comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenia delet᷑. qđ subinde ueniantia. uel infirmitate cõmittitur:
Deinde comemorat eos qui non mͦ non peccasse. uerũ etiã iuste
uixisse ferunt᷑. abel. enoch. melchisedech. abraham. isaac. iacob.
io seph. iesunaue. finees.samuhel. nathan. helias. heliscus. mi-¬
cheas. danihel. ananias. azarias. misahel. ezechiel. mardoce¬
us. simeon. ioseph eui desponsata erat uirgo maria. iohannes.
adiungit etiam feminas. delboram. annani samuhelis matrẽ.
iudith. hester. alteram annã filiam phanuhelis. helisabeth. psã
etiã dñi ac saluatoris nr̃i matrẽ. quã dicit sine peccato con-¬
fiteri necesse. ẽẽ. pietati. Excepta itaq scã uirgine maria dę
qua ꝓpt̾ honorem dñi nullam prorsus cum de peccatis agitꝰ
habere uolo quęstionẽ. unde enĩ scimus quod ei plus grẽ colla¬
tum fuerit ad uincendũ om̃i ex parte peccatũ. quȩ conciꝑe ac

Expanded text:
uenia deletur. quod subinde ignorantia uel infirmitate committitur. uenia deletur. quod subinde ignorantia uel infirmitate committitur. Deinde commemorat eos, \'qui non modo non peccasse, uerum etiam iuste uixisse referuntur: Abel, Enoch, Melchisedech, Abraham, Isaac, lacob, Ioseph, Iesu Xaue, Finees. Samuhel, Nathan. Helias. Helischeas, Daniel, Ananias, Azarias, Misael, Ezechiel, Mardochaeus, Simeon, Joseph cui desponsata erat virgo Maria, Joannes. » Adjungit etiam feminas, « Debboram, Annam Samuelis matrem, Judith, Esther, alteram Annam filiam Phanuel, Elisabeth, ipsam etiam Domini ac Salvatoris nostri Matrem, quam » dicit « sine peccato confiteri necesse esse pietati. » Excepta itaque sancta virgine Maria, de qua propter honorem Domini nullam prorsus cum de peccatis agitur, haberi volo quaestionem: unde enim scimus quid ei plus gratiae collatum fuerit ad vincendum omni ex parte peccatum, quae concipere ac
Abbreviated transcription (Latin):
quod instigat libido. cum eosiam maneat certa damnatio.
Aduersus hunc morbũ nimiu ꝑiculosũ & exiciabilem. ualet
cõmemoratio peccatoꝵ: etiam in quȩ iusti scĩq ꝓlapsi sunt.
Sed acute uidet᷑ in t̾rogare. qͦmͦ istos scõs de u̾ita hac abisse
credendum sii cum peccato an sine peccato. ut si responsũ
fuerit cũ percato. putetur cos secuta damnatio quod ne¬
fas÷ dicere. Si aut̃ sine ⁊ eccato dictũ fuerit eos exisse de hac
uita : ꝓbet hominẽ saeni ꝓpinquante morte fuisse sine
peccato in hac uita.hisariem attendit cum sit acutissimꝰ.
non frustra etiã uistt in oratione dicere. dimitte nob̾ de
di disse. Si enĩ di.¬
miseritis peccata homin̾ibus.
potẽ. ur̃ peccata ur̃a. Per hoc
enim cotidianum spirituale quodãmͦ incensum quod ante dm̃
in altare cordis quod sursum habere admorem᷑ infertur: etiam¬
si ñ hiquuat᷑ sine peccato licet mori sine peccato. dũ subinde

Expanded text:
quod instigat libido, cum eos iam maneat certa damnatio. quod instigat libido, cum eos iam maneat certa damnatio. aduersus hunc morbum nimium periculosum et exitiabilem ualet commemoratio peccatorum etiam in quae iusti sanctique prolapsi sunt. Sed acute uidetur interrogare, \'quomodo istos sanctos de hac uita abisse credendum sit, cum peccato an sine peccato\', ut, si responsum fuerit \'cum peccato\', putetur cos secuta damnatio, quod nefas est credere; si autem sine peccato dictum fuerit eos exisse de hac uita, probet hominem saltem propinquante morte fuisse sine peccato in hac uita. ubi parum adteudit, cum sit acutissimus. non frustra etiam iustos in oratione dicere: dimitte nobis dedidisse: si enim dimiseritis peccata hominibus, pater uester peccata uestra. per hoc enim cotidianum spiritale quodammodo incensum, quod ante deum in altare cordis, quod sursum habere admonemur, infertur, etiamsi non hic uiuatur sine peccato, licet mori sine peccato, dum subinde
Abbreviated transcription (Latin):
magis esse miscđia quã in nr̃a potestate fateamur. Hanc
iste miscđiam & medicinale saluatoris auxilium. tantũ. in hoc
ponit ut ignoscat cõmissa p̾terita. non ut aduiuet ad futura
uitanda. Hic ꝑniciosissime fallit᷑. hic & si nesciens ꝓhihet nos
uigilare & orare ne intremus in tẽptationẽ. cum hoc ne nob̾
accidat: in nr̃a tantũ potestate. ẽẽ. contendit. Quorundã sane
exempla quos peccasse legimus ñ ideo scripta dicit qui sanũ
sapit ut ad desꝑatione non peccandi ualeant & securitatem
peccandi nob̾ quodãmͦ p̾bere uideat᷑: sed ut disceremꝰ uel
peni Tendi humilitatẽ. uel eciam in talib lapsib ñ desꝑandam
salutẽ. Quidã enim in peccata ꝓlapsi desꝑatione plus pere¬
unt. nec solum penitendi negligunt medicinam  sed ad ex¬
plenda inhonesta & nefaria desideria. serui libidinum &
sceleratarũ cupiditatum funt. quasi ꝑdant si non fecerint

