comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sui cursꝰ dies post pascha retinucrit. scđm iã m̃sẽ nr̃.
xxͦx. sed unde triginta dieb debere c̃cludi. ac ꝑ hoc
in suma tẽporis memorati ñ plusquã unde qͥnqͦͥginta
dies inueniri nͥ forte putandũ .ẽ. sine dochi cos quȩ
ẽ regula scẽ script᷑e frequentissima. a parte totũ
cõputari. Uerũ hec ut cũq acta uł cõputata fuerint:
claret tam̃ hebreos ad lunȩ cursũ suos m̃ses obser¬
uare consuessẽ. Nec alit̾ in genesi recte sentiendũ
ubi noe cũ siuis septimo decimo die scđi m̃sis ar
quȩ p̃senti anno. uerbi grã ꝑnonas maias septima deci¬
ma existit anno sequenti.xxiͫii. pridie nonas maias occur¬
ret. Notandũ sane qđ nimiũ fallunt᷑ qui msẽ definien¬
dũ uł ab antiqͥs definitũ autumant: quã diuluna ⁊ odia¬
cũ circulũ ꝑagit. Quȩ nimirũ sic̃ diligentior inqͥsitio¬

Expanded text:
sui cursus dies post Pascha retinuerit, secundum jam mensem sui cursus dies post Pascha retinuerit, secundum jam mensem non triginta, sed undetriginta diebus debere concludi: ac per hoc in summa temporis memorati non plusquam undequinquaginta dies inveniri: nisi forte putandum est synecdochicos quae est regula sanctae Scripturae frequentissima a parte totum computari. Verum haec utcunque acta vel computata fuerint, claret tamen Hebraeos ad lunae cursum suos menses observare consuesse. Nec aliter in Genesi recte sentiendum, ubi Noe cum suis septimo decimo die secundi mensisquae praesenti anno, verbi gratia, per Nonas Maias septima decima existit, anno sequenti vicesima VII pridie Nonas Maias occurret. Notandum sane, quod nimium fallantur, qui mensem definiendum vel ab antiquis definitum autumant, quandiu luna Zodiacum circulum peragit, quae nimirum sicut diligentior inquisiti
Abbreviated transcription (Latin):
thamul. iulio. qͥntꝰ a ab. augꝰto sextꝰ elul. septẽbrio.
septimꝰ theseri. oc tobrio. quẽ ꝓpt̾ collectionẽ frugũ
&e cȩleberrimas in ipso festiuit᷑ates nouũ annũ appel¬
lant. octauus mare suan. nouẽbrio. nonꝰ casleu. decẽ-¬
brio. decimꝰ tebet. ianuario. undecimꝰ sabath. februari
duo decimꝰ adat. martio. simili ratione cõparatur.
uos uidelicet m̃ses ꝓpt̾ lunȩ circulũ qͥ .xxuiiii. semis
dieb constat tricenis undetriceniꝰq dieb alt̾nantes.
scđo demũ. uł t̃cio anno exacto. m̃sẽ suꝑ fluũ qͥ exan¬
nuis .xi. epactarũ dieb confici solet int̾ halant. Unde
ñ nullo moueor scrupulo. qͦmͦ maiores nri diẽ qͣ lex
data .ẽ. quȩ. ẽ. t̾cia m̃sis t̃cii qͥnqͣgesimã abagni occisio¬
ne conputent. ponentes uidelicẽt pͥmi m̃sis residuos
cha trans acti scđi .xxͣx. t̃cii tres. qͥ fiunt simul dies.

Expanded text:
Thamul Julio, quintus Aab Augusto, sextus Elul Septembri, Thamul Julio, quintus Aab Augusto, sextus Elul Septembri, septimus Theseri Octobri, quem propter collectionem frugum et celeberrimas in ipso festivitates novum annum appellant: octavus Maresuan Novembri: nonus Casseu Decembri: decimus Tebeth Januario: undecimus Sabat Februario: duodecimus Adar Martio simili ratione comparatur. Quos videlicet menses propter lunae circulum, qui XXIX et semis diebus constat, tricenis undetricenisque diebus alternantes, secundo demum vel tertio anno exacto, mensem superfluum, qui ex annuis undecim epactarum diebus confici solet, intercalant. Unde nonnullo moveor scrupulo, quomodo majores nostri diem, qua lex data est, quae est tertia mensis tertii, quinquagesimam ab agni occisione computent, ponentes videlicet primi mensis residuos cha transacti, secundi XXX, tertii tres, qui fiunt simul dies q
Abbreviated transcription (Latin):
Mensis scđm nom̃ ẽ. eiꝰ. Antiqͥ enĩ m̃ses suos nasolis
ẜal unȩ cursu cõputare solebant. Unde qͦtiens in
script᷑a sacra siue in lege seuante legẽ qͦ tadie
m̃sis qͥd factũ dictũ ue sit indicat᷑ : ñ aliud quã lunȩ
etas significat᷑. A qͥ sẽꝑ hebrei qͥb credita st̃ el oquia
dei. antiqͦ patrũ more m̃ses obseruare ñ cessant. pͥmũ
m̃ie nouoꝵ qͥ paschȩ cęrimoniis sacratꝰ. ẽ. nisan appel¬
lantes. Qui ꝓpt̾ multi uagũ lunȩ discursum nunc
in marciũ m̃se naunc incidit in apͥlẽ. nc̃ aliqͦt dies
maii occupat. G rectiꝰ apͥli deputat᷑ qͥa semꝑ in ipso
cuiꝰ & supra meminimꝰ obseruata ut quȩ .xͫiiii. post
eqͥ noctium luna exticerit : pͥmũ sequentis anni m̃sẽ
faciat. quȩ uͦ antea : nouissimũ pͣcedentis. sicq ꝑordi¬
nẽ. Scd̃s eoꝵ m̃sis .iar. maio. tͣcius siuan. iunio. qͥrtꝰ

Expanded text:
Mensis secundum nomen est ejus . Antiqui enim menses suos non a solis Mensis secundum nomen est ejus . Antiqui enim menses suos non a solis sed a lunae cursu computare solebant. Unde quoties in Scriptura sacra, sive in lege, seu ante legem, quota die mensis quid factum dictumve sit, indicatur, non aliud quam lunae aetas significatur. A qua semper Hebraei, quibus credita sunt eloquia Dei, antiquo Patrum more menses observare non cessant. Primum mensem novorum, qui Paschae caeremoniis sacratus est Nisan appellantes, qui propter multivagum lunae discursum, nunc in Martium mensem, nunc incidit in Aprilem, nunc aliquot dies Maii mensis occupat. Sed rectius Aprili deputatur, quia semper in ipso cujus et supra meminimus, observata, ut quae quintadecima post aequinoctium luna exstiterit, primum sequentis anni mensem faciat: quae vero antea, novissimum praecedentis: sicque per ordinem. Secundus eorum mensis Iar Maio, tertius Sivan Junio, quartus
Abbreviated transcription (Latin):
die c̃su̾matis oꝑib suis ds reqͥeuit. eãq scĩ ficans: sab¬
batũ nuncupari pͣcepit. quȩ uesperã habuisse ñlegit᷑.
Septima ȩtate iustoꝵ animȩ post optimos huiꝰ uitȩ labo¬
res inalia uita ꝑpetuo requiescunt. quȩ nulla uquã
tristicia maculabit᷑. s maiori insuꝑ resurrectionis gła
cumulabit᷑. Hec etas hominib tẽ cepit. qͥndo pͥmꝰ Aitr
abel corpore qͥdẽ tumulũ. spũ autẽ sabbatũ ꝑpetuę
qͥetis intrauit. Perficiet᷑ autẽ quando receptis sc̃i corpo¬
rib int̾ra sua duplicia possdebt̃. lȩticia sẽpit̾na erit eis.
Et ipsa ẽ. oc taua ꝓ qͦ sertꝰ psalmꝰ inscribit᷑ Credo qđ in ser
cept᷑i. psalmꝰ hic ingenti pauore incipit. currit. finitur
Dnẽ ne inira tua arguas me. & cetera¬
Fꝯdes dicti am̃sura qͣ qͥsq eoꝵ m̃surat᷑.s meliꝰ aluna
que greco sermone mene uocat᷑. Nã & apud eos m̃ses¬

Expanded text:
die, consummatis operibus suis, Deus requievit, eamque significans, Sabdie, consummatis operibus suis, Deus requievit, eamque significans, Sabbatum nuncupari praecepit, quae vesperam habuisse non legitur. Septima aetate justorum animae post optimos hujus vitae labores in alia vita perpetuo requiescunt, quae nulla unquam tristitia maculabitur, sed major insuper resurrectionis gloria cumulabitur. Haec aetas hominibus tunc coepit, quando primus martyr Abel, corpore quidem tumulum, spiritu autem Sabbatum perpetuae quietis intravit. Perficietur autem, quando, receptis sancti corporibus in terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis, et ipsa est octava, pro qua VI Psalmus inscribitur, credo quia in sex ercepturi, Psalmus hinc ingenti pavore incipit, currit, finitur: Domine, ne in ira tua arguas me, etes dicti a mensura, qua quisque eorum mensuratur: sed melius a luna, quae graeco sermone mene vocatur. Nam et apu
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥs ȩductȩ. hii patriis. manent inundis. illȩ aera t̾rãq
ꝑ uolant. Quinta ȩtate multiplicatꝰ in caldea popłi
isrł. pars cęlestiũ desiderioꝵ pennis fulta ieros olimã
petunt. pars uolatu destituta uirtutũ. int̾ babilo¬
nie fluenta resident. Successit & uesꝑa qͣndo in mi¬
nente iã saluatoris aduentu. gens iudea ꝓpt̾ scelerũ
magnitudinẽ romanis cributaria facta. insuꝑ &
aliougenis .ẽ. regib pressa. Sexta dic t̃ra suis animantib:¬
implet᷑. & homo pͥmꝰ adimaginẽ dĩ creatur. moxq
exeiꝰ lat̾ẽ dormientis supta costa femina fabricatur:
Sexta etatẽ p̾conantib ꝓphetis. filiꝰ dei in carne qui
hominẽ adimaginẽ dei recrearet apparuit. qͥ dormi¬
ens in erucc sanguine̾ & aquã delatere unde sibi ec¬
cłam ẽsecruret emanauit. Huiꝰ etatis uesꝑa cetẽris
obscurior. in anti xpĩ est ꝑsecutione uentura. Septima

Expanded text:
aquis eductae: hi in patriis manent undis, illae aera terramque aquis eductae: hi in patriis manent undis, illae aera terramque pervolant: quinta aetate multiplicatis in Chaldaea populis Israel, pars coelestium desideriorum pennis fulta, Hierosolymam petiit: pars volatu destituta virtutum, inter Babyloniae fluenta resedit. Successit et vespera, quando, imminente jam Salvatoris adventu, gens Judaea propter scelerum magnitudinem Romanis tributaria facta, insuper et alienigenis est regibus pressa. Sexta die terra suis animantibuimpletur, et homo primus ad imaginem Dei creatur, moxque ex ejus latere dormientis sumpta costa femina fabricatur; sexta aetate, praeconantibus prophetis, Filius Dei in carne, qui hominem ad imaginem Dei recrearet, apparuit, qui obdormiens in cruce, sanguinem et aquam de latere, unde sibi Ecclesiam consecraret, emanavit. Hujus aetatis vespera caeteris obscurior in Antichristi est persecutione ventura. Septima
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ habuit uesꝑam. qͣndo filii adã pedes aborient e
mouentes qͥ in construenda suꝑbiȩ t̾re conuenerant
linguarũ dixusione multati & ab inuicẽ st̃ dispersi
ercia die aqͥs in congregationẽ unã coactis apparuit
onẽ patriãq deserens. scõꝵ semine foecundatur.
Aduenit & uesꝑa qͣndo gens hebrea mał coacta p̃m̃tio.
contra dei uoluntatẽ regẽ sibi petit. qͥ mox ordinat᷑
pͥmo dñi sacerdotes ꝓpħasq trucidat. post modũ ipse
cũ tota gente gladio periit allophiloꝵ. Quarto die
cȩlũ luminarib ornat᷑. quarta ȩtate gens illa cęl esti
fide inclita: regno dauid & salomonis głosa. tẽpli
etiã scĩs simi altitudine totũ nobilitat᷑ in orbẽ Sed
accepit & uesꝑam. qͣndo crebrescentib ꝓeccatis regnu
illudͣ cal deis disupatũ. tẽplũ dirutũ. & tota gens
est babiloniã translata. Quinta die pisces auesq ex

Expanded text:
quae habuit vesperam, quando filii Adam pedes ab Oriente quae habuit vesperam, quando filii Adam pedes ab Oriente moventes, qui in construenda superbiae turre convenerunt, linguarum divisione mulctati, et ab invicem sunt dispersi. Tertia die aquis in congregationem unam coactis, apparuit onem patriamque deserens sanctorum semine fecundatur. Advenit et vespera, quando gens Hebraea malis coacta prementibus contra Dei voluntatem regem sibi petiit: qui mox ordinatus primo Domini sacerdotes prophetasque trucidat: postmodum ipse cum tota gente gladio periit allophylorum. Quarta die coelum luminaribus ornatur: quarta aetate gens illa coelesti fide inclyta, regno David et Salomonis gloriosa, Templi etiam sanctissimi altitudine totum nobilitatur in orbem: sed accepit et vesperam, quando, crebrescentibus peccatis, regnum illud a Chaldaeis dissipatum, templum dirutum, et tota gens est Babyloniam translata. Quinta die pisces avesque
Abbreviated transcription (Latin):
nos in.xiii. uł xuͣͫi. tyberii cęsaris annũ qͦ dnm̃
passũ credimꝰ iuxta chronica eusebii ꝑduxim. ab
eodẽ qͦ nos incipiens exordio qͥnto decimo eidẽ im¬
ꝑatoris anno qͦ eũ passũ credit putat eẽ. cõpletum
ponens annos regni ꝑsarũ. Exi. macedonũ. ccͦc. romi¬
noꝵ .Lx. s diligens lector qđ magis sequendum
circũitu reuolutionis extans: ad figurã ꝑom̃ia
pͥmȩ ebdomadis. labentib huiꝰ scli conficit᷑ etatibus.
Prima enĩ die facta ẽ. lux. & pͥma ȩtate homo in paradisi
amoenitate locat᷑. Diuisa luce a tenebris factũ est
uesꝑe. & separatis dei filiis a seminc nequ̾a: ñ longe
post natis gigantib corrupta .ẽ. om̃is t̾ra. donec c̃rea¬
tor poenitens se hominẽ fecisse. mundũ diluuio
ꝑderc disponeret. Scdã die firmam̃tũ in medio librat᷑
aquarũ. scđa ȩtate archa fert᷑ inmedio aquarũ. hinc
fonte abissi subportata. illinc cęli cataractis cõpluta

