comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anũ ur̃am misistis ad fortia. opꝰ est fortitudine. Specłator domui isrł factꝰ¬
ł ostremo tẽꝑantia maxime opꝰ ẽ: ne qͥ aliis p̃dicat ip̃e qd̾ absit. repbꝰ frat.
cleri ppłiq ꝯsensu fuisse celebratã accepimꝰ. Gratulam̃ gr̾e eiꝰ. ne dicam
m̃itis tuis. qm̃ ne uob plusꝗͣ oportet blandiam᷑. ñ exoꝑibꝰ i̾ticie q̃ fecisti.¬
Si aut̃ cognoscis gr̃am. uide ne in uacuũ acceꝑis. Bonas fac de cet̾o uias
tuas ⁊ studra tua. ⁊ministium scm̃. si uite sc̃itas ñ p̃cessit. sequat᷑ saltẽ.
T uc̃ uẽ fatebrm̃ te p̾uentũ inbndictionibꝰ dulcedinis. tͥ de bonis metiora.
sꝑantes. Exultabimus ⁊ letabim̾. qd̾ fideł senuis ⁊ prudẽs ꝯstitutꝰ sit
si altiorẽ ꝗͣ meliorẽ ẽẽ delectat: ñ p̃miũ s p̃cipitiũ expectamꝰ. Optamꝰ ⁊ oramꝰ
ad id potiꝰ qd̾ decet ⁊ expedit. Ad eundem iam ep̃m.¬
Rebet audatiam caritas. ut fidutialiꝰ loqͣr tibi. Cathedra lem̃e ꝗͣ nuꝑ sora

Expanded text:
anum vestram misistis ad fortia, opus est fortitudine. Speculator domui Israel factt. lique consensu fuisse celebratam accepimus. Gratulamur gratiae ejus, ne dicam meritis tuis, quoniam ne tibi plusquam oportet, blandiamur: non ex operibus justiSi 43 autem cognoscis gratiam, vide ne in vacuum acceperis. Bonas fac de caetero vias tuas, et studia tua, et ministerium sanctum: si vitae sanctitas non praecessit, sequatur saltem. Tunc vere fatebimur te praeventum in benedictionibus dulcedinis, tibi de bonis meliora sperantes. si altiorem quam meliorem esse delectat, non praemium, sed praecipitium exspectamus. Optamus et oramus ad id potius quod decet et expedit. EPISTOLA RÆBET audaciam caritas, ut fiducialus loquar tibi. Cathedra, carissime, quam s
Abbreviated transcription (Latin):
dare grã: Et tu gͥ hm̃e his atq huiꝰmõi aĩatus exẽplis. p̾cinge sic̃ iũbos iurtuoͦ.
bonas facito denicep uias tuas: ⁊studia tua: qͣtmꝰ nouissima tua. antiqͣ sopi¬
ant. ⁊ delicta uiuentuns tue. deleat uesꝑtinra correctio. Paulũ imitari curato
in honorificãdo minisfium tuũ. honorificab̾ aut̃ grauitate moꝵ. matitate
ꝯsilioꝵ. accuũ honestate. ħ funt q̃ offitium ep̃ale maxime. nobilitat ⁊ or

Expanded text:
r, carissime, his atque hujusmodi animatus exemplis, PRÆCINGE SICUT VIR LUMBOS TUOS, bonas facito deinceps vias tuas et studia tua, quatenus novisima tua antiqua sopiant, et delicta iuventutis tuæ deleat vespertina correctio. Paulum imitari curato in honorificando ministerium tuum. Honorificabis autem gravitate morum, maturitate consiliorum, actuum honestate. Hæc sunt
Abbreviated transcription (Latin):
agriat nichominꝰ m̃ cognoscimꝰ. Scnptũ qͦ ẽ. Quem dilig̾ oñs corrip̃. fla¬
gellat aut om̃em filium q̃ recip̃. flagellatũ uid̾o ⁊ em̃datũ. ⁊ aliud suspicer.
q̃ unũ eẽ ex filiis: Porro correctionis ur̃e clarũ satis insigne tenemꝰ. tp̾im ne
paux tatẽ uram. Hobił reu̾a titulus pauꝑtatis: ꝗͣ ip̃e d̾s ore ꝯm̃tãs ꝓpħico.¬
dum hoĩnẽ uiuita sua. Uer̃ q̃mͦ me possum cohibe alande ili q̃ pt̃ aitrum
abire iã desit. ⁊ispare ꝯtepsit inpecunie chesauris: de q̃n ninir uiicͥota

Expanded text:
Quem diligit Dominus corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit . Flagellatum video et emendatum, et aliud suspicer quam unum esse ex filiis? Porro correctionis vestrae clarum satis insigne tenemus, ipsam nunc paupertatem vestram. Nobilis revera titulus paupertatis, quam ipse Deus ore commendans produm hominem in vita sua. Verum quomodo me possum cohibere a laude illius, qui post aurum abire jam desiit, et sperare contempsit in pecuniae thesauris? De quali nimirum viro
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ litt̾is. aut ego ꝗͣtũ ex uris ꝑpñdr̃. minus aꝑte scͥpsi qd̾ uolui: aut
uos alit̾ intellexistis ꝗ̃ debustis. Si qͥd̾ q̃ uob̾ de monachi illiꝰ susceptioe
euent᷑a denũtiaui. u̾acit̾ ita timui. ⁊ ad huc timeo ut scͥpsi. hõ tñ ad s
illum deb̾e reddi. quippe qui ip̃iꝰ iam dudum feruentissimũ desideriũ
noui. ⁊ ei potiꝰ qd̾ nc̃ illd̾ ad impleu̾it debeo congͣtulari. S c̃ afamilia¬

Expanded text:
ur, minus aperte scripsi quod volui; aut vos aliter illas intellexistis quam debuistis. Siquidem quae vobis de monachi illius susceptione eventura denuntiavi, veraciter ita timui, et adhuc timeo, ut scripsi. Non tamen ad hoc , censerem illum debere reddi: quippe qui ipsius jamdudum ferventissimum desiderium novi, et ei potius, quod nunc illud adimpleverit, debeo congratulari. Sed cum a familia
Abbreviated transcription (Latin):
tens frustiaũis ictus. nͦ possit qñq dr̃e aĩa tua qͥa uuln̾ata earitate ego sum:
tu de ud̾is.nã nõ solũ iã u̾itas s ⁊ caritas lib̾abit nos. s qͥddixi: Quomͦ
miser. q̃m̾ liłubor effufꝰ uiscĩb filio ꝑeunte: Nõ qͥ escet affectus. ⁊ si ñ se

Expanded text:
tens, frustraveris ictus, nec possit quandoque dicere anima tua, Quia vulnerata charitate ego sum; tens, frustraveris ictus, nec possit quandoque dicere anima tua, Quia vulnerata charitate ego sum; tu de te videris: nam non solum jam veritas, sed et charitas liberabit nos. Sed quid dixi? Quomodo, miser, quomodo liber
Abbreviated transcription (Latin):
m̃etur. Himir̃ hõ es nauigãs sic̃ ⁊ oe̾ humanũ genꝰ in ħ mari magno ⁊ spatioso
tibꝰ: Noũis te naufragasse ncis. ꝑicł̾m infalsis fr̾ib incidisse. Itm̃ dico. ħ
in̾tas. Deceptꝰ fuisti. ⁊ sp̃s m̃dax more pseudo ꝓpħarũ supplantauit te. S eore
euanut falsitas luce uitatis orbata. Si ad huc qd̾ absit ꝑgis ĩtua obstina¬
tione ꝑsistẽ. ego te interim ñ uidico. ẽ qͥ q̃rat ⁊udicet. Ego aut̃ parco cͥ dis¬
nis allicẽ te nob̾ curabo si pot̾õ. nã id mͥ sentio familiariꝰ eẽ. ⁊tͥ ꝑsiradibilius
fore nõ dubito. Illum sane euagiare sr̃ te gładiũ ñ cũctabor. qͥ ĩ matemo
m̃o pectore tacet reꝯditꝰ: ꝯtinuꝰ utiq dolor cordi m̃o ⁊ creb̾rini ad dm̃ gemutꝰ
ꝓ te doñ uenras. Qd̾ si os̃ ħꝰ tã pie ferientis ensis. ẜ duriciã tuã ⁊ cor ĩpeni¬

Expanded text:
meretur. Nimirum homo es, navigans, sicut et omne humanum genus, in hoc mari magno et spatioso meretur. Nimirum homo es, navigans, sicut et omne humanum genus, in hoc mari magno et spatioso tibus? Noveris te naufragasse in eis, periculum in falsis fratribus incidisse. Iterum dico: haec veritas. Deceptus fuisti, et spiritus mendax in ore pseudoprophetarum supplantavit te. 3. Sed ecce evanuit falsitas, luce veritatis oborta. Si adhuc quod absit! pergis in tua obstinatione persistere; ego te interim non judicabo, est qui quaerat et judicet. Ego autem parco tibi, disnis allicere te nobis curabo, si potero: nam id mihi sentio familiarius esse, et tibi persuasibilius fore non dubito. Illum sane evaginare super te gladium non cunctabor, qui in materno meo pectore jacet reconditus; continuus utique dolor cordi meo, et creberrimi ad Deum gemitus pro te, donec venias. Quod si omnes hujus tam pie ferientis cusis, secundum duritiam tuam et cor impoeni
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ in aliq̃ patiaris. scu ĩpedimentũ. illd̾ falsum eẽ ñ dubites. qd̾ tͥ anescio
q̃ ł quibꝰ falsi loqͥs ꝑsuasum audiuimꝰ. qͥa ego uidłe cogitarẽ sine iõne ⁊ ui¬
re paucis qd̾ uerũ ẽ. hoc ⁊si uoluissẽ ñ licuiss ut de ꝓpͥa ꝯscĩa loqͣt. egonul¬
latenꝰ uoluissẽ. ħ u̾itas. Si gͦ totũ fuit qd̾ aũtit cor tuũ. u̾itate cõpta qͥd res¬
tat. nͥ ut resipiscas. redeas adte. redeas ad nos. anguas insr̾ te ip̃m leuitatis. ⁊
ẽdulitatis ĩcaute: si .ni. tnĩ potut una maledicta suspitio adte alienandã
⁊ p̃cipitand̾. ꝗͣto mag̾ nẽ absoluta c̃titudo uałe debet. adengendũ. treuorand̾
te ⁊ urpe ẽ tͥ falsitate posse seduci. ⁊ u̾itate reduci. ñ posse. hat sane ueniam
acqͥeiusse ad tp̃s palliate falsitati. at uͭ dep̃hense tã mudate acqͥescẽ ad huc. ĩ¬
ł dm̃ potiꝰ ñ misci. Nam qd̾ subreptum ẽ tͥ miserationẽ mag̾ q̃ ĩdignationẽ

Expanded text:
iquo patiaris seu impedimentum, illud falsum esse non dubites, quod tibi a nescio quo vel quibus falsiloquis persuasum audivimus, quia ego videlicet cogitarem sine ratione et jure paucis quod verum est. Hoc et si voluissem, non licuisset · et si licuisset uaec veritas. Si ergo hoc totum fuit quod avertit cor tuum; veritate comperta quid restat, nisi ut resipiscas, redeas ad te, redeas ad nos, arguas insuper te ipsum levitatis et credulitatis incautae? Si enim tantum potuit una maledicta suspicio ad te alienandum et praecipitandum; quanto magis nunc absoluta certitudo valere debet ad erigendum et revocandum te! Turpe est tibi falsitate posse seduci, et veritate reduci non posse. Habeat sane veniam acquievisse ad tempus palliatae falsitati: at vero deprehensae jam et nudatae acquiescere adhuc, ionem magis quam indignationem
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥpsimꝰ ⁊ puto iã uire exigimꝰ: ampliora q̃ ꝓmisistis. Dignũ ẽ ut scratiᷤᷤ q̃
pones nos st̃. decretũ ẽ mͥ ultra ñ egredi monastĩo. nͥ adꝯuentũ abb̾m apd̾ cister
curiere ut solebam. Sedebo ⁊ silebo si forte exꝑrar qd̾ de plenitudine intime
siauitatis sc̃s ꝓpħa eructuat: bonũ ẽ inqͥens expectare dñim ĩsilentio. Et ne
solus uideamini mͥ lusisse: puto iã ñ audebitis me deħ silentio ño rep̾hend̾e.
⁊ more ur̃o appellare soporẽ. qd̾ ut puto ꝯgruentiꝰ ac mag̾ ꝓpͥe sc̃s ysaiaᷤᷤ cul¬
tũ iusticie noĩat. ide qͦ legitis inħ ip̃õ ꝓpħa. dicente dñõ. In silentio ⁊ spe crit

Expanded text:
rescripsimus, & puto iam iure exigimus ampliora, quæ promisistis. Dignum est vt sciatis quæ rescripsimus, & puto iam iure exigimus ampliora, quæ promisistis. Dignum est vt sciatis quæ penes nos sunt. Decretum est mihi, vltra currere vt solebam. Sedebo & silebo, si forte experiar quod de plenitudine intimæ suauitatis sanctus Propheta eructuat, Bonum est, inquiens, expectare Dominum cum silentio. Et ne solus videamini mihi lusisse, puto iam non audebitis hoc nostrum silentium reprehendere, & more vestro appellare soporem: quod, vt puto, congruentius ac magis proprie, Esaias cultum iustitiæ nominat: & de quo legitis in ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a ne iocari libet: Dignant̃ sane atq ami cabiłr. s si ita luditis ut nõ
illudatis. Holite nurari ħ. Nam suspeetũ idm̾ facit urã tpã tã subita
unopinata dignatio. Nõ.it.multũ tpũs e̾ qd̃ scribens aduos debita re¬
sĩpsi: Qd̾ si culpa ẽ q̃c̃q exmusa ñ sccipsisse: sine culpa ꝓfecto nõ erit.
noluisse ne dicã ꝯtep̃sisse resc̾b̾e. En inqͦ ꝓme fac̾e̾t usticã: qi id ame fla¬
iã oĩs suspitio de medio fiit. Gaud eo qd̾ reculustis pͥsce amicicie recordari
⁊ł iesum reuocare amicũ. Libent̾ redeo reuocat᷑. Felix qͥ reuocor. Hullaꝵ iam
ago optime locatus sũ. intimꝰ ub̾ denuo factꝰ: sic̃ dignamini scͥb̾e. Si forte inte¬
Et nc̃ qd̾ placuit scrib̾e obuiis manibꝰ susocpi. Legi auide. libent̃ relego. ⁊ placz
sepiꝰ repetitũ. Placet fateor locꝰ. Est .ii.uoc̾oitate gnaitus. ⁊ seriꝰ grauitate. Hes
ñ redoleat. ⁊ auctoritas ꝯseruata hẏsaritatis ñ minuat gr̃ãm. Porro auctoritas

Expanded text:
a-ne iocari libet? Dignanter sane atque amicabiliter: sed si ita luditis, vt non illudatis. Nolite mirari hoc: nam suspectum id mihi facit vestra ipsa tam inopinata dignatio. Non enim multum temporis est, quod scribens ad vos coronam vesumpsi? Quod si culpa est, quacunque ex causa non scripsisse: sine culpa profecto non erit, noluisse, ne dicam contempsisse, rescribere. En in quo pro me faceret iustitia, quia id a me flaiam omnis suspicio de medio fiat. Gaudeo quod recaluistis priscæ amicitiæ recordari: & læsum reuocare amicum. Libenter redeo reuocatus. Felix qui reuocor: nullarum iam ago, optime locatus sum: intimus vobis denuo factus, sicut dignamini scribere. Si forte intet nunc quod placuit scribere, obuiis manibus suscepi: legi auide, libenter relego, & placet sæpius repetitum. Placet, fateor, iocus: Est enim & iocunditate gratus, & serius grauitate. Nescnon redoleat, & auctoritas conseruata hilaritatis non minuat gratiam. Porro auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
tum adõ ⁊ illuminatũ. tantã illoꝵ neqͥtiã adu̾sisse. ⁊ errorem utm̃ agno¬
uisse. ⁊ cuꝑe oĩno ꝯsitiis sanioribꝰ alaq̃o isto retihe pedem. Cetm̃ ab huc
spe pene de iecit nos ꝯlloqͥũ illd̾. habitũ int̾ nos apd̾ corboliũ. Scitis.it.¬
turbatione ñ licuit. Quam si expectare placido corde dignaremini. for¬
sitan ꝯgnouissetis ⁊ uos qd̾ nicħ uł indecens. aut ĩporcabile dictũ fuiss.
scd̾m qd̾ iã resum̃a ꝓcessit. Nc̃ at̾ sine cã turbatus. turbutos nos ⁊ ꝯfusos
⁊ qͥd facianiꝰ dubios. anxiosq tenetis. hoĩes qͥ bona uł cupiut̃ ⁊ qͥt̃. Qd̾¬

Expanded text:
um a Deo et illuminatum tantam illorum nequitiam advertisse, et errorem vestrum agnovisse; et cupere omnino consiliis sanioribus a laqueo isto retrahere pedem. 2. Caeterum ab hac spe pene dejecit nos colloquium illud habitum nuper inter nos apud Corbolium. Scitisvestra nobis turbatione non licuit: quam si exspectare placito corde dignaremini, forsitan cognovissetis et vos quod nil vobis indecens aut importabile dictum fuisset, secundum quod jam res vestra processit. Nunc autem sine causa turbatus, turbatos nos et confusos, et quid faciamus dubios anxiosque tenetis, homines qui vobis bona cupiunt et q
Abbreviated transcription (Latin):
digne dõ ꝯũsati usq infinem. Si tͥ ad tuas lut̾as tardiꝰ uideor rescͥpsisse. no¬
iłis pottus oportunitatẽ nũtii de fuisse. Qͣs.n. nc̃ pͥmũ legis. iã audũ crede dic¬
tatas. S ut dixi ꝑꝑ lators in opiã tardaui mit̾e. qd̾ scrib̾e ñ tardaui. legiitiq
intius litt̾is te illã q̃ grauit᷑ ferebas cure pastorał sarcinã de posuisse. licentia
si quid̾ ab ep̃o uix impetrata. ĩ mo extorta tua ĩportunitate. Et ħ ñ alit̾ nͥ ineiꝰ¬

Expanded text:
sari usque in finem. 1. Si tibi ad tuas litteras tardius videor rescripsisse, noveris potius opportunitatem nuntii defuisse. Quas enim nunc primum legis, jamdudum crede dictatas: sed, ut dixi, propter latoris inopiam tardavi mittere, quod scribere non tardavi. Legi itaque in tuis litteris, te illam, quam graviter ferebas, curae pastoralis sarcinam deposuisse, licentia siquidem ab episcopo vix impetrata, imo extorta tua importunitate: et hoc non aliter, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dubites. Ego ne leuitate te usũ putau̾im. aut apd̾ te ẽẽ. ẽ.⁊ ñ: Absit ame
ħ suspitio de te. qͥ uigo u̾itatis bs ꝗͣ portas abolescentia lasciuos annos moꝵ
suꝑas grauitate. Nec tam simplex sũ ut simplic̾e oris ꝓlationẽ sine cordis dup¬
plics̾tate m̃datiũ putẽ.nec tã incuriosꝰ tui. ut oblitus sim ł qͥd iã dudũ conceꝑis
in affectu.ł qͥd ab effectu impedierit. Ad eundem¬

Expanded text:
non dubites. Egone levitate te usum putaverim, aut apud te esse Est et Non? Absit a me non dubites. Egone levitate te usum putaverim, aut apud te esse Est et Non? Absit a me haec suscipio de te, qui jugo veritatis beatus quod portas ab adolescentia, lascivos annos morum superas gravitate! Nec tam simplex sum, ut simplicem oris prolationem sine cordis duplicitate mendacium putem: nec tam incuriosus tui, ut oblitus sim, vel quod jamdudum conceperis in affectu, vel quid ab effectu impedierit. E
Abbreviated transcription (Latin):
transcͥpseris. Qd̾ aut̃ te mittente cũ nẽ ħt albas de sc̃o theod̾ice. ego qͥd̾ non
uisserã. nec tñ displicet mͥ. Ut qͥd .i. libellꝰ ñs ocłos eiꝰ formidaret. cui se uidẽ¬
dũ animꝰ qͦ m̾s totũ si posset expand̾et: s ⁊ hcu inꝗͣta smoĩs angu̾a m̃tio se ĩ¬
gessit. de tali uiro. ne liceat ut dignũ erat. in tã dulcissua nob̾ memoria.
aliꝗ̃ diu i̾morari. q̃n ram tãq desid̾at epła finẽ. Ob secto te ne gͣueris opor
dum exponas ꝗͣc̾ eo totũ ꝑuideas parit̾q ꝯfenitis ⁊ corrigatis ꝗ̃ corrigenda
st̃. ut inore duoꝵ testiũ stet om̃e ũbum. Et tũ demũ an passim cuilib. an
utriusq uditio d̾elinqͦ. S⁊ ram pene mͥ excid̾at. qd̾ in pͥncipio epłe tue q̃stus es. qd̾
te arguerĩ mẽdatii. ħ aliqn̾ me locutũ fuisse nõ satis recolo. Siqͥd tñ fu̾it. nam
mag̃ me oblitũ. ꝗͣ tuũ nũtiũ m̃titũ credid̾im. iocando potiꝰ qmͣ serio dictũ fuisse

Expanded text:
Sancto-Theoderico, ego quidem non jusseram, nec tamen displicet mihi. Utquid enim libellus meus oculos ejus formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali viro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria aliquandiu immorari, quando jamjamque desiderat epistola finem? Obsdum exponas, quam cum eo totum pervideas; pariterque conferatis, et corrigatis quae corrigenda sunt, ut in ore duorum testium stet omne verbum. Et tunc demum an passim cuilibet, anutriusque judicio derelinquo. 4. Sed jam pene mihi exciderat quod in principio epistolae tuae questus es, quod te arguerim mendacii. Hoc aliquando me locutum fuisse, non satis recolo. Si quid tamen fuerit nam magis me oblitum, quam tuum nuntium mentitum crediderim, jocando potius quam serio dictum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
uenire possunt. nicħ affero. Illd̾ aut̃ simplicit᷑ tue diłctiõi intimo. qd̾ indu¬
nullũ mͥ omĩno fuisse otiũ. ad id qd̾ possis idoneũ. tũ ꝓpt̾ dierũ malitiã. tũ ꝓpt̾
noctiũ b̾uitatẽ. S ⁊ nc̃ q ita me nouissime tue litt̾e occupatissimũ inuener̾. ut
ip̃as ⁊̃ occupationũ causas ꝓmi excusatione longũ fui̾t mͥ scrib̾e tͥ. Uix qͥppe illaᷤ
tuas intra pandendũ. nam illa hota pͥmũ mͥ reddite s̃: ꝑ legẽ potui. Uix has¬

Expanded text:
nire possunt, nihil assero. Illud autem simpliciter tuae dilectioni intimo, quod indunullum mihi omnino fuisse otium ad id quod poscis idoneum, tum propter dierum malitiam, tum propter noctium brevitatem. Sed et nunc quoque ita me novissimae tuae litterae occupatissimum invenerunt, ut ipsas etiam occupationem causas pro mei excusatione longum fuerit mihi scribere tibi. Vix quippe illas tuas inter prandendum nam illa hora mihi primum redditae s
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ĩ ħ scło. nos ꝑcontranũ fugimꝰ.⁊ qd̾ ip̃i fugui̾t nos appetimꝰ: More
sciłt iocutatoꝵ. ⁊ saltatoꝵ. qui capite misso de orsum. pedib sursũ erectiᷤᷤ
preter humanũ usũ stant. manibꝰ ł incedt̃. ⁊ sic inse om̃iũ ocłos defigãt
Mon ẽ ħ ludus puerił. ñ ẽ det̾eat᷑. qͥ femineis fedisq anfinctibꝰ ꝓ uoc̃e libi¬
dinẽ: actus sordidos rep̾̃sentet. S⁊ ẽ ludꝰ iocund̾. honestus. gniuis. spectabi¬
lis. qui celestiũ spectatoꝵ delectare possit aspectꝰ. ħ casto ⁊ religioso ludo
ludctat. qͥ dicebat. Spectacłm facti sumꝰ angłis ⁊ hõibꝰ ħ ludo ⁊ noꝰ int̾m
exaltat humiles qui nos letificet. głificet. inet̾num. exaltet. Ad eundẽ.¬

Expanded text:
ulo, nos per contrarium fugimus; et quod ipsi fugiunt, nos appetimus? More scilicet joculatorum et saltatorum, qui capite misso deorsum, pedibusque sursum erectis, praeter humanum usum stant manibus vel incedunt, et sic in se omnium oculos defigunt. Non est hic ludus puerilis, non est de theatro, qui femineis foedisque anfractibus provocet libidinem, actus sordidos repraesentet: sed est ludus jucundus, honestus, gravis, spectabilis, qui coelestium spectatorum delectare posludo et nos interim exaltat humiles; qui nos laetificet, glorificet, in aeternum exaltet. E
Abbreviated transcription (Latin):
lasti. En illd̾ expectatũ ac desideratũ eulogiũ qd̾ audire tantoꝑe studiusti. hec¬
ẽ sũma nr̃e eruditionis. an ad huc aliqͥd magnũ expectas : ⁊ otũ audisti. Qd
ampliꝰ requiris: Ex haustus ẽ fons. ⁊ tu q̃ris aꝗͣ insicco : Exemplo illiꝰ eirãgłi¬
ce udue de pauꝑtate mã totũ qd̾ habui misi. Qd u̾e̾cundaris: &d uultũ de¬
muitis: Tu me coegisti. Sermonem q̃sisti. sermonẽ habes.S̾monẽ inꝗͣ habes
iã satis longũ. s mutũ: u̾b̾is plenũ. sensibꝰ uacuũ. nõ qͦ ut petieras ĩ cord̾ tuo
caritas ordinetur: s qͦ m̾a inscĩa publicetur. Nã uñ iam pot̾it excusari: Pos¬
sem for sitã d̾re qd̾ febre t̾ciana laborans. qd̾ ꝓoffitio m̾o curis occupatꝰ. ħ dic¬
taũim. c̃ scriptũ sit. Saprã scribe ĩ otio. Si ħ recte p̾tend̾em: si gnͣde aliqd̾ atq¬

Expanded text:
lasti: en illud exspectatum ac desideratum eulogium, quod audire tantopere studuisti: halasti: en illud exspectatum ac desideratum eulogium, quod audire tantopere studuisti: haec summa nostrae eruditionis. An adhuc aliquid magnum exspectas? totum audisti. Quid amplius requiris? exhaustus est fons, et tu quaeris aquam in sicco? Exemplo illius evangelicae viduae, de paupertate mea totum quod habui, misi . Quid verecundaris? quid vultum dimittis? Tu me coegisti. Sermonem quaesisti; sermonem habes. Sermonem, inquam, habes jam satis longum, sed mutum; verbis plenum, sensibus vacuum: non quo, ut petieras, in corde tua charitas ordinetur, sed quo mea inscitia publicetur. Nam unde jam poterit excusari? Possem forsitan dicere, quod febre tertiana laborans, quod pro officio meo curis occupatus haec dictaverim, cum scriptum sit: Sapientiam scribe in otio . Sed haec recte praetenderem, si grande aliq
Abbreviated transcription (Latin):
qr olĩ positus in honore funsti. ⁊̃ nuc te putes p̾cen̾s honorandũ. s mag̾ huilem
oĩb exhibeas. tanꝗͣ decet̾ĩs im̃. Hec .i. dignum ẽ ut m̃ exigas honorẽ. un re
die nolumꝰ crs desideremꝰ. sic qñq diabolo sugg̾ente pot̾it ꝯtingẽ: ut exme¬
moria relicti honoris tuũ tinimũ pulset cupiditas. ita ut or̃a q̃ uirilit̾ ꝯtẽpsisti
puerilit̾ desiderare incipias. dulcescẽt aĩõ q̃ prius amara fuer̾. sublimitas loci.
domꝰ cura. rerũ dispensatio. obseqͥa famuloꝵ. lib̾tas tui. potestas inalioᷤ. ĩ tm̃
ut ꝓpe reliquisse te peniteat. q pͥꝰ tenẽ grauabat. Cui pessime tep̃tatioi si uł
ad horã qd̾ absit assensũ p̾bu̾is. nõ mediocre dap̃nũ incurres tue ꝯũfatioĩs. En
tota illiꝰ elegantissimi ⁊ eloqñtissimi doctoris sapĩa doci de tam longniqͦ postu¬

Expanded text:
honore positus fuisti, etiam nunc te putes prae caeteris honorandum: sed magis humilem honore positus fuisti, etiam nunc te putes prae caeteris honorandum: sed magis humilem omnibus exhibeas, tanquam de caeteris unum. Nec enim dignum est ut inde exigas honorem, unde rdie nolumus, cras desideremus: sic quandoque diabolo suggerente poterit contingere, ut ex memoria relicti honoris tuum animum pulset cupiditas; ita ut omnia quae viriliter contempsisti, pueriliter desiderare incipias. Dulcescent animo quae prius amara fuerunt, sublimitas loci, domus cura, rerum dispensatio, obsequia famulorum, libertas tui, potestas in alios; in tantum ut prope reliquisse te poeniteat, quod prius tenere gravabat: cui pessimae tentationi si vel ad horam quod absit assensum praebueris, non mediocre damnum incurres tuae conversationis. 10. En tota illius elegantissimi et eloquentissimi 93 doctoris sapientia, a quo doceri de tam longinquo postu
Abbreviated transcription (Latin):
De re g̾ ꝙ̃ plene ñ noui. suspensã relinqñs sententiã unũ qd̾ fecisti irretractabi¬
lit̾ laudo. qd uidłc deposito ugo regiminis. sine iugo tñ e̾e noliusti s amicã re¬
petens disciplinã de magistro fieri denuo discipłs ñ eribiusti. Nã cũ pastorali
uincło solutus posses tui remane iuris. si qͥd̾ ꝓmotio abb̾is. e mãcipatio filii
e. tu tñ hac potestate uti ñ utens. sic̃ aliis dna̾n renueras. sic tͥ qͣ p̾ ẽẽ timuiti
cipłs ꝯtempsisti. Et mĩto. Q a qͥ se sͥ magistrũ ꝯstituit: stulto se discipłm subdit.
prudentia fuit. qd̾ neqͣꝗͣ credens ad salutem te posse suffic̾e tͥ. alieno potiꝰ arbitͥo
trũ de quo exieras ⁊ ad patrẽ subqͦ ꝓfec̾as familiarit̾ redisti. Rectuis qͥppe fuit
ducas. s aut ꝑte aut ꝑmediam ꝑsonam ꝗͣtũ inte ẽ satiffac̾e nõ diffenis. Post ħ
ꝯũsare simplicit̾ int̾ fĩs. de uotꝰ dõ. magistro subditus. seniorib obediens. uinio¬

Expanded text:
De re ergo quam plene non novi, suspensam relinquens sententiam, unum quod fecisti irretractabiliter laudo, quod videlicet deposito jugo regiminis, sine jugo tamen esse noluisti: sed amicam repetens disciplinam, de magistro fieri denuo discipulus non erubuisti. Nam cum pastorali vinculo solutus posses tui remanere juris: siquidem promotio abbatis, emancipatio filii est: tu tamen hac potestate tui non utens, sicut aliis dominari renueras, sic tibi quoque praeesse ticipulus contempsisti. Et merito: quia qui se sibi magistrum constituit, stulto se discipulum subdit. prudentia fuit, quod nequaquam credens ad salutem te posse sufficere tibi, alieno potius arbitriisti, sed ad claustrum de quo exieras, et ad patrem sub quo profeceras, familiariter rediisti. Rectius quippe fuit ducas: sed aut per te, aut per mediam personam, quantum in te est, satisfacere non differas. Post haec conversare simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si digne licuiss ut libuisset: ⁊tͥ forsitã satis ee̾t ⁊mͥ. S que aliud p̾cip̃ dĩra
ꝗͣ uł mͥ ł tͥ. Et qm̃ oportet caritati dõ mag̾ obedire ꝗͣ hõib. nolens. dolensq ñ
ꝗd̾ nego qd̾ postulas. s int̾im differo. ne dũ tue cupio hu̾ilit̾ satisfac̾e uolũ¬
tati. sub p̾textu false hu̾ilitats ꝑ u̾am suꝑbiã atrens tante potestatis. q̃ te u̾acit̃

Expanded text:
Quod si digne licuisset ut libuisset, et tibi forsitan satis esset et mihi. Sed quae aliud praecipit, domina Quod si digne licuisset ut libuisset, et tibi forsitan satis esset et mihi. Sed quae aliud praecipit, domina  tibi. Et quoniam oportet charitati Deo magis obedire quam hominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpellor irasci. ꝗ̃ ꝙ̃ in his teste ꝯsci̾a soli caritati cupiã descruire. Cuiꝰ ꝓfecto ĩꝑio. qr
sapiẽtib ⁊ insipiẽtibꝰ debitor sũ: ip̃a sola fac̾e potuit. ut nec aũ tͥ potuerĩ fatis fa¬
cere. Qͥd gͥ: saritas tͥ denegat. qd̾ tu petis excaritate : Petisti. q̃ sisti. pulsasti. ⁊ ca¬
ritas te frustrata ẽ : Qd mͥ indignaris: Si uis. si audes. tisc̾e̾ caritati. De qua
namq p̃sumis impetrare qd̾ postulas: ip̃a ꝓhibente fit ne ĩpetres. Et ecce rã
longũ causatur smonẽ. ⁊ tͥ indignat᷑ qͥ cogis ñ qd̾ sͥ displiceat zelꝰ qͦ id facis.
qͥipe. ꝗ̃ up̃a donauit tͥ. s uult te illũ ħre scd̾m sct̃am. ut cautus sis. mraiora
minoribꝰ ñ impedire. Uides ꝗͣ inuitus auellor alongiore epła. dũ ductꝰ delec¬
tatione tͥ colloq̾ndi.⁊ desid̾io satisffatiendi dñe caritati molestus fio. qͣ rã audũ
ĩꝑante finem fieri nec dũ taceo: oꝗͣ lata ĩtuis litt̾is patet mat̾ta respõdendi.

Expanded text:
pellor irasci, quanquam in his teste conscientia, soli charitati cupiam deservire: cujus profecto imperio, quia sapientibus et insipientibus debitor sum, ipsa sola facere potuit, ut necdum tibi potuerim satisfacere. Quid ergo? charitas tibi denegat quod tu petis ex charitate? Petisti, quaesisti, pulsasti; et charitas te frustrata est. Quid mihi indignaris? Si vis, si audes, irascere charitati. De qua namque praesumis impetrare quod postulas, ipsa prohibente fit ne impetres. Et ecce jam longum causatur sermonem, et tibi indignatur qui cogis. Non quod sibi displiceat zelus quo id facis; quippe quem et ipsa donavit tibi: sed vult te illum habere secundum scientiam, ut cautus sis majora minoribus non impedire. Vides quam invitus avellor a longiori epistola, dum ductus delectatione tibi colloquendi, et desiderio satisfaciendi, dominae charitati molestus fio, qua jamdudum imperante finem fieri, necdum taceo. O quam lata in tuis litteris patet materia respondendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam inqͥs ꝑlicentiam. Nã q̃suu eã ab ep̃o. ⁊ accepi. Bñ. licentiã quidẽ q̃fisti:
s qͣm̾ ñ licebat. ac ꝑ ħ ñ accepisti: s extorsisti. Extorta aut̃ seu coacta licẽtia.
licentia ñ ẽ. s uolentia. Qd̾ gͦ tira importuntate uictꝰ ep̃s fec̃ inuitꝰ: nõ
fuit absolũe. s abrũꝑe.Congnatulor qͥd̾ tͥ qd̾ sis exon̾atis: s u̾eor ne ds̃ a te
qnͣtum inte ẽ ex honoratus sit. Cuuis ꝓculdubio ordinatioĩ resistis. dum
ꝓ motus abillo tu te deicis. Qd̾ si te exensans. pauꝑtans p̃tñdis necessitatem.
necessitas parit coronã. Si difficultatẽ. si impossibilitatẽ: ot̃a possibilia sũt

Expanded text:
Etiam, inquis, per licentiam: nam quaesivi eam ab episcopo, et accepi. Bene, licentiam quidem quaesisti, sed quomodo non licebat; ac per hoc non accepisti, sed extorsisti. Extorta autem seu coacta licentia, licentia non est, sed violentia.e. 3. Congratulor quidem tibi, quod sis exoneratus: sed vereor ne Deus a te, quantum in te est, exhonoratus sit; cujus procul dubio ordinationi resistis, dum promotus ab illo tu te dejicis. Quod si excusans paupertatis praetendis necessitatem; necessitas parit coronam: si difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
Demiq isi t̾ nullã ꝯferit utilitatẽ. ł m̃ ꝓfitiet adhumilitatẽ. Stultꝰ qͥppe dum
ñ loquit᷑. sapiens putat᷑. nam qd̾ nõ ioquit᷑. ñ sens ĩopia. s hiu̾litatis ee c̃¬
todia c̾̃ditum Egoitaq si ad huc siluissẽ: sapies dic̾er sñ ee̾m. Nc̃ aũt alii
insi pientẽ me ndebt̃. ali subsannabunt᷑ idiotã. alii p̃sũptori indignabũ¬
tur. Putas ne paruũ m̃ ħ ꝯferit religionis emolum̃tũ. ẽ hũilitas ad quã
bumilitatis. uiã ñ refugias hũiliatioĩs. nã si ũ pat̾is humiliari: ñ pot̾is
ad humilitatẽ ꝓuehi. Prodẽ itaq mͥ meã inscipiẽtã sciri. ⁊ ascientibꝰ uire
t̾ritus dic̃. Paib aũt nequis me existimet suꝑ co qd̾ uidet ĩ me. aut audit

Expanded text:
Denique etsi tibi nullam conferat utilitatem, vel mihi proficiet ad humilitatem. Stultus quippe dum non loquitur, sapiens putatur : nam quod non loquitur, non sensus inopia, sed humilitatis esse custodia creditur. Ego itaque si adhuc siluissem, sapiens dicerer, sed non essem. Nunc autem alii insipientem me ridebunt, alii subsannabunt idiotam, alii praesumptori indignabuntur. Putasne parum hoc mihi conferat religionis emolumentum, cum humilitas, ad quamhumilitatis, viam non refugias humiliationis. Nam si non pateris humiliari, non poteris ad humilitatem provehi. Prodest itaque mihi meam insiterritus dicit: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit
Abbreviated transcription (Latin):
mõ opus tͥ fuit ⁊ defuit: o scrutans corda ⁊ renes d̾s. qͥ unꝰ sol iustitie diũsa
suoꝵ tuoꝵ corda.diũsis gr̾̃tis ułut radiis illustras. qd̾ diligã illũ ex dono
tuo ⁊ suo m̃ito tuscis ⁊ ego sentia. Quatenꝰ aut̃ diligã. tu scis ego nescio. Tu
inꝗͣ dñe qui dedisti. scis ꝗͣtum dedisti. łilli me. ł mͥ illum amare. Et qͦmͦ ali¬
quis nr̃m cui tu ñ dixisti. audet d̾re. plus amans. minus diligor. nͥ forte
qͥ iã in lumine tuo uideat lum̃ suũ. id ẽ in lumine tue u̾itatis agnoscat qͣto
nebras m̃as. qͦ adusq uisites sedentẽ intenebris ⁊ ũbra mortis.⁊ ꝑ te reue¬
lentur cogitationes cordiũ.⁊ manifesta frãt absodita tenebraꝵ fugatisq
tenebris. iã ñ uideat᷑ in lumine tuo nͥ lum̃ sentio qͥd̾ de muñe tuo qd̾ eũ diligã.

Expanded text:
o opus tibi fuit, et defuit? O scrutans renes et corda Deus! qui unus sol justitiae diversa servorum tuorum corda diversis gratiis, velut radiis, illustras; quod diligam illum ex dono tuo, et suo merito, tu scis, et ego sentio: quatenus autem diligam, tu scis, ego nescio. Tu, inquam, Domine, qui dedisti, scis quantum dedisti vel illi me, vel mihi illum amare. Et quomodo aliquis nostrum, cui tu non dixisti, audet dicere, « Plus amans, minus diligor: » nisi forte qui jam in lumine tuo videat lumen suum, id est, in lumine tuae veritatis agnoscat quanto nebras meas, quoadusque visites sedentem in tenebris et umbra mortis, et per te revelentur cogitationes cordium, et manifesta fiant abscondita tenebrarum, fugatisque tenebris jam non videatur in lumine t
Abbreviated transcription (Latin):
factionẽ. De iñ tuis ꝯfortari litt̾is ad alb̾em ꝓeo directis. de ĩfirmitate nr̃a
nicħ c̾tiꝰ m sciscitanti tͥ indicare. possũ nͥ qd̾ infirinꝰ ⁊ fui ⁊ sũ: nec minꝰ solito.
mittã. uenio ⁊̃ adte. Uelle te audire scripsisti qͥd te ego tãꝗͣ qͥ or̃a tua norim.
fac̾e uelim. S ħ nͥ fallor si m̾ di̾em. nec tu posses nec ego ꝯsusem. Uolo .i. ⁊ ip̃e
qd̾ te uelle de te olim ñ latet me. Cetm̃ mãatq tua eq̃ ut equũ ẽ uolũtate pꝰ po¬

Expanded text:
factionem; deinde tuis confortari litteris, ad abbatem pro eo directis. 2. De infirmitate nostra nihil certius modo sciscitanti tibi indicare possum, nisi quod infirmus et fui, et sum; nec minus solito, mittam, venio etiam ad te. Velle te audire scripsisti, quid te ego tanquam qui omnia tua norim facere velim. Sed hoc, nisi fallor, si modo dicerem, nec tu posses, nec ego consulerem. Volo enim et ipse quod te velle de te jam olim non latet me. Caeterum mea atque tua aeque, ut aequum e
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝓc̾to affirmas. de q̃ c̾tum ẽ qr c̾tus minime sis: Mirũ. Paulꝰ se suo uidi¬
tio ñ cred̾. s neq inqͥens me ip̃m uidico. Petrꝰ luger suã qͣ se fefelłat p̾sup¬
sũ dñe : Dauid suũ de se ignorãtiã fatetur. orãs ⁊ clamãs. ⁊ignorãtias
m̃as ne memineris. Tu u nescio q̃ fidutra ñ solũ de tuo s ide m̃o corde
g̃ nos ate diligi. ꝗͣ te anob̾: Anex ħ qd̾ in tuis littĩs subiunxisti: qͥa uidło qͥ
uet tͥ. qd̾ ad plura rã tua ad nos scͥpta. nec dũ ł semel rescripsi: S⁊ qñ ego ma¬

Expanded text:
uomodo ergo pro certo affirmas, de quo certum est quia certus minime sis? Mirum! Paulus se suo judicio non credit, sed neque, inquiens, me ipsum judico . Petrus luget suam qua se fefelsum, Domine? David suam de se ignorantiam fatetur orans et clamans: Et ignorantias meas ne memineris Tu vero nescio qua fiducia, non solum de tuo, sed et de meo corde gis nos a te diligi, quam te a nobis? An ex hoc quod in tuis litteris subjunxisti, quia videlicet qui vet tibi, quod ad plura jam tua ad nos scripta, necdum vel semel rescripsi? Sed quando ego ma
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾cumq aut̃ boñ ita placet.ut si recte fieri ñ possit. placeat tñ fieri. eo ⁊ mͦ
seruandũ suscipe: aut susceptũ neqͣꝗͣ relinq̾re. Iuxta illd̾. Alligatus es urori:
noli q̃rere solutionẽ. S ad qͥd intor his rõtinationibꝰ : Numqͥd suadõ tͥ re¬
dire ad onꝰ regiminis. c̃ ram ñ pateat locꝰ recuꝑationis : Aut desꝑare te in¬
tendo. qͣsi qͥ te tali ligau̾is culpa ꝗͣ iã solu̾e ñ possis: Absit. S⁊ tñ nolo te illd̾
tãꝗͣ nullũ ł paruũ malũ negligẽ.ĩmo semꝑtim̃e. sẽꝑ penit̾e. semꝑ secu¬

Expanded text:
Quodcunque autem bonum ita placet, ut si recte fieri non possit, placeat tamen fieri eo etiaservandum suscipere, aut susceptum nequaquam relinquere, juxta illud: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . 4. Sed ad quid nitor his ratiocinationibus? Nunquid suadeo tibi redire ad onus regiminis, cum jam non pateat locus recuperationis? aut desperare te intendo, quasi qui te tali ligaveris culpa, quam jam solvere non possis? Absit! sed tantum nolo te illud, tanquam nullum vel parvum malum, negligere; imo semper timere, semper poenitere, semper sec
Abbreviated transcription (Latin):
namq suꝑbiꝰ ꝗͣ spontanee ⁊ tãqͣm lib̾e ascb̾e uolũtati. qd̾ ł coeg̾ necessitatis us.
ł pusillanimitatis ĩfirmitas: Qd̾ si nec labore uictꝰ. nec necessitate ꝯpulsꝰ. s¬
uolens ħ fecisti: nicħ ħ qͦ suꝑbiꝰ. Dei quippe ꝯsilio tucõ p̃tulisti. mag̾ eligens
tͥ quiesce̾. qͣ eiꝰ oꝑi deseriure. ad qd̾ te ip̃e assumpserat. Si gͥ un dm̃ ꝯtempsisti
m̃ admaiorẽ eiꝰ głaris ꝯtẽptũ: nõ ẽ bona głati tua. S caue głationẽ. tolle et¬

Expanded text:
namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel cogit necessitatis vis, namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel cogit necessitatis vis, vel pusillanimnihil hoc quoque superbius. Dei quippe consilio tuum praetulisti, magis eligens tibi quiescere, quam ejus operi deservire, ad quod te ipse assumpserat. Si ergo unde Deum contempsisti, inde ad majorem ejus gloriaris contemptum, non est bona gloriatio tua. Sed cave glo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm̃etur. Tał̃ timor gn̾at. nutrit.⁊ seruat hũilitatẽ s mansuetudinẽ. s patiẽtiã
s longanuitatẽ. Quẽ nõ telectet tã melita ꝓles : Alt̾iꝰ uͦ misera soboles ꝑti
natia. ĩ mod̾ata tͥstitia. rancor. horror. ꝯtẽptꝰ ⁊ desꝑatio. Hõ ħ gͦ qͥ desꝑationẽ s
illo qͥ gn̾at sp̃ẽ timens ne ñ tim̃es. ł parũ tim̾es: tuã tͥ culpã rememorandã ẽẽ pu¬
taui. Est ĩ qd̾ mag̾ adhuc timeo tͥ. ne forte sic̃ de qͥbꝰbũ scriptum ẽ. qd̾ letant᷑ cũ
male fecerint. ⁊ exultãt inreb pessimis. tu qͦ deceptꝰ ñ solũ ħ putes culpã ñ ẽẽ.
s in suꝑ qd̾ absit incorde tuo głeris te magnũ aliqͥd.⁊ qd̾ a paucis sol ficri feciᷤᷤ¬
sse. dum qͥ emancipatꝰ ⁊ aliis p̃eras. ꝯtempnẽs p̃tationẽ. ruisus subdi p̾lato
malũis. Falsa hu̾militas u̾am inducens suꝑbiã. incor talia cogitãtis. Quid

Expanded text:
imor generat, nutrit, et servat humilitatem, sed mansuetudinem, sed patientiam, sed longanimitatem. Quem non delectet tam inclyta proles? Alterius vero misera soboles est pertinacia, immoderata tristitia, rancor, horror, contemptus et desperatio. Non hoc ergo qui desperationem, sed illo qui generat spem, timens ne non timeres, vel paru timeo tibi, ne forte, sicut de quibusdam scriptum est, quod laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; tu quoque deceptus, non solum hoc putes culpam non esse, sed insuper quod absit in corde tuo glorieris, te magnum aliquid, et quod a paucis solet fieri, fecisse: dum qui emancipatus etiam aliis praeeras, contemnens praelationem rursus subdi praelato malueris. Falsa humilitas, veram inducens superbiam in cor talia cogitantis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ nicħ scio. It ne lanã q̃rit ouis acapra. aꝗͣ molendinũ afurno u̾bũ sapiẽs
astulto: ꝑret̾ea ꝑtotã seriẽ litt̾aꝵ. attollẽs me supme młtũ de me laudabila
ignorantie. ⁊ u.it. uides infatie. ds̾ aũt in corde. Sub cꝰ trem̃do aspectu si sollitite
ianimitate ñ uinci. ẜ portare patient̾ onꝰ impositu̾: qd̾ semel susceptũ. depo¬
nẽ nõ licelut. De qͣre ip̃e mͥ sic̃ postulas satisfactio ꝓte. agnoscens si quid̾.
sapĩe meẽ siccitatẽ. ĩmo insipientie meẽ semꝑ suspectã ħus tem̃itatẽ. cũ
nõ sit qd̾ fieri laudo. nec audeo. nec deb̾o̾ mdignari. desid̾ans q̃q ꝯsultiꝰ ag̾e

Expanded text:
quam nihil scio. Itane lanam quaerit ovis a capra, aquam molendinum a furno, verbum sapiens a stulto? Praeterea per totam seriem litterarum attollens me supra me, multum de me laudabiliaignorantiae. Tu enim vides in facie, Deus autem in corde: sub cujus tremendo aspectu si sollicite lanimitate non vinci, sed portare patienter onus impositum, quod semel susceptum deponere non licebat: de qua re ipse mihi, sicut postulas, satisfacio pro te. Agnoscens siquidem sapientiae meae siccitatem, imo insipientiae meae semper suspectam habens temeritatem; cum non fit quod fieri laudo, nec audeo, nec debeo indignari, desiderans quemque consultiu
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ. Nam si tͥ minime uid̾is forsitã ẽẽ dolendꝰ. iõ mag̃ dolendꝰ. ⁊̃ u ii deris
qͥd dete sentias. Ego te arbitror oĩ lacrimaꝵ. fonte plangent. Doloi ms nõ est
dignus sub fannatioe. s ꝯpassione. qͥa dolor m̃s nõ ẽ de carne ⁊ sangͥne. nõ de
amissione rerũ ꝑituaꝵ. s de te ophi. Hon potui exp̃ssius de mõstrare mrag¬
nitudinẽ cause doloris. Philippꝰ ẽ in causa. Cum ħ dico.griuẽ eccłie ꝓnũtio
luctũ. q̃ te aliqñ suo gremio ꝯfouebat g̾minante̾ sic̃ liliũ. florente̾ donis ce

Expanded text:
dolorem meum; nam si tibi minime videris forsitan esse dolendus, ideo magis dolendus. Tu videris quid de te sentias: ego te arbitror omni lacrymarum 155 fonte plangendum. Dolor meus non est dignus subsannatione, sed compassione: quia dolor meus non est de carne et sanguine; non de amissione rerum periturarum, sed de te, o Philippe! Non potui expressius demonstrare magnitudinem causae doloris: Philippus est in causa. Cum hoc dico, gravem Ecclesiae pronuntio luctum, quae te aliquando suo gremio confovebat, germinantem sicut lilium, fl
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli ñ hnt redẽp̃tionẽ. qͥa ñ ħnt sũmã illã dilectionẽ: Ansic̃ nõ ħnt
uñ diligat᷑. ita nec uñ ꝑeant. ut nõ sit eis in xͦ necessaria regn̾atio. ũ pote
qͥb gn̾atio exadam nicħ docu̾it: Si ħ sap. c̃ pelagio desip̃. Ꝙcqͥd horũ
sentiat. paret ꝗͣtum hũane sacram̃to salutis ĩuideat. q̃tũ qd̾ in ipõ est.
euacuet. alti dispñsationẽ mystii: qͥ totũ de salute tͥbuit deuotioĩ. rege

Expanded text:
t summam illam dilectionem. An sicut non habent unde diligant, ita nec unde pereant, ut non sit eis in Christo necessaria regeneratio, utpote quibus generatio ex Adam nihil nocuerit? Si hoc sapit, cum Pelagio desipit. Quidquid horum sentiat, patet quantum humanae sacramento salutis invideat; quantum, quod in ipso est, evacu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe aꝑte unsurg̾e ĩ cletũ. frecũ tyninuide militari. ĩ surg̾e ĩ ip̃os ep̃os ⁊ ĩ õẽ
passĩ eccłastic̃ ordinẽ deseuire. ħsciẽtes nescio an meliꝰ salubriꝰ ue ĩtanto dis¬
crimine rer̾ ag̾e̾ uałatis ꝗͣ uixta apłi monim̃tũ. auferre malũ ex ub̾. ꝗͣ quã
amicꝰ sponsi ligare potiꝰ ꝗͣ fugare curabit. ne iã discurrere ⁊ eo noc̾e plꝰ pos
mãdaũ. s ñ fuit qͥ facẽt boñ. Deniq si capi uulpes pusillas demoliẽtes uineã.
seͥptã salubrit̾ mon ñ młto mag̾ lupꝰ magnꝰ ⁊ ferꝰ religandꝰ ẽ. ne xͥ irrũpat
ouilra oues ꝑdat ⁊ mactet

Expanded text:
tyrannide militari, insurgere in ipsos episcopos, et in omnem passim ecclesiasticum ordinem desaevire. Hoc scientes, nescio an melius salubriusve in tanto discrimine rerum agere valeatis, quam juxta Apostoli monitum, auferre malum ex vobis . Quanquam amicus sponsi ligare potius, quam fugare curabit, ne jam discurrere et eo nocere plus pmandavit; sed non fuit qui faceret bonum. Denique si capi vulpes pusillas demolientes vineam Scriptura salubriter monet , num multo magis lupus magnus et ferus religandus est, ne Christi irrumpat ovi
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nec mir̾ si ñ horã p̃uid̾e ac nocturnũ futis ingͥlłũ obseruare. qͥ uistis. mir̾ aut̃
si dep̾ b̾nsũ iã ñ agnoscitis. ñ tenetis. ñ ꝓhibetis exportare spolia ur̃a. ĩmo p̃ciosi
huc forsan hetis. ⁊ miramini q̃nã dre uelĩ. Arnaldũ loq̃r de brꝑxia. qͥ utmnã tã
fane eẽt doctͥne. ꝗͣ diffcte ẽ uite. Et si uultis scire. hõ ẽ neq mãducãs neq bibẽs.
solo c̃drabolo esuriẽs ⁊ sitie sangͥnẽ aĩaꝵ. Unꝰ de nũo illoꝵ qͦs apłica uigilãna
notat. b̾ntes formã pietatis u̾tutẽ illiꝰ penitꝰ ab negãtes.⁊ip̃e dnis. ueniẽt ĩ qd¬

Expanded text:
um furis ingressum observare quivistis. Mirum autem, si deprehensum jam non agnoscitis, non tenetis, non prohibetis exportare spolia vestra, imo pretioshuc forsan haeretis, et miramini, quemnam dicere velim. Arnaldum loquor de Brixia, qui utinam tam sanae esset doctrinae, quam districtae est vitae. Et si vultis scire, homo est neque manducans, neque bibens, solo cum diabolo esuriens et sitiens sanguinem animarum. Unus de numero illorum quos apostolica vigilantia notat, habentes formam pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
ua tp̃iĩ. Deiñ laboras doc̃ẽ ⁊ ꝑsuad̾e drabolũ nullũ us in hoĩne sͥ uendicare potu¬
isset aut debuisse ñ ꝑmissu d̾i ⁊ qd̾ siꝑe ĩuiria diaboli uire d̾s ꝓfugã suũ si uel¬
let miseren. repet̾e ⁊ solo u̾bo eriꝑe poss qͣsi ħ qͥs diffiteat᷑ pꝰ multa aliqñ ĩfeit.
Que itaq necessitas aut qͥ rõ aut qd opꝰ fuit c̃ sola ussiõẽ sola diuina misatio lib̾a¬
te hoĩem a pecc̃o poss ꝓpt̾ redep̃tionẽ ñrã filiũ dĩ aarne suscepta tot ⁊ tantasĩ¬
edias obꝓbria. flagella. sputa. deniq ipam crucis ignominiosã ⁊ asꝑrimã mottẽ
sustinẽ. ũ c̃ ũꝙͥ patibulĩ susfiu̾et: R espõdemꝰ. Necessitas nũ fuit. ⁊ necessita̾ dura¬

Expanded text:
ndicare potuisse aut debuisse, nisi permissu Dei, et quod sine injuria diaboli jure Deus profugum suum, si vellet misereri, repetere, et solo verbo eripere posset, quasi hoc quis diffiteatur, post multa aliquando infert: « Quae itaque necessitas, aut quae ratio, aut quod opus fuit, cum sola jussione sua, divina miseratio liberare hominem a peccato posset; propter redemptionem nostram Filium Dei carne suscepta, tot et tantas inedias, opprobria, flagella, sputa, denique ipsam crucis ignominiosam et asperrimam mortem sustinere, ut cum iniquis patibulum sustineret. » Respondemus: Necessitas n
Abbreviated transcription (Latin):
de fide diffinitio. ⁊ si iste ipãm latent̾ insimulet. fides ã ait sub̾a rerũ sꝑandaꝵ.
timt̾. Audis sułum. ñ lic tͥ infide putare ł disputare. ꝓlibitu nõ huc illacꝙ
Certis claudis finibꝰ. c̾tis linicibꝰ coartaris. Non ẽ eiũ fides estintatio. s certitudo.
s⁊ adũtite cetã. Omitto ꝗd̾ dic̃ sp̃m timori dñi ñ fuisse in dño. timorẽ dnĩ castũ
in futo᷑ scło nõ futurũ. pt᷑ ꝯsec̾tionẽ panis ⁊ calicis pͥora accidẽtia q̃ remanẽt pen¬
dere inaere. de monũ in nb̾ suggestiones ꝯtactu fieri lapidũ ⁊ ħbaꝵ ꝓut il¬

Expanded text:
de fide definitio, etsi iste etiam ipsam latenter insimulet. Fides est, ait, substantia rerum sperandarum, tantiam. Non licet tibi in fide putare, vel disputare pro libitu; non hac illacque certis clauderis finibus, certis limitibus coarctaris. Non est enim fides aestimatio, sed certitudo. 10. Sed advertite cin futuro saeculo non futurum; post consecrationem panis et calicis, priora accidentia, quae remanent, pendere in aere; daemonum in nobis suggestiones contactu fieri lapidum et
Abbreviated transcription (Latin):
uno ĩ ꝯdẽpnationẽ: giĩ at̃ ex młtis delictis ĩuistificationẽ. A pͥmo hoĩe manauit
delictũ: a sũmo celo eg̾ssio grẽ. Utr̃q aparẽte. illd̾ apͥmo. ista a sũmo. Terrena na¬
tuitas ꝑd̾ me. ⁊ ñ młto mag̾ gn̾atio celestis ꝯseruat me: Nec u̾ereor sic etutus.
depotestate tenebrar̃ repelli apaire luminũ: iꝰ̾tificatis gͣtis ĩsangͥne filii ciꝰ. Nẽ¬
pe tp̃e qͥitificat quis ẽ qͥ ꝯdẽpnet : Nõ ꝯdẽpnabit iustũ qͥ miscitꝰ ẽ pecc̃ori. Iustũ

Expanded text:
stificationem . A primo homine manavit delictum, a summo coelo egressio gratiae. Utrumque a parente, illud a primo, ista a summo. Terrena nativitas perdit me: et non multo magis generatio coelestis conservat me? Nec vereor sic erutus de potestate tenebrarum repelli a Patre luminum, justificatus gratis in sanguine Filii ejus. Nempe ipse qui justificat: quis est qui condemnet? N
Abbreviated transcription (Latin):
phũ dec̾a. qd̾ erit ꝯtriũ nb. upm tulit demedia assigẽs als̾etua. expoliis
pͥncipatꝰ ⁊ potestates. Utinã ego inueniar ĩ his spoliis qͥbꝰ spolrate s̃ ꝯtͣrie
potestates: traductꝰ ⁊ ip̾e ĩpossessionẽ dũi. Si me ĩsecutꝰ laban arguerit.
qd̾ recesserĩ clũ abeo.audiet elã me accessisse ad eũ: ⁊ ob ħ clã recessisse fub¬
iec̾ me illi causa sec̾tior pecti: subdux̾ me illi tõ occultioris usticie. Aut si
gratis uenũdatꝰ sũ. gͣtis nõ redimar: Si assur sine cã calũpniatꝰ ẽ mͣ: hne
cã cãm exig̾ euasioĩs. Qd̾ si dix̾it. pat̾ tuus addix̾ te respondebo s fr̾m̃s re
demit me. Cur ñ aliuñ i̾ticia c̃ alum reatus: Aliꝰ qͥ pecc̾orẽ ꝯstituit aliꝰ qui
iustificat a pocõo. alt̃ in semine. alt̾ insangͥne An peoẽm ĩ semine pecc̾oriᷤ.¬

Expanded text:
 ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, exspolians principatus et potestates . 16. Utinam ego inveniar in his spoliis, quibus spoliatae sunt contrariae potestates, traductus et ipso in possessionem Domini! Si me insecutus Laban arguerit, quod recesserim clam ab eo, audiat clam me accessisse ad eum, et ob hoc clam recessisse. Subjecit me illi causa secretior peccati: subduxit me illi ratio occultioris justitiae. Aut si gratis venumdatus sum, gratis non redimar? Si Assur sine causa calumniatus est mihi, sine causa causam exigit evasionis. Quod si dixerit, Pater tuus addixit te; respondebo, SCur non aliunde justitia, cum aliunde reatus? Alius qui peccatorem constituit, alius qui justificat a peccato; alter in semine, alter in sanguine. An peccatum in semine peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
sit. En uixta istum habemꝰ oĩpotñtiã ĩ patre. ꝗͣdã potẽtiã ĩ filio. dicat nb ĩ d̾ sp̃u
ambulat ĩmagnis. ⁊ mirabilibꝰ sr̃ se. Uides pat̾ scẽ qͣs scalas ĩmo q̃ p̾cipitia.
iste sͥ paraũit adruinã: Oĩpotñciã. semipotẽciã uullã potñciã. Ip̃o auditu hor¬
reo. ⁊ ip̃m horrorẽ puto suffic̾e adrefellendũ. Uerũptũ testimoniũ pono qd̾ tur¬
bato int̾im ocerit adremouendã sp̃s scĩ in uirrã. In ysaia legr᷑. sp̃s sapĩe.⁊ sp̃̾s

Expanded text:
xta istum habemus omnipotentiam in Patre, quamdam potentiam in Filio: dicat nobis etiam deambulat in magnis et mirabilibus super se. Vides, Pater sancte, quas scalas, imo quae praecipitia iste sibi paraverit ad ruinam. Omnipotentiam, semipotentiam, nullam potentiam. Ipso auditu horreo, et ipsum horrorem puto sufficere ad refellendum. Verumtamen testimonium pono, quod turbato interim occurrit ad removendam Spiritus sancti injuriam. In Isaia legitur, Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
regno dĩ. ea p̃sertm q̃ de fide ꝯtingt̃. Dignũꝙ nũq arbitr ibi potissim̃
resarcir dũpna fid̾i̾. uͥ nõ possit fides sentire defectũ. ħ quippe hꝰ p̾rogati¬
T p̾s ẽ ut ur̃m agnoscatis pat̾ amãtissime pͥncipatũ. ꝓbetis ⁊elũ. ministiũ
honoretis. In eo plane petͥ ĩpletis uicẽ oꝰ tenetis ⁊ sede̾.si ur̃a ãmonitiõe cor¬
da infide fluctuãtia ꝯfirmatis. si ur̃a anctoritate ꝯn̾tis fidei corruptores.
usq ad seniũ ĩ arte dialectica lusit. ⁊ nc̃ inscͥptis scĩ infanit. Olim dãpira¬
ta ⁊ sopita togmata tã sua uidło ꝗͣ aliena suscitare conat᷑. insuꝑ ⁊noua add̾.

Expanded text:
regno Dei, ea praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque arbitror ibi potissimum resarciri damna fidei, ubi non possit fides sentire defectum. Haec quippe hujus praerogatiTempus est ut vestrum agnoscatis, Pater amantissime, principatum; probetis zelum, ministerium honoretis. In eo plane Petri impletis vicem, cujus tenetis et sedem, si vestra admonitione corda in fide fluctuantia confirmatis, si vestra auctoritate conteritis fidei corruptores. ua in arte dialectica lusit, et nunc in Scripturis sanctis insanit. Olim damnata et sopita dogmata, tam sua videlicet, quam aliena, suscitare conatur, insuper et nova addit.