comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens deu̾. Et enimi si consi¬
stant aduersus eum caltra
non tunebit cor eius. si exui¬
rexerit in eum prelui in hoc
sperabit. Rer feccus dei timoͬ
foras uanu mictit timore.
Timorem uanũ nõ habet
caritas. Caritas & timor
dei uiui sunt. considerans
enun hec ꝓphã clamans di¬
cebat confige timore nino¬
re tuo carnes meas. Quis
ex uobis est cupiens uidere
dies bonos: Accedat hucc
illiuniuetur & facies sua
non confundetur. Qui timet
deum faciet bona .& demo¬
rabitur in bonis anma
eus. & semen eius hereditate
possidebit terdam. quoĩam fir¬
manientũ est dñs timentib
eum & testamentũ ip̃iu
ut manifestetur illis. Siꝗd
boni facitis cum magna ca¬
utela timeatis. Multi bona
faciunt quoꝵ fructus sur¬
ripit humane laudis ap¬
petitus. Decem fuerũt uir¬
gines ꝵ tamen medie a ce¬
ri hostio sunt excluse. Hen qͦt¬
quot hodie sacro su it rena¬
ti baptisiate christiano fu¬
guntur nomine quib fo¬
ret melius non fuisse. Est

Expanded text:
mens Dominum. Etenim si consimens Dominum. Etenim si consistant adversum eum castra: non timebit cor ejus. Si exsurrexerit in eum praelium: in hoc ipse sperabit. Perfectus Dei timor foras vanum mittit timorem. Timorem vanum non habet caritas. Caritas et timor Dei, unum sunt. Considerans enim haec Propheta, clamans dicebat: Confige timore tuo carnes meas. Qui ex vobis est cupiens videre dies bonos, accedat huc, et illuminetur: et facies sua non confundetur. Qui timet Deum, faciet bona, et demorabitur in bonis anima ejus, et semen ejus haereditate possidebit terram. Quia firmamentum est Dominus timentibus eum: et testamentum ipsius, ut manifestetur illis. Si quid boni facitis, cum magna cautela timeatis. Multi bona faciunt, quorum fructus surripit humanae laudis appetitus. Decem fuerunt virgines: et tamen mediae a coeli ostio sunt exclusae. Heu quot hodie sacro sunt renati baptismate, et Christiano funguntur nomine: quibus foret melius non fuisse. Est
Abbreviated transcription (Latin):
demini. uita nr̃a militia
est super terraui. qui hic
uicerit alibi coronabitur.
Dum hac pelle tegimur nul¬
la noois mest certa uictoĩa
di nolter genitor timuislet
nuiq cecidisset. Rincipi¬
um omĩum maloꝵ sui pre¬
sumptio. qui nõ timet de se
presumit. Quomodo inter
latrones quis onustus au¬
ro securus gruditur: Sal¬
uator quid nos aluid docet
nisi timore. Uieilate inquit
quia nescitis qua hora fur
uenturus ast. Nam si scieet
paterfauulias qua hora fur
ueniret iugilaret uticẜ &
non sineret perfodi domũ
suã. Sũmus ille clauiger
petrus. Sobrii inquit estote
serpentes cum secirritate habi¬
tat. Iu sanetior & sapientior
est plus sempertimeat. nam
qui altius est/ cadens maro¬
res casus recipit. Esca dia¬
boli electa est. de malis non
curat quia sui sunt. Cecidit
ille sapiens Salomon. cecidit
xeiuis genitor dauid electꝰ
secundũ cordiuͣ. Timeatis
fr̃es. Iter rogo undiq time¬
atis. quia beatus est iur ti¬

Expanded text:
Domini. Vita nostra, militia Domini. Vita nostra, militia est super terram: qui hic vicerit, alibi coronabitur. Dum hac pelle tegimur, nulla nobis inest certa victoria. Si noster genitor timuisset, nunquam cecidisset. Principium omnium malorum, sui praesumptio. Qui non timet, de se praesumit. Quomodo inter latrones quis onustus auro securus graditur? Salvator quid nos aliud docet, nisi timere? Vigilate, inquit, quia nescitis qua hora fur venturus est. Nam Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Summus ille claviger Petrus: Sobrii, inquit, estoteserpentes cum securitate habitat: Qui sanctior et sapientior est, plus semper timeat. Nam qui altius est cadens, majores casus recipit. Esca diaboli, electa est: de malis non curat, quia sui sunt. Cecidit ille sapiens Salomon: cecidit et ejus genitor David, electus secundum cor Dei. Timeatis fratres, iterum rogo undique timeatis: quia beatus est vir ti
Abbreviated transcription (Latin):
adolore transeat. Si diues
undiq angusticitur timore
ne quod possidet amittat.
si pauper nunqͣ quiescit
ut inueniat: Si bonus hĩe
diaboli timet periculũ. hinc
ne nauis mortalis corpoͬrs
in huius mundi pelagonau¬
fragetur nõ mediocriter ꝑ¬
tumescit. Idcirco nullus sexͦ
uel etas uel conditio doĩois
transit expers quousq in
hac mauet miseria uite
Si quid in me cernitis me¬
uni impediens iter dolete.
Hen quot nauigantiu per
hoc mare magnũ & spatio¬
sum in quo sunt tot diuer¬
sa genera mimicoꝵ secũ¬
dum cuiuslibet uielũ quã¬
titatem colluctantia post
multam nauigandi felicita¬
tem post multas uictorias
iam credentes finem cape¬
re ꝑoptatum aliqua diabo¬
lica suggestione i hac hora
ad laquen perditionis sua
indiscretione ꝑuenerunt
leu quot hic & uita recom¬
mẽdat & fania quibus uui-¬
co peccati consensu dixa moͬs
imminet & ruina. Idcirco
dum uiuitis timeatis frẽs.
Principiũ sapientie timor

Expanded text:
a dolore transeat? Si dives, a dolore transeat? Si dives, undique angustiatur timore, ne quod possidet, amittat. Si pauper nunquam quiescit ut inveniat. Si bonus, hinc diaboli timet periculum: hinc ne navis mortalis corporis in hujus mundi pelago naufragetur, non mediocriter pertimescit. Idcirco nullus sexus, vel aetas, vel conditio, doloris transit expers, quousque in hac manet miseria vitae. Si quid in me esse scitis meum impediens iter, dolete. Heu quod navigantium per hoc mare magnum et spatiosum in quo sum, tot diversa genera inimicorum, secundum cujuslibet virium quantitatem colluctantium, post multam navigandi felicitatem, post multas victorias, jam credentes finem capere peroptatum, aliqua diabolica suggestione in hac hora in laqueum perditionis sua indiscretione pervenerunt? Heu quot hic et vita recommendat et fama, quibus unico peccati assensu dira mors imminet et ruina? Idcirco dum vivitis, timeatis fratres. Principium sapientiae, timor
Abbreviated transcription (Latin):
fratres lacrimis madefac¬
ti denudantes suũ sacratissi¬
mũ corpus ita squalidũ &
ribile cuntoꝵ uisui cerueba¬
tur. Nam tanta erat affectũ
macie ut ossa eius potuiss¬
ent por articulos numera¬
xi. sic uerberib cruentatũ
ut leprosi corpus potiues
crederetur unde humo ꝓ¬
asperitatem nimiũ iociui¬
datus conuersusq ad frẽs
pre dolore & angustia lacxi¬
mare fontibus inuudantes
inquit Hortor uos kint
mei ꝵ dileccissimi filii quos
nmne paoem habeatis. Debe
sitis aliis ad exempli. Uos
qui spũales estis cur istas
semper recordatio lacrim¬
as inducat. Tanto ꝓmpci
estote ad lacrimas quãto
fiustis adculpam. si quis
peccato moritur flete. Nam
si malus cum per penitentia
a morte surgit angeli gau¬
dent in celis certe si bonus
peccato moritur angeli do¬
lent. Meuero nõ tanqͣ mo¬
rientem lugeatis sed mecũ
salutis gaudeatis. Quid im¬
heccillius miseria huius ui
ut nulla pene hora sit ĩ qua
inuens quicũq homo liber