Expanded text:
magis esse misericordia quam in nostra potestate fateamur. hanc magis esse misericordia quam in nostra potestate fateamur. hanc iste misericordiam et medicinale saluatoris auxilium tantum in hoc ponit, \'ut ignoscat commissa praeterita, non ut adiuuet ad futura uitanda\'. hic perniciosissime fallitur; hic etsi nesciens prohibet nos uigilare et orare ne intremus in temptationem, cum hoc ne nobis accidat in nostra tantum potestate esse contendit. \'Quorundam\' sane \'exempha, quos peccasse legimus\', non\'ideo scripta\' dicit, qui sanum sapit, \'ut ad desperationem nou peccandi ualeant et securitatem peccandi nobis quodammodo praebere uideantur\'. sed ut disceremus uel paenitendi humilitatem uel etiam in talibus lapsibus 11011 desperandam salutem. quidam enim in peccata prolapsi desperatione plus pereunt nec solum paenitendi neglegunt medicinam, sed ad explenda inhonesta et nefaria desideria serui libidinum et sceleratarum cupiditatum fiunt; quasi perdant, si non fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas in nob̾ non est: manifeste ostendit sicut etiam hiic
rectissime placet hos om̾ino uerum non esse si dixerimus qa
peccatum non habemus: ne humilitas constituta in part̾e
falsitatis ꝑdat p̾mium ueritatis. Porro aut̃ quod dei cau¬
sam sibi agere uidet᷑ defendendo naturã. ñ attendit quod
eandẽ naturã sanã. eẽ. dicendo. medici repellit miscđĩam.
Ipse ÷ aut̃ creator ciꝰ. qui saluator eiꝰ. Non gͦ debemus sic lau¬
dare creatorẽ: ut cogamur immo uere conuincamur dicere
suꝑfluum saluatorem. Naturam itaq hominis dignis lau¬
dib honoremꝰ. easq laudes ad creatoris głam referamus.
S ed quia nos creauit: ita simus grati : ut non simus quia
sanat ingrati. Uicia sane nra quȩ sanat. non diuino
oꝑi sed humanȩ uoluntati iusteq illiꝰ uindictę tribu¬
anius. Sed ut in nr̃a potestateifuisse no¬
fuisse ne accide¬
rent confitemur: ita sanen¬
tur m illus

Expanded text:
ueritas in nobis non est\' manifeste ostendit, sicut etiam huic ueritas in nobis non est\' manifeste ostendit, sicut etiam huic rectissime placet, hoc omnino uerum non esse: si dixerimus quia pecatum non habemus, ne humilitas constituta in parte falsitatis perdat praemium ueritatis. Porro autem quod dei causam sibi agere uidetur defendendo naturam, non adtendit, quod eandem naturam sanam esse dicendo medici repellit misericordiam. ipse est autem creator eius qui saluator eius. non ergo debemus sic laudare creatorem, ut cogamur, immo uere conuincamur dicere superfluum saluatorem. naturam itaque hominis dignis laudibus honoremus casque laudes ad creatoris gloriam referamus; sed quia nos creauit, ita simus grati, ut non simus, quia sanat, ingrati. uitia sane nostra, quae sanat, non diuino operi, sed humanae uoluntati iustaeque illius uindictae tribuamus; sed ut in nostra potestate fuisse ne acciderent confitemur, ita ut sanentur in illius
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uidecur esse quod asseris. sed suꝑbum est dici hominẽ
absq peccato esse posse: ita respondet ut om̃ino si uerum
est nullomodo suꝑbum esse dicendum sit. Ait enim acutissi¬
me atq uerissime. In qua magis parte humilitas collocan¬
dã est Sine dubio falsitatis si in ea quę ueritatis ꝓbatꝰ esse.
suꝑbia ÷ Ac ꝑ hoc placet illi & recte placet: ut in parte ue¬
ritatis non in parte fai̾sitatis magis humilitas collocet᷑. Ex qͦ:
consequens. ut ille qui dixit si dixerimus quia peccatum non
habemus. nos ipsos seducimus. & ueritas in nobꝰ est uerũ dixisse
minime dubitetur. ne causa humilitatis hoc falsũ dixisse
uideatur. Propt̾ea enĩ addidit & ueritas in nob̾ non est. cũ
forte sufficeret dicere. nos ipsos decipimus. nisi attenderet qͦs¬
dam putare posse ideo dictũ nos ipsos decipimus. quia ctiã
de uero bono qui se laudat extollitur. Addendo itaq &

Expanded text:
quidem uidetur esse quod asseris, sed superbum est dici hominem quidem uidetur esse quod asseris, sed superbum est dici hominem absque peccato esse posse\' ita respondet, ut omnino, si uerum est, nullo modo superbum esse dicendum est. ait enim acutissime atque uerissime: in qua magis parte humilitas collocanda est ? sine dubio falsitatis, si in ea quae ueritatis probatur esse superbia est. ac per hoc placet illi et recte placet, ut in parte ueritatis, non in parte falsitatis magis humilitas collocetur. ex quo est consequens, ut ille, qui dixit: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non e s t, uerum dixisse minime dubitetur, nc causa humilitatis hoc falsum dixisse uideatur. propterea enim addidit: et ueritas in nobis non est, cum forte sufficeret dicere: nos ipsos decipimus, nisi adtenderet quosdam putare posse ideo dictum \'nos ipsos decipimus\', quia etiam de uero bono qui se laudat extollitur. addendo itaque \'et
Abbreviated transcription (Latin):
cum ista cõmemorquimꝰ arbitriũ uoluntatis tollimꝰ. sed dei
gram prȩdicamus. Eui enĩ prosunt ista nisi uolenti. sed
humilit̾ uolenti non se de uoluntatis uirib tanquã ad ꝑ¬
fectionẽ iusticię sola sufficiat extollenti: Absit aut̃ ut ei
dicamus quod a quibdam contrase dici ait. comparari ho¬
minẽ deo. si absq peccato. ẽẽ. asserat᷑. Quasi uͦ angłs qͥ absq
peccato ÷ comparetur deo. Ego quidem hoc sentio. quia etiam
cum fuerit in nob̾ tanta iusticia ut addi omino nichil possit.
non ȩquabitur creatura creatori. Si aut̃ aliqui putant
tantum nr̃m futurũ esse ꝓuectũ ut in dei substantiam
conuertamur & hoc efficiamur ꝓrsus quod ille est. uiderint
quẽ ad modum astruant sententiam suam. Michi hoc fa-¬
teor non esse ꝑsuasum. Iam sane hoc multũ faueo libri
huius auctori. quod aduersus eos qui dicunt rationabile

