comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aus putetur aut diu errasse
se ipo indice teneat᷑. Ita descen¬
dũt in infernũ inuentes. id ẽ
suã ꝓdicõne senciẽtes. qͦs dathã
⁊ abiron ⁊ thore hiatu t̾re ab¬
sipti tanto añ futuros figura¬
nͦ unt᷑ Confusio aũ adducit grã
⁊ głam: cum erubescit qͥsꝙ de
ꝓpa iiqͥtate ⁊ penitẽto in meli
conmutatur: qd te su c̾e pig
ilia pernicõs a confusione suꝑ
atũ ne tibi ab hõib nesciẽtib
qd locant᷑ obitiat᷑ apłica illa
sentẽcia. Sienĩ que destruxi
hec eadem iterũ edificio: p̾ua¬
ricatorẽ me ip̃m cõstituo. Qͥue
sidici poss ĩ ieos aui u̾ itatem
correcti pdicãt quã peruersi
oppungnabant. m ip̃m paulũ
mfitabãt deũ. audiẽtes ad̾ enã¬
gelizaret fidem quã aliqũ uas¬
tabut Nec quẽquã putes ob
errore adu̾itatẽ uł aquocũq seu
magno sen ꝑno pcͨato. adcorre¬
ctionẽ sine penitẽtia posse tnͣsire
S ninis impudens error est hic

Expanded text:
ans putetur aut diu errasse ans putetur aut diu errasse se ipso indice teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem sentientes, quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absumpti tanto ante futuros figurauerunt. confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa confatum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxi, haec eadem iterum aedifico, praeuaricatorem me ipsum constituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum ficabant deum audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic
Abbreviated transcription (Latin):
ies ad eccłiam quã uerã senti¬
re te intelligo. noec huiꝰ sentẽ¬
cie tue testimoia a longe peto.
tu ip̃e in eiusdem epłe tue pͥnci¬
pio cui ñc respõdeo hec uerba
posuisti: Cum optinie iqnis
to nou̾am longe ad huc a fide xͥ¬
ana se positũ. ⁊ studus olim de¬
doditum luterarũ. qͥetis ⁊ ho¬
nestatis fuisse cultorẽ Cumq po¬
stea cõu̾sus ad ip̃ianã fidem. ut
ei multorũ relatõne cognoui
disputatõnib legalib oꝑam dar¬
es. Certe sitr ad me illam epła
misisti hec u̾ba tua sũt. Cum gͦ
fatearis me cõu̾sum ad xp̃ianã
fidem. cum ego nec od donotistas
nec ad rogatistas cõuersus sim.
ciẽtꝰ dicimiꝰ mom̃ib gentib dilata¬
tur. que scdm dei testimoniũ in
temme ibeahe benedicũtur oemd
⁊ dum erutescis corrig̾e errorẽ.
nõ erutescis ꝑ man̾e merrore
qd utiq pocis erubescendũ fuit.
hoc est ilud qd̾ scͥptura nõ ta¬
p̾catum cum erubescit qͥsq p̃nã
mutare sentẽciã. ne aut incõsi¬

Expanded text:
ies ad Ecclesiam, quam veram sentire te intelligo: nec hujus sententiae tuae testimonia longe peto. Tu quippe in ejusdem tuae epistolae principio, cui nunc respondeo, haec verba posuisti: Cum optime, inquis, noverim te longe adhuc a fide ana sepositum et studiis olim deditum litterarum quietis et honestatis fuisse cultorem cumque postea conuersus ad Christianam fidem, ut ex multorum relatione cognoui, disputationibus legalibus operam dares\'. certe si tu ad me illam epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo fatearis me conuersum ad Christianam fidem, cum ego nec ad Donatistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilatatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae bet dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tapeccatum, cum erubescit quisque prauam mutare sententiam, ne aut inconst
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiosor pigros ꝙ faciebat
quara młtis aditum itrãduou¬
seradant rumores maleditorũ. q
nescio qͥd alud nos maltare dei
ponie lactitabãt: anã multi uich
⁊ eos inde discedere ata ad catho¬
nemo licasmn trasire nõ cogebet il pro¬
mmo harũ legũ terror q re pro¬
mulgandis reges dño serumu
ratimore ita ꝓfuit. ut nũcain
ditat iã hoc uolebam̾. ẜ deog¬
tias am nob̾ occasionẽ prebint̾
iaiaꝙ faciẽdi ⁊ dilatõnũ moru¬
las amputauit. alii dicãt. hoc
ẽe uerum iã sciebatuꝰ. s nestio
qua ꝯsuetudine tenebam᷑ Sra¬
cias dño am uĩcula nra disru¬
pit ⁊ nos ad pacis uindmtiũ¬
nesciebamꝰ hͣ eẽ u̾itatẽ nec eã disc̾e
uolobam. G nos ad eã cognosten

Expanded text:
fastidiosos pigrosque faciebat! fastidiosos pigrosque faciebat! quam multis aditum intrandi obserabant rumores maledicorum, qui nescio quid aliud nos in altare dei ponere iactitabant! quam multi nihil  eos inde discedere atque ad catholicam transire nemo cogebat! His omnibus harum legum terror, quibus promulgandis reges domino seruiunt in timore, ita profuit, ut nunc alii dicant: clam hoc uolebamus; sed deo gratias, qui nobis occasionem praebuit iam iamque faciendi et dilationum morulas amputauit\', alii dicant: Hoc esse uerum iam sciebamus, sed nescio qua consuetudine tenebamur; gratias domino, qui uincula nostra disrupit et nos ad pacis uinculum tranNesciebamus hic esse ueritatem nec eam discere uolebamus; sed nos ad eam cognoscen
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat. nͥ nemiẽ ad unitatem
disputatõne pugnãdũ. rõne uĩ¬
cendũ. ne fictos catholicos hr̃emꝰ
qͦs aꝑtos h̾eticos noueramꝰ Sh
opinio mea ñ ꝯdicẽtiũ u̾bis.
s demonstrãciũ suꝑabatur ex¬
emplis Nam pͥmo mͥ opponebat᷑.
ciuitas mea. que cũ tota esset in
parte donati. Ad miitatẽ catholi¬
cam legum imꝑaliũ timore ꝯu̾sa
est Quam ñc undemꝰ ita huiꝰ ur̃e
ammolitatis ꝑuiciẽ tetestari ue
mea nũquã fusse cͦdat᷑. Ita alie¬
tur ut ip̃is reb agnosce̾m. ⁊ m
hac causa recte intelligi posse qd̃
scͣptũ est.da sapiẽti etcasionen
qd certe simi iã uolebãt ẽẽ cat̾ho¬
lici mamfestissima u̾tate ꝯ moti
i offensĩonẽ suoꝵ reu̾endo condie
disferrebãt. quã młtos nõ u̾itas
qͣ nũquã p̃simpsasti sed obdurate
cõsuetudims graue uintulũ colli¬
gabat. ut meis compleret᷑ d̃ma
ant uerã eccłiam ẽẽ ꝑtem dona¬
tr qͥa eos ad cognoscendã catho¬
licã u̾itatẽ. securitas torpidos

