comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus ex aliqua parte quomͦ uerbũ dĩ unie̾
patri coȩternus &e coȩqualis patri ñ faciat
nisi quod uderit patrem facientẽ. cũ tam̃
pater ipse non faciat aliquid nisi ꝑfiliũ ui.
co magnũ quiddã in sinuare uolens intentis.
& infundere capacib incapaces aut excitare
ad studium ut nondũ intelligñtes bene ui.¬
uendo capaces fiant: insinuauit nob ani.¬
mã humanã & mentẽ racionalem quȩ in.¬
est homini ñ in ẽ. peccori. non uegetari. ñ
beatificari. non illuminari. nisi ab ipsa sub¬
stantia dĩ: tanquiã animã facere aliquid
ꝑ corpus &e de corpore atq habere subiectũ
corpus. et ꝑ corporalia mulceri posse uł offen
consortiũ quoddã animȩ & corꝑis in hac
uita atq conplexu delectari animã lenitis
& contristari offensis corporis sensib: be¬
atitudinẽ tam̃ eius qua fit beata ipsa ani.¬
ma. ñ fieri nisi participatione illius uitȩ.
semꝑ uiuȩ. incõmutabilis. ȩterneq sub.¬

Expanded text:
i unicus Patri, coaeternus et aequalis Patri, non faciat nisi quod viderit Patrem facientem, cum tamen Pater ipse non faciat aliquid nisi per Filium vco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non vegetari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri posse sensus coconsortium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque sub
Abbreviated transcription (Latin):
erit ut illud firmis oculis uideam: quod
sauciis infirmisq ñ potuie Urget medicũ:
& rogat ut curet. Ergo fr̃s rogate medicũ.
llam si adhuc inhiat᷑ sordidis uoluptatib. si
adhuc fraudes cogitant᷑. si mendacia ñ ui-¬
tantur. si m̃dacia ꝑuiriis cumulant᷑. tam̃
immundũ cor audet dicere explica mͥ alta¬
Ergo curare. Quȩ sunt colliria: Noli m̃tiri.
noli ꝑiurare: noli ad ulterare. noli furari.
noli fraudare. Sed consuesti. & cũ aliquodo.¬
lore a consuetudine reuocaris: hoc ẽ. quod
mordet. sed sanat. Nã dico tͥ liberius exti¬
more & meo et tuo. Si curari destiteris. &e ẽẽ.
idoneus ad ꝑfruendũ hac luce neglexeris.
nebris. etiã intenebras exteriores proicieris.
Ibi erit fletus & stridor dentiũ. Si nichil inte
faciebat amor lucis: faciat timor doloris. Sed¬

Expanded text:
erit ut illud firmis oculis videam, quod erit ut illud firmis oculis videam, quod sauciis infirmisque non potui? Urget medicum, et rogat ut curet. Ergo, fratres, si forte Si autem adhuc inhiatur sordidis voluptatibus, si adhuc fraudes cogitantur, si mendacia non vitantur, si mendacia perjuriis cumulantur; tam immundum cor audet dicere, Explica mihi qErgo curare. Quae sunt collyria? Noli mentiri, noli perjurare, noli adulterare, noli furari, noli fraudare. Sed consuesti, et cum aliquo dolore a consuetudine revocaris: hoc est quod mordet, sed sanat. Nam dico tibi liberius, ex timore et meo et tuo: si curari destiteris, et esse idoneus ad perfruendum hac luce neglexeris, nebris, etiam in tenebras exteriores projicieris: ibi erit fletus et stridor dentium . Si nihil in te faciebat amor lucis, faciat timor doloris.
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa suꝑ pectus domini dĩ dis¬
cumbebat. nͥ ut secreta altioris sapientie eius
biberet. & quȩ amando biberat ȩugłizando ru.¬
ctant. ita secreta sunt et profundȩ intelligentiȩ.
ut om̃s turbent qui ꝑuerso sunt corde: &
om̃s exerceant qui recto sunt corde. Sed cum
exercemus nos in ipsis. & rursus quasi re¬
flectim᷑ pondere nr̃o ad consueta: tales sumꝰ
quales lippientes cũ producuntur ad uiden-¬
dum lumen. si forte antea uisum omĩno non
habebant. & incipiunt eundẽ uisũ ꝑdiligen.¬
tiam medicoꝵ ut cũq reparare. Et cũ ꝓbare
uult medicus quantum eis salutis accesse-¬
rit. temptat eis ostendere quod uidere desi.¬
derabant & ñ poterant cũ ceci essent. & rede-¬
unt iam ut cumq acie oculors ꝓducunt᷑ ao
lucem. Et cũ uidint. fulgore ip̃so reuerbe.¬
rant᷑ quodã modo: & respondent medico.
facit medicus: Reuocat ad solita. & addit
collirium. ut ad illud quod uisũ ẽ. et uide¬
ri ñ potuit desidium nutriat: & ex ipsode.

Expanded text:
sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus biberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto sunt corde. exercemus nos in ipsis, et rursus quasi reflectimur pondere nostro ad ista consueta, tales sumus quales lippientes, cum producuntur ad videndum lumen, si forte antea visum omnino non habebant, et incipiunt eumdem visum per diligentiam medicorum utcumque reparare. Et cum probare vult medicus quantum salutis eis accesserit, tentat eis ostendere quod videre desiderabant, et non poterant cum caeci essent: et redeunte jam utcumque acie oculorum, producuntur ad lucem; et cum viderint, fulgore ipso reverberantur quodammodo, et respondent medico dsum. Quid ergo facit medicus? Revocat ad solita, et addit collyrium, ut ad illud quod visum est, et videri non potuit, desiderium nutriat, et ex ipso des
Abbreviated transcription (Latin):
pati infensos & uelint habere placatos. cũ
beneficia dȩmonũ omĩb sint nocentiora uul¬
nerib. quia tutius ẽ. homini iniiciã di¬
aboli meruisse quã pacẽ. Sapientes itaq ani.
mȩ quȩ unũ timere. unũ diligere. & in
bus &e crucifixis corꝑis sensib. ad nullũ ho.¬
stium metũ ad nullũ inclinant᷑ obsequiũ.
audiunt sibi diuinitus dici. post concupis¬
centias tuas ñ eas & auoluntate tua auer.¬
tere : diuidunt affectus suos. & legem m̃tis
a corꝑis lege discernunt. ut ex quadã se parte
sibi denegent. ꝑdentes se inhis quȩ carnaliter
cupiunt. & inuenientes se in his quȩ sp̃uali
mi intalib m̃bris corporis xp̃i legitime cele¬
brat᷑: & nichil illis deest triumphi. quos pas¬
sio saluatoris obtinuit. qm̃ in his qui apłico
exemplo castigant corpus suũ & seruituti
subiciunt. idẽ hostes eadem fortitudine supe¬
rant᷑. Et nunc enĩ axp̃o uincit᷑ inundus. Cũ

Expanded text:
pati infensos, et velint habere placatos: cum pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, quae unum timere, unum diligere, et inbus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et invenientes se in iis quae spiritalmi, in talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
acem enĩ cũ hoc mundo nͥ amatores
mundi habere ñ possunt: & nulla um.¬
quã iniquitati cũ equitate cõmunio. nulla
m̃datio cũ ueritate concordia. nullus ẽ. tene.¬
bris eũ luce consensus: quia etiã si pietas bo.¬
nor cupiat malos corrigi. conũsionẽꝙ̃. muls¬
torũ ꝑ gram dĩ miserantis optineat. maligno¬
rũ tam̃ spũum aduersus scõs insidiȩ ñ qui¬
escunt: ce siue occulto dolo siue apto p̃lio in
omib fidelib ꝓpositũ bonȩ uoluntatis infes¬
tant. In imicũ namq illis est ome quod rec¬
tiĩ. om̃e quod castũ est: & cũ eis nichil inquẽ¬
quã amplius liceat quã iusticia diuina ꝑmi.¬
serit. quȩ dignat᷑ suos aut corriꝑe disciplina
aut exercere patientia: agunt tam̃ u̾sutissi¬
ma arte fallaciȩ. ut ex arbitrio ꝓpriȩ potes¬
tatis aut ledere uicdeant᷑ aut parcere. Et mul¬
tis quod dolendũ est ita ꝑnequitiã simula¬
tionis illudunt: ut quidã illos & timeant

Expanded text:
acem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant
Abbreviated transcription (Latin):
audire. Inquit tͥ dictum est. Respondeo
uoce catholicȩ : mͥ. Hoc autem fr̃s qd̾ ore me¬
o solius sonuit. sonuit & ut arbitror et
de cordib ur̃is: & om̃s parit᷑ dirimus ec¬
clesiȩ catholicȩ dictum. eẽ. una est columba

Expanded text:
audire. Inquit, Tibi dictum est. Respondeo audire. Inquit, Tibi dictum est. Respondeo voce Catholicae, Mihi. Hoc autem, fratres, quod ore meo solius sonuit, sonuit, ut arbitror, et de cordibus vestris, et omnes pariter diximus, Ecclesiae catholicae dictum est, Una est columb
Abbreviated transcription (Latin):
bam: ut pacate eccłie diceret᷑. una es colũ¬
ba mea: Unde debuit humilitas nͥ ꝑ auẽ
simplicem & gemnentem. ñ ꝑ auem suꝑbã
& insultantẽ sicut coruusꝰ Et forte di¬
cent. Ergo quia columba & una colũba:
p̃t̃ unam columbã baptismus. cẽ. ñ potest.
Ergo si apud te est columba uł tu es colũba:
tis hoc ipsorũ. eẽ Ecce mͦ uob̃ apparebit ũ
.eẽ. de uoce columbȩ. s de clamore corui.
Ham paululum attendat karitas ur̃a.
& tunete insicdias iino cauete: & excipice
u̾ba contradicentiũ respuenda. ñ transglu¬
tienda & uisderib dauda. Facite inide qd̾
fecit dñs quando illi optulerunt ama¬
rum potum: gustauit & respuit. Sic &
uosi audite & abicite. Qͥd enim dicunt:
uideamus. Eoce inquit tues columba o
catholica: tͥ dictum est. una .ẽ. columba
mea. una est matri suȩ. tͥ certe dictum. ẽ.
Expecta. noli me int̾i gare. si mͥ dictum
est ꝓba. primo. si mͥ dictum est cito uolo

Expanded text:
bam, ut pacatae Ecclesiae diceretur, Una est columbam, ut pacatae Ecclesiae diceretur, Una est columba mea? Unde debuit humilitas, nisi per avem simplicem et gementem, non per avem superbam et exaltantem se sicut corvus? 11. Et forte dicent: Quia ergo columba, et una columba, praeter unam columbam Baptismus esse non potest: ergo si apud te est columba, vel tu es columba, tis hoc ipsorum esse: modo vobis apparebit non esse de voce columbae, sed de clamore corvi. Nam paululum attendat Charitas vestra, et timete insidias: imo cavete, et excipite verba contradicentium respuenda, non transglutienda et visceribus danda. Facite inde quod fecit Dominus, quando illi obtulerunt amarum potum; gustavit, et respuit : sic et vos, audite, et abjicite. Quid enim dicunt? videamus. Ecce, inquit, tu es columba, o Catholica, tibi dictum est, Una est columba mea, una est matri suae: tibi certe dictum est. Exspecta, noli me interrogare: si mihi dictum est, proba primum; si mihi dictum est, cito volo
Abbreviated transcription (Latin):
sus dm se munire conantes. quasi aliqͥd
eẽt excelsum d̾o aut aliqͥd tutũ suꝑbie:
erexerunt turrim. quasi. ne dilusuo. si
postea fieret delerent᷑. Audierant enĩ &
recens erat: qi omĩs iniquitas erat deleta
diliuuo. Ab iniquitate temꝑare nolebant.
altitudinẽ turris contra diliuirum requi¬
rebant. edificauerunt turrem excelsam:
uidit ds suꝑbiam ipsoꝵ & hẽ errorẽ illis
immitti fecit ut ñ se cognoscerent loquen
Suꝑbia fecit diu̾sitates linguarum: humi-¬
litas xp̃i congregauit diu̾sitates lingua¬
rum.lam qd̃ illa turris dissociauerat: eccl̃a
colligit. De una lingua facte sunt multe:
noli mirari suꝑbia hoc fecit. De multis liu¬
guis fit una: noli mirari caritas fecit. Quia
& si som diu̾si linguarum sunit: in corcle
unus ds inuocatur: una pax custoditur.
Unde debiit gͦ fr̃s kini demonstrari sp̃s
ses. unitatem quandã designans nͥ ꝑ colũ¬

Expanded text:
rsus Deum se munire conantes, quasi aliquid rsus Deum se munire conantes, quasi aliquid esset excelsum Deo, aut aliquid tutum superbiae, erexerunt turrim; quasi ne diluvio. si postea fieret, delerentur. Audierant enim et recensuerant quia omnis iniquitas erat deleta diluvio: ab iniquitate temperare nolebant; altitudinem turris contra diluvium requirebant; aedificaverunt turrim excelsam. Vidit Deus superbiam ipsorum, et hunc errorem illis immitti fecit, ut non se cognoscerent loquentbiam . Si superbia fecit diversitates linguarum, humilitas Christi congregavit diversitates linguarum. Jam quod illa turris dissociaverat, Ecclesia colligit. De una lingua factae sunt multae; noli mirari, superbia hoc fecit: de multis linguis fit una; noli mirari, charitas hoc fecit. Quia etsi soni diversi linguarum sunt, in corde unus Deus invocatur, una pax custoditur. Unde debuit ergo, charissimi, demonstrari Spiritus sanctus, unitatem quamdam designans, nisi per colum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in seminib. ꝓbatur unus deus pat &
ad dñm. auduumus in quo nomine bap¬
tiremus. ministros nos fecisti & dixisti no¬
bis. ite baptriate in nomine patris & fi¬
lii & sp̃s scĩ. quo ibimuse Quo: ñ audi¬
stis: Ad hereditatem meã. lut̾rogatis quo
ibimus: Ad id qđ emi sanguine meo. Quo
ergo: Ad gentes inquit. Putaui qi dixit.
ite baptrate afros in nomine patris & fi.¬
lii & sp̃s scĩ. Deo gr̾ãs soluit dñs questio¬
nem: docuit columba. Deo gr̃as: ad genteᷤᷤ
apłi missi sunt. Si ad gentes: ad om̃s lin¬
guas. Hoc significauit sp̃s ses: diuisus
in linguis. unitus in columba. Hac lin¬
gue diuidunt᷑: hac columba copulat.
Lingue gentium concordarunt: & una
lingua affrice discordauit. Quid eiuden¬
tius fr̃s mei: In columba unitas: in linguis
gentium societas. Aliquando enĩ linguȩ
ꝑ suꝑbiam discordarunt: & tẽ sunt fa-¬
ctȩ linguȩ ex una multȩ. Post diluuiũ

Expanded text:
non, in seminibus; probatur unus Deus Pater non, in seminibus; probatur unus Deus Pater ad Dominum, audivimus in quo nomine baptizemus, ministros nos fecisti, et dixisti nobis, Ite, baptizate in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: quo ibimus? Quo? non audistis? Ad haereditatem meam. Interrogatis, Quo ibimus? Ad id quod emi sanguine meo. Quo ergo? Ad gentes, inquit. Putavi quia dixit, Ite, baptizate Afros in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Deo gratias: solvit Dominus quaestionem, docuit columba. Deo gratias: ad gentes Apostoli missi sunt; si ad gentes, ad omnes linguas. Hoc significavit Spiritus sanctus divisus in linguis, unitus in columba. Hac linguae dividuntur, hac columba copulat. Linguae gentium concordarunt, et una lingua Africae discordavit? Quid evidentius, fratres mei? In columba unitas, in linguis gentium societas. Aliquando enim et linguae per superbiam discordaverunt, et tunc sunt factae linguae ex una multae. Post diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
melior ñ id̾o iste bonum accepit & ille meliuꝰ.
s quãius bonus & melior fuerint ministri.
unum & equale est qd̾ acceꝑunt. ñ est meluiᷤ
in illo & inferiꝰ in isto: sic & cum baptriat ma¬
lus ex aliqua ut ignorantia eccł̃iȩ uł toleran¬
quousq in ultimo uentiletur area. illud qd̾
datum est unum est.: nec impar ꝓpt̃ umnpa
li nolunt: ñ qd̾ ñ uideant s qd̾ ñ uidere se do¬
leant quasi clausum sit contra illos. Quo mis¬
si sunt discipuli in nomine patris & filii &
sp̃s scĩ. ut baptuarent tamꝗͣ ministri. qͦ mis¬
si sunt: Ite dixit bapturate gentes. Audistis
fr̃s quomͦ uenit illa hereditas: postula a me
& clabo tͥ gentes hereditatem tuã. & possessi¬
onem tuã terminos terrȩ. Audistis quomͦ
a sion exibit lex: & u̾bum diũ de ierłm.
dicit in seminib docere te uoluit apłs qi¬
unus.xp̃c: sic & hic cum dictum est in no-¬
mine ñ in nominib quomͦ ibi in semine

Expanded text:
melior, non ideo iste bonum accepit, et ille melius; melior, non ideo iste bonum accepit, et ille melius; sed quamvis bonus et melior fuerint ministri, unum et aequale est quod acceperunt, non est melius in illo, et inferius in isto: sic et cum baptizat malus ex aliqua vel ignorantia Ecclesiae, vel toleranquousque in ultimo ventiletur area, illud quod datum est, unum est, nec impar propter imparli nolunt; non quod non videant, sed quod se videre doleant: quasi clausum sit contra illos. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ut baptizarent tanquam ministri? quo missi sunt? Ite, dixit, baptizate gentes. Audistis, fratres, quomodo venit illa haereditas, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Audistis quomodo a Sigentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Inus: sic et hic cum dictum est, in nomine, non, in nominibus; quomodo ibi, in semine,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt siue iuisti siue imusti. si tribueret᷑ scitas
baptismi nͥ illi suꝑ quem descendit columba.
de quo dictum est. hic est qui baptriat uni
spũ sc̃o: Petrus baptuet. hic est qui baptriat:
paulus baptriet. hic est qui baptriat. iudas.
baptuet. hic est qui baptuat. Nam si ꝓ diu̾sita¬
te meritoꝵ baptisma scm̃ est. qr diu̾sa sunt
merita diu̾sa erunt baptisiata. & tanto qͥsq¬
aliquid meliuis uidet᷑ acciꝑe. quanto a meliore
fr̃s niei. boni ꝑtinentes ad columba. ꝑtinentes
ad sortem ciuitatis illius ierłm: ipsibomi in
ria merita habent: sunt alii aliis scĩores. st̃
alii aliis meliores. Quare gͦ si unus ab illo
u̾bigr̾a iusto scõ baptixetur. alius ab alio inferi¬
oris meriti apud dnĩn. inferioris gradus. inferi¬
oris continentiȩ. inferioris uitȩ. unum tam̃ &
par & equale est qd̾ acceꝑunt: nͥ qi hic est qui
baptriat:. Quomͦ gͦ cum baptirat bonus &

Expanded text:
essent, sive justi, sive injusti, non tribueretur sanctitas essent, sive justi, sive injusti, non tribueretur sanctitas Baptismi, nisi illi super quem descendit columba, de quo dictum est, Hic est qui baptizat in Spiritu sancto? Petrus baptizet, hic est qui baptizat: Paulus baptizet, hic est qui baptibaptizet, hic est qui baptizat. Nam si pro diversitate meritorum baptismus sanctus est, quia diversa sunt merita, diversa erunt baptismata: et tanto quisque melius putatur accipere, quanto a meliore fratres, boni pertinentes ad columbam, pertinentes ad sortem civitatis illius Jerusalem, ipsi bonria merita habent: sunt alii aliis sanctiores, sunt alii aliis meliores. Quare ergo si unus ab illo, verbi gratia, justo sancto baptizetur, alius ab alio inferioris meriti apud Deum, inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, unum tamen et par et aequale est quod acceperunt, nisi quia hic est qui baptizat? Quomodo ergo cum baptizat bonus et
Abbreviated transcription (Latin):
scõ: ut hoc intelligatur didicisse in columba qd̾
alium hominẽ potestas illa transiret: Unde
ꝓbamus: Columba iam baptriato dño desceu¬
dit. Ante autem quã ueniret dñs ut baptua¬
retur ã iohanne in iordane. diximus qr noue¬
rat eum: illis uocib ubi ait. tu ad me uenis
baptirari. ego a te debeo baptrari. S ecce do¬
minũ nouerat. nouerat filium d̾i: unde ꝓ¬
bamus qđ iam nouerit qi ipse baptriaret in
spũ scõ antequã ueniret ad fluiuum: Cum
multi ad ioħem cucurrerent baptizari: ait
illis. Ego quidẽ baptizo uos in aqua: qͥ au¬
tem post me uenit maior me est. cuius ñ sũ
dignus corrigiã calciamenti soluere. lpse. uos
baptirat in spũ scõ & igni. lam & hoc noue¬
rat. Quid gͦ ꝑ columbã didicit. ne mendar
postea inueniretur. qd̾ au̾tat a nob̃ ds̃ opina¬
ri: nͥ quandã ꝓprietatem in xp̃o talem futu¬
ram. ut quãuis multi ministri baptiraturi

Expanded text:
sancto; ut hoc intelligatur didicisse in columba, quosancto; ut hoc intelligatur didicisse in columba, quoalium hominem potestas illa transiret? unde probamus? Columba jam baptizato Domino descendit: ante autem quam veniret Dominus ut baptizaretur a Joanne in Jordane, diximus quia noverat eum, illis vocibus ubi ait: Tu ad me venis, baptizari? ego a te debeo baptizari. Sed ecce Dominum noverat, noverat Filium Dei: unde probamus quod jam noverat quia ipse baptizaret in Spiritu sancto? Antequam veniret ad fluvium, cum multi ad Joannem concurrerent baptizari, ait illis, Ego quidem baptizo vos in aqua: qui autem post me venit, major me est, cujus non sum dignus corrigiam calceamenti solvere; ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni : jam et hoc noverat. Quid ergo per columbam didicit, ne mendax postea inveniatur quod avertat a nobis Deus opinari; nisi quamdam proprietatem in Christo talem futuram, ut quamvis multi ministri baptizaturi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m̃. aut uͦ & hoc ñ nouerat qi ipse baptua¬
hoc nouerat: s qr ita ut sibi teneret ipsam
potestatem & in nullum ministroꝵ eam trans-¬
ferret. hoc est qđ̃ didicit in columba. ł hanc
enim potestatem quã sibi xp̃c tenuit solus &¬
in neininẽ mnunstroꝵ transfũdit. quãuis ꝑ
ministros baptriare dignatus sit: ꝑ hane
stat unitas eccłie. quȩ significat᷑ in columba
de qua dictum est. una est columba mea.
una est matri suȩ. Sienum ut iam dixi fĩs
mei transferret᷑ potestas a dño ad ministrũ.
tot baptismata eẽnt quot ministriẽẽnt: et
iam ñ staret unitas baptismi. lutendite fr̃s.
mum. nã post baptismum descendit colũba
in qua cognouit iohannes qddã ꝓpͥum cum
ei dictum est. suꝑ quem uideris spm̃ descenden¬
spũ scõ: s qi tali ꝓprietate ut potestas ab eo ñ
transiret in alt̾um. quãius eo donante. hoc ibi
didicit. Et unde ꝓbamus qr iam & hoc noue¬
rat iohannes qi baptriaturus erat dñs in spũ

Expanded text:
 hoc non noverat quia ipse baptizahoc noverat: sed quia ita ut sibi teneret ipsam potestatem, et in nullum ministrorum eam transferret, hoc est quod didicit in columba. Per hanc enim potestatem, quam Christus solus udit, quamvis per ministros suos baptizare dignatus sit, per hanc stat unitas Ecclesiae, quae significatur in columba, de qua dictum est: Una est columba mea, una est matri suae . Si enim, ut jam dixi, fratres mei, transferretur potestas a Domino ad ministrum, tot baptismata essent, quot ministri essent, et jam non staret unitas Baptismi. 7. Intendite, frmum nam post baptismum descendit columba in qua cognovit Joannes quiddam proprium, cum ei dictum esset, Super quem videris Spiritum descendensancto; sed quia tali proprietate, ut potestas ab eo non transiret in alterum, quamvis eo donante, hoc ibi didicit. Et unde probamus quia jam et hoc noverat Joannes, quia baptizaturus erat Dominus in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Et statim uox consequuta. ẽ. Tues filius m̃s di¬
lectus: in quo mͥ complacui. Apparuit ma¬
nifesta trinitas: pater in uoce. filius in homi¬
ne. sp̃s sc̃s in columba. In ista trinitate qͦ mis¬
si sunt apłi uideamus qd̃ uidemus: & qd̾ mi¬
rum est qi illi ñ uident. Ñ enim uere ñ ui¬
dent: s ad id qd̃ facies eoꝵ ferit oculos clau¬
dunt. Aquo missi sunt discipłi in nomine
patris & filii & sp̃s scĩ: Ab illo de quo dictũ. ẽ

Expanded text:
et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus diet statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod videmus, et quod mirum est quia illi non vident: non enim vere non vident, sed ad id quod facies eorum ferit, oculos claudunt. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ab illo de quo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
uictus est. Qđ̃ uere fr̃s mirandum est in co¬
lumba. St̃ passeres breiuissimi: uł muscas oc¬
cidunt. Nichil hoꝵ columba: ñ de morte
pascitur. Qui laniauerunt ȩccłiam: de mor¬
te pasciuitur. Potens est dñs: rogemus ut re¬
uiuiseant qui deuorant᷑ ab eis & ñ sentiunt.
Multi agnoscunt qi reuiuiscunt. Nam ad
aduentum eoꝵ cotidie gratulamur in nomi¬
ne xp̃i. Uos tantũ sic estote simplices. ut sitis
sit. blolite tacere. Ardentib lingus loquen¬
tes: accenditis frigidos. Quid enini frs̃ mei.
qͥs ñ uideat qđ illi ñ uident: Nec mirum:
qi qui inde reu̾ti nolunt sicut coruus de ar¬
cha missus est. Quis enĩ ñ uideat qd̾ illi ñui¬
dent: Et ipsi spiũ scõ ingrati sunt. Eoce colu
ruit ibi scã illa & uera trinitas. quȩ nob̾ unꝰ
d̃s est. Ascendit enim dñs ab aqua sicut in eu̾gło
legimus: & ecce aꝑti sunt cęli & iudit spm de
scendentem uelut columbã. & mansit suꝑ eũ.

Expanded text:
victus est: quod vere, fratres, mirandum est in covictus est: quod vere, fratres, mirandum est in columba. Sunt passeres brevissimi, vel muscas occidunt: nihil horum columba; non enim de morte pascitur. Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid enim, fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Nec mirum; quia qui inde reverti nolunt, sicut corvus qui de arca emissus est. Quis enim non videat quod illi non vident? Et ipsi Spiritui sancto ingrati sunt. Ecce columruit ibi sancta illa et vera Trinitas, quae nobis unus Deus est. Ascendit enim Dominus ab aqua, sicut in Evangelio legimus: Et ecce aperti sunt ei coeli, elut columbam, et mansit super eum:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾̃ se lingue: id̾o diuisis lingius apparu¬
it. Linguȩ inquit diuisȩ uelut ignis: qui
& inseclit suꝑ unumquẽq eoꝵ. Distant in¬
ter se linguȩ: s linguarũ distantia ñ sunt
scismata. In lingus diuisis noli dissipationẽ
entem suꝑ dum̃: ut intelligat unus qͥsq si
habet spm̃ scm̃. simplicem se. eẽ. debere sic̃
columbã. hab̾e cum fr̃ib uerã pacem. quã
significant oscula columbarũ. Habent enĩ
oscula & corui: s in coruis falsa par. in colũ¬
bis uera pax. N om̃ĩs gͦ qui dicit pax uob̾cũ:
tamꝗͣ columba audiendus est. Unde gͦ dis¬
cernunt᷑ oscula coruoꝵ ab oscłis columba¬
rum: Osculantur corui: s laniant. Alani¬
atu innocens . ẽ. natura columbarũ. Ubi gͦ
laniatur: ñ est uera in osculis pax. Ili habet
ueram pacem: qui eccłiam ñ lamauerunt. srã
corui de morte pascuntur. Hoc columba ñ
habet: de frugib terrȩ uiuit. innocens eius

Expanded text:
im linguae, ideo divisis linguis apparuim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum. Distant inter se linguae, sed linguarum distantia non sunt schismata. In linguis divisis noli dissipationem entem super Dominum, ut intelligat unusquisque, si habet Spiritum sanctum, simplicem se esse debere sicut columbam; habere cum fratribus veram pacem, quam significant oscula columbarum. Habent enim oscula et corvi, sed in corvis falsa pax, in columba vera pax. Non omnis ergo qui dicit, Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura columbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; illi habent veram pacem, qui Ecclesiam non laniaverunt. Nam corvi de morte pascuntur, hoc columba non habet; de frugibus terrae vivit, innocens ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Nłam ut noueritis qi sine felle seuiebat: il¬
li auditis his uerbis qui corii erant. ad
lapicles statim adiisus columbã cucurrert̃.
Cepit stephanus lapidari: & qui paulo an¬
te fiemens ac feruens spũ tamquã in mi¬
micos impetum fecerat. & tamꝙͣ uiolen¬
tus inuectus erat. in u̾bis igneis atq ita
flaminantib ut audistis. dura ceriuce
& incirciuncisi corde & aurib.ut qͥ ea
uerba audiret. putaret stephanum si ei li¬
ceret statu illos uelle consumi: uenienti¬
bus in se lapidib ex manib eoꝵ. genu flexo
ait. Dñe: ne statuas illis hoc peccatum. In¬
heserat unitati columbȩ. Prior enim illud
fecerat magister suꝑ quem descendit co-¬
lumba: qui pendens in cruce ait. Pat̃ igno¬
sce illis: qi nesciint qͥd faciunt. Ergo ne spi¬
ritu scĩficati dol um habeant: in columba
demonstratus est. Ne simplicitas frigida
remaneat: in igne demonstratus .ẽ. Nec
moueat qi lingue diuisȩ sunt. Distant enĩ¬