Expanded text:
fratres lacrymis madefacfratres lacrymis madefacti, denudantes suum sacratissimum corpus, ita squalidum et ribile cunctorum visui, cernebatur: nam tanta erat affectum macie, ut ossa ejus potuissent per articulos numerari: sic verberibus cruentatum, ut leprosi potius corpus crederetur: nuda humo proasperitatem: nimium jucundatus, conversusque ad fratres prae dolore et angustia lacrymarum fontibus inundantes, inquit: Hortor vos, carissimi mei et dilectissimi filii, quos nunc pacem habeatis. Debetsitis aliis ad exemplum, Vos qui spirituales estis, cur istas semper recordatio lacrymas inducat. Tanto prompti estote ad lacrymas, quanto fuistis ad culpam. Si quis peccato moritur, flete. Nam si malus cum per poenitentiam a morte surgit, Angeli gaudent in coelis: certe si bonus peccato moritur, Angeli dolent. Me vero non tanquam morientem lugeatis: sed mecum ngentem gaudeatis. Quid imbecillius miseria hujus vitr: ut nulla pene hora sit, in qua vivens quicumque homo liber
Abbreviated transcription (Latin):
fili Eusebi cur istas mutiles
fundis lacrimas: Quis uiues
dissolutione: Quod semel
locutus est deus & audisci
audes contradicere: & no¬
sti nullum posse sue resiste¬
re uolinitati iam fili rogo nõ
secudũ carnem ambules.
fiere desine certe nr̃e nlitie
arma carualia nõ sunt. de¬
inde uultu hilari& iocundo
alacri uoce ceteros alloques
filios exclamauit Cesset me¬
ror luccus abeat sit omniu
una uox gaudentiũ. qui ecce
tempus acceptabile ecce di
fidelis diuis in uerbis siuis &
sanctus in om̃ib operibuss
suis aperit mainũ suam ut
meam exulem aniuia huc¬
usq in carcere mortis hutͤ
ob reatũ mei geuitoris ade
reuocet ad superna patria
recuperatam sui filii sangͥne
precicso. Molite filii dilectissi¬
mi quos semper habiu mui¬
sccrib caritatis impedire
gaudiũ meũ. Ne prohibea.¬
tis redoere terre quod suum
est. corpus meũ statim ex¬
uite terre date ex qua factũ
est ut redeat undeuenit. Qui¬
bus finitis uerbis omnes

Expanded text:
Fili Eusebi, cur istas inutiles Fili Eusebi, cur istas inutiles fundis lacrymas? Nonne dissolutionem? Quod semel locutus est Deus, et audisti, audes contradicere? Et nosti nullum posse resistere voluntati ejus. Jam, fili, rogo non secundum carnem ambules: dere desine. Certe nostrae militiae arma carnalia non sunt. Deinde vultu hilari et jucundo, alacri voce caeteros alloquens filios, exclamavit: Cesset moeror, luctus abeat, sit omnium una vox gaudentium. Quoniam ecce tempus acceptabile, ecce difidelis Dominus in verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suis, aperuit manum suam, ut meam exulem animam hucusque in carcere mortis hujus ob reatus mei genitoris Adae, revocet ad supernam patriam, recuperatam sui Filii sanguine pretioso. Nolite, filii dilectissimi, quos semper habui in visceribus caritatis, impedire gaudium meum, ne prohibeatis reddere terrae quod suum est. Corpus meum statim exuite, terrae date, ex qua factum est, ut redeat unde venit. Quibus finitis verbis, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ebus istis cursu intollerabili&
oueroso agonis graiussimi
in quo & caro concupiscit
aduersus spĩun & sp̃us ad¬
uersus carne feliciter cõsu¬
mato portuq iam diucon¬
cupito de nauigatione huiꝰ
maris ꝓcellosi in quo sunt
reptilia mnumerabilia &¬
mimnicoꝵ agmina colluc¬
tantiant decipiant & teu¬
cident reccos corde iam ob¬
tento suum dilectissimũ fi
lium ieroniniri exutũ to¬
ga mortalitatis & putredi¬
nis huius carnis miserri¬
me ꝑpetuo imortalitatis
brauio decoratu ad celeste
atrii euocauit ut quod ni¬
debat hic in enigmate ibi
uideat facie ad faciem. que
gredi de corpore urgeret
iam completis nonaginta
& sex amnuis febre escuans
ualida suos circa se uoluit
esse inunu filios quos sicut
nouellas plantationes sta¬
bilunt auiuentute suci.
quoꝵ uultus luctugraues
intuens ut pius & misericõs
his paulisper motus flentib
infremuit spiꝵ lacrimans
in me aliquantulũ eleuans
oculos plana noce inquit

Expanded text:
ebus istis cursu intolerabili et ebus istis cursu intolerabili et oneroso agonis gravissimi, in quo caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem, feliciter consummato, portu jam diu concupito, de navigatione hujus maris procellosi, in quo sunt reptilia innumerabilia, inimicorum agmina colluctantia: ut decipiant, et trucident rectos corde jam obtento, dilectissimum filium suum Hieronymum exutum toga mortalitatis, et putredinis hujus carnis miserrimae, perpetuo immortalitatis bravio decoratum, ad coeleste atrium evocavit, ut quod videbat hic in aenigmate, ibi videat facie ad faciem. CAP.gredi de corpore ejus urgeret: jam completis nonaginta et sex annis, febre aestuans valida, suos circa se voluit esse in unum filios, quos sicut novellas plantationes stabilivit a juventute sua. Quorum luctu vultus graves intuens, ut pius et misericors, his paulisper motus fletibus infremuit spiritu et lacrymans, imo aliquantulum elevans oculos, plana voce, inquit:
Abbreviated transcription (Latin):
uicũ istũ ꝙ fidelis & iustuᷤ
semper ido diu fuerit ad
docendu nos & illuminadꝰ
abscondita tenebrars x effu¬
gandu nequitias peccator de
quo nobis graudis esset sermo
& int̾poctabilis ad dicendum.
Sed niiuiisimbecillis factus su
quoiam intrount tremor in
ossa mea & subtus me tircba¬
ta sunt uestigia meane ni¬
mis ascenda. Est ein angu¬
sta portaxarta uia & cib
iste solidus perfectoꝵ& sa
pientum qui exercitatos
habent sensus ad discretio¬
nem. Quappt̾ non modi¬
ca relinquens difficilia ꝵ
ardua tanti uiri meffabilis
cinus laude plena est terra
Cuius splendor est sicut ba¬
men & cornua sunt ima¬
nibus eius ad presens sin exi¬
tus gloriosi aliqua breuissi¬
me cupio reserare.
Eus enim oipotens euiꝰ
misericordia preit ante
facien suam qui &iustus est
& rectum iudicĩ siui reddes
mercedem laboꝵ sanctorii
suor pastor uerus & bonus
in msericordia disponenss
omia & congregans oues⁊
suas in suui suo. Nouissime di¬

