comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hii sunt. qui uerbũ di audi¬
unt et faciunt. factum ẽ
autem in una dierũ et ipse
ascendit innauiculam et
discipuli eius. Et ait ad
illos. Transfetemus trans

Expanded text:
hii sunt qui verbum Dei audiunt et faciunt factum est autem in una dierum et ipse ascendit in naviculam et discipuli eius et ait ad illos transfretemus trans
Abbreviated transcription (Latin):
unt ei. Enauigauert̃ autem
ad regionẽ gerasenorum.
quȩ ẽ contra galileã. Et
cũ egressus eẽt ad terram.
occurrit illi uir quidam
qͥ habebat demoniũ iam
tẽporib multis & uestim̃¬
to ñ induebat᷑ neq indo¬

Expanded text:
unt ei enavigaverunt autem ad regionem Gerasenorum quae est contra Galilaeam et cum egressus esset ad terram occurrit illi vir quidam qui habebat daemonium iam temporibus multis et vestimento non induebatur neque in do
Abbreviated transcription (Latin):
de se dicta recolen.
tulentis actibꝰ de¬
diti. in mõte suꝑbie
pascentes. ⁊ nͥ qͥs por¬
diabolꝰ in eopotes¬
tatẽ ñ accip̃. ł ad

Expanded text:
de se dicta recolentetulentis actibus dediti, in monte superbiae pascentes. Et nisi quis mordiabolus in eo potestatem non accipit, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
hanc similitudinẽ de ficulnea drͣ añs docius
pandã s reliqͥs̃ ꝑ fidẽ saluandas intelligñs:
mox ibidẽ pͥmituiȩ eccłȩ sanatio sub spe in
euruȩ mlieris subsequit᷑. Ide enĩ sigt̾at
ficulnea reseruata qd̾ mulier erec̾ta.

Expanded text:
Hanc similitudinem de ficulnea dicitur Dominus pandam, sed reliquias per fidem salvandas intelligens, mox ibidem primitivae Ecclesiae sanatio sub specie incurvae mulieris subsequitur. Idem enim significat ficulnea reservata quod mulier erecta.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuuiꝰ insinagaga
ꝑ tres annos fruct᷑
cari pot̾ant qͥcͥcũ¬
cisionẽ ai ñ q̃re¬
ficabat᷑ qͥ carna

Expanded text:
us in Synagoga per tres annos fructuscari poterant, qui circumcisionem animi non quaereificabantur, qui carna
Abbreviated transcription (Latin):
alẽ intelligñtiã ꝑ¬
tã pancdñte q̃ au¬
ris in his q̃ ẽdere
maluert̃ piecate
diũ restituit᷑ ł au.¬

Expanded text:
alem intelligentiam pertam pandente. Quae auris in his qui credere maluerunt, pietate Domini restituitu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ os̃ bom ⁊ mali
sint resurreti :⁊
si aũ in resurr̾one
Resurgie gͦ corpa
q̃ possint nube ⁊

Expanded text:
Cum omnes boni et mali sint resurrecturi Si autem in resurrectione resurgent ergo corpora quae possunt nubere et
Abbreviated transcription (Latin):
iniui̾cto mim̾e. Nec simplicit᷑ ait neminẽ salu¬
tau̾tis cũ sit usus humanitatis alios saluta.¬
re s addidit ĩ uia. qr ñ salutatiois sedulitas
aufert᷑.s. obstaculũ ĩpediende deuocioĩs abolet᷑.
ũ qñ diuina mandant᷑. paulisꝑ seqͦstrent᷑ hu¬
mana.

Expanded text:
injuncto itinere. Nec simpliciter ait: Neminem salutaveritis cum sit usus humanitatis alios salutare, sed addidit, in via, quia non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum impediendae devotionis aboletur, ut quando divina mandantur, paulisper sequestrentur humana.
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͣlitate muitoꝵ
cottidie dñs aliis
ascend̾. dũ ꝑfec¬
in celis sublimiꝰ
extollendo glori¬
ficat. ⁊ de etͣuis ÷¬
struit ⁊ doc& qͥ
At᷑ba nꝰ audiri
ualeat. aliis de¬
scend̾. dũ trenos
⁊ incipientesꝯfor¬
tat. doc& ⁊ casti¬
gat:¬

Expanded text:
 qualitate meritorum, quotidie Dominus aliis ascendit, dum perfecin coelis est, sublimius extollendo glorificat, et de aeternis instruit et docet quae a turba non audiri valeant. Aliis descendit, dum terrenos et incipientes confortat et docet et castigat
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo. Frant autem moy¬
ses et helẏas uisi in maiesta¬
te. & dicebant excessũ eius
quẽ cõpleturus erat in ieru¬
salem. Petrus uero & qui cũ
illo erant. grauati sunt sõno.

Expanded text:
cum illo. Erant autem Moyses et Elias, visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem. Petrus vero, et qui cum illo erant, gravati erant somno.
Abbreviated transcription (Latin):
be dicens. Hic est filius m̃s¬
dilectus. ipsũ audite. Et
dum fieret uox inuentus ẽ
iħc solus. et ipsi tacuerunt
& nemini dixert̃ in illis dieb¬

Expanded text:
be dicens hic est Filius lectus ipsum audite et dum fieret vox inventus est Iesus solus et ipsi tacuerunt et nemini dixerunt in illis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
cui dicerent. hoc dicens ꝗa
oportet filiũ hoĩs multa pa¬
ti. & reꝓbari a seniorib et
pͥncipib sacerdotũ & scribis
et occidi et t̾cia die resur-¬
gere. Dicebat aut̃ ad om̃s.
Siqͥs uult post me uenire ab¬
neget se ipsum sibi & tollat

Expanded text:
 hoc dicens quia oportet Filium hominis multa pati et reprobari a senioribus et principibus sacerdotum et scribis et occidi et tertia die resurgere dicebat autem ad omnes si quis vult post me venire abneget se ipsum et tollat
Abbreviated transcription (Latin):
tis.
antũ uobis gͣdꝰ p.¬
fessioĩs eximior ita
necesse ÷ uͥcura uͥ¬
tutis sit uberioꝵ
ũ ⁊̃ nͨ amantes ca¬
ritatissimna aplecta¬
mini:¬

Expanded text:
tis. Quantum vobis gradus professionis eximior, ita necesse est ut cura virtutis sit uberior, ut etiam non amantes charitatis sinu amplectamini
Abbreviated transcription (Latin):
Postꝗͣ dilectionẽ bnficiũ mutuum peccatoꝵ qͣsi
gdu uͥtutis ĩ mmimicos.
Pluit suꝑ malos: ꝓuentꝰ tr̃a nꝰ negat. idẽ solbo¬
refulsit. Si gͦ illi c̾diderit᷑ estote eis miscdes
docendo ⁊ excolendo ⁊ nolite temere udica¬
re. ne qͥs sui ꝯsciꝰ delicti in altera cogat᷑ fer¬
re sentñtiã.

Expanded text:
Quia dilectionem beneficiumque mutuum peccatorum, ingradu virtutis inimicos.Pluit super malos, proventus terra non negat, idem sol borefulsit. Si ergo illi crediderint, estote eis misericordes, docendo, et extollendo, et nolite temere judicare, ne quis sui conscius delicti, in alterum cogatur ferre sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
est homini ȩdificanti domũ
suã supra terrã. sine funda¬
m̃to. inquã illisus ẽ fluuis.
& c̃tinuo concidit. & facta¬
ẽ ruina domus illiꝰ magna.

