comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ixp̃c discipłos quos & apłos nomi¬
nauit: humilit̃ natos: in hono¬
ratos. illuteratos: ut quicquid manum
ẽẽnt. & facerent. ipse in eis esset & face¬
ret. Habuit int̃ eos unũ quo malo utens
bene & suȩ passionis impleret disposi-¬
tũ: et eccłiȩ sue tolerandoꝵ maloꝵ p̃be¬
ret exemplũ. Seminato quantũ ꝑ eius
o portebat p̃sentiã corporalẽ scõ eugłio.
passus ẽ. mortuus ẽ. resurrexit: passio¬
ne ostendens quid sustinere ꝓuerita¬
te: resurrectione quid sꝑare mn eternita¬
te debeamus: excepta altitudine sacra¬
menti qua sanguis eius in remissionẽ
fusus ẽ. peccatoꝵ. Conũsatus ẽ. in terra .ii.¬
quadraginta dieb cũ discipłis suis: atq
uenientis in eos qui credidant tunc sig¬
nũ erat maximũ & maxime necessã¬
riũ: ut unus quisq eoꝵ linguis om̃i¬
um gentiũ loqueretur : ita significariͦ
unitatẽ catholice eccłiȩ ꝑ om̃s gentes
futurã. ac sic linguis omĩb locuturã.

Expanded text:
it discipulos, quos et apostolos nominauit, humiliter natos, inhonoratos, inlitteratos, ut, quidquid magnum essent et facerent, ipse in eis esset et faceret. Habuit inter eos unum, quo malo utens bene et suae passionis inpleret dispositum et ecclesiae suae tolerandorum malorum praeberet exemplum. Seminato, quantum per eius oportebat praesentiam corporalem, sancto euangelio passus est, mortuus est, resurrexit, passione ostendens quid sustinere pro ueritate, resurrectione quid sperare in aeternitate debeamus, excepta altitudine sacramenti, qua sanguis eius in remissionem fusus est peccatorum. Conuersatus est in teiTa quadraginta dies cum discipulis suis adque nctum; cuius ueni. entis in eos qui crediderant tunc signum erat maximum et maxime necessarium, ut unusquisque eorum linguis omnium gentium loqueretur; ita significans unitatem catholicae ecclesiae per omnes gentes futuram ac sic linguis omnibus locuturam.
Abbreviated transcription (Latin):
dus est quatinus sic uiuat ut exemplũ ui¬
tȩ scłarib p̃beat: ne si quid in illo uste
rep̃henditur. ex eius uicio ipsa religiois
nr̃e estimatio grauet᷑. Cum monachũ
uidemus. ad monendus ẽ ut reuerentiã
habitus sui in actu. in locutione. in cogita¬
tione sua semꝑ circũ spiciat. & ea quȩ mũ¬
di sunt ꝑfecte deserat: et quod ostendit
humanis oculis habitu. hoc ante dio¬
culos morib p̃tendat. Is itaq qui sc̃s est
ad moneat᷑ ut crescat: ille uero qui adhuc
iniquus est ad moneat᷑ ut se corrigat: qͣ¬
tinus quisqͥs se ad sacerdotẽ iunxerit sa¬
le sermonis illius conditus recedat. Hȩc
fr̃s lem̃i uobiscũ sollicite cogitate. hȩc pro¬
ximis ur̃is impendite: omĩpotenti deo
fructũ reddere de negocio quod accepistis
parate. Sed ista quȩ dicimus: melius apdđ
uos orando quã loquendo obtinebimus.
Oremus. Os̃ qui nos pastores in populo
mano ore dicimur: in tuis oculis eẽ. uale¬

Expanded text:
dus est quatenus sic vivat, ut exemplum vidus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus, qui nos pastores in populosmano ore dicimur, in tuis oculis esse vale
Abbreviated transcription (Latin):
luens. illos ad regnũ cęleste mittit. & ip¬
sa in cloacas descendit Timeamꝰ hȩc
nunisteriũ nr̃m. De peccatoꝵ nr̃orũ re¬
laxatione cotidie cogitemus: ne nr̃a
uita peccato obligata remaneat. ꝑ quos
sine cessatione quid sumus: pensemus ne¬
gotiũ nr̃m. pensemus pondus quod su¬
scepunus. Faciamus cotidie nobiscũ ra¬
ciones: quas cũ nr̃o uidice habebimꝰ. Et
sic debemius agere curã nr̃i ut ñ negli¬
gamus curã ꝓximi: ut quis qͥs ad nos iũ¬
gitur. ex linguę nr̃e sale condiatꝰ᷑ Cũ ua¬
cantẽ quẽ piã & lubricũ uidemiis : ad¬
monendris ẽ. ut conuigio frenare studeat
iniquitatẽ suã. quatinus ꝑ hoc quod li-¬
cet discat suꝑare quod ñ licet. Cũ conu¬
gatũ uidemus. ad monendus ẽ. ut sic exer¬
y ceat
curã scłi ne postponat amorẽ dĩ: sic pla¬
ceat uoluntati coniugis. ut ñ displiceat cõ¬
ditoris. Cum clericũ uidemus ad monen¬

Expanded text:
luens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas descendit? Timeamus haec, ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum relaxatione quotidie cogitemus, ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quasine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonen
Abbreviated transcription (Latin):
uenerint: quid nos miseri dicturi su¬
mus. qui ad dñm nr̃m post negociũ
uacui redimuso Qui pastorũ nom̃ ha¬
buimus: & oues quas ex nutrunento
nr̃o debeamus ostendere ñ habemꝰ. Hic
pastores uocati sumus: & ibi gregẽ non
ducimus. Sed nũquid si nos negligimꝰ:
Nam ipse eas sicut ꝑpropħam pollicitus
est ꝑ semetipsũ pascit: om̃sq quos p̃ or¬
dinauit ad uitam. flagelloꝵs stimulis &
compunctionis sp̃u erudit. Et ꝑ nos qui¬
dem fideles ad sc̃m baptisma ueniunt.
nr̃is precib benedicuntur. & ꝑ imposi¬
tionẽ nr̃arũ manuũ ado sp̃m sc̃m ꝑci
piunt. atq ipsi ad regnũ cȩleste pertin¬
gunt: & ecce nos ꝑ negligentiã nr̃am de¬
orsum tendimus. In grediunt᷑ electi sa¬
cerdotũ manib expiati cȩlestẽ patriã.
&e sacerdotes ipsi ꝑ intam reꝑbam ad in¬
ferm supplicia festinant. Cui gͦ rei cui
similes dixerĩ sacerdotes malos: nisi aquȩ
baptismatis: quȩ peccata baptizatoꝵ di¬

Expanded text:
venerint, nos miseri quid dicturi suvenerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus,nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem nostrarum manuum a piunt, atque ipsi ad regnum coeleste pertingunt. Et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi sacerdotum manibus expiati coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum di
Abbreviated transcription (Latin):
Quale ei animarũ lucrũ de nr̃a nego.¬
ciatione monstrabius. quot eiꝰ conspe¬
ctui animarũ manipulos de p̃dicationis
nr̃ȩ segete illaturi sumus.: Ponamꝰ ante
oculos nr̃os illũ tantȩ districtionis diem
quo uidex ueniet: & racionẽ cũ seruis qͥb
talenta crecdidit ponet. Ecce in maiestate¬
tribili int̾ angłorũ et archangłoꝵ chorasi
uidebitꝰ: in illo tanto ex amine electoꝵ
om̃ium & reꝑboꝵ multitudo deducit᷑.
& unus quisq quid sit oꝑatus ostendit᷑.
Ibi petrus cũ udea conuersa quã post
se traxit apparebit: ibi paulus conũsũ
ut ita dixerim mundũ ducens. ibi an¬
dreas post se achaiã. ioħes asiã. thomas
indiam. in conspectu sũmi regis conũ¬
sã ducet. Ibi om̃s dominici gregis arietes.
cũ animarũ lucris apparebunt: qͥscͥis
suis p̃dicationib dõ post se subditũ gre¬
gem trahunt. Cũ igitur dot pastores cũ
gregib suis ante ȩterni pastoris oculos

Expanded text:
Quale ei animarum lucrum de nostra negotQuale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui manipulos animarum de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis quibus talenta creterribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos
Abbreviated transcription (Latin):
non est. Quid autẽ animas hominũ nͥ
cibũ dñi dixerĩ& Quȩ ad hoc sunt con¬
diendȩ ut in euis corpore traiciant᷑: id
est ut internȩ ȩccłȩ augm̃ta tenoantur
Sed huius cibi condimentũ nos esse de¬
buimus. Sicut enĩ paulo suꝑius p̃fati
sumus: missis p̃dicatorib dicit᷑. uose¬
stis sal trȩ. Si igit᷑ cib dĩ est populis.
condim̃tũ cibi sac̃dotes esse debuert̃. Sed
quia dũ nos ab erudicionis & orationis
se usu cessanus sal infatuatũ est: quod¬
condire ñ ualet cibos dĩ: atq id circo ab
auctore ñ sumit᷑. quia exigente fatuitate
nra. minime condit᷑. Pensemꝰ ergo qui
umnquã ꝑ linguã nr̃am conũsi. qui de ꝑ¬
uerso suo oꝑe nr̃a increpatione correpti
penitentiã egerunt: quis luxuriã ex nr̃a
erudicione deseruit. quis auaritiã. qͥs
suꝑbiã declinauit. Pensemus qđ lucrũ
do fecimus. nos qui accepto talento ab
nit: ecce de nr̃o negocio lucrũ requirit.

