comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habere dñi sanguine uoluerunt
Illodie festo occisus ẽ agnus qui nobis
cundem diem festum suosangui ne
consecrauit Consilium erat in ter
iuda eos deoccidendo ihũ Illequi
decaelo uenerat pati. propinquare
uoluit locopassionis. quia in mine¬
bathora passionis
Ascenderunt ergo multi inhiero solima
Deregione ante pascha ut scĩfica¬
rent seipsos
Ioc faciebant iudaei secundum pre¬
ceptum dñi per sc̃m morsen in lege
datum. ut die festo quod paschaerat
omnes undique conuenirent et il¬
lius diei celebratione scĩ ficarentur :
sedilla celebratio umbraerat futuri
Quid est umbra futuri prophetia xp̃i
uenturi prophetia pronobis illodie
passuri ut transir& umbra eclux
uenir & ut transir& significatio
et ueritas teneretur: H ab ebant
er goiudaei pascha inum bra nos
inluce. Quid enimopus erat ut
dñs eis prȩciper& ꝑ ipsumdiem festũ
ouemoccidere. Nisi quia ille erat de quo
ris iuda eorum postes signatisunt. san¬

Expanded text:
habere Domini sanguine voluerunt. habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi in Hierosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in lege datum, ut die festo quo Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quid est umbra futuri? Prophetia Christi venturi, prophetia pro nobis illo die passuri: ut transiret umbra, et lux veniret; ut transiret significatio, et veritas teneretur. Habebant ergo Judaei Pascha in umbra; nos in luce. Quid enim opus erat ut Dominus eis praeciperet per ipsum diem festum ovem occidere, nisi quia ille erat de quo ris Judaeorum postes signati sunt : san
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista alia soues quae non erant
dehoc ouili. Quaso portebat adduci ut
autem secundum predestinationem
dicta sunt qui aneque oues cius nec filii
dĩ adhucerant qui nondum credideran
Ab illo ergo die cogitauerunt ut inter¬
ficerent eum. Ihs ergoiam non palam
ambulabat apudiudaeos Sed abi¬
it Inregionem iuxta desertum inciui¬
tatem quedicitur effrem. et ibimora¬
batur cum discipulissius
Non quia potentia eius defecerat inqua
utiq siuell& et palam cum iuda eis
conuersaretur et nihilei facerent
sed in hominis infirmitate uiuen di
exemplum discipulis demonstrabat
inquo appar& et nonẽe peccatum
si fideles eius qui sunt membra eius ocu¬
ls ꝑsequentium sese subtra herent
et furorem sceleratorum latendo
potius deuitarent Scebatiħst̃e pꝰ
ad propinquasse passionissuae
etredemptionis nostrae.:Ad pro¬
pinquante tempr̃ inquap atidis posunt
Ad propinquauit ille edocomquo eius¬
dempassionis dispensationem ꝑ ficere

Expanded text:
evangelista alias oves quae non erant evangelista alias oves quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, utautem secundum praedestinationem dicta sunt; quia neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. Ab illo ergo die cogitaverunt, ut interficerent eum. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit in regionem juxta desertum in civitatem, quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent; sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo apparet et non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus oculis persequentium sese subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent. » Sciebat Jesus tempus appropinquasse passionis suae et redemptionis nostrae. Appropinquante tempore in quo pati disposuit, appropinquavit ille et loco in quo ejusdem passionis dispensationem perficere
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos. Potest autem mouere quomo¬
dodicatur pontifex. anniillius cum
dñs statuerit unum sum mũs acer¬
dotem: cuimortuo unus succeder&:
sed intellegendum ꝑ ambitiones et
contentiones interiuda eos postea
constitutum ut plures essent. et ꝑ
annos singulos uicibus ministrarent
constitutionem sacerdo tii s ortẽ
exit ut incensum poner& ingres¬
sus intemplumdm̃ Hinc appar&
plures eos fusse etuicessuas habuisse
Namincensum non licebat ponere
Nisi summos acerdoti. et forte etiam
unumannum plures administraba᷑
quibus alio anno alii succedebant
Ex quibus sorte exiebat qui incensũ
poner&
Quidẽ ergo quod pro phetauit caiphas
Quia ihs moriturus erat progente¬
et Nontantum progente sed ut fi¬
uosdĩ quierant dispersi congit
Hoc euangelista addidit nain caiphas
desola uidacorum gente prophecauit
inquaerant oues De quibus ait ipse
dñs. Non summissus nsia doues quȩ
perierunt domus i srł. Sed nouerat

Expanded text:
sacerdos. Potest autem vos movere quomosacerdos. Potest autem vos movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Dominus statuerit unum summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum quod per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum est ut plures essent qui peannos singulos vicibus ministrarent;constitutionem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse. Nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti; et sorte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exiebat qui incensum poneret. Quid est ergo quod prophetavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente; non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant Hoc evangelista addidit; nam Caiphas de sola Judaeorum gente prophetavit, in qua erant oves, de quibus ait ipse Dominus: Non sum missus nisi ad oves, quae perierunt domus Israel . Sed noverat
Abbreviated transcription (Latin):
et uitam aeternam non cogita uert᷑
Acsiutrumq amiserunt. Nam
et romani postdñi passionem et
glorificationem. tulerunt eis locũ
etgentem. et pugnando trans feren¬
do. et illud eos sequitur. Quod
alibidictum ẽ. Siluautem regni
hius ibunt intenebras exteriores
Hoc autemtimuerunt Nesi omnes h
xp̃mcrederent. Nemo remaner&
quia duersus romanos ciuitatem di
templumq defender& qm̃ contra
ipsum templum et contra suas pa¬
ternas leges doctrinam xp̃i eẽ sen¬
tiebant
nus ex ipsis cai phascum eẽt pontifex
anmillius dixit eis Vos nescitis
quicquam nec cogitatis quia ex¬
pedit Nobis ut unus homomori a¬
tur propopulo et non tota gens
pereat Hoc autem a semet ipso non dix̃
sed cum eet pontifex anni illius prophetauit
Hic docuit etiam ꝑ homines malos prophe¬
tiae spũ futura praedicare. Quodta¬
men euangelista diuin otribuit sacra¬
niento. quia pontifex fuit idẽ sum mͦ