Expanded text:
est homini aedificanti domum suam supra terram sine fundamento in quam inlisus est fluvius et continuo concidit et fac ruina domus illius magna
Abbreviated transcription (Latin):
rnatiois eiꝰ aduemi
sufficient᷑ uniu̾sa
t eoñt gesta poss⁊
plicare q̃rñtibꝰ. sic
s crebra factoꝵ ⁊ dic
llamꝰ ⁊ alios instrue.
laboremꝰ:¬

Expanded text:
rnationis ejus adveniret, sufficienter universa prout essent gesta posset explicare quaerentibus. Sic nos crebra factorum et dpellamus, et alios instruere laborem
Abbreviated transcription (French):
Quasi fons mediꝰ docs¬
plar humilitatis
instrint ne paruis
a semerbꝰ doceri e¬
besceat᷑. ne ĩfirmꝰ da¬

Expanded text:
Quasi fons, medius docplar humilitatis, prius instruat, ne parvuli a senioribus doceri erubescant, ne infirmus d
Abbreviated transcription (Latin):
bat et confortabatur. plenus¬
sapientia. Et grã dei erat in
illo. Et ibant parentes eis
ꝑ om̃s annos in hierusalem.¬
in die sollempni paschȩ. Et
cum factus eẽt annoꝵ duo¬
decim. ascendentib illis ie
rosolimam scđm consuetudi

Expanded text:
onfortabatur plenussapientia et gratia Dei erat in illo et ibant parentes eius per omnes annos in Hierusalemdie sollemni paschae et cum factus esset annorum duodecim ascendentibus illis in Hierosolymam secundum consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ex uobis io. didiceras in suꝑioribꝰ ablega.¬
re negligñtiã. uitare arrogant iã deuocionẽ
ñ ii̾e. scłaribꝰ occupationibꝰ ñ teneri. caduca
ñ p̾ferre ꝑpetius. s ꝙ fragilitas humana fĩr.¬
mũ neqt̾ in tãto seli lubͥco ten̾e̾ uestigini.

Expanded text:
quae errauit? didiceras in superioribus ablegare neglegentiam, uitare adrogantiam, deuotionem sumere, saecularibus occupationibus non teneri, caduca non praeferre perpetuis; sed quia fragilitas humana firmum nequit in tanto saeculi lubrico tenere uestigium,
Abbreviated transcription (Latin):
Roñ sai ÷. sal stisẽ fac̃ t̾ram un̾ ira uictoꝵ
destructas urbes sale seminabat ne qd in
eis germ̃ oriret᷑. ita apłi destructo pecca¬
ti regno germã uicioꝵ ꝯpesct᷑. Sal cibos ꝯdit
carnes siccat p̾dicatio a uermibꝰ ⁊ putredi.¬
ne uitieꝵ illesam seruat suo c̾atori huma¬

Expanded text:
nium. Sal sterilem facit terram. Unde ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen oriretur. Ita apostoli, destructo peccati regno, germen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori huma
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc multer uerecunda finibam tang̃. fidelis
accessit. religiosa e̾dit. sapiẽs se eẽ sanatã cog.¬
noscit. Sic plebs gn̾tiũ q̃ dõ c̃didit. peccatũ eru¬
buit. ũ deserer&. fidẽ detulit. ũ c̾de ret de¬
uotionẽ exhibuit. ũ rogar&. sapientiã indu¬
it ũ sauitatẽ suã ⁊ ipsa sentir& fidutia sũp.¬

Expanded text:
ec mulier verecunda fimbriam tangit, fidelis accessit, religiosa credidit: sapiens se esse sanatam cognoscit: sic plebs gentium quae Deo credidit, peccatum erubuit ut desereret, fidem detulit ut crederet, deuotionem exhibuit ut rogaret, sapientiam induit ut sanitatem suam et ipsa sentiret. fiduciam su
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ manũ iͣ ꝯfortã¬
te resipiscit. a
sordibꝰ uitioꝵ de¬
marcꝰ ait in bo¬
nis oꝑibꝰ abuilare.
⁊ cȩlesti pane ne.¬

Expanded text:
 manum sibi confortante resipiscit, a sordibus vitiorum deMarcus ait in bonis operibus ambulare, et coelesti pane ne
Abbreviated transcription (Latin):
P Maria soror lazari bis eodẽ functa÷ femet
officio s ĩngalilea cũ pͥmo accedit cũ humilita¬
te ⁊ lacͥmis. uͥ remissione peccatoꝵ accip̃. Sed̾o

Expanded text:
 Maria soror Lazari bis eodem functa est officio: semel in Galilaea cum primo accedit cum humilitate et lacrymis, ubi remissionem peccatorum accepit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut locut᷑. memoriã patrũ qͥbꝰ ħsalꝰ reue¬
lata ÷ faciẽs abrahã nominatĩ expͥmit cꝰ pͥmo c̃¬
infine̾ scłi credutes ñ deert̃ ⁊ beatitudi
natiuitate̾. pp̃que̾ maxune uenerat. nec
sola causa familiaritatis. tã du mansit
s ut tãto tẽꝑe ⁊ elisabeth ⁊ ioħ̃is crescer&

Expanded text:
. Memoriam patrum quibus haec salus revelata est faciens, Abraham nominatim exprimit, cui primo in finem saeculi credentes non deerunt, et beatitudinnativitatem, propter quam maxime venerat. Nec causa sola familiaritatis tandiu mansit, sed ut tanto tempore e
Abbreviated transcription (Latin):
eo inuenisse. Deĩ incepto ꝑsistñtibꝰ mittit ad
herodẽ ũ explor& an ille aliq̃ sceleris ineo in¬
uentre poisit an dumitũdũ dec̾nat. demq
herodis agnita uoluntate nec inuento ĩ ihu
facinore ⁊̃ plebis sentñtiã q̃rit. cui in pascha¬
unũ oport& climiitti. It̾m ⁊̃ ⁊ tc̃io uolens dimit.¬
t̾e int̾rogat. s qnͣto curiosius dimitte q̃rit
tanto cͥminosiores ad mortẽ eiꝰ inuenit.

Expanded text:
einde tamen in incoepto persistentibus mittit ad Herodem, ut exploret an ille aliquid sceleris in eo invenire possit, an dimittendum decernat. Denique Herodis agnita voluntate, nec invento in Jesu facinore, plebis sententiam quaerit, cui unum in Pascha oportet dimitti. Iterum etiam tertio volens dimittere, interrogat. Sed quanto curiosius dimittere quaerit, tanto criminosiores ad mortem ejus invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ simulate ponis aui disputatut. bonos audito¬
res ubi s̃ ipsi. Malos uͦ diabolo assimulat. qr sicͥ xͦ.

