comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
letice dicere quippiã uidear ponã ex ẽpła cõmunia que
possũt simplicẽ lectorẽ insauere filiꝰ meus qui ad me
sp̃es est et me ht̃ genus filio suo genus est dicã et aliud
sꝑĩtalis ĩħłrm ligna uertẽtur mi es et lapides mutabũtur
in ferrũ .i. bruti quõdã et iñ sensibiles hõies nĩ es mace¬
rias mutabũtur que unlitatẽ aliquã prebeant ciuitati
Ipnĩq es et ferrĩ ꝑ augmẽta uirtutũ ñ aurũ argẽtum

Expanded text:
lectica dicere quidpiam videar, ponam exempla communia, quae possint simplicem lectorem instruere. Filius meus, qui ad me species est, et me habet genus, filio suo genus est. Dicam et aliudspiritualis Jerusalem, ligna vertentur in aes, et lapides mutabuntur in ferrum, id est, bruti quondam et insensibiles homines, in eas materias mutabuntur, quae utilitatem aliquam praebeant civitati. Ipsumque aes et ferrum per augmenta virtutum, in aurum arge
Abbreviated transcription (Latin):
ora iactarent et corde nõ agerent et nõ placuitei Eue¬
suit em̃ ĩeĩs in dĩcis ui̾tatem qd̾ ad gentis trãslatũ fuãt
et nõ reppent desiderauit aliquẽ iustĩ uirũ quĩ s̾ nãto
unꝰ qͣdem istus ĩuentus est s om̃s declinauerũt sinul
ĩbtiles fucti fũt et non est qini facĩat bonũdaiõ est usꝙ
ad unũ Gractr iõ suo atq instĩciasiũe miã ꝯfirmauit uti
uii uoluis ab errore querti nõ suo merito s dĩ clemẽtia
seruetur Dem̃q ĩ dũtus est iustiaie lorica et galea sa¬
lutꝭ et uestib ulcõis et zeli pallio cir cũdatꝰ icꝙ ar
uratus ꝓtessit ad lellũ ut reddẽt ulcionẽ ĩ imuitis
suis hauddubiũ qũ in de cosig̾ficet ꝑseuerãtes in
blasphenniis Et uitissi tudinem hõstil suis qñ eoe
ro manꝰ cĩxit exercitus Quib unicẽtib dñs pugnas¬
se dicĩtur et monstratur Hoc testimo mõ usus est paulꝰ
apłũs adephesios et uolens ͤe ĩ diii armatara xp̃ĩ qͦ

Expanded text:
od poenitentiam ore jactarent, et corde non agerent, et non placuit ei. Quaesivit enim in eis judicii veritatem, quod ad gentes translatum fuerat, et non reperit. Desideravit aliquem justum virum, qui sibi irato unus quidem justus inventus est: sed omnes declinaverunt, simul inutilet qui voluerint ab errore converti, non suo merito, sed Dei clementia conserventur. Denique indutus est justitiae lorica, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bellum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
po pulo ⁊spo nata es Quod otfpiritaliter. lpletur etcarnale¬
ut reges quoꝵ eor ĩ matiu dñi est et quib non regnat
pctm̃ in mortali corpore auibulent ĩ splendore nastẽt
eccl̃o sue iñ eo qui ortus est iñ eccl̃a et uere reges xp̃
fidei colla sub mittant Quo d coctidic uidemꝰ expleri
qñ ydolatrie ydolatrie eruore sublato et ꝑ sẽtcõis rabiẽ
ad fidem ac tranquillitatẽ xp̃ĩ romam pͥncipes rrã sent̾
Eunt qui hec oĩa que nos post p̾mũ saluatoris aduẽ¬
tũd usq ad cõsũmatõe mũdi et ex ꝑte cõpleta et peni¬

Expanded text:
 Christo nata es. Quod et spiritualiter impletur, et carnalut reges quorum cor in manu Domini est, et quibus non regnat peccatum in mortali corpore , ambulent in splendore nascentis Ecclesiae, sive in eo qui ortus est in Ecclesia, et veri regis Christi fidei colla submittant . Quod quotidie videmus expleri quando idololatriae errore sublato, et persecutionis rabie, ad fidem ac tranquillitatem Christi, Romani principes transeunt. Sunt qui haec omnia quae nos post primum Salvatoris adventu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙr i res noliauerũt etadorabũt uestigia pedĩ tuoꝵ onies
qui detraxeũt s̃. dessus debemꝰ ĩ tolligere qui nõ uollo¬
tare s ncãtate sut ꝓpĩani et metu offense iegnãtilo
tumentib animĩs intlinãtur Uelcerte ꝙ p̾us ꝓseca¬
tores ꝓossea cre duderũt qualis fuit et paulus aplus

Expanded text:
i humiliaverunt te: et adorabunt vestigia pedum tuorum, omnes qui detraxerant tibi, de his debemus intelligere, qui non voluntate, sed necessitate sunt Christiani: et metu offensae regnantium, timentibus animis inclinantur. Vel certe quod prius persecutores, postea crediderint. Qualis f
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ad eos missũ fu̾a̾t tũt etꝭ ista sequerẽtur qd̾ uidelit
ꝑ desideriũ auri et opũ habũ dãciã rerũq carnalũd
quaꝵ sꝑ istagemꝰ capiebat᷑ illecebris sustiperẽt ad semis¬
sud filiũ dĩ Auẽqr nõ susceperũt uniuorsa sublatasũt
et suscipiẽtib sꝑitals̃ reddita heredĩtas Quiĩ fut̃ istiqͣ
ut nbes uolant et qiͣ colũ be ad senestras suas : Me

Expanded text:
quod ad eos missum fuerat, tunc etiam ista sequerentur, quod videlicet per desiderium auri, et opum abundantiam, rerumque carnalium, quorum semper ista gens capiebatur illecebris, susciperent ad se missum Filium Dei, quem quia non susceperunt, universa sublata sunt, et suscipientibus spiritualiter reddita haereditas. Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae a
Abbreviated transcription (Latin):
ini cũ tuitu oculos tuos et uide . om̃s isti cõgregati uene¬
de quib et in apło Pactib legimiꝰ qd̾ de uniuerso orle̾
terrar uirireligiosi fuerint ĩ iħrłm que susceperũt
ẜmonẽ dĩ et linguis suaꝵ alienaꝵ ꝙ gencũd ũł audi¬
erĩt loquẽtes alios. cł ip̃i loquerẽtur ad ceteros Et p̃¬

Expanded text:
ide omnes isti congregati de quibus et in apostolorum Actibus legimus, quod de universo orbe terrarum viri religiosi fuerint in Hierusalem, qui susciperent sermonem Dei, et linguis suarum alienarumque gentium, vel audirent loquentes alios, vel ipsi loquerentur ad caeteros.
Abbreviated transcription (Latin):
cõnũ p̾stiũs ramis aluis insert de olleastro nacionũ
quĩ cõtra naturã exempli afferant fructus nõ p̾oris a¬
maritudis srdulcedinis quã de radice sup̃serũt Su-¬
ges quoq lat gentĩo et ma millas regũ lactaleris Qui
lotus quẽ sensũ labeat supͣ plenꝰ exposuimꝰ disserẽtes