Expanded text:
 neminem ad unitatem disputatione pugnandum, ratione uincendum, ne fictos catholicos haberemus, quos apertos haereticos noueramus. sed haec opinio mea non contradicentium uerbis sed demonstrantium superabatur exemplis. nam primo mihi opponebatur ciuitas mea, quae cum tota esset in parte Donati, ad unitatem catholicam legum imperialium timore conuersa est, quam nunc uidemus ita huius uestrae animositatis perniciem detestari, ut in ea numquam fuisse credatur; ita alitur, ut ipsis rebus agnoscerem etiam in hac causa recte intelligi posse quod scriptum est: Da sapienti occasionem, quod certo scimus, jam volebant esse catholici, maet offensionem suorum reuerendo cotidie differebant! quam multos non ueritas, qua numquam praesumpsistis, sed obduratae consuetudinis graue uinculum conligabat, ut in eis compleretur diuiant ueram ecclesiam esse partem Donati, quia eos ad cognoscendam catholicam ueritatem securitas torpidos,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Ion ꝓpt̾ malũ quod ꝓcessit exte
negandũ est boñcqd̾ remansit in
te qd̾ malo tuo habes. si nõ ha¬
bes unde est bonũ qd̾ habes Ex
catholica .n. eccłia sũt oĩa domi¬
nita satͣmẽta oue sic habetis
⁊datis quẽadmodũ habebantur
⁊ dabant᷑ ⁊̃ pͥus quã inde exiretis
nõ tam̃ ideo nõ habetis qͣa ibi nõ
estis unde sũt que habetis. Non
in uobis mutamꝰ. in quib nobisꝯ
estis. In młtis . n estis nobicũ N
⁊ de talib dictũ est. qm̃ in młtis¬
erant mecũ. S ea corrigimꝰ in
hit acciꝑe uolumꝰ. que nõ habe¬
tis illic ubi estis Nobiscam at̃
estis in baptismo ̃ symbolo. in cet¬
untatis ⁊ uiacło ꝑacis. in ip̃a de¬
niq catholica eccłia nobiscum
nõ estis. hec si accipiatis nõ tũc
accrũt sed tũc ꝓ terũt que hẽtis.
Non gͦ sicꝰ putatis suscipimꝰ uros
sed suscipiendo efficimꝰ mõr. qu
recedunt a nobis ut suscipiantur

Expanded text:
non propter malum. quod processit ex te, non propter malum. quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te, quod malo tuo habes, si non ibi habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim ecclesia sunt omnia dominica sacramenta. quae sic habetis et datis, quem ad modum habebantur et dabantur etiam prius, quam inde exiretis. non tamen ideo non habetis, quia ibi non estis, unde sunt, quae habetis. non in uobis mutamus. in quibus nobiscum estis; in multis enim estis nobiscum; nam et de talibus dictum est: Quoniamerant mecum'. Sed ea corrigimus, in hic accipere volumus, quae non habetis illic ubi estis. Nobiscum autem estis in baptismo, in simbolo, in cetunitatis et uinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobiscum non estis. haec si accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros, sed suscipiendo efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut suscipiantur
Abbreviated transcription (Latin):
enis in unitate qͥsq maculatur.
iam ante typͥant̃ periit eccłia.
nec erat unde existeret ipẽ cy¬
pͥamis Si aũt hoc sentire socrile¬
sum est: ⁊ certũ est eccłiã ꝑmane¬
re. nemo alienis peccatis icius
unitate macłatur frustra filii ma¬
li nistos uos dicitis. exitũ urm ñ
abluitis. nõ purgatis. Sur ergo
inquis nos q̃ritis. cur sic suscipi¬
tis quos heticos dicitis: inde qua
fatile breuit᷑q respondeam. Que¬
rimus uos quia per istis: ut de
inuentis gandeamꝰ de qͥb ꝑditis
tolebamꝰ. heticos ãt uos dicimus.
s añ quã ad pacem catholicam cõ¬
u̾tamin añ quã errore quo ir ri¬
titi estis ex uamini Cum aũt trã¬
sitis ad nos pͣus utiq relinqͥtis ꝙ
eratis ne ad nos h̾etici transeatu
Saptiza ergo me inquis. facerẽ
si baptizatus nõ esses. aut si dona¬
ti uel rogati nõ xp̃i baptismo bap¬
tizatꝰ eẽs Non sacramẽta xp̃ĩana te
fatiũt hecicũ. sed pͣua dissensio.

Expanded text:
enis in unitate quisque maculatur, enis in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatis. \'Cur ergo\', inquis, \'nos quaeritis? cur sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de inuentis gaudeamus, de quibus perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. facerem, si baptizatus non esses aut si Donati uel Rogati, non Christi baptismo baptizatus esses. non sacramenta Christiana te faciunt haereticum sed praua dissensio.
Abbreviated transcription (Latin):
mũsis mauroram epĩs per qua¬
draginta annos. quos dicit iñ
ad ꝑsecutõnẽ ꝑ machariũ factã
traditorib sine baptismo ꝯ̾casse
o dicis. Quis mͥ ẽ iste thicomꝰ.¬
ille ẽ thicomꝰ quẽ parmenianus
resc̾bendo cõpescit. ⁊ eũ deter¬
ret ne talia scribat. nec tam̃ re¬
fellit ea ip̃ã que scͥbit uno sicut
sup̃ dixi eũ pͥmit Quod cu tal¬
iaditeret de eccłia toto ortedi¬
fłusa. ⁊ qͦd neminẽ meius uni¬
tate macularẽt aliena pͤcata ab
affrorũ se tũ qͣsi traditorũ cõta¬
gione remonebat. ⁊ erat in ꝑ¬
te donati: Posset aũt dice̾ par¬
menianus. ista eũ oĩa eẽ menti¬
tum. S sicꝰ idem tycomiꝰ cõme¬
morat. ad huc iiuebant mul¬
ti per quos ħ certissima ⁊ aꝑtiss¬
nia ẽẽ ostend̾e̾ntur. S de his ta¬
ces contende tyconiũ eẽ menti¬
tum. ad cyp̾auũ te reuoco cu¬
ius mẽtionẽ ipe fecisli. ꝓrsus
scd̾m sc̃pta cyp̾ani si pcaͣtis ali¬

Expanded text:
uniuersis Maurorum episcopis per quauniuersis Maurorum episcopis per quadraginta annos, quos dicit usque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine baptismo communicasse. Sed dicis: eQuis mIlle est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut supra dixi, eum premit, quod cum talia diceret de Ecclesia toto orbe difusa et quod neminem in eius unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. Sed de his taceo. contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te reuoco, cuius mentionem ipse fecisti. prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis ali
Abbreviated transcription (Latin):
Que cum ita sint ubi est p̃ sump¬
cio seꝑationis ur̃e: nõ ne filii ma¬
li estis: ip̃i nos iustos dicitis. er
itum aũt urm nõ abluitis. Iam
eccłia eatholita scͥpsit. frustia se
ab affrorũ qͣsi traditorũ qͥone se¬
cernens Quo uno eũ par mena¬
nius suffocat. qd respõd̾e pot̾itis
nͥ qͦd de uob̾ idem thicomus dixit.¬
⁊ ego Paulo ante recolui qͦd uolu¬
tis ⁊ septuaginta epĩs ur̃is cõciliũ
carthagine celebratũ. In quo cõ¬
cilio pet seꝑtuagĩta ⁊ qͥnq dies po¬
apositis omĩb pteritis. limatam
ẽẽ sẽtenciã atq decretã : ut tradi¬
torib ĩ mensi cͥminis reis si bap¬
tizari nollent pro integris ꝯͣta¬
bem ꝯgregatã eccłie misciusse
⁊ scd̾m statuta ip̃iꝰ cõcilii aducẽtis
⁊ septuagĩta uestris ep̃i facti feci¬
sse ꝯ traditorib unitatem eiq de¬
ut̾io pꝰ hoc factũ iugit̾ ꝯͥtasse do¬
natũ. nec solũ huic de ut̾io s ĩn