Expanded text:
et vitam aeternam non cogitaverunt, et vitam aeternam non cogitaverunt, ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem tulerunt eis locum et gentem, et pugnando, et transferendo; et illud eos sequitur, quod alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit nobis ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, proph» Hic docuit etiam per homines malos prophetiae spiritum futura praedicere, quod tamen evangelista divino attribuit sacramento, quia pontifex fuit, id est summus
Abbreviated transcription (Latin):
Multiautem exiuda eis quinerant ad
mariam etuiderunt que fecit ihs
crediderunt in eum. Quidam au¬
tem exipsis abierunt ad pharisae¬
os et dixerunt quae fecit ihs
N onomnes exiudaeis qui conueneran
admaria m̃crediderunt. sed tamen
multi. Quidam uero exeis siue ex
iuda eis qui conuenerant siue ex̃ eis
qui crediderant. abierunt adpha¬
risaeos. et dixerunt eis que fecit ihs̃
siue adnuntiando ut et ipsicredereNt
siue potius prodendo ut saeuirent
Sed quomodolib& etaquibus lib&
Ad pharisaeos ista ꝑ lata sunt : cãp xciiii¬
olligebant pontifices et pharisa ei
consilium et dicebant. Quid faci¬
emus Nec tamen dicebant cre¬
damus
Plus enim ꝑ dtibomines cogitabant quo¬
modo nocerent ut ꝑderent. quam quo¬
modo sibi consulerent neperirent.
ettamentimebant et quasi consule¬
icebant enim quid faciemus quia hic
homo multa signa facit : Si dimi¬
timus eumsic. omnes credent incum
Etuenient romani. et tollent nr̃m¬
& locum et gentem
emporalia perdere Noluerunt.

Expanded text:
Multi autem ex Judaeis qui venerant ad Mariam, et viderant quae fecit Jesus, crediderunt in eum; quidam autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus, sive annuntiando ut et ipsi crederent, sive potius prodendo ut saevirent. Sed quomodolibet, et a quibuslibet ad Pharisaeos ista prolata sunt? Colligebant pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus? Nec tamen dicebant Credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi conset tamen timebant, et quasi consuleebant enim: Quid faciemus? Quia hic homo multa signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere noluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. autem clarificatuum nomen nisi
insua passione et resurrectione
Quid ergo ẽ. aliud nisiut pater clari¬
fic& filium Quiclarificat nomen
suum etiam insimilibus passionibus
seruorum suorum
Uenit er gouox decuelo et clarificaui
et iterum clarificabo
Etclarificaui ante quam facerem
mundum. et iterum clarificabo
Resur gentem a mortuis et ascendentem
incaelum Et aliter intellegi potest
et clarificaui. cum de uirginenatus
est. cum decae loindice stella a magis¬
agnitus est cum descendente sp̃u in
speciȩ columbȩ declaratus cumuo¬
cedecaelo sonante monstratus . cum
inmonte trans figuratus. cum mira¬
cula multa fecit. cum multossana¬
uit atq mundauit. cumde pau¬
cissimis panibus tantam multitudi¬
nem pauit. Cumuentis et flucti¬
bus imperauit . cum mortuos suscita¬
uit Edterum larificabo cum re¬
surg& amortus cummors ei ultra
Non dominabitur Cum ex altabitur
suꝑ caelos ds̃ et suꝑ omñem terram

Expanded text:
est autem: Clarifica tuum nomen, nisi est autem: Clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat nomen suum, etiam in similibus passionibus servorum suorum? Venit ergo vox de coelo: Et clarificavi, et iterum clarificabo. Et clarificavi, antequam facerem mundum; et iterum clarificabo resurgentem a mortuis, et ascendentem in coelum. Et aliter intelligi potest: Et clarificavi, cum de virgine natus est , cum deagnitus est, cum descendente Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit, cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit. Et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, cum mors ei ultra non dominabitur, cum exaltabitur super coelos Deus, et super omnem terram
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. queminuoces In quosperes.
cuiusuoluntatem certamatq diuinã
tua euoluntati humanae in firmȩ¬
qu epraeponas Noni deotibiuide¬
atur ex alto deficere quia teuult
abimo prospicere. Nam et tempta¬
ridignatus ẽ. adiabolo. A quo utiq
si noll& non temptaretur et eares¬
pondit diabolo quȩ tu in temptatio¬
nibus debeas respondere. Et ille
quidem temptatus ẽ. sed non peredi¬
tatus. ut docer& te intemptatione
pereclitantem. temptatori respon¬
dere et posttemptatorem non ire
sed periculo temptationis exire
Sicut autem hic dixit. Nunc anima
meatur bataẽ. Ita etiamibi dicit
Tristis ẽ animamea usq ad mortem
Et pater si fieri potest transeat a me
calixiste. Hominis suscepit infirmi¬
tatem. ut doceat sic contritum et
contur batum quod sequitur
dicere
erum non quod ego uolo sed quod
tuius pater
Sic enimhomo abhumanis indiuina
dirigitur. cumuoluntate humana
uolunta sdiuina praeponitur. Quid

Expanded text:
dicas, quem invoces, in quo speres, dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae infirmaeque praeponas. Non ideo tibi videatur ex alto deficere, quia te vult ab imo prospicere. Nam et tentari dignatus est a diabolo , a quo utique si nollet non tentaretur. Et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere. Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus, ut doceret te in tentatione periclitantem tentatori respondere, et post tentatorem non ire, sed de periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit: Nunc anima mea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum quod sequitur dicere: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater. Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tedñe nr̃am infirmitatem intetrans¬
ferre edntecausam suscipere nram
dectur batus es quiauoliusti sicut
natus fuisti quia uoliusti. Nam
paulo ante detedictum est ubila¬
tarum suscitasti. Turbauit sem&¬
ipsum Nam his uerbis ab infirmi¬
tate nr̃a rapuit nos ad firmita tem
suam. Vox est enimfortitudinis
dñi ubi ait: Venit hora ut clarifi¬
cetur filius hominis. Uox est in¬
firmitatisnrae dumait Nunc
animamea turbata ẽ. Odnẽ medi¬
ator ds̃ supranos. homo propter nos.
agnos comiseri cordiamtuam. Nam
quod tu tantus tuae caritatis uolun¬
tateturbaris. multo sincorpore tuo
qui suae infirmitatis necessitate tur¬
bantur nedesperando pereant con¬
solaris Audiergo omiles xp̃i quid
de in de subiungat cum dixis s&
Nuncanima mea turbata ẽ. et quid di¬
caminquit Pater saluificame ex hac
hora sed propter ea ueniinhoram hanc
Pater clarifica tuum nomen
Docuit te quid cogites. docuit quid

Expanded text:
te, Domine, nostram infirmitatem in te transte, Domine, nostram infirmitatem in te transferre, et in te causam suscipere nostram. Ideo turbatus es, quia voluisti; sicut natus fuisti, quia voluisti; nam paulo ante de te dictum est, ubi Lazarum suscitasti: Turbavit semetipsum; nam his verbis ab infirmitate nostra rapuit nos ad firmitatem suam. Vox est enim fortitudinis Domini, ubi ait: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. Vox est infirmitatis nostrae, dum ait: Nunc anima mea turbata est. O Domine mediator Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam. Nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo, qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant, consolaris. Audi ergo, o miles Christi, quid deinde subjungat. Cum dixisset: Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit: Pater, salvifica me ex hac hora, sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica tuum nomen. Docuit te quid cogites, docuit quid
Abbreviated transcription (Latin):
et minister xp̃s Sic ministrantem xpo
honorificat patereius honore illo
magno ut sitcum filio eius. Necum qua
deficiat fideseius. Communiter uero
deomnibus ait siquis mihi ministrat
Omni senim quicumq bene agit xp̃o
ministrat. Vnde unus quisque pro
modulo suo ministr& xp̃o. Beneui¬
uendo elemosinas faciendo nom
doctrinamq eius quibus potuerit
praedicando Qui uerobeneuiuentes
exhortatur ut ꝑmaneant inbene
iuuendo ministratxp̃o. Qui uero
humiliter ammonenti sine oboedit
ministrat xp̃o. Et qui fideliter
in hoc saetulo ministrat xp̃o
feliciter in futuro sacculo regnat cum a
gra nosi napis passionem suam et suos
hort arctur ministros ut sequerentur
cum. ad nostramrursum infirmitatẽ.
suum temperauit affectum et ait
unc anima mea turbata ẽ. Vnde tur¬
batae dne ihuanimatua: Numquid
Nonideo animam accepisti et hominem
ꝑfectum ut pater erisineo. Uideo

Expanded text:
et minister Christus. Sic ministrantem Christo et minister Christus. Sic ministrantem Christo honorificat Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat fides ejus. Communiter vero de omnibus ait: Si quis mihi ministrat. Omnis enim quicunque bene agit, Christo ministrat. Unde unusquisque pro modulo suo ministret Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potuerit praedicando. Qui vero bene viventes exhortatur ut permaneant in bene vivendo, ministrat Christo. Qui vero humiliter admonenti se obedit, ministrat Christo, et qui fideliter in hoc saeculo ministrat Christo, feliciter in futuro saeculo regnat cum Chgrano sinapis passionem suam, et suos hortaretur ministros ut sequerentur eum, ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait: Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine Jesu, anima tua? Nunquid non ideo animam accepisti, et hominem perfectum, ut patereris in eo? Video
Abbreviated transcription (Latin):
si porrigit esurienti panem demisericor¬
dia facere deb& non deiactantia. Non
aliud ibiquaerere quamopus bonum
nescienti sinistra quid faciat dextera
Id est ut alienaretur intentio cupidita¬
tis ab operecaritatis. Illidicitur
Cumuni exminimis meis fecisti mihi
feristi: Nec catantum quae admi¬
seri cordiam ꝑtinent corporalem. sedom¬
nia opera propter xp̃mfaciens. Tunc
erunt bona qm finis legis xp̃s adiustitiam
omni credenti. Credens minister est
xp̃iusq: ad illud opus magnae caritatis
quod ẽ animam suam profratribus pone¬
re. Hoc est enimet proxp̃oponere quia
et hoc propter suamenibra dicturus ẽ:
Cum proistis fecistis prome fecistis De
tale quippe opere. etiam seministrum
facere et appellaredignatus est. Ubi
at Sicut filius hominis Nonuenit
ministrari sed ministrare. Et anima
suamponere promultis Hinc ergo e
unus quisq minister xp̃i Unde est

Expanded text:
si porrigit esurienti panem, debet misericorsi porrigit esurienti panem, debet misericordia facere, non de jactantia, non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera, id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Illi dicitur: Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti. Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia opera propter Christum faciens, tunc erunt bona, quoniam finis legis Christus, ad justitiam omni credenti. Credens, minister est Christi usque ad illius opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere, hoc est enim et pro Christo ponere, quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecistis, pro me fecistis . De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Hinc est ergo unusquisque minister Christi, unde est
Abbreviated transcription (Latin):
amoris etoperis praecum. quominis¬
tratur xp̃o eẽ cumillo cuiministrat
Ubiemm bene erit sineillo. aut quo¬
modo male esse poterit cumillo
Audi eudentius.
Et si quis mihiministrauerit honori fi¬
cabit eum pater ieus
Quohonore : Nisiut sitcumfilio eius
Q uodemi superius ait. Vbi egosum
illic et ministermeus erit: Hoc intel¬
legitur ex posuis se cumdicit honori¬
ficabit cum pater meus Numquam
maiorem honorem accipere poterit
adoptatus. quamut sit ubi ẽ. unicus.
Non aequalis factus diuinitati. sed con¬
sotius aeternitati. quid sit autemmn inis¬
trare xp̃o uuo peri merces tanta promit¬
titur̃. considerandumest Si quismi¬
hiministrat mesequatur. Hoc in¬
tellegiuoluit. Ac sider & siquis me
non sequitur. Non mi himimstrat
Ministrant ergo ihũ xp̃o qui non suaquȩ¬
me sequatur. Viasambul& meas
non suas Sicut alibiscriptumẽ. Qui
sedicit in xp̃omanere. deb& sicut ille
ambulauit et ipse ambulare. Etiam

Expanded text:
amoris, et operis pretium quo minisamoris, et operis pretium quo ministratur Christo, esse cum illo cui ministratur. Ubi enim bene erit sine illo? aut quomodo male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Et si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus? Quo honore, nisi ut sit cum filio ejus? Quod enim superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit; hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, considerandum est. Si quis mihi ministrat, me sequatur: hoc intelligi voluit, ac si diceret: Si quis me non sequitur, non mihi ministrat: Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaeme sequatur, vias ambulet meas, non suas, sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Etiam
Abbreviated transcription (Latin):
custodit eam Magna et mira senten¬
tia quem ad modum sit hominis in ani¬
mansuamamor ut pereat. odium
nepereat. Simale a maueris. tunc o¬
disti. sibene oderistunc amasti Felices
quioderunt custodiendo. neꝑdant a¬
mando. Hicanimae Nomineuit a
praesens designatur. uel etiam huius
uitae delectatio quae ꝑdenda ẽ. ut felicit̃
Iniuenia suoluntatem tuam in regnodĩ
quam fortiter uicistiin hoc saeculo
Nam scĩ martrres odiohabuerunt hanc
presentem uitam proxp̃i nomine dum
magis uoluerunt hancpre sentemuit a
perdere quam xp̃m negare. implen
tes quod sequitur
Diquis mihi ministrat mesequatur
Quid ẽ mesequatur Nisi meimitetur
Xp̃senim pro nobis passus ẽ. ait a posto¬
lus petrus. relinquens nobis exemplum
ut sequamur uestigia eius. Eccequod
dictum est siquis mihiminis tratmese¬
quatur. Quo fructu qua mercede
quo premio: Etubi sum inquit ego
illic etminstrimeierunt Merces ẽ.

Expanded text:
custodit eam. Magna et mira sentencustodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. » Hic animae nomine vita praesens designatur; vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc saeculo. Nam sancti martyres odio habuerunt hanc praesentem vitam pro Christi nomine, dum magis voluerunt hanc praesentem vitam perdere, quam Christum negare, implentes quod sequitur: Si quis ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur, nisi me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et ministri mei erunt. Merces est
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. deuadicit a postolis
Caecitas exparte israhel facta ẽ. Do¬
nec plenitudogentium intrar&
Sed altitudinem glorificationis.
oportuit ut praeceder& humilitas
passionis. Ideo secutus adiunxit
men amen di couobis nisigranum fru¬
menti cadens in terra mortuum fu¬
erit ipsum solum man& Si aute¬
mortuum fuerit multum fructum
Uad fert
eautem dicebat ipsum eẽ. granum mor¬
tificandum et multiplicandum
Mortificandum infidelitate iudaeo¬
rum. multiplicandum fide omnium
populorum lamuero exortans ad
passionis suae sectanda uestigia
uiamat inquit animam suam per¬
d& eam
uod duobus modis intellegi potest qui
Sicupisuitam tenere in xp̃o. Nolitimere
mori proxp̃o Item alio modo. quia¬
mat animamsuam perdet eam. Noli
amare in hac uita Neperdas in aet̃¬
nauita Hoc autem quod posterius
dixi: Magis habereuidetur euan¬
gelicus sensus Sequitur enim:
Et quiꝗdit animam suam in hoc mundo
Iniuitam aeternam custodit eam
Ergo quod supra dictum est quia
INhoc mundo inuitam aecernam ipse

Expanded text:
qua dicit Apostolus: Caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret . Sed altitudinem glorificationis oportuit ut praecederet humilitas passionis. Ideo secutus adjunxit: Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manmortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat ipsum esse granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Jam vero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia, Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui si cupis vitam tenere in Christo, noli timere mori pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus; sequitur enim: Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui in hoc mundo, in vitam aeternam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem spelunca et lapis suꝑpositus
erat ei
Mortuus sublapide. reus sublege. Sci¬
tis enim qui alex quaed ataẽ. iudae is
INlapidescripta ẽ. Omines autem rei
sublegesunt Beneuiuentes enimin
lege non sunt. iusto lexposita Non est
Quidergola pidem remouere: Vratiam
predicare A postolus enimpaulus
ministrum sedici. Noui testamenti
Non littera sed sp̃u. Nam littera inquit
occidit. sp̃s autemuiui ficat Littera
occidens quasilapis ẽ premens Re¬
mouete in quit lapidem. remouete legis
pondus gratiam prȩdicate
Dicit ei martha soror eius quimortuus fu¬
erat Dñe iam fet& quatriduanus
enim ẽ. Dicit eiihs non nedixitibi qm
sic redideris uidebis gloriam dĩ
Quid ẽ. uidebis gloriamdi: quia et pu¬
dentem quatriduanum suscita: On
nes enimpeccauerunt et egent gloria
dĩ Etubi abundauit peccatum suꝑ¬
abundauit gratia

Expanded text:
« Erat autem spelunca et lapis superpositus « Erat autem spelunca et lapis superpositus erat ei. » Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est: omnes autem rei sub lege sunt. Bene viventes enim, in lege non sunt, justo lex posita non est. Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedicare. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non littera, sed spiritu. Nam « littera, inquit, occidit, spiritus autem vivificat . » Littera occidens, quasi lapis est premens. « Removete, inquit, lapidem, » removete legis pondus, gratiam praedicate. « Dicit ei Martha, soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam foetet, quatriduanus enim est. Dicit ei Jesus: Nonne dixi tibi, quoniam si credideris, videbis gloriam Dei? » Quid est, Videbis gloriam Dei? Quia et foetentem, et quatriduanum suscitat. « Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . » Et: « Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Non nouiuos Discedite ame. Quid
ẽ. non uos noui: Non uos uideo in
lucemea Non uos uideo inilla ius¬
titia quamnoui Sed et hic tam¬
quam nesciens talem peccatorem
dixit Vbi posuistis eum. Talise
uox ch̃i in para drso postea quam
quando miseretur
Indeillidicitur. Uide humilita¬
tem meam et laborem meum
et dimitte omnia peccatamea
Lacrimatus ẽ xp̃s Dixerunt er¬
go iudaei Eacequomodoa ma¬
bat eum quid ẽ. amabat eum :
Non ueni uocare iustos sed pecca¬
tores simpęnitentiam
Quidam autem dixerunt ex ipsis
Non poterat hic quia peruit oculos
caetifacere. ut hic nonmorire¬
tur: qui noluit facere at non mo¬
riretur plus ẽ quod facturus est
ut mortuus suscitetur
Ihs rursus fremens insemet ipsouenit
admonumentum
remat et inte sidisponis reuiuescere
Omni hominidicitur qui premitur pessima
consuetudine Venit ad monumentũ

Expanded text:
Non novi vos, discedite a me . » Quid Non novi vos, discedite a me . » Quid est, non novi vos? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia, quam novi. Sic et hic, tanquam nesciens talem peccatorem, dixit: « Ubi posuistis eum? » Talis est vox Domini in paradiso, posteaquam pquando miseretur. Unde illi dicitur: « Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea. » « Lacrymatus est Christus. Dixerunt ergo Judaei: Ecce quomodo amabat eum. » Quid est, amabat eum? Non venit vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . « Quidam autem dixerunt ex ipsis: Non poterat hic, qui aperit oculos caeci nati, facere ut hic non moreretur? » Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. « Jesus ergo, rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. » Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: « Venit ad monumentum. »
Abbreviated transcription (Latin):
etiterum ad eadem reuolutus sum
quid facio. Quoeo: VUnde euado
Quando istadicis iam fremit xp̃s
quia fides fremit Iniuoce fre¬
mentis. apparet spes resurgentis
Ipsa fides intus. Ibi est xp̃s̃ fremens
Sifides in nobis xp̃s in nobis. Quid
enimaliud ait a postolus habi¬
tarexp̃m ꝑ fidem in cordibus
mat xp̃s in cordetuo Eleuit
ergoxp̃s. Amicum mortuum
quemuenit resuscitaturus
Quare enimfleuit xp̃s. Nisi
quia hominem fleredocuit
oppressum pondere peccatorũ
Quare fremuit ectur bauit se¬
m& ipsum: Nisiquia fides
hominis sibi merito displicentis
fremere: quemammodum de¬
b& inaccusationem malorum
operum. ut uiolentiae peni¬
tendi cedat consuetudo pec¬
candi Etdixit Vbi posuisais
cum: Scis quia mortuus sit. et
ubisit sepultus ignoras. Et ista
significatio ẽ: Non ausus sum dicere
nescit Quidenim ille nescit :
Sed quasinescit. Vnde hoc probamꝰ
dñm audidicturum iniudicio

Expanded text:
et iterum ad peccatum revolutus sum. et iterum ad peccatum revolutus sum. Quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit Christus, quia fides fremit. In voce frementis apparet spes resurgentis. Ubi ipsa fides est intus, ibi est Christus fremens. Si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim aliud ait Apostolus habitare Christum per fidem in cordibus mat Christus in corde tuo. Flevit ergo Christus amicum mortuum, quem venit resuscitaturus. Quare enim flevit, nisi quia hominem flere docuit oppressum pondere peccatorum? Quare fremuit, et turbavit semetipsum? nisi quia fides hominis sibi merito difremere hunc admodum debet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? Et dixit: « Ubi posuistis eum? » Scis quia mortuus sit, et ubi sit sepultus ignoras? Et ista significatio quae est? Non ausus sum dicere, nescit. Quid enim ille nescit? sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio: «
Abbreviated transcription (Latin):
tristatus ẽ. ihs uerum ẽ. sed qui a uoluit
INillius potestate erat siuel sic affici
uel non affici Verbum enimanimam
suscepit et carnem totius hominis sibi
coaptans in personȩ unitate naturam
Nam et anima a postoli uerbo Inlustrata ẽ
anima pauli et anima petri uerbo inlus¬
trata ẽ. Aliorum apłorum scorum
prophetarum uerbo inlustratae sunt
animae. Sed denulla dictum ẽ. Verbũ
carofactum ẽ. Denulla dictum est
potestas secundum uoluntatis Nutu
turbatur infirmitas. Hoc ẽ turba
uit sem& ipsum. Dixi potestatem
adtende significationem magnus re¬
us ẽ quam mortis quatriduane et il¬
la significat sepultura. Quid ẽ
ergo quod turbat sem & ipsum xp̃s
Nisi ut signific& tibi quomodotũr ba¬
iteldebeas cuemtant amole peccati
grauaris et premeris. Ad ten¬
distiemm tuui distitereum. compu¬
tastitibi illud feci. et peperut ds̃
Illud commisi et distulit me Euan¬
gelium audiui et contempsi Dic
dic lacrimando baptiratus sum

Expanded text:
tristrisIn illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Veram, inquit, animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitatem naturam. Nam et anima apostoli verbo illustrata est; anima Pauli et anima Petri verbo illustrata est; aliorum apostolorum, sanctorum prophetarum verbo illustratae sunt animae, caro factum est , » de nulla dictum est: potestas, secundum voluntatis nutum turbatur infvit semetipsum. Dixi potestatem, attende significationem. Magnus reus est, quem mors quatriduana et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim, tu vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi. Dic, dic lacrymando: Baptizatus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
labantur eam. cumuidissent ma¬
riam quia citosurrexit et exut
secuti sunt eam dicentes. quia uadit
admonum tum ut plor& ibi
Quare hoc ꝑtinuit ad euangelis tam
narrare. uideamus que occasio
fecerit ut plures ibi eeñt quando
lazarus resuscitatus ẽ. Putantes
enimiuda ei propterea illam feftina¬
re. utdolores sui solatium lacimis
querer& secuti sunt eam Vttam
grandem iraculum quatriduanimor¬
tui resurgentis testes plurimos Iniue
Maria ergocum ueniss& ubierat ihs̃¬
uidens cum caecidit ad pedes eius
etdixit ei Dnĩe sihic fuisses fra
ter meus non eẽt mortuus. Ihs ergo
ut uidit eam plorantem. et iuda eos
quicum illa erant pͥorantes fremu¬
it spũ et curbauit seipsum
et dixit
Ubiposuistiscum: Aliquid Nobis insinaa¬
uit fremendo spũ et turbando seipsum
Itaq primohic adtendite potestatem. et
sic inquirite significationem. Turbaris
tu nolens Turbatur xp̃squia uoluit
Esuriuit ihs uerum ẽ quia uoluit Dor¬
miuit ihs uerum ẽ sed quia uoluit. Con¬

Expanded text:
dissent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam dicentes, quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesvidens eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Dter meus non esset mortuus. Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Aliquid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Itaque primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens, turbatur Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, quia voluit; dormivit Jesus, verum est, quia voluit; con
Abbreviated transcription (Latin):
nde et alibi scriptum ẽ. Pluit dñs¬
adño. Verba eius melius nr̃m diri¬
gunt intellectum quiait. Egoueni
Hi nomine patrisiei. et non susce¬
pistisme. aliusueni & in nomine suo
hunc suscipietis Humilitatis eni
magister ẽ .xp̃s qui humiliauit
sem& ipsum factu s oboediensus
ad mortem mortem autem crucis

Expanded text:
ptum est: Pluit Dno. Verba ejus melius nostrum dirigunt intellectum qui ait: Ego veni in nomine Patris mei et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem c
Abbreviated transcription (Latin):
Ihs̃ autem inquit respondit cis dicens¬
Uenit hora ut clarificetur filius
hominis
Hicquis quamfor sitanputat ideo sedixis¬
se glorificatum quia gentiles cum uo¬
lebant uidere. Nonita ẽ. seduidebat
ipsos gentiles post passionem et resurrec

Expanded text:
Jesus autem, inquit, respondit eis dicensVenit hora ut clarificetur Filius hominis. Hic quisquam forsitan putet ideo se dixisse glorificatum, quia gentiles eum volebant videre. Non ita est, sed videbat ipsos gentiles post passionem et
Abbreviated transcription (Latin):
se spiritalis ẽ dies Sequantur er¬
gohorȩdiem. Praedicent horaediem
horae in lustrentur ade. pt horae
Inluminentur adie perhorarũ
praedicationem credat mundus
diem Ergo ait de conpendio Me
sequimini si non uultis errare.
Etposthoc dicit eis Latarus amicus
noster dormit sed uado ut a sum no
excitemeum
erum dixit Sororibus mortuus erat
dño dormiebat Hominibus mor¬
tuuserat qui eum resuscitare Non
poterant Nam dñs tanta facilita¬
te suscitabat desepulchro. quanta
turon excitas dormientem delecto
Irgo secundum suam potentiam dix̃
dormientem. quia etalimortui dicti
sunt inscripturis sepe dormientes
sicut a postolus dicit. Dedormien¬
tibus autem nolo uos ignorare fr̃s
ut non contristemin sicut et ceteri
qui spem non habent Ideo et ip¬
sis dormientes appellauit qui a

Expanded text:
se spiritualis est dies. Sequantur erse spiritualis est dies. Sequantur ergo horae diem, praedicent horae diem. Horae illustrentur a die. Horae illuminentur a die. Per horarum praedicationem, credat mundus diem. Ergo ait de compendio: Me sequimini, si non vultis errare. « Ex post haec dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem eum. » Verum dixit; sororibus mortuus erat, Domino dormiebat: hominibus mortuus erat, qui cum suscitare non poterant. Nam Dominus tanta facilitate suscitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem, quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit: « De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini sicut et caeteri, qui spem non habent . » Ideo et ipse dormientes appellavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
plene intellegens curuenis s& timu¬
it nemoriretur etuitae displicuit
Idest ipsidño. Cum ergo uellent
dareconsilium homines dõ: discipu¬
limagistro seruid̃o aegrotimedico
corripuit eos et ait Non neduodecim
horae sunt diei: Siquis ambula ue¬
rit indie non offendit Mesequimi¬
ni si non uultis offendere. Nolite mihi
consiliumdare. quos a me consilium
o port& accipere Quo ergo ꝑtin&
non neduodecim horaesunt udiei
Qui aut̃ dieniseẽẽ oftender& Duode¬
um discipulos elegit. Siegosum
Inquit dies et uos hore num quid
hore dici consibumdant. Horȩ
diem sequuntur Nonhoras dies: Si
ergo illihorae quidibi iudas : Et ipse
interduo decimhoras. Sihora erat lu¬
cebat. Silucebat quomodo diem ad
mortem tradebat. Sed dñs in hoc uer¬
bo non ipsumiudam sed successorem ipsius
praeuidebat Iuda enim cadente suc¬
cessit mathias. et duodenarius nume¬
rus mansit. Non enimfrustraduo¬
decim discipulos elegit. Nisi qui aip

Expanded text:
plene intelligens cur venisset, timuplene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur, et vitae displicuit, id est, ipsi Domino . Cum ergo vellent dare consilium homines Deo, discipuli magistro, servi domino, aegroti medico, corripuit eos et ait: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. Me sequimini, si non vultis offendere; nolite mihi consoportet accipere. Quo ergo pertinet: Nonne duodecim sunt horae diei? quia ut diem esse se ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, nunquid horae diei consilium dant? Horae diem sequuntur, non hora dies. Si ergo illi horae, quid ibi Judas, et ipse inter duodecim horas? Si hora erat, lucebat. Si lucebat, quomodo diem ad mortem tradebat? Sed Dominus in hoc verbo non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevidebat. Juda enim cadente successit Matthias, et duodenarius numerus mansit. Non enim frustra duodecim discipulos elegit, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
lapidaretur. Disces sit enimut
homo sed in redeundo quasi oblitus in¬
firmitatem ostendit potestatem
Famus inquit hiudacam
Denique hocdicto. Uidecequem am¬
modum discipuli terrici fuerint
Dicunt ci discipuli
Rabbinunc querebantte lapidare
iudaci et iterum uadis illuc. Res¬
pondit ihs Non neduodecimhorȩ
Quidsibi uult ista respontio : Illidixe¬
runt modote uolebant lapidare
iudaei etiterum uadis illuc ut te
lapident
tnis non ned uodecim horaesunt
uidaei. Si quis ambulauerit in di¬
e nono ffendit qui alucem huius
mundiuid& Si autem ambulaue
rit nocte offendit quia lux non est
nox ẽ. Inuocemus diem ut reppellat
Noctem et cor lumine inlustr&
Quid enim dñs dicere uoluit.: quantũ
mi hi uidetur. quantum subiac& alti
darguere uoluit dubitationem illo¬
rum et infidelitatem. Voluerunt
enimconsilium dare dño Nemortre¬
tur. quiuenerat mori nei psimori¬
rentur Sic etiam quodam alio loco
Petrus sc̃s diligens dñm. sed ad huc non

Expanded text:
lapidaretur. Discessit enim ut lapidaretur. Discessit enim ut homo; sed in redeundo quasi oblitus infirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto videte, quemadmodum discipuli territi fuerint. Dicunt ei discipuli: Rabbi, nunc quaerebant te lapidare Judaei, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: Nonne duodecim sunt Quid sibi vult ista responsio? Illi dixerunt: Modo te volebant lapidare Judaei, et iterum vadis illuc, ut te lapident? et Dominus: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit, quia lucem hujus mrit in nocte, offendit, quia lux non est nox est. Invocemus diem, ut repellat noctem, et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum subjacet  Audarguere voluit dubitationem illorum et infidelitatem. voluerunt enim consilium dare Domino ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non
Abbreviated transcription (Latin):
heretici qui hoc negant quod filius di
sit ds̃ Ecceaudiant infirmitas
hacc inquit Nionẽ ad mortem sed
progloriadĩ Quigloria : cuius : di
Iudiquod sequitur
tglorificetur filiusdĩ Infirmitas
ergo haec inquit non ẽ. ad mortem
sed progloriadĩ ut glorificetur fili¬
usdĩ ꝑ eam. Perquam: Per illam
infirmitatem. Diligebat aute mihs̃
martham et sororem eius mariam
et latarum.
uelanguens ille tristes. Omnes
dilecti sed diligebat eos. et languen¬
tiũ saluator immo etiam mortuorũ
suscitator. et tristium consolator
Ut ergo audiuit quod in firmatur
tunc quidem mansit in eodem loco
duobus diebus¬
Nantiauerant ergo illae. mansit illic
illac Tamdiutempus ductum est
quousq quatriduum compleretur
Non frustranisi quia forte immo quia
certe ctipse numerus dierum intimat
aliquod sacramentum
Deinde posthaec dicit discipulis suis
Iamus iniudaeam iterum
bi pene fuerat lapidatus qui propte¬
rea in dediscessisse uidebatur. ne

Expanded text:
haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Qua gloria? cujus Dei? Audi quod sequitur: Ut glorificetur Filius Dei. Infirmitas ergo haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eam. Per quam? Per illam infirmitatem. 7. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam, et Lazarum. Ille languens, illae tristes, omnes dilecti: sed diligebat eos et languentium salvator, imo etiam mortuorum suUt ergo audivit, quod infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebusNuntiaverunt ergo illae, mansit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quo usque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis suis: Eamus, in Judaeam iterum. Ubi pene fuerat lapidatus, qui propterea inde discessisse videbatur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cius : Dne eccequemamas infirma¬
tur nondixerunt ueni. Amantie¬
nimtantum modo nuntiatum fuit.
nonausae sunt dicereueni et sana.
Non sunt ausae dicere ibi iubȩ et hicfi&
Acenturionis indelaudatur
Dñe eccequemamas infirmatur
Safficit ut noueris. Non enimamas
et deseris Dicit aliquis : quomodo
ꝑlatarum peccator significabatur
et adnosicamabatur. Audiat eũ
dicentem. Non ueniuo careiustos
sed peccatores. Si enim peccatores
dns onamar& decaelo adt̃ ram
Nondescender&¬
AAudiens autem ihs dixit illis
firmitas haec none ad mortem sed
progloriadi ut glorificetur
filius dĩ
alis glorificatio ipsius. Non ipsum
auxit sed nobis profuit Hocergo
ait Nonẽ ad mortem. quia ips a mors
nonerat admortem. sed potius ad
miraculum. Quo facto crederent
homines inxp̃m et uitarent ue¬
ram mortem Saneuidete quem¬
ammodum tam quam exobliquo
dñs dm̃ sedixit propt̃ quosdam qui
Negant filiumdĩ eẽ. Nam sunt

Expanded text:
ejus? Domine, ecce quem amas infirmaejus? Domine, ecce quem amas infirmatur. Non dixerunt, Veni: amanti enim tantummodo nuntiatum fuit. Non ausae sunt dicere, Veni et sana; non sunt ausae dicere, ibi jube, et hic fiet. centurionis inde laudatur? ecce quem amas infirmatur. Sufficit ut noveris; non enim amas et deseris. Dicit aliquis: Quomodo per Lazarum peccator significabatur, et a Domino sic amabatur? Audiat eum dicentem: Non veni vocare justos, sed peccatores . Si enim peccatores Dominus non amaret, de coelo ad terram non descenderAudiens autem Jesus, dixit illis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei. Talis glorificatio ipsius non ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait: Non est ad mortem, quia non erat ad mortem; sed potius ad miraculum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant Filium Deum esse. Nam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nul lum signum fecit. Omnia enim
quȩcumq dixit iohannes de hoc uera
erant Eccequid ad prehenderunt.
Non quo modo uida ei uolebant ad pre¬
hendere discedentem. Ad prehen¬
derunt isti ꝑmanentem. Deniq quid
sequitur Et multi crediderunt in cum
uii. ratautem quidam languens latarus
abethania decastellomariae
et marthae
lurima uero in hocmiraculore suscita¬
ti latarim anifesta sunt. expositionẽ
insingulis nonqueramus ut liberius
necessaria pertractemus Insupe
riori letione meministis quod d ñs
exut demanibus corum quilapidare
cum uoluerant. et discessit trans ior¬
danem ubi iohannes baptitabat
Ibi ergo dño constituto infirmabatur
inbethania lazarus quod castellum
erat proximũ hiero solimis
Maria autemerat quaeunxerat dñm
Iunguento et exter sit pedes eius ca¬
pillissuis cuius frater lazarus infir¬
mabatur Miserunt ergo sorores
cius ad eum dicentes
Lamintellegimus quomi serunt ubierat
re Quidergonuntiauerunt sorores

Expanded text:
nullum signum fecit. Omnia enim nullum signum fecit. Omnia enim quaecunque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce quid apprehennon quomodo Judaei volebant comprehendere discedentem, apprehenderunt isti permanentem. Denique quid sequitur? Et multi crediderunt in eum. CAPUT XI. Erat autem quidam languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae. Plurima vero in hoc miraculo Lazari manifesta sunt. Expositionem in singulis non quaeramus, ut liberius neceriori lectione meministis quod Dominus exiit de manibus eorum qui lapidare eum voluerant, et discessit trans Jordanem ubi Joannes baptizabat. Ibi ergo Domino constituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Hierosolymis. Maria autem erat quae unxerat Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ejus ad eum, dicentes. Jam intelligimus quo miserunt, ubi era. Quid ergo nuntiaverunt sorores
Abbreviated transcription (Latin):
prehendere. Dum eum ad prȩhen¬
dereuoluerunt. Quideis fecit exiuit
demanibus eorum. Noneum ad pre¬
henderunt quia manus fidei non ha¬
buerunt etquia noluit quipotesta¬
tem habuit animam suam ponere
non ad prehenderunt cum. Dum
autem uoluit ad prehensus ẽ. ab eis
manibus iniquitatis
Et abiit iterum trans iordanem ad eũ
locumubierat iohannes baptitans
primum et mansit ibi et multi uene¬
runt adeum et dicebant quia iohan¬
nes quidem signum fecit Nullum
Meministi s uobis dictum deiohanne
quia lucernaerat etdiei testimoniũ
ꝑhibebat Quidergo istidixerur
apud seniullum in qui unt miraculũ
ostendit iohannes Nondaemonia
fugauit. Non expulit febrem Noncae¬
cos inluminauit. Non mnortuos susci¬
tauit. Nontot milia hominum
dequinq uel septem panibus satiauit
non suꝑmare ambulauit. Nontien¬
tis et fluctibus imperauit. Nihilho¬
rum fecit io hannes. et totum quicquid
dicebat huic testimonium ꝑhibebat.
ꝑlucernam ueniamus addiem loħns

Expanded text:
prehendere; dum eum apprehenprehendere; dum eum apprehendere voluerunt, quid eis fecit? Exivit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt: » et quia noluit qui potestatem habuit animam suam ponere, non apprehenderunt eum; dum autem voluit, apprehensus est ab eis manibus iniquitatis. Et abiit iterum trans Jordanem ad eum locum ubi erat Joannes baptizans primum; et mansit ibi, et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. « Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat , et diei testimonium perhibebat. Quid ergo isti dixerunt apud se? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus satiavit, non super mare ambulavit, non ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes; et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes