comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceat apłi obedire preceptis diceritis ui¬
dete ne quis uos decipiat per philoso¬
phia et inanẽ seductionẽ hominũ¬
Nam secunidu eundẽ apłm. si que n
destruxi hec edifico. preuaricatorẽ me
constituo et eis me ultionu conditio¬
nib subdo quas nõ solũ auetoritaᷤᷤ be¬
ate memorie principis martiani sed
etia ego it ea consensione fumaui.
Quia sicut sc̃e ueraciterq dixistis p¬
fectio incremetitũ et adiectionẽ pleĩ¬
tudo noti recipit. unde cũ sciã te uene¬
rabił princeps sincetissimo lumĩe ue
ritatis irbutũ ĩnulla fidei parte
recta discemere et a refutaciois ãplec¬
tenda diuidere obsecrone humilitatẽ
meaz de diffidentia putes ẽẽ cul pãdã
cum hec mea cautio non solu uniue̾¬
sali ecc̃e cõsulas sed etiã tue glorie fa¬
muletur. ne sub impetii cui tempore
et berẽticoꝵ aucta uideatur imꝓbitas
et catholicoꝵ perturbata securita
Quaruis ergo multura per ominia

Expanded text:
cet Apostoli obedire praeceptis dicentis: Vicet Apostoli obedire praeceptis dicentis: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem seductionem hominuNam secundum eumdem Apostolum « si quae destruxi haec aedifico, praevaricatorem me constituo , » et eis me ultionum conditionibus subdo, quas non solum auctoritas beatae memoriae principis Martiani, sed etiam ego mea consensione firmavi. Quia, sicut sancte veraciterque dixistis, perfectio incrementum, et adjectionem plenitudo non recipit. Unde cum sciam te, venerabilis princeps, sincerissimo veritatis lumine imbutum in nulla fidei parte recta discernere, et a refutandis amplectenda dividere, obsecro te ne humilitatem meam de diffidentia putes esse culpandam, cum haec mea cautio non solum universali Ecclesiae consulat, sed etiam tuae gloriae famuletur; ne sub imperii tui tempore et haereticorum aucta videatur improbitas, et catholicorum perturbata securitas. Quamvis ergo multum per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tes sc̃a calcedonensi syriodo probãt gau¬
dentq furtriatu. In iniuria etĩa sacra¬
niuit ne catholicoꝵ confessio aut uni¬
gerutũ dei filiu in aliquo crederet patͥ
imparem. auc eũdẽ cũ factus est filius
perseueranterq uitandu qud fraus
heretior nititur obtinere nec in aliquã
disceptatiotiẽ pie et plene reuocanda
sunt definita ne ad arbittiũ dãpnatoꝵ
ip̃i de his uideactiur ambigere que ma¬
iifestu est per oĩa propheticis et euã¬
gelicis ⁊ apłicis auctoritatib consonae
Uñ siciui surit qui ab his que celitus
surit constituta dissentiũt sius opini¬
onib relinquãtur et ab urritate eccͣe
cum ea quã elegerũt peruersitate dis¬
cedarit. Nam nullo modo fieri põt ut
qui diuiris audent contradicere sacra¬
meritis aliqua nobis coĩone socientũ
Iaccent se in sui eloquii natiuitate et
de argumeritationu suaꝵ uersutia q̃
inumica est fidei glorientur uobis pla¬

Expanded text:
tes sancta Chalcedonensi synodo probant gautes sancta Chalcedonensi synodo probant gaudentque firmatum, in injuriam etiam sacranivit, ne catholicorum confessio, aut unigenitum Dei Filium in aliquo crederet Patri imparem, aut eumdem cum factus est filius perseveranterque vitandum, quod fraus haeretica nititur obtinere, nec in aliquam disceptationem pie et plene definita revocanda sunt, ne ad arbitrium damnatorum ipsi de his videamur ambigere, quae manifestum est per omnia propheticis et evangelicis atque apostolicis auctoritatibus consonare. Unde si qui sunt qui ab his quae coelitus sunt constituta, dissentiunt, suis opinionibus relinquantur, et ab unitate Ecclesiae cum ea quam elegerunt perversitate discedant. Nam nullo modo fieri potest ut qui divinis audent contradicere sacramentis, aliqua nobis communione socientur. Jactent se in sui eloquii vanitate, et de argumentationum suarum versutia, quae inimica est fidei, glorientur: nobis pla
Abbreviated transcription (Latin):
rium qui supra curami rex tẽporaliu
religiose ꝓuidentie famulatũ diui¬
tus et eterius dispositiorub perseu̾an¬
ter impenditis ut scilicet catholica fi¬
tes que humanũ genus sola uiuifi¬
cat sola scĩficat in uria confessione pe¬
maneat. et dissensiones que de terena᷑
opiruonũ uarietate nascũtu a solidi¬
tate illiꝰ petre supͣ quã ciuitas dei edifi¬
ita demu nobis diuinitus cõfereritũ
si de his que sũt p̃stita nori inueniamͥ¬
ru ingrati et tanꝙͣ nulla sint que adep¬
ti sumus contratia potius expectamꝰ.
ꝙͣ de adeptis gr̃ami nõ referre et ad int̾¬
dc̃e arboris cibum improbos appetitus
mortifere cupiditatis excerdere. urde¬
citiore respicere eudenter agrioscis qd̃
magnuis hereticoꝵ audetur insidiis. ut ĩt̾
enthicis dioscoriq discipulos et eũ que
apłica sedes direxerit diligentior tan ꝙͣ
nich̾ ante fuerit definitu tractatus he¬
atur et qd̃ tociꝰ mundi catholici sacerlo¬

Expanded text:
curam rerum temporalium religiosae providentiae famulatum divinis et aeternis dispositionibus perseveranter impenditis, ut scilicet catholica fides, quae humanum genus sola vivificat, sola sanctificat, in una confessione permaneat; et dissensiones quae de terrenarum opinionum varietate nascuntur, a soliditate illius petrae, supra quam civitas Dei aedifiita demum nobis diuinitus conferuntur, si de his, quae sunt praestita, non inueniamur ingrati et, tamquam nulla sint quae adepti sumus, contraria potius expectemus.quam de adeptis gratias non referre et ad interdictae arboris cibum improbos appetitus mortiferae cupiditatis extendere? citiore respicere, evidenter agnoscitis quod magis haereticorum audetur insidiis, ut inter Eutychetis Dioscorique discipulos et eum quem apostolica sedes direxerit diligentior, tanquam nihil fuerit ante definitum, tractatus habeatur, et quod totius mundi catholici sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
Multo gaudio meris mea exul¬
tat ul domirio et magna tͥ ẽ ratio glo¬
riandi cum deitientie ur̃e excellentis¬
simam fidem augeri per oĩa domiꝰ gr̃e
celestis agnosco et per iricremienta dili¬
geritie deuotionẽ iti uobis aniitu sac¬
dotał experior. Nam in ur̃e pietatis
alloquiis nõ dubie pater qd̾ per uos ĩ

Expanded text:
Multo gaudio mens mea exsultat in Domino, et magna mihi est ratio gratulandi, cum clementiae vestrae excellentissimam fidem augeri per omnia donis gratiae coelestis agnosco; et per incrementa diligentiae devotionem in vobis animi sacerdotalis experior. Nam in vestrae pietatis alloquiis non dubie patet quid per vos in
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ supputatioĩs perfectã uideritur ha¬
bere notitia in unũ iubeat conuenire.
et diligenter inquirere ne forte ħ dif
finitio teneatur. et hic excessus q pri¬
orib uidetur repugnare temporibus
nir̾e conueritie uł negligentie deputet᷑
et fiat in tĩris dieb qd nũꝙͣ ante pre¬
sumptu est. Quia uoͣ oportet frater¬
nitatẽ tua cure istius mecũ ẽẽ parti¬
cipem et ne quid tale accidat precaue̾
crebrius religiosissimo et fidelissimo
principi dignare suggerere ut ĩdissi¬
mulanter iubeat egyptios admonere
ne in sũme festiitacis die aut dissen¬
sione aliqua aut transgressione pecce¬
tur. Quicquid autẽ de hac re diligẽ¬
tius inuestigare solicitudo ur̃a potue¬
quia et ad ip̃ius ⁊ ad om̃iu salutemi
pertinet ut dei cultus nullo errore le¬
datur

Expanded text:
hujus supputationis perfectam videntur hahujus supputationis perfectam videntur habere notitiam, in unum jubeat convenire, et diligenter inquirere, ne forte haec definitio teneatur, et hic excessus qui prioribus videtur repugnare temporibus nostrae conniventiae vel negligentiae deputetur, et fiat in nostris diebus quod nunquam ante praesumptum est. Quia vero oportet fraternitatem tuam curae istius mecum esse participem, et ne quid tale accidat praecavere, crebrius religiosissimo et fidelissimo principi dignare suggerere, ut indissimulanter jubeat Aegyptios admonere, ne in summae festivitatis die, aut dissensione aliqua, aut transgressione peccetur. Quidquid autem de hac re diligentius investigare sollicitudo vestra potuequia et ad ipsius, et ad omnium salutem pertinet, ut Dei cultus nullo errore laedatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ancte memiorie Theophilus adau¬
gustum Theodosiu seruore scti¬
bens per cenitum annos a primo predc̃i
principis consulatu digessit ordinẽ festi
uitur. Opilione consule pridie Ious
apuł celebrata est sacra solentutas uñ
sequenti atno pridie nonͣ aprił eades
festiuitas rationabiliter consequitur.
Sed ancius qui erat .lxxuiͦ. memorati
ep̃i memorationes hẽre cognoscitur q̃
a totiꝰ antiquitatis exẽplo et ab omni
pͥatrum aucͣte discordat. Si quidem ĩ
octauu kłndar maiaꝵ dñicũ pascha
transtulerit prefirutos antiquitatis
limites nimis audenter excedens. cu
tem sicut constituerũt alii potuent an¬
notare. unde quia nõ mediocris mͥ so¬
licitudo gn̾atur ne apud egyptios hec
Fpersuasio probaretur ad clem̃tissimũ
et xp̃ianissimũ principẽ scripta ditexi¬
nus quibus cãm sccupuli diligent̾ ex¬
posui et suppliciter postulaui ut operã
suã ꝙ̃adinodu consueuit religionis
cultui dignariter impendat ut eos ꝗ

Expanded text:
anctae memoriae Theophilus ad Augustum Theodosium seniorem scribens, per centum annos a primo praedicti principis consulatu digessit ordinem festi.unc annus evolvitur Opilione consule. Pridie Idus Aprilis celebrata est sacra solemnitas, unde sequenti anno pridie Nonas Aprilis eadem festivitas rationabiliter consequitur. Sed episcopi annotationem habere cognoscitur, quae a totius antiquitatis exemplo, et ab omni auctoritate Patrum discordat. Siquidem in octavum Kalendarum Maiarum Dominicum Pascha transtulerit, praefinitos antiquitatis limites nimis audenter excedens, cum tem sicut constituere alii potuerit annotare. Unde quia non mediocris mihi sollicitudo generatur, ne apud Aegyptios haec persuasio probaretur, ad Christianissimum et clementissimum principem scripta direximus, quibus causam scrupuli diligenter exposui, et suppliciter postulavi, ut operam suam, quemadmodum consuevit, religionis cultui dignanter impendat, ut eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Natolescentia cõstitutus si urgẽ¬
te aut metu aut captiuitatiꝰᷤ pe¬
ticulo perutentiã gessit et postea tim̃s
lapsu incotinentie iuuerulis copła
uxoris elegit ne crimen forrucatioĩs
incu̾reret reni uidetur fecisse uetria¬
lem si preter cõiugeni nullarri õmo
cogriouerit. In quo tamen nõ regu¬
lam costituittiꝰ sed ꝗd sit tolerabiliuᷤ
estimamꝰ. Nam secuirou ueram co¬
gnitionẽ nichil magis ei cõgiuit
qui penitentia gessit ꝙͣ castitas ꝑ¬
seueraris et mentis et corporis. ¶¬
¶Qr siquis propositum monachi
deseruerit publica sit satiffactione
purganous.

Expanded text:
adolescentia constitutus, si urgente aut metu, aut captivitatis periculo poenitentiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae juvenis copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si propter conjugem nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius, aestimamus. Nam secundum veram cognitionem nihil magis ei congruit qui poenitentiam gessit, quam castitas perseverans et mentis et corporis. Quod si quis propositum monachi deseruerit, publica sit satisfactione purgandus.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. et resutrexit. Et quia ue¬
tera transierũt. et facra sũt oĩa noua
nemo in cainalis uite uetustate rema
enim quisq iustificatus sit. habet ta¬
men dũ in hac uita est. quo probati¬
or ẽe possit melior. Qui autẽ nõ ꝓfic̃
deficit. et qui nichil acquirit non ni¬
chil perdit. Cuirendũ ergo nobis est
fidei gressibus. misericordie operibus
amore iustitie. ut diẽ redẽptioĩs nr̃e
sp̃ualiter celebrantes. non in ferm̃to
uetetis malitie et nequitie. sed in ai¬
mis sinceritatis et ueritatis resu̾rec¬
tionis xp̃i mereamur ẽẽ participes¬

Expanded text:
us est et resurrexit ; et quia vetera transierunt, et facta sunt omnia nova, nemo in carnalis vitae vetustate remanenim quisque justificatus sit, habet tamen, dum in hac vita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Currendum ergo nobis est fidei gressibus, misericordiae operibus, amore justitiae, ut diem redemptionis nostrae spiritaliter celebrantes, non in fermento veteri malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis , resurrectionis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
non iri tẽplo cuius iatri erat finita re¬
uerentia. nec intra septa ciuitatis ob
meritũ sui sceletis duuenda sed foris
extra castra crucifixus est. ut ueteꝵ
uictimaꝵ cessatite misterio noua ho¬
stra nouo imponeretur altarr ⁊ ctuix
tato igitur disetissurii per crucem xp̃i
rion illa tantũ sp̃es aspectui meritis oc¬
ciurat que fuit in ocuł impioꝵ quibꝰ
per moysen dom̃ ẽ et erit pendens uita
tua. ante oculos tuos. et timebis die
ac nocte. et nõ credes uite tue. Isti eĩz
nchil in crucifixo dño preter facinus
suum cogitare potuetũt. habentes ti¬
morẽ non quo fides uera iudicatur
sed quo cõscientia iniqua torq̃tu̇. Noᷤᷤ¬
ter uõ ĩtellectus. quẽ sp̃c ueritatis il¬
luminat. gloriã cucis celo terraq ra¬
diantẽ. puro ac libero corde suscipiat
et intenore acie uideat. quale sit qd
drĩs cum de passionis sue loqueretur
presentia dixit. Uenit hora ut clanfice¬

Expanded text:
non in templo, cujus jam erat finita renon in templo, cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris et extra castra crucifixus est, ut veterum victimarum cessante mysterio, nova hostia, novo imponeretur altari, et cruxtato igitur, dilectissimi, per Crucem Christo, non illa tantum species aspectui mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torquetur. Noster vero intellectus, quem Spiritus veritatis illuminat, gloriam Crucis 228 coelo terraque radiantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora, ut clarifice
Abbreviated transcription (Latin):
fitmaret et diceret. Qui riõ accipit
crucem suam et sequitur me non ẽ
me dignus. Euntibus aũt cu ib̾u
turbis ad locũ pene. symori quidã ꝙ¬
reneus inuentus est. in quẽ lignuz
supplicii tranfferretur a dño ut etia
tali facto presigniaretu̾ gentiũ fides
quib ciux xp̃i. nõ cõfusio erat fucura
sed głia. Non ergo fortuitũ sed figu¬
ratuz et nusticũ fuit. ut iudeis ĩ xp̃
seiuentib. ad cõpatiendũ ei peregiinꝰ
occutteret. dicente apło. Si cõpatimũ
et cõregnabimus. ut sacratissimo sal¬
uatoris obprobrio. nõ ebreus quisꝙͣ nͤ
iscłita. sed alienugeria subderetur. Per
hanc eñi translacionẽ. a cirtũcisione
ad prepuciũ. a filiis carnalib ad fi¬
lios sp̃uales ĩmaculati agru ꝓpitiatõ ⁊
oĩum sacramentoꝵ plerutudo transi¬
bat. Siꝗdẽ pascha nr̃m sic̃ ait apłs un¬
molatus ẽ xp̃c. qui se tiouu et uerũ
recõciliatiois sacrificiũ offerenis patri

Expanded text:
firmaret et diceret: Qui non accipit firmaret et diceret: Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus . CAP. V. Euntibus autem cum Jesu turbis ad locum poenae, Simon quidam Cyrenaeus inventus est, in quem lignum crucis transferretur a Domino : ut etiam tali facto praesignaretur gentium fides, quibus crux Christi non confusio erat futura, sed gloria. Non ergo fortuitum, sed figuratum et mysticum fuit, ut Judaeis in Christum saevientibus, ad compatiendum ei peregrinus occurreret, dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus : ut sacratissimo Salvatoris opprobrio, non Hebraeus quisquam, nec Israelita, sed alienigena subderetur. Per hanc enim translationem, a circumcisione ad praeputium, a filiis carnalibus ad filios spiritales, immaculati agni propitiatio, et omnium sacramentorum plenitudo transibat. Siquidem Pascha nostrum, ut ait Aposmolatus est Christus: qui se novum et verum reconciliationis sacrificium offerens Patri,
Abbreviated transcription (Latin):
uł cohortis obsequiũ. hoc uos fãc hu¬
mani genetis odio digniores. quia ue¬
stri furoris impulsu. riec illis inriocẽ¬
tes ẽẽ licuit. quib iniquitas ur̃a non
placuit. Traditus itaq dominus seui¬
enitium uoluritati. ad irisionem regie
dignitatis supplicii sui iussus ẽ ẽẽ ges¬
tator ut imtpleretur qd̾ ysaias propha
preuiderat dicẽs. Ecce natus ẽ puer
et datus ẽ nobis filius. cuiꝰ imperiũ
super hurtieros eius. Cum ergo dñs
lignum portaret cruicis quod ĩ scepttũ
sue conuerteret pot̾atis. erat quidẽ hoc
apud impioꝵ oculos grande ludibriu
seo manifestabatur fidelib grande mi¬
teriuz. Quia gloriosissirius diaboli ⁊¬
uictor. et inimicaꝵ uͥtutũ potentissimꝰ
debellator pulcra specie triũphi sui por¬
tabat tropheũ. et inuicte patientie hu¬
meris signũ salutis adorandũ regnis
omĩib inferebat. tamꝙͣ et tuĩc. ip̃a ope̾is
sui unagitie: orrĩs imitatores suos cõ¬

Expanded text:
vel cohortis obsequium, hoc vos facit huvel cohortis obsequium, hoc vos facit humani generis odio digniores: quia vestri furoris impulsu nec illis innocentes esse licuit, quibus iniquitas vestra non placuit. CAP. IV. Traditus itaque Dominus saevientium voluntati, ad irrisionem regiae dignitatis, supplicii sui jussus est esse gestator; ut impleretur quod Isaias propheta praeviderat, dicens: Ecce natus est puer, et datus est nobis filius, cujus imperium super humeros ejus . Cum ergo Dominus lignum portaret 227 crucis, quod in sceptrum bi converteret potestatis, erat quidem hoc apud impiorum oculos grande ludibrium, sed manifestabatur fidelibus grande mysterium: quia gloriosissimus diaboli victor, et inimicarum virtutum potentissimus debellator, pulchra specie triumphi sui portabat trophaeum; et invictae patientiae humeris, signum salutis, adorandum regnis omnibus inferebat; tamquam et tunc ipsa operis sui imagine omnes imitatores suos con
Abbreviated transcription (Latin):
estimauit. ut ex saturatis inuidie odiiᷤ
non ultra iam credererit persequendũ
quẽ tot modis irituebatitur affuctum.
Sed cũ mardesceret ira damantiuz ut
baraban indulgentia relaxaret. ⁊ xp̃m
crucis pena suscipet. cum consono fre¬
mitu diceretur a turbis. Sangius illiꝰ
super nos et suꝑ filios nr̃os. obtinue¬
runt iniqui indãpnationẽ suã qud̃
pertinaciter exigebãt. Q uoꝵ deriteᷤᷤ si¬
cut ꝓph̾a detestacus ẽ arma erãt ⁊ sa¬
gicte. et lingua eoꝵ gladius acutus.
ftustra enĩ acrucifigerido maiestatis
domino manus proprias continebãt
in quẽ lecalia uocum spicula. et uene¬
nata uerboꝵ tela iaciebãt. uobis falsi
iudei. et sactilegi principes populi to¬
tum facinoris istius pondus ĩcũbit
Et licet ĩmatutas sceleris. et presidez
obligant ⁊ milites. omĩs tameti fac¬
ti sũma uos arguit. et quicꝗd in sup¬
plicio xp̃i uel pilati peccauit iudiciũ

Expanded text:
existimavit: ut exsaturatis invidiae odiis, existimavit: ut exsaturatis invidiae odiis, non ultra jam crederent persequendum, quem tot modis intuebantur afflictum. Sed cum inardesceret ira clamantium, ut Barabbam indulgentia relaxaret, et Jesum crucis poena susciperet; cum consono fremitu diceretur a turbis: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; obtinuerunt iniqui in damnationem suam quod pertinaciter exigebant: quorum dentes, sicut propheta testatus est, arma erant et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Frustra enim a crucifigendo majestatis Domino manus proprias continebant, in quem lethalia vocum spicula, et venenata verborum tela jaciebant. Vobis, vobis, falsi Judaei, et sacrilegi principes populi, totum facinoris istius pondus incumbit: et licet immanitas sceleris et praesidem obligarit, et milites; omnis tamen facti summa vos arguit. Et quidquid in supplicio Christi vel Pilati peccavit judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
niusse constantiã. docet ip̃a cognito
in qua iudex quẽ ĩnocentẽ ꝓnũtiat
dãpnat addicens iruquo populo sã¬
guinẽ iusti. a quo abstinendũ sibi ⁊
intelłctu proprio senserat. ⁊ sõpnio
uxoris agnouerat. Non purgãt cõ¬
taminatum aĩum manus lote. nec
in aspersis aqua digitis expiatur qd̃
famulante impia mente cõmittitur.
Excessit quidẽ pilati culpã facinus iu¬
deoꝵ. qui illũ noĩe cesans territũ et ir¬
uidiosis uocib increpatũ ad effectu
sui sceletis impuletũt. sed nec ip̃e eua¬
sit reatu qui cohoperatus seditiosis re
liquit iudicius propriu. et in crimẽ
transiuit alienu. Qud̃ ergo pilatꝰ di¬
leccissimi implacabilis popli uictꝰ ĩsaĩa
multis ihm dehonestari ludibriis. ⁊ ĩ¬
modicis uexati permisit miutiis. qd¬
q eum flagellis cesum. spinis corona¬
tum. et ãmictu urisorie uestis indutũ
tigandos proculdubio inimicoꝵ aĩos

Expanded text:
nuisse constantiam, docet ipsa cognitio: nuisse constantiam, docet ipsa cognitio: in qua judex, quem innocentem pronuntiat, damnat, addicens iniquo populo sanguinem justi, a quo abstinendum sibi, et intellectu proprio senserat, et somnio uxoris noverat. Non purgant contaminatum animum manus lotae, nec in aspersis aqua digitis expiatur quod famulante impia mente committitur. Excessit quidem Pilati culpam facinus Judaeorum, qui illum nomine Caesaris territum et invidiosis vocibus increpatum, ad effectum sui 226 sceleris impulerunt. Sed nec ipse evasit reatum, qui cooperatus seditiosis, reliquit judicium proprium, et in crimen transivit alienum. CAP. III. Quod ergo Pilatus, dilectissimi, implacabilis populi victus insania, multis Jesum dehonestari ludibriis, et immodicis vexari permisit injuriis, quodque eum flagellis caesum, spinis coronatum, et amictu irrisoriae vestis indutum,tigandos proculdubio inimicorum animos
Abbreviated transcription (Latin):
tio differretur. er nullum saluaret illesꝰ
qui pro oĩum erat salute moriturus. Si
nens igitur infetri sibr quicꝗd sacerdotũ
instinctu furor populatis audebat. Ad
annam cayphe socerũ. ac deinde ad cay¬
pham. ex anne transmissione perduci¬
tur. et post insanas calupruantiũ uo¬
ces post cõmentitias subornatoꝵ testiũ
falsitates. ad examen pilati pontificũ
delegatione trarsfertur. Qui diuĩo
iure neglecto. damantes se regez nõ
here nisi cesarem. tamꝙͣ romarus de¬
uoti legib omne iudicu potestati ce¬
sans reseruassent expetienĩt executorẽ
magis seuitie ꝙͣ arbittũ cause. Offe¬
rebãt enĩ ih̃m duris nexib uinctum
colaphis et alapis frequẽtib cesũ spu¬
tis oblitum. clamorib predãpnatu
ut inter tot preuidicia. quẽ om̃s uel¬
lenit penre. noti auderet pilatu absol¬
uere. Deniq nec in accusato eũ reppe¬
asse culpani: nec in sententia sua te¬

Expanded text:
tio tardaretur, et nullum salvaret illaesus, tio tardaretur, et nullum salvaret illaesus, qui pro omnium erat salute moriturus. nens igitur inferri sibi quidquid sacerdotum incitamentis furor popularis audebat, ad Annam Caiphae socerum, ac deinde ad Caipham ex Annae transmissione perducitur: et post insanas calumniantium objectiones, post commentitias subornatorum testium falsitates, ad audientiam Pilati pontificum delegatione transfertur. Qui, divino jure neglecto, clamantes se regem non habere nisi Caesarem , tamquam Romanis devoti legibus, omne judicium potestati praesidis reservassent, expetierunt exsecutorem magis saevitiae quam arbitrum causae. Offerebant enim Jesum duris nexibus vinctum, colaphis et alapis frequentibus caesum, sputis oblitum, clamoribus praedamnatum, ut inter tot praejudicia, quem omnes vellent perire, non auderet Pilatus absolvere. Denique nec in accusato eum reperisse culpam, nec in sententia sua te
Abbreviated transcription (Latin):
diłctissimi ẜmone proximo hiis
que cõprehensionẽ dñi precesse¬
Qurit. superest nũc. ut auxiliãte dei
gr̃a de ip̃o iam passionis ordine sicut
promisimus disseramus. Narci cu
uerbis sacre or̃onis sue dominus de¬
clarasset. uenssue sibi. atq plenissi¬
me et humanaz et diuinami inẽe
natura. ostendens unde ẽẽt ꝙ pati
nollet. et unde ꝙ uellec. depulsa tre¬
pidatione infirmiratis et cõfirmata
magnanimitate uirtutis rediit in
sententia sue dispositioĩs eterne. et
seuienti diabolo per ministeria iude¬
oꝵ formam serui nich̾ peccati hñtis
obiecit. ut per eũ eͥgeretur oĩu cã ĩ qͦ
solo erat oĩum natura sine culpa. Ir¬
ruerũt ergo in lumen uetum filii te¬
nis nio euaserũt infidelitatis sue noc¬
tem quiã non intellexeruĩt lucis au¬
ctorem. occupãt paratũ cenen. et
trahunt uolentẽ trahi. qui si uellet
obruti nichil quidẽ in iniuriam eiꝰ
impie manus possẽt. Sed muridi retẽp¬

Expanded text:
dilectissimi, sermone proximo iis quae comprehensionem Domini praecesserunt, superest nunc ut auxiliante Dei gratia, de ipso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per ministeria Judaeorum, formam servi nihil 225 peccati habentis objecit: ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium natura sine culpa. Irruerunt ergo in lumen verum filii tenis, non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Praeoccupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed mundi redemp
Abbreviated transcription (Latin):
biq nationũ deuotio celebraret. Nunc
et erũ et ordo clatior leuitaꝵ et digͥtas
amplior senioꝵ. et sacratior ẽ unctio
sacerdotuz. Quia ciux tua. omĩũ fons
benedictionũ. oĩum est causa gratiaꝵ
per quã crederitib datur uirtus de ĩfix¬
mitate. głia de obprobrio. uita de mo̾¬
te. Nunc etiã cainaliu sactificioꝵ n
uatietate cessante om̃s differentias
hostiax. una corporis et sariguni tui
est pro om̃i uictima sacrificium. ita
unus de om̃i gente sit regnũ. Confi¬

Expanded text:
ubique nationum devotio celebraret. Nunc ubique nationum devotio celebraret. Nunc etenim et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria de opprobrio, vita de morte. Nunc etiam carnalium sacrificiorum varietate cessante, omnes differentias hostiarum, una corporis et sanguinis tui est pro omni victima 229 sacrificium, ita unum de omni gente sit regnum. C
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. O admirabilis potentia ouci
o ineffabilis gloria passioĩs in qua ⁊
tribunal drũ et iudiciũ mundi. ⁊ po¬
testas est crucifixi. Traxisti enĩ drĩe oĩa
ad te. et cũ expandisses manus cuas to¬
ta die ad populum nõ credentẽ ⁊ cõtra¬
dicentẽ tibi conficeride maiestatis tue
sensum totus mundus accepit. Traxi¬
sti dñe oĩa ad te. quando inexecratiõe
iudaici sceleris unã proculerũt oĩa ele¬
menta sententiã. cum obscuratis liu̾a¬
rib celi. et conuerso in noctẽ die. terra
quoq motib quateretur insolitis uni¬
uersaq creatura impioꝵ usui se nega¬
ret. Traxisti dñe omĩa ad te. quoniã
scisso templi uelo sc̃a sc̃oꝵ ab indigni
pontificib recessetũt. ut figuã ĩ u̾itatẽ
propbetia in manifestationẽ. lex ĩ euã¬
gelium uerteretur. Traxisti dñe omĩa
ao te. ut qd̾ ir uno iudee terplo obun¬
bratis significationib tegebatur. ple¬
no apertoq sacramento un iuersaꝵ u

Expanded text:
. O admirabilis potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti enim, Domine, omnia ad te, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se negaret. Traxisti, Domine, omnia ad te, quoniam scisso templi velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, Domine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus agebatur, pleno apertoque sacramento, universarum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iłx uenit in hũc mundũ pecc̃ores
saluos facere. Hũc eni muirabilior ẽ
erga nos misericordia der ꝙ nõ ꝓ iu¬
stis neq pro scĩs. sed pro iuquis et ĩ¬
piis xp̃c ẽ triortuus. Et cũ mortis acu¬
leum recipere nõ posset natura deita¬
us. suscepit tamen nascendo ex nobiᷤᷤ
qud posset offerre pro nobis. Olun eĩz
morti nr̃e mortis sue potentia mi¬
nabatur diceris per osee prophac¬
Ero mors tua o mriors. et ero morsus
tiendo subiit sed resurgendo dissoluit
et ita perpetuicatẽ mortis incidit. ut
eam de eterna facẽt temporalẽ. Sic
xp̃o om̃s uiuificabuntur. fiat itaq di¬

Expanded text:
 venit in hunc mundum peccatores salvos facere . Hinc enim mirabilior est erga nos misericordia Dei, quod non pro justis, neque pro sanctis, sed pro iniquis et impiis Christus est mortuus : et cum mortis aculeum recipere non posset natura deitatis, suscepit tamen, nascendo ex nobis, quod posset offerre pro nobis. Olim enim morti nostrae mortis suae potentia minabatur, dicens per Oseam prophetam: O mors, ero mors tua, et ero morsus s enim inferni moriendo subiit, sed resurgendo dissolvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. Sicut Christo omnes vivificabuntur . Fiat itaque, di
Abbreviated transcription (Latin):
butionis tempus ẽ messis. q̃n unus¬
quisꝙ semirium fructum ẜm satio¬
nis sue percipiet ꝙͣtitatem. De pro¬
uentu autẽ istius segetis nemo fal¬
letur. quia animoꝵ ibi magis ꝙͣ ĩpe¬
dioꝵ mensura trahitur. et taritũ red¬
dent exigua de exiguis. quantũ ma¬
gna de magnis. Et ideo diłcrissurru.
satiffiat apłicis institutis. Et quia
die illo prima est futura collectio. õs
in sacratissima oblatiore consortius
Exorabunt pro uobis et ip̃e elemosi¬
ne. et hii qui ũris munerib iuuabũ¬
tur. ut ad om̃e opus bonum ydonei

Expanded text:
ibutionis tempus est messis, quando unusquisque seminum fructus secundum sationis suae percipiet quantitatem. De proventu autem istius segetis nemo falletur, quia animorum ibi magis quam impendiorum mensura taxabitur; et tantum reddent exigua de exiguis, quantum magna de magnis. Et ideo, dilectissimi, satisfiat apostolicis institutis. Et quia die Dominica prima est futura collectio, omnein sacratissima oblatione consortium. Exorabunt pro vobis et ipsae eleemosynae, et ii qui vestris muneribus juvabuntur; ut ad omne opus bonum idonei
Abbreviated transcription (Latin):
am ab ullo paupere. Ita fiet. ut nec
a ce aueitatur facies dei. Hec uirtus
ott̃s facit utiles uirtutes. que ip̃am
quoq fidez ex qua iustus uiuit ⁊ que
sine opetibꝰ mortua noĩatur sui admi¬
stione uiui ficat. Quia sicut in fide
est opeꝵ ratio ita in operib fidei forti¬
tudo. Du gͦ tempus hẽmꝰ sicut ait
apłs operem̃ qud bonũ ẽ ad omĩs ma¬
xime autem ad domesticos fidei. Uo

Expanded text:
am ab illo paupere: ita fiet ut nec am ab illo paupere: ita fiet ut nec a te avertatur facies Dei . Haec virtus omnes facit utiles esse virtutes, quae ipsam quoque fidem, ex qua justus vivit , et quae sine operibus mortua nominatur , sui admixtione vivificat: quia sicut in fide est operum ratio, ita in operibus fidei fortitudo. Dum ergo tempus habemus, sicut ait Apostolus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime autem
Abbreviated transcription (Latin):
alias offerisiones hẽarit si rustri. Sed
illo magro sũmcq udicio tãti exti¬
mabitur uel laigitatis benignitas
uel tenacitatis uripietas. ut ꝓ pleni¬
tudine oĩu uittutũ et pro summa
oĩu cõmissoꝵ et per unũ bonu isti
introducãtur in regnũ. et pei unu
malu illi in ignẽ mictant᷑ et̾nu.
Nemo igitur diłctissimi de ullis sͥ
bone uite meritis blandiatur si illi
defuerit opera caritatis. nec de sui cͥõ¬
poris qualitate securus sit. qui nlła
elemosinaꝵ purificatione mũdatũ
Elemosine eniz pec̃ca delent. mortez
perimũt. et pena perpetui ignis ex¬
tingunt. s qui ab earum ftuct u
fuerit uacuus erit ab indulgẽtia re¬
tribuentis alienus dicente sałone.
Qui obturat aures suas ne audia
imbeccillu. et ip̃e inuocabit. dñm
non erit ꝗ exaudiat eum. Unde. et
tobias filiu suũ preceptis pietatis
instituẽs. ex substantia inꝗt tua fac
elemosina et noli auertere faciẽ tu¬

Expanded text:
alias offensiones habeant sinistri. Sed alias offensiones habeant sinistri. Sed illo magno summoque judicio tanti aestimabitur vel largitatis benignitas, vel tenacitatis impietas, ut pro plenitudine omnium virtutum, et pro summa omnium commissorum, et per unum bonum isti introducantur in regnum, et per unum malum illi in ignem mittantur aeternum. Nemo igitur, dilectissimi, de ullis sibi bonae vitae meritis blandiatur, si illi defuerint opera charitatis; nec de sui corporis puritate securus sit, qui nulla eleemosynarum purificatione mundatur. Eleemosynae enim peccata delent , mortem perimunt, et poenam perpetui ignis exstinguunt. Sed qui ab earum fructu fuerit vacuus, erit ab indulgentia retribuentis alienus, dicente Salomone: Qui obturat aures ne audiat imbecillum, et ipse vocabit Dominum, et non erit qui exaudiat eum. Unde et Tobias filium suum praeceptis pietatis instituens: Ex substantia, inquit, tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tu
Abbreviated transcription (Latin):
et inter diuersa fidei et ꝓbitatis me¬
tita uenerabilit̾ sibi extimãt una de¬
esse uirtutẽ. Ueꝵ hec tanta est. ut si¬
ne illa cetere etĩã si sint ꝓdesse riõ po̾¬
sunt. Quãius enĩ quis fideł sit. et
cautus et sobrius et aliis maiorib
orniatus insig̾bꝰ. si misericors camen
non ẽ misercordiaz non meretur.
Ait enim doꝰ. Beati misericordes.
q̃m ip̃oꝵ miẜebitur deus. Cum aũt
uenerit filius hoĩs in maiestate sua
et sederit in throno głie sue ⁊ ꝯgre¬
gatis omĩb gentib bonoꝵ ⁊ ma¬
loꝵ fuerit facta discretio: in quo lau¬
dabunt̾ qui ad dexterã stabũt nisi
in oꝑib beruuolentie et caritatis
putabit. Quonias qui nã hoĩs
sua fec̃ ĩ nlło se ab humana humili¬
tate discreuit. Sinistris uero qͥd obici¬
etur nͥ neglectꝰ diłctioĩs. duritia ĩhu¬
manitatis. et pauperib mia deriega
ta: quasi nec alias uirtutes dexttr nec

Expanded text:
et inter diversa fidei et probitatis meet inter diversa fidei et probitatis merita, veniabiliter sibi aestimant unam deesse virtutem. Verum haec tanta est, ut sine illa caeterae, etsi sunt, prodesse non possint. Quamvis enim quis fidelis sit, et castus, et sobrius, et aliis majoribus ornatus insignibus; si misericors tamen non est, misericordiam non meretur: ait enim Dominus: Beati misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus . Cum autem venerit Filius hominis in majestate sua, et sederit in throno gloriae suae, et congregatis omnibus gentibus, bonorum et malorum fuerit facta discretio , in quo laudabuntur qui ad dexteram stabunt, nisi in operibus benevolentiae et charitatis putabit? Quoniam qui naturam hominis suam fecit, in nullo se ab humana humilitate discrevit. 36 Sinistris vero quid objicietur, nisi neglectus dilectionis, duritia inhumanitatis, ta? quasi nec alias virtutes dextri, nec
Abbreviated transcription (Latin):
fice facultates suas dedigrientu occu¬
lere. et in copia affluentes uilez atco¬
sortentem horieant parcitatez. non ẽ tn
talium aut felix h̃ndantia aut blan¬
da ftuigalitas. si ip̃is taritũ ꝓpͥe opes sei¬
uiunt. si eoꝵ borus nulli iuiuantũ pa¬
upetes. nulli fouentur infitmi. si d̾ ma¬
gnar habundantia facultatum nõ
captiuuis redẽptionẽ non peregrinis so¬
latiu tiõ exul sentit auxiliu: Huiꝰ¬
modi diuites egentiores omĩbus sũt
egenis. Perdunt eñĩ illos redditus.
quos possunt hẽre perpetuos. Et duz
breui nec sempei libero incubant usiui
nullo iusticie cibo nulla misericordie
suauitate pascuntur. Foris splendidi
intus obscuti. Habundantes tpͣaliu
inopes eternoꝵ. Quia ip̃i aĩas suas
fame afficiũt. et nuditate dehonestãt
qui de hiis que tererus horteis comẽ¬
datũt nichil thesauris celestib ĩtule¬
runt. Sed forte sint aliqui diuitũ ꝗ
alia tamen dei mandata custodiant.

Expanded text:
ifici facultates suas dedignentur occuifici facultates suas dedignentur occulere, et in copia affluentes vilem asordentem horreant parcitatem, non est tamen talium aut felix abundantia, aut probanda frugalitas, si ipsis tantum propriae opes serviunt; si eorum bonis nulli juvantur pauperes, nulli foventur infirmi; si de magnarum abundantia facultatum non captivus redemptionem, non peregrinus solatium, non exsul sentit auxilium. Hujusmodi divites egentiores omnibus sunt egenis. Perdunt enim illos redditus quos possent habere perpetuos, et dum brevi nec semper libero incubant usui, nullo justitiae cibo, nulla misericordiae suavitate pascuntur; foris splendidi, intus obscuri; abundantes temporalium, inopes aeternorum: quia ipsi animas suas fame afficiunt et nuditate dehonestant, qui de iis quae terrenis horreis commendarunt, nihil thesauris coelestibus intulerunt. Sed forte sunt aliqui divitum qualia tamen Dei mandata custodiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatum. hoc nobis ꝓficeret ad ĩcre¬
menta uirtutu. Quit autem tã ap¬
tum fider quid tam contiriens pieta¬
ti ꝙͣ egentium iuuare pauperiem. in¬
fiimoꝵ curam recipere fraternis neces¬
sitatib subuenire et cõditioĩs ꝓpͥe iri
alioꝵ labore meminisse. In quo oꝑe
discernit qui uouit quid quibusq
contulerit. Non solum eniz sp̃uales
opes et dona celestia deo donante capi¬
unt᷑. Sed et ceirene ⁊ corporee facul¬
tates ex ip̃ius largitate prouenuint
Ut merco ratione eaꝵ quesiturꝰ sit
que nion magis possidenda tradidit
ꝙͣ dispen sanda cõmisit. Muneribus
igitur dei et iuiste ⁊ sapienter utend̃
est. ne materia operis boni fiat causa
peccati. Nam diuitie quo ad ip̃as spe¬
cies eaꝵ atq substaritias ꝑtinet borie
sunt.et humane societati plurimu
ꝓsunt cum a beniuolis haberitur ⁊ lar¬
gis nec illas aut luxuriosus ꝓdigit.
aut auatus abstrudit. ut tam ꝑeant
tum dampna uitare: multiq magͥ¬

Expanded text:
t ad incrementa virtutum. Quid autem tam aptum fidei, quid tam conveniens pietati, quam egentium juvare pauperiem, infirmorum curam recipere, fraternis necessitatibus subvenire, et conditionis propriae in aliorum labore meminisse? In quo operdiscernit, qui novit quid quibusque contulerit. Non solum enim spiritales opes et dona coelestia Deo donante capiuntur, sed etiam terrenae et corporeae facultates ex ipsius largitate proveniunt, ut merito rationem eorum quaesiturus sit, quae non magis possidenda tradidit, quam dispensanda commisit. Muneribus igitur Dei juste et sapienter utendum est, ne materia boni operis fiat causa peccati. Nam divitiae, quod ad ipsas species earum atque substantias pertinet, bonae sunt, et humanae societati plurimum prosunt, cum a benevolis habentur et largis, nec illas aut luxuriosus 35 prodigit, aut avarus abstrudit, ut tam pereant tum damna vitare, multique magn
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis dilectissimi insti¬
tuta seruantes pastorali so
licitudine cohortamui ut diẽ quẽ illi
ab impioꝵ suꝑstitione purgatu mi¬
sericordie operib consecrarũt. deuotio¬
ne religiose cosuetudĩs celebremus. O¬
Ostendentes apud nos auctoritatẽ pa¬
tium uiuere. eoꝵꝙ doctrina in nr̃a
obedientia peimanere. Quoniam sc̃a
tante confticutioĩs utilitas non p̾tẽi̾to

Expanded text:
ditionis, dilectissimi, instituta servantes, pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut diem quem illi ab impiorum superstitione purgatum, misericordiae operibus consecrarunt, devotione religiosae consuetudinis celebremus, ostendentes apud nos auctoritatem Patrum vivere, eorumque doctrinam in nostra obedientia permanere. Quoniam sancta tantae constituti
Abbreviated transcription (Latin):
Prioris autẽ ephesine synodi cui sce
ant. ne tunc dãpnata impiecas ideo
sibi in aliquo blandiatur / quia enti¬
ces iusta execratione percellitur. Pu¬
ritas enuri fidei atq doctrine quam
eodem quo scĩ patres nr̃i sp̃u predica¬
mus: et nestorianaz et eutitianam
cum siuis auctorib condẽpnat parit̾
et persequitur prauitatẽ.

Expanded text:
Prioris autem Ephesinae synodi, cui sanPrioris autem Ephesinae synodi, cui sanant, ne tunc damnata impietas ideo sibi in aliquo blandiatur, quia Eutyches justa exsecratione percellitur. Puritas enim fidei atque doctrinae, quam eodem quo sancti Patres nostri spiritu praedicamus, et Nestorianam et Eutichianam cum suis auctoribus condemnat pariter et persequitur pravitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dei catholice predicatione non desum
ut qui non potestis ignorare ꝗd exauit¬
qua traditione credamus nõ possitis
disputandi contra fidem diuinitus
inspirata uana etrattiũ infidelitaᷤᷤ
coqescat. nec liceat defendi qd̃ non li¬
cet credi cum ẜm euangelicas aucto¬
doctrinaz plenissime et lucidissime
per litteras quas ad beate memoĩe
flauiãnu ep̃m misimꝰ fuerit decla¬
ratum que sit de sacramento incana
confessio. Quia uero non ignoramꝰ
per prauas emulationes multaꝵ ecͣcͤ¬
qui heresim nõ reciperent sedibꝰ suis
pulsos et in exilia deportatos/ atq in
locum suꝑstitũ alios substitutos hiis
primitus uulnerib adhibeatur me¬
dicina iusticie: nec quisꝙͣ ita careat
propriis ut alter utatur alienis cuz
sicut cupimus errorẽ om̃s relinquͣe ita
nemini quidẽ petire honor debeat: s ilł
qui pro fide laborauerũt cum om̃i pͥ¬
uilegio oporteat ius ꝓpriu reformãi

Expanded text:
fidei catholicae praedicatione non desum: fidei catholicae praedicatione non desum: ut qui non potestis ignorare quid ex antiqua traditione credamus, non possitis disputandi contra fidem divinitus inspiratam, vana errantium infidelitas conquiescat; nec liceat defendi quod non licet credi: cum secundum evangelicas auctodoctrinam plenissime et lucidissime per litteras quas ad beatae memoriae Flavianum episcopum misimus, fuerit declaratum quae sit de sacramento incarnaconfessio. CAP. III. Quia vero non ignoramus per pravas aemulationes, multarum Ecclequia haeresim non reciperent sedibus suis pulsos et in exsilia deportatos, atque in locum superstitum alios substitutos, his primitus vulneribus adhibeatur medicina justitiae, nec quisquam ita careat propriis, ut alter utatur alienis, cum, si ut cupimus errorem omnes relinquunt, nemini quidem perire honor debeat, sed illis qui 74 pro fide laboraverunt, cum omni privilegio suo oporteat jus proprium reformari.
Abbreviated transcription (Latin):
Ptaueram quidẽ diłctissimi
pro nr̃i caritate collegii. om̃s
dñi sacerclotes in una catho¬
lice fidei deuotione persistere. nͨ quẽ¬
quã gr̾a aut formidicie potestatũ
seculatiuz deprauari. ut a uia ueri¬
tatis absceteret. Sed quia multa sepe
que pen tudinẽ possirit gnͣare proueĩ¬
unt et exuperat culpas delinquentiuz
mĩa dei atq ideo suspenditur ultio uͭ
possit locum hẽre correctio. amplecter¬
dum ẽ clementissimi principis plenr̃
religione cõsiliu quo sc̃am fratetni¬
tatem ur̃am ad destruerdas irisidias
diaboli et ad reformatida eccłia sticã
pacem uoluit conuenire. beatissimi
ut nos quoq suis ad hoc litteris inui¬
taret. ut uerierabili synodo nr̃arti p̃¬
sentiam preberemꝰ. Qud̃ ꝗdem nͦ ne¬
cessitas temporis nec ulla consuetu
do poterat permittere. Tamen in his
sede directi sunt me synodo ur̃a fra¬
ternitas estimet presidere: nõ obiũc¬
ta a uobis mea p̾sentia qui nũc in
uicatiis meis assum et iã dudus fi

Expanded text:
ptaveram quidem, dilectissimi, pro nostri charitate collegii, omnes Domini sacerdotes in una catholicae fidei devotione persistere, nec quemquam gratia aut formidine potestatum saecularium 1069 depravari, ut a via veritatis abscederet. Sed quia multa saepe, quae poenitudinem possint generare, proveniunt, et superat culpas delinquentium misericordia Dei, atque ideo suspenditur ultio, ut possit locum habere correctio, amplectendum est clementissimi principis plenum religione consilium, quo sanctam fraternitatem vestram ad destruendas insidias diaboli, et ad reformandam ecclesiasticam pacem voluit convenire, beatissimi ut nos quoque suis ad hoc litteris invitaret, ut venerabili synodo nostram praesentiam praeberemus: quod quidem nec necessitas temporis, nec ulla poterat consuetudo permittere. Tamen in his sede directi sunt, me synodo vestra fraternitas aestimet praesidere, non abjuncta a vobis praesentia mea, qui nunc in vicariis meis adsum, et jamdudum in 1071
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit nos xp̃o. ut eẽmus in ip̃o no¬
ua creatura nouumq figmentum.
Deponanius ergo ueterẽ hominẽ cũ
actib suis. et adepti participatione
gnͣatioĩs xp̃i carnis renuntiemꝰ ope¬
ribus. Agnosce o xp̃iane digͥtatem
tuas. et diuine consors factus na¬
ture noli in uetere uilitatẽ dege¬
nen conuersatiõe recidere. Mem̃to
cuius capitis: et cuius sis corporis
membru. Renuniscere quia etutꝰ
de pocãte teriebraꝵ translatus es in
dei lumen. et regnus. Ider baptisma¬
tis sacramentũ sp̃c sci factus es tem¬
plum. Noli taritũ hĩtatorẽ prauis
de te actib effugate er diaboli te i¬
teꝵ subicere ẜuituti. Quia pretiu
tuuz sanguis est xp̃i qui in uerita¬
te te iudicabit. et misercorditer te
redemit. qui cũ pr̃e et sp̃u sc̃o uiu¬

Expanded text:
ficavit nos Christo , ut essemus in ipso noficavit nos Christo , ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui in misericordia te redemit, qui cum Patre et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
uetus in unutate domini tempãt.
ut qd̾ nr̃is remediis congruebat u¬
nus atq idem dei hõĩumq mediã¬
tor ⁊et mori posset ex urio et reẜge
posset ex altero. Merito igitur uir¬
ginee integritati nichil cortuptõĩs
ititulit partus salutis /quia cust o¬
dia fuit pudoris editio ueritatis. ta¬
Talis ergo dilectissimi natiuitas de¬
cuit dei uirtutẽ / et dei sapientiã xp̃
qua nob̾ et humanitate cõgrueret
et diuinitate p̃celleret. Nisi enim
ẽet deus uerus non afferret reme¬
diu: nisi ẽet homo uerus nõ pre¬
beret exemplu. Ab exultantibus
ergo angelis nascente dño głia in
excelsis deo canitur: et pax in terra
bone uoluntatis hoĩb nuntiatur.
Uident eu celestẽ ierłm ex omrub
mundi gentib fabricare: De quo
in enarrabili duine pietatis ope
quantu laxan debet humilitas
hoĩu cum tantu gaudeat subli
et cu eẽmus mortui peccatis cõuiui¬

Expanded text:
verus, in unitatem Domini temperatur; verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimet cum essemus mortui peccatis, convivi