comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo rib̾us et potio deuoratur a ns uestia que
qulionis quasi ꝑua ligna q̃ soraneu lique resfant¬
Dit apitiuta ¶ Collum dictum ꝙ sit rig ddum
et trres ut columpua bauilans caput ⁊ sustui¬
taus quasi capitoliũ miꝰ auterior ꝑres gula do¬
cam partem terebrum ad medullam spine dra¬
qitue quasi terebri uia Detoies aut plurali
mĩo Rmñ cerintes dicebant priusq̃ hortensius term

Expanded text:
 et bestiae, quae ulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit operitque. Collum dictum quod sit rigidum et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gula vouod per eam cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant, primus Hort
Abbreviated transcription (Latin):
omibus cum gr̃a q̃ uitulorum piginũ pp̃araͦ tum
discordia utamuue ꝯ̃ ingemo ad querendam gra
et salutem iuendam nõ ad alieuã cetiu scuberet
Innocentia li nobis uti ex empłis maritimis ad
E chuiꝰ aumal exigund ile at dspectabile
pestatis aut tranpquiblitatis anĩiuccius solet iẽ
uaingantibus Dmq cum ꝓcellam uentorãd
profensent caltulum ualidum ar ripit eñq¬
uelut saburra uehit ⁊ tranq̃ ancho iod tragt
ue exuiciatue fluctibus itaq ño suis se liberat
Uirbus sed alieuo stabiliei ⁊ regit porid̃s Quo
indinio uante uelut signũ future ꝑtirebaus¬

Expanded text:
oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. Utamur ergo ingenio ad quaerendam gratiam, et salutem tuendam, non ad alienam circumscribendam innocentiam. Echinus animal exiguum, vile, ac despicabile pestatis, aut tranquillitatis nuntius solet esse navigantibus. Denique cum procellam ventorum senserit, calculum validum arripit, eumquelut saburram uehit et tamquam ancoram trahit, ne excutiatur strauit. itaque non suis se librat uiribus, sed alieno stabilit et regit pondere. quo indicio nautae uelut signum futurae pertu
Abbreviated transcription (Latin):
i uanios motus mutatire Und̃ et differũt sibi
turali aspectu Dultus em̃ aĩõrum qualitatim
li uocati sine quia eos ciliorum tequña occultãt
Ne qua iuridentis inurrie offensiõe ledantie sine
quia ocultum lume̾ habeant ÷ secertũ uelutus¬

Expanded text:
n varios motus mutatur. Unde et differunt sibi ujusque naturali aspectu, vultus autem animorum qualitates li vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occulunt, ne qua incidentis injuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen habent,
Abbreviated transcription (Latin):
frange cerires ¶ Mumeri dicti quasiari
ad distincc̃om hom̃is a petudibus mitis ut hii
humeros ille armos hr̃e diecotire Nam ꝓpe ar¬
ini quadrupedi sunt Ola sumi liuueri ꝑs
postonor ¶ Brachia a fortindine nouũata Ant
aiñ grere sorte et qr aue sufrificatue In brachiis eñi
chori lacertorum sunt et insique masculorĩd robut
existit In his sunt thori ⁊ mustub et dicti thori
ꝙ illit uiscera corta uideantur ¶itum dictum¬
q ad tibos suinedos in ip̃a eubamꝰ Dlua si ͫ qupꝭ
dam utriusq manus extensis ẽ Secundum alios
cubitus q inaꝑis uerum ẽ quia grice uliuos cio¬
bitus dr̃ ¶ Ale subbrachia sunt appellate es ꝙ in mõd
ex eis in modum alarum modr motus brachiorũ¬
uichoat quas quidem assellas uocant ꝙ ex eis bra¬
chia aliuitire et mouẽtur Unde et asulla dicta
ab es ꝙ osullantur hoc est mouc̃ãtur or̃a Nlam uller

Expanded text:
frange cervices.' Umeri dicti, quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis Umeri dicti, quasi armi, thori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt thori, id est musculi: et dicti thori, quod illic viscera torta videantur. Humeruposterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ dam utriusque manus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum moinchoat. Quas quidam ascellas vocant, quod ex eis cillentur, id est, moventur. Unde et ascilla dicta ab eo, quod cillantur, hoc est, moveantur omnia. Nam cillere
Abbreviated transcription (Latin):
et parentes creator uocantue Caro em̃ ex iiii ͦᵃ
elementꝭ compacta ẽlau terra in carusẽ ace
pus diueria significant In carus semꝑ corpus
et corpus Corpus ꝙ nõ uunt iduec caro llant¬
corpus dẽ aut ꝙ post uitam est iuortundant seue
uita conditum ẽ Interdum et cum uita corpus et
parentes sunt Iensus dicti quia ꝑ cos aĩa subtu¬
aissime totum corpus agitat uigore sentiendi dop
et p̃ sentia nũccupantur ꝙ suit pre seusibus
sint pre oculis. ꝙ p̃sto sunt ocubis Uisus ist qui
a rħris humor uitieus appellatue Disum cm̃ idi
fieri asserunt aut a teera aut ex trina etheria¬

Expanded text:
et parentes creatores vocantur. 16. Caro autem ex quatuor elementis compacta est. Nam terra in carne est, aer pus diversa significant. In carne semper corpus et corpus. Corpus, quod non corpus dicitur aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus et neutrum. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint praesentibus, sicut prae oculis quae praesto sunt oculis. Visus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem quidam fieri asserunt aut externa aethe
Abbreviated transcription (Latin):
inserius eo ꝓ grossuis sit laborum sit Alii u¬
rorum labra mulierum labia ditũ ti ¶ Liqne
a ligando tibo putant narrio nõme ñpõitu
Alii ẜ ꝑ articulatos souos ligat uba Sicut eñi
plectrum cordis ita ligna illiditure dentibus et
dicunt et inde in latinẽ uidentur trahẽr nome
horum p̃mi p̃nsores dicuntur quia om̃e ꝙ accipt̃¬
ip̃i prius intidunt sequẽtes caniui uocantur quo¬
qum duo in dextera maxilla et dno in suuistra st̃
Dicti cauini ꝑuia ad sumlitudiut̃ caniuond ex ilrã
et cauis ex ipsis ossa conpeingit sient et homo ut
ꝙ nõ possunt p̃ores p̃tided illis tradunt ut cort¬
fringant os uulgus pro lacitudiunt ⁊ latitudĩe
et rotunditate comellos uocant ultin sunt nio¬
laues qui tonusa a prioribus atq confeaita sube¬
ñt et molunt alz numuassant unde et molanis uo¬
rati sunt Dentiũ aut̾ inuuerum diseruit qͣluas
seyus Nam un uiris pluis in ferũs pantiores

Expanded text:
inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita linduntes  ὁδοντες dicunt, et inde latinum videntur trahere nomen: horum primi, praecisores dicuntur sive praeciipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores
Abbreviated transcription (Latin):
do nascatur Cuns genus duplex est lan alte¬
ia ẽ abba altera est iqra . Alba aũt ppłs dita qr
folia eius una ꝑte sunt alba altera uirida H ec go
bicolor hũs quasi noctis et dici notas quo tꝑc ortu
solis occasuq coustat Beuerat etiam resm am
neca heridanũ fliiiũ. Del ut alii memorãt¬
ui furbus sirie. ⁊¬
A lix dicta ꝙ celeriter saliat
sunt et ad seulpturam apte
Uire scat deuide excisa atq n humo fixa raditibꝰ
se se ip̃d demergit

Expanded text:
do nascatur; cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera, viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generant etiam resinam circa Eridanum fluviuin finibus Syriae. alix dicta, quod celeriter saliat, sunt, et ad sculpturam aptaevirescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat
Abbreviated transcription (Latin):
ad contemp ationem sui artifitꝭ Qomidius
teluuq uadẽd. Inssit et erectos ad sidera tollere
non ut trrram intendat ueluti petora q̃ natuxa
proua et uentris obedien ᵃ siuxit Duplex ẽ aũt
romo intenor et exterior intenior lomo aĩa Exte¬
por homo corpubaiã aũt a ꝯutilibus nom̃o acce¬
pit es ꝙ uentus sit Dude et qrecs uentus aiõs¬

Expanded text:
ad contemplationem sui artificis erexit. caelumque uidere iussit et erectos ad sidera tollere non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus
Abbreviated transcription (Latin):
amẽtes Qua ppr᷑ nõ aia sed ꝙ excllit in aĩad m̃s
Igs eai carfarnu ducerfa icoruta fortita eact
amuetes Dum qͦ umificat corpus aĩa ẽ Sum¬
Uult aĩd est dum scit meus est duua lecolite
moria ⁊̃ dum rectum iudicat ⁊õ ⁊̃ dino spiras

Expanded text:
ter non anima, sed quod excellit in anima, mens entiis enim causarum diversa nomina sortita est ima. Dum vivificat corpus, anima esus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum iudicat, racio est;
Abbreviated transcription (Latin):
uercus sine querinꝰ ꝙ ea
ꝙ ea soliti erant dii gentũr querẽti¬
uus responsir p̃canere Arbor multũ
annosa situt legune d̾ quertu maubre sub qua
habitauit abrahant que fertur iq ad constantim
regis imperũd ꝑ multa setula ꝑdurasse. frntus

Expanded text:
uercus sive quernus vocatur, uod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere: arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantini regis imperium per multa saecula perdurasse. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Uude et in templis ꝓp̃s dinturutatem ex hoc lig¬
no lacunaria frum̃t Nuiꝰ ligni resiqua cedria
dr̃ que in cõsemandis libris adeo est utilis uit
perliiti ex ea nec tueas patrantire nec ꝑ tꝑa ĩõ¬
seuestant
pressus grece dr̃ ꝙ ca¬

Expanded text:
unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Hujus ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis adeo est utilis, ut perliniti ex ea nec tineas patiantur, nec tempore consenescant, ypressus Graece
Abbreviated transcription (Latin):
pati sunt ¶ Laurus a ubo laudis dicta hacg¬
autent laudea nonuabatue postea d liao fublat¬
ta et subrogata e dicta est laurus ut u auxitulis
que in iicio auditule dicte funt et medidies qui
mĩe meridies dĩ Hanc arborem grece dapħnẽ

Expanded text:
pati sunt. Laurus, a pati sunt. Laurus, a autem laudea nominabatur: postea d littera sublata, et subrogata r dicta est laurus: ut in auriculis, quae in initio audiculae dictae sunt: et medidies, qui nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci daphnem
Abbreviated transcription (Latin):
llores nouũati ꝙ cito foluãtur In his duplex
gr̃a Coloris et odoris Austro em flores soluũ t
Sephuo fuĩt. Gerien dñis surculum pres¬
uantem a generando unde ⁊t gña᷑ fructus noͭ¬
men accepit a femiime ⁊ eiuiuente quituris ꝑte
qua uescim: unde et feuges fructus añt ꝓp̾e di-¬
mitus agrorum et arborum quibus utiq utui᷑
In aĩalibus uero abusine ⁊̃ tr auslatine fenctun
tate Natura dicuntur ꝙ apta sunt ad mãducã
ligna dicta sunt quia accensa cõuertiuitur in lub̃e
aduslum q̃ uulgus tiionam uocant Roco semitũ
et extructum Aiusquilie sunt stipule nunuxte
sueculis a Iol̾iis aridis sunt aũt puegamicta tes¬
Ima dicta quia manus uicteitis oe natus est
Uel ꝙ oppansis ist ramis e in modum paline hõs
Est cm̃ arbor iusignis uitorie ꝓceroqi at decoro
uiequlto diuturinsq uestita frondibus et folia
sua sine successione confinans Haut greci pho¬
eintem dicunt ꝙ dui durat ex nomĩe auis illi
uabie qui multis annis unied phibetne ẜent

Expanded text:
luores, quod cito solvantur. In his duplex gratia, coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a generando unde et gmen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utique utimur; in animalibus vero abusive et translative vocari tatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendumLigna dicta quia incensa convertuntur in lumen. adustum, quem vulgus titionem vocat, foce semiustum et exstinctum. Quisquiliae sunt stipulae immistae surculis ac foliis aridis; sunt autem purgamenta tma dicta, quia manus victricis ordinatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisqusua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
frondibus Lucus est deusitas arborĩd alta
Wocata hoc nouũe eo ꝙ exiliat in alrum et in
fremitur Radix appellatur ꝙ quasi radiis
quibusdam fixa terris in ꝓfunda merqiur
Nam pħi ditunt ꝑtes esse altitudine cadicũ
insistens radico Cortitem ueteres coridtt
Uocabant Dictus añt cortex ꝙ toreo lignud te¬
pat. Liber ist cortiris pars dictes a liberabo¬

Expanded text:
Saltus est densitas arborum alta vocata hoc nomine eo quod exsiliat in altum, et in feruntur. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris, in profunda demergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicuminsistens radici. Corticem veteres corucem vocabant. Dicitur autem cortex, quod corio lignum tegat. Liber est pars
Abbreviated transcription (Latin):
UNinime oĩm et urridissune nuite et sine uo¬
e sunt R gredule rane ꝑuuile in sicco uela¬
gres morantes unde et ñcupate Negant quid
canes latrãd quibus in offa r ana una fuc̾it
sque Cancrorum concharum locustarũ. pe¬
loridam polipporum. Soleneum lacertorum
Ut luligo et huic similia

Expanded text:
minimae omnium et viridissimae; mutae et sine voce sunt. Agredulae ranae parvae in sicco vel agris morantes; unde et nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit aquae, cancrorum, concharum, locustarum, poleridum, polyporum, solearum, lacertorum, ut loligo, et huic similia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ceura habentes nuuica osteris ardlia
Rorunt em̃ cariubus uniũt nuro inqenio
ex plorat q̃ũ ostrea claustra testarum aperiat
Tunt cancer latenter la pillum mycit atq
simpedita concłoe ostere cornes ETradut
em quidam decem canteres tum ocuut ma¬
mpło alligatis om̃es qui ibi sunt scorpiones
ad eũ locum cecturos duo inĩ sunt qeuera
cantrorum flumales et maritum Ostrea¬
unt ostere dicti musculi quasi masculi Tes¬
Dulci aqua uiuũt Tradũt aͥ qui ꝙ niiredibi¬
le est tarduas id nauigia testudinis pedem

Expanded text:
sunt, crura habentes, inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. explorat, quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam, decem cancris cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluunt ostreae, et dicti musculi, quasi masculi. Tesdulci aqua vivunt. Tradunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem
Abbreviated transcription (Latin):
enc̃ãt lucem aut extriusetus acceptam uism pp̃o¬
uendo refundant Pupulla ẽ indius prnctuis opu¬
li in quo uis uidendi est ubi quia inaquues ꝑue
nobis uidentur proptẽa pupille appellantur Nã¬
ꝑmili puꝑilli dicintur a iaut pleriq pupillã
polluta ut sunt puelle Phisiti dicunt easdem pri¬
pillas quas uidrms in oculis morituros aute t̾ri¬
dnũ habere quibus nõ uisis certa e desꝑaᵒ Cun
laut u̾ticesi ip̃os oculerum a similitudine ualua
Rumi ¶ Palpedue sunt suꝰ oculoram a palpita¬
cione dicte quia semꝑ mouĩtur Conuerãt ẽm ne¬
ntem ut assiduo motũ dfitiãt obtutid Anuiite
sunt eñ ualle capillorum Ut aꝑtis oculis si qudd
minident repellatur a sompro colibertibus tanq̃
iuoluti quiescant latentes In sũmtateem̃ pull¬
octulis ministrantes Ne ieiuetes facile mureias
cõncipiant et ex eo nocẽatur ut pulueris uel cuiꝯq
rrassioris matent arrceant contactũ aut ip̃ad qͣs
euiem contidenddo mitifirent quo teme atq seratu

Expanded text:
eneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parvae imagines nobis videntur, proptervuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupillam polluta ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est vitae deslae. Vertices ipsos oculorum quirum. 39. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno conniventibus tanquam involuti quiescant latentes. 40. In summitate autem palculis ministrantes, ne irruentes facile injurias excipiant, et ex eo noceantur, ut pulveris, vel cujuscunque crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum
Abbreviated transcription (Latin):
accepit Et em̃i si femũ deus sic uestit ut nure
pulli em̃ eorum ad diiũ clamãt. et si mulieri¬
bus didͭ textis sapiãm Si araneam que tant
subtiliter laxos casses suspeud ͭ in foribus sa¬
pientie non dliquit minurnẽ si pp̃e sapientiũd
equo ded ͭ ⁊ soluit d̾ uertite eius forundinem
ut exultet in campis et occurrens regibus ar¬
uideat odoritur bellum emmꝰ excitetur souo
tube Si hec ixronabilia pleraq ⁊ alia iusen¬
sibilia ut fruud ⁊ lilia dpleuit sue dispõne
sapientie quid dubitanuis quid etiam nr in¬
ilmũ contulent huiꝰ gr̃am p̃stientie Nichil
ẽ inexploratum nihil indissimlatum re¬
liquit Onña uidet qui omia pasut om̃ia re¬
iorumi informat indiciys tua non considerat
Iuio ue̾o considerat Sicut testatur diuina eues
sapieuria dicens Gi respiãt uolatilia. si pasut
ulla Nonne uos plus estis illis di fem̃d agra¬

Expanded text:
acceperit. etenim si faenum deus sic uestit, ut mire— pulli enim eius ad dominum clamant —, si mulieribus dedit texturae sapientiam, si araneam, quae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus, sapientiae non reliquit inmunem, si ipse uirtutem equo dedit et soluit de ceruice eius formidinem, ut exultet in campo et occurrens regibus uanitatis, odoretur bellum eminus, excitetur sono tubae, si haec inrationabilia pleraque et alia insensibilia ut faenum, ut lilia repleuit suae dispositione sapientiae, quid dubitamus, quod etiam in echinum contulerit hujus gratiam praescientiae? Nihil enim inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. Omnia videt, qui pascit omnia: omnia rerorum informat indiciis, tua non considerat? Imo vero considerat, sicut testatur ejus divina Sapientia dicens: Si respicit volatilia, si pascit illa, nonne vos pluris estis illis Ma
Abbreviated transcription (Latin):
matrus qui astrolohus qui ue caldeus p̃e sideꝵ
muesus ⁊ sie celi motus ⁊ signa cõp̃hendẽs Quo
ieno isla colligit quo doctod ꝑcpit Quisi
ei tauts fuit interpres auqurii Sepe honũto
confusipium acris uident et sipe fallumturr p
plriuq eam suu terup estate discatiãt Rchui¬

Expanded text:
 astrologus, quisve Chaldaeus potest siderum cursus, coeli motus, et signa sic comprehendere? Quo ingenio ista colligit? Quo doctore percipit? Quis ei fuit tanti interpres augurii? Saepe homines confusionem aeris vident, et saepe falluntur, quod plerumque ea sine tempestate disc
Abbreviated transcription (Latin):
liũ maris atq concharum intremẽto lune
menbra turgescunt defectu enatnãtire Lauia
em̃ cuut in augnẽto fuerit auget hũorem Cũ
aũt in defectum uenerĩt hũores inimdtue
Mot phisiti dicunt Conce aũt̃ pruue pofitionis
nomen Codre uero per dininuitond quasi c̃o¬
cule Concharum genera multa sunt inter
quas et margariti fere que occeole dimdtur ĩ
quorum carne p̃ciosus calculus sol idatur de
et ex celesti rore margaritam cõcipiũt Dnd
et accrole nouũantin Aurita coclea est
maris dicta ab accimiue et asprritate que alio

Expanded text:
s animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem: cum vero in defectus venerit, humores minuuntur. enim physici dicunt. Conchae autem primae positnomen, cochleae vero per diminutionem, quasi conchleae. Concharum multa genera sunt; inter quas et margaritiferae, quae †oceloe† dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De et ex caelesti rore margaritum concipiunt; unde et †oceloe† nominantur. Murex cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio
Abbreviated transcription (Latin):
D. sus dictus eo ꝙ uinacibr sit ateris seusibas ac
p̃stantior sine uelocior ampliubq uigeat q̃z ane
moria inter teteras m̃ctis officia Wumor est eq̃¬
cerebro Uude omña moiuat ex quo fit ut ea que ad
alios ptiuẽt seusus uidẽd dicamius Deluti tum
tus Tactus ab eo ꝙ ꝑtractet ⁊ taugat et ꝑ ouria
mĩbra uigorem seusus aspergat I lun tactu pro
et usu ueuit ꝙ feriat aut intus in ãp̃o corpe oritur
Duicmq em̃ seusim ꝓpriam naturam datã Nam
ꝙ uideudum est ociuis capitut Ꝙ audiendum
auribus Nollia ac dina tactu estumatur Sapor
hustu odor naribus duciturlꝵ nã ꝑs corporis

Expanded text:
Visus dictus, quod vivacior sit caeteris sensibus, ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter mentis officia. Vicinior est cerebro, unde omnia manant. Ex quo fit, ut ea, quae ad alios pertinent sensus, videre dicamus: veluti cum tus. Tactus eo, quod pertractet et tangat, et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probvenit, quod feriat: aut intus in ipso corpore oritur. utem sensui propria natura data est. Nam quod videndum est oculis capitur, quod audiendum auribus, mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. 25. Prima pars
Abbreviated transcription (Latin):
exumpentis Ethenais et sepedalis piscicula
nomen sumpsit ꝙ nanem adherenddo teueãt
lig euant uenti semiant ꝓcelle naiis tamen
quasi radicata in mari stad uidetur nt mouen¬
rende eunt latini moram appellant io qrco
hit stad̾ naigia Anguille sumilitudo angnus
nouen dedit Origo eius ex luuo unde et q̃id
capitur ades laus est ut quanto fortius p̃sseres
panto arius clabitur ferunt aũt orientis frmñd
hangem auguillas ter geius pedibus hignẽd
Anhuille unio uocate necare qui ex eo biber̃te
nam uocant eo ꝙp cõplicet se in crrculos hanc
feminini sexus tñ isse tradunt et concipea ser¬
pente ob id a piscatoribus tanq̃ a serpente fibil¬
lo euotatur et capitur letu aũt fustis diffiihir
interunt ferula protinꝰ Animam hũe in caũda
certum est Nari capite ꝑtusso uix eam interim̃

Expanded text:
Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moverrendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quotest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint nam vocant, eo quod complicet se in circulos. Hanc feminini sexus tantum esse tradunt, et concipere a serpente; ob id a piscatoribus tanquam sibilo serpentis evocatur, et capitur; ictu autem fustis difficulter interimitur; ferula protinus. Habere animam in cauda certum est; nam capite percusso vix eam interimi
Abbreviated transcription (Latin):
hũions prgnoribus p̃d se pulclyrum facta est¬
ꝑ suũd prolucterus parentis sunt murus uallo
puodam intimorum uiscerũ pignora in offersa
confiuat Diuersa igitue piscuũ qua diuersos
usus habent Ain oua gũant Alii unios ett
ormatos pariũt fetus et qui oua heuerãt̾ non
uidos texunt sicut aues non diutuen fotus la¬
oorem indunt nõ tum modestia sui nutrr̃t tetidᵗ
utrx blanda suscipit ⁊ animal celeri fotu
reddidit Continus en tactu parentis aiatum etu
tetidit et piscis exunt Tum deuũ q̃i plura et
auuolata successio ut nullus alteri si deueri sus
nusceatur Aesñt ẽ alior̾id piscũ adulteria coie¬
agia sicut ea que toeunt asmorum equorũq inter¬

Expanded text:
Humanis pignoribus Humanis pignoribus  autem proli uterus parentis sicut murus, vallo quodam maternorum viscerum pignora inoffensa conservat. Diversa igitur piscium genera diversos usus habent. Alii ova generant; alii vivos et formatos generant fetus, et qui ova generant, non nidos texunt ut aves, non per diuturnum fetus laborem induunt, non cum molestia sui nutriunt. Decidae quasi nutrix blanda suscipit, et animal celeri fotu reddit. Continuo enim tactu parentis animatum ovum quod decidit, et piscis exit. Deinde quam pura et inviolata successio, ut nullus alteri, sed generi suo misceretur; nesciunt enim alienorum piscium adulterina contagia, sicut ea an
Abbreviated transcription (Latin):
immatud alii uinos fetus idiunt ut rete ingẽtia
Selphines ⁊ phore Aliaq cetea lnugmõs qui
pum ededeciut ꝑtuis si quidd sorte insidiarum too¬
rorisq p̃̾senserint nera tatulos suol unq̃ q ino¬
Irei quo tueantire eos uel tenẽd etatl panorem
materuo affectu cõpiuãt apure ora et inuoxia
ptus suos dente susperddẽs interuo qͣ necipẽd̃ cose¬
põr et genctali feruitur aluo abscoiddes Quis
ri Ostula nobis sacietati sunt illis nõ sat ql
aperire uiscera natosq recipes ic duocãd inteꝰ ꝑod
atq iserum sotu quodam sui caloris auos ⁊ spr̃o
edolẽd suo duosq in corpõd uno uinãs donec aut¬
Ieruritate d̾ferant aut torꝑis sui obictu uatos iups
difendant a ꝑiculis quis hee uideus et si possis
obtiẽs nõ tante pisciud pretati cedat Quis noꝵ
nurctur et scupeat ut seruet natura en pascibus
alibus odiis appetiti suos occiderunt filios Ale¬
n ffane fame ut legrmꝰ partus ꝓp̾os camederãt

Expanded text:
iculae et cete ingentia, delphines et phocae aliaque cete huiusmodi. quae cum ediderint partus, si quid forte insidiarum terrorisque praesenserint circa catulos suos quemquam Ionae, quo tueantur eos uel tenerae aetatis pauorem materno affectu conprimant, aperire ora et innoxio partus suos dente suspendere, interno quoque recipere corpore et genitali feruuturferuntur aluo abscondere. qui tari? oscula nobis satietati sunt, illis non satis est aperire uiscera natosque recipere ac reuocare integros atque iterum fotu quodam eos sui caloris animare et spiritu adolere suo duosqsecuritatem deferant, aut corpore suo objecto natos suos defendant a periculis. Quis haec videns, etsi possit obtinere, non tantae piscium pietati cedat? Quis non miretur et stupeat, ut servet natura in piscibus, alibus odiis appetitos suos occiderunt filios: aliae in fame, ut legimus, partus proprios comederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ocodrillus a croceo
colore dictus gignitur in mlo fluidie
animal iuadmupes in terra ⁊ aqua ue¬
leus̃ longitudine plerumq xx iubitorum deũtd
et uugniũ immanitate armãtũd tanta q mtis diri
ut q̃uis fortũd ictus lapidum tergõs ꝑtuciat uõ uo¬
at Nocte in aques die ne cmus quiesut oua in tor¬
ia fonet Masculus et femũs uites seruat habet
psces qͥdam serratam hũs tuistam tenera uentiũs
pescem in captirea ingemosum Demq cretunda¬
ius rethe fertur arenas arar canda atq ita toudi¬
ius transiro rete ulus uocatus ꝙ iuellis se
atq teuerrimꝰ cuiꝰ cibo cradunt libidue ih .b.d
omlorum acm hebetore homius quibus sepe pasla
outem olent Aullus in unno necatus hq qui
inde biberint tediũ unuui habent lutłis m̃¬
men habet ꝙ sit uultu aguilis Nam ubi disponas
fersent pestatorum isidĩas confestim retror sucti
beditus ita tiausilit rethe ut uolãd pasten urdies
oua generãt ut uarii maiores quids uocant

Expanded text:
ocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium piscem in captura ingeniosum: denique rete circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt lorum hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus: hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugillus nomen habet, quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens, ita transilit rete, ut volare piscem videas. oua generant, ut uarii maiores, quos uocant
Abbreviated transcription (Latin):
Ie u alieuas insidias qui tuas uitat priuisq tuas
expectet dumpnã qui te ꝑseqũte ꝓp̃am refor¬
minad̃ ꝑhibetur Demiq alii pisces nõ iiuuinãt
Tradunt aũt huuc ingeniosum esse Nam in¬
plusum uases in fronte crumꝑe nec infestis mam¬
nbus caput inferẽd sid aduersum tandde iclibus
crebris relaxad sores atq ita retrorsunt ⁊ daĩd
Quem luctatum uus si forte alius escarius

Expanded text:
te m alienas insidias qui tuas uitat priusque tuam te m alienas insidias qui tuas uitat priusque tuam spectet aerumnam qui te persequente propriam reforminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus
Abbreviated transcription (Latin):
nature Nam utiq marus est paltm in natud collee¬
Et O homo ista ꝓtura interpres adulterii Ine¬
saq nusces semina et ad uetitos coitus plerã
codis muntod et hoc industria uocas hoc quia d
homĩbus facĩd nõ potes ut diu̾si generis comixtio
secum possit excludẽd tollis honi ꝙ natus est ee
prenin de uiro exuis abscisaq corꝑis parte sexũ
uocab spadouem efsinb ut ꝙ nehauit natura m
Dicationes patrum in filios se ꝑatõnes odia offen¬
las disce que sit parentꝭ et filiorum necissitas
Inũd pisces sut aqua nõ quent inec a sue paretis¬

Expanded text:
s est quod in naturae colluEt homo ista procuras interpres adulterii jumesaque misces semina, atque ad vetitos coitus plerumque cogis invitos, et hoc industriam vocas! Hoc quia de hominibus facere non potes, ut diversi generis commixtio fetum possit excludere, tollis homini quod natus est, et virum de viro exuis, abscissaque corporis parte, sexum negas, spadonem efficis; ut quod negavit natura in dicationes patrum in filios, separationes, odia, offensas, disce quae sit parentis et filiorum necessitudo. Vivere pisces sine aqua non queunt, nec a suae pare
Abbreviated transcription (Latin):
qũttat eia habent otis onfituũ offitiũ et iusi rost
hareis numergat pastum nõ colligunt Gi adin
fossas merhit Serra nũccupata quia serratam cri
habet et subternatand nanes secat Scorpio dicte
quia ledit dum manu tollitur tradunt x tantes¬

Expanded text:
guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis immergant, pastum non colligunt. Gladiusfossas mergit. Serra nuncupata, quod serratam habeat cristam, et subternatans naves secat. Scorpius dictus, quia laedit cum manu tollitur. Tradunt e
Abbreviated transcription (Latin):
capiat Et tuut clanculo caltulum Inulteus
npedᵗ contorm ostrei ac sic apta clanstra ⁊s¬
periens into inserit chelas uisceraq interua
qui cancui usu in alieue usum ꝯtũ septionis
iere punt et infiruntatem ꝓp̾e u̾tutis astu qͦd
Inffultũt fieri dolum nectant ⁊ alterius
pascuntur erumpna Tu añt ꝓpriis qlo tõ¬
entus et aliena ie dampua nõ pascant bo /¬
nuib tibus ẽ suuilintas inuoten sua bona
huĩs insidiari nesut aliems nec auaritis fa¬
uietutem dispendiu ẽ ad cupidaᵗᵐ incenddiud
Et ideo bona est si boua sua nouenit tum ueri¬
tate pauꝑtas et om̃ibus p̃sirenda chesaneis qr

Expanded text:
capiat, et tunc clanculo calculum inmittens capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis irrepant, et infirmitatem propriae virtutis astu quodam suffulciant, fratri dolum nectant, et alterius pascantur aerumna. Tu autem propriis esto contentus, et aliena te damna non pascant. Bonus cibus est simplicitas innocentiae. Sua bona habens insidiari nescit alienis, nec avaritiae favirtutem dispendium est, ad cupiditatem incendium. Et ideo beata est, si bona sua noverit, cum veritate paupertas, et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
c.ii.
C.iii.
C.iiii.
cuiii.
C.IX
CXI
C.XI.
C.xii.
C.xiii.
c.xiiii.
c.xuii.
C.xuiii.
C.XIX.
C.xx.
C.xxi.
C.XXII.
C.xxiiI.
c.xxiiii.
C.xxui.
c.xxuii.
c.xxuiii.
cxxix.
c.xxx.

Expanded text:
CII CIII CIIII CVIII CIX CX CXI CXII CXIII CXIIII CXVII CXVIII CXIX CXX CXXI CXXII CXXIII CXXIIII CXXVI CXXVII CXXVIII CXXIX CXXX
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Iguẽtu cit̾ͥnu cit̾nũ citru
dr̾ ꝗa ĩpomo cit̾no decoꝗt. pul¬
chrã reddit faciẽ. lẽtigĩes destrut ⁊ au¬
fert nigredinẽ ad sole ĩunctũ tollit
pustilas flatis salsi ĩ facie ułĩcruribus
ortas mirabilit̾ anfert. cicatricẽ subti¬

Expanded text:
guentum citrinum dicitur a citro, quia in pomo citrino decoquitur; pulchram reddit faciem, lentigines destruit, nigredinem ad solem inuncta tollit, pustulas phlegmatis salsi in facie vel in cruribus ortas, mirabiliter aufert, cicatrices subti
Abbreviated transcription (Latin):
state cosũpta. ¶Terclłi ut herbe.xa¬
dices ⁊ semina ꝯgrins tc̃porib sint
collecta. ⁊ ĩ congr̾ius locis repositaita
ut a fumo uł asole scu mmio huecto
loco possint corriipi. ¶Incoficiendo

Expanded text:
state consumpta. Tertio ut herbe, radices, semina, congruis temporibus sint collecta et in congruis locis reposita, ita ut a fumo precipue et a nimio humecto loco corrumpi non possint. In conficiendo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Secuda. qa mirdificatiuñ ẽ ualde
Tertia. quia sua dulcedĩc sp̃crum
ucris cribellatio duob mołis ht̃
accipi. nãq ĩ cllectuaris sb̾tilissĩe¬
medicis crossiores. ⁊ maxĩc ĩ laxati¬

Expanded text:
dificativum est valde. Tertia quia sua dulcedine specierum utem cribellatio duobus modis debet accipi. Namque in electuariis subtilissimedicinis crassiores et maxime in laxati
Abbreviated transcription (Latin):
ad pectons ⁊ stoĩ fr̃ditatẽ. nẽcuosi¬
tatez ĩtraneorũ soluit. quartanarii
⁊ tipice febricitãtib miro mõ pdest
mirabilit digestionẽ ꝑuocat. Side¬
tur post comestionẽ cͥu uino .xii. ⁊¬

Expanded text:
ad pectoris et stomachi frigiditatem, ventositatem interiorem solvit. Quartanariis et stupidis febricitantibus miro modo prodest; mirabiliter digestionem procurat, si detur post comestionem cum vino.
Abbreviated transcription (Latin):
apprehendentes igitur saturuinũ nolentem sacrificare ad
pedes cauri ligauerut eum q cum fumulis agitantes a
sũma arce per gradus capitolii precipitauerunt. Gitq
Cniꝰ corpus due femine rapientes in profundo loco ꝓpt̾
metum gentiliũ condiderunt. Erd̃ post ea successores et¬

Expanded text:
apprehenderunt eum et nolentem sacrificare cum eis ad pedes tauri ligauerunt eumque stimulis agitantes a summa arce per gradus capitolii precipitauerunt. Sicquet ad dominum. Cuius corpus due femine rapientes in profundo loco propter metum gentilium condiderunt; quod postea successores e
Abbreviated transcription (Latin):
Erui ita per fectus/ Inuentus est. ut xxmñ texisset in pau¬
pere et ueste quam egenus acceperat mundi dim̃m
Suisset. O felix largitas qm̃ diuinitas operat᷑. O claundis
gloriosa diuisio que militem texit et Regem ¶ inestima¬
bile donum quod uestire meruit dectatem digne huis¬
dñe consesionis cue premia contulisti. digne et arua¬
noꝵ subiacint feritas digne amore mart̾irii ꝑsecutoris

Expanded text:
ei perfectus inventus est, ut Christum texisset in paupere, et vestem quam egenus acceperat, mundi Dominus induisset. O felix largitas, qua Divinitas operitur! o chlamydis gloriosa divisio, quae militem texit et Regem! Inaestimabile donum est, quod vestire Deum meruit Deitatis. Digne huic confessionis tuae praemium commisisti, digne Ariano
Abbreviated transcription (Latin):
mariti suscepi / euius deo miserute thorum mentita
plector uestigiã Cum iste patrimoniũ meũ ex quo
illustrat᷑ cum indignacõe ac turpibꝰ ydolatris exhaurias
me quoqz uelud magam atq sacrilegam custodie tam
grauissime mancipanit. ut me uitai temporalem
amictere suspicer. Nichil eñ suꝑest, insi ut amisse
spũ morti subcũbam. In qua morte licet glorier eñ

Expanded text:
mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thorum mentita ti amplector vestigia. Cum iste patrimonium meum, ex quo illustratur, cum indignis et turpibus idololatris exhauriat, me quoque veluti magnam atque sacrilegam custodiae tam gravissimae mancipavit, ut vitam me corporalem amittere suspicer. Nihil enim superest, nisi ut, emisso spiritu, succumbam; in qua morte licet glorier de c
Abbreviated transcription (Latin):
eunforas direrunt. Exi foras echiops. Qui egrediẽs
dicebat. Bene tibi fecerunt ciuerente ⁊ cacabate. quia
eum homo non sis quare in medio hoñ te dare p̾stm¬

Expanded text:
e foras, dicebant ei: Exi foras, Aethiops. Ille vero egrediens, dicebat: Bene tibi fecerunt cinerente et caccabate. Qui cum homo non sis, quare te in medio hominum dare praesum
Abbreviated transcription (Latin):
tim celle prominens casum suũ quothidie et illuis inte¬
ꝙ de super incubuerat saxum leuare. cuictis uidentibꝰ
repente Res admirabilis contigit. quia moles ipã qm
conabantur euellere subito ab eisdem laborantibus
emulsa. ne spelinice martini tectum tang̾et saltum
dedit. et quasi fui dei le sionem fugiens longnis cecidit.
hic cum prius in eodem monte se contulit. nec dũ clausꝰ
specu habitans caterna sibi ferrea pedem ligauit eãq¬
saxo aꝑti exꝑte altera affixit ne ei ultra liceret pro¬
gredi qm̃ cathene eiusdem qñtitas tendebat᷑. ord
Curauit. Si dei seruus es non te teneat cathena ferrea

Expanded text:
tini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius intetini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius inteud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. cum prius in eodem monte se contulit, necdum clauso specu babitans, catesaxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quocuravit: Si servus es Christi, non te teneat catena ferri,
Abbreviated transcription (Latin):
in specu augustissimo iniclusus fuit. Cuiꝰ hoc miraclin
pͥmum fuit ꝙ mox ut se predicto foramrẽ contulit ex
petra eademq in semec ipã concana angustum specũ
fecerat. aque stilla pruxit. que martino dei samulo
in usu quothidiano sufficeret, et nec plus adesset. ne
eadem habitacõe eicere facto terrore conatꝰ est. Cepit
et eiũ serpens in spelinicam uenire solus cũ solo eo q
corain se aute eum sternere. et cum cubante pariter
cubare. Ged uir sanctꝰ omino imꝑterritꝰ eius ori manũ
uel pedem extendebat dicens. Gi licenciam accepisti
continua fortitudine uictus infremuit seqr ꝑ denexit
montis superciliũ latus in p̾cipiciũ serpens dedit Rad
ꝯd montis latus om̃e combussit cogente deo monstrare
compulsus est: quante uirtutis fuerat qui uicus abste¬
debat. Perpende quess. Iste uir dñi in quo mõtis uertice
stetit. qui cum serpente per triemnũ securus ĩacuit¬
tamen ex parte exigua monti uidebatur affixa mar¬

Expanded text:
in specu angustissimo inclusus fuerat, cuius hoc miraculum primum fuit quod ut se predicti montis foramine contulit, ex petra eadem que in se ipsa concaua angustum specum fecerat aque stilla de nouo prorupit que dei famulo in usu quotidiano sufficeret et nec plus adesset nec eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omnquod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuitcum ex parte exigua monti videretur affixa, Mar
Abbreviated transcription (Latin):
deus eam pater stantem ante prefeccum cadens in
faciem dixit. filia mea dulcissima miserere mer¬
et limiꝰ mestissime matris tue ⁊ huiꝰ miserrimi uire
et ipse et mater et maritꝰ eius manus tenences
et flentes osculabantur eam dicentes. Miserere nr̃
filia et uine nobiscum. At illa proiciens parmilũ
et eos Repellens ait. discedite a me inimici dei qr nõ
noui uos. uidens uero prefectꝰ eoꝵ constanciam duitissie¬

Expanded text:
dens eam pater stantem ante prefectum cadens in faciem dixit: «Filia mea dulcissima, miserere mei et matris tue et huius miserrimi uiri et ipse cum matre et marito tenentes manus eius et flentes, osculabantur eam dicentes: «Miserere nostri filia et uiue nobiscum». At illa proiciens paruulum illos repellens dixit: «Discedite a me, inimici dei, quia non noui uos». Videns ergo prefectus omnium i
Abbreviated transcription (Latin):
ortus abrenũcians t̾rene milicie primũ celest̃ regẽ
secreta conuersacõe in heremo militauit. deinde in na¬
taliciis p̾fatoꝵ imperatoꝵ ꝓcedens ad publicũ ac se
xpiãnũ libera coram eis uoce declarans traditꝰ est
pirro duci corquendus Qui iussit eum in carcerem¬
Recludi. ꝯuidiu imperatoꝵ natalicia celebrarent᷑ꝰ¬
¶ peracta Igieur festiuitate assidente eo ꝓ tribunali
Inssit eum suis aspectibꝰ presentari. Cui dixit. hester¬
na die it fauste temerarie ausus est theatrum inero¬
ire et uauissimis nescio quibꝰ eloguiis ꝓphanare
maxime cum de te asserat᷑. nr̃e milicie fuisse. Ca¬
crifica diis. ut onniã cibĩ que per ĩgnoranciã gessis
Ignoscantur. et ad honorem p̾stinũ reformeris Ad
hoc cum btus menuas respondisset. ego ħuis seculi
honore non delector sed ilũ xxĩ discipulus effici
cupio. inbente duce extensus, et neris bubali

Expanded text:
ortus, abrenuntians terrenae militiae, primum coelesti Regi secreta conversatione in eremo militavit; deinde in natalitiis praefatorum imperatorum procedens ad publicum, ac se Christianum libera coram ipsis voce declarans, traditus est Pyrrho duci includi, quandiu imperatorum natalitia celebrarentur. Peracta igitur festivitate, ac sedente eo pro tribunal, jussit eum suis aspectibus praesentari; cui et dixit: Hesterna die infauste et temerarie ausus es theatrum introire, et vanissimis, nescio quibus, eloquiis profanare, maxime cum de te asseratur nostrae fuisse malitiae. Sacrifica diis, ut omnia tibi quae per ignorantiam gessisti ignoscantur, et ad honorem pristinum reformeris. Ad haec beatus Mennas cum respondisset: Ego hoc saeculi honore non delector, sed Christi Domini discipulus effici cupio; jubente duce, extensus, et nervis bubuli
Abbreviated transcription (Latin):
rescripsit Gemper est. ut lumen tenebre antecedant
Sic eciam post infirmitatem salus reuertit᷑. ⁊ uita post
mortem ꝓmitcit᷑. uno fine concludunit᷑᷑ et aduersa hiuꝰ
mundi et prospera. ne uel tristibꝰ desperacio. uel letis elacõ
duetur. unũ mare est in quo nauicule nr̃e naniculo
fungunt᷑ officio. Quorũdam ĩgit᷑ nanes fortissimis ca¬
rmare nexibus solidate crebris equoris. concitos fluctꝰ
Illese pretereunt. Quorundam uero fragilis iuintura li¬
gnor eciam in tranquillo uicinũ morti efficuit cursum

Expanded text:
siae. Semper est ut lumen tenebrae antecedant. Sic etiam post infirmitatem salus revertitur, et vita post mortem promittitur. Uno fine concluduntur et adversa hujus mundi, et prospera, ne vel tristibus desperatio, vel laetis elatio dominetur. Unum mare est, in quo naviculae cofunguntur officio. Quorumdam igitur naves, fortissimis carinarum nexibus solidatae, tenebrosi aequoris concitatos fluctus illaesae praetereunt. Quorumdam vero fragili junctura lignorum etiam in tranquillo vicinum morti conficiunt cursum
Abbreviated transcription (Latin):
Que respondit. Ne timeas a deo dilecta Regina/ quia
tibi hodie pro transitorio Regno cõmutabit᷑ eternum
et pro mortali sponso tibi immortalem acquires. Tñ
illa constans effecta tortores hortabat᷑ ne ꝙ iussi fu¬
erant facere morarentur. Ministri ĩgit᷑ extra Ciui¬

Expanded text:
ueneranda et deo dilecta regina, quia hodie tibi pro transitorio regno commutabitur eternum et pro mortali sponso tibi immortalem acquires». Tunc illa robustior tortores hortatur ne quod iussi fuerant facere morarentur; et sic eam extra u
Abbreviated transcription (Latin):
conclusiones sillogismor, et allegorice et methanomice
gasti hanc mulectudinem ad colendam sculticiam
operatum. miraris ornamenta preciosa que uelud¬
puluis ante faciem uenti erut. minire pocuis celũ
et terrami mare et omnã que in eis sunt. mirare orna¬
mirare fami̾atũ eoꝵ qualit a nundi initio. usq ad finẽ
nocte ac die currut ad occidentem ⁊ redeuut ad ori¬
ualueris. ipm̃ adora ipm glorifica. Ipse enĩ deus deore

Expanded text:
conclusiones sillogismorum, allegorice et metonimice,gasti hanc multitudinem ad colendum stultitiam operatum, miraris ornamenta pretiosa epulvis ante faciem venti erunt. II 24 Mirare potius celum et terram mare et omnia, quae in eis sunt; mirare ornamirare famulatum eorum, qualiter a mundi initio usque ad finem die noctuque currunt ad Occidentem et redeunt ad Orivalueris, ipsum adora, ipsum glorifica et omnes tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dñe si adhuc ppło tuo sum necessarius non recuso laborem
fiat uolinicas tua. dubitauit emĩ quid mallet. quia nec hos de¬
serere. nec a xp̃o nolebat dincius separari. Iraeycũ aliꝙ̃ͣ¬
dui molestia febrium teneret᷑. et a discipulis rogaret᷑ ut in¬
lectulo suo ub̃i in cinere et cilicio decumbebat scramentũ¬
iaceret. et a pbrĩs Rogarecur. ut corpustuluan mucacõe
lateris releuaret. Emice me inquit frẽs. sunte celũ
Et hoc dicens uidet dyabolum assistere. Eaid hic inquit
astas cruenta bestia nichil in me suestum reperres

Expanded text:
«Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat uoluntas tua». Dubitauit enim pene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. Itaque cum aliquandiu ui febrium teneretur et a discipulis ut lectulo suo ubi in cinere et cilicio decumbebat saltiaceret et a presbyteris rogaretur ut corpusculum mutatione lateris releuaret, «Sinite me», inquit, «fratres, celum Et hec dicens uidit dyabolum adsistentem. «Quid hic», inquit, «astas, cruenta bestia? Nichil in me funeste reperies
Abbreviated transcription (Latin):
totus mundus errat. et tu sola uerui dicis. cum tñ
Si anglus esses si celica uirtus/ adlinc tibi credere nem
in sapientis animo non stet turbatio dira. Sit nãq
queare disponis dum per exempla pħoꝵ nos ꝑtrahe̾
non posset mandauĩt occulte per litteras. ut om̃s gra¬
matici et rethores ad palaciũ alexandrie festinane̾
uenirent immensa mmmiera recepturi. si concionatricem¬

Expanded text:
totus mundus errat et tu sola verum dicis? II 45 Si angelus esses, si celica virtus, sic tibi hoc nemo credere In sapienti animo non stet turbatio dira, anima satiqueare disponis, dum nos per exempla philosophorum non posset, mandauit occulte per litteras ut omnes grammatici et rethores ad pretorium Alexandrie festinanter uenirent, immensa munera percepturi si
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃e seminator casti consilii. suscipe seminũ fructꝰ quos
tua ꝯuasi apis tibi argumnentosa deseruit. Nam sponsum ꝯue̾
quasi leonem ferocem acceperat. ad te quasi agnũ mansuetissimũ
indutus tenens librum aureis licteris scriptum. Quem uidẽs
ualerianus pre ninio timore quasi mortuus cecidit, et a
sene lega leuatus sic legit. uinuis dñs una fides. unũ bap¬
tisma unus deus ⁊ pater oĩm qui super om̃s et per onnã
et in omibꝰ nobis Cumo hec legisset dixit ei senior. Credis

Expanded text:
ipe seminum fructus, quos quasi ovis apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasi leonem accepit, tibi quasi agnum mansuetissimum ens librum aureis litteris scriptum. Quem uidens Valerianus pre nimio timore quasi mortuus cecidit et a sene eleuatus sic legit: ‘Vnus dominus, una fides, unum baptisma, unus deus et pater omnium qui est super omnia et in