Expanded text:
cum ista commemoramus, arbitrium noluntatis tollimus, sed dei cum ista commemoramus, arbitrium noluntatis tollimus, sed dei gratiam praedicamus. cui enim prosunt ista nisi nolenti, sed humiliter uolenti, non se de uoluntatis uiribus, tamquam ad perfectionem iustitiae sola sufficiat, extollenti? Absit autem ut ei dicamus, quod a quibusdam contra se dici ait, \'conparari hominem deo, si absque peccato esse asseratur\'; quasi uero angelus, qui absque peccato est, conparetur deo. ego quidem hoe sentio, quia etiam cum fuerit in nobis tanta iustitia, ut ci addi omnino nihil possit, non aequabitur creatura creatori. si autem aliqui putant tantum nostrum futurum esse prorsusueetum. ut in dei substantiam conuertamur et hoc efficiamur prorsus quod ille est, uiderint quemadmodum astruant sententiam Suam; mihi hoc fateor non esse persuasum. Iam sane hoc multum faueo libri huius auctori, quod aduersus eos qui dicunt: \'rationabile
Abbreviated transcription (Latin):
tremore. App̃hendite d. sciplinã ne quando irascat᷑ Añs
& ꝑeatis de uia iusta. cum exarserit in breui ira eiꝰ suꝑuos.
non ait nequando irascat᷑ dñs. & non uob̾ ostendat uiam iu-¬
stam. aut non uos introducat in uiam iustam. sed iam illic
ambulantes sic terrere potuit. ut diceret. ne pereatis de¬
uia isti. Unde nisi quia suꝑbia quod totiens dixi & sepe
dicendum est. etiam in ipsis recte factis cauenda ÷. id ÷ in ipsa
uia iusta ne homo duni qͥ dei est deputat suũ. amittat quad
dei est & redeat ad suũ: Ideo quo psalmus iste concludit᷑
faciamus. Beati om̃s qui cõnfidunt in eum. Utiq ut ipse
dr̃. Deduc me dñe in uia tua. & ambulabo in ueritate tua.
pse ad illa qͦuia ducit ꝓmissa ꝑducat. cuidr̃. Eenĩ illuc ma¬
nus tua deducet me. & ꝑducet me dextera tua. Ipse ibi pascat
recumbentes cum abraham isaac & iacob de quo dictũ est.
aciet eos recumbere. & transibit & ministrabit eis Non enĩ

Expanded text:
ndite disciplin a m, ne quando irascatur dominus et pereatis de uia iusta, cum exarserit in breui ira eius super uos. non ait \'ne quando irascatur dominus\' et non \'uobis ostendat uiam iustam\' aut \'non uos introducat in uiam iustam\', sed iam illic ambulantes sic terrere potuit, ut diceret: ne pereatis deuia iusta. unde, nisi quia superbia, quod totiens dixi et saepe dicendum est, etiam in ipsis recte factis cauenda est, id est in ipsa uia iusta, ne homo, dum quod dei est deputat suum, amittat quod dei est et redeat ad suum? ideo quo psalmus ipse concluditur faciamus: beati omues qui confidunt in e u m, utique ut ipse dicitur: deduc m e, domine, in uia tua et ambulabo in ueritate tua; ipse ad illa, quo uia ducit, promissa perducat, cui dicitur: etenim illue manus tua deducet me et perducet me dextera tua; ipse ibi pascat recumbentes cum Abraham, Isaae et Iacob, de quo dictum est: faciet eos recumbere et transibit et ministrabit eis. non enim,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a: ꝓculdubio ñ est recta. Reuelemus eam confitendo.
quia non eũ latet etiã si oꝑire conemꝰ. Bonũ ÷ aut̃ confi¬
teri dño. Ita eni quod ei placet dabit nob̾. si quod ei displi¬
cet in nob̾. displiceat & nob̾. Auertet sicut scriptũ ÷ semi¬
tas nr̃as a uia sua: & nr̃am faciet esse quȩ sua ÷. qm ab
ipso p̾betur credentib in eũ & sꝑantib in eũ ut ipse faciat.
psa : enĩ uia iusta quã ignorantes qui zelum dei habent.
sed non scđm scientia. & sua uolentes constituere. iusticię
dei ñ sunt subiecti. Finis enĩ legis xp̃s ad iusticiam om̃i
credenti. Qui dix̃. ego sum uia. In qua iam ambulantes
tam terruit uox diuina ne quasi de ꝓpriis in ea uiribus
extollant᷑. Uam quib ꝓpt̾ hoc ait apłs cum timore & tre¬
more uram ipsoꝵ salutem oꝑamini: ds enĩ: qui oꝑat᷑ in¬

Expanded text:
nostra, procul dubio non est recta. reuelemus eam confitendo, nostra, procul dubio non est recta. reuelemus eam confitendo, quia non eum latet, etiamsi operire conemur. bonum est autem confiteri domino. Ita enim quod ci placet dabit nobis. si quod ci displicet in nobis. displiceat et nobis. auertet. sicut scriptum est. semitas nostras a uia sua et nostram faciet esse quae sua est, quoniam ab ipso praebetur credentibus in eum et sperantibus in eum ut ipse faciat. ipsa est enim uia iusta. quam ignorantes qui zelumdei habent, sed non secun d um sc i entiam, et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subieeti. finis enim legis \'Christus ad iustitiam omni credenti, qui dixit: ego sum u i a. in qua iam ambulantes tamen terruit uox diuina, ne quasi de propriis in ea uiribus extollantur. uam quibus propter hoc ait apostolus: cum timore et tremore uestram ipsorum salute operamini; deus enim est qui o
Abbreviated transcription (Latin):
usticam tuã. & iudiciũ tuũ sicut meridiem si fiat quod supͣ
scriptũ est. Reuela ciño uia tuã & spera in eo & ipse faciet
non utut quidam petant q iod ipsi faciant. Nullos enĩ iudet᷑
atten. se. cum dixit & ipse faciet. nisi eos qui dicunt nos
facimus d ÷ nos ipsi nes ipsos iustificamus. Ubi quidẽ oꝑam᷑
& nos: sed illo oꝑante cooꝑamur: quia miscłia eius p̃uenit nos.
Prȩuenit aut̃ ut sanem᷑. quȩ & subsequetꝰ ut etiã sanati uegetemꝰ.
Prȩuenit ut uocem᷑: subsequet᷑ ut głificem᷑. Prȩuenit ut pie ui¬
uamus. subsequetur ut cum illo semꝑ uiuamꝰ. quia sine illo
nichil possumus facere. Utrunq enim scriptũ est. Ꝙ ds me¬
us miscđia eius preueniet me. & miscđia tua subsequetur
me ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ. Reuelemꝰ gͦ ad eũ uiã nr̃am
confessione non defensione laudemꝰ. Si eniꝰ ñ÷ ipsius uia sed

