comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantat᷑. Quasi mͦ geniti infantes. rõnab̾. s. d.l. ꝯcu
piscite. postea sp̃u paraclito ꝯfirmati qͣi ablactati
incipiunt ieuinare. & alia difficilia seruare. Mul
se ante tempꝰ a lacte separantes. uñ extingunt᷑.
hic uͦ se seruasse dicit obff̾ngens se maledicto sie.
Qtuasi. ñ mͦ in aliis fui humilis. s &̃ in scientia qͥa¬
ego humiłr sentiebã pͥus nutͥtus in lacte qd̾ ẽ uer¬
bum caro factũ. ut sic exescerẽ ad panem angłoꝵ
scił ad uerbũ qd̾ est in pͥncipio apd̃ dm. nam ipse
panis ẽ. de quo infans pascit᷑. Panis enĩ de mensa tͣi¬
cit᷑ ꝑ matͥs mamillam. ut sic ꝑueiiat idem alimen-¬
tũ ad paruũ infantẽ. sic .xͦ. cũ esset uerbũ in pͥnci¬
pio apud patrem qualẽ ꝓ mͦ suo angłi capiebant
ut panẽ angłoꝵ manducaret homo. ipsũ uerbũ
factũ est caro. ut ꝑ carnẽ panis celestis ad infanteᷤᷤ¬
transyet. ⁊ sod̾m hoc ipsũ uerbũ crucifixũ est. s ñ

Expanded text:
ntatur: Quasi modo geniti infantes, rationabiles sine dolo, etc. . Postea Spiritu paracleto confirmati, quasi ablactati incipiunt jejunare, et alia difficilia servare. Augse ante tempus a lacte separantes, unde exstinguuntur: hic vero servasse se dicit, obstringens se maledicto, sic: Quasi dicat: Non modo in aliis fui humilis, sed etiam in scientia, quia humiliter sentiebam, prius nutritus in lacte, quod est Verbum caro factum, ut sic crescerem ad panem angelorum, scilicet ad Verbum quod erat in principio apud Deum. Nam ipse est panis de quo infans pascitur; panis enim de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem: sic Christus cum esset Verbum in principio apud Patrem, qualem pro modo suo angeli capiebant, ut panem angelorum manducaret homo, ipsum Verbum caro factum est, ut per carnem panis ctransiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
rens xp̃m nunciat. homines baptismo assuefaci¬
ens. uiam p̃p̃arat uerbo. ipse .N. ẽ preco uerbi. pa¬
ranymphꝰ sponsi. lucerna .xͥ. Iñ est. qd̾ in dieb qͥb
festũ elebrat᷑. unus cereꝰ añ eunͣgłium defertur.
hic est iohes qui xp̃m precessit predicando. bapti¬
rando. Infestiuis aut̃ dieb duo cerei p̃cedunt. ꝑ qd̃¬
iniudea añ xͥ mortẽ te resurrectionẽ. Inmicos ã
tis. eius .xͥ. induã ꝯfusione. Hoc faciet filius. cui
om̃e iudiciũ datũ est. S nota patrẽ qui hic loq̃r
fac̾e qd̾ filius facit. suꝑ ipsũ aut̃ xp̃m esflorebit
sc̃ĩficatio mea. Non tm̃ erit. s & efflorebit. qr ip̃e solꝰ
scificat. ⁊ nemo alius in eo floret ad głam sc̃ĩficatio
a simili arboris. quȩ qñ floret pulcͥor est. Floret gͦ sc̃ĩ¬

Expanded text:
ristum nuntiat, homines baptismo assuefaciens viam praeparat Verbo. Ipse enim est praeco Verbi, paranymphus sponsi, lucerna Christi. Inde est quod in diebus quibus festum non celebratur, unus cereus ante Evangelium defertur. Hic est Joannes qui Christum praecessit praedicando, baptizando. In festivis autem diebus duo cerei praecedunt, qinassiod. Hoc faciet Filius, cui omne judicium datum est. Aug. Sed nota Patrem qui hic loquitur facere quod Filius facit. Super ipsum autem Christum efflorebit sanctificatio mea. Non tantum erit, sed et efflorebit, quia ipse solus sanctificat, et nemo alius. In eo floret ad gloriam sanctificatio a simili arboris, quae cum floret pulchrior est. Floret
Abbreviated transcription (Latin):
lii eoꝵ sedebunt. S sciendũ qd̾ homines spẽ suã
dicunt filios gen̾are & relinquere. filii spes eoꝵ st̃
fructus spei accepit. & ẽ sensus. Si filis tui .i. spes
filioꝵ tuoꝵ custodierint testamentũ meũ. scił bap
suꝑ sedẽ tuam .i. tales fructus habebunt. uͭ spes eoꝵ
ñ fallat. s ueniat quo sꝑat. uł ita. ꝑfilios accipe
homines. ꝑ filios eoꝵ imitatores. Et ẽ. Si custodi¬
erint filii tui .i. homines ex te nati testamentũ me
sicustodierint sedebunt. Quid gͦ si ñ custodier int:
ꝑit ꝓmissio: Non. qr siin te ñ implet᷑. implet᷑ in a¬
lo. ⁊ filii dauid sunt ñ stirpe. s cultu dĩ & fide. Si

Expanded text:
lii eorum sedebunt. Sed sciendum est quod homines spem suam dicunt filios generare et relinquere, filii spes eorum sutem filiorum fructus spei accipitur. Et est sensus: Si filii tui, id est spes filiorum tuorum, custodierint testamentum meum, Rem., Hasuper sedem tuam, id est tales fructus habebunt, ut spes eorum non fallat; sed veniat quo sperat. Vel ita: Per filios accipe homines, per filios eorum imitatores: et est: Si custodierint filii tui, id est homines ex te nati, testamentum etsi custodierint, sedebunt. Aug. Quid ergo si non custodierint, perit promissio? non, quia si in te non impletur, impletur in alio. Nam et filii David sunt non stirpe, sed cultu Dei et fide. Si
Abbreviated transcription (Latin):
custodierint filii cui testamentũ meũ ⁊ testimo¬
ma mea ħ que docebo eos. ħ ñ mutant᷑. & filii eoꝵ
sicustodierint sedebunt suꝑ sedẽ tuã .i. partici¬
pes erunt tuȩ beatitudinis. uł sicut es regiȩ¬
potestatis. it a & ipsi ꝓmͦ suo. & hoc usq in scłm .i.¬

Expanded text:
ilii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo eos. Hoc non mutatur, et filii eorum si custodierint, sedebunt super sedem tuam, id est participes erunt tuae beatitudinis, ut sicut es regipotestatis, ita et ipsi pro modo suo Et hoc usque in s
Abbreviated transcription (Latin):
uerba d̃ĩ patͥs sunt ħ. qr sic amat nos ds̃. ut dicat
se requiescere. si nos requiescimꝰ in illo. ñ enĩ ip̃e
aliqñ turbatͦ. aut requiescit in se. s dicit se requi¬
escere in nob. qr nos in illo requiẽ habemꝰ ħ est
eu̾sa illa terrena iherłm. Seq̃r. hic .i. in ȩccła habi¬
tabo. ñ m̃ito suo. s qm̃ elegi eam. dans bñdictionẽ.

Expanded text:
Aug. Verba Dei Patris sunt haec, quia sic amat nos Deus, ut dicat se requiescere in nobis, si nos requiescamus in illo. Non enim ipse aliquando turbatur aut requiescet in se; sed dicit se requiescere in nobis, quia nos in illo requiem habemus. Haeceversa illa terrena Jerusalem, hic, id est in Ecclesia habitabo, non merito suo, sed quoniam elegi eam dans benedictionem.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ꝑtinet. qui aliis tanqͣ lapidib uiius caritate cõ¬
paginatus ẽ. Intrat gͦ quidiligit & quiitrat domꝰ
dñi. Domꝰ dĩ ẽ. u debet adorari. pret̃ qͣm ñ audit d̃s
ad uitã eternam. Ille ad domũ ꝑtinet. qui ẽ carita¬
te ꝯpaginatꝰ aliis. Et ẽ sensus. Ad orabimꝰ in loco uͭ
stet̾unt pedes enis di .i. ita qd̃ de eis erimꝰ in qͥb stãt
pedes eus. Hii sunt qui ꝑseu̾ant usq infinem. ułita
ut ad ipsam domũ referat᷑ eius. ad orabimꝰ in loco uͥ
stet̾unt pedes eius. scił domꝰ dĩ. Locus uͥ stant pedes
requiẽ tuã ut ĩam ñ ꝯturb̾is. qr mors illi ñ dñabit᷑

Expanded text:
mum pertinet, qui aliis tanquam vivis lapidibus charitate compaginatus est. Intrat ergo qui diligit, et qui intrat, domus Domini. Domus Dei est ubi debet adorari, praeterquam non audit Deus ad vitam aeternam. Ille ad domum Dei pertinet qui charitate compaginatus est aliis. Et est sensus: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus, Dei, id est ita quod de eis erimus, in quibus stant pedes ejus. Hi sunt qui perseverant usque in finem. Vel ita, ut ad ipsam domum referatur ejus, adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus, scilicet domus Dei. Locus ubi stant pedes requiem tuam, ut jam non conturberis, quia mors illi ultra non
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ amore. si se ñ amat. s d̃m. Dem̃ qd̃ dix̾at locum
domiꝰ pacis. uͥ pausab̾r. In tab̾nacło adbuc gemimꝰ.
indomo laudabimꝰ qi gemitus ẽ ꝑegͥnantiũ. lau¬

Expanded text:
tem amorem si se non amat, sed Deum. Deinde quod dixerat locum,tem amorem si se non amat, sed Deum. Deinde quod dixerat locum,domus pacis, ubi pausabitur. In tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus, quia gemitus est peregrinantium lau
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽ minꝰ dicam .i. qd̾ minus ẽ a me remoueã. si
decło requiẽ temꝑib meis. Quasi. Non dabo. Ã
requiȩ temꝑũ sompnꝰ uenit ad ocłos. qr dormi¬
turis temꝑa grauari incipiunt. & cũ senserint
sibi grauari temꝑa. iã inminet sompnꝰ. Cũ gͦ a¬
liquid temꝑale te incipit delectare ad pecẽm.¬
iam grauant᷑ cͥ timꝑa. s ne des te illi delectõni. &
sompnꝰ ñ uenit ad ocłos. Ista cogitõne qͣi ꝯfricanᷤ
frontẽ. excutis sompnũ. & paras locũ dño. unde¬
nacłm. ñ ascendã in lectũ. nͨ cet̾a que sequunt᷑ faci
am. don inueniã locũ dño. ñ qd̾ postea illa faciat.
s in loco parato inse & in aliis. quiescet ds̃. Ac si dic̾et.
Non illa faciam. s istud. Iõ dicit inueniã. qͥa quesiuit.
Locũ enĩ dño in se querebat. qui suꝑ humilẽ. & qui¬
etũ requiescit. Locus aut̃ di est. si sua deserit re uł sal¬

Expanded text:
tiam minus dicam, id est quod minus est a me removeam. Si tiam minus dicam, id est quod minus est a me removeam. Si dedero requiem temporibus meis. Quasi dicat: Non dabo. A requie temporum somnus venit ad oculos, quia dormituris tempora gravari incipiunt, et cum senserint sibi gravari tempora jam imminet somnus. Cum ergo aliquid temporale te incipit delectare ad peccajam gravantur tibi tempora; sed ne des te illi delectationi, et somnus non venit ad oculos. Ista cogitatione quasi confricans frontem excutis somnum, et speras locum Dominrnaculum, non ascenam, donec inveniam locum Domino, non quod post illa faciat, sed in loco parato in se et in aliis requiescit Deus ac si diceret: Non illa faciam, sed istud ideo dicit inveniam, quia diu quaesivit. Locum enim Domino in se quaerebat, qui super humilem et quietum requiescit . Locus autem Dei est, si sua deserit re, vel sal
Abbreviated transcription (Latin):
mȩȩ.i. si quesiero quȩ mea sunt. ñ quȩ d̃i. Quasi.
ñ querã. sciebat enĩ se ꝓpͥo impediri. ne fiat locus
d̾o. & si ascenło in lectũ stratimei .i. si ad quieu̾o
carni. Quasi. N adquiescã. Io dicit ascend̾o: qi res
bo. Terrenȩ felicitates sunt sompnia dormientiũ.
que cito transeunt. Quomͦ enĩ qui uidet thesau¬
ros. in sompnis dormiens diues ẽ. s eiugilans m¬
cħ reꝑit. sic quidormiunt torpentes indruitiis
& uoluptatib scł̃i cũ eiugilau̾nt post hanc ui¬
tã. nich̾ inuenient in manib suis. Qd iste se ñ
fecisse qui uult inuenire locũ dño dicit. Si dedo
sompnũ ocłis meis. & ut᷑ plus dicam: si dedero
palpebͥs meis dormitationẽ. qd̾ minꝰ ẽ qͣ dormi¬
tio. suasi. Nondabo. Est qui ñ dormit. s ñ dormi¬
tat. mͦ enĩ retrahit᷑ a terrenis. mͦ illo reuotuit᷑.
crebro inclinat caput. tanꝗͣ qui dormitat. Dũ
gͦ istd̾ qd̾ minꝰ ẽ a se remouet. de se plus dicit. Et¬

Expanded text:
meae, id est si quaesiero quae mea sunt, non quae Dei. Quasi dicat: Non quaeram. Sciebat enim se proprio impediri, ne fiat locus Deo, et si ascendero in lectum strati mei, id est si acquievero carni, quasi non acquiescam. Ideo dicit ascendero, quia res bo; terrenae felicitates somnia sunt dormientium, quae cito transeunt. Quomodo enim qui videt thesauros in somnis dormiens dives est, sed evigilans nil reperit, sic qui dormiunt torpentes in divitiis et voluptatibus saeculi, cum evigilaverint post hanc vitam, nihil invenient in manibus suis: quod iste se non fecisse qui vult invenire locum Domino dicit: Si dedero somnum oculis meis, Et ut plus dicam, Si dedero palpebris meis dormitationem quod minus est quam dormitio. Quasi dicat: Non dabo, est qui non dormit, sed dormitat. Modo enim retrahitur a terrenis, modo revolvitur, illo crebro inclinat caput tanquam qui dormitat. Dum ergo quod minus est, a se removet, de se plus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
at sic̃ iurauit & uotũ uouit .i. sicut firmit̾ ꝓmi¬
sit. ⁊ ex uoto uoluntatis dño do iacob .i. futura
attendentiũ .i. ita memĩto dauid. ut ĩmpleat qd̃
ꝓmisit do. Neimo p̾sumat uirib suis redd̾e q̃
uouit. Qui enĩ te hortat᷑ ut uoueas. ipse adiu
uat ut reddas. uouit aut̃ eccla in mansuetu¬
dine. ut sit domꝰ di. quo nicħ gratius do .p᷑. of¬

Expanded text:
at sicut juravit et votum vovit, id est sicut firmiter promisit, et ex voto voluntatis Domino Deo Jacob, id est futura attendentium, id est ita memento David ut impleat quod promisit Deo. Nemo praesumat viribus suis, reddere quae vovit. Qui enim te hortatur ut voveas, ipse uod vovit. Vovit autem Ecclesia in mansuetudine, ut sit domus Dei, quo nihil gratius potest Deo of
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ eũ scił dñm nasciturũ ineffrata. ħ ẽ bethleẽ
uͥ natus ẽ dñs. & muenimꝰ eum in campis siluȩ.
Auditũ quippe ẽ eũ nasciin bethleem. s ꝓpt̃ fidem
gentiũ in campis silue cõꝑtus ẽ. & ut ampliꝰ ꝯfir¬
met. dicit se intisse. subdens. Intͦibimꝰ. Q.d. Nos¬

Expanded text:
 in Ephrata. Haec est Bethlehem ubi natus est Dominus. Et invenimus eam in campis sylvae. Auditum quippe est nasci in Bethlehem, sed propter fidem gentium in campis sylvae compertus est. Et ut amplius confirmet, dicit se introisse, subdens: VERS. 7.--
Abbreviated transcription (Latin):
mufortis. qui in mansuetudine diabolũ uicit.¬
Uñ subdit. & om̃is mansuetudims eiꝰ. ad literã
daud ille rex filius iesse ualde mansuetꝰ fuit.
adeo ut saulimalũ ꝓ malo ñ redd̾et. qn in spe¬
lunca ad quam diu̾tit saul causa purgandi uen¬
trem datus ẽ in manueius. eui dauid peꝑcit no¬
tẏpice sig̾cat᷑ ille unus homo. cuius uox inpsal¬

Expanded text:
ritualis manus fortis, qui in mansuetudine diabolum vicit; Et omnis mansuetudinis ejus. Ad litteram, David rex ille filius Jesse, valde mansuetus fuit. Adeo ut Sauli malum pro malo non redderet, quando in spelunca ad quam divertit Saul causa purgandi ventrem datus est in manus ejus: cui pepercit typice significatur ille unus homo, cujus vox saepe in Psal
Abbreviated transcription (Latin):
& ut h sententia stet litera sic pͭ legi. Ita fiat retͥ¬
butio in anima mea. sicut fit illi qui pͥꝰ incũbenᷤ
suꝑ matrẽ suam postea grandnuscłs ⁊ adultus
factus ẽ ablactatus .i. a lacte matͥs separatus ut
ualeat acced̾e ad mensam patͥs. uł si sunt inlit̾a
ablatiui casus. idem sensus manifestus ẽ. ut di¬

Expanded text:
legi sic potest. Ita fiat retributio in anima mea, sicut fit illi qui prius incumbens super matrem suam, postea grandiusculus adultus factus est, ablactatus, id est a lacte matris separatus, ut valeat accedere ad mensam Patris. Vel si sunt in littera ablativi casus, idem sensus manifestus est, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝓpt̾ cauendã suꝑbiam. altũ sc̾m sapĩam.
S quidã ne sint suꝑbi dimittunt se. nicħ uołt
disc̾e. ⁊ remanent in lacte. quos rep̾hendit apłs
dicens. Factiestis quib opus ẽ lacte. ñ solido ci-¬
bo. Lactare gͦ. ut nut̾aris ⁊ crescas. ⁊ ablactatꝰ¬
panẽ comedas. Dicit gͦ. Si ñ humił̾r sentiebã
& exaltaui animã meam .i. siñe mente. s mali¬
cia paruulus fui. ita fiat retbittio mamma mea
martre. ut iamsit idoneus panẽ comecłe. Nec
obstringit se hic maledicto. s asserits̃. bonũ red¬
di. & ẽ sana sententia. s discordat qd̃ addit. suꝑ
matrem ñ dicit a matre. uł a lacte mat̾s. qd̾ sidi¬
c̾et planus fieret sensus. s ait suꝑ matrẽ. qd̾ ñ
bñ ꝯuenit. Infirmus enĩ suꝑ matrẽ ẽ ut p̾ctictũ
ẽ. si ablactat᷑ extinguit᷑ bonũ est adulto ab lac¬
tari. s ei qui suꝑ matrem ẽ ꝑnciosũ est. Ne gͦ
ablact̾is quousq suꝑ matrẽ es. s & si adultꝰ er¬

Expanded text:
 cavendam; altum, secundum sapientiam. Sed quidam ne sint superbi, diminuunt se, nihil volunt discere, et remanent in lacte: quos redarguit Apostolus, dicens: Facti estis, quibus opus est lacte, non solido cibo . Lactare ergo ut nutriaris et crescas, et ablactatpanem comedas. Dicit ergo: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, id est si non mente, sed malitia parvulus fui: Ita fiat retributio in anima mea, matre, ut jam sit idoneus panem comedere; nec obstringit se hic maledicto, sed asserit sibi bonum reddi. Et est sana sententia, sed discordat quod addit, super matrem, non dicit a matre, vel a lacte matris. Quod si diceret, planus fieret sensus, sed ait: Super matrem, quod non bene convenit. Infirmus enim qui super matrem est, ut praedictum est, si ablactatur, exstinguitur. Bonum est ergo adulto ablactari, sed ei qui super matrem est, perniciosum est. Ne ergo ablacteris quousque super matrem es; sed si adultus er
Abbreviated transcription (Latin):
In ħoc xͦiͦi. gradu iã humilis ꝯman¬
suetus satagit de edificõne sp̃tialis
domus cdi. ut & dauio adliterã fecit. qui domũ
d̃o edificare uoluit. Et congruȩ post gradũ hu¬
militatis agit de edific̃one domꝰ. qr ꝑ bumilita¬
temeffic̾r aliquis domꝰ dĩ uñ. Suꝑ quẽ requies¬
cet sp̃c meus. nͥ suꝑhumilẽ ⁊ quietũ. ⁊ tre ser. mͦ¬

Expanded text:
imo tertio gradu, jam humilis et mansuetus satagit de aedificatione spiritualis domus Dei, ut et David ad litteram fecit, qui domum Deo aedificare voluit. Et congrue post gradum humilitatis agit de aedificatione domus, quia per humilitatem efficitur aliquis domus Dei. Unde: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trem
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in carnali ꝓcreatione. & alitione. ita & in sp̃uali.
Pus enĩ concipimꝰ in ut̾o. dem̃ ibid̃ alim᷑. donͣ inlu¬
cẽ edam᷑. dem̃ manib nr̃is gestam᷑. & lacte nutͥm.

Expanded text:
tur in carnali procreatione et alitione, ita in spirituali. tur in carnali procreatione et alitione, ita in spirituali. Prius enim concipimur in utero, deinde ibidem alimur, donec in lucem edamur, deinde manibus matris ge
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi in mirabilib innotesc̾e hominib. ñ quesiui
aliqͥo suꝑ uires meas. uñ me apd̾ inꝑitos iacta¬
rem. ut qui miracła sͥ optant. sicut symonma¬
gus in mirabitib supͣ se uoluit ire delectatus
qualia apł̃i faciebant. s ñ talis esse. iõ supͣ se
idest supra uires suas erat qd̾ uolebat. s potuis
querendũ est ne quis discordet incorꝑe.xͥ. qd̾ est ec
gaudeat. & qui ingr̃iis abundat. magis se humi-¬
liet. scdm illud. Quanto maior es humilia te moĩb.¬
Seq̃r. Si ñ humilit̾. Q.d. Nonambulaui in mag¬
nis. s hunułr sentiebã bñficia mͥ ado data. & ñ exal¬
taui amiã meã suꝑbiendo. Totũ repete seriatim.
C si ñ bumiłr sentiebam s exaltaui animã meam.
ita fiat retͥbutio in animã meã .i. ita ꝑeam ego sic̃
aliquis incũbens suꝑ matrẽ suam .i. indigens fou̾i
sinu mat̾s. ꝑit sisit ablactatus .i. alacte matͥs separa
in figura lactantismatͥs. Sicut enĩ .uͦ. temꝑa notan¬

Expanded text:
quasi in mirabilibus innotescere hominibus, non quaesivi aliquid supra vires meas, unde apud imperitos jactarem me, ut qui mirabilia sibi optant, sicut Simon Magus in mirabilibus voluit supra se ire, delectatus qualia apostoli faciebant, sed non talis esse . Ideo supra se, id est supra vires suas erat quod volebat, sed potius quaerendum est ne quis discordet in corpore Christi, quogaudeat. Et qui in gratiis abundat, magis se humiliet, secundum illud: Quanto major es, humilia te i Non ambulavi in magnis, sed humiliter sentiebam, beneficia a Deo mihi data. Et non exaltavi animam meam, superbiendo. Totum repete seriatim. Et si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, ita fiat retributio in anima mea. Ita per eam ego sicut aliquis incumbens super matrem suam, id est indigens foveri sinu matris, perit, si sit ablactatus, id est a lacte matris separatin figura lactantis matris. Sicut enim quinque tempora notan
Abbreviated transcription (Latin):
se desertã om̃i auxilio. n solius d̃ĩ. & ego saturabo
panib. scił pane celesti. Ds enĩ est panis. qui ĩ car¬
ne se lac fecit. Quos saturabo: Paupes eius syon.
ꝑes & saturabunt᷑. Suꝑbiuͦ saturatisunt in se. nͨ
saturabunt᷑. s humiles qͣnto plus esuriunt tanto

Expanded text:
se desertam omni auxilio, nisi solius Dei, et ego saturabo panibus, scilicet coelesti pane. Deus enim est panis qui in carne se lac fecit; quos saturabo? pauperes ejus Sionperes et saturabuntur . Superbi vero saturati sunt in se, nec saturabuntur; sed humiles quanto plus esuriunt, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
nasc̾e̾nt᷑. a lacte matͥs añ tempꝰ separant᷑. uñ extin¬
gunt᷑ qd̾ ego ñ feci. & siñ hoc feci s exaltaui ani¬
mã meã ante tempꝰ discedens a lacte. ita fiat retͥ¬
butio in anima mea. sicut fit illi qui ablactatus
est habens adhuc necesse incũb̾e suꝑ matrẽ suam.
Obstͥngit se maledicto. Quasi. Ita fiat mͥ. ut illi
qui suꝑ matrẽ incumbens. & nondũ grandiuscu-¬
lus ablactatͦ. uelita. Egit de humilitate. qua
paruulꝰ ẽ malicia. ñ altus suꝑbia. hic agit de
exaltõne qua altus ẽ. scd̾m scientiã ñ humilis.
Est enĩ altitudo bona ⁊ mala. simiłr ⁊ humilitaᷤ.
Humilis enĩ debet eẽ homo ꝓpt̾ suꝑbiam. ñ ẜ.

Expanded text:
 separantur. Unde exstinguuntur. Quod ego non feci. Et si non feci, sed exaltavi animam meam, ante tempus discedens a lacte. Ita retributio in anima mea, sicut fit illi qui ablactatus est habens adhuc necesse incumbere, super matre sua obstringit se esse maledicto. Quasi dicat: Ita fiat mihi ut illi qui supra matrem incumbens, et non grandiusculus ablactatur. Vel ita, egit de humilitate qua parvulus est malitia, non altus superbia. Hic agit de exaltatione, qua altus est secundum scientiam, non humilis. Est enim altitudo bona et mala: similiter et humilitas. Humilis enim debet esse homo propter superbiam, non
Abbreviated transcription (Latin):
ticus ẽ. P xͣl .ii. annos om̃ia designat scła. ꝯstat
enĩ ex denario qui ẽ pͥmꝰ limes num̃oꝵs. ⁊ ĩo
plenitudinẽ sig̃cat. ⁊ ex quat̾nario. qui ad iiͦiͦi.
temꝑa refert᷑. Uñ & dñs in hꝰ num̾i sacram̃to
xͣi. dieb ieunauit qñ temptatꝰ ẽ. ⁊ xͣl. cũ dis¬

Expanded text:
ticus est. Per XL enim annos omnia designat saecula. Constat enim ex denario, qui est primus limes numerorum. Et ideo plenitudinem significat, et ex quaternario, qui ad quatuor tempora refertur. Unde et Dominus in hujus numeri sacramento, XL diebus jejunavit, quando tentatus est ,
Abbreviated transcription (Latin):
ritis uocẽ eius qui ꝑse munc loq̃r. qui olim ꝑ ser¬
uũ loquebat᷑ elui p̃cones añ mittebat. ip̃e ueni-¬
re dignatus ẽ. ĩo ne sitis duri. sicut tc̃ fuistis. De¬
inde quã uocem audire debeant subdit: hanc
monet ne obdurent᷑. ne contingat eis ut pat̾b.
siolite obdurare coda ur̃a. Quiñ credit. lapideꝰ¬
deserto. Tunc similes illis eritis: siduri fueri
meat᷑. Ubi temptau̾unt me anpossem patres
ur̃i. Iamne sitis taliũ filii .i. imitatores. Pbaue¬
runt me qͥd possem: ⁊ uid̾unt ocłis. s ñ credi¬
d̾unt mente oꝑa mea iurcutis magnȩ. Et ꝗͣ

Expanded text:
se nunc loquitur, qui olim per servum loquebatur, qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est. Ideo ne sitis duri, sicut tunc fuistis. Deinde quam vocem audire debeant, subdit, hanc monet ne obdurentur, ne contingat eis ut patribus; nolite obdurare corda vestra. Qui non credit, lapidectae in deserto, tunc similes illis eritis, si duri fueritmeatur, ubi tentaverunt me, an possem, patres vestri. Jam ne sitis talium filii, id est imitatores. Probaverunt me quid possem, et viderunt oculis, sed non crediderunt mente opera mea
Abbreviated transcription (Latin):
re .i. mundꝰ. cuiꝰ fluctus t̾mino artat ds̃ ñ ꝑmit¬
tens nos temptari supͣ id qͦd possumꝰ. qui fluctꝰ ꝙ̃
ꝓuentũ nob̾ faciunt dõ id agente. Ip̃e gͦ facit. qͦd
nͨ scandala tͥ nocent. q̃ mensurã a dõ accipiunt. qr
ip̃ius ẽ mare dm̃o & ip̃e fec̃ illud. hoc addit uͭ sci¬

Expanded text:
 illud, cujus fluctus termino arcet Deus, non permittens nos tentari supra id quod possumus , qui fluctus etiam proventum nobis faciunt Deo id agente. Ipse ergo facit quod nec scandala tibi nocent, quae mensuram a Deo accipiunt, quia ipsius est mare, domi
Abbreviated transcription (Latin):
laudib nolite longe stare uita ⁊ morib. s uenite
ꝓpiꝰ. n adoremꝰ qͦd plus ẽ. ⁊ ꝓcidamꝰ cũ humilitate
añ dm. Et si forte de peccis quȩ uos longȩ fecer̃t
solliciti estis: plorate. fãciamꝰ qͦd seq̃r. ⁊ ploremꝰ
añ dñm. Lacͥma .Nł. extinguit flaminã pec̾ci. q̃
ardet in ꝯscientia. qui fecit nos. Quasi. Qui opꝰ
suũ ñ sꝑnit. Ecce magna fiducia. A te R̃. defic̾e
potes. tu te refic̾e ñ potes. ille reficit qui tȩ fec̃.

Expanded text:
ge stare vita et moribus, sed venite propius, et adoremus, quod plus est, et procidamus cum humilitate ante Deum, et si forte de peccatis quae vos longe fecerunt, solliciti estis, plorate, faciamus quod sequitur; Et ploremus ante Deum. Lacryma enim exstinguit flammam peccati, quae ardet in conscientia. Qui fecit nos. Quasi dicat: Qui opus suum non spernit. Ecce magna fiducia. A te enim deficere potes, tu te reficere non potes. Ille reficit, qui te fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ repellet dñs plebẽ suã .i. iudeos. qui ꝓpͥȩ suaplebᷤᷤ
cuiꝰ si aliqui rami fracti. tam̃ ipsa arbor oliua ma-¬
nos. Itẽ ĩo. qr inmanueiꝰ sunt om̃s fines terrȩ .i.
gentes. Lapis .t. angularis ⁊ alios inse iungit .i.
gentes. Seqr̃. Et altitudines montiũ .i. t̾renȩ po-¬
testates quȩ pꝰ erant adu̾sȩ ł potestates celoꝵs .i.

Expanded text:
non repellet Dominus plebem suam, id est Judaeos qui proprie sua plebs, cujus si aliqui rami fracti, tamen ipsa oliva remanos . Item ideo, quia in manu ejus sunt omnes fines terrae, id est gentes. Lapis enim angularis, et alios in se conjungit, id est gentes; Et altitudines montium, id est terrenae potesta
Abbreviated transcription (Latin):
in tͥbułone. Non gͦ timendũ est tͥ in tͥbriłone
fides.x. in te: ds̃ ẽ in te. Si dormit .i. tepescit
in te fides excita eũ. ut .xͦ. dormiens in naui
excitatus ẽ a discipłis & saluati sunt ita &
tu si fidem excitas. saluaris ñ deser̃ĩs. Et si ñ eri¬
pit q̃n uis: ñ ĩo putes te deseri. Eripuit tͦs pue¬
ros de igne. s quullos eripuit. nunqͥd marty-¬
res deserite Absit. & illos eripit ⁊ istos: s tres
pueros lib̾auit corꝑałr. ut ꝯfundant᷑ infideles.
ripiã eum de scło. & głificabo eũ incelo. ⁊ tunc

Expanded text:
ione. Non est ergo timendum tibi in tribulatione. Fides enim in te, Deus est in te. Si dormit, id est, tepescit in te fides, excita eam, ut Christus dormiens in navi, excitatus est a discipulis, et salvati sunt . Ita et tu si fidem excitas, salvaris, non desereris, et si non eripit quando vis, non ideo putes te deseri. Eripuit tres pueros de igne, sed qui illos eripuit, nunquid martyres deserit? absit. Et illos eripuit, et istos; sed tres pueros liberavit corporaliter, ut confundantur infideles; eripiam eum, de saeculo, et glorificabo eum in coelo, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
molatione agnidata ẽ lex mosaica in tabulis lapi
timoris. Sp̃c aut̾ uenit inplenitudinẽ amoris. uͭ
pedes capitis incelo sedentis .i. eungłistȩ mundũ
ꝑagrantes ñ offendant in lapidem .i. in legem in la¬
portatꝰ es in celum ab angłis: ne forte
offendas ad lapidẽ pedem tuũ: uͭ misso sp̃u sol-¬
uas credentes a reatu legis. ne pedes tui qui inter¬
rast̾ rei sint legis. Qd̃ & fecit qr pulso timore im¬
pleuit eos amore qui iunci ñ pͭ. Suꝑ aspidem.

Expanded text:
molatione agni data est lex Mosaica in tabulis lapidtimoris. Spiritus autem venit in plenitudine amoris, ut pedes capitis in coelo sedentis, id est evangelistae mundum peragentes non offendant in lapidem, id est in legem in laportatus es in coelum ab angelis, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum, ut misso Spiritu solvas credentes a reatu legis, ne pedes tui qui in terra sunt, rei sint legis. Quod et fecit, quia pulso timore implevit eos amore, qui vinci non potest. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
simũ .i. ꝓ altissimis ⁊ occultis ł uitandis ł ha¬
bendis mͥ ostendisti ad te fugiendũ. scił ꝓde
clinandis penis et̾nis. ⁊ ꝓ assequendis bonis¬
to. ut scił fugiat᷑ ad xp̃m a uentura ira. Mul¬
ti .N. sic faciunt .s̃. refugiũ dĩ. ut fugiant a
tendisti refugiũ. ut iam sꝑent tui sequi qͦtu
lũ. & flagellum ñ aꝓpinquabit tab̃nacło tuo.
Tab̾naculũ di caro ẽ. in qua ꝓ nob̾ militauit
ad quã leuatam suꝑ celos. ut sit illuc directa
spes nr̃a ñ accedunt flagella ut pͥus accesser̃t
interra. S caput incelo. pedes h̃t in terra. ꝓ qͥb
dicit. Saule saule quid me ꝑsequeris: Discretio
ẽ ꝑloca. ꝯiunctio ẽ ꝑ affectus. S ñ his pedib fla¬
gellum appiat ita ut fidem excutiat. ĩo hoc dẽto¬
eũ. ⁊ẽ hoc humane infirmitatis indiciũ. Hõc
aut̃ dixit temptator dño. q̃n illũ temptauit
hoc obiecit. de d̃itate enis dubitans. S nos &
ꝓpt̃ nos. ut in eo temptatorẽ uince discamꝰ. sicut

Expanded text:
st pro altissimis et occultis, vel vitandis, vel habendis mihi ostendisti, ad te refugiendum, scilicet pro declinandis poenis aeternis. In alto enim to, ut scilicet fugiatur ad ipsum a ventura ira. Multi enim sic faciunt sibi refugium Dei, ut fugiant a tendisti refugium, ut jam sperent tui sequi, quo tu t tabernaculo tuo. Tabernaculum Dei est caro, in qua pro nobis militavit, ad quam levatam super coelos, ut sic illuc directa spes nostra, non accedunt flagella ut prius accesserunt in terra; sed caput in coelo, pedes habet in terra; pro quibus dicit: Saule, Saule, quid me persequeris? Discretio est per loca, conjunctio est per affectus. Sed nec his pedibus flagellum appropiat, ita ut fidem excutiat: ideo haec de toeum ; et est hoc humanae infirmitatis indicium. Hoc autem dixit tentator Domino, quando illum tentavit, hoc objecit de deitate ejus dubitans. Sed nos etus est propter nos, ut in eo tentatorem vincere discamus: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
te demonio m̃idiano ñtimebis .i. a graui ⁊ aꝑ-¬
ta temptõne. sicut ẽ. cũ adeoferuet estus ꝑse¬
citionis. ⁊ ñ multicedunt. Leuia ñ sic urgent
ut cogant. s possunt cito declinata transire.
grauia uͦ ñ. ut cũ ꝑ sequutor gͣuit̾ instat. ñdũ
negocio ꝑambulante intenebͥs. uł cũ ꝑsequu¬
tor adeo instat ħ scientib. q̃ temptatio ẽ a de¬
monio m̾idiano. ⁊ utͦsq capit. ⁊ scientes ⁊ ig¬
norantes. ñ quid̃ eos qui habitant m adiuto

Expanded text:
idiano non timebit, id est a gravi et aperta tentatione, sicut est, cum adeo fervet aestus persecutionis, unde multi cedunt. Levia non sic urgent, ut cogant; sed possunt cito declinata transire. Gravia vero non, ut cum persecutor acriter instat, nondum negotio perambulante in tenebris, vel cum persecutor adeo instat haec scientibus, quae tentatio est, a daemonio meridiano. Et utrosque capit, et scientes et ignorantes. non qui
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃. Q. d. lic̾et qͥd̾ impiis te ꝑmittente tuos ꝑ¬
sequi. s ꝯsi illi cadentes temptent te duris
tua ꝓmissione: uerũptam̃ ñ inpune. qr ocłis
tius. illo scił lucidõ uisu qͦ m̾ita hominũ iudi¬
cas. consid̾abis malũ qd̃ uoluerunt & retͥbu¬

Expanded text:
t: Licet quidem impiis te permittente tuos persequi, sed et si illi cadentes tentent te duris tua permissione, verumtamen non impune, quia oculis tuis, illo scilicet lucido visu quo merita hominum judicas
Abbreviated transcription (Latin):
b̾auit. & ut lib̾eet obumbrabit t̾. qui habitat ĩ
adiutorio altissimi. scapulis suis. ł inter scapulaᷤᷤ
suas. Hoc ĩo dicit. ne putes qͦd tu te possis ꝑtegͥe
Ad ltterã cũ dicit int̾ scapulas suas obiibra
bit tͥ. ⁊ atergo potes intellig̾e & a pectore. Scapu¬
lȩ enĩcirca caput sunt. S qͥa adddit. sub alis ł
pennis enis sꝑabis manifestũ est. qr ꝓtectio ẽ a
pectore. qͣi te posito in medio alarũ hinc m̃ ex-
sub alis ꝓtegit ꝯͣ miluũ. Et ẽ sensus. Obumbra
pulas suas a simili galline .i. añ pectus suũ te
ponet ut alis ꝓtegat. ut ti quasi in medio po
ris. Et notandũ qd̾̃ nulla auis sic infirmat᷑
cũ pullis ut gallina. que tota mutat᷑ affectu
mitate uocis. Sic sap̃ia di ꝓpt̾ nos qui infirmi
eramꝰ facta ẽ infirma. qr facta ẽ caro ⁊ habita¬
uit in nob̾. ut sub alis euis sꝑemꝰ. uñ seq̃r. Et

Expanded text:
avit, et ut liberet, obumbrabit tibi. Qui habitas in adjutorio Altissimi scapulis suis, vel, inter scapulas suas. Hoc ideo dicit, ne putes quod tu te possis protegere, ad litteram, cum dicit, inter scapulas suas obumbrabit tibi, et a tergo potes intelligere, et a pectore. Scapulae enim circa caput sunt, sed quia addit sub alis, vel pennis ejus sperabis, manifestum est quia protectio est a pectore, quasi te posito in medio alarum hinc inde exsub alis protegit contra milvum. Et est sensus: Obumbrabinter scapulas suas, a simili gallinae, id est ante pectus suum te ponet, ut alis protegat, ut tu quasi in medio posris. Et notandum quod nulla avis sic infirmatur cum pullis ut gallina quae tota mutatur affectumitate vocis: sic sapientia Dei propter nos qui infirmi eramus facta est infirma , quia facta est caro, et habitavit in nobis , ut sub alis ejus speremus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tudmes sunt. ñ ꝓpͥetates. Sẽ. Canquã scuto
misocdie circũdabit te .i. ꝓteget te u̾itas eius.
U̾itas cł̃i ẽ que ñ respicit ꝑsonas. nͨ miscet spe¬
rantes de se ipsis cũ his qui sꝑant indo̾. s dis¬
nes mir̾abiliũ. quib ut hum̾is uirtus dĩ
ostendit᷑. Penne sunt monita ꝓpħarũ. que ad
celos uehunt.  ẽ. Obumbrabit t̾. ut neq sol

Expanded text:
scuto misericordiae, circumdabit te, id est proteget te, veritas ejus. Veritas Dei est, quae non respicit personas, nec miscet sperantes de seipsis, cum his qui sperant in Deo; sed disnes mirabilium, quibus ut humeris virtus Dei ostenditur. Pennae sunt monita prophetarum, quae ad coelos vehunt. Et est, obumbrabit tibi, Al
Abbreviated transcription (Latin):
boli uictas axͦ. ⁊a suis manentib in auxilio
tione di uallatũ. Sodo dicit xp̃m in celo le¬
uatũ ã niallo posse contingi. qui & pedes in
terra ꝓtegit. s p̃sumptores ab eocadunt ibi. Ca¬
dent a lat̾e. Tercio inducit uerba dĩ eccłam ꝯso¬

Expanded text:
ctas a Christo, et a suis manentibus in auxilio tione Dei vallatum. Secundo dicit Christum in coelo levatum a nullo posse contingi, qui et pedes in terra protegit, sed praesumptores ab eo cadunt, ibi, cadent a latere. Tertio inducit verba Dei Ecclesiam conso
Abbreviated transcription (Latin):
tractu ⁊ multis modis cantat᷑ Qd ĩo fit: qͥa
cũ .xͦ. ieninaret. diabolus eũ de hoc psalmo tẽp
cessit. Hunc gͦ psalmũ ad cõpletoriũ cotidie
⁊ dieb ieiunii maxime frequentamꝰ. ut quo
temꝑe diabolus mag̾ intit᷑ ad decipiendũ. eo
temꝑe nos magis laboremꝰ ad resistendũ. Po¬

Expanded text:
tractu et multis modis cantatur: quod ideo fit, quia cum Christus jejunaret, diabolus eum de hoc psalmo tentacessit. Hunc ergo psalmum ad completorium quotidie, et diebus jejunii maxime frequentamus, ut quo tempore diabolus magis nititur ad decipiendum, eo tempore non magis laboremus ad resistendu
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui habitat in adiutorio altissimi. ñ suꝑbus
de se. ut pͥmꝰ homo. Quid dicet ille dño: hoc.
Dñe tues susceptor m̃s infirmi ad curandũ. &
refugiũ meũ as m̃s a scli tempestate. Qiu hoc
dicit: totũ se ꝑiecit ineũ. Qui dicit ds m̃s ẽ re¬
fugñ meũ. ñ querit aliud auxiliũ ꝯtͣ tempestatẽ
scłi. slẽ aut̃ putes post susceptionẽ ⁊ refugiũ nil
do ne aliq̃n de se p̃sumat. Hoc si fecisset adam:
ad dext̾am ꝓsꝑitatis male extollentis uł ad sinis¬
tram aduersitatis depͥmentis tendunt laqued̃.
Sigͦ uis securꝰ ambulare. noli declinarȩ index
uenantiũ. Et nota qr uenatores in sacra scͥpt᷑a
uix in bono inuenimꝰ. egtrapiscatores raro in
malo. Seq̃r. Et a uerbo asꝑo. mũitos ꝑ uerbũ
asꝑum misit diabolus in laqueos. in quos ꝑ
uerbũ asꝑum cacunt aliqui. u̾bi gr̃ã ut qͥ uo¬

Expanded text:
Ille habitat quia in adjutorio Altissimi non superbus de se, ut primus homo. Quid dicet ille Domino? hoc, Domine, tu es susceptor mei infirmi ad curandum, et refugium meum, Deus meus, a saeculi tempestate. Qui hoc dicit, totum se projecit in eum; qui dicit: Deus meus est refugium meum, non quaerit aliud auxilium contra tempestates saeculi. Ne autem putes post susceptionem et refugium nihil Deo, ne aliquando de se praesumat. Hoc si fecisset Adam, ad dexteram prosperitatis male extollentis. Vel ad sinistram adversitatis deprimentis tendunt laqueos. Si ergo vis securus ambulare noli declinare in dextvenantium. Et nota quia venatores in sacra Scriptura vix in bono invenimus. Econtra piscatores, raro in malo. Et a verbo aspero multos per verbum asperum misit diabolus in laqueos, in quos per verbum asperum cadunt aliqui, verbi gratia, ut qui no
Abbreviated transcription (Latin):
bolo nomina. Ip̃e . N. ẽ aspis cũ occulte ꝑcutit.
basiliscus. cũ palã uenenat. B̾afiliscꝰ N rex ser¬
pentiũ ẽ ⁊ nocet flatu. Lẽo uͦ est: dũ ꝑsequit᷑
iuolent̃. Leo .N. rex animaliũ uirib nocet. Dra-¬
ẽ serpens. qui euã seduxit. quẽ calcat eccłia.
que cauet astuciã eius. Eẜ suꝑ basiliscũ .i. regẽ
demonũ. qui uelut basiliscus nocet flatu. Et
ꝯculcabis leonẽ & draconẽ .i. dĩabolũ qui leo ẽ
dũ aꝑte seuit in martyres. draco. dũ occulte in¬
sidiatꝰ᷑ ꝑ hereticos. ut corrũpat uirginẽ. xͣ u̾n¬

Expanded text:
bolo conveniunt. Ipse enim est aspis cum occulte percutit, basiliscus cum palam venenat. Basiliscus enim rex serpentum est, et nocet flatu; leo vero est, dum persequitur violenter. Leo enim rex animalium viribus nocet. Draest serpens, qui Evam seduxit, quem calcat Ecclesia, quae cavet astutiam ejus, et super basiliscum, id est regem daemonum, qui velut basiliscus nocet flatu. Et conculcabis leonem et draconem, id est diabolum, qui leo est, dum aperte saevit in martyres; draco, dum occulte insidiatur per haereticos, ut corrumpat virginem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sedebit paulus. qui plus om̃ib laborauit.
qui om̃ia reliquerunt ⁊ sequuti sunt xp̃m ꝯfi¬
dentes de eo ñde se. qui alte fyxunt radicem ca¬
ritatis. ne aresc̾ent sole tribulationis. ꝑ dextͣs
multi qui putant se iudicaturas cũ dño ⁊ mul¬
toplures qui putant se collocandos a dextris
int̾ saluandos. s qr de se p̃sumunt. ñ haben¬
tes in alto radicem caritatis fixã. decident a
cogitonib suis. Et qͥa pauciores sunt qͥputant
se iudicaturos. ⁊ multo płes qui putant se sal¬
ponit. Et ẽ sensus. Oxͣ. mille cadent a latere
tuo & x.milia a dexłs tuis .i. pauciores qui p̃¬
sumunt se tecũ iudicatos. ⁊ plures qui p̾sumt
se a dextͥs tus futuros cadent ꝑ demoniũ m̾i¬
dianũ .i. ꝑ grauẽ estum t̾bułonis. ad te ã oxͤ.¬

Expanded text:
enim sedebit Paulus qui plus omnibus laboravit, qui omnia reliquerunt, et secuti sunt Christum confidentes de eo, non de se; qui alte fixerunt radicem charitatis, nec arescent sole tribulationis. Per dextrt autem multi qui putant se judicaturos cum Domino, et multo plures qui putant se collocandos a dextris tunc salvandos. Sed quia de se praesumunt, non habentes in alto radicem charitatis defixam, decidunt a cogitationibus suis; et quia pauciores sunt qui putant se judicaturos, etponit. Et est sensus: O Christe, mille cadent a latere tuo, et decem millia a dextris tuis, id est pauciores qui praesumunt se tecum judicaturos, et plures qui praesumunt se a dextris tuis futuros, cadent per daemonium meridianum, id est per gravem aestum tribulationis. Ad te a
Abbreviated transcription (Latin):
fuero: ñ solum eloquia s & meditatio cordis mei
erit talis. ut ñ placeat hominib. qͥaiam nulla
est suꝑbia. s placeat in conspectu tuo semꝑ. qui

Expanded text:
fuero, non solum eloquia, sed et meditatio cordis mei erit talis, non ut placeat hominibus, quia jam nulla est superbia; sed in conspectu tuo semper qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. &e c̾. E accipr̾ partim de p̾senti. partĩ
de fut᷑o. Scittũ enĩ qͦd a rotunditate dr.
qr corpꝰ munit. &e caput coronat. Ita gͣtui¬
ta cłi uoluntas. q̃ nos uocat ẽ deffensio hic
contͣ om̃ia. ce infut᷑o corona. ut clipeus ca¬
piti aptatus corona ẽ cordi defensio. E est.
Dñe coronasti nos ut scuto bone uolunta¬
tis tuȩ .i. bona uoluntas tua nob̃ in p̃senti
In finem p̃s

Expanded text:
s, etc. Et accipitur partim de praesenti, partim de futuro. Scutum enim quod a rotunditate diciquia corpus munit, caput coronat. Ita gratuita Dei voluntas, qui nos vocat, est defensio hic contra omnia, et in futuro corona, ut clypeus capiti aptatus, corona est, cordi defensio. Et, Domine coronasti nos ut scuto bonae voluntatis tuae, id est bona voluntas tua, in praesenti in f
Abbreviated transcription (Latin):
lus ẽ. dũ punire uult malũ. Deide causã
subponit qͣre debeat deduci ꝓptꝰ inimicos me¬
os confundendos uł conu̾tendos. &e dirige
uiã meã qua it᷑ ad te. in conspectutuo .i. in
conscientia. uͥ hõ aliqͥs ñ uidet. s tusolus. cui
hõi laudanti uł iituꝑanti ñ ẽ credendũ. qͥa
ñ uidet in conscientia. in qua it᷑ ad dm dirig̃r.

Expanded text:
lus est, dum punire vult malum. Deinde causam supponit, quare debeat deduci. Propter inimicos meos, confundendos, vel convertendos: Et dirige viam meam qua itur ad te, in conspectu tuo, id est conscientia, ubi homo aliquis non videt, sed tu solus, cui homini laudanti vel vituperanti non est credendum: quia non videt in conscientia, in qua iter ad Deum dirigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
onb suis. Decidit enĩ: qui spe sua frustrat᷑
Uel sic Decidant .i. dampnent᷑. &e hoc a cogi¬
tationib suis .i. teste conscientia eoꝵ. & accu¬
sante eos. Ita decidant: Expelle eos qͥ sibi uid̾n¬
tur intͦmissi scdm multitudinẽ impietatũ
eoꝵ .i. longe. ut merent᷑ multe impietates eo¬
rũ. Selle eos abheditate et̾na. quȩ uidendo
õm possidet᷑. Nam scdm qͣntitatẽ pecc̾oꝵ eoꝵi¬
irritauert̃ teuł amaricauert̃ te .i. peccando
te cibũ u̾itatis suauem sibi amarũ fecert̃:
Panis enĩ qͥ de celo descendit. qui in se dulcis

Expanded text:
od., Aug. Decidit enim qui spe sua frustratur. od., Aug. Decidit enim qui spe sua frustratur. Vel sic, decidant, id est damnentur. Et hoc, a cogitationibus suis, id est teste conscientia eorum, et accusante eos. Ita decidant. Expelle eos qui sibi videntur intromissi secundum multitudinem impietatum eorum, id est longe, ut merentur multae impietates eorum, pelle eos ab haereditate aeterna, quae videndo Deum possidetur. Nam secundum quantitatem et irritaverunt te, vel amaricaverunt te, id est peccando te cibum veritatis suavem sibi amarum fecerunt. Panis enim qui de coelo descendit, qui in se dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
patens .i. comꝑabile sepulchro patenti. qͥa
fetida ꝓmittunt ad corrũpendũ alios. qͥb
siñ ꝓficiunt linguis suis .i. malis doloseage¬
bant. Si enĩ aꝑte ñ possunt deciꝑe. dolose
agunt. sub sp̃e ueri falsa inducentes. E no¬
ta qͦd ait agebant. qͥa ñ mͦ moliunt᷑ dolos.
s ce efficiunt qͦd intendt᷑. scił. cũ alios sedu¬
cunt. Ueltta. Gutt᷑ eoꝵ ẽ sepulchrũ ꝓuo
racitate ꝓ qua adulando m̃tiunt᷑. s addit¬
patens: qr semꝑhyat illoꝵ uoracitas ut se¬
pulchrũ patens qͦd recipiendis cadauerib
ad se hoĩes. & sibi assimilando deuorant.
quib mortuis ipsi st̃ sepulchra. Seq̃r. Lin¬
giuis suis dolose agebant. hoc ñ mutat᷑. iu¬
ꝓphħ̃ia. qua p̾dicit᷑ quȩ pena sit malis. qͦd pre¬
miũ iustis. Non enĩ est hic optatio: s uidet
qͦd futurũ est scdm iustitiã dĩ. Quasi dicat.
E qͥa tales sunt: o d̾s iudica illos. ñ õptat:
s qͦd futurũ est p̃dicit. Iudica dico. sic. De

Expanded text:
patens, id est comparabile sepulcro patenti, quia fetida promunt ad corrumpendum alios. Quibus si non proficiunt linguis suis, id est malis, dolose agebant. Si enim apte non possunt decipere, dolose agunt, sub specie veri falsa inducentes. Et nota quod ait, agebant, quia non modo moliuntur dolos, sed efficiunt quod intendunt, cum alios seducunt. Vel ita: Guttur eorum est sepulcrum. Pro voracitate, pro qua adulando mentiuntur. Et additpatens quia semper hiat illorum voracitas, ut sepulcrum patens in recipiendis cadaveribusrahunt homines, et sibi assimilando devorant, quibus mortuis, ipsi sunt sepulcra. Sequitur: Linguis suis dolose agebant: hoc non mutatur. Juphetia. qua praedicitur quae poena sit malis, quod praemium justis. Non est hic optatio, sed videt quod futurum est, secundum justitiam Dei. Quasi dicat, Et quia tales sunt, o Deus, judica illos. Non optat, sed quod futurum est praedicit. Judica, dico, sic: VE
Abbreviated transcription (Latin):
tua. introibo in domũ tuã celestem. ut la
receptio. sic̃ supͣ ancille exclusio. uͥ dictũ ẽ
ñ habitabit uixtate malignꝰ & c̃ In hoc intͦi¬
pinquo. orans. ut simin eius edificio. Hoc
dr de ꝓgressu. qͥ est pͥus ꝗͣ det᷑ consũmatio.
adorabo dico. intimore tuo. qͥ est̃ magnũ p̃¬
sidiũ ꝓficientib ad salutem. s ꝑuenientib
foras mittit᷑. Non enĩ timent iã amicũ qͥb

Expanded text:
t. Introibo in donum tuam coelestem, ut lapreceptio, sicut supra ancillae exclusio, ut dictum est: Non habitabit juxta te malignus, etc. In hoc introipinquo, orans ut sim in ejus aedificio. Hoc dicitur de progressu, qui est prius quam detur consummatio. Adorabo dico, in timore tuo, qui est magnum praesidium proficientibus ad salutem, sed pervenientibus foras mittitur. Non enim time
Abbreviated transcription (Latin):
uł natura .i. ñ est de eo qͦd naturałr ẽ. s de eo
qͦd ñ est. Et m̾ito ꝑdit᷑ qui declinat ab eo qͦd ẽ.
ad ĩd qͦd ñ est. E sciendũ qͦd ñ om̃ino idem est
contͣ hoc loqui qͦd anmo sentit qͥs. &e sane ali¬
q̃n uerũ dicens m̃titur: qr contͣ conscientiam
loqͥt᷑. Aliqñ falsum dicens uerax ẽ. qͥa ñ contͣ
conscientiam loq̃r. Mendaciũ uͦ est falsa sig̾ca¬
tio uocis: cũ intentione fallendi. Ut gͦ men¬
Saciu̾ sit. necesse ẽ. ut falsitas subsit. c contͣ
conscientiam dicat᷑. Hoc aut̃ qͦd hic ait: ñ ge¬
nerałr de om̃i m̃dacio accipiendũ est. sic̃ nͦ illd̾.
Os qͦd mentit᷑. occidit aĩam. St̃ enĩ tͥa gen̾a
mendacioꝵ. Nam st̃ mendacia quedã. ꝓ salu
te uł cõmodo alicuiꝰ. ñ malicia s benignita¬
te dicta. ut obstetͥces in exodo fecisse legunt᷑.
quȩ dixert̾ pharaoni falsum ꝓ filiis hebre-¬

Expanded text:
de eo quod non est. Et merito perditur, qui declinat ab eo quod est ad id quod non est. Et sciendum quia non omnino idem est contra loqui quam quod animo sentit quis. Et sane aliquando verum dicens, mentitur, quia contra conscientiam loquitur; aliquando falsum dicens, verax est, quia non contra conscientiam loquitur. Mendacium vero est, falsa significatio vocis, cum intentione fallendi. Ut ergo mandacium sit, necesse est ut falsitas subsit, et contra conscientiam dicatur. Hoc autem quod hic ait, non generaliter de omni mendacio accipiendum est, sicut nec illud: Os quod mentitur occidit animam . Sunt enim tria genera mendaciorum. Nam sunt mente vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta, ut obstetrices in Exodo fecisse leguntur, quae dixerunt Pharaoni falsum pro filiis Isra
Abbreviated transcription (Latin):
malos. qͥa ñ sinit eos mar̾ie inse. Oñs dico
ne excludat penitentiam. ꝑ quã pecc̃ores ius¬
tificant᷑. s qui oꝑant᷑ iniquitatem: & accipit
turȩ facit. ñ ipse facit. Uñ apłs. Iam ñ ego o¬
ꝑor illud: s qͦd inhabitat in me poc̃m. Sequit᷑.

Expanded text:
n sinit manere in se. Omnes dico ne excludat poenitentiam, per quam peccatores justificantur; sed qui operantur iniquitatem. Et accipit turae facit, non ipse facit. Unde Apostolus: Jam non ego operor illud, sed quod inhabitat in me
Abbreviated transcription (Latin):
Titulus. In finem ꝓ ea
que conseguit᷑ heredi¬
lem. alterũ uͦ de lib̾a sarra. scił ysaac. Hys¬
maheluͦ maiornatu ꝑseq̾bat᷑ ysaac. dum
lud̾et cũ eo. Intelligens gͦ sarra ludũ ys¬
mahelis cũ ysaac. ꝑsecutionem esse. dixit
uiro suo. Eice ancillam ce filiũ eius de do¬
mo. Eiecta ẽ itaq ancilla de domo cũ fi¬
lio: ce lib̾a cũ filio hereditatẽ obtinuit.
Ad hanc hystoriam uidet᷑ respicere titłs.
cui cẽ quedã uerba psalmi alludunt. e¬
rũ ñ dehystoria. immo desigc̃ato agrin hoc
psalmo. lib̾a enĩsarra. q̃ ñ sccłm naturam
spuales do gen̾at. ñ uicarnis. s grã dei.
Ancilla sigc̾at synagogam. q̃ ꝓ temꝑalib
seruit. & totum corpus maloꝵ. qͥ fecundi
ce t̾renis habundantes ꝑsequnt᷑ eccliam
&e filios eus torm̃tis ce illusionib. q̃ tñ¬

Expanded text:
Titulus: In finem pro ea quae consequitur haeredilem; alterum vero de libera Sara, scilicet Isaac. Ismael vero major natu persequebatur Isaac, dum luderet cum eo. Intelligens ergo Sara ludum Ismaelis cum Isaac persecutionem esse, dixit viro suo: Ejice ancillam et filium ejus de domo . Ejecta itaque est ancilla de domo cum filio, et libera cum filio haereditatem obtinuit. Ad hanc historiam videtur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, spirituales Deo generat, non vi carnis, sed gratia Dei. Ancilla significat Synagogam, quae pro temporalibus servit; et totum corpus malorum, qui fecundi et terrenis abundantes persequuntur Ecclesiam et filios ejus tormentis et illusionibus:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ certificare fideles de hereditate haben¬
ua. Modus. Criꝑtitus ẽ p̃s. Pmo ag̃ de
hereditate quã sibipetit. & asserit sibi
dari. emulam dicens excludi. Scd̃o pette¬
auxilium contra ea quȩ enula ingerit. ibi. Dñe
deduc. Tercio p̾mia bonoꝵ ostendit. ut sicut
terret pena. ita alliciant p̾mia ibi. Eẜ letent᷑
Hoc mͦ distinguit᷑ hic p̃s. scłm cassiodorũ.
Angustinꝰ aut̃ qͥnq facit partitiones. hoc mͦ

Expanded text:
 certificare fideles de haereditate habenda. Modus: tripartitus est psalmus: primo, agit de haereditate quam sibi petit, et asserit sibi dari, aemulam dicens excludi; secundo, petauxilium contra ea quae aemula ingerit; ibi, Domine, deduc; tertio, praemia bonorum ostendit, ut sicut terret poena, ita illiciant praemia; ibi, Et laetentur. Hoc modo distinguitur hic psalmus. secundum Cassiodorum. Aug