Expanded text:
Quae cum ita sint, ubi est praesumpQuae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis vestrae? Nonne filii mali estis; ipsi voitum autem uestrum non abluitis. Iam ecclesia catholica scripsit frustra se ab Afrorum quasi traditorum communione secernens, quo uno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit et ego paulo ante recolui: \'Quod uoluconcilium Carthagini celebratum: in quo concilio per septuaginta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis, limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicabem congregatam ecclesiae miscuisse et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta uestris episcopis facti fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum iugiter communicasse Donatum nec solum huic Deuterio sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad ult̾os clandebãt miꝑie utiq a¬
gebant. qͥ mẽbris .x. sanitatem ne¬
gabant. ⁊ claues eccłie pulsantib
suthebant. ⁊ misericordissime
paciẽcie dei. que mos ꝓpterea si¬
nebat uiu̾e ut pemtendo sanarẽ¬
tur sacͥficio. cõtͣti cordis ⁊ cõtͣbu¬
lati sp̃t. oblato dura crudelitate
contͣdicebant. Nec tam̃ istos mise¬
ricordes ⁊ pacifitos eum eis rͥ.ma
sacͣmẽta cõmunicãtes. ⁊ eos intra
unitatis recia tolerantos. doñ ad
litus ꝑducti seꝑarent᷑. tam in ma¬
nis errũ error ⁊ imꝑiotss inqͥna¬
bat. aut si inqͥnabat. iaui tunt e¬
cclesia malorũ ꝯͥone deleta est. nec¬
erat que pareret ip̃m cxpͥanum.
Si añt qͦd certũ est permansit et¬
clesia. certũ est ⁊̃ pectatis alienis
in unitate .xͣ. nemimẽ posse macła¬
ri. nõ malorũ factis consencientẽ
ne ip̃is peccatis cõmimicando pol¬
luatur. S pp̃ societatẽ bonorũ ma¬
los tanquã paleã us adultima nẽ¬
tilatõnẽ marea dm̃ca tolerãtem

Expanded text:
adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum erat quae pareret ipsum Cyprianum. Si autem, quod certum est, permansit Ecclesia, certum est etiam peccatis alienis, in unitate Christi neminem posse maculari, non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum, malos tanquam paleas usque ad ultimam ventilationem in area dominica tolerantem.
Abbreviated transcription (Latin):
ranoꝵ in lõginquis t̾ris cõsti¬
tutoꝵ nom̃ donati mauditũ est.
in certi estis ubi sit eccłia. Ibi
eĩ erit ubi pͥmũ forsitan fcm̃
est. ad postea uos fecistis: sipo¬
tuit eẽ ulla i̾ta causa qua uos
a ꝯ̾one õĩum gentiũ seꝑare
põssetis Nos añt̾ certi sumꝰ iõ
ueminẽ se a ꝯone om̃ũ gẽtiũ
iꝰte seꝑare potuisse. qͥa non qͥsqꝙ¬
diuinis ãrit eccłiam. ⁊ ut ꝓmis¬
sa est reddi conspicit. Ip̃a ẽ .n.
de qua dicit᷑. Sicꝰ liliũ in medio
spinarũ. ita ꝓxima mea ĩmedio
filiarũ. Que nec spine dici pos¬
sũt. nͥ malignitute moꝵ. nec

Expanded text:
rum in longinquis terris constitutorum nomen Donati inauditum est. incerti estis, ubi sit ecclesia. ibi enim erit, ubi primum forsitan factum est, quod postea uos fecistis, si potuit esse ulla iusta causa, qua uos a communione omnium gentium separare possetis. Nos autem ideo certi sumus neminem se a communione omnium gentium iuste separare potuisse, quia non quisqdivinis quaerit Ecclesiam, et ut promissa est, reddi conspicit. Ipsa est enim de qua dicitur, Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum : quae nec spinae dici possunt, nisi malignitate morum; nec
Abbreviated transcription (Latin):
dea⁊ samaria ⁊ usq infines tͤre
quia inomẽni t̾rã eriuit sonꝰ
eoꝵ. ⁊ in fines orbis terre u̾ba
eoꝵ. et tu ꝯͣdicis diuinis testi¬
moniis tanta firmitate roboratis.
tanta luce manifestis. ⁊ ad istã
conaris. ut cum meiꝰ noĩe sicꝰ
dixit p̾dicet᷑ renitẽcia in om̃ibe
gẽtib. qͥsqr hac fu̾it p̾dicacõne
cõmotꝰ inqualib ꝑte orbis ter¬
rarũ. nͥq̃sierit ⁊ inuen̾it laten¬
tem in manritama cesariẽsi. car¬
tennẽsem uintenciũ. aut aliꝙͣ
er euis nouẽ ant decem cõsortib
dimitti ei p᷑cata nõ possint Qind
nõ audeat typus huiꝰ morticine ꝑ¬
licule. quo nõ se p̃cipitet p̾sũpti¬
o carnis ⁊ sangumis. hoctine est

Expanded text:
a et usque in fines terrae, quia in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. et tu contradicis diuinis testimoniis tanta firmitate roboratis, tanta luce manifestis et ad istam conaris, ut, cum in eius nomine, sicut dixit, praedicetgentibus, quisquis hac fuerit praedicatione commotus, in qualibet parte orbis terrarum, nisi quaesierit et invenerit latentem in Mauritania Caesariensi Cartennensem Vincentium, aut aliquem ex ejus novem aut decem consortibus, dimitti ei peccata non possint. Quid non audeat typhus morticinae pelliculae? quo non se praecipitet praesumptio c
Abbreviated transcription (Latin):
misit. et cum eẽtis infelitissimi.
si tũt qñ ꝓmittedat᷑ resisteretis.
mũdi ꝑtinet ꝑtes: modica ꝑs
ẽ in cõrousatõne totiꝰ mũdi. in qua
fides xp̃iana noĩat᷑. Nec uis ait¬
ende aut te nosse dissimłas. in
quã młtas iã harbaras natõnos

Expanded text:
romisit! Et cum essetis infelicissimi, si tunc quando promittebatur resisteretis, mundi pertinet partes, modica pars est in compensatione totius mundi, in qua fides christiana nominatur: nec vis attendere, aut te nosse dissimulas, in quam multas jam barbaras nationes
Abbreviated transcription (Latin):
quid decreiiscet ꝓuisores eccłie
defensores pacis ⁊ unitatis nom¬
nare uelletis. Cum u̾o meos qͥ
ultro accusantes nichil ꝓbare
potuerũt. noc oblato sibi gmio
pacis quo correꝑti esciꝑent᷑ cõse̾¬
tire noluerũt ab imꝑꝑatorib talia
tom ẽẽ cogendũ. malũ ꝓ malo
nemini reddemũ eẽ cõtenditur.
Quid est aliud quã iddqd̾ de nob̾
quidã st̃psit. qd̾ uolumꝰ sanctũ
est. Et nũc rͣum erat magnũ

