comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ãn magni. dc. ꝓlixitas spectanda ẽ. Uerũ eadẽ luna cũ secans solarẽ
lineam inaquilonẽ scandit. uocat᷑. x is co eỹ aie in. Cum ab aquilo¬
ne ad solarem lineã redit: dicit᷑ yit oc tamiiooieiiit. Cũ a solari in
susq faciunt utriusq luminis obscurationẽ. Nam cũ luna scandens
descendensuein solarẽ lineã inciderit. si .xxx. ẽ. hoc ẽ omni corpore sub¬
iecta soli: obscurationẽ solis in t̾ris facit. Suo enĩ corpore subter se
positis obscurat: aliis partibꝰ t̾re sole qua non tegitur relucente.
Quã obsc̾ationẽ idẽ noncunctis mensibus facit. quia non semꝑ so¬
lari in eadem linea .xxx. repperit᷑. S aut rursum aut deorsum
posita. obstare ne possit se transmittit. Itẽ lune defectꝰ fit. cũ incon¬
trario luna posita. hoc ẽ. xuͣ. in eadẽ linea solis umbra t̾re meta¬

Expanded text:
anni magni prolixitas spectanda. Verum eadem Luna cum secans solarem anni magni prolixitas spectanda. Verum eadem Luna cum secans solarem lineam in aquilonem scandit, uocatur ὕψος ὑψουμένη, cum ab aquilone ad solarem lineam redit, dicitur ὕψος ταπεινουμένη; cum a solari in susque faciunt utriusque luminis obscurationem. Nam cum Luna scandens descendensue in solarem lineam inciderit, si tricesima est, hoc est omni corpore subiecta Soli, obscurationem Solis terris facit; suo enim corpore subter se positas obscurat, aliis partibus terrae Sole, qua non tegitur, relucente. Quam obscurationem ideo non cunctis mensibus facit, quia non semlari linea reperitur, sed aut sursum aut deorsum posita, ne possit obstare, transmittit. 870 Item Lunae defectus fit, cum in contrario Luna Posita, hoc est quinta decima in eadem linea Solis umbra terrae meta
Abbreviated transcription (Latin):
deferunt᷑. Sol enĩ in nuliã ȩxcedens partẽ. medio libramento fert.
absq ipso ubre confinio. Nam ibi se aut in austrũ aut aqͥlonẽ defla¬
tit. addimidiũ fere momentũ. Luna autẽ ꝑ om̃s .xii. cuxrerisi ne
in aquilonẽ prouehit᷑: nc̃ inaustrũ deueniens infirmat᷑. Utrimꝙ
momentis excurrens: sicut ipparcus qͦq consentit. Deraq obinenꝰ¬
tati eiꝰ uocabulũ constitutũ. ut fere helichoides dieat᷑. Ita tamen
ut descendens ascendensq ipsam solarem lineam quã mediã inter se-¬
nas utriusq lateris partes ẽẽ monstraui. aut acutis aut spatiosis
angulis secet. Nec possit tamen ad idem hoc ẽ ita ut ẽ posita eodem
mense. xadem parte sic ad solem reuerti eadẽ latitudinis porcione
ꝓpinquitatibus siderũ inerrantiũ adidẽ redeat. facrunt ãm .lu.
uerũ etiã planetarũ hisdẽ rationibꝰ sub eadẽ spetie contineat.

Expanded text:
deferuntur. Sol enim in nullam excedens partem medio libramento fertur deferuntur. Sol enim in nullam excedens partem medio libramento fertur absque ipso Librae confinio; nam ibi se in austrum aquilonemue deflectit ad dimidium fere momentum. Luna autem per omnes XII currens nunc in aquilonem prouehitur, nunc in austrum deueniens infimatur utrimque momentis sex excurrens, sicut Hipparchus quoque consentit. Denique obliquitati eius uocabulum constitutum, ut fere helicoides dicatur, ita tamen ut descendens ascendensque ipsam solarem lineam, quam mediam inter senas utriusque lateris partes esse monstraui, aut acutis aut spatiosis angulis secet, nec possit tamen ad idem, hoc est ita ut est posita, eodem mense eadem parte sic ad Solem reuerti eadem latitudinis portione,propinquitatibus siderum inerrantium ad idem redeat, faciunt anni LV; ut uerum etiam planetarum isdem radiationibus sub eadem specie contingat,
Abbreviated transcription (Latin):
hecenim tria signa aliquando transcur᷑rit: quẽ admodũ his con¬
traria. plerumqͦ bis inuenit. Nam quoniã ibi sol.xxuiii. & inge¬
minis .xxxii. morat᷑. lunaq .xxix. diebus & diuidia parte eum
consequit᷑. ibi utiq pot̾it inueniri. Uerũ eadem luua aliquan¬
do quatuordecim diebꝰ. aliquando.xx. plerumq xui ꝓplenũ ꝑficit
lumen. Ita tamen ut in eodẽ deponendo compenset. Nam si quarto
decimo die lumen impleuerit .xu. diebꝰ amittit. ut integra dierũ
ratio coneludat᷑. Uerum eadem implet annũ suũ. ccc.lauͦ. drebus.
Nlam duodecim eiꝰ cogitꝰ hoc numero ꝑagunt᷑. Sieq fit: ut aunus
solaris diebus undecim maior habeatꝰ. Quod inter ea lationũ
diuersitatibꝰ compensat᷑. De latitudinis partibus ꝑ quas suna com¬
meat edicamꝰ. Ilam ⁊ odiaco duodecĩ eẽ latitudinis partes suꝑius
intimaui ꝓ quas diuersis modis sẏdera sꝑatiant᷑. Nam alia ꝑtods

Expanded text:
haec enim tria signa aliquando transcurrit, quemadmodum his conhaec enim tria signa aliquando transcurrit, quemadmodum his contraria plerumque bis inuenit. Nam quoniam ibi Sol XXX diebus et in Geminis XXXII moratur, Luna, quae XXVIIII diebus et dimidia parte eum consequitur, ibi utique poterit inuenire. Verum eadem Luna aliquando XIIII diebus, aliquando XV, plerumque XVI plenum perficit lumen, ita tamen, ut in eodem deponendo compenset. Nam si quarto decimo die lumen impleuerit, XV diebus amittit, ut dierum ratio integra concludatur. Verum eadem implet annum suum CCCLIIII diebus; nam XII eius coitus hoc numero peraguntur, sicque fit, ut annus solaris diebus XI maior habeatur, quod intercalationum diuersitatibus compensatur. De latitudinis partibus, per quas Luna commeat, edicamus. Nam in zodiaco XII esse latitudinis partes superius intimaui, per quas diuersis modis sidera spat
Abbreviated transcription (Latin):
plena. Cum uͦ . clxxx. partibus asole discesserit: contrario posita
totam partẽ quam terris opponit illuminat: pansellenos perhi¬
betur. Ac dehinc deficiens: seruat nunc predictis partibus nomina
memorata. Que quidẽ.xiii. orbis sui partes die nocteq discurrit.
cum prolatituoine circuloꝵ quos orbeunt eodem intestercio cũ¬
mars dimidiã partem. iuipiter duodecimã uniꝰ partis. Saturnꝰ
uicesimam octauam uniꝰ portionis excurrat. Uerum luna cir¬
euit totũ signiferum diebus .xxuii. et bisse. s solem xxuiiudiebus
a media dieiꝰ. noctisq partem consequitur. Quod ideo tardius pro¬
uenit. quia cũ suũ ꝑegerit circulum. ipse sol ab eodem loco.
quoei lumen dederat. excurrit : & in signo ꝓrimo aut etiã alto
repperitur. Nam si in libre aut scorpii. autꝰ sagittarii. uittiia par¬
teͣ sumen acceꝑit: non eũ insequenti signo. s inalt̾o conseque t.

Expanded text:
plena; cum uero CLXXX partibus a Sole discesserit, contrario posita plena; cum uero CLXXX partibus a Sole discesserit, contrario posita totam partem, quam terris opponit, illuminans πανσέληνος perhibetur; ac dehinc deficiens seruat cum praedictis partibus nomina memorata. Quae quidem XIII orbis sui partes die nocteque transcurrit, cum pro latitudine circulorum, quos obeunt, eodem interstitio Mars dimidiam, Iuppiter duodecimam unius partis, Saturnus uicesimam octauam unius portionis excurrat. Verum Luna circuit totum signiferum diebus XXVII et bisse, sed Solem XXVIIII diebus et media diei noctisque parte consequitur; quod ideo tardius prouenit, quia, cum suum peregerit circulum, aeque ipse Sol ah eodem loco, quo ei lumen dederat, excucurrit et in signo proximo aut etiam altero reperitur. Nam si in Librae aut Scorpii aut Sagittarii ultima parte lumen acceperit, non eum in seguente signo, sed in altero consequetur;
Abbreviated transcription (Latin):
relucescit. Deniq cũ discedens a sole. a latere eũ ceꝑit intueri :¬
ꝓ parte etiã inferiꝰ lumen adquirit. donec eregione posita ab hac
parte qua nob est uisibilis conlustrat᷑. Circuit᷑ enĩ eiꝰ globũ undiq¬
secus solis nitor. et ei parti quã totã tunc aspicit lumen in¬
dulget. Cuiꝰ luminis radii. in t̾ras quoq lugubrandiores ꝑueni¬
untꝰ. ut siquis especulo lumine reꝑcusso effigiẽ lucis excipiat.
que qͥdem luna cum eum in ouientis partibꝰ comprehenderit.
obscurat᷑. Qcum in oocasu deseruerit: lucescit. Cuiꝰ primi lumi¬
nis effigies: quibusdam uelut cornibus circulata: monoydes
dicitur. Cum uͦ .xc. partibus a sole discedens. orbem eiꝰ mediatenꝰ. idem
radius lumin auerit: dyathomos ꝑhibetur. S p̃dictis partibus cũ
alias.xl.u. adiecerit: amphicͥrcos ꝓhibet᷑. idẽ maior dimidia: minor

Expanded text:
relucescit; denique cum discedens a Sole a latere eum coeperit intueri, prelucescit; denique cum discedens a Sole a latere eum coeperit intueri, pro parte etiam inferius lumen adquirit, donec e regione posita ab hac parte, qua nobis est uisibilis, collustretur. Circuit enim eius globum undiquesecus Solis nitor et ei parti, quam totam tunc aspicit, lumen indulget, cuius luminis radii in terras quoque lucubrandiore perueniunt, ut si quis e speculo lumine repercusso effigiem lucis exeipiat. Quae quidem Luna cum eum in orientis partibus comprehenderit, obscuratur, et cum in occasu deseruerit, lucescit. Cuius primi luminis effigies quibusdam uelut cornibus circulata μηνοειδής dicitur; cum uero XC partibus a Sole discedens orbem eius mediatenus idem radius luminarit, διχότομος perhibetur, sed praedictis partibus cum alias XLV adiecerit, ἀμφίκυρτος perhibetur, id est maior dimidia, minor
Abbreviated transcription (Latin):
circulus eiꝰ: uides lunarẽ curculũ centies maiorẽ ẽẽ tellure: quo
monstrato: alios circulos uideamꝰ. S quis dubitet solarẽ circu¬
lum duodecies quam lune ẽẽ maiorem : Cum qͦd illa mense. ill&
duodecim currat : Martis uͦ circulus uicies quat̾ pocior inuenit᷑.
rus intentionibus suppitet᷑:. & quot stadia saturni enrrulus ha¬
beat: & qͦta eiꝰ portio om̃is t̾ra sit inuenit᷑. Nam si centies lune cr
Maiorest gͥ sat᷑ni circulus omĩ t̾ra: .xxx.iii. milies & sexcenties.
Nunc iã lune meatũ que t̾re proprinquior ẽ uideamꝰ. Quam
quidem menstruũ habere lumen. phẏsicoꝵ assertione ꝑsuasum est.
Cũ quod sit: semꝑ pleni orbis ẽẽ ñ dubium ẽ. Nam si abilla parte
qua se subicit soli. omĩ hemisꝑio conlustrat᷑: etiã cũ nobis tͥcesima
nullũ lumen ostendit. suꝑne qua solem spectat. pleno lumine

Expanded text:
circulus eius, uides lunarem circulum centies maiorem esse tellure. Quo circulus eius, uides lunarem circulum centies maiorem esse tellure. Quo monstrato alios circulos uideamus. Sed quis dubitet solarem circulum duodecies, quam Lunae est, esse maiorem, cum, quod illa mense, ille duodecim currat? Martis uero circulus uicies quater potior inueniturrus intentius supputetur, et quot stadia Saturni circulus habeat, et quota eius portio omnis terra sit, inuenitur. Nam si centies Lunae cimaior est igitur Saturni circulus omni terra tricies ter milies et sescenties. Nunc iam Lunae meatum, quae terrae propinquior est, uideamus. Quam quidem menstruum habere lumen physicorum assertione persuasum est; cum quod sit, semper pleni orbis esse non dubium est. Nam si ab illa parte, qua se subicit Soli, omni hemisphaerio conlustratur, etiam cum nobis tricesima nullum lumen ostendit, superne, qua Solem spectat, pleno lumine
Abbreviated transcription (Latin):
clima diarodu quot stadia contineat mantfestũ est: reppert
duodeuicesimã partẽ t̾re umbrã quam luna fecerat continere.
S qm̃ maiꝰ corpus est qͦumbrametalit̾ iacit᷑ quam ipsa umbra.
ex climatibus quibus ex parte sol obscurabat᷑ dextͣ leuaq
comꝑtum ẽ triplo maiorẽ ẽẽ ipsam lunã umbra sua. Ergo col¬
lectum ẽ lunã sexies minorẽ orbe t̾re p̃dictis rationibus inuenit᷑.
luna aũ minor ẽ orbe suo sexcenties. qd̾siꝓbare uoluis clepsidris aꝗͣ fusilẽ po¬
nas. atq em̃sa omni aqua subtrahas. pͥmũ et aliud uas apponas.
donec nocte alia renascat᷑. adiecto ad cuculi spatia. & qͦt excurrit
partibus. & ipso itẽ lune corpore. qm̃ de circulo hoc qͦq ẽẽ dubiũ ñ¬
est inuenies sexcenties aquã excrescere. Unde colligas circulũ
eiꝰ tociens ẽẽ maiorẽ. Si gͦ ipsa luna maior series t̾ra. sexcenties

