comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cii mułtiplicia uariaq signa erant.
sacrificia prista. ꝑ illa multa sacͥficia:
ħ unũ significabat᷑ .a. multis uerbis
una res drẽtiro. ut sñ fastidio młtũ
ꝯm̃darentur. huic sũmo ũoq sacͥficio
cũcta sacͥficia cesser̃t. ut in ip̃o sac̃do¬
te ac sacrificio. fieret pecc̃oꝵ remissio.¬
.i. ꝑ hominẽ xp̃m. Uñ air. Uenio ad me
offendũ. ut faciã ⁊ ꝯpleã uoluntatẽ
tuã. s. ut qd̃ lex ñ potuit ꝑ me ꝯplea¬
tur. qr tu es d̃s meus in quantũ h̃o sũ.
Ideo uenio ad implendã uoluntatem
tuã. qr ita scriptũ est .i. p̃finitũ de me
in capite libri .i. in ꝯsilio deitatis. q̃ ẽ ca¬

Expanded text:
cii multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca. Per illa multa sacrificia hoc unum significabatur, quasi multis verbis una res diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo veroque sacrificio cuncta sacrificia cesserunt, ut in ipso sacerdote ac sacrificio fieret peccatorum remissioe offerendum, ut faciam, et compleam, voluntatem tuam, scilicet ut quod lex non potuit per me compleatur, quia tu es Deus meus, in quantum homo sum. Ideo venio ad implendam voluntatem tuam. Quia ita scriptum est, id est praefinitum, de me in capite libri, id est consilio deitatis quae
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o actu. Qluales sũt illi: qui timen¬
tes hos ledere corã quib loquunt᷑.
ñ solũ ñ p̃parant se adiminentes tẽp¬
tationes. s ⁊̃ ꝓmittũt felicitatem hꝰ
scłi: qͣm d̃s in scło ñ ꝓmisit. Ille p̾di¬
cit labores super labores. usq in fi¬
nẽ uenturos ip̃i scło tu prosꝑa ille
ad confortandum coc tuũ uenit ꝑati.¬
mori: sputis illiniri. spinis coronari.
ohꝓbria bibere. ligno configi. Omĩa
ħ tulit ille ꝓte. tri nichil ꝓ illo: s ꝓ
de. ille confortans infirmũ ut cum
creliderit. ñ speret ꝓsꝑa huius scłr:
are. fili accedens ad seruitutem dei¬
sta in iusticia ⁊ timore ⁊ prepara. a.

Expanded text:
ipso actu. Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus in saeculo non promisit. Ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, tu prospera; ille ad confortandum cor tuum venit pati,mori, sputis illini, spinis coronari, opprobria bibere, ligno configi. Omnia haec ille tulit pro te, tu nihil pro illo; sed pro te ille confortans infirmum ut, cum crediderit, non speret prospera hujus saeculi ait: Fili, accedens ad servitutem sta in justi
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑsequitũr uitã bonoꝵ. qͣm uita in¬
iquoꝵ: ñ mͦ cũ cogit inutari. qd̾ dis¬
plicet. s ⁊̃ cũ cogit dolere qd̾ uidet. qr
corã pio uiuens impie. ⁊ si ñ obligat
consentientẽ: cruciat tñ sentientem.
uñ. uidi p̾uaricantes ⁊ tabescebam.
ħ ẽ ꝑsequutio. qmͣ patiũtur om̃s pii.¬

Expanded text:
sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi consentientem, cruciat tamen sentientem. Unde: Vidi praevaricantes, et tabescebam . Haec est persecutio quam patiuntur omnes pii
Abbreviated transcription (Latin):
corpore adiabolo.
uł a suis concuꝑiscentiis. uł ꝓdolore
fit. s maxime pͥmo tẽpore eccłie. ⁊ si¬
cut om̃s qui ꝑie uolũt uiuere. ꝑse-¬
quutionẽ ꝑatũitur. ita necce ẽ r̃tibi

Expanded text:
corpore a diabolo, vel a suis concupiscentiis, vel pro dolore fit, sed maxime primo tempore Ecclesiae: et sicut omnes qui pie volunt vivere persecutionem patiuntur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ exẽplari .i. tẽplo qd̃ ibi erat. ẽ ħ ince¬
lũ. Differt ⁊̃ magnꝰ sac̃dos. qui assistit
uultui dei. semper uiuꝰ ad int̾pellãdũ
ꝑ nobis. ibi sepe offerebat. hic semel
ibi in sanguine alieno. hic in ꝑropͥo.
idẽ est: ergo sacerdos ⁊ hostia. Alioqͥn
oportebat eũ¬
incipiendo ab
qd̃ utiq ñ fuit opus. qr suffecit.u¬
na eiꝰ oblatio. Si enĩ semel oblatus ñ
sufficẽt om̃iũ in se credentiũ pecc̃a ex¬
haurire oportuisset eũ pati sepius. ab
origine mundi. qd̾ ne fieret. semel pas-¬

Expanded text:
 exemplari, id est templo quod ibi erat, est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. Alioquinoportebat euincipiendo, ab od utique non fuit opus, quia sufficit un, etc. Si semel oblatus non sufficeret omnium in se credentium peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod, ne fieret, semel pas
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc sp̃ale consiliũ ei dat: ut se ip̃m
salubrĩ doctrina regat. Prudenter
enĩ ds̃ sibi scruiri uult: ñ ũ nimieta¬
te debiles fiant. ⁊ post medicoꝵ suffra-¬
gia requirant. Teperandũ est enim
ut si fieri pot̾ ceptum obsequium

Expanded text:
Nunc speciale ei consilium dat, ut eum salubri doctrina regat. Ambrosius Prudenter enim Deus sibi serviri vult, non ut nimietate debiles fiant, et post medicorum suffragia requirant. Temperandum est enim, ut si fieri potest coeptum obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
necdũ udemꝰ omĩa subiecta ei. uolũ¬
tate q̃ subicienda sũt. cotidie enĩ ali¬
qui subiciuntur ei. s ñ om̃s qui subi¬
ciendi sũt. subicientur. doñ in uidicio.
Bistingue cũ ait. nichil dimist nõ
subiectũ. hic uniu̾salẽ subiectionem.

Expanded text:
necdum videmus omnia sabjecta ei voluntate quae subjicienda sunt. Quotidie enim aliqui subjiciuntur ei, sed non omnes qui subjiciendi sunt subjicientur, donec in judicio. Distingue cum ait, nihil dimisit non subjectum. Hic universalem subjectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
imponit. ꝑcipiende atq intuende
uacandũ est ũittiti. Si aũ imponit᷑
suscipienda ẽ pp̃ caritatis necessitatẽ
s nec sic deserendaẽ dilectio u̾itatis
ne subtrahatur ip̃a suauitas. ⁊ oppri¬