Expanded text:
non est. Quid autem animas hominum nisi non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qnit, ecce de nostro negotio lucrum requirit.
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Quia enĩ greca uoce platea aliti¬
tudine uocat᷑: scũarii lapides in pla¬
teis sunt. cũ religiosi quiq lata mũdi
itinera sectantur:. Nec solũ in plateis s
& in capite platȩarũ disꝑsi sunt: quia
et ꝑ dȩsidium huius mundi oꝑa pera¬
gunt. &e tam̃ de religioso habitu culmẽ
honoris querunt. In capite gͦ platȩarũ
disꝑsi sunt: quia &e iacent ꝑ ministen¬
ũ oꝑis. et honorari uolunt de imitad¬
one scĩtatis. Quanto autẽ mundus gla¬
dio feriat᷑ aspicitis: quib cotidie ꝑcus¬
sionib intereat popłs uidetis. Cuius
hoc nisi nr̃o precipue peccato agiture
Ecce depopłatȩ urbes. euersa sunt castra.
ȩccłiȩ ac monasteria destructa. in solitu¬
dinẽ agri redacti st̃. Sed nos peunte
popło accores mortis extitimus. qͥ esse
debuimus duces ad uitã. Ex nr̃o & enĩ
peccato popłi turba ꝓstrata ẽ: quia fa
ciente nr̃a negligentia ad uitã erudita

Expanded text:
jacent. Quia enim Graeca voce platea a latijacent. Quia enim Graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba prostrata est, quia, nostra faciente negligentia, ad vitam erudita
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ obscuratũ est aurũ. mutatus ẽ color
optimus: disꝑsi sunt lapides sc̃uarii
in capite om̃ium platearũ. Aurũ quupe
obscuratũ est : quia sacerdotũ uita quõ¬
dã ꝑ głam uirtutũ clara. ꝑ actionis in¬
firma nunc ostendit᷑ reꝑba. Color opti¬
mus est mutatus : quia ille scĩtatis ha-¬
bitus ꝑ terrena & ab iecta oꝑa ad igno¬
miniam despectionis uenit. Lapides uͦ
sanctuarii intrinsecus habebant᷑: nec
sumus lapides scũari i: qui apparere
debemus in secreto dĩ. Quos ñ qui neres¬
se est foris conspici: id ẽ. nũqua lleca¬
neis actib uideri. Sed disꝑsi sunt lon¬
des scũarii in capite omĩũ plateas
quia hi qui ꝑ uitã & orationẽ intus st¬
per esse debuerant. ꝑ uitã repbã fors
lacent. Eece iam pene nulla ẽ. sełi actue
quã ñ sacerdotes administrent. Dũ am
in scõ habitu constituti extĩora sunt ou
exhibent: quasi scũarii lapides forsu

Expanded text:
modo obscuratum est aurum, mutatus est color modo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sanctitatis habitus per terrena et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumus lapides sanctuarii qui apparere semper debemus in secreto Dei; quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actionibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio quam non sacerdotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris
Abbreviated transcription (Latin):
imus. Plerũq quod est grauius. sac̃dotes
qui propria dare debuerant etiã aliena di¬
ripiunt: plerũq si quos humilit̃ si quos
continent uiuere conspiciunt irrident.
Considãte gͦ quid de gregib agat᷑: quando¬
lupi pastores fiunt. Hi enĩ custodiã gre¬
gis suscipiunt. qui insidiari gregi dñi co
runt. Nulla animarũ lucra quęrimus:
ad nr̃a cotidie studia uacamus. Terrena
concupiscimus: humanã głam intenta
mente captamus. Et quia eo ipso qͦcetis
p̃lati sumus ad agenda quęlibet maioeẽ
licentiã habemus : susceptȩ benedictioĩs
ministeriũ uertimus ad argum̃tũ ani
bitionis. Dĩ causã relinquimus: ad tͣrena
negotia uacamus. Locũ sc̃itatis accepimꝰ.
& t̾renis actib implicam᷑. Impletũ est ĩ
nobis profecto quod scriptũ est. Eterit
merito uulgi transcendit actionẽ. Implo¬
remus hieremiȩ lacrimas: consideret
mortẽ nr̃am &e implorans dicat. Quo¬