Expanded text:
delis et justus semper in domo Domini fuit, ad docendum nos, et illuminandum abscondita tenebrarum, et effugandum nequitias peccatorum. De quo nobis grandis esset sermo, et ininterpretabilis ad dicendum, sed nimis imbecillis factus sum, quoniam introivit tremor in ossa mea: et subtus me turbata sunt vestigia mea, ne nimis ascendam. Est enim angusta porta, et arcta via, et cibus iste solidus perfectorum est sapientium, qui exercitatos habent sensus ad discretionem. Quapropter non modica relinquens, difficilia et ardua tanti viri ineffabilis: cujus laude plena est terra, cujus splendor est sicut luna, et cornua sunt in manibus ejus, ad praesens sui exitus gloriosi aliqua brevissime cupio reserare. Deus enim omnipotens, cujus misericordia praeit ante faciem suam: qui et justus est, et rectum judicium suum, reddens mercedem laborum Sanctorum suorum: pastor verus et bonus, in misericordia disponens omnia, et congregans oves suas in sinu suo, quae novissime di
Abbreviated transcription (Latin):
aut celos patientia eius qa
ibi confirinata semp fuit uir¬
tus glorie eius ꝵ ideo posuit
firma fortitudinẽ suam. nec
a dnõ recessit unq cor eius
Arcus fortiũ superatus est
x ip̃e accuctus est robore.&
preualuit in infirmitate sua
& fortis factus est in bello & dex¬
tera sua glorificata est muir
nuicos. quĩ adiutor & prote¬
ctor factus ei dnũs in salutẽ
Et ideoantemus duo quoni¬
am magnifice fecit. anntie¬
mus hec in uiuersa terra.
hauriamus aquas in gaudi¬
o de fontib saluatoris. Enci¬
nuerut impii in cogitatiõib
suis quia obscuratũ fuit insi¬
piens cor eor & credentes
se esse sapientes in malitiis
suis stulti facti sunt qui inu¬
tauerut ueritatem in men¬
datiu s tamen ueritas de ter¬
ra orta est ⁊ iustitia de celo

Expanded text:
autem coelos patientia ejus: quia autem coelos patientia ejus: quia ibi confirmata semper fuit virtus gloriae ejus: et in Deo posuit firmam fortitudinem suam: nec a Domino recessit unquam cor ejus. Arcus fortium superatus est: et ipse accinctus est robore, et praevaluit in infirmitate sua, et fortis factus est in bello, et dextera sua glorificata est in viimicos: quoniam adjutor et protector factus est sibi Dominus in salutem. Et ideo cantemus Domino, quoniam magnifice fecit. Annuntiemus hoc in universa terra. Hauriamus aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Evanuerunt impii de cogitationibus suis: quia obscuratum fuit insipiens cor eorum, et credentes se esse sapientes in malitiis suis, stulti facti sunt: quia mutaverunt veritatem in mendacium: sed tamen veritas de terra orta est, et justitia de
Abbreviated transcription (Latin):
rent comprehenderut eos
quia sunit generatio praua
& peruersa filii inquibus
cebauerũt eũ in consiliis su
is & in abhominatioib ad
iracundia concitanerunt
ipum. Ꝙ perdito consilio sine
disciplina ueste muliebri reci¬
dentes ei tanqͣ iuro luxurio¬
so & mi quo impetu fecerũt
unanumiter in eñ. R eiecert
eum extra Romana ciuita¬
tem. At ille benignus patiens
humilis xinansuetus eorum
uesanie locũ dans proiciens
in Constantinopolim adan¬
tistitem sanctissimũ Grego¬
riuum nazangenũ. Ouir i¬
effabilis & ouirtutũ uas ad¬
mrabile o splendor patien¬
tie & lampas prefulgida. o.
diadema honoris & glorie
augularis lapis franissimus
exemplar mocentie colum¬
na aurea ꝵ totius ecclie fu-¬
damentu. Cum plus cunde¬
xis minus confunderis. ag¬
nus mocens quid loqueries
pressus colla tot iugis: Grãs
ago deo meo quia dignus su
habitus ut me odiat mudus
Scio namq me peruenire
ad celestem gloriam ꝑ infa¬
mia & bonã fama. Aperuit

Expanded text:
res comprehenderunt eos: res comprehenderunt eos: quia sunt generatio prava et perversa, filii in quibus cerbaverunt eum in consiliis, et in abominationibus suis ad iracundiam concitaverunt ipsum. Et perdito consilio sine disciplina, veste muliebri irridentes ei, tanquam viro luxurioso et iniquo, impetum fecerunt unanimiter in eum, et ejecerunt eam extra Romanam civitatem. At ille benignus, patiens, humilis, et mansuetus, eorum vesaniae locum dans, projiciens in Constantinopolim, ad Antistitem sanctissimum Gregorium Nazianzenum. O vir ineffabilis, o virtutum vas admirabile, o splendor patientiae, o lampas praefulgida, o diadema honoris et gloriae, angularis lapis firmissimus, exemplar innocentiae, columna aurea, et totius Ecclesiae fundamentum. Cum plus tunderis, minus confunderis. Agnus innocens quid loqueris, pressus collo tot jugis? Gratias ago Deo meo, quia dignus sum habitus, ut me odiat mundus. Scio me namque pervenire ad coelestem gloriam per infamiam et bonam famam. Aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
tos. illumuias cecos & dixigẽs
uistos. dans fortitudiuem &
urtutem plebi dei. & quasi
tuba altisonans annucians
cintis iniquis scelera eoꝵ
secabant᷑ cordib sius striden¬
tes dentibus in eum cogita¬
uerunt &locuti sunt nequi¬
tias areu suũ tetenderunt
rauerunt uasa mortis. Cũ
aut esset ille plenus spũ sancto
in orationib & operib boniᷤ
perseuerans iucia mortili¬
caus. hona multiplicans su¬
scitans de puluere egenum
x de stercore erigens paupem
quoiam nõ muirib equi
neq in cabernaculis uiri
beneplacitũ fuit sibi. nec
sperauit in diuitiis sed for-¬
ticudine dñi roboratus non
formidauit adu̾sarios suos
sed super ipos correctionib¬
sauetis & docteius sanctis
tonauit daus iperui Re¬
gi suo & sublunans cornu
christi sui. alios docens lu¬
borando sicut bonus miles
christi sciens ꝙ non corona¬
bitur nisi qui in agone cer¬
tat nsi qui legitime certa¬
uexit. Uidentes aut hec u¬
ri iniqui irati sunt & dolo¬

