defunctus est fuerat uocat᷑.
Qua ex re colligitur. qr utroꝵq

Expanded text:
Domini, justi intrabunt per eam . CumDomini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddamdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, erio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentie obsequium p̃beret
ex carne edustus est. Qua in
re aꝑte datur intelligi. que
erit in illa incorruptibili ui¬
ta noticia. si uit iste ad huc
bili positus. ꝓpħas scõs quos
nimirum. numqmͣ uiderat
agnouit. Solet autem plerũ¬
q contigere. ut egressirra cũa
eos etiam recognostat. eum qͥ¬
b pro equalitate culpeꝵ uł
etiam p̃mioꝵ: in una est mã¬
sione deputanda.
am uir uite uenerabil
eleutherius senex. de qͦ¬
in precedenti. libro multa
narraui. in monasterio suo
se habuisse ꝑhibuit: qui ante
dies quatuordecim suũ exitum
fr̃ib predixit. Cumq decrescen¬
res cotidie computaret dies añ
triduũ qmͣ uocaretur ex corpore.
febre correptus est. Ad horam uͦ
mortis ueniens. mysterium
domunici corporis ⁊ sangurnus
accepit. Uocatisq fr̃ib coram se
psallere p̃cepit. Quib tñ anti¬
semet ip̃o imposuit dicens. Ape¬
rite mͥ portas iusticie. ⁊ ingressꝰ
in eas confitebor dño. hoc porta

Expanded text:
reverentiae obsequium praeberet, reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc bili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit. que contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antisemetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta
Abbreviated transcription (Latin):
ons excrescit. ut boni ampliꝰ
gaudeaut. qui secum eos leta¬
ri conspiciunt quos amau̾nt:¬
⁊ mali dum cum eis torquent᷑.
quos in hoc mundo despecto do
dilexerunt. eos nõ solum sua.
s etiam eoꝵ pena consumant.
Eit aũt in electis quiddam mi¬
rabilius. qr nõ solum eos ag¬
noscunt. quos in hoc mundo
nouerant. s uelut uisos ac
cognitos recognoscunt bonos
quos numqm̃ uiderunt. Nam
cum antiquos patres in illa
et̾na hereditate uiderit eis
incogniti ꝑ uisionem nõ erũt.
quos in oꝑe semꝑ nouerunt.
Quia illic om̃s cõmuni ⁊ lari¬
tate dm̃i conspiciunt. quid ẽ
qd̃ ibi nesciant. ubi scientem
omnia sciunt:
am quidam nr̃ religiosꝰ
uir. ⁊ uite ualde laudabi¬
lis. cum ante quadriennium
morere tur sicut religiosi. ali
runt. in hora sui exitus ionã
ꝓph̾am. iezechielem quoq et
danielem cepit aspicere: eosq
dños suos ex nomine clamare.
Quos dum ad se uenisse dice¬
ret. ⁊ depressis luminib eis

Expanded text:
onis excrescit: ut et boni amplius onis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum consquod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt? Nam quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretsunt, in hora exitus sui Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis
Abbreviated transcription (Latin):
ilt. ne ⁊ ip̃i ueniant in locum
hunc torm̃toꝵ. Quib ũbis
aꝑte declarat᷑ qr ⁊ boni bo¬
nos. ⁊ mali cognoscunt malos.
Si gͥ abraham lazarũ mi¬
nime recognouiss. nequaꝙͣ
ad diuitẽ intorm̃tis positũ.
de transacta eiꝰ contritione
loq̃retur dicens: qd̾ mala re¬
ceperit in uita sua. Et si mali
malos nõ recognoscerent. ne¬
quaqmͣ diues in torm̃tis posi¬
tus. srum̃ suoꝵ etiam absentũ
meminiss. Quomi enĩ p̃sentes
ñ poss agnoscere. quia etiã
ꝓ ab sentum memoria curauit
exorare: Qua in re allud quoq
ostenditur. qd̾ nequaqm ipse
requisisti quia ⁊ bom malos.
⁊ mali cognoscunt bonos. Nam
⁊ diues ad abraham cognoscit᷑
cui dcm̃ est recepisti bona ĩ ui¬
ta tua. Et electus lazarus a
reprobo est diuite rognitus.ꝙ̃
mitti p̃catur ex nomme dicẽs.
Mitte lazarum ut in tinguat
extremũ digiti sui in aqͣm. et
refrigeret linguam meã. In
qua uidelicet cognitione utriꝰ¬
q partis cumulus retriburi¬

