comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de ab eis fẽcer̃q sibi antra et spelun¬
cas in montibus: et munitissima ad
pugnandũ loca Cumq seuisset is¬
rabel: ascendebat madian et amalech
et cȩteri orientalium nationũ. et apud
eos figentes tentoria sicut erant in
herbis cuncta uastabant usq ad intro¬
itum gare. Nichilq omĩno aduitam
ꝑtinens relĩquebãt in isrł: ñ oues. ñ
boues. ñ asinos Ipsi enĩ et uniuersi gre¬
ges eorum ueniebant cum taberna¬
culis et instar locustarũ uniuersa
complebant. innumera multitudo
hominũ et camelorũ quicquid teti¬
gerant deuastantes Humiliatusq
est isrł ualde in conspectu madian: et
damauit ad dñm postulans auxiliũ
contra madianitas Qui misit ad eos
uirum ꝓpħam: et locutus ẽ .x.

Expanded text:
de ab eis feceruntque sibi antra et spelunde ab eis feceruntque sibi antra et speluncas in montibus et munitissima ad repugnandum loca cumque sevisset Israhel ascendebat Madian et Amalech et ceteri orientalium nationum et apud eos figentes tentoria sicut erant in herbis cuncta vastabant usque ad introitum Gazae nihilque omnino ad vitam pertinens relinquebant in Israhel non oves non boves non asinos ipsi enim et universi greges eorum veniebant cum tabernaculis et instar lucustarum universa conplebant innumera multitudo hominum et camelorum quicquid tetigerant devastantes humiliatusque est Israhel valde in conspectu Madian et clamavit ad Dominum postulans auxilium contra Madianitas qui misit ad eos virum prophetam et locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
fabrorum malleos Percussitq sisarã
quȩrens in capite uulneri locum:
et timpus ualide ꝑforans: Inter pe-¬
des eius ruit: defecit et mortuus
ẽ: Ante pedes illius uoluebatur:
et iacebat exanimis et miserabilis:
Per fenestrã ꝓspiciens ululabat mat̾
eius: et de cȩnaculo loquebatur Cur
moratur regredi currus eius: Qua¬
re tardauer̃ pedes quadrigarum il¬
lius: Vna sapientior ceteris uxorib
eius: hȩc socrui uerba respondit: forsi¬
tan nunc diuidit spolia: et pulcher¬
rima feminarũ eligitur ei Uestes
diuersoꝵ coloꝵ sisare traduntur in¬
predam: et suppellex uaria adornanda
colla congeritur: Sic ꝑeant om̃s inimi¬
ci tui dñe Qui autẽ diligunt te: sicut
sol in ortu suo splendet. ita rutilent:
Quieuitq t̃ra: ꝑ quadraginta annos
Fecer̃ autẽ filii isrł: malum in conspe¬
ctu dñi Qui tradidit eos in manu ma-¬
dian septem annis: et oppressi sunt ual¬

Expanded text:
fabrorum malleos percussitque Sisaram fabrorum malleos percussitque Sisaram quaerens in capite vulneri locum et tempus valide perforans inter pedes eius ruit defecit et mortuus est ante pedes illius volvebatur et iacebat exanimis et miserabilis per fenestram prospiciens ululabat mater eius et de cenaculo loquebatur cur moratur regredi currus eius quare tardaverunt pedes quadrigarum illius una sapientior ceteris uxoribus eius haec socrui verba respondit forsitan nunc dividit spolia et pulcherrima feminarum eligitur ei vestes diversorum colorum Sisarae traduntur inpraedam et supellex varia ad ornanda colla congeritur sic pereant omnes inimici tui Domine qui autem diligunt te sicut sol in ortu suo splendet ita rutilent quievitque terra per quadraginta annos fecerunt autem filii Israhel malum in conspectu Domini qui tradidit eos in manu Madian septem annis et oppressi sunt val
Abbreviated transcription (Latin):
cabat nauib. Aser habitabat in litore
maris: et in portibus morabat᷑: Tabu¬
lon uero et neptalim optuler̃ animaᷤ
suas morti in regione meromȩ: uene¬
runt reges et pugnauer̃: Pugnauer̃
reges chanaan in thanach iuxta a¬
quas mageddo: et tam̃ nichil dule¬
re predantes: De cȩlo dimicatũ ẽ con¬
tra eos Otellȩ manentes in ordine
et cursu suo: ad uersum sisaram pu¬
gnauer̃: Torrens cison traxit cadaue¬¬
ra eoꝵ: torrens cadumim: torrens ci¬
son: Conculca anima mea robustos:
Vngulȩ equoꝵ cecider̃ fugientib im¬
petui: et ꝑ preceps ruentib fortissimis
hostium Maledicite t̾rȩ meror diẽ
angłs dñi: maledicite habitatorib
eius. quia ñ uener̃ ad auxiliũ dñi in
adiutoriũ fortissimoꝵ eius Benedicta
int̃ mulieres iahel uxor aber cinei:¬
et benedicatur in tabernaculo suo
A quã petenti lac dedit: et in fiala pͥnci¬
pum obtulit butirũ: Sinistram ma-¬
nũ misit ad clauũ: et dexteram ad

Expanded text:
cabat navibus Aser habitabat in litore maris et in portibus morabatur Zabulon vero et Nepthalim obtulerunt animas suas morti in regione Merome venerunt reges et pugnaverunt pugnaverunt reges Chanaan in Thanach iuxta aquas Mageddo et tamen nihil tulere praedantes de caelo dimicatum est contra eos stellae manentes in ordine et cursu suo adversum Sisaram pugnaverunt torrens Cison traxit cadavera eorum torrens Cadumim torrens Cison conculca anima mea robustos ungulae equorum ceciderunt fugientibus impetu et per praeceps ruentibus fortissimis hostium maledicite terrae Meroz dixit angelus Domini maledicite habitatoribus eius quia non venerunt ad auxilium Domini in adiutorium fortissimorum eius benedicta inter mulieres Iahel uxor Aber Cinei benedicatur in tabernaculo suo aquam petenti lac dedit et in fiala principum obtulit butyrum sinistram manum misit ad clavum et dexteram ad
Abbreviated transcription (Latin):
sed nec illos audire uoluer̃ fornican¬
tes cũ dĩs alienis et ad orantes eos: Ci-¬
to deseruer̃ uiã: quam ingressi fue¬
rant patres eorum Et audientes man¬
data dñi: omĩa fecere contraria Cũq
dñs udices suscitaret in dieb eorum
flectebatur miscdia: et audiebat affli¬
ctorũ gemitus. et liberabat eos de cȩ¬
de uastantiũ: Postquam autẽ mortu¬
us eẽt. iudex: reuertebant᷑ et multo
maiora faciebant quã fecerant patres

Expanded text:
icantes cum diis alienis, et adorantes eos. Cito deseruerunt viam, per quam ingressi fuerant patres eorum, et audientes mandata Domini, omnia fecere contraria. Cumque Dominus judices suscitaret, in diebus eorum flectebatur misericordia, et audiebat afflictorum gemitus, et liberabat eos de caede vastantium. Postquam autem mortuus esset judex, revertebantur, et multo majora faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
urbium leuitarum propossessionib st̃
int̾̃ filios isrł suburbana autem eorũ
non ueneant: quia possessio sempit̾na
ẽ: Si attenuatus fuerit fr̃ tuus et infir-¬
mus manu et susceperis eum quasi ad¬
uenã et ꝑegrinum et uixerit tecum:
ne accipias usuras abeo nec Camplius
quam dedisti: Time: dm̃ tuum: ut
uiuere possit fr̃ tius aput te: Pecuniã
tuam non clabis ei adusuram: et frugũ
super habundaNtiam non exiges: ego
ti: ut darem terram chanaan ut. ẽẽm.¬

Expanded text:
urbium Levitarum pro possessionibus sunt urbium Levitarum pro possessionibus sunt inter filios Israel. Suburbana autem eorum non veneant, quia possessio sempiterna est. Si attenuatus fuerit frater tuus, et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vixerit tecum, ne accipias ab eo usuram, nec amplius quam dedisti. Time Deum tuum, ut vivere possit frater tuus apud te. Pecuniam tuam non dabis ei ad usuram, et frugum superabundantiam non exiges. Ego ti, ut darem vobis terram Chanaan, et essem
Abbreviated transcription (Latin):
i attenuatus fr̃tius uendiderit possessi¬
unculum suam et uoluerit ꝓpinqu-¬
us eius: post redimere quod ille uendi-¬
derat .Smnautem non habuerit proxinũ
et ipse praecium ad redimendum potue¬
rit inuenire: computabuntur fructus
exeo tempore quo uendidit ec quod
reliquum ẽ. reddet emptori: Sic q̃
recipiet possessionem suam: Qd̃ si non
inuenerit manus  ut reddat prȩcium :
habehit emptor quod emerat usq ad
annum iubeleum: In ipso enim omnis
sorem pristinum Qui uendiderit̾ domũ
intra urbis m̾uros. habebit licentiam redi-¬
mendi donec uiis impleatur annus:
Si non redimerit et anm circulus fuerit
euolutus: emptor possidebit eam et
posteri euis inperpetuum et redemi non
poterit etiam in iubeleo: Sinautem
inuilla fuerit domus que muros non
habet: agrorum iure uendetur: si antẽ
redempta nonfuerit. iniubeleo reuerte¬
tur addĩm̃: Aedes leuitarum quae
inurbib sunt semꝑ possunt redimi si
redemptȩ non fuerint in iubeleo re-¬
uertentur ad dominos: quia domus

Expanded text:
i attenuatus frater tuus vendiderit possessiunculam suam, et voluerit propinquus ejus, potest redimere quod ille vendiderat. Sin autem non habuerit proximum, et ipse pretium ad redimendum potuerit invenire: computabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit, et quod reliquum est, reddet emptori, sicque recipiet possessionem suam. Quod si non invenerit manus ejus, ut reddat pretium, habebit emptor quod emerat, usque ad annum jubilaeum. In ipso enim omnis sorem pristinum. Qui vendiderit domum intra urbis muros, habebit licentiam redimendi, donec unus impleatur annus. Si non redemerit, et anni circulus fuerit evolutus, emptor possidebit eam, et posteri ejus in perpetuum, et redimi non poterit etiam in jubilaeo. Sin autem in villa fuerit domus, quae muros non habet, agrorum jure vendetur. Si ante redempta non fuerit, in jubilaeo revertetur ad dominum. Aedes Levitarum, quae in urbibus sunt, semper possunt redimi. si redemptae non fuerint, in jubilaeo revertentur ad dominos, quia domus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓea: Et sic mundabitur aprofluuio sangui-¬
nis sui Ista ẽ. lex parientis masculũ acfemi-¬
nam Quod sinon inuenerit manus eius nec
pocuerit offerre agnum: sumet duos turtures
uel duos pullos p̃columbȩ unum in holo-¬
caustum et alterum ꝓpeccato: Orabitq ꝓea¬

Expanded text:
pro ea, et sic mundabitur a profluvio sanguipro ea, et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui: ista est lex parientis masculum aut feminam. Quod si non invenerit manus ejus, nec poterit offerre agnum, sumet duos turtures, aut duos pullos columbae, unum in holocaustum, et alterum pro peccato, orabitque
Abbreviated transcription (Latin):
uolucrum. et omnis animae uiuentis
quae mouertur intaqua et reptat int̾ra:
ut differentias noueritis mundi et inmundi
et sciatis quid comedere et quid respuere
debeatis.
ocutus ẽ. dñs ad moysen dicens Loquere
filus isrł: et dices ad eos Mulier si suscepto
semine peꝑit masculum: inmunda erit
septem dieb iuxta dies separationis men-¬
strue. Et indie octauo circumcidetur
in fantulus: Ipsa uero. trigintã diebus
manebit insanguine purificationis suae:
O mne sanctum non tanget nec ingradiatur
sanetuarium: donec impleantur dies purga.¬
inautem feminam ꝑeꝑit inmunda erit
duab ebdomadib iuxta ritum fluxus
menstrui: Et sexiginta & sex dieb manebit in
singuinie purificationis suae Cumq expleci
fuerint dies purificationis eius ꝓfilio siue pro
filia: deferet agnum anniculum inholocaustũ
et pullum columbȩ siue turturem ꝓpeccato
adhostium tabernaculi testimonu: et tradet
sacerdoti qui offer& illa coram dño et rogabit