Expanded text:
clima Diarhodu quot stadia contineat manifestum est, repperi clima Diarhodu quot stadia contineat manifestum est, repperi duodeuicesimam partem terrae umbram, quam Luna fecerat, continere. Sed quoniam maius corpus est, quo umbra metaliter iacitur, quam ipsa umbra, ex climatibus, quibus pro parte Sol obscurabatur dextra laeuaque, compertum triplo maiorem esse ipsam Lunam umbra sua. Ergo collectum est Lunam sexies minorem orbe terrae praedictis rationibus inueniri. Luna autem minor est orbe suo sescenties, quod clepsydris fusilem ponas, atque emersa omni subtrahas primum et aliud uas apponas, donec nocte alia renascatur. Adiecto ad circuli spatia et quod excurrit partibus et ipso item Lunae corpore, quoniam de circulo hoc quoque esse non dubium est, inuenies sescenties aquam excrescere, unde colligas circulum eius toties esse maiorem. Si ergo ipsa Luna maior sexies terra, sescenties
Abbreviated transcription (Latin):
plitudinibꝰ metiam̃. Qd̾ ñ facile astrologi ualuere. abuno g̃e¬
omerte concesso ad sertio ẽ incho anda. Quodae uysa sugae ter pñce¬
psente condeeratos tene. archimedeq ꝑsuasũ in circubn. terrecẽ
ecent. milia stadioꝵ. & decẽ stadia. Ita ut obhoc indubitattis den¬
onibꝰ adprobet᷑. iune cuculũ centies t̾ra eẽ maiorẽ. Qui quidem
emuliu ipsa luna sercenties potior iuentt saie duoededetr¬
tibus solis assiduis: quantũ umbre luna subiecta reddiieione
& ipsius umbre collatiõe cũ ipso lune corpore. uera dimesisione
monstrant᷑: Que nisi morosa sint: quẽ ad modũ dimensa beseduas¬
monstraro. Exero in elimate diame noes ꝓueniens solis desudis
enondem e omĩ parte totũ obumbrauit orbem: S proꝑuiqud qͥ¬
mnastio is est uiaip̃dii. portio obscurationis apparuit. In climateñ
diaboristenes. nulla obsistente parte sol totꝰ eluxit. Unde quoniã

Expanded text:
plitudinibus metiamur, quod non facile astrologi uoluere, ab uno Geplitudinibus metiamur, quod non facile astrologi uoluere, ab uno Geometriae concesso assertio est inchoanda, quod et ipsa suggerit in praesenti et ab Eratosthene Archimedeque persuasum, in circuitu terrae esse CCCCVI milia stadiorum et X stadia, ita ut ab hoc ergo indubitatis rationibus approbatur Lunae circulum centies esse maiorem. Qui quidem circulus ipsa Luna sescenties potior inuenitur. Quae duo et defectibus Solis assiduis, quantum umbrae Luna subiecta reddiderit, et ipsius umbrae collatione cum ipso Lunae corpore uera dimensione monstrantur. Quae nisi morosa sint, quemadmodum dimensa sim, demonstrabo. Crebro in climate Diameroes proueniens Solis defectus eiusdem ex omni parte totum obumbrauit orbem, sed propinquo climati, id est Diarhodu, portio obscurationis apparuit, in climate uero Diaborysthenus nulla obsistente parte Sol totus eluxit. Vnde, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo loco unde pͥdie ortũ est eleuat᷑. Qd̃ siest. dubiũ non est
Cł xxx .iii. enculos habere solẽ ꝑ qͦs aut absolsticio in brumã
redit. aut ab eadẽ in solsticialẽ lineã subleuat᷑. Peasdẽ qͥrpe mu¬
tationes commeat circuloꝵ. S cũ sol p̃dictũ numerum habeat:
mars dupplos circulos facit. Iouis stella. duodecies ercrescidi
Occies uicies cumulat saturnꝰ eos circulos qͥ paralelli etiã dicti
sunt cireũ currens. Qui motꝰ omniũ cũ mundo prouenuint.
& t̾ras oitibꝰ occasibusq circũeunt. Nã uenꝰ. mercuriꝰ ꝙ. boet oro
occasusq cotidianos ostendant. tamen eoꝵ crreuli tras unino
si ambiunt. Si cura solẽ laxiore ambitu circulant. Peni ꝑ cinea¬
lon sioꝵ centron in sole constituunt. Itaut supra uꝑsũ aliquã¬
oobem. alii mercuriũ ueneremq. alii ipsuis arculĩ solis es a
concertant. deinde martis. iouis. ac saturni. Qs om̃s ut suuis am¬

Expanded text:
ex eo loco, unde pridie ortum est, eleuatur. Quod si est, dubium non est ex eo loco, unde pridie ortum est, eleuatur. Quod si est, dubium non est CLXXXIII circulos habere Solem, per quos aut ab solstitio in brumam redit, aut ab eadem in solstitialem lineam subleuatur; per easdem quippe mutationes commeat circulorum. Sed cum Sol praedictum numerum habeat, Mars duplos circulos facit, Iouis stella duodecies excrescit, octies uicies cumulatur Saturnus eos circulos, qui paralleli etiam dicti sunt, circumcurrens; qui motus omnium cum mundo proueniunt et terras ortibus occasibusque circumeunt. Nam Uenus Mercuriusque licet ortus occasusque cotidianos ostendant, tamen eorum circuli terras omnino non ambiunt, sed circa Solem laxiore ambitu circulantur. Denique circulorum suorum centron in Sole constituunt, ita ut supra ipsum aliquanorbem alii Mercurium Veneremque, alii ipsius circulum Solis esse concertant; deinde Martis, Iouis ac Saturni, quos omnes ut suis am
Abbreviated transcription (Latin):
Sigrem ẽ sius motꝰ istoꝵ rationibꝰ dispensatur. Quibꝰ tamen
septem sxderibus. unꝰ ẽ commiis motꝰ. qd̾ onĩs octũ petunt
lliꝰ qd̾ tempoꝵ om̃s diuersitatibꝰ accidentibꝰq uariantur
lam ex his quinq sydera stationes recursusq patiunt. Sol u̾
luuaq cursu continuo rapiunt᷑. Item hec lumina uicibus
obscurantur. occultant᷑. Quinq uero sidera: nesciunt obum¬
brari. Tria item ex bis. cũ sole lunaq orbem t̾re entueunt.
Uenus uͦ ac mercuriꝰ non ambiunt terran. Licet genera liter
sciendũ cunctis orbibus planetarũ & centron ẽẽ tellurem. hoc
e non tenere mediũ cuculoꝵ qd̾ centron eẽ ñest dubĩ. E il¬
lud generale septem om̃ibus aduertendũ. qd̾ cũ mundꝰ eiusdẽ
ductus rotatione unimoda torqueat᷑: planete cotidie tã loca
quã diu̾sitates arripiant enculoꝵ. Nam ex his uullũ sidus

Expanded text:
siquidem suis motus istorum rationibus dispensatur. Quibus tamen siquidem suis motus istorum rationibus dispensatur. Quibus tamen septem sideribus unus est communis motus, quod omnes ortum petunt, alius, quod temporum omnes diuersitatibus acque accidentibus uariantur. Nam ex his quinque sidera stationes recursusque patiuntur, Sol uero Lunaque cursu continuo rapiuntur. Item haec lumina uicibus obscurantur occultantium; quinque uero sidera nesciunt obumbrari; tria item ex his cum Sole Lunaque orbem terrae circumeunt, Venus uero ac Mercurius non ambiunt terram. Licet generaliter sciendum cunctis orbibus planetarum eccentron esse tellurem, hoc est, non tenere medium circulorum, quod centron esse non dubium, et illud generale septem omnibus aduertendum, quod, cum mundus eiusdem ductus rotatione unimoda torqueatur, pianetae cotidie tam loca quam diuersitates arripiant circulorum; nam ex his nullum sidus
Abbreviated transcription (Latin):
ãno ut sol. aut .xxx.ãnis. ut saturnus. et ceteris temporibus attri¬
butis prospatioꝵ que circumeunt latitidine. aut breuitate.
Que cuncta sydera licet in ortũ ꝑgere uideant᷑: non tamen ad¬
uersum mundũ rigido motu s obliquo ꝑ dodiaci defira moliunt᷑
Alioquen econtrario partiũ suarũ motu: mutous starolupot:¬
Benq etiã ꝓy pathethicoꝵ dogina contendit. n aduersu minesa
hee frdeia promoũi. s celeritate mundi quã sequi n pctraundt
preteuiri. Quod quidem etiã ut uerũ sit: meis non poterrt ra¬
tombus obiuare. Siue enim saturnus nimia cum mundo
celeritate concertans. uix exigius cursibus suꝑat. ac luua q d̾
padius incedet. intra ttesimum diem amundi parte etdem
pretuit: Siue contra mundũ nitentibus ides celerior quiam
briuiori atnbitu orbem cireuit suna: tardiusq saturi apter
lat tudinẽ orbis effusi. utrũ uelis meis regłis non obsistit

