comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. duplam rationem tam sillabarum
ꝗͣ temporum seruat. Ianb ⁊ trocheus
in temꝑib duplicem ꝓportionẽ h̃nt.
Non aũt in syllabis. Tribrachus uero
⁊ molosꝰ. ñ solum in temꝑib uerum
etiam in sillabis duplam possident
faciunt. S que equalia diximꝰ: eadẽ
dactilica ẽẽ dicemꝰ: quia in dactilo sor¬
tit᷑ ista diuisio. Deinde in dactilico gn̾e
signa sub̃ temporũ .i. uirgule quib conᷤ¬
Sicut enim ad alterum sub sic̃ unũ ad
unum. sicut in pyrrichio. De binario
dic̃ qui scd̃m boetium alt̾ numerꝰ dr si¬
ue geminꝰ. Ibi enim equa ꝓportio est ad
alterum. hoc dicit. quia omnes pedes
qui equali ꝓportione diuidunt᷑. dacti¬
lico gne comp̃hendunt᷑. qm̃ a dactilo
regłã diuisionis accipiunt. Dum gͦ re

Expanded text:
tam syllabarum quam temporum servat. Iambus et trochaeus in temporibus duplicem proportionem habent, non autem in syllabis. Tribrachys vero et molossus non solum in temporibus, verum etiam in syllabis duplam possident faciunt. Sed quae aequalia diximus, eadem dactylica esse dicemus, quod in dactylo sortitur ista divisio. Deinde in dactylico genere signa, scilicet temporum, id est virgulae quibus consSicut unum ad alterum, id est sicut unum ad unum, sicut in Pyrrhichio de binario dicitur, qui secundum Boetium alter numerus dicitur sive geminus, ibi enim aequa proportio est ad alterum; hoc dicit, quod omnes pedes, qui aequali proportione dividuntur, dactylico genere comprehenduntur, quam ad dactylo r
Abbreviated transcription (Latin):
pes sub cum sibi fuerit aptatꝰ. sub ut
fuga. ut .i. quasi equalis conuenit sic̃
pyrrichius. qui equali ꝓportione parti¬
tur. Tria uero ad duo mimerꝰ sesqual¬
ter. sescuplus emioliuis est sub ut in peone.

Expanded text:
per cum sibi fuerit aptatus, scilicet ut puta, ut quasi aequalis convenit, sicut pyrrhichius, qui aequali proportione partitur. Tria vero ad duo numerus sesquialter, sescuplus, hemiolius est, scilicet ut in prone.
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit. Uerum decurret p̃t dacti¬
lum. uideł equalitas mimerosa. usq
ad.xui. pedes. s illa equalitas ad al¬
terum erit. hoc ẽ unum ad unum. ut
in pẏrrichio. uł .iiͦ. ad numerũ gemi¬
nũ .i. duo ad duo. ut in proceleumati¬
co. & si sola temꝑa confiderau̾is. in
dactilo ⁊ in anapesto ceterisq similib.
forte autem dix̃. Ac si dic̾ẽt. Si acceꝑis
a sinugiis pedes ciusdem forme. ma-¬
ior erit numerositas. Nam sub hac regu¬
la equalitatis. ñ nͥ decẽ simplices. Addũ¬
tur aũt ex sinrugiis .ui. ut ad numerũ
genimũ sic̃ duo ad duo. sic̃ in proceleu-¬

Expanded text:
urret verum decurret, post dactylicum videlicet, aequalitas numerosa usque ad sedecim pedes, sed illa aequalitas ad alterum, hoc est unum ad unum, ut in Pyrrhichio, vel duo ad numerum geminum, id est duo ad duo, ut in proceleusmatico est, si sola tempora consideraveris, in dactylis et anapaesto caeterisque similibus. Forte autem dixit, ac si dixisset: si acceperis a synzygis pedes ejusdem formae, major erit numerositas; nam sub hac regula aequalitatis nonnisi decem simplices, adduntur autem ex synzygis sex, vel ad numerum geminum sicut sunt duo ad duo, sicut in proceleus
Abbreviated transcription (Latin):
miolio .i. sescuplo. uł sesqualtera. et
in aliis .i. in epytritis. que alia ratio¬
ne sub̃ tripli & quadrupli uingunt᷑.
arithina sunt que sibi nulla omuino
lege consentia. ac sine certa ratione cõ¬
iuncta sunt. Quidam enim pedes ita
sunt: ut nulla ratione sibi conueni¬
ant. sic̃ amphibracꝰ quem metrici in¬
formem ⁊ incognitum uidicant. Rit¬
moides .i. numeri forma. In aliis
nunierũ seruant. in aliisq despici¬
unt. Quoꝵ tempoꝵ alia stringilla
.i. rotunda ꝑhibent᷑. Stringilus uer¬
sus dr: In quo nulla pars orationis in¬
tegra locum pedis obtinet. ut. Immor¬
tale nichil mundi compage tenetur.
In hoc enu uersu. nullus pes termi¬
procdiuiꝰ & uelocius ⁊ faciluis quasi gͣ¬
dus quidam. sub̃. sicut fit in illis uer-¬
sib qui ex uocalib collidunt᷑. ut. atq
ea diũsa penitꝰ dum parte geruntur.
Siue hoc fit qnͣdo in omnib pedib
finit᷑ pars ut ẽ. Respice me pater. ut
Pipes uͦ que ampluis quam decet mo¬

Expanded text:
el in aliis, id est in epitritis, quae alia ratione, scilicet tripli et quadrupli, junguntur. Arhythma sunt, quae sibi nulla omnino lege consentiunt, ac sine certa ratione congregata sunt; quidam enim pedes ita sunt, ut nulla ratione sibi conveniant, sicut amphibrachys, quem metrici informem et incognitum judicant. Rhythmoides, id est numeri forma, in aliis numerum servant, in aliisque despiciunt. Quorum temporum alia strongyla, hoc est, rotunda perhibentur, in quo nulla pars orationis integra locum pedis obtinet, ut: Immortale nihil mundi compage tenetur; in hoc enim versu nullus pes termiproclinus, id est velocius, et facilius, quam gradus quidam, scilicet sicut fit in illis versibus, qui ex vocalibus colliduntur, ut: Atque ea diversa penitus dum parte geruntur. Sive hoc fit, quando in omnibus pedibus finitur pars, ut est: Respice me, Pater, utPeriples vero, quae amplius, quam docet, mo
Abbreviated transcription (Latin):
tione intelligi. ut duo. tempora u¬
mꝰ ionge sillabe. pro uno tempore
accipias. Ac si ñ solum numerus sil¬
labarum. uerum etiam temporũ
quat̾narium ñ trans gredit᷑ nume¬
ternario funs est. Sicut in creaturis ipse
plar enis omnis creatura formata ẽ. qui
ris. qr sicut ternarius numerus nume¬
rorum om̃ium pͥmus ẽ: ita ⁊ quater¬
narius numeroꝵ omĩum ultimus.
pleneq ratiouis terminꝰ ipsa ratio ẽ.
Nam ex quat̃nario ⁊ membris eius. de
ratione. numerus tom simił inueni-¬
tur. sub̃ quia tonus in .iiiͦi. dyeses
est ita. hic sub̃ pes etiam quat̾naria
temporum modulatione concludit᷑.
.i. dupla. tripla & quadrupla. S eoꝵ
temporum que ad numeros copulan¬
tur. alia sunt que enrichina .i. nume¬
rabilia temꝑa nominant᷑. alia que
arithina .i. sine numero. uł innume¬
rabilia. tertia que rithinoides .i. simi¬

Expanded text:
tione intelligi, ut duo tempora utione intelligi, ut duo tempora unius longae syllabae pro uno tempore accipias, ac sic non solum numerus syllabarum, verum etiam temporum quaternarium non transgreditur numequaternario finis est; sicut in creaturis ipse plar ejus omnis creatura formata est, qui creaturis, quod sicut ternarius numerus numerorum omnium primus est, ita et quaternarius omnium numerorum ultimus plenaeque rationis terminus, ipsa autem ratione; nam ex quaternario et membris suis denratione, numeris toni similis invenitur, sub quo tonus in quatuor dieses est ita, hic, scilicet pes, etiam quaternaria temporum modulatione concluditur, id est dupla, tripla et quadrupla. Sed eorum temporum, quae ad numeros copulantur, alia sunt, quae enrhythma, id est numerabilia, tempora nominantur - alia quae arhythma, id est sine numero et innumerabilia: alia quae arhythmoides, i
Abbreviated transcription (Latin):
Ft rotunda sunt: que procliuiꝰ et
facilius quam gradus quidam at¬
Iq ordo legitimus expetit precipitã¬
Itur. ꝑipaes uero que ampliꝰ quam
decet moras composite modulati¬
Sonis innectunt. seq ipsa tardiore
ꝓnunciatione suspendunt. S tem¬
pus est subaudis presens. quando
inchoatur cantilena. quod in morẽ
athomi .i. insecabilis. nec partes nec
tum.i. arithineticis monas. singu¬
laris quedam natura. ac se ipsa cõ¬
tenta .i. sufficiens. S nimerus sub̃¬
num ipsum. aut ꝑ spacium .i. diui¬
sionem toni. quod fuerit singulare
uocat᷑ sistema. Minus dyastema. In
gestu subaudis fit tempus ꝑ incipi-¬
entem corporis motum. quod scema
inembrorum. Atq hoc erit breuissi¬
mum tempus .i. presens quod inse¬
cabile memoraui. Compositum uͦ
subaudis tempus .i. artificale quod
a primo sub presenti tempore quod
mero tempoꝵ posuit. Legit imi au¬
tem pedes aut dupli sunt: .i. ex du¬
ab sillabis. aut tripli ex trib. aut
quadrupli ex .iii. Potest & alia ra-¬

Expanded text:
et rotunda sunt, quae proclivius et facilius quam gradus quidam atque ordo legitimus expetit praecipitantur, περίπλεα vero, quae amplius quam decet moras compositae modulationis innectunt seque ipsa tardiore pronuntiatione suspendunt. sed tempus est, scilicet praesens, quando inchoatur cantilena, quod in morem atomi, id est insecabilis, nec partes nec tum, in Arithmeticis monas; id est singularis quaedam natura ac seipsa contenta, id est sufficiens. Sed numerus num ipsum, aut per spatium, id est divisionem toni, quod fuerit singulare, vocatur systema, minus diastema. In gestu, scilicet fit tempus, per incipientem corporis motum, quod schema membrorum. Atque hoc erit brevissimum tempus, id est praesens, quod insecabile memoravi. Compositum vero, scilicet tempus, id est artificiale, quod a primo, scilicet praesenti tempore, quod mero, tempore posuit. Legitimi autem pedes aut dupli sunt, id ex duabus syllabis, aut tripli ex tribus, aut quadrupli ex quatuor. Potest et alia ra
Abbreviated transcription (Latin):
resoluunt᷑ .i. ñ solum intemꝑa s etiã
ni ali. os pedes. Alios uͦ sub pedes alo¬
gos .i. irrationabiles nominamꝰ. quo¬
rumq ratio nulla prestat᷑ .i. inuenit᷑.
hoc est nulla ratio diuisionis eorum
reddit᷑. s incondita .i. incõposita sñ ul¬
lius diuisionis quedam̃ compositione
compositio profert᷑. Ala dem̃ diffrã ẽ.¬

Expanded text:
resolvuntur, id est non solum in tempora, sed etiam in alios pedes. Alios vero, scilicet pedes, alogos, id est, irrationabiles nominamus, quorumque ratio nulla praestatur, invenitur, id est, nulla ratio divisionis eorum redditur; sed incondita, id est, incomposita, sine ullius divisionis compositione, quaedam compositio profertur. Alia deinde diffe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuis dix̃. Prima congressio .i. disposi¬
tio. uł elem̃tum numeri ꝑ legit imos.
.i. ꝓportionales. ⁊ necessarios sonos con¬
uncta. Illi pedes qui ꝓportionaliter
dis partes due sunt. arsis .i. eleuatio.
⁊ thesis .i. depositio. ac remissio uocis.¬

Expanded text:
dixi, prima progressio, dispositio vel elementum numeri, per legitimos, id est proportionales, et necessarios sonos conjuncta. Illi pedes, qui proportionaliter dis, partes duae sunt, arsis id est elevatio, et thesis, id est depositio ac remissio vocis
Abbreviated transcription (Latin):
dinem seruant. ut in duplici uel
ẽmuiosio. & in aliis que alia ratione
iunguntur. Arithina sunt: que sͥ
nulla omnino lege consentiunt. ac
sine certa ratione coniuncta sunt.
I Rithinoides uero in aliis numerũ¬
I seruant. in aliisq despiciunt. Quo¬
rum temporum alia strĩgila. hoc ẽ¬

Expanded text:
dinem seruant, ut in duplici uel dinem seruant, ut in duplici uel hemiolio uel in aliis quae alia ratione iunguntur; arrhythma sunt quae sibi nulla omnino lege consentiunt ac sine certa ratione coniuncta sunt; rhythmoide uero in aliis numerum seruant in aliisque despiciunt: quorum temporum alia στρογγύλα, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
quod in morem athomi nec ꝑs ar¬
tes nec momenta recisionis admit¬
tit. ut est in geometricis punctũ.
in arithineticis monas .i. singularis
quedam ac se natura contenta ipsa.
Scd numeruᷤ in uerbis ꝑ sillabam.
Imodulatione ꝑ sonuim aut̾ spacium.
quod fuerit singulare. In gestu. ꝑ in¬
cipientem corꝑis motum. quod scema¬
I diximus inuenitur. Atq hoc erit bre¬
uissimum tempꝰ quod insecabile me-¬
moraui. Compositum uero quod po
test diuidi. & quod a prio aut du¬
plum est aut triplum. aut quadru-¬
plum. Eatenus enim omne tempus
numeri profert᷑. Atq ei finis ẽ: qui
plene rationis est terminus. Atq in
hoc numerus tom similis inuenitur.
Ut enim ille ꝑ quattuor species. boc
est dẏeses duidit᷑. hic etiam qͣternaria
temporum modulatione concludi-¬
tur. Sed eorum temporum que ad
numeros copulantur: alia sunt que
erithina tempora nominant᷑: alia
que arithina: terciam que rithino¬
Ides ꝑhibentur. Et ẽrithina qui¬
dem sunt: que ratione certa or

Expanded text:
quod, in morem atomi, nec partes nec momenta recisionis admittit, ut est in geometricis punctum, in arithmeticis monas, id est singularis quaedam ac se ipsa natura contenta: sed numerus in uerbis per syllabam, in modulatione per sonum aut spatium quod fuerit singulare, in gestu per incipientem corporis motum, quod schema diximus, inuenitur; atque hoc erit breuissimum tempus quod insecabile memoraui; compositum utest dividi et quod a primo aut duplum est aut triplum aut quadruplum; eatenus enim tempus omne numeri proferetur, atque ei finis est, qui plenae rationis est terminus. atque in hoc numerus toni similis invenitur; ut enim ille per quattuor species, hoc est diesis, dividitur, hic etiam quaternaria temporum modulatione concluditur. 972 Sed eorum temporum, quae ad numeros copulantur, alia sunt, quae errhythma tempora nominantur, alia quae arrhythma, tertia quae rhythmoide perhibentur. et errhythma quidem sunt, quae ratione c
Abbreviated transcription (Latin):
es uero est ninueri pͥma congressio.
ꝑ legͣit᷑ imos ⁊ necessarios sonos iuuc¬
ta. Cuiꝰ partes due sut. arsis ⁊ thesis.
Arsis eleuatio. thesis depositio. uocis
ac remissio. S pedum differentie st̃
simplices. alios multiplices pedes po¬
nimꝰ. Et simplices quidem. ut ẽ pyr¬
richius. Compositꝰ uͦ: ut sunt peones
uł eorum pares. Et simplices quidem
dnr. qui temꝑib diuidunt᷑. Compo¬
siti aũt: qui in pedes etiam resoluũ¬
tur. Alios uͦ alogos .i. irrationabiles
nominamꝰ. quoꝵ q rͣatio nulla pres¬
tatur. s incondita quedam compo¬
sitio ꝓfert᷑. Alia deinde differentia
est que ꝑ diuinionem querit᷑ quat exis¬
tit. hoc est pͥoia cuimi uarie ⁊ multi¬
plicit̾ ea que conexa fuerrat diudun
fieri consueuit. Septima. que ꝑ ap̃po¬
sitionem fit .i. cum duob pedib ac-¬
ceptis. umꝰ ħt ꝓlixius tempꝰ. quod pre¬
cidit ex ordine. Illud aũt tempꝰ quod
insequit᷑ angustius. uł cum ꝑ contrari¬

Expanded text:
es uero est numeri prima progressio per legitimos et necessarios sonos iuncta; cuius partes duae sunt, arsis et thesis: arsis est elatio, thesis depositio uocis ac remissio. Sed pedum differentiae sunsimplices, alios compositos pedes ponimus, et simplices quidem, ut est pyrrhichius, compositi uero, ut sunt paeones uel eorum pares epitriti. Et simplices quidem dicuntur qui temporibus diuiduntur, compositi autem qui in pedes etiam resoluuntur; alios uero alogos, hoc est irrationabiles, nominamus, quorumque ratio nulla praestatur sed incondita quaedam compositio profertur. Alia deinde differentia est quae per diuisionem quaeritur: qualis exsistit, hoc est ποιά, cum uarie et multiplicifieri consuevit ‹---› septima, quae per oppositionem fit, id est cum, duobus pedibus acceptis, unus habet prolixius tempus quod praecedit ex ordine, illud autem tempus quod insequitur angustius, uel cum per contrar
Abbreviated transcription (Latin):
lia excurrit. At uniu̾sa ꝓuintia. ħt con¬
uentꝰ .uii. carthaginensem. t̾raconensẽ.
cesaraugustanũ. cluniensẽ. austrum.
lucrensem. braccarũ. Ciuitates uͦ p̃ter
insulas atq alias contͥbutas. ce. nona¬
ginta .iiiͦiͦʳ. tota complexione dinime¬
rat. Tendit᷑ aũt ꝑ longitudinem sic̃ a
thaginensem usq ꝓtend̾et. Que opinio
aggrippe. ñ exiguũ admittit errorem.
Nam hẏspania omnis cyt̾ior. a pyreneo
in castulonis finẽ. ꝑ sescenta septem mi¬
lia longitudinem ꝓtrahit. Cuiꝰ ampli-¬
or ora paulo estimat᷑. Latitudo autem
m̃tum. Idem gͥ pyrene᷑ ex alio lat̾e gallia¬
rum finib admouet᷑. Acuiꝰ radicib quic¬
quid iit̃ iacee. usq renum et item int̃
occeanum & montem gabennã duris
gallicis regionib attͥbutũ. Harbo¬
no mari aluit᷑. Hec braccata antea dice¬
bat᷑. Que ab italia iugis alꝑium atq an¬
ne uaro discernit᷑. Cuiꝰ longitudo sicut

Expanded text:
lia excurrit. At uniuersa prouincia habet conuentus septem: Carthaginensem, Tarraconensem, Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem, Bracarum, ciuitates uero, praeter insulas atque aliis contributas, ducentas nonaginta quattuor tota complexiorie dinumerat. Tenditur autem per longitudinem, quantum thaginem usque protenderet. Quae opinio Agrippae non exiguum admittit errorem. Nam Hispania omnis citerior a Pyrenaeo in Castulonis finem per sescenta septem milia longitudinem protrahit, cuius ora paulo amplior aestimatur; latitudo autem entum. Idem igitur Pyrenaeus ex alio latere Galliarum finibus admouetur, a cuius radicibus quicquid interiacet usque Rhenum et item inter Oceanum et montem Gebennam et Iures Gallicis regionibus attributum. Narborno mari alluitur; haec Bracata antea dicebatur, quae ab Italia iugis Alpium atque amne Varo discernitur, cuius longitudo, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ bemonia. Cuiꝰ at̾go mons
oeta. eaq etiam thessalia nuncupat᷑
Ibi helles. a quo hellenes appellati.
Inchessalia montes notissimi. olym¬
pꝰ. peliꝰ. ossa. Cuꝰ ex adu̾so pindꝰ ⁊ otris.
lapitarum sedes. occasum i̾ticib m¬
tuentes. Nam ortum plus uidet. hi
om̃s montes theatrali more curuan
rande. Thessalie uicina magnesia. ouiꝰ
fons ẽ. libetris poetici haustus nomine
celebratꝰ. Longitudo chessalie. habet

Expanded text:
sequitur Haemonia, cuius a tergo mons sequitur Haemonia, cuius a tergo mons Œta, eaque etiam Thessalia nuncupaturibi Hellen, a quo Hellenes appellati. In Thessalia montes notissimi Olympus, Pierus, Ossa, cuius ex aduerso Pindus et Othrys, Lapitharum sedes, occasum uerticibus intuentes; nam ortum Pelius uidet. Hi omnes montes theatrali more curuantrandae. Thessaliae uicina Magnesia, cuius fons est Libethris poetici haustus nomine celebratus. Longitudo Thessaliae habet
Abbreviated transcription (Latin):
angulos recessus obducens. in circũi¬
tu hñs. qͥngenta sexaginta ta milia
passuũ. Et ꝑ sinꝰ pene tantundem an-¬
gustie. unde quod ꝓcedit ismos appel¬
lat᷑. In quinq milib passuũ diũisa
atꝰ arradunt. UIn medio hoc int̾uallo.
quod ismos appellaui. colonia ẽ. corm¬
thiuiꝰ sexagenis ab utroq littore stadiis
a sũma arce que dr agro corinthos u¬
trunq mare ꝓspectans. T Ab ismo aũ
achie ꝓuintie nom̃ incipit. que ante
egyalos uocabat᷑ ꝓpt̾ urbes inir tore
ꝑ ordinem constitutas. Ibi quam plu¬
res sinꝰ. portꝰ. montes. urbes ⁊ populi.
Ab ipsius ismos angustiis hellas incip̃.
A nr̃is grecia dicta. In ea pͥma attice.
antiquitꝰ atte uocata. Contigit ismũ.
medigãtana sui parte. In ora autem
ca. fõntes ibi multi. int̃ quos callir¬
hoe p̃dicat᷑. ¶ Nec athenis cedunt boe-
tie. in quib epycrene arechusa. ippocͥ¬
ne. agamppe. gargani. Post oppida.
montes. populiq quam plures.