Expanded text:
tos, illuminans caecos, et dirigens tos, illuminans caecos, et dirigens justos, dans fortitudinem et virtutem plebi Dei, et quasi tuba altisonans, annuntians cunctis iniquis scelera: porsecabantur cordibus suis: et stridentes dentibus in eum, cogitaverunt, et locuti sunt nequitias. Arcum suum tetenderunt, raverunt vasa mortis. Cum autem esset ille plenus Spiritu Sancto, in orationibus et in operibus bonis perseverans, vitia mortificans, bona vivificans, suscitans de pulvere egenum, et de stercore erigens pauperem. Quoniam non in viribus equi, neque in tabernaculis viri beneplacitum fuit sibi, nec speravit in divitiis, sed fortitudine Domini corroboratus, non formidavit adversarios, sed super ipsos correctionibus et doctrinis sanctis tonuit, dans imperium regi suo, et sublimans cornu Christi sui. Alios docens laborando, sicut bonus miles Christi sciens quod non coronabitur qui in agone certat, nisi legitime certaverit. Videntes autem haec viri iniqui, irati sunt, et dolo
Abbreviated transcription (Latin):
Super eũ rugierunt ut leo¬
nes heretici quonia corrip¬
uit eos & tabescere feat sicut
araneas animas eoꝵ & fru¬
ctuͤeor de terra perdidit &
semen corũ a filiis hominui
Aperuerũt meu derici deli¬
ciis dediti ora sua & despexe¬
runt en & locuti sunt labiis
dolosis & odio ini quo oderunt
eum. quoniã eor insectatus
est uitam pessima & crimina
Gucudederunt eũ canes multi
& thauri pingues obsederunt
eum. & insurrexerunt in en
testes iniqui acuentes linguaᷤᷤ
suas sicut serpentes &uenenu
aspidũ sublabiis eoꝵ. cogitã¬
tes malicias in corde tota die
constituebant prelia supplan¬
tantes gressus eius.⁊ funes
extenderunt in laqueos pedi¬
hus eius ut delerent deterra
memoriam eius & eicexent
eu de nationib ut opprobrium
fieret uiciuis suis. Super Ro¬
manũ populu fuit magnifi¬
centia eius & uirtus eius mi¬
rabilis muerbis suis & sanctꝰ
i om̃ib operibus sius. Alleuas
corruentes. soluens compedi¬

Expanded text:
Super eum rugierunt, ut leoSuper eum rugierunt, ut leones, haeretici, quoniam corripuit eos, et tabescere fecit sicut araneas animas eorum: et fructus eorum de terra perdidit, et semen eorum a filiis hominum. Aperuerunt in eum Clerici lasciviis dediti ora sua, et despexerunt eum, et locuti sunt labiis dolosis, et odio inique oderunt eum: quoniam eorum insectatus est vitam pessimam et crimina. Circumdederunt eum canes multi, et tauri pingues obsederunt eum: et insurrexerunt in eum testes iniqui, acuentes linguas suas sicut serpentes, et venenum aspidum sub labiis eorum, cogitantes malitias in corde, tota die constituentes praelia, supplantantes gressus ejus. Et funes extenderunt in laqueos pedibus ejus, ut delerent de terra memoriam ejus, et ejicerent eum de nationibus, ut opprobrium fieret vicinis suis. CAP. IX. Super Romanum populum fuit magnificentia ejus, et virtus ejus mirabilis in verbis, et sanctus in omnibus operibus suis: allevans corruentes, solvens compedi
Abbreviated transcription (Latin):
Cutis mea ꝓpter incõmoda
squalida carius ethiopice si¬
tum obduxerat. & tamen
sotius scorpionũ & ferarũ
lar. & in frigido corpore &¬
in premortuo iam homine
sola libidiuu moendia bulli¬
ebant. Teste deo memini
me diem crebro iunxisse
cũ nocte nec apectoris ces¬
sasse uerberib donec iubete
domino in me rediret tran¬
quillitas. flebam continue
& uepugnante carne ob eb¬
domodarui media subiuga¬
bam. cellulam mea quasi
cogitationũ consciam per¬
timescebam. & mihimet
reatus & rigidus solus deẜ¬
ta penetrabam. & sicubi
concaua uallui & prerup¬
ta montiũ cernebam illõ
mee miserrime carius erat
tus est & non ipe. Quis scan¬
dalizatus est & non ille.
Sed si in infirmitatib ex la¬
boribus laudandi sunt sãcti
certe & hic laudandus est
Uenia aut ad contumelias
& persecutiones quas abim-¬
piis & falsis pertulit fratrib
in huius ualle miserie. Quid
aliud in hoc mũdo sua fuit
gna continuũq certamen:

Expanded text:
Cutis mea propter incommoda Cutis mea propter incommoda squalida, carnis Aethiopicae situm obduxerat: et tamen socius scorpionum tantum ac larum: et in frigido corpore, etiam praemortuo jam homine, sola libidinum incendia bulliebant. Teste Deo, memini, me diem crebro junxisse cum nocte, nec a pectoris cessasse verberibus, donec jubente Domino, in me rediret tranquillitas. Flebam continue, et repugnantem carnem hebdomadarum inedia subjugabam. Cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam, et mihimet iratus et rigidus, solus deserta penetrabam: et si concava vallium, et praerupta montium cernebam, illud meae miserrimae carnis erat tus est, et non ipse? Quis scandalizatus, et non ille? Sed si in infirmitatibus et laboribus laudandi sunt Sancti, certe et hic laudandus est. Veniam autem ad contumelias, et persecutiones, quas ab improbis et falsis pertulit fratribus in hujus valle miseriae. Quid aliud in hoc mundo sua sempegna, continuumque certamen?
Abbreviated transcription (Latin):
men forte a malor cetu
uirilitez supportauit. scies
quoiam omniu fortior est
sapientia. nec impie gessit
inconspectu dei s in om̃ib
tribulationib suis innocas
dominũ non peccauit labi¬
is suis. nec stultum aliꝗd
contra dominũ locutus est
Taceam namq quot tribu¬
lationes labores afflictioneᷤ
eruciatus agones flagella
nentias uigilias peregrina¬
tiones carius macerationeᷤᷤ
nuditates ieiuia erumnaᷤᷤ
& non solum hec s grauio¬
ra & ĩnumerabilia ꝓpter
Christi uhu uomen in suo
gloriosissimo perpessus est
corpore. ut idem loquitur
Stabam in heremo costi¬
tutus. & in illa uasta solitu¬
diue que exusta solis ardo¬
ribus mouacis horridum
prestat habitaclum cogi¬
tans me romanis potiri de¬
litiis cotidie gemitus/ coti¬
die lactime & si quando me
sonuius imuiens oppressiss
repugnante nude humo uix
ossa hereutia collidebam.
Horrebant sacco membra
deformia. aqua frigida lan¬
guens utebar & coctu abi¬
quid accepisse luxurie sit

Expanded text:
men forte a malorum coetu viriliter supportavit, sciens quoniam omnium fortior est sapientia. Nec impie gessit in conspectu Dei, sed in omnibus tribulationibus suis, invocans Dominum, non peccavit labiis suis: nec stultum aliquid contra Deum locutus est. Taceam namque quot tribulationes, labores, afflictiones, cruciatus, agones, flagella, nentias, vigilias, peregrinationes, carnis macerationes, nuditates, jejunia, aerumnas, et non solum haec, sed graviora et innumerabilia propter Jesu Christi nomen, in suo gloriosissimo perpessus est corpore, ut idem loquitur. Stabam in eremo constitutus, et in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus, monachis horridum praestat habitaculum, cogitans me Romanis potiri deliciis, quotidie gemitus, quotidie lacrymae. Et si quando me somnus imminens oppressisset repugnantem, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. Horrebant sacco membra deformia, aqua frigida languens utebar, et coctum aliquid accepisse, luxuria erat.
Abbreviated transcription (Latin):
uultis accipere. Iohanes bap¬
tista est ipe. Uterq uirgo ut
q heremita. De ichane dicit᷑
erat iohanes uestitus pilies
cameloꝵ in deserto. De se
idem leronunus dicat hor¬
rebant saco membra defõ¬
mia & squalida cutis sitũ
ethiopice carnis obduxerat
De iohane iter. locustas &
mel siluestre edebat. de se i¬
ter le ronimus dicat. de ci¬
bis & potu taceo cum etia
languentes monaci aqua
frigida utant᷑ .& coctum ali¬
quid accepisse luxuria sit
Quid plura: ille proptor iusci¬
tiam martir. iste exsi eius
spiritum materiale ferxum
non absculit tamen marti¬
rii premii non est expers.
Duplex namq martiriu
est.unũ succumbere gladi¬
Is impioꝵ. alteru in iufie¬
mitatib & aduersitatibus
in animo patientia enstodi¬

Expanded text:
vultis accipere, Joannes Bapvultis accipere, Joannes Baptierque eremita. De Joanne dicitur: Erat Joannes vestitus pilis camelorum in deserto. De se idem Hieronymus dicit: Horrebant sacco membra deformia, et squalida cutis situm Aethiopicae carnis obduxerat. De Joanne iterum: Locustas et mel sylvestre edebat. De se iterum Hieronymus dicit: De cibis et potu taceo: cum etiam languentes monachi aqua frigida utantur, et coctum aliquid accepisse, luxuria sit. Quid plura? Ille propter justitiam martyr: iste vero etsi ejus spiritum materiale ferrum non abstulit, tamen martyrii praemii non est expers. Duplex namque martyrium est. Unum, succumbere gladiis impiorum: alterum, in infirmitatibus et adversitatibus in animo patientiam custodi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. O meffabilis miserico¬
dia saluatoris que tot graꝵ
cumulos in leronuno adu¬
nasti ut que plene solus pos¬
sidet pene ulli homĩnũ iusi
particulariter fas sit aspira¬
re. Bic certe dux nre fidei
ad se currentes in celi con¬
trahit arcem. Hunc prece¬
teris potioribus ornatũ in¬
signiis dignitatũ in cantile¬
nis & in prouerbiis operati¬
onib & interpetrationib
mirate sunt gentes. cuius
nota facta est in populis uir¬
tus. quonia impletus fuit
quasi flumen sapientia. Sed
ut uera dicam iuxta illud
Regiue saba. maior est eni
sapientia & opera sua qͣ ru¬
mor quem auditis. Qͣz cer¬
te bonus est iste his qui recto
sunt corde. quonia malitia
semper odiuit. fecit eni mi¬
rabilia in terra nr̃a. Sub
umbra illius sedimus & fru¬
ctus eius dulcis gutturri nr̃o.
Quata aut de eo audiuimꝰ
& cognouimus quomodo an¬
sum ut narrem laudẽ & nur
fecit: Sed quoniãnõ sum
eloquens ab heri & nudius
tertius ut breuiter dicam si

Expanded text:
ejus? O ineffabilis misericoejus? O ineffabilis misericordia Salvatoris, quae tot gratiarum cumulos in Hieronymo adunasti: ut ad ea quae solus possidet, pene nulli hominum nisi particulariter fas sit aspirare. Hic certe dux nostrae fidei ad se currentes in coeli contrahit arcem. Hunc prae caeteris potioribus ornatum insigniis dignitatum, in cantilenis et proverbiis, operationibus et interpretationibus miratae sunt gentes. Cujus nota facta est in populis virtus: quia impletus fuit quasi flumine sapientia. Sed ut vera dicam, juxta illud Reginae Sabae: Major est enim sapientia et opera sua, quam rumor quem audistis. Quam certe bonus est iste his qui recto sunt corde: quoniam malitiam semper odivit. Fecit enim mirabilia in terra nostra. Sub umbra illius sedimus, et fructus illius dulcis gutturi nostro. Quanta autem de eo audivimus et cognovimus: quomodo ansum, ut narrem laudem ejus, fecit? Sed quoniam non sum eloquens ab heri et nudius tertius, ut breviter dicam, si
Abbreviated transcription (Latin):
dificaret & plantaret. hic
est frum amator hie est qui
populo xpiano toc libroꝵ ẜuo¬
lumina ex lingius hebraica
& greca in latuia non par¬
uo pondere transcubit. Ee¬
clesie officiũ p̾mitus ordi¬
nauit & totius sacre scrip.¬
ture aspera fecit plana.
Certe ni hius lumine uidi¬
mus lumen & pane sue sa¬
lutifere doctrine pasti amb¬
ulamus usq ad mont̾e dei
oreb. hie est flumen aque
uine splendidũ tanqͣ crist¬
allum procedens de sede dei
parte eius lignũ uite affer¬
ens fructus tempore suo.
cuius folia ligni sunt adgen¬
Uir iste in populo suo mitissi¬
mus apparuit & deo dilectꝰ
& hominib. orat nũc pro e¬
eccłia saricta. uas uere ad¬
mirabile omni ornatũ la¬
pide precioso opus excelsi.
Uerutamen de hoc quid pła
dicam cuius enarrant celi
gloriam & opera scriptu¬
raꝵ̾ manuũ eius amuitiat
firmamentũ. nec sunt loq̃le
neq sermones cuius nõ au¬
diant doctrine uerba cum ĩ
onem terram exiit sonus