Expanded text:
Nam ut noveritis quia sine felle saeviebat, ilNam ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides statim adversus columbam cucurrerunt; coepit Stephanus lapidari: et qui paulo ante fremens et fervens spiritu, tanquam in inimicos impetum fecerat, et tanquam violentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant en
Abbreviated transcription (Latin):
dis eum ostendit uisibilit᷑: ꝑ columbã &
ꝑ ignem. ꝑ columbã suꝑ dnm baptiratũ:
ꝑ ignem suꝑ discipłos congregatos. Cum
enim ascendisset dñs in celum post resur¬
rectionem. ꝑactis cum discipłis suis quad¬
raguita dieb: impleto die pentecostes mi-
mo sonitu de celo tamꝗͣ ferret᷑ flatus uebe¬
mens sicut ui actib apłorum legimus. ui¬
se inquit sunt illis lingue diuise uelut
ignis. qui & uisedit suꝑ iinumquẽq eoꝵ.
Et eꝑunt lingus loqui: sicut sp̃s ses da¬
bat eis ꝓnunciare. Hac uidemus columbã
suꝑ lim: hac linguas diuisas suꝑ discipłos
congregatos. Ibi simplicitas: hic feruor
ostendititr. Sunt enim qui dicunt᷑ simpli¬
ces & pigri sunt: uocant᷑ sunplices st̃ au¬
tem segnes. Ñ tauis erat stephanus plenꝰ
spũ scõ Simplex erat qr ueniini nocebat:
feruens erat qi impios arguebat. N enim
tacuit uideis. Cius u̾ba sunt illa flam¬
gnus impetris: s columba sine felle seuit.

Expanded text:
stendit visibiliter; per columbam, et per ignem: per columbam, super Dominum baptizatum; per ignem, super discipulos congregatos. Cum enim ascendisset Dominus in coelum post resurrectionem, peractus cum discipulis suis quadraginta diebus, impleto die Pentecostes, mismo sonitu de coelo tanquam ferretur flatus vehemens, sicut in Actibus Apostolorum legimus, Visae, inquit, illis sunt linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et coeperunt linguis loqui, sicut Spiritus dabat eis pronuntiare . Hac vidimus columbam super Dominum, hac linguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flamgnus impetus: sed columba sine felle saevit.
Abbreviated transcription (Latin):
uosinetipsos: An isti om̃s m̃bra columbe st̃:
Sic dehonestatis columbã ur̃am: ut ei m̃bra
uulturina faciatis. Quid gͦ fr̃s qͥd dicimus:
Mali & boni sunt in eccłia catholica:. ibi au-¬
tem soli malisunt. S forte inimico animo
hoc dico: & hoc postea requiratur. Et ibi
certe dicunt qi sunt boni & mali. Nam si
dixerint solos bonos se hab̾e: credant il¬
lis sui & subscribo. N sunt apud nos di-¬
cant nͥ scĩ. usti. casti. sobrii. ñ aduti. ñ
feneratores. ñ fraudatores. ñ ꝑuiri. non
uinolenti. dicant: ñ enim attendo linguas
ipsorum. s tango corda ipsoꝵ. Cum audẽ
noti sint nob & uob̃ & sius. sicut & uos uo

Expanded text:
vos ipsos? An isti omnes membra columbae sunt? vos ipsos? An isti omnes membra columbae sunt? Sic dehonestatis columbam vestram, ut ei membra vulturina faciatis. Quid ergo, fratres, quid dicimus? Mali et boni sunt in Ecclesia catholica: ibi autem soli mali sunt. Sed forte inimico animo hoc dico: et hoc postea requiratur. Et ibi certe dicunt quia sunt boni et mali: nam si dixerint solos bonos se habere; credant illis sui, et subscribo. Non sunt apud nos, dicant, nisi sancti, justi, casti, sobrii; non adulteri, non feneratores, non fraudatores, non perjuri, non vinolenti: dicant; non enim attendo linguas ipsorum, sed tango corda ipsorum. Cum autem noti sint nobis et vobis et suis, sicut et vos
Abbreviated transcription (Latin):
Si baptisinum ñ habeo: quare mͥ ñ das qͣn¬
do ad te uenio: Et ego int̾rogo: interim se¬
questremus cui dictum sit. una est colum-¬
ba mea. una est matri suȩ. Adhuc quȩrimus.
aut mͥ dictum. ẽ. aut tͥ dictum est: seque¬
stremus cui dictum sit. Hoc gͦ quero. Si
columba es sunpler. innocens. sine felle. pa-¬
cata in osculis ñ seita in ungiub: quęro u¬
trum ad huius columbȩ m̃bra ꝑtineant
auari. raptores. subdoli. ebriosi. flagitiosi.
m̃bra sunt columbe huuis: Absit inquit.
&̾ reuera fr̃s̃ quis hoc dixerit: Ut nichil
aliuid dicam: raptores solos si dicam. mbra
accipitris possunt. ẽẽ. ñ m̃bra columbe.
Milui rapiunt. accipitres rapiunt. coriu ra¬
piunt: columbȩ ñ rapiunt. ñ dilamant. Ergo
raptores ñ sunt m̃bra columbe. Napud uos
fuit uł unus raptor: Quare manet baptis¬
mus quem dedit accipit̃ ñ columba: Qua-¬
re ñ baptuatis apud uosipsos post rapto¬
res & adultos & ebriosos. post auaros apud

Expanded text:
si Baptismum non habeo, quare mihi non das quando ad te venio? 12. Et ego interrogo: interim sequestremus, cui dictum sit, Una est columba mea, una est matri suae; adhuc quaerimus: aut mihi dictum est, aut tibi dictum est; sequestremus cui dictum sit. Hoc ergo quaero, si columba est simplex, innocens, sine felle, pacata in osculis, non saeva in unguibus; quaero utrum ad hujus columbae membra pertineant avari, raptores, subdoli, ebriosi, flagitiosi: membra sunt columbae hujus? Absit, inquit. Et revera, fratres, quis hoc dixerit? Ut nihil aliud dicam, raptores solos si dicam, membra accipitris possunt esse, non membra columbae: milvi rapiunt, accipitres rapiunt, corvi rapiunt; columbae non rapiunt, non dilaniant: ergo raptores non sunt membra columbae. Non apud vos fuit vel unus raptor? Quare manet Baptismus quem dedit accipiter, non columba? Quare non baptizatis apud vos ipsos post raptores et adulteros et ebriosos, post avaros apud
Abbreviated transcription (Latin):
ne frigus hoc frigidos uos ad
conueniendũ faceret. S qr ista
celebritate & frequentia ur̃a
spũ uos feruere demonstratis: ñ dubito qi
etiam orastis ꝓ me ut debitum uob̃ exsol¬
uam. ꝓmiseram enĩ in nomine xp̃i hodie
disserere. cum angustia temꝑis t̾e impe¬
nob hodiernus dies: & sentio audiendi cu-¬
piditate & ꝑia deuotione uos celebrius cõ¬
gregatos. Expectationem urãm d̾s imple¬
at ex ore nr̃o. Amastis etum ut ueniretis. S
amastis quid: Si nos. & hoc bene. Nam uo¬
lumus amari a uob: s nolumus in nobis.
Quia gͦ in xp̃o uos amamus. in ap̃o nos
redamate. & amor nr̃ ꝑ inuicem gemat ad
d̃m. Ipse enun gemitus columbȩ est. Si gͦ ge¬
mitus columbe est qđ om̃s nouimus. ge¬
munt autẽ columbe in amore. audite qͥd
cticat apłs. & nolite mirari q in columbe
specie uoluit demõstrari sp̃s sc̃s. Quid enĩ
oremus sicut oportet nescimus: s ipse sp̃s

Expanded text:
frigidos vos ad conveniendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vestra, spiritu vos fervere de monstratis, non dubito quia etiam orastis pro me, ut debitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impenobis dies hodiernus; et sentio audiendi cupiditate et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in Christo vos amamus, in Christo nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrari Spiritus sanctus: Quid enim oremu
Abbreviated transcription (Latin):
munt in infelicitate terrena. uł quassati
dampnis uł egritudine corꝑis p̃grauati.
uł carcerib inclusi uł cathenis colligati. uł
fluctib maris iactati: uł aliquib inunico¬
rum usidiis circum septi. Gemunt: s ñ
columbe gemitu gemunt. ñ amore dige¬
munt. n spũ gemunt. Id̾o tales cum ab
ipsis p̾ssuris fuerint lib̾ati: exultant in
grandib uocib. Ubi apparet qi corui st̃
ũ colube. Merito de archa missus est cor-¬
uus & ñ est reu̾sus: missa est columba &
reu̾sa est. Illas duas aues misit noe. habe¬
bat ibi coruum: habebat & columbam.
utrumq hoc genus: archa illa continebat.
Et si archa figurabat ȩccłiam: udetiꝰ utiq
qr necẽe est ut in isto diliuuo scłi utrumq
genus contineat ȩccłia & coruum & colum¬
bam. Qui sunt corui: Qui sua querunt. oͥ
columbe: Qui ea que xpĩ sunt querunt.

Expanded text:
munt in infelicitate terrena, vel quassati munt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt quaerun
Abbreviated transcription (Latin):
deus. & pater ds. Ter diri deus: s ñ diri tres
deos. Magis enim deus ter. quam dii tres:
semetipsum in illa trinitate. in illa beatitu
gemit. qi gemere nos facit. Nec parua res. ẽ:
qđ nos docet sps̃ ses̃ gemere. Insinuat enĩ
nob̾ qi ꝑegrinamur: & docet nos in patri¬
am suspirare. & ipso desiderio gemimꝰ. Ciu
bene est in hoc scło. immo qui putat qd̃ ei
bene sit. qui leticia rerum carnalium &
abundantia temꝑalium & uana felicitate
exultat: habet uocem corui. Uox enim cor¬
ui clamosa est: ñ gemebunda. Qui autẽ
nouit in p̾ssura se. ec̃ mortalitatis huius.
& ꝑegrinari se a dño. ñdum tenere illam
ꝑpetuam que nob̾ ꝓmissa est beatitudinẽ.
s hab̾e illam in spe. habitir inre cum
diis uenerit ui manifestatiorae p̃clarus. qͥ
prius in bumilitate uenit occultus. qͥ hec
nouit gemit: & quando ꝓpt̾ hoc gemit
beue gemit. Sp̃s illum docuit gemere: a
columba didicit gemert. Multi enun ge-¬

Expanded text:
Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; semetipsum in illa Trinitate, in illa beatitudgemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim ge
Abbreviated transcription (Latin):
dete ȩxcł̃iȩ surgentis exordium. Xp̃c nã
Ta scitur: & pastores uigilare cȩꝑunt. Ꝙ be¬
ne pastores uigilant: quos bonus pastor
informat. Grex gͥ populus. nox mundus. pa¬
dum autem: qđ angłs qui in noctis utiqi
uigiliis pastores affatur. ñ ait hac nocte s
hodie natus est saluator: ñ aliam scilicet ob
causam nͥ qi gaudium magnũ euangłirare
ut illud. Om̃s uos scandalum patiemini in
me in. ista nocte. Neq enim frustra angłs
tanto lumine cinctus apparuit. ut claritaᷤ
dei pastores circum fuisisse dicatur: s my¬