Expanded text:
angulosos recessus obducens, in circuiangulosos recessus obducens, in circuitu habens quingenta sexaginta tria milia passuum et per sinus paene tantundem. angustiae, unde procedit, Isthmos appellatur. In quinque milibus passuum diuersa atus arradunt. In medio hoc intervallo quod Isthmon appellavi colonia est Corinthus, sexagenis ab utroque litore stadiis, a summa arce quae dicitur Acrocorinthos utrumque mare prospectans. Ab Isthmo autem Achaiae prouinciae nomen incipit, quae ante Aegialos uocabatur propter urbes in litore per ordinem constitutas; ibi quamplures sinus, portus, montes, urbes et populi. Ab ipsius Isthmi angustiis Hellas incipit, a nostris Graecia edicta. In ea prima Attice, antiquitus Acte uocata, contingit Isthmum Megaritana sui parte, in ora autem ca . Fontes ibi multi, inter quos Callirhoe praedicatur. Nec Athenis cedunt Thebae Boeotiae, in quis Epicrane, Arethusa, Hippocrene, Aganippe, Gargaphie. Post oppida, montes populosque quamplures
Abbreviated transcription (Latin):
sitas. Tunc colonia butrotum. ambra¬
ciꝰ sinꝰ. faucib angustis equor accipiẽs.
in quod defertur ãnis acheron. infer-¬
ne sabule errore deceptꝰ. Post aliquot
gentes etiam actium colonia cum a-¬
pollinis templo. ex quo ipsi quoq deo
additum cognom̾tum. ciuitasq n¬
copolitana. Egressi ssinu ambracio.
in ioniũ: excipit diu̾sitas ppłorum ex¬
obliquo. Apud quos inter ceteras urbeᷤ.
oppidum in confimo maris nomine
calidon. dyomedis tydeiq ꝓ genera¬
tione notissimũ. Deinde influens smꝰ
etholiam ac peloponensiũ diuidit.
arolei. Apud quos oppidum teante.
in quo portꝰ apollinis. Tunc deinde
in focidis campis oppidum cyrra. por¬
tꝰ celeon. a quo in septem milib pas-¬
suum introrsus oppidũ. delphossub
monte parnas .o. clarum oraculis a¬
pollinis. fõns ibi castauꝰ. Demde in in-¬
timo sinu angulꝰ boetie. montẽ elico¬
nem uixta peloponensem pene insu¬
ia int̾ duo maria egeum ⁊ ionium.

Expanded text:
sitas. tunc colonia Buthrotum; Ambrasitas. tunc colonia Buthrotum; Ambracius sinus faucibus angustis aequor accipiens, in quod defertur amnis Acheron infernae fabulae horrore famosus. post aliquot gentes etiam Actium colonia cum Apollinis templo, ex quo ipsi quoque deo additum cognomentum, civitasque Nicopolitana. egressos sinu Ambracio in Ionium excipit diversitas populorum Aetolique, apud quos inter ceteras urbes oppidum in confinio maris nomine Calydon, Diomedis Tydeique progeneratione notissimum. dehinc influens sinus Aetoliam ac Peloponnesum dividit: ia ‹---›. †azolei, apud quos oppidum Oeanthe, in quo portus Apollinis. tunc deinde in Phocidis campis oppidum Cirra, portus Chalaeon, a quo in septem milibus passuum introrsus oppidum Delphos sub monte Parnasso, clarum oraculis Apollinis; fons ibi Castalius, deinde in intimo sinu angulus Boeotiae montem Heliconem iuxta. 652 Peloponnesus paene insula inter duo maria Aegaeum et Ionium
Abbreviated transcription (Latin):
tona. Ex hinc ꝓpt̾ oppida sinꝰq quam¬
plures in mare italia pͥmum ꝑgens. ĩ
foruntum urbem ꝑuenit. uͥ suꝑum in¬
unde in greciam breuissimꝰ transitus.
Ac dehinc italia ꝑ populos. sinꝰ. urbes
fluuios. montes. barbarosq quã plu¬
res ducit᷑ in fines illirici. Cuiusa flu¬
mine arsa ad flum̃ driniũ. ꝑgit qͥn-
insulas ultͣ mille. Tercius aũt euro¬
pe sinꝰ. ab acrocerauniis inchoan̾ mõ¬
tib. hellesponto terminat᷑. ac smꝰ ħt
ibi sunt epyrͦ. acarnia. etholia. focis.
locris. achaia. messenia. laconia. laco¬
niaca. argois. megaris. atice. boetia.
Ex alio quoq latere alio quoq mari
fõcis. ⁊ locris. dori. thiotis. thessalia.¬
omnis. Epyrus autem incipit ab acro¬
cerauniis montib. in qua pͥmi chõanẽ.
a quib dicta chaonia. Deinde mons
int̾ ceteros populos ponto iungunt᷑
mesia. ac media. traces. usq ad pon-¬
tum todope. Alox ⁊ hemi uidet᷑ excel¬

Expanded text:
tona. Exhinc praeter oppida sinusque quamtona. Exhinc praeter oppida sinusque quamplures in mare Italia plurimum pergens in Hydruntum urbem uenit, ubi superum inunde in Graeciam breuissimus transitus. Ac dehinc Italia per populos, sinus, urbes, fluuios, montes barbarosque quamplures ducitur in fines Illyrici, cuius a flurnine Arsia ad flumen Drinium longitudo insulas ultra mille. 651 Tertius autem Europae sinus Acrocerauniis inchoans montibus Hellesponto terminatur ac sinus hibi sunt Epirus, Acarnania, Aetolia, Phocis, Locris, Achaia, Messenia, laconia Laconica, Argolis, Megaris, Attice, Boeotia. item ab alio latere alioque mari Phocis et Locris, Doris, Pthiotis, Thessalomnis. Epiros autem incipit a Cerauniis montibus, in qua primi Chaones, a quibus dicta Chaonia. deinde mons inter ceteros populos; a fronte iunguntur Moesia ac Maedia; Thraces usque ad Pontum. Rhodopae mox et Haemi videtur excel
Abbreviated transcription (Latin):
b totis uomentis incendia. Cuiꝰ crater¬
stadiis .xx. patens. faiuilla tauromini¬
um catinamq resꝑgit. magno strepi¬
tu mugiens. ⁊ ĩmensos fragores intonãs.
obluctatione flãmarum. In ficulo eci¬
am freto insulas ẽẽ non dubium est.
africam u̾sꝰ. gaulomeleta ac marina.
astusa. quani alii egusam dixere. & ce
eolie appellate. a nr̃is uulcanie cum di¬
uersis nominib. Prima dr lipera. sec̃¬
da therasia. tercia strangile. In qua eo¬
lus regnasse fert᷑. ⁊ eflãma in ꝓximo e¬
rumpente uł eius fumo qui ueniꝰ flatu¬
rus eẽt intellexisse. quod hodieq eius lo¬
ci inoolas certum p̃sentire. Quarta uero
insula ẽ. dẏdime. Quinta erepusa. Sex
naginta sex milib. quiq tres simus ħt.
Italie frons incipit que magna grecia
appellat᷑. ubi annium ⁊ oppidorũ copia
ac tunc locus qui hanmbalis castra dr̃.
mat᷑. Dehinc a lacinio ꝓmunctorio se
raunio epyri terminat᷑ ꝓmunctorio. A

Expanded text:
bus totis uomentis incendia, cuibus totis uomentis incendia, cuistadiis viginti patens favilla Tauromenium Catinamque respergit, magno strepitu mugiens et immensos fragores intonans obluctatione flammarum. 648 in Siculo etiam freto insulas esse non dubium est: Africam versus Gaulos, Melita ac Marina aAstusa, quam alii Aegusam dixere, et ceAeoliae, appellatae a nostris Vulcaniae, cum diuersis nominibus prima dicitur Lipara, secunda Therasia, tertia Strongyle, in qua Aeolus regnasse fertur et e fiamma in proximo prorumpente uel eius fumo qui uentus flaturus esset intellexisse, quod hodieque eius loci incolas certum est praesentire. Quarta uero insula est Didyme, quinta Ericusa, sextnaginta sex milibus inque tres sinus abit, Italiae frons incipit, quae Magna Graecia appellata, ubi amnium et oppidorum copia, ac tunc portus qui Hannibalis Castra dicuntur, matur. Dehinc a Lacinio promuntorio secraunio Epiri terminatur promuntorio, a
Abbreviated transcription (Latin):
mam significat. Uerum ab oriente .c.¬
lxxx. octo milib patet. ab occidente .c.
centum.xx. quinq milia. Ht a gordi¬
tano ꝓmunctorio insulas duas. que her¬
culis memorant᷑. A sulcensi enusin. a ca¬
ralitano ficariam galatamq. Quidam
item ñ longe lib̾idas. dicunt ⁊ gallode
etheras. ⁊ lutra. Cont᷑ prestamim leucasia
ẽ. a syrene ibi nominata sepulta. Contra
beliam oenotͥdes. Contra bibonem itha¬
cesie ab ulixis specula dicte. Hinc si¬
cilia memoranda. Que a tuchide syca¬
na. a multis tinacria ꝑhibet᷑. Sicama
a sicano rege qui cum hyberica manu
in eandem t̾ram ante bella troiana ꝑ¬
uenit. Dehinc syculus neptuni filius.
a quo nom̃ eidem cõmutatũ. Nam tͣina¬
cria. quod trib ꝓmunctoriis triangula
censeat᷑. Quippe unum quod a pachino
in peloponensum in meridiem uersum
munctoria inter se terreno itin̾e dispa¬
xaginta .iii. fluuii. fontesq quã plu¬
res. ac montis ethne miracula nocti¬

Expanded text:
mam significat. Verum ab oriente cmam significat. Verum ab oriente ctoginta octo milibus patet, ab occidente centcentum uiginti quinque milia. Habet a Gorditano promuntorio insulas duas quae Herculis memorantur, a Sulcensi Enosim, a Caralitano Ficariam Galatamque. Quidam item non longe Leberidas dicunt et Callode et Heras Lutra. Contra Paestanum Leucasia est a Sirene ibi sepulta nominata; contra Veliam Oenotrides; contra Vibonem Ithacesiae, ab Vlixis specula dictae. Hinc Sicilia memoranda, quae a Thucydide Sicania, a multis Trinacria perhibetur; Sicania a Sicano rege, qui cum Hiberica manu in eandem terram ante bella Troiana peruenit; dehinc Siculus Neptuni filius, a quo nomen eidem commodatum. Nam Trinacria, quod tribus promuntoriis triangula censeatur; quippe unum, quod a Pachyno in Peloponnesum in meridiem uersum muntoria inter se terreno itinere dispaxaginta tres, fluuii fontesque quamplures ac montis Aetnae miracula nocti
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. Et tressticades. quarum ħ sũt
scd̃a pomponiona. t̾cia ypea. ceteras¬
q exiguas adũsus antipolim. In ligusti-¬
co autem mari ẽ corsica. quam grẽci
cyrron appellau̾ẽ. longa .c. quinquagĩ¬
ta milib passuũ. Lata quinquaginta.
Circũitꝰ eius omnis distendit᷑. milib ccc.
planasia fallax. nauigantiũ mentiẽs
ꝙ ꝓpinquitas. Argo item ⁊ capraria.
quam egian grecidixerunt. Item me-¬
gilium dianiũ. Item columbaria ⁊ ue¬
neria. Item ultͣ tyberma ostia in anti¬
no palmaria sinonia. Et in formiano
garis etiam in eapolitano. a surento
in .uiii. miliario capre. Item leocotea.
iam africum mare spectans. A cor¬
sica in octauo: sardinia ẽ. In quo an¬
gusto freto sunt parue insule. que cu¬
nicularie ꝑhibent᷑. Item pytonis ⁊ fos¬
se. uerum sardinia a sardo filio her¬
culis appellata. h̃t formam humane
plante. Deniq sandaliotes ẽ appellata.
⁊ signosa. quod utrunq uestigii for¬

Expanded text:
uocatur, et tres Stoechades, quarum haec sunt uocatur, et tres Stoechades, quarum haec sunt ae et Pomponiana, tenia Hypaea, ceterasque exiguas aduersum Antipolim. In Ligustico autem mari est Corsica, quam Graeci Cyrnon appellauere, longa centum quinquaginta milibus passuum, lata quinquaginta. Circuitus eius omnis distenditur milibus trecPlanasia, fallax nauigantium mentiensque propinquitas; Vrgo item et Capraria, quam Aegilion Graeci dixerunt; item Igilium, Dianium; item Columbaria, Venaria. Item ultra Tiberina ostia in Antiano Palmaria, Sinonia et in Formiano garis etiam in Neapolitano. A Surrento in octauo miliario Capreae; item Leucothea. Iam Africum mare spectans a Corsica in octauo Sardinia est; in quo angusto freto sunt paruae insulae quae Cuniculariae perhibentur, item Phitonis et Fossae. Verum Sardinia a Sardo filio Herculis appellata habet formam humanae plantae; denique Sandaliotes est appellata et Ichnusa, quod utrumque uestigii for
Abbreviated transcription (Latin):
lasgi tẏbur catyllus p̃fectus classis euã¬
drie. Partenoye dicta ab syrenis sepuleͦ.
hoc nomine uocitata. que nunc neapo¬
lis appellat᷑. Preneste. ab ulixis nepote
p̃neste. licet alii uelint cecłm condito¬
rem. ꝗͣ pignus asserunt fuisse flamma¬
rum. Arpos ⁊ beneuentum. dyomedes.
patauinmantenoꝵ. Phylli metapontũ
condidẽ. S nichil mea int̃ est origines
urbium ꝑscrutari. Nunc qm continen¬
tis t̾re limes int̾fluentis freti coereitione
distinguit᷑: non alienum ẽ int̾fluenta
emergentes t̃ras que quod in salo sint
insule uocitant᷑: p̾sertimq nobiles com¬
memorare. Neq enim morosa debet
ẽẽ ꝑcursio. Transeo itaq pitiessas. a sil¬
ua pmea memoratas. que nunc ebosuᷤ
appellat᷑. in confinio carthaginensis
noue. Baleares etiam duas. colubrariã.
⁊ quas gymnasias grecidicunt. uł capͣ¬
riam naufragalem. YIngallie quoq
ora in rodaniꝰ ostio mitimax q̃ uascoꝵ¬

Expanded text:
lasgi, Tibur Catillus, praefectus classis Euanlasgi, Tibur Catillus, praefectus classis Euandriae. Parthenope dicta ab Sirenis sepulchro hoc nomine vocitatae, quae nunc Neapolis appellatur. Praeneste ab Ulixis nepote Praeneste, licet alii velint Caeculum conditorem, quem pignus asserunt fuisse flammarum. Arpos et Beneventum Diomedes, Patavium Antenor, Pylii Metapontum condidere. sed nihili mea interest origines urbium perscrutari. 643 Nunc quoniam continentis terrae limes interfluentis freti coercitione distinguitur, non alienum est inter fluenta emergentes terras, quae, quod in salo sint, insulae vocitantur, praesertimque nobiles commonere; neque enim morosa debet esse percursio. transeo itaque Pytiessas a silva pinea memoratas, quae nunc Ebusus appellatur, in confinio Carthaginis Novae, Baleares autem duas, Colubrariam et quas Gymnasias Graeci dicunt, vel Caprariam naufragalem. in Galliae quoque ora in Rhodani ostio †Midma, mo
Abbreviated transcription (Latin):
Nulliq głe nobilium annium cedens .xxx.
italie memoranda. nec poete tacent. Ut
scylleium oppidum cum grateide flumi-¬
ne que scylle mat̾ fuit. caribdisq uora-¬
ginem ac ũtignnem tortuosam. Pestana
rosaria. scopulos sirenarum in campa
dehinc campi. habitatioq circeia. t̾ra¬
cina pͥus insula. nunc coniuncta regi¬
oni que ab sicilia continenti seꝑata. at¬
q: in compensationẽ conexe telluris in
insulam religata. forme etiam lestrigo¬
num habitatione famose. hoc loco pos¬
semetiam urbium ꝑcurrẽ conditores.
ut a iano ianiculum. a sat᷑no latium.
a dane ardeam. ab hercule pompeios.
cum boum pompam ducẽtyberorum.
ex cuiꝰ laborib inliguria campi lapi-¬
darii sunt appellati. quod eodem di-¬
micante saxis ferunt pluisse celum. Idẽ
etiam ionio nom̃ dedit. Nam ionem
autocli filiam obsidentẽ uias latͦcina¬
lit̾ int̾emit. Iapigas iapix dedali filius
condidit. coram dardanꝰ. agyllinam pe¬

Expanded text:
nullique gloriae nobilium amnium cedens triginnullique gloriae nobilium amnium cedens triginItaliae memoranda nec poetae tacent, ut Scyllaeum oppidum cum Grateide flumine, quae Scyllae mater fuit, Charybdisque voraginem ac vertiginem tortuosam, Paestana rosaria, scopulos Sirenarum. hinc Camdehinc campi habitatioque Circeia Terracina, prius insula, nunc coniuncta, Reginique ab Sicilia continenti separati, eaque in compensationem conexae telluris in insulam relegata, Formiae etiam Laestrygonum habitatione famosae. 642 Hoc loco possem etiam urbium percurrere conditores, ut a Iano Ianiculum, a Saturno Latium, a Danae Ardeam, ab Hercule Pompeios, cum boum pompam duceret Hiberorum. ex cuius laboribus in Liguria campi Lapidarii sunt appellati, quod eodem dimicante saxis ferunt pluisse caelum. idem etiam Ionio nomen dedit; nam Ionem, Autocli filiam, obsidentem vias latrocinaliter interemit. Iapygas Iapyx, Daedali filius, condidit, Coram Dardanus, Agyllinam Pe
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. Dextero cornu leocopetram ten¬
dens. leuo lacimum. Unde cum longa
sit ab alpib p̃torib auguste ꝑ urbem ca¬
puam et regium oppidum. absq recur¬
uo flexii decies centena & .xx. milia pas
suum misꝗͣ uͦ ccc. milia latitudo eius
excedit. A solo gͥ italico. liburma hystͥa¬
q directe sunt. centenis mmlib passuũ.
Quod ab epyro ⁊ illirico quinquaginta.
Ab africa intra .cc. milia ut uarro com¬
mille quingentis a corcyra nimꝰ. Lxxx.
milia. ab hyssa quinquaginta. Uerũ
hannubaliᷤᷤ castra dicunt. Nam uix ibi
lia etiam pado flumine memoranda.
quem grecia dixͣ eridanum. Hunc an¬
nem mons uesulꝰ int̾ montes alpium
elatior gignit fonte mirabili. Qui in li¬
gurum finib flum̃ creat. ac dehinc flu¬
iuꝰ mersus in penita telluris in parte
agͥbibonensis emergit. Canis ortu diffusi¬
&r. Nam solutis alpium niuib. flagran¬
tia solis estiui exub̃at ult᷑ gurgitis ripas.

Expanded text:
reddit, dextero cornu Leucopetram tenreddit, dextero cornu Leucopetram tendens, laeuo Lacinium. Vnde cum longa sit ab Alpibus Praetoriae Augustae per urbem, Capuam et Regium oppidum, absque recuruo flexu decies centena et uiginti milia pasuam vero trecenta milia latitudo eius excedit. a solo igitur Italico Liburnia Istriaque discretae sunt centenis milibus passuum, quod ab Epiro et Illyrico quinquaginta, ab Africa intra ducenta milia, ut Varro commille quingentis, a Corcyra minus octoginta milia, ab Issa quinquaginta. 640 verum Hannibalis castra dicunt, nam vix ibi lia etiam Pado flumine memoranda, quem Graecia dixit Eridanum. hunc amnem mons Vesulus inter montes Alpium elatior gignit fonte mirabili, qui in Ligurum finibus flumen creat, ac dehinc fluvius mersus in penita telluris in parte agri Vibonensis emergit. Canis ortu diffusior; nam solutis Alpium nivibus flagrantia solis aestivi exuberat ultra gurgitis ripas
Abbreviated transcription (Latin):
Dehinc litꝰ in uulscoꝵ nom̃ sortemq con¬
cessit. Alox campania. picentes q aclu¬
canum latꝰ. brutiumq comungit᷑. Cuiꝰ
ꝓmunctorium in meridiem austrum¬
q respectans. in mare ꝓcurrit. leuaq
ala int̾ioris sinus fluenta complectitur.
Ut si a pͥmis alpib dextrum latꝰ ⁊ ꝓlixi
montis brachium contempleris. ꝓminen¬
tias utͥmq componens. theatrum quod¬
dam spectare uidearis undarum. Luna¬
ta quippe ⁊ quoddam emicielyo in pro¬
munctorium memoratũ circonfertur
italia. Deniq ab ipsis gadib qua se fau¬
ces freti int̾fluentis aꝑuint. in brutium
sinũ qui ẽ pͥmꝰ euroꝑe emissa maria cõ¬
quiescunt. Int̾ior uͦ tellus que in suꝑũ
mare boreamq ꝑfert᷑. grecie ora. sallen¬
tinis. pediclis. apulis. pelignis. histris.
liburnis. ⁊ cet̾is ppłis obscu̾riorib habi¬
tat᷑. Leuorsum quoq se flectit. ⁊ item du¬
ob ꝓmunctoriis pelte amaronice formã

Expanded text:
dehinc litus in Vulscorum nomen sortemque condehinc litus in Vulscorum nomen sortemque concessit; 638 mox Campania Picentesque ac Lucanum latus Bryttiumque coniungitur; cuius promuntorium in meridiem austrumque respectans in mare procurrit laevaque ala interioris sinus fluenta complectitur, ut, si a primis Alpibus dextrum latus et prolixi montis bracchium contempleris prominentias utrimque componens, theatrum quoddam spectare videaris undarum. lunata quippe et quodam hemicyclio in promuntorium memoratum circumfertur Italia; denique ab ipsis Gadibus, qua se fauces freti interfluentis aperiunt, in Bryttium sinum, qui est primus Europae, emissa maria conquiescunt. 639 interior vero tellus, quae in superum mare Boreamque perfertur, Graeciae ora, Sallentinis, PedicLiburnis et ceteris populis obscurioribus habitatur. Laeuorsum quoque se flectit et item duobus promuntoriis peltae Amazonicae formam
Abbreviated transcription (Latin):
hac ꝓuintia rodauꝰ fluuiꝰ ex alpib ue¬
niens. ꝑlemannũ lacum meat. ⁊ cau¬
sas fertilitatis importat. t̾re germinib
ac fecundis. Ciuꝰ ora diũ̾sis nominib
appellata. Nam hyspaniense unum.
alt̾m alpinũ t̃cium quo plenior meat.
massilioticum nuncupat᷑. Suntia ui¬
ris. oppidis. frugib memoranda. unoq
transcurrenda piaculo. quod illic fuerat
fas bostias humani gñis immolare.
Sed post al pium montes. qua facies ꝓ¬
mminentis nature ortiui solis illumina¬
tione ꝑfundit᷑. inchoat ac descendit i¬
talia. longe aute alias om̃slaudib ue¬
terum in urbis Rome gr̃a p̃dicanda. Cuiꝰ
pͥncipium ligures tenent. Dehinc q ub̃¬
tatem soli sacrata occupauit etruria re-¬
gio. tam indigetis enee fodẽ. quam reme¬
dioꝵ origine. atq ipsius tagetis exara¬
tione celebrata. Umbri mox. latiumq
atq ostia tẏberina. Debincq ipsa cap̃
gentium Roma. uiris sacrisq quam¬
dui iuguit celiferis laudib conferenda.

Expanded text:
hac prouincia Rhodanus fluuius ex Alpibus ueniens per Lemannum lacum meat et causas fertilitatis importat terrae germinibus ac fetubus. Cuius ora diuersis nominibus appellata; nam Hispaniense unum, alterum Metapinum, tertium, quo plenior meat, Massilioticum nuncupatur. Provincia uiris, oppidis, frugibus memoranda unoque transcurrenda piaculo, quod illic fas fuerat hostias humani generis immolare. Sed post Alpium montes, qua facies prominentis naturae ortiui solis illuminatione perfunditur, inchoat ac descendit Italia, longe ante alias omnes laudibus ueterum in urbis Romae gratia praedicanda. Cuius principium Ligures tenent, dehincque ubertatem soli sacrata occupauit Etruria regio, tam indigetis Aeneae foedere quam remediorum origine atque ipsius Tagetis exaratione celebrata. Vmbri mox Latiumque atque ostia Tiberina, dehincque ipsa caput gentium Roma, armis, uiris, sacrisque, quamdiu uiguit, caeli uestri laudibus conferenda;
Abbreviated transcription (Latin):
ni fundaue carthaginẽ. conditas ubi¬
cunq urbes armico s̃ nomine p̃signã¬
tes. S p̃dictum latꝰ a pyrenei iugis in a¬
niam ꝓuintiam dissecat᷑. Siquidem beti¬
ce a septentͥonali confinio. lusitama so¬
ciat᷑. Cui nom̃ fabula a lusu lib̾i patͥs
uł cum eo bachantium sociauit. Hec qͦ
cognominis fluuio ꝑmeat᷑. licet eam ta¬
gus quoq arenis illustret auratis. Solis¬
siypone illic oppidum ab ulixe conditũ
fer̃t. Ex cuiꝰ nomine ꝓmunctoriũ quod
maria terrasq distinguit. Nam ab eiꝰ
ambitu inchoat mare gallicum ⁊ faci-¬
es septemtͥonalis occeani. Athlanticꝰ uͦ
⁊ occiduus. terminat᷑ occeanꝰ. qͥtum hys¬
panie lunitat᷑ excursib. In eiꝰ quoq cõ-¬
finio equarum fetura uentis maritan¬
tib molescit. uolucres ꝓli cursus. ipsospi¬
rante fauonio. Uerum betica cunctas
ub̃tate fecunditatis ꝓuintias anteueñ.
Que quidem ħt uiridicos conuentꝰ. Ga

Expanded text:
ni fundauere Carthaginem, conditas ubini fundauere Carthaginem, conditas ubicumque urbes amico sibi nomine praesignantes. Sed praedictum latus a Pyrenaei iugis in aliam prouinciam dissecatur, siquidem Baeticae a septentrionali confinio Lusitania sociatur, cui nomen fabula a lusu Liberi patris uel cum eo bacchantium sociauit. Haec quoque cognomini fluuio permeatur, licet eam Tagus quoque harenis illustret auratis. Olissipone illic oppidum ab Vlixe conditum ferunt, ex cuius nomine promuntorium quod mania terrasque distinguit. Nam ab eius ambitu inchoat mare Gallicum et facies septentrionalis Oceani, Atlanticus uero et occiduus terminatur Oceanus, qui tum Hispaniae limitatur excursibus. In eius quoque confinio equarum fetura uentis maritantibus inolescit, uolucres proli cursus ipso spirante Fauonio. Verum Baetica cunctas ubertate fecunditatis santis anteuenit; quae quidem habet iuridicos conuentus qua
Abbreviated transcription (Latin):
q t̾rarum in ꝓuisum pelagꝰ in usum im¬
pigre ĩ mortalitatis adinisit. ꝑmutans
orbis faciem natureq discͥmima. Hoc igͥ
freto leuorsum europa distendit᷑. usq
in tanais fluminis gurgitem. A quo ĩ¬
choans asia. nili itidem alueo lumtatur.
Qui quidẽ nilus africamq dirumpens.
telluris complexii int̾secat multitudine
fliuioꝵ. ¶ Europam tam̃ int̾minari
ꝓpontidis faucib dixere quam płimi.
que ꝓpontis ꝑ angusta descendens. ad me¬
otidem quoq ꝑfert᷑. Ufurope tamen
marmoris gẽmarumq numib p̃dicã¬
de. Que quidem qd hyberi fluminis. in¬
t̾riuata tractu. amnis sui meruit cog¬
nom̃tũ. Ciuꝰ illa portio que athlantico
confinis. occeano in gaditani freti litꝰ
excurrit. betica ꝑhibet᷑. etiam ipsa uoca¬
bulum ꝓmͣ fluminis nũcupatione sor¬
tita. Que aburcitano fine qua cit̾ior
meat. t̾raconensis dr. a t̾raconensi ur¬
be quam scipiones condidẽ. Nam pe¬

Expanded text:
que terrarum improuisum pelagus in usum imque terrarum improuisum pelagus in usum impigrae mortalitatis admisit, permutans orbis faciem naturaeque discrimina. Hoc igitur freto laeuorsum Europa distenditur usque in Tanais fluminis gurgitem, a quo inchoans Asia Nili itidem alueo limitatur; qui quidem Nilus eandem Africamque disrumpens telluris complexum intersecat multitudine fluuiorum. Europam tamen terminari Propontidis faucibus dixere quam plurimi, quae Propontis post angusta discedens ad Maeotidem usque perfertur. Europae tamen marmoris gemmarumque muneribus praedicandae. Quae quidem, quod Hiberi fluminis interrivata tractu, amnis sui meruit cognomentum. Cuius illa portio quae Atlantico confinis Oceano in Gaditani freti litus excurrit Baetica perhibetur, etiam ipsa uocabulum proprii fluminis nuncupatione sortita; quae ab Vrcitano fine, qua citerior meat, Tarraconensis edicitur a Tarracone urbe, quam Scipiones condidere. Nam Poe
Abbreviated transcription (Latin):
a gaditano ostio in ingressum int̾ioris
maris. ꝑ longitudinem cursꝰ. uix quĩ¬
tudo uͦ ubi angustior: quinq. Ubi dif¬
t᷑. hinc deflurere ꝑdiũsos smꝰ subsidẽ¬
tesq campos tot maria. tot fragores.
et qͣntum ꝑ diũsa equora tumescit.
Undarum uͦ illa ꝓruptio int̾fluentiᷤ
occe ani. leua europam facit. libiam¬
q dextra. & montib utrinq concludi¬
tur. Nam ab europa calpe. africa ab etħ¬
na monte despicit᷑. Qui utrinq ꝓmi¬
nentes. dici columne herculis meru¬
erunt. quod testimonio uetustatis. labo¬
ris herculei lunes sit. m illis consecratꝰ. Si¬
quidem eum ultra ꝓgredi consumpte tellu¬
ris in uia ꝓhibebant. Deniq etiam ħ de eiꝰ
sacre uirtutis possibilitate ꝑsuasum: qđ
cum ante: natura t̾ris maria disparet. ac
tantum cingi circũitu firmaret occeani.
montium p̃dictorum effosis radicib duul¬
so q confinio camporum deuexis lacunis¬