Expanded text:
dificaret atque plantaret. Hic dificaret atque plantaret. Hic est fratrum amator: hic est qui populo Christiano tot librorum volumina ex linguis Hebraica et Graeca in Latinam, non parvo pondere transtulit. Ecclesiae officium primitivus ordinavit: et totius sacrae Scripturae aspera fecit plana. Certe in hujus lumine videmus lumen: et pane suae salutiferae doctrinae pasti, ambulamus usque ad montem Dei Oreb. Hic est flumen aquae vivae splendidum tanquam crystallus, procedens de sede Dei parte ejus lignum vitae, afferens fructus tempore suo: cujus folia ligni sunt ad genVir iste in populo suo mitissimus apparuit, et Deo dilectus et hominibus, orat nunc pro Ecclesia sancta. Vas vere admirabile, omni ornatum lapide pretioso, opus excelsi. CAP. V. Verumtamen de hoc quid plura dicam? cujus enarrant coeli gloriam, et opera scripturarum manuum ejus annuntiat firmamentum? nec sint loquelae neque sermones, cujus non audiantur doctrinae omnem terram exiit sonus
Abbreviated transcription (Latin):
la ante faciem uenti & sicut
lutum plateaꝵẜ balbutiens¬
& loqui nesciens nec uerba
plene formare ualens quid
impartiar uobis carissimi
patres & domini sue laudis:
Rempe iuxta illud apłi. Si
linguis hominiui loquerer &
angeloru suui laudandi ge¬
nus nec attingerem. Idcir co
nõ ni arcu meo sperabo/ nec
gladius meus saluabit me
sed domunus erit illumina¬
tio mea. qui docunt & docebͥ
quonia ipĩus est regnũ & im¬
perui & dominatur ama¬
ri usq admaxe & a flumie
usq ad terminos orbis terre.
ineuius eiuita sunt posita
dictione. coram quo proci¬
dent reges. nec est qui pos¬
sit sue obsistere uoluntaci.
quoniã omia quecuq uo¬
luit fecit in terra in maxi ꝙ
ni abissis. & sic lingua mea
tanti uiri laudem medita
tus secdum cordui adloquẽ¬
dim omĩa que sibimanda¬
uerat dominus unuersis
gentibus ꝵ regnis. & doctor
datus ingentibus ut sentes
euelleret destrueret disper¬
deret & dissi paret & sapiẽ¬
tiam ueran semincioet he¬

Expanded text:
la ante faciem venti, et sicut lutum platearum balbutiens, loqui nesciens, nec verba plene formare valens: quid impertiar vobis, carissimi patres et domini, suae laudis? Nempe juxta illud Apostoli: Si linguis hominum loquerer et Angelorum, suum laudandi genus necdum attingerem. Idcirco non in arcu meo sperabo: nec gladius meus salvabit me; sed Dominus erit illuminatio mea. Qui docuit et docebiQuoniam ipsius est regnum et imperium, et dominatur a mari usque ad mare: et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. In cujus cuncta sunt posita ditione: coram quo procident reges: nec est qui suae possit resistere voluntati. Quoniam omnia quaecumque voluit, fecit, in caelo, terra, mari et in abyssis. Et sic lingua mea tanti viri laudem meditabtus secundum cor Domini, ad loquendum omnia quae sibi mandaverat Dominus, universis gentibus, et regnis, et doctor datus in gentihus: ut sentes evelleret, destrueret, disperderet et dissiparet: et sapientiam veram seminaret, ae
Abbreviated transcription (Latin):
altiores gradu tanto maio.¬
ribus cruciabimini crucia¬
tib. Non estis domini s pa¬
stores. unus dñus est & inꝰ
pastor principalis qui cogno¬
scit oues suas & exquiret
eas de manibus uestris. Heu
quot hodie iu eccłia non pa¬
stores s mercenarii ad quos
non pertinet de ouib yhuxpi¬

Expanded text:
altiores gradu: tanto majoaltiores gradu: tanto majoribus cruciabimini cruciatibus. Non estis domini: sed pastores. Unus Dominus est, et unus pastor principalis, qui cognoscit oves suas, et exquiret eas de manibus vestris. Heu quot hodie in Ecclesia sunt non pastores, sed mercenarii, ad quos nihil pertinet de ovibu
Abbreviated transcription (Latin):
nandũ quia ꝑeoriun doctꝰ¬
nain corda calligantia &
tecta nube peccati xp̃o uero
luniue qui lucet in tenebͥs
illuminant᷑. Sunt sal etiã
ad condiendũ uerbũ dei qd̾
cibus est anime oꝑibus bo¬
nis. Cuilibet scienti miũgi¬
tur predicationis officiũ
dumodo faciat h̃ro ut plꝰ
dicrun. Qui scit & sclũ facit
& alios non docet tenebitur
donuno reddere racionem.
Cum enim uxta aplum Iohem
Qui odit frem suũ homicida est
& qui habuerit substantia uiu
di & iuiderit frẽm suii necessita¬
tem pacientem & clauserit ui¬
scera sua ab eo quomodo ma¬
net in eo caritas dei: Quãto
magis qui uiderit frem suu
errantem xmortalib oppres¬
sum criminibus & non mi¬
nistrauerit ei uerbu doct̾ne
ille qui doctus est homicida
tionis officia ut populo suo
uerbũ diu ministretis do¬
minicũ. Quot enĩ uel uro
exemplo uel uri negligentia¬
in peccatis moruuitur tot
de mauu ur̃a requiret do¬
minus. Quãto enim estis

Expanded text:
nandum: quia per eorum doctrnandum: quia per eorum doctrinam corda caligantia et caeca nube peccati, a Christo vero lumine qui lucet in tenebris, illuminantur. Sunt sal etiam ad condiendum verbum Dei, quod cibus est animae operibus bonis. Cuilibet scienti injungitur praedicationis officium, dummodo faciat, imo, ut plus dicam: Qui scit et solum facit, et alios non docet, tenebitur Domino reddere rationem. Cum enim juxta Apostolum Joannem: Qui odit fratrem suum, homicida sit: et, Qui habuerit substantiam hujus mundi, et viderit fratrem suum necessitatem patientem, et clauserit viscera sua ab illo, quomodo manet in eo caritas Dei: quanto magis qui viderit fratrem suum errantem, et mortalibus oppressum criminibus, et non ministraverit ei verbum doctrinae: ille qui doctus est, homicidationis officia: ut populo suo verbum dominicum ministretis. Quot enim, vel vestro exemplo, vel vestri negligentia peccatis moriuntur: tot de manu vestra requiret Dominus. Quanto enim estis
Abbreviated transcription (Latin):
iustitias meas & assumis testa¬
mentũ meum per os tuũ:
Tu uero odisti disciplinã & pro¬
iesci sermones post te. Mulci
legunt graudia adiscunt ar¬
dua sb̾tilitez disputant orna¬
te locuntur ut apopłõ hono¬
ciunt. Si experto creditur/
mihi credite. plus mouet
corda hominũ sanccitas
uite qͣ ornata colloquia.
Facite  postea predicate.
Cepit iħus facere & postea
predicare. Ualet facere sine
predicare sed non predica¬
re sue facere. Non dixit deus
qui predicauerit uoluntatẽ pa-¬
tris mei. s qui fecerit. Non ui-¬
tupero predicatiouem nisi nõ
facientibus ea que predicant
Subtilium uerboꝵ dactor tãtui
& non operũ est quedam leui
auriũ inflatio & uanitatis
fumus cito sine fruetu ꝑtran¬
siens. intelligite frẽs intelli¬
gite que dico. Multo plus me¬
retur qui facit & predicat ꝙ
qui facit & tacet Si bonũ so¬
lum facio mihi soli prosum.
quasi stelle in perpetuas eter¬
nitates. Sunt enim sancti
predicatores lux ad illuumi¬

