comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iurat contra superbiam iacob uesĩcredunt canimi¬
nanti Credant iuranti in humanã similitudinem
Qui iuramentũ tunc adsumunt: quando simplicibus
uerbis eorur: noncreditur. Nec mirum ẽ sids̃ iura¬
redicatur. Cum dormientib dormiat &ugilant
uigil&. Hisque quisibi hiesauri tauerunt irim
indie irȩ dicatur rasci. lurat aut̃ quod nan obli¬
uistatur usquȩ ad finem opera eorum Su perbis
enimds̃ resistit hiumilib dat gratiam Sedomã me¬
moriter teneat quaeuniqͦ peccauerunt: &usq
tentes rogant Nene mineris iniquita tum
nr̃arũ antiquarũ. presertim cumaduersus su¬
pbos ipsaterra moueatur siue turb&ur ut lugeat
Non colonus &aduena sud habita coreseius:
Esienditt sicut fluuius consumatio & discendat si
uii flumina a egrpti utagerit paenitentiam ascen
dat cum fluuio ascendente. Quiaũt perseuera¬
uerit indelictis descendat sicut fluuius aegypti
& ingressus mare absorbeatur. ac perhoc oscen¬
dit superbiam ia cobcontra quam iurat ds̃

Expanded text:
jurat contra superbiam Jacob: ut si non credunt comminanti, credant juranti in humanam similitudinem: qui juramentum tunc assumunt, quando simplicibus eorum verbis non creditur. Nec mirum est si Deus jurare dicatur, cum dormientibus dormiat, et vigilantibus vigilet: hisque qui sibi thesaurizaverunt iram in die irae, dicatur irasci . Jurat autem, quod non obliviscatur usque in finem operum eorum; superbis enim Deus resistit, humilibus autem dat gratiam ; sed omnia memoriter teneat quaecumque peccaverint, et usque tentes  Al. patientes rogant: Ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum : praesertim cum adversus superbos ipsa terra moveatur, sive turbetur et lugeat, non colonus et advena, sed habitator ejus: et ascendat sicut fluvius consummatio, et descendat sicut 340 flumen Aegdat cum fluvio ascendente: qui autem perseveraverit in delictis, descendat sicut fluvius Aegypti, et ingressus mare absorbeatur. Ac per hoc ostendit superbiam Jacob, contra quam jurat Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
est tantus dolo infilia conscruprata quan¬
tus inuxore polluia. Nec tanus dolor in
cula uxore quantus infiliis tracidatis.
Maritus enim libentius hab& uxorem int̃fici
cuam pollui. Nec hoc sufficit ad iniuriam nisi &
terra ipsius funiculo ab hostibus diuidatur & no¬
uos cultores recipiat Ipse quoque amasias qui
nunc glouatur in sacerdotii poces tate uequaqui
mo.iatur inaerrisua sedductus in captiui. einor¬
atur interra qua epollata ẽ idolis Et non ante
moriatur nisi poulum quem deceperat serui¬
enteni uidi at acque iaptiuum Secundum
tropologiam amsias sacerdos interpr&atur
clesias ticum uirum &uere proph&am u&&dĩ¬

Expanded text:
est tantus dolor in filia constuprata; quanest tantus dolor in filia constuprata; quantus in uxore polluta, nec tantus dolor in uxore occisa, quantus in filiis trucidatis. Maritus enim libentius audit uxorem interfici, quam pollui. Nec hoc sufficit ad injuriam, nisi et terra ipsius funiculo ab hostibus dividatur, et novos cultores recipiat. Ipse quoque Amasias, qui nunc gloriatur in sacerdotii potestate, nequaquam morietur in terra sua, sed ductus in captivitatem morietur in terra quae polluta est idolis, et non ante morietur, nisi populum quem deceperat, servientem videat atque captivum. Secundum tropologiam, Amasias sacerdos interpretaturclesiasticum virum et vere prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
quaigitur dño inquit iubente utloquar tuama sa
diusmili non proph&are super israł & nonstil¬
libis super domum idoli Audique contrate dñs
commin&ur. prodomo idoli in hebraico scriptũ
haba be i isaac idest domusrisus i saac eni
risus inerpr&itur. quod seocuaginta transci¬
lerunt. Donium dñi iacob Nomen proalten
nomine & non remi intellegentes Rursum
ubinos posuimus & nonstillabis symmachur
inerpr&aitur non incre pabis Stilla reuit
prophetas idioma scripturarũ ẽqđ nontam
disimul inferat iram sed parius sallas cõmi¬
nauone denuntient. quia ergo dixistimihi non
ipsa fornic&ur sed quo passiuo genere abalus
cons tuprata sustincat sornicationẽ Grandisau
dolor incredibilis qui ignoninia quando mari¬
cus in media ciuitate presertibus cunccis uio¬
ris iniuriam prohibare non pocest. Filii quo¬
que inquitiui & filie ingladio cadent Non

Expanded text:
Quia igitur Domino, inquit, jubente ut loquar, tu Amasia Quia igitur Domino, inquit, jubente ut loquar, tu Amasia dicis mihi: Noli prophetare super Israel, et non stillabis super domum idoli: audi quae contra te Dominus comminetur. Pro domo idoli, in Hebraico scriptum est BETH ISAAC  , id est, domus risus Isaac enim risus interpretatur, quod LXX transtulerunt, domum Jacob, nomen pro altero nomine, et non rem intelligentes. Rursum ubi nos posuimus, Et non stillabis: Symmachus interpretatus est, non increpabis. Stillare autem prophetas, idioma Scripturarum est: quod non totam Dei simul inferant iram, sed parvas stillas commihatione denuntient. Quia ergo dixisti mihi, non ipsa fornicetur, sed quod passivo genere, ab aliis constuprata 335 sustineat fornicationem. Grandis autem dolor, incredibilisque ignominia, quando maritus in media civitate, praesentibus cunetis, uxoris injuriam prohibere non potest. Filii quoque, inquit, tui, et filiae tuae gladio cadent. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cobus uidecur magis oues significire quã ciprs
Liee in principio leuitici legerimus & queqnuĩdni¬
pras pecorum nomine demons crari. ltaenĩ dns
ueł hedum & ouem siue capram. Porro hoc quod
ait uellicans sycimina quod aquila inter pretatẽ
scrutans so comoros Sommachius haliens sco¬
moros quidamita edisserunt ut s cimina uelinit
appellare Genus arborum quae palestinȩ nas¬
cuntur in campestribus & agrestes inferunt
ficus quae si non uellicentur. A marissimas caricu¬
las faciunt &uaculi cibos corrumpuntur
Nobis aũt quia solitudo in qua morabatur amos
nullam huius ceniodi gignit arborem magis
uidetur rubos dicere quiafferunt mora &
pascorum famen acpenuriam cim solantur ut¬
cum que uoluerit lector accipere hocdi¬
cendum ẽ qͥuod inmilem pas orem & rusticũ
adiumiserit dñs & iniserit ad populum suũ is rahel
& pritiperit ei ut egre diens deterrasua samariã
perger& ecibique uentura sunt prophetar&

Expanded text:
bus, videtur oves magis significare, quam capras: licet in principio Levitici legerimus, et oves et capras, pecorum nomine demonstrari. Ita enim Dominus vel haedum, et ovem, sive capram . Porro hoc quod ait, vellicans sycamina, quod Aquila interpretatus est, scrutans sycomoros, et Symmachus, habens sycomoros, quidam ita edisserunt, ut sycamina velint appellari genus arborum, quae Palaestinae nascuntur in campestribus, et agrestes afferunt ficus, quae si non vellicentur, amarissimas cariculas faciunt, et a culicibus corrumpuntur. Nobis autem quia solitudo in qua morabatur Amos, nullam hujuscemodi gignit arborem magis videtur rubos dicere, qui afferunt mora, ac pastorum famem et penuriam consolantur. Utcumque voluerit lector accipere, hoc dicendum est, quod humilem pastorem et rusticum assumpserit Dominus, et miserit ad populum suum Israel, et praeceperit ei, ut egrediens de terra sua, Samariam pergeret: et ibi quae ventura sunt prophetaret.
Abbreviated transcription (Latin):
genitum &uere filiundi misera. manum i¬
&er noluctui traditus eł nouissima eius siue
uicumque eo erant amariudine sunt repl&a
Nunc igiuir illis habentib tenebras quia repuler
solem iustitue pos qui sedibamus intenebras &
in umbro mrtis uidimus lucem magnam. ł tillo¬
rum uniuersa festiuitas ad exclesiaeꝰ est trans la
ta misteria utillis flentib nos laudes dño
concinamus illi prona accinguntur funib:
& litus nobis cum aplis diuir. Sint lumbi
Nosstamus state accincu lumbos uros inue¬
ritate illiaũt proueritate circmdati sunt
diabolimendatio Nost rum caput dequo sal¬
uator loquitur: Vr̃i autem capilli capitis nu
illi aut̃ em dormi erunt in mer&ricis sy nagoge
genibus & diabulo tendente derasi uirtucem
capitis perdiderunt Amittentes cum robore
oculos dequibus in ecclesiaste scribtum .ẽ. Sa
inluctu Nr̃i comites induntur lȩcitiaȩ uestim̃
cce dies ueniunt dicit dñs &mittã fame im

Expanded text:
genitum et vere Filium Dei miserat manum, agenitum et vere Filium Dei miserat manum, aeterno luctui traditus est: et novissima ejus, sive qui 341 cum eo erant, amaritudine sunt repleta. Nunc ergo illis habentibus tenebras, qui repulerunt solem justitiae: nos qui sedebamus in tenebris et in umbra mortis, vidimus lucem magnam , et illorum universa festivitas ad Ecclesiae translata est mysteria, ut, illis flentibus, nos laudes Domino concinamus. Illi pro zona accinguntur funibus et ciliciis: nobis cum apostolis dicitur: Sint lumbi st: State accincti lumbos vestros in veritate . Illi autem pro veritate circumdati sunt diaboli mendacio. Nostrum caput, de quo Salvator loquitur: Vestri autem et capilli capitis numIlli autem dormierunt in meretricis synagogae genibus , et diabolo tondente derasi, virtutem capitis perdiderunt, amittentes cum robore oculos, de quibus in Ecclesiaste scriptum est: Sapin luctu, nostri comites induuntur laetitiae vestimento. Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et em
Abbreviated transcription (Latin):
minis Diemillam diem captiuitatis significat
Quando uterque populus ducebatur in assyrios
it que chaldeos. quibus pretris titiae magnitudinę
occid& solmeridie & clara omnibus luce tenebrao
cuncttie complebunt quando festiuita ceseoru
& om̃a cantia in luctum planctuq conuersa sunt
ł tsuperonine dorsum siue lumbos accincisiut ci¬
licio & iixa consu&udinem ueterum lugentiũ
capita habuere caluitium. Quod & iob in mor¬
tibus libian fecisse legimas. Et tantaerit
mignitudo luctus atq cristiciae ut unici
filii morientis macrisque carissimi uincat
dolorem & om̃a planccu & a maritudine com¬
pleanc Cossumus hunc locum &inchũ in¬
tellegire passione Quando sol ora sexta re¬
craxit radios iuos &pendente incrace dnm
suum spectare non ausut ẽ quando tenebris
liciorum repl&asunt omnia & capita haburo
caluitium quae prius natar eorum detorata
cesariae comam dño nutriebant. Tunc pri¬
mogeritui filius dĩ populus Ifrahel quia inumi¬

Expanded text:
 diem illam, diem captivitatis significat, quando uterque populus ducetur in Assyrios atque Chaldaeos, quibus prae tristitiae magnitudine occidet sol meridie: et clara omnibus luce, tenebrae cuncta complebunt: quando festivitates eorum et omnia cantica in luctum planctumque conversa sunt. Et super omne dorsum, sive lumbos, accincti sunt cilicio, et juxta consuetudinem veterum lugentium, super capita habuere calvitium: quod et Job in mortibus filiorum fecisse legimus . Et tanta erit magnitudo luctus atque tristitiae, ut unici filii morientis matrique charissimi vincat dolorem: et omnia planctu et amaritudine compleantur. Possumus hunc locum et in Domini intelligere passione, quando sol hora sexta retraxit radios suos, et pendentem in cruce Dominum suum spectare non ausus est : quando tenebris liciorum repleta sunt omnia, et capita habuere calvitium, quae prius Nazaraeorum decorata caesarie, comam Domino nutriebant. Tunc primogenitus filius Dei, populus Israel, qui in Uni
Abbreviated transcription (Latin):
heroboam &israhel &amos interpr&ati sumus
tropologicos adher&icos referenda sunt. quorũ
sacerdos amasi as sol& interdũmittere adhieroboa
regem her&icorum atque her&icorũ patronũ:
& scõs uiros ac precones fidei accusare apud eum
& iubere doctorib ne pdicent in isrł necontra
regis faciant uoluntatem quiab&hel hocẽ domus
di a falsa eclesia scificatio regissit & domus rgni
Solent eium dicere imperator nobis communicat &¬
si quisei restiterit: statim calumniatur. Ergo tu
contra imperatorem facis. Augusti mandata cono¬
temnis & tamex consideremus quod multi regei
xp̃iani qui per secuti sunt tulenam dĩ &arrianan
impieacem in toto orbe fundare conati sune. uliei¬
si lurilotis mandata dispexit uoc adiuggestiane¬

Expanded text:
Jeroboam, et Israel, et Amos interpretati sumus, Jeroboam, et Israel, et Amos interpretati sumus, τροπολογικῶς ad haereticos referenda sunt: quorum sregem haereticorum atque patronum, et sanctos viros ac praecones fidei accusare apud eum, et jubere doctoribus ne praedicent in Israel, ne contra regis faciant voluntatem: quia Bethel, hoc est domus Dei, et falsa Ecclesia sanctificatio regis sit et domus regni. Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis ei restitericontra imperatorem facis? Augusti mandata contemnis? Et tamen consideremus, quod multi reges Christiani qui persecuti sunt Ecclesiam Dei, et Arianam impietatem in toto orbe fundare conati sunt, vincasi sacerdotis mandata despexit, nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
idiebantur. Quaerat prudens lector quare
uuentem uoc& et nomin& proph&am quen
aterra is rahł &ire compellit cuires pondendu
et Aut cuminrisione eum dicere quodoma in
quieumlibent̃ audirent propt quod & regi
retulit Congregationes faut contrałamos
uerte in iuriam non aud& facere. Neudientes
idero uideatur. Vade inquid in terram iuda
inqua natus es ubi libent̃ audiuntur in sani &
comede ibi panem tuum uel ibi bibe aut certe ex¬
erce artemtuam perquamtibi repperias cibos
& ibi uaticinare quia habes multos quos consu¬
esti seducere. Inb&hel aũt inqua ego sum
surdos loquitur adulans regali fastigio ut
nondicat scificatio dĩ nr̃i est etdomus idoli sed
suficatio regis & domus regni hanc habentib
uncus qui falsos deos colunt conisu&udinem
isiperbiam suam regibus inputent & quod ipsi fa¬
cun rex fecis se uideatur. Omã quae deamasia &

Expanded text:
intuebantur. Quaerat prudens lector, quare intuebantur. Quaerat prudens lector, quare videntem vocet et nomine prophetali, quem de terra Israel exire compellit? Cui respondendum est: aut cum irrisione eum dicere κατὰ ἀντίφρqui cum libenter audirent: propter quod et regi retulit, congregationes facit contra te Amos: aperte injuriam non audet facere, ne audientes laedere videatur. Vade, inquit, in terram Juda, in qua natus es, ubi libenter audiuntur insani: et comede ibi panem tuum, vel ibi vive, aut certe exerce artem tuam per quam tibi reperias cibos, et ibi vaticinare, qui habes multos quos consuevisti seducere: in Bethel autem, in qua ego sum sacerdos loquitur, adulans regali fastigio, ut non dicat: sanctificatio Dei nostri est, et domus idoli; sed sanctificatio regis, et domus regni: hanc habentibus cunctis qui falsos deos colunt consuetudinem, ut superbiam suam regibus imputent, et quod ipsi faciunt, rex fecisse videatur. Omnia quae de Amasia, et
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur. Haec enim inquid dicit amos. Frras
caluniniator. In omnibus etiir sermonibus suis
non quasi exse proph&a loquitur sed semper pre¬
ponit intutulo haecdicitbĩs igitur que loquu¬
tus ẽ d̃s amos proph&am dixisst commemo¬
rat ui magis regem prouoc& adum̃dictam
Quae sunt quediat amos ingladio mori&ur
hieroboam Et in hoc mentiris Non enim dixic
mori&ur Sienim hoc dixiss& uidebatur non
suscipere paenitentiã sed consurg& dñs super
domum hiero boam ingladio com impans
pienam nonimperans. Necdixit ingladio morictur
mriadio Hierobo am quippe glcidio non ẽ mortius
sed domuseius idest filius tachariȩ dõ percutiente
missima amasiae mandata contemnens Nihiladea
qudei lli mandauetrat uoluit respondere. Vnde ipse
sibi ad sumit auccori tatem sacerdotalis fastigii
roplietae ut crebro diximus prius appellabantur
udentes : quia que uentura dicebant cordis oculis

Expanded text:
videatur. Haec enim, inquit, dicit Amos. Erras, videatur. Haec enim, inquit, dicit Amos. Erras, calumniator. In omnibus enim sermonibus suis non quasi ex se propheta loquitur, sed semper praeponit in titulo: Haec dicit Dominus. Igitur quae locutus est Dominus, Amos prophetam dixisse commemorat, ut magis regem provocet ad vindictam. Quae sunt quae dicit Amos? In gladio morietur Jeroboam. Et in hoc mentiris: non enim dixit, morietur; si enim hoc dixisset, videbatur non suscipere poenitentiam; sed, consurget Dominus super domum Jeroboam in gladio: comminans poenam, non inferens. Nec dixit: In gladio morietur eroboam. Jeroboam quippe gladio non est mortuus, sed domus ejus, id est, filius Zacharias, Deo percutiente,nissima Amasiae mandata contemnens, nihil ad ea quae ille mandaverat voluit respondere: unde ipse sibi assumit auctoritatem sacerdotalis fastigii, terram Juda. Prophetae, ut crebro diximus, 332 prius appellabantur videntes, quia quae ventura dicebant, cordis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
emendationis affectu loquebatur ad populum
& & seminibus dĩ terribilia minabatur ut ago¬
tes paenitentiam reuerterentur ad dñm &
idola desererent. Tunc sacerdos bechel inqua
erat uitulus aurcus quem constituerat hi eroboã
filius nabath &alii quuilli imperium successeran
mittit adhieroboam nepotem hicu qui erpunci¬
ent dicentes. rebellauit contrate amos siue
congregationes facit atque conuentus in me¬
dio regnitui is rahel. Et tanta loquitur ut ter¬
ra regnitui uerbaeius sustinere non possit
Aud& aũt mittere ad regem israł quasi ponti¬
fex m&uens nesi populus conuertatur ad
c̃ultum dĩ ille sacerdotii perdat gloriam. Cũ¬
que duo audierit demolientur excelsa idoli
desolabuntur & consurgam superdomum hiero¬
boam ingladio eoquodidola paenitus distru
atur quibus prestat amasias sacerdos & con¬
tra hieroboam ds̃ consurgat ingladio nisi ege¬
rit paenitentiam ille desua ponmandat in¬
iuria ut deregis tuntum contumelia dolere

Expanded text:
emendationis affectu loquebatur ad populum, emendationis affectu loquebatur ad populum, et ex sermonibus Dei terribilia minabatur, ut agentes poenitentiam, reverterentur ad Deum et idola desererent. Tunc sacerdos Bethel, in qua erat vitulus aureus, quem constituerat Jeroboam filius Nabath , et alii qui illi in imperio successerant, mittit ad Jeroboam nepotem Jehu, qui ei nuntiet, dicens: Rebellavit contra te Amos, sive congregationes facit atque conventus in medio regni tui, Israel, et tanta loquitur, ut terra regni tui verba ejus sustinere non possit. Audet autem mittere ad regem Israel quasi pontifex: metuens ne si populus convertatur ad cultum Dei, ille sacerdotii perdat gloriam. Cumque duo audierit, demolientudesolabuntur et consurgam super domum Hieroboam antur, quibus praeerat Amasias sacerdos, et contra Jeroboam Deus consurgat in gladio, nisi egerit poenitentiam: ille de sua non mandat injuria, ut de regis tantum contumelia dolere
Abbreviated transcription (Latin):
mine saluatoris inter flagella la&atur. Cũq:
a nullo superari quaeat solo mortifere libidinis
calore dis soluitur. hec enim sanguinis hircorũ
& ipsius hirci dicitur. eẽ naturã ut sit adlibi¬
diuem calidissimus & quod ignis edomare non quȩ¬
at solius illius dissoluat cruor pon& ergi
dñs huius cemodi adamantem in medio populi sui
is rał &ultra non transit eum Necdinittit ut dissi¬
pentur arae quaerisu & sub sannatione sunt digne
& omnia her&i corum mysteria domumque hiero¬
boam qui primus dĩ populum separauit percutiat
gladio atque sub uertat.
t misit amasias sacerdos b& hol adhiero boam
regem israhel dicens rebellauit contrate amos
inmedio domus isrł. Salomonis prouerbium est
Immo mandatum noliar guere malos neoderintte
ł contrario debonis precipitꝰ.: Argue sapientem &
diligate. In alio quo queloco quia arguit in¬
quitꝰ hominis uias gratiam habebit magis quã
his quiloquitur quȩdelectant. Itaque & amos

Expanded text:
mine Salvatoris inter flagella laetatur. Cumque mine Salvatoris inter flagella laetatur. Cumque a nullo superari queat, solo mortiferae libidinis calore dissolvitur. Haec enim sanguinis hircorum et ipsius hirci dicitur esse natura, ut sit ad libidinem calidissimus, et quod ignis edomare nequeat, solus illius dissolvat cruor. Ponit ergo Dominus hujuscemodi adamantem in medio populi sui Israel, et ultra non transit eum, nec dimittit ut dissipentur arae, quae risu et subsannatione sunt dignae, et omnia haereticorum mysteria domumque Jeroboam, qui primus Dei populum separavit, percutiat gladio, atque subvertat. Et misit Amasias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicens: Rebellavit contra te Amoet domus regni. Salomonis proverbium est, immo mandatum: Noli arguere malos, ne oderint te : Et econtrario de bonis praecepit: Argue sapientem, et diliget te. In alio quoque loco: Qui arguit, inquit, hominis vias, gratiam habebit magis quam is qui loquitur quae delectent . Itaque 331 et Amos
Abbreviated transcription (Latin):
duritum possidentes. Diciturquoq In eleslri simi¬
litudine uenena de prehendere & maleficis resis¬
tere artibus. lalis .ẽ. dñsaique siluator quicum in
formadi eẽt. Non rapinam arbitratus equalen secedo
Vidimus eum & nonerat pul dirido dispeccum
& nouis simum hominem uirum dolorum eesci¬
entem ferre infirmitateni hic scat supermurũ
a nullo superati dicerent. quis nos separabit acari¬
tite xp̃i Tribulcitio anangustia & iterum cer
quoque quia erat fortissimus adamas portȩ in fe¬
rorum non pre ualuerunt aduersus eum. Hic
uir & dñs qui stat supermurũ adamantinũ ab&
imanu fua adamantem qui nisidĩ teneatur ma¬
nu & illius uall&ur auxilio omnĩ perdit for¬
itudinẽ dicent dnõ ineuangelio Nemo pociil
raper deniani patris mei. It intantũ robus¬
tus .ẽ. ut dicatur adeũ. Si transieris perignem
slamma non conbur&te. Quantoq magis ten¬
cationib cȩditur tanto plus fortiorfit & prono¬

Expanded text:
duritiam possidentes. Dicitur quoque in electri simiduritiam possidentes. Dicitur quoque in electri similitudinem venena deprehendere, et maleficis resistere artibus. » Talis est Dominus et Salvator: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se vidimus eum et non erat pulchritudo: despectum et novissimum hominum, virum dolorum, et scientem ferre infirmitatem . Hic stat supra murum a nullo superati dicerent: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an perquoque qui erat fortissimus adamas, portae inferorum non 330 praevaluerunt adversus eum . Hic vir et Dominus, qui stat super murum adamantinum, habet in manu sua adamantem, qui nisi Dei teneatur manu, et illius valletur auxilio, omnem perdit fortitudinem, dicente Domino in Evangelio: Nemo potest rapere de manu Patris mei . Et intantum robustus est, ut dicatur ad eum: Si transieris per ignem, flamma non comburet te : quantoque magis tentationibus caeditur, tanto fortior fit, et pro no
Abbreviated transcription (Latin):
materiae neque ferro quidem Nam &si ponacͥ
suꝑ incudem & graui ictu feriatur mallei ance
inuido & malleus uulnus accipiunt quã adamas
conteratur Cumque ignis oma dom& &uniuer sa
metalla consunat reddit ad amantem puriorẽ
utneparuulos quidem in eo angulos uis nimu
irdoris abcundat. Vidi & inauro ad amantẽ
magnitudine milii. Cum que uicinũ consumat᷑
aurum aut longo usu aut nimia uetustate
solus ad inias non ad teritur. Etnulla lima
inminui potest sed e contrario limam terit
&l quid quid ad tigerit lineis sulcat Hic lapis
duris simus & in domabilis solo hyrcorum cruore
dissoluitur & missus calidum in sangui nẽ perdidit
sortiuidinem suam. Est autem parcus & in¬
decorus ferrugineum habens colbrem & splen¬
dorem & splendorem criscalli quattuorqui
damantis genera discribuntur primuse in dicus
si cundus arabicus teruus machulonicus quartꝰ
ciprius Proqualitace regionum uelplus uelmimnꝰ

Expanded text:
materiae, nec ferro quidem. Nam si ponatur materiae, nec ferro quidem. Nam si ponatur super incudem, et gravi ictu feriatur mallei, antea incus et malleus vulnus accipiunt, quam adamas conteratur. Cumque ignis omnia domet, et universa metalla consumat, reddit adamantem duriorem, ut ne parvulum quidem in eo angulum vis nimii ardoris obtundat. Vidi et in auro adamantem magnitudine millii: cumque vicinum consumantur aurum longo usu ac nimia vetustate, solus adamas non atteritur, et nulla lima imminui potest: sed econtrario limam terit, et quidquid attigerit, lineis sulcat. Hic lapis durissimus et indomabilis solo hircorum cruore dissolvitur, et missus in calidum sanguinem, perdit fortitudinem suam. Est autem parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Quatuorque adamantis genera describuntur. Primus est Indicus: secundus Arabicus: tertius Macedonicus: quartus Cyprius, pro qualitate regionum plus vel minus
Abbreviated transcription (Latin):
deł dnm̃n comini pantẽ quod tem̃pi cate & gerin¬
dini consurgento frequa quam limar na uestiat
pari&em isrł sed dinut tatcum plauus dissipart
nde & nunc dicit ille de quo scribitur dructor
macheriat uocabitur ipse angularis lapis dedifi¬
cator domus quod deponat ÷rullam demedio popu¬
lisuii frahł Et cessare faciat atque torpere ut
nequaquam ultra super inducat eum ut suo uesci¬
giat actueatur auxilio Cumq dñs procertione
suam & ut itadicam pari&is uescimentum trulla
cesiante subtraxerit: Tunc demolienur xcelsa
idolorum que hebraice appellantur ba moch &
scĩficationes decem tribuum desolabuntur uedis¬
triatur dan & behel inquibus adorabantur uicili
aurei Diximus ut poruimus quid abhebreis nobis
iuxta historiae sit traditum ueritatem. Transe¬
amus ada nago gen xenocratis quiscripsic suꝑ
lapidum gem marumque naturis pauca uerbal
pomentes adamas sui nominis lapise quem lacine
indomitum possumus appellare eo quod nullicedat

Expanded text:
, Dominum comminantem, quod tempestate et grandine consurgente, nequaquam linat nec vestiat parietem Israel, sed dimittat eam pluviis dissipari. Unde et nunc dicit ille, de quo scriptum est: Structor maceriae vocabitur, ipse angularis lapis, aedificator domus, quod deponat trullam in medio populi sui Israel, et cessare faciat atque torpere, ut nequaquam ultra superinducat eum, et suo vestiat ac tueatur auxilio. Cumque Dominus protectionem suam, et, ut ita dicam, parietis vestimentum trulla cessante subtraxerit, tunc demolientur excelsa idolorum, quae Hebraice appellantur BAMOTH  , et sanctificationes decem tribuum desolabuntur, ut destruantur Dan et Bethel, in quibus adorabantur vituli aurei. Diximus ut potuimus quid ab Hebraeis nobis juxta historiae sit traditum veritatem: transeamus ad anagogen, de Xenocrate, qui scribit super lapidum gemmarumque naturis pauca verba ponentes: « Adamas sui nominis lapis est, quem Latine 329 indomitum possumus appellare: eo quod nulli cedat
Abbreviated transcription (Latin):
pugnas in laturi suntꝰ. Ascĩs meis incipite. Et in aplo
inpeccato & uacuerimus ad sententiae ueritatem
resurrectionis pos tempore sascitabit siuesusci¬
tabid per uirtutes qui inuitiis ia cehamus
Hocdño promit tente acque dicente: sed &is oulaouy
ent pulchirc aut dixit s cl&iicud quia supra um¬

Expanded text:
poenas illaturi sunt: A sanctis meis incipite . Et in Apospoenas illaturi sunt: A sanctis meis incipite . Et in Aposin peccato, et jacuerimus ad sententiae veritatem,resurrectionis nos tempore suscitabit, sive suscitabit per virtutes qui in vitiis jacebamus, hoc Domino promittente, atque dicente: Sed et istud non erit. Pulchre autem dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
pfalnis cadicente Filii ephraini intendentes &
snam retulimus qua e appella bantur israł &
duis quibus iudas preerat adeclesiam et eclesiȩ
pecatores qui confitentur quidem rectam fidem
sed propter uitiorum sordes purgant se indigent
flamma. Iocirco nunch̃radignem uidicium
uocare semonstrat utunius cunisq opus qualesit
ignis prob&. Etimpleatur illud quod scriptũ ẽ
Ambulate in lumine ignis ur̃i. Et in flamma
quam succendistis. Vnde & adbaby lonem dicit᷑
abens carbones ignis sed ebis super. Et inpsalmo
eepurganda: Quid d&urtibi & quid ad po¬
natur tibi: dehisaltaris carbonibus desolator
carbo duorum testamentorũ forcipe prendit᷑
uitisiue labia purgat in munda ut poss& uerbũ
dñi prophecare. Uocatus autem ignis ad iudi¬
uum deuorat primum abyssum. idẽ om̃a ge¬
nera peccatorum. Ligna fenum stipulam Et
puttntur Tempus enim. ẽ ut incipiat iudiciũ
adomod̃ Etin hie techi hel precipitur hisqui

Expanded text:
Psalmistam dicentem: Filii Ephraim intendentes et Psalmistam dicentem: Filii Ephraim intendentes et sduas, quibus Judas praeerat, ad Ecclesiam et Ecclesiae peccatores, qui confitentur quidem rectam fidem, sed propter vitiorum sordes purgantibus se indigent flammis: idcirco nunc Dominus ad ignem judicium vocare se monstrat: ut uniuscujusque opus quale sit ignis probet , et impleatur illud quod scriptum est: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis . Unde et ad Babylonem dicitur: Habes carbones ignis, sedebis super eos; hi eruntesse purganda: 327 Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi carbo duorum Testamentorum forcipe prenditur, et Isaiae labia purgat immunda, ut possit verbum Domini prophetare . Vocatus autem ignis ad judicium, devorat primum abyssum, id est, omnia genera peccatorum, ligna, fenum, stipulam, etputantur; tempus enim est ut incipiat judicium a domo Domini. Et in Ezechiele praecipitur his qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit prophettie fictorem lucus tarum in prina¬
pio germinantium serotini imbris & post im¬
bremꝰ serotinum consorem regem siue reges
&ut uerbum ex primamus uerbo tonsuram rgil
sen nacherib quetuncta decemtribuum cotondo
aque uastarit. Nunc idem dñ sostendit nabocho¬
donossor immo uocat ecuenire precepit contraiudã
& huierusalem. Uocat autem ut tem plum &
Iuerusalem igne succendat & faciat inigne
udicium de eo qui condim fuit populus suus
Cumque ueniss& ignis adiudicium &implera
d̃i iussionem deuorauit abyssum multã et come¬
dit simulcunctas urbes iudȩ & partem dñi queuo¬
alutur templum eius. Cumq hoc propheta uidis¬
sał dixit ad chñm. Nonut supra propicius esto obse¬
cro sed quiesce uel desine ut quem coepisse iã uide¬
pat̃ cessare precibus imp&rar& presertim cum
inllus sit alius qui iacentem & paruulum & humi¬
lutum iacob ualeat suscitare nisidñs qui potest
cpiuos inchaldeamquȩ trans latos reducere in
terram iuda quia semeliuxta oseȩ propheta &

Expanded text:
dit prophetae fictorem locustarum in principio germinantium serotini imbris, et post imbrem serotinum, tonsorem regem, sive regis, et ut verbum exprimamus e verbo, tonsuram regis Sennacherib, qua cuncta decem tribuum totonderit atque vastaverit. Nunc idem Dominus ostendit Nabuchodonosor, immo vocat et venire praecipit contra Judam et Jerusalem. Vocat autem, ut templum et Jerusalem igne succendat, et faciat in igne judicium, de eo qui quondam fuit populus suus. Cumque venisset ignis ad judicium, ut impleret Domini jussionem, devoravit abyssum multam, et comedit simulcabatur templum ejus. Cumque hoc propheta vidisset, dixit ad Dominum, non ut supra, propitius esto, obsecro: sed quiesce, vel desine; ut quem coepisse jam viderat, cessare precibus impetraret: praesertim cum nullus sit alius qui jacentem et parvulum et humiliatum Jacob valeat suscitare, nisi Dominus qui potest captos in Chaldaeamque translatos reducere in terram Judam. Quia vero semel juxta Osee prophetam et
Abbreviated transcription (Latin):
& postea inangustiis constitutus eiugilare coe¬
perit suscitatdm̃ dormientem sibi &dicit. Ex¬
surge quare obdor misd̃e ł contrario qui thes¬
auritaueri Nsibi iram in diẽire dm̃ iratum sen¬
tient. Quod si elegerit paenitentiam ira uertitus
in misericordia Litumperturbationib: nr̃is atq
uirtutib inutramq partem pęnarum atque

Expanded text:
et postea in angustiis constitutus evigilare coeet postea in angustiis constitutus evigilare coeperit, suscitat Dominum dormientem sibi, et dicit: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Econtrario, qui thesaurizaverit sibi iram in die irae, Deum iratum sentiet . Quod si egerit poenitentiam, ira vertetur in misericordiam, et cum perturbationibus nostris atque virtutibus in utramque partem poenarum atqu
Abbreviated transcription (Latin):
suscitare poterit ia cob. Quis medicorũ sanon
emorrousam nisi tusolus ad cuius tactum fim¬
briae statim sanitas redit. Paruulus ẽ enĩuacol
siue modici numeri quia nulla in eis uel pauca
iurtutũ remansere uestigia. peniteat tedñe sip
hoc quodte facturum tuo populo cõminatuses
paenitentiã aut̃ dĩ inscripturis sic debeinus
ꝑ proph&am egods̃ & non mutor et cuinos dici¬
mus tuaut̃ idem ipsees & annitui nondeficie
sed quod nobis admeliora conuersis & ipsumpe¬
niteat sententiae suae utnec iusto reddat
premia quae promisit sideclina uerit admi¬
qui tatem nec peccatori pęnas quas commina¬
tuss̃ si conuersus fuerit ad salutem Diutur
ad eum quiacturus ẽ penitentiam nedederis omnium
oculis tuis neque dormitationem palpebris cuis ueli¬
bereris quasi dammula decas sibus & sicut auis &
laqueis quisidĩ primum mandata contemipserit

Expanded text:
suscitare poterit Jacob ? quis medicorum sanare suscitare poterit Jacob ? quis medicorum sanare αἱμοῤῥοῦσαν, nisi tu solus, ad cujus tactum fimbriae, statim sanitas redit ? Parvulus est enim Jacob, sive modici numeri, quia nulla in eis vel pauca virtutum remansere vestigia. Poeniteat te, Domine, super hoc, quod te facturum tuo populo comminatus es. Poenitentiam autem Dei in Scripturis sic debemus per prophetam: Ego Deus, et non mutor . Et cui nos dicimus: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient ; sed quod, nobis ad meliora conversis, et ipsum poeniteat sententiae suae, ut nec justo reddat praemia quae promisit, si declinaverit ad iniquitatem, nec peccatori poenas, quas comminatus est, si conversus fuerit ad salutem. Dicitur ad eum qui acturus est poenitentiam: Ne dederis somnum oculis tuis, neque dormitationem palpebris tuis, ut libereris quasi damula de cassibus, et sicut avis ex laqueis . Qui si Domini primum mandata contempserit,
Abbreviated transcription (Latin):
di itume abilem multitu dinen Cog
gustis secussime conparasie quȩ terram iudẽam
uastaturam adscribitur quid aut̃ uoluerit
aquila duere Ecce serotinus postgate
reuncumgara uerbo hebra ceo ata ap
pellatur non satis intello : nisi forte ipsum ser¬
monem gori posuit ł tpaulatim ingatan
errore cor ruptus ẽ  Dicamus & spiri talit̃
qui post opera iustitiae dequibus in prophe¬
ttidicitur Seminate uobis iniuscitia & in¬
nouate uobis noualia
Etneseminetis supersp̃mnas grauia peccata conm¬
serint inducitur supercos fa&us uel generatio lu¬
custarum ueniens matutina quando transeantib
noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscer
& quia nonegerunt paenitentiam adducitur
bruchus qui appellatur gogrex. Gog aut
in lingua nr̃ã uertitur tectum superba quȩ¬
dam & arrogans fortitudo. Cumq terraenre
fenum stipulamq consumpserit. Quicũq scĩ
inpopulo fuerint ueniam precabuntur & di¬
cent Dñe ds̃ propiuus esto. Qui senim alius

Expanded text:
multitudinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam vastatura describitur. Quid autem voluerit Aquila dicere: Ecce serotinus post Gazae regem, cum Gaza verbo Hebraico AZA   appelletur, non satis intelligo, nisi forte ipsum sermonem GOZI   posuit, et paulatim Gazam errore corruptus est. Dicamus et spiritualiter: qui post opera justitiae de quibus in propheta dicitur: Seminate vobis in justitia, et innovate vobis novalia: et ne seminetis super spinas gravia peccata commiserint, inducitur super eos fetus, vel generatio locustarum veniens matutina, quando transeuntibus noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscere, et quia non egerunt poenitentiam 325 adducitur bruchus, qui appellatur Gog rex: Gog autem in linguam nostram vertitur tectum, superba quaedam et arrogans fortitudo. Cumque terrae nostrae fenum stipulamque consumpserit, quicumque sanctim populo fuerint, veniam precabuntur, et dicent: Domine Deus, propitius esto. Quis enim alius
Abbreviated transcription (Latin):
& filurius acfilie quas male inerrore generauit
dñi mucrone ferientur. Humusquoq illius & u¬
niuersa possessio eritpars demonum & ipsemoria
in terra polluta qua e non hab& habitatorem dñ sed
multis praue religionis contamm&ur erroribus
ł tomnis populus qui falsum sibi nomenad sumit ist
C aptiuus migrabit decerrasua ut non seruiat dño sed
her&icorum acdemonum iugo colla submittao

Expanded text:
 filii ejus ac filiae quas male in errore generavit, Domini mucrone ferientur: humus quoque illius et universa possessio erit pars daemonum, et ipse morietur in terra polluta, quae non habeat habitatorem Deum, sed multis pravae religionis contaminetur erroribus, et omnis populus qui falsum sibi nomen assumit Israel, captivus migrabit de terra sua, ut non serviat Deo, sed haereticorum ac daem
Abbreviated transcription (Latin):
uita quaesola offeruntur dõ. Quorum inter¬
r&atio non huius ẽ. temporis. ob hec tanta
eccata & &tremam superbiam quȩ iniqui tate
loquitur contradm̃: It ponit in excelso
& eos immo prohibeat᷑ ingredi inemath &
sque ad dorrentem occdentis ł math interp̃¬
tatur murus aut murata uet abuntur. itaq
ib hacgente seuissima cui sapplicia delega tasunt
Cũ sugerit ad ciuitatem munitam que ẽ caelestis
hierusalem introeant & saluentur. Immodũ illius
capiculi quod ingenesi legimus ubi posuit dĩ cerubimi
& flamimneam numn plieamꝰ quȩ uerticur adius codiendã
uian ligni uitae utqui eietus fuerat deparadiso
nequaquam illuc in greder&ur indignus. quod ꝗi
d̃om o salmui dicite Nomini eius iter faciti qui as¬
cendit suꝑoccasum Nisieium mala opera in nobis
ouiderio Rp̃s non ascendit supernos. Comque
ila deciderit & xp̃m habuerimus aurigan tun
nobis proficientibus & ad meliora pergenubus
nobodem psabmo imperabiaur: Cantateduo psal

Expanded text:
nuta, quae sola offeruntur Deo, quorum interpretatio non hujus est temporis. Ob haec tanta peccata et extremam superbiam, quae iniquitatem loquitur contra Deum, et ponit in excelso at, et tribulet eos, immo prohibeat ingredi in Emath, et usque ad torrentem Occidentis. Emath interpretatur murus, aut murata. Vetabuntur itaque ab hac gente saevissima, cui supplicia delegata sunt, confugere ad civitatem munitam, quae est coelestis Jerusalem, ne introeant et salventur: in modum illius capituli quod in Genesi legimus, ubi posuit Deus Cherubim et flammeam rompheam , quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae, ut qui ejectus fuerat de paradiso, nequaquam illuc ingrederetur indignus. Quodque Domino, psalmum dicite nomini ejus: iter facite ei qui ascendit super occasum: Dominus occiderint, Christus non ascendet super nos. Cumque illa occiderint, et Christum habuerimus aurigam: tunc nobis proficientibus et ad meliora pergentibus in eodem psalmo imperabitur: Cantate Deo, psallite
Abbreviated transcription (Latin):
canipestrenimꝗ lico docio Torrenten arabie
aquua ⁊ Torrentem qui ẽ in planatie quibus
uerbis ostenditur. Nequa quam in eis amuraco
uitace eudusis muniri posse pescata nei
peruenire illos ad torrentem campeserem cnla¬
nume siue deserti quitorrens diciur uolupiucis
iuxta silludd quo d legimus de corrente uoluptatis
uepottibiscos quddd osaendit mihi dñs dĩ Et eeteo

Expanded text:
em: Theodotio, torrentem Arabiae: Aquila, torrentem qui est in planitie. Quibus verbis ostenditur nequaquam in eis a murata civitate exclusis, mori posse peccata, nec pervenire illos ad torrentem campestrem et planum sive deserti, qui torrens dicitur voluptatis, juxta illud quod legimus: De torrente voluptatis tuae potabis eos . Haec ostendit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
adornata sed & erudicio & simplicras que¬
ritur ueritatis. Transite inchalannȩ &
uid&e &ite inde inemath magnam &
discendite in g&h palestinoiũ. Transite¬
inchalanne quȩ nunc appellatur &isiphon
& transite omnes
uisunt istihomixes titiq: illi
dequibus supra dixerat optimates ca¬
pitci populorum. Et quio pulenti estis in sion
& confiditis in monte samariae. Vosigituir
dna pominatur. Magnam autem uo¬
cat ad distinctionem moris emath que
appellatur epiphania VNde usq hodie
pergentibus mesopotamiam prima mansio
uocatur emath. Corrupto quidem uoca¬
bulo sed pristini nominis uestigia reti¬
nens uuius regio appellatur rebbatha
inqua presente nabuchodonossor regis
uidee sedechie inter fecti sunt filii & ocuili
illius excetati & discendite inquid ing&
palestinorũ. Uos qui habitatis in montesi on
dmmonte samariae discendite ad pales tinos
a noraitur in campestribus & ad optiura

Expanded text:
adornata, sed eruditio et simplicitas quaeadornata, sed eruditio et simplicitas quaeritur veritatis. Transite in Chalane, et videte: et inde ite in Emath magnam, et descendite in Geth Palaestinorum: ain Chalane, quae nunc appellatur Ctesiphon, et transite omnes. Qui sunt isti omnes? utrique illi de quibus supra dixerat: Optimates, capita 311 populorum, et qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae. Vos igitur chia nominatur. Magnam autem vocat, ad distinctionem minoris Emath, quae appellatur Epiphania. Unde usque hodie pergentibus Mesopotamiam prima mansio vocatur Emmas, corrupto quidem vocabulo; sed pristini nominis vestigia retinens, cujus regio appellatur Reblatha, in qua praesente Nabuchodonosor, regis Judaeae Sedechiae interfecti sunt filii, et oculi illius excaecati. Et descendite, inquit, in Geth Palaestinorum . Vos qui habitatis in monte Sion, et in monte Samariae, descendite ad Palaestinos, qui morantur in campestribus, et ad optima
Abbreviated transcription (Latin):
RE POSTERO ORDI¬
Noneñ a primo usque adnouis simum iuxta ordne
quoleguntur sedut potuimus at ut rogati sumus it
eos disseruimus: Naum cichaeam. sophona
aquileiensi ep̃o delegaui. Tertio post longies¬
edisserui presenti anno quisexti consolatus ar¬
chadiaugusti & anicii probs fastis in posur
Exsuperio tholosanȩ ecclesiae pontifici Racha¬
riam. euisdem urbis mineruio & aleandro
monachis malachiam proph&am interpida¬
tussum Statimque recurrens ad principiũ
uoluminis oseae. &iohel &amos tibinegare
non potui & postgrauissimam corporis egro¬
tationem dictandi celeritate ostendi temer¬
tatem meam ut quod alii ftilum sepe uer¬
tendo non audent scribere eo comnit¬
terem casui qui perdictam sequitur & de
ingenio atqued octrina audacie periculũ
facere. Qm̃ ut sepe tes tatussum laborem
ꝓpria scribendi manu ferre non ualeo
tin&x planatione scãrum scribturarum
non uerba conposita & oratoriis floribus

Expanded text:
raepostero ordimplebimus. Non enim a primo usque ad novissimum, juxta ordinem quo leguntur, sed ut potuimus, et ut rogati sumus, ita eos disseruimus. Naum, Michaeam, SophoniaAquileiensi episcopo delegavi: tertio post longi temachio  imperanti edisserui: praesenti anno, qui sexti consulatus Arcadii Augusti, et Anitii Probi fastis nomen imposuit, Exsuperio Tolosanae Ecclesiae pontifici Zachariam, et ejusdem urbis Minervio et Alexandro monachis Malachiam prophetam interpretatus sum. Statimque recurrens ad principium voluminis, Osee et Joel, et Amos, tibi negare non potui. Et post gravissimam corporis aegrotationem, dictandi celeritate ostendi temeritatem meam: ut quod alii stylum saepe vertendo non audent scribere, ego committerem casui, qui semper dictantes sequitur, et de ingenio atque doctrina, audaciae periculum facit: quoniam, ut saepe testatus sum, laborem propria scribendi manu ferre non valeo, in explanatione sanctarum Scripturarum, non verba composita, et oratoriis floribus
Abbreviated transcription (Latin):
tes enim potent̃ tormenta paciuintur & cui
pluscreditur plus &igitur abto & aufer&ur
in quid factio lasciuientium qui incapiendis uo¬
iuptatib unum habuere consensum & comesatio¬
nes &ercuere acsimbola hiparit̃ auferantur
uuuorum una fuit luxuria unasit poena proeo
quod lex interp̃tati sunt aufer&uir hinnitus
equi di ephram quodhebraico non hab&ur &a
super fluo disser&ur a nobis cumtropoloriã
tre coeperimus. Iurauit dñs ds̃ insem& ipso
siui ut in hebreo legimus in anima sua iuxta illd
ieuiisuascriptumẽ Neo menias & salbua
ur̃a & hes festos odit anima mea. Non quod dĩ
arimnam habeat sed quod humanis loquatur afra¬
tibiis Nec mirum si animã haberedicatur cum
&iam membra c&era quȩ uiliora sunt anima
pedes & manus acuentrem & artus c&erosse
habere testutur. quod si opposuerint nobis inqui
xp̃m neg uit humanam habuisse animam sed
nhumano corpore chm̃ fuisse ꝓaruma. audiant

Expanded text:
potenter tormenta patientur , et cui plus creditur, plus exigetur ab eo . Et auferetur, inquit, factio lascivientium, qui in capiendis voluptatibus unum habuere consensum, et comessationes exercuere ac symbola: hi pariter auferentur, ut quorum una fuit luxuria, una sit poena. Pro quo LXX interpretati sunt, auferetur hinnitus equi de Ephraim: quod in Hebraico non habetur, et ex superfluo disseretur a nobis, cum tropologiam texere coeperimus. Juravit Dominus in semetipso, sive ut in Hebraeo legimus, in anima sua, juxta illud quod in Isaia scriptum est: Neomenias et sabbata vestra, et dies festos odit anima mea : non quo Deus animam habeat, sed quo humanis loquatur affectibus. 316 Nec mirum si animam habere dicatur, cum etiam membra caetera, quae viliora sunt anima, pedes, manus, et ventrem, et artus caeteros se habere testetur. Quod si opposuerint nobis hi, qui Christum negant humanam habuisse animam; sed in humano corpore Deum fuisse pro anima, audiant
Abbreviated transcription (Latin):
poena differtur nec de longis post scculis propli¬
tatur. quod nunc ingruitꝰ nuncuenturine
meis sermo predicit iturus eos eẽ in princp
trans migrantium principes uidelic& dpoeñ¬
tes quibus supra dixerat Audite uerlbum boe
ucace pingues quac estis in monte samanie

Expanded text:
poena differtur, nec de longis post saeculis prophetatur: quod nunc ingruit, nunc venturum est, meus sermo praedicit, eos ituros esse in principio transmigrantium, principes videlicet et potentes, quibus supra dixerat: Audite verbum hoc, vaccae pingues, quae estis in monte
Abbreviated transcription (Latin):
entium propt̾ superioros iausas quas profecicus
sermo discribit eorum quidormiunt in lecas hebur¬
nus &lisciuiunt instratis &iomedant agnos
degrege &iitulos demedio armenti & canim
aduocem psalcerii & bibunt infialis &op

Expanded text:
ni. Propter superiores causas quas propheticus sermo describit eorum qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt in stratis, et comedunt agnos de grege, et vitulos de medio armenti, et canunt ad vocem psalterii et bibunt in phialis,
Abbreviated transcription (Latin):
suerit fructus capere non poterit & cumcoe¬
perit amarierunt. Vnde dicitur inisaia
Vie quidicunt dulce amarũ &amarũ dulce
noc autem illidicunt qui non causas iniudi¬
tndo sed personas considerant & fructũ
p̃ iustitiae qui est dulcissimus uercunt in
maritudinem. Quicumq: igitur aut consan
umate aut amicitia et etontrario uel hos
bedio uelinimicitiis in iudicando ducitur ꝑ¬
uertit iudicium xp̃i qui est iuscitia & fructum
lius uertit in amaritudinẽ. Qui hoc faciunt¬
&antur innullo uerbo bono. Siue frustra
nua. Cum eregione iustus in dño glori&ur
cidicat. Inte inimicos nr̃os uenti labiꝰ mus cor

Expanded text:
fuerit, fructus capere non poterit, et cum cefuerit, fructus capere non poterit, et cum ceperit, amari erunt. Unde dicitur in Isaia: Vae qui dicunt dulce amarum, et amarum dulce . Hoc autem illi dicunt, qui non causas in judicando, sed personas considerant, et fructum Christi justitiae, qui est dulcissimus, vertunt in amaritudinem. Quicumque igitur aut consanitate, aut amicitia,  et e contrario  vel hostili odio, vel inimicitiis in judicando ducitur, pervertit judicium Christi, qui est justitia, et fructum illius vertit in amaritudinem . C. antur in nullo verbo bono, sive frustra,nua? cum e regione justus in Domino glorietur, et dicat: In te inimicos nostros ventilabimus cor
Abbreviated transcription (Latin):
infeminis. haud dubium quin equoss¬
nific& dequibus supradixerat Si perse¬
quentur in p&ris equi : isti equi idẽ con¬
trariȩ fortitudines qui insaniunt ad fen¬
nas quando uirilem iuderint animum d
di fortitudinẽ roboratũ non audent accer
Quando uero effiminatã mentẽ &unguen
acdilicis eneruatã & in muli ebrẽ uersi
& gesuunt ad libidinem. Sequitur. quia comn¬
uers ciscis in furore iudiuum conuertit in furore
dcium quiiratus iudicat & dicentedño. ponacoi¬
pies personam iniudicium. E talio loco nonmise¬
orberis pauperis iniudicio & qui adĩiudicium est
Prata adiudicandum mente discendit lmmo
incausa m nesciat neciudicii nouerit ueritatem
pte p̃iudicat qualem debeat ferre sententiã
rucum quoq iuscitiae quidulcissimusẽ uer¬
it mamaritudinem quod deuna uirtute di¬
imus intellegamus & dereliquis prudentia
suduuidine temperantia. quarũ qui iratus

Expanded text:
in feminis, haud dubium quin equos sin feminis, haud dubium quin equos significet, de quibus supra dixerat. Si persequentur in petris equi. Isti equi, id est, contrariae 321 fortitudines, qui insaniunt ad feminas, quando virilem viderint animum, et Dei fortitudine roboratum, non audent accedere. Quando vero effeminatam mentem, et unguentis et deliciis enervatam, et in muliebrem versam n possunt; et gestiunt ad libidinem. Sequitur: Quia convertistis in furore judicium. Convertit in furorem judicium, qui iratus judicat, et dicente Domino: Non accipies personam in judicio . Et in alio loco: Non misereberis pauperis in judicio; quia Dei judicium est : ille irata ad judicandum mente descendit, immo cum causam nesciat, nec judicii noverit veritatem, ante praejudicat qualem debeat ferre sententiam: fructum quoque justitiae, qui dulcissimus est, vertit in amaritudinem. Quod de una virtute diximus, intelligamus et de reliquis, prudentia, fortitudine, temperantia, quarum qui iratus