Expanded text:
a Gaditano ostio in ingressum interioris a Gaditano ostio in ingressum interioris macis per longitudinem cursus uix quintudo uero, ubi angustior, quinque, ubi diftur. Hinc defluxere per diuersos sinus subsidentesque campos tot maria, tot fragores et quantum per diuersa aequora tumescit undarum. Verum illa proruptio interfluentis Oceani laeua Europam facit Libyamque dextra, et montibus utrimque concluditur. Nam ab Europa Calpe, ab Africa Abinna monte dispescitur, qui utrimque prominentes dici columnae Herculis meruerunt, quod testimonio uetustatis laboris Herculei limes in illis sit consecratus; siquidem ultra eum progredì consumptae telluris inuia prohibebant. Denique etiam hoc de eius sacrae uirtutis possibilitate persuasum, quod, cum antea natura terris mania dispararet ac tantum iugi circuitu firmaret Oceani, montium praedictorum effossis radicibus diuulsoque confinio camporum deuexis lacunis
Abbreviated transcription (Latin):
panarum nauiũ naufragium ⁊ eiecte
fragĩtorum reliquie paruere. Item an¬
nio dum punicum floreret imꝑium.
mauritanie circunritu ac dehinc meri¬
diam flexꝰ excursu in arabie t̃minos
plixa ad modum nauigatione ꝑuenit.
Corneliꝰ auctor affirmat. eudoxium qͦn¬
dam fugientem regis insidias. ex ara¬
bia in gaditana ꝑucnisse refugia. Celiꝰ
antipat̾ se hominem uidisse confirmat.
qui negotiationis ardore inethyoyiã
ex hyspania nauigasset. Idem corneliuᷤ
pꝰ captos indos in germaniã nauigauit.
stenfũ puto ambitum suꝑioris t̾re.
pm̃so incirculũ mari undiq secꝰ naui¬
gatum. Nunc diuisionem ipsiꝰ terre.
q telluris sicut pleriq testant᷑. in tres
partes ẽ. distͥbutꝰ. asiam. europam. afri¬
camq. Quarum pͥmam atq ultimam
int̾ruptio despicit occeani. Nam ath¬
lantici ꝓfundi ex gaditano freto uis
int̾secans ꝓfunda telluris. lybicum hy¬
bero latꝰ abscidit. ⁊ confestim se in propĩ¬
qui in aris fluenta diffundit. Nuippe

Expanded text:
panarum nauium naufragium et eiectae fragmentorum reliquiae paniere; item Hanno, dum Punicum floreret imperium, Mauretaniae circuitu ac dehinc meridiani flexus excursu in Arabiae terminos prolixa admodum nauigatione peruenit; Cornelius auctor affirmat quendam Eudoxum fugientem regis insidias ex Arabia in Gaditana peruenisse refugia; Caelius Antipater se hominem uidisse confirmat qui negotiationis ardore in Aethiopiam ex Hispania nauigasset; idem Cornelius post captos Indos per Germaniam nauigauit. Ostensum puto ambitum superioris terrae permenso in circulum mari undiquesecus nauigatum. Nunc ipsius diuisionem terrae, sque telluris, sicut plerique testantur, in tres partes est distributus: Europam, Asiam Africamque. Quarum primam atque ultimam interruptio dispescit Oceani. Nam Atlantici profundi ex Gaditano freto uis intersecans profunda telluris Libycum Hibero latus abscidit et confestim se in propinqui macis fluenta diffundit. Quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ec mora. ⁊ ecce quedam suauitas in¬
tempcata. aulidei dulcedinis cantus
insonuit. ac melodie ultra cuncta rer̃
oblectamina recinentes: auditum mirã-¬
tium compleu̾e diuum. Non enim sim¬
plex quidam ex uniꝰ mat̾ie tmnnitib mo-¬
dulatꝰ. s om̃ium organicarum uocum
consociata ꝑmixtio. quandam plenitu¬
dinem cuncticine uoluptatis admisit.
Quo canore diutius circunstantuim
pectora deorumq mulcente: ille egres¬
sorum paulo ante turbe aduentũ uir-¬
ginis preeuntes. ac tanti comitatꝰ p̾am¬
bulare uisunt᷑. Sed ñ casse dulcedinis
nec sine aliquo sonori modulaminis ar¬
gum̃to aut oꝑe reuertunt᷑. Nam eraͤ¬
time cipridis filia. & bymeros cupidi¬
nis assecutor. itemq tersi ke famulitio
dyone concinnentes gratissime intrauere
pͥmum. Sea puer monaulit̾ sonabat.

Expanded text:
c mora et ecce quaedam suauitas intemptata aulicaeque dulcedinis cantus insonuit ac melodiae ultra cuncta rerum oblectamina recinentes auditum mirantium compleuere diuum: non enim simplex quidam et unius materiae tinnitibus modulatus sed omnium organicarum uocum consociata permixtio quandam plenitudinem cuncticinae uoluptatis admisit. Quo canore diutius circumstantium pectora deorumque mulcente, illae egressorum paulo ante turbae aduentum uirginis praeeuntes ac tanti comitatus praeambulae reuisuntur; sed non cassae dulcedinis nec sine aliquo sonori modulaminis argumento aut opere reuerterunt: nam Era Cypridis filia, et Himeros, Cupidinis assecutor, itemque Terpsis e famulitio Dionae, concinentes gratissime, intrauere primum, sed puer monauliter sonabat.
Abbreviated transcription (Latin):
hymeneo dutiꝰ uelut fescennina quadã
licentia ꝑsonante geminanteq crebruiᷤ¬
que placuisse ratꝰ: maxima circunstan¬
tium multitudo tritomide dyoned s¬
mitata aigredit᷑. ⁊ add nos reducte tandẽ
uirginis studio ꝓpante coneurrit. Uerũ
tam puellarum que deas dñe consecute
pone forte constiterant. quam heroum
psallendi materiem discerent: hi ut sacͥ
uultus memoriam recenserent..

Expanded text:
Hymenaeo diutius — uelut fescennina quadam licentia — personante geminanteque crebrius, placuisse ratus. Maxima circumstantium multitudo Tritoniden ditur et ad nos reductae tandem uirginis studio properanter concurritur. Verum tam puellarum quae, deas dominas consecutae, pone forte constiterant quam heroum lae ut psallendi materiem discerent, hi ut sacri uultus memoriam recenserent;
Abbreviated transcription (Latin):
quentib rerum ordo disponet.
unc primo de uoce .i. de sonitꝰ to¬
tius parentenicemꝰ. Duis nor in duo
genera diuidit᷑. contuiuiii atq diui-¬
sum. Continuum est uelut iuge col-¬
loquium. Duusum. quod in modula¬
tione seruamꝰ. Est & medium quod in
utrunq ꝑmixͣcum. ac neq alteriꝰ conti-¬
nuum modũ seruat. nec altuis freqͣn¬
ti diuisione precidit᷑. ut pronuntiandi
pͥmo de uoce .i. de ipsa uoce que pͥma
ẽ uelut de parente sonieꝰ totiꝰ dicemus.
Omnis uox in duo gn̾a diuidit᷑ conti¬
nuum atq diuisum. Continͣum ẽ ue¬
sut iuge colloquiũ .i. frequens narra¬
tio. sicut int̾ duo fit. que ñ fit ꝑ cola
⁊ cõmata. Diuisum genꝰ est quod diui¬
ditur ꝑ cola ⁊ cõmata. certosq pedes ĩ¬

Expanded text:
erius rerum ordo disponet: nunc de prima uoce, uelut de sonitus totius parente, dicemus. Omnis uox in duo genera diuiditur, continuum atque diuisum: continuum est uelut iuge colloquium, diuisum quod in modulatione seruamus; est et medium, quod in utroque permixtum ac neque alterius continuum modum seruat nec alterius frequenti diuisione praeciditur, ut pronuntiandi d est de ipsa voce, quae prima est, velut de parente sonitus totius dicemus. Omnis vox in duo genera dividitur, continuum atque divisum. Continuum est velut juge colloquium, id est, frequens narratio, quae inter duos fit, quae non fit per cola, id est commata. Divisum genus est quod dividitur per cola