Expanded text:
 Tiberii Caesaris annum, quo Dominum passum credimus, juxta Chronicam Eusebii perduximus, ab eodem quo nos incipiens exordio, quinto decimo ejusdem imperatoris anno, quo eum passum credit, putat esse completum, ponens annos regni Persarum CXV, Macedonum CCC, Romanorum LX. Sed diligens lector quod magis sequendum circuitu revolutionis exstans, ad figuram per omnia primae hebdomadis labentibus hujus saeculi conficitur aetatibus. Prima enim die facta est lux, et prima aetate homo in paradisi amoenitate locatur. Divisa luce a tevesperum, et separatis Dei filiis a semine nequam, non longe post natis gigantibus, corrupta est omnis terra, donec Creator poenitens se hominem fecisse, mundum diluvio perdere disponeret. Secunda die firmamentum in medio libratur aquarum: secunda aetate arca in medio fertur aquarum, hinc fonte abyssi supportata, illinc coeli cataractis compluta:
Abbreviated transcription (Latin):
Uare autẽ romani tã diuersȩ longitudinis
habeant m̃ses. hec ut in disputatione chori
& pretexati legimꝰ. causa extitit. Romulꝰ cũ ingenio
acri qͥdẽ ẜ agresti statũ ꝓprii ordinaret imꝑii. initiũ
m̃sis ex illo sumebat die. qͦ nouã lunã contigisset
uideri. S qͥa ñ c̾tinuo euenit ut eodie sẽꝑ appareat.
s mͦ tardius. mͦ celeriꝰ excertis causis uideri solet. con¬
tigit ut cũ tardius apparuit p̾cedenti m̃sĩ ꝓlures dies
aut cũ celeriꝰ pauciores darent᷑. & singłis qͥb q m̃sib
P rinũ posẽ marti cuiꝰ sẽ filiũ credi uoluit dicauit.
rime ꝓbat̾ qđ exeo septimꝰ. oc tauus non. & decimus

Expanded text:
uare autem Romani tam diversae longitudinis habeant menses, haec, ut in disputatione Hori et Praetextati legimus, causa exstitit. Romulus cum ingenio acri quidem, sed agresti, statum proprii ordinaret imperii, initium mensis ex illo sumebat die quo novam lunam contigisset videri: quia vero non continuo evenit ut eo die semper appareat, sed modo tardius, modo celerius, ex certis causis, videri solet, contigit ut cum tardius apparuit, praecedenti mensi plures dies, aut cum celerius pauciores darentur, et singulis quibusque mensibus Primum mensem Marti, cujus se filium credi voluit, dicavit, xime probatur, quia ex eo septimus, octavus, nonus et decimus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quã abeo.xx.iͦ. partib remotior. Iouissima luna .xx.¬
uII. dieb & octo horis signiferũ c̃ ficiens. Hȩc gͥ erat
Nulticia gentiliũ falsa ratiocinatione subnixa. qͥ qͦsi
iure pͥmã dicm soli qđ maximũ. ẽ. luminare. scđam
a sole. sextę scdam aluna. septimȩ t̃ciã asole pͣponebant.
Ferias uͦ habere clerũ. pͥmꝰ papa sil uest᷑ edoctut. cui
dõ soli uacanti nũqua militiã. uł negociationẽ liceat
exerͣe mundanã dicente psalmographo.Uacate & ĩu¬
dete qm̃ ego sũ dis̃ Itẽq apłs. Neno militans dõ impli

Expanded text:
nunquam ab eo XXII partibus remotior. Novissima luna XXnunquam ab eo XXII partibus remotior. Novissima luna XXVII diebus et VIII horis signiferum conficiens. Haec igitur erat stultitia gentilium, falsa ratiocinatione subnixa, qui quasi jure primam diem soli, quia maximum est luminare, secundam a sole, sextae secundam a luna, septimae tertiam a sole praeponebant. Ferias vero habere clerum primus papa Sylvester edocuit, cui Deo soli vacanti nunquam militiam vel negociationem liceat exercere mundanam, dicente Psalmographo: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus. Itemque Apostolo: Nemo militans Deo
Abbreviated transcription (Latin):
gurando uadit sp̃s & incirculos suos reuertitur. Iuna
ꝑhumoris ministeriũ cunctis in crem̃tũ corporib
suogerit. martas stella ut pote soli ꝓxnna calore simul
& nata ẽ. feruens. mercuriꝰ ꝑpetuocirca solẽ discurren¬
do qͦsi in exausta sapientię luce radiari putabatur.
iupit̾ frigore satͦni. & ardore martis hinc in de tẽperat᷑.
uenꝰ luminis uenustate quã exsolis uicinitate ꝑcipit. suo
cernentes allicit. aspectu. sat᷑nus co tardior cͥȩtis psanctas
qͦ & suꝑior incedit. Nã .xxx. annis signiferũ complet.
In de iuꝑit̾ .xii. annis. Tercius mars duob annis. Q uartꝰ
sol.ccc .lx.u. dieb & qͣ drante. Infra solẽ uenꝰ quȩ &e̾ lu¬
cifer & uesꝑ .cͥcc.xl.uiii. dieb a sole nũquã absistens pat¬
tib ui &̾ xl. longiꝰ. Proximũ illi mercurii sidꝰ.uiiii. dieb
otiori ãbitu mͦ ante solis exortꝰ. mͦ post occas splendens

Expanded text:
gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Luna gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Luna per humoris ministerium cunctis incrementum corporibus suggerit. Martis stella, utpote soli proxima, calore simul et natura est fervens. Mercurius perpetuo circa solem discurrendo, quasi inexhausta sapientiae luce radiari putabatur. Jupiter frigore Saturni et ardore Martis, hinc inde temperatur. Venus, luminis venustate, quam ex solis vicinitate percipit, suo cernentes allicit aspectu. Saturnus eo tardior caeteris planetis, quo et superior incedit. Nam XXX annis signiferum complet, inde Jupiter XII annis, tertius Mars II annis, quartus sol CCCLXV diebus, et quadrante, infra solem Venus, quae et Lucifer et Vesper, CCCXLVIII diebus, a sole nunquam absistens partibus XLVI longius. Proximum illi Mercurii sidus IX diebus, ocyore ambitu modo ante solis exortus, modo post occasus splendens,
Abbreviated transcription (Latin):
siue sabbatoꝵ. scđa sabbati. uł sabbatũ. Non qđ om̃s sa¬
bbatoꝵ hoc .ẽ. reqͥetionũ dies. eẽ. potuerint. sed qđ are¬
qͥetionũ die quȩ suo nomine &e cultu singłaris excel¬
lebat. pͥma uł scdã uł t̾cia uł ceterȩ suo quȩq censerent᷑¬
ebdomadis ediscerent: mox hanc in laudẽ suoꝵ defle¬
xere deoꝵ. Primã uidelicet diẽ soli. scdam lunȩ. t̃ciã¬
t̃ciã marti qͣrtã mercurio. qͥntã ioui. sextã ueneri
septimã saturno dicantes. eisdẽ utiq monstris suos
dies qͥb & errantia sidera c̃secrantes: tã & si diuerso
ordine putanites. Existimabant enĩse habere asole spm̃
aluna u̾ corpꝰ. a marce feruorẽ. a mercurio sapientiã
& uerbũ. a ioue tẽperantiã. a uenere uoluptatẽ. a sat᷑¬
no tarditatẽ. Credo qđ sol inmedio planetarũ positꝰ
tutũ mundũ sp̃s instar cale facere & qͣsi uiuficare
uidet᷑. ecclaste artestante qͥde ipso loquens ait girans

Expanded text:
sexta sabbati, septima sabbati, vel sabbatum. Non quod omnes sabbatorum, hoc est, requietionum dies esse potuerint; sed quod a requietionum die, quae suo cultu et nomine singularis excellebat, prima vel secunda vel tertia vel caeterae suo quaeque censerentuhebdomadis ediscerent, mox hanc in laudem suorum deflexere deorum, primam videlicet diem Soli, secundam Lunae, tertiam Marti, quartam Mercurio, quintam Jovi, sextam Veneri, septimam Saturno dicentes; eisdem utique monstris suos dies, quibus et errantia sidera consecrantes, tametsi diverso ordine putantes. Existimabant enim se habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Marte fervorem, a Mercurio sapientiam et verbum, a Jove temperantiam, a Venere voluptatem, a Saturno tarditatem: credo quia sol in medio planetarum positus totum mundum spiritus instar calefacere et quasi vivificare videtur, Ecclesiaste attestante, qui, de ipso loquens, ait: Gyrans
Abbreviated transcription (Latin):
agesimȩ ebdomadis occisus .c̃. xp̃s. Quã idõ qͣntũ coni¬
cere possumꝰ segregauit acȩteris. qͥa de hac erat plura
relaturus. Nã & xp̃s in illa crucifixus. & apopło per¬
fido ñ mͦ inpassione uerũ continuo ex qͦ i oħe p̃dicari
coepit negatꝰẽ. Quod autẽ seqͥt᷑ & ciuitatẽ & scĩcariũ
dissipabit popłs cũ duce uenturo. & finis eiꝰ uastitas.

Expanded text:
agesimae hebdomadis occisus est Christus: quam ideo quantum conjiagesimae hebdomadis occisus est Christus: quam ideo quantum conjicere possumus segregavit a caeteris: quia de hac erat plura relaturus: nam et Christus in illa crucifixus, et a populo perfido non modo in passione, verum continuo ex quo a Joanne praedicari coepit, negatus est. Quod autem sequitur: Et civitatem et sanctuarium dissipabit populis cum duce venturo, et finis ejus vast
Abbreviated transcription (Latin):
quini. fuint. cc̃c Lxx.uͦ. Et qͥa singłis circulis
embolis mi .uii. ad crescunt: multiplica.xxͥ u.ꝑuii.
fiunt. cͣlxxͣ.u. qͥst̾ embolismi m̃ses qͦdi ringentorũ
Lxxxͣ .u. annoꝵ Si gͦ uis scire qͦt annos lunares facere
possint. partire. cͣ.lxx.u. ꝑ .xii. Nuodecies deni &
quat᷑ni.c.lx.uiiiͦ.xxiiiͦi. gͦ annos faciunt & remanent
m̃ses .uii. hos iunge ad supra scriptos. ccco .lxͣx .u. fuint
simul.cccc.lxxͣx. uiiiiͬ. Ad de & m̃ses suꝑfluos .uii.
partẽq octaui decimianni imperii tiberii qͦ dñs pas¬
sus ẽ: & inuenies a tẽpore p̾finito ad eius usq passiotie.¬
Lxx. ebdomadas ad breuiatas. hoc .ẽ. annes lunares.
ccce.xcͣ. Ad ciꝰ uͦ baptismũ qͣndo unct̾us. ẽ. scs̃ scõꝵ¬
descendente suꝑ eũ spũ sc̃o sic̃ colũba. ñ solũ ebdo¬
madas .uii.& .lxͫ .ii. fuisse cõpletas. s & partẽ iã septu¬
ꝗͣsimȩ ebdomadis inchoatã. Et post ebdomadas in¬
nꝰ ẽ. Non statĩ post .Ix. duas ebdomadas s in fine septu¬

Expanded text:
fiunt CCCCLXXV. Et quia singulis circulis embolismi VII accrescunt, multiplica XXV per VII, fiunt CLXXV, qui sunt embolismi menses quadringentorum LXXV annorum. Si ergo vis scire, quot annos lunares facere possunt, partire CLXXV per XII. Duodecies deni et quaterni CLXVIII. XIIII ergo annos faciunt et remanent menses VII. Hos iunge ad suprascriptos CCCCLXXV, fiunt simul CCCC LXXXVIIII. Adde et menses superfluos VII partemque octavi decimi anni imperii Tyberii, quo Dominus passus est, et invenies a tempore prefinito ad eius usque passionem ebdomadas LXX abbreviatas, hoc est annos lunares CCCCXC. 53. Ad eius vero baptismum, quando unctus est Sancdescendente super eum Spiritu sancto sicut columba, non solum hebdomades VII et LXII fuisse completas, sed et partem jam septuagesimae hebdomadis inchoatam. Et post hebdomadas, inrus est. Non statim post LX duas hebdomadas, sed in fine septu
Abbreviated transcription (Latin):
tione dogmatis nr̃i disertissimi habent᷑. ħ arcissus ie
& bacilus. asianȩ ꝓuinciȩ ep̃i in signes habent᷑.
Persecutione inxpĩanos facta. plurimi ꝑ diuersas pro¬
uincias int̾qͦs & leonides pat̾ origenis martẏno coro¬
natisc̾. Clodio albino qͥ se in gallia cȩsare fecerat apud
lugdunũ in t̾fecto. seuerꝰ inbritannias bellũ trans fert.
Ubi ut & receptas ꝓuincias ab incursione barbarica face̾t
securiores magn̾a fossã. firmissimũq uallũ. crebris in suꝑ
trib cõmunitũ ꝑ.c.xxii. milia passuũ amari ad mart dux̃
& eburatii obiit. Perpetua & felicitas apud cartaginem
affrice incastris bestiis deputate ꝓxp̃o nonis martiis.

Expanded text:
tione dogmatis nostri disertissimi habentur. Narcissus Jertione dogmatis nostri disertissimi habentur. Narcissus Jeret Bacilus Asianae provinciae ePersecutione in Christianos facta, plurimi per diversas provincias inter quos et Leonides, pater Origenis, martyrio coronati sunt. Clodio Albino, qui se in Gallia Caesarem fecerat, apud Lugdunum interfecto, Severus in Britannias bellum transfert, ubi ut receptas provincias ab incursione barbarica faceret securiores, magnam fossam, firmissimumque vallum crebris insuper turribus communitum per CXXXII millia passuum a mari usque ad mare duxit, et Eburaci obiit. Perpetua et Felicitas apud Carthaginem Africae in castris, bestiis deputatae pro Christo Nonis Martiis.
Abbreviated transcription (Latin):
late ꝓuincias. italiã maxime romãq uastauit. Defunc¬
to cõmodo frẽ an toninꝰ cõmodũ filiũ suũ consortem
regni facit. An tonino ĩꝑatori melito asianꝰ sardensis
ep̃s. a pologeticũ ꝓ xp̃ianis tradidit. Lucius brittanniȩ
anñ .xiii. hic ad uersũ germanos bellũ felicit̾ gessit.
Cȩterũ ipse ꝑ om̃ia luxuria & obscenitate mancipatꝰ
nil pat̾nę uirtutis & pietatis simile gessit. Hireneus
ep̃s lugdunensis in signis habet᷑. Cõmodus imꝑator
colossi capite sublato suȩ imaginis caput ei iussit imponi.
libellis constituit pascha die dnĩco celebrari. sicut &
ꝓdecessor eiꝰ eleuther . a xiiii. luna pͥmi m̃sis usq in .xxi.
Cuiꝰ decretis fauens theophilus cesareȩ palestinȩ ep̃s scrip¬
cũ cȩteris qͥ in eodẽ c̃cilio ad erant epis sẏnodicã ce
cłȩ presbit̃ &e panthenꝰ stoicꝰ philosophus indisputa

Expanded text:
late provincias, Italiam maxime Romamque vastavit. Defunclate provincias, Italiam maxime Romamque vastavit. Defuncto Commodo fratre, Antoninus Commodum filium suum consortem regni facit. Antonino imperatori, Melito Asianus Sardensis episcopus Apologeticum pro Christianis tradidit. Lucius Britanniae annos XIII. Hic adversum Germanos bellum feliciter gessit, caeterum ipse per omnia luxuriae et obscoenitati mancipatus nihil paternae virtutis et pietatis simile gessit. Irenaeus episcopus Lugdunensis insignis habetur. Commodus imperator, Colossi capite sublato, suae imaginis caput ei jussit imponi. libellis, consraedecessor ejus Eleutherius, a XIV luna primi mensis usque ad XXI. Cujus decretis favens Theophilus Caesareae Palaestinae episcopus, scripcum caeteris qui in eodem concilio aderant episcopis, synodicam et clesiae presbyter, et Pantaenus, Stoicus philosophus, in dispu
Abbreviated transcription (Latin):
cessantib his qͥfuerant ex iudeis qͥ st̾ numero .xu. & p̃fuer̃
anñ xxii. m̃ses .iii. Pustinꝰ phylosophus librũ ꝓxp̃iana
religione cõpositũ antonino tradidit. benignũq eumerga
xp̃ianos homines fecit. Qui ñ longe post suscitante ꝑ¬
secutionẽ crescente cynico ꝓxp̃o sanguine̾ fudit. sub pio
romȩ epõ. Hermes scripsit᷑ librũ qͥ dr̃ pastoris. in qͦ p̃ceptũ
angłi c̃tinet ut pascha die dnico celebraret᷑. Policarpꝰ roma
ueniens multos abheretica labe castigauit. qͥ ualentini &
cerdonis fuerant nuꝑ doctrina corrupti. IIII.c.xxx.ii
xuiiii. m̃ses .ii. hi pͥmũ ȩqͦ iure ĩꝑiũ administrauert̃.
cũ usq ad hoc tẽpus singuli augusti fuerint. Bellũ de inde
ẽtra parthos ad mirabili iurtute &e̾ felicitate gesserunt.
Persecutione orta in asi policarpꝰ & pionius fecert
fudere. Nec mulco post um dex sclerum lucs multas.

Expanded text:
cessantibus his qui fuerant ex Judaeis, qui sunt numero XV, et praefuerunt cessantibus his qui fuerant ex Judaeis, qui sunt numero XV, et praefuerunt annos XXII, menses III. Justinus philosophus librum pro Christiana religione compositum Antonino tradidit, benignumque eum erga Christianos homines fecit. Qui non longe post, suscitante persecutionem Crescente Cynico, pro Christo sanguinem fudit sub Pio Romae episcopo. Hermes scripsit librum qui dicitur Pastor, in quo praeceptum angeli continet, ut Pascha die Dominico celebraretur. Polycarpus Romam veniens multos ab haeretica labe castigavit, qui Valentini et Cerdonis fuerant nuper doctrina corrupti. A. M. 4131. CXVIIII, mensem unum. Hi primum aequo jure imperium administraverunt, cum usque ad hoc tempus singuli Augusti fuerint: bellum deinde contra Parthos admirabili virtute et felicitate gesserunt. Persecutione orta in Asia Polycarpus et Pionius fecere sanguinem fudere. Nec multo post vindex scelerum lues multas
Abbreviated transcription (Latin):
misiario uia num̃tana ubi decollatꝰ ÷ fipelit᷑. Plinius
scđs nouo cõm̃sis orator & hẏstoricus in signis habetur.
cuiꝰ plurima ingenii oꝑa extant. Pganteũ romȩ qđ do¬
micianꝰ fecerat fulmine c̃ crematũ. Cui nom̃ in de datũ :
qđ om̃iũ deoꝵ sit ipsa domꝰ habitaculũ. Iudei ꝑ diuersas
t̾rarũ partes seditionẽ mouentes. digna cede sternunt᷑.
raianꝰ romani ĩꝑii qđ pꝰ augustũ defensũ magis fuerat
quã nobilit̾ ãpliatũ fines longe lateq diffudit. ũii.xc.¬
drianꝰ consobrinȩ traiani filiꝰ annis xxi. Hic ꝑ ꝗͦ dracũ
sapientiaq plenũ. & ꝑ serenũ graniũ legatũ libris de xp̃i¬
sine obiectione criminũ ñ dãnari. Idem iudeos scđo rebel¬
les ultima cede ꝑdomuit. etiã introeundi eis ierosolimã
licentia ablata quã ipse moptimũ statũ muroꝵ extruc¬
tione reparauit &e eliã uocari de nomine suo p̾cepit. Idem
eruditissimꝰ in utraq lingua bibliothecã athenis miri

Expanded text:
milliario, via Numentana, ubi decollatus est, sepelitur. Plinius Secundus Novocomensis orator et historicus insignis habetur, cujus plurima ingenii opera exstant. Pantheon Romae quod Domitianus fecerat, fulmine concrematum; cui nomen inde datum est quod omnium deorum sit ipsa domus habitaculum. Judaei per diversas terrarum partes seditionem moventes, digna cTrajanus Romani imperii, quod post Augustum defensum magis fuerat, quam nobiliter ampliatum, fines longe lateque diffudit. Adrianus consobrinae Trajani filius annis XXI. Hic per Quadratusapientiaque plenum, et per Serenum Granium legatum, libris de Chrisine objectu criminum non damnari. Idem Judaeos secundo rebelles ultima caede perdomuit, etiam introeundi eis Hierosolymam licentia ablata, quam ipse in optimum statum murorum exstructione reparavit, et Aeliam vocari de nomine suo praecepit. Idem eruditissimus in utraque lingua Bibliothecam Athenis miri
Abbreviated transcription (Latin):
neglegens trecentis solũ ac . Lx .u. dieb om̃s se annos
agere debere putauerit : magnũ sibi mox inueniet
annui circuitꝰ occurrisse dispendiũ. ita ut post aliqͦt
annoꝵ uertentiũ curricula ęstiuis m̃sib uernum
tẽpus. uernis bruma le. brumalib autũnale. autũ¬
nalib estiuũ se offendisse ꝑuersus cõputator horres¬
cat. Si cui sane quȩ de signifero & cęli abitũ paucis¬
ut diximꝰ forte habentur in cognita: huic uulgari
& fortassis cõpendiosiori ac manifestiori ratione satis¬
facere curauimꝰ. Ut qͥ cęli signis intendere puerili
inscola ñ didicit: saltẽ horologii lineis in t̾ra quȩ
necessaria quęrit. app̃bendat. Et hic gͦ sciat solem
moruł suis &e tarditate cotidiana quadrantis huiꝰ
annui. disponente oꝑe creatoris. eẽ. minstrũ. Quẽ
senti anno in eqͥnoctio uernali qđ iuxta egyptios
qͥ calculatoꝵ palmã tenent .xii. halendarũ aplium¬

Expanded text:
negligens CCC solum ac LXV diebus omnes se annos negligens CCC solum ac LXV diebus omnes se annos agere debere putaverit, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse dispendium, ita ut post aliquot annorum vertentium curricula, aestivis mensibus vernum tempus, vernis brumale, brumalibus autumnale, autumnalibus aestivum se offendisse perversus computator horrescat. Si cui sane quae de signifero et coeli ambitu paucis diximus, forte habentur incognita, huic vulgari, et fortassis compendiosiori, ac manifestiori ratione satisfacere curavimus, ut qui coeli signis intendere puerili in schola non dedicit, saltem horologii lineis in terra, quae necessaria quaerit apprehendat. Et hic morulis suis et tarditate quotidiana quadrantis hujus anni, disponente opere Creatoris esse ministrum: quem senti anno in aequinoctio vernali, quod juxta Aegyptios qui calculato
Abbreviated transcription (Latin):
cõplet᷑. id est horȩ sex. qͣdrans consuete uocat᷑. Quadran
tis autẽ huiꝰce ꝑ qͣdrienniũ in diem integrũ colligen¬
gendi &e suo in loco int̾ calandi. hȩc: ratio: qđ sol
annuũ cęli abitũ. id est .xii. signa circuli zodiaci
notissima ñ intrecentis. Lx .u. dieb s suꝑ additis .ui.
horis ad implere cognoscit᷑. unde fit ut sit uerbi grã¬
nc̃ gqͥnoctialẽ cęli locũ mane oriens intrauerit:
in hunc anno sequente meridie. t̾cio uesꝑe. qͥrto media
nocte. qͥnto rursꝰ in exortu diei ut pote cõpleco idiei
totiꝰ circũitu recurrãt. Sicq necessario diem suꝓer¬
fluũ ad moneat ubi libet int̾ponendũ. anniq qͥrti
plenitu dini. ẽẽ. copulandũ. Quẽ egyptii anno
suo solennit expleto. id÷ qͥrto halrũ septẽbrium.
romani autẽ.ui. hł darũ martiarũ. unde & byssextũ
uocant int̾calare c̃suer̃. Quod siqͥ calculatoꝵ facere

Expanded text:
completur, id est horae sex, quadrans consuete vocatur. Qcompletur, id est horae sex, quadrans consuete vocatur. Qtis autem hujusce per quadriennium in diem integrum colligendi, et in loco suo intercalandi haec est ratio, quia sol annuum coeli ambitum, id est, XII signa circuli zodiaci notissima, non in CCCLXV diebus, sed superadditis VI horis adimplere cognoscitur; unde fit, ut si, verbi gratnunc aequinoctialem coeli locum mane oriens intraverit, in hunc anno sequente meridie, tertio vespere, quarto media nocte, quinto rursus in exortu diei, utpote completo diei totius circuitu recurrat, sicque necessario diem superfluum admoneat ubilibet interponendum, annique quarti plenitudini esse copulandum. Quem Aegyptii anno suo solemniter expleto, id est, IV Calendarum Septembrium, Romani autem VI Calendarum Martiarum die, unde et bissextum vocant, intercalare consuerunt. Quod si quis calculatorum facere
Abbreviated transcription (Latin):
lunȩ fine dimitasse annũ. Itaq apud eos inquit &¬
epła roganti amico quondã dixi. etiã his inserere
opusculis placuit. Ubi post pͣfationẽ congruã ita
subieci.Sic̃ in quã saltũ lunȩ quẽ dicunt. locꝰ & hora
citior in censionis eiꝰ pͣiui. annos efficit: ita e c̃trario
bissetũ ñ alia causa quã tarditas solaris cursus gene¬
rat. Sunt enĩ ñ nulli qͥ facilitate cõputandi absque
labore cõp̃hendant qͣnta byssexti crescentis parti¬
cula ꝑ singłos annos uł inses uł etiã septimanas &
dies incessant̃ ad impleat᷑. nec ñ dicere nouerint qͣlit̃
eadẽ particula crescat uł quȩ sit causa. quȩ ue ratio¬
in crem̃ti ipsius. qͥ due nasceret᷑ erroris infesti. si ñ
ipsẽ dies byssexti suo iuxta morẽ necessariũ int̾ ħa¬
drienniũ conficit᷑. Qua drantẽ nanq solent appella¬
re qͣrtã partẽ cuiꝰlibet rei. Uerbi gr̃a pecuniȩ. tẽporis

Expanded text:
lunae fine limitasse annum. \'Itaqlunae fine limitasse annum. \'Itaqepistola roganti amico quondam dixi, etiam iis inserere opusculis placuit, ubi post praefationem congruam ita subjeci. « Sicut, inquam, saltum lunae quem dicunt, locus et hora citior incensionis ejus per X et IX annos efficit; ita e contrario bissextum non alia causa quam tarditas solaris cursus generat. Sunt enim nonnulli qui facilitate computandi absque labore comprehendant quanta bissexti crescentis particula per singulos annos, vel menses, vel etiam septimanas, et dies, incessanter adimpleatur; nec tamen dicere noverint qualiter eadem particula crescit, vel quae sit causa, quaeve ratio crementi ipsius, quidve nasceretur erroris infesti, si non ipse dies bissexti suo juxta morem necessarium intercaconficitur. Quadrantem namque solent appellare quartam partem cujus rei libet. Verbi gratia pecuniae, temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
rib annos cõputasse. id est tantȩ breuitatis. ut
unus annus nr̃. decem illos habuisse credatur
dicenes. cũ audierit quisq uł legerit non gen¬
tos annos quemq uixisse. debet intelligere.xc.
decem quipoe illi anni. unus annus est nr̃. ee
decem nr̃ĩ. centũ illi fuerunt : dicit int᷑ alia
t autẽ alit̃ annũ tunc fuisse cõputatũ ñ sit
in eteclibre adicunt qđ apud plerosq scriptores
hystore reperitur egrptios habuisse annũ iIII¬
isiũ a carnanos .uI. m̃siũ lauinos xͦii. msium
lenuis scđs eũ cõmemorasiet relatũ fuisse in
alios ducentorũ annorũ habuisse uitã. alios trecentoꝵ
quosdã ad quingentos. alios ad sestentos. non¬
nullos ad octingentos etiã ꝑuenisse hȩc omĩa
quadriꝑtitis tẽporib sicut arcades in qͥt qͦrũ ann
trimstres fuer̃. Adicit etiã aliquͣ do egyptios qͦrũ
paruos annos quat᷑noꝵ m̃siũ fuisse supra diximus.

Expanded text:
ribus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut ribus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos habuisse credatur, dicentes: Cum audierit quisque vel legerit nongentos annos quemque vixisse, debet intelligere nonaginta, decem quippe illi anni unus est noster, et decem nostri, centum illi fuerunt; dicit inter alia. « Ut autem aliter annum tunc fuisse computatum non sit incredibile, adjiciunt quod apud plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse annum IV mensium, Acarnanas VI mensium, Lavinios XIII mensiumus cum commemorasset relatum fuisse in >, aliam decem amplius, alios ducentorum annorum habuisse uitam, alios trecentorum, quosdam ad quingentos, alios ad sescentos, nonnullos ad octingentos etiam peruenisse, haec omnia quadripertitis temporibus. sicut Arcades, inquit, quorum anni trimenstres fuerunt.\' Adiecit etiam aliquando Aegyptios, quorum paruos annos quaternorum mensum fuisse supra diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore: credat neq illos aduitę illiꝰ  longitu¬
dinẽ ꝑ uenisse. Iili nanq cũ essent religiosi &
abipso dõ facti. cũq eis pabula. opportuni¬
niora ad maius tẽpus existerent prȩparata:
tantoꝵ anoꝵ curriculis ritȩ uiuebant. De in¬
de propter uirtutes & gloriosas utilitates quas
iugit̾ ꝑ scrutabantur. id est astrologiam et
geomet̾ricã ds̃ eis amplius uiuendi spacia con¬
donauit. que nc̃ haud ediscere potuissent. nisi
sescentis uiierent annis. Per tot enĩ annorum
curricula: magnus annus impletur. Annum
autẽ ciuilẽ id est solarẽ hebrȩi ab equinoctio
uerno.a solstitio greci. egẏptii ab autũno. a
antiquos diuersarũ gentiũ popłos diuerse
in obseruatione annali. auero de uiasse etiam
beatꝰ auousturs edocet. Qui cũ in qͥnto decimo
de euutate dei libro contra eos ageret qui ȩtiã
scam scripturã putabant alit̃ primis scłi tẽpo.¬

Expanded text:
tempore, credat neque illos ad vitae illius longitutempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum curriculis rite vivebant; deinde propter virtutes, et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam et geometriam, Deus eis amplius vivendi spatia condonavit, quae nunc haud ediscere potuissent, nisi sexcentis viverent annis, per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Annum autem civilem, id est, solarem, Hebraei ab aequinoctio verno, a solstitio Graeci, Aegyptii ab autumno, a antiquos diversarum gentium populos diverse in observatione annali a vero deviasse etiam beatus Augustinus edocet, qui cum, duodecimo de civitate Dei libro, contra eos ageret qui etiam sanctam Scripturam putabant aliter primis saeculi tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Apud uͦ romanos ab incipiente luna m̃sis ia non
sumit initium. ibiq terminat᷑. Item solis est
annꝰ cũ ad eadẽ loca syderũ redit. ꝑ actis. ccͣc.¬
Ixu: dieb. & sex horis id est quadrante totius
diei. Quȩ pars quat̃ ducta cogit in t̃ponie
diem unum que romani byssextũ uocant. ut
ad eundem circũitũ redeatũr. Quartus solaris
grri annꝰ byssextilis est cęteris trib uno die
ꝓlixio .r. Quo confecto. sol ad cuncta signoꝵ
loca eisdem dierum noctium que quib ante
qua drienniũ reuertit᷑ horis. ¶Annus erran¬
tiũ stellarũ est. quo illarũ quęq̃ ⁊odiaci abitũ
ꝑlustrat. dequo supra diximꝰ. Annus magnus
est cũ om̃ia simul errantia sydera ad sua quęq
loca quȩ simul habuere recurrunt. de quo io
autẽ ad uitã modernã & annoꝵ breuitatẽ quib
nc̃ iuuimꝰ uitã cõparans antiquoꝵ putet falsa
quȩ de illis s̃ dicta. & eo qđ nunc uita tanto ñ ducatur

Expanded text:
Apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii Apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii sumit initium, ibique terminatur. Item solis est annus, cum ad eadem loca siderum rediit, peractis CCCLXV diebus, et VI horis, id est, quadrante totius diei, quae pars quater ducta cogit interponi diem unum quod Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus bissextilis est, caeteris tribus uno die prolixior, quo confecto, sol ad cuncta signorum loca eisdem dierum noctiumque quibus ante quadriennium revertitur horis. Annus errantium stellarum est quo illarum quaeque zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca, quae simul habuere, recurrunt. De quo Josautem ad vitam modernam, et annorum brevitatem, quibus nunc vivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur
Abbreviated transcription (Latin):
os. & siluas fert᷑ habere pornis honustas .xxxui.
rali ordine transierant. uł a circũitu tẽ
poris nom̃ accepit. Quia ueteres. an. ꝓcircum.
ponere solebant. ut cato dicit in originibus ora¬
corũ. An t̾minũ. id est circũ t̾minũ. Et ãbire dr̃
ꝓc ircũirȩ. Est autẽ annꝰ lunaris. ẽ. & solaris. ẽ. & er¬
rantiũ discretꝰ stellarũ. Est & om̃iũ planetarũ
unus. quc̃ magnũ specialit̾ ñ cupant.S lunaris
anmꝰ. quadrifarie accipit᷑. Primus est nanq eum
luna .xx.uii. dieb & unii. horis zodiacũ ꝑcurrens
adid signũ ex quo egressa ẽ. reuertit᷑. Scd̃s duob
eb. & .xn. horis exactis iã defecta rẽpetit. Ter¬
cuis qui ai m̃sib huiꝰ modi id est dieb. cẽc.Iiiii.
explet᷑. & uocatur cõmunis eo qđ duo se pissime
tales parit̾ currant. Quartus qui embolismui
a pricipio m̃sis paschalis incipit. ibidemq fuit᷑

Expanded text:
os, et sylvas fertur habere pomis onustas. CAPUT os, et sylvas fertur habere pomis onustas. CAPUT raporis nomen accepit, quia veteres am pro circum ponere solebant, ut Cato dicit in Originibus, oratorum amterminum, id est, circumterminum; et ambire dicitur, pro circumire. Est autem annus lunaris, est et solaris, est et errantium discretus stellarum, est et omnium planetarum unuannus quadrifarie accipitur. Primus est namque, cum luna XXVII diebus et octo horis Zodiacum percurrens, ad id signum, ex quo egressa est, revertitur. Secundus duobus us et duodecim horis exactis, jam defecta repetit. Tertius, qui XII mensibus hujusmodi, id est, diebus CCCLIV expletur, et vocatur communis, eo quod duo saepissime tales pariter currant. Quartus qua principio mensis paschalis incipit, ibidemque finitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tistes ꝓterius ait. Illud etiã oportet attendere
qđ errent nimiũ qͥprimi mñsis initiũ lunaris
cursus. a xxͣ. 6ͣ. die m̃sis faminoth qui est . xii lib
Aerił om̃ino. eẽ. constituunt. ex eo qđ te̾ initiũ
uerni tẽporis ab iisqui hoc inuenire ualuerunt
cũ om̃i diligentia prȩfixũ esse uideat᷑. Uocatur
autẽ. uer. quod in eo cuncta uernent. Hor est ui¬
rescant. Aestas ab ęstu. qͥ inea maturandis fruc¬
tib dat᷑. Autũnus. de autumatione fructuum
qͥ in ea colligunt᷑. Porro hyems adoctorib frigui
in t̾pretat᷑. & sterelitas. Et hȩc qͥdem nris partibus
tẽpoꝵ uocabula congruunt. Uerũ in dos ubi alia
cȩli facies. alii sunt ortꝰ syderũ. binas esta tes in
anno. binas habere ꝑhibent messesmediaint̾ illas
hieme ethesiarũ flatu. Hr̃a uͦ bruma lenes ibi
auras & mare nauigabile narrant. S & egyptus.
nr̃a hieme media. maxime campos herbis flore¬

Expanded text:
tistes Protereus ait: Illud etiam oportet attendere, tistes Protereus ait: Illud etiam oportet attendere, quod errent nimium, qui primi mensis initium lunaris cursus a XXV die mensis Phamenoth, qui est XII Calendas April. omnino esse constituunt, eo quod tunc initium verni temporis ab iis qui hoc invenire voluerunt cum omni diligentia praefixum esse videatur. Vocatur autem ver, quod in eo cuncta vernent, hoc est virescant. Aestas ab aestu qui in ea maturandis fructibus datur. Autumnus, de autumatione fructuum, qui in eo colliguntur. Porro hiems a doctoribus frigus interpretatur, et sterilitas. Et haec quidem nostris partibus temporum vocabula congruunt. Verum Indos, ubi alia coeli facies, alii sunt ortus siderum, binas aestates in anno binas habere perhibent messes, media inter illos hieme Etesiarum flatu, nostra vero brumali lenes ibi auras et mare navigabile narrant. Sed et Aegyptus nostra hieme media, maxime campos herbis flore
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ mͦ distinguenda tudicauit. S & hõ eccłȩ
sc̃s a natholius in oꝑe suo paschali cũ de ęquinoc¬
tiis & sol stitiis. de que horarũ ac mom̃torum
crem̃tis subtilissime disputasset : ita disputati¬
onẽ suã simul & ipsũ libellũ t̾minauit. Hoc aũ
ñ ignores qđ ipsa .iiiͦͬ. quȩ prȩdiximꝰ tẽporum
confinia. licet m̃sium sequentiũ halendis appro¬
ximent᷑. unũ qđq tam̃ mediũ tẽpoꝵ. id est uerni
& estatis. autũni & hiemis tenet. Et ñ ex inde tẽpoꝵ
pͥncipia in choant᷑. unde m̃siũ halendȩ initiant᷑. s
ita unũ quodq tẽpus in choandũ est ut a prima die.
ueris tẽpus equinoctiũ diuidat. oe estatis. omi.hlioł.
milit̾ diuidat. Ubi autẽ dei popłs in lege tẽporũ
faceret initia. testat᷑ scriptura quȩ prȩcepit dicen
Obserua m̃se̾ nouarũ frugũ. & uerni prium
cẽporis. & facies phase dño dõ tuo. Quẽ secuti. ẽẽ
egyptii uidentur. ex eo qđ eruditissimꝰ eorũ an¬

Expanded text:
enda judicavit. Sed et homo Ecclesiae sanctus Anatolius, in opere suo paschali, cum de aequinoctiis et solsticiis, deque horarum ac momentorum incrementis subtilissime disputasset, ita disputationem suam simul et ipsum libellum terminavit: « Hoc autem non ignores, quod ipsa quatuor, quae praediximus temporum confinia, licet mensium sequentium Calendis approximentur, unumquodque tamen medium temporum, id est, verni et aestatis, autumni et hiemis teneat, et non exinde temporum principia inchoentur, unde mensium Calendae initiantur, sed ita unumquodque tempus inchoandum est, ut a prima die veris tempus aequinoctium dividat, et aestatis IX Cal. Jul., militer dividat. » Ubi autem Dei populus in lege temporum faceret initia, testatur Scriptura, quae praecepit dicens: Observa mensem novarum frugum, et verni primum temporis, et facies Phase Domino Deo tuo. Quem secuti esse Aegyptii videntur, ex eo quod eruditissimus eorum an
Abbreviated transcription (Latin):
& frigida. Flegniata quȩ hieme. frigida sunt
&t humida. Et quidẽ sanguis in infantib ma.¬
xime uiget. In ad olescentib colera rubea. me¬
lancolia intransgressiorib id est fel cũ fece nigri
sanguinis ad mixtũ. Flegmata dominant᷑ insenibs
tẽ sanguis eos in quib maxime pollet. facit hila¬
res. lȩtos misericordes. multũ ridentes. & loquen¬
tes. Colera uͦ rubea. faciunt macilentos multũ
tam̃ comedentes. ueloces. audaces. iracundos.
agiles. Higrabilis. stabiles. graues. cõpositos mo
rib. dolosos. flegmata. tardos sõnolentos. obli¬
uiosos generant. Hoꝵ aũ principia demporum.
diuerse ponunt diuersi. Isydorus nanq hispani¬
ensis ep̃s. hiemem .Uiiii. Nł̃ decg̃r.uer.uiii. lił. mã¬

Expanded text:
et frigida. Phlegmata, quae hyeme, frigida sunt et frigida. Phlegmata, quae hyeme, frigida sunt et humida. Et quidem sanguis in infantibus maxime viget, in adolescentibus cholera rubea, melancholia in transgessoribus id est, fel cum faece nigri sanguinis admixtum, phlegmata dominantur in senibus. Item sanguis eos in quibus maxime pollet facit hilares, laetos, misericordes, multum ridentes et loquentes. Cholera vero rubea facit macilentos, multum tamen comedentes, veloces, audaces, iracundos, agiles. Nigra bilis, stabiles, graves, compositos moribus, dolososque facit. Phlegmata, tardos, somnolentos, obliviosos generant. Horum autem principia temporum diverse ponunt diversi. Isidorus namque Hispaniensis episcopus, hyemem I
Abbreviated transcription (Latin):
calida &e sicca. Autũnus illo ad inferiora deciden¬
te siccus & frigidus. Sicq fit ut amplexantibus
singulis medĩo moderamine quȩ circa se sunt
orbis instar ad inuicẽ cuncta concludantur.
quib a eque qualitatib disparib qͥdem per se
s alterutra ad inuicẽ societate conexis. ipsa quoq
mundi elem̃ta constat. ẽẽ. distincta. Terra nanq
sicca & frigida. aqua frigida & humida. aer
humidus & calidus. ignis est siccus &̾ calidus.
dõq hec autũno. illa hiemi. iste ueri. ille cõ¬
paratur estati. S & homo ipse quia sapientib
micro cos mꝰ id est minor mundus appellat᷑.
eisdem ꝑ om̃ia qualitatib ht̃ tẽꝑatũ corpus.
imitantib nimirũ singulis euis quib const.
humorib modũ tẽporũ quib maxime pol¬
lent. Sanguis si qͥdem qui uere crescit humidu¬
est &e calidus. Colera rubea quȩ ȩstate: calida
sunt & sicca. Colera nigra quȩ autũno. sicca

Expanded text:
calida et sicca. Autumnus, illo ad inferiora decedencalida et sicca. Autumnus, illo ad inferiora decedente, siccus et frigidus; sicque fit ut amplexantibus singulis medio moderamine quae circa se sunt, orbis instar ad invicem cuncta concludantur. Quibus aeque qualitatibus disparibus quidem per se, sed alterutra adinvicem societate connexis, ipsa quoque mundi elementa constat esse distincta. Terra namque sicca et frigida, aqua frigida et humida, aer humidus et calidus, ignis est calidus et siccus; ideoque haec autumno, illa hiemi, iste veri, ille comparatur aestati. Sed et homo ipse, qui a sapientibus microcosmos, id est, minor mundus appellatur, iisdem per omnia qualitatibus habet temperatum corpus, imitantibus nimirum singulis iis, quibus constat humoribus, modum temporum quibus maxime pollet. Sanguis siquidem qui vere crescit, humidus et calidus. Cholera rubea, quae aestate, calida et sicca. Cholera nigra, quae autumno, sicca