comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ qo uobis ꝯformer / pr̃o sum
minor. Qno aut a pr̃s nõ dini¬
dor. eti meipo᷑ su maior. Natura
ila qute minor est pr̃e badii ad
est ubut: et una eccle calseliee
fides quẽ sy Iuanitate non
diffiletur minore. sui declale
crdal equalital¬

Expanded text:
quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequal
Abbreviated transcription (Latin):
nehil prius plinet ꝙͣ ab cori¬
ribus ab stinere. qr lnc̃ deciu un
ambulatur. cĩ ꝑ uĩã ueritatis
medilur Nla qr angusla et
ardua decliuõtes: ꝓclinia et lala
sectandeo cilo in ꝓbilione deue¬
nint melius est gradus lentior
sui. ꝙ eli inter maxias laz¬
egulates steriliss iiũ eil: insi
de sc̃ii sp̃ũs nrigalione parhe¬
ris . Cu em̃ dicat ap̃ło Rullas
sãs uiutes sine hautale pro

Expanded text:
nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior sui, quod etiam inter maximas largitates sterilissimum erit, nisi de sancti Spiritus rigatione processerit. Cum enim dicat Apostolus nullas sibi virtutes sin
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝯͣ instantes impelus ꝓseque¬
lui. cõtra minaces fremitus
imxioꝵ nõ corpis fortitudino
nec caruis erat saturilale erlã¬
Sũ. cu Ioc maxine foĩs inttrio¬
ra corrupal ꝙ eteriora delelas
salios cccłe filios imbuerunt
ty rociniu muililie chrĩane selis¬
les nequilias pn qualuri abistiueͣ¬
tie arma raperet. quibus ince¬
blos enĩ ad ncos arii et incorpa¬
res hosles nõ ernt cõtra nes balĩ¬
Si. si nullis carualib desiderus
fuerimꝰ m̃icesi. Eupidilas quis¬
ye nocendi in temptalore ꝓpelus
est. s mermis alq inefficat¬

Expanded text:
ra instantes impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc maxime hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectats Ecclesiae filios imbuerunt, tirocinium militiae christianae ss pugnaturi, abstinentiae arma caperent, quibus vitiobiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore perpetua est, sed inermis a
Abbreviated transcription (Latin):
et mͣ id uolirlates nr̃as erclio¬
uesq dieigere  ꝙ dinĩe nouimꝰ
quat dies , quos illustrieres nebis
salulis ñe sacr̃a fecent dilege¬
sollicitudine corda nr̃a mũdanda
et studiosins exercenda est disci¬
plm̃a ututu : Ut situt ip̃a mrysteua
quada sui ꝓte moiora sut ia
t m̃a obseruãtia superet in aliq
elebranda est sub limior. ge qz¬

Expanded text:
t in id voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus nquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerusollicitudine corda nostra sunt mundanda, et studiosius exercenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo celebranda sublimior, ip
Abbreviated transcription (Latin):
copulus chrĩanus in quatatũq
abstinẽtia ostitutus magis desi¬
deret se dei ꝟbe q abo saliare
corporco ꝓmpla deuolione ⁊
alarri fide suscipianus seltue
remmũ : nõ inĩ sterihi iñ edia
quã pemuq̃ iberillilas corpis
⁊ auricie merbus indutit si
in larga beninolenlia ce lebran¬
ilis de quibi ip̃a ueulas et
lotĩ qui esurũt t silut m
illis cibis qui nos ad eteruitate
mitrit impleam᷑ letemur in
refectionibus pauperũ : quos ini¬
pendia nr̃a salianerint. Iocunde¬
imur in uestitu eoꝵ: quoꝵ undi¬
lats indumẽtis necessarus texe

Expanded text:
populus Christianus in quantacumque abstinentia constitutus, magis desideret se Dei verbo quam cibo satiare corporeo, prompta devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebranillis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem in
Abbreviated transcription (Latin):
insũa. ut nñꝙͣ presimat se e
ꝓfeclos: ne ab umeris nõdũ fuili
intentione essantes ib incidant
deficiendi piculũ: Ib xficiend
Sexosuerint appelitus Et gᵒ nenro

Expanded text:
ia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aur fremit qͦ expoliati hostis
impns furor : et nonũ queri
Captat indefessus et ꝓnigie si
si quas reperiat oneb a seccus
gregib negligenlius enag ãtehi
quas ꝑ pclina uoluptatu et
ꝙ deuexa luxurie in diuetpia¬

Expanded text:
tur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in dive
Abbreviated transcription (Latin):
dis nemo est / qui nõ aliqua
possit exequi beninelenlie portis¬
nez. Nulli om̃ prus est sensus
cui maguns est aiꝰ. nec de cerfa¬
miliaris modi mesura inisera¬
tionis pẽdet ac pretatis. Iũꝙ
merito caret eli in tenui facuꝭ¬
ate boie brolimlalis opulentia

Expanded text:
dis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo mensura miserationis pendet aut pietatis. Numquam merito caret, etiam in tenui facultate, bonae voluntatis opulentia
Abbreviated transcription (Latin):
qui sindiũ sũ grã dei adiutus
intenderit : hic sc̃tm ieconiũ fide¬
liter paget. Hic a fermeto mci¬
Cicie leteris alienus in agiub
sinceritalis et ueritatis ad beatu
pasca puemet. E ꝓ nouilatem

Expanded text:
qui studium suum gratia Dei adjutus intenderit, hic sanctum jejunium fideliter peraget , hic a fermento malitiae veteris alienus, in azymis sinceritatis et veritatis ad beatum Pascha perveniet, et per novitatem
Abbreviated transcription (French):
i tennatur. et aĩe forliludo noꝰ
nur. Afflicto paululũ xteriore
reficialur interior. et suberac
saturitate corporea fprraalib
es delitus roboretur. Cueuspi¬
i se oĩs aĩa chrĩana: et seuero¬

Expanded text:
 tenuatur, et animae fortitudo non alitur. Afflicto paululum exteriore homine, reficiatur interior; et subtracta carni saturitate corporea, spiritalibus mens deliciis roboretur. Circumspiciat se omnis anima Christiana, et s
Abbreviated transcription (Latin):
qr facile iñ quelib delicta pro¬
labimͬ: hoc potentissimã reme¬
du et ista efficacissima unl¬
nerũ nr̃oꝵ cralibue nullalenus
ignosci. Pauperũ genalus surdo
nõ trãscanus audlu: et miam¬