Expanded text:
anno ut Sol, aut triginta annis ut Saturnus, et ceteri temporibus attrianno ut Sol, aut triginta annis ut Saturnus, et ceteri temporibus attributis pro spatiorum, quae circumeunt, latitudine aut breuitate. Quae cuncta sidera, licet in ortum pergere uideantur, non tamen aduersum mundum rigido motu, sed obliquo per zodiaci defixa moliuntur; alioquin ex contrario partium suarum motu mundus stare noDenique etiam Peripateticorum dogma contendit non aduersum mundum haec sidera promoueri, sed celeritate mundi, quam sequi non poterunt, praeteriri. Quod quidem, etiam ut uerum sit, meis non poterit rationibus obuiare. Siue enim Saturnus nimia cum mundo celeritate concertans uix exiguis cursibus superatur, ac Luna, quod tardius incedat, intra tricesimum diem a mundi parte eadem praeteritur, siue contra mundum nitentibus ideo celerior, quia breuiore ambitu orbem circuit, Luna, tardiorque Saturnus propter latitudinem orbis effusi, utrum uelis, meis regulis non obsistit,
Abbreviated transcription (Latin):
nune plauetarũ orbes edisseram. Quos quidẽ non ab erroribu
suis. namidẽ solis rationibus conmeantes. nichil licere patiurt
errors s quia diuersa uarietas mortalibꝰ caligines intentio¬
nis offiutdit. Non planetas. s planontas sicut aratos asserit me
morabo. licet eos ꝓͥis nõibꝰ iusignitos. &̃ aliis nõibꝰ appellarint. Nam satͤ¬
num phe nonã dicunt. iouemq phecontã. pyrom martẽ. uenerẽ
phosphoron. mercuriũ stilbonta nominauerũt Soli uͦ lineq diuer¬
sitas gentiũ innumera uocabula sociauit. Hoꝵ gͥ septẽ illa eo ma¬
pime cum fixis sideribus habenda distantia. quod illa celitan¬
tum mͦ cursibus commouent᷑ propͥa statione ornata. hu u̾tam
mundanis raptibus auferunt᷑. quam propriis cursibꝰ cominonen¬
tur.nam quantũ eos retulit diei noctisq rotatio tantũ nittiuntur
diuersis compensare temporibus. Idẽ aut mense ut luna. ait

Expanded text:
Nunc planetarum orbes disseram, quos quidem non ab erroribus Nunc planetarum orbes disseram, quos quidem non ab erroribus suis nam isdem Solis rationibus commeantes nihil licere patiuntur errori sed quia diuersa uarietas mortalibus caligines intentionis offundit, non planetas, sed planontas Straton assemorabo, licet eos propriis numinibus insignitos etiam aliis nominibus appellarint. Nam Saturnum Phaenona dicunt Iouemque Phaethonta, Pyroin Martem, Venerem Phosphoron, Mercurium Stilbonta nominarunt; Soli uero Lunaeque diuersitas gentium innumera uocabula sociauit. Horum igitur septem illa eo maxime cum fixis sideribus habenda distantia, quod illa caeli tantummodo cursibus commouentur propria statione seruata, hi uero tam mundanis raptibus auferuntur quam propriis cursibus commouentur. Nam quantum eos retulit diei noctisque rotatio, tantum nituntur diuersis compensare temporibus, id est aut mense ut Luna, aut
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam ut diuersa spatia sunt celestis ambitus. circuliq me¬
dialis: ita ce diuersis centroꝵ signis punctisq torquent᷑. Quo
fit ut t̾ra solaris circuli centru ñsit: s ħ centͥa habeat᷑. ꝑuices
enĩ ꝓpiqͥta tes descensusq in t̾ras solaris orbita cursusq sub¬
mittit. Itemq ꝓ signoꝵ conditionibus sublimat᷑. & cũ medi¬
etatem linearem in latitudinẽ ⁊ odiaci sol ubratꝰ excurrat:
orbẽ tam̃ solis obliqͥtas meatꝰ aut impͥmit aut extollit. Qͥs enĩ dubitet cãgũ
geminosq ĩ mundi ardua sublimari. rursũq sagittariũ capͥcornũq ꝑer
ratis deflexibus infimari: Quod cum iͦpse todiacus signaq
tamen curculus qui subter meat. aut euehit᷑. aut descendit
hinc uenit ut asole signa: cũ dierũ uariis transcurri diuersitatibꝰ ui¬
deantꝰ. Transcursa ratione signoꝵ celestiũ atq etiã cnruloꝵ

Expanded text:
est; nam ut diuersa spatia sunt caelestis ambitus circulique meest; nam ut diuersa spatia sunt caelestis ambitus circulique medialis, ita et diuersis centrorum signis punctisque torquentur, quo fit, ut terra solaris circuli centron non sit, sed eccentros habeatur. Per uices enim propinquitates descensusque ad terras solaris orbita cursusque submittit, itemque pro signorum condicionibus sublimatur; et cum medietatem linearem in latitudinem zodiaci Sol libratus excurrat, orbem tamen Solis obliquitas meatus aut imprimit aut extollit. Quis enim dubitet Cancrum Geminosque ueluti in mundi ardua sublimari, rursumque Sagittarium Capricornumque ratis deflexibus infimari? Quod cum ipse zodiacus signaquetamen circulus, qui subtermeat, aut euehitur aut descendit. Hinc uenit, ut a Sole signa cum dierum transcurri diuersitatibus uideantur. Transcursa ratio est signorum caelestium acque etiam circulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. mensuris equalibus respond̾e. Uerum hac questione sum¬
mota: alia subtilior despatiis imparibis obiectat᷑. Dicunt enim.
Sisi spatia signoꝵ equalia sint. aut sol tardiore cursu quedam
signa transcurrit. aut in dierũ ratio diu̾sitate mentitur. S cõs¬
stat solem geminoꝵ signum .xxx.de duobus diebus excuriere. Sa¬
gittarii autem .xxͦ uiii. Ceterisq signis aut adici aut detra¬
m aliquas porciones. Quod ꝓfecto non fieret. si aut sol equali
cursii ferret᷑. aut signa sp̃atuis paribus tenderent᷑. Sol autem¬
si eadem ac ꝑpetua ratione festincit. reli̾quitur ut signis sꝑa¬
tioꝵ equalitas deneget᷑. S huno qͦq errorem oppinio ĩnuete¬
rata composuit. quem om̃s actenus credidere. Q uẽ admodum
ipsi mundo &e spere postreme centrũ est terra .Ita et solarus
cireuli eundem centrũ ẽẽ. Quod omnino falsum ẽẽ non dubiũ