Expanded text:
quid decreuisset. prouisores ecclesiae, quid decreuisset. prouisores ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari uelletis. cum uero in eos, qui ultro accusantes nihil probare potuerunt nec oblato sibi gremio pacis, quo correcti exciperentur. consentire uoluerunt, ab imperatoribus talia tem esse cogendum, malum pro malo nemini reddendum esse contenditur. quid est aliud quam id, quod de uobis quidam scripsit: Quod uolumus, sanctum est\'? et nunc non erat magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ut te ĩ extoꝵ causã ad se deletã ad
epõs miteret. nec iucti pacẽ
ꝯ fr̃ib hab̾e uolu̾unt: sed rur¬
sus ad eũdem imꝑatorẽ uen̾unt.
rursus nõ cecilionũ tantũ. ne¬
rũ eciã datos sidi epõs iudicos
ap̃ t̾renũ rogem occusau̾it. Ru¬
rsus ab alio epãlio iudicio ead eũ¬
dem imꝑatorem appellauerñt. Nec
eo ipõ inter pates cognoscẽte at¬
ꝙ uidicante. uł u̾itati uł pacece¬
dendũ eẽ duxunt Quid aut aliud
statu̾et cõstantinꝰ ad u̾sus cecilia¬
nũ. ⁊ socios eiũs. sieẽnt nest̾s mo¬
iorib actusantib nicti. qmͣ qd̾ sta¬
tuit in eos ipos qͥ cũ ultro accusas¬
sent. noc ea que intende hãt a¬
bare potuissent. noluer̃t u̾itati
cõsentire uec uicti. Ile qͥire m¬
pator pͥmꝰ oicõstitunt in hat̾ cau¬
sa ut res comuctorũ ⁊ imirati
reruicatiter resistentiũ. fico uim¬
dicarẽtur. S uidelo. si ur̃is maio¬
rib accusantib atꝙ suꝑantib ꝯͣ
gͥonem ceciliam imꝑator tale ali¬

Expanded text:
ut episcoporum causam ad se delatam, ad episcopos mitteret, nec victi pacem cum fratribus habere voluerunt: sed rursus ad eumdem imperatorem venerunt; rursus non Caecilianum tantum, verum etiam datos sibi episcopos judices, apud terrenum regem accusaverunt; rursus ab alio episcopali judicio ad eumdem imperatorem appellaverunt. Nec eo ipso inter partes cognoscente atque iudicante uel ueritati uel paci cedendum esse duxerunt. Quid autem aliud statueret Constantinus aduersus Caecilianum et socios eius, si essent uestris maioribus accusantibus uicti, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent nec ea, quae intendebant, probare potuissent. noluerunt ueritati consentire nec uicti? ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res conuictorum et unitati f peruicaciter resistentium fisco uindicarentur. sed uidelicet si uestris maioronem Caeciliani imperator tale ali
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ent᷑. ap̃ deũ. postea ñ inuenirẽt nͥ
debitas penas impioꝵ qͥ eĩ tã lenem
ãmonicionẽ. ⁊ pat̾na flagella cõtẽp¬
serint. ac sic ista cogitatõne dociles
facti ñ incalumniis ⁊ fabulis hum¬
anis. s ĩ dĩns lib̾s ꝓmissã ꝑ oẽs g̃s̃¬

Expanded text:
postea non invenirent nisi debitas poenas impiorum, qui ejus tam lenem admonitionem, et paterna flagella contempserint: ac sic ista cogitatione dociles facti, non in calumniis et fabulis humanis, sed in divinis Libris promissam per
Abbreviated transcription (Latin):
ri.s nõdũ implebatur illaꝓphe¬
cia et nũc reges intelligite. ⁊ eru¬
dimini qui uidatis t̾ram. isdrinte
Quare fremuerũt gegtes. ⁊ psi̾
meditati sũt in amĩa astiteruat
reges tre ł pͥncipes cõuenerunt

Expanded text:
iri? Sed nondum implebatur illa prophetia: Et nunc, reges, intelligite, erudimini qui judicatis terram; servite Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes co
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓpħis libris figure fuent faturo¬
riĩ inrege illo qui appellabatur
nãbugotonosor utẜ tẽpꝰ tigura¬
tum est. ⁊ ad̾ sub apłis habit ⁊ ad
siguratũ est. qñ rex memoratꝰ eit
pios ⁊ nistos cogebat adoraro fmla¬
trum ⁊ recusantes mute bat inflam¬
ranio pꝰmeodem regr figuitĩe
cum coñsus ad adorandu uerũdeñ
totreuit in regno suo itacũ ꝓblas¬
phemaret deũ sidrat misot. abde¬
nago penis debitis subiac̾eet ꝓͥt
iut ip̃iam pro iipiis. poiti a¬

Expanded text:
icis libris figurae fuerunt futurorum, in rege illo qui appellabatur Nabuchodonosor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub Apostolis habuit, et figuratum est, quoniam rex memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in flamn eodem rege figuratum est, cum conuersus ad honorandum deum uerum decreuit in regno suo, ut, quicumque blasphemaret deum Sidrac, Misac et Abdenago, poenis debitis subiaceret. prisunt Christiani pro impiis; post
Abbreviated transcription (Latin):
nũt ab om̃ib ignoratur. Cur gͦn
ab om̃ib pas amatur: hec fãcil¬
lime cogitare possetis. aut forta¬
sse ⁊̃ cogitatis. S meliꝰ erat ut a¬
maretis possessiones terrenas qͣs
timẽdo perd̾e cognite atati conse̾¬
tiretis. quã ut amaretis uanissimã
hominũ gloriã quã uos putatis
perde si cognite u̾itati cõsenseri¬
tis. uidos itaq iã ut opinor. nõ¬

Expanded text:
nunc ab omnibus ignoratur. cur ergo non ab omnibus pax amatur?\' haec facillime cogitare possetis aut fortasse etiam cogitatis. sed melius erat. ut amaretis possessiones terrenas, quas timendo perdere cognitae ueritati consentiretis, quam ut amaretis uanissimam hominum gloriam, quam uos putatis perdere, si cognitae ueritati consenseritis. Vides itaque ia
Abbreviated transcription (Latin):
ligandũꝙ curaret. ⁊ tñ ei tũc molestissi¬
mus ⁊ adu̾sissimꝰ uid̾et᷑. qñ utilissimꝰ ⁊
mndricordissimꝰ extitiss. S plane salute
repata tanto ulxriꝰ ei grãs ageret. quã¬
to sibi eum minꝰ peꝑcisse senłiss s si posse¬
tibi ostend̾e: ex illis cirtũcellionibe
quam multos ⁊am catholicos momn

Expanded text:
 tunc ei molestissimus et adversissimus videretur, quando utilissimus et misericordissimus extitisset: sed plane salute reparata tanto uberius ei gratias ageret, quanto sibi eum minus pepercisse sensisset. O si possetibi ostendere, ex ipsis Circumcellionibus quam multos jam catholi
Abbreviated transcription (Latin):
litudo facti qͣsi utrosq cõiũgit. ⁊
tam̃ eos cause dissimilitudo discernit
Hempe dous ꝓpͥo filio suo nõ peꝑcit
s pro nob̾ omĩb trudidit eñ Nempe
de ipõ filio dr᷑ qui me dilexit. ⁊ tradi¬
dr᷑ qd̾ in troierit m eũ sachanas ut
dũm suũ. cur in hac traditõne deꝰ eͣ
latro lib̾andꝰ. in ala latro lib̾andꝰ.¬

Expanded text:
litudo facti quasi utrosque conjungit, et litudo facti quasi utrosque conjungit, et tamen eos causae dissimilitudo discernit? Nempe Deus proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum : nempe de Filio ipso dicitur, Qui me dilexit, et tradiur quod introierit in eum satanas, ut dominum suum, cur in hac traditione deus eslatro liberandus, in alia latro damnand
Abbreviated transcription (Latin):
quos temꝑalib molestiis atqr¬
ergo faicit u̾a ⁊ legittima mat̾.
⁊̃ si asꝑum amarũq senciatur
nõ ualũ ꝓ malo reddit. s bonũ dis¬
ciplure expellendo malũ iniqͥtatis
apponit: nõ odio nostẽdi. s dilectrone
sanãdi. cum toni ⁊ mali eadem faciũt
eandemq paciũt᷑. nõ factis⁊ penis
sed causis utiq discernendi sũt. pha¬
rao ppłm dei duris laborib atcerebat.
moyses eundẽ ppłm impie agentẽ du¬
ris cohertõnib affligebat. Similia
fecerũt. s nõ similiter prodesse nolu¬
ũt. Iille dnãtõne infiatus: iste dilec¬
tione miflauimatꝰ est. Iezabel occidi
cienciũ. diu̾sa ꝑassoꝵ Aspice ⁊̃ tprã
testam̃ti noui. qñ iam ip̃ã mansue¬
tudo caritatis nõ solũ erat incorde
seruanda. uerũ ⁊̃ in luce monstrã¬
da. qũ pet̾ glodiꝰ in uagmã reuoca
a xpõ ⁊ ostenditur nõ debuisse de ua¬
apostolo sostenẽ iudeum.Nonne simi¬

Expanded text:
quos temporalibus molestiis atqquos temporalibus molestiis atqergo facit uera et legitima mater. etiam si asperum amarumque sentiatur. nou malum pro malo : reddit, sed bonum disciplinae expellendo malum iniquitatis adponit non odio nocendi sed dilectione sanandi. cum boni et mali eadem faciunt eademque patiuntur, non factis et poenis sed causis utique discernendi sunt. Pharao populum dei duris laboribus adterebat, Moyses eundem populum . impie agentem duris cohercitionibus affligebat; similia fecerunt, sed non similiter prodesse uoluerunt; ille dominatione inflatus, iste dilectione inflammatus est.. Iezabel occiditcientium, diuersa passorum. Aspice etiam tempora testamenti noui, quando iam ipsa mansuetudo caritatis non solum erat in corde seruanda uerum etiam in luce monstranda, quando Petri gladius in uaginam reuocatur a Christo et ostenditur non debuisse de uaapostolo Sosthenem Judaeum : nonne simi
Abbreviated transcription (Latin):
nib eẽ pecimiã. ł quãlib possesse io¬
nemi : quã lucẽ istã que oculis ca¬
rpit᷑. hanc ille celesti uoce ꝓstra¬
tus subito amissã nõ recuꝑauit
hoc face uideas. ⁊ xp̃m audias
dicẽtẽ. nemo ad ine ueĩt nͥ auẽ
p̃r̃ adtrarerit. auod fit in cõdib
om̃iũ. qui se ad eũ dĩne nacũdie
timore ꝯu̾tũt ⁊ nou̾is aliqñ fu¬
rem auercẽdis pecorib pabulũ
sparg̾e. ⁊ aliqñ pastorẽ flagel¬
lo ad grogẽ pecora errãtia reno¬
care Nonne cõtumacem ancillãda¬
ta sibi p̃ttate sara pociꝰ affligebat
utiq nõ eam quam suꝑius benesi¬
ciosuo matrẽ fec̾at crudelit̾ od̾at
s mea suꝑbiã salubrit̾ edomabat
Non aũt ignoras qd̾ iste due
mulieres sara ⁊ agar. ⁊ duo fili
earũ h ysacit ⁊ hismael ꝓspiri¬
talib ⁊ carnalib figurent. ⁊
ꝯ legamꝰ ancillam ⁊ filiũ eiꝰ a sa
ra passos graues tolestias. pa¬
ulus tam̃ apłs dicit. ad ab ism
aele ꝑ secucionẽ sit passus ⁊ y

Expanded text:
cuniam uel qualem libet possessionem quam lucem istam, quae oculis carpitur? hanc ille caelesti uoce prostratus subito amissam non recuperauihoc facere uideas et Christum audias dicentem: Nemo ad me ueuit, nisi quem pater adtraxerit, quod fit in cordibus omnium, qui se ad eum diuinatimore conuertunt, et noueris aliquando furem auertendis pecoribus pabulum spargere et aliquando pastorem flagello ad gregem pecora errantia reuocare? Nonne contumacem ancillam data sibi potestate Sara potius affligebatV et utique non eam, quam superius beneficio suo matrem fecerat, crudeliter oderat, sed in ea superbiam salubriter edomabat. non autem ignoras, quod istae duae mulieres Sara et Agar et duo filii earum Isaac et Ismahel pro spiritalibus et carnalibus figurentur; et cum legamus ancillara passos graves molestias, Paulus tamen apostolus dicit quod ab Ismaele persecutionem sit passus Isaa
Abbreviated transcription (Latin):
cõsuetudinis int̾irẽt. ant eĩ qͥbusdẽ
itta ñ ꝓͣsunt Nũqͥd iõ negligẽdaẽ
medicma. q̃a nõ milloꝵ est insanabi¬
lis postilencia. in ñ atcendis nͥ cos
qui ira duri sũt ut noc istamre¬
cipiãt disciplinã de talib eĩ sc̾ptti
oppiruitra flagellam filios nestros.
discipliã nõ recepñt. Puto tã qͥa
dilectione nõ odio flagellati sunt
salute gaudeamꝰ. Si em̃ terrerẽt
trret᷑. Sursus si docent᷑ ⁊ ñ t̾rerẽ¬
tur. uetustate ꝯsuetudĩs obdurati
adcap scendã uiã saltis pͥgus mo¬
reddita sibi rone. ⁊ manifestata dĩnis
testimoniis uitate respondebant
nob. cuꝑe se in occb̾e catholite cõ¬
mumonẽ transire. s uiolentas ꝓde¬
toꝵ homnĩ mimitcitias formdare.
quas qdem ꝓ iusticia ⁊ ꝓ et̾na inta
uitiq contompne debuerũt: S tali¬
um infrrmitas doonͣ firim efficiã

Expanded text:
tudinis interirent. At enim quibusdam ista non prosunt. numquid ideo neglegenda est medicina, quia nonnullorum est insanabilis pestilentia? tu non adtendis nisi eos, qui ita duri sunt, ut nec istam recipiant disciplinam. de talibus enim scriptum est: Frustra flagellaui filios uestros; disciplinam non receperunt. puto tamen, quia dilectione, non odio flagellati sunt. salute gaudemus. si enim terrerentur deretur. Rursus si docerentur et non terrerentur, vetustate consuetudinis obdurati ad capessendam viam salutis pigrius moreddita sibi ratione et manifestata divinis testimoniis veritate, respondebant nobis, cupere se in Ecclesiae catholicae communionem transire, sed violentas perditorum hominum inimicitias formidare: quas quidem pro justitia et pro aeterna vita utique contemnere debuerunt; sed talium infirmitas, donec f
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ẽẽ nõ mͥ incredibile iusimi
est. attulit eĩ eam. quẽ catholicũ
xp̃ianũ ẽẽ cõstar. qui ut opinor¬
te ñ sũt lut̾e̾ tue.: ego ei qui scͥp¬
sit rescͥbendũ putaui Nunc me
pociꝰ qͥeties ẽẽ auidũ ⁊ petẽtem.
qm nũt cum me adolescẽtẽ in
uo ad huc rogato. cui successi¬
stis ap̃ carthaginẽ noueras. s
donatiste nimiũ inqͥeti sũt qͦs
ꝑ ordinatas a deo potestates cohi¬
beri at corrigi ñ mͥ indetͣ inu¬
tile. Nam de młtoꝵ iã correptõ¬
ne gaudeamꝰ. qui tam u̾acit̾ unitatẽ
catholicã tenẽt atq defendñt. ⁊ ap
stino errore se liberatos ẽẽ letãtur.
ut eos ꝯmagna gratulatõne mire¬
mͣ. Qu tñ nestio qua nicõ suetudin
nlło mͦ mutari in meliꝰ cogitarẽt.
nͥ hoc t̾rore ꝑcussi sollicitã mẽtẽ ad

Expanded text:
tuam esse mihi non incredibile visum est: attulit enim eam, quem catholicum christianum esse constaret, qui, ut opinorte non sunt litterae tuae, ego ei qui scripsit rescribendum putavi. Nunc me potius quietis esse avidum et petentem, quam tunc cum me adolescentem, uo adhuc Rogato, cui successisti, apud Carthaginem noueras. sed Donatistae nimium inquieti sunt, quos per ordinatas a deo potestates cohiberi atque corrigi non mihi uidetur inutile. nam de multorum iam correctione gaudemus, qui tam ueraciter unitatem catholicam tenent atque defendunt et a ristino errore se liberatos esse laetantur, ut eos cum magna gratulatione miremur. Qui tamen nescio qua vi consuetudinis, nullo modo mutari in melius cogitarent, nisi hoc terrore perculsi, sollicitam mentem ad
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. ex quo carnem xp̃c assumpsit. nec
sine exemplo. rõnem huiꝰ in xp̃o noĩs reddi¬
dimus. Inuenimꝰ quippe aꝑtissime xͫ ih̃m
seruũ meũ dauid. et ip̃e ꝑascet ea. et ip̃e
erit eis in pastorem. ego aut̃ dñs ero eis in
deum. et seruus dauid pͥnceps in medio eoꝵ:
ego dũs locutus sum. Et alio loco. Et rex ĩ¬
quit umus erit om̃ibꝰ imperans: et ñ erũt
ultͣ due gentes. nͨ diuident᷑ ampliuis induo
regna. neq poluent᷑ ultra imdolis suis et
ab hominacõibꝰ suis et incunctis iniqͥtatibꝰ
suis et saluos eos faciam de uinu̾sis sedibus
suis ĩ quibꝰ peccauerunt: et mundabo eos. et
ert̃ mͥ ppłs. et ego ero eis deus et c̾uus meus
dauid rex suꝑ eos. et pastor erit om̃ium eoꝵ.¬
Osee quoq ꝓpha cum p̃nũciaret tempus

Expanded text:
David, ex quo carnem Christus assumpsit. Nec sine exemplo rationem hujus in Christo nominis reddimus. Invenimus quippe apertissime Jesumservum meum David; et ipse pascet ea, et ipse erit his in pastorem: ego autem Dominus ero eis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum; ego Dominus locutus sum. Et alio loco: Et rex, inquit, unus erit omnibus imperans, et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna, neque polluentur ultra in idolis suis et asuis, et salvos eos faciam de universis sedibus suis, in quibus peccaverunt, et mundabo eos, et mihi populus, et ego ero eis Deus; servus meus David rex super eos, et pastor erit omnium eoOsee quoque propheta, cum praenuntiaret tempus
Abbreviated transcription (Latin):
gem nature fac̾e nõ posse. Nũ qr nr̃a e¬
tate duplex lidde natus est hõ duoꝵ capi¬
tum .iiiiͦ. manuũ. uno uentre et duob
pedibꝰ. om̃s hoĩes ita nasci nccẽ est. Le¬
gamus uet̾es hystorias. et maxime gre¬
cas. ac latinas. et inueniẽmus lustralibꝰ
hostiis scdm̃ errorem uet̾em portantosas
soboles. tum in hoĩbꝰ ꝓͣ marmentis ac pe¬
cudibꝰ expiatas. Audiui dño teste nõ ñ¬
tõr. Quedam mulier cum expositũ nu
nutͥtis offõ fung̾etur. cubaret cũ ea ꝑ¬
uulus qui us ad decimũ ꝑuenit amnum:
accidit ut plusꝙͣ pudicitia patit᷑ se mero
ingurgitaret. accensa libidine obstenis
motibꝰ coitum doc̾et infantẽ. Pma ebͥe¬
tas alt̾ius noctis. et cet̾arum de inceps fe¬
cit consuetudinẽ. N ͨ dum duo m̃ses fue¬
rant euoluti: ecce femine ut̾us ĩ tumuit.
Quid plura: dispensacõne dei fcm̃ est. ut
que contra naturam simplicitate par¬

Expanded text:
gem naturae facere non possit. num, quia nostra aegem naturae facere non possit. num, quia nostra aetate duplex Lyddae natus est homo, duorum capitum, quattuor manuum, uno uentre et duobus pedibus, omnes homines ita nasci necesse est? legamus ueteres historias et maxime Graecas ac Latinas, et inueniemus lustralibus hostiis secundum errorem ueterem portentuosas soboles tam in hominibus quam in armentis ac pecudibus expiatas. audiui—domino teste non mentior —: quaedam muliercula cum expositum nunutricis officio fungeretur cubaretque cum ea paruulus, qui usque ad decimum peruenit annum, accidit, ut plus, quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret accensaque libidine obscenis motibus coitum doceret infantem. prima ebrietas alterius noctis et ceterarum deinceps fecit consuetudinem. necdum duo menses fuerant euoluti, et ecce feminae uterus intumuit. quid plura? dispensatione dei factum est, ut, quae contra naturam simplicitate par
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium et qͣdragnita amns regͣuit ĩ ierłm¬
mũ annum ag̾et ecatis. prĩ successit in
regnum: ꝑspicuũ ẽ undecim annoꝵ tunc
fuisse salomonem siue decem. qr decẽ mẽ¬
ses aconceptu usq ad partum sibi mater
annns .xui. Quo mortuo: erechias cũ incesi¬
mum quintum annũ g̾eret etatis prĩ suc¬
cessit in regͥͫ. Ex quo intllr̃. acha⁊ quoq un¬
decimo. siue decimo anno erechiam filiũ
ꝓcreasse. Et siqͥdem in hystoriis ałr hẽrẽt
septuagnita int̾p̃tes alr̃ ebreͣyca ueritas
confugͥe pot̾amus ad solita p̃sidia. et artẽ
lingue ten̾e uernacule. Nũt uͦ cum ⁊ ip̃m̃
autenticum et cet̾i interp̃ces pari auctoriͣ
consenciant nõ inscͥptura s in sensu. est
in credibiliã et tñ uera sunt. Neq .n. ualz
nͣ contra nature diñum aut potest uas
figulo dic̾e qre me ita facͥsti. aut ita. licz
quod ꝓ miraculo. signo atq portẽto sit. le¬

Expanded text:
erium et quadraginta annis regnauit in Hiererium et quadraginta annis regnauit in Hierrimum annum ageret aetatis, patri successit in regnum, perspicuum est undecim annorum fuisse Salomonem siue decem, quia decem menses a conceptu usque ad partum sibi mater as, cum uicesimum et quintum annum ageret aetatis, patri successit in regnum. ex quo intellegitur Achaz quoque undecimo siue decimo anno Ezechiam filium procreasse. Et si quidem in his historiis aliter haberent septuaginta interpretes, aliter Hebraica ueritas, confugere poteramus ad solita praesidia et arcem linguae tenere uernaculae; nunc uero, cum et ipsum authenticum et ceteri interpretes pari auctoritate consentiant, non in scriptura, sed in sensu est incredibilia et tamen uera sunt. neque enim ualet natura contra naturae dominum - aut potest uas figulo dicere: quare me ita fecisti aut ita ? -licet, quod pro miraculo, signo atque portento fit, le
Abbreviated transcription (Latin):
sa uͥ sacͥficabat ppłus dei contrr p̃ceptũ
celsis eidem sacͥficaretur deo. que post mo¬
dum excelsa ex ipĩs dauid semĩe ꝓpagatꝰ
rex erechias. cum testimomo sue mag
ne laudis eu̾tit: Sicut potui: respondi in¬
quisicõnibꝰ tuis. Sed quid de hiis rebꝰ inue¬
nisti meluis. sine in uenire potueris : gra¬
tissimum hẽbimꝰ. si nos quoq feceritis nos¬
se. Ego .n. quod et supra de me cõmemo¬
raui: mag̾ amo discere qmͣ docere.
no. nauderius. ꝑ quem mͥ dicis. tue
sanctitatis lr̃as eẽ tnͣsmissas: unam
ror quid cause fuerit. ut cum in benedicõ¬
nibꝰ et tuis et illiꝰ ꝓfe̾ndis fidelis extiterit
in reddẽda epła negligens approbetur. Neq
.ii. fallit te arbitror discipulum u̾itatis. nͥ
forte greco hoi inlatins lr̃is sermo inter
exponam tͥ cãs quare salomon. ⁊ achar mi¬
decim annoꝵ filios genuisse dicantur. Si
.n.xii. annoꝵ salomon suꝑ isrł accepit mi¬

Expanded text:
sa, ubi sacrificabat populus Dei contra praeceptusa, ubi sacrificabat populus Dei contra praeceptucelsis eidem sacrificaretur Deo: quae postmodum excelsa ex ipsius David semine propagatus rex Ezechias, cum testimonio magnae suae laudis evertit . 4. Sicut potui, respondi inquisitionibus tuis. Si quid de istis rebus invenisti melius, sive invenire potueris, gratissimum habebimus si nos feceris nosse. Ego enim, quod et supra de me commemoravi, magis amo discere quam docere.non nauclerus, per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unam ror, quid causae fuerit, ut, cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epistula neglegens adprobetur. neque enim te falli arbitror, discipulum ueritatis, nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter exponam tibi causas, quare Salomon et Achaz undecim annorum filios genuisse dicantur. si enim duodecimo anno Salomon super Israhel accepit imp
Abbreviated transcription (Latin):
ih̃c ex eius semĩe fuerat in carne uent᷑us:
ꝓpter quod ꝓphĩco loqñdi mͦ appellabatur
illo rege dauid qui sauli successit possit in¬
tlłi. Nam int̾ cetera. Et ex inde inquit po¬
stulauerũt regem: et dedit illis deus saul
filiũ cis. uirum de tͥbu bemamĩ. anins q̃dra¬
gnita. Et a moto illꝙ suscitauit illis deus
daiid regem. cui cestimoĩumm ꝑhibens: d ͭ
faciet om̃s uolũtates meas. Sed qm̃ secu¬
tus adungit et dtͭ iꝰ deus exsemine scdm
ꝓmissionem adiuxͣ isuł saluatorem ihm̃.
alcius significauit in dño ihũ. pociũs eẽ
om̃s uolũtates prĩs dei. qmͣ ĩ illo rege dauͭ.
Qui licet scdm̃ sr̃iorem disputatõnẽ re¬
missis pccĩs. et nõ imputatis: ꝓpt̾ ip̃am
qͦ piam penitẽtiam ñ in merito d ͥ possit.
in uentꝰ scdm̃ cor dei. Tam̃ om̃s uolũtutes
dei qͦmͦ fecit. qui cum excellentissime lau¬
daretur qñ eius temꝑa et fc̃a scͥptura nar¬
rauit. notatꝰ est tñ quod ñ destruxit excel¬

Expanded text:
 ex ejus semine fuerat in carne venturus, propter quod prophetico loquendi modo appellabatur illo rege David, qui Sauli successit, possit intelligi. Nam et inter caetera exinde inquit : postulaverunt regem, et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Benjamin in annis quadraginta, et amoto illo suscitavit illis Deus David regem. Cui et testimonium perhibens dixit: faciet omnes voluntates meas. Sed quoniam secutus adjungit et dicit, Hujus Deus ex semine, secundum promissionem, adduxit Israel Salvatorem Jesum ; altius significavit in Domino Jesu potius esse omnes voluntates Dei Patris, quam in illo rege David: qui licet secundum superiorem disputationem, remissis peccatis et non imputatis, propter ipsam quoque piam poenitentiam, non immerito dici possit inventus secundum cor Dei; tamen omnes voluntates Dei quomodo fecit? Qui cum excellentissime laudaretur, quando ejus tempora et facta Scriptura narravit, notatus est tamen quod non destruxit excel
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iacens longitudo t̾rarum: me app̃cõse
margarite potuit inquisicõne ꝓhib̾e.
u̾cumq fuerit corꝰ: illuc congregabũt᷑
aqͥle. ꝓfligato.a sobole mala prĩmomio
ap̃ nos solos incorrupta patrum si tuat᷑
heditas: ibi cespite terre fecuado dm̃ci se¬
minis puritatẽ centeno fruictum refert:
hic obrupta sulcis frumenta in lolium
auenasq degenerant. Nũc occidẽte sol
iusticie oritut: moriente aut̃ lucifer
uos estis nix mundi. uos sal t̾re. uos uasa
aurea et argentea. Hic testacea uasa uł
lignea. uͥgam ferream. et et̾num oꝑiũtꝰ
incendiũ. Qmͣqmͣ gͥ tua me t̾reat magͥtu¬
do. tũmutat humanitas. a sac̾dote uictim̃
sadutem. a pastore p̃sidiũ onis flagito. fatis¬
sat inuidia romani cuilminis: recedat ã¬
bicõ. Cum successore pistatoris: ⁊ discipło
crucis loquor. Ego nlłm pͥmũ nͥ xp̃m seq̃s

Expanded text:
interjacens longitudo terrarum me a pretiosae interjacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. Ubicunque fuerit corpus, illuc congregantur aquilae. Profligato a sobole mala patrimonio, apud vos solos incorrupta patrum servatur hereditas. Ibi cespite terra foecundo dminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer uos estis lux mundi, uos sal terrae, uos uasa aurea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, Romani culminis recedat ambitio: cum successore piscatoris et discipulo crucis loquor. ego nul- Ilum primum nis
Abbreviated transcription (Latin):
de istius moĩ mͥ ur̃ int̾dic̾e q̃stionibꝰ. Quid
.ni. ꝓdest h̾ere in lũa et uł scͥptoris errorem
uł annoꝵ seriem calũpniari cũ manifes¬
tissime scͥbat idẽ apłus lr̃a occidit. sp̃s aut̃
uinificat: relege om̃s et uet̾is noui inst ͥ ͥ¬
menti libros: et tãtam annoꝵ reppies disso¬
nanciam. ⁊ numerum int̾ indam riscł.
hoc ẽ int̾ regnum utͥqͣ confusum ut ħꝰce
moĩ se dedere questionibꝰ ñ tam studiosi
qmͣ ociosi hoĩs uideat᷑. Munꝰcula tua libẽt̾
ate missa suscepi. et impendio p̃cor. ut
amore quo nos appet̾e cepisti ad finẽ usq
ꝑduces. Nõ .n. cepisse sed ꝑ mansisse lauda¬
bile est.
iñ uetusto oriens interse furore col
ut inter lacus cõtͣtos qͥ aqm ñ hũt diffi¬
cile uͥ fons signatus et ortꝰ ille conolusꝰ
sit possit intlłi. ideo mͥ cuthedram petri.¬
et fidẽ apłico ore laudatam censui con¬
sulendam. in de nũc aĩe mee postulãs
cibum unde olim xͥ uestim̃ta suscepi.

Expanded text:
uidetur interdicere quaestionibus. quid enim prode est haerere in littera et uel scriptoris errorem uel annorum seriem calumniari, cum manifestissime scribatur: littera occidit, spiritus autem uiuificat? relege omnes et ueteris et noui testamenti libros et tantam annorum repperies dissonantiam et numerum inter ludam et Israhel, hoc est inter regnum utrumque, confusum, ut huiusce modi se dedere quaestionibus non tam studiosi quam otiosi hominis uideatur. munuscula libenter a te missa suscepi et inpendio precor, ut in amore, quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. non enim coepisse, sed permansisse uirtutis est. iam uetusto oriens inter se populorum ut inter lacus contritos, qui aquam non habent, difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo met fidem apostolico ore laudatam censui consulendam, inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi vestimenta suscepi.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cõnunicat: quoslib libros teneat.
exh̾edatum se esse cogͦscat: Hanc hedi¬
tatem qͥsquis expugnat: alienũ se esse.
a familia dei satis indicat: Certe de con¬
tradicõne diuinoꝵ libͦꝵ u̾tit᷑ questio: ubi
h̾editas ista ꝓmissa est: Ine gͦ credatur.
testum̃tũ tradidisse flãmis: qͥ ꝯtra uolũ¬
tatem litigat testrtoris. Quid tͥ fecit oꝑs
donati. quid tͥ fecit eccła chorinthioꝵ: qd
aut̃ de ista dico: de om̃ib talibꝰ ⁊̃ longe
positis intlłi uolo. Quid nobͣ fecerunt
que nc oĩo qͥd fec̾itis n ͨ quos in famauitis
uosse potuerũt: an qr lucillam cecilianꝰ
in affrica lesit lucẽ xͥ orb̾ admisit: tãtẽ
senciunt quod fecerũt. m̾ito c̾to annoꝵ
int̾uallo in oculos eoꝵ reuolutũ ẽ opꝰ ip̃oꝵ:
Querite ꝑ qmͣ feminam maximianꝰ qͥ dicit᷑
ẽẽ donati ꝓpinquus. sese apͥmiam cõmu ͥ ͤ
p̾cid̾it. et ꝙadmodũ congregata epõꝵ faccõe

Expanded text:
non communicat, quoslibet libros teneat, non communicat, quoslibet libros teneat, exheredatum se esse cognoscat; hanc hereditatem quisquis expugnat, alienum se esse a familia dei satis indicat. certe de traditione diuinorum librorum uertitur quaestio, ubi hereditas ista promissa est. ille ergo credatur testamentum tradidisse flammis, qui contra uoluntatem litigat testatoris. quid tibi fecit, o pars Donati, quid tibi fecit ecclesia Corinthiorum? quod autem de ista dico, de omnibus talibus et tam longe positis intellegi uolo. quid uobis fecerunt, quae nec omnino, quid feceritis, nec, quos icilianus in Africa laesit, lucem Christi orbis amisit? ITandem sentiant, quod fecerunt; merito certo annorum interuallo in oculos eorum reuolutum est opus ipsorum. quaerite, per quam feminam Maximianus, qui dicitur esse Donati propinquus, sese a Primiani communione praeciderit et quem ad modum congregata episcoporum factione
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerũt. hy̾itu t̾re pͥncipes deuorati. Et
turba cõsentiens igne cõsũpta est. diu̾si¬
tate penarum: diu̾sitas agnoscit᷑ m̾itoꝵ.
Gradũtur inꝑsecutõne scĩ codices: cõfitẽ¬
tur traditores: et deo dim̾tũt᷑. Nõ int̾ro¬
gant᷑ ĩnocẽtes: et ab hoĩbꝰ tem̾ariis damp¬
nant᷑: Pbatur integer c̾tis iudiciis: qui
int̾ daripnatos absentes. młto uehem̃¬
cius cet̾is cͥminatꝰ est: iudicium epõꝵ:
Ad imꝑatorem applłatur: udiex eligit᷑
imꝑator. iudicans cõcempint᷑ imꝑator.
Que tũc acta sint legistis: que nc̃ agãt᷑
uidetis. Si de illis ĩ aliquo dubi ͭ ͥ ᷤ ista iã
cernite: Certe ñ charcis uet̾ibꝰ. ñ archuꝰ
publicis. ñ gentis forensibꝰ aut eccãsticis
lego cõpletũ qd̾ in lib ͤ dei lego ꝓmuissum
dũs inquit dixit ad me: filins meus es tu
ego hodie genui te. Postula a me et dabo
tibi gentes h̾editatem tuã: et possessio¬
nẽ tuam t̾minos t̾re. Huic ħeditati qui

Expanded text:
uoluerunt, hiatu terrae principes deuorati et turba consentiens igne consumpta est. diuersitate poenarum diuersitas agnoscitur meritorum. Traduntur in persecutione sancti codices, confitentur traditores et deo dimittuntur; non interrogantur innocentes et ab hominibus temerariis damnantur; probatur integer certis iudiciis, qui inter damnatos absentes multo uehementius ceteris criminatus est; iudicium episcoporum; ad imperatorem appellatur; iudex eligitur imperator; iudicans contemnitur imperator. quae tunc acta sint, legistis; quae nunc agantur, uidetis. si de illis in alique dubitatis, ista iam cernite. certe non chartis ueteribus, non archiuis publicis, non gestis forensibus aut ecclesiasticis lego completum, quod in libro dei lego promissum: Dominus. inquit, dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. huic hereditati qui