Expanded text:
imus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes imus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico diri debuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profecto quod scriptum est: Et eritae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernũ tende negligent᷑ uidemus. Sed
quando nos uitam corrigere ualeamus
alienã. qui negligimus nr̃ame Curisem̃
scłarib intenti. tanto insensibiliores intꝰ
efficimur: quanto ad ea quȩ foris st̃ stu¬
diosiores uidemur. Usu quippe curȩ t̃re.¬
nȩ a cȩlesti desidio obdurescit animus:
& dum ipso suo usu durus efficit᷑ ꝑ acti¬
onẽ scłi ad ea emolliri ñ ualet quȩ ꝑti-¬
nent ad caritatẽ di. Unde bene scã ȩccłia
de menbris sius infirmantib dicit. Posu¬
erunt me custodẽ in uineis: uineã meã
quas usu cotidiant laboris excolimus. Sed
custodes inuineis positi. nr̃am uineã nõ
custodimus: quia dũ extraneis accionib
implicam᷑ ministeriũ actionis nr̃e negli¬
p̃udiciũ quã a sacerdotib tolerat ds̃: qͣn¬
do eos quos ad aliorũ correctionẽ posuit.
dare de se exempla prauitatis cernit: qͣndo¬
ipsi percamus qui compescere peccata debu¬

Expanded text:
ad infernum tendere negligenter videmus. Sed ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503 intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus; et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. Unde bene sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae neglipraejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quandoipsi peccamus, qui compescere peccata debu
Abbreviated transcription (Latin):
in publicũ producat. Et qui modo subdito¬
rum culpam ꝑ prepositos ulciscit᷑: tunc
prauos negotiatores eiciens. cathedras
uendentiũ columbas eũtit. quia subdi-¬
toꝵ quidẽ culpas ꝑ pastores concutit. sed
pastorũ uicia ꝑ semetipsũ ferit. E cce mͦ
hominib negari potest quod latent̃ agit᷑:
ille certe udex uenturus ẽ. celare cui ta.¬
uita pastoꝵs uehement̃ affligit: sed necui
hoc in uiriosũ uideat᷑ fortasse quod assero.
me quoq parit̃ accuso. quamuis barbari¬
ci temporis necessitate compulsus. ualde
tia dilapsi sumus: & aliud ex honore su¬
scipimus. atq aliud ex officio actionis ex¬
hibemus. Ministeriũ predicationis relin¬
qui inus: & ad penã nr̃am ut uideo ep̃i
uocamur. qui honoris nom̃ non uirtutẽ
tenemus. Relinquunt nãq dm hi qͥ nobis
cõmissi sunt &e tacemus: in prauis actib
lacent. et correctionis ma nũ nõ tendimuᷤ.
Cotidie ꝑmultas nequicias ꝑeunt: & eos

Expanded text:
in publicum deducat, et qui modo subditoin publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tuncpravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tavita Pastorum vehementer affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, valde tia delapsi sumus, et aliud ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus. Ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. Relinquunt namque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus. In pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus. Quotidie per multas nequitias pereunt, et eos
Abbreviated transcription (Latin):
templo hodie qui columbas uendunt: nͥ
qui inȩccłia p̃miũ de impositione manꝰ
accipiunt. ꝑ quã uidelicet impositionẽ
sp̃s sc̃s celitus datur: Columba igit᷑ uen¬
ditur: quia manus impositio ꝑ ꝙͣ sp̃s
noster cathedras uendentiũ columbas euꝰ¬
tit: quia taliũ negotiators sacerdotiũ de-¬
struit. Hinc est quod sacri canones simo
priuari p̃cipiunt. qui de largiendis ordi-¬
nib p̃miũ accipiunt. Cathedra gͦ uen-¬
dentiũ columbas euertit᷑: quando hi qui
sp̃ualẽ gr̃am uendunt uel ante humanos
uel ante d̃i oculos sac̃dotio priuant᷑. Et qui¬
dẽ multa sunt alia p̃positoꝵ mala. quȩ hu.¬
manos modo oculos latent: &e plerumq
se pastores. scõs hominib exhibent. atq in
occultis siuis uideri turpes ante interni ar¬
bitri oculos ñ erubescunt. Ueniet ueniet
profecto dies ille nec longe est: in quo pas-¬¬
tors pastor appareat. et unius cuiꝰq facta