Expanded text:
 facile in quaelibet delicta prolabimur, hoc potissimum remedium, et istam efficacissimam vulnerum nostrorum curationem nullatenus ignosci. Pauperum gemitus surdo non transeamus auditu, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
contibus cederet. quos salmros
ubingarat. ett nos laqꝙ dilet¬
ssii inter mullas aduersilales
plia ostiluti si similibus
emedis uti cupimꝰ: siłi obse¬
alione curemur Cad̾ eñ ꝓpe¬
madũ causa nr̃a est que illorũ
fuit qni sicut ill a carualibus

Expanded text:
tibus cederent, quos sibi saturos subjugarant. Et nos itaque, dilectissimi, inter multas adversitates et praelia constituti, si similibus remediis uti cupimus, simili observatione curemur. Eadem enim pmodum causa nostra est quae illorum fuit: quoniam sicut illi a carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
quesaupiliante dño nec iñtilis
su pigus. nec ouerosia deuolib
Na am eei obser̃aia m̃an¬
rõ istoꝵ bieru poscat angeri ne¬
mo est  ut ꝯfido de uobis / qui
se ad opus bonu̾ nõ gandeait
incilari. Nlatura pñ pr̃a mane¬
te adhne mortalilate mutabilis
eti si ad sim̃a queq ulutũ sta

Expanded text:
ilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa qu
Abbreviated transcription (Latin):
salubriter assiatur ut ꝓuigiles
Iostes messabih superentur indristria
Nec lñ solicilius expetenda esi et
sindiosint insercenda: qñ et ixsi
sublilissimi aduersarii acriori in¬
sidientur astulia Scientes eñ
dies in quoꝵ obserualia õẽs

Expanded text:
salubriter assumatur, ut pervigiles hostes incessabili superentur industria, nunc tamen sollicitius expetenda est, et studiosius instruenda, quando et ipsi subtilissimi adversarii acriori insidiantur astutia. Scientes enim dies, in quorum observantia omnes
Abbreviated transcription (Latin):
eus iones grani philestmorũ
Aaliene premerentur. ut sipare
ostes suis nõ pesset: sicut satra
manisestat Risteria. unes c̃ et
orpis indicto sib repanere iem¬
no. Intellecerat om̃ dña et iii¬
crã illa subrectionẽ neglectu
se mãdalorũ dti et merũ cr¬
uplione meruisse frustraqi se
arins armis eclare: nisi prius
a cibe et polu seuere sib
astiq aliomis ad ibuere consirã¬

Expanded text:
ensiones gravi Philistinorum dominatione premerentur, ut superare hostes suos possent, sicut sacra manifestat historia, vires animi et corporis indicto sibi reparavere jejunio. Intellexerant enim duram et miseram illam subjectionem neglectu se mandatorum Dei et morum corruptione meruisse, frustraque se armis certare, nisi prius a cibo et potu severae sibi castiga
Abbreviated transcription (Latin):
solitarius: nec sib soli noct: si eli ceteris est molestus
sollicili sernare unilate sp̃us in uitulo patis. iã uero
mo ꝯduxit arquantur: qui ia cõducti sut si ociosi
menli fuerint quid meretur: Fides quixpe sine opibut
morlua est Ipa deniq oꝑa nr̃a in feruore agenda
sut et in desidrio cordis: ut suit lucrue ardentes in
manb nr̃is Alioqiũ limedu est: ne forte fepides eno
ne sacer et bñdiclus d iquis que pr̃ sclificauis et misu

Expanded text:
t: nec sibi soli nocet, sed etiam caeteris est molestus.solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Jam vero mo conduxit : qui jam conducti sunt, si otiosi inventi fuerint, quid merentur? Fides quippe sine operibus mortua est . Ipsa denique opera nostra in fervore agenda sunt, et in desiderio cordis, ut sint lucernae ardentes in manibus nostris. Alioquin timendum est, ne forte tepidos nos ne sacer et benedictus est ignis, quem Pater sanctificavit et misit
Abbreviated transcription (Latin):
ralus: illa ptulit carne ia mortuus Eo ista uolmus nasti¬
et pro illa dignatus est mori Ex una see natus est in
sona sua: ex altera nascuntur quolibie ñebra sua. Traxii
ꝑ una ꝙ pro altera moreretur: et quo utraq corter saluarelur
Nagna ĩgr̾ et fłis mr̃ est bt̾a ugo maria: ex cuiꝰ uisari¬
lus caro chri aissi npla ep dy qua rursus ꝑ aqqũa et scu¬
suiꝙ ꝓfluxis occła hoc ilaqi modõ ex maria ꝓbrisse uidet¬

Expanded text:
natus, illam protulit carne jam mortuus. Ex ista voluit nasci, pro illa dignatus est mori. Ex una semel natus est in persona sua, ex altera nascuntur quotidie membra sua. Traxit ex altera quod pro altera moreretur, ut quo utraque communiter salvaretur. Magna igitur et felix mater et beata virgo Maria, ex cujus visceribus caro Christi desumpta est, ex qua rursus per aquam et sanguinem profluxit Ecclesia. Hoc itaque modo et ex Maria prodiisse
Abbreviated transcription (Latin):
Eispisilione p̃elictũ. discipulas
suos hac p̃cpne doctema sua
inforinanis ut dicere Pacem
mẽa do hollis: pacẽ meã celinq
uobis: et ne sub noĩe gñali pacis
sue qualilas lateret abrecil. nõ
que adinadũ nĩndus dal/ ego do
uobis: nõ h inquis mũdus ami¬
cmore cõcordes : Qunit em̃ in uilus
pares aĩ: et silitudo desideriorũ
equalitates giquis affecii. ac
si quiba fersita rperiantur.
quili praua et inhouesta non
placeant: quiq illicitas cõsensioes
a federe sue harilatis ꝓclubat
ueel heretici ul pagani. nrõ de anĩ

Expanded text:
scipulos suos hac praecipue doctrina informavit, ut diceret: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et ne sub nomine generali pacis suae qualitas lateret, adjecit: Non quemadmodum mundus dat ego do vobis. Habet, inquit, mundus amiamore concordes. Sunt etiam in vitiis pares animi, et similitudo desider orum aequalitatem gignit affectuum. Et si quidam forsitan reperiantur quibus prava et inhonesta non placeant, quique illicitas consensiones a foedere suae charitatis excludant, vel haereti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc donũ. Ait deus fore uoct fil
et iomo deu̾ noret prẽm. Per
has cm̃ appellatiee seulitur et
disclur / quis ad taula allilidim
ascendat affectus Naz si in pr¬
genie carnahi et sarpe lecrena
ielaris penlib geuitos untia mat
guersalionis abscurat : ⁊ ipo mar¬

Expanded text:
oc donum, ut Deus hominem vocet filium, et homo Deum nominet patrem: per has enim appellationes sentitur et discitur quis ad tantam altitudinem ascendat affectus. Nam si in progenie carnali et stirpe terrena 90 claris parentibus genitos vitia malae conversationis obscurant, et ipso maj
Abbreviated transcription (Latin):
ns tengho/ oẽt susepte pro nobis
nlilatis trãsierit acliones te¬
unal tñ nobis hodrerna fesiem¬
ẜ nati ex maria ugine sacra pri¬
iordia et du saluatoris mrĩ adi¬
iamꝰ ortu : inenin᷑ nos nr̃m
lebrare pricigiũ. Gualio enĩ
hrĩ origo est populi chriam
⁊ natalis capolis nalalis est cor¬
oris. Habeantꝰ singuli ħ quiꝗa
ocalorũ ordine siuĩ : et oes eccłe

Expanded text:
 susceptae pro nobis humilitatis transierint actiones, renovat tamen nobis hodierna festivitas nati Jesu ex Maria Virgine sacra primordia; et dum Salvatoris nostri adoramus ortum, invenimur nos nostrum celebrare principium. Generatio enim Christi origo est populi Christiani, et natalis capitis natalis est corporis. Habeant licet singuli quique vocatorum ordinem suum, et omnes Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
uus nr̃is nuis erabilis sacr̃i ingert
claritate. Non solu eñ iii me¬
moriã si in ꝯspeclu quodamode
redis augoli gaorcelis oĩ maria
utero yquali. et qui oẽs naluras
condidi / eius factus est filius
quã creauit. Hodre ybũ dei car¬
frit hũonis eculis infibile yis¬

Expanded text:
t claritatem. Non solum enim in memoriam, sed in conspectum quodammodo redit angeli Gabrielis cum Maria utero virginali, et qui omnes naturas condidit, ejus est factus Filius quam creavit. Hodie Verbum Dei 88 carfuit hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad uera gandia a ꝓnicrosis de¬
ee ctalionib enolare. dicẽte Quẽ¬
Ub fueat Ihosaurus inus. ibi est
et cor tnu: hoc est si deorsu sut
que amas ad mia descendes. si
sursu sut que diligis ad sũma
prremes : quo nos uona lolentes.
unũ sentientes: et in fide ac soe et
in charitate cõcordes sp̃ussels agor¬

Expanded text:
s delectationibus evolare, dicente Ubi fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum : hoc est, si deorsum sunt quae amas, ad ima descendes; si sursum sunt quae diligis, ad summa pervenies: quo nos unum volentes, unum sentientes, et in fide ac spe et in charitate concordes, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in pxagine pabelur cornall¬
pris / si iii Ierime saluatorib. Qui
ideo falius foĩs est factus. ut nes
filii dei esse possimꝰ. insi eñ
ille ad nos hac fuilitate desconde¬
rt nemo ad illũ ullis sins
meritis ꝑueniret. Nichl hic boca¬
oꝵ cordib caliquus inseral ter¬
rena sapia. Nec se ꝯͣ alliludinẽ¬

Expanded text:
 in propagine habetur carnaltris, sed in germine Salvatoris, qui ideo filius hominis est factus, ut nos filii Dei esse possimus. Nisi enim ille ad nos hac humilitate descenderet, nemo ad illum ullis suis meritis perveniret. Nihil hic vocatorum cordibus caliginis inferat terrena sapientia, nec se
Abbreviated transcription (Latin):
uqmi ualde cẽqruenter adaptat
ipssa nãq axtissime sideri compa¬
ratur. qr sicut sine sui corrup¬
sr suã cloritale nec ugmi filius
suã integrital: ipfa nãq est

Expanded text:
ni valde convenienter aptatur. Ipsa namque aptissime sideri comparatur; quia, sicut sine sui corrupminuit claritatem, nec Virgini Filius suam integritatem. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙenlus si focti ordinẽ nosse
nsi ti ip̃a roes impense sib
pietalis inspitiar. ut anclorem
suꝰ huana natura scĩendis
quati ab eo si dibecta plus
Bligat. Mliserendi enĩ nr̃ cam̃
dens nisi in sua bonilale nõ
habiñt Et mirabilior est
condilio. qr plus est in re¬

Expanded text:
entus sit facti ordinem nosse, nisi etiam ipsam rationem impensae sibi pietatis inspiciat: ut auctorem suum humana natura, sciendo quantum ab eo sit dilecta, plus diligat. Miserendi enim nostri causam Deus nisi in sua bonitate non habuit; et mirabilior est conditio: quia plus est in
Abbreviated transcription (Latin):
nt meralib nuilla prioris
cntia salute: q ꝓuuttentia
filius ad recõsiliationez mudi
et fecit et docuit. nõ in fisto¬
ia tñ̃ perilarũ aclionũ nos¬
atute sealimꝰ. Ix̃e est qui de

Expanded text:
moralibus nulla prioris dantia salutem quam promittentia itur quae Dei Filius ad reconciliationem mundi et fecit, et docuit, non in historia tantum praeteritarum actionum novirtute sentimus. Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
oem̃ xgentei capłine posteri¬
latis obstrmxil et nenuo
uiilil exors a dauatione.
qr nulus fuit liber a crunti
S redir̃lio salualoris desten¬
ens opus diaboli et rñgaus
iatis sue dispesuit sacrm̃n. It
usq ad ꝯsim̃aliore quid mũd¬

Expanded text:
ogeniem captivae posteritatis obstrinxit, et nemo exstitit exsors a damnatione, quia nullus fuit liber a crimine. Sed redemptio Salvatoris destruens opus diaboli, et rumpens tatis suae disposuit sacramentum, ut usque ad consummationem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
noluit tuus eẽ ꝑ gratiã. T̃s ꝑ naturã mens
Tibi mobediẽs michi obediẽs. A te accepit ĩnior¬
talitarꝭ stolã. d me accepit hac̃ pãnosã qua ũ i. uilẽ¬
uenit᷑ . Equissie̾ index indica istũ meũ ex̃ ⁊
listi s̾ tuã grani. ego meã culpã Tuã grãs
eẽ tuus. E fent se meũ ꝑ suã mniseriã gͦ¬

Expanded text:
it esse per gratiam; tuus per naturam, meus tibi inobediens, michi obediens; a te accepit immortalitatis stolam, a me accepit hanc pannosam tuniuenit. Equissime iudex, iudica istum meum esse et listi sibi gratiam tuam, ego meam culpam; tuam gratiam esse tuus; sed fecit se meum per suam mag
Abbreviated transcription (Latin):
libus Ent̃ mediũ monciũ pertrã sib̾ut qͥ aque
duo mõtes sũt due spẽs superbie quaꝵ yna
hos duos montes est yalas huĩlitat nõ decli¬
naus ad aliquã spem̃ suꝑbie ⁊ in ista medio a
ppertrãseut grãꝵ 2ͦ quilitas mere᷑ grẽ implete

Expanded text:
libus, ‘inter medium montium pertransibunt aque’. Duo montes sunt due species superbie, quarum utuali. Inter istos duos montes est uallis humilitatis non declinans ad aliquam speciem superbie et in isto medio aque pertranseunt gratiaru
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Pro eo ꝙ ab ipsis licitis abstinemus
ea nobis que prius cõmisimus illicita con¬
donantur. Quid est condonari ꝯmista isi
ieiumo breui ieiuma redimi sempiterna.
Nos enim meruimus ubi nĩquam ullus ci.¬
bus est. nulla consolatio. nullus terminus
ubi guttam aque diues postulat ⁊ accipe.¬

Expanded text:
 eo quod ab ipsis quoque licitis abstinemus, ea nobis, quae prius commisimus, illicita condonantur. Quid vero est condonari commissa, nisi jejunio brevi jejunia redimi sempiterna? Gehennam enim meruimus, ubi nullus unquam cibus est, consolatio nulla, terminus nullus; ubi guttam aquae dives postulat, et accipe
Abbreviated transcription (Latin):
lat ipsa nostra salus egritudo est cui curan¬
di necessariis nunquam deest. Quot enĩ so¬
lacia ad usum uiuendi querimus quasi tot
egritudini nostre medicamentis ohuiamus
Sed ipsum quoq medicamẽtum in uulnus
uertitur. quia exquesito paulo diutiꝰ mhe¬
rentis eo grauius deficimus quod ꝓ inde
ad refectõnem paramus. Ipsa quoq mens¬
nr̃a a secreti interioris gaudio exclusa. modo
spe decipitur.mõ pauore uexatur. mõ dolore
deicitur. modo falsa hilaritate repletur.hec
pelle. pelle timorem spemq fugato. nec do.

Expanded text:
 ipsa nostra salus aegritudo est, cui curanda necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudinis medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur; quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius deficimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nnostra a secreti interioris gaudio  Text. securo  exclusa, modo spe decipitur, modo pavore vexatur, modo despiciendo dolore dejicitur, modo falsa hilaritate relevatur. pelle, pelle timorem, spemque fugato, nec dolo
Abbreviated transcription (Latin):
lucõ est peccatorum sed extirpacõ uicõrum
non solum obtinet ueniã. sed meretur gra¬
tiam.nõ solum delet peccata preterita que
commisimus. sed et repellit futura que cõ¬
mittere poteramus. Unde et petrus rauen

Expanded text:
abolitio est peccatorum, sed exstirpatio vitiorum; non solum obtinet veniam, sed et promeretur gratiam; non solum delet peccata praeterita quae commisimus, sed et repellit futura quae committere poteramus. 2. Dicam et un
Abbreviated transcription (Latin):
ptoris nostri mortem de tenebris ad lucẽ. de
mortea d uitam. de co rrupcõne ad incorru¬
ptionẽ. de exilio ad p atriã. de luctu ad gau.¬
dium. de terris ad celeste regnum uocati su¬
fuerit incitamẽtis occupata. nich il concu¬
piscit terrenum. nichil trãsitorium nichil ad
tempus arridet.nichil quod ad presens de¬
lectet. risũq luctũ deputat. et gaudiũ ĩ me.¬
rorem cõmutat. Cui mũdus carcer est celũ
uero habitatio. cui exultatio de p̃sentibus
nulla. quia ĩ illo gaudẽ appetittm̃ qͥ suꝑ oẽs

Expanded text:
ptoris nostri mortem de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de exsilio ad patriam, de luctu ad gaudium, de terris ad coeleste regnum vocati sufuerit incitamentis occupata, nihil concupiscit terrenum, nihil transitorium, nihil quod ad tempus arridet, nihil quod ad praesens delectat: quae risum luctum computat, et gaudium in moerorem commutat; cui mundus carcer, coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus nulla est, quia in illo tantum gaude
Abbreviated transcription (Latin):
rauẽnas. Iuxta sententiam cordis mei si pa¬
radisusm hac uita presenti est uel in clau¬
stro uel inscolis ẽ. Quid enĩ extra hec duo ẽ
plenum est anxietate in quietudme amaritu¬
dine formidine uel sollicitudime et dolore
Unde bernhardus. Uere claustrum est pa¬
radisus.prata uirentia scripturarum.hic ꝑ a¬
riter fluens lacrimarum undosit as quam de
purissimis affectibus amor ille eliquat. hic¬
enim sunt arbores eminentissimi chorisan¬
ctorum et nulla est que non multa fructus
gaudeat ubertate. hic ẽ illa sublimis mẽ¬
sa in qua deus et cibans est et cibus mune.¬
rans et munus offerens ⁊ o blatum cõuiuas
illũ ieiunãtẽ. et officia pietatis sibi muicem
incutere. Nocte ꝯsurgunt ad confitendũ ei
Sespere et mane et meridie narrãt et annũ¬
ciant eius laudem et om̃is illorũ sedulitas
in orbem diuii rotatur obsequii. Hec ber.

Expanded text:
nam juxta sententiam cordis mei, si paradisus in hac vita praesenti est, vel in claustro est, vel in scholis. Quidquid enim extra haec duo est, plenum est anxietate, inquietudine, amaritudine, formidine, sollicitudine et doloreustralis. Vere claustrum est paradisus. Hic prata virentia Scripturarum, praeterfluens lacrymarum undositas, quam de purissimis affectibus amor ille coelestis eliquat. Hic sunt arbores erectissimae choris sanctorum, nullaque est, quae non multa fructus gaudeat ubertate. Haec est illa sublimis mensa, in qua Deus est et cibans et cibus, munerans et munus, offerens et oblatum, convivam, jejunantem, et illum officio pietatis sibi ad invicem invidere. Nocte consurgunt ad confitentendum Deo; vespere, mane et meridie narrant et annuntiant laudem ejus, et omnis illorum sedulitas in orbem divini rotatur obsequii. Curre
Abbreviated transcription (Latin):
speritate gaudẽ turbetur. nõ est enim retri¬
butio malignitatis neq ututis.Ac si aliqñ
contingeret ut aliqua sit retribucõ uel ma.¬
ut qui resurrectionẽ nõ credũt talibus doce¬
antur. Quãdo itaq uidemus malignum di¬¬
tescẽ nõ subruamur et quãdo uidemꝰ bonũ
mala patiinõ turbemur. illic corona illic sup
plicia. Est et alia racõ qui a nõ potest malꝰ
in omnib malus esse sed aliqͣ bona haber.
neq bonus i omnib bonus esse s aliqua¬
malus ad malĩ capitis sui est. cu enĩ ꝓ illis
paucis bonis retribucõnẽ hic accipit illic

Expanded text:
osperitatem habere, turbetur. Non est hic retributio malignitatis, neque virtutis; ac, si aliquando contingat, ut aliqua sit retributio vel maut, qui resurrectionem non credunt, talibus doceantur. Quando itaque videmus malignum ditescere, non subruamur, et quando videmus bonum mala pati, non turbemur. Illic cplicium. Est et alia ratio quia non potest malus in omnibus malus esse, sed habet aliqua bona, neque bonus in omnibus bonus esse, sed habet amalus, hic malo capitis sui est; cum enim pro illis paucis bonis retributionem hic accipit, illic
Abbreviated transcription (Latin):
dum illa moratur inquies sine aliquao sola¬¬
tione esse nõ possum imo uero si morã fece¬¬
rit expecta eam qui aueniet et non tarda¬
bit. Apostoli decem dies in hac expectati'¬
one se derunt ꝑseuerantes unammiter in o.¬
ratione cũ mulieribus et maria matre ihe.
su. Cui nos gratie pro nostro exiguitatis
modulo preparantes exmanire nosmetip.
sos per omnia et a delectatiombus miseris
et caducis consolatiomibus euacuare stude¬
amus carissimi corda nostra. Et iterum a:¬
mant in carne sua terrenas conso laciuncu.¬
las siue in uerbo siue insigno siue in facto
siue in aliquo alio. et si hec interrumpunt
aliquãdo non tamẽ penitus rumpunt. In.¬
de est ꝙ raro affectides suas dirigũt ĩdeũ
et eorum conpunctio non est continua sed
abitur tanto amplius istis implebitur. S
multum multum si parum parum. uel for¬
te si magis probas nũquã iste illis miseri
et tepeditas in uno domicilio cõmorantur
presertim cum tepeditas ipsi dommo solet

Expanded text:
dum ille moratur, inquies, sine aliqua consolatione esse non possum. Imo vero si moram fecerit, exspecta eum; quia veniet, et non tardabit . Apostoli decem dies in hac exspectatione sederunt, perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria, matre. Cui nos gratiae pro nostrae exiguitatis modulo praeparantes, exinanire per omnia nosmetipsos, et a delectationibus miseris, et caducis consolationibus evacuare studeamus, dilectissimi, corda nostra; maximeque inm in carne sua terrenas consolatiunculas, sive in verbo, sive in signo, sive in facto, sive in aliquo alio; et si haec interrumpunt aliquando, non tamen penitus rumpunt. Inde est quod raro affectiones suas dirigunt in Deum, et eorum compunctio non continua, sed abitur, tanto amplius istis implebitur; si multum, multum; si parum, parum. Vel certe si magis probas, nunquam istae illis misceri et tepiditas, in uno domicilio commorantur, praesertim cum tepiditas ipsi Domino soleat
Abbreviated transcription (Latin):
tutibus ieiumum fit. De abstinentia quoq¬
prodeunt caste cogitacõnes. racõnabiles
uolũtates salubria consilia et ꝑ uolũtarias
afflictones caro concupiscencns moritur et
uirtutibus spiritus innouat᷑ Hec ille. Con

Expanded text:
ibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis moritur, virtutibus spiritus innovatur. Sed quia non
Abbreviated transcription (Latin):
gimus quosdam morbo articulari et poda¬
gre humoribus laborãtes ꝓscripcõne bo¬
norũ ad simplicẽ mensam et pauꝑes cibos
redactos cõualuisse. Caruerãt enĩ sollicitu¬
dine dispende domus ⁊ epularũ largitate q̃
et corpus frangunt et ammũ. hec ierommꝰ¬

Expanded text:
gimus quosdam morbo articulari et podagrae humoribus laborantes, proscriptione bonorum, ad simplicem mensam et pauperes cibos redactos, convaluisse. Caruerant enim sollicitudine dispensandae domus, et epularum largitate, quae et corpus frangunt et 342 anim
Abbreviated transcription (Latin):
etas mentis est et sensus membrorum cor¬
porisq tutela. castitatis pudicicieq mum¬
men.pudori proxima.amiciciepacisq ser¬¬
ua. honestati semper coniuncta. criminum
Sobrietatis perseuerantia mestimabilis ẽ
animi fortitudo. omnes eam uirtutes et om¬
nes laudes tituli semper concupiscunt. quia
sine ipsa ornari aut placẽ non possent. Hec

Expanded text:
tas est sensus et mentis, membrorum omnium corporisque tutela, castitatis pudicitiaeque munimen, pudori proxima, amicitiae pacisque serva, honestati semper conjuncta, criminum sobrietatis perseverantia inaestimabilis est animi fortitudo: omnes eam virtutes, et omnes laudum semper tituli concupiscunt, quia sine ipsa ornari aut placere non possunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
bus inmergũt quib in cõsuetudiẽ addu¬
ctis carẽnon possunt. et ob hoc miseri sunt
ꝙ eo ꝑueniunt ut illis q̃ suꝑuacua fuerunt
fũt facta necessaria. Seruiũt itaq uolupta¬
tibus non fruũtur. et mala qð malorũ ulti¬
Quid de corporis uoluptatibus loquar ꝗͣ¬
rum appetentia quidem plena ẽ anxietatis
sacictas uero penitentie.quantos illemor¬
bos quam intolerabiles dolores quasi quẽ
bus. Quarum quidem motus quid habe¬
at iocunditatis ignoro. Tristes uero om̃es
uoluptatum exitus. Quisquis remiisci su¬
uidentia longiorem prorogare huic cor¬
pusculo moram si uoluptates quibus maior
pars perit poterimus regere et cohercere¬

Expanded text:
se mergunt, quibus in consuetudinem adductis carere non possunt, et ob hoc miserrimi sunt, quod eo pervenerunt, ut illis quae supervacua fuerant, facta sint necessaria. Serviunt itaque voluptatibus, non fruuntur, et mala sua, quod malorum ulti de corporis uoluptatibus loquar, quarum appetentia quidem plena est anxietatis, satietas uero paenitentiae? Quantos illae morbos, quam intolerabiles dolores quasi quendbus! Quarum motus quid habeat iucunditatis ignoro; tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suvidentia longiorem prorogari huic corpusculo moram, si voluptates, quibus pars maior perit, potuerimus regere et coercere
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tales accipiamꝰ cibos quos aut diffi¬¬
culter digerere aut comestos magno para¬¬
tos et perditos labore doleamus. olerum et¬
pomorũ ac leguminũ et facilior apparatus
est et arte impendiisq cocorũ non indiget¬
et sme cura sustentat huãnum genꝰ mode:¬
rate sũptus. quia nec auide deuoratur quod
irritamenta gule nõ habet et leuiori dige¬

Expanded text:
Nec tales accipiamus cibos, quos aut difficulter digerere, aut comesos, magno partos et perditos labore doleamuNec tales accipiamus cibos, quos aut diffipomorum ac leguminum et facilior apparatus est et arte impendiisque coquorum non indiget, sine cura substentat humanum genus, moderate sumptus, quia nec avide devoratur, quod irritamenta gule non habet. Ad quartum di
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Sndiq se ingerit amor mundi cum cõ¬
solatiombus immo desolatiombus suis ob¬
seruat aditus.per fenestras irruit. mentem
occupat. sed non eius qui dixit.Renit cõ¬
so lari anima mea. memor fui dei et delecta.¬
tus sum. Preoccupatum nempe seculari.¬
bus defideriis ammum delectatio sancta
decłmat. misceri non potuerunt uera ua¬
mis nec eterna caducis.spiritualia corpora.¬
libus. fumma imis. ut pariter sapias que
sursum sunt et nõ q̃ super terram.Unde be

Expanded text:
. Undique sese ingerit amor mundi: cum consolationibus, imo desolationibus suis observat aditus, per fenestras irruit, mentem occupat, sed non ejus qui dixit: Renuit consolari anima mea; memor fui Dei, et delectatus sum . Praeoccupatum nempe saecularibus desideriis animum delectatio sancta declinat; nec misceri poterunt vera vanis, aeterna caducis, spiritualia corporalibus, summa imis, ut pariter sapias quae sursum sunt, et quae super terram. 9. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
quid ergo uos arguo cum possitis me uno
sermone ꝯuicẽ.Comũcor enĩ cũm hac par¬
te clericos uobis magis uideo negligẽtes.
Quõ enim possum corrige̾ filios cũ fratres
emẽdae̾ no possum. Aut ꝗͣ fiducia succẽseã
laicos cũ aꝯsortib pudoris uẽcũdia conti¬

Expanded text:
Quid ergo vos arguo, cum possitis me uno sermone convincere? Convincor enim, cum in hac parte clericos vobis magis video negligentes. Quomodo enim possum corrigere filios, cum fratres emendare non possim? Aut qua fiducia succenseam laicis, cum a consortibus pudoris verecundia conti
Abbreviated transcription (Latin):
ano tu dei seruo tu bonis operibus dedito
tu domino suo caro aliq̃d existimas defectu
non pascatur.an putas terrena deerunt qui¬
bus celestia et diuina tribuũtur Unde hec
meredula cogitatio unde impia et sacrile
om̃ia dimiserit unũ muemat pro omnib
et posset libere clamare.pars mea dominꝰ¬

Expanded text:
ano, tu Dei seruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid existimas defuturunon pascitur aut eis terrena deerunt quibus caelestia et diuina tribuuntur. unde haec incredula cogitatio, unde impia et sacrilega m dimiserit, unum inueniat pro omnibus, ut possit libere proclamare: "Pars mea Domin
Abbreviated transcription (Latin):
et de ħ multa exempla habes¬
supr in illo. qui manũ ad largiẽtẽ
non extendit. qr deus inꝙͣ in se est¬
q dat omnib affluenter Esn illo
qui oculos contra lumen claudit

Expanded text:
t dari multa exempla, sicut in illo qui manum ad largitatem non ostendit, quia Deus quantum in se est dat omnibus affluenter: in illo qui oculos contra lumen claudit,
Abbreviated transcription (Latin):
toris. et tñ ip̃e saluator est nõ solũ quãdo fa¬
cit qd̾ petimꝰ. uerũ etiã qñ nõ facit. Qm̃ qd̾
uidet peti ꝯtra salutẽ nõ faciẽdo se exhibet
saluatorẽ. Nouit enĩ medicus ꝓ salute quid
contra salutẽ poscat egrotus.Et ideo ꝯtra¬
ria poscẽtis nõ facit uolũtatẽ ut faciat sam¬

Expanded text:
 quando facit quod petimus, verum etiam quando non facit; quoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus; et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat san
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ agitur hec est moderacõ solicicius seruã¬
da si i talem forte lapsum uersuti bostis i¬
cideremus insidiis ex quo sine peccati ꝯta¬
gio surgere nõ possumus illũ potius eui¬
tandi aditum petamus quo minus peri¬
culi nos ꝑpessuros esse cernimus. Snde et
gregorius ad destruendas uehemoth uer¬
sutias. subtiliter fiat ut cũ mẽs inter min ora
et maxima pcc̃a cõstringitur si omnino nul
tur quia et q̃ murorũ ãbitu undiq ne fugiat
clauditur ibi se ĩ fugã p̃cipitat ubi breuior
murus ingeritur. Uñ cũ in dubiis constrin
gimur utiliter mĩmis subdimur ne in ma¬
gris smne uena peccemꝰ Itaq plerũq uer¬
norũ uehemoth istius ꝑplexitas soluit᷑ dũ
ad uirtutes maximas ꝑomissa min ora trãs

Expanded text:
quod agimus, haec est moderatio sollertius observanda, ut, si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus iuxttamen, quod ad destruendas Behemoth versutias subtiliter fiat, ut, dum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nulltur; quia et qui murorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Hinc gimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa minora trans
Abbreviated transcription (Latin):
Rñ quid ultra debuit facẽ ⁊ nõ
cetũ. ⁊eduxit erroneñ s reconsila¬
pro impio pietas flagellat᷑. pro
stulto sapiã illudit᷑. prom̃dace
ueritas necat᷑. dampnat iusticia
pro mniquo. mĩã afficit᷑ pro crudeli
poo misero repletuo sinceritas
aceto mebriatur felle dulcedo.

Expanded text:
 Quid ultra debuit facere, et non caecos, reduxit erroneos, reconcilipro impio pietas flagellatur, pro stulto sapientia illuditur, pro mendace veritas necatur, damnatur justitia pro iniquo, misericordia afficitur pro crudeli, pro misero repletur sinceritas aceto, inebriatur felle dulcedo,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem de tenebris ad luce. de
morte ad uitã/ de corrnpto ad
intoronpcoẽm / de exilio ad priãm
de luctu ad gaudiũ / De terris cd
deleste regnu uocati sumꝰ Estem de¬

Expanded text:
mortem de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de exsilio ad patriam, de luctu ad gaudium, de terris ad coeleste regnum vocati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
fulget quod non capit locꝰ. sonat qd
nõ capit tempꝰ. redolet quod non
spargit flatus. sapit qd nõ min̾uit
edacitas/. habet quod nõ diuellit scci¬
etas ‸ Ibi sicut ait augꝰ. Deus

Expanded text:
fulget quod non capit locus. Ibi sonat quod non rapit tempus. Ibi olet quod non spargit flatus. Ibi sapit quod non minuit edacitas. Ibi haeret quod non divellit satietas. Ibi siquidem videtur Deus
Abbreviated transcription (Latin):
E caro illa uitam amplecti de¬
buisti. ubi uita sine morte. ubi
Iuuentus sine senectute. Ubi
lux sine tenebris. ubi gaudiũ
sine tristicia. bi pax siue
discordia. ubi uoluntas siue
iuria. ubi Regnũ sine cõmu¬

Expanded text:
era, illam vitam amplecti debuisti ubi vita sine morte, ubi iuventus sine senectute, ubi lux sine tenebris, ubi gaudium sine tristitia, ubi pax sine discordia, ubi voluntas sine iniuria, ubi regnum sine commu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitas deicit quẽ ꝓsperitas nulla corrũpit
Qui enĩ ueritati inheret uanitati nullo
mõ succũbit. qͥa dũ forte pede cogitacõis
intꝰ intencõi fixerit. om̃e qd̾ foris mutabiłr
agitur ad arcẽ mentis mĩme ꝑtingit. hec

Expanded text:
versitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitu
Abbreviated transcription (Latin):
uẽto sa fluẽtẽ suiqsꝑ ignarã. hãc sobriã suc¬
cinctãq et ip̃ius adu̾sitatis exẽcitaco ẽ pru¬
dentẽ. Postremo felix a uero bono deui¬¬
ans blanditiis trahit.aduersa plerũq ad
uera bona tedii unco retrahit. hec boeciꝰ

Expanded text:
ue semper ignaram, hanc sobriam succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque ad uera bona reduces unco retrahit. An hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uiri cum sibi suppetere prosꝑa huiꝰ mũdi
cõspiciunt auida suspicio ẽ turbãtur Timẽt
enĩ ne hic laborũ suoꝵ fructum accipiant
timẽt ne ꝙ diuina iusticia latens i eis uuls¬
nus aspiciat et exteriorib eos muneribus
cumulãs ab intimis repellat. hec greg̃ Au¬

Expanded text:
iri, cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur; timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans ab intimis repellat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
dignemĩ si mali in mũdo florẽt et uos pa¬
timĩ quia nõ est xpĩane dignitatis ĩ tẽpo¬
ralib exaltari sed pocius depͥmi.Mali m¬
chil hñt in celo uos nichil in mũdo sed spe
illiꝰ boĩ ad qd̾ tẽditis qͥeqͥd in nia cõtĩgat

Expanded text:
dignemini, si mali in mundo florent, et vos patimini; quia non est Christianae dignitatis in temporalibus exaltari, sed potius deprimi. Mali nihil habent in coelo, boni nihil in mundo; sed spe illius boni ad quod tenditis, quidquid in via contingat,
Abbreviated transcription (Latin):
homiis uita sed ingens res est contem¬
ptus uite. hanc qͥ contẽpserit securus uide.¬
bit maria turbari securꝰ despiciet horridam
faciem fulmmantis ccli. Quid ad me ꝙͣ ma¬
gna fuit quibus pereo ip̃m perire nõ ma-¬

Expanded text:
hominis vita, licet ingens res contemptus vite, hanc qui contempserit, securus videbit Maria turbari, securus aspiciet, horridam faciem fulminantis celi. Quid ad me quam magna sint quibus pereo? ipsum perire non ma
Abbreviated transcription (Latin):
res tumidant.dolores extenuant. ardores
exsiccãt. aera morbidãt. esce inflant. ieiuma
macerãt. i oci so luũt. tristicie consumũt solli¬
citudo coartat. securitas eleuat. diuitie ia¬
ctant. pauꝑtas deicit. iuuentus extollit. sene¬
ctus incuruat. infirmitas frangit. meror de.¬
primit. et post hec om̃ia mors interimit um¬
uersis gaudiis finẽ imponit. ita ut cum esse
desierint nõ fuisse putentur. hec au gustinꝰ.¬

Expanded text:
res tumidant, dolores extenuant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae inflant, jejunia macerant, joci solvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat, securitas hebetat, divitiae jactant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit, et post haec omnia mors interimit, universis gaudiis finem imponens, ita ut cum esse desierint, nec fuisse putentur. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ potest quia potestas ista sub potesta¬
te est. Nam si tantũ posset nocere diabolus
quantũ uellet aliquis iustorũ nõ remaneret¬
uixisset nũquã accepisset in eo potestatem
diabolus. aut si accepisset non ut perderet
sed ut probaret. Smne permissione dei dia
bolum nocere nõ posse cognoscas.ne potẽ¬
tiam diaboli magis timeas ꝙͣ diumittatis
mala suggerẽ. nostrum est non consentire.

Expanded text:
et non potest, quia potestas ista sub potestate est. Nam si tantum posset nocere diabolus quantum vult, non aliquis justorum remaneretuixisset, numquam accepisset in eum diabolus potestatem aut, si accepisset, non ut perderet, sed probaret. aut fortasbolum nocere non posse cognoscas; ne potentiam diaboli magis timeas, quam divinitatis malas ingerere: nostrum est illis non consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
presulatũ. quonã sicut maius bonũ minori
bono p̃ponitur ita cõmuns utilitas speci.¬
ali utilitati prefertur. Et in hoc casu recte
p̃ponitur doctrina silentio. solicitudo con¬
templatiom et labor quieti.ad quod utiq
Nec legitur eũ in domũ suam mariam acce¬
lare licentiã aut etiã obtinere. Unde et bñ¬¬
lux ut assolet cõtẽplacõis subtrahit᷑. Quis
enĩ nõ dico cõtinue s ueldiu dũ ĩ hoc corpe
manet lumĩe ꝯtẽplacõis fruatur ac quotiẽs
corruit a cõtẽplatĩa totiẽs in actiuã se reci¬
pit. Inde nimirũ tãquã euicino familiarius
et coh abitãt hec duo pariter.ẽ quippesoror
sta cõtẽplacõ habet ut mẽtẽ quãta diuio
igne uehemẽter succẽdit tanto repleat zelo
et desidẽio acq̾rendi deo qͥ eũ simiłr diligãt
ut ociũ ꝯtẽplacõis pro studio p̃dicacõis li¬
bentissime int̾mittat. Et rursũ ꝑ etita uotis
aliq̃tenus ĩ hac parte tãto ardẽtius reddat

Expanded text:
praesulatum, quoniam sicut majus bonum minori bono praeponitur, ita communis utilitas speciali utilitati praefertur; et in hoc casu recte praeponitur doctrina silentio, sollicitudo contemplationi, et labor quieti. Ad quod utiquenec legitur eum in domum suam Maria excelare licentiam aut etiam obtinere. Sane lux, ut assolet, contemplationis subtrahitur. Quis enim non dico continue, sed vel diu, dum in hoc corpore manet, lumine contemplationis fruatur? At quoties corruit a contemplativa, toties in activam se recipit, inde nimirum, tanquam e vicino, familiarius et cohabitant hae duae pariter. Est quippe soror sta contemplatio habet, ut mentem, quam divino igne vehementer succendit, tanto repleat zelo et desiderio acquirendi Deo, qui eum similiter diligant, ut otium contemplationis pro studio praedicationis libentissime intermittat. Et rursum potita vobis aliquatenus in hac parte, tanto ardentius redeat
Abbreviated transcription (Latin):
res. Unde ambrosiꝰ. Preclarum est motum
temperare cõsilio nec minoris uirtutis dice¬
tur cohibere iracũdiam. indignacõnẽ com¬
pescere. ꝙͣ omnino nõ irasci. cum pleruuiq
illud leuius istud fortius estimetur. Snde et¬

Expanded text:
e peccare . Praeclarum est enim motum temperare consilio: nec minoris virtutis ducitur, cohibere iracundiam, indignationemque compescere, quam omnino non irasci; cum plerumque illud lentius, hoc fortius aestimetur. 1369
Abbreviated transcription (Latin):
lacõ quasi lac erat de carne manãs paruulis
Idcirco subtractum est lacut ad ꝑfectõnem
in celũ ut corda post se traheret et dilectõ ꝑ¬
geret post dilectũ. Sed et usq hodie xp̃us
atq aliis uisibilib exerciciis uirtutũ quoꝵ

Expanded text:
latio quasi lac erat de carne manans parvulis. Propterea subtractum est lac, ut ad perfectionem in coelum ut corda post se traheret, et dilectio pergeret post dilectum. Usque hodie Christus atque aliis vi
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ tardius dat deus dona nõ negat. diu de¬
siderata dultius obtinẽt᷑. cito autẽ data ui¬
lescũt. pete.quere. ita petẽdo et querendo
crescis. ut capias. seruat tibi deꝰ qd̃ cito da
te nõ uult.ut et tu discas magna magne de.¬

Expanded text:
 tardius dat, commendat dona, non negat. Diu desiderata, dulcius obtinentur: cito autem data, vilescunt. Pete, quaere, insta. Petendo et quaerendo crescis, ut capias. Servat tibi Deus, quod non vult cito dare; ut et tu discas magna magne de
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ille sit corporeus. nec possit
agẽ in spm̃ ip̃m calefaciendo. agit
tamen in ip̃m ut instriñ diuine
iustĩẽ ip̃m ledendo. et ille dolor
diuine manꝰ. illũ ignẽ mouẽtis

Expanded text:
gnis ille sit corporeus nec possit agere in spiritum ipsum calefaciendo, agit tamen in ipsum ut instrumentum divine iusticie ipsum ledendo, atque ille dolor divine
Abbreviated transcription (Latin):
peditior domi tutior. exonerauit te fortuna
si intelligis et tutiore posuit loco damnum
ꝙ opib excussuses. tuo uicõ ista tibi iactu¬
ratã tristis est. non tã moleste ferres si tan¬
quã ꝑditurus habuisses Hoc etiam te pote

Expanded text:
ediis fortuitorum: exoneravit te fortuna si intelligis et tutiore loco posuit : damnum quod opibus expoliatus es; tuo vitio ista tibi iactura tam gravis est : non tam moleste ferres si tamquam perditurus habuisses. An vero tu pre
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ ãplius cruciat apud quẽ largius fue¬
rit. aurum amanti se nchil de sua possessio¬
ne permittit. refundit ei reatum suũ cui usũ¬
rum. periculum possidentiũ. aurum enerua¬
cio uirtutum. aurum malus dominus prodi¬
diuicias isto morbo non tẽptatur.sed maior¬

Expanded text:
uod amplius cruciat apud quem largius fuerit; aurum, quod amanti se nihil de sua possessione permittit, refundens ei reatum suum, cui usurum, periculosa res possidentium; aurum enervatio virtutum, aurum malus dominus, prodidivitias isto morbo non tentatur. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
beatus qui postilla nõ abiit que possessa
onerãt. amata inquinãt.amissa cruciant. Et¬
iterũ. Diuiciarum amor insatiabilis lonse
amplius desiderio torquet anmã quã refri¬
geret usu suo utpote quarũ acq̃sitio labos¬
ris possessio. timoris amissio. plena doloris

Expanded text:
Beatus qui post illa non abiit, quae possessa onerant, amata inquinant, amissa cruciant. hinc divitiarum amor insatiabilis longe amplius desiderio torquet animam, quam refrigerat usu suo; utpote quarum acquisitio quidem laboris, possessio timoris, amissio plena doloris
Abbreviated transcription (Latin):
Nasci de adulterio non ẽ eius culpa qui nas¬
citur sed eius qui generat. Et iterum. Dñs
noster ihũs xp̃us uoluit non solum de alie¬
nigenis sed etiam de adultermis omixtio.¬
mbus nasci. nobis magnam fiduciam pre.¬
gia ĩmitemur ab ip̃ius corpore nõ separe:¬
mur. cuius per fidem mẽbra effecti sumus.

Expanded text:
Nasci de adulterio non est ejus culpa qui nascitur, sed illius qui generat. Quomodo in snoster Jesus Christus voluit, non solum de alienigenis, sed etiam de adulterinis commixtionibus nasci, nobis magnam fiduciam praegia imitemur, ab ipsius corpore non separemur, cujus per fidem membra effecti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
lieris. uñ Gracianus licet detractio sit ex
uicõ detrahẽtiũ.tñ ex iusto dei iudi cõ nõ¬
nũꝙͣ adu̾sus bonos excitatur. ut quos uel
domestica presumptio uel aliorũ fauor in
altum extulerat detractio humiliet Unde ⁊¬
ꝙͣ debẽt laudãt ⁊ ne qͣ elacõ de laude subr̾¬
pat ꝑmittit omp̃s deꝰ malos ĩ obtrectõnẽ
et obirgacõnẽ ꝓrũpẽ ut si qͣ culpa ab ore
laudãtiũ ĩ corde. nascit᷑ ab ore uituꝑ ãtiũ suf

Expanded text:
. Gratian. Ipsa autem detractio, licet ex vitio detrahentium, tamen justo Dei judicio nonnunquam adversus bonos excitatur, ut quos vel domestica praesumtio, vel aliorum favor in altum extulerat, detractio humiliet. Unde quam debent laudant, et ne qua elatio de laude surrepat, permittit omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suf