Expanded text:
volucrum et omnis animae viventis volucrum et omnis animae viventis quae movetur in aqua et reptat in terra ut differentias noveritis mundi et inmundi et sciatis quid comedere et quid respuere debeatis locutus est Dominus ad Mosen dicens loquere filiis Israhel et dices ad eos mulier si suscepto semine pepererit masculum inmunda erit septem diebus iuxta dies separationis menstruae et die octavo circumcidetur infantulus ipsa vero triginta tribus manebit in sanguine purificationis suae omne sanctum non tanget nec ingredietur sanctuarium donec impleantur dies purifiin autem feminam pepererit inmunda erit duabus ebdomadibus iuxta ritum fluxus menstrui et sexaginta ac sex diebus manebit in sanguine purificationis suae cumque expleti fuerint dies purificationis eius pro filio sive pro filia deet pullum columbae, sive turturem pro peccato, ad ostium tabernaculi testimonii, et tradet sacerdoti, qui offeret illa coram Domino, et rogabit
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: Fontes uero et cisternae et omnis
aquarum congregatio munda erĩt:
qui morticinum eorum tetigerit: pollue-¬
tur: si ceciderit super sementem non pol.¬
luent eam: Sinautem quispiam aqua sem̃-¬
tem ꝑfuderit et postea morticinis tacta fu-¬
erit. illico polluetur: Simortuũ fuerit
animal quod licet uobis comedere: qui
cadauer eius tetigerit inmundus erit usq
aduesꝑum: Et qui comederit exeo quipiã
mne quod reptat super terram abho¬
minabile erit : nec assumetur incibũ:
Quicquid super pectus quadrupes graditur.
et multos habet pedes siue ꝑhumum tra-¬
hitur: non comedecis: quia abhominabile
est: Nolite contaminare animas ur̃as. nec
tangatis quicquam eorum: ne inmundi
ego sanctus sum: Ne polluatis animas ur̃as
in omni reptili:quod mouetur in terra:
Ego sum dñs ds̃ qui eduxi uos deterra ae¬
gypti: ut essem uobis indm̃: Scĩ eritis: quia
et ego sc̃s sum Ista ẽ lex animantium ac

Expanded text:
erunt. Fontes vero et cisternae, et omnis erunt. Fontes vero et cisternae, et omnis aquarum congregatio munda erit. Qui morticinum eorum tetigerit, polluetur. Si ceciderint super sementem, non polluent eam. Si autem quispiam aqua sementem perfuderit, et postea morticinis tacta fuerit, illico polluetur. Si mortuum fuerit animal, quod licet vobis comedere, qui cadaver ejus tetigerit, immundus erit usque ad vesperum, et qui comederit ex eo quidpia. C. XIX. Omne quod reptat super terram, abominabile erit, nec assumetur in cibum. Quidquid super pectus quadrupes graditur, et multos habet pedes, sive per humum trahitur, non comedetis, quia abominabile est. Nolite contaminare animas vestras, nec tangatis quidquam eorum, ne immundi estote, quia ego sanctus sum. Ne polluatis animas vestras in omni reptili, quod movetur super terram. ego sum Dominus qui eduxi vos de terra Aegypti ut essem vobis in Deum sancti eritis quia et ego sanctus sum ista est lex animantium et
Abbreviated transcription (Latin):
mundus erit usq ad uesꝑum: quia omĩa
haec inmunda sunt uobis: Haec quoq int̾
polluta reputabuntur: dehis quae mouen-¬
tur interra: Mustela et mus et crocodil-¬
lus: singula iuxta genus suum: M ygale
et cameleon et stilio et lacerta et talpa
Omnia haec inmunda sunt: Qui tetigerit
morticina eorum in mundus erit usq ad
uesꝑum: Et suꝑ quod ceciderit quicquã
demorticinis eorum polluetur tam uas
ligneum et uestimentum quam pelles
et cilicia Et in quocumq fit opus tin¬
guentur a qua et ptilluta erunt usq ad
uesperum: Et sic post ea mundabuntur:
Uas autem ficcile in quo horum quicquã
intro eeciderit. polluetur. Et id circo fran¬
genduni est: Omnis cib quem comedetis
si fusa fuerit super eum aqua: inmundus
erit: Et omne liquens quod bibitur
de uniuerso uas& inmundum erit Et quic¬
quid de morcicinis istius modiceciderit.
suꝑ illud: inmundum erit: siue clibani
siue scitropodes destruentur: et inmundi

Expanded text:
mundus erit usque ad vesperum quia omnia mundus erit usque ad vesperum quia omnia haec inmunda spolluta reputabuntur de his quae moventur in terra, mustela et mus et crocodilus, singula juxta genus suum, mygale, et chamaeleon, et stellio, et lacerta, et talpa, omnia haec immunda sunt; qui tetigerit morticina eorum, immundus erit usque ad vesperum, et super quod ceciderit quidquam de morticinis eorum, polluetur, tam vas ligneum et vestimentum, quam pelles et cilicia, et in quocumque fit opus, intingentur aqua, et polluta erunt usque ad vesperum, et sic postea mundabuntur. Vas autem fictile, in quod horum quidquam intro ceciderit, polluetur, et idcirco frangendum est. Omnis cibus quem comedetis, si fusa fuerit super eum aqua, immundus erit: et omne liquens quod bibitur de universo vase, immundum erit. Et quidquid de morticinis istius modi ceciderit super illud, immundum erit, sive clibani, sive chytropodes, destruentur et immundi
Abbreviated transcription (Latin):
mne de uolucrib quod graditur super
quatuor pedes abhommnabile erit uob̾
Siucquid autẽ ambulat quidem suꝑ qua¬
tuor pedes. sed habet longiora retro crura
per quae sa lit suꝑ terram̃ comedere de¬
betis: ut ẽ brucbus ingenere suo: Et atachus
atq opiomachus ac locusta singula iuxta
genus suͥm: Quic quid autem exuolucrib
quatuor tantum habet pedes: execrabile
erit uobis: Et quicumq morticina eorũ
tetigerit: polluetur et erit inmundus usq
ad uesꝑam: et si necesse fuerit ut portet quip¬
piam horum mortuum lauabit uestimenta
sua et inmundus erit usq ad solis occasũ
Om̃ne animal quod habet quidem ungulã
sed non diuidit eam: nec ruminat inmum¬
dum erit: Et quicquid tetigerit illud:
contaminabitur: Quod ambulat super
manus excunctis animantib que incedunt
qua drupediam: inmundum erit: Quiteti¬
gerit morcicina eorum: polluetur usq ad
uesperum: Et qui portauerit huiuscemo¬
di caclauera lauabit uestimenta sua. et in¬

Expanded text:
mne de volucribus quod graditur super quattuor pedes abominabile erit vobis quicquid autem ambulat quidem super quattuor pedes sed habet longiora retro crura per quae salit super terram comedere debetis ut est brucus in genere suo et attacus atque ophiomachus ac lucusta singula iuxta genus suum quicquid autem ex volucribus quattuor tantum habet pedes execrabile erit vobis et quicumque morticina eorum tetigerit polluetur et erit inmundus usque ad vesperum et si necesse fuerit ut portet quippiam horum mortuum lavabit vestimenta sua et inmundus erit usque ad solis occasum omne animal quod habet quidem ungulam sed non dividit eam nec ruminat inmundum erit et quicquid tetigerit illud contaminabitur quod ambulat super manus ex cunctis animantibus quae incedunt quadrupedia inmundum erit qui tetigerit morticina eorum polluetur usque ad vesperum et qui portaverit huiuscemodi cadavera lavabit vestimenta sua et in
Abbreviated transcription (Latin):
conflatilem et adorauerunt atq inmolantes
ei hostias cdixerunt Isti sunt dii tui isrł. qui
te eduxerunt deterra aegypti Rursumq
ait dñs admossen Cerno quod populus
iste durae ceruicis sit Dimitte me ut iras-¬
catur furor m̃s contra eos. et deleam eos:
faciamq te ingentem magnam. c.xxxiiii.¬
Ioy ses autem orabat dñm dm̃ suum di-¬
cens Cur dñe irascitur cius contra po-¬
pulum tuum. quem eduxisti deteria ae-¬
gypti infortitudine magna et imanu ro¬
busta: Ne queso dicant aegyptui: callide
eduxit eos ut int̾ficeret inmontib et dele¬
ret eterra Quiescat ira tua: et esto placa¬
bilis suꝑ nequitiam populi tui: Recordare
abraham isaac et isrł seruorum tuorum:
quib uirasti ꝑte met ipsum dicens. Multi¬
plicabo semen urm sicut stellas caeli et
uniuersam terram hanc dequa locutus
sum dabo semini ur̃o et possidebitis eam
semꝑ P lacatusq ẽ dñs nefaceret malum¬

Expanded text:
et adoraverunt atque immolantes ei hostias dixerunt isti sunt dii tui Israhel qui te eduxerunt de terra Aegypti rursumque ait Dominus ad Mosen cerno quod populus iste durae cervicis sit dimitte me ut irascatur furor meus contra eos et deleam eos faciamque te in gentem magnam Moses autem orabat Dominum Deum suum dicens cur Domine irascitur furor tuus contra populum tuum quem eduxisti de terra Aegypti in fortitudine magna et in manu robusta ne quaeso dicant Aegyptii callide eduxit eos ut interficeret in montibus et deleret e terra quiescat ira tua et esto placabilis super nequitia populi tui recordare Abraham Isaac et Israhel servorum tuorum quibus iurasti per temet ipsum dicens multiplicabo semen vestrum sicut stellas caeli et universam terram hanc de qua locutus sum dabo semini vestro et possidebitis eam semper placatusque
Abbreviated transcription (Latin):
lerimus pelles et caprarum pilos:
Et tamen apostolus contempti¬
biliora nostra magis necessaria
iudicat. Unde et tota illa ta¬
bernaculi pulchritudo. et ꝑ
singulas species ȩcclesiȩ presen¬
tis futureque distinctio pelli¬
bus tegitur et cilici is: ardo¬
remq solis et in uiriã imbriũ
ea quȩ uiliora sunt ꝓhibent: Le¬
ge ergo primũ samuel et mala¬
chim meũ: meũ inquam meũ:
Quicquid enim crebrius uer¬
tendo. et em̃dando sollicitius.
et didicimus et tenemus: nr̃m ẽ¬
nr̃m ẽ : Et cũ intellexeris qd antea
nesciebas: uł int̃pretẽ me estima¬
to si gratus es uł trarab eac̾t tmͫ.¬

Expanded text:
lerimus pelles et caprarum pilos. lerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et tenemus, nostrum est. Et cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestimato, si gratus es
Abbreviated transcription (Latin):
tro et ante. id est in preteritũ
et infuturum respicientibus
et indefessa uoce clamantib
sanctus. sanctus. sanctus. do¬
minus deus omp̃c. qui est
et qui erat et qui uenturus
est: Hic prologus scripturarũ
quasi galeatum principium
omnibus libris quos de he¬
breo uertimus in latinum con-¬
uenire potest: ut scire ualea¬
mus quicquid extra hos est
inter apogripha esse ponendũ :
Igitur sapientia que uulgo
salomonis inscribitur. et iesu
filii syrac liber et udith. et
thobias. et pastor: non sunt
in canone: Machabeorum pri¬
mum librum: hebraicum rep¬
peri: Secundus grecus est:
quod ex ipsa dtac rii. proba¬
ri potest Quȩ cum ita se ha¬
beant: obsecro te lector ne la¬
borem meum reprehensionẽ
estimes antiquorum: In taber¬
naculo dei offert unusquisq
quod potest: Alii aurum et
argentum. et lapides preciosos.
alii bẏssum et purpuram. et
coccum offerunt. et iacinctum:
Nobiscum bene agitur: si obtu¬

Expanded text:
tro et ante, id est, et in praeteritum tro et ante, id est, et in praeteritum et in futurum respicientibus, et indefessa voce clamantibus, Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Deus omnipotens, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa quoque φράσει probari potest. Quae cum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum : nobiscum bene agetur, si obtu
Abbreviated transcription (Latin):
nibus et uno psalmorum uolu¬
mine comprehendunt: Terci¬
us est salomon tres libros
habens: prouerbia. quȩ illi
parabolas id est masloth ap
pellant: Quartus ȩcclesiasten:
id est coeleth Quintus est
canticum canticorum: quem
titulo syrasirym prenotant:
Sextus est daniel Septimus
dabreiamin. id est uerba di¬
erum: quod significantius
rie possumus appellare Qui
primus et secundus inscribitur
militer apud crecos et latinos
in duos libros diuisus est:
Nonus hester Atque ita fi¬
unt pariter ueteris legis li¬
bri uiginti duo. idest moysi
quinque prophetarum octo.
agsographorum nouem. quam¬
quam nonnulli ruth et cynoth
et libros hos in suo putent
numero supputandos. ac per
hoc esse priscȩ legis libros ui¬
ginti quatuor: Quos sub nu¬
mero uiginti quatuor seniorũ
apocalipsis iohannis inducit
adorantes agnum et coronas
suas prostratis uultibus offe¬
rentes: stantibus coram qua¬
tuor animalibus oculatis re¬

Expanded text:
nibus, et uno Psalmorum volunibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus DABRE AJAMIM  , id est, verba dierum, quod significantius riae possumus appellare. Qui primus et secundus inscribitur. militer apud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; id est, Mosi quinque: Prophetarum octo: Hagiographorum novem. Quamquam nonnulli RUTH   et CINOTH et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero viginti quatuor seniorum Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculatis et re
Abbreviated transcription (Latin):
quem deuteronomium preno¬
tatur: Hii sunt quinque libri
moxsi quos proprie thorath id
est legem appellant Secundũ
prophetarum ordinem faciunt:
et incipiunt ab iesu filio naue
qui apud eos iosue bennum
dicitur: Deinde subtexunt
sothim. id est uidicum librum:
et in eundem compingunt
ruth. quia in diebus iudicum
facta eius narratur historia.
Tercius sequitur samubł: quẽ
nos regnorum primum et se¬
cundum dicimus: Quatus
malachim id est regum: qui
tercio et quarto regnorum
uolumine continetur Meli¬
usque multo est malachim
id est regum. quam malachot
id est regnorum dicere: Non
enim multarum gentium re¬
gna describit: sed unius isra¬
helitici populi qui tribus du¬
odecim continetur: Quintus
ysaias est: Sextus: ieremias:
Septimus: iez echiel Octauus
lber : duodecim prophetarũ.
qui apud illos uocatur tha¬
reasara. Tercius ordo arpͦu¬
uã gͥa possidet Et primus li¬
ber incipit aiob. secundus a
dauid: quem quinque incisio¬

Expanded text:
qui Deuteronomium praenoqui Deuteronomium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos proprie THORATH  , id est, legem appellant. Secundum Prophetarum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum dicimus. Quartus MALACHIM  , id est, Regum, qui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALACHIM, id est, Regum, quam MALACHOTH  , id est, Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodecim continetur. Quintus ISAIAS  . Sextus JEREMIAS  . Septimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo Ἁγιόγραφα possidet; et primus liber incipit ab JOB  . Secundus a DAVID  , quem quinque incisio
Abbreviated transcription (Latin):
lauentationes et oratio eius salo¬
mons quoque infine prouerbia
ab eo loco in quo ait. mulierem
fortem qus inueniet: eisdem al¬
fabetis uel incisionibus suppu¬
tantur: Porro quinq littere
duplices apud hebreos sunt: caph.
mem. nun. phe. sade: Aliter enĩ
ꝑhas scribuntur principia medi¬
etatesq uerborum: aliter fines:
Unde et quinq aplerisque li¬
bri duplices estimantur: samu¬
el. malachim. dabreiamin. etras.
ieremias concinoth id est la¬
mentationibus suis Quo mo¬
do igitur uiginti duo elemen¬
ta sunt. per quȩ scribimus he¬
braice omne quod loquimur.
et eorum inicus uox humana
comprehenditur: ita uiginti
duo uolumina supputantur
quibus quasi literis et exor¬
dus in dei doctrina tenera ad¬
huc et lactens uiri iusti eru¬
ditur infantia: Primus apud
eos liber uocatur bresith. quẽ
nos genesim dicimus: Secun¬
dus hellesmoch qui exodus
appellatur Tercius uaiecra:
id est leiuticus: Quartus ua¬
iedaber: quem numerum uo¬
camus: Quintus addabarim:

Expanded text:
Lamentationes, et Oratio ejus: Salomonis quoque in fine Proverbia, ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, SADE: aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines. Unde et quinque a plerisque libri duplices aestimantur: Samuel, Malachim, Dabre-Jamim, Ezras, Jeremias cum Cinoth, id est Lamentationibus suis. Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per quae scribimus Hebraice omne quod loquimur, et eorum initiis vox humana comprehenditur: ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus, ELLEADDABARIM  ,
Abbreviated transcription (Latin):
sissimo fidei mirro ungitis ca¬
put. quȩ nequaquã saluatorẽ
queritis in sepulchro. quib ian
ad patrem xp̃c ascendit: ut con¬
tra latrantes canes qͥ aduersum
me rabido ore deseuiunt. et cir¬
cũeunt ciuitatem atq in eo se
doctos arbitrantur. si aliis detra¬
hant: orationum ur̃arum clipeos
opponatis : Ego sciens humilita¬
tem meã illius semꝑ sententiȩ

Expanded text:
is caput, quae nequaquam Salvatorem quaeritis in sepulcro, quibus jam ad Patrem Christus ascendit, ut contra latrantes canes, qui adversus me rabido ore desaeviunt, et circumeunt civitatem, atque in eo se doctos arbitrantur, si aliis detrahant, orationum vestrarum clypeos, opponatis. Ego sciens humilitatem meam, illius semper sentent
Abbreviated transcription (Latin):
ñsim mutasse me qͥppiã de hebra¬
ca ueritate: Certe si incredulus es
lege grecos codices et latinos. et
confer cum his opusculis: et ubi¬
cumq int̾se uidis discrepare.
introga quelibet hebreorum
cui magis accõmodare debeas
fidẽ : Et si nr̃a firmauerit: puto

Expanded text:
 mutasse me quidpiam de Hebraica veritate. Certe si incredulus es, lege Graecos codices et Latinos et confer cum bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et s
Abbreviated transcription (Latin):
erit & in alteram diem distulerit sen¬
tentiã: quicquid uouerat atq ꝓmi¬
serat reddet. quia statim ut audiuit
tacuit Sin autẽ contradixerit post¬
quã resciuit: portabit ipse iniqui¬
tatem eius. Istę sunt leges quas con¬
stituit chĩs moysi inter iurũ & uxo¬
rem. inter patrem & filiã: quae
in puellari adhuc aetate est. uel
quae manet in parentis domo .lxuii.¬
OCUTUSq est chĩs ad Moysen
dicens. Ulciscere prius filios isra hel
de madianitis: & sic colligeris ad
populũ tuũ. S tatimq moyses. Ar.¬
mate inquit ex uobis uiros ad pug¬
nã: qui possint ultionẽ dnĩ expetere
de madianitis: mille uiri de singulis
tribubus eligantur ex israhel: qui
mittantur ad bellũ. Dederuntq
millenos de cunctis tribubus id est
duodecim milia expeditorũ ad pu¬
gnam: quos misit mosses cũ finees
filio eleazari sacerdotis: uasa quoq
scã & tubas ad clangendũ tradidit
ei. Cũq pugnassent contra madiani.¬

Expanded text:
erit et in alteram diem distulerit senerit et in alteram diem distulerit sententiam quicquid voverat atque promiserat reddet quia statim ut audivit tacuit sin autem contradixerit postquam rescivit portabit ipse iniquitatem eius istae sunt leges quas constituit Dominus Mosi inter virum et uxorem inter patrem et filiam quae in puellari adhuc aetate est vel quae manet in parentis domo locutusque est Dominus ad Mosen dicens ulciscere prius filios Israhel de Madianitis et sic colligeris ad populum tuum statimque Moses armate inquit ex vobis viros ad pugnam qui possint ultionem Domini expetere de Madianitis mille viri de singulis tribubus eligantur Israhel qui mittantur ad bellum dederuntque millenos de cunctis tribubus id est duodecim milia expeditorum ad pugnam quos misit Moses cum Finees filio Eleazari sacerdotis vasa quoque sancta et tubas ad clangendum tradidit ei cumque pugnassent contra Madiani
Abbreviated transcription (Latin):
nec obnocia tenebitur sponsioni. eo
quod contradicerit pater. Si maritũ
habuerit & uouerit aliquid. & semel
uerbũ de ore eius egrediens animam
illius obligauerit iuramento: quo die
audierit uir & non contra dixerit uo.¬
ti. rea erit: reddet quodcũq ꝓmiserat
Sin autem audiens statim contra dixerit
& irritas fecerit pollicitationes eius.
uerbaq quibus obstrinxerat animã
suã. ꝓpicius ei erit ds̃. Uidua & re.¬
pudiata : quicquid uouerint reddess.
Uxor in domo uiri cũ se uoto con¬
strinxerit & iuramento. si audierit
uir & tacuerit nec contradicerit spon¬
sioni. reddet quod cũq ꝓmiserat: Sin
autem ex timplo contradixerit. non
tenebitur ꝓmissionis rea. quia mari¬
tus contra dixit. & chĩs ei ꝓpicius erit:
si uouerit & iuramento se constrinxe¬
rit ut ꝑ ieiunium uel ceterarũ rerũ
abstinentiã affligat animã suã: in
arbitrio uiri erit: ut faciat siue
non faciat: Quod si audiens uir tacu¬

Expanded text:
nec obnoxia tenebitur sponsioni eo nec obnoxia tenebitur sponsioni eo quod contradixerit pater si maritum habuerit et voverit aliquid et semel verbum de ore eius egrediens animam illius obligaverit iuramento quo die audierit vir et non contradixerit voti rea erit reddet quodcumque promiserat sin autem audiens statim contradixerit et irritas fecerit pollicitationes eius verbaque quibus obstrinxerat animam suam propitius ei erit Dominus vidua et repudiata quicquid voverint reddent uxor in domo viri cum se voto constrinxerit et iuramento si audierit vir et tacuerit nec contradixerit sponsioni reddet quodcumque promiserat sin autem extemplo contradixerit non tenebitur promissionis rea quia maritus contradixit et Dominus ei propitius erit si voverit et iuramento se constrinxerit ut per ieiunium vel ceterarum rerum abstinentiam adfligat animam suam in arbitrio viri erit ut faciat sive non faciat quod si audiens vir tacu
Abbreviated transcription (Latin):
los & arietes. & agnos: rite celebrabis:
& hyrcũ ꝓ peccato: absq holocausto
semptterno sacrificioq eius & libamine
Haec offeretis dño in sollempnitatibus urĩs.
I rigien uota & oblationes spontaneas heui.¬
in holocausto. in sacrificio. in libamine.
& in hostus pacificis: Narrauitq moyses
filiis israhel om̃ia quae ei dñs imperarat:
& locutus est ad principes tribuũ fili.¬
orũ israhel. Iste est sermo quẽ p̃cepit
dp̃s. Si quis uirorũ uotũ dp̃o uouerit
Aut se constrinrerit iuramento. non fa¬
ciet irritũ uerbũ suũ: sed om̃e quod
ꝓmisit implebit Mulier si quippiã uo¬
uerit & se constrinxerit iuramento: quȩ
est in domo patris sui & in aetate ad¬
huc puellari: si cognouerit pater uo¬
tũ quod pollicita est & iuramentum
quo obligauit animã suã. & tacuerit
uoti rea erit. quiequid pollicita est
& urauit oꝑe complebiit. Si autem sta¬
tim ut audierit contra dixerit pater
& uota & iuramenta eius irrita erurs:

Expanded text:
etes et agnos rite celebrabis et hircum pro peccato absque holocausto sempiterno sacrificioque eius et libamine haec offeretis Domino in sollemnitatibus vestris praeter vota et oblationes spontaneas in holocausto in sacrificio in libamine et in hostiis pacificis narravitque Moses filiis Israhel omnia quae ei Dominus imperarat et locutus est ad principes tribuum filiorum Israhel iste est sermo quem praecepit Dominus si quis virorum votum Domino voverit aut se constrinxerit iuramento non faciet irritum verbum suum sed omne quod promisit implebit mulier si quippiam voverit et se constrinxerit iuramento quae est in domo patris sui et in aetate adhuc puellari si cognoverit pater votum quod pollicita est et iuramentum quo obligavit animam suam et tacuerit voti rea erit quicquid pollicita est et iuravit opere conplebit sin autem statim ut audierit contradixerit pater et vota et iuramenta eius irrita erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos uitulos. ꝑ arietes duas. ꝑ agnos
decimã decimȩ: qui simul sunt anni septẽ
Hyrcum quoq qui mactatur ꝓ expiatione
preter holocaustũ sempiternũ & liba eius:
immaculata offeretis om̃ia cũ libationib¬

Expanded text:
singulos vitulos; per arietes, duas; per agnos decimam decimae, qui simul sunt agni septem. Hircum quoque qui mactatur pro expiatione, praeter holocaustum sempiternum et liba ejus: immaculata offeretis omnia cum libationib
Abbreviated transcription (Latin):
fringite uiculos. & statuas cõminuite.
atq omnia ex celsa uastate. mundantes
terrã & habitantes in ea: Ego enĩ dedi
uobis illã in possessionẽ: quam diuidetis
uobis sorte: pluribus dabitis latiorem.
& paucis angustiorem: singulis ut sors
ceciderit ita tribuetur hereditas ꝑ trib
& familias possessio diuidetur. Sin autẽ
nolueritis interficere habitatores t̾rae
qui remanserint. erunt uobis quasi cla¬
ui in oculis. & lancee in lateribus: Et ad¬
uersabuntur uobis in t̾ra habitationis
uestrae. & quiequid illis facere cogita¬
ueram. uobis faciam

Expanded text:
fringite titulos et statuas comminuite fringite titulos et statuas comminuite atque omnia excelsa vastate mundantes terram et habitantes in ea ego enim dedi vobis illam in possessionem quam dividetis vobis sorte pluribus dabitis latiorem et paucis angustiorem singulis ut sors ceciderit ita tribuetur hereditas per tribus et familias possessio dividetur sin autem nolueritis interficere habitatores terrae qui remanserint erunt vobis quasi clavi in oculis et lanceae in lateribus et adversabuntur vobis in terra habitationis vestrae et quicquid illis facere cogitaram vobis faciam
Abbreviated transcription (Latin):
esset annorũ certum uiginti tres. Audi¬
uitq chananeus rex arad qui habitabat
ad meridiem: in t̾ra chanaan uenisse filios
israhel & ꝓfecti de monte. or. castrame¬
tati sunt in salmona: unde egressi uene¬
runt in phynon. Profectiq de phynon.
castrametati sunt in oboth & de oboth.
uenerunt in ieabarim quãe est in finibus
moabitarũ. Profectiq de ieabarĩ ficere
tentoria in dibon gad unde egessi. ca¬
strametati sunt in helmon deblãthaim:
Egressi de helmon deblathaim: ueneruss
ad montes abarim contra nabo: hx.uiii.¬
Profr̾etiq de montibus abarim. tansie¬
runt ad campestria moab suꝑ iordanen
contra iericho. ibiq castrametati sunt
de bethsimon usq ad belsattim in plani¬
oribus locis moabitarũ: ubi locutus est
chĩs ad moysen. Praecipe filiis isra hel
& dic ad eos Quando transieritis ior¬
danen intrantes t̾ram chanaan disꝑgite
cunctos habitatores regionis illius con¬

Expanded text:
esset annorum centum viginti trium audiesset annorum centum viginti trium audivitque Chananeus rex Arad qui habitabat ad meridiem in terra Chanaan venisse filios Israhel et profecti de monte Hor castrametati sunt in Salmona unde egressi venerunt in Phinon profectique de Phinon castrametati sunt in Oboth et de Oboth venerunt in Ieabarim quae est in finibus Moabitarum profectique de Ieabarim fixere tentoria in Dibongad unde egressi castrametati sunt in Elmondeblathaim egressi de Elmondeblathaim venerunt ad montes Abarim contra Nabo profectique de montibus Abarim transierunt ad campestria Moab super Iordanem contra Hiericho ibique castrametati sunt de Bethsimon usque ad Belsattim in planioribus locis Moabitarum ubi locutus est Dominus ad Mosen praecipe filiis Israhel et dic ad eos quando transieritis Iordanem intrantes terram Chanaan disperdite cunctos habitatores regionis illius con
Abbreviated transcription (Latin):
si castrametati sunt in monte sepher: Egres¬
si de monte sepher: uenerunt in arada
Inde ꝓficiscentes. castra metati sunt in ma¬
celoth ꝓfectiq de maceloth: uenerunt
in taath de taath. castrametati sunt
in thare Unde egressi fixerunt tentoria
in methcha & de methcha: castrametati
sunt in esmona. Profectiq de esmona.
uenerurt in moseroth & de moseroth. ca¬
stra metati sunt in baneiachan: Egressiq
de baneiachan: uenerunt in montem
gadgad. Unde ꝓfecti. castrametati sunt
in hietebatha: & de hietebatha: ueneruss
in ebrona E gressiq de ebrona. castrame¬
tati sunt in asion gaber: inde ꝓfecti uene¬
runt in desertũ sin. haec est cades E gres¬
siq de cades castra metati sunt in monte
or in extremis firubus t̾rae edom Ascen¬
ditq aaron sacerdos montẽ. or iubente
dño: & ibi mortuus est anno quadrage¬
simo egressionis filiorũ israhel ex aegỹp¬
to. mense quinto prima die mensis. cũ

Expanded text:
ti, castrametati sunt in monte Sepher. Egresti, castrametati sunt in monte Sepher. Egressi de monte Sepher, venerunt in Arada. Inde proficiscentes, castrametati sunt in Maceloth. Profectique de Maceloth, venerunt in Thaath. De Thaath, castrametati sunt in Thare. Unde egrin Methca et de Methca castrametati sunt in Esmona profectique de Esmona venerunt in Moseroth et de Moseroth castrametati sunt in Baneiacan egressique de Baneiacan venerunt in montem Gadgad unde profecti castrametati sunt in Hietebatha et de Hietebatha venerunt in Ebrona egressique de Ebrona castrametati sunt in Asiongaber inde profecti venerunt in desertum Sin haec est Cades egressique de Cades castrametati sunt in monte Hor in extremis finibus terrae Edom ascenditque Aaron sacerdos montem Hor iubente Domino et ibi mortuus est anno quadragesimo egressionis filiorum Israhel ex Aegypto mense quinto prima die mensis cum
Abbreviated transcription (Latin):
tribus diebus ꝑ desertũ aetham: castra me¬
tati sunt in mara. Profectiq de mara ue¬
nerunt in helim ubi erant duodecim fon¬
tes aquarũ: & palmȩ septu aginta: ibiq
castrametati sunt. Sed & inde egressi: fi¬
xere tentoria suꝑ mare rubrũ. Profecti de
mari rubro: castrametati sunt in deserto
synai unde egressi. uenerunt in dephcha.
Profectiq de dephcha: castrametati sunt
in alus. E gressi de alusraphidim fixere
tentoria. ubi aqua populo defuit ad
bibendũ. Profectiq de raphydin: castra¬
metati sunt in deserto synai: sed & de solitu
dine synai egressi uenerunt ad sepulchra
concupiscentiae. Profectiq de sepulchris con¬
cupiscentiae: castra metati sunt in aseroth
& de aseroth uenerunt in rethina: ꝓfectiq
de rathina: castra metati sunt in remonpha.¬
res: Unde agessi uenerunt in lebna & de
lebna castrametati sunt in ressã. Egressi
de rassa: uenerunt in ceelatha: unde egres¬

Expanded text:
tribus diebus per desertum Etham, castrametribus diebus per desertum Etham, castrametati sunt in Mara. Profectique de Mara venerunt in Elim, ubi erant duodecim fontes aquarum, et palmae septuaginta: ibique castrametati sunt. Sed et inde egressi, fixere tentoria super mare Rubrum. Profectique de mari Rubro castrametati sunt in deserto Sin unde egressi venerunt in Dephca profectique de Dephca castrametati sunt in Alus egressi de Alus Raphidim fixere tentoria ubi aqua populo defuit ad bibendum profectique de Raphidim castraetati sunt in deserto Sinai sed dine Sinai egressi, venerunt ad sepulcra concupiscentiae. Profectique de sepulcris concupiscentiae, castrametati sunt in Aseroth. Et de Aseroth venerunt in Rethma. Profectique de Rethma, castrametati sunt in Remmon-Phares. Unde egressi, venerunt in Lebna. Et de Lebna, castrametati sunt in Ressa. Egressique de Ressa, venerunt in Ceelatha. Unde profec
Abbreviated transcription (Latin):
manasse: abiit & occupauit uicos eius quos
appellauit auoth iair id est uillas iair:
Nobe quoq ꝑrexit. & apphendit canath. eũ
uiculis suis: uocauitq eã ex nomine suo nobẽ:¬
ae sunt mansiones filiorũ israhel qui łx.uii¬
egressi sunt de aegypto ꝑ turmas suas inma¬
nu moysi & aaron: quas descripsit mosses
iuxta castrorũ loca. quae dni iussione mu¬
tabant. Profecti igt᷑ de ramesse mense pri¬
mo. quirta decima die mensis primi. fece¬
runt altera die phase filii israhel in manu
excelsa uidentibus cunctis aegyptiis. & se.¬
pelientibus primogenitos quos ꝑcusserat dps̃
Nam & in diis earũ exercuerat ultionem:
castrametati sunt in soccoth: & de soccoth
uenerunt in aetham. quae est in extremis
finibus solitudinis. inde egressi. uenerunt con
tra phrahiroth quae respicit contra beelse-¬
phon: & castrametati sunt ante magdalũ:
Profectiq de phiahiroth transierunt ꝑ me¬
dium mare in solitudinẽ: & ambulantes

Expanded text:
Manasse abiit et occupavit vicos eius quos Manasse abiit et occupavit vicos eius quos appellavit Avothiair id est villas Iair Nobe quoque perrexit et adprehendit Canath cum viculis suis vocavitque eam ex nomine suo Nobe hae sunt mansiones filiorum Israhel qui egressi sunt de Aegypto per turmas suas in manu Mosi et Aaron quas descripsit Moses iuxta castrorum loca quae Domini iussione mutabant profecti igitur de Ramesse mense primo quintadecima die mensis primi altera die phase filii Israhel in manu excelsa videntibus cunctis Aegyptiis et sepelientibus primogenitos quos percusserat Dominus nam et in diis eorum exercuerat ultionem castrametati sunt in Soccoth et de Soccoth venerunt in Aetham quae est in extremis finibus solitudtra Phi-Ahiroth, quae respicit Beel-Sephon, et castrametati sunt ante Magdolum. Profectique de Phi-Ahiroth, transierunt per medium mare in solitudinem, et ambulantes
Abbreviated transcription (Latin):
Responderuntq filii gad & ruben. Sicut
locutus est dñs seruis suis. ita faciemus:
ipsi armati ꝑgemus coram dnõ in terrã
chanahan & possessionẽ iam suscepisse
nos confitemur transiordanen. Dedit
itaq moyses filiis gad & ruben. & di¬
midiȩ tribui manasse filii ioseph. regũ
seon regis amorrȩi. & regnum og. regis
basan: & t̾ram eorũ cũ urbibus suis ꝑ
circuitũ. Igitur extruxerunt filii gad.
dibon. & astaroth. & aroer. & roth.
sophan. & iater. iecbaa. & beth. nemra. &
betharam. urbes munitas: & caulas pe corib
siuis. ilii uero ruben aedificauerunt esbor.
& eleale. & cariathaim. & nabo. & bame.¬
on. uniuersis nominibus. sabama quoq
imponentes uocabula urbibus quas extru¬
xerant. Porro filii machir filii manasse
ꝑrexerunt in galaad: & uastauerunt eã:
interfecto amorrȩo habitatore eius. Dedit
ergo moyses terrã gala ad. machir filio ma¬
nasse qui habitauit in ea. Iair autem filius

Expanded text:
responderuntque filii Gad et filii Ruben sicut responderuntque filii Gad et filii Ruben sicut locutus est Dominus servis suis ita faciemus ipsi armati pergemus coram Domino in terram Chanaan et possessionem iam suscepisse nos confitemur trans Iordanem dedit itaque Moses filiis Gad et Ruben et dimidiae tribui Manasse filii Ioseph regnum Seon Basan, terram eorum cum urbibus suis per circuitum. Igitur exstruxerunt filii Gad, Dibon, et Ataroth, et Aroer, et Atroth, sophan et Iazer Iecbaa et Bethnemra et Betharan urbes munitas et caulas pecoribus suis filii vero Ruben aedificaverunt Esbon et Eleale et Cariathaim et Nabo et Baalmeon versis nominibus Sabama quoque inponentes vocabula urbibus quas extruxerant porro filii Machir filii Manasse perrexerunt in Galaad et vastaverunt eam interfecto Amorreo habitatore eius dedit ergo Moses terram Galaad Machir filio Manasse qui habitavit in ea Iair autem filius
Abbreviated transcription (Latin):
iunc eritis inculpabiles & apud dm̃ &
apud israhel: & optinebitis regiones quas
uultis coram dño. Sin autẽ quod dici¬
tis non feceritis: nulli dubiũ quin pec.¬
cetis in dnm. & scitote qm̃ peccatũ ue¬
strũ app̃hendet uos. Edificate ergo ur¬
bes paruulis uris. & caulas ac stabula
ouibus ac iumentis: & quod polliciti
estis implete. Diceruntq filii gad. & ru¬
ben ad moysen. Serui tui sumus. facie¬
mus quod iubet domirus noster: paruu¬
los nrõs & mulieres & pe cora ac iumen¬
ta relinquemus in urbibus galaad.
nos autẽ famuli tui om̃s expediti ꝑge¬
mus ad bellũ. sicut tu dñe loqueris.
Precepit gͦ moyses eleataro sacerdoti.
& iosue filio nun. & principibus famili¬
arum ꝑ tribus israhel: & dixit ad eos.
Si transierint filii gad. & filii ruben uo¬
date eis galaad in possessionẽ: sin autẽ
noluerint transire uobiscũ: in t̾rã chana¬
an inter uos habitandi accipiant loca.

Expanded text:
tunc eritis inculpabiles et apud Dominum et tunc eritis inculpabiles et apud Dominum et apud Israhel et obtinebitis regiones quas vultis coram Domino sin autem quod dicitis non feceritis nulli dubium quin peccetis in Dominum et scitote quoniam peccatum vestrum adprehendet vos aedificate ergo urbes parvulis vestris et caulas ac stabula ovibus ac iumentis et quod polliciti estis implete dixeruntque filii Gad et Ruben ad Mosen servi tui sumus faciemus quod iubet dominus noster parvulos nostros et mulieres et pecora ac iumenta relinquemus in urbibus Galaad nos autem famuli tui omnes expediti pergemus ad bellum sicut tu domine loqueris praecepit ergo Moses Eleazaro sacerdoti et Iosue filio Nun et principibus familiarum per tribus Israhel et dixit ad eos si transierint filii Gad et filii Ruben vodate eis Galaad in possessionem sin autem noluerint transire vobiscum in terram Chanaan inter vos habitandi accipiant loca