Expanded text:
o pristinis ramis, aliis insertis de oleastro nationum, qui contra naturam exempli afferent fructus, non prioris amaritudinis, sed dulcedinis, quam de radice sumpserunt. Suges quoque lac gentium, et mamilla regum lactaberis. Qui locus quem sensum habeat, super plenius exposuimus, di
Abbreviated transcription (Latin):
uulna reciꝑe sam̃tatẽ in pñai igitur tpr̃e unĩuersa cõple¬
tui gloñgratĩo est iu diciũ a iũde is qd̾ trẽtib nũtĩatũ
tenobris occupati sũt Sustinebant splendorẽ et am¬
ulauerũt iñ te nebrĩs ita stripturas sc̃as qiͣ cercĩpe¬
pantes parietẽ uerba tm̃ eaꝵ et solia nõ sensũ fructĩ¬
q querẽtes quĩ tenetur ĩ litteris De ñq uĩgit et dicit
tilãte illi morãtur m̃ tenebrĩs uidelic ut pctõ mortin
Rugiemꝰ aĩt qͣ ursi om̃s et qiͣ colud̾be meditãtes ⁊peme¬

Expanded text:
i igitur tempore universa complentur. Elongatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum tenebris occupati sunt. Sustinebant splendorem; et ambulaverunt in tenebris. Ita Scripturas sanctas, quasi caeci palpantes parietem, verba tantum in eis et folia, non sensum fructumque quaerentes, qui tenetur in litteris. Denique jungit et dicit:tilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes
Abbreviated transcription (Latin):
rẽtes secuti sũt mẽdaciũ Et quĩ recessita malo p̃de
patiũt Qnod quã qnã uideatur obscurid sit edifferi
pt̃ Nobis mẽdatũd de nr̃o corde fingẽtib et destrẽtib
legem dĩ iusticia longe stetit et uitas comũt ĩ plateĩs
Eteq̾tas od nos ĩtrarẽ nõ potuit Et fili ꝰdĩ q̃ est uitas
factus est m̃ oblauonẽ ĩtãtũ ut qͥcũq atradicõibus
indõꝵ cupierĩt recedere statĩ paceret ĩ sidiis et ꝑfecu¬
tiõnib ita ut cetũ anatinitate quĩ oculos receꝑat ex¬
uleñt de synagoga Et post refurieccõez dñi saluati¬
Nĩs om̃s qui ĩ eo tredebat᷑ ꝑsecuti sũt atq nidauerũt
quib de toto orbe gẽtiũ eccle mĩnisterĩa dirigebant

Expanded text:
rentes, secuti sunt mendacium. Et qui recessit a malo, praedae patuit. Quod quamquam videatur obscurum, sic edisseri potest: nobis mendacium de nostro corde fingentibus et deserentibus legem Dei, justitia longe stetit, et veritas corruit in plateis, et aequitas ad nos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in oblivionem: in tantum ut quicumque a traditionibus Judaeorum cupierit recedere, statim pateret insidiis et persecutionibus: ita ut caecum a nativitate, qui oculos receperat, expulerint de synagogis . Et post resurrectionem Domini Salvatoris, omnes, qui in eo credebant, persecuti sint atque nudaverint: quibus de toto orbe gentium Ecclesiae ministeria dirigebant
Abbreviated transcription (Latin):
ioch ꝓłrie Greges gͦ cameloꝵ ĩ iqͥtatꝭ uĩculis resoluti
taĩas suas effũdẽtes dõ opient ihrłm munerib Et̃e
de captiuitate uenient et cõuersiones uiaꝵ fidi deffeiẽ¬
tes et thus sat̾ficii Et ꝑ het munera neqͣꝙͣ ꝓp̾a salute
cõtenti ꝓficĩent ut egꝭ cet̾is p̃dicent salucare dĩ Siqͥs¬

Expanded text:
ophetiae. Greges igitur camelorum iniquitatis vinculis resoluti, et animas suas effundentes Deo, operient Hierusalem muneribus, et omnes de captivitate venient, et conversiones viarum fidei deferentes, et thus sacrificii, et per haec munera nequaquam propria salute contenti, proficient, ut etiam caeteris praedicent salutare Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Baĩo ħ ministrabũt et offerẽtur siũe offerẽt uictĩmas
suꝑ altare dnĩ ut domꝰ eiꝰ ĩ clita fiat madian et epha
rettiones sũc trãsarabiã fertiles cameloꝵ oĩs q p
pĩa audire salomonis et ipã deferẽs auridetthus
patific̃o regi multa deportãs et ab comaiora fuscipiẽs
Cedar aut̃ regio sarratenoꝵ quĩ ĩ scrip turã uocãtur is¬
mahelite Etnabaiõth unꝰ est filioꝵ ismael Ex quoꝵ
nõib solitudo appellat᷑ que frugli ĩ ops pocorũpͥ¬

Expanded text:
 ministrabunt, et offerentur, sive offerent victimas r altare Domini, ut domus ejus inclyta fiat. Madian et Epha regiones sunt trans Arabiam, fertiles camelorum, omnisque pientiam audire Salomonis: et ipsa deferens aurum et thus, pacifico regi multa deportans, et ab eo majora suscipiens . Cedar autem regio Sarracenorum est, qui in Scriptura vocantur Ismaelitae. Et Nabajoth unus est filiorum Ismael, ex quorum nominibus solitudo appellatur, quae frugum inops, p
Abbreviated transcription (Latin):
meditati sut̃ ut coludbe Expectauerũt m̃ditus quod
nõ erat salutẽ q̃ tradsit ad gentes qr mulciplicate suẽdi¬
cens ĩĩq̾tates nr̃e in ꝯspectutuo a quib multo tpr̃e a¬
uerteras faciẽ tuã ne eas cerneres ne ferires Et̃ petã
nr̃a rũ derũt nobis ut reciꝑemꝰ qd̾ meruĩmꝰ Et scela
nr̃a nobiscũ sũt ĩiqͥtates q̃ cognonĩmꝰ quas multo
tes: pieccare et mẽtĩri cõtra diiĩ qd̾ ad saluatorẽ refcitur

Expanded text:
ium quod non erat, salutem quae transivit ad gentes: quia multiplicatae sunt, dicentes, iniquitates nostrae in conspectu tuo: a quibus multo tempore averteras faciem, ne eas cerneres, ne ferires. Et peccata nostra responderunt nobis, ut reciperemus quod meruimus. Et scelera nostra nobiscum sunt: iniquitatesque cognovimus, quas multo tes? Peccare et mentiri contra
Abbreviated transcription (Latin):
ror s quomiͦ colũbe de quib sanptũ est Ephraym
qiͣ colusa nõ hnẽ sensũ Et quomꝰ ĩ ewã gelio cõtra
serpẽtꝭ maliciã simplititas ponitur colũbarum
sit ĩ pñti loco sim plicitas absq prudẽtia que ui¬
anastultitie est ĩ sola uereoꝵ medicatõe mõstrat

Expanded text:
tum est: Ephraim quasi columba non habens sensum ; et quomodo in Evangelio contra serpentum malitiam, simplicitas ponitur columbarum : sic in praesenti loco, simplicitas absque prudentia, quae vicina stultitiae est, in sola verborum meditatione monstrat
Abbreviated transcription (Latin):
qrntũꝙ ĩeus cõ tĩnẽ tĩã eloꝙ̃ tia st̃ĩtate p̾ncipes sũt etaĩe ĩꝑio
traditã in ppło in dõꝵ ĩ uo catõe genciũ recõdlie̾t sibi
ita ut pote eiꝰ semp apte sut et nec die nec nocte claudãt᷑
ad fidem xpĩ et statĩ fieri. sapiã sapiẽciũ acprudẽtĩam
orudẽtiũ repbari ut fatuũ dĩ sapiẽciꝰ sit hoĩb Gent
aut̃ et reges earꝭ que seruire eccle noluerĩt bonaet utiꝰ¬