Expanded text:
stitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam: et projecisti sermones meos post te. Multi legunt grandia, addiscunt ardua, subtiliter disputant, ornate loquuntur, ut a populo honociunt. Si experto creditur, mihi credite. Plus movet corda hominum vitae sanctitas, quam ornata eloquia. Facite, et postea praedicate. Coepit Jesus facere, et postea praedicare. Valet facere, sine praedicare; sed non praedicare sine facere. Non dixit Deus, Qui praedicaverit voluntatem Patris mei: sed, qui fecerit. Non vitupero praedicationem, nisi non facientium ea quae praedicant. Subtilium verborum doctor tantum et non operum, est quaedam levis aurium inflatio, et veritatis fumus, cito sine fructu pertransiens. Intelligite, fratres, intelligite quae dico: Multo plus meretur qui facit et praedicat, quam qui facit et tacet. Si bonum solus facio, mihi soli prosum: quasi stellae in perpetuas aeternitates. Sunt enim sancti praedicatores lux ad illumi
Abbreviated transcription (Latin):
& ip̃imet sunt lupi rapaces
qui & oues rapiunt .& disper¬
gunt. Certe nil peuis nil abo¬
hodie in aliquib eccłienõ pa¬
storibus s destruetorib quo¬
rum non est pars minor
factum est substantias & la¬
bores hominũ tanqͣ infernꝰ
insaturabiliter deglutiunt
& non solũ eos apeccatis nõ
emendant s & ipunet uil ex
siu negligentia uel suis pessi¬
mis ministris uel sius nephã¬
dis operib eos contrahunt ad
illicita. Ita quidem dicam. hos
tales si impunes deus uelinq̃¬
Et ideo ut sepe dictum est. filii
in timore & exultate ei cum
tremore. App̾hendite discip¬
linau eius ne quando pere¬
atis de ua iusta. Gustate filii
mei carissimi iterũ dico gu¬

Expanded text:
 sciunt, sunt lupi rapaces: qui et oves rapiunt et dispergunt. Certe nil pejus, nil abohodie in aliquibus Ecclesiae non pastoribus, sed destructoribus, quorum non est pars minor, factum est, ut substantias et labores hominum tanquam infernus insaturabiliter deglutiant. Et non solum eos a peccatis non emendant, sed et ipsimet vel ex sui negligentia, vel suis pessimis ministris, vel suis nefandis operibus eos contrahunt ad illicita. Ita quidem dicam, hos tales si impunes Deus relinquEt ideo, ut saepe dictum est, filii in timore, et exultate ei cum tremore. Apprehendite disciplinam ejus, ne quando pereatis de via justa. Gustate, filii mei carissimi, iterum dico, Gu
Abbreviated transcription (Latin):
cultoꝵ suorẜ hoc depximo ꝓdidit
ut suam quasi diumitate recedens
uł fugiens cõmendaret fugant᷑ eĩ
isti. uel ẽt uissis suꝑiorib colligati
abstrahunt᷑ & alienant᷑ alocis su¬
is ut de ceb quibus dñabant᷑ qui¬
bus colehant fat uoluntas dei qui
hoc canto ante ꝑ om̃es gentes futã
esse predixit & ut ꝑ suos fideles fie
uent imꝑauit. Cur aũt hoc nõ si¬
neret᷑ demon p̾dicare cũ sibi iam
prenosceret ĩminere. cũ hec pre¬
dictio & ꝓphetis cittestaret quib
sunt ista conseͥpta uł prudentib
daret intelligi qd̾ uigilantꝰ esset de¬
monũ cauenda fallaeia cultusq
fugiendus: Qui cum ante plon
gum iam tempis in templis sius hea
dicta ignorare nõ possent postea¬
ꝗͣ aꝓppmquare eeꝑunt uoluerũt
ea quasi predicere ne ignari uictiq
putarent᷑. Cũ gͥ tam longeant p

Expanded text:
cultorum suorum hoc de proximo prodidit, cultorum suorum hoc de proximo prodidit, ut suam quasi diuinitatem recedens uel fugiens commendaret? Fugantur enim isti uel etiam iussis superioribus conligati abstrahuntur et alienantur a locis suis, ut de rebus, quibus dominabantur quibusque colebantur, fiat uoluntas dei, qui hoc tanto ante per omnes gentes futurum esse praedixit et, ut per suos ret imperavit. Cur autem hoc non sineretur daemon praedicere, cum sibi jam praenosceret imminere? cum haec praedictio et Prophetis attestaretur, a quibus sunt ista conscripta, et prudentibus daretur intellegi, quam uigilanter esset daemonum cauenda fallacia cultusque fugiendus? qui cum ante per tam longum tempus in templis suis haec hetas praedicta ignorare non possent, posteaquam adpropinquare coeperunt, uoluerunt ea quasi praedicere, ne ignari uictique putarentur. cum igitur tam longe ante p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dixissent cũ dñus xpris cũ di¬
scipulis nauigans ut quiesceret
imꝑauit facta est tranꝗllita
magna uelsi agricla illo ãno
fouctifiçatuca uitem polliceat᷑
natura ntiq t̾ce et numexos se¬
minũ callens quo tam̃ año eã
uł impnisa celi intemꝑies are.¬
faciãt uł aliqua uissio potentiõis
cocidicet Ita multa et ad p̾scien¬
tiam predic honẽ ꝙ demonũ per¬
tinentia que minorib &usita¬
tiorib cansis futura p̾iudent᷑ ead
maiorib ⁊ oceultiorib causis
impedita mutant᷑. Falluntetiã
studio fallendi & munda uolu¬
tate qua hommũ eicore letans
snc apd cultores suos pondue.
auctoritatis amictant idagunt
rit intepretib suis signoꝵ ꝙ suoꝵ
correctoribus culpa fribuat᷑ qͣñ
quͥ decepti fuernt ułmentiti.
Quid ergo miꝵ si ĩminente
templor & simulaccor eu̾sione
qua prophete dei sũmi canto ante
predixerant seraphis demon alicui

Expanded text:
praedixissent, cui dominus Christus cum dipraedixissent, cui dominus Christus cum discipulis nauigans, ut quiesceret, imperauit, et facta est tranquillitas magna; uel si agricola illo anno fructificaturam uitem aliquam polliceatur, naturam utique terrae et numerum seminum callens, quo tamen anno eam uel inprouisa caeli intemperies arefaciat uel aliqua iussio potentioris eradicet: ita multa etiam ad praescientiam praedictionemque daemonum pertinentia, quae minoribus et usitatioribus causis futura praeuidentur, eadem maioribus et occultioribus causis inpedita mutantur. fallunt autem etiam studio fallendi et inuida uoluntate, qua hominum errore laetantur. sed ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum coniectoribus culpa tribuatur, quando uel decepti fuerint uel mentiti. Quid ergo mirum, si iam inminente templorum et simulacrorum euersione, quam prophetae dei summi tanto ante praedixerant, Serapis daemon alicui
Abbreviated transcription (Latin):
tari nat obesse aliquid ymo ẽt ꝓdesse
admaiorem notinam famãq uerita¬
tis cũ de illa xii quieꝗd nouerut dict
qui & perusis morib ꝯteadicue Incece
uis siuis ꝑoedictionib demones pletĩq
falliuit ⁊ fallurit fallurt᷑ quide qa
aliquid disponanit quilib homines
quibuscũq potestatib subditi quod
non ꝑhibitucos suos p̾positos arbit᷑n¬
tr idq fachixos seosse ꝓmittant
at illi penes quos maior potestas est
ox alio suꝑiore consilio hoc totũ.
dispositum atq p̾paratri repente
ꝓhibeant. fallunt᷑ ẽtia cum cãs
naturales sicut medici aut nauit
aut agricole. s longe acutius at¬
q p̾stantius paerei corporis sesu
sclertiore & exercitatiore pͥnostãt
quia ⁊ hec ab angelis deo sumo pie
hiuentibus et alia dispositione is¬
nota demonib eximpiuso ac cepe¬
te mutant᷑. tanqͣ si aliquidegro
si aeris qualitate p̾uisa din fla¬
nicũ illũ uentũ nautaꝵ aliqui

Expanded text:
tari, non obesse aliquid, immo etiam prodesse tari, non obesse aliquid, immo etiam prodesse ad maiorem notitiam famamque ueritatis, cum de illa etiam hi quidquid nouerunt dicunt, qui ei peruersis moribus contradicunt. in ce suis praedicationibus daemones plerumque falluntur et fallunt. falluntur quidem, quia, aliquid disponant quilibet homines quibusque potestatibus subditi, quod non prohibituros suos praepositos arbitrentur idque facturos se esse promittant, at illi, penes quos maior potestas est, ex alio superiore consilio hoc totum dispositum atque praeparatum repente prohibeant. falluntur etiam in causis naturalibus — sicut medici et nautae et agricolae, sed longe acutius longeque praestantius pro aerii corporis sensu sollertiore et exercitatiore praenoscunt — quia et haec ab angelis deo summo pie seruientibus ex alia dispositione ignota daemonibus ex inprouiso ac repente mutantur. tamquam si alisi aeris qualitate praevisa, diu flaturum illum uentum nautarum aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
facilitate ꝑdiscunt atq hinc eciã
multa futirea pͥnũtiant aliis u mi¬
ra qui ista disposita nõ nouerunt.Si¬
eut enĩ apparet concitatior aninimo¬
tus in uultu ut ab hom̃ib quoq aliꝗd
forinsecus agnoseat᷑ quid itnsecus
agitur ita nõ debet esse mexedibile
si ꝙ leuiores cogitutiones dant ali¬
qua signa ꝑ corpus que obtuso sesu
ꝙq hmõi facultate multa demones
prenuntiant ai tam̃ ab eis lonige sit
altitudo illius prophiẽ qua deus por
sanctos angelos suos xꝓphetas opa¬
tur. Nam si quid de illa dei disposi
fallunt᷑. Ueracissima erũ sunt an¬
gelica & ꝓphetica oracula. bic antẽ
endignañter accipis᷑ qd aliqua & talia
demones. ⁊ audiant ⁊ p̾dicant qͣi ali¬
quid indignũ sit ut quod idro dicit᷑ ut
hortiib niotescat hoc nõ solir bona ue
ui Niali non caceant cũ inupeho
imnibetia uitehone precepta uide¬
amuis parit a peruersis iustisq can¬

Expanded text:
facilitate perdiscunt: atque hinc etiam facilitate perdiscunt: atque hinc etiam multa futura praenuntiant, aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Sicut enim apparet concitatior animi motus in vultu, ut ab hominibus quoque aliquid forinsecus agnoscatur, quod intrinsecus agitur: ita non debet esse incredibile, si etiam leniores cogitationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu huius modi facultate multa daemones futura praenuntiant, cum tamen ab eis longe sit altitudo illius prophetiae, quam deus per sanctos angelos et prophetas operatur. nam si quid de illa dei dispositfalluntur; ueracissima enim sunt angelica et prophetica oracula. sic autem indignanter accipitur, quod aliqua etiam talia daemones audiant et praedicant, quasi aliquid indignum sit, ut quod ideo dicitur, ut hominibus innotescat, hoc non solum boni, uerum etiam mali non taceant. cum in ipsis hominibus etiam uitae bonae praecepta uideamus pariter a iustis peruersisque can
Abbreviated transcription (Latin):
aerem uitiando morbidũ r̾eddere. &
peruersis atq amatorib t̾renoꝵ cõ¬
modar malefacta suadere de quor
morib certi sunt qd̾ sint eistalia sua¬
dentib ꝯsensuri. Suadent aũtmixis
ꝵinuisiblib modis ꝑillã sb̾tilitatem
suor corpor ẜ corpora hominu nõ
seutientiu penetoando. seseq cogi¬
tationib eor ꝑ quedã ymaginaria
uisa miscendo siue iugilantu siue
dormientui. Aliquando aũt nõ que
ip̃ faciu̾t. s que naturalib signi s
futura p̾noscunt. que signa in hõĩu
sensus uenire nõ posfunt aliquado¬
quod nõ pͥuider artis ignarus ideo ĩa
diuinus habendus. Qiuid aũtmirũ
si queadmodũ illo in corꝑis huma¬
ni uł prrbata uł modificata temꝑne¬
ne atq ordinatione sibi nota nobis
ignota futuras preuidet tempesta¬
tes: aliquando & hominu disposi¬
tiones nõ uoce prolatas uer & cogi¬
tatione conceptas ꝯsignat que dũ
ox animo expͥmunt incorpore tota

Expanded text:
aerem vitiando morbidum reddere, et aerem vitiando morbidum reddere, et perversis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere; de quorum moribus certi sunt quod sint eis talia suadentibus consensuri. Suadent autem miris et invisibilibus modis, per illam subtilitatem suorum corporum corpora hominum non sentientium penetrando, seseque cogitationibus eorum per quaedam imaginaria siue dormientium. aliquando autem non quae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, quae signa in hominum sensus uenire non possunt, ante prquod non praeuidet eius artis ignarus, ideo iam diuinus habendus est. quid autem mirum, si quemadmodum ille in corporis humani uel perturbata uel modificata temne atque ordinatione sibi nota, nobis ignota, futuras praevidet tempestates? Aliquando et hominum dispositiones, non solum voce prolatas, verum etiam cogitatione conceptas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in corpore, tota
Abbreviated transcription (Latin):
tu. diius aũt meternũ manet. Necesse
cit cͦ ut impleant᷑ hec om̃ia. Nec quod
thĩs audent ip̃i pauci qui remaserũt
uariloquas suas ostentare doctrinac
& x pianos tanqͣ imꝑitissimos i⁊ tidere
imꝑitia & stultitia xpianoꝵ que humi¬
lbul & sanctis eiusq diligente studio¬
sis apparet excelsa & sola uera sapia
ad istam paucitatem redegit. qm sicut

Expanded text:
t dominus in aeternum manet. necesse est ergo, ut inpleantur haec omnia; nec quod adhuc audent ipsi pauci, qui remanserunt, uaniloquas suas ostentare doctrinas et christianos tamquam inperitissimos inridere, inperitiae stultitia christianorum, quae humilibus et sanctis eiusque diligenter studiosis adparet excelsa et sola uera sapienad istam paucitatem redigit, quoniam,