Expanded text:
in locum hunc tormentorum. Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali cognoscant malos. Si igitur Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentiam meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam o absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributi
Abbreviated transcription (Latin):
demicis q̃ cadebant de mẽsa
diuitis ⁊ nemo illi dabat. s
⁊ canes ueniebant ⁊ linge¬
bant. ulcera eius: subiunc¬
tũ est. qd̾ mortuus lazarus
ꝓtinꝰ est ab angłis insimi¬
portatꝰ abrahe ⁊ mortuus
diues sepultꝰ est in inferno.
Qui eleuans oculos suos cum
ess intorm̃tis. idit ab rahã
a longe. ⁊ la zarum in sinu etꝰ.
⁊ ip̃e clamans dixit. Pater

Expanded text:
mensa divitis, et nemo illi dabat; sed et canes veniebant, et lingebant ulcera ejus . Subjunctum est quod mortuus Lazarus portatus est ab angelis in sinum Abrahae, et mortuus dives sepultus est in inferno. Qui elevans oculos suos cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus, et ipse clama
Abbreviated transcription (Latin):
Dutraq hec tͥ superius sub
breuitate respondi dicens:
qd̃ sc̃i uiri in quantum cum dño
unum sunt. sensum dñi nõ ig¬
norant. Omnes enim qui deuo¬
te dñm seciintur. etiam deuoti¬
one cum deo sunt:⁊ adhuc car¬
ti. cum deo non sunt. Occulta
itaq dei uidicia in qnͣtum con¬
iuncti sunt sciunt: in qnͣtum
disiunsti sunt nesciunt. Quia
enim secreta eius ad huc ꝑfecte
non penetrant ⁊ in comprehen¬
sibilia eius iuditia ẽẽ testant᷑.
Qui uero ei mente inherent.
at̃q in herendo uel sacre scrip¬
ture eloquiis. uel occultis reue¬
lationib in quantum accipi
unt. agnoscunt ⁊ hec norunt ⁊
promintiant. Iuditia igitur
que deus tacet nesciunt: que
deus loquitur sciunt. Unde ⁊ dd̾
ꝓph̾a cum dixiss. in labiis meis
pronuntiaui omnia udicia :
protinus addidit oris tui. Ac si
aperte dicat. Illa ego iudicia et
nosse ⁊pronuntiasse potui ⁊ que
te dixisse cognoui. Nam ea que
ip̃e non loqueris : nr̃is proculclu

Expanded text:
utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carre, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enon penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo vel sacrae Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum aunt agnoscunt, et noverunt haec et pronuntiant. Judicia itaque quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul du
Abbreviated transcription (Latin):
no nichil uiderunt. s oms
qui aderant ita uehemẽtis¬
simꝰ timor ꝑculit: ut nultꝰ
egrediende illa sc̃a anima
illic stare potuiss. Et hi gͦ
qui uiderant ⁊ hi qui om̃i¬
no nichil uiderant. uno õs
timore ꝑculsi ⁊ t̾riti fuger̃t.
ut palam daretur intelligi
entẽ animam susciperet:
cutꝰ egressum nemo morta

Expanded text:
no nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, ut palam daretur intelligi entem animam susciperet, cujus egressum nemo morta
Abbreviated transcription (Latin):
uino miscuerunt. Et cum uas
uitreum inquo ille pestifer potus
habebatur. recumbente patre. ex
edidit. ⁊ uas qd̃ longius tene¬
batur eodem signo rupit. Sic
q fractum est: acsi in illo uase
mortis. pro cruce lapidem dedis¬
quia potum mortis habuerat.
qd portare nõ potunit signum
uite. Atq ilico surrexit ⁊ et uul¬
tu placido. mente tranquilla. cõ¬
uocatos fratres allociitus est di¬
cens. Misereatur ur̃i frẽs om¬
nipotens deus : quare in me fa¬
cere ista uoluistis: Numqͥd non
morib minime conueniret: Ite.
querite ⁊quia me post hec habe¬
re minime potestis. Tunc ad lo

