comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud genus supplicacoĩs qd̾ ꝑ sola noĩa fit
quo magis est foris̃ significatione imꝑfe¬
ctũ: tanto intus ẽ abundantia dilcĩonis ple¬
explicau põt. Illud u̾õ genus supplicatõis
qd̾ ꝑ sola u̾ba expͥmit᷑ ĩ morẽ quidẽ isto de¬
uocionẽ indicat. maiorẽ autẽ ilło qd̃ nõib
simul et u̾bis ad captacionẽ ita ut pura
or̃o magis in iubilũ conũcat᷑. ⁊ appinquet
deo ꝓuẽĩat cicius ⁊ efficacius optineat.
¶Postulatio est det̾minate petitioni in¬
serta narratio. sicut est illud Cor mũdũ crea
secratio ẽ qñ uehem̃tior nccitas deuotius p̃cib
insist̾e cogit. In medioctib causis rogamuᷤ
ĩ minimis simplicit᷑ postulamꝰ. Malent gͥ hec
tia diffe̾ntias suas quia excellẽtissimũ est
obsetrare mediũ rogare minimũ ẽ simplicit̾
postu lare ¶In sinuatio est sine peticione ꝑ
solã narrationẽ uoluntatis fcã sigͥficacio.
Mec qͦ trib modis fit. timore fiducia cõtẽptu.

Expanded text:
illud genus supplicationis, quod per sola nomina fit, quo magis est foris significatione imperfectum, tanto magis intus est abundantia dilectionis pleexplicari potest. Illud vero genus supplicationis, quod per sola verba exprimitur, minorem quidem isto devotionem indicat, majorem autem illo, qsimul et verbis ad captationem. Ita ut pura oratio magis in jubilum convertatur, et appropinquet Deo, perveniat citius, et efficacius obtineat.Postulatio est determinatae petitioni incerta narratio, sicut est illud: Cor mundum creasecratio est, quando vehementior necessitas devotius precibus insistere cogit. In mediocribus causis rogamus, in minimis simpliciter postulamus. Habent igitur haec tria differentias suas, quia excellentissimum est obsecrare, medium rogare, minimum simpliciter postulare. Insinuatio est sine petitione per solam narrationem voluntatis facta significatio. Haec quoque tribus modis fit, timore, fiducia, contemptu.
Abbreviated transcription (Latin):
orantis affectũ ad amorẽ dei excitẽt uł quod
ampliꝰ est suã amore eiꝰ flagiat excitatũ
demonstrent. demõstrẽt autẽ nõ ut deũ occl¬
ta nr̃a quasi nescientẽ doceant. s ut no ͭ dũ
int̾nũ nr̃m desiderium foris loqͥm᷑ ex ipĩs
nr̃ĩs u̾bis ampliꝰ ad amorẽ ĩ flãmem᷑. So
lagͥ cordis deuocio ꝙͣtũ ad deũ suffice̾ potat
nisi ad hoc eciã ĩ uoce formaiet᷑ or̃o ut mẽtẽ
orantis ad maiorẽ deuocionẽ accendat Nã
sicut diximus si peticioni inserta uairatio est.
nõ d̾s Acetꝰ᷑ sed orans admonet᷑ cõsiderare
quid petat ut deuotius oret. si nõ sola suppli¬
catio ẽ. quia deuotionẽ intꝰ in corde ẽẽ sigficat
ad maiorẽ deuotionẽ animũ ĩ flãmat. Ne

Expanded text:
orantis affectum ad amorem Dei excitent, vel quod amplius est si jam amore ejus flagrat, excitatum demonstrent. Demonstrent autem, non ut Deum occulta nostra quasi nescientem doceant, sed ut nos dum internum nostrum desiderium foris loquimur, ex ipsis nostris verbis amplius ad amorem inflammemur. Sola ergo cordis devotio quantum ad Deum sufficere poterat, nisi ad hoc etiam in voce formaretur oratio, ut mentem orantis ad majorem devotionem accendat. Nam, sicut diximus, si petitioni inserta narratio est, non Deus docetur, sed orans admonetur considerare quid petat, ut devotius oret. Si vero sola supplicatio est, quia devotionem intus in corde esse significat, ad majorem devotionem animum inflammat.
Abbreviated transcription (Latin):
plicamus. Et licet hoc ut diximꝰ ex hiis que
supuis memorata sũt satis euidẽt̾ intlłigi
possit. si tñ hic spalit̾ demõstret᷑. qͥd nisi ãplinᷤ
u̾tas patescit: hoc int̾est qñ oramꝰ hoĩem
at quid uelimꝰ. ꝑ supplicationẽ nr̃am pulsat᷑
ut anuat qd̾ petimꝰ. E milla que ad deũ
fit or̃one: nairatio ncc̃ania nõ ẽ nisi forte
homo ad hoc nairet ut ip̃e su ã petici onẽ me¬
lius intlłigat ut᷑ ꝑ narrationẽ suã ãmonitꝰ
quid petat corisideret. et ꝑ cõsid̾a̾cionẽ petitio¬
nis sue excitatus deuocius oret. sane qnͣtũ
ad deum ꝑtinz sola supplicatio sufficit quia
ut diximus d̾s nõ ncce ht̃ doceri ut sciat sed
supplicandꝰ est ut annuat. s nulło modo ciciꝰ
deus ad ãuuend̾ flectit᷑ ꝙͣ si p̃oantis aniuiꝰ
toto deuotionis affectii ad ipm cõu̾tat᷑: Q

Expanded text:
plicamus. Et licet hoc, ut diximus, ex his quae plicamus. Et licet hoc, ut diximus, ex his quae superius memorata sunt, satis evidenter intelligi possit, si tamen hic specialiter demonstretur, quid nisi amplius veritas patescit? Hoc interest quando oramus hominem, at quid velimus; per supplicationem nostram pulsatur, ut annuat quod petimus. Sed in illa, quae ad Deum fit, oratione narratio necessaria non est, nisi forte homo ad hoc narret, ut ipse suam petitionem melius intelligat, ut et per narrationem suam admonitus quid petat consideret, et per considerationem petitionis suae excitatus devotius oret. Sane quantum ad Deum pertinet, sola supplicatio sufficit, quia, ut diximus, Deus non necesse habet doceri ut sciat, sed supplicandus est ut annuat. Sed nullo alio modo citius Deus ad annuendum flectitur, quam si precantis animus toto devotionis affectu ad i
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ cause nõ cõcordãt. Quid enĩ aiunt
ꝓdesse ĩ oĩone illa u̾ba dicẽ quib ĩ uenimur
ulꝰ nichil uł aliud ꝙͣ ncc̃e ẽ a deo postulare:
Non orat sed subsannat potius et ad ua¬
cundiã ꝓuocat deũ qui cũ ante cõspectũ
eius quasi postula turꝰ ueni̾t. sb̾ico se ad
alia q̃ nichil ad rem ꝑtine̾ uident᷑ replicã¬
da cõu̾tit. E cre em̃ ĩquiũt deũ ꝓ ĩdulgẽtia
dest. si uł quare fiemueiũt gentes. uł attẽdite
popule meus. uł aliũ huiuscemodi psalmum
decantamꝰ. Nonne udiculũ ẽ ut talia canẽ¬
tes orare nos credamꝰ: Istud fortasse a liquidi¬
cant ⁊ existimẽt nichil utilitatis ẽẽ quotiẽs
talia nr̃s or̃onib admiscemꝰ. S quisqͥs su¬
pradictas oronis spẽs diligentꝰ ꝑspererit
qualitꝰ ⁊̃ ista in or̃onib dicta ualeãt facile
discernit. Nam hoc genus orandi sepe ad ĩ¬
petrandũ ĩuenitꝰ efficatiꝰ ꝙͣ illd̾ eciã ĩ quo
mamfeste peticionis nr̃e modũ orantes ex¬