Expanded text:
t simulatis bonis diu disputavit, bonos auditores verbi sibi ipsis, malos diabolo assimilat. Quia sicut C
Abbreviated transcription (Latin):
Nou̾ant discipłi
fuisse uerũ hoiẽm
nͦ c̾dunt tc᷑ia die
potuisse uerã car¬
ne de sepuleͦ re¬
surrexisse. putat̃
quẽ emisit in
passioe s hc̃ erro¬
re aufert dñs.¬

Expanded text:
Noverant discipuli fuisse verum hominem, non credunt tertia die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere. Putant quem emisit in passione, sed hunc errorem aufert Do
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝗͥ misericordit᷑ suit ad uiti ꝗpositis eiꝰde̾ mor¬
tis m̃ou& inditiis. Postremo ũ in uiditio ꝗͣ iuste
dãpnent᷑ ĩpii denunti& ostñsa ꝗͣ ab iłł accepit
cecatͥce. ñ gͦ ex ĩpotũtia curandicicatͥces ser¬
uauit sũ ꝑpetirũ uictorie suȩ cͥcu̾̃ferat tͥuphũ:
n gn̾is captꝰ laq̃o mortis. assatꝰ tẽꝑe passioĩs.
ipse ⁊ fauꝰ melł nob̾ ÷ͥ in resurrõne. faiꝰ mel
in cera .i. diuinitas in humanitate. In hꝰmͦi ꝯ

Expanded text:
 sint adjuti, propositis ejusdem mortis insinuat indiciis. Sed postremo, ut in judicio quam juste damnentur impii denuntiet, ostensa quam ab illis accepit cicatrice. Non ergo ex impotentia curandi cicatrices servavit, sed ut perpetuum victoriae suae circumferat triumphum. ni generis captus laqueo mortis, assatus tempore passionis. Ipse et favus mellis nobis est in resurrectione. Favus mellis in cera, id est Divinitas in human
Abbreviated transcription (Latin):
pe later&. subito adractũ illiꝰ uestis saxum
illud subt̾fugit . ⁊ ad instar cere resolutũ q̃n¬
dam qͣ aͣniouꝰ corpꝰ reciperet᷑ effic̾. tantȩ utiꝙ
capatitatis. qnͣte ipsũ corpꝰ extitit q̃ntitatis.
in qͦ us̃ꝙ hodie uniuersa limam̃ta. ⁊ rugeues¬
tis quȩ a tergo dni fuerant. ueluti manu
scluptoris expressa seruant᷑:

Expanded text:
pe latere uellet, subito ad tactum dominice uestis saxum illud subterfugit et ad instar cere resolutum q utique capacitatis quante ipsum corpus exstitit quantitatis, in quo uniuersa lineamenta et tegimen uestis que a tergo domini fuerant ueluti de manu sculptoris expressum seruant.
Abbreviated transcription (Latin):
nescis reus eris. s si ĩpbitas illiꝰ te tnͣqͥllũ inue¬
m̃t. ⁊ ille penitebit. ⁊ tu de pͣacueutta corona
men duce curasti:

Expanded text:
nescis, reus eris. Sed si improbitas illius te tranquillum invenit, et ille poenitebit, et tu de patientia coronabmen ducere curasti
Abbreviated transcription (Latin):
Si magist᷑ q dis ñ su¬
as ulcisci in urias
s tolerando ꝑsecu¬
tores mitiores red.¬
dere uoluit: discipli

Expanded text:
 magister. Deus non suas ulciscitur injurias, sed tolerando persecutores mitiores reddere voluit; discipuli,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ⁊̃ eo tpr̃ impleta ap̃ iosephũ inueniunt᷑.
qͥ narrat stellã gladio similẽ ꝑ annũ su¬
rͣ gerosolimã pepẽdisse. ⁊ currus eqͥ¬
tesq armatos qͣdraginta diebꝰ in aere
debellasse. ⁊ uitulã uit̾ manꝰ immo¬

Expanded text:
 eo tempore impleta apud Josephum inveniuntur, qui narrat stellam gladio similem per annum suerosolymam pependisse, et currus equitesque armatos quadraginta diebus in aere debellasse, et vitulam inter manus immo
Abbreviated transcription (Latin):
Confitet sileꝰ ap̃ patrẽ illũ qͥd ꝑ filiũ ht̃ accessũ
ap̃ patre. Pegat̃ a filio ap̃ patre cuiꝰ manfestat᷑
in diuinitatis potũtia filiꝰ ⁊ pat᷑. Et ne putet᷑
una ꝯditio oĩũ n eoꝵ qͥ studio ⁊ eoꝵ qͥ infirni¬
tate ł ignorantia negãt. subd̾. ⁊ oĩs. ꝗd .ti. Sp̃c

Expanded text:
accessum ad Patrem. Negatur a Filio apud Patrem, cui non manifestatur in divinitatis potentia Filius et Pater. Et ne putetur una conditio omnium et eorum qui studio et eorum qui infirmitate vel ignorantia negant, subdit: Et omnis qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
dicit uerbum in filium hoĩs.
remittetur illi. Ei autem qͥ
in sp̃m sc̃m blasphemauerit.¬
non remittetur. Cum autẽ¬
inducent uos in synagogas

Expanded text:
dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi: ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemavenon remittetur. Cum autenducent vos in synagogas
Abbreviated transcription (Latin):
Ralcher locꝰ te¬
nende simplici¬
tatis. ⁊ emulade
fidei. ne more
mamꝰ affectir ali.¬
ud uoce simule.¬
mꝰ. cũ sciamꝰ in
die ui dici ñ
posse ẽẽ la tebrã
fraudis:¬

Expanded text:
Pulcher locus tenendae simplicitatis et aemulandae fidei, ne more mamus affectu, aliud voce simulemus, cum sciamus in die judicii non posse esse latebram fraudis
Abbreviated transcription (Latin):
specialit᷑ ocłos in dici
pulos leu̾at. ũ qͥ in tñta
cordis aure u̾bũ ꝑcipi¬
unt iatius saporis in¬
tum lumꝰ accipiant.
qͥbꝰ os in monte sedens
aꝑuit. ũ magna ꝓferra
in eos stans in capo ocu¬
los dirigit ũ audita
patñt᷑ uitelligant.¬

Expanded text:
specialiter in discipulos oculos levat, ut qui intenta cordis aure verbum Dei percipiunt, latius saporis intimi lumen accipiant, quibus os in monte sedens aperit, ut magna proferret in eos, stans in campo oculos dirigit, ut audita patienter intelligant.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ illoꝵ ÷̃ studis s diuinę gr̃ę ũ in apłatũ uocarẽt᷑.
Unꝰ ⁊ͣ uos me elegistis. s ego .e̾ .ii.
Dõ sapientes. ñ diuites. ñ nobiles elegit. ne dux¬
isse prudñtia ne redemisse diuitiis. ne potñtie
nobilitatisq auctoritate aliqͦs ad gr̃a tͣxisse ui¬
deret᷑.¬
gu̾alis interii ꝑfectionis st̃ beatitudine ꝑfoue̾¬
di uͥ paulatĩ ad meliora ꝓg̾ssi aũ dño in planitiȩ
stante libent᷑ auscultat᷑. ad huo qnͦq in monte
se dñte subliunt᷑ ascendut᷑. Nã qͦꝵ cordibꝰ adhuc
edomãdis insistit. hos qͣsi stans affat᷑ qͦs lõgo
studio exercitatos. ⁊̃ dociles i̾uenit. his qͣsi qͥet᷑
resides mistica indicat.

Expanded text:
e, ut in apostolatum vocarentur; unde: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Non sapientes, non divites, non nobiles elegit, ne duxisse pro prudentia, ne redemisse divitiis, ne potentiae nobilitatisque auctoritate aliquos ad gratiam traxisse videretgeneralis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi, ut paulatim ad meliora progressi, dum Domino in planitie stante libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum cordibus adhuc edomandis insistit, hos quasi stans affatur. Quos longo studio exercitatos et jam dociles invenit, his quasi quietus residens mystica intimat.
Abbreviated transcription (Latin):
Solemꝰ t̾bari ⁊ a nr̃o
affectu alienari qnͣ
ꝑstringim᷑ suꝑioris
potestatis occursu .s
sic̃ humani defectꝰ
÷ t̾reri: ĩta angłicȩ
benignitatis ÷ pau̾e¬
tẽ de suo aspectublã.¬
diendo solari. Cont᷑.
demones si qͦs sua p̾snꝰ¬
tia t̾ritos senseruit.
apliori horrore ꝯcuci¬
unt:

Expanded text:
Solemus turbari et a nostro affectu alienari quando perstringimur superioris potestatis occursu. Sed sicut humani defectus est terreri, ita angelicae benignitatis est paventem suo aspectu bladiendo solari. Contra, daemones si quos sua praesentia territos senserint, ampliori horrore concutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Sine uoce corpalesac¬
tꝰ indicare moliens.
nec expͥmẽs uoluntate
cui similis ppłs udeoꝵ
actuũ suoꝵ ĩpotũs red¬
dere ratione̾.

Expanded text:
Sine voce corporales actus indicare moliens, nec exprimens voluntatem. Cui similis populus Judaeorum, actuum suorum impotens reddere rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
pitrẽ ⁊ int̾pellaret ꝓpeccatis oiũ. qͥ adhuẽ fom¬
bꝰ orantes expectatꝰ ⁊ diligint aduentũ eiꝰ:
pulebre geadie descensio eiꝰ ꝑangłm nunci¬
at᷑. q̃ eiꝰ ꝑ lege ascensio figurabat᷑. qr qͥ des¬
cendit ipse ⁊᷑ ⁊ qͥ ascendit.

Expanded text:
 interpellaret pro peccatis eorum qui adhuc prae foribus orantes exspectant, et diligunt adventum ejus. Pulchre igitur ea die descensio ejus per angelum nuntiatur, qua ejus per legem ascensio figurabatur. Quia qui descendit, ipse est et qui ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad prudentiã iustoꝵ. Parare¬
dño plebẽ ꝑfectam. Et dixit za¬
charias ad angłm. Unde hoc sci¬
am: Ego sum senex. ⁊ uxor meas
ꝓcessit in dieb suis. Et respon¬
dens angłs dixit ei. Ego sum¬
inquit Gabrihel qui assto ante¬

Expanded text:
ad prudentiam justorum, parareino plebem perfectum. Et dixit Zacharias ad angelum: Unde hoc sciam? ego  sum senex, et uxor mea processit in diebus suis. Et respondens angelus, dixit ei: Ego sum Gabriel, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs percutui̾t pectora in sigaũ penitũtiȩ ⁊luc.¬
⁊ auplicit᷑ pot̃ intelligi siue i cꝰ uitã cdilexe¬
rant. iniuste occisũ dolebat᷑. siue cꝰ mortẽ se
ĩpet̾sse memin̾ant. hc̃ in morte ãpliꝰ głificatũ
tremebat. S q̃cũq causa pect᷑ tũde coegerit

Expanded text:
 percutiunt pectora in signum poenitentiae et luctus dupliciter potest intelligi. Sive enim cujus vitam dilexerant, injuste occisum dolebant: sive cujus mortem se impetrasse meminerant, hunc in morte amplius glorificatum tre
Abbreviated transcription (Latin):
sa t᷑ba fugit ⁊ ascendit ĩ monte̾ soł orare. ⁊ añ¬
ꝗͣ discipuli ascender&̃ in nauenlã adorant eũ
ipso. ipse aũ solꝰ orat patrẽ. Poss eiũ seĩ fide ⁊ amo¬
sationẽ eiꝰ incarne passibꝰ humilitatis subseqͥs
in ꝯp̃hñsibilia pat̾ne dispositiois arcana soluspe.¬
nett̃. isolus qd̾ orandũ nouit orat. Cũ discipłis
aũ ñ reperit᷑ orasse. s solus obsecrat. q dĩ ꝯsiliũ
humana corda ñ capiũt. uec qͥsꝗͣ int̃ioꝵ parti¬

Expanded text:
sa turba, fugit et ascendit in montem solus orare, et antequam discipuli ascenderent in naviculam, aderant cum ipso. Ipse autem solus orat Patrem. Possunt enim sancti fide et amoversationem ejus in carne passibus humilitatis subsequi, sed incomprehensibilia paternae positionis arcana solus penetrat, et solus quod orandum novit, orat. Cum discipulis autem non reperitur orasse, sed solus obsecrat, quia Dei consilium humana corda non capiunt, nec quisquam pot
Abbreviated transcription (Latin):
nobis plusquã qͥnq panes
& duo pisces. nisi forte nos
eamꝰ et emeͣmus in omnẽ
hanc turbam escas. Erant
autem fere uiri qͥnq milias
Ait autẽ ad discipulos suos.
Facite illos discũbere per
conuiuia quinqua genos.
Et ita fecerunt. & discũbe¬
re fecerunt om̃s. Acceptis
autẽ quinq panib & du

Expanded text:
bis plus quam quinque panes, et duo pisces: nisi forte nos eamus, et emamus in omnem hanc turbam escas. Erant autem fere viri quinque millia. Ait autem ad discipulos suos: Facite illos discumbere per convivia quinquagenos. Et ita fecerunt. Et discumbere fecerunt omnes. Acceptis autem quinque panibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes ꝑuocat. ne exaltati corde. m̃te instabiles.
c̃siio infirmi. speciosa utilibꝰ et̾nis caduca ꝓfer¬
rã. s crucẽ potiꝰ ꝗͣ niu̾di phaleras tollat᷑. n laudat
ꝑsonã ioħis qͥ pꝰ habito aniore uite. iusticie formã
nec mortis timore mutauit. deserto nũdꝰ ꝯꝑat᷑.
dũ. uͥ hoĩes nĩte carnis inflaros ⁊ uͥtute uacuos.
⁊ de fragili mudi gła iactantes putemꝰ eẽ inutã

Expanded text:
pauperes provocat, ne exaltati corde, mente instabiles, consilio infirmi, speciosa utilibus aeternis caduca praeferrent, sed crucem potius quam mundi phaleras tollant. Et ideo laudat personam Joannis, qui posthabito amore vitae etiam justitiae formam nec mortis timore mutavit. Deserto mundus compardum, ut homines mente carnis inflatos et virtutis vacuos, et de fragilis mundi gloria ja
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sinͤ factis eo
fides plenioꝵ gestor
testificationibꝰ ꝗͣ u̾¬
boꝵ sponsiõibꝰ exbi¬
toribꝰ uidõꝵ uelut
obscurata lege nu.¬
tẽbat. ipso spetacło
dĩcȩ crucis ⁊ ple¬
uo resurrõnis tes¬
timonio pand̾et᷑. qd̾ gͦ¬

Expanded text:
dicta sine factis et fides plenior gestorum testificationibus quam uerborum sponsionibus exhitoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimonio panderetur. et
Abbreviated transcription (Latin):
Conpetñti exemplo soluit questionẽ uͥ eos os¬
tñdat sabbatũ uolare inoꝑe cupiditatis. qͥ
eũ tuolare arguunt. in oꝑe caritatis.
Postꝗͣ ꝯuicerat illos de auaritia ⁊ uolatioe sab¬
bati ĩcip̾ docẽ de euͣgłica gr̃a illos qͥ aderat᷑ idonei.
inuitas ulos ad humilitatẽ ꝯtͣ tunore̾ quẽ ha¬
bebãt in lege phariser
uł intendens in doctrina sua qͦmͦ debeant accubi¬
tꝰ in eccła elig̾e̾¬

Expanded text:
Competenti exemplo solvit quaestionem, ut eos ostendat sabbatum violare in opere cupiditatis, qui eum violare arguunt in opere charitatis.los de avaritia et violatione sabbati, incipit docere de Evangelica gratia illos qui aderant idonei, invitans illos ad humilitatem contra tumorem quem habebant in lege Pharisaei, vel intendens in doctrina sua quomodo debeant accubitus in Ecclesia elige
Abbreviated transcription (Latin):
Manduc̃. Uł de iudis simplicit᷑ intelligñdũ qͥ
respuentes mi̾tia fidĩ gͣtos se dõ arbitrant᷑. qͤ
in tẽplo uictimis oblatis coraᷤ dño epłant᷑ ⁊ lec¬
tionẽ ꝓħarũ auscultãt. Uł mistice maduc̾. co¬
ram dño ⁊ bibit qͥ u̾bi pabulũ auide suscipit.

Expanded text:
ndit. Vel de Judaeis simpliciter intelligendum est, qui respuentes mysteria fidei, gratos se Deo arbitrantur, quod in templo victimis oblatis coram Domino epulantur, et lectionem prophetarum auscultant. Vel mystice: Manducat coram Domino et bibit, qui verbi pabul
Abbreviated transcription (Latin):
stantes ad ĩplet. dũ głam resurronis ⁊ ascensioĩs
ĩ pꝰ mortẽ p̾dicat᷑ toto orbe trarũ. Uł corpꝰ xͥ¬
guũ .i. qd̾ accipiens ioseph in orto sepelunt qd pꝰ¬
ea in resurrectiõe ⁊ ascenĩoe c̾uit. Expandit
ramos pdicatores ꝑ totũ nũdũ mitt᷑ns i qꝵ dic¬
tis ⁊ ꝯsõlatiõibꝰ fideles a fatigatiõe mũdi respirãt.

Expanded text:
stantes adimplet, dum gloria resurrectionis et ascensionis etiam post mortem praedicatur toto orbe terraruuod accipiens Joseph in horto sepelivit, quod postea in resurrectione et ascensione crevit. Expandit ramos, praedicatores per totum mundum mittens, in quorum dictis et consolationibus fideles a fatigatione mundi respirant.
Abbreviated transcription (Latin):
calciamta mor¬
pla figurãt᷑ ⁊i p̃¬
dicator omis scła¬
riũ negocioꝵ ñ
porta. nec stalto
oꝑũ exempla 9.¬
spiciat. ne sua oꝑa
qͣsi ex mortuts pel¬
libꝰ ẽdasͤ munire¬
dignũ ũ in ea maneatis carnalia stipendia ab eis¬
accipientes. qͥbꝰ celestia offertis. eoce qd̾ saceuꝰ ⁊ perã¬

Expanded text:
calceamenta, morpla figurantur. Et praedicator onus saecularium negotiorum non portet, nec stultorum operum exempla conspiciat, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munireest ut in ea maneatis, carnalia stipendia ab eisccipientes, quibus coelestia offertis. Ecce qui saccum et pera
Abbreviated transcription (Latin):
uas ꝑfidoꝵ arma¬
io pͥncipis sacdo¬
li maligna si nodꝰ
trebat ħ ignis init᷑
ngora noctis foris
ccensꝰ tipice demoꝰ¬
cbat ħ frigore ad
orã torpens petrꝰ
si primis ministroꝵ
alefieri cupiebat.
in capt᷑a pisciũ cũ
prunas positas ⁊
pisce̾ suꝑpositũ iu¬
diss& cer suũ pru.¬
nis amoris inflã¬
imauit.

Expanded text:
uas perfidorum armamo principis sacerdotum maligna synodus gerebat, hoc ignis inter frigora noctis foris accensus typice demonstrabat. Hoc frigore ad horam torpens Petrus, quasi prunis ministrorum calefieri cupiebat, in captura piscium, cum prunas positas, et piscem superpositum vidisset, cor suum prunis amoris inflammavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tetigit pp̃ humilitatẽ. ũ nos docera nullũ sꝑ¬
nere ꝓaliqͣ corꝑis maculatiõe. tangit ñ dedig.¬
nat᷑. ĩꝑat nͨ diffisus. adhib& oꝑis testimoniũ.
doc& ñ uulganda nr̃a bñficia s̃ p̾m̾da ũ ñ solũ
a mercede abstineamꝰ pecinię. s ⁊̃ gr̃e. iactã.¬

Expanded text:
Tetigit. Propter humilitatem, ut nos doceret nullum spernere pro aliqua corporis maculatione. Tangit non dedignatus, imperat non diffisus, adhibet operis testimonium. on uulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
no. qr ia̾ ñ in carne passĩbili. s seciis stagiñiqr
in ea carne in qua passus ⁊ stabilitatẽ ꝑpetuȩ
qͥetis adiit:¬
Nec tẽpore nec loco
tba a studio sanandi
it ⁊ sequit᷑. stagnũ
occurrit ⁊ urg&ri¬

Expanded text:
no quasi jam non in carne passibili, sed secus stagnum, quia in ea carne in qua passus est stabilitatem perpetuae quietis adiitnec tempore nec loco coepit a studio sanandi it, sequebantur: stagnum occurrit, urg
Abbreviated transcription (Latin):
mini dicer&. sed uade ostende
te sacerdoti. & offer proemũ¬
datione tua sicut precepit
moyses intestimonium illis.
Perambulabat autem sermoma¬
gis de illo. & conueniebant
turbȩ multȩ ut audirent et
curarentur ab infirmitatibs
suis. Ipse autẽ sedebat in de¬
serto. & orabat. Et factum
est inuna dieꝵ. et ipse se¬
debat docens. Et erant pha¬
Hȩc curatio paralitici.

Expanded text:
 sed vade ostende te sacerdoti et offer pro emundatione tua sicut praecepit Moses in testimonium illis perambulabat autem mrmo de illo et conveniebant turbae multae ut audirent et curarentur ab infirmitatibus suis ipse autem secedebat in deserto et orabat et factum est in una dierum et ipse sedebat docens et erant Phaec curatio paralytici s
Abbreviated transcription (Latin):
Citiaꝰ qͥd rege̾ xp̃m testat᷑ ñ infras sup̃ eru¬
ce̾ ponr. qr lic& in cruce hoi̾s infirmitate dole¬
bat suꝑ crucẽ tũ regis potestete fulgebat ⁊
c̃clere uolentibꝰ pateat. qr ꝑ crucẽ nꝰ ꝑdidit
s corroborauit ĩpiũ¬

Expanded text:
Christum regem testatur, non infra, sed supra crucem ponitur, quia licet in cruce hominis infirmitate dolebat, super crucem tamen regis majestate fulgebat, et credere volentibus pateat, quia per crucem non perdidit, sed corroboravit imp
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ tnͦ qͥd factu̾s sit. nec ad ranios s ad radicẽ
positã dic̃ securẽ. Cũ .ii. filii maloꝵ tollunt᷑ qd̾
aliud qͣ rami infructuosȩ arboris abscinidunt᷑ :
cũ tota ꝓgenies cũ parente tollit᷑. arbor radici¬
tꝰ abscindit᷑. ne qͥd remaneat un̾ it̾m aliqͥd ger¬

Expanded text:
 ad radicem positam dicit securim. Cum enim filii malorum tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? cum tota progenies cum parentibus tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid ger
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ potestate. qͣ nc̾ ꝯtͣ bonos ꝗͣ diu ħ ipsũ
ertͦ . nalde pa̾ei qr cũ in die uidicii informa
fili hoi̾s aparuero. tanta erit raritas rastoꝵ ut
ñ tã ob clamorẽ fideliũ iniuiste dãpnatoꝵ qͣ
ob eoꝵ torporẽ iuste dãpnandoꝵ totiꝰ iã nu

Expanded text:
plicium potestate quam nunc contra bonos quandiu hoc ipsum erunt valde pauci, quia cum in die judicii in forma Filii hominis apparuero, tanta erit raritas justorum, ut non tam ob clamorem fidelium injuste damnatorum, quam ob eorum torporem juste damnandorum toti
Abbreviated transcription (Latin):
Et respondens iħc. dixit illi.
Scriptum ẽ. Dñm dm tuum ad¬
orabis et illi soli seruies. Et du-¬
xit illum in hierłm. et statu¬
it eum supra pinnam tem¬
pli. Et dixit illi. Si filius dei
es. mitte te hinc deorsum. Scͥ¬
ptum est enim qđ angłis suis
mandauit de te. & quia in¬

Expanded text:
xit illi: Scriptum est: Dominum tuum ad et illi soli servies. Et duxit illum in Jerusalem, et statuit eum super pinnam templi, et dixit illi: Si Filius Dei es, mitte te hinc deorsum. Scriptum est enim quod angelis suis mandavit de te, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nota diabolũ in hisiũ¬
ciã quibꝰ adã uic quẽ
de gula tẽptau. dũ de
ligno uetito gustare
rogauit. de una gła¬

Expanded text:
Nota diabolum in his vinci in quibus Adam vicit. Quem de gula tentavit, dum de ligno vetito gustare rogavit. De vana
Abbreviated transcription (Latin):
attenti. in solo legis desiderio
tenerentur. Nec uel hereticis
fabulis & stultis sollicitationib
seducti. exciderent aueritate¬
elaborarent. Dehinc ut inprin-¬
cipio ȩxugłii ioħis natiuitate

Expanded text:
tenti in solo legis desiderio tenerentur, vel ne haereticis fabulis, et stultis sollicitationibus seducti exciderent a veritateet. Dehinc ut in principio Evangelii Joannis nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
& in quo electus scriber& indica¬
r&. contestans in se cõpleta esse.
quȩ eẽnt abaliis inchoata. Cui
ideo post baptismũ filii dĩ. a per¬
fectione generationis in xp̃o im¬
plete. et repetendȩ a principio
natiuitatis humanȩ potestas

Expanded text:
 in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hypocta. hii enĩ odio ł liuore oĩa accusare
suscipiũt. ⁊ uolt̃ uideri c̃sutores sine exem¬
plo suȩ enĩdatioĩs. s pͥꝰ debẽt auferre trabẽ
ĩuidentiȩ ł malitiȩ. ł simulatioĩs. de occul
sui cordis. ut ualeant deicere festucã irȩ.¬
ł alicuiꝰ leuioris culpȩ de oculo fr̃is.

Expanded text:
. Hi enim odio vel livore omnia accusare suscipiunt et volunt videri consultores, sine exemplo suae emendationis. Sed prius debent auferre trabem invidiae, vel malitiae, vel simulationis de occulto sui cordis, ut valeant ejicere festucam irae vel alicujus livoris culpae de oculo fratris.
Abbreviated transcription (Latin):
non hab& etiã quod putat se
pre turba. Et nunciatũ ẽ
illi. Mater tua & fr̃s tui
astant foris. uolentes uide
re te. Qui respondens dix̃¬

Expanded text:
non habet, etiam quod putat se prae turba. Et nuntiatum est illi: Mater tua, et fratres tui stant foris, volentes te videre. Qui respondens, dix
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabantur in uerbis gr̃ȩ
quȩ procedebant deore ipsius.¬
Et dicebant. Honne hic filiꝰ
est ioseph: Et ait illis. itiq
dicetis michi. hanc similitu¬
dinem. Medice cura te ipsum.¬

Expanded text:
bantur in verbis gratiae quae procedebant de ore ipsiut dicebant nonne hic filius est Ioseph et ait illis utique dicetis mihi hanc similitudinem medice cura te ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
quo formet᷑ ã qͦ
regat᷑ sic iste uult
sua potestate utiai
nullo formante
nullo regnͣte iuuat.

Expanded text:
quo formetur, a quo negatur, sic iste vult sua potestate uti, ut nullo formante, nullo regente vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ patͥmoniũ petũtibꝰ dat᷑. nec÷ culpa patͥs
qd̾ dat ad olescentiori. Nulla regno dĩ ĩfirma etas.
nec fides guat᷑ annis. nͥ ipse c̾te se uidicat itone¬
um qͥ poscit. si iste ñ recessiss& a patre ĩ pedim¬
tũ nescus& etatis. s pegre ꝓfectꝰ mito patͥmoni.¬
um uastat:

Expanded text:
dium patrimonium petentibus datur, nec est culpa patris qui dat adolescentiori. Nulla in regno Dei infirma aetas, nec fides gravatur annis, nisi ipse certe se judicaverit inidoneum qui poscit. Si iste non recessisset a patre, impedimentum nescisset aetatis, sed peraegre profectus merito patrimonium vastat.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstitutionẽ humani
gn̾is. placuit anime
ꝑliberũ arbitͥũ fer¬
re secũ qͣsi quandã
potentiã nate sue
et des erere eũ
a qͦ condita ẽ p̃sidenᷤᷤ
uiribꝰ suis. ⁊ has
ui̾res tanto citius
ꝯsunit quanto da¬
torẽ deserit. ħ ẽ¬

Expanded text:
titutionem humani generis, placuit animae liberum arbitrium ferre secum, quasi quamdam potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, confidens viribus suis. Et has vires tanto citius consumat quanto datorem deserit. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
fons oĩs fons puteꝰ ubi em̃ aqua de t̾ra manat
et usui p̃bet : ham̃entib fous dicit ẜ si dpͥmpti
et suꝑficie fons sit fons tuẽ drꝰ s si dalcẽ
uemẽtes ĩ maũ forti titulos descruxerũt et¬
edificia mutilauerũt

Expanded text:
fons, non omnis fons puteus: Ubi enim aqua de terra manat, et usui praebetur haurientibus, fons dicitur: sed si in promptu et superficie sit, fons tantum dicitur; si autem ervenientes in manu forti, titulos destruxerudificia mutilaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
defectionez sp̃c quib moro sequitin. ¶ frigidum uo spasmos et¬
ꝯid̾ merda est cutẽ indurat. dolorẽ sine sanie facit. ingͦres. ⁊igores
febres spasmos ⁊ thetanos. Est aũ in thetano sine uulu̾e. Iuuene
bñ camoso Estate media frigide młte infusio. Caloris reuocatio¬
ne facit. Calor uo̾ ħ lib̾at. Całm samem facieus nõ in om̃i uuln̾e¬
qui in capite grauedinẽ capitis soluit. płimu confert in ossium¬

Expanded text:
o spasmos,quidem demordens, cutem indurat, dolorem sine sanie facit, nigrores facit, rigores febrium, spasmos et tetanos. Est, quando in tetano sine uulnere in iuuene bene carnoso, aestate media, frigida multa perfusa uaporis reuocationem facit, uapor autem haec liberat. Calidum saniem faciens, non in omni uulnequi in capite, grauedinem capitis soluit, multum autem di
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sicce pluuialibus salubriores fiunt et minꝰ mortifere Egͥͣ¬
tudineo uero in pluuialib ut multũ fiunt. Et febres longe. ⁊ uen¬
tris fluxuo et putredines. et epilensiẽ et apoplexie. et quinãtes.
et fortia et bñ mobilia et bñ colorata. Et melius audientia fatiũt
est pͥus tũc magis dolent. Austriue uero dissoliuit corpora et hũec¬
tant. et capitis grauitates. Et graues auditus fatiuut. et utigines.
Et ĩ oculis et ĩ corpore difficilem motũ. Et uentres huiuectãt. Scd̃

Expanded text:
es a pluuialibus sunt salubriores et minime mortales. Aegritudines autem in pluuialibus plerumque fiunt: febres prolixae, uentres fluxus et putredines et epilemptici et apoplectici et sinancae; et fortia et boni motus et optimi coloris et boni auditus faciunt e antefuerint, magis dolent; austrini uero dissoluunt corpora et humectant et capitis grauedinem et graues auditus et uertigines faciunt, in oculis et in corpore difficiles motus, et uentres humectant. Secundu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Indigentia ein nutrimẽti coriũpit᷑ semen. Quicũ q modo ex
dit᷑ ex̃. aut ꝓpter frigiditatẽ non calefit. Ita ut cõgregetur ad
hunc locum. aut ꝓpt̾er caliditatẽ ħ ipm fit. lac dare caput do¬
lentibus malũ Malũ uero et febricitantib. Et quib ypocũdria
de spasmantur. ileq in saniũt his uo̾ apparentib repẽte. Quibus

Expanded text:
 indigentia enim nutrimenti corrumpitur semen; quae autem ex  aut propter frigdorem non ignescit ita, ut congregetur ad locum ipsum; aut propter uaporem hoc idem fit. Lac dare caput dolentibus pessimum est et febricitantibus et quibus praecordia de spasmantur nec insaniunt, his autem exterminatis repente, aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ ad disceruẽd̾ mał. Nefretici et circa uesicaui dolores laboriose
uuln̾a in corꝑe nõ facilius sanat᷑. late pustule non ualde prurigino¬
se sunt. Cap̃ dolenti et circũdolenti sames. aut aqua de flueur aut¬
lancoliçis et nefreticis fmorroyde innate bonũ. Siorroydas sal¬
aut ptysicũ aut maniã Singultu hĩtis stermitatio suꝑuemẽs egͥtu

Expanded text:
ferunt, discendum. Nefretica et qui circa uisicam dolorem habent, laboriose uulnera in corpore, non facile sanantur. Latae pustulae non ualde pruriginosae. Caput dolenti et circumdolenti, sanies, uel humor fluenlancolicis et nefreticis emorroidae innatae, bonum. Emorroidae diuaut ptysin. Qui singultum patiuntur, sternutatio superueniens solu
Abbreviated transcription (Latin):
pereunt. Si u̾o hos dies effugiunt sani fiunt. Stermitatio fit
ueniens soluit dolorem. Quibꝰ cũq ꝯuenit sanguĩe auferri ex
uenis hos oportet fleubothomari in uere. Quibꝰ cũq inter uen¬
trem et Renes flenna ꝯcludit᷑. Et dolorem prestat non habens
exitu in nent᷑m uentrũ hiis scd̾m uenas in uesicam conuerso
fleginate solutio fit morbi. ¶Quibustũq epar aqua imple¬
tum est in omentu eruperit. hiis uent̃ aqua impletur et mo¬
occasione nc̃te est sine uote fieri statim. Corporibus hũidas
siccat corpora. Si a febre habito tumore non exiftente in¬

Expanded text:
pereunt; si hos euaserint, salui fiunt. Sternutatio fit innata soluit dolorem. Quibutet flebotomari. Quibus inter praecordia et uentrem flegma concluditur et dolorem praebet, non habens exitum in neutro uentre, his, per uenas in uisica conuerso flegmate, solutio fit morbi. Quibus autem iecor aqua plenum in omentum eruperit, his uenter aqua repletur et monecesse est mutum fieri statim. Corporibus, qui humidas siccat corpora. Si febr
Abbreviated transcription (Latin):
ut hec nõ sinf ninma temporis ue¬
tustate cõsũpta. 3ͫ ut herbe radi¬
ces sennã congrius temporib sĩt
collecta. et in congrius locis repo¬
sita. ita ut a fumo precipue et
a mimũ hũecto loco corrũpi nõ
possint. In conficiendo similit̾ .
tate uero mellis duo attendunt᷑
bus nãq de causis mel in meditĩs
poͬ p̃ma quid̾ ad cõseruãdũ. nã
pie ceteris liquoribus mel con¬
est ualde. .z. qr sua dulcedine
spẽrũ amaritudinẽ tẽperat. pł¬
ueris autẽ cribellatio duobus
modis debet accipi. Nãq in el¬
tuarus subtilissime debẽt tribel¬
lari. In aliis uero medicinis għ¬
siores. et mapiẽ in lapatiuis
debent esse. Prestripte uero¬

Expanded text:
ut hec non sint nimia temporis vetustate consumpta. Tertio ut herbe, radices, semina, congruis temporibus sint collecta et in congruis locis reposita, ita ut a fumo precipue et a nimio humecto loco corrumpi non possint. In conficiendo autem similitate vero mellis duo attendunturibus namque de causis mel in medicinis ponitur. Prima quidem ad conservandum. Nam pre ceteris liquoribus mel conest valde. Tertia quia sua dulcedine specierum amaritudinem temperat. Pulveris autem cribellatio duobus modis debet accipi. Namque in electuariis subtilissime quidem cribellari. In aliis vero medicinis crassiores et maxime in laxativis, debent esse prescripte me
Abbreviated transcription (Latin):
ptisicꝭ. ethicꝭ. pleuretti. et ad
onõ tussim q̃ fit ex caliͭ ͤ et sic¬
cib᷑ͤ et ad om̃i lingue et gut¬
turis aspitatẽ. cũ uero sũ: tã
diu in ore teneaͬ. donet parũ

Expanded text:
tericis et pleureticis; et ad omnem tussim que fit ex calore et siccitate et ad omnem lingue et gutturis asperitatem: cum vero sumitur, tam diu in ore teneatur, donec parumper
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. tiriata .i. dña medi¬
cmnarũ. facit grauissis̃ passioĩb
appopletitis. stomaticis. cephalar¬
gitis. et emiigranitis prodest. ad
raucedinẽ uocis et constrit ͬ p.
toris optima est. artetũ. asma

Expanded text:
na medicinarum, valet gravissimis passionibus apopleticis, scotomaticis, cephalargicis et hemicraneis: prodest ad raucedinem vocis et constrictionem pectoris, oportuna est asma
Abbreviated transcription (Latin):
no decoqr̃. pulcrã redd ͭ facẽ.
lentiginẽ destruit. ingredinẽ ad
solẽ mũctã tollit. pustulas flãꝭ
salsi in facie uel crurib ortas
mirabilũ auffert. cicatcẽ subti¬
liat. leprosi faciẽ s inũgat᷑ mł¬

Expanded text:
ino decoquitur; pulchram reddit faciem, lentigines destruit, nigredinem ad solem inuncta tollit, pustulas phlegmatis salsi in facie vel in cruribus ortas, mirabiliter aufert, cicatrices subtiliat, leprosi faciem si ungatur mu
Abbreviated transcription (Latin):
to qr licentia eoꝵ ĩpudenciã nutrit. Sermones u¬
les mag̾ qmͣ fatetos ⁊ affabiles ama. rectos potius ꝙͣ
obsecõdantes. Rep̃hensibilis risus ẽ. si ĩmoderatꝰ. si pu
erilit̾ effusus. si muliebrit̾ uł mutilit̾ effractus. sia¬
ĩne leuitate. Risus sũ cathino: uox sine clamore.
cessus sũ tumultu. Quies tͥ sine desidia erit. ⁊ cũ ab
aliis luditur. tu sci aliquid honestiq tractabis. Tace¬
incessus modestior ꝯuenit. ita uerbũ p̃ssum nõ audax.
Sũma aũt sũmaꝵ hec erit. tardilocum te esse iubeo.