Expanded text:
iustitiam tuam e t indicium tuum sicut meridie, si fiat quod supra iustitiam tuam e t indicium tuum sicut meridie, si fiat quod supra scriptum est: reueIa ad dominum uiam tuam et spera in cum, et ipse faciet, non, sicut quidam putant, quod ipsi faciant. nullos enim uidetur adtendisse, cum dixit: et ipse faciet, nisi eos qui dicunt: nos facimus. id est nos ipsi nos ipsos iustificamus. ubi quidem operamur et nos, sed illo operante cooperamur, quia misericordia eius praeuenit nos. praeuenit autem, ut sanemur, quia et subsequetur ut etiam sanati uegetemur; praeuenit, ut nocemur, subsequetur ut glorificemur; praeuenit, ut pie uiuamus, subsequetur ut cum illo semper uiuamus, quia sine illo nihil facere possumus. utrumque enim scriptum est et: deus meus, misericordia eiume per omnes dies uitae meae. reuelemus ergo ad eum uiam nostram confessione, non defensione laudemus. si enim non est ipsius uia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quo supplicandũ ÷ ut sanet᷑ & deinceps in ꝑpetua sanitate uiuat᷑
non suꝑbiendũ quasi homo cadem potestate sanet̾. qua potestate
uiciatus est. W ȩc quidem ita dixerim. ut altius dei iudiciũ
me fatear ignorare. Cur etiam ipsam suꝑbiam quȩ & in recte
factis animo insidiat᷑ humano non cito ds sanet. ꝓ qua
sananda illi piȩ aniȩ cũ lacrimis & magnis gemitibus
supplicant. ut ad eam suꝑandam & quodãmͦ calcandam
& opterendam dexteram conantib porrigat. Ubi enĩ letatꝰ
homo fuerit in aliquo hono oꝑe se etiam suꝑasse suꝑbiam.
ex ipsa lȩticia caput erigit. & dicit. Ecce ego uiuo. quid tri¬
umphas: Ꝙ ideo uiuo quia triumphas. Ante tempus eni
fortasse de illa quasi uicta triumphare delectat. cũ extrema
eius umbra illo meridie quantum arbitror absorbebit᷑: qui
meridies seriptura dicente ꝓmittitur. & educet sicut lum̃

Expanded text:
pro quo supplicandum est, ut sanetur et deinceps in perpetua sanitate uiuatur, pro quo supplicandum est, ut sanetur et deinceps in perpetua sanitate uiuatur, non superbiendum, quasi homo eadem potestate sanetur qua potestate uitiatus est\'. Et haec quidem ita dixerim, ut altius dei indicium me fatear ignorare cur etiam ipsam superbiam, quae et in recte factis animo insidiatur humano, non cito deus sanet; pro qua sananda illi piae animae cum lacrimis et magnis gemitibus supplicant, ut ad eam superandam et quodammodo calcandam et obterendam dexteram conantibus porrigat. ubi enim laetatus homo fuerit in aliquo bono opere se etiam superasse superbiam, ex ipsa laetitia caput erigit et dicit: \'ecce ego uiuo, quid triumphas? et ideo uiuo, quia triumphas\'. ante tempus enim fortasse de illa quasi uicta triumphare delectat, cum extrema eius umbra illo meridie, quantum arbitror. absorbebitur, qui meridies scriptura dicente promittitur: et educet sicut lumen
Abbreviated transcription (Latin):
pede celeriore suꝑueniat & obrepat. Sed ideo uerissime
dictũ est quod iste alit̾ intellexit. iniciũ om̃ĩs peccati suꝑbia.
qui diabolũ a quo extitit origo peccati ipsa deiecit. & subse¬
quente inuidentia hominẽ stantẽ uide ipse cecidit in de
subuertit. Nam utiq iactantiȩ ianuam qua intraret
serpens ille quȩsiuit. quando ait eritis sicut dii. Ideo dictũ est ini
Quid aut̃ sibi uult quod dicit. deinde quomꝰͦ deo ꝓ illiꝰ peccati reatu
subditus eẽ. poterit. quod suũ non esse cognouerit. Suũ enim
non. ẽ. in quit si necessariũ est. At si suũ est. uoluntarium est. & si
uoluntariũ est. uitari potest. Nos resondemus Suĩ est omnino.
Sed uiciũ quo cõmittitur. nondũ om̃ĩ ex parte sanatũ. ẽ. Quod qͥ¬
dem ut inolescerat de non recte usa sanitate descendit. Ex quo
uicio iam male ualens. uel infirmitate uel cecitate plura cõmietit.

Expanded text:
pede celeriore superueniat et obrepat. sed ideo uerissime pede celeriore superueniat et obrepat. sed ideo uerissime dictum est, quod iste aliter intellexit: i initium o mnis peccati superbia. quoniam diabolum. a quo extitit origo peccati, ipsa deieeit et subsequente inuidentia hominem stantem unde ipse cecidit inde subuertit. nam utique iaetatiae ianuam. qua intraret. serpens ille quaesiuit, quando ait: critis sicut d i i. ideo dictum est: inQuid autem sibi uult quod dicit: deinde quomodo deo pro illius peccati reatu subditus esse poterit, quod suum non esse cognouerit ? suum enim non est, inquit, si necessarium est. aut si suum est, uoluntarium est; et si uoluntarium est, uitari potest. nos respondemus: \'suum est omnino, sed uitium quo committitur nondum omni ex parte sanatum est; quod quidem ut inolesceret, de non recte usa sanitate descendit; ex quo uitio iam male ualens uel infirmitate uel caecitate plura committit
Abbreviated transcription (Latin):
Lam peccare inquit suꝑbire est quã suꝑbire peccare. Nani
quęre quid sit quodcunq peccatũ. & uide si inuenies aliquod
sine suꝑbiȩ appellatione peccatum. Hanc autẽ sententiã
sic exequit᷑. & sic ꝓbare conatur. Omẽ inquit peccatũ nisi
fallor dei contemptus est: & om̃is dei contemptis suꝑbia est.
Quid enĩ tam suꝑbũ. quã dm̃ conteninere: Om̾ino gͦ pecca¬
tum & suꝑbia est. etiam scriptura dicente. Iniliũ om̃is pec¬
cati suꝑbia est. Querat diligent᷑. & inueniet in lege mul¬
tũ discretũ esse a cȩteris peccatis peccatũ suꝑbiȩ Multa eni
peccata ꝑ suꝑbiam cõmittunt᷑ : sed neq om̃ia suꝑbe fiunt.
quȩ ꝑperam fiunt. certe a uescientib. certe ab infirmis cer¬
te plerunq a flentib & gementibus. & quidem suꝑbia cũ
magnũ sit ipsa peccatũ: ita sine aliis ꝑ seipsa est ut eciã
plerunq ut dixi non in peccatis. sed in ipsis recte factis