Expanded text:
ino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisquia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Misereatur vestri, fratres, omnipotens Deus; quare in me facere ista voluistis? Nunquid non moribus minime conveniret? Ite, quaerite, quia posthac me habere minim
Abbreviated transcription (Latin):
loco eodem uix decem milib ab¬
erat: estimauit ẽẽ nuntian¬
dum dicens. Reuertere. quia
pb̃r qui te ꝑsequebatur extin¬
tus est. Quod uir dei bñdcũs
audiens sese ingrauib lamẽ¬
tis dedit. uł quia inimicꝰ occu¬
buit: uel quia de inimici mor¬
te discipulus exultauit. Qua
dere fcm̃ est. ut eidem quoq
discipulo penitentiam indice¬
ret: qd̵ mandans talia gau¬
dere de mimici interitu pre¬
ira sunt ⁊ multũ stupẽ¬
da que dicis. Nam in a¬
qua ex petra producta moỹsẽ
inferro uero qd̃ exprofundo a¬
que redut. heliseus in aque i¬
tinere petrum incorui obedi¬
entia heliam in luctu autem
mortis inimici dauid uideo.
⁊ ut perpeti do. uir iste sp̃u
iustoꝵ omnium fuit plenus.¬
habuit: qui ꝑ concessã redemp¬
toris grãm electoꝵ omnium
corda impleuit. De quo iohes
dicit. Erat lux uera. que illu¬
minat omiem hoĩem ueniẽ¬
tem in hunc mundum. Et de
quo rursus scriptum est. De
plenitudine eus. nos omnes

Expanded text:
loco eodem vix decem millibus abloco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus lamentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praeMira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenushabuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cipuloꝵ animas accendit: ita
ut in horto celle cui benedictus
in erat.ante. eoꝵ oculos nudas
septem puellas mitteret: que
coram eis sibi inuicem manũ
tenentes ⁊ diutius ludentes :
illoꝵ mentes ad ꝑuersitatem
libidinis inflammarent. Qd
sos uir de cella conspiciens. lap¬
sumq ad huc inteneriorib dis¬
cipiilis ꝑtimescens. soq pro
sua soluis fieri ꝑsecutione per¬
tractans: inuidie locum dedit
atq oratoria cuncta que con¬
struxerat substatutis prepo¬
sitis ad iunstis frĩb ordina¬
uit. ⁊ paucis secum monachis
ablatis. habitationem muta¬
uit loci. Moxq ut uir dei eiꝰ
odia humiliter declinauit:
hunc omnipotens deus tͥribi¬
liter ꝑcussit. Nam cum p̃dẽs
discessisse cognosceret. ⁊ exulta¬
ret: perdurante mimobiliter
tota domus fabrica. hoc ip̃m
in quo stabat solarium cecidit:
⁊ bñdci hostem conterens ex¬
tinxit. Quod uiri dei discipulꝰ
maurus nomine statim uenera¬
bili petri bñdicto qui adhuc a

Expanded text:
cipulorum animas accendit: ita cipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedicdiscessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a
Abbreviated transcription (Latin):
que pestis lateret in pane non
latuit. Ad horam uero refectio¬
nis illius ex uicina silna coru¬
us uenire consueuerat: ⁊ pa¬
nem de manu eius accipere.
Qui cum more solito uenisset
panem quẽ pb̃t transmiserat
uir dei ante coruum piecit. ei
nem : ⁊ tali in loco eum ꝑice
ubi a nullo homine possit ĩue¬
niri. Tunc cornus aperto ore.
expansis alis circa eundem pa
nem cepit discurere: atq cro¬
citare: ac si aꝑte diceret: ⁊ obe¬
dire se uelles: ⁊ tamen iussa ĩ¬
plere non posse. Cui uir dei ite¬
ibi proice: ubi inueniri non
possit. Quemdiu demoratus
quandoq cornus momiordit.
leuauit ⁊ recessit. Post triduũ
uero horaꝵ spacium abiecto
pane rediit: ⁊ demanu hoĩs
dei annonam qm̃ consueue¬
rat accepit. Uenerabrlis aũt
pater contra uitam suam in¬
airdescere sacerdotis animũ
uidens: illi magis qm sibi do¬
luit. S predictus florentius
quia magr̃i corpus necare non
potuit: se ad extinguendas dis¬

Expanded text:
quae pestis lateret in pane non quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum projecit, enem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem nem cepit uolitare et crocitare, ac si aperte diceret et obedire se uelle, sed iussa implere non posse. Cui sanctibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas dis
Abbreviated transcription (Latin):
agna sunt ualde que nar¬
ras: ⁊ multoꝵ edificatio¬
nt profutura. Ego autem boni
uiri miratula quo plus bibo plꝰ
sicio.
um iam loca eadem in amo
multi relinq̃rent: ⁊ subleui re¬
demptoris iugo ceruicem cordis
edomarent. sicut mox prauoꝵ
est. in uidere aliis uirtutis bonũ
qd̃ ipsi habere non appetunt : ui¬
cine eccłie pb̃r florentius noĩe
derogare: quosq etiam posset.
ab illus uisitatione compesce¬
re: Cumq iam se conspiceret
eius profectib obuiare ñ pos¬
se. ⁊ conuersationis illius opi¬
monem crescere. atq multos ad
statum uite melioris ip̃o quo¬
q opinionis eius precomio ĩ¬
desinenter uocari: inuidie fa¬
cib magis magisq succensus.
deterior siebat. quia conuersa¬
laudem s habere laudabilem
uitam nolebat. Qui eiuscdem
inuidie tenebris cecatus. Esdhoc
usq perductus est eut seruo oi¬
potentis domini infectum uene¬
no panem quasi pro bñdictione
transmitteret. Quem uir dei cũ
gr̃arum actione suscepit. s eum

Expanded text:
agna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio.um jam loca eadem in amormulti relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nominederogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversalaudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum
Abbreviated transcription (Latin):
ed necesse est ut tũ hec
agimus. nosmet ip¬
sos deo incordis contritio¬
ne mactemus: quia ĩ pas¬
sionis dñtce mysteria ce¬
lebramus: debemus imi¬
tari quod agimus. Tunc
ergo uere pro nobis deo
nos ipsos hostiam fecerit.
S stidendum nobis est:
ut etiara post orationis
tempora. in quantum do
largiente possumus. in
ip̃o animum suo pondere
⁊uigore seruemus. ne post
cogitatio fluxa dissoluat.
no nana menti leticia sur¬
repat: ⁊ lucrum compune¬
tionis anima ꝑmenriam
fluxe cogitationis perdat.
Sic quippe quod poposcerat
anna optinere meruit. q̃
se post lacrimas in eodem
mentis iugore seruauit.
De qua nimirum scriptũ
est. Uultusq enus non sũt
amplius in diuersa muta¬
ti. Que igitur non est obli¬
ra que petiit: non est pri

Expanded text:
 necesse est ut cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus; quia qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo nosmetipsos hostiam fecerimus. Sed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum, Deo largiente, possimus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus; ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana mentis laetitia subrepat, et lucrum compunctionis anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod poposcerat Anna obtinere meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Quia igitur non est oblita quae petiit, non est pri
Abbreviated transcription (Latin):
nere potui. ut michi ex hoc loco
anime concederent᷑. Cuiꝰ uocem
theoprob audiuit. nos aũt cer¬
nimus : qui destrustum modo a
longobardoꝵ gente eius mona¬
sterium scimus. Nosturno enĩ
tempore quiescentib frĩb nuꝑ
illic longobardi ingressi sunt :
qui diripientes omnia nec unũ
quidem hominem nac tenere
potuerunt. S impleuit ompc̃
deus qd̃ fideli famulo bñdicto
promiserat. ut si res gentib tͣ¬
deret animas custodiret. Qua
in re pauli uicem uideo tenuis¬
se bñdc̃m: ciius dum nauis re¬
rum omnium iacturam ꝑtulit:
in se in consolationem uitam om̃i¬
um qui eum comitabantur ac

