comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filio manasse. nati sunt filii ĩ gẽni¬
b iosephdixitq fr̃ib siuis deus
ad huc uisitabit uos ⁊ reducet ad
asportate ossa mea uobiscũ. Eũq¬
ad iurass eos suꝑ hoc: mortiuis ẽ
⁊ ꝯditus aromatib rerditꝰ ẽ ĩ locu
lo ĩegypto nec pꝰea motus donece
¶ gressi sunt filii isrł de egypto. Alii
bantur ⁊ sepeliebantur ĩebron.
post translati sunt ĩsichem.

Expanded text:
filio Manasse nati sunt filii in genibus Joseph. Aitque fratribus suis: Deus adhuc visitavit vos, et reducet ad Asportate ossa mea vobiscum adjurasset eos super hoc, mortuus est, et conditus aromatibus, repositus in loco, in Aegypto, nec motus donec egressi sunt filii Israel de Aegypto . Aliiebatur, et sepeliebatur in Hebron, et post translati sunt in Sichem.
Abbreviated transcription (Latin):
equitur hystoria¬
de susanna quam
hebreus ñ h̃t inli¬
bro danielis ⁊ uo¬
cat eam fabulam
nõ qd inficietur tẽ
gestam s quia in
ea fc̃m legitur de sacdotib lapidatis
quos iere adustos testatur: ⁊ quia¬
nos fabulamur eam scriptam ada.
cum aquodam g̾co scripta fuerit:
Tales enĩ ablusiones u̾boꝵ ad arboꝵ
nõia.: nõ ĩueniuntur ĩ hebreo. ĩ tnͣs¬
iatione quidem nr̃a una ex eis allu¬
sionib qualis cũq legitur ut cum

Expanded text:
equitur historia Susannae, quam Hebraeus non habet in libro Danielis. Et vocat eam fabulam, non quod inficietur rem gestam, sed quod in ea falsum legitur de sacerdotibus lapidatis, quos Jeremias adustos testatur. Et quia fabulamur eam scriptam a Daniele, cum a quodam Graeco scripta fuerit: Tales enim allusiones verborum, et arborum nomina, non inveniuntur in Hebraeo. In translatione quidem nostra una ex eis allusionibus qualiscunque legitur, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃sertim exposito eis sompnio ꝙ ĩ cad̾
nocte uiderat in huncmod̾. uiderat o¬
nyam summum sac̾dotem. ⁊ qui apu̾o
inuirtutib excitatus fuerat manus ꝓ
mira bili cirra illum ⁊ onyam dixisse h̾
est amator ppłi is. hic ẽ qui multum orat
dei extenclisse aũihemiam dexteram ⁊ de¬
disse iude gladium aureum dicentem.
Accipe gladium sc̃m missum muus a
deo quo deicies adu̾sarios ppłi nu̾is qua

Expanded text:
sertim exposito eis somnio quod in eadem nocte viderat in hunc modum: Viderat Oniam summum sacerdotem qui a puero in virtutibus exercitatus fuerat, manus pmirabili circa illum, et Oniae dixisse: « Hic est amator populi Israel, hic est qui multum orat Dei extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauit agĩ cliera iabborum ⁊ dixerunt.
Est uts deus in celo potens qui inssit
ag̾ diem septimã. At illeait. Ego potẽs
sum supet terram quiimpero sumi ar¬
ma ⁊ negotiaregis impłi. Machabeus ã
cum pauci eẽnt cum eo formidantes ĩpet̃
nichanoris. ⁊ multitudlinem singłos il¬

Expanded text:
xerunt: Est Deus unus in coelo potens, qui jussit agi diem septimam. At ille ait: Et ego potens sum super terram, qui impero sumi arma, et negotia regis impleri. » Machabaeus autem cum pauci essent cum eo, formidantes imperium Nicanoris, et multitudinem, singulos il
Abbreviated transcription (Latin):
tamuibras. adclitur quoq qd̾ iopite ro¬
gauerũt indeos secum habitantes ascẽ¬
de scaphas qͣs ꝑau̾ant indie festo ad col¬
ludenlum. Cumq ĩ altum ꝓcessissent
subm̾serunt ex eis nõ minus quam. cc.
qͣmobrem iudas ĩ nocte suꝑueniens por¬
tum succend̾. scafas excussit. refugos ab
igne gladio pemit. Iammitis quoq
nocte suꝑuen ⁊ portum cum nauibus
succend. Itau̾o ut lum̃ ignis pareret in¬
qd̃ p̃lio cõmisso apud ianuam plures
ꝓstratisunt de iudeis. ⁊ ueñ uidas cũ
suis ut corpora prostratorũ tolłet ⁊ in
sepulcus ponet pat̾nis. Inueneit ã sub
tumcis intfectorum dedonariis ꝓdolorũ
que ap̃t ianuam fuerant. omnib er¬
go manifestum ẽ frm̃ obhanc cãm eos
cortuisse. ⁊ benelicerũt iustum deiuidici¬
umi. qui occulta fecerat manifesta. ⁊ in
preces conu̾si rogauerunt deum it de¬
licta eorum oblit̾arentur at uouir for¬
tissimus uidas colłone fc̃a asius .xii.¬
draginas argentis misit iero solimani

Expanded text:
tam vibrans . Additur quoque quod Joppitae rogaverunt Judaeos, secum habitantes, ascendere scaphas, quas paraverant in die festo ad colludendum . Cumque in altum processissent, submerserunt ex eis non minus ducentos. Quamobrem Judas in nocte superveniens, portum succendit, scaphas exussit, refugos ab igne gladio peremit. Jamnitis quoque nocte supervenit, et portum cum navibus succendit, ita ut lumen ignis appareret quod, praelio commisso apud Jamniam, plures prostrati sunt de Judaeis. Et venit Judas cum suis, ut corpora prostratorum tolleret, et in sepulcris poneret paternis. Invenerunt autem sub tunicis interfectorum de donariis idolorum, quae apud Jamniam fuerunt. Omnibus ergo manifestum factum est ob hanc causam eos corruisse. Et benedixerunt justum Dei judicium, qui occulta fecerat manifesta, et in preces conversi, rogaverunt Deum, ut delictum eorum obliteraretur. At vero vir fortissimus Judas, collatione facta a suidrachmas argenti misit Jerosolymam,
Abbreviated transcription (Latin):
bum. Quia quidam sarath ebraice
leprã sonat. errauert putantes eã
illa dabotibi filiũ ⁊ uocab̾ nomẽ
eius ysaac. Cecidit abralxm ĩ faci¬
em ⁊ risit p̾ gaudio dicens appła

Expanded text:
. Quidam, quia Sarath Hebraice lepram sonat, erraverunt, putantes eam illa dabo tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac. Cecidit Abraham in faciem, et risit prae gaudio dicens appla
Abbreviated transcription (Latin):
damus t̾minum iute thobye filii
thobye. fuit enim t̾minus hysto¬
ne qui fuit ei t̾minꝰuite. nõ inuie¬
niemus hystoriam descenclisse
adplus iutra tempora iosye Po¬
namus enim filium cum patre
captiuatum .ui. anno ezechie.⁊

Expanded text:
damus terminum vitae Tobiae, filii Tobiae fuit enim terminus historiae, qui fuit ei terminus vitae non inveniemus historiam descendisse ad plus ultra tempora Josiae. Ponamus enim filium cum patre captivatum sexto anno Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia hora nona
mortuo domino.
recedentiu licuit
ioseph ⁊ nichode¬
mo dispone defu¬
nere ⁊ muieribz
accedere ꝓprus: io
hora nona ꝯueni.¬
mus nõ admissa¬
le officium. s qͣi
ad funis obsequi

Expanded text:
Quia hora nona mortuo Domino Crecedentibus, licuit Joseph, et Nicodemo disponere de funere, et mulieribus accedere propius, ideo hora nona convenimus non ad missale officium, sed quasi ad funeris obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
uebat ei q̃n uir qui suscipie¬
bateam. S quocũq modo fie¬
ret: in obꝓbrium repudii con¬
tra legem domus eius dice¬
batur domꝰ discalciati. Et a¬
it booth aftantib. huius rei
testes estis: Qui dixerunt.
Testes sumus. faciat dominꝰ
hanc mulierẽ tibi sicut rachel
iliam : que edificauert̃ dom̃
isrł. Accepit itaq boothruth
ĩuxorem. ⁊ pꝰ annũ natꝰ est ei
filius. quem posuit noemi
insini suo mutricis ⁊ gerule
fugens officio. Et dixert̃ ad
eam uicine ꝯgretulantes. Ec¬
ce habes qui nutriat senectu¬
tem tuam. ⁊ seruiat tibi plus
quam .uii. filii. Ob hoc uoca¬
uit nom̃ eius obeth. qd̾ hebͣ¬
ice ĩt̾pretatur seruiens hic ẽ
pater ysai patris daiuid.

Expanded text:
vebat ei, quandoque vir qui suscipiebat eam. Sed quocunque modo fieret, in opprobrium refugii contra legem domus ejus dicebatur, domus discalceati. Et ait Booz astantibus: « Hujus rei testes estis. Qui dixerunt: Testes sumus. Faciet Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel. » Accepit itaque Booz Ruth in uxorem. Et post annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui nutriat senectutem tuam, et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice interpretatur serviens. Hic est pater Isai patris David.
Abbreviated transcription (Latin):
tura domint. ooo.¬
mautem se.¬
nus de ordine cu¬
tie ab armĩathia que ẽ
ramata ciuitas helcane patris samu¬
elis diues ⁊ iustus.de quo etiam quidã
putant ꝯscͥptum ẽẽ psalmum. Beatꝰ
uir qui nõ ꝯ sensit actib ⁊ ꝯsiliis alio¬
quoq ⁊ cum eo nicodemus ferens mir¬
re ⁊ aloes qͣi libras .c. Ista unguenta
amaritudine sus : u̾mes arcent acor

Expanded text:
tura Domini. Cum autem senus de ordine curiae, ab Arimatha, quae est Ramatha, civitas Helcanae patris Samuelis, dives et justus, de quo etiam quidam putant conscriptum esse psalmum: « Beatus vir , » quia non consensit actibus et consiliis alioquoque etiam cum eo Nicodemus, ferens myrrhae et aloes quasi libras centum. Ista amaritudine sua vermes arcent a cor
Abbreviated transcription (Latin):
tare eneum amouens. ⁊ carnan suil
qua posuit p̾sidium macedoñ qui i¬
deis erant ĩ omnib t̃ humani. Nam
quoscumq ciicumcidisse filios suos
repissent suspendebant ⁊ paruulos
ad colla corum uidentes autẽ sama¬
rite ideos ħpatide ⁊ suetudine nat᷑e
sue se nõ ẽẽ cognatos iudeorum fate¬
bantur ⁊ qd hactenus ydicauant tẽ
plum suꝑ garisim dei ẽt̃ maximine¬
gauerunt scribentes anthyocho ĩ hũt
modum. deo epiphani. reło asichi¬
mitis sydomoꝵ. Maiores nr̃i pp̃ pestes
quasdam siꝑsticõem sabłoꝵ secuti st̃
eclificantes ingariz im templum sine

Expanded text:
tare aereum amovens, et carnem suilln qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consuetudine naturae suae se non esse cognatos Judaeorum fatebantur, et quod hactenus praedicaverant, r Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relatio a Sichimitis Sidoniorum. Majores nostri propter pestes, quamdam superstitionem Sabbatorum secuti sunt, aedificantes in Garizim templum sine
Abbreviated transcription (Latin):
decrum. ⁊ resurrectõe mortuoꝵ di¬
cens. ⁊ ueniet tempꝰ quale nõ fuit
stabit michaei ꝓ filiis ppli sui. ⁊ sal¬
uabitur exeis omnis qui scriptus ẽ
ĩ libro dei ⁊ muititudo omnium qui
dormiunt ĩ pulu̾e terre euigilabunit.
alii ĩ uit̾am et̾nam alii mopppobriũ.
ut uideant semꝑ. nõ quidem bonos
quia tosletur impius ne uideat glo¬
tiam dei s ut uideant opprobrium
cicui. ⁊ desiderabat. da scire qͣnto tp̃re
duraret ꝑsecutio artix. ⁊ iudit prin¬
cipem ꝑsax stantem ĩrupafluminis.
⁊ prĩcipem g̾corum stantem ĩ alt̾a ⁊ ui¬
rum ĩdutum lineis stantem ĩ medio
suꝑ aquas ⁊ tlix̃ ad eum. usquequo
finis horum mirabiliũ. ⁊ cleuans ille
tterauit idem tempus. s ꝑ alia u̾ba
dicens. Cum ablatum fuerit iuge sa¬
crificium ⁊ posita fuit ab h̾ominato
indesolatorm hec est cum ablato cul¬
tudea desolato antixp̃c abbominabi¬
lit̃ exitebit se adadorand̾. Tunc ert̃

Expanded text:
um, et resurrectione mortuorum, dicens: « Et veniet tempus quale non fuit stabit Michael pro filiis populi tui, et salvabitur ex eis omnis, qui scriptus erit in libro Dei. Et multitudo omnium, qui dormiunt in pulvere terrae evigilabunt, alii in vitam aeternam, alii in opprobrium, ut videant semper . » Non quidem bonos, quia tolletur impius, ne videat gloriam Dei , sed ut videant opprobrium suum ercitii. Et desiderabat Daniel scire quanto tempore duraret persecutio Antichristi. Et vidit principem Persarum stantem in ripa fluminis, et principem Graecorum stantem in altera, et virum indutum lineis stantem in medio super aquas, et dixit ad eum: « Usquequo finis horum mirabilium? » Et elevans ille iteravit idem tempus, sed per alia verba, dicens: « Cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio in desolationem, » hoc est, cum ablato cultu Dei et desolato, Antichristus abominabiliter exhibebit se adorandum, « et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ordines. pumũ uocant legem.
scd̃m ꝓpħas. Gercium agiogra¬
pha. In lege ponunt quinq li.¬
iudic̃. samuel malachim ysa¬
yam. ĩ emiam. ezechielem .xii.¬

Expanded text:
ordines. Primum vocant legem, secundum prophetas, tertium agiographa. In lege ponunt quinque liJudicum, Samuel, Malachim, Isaiam, Jeremiam, Ezechielem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt in .iͦi. ordine canonis uet̾is ĩstr¬
um̃tr. S quia de nullo ordine ẽ.
gyogͣpha ut ĩcludet etiam apocri¬
pha. ⁊ quia uicina ẽ lingua calde¬
orum hebraico sermoni. utriusq
lĩgue ꝑitum loquacem habens
ieꝵ: quicquid ille hebreis u̾b̾ ex¬
p̾ssit latino sermone exposuit
lm fuit. Cumq ceteri ad bya¬
adoraret deum is. Orimicias ⁊ de¬
cimas fidelit̾ o fferebat itaut ĩt̾cio
anno ꝑselitis ⁊ aduenis omnem
miniftraret detimatõem. ⁊ ĩ omni¬
b legem deipͥuer obseruabat. fc̃s
aĩiur accep̃ sibi uxorem annam
de tͥbu sua ⁊ fuscepit ex ea filium.
⁊ suo nomine uecauit thobyam.
Captus quidem cumĩirore ⁊ filio
habitauit ĩnimĩne ⁊ custodiuit
aĩam suam ne ꝯtaminarẽtur uicib
gentilium. s ⁊ ꝯtribules suos ñ
custedientes segrauit arguebat.
⁊ dedit illi deus grãm ĩ ocłis sal¬
manasar. qui dedit ei potestatẽ
quocumqi uellet ire ad captiuoꝰ
⁊ circa eos facere quecumq uoluis¬

Expanded text:
esset in tertio ordine canonis Veteris Testamenti; sed, quia de nullo ordine est,giographa, ut includeret etiam apocrypha, et quia vicina est lingua Chaldaeorum Hebraico sermoni, utriusque linguae peritum loquacem habens Hieronymus, quidquid ille Hebraeis verbis expressit, Latino sermone exposuit,m fuit . Cumque caeteri ad raret Deum Israel, primitiva et decimas fideliter offerebat, ita ut in tertio anno proselytis et advenis omnem ministraret decimationem, et in omnibus legem Dei puer observabat. Factus autem vir accepit sibi uxorem Annam de tribu sua, et suscepit ex ea filium, quem nomine suo vocavit Tobiam. Captus quidem cum uxore et filio, habitavit in Ninive, et custodivit animam suam ne contaminaretur in cibis gentilium, sed et contribules suos non custodientes se graviter arguebat et dedit illi Dominus gratiam in oculis Salmanasar. Qui dedit ei potestatem, quocunque vellet ire ad captivos, et circa eos facere quaecunque voluis
Abbreviated transcription (Latin):
a .xui. anno filium achar regem ꝯsti¬
tuisse. ⁊ ꝙ qualitumq de c̃a in regno
a deo achar metuit eraltari. ut tẽꝑa
ꝯregnandi pocius asctilunt᷑ fĩio ꝙͣ
patii.

Expanded text:
xto anno filium suum regem constituisse, et quod qualicunque de causa in regno adeo meruit exaltari, ut tempora conregnandi potius ascriberentur filio quam patri.
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ aga a trib tantum annis cõ¬
regnauerunt ut dc̃m est tunc .iiii.
anno acha occisus ẽ phacee ⁊ si
osee occisor eius nõ regnauit pro
eo usq ad .xii. anrium achaz:
tunc regrum is. frait .uiii. anniꝰ
sine rege. Itaci p̾dc̃e ꝯtrarietates
⁊ alie si quas p̃t̾misimꝰ det̾mina¬
ii possunt ⁊ ꝑ sinedochem ł quia qͥ

Expanded text:
et Achaz tribus tantum annis conregnaverunt, ut dictum est, tunc quarto anno Achaz occisus est Phacee. Etsi Osee, occisor ejus, non regnavit pro eo, usque ad duodecimum annum Achaz, tunc regnum Israel fuit octo annis sine rege. Itaque praedictae contrarietates, et aliae, si quas praetermisimus, determinari possunt, vel per synecdochen, vel quia q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibit cum eo. ut mullũ uesti¬
giuim eius appareat suꝑ t̾ram.
Scripsit q iosue indie illa u̾
ba ħ inuolumine legis dei .i. ĩ
libro hoc: ⁊ tulit lapidem per¬
gnͣdem. posuitq eum suꝑ q̃u¬
cũ que erat ante scũarium
dñi: ⁊ ait. Enlapis iste uobiꝰ
erit ĩtestimoniũ. Solebant e¬
nim uet̾es hi durabilia eri¬
gere: ut sui diut᷑nitate poste
rcitum fedus ĩ memorrã
reuocarent. dimisitcs iosue
ppłm: singulos ĩ possessionẽ
suam.
an De morte iosue teleaza

Expanded text:
um eo, ut nullum vestigium ejus appareat super terram. « Scripsitque Josue in die illa verba haec in volumine legis Dei, » id est in libro hoc, « et tulit lapidem pergrandem, posuitque eum subter quercum, quae erat ante sanctuarium Domini, et ait: En lapis iste erit vobis in testimonium. » Solebant enim veteres hujusmodi durabilia erigere, ut sui diuturnitate posteris initum foedus in memoriam revocarent. Dimisitque Josue populum, singulos in possessionem suam. CAP. XVII. De morte Josue et Eleaza
Abbreviated transcription (Latin):
estis: qura hodie elegistis uobis
dñm. Et respõder̃t. Testes sumꝰ.
Et ascenderunt ĩnsilo ut starẽt
suꝑ t̾ram. Mos erat gentibꝰ in
signum ⁊ robur phederis uiti.
sanguinẽ suillum effundere.
qͣi dicerent. Sic effundetur sã¬
giuis illius: qui uiolau̾it hocl
fedus hebrei u̾o aquem fñdẽ¬
tes atrociorem penam ĩ molato¬
rem udicabant. Alii enim liqͦr¬
es nõ effundũt᷑ de uase: quin
aliꝙ uestigium siuineo relin¬
quãt. solus aque liquor pror¬
sus effunditur. Quod faciebãt

Expanded text:
estis, quia hodie elegistis vobis Dominum. Et responderunt: Testes sumus . Et ascenderunt in Silo, ut starentsuper terram. Mos erat gentibus, in signum et robur foederis initi, sanguinem suillum effundere, quasi dicerent: Sic effundetur sanguis illius qui violaverit hoc foedus. Hebraei vero aquam fundentes, atrociorem poenam in violatorem indicabant. Alii enim liquores non effunduntur de vase, quin aliquod vestigium sui in eo relinquant. Solus aquae liquor prorsus effunditur. Quod faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
os adtribunos ut uenirent ad se ⁊ daret
eis argentum ⁊ aurtim. ⁊ dona. Aliosq
misit occupare ierłm. ⁊ montẽ templi.

Expanded text:
os ad tribunos, ut venirent ad se, et daret eis argentum, et aurum, et dona; aliosque misit occupare Jerusalem, et montem templi.
Abbreviated transcription (Latin):
yftoria thobie
exordium hũit
i captiuitate.
quan fecit sal¬
manazar. Qꝰ
uotempore ter
Ait enim ĩ cantico suo. Ihtłm cinita᷑
dei castigauit te clñs. Benedic de

Expanded text:
toria Tobiae exordium habuit in captivitate quam fecit Salmanasar. Quo vero tempore termAit enim in cantico suo: « Jerusalem, civitas Dei, castigavit te Dominus, benedic De
Abbreviated transcription (Latin):
captiuos. Inclieb autem mortis
sue cum p̾diceret filiis de reditu
captiuorum ait. Terra deserta
replebitur. ⁊ domꝰ dei que ĩ ea ĩcen¬
sa est reelificabitur. Si u̾o aitẽ

Expanded text:
captivos . » In diebus autem mortis suae, cum praediceret filiis de reditu captivorum, ait: « Terra deserta replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur . » Si vero atte
Abbreviated transcription (Latin):
torib promisit dominus be¬
nedictiones suadicens. Dabouo¬
bis pliuuas temporibꝰ sũist ⁊ c̾ nͥ¬
.yox clausule ꝓmissionum ĩue¬
niuntur. Transg̾ssorib u̾olõge
plures. ingeminat maledictio

Expanded text:
s benedictiones suas dicens: « Dabo vobis pluvias temporibus suis, etc. ubi clausulae promissionum inveniuntur. Transgressoribus vero longae plures ingeminat maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
sleazarus. Ionatham. Quisq suo
cognõie censabatur. s sufficit de iu¬
da clicere qui clicitur machabeus.
Hii uidentes mala induti ciliciis plã¬
xetunt. ⁊ uenerunt emissarii direti
arege ĩ modĩ. statuentes ydola ĩ loco
quib cog̾ent uideos ĩmolare ⁊ di¬
xerunt marthatye prĩceps es ciuita¬
te hac. ⁊ prior uissa regis imple qui
clamauit. ⁊ sionmes obediant regr.
ego ⁊ filii mei ⁊ fr̃es mei obediemus le¬
gi dei celinõ sacͥficamus. Timc qͥdã
ex iudeis ĩmolauit imedio ⁊ surgens
mathatyas cum suis trucidauit sĩ¬

Expanded text:
t quisque suo cognomine censebatur. Sed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola in loco, quibus cogerent Judaeos immolare. Et dixerunt Mathathiae: « Princeps es in civitate hac, et prior jussa regis imple. Qui clamavit: Et si omnes obediant regi, ego, et filii mei et fratres mei obediemus legi Dei coeli. Non sacrificabimus. » Tunc quidam ex Judaeis immolavit in medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cenacło. ĩ qua sic suos in ebriat:
ut sobrios reddat. uñ. Ambuiaui¬
mus ĩ domo dei cũ cõsensu.ł insaciꝰ.
paries suꝑ innitens. que ꝑ fc̃m.
aliud̃ fc̃m figurat. Thropologia do
at: prima: planior. Scd̃a: ac̾utior.

Expanded text:
coenaculo, in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra paries superinnitens, quae per factum aliud factum figurat. Tropologia, doat. Prima planior, secunda acutior,
Abbreviated transcription (Latin):
dei gracia
senonensi
petrus ser¬
biter trece¬
bonam. ⁊ exitum becitum. Causa
susceptilaboris fuit instans petici¬
o socioꝵ. Qui cum hystoriam sa
in expositum opꝰ aggredi me cõm¬
pulerunt ad quod ꝓ ueritate hy¬
storie conscq̃nda recurrerent. In
quo sic animꝰ stilo imꝑauit: ut
a dc̃is patrum nõ recẽderem: licet
nouitas fauorabił sit. ⁊ mulcens
aures. Porro a cosmographia mo¬
ysi in coans: riuulum hystoricũ
deduriusq ad ascensionẽ salua¬
toris. Pelagꝰ mift̾ioꝵ ꝑitiorib re¬
linquens in quib ⁊ uetera ꝓsecͥiꝰ
⁊ nõua cudere licet. De hystoriis qͦ
ethincorũ quedam inçidentia pro
rõnetp̃ꝵ inserui. ad instar riuuli
qui secus alueu̾ diu̾ticula q̃ ĩuen̾it
replens: pret̾ fluere tñ nõ cessat.
Uerũptũ qr stilo rudi opꝰ est lima.
uob̾ pat̾ inclite limam correctiõis¬

Expanded text:
Dei gratia, Senonensi PETRUS serpresbyter Trecebonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sainexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam re
Abbreviated transcription (Latin):
qui nitritus est donu Einticius
quiinꝓpria psonaemptꝰ ẽ. Origi¬
narius qui ⁊ seruus glebe .s. colo¬
nus. dixit q deus ad abraham.
Non ultra uocabis uxorem tuã
sarai s saram. Qui dñt mutatio¬
nem noĩe sare. sic fc̃m. Quod cum
prius ꝑduo .x. scͥ¬
est apd hebreo ceps abiolute qͣl

Expanded text:
qui nutritus est domi. Emptitius qui in propria persona emptus est. Originarius, qui et servus glebae, scilicet colonus. Dixitque Dominus ad Abraham: Non ultra vocabis uxorem tuam Sarai, sed Saram. Quidam dicunt mutationem nominis Sarae sic factam, quia cum prius per duo rr sces
Abbreviated transcription (Latin):
ne discederent s expectarent ꝓmissio¬
nem prĩs .i. ab ip̃o ꝓmissam ł apatre
ꝑ ip̃m. ⁊ pris auctoritatẽ cõplendam di-¬
cens. Iohannes baptizauit aqua uos
aũ baptizabimini sp̃uscõ. nõ post mł̃¬
tos hos dies. ac si dicet sp̃c sc̃s. super¬

Expanded text:
erent, sed exspectarent promissionem Patris, id est ab ipso promissam, vel a Patre per ipsum, et Patris auctoritatem complendam dicens: « Joannes baptizavit aqua; vos autem baptizabimini Spiritu sancto non post multos hos dies . » Ac si diceret: Spir
Abbreviated transcription (Latin):
orum. Que u̾opost ħ apud uideos
gesta sunt de scriptis lose. ⁊ affricam
exhibentur. ⁊ delibro machabeorum.
Quem quidam ab hebreis scuptum
autumant quidam ag̾cis. ⁊ mortuꝰ
est neemyas uir benignus. ⁊ sepultuꝰ
uixͣ murum. quem edificau̾at. post
artax̾sem regnauit xerses duob m̃¬
sib postquam sogdianus mensibus

Expanded text:
r. Quae vero post hoc apud Judaeos gesta sunt, de scriptis Josephi et Africani exhibentur, et de libro Machabaeorum, quem quidam ab Hebraeis scriptum autumant, quidam a Graecis. Et mortuus est Nehemias vir benignus, et sepultus juxta murum, quem aedificaverat. Post Artaxerxem regnavit Xerxes duobus mensibus, post quem Sogodianus mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
dei apparens iterabat. ⁊ mortuus ẽ¬
tlum ad huc iuuenis ẽẽt. ⁊ sepultꝰ
ẽ magro suo. porro cirta finem dieꝵ
suorum rediit neemyas ĩiez. ex be¬
ne placito regis. ⁊ incellex mala
que fiebant mea. Sacerdotes nãq
indieb uicis sue nõ h̾itabant ĩga¬
zophiliaciis circa templum. s indo-¬
mib ꝓpriis cum omni domosua ⁊
custodiam uasorum dñi posuerãt
indomib seq̃stratis atemplo.⁊ edi¬
ficanit deꝓprio gazophilacia ĩquibꝰ.
excubabant sacerdotes. ⁊ reponebãt
uasa p̃t̾ea. ĩ uenit. ppłm calcantem
torcularia ĩsabbo. ⁊ inferentem ĩ ihe

Expanded text:
Dei apparens iterabat. Et mortuus est dum adhuc juvenis esset, et sepultus in agro suo. Porro circa finem dierum suorum rediit Nehemias in Jerusalem ex beneplacito regis, et intellexit mala quae fiebant in ea . Sacerdotes namque in diebus vicis suae non habitabant in gazophylaciis circa templum, sed in domibus propriis cum omni domo sua, et custodiam vasorum Domini posuerant in domibus sequestratis a templo. Et aedificavit de proprio gazophylacia, in quibus excubabant sacerdotes, et reponebantur vasa. Praeterea invenit populum calcantes torcularia in Sabbato, et inferentes in Je
Abbreviated transcription (Latin):
frang̾etur crura
coruim ⁊ tollentur
Cumq milites pri¬
mi fregissent crura
latronis:⁊uenissẽt
ad sħ̾m inueniẽtes
eum iammortuũ.
os nõ cõminuer̃t
ex eo. S unus mi¬
litum lancea dex

Expanded text:
frangerentur crura eorum, et tollerentur,Cumque milites primi fregissent crura latronum, et venissent ad Jesum invenientes eum mortuum, os non comminuerunt ex eo. « Sed unus militum lancea
Abbreviated transcription (Latin):
deserto. ex quo colligitur quod
danem: ⁊ sepelierut eũ intã¬
massara que sita est ĩ monte
effraẏm. Cleazar quoq mor¬
tuus ẽ ⁊ sepeliect̃ eum ingabea
phinees ⁊ filii eiꝰ que data ẽ eiĩ
mõte effraym. Qui successit pa
erictonius primus quadrigã
uinxit ing̾cia: etat quippe ap̃
alias nationes. Gusiris tiran¬
nidem ext̾uit ĩ hospites. Phe¬
nix ⁊ catinus decheb̾ egyptioꝵ
insiriam ꝓfecti in regione tỹti
⁊ sidonis regnauer̃t. S catino
recedente ĩgreciam : t̾ra apheni¬
ce phenicia dc̃a ẽ. Citrope filie
fenicis iupit̾ mixtus ẽ. Danaͦ

Expanded text:
deserto. Ex quo colligitur quod eum in Tannathsara, quae sita est in monte Ephraim. Eleazar quoque mortuus est, et sepelierunt eum in Gabaa Phinees filii ejus, quae data est ei in monte Ephraim, qui successit patErictonius primus junxit quadrigam in Graecia, erat quippe apud alias nationes. Busiris tyrannidem exercuit in hospites. Phoenix et Cadmus de Thebis Aegyptiorum in Syriam profecti, in regione Tyri et Sidonis regnaverunt. Sed Cadmo recedente in Graeciam, terra a Phoenice Phoenicia dicta est. Europae, filiae Phoenicis, Jupit
Abbreviated transcription (Latin):
los adu̾sus ħymonẽ. ⁊ filios etus ut tolle¬
ret eos Symõ autẽ ꝑ ambulabat ciuita¬
tes regionis ge̾ns sollicitudinẽ eaꝵ ⁊ des¬
cendit in iħico cum uida ⁊ mathatia filiisͦ
sius. ⁊ suscepit eos ptho. in nuinitiucłã
quam edificau̾at indolo. ⁊ fecit eis ꝯuini¬
um magnum. ⁊ abscondit ibi uiros ⁊ ĩ¬
tranit in ꝯuiuium cum armatis. ⁊ ecci-¬
dit symonẽ ⁊ duos filios eius ⁊ reddidit
mala ꝓbonis. Nam ⁊ uxorem symonis
cum cluob filiis etus minorib uincła

Expanded text:
lum adversus Simonem, et filios ejus, ut tolleret eos. Simon autem perambulabat civitates regionis, gerens sollicitudinem earum. Et descendit in Jericho cum Juda et Mathathia filiis ejus, et suscepit eos Ptolemaeus in munitiunculam, quam aedificaverat in dolo, et fecit eis convivium magnum, et abscondit ibi viros, et intravit convivium cum armatis, et occidit Simonem, et duos filios ejus, et reddidit mala pro bonis; nam et uxorem Simonis cum duobus fil
Abbreviated transcription (Latin):
orum sponte:
quidam timore
legis uissa secu¬
ti sunt ꝓbati uͭ
patriis legibus
ad heserunt.
Erat uir de
mnoam modico
uidee uico sac̾dos nõie mathatyas fi

Expanded text:
orum sponte quidem timore regis jussa secuti sunt; probati vero patriis legibus adhaeserunt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ticus. quia de e¬
lectione ⁊mini¬
sterio leuitaꝵ ag̾. latine offerto¬
rius ł sãcrificatoriꝰ quia de sacri¬
ficiis ⁊ dehis que offerebant ex
lege tractat. hebraice u̾o uãgec

Expanded text:
ticus, quia de electione et ministerio levitarum agit; latine Offertorius, vel Sacrificaticius; quia de sacrificiis et de his quae offerebantur ex lege tractat. Hebraice vero Vaiac
Abbreviated transcription (Latin):
dei gracia
senonensi
petrus ser¬
biter trece¬
bonam.⁊ exitum beatum. Causa
susceptilaboris fuit inftans petici¬
o socioꝵ. Qui cum hystoriam sa¬
cre scripture in serie.⁊ glosis. dis¬
fusam lectitarent: breue nimis ⁊
in expositum opꝰ aggredi me cõm¬
pulerunt. ad quod ꝓueritate hy¬
storie conseq̃nda recurrerent. In
quo sic animꝰ stilo imꝑauit: ut
a dc̃is patrum nõ recederem: licet

Expanded text:
Dei gratia, Senonensi PETRUS serpresbyter Trecebonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo symone
filiorumma¬
thatie a samo¬
neidux ⁊ sacet¬
dos fuerat ĩui¬
dea fuccessit ei
filius eius io¬
hannes cogno¬
ade nictis hẏrcanis. Quem iosephus ĩ
trib cõmẽdat. in religione sa c̾docii ĩ stre¬
nuitate ducatus. ⁊ quia uir ꝓphafuit.
quimsecutus ẽ ptholomeum. qui eius¬
patrem dolo interfecerat miẽmq eiꝰ cũ
duob ꝑuilis tenebat ĩ uincłis. ⁊ ꝯfuge¬
rat ad oppid ultra ihicõta qd̃ agõ tiocala

Expanded text:
ortuo Simone, filiorum Mathathiae Asamonaei dux, et sacerdos fuerat in Judaea, successit ei filius ejus Joannes, cognoa devictis Hircanis , quem Josephus in tribus commendat, in religione sacerdotii, in strenuitate ducatus, et quia vir propheta erat. Qui insecutus est Ptolemaeum, qui patrem ejus dolo interfecerat, matremque ejus cum duobus parvulis tenebat in vinculis, et confugerat ad oppidum ultra Jerichonta quod Agon vocaba
Abbreviated transcription (Latin):
ibrum hefter tnͣs¬
tulit ier. ad pesi¬
tõem paule ⁊ eus¬
thochii. de hebreo
in latinum. ⁊ qui¬
a ĩg̾co corruptus
erat ꝑuarias edi

Expanded text:
ibrum Esther transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii de Hebraeo in Latinum et quia in Graeco corruptus erat per varias edi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lx. dieb in domo illa mirabili de qͣ
legitur in hystoria alexandri cuius
columpne erant argentee. tectum in¬
star firmamenti cẽcam̾atum. hñs gẽ¬
mas diu̾si coloris infiguram sidẽrũ
⁊ signorum dispositas. Post hos dies
conuiuii intutauit omnem ppłm qui
erat in susis. ⁊ discubuert exͣ domum
doni. dieb ⁊ inueftibulo horti deliciaꝵx.¬

Expanded text:
 , » in domo illa mirabili, de qua legitur in historia Alexandri, cujus columnae erant argenteae, tectum instar firmamenti concameratum, habens gemmas diversi coloris, in figuram siderum, et signorum dispositas. « Post hos dies convivii invitavit omnem populum, qui erat in Susis, et discubuerunt extra domum septem diebus, in vestibulo horti delicia
Abbreviated transcription (Latin):
iber regum in
quatuor uolu¬
minib diftĩgͥ¬
tur ap̃ nos scd̃
hebreos aũ in
duob. Et dicunt primũ
samues a nõie auctoris. scd
uecant malachim .i. regum
amat̾ia. Quidam uoeant ma¬
lachot ꝙ sonat regnoꝵ s ui¬
ciose. Agitur enim in eo de u¬

Expanded text:
iber Regum in quatuor voluminibus distinguitur apud nos; secundum Hebraeos autem in duobus, et dicunt primum Samuel, a nomine auctoris; secundum vocant Melachim, id est regum, a materia, quidam vocant Melachoth, quod sonat regnorum, sed vitiose. Agitur enim in eo de u
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum uenit antiochus enim ad parchos fugi¬
ens pompeio se tradidit postqͣm philippus captus est a

Expanded text:
Romanorum venit. Antiochus enim in Parthos fugiens Pompeio se tradidit, postquam Philippus captus est a
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt eum. tercio petro. licet ñ ex¬
p̃sso habeatur de eungłio. Quarto
iii. euntib in emaus. Quinto appa¬
tuit .x. apłis ab sente thoma. Sexto
thoma. Septimo .uii. discipłis appa¬
ruit inpiscatõe ad mare tyb̃iadis. oc

Expanded text:
verunt eum. Tertio Petro, licet non exverunt eum. Tertio Petro, licet non expresse habeatur de Evangelio. Quarto duobus euntibus in Emmaus: Quinto apparuit decem apostolis absente Thoma; sexto Thoma. Septimo septem discipulis apparuit in piscatione ad mare Tyberiadis, oc
Abbreviated transcription (Latin):
Nno nono deci¬
mo ĩpii tyberii
cesaris ad huc
procuratore iu¬
dee pylato p̃si¬
de sytie uitalli.¬
.o:mortuus ẽ
dominus ⁊ re¬
surrexit. Re
densp̃t̾ naturam corporis inmortalis.
ut sicu̾itatem resurrectionis astrue¬
ret.⁊ ab apłis. ⁊ eorum postis omnem
ommnino causam hesitionis amouet:
Comed̾ enum ⁊ bibit cũ eis. cum sp̃ua
le corpus ciborum alimonia nunime
ĩdiget. In ꝓprio corpore cicatrices oftẽ¬
dit cum natura corporis inmortalis
penitus aliena. sit omni de forraita¬
te cicatricis ꝓ̃t̾ hecargumẽta lucas
scribens hystoriam actuum apłorũ
potut alia fuit enim argum̃itum
n̾e resurrectionis qdꝑdies .xl. appa¬
tuit eis loquens de regno dei. Nonẽ
autẽ intelligend̾ ꝙ singłorũ .xl. diex¬
decies apparuit eis: ut ex eũngłica
hyftoria colligitur. Ip̃a namq diere¬
surrectionis quinquies apparusse
legitur primo marie magdalene. Se¬
cundo mulierib redeũtib demonu¬
mento qntenuert pedes dñi. ⁊ adora¬

Expanded text:
nno nonodecimo imperii Tiberii Caesaris, adhuc procuratore Judaeae Pilato, praeside Syriae Vitellio, mortuus est Dominus, et resurrexit. Resdens, praeter naturam corporis immortalis, ut sic veritatem resurrectionis astrueret, et ab apostolis, et eorum posteris, omnem omnino causam haesitationis amoveret, comedit enim, et bibit cum eis, cum corpus spirituale ciborum alimonia minime indigeat. In corpore proprio cicatrices ostendit, cum a natura corporis immortali penitus aliena sit omnis deformitas cicatricis. Praeter haec argumenta Lucas scribens historiam Actus apostolorum, ponit alia. Fuit enim argumentum vere resurrectionis, quod per dies 40 apparuit eis, loquens de regno Dei. Non est autem intelligendum quod singulorum 40 diedecies apparuit eis, ut ex evangelica historia colligitur. Ipsa namque die resurrectionis quinquies apparuisse legitur. Primo Mariae Magdalenae. Secundo mulieribus redeuntibus de monumento, quando tenuerunt pedes ejus et adora
Abbreviated transcription (Latin):
iber iudicum he¬
braice sophim dr̃.
qui iuidioes describit
minatus ut qͣi eronice scribẽ¬
doqiuisq iudicũ tem̃pus su¬
um inactis redeg̾it. Quis añ
ĩun̾um cõpeg̾it: dubium ẽ.
dicunt quidam qd samuel. alii
qd̾ hesdras uerisimiliꝰ uidetur ꝙ¬

Expanded text:
iber Judicum Hebraice Sophetim dicitur, qui judices describit,minatus, ut quasi chronice scribendo, quisque judicum tempus suum in actis redegerit. Quis autem in unum compegerit dubium est. Dicunt quidam quod Samuel, alii quod Esdras. Verisimilius videtur
Abbreviated transcription (Latin):
Equit᷑ hysto¬
ria deydolo
miche. hunc
aũ euentum
⁊ alterum de
uxore leuite
dicit ioseple
cõtigisse post
mortem iosu¬
e ⁊ ante othoniel cum płimũ
peceasset coram domino isrł. ⁊ tra¬
didiss eos dominꝰ in manꝰ chana¬
neoꝵ qui abstulert̃ uide ascha

Expanded text:
equitur historia de idolo Michae . Hunc autem eventum, et alterum de uxore Levitae, dicit Josephus contigisse post mortem Josue, et ante Othoniel, cum plurimum peccasset coram Domino Israel, et tradidisset eos Dominus in manus Chananaeorum. Qui abstulerunt Judae Asca
Abbreviated transcription (Latin):
ualle terre moab ⁊ nõ cognou
homo sepulcrum eius usq in
hodiernũ diem. Qd̃ ĩo fc̃m au¬
tumant hebrei: ne ip̃i moy. ꝓ
deo colerent. quia ꝓni erant ad
tñ caligau̾at õcłs eius. nec den¬
tes eius moti sunt. ⁊ fleuerunt
fuit. q̃m nos. s dñs facie ad fa¬
ciem .i. adeo familiarit̾ ħ capi¬
tutum finale ut ferũt apposuit
esdras sicut ab illo loco. ascẽd̾
e apposusse.

Expanded text:
valle terrae Moab, et non cognovit homo sepulcrum ejus, usque in hodiernum diem. » Quod ideo factum autumant Hebraei ne ipsi Moysen pro Deo colerent, quia proni erant ad tamen caligaverat oculus ejus, nec dentes ejus moti sunt. Et fleverunt ses, quem nosset Dominus facie ad faciem, » id est adeo familiariter. Hoc capitulum finale, ut ferunt, apposuit Esdras, sicut ab illo loco: « Ascende apposuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Benedichõem u̾o incepit in hũc
mod̾. dñs de sina ueniet ⁊ de sept
ortus est nob. appariut demõte
pharam ĩ dextera eius ign̾ẽalex.
Tradunt᷑ hebrei qd̾ dñs misit
angłos suos ad ydumeos ⁊ ad
ismabelitas ĩpharam. ⁊ obtu¬
lit illis legem suam. Quã cum
reciꝑe nollent: uenit ad iudeos
inmõtem synai cur młtis mi¬
lib angłoꝵ datis bñdictionibꝰ¬

Expanded text:
it in hunc modum: « Dominus de Sina venit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradunt Hebraei quod Dominus misit angelos suos ad Idumaeos, et ad ismaelitas in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus angelorum. Datis benedictionib
Abbreviated transcription (Latin):
uii. post quem reg̃dãrius cognam̃¬
to nothus sub quo egyptus recessit
⁊ ignis de hema erup̃. plato. natꝰ. ypo¬
cras mẽdicuꝰ claruit. ⁊ dyonisius ĩ
silicia tyrannidẽ ex̾cuit. Post dariũ
reg̃. archaxses qui cognõiatus est mẽ¬
nõ darii ⁊ parasitidis filiꝰ hic abhe

Expanded text:
tem. Post quem regnavit Darius, cognomento Nothus, sub quo Aegyptus recessit et ignis de Aetna erupit. Plato natus crates medicus claruit, Dionysius in Sicilia tyrannidem exercuit. Post Darium regnavit Artaxerxes, qui cognominatus est Mennon, Darii et Parasitidis filius. Hic ab He
Abbreviated transcription (Latin):
nomine censetur. quia .iiii. ħ
principatr num̾antur.s. de oĩ
ppło uiri apti ad arma ferẽda.
primogeniti. leuite: qui ⁊̃ bĩs
numerantur. mansiones per
quas ꝓfecti sunt. s nec mulie.¬
res nec raiuores .ix. annoꝵ nec
uulgũs promiscuum nec debi¬
les ad bella. num̾antur. Ad hãc
partem hystorie sic transit io¬
se. Moy. predc̃ãm cõstitutõem
legum dum sub sinamorare¬
tur a deo cognouit. ⁊ hebreis
scriptam tradidit. Cumq cir¬
ca legis lationẽ ħ sufficere
putaret: ad ex̾cicii iura mili¬

Expanded text:
nomine censetur, quia quatuor principaliter hic numerantur. De omni populo, viri apti ad arma ferenda; primogeniti Leviti, qui etiam bis numerantur, mansiones per quas profecti sunt. Sed nec mulieres, nec minores viginti annorum, nec vulgus promiscuum, nec debiles ad bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putaret, ad exercitii mili
Abbreviated transcription (Latin):
ramatham sophim demõ¬
te effraym.⁊ nom̃ eius helca¬
na effrateus. Uir enim ponit᷑
hic nõ ꝓ sexu. s ꝓ iugore uir¬
tutum nec unus ꝓ nu̾o s pro
singłaritate religionis p̃ aliiͦ.
dicitur a ciuitas eius ramatha¬
Aiosepho dr̃ ramath. qr ĩ excel¬
so sita erat. Sophim u̾o specu¬
latio ĩ t̾pretatur. ⁊ est ibi geni¬
t̾i casus. ac si dr̃etur de rama¬
thaim speculatõis. qrex ea cit¬
cum iacens regio longe uideri
pot̾at. Sic tradidit ieroñ. Alii
distingunt sic deramatha ĩ so¬
Uñ insequentib ubi legit᷑. de xii.
p̾fectis segionum quiministra¬
bant salomoni ꝑ singulos m̃¬
ses ponttur dechar p̾fectus mõ¬
tis effraym. fuit ã helcana le¬
uita nonus decimus aleui. des¬
cendẽs ab eo ꝑ chaat ⁊ ysuat ⁊
chore. Uñ ꝑatet ꝙ samuel ñ fuit
lemita. fuit enim scd̃ matrem
de tribu uida uñ postea samuel
posuit unum defiliis suis ĩ beth¬
leem iudicem tanquam inter
contribules. Et nota qd̃ quidã

Expanded text:
Ramathaimsophim, de monte Ephraim, et nomen ejus Elcana Ephrathaeus . Vir enim ponitur hic non pro sexu, sed pro vigore virtutum, nec unus pro numero, sed pro singularitate religionis prae aliis. Dicitur autem civitas ejus Ramathaa Josepho dicitur Ramath, quia in excelso sita erat, Sophim vero speculatio interpretatur; et est ibi genitivus casus, ac si diceretur de Ramathaim speculationis, quia ex ea circumjacens regio longe videri poterat, sic tradit Hieronymus. Alii distinguunt sic de RamathaimsoUnde in sequentibus ubi legitur de duodecim praefectis regionum, qui ministrabant Salomoni per singulos menses; ponitur Dechar praefectus montis Ephraim. Fuit autem Elcana Levita nonus decimus a Levi, descendens ab eo per Caath, et Isaar et Core. Unde patet quod Samuel non fuit emita. Fuit enim secundum matrem de tribu Juda. Unde postea Samuel posuit unum de filiis suis judicem in Bethlehem tanquam inter contribules. Et nota quod quidam
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem phase. que ꝓprio nõie
dicitur paschã in deserto. ⁊ for¬
te: de sc̃ificatione leuitaꝵ. de
his tñ infra aget. ꝑ recapitula¬
toẽm. ꝓ seq̃ntes ergo ordinem
libri: dm̃s quia moy ⁊ aarõ.¬

Expanded text:
ate Phase, quae proprio nomine dicitur Pascha in deserto, et forte sanctificatione Levitarum. De his tamen infra aget per recapitulationem. Prosequentes ergo ordinem libri, dicimus quia Moyses, et Aaro
Abbreviated transcription (Latin):
holocausta. alia sacͥfiest¬
cia ⁊ primo deholocaustis uidea¬
mus holocausta dicebantur illa
sacrificia que tota incendebant᷑
holon enim totum caumaincen¬
dium dr̃. fiebat aũ intrib tm̃.¬

Expanded text:
holocausta, alia sacrificia. Et primo de holocaustis videamus. Holocausta dicebantur illa sacrificia, quae tota incendebantur. Holon, enim, totum, cauma, incendium dicitur. Fiebat autem t
Abbreviated transcription (Latin):
pes terre qui impediebant hebreos
.ẜ. reubethleem quem iose dic̃ scͥptõ¬
rem omniũ. Accidentium ⁊ alii qui
regib ꝑsaꝵ rebellem. ⁊ templum
adsim ilitudinẽ castrique obtebel¬
lionem prid̾e deffructa fuerat qui¬
gi tributa ⁊ anñonas nec etiam pa¬
teret regitransitus insyrtam. ħ au
dicebant se cõmemorare ei quia me
derant cõsulentes ut ĩcerdicent he¬
breis reedificatõem. Quib acqiies¬
cens cambises potent̾ interdix̃ eam
ꝑepłas. Tunc int̾missum ẽ opus dei

Expanded text:
pes terrae, qui impediebant Hebraeos, scilicet Reudethleem, quem Josephus dicit scriptorem omnium accidentium. Et alii qui regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quigi tributa, et annonas, nec etiam pateret regi transitus in Syriam. Haec autem dicebant se commemorare ei, quia non a consulentes, ut interdiceret Hebraeis reaedificationem. Quibus acquiescens Cambyses potenter interdixit eam per epistolas. Tunc intermissum est opus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
natans colligt.
Insitia lunis ẽ aterra es¬
tuans fc̃a sunt in ea cenacła ⁊ tuis¬
tega .i. distinctiones dc̃eꝰ at̾ra. que
dicit alia tramlatio bicam̾ata. ⁊
se. dicens super tabulant̃ sertiue¬
eam fuisse bicam̾atam. Una cam̾a¬
rumerat st̾coraria. alia apoteca¬
ria. ⁊ suꝑ hanc mansionẽ: erat a¬
la tricamerata. lat̾ales camere
erant. una initium. alia ĩmitiũ
aĩalium media hoĩum ⁊ auium.
⁊ hu̾it hostium ubi bicam̾ata ⁊ tͥca¬
merata iũgebantur. Alii u̾o has.
U. cam̾as ĩ altitudine sola disponũt
inferiorem que ẽ sentina stertora¬
riam dicentes. Scd̾am supraillam
apothecatiam. terciam ininitium
aĩaluum. ⁊ serpentiura ⁊ ubi hee iũ¬
guntur hostium ponunt. Quartã:
⁊ sentinam: nõ includens. fecit no
diluculum. dicit rabanus cubitõ
arche. fuisse geometricos. aliocͥn:
tanta nõ ualeret capere. Corͣtin et
aũt cubitus geometricus . ui. no¬
bitus nr̃: pedem ⁊ dimidium ⁊tinet

Expanded text:
natans colligitur. In Syria limus est a terra aestuans. Facta sunt in ea coenacula, et tristega, id est distinctiones dictae a trita. Dicit alia translatio bicamerata, ese, dicens super tabulatum sentinae fuisse bicameratam. Una enim camerarum erat stercoraria, altera apothecaria, et super hanc mansionem erat alia tricamerata. Laterales camerae erant una immitium, altera mitium animalium, media hominum, et avium. Et habuit ostium ubi bicamerata, et tricamerata jungebantur. Alii vero has quinque cameras in altitudine sola disponunt, inferioremque et sentina stercorariam dicentes; secundam supra illam apothecariam, tertiam immitium animalium et serpentum, ubi hae junguntur ostium ponunt; quartam mvel sentinam non includens. Fecit in diluculum. Dicit Rabanus cubitos arcae fuisse geometricos, alioquin tanta capere non valeret. Continet enim cubitus geometricus septem nobitus pedem et dimidium habet
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. quia sic le¬
ttt gitur in ysidoro.¬
ruit. fuit ergo ħ archa
infundamento quadrata. s ĩ for¬
ina ait̾a ꝑte longiori. ab angulis
in arctum cõscendens. dõnecĩtubi

Expanded text:
lunt, quia sic legitur in Isidoro,ruit. Fuit ergo haec arca in fundamento quadrata, sed in forma altera parte longiori ab angulis in arctum conscendens, donec in cubi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ulixẽ intrieri curenoꝵ. fuis.¬
se cillam. spoliare hospites so¬
litam.Sirenes quoq mulieres
fuisse: que decipiebant naui¬
gantes

Expanded text:
dit Ulyssem in trierim syrenorum fugisse Scyllam, spoliare hospites solitam. Syrenes quoque mulieres fuisse, quae decipiebant navigantes.
Abbreviated transcription (Latin):
quos crutifix̾ant. Potuit ẽẽ qd̾ ulle
uinum secum tulerant: ad bibendũ.
⁊ ex calore qͣi acẽtum fc̃m est. uñ ad no¬
tand̾ euis acredinem: alrus euͣngłista
dicit. uinum mitatum aliꝰ cum felle
mixtum. Cumq libass sħc acetum di¬
portebat antequam moreretur ł uiti¬
um humane. corruptionis dixit ẽẽ
ꝯsũmatum Iħe autem̃ clamauit uo¬
t ecte uelum templi ꝙ signi
erat ante sc̃a scõrum scissum ẽ
asummo usq deorsum. Remigius¬
tñ dicit. Uelum qd̾ dicebatur ext̾ius
scissum ẽ. Quod mistice tñ dictumẽ.
uel forte uelum etiam appensum ante
fores templi qd̃ ad tegendas fores ap¬
positum dicit iosephus: cum int̾iori
uelo scissum est. Namin etͣngłio na¬
zareorum suꝑluminare tẽpli infim¬
te magnitudinis fractum eẽ legitur
auditasq uoces ĩ aere. Granseamꝰ
ex his sedib t̾ra quoq mota ẽ. Petre
scisse monum̃ta aꝑta.⁊ quidam scĩ¬

Expanded text:
quos crucifigerent. Potuit esse, quod vile vinum secum tulerant ad bibendum, et ex calore quasi acetum factum est. Unde ad notandum ejus acredinem, alius Evangelista dicit vinum myrrhatum, alius cum felle mistum. Cumque libasset Jesus acetum, diportebat antequam moreretur, vel vitium humanae corruptionis dixit, esse consummatum. Jesus autem clamavit vot ecce velum templi, quod erat ante Sancta sanctorum, scissum est a summo usque deorsum. » Remigius dixit, velum, quod dicebatur exterius, scissum est, quod mystice tantum dictum est, vel forte etiam velum appensum ante fores templi, quod ad tegendas fores appositum est, dicit Josephus, cum interiori velo scissum. Nam et in Evangelio Nazaraeorum superliminare templi infinitae magnitudinis fractum esse legitur auditasque voces in aere: « Transeamus ex his sedibus. Terra quoque mota est, petrae scissae, monumenta aperta. Et quidam s
Abbreviated transcription (Latin):
doimitabat aĩa mea pie tedio trstis ⁊ pene desꝑaus Et uiẜittono
sid̃m̃ illidisã facie sugons eius quis sustinobit: Eũ subrco fote
ad affatũ uel ẽ aspeccũ cuiꝰipiam spũcilis ꝑfectiq coiii. ncebdũ ti
exasantis unccionis. qua erat isse ꝑfusus ¶Nonn unccio que ad
me mmlũ m̃si hõĩe mediante non ꝑtingebat ¶ Fapp̃ et di srindbã
de inun̾ie confmidebar tu et humiliabar ꝙ sola ad me temus exhas¬
sacio. ⁊ non ꝓuignis aspeisio peruenisset ¶ Odoratu qͥpe deleccitus
non dactu uidignũ me promĩde cognostebam: cui ꝑ seipmũ dulcesseiet
dens ¶ ¶ Et m̃ic id ipm̃ si accid̾at. auidꝰ quidẽ suscipio iuuꝰ indultũ¬
giacũq habeo sed doleus doleo ꝑ meniecipsũ non meruisse titq ut

Expanded text:
tristis et pene desperans, et mussitans secum illud: A facie frigoris hujus quis sustinebit? Cum subito forte ad affatum, vel etiam aspectum cujuspiam spiritualis perfectique viri, interdum et exhalantis unctionis, qua erat ille perfusus? Non enim unctio, quae ad me nimirum nisi homine mediante non pertingebat. Et propter etsi gaudebam de munere, confundebar tamen et humiliabar, quod sola ad me tenuis exhalatio, et non pinguis aspersio pervenisset. Odoratu quippe delectatus, non tactu, indignum me proinde cognoscebam, cui per seipsum dulcesceret Deus. Et nunc idipsum si accidat, avidus quidem suscipio munus indultgratumque habeo; sed dolens doleo per meipsum non meruisse, atque, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̾libatis qͦs nchilominꝰ de amici archa p̾rs accepiftes: accedite
ad t̾t̃ h̾ñc panẽ ut probetis forsitan pocior ⁊ Nũ enĩo
are no sc̃ Alcer sarculo discipline prana queqre in morib̾us
⁊quis suꝑflua resecand: alter luce racionis in om̃i glra m̃di
ueritatis. Deniq uinu̾sis humanis studiis ac mũdans de saerii
precult der̃ timere eiusq obsernare mandatu¶ ¶es¬

Expanded text:
praelibatis, quos nihilominus de amici arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim diare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carnis superflua resecans; alter luce rationis in omni gloria munveritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis praetulit Deum timere, ejusque observare mandata. Me