Expanded text:
templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manus impositio, per quam noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri canones simonerdotio praecipiunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crubescunt. Veniet, veniet profecto ille dies, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis: ꝑ boues autẽ patientia mansue¬
tudinis figurat᷑. Itaq in basib nec leones
sine bubus nec boues sineleonib ex pͥmu¬
tur: quia semꝑ in sacerdotali pectore cũ
terrore seueritatis custodiri debet uirtus
mansuetu dinis: ut & irã mansuetudo
condiat. & eandẽ mansuetudinẽ ne fortas¬
se dissoluta sit zelus districcionis accen¬
dat. Sed ista cur loquimur: cũ ad hue ple¬
rosq grauari factis atrociorib uideamꝰ:
Uobis enĩ sacerdotib lugens loquor. quia
ñ nullos ur̃m cũ premũs facere ordinati.¬
ones agnouimus. spũalẽ gr̃am uenders
& de alienis iniquitatib cũ peccati damno
amporalia lucra cumulare. Cur gͦ adme.¬
noriã ur̃am non redit. quod uox d̃nica
p̃cipiens dicit: gratis accepistis gratis da-¬
te & Lur ñ ante mentis oculos reuocatis:
quod templũ redẽptor nr̃ ingressus. cate¬
dras uendentiũ columbas eũtit. & num¬
mularioꝵ effudit es: Qui namq st̃ in

Expanded text:
ritatis, per boves vero patientia mansueritatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
nus in feruore districtionis nullomodo
relinquat᷑ uirtus mansuetudinis. Ira et¬
enĩ sac̃dotis nequaquã debet eẽ p̃ceps et
ꝑ turbata: sed magis ex consilĩ grauitate mi¬
tiganda. Et portare igitur debemus quos
corrigimus & corrigere quos portamus.
ne si exutroq unũ defuerit uel inferuo¬
re uel in mansuetudine. actio sacerdotalis
non sit. Hinc namq est quod in templi
ministerio in basib dempli sculpturio ope
leones & boues et cherubin expressa sunf
Cherubin quippe est plenitudo scienti̧
Sed quid ẽ. quod in basib nec leones sine
bubus. nec boues sine leonib fiunt e Quid
enĩ aluid significant bases in templo. nis
sacerdotes in ȩccłia : Qui dũ sollicitu di¬
nẽ regiminis tolerant. quasi more basiũ
suꝑ impositũ onus portant. In basib iatꝰ
cherubin exprimitur: quia decet numi¬
rũ ut sacerdotũ pectora plenitudine scien¬
tiȩ sint referta. Per leones autẽ terror seue¬

Expanded text:
enus in fervore districtionis nullo modo enus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror seve
Abbreviated transcription (Latin):
scȩ̾ animȩ suꝑno sponso placuert̃. intuen¬
da nobis cȩlestia p̃cepta prebet. Quibus si
diligent̃ intendimus. internȩ nr̃ȩ imagi.¬
nis maculas uidemus. uidentes autẽ ma-¬
culas in penitentie dolore compungim᷑.
compuncti uero quasi in labro de specu¬
lis mulierũ lauamur. Est autẽ ualde
necessariu̾. ut cũ de nobis in compunctio¬
ne afficim᷑. etiã cõmssorũ nobis uitã re¬
lemur:. Sic gͦ amaritudo compunctionis
afficiat: ut tam̃ aproximorũ custodia
non auertat. Quid enĩ prodest. si aman¬
tes nos met ipsos relinquamꝰ proximos e
Uel quid rursũ prodest. si amantes uel
zelantes ꝓximos. relinquamꝰ nos met ip¬
sos: In ornam̃to quippe tabnaculi bis
tinctus coccus offerri p̃cipit᷑: ut ante dĩ
oculos caritas nr̃a dĩ &x proximi amore
coloretur. Iile autẽ uere se diligit: qui
pure diligit auctorẽ. Tunc gͦ coccusbis an¬
titudinis contra mala acta ꝓximoꝵ. quet¬

Expanded text:
sanctae animae superno sponso placuerunt intuensanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tinctitudinis contra prava acta proximorum quat
Abbreviated transcription (Latin):
netrandã secretoꝵ dĩ mundiciã non sit
indigna. Quẽ bene labrũ despeculis mu¬
lierũ ꝑhibet factũ: quȩ ad tabernaculi os¬
tiũ indefinent̃ excubabant. Specula quippe
mȩ semꝑ se aspiciunt. & si quȩ in eis sunt
fȩditatis maculȩ dep̃hendunt. Cogitationũ
uicia corrigunt. & quasi renitentes uultus
uelut ex reddita imagine componunt: quia
dũ p̃ceptis dominicis sollert̃ intendunt. in
eis ꝓculdubio uel quid in se cȩlesti uuo pla¬
ceat uel quid displiceat agnoscunt. Quȩꝙͣ¬
diu in hac uita sunt ȩternũ tab̃naculũ in¬
gredi nequaquã possunt: s tam̃ ad ostiũ
tabernaculi mulieres excubant. quia sçe̾
animȩ etiã cum infirmitate carnis ad¬
huc grauant᷑. amore tam̃ continuo ȩt̃ni¬
introitus ingressũ obseruant. Moyses gͦ
labrũ sacerdotib de speculis mulierũ fec̃.
quia lex dĩ lauacrũ compunctionis pecca¬
torũ nr̃orũ maculis exhibet. dũ ea ꝑquę