Expanded text:
ta mensuris aequalibus respondere. Verum hac quaestione sumta mensuris aequalibus respondere. Verum hac quaestione summota, alia subtilior de spatiis imparibus obiectatur. Dicunt enim: si spatia signorum aequalia sunt, aut Sol tardiore cursu quaedam signa transcurrit, aut in dierum ratio diuersitate mentitur. Sed constat Solem Geminorum signum XXX et duobus diebus excurrere, Sagittarii autem XXVIIII ceterisque signis aut adici aut detrahi aliquas portiones; quod profecto non fieret, si et Sol aequali cursu ferretur et signa spatiis paribus tenderentur; Sol autem eadem ac perpetua celeritate festinat. Relinquitur, ut signis spatiorum aequalitas denegetur. Sed hanc quaestionem opinio inueterata composuit, quoniam omnes hactenus credidere, quemadmodum ipsi mundo sphaeraeque postremae centron est terra, ita et solaris circuli eandem centron esse. Quod omnino falsum esse non dubium
Abbreviated transcription (Latin):
noctibusq cunctis sena signa supra t̾ras ẽẽ. om̃s dies noctesq pares eẽ
debuerunt. Sena autem signa suꝑstare non dubiũ ẽ. totidemq
delitescere. Diesqͦ noctesq uariari diuersitatibus spatiorũ. Nam
solsticialis dies: habet equinoetialis mensure horas. xiiii. & sextãtẽ.
Brumalis uͦ horas .uiiii. & dimidiã ac t̾ciam portionẽ. Uicissim
brumales noctes solsticialis diei temporibus porrigunt᷑. cuiꝰ lucis
tempora suscipit. nox estina In tanta uarietate diu̾sitateq tem¬
poꝵ. illudo ꝓfecto colligit᷑. signa equalia non habenda. Cui condu¬
sioni. & rerum ueritas & nr̃a regła refragat᷑. Multiplici enm clepsi¬
drarum adpositione monstratum. omĩa signa paria spatia conti¬
nere. Cum enam diu̾sa tempora in ortu habeant atq occasu.
tamen si omniũ ortꝰ occasusq compenses. uidebis ad plenũ conla¬

Expanded text:
noctibusque cunctis sena signa supra terras esse, omnes dies noctesque pares esse noctibusque cunctis sena signa supra terras esse, omnes dies noctesque pares esse debuerunt. Sena, autem signa superstare non dubium est totidemque delitescere, dies quoque noctesque uariari diuersitatibus spatiorum. Nam solstitialis dies habet aequinoctialis mensurae horas XIIII et sextantem, brumalis uero horas VIIII et dimidiam ac tertiam portionem, uicissim brumales noctes solstitialis diei temporibus porriguntur, cuius lucis tempora suscipit nox aestiua. In tanta uarietate diuersitateque temporum illud profecto colligitur, signa aequalia non habenda. Cui conclusioni et rerum ueritas et nostra regula refragatur. Multiplici enim clepsydrarum appositione monstratum omnia signa paria spatia continere. Cum enim diuersa tempora in ortu habeant atque occasu, tamen si omnium ortus occasusque compenses, uidebis ad plenum colla
Abbreviated transcription (Latin):
hore. Aquarii uͦ prorimũ signũ. oritur horaae dimidia & sexta.
parte hore. Occidit horis duabus & t̾cia parte hore. Sequens pis
dimidia. et sexta parte hore. E andem mensuram. aries utͥusq
temporis seruat. Taurus orit᷑ hora. & dimidia: et sexta parte hore.
Occidit duabus horis & t̾c̃ia parte hore. At gemini orunt᷑ ho¬
ra et deunce. Occidunt duabus horis & .xii. parte hore. hecẽ
inequalitas. que dierũ spatia noctiumq discriminat. Nam
cũ solis lumen eoꝵ signoꝵ principiũ que tardius oriunt᷑ in¬
greditur : dum sequentia signa nascunt᷑. diei ꝓlixitas procre¬
sat᷑. Ubi hec intrarit que cito orta. tardius demersant᷑: die¬
bus exiguis noctes efficit grandiores. Deniq hecratio & illis
respondet qui uel mirã efficiunt questionẽ: talia proponentes.
Si spatiis equalibus signa omĩa ꝑcensentur. ac necẽẽ ẽ diebꝰ

Expanded text:
horae. Aquarii uero proximum signum oritur hora et dimidia et sexta horae. Aquarii uero proximum signum oritur hora et dimidia et sexta pia parte horae. Eandem mensuram aries utriusque temporis servat. Taurus oritur hora et dimidia et sexta parte horae, occidit duabus horis et tertia parte horae. At gemini oriuntut hora et deunce, occidunt duabus horis et duodecima parte horae. Haec est inaequalitas, quae dierum spatia noctiumque discriminat. Nam cum solis lumen eorum signorum principium, quae tardius oriuntur, ingreditur, dum sequentia signa nascuntur, diei prolixitas procuratur; ubi uero haec intrarit, quae cito orca tardius demersantur, diebus exiguis noctes efficit grandiores. Denique haec ratio et illis respondet, qui uel miram efficiunt quaestionem talia proponentes: si spatiis aequalibus signa omnia percensentur ac necesse est diebus
Abbreviated transcription (Latin):
& occidunt. habenda distantia ẽ. Namꝗ̃ transuersa oriunt᷑ et
recta occidunt: celeriores oetꝰ habẽt quam occasus. Contra aũ qui
signũ recte orit᷑. inclinatũq mersat᷑. licet hoc incapͥcorno parua
inflexione curuet᷑. Oit᷑ enĩ duabus horis & duodecima parte hore.
ce hora occidit ac deunce. Mmima in isto distantia. Leo orit᷑ autẽ
duabus horis. et tercia parte hore. Occidit uͦ hora semis et sexta
parte. Uirgo orit᷑ duabꝰ horis & dimidia et sexta parte hore.
Similiterqͦ libra. Occiduntq hora & t̾cia parte. At scorpiꝰ diminu¬
it ortũ. &e auget occasum. Orit᷑ enim horis duabus et t̾cia parte.¬
Occidit hora semis. et sexta parte hore. At sagittariꝰ oritur ho¬
ris duabus & duodecima parte hore. Occidit hora ⁊ deunce hore.
At inuicẽ que transuersa oriunt᷑ et recta occidunt. breuiores
ortꝰ occupant. quã occasus. Deniq ex his ẽ signũ capͥcorni quod
orit᷑ hora & deunce. occidit duabus horis de duodecima parte