Expanded text:
e atque intuendae vacandum est veritati; si autem imponitur, suscipienda est propter charitatis necessitatem; sed nec sic deserenda est delectatio veritatis, ne subtrahatur ipsa suavitas, et oppri
Abbreviated transcription (Latin):
cere fastigio: s hũilitate deeͤstere.
decora facie s ñ relicta cũ iacob intͤt
ad lẏam. ocłis lippã. ⁊ de monte cum
moyse descendat ad cãpos .i. de otio
ꝯtẽplationis. ad laborem actionis.
Non enĩ sic ẽẽ quisq debet ociosus:
ut in eod̃ ocio utilitatẽ ñ cogitet ꝓ¬
ximi. nͨ sic actuosus. ut contẽplatio¬
nẽ ñ requirat dei. In otio. ñ mers uor¬
catio delectare debet. s uł inqͥsitio ł
inuentio u̾itatis. ut in ͤ quisq ꝓficiat
⁊ qd̾ inueñit: alt̾i ñ inuideat. In acti¬
one uͦ ñ amandꝰ ẽ honor in hãc uita
siue potencia. qr om̃ĩa sũt uana sub
sole. s opꝰ ip̃m qd̾ ꝑ eũd̾ honorẽ uel
potenciã fit: si recte ⁊ utili sit .ẜ. ut ua

Expanded text:
cere fastigio, sed humilitate decrescere; decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners vocatio delectare debet, sed vel inquisitio, vel inuentio ueritatis, ut in ea quisque proficiat et quod inuenerit ne alteri inuideat. In actione uero non amandus est honor in hac uita siue potentia, quoniam omnia uana sub sole, sed opus ipsum, quod per eundem honorem uel potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃atus enĩ ẽ. suꝑ suã. ⁊ alioꝵ uitam
intentio. Itaq astudio cognoscende
u̾itatis. nemo ꝓhibetur. qd̾ ad lauda¬
bile ꝑtinet otiũ. Locus uͦ suꝑior. sine
qͦ regi ppͦ ñ potest. ⁊ si ira teneanir: ⁊
amininistretur ut decet. tñ indecent̃

Expanded text:
patus enim est super suam et aliorum vitam intentio. Itaque a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium. Locus vero superior sine quo regi populus non potest, et si ita teneatur et administretu
Abbreviated transcription (Latin):
rũt dicentes: digitus dei est hic. ⁊ sic
.i. corrupte rationis. ⁊ reprobi oꝑibus.
semꝑ existentes circa fidem. ⁊ mĩqͣm
infide
Sed ultra

Expanded text:
runt dicentes: Digitus Dei est hic. Et sicut est corruptae rationis, et reprobi, operibus semper existentes, circa fidem, et nunquam in fide, sed ultra
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. Incipit
hic de curio¬
sis monens
bonos: u̇ eos¬
corripiant.
facietis. s qͥ
noluerit fa¬
cere excõicet᷑.
cit. Deñtiamꝰ
in nomĩe dñi¬

Expanded text:
. Incipit hic de curiosis, monens bonos ut eoscorripiant. facietis, sed qui noluerit facere, excommunicetur. cit: Denuntiamus in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
per ip̃m crea.
erant uita: in iꝑ̃o. Uł ita ꝑ ip̃m oĩa
creata sunt. ⁊ omnia in ip̃so sunt.
.i. eũ ñ excedunt. qr immensus est. ⁊
idõ extra subam eiꝰ: esse non possũt.
⁊ ip̃e. non mͦ eternitate ⁊ potentia
s etiã dignitate est. añ om̃s. nullus
omnia. qui om̃ib scdm diuitatem
infusus: omnia sustinet ⁊ regit.
Et cum tał
hominis na¬
turam. est ca
tura. ut capi

Expanded text:
m creata erant vita in ipso. Vel ita per ipsum omnia creata sunt et omnia in ipso sunt, eum non excedunt, quia immensus est, et ideo extra substantiam ejus esse non possunt. Et ipse, non modo aeternitate et potentia, sed etiam dignitate, est ante omnes, nullus omnia qui omnibus secundum divinitatem infusus omnia sustinet et regit. Et cum talis hominis nturam, est captura ut capi
Abbreviated transcription (Latin):
tanqmͣ unicorpori caput est h̃o xp̃c.
quos omnes ab abel usq ad ultimũ
iustũ. sapĩa dei illũinat. q̃ plemius
fuit in xp̃o. Ałr enĩ cet̾i homines sa¬
pientes fuint. ałr hͦ xͦ qui ip̃iꝰ sapĩe

Expanded text:
tanquam uni corpori, caput est homo Christus, quos omnes ab Abel usque ad ultimum justum Sapientia Dei illuminat, quae plenius fuit in Christo. Aliter enim caeteri sapie
Abbreviated transcription (Latin):
resurgens. Sic̾ut enĩ natꝰ ẽ añ omnia
de deo. ut omnia crearet sic it̃m de uͥgi¬
ne natus hõ pͥmus resurrexit. ut que
creauerat restauraret. ut semꝑ sit pͥmꝰ
⁊ pͥnceps. Uñ subdit. Ut ꝑ ħ ut ipse.
in om̃ib tã pͥorib qm seqñtib tenens

Expanded text:
rosius Sicut enim natus est ante omnia de Deo, ut omnia crearet, sic iterum de virgine natus homo primus resurrexit, ut quod creaverat restauraret, ut semper sit primus et princeps. Unde subdit: Ut per hoc sit ipse in omnibus, tam prioribus quam sequentibus, tenens
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes ñ erant ad talia cogendi. Si
qͥ uͦ his qͥ ex cͥcũcisione uenerant. tałib¬
q sacram̃tis ad huc dediti crant ultro
uellent. sicut tumotħs ꝯferre ꝯgentiã.
ñ erant ꝓhibendi. s si in his ꝯfidebãt.
erant ꝑditi sicut ⁊ udei. Uñ ẽ illudapłi.¬
iã imbutos inuen̾at illa tenere ne ui¬
deant᷑ imꝓbata: potius quã t̾minata.
Gentib uͦ ñ sũt ĩponenda. neuideant᷑
Aut ñ cã ꝓmittendi xp̃i instituta: aut
adhuc ꝓmutere s cessando. iã appareat
signa fut᷑i fuisse. q̃ cũ honore paulatĩ.
deserendo erant sepelienda. ñ ut sacͥle¬
gia gentiũ fugienda. Postea uͦ tanqͣm
cũ honore sepulta sint a xͥa nis
om̃ib irreparabiłr deserenda. Ierd̃imꝰ
aũ ista legalia pͦt xͥ passionẽ. sũi in eis
spes ponatur. siue ñ obseruantib no¬
tia esse dicit. nisi dispensatorie cͦtodian¬
tur. ⁊ scd̾m ħ. ita hic locꝰ exponitur. Si

Expanded text:
venientes, non erant ad talia cogendi. Si venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero his qui ex circumcisione venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi; sed si in his confidebant, erant perditi sicut et Judaei. Unjam imbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittendi Christi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepulta sint, a Christianis omnibus irreparabiliter deserenda. Hieronymus autem ista legalia post Christi passionem sive in eis spes ponatur sive non, observantibus noxia esse dicit, nisi dispensatorie custodiantur; et secundum hoc ita hic locus exponitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o sãsuari ñ pꝰse. ħ enĩ aĩo hac uo¬
luntate. ista intentione. siqͥs tc̃ cͥc̃cide¬
batur. xp̃c ei nichil ꝓderat. Illos igit᷑
arguit quise in leg̃e iustificari calebãt.
ñ: qui legutima illa: in eius honorem
a quo mandata sunt. obseruabant in¬
telligentes.⁊ qua p̾nũtiande u̾itatis ra¬
tione mandata sint.⁊ quousq debeãt
perdurare. Illa enĩ q̃ sigͣcationis causa
p̾cepta sunt: q̃ gr̃e reuelatõne latius
innotescente necẽe fu̾it abholeri. iusti¬
ficare neminẽ pot̾ant. ñ ĩo tñ fuerãt
tanqm diabłica gentiũ sacrilegia fu¬
gienda. ⁊̃ cũ ip̃a gr̃a. iã ceperat reuela¬
ri. q̃ ũbris talib fuerat prenũtiata.
patre natũ cͥcũcidit apłs. ⁊ ip̃e morem
huiꝰmõi custodiuit. ñ simulatione falla¬
ci: s consilio prudenti. Cirtũcisio enim
⁊ cet̾a legalia. ita naus ⁊institutis ñ erãt
reᷤ debuerunt. Gentiles uero ex diu̾so.
ueluti pariete ad eũd̾ lapidẽ angłarem

Expanded text:
 se salvari non posse. Hoc enim animo, hac voluntate, ista intentione quisquis tunc circumcidebatur. Christus ei nihil proderat. Illos igitur arguit qui se in lege justificari credebant, non qui legitima illa in ejus honorem a quo mandata sunt observabant, intelligentes et qua praenuntiandae veritatis ratione sint mandata, et quousque debeant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. patre natum circumcidit Apostolus, et ipse morem hujusmodi custodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Circumcisio enim et caetera legalia ita natis et institutis non erant re debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. omnia
esse detͥmentũ
⁊ qd̃ plus est
arbitror. illa
legalia. ñ tm̃
esse detͥmenta
bonoꝵ. sed etiã
ut stercora. qr
inquinant iã
obseruantem.

Expanded text:
reret omnia esse detrimentum: et quod plus est, arbitror illa legalia non tantum esse detrimenta bonorum, sed etiam ut stercora, quia inquinant jam observantem.
Abbreviated transcription (Latin):
lo capite .i. sim
membrũ illuiꝰ.
ei caritate co¬
nequit fieri. nͥ
ar dico. ñ hñs
meam iusticiã
que ex lege est.¬
Ri A Illa est iusticia
qua quis pen̾as
timet. ñ amat
iusticiam. Nͥs¬

Expanded text:
lo capite, id est sim membrum illius ei charitate conequit fieri, nisar, dico, non habens meam justitiam, quae ex lege est. Illa est justitia qua quis poenas timet, non amat justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
U dicons
Li berauit
abom̃ĩ oꝑe
malo ⁊ sal¬
uum me fa¬
ciet ducens
in regnum
suũ celeste.
idẽ tibi sꝑa¬
re lioet. cui
est gloria in
secula secir¬

Expanded text:
 dicens: Liberavit ab omni opere malo, et salvum me faciet, ducens in regnum suum coeleste, idem tibi sperare licet, cui est gloria in saecula saeculor
Abbreviated transcription (Latin):
auferat mĩsericordiã. cedit ꝯtuma¬
cem ut reddat hereditatẽ. Si ꝓmis
flagellari. s exhereditari. Curre sb̃
manu prĩs flagellantis. qi dũ fla¬
gellat. erudit ad hereditatẽ. Noli
esse inquus sensu ⁊ puerili: ut dicas.
plus amat pat̾ m̃s fr̃em intũ cui per¬
mittit facere quicquid uult. qͣm me.
qr si me mouero ꝯtrauissionẽ eiꝰ. fla¬
gella inuenio. potiꝰ gaude sub flagel¬
lis. qr tibi seruatur hereditas. Illis
ad tempus parcit. quos ĩ et̾nũ dãꝑnabit:
Qd̃ si extra
.e. uos filii sta¬
te in discipli

Expanded text:
auferat misericordiam. Caedit contumacem, ut reddat haereditatem, si promissflagellari, sed exhaeredari. Curre sub manu patris flagellantis, quia dum flagellat, erudit ad haereditatem. Noli esse iniquo sensu et puerili, ut dicas: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidquid vult, quam me, quia si me movero contra jussionem ejus, flagella invenio. Potius gaude sub flagellis, quia tibi servatur haereditas, illis ad tempus parcit quos et in aeternum damnabit. Quod si extra. t: Vos filii state in discipli
Abbreviated transcription (Latin):
Uł speliałr negotiũ scłare appłłat.
ut. q m̾catũ faciens qͥs: de sp̃ualib
carnalia querens.⁊ est hic diffinitio
boni militis. ut gͦ sit bonꝰ miles. ñ
implicet se scłarib negotiis. ħ idõ
dicit apłs scribens tymotheo. nẽ for¬
te cũ indigeret tẏmotheus. ⁊ nollet uic¬
tu cottidiano ab eis sustentari. quib
euuangłiũ ministrabat: nͨ in opere
corꝑali laborare posset. Aliqua sibi¬
negoͦtia sibi q̃ueret. quib animi eiꝰ¬
intentio imꝑlicaretur. Nam ⁊ illa
negotia sunt scłaria cũ animꝰ occupa¬
tur. colligende cura pecunie. sñ labore
corporis ut faciunt negociatores ⁊ hꝰ¬
mõi. Eura enĩ ñ manib oꝑatur. idõq
ip̃m animũ occupant hñdi sollicitudi¬
ne qd̾ ne iste faceret. qr infirmꝰ labora¬
re ñ potãt prohibet dicens. Nemo mi

Expanded text:
liter negotium saeculare appellat, ut quasi mercatum faciens quis de spiritualibus carnalia quaerens. Et est haec diffinitio boni militis: ut ergo sit bonus miles non implicet se saecularibus negotiis. Hoc ideo dicit Apostolus scribens Timotheo, ne forte cum indigeret Timotheus, et nollet victu quotidiano ab eis sustentari quibus Evangelium ministrabat, nec in opere corporali laborare posset, aliqua negotia sibi quaereret quibus animi ejus implicarentur. Nam et illa negotia sunt saecularia, cum animus occupatur colligendae cura pecuniae sine labore corporis, ut faciunt negotiatores, et hujusmodi. Cura enim non manibus operantur, ideoque ipsum animum suum occupant habendi sollicitudine. Quod ne iste faceret, quia infirmus laborare non poterat, prohibet, dicens, nemo mi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ob cãm
intrepa illoᷤ.¬
ñ ut soles
molliter.s
dure. ĩout
sani sint
recte credãt
ñ intendñ¬
tes uidaicis
lis obseruã¬
cie. inqua
nemo uisti¬
ficatur aꝑd̾
datis hõĩ
qr mandata
legis pͦt ma

Expanded text:
Quam ob causam increpa illos, non ut soles molliter, sed dure, ideo ut sani sint ut recte credant, non intendentes Judaicis lis observantiae, in qua nemo justificatur apud datis hominum, quia mandata legis post ma
Abbreviated transcription (Latin):
diligo eũ: qui
infideł erat.
fuit mutilis¬
tua tollendo
ut mea iusc̃a¬
Uł ut mea
ũ in eo recipe¬
decurrentem
ad diuinum¬
esset in cꝰtodi¬

Expanded text:
diligo, qui infidelis erat, fuit inutilitua tollendo,ut mea visceut mea um in eo recipdecurrentem ad divinuesset in custod
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ qd̾¬
liis.⁊ ad bene¬
faciendum
prõptus es.
multomagis¬
mͥ seriure de¬
bes. ego mltã¬
hñs fiduciã¬
ñ dico potes¬

Expanded text:
Propter qliis et ad benfaciendum promptus es, multo magishi servire debes. Ego mulens fiducian dico potes
Abbreviated transcription (Latin):
adoratores. simulachroꝵ. s Q. doctio¬
res int̾pretatores signoꝵ cauendos
esse. uł fallaciam applłat qd̾ de lege
dicant psendo p̾dicatores. ⁊ illa dicit᷑
manis. qr in hac falsitate nulla est
utilitas qd̃ soletͤ al aligñ in falsig.
Philosophiam dicit ea qͥbꝰ ħ ꝓbare
uolunt. qd̾ asserunt. ⁊ ẽ sensus. uide¬
te ne quis uos deci trahendo ad legis
Post exhibitã enĩ u̾r tẽ. lex ñ est
traditio dei s hominũ. Et agens

Expanded text:
adoratores simulacrorum, sed quasi doctioadoratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum, cavendos esse. Vel fallaciam appellat quod de lege dicunt pseudopraedicatores, et illa dicitur inanis, quia in hac falsitate nulla est utilitas; quod solet esse aliquando in falsis. Philosophiam dicit ea quibus hoc probare volunt, quod asserunt. Et est sensus: Videte ne quis vos decipiat, trahendo ad legis post exhibitam 192 enim veritatem, lex non est traditio Dei sed hominum, et agens
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in aliqua parte .i. ñ ẽst adeo or¬
dinata. s ab hominib tradita. Tra¬
diderunt enĩ philosophi: qͦs hõines
uocant deũ. ñ posse fieri treaturam
hominẽ. ñ possẽ nasci de uirgine. uł
mortuũ reuiuere. considerantes ele¬
menta .i. has creaturas uisibiles in
quib ex cõmixtione seminis aĩalia
gen̾antur. ⁊ qd̾ moritur. ñ iterũ ui¬
uit. Ideo monet traditionẽ istã cau̾e.
uł inanẽ. ⁊ fallacẽ philosophiã. non
adeo ordinatã. s ab imbecillitate rõci¬
nationis humane. q̃ potentiã dei in¬
tra conscĩam suã coartat. ñ ałr cͤdens
face̾ uł posse qͣm carnał rõ suadet.
q̃ omnino cauenda ẽ. qr mũdicultͥx
est ñ dei. ⁊ axp̃o retrahit in qͦ ꝑfeo¬
tio diuinitatis est. qr omnia habet
q̃ pater. Uł dũ ait sccłm: scłm elem̃¬
ta illos tangit. qui. a. prudentius y¬
dola exponunt dicentes. Iuno ẽ aer
neptunus ẽ mare. ĩo cũ dic̾et. scłm¬
menta mũdi. & ãmonens ñ qͣlescũq

Expanded text:
 in aliqua parte, id est non est a Deo ordinata, sed ab omnibus tradita. Tradiderunt enim philosophi, quos homines vocat, Deum non posse fieri creaturam, hominem non posse nasci de Virgine, vel mortuum revivere, considerantes elementa, id est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia generantur, et quod moritur non iterum vivit. Ideo monet traditionem istam cavere velut inanem, et fallacem. Philosophiam dicit non a Deo ordinatam, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi cultrix est non Dei, et a Christo retrahit in quo perfectio divinitatis est, quia omnia habet quae Pater. Vel dum ait, secundum elementa, illos tangit, qui quasi prudentius exponunt idola dicentes: Juno est aer, Neptunus est mare. Ideo cum diceret, sementa mundi, quasi admonens non qualescunque
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝑ quã solẽt
seduci. qͥ cupi¬
unt prudũtes
iudicari inm̃¬
do. ⁊ eandem
significans:
subdens. ⁊per
manẽ fallaciã
losophia ar-¬
subtilitate mi¬
nutiarũ com¬
ponitur ⁊de¬
cipit: dũ ueri¬
simłib cãis
⁊ conuenticiis
rebus nichil
tam uerũ esti¬
conspicitur ⁊
intelligitur
melementis.
Que trena phy¬

Expanded text:
 quam solent seduci, qui cupiunt prudentes judicari in mundo. Et eamdem significationem subdens, per inanem fallaciam. losophia arsubtilitate minutiarum componitur, et decipit, dum verisimilibus causis et commentitiis rebus nil tam verum aesticonspicitur, et intelligitur in elementis, quae terrena ph
Abbreviated transcription (Latin):
offertur. uͭ sũt uirtutes. Sꝑ̃s enĩ d̾s
ẽ. ⁊ eos qui adorant cũ. in sp̃u ⁊ ũita¬
te adorare oportet. Ecce qualib sacͥfi¬
ciis placatur ds̃. ħ igr offeramus.
Quantũ enĩ pecore melior ÷ homo. tã¬
to hoc sacrificiũ: ilł. Hic enĩ animã
tuam in sacrificiis offers. ibi ꝑecora
Hic enĩ mel

Expanded text:
offertur, ut sunt virtutes. Spiritus enim Deus est, et eos qui adorant eum in spiritu et veritate adorare oportet . Ecce qualiter sacrificiis placatur Deus, haec igitur offeramus; Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoc sacrificium illis. Hic enim animam tuam in sacrificium offers, ibi pecora Hic enim Mel
Abbreviated transcription (Latin):
impulsu ñ destruatur. ac firmam
que nec ⁊̃ titubet. ⁊ incedentẽ .i. nos
incedere facientem. qr introducit
nos in rem.s. usq ad interiora uela¬
minis .i. ad int̾iorẽ. ⁊ uelatã beatitu¬
dinẽ. quã nemo uidit sicut ẽ in hac
introiuit ꝑ nobis introducendis. ⁊
ita patet nos posse sequi. ad ħ enĩ
ip̃e p̃recururrit. uͥ nos sequamur.
qui bene r cursor. qr nulla culpa eũ
imꝑediuit. scd̃m illud. Exultauut
gẏgas adcurrendã uiã. ⁊ alibi. Inuia

Expanded text:
impulsu non destruatur, ac firmam, quae nec etiam titubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem, id est usque ad interiora velaminis, id est ad interiorem et velatam beatitudinem quam nemo vidit, sicut est in hac introivit pro nobis introducendis: et ita patet nos posse sequi. Ad hoc enim ipse praecurrit ut nos sequamur qui benedicitur cursor, quia nulla culpa eum impedivit, secundum illud: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Et alibi: In via
Abbreviated transcription (Latin):
quale ⁊ illud ẽ. Qiͣ unigeniti apatre.
natura hominis. naturã dei mutauit.
nec ex scłm ñ enĩ mutauit hõ deum.
nec ⁊̃ mutatus ẽ ab illo. nͨ ext̃cio. Nõ
enĩ sic assũptus est homo. ut nec ip̃e
mutaret deum. nͨ ab ip̃o mutareturr.
s potius ex quarto. sic enĩ assũꝑtꝰ est.
ut cõmutaretur meffabło. ⁊ excellen¬
tius atq congruentiꝰ. qͣm uestis cum
ab homine induitur. Nomine ergo
uniens quodã mͦ atq conformans
immortalitati et̃nitatiq ꝯsociaret.
Non gͦ oportet intelligi uerbũ. mu
tatum ẽẽ susceptione hominis. sicut
nec membra ueste induta mutant᷑.
qmͣuis susceptio illa ineffabilit̾ sus¬
ceptũ suscipienti copłaret. Habitus
gͦ c̃ susceptio homiñis .&. uestis que
commendationẽ maioris humilitatiꝰ
Humili. semetip̃m¬

Expanded text:
quale et illud, quasi Unigeniti a Patre. quale et illud, quasi Unigeniti a Patre. natura hominis, naturam Dei mutavit, nec ex secundo. Non enim mutavit homo Deum, et mutatus est ab illo, nec ex tertio. Non enim sic assumptus est homo, ut nec ipse mutaret Deum, nec ab ipso mutaretur; sed potius ex quarto. Sic enim assumptus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque conjunctius, quam vestis cum ab homine induitur. Nuniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: mvis susceptio illa ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. Habitus ergo est suceptio hominis, quasi vestis quae commendationem majoris humilitatis, humiliavit semetip
Abbreviated transcription (Latin):
nentia. sicut saꝑiencia accedens hõim
non ip̃a mutatur. s hominẽ mutat.
quẽ destulto sapientẽ facit. Quedã
mutant ea qrib accedurit. nec ab eiꝰ ip̃a
mutantur. sicut anulus iligito põitꝰ¬
qd̃ genꝰ rarissime inuenitur. Quart̃
genus ẽ cũ ea que accedunt. mutant᷑.
⁊ aliam sp̃ẽm ⁊ formã accipunt. ut
est uestis. que deiecta atq deposita. nõ
ht̃ eam formã qm sumit indicta. In¬
duta enĩ m̃bris accipit formam quã
non habebat exuta. Qd̃ genꝰ congruit
huic comparationi. Deus enum filius
mutans. s formã serui accipiens. neq
conuersus aut tnͣsmutatꝰ in hominẽ.
Amissa incominutabili stabilitate. in
similitudinẽ homiñ fc̃s est ip̃e suscep¬
tor uerũ hominem suscipiendo. Hĩoe
nĩ similitudo u̾itatẽ expͥmit. ⁊ habitu
inuen. ut hõ .i. habendõ hominẽ in¬
uentus est ut homo eis quib in hoĩe
apparuit. Qd̃ dicit ut homo tale est.

Expanded text:
nentia; sicut sapientia accedens homini, nentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positod genus rarissime invenitur. Quartus genus est cum ea quae accidunt mutantur, liam speciem ac formam accipiunt, ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi. Deus enim Filius mutans, sed formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similitudinem hominum factus est ipse susceptor verum hominem suscipiendo. Haimo Hic enim similitudo veritatem exprimit. Et habitu inventus ut homo, id est habendo hominem, inventus est ut homo eis quibus in homine apparuit. Quod dicit ut homo, tale est,
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s qr dei u̾bũ homo qr munitate per¬
sone non nature accessit u̾bo anima
rationalis ⁊ caro. Cũ enĩ esset unicus
dei filius ñ gr̃a s natura. ut ess etiã
ꝑlenus gr̃a. fc̃s ẽ ⁊ hominis filius. u¬
nus dei filius. ⁊ dẽq hominis filius ñ
duo filii dei deus ⁊ homo. s unꝰ d̃i filiꝰ.
Ds̃ sine initio. homo a c̾comitio. Sic̃
ẽnĩ ñ augetur numerus ꝑsonarum.
cũ homo accedit u̾bo. ut sit unꝰ xp̃c.
legitur itaq ds̃ homo. ut intelligamꝰ
huiꝰ ꝑsone singłaritatẽ. ñ ut suspice¬
murͣ. in carne mutatã iliuinitatem.
Noñ enĩ in illa supitione. alterũ eoꝵ
in alterũ conu̾sũ ⁊ mutatũ ẽ. nͨ diui¬
nitas quippe in creatur̃ mutata est.
ut desiftet esse diuinitas. nec creat᷑a
in diuinitatẽ mutata ẽ. ut desisteret
.i. sua conu̾satione. inuentus est. Alicͥ
quedã eoꝵ. que accedunt ut habitũ
faciunt non mutantur.s ip̃a mu¬
tant inse integra ⁊ inconcussa ma¬

Expanded text:
Deus, quia Dei Verbum; homo, quia in unitate personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia factus est et hominis filius, unus Dei Filius, idemque hominis filius: non duo filii Dei, Deus et homo, sed unus Dei Filius: Deus sine initio, homo a certo initio. Sicut enim non augetur numercum homo accedit Verbo ut sit unus Christus. Legitur itaque Deus homo, ut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Non enim in illa susceptione alterum eorum in alterum conversum et mutatum est; nec divinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse divinitas, nec creatura in divinitatem mutata est, ut desisteret est sua conversatione inventus est alicui quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant. non mutantur tant in se integra et inconcussa ma
Abbreviated transcription (Latin):
igitur inmerito scriptura utrumq
pp̃ formã serui. p̃p̃ quã ñ tm̃ patre.
⁊ ⁊̃ mĩnoratus ẽ paulominus. ab
angłis. gͦ ⁊ homõ fc̃s est.⁊ ꝑmanẽs
d̃s. homo enĩ afsumptus est adeo. ñ
in homine consũptus est ds. ic̾o ualde
rationabilit̾. ⁊ pr̃e minor ẽ homo xp̃c.¬

Expanded text:
igitur immerito Scriptura utrumquepropter formam servi. Propter quam non tantum Patre, iam minoratus est paulo minus ab angelis . Ergo et homo factus est et permanens Deus. Homo enim assumptus est a Deo, non in homine consumptus est Deus. Ideo valde rationabiliter, et Patre minor est homo C
Abbreviated transcription (Latin):
głosus in eis aparebit. ecce q̃ ẽ gloria
scõꝵ. Et cũ uenit aminirabłis fieri
in om̃id ⁊̃ minorib qui crediderunt
⁊ si tẽpus operandi ñ hũerunt. Ipẽ enĩ
clarus ⁊ mirabił iudebitur ĩcredentib
Seuerꝰ ⁊̃ aparebit in incredulos. cũ eos
ꝑenis et̃nis coartabit. Et ẽ hoꝵ u̾boꝵ
breuis sensus. Ueniet punire malos:
dñi creditũ ẽ nob̾ .i. quicqͥd diximus:
creditis de illo die iudicii ⁊ gła bonoꝵ¬

Expanded text:
gloriosus in eis apparebit. Ecce quae est gloria sanctorum. Et cum venerit admirabilis fieri in omnibus, etiam minoribus, qui crediderunt, etsi tempus operandi non habuerunt. Ipse enim clarus et mirabilis videbitur in credentibus; severus autem apparebit in incredulos, cum eos poenis aeternis coarctabit. Et est horum verborum brevis sensus. Veniet punire malos, Domini creditum est, id est quidquid diximus credidistis de illo die judicii, et gloria bono
Abbreviated transcription (Latin):
uo. sua deus
tatur ⁊ etiã
oramꝰ. ut hic
plene faciat.
uos uelle om̃e
Impleat in nob̾ dico:⁊ ħ in uirtute
constancie. ut .ẜ. det constantiã. qua
habita aconfessione nullo mͦ flecti
possint. Uł opus fidei est omne boñ.
q̃d̃ fides exigit. ⁊ ẽ. ⁊ impleat in uob̾.¬

Expanded text:
 sua Deus tatur. Et etiam oramus ut hic plene faciat vos velle omneImpleat in vobis dico, et hoc in virtute constantiae, ut scilicet det constantiam, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum quod fides exigit. Et est, impleat
Abbreviated transcription (Latin):
uobis dicerẽ q̃ nolo
confundor scribere: ne ꝑmane¬
ant apud uos. ideo¬
fundor in uobis .i. apd̾ alios erubesco
ꝓ uobis. S̾ciens apłs maiorem uim
hr̃e sermonẽ. qui ad p̃sentes fit: cup̃
uocẽ apłicã. uoce .s. litt̃is cõp̾hensã.
in p̾sentiã ꝯmutare. Scͥptura enim
diuina. edificat lecta. s młto pl pdest.
side luteris mutatur in uocẽ. magnã
siquidẽ iũ ht̃. uox uiua. de auctoris sui
ore tesonans q̃ ea pnũtiatione ꝓfertͦ
⁊ distinguitur. qua in hominis corde
de meo ore ꝓferre. ut uos solito seu̾ior
re clamorẽ. ⁊ dolorẽ pectoris apicibus
explicare. Non habẽo qrippe fructus.
quos solent de discipłis hr̃e doctores.
⁊ sine cã sem̃ iactũ est doctrine. ita ut
cũ iheremia dicã ñ ꝓfui. neo profuit
mͥ quisqm. Ut aũ ñ patiar uos perire:
⁊ errare ꝑpetuo: ex caritate uob̾ loqͦr

Expanded text:
vobis dicerem quae nolo scribere, ne permaneant apud vos. Ideonfundor in vobis, id est apud alios erubesco pro vobis. Sciens Apostolus majorem vim habere sermonem cum ad praesentes fit, cupit vocem apostolicam, vocem litteris comprehensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur et distinguitur, qua in hominis corde de meo ore proferre, ut vos solito severiorre clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus quos solent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae, ita ut cum Jeremia dicam: nec profui, nec profuit mihi quisquam . Ut autem non patiar vos perire et errare perpetuo, ex charitate vobis lo
Abbreviated transcription (Latin):
dibus indigetis. qͦs iterñ. sic̃ prius
parturis .i. cũ labore ⁊ dolore. ad lucẽ
fidei gño. donec xp̃c. quẽ deformastiꝰ.
uobis. ut .s. recipiatis similitudinẽ.
est pensare. quis labor sit in p̾dicatõibꝰ
⁊ conu̾satione recta parturiunt. Uñ
iterũ par. Primũ ꝑ fidẽ illos genu̾at
in baptismo. s pꝰtea deformati sunt
ꝑ pscudo. ⁊ infirmi fc̃i. nũc tũ dolore re¬
format eos. Uñ addit. donec xp̃c inuo¬
bis formetur. Coñcipientes aũ fidem.
⁊ sensũ fidei ñ adu̾tentes. formatũ xp̃m
in animis suis negantur hr̃e. format ͦ
enĩ xp̃c in corde credentiũ. cũ ilł sacra¬
m̃ta gr̃e panduntur. ⁊ ea q̃ obscura iri¬
debantur ꝑspicua fuint. uł ita. donec
eos reformari in xp̃o. qr nescio qͦ pacto:
t̃ribilius insonat audientiũ auribꝰ

Expanded text:
dibus indigetis. Quos iterum, sicut prius, parturio, id est cum labore et dolore ad lucem fidei genero, donec Christus, quem deformastis, licet recipiatis similitudinem est pensare quam labor sit in praedicationibus et conversatione recta parturiunt. Undeiterum parturio. Primum per fidem illos genuerat in baptismo, sed postea deformati sunt per pseudo, et infirmi facti, nunc cum dolore reformat eos. Unde addit: donec Christus in vobis reformetur. Concipientes enim fidem et sensum fidei non advertentes, formatum Christum in animis suis nugantur habere. Formatur enim Christus in corde credentium, cum illis sacramenta graece panduntur, et ea quae obscura videbantur perspicua fiunt. Vel ita, donec eos reformari in Christo, quia nescio quo pacto terribilius insonat audientium auribus.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Ns gͦ trinus intelligitur. cũ ait.
beatus. ⁊ solus. potens. Solus enĩ ipẽ¬
beatus ẽ. ⁊ potens in se. qui ⁊̃ suos fa¬
ciãt beatos. ⁊ potentes ⁊ reges sui.⁊
dños impioꝵ. Uñ subdit. Rex regũ
dñs ⁊ dñantium. qui solus ꝑ naturam

Expanded text:
Deus ergo trinus intelligitur, cum ait; beatus et solus potens, solus enim ipbeatus est et potens in se, qui etiam suos faciet bonos et potentes, et reges sui et dominos imperiorum. Unde subdit: Rex regum et Dominus dominantium, qui solus per naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃. Lucẽ dicõ in accessibilẽ. qr nullus
accedet ad eã ex se. s cui datur dono
eiꝰ qd̃ intelligebat ꝓpħa dicens. Acce¬
dite ad eũ ⁊ illũmamini. ⁊ ita mnacces¬
sibilis ẽ lux illa. quia ip̃e. ẽ. q̃ m nemo
ho. uidit ex se. s ds̃ fc̃s uidet. ẽ de luce
ageret. nũc de ip̃o deo loquitur.q idẽ
est ip̃e: ⁊ lux. s nec uidere potest h̃o
in hac uitã. post aũ uidebit. Niͣchil hͥ¬

Expanded text:
erunt. Lucem, dico, inaccessibilem, quia nullus eam accedet ex se, sed cui datur dono ejus: quod intelligebat Propheta, dicens: Accedite ad eum et illuminabit . Et ita inaccessibilis est lux illa, quia ipse est quem nemo hominum vidit ex se, sed Deus factus videt, cum de luce ageret. Nunc de ipso Deo loquitur, quia idem est ipse et lux; sed nec videre potest homo in hac vita; post autem videbit. Nihil h
Abbreviated transcription (Latin):
qr in eã uocatus es. ñ in aliuid. ⁊ ħ
est qd̃ subdit. In quã hñdã uocatus
es ⁊ etiã io dẽbes. quia confessus es
Precipio
dat rectori
na uigilan¬

Expanded text:
quia in eam vocatus es, et non in aliud. Et hoc est quod subdit: In quam habendam vocatus es, et, etiam ideo debes, quia confessus es aecipio dat rectori na vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
misereat᷑. Not̾is enĩ pec̃tis ꝑ legẽ con¬
clusi sũt. ut se excusare ñ possint.s
lex: Respondet. ut promissio daretur
gis infirmitate accelerarent ad gr̃am.
⁊ credendo ꝓmissa conseq̃rentur. lex
gͦ dãta ẽ ut gr̃a q̃xeret᷑. gr̃a data est:
ut lex impleretur. Nec enĩ suo uitio
implebatur lex: s uitio prudencie car¬
nis: qd̃ uitiũ ꝑ legẽ demonstrandũ
⁊ per gr̃am fuit sanandũ. Prius

Expanded text:
mbrosius Notis enim peccatis per legem conclusi sunt, ut se excusare non possint, sdata est lex? Respondet: Ut promissio daretur gis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data est ut gratia quaereretur, gratia data est ut lex impleretur. Nec enim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiam fuit sanandum. Prius
Abbreviated transcription (Latin):
missio ex fi tura. ⁊ ħ: conclusit
om̃ia sub pecc̃o .i. iu
le ihu xp̃l deos om̃ino clausit.
sub pecc̃i dñio. uĩc
centibus gressione. rei fci st̃.
uł conclusit om̃ia sub ꝑec̃co .i. ostñd̾¬
cato. Non ẽ enĩ lex data. ut pecc̃m
auferret. s ut sub pecc̃o om̃ia ꝯclusa
bo ꝯiũceret. qͥ sibi sanꝰ uidebaturr. ut
pecc̃a demonstrarentur ñ uͭ auferren¬
tur. Data ẽ ut inueniret se hõ. ñ ut
morbus sanaretur. s ut p̾uaricatõne
morbo crescente medicꝰ q̃reretur. Qͥgͦ
negat egͥtudinẽ suã. sr̃fluũ iudicat
saluatorẽ. Ergo ⁊ in natura nr̃a crea¬
torẽ laudemꝰ ⁊ pp̃ uitiũ. ꝙ nob̾ inflic

Expanded text:
m est Scriptura. Et hoc conclusit omnia sub peccato, id est Judaeos omnino clausit sub peccati dominio. ransgressione rei facti sunt. Vel, conclusit omnia sub peccato, id est ostcato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusa bo convinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creato
Abbreviated transcription (Latin):
annum̃atur in
lienigena ab¬
sit decimas. Q.
excellentior ab
abraham pri
archa. ⁊ bñdix̃
hunc .s. abraham. tã¬
ones gentiũ in suo semine. bñdicen

Expanded text:
umeratur in lienigena absit decimas, quasi excellentior ab Abraham, archa, et benedixit hunc, scilicet Abraham taones gentium in suo semine benedicend
Abbreviated transcription (Latin):
qmqm ⁊ ip̃i exierint. delũbis abrahe.
cerdotii excellentia. ut ⁊̃ similes gn̾e.¬
cha incͥcũciso alienigene decimas ñ de¬
disset: nͥ excellentior esset: in quo ⁊ isti
leuitici sac̃dotes decimas soluere.¬

Expanded text:
quam et ipsi exierint de lumbis Abrahae. cerdotii excellentia, ut etiam qui simcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacerdotes decimas non de
Abbreviated transcription (Latin):
rex iusticie
Melchõs enĩ
rex. sedech iustus uł iusticia. inde
melchisedech dictꝰ est .i. rex ursticie.
Dem̃ autem
dictus est xex
rex pacis. Sa¬
lem enĩ int̃p̃¬
tatur pax.
Ip̃e dico ens:¬
ñ habuerit
s qr script᷑a¬
rat infigura¬
xp̃i sine gene¬
hũs prolem.
neq habens¬
qd scriptura¬
dicit. neq fi¬
nem uite. sqͣ

Expanded text:
rex justitiae. Melchos enim, rex; Sedech, justus vel justitia; inde Melchisedech, id est rex justitiae. Deinde autem ctus est rex rex pacis, Salem enim inttatur pax. Ipse, dico, ensn habuit, sed quia Scriptrat in figurasti: Sine genens prolem, neque habeod Scripturdicat, neque finem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sac̃dos fuit. ⁊ añ cͥcũcisionẽ functus
sac̃docio. ut ñ gentes a uideis. s uidei
a gentib sac̃dotiũ acciꝑerent ⁊ ñ fuit
unctus oleo uisibili. ut moyses insti¬
turt. s oleo exultationis ⁊ puritate fi¬
dei. nec animalia ĩmolauĩt. s ꝑane
nitur uł nomen. Huiꝰ ã exẽplo affirmat
apłs: qd̃ sac̃dotiũ aaron ⁊ principiũ

Expanded text:
circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent. Et non fuit unctus oleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puritate fidei, nec animalia immolavit, sed pane nitur vel nomen: hujus autem exemplo affirmat Apostolus quod sacerdotium Aaron et principium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qr quos hic in iusticia regit. in pa¬
ce et̾na regere ñ desinit. ip̃e enĩ ẽ sac̃¬
dos sũmi di. qui se in ara crucis obtur¬
lit. ip̃e ⁊̃ obuiauit abrahe regresso a
cede regũ .i. obuiat ⁊ occurrit dando
grãm cuiq fideli. pͦt cedem .iiͦiͬ. prin¬
que ꝑ.u . sensus subint᷑nt. ⁊ dñantur.
loth tenebant. Et bñdicit ei .s. fideli. dã¬
do increm̃tũ fideĩ. ⁊ boni oꝑis. Dat ⁊̃
panẽ. ⁊ uinũ .i. corpꝰ ⁊ sanguinem su¬
um. quo pasti ap̃titis mũdantur. ⁊ in
futurũ ꝯfortantur. Eui abrahã .i. fide¬

Expanded text:
 quos hic in justitia regit, in pace aeterna regere non desinit. Ipse etiam est sacerdos Dei summi qui se in ara crucis obtulit. Ipse etiam obviavit Abrahae regresso a caede regum, id est obviat et occurrit dando gratiam cuique fideli. Post caedem quatuor prinque sensus subintrant et dominantur, Lot tenebant, et benedicit ei, scilicet fideli dando incrementum fidei et boni operis. Dat etiam panem et vinum, id est corpus et sanguinem suum quo pasti a praeteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fide
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotiũ. Ałr enĩ ñ audent sumerent
ñ dico sumũt decimas: s hñt manda¬
tũ in lege sine cuius auctoritate ñ qͣm
p̃sum̾ent sumere decimas. ñ ab aliqͦ
sũmo uiro. uł alieno. s appło humili.¬
Sum̃ẽ dico. nͨ absoluta licentia. s scd̃m
legẽ .i. ñ alit̾ quã p̃cipit lex. Hic autẽ
sccłm nullam legem accepit a prĩarcha.
cũ esset alienigena. ⁊ ħ indignĩor. qͣm¬

Expanded text:
sacerdotium. Aliter enim non auderent sumere, non dico sumunt decimas, sed habent mandatum in lege, sine cujus auctoritate nunquam praesumerent sumere decimas, non ab aliquo summo viro vel alieno, sed a populo humili,sumere, dico, nec absoluta licentia, sed secundum legem, id est non aliter quam praecepit lex. Hic autem secundum nullam legem accepit a patriarcha, cum esset alienigena et in hoc dignior. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmonitus uet̾i. ne pͦtea corrĩꝑiatur.
affectu dilectionis. ut uidentes amo¬
ris causa se cõmoneri. faciluiꝰ se corri¬
gant. Anꝰ ut matres. ut᷑ cũ miti ser¬
mone doceantur. ⁊ sic honorifice ꝓfi¬
ciant. Iuuenculas ut soro. uͥi pͣmpͥte
possint bone conu̾sationis sũscipere
discipluiã. ⁊ hoc fao: in oĩ castitate.
ut nec nutus cõtͣ eas fiat in alloqͥo
uiuẽtłar̃. rͨ te uuienis. de castitate monet᷑.¬

Expanded text:
monitus veteri ne postea corripiatur: affectu dilectionis, ut videntes amoris causa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantur, et sic honorifice proficiant; juvenculas ut sorores, ut prompte possint bonae conversationis suscipere disciplinam. Et haec fac in omni castitate, ut nec nutus contra eas fiat. In alloquio juvenculorum recte juvenis de castitate monet
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Conscĩa enĩ nr̃a. ⁊ diabolus. ad ac¬
tusandũ nos. Erat memor tnͣsg̃ssio¬
nis illius. ⁊ ita ħ inemoria. erat ad¬
uersũnos .s. nocens nob̾: ⁊ nos crir¬
cians. s ⁊ hoc in bap̃o Abluto. ⁊ de¬
leto. nec consc̾ia nr̃a timet: nec di¬
abolus qd̾ obiciat: ht̃. Et ñ solũ
cyrographũ decreti erat adu̾sũ nos
s ⁊̃ ip̃m decretũ .i. uetus lex. Unde
contrariũ nobis. cũ adiuuaret: s
amplius reos fac̾et. Et ip̃m cy¬
Et ip̃m tu

Expanded text:
nscientia enim nostra, et diabolus ad accusandum nos erat memor transgressionis illius, et ita haec memoria erat adversum nos scilicet nocens nobis, et nos crucians. Sed et hoc in baptismo abluto et deleto, nec conscientia nostra timet, nec diabolus quod objiciat habet. Et non solum chirographum decreti erat adversum nos, sed etiam ipsum decretum id est vetus lex. Unde contrarium nobis, cum non adjuvaret, sed amplius reos faceret. VERS. 14Et ipsum tu
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃clas. legis p̾sto ẽ ut spontaneus.
cotidie ministrans orõnes ⁊ multa
muera. ⁊ easd̾ hostias de animalibꝰ.
sepe offerens. ꝙ ñ integre mundant.
Unde subdit. que ñ qm .i. nullo tẽꝑe
qͣnͣtũ cũq fiant. post: auferre peccata.
a conscĩa. Not᷑a qd̾ ministrare ẽ fa¬
muloꝵ. sedere ẽ : dñoꝵ. ideo illos fa¬

Expanded text:
pontaneus, quotidie ministrans orationes et munera multa, et easdem hostias de animalibus saepe offerens, quia non integre mundant. Unde subdit: Quae nunquam, id est nullo tempore quantumcunque fiant, possunt auferre peccata, a conscientia. Nota quod ministrare est famulorum, sedere est dominorum. Ideo illos fa
Abbreviated transcription (Latin):
esseCT tientiũ qͦ exẽplo pati
debetis .i. ꝯp̾assi estis apłis. ⁊ aliis hͦ¬
mõi. Et ẽ s̾. c̾tam̃ passionis sustine¬
tis: ⁊ in ꝓpriis passionib ⁊ in ꝯpassi¬
omib alioꝵ. ⁊ hee sunt due partes
certantiũ otra uos passionũ ⁊ u̾e¬
socii fcĩ estis:
Ham ⁊ uinc
rant sͥ neces¬
saria q̃rere:¬
cõpassi estis.
subministnͣ¬
do necessaria.
uobis ablatis
gauisi estis.
⁊ rapinã bo¬
cepistis .Q. do¬

Expanded text:
tientium, quo exemplo pati debetis, id est compassi estis apostolis et aliis hujusmodi. Et est sensus: Certamen passionis susustinetis, et in propriis passionibus, et in compassionibus 257 aliorum. Et hae sunt duae partes certantium contra vos passionum, esocii facti estis. Nam et vincrant sibi necessaria quaerecompassi estis, subministdo necessaria vobis ablatis compassi estis. Et rapinam bocepistis.
Abbreviated transcription (Latin):
crimis. ñ cũ uera pñia. lacͥme enĩille
potius fuerũt ex indignatione otra
frẽm: ⁊ ex dolore amissi honoris. quã
erat. nequis de¬
sit gre his mõĩs
quos subdid̃.¬
nec debet aliqͥs
deesse. Pata ÷¬
enĩ gr̃a.⁊ hoc
est qd̾ hic os¬
tñdit. None¬
nĩ accessistis.
legis. quã des¬
cribit. ut econ¬
trario intelli¬
gatur suaui¬
enĩ ꝯꝑerantiũ
rem roi est:
ut alteram de¬
erũt excusale utsic alterius
in uet̾ĩ testam̃. nr̃a maiora declarat¬
⁊ meliora. illoꝵ gͦ asperitatẽ descͥbẽs
ait. Non accessistis ad ignẽ tractabi¬
corporis. s sp̃ũ mentis itur. ⁊ ñ acces¬
sistis ad turbinẽ. Turbo ẽ uis uẽtoꝵ.
cũ gnͣdine ⁊ pluuia. ħ ad btteram
in datione legis fcã sunt. Curbo aũ

Expanded text:
crymis, non cum veris. Lacrymae enim illae potius luerunt ex indignatione contra Deum, et ex dolore amissi honoris, quam erat, ne quis detiae his modis quos subdidNec debet aliquis deesse, paraenim gratia. Et hoc est quod hic osendit: Non enim accessistis legis quam describit, ut econtrario intelligatur suavienim comparantium rem rei est, ut alteram deextenuent, ut sic alterius in veteri testamento nostra majora declarat et meliora. Illorum ergo asperitatem describens, ait: Non enim accessistis ad ignem tractabicorporis, sed spiritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turbo est vis ventorum cum grandine et pluvia. Haec ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uł illud fec̃it: moriatur. ⁊ caliginẽ.
Ealigo ẽ: tenebrositas ignis ⁊ fumi.
qua significatur. qi obscura erat lex.
Calĩgo enĩ obscuritatẽ legis significat.
modo uero: clara intelligencia ẽ. Et
procellã q̃ maior ẽ quã turbo .i. tem¬
pestas. q̃ quocũq mͦ ꝓpellit. ħ ẽ s̾uitꝰ¬
hõĩnes. mͦ aũ requies est: auitiis im
tam legis. ⁊ tube sonũ. q̃ ẽ signũ mo¬
nitionis ad bellũ. quo significat᷑ motꝰ
delectationis. qui ñ ꝑ legẽ s ꝑ grãm

Expanded text:
hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim mentis obscuritatem significat, modo vero clara intelligentia est. Et procellam, quae major est quam turbo, id est tempestas quae quocunque modo propellit. Haec esthomines, modo autem requies est a vitiis imptam legis. Et tubae sonum, quae est signum monitionis ad bellum, quo significantur motus delectationis, qui non per legem, sed per gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligentes. neq q̃ loquũtur ad
ꝓbandũ que intendunt. neq de qͥb
rep̾hñdi. ⁊ conuinci ceperint. ad defẽ¬
dendũ id qd lenissima temũtate. ⁊ aꝑ¬
tissima falsitate dixerũt. descĩs libͥs
multa u̾ba pnũtiant. uolentes legis
essedoctores cũ tñ ñ intelligant que
loquũtur. uł de qͥb. Et ne uideretur

Expanded text:
non intelligentes neque quae loquuntur. ad probandum quae intendunt, neque de quibus reprehendi et convinci coeperint, ad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima falsitate dixerunt, de sanctis libris multa verba pronuntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae lo