Expanded text:
netrandam secretorum Dei munditiam non sit netrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum, quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubant. Specula quippe mae semper se aspiciunt, et quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt; quia dum praeceptis Dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat, agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingrbrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae
Abbreviated transcription (Latin):
ũbũ non subdrahit. Sed unc uera aliis¬
etiã recte p̃dicamus. si dicta reb osten¬
dimus. si nos ipsi diuino amore cõpun¬
gimur: & humanȩ uitȩ quȩ sine culpa
transtre nequaquã potest cotidianas ma-¬
culas lacrimis lauamus. Tunc autẽ de
nobis uere compungim᷑. si studiose pa¬
trũ precedentiũ facta pensamus: ut excon¬
specta illors gloria in nr̃is nobis oculis in.¬
ta nr̃a sordescat. Tunc uere cõpungim᷑.
cũ precepta dĩ studiose ꝑscrutam᷑: ce ꝑ
hec ꝓficere ipsi contendimꝰ. ꝑ quȩ iã profe-¬
cisse nouimus quos ueneramtir. Hinc
est enim. quod de Moyse scriptũ est. Po¬
suit & labrũ eneũ in quo lauarentur
aaron et fili ĩ eius cũ ingrederent᷑ in scã
scõꝵ t̾ quẽ fecit de speculis mulierũ que
excubabant in ostio tabernaculi. Labrũ
quippe eneũ moyses ponit in quo sacer
quia lex dĩ prius nos lauari ꝑ cõpunc¬
tionẽ p̃cipit. ut nr̃a immundicia ad pe¬

Expanded text:
verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliisverbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moquia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
tione simplici fructũ infiliqꝵ suoꝵ cordib
querere: D ebemus namq pensare conti¬
nue. quod scĩs apłis dicitur: & ꝑ apłos
nobis. Uos estis sal terre. Si igit᷑ sal sumꝰ
condire mentes fideliũ debemꝰ. uos gͥ qui
pastores estis: pensate quia dĩ animalia
pascits. De quib profecto animalib deo
ꝑ psalmistã dicitur. Animalia tua habita¬
bunt in ea. Et sepe uidimus: quod petra
salis brutis animalib ponit᷑ ut eandem
salis petrã lambere debeant & meliorari.
Quasi gͦ int̃ bruta animalia. petra salis
debet esse sacerdos in popłis. Curare nãq
sacerdoti necesse est quȩ singulis dicat.
unũ quẽq qualit̃ moneat: ut quisqͥs
sacerdoti uingitur: quasi ex salis tactu
ȩternȩ uitȩ sapore condiatur. Sal & enĩ
terrȩ ñ sumus: si corda audientiũ ñ con¬
dimus. Quod ꝓfecto condimentũ ille ue-¬
racit̃ ꝓximo impendit: qui p̃dicationis

Expanded text:
tione simplici fructum in filiorum suorum cordibus tione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
si coeda audientiũ quȩ a p̃cedentib sũt
patrib p̃dicationis uoce & uigore inue¬
ctionis exarata. uident aliquid qđ lu-¬
geant de uita pastoris. Cuius uidelicet
terrȩ fructus possessor bonus sine pecu¬
nia ñ manducat: quia discretus pastor
prerogat talentũ uerbi. ne ad dãpnatio¬
nẽ suam de eccła stipendiũ sumat alim̃¬
ti. Tunc enĩ de t̾ra nr̃a cũ pecunia fru-¬
ctus comedimus : quando sum̃tes ȩccłia¬
stica subsidia. in p̃dicatione laboramus.
Precones namq uenturi iudicis sumus.
Quis gͦ uenturũ iudicẽ nunciet: si p̃co
tacet : Proinde considandũ nob est: ut
in quantũ ualet unus quisq. in quantũ
sufficit. & terrorẽ uenturi iudicii & dul¬
cedi nẽ regni susceptȩ ȩccłie insinuare cõ¬
tendat. E t quod una eadẽq exhortationis
uoce ñ sufficit simul cunctos ad monere.
debet singłos in quantũ ualet instruere.¬
& priuatis locutionib edificare. ex horta¬