Expanded text:
tam peccare, inquit. superbire est quam superbire peccare. nam tam peccare, inquit. superbire est quam superbire peccare. nam quaere quid sit quodcumque peccatum et uide, si inuenies aliquod sine superbiae appellatione peccatum. hanc autem sententiam sic exsequitur et sic probare conatur: omne, inquit. peccatum, nisi fallor, dei contemptus est et omnis dei contemptus ptus superbia est. quid enim tam superbum quam deum contemnere? omnino ergo peccatum et superbia est etiam scriptura dicente: initium omnis peccati su p superbia est. quaerat diligenter. et inueniet in lege multum diseretum esse a ceteris peccatis peccatum superbiae. multa enim peccata per superbiam committuntur, sed neque omnia superbe fiunt. quac perperam fiunt — certe a nescientibus, certe ab infirmis. certe plerumque a flentibus et nescientibus et quaedam superbia, cum magnum sit ipsa peccatum, ita sine aliis per se ipsa est, ut etiam plerumque, ut dixi, non in peccatis. sed in ipsis recte factis
Abbreviated transcription (Latin):
sathane. ut discant ñ blasphemare. Quomi gͥ opus sathanȩ
excludit᷑ oꝑe sathanȩ: Hec atq huiꝰmodi intueat᷑: ne uide¬
ant᷑ ei nimis acuta quę acutule sonant. & discusa inueniant᷑
obtunsa. Quid quod etiã similitudines adhibet. quib ma¬
gis admoncat quid ei debeat responderi: Quid amplius
dicam inquit. nisi quia credi potest quod ignes ignib extin¬
guntur. si credi potest quod peccatis peceata curentur: Qd
si ignes quisꝗͣ extinguere non potest ignibus. sed tamen pos¬
sunt ut docũi dolores curari doloribus. possunt etia si querat¬
& discat uenenis uenena depelli: Nam si & aduertit aliqͣn¬
do calores febrium quibdã calorib medicinalib frangi.
etiam ignes ignib fortasse concedet extingui. Quonã modo
inquit suꝑbiam ipsam a peccato separabimus: Quid eni
hoc urget. cũ manifestum sit etiam ipsã. ce̾ peccatum.

Expanded text:
satanae, ut discant non blasphemare. quomodo igitur opus satanae satanae, ut discant non blasphemare. quomodo igitur opus satanae excluditur opere satanae? haec atque huiusmodi intueatur, ne uideantur ei nimis acuta, quae acutule sonant et discussa inueniuntur obtunsa. quid quod etiam similitudines adhibet, quibus magis ammoneat quid ei debeat responderi? quid amplius dicam, inquit. nisi quia credi potest quod ignes ignibus extinguntur, si credi potest quod peccatis peccata curentur? quid si ignes quisquam extinguere non potest ignibus, sed tamen possunt, ut docui, dolores curari doloribus? possunt etiam, si quaerat et discat, uenenis uenena pelli. nam si et aduertit aliquando calores febrium quibusdam caloribus medicinalibus frangi, ctiam ignes ignibus fortasse coneedet extingui. Quonam modo, inquit, superbiam ipsam a peccato separabimus ? quid enim hoc urget, cum manifestum sit etiam ipsam esse peccatum ?
Abbreviated transcription (Latin):
cum securitate si ds̃ oꝑat᷑. nisi quia ꝓpt̾ uoluntatẽ nr̃am sine
qua bene non possumus oꝑari cito potest subrepere animo
humano ut quod bene oꝑatur suũ tantũmͦ existimet & dicat
in abundantia sua. ñ mouebor in ȩternum. deo qͥ in uo-¬
luntate sua prȩstiterat decori eiꝰ uirtutem auertit paululũ
faciem suã. ut qui hoc dixerat fieret conturbatus. qm̃ ipse
est ille tumor sanandus doloribus. Non itaq dr̃ homini
necesse esse peccare ne pecces. sedr̃ homini. Deserit aliqͥn
tum ds unde suꝑbis. ut scias non tuũ sed eius esse. & discas
suꝑbus ñ esse. Nam illud etiã apłi quale est. Nonne ita
mirabile ut nisi quia ipse dicit cui uera dicenti contradice¬
re nefas est non sit credibile Quis eni nesciat fideliũ a
sathana uenisse primã peccati suasionẽ. & quod ille primus
auctor sit omniũ peccatorum Ꝙ quidã tam̃ traduntur

Expanded text:
cum securitate, si Deus operatur; nisi quia propter voluntatem nostram, sine cum securitate, si Deus operatur; nisi quia propter voluntatem nostram, sine qua bene non possumus operari, cito potest subrepere animo humano, ut quod bene operatur, suum tantummodo existimet, et dicat in abundantia sua, Non movebor in aeternum? Ideo qui in voluntate sua praestiterat decori ejus virtutem, avertit paululum faciem suam, ut qui hoc dixerat fieret conturbatus: qest ille tumor sanandus doloribus . Non itaque dicitur homini: Necesse est peccare, ne pecces sedtum deus, unde superbis, ut scias non tuum, sed eius esse et discas superbus non esse\'. nam illud etiam apostoli quale est! nonne ita mirabile, ut nisi quia ipse dicit, cui uera dicenti contradicere nefas est, sit credibile ? quis enim nesciat fidelium a satana uenisse primam peccati suasionem et quod ille primus auctor sit omnium peccatorum? et tamen quidam traduntur
Abbreviated transcription (Latin):
tassis etiam uerbis huiꝰ uteremur & diceremus. Absurdissimũ
est dolorẽ necessariũ fuisse. ne ulceris dolor esset. Sed ds̃ in qͥ¬
unt potest om̃ia sanare. Hoc utiq agit ut sanet omia. sed
agit iudicio suo. nec ordine̾ sanandi accipit ab egroto. Procril
dubio quippe firmissim apłm uolebat efficere: eui tamen
dicit. uirtus in infirmitate ꝑficitur. & non ei totiens oranti au¬
fert nescio quẽ stimulũ carnis. quem sibi dicit datũ ne in magni¬
tudine reuelationum extolleretꝰ. Cȩcera eni uicia tantũ in
malefactis ualent: sola autem suꝑbia etia in rectefactis ca-¬
uenda .ẽ. Unde admonentꝰ illi ne dona dei suȩ̨ potestati tri-¬
buendo. seseq excollendo grauiꝰ pereant quã si nil oꝑarent᷑
boni. quib dr᷑ cũ timore & tremore uram ipsoꝵ salutem
oꝑamini. Ds̃ enĩ .ẽ. qui oꝑat᷑ in uob̾ & uelle & oꝑari ꝓ bona¬
uoluntate. Quare gͦ cum timorẽ & tremore & non potiꝰ

Expanded text:
tassis etiam uerbis huius uteremur et diceremus: \'absurdissimum est dolorem necessarium fuisse, ne ulceris dolor esset.\' Sed deus, inquiunt, potest omnia sanare, hoc utique agit, ut sanet omnia, sed agit iudicio sno nec ordinem sanandi accipit ab aegroto. procul dubio quippe firmissimum apostolum nolebat efficere, cui tamen dicit: uirtus in infirmitate perficitur et non ei totiens oranti aufert nescio quem stimulum carnis, quem sibi dicit datum, ne in magnitudine reuelationum extolleretur. cetera enim uitia tantum in male factis ualent, sola autem superbia etiam in recte factis cauenda est. unde ammonentur illi, ne dona dei suae potestati tribuendo seseque extollendo grauius pereant quam si nihil operarentur boni, quibus dicitur: cum timore et tremore nostram ipsorum salutem operamini; dvoluntate . Quare ergo cum timore et tremore, et non potius
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. An oblitus es qđ paulo ante dixisti. ds̃ dilectio ẽ:
Si ds̃ dilectio: quisqͥs diligit dilectionẽ. dm̃ diligit:
Dilige gͦ fratrẽ. & securus esto. Non potes dicere diligo
fr̃em. sed ñ diligo dm̃. Q uomͦ mentiris si dicis diligo
dm̃. quando ñ diligis fr̃ẽm : sic falleris quando dicie
diligo fr̃em. si putas qͥa ñ diligis dm̃. Necesse ẽ. qͥ diligis
fr̾em. diligas ipsam dilectionẽ. Dilectio autẽ ds̃ est.
Necesse ẽ. gͦ ut diligat dm̃. qͥsqͥs diligit fre̾m. Si autẽ non
diligis frẽm quẽ uides. dm̃ quẽ ñ uides quomͦ potes dilige¬
re: quare ñ uidet dm̃: quia ñ habet ipsam dilectionẽ.
Ideo ñ uidet dm̃ : qͥa ñ habet dilectionẽ. Ideo ñ habet di¬
lectionẽ: qͥa ñ diligit frẽm. Propterea gͦ ñ uide᷑ dm̃ ⁊ qͥa non

Expanded text:
. An oblitus es quod paulo ante dixisti, Deus dilectio est . An oblitus es quod paulo ante dixisti, Deus dilectio est ? Si Deus dilectio, quisquis diligit dilectionem, Deum diligit. Dilige ergo fratrem, et securus esto. Non potes dicere, Diligo fratrem, sed non diligo Deum. Quomodo mentiris si dicas, Diligo Deum, quando non diligis fratrem; sic falleris, quando dicis, Diligo fratrem, si putes quia non diligis Deum. Necesse est qui diligis fratrem, diligas ipsam dilectionem; dilectio autem Deus est: necesse est ergo ut Deum diligat quisquis diligit fratrem. Si autem non diligis fratrem quem vides, Deum quem non vides quomodo potes diligere? Quare non videt Deum? Quia non habet ipsam dilectionem. Ideo non videt Deum, quia non habet dilectionem; ideo non habet dilectionem, quia non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃. Quare diligimꝰ : quia ipse prior dilexit nos: & do¬
nauit nobis diligere. Dilexit impios. ut faceret pios.
Dilexit inuistos. ut faceret iustos. Dilęxit egros. ut faceret
sanos. Ergo & nos diligimꝰ. qͥa ipse prior. dilexit nos. In¬
terroga unũ quenq. dicat tͥ si diligit dm̃. Clamat. con¬
fitetur. diligo. ipse scit. Est & aliud unde interroget᷑.
Si qͥs dixerit inqͥt diligo dm̃. & frẽm suũ odit: mendax ẽ.
Unde ꝓbas qͥa mendax est: Audi. Qui enim ñ diligit fr̾em
suũ quẽ uidet. dm̃ quẽ non uidet quomͦ potest diligere :
Quid gͦ. qui diligit frẽm. diligit dm̃ : Necesse ẽ. ut diligat
dm̃. necesse ẽ. ut diligat ipsam dilectionẽ. Nunqͥd pocest
diligere frẽm. & ñ diligere dilectionẽ: Necesse ẽ. ut di¬
ligat dilectionẽ. Quid gͦ. quia diligit dilectionẽ. ideo
diligit dm̃itiq ideo: diligendo dilectionẽ diligit¬

Expanded text:
eum? Quare diligimus? Quia ipse prior dilexit nos, et doeum? Quare diligimus? Quia ipse prior dilexit nos, et donavit nobis diligere. Dilexit impios, ut faceret pios; dilexit injustos, ut faceret justos; dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo et nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Interroga unumquemque, dicat tibi si diligat Deum. Clamat, confitetur, Diligo, ipse scit. Est aliud unde interrogetur. Si quis dixerit, inquit, Diligo Deum, et fratrem suum odit, mendax est. Unde probas quia mendax est? otest diligere? Quid ergo? qui diligit fratrem, diligit et Deum? Necesse est ut diligat Deum, necesse est ut diligat ipsam dilectionem. Numquid potest diligere fratrem, et non diligere dilectionem? Necesse est ut diligat dilectionem. Quid ergo, qui diligit dilectionem, ideo diligit Deum? Utique ideo. Diligendo dilectionem, Deum diligit
Abbreviated transcription (Latin):
prȩ filiis hominũ: qui cũ informa dĩ eẽt. ñ rapinã arbi¬
tratus ẽ. esse se ȩqualem dõ. Ecce speciosus forma prȩ filus
hominũ. Sonet nob̾ etiã. uidimꝰ eũ & non habebat speciẽ
neq decorem. Semet ipsũ exinaniuit formã serui accipiens.
in similitudinẽ hominũ factus: & habitu inuentꝰ ut homo.
Non habebat speciem neq decorem: ut tͥ daret speciẽ & de-¬
corem. Quã speciem: quẽ decorem: Ds̃ dilectio ẽ. caritatis.
ut ames. ut curras. Curris. amas. pulcher es iam: sed noli
te attende. ne ꝑdas qđ accepisti. Illũ attende. a quo
factus es pulcher. Ideo sis pulcher. ut ille te amet.
Tu autẽ totam intentionẽ tuã in illũ dirige. ad illum
curre. eiꝰ amplexus pete. ab illo time discedere: ut sit
in tẽ timor. castus. ꝑmanens in scłm scłi. Nos diligimꝰ.
qͥa ipse dilexit nos. Si quis dixerit qͥa diligo. Quem :¬

Expanded text:
prae filiis hominum: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbiprae filiis hominum: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ecce speciosus forma prae filiis hominum. Sonet nobis etiam, Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Non habebat speciem neque decorem, ut tibi daret speciem et decorem. Quam speciem? quem decorem? Dilectionem charitatis; ut amans curras, currens ames. Pulcher es jam: sed noli te attendere, ne perdas quod accepisti; illum attende, a quo factus es pulcher. Ideo sis pulcher, ut ille te amet. Tu autem totam intentionem tuam in illum dirige, ad illum curre, ejus amplexus pete, ab illo time discedere; ut sit in te timor castus, permanens in saeculum saeculi. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. 10. Si quis dixerit, Diligo Deum. Quem D
Abbreviated transcription (Latin):
forma prȩ filiis hominũ. Quia ds̃ qͥa in pͥncipio erat
uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃ : & ds̃ erat uerbũ. Quia
uͦ carnẽ suscepit. quasi feditatẽ tuã suscepit idest mor¬
talitatẽ tuam: ut aptaret se tibi & congruerettͥ. & ex¬
citaret te ad amandã intus pulchritudinẽ. Unde gͦ
inuenimꝰ qͥa fȩdus & deformis iħc. sicut inuenimus
qͥa pulcher & speciosus forma prȩ filiis hominũ: unde
inuenimꝰ qͥa & deformis: Isaiam in terroga. E t uidimus
eũ. & non habebat speciem neq decorem. Illȩ sunt duae
tibiȩ quasi diuersȩ sonantes: sed unus sp̃s ambas inflat.
Hac dicit᷑ speciosus forma prȩ filiis hominũ. hac dr̃ in ysaia
uidimꝰ eũ & non habebat speciẽ neq decorem. U no sp̃u implent᷑
ambe tĩbiȩ. ñ dissonant. Noli aures auertere. adhibe in¬
tellectũ. In terrogemꝰ paulũ apłm. & exponat nobis con¬
sonantiã duarũ tibiarũ. Sonet nobis speciosus forma

Expanded text:
uia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quia vero carnem suscepit, quasi foeditatem tuam suscepit, id est, mortalitatem tuam, ut aptaret se tibi, et congrueret tibi, et excitaret te ad amandam intus pulchritudinem. Unde ergo invenimus quia foedus et deformis est Jesus, sicut invenimus quia pulcher et speciosus forma prae filiis hominum? Unde invenimus quia et deformis? Isaiam interroga: Et vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem . Illae sunt duae tibiae quasi diverse sonantes; sed unus Spiritus ambas inflat. Hac dicitur, Speciosus forma prae filiis hominum: hac dicitur in Isaia, Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem. Uno Spiritu implentur ambae tibiae, non dissonant. Noli aures avertere, adhibe intellectum. Interrogemus Paulum apostolum, et exponat nobis consonantiam duarum tibiarum. Sonet nobis, Speciosus forma
Abbreviated transcription (Latin):
des consiliũ. nͥ ut cõpescat se. & non audeat amare impar
imparem. Aut si forte amas ducere uxorem. opta ut
illa castitatẽ amet: ñ carnis faciem. Anima uero fr̃s mei
amor. ẽ. qui reddat pulchrã amantẽ: Ds̃ autẽ semper
pulcher ẽ: nunꝗ deformis. nunꝗ cõmutabilis. Amauit
nos prior. qͥ semꝑ ẽ. pulcher. & quales amauit. nͥ fedos
& deformes.: Non ideo tamen ut fedos dimitteret.
sed ut mutaret: & ex deformib pulchros faceret. Quõ¬
mͦ erimus pulchri: Amando eũ qͥ semꝑ ẽ. pulcher.
Quantũ in te crescit amor: tantũ crescit pulchritudo:
qͥa ipsa caritas est animȩ pulchritudo. Hos diligamꝰ.
qͥa ipse prior dilexit nos. Audi apłm eaulum. Ostendit
autẽ ds̃ dilectionẽ suam in nobis: qm̃ cum adhuc pec¬
catores essemus. xp̃c ꝓ nobis mortuus ẽ. iustus ꝓ iniustis.

Expanded text:
des consilium, nisi ut compescat se, et non audeat amare impar des consilium, nisi ut compescat se, et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere uxorem optat, in illa castitatem amet, non carnis faciem. Anima vero nostra, famor est qui reddit pulchram amantem? Deus autem semper pulcher est, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos prior qui semper est pulcher; et quales amavit, nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Audi apostolum Paulum: Ostendit autem Deus dilectionem suam in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
in ignem: Non. sedne ab illo deseratur. & erit in illa
quid: timor castus ꝑmanens in scłm scłi. Audiuimꝰ duas
tibias consonantes. Illa de timore dicit. & illa de timore¬
aicit. Sed illa de timore dĩ quo timet anima ne dam¬
netur: illa de timore quo timet anima ne deseratur.
prior. dilexisset: Nos diligendo amici facti sumꝰ: sed
inimicos ille dilexit. ut amici efficerem᷑. Prior. dilexit
nos: ce donauit nob̾ ut diligeremꝰ eũ. Nondũ diligebamꝰ.
diligendo pulchri efficin᷑.QQuid facit homo deformis
& distorta facie. si amet pulchram: Aut qͥd facit femina
deformis & distorta & nigra. si amet pulcrũ: Nunqͥd
amando poterit eẽ pulchra: Nunqͥd & ille amando po¬
terit ẽẽ formosus: Amat pulchrã. & quando se in spe¬
suam quã amat. Quid facit ut pulcher sit : expectat ut
ueniat pulchritudo: Immo expectando senectus addit᷑.¬
& turpiorem facit. Non est gͦ qͥd agere. non ẽ. quomͦ illi

Expanded text:
in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et erit in illa, in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et erit in illa, quid? Timor castus, permanens in saeculum saeculi. Audivimus duas tibias consonantes. Illa de timore dicit, et illa de timore: sed illa de timore quo timet anima ne damnetur, illa de timore quo timet anima ne deseratur. prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina deformis et distorta et nigra, si amet pulchrum? Numquid amando poterit esse pulchra? Numquid et ille amando poterit esse formosus? Amat pulchram; et quando se in spesuam quam amat. Quid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectando senectus additur, et turpiorem facit. Non est ergo quid agere, non est quomodo illi
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ. sed ubicunq ẽ illa anima utinam illã iuuenirẽ:
& non aures eiꝰ preberem mͥ. sed aures meas illi. Ill a
me doceret aliqͥdꝰ potius quã a me disceret. Anma
quȩdam scã. ignea. & desiderans regnũ dĩ. hanc n
ego: alloquor sed ds̃ ipse. & patient̃ uiuentẽ in hac
terra ita consolatur. Iam uis ut ueniam. & ego noui qͥa
iam uis uti ueniam. Noui qualis es: ut secura expectes
aduentũ meũ. Noui qͥa molestia est tͥ: sed magis ex¬
pecta. tolera. uenio. & cito uenio: sed amanti tardũ ẽ.
Audi eam cantantẽ tanquã lilium de medio spinarum.
audi suspirantẽ & dicentẽ. Psallã & intelligam in
uia immaculata. quando uenies ad me. Sed in uia im¬
maculata merito non timet: qͥa ꝑfecta caritas fo¬
ras mittit timorem. Cum uenerit ad eiꝰ amplexum
timet: sed securiter. Quid timet: Cauet & obseruat
ab iniqͥtate sua ne iterũ peccet: Non. Ne mittatur

Expanded text:
illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, et non aures suas praeberet mihi, sed ego meas aures illi! Illa me doceret aliquid potius, quam a me disceret. Anima quaedam sancta, ignea, et desiderans regnum Dei: hanc non ego alloquor, sed Deus ipse, et patienter viventem in hac terra ita consolatur: Jam vis veniam, et ego novi quia jam vis ut veniam: novi qualis es, ut secura exspectes adventum meum; novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et intelligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfecta charitas foras mittit timorem. Et cum venerit ad ejus amplexum, timet, sed securiter. Quid timet? Cavebit, et observabit se ab iniquitate sua, ne iterum peccet: non ne mittatur
Abbreviated transcription (Latin):
potest & bonam suspicari & malam. qͥ potest & castam
suspicari quȩ adultera est. tu non times oculos eiꝰ quẽ
fallere nemo potest: tu non times eiꝰ prȩsentiã. qͥ auerti
non potest : Roga dm̃ ut intueatur te : & auertat faciẽ
a peccatis tuis. Auerte faciem tuam a peccatis meis. Sed
unde mereris ut ille faciem suam auertat a peccatis cu¬
is. si tu non inde auertas faciem a peccatis tuis: Ipsa enĩ
uox dicit in psalmo. Qm̃ iniqͥtatẽ meam ego cognosco.
& peccatũ meũ coram ine ẽ. semꝑ. Tu agnosce. & ille
ignoscit. Alloquuti sumꝰ eam quȩ habet adhuc timorem
illam quȩ habet iam timorem castũ. ꝑmanentẽ in
in scłm scłi. Putas inuenimꝰ illã. ut alloquam᷑ illane
Putas ẽ. in hoc popło: Putas ẽ. in ipsa exhedra : Putas
ẽ. in hac terra: Non potest ñ esse sed latet. Hiemps̃
intus ẽ uiriditas in radice. Forte inuenimꝰ & aures

Expanded text:
potest et bonam suspicari etiam malam, qui potest et castam potest et bonam suspicari etiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. Sed unde mereris ut ille faciem suam avertat a peccatis tuis? Si tu non avertas faciem tuam a peccatis tuis. Ipsa enim vox dicit in Psalmo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum coram me est semper . Tu agnosce, et ille ignoscit. 8. Allocuti sumus eam quae habet adhuc timorem illam quae habet jam timorem castum, permanentem in saeculum saeculi. Putamus, invenimus illam, ut alloquamur illam? putas, est in hoc populo? putas, est in ista exedra? putas, est in hac terra? Non potest nisi esse, sed latet. Hiems est, intus est viriditas in radice. Forte invenimus aures
Abbreviated transcription (Latin):
abste: ut delectet illam neqͥtia. sed pondere timoris
tui reprimat᷑. non damnatione iniqͥtatis: c̾astam eam
uis: ut te diligat ñ ut te timeat. Exhibe te talem
dõ. qualem us habere uxorem. Ꝙ si nondũ habes
& habere uis: talem uis habere. Et quid dicimꝰ fr̃s:
Illa mulier quȩ ideo timet uirũ ne damnet᷑ a uiro forte
non facit adulteriũ. ne aliquando ꝑueniat ad uirum.
& tollat ei lucem istam temporalem. Potest autẽ uir
ille & falli. homo ẽ. enim: sicut & illa quȩ potest fal¬
lere. Timet illa eũ extra cuiꝰ oculos potest ẽẽ. tu non
times semꝑ faciem supra te uiri tui : Wltus autẽ dñi
suꝑ facientes mala. Captat illa absentiã uiri sui. & in¬
citatur forte delectatione adulterii. & dicit sibi tamen.
Non faciam. absens ẽ qͥdem ille: seddifficile ẽ ut non ad
illũ quo qͦ modo ꝑueniat. Temperat se ne ꝑueniat ad
hominẽ qui potest & nescire. qui potest & falli. qui

Expanded text:
abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne aliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non faciam: absens est quidem ille, sed difficile est ut non ad illum quoquo modo perveniat. Temperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nescire, qui potest et falli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
isti duo timores: Timet illa. timet & illa. In terroga.
quasi unũ tibi respondent. In terroga illã. Times uirũ:
Respondet. timeo. Interroga & illam si timet uirum:
respondet. timeo. Una uor ẽ: sed diuersus animus.
Iam gͦ in terrogent᷑ quare illa dicit timeo uirũ ne ue.¬
nias. illa dicit timeo uirũ ne discedat: illa dicit timeo
ne damner. illa dicit timeo ne deserar. Pone hoc ins
animo xp̃ianoꝵ. & inuenis timorem quẽ foras mittit
caritas: & alium timorem castũ ꝑmanentẽ in scłm scłi.¬
oquamur gͦ his primo qͥ sic timent. quomͦ illa mulier
quã delectat nequitia. Timet enim uirũ. ne damnec
illam. Talib primũ loquam᷑. O anima quȩ sic times
dm̃ ne damnet te ds̃. quomͦ timet mulier quã dele¬
ctat nequitia: timet uirum ne damnet᷑ a uiro. Quomͦ
e displicet illa mulier. displice & tutibi. Si forte habes
uxorem. nunqͥd uis ut sic timeat uxor. tua ne damnet᷑

Expanded text:
duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasi unum tibi respondent: interroga illam, Times virum? respondet, Timeo. Interroga et illam si timeat virum; respondet, Timeo. Una vox est, sed diversus animus. Jam ergo interrogentur, Quare? Illa dicit, Timeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in animo Christianorum, et invenis timorem quem foras mittit charitas, et alium timorem castum permanentem in saecoquamur ergo his primo qui sic timent Deum, quomodo illa mulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur
Abbreviated transcription (Latin):
mor castus: Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud
est timere dm̃ ne mittat te in gehennam cũ diabolo.
aliud ẽ. timere dm̃ ne recedat a te. Ille timor quo
times ne in ignem eternũ mittaris cũ diabolo
nondum ẽ. castus: non enim uenit ex amore dei.
sed ex timore p ene. Cum autẽ times dm̃ ne desera
te: prȩsentiã eius amplecteris. cũ ipso frui desideras.
mittit caritas: alterũ castum qͥ ꝑmanet in scłm scłi.
nisi ponas duas mulieres maritatas: quarũ unam ita
constituas uolentẽ facere adulteriũ. delectari neqͥtia.
sed timere ne damnet᷑ a marito : Pimet maritum.
sed qͥa adhuc amat neqͥtiam : ideo timet maritum.
Huic non grata sed onerosa ẽ. mariti p̾sentia. Et si for¬
te uiuit nequit᷑: timet maritũ ne ueniat. Tales sunt
illi castos amplexus. nulla se adulterina immunditia
maculare : optat p̾sentiam uiri. & quomͦ discernunt᷑

Expanded text:
r castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud r castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. mittit charitas, alterum castum qui permanet in saeculum saeculi, nisi ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur