comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lac felicis. cquos tua pecimi ⁊ coꝑatos. ut
insolutũ apͥo debitore t tracditos. uni de
his utnus q uolutate delisti. ad paren¬
du ⁊ iacits cos mandati uidicio cõuẽ¬
cos bona fides uiqͣu &¬

Expanded text:
ac felicis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona fides urgu
Abbreviated transcription (Latin):
ei usq adminima quãtitatẽ mulien de¬
t̃. codẽ mõ seruado. ⁊ inmulierib. que in¬
dotate ꝯstitute sinculpa mariti ꝯstituti¬
oub cognita eos repuctiauifit. ł ip̃e culpã
itmocenti marto p̃ruerant. ut exutraq
porte cqua lance.⁊ eꝗtas. ⁊ pena scruetur.
i succo quarte pocrtis filuis ꝗ dd̃ ñertanti¬
b: ipsiiuto ⁊ muueri cõpetente. ⁊ abhis qͦ
mõ uolũnt disponẽdo. filiis aut̃. i dem
statuta st̃. int̾ culpas aut̃ uxoris ꝯstituti¬
onib enuatas.⁊ ahas adcdimꝰ. si forte u¬
xor sua ope ł cr inctustria abortu feceñ.
ł ita luuriosa ẽ. ut cõmune lauacrũ ui¬
⁊ in lris n causis locũ hab̾e ꝯstitutiones sac¬
partẽ quã ⁊ uiri ⁊ muucrib exhac le¬
ge destinauimꝰ atrissionis ꝑiculũ susti¬
neant. iudicio demorib ꝙ antea quidẽ¬

Expanded text:
usque ad minimam quantitatem mulieri detur. Eodem modo servando et in mulieribus, quae indotatae constitutae sine culpa mariti constitutionibus cognita eos repudiaverint vel ipsae culpam innocenti marito praebuerint, ut ex utraque parte aequa lance et aequitas et poena servetur. Hoc lucro quartae partis filiis quidem non extantibus ipsis viro et mulieri competenti et ab his quo modo voluerint disponendo, filiis autem et deistatuta sunt. Inter culpas autem uxoris constitutionibus enumeratas et has addimus, si forte uxor sua ope vel ex industria abortum fecerit, vel ita luxuriosa est, ut commune lavacrum viEt in his enim causis locum habere constitutiones sanpartem, quam et viris et mulieribus ex hac lege destinavimus, amissionis periculum sustineant. Iudicio de moribus, quod antea quide
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ t cc urm impiũ aliꝗd machinantib con¬
sciã. scu falisitatis. sccritne immiscentem
iucnĩt. aut man. uidaces sibi poaũt ingo¬
rentẽ. tẽ n nocessariã ei cliscetendi ꝑmitimu
facuitatẽ ⁊ causas discidu logib. c̃ pare. ħ ni¬
si uir ł mulier ob seruauerant. uitrice ꝓuidẽ¬
tissime legis pena plectentur. Nã mulier sic¬
tẽpta iege repudiũ mittendũ eẽ tẽptauit suã
dotẽ. ⁊ ant imiptias dãtionẽ amitat. Noc int᷑
inquentuũ nubencti hat demo potestatem
equũ ẽ tm̃ eam int̾n carere conubio. quose

Expanded text:
trum imperium aliquid machinantibus consciam, seu falsitatis se crimini immiscentem invenerit, aut manus audaces sibi probaverit ingerentem: tunc enim necessariam ei discedendi permittimus facultatem et causas discidii legibus comprobare. Haec nisi vir vel mulier observaverint, ultrici providentissimae legis poena plectentur. nam mulier si contempta lege repudium mittendum esse temptaverit, suam dotem et ante nuptias donationem amittat nec intra quinquennium nubendi habeat denuo potestatem: aequum est enim eam interim carere conubio, quo se
Abbreviated transcription (Latin):
causa iegitima refusa e. ꝙ legib stare si pot̾.
quia dc̃atio̾nis instar ꝑspicit optiriẽ ea dẽ
ureore defuncta abhelhidib cũ fructib cxdie
refuse dotis marto restrtuatur. ita ut pctas
eius dẽ lib̾is exeade susceptis auenari cẽ lege
orp̃p. otãt. Sine exiire siũ ex ꝯsuetudi¬
ne. lex ꝓficisscitur. ut uir uxori fi deuisso¬
it seruande dotis exhib̾at. eã uibemꝰ aboleri.
onẽ pstrnã ampliantes. sanctimꝰ. nullã et̃
satis dationẽ ł mandatũ pdote exigendũ.
suscrpiunt. Si n creclendã muuer se suãq
dotẽ parti mariti existimabat. quare fide¬
uissor t aluus int̾cessor exig̾. ut causa ꝑficuie
ẽ. quã petitioni mutuę respõsũ fu̾it. eo
magis. ꝙ eate ꝑseꝗ dicis que diuortu a
mota quereris. cũ igͥ ap̃ cõpetentẽ uidicẽ
extipul atu conueniaris. ap̃cundẽ doce tui
iuiris res ablatas eẽ.

Expanded text:
causa legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinere, eadem uxore defuncta ab eius heredibus cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut proprietas eiusdem liberis ex eadem susceptis alienari contra leges o pp. Sive ex iure sive ex consuetudine lex proficiscitur, ut vir uxori fideiussorem servandae dotis exhibeat, eam iubemus aboleri.onem pristinam ampliantes sancimus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum suscipiunt. si enim credendam mulier se suamque dotem parti mariti existimavit, quare fideiussor vel alius intercessor exigitur, ut causa perfidiae est, quam petitioni mutuae responsum fuerit, eo magis, quod ea te persequi dicis, quae divortii causa amota quereris. Cum igitur apud competentem iudicem ex stipulatu conveniaris, apud eundem doce tui iuris res ablatas esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Ita ut ꝗꝗd talib lib̾is pat doaiuit. siũ
illos legitimos scunaturales dixĩt. totũ
retractũ legitimȩ suboli reddatur. aut
fr̃ĩ. aut sorori. aut patri. aut matri. s
⁊ uxori tali ꝙ cũq datũ quolibet gure

Expanded text:
ti: ita ut, quidquid talibus liberis pater donaverit, sive illos legitimos seu naturales dixerit, totum retractum legitimae suboli reddatur aut fratri aut sorori aut patri aut matri. Sed et uxori tali quodcumque datum quolibet genere
Abbreviated transcription (Latin):
dium affoctande utis. seu qb d̾a illicitis. am¬
uicnar machinationib: cũ ninis indignũ
iore pir sumant
orp̃. Iust.. Humanit᷑ ᷤ intuitu natu¬
ralib patrib.s indulgemꝰ ut uccat eis
nuila iegitima scibole ł matre subsistete
naturalẽ ł naturales filios matrẽq cor
omunionẽ ad patus naturał successionẽ
l alerent. ex sũpͣma tm cĩ uoluntate ꝑm¬
ittatur cis usq ad pclictas sex untias. si ł
scilicet naturat pat̾ uoluit b̾rclitatẽ eiꝰ
coꝑx. ita tm̃ ut memoratã sex untiaꝵ quã¬