Expanded text:
dete Ecclesiae surgentis exordium, Christus nascitur, et pastores vigilare coeperunt, et bene pastores vigilant quos bonus pastor informat. Grex igitur, populus. Nox, saeculum. Padum quod angelus qui in noctis utique vigiliis pastores affatur, non ait: Hac nocte sed Hodie natus est vobis Salvator. Non aliam scilicet ob causam, nisi quia gaudium magnum evangelizare ut illud: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte . Neque enim frustra angelus tanto lumine cinctus apparuit, ut claritas Dei pastores circumfulsisse, hoc est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tus e tantum undex & crudelis . ẽ. con¬
ditei. qi dicit ego int̾ficiam & iuuifica¬
bo. ꝑcutiam & sanabo: manifestissimũ.ẽ.
& ił: n ipsius. eẽ. filium: eadẽ siquidẽ de
eo sipta sunt. Coce iste positus est in ru¬
inam & resurrectionem multoꝵ in isrł.
Non in resurrectionẽ tantum: s & in rui¬
nam. Si malum. ẽ. int̾ficere: malum sit
ꝙ in ruinam uenire. Quid respondebt̃:
U rui. ine recedent a cultu euis. an quȩ¬
rent aliquã uit̃p̃tationem & ad tropolo¬
gias confugient: ut qđ in ruinam ue¬
uerit benignitatem magis quã austeri¬
tatem sonet: Et quomͦ uistum erit qͣn
cdo in euangłio tale quid repꝑitur ad al¬
legorias & nouas intelligentias confu¬
gere. quaudo uͦ in ueti test᷑amento. statim

Expanded text:
tus et tantum judex, et crudelis est Contus et tantum judex, et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, manifestissimum est et Jesum ipsius esse Filium. Eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim
Abbreviated transcription (Latin):
fierent: sic uenit in ruinã & multoꝵ re¬
surrectionem. In aduentu enim dñi sal¬
uatoris qui prius steterant corruerũt:
& qui cecidant surrexerunt. Una hȩc. ẽ
int̃p̃tatio: de eo qđ dictum est. eoce iste
positus. ẽ. in ruinam & resurrectionem
multoꝵ in isrł. Est autem & altus qͥd
intelligendum adu̾sus eos uł maxime
qui contra conditorem latrant: & hinc
inde de ueti testam̃to quȩ ñ intelligunt
testimonia congregantes. simplicium cor¬
da decipiunt. Auint enĩ. Ecce ds̃ legis &
ꝓpħarum. uidete qualis sit. Ego inquit
meis. Audiunt occidam. & ñ audiunt
iuuificabo: audiunt ꝑcutiã. & audire
contempnunt & ego sanabo. Istuismodi
ocasionib creatorem calumpniant᷑. Igit᷑
intequã interp̃ter quẽ sensum habeant
abo: opponam eis testimoniũ eu̾głii.
li camq adu̾sus hereticos. Innumerabi-¬
lei quippe hereses sunt: quȩ euangłm
scđm lucam recipiunt. Si ꝓpt̾ea cruen¬

Expanded text:
fierent? sic venit in ruinam et in refierent? sic venit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit,meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, dicamque adversum haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruen
Abbreviated transcription (Latin):
tuum in pace: qr uidunt oculi mei saluta¬
re tuum. fastigium & ut ita dicam culm̃. uiii¬
suꝑ his quȩ iactabantur de ih̃u. & pat̃ &
mat̃ illiuis mirabant᷑. sermo simeonis fuit.
Nenim sufficit ei tenere puerum. & ea
quȩ de semetipso scripta sunt ꝓloqui:
s benedixit patri illius & matri⁊ & de ip¬
so quoq ꝓꝓhauit infante. dicens. Ecce posi¬
tus est hic in ruinam & resurrectionem
multorum in isrł: & in signum cui con¬
tradicctur. Tuam quoq ipsius animã
ꝑtransibit gladius: ut reuelentur de
multis cordib cogitationes. Quid sibi
uult hoc qd̃ ait. ecce iste positus est in ru-¬
inam.& resurrectionem multoꝵ in isrł:
Huic qͥd. simile in euangłio scđm ioħem scͥp¬
tum reppi: in udicium ego in mundum
istum ueni. ut qui ñ uident uideant: &
qui uident ceci fiant. Quomͦ gͦ in iudici¬
um uenit ut ñ uidentes de nationib ui¬
dereut: & qui pͥus uidebant de isrł ceci

Expanded text:
tuum, quia viderunt oculi mei salutatuum, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur de multis cordibus cogitationes. Quid sibi vult quod ait, Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel? Huic qtum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci
Abbreviated transcription (Latin):
sui partes quȩ unam catholieam faciũt.
p̃posito sĩbi pontifici uisibilit̾ iungitur:
s inuisibili sp̃s scĩ uircute fecundatur.
Pannis inquit eum inuoluit: & reclina¬
uit in p̃sepio: qr ñ erat ei locus in diu̾¬
sorio. Quid retͥbuam dño. ꝓ om̃ib quȩ
retribuit mͥ: Qui totum mundũ uestit
ornatu. pannis uilib inuoluitur: ut
nos stolam pͥmam reciꝑe ualeamus. Per
quem omĩa facta sunt manus pedesq cu¬
nis cͥonstringitur: ut nr̃e manus ad opus
bonum exertȩ. nr̃i sint pedes in uiam pa¬
cis directi. Cui celum sedes est. duri p̃sepiˢ
angustia continetur: ut nos ꝑ celestis re¬
gnai gaudia dilatet. Qui panis est angło¬
rum in p̃sepio reclinatur: ut nos quasi
sua animalia carnis suȩ frumento refice¬
ret. Qui ad dexteram patris sedet. in diu̾¬
sorio loco eget: ut nob in domo patͥs sui
multas mansiones p̃pararet. Pastores in¬

Expanded text:
sui partes, quae unam Catholicam faciunt, sui partes, quae unam Catholicam faciunt, praeposito sibi pontifici visibiliter jungitur, sed invisibili Spiritus sancti virtute cumulatur.pannis eum involvit et reclinavit in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio. Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi. Qui totum mundum vestit ornatu, pannis vilibus involvitur, ut nos stolam primam recipere valeamus. Per quem omnia facta sunt, manus pedesque cunis astringitur, ut nostrae manus ad opus bonum exertae, nostri sint pedes in viam pacis directi. Cujus coelum sedes est, duri praesepis angustia continet, ut nos per coelestis regni gaudia dilatet. Qui panis est angelorum, in praesepio reclinatur, ut nos quasi sancta animalia carnis suae frumento reficiat. Qui ad dextram patris sedet, in diversorio loco eget, ut nobis in domo Patris sui multas mansiones praepararet. Quamvis