Expanded text:
ontinentia, eloquentia, sanctitate, principes sunt, et animae imperio traditam in populo Judaeorum, in vocatione gentium reconciliet sibi, ita ut portae ejus semper apertae sint, et nec die nec nocte claudantur, ad fidem Christi; et stultam fieri sapientiam sapientium, ac prudentiam prudentium reprobari : ut fatuum Dei sapientius sit hominibus. Gentem autem et reges earum, qui servire Ecclesiae noluerint bonam et uti
Abbreviated transcription (Latin):
filia syon predica silia ĩħułm Ecce ego uenio et habita¬
u iiĩ medĩo tuii dicit dñs Et uenient gentes multe ad
deld eterũt mnͥ in ppłm etegto ero eis in deũ Nlos aut̃
sumꝰ filii qui de longe uenimꝰ ad dmñ peregrim quõ¬
dã acestamẽto dĩ et reꝓmissionib eiꝰ spem nõ hale̾¬
tes etabsq dõ in nũddo S quid dicit apłus uos qui
tue in latere surgent illud sig̃ficat qd iorõ lattãdel

Expanded text:
filia Sion, praedica, filia Jerusalem: Ecce ego venio, et habitabo in medio tui, dicit Dominus ; et, Venient gentes multae ad Dominum: et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum . Nos autem sumus filii qui de longe venimus ad Dominum, peregrini quondam a Testamento Dei et repromissionibus ejus, spem non habentes, et absque Deo in mundo. Sed quid dicit Aposlolus? Vos qui tuae in latere sugent, illud significat, quod animae
Abbreviated transcription (Latin):
ita nt terre plantas uix ĩ prinierit. ꝑ recipitur ꝙ oͥ̾ut
tołat mo elã et molat farinã qd̾ est dure captiui tatfetex¬
nome seruitutꝭ m̃ditudiut que quõ dã regina fua̾t postra
molendie farine open sermat E qr seqͥtur deriada tur
tudda tus oes mola al hebreis figuraliter ãtelligit ꝓ silic
iͥ morẽ scorti uictoiꝵꝭ eibidim pateat. Illud quoq ĩ iudicum
bilie de sampson stribit᷑ ad molã eũ aphilistuis eã dãmarũ¬

Expanded text:
ita ut terrae plantas vix imprimeret: praecipiturque ei ut tollat molam, et molat farinam, quod est durae captivitatis, et extremae servitutis indicium; ut quae quondam regina fuerat, postea molendaetuam, etiam mola ab Hebraeis figuraliter intelligitur, quod scilicet in morem scorti, victorum libidini pateat. Illudque quod in Judicum libro de Samson scribitur , ad molam eum a Philisthiim esse damnatu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tł. Rursũ q ad ip̃a babylonẽ sermo Dirigit᷑ Bede tatẽs
iue cõpuc̃ta et tuoꝵ triminũ recordare Ingre dore tene¬
bras qr p̃ ꝯsusione et igno mi ma lucõ ferre nõ sustines
caldeos quos ip̃e misit ad capiẽdũ isuł. eũdit iratũ se eẽ¬
cõtra ppłm suũ corriꝑe eos uoluisse nõ ꝑdere. uerberare nõ
occidere . illos aut̃ abusos ẽẽ trudelitate sua et plus ĩposuisse
plagaꝵ quã di ulcõ flagitabat Magnũ ꝙ babylonie crude¬
litatꝭ in diciũ est ne senib quidẽ peꝑasse quoꝵꝭ etas etꝭ ĩter
hostes uenerabilis est S et hoc signũ suꝑbie ꝙ pñti sele

Expanded text:
. Rursumque ad ipsam Babylonem sermo dirigitur. Sede tacens, sive compuncta, et tuorum criminum recordare. Ingredere tenebras: quia prae confusione et ignominia lucem ferre non sustines: Chaldaeos, quos ipse misit ad capiendum Israel: respondit, iratum se contra populum suum, corripere eos voluisse, non perdere, verberare, non occidere. Illos autem abusos esse crudelitate sua, et plus imposuisse plagarum quam Dei ultio flagitabat: magnumque Babyloniae crudelitatis indicium est, ne senibus quidem pepercisse, quorum aetas etiam inter hostes venerabilis est. Sed et hoc signum superbiae,
Abbreviated transcription (Latin):
poris uocare nanẽbrũ noĩe suo Cuii p̃cipit᷑ ut nudet pot¬
tora et trura acifemina appareat et uadat mĩ captinita¬
teni uideat᷑q ignominia eiꝰ et ob ꝓbrio pateat sempiter¬
no Et hoc dñs fecisse se dicit ut ulcõe capet de ea qr op¬
pressit płm fuidet nullũ ꝓ ea audiat p̃ catorẽ quieram
dni subleuare conetur occur su Big̾ficat aut̃ angelũ geneꝭ
babylone presidem qui cũ ceteris angelis loquitur Curani¬
nꝰ babylonẽ et non est curata Disputãt stoy ei multare¬
turpia praua h̃onĩi cõsuetudine uerbis onesta eẽ ut parri¬
cidnũ adulceriũ. homicidiũ ĩ cestũ et cetera hũs similia Rue¬
sũq rehonesta noĩb uideri turpia ut liberos ꝓtreare ini¬
flacõe uentris crepitu digerere aluũ releuare stercore

Expanded text:
det pectora, et crura ac femina aperiat, et vadat in captivitatem, videaturque ignominia ejus, et opprobrio pateat sempiterno. Et hoc Dominus fecisse se dicit, ut ultionem caperet de ea, quae oppressit populum suum, et nullum pro ea audiat precatorem, qui iram Domini suo lenire conetur occursu. Significat autem Angelum gentis Babyloniae praesidem, qui cum caeteris Angelis loquitur: Curavimus Babylonem, et non est curata. Quod turpia, prava hominum consuetudine, verbis honesta esse, ut parricidium, adulterium, homicidium, incestum, et caetera his similia. Rursumque re honesta, nominibus videri turpia; ut liberos procreare, inflationem ventris crepitu digerere, alvum relevare stercore,
Abbreviated transcription (Latin):
Et fiduciã q abũi sti in małicia tuã et dixĩsaĩ Non est qͥ bideãt
me Eapĩa tua et sciã tua qec decepit te. Et dixisti in corde
tuo Ego sũ et p̃ter me nõ estaltera. Ueniet sũꝑ tẽ malũ

Expanded text:
et fiduciam habuisti in malitia tua et dixisti non est qui videat me sapientia tua et scientia tua haec decepit te et dixisti in corde tuo ego sum et praeter me non est altera veniet super te malu
Abbreviated transcription (Latin):
Quiomi ͦ ĩ ezechiele sub figura nauis etoĩs ĩstrumõti
eiꝰ tyri ornatus exponitur que negocacõil deditae̾ et ꝓpter
aqua habũdãtiã rex egipti draco appellat᷑ et scamis illius
i̾ci ac papyri et pisaculi describũtur. et ihrlm cũidolis
fornicacõnũ scoitoꝵ ac lupanaris simi litudo testat᷑. sic

Expanded text:
Quomodo in Ezechiele sub figura navis et omnis instrumenti ejus, Tyri ornatus exponitur, quae negotiationibus dedita est , et propter aquarum abundantiam rex Aegypti draco appellatur, et squamae illius juncusque ac papyrus et pisciculi describuntur, et Jerusalem cum idolis fornicationem scortorum ac lupanaris similitudo testatur: sic
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicari Et ꝙ gcã uł spes iu̾ stĩ nõ sit uerita s rebua
oĩa cõpleãtur uicẽtib itaq hec sc̃is et hmmẽtib de
marĩ et leuãtib uocẽ suã atq loudãtib ꝓpg̃a s̾metipĩ
cordis affecti Non possũ cũcta narrare q̃ cerno. heret lĩ-¬
gua faucib meis uox dolore clauditur. Ue mͥ Quãtus
o penarꝭ añ oculos uersat᷑ meos Cerno pñtia et q̃ future

Expanded text:
a vel spes Justi non sit irrita, sed rebus omnia compleantur. Dicentibus itaque haec sanctis, et hinnientibus de mari, et levantibus vocem suam atque laudantibus, Propheta sibimetipsi cordis affectu: Non possum cuncta narrare quae cerno. Haeret lingua faucibus meis, vox dolore concluditur. Vae mihi, quantus ordo poenarum ante oculos versa
Abbreviated transcription (Latin):
m iue mͥ Ihni gͦ dequib sup̃dictũ est leuabũtꝰ uo com
sua atq laudabũt cũ hỹ merĩt de marĩ et ĩ doctrĩms
glonificauerĩt diñ et uideũt ĩ ĩ sulis maris lauda¬
rĩ nomẽ dñĩ dĩ i̾srł tuc ccisona uoce cãtabũt et dicẽt
ab alis terre hoc ẽ appħ is et sc̃ĩs dñ qui assup̃ tꝭ alis¬

Expanded text:
 sonat. Hi ergo, de quibus supra dictum est: Levabunt vocem suam atque laudabunt, cum hinnierint de mari, et in doctrinis glorificaverint Dominum, et viderint in insulis maris laudari nomen Domini Dei Israel, tunc consona voce cantabunt, et dicent: Ab aliis terrae, hoc est, a prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
ũ anͥ secretũ meũ mͥ qr dñis p̃uaricati sut legẽ dĩ et ne¬
quaquã pena dnĩ differtur uec futura prediatur sed
minet et q̃abitatores terre captos tenet Cũ q se puta¬
uerẽt fugisse ex alio ĩcidẽt ĩ aliud Et quocũq se uerte¬
rĩt ĩpendẽtẽ irã dñi nõ euadẽt Ꝙr tataracte de ex¬
cels aꝑte sũc et cõcuciẽtur fũdamẽta terre. Cõfraccõe¬
õfenigetur terra comocõe comonesis terra agitatõe
agitabitur terra sicus ebriꝰ et auferet᷑ q̃i tabernatulum
uii noctꝭ et granabit eã ĩiqtas sua et coiruet et nõn

Expanded text:
sunt legem Dei, et nequaquam Domini poena differtur, nec futura praedicitur, sed imminet, et habitatores terrae captos tenet. Cumque se putaverint fugisse, ex alio incident in aliud, et quocumque se verterint, impendentem iram Domini non evadent. Quia cataractae de excelsis apertae sunt, et concutieconteretur terra, commotione commovebitur terra, Agitatione agitabitur terra sicut ebrius, et auferetur quasi tabernaculum unius noctis: Et gravabit eam iniquitas sua, et corruet, et non
Abbreviated transcription (Latin):
In cõsũmacione mũdi preteritar delicaꝵ recordacio
ent ĩ materia truciatũ. Unĩ et dĩnes ille ĩ cõuino pur¬
puratus quĩ receperat bona sua ĩ uita sua elenãs otulos
suos de ĩferno lazarũ cernit ĩreq̾em Et dñs ĩcrepar
diuites et luxuriosos atq ridẽtis ĩ ewãgelio loqͥtur. Ue¬

Expanded text:
mundi, praeteritarum deliciarum recordatio erit materia cruciatuum. Unde et dives ille in convivio purpuratus, qui receperat bona sua in vita sua, elevans oculos suos de inferno, Lazarum cernit in requie . Et Dominus increpans divites et luxuriosos atque ridentes, loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
statũ mẽtis euer tit et om̃e uigilare nõ patit᷑ amaritudłe
cõmutabit᷑ que ad tẽpus utẽtieb se melła mẽtitur et ĩ nouis
ramꝰ qoc testimoniã qus qͥ ĩ cõnius nõ soliẽ gulaẽt
ebrietatꝭ dont aurib. luxuriãtur ꝑ om̃s sensus et am̃me
fortitudo mollescit dilteretur cuũtas uanitatis siue omĩs
c̾iuitas uł spiritalis babylon que sedet ĩ septẽ mõtibus
pur purata cuiꝰ supplicia d apocalipsi Iohãncs legimus
ulcre ꝙ dixit urbẽ uanitatꝭ Si enĩ de celo et tera et
de oĩb que terrena suc dicitui . uanitas ua mi̾tatũ et omia
uanitas quãto magi de una uibe dicẽdũ est que totiꝰor̃s
ꝑro modica est. Tũc domꝰ quarꝭ nut̃ sũt auratalaq̃¬
ariã et pauꝑib absꝙ tecto et tygurio frigore moriẽtu
parietes eaꝵ uestiũtur marnioꝵ trustĩs et secti ebore nto¬
re resplẽdent remane bũt uacur ¶lamor eut ĩ plateis
suꝑ uino nõ ĩ arta et ĩ angusta uia que ducit ad uitam

Expanded text:
 vigilare non patitur, amaritudine commutabitur, quae ad tempus utentibus se mella mentitur, et in novissimo ramus hoc testimonium his qui in conviviis non solum gula et ebrietate, sed et auribus luxuriant, ut per omnes sensus animae fortitudo mollescat. Atteretur civitas vanitatis, sive omnis civitas, vel spiritualis Babylon, quae sedet in septem montibus purpurata, cujus supplicia in Apocalypsi Joannis legimus . Pulchreque dixit urbem vanitatis. Si enim de coelo et terra, eticitur: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas ; quanto magis hoc de una urbe dicendum est, quae totius orbis pars modica est! Tunc domus quarum nunc sunt aurata laquearia, et pauperibus absque tecto et tugurio frigore morientibus, parietes earum vestiuntur marmorum crustis, et secti eboris nitore resplendent, remanebunt vacuae. Clamor erit in plateis r vino, non in arcta et angusta via quae d
Abbreviated transcription (Latin):
anrelis et eũ uiderĩt ĩ sua marestate reg nãtem tũt
hĩment ĩ equoꝵꝭ siłitudi̾e leticie mag̾tudie gestiẽtes et
lriment de mari huiꝰ scli. ꝓpterea qͥ nũt scr ipturĩs st̃is
eruditĩ estꝭ et scitis uobis tantũ gaudiũ tantaq gai¬
dia reseruari ĩ doctrinis glorificate dmiĩ audiẽtes

Expanded text:
t in majestate regnantem, tunc hinnient in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audiente
Abbreviated transcription (Latin):
Anĩ habitas ĩdomo dĩ cũꝰ scelera ĩ tota cĩuĩtate debacã¬
distĩ t̃ ĩ petra sepulchrũ et tam suꝑheedificasti ut ambicõ
scapulã palłiũ suĩ.sic tua facilis erit ĩ captĩiuĩtate trãslatõ
habesis coronã nõ lamine auree et sãficacõis dnĩ s tribula¬
õis et augustie Sicut enĩ pila si mittat᷑ ĩ ꝓcliue nõ pt̃
teris Quã aut egyptũ aut babylonie cãpos ĩ telligimus
Iiq morieris. et ibi erũt currus glõ tue omĩs potẽcia et
opes quib nũc fultus ĩcedis Ibĩ scencus ignominã in¬

Expanded text:
Qui habitas in domo Dei, cujus scelera in tota civitate bacchandisti tibi scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae aureae, et sanctificationis Domini, sed tribulationis et angustiae. Sicut enim pila si mittatur in proclive, starceris, quam aut Aegyptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes potentiae et opes, quibus nunc fultus incedis. Ibi senties ignomini
Abbreviated transcription (Latin):
mainseste captiuitatẽ de scribit que undeciõ ãno regis
sedechie st̃a est de qua et ieremnias laqͥ tur Ecce ego cõuo¬
tabo om̃s nationes regnoꝵ aqͥlonis ait dũs.et uemiẽt
et ponẽt unusqͥsq soliũ suio in ãtroita portaꝵ qrłm
suꝑ om̃s muros eiꝰ ĩ dir cuitu ad̾ ne putemꝰ uote p̃dictũ
et oꝑe nõ expletũ idẽ iherennas ait. undeciõ ãno sedechie
mẽse quarto quĩta mẽs aꝑta est cũ̾u̾tas et ingressi sũt
om̃s p̾ucipes regis babylonis et sederũt ĩporta media
consicid uat hostili pp̃lãcione reseratũ et ꝑ culctas urbis¬
partes diuisis muris hostis ĩ gressus est Et
cõgregast aquas piscĩne ĩferioris et domos
fecerat et oꝑatorẽ illiꝰ de longe nõ uidistis Nar¬
rati quõ obsidione paraueũt ciuitatẽ et aquas ĩ¬
feriors piscine que capi poterãt ad suꝑiorẽ mu¬
nicõe q trãsculerĩt destructꝭq domib uurot
edificarint es ꝑ siñgulas cognaciones q domꝰ

Expanded text:
ifeste captivitatem describit, quae undecimo anno regis Sedechiae facta est, de qua et Jeremias loquitur: Ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum Aquilonis, ait Dominus, et venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum omnes muros ejus in circuitu . Quod ne putemus voce praedictum, et opere non expletum, idem Jeremias ait: Undecimo anno Sedechiae, mense quarto, quinta mensis, aperta est civitas, et ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media consitum erat, hostili populatione reseratum, et per cunctas urbipartes divisis muris hostis ingressus est. Et congregastis aquas piscinae infefecerat eam, et operatorem illius de longe non vidistis. Narrat quomodo obsidioni paraverint civitatem, et aquas inferioris piscinae, quae capi poterant, ad superiorem munitionem transtulerint, destructisque domibus, muros aedificaverint, et per singulas cognationes, quae do
Abbreviated transcription (Latin):
ao ꝓitia et ꝓ te eliãchim seriuid meũ filiũ helae induã
uestimẽtis tius et cĩgulo tuo decorabo. sicut eleaz ar uesti¬
mẽtis aaron pr̃is ĩdutus est Ipĩ dabo ptãtẽ tẽpłi qui habit
pariete tẽpli et ĩ loco fortissimo collocetur oiã uasa sacerdo¬
tũ et leuitaꝵ tũ que ĩ sacrificus necessaria sũt quõ omĩs
quĩ fixus fuerat ĩ loco fideli. frangetur et cadet et peribit
qd pepẽderat in eo qr dñs locutus ẽ. mulai ad sobnã referũt¬
heliachim ĩ fixo paxillo p̾or paxillus qͥ ĩ fixus fuerat cor¬
ruat E qr seqͥtur et peribit ꝙ pepẽderat ĩ eo ꝙ deiecto sob¬
na neqͣꝙͣ fcmñ est ĩtelligimꝰ hoc dici ꝙ depoĩto sobna põ¬
tificatũ acceꝑ it heliachm Cuiꝰ sace dbcii digͥtatẽ subuertit

Expanded text:
ojiciam, et pro te Eliacim servum meum filium Helciae induam vestimentis tuis, et cingulo tuo decorabo: sicut Eleazar vestimentis Aaron patris indutus est. Ipsi dabo potestatem Templi, qui habeat pariete Templi, et in loco firmissimo collocetur, omnia vasa sacerdotum et Levitarum, tam quae in sacrificiis necessaria sunt, quam omnis qui fixus fuerat in loco fideli et frangetur et cadet et peribit quod pependerat in eo quia Dominus locutus est onus Tyrquod Eliacim infixa paxillo, prior paxillus qui infixus fuerat, corruat. Sed quia sequitur: Et peribit quod pependerat in eo: quod dejecto Sobna, nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit
Abbreviated transcription (Latin):
nlłam acciꝑe cõsolatõe po test totũ se planctis tradẽs.
Dies e nĩ ĩter faccõis et cõ tulcacõis et fletudadño deo
xercitũ ĩ ualle uisionis Reddit cansũs iuxͣ triplicen
ĩtelligẽtiã quare dixerit recedite ame amare flebo qr
cõcultãtasit son mons quõdã uisio nũ et nut uallia
Retuũ E crutans murũ et mag̾ficus suꝑ mõtẽ Etel¬
sup̃sit ꝑharecrã currũ hõis equitis et pariẽtẽ nuidabit
ciꝑ eus destr ibitur baly lonis exercitus ĩtrans uibẽ tẽplid
occupans et quadrigis ꝑ plateas suꝑbus ĩceders cheꝙ
uiratos postes et marmoꝵ trustis uestitos porietes clipe
qui alia solet tegere nudauerit elegãter ĩ hebreo resonãt
Sensus q pulcheirĩmꝰ est ꝙ saitĩ nõ ꝓtexerit quẽpiã
s nudaueriteũ qd̾ ꝑ robur militũ om̃s opes erute sunt
Eni auc̃ elamite ponũtur ĩ p̃lio q̃ urbs assyrioꝵ ẽ nõ i
cerp̃temur Et erũt electe ualles tus plene quadrigaꝵ

Expanded text:
planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus susumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: noterpretemur. Et erunt electae valles tuae plenae quadrigarum,
Abbreviated transcription (Latin):
uotat᷑ ap̃łoꝵ chorus ĩmĩtãs saluatoiẽ qͥ loq̃tur ĩ ꝑsalmo
Ego sid uermis et nõ hõ obꝓbriũ honĩ et abieccõ plebis
Sicut emĩ uer mis terrã penetrat ita sermo apłicus ꝓe¬
netrauĩt trẽtiũ tĩuitates et ĩgressus ẽ pus corda durissi¬
ma Et recte pauci appellãtur ex istł quĩ ad tõparatõez¬
oĩs pẽtis iudaite pautitissum trediderũt Quib ĩ ewãgre
ex isul dicũtur q̃ cũ apło dicũt Coctidie menior Etalibi

Expanded text:
vocatur Apostolorum chorus, imitans Salvatorem, qui loquitur in psalmo: Ego sum vermis, et non homo: opprobrium hominum, et abjectio plebis . Sicut enim vermis terram penetrat: ita sermo apostolicus penetravit gentium civitates, et ingressus est prius corda durissima. Et recte pauci appellantur ex Israel, quia ad comparationeis, gentis Judaicae paucissimi crediderunt, quibus in Evangelio ex Israel, qui cum Apostolo dicunt: Quotidie morior . Et alibi:
Abbreviated transcription (Latin):
arapite dosꝙ ad pedes exsiccaus atq de leueto tuẽ fhi¬
minadoctrint mee iñ insulis gencud cuurere facĩ
etsragna ura sine paludes redigã ĩ aridita teuer
ĩ tfetis sit scã scripturaꝵ et in uobis dottrine abi¬
ditas dntaq cetos ꝑ uã quã nestũte am̃o nestie bãt¬

Expanded text:
apite usque ad pedes exsiccavero atque delevero, tunc flumina doctrinae meae in insulis gentium currere faciam, et stagna vestra sive paludes redigam in ariditatem, ut in gentibus sit scientia Scripturarum, et in vobis doctrinae ariditas. Ducamque caecos
Abbreviated transcription (Latin):
sorabi alamabit suꝑ iimicos cõfortabitur Tacuꝰ
es sumul de soĩtos fuciam mõtes et colles et ome ger¬
men aoꝵ ꝑo siccabo Et ponã flamina iii ⁊ sulas et
stãgna auefaciã Et ducã cetos in uiã quã mestiãt. in
semitis qͣs ignorauerũt ambulas eos faciã. Ponã ten¬

Expanded text:
 clamabit: super inimicos suos confortabitur. Tacuibo simul: desertos faciam montes, et colles, et omne gramen eorum exsiccabo: Et ponam flumina in insulas, et stagna arefaciam. Et ducam caecos in viam, quam nesciunt; et in semitis
Abbreviated transcription (Latin):
teres appellart Idõ stc̃i sũt ĩ rapinã et ĩ direpcõem
net fuit qui liberaret eos et ꝓ eis sermonẽ facoret
Siniul q ꝓphã cohortatur eos ut si om̃s aiddire ⁊
possina saltim pauci futura cognoscãt et ĩtebligant
a quo ista ꝑpessi fuc̃ causas ꝙ sue uastitatꝭ agnoscãt
qui net audire net facere uoluerũt que lege p̃cepta

Expanded text:
rapinam, et in direptionem: nec fuit qui liberaret eos, et pro eis sermonem faceret. Simulque Propheta cohortatur eos, ut si omnes audire non possint, saltem pauci futura cognoscant et intelligant, a quo ista perpessi sint. Causasque suae vastitatis agnoscant, qui nec audire nec facere voluerunt quae Lege praecept
Abbreviated transcription (Latin):
sus aut̃ isti qui canere debeãt tãti cũ nouũ sequẽtia
cerba testantur Qui descenditꝭ ĩquit ĩ mare et nanir¬
tis illud siue plenitudo maris Apłos enĩ uidẽs ihͣs t
lictore mpͣ mare genezarethꝰ reficientes retia doocauit
et misit᷑ ĩ mag nũ mare̾ ut de pistatorib pĩstiũd face̾t
honĩ piscatores Qui de ihr̃łm usꝙ ad illiri cd et lys¬
pamas Qoãgolũ p̃dicarũt capiẽtes ĩ breui tpr̃ ẽ apãm
quoq romane uibis potẽtiã Uel certe descẽderũt in
mare et nauigauerũt illud tẽpestates et ꝑ secucõ es
quiꝰ sc̃li sustinẽtes Insulas quoq et habitatores eaꝵ
uł diuersitatẽ gẽciũ ĩ telligi uł ẽcclar⁊ multitiddinẽ

Expanded text:
t canticum novum, sequentia verba testantur: Qui descendiis, inquit, in mare, et navigatis illud, sive plenitudo maris. Apostolos enim videns Jesus in littore juxta mare Genezaret reficientes retia sua, vocavit et misit in magnum mare ; ut de piscatoribus piscium faceret hominum piscatores, qui de Jerusalem usque ad Illyricum et Hispanias Evangelium praedicarunt: capientes in brevi tempore ipsam quoque Romanae urbis potentiam. Vel certe descenderunt in mare et navigaverunt illud; tempestates et persecutiones istius saeculi sustinentes. Insulas quoque et habitatores earum, vel diversitatem gentium intellige, vel Ecclesiarum multitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
ultra ieticeret net ser monib eos s penis tormẽti¬
q corriperet ut conpiehẽderet eos bellũ fortissimũ
qd̾ nequaꝙͣ possint euadere ostendens ferocitatĩ roma
sanitatis tñ nõ ĩ telligit caufam pene sue qd̾ id tirço
punitus sit qr dĩ filiũ nõ retepit¬

Expanded text:
ultra reticeret, nec sermonibus eos, sed poenis tormentisque corriperet, et comprehenderet eos bellum fortissimum, quod nequaquam possint evadere, ostendens ferociam Romanorusanitatis, tamen non intelligit causam poenae suae quod idcirco punitus sit, quia Dei Filium non receperit
Abbreviated transcription (Latin):
Incrassatũ est oñ cor pp̃li huiꝰ dñs ĩ quit uoluit ut
stificaret eũ et magnificaret begem suã et ꝑpłm.i
tẽtem eotolleret ac leuaret s ille di fatere noluit uo¬
lãtatem. et idcirto ab adueisariis suis direptus est
atq uastatus Quos uł demones uł hostes ĩtellige̾
Seremꝰ laqueus uuenũ om̃s et ĩ domib carterũ

Expanded text:
cor populi hujus . Dominus, inquit, voluit ut sanctificaret eum, et magnificaret Legem suam, et populum jacentem extolleret ac levaret. Sed ille Dei facere noluit voluntatem: et idcirco ab adversariis suis direptus est atque vastatus, quos vel daemones, vel hostes intelligere debemus. Laqueus juvenum omnes, et in domibus car
Abbreviated transcription (Latin):
Est aut̃ genꝰ arborĩs nastẽt/ ⁊ heremo spinea
be. habens silitudi̾e unĩ oĩa ligna ĩ arth̃e et ta¬
bernatuli facta suc ĩ strũmẽto q̃ appollat᷑ sectim
Quod lignũ ĩ pucribile et leuifsimũ amñ lignor
tã ĩ sortiticdine qua ĩ iitore soliditatẽ superat et
pulcritudie Ccedrus aut̃ cipressus et mirtus
doris ob̃tini sũt et ĩpucribiles. Uluns quoq

Expanded text:
genus arboris nascentis in eremo, spinae albae habens similitudinem; unde omnia ligna arcae, et tabernaculi facta sunt instrumenta, quae appellantur Settim : quod lignum imputribile et levissimum, omnium lignorum, tam in fortitudine quam in nitore, soliditatem superat et pulchritudinem. Cedrus autem et cyparissus, et myrtus, odoris optimi sunt, et imputribiles. U
Abbreviated transcription (Latin):
ne eona ñł mala potuerũt qdtĩare: Ꝙ si aliquis di¬
perit multa ab ydolis ẽẽ predicta. hoc stiẽdũꝙ semꝑ
mc̃datiũ m̃perũt ueritati et sit sentẽtiã tẽꝑauerũt ũt
feu boni seu mali aliq̃d accidiss utridq po ss ĩ delligi
ut est ilłus piriĩ regꝭ epyrotarũ dio te exacida rõ¬

Expanded text:
erunt  Al. potuerint nuntiare? Quod si aliquis dixerit, multa ab idolis esse praedicta, hoc sciendum quod semper mendacium junxerint veritati, et sic sententias temperarint, ut seu boni seu mali quid accidisset, utrumque posset intelligi. Ut est illud Pyrrhi regis Epirotarum: Aio te, Aeacida, Ro
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset ecce sernus meus suscipiã eũd electus meus cõꝑ¬
cuit s̃ ĩ illo c̃a mea dedi spm̃ meũ suꝑ eũ iudiciũgẽ¬
tib ꝓferet. Post cõdẽpnatiõnẽ enĩ ydoloꝵ subitus ser¬
mo ꝓruperat ecce seruus meꝰ et reliqua que nos ex ꝑsona
prĩs suꝑ xpõ ĩterp̃tati sum ꝰͣ Itaq ne relĩqueret ã biga¬

Expanded text:
 suscipiam eum: electus meus, complacuit sibi in illo anima mea. Dedi spiritum meum super eum: judicium gentibus proferet. Post condemnationem enim idolorum subitus sermo proruperat. Ecce servus meus, et reliqua, quae nos ex persona Patris super Christo interpretati sumus. Itaque ne relinqueret ambig
Abbreviated transcription (Latin):
Gentiũ pplũs panꝑ et temus qui nõ habebat sc̃a
ueritatis quent ꝑ diuersos anagistros et uariã phi¬
loz ophor dogmãta aquas salubres et mõ ĩuenit qr
nõ sũt. Ling̾na eoꝵ siti aruĩt siĩ lege at ꝓpłis Dem̃
enĩ mxͣ ewãgelii fidem substãtiã suã ĩ medicos
cõsup̃ seat et acruore ydolatrie et sangtiũe uitima¬
rũ nõ potat liberari. ꝑpterea dñs deꝰisuł non
eos penitus dereliq̾t᷑ nec ieter nũ perire passus
est s apperuit ĩ supinis collib siue ĩmõtib fla¬
mina et ĩ medio cãpoꝵ fontẽs Que flumĩa ex illo

Expanded text:
s pauper et tenuis, qui non habebat scientiam veritatis, quaerit per diversos magistros, et varia Philosophorum dogmata aquas salubres: et non invenit, quia non sunt; lingua eorum siti aruit, sine Lege ac Prophetis. Omnem enim juxta Evangelii fidem, substantiam suam in medicos comsumpserat ; et a cruore idololatriae, et sanguine victimarum non poterat liberari. Propterea Dominus Deus Israel non eos penitus dereliquit, nec in aeternum perire passus est; sed aperuit in supinis collibus, sive in montibus flumina, et in medio camporum fontes. Quae flumina
Abbreviated transcription (Latin):
Spm̃ aut̃ qus ꝓpͥe huͣs qui taltãt terrã et sapiãm car¬
nis sue subitiũt potestati. Ille gͥ cui tãta pretonĩa sut̃
het adeũ locutus est cuiꝰ legeni ĩsule prestolãtur et
gentes Ego dñs uocani te ĩ iustitia De quo ip̃e loqͥtur
ĩ ewãgelio . Pr̃ iuste mũdus te ignorat. Uteẽs non
solũ iudeoꝵ s et genciũ dñs Et apph̃e ndĩ manũ tuã
q quit q̃d oꝑatur filius oꝑatur et pr̃ Et seruam̃ te qͦ

Expanded text:
m autem his proprie qui calcant terram; et sapientiam carnis, suae subjiciunt potestati. Ille igitur cujus tanta praeconia sunt, haec ad eum locutus est, cujus legem insulae praestolantur et gentes: Ego Dominus vocavi te in justitia: de quo ipse loquitur in Evangelio, Pater juste, mundus te ignorat ; ut esset non solum Judaeorum, sed et gentium Deus. Et apprehendi manum tuam, quia quidquid operatur Filius, operatu
Abbreviated transcription (Latin):
it om̃s ĩtelligãt et pariter mẽte cog io stant
tiũ ĩuenirẽtur feuẽta uirtutũ et ĩterra quõdam
deserta plenaq salsuginis cedrus cedrus et aliear
ores nasterẽtur & narũ sublimitatẽ et uerticẽ ad ce¬
lestia festinãtem illuminaret lignũ oliue qd̾ nutri¬
et mĩcient uobis quetidq uentura sũt p̾ora q̃ fuerũt
ud̃aate et ponemꝰ cor nrm̃ et sciemꝰ nouissima eoꝵ¬
ra sũt ĩ futurũ etestiemꝰ qr dii est  uos. Bñ quoq aut¬

Expanded text:
Ut omnes intelligant, et pariter mente cognoscant, qtium invenirentur fluenta virtutum, et in terra quondam deserta plenaque salsuginis, cedrus et cyparbores nascerentur, quarum sublimitatem et verticem ad coelestia festinantem, illuminaret lignum olivae, quod nutriet nuntient nobis quaecumque ventura sunt: priora quae fuerunt, nuntiate: et ponemus cor nostrum, et sciemus novissima eora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tutes ⁊ ms ipm̃ õẽ dĩ uirtutẽ atq sapiã Dedi ĩquĩt
spm̃ meũ suꝑ eũ qui descendit ĩ spetiẽ colũbe Indi¬
ud gẽtib ꝓferet quod̾ antea nestiebiãt Re clama¬
bit erit mitis atq mã suetus et nõ accipiet ꝑ sonã
iii iud icõ . sine nõ leuabit subauditur ĩ altũ uotem

Expanded text:
tutem atque sapientiam. Dedi, inquit, spiritum meum super eum: qui descendit in specie columbae. Judicium gentibus proferet, quod antea nesciebant. Non clamabit: erit enim mitis atque mansuetus; et non accipiet personam in judicio, sive non levabit, subauditur, in altum vocem
Abbreviated transcription (Latin):
tionedignus sit /ydola enĩ gẽtudargẽtũ et aurũ
oꝑa maniũ hoñi Os hnc̃ et nõ loquẽtur et cetere¬
Qnomꝰ gͦ possũt stire et mõciare uentura aut nar
facta uideãtur cũ uniuersa terrena suit Eustitam¬
eid ab aquilone et uenitab orta folis Uotauit nomẽ¬

Expanded text:
um et aurum, opera manuum hominum. Os habent, et non loquentur . Quomodo ergo possunt scire et nuntiare ventura, aut narrfacta videantur, cum universa terrena sint. Suscitavit ab Aquilone, et veniet ab ortu solis: vocabit
Abbreviated transcription (Latin):
scrata gẽtib quoq ĩ sulis qr qĩ stilla scitulle et momẽto
staterẽ reꝑutatis et puluere et hostiar cerimonias re¬
futatis tur om̃s gentes qiͣ nitgili fuit ĩ cõspectu eiꝰ
et qiͣ ĩ ane reputẽtur sequẽtib docet Cui silẽm feas
deũ aut quã ymaginem ponetis ei qui spũs est et in
oĩb est ubiq discurt et terrã qiͣ pugillo cõtinet Si¬
anulq irridet stultitiã nacio nũ ꝙ artisex siue faber era¬
us aut artifex et augẽtariꝰ dũĩ s̃ faciat et lamime
tlauis q cõpinguant at fortiter statuant ne uentoꝵ fla¬
maxie ydol̾a fũit Het aut̃ dicit ut ydolis destructis¬

Expanded text:
strata, gentibus quoque insulisque quasi stilla situlae, et momento staterae reputatis, ac pulvere, et hostiarum caeremoniis refutatis, cur omnes gentes quasi nihili sint in conspectu ejus, et quasi inane reputentur, sequentibus docet: Cui similem fecistis Deum: aut quam imaginem ponetis ei, qui spiritus est, et in omnibus est, et ubique discurrit, et terram quasi pugillo continet? Simulque irridet stultitiam nationum, quod artifex sive faber aerarius, aut aurifex aut argentarius Deum sibi faciant, et laminis clavisque compingant ac fortiter statuant, ne ventorum flamaxime idola fiunt. Haec autem dicit, ut idolis reprobatis
Abbreviated transcription (Latin):
extrema terre obstupuerũt appropĩquauerũt etatce¬
serũt uocãtur reliqͥe iuxͣ eleccõe gr̃e de qͥb scribit et
ewãgeliũ Istos duodecĩ elegit iħs quos et apłos noĩa¬
uit Qnĩ post seruitutẽ pedagoge legis electi sũt ĩ ewã¬
gelio et semeh abrahã amiti dĩ eẽ meruerũt In illo eñ¬
app̃q̃endit eos ab ex tre mo terre Et lõ grĩquis eiꝰ simib
uotaũt ĩsuł de uniuersis nacõib cõgregãs p̾mũ pp̃lm¬
iñ uon. Deq̾s et paulus ap̃łus diciti uob̾is oporcebat
ꝓͥniũ p̃ditare sermonẽ. Qnĩ aut̃ auecitis ros inus d
gẽtes ¶iorgo qui et seruus med et electꝰ meꝰ q̃ p̃dita¬
turus ĩgrentib es et ꝑse tucões pluriias ꝑpessurus
Dico. no timeas qr tetũ sid .cui lo quor ĩ edoãgelio Ecce
etto robistũ sũ om̃s dies usq ad cõsũmatiõnẽ sc̃li
Ron erres neq a uitate declines net te falsa ꝑsuasione
Decipias ꝙ tuis uirib ĩperitus et nudus siluagtẽtiũ

Expanded text:
appropinquaverunt et accesserunt, vocantur reliquiae, juxta electionem gratiae, de quibus scribit et Evangelium: Istos duodecim elegit Jesus, quos et Apostolos nominavit , qui post servitutem paedagogae Legis, electi sunt in Evangelio; et semen Abraham amici Dei esse meruerunt. In illo enapprehendit eos ab extremo terrae, et a longinquis ejus finibus vocavit Israel de universis nationibus, congregans primum populus Apostolus dicit: Vobis oportebat primum praedicari sermonem: quoniam autem avertitis nos, imus ad gentes . Tibi ergo, qui et servus meus, et electus meus, qui praedicaturus in gentibus es, et persecutiones plurimas perpessurus, dico ne timeas, quia tecum sum, cui loquor in Evangelio: Ecce ego vobiscum sum omnes dies, usque ad consummationem saeculi . Non erres, neque a veritate declines, nec te falsa persuasione decipias, quod tuis viribus imperitus et nudus, silvam gentium
Abbreviated transcription (Latin):
boiẽ nõ fentiẽt nec aliꝙͣ ĩ betillitatis qumane latissi¬
tiediez s de torrẽte bibet q̃ uia ꝓpterea elenabit caput
Qnis ẽ ĩ quit hec oꝑatus et fecit. Quis sustitauit iustã
sine iustitia Quis ei reges et gẽtes tradidit᷑. Quis gla¬
Dio eis et artui uniuersa subietit. Utiqz ille q̃ ab ditiomio¬
Di het futura p̃dixit q̃ oñ cõditor est Et qr dixerat

Expanded text:
borem non sentiet, nec aliquam imbecillitatis humanae lassitudinem; sed de torrente bibet in via, et propterea levabit caput . Quis, inquit, haec operatus est et fecit? Quis suscitavit justum, sive justitiam? Quis ei gentes et reges tradidit? Quis gladio ejus et arcui universa subjecit? utique ille, qui ab initio mundi haec futura praedixit, qui omnium conditor e
Abbreviated transcription (Latin):
Precipitur apłoꝵ ch̃oro ut ad p̃dicatõe oĩs carnis
que uisura sit salutare dĩ ex celsa constendatide ma¬
Dũ tũ ip̃a syon mons fit dicente strip tura mons
spon ĩ quo qabitasti ĩ ea alud altiorem montẽ iubet
astendere aquo uirlueratus est p̾nteps gri Et qr doc¬
tr̃m̃e apło ꝑ erant multa fut ura centraria et sta¬
turi añ p̃sides et ad tribunalia daccebãtur nuĩgitur
exalta noli timere dit tiuĩtatib iuda synagogie uide¬

Expanded text:
Praecipitur Apostolorum choro, ut ad praedicationem omnis carnis quae visura sit salutare Dei, excelsa conscendat: de madum cum ipsa Sion mons sit, dicente Scriptura: Mons Sion in quo habitasti : alium altiorem montem jubetur ascendere, a quo vulneratus est princeps Tyri. Et quia doctrinae Apostolorum erant multa futura contraria; et statuti ante praesides et tribunalia ducebantur, jungitur, exalta, noli timere: dic civitatibus Juda, Synagogis vide
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑre uite nr̃e p̃terbolat Non dubitauit carnẽ fenũ
Ditere et gła eiꝰ qrͣ fłorẽ ferõ siũe prati cãpor quĩdidũ
ĩfans subito puer quĩ puer repõte iĩuenis et usa ad se¬
nectutẽ ꝑ spacia uiutatur ĩcerta et añ senem se ĩ telligat
amori postra fasidio est Quot̃ et egregiꝰ apud gretos stribit
orator. spõ corporis aut ꝓpre deficere aut lãguore cõsumi
Exsicata est igit᷑ caro et cecidit pulcritudo qr spũs dĩ furo¬

Expanded text:
e parte praetervolat: non dubitabit carnem foenum dicere, et gloriam ejus quasi florem foeni, sive prata camporum. Qui dudum infans, subito puer; qui puer, repente juvenis; et usque ad senectutem per spatia mutatur incerta; et ante se senem intelligit, amori, postea fastidio est. Quod et egregius apud Graecos scribit orator: Speciem corporis aut tempore deficere, aut languore consumi. Exsiccata est igitur caro, et cecidit pulchritudo; quia spiritus furo
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib mlentur audire et ora cõcludore et illud
nosse qd̾ ad isri ditĩ esst audi ipre et tate et muta¬
re fortitudie ne ꝑ ĩbetillitatẽ pristinã dĩ nõ po¬
suñt audire sermõnẽ ut atredãt pus ad dñi et
qr nõ fuc̃ ꝓp̾a salute cõtente qd̾ didicerĩt ceteros

Expanded text:
fluctibus, jubentur audire et ora concludere, et illud nosse quod ad Israel dictum est: Audi, Israel, et tace; et mutare fortitudinem, ne per imbecillitatem pristinam, Dei non possint audire sermonem, ut accedant prius ad Dominum, et q