comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ ad̾ in eadẽ cõmemoritur epła. quã¬
dam ꝑuulã turbatis infugam pẽ¬
tib nutͥti d̾elictã. atq ab eadem nu¬
trite demoniũ sac̾legis impactã. p̾¬
ea mecclĩa illatã sibi encharistiã
miris motib respuisse. Ideo mͥui
det᷑ diuinitꝰ factũ. ne maiores pu¬
tarẽt nicħ se inpuulos in illa miqͥ¬
tate pͤcare s potiꝰ intellig̾ent pillĩ¬

Expanded text:
d in eadem commemoratur epistola, quamdam parvulam turbatis in fugam parentibus, nutrici derelictam, atque ab eadem nutrice daemonum sacrilegiis impactam, postea in ecclesia illatam sibi Eucharistiam miris motibus respuisse, ideo mihi videtur divinitus factum, ne majores putarent nihil se in parvulos in illa iniquitate peccare, sed poti
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ⁊̃ sacroꝵ antiquoꝵ piis p̾ceptis
expiatõnibq purget᷑. Quã orcẽ
uelim scire qd̾ arbitreris eẽ ꝓsacra
purgãd̾ meo qm pie. iuste ꝓure.
ueracit᷑ꝰ ꝙ muendo ꝓmeret᷑ deos.
⁊ ꝑcos unũ illũ deorũ deũ. Si enim
ad hunc sac̾s purgandꝰ est: utiq mõdꝰ
nõ est. Et simõdꝰ ñ est ꝑie. iuste. pure.
casteq ñ munt. Siante̾ iam itauruit
iã mõdꝰ est. porro iã mõdũ atq pu¬
rum. quid opus est sacris expiando
purgari. Itaꝙ hic nodꝰ est disputa¬
tõnis nr̃e. quo soluto: cõse qͣncia in¬
debimꝰ: uiuat ne hõ bone ut sacris
purget an sacis pͣgetur. ut bene
uiuat. an itẽ qnͣtus bene uiuendi
inhomine modꝰ nõdũ sit idoneꝰ ad
beatã uitã qne ex deo capitꝰ᷑. nͥacce¬
dant adiuĩta sacroꝵ. an bñ inuẽ¬
di quedã uelut portio sit ⁊̃ sacͣ ꝑciꝑ
ud sacte mue. s bene nuendi t̾ m¬
inus ⁊̃ sacͣta uita clandat ᷑. Hornin¬

Expanded text:
am sacrorum antiquorum piis praeceptis expiationibusque purgetur. quam ob rem uelim scire, quid arbitreris esse per sacra pnrgandum in eo, qui pie, iuste, pure ueraciterque uiuendo promeretur deos et per eos unum illum deorum deum. si enim adhuc sacris purgandus est, utique mundus non est et, si mundus non est, pie, iuste, pure casteque non uiuit. si autem iam ita uiuit, iam mundus est. porro iam mundum atque purum quid opus est sacris expiando purgari? itaque hic nodus est disputationis nostrae, quo soluto consequentia uidebimus: uiuatne homo bene, ut sacris purgetur, an saciis purgetur, ut bene uiuat, an ipse quantuscumque bene uiuendi in homine modus nondum sit idoneus ad beatam uitam, quae ex deo capitur, nisi accedant adiumenta sacrorum, an bene uiuendi quaedam uelut portio sit etiam sacra pud sacrate uiuere, sed bene uiuendi terminis etiam sacrata uita claudatur. hor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbetir nõ solũ indoctos qnͣ¬
ta caritate doceamꝰ. uerũ ado¬
ctis ⁊̃ auãta hũilitate discamꝰ
Doce gͦ queso ad̾ doceã. doce qd̾ te¬
neã. ⁊ dicmͥ si aiẽ sigillatĩ fĩgłis ho¬
dieq nascentib fuint ubi inꝑunł
peccẽt ut indigeant in sacram̃to ꝓͥ.
remissionẽ pͤcati pectãtes in adam
ex quo caro est ꝓpagata pcc̃ĩ. suut
si nõ ptant. qua iusticia creatoris
ita pcc̃o obligãt᷑ aliono. cum exinde
ꝓpagatis mẽbris mortalib in serũ¬
tur. ut eas nͥ per eccłiam subuẽtũ
fu̾it dompnatio cõseqͣt᷑. cum earũ¬

Expanded text:
probemur, non solum indoctos quaprobemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in paruulis peccent, ut indigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio conseq
Abbreviated transcription (Latin):
laborares. Ubi ego eẽm quẽ pu¬
tabas id optime stire ad̾ ille que¬
siuerat. Ecce uolo in illa sẽcẽcia
⁊̃ mea sit: sed nõdũ eẽ ꝯf̾rmo.
Misisti ad me discipłos ut eam
rẽ doceã. quã nũdũ ip̃e didici.
Doco g ͤ qd̾ doceã: nã ut doceam
młti ame flagitãt. eisꝙ me sicꝰ
alia młta ⁊ hoc ignorare cõsite¬
or Et fortasse qmuis mos meñ
ras. qd̾ qͥdem dñs ei dixit. q̃ras
unꝰ illoꝵ quos delectabat uota¬
ri rabbi: unde ⁊̃ adnerũ magi¬
strũ nocte uen̾at. qͥa fortassis
erubescebat disc̾e̾ qd doc̾e cõsue¬
u̾at. Me aũ mag̾rũ pociꝰ audire
quã nelut magiftrũ delectat
audiri Recolo eĩ q̃o drẽit eis.
iechro. nec aluis corneliũ eciã
ꝑ p̾orẽ petrũ. nec alius petrũ
t̃ ꝑ post̾iorẽ paulũ a quocũq
uerũ dr᷑. illo donãte dr᷑ qͥ est
ip̃ã u̾itas Quid si ideo ad huc
ista nescimꝰ. ⁊ ea neꝙ orando.
neq legẽdo. neq cogitãdo ⁊ rõ¬
cinando in uenire potiuinꝰ ut

Expanded text:
laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum ras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante dicitur, qui est ipsa ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
onginiano angꝰtmnꝰ. cepi Et¬
tum scripti meiꝰ rescͥptũ scilic
beuiuolencie tue. unde iam indeo exor¬
tum et exorsum inter nos. magne ac
de re magna disputatõnis qͣsi semen¬
tinũ hoc est ad̾ uolebã pͥus. deinde qd̾
ad huc uolo deꝰ adiuuabit. Id an̾ est ut
hoc ceptũ debito ac salubri fine clan¬
tͥ uel negandum uel affirmandũ pu
nero ⁊̃ sc̾ptis meis de hac re doceri
te cupis. neqͣauã abnuã. neq desi¬
stam hinc tam loue mͥq crissime ẜ¬
uire uoluntati tue. Sed pͥus opꝰ est¬
eliquare quodã mͦ perspicnãq sum¬
ere siuãm tuã de antiqͥs sacris. Eñ
.n. dixisses eã mã indeũ ẽẽ meliorẽ.
qͣ uir lonꝰ. piis. iustis. puris. castis.
ueris. dictis. factisq sine ulla tẽ

Expanded text:
OXGINIANO AUGUSTINUS. Cepi fructum scripti mei, rescriptum scilicet beniuolentiae tuae. unde iam uideo exortum et exorsum inter nos magnae ac de re magna disputationis quasi sementum. hoc est, quod uolebam prius; deinde quod adhuc uolo, deus adiuuabit; id autem est, ut hoc coeptum debito ac salubri fine clautibi uel negandum uel adfirmandum putuero etiam scriptis meis de hac re doceri te cupis, nequaquam abnuam neque desistam huic tam bonae mihique carissimae seruire uoluntati tuae. sed prius opeliquare quodammodo, perspicuamque sumere sententiam tuam de antiquis sacris. Cum enim dixisses eam viam in Deum esse meliorem, qua vir bonus, piis, justis, puris, castis, veris dictis factisque sine u
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ inter nos colloquẽdo ꝑ ag̾e
nocum młta nõ nccrĩa tãꝙͣ ea senti¬
a8. ane forte ñ sentis refellere mo¬
lor tempꝰ necessariũ in suꝑfluis in¬
sinuatꝰ. O nerare itaꝙ epłam no¬
lu ut te cito rescribente cet̾a con

Expanded text:
cepimus inter nos conloquendo peragere, ne, cum multa non necessaria, tamquam ea sentias, quae forte non sentis, refellere molior, tempus necessarium in superfluis insumatur. onerare itaque epistulam nolui, ut te cito rescribente cetera con
Abbreviated transcription (Latin):
noceãt: ꝯ eos demoniorũ sacͥficris
sanare congant᷑. ⁊ si ñ nocẽt qͦmͦ eis
ꝓsit cũ baptizãt᷑ ꝑentũ fides qͦrũ
cis ñ potest obesse ꝑfdia. ubires¬
pondeo tantã illiꝰ sacram̃ti. hoc est
baptismi salutaris eẽ uͥtutẽ instã
compage corpis xpĩ: ut semelge¬
neratꝰ ꝑ aliorũ carnalẽ uolupta¬
tem ꝯ semel regen̾atꝰ fu̾it ꝑalioꝵ
spiritalem noluntatẽ. deinceps ñ
possit uincło aliene unqͥtatis obsͥn¬
gi. cui nlła sua uolũtate cõsentit.
Et aĩa enĩ patris mea est. inquit
⁊ acnima filii mea est. Amina que
poccau̾it ipã moriet᷑. Nonantẽ pͣtat
ipã cum parẽtes ei omĩno nestienti

Expanded text:
orum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uoluptatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes e
Abbreviated transcription (Latin):
na scña sñ ulla defensione dãpnãdi.
defensionẽ cõtinno subic̾et dicẽs
Non ne illi cum iudicii dies uen̾it:
dicẽt. nos n fecimꝰ. nec d̾elicto cibo ⁊
poculo dñi ad ꝓfana cõtagia spõte
aperamimꝰ. ꝓdidit nos aliena ꝑfidia.
pentes senstinꝰ parritidas. Illinobs
eccłiam matrẽ. inli patrẽ dñm ne¬
gau̾nt ut dum pui i improuidi i
tanti sacinoris ignari ꝑ alios ad cõ¬
sociũ cͥminis nĩgimͣ. aliena fraude
capemur. Hanc de fẽsionẽ nõ ib̾nec¬
t̾et: nͥ nistissimã ẽderet. ⁊ in dei iud¬
nos nicħ fecimꝰ. aĩa que pͣcau̾it.
ipã moriet᷑. nͨ illi pibũt sb̾ uisto

Expanded text:
ina sententia sine ulla defensione damnandi. ina sententia sine ulla defensione damnandi. defensionem continuo subiceret dicens: \'Nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: Nos nihil fecimus nec derelicto cibo et poculo domini ad profana contagia sponte properauimus; perdidit nos aliena perfidia, parentes sensimus parricidas; illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem dominum negauerunt, ut, dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per alios ad consortium criminis iungimur, aliena fraude caperemur?\' hanc defensionem non subnecteret, nisi iustissimam crederet et in dei iudNos nihil fecimus; anima, quae peccauerit, ipsa morietur/ nec i
Abbreviated transcription (Latin):
rͣte diꝯt᷑ parẽtos ułqͥcũqr maiores.
filios sen quoslib ꝑmilos baptiza¬
tos. demoniorũ saclegiis obligare
conãtes spũalit̾ homicide Nam in
illis qͥ dem int̾fectõnẽ ñ faciũt: s
qnͣtũ in ip̃is est. int̾fectores fiunt
Reete illis dr᷑ qñ ab hoc scełe ꝓ hib¬
est. extinctoros eiꝰ m̾ito diꝯt᷑ qͥ sic a¬
gunt ut extinctũ uelint. ⁊ sto sẽsu
r᷑ te intelligi pͣ. ad̾ sc̾psit bãtissimus
cxpͥanꝰ in epła de lapsis.cum eos qͥ
tx̃pore ꝑsecutõnis ydolis inmola¬
u̾ant arguẽs. ac ne qͥd de eẽt inqͥt
adcͥminis cumulũ. infantes qͦ ꝑẽ¬
tum manib impositi uł attracti am¬
iserũt ꝓuuli. qd̾ inpͥmo statim nati¬
uitatis exordio fu̾ant cõsecuti. Ami¬
serũt dixͥ qͣntũ attinuit ad illoꝵ scelꝰ
aqͥb amitt̾e coacti sũt. Amiserũt in
eoꝵ mẽte ac uolũtate. ami in illos tã¬
tum facinꝰ cõmiserũt. Nã si in se ipĩs
amisissent. romãsissent intiq din¬

Expanded text:
recte dicuntur parentes uel quicumque maiores filios seu quoslibet paruulos baptizatos daemoniorum sacrilegiis obligare conantes spiritaliter homicidae. nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt. recte illis dicitur, quando ab hoc scelere prohibest, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. isto sensu recte intellegi potest, quod scripsit beatissimus Cyprianus in epistula de lapsis, cum eos, qui tempore persecutionis idolis immolauerant, arguens: Ac ne quid deesset\', inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus inpositi uel adtracti amiserunt paruuli quod in primo statim natiuitatis exordio fuerant consecuti\'. amiserunt, dixit, quantum adtinuit ad illorum scelus, a quibus amittere coacti sunt; amiserunt in eorum mente ac uoluntate, qui in illos tantum facinus commiserunt; nam si in se ipsis amisissent, remansissent utique diu
Abbreviated transcription (Latin):
per quẽ in ulũ sĩum beatũ uerũ
⁊ patrẽ om̃iũ ire securꝰ es. Dñe pa¬
ter ꝑcolende andeo nec ualeo qud
sentiam exprimete. Quia quod nes¬
cio.: difficillim̃ credo definire. Ut aũi
me cłtorem tuarũ uͥtutũ dignatꝰ es
iam olim scienti insinnare ad̾ dilig¬
as. satis ad bone uite testimoniũ ha¬
leo. quam cum ne tͣ displiceam qui
deo ꝑte animãq tuã cotidie in simias
custodio. Intelligis ꝓcul dubio qd̃
et ego delectabiliter diligã. cum tui
iudicii de me habiti uel normã lineã
accipiens teneã S añ oia q̃so te
exiguissime opinioni mee ueniã
concedas. ⁊ sermoni meo adte⁊ ͥa
coegisti remisso forte incõgͣo faci¬
le indulgoas. Et meaͥd de hiis exi¬
stimes. U tuꝙ̾ sencias sanctis scͥptis
tius ut ille ait. iam ñ melle s nec¬
tare dulciorib. si mereor informa¬
re digneris. dei pietate ꝑfruaris.
dñe pat̾: ac ꝓpetua sanctitate deo
placeas quod necesse est Exꝑlicit¬

Expanded text:
per quem in illum summum, beatum, uerum et patrem omnium ire securus es, domine pater percolende, non audeo nec ualeo, quid sentiam, exprimere, quia, quod nescio, difficillimum credo definire. ut autem me cultorem tuarum uirtutum dignatus es iam olim scienti insinuare, quod diligas, satis ad bonae uitae testimonium habeo, quam cum, ne tibi displiceam, qui deo per te animamque tuam cotidie insinuas, custodio. intellegis procul dubio, quod et ego delectabiliter diligam, cum tui iudicii de me habiti normam lineamque accipiens teneam. sed ante omnia quaeso te, ut exiguissimae opinioni meae ueniam concedas et sermoni meo ad te, quia coegisti, remisso, forte incongruo facile indulgeas et me, quid de his existimes uel tu quid sentias, sanctis scriptis tuis, ut ille ait, iam non melle sed nectare dulcioribus, si mereor, informare digneris. dei pietate perfruaris, domine pater, ac perpetua sanctitate deo placeas, quod necesse est. CCX
Abbreviated transcription (Latin):
uicem nesciãt ꝑ quẽ sint utͥusq
grã cõmunis Nonaũ pͭ sp̃c hõis
eẽ ⁊ huiꝰ ⁊ illiꝰ per᷑ p̾cante alt̾o ⁊ alt̾o
nõ p̾cãte sit tam̃ culpa cõmimis. ac
regen̾ari. ut obligatõ q̃ soluta est.
it̾i cõtͣhat᷑. Et idõ semel ꝑceptã
impietate. si ĩ accessu tẽꝑis tã mał¬

Expanded text:
uicem nesciant per quem sit utriusque gratia communis. non autem potes peccante altero, et altero non peccante, sit tamen culpa communis. Ac regenerari, ut obligatio quae soluta est, iterum contrahatur. Et ideo semel perceptam impietate, si ae
Abbreviated transcription (Latin):
tias: ad̾ enĩ eum ñ ꝑmpedas adu̾ti.
sed utrura ea ma que ab illo demõ
grita est: ad intam boatã perue¬
niri posse exictimes. ut aliaua
ex causa noneã nogligas ire s di¬
fforas. au ⁊ aliamꝰ ueł alias ad tã
opimã. ⁊ p̃om̃ib appetedam. posses¬
sioriem maseẽ arbitreris. ⁊ aliqͣ

Expanded text:
tias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, tias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, sed utstrata est, ad vitam beatam perveniri posse existimes, et aliqua ex causa non eam negligas ire, sed differas; an et aliam vel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem vias esse arbi
Abbreviated transcription (Latin):
si rite recolo socratita est. longe an¬
tianor ꝓphͣca iam p̾cesserat p̾cipiens
hoĩnib breuiter ⁊ simł nõtantum
ut se nch̾ malit eẽ auam boñ. uerũ
ociã unde fiat bonus. Diliges inqͥt
dum deũ tuũ ex toto corde tuo.x e
tota anima tua. ⁊ ex tota mente
tua. ⁊ diliges ꝓximũ tuũ tãqmͣ
te ipm̃. hoc cui ꝑsuasum eẽt. nõ
ei rennquã facilem. s cam totã eẽ
coct̾nam dum taxat utilẽ ac salub¬
rem  ulte enim doct̾ne sũt. sita¬
men doct̾ne dicẽde sũt ł suꝑflue ł
noxie. uec̾m libris xꝑ̃t accestans
mhis inquit duob p̾ceptis. tota
lex pendet ⁊ apħ̾e. Promide qͥa mͥ ui¬
deor in speruse tanciã inspecło sermo¬
anociuatõ is metum tue : inħ tees¬
se malle quã nirũ tonũ: dñ quon¬
ett melius. ⁊ iuide humanus aĩmꝰ.
hamit ut ronꝰ sit quo nã modo co¬
lendũ credas audeo ꝑcunctari Nã
auod eum colendũ credas: iã ten¬
eo. Q uero eciam quid de xpõ sen¬

Expanded text:
si rite recolo, Socratica est — longe antiquior prophetica iam praecesserat praecipiens hominibus breuiter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, uerum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit. dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tute ipsum. hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem sed eam totam esse doctrinam dum taxat utilem ac salubrem. multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, uel superfluae uel noxiae. ueterum libris Christus adtestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. proinde, quia mihi uideor inspexisse tamquam in speculo sermocinationis mecum tuae nihil te esse malle quam uirum bonum, dest melius et unde humanus animus haurit, ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari; nam quod eum colendum credas, iam teneo. quaero etiam, quid de Christo sen
Abbreviated transcription (Latin):
est habũdet. qd̾ exꝑte nel iamdu¬
dum ĩ t̾ nos conien̾it. uel ñc idẽti¬
dem lict̾is magis magisq cõueni¬
at. p̾ceptis ñ dicã tm̃ socraticis n
giicis. longe añ iis antiqͥorirus
⁊ rene radib ad huc seculis dus a¬
nctorib senatis ⁊ toto orbi t̾re c̾cis
liutib ꝑtiti triphariã diuittꝰ of¬

Expanded text:
dudum inter nos convenerit, vel nunc identidem litteris magis magisque conveniat praeceptis, non dicam tantum Socraticis, ngisticis, longe ante illis antiquioribus, et pene rudibus adhuc saeculis diis auctoribus enatis, et toti orbi terrae certis li
Abbreviated transcription (Latin):
cupio nõ ut opinor impendẽter
Diligo .ii. te pptꝰ id qd̾ supͣ dixi:
me ꝙ abste dilgi nõ teniere exi¬
stio: nͣ ulla de re alia ĩt̾ eos qͥ
se beniuole nou̾unt. sermo fruc¬
tuosior. uł in pedit ᷑. ł reposcitur.

Expanded text:
opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur
Abbreviated transcription (Latin):
labia possid̾et. uirũ tonũ. ut tu
mediꝰ fidiꝰ. ⁊ eris. ⁊ finsti Siquid est
adhuc pꝰ hoĩnũ memoriã. nͥ reno¬
fontis figmẽtũ composite fabule
scoma concedas. ad huc audierim.
leg̾mni. inderim neminẽ aut c̾re pͦ
unũ ullũ. qd̾ deo teste bono ꝑicło
certoq dix̾im. nͥ te doũ ⁊ coguiti sẽ¬
por agnosc̾e ⁊ posse puritatẽ añm
corꝑisꝙ ꝓiecta grauediẽ sectani
facillime᷑ ⁊ spe ꝑfecte cõsciẽtie non
dubia credulitate tenere: uerũ qua
uia esfici possit. magis est ut tu ñ
aliquo dissertes quã nͨt a me dñe
ꝑtolende scias. Quria tñc fateor
huiꝰ tom in sedem ꝓfecturꝰ. suffĩciẽs
ut mea expetunt᷑ sac̾ docia minite
nec dum ⁊ si tam̃ potu̾o mãticũ colli¬
go uerũ quid traditũ stẽ atq an¬
tiqͥtus teneã atꝙ custodiã: ut potu¬
ero paucis edicã. Uia est indnõ me¬
lior qna uir bonꝰ. pus. uictis. puris
castis. noris. dictis. factisq sine ul

Expanded text:
et uirum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti, si quidem adhuc post hominum memoriam, nisi Xenophontis figmentum ut compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, uiderim neminem aut certe post unum nullum, quod deo teste bono periculo certoque dixerim, nisi te deum et coniti semper agnoscere et posse puritate animi corporisque proiecta grauedine sectari facillime et spe perfectae conscientiae non dubia credulitate tenere. Verum qua uia effici possit, magis est, ut tu non aliquo dissertes, quam ut a me, domine percolende, scias, quia tunc. fateor, huius boni in sedem profecturus sufficiens, ut mea expetunt sacerdotia. minime necdum et, si tamen potuero, uiaticum colligo. uerum quid traditum sancte atque antiquitus teneam atque custodiam, ut potuero, paucis edicam. uia est in deum melior, qua uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque sine ul
Abbreviated transcription (Latin):
omino uen̾ando ⁊ u̾e ac m̾ito
pcolendo scõ pat̾ augꝰtino.
longinianꝰ. Deatus sum ⁊ relucẽ¬
centis pure uirtutis tuł luĩe ad¬
modũ illustratus. ꝯm dignũ me
diuini tui assaminis honore cu¬
mulãdũ eẽ eduxisti. S grane tͥ¬
honꝰ ad difficilliiuam respondendi

Expanded text:
OMINO VENERANDO ET VERE AC MERITO PERCOLENDO SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. Beatus sum et relucetis puro uirtutis tuae lumine admodum inlustratus, qui dignum me diuini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. sed graue mihi onus et difficillimam respondendi
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ illa ꝓph̃ia. om̃s gentes quocqͦt feaisti ue¬
ment. et ad oitibũt coram te dñe: ñ .n. de
locis suis nngnͣdo uenient: s ĩ locis sins credẽ¬
do. De credentib quippe dñs d ͭ Nemo pot̃ ue¬
nire ad me. nisi datũ fu̾it ei apr̃e meo. ꝓ¬

Expanded text:
phetia: Omnes gentes, quotquot fecisti, uenient et adorabunt coram te, domine? non enim de locis suis migrando uenient sed in locis suis credendo. de credentibus quippe dominus dixit: Nemo potest uenire ad me, nisi datum fuerit ei a patre meo;
Abbreviated transcription (Latin):
mo ait. Audicui meo dab̾ exultutõniem et le¬
ticiam. Conciuuoq subiecit exultabunt
ossa humiliaca. uidit .n. in audiendo fucilli
locum. uͥ laborioslim est obtine ne sub repat¬
elacio. Uides neq̃ ad modum ꝑiclitemur.
a quibꝰ hoe expͦtatur: ut nõ solum doctore ᷤᷤ
simus. u̾ni ⁊̃ cum sumis hoĩes diuma do¬
ceamus: Sed laborum ꝑiculo sum q nr̃oꝵ
sunigłare solatium est. cũ ita ꝓficitis ut illo
puematis uͥ nlłius hoĩs doctoris egeatis. Isto
aut̃ ꝑicło nõ tm̃ nos. Nam ad illum de quo
dicturꝰ sũ quid sumꝰ nos: nõ gͦ nos tm̃ isto
se esse testat᷑. cũ dͬ ne minagͥtudĩe reuela¬
tõnũ incaꝵ extollar. datus est mͥ stimulus
carnis ⁊e uñ t ip̃e dñs. cumoris hꝰ amimbłis
medicus. nolite inqͥt ab hoĩbꝰ uocan mbbi:
est ad neq qui rigut: sed qui increm̃tũ dat
deus. Ha ⁊ ille meniuit qui ĩ natis mulie¬
rum qnͣto magnus erat. tanto se ĩ om̃ibꝰ

Expanded text:
mo ait, Auditui meo dabis exsultationem et laemo ait, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam continuoque subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillimlocum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepatelatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus homines, diuina doceamus? sed laborum periculorumque nostrorum singulare solacium est, cum ita proficitis, ut illo perueuiatis, ubi nullius hominis doctoris egeatis. isto autem periculo non tantum nos — nam ad illum, de quo dicturus sum, quid sumus nos ? — non ergo se esse testatur, cum dicit: Ne magnitudine revelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis etc. Unde et ipse Dominus, tumoris hujus admirabilis medicus, Nolite, inquit, ab hominibus vocari Rabbi; est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hoc et ille meminit, qui in natis mulierum, quanto magnus erat, tanto se in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾s: metuendũ est ne int̾ ip̃as moras
ꝑturbentur qui crediderant ꝙ dix̾at pͥmꝰ.
et incipiant dñ aduentũ ñ tardũ puta¬
re sed nlłm: qui iudes qnͣtus sit int̾itus
aĩarũ ꝙ si tante fitei fuerint ut se ad scdĩ

Expanded text:
secundus, metuendum est, ne inter ipsas moras secundus, metuendum est, ne inter ipsas moras perturbentur. qui crediderant. quod dixerat primus, et incipiant domini aduentum non tardum putare sed nullum. qui uides quantus sit interitus animarum. quod si tantae fidei fuerint. ut se ad secundi
Abbreviated transcription (Latin):
lo remoto constituamꝰ añ ocłos tres sernoᷤᷤ
bonos. familiatu tom̃cam diligenter so¬
beq trctuntes. aduentũ dm̃ sui sicient̾
dessterantes iugilant̾ expͤcates. fidelit̾
amantes. Si unus eoꝵ citius alt̾ tardius
dñm putunt ẽẽ uent᷑m. c̾cius uͦ suam de
hac re igͦranciam cõficetur qmͣꝙͣ om̃s¬
diligũt mamfesta ͭ ͥᷤ dñi. et eam desid̾am
et ingilant̾ expectunt: uideamꝰ tũ quis
uita. et nescimꝰ tempꝰ qñ renturꝰ est dñs.
enangłiũ. indete. igilate. t orate. nesti¬
euangełiũ: om̃s quidem p̾desid̾io regide
het uolunt esse u̾m quod putat pͥmus. s
sed ignorare se fatetur. quis u̾m dicat
illoꝵ. Pnde si hec fcm̃ fu̾it qd p̾dp̾at pͥmͦ¬
gandebũt cũ illo scd̾s ⁊ t̾cius. Om̃s .n. ma¬
infesta ͥ ͤ dñi diligunt. Exultabũt itaq ci¬
tius uenisse ꝙ diligunt: Si aut̃ fcm̃ ñ fu̾it:
et appar̾e ceꝑit hoc potius ẽẽ u̾m ꝙ dicebat

Expanded text:
lo remoto constituamus ante oculos tres seruos lo remoto constituamus ante oculos tres seruos bonos familiam dominicam diligenter sobrieque tractantes. aduentum domini sui sitienter desiderantes, uigilanter expectantes, fideliter amantes. si unus eorum citius, alter tardius dominum putat esse uenturum, tertius uero suam de hac re ignorantiam confitetur. quamdiligunt manifestationem domini et eam desideranter et uigilanter exspectant. uideamus tamen quis uita et nescimus tempus, quando uenturus sit dominus". it: Videte. uigilate et orate; nescieuangelium? omnes quidem prae desiderio regni dei hoc nolunt esse uerum. quod putat primus; sesed ignorare se fatetur, quis uerum dicat illorum. proinde si hoc factum fuerit, quod pgaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem domini diligunt; exultabunt itaque citius uenisse, quod diligunt. si autem factum non fuerit et apparere coeperit hoc potius esse uerum, quod dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
audistis in u̾bo u̾itatis enãgelii quod ad¬
uent uinos sic̃ et in om̃i mũdo ẽ fructia¬
cans et crescens. ꝙͣuis euangłiũ ñdũ mũd̾
tenebat uniu̾sum: s fruccificare i ͤm uni¬
u̾so mũdo dixit et cresc̾e ut itu sigͥficaret
quo usq suisset fructiᵈ et crescendo uen¬
turũ. Si gͦ lacet qũ eccłia fructificante
atu crescente unu̾sꝰ oĩo a mari usq ad
mare orbis implebr̃. ꝓcul dubio latet qñ
sinis erit. ante quippe ñ erit. ut aũt tibi
canꝙͣ scõ homim dei. et sincerissimo fr̃ĩ ap¬
periam de hac questione quid senciãm:
futurũ ẽ dñs uenturꝰ ẽẽ credatur. Sed iͥ
quisqm ñ indetur errare. cũ aliquid nes¬
cire sescit. sed cum se scire putat qd̾ nestit.
Remoueamꝰ imq de medio seruũ illũ ma¬
lũ. qui dicens incorde suo moram fac̃ dñs
m̃s uenire. dũatur cil seruis suis. et ebͥosis
comimando miscet᷑. Iste quippe ꝓculdu¬
bio dñi sui odit aduentũ. Quo seruo ma¬

Expanded text:
quod aduenit in uos, sicut et in omni mundo est fructificans et crescens, quamuis euangelium nondum mundum tenebat uniuersum; sed fructificare illud in uniuerso mundo dixit et crescere, ut ita significaret, quousque fuisset fructificando et crescendo uenturum. si ergo latet. quando ecclesia fructificante atque crescente uniuersus omnino a mari usque ad mare orbis implebitur, procul dubio latet. quando finis. erit; ante quippe non erit. Ut autem tibi tamquam sancto homini dei et sincerissimofratri aperiam, de hac quaestione quid sentiam, futurum est, dominus uenturus esse credatur; sed mihi quisquam non uidetur errare, cum aliquid nescire se scit, sed cum se putat scire. quod nescit. remoueamus itaque de medio seruum illum malum, qui dicens in corde suo: Moram facit dominus meus uenire dominatur conseruis suis et ebriosis conuiuando miscetur; iste quippe procul dubio domini sui odit aduentum. quo seruo ma
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ullo mͦ recte dici pot̃. istos ad ꝓmissiõe
dei nõ ꝑtin̾e. Nõ .ni. romanos. s om̃s gentes
dñs semimi abrahe media quoq uiratõne
ꝓmisit. Ex qͣpromissione iam fc̃m ẽ. ut nõ¬
nulle gen̾tes que ñ tenent᷑ dicõne romana.
reciꝑent euangłiũ. et adiũg̾ent᷑ eccłie que
fructificat ⁊ crescit ĩ uinu̾sd mũdo. łd huc
.i. ht̃ quo crescat. donec fiat qd̾ de xpõ ĩ salo¬
monis figura ꝓpħatũ est. Pominabit᷑ ad ma¬
ri us ad mare: et a fluine us ad tͥminos
orbis t̾re. a flum̃ĩe salic uͥ hapt ⁊ atꝰ ẽ. qr inde

Expanded text:
te dici potest istos ad promissionem dei non pertinere. Non enim Romanos sed omnes gentes dominus semini Abrahae media quoque iuratione promisit. ex qua promissione iam factum est, ut nonnullae gentes. quae non tenentur dicione Romana, reciperent euangelium et adiungerentur ecclesiae, quae fructificat et crescit in uniuerso mundo. adhucenim habet quo crescat, donec fiat quod de Christo in Salomonis figura prophetatum est: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae . A flumine s
Abbreviated transcription (Latin):
duꝰ suos ⁊ ꝯgͤgat electos suos a .iiiiͦ. uentis id
ab umulso orbe t̾tarũ. In qͥbꝰ gͦ gentib ñ dumi
est eccłia oportet ut sit. nõ ut om̃s qͥ ibi
fu̾int credant. Om̃s .ii. gentes ꝓmisse sũt.
ñ om̃s hoĩes om̃ium gentiũ. Nõ .n. om̃iũ
ẽ fides: credit itaq om̃is gens. in omibus
qui elã sũt añ cõstitutõem mũdi: incet̾i
nõ credit. et credentes odit. Qͦmͦ .ni. et id
nuplebit᷑ eritis odio om̃ibꝰ gentibꝰ ꝓpt̾ nom̃
meũ. msi in om̃ib gentib sint ⁊ qui ode¬
et in quib ñdũ cep̾ impleri: nõ itaq sic

Expanded text:
t electos suos a quatuor ventis , id est ab universo orbe terrarum. In quibus ergo gentibus nondum est Ecclesia, oportet ut sit, non ut omnes qui ibi fuerint credant; omnes enim gentes promissae sunt, non omnes homines omnium gentium: non enim omnium est fides . Credit itaque omnis gens in omnibus qui electi sunt ante constitutionem mundi , in caeteris non credit, et credentes odit. Quomodo enim et illud implebitur, Eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum ; nisi in omnibus gentibus sint et qui odeet in quibus nondum coepit imp
Abbreviated transcription (Latin):
derram exiturus. s exiit inquit sonus
eoꝵ. qd̾ utiq ñdũ erat factum. Quale
isse credamꝰ: ñne idem ip̃e apłs ait que ẽ
eccłia dei uiui. colũpna et firmam̃tum
u̾itatis. Et sine dubio magnũ ẽ pietatis
sacͣmentum. ꝙ manifestũ est incarne.
est ingentib creditũ est ĩ mũdo. assũp¬
tũ est ingła. Nempe manifestum est ħ
quod in extremo posuit ⁊̃ ñc̃ ñdum esse
complecũ. qnͣto magis tũc qñ istu dicẽbat:
eccłia quippe tũc asslimetur ingła : qñ di¬
cetur uenite benedicti pris mei ꝑcipite
regnum. Et tñ tanꝙͣ factũ fuisse dictum
est. qd̾ certo sciebatur futͣm. młto minꝰi

Expanded text:
terram exiturus\', sed: Exiit. inquit, sonus eorum. quod utique nondum erat factum: quale isse credamus. nonne idem ipse apostolus ait: Quae est ecclesia dei uiui, columna et firmamentum ueritatis. et sine dubio magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria ? Nempe manifestum est hoc, quod in extremo posuit, etiam nunc nondum esse completum; quanto magis tunc quando ista dicebat? Ecclesia quippe tunc assumetur in gloria, quando dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : et tamen tanquam factum fuisset dictum est, quod certo sciebatur futurum. 51. Multo minus
Abbreviated transcription (Latin):
sui. qñ euanglio mũdus uniu̾sus impleatur.
Quod .n. putat uen̾abłitas tua iam hoc per
ip̃os apłos fc̃m : nõ ita ẽẽ certis docum̃tis pro¬
baui. Sũt .n. aput nos hoc ẽ in affrica bar¬
bare innum̾abłes gentes. ĩ quib ñdũ esse
p̾dicatũ euangeliũ. Ex hiis qui dicũt᷑ inde
captiui et romanoꝵ seruiciis iam miscent᷑.
cotidie nob̾ addist̾e̾ in ꝓmptu est. Panci tã
anni sũt. ex quo quidam eoꝵ rarissimi atq
paucissimi qͥ pacati romanis fimbus ad he¬
rent. ita ut nõ hẽant reges suos. s suꝑ eo
p̾fecti a romano constituãt᷑ imꝑio: ⁊ illi

Expanded text:
sui, quando euangelio mundus uniuersus impleatur. quod enim putat uenerabilitas tua iam hoc per ipsos apostolos factum, non ita esse certis documentis probaui. sunt enim apud nos, hoc est in Africa barbarae innumerabiles gentes, in quibus nondum esse praedicatum euangelium ex his, qui ducuntur inde captiui et Romanorum seruitiis iam miscentur, cotidie nobis addiscere in promptu est. pauci tamen anni sunt, ex quo quidam eorum rarissimi atque paucissimi, qui pacati Romanis finibus adhaerent, ita ut non habeant reges suos, sed super eos praefecti a Romano constituantur imperio, et illi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ eis et iᵈ ait quodad eos oĩno ñ ꝑtinet.
cũ ind̾itis h  om̃ia: scitote qr ꝓpe est ĩ ianuis
Ad quos .n. hoc ꝑtinet nisi ad eos qui in
carne tũc erũt. cũ om̃ia cõplebũtur. ꝙͣto
magis iᵈ qd ex magna ꝑte ꝑ eosagendũ
fuit᷑. ꝙͣuis et post̾is eoꝵ eadem actõ serua

Expanded text:
tinet Cum uideritis haec omnia. scitote, quia prope est in ianuis; ad quos enim hoc pertinet nisi ad eos, qui in carne tunc erunt, cum omnia complebuntur? quanto magis illud, quod ex magna parte per eos agendum fuit, quamuis et post
Abbreviated transcription (Latin):
omĩũ quodam mͦ maxĩa est insula. q̃ tipła
cinge̾t occean. ad cuiꝰ litora moccidentalibus
partibꝰ ecclĩam ꝑuenisse iam nouimꝰ. Et qͦꝵ¬
cũq litoꝵ eiꝰ ñdũ ꝑuenit. ꝓuentura ẽ utiq
fruccificando atq crescendo. Si gͦ quia ꝓphĩa
u̾itatis mentiri n pͭ necesse ẽ ut om̃s gentes
qͦtqͦt fecit deus adorent eum. Quomͦ adom¬
bũt eum. nsi innocent eum. qͦmͦ aut̃ ĩuoca¬
bũt inꝙ̃ nõ crediderũt: aut quomͦ credent.¬

Expanded text:
am modo maxima est insula, quia et ipsam cingit Oceanus, ad cuius littora in occidentalibus partibus ecclesiam peruenisse iam nouimus et, quocumque litorum eius nondum peruenit, peruentura est utique fructificando atque crescendo. Si ergo, quia prophetia ueritatis mentiri non potest, necesse est, ut omnes gentes, quotquot fecit deus, adorent eum, quo modo adorabunt eum, nisi inuocent eum? quo modo autem inuocabunt, in quem non crediderunt? aut quo
Abbreviated transcription (Latin):
fallacit̾ eis regnũ eẽ ꝓmissũ. qmͣ fallacit̾
dicebatur cito esse uenturũ. Qui aut̃ credt̃
modo qui ei crediderant turbabũt᷑ in fide:
sed inopmato gaudio ꝑfruentur. Qua ꝓpt̾
qui dic̃ dñm citius eẽ uenturum. optabi¬
lius loguitur: sed ꝑiculose fallitur. uti¬
turum et tũ credit. sꝑat. amat. eiꝰ aduẽtũ:
ꝓfecto de cełitate eius ⁊̃ si fallit᷑ feliciter¬
fallitur. Habebit .n. maiorem pacientiã.
sihoc ita erit maiorem leticiam si ñ erit.
ac ꝑ hec abeis qui diligũt manfestatõem
dñi. ille auditur suauiꝰ. iste creditur tuci.
Qui aut̃ quid hoꝵ sit u̾m ignorare se con
qr et ego te diligo. id affirmantem quod
uerum esse de sidero: et tanto magis nolo
fallaris. qnͣto mag̃ amo quod polliceris.
Et qnͣto magis uideo ꝑicłosum si falleris:
da uemam si hon̾osus fu scĩs sensibꝰ cuis:
Qnͣto .n. raruis ꝓuenit. tanto me tecum
saltem ꝑ lict̾as loqui diuciuis de lectauit.

Expanded text:
fallaciter eis regnum esse promissum, quam fallaciter dicebatur cito esse uenturus. qui autem credunmodo qui ei crediderant turbabuntur in fide, sed inopinato gaudio perfruentur. quapropter qui dicit dominum citius esse uenturum, optabilius loquitur, sed periculose fallitur. utiturum et tamen credit, sperat, amat eius aduentum, profecto de tarditate eius, etiam si fallitfallitur: habebit enim majorem patientiam, si hoc ita erit; majorem laetitiam, si non erit. Ac per hoc ab eis qui diligunt manifestationem Domini, ille auditur suavius, isti creditur tutius: qui autem quid horum sit verum ignorare se confquia et ego te diligo id affirmantem quod verum esse desidero, et tanto magis nolo fallaris, quanto magis amo quod polliceris, et quanto magis video periculosum si falleris. Da veniam, si onerosus fui sanctis sensibus tuis: quanto enim rarius provenit, tanto me tecum saltem per litteras loqui diutius delectavit.
Abbreviated transcription (Latin):
et c̾ usq adiᵈ uͥ ait. et ibũt hii insuppliciumm
et̾num: iusti aũt ĩuitam et̾nam. Hoc enim
uł lus ambigit de xͥ aduẽtu nouissimo et de
fine solĩ fuisse p̾dictũ. Nam et illas quinq
et qͥnq uͥgmes. ñ defuerũt qui nõ cõtemp

Expanded text:
e ad illud, ubi ait: Et ibunt hi in supplicium aeternum, iusti autem in uitam aeternam. hoc enim nullus ambigit de Christi aduentu nouissimo et de fine saeculi fuisse praedictum. nam et illas quinque et quinque uirgines non defuerunt qui non contemp
Abbreviated transcription (Latin):
m̾tet an ͦ suos. et de .iiiͦ. mũdi ꝑtibꝰ. id ẽ deto¬
to orbe t̾raꝵ ꝯgͦgat electos suos. quod tota ho¬
ra nouissima facit ueniens ĩ sius m̃bͥs tãqͣm
ĩ nubibꝰ uł intota ip̃a ecclĩa qd̾ ẽ corpꝰeius. tãꝙͣ
ĩ nube magna fructificante atq crescente ĩ
uniu̾so mũdo. ex quo cepit p̾dicare ⁊ dic̾e̾ agi¬
te peuitẽtiam. ad ꝓpĩqͣuit eũ regnũ celorũ.
Ita ut fortasse oĩa que ab hiis tͥb euangłistis
dcã sũt de eiꝰ aduentu diligẽtiꝰ int̾ se collata
atq discussa ĩueniant᷑ ad hoc ꝑtin̾e. quod
cotidie uenit in corpe suo qd̾ ẽ ecołĩa. De qͦ
aduentu suo dpeit a mͦ uidebitis filiũ hoĩs¬

Expanded text:
tet angelos suos et de quattuor mundi partibus, id est de toto orbe terrarum congregat electos suos, quod tota hora nouissima facit ueniens in suis membris tamquam in nubibus uel in tota ipsa ecclesia, quod est corpus eius, tamquam in nube magna fructificante atque crescente in uniuerso mundo, ex quo coepit praedicare et dicere: Agite paenitentiam; adpropinquauit enim regnum caelorum, ita ut fortasse omnia, quae ab his tribus euangelistis dicta sunt de eius aduentu, diligentius inter se conlata atque discussa inueniantur ad hoc pertinere, quod cotidie uenit in corpore suo. quod est ecclesia, de quo aduentu suo dixit: Amodo uidebitis filium ho
Abbreviated transcription (Latin):
que suꝑueniẽt uniu̾so orbi. Nam uͥtu¬
ces celoꝵ mouebũtur. Hec quippe niec¬
clesia meluis existimo in telligi. ne dñs
mag̾no p̾dixisse iideat᷑. q̃ huic tñdo. et
rãt et ireideantur ab eis qui hec que ue¬
lut nouissima et om̃iũ maxima horres¬
cuitꝰ. pła in historia gentium et młto
stelle cui dcm̃ est sperõsa sic̃ luma. elc̃a
sic̃ sol. Ab hac ad oratur ioseph nr̃ ĩ hoc
mũdo. uelut in egypto et humillimo
sublimatꝰ. Nam illum ioseph mater
certe ad orare ñ potuit que ante defũc¬
ta ẽ qmͣ iacob uenisset ad filiũ: ut illiꝰ
sumpnii ꝓphĩci u̾itas ad implenda xp̃õ
dño seruaretur. Qñ .n. sol obscurabitur
et luna nõ dabit lum̃ suũ. ⁊ stelle cadẽt
de celo. et uͥtutes celoꝵ cõmonebũt᷑. sic̃
ab aliis duob euangłistis hic locus cõme¬
moratus est. eccłia ñ aꝑꝑebit ĩpiis tunc
ꝑ secutorib ultͣ modum seuientib ⁊ re¬
moto timore tanꝙͣ arridente mũdi felici¬

Expanded text:
e supervenient universo orbi: nam virtutes coelorum movebuntur. 39. Haec quippe in Ecclesia melius existimo intelligi, ne Dominmagno praedixisse videatur, quae huic mundo et rant, et inrideamur ab eis, qui haec, quae uelut nouissima et omnium maxima horrescimus, plura in historia gentium et multostellae, cui dictum est: Speciosa sicut luna, electa sicut sol. ab hac adoratur Ioseph noster in hoc mundo uelut in Aegypto ex humillimo sublimatus: nam illum Ioseph mater certe adorare non potuit, quae ante defuncta est, quam Iacob uenisset ad filium, ut illius somnii prophetici ueritas adimplenda Christo domino seruaretur. quando enim sol obscurabitur et de coelo, et virtutes coelorum movebuntur, sicut ab aliis duobus Evangelistis hic locus commemoratus est, Ecclesia non apparebit; impiis tunc persecutoribus ultra modum saevientibus, et remoto timore, tanquam arridente mundi felici
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris uͥtutis ⁊ bementẽ ĩ nubib celi.
S ideo tũc cũ pot̾tate magna ⁊ moiesta¬
te. qr maior potestas ⁊maiestas illiꝰ apꝑe¬
bit scĩs. quib magnam uͥtutẽ dabit. ne
tauta ꝑsecutõe iuncantur. siue ĩ corpore
suo ĩ quo sedet ad dext̾am prĩs. ĩ quot̃ mor¬
tuus est. ⁊ resurrexit ⁊ asdẽdit ĩ celũ. En
quod scͥptũ est ĩ actib apłõꝵ. Hiis dcĩs.

Expanded text:
tutis et uenientem in nubibus caeli. sed ideo tunc cum potestate magna et maiestate, quia maior potestas et maiestas illius apparebit sanctis, quibus magnam uirtutem dabit, ne tanta persecutione uincantur, siue in corpore suo, in quo sedet ad dexteram patris, in quo etiam mortuus est et resurrexit et ascendit in caelum, secundum quod scriptum est in act
Abbreviated transcription (Latin):
tõem dieꝵ illoꝵ dr̃ hoc futu nõ qr tͣnͣsacta to¬
ta illa ꝑsecutõe accident ista. sed qr p̾cedet
tͥbłatõ ut seq̃t᷑ quoꝵdã defectõ. Et qr per
om̃s dies illos. ita fiet ꝓꝑt̾ea post tͥbłatõem
gͦ dcm̃ ẽ ẜm lucam. et ĩt̾ris p̾ssure gentiũ
añ iudicem uiuoꝵ et mortuoꝵ om̃s gẽtes:
Utrq pars .n. erit ĩ om̃ib gẽtib. una

Expanded text:
orum dicitur hoc futurum, non quia transacta tota illa persecutione accident ista; sed quia praecedet tribulatio, ut sequatur quorumdam defectio: et quia per omnes dies illos ita fiet, propterea post tribulationem cundum Lucam: Et in terris pressura gentium, ante iudicem uiuorum et mortuorum omnes gentes. utraque pars enim erit in omnibus gentibus, una
Abbreviated transcription (Latin):
qr illic ⁊̃ dcm est ab an ͥ ᷤᷤsic ueniet qͦmͦ
eũ uidetis eũtẽ incelum m̾ito credendus
ẽ ñ solum ĩ eodẽ corpore. U̾m ⁊̃ ĩ nube uen¬
turꝰ qm̃ sic ueniet sic̃ abiit. ⁊ nubes eũ
suscep̃ ab eũtem. S hoꝵ duoꝵ quid hic
potiꝰ eligend̾ sit: iudicare difficile est: ut¬
quisq. Pmptior quidẽ sensus est ut qͥsq
cũ audierit uł leg̾it. et tũc uidebũt filiũ
hominis uenientẽ in nube. cũ pot̾tate ma¬
gna ⁊ maiestate. ip̃m. ꝓrsus accipiat eiꝰ
debemꝰ esse ꝯtenti. q̃ ad ex̾citatõnẽ m̃um
itu modificure sũt alcius se penet᷑ri uelĩt:
diligent᷑ sũt ispicienda seq̃nciã . Cũ. em̃
dixisset. et tũc udebũt filiũ hominis ue¬
mentẽ in nibe cũ pot̾tute magna et ma¬
iestate: adiũxit atq ait. ¶iis aut̃ fieri

Expanded text:
Sic ueniet, quo modo eum uidistis euntem in caelum, merito credendus est non solum in eodem corpore uerum etiam in nube uenturus. quoniam sic ueniet, sicut abiit et nubes eum suscepit abeuntem. Sed horum duorum quid hic potius eligendum sit, iudicare difficile est. promptior quidem sensus est, ut-quisque. cum audierit uel legerit: Et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magdebemus esse contenti, quae ad exercitationem nostram ita modificatae sunt, ut allius se penetrari velint, diligenter sunt inspicienda sequentia. Cum enim dixisset, Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate; adjunxit atque ait,
Abbreviated transcription (Latin):
diei qui ñ sũt intenebris ut eos tanꝙͣ fur
dies ille comp̾hendat: ñne ad huc litũt᷑
hoc mundo tanꝙͣ ñ urentes. qr et siante
breue est. nõne a maxima ꝑte eoꝵ no¬
uellatur. edificatur. enut᷑. possidetur. ge¬
runtur ad huc honores. ducunt᷑ uxores:
de hiis loquor qͥ expͦtantes dñm suũ qñ
ueniat a nupciis. ñ se tũ abstinent a
carnalib muꝑtiis. sed obedientissima
dum uiu̾e debeãt uxores cũ uiris. uiri cũ
uxorib. filii cũ pentib. parentes cũ filiis.
serui cũ dñis. dm̃ cũ seruis. Nonne hii õs¬

Expanded text:
eos tamquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tamquam non utentes, quia, etsi ante breue est? nonne a maxima parte eorum nouellatur, aedificatur, emitur, possidetur, geruntur adhuc honores, ducuntur uxores ? de hveniat a nuptiis , non se tamen abstinent a carnalibus nuptiis, sed obedientissima dum uiuere debeant uxores cum uiris, uiri cum uxoribus, filii cum parentibus, parentes cum filiis, serui cum dominis, domini cum seruis. nonne hi o
Abbreviated transcription (Latin):
debũt et exultubũt qui diligũt manfes¬
tatõem dni. Nũc aut̃ ista mala que tãꝙͣ
sũma et extͤma credũtur. utͥq genti et
fligunt᷑ ⁊ mali. nͦ ẽ qui dicut pax ⁊ secu¬
ritas: uͥcũq cõtingũt uł metuit᷑ n ͨ cõtĩ¬
gant. Int̾q tñ mala ad huc usq ꝙͣ freꝙ̃¬
tantur luxuriosa conunia. feru. ebri¬
osicas. auaricia. cuissatur. ꝑstrepũt las¬
ciui caitus organa tybie. lyre ⁊ ꝙchare.¬

Expanded text:
unt qui diligunt manifestationem Domini. Nunc autem ista mala, quae tanquam summa et extrema creduntur, utrique genti et fliguntur et mali; nec est qui dicat, Pax et securitas, ubicumque contingunt, vel metuitur ne contingant. Inter quae tamen mala adhuc usquequaque frequentantur luxuriosa convivia, fervet ebriositas, avaritia grassatur, perstrepunt lascivi cantus, organa, tibiae, lyrae, cithar
Abbreviated transcription (Latin):
scire pot̾ant. ñ ad finem scł̃i de quo que¬
sieuint ꝑtinebant. Signa uͦ de celoxt̾ra
nũquid maiora nos uidimꝰ ꝙͣ qui fu̾ant
añ nos: nõne si gentiũ legatur historia
tanta mira reꝑuintꝰ extitisse de celo t̾raq
ut aliqͣ t̾ ñ credant᷑: sedut młta obmnt¬
tam que ꝑsequi longũ est duos soles qñ
nos idimꝰ. quos usos lict̾is mandau̾ũt
qͥ tc̃ fuerut anteꝙͣ dñs ueniss ĩ carne qñ
nos uidimꝰ solem sic obscuratũ q̃ndmod̾¬
nisi forte defectꝰ soł et lune. quos cõsue¬
rũt cõputatores si dm̃ at notare atq p̾¬
dic̾e int̾ celestia ꝓdigia miniꝰabimus q
lunam sepiꝰ in sua plenitudine solẽ uͦ¬

Expanded text:
scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. Signa uero de caelo et terra numquid maiora nos uidimus. quam qui fuerunt ante nos? nonne, si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de caelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? sed, ut multa omittam, quae persequi longum est, duos soles quando nos uidimus, quos uisos litteris mandauerunt, qui tunc fuerunt, antequam dominus uenisset in carne? quando nos unisi forte defectus solis et lunae, quos consueverunt computatores siderum annotare atque praedicere, inter coelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem
Abbreviated transcription (Latin):
regnum. Quod nõ desint fiꝰ ex quo dc̃m ẽ
agite penitẽtiam aꝑꝑiquanit .ni. regnum.
celoꝵ. Quod iude qñ dcm̃ est. et ex illo qͦt
anni taͣsierunt. ⁊ tñ u̾issime dcm est nouis¬
simis .n. diebꝰ dñs ꝑ uͥgiiem uenit. Nec
dic̾etur ista hora nouissima nsi regno ꝓ
dñs ꝓpinqͣnͣte suo regno futum p̾dixit. S
h ͨ hora qnͣto spatio ꝓtendat᷑. si apłs dem̃ ẽ¬
ñ ẽ ur̃m stire qnͣto mag̃ quilib hõ qͣł ego
sũ modũ suũ d agnosc̾e ne plus sapiat
ꝙͣ oporcet saꝑe: sed confiteri nos in quis pe¬
na ñn ꝯpellit ad eẽ iam finem: dũ imple¬
tur qͣp̾nũciatum est. qrescentibꝰ homĩbꝰ
pͥtimore et expͤtutõe que sr̃ueĩent uni¬
cum. nr̃is tp̃ibꝰ ñ affligi aut tͥbulori cer

Expanded text:
od non desinit fieri, ex quo dictum est: Agite paenitentiam: adpropinquauit enim regnum caelorum. quod uide quando dictum est et ex illo quot anni transierunt et tamen uerissime dictum est. nouissimis enim diebus dominus per uirginem uenit nec diceretur ista hora nouissima nisi regno pdominus propinquante suo regno futura praedixit; sed haec hora quanto spatio protendatur, si apostolis estrum scire quanto magis quilibet homo, qualis ego sum, modum suum debet agnoscere, ne plus sapiat, quam oportet sapere! Sed confiteri nos, inquis, poena nostra compellit adesse iam finem, dum impletur, quod praenuntiatum est: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt unicum nostris temporibus non affligi aut tribulari cer
Abbreviated transcription (Latin):
diderant sine fuerant credituri. electi aute
cõstitutõnem mũdi ꝓpt̾ quos breuiarentur
dies illi ut tollera  Inala fierent. Nã qͥdam
cõueĩentiꝰ intellexisse mͥ uident᷑ mala ip̃a
sigͥficata noĩe dieꝵ: sic̃ dc̃i sũt dies mali in

Expanded text:
diderant siue fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breuiarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. nam quidam conuenientius intellexisse mihi uidentur mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies
Abbreviated transcription (Latin):
gis in illa cauendũ p̾cipi debuit. que talis
futura p̾dc̃a est illi ciuitati. qͣlis ñ fuit ab
ĩitio neq fiet: et si ĩ ista. qnͣto mag̃ ĩ illa
que nouissima futura ẽ orbi t̾re id ẽ eccłie
toto orbe diffuse: nã ⁊ ip̃e lucas ñ qͥdam
qñ a disciplĩs suis de aduentu suo dñs

Expanded text:
gis in illa cauendum praecipi debuit. quae talis futura praedicta est illi ciuitati, qualis non fuit ab initio neque fiet, et si in ista, quanto magis in illa, quae nouissima futura est orbi terrae, id est ecclesiae toto orbe diffusae! nam et ipse Lucas non quidem, quando a discipulis suis de
Abbreviated transcription (Latin):
martꝰ q dix̾unt. ad eu̾sionem hierłm docuit
ꝑtin̾e. aͦ cũ eis dicens aꝑtius de hac eadem
re que illi posuerunt obscuriꝰ. Nã iosephꝰ
qͥ iudaicam scͥpsit historiam. talia mala
dicit illi ppło tũc accxͥdisse. ut iux credibi¬
lia indeantur. uñ no inm̾ito dcm̃ est tulẽ
tan erit: intlłnd̾ ẽst de illo ppło dictũ ꝙ ei
tał amplius futa ñ erit. Si .n. antixpĩn illi
pͥmitus t p̾cipue recepturi sunt: factu¬
rus ẽ tũs idẽ ppłs tͥbłatõem potiꝰ ꝙͣ passurꝰ.
Nõ ẽ gͦcur pͥutemꝰ ebdomadas ꝓpħe da¬

Expanded text:
Marcusque dixerunt, ad euersionem Hierusalem docuit pertinere alia cum eis dicens \' apertius de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. nam Iosephus, qui Iudaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut uix credibilia uideantur. unde non inmerito dictum est talem tan erit, intellegendum est de illo populo dictum. quod ei talis amplius futura non erit; si enim Antichristum illi rimitus et praecipue recepturi sunt, facturus est tunc idem populus tribulationem potius quam passurus. Non est ergo, cur putemus hebdomadas pr