Expanded text:
divinis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis amdivinis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis ambiendae machinationibus, cum nimis indignum, lore praesumantp. Humanitatis intuitu naturalibus patribus hoc indulgemus, ut liceat eis nulla legitima subole vel matre subsistente naturalem vel naturales filios matremque eorcommunionem ad patris naturalis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate permittatur eis usque ad praedictas sex uncias si hoc scilicet naturalis pater voluerit hereditatem eius capere, ita tamen, ut memoratam sex unciarum qua
Abbreviated transcription (Latin):
rit. scu pcandẽ iegẽ usꝙ ad p̃sceritem diem
ñ sm̃ ratione duximꝰ subfragantũ ut ad¬
optio seu arrogatio firma ꝑmancat. nulli
prsus impranda questionib quasi ꝙ in
petrart̃ lege quadã int̾clictũ sit. qm̃ ⁊ si qua
pus tał cĩigelat dubitatio ꝑmittenda
fuit moncute miã qua indigni ñ st̃. quia¬
li cno laborat uitio. sint itaq p̃cande arro¬
gationẽ seu ad optionẽ sul. ⁊ inpotestate
patrũ successiones ꝙ ¶extestam̃to quã ab
intestato eꝯpiant. put iadoptitis sue ar
legitimis matranonus logitima sibi poste¬
ritatẽ querendã atsip̃cicta ꝯstitutio lata
ñ cct. in iusta nãꝙ libictinũ desidcĩa nul¬
la decctõ uenia ecfendet. nullũ subleua¬
bit nouũ ãminiculũ pt̃ anteriora cdispo¬
sitiomui orctinẽ ñ ante lata sanctio quã
ex hoe dic rescrandã pia suggessert ratio.
n arigationũ ł adoptionũ p̃tertus. que
uitius minime reftrende st̃. ñ astutie siũ

Expanded text:
rit seu post eandem legem usque ad praesentem diem, non sine ratione duximus suffragandum, ut adoptio seu adrogatio firma permaneat, nullis prorsus improbanda quaestionibus, quasi quod impetrarunt lege quadam interdictum sit, quoniam, et si qua prius talis emergebat dubitatio, remittenda fuit movente misericordia, qua indigni non sunt qui alieno laborant vitio. Sint itaque post eandem adrogationem seu adoptionem sui et in potestate patrum successionesque tam ex testamento quam ab intestato capiant, prout in adoptatis seu et in legitimis matrimoniis legitimam sibi posteritatem quaerendam, ac si praedicta constitutio lata non esset. iniusta namque libidinum desideria nulla de cetero venia defendet, nullum sublevabit novum adminiculum praeter anteriorum dispositionum ordinem, non ante lata sanctio, quam ex hoc die resecandam pia suggesserit ratio, non adrogationum vel adoptionum praetextus, quae ulterius minime ferendae sunt, non astutiae sive
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatu iudicio restitui oportere.
d. aã. Sclm ratione uirs existimas
restituit acbe dofe. afisco̾ quilrã dãpnati
ratis tui suscep̃. uoct n uiro quonidã tuo
pt̃ tuus hrs exͣtͣitit. atiñ uiri tuo ł̾ denega¬
ri ñ põt cũ ⁊ ipẽ pat̾ siñ uolũtate tuanc̃e ei¬

Expanded text:
ex stipulatu iudicio restitui oportere.. Secundum rationem iuris existimas restitui tibi debere dotem a fisco, qui bona damnati patris tui suscepit. licet enim viro quondam tuo pater tuus heres extiterit, attamen iuri tuo hoc derogari non potest, cum et ip
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ fauit celebrate. suos patri ⁊ inpotesta¬
te ficn. ⁊ cũhis qui postta ereodẽ mõm sus¬
cepti fiunt ⁊ solos. si nulus auus deinde
nascatur. tã ertestamto uolentib patrib
⁊ iã exintegro succecie. qua ab intestato pe¬

Expanded text:
t celebratae, suos patri et in potestate fieri et cum his, qui postea ex eodem matrimonio suscepti fuerint, vel solos, si nullus alius deinde nascatur, tam ex testamento volentibus patribus etiam ex integro succedere quam ab intestato pe
Abbreviated transcription (Latin):
redlatur ꝗb iussimꝰ. aut siñ cxistunt. fi¬
tia rerũ constituti agere noluerint. pacto
ł uire uirando exclusi. totũ sine mora fi¬
scus inuadat. ꝗb tacentib ⁊ clissimulãtib
adefensione fiscali duũ m̃sium tpali in¬
ittentur. uitra quȩ si ñ retracrert. ł ꝓpt̃
retrahendũ rectorẽ ꝓuinciȩ int̃pelaue
rint. ꝗcꝗdtalib faus ł uxorib lib̾ali¬
tas impura cõtulerit. fiscus nr̃ inuadat
donatas ł cõm̃datas res. subpena quadru¬
pli seua questione ꝑquirens.

Expanded text:
reddatur quibus iussimus aut, si non existunt, fitia rerum constituti agere noluerint pacto vel iureiurando exclusi, totum sine mora fiscus invadat. Quibus tacentibus et dissimulantibus a defensione fiscali duum mensuum tempora limitentur, intra quae si non retraxerint vel propter retrahendum rectorem provinciae inteid talibus filiis vel uxoribus liberalitas impura contulerit, fiscus noster invadat, donatas vel commendatas res sub poena quadrupli severa quaestione perquirens.
Abbreviated transcription (Latin):
da xͥanoꝵ fide romarã murauit ipium
suꝑ ingenius c̃ cubinis ducendis uxorib:
sima ꝯstitutione renouantes. uibmus
cos qui ant hanc legẽ ingenidͥ muueꝵ
nuptiis minime intcectentib electo c̃tub̾¬
nio cuilib sexus filios ꝑ crcauerunt. ꝗb
nuulla iudelicet ipxor ẽ. milla ex iustoma¬
trimono iegitima ꝑlaᷤ suscepta. siuoluc¬

Expanded text:
anorum fide Romanum munivit imperium, super ingenuis concubinis ducendis uxoribusssimam constitutionem renovantes iubemus eos, qui ante hanc legem ingenuarum mulierum nuptiis minime intercedentibus electo contubernio cuiuslibet sexus filios procreaverunt, quibus nulla videlicet uxor est, nulla ex iusto matrimonio legitima proles suscepta, si
Abbreviated transcription (Latin):
beri contigert̃. cosꝙ uelit sub defensi¬
one pdicta curie spͥndore honestare. et
h̾rditatis opib a diuuare. eĩ auitatis ad¬
scribendi st̃ orctini sub qua mẽ ille ⁊ pos¬
sessio censcatur. ꝙ atteruttã rrgaliũ cunta¬

Expanded text:
beri contigerunt eosque velit sub definitione praedicta et curiae splendore cohonestare et hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. Quod si alterutram regalium civita
Abbreviated transcription (Latin):
sexꝰ uno plurib ue existentib. bonoꝵ
suoꝵ uirã tantum untiã pat̾ natura¬
lib filiis. seufiliab coꝵ ꝙ genitrici uł
si sola sit c̃cubina. semi untiã largien¬
di. ł relinquendi hãt potestatẽ. ꝗcꝗd
uero ratra mocdũ cõcessum relictũ sit. le¬
gitunis lib̾is ł matri ł cetis successorib