Expanded text:
to, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Misceeriliter effusus, si muliebriter fractus. Osine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi non desidia erit, et cum ab aliis ludetur, tu sancti aliquid honestique tractabis. incessus modestior convenit, ita oratio pressa, non audax. Summa ergo summarum haec erit: tardilocum esse te iubeo.
Abbreviated transcription (Latin):
in actu sis. sed int̾dum animo tuo requiem dato. d¬
⁊ requies ip̃a plena sit sapĩe studiis ⁊ cogitationib bo¬
nis. Prudens enĩ nũquã ocio manet. animũ em̃ ali¬
qnͣdo remissum habet solutum nũqmͣ. Sapĩa animũ
format ⁊ fabricat. nitam disponit. Actiones regit agẽ¬
da ⁊ obmiitenda demonstrat. sedet ad gub̾nacłm ⁊
per antipia fluctuentium dirigit cursum. Accełat¬

Expanded text:
in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogitationibus bonis: nam prudens nunquam otio marcet. Habet autem aliquando remissum format animum, vitam disponit, actiones regit, agenda et omittenda demonstrat, sed et ad amplustre, et per ancipitia fluctuantium dirigit cursum. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ex proximis remotã. ex partib tota. Non te moueat
dicentis auctoritas nec quis. s quid dicat intendito.
Id quere qd̃ potes ĩuenire. Id disce qd̾ potes scire. Id
opta qd̃ optari coram bonis potest. Nonqmͣ multis¬
est. Hortor ut phylosophiã in p̃cordia tua demittas
⁊ exꝑimentum ꝓfectus tui capias. non oratione nec
scripto sed amini firmitate cupiditatum diminutõe

Expanded text:
ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito.Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altie hortor, ut philosophiam in praecordia ima demittas et experimentum profectus tui capias non oratione nec scripto, sed animi firmitate, cupiditatum deminutione;
Abbreviated transcription (Latin):
potsit.. Queris quid sit amplissimũ spatium usq ad sa¬
pientiam puenire. Qui ad illam ꝑuenerit attigit ño
aciẽm ꝯmitas inꝑpbo limini & tenebris pͥmo adum¬
brosa procedere. Deinde plus ande ⁊ paulatim claram
debent sepe uersari ut non tm̃ nota siit nobis. sed ⁊̃¬

Expanded text:
 Quaeris quod sit amplissimum vitae spatium ? Usque ad sapientiam vivere. Qui ad illam pervenit, attigit non aciem committas inprobo lumini; a tenebris primum ad umbrosa procede, deinde plus aude et paulatim claram debent, saepe versari, ut non tantum nota sint nobis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ubi inquit. De re obscurissima disputatur nũc non
adiuuantib diuinaꝵ scͥpturaꝵ certis clarisq docu¬
mentis cohibere se debet. humatia p̃sumptio. Sine
dispendio enĩ hñane salntis ꝓmisse. multa possummus
ignorare. Scrut ande sunt tñ diuine scripture.
earum suꝑficie debenius esse ꝯtenti que ad exertita¬
tionem nõstram ita modificate funt ut intus semp

Expanded text:
us: Ubi de re obscurissima dubitatur, non adiuvantibus divinarum scripturarum certis clarisque documentis cohibere se debet humana presumpcio. Sine dispendio enim promisse salutis multa possunt ignorari. Scrutande tamen sunt divine scripture nec earum superficie debemus esse contenti, quae ad exercitationem nostram ita modificatae sunt, ut altius se
Abbreviated transcription (Latin):
aperte testatur dicens. Aliquando intͦmitis me ĩ affes¬
tima multũ inusitatũ introrsus ad nescio qmͣ dulce¬
dinem que si ꝑficiatur ĩ me nescio quid erit qd̾ uita
ista non erit. s recido in hiis erũpnosis ponderib.
⁊ resorbeor solitis ⁊ teneor ⁊ multum fleo ⁊ multum
piis. sed hiis qui te gratis colunt quoꝵ gaudium
tu ip̃e est. Et ip̃a ⁊ beata uita gaudere de te. per tes

Expanded text:
tis me in affectum multum inusitatum introrsus ad nescio quam dulcedinem, quae si perficiatur in me, nescio quid erit quod vita ista non erit. Sed recido in haec aerumnosis ponderibus, et resorbeor solitis, et teneor, et multum fleo, sed multum piis, sed eis, qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. et ipsa est beata uita, gaudere de te, ad te,
Abbreviated transcription (Latin):
renitas mentis tranquillitas animi. Simplicitas cor¬
dis. Amoris uincłm. ꝯsortiũ caritatis. Hec est q̃ simł¬
tates tollit. bella ꝯpescit. ꝯquiescit iras. suꝑbos cal¬
cat. humiles amat. discordet sedat. inimicos ꝯcordat.
cunctis est placida. Non querit alienun. Nicħ repu¬
tat suũ. docet amare que odisse nõ nouit. De hac cor¬

Expanded text:
renitas mentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nesc
Abbreviated transcription (Latin):
plo recede. Magnanines nos natura produxit.d
ut quibusdam animalib ferum dedit. quibdam
stolidum. quibusdam pauidum. ita nobis głiosis¬
simum ⁊ excelsum sp̃m. querentem uͥ honestissi¬
ut minuas nõ ut adiuuat tecũ fugis. Onus anĩ¬
mi deponẽdum ẽ nõ añt ullus tͥ placebit lotus. il¬

Expanded text:
em. Magnanimos nos natura produxit et ut quibusdam animalibus ferum dedit, quibusdam subdolum, quibusdam pavidum, ita nobis gloriosum et excelsum spiritum, quaerentem ubi honestissi ista non adiuvet ? Tecum fugis. Onus animi deponendum est; non ante tibi ullus placebit locus.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmergũt. quib in ꝯsuetudinem adductis car̾e ñ pos¬
sint ⁊ ob hoc miserrimi sunt qd̃ eo ꝑueniũt ut illis
que suꝑuacua fuerant facta sint necessaria. seruiũt
uoluptatib non scũtur ⁊ mala sua qd̃ maloru
ultimũ est diligunt. Tunc aũt ꝯsũmata infelicitas.¬

Expanded text:
se mergunt, quibus in consuetudinem adductis carere non possunt, et ob hoc miserrimi sunt, quod eo pervenerunt, ut illis quae supervacua fuerant, facta sint necessaria. Serviunt itaque voluptatibus, non fruuntur, et mala sua, quod malorum ultimum est, et amant. Tunc aut