Expanded text:
nere potui, ut mihi ex hoc loco nere potui, ut mihi ex hoc loco animae cederentur'. Cuius vocem tunc Theopropus audivit, nos autem cernimus, qui distrLangobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, ac
Abbreviated transcription (Latin):
bio cognitionib abscondis. Con¬
cordat ergo prophetica apostoli¬
caq sententia: quia et in com¬
prehensibilia.sint dei iudicia. ⁊
tamen que de ore eius prolata
fuerint humanis labiis ꝓnun¬
tiantur: qm̃ sciri ad hominib
⁊ prolata ꝑ dm̃ possunt : ⁊ oc¬
culta non possunt. Petixs
Nobiestione mee questuincule pa¬
tuit causa rationis ⁊ s quesote
si qua sunt adhuc de hutꝰ uiri
ir quidam nobilis theopro¬
b nomine euisclem bñdc̃i
patris fuerat ammonitione cõ¬
uersus: qui pro uite sue merito
magnam apud eum familiari¬
tatis fiduciam habebat. Hic cũ
quadam die eus cellulam fuis¬
set ingressus: hunc amarissi me
flentem repperit. Cumq du sub¬
sisteret. eiusq non finiri lacri¬
mas uideret. nec tamen uir dei¬
ut con sueuerat orando plange¬
ret s merendo ⁊ que nam causa
tanti luctus ex isteret inquisiuit.
hoc monasterium qđ̃ construxi.
⁊ cuncta que fr̃ib preparaui
omnipotentis dei iudicio genti¬
b tradita sunt. Uix autem opti¬

Expanded text:
bio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri ir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fratribus praeparavi omnipotentis Dei iudicio gentibus tradita sunt. Vix autem obti
Abbreviated transcription (Latin):
qm solus redemptor nr̃ ape¬
ruit. qui homo fc̃s. moriendo.
resurgendo. ascendendo. cunc¬
ta mysteria que in ea fuerãt
clausa patefecit: ⁊ nullꝰ in
celo. qr neq angłs. nullus ĩ
t̾ra. qr neq homo uiuens in
corpore. nullus subtus t̾ram¬
dignus inuentus est: qr neq
anime ecorpore exute. aperire
nobis pres dnm sacri oloquii
secreta potuerunt. Cum gͦ ad
soluendum librum nulsus
sub t̾ra inuentus eẽ dignus.
dicitur: quid obstet nõ uideo.
ut sub t̾ra eẽ infernus credat᷑.¬
sitas fu̾it. tarita quoq exifti¬
manda sunt ⁊ ip̃a incendia
esse preparata:¬
nus quidem est gehenne
culpa: tantum illic sentiet᷑
sub uno sole multi consistũt.
nec tam̃ eiusdem solis ardo¬
rem equaliter sentiunt. quia
alius plus estuat atq alius
minus. ita illic in uno igne.
dissimiliter exurat. Petr
umquid nam queso te
dicimꝰ eos qui semel illic
gaudii bonoꝵ: ita finis non
erat torm̃toꝵ maloꝵ. Nam
cum ueritas dicat. ibunt ĩ¬
pii in supplicium et̃num. rꝰti

Expanded text:
m solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus, moriendo, resurgendo, ascendendo, cuncta mysteria quae in eo fuerant clausa patefecit. Et nullus in coelo, quia neque angelus; nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore; nullus subtus tdignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis, praeter Dominum, sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergo ad solvendum librum nullus subtus terram inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut subtus terram esse infernus credatrsitas fuerit, tanta quoque existimanda sunt et ipsa incendia esse parata?Unus quidem est gehennaeculpa, tantum illic sentiet psub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne ndissimiliter exurat.--PETRUS : Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic gaudio bonorum, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi
Abbreviated transcription (Latin):
lacet fateor omnino quod¬
dicis. Ecre aperte cognomi.
quia u̾ita ⁊ non signa querenda
sunt. S qm̃ ip̃a signa que fuĩt
bone uite testimonium ferunt.
queso adhuc si qua sunt refe¬
ras. ut esurientem me ꝑ exem¬
ꝑla bonoꝵ pascas. Gregortꝰ
ellem tibi. in laudib redẽp¬
toris de uiri uenerabilis
bñdc̃i miraculis aliqua narra¬
re:s adhec explenda hodiernũ
tempꝰ uideo non sufficere posse.
Liberius itaq hec loquemur. si
aliud exordium sumamus.

Expanded text:
lacet, fateor, omnino quoddicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut posita suꝑ candelabrum lu¬
cerna claresceret. quatinꝰ om̃ib
qui in domo dei sunt luceret.
cuidam pb̾ro longius manen¬
ti qui refectionem sibi pascali
festiuitate parauerat. ꝑ uisũ
dñs a parere dignatus est diões.
Tu tͥ delicias preparas: et ser¬
uus meus illo in loco fame cru¬
ciatur: Qui protmnus surrex̃.
atq in ip̃a sollempnitate pas¬
chali cum alimentis que sibi
parauerat ad locum tetendit.
⁊ uirum dei ꝑ abrupta mon¬
tium. ꝑ concaua uallium. per
defossa terraꝵ quesiuit. eumq
latere in specu suo. reperit. Cũ¬
q oratione facta benedicentes
omnipotentem dñm conscedis¬
sent: post dulcia uite colloqͥa
is qui aduenerat pb̃r dixit.
Surge ⁊ sumamꝰ cybum ⁊ qui¬
a bodie pascha est. Cui uir dei
respondit dicens. Scio qd̾ pas¬
cha est: quia uide̾re te merm.
Conge quilpe ab hominib posi.¬
tus ⁊ quia die eodem paschalis¬
ess sollempnitas ignorabat.
uenerabilis autem pb̃r tursᷤ¬

Expanded text:
ut posita supra candelabrum luut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rurs
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo specũ se tradidit ⁊ trib¬
q annis excepto romano mo¬
nacho hominib in cognitꝰ mã¬
sit. Qui uidelicet romanus ñ
longe in monasterto sub a deo¬
dati patris regula degebat.
S pii eusdem patris sui ccłis
furabatur horas ⁊ quem sibi
ad manducandum surripere
poterat. dieb certis benedifto
panem ferebat. Ad euindem ũo
specum a romami. cella iter ñ
in longissimo fue religatũ
romanus deponere panem ꝯ¬
sueuerat: in qua etiam resti
paruum tintinabulum in¬
seruit: ut ꝑ sonum tintina¬
buli uir dei cognosceret. quã¬
do sibi romanus panem pre¬
beret: quem exiens acciperet.
S antiquus hostis unius
caritati in uidens. alterius
refestiont: cum quadam die
submitti. panem conspiceret.
iactauit lapidem: ⁊ tintina¬
bulum fregit. Romanus ta¬
men modis congruentibus
ministrare non desiit. Cum
romanum uellet᷑ labore quies¬
cere. ⁊ benedicti uitam in exem¬
plum hominib demonstrare.

Expanded text:
ctissimum specum se tradidit, et tribctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare,
Abbreviated transcription (Latin):
quanta perfectione cepiss. Qd̾
annis multis illic ante oculos
omnium fuit ⁊ et usq ad hoc lon¬
gobardoꝵ tempora suꝑ fores ec¬
clesie pependit. S sc̃s uir bñ¬
dictus plus appetens mala m̃di
perpeti quam laudes. atq pro
deo laborib fatigari quam nite
huiꝰ fauorib extolli ⁊ nutricem
suam occulte fuigiens. desertilo¬
ci secessum petiit cui sublacus
uocabulum est: qui aromana
urbe quadraginta fere milib di¬
stans. frigidas atq perspicuas
emanat aquas. Que illic uide¬
licet aquaꝵ habundantia in ex¬
tenso prius lacu colligitur : ad
postremum uero in an nẽ diri¬
uanir. Quodum ꝑgeres fu geret
monachus quidam romanus no¬
mine hunc euntem reperit: quo
tenderet requisiuit. Cuiꝰ cum
desiderium cognouiss ⁊ secretũ
tenuit ⁊ adiutorium inpendit.
enq sc̃e conuersationis babitũ
tradidit:⁊ in quantum licuit.
ministrauit. Uir autem dei ad
eundem locum ꝑueniens. ĩ ar¬

Expanded text:
quanta perfectione coepisset, quod quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, et plus pro Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in ar
Abbreviated transcription (Latin):
ecclia demorarentur. predicta
nutrix illius ad purgandum
triticum auicinis mulierib
prestari sibi capisterium petiit.
Quod suꝑ mensam in caute de
relictum. casu accidente fractũ
est: sicq ut in duab partibus
inueniretur diuisum. Qd̾ mox¬
ut rediens nutrix illius inuenit.
uehementissime flere cepit. qr
uas quod prestitum acceperat:
fractum uideret. Benedictus
autem religiosus ⁊piis puer
cum nutricem suam flere conspi¬
ceret ⁊euis dolori compassus a¬
blatis secum utrisq fracti capis¬
tern partib sese cum lacrimis
in orationem dedit. Qui ab ora¬
tione surgens. ita uxta se uas
sent. Mox autem nutricem suã
blande consolatus.ei sanum ca¬
pisterium reddidit : qd̃ fractũ
tulerat. Que res in loco eodem
acunctis est agnita. atq in tã¬
ta ammiratione habita. ut hoc
ip̃m capisterium eius loci inco
le ecclie ingressu suspenderent:
quatinus ⁊ presentes ⁊ secutu¬
ri omnes agnoscerent. bñdictꝰ
puer conuersationis gr̃am a

Expanded text:
ecclesia demorarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a
Abbreviated transcription (Latin):
ca alia ꝑuenienti cum equus
ille quem dederat ꝓpter suam
coniugem retransmitti. Fc̃mq
est: ⁊ usq ad certum locum p̃¬
dictus uir equo eodem subue¬
hente ꝑdustus est. Qui mox
ut alium repperit: illum equũ¬
quẽ acceperat retransmisit.
Cumq eum predicti nobilis
uiri coniunx sedere exmore uo¬
luiss ultra nõ ualuit: quia
post sessionem tanti pontificis.
mulierem ferre retusauit. Ce¬
pit namq in menso flatu et
fremitu. atq incessanti tocius
corporis motu quasi despicien¬
do prodere: quia post membͣ
pontificis. mulierem ferre nõ
potuiss. Quod uir eius pru¬
denter intutus. hunc ad eun¬
dem uenerabilem uirum pro¬
tinus retransmisit: magnis
precib petens ut equũ ipse
possideret: quẽ uiro suo seden¬
do dedicass. De quo etiam illd̾
mirabile a nr̃is seniorib nar¬
rari solet qd̾ in constantino po¬
litana urbe ad portam que no¬
catur aurea ueniens ppłoꝵ tur¬
bis sibi occurrentib in conspec¬

Expanded text:
ca alia pervenienti aptus equus ca alia pervenienti aptus equus ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
re magis libet. qmͣ aliquid di¬
cere.
Gregꝰ̃..
e cuius etiam morte apõ
quia cum dolore ess lateris tac¬
tus: ad exrrema ꝑductus est.
Dumq eius omins domus ĩ
sua soliditate ꝑsisteret cubicu
t̾re motu contremuit: om̃sꝙꝑ
qui illic aderant nrmio terro¬
re concussit. sicq sc̃a illa aĩa
carne soluta est. Etm̃q ẽ ut
magnus pauor inuaderet eos:
qui paulini mortem uidere
poturissent. S quia hec quã
suꝑius dixi paulii uirtus
ualde est intimata: nunc si
placet ad miracula exteriora
ueniamus que ⁊ multis iam
nota sunt. ⁊ ego tam religioso¬
rum uiroꝵ uelatione didici ut
de his omnimodo ambigere ñ
othor nainq tempore
dum iohannes uir
beatissimus huiꝰ ro¬
mane eccłie ponti fex. ad iusti¬
nianum seniorem principem
pergeret: in chorinthi partib¬
in itinere ad sedendum equus
requiri debuiss. Quod illic qui¬
dam uir nobilis audiens eqũ
quem pro magna mansuetu¬
dine eius coniunx sedere consue¬
uerat. ita ei optulit: ut eo ad lo.¬

Expanded text:
re magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. De cujus etiam morte apud quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubicuto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non othorum tempore dum Iohannis vir beatissimus huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iustinum seniorem principem pergeret, in Chorinti partibin itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad lo