comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
speculabatur incelum gloriã filiidĩ:
Ideo uide bant uultum eius uidȩi tam¬
quam uultum angłidi : Et nunc tu
homobeatus martyr STEPHANE
terram despice. caelum conspice:¬
et pontificem sperne. patrem adten¬
de Despice uideũ & sacerdotem
& populum: conspice incaelũ patrẽ
deis quid sit illud quod
du contemplar is in caelũ:
Ecce inquid STEPHA¬
N US udeo celum apertum &
ihm̃ quem cruci fixistis quẽ in lusistis
morientẽ. quem signato sepulchro posu¬
istis iacentẽ. uideo ego ad dexterã patris
stantẽ. Quid ergo uobis ꝓfuit iudȩi
quia crucifixistis filium dei. & filui
dĩ martirem lapidatis: Ecce duplo
labe factiestis quia ciuitatẽ uram̃ amisis¬
tis. & ipsum lapidatorem principẽ ꝑdi¬
distis & de ciuitate scã eradicata ẽ ur̃a
plantatio Impletumest enĩ iniudȩa
maledicta maledictio illa dauitica
Propterea destru& te ds̃ infinem:
euellette & emigrabit te de taber¬
naculo & radicẽ tuam. de terra
uiuentium: Silentiũ autẽ fecer unt

Expanded text:
speculabatur in coelum gloriam Filii Dei; ideo videbant vultum ejus Judaei tanquam vultum angeli Dei. 5. Et nunc, beate martyr Stephane, terram despice, coelum conspice, pontificem sperne, Patrem attende; despice Judaeum et sacerdotem et populum; conspice in coelo Patrem quid sit illud quod diu contemplaris in coelo. Ecce, inquit Stephanus, video coelos apertos , Jesum quem crucifixistis, quem illusistis morientem, quem signato sepulcro posuistis jacentem, video ego ad dexteram Patris stantem. Quid ergo vobis profuit, Judaei, quia crucifixistis Filium Dei, et Filii Dei Martyrem lapidatis? Ecce duplo labefacti estis; quia civitatem vestram amisistis, et ipsum lapidatorum principem perdidistis, et de civitate sancta eradicata est vestra planta. Impleta est enim in Judaea maledicta maledictio illa Davidica: Propterea Deus destruet te in finem; evellet te, et emigrabit te de tabernaculo tuo, et radicem tuam de terra viventium . Silentium autem fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ERIDETEMPUS
chlotharius andegauis ue¬
niens uiro dĩ ad monastesiũ seire
uelle mandauit. Cui cum auiro dĩ
ut uenir & remandatum fuisset.
paucis secum ad sumptis ireꝑ rexit
Cumq uenisset. tradidit ad ipsulo¬
cum fiscũ regium. quiblazon nuncu¬
patur. Uillã aetiam quae longus¬
campus dicitur auctoritate regia

Expanded text:
er idem tempus Clotarius Andegavis veniens, viro Dei ad monasterium se ire velle mandavit. Cui cum a viro Dei ut veniret remandatum fuisset, paucis secum assumptis, ire perrexit. Cumque venisset, tradidit ad ipsum locum fiscum regium, qui blazon nuncupatur. Villam etiam quae Longuscampanus dicitur, ibidem auctoritate regia
Abbreviated transcription (Latin):
legimus: sine cõmixti¬
one carnis ipsam copu¬
lationẽ conuigii: & ob
hoc etiam xp̃i : patrem
multo conumc tius qui
exenis coniugenatus
si demons trare aliquis pos¬
s& mariam ex clauid nullã
consan uinitatẽ originẽ
ducere : satiserat scđm
istamrationẽ accipere
xpm̃ filiũ dauid Quaraci¬
one & iã ioseph patereius
appellatus est: quanto ma¬
gis quia cũ ein denter dicat
apłs paulus. ex emine dauid
que mariã de styrpe da¬
uid: Aliquã consanguini¬
tatẽ duxisse dubitare
utiq non debemur: Non¬
ergo putemus euangeliũ
proplieta eẽ contrarium.
ut qđ ille in posibibe dixit
affatum. hic narrare in¬
cipiat: que tibi degene¬
ratione diuinitatis. hic de
incarnatione dictum est:¬

Expanded text:
legimus sine commixtilegimus sine commixtione carnis ipsa copulatione coniugii et ob hoc etiam Christi patrem multo coniunctius, qui ex eius coniuge natus si demonstrare aliquis posset Mariam ex Dauid nullam consanguinitatis originem ducere, sat erat secundum istam rationem accipere Christum filium Dauid, qua ratione etiam Ioseph pater eius recte appellatus est: quanto magis, quia, cum euidenter dicat apostolus Paulus ex semine Dauid que Mariam de stirpe Dauid aliquam consanguinitatem duxisse dubitare utique non debemus! ergo putemus Evangelium prophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dicit effatu, hic narrare incipiat, et ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
Q uo exor dio satis osten¬
dit generacionem xp̃i.
scłm carnem sus cepisse
narran clam: Secumdum
hanc enim xp̃sfilius homi¬
nis est: quietiam seipsum
sepissime appellat : con¬
men clans nobis quid mise¬
ricor diter dignatussit
eẽ pronobis Nam illa su¬
ꝑna aeterna generacio.
secundũ quã filius dĩ uni¬
genitus est ante omnem
creaturam. quia ꝑ ipsũ
omnia factasunt itam
effa bilis. ut le illa dictũ
apro pheta intellegat᷑
generacionem eius quise¬
narrabit: ex sequitur
ergo humanam genera¬
Abraham. caeli generato¬
res cõ memorans. quos
uirũ mariȩ dequanatꝰ
est iłis Neque enim fas
erat ut eũ oblioc aconiu¬
gio mariȩ separandum
putaret: qđ non & eiꝰ
concubitu. seduir
pellandus ioseph pater
cuben do generauerat.
quando quidem recte
pater ess& etiam ei:
quẽ non ex sua conuige
pro creatum alium de
ipse narrat nionex cu¬
bitu ioseph: sed ex maria
uirgine natum xp̃m.¬
maria patrem eius ap¬
pellat : rusi quia uirũ
marie eum recte in tel¬

Expanded text:
quo exordio suo satis ostendit generationem Christi secundum carnem se suscepisse narrandam. secundum hanc enim Christus filius hominis est, quod etiam se ipse saepissime appellat commendans nobis, quid misericorditer dignatus sit esse pro nobis. nam illa superna et aeterna generatio, secundum quam filius dei unigenitus est ante omnem creaturam, quia omnia per ipsum facta sunt, ita ineffabilis est, ut de illa dictum a propheta intellegatur: generationem eius quis enarrabit? exsequitur ergo humanam generaAbraham generatores commemorans, quos uirum Mariae, de qua natus est Iesus. neque enim fas erat ut eum ob hoc a coniugio Mariae separandum putaret, quod non ex eius concubitu, sed uirgo pellandus Joseph pater cumbendo genuerat, quandoquidem recte pater esset etiam ejus, quem non ex sua conjuge procreatum alicubi ipse narret non ex concubitu Ioseph, sed ex . Maria uirgine natum Chrism patrem eius appellat, nisi quia et uirum Mariae recte intel
Abbreviated transcription (Latin):
mons et collis humiliabit᷑: eterunt
praua in directa. et aspera inuias pla¬
nas: Etreuelabitur gloriadni: et ui¬
debit omnis caropariter: quod os
dñi locutum est Uex dicentis Cla¬
ma. Et dixi. Quid clamabo: Om¬
nis caro foenũ. et omnis głaeiꝰ. quasi flos
agri Ex siccatumẽ foenũ: & cecidit.
flos: quia spis̃ dnĩ sufflauit in eo. Ue
ẽ foenũ. et cecidit flos: uerbũ autẽ

Expanded text:
erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Et revelabitur gloria Domini, et videbit omnis caro pariter quod os Domini locutum est. Vox dicentis: Clama. Et dixi: Quid clamabo? Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos agri. Et siccatum est foenum, et cecidit fest fenum, et cecidit flos; verbum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad nonciate diem exdie salutare eiꝰ
Habetis ergopueri puerum xpm̃.: scĩ
senes. senem sr̃ meonẽ Sia utẽ queri¬
tis unde comungatis aliquis testimoni¬
um dño perhibeat. hachariam consi¬
derate. Nemo ergo querat aliud
frs mei Xpĩ anifideles. aut uirgo
aut iudua. aut coniugata. autpuer.
aut uircomtinens. aut iixoratus
Quic quid plus esse quisq uolue¬
rit. non inueniet. quod ad xpm̃ per¬
remansit: Creuit adiuuentu¬
temꝑuenit. sed et insenectatẽ non
declinauit. Crescatergo fidestua.
robur inueniat. ad senectutem per¬
uenisse nesciat Sicpertinebis
uerbũ: uerbũ apuddm̃. uerbũ
dñ: sed uerbum caro factumẽ:
ut habitaret in nobis. Maiesta sibi late¬
bat ubi infirmitas apparebat simeon
inmanus infirmitatem accepit sed ma¬
iestatẽ intus agnouit:. Nemo contemp
net xpm̃ natum. et infantẽ intemplo p̃sen¬
tatum. quisquis uult esse renatus Ad
illum ꝑtinuit propt̃ nos naser ad nos

Expanded text:
Annuntiate diem ex die, salutare ejus. Annuntiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat aliud fratres mei Christiani fideles, aut virgo, aut vidua, aut conjugata, aut vir, aut continens, aut uxoratus, quidquid plus esse quisque voluerit, non inveniet quod ad Christum perremansit? Crevit, ad juventutem pervenit, sed in senectutem non declinavit. Crescat ergo fides tua, robur inveniat, ad senectutem pervenisse nesciat. Sic pertinebis Verbum, Verbum apud Deum, Verbum Deum, sed Verbum caro factum, ut habitaret in nobis. Majestas ibi latebat, ubi infirmitas apparebat. Simeon in manus suas infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat Christum natum, et infantem in templo praesentatum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
li uidebunt. ꝑ quẽ cordis oculire¬
uelantur: Dicebat iste in orationi¬
bus suis etꝓdesiderio suo accepit res¬
ponsũ. quod non gustaret mortẽ
et agnouit. ubi nouerat quod agno¬
uit intus reuelatus. quiforis est
nemsaluatorẽ mira cula facientem.
Cumergo agouisset. accepit eũm
ulnas suas. hocẽ in brachiasua et
amplexatus est cum. et portabat
a quo por tabatur et ipsae. Ipsaeenĩ
est xp̃s sapientia dĩ ad tingens a fine
usque ad finẽ fortiter. et dispo¬
nes omã sua uiter. Quantus ubi erat
et quam magnus quam p aruuꝰ fac¬
querebat Quid est paruos que¬
rebat: non superbos. non elatos. sed
humiles et mites colligebat. In p̃sepedig¬
natus ẽ poni: ut esset piorũ crbariaui¬
mentorum. Accepit ergo eũ sr meon
mnbrachia sua etdixit. Nunc dimittis
dnẽ seruũ tuũ in pace. Dimittis in
pace quia uideo pacẽ: Quare er¬
go dimittis inpace : quia uiderunt
oculi mei salutare tuũ. Salutare dei

Expanded text:
li videbunt, per quem cordis oculi reli videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mortem et agnovit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est aei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, et amplexus est eum, portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat et quam magnus, et quam parvus fuequaerebat. Quid est parvos quaerebat? Non superbos et elatos, sed humiles et mites quaerebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace . Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare tuum . Salutare Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Sciebant enim illum es seuenturum.
Et om̃s qui pie uiuebant. dicebant.
O sihic meinuenis et illanatiuitas.
noueritis. quantũ desideriũ habebant
parituram : audistiscũ esaias pro¬
et inutero. et pariet filiũ. et uoca¬
III. bis nom̃ eiꝰ emmanuhel. Emmanu¬
hel quidsit ȩuuangelista nobis disse¬
ruit dicens. quod interp̃tatur no¬
in possibile ut uirgo pareret. et
uirgo pariens ꝑ maneret Intelle¬
gis natũ dnm̃. et non mireris uirgi¬
nis partũ. Ut noueritis antiquos scõs
illis. Multi iusti et prophaete uoluer
uidere. quae uidistis: et ñ uiderunt.
Etaudire quae audistis: et ñ audiert̃.¬
Multũ istesenex fuit ad audiendum
serus aduidendũ maturus. Non
exspectauit ut xpm̃ audiretloquen¬
tem. Et illi tantũ concessum erat
iam decrepito: quasi desideranti
etsuspiranti. et dicenti cottidiae in
orationibus suis. Quando ueniet¬
et quando nascetur: quando uide¬
bo putas durabo : putas hic me in¬
ueniet illa natiuitas: putas istiocu¬

Expanded text:
Sciebant illum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! fecunditatem attulit, virginitatem non et audierat responsum quod non essero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit Evangelium nobis aperuit, dicens: Quod interpretatur, Noimpossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos : Multi justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae Simeon fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem. Et hoc illi tantum concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti, et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? Quando nascetur? Putas videbo? Putas durabo? Putas me hic inveniat illa nativitas? Putas isti ocu
Abbreviated transcription (Latin):
uus: Hi milis magister &initis necclipidi¬
taris inmodice dios arguit postulontes
nec decẽ reliquos indignationis meres at
& liuoris: Sedtale ponit eeniplũ:
quodoceat eũ maioremn esse quiminor
fuerit: & illũ dnm̃ fieri : qui omni im
seruus sit: Fraigitar autiła uimo¬
derataque sierant: aut isti doluerant.
suꝑ maiorũ desiderio: cũ ad summitatẽ
uirtutũ. ñ potentia. sedhumilitate ue¬
niatur :Deniq sui ꝓponit exemplũ¬
t sidicta par uipenderent: erubescerent

Expanded text:
 Humilis Magister et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignationis increpat et livoris; sed tale ponit exemplum, quo doceat eum majorem esse qui minor fuerit, et illum dominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique sui proponit exemplum, ut si dicta parvi penderent, erubescerent
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ meũ bibetis. sedere autẽ ad dexterã¬
deopinionem regnihabet mat̃ filiorum
tebedei : Cum dñs dixerit filius hoministra¬
detur principibus sacerdotum. & scribis
et condempnabunt eũ morte : et tradent
gentibus ad inludendũ. et flagellandũ
& crucifigendũ. ut ignominiã passionis
timentibus discipulis nontiar&: illaglo¬
autẽ mat̾ filiorũ rebedei errore mulie¬
bri etpietatis affectu nesciens quid pe¬
teret: Nec mirũ susta arguatur im¬
peritiȩ : cum de petro dicatur. quando
tria uult facere tab̵nacula: nesciens
quiddiceret Respondens aut̃ ihs: di¬
xit Nescitis: quid petatis: Materpos¬
tulat. & dñs discipulis loquitur intel¬
legens p̃ceseiꝰ. ex filiorũ descẽdere uo¬
liluntate Potestis bibere callaẽ quẽ

Expanded text:
us ad dexterade opinionem regni habet mater filiorum Zebedaei, ut cum Dominus dixerit: Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et Scribis, et condemnabunt eum morte, et tradent gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendum; et ignominiam 155 passionis timentibus discipulis annuntiaret, illa poautem mater filiorum Zebedaei errore muliebri et pietatis affectu, nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae; cum de Petro dicatur, quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret . Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis. Mater postulat, et Dominus discipulis loquitur, intelligens preces ejus ex filiorum descendere voluntate. P
Abbreviated transcription (Latin):
Nec enĩita se ex tollere debet unus quisq ut
xp̃i anũ se nomine dicat tantum. et factis
inimicũ ostendat : Vu omodo ẽ xpĩ anus
qui contra xp̃i p̃cepta uenire comtendit :
Seduos quidõ seruitis et eius p̃cepta custodi

Expanded text:
Nec enim ita se extollere debet unusquisque, ut Nec enim ita se extollere debet unusquisque, ut christianum se nomine dicat tantum, et factis inimicum ostendat. Quomodo christianus est, qui contra Christi praecepta vivere contendit? Sed vos qui Deo servi
Abbreviated transcription (Latin):
essequod fecit. Nam idõ ds̃ nr̃ filiũ suũ vi.¬
iii. misit ad hominẽ liberandũ : ut cui dixe¬
rat faciamus hominẽ ipsae aetiã libe¬
resurrexit: primũ mulieres ꝑ ange¬
lũ adorantes occurrunt. Quibus
quã cetidisti in mortẽ. ꝑ ipsã uobis
Mulier enĩ quae prior gustauerat . pri¬
or aetiã resurrectionẽ. uidisse mons¬
tratur: Vt neꝑpetua ei reatꝰ apud
uiros obꝓbrium sustiner&. quae
culpam uob̃trans fuderat trans fudit
ginis membra uenit ad terras: ut ostẽ¬
der& dm̃ castitatis esse auctorẽ: Ergo
sicutids̃ nr̃ nos suscepit inse: ita et nos¬
dm̃ suscipiamus in nobis: Portemus er¬
go & nos dm̃ in casto corpore quẽ uirgi¬
nis casta membra portauerunt: Xp̃senĩ
xp̃m. in corde nr̃o portare possimus:
castos acpuros nos exhibeamꝰ ab omi pecca¬
to ut xp̃s habitarepossit in nobis: Qui
enĩ xpm̃ ñ habet inse: xpianus ñ potestdici

Expanded text:
esse quod fecit. Nam ideo Deus noster Filium suum esse quod fecit. Nam ideo Deus noster Filium suum misit ad hominem liberandum, ut cui dixerat, Faciamus hominem , ipse etiam liberesurrexit, primum mulieres per angelum adorantes occurrunt: quibus quam cecidistis in mortem, per ipsam vobis Mulier enim quia prior gustaverat, prior etiam resurrectionem vidisse monstratur, ut non perpetui reatus apud viros opprobrium sustineret; et quae culpam nobis transfuderat, transfudit ginis membra venit ad terras, ut ostenderet Deum castitatis esse auctorem. Ergo sicuti Deus noster nos suscepit in se, et nos suscipiamus Deum in nobis. Portemus ergo et nos Deum in casto corpore, quem virginis casta membra portaverunt. Christus enim Christum in corde nostro portare possimus, castos ac puros nos exhibeamus ab omni peccato; ut Christus habitare possit in nobis. Qui enim Christum non habet in se, christianus non potest dici.
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝑ mariã uirginẽ ꝓ ereari: Qm̃
sicut adã extr̃a uirgine figuratus
est : ita & xp̃s ex uirgine natus ag¬
noscitur: Ibi tunc flatus dĩ detraui¬
uum hominẽ surgerefec̃ aduitã ĩ hic
xpm̃ hominẽ figurauit. In quods̃
adreparationẽ hominis habitar&
hic renouatur et resuscitatur in
xp̃o fuit ergosimilis reparatio
quomodo fuit et hominis creatio de¬
nique sicut tunc in aluo terrae sal¬
uator adȩ membra composuit:
Sic aetiã nunc inuirginis aluo xp̃s
sua membra composuit: O grandisv
pacientia saluator is: exspectat nas¬
cisua membra quȩ fecit Sedidõ
uoluit nasci : ut nos iterũ uiuere¬
mus: Ds̃ latebat in homine. humi¬
liata ẽ uirtus. ut pietas auger et᷑.
Et quod ad laudẽ nominis eiusꝑ
tin& : uisa potestas minꝰ uellec
quã possit: Humiliauit se ut
homo: nec horruit ds̃ hominẽ indu¬
ere : quẽ ad suã patrisque imaginẽ figu¬
rauit: Unde libens dĩ filius: uoluit hoc

Expanded text:
mine per Mariam virginem procreari? Quoniam mine per Mariam virginem procreari? Quoniam sicut Adam ex terra virgine figuratus est, ita et Christus ex virgine natus agnoscitur. Ibi tunc flatus Dei de terra vivum hominem surgere fecit ad vitam: hic Christum hominem figuravit, in quo Deus ad reparationem hominis habitaret. hic renovatur et resuscitatur in Christo. Fuit ergo similis reparatio, quomodo fuit et hominis creatio. Denique sicut tunc in alvo terrae Salvator Adae membra composuit; sic etiam nunc in virginis alvo Christus sua membra composuit. O grandis patientia Salvatoris; exspectat nasci sua membra quae fecit! Sed ideo ille voluit nasci, ut nos iterum viveremus. Deus latebat in homine: humiliata est virtus, ut pietas augeretur; et quod ad laudem nominis ejus pertinet, visa est potestas minus velle quam possit. Humiliavit se ut homo: nec horruit Deus hominem induere, quem ad suam Patrisque imaginem figuravit, unde libens Dei Filius voluit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ita euuangelista aꝑtissime de monstrans¬
ait. ut ostender & eũ exspũ scõ et maria
uirgine natũ: ꝓpt̃ hereticorũ astutiam:
qui negant dm̃ hominẽ suscepisse. Sed
ideo dñs nr̃ uirgineũ sibi requisiuithos¬
pitiũ habitandi : ut nobis ostẽ der& in
casto corpore dm̃ portare debere
Ad hoc enĩ ds̃ hominẽ suscepit inse: ut
& nos dm̃ suscipiamus in nobis. Sicut
ipsaedic̃. Manete inme: etego in uob.
Osacrũ etcȩleste mysteriũ. innatiuita¬
tednũ. Concep̃ uirgo. antequã sponsũ
habeat. parit antequã nubat: et quod
ad laudẽꝑtinet nominis dñi. et mater et
uirgo coep̃ esse post partũ: Uirgoenĩ
concepit. uirgo peperit: uirgo post pas¬
tum in libata ꝑmansit:. Quẽ cum por¬
tar& timuit: cum parer&. ad orauit
Quẽ cũ parussc&.: minor erat materquã
enĩ ds̃nr̃. Cum primũ adã facereuellet:
non ex com uinctione uiri aut mu¬
lieris. hominem ut esset effecit:
sed accipiens t̾ram unde hominẽ
ci iquur: non licuit hominẽ sineho¬

Expanded text:
tissime demonstravit, ut ostenderet eum ex Spiritu sancto et Maria virgine natum, propter haereticorum astutiam, qui negant Deum hominem suscepisse. Sed ideo Dominus noster virgineum sibi requisivit hospitium, ut nobis ostenderet in casto corpore Deum portari debere. Ad hoc enim Deus hominem suscepit in se, ut et nos Deum suscipiamus in nobis, sicut ipse dicit, Manete in me, et ego in vobis . O sacrum et coeleste mysterium in nativitate Domini! Concepit virgo antequam sponsum haberet, parit antequam nubat; et quod ad laudem pertinet nominis Domini, et mater et virgo coepit esse post partum. Virgo enim concepit, virgo peperit, virgo post partum illibata permansit. Quem cum portaret, timuit; cum pareret, adoravit: quem cum peperisset, minor erat mater quam enim Deus noster cum primum Adam facere vellet, non ex conjunctione viri aut mulieris hominem ut esset effecit; sed accipiens terram, unde hominem facit, ci, cur non licuit hominem sine ho
Abbreviated transcription (Latin):
uero: lum̃ de lumineꝑquẽ et cũ quo
oma fecer it pater : Hunc descendis se
in carnatũ esse. et hominẽ factũ: pas¬
sum esse: sur rexisse tercia die: et as¬
cendisse rursus in caelos: Hec nos
sequi uerba debemus. his nos comue¬
nit obtẽperare docmatibus: cõside¬
tasit caro. ne quod intetũ homi¬
nem quiẽ exanima et corpore trans¬
formata sit : sed illud magis quocarnẽ
animatã anima rationabili̧ sibi co
sit homo: etnuncupatus sit aetiã filius
hominis non nuda tantũ modo uo¬
luntate sednec ad sumptione sua sola
ꝑsonae : sed qđ diuersae quidẽ natu¬
rae in unũ cõuenerint: unꝰ tam̃ exam¬
bobus xp̃s et filius non euacuata
aut sublata diuersitate naturareĩ
per comiunctionẽ : sed quia simulno¬

Expanded text:
vero, lumen de lumine, per quem et cum quo omnia fecerit Pater, hunc descendisse, incarnatum esse, et hominem factum, passum esse, resurrexisse tertia die, et ascendisse rursus in coelos. » Haec nos sequi verba debemus, his nos convenit obtemperare dogmatibus, consideta sit caro, nec quod in totum hominem, qui est ex anima et corpore, transformata sit, sed illud magis quod carnem animatam anima rationabili sibi copusit homo, et nuncupatus sit etiam Filius hominis, non nuda tantummodo voluntate, sed nec assumptione sola personae: sed quod diversae quidem naturae 89 in unum convenerint, unus tamen ex ambabus Christus et Filius, non evacuata aut sublata diversitate naturarum per conjunctionem, sed quia simul no
Abbreviated transcription (Latin):
nam illã in effabilẽq copulationem
adunꝰitaest : Itaq lis qui ante scła
omnia ẽ natus expatre: aetiã ex mulie¬
re carnaliter dictur ꝓcreatus: non
quia diuina ipsius natura desacra
uirgine sumpsit exordiũ. nec prop¬
ter seipsã opus habuit saecundonasci.
post illã natiuitatẽ. quã habebat ex
patre. Est enĩ ineptũ etstultum hoc
dicere : quodis qui ante omã sđa
est comsempiter nꝰ patrisecunde ge¬
nerationi seguerit: ut esse inciper&.
cessit ex muliere: id circo dicitur.¬

Expanded text:
 ineffabilemque copulationem ad unitatem. Itaque is qui ante saecula omnia est natus ex Patre, etiam ex muliere carnaliter dicitur procreatus: non quia divina ipsius natura de sacra Virgine sumpsit exordium, nec quod propter seipsam opus habuit secundo nasci, post illam nativitatem quam habebat ex Patre: est enim ineptum et stultum hoc dicere, quod is qui ante omnia saecula est consempiternus Patri secundae generationis eguerit ut esse inciperet;m, et processit ex muliere. Idcirco dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tentione fr̃s Rmĩ et fiderquaedocuit
sacramenta discere. et conqr uenti fi¬
dei oꝑa p̃monstrare. Necesse est enim¬
omĩ uigilantia multiplices subtilesq
portarũ inferi cauere insidias. quatinꝰ
uixta psalmistae uocẽ de his adiuuan¬
te dñõ eripi. atq: ad nontiandas eius
laudes portas filiae sron. hoc ẽ gau¬
dia mer eam suꝑnae ciuitatis intrare.
Nec sufficere nobis ad salutẽ arbitrem᷑.
siturbis neglegentiũ uel quorũ lib&
indoctorum fide. uel actibus ad equa¬
mur: Quibus in litter is sacr is unicaẽ
credendi pariter & uiuendi regula
prae scripta. sed quotiens cumq nob
errantium ingeruntur exempla:
nos comfestĩ auertentes oculos m̃tis
nrae neuideant uanitatẽ. magis
quid ueritas ipsa decernat : sedulo
corde scrutemur Sequentes exẽlo¬
plum beati petri. quispraetis erran¬
tium sectis: uere fidei archanũ quod

Expanded text:
es charissimi, et fidei quam docuit, sacramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, hoc est gaudia supernae civitatis mereamur intrare. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur, si turbis negligentium, vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequamur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi regula praescripta; sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i car itate per fruitur: Cum ste¬
phano exultat: cum stephanoregnat:
Quoenĩ praeces sit Stephanus trucida¬
tus lapidibus pauli: illuc secutus est
paulus adiutus orationib Stephani:
Quã uera beata uita fr̃s mei ubi non pau¬
lus de STEPhani. occisione comfundita᷑
sed ST EPNAN US. de pauli consor¬
tio gratulatur : qm̃ caritas in utroq
laetatur. Caritas quippe in ste¬
phano suꝑauit se uitiam uideorũ : ca¬
ritas in paulo cooperuit multitudinem
peccatorum Caritas in utroq pariter
regnum meruit pos sidere caelor um :

Expanded text:
Christi claritate perfruitur, cum SteChristi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneant. & malos compellimus.
ut amalo discedant᷑: Prȩsertim qm̃
istis duobus . xp̃i ge minũ nobis. mons¬
tratur salutis inditium Ut siquis
bonus ẽ mutetur ꝑ seuerantiã carita¬
tis in sts eþaNum: qui autem malus
est sectetur exemplũ comuersionis
in paulum: Et quibonꝰ est equitatem
usq ad finẽ teneat. quiautẽ malus est.
quantõtius a sua ꝑuersitate disce dat
Nec bonũ hominem p̃sumptio iustitiȩ fa¬
ciat neglegentem nec malum iniquita¬
tis consideratio faciat desperantem:
Sedille bonum fortiter teneat. iste ma¬
lumceleriter de serat. Bonus timeat ne
cadat: malus conetur ut surgat. Quis¬
quis ergo malus est. cum paulo ꝓsterna¬
tur inmalo ut cumeo erigatur inbono
Q m̃ et ille cecidit malus. & surrexitbonꝰ.
lumen corporis impius ꝑdidit surgens
autem lumen cordis iustificatus accepit.
Coniunctus est itaq stephano: factus
ouis exlupo: Et ecce nunc paulus
cum stephanoloetatur cum stephano.

Expanded text:
permaneant, et malos compellimus, permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitatis consideratio faciat desperantem, sed ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano
Abbreviated transcription (Latin):
errantẽ corrigat. et incorde pacienti¬
amseruet. et perrante orationem
puro affectũ dilectionis effundat: Qui
enĩ errantem non corripuerit: denẽ¬
glegentia iudicabitur: Qui autem
peo non orauerit: deꝑnitiȩ condẽp¬
nabitur Quo circa fr̃s. si quando
aliquis ꝑ anime salute corripitur.
non asꝑnanter accipiat monita cari¬
tatis. nec prȩsentẽ tristitiã suae uo¬
luntatis adtendat. sed consideret :
quid utilitatis ad quirat: Idcir coenĩ
estimet caritatẽ. in corde frigescere.
Sic enim uigilet in ore correptio: ut in
corde nondor mitet oratio. Acper
hoc inutroque peccanti consulte pro¬
spicitur. ut dum homo correptus de
peccato comfunditur. & amalis operib
separetur & ꝑ orationẽ deo mise¬
rante saluetur Nam & scã scrip¬
tura dicit. qm̃ quem diligit dñs cor¬
ripit. flagellat autẽ omnẽ filium¬
qiii. quẽ recipit: Xpĩ ergo caritatecon¬
pulsi : et bonos hortamur : ut in bono

Expanded text:
errantem corrigat; et in corde patientierrantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condenatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . 5. Christi ergo caritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono
Abbreviated transcription (Latin):
UI. ad cęli palatium festinantis: Ipsa
enim scã caritas firmam ser uauit in
oratione pacientiam quȩ rigidam
tenuit incorreptione censuram:. Et
ideo in oratione audirimeruit leni¬
tas quia sine caritate non fuit incor¬
reptione seueritas. Acꝑ hoc siue oran¬
do siue corripiendo. caritatembeatuꝰ
STEPLLANreseruauit. quia utro¬
biq salutẽ er rantium cogitabat. Et
inditio scẽ orationis ostendit. increpa¬
tionem illã non fuisse odii. sed amoris
Hoc autẽ faciens. et prȩsentibus carita¬
tembeatus martyr exibuit. et utile
nimis exemplum posteris reliquit:
De monstrauit enim geminam aecclesi¬
astici dispensator is industriam: ut ad
corrigendũ cuius lib& peccantis er ro¬
rem. et nondesit in ore correptio: &
adeo peo supplex effunditur oratio:
Et quimalum fecit ꝑ incre pationem
de malis operibus comfundatur : et ꝑ
orationem apud dm̃ adiuuetur : Acsic
ipsacaritas exore iustitiam sonet : ut

Expanded text:
 ad coeli palatium festinantis. Ipsa  ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inditium: Integritas quippe inte¬
merata ꝑmansit in uirgine dilectio¬
nis uirtus. inuic: ta ꝑ seuerauit in
martyre. Et sicut in matre dñi ñ
potuit uirginitas iuolari: sic inmar¬
Mris mente non potuit xp̃i caritas.
tanto seuientiũ agminȩ superari:
STEPHAN ergo ut nominis sui coro¬
nam me ruiss& accipere caritatem
pro armis habebat . & ꝑ ipsam ubiq:
uincebat: Per caritatem dĩ seuien¬
tibus uidaeis noncessit. ꝑ caritatẽ
ꝓximi: ꝓlapidantibus interces sit:
Pes caritatẽ arguebat errantes. ut
corrigerentur : ꝑcaritatem plapidan¬
tibus orabat: nepunirentur Carita¬
tis uirtute subnixus. uicit saulũ cru¬
deliter seuientem: Etquẽ habuit in
t̾ra ꝑsecutorẽ : in cęlo meruit habe¬
re consortem Ipsa scã & indefessa
caritas desiderauit orando adquirere.
quos nequiuit monendo comuertere
Neq: enimfr̃s existimandus ẽ. SXEOHA¬
cum eorũ incredulitatẽ arguendo cor¬
riper& : Absit hoc ab animo martyris¬

Expanded text:
indicium. Integritas quippe inteindicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephacum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris
Abbreviated transcription (Latin):
non reꝑcutiens sed paciens supera¬
ret. in suꝑ occisus. aulamcȩles tis
regni uiuus. & coronatus intrar&.
Proculdubio munimine regioseptus.
nullaten est abaduersariis superatꝰ
humilis uenit : sed in anisuenire non
potuit: EDagnum quippe donati¬
uum suis mil itib adtulit. quo eos
non solum copiosȩ ditauit. sed etiam
ad certandum inuictissime comfor¬
tauit: At tulit namq: donũ carita¬
tis : quo ꝑducer& homines. ad con¬
sortiũ deitatis. Quodergo at tulit
erogauit. nec sibi aliquid minuit.
sed mirabiliter & suorũ fideliũ pau¬
periẽ ditauit & indeficientib thesau¬
ris. plenus ipse ꝑmansit. Caritas er¬
leuauit ad cȩlum Caritas quȩ prȩces¬
sit in rege: ipsa subsequenter refulsit
inmilitẽ. Oadmiranda ubiq poten¬
tia sal uatoris. oprȩdicanda in¬
desinenter gr̃a redemptoris
Ostendit inmatre uirginitatis ae¬
terne miraculum. de monstra¬
uit in martyre. inuicte caritatis

Expanded text:
non repercutiens, sed patiens superanon repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatushumilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas erlevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
umphantẽ. Solus descendit dñs ut
multos eleuaret. humiliauit se rex
nr̃ ut suos milites exaltar&. Quienĩ
corporisuo uir ginis p̃parauit uterum :
ipsae martyri suo aperire dignatus
ẽ caelum. Dñs xp̃s angustiam intrare
non dedignatus est uteri : ut animã
quibus armis prȩcinctus. STEΡHAN
seuitiam uideorum potuit superare.
ut itameruis sec feliciter trimphare.
Neq enim parui pendenda sunt : talis
uirtus talisq triumphus: Mut uero
uilib armis potuit p̃muniri. qui
amultis non potuit superari : Inuicte
naniq: enituit insigne uirtutis quia
nec frementiũ seuitiã formidauit: nec
lapidantiũ ictibus deuictus subcubuit
Usq adeo enim inter frementes.
permansit intrepidus. & inter lapi¬
dum fuit cruciamenta securus.
ut incredulitatem uideorum. fident̃
arguer& : & benignus plapidantib
exorar&. Quod est ergo tammag¬
num. autque insuꝑabile genus ar¬
morũ. quo munitus seuientes mitis¬
arguerit. nec times& lapidantes.

Expanded text:
umphantumphantultos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Squibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientes argueret, nec timeret; lapidantes
Abbreviated transcription (Latin):
hodie cȩlebramꝰ triumphalẽ militis
passionem: Herienim rex nr̃ trabea
carnis indutus deaula uteri uirgina¬
lis egrediens: uisitare dignatus ẽ mun. i¬
dum: Hodie miles de taber naculocor¬
poris exiens: triumphator migrauit
ad caelos. Ille sempiternȩ deitatis
maiestate seruata. ser uile tentorium
carnis huius sȩculi campo pugnatur us
intrauit: iste depositis corruptibilibus
cor poreis indumentis. ad cȩli palatium
ꝑhenniter regnaturus ascendit: Ill edes¬
cendit carne uelatus: iste ascendit san¬
guine laureatus. Ascendit iste lapidan¬
tib iudeis: quia ille descendit laetan¬
tibus angelis. Glã in excel sis deo.
hodie stephanũ laetantes insuum con¬
I. sortium susceperunt. Heri dñs exiuit
de uterouirginis. hodie seruus egres¬
sus est deergastulo carnis. Herixp̃s
ꝓ nobis pannis ẽ in uolutus: hodie
STEPhANus. stola est abeo inmorta¬
litatis indutus : Heri p̃sepis angustia
xp̃m̃ portauit infantẽ. hodie inmen¬
sitas cȩli suscepit STEPHANUMI tri¬

Expanded text:
hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis ead celum. Ille sempiterne majestatis deitate servata: servile tentorium carnis in hujus seculi campo pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo hehodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum tri
Abbreviated transcription (Latin):
haec turba innumerabilẽ martrrũ
designat exercitũ quicorpora suaani¬
marum uidelicet tegum̃ta ꝓdnõda¬
bant. quo sequentib electis planiorẽ
recte uiuendi callẽ facerent. nequi
uidelicet dubitarent. ibi pedẽ bonae
actionis ponere inpace. ubi ñ paucos
uiderent in bello p̃cessisse martyrii.
Alii aut̃cedebant ramos de arboribus.
etsternebant inuia. Ramiarborum
in exemplũ recte credendi siueo ꝑandi
quid prophȩte. quid apłi quid caete¬
riscĩ dixerint seu fecerint: pandit
Ramos ꝓfecto de arborib: cedit : quib
it̾asini. dnm̃ portantis cõplanet quia
sẽtentias descoꝵ. libris excerpit: ꝑ quas
simpliciũ xpĩ corda neinuia uerita¬
tis errent: edificet: Turbae autẽ
quaep̃cedebant. et quae sequebant᷑cla¬
mabant dicentes osanna filiodauid.
Una eadẽq cofessionis et laudationis
uoce dnm. qui p̃cedunt etquis equunt᷑
exaltant : quia unanimirũ ẽfides. eoꝵ
qͥ ante in carnationẽ dominicã. et qui

Expanded text:
haec turba innumerabilem martyrum haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum in exemplum recte credendi sive operandi quid prophetae, quid apostoli, quidve caeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio David! Una eademque confessionis et laudationis voce Dominum, qui pexaltant: quia una nimirum fides est eorum, qui ante incarnationem Dominicam et qui
Abbreviated transcription (Latin):
gentili diulib̾tate effrenes eiusdẽ sinago¬
ge instantia ad fidei etueritatis s̃ gr̃a cõuer¬
si. Ad ducentes aut̃ asinã et pullũ disci¬
puli : imposuer̃ suꝑ eos uestim̃tasua: et
dnm̃ desuꝑ sedere fecer̃ Uestim̃ta disci¬
puloꝵ: oꝑas̃ iustitiae. Esal mista teste : qui
Asinos ergo quos nudos inueniunt. disci¬
puli. suis sternunt uestim̃tis. ecita d nm̃
desuꝑ imponunt. cũ p̃dicatores scĩ quos¬
libet ascĩtatis habituua cuos inueniuis.
hosque uis tutũ suarũ exẽplis. ad susci¬
piendã fidẽ et dilectionẽ sui cõdito¬
ris imbuunt Nonenĩ nudã dñsasinã ñ
nudũ uoluit ascedere pullũ. qui a siue
uideus sit quis siuegentił nisi sc̃oꝵ fuerit
dictis ornatꝰ et actis ñ potest dnm̃ habe¬
re rectorẽ sed regnat potius peccatũ
inmor talieiꝰ corpore. adoboediendũ con¬
cupiscentiis eiꝰ. Plurima aut̃ turba
strauer̃ uestim̃ta siia inuia: Plurima

Expanded text:
gentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam conversi. Adducentes autem asinam et pullum discipuli, imposuerunt super eos vestimenta sua, et Dominum desuper sedere fecerunt. Vestimenta discipulorum opera sunt justitiae, Psalmista teste, qui Asinos quos nudos inveniunt discipuli, suis sternunt vestimentis, et ita desuper Dominum imponunt, cum praedicatores sancti quoslibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive Judaeus sive gentilis, nisi sanctorum fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscentiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima
Abbreviated transcription (Latin):
aduitã p̃ordinauit eternã. Adhibet᷑
aut̃ huic facto ꝓphęta testi moniũ ut ap¬
pareat dnm quidẽ in om̃ib: quȩ deipso
erant scripta complesse. sed inuidia cȩca¬
tosscribas etpharisȩos. eaquȩ ipsilege¬
bant: intellegere ne quiuisse Dicite.
filiaesron. Ecce rextuus uenit tibimã¬
suetuꝰ et sedens suꝑ asinã. etpullũ filiũ sub¬
iugał: Filia sion. eccłaẽ fideliũ. ꝑtinens
Cuiꝰ portio tẽ ñ minimaerat : in popło isrł.
sed mansuetis caelestia regnadare c̃sueũ.
dicens : Discite ame : quia mitis sũ et
humilis corde & inuenietis requiẽ ani¬
mab: ur̃is De quib etps almista. Mansueci¬
inquit possidebunt t̃ram : et delectabunt᷑
int̾rã belli et tribulationũ quondã reximpuiꝰ
idẽ dia boluꝰ. suꝑbie uulnerestrauit: Sedens
inquit suꝑasinã et pullũ filiũ subiugał qr
requi escit in corde humiliũ et quietoꝵ.
et trem̃tiũ uerba eiꝰ: siue eoꝵ qͥ insinagoga
iugũ legis trahere nouer̃. seu illoꝵ qui

Expanded text:
it aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae testimonium, ut appareat Dominum quidem in omnibus quae de ipso erant scripta complesse, sed invidia caecatos Scribas et Pharisaeos ea quae ipsi legebant intelligere nequivisse. Dicite, filiae Sion, Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Filia Sion Ecclesia est fidelium, pertinens cujus portio tunc non minima erat in populo Israel a immitibus, sed mansuetis coelestia regna dare consuevit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansuetiinquit, possidebunt terram, et delectabuntur in terra belli et tribulationum quondam rex impius, id est diabolus, superbiae vulnere stravit. Sedens, inquit , super asinam et pullum filium subjugalis, quia requiescit in corde humilium et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
superbo certare coeper unt. uideant cau¬
te necepta deserant. prius quã hostȩp¬
strato mynisteriis donentur angelicis
Quiuero actenꝰ armaturam uir tutem
ñ induit. uel hodie incipiat cum turbis
illis fidelibus fidei opera ad sumere :¬
Implor& pietatẽ eius quun nomi¬
nepatris ueniens benedictionẽmu¬
do ad tulit. osanna in altissimis
proclamans᷑ saluarise suꝑna in
poris humil iet . in p̃senti ut ex altet
ds̃ in futuro. Memor illius dauitici
quia exul tabunt os sahum iliata.
Ramos de arboribus cedat. et sibister¬
nat inuia. id est sc̃orum scripta sedu¬
lus ad memoriam reuocet. quibus
stantes necad ant roborant lapsos
surgentes ut uirtutibus. exercita
suaeactionis ne in lapidem offen¬
sionis & petram scandali offendant
prae muniat: acsi aetiam ipsae
cumcae teris si delibus redempto¬
ris sui uestigia sequatur: Passionisq
a cresurrectionis euis inysteria dig¬
na mentis puritate ueneretur. quȩ

Expanded text:
superbo certare coeperunt, videant causuperbo certare coeperunt, videant caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploret pietatem ejus qui in nomine Patris adveniens benedictionem mundo proclamans, salvari se superna in poris humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi sternat in via, id est, sanctorum scripta sedulus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsossurgentes ut virtutibus exerceantusuae actionis, ne in lapidem offensionis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejus mysteria digna mentis puritate veneretur, qui