Expanded text:
 occidunt, habenda distantia. Nam quae transversa oriuntur et recta occidunt, celeriores ortus habent quam occasus, contra autem, qua signum recte oritur inclinatumque versatur, licet hoc in capricorno parva inflexione curvetur. Oritur duabus horis et duodecima parte horae et hora occidit ac deunce. Minima in isto distantia. Leo autemoritur duabus horis et tertia parte horae, occidit vero hora semis et sexta parte. Virgo oritur horis duabus et dimidia et sexta parte horae, similiterque Libra, occiditque hora et tertia parte. At Scorpius diminuit ortum eoccidit hora semis et sexta parte horae. At sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte horae, occidit hora et deunce horae. At inuicem quae transuersa oriuntur et retta occidunt, breuiores ortus occupant quam occasus. Denique ex his est signum Capricorni, quod oritur hora et deunce, occidit duabus horis et duodecima parte
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ Arturꝰ quẽ alii bootẽ appellant. Corona adriagnes. Hixosq quẽ
alii engonasim dicunt. Lyra. Cignꝰ. Cepheus. C asiopta. ꝑseus. Peltoton
ẜmocꝰ. Andromeda. ꝑegasus. Offiucus. Delfinꝰ. Aquila. Sagitta.
Austrina autẽ hec sũnt. Hydrus. Crater. Coruus ꝓchyonꝰ. Orion.
Canicula. lepus. Eridamis. qui ab orionis pede defluit. Coetꝰ. cen¬
taurus. Nauis argo. Piscis austrinꝰ. Celulũ ara. Nam & aquã
que ex cratere aquarii fluit. meliꝰ partem signi credimꝰ. et
stellam quã quidã canopon. quidã ptolomeonꝰ appellant: que
suꝑioribus inconspicua. in confinio alexandrie incipit apparere.
ut parte in eridani fluminis estimabo. Hec discernit ⁊ odiacus.
qui quidem equales duodecim signoꝵ integrat porciones. S un¬
decim habet signa. Scorpiꝰ enim tam suũ spatiũ corꝑe. quã chelis
occupat. libre. Cͦ uiꝰ suꝑiorẽ partẽ pedes uirginis occupant. Maio

Expanded text:
bitur, Arcturus, quem alii Bobitur, Arcturus, quem alii Boalii Engonasin dicunt, Lyra, Cycnus, Cepheus, Cassiepeia, Perseus, Deltoton, Heniochus, Andromeda, Pegasus, Ophiuchus, Delphinus, Aquila, Sagitta. austrina autem haec sunt: Hydrus, Crater, Corvus, Procyon, Orion, Canicula, Lepus, Eridanus, qui ab Orionis pede defluit, Cetus, Centaurus, navis Argo, Piscis austrinus, Caelulum, Ara. nam et Aquam, quae ex cratere Aquarii fluit, melius partem signi credimus, et stellam, quam quidam Canopon, quidam Ptolomaeon appellant, quae superioribus inconspicua in confinio Alexandriae incipit apparere, ut partem Eridani fluminis aestimabo. 839 haec discernit zodiacus, qui quidem aequales duodecim signorum integrat portiones, sed undecim habet signa. Scorpius enim tam suum spatium corpore quam chelis occupat Librae, cuius superiorem partem pedes Virginis occuparunt, maio
Abbreviated transcription (Latin):
ore interiectu. quantũ quatuor numeri aui. ab equinoctiali adbru¬
malẽ similis. Abrumali autẽ ad austrinũ talis: qualis ala que
inter seꝑtentͥonalẽ solsticialẽq circulos int̾iecta. Circulusq ipse
austrinꝰ. tantũ habet ad cardinẽ suũ. quantũ septentrionalis os
signis omẽ splendescẽ celũ. Nͥ forte uelit quisq eoꝵ gestamina soci¬
are: licet animaliũ uocabulis censeant᷑. Ut caprã que enmoco suꝑ¬
posita: aut edos. qͥ eiꝰ humeris sustinent᷑. uel serpentem quem offincꝰ
tenet. ant pantheram quam centaurus gestat. que sidera uelit par¬
tis ambitu discernunt᷑. Nam alia sunt aqͥlonia. alia austrina.
d regione qui ppe rodiaci que septenitͥonẽ uersus depicta sunt: aqͥ¬
lonia ꝑhibentur. Interiꝰ autẽ numerant᷑ austrina: aquilonis gͥ
habent partẽ utraq septentͥo. Pracho qͥ int̾ utrãq fleruosus uia¬

Expanded text:
ore interiectu, quantum quattuor numeri a sex. Ab aequinoctiali ad bruore interiectu, quantum quattuor numeri a sex. Ab aequinoctiali ad brumalem similis; a brumali autem ad austrinum talis, qualis illa, quae inter septentrionalem solstitialemque circulos interiecta; circulusque ipse austrinus tantum habet ad cardinem suum, quantum septentrionalis ostsignis omne splendescere caelum, nisi forte uelit quis, quae eorum gestamina, sociare, licet animalium uocabulis censeantur, ut Capram, quae Heniocho superposita, aut Haedos, qui eius umeris sustinentur, uel Serpentem, quem Ophiuchus tenet, aut Pantheram, quem Centaurus gestat, quae sidera uelut partis ambitu discernuntur; nam glia sunt aquilonia, alia austrina. A regione quippe zodiaci quae Septentriones uersus depicta sunt, aquilonia perhibentur, inferius autem numerantur austrina. Aquilonis igitur habent partem utraque Septentrio, Draco, qui inter utramque flexuosus inla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .xii. signa admodũ clara circumagi dubiũ non habet᷑. Nã ga¬
laxias nͨ magis ratione quã ocłĩs approbat᷑. Cuiꝰ ultra regłam
& plerumq deficiens latitudo: acasiope as tro in sco¬
pionis aculeũ latitudine cõpensat᷑. Suꝑ ẽ
circulus
solus finitor: qͥ ex eo qͦd semꝑ surgentis. demeantis q mundi diu̾sitatibꝰ
uariet᷑: certũ astroꝵ ordinẽ non pot̾it retinere. Iam nẽ inter curulos
uniu̾sos. qͥd intesticii uel spatii. intercapedo nat᷑alis inmiserit: equũ ẽ¬
explicare. Nam uit̾ septentrionalẽ circulũ. quẽ in spatia .uiii. reseca¬
ui. & inter solsticialẽ: inter patet tantumdẽ quantũ it̾ est. int̾ .uiii.
et .ui. llam idẽ int̾iectꝰ spatiis similibus continet᷑. Inqͦ fit ut circuiꝰ
maior sit abeodem interiectii pari spatio. et eiꝰdem tcia porcione. Alia
inter capede. inter solsticialẽ eqͥ noctialẽq circulos minor est a suꝑi¬

Expanded text:
per duodecim signa admodum clara circumagi dubium non habetur. Iam gaper duodecim signa admodum clara circumagi dubium non habetur. Iam galaxias non magis ratione quam oculis approbatur; cuius ultra regulam et plerumque deficiens latitudo a Cassiepeae astro in Spionis aculeum latitudine compensatur. Superest circulus solus finitor, qui ex eo, quod semper surgentis demeantisque mundi diuersitatibus uarietur, certum astrorum ordinem non poterit retinere. Iam nunc inter circulos uniuersos quid interstitii uel spatii intercapedo naturalis immiserit, aequum explicare. Nam inter septentrionalem circulum, quem in spatia orto resecaui, et inter solstitialem interpatet tantundem, quantum interest inter VIII et VI. Nam idem interiectus spatiis similibus continetur, in quo fit, ut circulus maior sit ab eodem interiectu pari spatio et eiusdem tertia, portione. Alia intercapedo inter solstitialem aequinoctialemque circulos minor est a superi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ductus. ultimũ sagitte spiculũ. et proxime rostrũ aquile contin¬
git. Aqua ad octauam partem capͥcorni descendit. inde haut pro¬
cul mersus in regionẽ inconspicuã. infra argonẽ surgit. Cuiꝰ ad gu¬
bernaculũ & rectam pupim seccans. ad octauã partẽ cancri redit.
Duos iã suꝑ ẽẽ circłos. dubiũ non habet᷑. Quos quidẽ obliqͦs dici su¬
ꝑius memoraui. Quoꝵ unꝰ signifer. ñ ut cet̾i qͦs linealit̾ feci. s
latissimꝰ omĩum comprobat᷑. Quẽ cum in duodecĩ spatia dis¬
cernerẽ: singłis triginta partes ñ nescia rationis ascͥpsi. Uerum
eius latitudinẽ circłi tetendi in .xii. porciones. ut tantumdẽ spatii
habeat latitudo. quantũ longitudini .rii. partes adtribuunt.
Quod our factũ sit. facile ẽ loco eo qͦ de sole loqͥ ceꝑo demonstrare:
Qui ꝑ mediã circuli eidẽ lineã solus fert᷑. Cuiꝰ cireuli ambitum

Expanded text:
perductus ultimum Sagittae spiculum et proxime rostrum Aquilae continperductus ultimum Sagittae spiculum et proxime rostrum Aquilae contingit, a qua ad octauam partem Capricorni descendit; inde haud procul mersus in regionem inconspicuam infra Argo reconsurgit, cuius et gubernaculum et rectam puppim secans ad octauam Cancri partem redit. Duos iam superesse circulos dubium non habetur, quos quidem obliquos dici superius memoraui. Quorum unus signifer non ut ceteri, quos linealiter feci, sed latissimus omnium comprobatur; quem cum in XII spatia discernerem, singulis XXX partes non nescia rationis adscripsi. Verum eius latitudinem circuii tetendi in duodecim portiones, ut tantundem spatii habeat latitudo, quantum longitudini duodecim partes attribuunt. Quod cur factum sit, facile est loco eo, quo de sole loqui coepero, demonstrare, qui per mediani circuli eiusdem lineam solus fertur. Cuius circuli ambitum
Abbreviated transcription (Latin):
gens ꝑsei capit dextrũq eiꝰ brachiũ ꝑxime manũ secan s. ꝑ cir¬
culum septentͥonalẽ ad cardinẽ ꝑuenĩt mundi. A quo ꝑ caudam
drachonis ad sinistrũ artophylacos proximeq ad bootis stellã duetꝰ
dextrũ uirginis pedẽ. sinistrũq contingit. In quo octaua pars li¬
bre est. Unde ad dextrã manũ centauri qua pantherã tenet diui¬
sus. Haut ꝓcul abro loco quo sinistrã centauri ungulã tetigit.
in regionẽ in conspicue nobis partis obruit᷑. Unde emersus infra
cetũ ꝑ corpꝰ eiꝰ. auersiq ceruicẽ ad caput. atq inde ad octauã partẽ
arietis redit. Alter autẽ coluros qͥ etiã tropicos dicit᷑. ab octaua par¬
te cancri consurgit. ad sinistrũ ex pͥoribꝰ urse pedẽ. ꝑ ipsum pectus
eius ceruicẽq. Inde̾ ad cardinẽ ꝑuenit mundi: atq inde ꝑ clunes
minori s urse. et inde ꝑ drachonẽ. ad sinistrã alã cigni. cerucẽq

Expanded text:
gens Persei caput dextrumque eius bracchium, proxime manum secangens Persei caput dextrumque eius bracchium, proxime manum secanculum ad cardinem peruenit mundi; a quo per caudam Draconis ad sinistrum Arctophylacos proximeque ad Bootis stellam ductus dextrum.Uirginis pedem sinistrumque contingit, in quo octaua pars Librae est; unde ad dextram manum Centauri, qua Pantheram tenet, diuisus haud procul ab eo loco, quo sinistram Centauri ungulam tetigit, in regionem inconspicuae nobis partir obruitur; unde emersus infra Cetum per corpus eius auersique ceruicem ad caput atque inde ad octauam partem Arietis redit. Alter autem colurus, qui etiam tropicos dicitur, ab octaua parte Cancri consurgit ad sinistrum ex prioribus Ursae pedem per ipsum pectus eius ceruicemque; inde ad cardinem peruenit mundi atque iride per clunes minoris Ursae et inde per Draconem ac sinistram alam Cycni ceruicemque
Abbreviated transcription (Latin):
taua parte capͥcorni: ꝑ totũ corpꝰ eius ad pedes aquarii. Indead
ceti ultimã caudam. Ac de hinc adleporẽ pͥoresq canicule pedes.
Inde ꝑ argo. tergusq centauri. ad scoepionis aculeũ. Deinde ꝑ sagitte
uttimam partem ad octauã partem capͥcorni circulus reuocatur.
Ultimꝰ ex
paralellis qͥ uocat᷑ antarticus: tantumdem
spatu qu¬
antũ septemtonalis includit. quẽ quidem
meantem. quibus sideribus cutulet᷑: ego potero memorare. Neq enim
partis uisibꝰ hominũ distendit᷑ dic̾e p̃termitto. Ie in comꝑta falsi¬
tatẽ admiscere uideat᷑ assercio. Melius coluros demonstremꝰ. licet
ipsi qͦq aliqͥd curuationis abdentes ñ se totos uisibus rep̃sentent.
Tamen quia coniectura ñ errat: demonstrari poterat. Atq ita
eoꝵ pͥmꝰ qͥ ab eqͥnoctiali parte sumit auspiciũ ab octaua parte
arietis contingens ultimũ delto tos angulũ. ac mox sũmũ contin¬

Expanded text:
taua parte Capricorni per totum copus eius ad pedes Aquarii, inde ad taua parte Capricorni per totum copus eius ad pedes Aquarii, inde ad Ceti ultimam caudam ac dehinc ad Leporem prioresque Caniculae pedes, inde per Argo tergusque Centauri Ad Scorpionis aculeum, deinde per Sagittae ultimam partem ad octauam Capricorni partem circulus reuoctur. Vltimus ex parallelis, qui uocatur antarticus, tantundem spatii quantum septentrionalis includit. Quem quidem meantem, quibus sideribus oculetur, ego poteram meorare; neque enim partis uisibus hominumque distenditur, dicere praetermitto, ne incomperta falsitatem admiscere uideatur assertio. Melius coluros demonstramus, licet ipsi quoque aliquid curuationis abdentes non se totos uisibus repraesentent. Tamen, qua coniectura non errat, poterunt demonstrari. Atque ita eorum primus, qui ab aequinoctiali parte sumit auspicium, ab octaua Arietis parte contingens ultimum Deltotou angulum, ac mox summum contin
Abbreviated transcription (Latin):
secat. ad leonis pectꝰ ac uentrem inde ad ofuici humeros. Deide ad
caput cigni. deinde adungłas eqͥ ac ꝓtinus ad dextram andromede
manũ. Deuide ad sustrum ꝑsei crus. eiusdem q sinistrũ humerũ.
Inde ad utraq enioci gemia. et ꝓxime ad geminoꝵ capita: a quibus
rirsus ad octauam cancri ipsius partẽ: equinoctialis demũ circulus
bis admensus apoli termino circumactus: tam in arietẽ ꝗͣ in librã
linea ꝑmeante ꝑ hec signa circulũ el audit. ab octaua parte arietis
ꝑtotum corpus eiusdem ad reductũ tauri pedem. inde ad mediã ori¬
onis aluũ. Deinde ꝑeditas curuationes ydri. crateramq et coruũ
ad octauã libre partem inter duas lucidas signi illus stellas. Inde
ad utraq ofinci genua. Ac tẽ ꝑ aquilã ad peqtisi caput. aquo rur¬
sus ad octauã partem arietis. Brumalem uero eurulũ. similiter
signo in octaua parte capͥcorni defixo: ꝑ hec meare comꝑimꝰ. Ab oc¬

Expanded text:
secat, ad Leonis pectus ac ventrem: inde ad Ophiuchi umeros, deinde ad secat, ad Leonis pectus ac ventrem: inde ad Ophiuchi umeros, deinde ad caput Cycni, deinde ad ungulas Equi ac protinus ad dextram Andromedae manum, deinde ad sinistrum Persei crus eiusdemque sinistrum umerum, inde ad utraque Heniochi genua et proxime ad Geminorum capita, a quibus rursus ad octavam Cancri ipsius partem. 829 Aequinoctialis demum circulus bis admensus a poli termino circumactus tam in Arietem quam in Libram linea permeante per haec signa circulum cludit: ab octava parte Arietis per totum corpus eiusdem ad reductum Tauri pedem, inde ad mediam Orionis alvum, deinde per editas curvationes Hydri Crateraque et Corvum ad octavam Librae partem inter duas lucidas signi illius stellas; inde ad utraque Ophiuchi genua ac tunc per Aquilam ad Pegasi caput, a quo rursus ad octauam Arietis partem. Brumalem uero ciruculum similiter signo in octaua Capricorni parte defixo per haec meare comperimus: ab oc
Abbreviated transcription (Latin):
culũ ꝑducendũ. Idẽ unũ quod centron. aliud qͦd ꝑ iferiam demons¬
traret. Itaq in ipso mundi cardine posui clariiis sidꝰ. Atq ab eo ad
drachonis caput qd̃ iã notauerã.usq ad finitoris circulũ ꝑuenire
lineã duxi. Quã postea manente centro mente circũagens circu¬
lum designaui. atq ab omĩ parte spatiũ equale complęxa. ꝑhec
sy dera ꝑrͦferia circum ducta ꝑuenit acapite drachonis. & dextro
pede eius qͥ appellat᷑ engonasis ad mediũ cephei pectꝰ. Tunc ad pe¬
des pͥores maioris urse. In de rursus ad drachonis capit. Huic cir¬
culo ꝯfinis ẽ solsticialis. Qua itidem lineari dmensione a cardine
mundi in octauã cancͥ partem ducta qͦ sol accesserat solsticio. reppe¬
rimꝰ eundem circulũ ambitu potiore. Phec tamen signa curuari in¬
cipit. ab octaua parte cancͥ. Cuiꝰ omne corpus in longitu dinem

Expanded text:
culum perducendum, id est unum quod centron, aliud quod peripherian demonsculum perducendum, id est unum quod centron, aliud quod peripherian demonstraret. itaque in ipso mundi cardine posui clarius sidus, atque ab eo ad Draconis caput, quod iam notaveram usque ad finitoris circulum pervenire, lineam duxi, quam postea manente centro mente circumagens circulum designavi, atque ab omni parte spatium aequale complexa per haec sidera peripheria circumducta pervenit: a capite Draconis et dextro pede eius, qui appellatur Engonasis, ad medium Cephei pectus, tunc ad pedes priores maioris Ursae, inde rursus ad Draconis caput. 828 Huic circulo confinis solstitialis, quem itidem lineari dimensione a cardine mundi in octavam Cancri partem ducta, quo Sol accesserat solstitio, reperimus. eundem circulum ambitu potiore per haec tamen signa curvavi: incipit ab octava parte Cancri, cuius omne corpus in longitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
pares angulos autꝰ findit aut findit᷑. qui soli. lune q iter pre¬
bet cũ qu̾inq syderibꝰ. Galaxeas uͦ lacteus obliquat᷑ multoma¬
iore ambitu porrectꝰ: qd̾ &ẽ uisibꝰ approbat᷑. Nam confinio septem¬
trionalis carculi natꝰ: infinitorẽ antartice regionis adelmansi
penetotũ indecͣ ꝑmeare celũ. Quẽ quidẽ mͥ desiꝑe uidentur.
qui circulũ negauerunt. Suꝑest iã unꝰ e cireulis. quẽ qdem
qͣd locis mom̃tisq õĩbꝰ uariat᷑. dubito qͥd appellem. hic tamei
nouissima suꝑnaq discriminans. atq undiq in suꝑficiem telluris
lmea flexii ambientis incumbens: orizon. uel finitor. uel oriens per¬
hibetur. S qm̃ expositi circuli breuiter claruerunt: nc̃ eoꝵ spatia
unde pͥmo conceꝑam ꝑhibebo. ac priꝰ ad septentͥonalis circuli redeã
granditatẽ. Inquo more geomet̾co duo pͥma signa composui. ad cir

Expanded text:
pares angulos aut findit aut finditur. Qui soli lunaeque iter praepares angulos aut findit aut finditur. Qui soli lunaeque iter praebet cum quinque sideribus. Galaxias uero lacteus obliquorum multo maiore ambitu porrectus etiam uiribus approbatur; nam confinio septentrionalis circuli natus in finitorem antarcticae regionis acclinans, paene totum uidetur permeare caelum. Quem quidem mihi desipere uidentur qui circulum negauerunt. Superest iam unus e circulis, quem quidem, quoniam locis momentisque omnibus uariatur, dubito quid appellem. Hic tamen nobis ima supernaque discriminans atque undique in superficiem telluris lineae flexu ambientis incumbens horizon uel finitor uel finiens perhibetur. Sed quoniam expositi circuli breuiter claruerunt, nunc eorum spatia, unde primo conceperim, perhibebo. Ac prius ad septentrionalis circuli redeam granditatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ duci circłm ꝑhibent᷑. exindeq sub t̾ras meantẽ denuo in articũ
apicẽ sublimari. Alii uͦ contra a cardine meridiano inchoam̃ta
circuli ꝑhibentes eundẽ ꝑ articũ uertiõẽ unde ortꝰ denuo retule¬
runt. Qui quidẽ aliũ ab ortu circulũ decursantes in quatuor
quadras mundi ambitũ discreuerunt. Uerũ ego qd̾ ypartꝰ meus
scriptoꝵ ueritate complexꝰ. hos dico asignis rodiatici cioli uenien¬
ꝑsecantes incardines ꝑuenire. Nã imus ab arietis octaua parte
natꝰ ambito mundo ꝑ poloꝵ uertices ad eandẽ recurrit. Aliꝰ suni¬
li complexu mundũ a cancͦ exortꝰ includit. qd̾ planius. post¬
modũ faciemꝰ. Uerũ nunc obliqͥ sunt edicendi. Quoꝵ signifer
duo decĩ discriminibꝰ interstinctꝰ: ex paralellis duos sosticialẽ
brumalẽq contingens. de qͥ noctiałe mediũ secat scđo nec ad

Expanded text:
num duci circulum perhibent, exindeque sub terras meantem denuo in arcticum num duci circulum perhibent, exindeque sub terras meantem denuo in arcticum apicem sublimari; alii uero contra a cardine meridiano inchoamenta circuli perhibentes, eundem per arcticum uerticem, unde ortus, denuo retulerunt, qui quidem alium ab ortu circulum decusantes in quattuor quadras mundi ambitum discreuerunt. Verum ego, quod Hipparchus meus scriptorum ueritate complexus, hos dico a signis zodiaci cycli uenienpersecantes in cardines peruenire. Nam unus ab Arietis octaua parte natus ambito mundo per polorum uertices ad eandem recurrit; alius simili complexu mundum a Cancro exortus includit, quod planius postmodum faciemus. Verum nunc obliqui sunt edicendi, quorum signifer duodecim discriminibus interstinctus ex parallelis duo solstitialem brumalemque contingens, aequinoctialem medium secat secundo, nec ad