Expanded text:
si corda audientium, quae a praecedentibus sunt si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
uius aliquando si ꝑ sona in hoc mũdo
potens sit eius forsitan errata laudant᷑
ne si auersetur ꝑ iracundiã. munus sub¬
trahat quod impendebat. Sed debemus
sine cessatione meminisse: quod de qͥ¬
busdã in osee scriptũ est. Peccata popłi
mei comedent.Cur aut peccata populi
comede dicunt᷑: nisi qi peccata delĩquẽ¬
tium fouent. ne temporalia stipendia a-¬
mutant: Sed & nos qui ex oblationib fide¬
liũ uiuimus. quas illi pro suis peccatis
obtulert̃: si comedimus &e tacemus. eoꝵ
procul dubio peccata manducamꝰ. Pense¬
mus ergo cuius sit apud dm̃ criminis:
pecatorũ preciũ manducare. ce nichil
contra peccata p̃dicando agere. Audiamꝰ
quid beati iob uoce dicat᷑.Si aduersũ me
terra mea clamat. &e cũ ea sulci eius de-¬
flent: si fructus eius comedi absq pecu-¬
nia. Terra & enĩ contra possessorẽ clamat:
quando contra pastorẽ suũ uiste ȩccłia
murmurat. Cuius etiam sulci deflent:

Expanded text:
vius aliquando si persona in hoc mundo vius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccata Populi mei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sed dominꝰ amet᷑ uel iccirco terrena
stipendia in p̃dicatione consequit᷑ nea p̃¬
dicationis uoce ꝑ indigentiã lassetur: hinc
ꝓcul dubio ad recipiendã mercedẽ nichil ob¬
stat in patria. quia sũptus sũpsit in uia.
Sed quid nos quod tam̃ dicere sine dolore
ñ possũ. quid nos o pastores agimus: qui
& mercedẽ consequim᷑. & tamen oparii
nequaquã sumus: Fructus quipp̾e sancȩ
eccłiȩ instipendio cotidiano ꝑcipimus: s
tam̃ pro ȩt̃na ȩccłia minime in p̃dicatiõe
laboramus. Pensemus cuiꝰ dãpnationis
sit: sine labore hic ꝑciꝑe mercedẽ laboris
E coe ex oblatione fidelium uiuimꝰ: s qͥd
ꝓ animab fideliũ laboramus: Illa in
dis peccatis suis fideles obtulert: nec ta¬
men contra peccata eadẽ uel orationis
studio uel p̃dicationis ut dignũ est insu¬
damus. Uix ꝓculpa sua quẽ piã aꝑta uo-¬
ce rep̃hendimus: & adhuc qđ est gra¬

Expanded text:
ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in dis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gra
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ est si carnalia ur̃a metamus &
Et notandũ quod sequit᷑. dignus ẽ. oꝑariꝰ
mercede sua: quia iam de mercede st̃
oꝑis ipsa alim̃ta sustentationis. ut hic
merces de labore p̃dicationis inchoetur.
quȩ illic de ueritatis iusione ꝑficit᷑. Qua
in re considandũ est quod uni nr̃o oꝑi
duȩ mercedes debentur: una in uia.
altera in patria. Una quȩ nos in labore
sustentat: alia quȩ nos in resurrectione
remunerat. Merces itaq quȩ in p̃senti re-¬
cipitur hoc in nobis debet argere: it ad
sequentẽ mercedẽ robustius tendat᷑ herus
gͦ quisq p̃dicator ñ ideo p̃dicare debet ist
in hoc tempore mercedem recipiat: s so
mercedẽ recipere ut p̃dicare subsistat. E¬
quis namq ideo p̃dicat. ut hic uel laudis
uel muneris mercedẽ recipiat: ȩterna p¬
eul dubio mercede se priuat. Quisqͥsꝰ liel
ea quȩ dicit. ideo placere hominib ape¬
tit. ut dũ placet quod dicit᷑ ꝑ eadẽ diet ñ

Expanded text:
magnum est si vestra carnalia metamus? magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non
Abbreviated transcription (Latin):
ic do mui. Et si ibi fuerit filius pacis: re¬
quiescet suꝑ illã pax ur̃a. Sin autẽ: ad
uos reuertet᷑. Pax quȩ ab ore p̃dicatoris
offertur. aut requiescet in domo si mea
fuerit filius pacis. aut ad eundẽ predica¬
torẽ reũtet᷑: quia aut erit quisq p̃desti¬
natus ad uitam &e cȩleste uerbũ sequit᷑
quod audit. aut si nullus audire uo¬
luerit ipse p̃dicator sine fructu ñ erit.
labore suo merces recõpensat᷑. Ecce au¬
tẽ qui perã & sacculũ portare ꝓhibuit:
sũptus et alimenta ex eadeni p̃dicatio¬
ne concedit. Nam sequit᷑. In eadẽ autẽ
domo manete: ȩdentes & bibentes quȩ
apud illos sunt. Dignus ẽ. enĩ oꝑarius:
mercede sua. Si pax nr̃a recipitur: dig.¬
nũ est ut in eadẽ domo maneamꝰ. eden¬
tes &e bibentes quȩ apud illos sunt: ut
ab eis terrena stipendia consequam᷑. qͥb
p̃mia patriȩ cȩlestis offerumus. Unde etiã
paulus hȩc ipsa pro minimo suscipiens
dicit. Si nos uobis spũalia seminauimus:

Expanded text:
s pacis, requiescet super illum pax vestra. Sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur, quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, labore sui operis recompensatur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
spicit: de ꝓmissione diuinȩ potentię credat qd̃
te que ꝑmanent. quȩ uͦ cũ temꝑe transeunt: ueld̾
iam dimissa despicite. Ad huiꝰ resurrectionis
głam quã in se ueritas ostendit: cota intenti¬
one festinate. Terrena desid̾ia quȩ ab auctore
seꝑant. fugite qr tanto altius ad conspectum
dei omnipotentis ꝑtingetis: qͣnto mediatorẽ
d̾i & hominũ singularit᷑ amatis: lui uiuit ꝙ

Expanded text:
spicit, de repromissione divinae potentiae credat quod aspicit, de repromissione divinae potentiae credat quod ate, quae permanent, quae vero cum tempore transeunt velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam, quam in se veritas ostendit, tota intentione festinate: terrena desideria quae ab auctore separant, fugite: quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto mediatorem Dei et hominum singularius amatis, qui vivit et
Abbreviated transcription (Latin):
odorisq magnitudo. ubertas fructuũ. uiri¬
ditas foliorũ. Contrectatũ namq seminiꝰ gra-¬
num: ñ est ualiclum. Unde gͦ ꝓcessit ligni du-¬
ricia: Nlon ẽ. asꝑum. Unde asꝑitas corticis erũ-
Olfactum nil redolet. Unde odor in fructib
fraglat: Nil in se uiride ostendit. Unde iu-
riditas foliorũ exiuite Cunctagͦ in semme si¬
mul latent. quȩ tam̃ ñ sunul ex semine ꝓde¬
unt. Ex semine gͦ ꝓducit᷑ racdix. ex radice ꝓdit
uirgultũ. ex uirgulto oritur fructꝰ. in fructu
itiã ꝓducitur semen. Addamꝰ gͦ qi & semen la¬
tet in semine. Quid gͥ mirum si ossa. neruoᷤ.
carne. capillosq reducat ex puluere: qui li¬
gnum. fructꝰ. folia. in magna mole arboris
ex paruo cotichie semiine restaurat: Cum
gͦ dubitans ammꝰ de resurrectionis po-¬
tentia rationẽ quȩrit: earũ ierum ei¬
ꝙ tam̃ comp̃hendi ratione nequaquã possunt.
ut dum ñ ualet ex uisione rei penetrare qd̾ cõ¬

Expanded text:
odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriodorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupitOlfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid ergo mirum si ossa, nervos, carnem capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerite comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod con
Abbreviated transcription (Latin):
sicq apud se quasi ratiocuantes dicũt̃.
Quando ex puliere homo reducit᷑. Qndo
quã creasse qđ ñ fuit. Aut qͥd mirum si ho¬
minem ex puluere teficit. qͥ simul omĩa ex
nichilo creauit: Mirabilius namq .ẽ. cęlũ
& t̾ram ex nullis existentib condidisse. ꝙͦ
ipsum hominẽ ex t̾ra reꝑare.S ciniis atten¬
ditur. ꝙ in carnẽ redire posse desꝑatur: ꝙ di
uinȩ oꝑationis uirtus comp̃hendi quasi ex
ratione querit᷑. Iui scilicet hȩc idcͥco in suis
cogitationib dicunt: qi eis cotidiana di mi¬
racula ex assiluitate uiluert̃. Nam eece in
uno grano paruissimi seminis. latet tota
quȩ nascitura. ẽ. arboris moles. Constituamꝰ
naniq ante oculos cuilibet arboris mirã ma-¬
gnitudinem. Cogitemus unde oriendo cepit:
quȩ ad tantã molem crescendo ꝑuenit. Inueni
remus nẽ: ubi in illo paruo grano seminis la¬
tet fortitudo ligni. asꝑitas corticis. saporis

Expanded text:
sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum ex terra reparare; sed cinis attenditur, et in carnem redire posvinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, invenremus nunc ubi in illo parvo seminis grano latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis