comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mici᷑. Si ad hoc te monuit ut uumici rema-¬
neant: odisti ñ diligis. Adtende quomodo dilexitꝰ.
id est quia nolebat ut sic remanerent ꝑsecuto¬
resait. Pat̃ ignosce illis. quia nesciunt quid
faciunt. Quibus uoluit ignosci. mutari illos
uoluit. Quos uoluit mutari. ex inimcis fr̃s
facere dignatꝰ. est. & uere sic fecit. Occisus
est. sepultus est. resurrexitꝰ in celũ ascen-¬¬
dit. spm̃ scm̃ misit discipulis. Gẽpit in fidu¬
tia predicari nom̃ ipsuis. Miracula faciebant
in nomine crucifixi & occisi. Uiderun illi
interfectores dñi. & qui sanguinẽ eius feui-¬
endo fuder̃.
uscule tam̃ quia uehem̃ti.¬
tius cõmendanda fuit caritati ur̃ȩ ipsa cari¬
tas: id est cõmendanda sibi erat. Si enĩ cari¬
tas nulla est in uobis nichil diximus. Si aũt
est in uobis. tamquã oleũ in flanima adie.¬
cimus. Erin quo ñ erat. forte uerbis
accensum est: In alio creuit qđ erat: in alio

Expanded text:
mici? Si ad hoc te monuit ut inimici remamici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coeperunt cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, uscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio
Abbreviated transcription (Latin):
uit edifitiũ qđ inde facturus est non siluam
qđ erat. Sic & tu respicis inimicũ tuũ aduer¬
santẽ. seuientẽ. mordentẽ uerbis. ex asperan¬¬
tem contumelus. insectantẽ odiis: ad tendis
ibi quia homo est. Uides ista omĩa quȩ adũ-¬
sa sunt. ab homine facta. & uides in illo quod
a deo factus est. Quod aũt homo factus ẽ:
a dõ factus est Quod autẽ te odit. ipse fec̃.
Quod inuidet. ipse fecit. Et quid dicis in
animo tuo: Dñe. propicius illi esto. Dimit¬
te illi peccata. incute illi terrorẽ. muta
illum. Non amas in illo qđ est. sed qđ uis
ut sit. Ergo cũ inimicũ amas. fr̃m amas.
Qua propt̃ perfecta dilectio est in dilectio
ne inimici. quia perfecta dilectio est in dilectio¬
ne fr̃na. Et nemo dicat quia aliquid minꝰ
nos monuit iohannes apłs. & plus nos monuit
xp̃snos monuit. ut etiam inimicos diligamus.
Adtende quare temonuit xp̃s ut diligas
inimcos. Numquid ut semꝑ remaneant ini-¬

Expanded text:
vit aedificium quod inde facturus est, non silvam vit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum amas, fratrem amas. Quapropter perfecta dilectio, est inimici dilectio: quae perfecta dilectio est in dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid minus nos monuit Joannes apostolus, et plus nos monuit s; Christus nos admonuit ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant ini
Abbreviated transcription (Latin):
patiet᷑: Ut filios habeat. Quid si mali erunt.
Incerta sunt ergo ista que uideris optare
inimico tuo quia diligis eum interta sunt.
Opta illi ut habeat tecũ uitã eternã. opta
illi ut sit fr̃ tuus. Si ergo hoc optas diligen¬
do inimicũ ut sit fr̃ tuus. & cũ diligis. frm
diligis. Non enĩ amas in illo qđ est. sed qđ
uis ut sit. Dixerã enĩ aliquando caritati
ur̃e. nisi fallor. Robor ẽ ligni. positũ ante
oculos. Fab̾ optimus uidet lignũ ñ dolatũ
de silua precisum. ad amauit. nescio quid
inde uult facere. Non enĩ ad hoc amauit. ut
semꝑsic maneat. In arte uidit quid futurum
est. ñ in amore qđ ẽ. Et amauit quod inde facꝰ¬
turus est: ñ illud quod est. Sic nos & d̾s amauit
peccatores. Nicimus quia đs amauit peccatores.
Ait enim. Non est opus sanis medicus. sed
male habentibus. Num quid ad hoc amauit
peccatores. ut peccatores remaneremus :
Quasi lignũ de silua uidit nos fab̃. & cogita¬

Expanded text:
patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quod est. Sic et nos Deus amavit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogita
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Duo sunis. elemosinã facis Oyo
esuriunt. unus panẽ: alt̃ iustitiã. Inter
duos istos famelicos. quia dictum est
beati qui esuriunt & sitiunt iustitiani.
qm̃ ipsi saturabunt᷑. Int̃ duos istos fame.¬
licos. bonus operator constitutꝰ ẽ: si cari-¬
ambobus uudt subuenire. Ille enĩ querit
qđ manducet: ille querit quod imitetur.
Pascis istum: prebe te isti. Ambobus dedisti
elemosinam. Illũ fecisti gratulatorẽ de fame
int̾fecta: hunc fecisti imitatorẽ de exemplo
proposito. Miseremini ergo tamquã miseri¬
cordes. quia in eo etiam quod diligitis inimi¬
cos. fr̃s diligitis. Ne putetis iohannẽ nichil de
dilectionẽ inimici precepisse. quia de frat̃¬
na caritate ñ tacuit. Fratres diligitis. Quo¬
modo inquis fratres diligimus: Quȩro qua¬
re diligas ininicũ. Quare illũ diligis: Ut
sanus sit in hac uita. Quid si ñ illi expedit :
Ut diues sit. Quid stipsis diuitus excecabit᷑:
Ut uxorẽ ducat. Quid si amarã uitã inde

Expanded text:
nt quibus eleemosynam facis: duo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si chariambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde
Abbreviated transcription (Latin):
nes. qui ñ credunt diem udicii. Isti fidutiã¬
habere non possunt in die. quam uenturam
essẽ ñ credunt. Pretermittamus istos exci¬¬
tet illos ds̃ ut uuant. De mortius ut quid
loquimur. Non credunt futurũ diem
iudicii: nec timent nec desiderant quod
non credunt. Cepit aliquis credere diẽ
uidicii: Si cepit credere : cepit &timere:¬
Sed quia rimet nondũ habet fidutiã in die
udicis. Nondũ est in illo ꝑfecta caritas. Nũ ꝗd
tam̃ desꝑandũ: est. In quo uides initiũ. cur
desperas finẽ : Quod initiũ uideo inquies:
Ipsum timorẽ. Adi scripturam Initiũ sapientiȩ
timor dñi. Cepit ergo timere diẽ iudicii:
timendo corrigat se. Uigilet aduersus hostes
suos: id est aduersus peccata sua. Incipit reuiup¬
scere interus: & mortificare menbra sua quȩ
sunt suꝑ terrã. sicut apls paulis dicit. Mortifi

Expanded text:
nes qui non credunt diem judicii; isti fiducines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possunt habere in die quam venturam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timereSed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid tamen desperandum est? In quo vides initium, cur desperas finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apostolus dicit, M
Abbreviated transcription (Latin):
in illo manet. Sit tibi domus ds̃. & esto domusdĩ.
Mane in dõ. & maneat ui te ds̃. Manet in te
ds̃ ut te contineat : manes in deo ne cadas.
cadit. Quomodo cadit. quẽ continet ds̃:
In hoc ꝑfecta est dilectio in nob̃. ut fidutiam̃̃
habeamus in die uidicis qr sicut ille est. &
nos sumus in hoc mundo. Nicit quomodo
Se probet unus quisq quantũ in illo profe.¬
cerit caritas: uel potius quantũ ipse in cari¬
tate profecerit. Nam si caritas ds est. nec
proficit. nec deficit ds̃. Sic dicit᷑ proficere
in te caritas: quia tu in. ea prosicis. Int̾roga gͦ
quantũ in caritate profeceris & quid tibi re-¬
spondeat cor tuũ. ut noueris mensuram
prouectus tui. Promisit enĩ ostondere nobis.
in quo cognoscamus eum: &ait. In hoc precta ẽ
habeamus in die uidicii. Iuisquis fiduciam.
habet in die uidicii. perfecta est in illo cari
Non timere ne ueniat dies uidicii. Sunt homi:¬

Expanded text:
in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas;  nunquam cadit . Quomodo cadit quem continet Deus? 2. In hoc perfecta est dilectio in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii: quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Dicit quomodo se probet unusquisque, quantum in illo profecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfecta est habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo chariNon timere ne veniat dies judicii. Sunt homi
Abbreviated transcription (Latin):
capite ꝑcuti. & prope ipso impetu leuari matrũ
corpora: neçeas tam̃ calce repellere. Sed si desit
filius qui sugat: mugitu uocari ad hubera. Si ergo
est in nobis illa caritas spiritualis de qua apłs
dicit. factus sum parualus in medio ur̃m. tãꝗͦ
nutrix fouens filios suos: tc̃ uos diligunus.
guentẽs formidamus. Int̾cesserunt aut̃ ut
int̾mitteremus textũ huius epistolȩ. quedam
pro diebus festis sollempnia lectionũ: quȩ non
potuer̃t. nisi legi & ipsa tractari. Nunc ergo
ad pret̾inissũ ordinẽ redeamus: & quȩ restant
intente accipiat escĩtas ur̃a. Nescio utrũ mag.¬
nificentius nobis caritas commendari posset:
quã ut diceret᷑. ds caritas est. Breuis laus &
magna laus. Breuis in sermone. & magna
intellectu. Quam cito dicitꝰ. ds̃ dilectio est.
Et hoc breue est. Si numeres. unũ est. Si ad¬¬
pendas quantũ est: Is̃ dilectio est. Et qui ma¬¬
net inquit in dilectione: in deo manet. & ds̃

Expanded text:
capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus  factus sum paruulus in medio uestrum, tamquam si nutrix fouens filios suos. et Galatas guentibus formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
epistola iohannis apłi ultimã partẽ restitisse nob̃
tractandam. & exponendã uobis. quantũ dñs
donat Nuiꝰ ergo debiti nos memores sumus :
exactionis aũt. uos memores essẽ debetis. Eadẽ
quippe caritas. quȩ in ipsa epistola maxime et
prope sola cõmendat᷑. & nos facit fidelissimos
debitores. et uos dulcissimos exactores. Ideo.
dixi dulcissimos exactores: quia ubi caritas
ñ est: amarus ex actor est. Ubi aut̃ caritas est.
& qui exigit dulcis est: et a quo exigit᷑. Et¬
si aliquẽ laborẽ suscipit: facit eundẽ labo-¬
rem ꝓpe nullũ. & leuẽ iꝑsa caritas. Nonne
uidemus etiã in mutis animantibus & in¬
rationabilibus. ubi non spiritualis caritas. fed
carnalis & naturalis est: exigit᷑ tam̃ magno
affectu de uberibus matrid. lacã paruuilis:
Etquãuis sugens impetũ faciat⁊ nubera.
melius est tam̃ matri. quã si non sugat nec
exigat quod caritate debet᷑ Sȩpe uidemus
ubera uaccarũ etiamꝰ grandiusculis uitulis

Expanded text:
Epistola Joannis apostoli ultimam partem restare nobis tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo debiti nos memores sumus: exactionis autem vos memores esse debetis. Eadem quippe charitas quae in ipsa Epistola maxime et prope sola commendatur, et nos facit fidelissimos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas non est, amarus exactor est: ubi autem charitas est, et qui exigit dulcis est; et a quo exigitur, etsi aliquem laborem suscipit, facit eumdem laborem prope nullum et levem ipsa charitas. Nonne videmus etiam in mutis animantibus et irrationalibus ubi non est spiritualis charitas, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Suid ẽ hoc: Discipulis se palpandũ prebuit. et
mariȩ contactum uitauit : non ne ipse ẽ. qͥ dubitan¬
ti discipulo dixcit. mitte digitos. & palpa cicatrices:
N umqͥd iã ad patrẽ ascenderat: quare gͦ mariã ꝓhib&
et dicit. noli me tangere. nondum enĩ.  patrẽ meũ :

Expanded text:
m. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et m. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et Mariae contactum vitavit? Nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit, Mitte digitos, et palpacicatrices ? Numquid jam ad Patrem ascenderat? Quare ergo Mariam prohibet, et dicit, Noli me tangere; nondum enim asce
Abbreviated transcription (Latin):
Ueri. nouissima hora ẽ. In hac lectione: pueros
alloquit᷑. ut festinent crescere. qͥa nouissima ho¬
ra est. E tas corporis: non est in uoluntate. Ita
nullus scd̾m carnẽ crescit qͣndo uult. sicut nul
uoluntate est. et crem̃tum in uoluntate est. Ne¬
mo ex aqua et sp̃u nascit᷑: nisi uolens. Ergo si
uult. crescit. si non uult: decrescit. Iuid est
crescere : ꝓficere. Quid est decrescere: defice¬
re. Quisquis nouit natũ se ẽẽ: audiat qͥa pu¬
er.ẽ. et infans. Auide inhiet uberibꝰ matris.
et cito crescet. Est autẽ mater: eccła. & ubera
eius: sunt duo testam̃ta scripturarũ diuinarũ.
H inc sugatur lac omniũ sacram̃toꝵ temporalit̃
roboratus ꝑueniat ad manducandum cybũ.
tri. Lacte tenitrit. ut pane pascat. Nam corde con¬
tingere iñ ai spualiter hoc est. cognoscere qͥa ȩqualis
est patri. P ropt̾ea & mariã ꝓhibeb angere se. et di¬
cebat ei. Noli me tangere: nondum enĩ ascendi ad patrẽ¬

Expanded text:
ueri, novissima hora est. In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut null voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramentorum temporaliroboratus perveniat ad manducandum cibum, tri. Lacte te nutrit, ut pane pascat: nam corde contingere Jesum spiritualiter, hoc est cognoscere quia aequalis est Patri. 2. Propterea et Mariam prohibebat se tangere, et dicebat ei: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patre
Abbreviated transcription (Latin):
quando illi ꝑhibet testimoniũ lingua aliena.
sed quando ꝑhibet conscientia propria.
N oc ergo hic comm̃dat. In hoc cognoscitur. qͥa
ex ueritate sumus. quando oꝑe et ueritate. non
uerbis et lingua tantũ diligimus. & coram ipso
ꝑsua demꝰ cordi nr̃o. Quid ẽ coram ipso: ubi
facere iustitiã ur̃am coram hominibꝰ. ut uidea¬
mini ab eis. Alio quin: marcedem ñ habebitis
apud patrem ur̃m qͥ incęlis est. Et quid est
nesciat sinistra tua. quid faciat dextera tua.
nisi qͥa dexterpura conscientia est. sinistra mun¬
di cupiditas: multi ꝑ cupiditatẽ mundi multa
miraetla faciunt. sinistra oꝑatur non dexttra.
Decrtera debet oꝑari. et nesciente sinistia. ut non
misceat se cupiditas seculi quando aliquid bo¬
ni dilectione oꝑamur. Et ubi hoc cogioscimꝰ.
Ante dm̃ es. interroga cor tuum. Uide quia
fecisti. et quid ibi optasti. salutem tuãanlau¬
dem hominum uentosam. Intus uide. Nam
homo udicareͫ potest quẽ uidere non potest.

Expanded text:
quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria. 3. Hoc ergo hic commendat. In hoc cognoscimus quia ex veritate sumus, quando opere et veritate, non verbis et lingua tantum diligimus: et coram ipso persuademus cordi nostro, Quid est, coram ipso? Ubi facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et quid est, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua : nisi quia dextera, pura conscientia est; sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga cor tuum: vide quid fecisti, et quid ibi appetisti; salutem tuam, an laudem hominum ventosam. Intus vide: nam homo judicare non potest quem videre non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
medici tormentũ habet Est aũt alia sententia
quȩ uidetur huic esse centraria: si non habeat
intellectorẽ. Dicitur enĩ quodam loco in psal¬
stum. Quod si ille ȩternũ timorẽ ostendit.
numquid contra dicit illi forte ista epła
quȩ dicit. timor non est in caritate. sed
ꝑfecta caritas foras mittit tiniorẽ : Interro¬
gemus ambo eloquia dĩ. Sp̃s unus est: et si
codices duo. & si ora duo. & si linguȩ duȩ
Hoc enĩ dictũ ost ꝑ iohannẽ: illud dictum
est per dauid. Sed nolite putare alium
esse sp̃m. Si unus flatus inflat duas tibias.
non potest unus sp̃d implere duo corda agitare
duas linguas: Sed si spu uno. id est uno flatu
impletȩ duȩ tibiȩ consonant. impletȩ duȩ
linguȩ spũ dĩ. dissonare possunt : Est ergo ibi qu¬
i quedã consonant

Expanded text:
medici tormentum habet. 5. Est autem alia sententia, medici tormentum habet. 5. Est autem alia sententia, quae videtur huic esse contraria, si non habeat intellectorem: dicitur enim quodam loco in Psalmostum. Quod si ille aeternum nobis timorem ostendit, numquid contradicit illi forte ista Epistola quae dicit, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogemus ambo eloquia Dei. Spiritus unus est, etsi codices duo, etsi ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. Si unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, agitare duas linguas? Sed si spiritu uno, id est uno flatu, impletae duae tibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consonant
Abbreviated transcription (Latin):
conpungar : Non sit quod stimulet conscien¬
tiam meam: Stimulat timor. sed noli timere:
Intrat caritas. quȩ sanat quod uulnerat timor.
Timor dĩ sic uulnerat. quomodo medici fer¬¬
ramentũ: Putredinẽ tollit: & quasi uidet᷑ uul¬¬
nus augere: Ecce putredo quando erat in
corpore: minus erat uulnus: sed periculosum.
abtiith ferramentũ medici: minus dolebat
illud uulnus. quam dolet modo cũ secatur:
lus dolet cũ curatur: quam si non curaretur:
Sed ideo plusdolet accedente medicina.
ut numquã doleat succedente salute. Occu.¬
pet ergo cor tuũ timor. inducat caritatem.
succedat cicatrix ferramento medici. Talisi
est medicus. ut nec cicatrices appareant.
Tu tantũ subde te dexterȩ ipsius. Nam sisine
ergo: ut intret timor primo. ꝑ quẽ ueniat cari¬
tas. limor medicam̃tum: caritas sanitas. Qui
aũt tunet: non est ꝑfectus in dilectione Quarẽ
Quia timor tormentũ habet: quomodo sectio

Expanded text:
compungar? » Non sit quod stimulet consciencompungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam si non curaretur; sed ideo plus dolet accedente medicina, ut nunquam doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si sine ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem timet, non est perfectus in dilectione. » Quare? « Quia timor tormentum habet, » quomodo sectio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ setam introduci linum: quando aliquid siuiti:
Seta pruis intrat. sed nisi exeat. ñ succedit
linũ. Sic timor primo occupat mentem Non
aũt ibi remanet timor. quia ideo intrauit. ut
introduceret caritatẽ. Iam facta securitatẽ in
animo. quale gaudiũ nobis est. uel in hoc uł
in futuro scło. Et in hoc scło quis nobis noce.¬
bit. plenis caritate : Uidete quomodo exube¬
tet apłs de ipsa caritate. Quis nos inquid sepa
an gladius: Et petrus dicit. Et quis uobis
nocere potest. si boni emulatoies fueritis.
Timor non est in dilectione: sed perfecta
dilectio foras mittit timorẽ Qula timor. tor¬
mentum habet. Torquet cor conscientia pecca¬
torũ: nondũ facta est iustificatio. Est ibi qđ
titillet: quod pungat. Ideo in ꝓsalmo de ipsa
perfectione iustitiȩ quid dicit: Conuertisti lucꝰ¬
tum meum in gaudium michi: conscidisti sac-¬
cum meũ et cinxisti me letitia. ut cantet tibi
gloria mea & ñ conpungar Quid est non

Expanded text:
 setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsa charitate. « Quis nos, inquit, seppericulum? an gladius » ? Et Petrus dicit: « Et quis vobis nocere potest, si boni aemulatores fueritis » ? « Timor non est in dilectione: sed perfecta dilectio foras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non
Abbreviated transcription (Latin):
ate
non illi. Cui enim angeli ministrabant: horũ
obsequiũ requrebat: nec helias sertius ipsi¬
us hoc necessariũ habebat aliqͥndo. cui pa¬
nem & carnem ꝑ coruum mittebat. & tamen
ut uidua religiosa benediceretur : mittitur
seruus dei. pascitur a iudua. que ds̃ in se¬
considerant. ꝓpter illam mercedẽ a dno in
cugłio manifestissime positam. qͥ suscipit
iustum in nomine iusti mercedẽ iusti accipi
et. qui suscipit ꝓpħam innomine ꝓphȩ mercedẽ ꝓpħe
accipiet. & qͥ dederit calicem aquę frigidȩ
uni ex his minimis
tantũ innomine discipuli. amendico uobis
ñ ꝑdet merceđe suam: quamius gͦ sibi pre¬
stent qui hoc faciunt: tamen nec hoc pote¬
rat p̃stari ascensuro incęlum. Quid illi pote

Expanded text:
at, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in seconsiderant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accet. Qui suscipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipit; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex htantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi pote
Abbreviated transcription (Latin):
ria nr̃a ampitauerimꝰ ab amore seculi. Iam diai¬
mus aliquando. Exx in ani qđ implendu est. Bo¬
no implendus es. funde malum. Puta. quia mel¬
le ie uult implere ds̃. Si aceto plenus es ubi mel
pones. Fundendum ẽ quod portat uas. mun¬
dandum ẽ ipsum uas. mutandum ẽ et si cum
labore. cum tritura. ut fiat aptum cuidam
rei. Mel dicamus. aurum dicamus. uinum
dicamus. quicquid dicamꝰ qđ dici ñ potest. qͥc¬

Expanded text:
ria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam dixiria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritura, ut fiat aptum cuidam rei. Maledicamus, aurum dicamus, vinum dicamus; quidquid dicimus quod dici non potest, qu
Abbreviated transcription (Latin):
extendis sinum uł sacci uel utris uel alicuius
rei. nosti qͣntum missurus es et uidos quia an¬
gustus ẽ sinus. extendendo facis capaciorem:
sic ds̃ differendo extendit desideriũ. desiderando
extendit animũ. extendendo facit capaciorem.
Desiderłinus gͦ fr̃s. quia implendi sumus. Uide¬
te paulũ exctendentẽ sinum. ut possit capere
qđ uenturum est. Ait. Non quia iam acce¬
perim aut ꝑfectus sim. Frs̃. ego me non
arbitror apprehendisse. Quid ergo agis in
hac uita. si nondum apprehendisti: unum
autem: quę retro sunt oblitus.  in ea quȩ ante sunt
eatentus. seđm intentionẽ sequor ad palmã suꝑnȩ
uocationis. dei. Extentum se dixit. & scdm inten¬
tionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad
capiendum. quod oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit. H ęc est
uita nr̃a : ut desiderando exerceamur. Tantũ
aut̃ nos exercet scm̃ desidertum: quantũ deside¬

Expanded text:
extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Quid ergo agis in hac vita, si nondum apprehendisti? Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos exercet sanctum desiderium, quantum deside
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ quandam uisionem fr̃s. quã nec oculus¬
uidit. nec auris audiuit. nec in cor homi¬
nis ascendit. Uisionem qͣndam. uisionem p̃¬
cedentem om̃s pulchritudines terrenas. auri
argen᷑a. nemorum. atq: cãporum. pulchri¬
tudinẽ maris. & aeris. pulchritudinẽ solis
et lunȩ. pulchritudinẽ stellarum. pulchritu¬
dinem angeloꝵ. pulchritudinem omnia supe¬
rantem. quia ex ipsa pulchra sunt onmnia. Quid gͦ
est. Similes ei erimus. qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ẽ.
Quomodo lingua potuit sonult cetera corde cogiten¬
tur. Quid enim uł ipse ioħs diocit ad comparati¬
non possumꝰ. Et quia mͦ uidere non possumus: offi¬
cium nr̃m in desiderio sit. Tota uita xp̃iani bo¬
ni: scm̃ desiderium ẽ. Quod aut̃ desideras: non¬
dum uides: s desiderando capax efficeris: ut cũ
uenerit qđ uideas. implearis. Sicuti enĩ si uelis implere
aliquẽ sinum et nosti quia magnũ est qđ dabit᷑.

Expanded text:
sumus quamdam visionem, frsumus quamdam visionem, fris audivit, nec in cor hominis ascendit : visionem quamdam, visionem praecellentem omnes pulchritudines terrenas, auri, argenti, nemorum atque camporum, pulchritudinem maris et aeris, pulchritudinem solis et lunae, pulchritudinem stellarum, pulchritudinem Angelorum, omnia superantem; quia ex ipsa pulchra sunt omnia. 6. Quid eest? Similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. Quomodo potuit, lingua sonuit; caetera corde cogitentur. Quid enim vel ipse Joannes dixit ad comparatinon possumus, et quia modo videre non potestis, officium vestrum in desiderio sit. Tota vita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dei esser. non rapinam arbitratus est eẽ¬
se equalem deo. Hoc medo xp̃m in for¬
ma dei. uerbun dei. unicum patri. equa¬
le̾ patri: non possunt uidere mali. Scd̾m
ia uero quod uerbum caro factum est. po¬
tuerunt et mali
rus : quomodo uenerat iudicandus. In ipsa for¬
ma homo sed et deus. Nam m aledictus om̃is
qui spem suam ponit in homine. Homo uenit
ut uidicaretur : homo ueniet ut tudicet. Et
si non uidebitur : quid .ẽ. qđ scriptum. ẽ. uide¬
bunt. in quem trans fixerunt . De impiis
enia dictum est. quia uidebunt et con¬
fundentur. Quomodo non uidebunt impii. qͣn¬
do alios ponet ad dexteram. alios ad sinistram:
Ad dexteram positis dicet. Uenite benedicti patris
mei. ꝑcipite regnũ. Ad sinistram positis: ite
in ignem eternũ. Uidebunt gͦ impii. sed formã
serui. Formã dĩ : non uidebunt. Quare : qui¬
a impii sunt. Et ipse dñs dicit. Beati mun¬
do corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Ergo uisuri

Expanded text:
Dei esset, non rapinam arbitratus est esDei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Hoc modo Christum in forma Dei, Verbum Dei, Unicum Patri, aequalem Patri, non possunt videre mali. Secundum id vero quod Verbum caro factum est, poterunt et mali:rus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem confixerunt ? De impiis enim dictum est quia videbunt, et confundentur. Quomodo non videbunt impii, quando alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram? Ad dexteram positis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: ad sinistram positis dicet, Ite in ignem aeternum . Videbunt, sed formam servi: formam Dei non videbunt. Quare? Quia impii sunt; et ipse Dominus dicit, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ergo visuri
Abbreviated transcription (Latin):
Et unde non ot cognitus. Quia om̃a
peccata arguebat in hominibus. Iui
a mando delectationes peccatoꝵ: non coͣgnoscebant
dm. Amando qđ febris suadebat: inuiriam
medico se faciebant. Quid gͦ nos.  iam nati su¬
mus ex ipso. sed quia in spe sumus: dilectissimi in¬
quit nunc filii dei sumus. Iam nunc quid est qđ
expectamꝰ. si iam filii dei sumus: et nondũ inꝗt
manifestatum ẽ qͦđ erimus. Quid aut̃ erit ali
ud quã filii dei. Audi quod sequitur. Scimus
quia cum apparuerit. similes ei erimiis. qm̃ ui
debimus eum sicuti. ẽ. Intelligat karitas ur̃a.
Magna res. Scimus quia cũ apparuerit. similes
ei erimꝰ. qm̃ uidebimiis eum sicuti est. Iam illud
tabili.. Semꝑ manet: mutari nescit. nuilla ex
parte corrumpitur. nec ꝓficit quia ꝑfectum
est. nec deficit quia eternum est. Et quid
est hoc. In principio erat uerbum. et
uerbum erat apud dm̃. et ds̃ erat uerbũ.
Et quid est hoc Qiua cum in forma

Expanded text:
Et unde non est cognitus? Quia omnia Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes peccatorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam nunc? Quid est ergo quod exspectamus, si jam filii Dei sumus? Et nondum, inquit, manifestatum eScimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus cum sicut est. » Intelligat Charitas vestra. Magna res: « Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. » Jam illud tabile est; semper manet, mutari nescit, nulla ex parte corrumpitur: nec proficit, quia perfectum est; nec deficit, quia aeternum est. Et quid est hoc? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quid est hoc? Qui cum in forma
Abbreviated transcription (Latin):
totum mundum pii. Eili illos non cognoscu¬
nt. Quomodo putamꝰ quia ñ cognoscunt.
Insultant bene uiuentibus. Attendite et nide¬
te. quia forit sunt et inter uos. Uns quisqi
urm qui iam pie uiuit. qui contempnit socula¬
ria. qui non uult ire ad spectacula. qui non
uult se in ebriari. qui sollempniter. et qđ est
grauius accedente patrocinio sc̃oꝵ dierũ fieri
inmundus. qui ista facere noluerit : quonio¬
do ei insultatur abhis qui faciunt. numqͥd
insultarctur ei.si a gnosceretur. Quart
aictem non cognoseitur. Mundus eũ
non cognoscit. Quis est mundus : Illi
habitatores mundi. Quo modo dicitur
mundus habitatores eius:
am sepe ista dicta s̃. et non ea uobiscum ho¬
die repetimiis. Iam cum auditis mundum
in mala significatione : non intelligatis
nisi dilectores mundi. quia ꝑ dilectionẽ¬
mundum inbabitant & p qͣuod in ha¬
bitant: nomen habere meruerunt.
Propter hoc mundus non cognouit nos.
quia non cognouit cum
in carne. erat ds̃. latebat in insirmitate.

Expanded text:
totum mundum pii: illi illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, quomodo dicitur domus, habitatores ejus. Jam ista saepe dicta sunt, et non ea vobis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabitant, et per quod inhabitant, nomen habere meruerunt. Propter hoc mundus non cognovit nos, quia non cognovit eum. stus, in carne erat Deus, latebat in infirmitate.
Abbreviated transcription (Latin):
Qualemus: infra est. Eaten¬
damus nos ineum. ut nos cum uenerit imple¬
at. Simil es enim ei erimus. qm̃ uidebimus e¬
um sicuti. est. Et omnis qͥ habet spem hanc
in ipso.Uidetis quia in spe nos posuit. ui¬
detis quem admodum congry¬
it
apostolus paulus co apostolo

Expanded text:
uimus, infra est: extendamus nos in eum, ut cum venerit, impleat. Similes enim ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. 7. Et omnis qui habet spem hanc in ipso. Videtis quia in spe nos posuit. Videtis quemadmodum congruit apostolus Paulus coapostolo
Abbreviated transcription (Latin):
grã occidit : quia oꝑa illius maligna fuert̃. frĩs uͦ
eius iusta. Ergo ubi ẽ inindia: amor
fraternus esse ñ potest: Intendat scaritas
uestra. Qui inuidet : non amat. Peccatum dia¬
boli st in illo. qͥa et diabolus inudendo deiecit.
Cecidit enĩ. & inuidit stanti. Non ideo uoluit dei¬
cere : ut ipse staret: sed ne solus caderet. Tenete
in animo ex hoc qđ subiecit. inuidiam ñ posse eẽ
in aaritate. Habes aꝑte. cum laudaretur ipsa
R aritas. karitas ñ emulatur. Non fuit i ari¬
tas in Rayn. Et nisi eẽt caritas in abel. ñ acci¬
peret ds̃ sacrificiũ eius. Cum enĩ ambo obtulis¬
sent. ille de fructibꝰ terrę. ille de fę̧tibꝰ ouium :
quid putatis fr̃s. qua ds̃ fructus t̾rę neglexit. &
sȩtus ouium dilexit: Non intendit d̾s̃ admti.¬
nus. sed in corde uidit. Et quẽ udit cum
caritate offerre : ipsius sacrificiũ respeait.
Equẽ uidit cũ inuidia offerre : abipsius sacrificio

Expanded text:
gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratris vero gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratris vero ejus justa. Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae neglexit, et fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacrificium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
quę habebat. & emit eã. Hȩc margarita p̃cio¬
sa: est t aritas. sine qua nichil tibi ꝓdest qđ¬
cumq habueris. quã si solam habeas: sufficit
tibi. Modo cum fide uides : tunc cum specie
uidebis. Si enim amamus cum non uidemus.
quomͦ amplectem᷑ cum uiderimus. Sed ubi
nos debemꝰ exercere: in amore fraterno. Po¬
tes michi dicere. non uidi dm. numquid po¬
tes mihi dicere. non uidi hominẽ: Dilige
fratrem. Si enim fr̃em quẽ uides dilexeris:
simul uidebis & đm. quia uides ipsam icari¬
tatem. et intus in habitat d̾s̃. Qui non est
iustiis ñ est ex dõ. & qͥ non diligit frẽm suum.
Quia hec gt inquit annunciatio. Uide quomͦ confir
mat. ꝗͥa hec est annunciatio ꝗͣ audiuimꝰ ab initi¬
o: ut diligamus inuicẽ. M anifestauit nob̾ inde
se dicert. Contra hoc mandatum quisquis facit:
inpeccato illo ẽ scelerato. in quod incidunt qui ñ
nascuntur ex do. Non sicut Rayn qͥ ex ma¬
ligno erat. & occidit fr̃em suum. Et cuius rei

Expanded text:
e habebat, et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia videbis ipsam charitatem, et intus inhabitat Deus. 8. Qui non est justus, non est ex Deo; et qui non diligit fratrem suum. Quia haec est annunmat: Quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis ẽ. Ista abluit corpus. & significat qđ
fit in anima ꝑ illũ spm̃. ipsa anima mundatur
& saginatur. Ipse est sp̃s di. quẽ non possunt ha¬
bere heretici. Et quicũq se ab eccła p̃cidunt.
& quicũq non aꝑte p̃cidunt᷑. sed ꝑ iniquitatẽ
p̃cisi sunt. & intus tamquã palea uentilantur.
& grana non sunt. ñ habent istũ spm̃. Iste sp̃s.
nomine aquȩ adño significatus ẽ. Et audiui¬
mus ab hac epła. nolite om̃i spũi credere.
Ad testantur uerba illa salomonis. ab aqua
aliena abstine te. Quid est aqua : Spiritus¬
Numquid semꝑ aqua sp̃m̃ significat : non semper.
Sed quibusdam locis spm̃ significat: quibusdam
locis baptis mũ significat. quibꝰdam locis populos
significat: quibꝰdam locis consiliũ significat.
habes quodã loco dictũ. Fons uitȩ consiliũ possi¬
dentibus eũ. Ergo ꝑ diuersa loca scripturarum.
nomen aquȩ diuersa significat. Nunc tamen

Expanded text:
invisibilis. Ista abluit corpus, et significat quod invisibilis. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima: per illum Spiritum ipsa anima mundatur et saginatur. Ipse est Spiritus Dei, quem non possunt habere haeretici, et quicumque se ab Ecclesia praecidunt. Et quicumque non aperte praecidunt, sed per iniquitatem praecisi sunt, et intus tanquam paleae volvuntur, et grana non sunt, non habent istum Spiritum. Iste Spiritus nomine aquae a Domino significatus est: et audivimus ab hac Epistola, Nolite omni spiritui credere; et testantur verba illa Salomonis, Ab aqua aliena abstine te. Quid est aqua? SpiritusNumquid semper aqua Spiritum significat? Non semper: sed quibusdam locis Spiritum significat, quibusdam locis Baptismum significat, quibusdam locis populos significat, quibusdam locis consilium significat. Habes quodam loco dictum, Fons vitae consilium, possidentibus eum . Ergo per diversa loca Scripturarum nomen aquae diversa significat. Nunc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sitit : ueniat adme & bibat. Qui credit
inme. flumina aquȩ uiuȩ fluent de uen¬
tre eius. Eugłista autẽ exposuit unde di¬
ceret. Secutus enim ait. Hoc aut̃ dice¬
bat de sp̃u quem accepturi erant qͥ in eũ
erant credituri. Quare ñ multos baptiza¬
uit dñs: Sed quid aĩt  Sp̃s autem nondũ erat datꝰ.
quia iħc ñdũ erat clarificatus. Quia gͦ illi baptis mũ
pentecostes misit dñs de cęlo. ut daretur sp̃s exspecta¬
batur clarificatio dñi. Et antequã clarificaret᷑ & ante¬
quã mitteret eũ. iuitabat tamen homines ut se p̃para¬
rent ad accipiendã aquã. de quadiait. Qui sitit ueni¬
at & bibat . &. qui credit in me. flumina aquȩ uiuȩ¬
quid ẽ illa aqua : non me interroges. eugłm
interroga. Hoc autẽ dicebat ait de spũ quẽ ac¬
cepturi erant hi qui in eũ erant credituri. Aliud
est gͦ aqua sacramenti. aliud aqua quȩ significat
spm̃ dĩ. Aqua sacramenti uisibilis ẽ. aqua sp̃s

Expanded text:
 veniat ad me, et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret: secutus enim ait, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui in eum erant credituri. Quare non multos baptizaDominus? Sed quid ait? Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quia ergo illi Baptismum hPentecostes misit Dominus de coelo; ut daretur Spiritus, exspectabatur clarificatio Domini. Et antequam clarificaretur, et antequam mitteret eum, invitabat tamen homines ut se praepararent ad accipiendam aquam, de qua dixit, Qui sitit, veniat et bibat; et, Qui credit in me, flumina aquae vivquid est illa aqua? Nemo me interroget; Evangelium interroga. Hoc autem dicebat, ait, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Aliud est ergo aqua Sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua Sacramenti visibilis est; aqua Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ sp̃s scs. & dicit nobis epła ista nolite
om̃i spũi credere sed ꝓbate sp̃s si ex do sunt.
intelligamus inde dictũ ẽẽ. ab aqua aliena
abstine te. & de fonte alieno ne biberis. Quid
est de fonte alieno ne biberis: spũi alieno
non credideris. Restat gͦ ex amen. unde pro¬
betur quia sp̃s dĩ est. Posuit quidem signum
& hoc fortasse difficile. uideamus tam̃. Ad
illã karitatẽ redituri sumꝰ. ipsa ẽ quȩ nos
docet. quia ipsa ẽ unctio. Iamen hic quid
ait : ꝓbate sp̃s si ex do sunt : quia multi phe¬
udo ꝓpħȩ exierunt in istũ mundũ. Iam ibi
sunt om̃s heretici & om̃s scismatici. Quo modo

Expanded text:
sanctus, et dicit nobis epistola ista: 'Nolite omni spiritui credere, sed probate Spiritus, si ex Deo sunt', intellegamus inde dictum esse: Ab aqua aliena abstine te, et de fonte alieno non biberis. Quid est de fonte alieno non biberis? Spiritui alieno non credideris. Restat ergo examen, unde probetur, qui spiritus Dei est. Posuit quidem signum, et hoc fortasse difficile. Videamus tamen. Ad illam caritatem redituri sumus. Ipsa est, quae nos docet, quia ipsa est unctio. Tamen hic quid ait: 'Probate spiritus, si ex Deo sunt; quia multo pseudoprophetae exierunt in istum mundum'. Iam ibi sunt omnes heretici et omnes scismatici. Quomodo e
Abbreviated transcription (Latin):
oculi nr̃i nonse uident. qͥ uasi non se norunt :
Añ in caritate cõpaginis corporalis norunt se :
Nam ut noueritis quia in coniunctione carita¬
tis se nouerunt : quando ambo patent: non
licet ut aliquid attendat dexter. qđ non atten¬
dat sinister. Dirige radium dextrum sine
altero. si potes. Simul coeunt. simul dirigin¬
tur. Intentio una ẽ. loca diuersa sunt. Si
g̾ omnis qui tecum diligit dm̃ unã intenti¬
onem tecum habet. noli attendere quia corpo
re.loco separatus ẽ. Aciem cordis simul fi¬
cistis in lumine ueritatis. Ergo si uis nos¬
se quia accepisti sp̃m scm̃: interroga cor
tuum. ne forte sacram̃tũ habeas & uirtutẽ sacra¬
menti ñ habeas. Interroga. cor tuũ. Si ẽ ibi di¬
lectio fratris : securꝰ esto. Non potest eẽ dilectio si¬
ne sp̃ũ dĩ. quia paulis clamat. Karitas dei dif¬

Expanded text:
oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate compaginis corporalis non norunt se? Nam, ut noveritis quia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli attendere quia corpore in loco separatus es; aciem cordis simul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum, interroga cor tuum; ne forte sacramentum habes, et virtutem sacramenti non habes. Interroga cor tuum, si est ibi dilectio fratris, securus esto. Non potest esse dilectio sine Spiritu Dei: quia Paulus clamat, Charitas Dei dif