Expanded text:
existentibus bonorum suorum unam tantum unciam pater naturalibus filiis seu filiabus eorumque genetrici vel, si sola sit concubina, semunciam largiendi vel relinquendi habeat potestatem. quidquid vero ultra modum concessum relictum sit, legitimis liberis vel matri vel ceteris suc
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissime urb̃. ułe głatur naturaies
suos ñ ulustri orcline cuutatis illumuri.
ħ slũ p̾strema definiat. siũ dc̃ãtionẽ cuiu¬
libi quantitatis in lib̾os naturales pater
ꝯ fecerat. ut q desubeunda sorte amau seu
testam̃to seu actoꝵ fide ꝯstituat itaratũ eẽ
stabilit̃ꝙ uolumꝰ obsuati ut siũ abstinẽ¬
deo ħ rclitab siuc addicãdo doãtiões natura
ies lib̃i curialẽ uoluerit euitare fõtunã
posteaq pat̾naꝵ opũ.ł insolidũ. ł cxpar¬
te reꝑti fuint possessores. licet eas auena
gantur accecłe. ⁊ si filiã naturalẽ ł filias

Expanded text:
sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non illustris ordine civitatis illuminet. Haec sive postrema definiat sive donationem cuiuslibet quantitatis in liberos naturales pater conferat: et quod de subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturaiberi curialem voluerint evitare fortunam posteaque paternarum opum vel in solidum vel ex parte reperti fuerint possessores, licet eas alienagantur accedere. Et si filiam naturalem vel filias
Abbreviated transcription (Latin):
itiquatũ facẽ possit coccpnandus e. p̾ido¬
ncus factus. ꝗ nreddicłat integrũ residua
udꝓbabilit᷑ solutionẽ recusat. at cũ cius pros
insolictã cuemendos ñ ambigitar. ne cũbi
soluendo factis exꝑrri si possis. suꝑstitiosam
geris sollicitudinem.

Expanded text:
facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. at cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sollicitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hu ñ tp̃r qui h uisacritissime iussionis.
nec dũ ꝑlẽ auqua exingenuarũ c̃tubiã¬
rũ cosortio meruert. minime hui leges
brneficio ꝑfruant. cũ liccat easd̃ muliere
quimis lib̾is. aut uxorib aut legitimus
fiuis ut putc nuptiis gedentib ꝓcreare.
ner debunt quos exingenua ẽ cubina dila
sti ac legitimi postea uideantur magno o¬
pere postalzxre
mis existentib: ub̾is. inpstuti auque mu¬
ueres uxoris icco s abentur. exbis sibi pie¬
ntos scu ꝑcirantlos suos. ⁊ inpotestate sua

Expanded text:
 tempore huius sacratissimae iussionis necdum prolem aliquam ex ingenuarum concubinarum consortio meruerunt, minime huius legis beneficio perfruantur, cum liceat easdem mulieres gitimis liberis aut uxoribus ac legitimos filios utpote nuptiis procedentibus procreare, nec debeant, quos ex ingenua concubina dilato sti ac legitimi postea videantur, magnopere postularemis existentibus liberis in praesenti aliquae mulieres uxoris loco habentur, ex his sibi progenitos seu procreandos suos et in potestate sua
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃. cliccł. Si cucũ scripta matre ura ui¬
pinde si dolosis artib marcti circsi uentam
matrẽ urãm in qua extmati oẽ cirtũ scͥptã
ap̃ p̃sidẽ ꝓuintie euidentib pationib h oste¬
deritis. qñ possidentib uob̾ ad optineda pob.

Expanded text:
oni. Si circumscripta matre vestra viProinde si dolosis artibus mariti circumventam matrem vestram iniqua aestimatione circumscriptam apud praesidem provinciae evidentibus probationibus ostenderitis,
Abbreviated transcription (Latin):
uust. In causis iachuctu speciaut de¬
functis ex qb ireto nintunt repudia. illa
corre minime ꝓpt̾ naturalẽ inbeciuitatẽ.
ualeat. possit mulier. ł eiꝰ parentes sine
ꝑiculo dotis amittende repudiũ mai̾to
mittẽ. ita tm̃ ut ante imptias doãtio eid̾
marito seractur.

Expanded text:
p. In causis iam dudum specialiter definitis, ex quibus recte mittuntur repudia, illamcoire minime propter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel eius parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito mittere, ita tamen, ut ante nuptias donatio eidem marito servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊is ꝗ naturalẽ filiũ hañs ortantib legib
ultio ad instar legitani filu municipcilib
eũ uoluit aggregare munerib ⁊ doãne pa¬
uic pͥncipalẽ manifestart. notũq fecit si¬
ne dubio ꝓfessione certissima facultatũ
suaꝵ omĩũ elegisse affectione debita succe¬
sorẽ. cũ certe huuismoi ꝑ sonis ad cosacra¬
tissima ꝯstitutione subuentũ sit. ut nec
facultas. s iumnerib patriȩ susceptis patͥ¬
monia subire cogant᷑. nullã ecdiuso calũ¬
niantiũ. uocc̃ penitus patiem̃ admitti.

Expanded text:
i naturalem filium habens hortantibus legibus ultro ad instar legitimi filii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit notumque fecit sine dubio professione certissima facultatum suarum omnium elegisse se adfectione debita successorem, cum certe huiusmodi personis adeo sacratissima constitutione subventum sit, ut nec facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumniantium vocem penitus patiemur admitti,
Abbreviated transcription (Latin):
filus. filic stu filiab p̃ mortẽ accipientis
scruari .i. sipat̃ temẽ repuctiũ misent. doãti¬
onẽ anit nuptias amatre suari. Si mater
dotẽ ipõti eidẽ ł cisdẽ. filioscufiue patre mo¬
nente cdimiti censemꝰ. patriuidelicet. łma¬
tri inscribendis filuis hrctib unũ scuunã

Expanded text:
filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem vel eisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus: patri videlicet vel matri in scribendis filiis heredibus, unum seu unam
Abbreviated transcription (Latin):
oii. thcod. Consensu ucita matrimoia
solui pcipimꝰ. solutionẽ. ⁊ crũ matromor
tiomĩ facit. causas aũt repuctii ac salu¬
orima iege aꝑtius designam. sic n siñ iust
causa cdissolin mãm uistolimite pł ibemu
ita ad u̾sa nccessitate pssũ ł p̃ssã quaius in¬
fausto. attm̃ necessario auxilio cupimꝰ ubam

Expanded text:
o pp. Consensu licita matrimoniasolvi praecipimus. Solutionem etenim matrimonii . Causas autem repudii hac saluberrima lege apertius designamus. sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemus, ita adversa necessitate pressum vel pressam, quamvis infausto, attamen necessario auxilio cupimus libe
Abbreviated transcription (Latin):
mortis facientis fitmt celebrate. siũ lõgi¬
mimine indigere. neꝙ exspectare pub¬
licarũ ꝑ scãꝵ presfĩtiam. ⁊ ea que suꝑ
huius mõi monum̃tis solent adhibei̾.
s ita res ꝓcedat. ut si ꝗnq testib p̃sñtib
ł inscͥptis ⁊ sinlatĩs rarũ sub poĩtionẽ
aliꝗs uolu̾it mortis cã doãtionẽ facẽ.

Expanded text:
ntis fuerint celebratae sive longiminime indigere neque exspectare publicarum personarum praesentiam et ea quae super huiusmodi monumentis solent adhiberi. Sed ita res procedat, ut, si quinque testibus praesentibus vel in scriptis vel sine litterarum suppositione al
Abbreviated transcription (Latin):
se murriã abauquo passũ putaunit. ⁊ qͥ¬
relã deferre uoluit. ñ ad stationarios
decurrat .s. p̃sidalẽ ad eat potestatem.
aut libellos offerens. ant que relans
suas apud actͣa d̾eponens. ¶tie. hos. Flege¬
cusatioẽ dectuctus ẽ. abaliosuꝑ eõdẽ
d̾mine deferti ñ pot̃. si tñ exeod̾ facto psi¬
ma cͥmina nascunt᷑. ⁊ d̾ uno eminc in
accusationẽ fuĩt dectuctus. de altero ñ
ꝓbibent᷑ abalio deferri: Index aũt suꝑ
utroꝵ cͥmine aucdientiã prãbit. Nec¬

Expanded text:
se injuriam ab aliquo passum putaverit, et querelam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponens. § 5. In alcusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯficientib ut ⁊ ip̃i tiec repettionẽ time¬
ant. uerũ ⁊̃ exactionẽ pecumarii ꝯ fessioĩ
incertarũ facere possint. licet ñgesta fu¬
erint subsecuta. Nuilla eis ucẽtia danda
pecunias ad alias cãs nͥ ad ꝑfectionẽ domo¬
ꝵ crogare. Qd siauqua ctubitatio orta
finͣt utrũ tota quatitas. anpurs eiꝰ mectisi¬
cus expensa ẽ. ħ dñi domus sac̾m̃to diri¬
metur. Ceũs uo̾ doc̃itionib q̃ gestis int̾ueĩ¬

Expanded text:
 ut et ipsi nec repetitionem timeant, verum etiam exactionem pecuniarum confessioni insertarum facere possint, licet non gesta fuerint subsecuta: nulla eis licentia danda pecunias ad alias causas nisi ad refectionem domorum erogare. Quod si aliqua dubitatio orta fuerit, utrum tota quantitas an pars eius in aedificiis expensa est, hoc domini domus sacramento dirimetur Ce
Abbreviated transcription (Latin):
uariatũ c̃. aliis multas aliis unã eẽ
cdiffimentib. Nob̾ cã placuit humaĩ¬
or ⁊ ut multe intelligant᷑ ⁊ om̃s uali¬
de. ⁊ hii ꝗlib̾alitates accipuit. Sciant
nrõs si falsos eẽ suos doãtoes ¶Siqui aũ

Expanded text:
ariatum est, aliis multas aliis unam eas definientibus, nobis causa placuit humanior, ut et multae intellegantur et omnes validae, et hi qui liberalitates accipiunt sciant veros non falsos
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. S iꝗ mea culpa ł emme fu̾it
d̾ g̃hensus. ꝙ dignꝰ claustris carteris
⁊ custoctie squalore uid̾cit᷑ ad ductus
ap̃acta cũ de aminisso ꝯstitiͣt. penam
catceris sustineat atq ita pꝰmodum
buicotestimonio ⁊ memoratio admis¬
si dͥminis fri. ut uidicib t̃modice se¬
iuentib freni ꝗd̾ tẽperies adħibita md̾¬

Expanded text:
s in ea culpa vel crimine fuerit deprehensus, quod dignum claustris carceris et custodiae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit poenam carceris sustineat, atque ita postmodum blico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut judicibus immodice saevientibus freni quaedam attemperies adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Senat᷑ ꝯsuto ꝑmissũ ñ ẽ mu¬
uerib legis cõnelie cmine reũ facere.
nͥ res adeã ꝑtineat. Cũ gͥ filu tui tuto¬
res ł curatores hñt. ip̃i d̾ lib̾are debent
an instrum̃ta exꝗb ad u̾sarium filio¬

Expanded text:
sulto permissum non est mulieri legis corneliae crimine reum facere, nisi res ad eam pertineat. Cum igitur filii tui tutores et curatores habent, ipsi deliberare debent, an instrumenta, ex quibus adversarium filio
Abbreviated transcription (Latin):
diã. Põ idoꝰ minꝰ cramne seu atrociũ
inurrtiarũ iudicio tenet. is ꝗmiustam
accusationẽ incictit. ꝙ dicat auũ hrũ
facti mãdatorẽ se habusse. Nãꝙ ħ casu
p̃t pͥncipalẽ reũ mãdatorẽ ꝙͦ gesua pso

Expanded text:
. Non ideo minus crimine seu atrociorum iniuriarum iudicio tenetur is qui in istam accusationem incidit, quod dicat alium se huius facti mandatorem habuisse. Namque hoc casu praeter principalem reum ma
Abbreviated transcription (Latin):
nescius. ⁊ p̃udoris igͣrus imxbo petui¬
antiq maleticto. noã nr̃a cretiderit
lacescẽta. actemulenta a tũbuientus
obtẽctator tẽpoꝵ suĩt eũ penc nolum
subiugari. Neq cturũ aliꝗͥ neꝙ aspeꝵ
susfinere. qm̃ si id exleuitate ꝓcessit
dignissimũ. Si abmurria remite¬
cdũ. Uñ integris oĩb ħ ad nrãm sciẽ¬
tiã referatur. Ut ex ꝑsonis hõiũ dic¬
oyp̃. ał. Quã exalus caũs malestatist

Expanded text:
nescius et pudoris ignarus improbo petulantique maledicto nomina nostra crediderit lacessenda ac temulentia turbulentus obtrectator temporum fuerit, eum poenae nolumus subiugari neque durum aliquid nec asperum sustinere, quoniam, si id ex levitate processit, dignissimum, si ex injuria, remittendum. Unde integris omnibus hoc ad nostram scientiam referatur, ut ex personis hominum dic. Etiam ex aliis causis maiestatis
Abbreviated transcription (Latin):
sice ixint᷑ alieni. łestam̃tis extrancoꝵ
nicͥ c̃apiant. Sint ꝑpetuo egentes. ⁊ pau¬
ꝑes. Infamia cos semꝑ peãna cos cõmit¬
terctur. adnullos nũꝗͣ honores. nu
la ꝓrsussacram̃ta ꝑueniant. Sunit post.¬
remotales ut his ꝑ petua egestate sõcẽti¬
b: sit ⁊ mors solatio ⁊ uita supplicio:
bet nũo fumͣt falcictiã tm̃ ex bonis ma¬
tͥs. siũ testata siũ intestata decesserit uo¬
filie alimoniã. ꝗͣ integrũ emolum̃tũ
ac nom̃ h̾rdis. Matior n cͥca nos ea̾d̾¬
bet ẽẽ stĩtãtia. Quas ꝓ infirmitate se¬
xus mrñ ausuras cẽ ꝯfictmꝰ ¶ Emanci¬
patio que ap̃clictis. siũ infilios post legẽ
dũtaxat iatã. siũ infilias fui̾t collata
ñualeat: ¶ dotes dõãtioẽs quarũlibet.
postremo rerũ auenaticẽs quas exeo tp̃e
qualibet fraud̾̃ riure factas eẽ ꝯstitĩt quo
pmũ memoati. demeunda factaoẽ acso¬
cietate cogitaranͣt nullius eẽ mom̃ti sta¬
tumꝰ. Uxores sane p̃clictoꝵ recuꝑatas

Expanded text:
sione habeantur alieni, testamentis extraneorum nihil capiant. Sint perpetuo egentes et pauperes, infamia eos semper paterna comitetur. Ad nullos unquam honores, ad nulla prorsus sacramenta perveniant. Sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus, sit et mors solatium, et vita supplicium. bet numero fuerint, falcidiam. Tantum ex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, voam integrum emolumentum ac nomen heredis. Mitior enim circa eas debet esse sententia, quas pro infirmitate sexus minus ausuras esse confidimus Emancipatio, quae a praedictis sive in filios, post legem dumtaxat latam, sive in filias fuerit collata, non valeat. Dotes donationes, quarumlibet postremo rerum alienationes, quas ex eo tempore qualibet fraude vel iure factas esse constiterit, quo primum memorati de ineunda factione ac societate cogitaverint, nullius statu
Abbreviated transcription (Latin):
riã ꝑsequatur. ẜ antiꝗ uiris statuta.
im̃ de quib spãlit eis ꝯcessũ ẽ ñ exacta
sub scͥptioẽ. Uñ adit᷑ p̃ses ꝓuincie. in
pͥmis examinabit antaie sit trimẽ.
cĩ a̾ccusationẽ mulier subrre ñ ꝓhi¬

Expanded text:
riam, secundum antiqui juris statuta tantum, de quibus specialiter eis concessum est, non exacta subscriptione. Unde aditus praeses provinciae in primis examinabit, an tale sit crimen, cujus accusationem mulier subire n
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Siquis ꝓredeptioe captuioꝵ
pecunias dedst. siũ ꝑcantione dare pro¬
miscĩt. cuĩ cũq quãtitatis cognoscat
se neq repetitionẽ hrẽ. neꝙ exactionẽ
cantioĩs posse declinare. ut puta gestĩ
sic̃ indcãtionib ñ subsccutis suꝑ insi¬
Cnuationc̃ ciꝰdẽ qͣtitatis comdelicet ꝙ

Expanded text:
. Si quis pro redemptione captivorum pecunias dederit sive per cautionem dare promiserit cuiuscumque quantitatis, cognoscat se neque repetitionem habere neque exactionem cautionis posse declinare, utpote gestis sicut in donationibus non subsecutis super insinuatione eiusdem quantitatis: eo videl
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. quas infilios fecerint. ita demũ de¬
ccrnimꝰ facuitatẽ. sicos ingratos eẽ dͥca
se ostencdint. Quicquid gͥ is qui amatir
impietatis arguitur. extitulo deñtioni
tenet exeo cdie quo ꝯtrou̾sia qualccũq
pͥncipiũ uissu uidicantis aat. mat coga¬
tur reddere. Cctm̃ ea que añ adhuc m̃¬
atir pacifica uirt ꝑfecta sunt. ⁊ añ in¬
choatã ceptũq uirgiũ. uẽdita dona¬
ta. ꝑmutata indotem data. cetĩsq cau¬
sis iegitime alienata minime reucca¬
mus. actiõnẽ uõ matris ita ꝑsonalẽ
effectũ. ut nec inħreẽ detur. nec tͥbuct᷑¬

Expanded text:
decernimus facultatem, si in eos ingratos circa se esse ostenderint. Quidquid igitur is qui a matre impietatis arguitur ex titulo donationis tenet eo die, quo controversiae qualecumque principium iussu iudicantis datur, matri cogatur reddere. Ceterum quae ante adhuc matre pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumque iurgium vendita donata mutata in dotem data ceterisque causis legitime alienata, minime revocamus. Actionem vero matris ita personalem effectum nec in heredem detur nec tribuat
Abbreviated transcription (Latin):
fititxcelibata. cũ aliã matrẽ familias
inpumcia reliꝗsset: solicitauit adn¬
uptias.dͥm̃ ĩ stupri a qͦturemotaes
ꝗ cũ rixorẽ te eẽ credebas abaccusatcẽ
iegitimo sollẽpnit̃ infert̃. ccite res tuas
õs quas ab eo mnt̃ceptas matraomi
simulatioẽ deploras restitũi t oĩ ex acti¬
orus nstãtia inperrabis arectet᷑ ꝓuincie.
na seoquide q̃se tͥ ut spõde daturũ pro

Expanded text:
elibatu, cum aliam matrem familias in provincia reliquisset, sollicitavit ad nuptias, crimen etiam stupri, a quo tu remota d uxorem te esse credebas, ab accusatore legitimo sollemniter inferetur. Certe res tuas omnes, quas ab eo interceptas matrimonii simulatione deploras, restitui tibi omni exactionis instantia impetrabis a rectore provinciae: nam ea quidem, quae se tibi ut sponsae daturum
Abbreviated transcription (Latin):
fat amnnuã ꝗd̾ p̃stare quatitatẽ tñte
sũme q̃ ñ excedat legrame doãtionis
ticulari multas fecisse doãtiones exi¬
stimãcdũ ẽ. ⁊ eas actis ñ indige̾. anex
totius stipulationis fũcam̃to ⁊ fõte

Expanded text:
 tantae summae, quae non excedit legitimum donationis donatione multas fecisse donationes existimandum est et eas actis non indigere, an ex totius stipulationis fundamento et fonte
Abbreviated transcription (Latin):
at. neẽ putet hõiem̃ abiectũ atꝙ ui
it̃ obiciendũ ẽẽ iaici sireus mõ ali¬
quo fi̾it lapsus. nã p̃m᷑ uolumꝰ huiꝰ¬
moĩ pena ꝯsumi q̃ obnoxiꝰ dccebitur
fuisse qui fugĩt. suso com̃tariensis
necessitate anqua ꝓcul aboffõ egĩt:
ad iutorẽ euis pori iubemꝰ inuigilare
cua̾ ⁊ cãdẽ statmumꝰ legis seisitate ꝯstsigi

Expanded text:
at, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. Nam ipsum volumus eiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et eadem statuimus leg
Abbreviated transcription (Latin):
aut sccĩoꝵ p̃stĩtia necessaria uideatũ.
tes ossior mitti oportet᷑ sppuxiores cate¬
nas sicmins quautas ⁊̃ catenatũ acer¬
bitatẽ postalauĩt. ut ⁊ cuciatio d̾sit.
⁊ ꝑmaneat sub fida tustocha nec uo̾¬

Expanded text:
cessaria videatur, tes ossibus mitti oportet, sed prolixiores catenas, si criminis qualitas etiam catenarum acerbitatem postulaverit, ut et cruciatio desit et permaneat fida custo
Abbreviated transcription (Latin):
logitiã ꝗͣtitatẽ sĩ excedũt. munum
rectũdoa uidẽtur ⁊ maioris cẽ quanti¬
tans ñ uid̾atur eas oportẽ inumũ coad¬
unare. ⁊ introchucere modos ꝑ quos nõ
o ⁊ plures intelligant᷑. ⁊ singule ẜ sui¬

Expanded text:
unum redundare videntur et maioris esse quantitatis, non videatur eas oportere in unum coadunare et introducere modos, per quos non o et plures intellegantur et singulae s
Abbreviated transcription (Latin):
datiꝰ exĩgc̃da debita ea q̃ cuulit̾ poscuñtur
ẜuos aratoẽs. au̾boues aratoios. aũmstir¬
m̃itũ aratoriũ pignois cã depossessionib
abstraunt. ex quo tributoꝵ ulati ore tar
estimando auidice suplicio sub in get᷑.¬

Expanded text:
ntur, servos aratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum illatio retardaaestimando a iudice supplicio subiuget
Abbreviated transcription (Latin):
orp. thed. Simat᷑ legitima lib̾oꝵ
tutela suscepta ad scdas cc sac̾tam̃tũ
p̃siitutũ aspirauit nuiptias antequã
eis tutorẽ aliũ fecit ordinari eiq ꝙ de¬
betur exraticẽ tutele geste ꝑsoluat. ma¬

Expanded text:
 et si mater legitima liberorum tutela suscepta ad secundas contra sacramentum praestitum adspiraverit nuptias, antequam ei tutorem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persolve
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. inst̃: Quociens auꝗs ł aliq̃
intestat᷑ ł intestata mortuus ẜ mõtua
ł dcinceps aliis descẽcentib derelictis.¬
⁊ insuꝑ exlatere ꝗb cũq agnatis mini¬
me possint idẽ agnati porrtẽ quãtã
sou descendẽtes ad mortui successionẽ
negocus ẜ uari dociruimus.: ota¬
orp̃.ci. Licet ubi matrib abinte¬
stato ita cemũ ꝑschides existant. si faĩ
possit̾. tñ matres lib̾is ⁊ simfãtes natuẽ
ꝯcesscmnt. p̾se succełe milla cdnbitatioẽ.¬

Expanded text:
pp. Quotiens aliquis vel aliqua intestatus vel intestata mortuus vel mortua vel deinceps aliis descendentibus derelictiset insuper ex latere quibuscumque agnatis, minime possint idem agnati quartam partem soli descendentes ad mortui successionem negotiis servari decernimus. Vivianae. Licet liberi matribus ab intestato ita demum per se heredes existant, si fari possint, tamen matres liberis, etiamsi infantes naturae concesserint, posse succedere nulla dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃ aust. Simaior ꝗn quagenaria
partũ ccticłit. sidbet ħmoi soboles suo
potri sua ꝯstitui. ⁊ ħrditatẽ eiꝰ nancisci.
a cesariana aduccatiõe int̾rogati sumꝰ.
⁊ sanccimꝰ licet mirabił hꝰmoĩ part᷑ in¬
uenit᷑. ⁊ taro ꝯtingit. nich tm̃ eoꝵ ꝗ ba¬

Expanded text:
pp. Si maior quinquagenaria partum ediderit, si debet huiusmodi suboles suo patri sua constitui et hereditatem eius nancisci, a Caesariana advocatione interrogati sumus. Et sancimus, licet mirabilis huiusmodi partus invenitur et raro contingit, nih
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. ⁊cũ ꝑsectissima diffinitiõe cdispoĩto.
nt̃as loges amplari. cũ gͥ p̃torẽ furũ emaci¬
pactã. licet subtili inre capite fua̾t diminit᷑.
at tñ inpatris successicẽ sinc ulla dunutioẽ
uocare manifestissimũ ẽ. ñ eodẽ aut̃ urre ⁊̃ ad
frm̃ suoꝵ successionẽ abco uoca bat̾ s. nec filu
eius icgitimo turx suis patrtus succedetãt. ne¬

Expanded text:
cum perfectissima definitione posito nostras leges ampliari. Cum igitur praetor filium emancipatum, licet subtili iure capite fuerat deminutus, attamen in patris successione sine ulla deminutione vocare manifestissimus est, non eodem autem iure ad fratrum suorum successionem ab eo vocabatur, sed nec filii eius i
Abbreviated transcription (Latin):
ftite. ⁊ frẽ legitimo. ł sola ꝯgnationi
iure habente. intestatus ł intestata
decessit. si exclucti a filii successione
matrẽ. s unacũsiẽ mortui ł mortue.
si suꝑstes ⁊ filius ł pͥuignꝰ tp̃iꝰ sit. ad
eam ꝑuenire adsumltuctine soroꝵ

Expanded text:
tre vel legitimo vel sola cognationis iura habente intestatus vel intestata decesserit, non excludi a filii successione matrem, sed una cum fratre mortui vel mortuae, si superstes vel filius vel privignus ipsius sit, ad eam pe
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗ friꝑauũ impłe pꝰsit. Simili mõ ⁊ alumͣ¬
te agnosi. puta si honcãta ꝑscã iub̾at᷑ insu¬
lã ł monum̃tũ aliudtale suis sũptib faccre.
cutus sit. sĩ ꝑaliũ eiꝰde̾ lucri successorẽ ad
tura. ut ꝙ relictũ ẽ. abailio actimpleri ñ possit.

Expanded text:
 alium impleri possit, simili modo et a lucrante agnosci, puta si honorata persona iubeatur insulam vel monumentum vel aliud tale suis sumptibus facere cutus est, sive per alium eiusdem lucri successorem aditura, ut quod relictum est ab alio adimpleri non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
srditas eiꝰ. nec liceat matr cecasicẽ sororis
mortuił mortue: ampliorẽ partẽ siuecli¬
care. q̃ rata portio exigit capitũ patruo scili¬
cet mortui łmortue. ł eiꝰ filis ł nepote. nul¬
lũuis ad ciħrctitatẽ matre eiꝰbrde existẽte.

Expanded text:
matri occasione sororum mortui vel mortuae ampliorem partem sibi vindicare, quam rata portio capitum exigit: patruo scilicet mortui vel mortuae eius filio vel nepote nullum ius ad eius hereditatem matre herede existente
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e nuptiaꝵ medictatẽ filioł filie fi¬
lus scu filiab dõãuñt. qͦs habebat exu
xore pͥore susceptos pure scilicet ⁊ omĩ
dem intestatus ł intestasobierit. semꝑ
ad suꝑstites fis̃. ł sorores uolumꝰ ꝑtiñe
si aũt nniu̾si ł uniu̾se intestati ctiẽ

Expanded text:
e nuptiarum, medietatem filio filiaeve, filiis seu filiabus donaverit, quos habebat ex viro priore susceptos, pure scilicet et omni dem intestatus vel intestata obierit, semper ad superstites fratres vel sorores volumus pertinere. Sin autem universae vel universi intestati diem
Abbreviated transcription (Latin):
nsetus quidẽ quesita filio filie ue simi¬
li fermitate possidãt. rerũ ud pect̃naꝵ
defucti solonsu fructu humanitatis
tẽplatice potiat̃ pͥetatẽ sororib. et
tñb trismissura defuncti. soluerit.

Expanded text:
nsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate possideat, rerum vero paternarum defuncti solo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur, proprietatem sorori et fratribus transmissura defuncti. D.
Abbreviated transcription (Latin):
tucdaiẽ mascule soboł inparẽtis uocare suc¬
cessionẽ. ⁊ iteꝵ germanas uire ꝯsangirnita¬
tis cãdẽ sͥ uẽdicare p̃rogatiua. deinceps aũt
legitimas feminarũ ꝑscãs suura ꝯsangũ¬
tatis ñpossidet. asuccessicẽ legitima repelli.
cũ marib eãd̾e successio pateat. qr̃ i patris
soror: si ad successionẽ filui frĩs sua una cũ ma¬
scuł uocat᷑.s. aliud ius mamita: aludinpa¬
triuis obsuat᷑. ł quatatioẽ frĩs filius ad succe

Expanded text:
successionem et iterum germanas iure consanguinitatis eandem sibi vindicare praerogativam, deinceps autem legitimas feminarum personas, si iura consanguinitatis non possident, a successione legitima repelli, cum maribus eadem successio pateat? Quare enim patris soror non ad successionem filii fratris sui una cum masculis vocatur, sed aliud ius in amita, aliud in patruis o
Abbreviated transcription (Latin):
nec frem̃ ł sorotẽ utim̃nos ꝯcedimꝰ incegͣtioĩs
ioco relinꝙ. cũ n tam ꝓximo graclu sunt. inc¬
rito cossine ulla differentia tãqͣsi ꝯsan¬
guinei fucr᷑. cũ legitimis fr̃b ⁊ sororibus
uocandos cẽ censemꝰ ut sccło gradu ꝯstitu¬
ti ⁊ exlogitima successicẽ cdigni reꝑti. alus
satis habũdeq a nob̾ cũ sũma utili¬
tate dispõta st̃. Cũ aũt ĩtio gͣdu lex

Expanded text:
 sororem uterinos concedimus in cognationis loco relinqui. cum enim tam proximo gradu sunt, merito eos sine ulla differentia, tamquam si consanguinei fuerant, cum legitimis fratribus et sororibus vocandos esse sancimus, ut secundo gradu constituti et legitima successione digni reperti aliis satis abundeque nobis cum summa utilitate disposita sunt. Cum autem tertio gradui ex
Abbreviated transcription (Latin):
rores mõtue ꝑscẽ ad successionẽ ꝓͥctatis so¬
ios ꝓuirili parte uocai. patri aũt ⁊ matri
usum fructũ totius successioĩs ꝓbesse cõpe¬
tere equa lance int̃ patiẽ ⁊ matrẽ diuidẽ¬
de. reliq̃ parte usus fructus ap̃sis ⁊ sororos
remanc̃te. Sinuõ defucta ꝑscã in sacͥs patͥs
ꝯstituta decessit̃. pat̾ ꝗdẽ ussifructũ quẽ
umẽte filio habebat. teneat donec uiuat
incorruptũ. Mat᷑ aũt q hũc usũ fractũb¬

Expanded text:
s mortuae personae ad successionem proprietatis solos pro virili parte vocari, patri autem et matri usus fructus totius successionis bessem competere aequa lance inter patrem et matrem dividendum, reliqua parte usus fructus apud fratres et sorores remanente. Sin vero defuncta persona in sacris patris constituta decesserit, pater quidem usum fructum, quem et vivente filio habebat, detineat donec vivat incorruptum, mater aut
Abbreviated transcription (Latin):
testati mo̾tui. ad te ꝯsanguinitatis iu¬
ir ħrditas ptineat. nulla ratioe abtiꝰ
frĩs tuifilii adcandẽ successionẽ aspi¬
tare desiderat. Nam ⁊ cessante iure agͣ
o. ad te potius que scłm gͣclũ optines.¬

Expanded text:
intestato mortui ad te consanguinitatis iure hereditas pertineat, nulla ratione alterius fratris tui filii ad eandem successionem adspirare desiderant: nam et cessante iure agnao ad te potius, quae secundum gradum obtines
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ ꝗdẽ ingcnuiũ puerũ t puellã. ꝗ quȩ ue post
merã nati sũt. om̃s uetis uiris auctores cense¬
ert̃. cubitabat᷑ aut̃ itit̃ eos simatri morienti
pot̃ succccłe. hꝰmoĩ itaq dubitationẽ eoꝵ de¬
cidentes. ultius eã ꝑoecłe ñ patim̾. s. sanctimꝰ
eandẽ matns ꝓgeniẽ ħ̾rdẽ ab intestato posse
ei existere saluo uire legitimo exauctoltate se¬
exsenat᷑ ꝯsulto ĩtulliano. quã ꝓlẽ exorphiti¬
ano senat᷑ ꝯsulto iuicẽ adsuã ħrcditatẽ ucic¬
orp̃. alcx̃. Insuccessicẽ tiuloꝯ sañguita᷑¬
tam frẽs quã sorores pari nire eẽ. licet ñ ea dcor
matre suscepte sunt. uis certũ ẽ. nec huic deᷤ¬
rogat̾: q̃ amitas utãs abauo ur̃o dotatas
fuisse ꝓponitis.

Expanded text:
uellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potest succedere. Huiusmodi itaque dubitationem eorum decidentes ulterius eam procedere non patimur, sed sancimus eandem matris progeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo ex auctoritate seex senatus consulto Tertulliano quam prole ex Orfitiano senatus consulto invicem ad suas hereditates successione titulo consanguinitatam fratres quam sorores pari iure esse, licet non eadem matre susceptae sunt, ius certum est. nec huic derogatur, quod amitas vestras ab avo vestro dotatas fuisse proponitis.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ⁊ filniꝰ I orp̃. ꝯst. ¶atresque pubẽs amiserͣ
ubos. licet inpub̾ib eis tutores ñ petie¬
rint. p̃sc̃ptioẽ ñ petititutoĩs ad exclu¬
dẽctã eoꝵ successionẽ sĩ debere prescri¬
¶bi: certum est:¬

Expanded text:
Africae. Matres, quae puberes amiserunt filios, licet impuberibus eis tutores non petierunt, praescriptione non petiti tutoris ad excludendam eorum successionem minime debere praescribi certum est
Abbreviated transcription (Latin):
iã testatore ħ ꝙ relictũ ẽ deficiebat. ⁊
a ꝑta uoce cactucũ nũ cupabat: ¶In
pͥmoitaq ordine uͥ pñscͥptis efficie¬
bant̾ ea q̃ ꝑsonis iã añ testamĩtũ mor¬
tius testator doãsset statutũ fui̾t. ut ea
oĩa mancant ap̃eos aꝗb fuerãt dere

Expanded text:
tatore hoc quod relictum est deficiebat, quod aperta voce caducum nuncupabatur. In primo itaque ordine, ubi pro non scriptis efficiebantur ea, quae personis iam ante testamentum mortuis testator donasset, statutum fuerat, ut ea omnia maneant apud eos, a quibus fuerant dere
Abbreviated transcription (Latin):
quas cactucũ ñfieret. s. ⁊ ip̃is testam̃toꝵ ꝯcdi¬
torib sic guissima cachcoꝵ obsuatiouisaẽ.
⁊ si facta sint ap̃cͥtas ꝑscãs recu̾at᷑ disponerent.
uias recludentes qͥs lex papia posuit incactu¬
cis. ꝙ ⁊ nos fieri ꝯ cectimꝰ. ⁊ cũ lex papia ius an¬
tiquũ ꝙ ante eã m̾oĩb simplicit u̾sabatur¬
suis machinatioib ⁊ angustiis cͥcũ cludens.
soł parẽtib ⁊ lib̾is testatoĩs usꝙ ad t̃tiũ gͣctũ¬

Expanded text:
ret. Sed et ipsis testamentorum conditoribus sic gravissima caducorum observatio visa est,  si facta sint, apud certas personas recurrere disponerent, vias recludentes, quas lex Papia posuit in caducis: quod et nos fieri concedimus. Et cum lex Papia ius antiquum, quod ante eam in omnibus simplicitersuis machinationibus et angustiis circumcludens solis parentibus et liberis testatoris usque ad tertium gradu
Abbreviated transcription (Latin):
gẽdo. ⁊ suũ ordinẽ suamq ꝓximitatẽ
tenẽte incorruptã. quas aut̃ ꝑscãs ex
uit cgͣtioĩs inlegitimas successioẽs
m̃suescimꝰ eas. ⁊ tutele grauamini ui¬
cissim suppoĩmꝰ. stilicet simasculim sit̃.

Expanded text:
gendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae gravamini vicissim supponimus, scilicet si et masculi sint et
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ pupilli mortui. side functo eiꝰ pa¬
tre tutorẽ ei sccłm logẽ ñ petierant int̃
annũ. crm̃ cissiũ abintestato siue nire
substitutionis sucessionẽ. simpubes
montur denegandã¬

Expanded text:
cantur pupilli mortui, si defuncto eius patre tutorem ei secundum leges non petierint intra annum, omnem eis sive ab intestato sive iure substitutionis, successionem eius, si inpubes moritur, deneganda
Abbreviated transcription (Latin):
custocłi adtalẽ modũ ea cõstriu disponat.
ut p̾sit ꝑpaucos bñsuari. Cũ aũt magnitu¬
do tua oĩb dispoitis adnos ceicare uissa
fuit. tc̃ duces imĩcuiꝰ ꝙ limitis quotiẽs ꝓcopo¬
nẽctis ciuitatib aut castris ⁊ꝓstipenũs es

Expanded text:
custodiri, ad talem modum eas construi disponat, ut possint per paucos bene servari. Cum autem magnitudo tua omnibus dispositis ad nos remeare iussa fuerit, tunc duces uniuscuiusque limitis, quotiens pro componendis civitatibus aut castris et pro s
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. uat. Potioĩs gradꝰ iudicib ab instio¬
rib ꝯpetẽs reucntia tͥbuat᷑. s ubi .p. tractatur
utilitas. ⁊ simmor uidex uĩtatẽ iuestigaũi:
nulla maioru rragatur inuiria. Sane qui
insignia diguitatis adħ ex̾cet. ut ñdignisin¬
uinis existairi afficiendos. cosꝗossitia cumpo¬
testate mod̾antur. ñdecamabit nr̃e maigna

Expanded text:
Valens . Potioris gradus iudicibus ab inferioribus competens reverentia tribuatur. Sed ubi publica tractatur utilitas, etsi minor iudex veritatem investigaverit, nulla maiori inrogatur iniuria. Sane qui insignia dignitatis ad hoc exercet, ut indignis iniuriis existimet adficiendos eos, qui officia cum potestate moderantur, non declinabit nostrae indigna
Abbreviated transcription (Latin):
Sinaist qꝗͣ demiliti ausus fui̾t quãcũꝙ
lesionẽ tributariis ntĩs inferre. ꝑiculo uiri
spectabit ducis ⁊ tribuns yͥncipis dig̃ um¬
dicta afficiãt᷑. ⁊ indc̃pnes tributarii nñ cu
acciꝑe. penã cisdẽ legib ins tã extñgllis for

Expanded text:
squam de militibus ausus fuerit quamcunque laesionem tributariis nostris inferre, periculo viri spectabilis ducis seu tribuni et principis digna vindicta afficiatur, ut indemnes tributarii nostri accipere, poenam eisdem legibus insertam ex tr
Abbreviated transcription (Latin):
integs refuatis ad ducenã ĩ centenã ⁊ biarchiã
nemosuffragio ñlabore unꝰ quisꝙ ꝑueniat. pͥ¬
ncrpatũ ñ adhipiscat᷑ maltula decuriẽte ita ut
adcuras agendas. ⁊ cur sũ illi exeant qͦsortomili¬
tit uocat eĩ laboꝵ adiutor. Pretea inqͦtotiꝰ sco¬
ie status ⁊ magistrisccuntas ꝯ stituta ẽ idoneus

Expanded text:
integris reservatis, ad ducenam etiam et centenam et biarchiam nemo suffragio, nisi labore unusquisque perveniat, principatum vero adipiscatur matricula decurrente, ita ut ad curas agendas et cursum illi exeant, quos ordo militiae vocat et laborum. Adiutor praeterea, in quo totius scholae status et magistri securitas constitut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlimitaneis ud̾ ordinandis qr necessa¬
riũ nob̾ eẽ uidet᷑ ut ext̃comitatẽ ses mi¬
lites ꝑ castra milites limitanti cõstituã¬
t᷑. ꝗ p̾sint ⁊ castra ⁊ cuutates ⁊ limites de¬
fendẽ. łras colere. ut ⁊ alii ꝓuintiale̾ ui¬
dentes eos. ꝑ pãtes ad illa loca seꝯferat. ⁊ cxẽ¬
plũ faccmꝰ uniꝰ nũlimitaneoꝵ. ut ẜexẽ¬

Expanded text:
limitaneis vero ordinandis  quia necessarium nobis esse videtur, ut extra comitatenses milites per castra milites limitanei constituantur, qui possint et castra et civitates limitis defendere et terras colere, ut alii provinciales videntes eos per partes ad illa loca se conferant exemplum fecimus unius numeri limitaneorum, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.cesat.antaccanos diuine huma¬
nitatis ẽ ꝓuitentia: ut semꝑ et̾ns ub̾alta¬
tib nos sustentare aignet᷑. Post tella ut pã¬
thica et̃napace sopita: postq uuandiicã
geutem ereptam. cartageaeta. ammomãg

Expanded text:
PVLOS Tanta circa nos divinae humanitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. post bella enim parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo mag
Abbreviated transcription (Latin):
tanei fiñ comitatẽsib militib una cũctu¬
cibss aduiuare loca uͥdispott fum̃t. ñ lõ¬
gue umnitancilimitẽ exeuntes nec ip̃ilimi¬
tancinec tuces eoꝵ ut nullũ ⁊̃ dispendiũ
aducib uł ducianis p̃enctiuntanei su¬
stincant. nec aliq̃s sͥ ꝯsuetudines deeoꝵ¬

Expanded text:
comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiuvare loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes nec ipsi limitanei nec duces eorum, ut nullum etiam dispendium a ducibus vel ducianis praedicti limitanei sustineant, nec aliquas sibi consuetudines de eo
Abbreviated transcription (Latin):
solidos p̃teant. At nõ insc̾no p̃fectoꝵ nõ
ultra xii.solidos cogant᷑ inferre. quẽ modr̃
dispendio subiacebit. offitiouõ euis ñ solũ
stmili dispenctio: f⁊ ⁊ capital ꝑiculo sub¬
iacebit. Nã si aliquis exquacũꝙ parte ausꝰ
dĩ tanore eas ẜuare. ñ solũdignitatis aut

Expanded text:
solidos praebeant, at vero in scrinio praefectorum non ultra duodecim solidos cogantur inferre. Quem modum dispendio subjacebit; officium vero ejus non solum simile dispendium, sed et capitale periculum sustinebit. Nam si aliquis ex quacunque parte ausus Dei timore eas servare, non solum dign
Abbreviated transcription (Latin):
itotius cruditionuis pmafundam̃ta at¬
q: elem̃taponẽ. ꝗ uiuenes suffulti. po̾¬
sint grauiora ⁊ ꝑfectioralegũ satasustẽ¬
tate. Ad moniumus aũt cos ut nemo¬
datione uins ꝓmulgaurins unconses¬

Expanded text:
et totius eruditionis prima fundamenta atque elementa ponere, quibus iuvenes suffulti possint graviora et perfectiora legum scita sustentare. admonuimus autem eos, ut memondatione