Expanded text:
 aiunt, prodest in oratione illa verba dicere, quibus invenimur vel nihil, vel aliud quam necesse est a Deo postulare? Non orat sed subsannat potius, et ad iracundiam provocat Deum, qui cum ante conspectum ejus quasi postulaturus venerit, subito se ad alia quae nihil ad rem pertinere videntur replicanda convertit. Ecce enim, inquiunt, Deum pro indulgentia dest, si vel Quare fremuerunt gentes , vel: Attendite, popule meus , vel alium hujuscemodi psalmum decantamus? Nonne ridiculum est, ut talia canentes orare nos credamus? Istud fortasse, aliqui dicant, et existiment nihil utilitatis esse quoties talia nostris orationibus admiscemus; sed quisquis supradictas orationis species diligenter prospexerit, qualiter etiam ista in orationibus dicta valeant facile discernet. Nam hoc genus orandi saepe ad impetrandum invenitur efficacius quam illud etiam, in quo manifeste petitionis modum orantes ex
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ adulatores qualit̾ se erg illos a qͥb aliqͥd expe-¬
tũt. euotos simłant. sepe ꝓcedẽtib obuiant. ĩ turba
cõstitutos põposis salutacõib honorãt tnͣsire uolẽ¬
tib uã ppart. alios locũ dare iulr̃t. dños aduẽta
in plamant. cathedraᷤ ĩ medio ꝯstituũt puluia¬
ia steuũt pedib ꝓuoluũt᷑ ex antiqͥsͣ historiiᷤ mag-

Expanded text:
rga illos, a quibus aliquid expetunt, devotos simulant. Saepe procedentibus obviam eunt, in turba constitutos pomposis salutationibus honorant, transire volentibus viam praeparant, alios locum dare jubent, dominos adventare proclamant, cathedras in medio constituunt, pulvinaria sternunt, pedibu
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ato dicimus unde uł nos uł causã mãz
atq peticionẽ nr̃am ĩ ciꝰ aĩo renouemꝰ.
Hoc genus supplicandi ꝙ̃ apd̾ hoĩes ĩpor¬
tunũ uidet᷑ tam̃ apud deũ gratum ato
laucabile ẽ. ¶Pura orõ est qñ ex hã¬
bundãtia deuotionis mens ita accenditꝰ
ut cũ se ad deum postulatura cõu̾tit᷑ p̃ amo¬
ris eus magnitudĩe eciã peticionis sue
obliustatꝰ: ⁊ dum amore eius quẽ uidt¬

Expanded text:
iterato dicimus, unde vel nos, vel causam nostram atque petitionem in ejus animo renovemus. Hoc genus supplicandi quam apud homines importunum videtur, tam apud Deum gratum atque laudabile est. Pura oratio est, quando ex abundantia devotionis mens ita accenditur, ut cum se ad Deum postulatura converterit, prae amoris ejus magnitudine etiam petitionis suae obliviscatur; et dum amore ejus, quem vid
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ oramꝰ ꝑ qd̾ apd̾ animũ num carã
eum et acceptabilẽ eẽ sigͥacamꝰ ut nr̃
caritate uicissim eiꝰ diltĩo ⁊ c̃ merramur
Tercius modus captationis ẽ qñ aliquid
dicimꝰ ꝑ quod apud animũ auditoris cã¬
adu̾sari ñ siue ꝑsona depͥmit᷑ ut odio
pocius ꝙͣ amore digna uideat᷑. Istis tͥb
modis fit captatio. Hoc autẽ gn̾e suppli¬
cationis frequẽtissime dĩna sciptura ut
solet. Noc enĩ agimus ubicũq laudeꝰs cͣaͣ
nimꝰ ubicũq ĩfirenitatẽ nr̃am ubicũq

Expanded text:
um charum eum et acceptabilem esse significamus, ut nostra charitate vicissim ejus dilectionem mereamur. Tertius modus captationis est, quando aliquid dicimus, per quod apud animum auditoris canostri sive persona deprimitur, ut odio potius quam amore digna videatur. Istis tribus modis fit captatio. Hoc autem genere supplicationis frequentissime divina Scriptura uti solet. Hoc enim agimus, ubicunque laudes Dei canimus, ubicunque infirmitatem nostram, ubicunque
Abbreviated transcription (Latin):
un est bene irquiescat. Est eñ amor sicut
dictũ s̃ delectatio cordis alicuiꝰ ad aliqͥd ꝓpcer
aliquid. Desideuiũ ĩ appetendo ⁊ ĩ ꝑfinedo gau
diũ.ꝑ desiderium cuorẽs. ⁊ requiesces ꝑ gaudi¬
um. Cuiens ad illd̃ requiescẽs ĩ illo. sd qͣd:
Nut inquo: Audite si forte explicare possimus
quo cuic̾e celrat amor nr̃ aut t̃ qͦ requiesce. Ta
q dĩ sunt que aman bñ aut male possũt .i. deus
tatẽ. Si currit bñ curint. si requiescit bñ re¬
quiescat. Desidĩũ currit. gnudiũ requiescit.
ꝓpt᷑ quod gaudiũ uniforme ẽ qr seꝑ ⁊̃ uno ẽ
ne uicisitudĩe uauau põt desidiuĩ autẽ¬

Expanded text:
um est, bene requiescat. Est enim amor, sicut um est, bene requiescat. Est enim amor, sicut dictum est, delectatio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, desiderium in appetendo, et in perfruendo gam: per desiderium currens, et requiescens per gaudium: currens ad illud, requiescens in illo. Ad quid, aut in quo? Audite, si forte explicare possimus, quo currere debeat amor noster: aut in quo requiescere. Tria quaedam sunt, quae amari bene aut male possunt, id est Dtatem. Si currit, bene currat: si requiescit, bene requiescat. Desiderium currit: gaudium requiescit. Propter quod gaudium uniforme est, quia semper in uno est: nec vicissitudine
Abbreviated transcription (Latin):
reg ⁊ ibhere. suie et fruere si sempitnꝰ gust
fuerit sempitua qͦ bt̃ĩtudo erit. Nomani
pudeat nos neq poniteat de amore secise i i¬
ibũ. donpeniteat ubi tãta unldas aõ pu¬
deat ulni talis honests. gͦ ꝑ amorẽ soiatu
est facton suo creatura iõnalis solumq est
dilectionis iunculũ qd̾ ligat utrosq ⁊̃ ipm̃
et tanto felicius quanto forcus ꝓpt̾ qd̾ ecã
ut indiuisa societas et concordia ꝑfreta
utrobiq hale̾t᷑ geminatus ẽ uȩxus ĩ cari¬
tate dei ⁊ ꝓximi. ut ꝑ cautatẽ dei omnes
uni coher̾e̾nt. ꝑ cautatẽ ꝓximi oumes adin¬
uicẽ unũ fierent. ut qd̾ de ilso uno cui om̃s
thelãt quisq t̃ semetip̃o ñ capet plenu at¬
q ꝑfectius ꝑ caritatẽ ꝓximi in alto̾ posside¬
iet.⁊ bonũ om̃i fieret totũ suguloꝵ. Ordi¬
nate gꝰ cauitatẽ. Quid ẽ ordinate cauitatẽ:
Si desi deuimi est amor lene ciurat. si gaudi¬

Expanded text:
ergo et inhaere, sume et fruere. Si sempiternus gustus ergo et inhaere, sume et fruere. Si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo erit. Non jam pudeat nos neque poenieat de amore fecisse verbum. Non poeniteat ubi tanta utilitas: non pudeat ubi talis honestas. Igitur per amorem sociata est Factori suo creatura rationalis: solumque est dilectionis vinculum quod ligat utrosque in idipsum, et tanto felicius quanto fortius. Propter quod etiam, ut indivisa societas, et concordia perfecta utrobique haberetur, geminatus est nexus in charitate Dei et proximi, ut per charitatem Dei omnes uni cohaererent, per charitatem proximi omnes ad invicem unum fierent, ut quod de illo uno, cui omnes inhaerebant, quisque in semetipso non caperet, plenius atque perfectius per charitatem totum singulorum. Ordinate ergo charitatem. Quid est, ordinate charitatem? Si desiderium est amor, bene currat; si gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
de a lieno accipe põt quo crescat. qm̃ ex ip̃o st̾
omĩa nec de suo amitte quo decidat quã ĩ ipõ
ĩnutabilit̾ cõsistunt uniu̾sa. ip̃e rõnalem
spm̃ creauit sola cautate nulla necĩtate
ut eũ sue bĩtudĩs participẽ fac̾e̾t. porro ut
idem aptus eẽt tanta bĩtudĩe ꝑfiuĩ fecit
in eo dilcĩoriẽ sp̃ale palatum quod̾̃ modo per
hanc sensificans ad gustũ dulcedĩs int̾ne
quatinus ꝑ ipãm iudelicet dilcĩonẽ sue feli¬
citatis iocunditatẽ saperet. ei q nifati gabi¬
Ali desideuo inherẽt. ꝑ dilcĩonẽ gͦ copulauit
sͥ deus creaturã iõualẽ ut ei semꝑ ĩberẽdo
ipsũ quo bt̃ĩfidanda erat lonũ. ⁊̃ ex ip̃o qͦsĩ¬
modo ꝑ affectum suge̾t ⁊ de ip̃o ꝑ desidenũ bi¬
beret ⁊ ip̃o ꝑ gaudium possideret. sugeo api¬
cula suge suge ⁊ bibe dulcoris tu menaua¬
bilẽ suauitatẽ. Smmergere ⁊ replere q ille
defice nescit. si tu nõ incipias fastidue. ad he

Expanded text:
de alieno accipere potest quo crescat, quoniam ex ipso sunt omnia, nec de suo amittere quo decidat, quoniam in ipso immutabiliter consistunt universa, ipse rationalem spiritum creavit sola charitate, nulla necessitate, ut eum suae beatitudinis participem faceret. Porro ut idem aptus esset tanta beatitudine perfrui, fecit in eo dilectionem. Spirituale palatum quodammodo per hanc sensificans ad gustum dulcedinis internae, quatenus per ipsam videlicet dilectionem suae felicitatis jucunditatem saperet, eique infatigabili desiderio inhaereret. Per dilectionem ergo copulavit sibi Deus creaturam rationalem, ut ei sipsum quo beatificanda erat bonum, et ex ipso quodammodo per affectum sugeret, et de ipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge. Suge et bibe dulcoris tui inenarrabilem suavitatem. Immergere, et replere, quia ille deficere nescit, si tu non incipias fastidire, adhaere
Abbreviated transcription (Latin):
salute postulãtib int̾ orandũ ꝓferũt: de
orõne gͦ or̃onẽ postulaturus scripsi. cuius
dulcoomẽ qnͣtũ iã longo pietatis stn dio
ꝑfectius gustastis tanto libentiꝰ donũ ac¬
cipere et donum impende̾ debetis. ualꝰ¬

Expanded text:
salute postulantibus inter orandum proferuntur. De oratione ergo orationem postulaturus scripsi, cujus dulcedinem quanto jam longo pietatis studio perfectius gustastis, tanto libentius donum accipere et donum impendere debetis. Val
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ mala sua tociens expitur: Negͦ mens
hũana ad orandũ pigra sit hinc sua neces¬
si tate cõpellit: ne autẽ trepida ⁊ diffidẽs oret
illinc piecate dei ꝓuocat: Istis duab aliᷤ mi
quia dum mens alt̾na hoꝵ consid̾atione
se ad deuotionẽ ĩcessantꝰ excitat quodã spi¬
uitualis desid̾ii impetu sursũ leuata uolat.
aut nõ comitet᷑ aut p̃cedat. Nã ⁊ hii qui
mala sua cõsidãre negligũt aut nichil pe¬
tendo. aut aliud ꝙͣ oportet petẽdo saacile ꝑ
ignoranciã fallunt: aut c̾te minꝰ ꝙͣ oport
digne petendo ꝑ desidiam tepescunt. Pmũ gͥ
necesse ẽ ut si prudentꝰ ⁊ utilitꝰ. de ũ orare uo¬
lumus: iugi meditatione animũ nostiũ
exerreamꝰ ⁊ ĩ cõsidationẽ miseue nĩt disca

Expanded text:
inter mala sua toties experitur? Ne ergo mens humana ad orandum pigra sit, hinc sua necessitate compellitur; ne autem trepida et diffidens oret, illinc pietate Dei provocatur. Istis duabus alis, miquia dum mens alterna horum consideratione se ad devotionem incessanter excitat, quodam spiritualis desiderii impetu sursum levata volat.  non comitetur aut praecedat. Nam et ii qui mala sua considerare negligunt, aut nihil petendo, aut aliud quam oportet petendo, facile per ignorantiam falluntur, aut certe minus quam oportet digne petendo per desidiam tepescunt. Primum igitur necesse est, ut si prudenter et utiliter Dominum orare volumus, jugi meditatione animum nostrum exerceamus, et in consideratione m
Abbreviated transcription (Latin):
ctu exituri sumꝰ. C ogitemꝰ qnͣtis amantudi¬
nb admixtũ sit. si quid eciã dulce aut io¬
tundũ ĩ uia huiꝰ uite occursu suo nob̾ alłu
itqͥd spẽs ⁊ pulchritudo tempalis ꝓmittit.
Alia sũt mala cũ quib nascim᷑ ⁊ ꝑcessu tpis¬

Expanded text:
sumus. Cogitemus quantis amaritudinibus admistum sit, si quid etiam dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alluquidquid species et pulchritudo temporalis promittit. Alia sunt mala, cum quibus nascimur, et p
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃icũ uõ ordinatꝰ est caritas appllãt᷑. Iꝑ¬
sũ gͥ hunc cordis motũ quẽ amorẽ appella¬
mꝰ. qua diffinicione signare pot̾inus ex¬
pedit nob̃ ꝓpius intueri cum nelateat
aliquatenꝰ ⁊ nõ sciat᷑ ꝓtẽaq nec cauea¬
t᷑ eun malus est nec appetat᷑ aut ĩueĩat᷑
cũ bonus de quo ⁊ cũ malus ẽ tũta mala
uenuiut ⁊ cũ bonꝰ est tauta bona ꝓredunt.

Expanded text:
dicitur; cum vero ordinatus est, charitas appellatur. Ipdicitur; cum vero ordinatus est, charitas appellatur. Ipsum igitur hunc cordis motum, quem amorem appellamus, qua definitione significare poterimus? Expedit nobis propius intueri eum, ne lateat aliquatenus, et non sciatur; proptereaque nec caveatur cum malus est, nec appetatur aut inveniatur cum bonus; de quo et cum malus est tanta mala veniunt, et cum bonus est tanta bona
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid hoc negotiũ nõ potius illorũ est
qui pudiciciã ꝓstitue̾ cõsueuerũt. Ecce ꝙ̃
multi qui eius mistĩa uolentes suscipĩt
ꝙͣ pauci qui eiꝰ u̾ba ĩ medium ꝓfre nõ eru¬
bescunt. Quid gͣ nos facimus: forsitan
mlta ĩpbitate frontem fractũ habeamus
qui nõ ue̾cundem᷑ amorẽ indictatũ forma¬
ie quẽ ⁊ impudici aliqñ nõ possunt sine
uerecandia matrib expͥm̾e̾.  aliud est
ĩuestigare uicium ut eradicet᷑. aliud ex¬
hortari ad uiciũ ut urtus et u̾tas ñ ame¬
et scientes caueamꝰ qd̃ illi ĩuestigant ut
scant. s sciant ut faciant. qͥd illud ĩ nob̾
sit ꝙ desideria nr̃a sic mst̾ifaria diuidit et
cor unũ ĩ diu̾sa deducit. Inuenimꝰ aũt hoc
aliud nõ ẽẽ p̃t̾ amorem qui cum sit motꝰ
cordis scd̾m naturã singulaus ⁊ unicus.
scd̾m actionẽ autẽ diuisus cum seĩordĩa¬
te mouet .i. ad ea que nõ debet cupiditas

Expanded text:
Numquid hoc negotium non potius illorum est, Numquid hoc negotium non potius illorum est, qui pudicitiam prostituere consueverunt? Ecce quam multi qui ejus ministeria volentes suscipiunt: et quam pauci qui verba ejus in medium proferre non erubescunt! Quid ergo nos facimus? Forsitan multa improbitate frontem fractam habemus, qui non verecundamur amorem indictatum sonare: quem et impudici aliquando non possunt sine verecundia verbis exprimere. Sed aliud est investigare vitium, ut eradicetur; aliud exhortari ad vitium, ut virtus et veritas non ameet scientes caveamus, quod illi investigant, ut sciant, sed sciant ut faciant, quid illud in nobis sit, quod desideria nostra sic multifariam dividit, et cor unum in diversa deducit. Invenimus autem hoc aliud non esse praeter amorem: qui cum sit motus cordis secundum naturam singularis et unicus, secundum actionem autem divisus, cum se inordinate movet, id est, ad ea quae non debet, cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
otroranUM ue unlectione sermo¬
nem serimus ne forte scintillet incu.¬
dib nr̃is &e crardescat ignis slaminã
faciens aut totum consumens aut
purgans totum. Exeonamq totum ẽ qͣobonũ
ẽ &e totum qͦd malum ẽ exeo ẽ. Unus fons dilet.¬
tionis intus saliens duõ riuos infunoit alt̾ẽ
amor mundi cupiditas alt̾ est amor dei cau¬
tas medium quippe est cor hominis unde
fons amoris erueupit et cum per appeti¬
tũ ad exti̾ora decurut cupiditas dicit᷑ cũ
nõ desidenum suũ ad int̾iora duigit cari¬
tas noĩat᷑. gͦ duo sunt riui qui de fonte di¬
lectionis emanãt cupiditas et cautas et
om̃i maloꝵ radix cuꝑiditas et om̃i bonoꝵ
indix cautas. Ex eog̾ totũ est qd̾ bonũ est
et totum qd̾ malũ ẽ ex eo est. Quitquid gͥ
illud ẽ magnum ẽ qd̾ in nobis est. et ex eo
totũ ẽ qd ex nobis ẽ. Hoc autẽ amor est:
Qͥd est amor: ⁊̃ qnͣtũ est amor: Aut unde
est amor: Et senno dei de amore loquit᷑:

Expanded text:
otidianum de dilectione sermonem serimus, ne forte scintillet in cordibus nostris et exardescat ignis flammam faciens, aut totum consumens, aut purgans totum. Ex eo namque totum est, quod bonum est: et totum quod malum est, ex eo est. Unus fons dilectionis intus saliens, duos rivos effundit: alter est amor mundi, cupiditas; alter est amor Dei, charitas. Medium quippe est cor hominis, unde fons amoris erumpit: et cum per appetitum ad exteriora decurrit, cupiditas dicitur; cum vero desiderium suum ad interiora dirigit, charitas nominatur. Ergo duo sunt rivi, qui de fonte dilectionis emanant, cupiditas et charitas: et omnium malorum radix cupiditas, et omnium bonorum radix charitas. Ex eo igitur totum est, quod bonum est; et totum quod malum est, ex eo est. Quidquid ergo illud est, magnum est quod in nobis est; et ex eo totum est, quod ex nobis est: hoc autem est amor. Quid est amor, et quantum est amor, aut unde est amor? Et sermo Dei de amore loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ipm̃ Unũ ẽ mundi de ip̃õ curiẽ. nõ cum
ip̃o aut in ip̃m. De nutido enĩ desideriũ
currit qñ inspecto foris dei ope ꝑ admua¬
tionẽ ⁊ laudẽ ardentius intus ad ipni se
te qaliũ siue deiciendo madu̾sis siue ele¬
uando inꝓspis huic seculo se cõformaret.
In mũdum curiet si meius delectacõib sq̃ꝑ
requiesce̾ uellet. Ordinate gͦ cautatẽ utꝰ¬
ꝑ desideuũ currat de deo cum deo in deum.
De ꝓximo cũ ꝓximo. ñ ĩ ꝓximũ. d mũdo
nec cũ mũdo nec ĩ mũdũ ⁊ ĩ solo deo requi¬

Expanded text:
ipsum. Unum est mundi, de ipso currere; non cum ipso, aut in ipsum. De mundo enim desiderium currit, quando inspecto foris Dei opere, per admirationem et laudem ardentius intus ad ipsum se temporalium, sive dejiciendo in adversis, sive elevando in prosperis, huic saeculo se conformaret. In mundum curreret, si in ejus delectationibus semper requiescere vellet. Ordinate ergo charitatem: ut desiderium currat de Deo, cum Deo, in Deum; de proximo, cum proximo, non in proximum; de mundo, nec cum mundo, nec in mundum. Et in solo Deo requi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓotimnꝰ ⁊ Utiũ mũdꝰ habeat in cursu de uders
nũ. ⁊ ẽ in desidĩo ordinata caritas. Amoe nãq
ꝑ desidĩum et de deo et cum deo ⁊ in deũ ordĩa¬
te cuĩẽ põt. de deo curit qñ uoluntatẽ de ipõ
accipit Unde eũ diligit. Cum deo curiit qñ eiꝰ
uolũtati ĩ ulso cont̃dicit. In deũ ciuut qnĩ
ip̃o reqiesd̾e̾ appetit. Dex sũt tͥa que ad deũ

Expanded text:
proximus, unum mundus habeat in cursu desiderii nostri; et est in desiderio ordinata charitas. Amor namque per desiderium et de Deo, et cum Deo, et in Deum ordinate currere potest. De Deo currit, quando de ipso accipit unde eum diligit. Cum Deo currit, quando ejus voluntati in nullo contradicit. In Deum currit, quando in ipso requiescere appetit. Haec sunt t
Abbreviated transcription (Latin):
lidio uider laloiãt. Nũqud putatis uiste repre¬
ledi possẽt si essẽt qd̾ ñ sũt s eẽ se fingũt si h ma
Lsbut tales essẽt cur tãtoꝑe tales uidori audẽt :
Iuio ñ si tales esse̾t quelles se fuigãt ⁊ ñ sũt
ue laucabiles essẽt. Nec ob aliã causã eoꝵ peti¬

Expanded text:
aborant. Nunquid putatis juste reprehendi possent, si essent quod non sunt, sed esse se fingunt? Si hoc malum esset ut tales essent, cur tantopere tales videri student? Imo vero si tales essent quales se fingunt et non sunt, vere laudabiles essent. Nec ob aliam causam eorum peti
Abbreviated transcription (Latin):
dominat᷑. gͣ uidet᷑ amor ⁊ amor ẽ delectatio
cordis alicuius ad aliquid ꝓpt̾ aliqͣd. desidenũ
ĩ appetẽdo ⁊ in ꝑfiuendo gaudiũ ꝑ desideriũ
currens. requiescens ꝑ gaudiũ. hic bonũ ẽ
⁊ hic inalũ ẽ tuũ cor hũanũ. qr nec aliunde bo¬
uũ es si bonum es. nec aliunde malũ es si
bonũ est. Nam om̃e qd̾ ẽ lonũ ẽ. s cũ id qd̾
bonũ ẽ male amat᷑ illud bonũ nõ ẽ. et hoc
malum ẽ. gͥ nec qui amat malũ ẽ. nec ꝙ
amat malũ ẽ nec amor quo amat malũ
est. s ꝙ male amat malũ est ⁊ hoc omne
malum est. Ordinate gͦ caritatẽ ⁊ iã ma

Expanded text:
o cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, desiderium in appetendo, et in perfruendo gaudium, per desiderium currens, requiescens per gaudium. Hinc bonum est, et hinc malum est cor humanum; quia nec aliunde bonum es, si bonum es, nec aliunde malum es, si bonum est. Nam omne quod est, bonum est: sed cum id quod bonum est male amatur, illud bonum non est, et hoc malum est. Igitur nec qui amat, malum est; nec quod amat, malum est; nec amor quo amat, malum est: sed quod male amat, malum est, et hoc omne malum est. Ordinate ergo charitatem, et jam ma
Abbreviated transcription (Latin):
et canto ardẽtius locũ illius expetit qnͣto s
nichil extra deũ relictũ esse uidet in quo cõfi¬
dere possit. Deuotio g est conu̾sio indeũ pio
et humili affectu. Humilis em̃ ẽ ex cõstĩa
ĩ firmicatis sue pius est ex consideintrone¬
consid̾atione duine clemẽcie. Hec in se
tres pncipales uirtutes ht̃. fidem spem nauui¬
tatẽ. Neq em̃ hõ ꝑ deuocionẽ se ad deũ
conu̾tẽt: insi ⁊ crederet se ab es saluau pos¬
se et speraret cum misereri uesse postremo
isi eũ plusꝙͣ mala sua dilig̾et nequaꝙͣ ilsã
fugiens refugĩsͥ ĩ ip̃o elig̾et. Credit gͦ
sperat ⁊ diligit. Credit potentiã sperat
mĩam. amat custodiã. Nichil gͦ aliud ẽ
or̃o qmͣ mentis deuotio .i. cõu̾sio indeũ per
pium ⁊ humilẽ affectum fide spe ⁊ cartate
subuixa. S quia mltis modis mens ꝑ
deuotionẽ accendit᷑. Ruisũ q ip̃a deuocio
mentis uariis modis uoce ꝓmit᷑: debemꝰ

Expanded text:
Et tanto ardentius patrocinium illius expetit, quanto Et tanto ardentius patrocinium illius expetit, quanto apertius sibi nihil extra Deum relictum esse videt, in quo confidere possit. Devotio igitur est conversio in Deum pio et humili affectu. Humilis enim est ex conscientia infirmitatis suae, pius est ex consideratione divinae clementiae. Haec in se tres principales virtutes habet, fidem, spem, charitatem. Neque enim homo per devotionem se ad Deum converteret, nisi crederet se ab eo salvari posse, et speraret eum misereri velle. Postremo nisi eam plus quam mala sua diligeret, nequaquam, illa fugiens, refugium sibi in ipso eligeret. Credit ergo, sperat et diligit. Credit potentiam, sperat misericordiam, amat custodiam. Nihil ergo aliud est oratio quam mentis devotio, id est conversio in Deum per pium et humilem affectum, fide, spe, charitate subnixa. Sed quia multis modis mens per devotionem accenditur, rursum quia ipsa devotio mentis variis modis voce promitur, debemus
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sos a se reuocauit. uẽĩentes ad se benig¬
ne suscepit. penitẽtib ĩ dulsit. ꝑseu̾antes
custodiuit. staintes tenuit. lapsos erexit. ma¬
las delectationes ĩ amautudine ᷤᷤ ꝯnucauit.
sed uirsũ salubritꝰ amaucatis ꝯsolationes
suas tribuit. Postremo a tribulatione pur¬
gatis quietẽ ⁊ pacẽ ꝑfectã restituit qui nec
peccantib unꝙͣ defuit ut corug̾e̾t n ͨ uistis
cio nãq assidua scĩam parit. Scĩa uo parta
ignorantiã pellit ⁊ ꝯpunctionẽ paut. Cõ¬
pũctio autẽ paita desidiã fugat ⁊ deuotionẽ
parit. deuocio uo̾ or̃onẽ ꝑficit. Scĩa est qñ
hõ ad agnitionẽ siu illiuĩat᷑. e õpũctio ẽ qñ
ex cõsidacione naloꝵ suoꝵ: cor int̾no dolore
tangit: Deuotio est pius ⁊ huił asfectꝰ ĩ deũ
qui ex cõpũtioneguãt᷑ Territus enun¬
magnitudine maloꝵ suoꝵ apimus ⁊ diffi¬
dens de ꝓpriis uiurbz ad deum se conuertit

Expanded text:
aversos a se revocavit, venientes ad se benigaversos a se revocavit, venientes ad se benigne suscepit, poenitentibus indulsit, perseverantes custodivit, stantes tenuit, lapsos erexit, malas delectationes in amaritudines commutavit, sed rursum salubriter amaricatis consolationes suas tribuit. Postremo autem tribulatione purgatis quietem et pacem perfectam restituit, qui nec peccantibus unquam defuit ut corrigeret, nec justis tio namque assidua scientiam parit, scientia vero parta ignorantiam pellit, et compunctionem parit, compunctio autem parta desidiam fugat, et devotionem parit, devotiohomo ad agnitionem sui illuminatur. Compunctio est, quando ex consideratione malorum suorum cor interno dolore tangitur. Devotio est pius et humilis affectus in Deum, qui ex compunctione generatur. Territus enmagnitudine malorum suorum animus, et diffidens de propriis viribus, ad Deum se convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
Eo pioula singuloꝵ quoꝵ s̃ quiq coseĩ sunt.
Di cogitare quisq uoluit que ab ieunte
etate mala fecit que sustinu̾t ⁊ cõstituat ante
amore huiꝰ uite fristra desudau̾t quotiẽs ĩ la bo¬
riosis conatibz fallaces exitus ĩueni̾t ⁊ post
longos discursus requiẽ necdum ullã adeptus sit
cognoscet quid de hac uita uidicare possit. Cum
autẽ uite huiꝰ eiumpnã considerat: eciã que sit
patue celestis suauitus atq dulcedo actendat ⁊
ppendat quid ĩueni̾t quid ꝑdidi̾t ubi iaceat
unde cecideut ut ex utroq intlłigat qnͣtã sibi
ĩ hoc exilio lugendũ sit. huic eĩ salomõ dicit.
Qui addit sciãm: addit dolorẽ. quia qnͣto ma¬
gis homo mala sua intlłigit: tanto amplius
qr fiducialius de futuro eiꝰ miserationes requi¬
umꝰ si ꝙ̃ad modũ in p̃t̾i̾to nũ misertus sit co¬
gitemꝰ ¶ Reuocemꝰ ad memoriã bona q̃ tu¬
buit. et ꝙ in piculis sepe cõstitutos clement̾
ret᷑ uinci potuit. oblitos sui de se ad monuit.

Expanded text:
ta pericula singulorum, quorum sibi quique conscii sunt? Si cogitare quisque voluerit quae ab ineunte aetate mala fecerit, quae sustinuerit, et constituat ante amore hujus vitae frustra desudaverit, quoties in laboriosis conatibus fallaces exitus invenerit, et post longos discursus requiem necdum ullam adeptus sit, cognoscet quid de hac vita judicare possit. Cum autem vitae hujus aerumnam considerat, etiam quae sit patriae coelestis suavitas atque dulcedo attendat, et perpendat quid invenerit, quid perdiderit, ubi jaceat, unde ceciderit, ut ex utroque intelligat quantum sibi in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem , quia quanto magis homo mala sua intelligit, tanto amplius quia fiducialius de futuro ejus miserationes requirimus, si quemadmodum in praeterito nostri misertus, sit cogitemus. Revocemus ad memoriam bona, quae tribuit, et quod in periculis saepe constitutos clementer  misereretur vinci potuit, oblitos sui de se admonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Metaplasmus Est tnsformatio quedã recti solitiq sermonis in alt̾am speciem metri. ornatus
Drothesis i Est appositio ad principium dictionis aut littere aut sillabe.
Ut gnato ꝓnato. ⁊ retulit ꝓtulit.
Apenthesis Est appositio ad mediam dictionem aut littere aut sillabe.
U t relliquias ꝓ reliquias. ⁊ induperator pro imperator.

Expanded text:
Metaplasmus est transformatio quedam recti, solitique sermonis, in alteram speciem, metri, ornatus, rosthesis est appositio quaedam ad principium dictionis litterae aut syllabae, ut gnato pro nato et tetulit pro tulit. epenthesis est appositio ad mediam dictionem litterae aut syllabae, ut relliquias pro reliquias, induperator pro imperator.
Abbreviated transcription (Latin):
e . Soculos habere dicitur. qr boniorum
ce malorum uias iugiter contemplatur
Et euani sinstrum oculum habẽt. quando malõ
ad dlam pnationcm preuidet. Dextio autem
aspict quando inprescientia sua bonos ao sa.¬
lutem aupont. Isti oculi palpebias habenta
boutione mnanifestat Quiando ueto honis aduer

Expanded text:
eus oculos habere dicitur, quia bonorum et malorum vias jugiter contemplatur. Et quasi sinistrum oculum habet, quando malos ad damnationem praevidet. Dextro autem aspicit, quando in praescientia sua bonos ad salutem disponit. Isti oculi palpebras habent, tributione, manifestat. Quando vero bonis adver
Abbreviated transcription (Latin):
lupus.INim quam etimo latere ocdunrtins
Si pastor adextris: lupus asimstris ada¬
tris est michi ne commouear. Si pastor
ã sustris: ⁊ cdiabolus stet adextris eius.
ce obseruat lupus. ⁊cum pastor elongat
lupus appropinquat. cum pastor redit

Expanded text:
lupus. Nunquam ex uno latere occurrunt. Si pastor a dextris, lupus a sinistris. A dextris est mihi ne commovear . Si pastor a sinistris, et diabolus stet a dextris ejus, et observat lupus, et cum pastor elongat, lupus appropinqua
Abbreviated transcription (Latin):
Ncontemptu satisfaciendo digus fieret eua¬
dere penam. S hoc conunientius ficri non.
poterat inzi ut pęnam quam non debebat
pponte & obedienter sisciperet ut sle pena qͣm
piiobedientiam meruerat cripi dignis fi cidr.
hane aitem penam homo peccator soluere non
poteirat. qui quamtumq penam susctpenti
pon insi digne &e niste ꝓpter pͥmi contemptͦ
ieitum sustineret. Ut cigo homo uste a ebit̃ã
ocium paderet neẽt suit ut tał̃ phomiuse
penam susciperet. qui nichil pene debuiss Sed
moriendo reatum hominis expiauit. ut cum
ipse ꝓhomine mortem quam non debuit su¬
stineret iuste homo ꝓ ipso mortem quam debe¬
bat euaderet. Et ram locum calumpmiandi dia¬
bolus non iuenirit. quia & ipse homini do¬
minari non debuit. ⁊ homo libciari. aigius
fuit. Idem itaꝙ &iudicium nr̃m. & causam
urãm fecĩt. C ausam qr nascendo debitum pat
ꝓnobis soluit. & moriendo reatum er pͥiauita
iIudidum ucio qr descendens ad inferos & por¬

Expanded text:
contemptu satisfaciendo, dignus fieret evadere poenam. Sed hoc convenientius fieri non poterat nisi ut poenam, quam non debebat, sponte et obedienter susciperet, ut de poena, quam per inobedientiam meruerat, eripi dignus fieret. Hanc autem poenam homo peccator solvere non poterat, qui, quamcunque poenam susciperet, non nisi digne et juste propter primi contereatum sustineret. Ut ergo homo juste debitam poenam evaderet, necesse fuit ut talis pro homine poenam susciperet qui nil poenae debuisset. Sed moriendo reatum hominis expiavit, ut cum ipse pro homine mortem quam non debuit sustineret, juste homo pro ipso mortem quam debebat evaderet, et jam locum calumniandi diabolus non inveniret, quia, et ipse homini dominari non debuit; et homo liberari dignus fuit. Idem itaque et judicium nostrum et causam nostram fecit: causam, quia nascendo debitum Patri pro nobis solvit, et moriendo reatum expiavit; judicium vero, quia descendens ad inferos et por
Abbreviated transcription (Latin):
est deus dei filius. ⁊ datus est holmnib aiais
homo xp̃c. Sicut yaias dicit. Puer natus ẽ.
nobis. ⁊ filius datus est nobis. & uocabitur a¬
nomen ens admirabilis. deus fortis ⁊ cetera:
quod ab homine iedartus est xp̃c hemuus fiunit
insticra In natiuitate enim tp̃i iuste placatũ
est dens honuni quia talis homo muentus ẽ
ꝓhomine quenon solum ut dictum. est pate
iosiestasisdi s. e l ad huc suꝑerat homami at liẽ

Expanded text:
est Deus Dei Filius, et datus est hominibus Deus est Deus Dei Filius, et datus est hominibus Deus homo Christus, sicut Isaias dicit: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis. Et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Deus fortis, etc. quod ab homine redditus est Christus, hominis fuit justitia. In nativitate enim Christi juste placatus est Deus homini, quia talis homo inventus pro homine, qui non solum, ut dictum est par, voluntatis . Sed adhuc supererat ho
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ deus hominem sua untute iugum dam.¬
pnationis euadere non posse. misertus: eiꝰ
& primum gratuito preuenit eum ꝑ zolam
miscdiam. ut deide libcraret ꝑnisticiam.
hoc c̃. quia ex se homo iusticiam euadendi ũ
habuit. deus homini ꝑmiscd̾i̾am iusticiam:
dedit. lleq enim creptio hominis ꝑfecle ratio¬
nabilis ẽt. nisi exutraq parte iusta fieret. ħ ẽ.
Sicut deus iusticiam habuit hominem requi-¬
rendi. ita & homo iusticiam hr̃et euadendi.
S hanc iusticiam homo numq̃m hĩe potiuss.
nis̃ deus ei ꝑmiscd̃iam suam illam tͥbueret.
Ut ergo deus ab homine placari poss decdit l
gratis homini quod homo exdebito dõ reddẽt
Decdit homini hominem quem homo ꝓ homine
redderet. qui ut digna recompensatio fieret. pͥ¬
ori non solum cqualis s ⁊ maior eẽt. Ut ergo
ꝓhomine reddcretur homo inaior homine. fas.¬
tus est deus homo ꝓ homine. & decdit se homo
honm ut se acciperet ab homine. In caruatũ

Expanded text:
ergo Deus hominem sua virtute jugum damergo Deus hominem sua virtute jugum damnationis evadere non posse, misertus est ejus; et primum gratuito praevenit eum per solam misericordiam, ut deinde liberaret per justitiam. Hoc est, quia ex se homo justitiam evadendi non habuit, Deus homini per misericordiam justitiam dedit. Neque enim ereptio hominis perfecte rationabilis esset, nisi ex utraque parte justa fieret, hoc est, sicut Deus justitiam habuit hominem requirendi, ita et homo justitiam haberet evadendi. Sed hanc justitiam homo nunquam habere potuisset, nisi Deus ei per misericordiam suam illam tribueret. Ut ergo Deus ab homine placari posset, Deus dedit gratis homini quod homo ex debito Deo redderet. Dedit homini hominem, quem homo pro homine redderet; qui ut digna recompensatio fieret, priori non solum aequalis, sed et major esset. Ut ergo pro homine redderetur, homo major homine factus est Deus homo pro homine; et dedit se homo homini, ut se acciperet ab homine. Incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
compelli posset. iuste domino eius homo
contra diceret. quia nullam diabolus iustam
causam habuit. quare sibi ius in homine
uendicare debus⁊ et. Patronus autem talĩ
nullus inueniri poterat. iisi deus. S deus
causam hominis suscipere noluit. quia ho¬
mini adhuc pro culpr sua iratus fuit. Opor.¬
tuit gͦ ut prius homo deum placaret. & Sie
demde fiducialiter deo patrocinante cum
diabolo eausam miret. S deum rõnabiliter
placatx non poterat. nsi & dampnum quod
intulerat restituerat. & de contemptu satis¬
faceret. Homo uero nichil habuit qͣd digne
deo ꝓillato dampno recompensaret. quia
Siqnid ae irrõnali ciratura redderet ꝓrp̃nali
sublia minus ẽẽt.S nec hominem ꝓhomi¬
nc reddere potuit. ꝙ iustum & innocentem
abstulerat. & neminem nisi peccatorem inue.¬
nit. Nichil gͦ homo muenie unde deum sibi
placare posset. quia siue sia siue seipsum
daret digna recompensatio non eẽt. Uideñ

Expanded text:
compelli posset, juste dominio ejus homo compelli posset, juste dominio ejus homo contradiceret, quia nullam diabolus justam causam habuit, quare sibi jus in homine vindicare debuisset. Patronus autem talis nullus inveniri poterat nisi Deus. Sed Deus causam hominis suscipere noluit, quia homini adhuc pro culpa sua iratus fuit. Oportuit ergo ut prius homo Deum placaret, et sic deinde fiducialiter Deo patrocinante cum diabolo litem iniret. Sed Deum rationabiliter placare non poterat, nisi et damnum quod intulerat restitueret, et de contemptu satisfaceret. Homo vero nihil habuit quod digne Deo pro illato damno recompensaret, quia si quid de irrationabili creatura redderet, pro rationali sublata minus esset. Sed nec hominem, pro homine reddere potuit, quia justum et innocentem abstulerat, et neminem nisi peccatorem invenit. Nihil ergo homo invenit. Unde Deum sibi placare posset, quia sive sua, sive seipsum daret, digna recompensatio non esset. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ homo ideus Drabolus dõ iniuriam
secisie conuncitur: quia seruum eius. hoc ẽ
hominem.⁊ staudulenter abd̃uẽ ⁊ molend̃
temut. homo iniuriam deo feense. conuin¬
citur. quia & preceptum eius contempsit. &
se submnanu aliena ponens suȩ seruitutis
dampnum illi intulit. Item diabolus homi¬
i rauiriam fecisse conunicitur. quia illum
& prius bona promittendo decepit: i pꝰt mala
inferendo nocuit. In iuste gͦ drabolus tenet
hominem. ⁊ homo iuste tenetur: qr diabolꝰ
numquam meruit ut hominem ÷ͥ subiectũ
premeret. s homo meruit ꝑ culpam suam
ut abeo premi ꝑmitteretur. Licet enim igno¬
raret falsum ẽẽ quod diabolus ꝓmisit non
tamen ignorauit quod illud eciam si uerum
esset contra creatoris uoluntatem concupis¬
cere non debuit. Iuste gͦ subiectus ⁊ homo
diabolo. quantum ꝑtinet ad culpam suam¬
iniuste autim quantum ꝑtinet ad diaboli
frandulentiam. Si gͥ homo talem patrom̃¬
haberet. cuius potentia diabolus incausam

Expanded text:
 homo, et Deus. Diabolus Deo injuriam fecisse convincitur, quia servum ejus, hoc est hominem, et fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo injuriam Deo fecisse convincitur Deo; quia et praeceptum ejus contempsit, et se sub manum alienam ponens suae servitutis damnum illi intulit. Item diabolus homini injuriam fecisse convincitur; quia illum et prius bona promittendo decepit, et post mala inferendo laesit. Injuste ergo diabolus tenet hominem, sed homo juste tenetur; quia diabolus nunquam meruit ut hominem sibi subjectum premeret; sed homo meruit per culpam suam ut ab eo premi permitteretur. Licet enim ignoraret falsum esse quod diabolus promisit, non tamen ignoravit quod illud etiam si verum esset contra Creatoris voluntatem concupiscere non debuit. Juste ergo homo subjectus est diabolo quantum injuste autem quantum pertinet ad diaboli frahabet, cujus potentia diabolus in causam
Abbreviated transcription (Latin):
cathedra. tunc cathedra pestilentiȩ fĩt. qͣndo
prauum opus maꝑtum ueniens plures cor¬
cormlege hñt qiu dliligunt ut̾atem. Qui u̾ legam
uicordt habent non cor inlege. hii portant
legem. non portantur alege: onerati sunt
non aduiti. quia scientia ubi non est caritã¬

Expanded text:
cathedra tunc cathedra pestilentiae fit, quando cathedra tunc cathedra pestilentiae fit, quando pravum opus in apertum veniens plures corcor in lege habent qui diligunt veritatem. Qui vero legem in corde habent, non cor in lege, hi portant legem, non portantur a lege; onerati sunt, non adjuti, quia scientia, ubi non est charita
Abbreviated transcription (Latin):
Nleꝙ enim latronem delectat᷑. hominem occid̃e
S lelectat spolia possidere. ic̃aꝑ furem limen
suffodere. s ꝑecuniati oꝑtinere Ista quinꝙ
instrumenta non operantur momini percato.
quedam tamen sunt peccata ubi omina si¬
i mul niuemunt᷑. Ut est uerbi gr̃a luxuria. Cũ
cium pͥmum ardorem libidinis ꝑ cogitatio¬
nem quis mente conceꝑit. adimplendam de¬
inde prauam uoluntatem ꝑ ocłos mat̾iam
eligit. quando consortem turpitudinis eam
quȩ magis placere possit inquirit. Dem̃ per
sermonem materiam precidit. qr muentam
noriis ꝑsuasionib astatu rectitudinis ã con¬
sensum ꝑuersitatis trahit. deinde officio co¬
aptat. quia iugi obseqt̃io quasi palpando m
iprauo consensu confirmat.: d aptata matia
fabricam construit. qi consensu commun hi¬
bito ad actum turpitudinis uenit. Quatuor
gͦ ista. hoc est. eligere. precidere. eoaptare. constru¬
ere. ouattuor. sunt pistilia cathedie. Quȩ uidł̾

Expanded text:
Neque enim latronem delectat hominem occidere, Neque enim latronem delectat hominem occidere, sed delectat spolia possidere. Neque furem limen suffodere, sed pecuniam obtinere. Ista quinque instrumenta non operantur in omni peccato; quaedam tamen sunt peccata, ubi omnia simul inveniuntur, ut est verbi gratia, luxuria. Cum enim primum ardorem libidinis per cogitationem quis mente conceperit, ad implendam deinde pravam voluntatem per oculos materiam eligit, quando consortem turpitudinis, eam, quae magis placere possit, inquirit. Deinde per sermonem materiam praecidit, quia inventam noxiis persuasionibus a statu rectitudinis ad consensum perversitatis trahit. Deinde officio coaptat, quia jugi obsequio, quasi palpanda, in pravo consensu confirmat. Adaptata materia, fabricam construit, quia, consensu communi habito, ad actum turpitudinis venit. Quatuor ergo ista, hoc est eligere, praecidere, coaptare, construere, quatuor sunt pistylla cathedrae, quae videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
amdiu anima mex ꝑ contemplationẽ
deo ad heret manet ipatria. quando
cogitationem iuam ad terrena & transicoria
inflectit. ãpatria mexilium uadit. Primum
ꝓuantadem abit demde ꝑdelẽstionem stat¬
demde ꝑconsensum sedet ꝓ opus edificat. per
desꝑationem habitat. Qui malum oꝑatur. ca¬
thedram fabricat. incathedra secdet qui in ma¬
lo ꝑseuerat. Instrumenta oꝑis mali Sunt qͥnq¬
t sensus corporis. Materia est illud. inquo quisq
explet ꝓpositum praue uoluntatis Modus
fabricandi talis est. Uisus eligit. Sermo pre¬
cidit. officium coaptat: exꝑientia componit.
Uisus ꝑtinet adoculum. Sermo ad auditum.
officium admanum. exꝑientia ad olfactumt
egustum. Quent in pratio oꝑe ipsa ꝓpter st
actio delectat. iste m agencdo gustat. quales st̃¬
it gula &elixuria. Cum autem ipse actus pecan.¬
di ꝑ se non placet. s ꝑid quod agitur aliud
quod desiderat homo consequi cupit. iste de
longe olfacit. qualia sunt latro cimum ⁊ furtũ.

Expanded text:
andiu anima per contemplationem Deo adhaeret, manet in patria, quando cogitationem suam ad terrena, et transitoria inflectit, a patria in exsilium vadit. Primum per vanitatem abit. Deinde per delectationem statde per consensum sedet: per opus aedificat, per desperationem habitat. Qui malum operatur cathedram fabricat; in cathedra sedet qui in malo perseverat. Instrumenta operis mali, sunt quinque sensus corporis; materia est illud in quo quisque explet propositum pravae voluntatis. Modus fabricandi talis est: visus eligit, sermo praecidit, officium coaptat, experientia componit. Visus pertinet ad oculum, sermo ad auditum, officium ad manum, experientia ad olfactum et gustum. Quem in pravo opere ipsa propter se actio delectat, is in agendo gustat, quales sunt gula et luxuria. Cum autem ipse actus praedicandi per se non placet, sed per id quod agitur, aliud quod desiderat homo consequi cupit; iste de longe olfacit: qualia sunt latrocinium et furtum.
Abbreviated transcription (Latin):
piculos ior lanquor ostenditur tanto magis
nccessaria medlicina comꝓbetur. ꝑ supbram
gͥ cor inflatur: ꝑ inuidiam arescit. ꝑ iram
crepat. ꝓtristiciam conteritur & quasi iui
puluerem redigtur ꝑauariciam disꝑgtur.
ꝑ gulam inficitur & quazi humestatur per
Inturiam conculcatur & inlutum redigtur
ita ut iam miser dicere possit. In fixus suu
inlino ꝓfundi &e non est substantia. Uenm.
altitudie maris & tempestas demerit nie.
Quimq huc lino ꝓfundli amius sutie nbeo
& lito coinquinationis &e imnmditaȩ obuo.¬
litus. cuelli ne qua quam potest iuai adillum
misia ioquitur duicens. Capecdtans epeduit

Expanded text:
periculosior languor ostenditur, tanto magis periculosior languor ostenditur, tanto magis necessaria medicina comprobetur. Per superbiam igitur cor inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur: ita ut jam miser dicere possit: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Veni in altitudinem maris et tempestas demersit me . Cumque huet luto coinquinationis et immunditiae involutus, evelli nequaquam potest, ad illum mista loquitur, dicens: E
Abbreviated transcription (Latin):
anium ecc̾iorib inbiantem hoc uitiũ inpͥmũ
quasi euicino temptans ꝑ ipsum naturalem ap¬
petitum ad excessum illieit. Postremo suꝑuenit
luxuria. quȩ seductum uiolenter seruituti
subicit. quia postquam caro ꝑcrapulam mnłłam.¬
mata est andorem libidinis suꝑuenientem
emollitus atq eneruiter resolutus anmus
inccre non potest. Seruit gͥ scuissime domi.¬
nationi nens turpiter subacta. ⁊ indi exorata¬
ñ suduenat saluatoriꝰ pictas ñ erit iam unde. cap.¬
tiuo seruienti amissa restituatur libertas.
Sequuntur itaq uii. peticiones contra .uii.
uicia quib ille oratur ut subueniat. qui nos¬
& qrare docuit. & quod orantib sp̃m bonum
adsananda uulnera nr̃a. & ad soluendum iu¬
gum captiuitatis nr̃e daturus ẽet repmisit.
S nos antequam ad explanationem harum
uemainus prius uolumnis alia aohuc sium¬
litudine demonstrare quantam in nobis cor¬
tuptionem supradicta uitia generent. ut q̃to

Expanded text:
animum exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis animum exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis quasi e vicino tentans per ipsum naturalem appetitum ad excessum illicit. Postremo supervenit luxuria, quae seductum violenter servituti subjicit quia postquam caro per crapulam inflata est, ardorem libidinis supervenientem emollitus atque enerviter resolutus animus vincere non potest. Servit enim saevissimae dominationi mens turpiter subacta; et nisi exorata subveniat Salvatoris pietas non erit jam unde captivo servienti amissa restituatur libertas. Seqvitia: quibus ille oratur, ut subveniat, qui nos orare docuit , et quod orantibus spiritum bonum ad sananda vulnera nostra et ad solvendum jugum captivitatis nostrae daturus esset, repromisit. Sed nos, antequam ad explanationem harum veniamus, prius volumus alia adhuc similitudine demonstrare quantam in nobis corruptionem supradicta vitia generent; ut quanto