comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memorant. si enucleatius discutiantur.
inueniemꝰ cȩlestib redundare misteruis.
Scabat enim iohannes & resperit iħm
quia in magno iam culmine ꝑfectioĩs
annni gressum fixerat. unde iuire cel¬
situdinem diuinȩ maiestatis mereret᷑
intueri. Stabat: quia illam uirtutum
arcem conscenderat. a qua nullis temp¬
tationum poss improbitatib ddeici.
Stabant cum illo &e discipuli: quia ma¬
gisterium eius corde sequebant᷑ immo¬
bili. Et respiciens inquit iħm ambułã¬
tem: dicit. Ecce agnus dei. Ambula¬
tio iħu dispensationem incarnationis
qua ad nos uenire. ac nobis exempla ui¬
uendi prebere dignatus÷ insinuat. si¬
cut mansio eius eternitatem diuim¬
tatis. in qua semꝑ÷ patͥ equals. aptis¬
sime designat. Respiciens gͥ iħm ami¬
bulantem iohannes: dicit. Ecce agnꝰ¬
d̾i. Quia uidens eum inter homi¬
nes conuersantem. ꝑ fectumq illi ui¬
te celestis. & factis demo nstrantem
et uerbis. aꝑte promitiabat quia ñ

Expanded text:
memorant, si enucleatius discutiatur, memorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce AgnuDei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
et ex discipulis eius duo: & respiciens
iħm ambulantem dicit. Ecce agnus di.
Scatimq cognouimus. immo iam no¬
tum ad memoriam reuocauimus. qͣ¬
re ihm prȩcursor suus agnum di uoca¬
uerit: quia uidelicet eum pre ceceris
mortalibus singularit innocentem. hoc
est ab omni peccato mundum nouit.
quia nos suo sangume redempturum.
quia dona sui uelleris sponte largit᷑um
ex quo nobis uestem nuptialem facere
possimus. id est erempla uiuendi nob̾
relicturum prȩuidit: quib in dilec¬
tione calefieri deberemus. Hoc est er¬
go testimonium p̾cursoris domini: qr
facile patet fidelibus citum amoris in¬
timi fomitem. audientium cordib in¬
fundi. S non est putandum. quia sine
certi ratione mysterii hoc relaturus
ȩuuangłista premiserit stetisse iohannem
cum discipulis. iħm uero ambulasse. ce
illo utiq ambulasse. ubi sequentib se dis¬
cipulis iohannis. mansionem in qua ha¬
bitabat ostenderet: ceteraq huiusmodi
quȩ sequentia lectionis ȩuuangłioe cõ¬

Expanded text:
 discipuli ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae com
Abbreviated transcription (Latin):
studio non trahuntur. At contͣ miliiꝰ
ce non columba ad fenestras suas ẽ. qͥ
ad ea quȩ oculis c̃siderat. rapine de¬
andiȩȩ apostoli natalitia celebramus.
debemiis imitari quod colimus. Osten¬
dat m̃e obsequium deuotionis: immu¬
tatȩ sollempnitas mentis. Despiciam
quȩ terrena sunt: relictis temporali¬
bus mercemur ȩterna. Si autem nec¬
dum posstimuis relinquere pmpria.
saltem non concupiscamus aliena.
Si nacdum mens nr̃a accendit᷑ igne ca¬
ritatis. in ambitione sua habeat fre¬
num timoris: ut ꝓfectus sui passib
uegetata. dum ab alienoꝵ appetitu c̃¬
pescitur. quandoq ad propria contẽp¬

Expanded text:
studio non trahuntur. At contra milvus studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae deAndreae apostoli natalitia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contem
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. hoc ꝓculdubio proximis inui¬
dt̃mus. uidetur etenim quod nobis de¬
hec mentem ceꝑit: illa discedit. Unde
predicatores sc̃i ut possent proximos
ꝑfecte diligere. studuerunt in hoc secdo
nil amare. nil umquam appetere: nil
uel sine appetitũ possidẽre. Quos be¬
ne isaias intuens ait. Qui sunt isti
qui ut nubes uolant ⁊ ce ficut cołu¬
be ad fenestras suas: uiadit quuippe¬
eos cerrena despicere. mente celestib
propinquare. uerbis pluere: miracu¬
lis choruscare. & quos a terrenis conta¬
giis scã predicatio & sublimis uita sus¬
penderat: hos uolantes pariter ꝙ nu¬
bes appellat. Fenestrȩ autẽ nr̃e sunt
oculi: quia ꝑ ipsos anima respicit. qd̃
exterius concupiscit. Columba uͦ sim¬
plex ẽ animal: atq a malitia fellis ali¬
enum. Quasi columbȩ gͦ ad fenestras
suas sunt. qui nichil in hoc mundo c̃on¬
cupiscunt. qui omnia simplicit̾ aspi¬
cuint. & in hec quȩ uident rapacitatr

Expanded text:
cimus, hoc procul dubio proximis invicimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis dehaec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uota tua: quȩ reddam laudationes tͥ.
Acsi aꝑte dicat. Et si exterius munera
offerenda non habeo: intra memet ip¬
sum tamen inuenio. quod in ara tuȩ
laudis impono. Quia qui nr̃a datione
ñ pasceris: oblatione cordis melĩ pla¬
caris. Nichil quippe offertur deo
ditius uoluntate bona. uoluntas e¬
nim bona ẽ sic aduersa alteriꝰ sicut
nr̃a ꝑtimescere: sic de prosꝑitate pro¬
xiiiii sicut de nr̃o prostctu gratulari.
aliena dampna nr̃a credere. aliena
luera nr̃a deputare. amicum non ꝓp¬
ter mundum s propt̾ dm̃ diligere:
inimicum etiam tolerare amando.
nulli quod pati non uis facere. nulli
quod tibi iuste impendi desideras ne
uelle. Quid ergo isto holocausto locu¬
pletius: quando ꝑhoc quod do mimo¬
lat in ara cordis anmma seniet ipsam
mactat: S hoc bonȩ uoluntatis sa cͥfi¬
cium. numquam plene ꝑsoluitur: nͥ
mundi huius cupiditas ꝑfecte desexa¬
tur. Nam quicquid in eo concupis¬

Expanded text:
vota tua, quae reddam laudationes tibi . vota tua, quae reddam laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Et si exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras denvelle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupis
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam ꝑpendamus: ecce scĩ nego¬
tiatores nr̃i ꝑpetuam angelorum
uitam datis retib et naui mercati
sunt. Estimationem quippe preti
non habent s tamen regnum d̾i tã¬
ti ualet quantum habes. Ualuit nã¬
q: ⁊acheo dimidium substantiȩ: q
di midium aliud. ad hoc quod in¬
iuste abstulit. restituendum in qua¬
d ruplum reseruauic. Haluit petro
&andree dimissis retib et naui:
ualuit uduȩ duob minucis: ualuit
alteri cauee aquȩ frigidȩ. Regnum
itaq d̾i ut diximus. tanti ualet qͣn¬
sidecur: S fortasse nec calix aquȩ
frigidȩ subpetit. qui indigenti pre¬
beatur. tunc etiam securitatem no¬
bis ꝓmittit sermo diuinus. Redep¬
tore ecenm nato: cȩli cuies ostensi
sunt qui clamarent. Gła in excelsis
d̾o: &e in terra pax hominib bonȩ
uoluntatis. Ante di namque oculos nũ¬
quam est uacua manus a munere: si ar¬
cha cordis repleca÷ bona uoluntate. Hĩc
etenim psalmista dicit. In me sunt d̾s

Expanded text:
stantia‹m› perpendamus, ecce sancti negostantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet qsidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est ca cordis repleta est bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
cam uterq iste piscator. quid arit
quantum dimisit: qui peue nichil
censum. Multum reliquit: qui sibi
nichil retinuit. Mulcum reliquit :¬
qui quamlibet parum cotum dese¬
ruit. Certe nos & habita cum amore
possidemus. & ea quȩ minime habe¬
mus. ex desiderio quęrimus. Multum
gͦ petrus & andreas dimisit: quando
uterq desideria etiam habendi dere
liquit: qui cum re possessa. etiam cõ¬
cupiscentiis renuntiauit. A sequen¬
cibus gͦ canta dimissa sunt. quanta
a non sequentib concupisci potue¬
runt. N lemo gͥ etiam cum quos¬
dam conspicit multa reliquisse: apd̃
semec ipsum dicat. Imitari huius mu¬
di contemptores uolo: sed quod relinꝗͣ
non habeo. Multum fr̃s relinquitis:
si desideriis terrenis renuntiatis. Extẽ¬
riora enim nr̃a : domino quamlibet
parua sufficiunt. Cor namq &e non
substantiam pensat: nec ꝑpendit qͣn¬
tum in eius sacrificio. s ex quanto
ꝓferatur. Nam si exteriorem sub.¬

Expanded text:
cam uterque iste piscator quid aut cam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil re quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem sub
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s him̃i. quia ad unuis¬
iussionis uocem petrus
& andreas relictis retib
secuti sunt redemptorem. Nulla uͦ
hunc facere adhuc miracula uiderat̃
nichil ab eo de prȩmio ȩterne recri¬
butionis audierant: & tamen ad u¬
num domini prȩceptum hoc quod
possidere uidebantur. obliti sunt. Qn¬
ta nos eius miracula uidemus. quot
flagellis affligimur. quantis minarũ
asꝑitatib decerremur. & camen uocã¬
tem sequi contempnimus:In cȩlo
iam sedet: qui de conuersione nos
ammonet. Iam uigo fid̾i colla genti¬
um subdidit. iam mundi gloriam
strauit. iam ruinis eius crebrescen¬
tib districti sui iudicii diem ꝓpin¬
quantem denuntiat. & tam̃ suꝑba
mens nr̃a non uult hoc sponte dese¬
rere: quod cotidie perdit in uita.
Quid ergo fr̃s km̃i. quid in eius ui¬
dicio dicturi sumus: qui ab amore
presentis seculi nec prȩceptis flecꝰti¬
nur. nec uerberib emendamur: S
fortasse aliquis tacitis secum sibi co¬
gitationib dicat. Ad uocem domini¬

Expanded text:
charissimi, quia ad uniujussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem domini
Abbreviated transcription (Latin):
marum: proponitur sortis diuinȩ u¬
dicium. Xp̃c mathiam diligit. de cȩlo
qui duodecim ordinauit in campest᷑
palatio. Aꝑiuntur scasc̾orum. ꝓfertur
urna aurea: ut ueredet cȩlesti au¬
ro decorata. O sors bona quȩ eligit
discipulum. ut integra ꝑmansisset
corona gemmarum: quia uidas so¬
lus pependit in laqueo. E oce duode¬
cima ur̃is oculis fulget picta corona.
De cuius aspectu ut uisa flata seintu
le uas electionis. claudat corona pi¬
etatis: & lapidem ȩuuangłii toto
mundo tonantis. Sonus ultimus quẽ
elegit primus & nouissimus. saulus
bus tornulis aurificis iste ÷ lapis ap¬
tatus. Testantur fundamenta carce¬
ris nocte commota reorum uincła
soluta.: optiom donata gr̃a : ce apli
probata corona. Sedes eius erant in
neruo: & gressus eius in celo. Dicebat
ꝑ carceris tenebras canticum nouũ.
ut ultimo neruo cordarum tredecĩ
cycharȩ lectorum cantet uobis lȩcici¬
am seinpiternam aplica corona sc̃oꝵ¬
C

Expanded text:
marum, proponitur sortis divinae jumarum, proponitur sortis divinae judicium, Christus Matthiam diligit de coelo , qui duodecim ordinavit in campestri palatio. Aperiuntur Sancta Sanctorum, profertur urna aurea, ut vere de coelesti auro decorata. O sors bona! quae elegit discipulum, ut integra permaneret corona gemmarum, quia Judas solus pependit in laqueo. Ecce duodecima vestris oculis fulget picta corona, de cujus aspectu ut visa flata  fortelle Vas electionis? Claudat coronam pietatis, et lapidem Evangelii toto mundo tonantis. Bonus ultimus, quem elegit primus et novissimus. Saulus bus tornulis aurificis iste est lapis aptatus? Testantur fundamenta carceris nocte commota, reorum vincula soluta, optioni donata gratia, et Apostoli probata corona. Pedes ejus erant in nervo, et gressus ejus in coelo. Dicebat per carceris tenebras canticum novum: ut ultimo nervo chordarum tredecim citharae lectorum cantet vobis laetitiam sempiternam apostolica corona sanc
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Parasti in conspectu meo mensã:
aduersus eos qui tribulant me. Symon
ille chananeus qui mutauit nomengñ¬
tis. & inseruit florem suum corone uir¬
tutis apratus manib saluatoris. fulg&
de ista corona igneo uigore decoratus.
Iudas zelotes zelans dño non commer¬
cium quȩrens xp̃m uendendo ꝓ illo
pelabatur non de illo paciscebatur
Inuenimus erenim ibi denigrato co¬
lore sepatum lapillum iudam dñi
uenditorem: speciem cum comertio
defedantem. O nomen & nomen ille
dicebat᷑ zelans zelaui domino omni¬
potenti: & uidas proditor pacta crude¬
lia deducebat. Quid uultis michi dare.
& ego uob̾ eum tradam: Ille relat᷑
⁊ affectu dñi: iste excluditur dominici
nota conuiuii. S delectat magis pri¬
mum petrum cernere piscatorem : qr
horrescit nouissimum respicere tradi-¬
corem. Exclusus es de corona: comple¬
da ẽ corona. Qui elegit ascendit: qui
tradidit male pependit. Quis sup¬
pleat numerum in ista corona gem¬

Expanded text:
curi. Parasti in conspectu meo mensam, curi. Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Simon ille Chananaeus, qui mutavit nomen gentis, et inseruit florem suum coronae virtutis, aptatus manibus Salvatoris, fulget de ista corona igneo vigore decoratus. Judas zelotes zelans Domino, non commercium quaerens Christum vendendo, pro illo zelabatur, non de illo paciscebatur. Invenimus etenim ibi denigrato colore separatum lapillum, Judam Domini traditorem speciem cum commercio defoedantem. O nomen! et nomen ille dicebatur, zelans zelavi Domino omnipotenti , et Judas proditor pacta crudelia deducebat, Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam ? Ille zelatus est affectu Domini, iste excluditur Dominici nota convivii: sed delectat magis primum cernere Petrum piscatorem, quia horrescit novissimum respicere traditorem. Exclusus est de corona, complenda est ipsa corona. Qui elegit, ascendit, qui tradidit male, pependit. Quis suppleat numerum in ista corona gem
Abbreviated transcription (Latin):
usus. unus in nocens captus. per pisces pis¬
catum pauꝑtas tolerabatur. per animas
in captura conelusas gr̾a demonstratur.
& ragni cȩlorum diuitiȩ publicantit.
In scapha petri quis nimerat pisces: qͥs
in ȩuuangłio petri numerat gentes:
Duersa nomina: & una captura. Eoce
ia cob & iohannes neglecta matre. con¬
tempro patre. dimisso rete. sequentes
piissimum saluatorem. fiat itaq in sol¬
lempnitate scõrum tam grande conui¬
uium. Ecce matħs prȩparat prandi¬
um. & xp̃c pransor ingreditur cum
multitudine peccatoꝵ Pransor in nocẽs.
& rei coninuȩ. unde conuuui sui soci¬
etate peccatores faceret. in suo sacram̃¬
to gaudere. Iudȩi dicebant quomodo
cum publicanis & peccatorib mandu¬
cat. I Iemo peccatoe secernntur. nemo
prandium gaudiorum: sollempnitas
apłorum. Iustꝰ pascitur de gratia: pec¬
cator resicitur de indulgentia. Et si mur¬
murant uidei: sed dicant᷑ rei facti se¬

Expanded text:
usus, unus innocens captus. Per pisces pisusus, unus innocens captus. Per pisces piscatorum paupertas tollebatur, per animas in captura conclusas gratia demonstratur, et regni coelorum divitiae publicantur. In scapha Petri quis numerat pisces? quis in Evangelio Pauli numerat gentes? Diversa nomina, et una captura. Ecce Jacobus et Joannes neglecto patre, contempta matre, dimisso reti, secuti sunt piissimum Redemptorem. Fiat itaque in solemnitate Sanctorum tam grande convivium. Ecce Matthaeus praeparat prandium, et Christus pransor ingreditur cum multitudine peccatorum. Pransor innocens, et rei convivae, unde convivii sui societate peccatores faceret in suo sacramento gaudere. Judaei dicebant, Quomodo cum publicanis et peccatoribus manducat ? Nemo peccator secernitur, nemo prandium gaudiorum solemnitas Apostolorum: justus pascitur de gratia, peccator reficitur de indulgentia. Et si murmurant Judaei, sed ditantur rei, facti se
Abbreviated transcription (Latin):
tantorum tractare mar¬
garitas sc̃orum. delectat
geminas intueri dulci¬
um piscatoꝵ: nec modus in colore
nec numerus in uirture. splendor
uarius. & diuersus ornatus. Hos la¬
pides si cȩcus aspexit: illuminatus ef¬
fulsit. Si gustauit surdus: uerbo dm̃
claros ꝑcepit auditus. Si asperit hos
lapides claudus. in porta spetiosa. cur¬
sum recepit: & templum fortit̾ intra¬
testis̾ petrus ad tabitam qualis sit spłe¬
dor harum margaritarum. quando tã¬
tus exulcauit mimerus uiduarum.
Ergo & nos singuli. singulos contemple¬
min. Quis eligens petrum respuat
paulum: quis quȩrens andream con¬
tempnat iacobum & iohannem: Nul¬
la est diuersitas nominum: quia una
corona est geminarum. unus nata
Remotum ẽ omne naufragium. tim̃or
exduditur piratarum: qui ab arce subue¬
niunt dulcium piscatorum. Tuta sunt lit¬
tora ꝑ apsica retia. Petrus in capite sca¬
phȩ celestis triumphat in litore. Si an¬
dream contempleris. unus uterus. unꝰ

Expanded text:
tantorum tractare margaritas sanctorum, delectat gemmas intueri dulcium piscatorum. Nec modus in colore, nec numerus in virtute, splendor varius et diversus ornatus. Hos lapides si caecus aspexit, illuminatus effulsit; si gestavit surdus, verbo Domini claros percepit auditus. Si aspexit hos lapides claudus in porta speciosa , cursum recepit, et templum fortiter intraest Petrus ad Tabitam , qualis sit splendor harum margaritarum, quando tantus exsultavit numerus viduarum. Ergo et nos singuli singulos contemplemur. Quis eligens Petrum respuat Paulum? Quis quaerens Andream contemnat Jacobum et Joannem? Nulla est diversitas nominum, quia una est corona gemmarum, unus natalRemotum est omne naufragium, timor excluditur piratarum: quia barcae subveniunt dulcium piscatorum. Tuta sunt littora per apostolica retia. Petrus in capite scaphae coelestis, triumphat in littore: si Andream contempseris, unus est uterus, unus
Abbreviated transcription (Latin):
Quero inquam frẽm meum. & interpel¬
lo non contra illum s pro illo dm meu̾
Nec dicam interpellans. dñe dic fr̃i
meo ut diuidat mecum hȩredicatem.
s dic fr̃i meo ut teneat mecum hȩxe¬
ditatem. Quid gͦ erras frater: Q uid
ꝑangͣ los fugis: Quid latitare cona¬
ris: In sole posuit tab̾naculum suũ.

Expanded text:
Quaero, inquam, fratrem meum, et interpelQuaero, inquam, fratrem meum, et interpello non contra illum, sed pro illo Dominum meum: nec dicam interpellans, Domine, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem ; sed, dic fratri meo ut teneat mecum haereditatem. Quid ergo erras. frater? quid per angulos fugis? quid latitare conaris? In sole posuit tabernaculum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
retinere: qui potes totum in concordia
nonin occulto. non quȩ lateat. non
uelut oꝑtam. ne forte sicut fiat oꝑta.
suꝑ greges hereticorum. Dictum ẽ &
ciuuidam in scriptirra scã. quoniam tu
in occulto fecisti. patieris in sole. hoc
⁊ occultum malum fecisti. penas pa¬
teris in omnrum manifestatione.
In sole ergo posuit tab̃naculũ suum.
Quid tu heretice fugis in tenebras:
audi dñm. filius: audi patrem. Emen¬
dare: reuiuisce. Dicamus & de te: mor¬
tuus erat & reuixit: perierat & inuen¬
tus est. Non mrichi dicas: ut quid
me quȩris si peru: Id̾o enim ce quero:
quia peristi. NIoli me inquit quere¬
re. Hoc sane uult inquitas. quia di¬
uisi sumus: sed non uult caritas qua
fr̃s sumus. Improbus non essem si guere¬
rem seruum meum: & imꝓbus dicor
quia quero frẽm meum: Sic sapiat
in quo fraterna caritas non ÷ ego ca¬
men quers frẽm meum. Irascatur dum
tamen querat᷑. qui inuentus placatur.

Expanded text:
retinere, qui potes totum in concordia retinere, qui potes totum in concordia non in occulto, non quae lateat, non velut opertam; ne forte fiat sicut operta super greges haereticorum. Dictum est et cuidam in Scriptura sancta, Quoniam tu in occulto fecisti, patieris in sole : hoc est, occulte malum fecisti, poenas patieris in omnium manifestatione. In sole ergo posuit tabernaculum suum. Quid tu, haeretice, fugis in tenebras? audi dominum. Filius es? audi patrem: emendare, revivisce. Dicamus et de te: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . Non mihi dicas, Utquid me quaeris, si perii? Ideo enim te quaero, quia periisti. Noli, inquit, me quaerere: hoc sane vult iniquitas, qua divisi sumus; sed non vult charitas, qua fratres sumus. Improbus non essem, si quaererem servum meum; et improbus dicor, quia quaero fratrem meum? Sic sapiat in quo fraterna charitas non est, ego tamen quaero fratrem meum. Irascatur, dum tamen quaeratur, qui inventus placatur.
Abbreviated transcription (Latin):
illorum qui enarrant głoriam d̾i: Don
sunt loquelȩ neq sermones: quorum ñ
audiantur uoces eorum. Legite acttis apo¬
stolorum. quomͦ uemente suꝑ eos spũ
scõ omnes impleti sunt illo. & loquebã¬
tur linguis omnium gentium. sicut
sp̃c dabat eis ꝓnuntiare. Ecce non suis
loquele neq sermones: quorum non
andiantur uoces eoꝵ S non ibi tan¬
tum. ubi impleti sunt sonuerunt. In
omnem terram eunt sonus eoꝵ: et
in fines orbis terrȩ uerba eorum. Ideo
& nos hic loquimur. Sons enim ille
ad nos usq ꝑueiit: somis inquam in
omnem terram exiit. & hereticus¬
ad ȩccłiam non intrat. Id̾o sonus in
omnem terram eriit: ut tu in çelũ
intres. O pestilentiosa. litigiosa. pessie¬
ma: & adhuc errare uolens suꝑbia. fi¬
li audi testamentum patris tui. Ecce
quid planius: Quid aꝑtius: In om¬
nem terram exunt sonus eorum: et
in fines orbis terrȩ uerba eorum. Nũ¬
quid expositore opus habet: Quid
contra te conaris: Partem uis in lite

Expanded text:
elorum qui enarrant gloriam Dei? Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Legite Actus apostolorum, quomodo veniente super eos Spiritu sancto, omnes impleti sunt illo et loquebantur linguis omnium gentSpiritus dabat eis pronuntiare . Ecce non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: sed non ibi tantum ubi impleti sunt sonnerunt; In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ideo et nos hic loquimur: sonus enim ille ad nos usque pervenit, sonus qui in omnem terram exiit, et haereticus Ecclesiam non intrat. Ideo sonus in omnem terram exiit, ut tu in coelum intres. O pestilentiose, litigiose, pessime, et adhuc errare volens; o superbe fili, audi testamentum patris tui. Ecce, quid planius, quid apertius? In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Numquid expositore opus est? Quid contra te conaris? Partem vis in lite
Abbreviated transcription (Latin):
tiatam. Quod enĩ ructatur. presen¬
tib ructatur: quod autẽ annuntiat᷑
longe positis annuntiatur. Possunt sen¬
sus plures inueniri: s adhibendus est
modus propter angustias presentis
temporis. Dicamus auie̾ &e unum a¬
liquid. quod quidam uelut conciue
ctabat uerbum. Quando iudas dnm̃
nuntiabat scientiam. Non sunt¬

Expanded text:
tiatam: quod enim ructatur, praesentiatam: quod enim ructatur, praesentibus ructatur; quod autem annuntiatur, longe positis annuntiatur. Possunt coeli sensus plures inveniri, sed adhibendus est modus propter angustias praesentis temporis. Dicamus autem et unum aliquid, quod quidam velut conjiciectabat verbum; quando Judas Dominnuntiabat scientiam. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
diem. Quod antẽ nox nocti indicat
screnuam: obseurum÷ canquam ꝑ
noctem Pies diei: sc̃i scis: apostoli Ni¬
nox nocti annuntiat scientiam:
Nonnulli hȩc uerba simpliciter in¬
tellererunt. & forte hoo fit uerum
eristimantes hac sententia significatũ
hoc in posteros ẽẽ traiectum. tanꝗͣ
de tempore in tempis dies diei. ꝙ¬
nox nocti. Prior dies posteriori diei.
& prior nox posteriori nocti: quia
hec doctrina dieb & noctib predica¬
tur. Iste simplex intellectus cui sufficit.
sufficiat: s ñnulla uerba scripturarũ
obscuritate sua hoc profuerunt. qd̾
multas inrelligentias peꝑert̃. Itaq
hoc si planum ess unum auquid au¬
diretis. Quia uero obscure dictum ẽ.
multa audituri estis. Est alius intel¬
lectus. Dies diei. nox nocti: hoc ẽ sp̃it̾
sp̃ui. caro carni. Est alius. Dies dier:
carnalib utriq enim audiunt: qe si
non utriq similiter sapiunt. Iili enĩ
audint tanquam uerbum eructu¬
atum: illi tanquam scientiam annũ¬

Expanded text:
uod autem nox nocti annuntiat scientiam, obscurum est, tanquam per noctem. Dies diei, sancti sanctis, Apostoli finox nocti annuntiat scientiam? Nonnulli haec verba simpliciter intellexerunt, et forte hoc sit verum; aestimantes hac sententia significatum hoc in posteros esse trajectum, tanquam de tempore in tempus: dies diei, nox nocti, prior dies posteriori diei, et prior nox posteriori nocti; quia haec doctrina diebus et noctibus praedicatur. Iste simplex intellectus cui sufficit sufficiat. Sed nonnulla verba Scripturarum obscuritate sua hoc profuerunt, quod multas intelligentias pepererunt: itaque hoc si planum esset, unum aliquid audiretis; quia vero obscure dictum est, multa audituri estis. Est et alius intellectus: dies diei, nox nocti, hoc est, spiritus spiritui, caro carni. Est alius: dies diei, carnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt: illi enim audiunt tanquam verbum eructatum; illi tanquam scientiam annun
Abbreviated transcription (Latin):
manuum eius. Quȩ sunt oꝑa mami¬
um eius: Gloria dei. illa qua salui
facti sinnũ qua creati in bonis oꝑi¬
b sumus. Ipsius enim sumus figm̃¬
ias INon solum quippe homines
sed etiam ustos: sicamen sumus ip¬
se fiit nos ꝙ non ipsi nos. Dies diei¬

Expanded text:
manuum ejus. Quae sunt opera manumanuum ejus. Quae sunt opera manuum ejus? Gloria Dei illa, qua salvi facti sumus, qua creati in bonis operibus sumus: ipsius enim sumus figmenis ; non solum quippe homines, sed etiam justos, si tamen sumus, ipse fecit nos, et non ipsi nos . 4. ve
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i. qua salui facti sumus indigni. Hanc
indignitatem id÷ qua digni non fuimꝰ
agnoscit filius minor egestate constrie¬
tus. Aguoscit inquam hanc indiginta¬
tem filius minor. a patre longe pere¬
grinus. demonum culcor. tanquam
poecorum pastor. agnoscit głam dĩ. s
egestate constrictus. Et quia illa głã
dei facti sumus quod digni non fui¬
mus: dicit ad patrem suum. Non
sum dignus uocari filius tuus. Infe¬
lix ꝑ humilitarem impetrat fęlicita¬
tem & eo se commendat dignum quo
confiretur indignum. Hanc di głam
celi enarrant: & oꝑa manuum eniᷤ
annuntiat firmamentũ. Cȩlum fir¬
mamentum. firmum or. non timi¬
dimmi cor. Annuntiat enim. Sunt is¬
ta inter impios. inter auersos dõ. int̾
iatores mundi. ꝑsecutoresq ustoꝵ
inter seuientem mindum annun¬
tiata sunt ista.S: seuiens mundus
quid poterat facere: quando firma¬
mentum ista nuntiabat: Anntin¬
tiat firmamentum. Quid: Opera

Expanded text:
Dei, qua salvi facti sumus indigni. Hanc Dei, qua salvi facti sumus indigni. Hanc indignitatem, id est, qua digni non fuimus, agnoscit filius minor egestate constrictus: agnoscit, inquam, hanc indignitatem filius minor a patre longe peregrinus, daemonum cultor, tanquam porcorum pastor; agnoscit gloriam Dei, sed egestate constrictus. Et quia illa gloria Dei facti sumus quod digni non fuimus, dicit ad Patrem suum: Non sum dignus vocari filius tuus : infelix, per humilitatem impetrat felicitatem; et eo se ostendit dignum, quo confitetur indignum. Hanc gloriam Dei coeli enarrant, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum: coelum firmamentum, firmum cor, non timidum cor. Annuntiata enim sunt ista inter impios, inter adversos Deo, inter amatores mundi persecutoresque justorum: inter saevientem mundum annuntiata sunt ista. Sed saeviens mundus quid poterat facere, quando firmamentum ista annuntiabat? Annuntiat firmamentum: quid? Opera
Abbreviated transcription (Latin):
nuum tuarum sunt celi. Et ne puces
etiam ibi celos scõs dictos: subiecit. Ip¬
si ꝑibunt: tu autem ꝑmanes. Ergo ñ
solum homines s etiam celos qui ꝑi¬
bunt d̾s manib suis fecit: cui dictũ
oꝑa manuum tuarum sunt celi. Ꝙ
de terra hoc idem dictum est. Qm̃
ipsius ÷ mare & ipse fecit illud: et
frgo si & celos manib & terram ma¬
nib non solum hominem manibus.
Et si celos uerbo. & terram uerbo: gͦ
& hominem uerbo. Quod uerbo hoc
manu: et quod manu hoc uerbo.
Non enim humanis menhris sta¬
tura dĩ distincta est. qui ubiq totꝰ
÷ et nullo continet᷑ loco. Quod ergo
uerbo fecit: sapientia fecit. Quod ma¬
nu fecit: uirture fecit. xp̃c est autẽ
d̾i urtus. & d̾i sapientia. Omnia au¬
tem ꝑ ipsum facta sunt: & sine ip¬
so factum÷ nichil. E narrauerunt.
enarrant: enarrabunt celi gloriã
dm̃ portantes. preceptis tonantes. sapi¬
entia choruscantes. illam ut dixi głam

Expanded text:
nuum tuarum sunt coeli ; et ne putes nuum tuarum sunt coeli ; et ne putes etiam ibi coelos sanctos dictos subjecit: Ipsi peribunt, tu autem permanes . Ergo non solum homines, sed etiam coelos qui peribunt, Deus manibus suis fecit, cui dictum est, Opera manuum tuarum sunt coeli; et de terra hoc idem dictum est: Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et Ergo si et coelos manibus et terram manibus, non solum hominem fecit manibus: et si coelos verbo, et terram verbo, ergo et hominem verbo. Quod verbo, hoc manu; et quod manu, hoc verbo: non enim humanis membris statura Dei distincta est, qui ubique totus est, et nullo continetur loco; quod ergo verbo fecit, sapientia fecit, et quod manu fecit, virtute fecit. Christus est autem Dei Virtus et Dei Sapientia : Omnia autem per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Enarrarunt, enarrant, enarrabunt coeli gloriamDeum portantes, praeceptis tonantes, sapientia coruscantes; illam, ut dixi, gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
to regno assumptus. dic dño dõ tuo
non nobis dñe non nobis: sed nomini
tuo da noriam. Dicamus non nobis
Qnib enim: si quasi nobis: Dicam᷑
inquam non nobis: quia si ita faceroe
sicut nobis. non nisi pęnas infligeret
nobis. NIon nobis s nomini suo
det głam: quia non scđm iniquita¬
tem nram fecit nobis. Non ergo
nobis dñe. non nobis. Repetitio: con¬
firmatio: Non nobis domine:
s nomini tuo da głam. Hoc uli no¬
uerant celi. qui enarrauerunt głam¬
d̃i: & oꝑa manuum eius annuntiat
firmamentum. Quod dictum ÷ glam
dei: hoc repetitum est oꝑa manuum
eius. Quȩ oꝑa manuum eius: Non
sicut ꝗiuidam sentiunt ds uerbo fecit
omnia. & tanquam prestantiorem
ceteris hominem suis manib fecit. Nõ
ita sentiendum ẽ. Infirmata ẽ ista: &
non satis elimata sententia. Omnia e¬
nim uerbo fecit. Nam licet oꝑa di
⁊ nichil. Quod autem ad manus d̾i at¬
tinet. & de celis dictum ÷ &e oꝑa ma¬

Expanded text:
in regnum assumptus, dic Domino Deo tuo: in regnum assumptus, dic Domino Deo tuo: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Dicamus, Non nobis: quibus enim si quasi nobis? Dicamus, inquam, Non nobis, quia si ita faceret sicut nobis, nonnisi poenas infligeret nobis. Non nobis, sed nomini suo det gloriam: quia non secundum iniquitates nostras fecit nobis . Non ergo nobis, Domine, non nobis: repetitio confirmatio est. Non nobis, Domine, sed nomini tuo da gloriam: hoc illi noverant coeli, qui enarraEt opera manuum ejus annuntiat firmamentum: quod dictum est, gloriam Dei, hoc repetitum est, opera manuum ejus. Quae opera manuum ejus? Non sicut quidam sentiunt, Deus verbo fecit omnia, et tanquam praestantiorem caeteris hominem suis manibus fecit. Non ita sentiendum est: infirma est ista, et non satis elimata sententia; omnia enim verbo fecit. Nam licet opera Dso factum est nihil . Quod autem ad manus Dei attinet, et de coelis dictum est, Et opera ma
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt ce egent gła d̾i iustificati
gratis ꝑ sangumem ipfius. N uia gra¬
tis: id̾o gratia. N Ion enim gratis
sine gratia: quia nichil boni ante sȩ¬
ceramus. unde talia dona mererem̃.
Magis quia non gratis. infertur suppli¬
cium: idõ gratis prestitum ẽ benefici¬
um. E Iichil prȩcesserat in meritis no¬
stris: nisi unde dampnari deberemus.
Ille autem non propter nram iustici¬
am. s propter suam miscđiam saluos
nos fecit. ꝑ lauachrum regeneratiõis
Hȩc ÷ inquam gła dei: hanc cęli enar¬
rauerunt. Hȩc est inquam gla d̾i ñ
tua. Nichil enim boni fecisti: et
tamꝰ tantum bonum accepisti. Si gͦ
ꝑrines ad glam quam çȩli enarraue¬
runt: dic domino dõ tuo. ds meus
miscdia eius prȩueniet me. Preuenit
enim te. Utiq prȩuẽnit: quia nichil
bom in te inuenit. Prȩuenisti suppli¬
cum eius suꝑbiendo: ille piȩuenit
supplicium tuum peccata delendo.
Tanquam enim ex peccatore iustifica¬
tus. e impio pius factus. ex dampna

Expanded text:
ficati gratis per sanguinem ipsius . Quia gratis, ideo gratia; non est enim gratia, si non gratuita. Quia nihil boni ante feceramus, unde talia dona mereremur; magis quia non gratis inferretur supplicium, ideo gratis praestitum est beneficium: nihil praecesserat in meritis nostris, nisi unde damnari deberemus. Ille autem non propter nostram justitiam, sed propter suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis . Haec est, inquam, gloria Dei: hanc coeli enarraverunt. Haec est, inquam, gloria Dei, non tua: nihil enim boni fecisti, et tamen tantum bonum accepisti. Si ergo pertines ad gloriam quam coeli enarraverunt, dic Domino Deo tuo: Deus meus, misericordia ejus praeveniet me : praevenit enim te; utique praevenit, quia nihil in te boni invenit. Praevenisti supplicium ejus superbiendo: ille praevenit supplicium tuum peccata delendo. Tanquam enim ex peccatore justificatus, ex impio pius factus, ex damnato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessioĩs qͥsq deuiau̾it. quamus sibi magna
indeatur agere: ad edifi¬
cium ecclesiȩ meȩ non ꝑtinet. Petrus
gͥ a firma petra uidelicet xp̃o. quem
ardenter amauit. nomen accepit. xp̃c
erenim uocatur petra: quia inexpug¬
nabile ad se confugientib presidium
tribuit: quia sꝑantes in se ab antiqͥ
hostis insidiis mimitos reddit & tu¬
tos. I Iec pretereundum quod ob hoc
quoq dominus petra uocatur. quia
spiritalium nob karismatum fluenta
ministrat: quia sacrosc̃a nos sui san¬
guinis communione purificat. Qd̃
facilius intelligitur. & iocundius for¬
te retinẽbitur. si ad memoriam reuoce¬
tur quȩ sit iuxta historiam petra: de
qua apłs mistice quia xp̃m significaret
uitute populus. ꝑ mare rubrum uenit
in desertum: in quo ꝑ annos qua dragm¬
ta done ad terram reꝓmissionis uenirde
iter agebat. Qui guodam tempore fame
ac siti fatigatus in heremo: clamauit.
ad moysen. At dominus orante moyse si¬

Expanded text:
squis deviaverit, quamvis sibi magna squis deviaverit, quamvis sibi magna videatur agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum significaret  Aegyptia servitute populus, per mare Rubrum venit in desertum, in quo per annos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, si
Abbreviated transcription (Latin):
petrȩ de qua apostolus ait. petra autẽ
erat xp̃c: unica deuotione adhesit. hĩc
est enim quod eadem petra uidelicet
xp̃c cum interrogaret discipilos suos
quem eum esse dicerent. ac petrus res¬
ponderet dicens. tu es. xp̃c filius d̾i ui¬
ui: continuo puram eius confessionẽ
unta utriusq nominis significantiã.
digna remuneratione donauit.S et
ipsa petri appellatio: quid in se sacra¬
menti gestaret aꝑuit. Primo namq
ait de symone. B eatus es sy mon bar¬
iona: quia caro & sanguis non reuela¬
uit tibi. s pater m̃s qui in celis ẽ. Ac
deinde subuinxit de pecro. Et ego di¬
co tibi quia tu es petrus: & suꝑ hanc
petram edificabo ȩccłiam meam. Tu
es inquit petrusn& suꝑ hanc petram
edificabo ȩccłiam meam. Tu es petrus.
et suꝑ hanc petram a qua tu nomen
accepisti. hoc est suꝑ meipsum edificabo
eccłiã meã. Suꝑ hanc fid̾i ꝑfec̾tionẽ qͣm tu
ꝯfess es. edificabo eccłiã meã Acrnꝰ societate

Expanded text:
petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac deinde subjunxit de Petro: Et ego dico tibi, quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram, a qua tu nomen accepisti, hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, quam tu confessus es, aedificabo Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
dum cum psalmista & uiriliter agere.
ac cor suum confortare contendunt. Qd̃
aurem symon filius fuit iohanna id ẽ
gr̃e d̾i: aꝑte demonstrat. quia quicqͥd
deuore obeditionis domino impen-¬
dit. quicquid merito obȩdientiȩ prȩ¬
mii ꝑhenuis a dño recẽpit. totum hoc
nimirum preueniente se gr̃a suꝑnȩ
pietatis. ut habere posset accẽpit. Eoce
ꝓnus pͥus sẏmon dictus. quo mysterio sit¬
filius iohanna: restat ꝑscrutari quid
archani contineat nomen quo eum
denuio saluator appellauit. Tu inquit
uocaberis cȩphas: quod interpretat᷑
petrus.Neque uero petͣ uocabulo
quasi hebreo uel syro aliam interp̃¬
tationem querere oporret: sed pro
certo nosse quia idem grece & latine
petrus. quod syriace chephas signi¬
ficat: & in utraq lingua nomen a
petra diriuatum ÷ uocatur autẽ
petrus. ob firmitarem fidei. uocatur
petrus ob inuincibile robur mentis.
uocatur petrus: quia illi solidissimȩ

Expanded text:
Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accepit. Ecce orum prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae
Abbreviated transcription (Latin):
omnium scõrum nomina scripta tenoe
in celo. S positurus discipło nomen
ret. pͥmo uoluit ostendere quia quod a
parentib acceꝑat nomen. etiam ipsc̃ĩ
significatione uirtutis non carẽret. Sy¬
mon ergo obȩdiens: iohanna dicitur do¬
mim gratia. Tu es fymon filius iohannã.
tu es obȩdiens filius gr̾ȩ d̾i. Et merito il¬
le obȩdientis nomine censetur. qui c
prius inuitante andrea mox dñm ui¬
dere curauit. & postmodum cum ip¬
se dñs eum ad discipulatum uocaret:
statim cum eodem andrea quem parit
uocauit relictis retib quorum usu ui¬
uebat: eum sequi non distulit. Unde &
andreȩ quoq nomen. ueram mentis eiꝰ
iaginem prefert. Andreas namque
grece: latine dicit᷑ uirilis. Et ille tiben
do. ad eorum se sorrem ꝑtinere docet. qͥ
temporalia quȩ possident fortiter ȩter¬
norum amore contempnunt. qui cre-¬
dentes bona dñi uidere in terra uiuen¬
tium. donec hec ꝑcipiant expectare

Expanded text:
omnium sanctorum nomina scripta tenet omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen ret, primo voluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graece, Latine dicitur virilis. Et illi  Al.,do ad eorum se sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare
Abbreviated transcription (Latin):
reges: in figuram nimirum eiusdem ue
toris nr̃i: in cuiꝰ tẏpo etiam materiali li¬
niebant᷑ oleo. Non solum autem illi
s et nr̃i temporis fideles. ut a xp̃o xp̃i¬
ani. ita etiam ab ipsa sacri crismatis
qui ait. Existi in salurem populi tui: ut
saluos facias. xp̃os tuos. Exiit quippe in
ac sanatos. sui sc̃i nominis donaret ẽe
participes. Sequit᷑. Intuit̾ aũt eum ie¬
sus dixit. Tues symon filius iohannã.
Intuitus ÷ sẏmonem iħc. non exterio¬
rib solum oculis. sed & interno diuini¬
tatis intuitu: uixta illud beati samui¬
helis. Homo uidet in facie: ds̃ au̾t in¬
tuetur cõe uidit cordis eius simplicita¬
tem. uidit animi sublimitatem: cuĩ
merito cunctȩ eẽt prȩferendus eccłiȩ
Uidit quia uocante andrea feruenti ad
se amore ꝑuolauerit: ideoq uenientem
mox familiari affatur eloquio. Tues in¬
quiens symon: filius iohannã. Nec
magnum est domino uocabulum ciũ¬
libet hominis uel patris eius dicere: qͥ

Expanded text:
reges, in figuram nimirum ejusdem virtoris, in cujus typo etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri temporis fideles, ut a Christo Christiani, ita etiam ab ipsa sacri chrismatisqui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quippe in ac sanatos suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ &e delectatus ẽ. Adq ut ad eandem eiꝰ
usionem ꝑuenire mereamur. obstacła
uitiorum quȩ hanc impedire solent
satagannis a nr̃o corpore & mente se¬
cludere. Neque enim ad eum nisi rec¬
tis oꝑum gressib ꝑuenitur. neq facies
eius munda. nisi a mundis corde ui¬
detur. Beati antem mundo corde: qm̃
ipsi d̃m uidebunt: quod ipse nob̾ pre¬
stare dignetur. qͥ ẽ ꝓmittere digna

Expanded text:
Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignetur, qui promittere digna