comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lerit grossos suos. cum synagoga ꝓcreauerit apłos. qui de ea generati. dul¬
cissimum cibũ doctrine credentib ministrarent. Q qm̃ ꝓferente synagog.
uel apłos qui euangłiũ p̃dicarent. uel eos qui ȩuangłio legis adhuc ceri¬
monias pͣferre contenderent. nichilominus tunc totius orbis fides salusq
secuta est. recte subiungit᷑. Uineȩ florentes odorem dederunt.Per floritionẽ
nanq uinearum. iniciũ multiplicantium ȩccłiarum de ea quȩ in ierosoli¬
mis pͥmo plantata est. ꝑ odorem diffusa longe lateq harũ fama exp̃ssa est.
Quid enim gratius florentis odore uitis: Si quidẽ de flore earum sucus eaep̃ssus
poculi genus conficit. & saluti & uoluptati accõmodatum. Cui cõꝑandũ bonȩ
oꝑationis rumorẽ qui ñ facile uideat: Exemplũ ergo uinearum quib nase it᷑
uinũ. quod lȩtificat cor hominis. & ȩccłiis fidelium generalit̃. & quibꝰq electis

Expanded text:
lerit grossos suos, cum Synagoga procreavit apostolos, qui de ea generati dullerit grossos suos, cum Synagoga procreavit apostolos, qui de ea generati dulcissimum cibum doctrinae credentibus ministrarent. Et quoniam proferente Synagoga vel apostolos, qui Evangelium praedicarent, vel eos qui Evangelio legis adhuc caeremonias praeferre contenderent, nihilominus tunc totius orbis fides, salusque secuta est, recte subjungitur: Vineae florentes dederunt odorem. Per floritionem namque vinearum initia multiplicantium Ecclesiarum de ea quae in Jerosolymis primo plantata, per odorem diffusa longe lateque harum fama expressa est. Quid enim gratius florentis odore vitis? Siquidem de flore earum succus expressus, poculi genus conficit, et saluti ac voluptati accommodum. Cui comparandum bonae operationis rumorem, quis non facile videat? Exemplum ergo vinearum, quibus nascitur vinum, quod laetificat cor hominis, et ecclesiis fidelium generaliter, et quibusque electis
Abbreviated transcription (Latin):
qui sibi suisq ꝓtestant᷑. quia bonum est homini mulierẽ ñ tangere.
.t. nr̃a conuersatio in cęlis est. Nam quod tecta hominũ & conuersatio¬
nem fugere. magisq in siluis ac solitudinib degere solet. typum p̃ten¬
dit eoꝵ. qui corpore tantũ in mundo positi. ceterũ mente separant᷑
a mundo. & suꝑna potius uidẽ desid̾ant. Ficus ꝓtulit grossossuos. t.¬
Grossos uocant pͥmitiuas & immaturas ficus atq in habiles esui.
quȩ concussȩ fuerint leui tactu decidunt. Et ficus sonante turture ꝓculit gror¬
sos suos: cum p̃dicantib in iudea apłis. synagoga ꝓtulit multos qui ⁊ elũ dei ha¬
bent. sed non scdm scientiam. Qui magis imꝑfectã adhuc & uelut iminaturam
littere legalis obseruantiam tenere. quam intelligentiȩ spũalis in ea dulce¬
dinẽ susciꝑe uellent. Appomus hunc uersiculũ tta ex ponit. quod ficus ꝓtu¬

Expanded text:
 eorum qui sibi suisque protestantur quia bonum est homini mulierem non tangere ,  eorum qui sibi suisque protestantur quia bonum est homini mulierem non tangere , et, Nostra conversatio in coelis est . Nam et quod tecta hominum et conversationem fugere, magisque in silvis ac solitudinibus degere solet, typum praetendit eorum qui corpore licet in mundo positi, caeterum mente separantur a mundo, et superna potius videre desiderant. Ficus protulit grossos suos. Grossos vocant primitivas et immaturas ficus atque inhabiles esui, etiam si concussae fuerint, levi tactu decidunt. Et ficus sonante turture protulit grossos suos, cum praedicantibus in Judaea apostolis Synagoga protulit multos, qui zelum Dei haberent, sed non secundum scientiam; qui magis imperfectam adhuc, et velut immaturam litterae legalis observantiam tenere, quam intelligentiae spiritualis in ea dulcedinem suscipere vellent. Apponius hunc versiculum ita exponit, quod ficus protu
Abbreviated transcription (Latin):
num est. Uox turturis audita est interra nr̃a. Nox p̃dicatoris audita est
interra. quȩ nr̃a iam cȩpit esse dũ fidei uerbum recepit. De qua & iN
psalmo pͥma sabbati. id est dnicȩ resurrectionis quȩ pͥma sabbati facta
est dicit᷑. Dñi est t̾ra: & plenitudo eius. Uox & enim turturis quȩ suo so¬
nitu abscessum hyemis & ueris signare solet aduentum: conuenit eis qui
dicere norunt. quia tenebre transierunt. & lum̃ uerũ iam lucet. Uox
turturis quȩ humilit̃ resonans. gemitum ꝓ cantu expͥmi ꝓuoeat: con¬
gruit eis qui sui incolatus & ꝓmissȩ sibi patriȩ memores. dicere consue¬
runt. Sed & nos ipsi pͥmitiassp̃s habentes. & ipsi intra nos ingemiscimus.
adoptionem filioꝵ expectantes redemptionẽ corporis nr̃i. Qui & auditori
b suis clamant. Miseri estote & lugete. risus ur̃ in luctum conuertat᷑ :
& gaudiũ in merorem. Auis ipsa quȩ pudiciciȩ amatrix est. & sẽꝑ iti

Expanded text:
num est . Vox turturis audita est in terra nostra. Vox praedicatoris audita est in terra, quae nostra jam coepit esse, dum fidei verbum recepit; de qua et in psalmo primae sabbati, id est Dominicae resurrectionis, quae prima sabbati facta est, dicitur; Domini est terra, et plenitudo ejus . Vox enim turturis, quae suo sonitu abscessum hiemis et veris solet signare adventum, convenit eis qui dicere norunt quia tenebrae transierunt, et lumen verum jam lucet . Vox turturis, quae humiliter resonans gemitum pro cantu exprimit, congruit eis qui sui incolatus et promissae sibi patriae memores, dicere consuerunt: Sed et nos ipsi primitias Spiritus habentes, et ipsi intra nos gemimus, adoptionem filioseri estote, et lugete; risus vester in luctum convertetur, et gaudium in moerorem. Avis ipsa quae pudicitiae amatrix est, et semper i
Abbreviated transcription (Latin):
babit renicepus surgendi ao laborem. Deniq supra adiurabat fiias iera¬
salem ne suseitarent neq euigilare facerent eam a onec iosa selas ier¬
muitata use surgere iubet cam ipse atq ad se ꝓ pant̃ uennse ueliã ao cã
uins ectulo qualibẽt celestib studus fiorido intrare sconseneit ⁊ ipecilã ade¬
cus seum it sequentia cantici docent ad excolendas uanees. uestesan o¬
centes coe his ꝓpellendas p̃cipit ecxire. addens ad ꝓuocandũ infiamanduq
es studiũ quod transactis auris brumalib iam uerua tempies indus¬
tra m laborantis adiuuet. sed &e uernaliũ aduentus atq cantꝰ auiuĩ rura¬
lra magis loe quam aulica reddat iocundas Prouentiuset ã florum.
spem fructus futuri pollent agricolis. des quia dencus fieie fioru
panca pstrinximꝰ: iam nunc ad exinterando galli go se peeseis sta um
uieramus. D istitem est suo suo figura capres hinidia sensus stqinod¬

Expanded text:
abet item tempus surgendi ad laborem. Denique supra adiurabat filias Hierusalem ne suscitarent neque evigilare facerent eam donec ipsa velit eeam jubet ipse, atque ad se properanter venire; nec jam ad eam in lectulo quamlibet coelestibus studiis florido intrare consentit, sed ipsa potius secum, ut sequentia cantici docent, ad excolendas vineas bestiasque nocentes ex his propellendas praecipit exire; addens ad provocandum inflammandumque ejus studium, quod transactis auris brumalibus, jam verna temperies industriam laborantis adjuvet, sed et vernalium adventus atque cantus avium, ruralia magis loca quam aulica reddat jocunda, proventus etiam florum spem fructus futuri polliceatur agricolis. Sed quia de superficie litterae pauca perstrinximus, jam nunc ad exinterandos allegoriae sensus stylum vertamus. Dictum est supra, sub figura capreae hinnuli
Abbreviated transcription (Latin):
illum & ñ inueni. Inuenerunt me custodes quicustodunt cuuitatẽ. Nũ
quẽ diligit anima mea uidistis: Paululũ cũ ꝑtransissem eos: inueni
quẽ diligit anima mea. Dilectum nãq in lectulo quȩrimꝰ. quando in p̃sen¬
tis uite aliquantula requie redẽptoris nr̃i desidio suspiramꝰ ꝑ noctẽ q̃rimꝰ
quia cesiam inillo mens iugilat. tam̃ adhuc oculus calie at ꝯei qui dulestũ
suin ĩ muenit. se staet lit sur ga t. euiutatẽ cireũeat. id est sel n elector¬

Expanded text:
tatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est san
Abbreviated transcription (Latin):
esobia fiue una que q electa anima clesti ÷ sponso amica ꝑamore. coluba
pspiritum. sormosa ꝑ morũ pulchritudinem. Quȩ cũ iam de corruptione
carnis educit᷑. ei ꝓcul dubio hiems transit: quia p̃sentisuitȩ torpor abscedit.
mb quoq abiit & recessit quia cũ ad contẽplandum in sua substantia om
nipotentem dm̃ educit᷑ iam uerbor guttȩ necessariȩ nonerunt.: ut pluuia
aebcat p̃dicationis infuindi slã quod minꝰ audire potuit: ampliuis iudebitu
unc apparent fiores in terra. quia cũ de etnat bestotutinus iistaiqueo sua¬
uiatis ꝑmordia p̃gustare anima cȩperit: quasi iam in florib odorat exiens
Quod postq̃ egresa fuerit: infructu ubius habebit. Unde a illie subditur.
empus putãtionis aduenit. In putatione quippe sarm̃ta sterilia redunti¬
u se ea que p̾ualent uberuis fructũ ferant. Nre itaq putationis tẽpus
tine aduenit: quando infructuosam ac nacciam corruptionẽ carnis dese

Expanded text:
e anima unaquaeque electa coelesti est sponso amico per amorem, columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem: quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei proculdubio hiems transiit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abiit et recessit, quia cum ad contemplandum in sua substnipotentem Deum educitur, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit q
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere: de celo uenit in uterum. de utero uenit in p̃sepe. de p̃sepi uenit ia
crucẽ : de cruce uenit insepulehrũ. de sepulchro rediit incęlũ. Ecce ut nos
post se currere faceret. quosdã ꝓ nob saltus manifesta ꝑ carnẽ ueritas dedit.
qui & exultauit ut gigas ad currendam uiã. ut nos ei exx corde diceremꝰ. Trahe
me post te: curremꝰ in odore unguentoꝵ tuoꝵ. En ipsestat post parietẽ nr̃m.¬
rietem nr̃m. Qui enim humanis ocłis hoc quod de mortali assumit ostendit.
& in se ipso inuisibilis ꝑmansit: in aꝑtose uidere. quȩrentibꝰ quasi post parietem
stecit. qui ad uidendũ se manfesta maiestate ñ p̃buituasi enĩ post pari¬

Expanded text:
agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se cuQuia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum . Unde oportet rietem nostrum. Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali assumpsit, ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus, quasi post parietem stetit; quia videndum se manifeste in majestate non praebuit, quasi enim post pari
Abbreviated transcription (Latin):
uudilt diin nec uidere quȩrebat. Pereussa autẽ caritatisenus spiculis
uulnerit mii timis afectii pietatis. ardet desidio contẽplationis. & miro
mallo uiuficat᷑ cerui ulitere. que prius mortua iacebat in salute. Estude
anelatiaiam uidere desiderat quẽ fugiebat. Percussione ergo aa salutem
reducit᷑: quȩ ad securitatẽ quietis intimȩ amoris sui ꝑturbatione reuocat᷑.
ꝓspitate iudelieet uite psentis quasi sub capite posuit. quã intentione sũmi amo¬
ris pinit. Deatera uero dei eam amplectitur. quia subȩt̾na eius beatitudine
tota deuotione continet᷑. Hinc rursum scriptũ ÷: Deaetera manꝰtua dñe con¬
fregit inimicos. Hostes enĩ dñi &si insinistra ꝓficiunt. in dexxtera franguntur:
quia plerũq prauos uita p̃sens eleuat. sed aduentꝰ et̃ ne beatitudinis dãpnat.
Ecce iste uenit saliens in montib: & transiliens colles. Uemendo quippe ad redẽpti¬
onẽ nram. quosdã ut ita dixerim saltus dedit. Nultis fr̃s Rm̃i ipsoseius saltus

Expanded text:
deri requirebat a Domino. Percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis, ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere quae prius mortua jacebat in salute. Aestuat, anhelat, etiam videre desiderat quem fugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae amoris sui perturbatione revocatur. prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine, tota devotione continetur. Hinc rursum scriptum est, Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei, et sinistra ejus proficiunt, et dextera franguntur; quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat.Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis, fratres charissimi, ipsos ejus saltus
Abbreviated transcription (Latin):
dicere solemꝰ ut cũ grecã uł latinã
linguã dicimꝰ: latina uł greca
uerba monstrem. Os ergo dñi ñ immerito ipsum accipimꝰ. ꝑ quẽ nob̾ omĩa
loquit᷑. Hinc est enĩ quod ꝓpħa ait. Os enĩ dñi locutũ est. hoc. & ei sponsa in can¬
ticis canticoꝵ dicit. Osculet᷑ me osculo oris sui. Acsi aꝑte dicat. Iangat me
dari in monte conspiceret ait. Aꝑiens os suũ: dixit. Acsi patent̃ dicat. Tunc
os suũ aꝑuit: qui prius aꝑuerat ora ꝓpħarum. Hinc est etiã quod de illo ab
sponsa p̃sentiã eiꝰ desid̾ante dr̃. Osculet᷑ me osculo oris sui. Sc̃a quippe eccł̃ia¬
quoe p̃cepta exeius pdicatione cognouit: quasitot oris enis oscula accepit.
Quia meliora sunt uberatua umno. Ipsa sunt ubera dem dos tores qui n prcha¬
i pecstous ficra lacte nos potant quia ipsi archanis sununs cott epli ti aus
uenienti sponso dicit̃ ad olescentulȩ dilexcerunt te. id est eldetori a nude

Expanded text:
dicere solemus; ut cum Graecam vel Latinam linguam dicimus, Latina vel Graeca verba monstremus. Os ergo Domini non immerito ipsum accipimus, per quem nobis omnia loquitur. Hinc est enim quod propheta ait, Os enim Domini locutum est hoc . Unde et ei sponsa in Canticis Canticorum dicit: Osculetur me osculo oris sui; ac si aperte dicat, Tangat me dari in monte conspiceret, ait: Aperiens os suum, dixit . Ac si patenter dicat: Tunc os suum aperuit, qui prius aperuerat ora prophetarum. Hinc est etiam quod de illo ab sponsa, praesentiam ejus desiderante, dicitur, Osculetur me osculo oris sui . Sancta quippe Ecclesiaquot praecepta exQuia meliora sunt ubera tua vino. Ista sunt ubera, id est, doctores, quae in arca pectoris fixa, lacte nos potant, quia ipsa arcanis summae contemplationis veniente sponsa dicitur, Adolescentulae dilexerunt te ; id est, electorum animae
Abbreviated transcription (Latin):
ac ouimista or lata graaentes aspiciat. ut si qua inuenise aneis eitis
ueliou ece quirat : quia sunt non nulli eciã iute seculat is. quionlest an
aielibq uio habent aertione uirtutis. Querentes autẽ nos iugilesisto¬
uenliot q ui dusto diu nt ciutatem: quia sc̃ĩ patres qui ecełie statã euster¬
dumtibo ns unris studus occurunt ut suo uel uerbo uł ercẽplo nos doceans̃.
Quos eũ pailuilu ꝑ cransi nue nimꝰ quẽ diligimnꝰ. quia redẽptor nt e si huma¬

Expanded text:
angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua invenire in eis valeat, ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli etiam vitae saecularis qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt, qui custodiunt civitatem, quia sancti Patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster, etsi hum
Abbreviated transcription (Latin):
fraglantiã suauitatis odorata: incanticoꝵ cantico loquit᷑ dicens. Dũ esset rex
in recubitu suo: nardus mea detit odorẽ suũ. Acsi aꝑte dicat. Quousq rex
meis obtutib apud se in requie secreti cęlestis abscondit᷑: electoꝵ uita mi¬
ris uirtutum odorib excercetur. Ut quo adhuc eum quẽ appetit ñ uidet:
ardentius ꝑdesideriũ flagret. Rege qͥppe in recubitu suo posito nardus
odoremdat
au quiesente in sua beatitudine dño. scor urtus ineccłia magne. bis¬

Expanded text:
fragrantiam suavitatis odorata, in canticorum Cantico 1164 loquitur, dicens: Donec rex fragrantiam suavitatis odorata, in canticorum Cantico 1164 loquitur, dicens: Donec rex in recubitu suo est, nardus mea dedit odorem suum . Ac si aperte dicat: Quousque meis obtutibris virtutum odoribus exercetur, ut quo adhuc eum quem appetit non videt, ardentius per desiderium flagret. Rege quippe in recubitu suo posito, nardus odorem dat, dum quiescente in sua beatitudine Domino, sanctorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ans eũ n is actib delectat᷑. Cubat uͦ in meridie: cũ eax desideris carialibus
andente corde rexboꝵ apud electoꝵ suor pectora refrigeriu inuenit auita
uestigia gregum. & pasce hedos tuos. Semet ipsam nãq ea quȩ int mulie
res pulebra est cognoscit: quando electa quȩq amina etiã int̃ peccattres
posita quia ad auctoris sui ac similitudine sit condita meminit: ut iuixta
ꝑcepte sumilitudinis ordinẽ incedat. quȩ si se ñ cognoscit. egredis a secretosui
cordis. eocpulsaq inexteriorib concupiscentuis dissipat᷑. Egressa u abit post
uestigia gregũ. quia sua int̾na deserens acd latã uidelicet uiã aucit & sequit᷑
exempla popułoꝵ. nec iã agnos sed hedos pascit. quia ñ innarias cogitatibes
mentis. sed nutrire prauos motꝰ carnis intendit. Dũ esset rex in accubitu
roꝵ hominũ: quasi suauitate fraglant odorum. Hin est enũ quod ꝑ paulũ
dicit᷑. Xp̃i bonus odor sumꝰ deo. Hinc est quod sc̃a eccłia in clectis suis quandõ

Expanded text:
stris actibus delectatur: cubat vero in meridie, cum ex desideriis carnalibus ardente corde reproborum, apud electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitvestigia gregum, et pasce haedos tuos . Semetipsam namque ea quae est pulchra inter mulieres cognoscit, quando electa quaeque anima etiam inter peccantes posita quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit , et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis intendit. Quia ergo electurorum hominum quasi suavitate fragrant odorum. Hinc est enim quod per Paulum dicitur: Christi bonus odor sumus Deo . Hinc est quod sancta Ecclesia, in electis suis quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
quereret u ipsis antiquis p̃dicatorb spem figere noliut quȩ dieit Eaulis
sum ere ꝑtransissem eos: inueni quẽ diligit anima mea. Illũ quippe inuoe¬
nire non posset: si istos transire noluisset. Sic sponsa in canticis carticoꝵ
suis desicu is anxia loquit᷑ dicens. In lectulo meo ꝑ noctẽ quesiui quẽ dili¬
Et anima mea. quesiui illũ & non inueni. Inlectulo enĩ dilectũ quęrit.
quando in ipso ocio & uacatione quã appetit. iã uide. dñm concupiscit.

Expanded text:
quaereret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit; quae dicit, Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea: illum quippe invenire non posset, si istos transire noluisset. Item in Expos. Ezech., Hom. VI, part. II.--Sic sponsa in Canticis Canticorum sanctis desideriis anxia loquitur, dicens: In lectulo meo per noctem quaesivi quem diligit anima mea. Quaesivi illum, et non inveni. In lectulo enim dilectum quaerit, quando in ipso suo otio et vacatione quam appetit jam videre Dominum concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
cualfee legentib ratir: si ea que ille mn explanationẽ luis cidumuans ẜciueta
cuuisila sa frarsun dissecuit. qͥa plurima sunt & copiose dic ta qu asi urunũ
cs estali olam parit om̃ia ponerem̃ quod modo adiuuante dt̃los sum̃ facturi
olaudas gͥ septimus in cantica canticoꝵ lib nr̃o quide labore colectus: seal
beatug egori sermomib & sensu cõposit᷑: ut siquis forte sit qui nra opiscula
sonenda existimnet habeat in promptu legenda eus dicta qui constat nula¬
temis ee spnenous. Si quis si hec quoq nr̃a captus amore legat sieut mar moreis
mreplieru tatis alificis aureu cantus aramnteetus imponet. Audiui auitẽ quia
partes in suis opib excplanauit collecta exc ordine. in unũ uolum coegunt at¬
uoa opus si habem add man facilius multo ac ꝑfectius studiũ meȩ uoluntatis
inplerem Nerum quia necdũ illud uide merui. ipse ꝑme ꝓut potu. imitari
SCULETUR OE OSCULO
oris sui. Potest ꝑos dĩ unigenitꝰ filiꝰ
designari. Qui sicut brachiũ eius

Expanded text:
quae in explanationem hujus voluminis per cuncta opuscula sua sparsim disseruit, quia plurima sunt et copiose dicta, quasi in unum collecta volumen, pariter omnia poneremus, quod modo adjuvante Domino sumus facturi. Credatur ergo septimus in Cantica Canticorum liber, nostro quidem labore collectus, sed beati Gregorii sermonibus et sensu compositus, ut si quis forte sit qui nostra forte opuscula jure spernenda existimet, habeat in promptu legenda ejus dicta, quem constat nullatenus esse spernendum. Si quis vero haec quoque nostra captus amore legat, sicut marmoreis nostrae parvitatis aedificiis aureum tantus architectus culmen imponat. Audivi autem quod partes in suis operibus explanavit, collecta ex ordine in unum volumen coegerit: quod opus si haberem ad manus, facilius multo ac perfectius studium meae voluntatis implerem; verum quia necdum illud merui videre, ipse per me hoc, sculetur me osculo oris sui. Potest per os Dei unigenitus Filius designari, quia sicut brachium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
habent particulã huiꝰ scẽ pulchritudinis. Hinc est quod ioħs dicit. Qui natꝰ
est ec dõ. non peccat: sed peccatũ ad mortẽ. Non quod leui peccato quis
careat: sine quo uita ista agiñ potest. Tota gͦ pulchra est ȩccł̃ia. in quan¬
tum se castam & immunẽ ab om̃i peccato custodit. Si quando uͦ leui
ea pͥsca pulchritudo reparat᷑. Ueni de libano sponsa mea. ueni de liba¬
no ueni. Libanꝰ mons est fenicis. Int̾pretat᷑ autẽ ex hebreo: dealbatio
uł candidatio. Ex greco autẽ: thus interp̃tat᷑. Unde & supͣ ubi legit᷑
uadã ad montẽ mẏrrȩ. & ad collẽ thuris: collis habet᷑ libaru. Uocat gͦ
sponsus sponsam suã candidatã baptismate. dealbatã nitore om̃iũ urtu

Expanded text:
habent particulam hujus sanctae pulchritudinis. Hinc est quod Joannes dicit: Qui natus habent particulam hujus sanctae pulchritudinis. Hinc est quod Joannes dicit: Qui natus est ex Deo, non peccat, subaudis peccato ad mortem, non quod levi peccato quis careat, sine quo vita ista non ducitur. Tota ergo pulchra est Ecclesia, in quantum se castam et immunem ab omni peccato custodit. Si quando autem levi m in ea prisca pulchritudo reparatur. « Veni de Libano, sponsa mea, veni de Libano, veni. » Libanus mons est Phoenicis. Interpretatur autem ex Hebraeo dealbatio vel candidatio, ex Graeco autem thus interpretatur. Unde et supra, ubi loquitur: « Vadam ad montem myrrhae et ad colles thuris, » collis habetur Libani. Vocat ergo sponsus sponsam suam candidatam baptismate, dealbatam nitore omnium virtu
Abbreviated transcription (Latin):
sua iusitatione dignat᷑ illustrare. quȩ mẽbra sua cũ uiciis & coneupiscen¬
tuis mortificant. quȩ eciam seipsas ꝑsacrarũ orationũ studia. dõ gratũ sacri¬
ficiũ faciunt. Tota pulchra es amica mea: & macula ñ est inte. Uox sponsi
ad amicã & sponsam suã. Tota pulchra es. Om̃i inqͥt ex parte: nulla reci-¬
pis maculã aut rugã. Non enim soli doctores uł ꝑfecti quiq pulchri sunt
ante dei ocłos. qui sũma scientia & contẽplatione p̃minent: sed eciã simpli¬
ces quiq fideles qui recta fide & bonis oꝑib excornant᷑. pulchri in ocłis sponsi
habent᷑. Nã ut psalmista dicit. benediaẽ om̃ib qui timent dñm: pusillis cũ
maiorib. Idõ dicit tota pulchra es: ñ pars tua. Hoc autẽ idõ dicimꝰ. ñ quod
ꝑfecta & cȩleste desidiũ. omnẽ abstergit maculã leuioris peccati. Non enĩ de
grauiorib nc̃ ratio est: quȩ qui cõmittunt iã sponsȩ xp̃i non sunt. nec ullã

Expanded text:
a visitatione visitare dignatur, quae membra sua cum vitiis et concupiscentiis mortificant, quae etiam seipsas per sanctarum orationum studia gratum Deo sacrificium faciunt. Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te. » Vox sponsi ad amicam suam sponsam. « Tota pulchra es. » Omni inquit ex parte nullam recipis maculam neque rugam. Non enim soli doctores vel perfecti quique pulchri sunt ante oculos Dei, qui summa scientia et contemplatione praeeminent, sed etiam simplices quique fideles, qui recta fide et bonis operibus exornantur, pulchri in oculis sponsi habentur. Nam ut Psalmista dicit, « benedixit omnibus qui timent Dominum, pusillis cum majoribus; » ideo dicit: « Tota pulchra es, » non pars tua. Hoc ideo dicimus, non quod perfecta et coeleste desiderium omnem abstergit maculam levioris peccati: non enim de gravibus nunc ratio est, quae qui committunt, jam sponsa Christi non sunt, nec ullam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaria pauꝑtate. & rerũ sponsione gaudentes. Sequit᷑. Om̃s gemelł
fȩtib. & sterilis ñ est ineis: quia gemina caritate dilectione uidelicet dei¬
& ꝓximi p̃minent. & hanc obseruari docent. Uel etiã qͥa fidẽ & oꝑationẽ
p̃dicant. Et sterilis non est int̾ eas. Nullus uidelicet alienꝰ est a bonis oꝑib.
sc̃ĩ doctores accipiunt᷑. qͥ & ꝑ dentes figurant᷑. Coccus autẽ: sanguinis uł

Expanded text:
voluntaria paupertate et rerum spollatione gaudentes. Sequitur. Omnes gemellis voluntaria paupertate et rerum spollatione gaudentes. Sequitur. Omnes gemellis fetibus, et sterilis non est inter eas. Quia gemina charitate et dilectione Dei et proximi praeeminent, et hanc observari docent: vel etiam quia fidem et operationem praedicant. Et sterilis non est in eis; nullus videlicet alienus est a bonis operibusancti praedicatores accipiuntur, qui et per dentes figurantur. Coccus autem sanguinis vel
Abbreviated transcription (Latin):
cibos cõmolimꝰ. & scĩ doctores bene dentib cõparant᷑. quia spũales cibos quos sim¬
plices caꝑe nequeunt. ipsi qͦd ãmodo exxponendo cõminiuint. Dens ȩccl̃iȩ p̃ci¬
puus erat petrus. cui dictũ est inuisione. Surge. occide. & manduca. acsi
aꝑte diceret. Eos quos ad fidẽ conu̾tis occide ab eo quod sunt. ut desinant esse
peccatores: & manduca. hoc ÷ transfer in corpis ȩccłiȩ. Bene autẽ hi dentes ou-¬
b tonsis & lauachro lotis cõparant᷑. Solent enim oues post tonsionẽ currenti
aqua ablui. ne illotus sudor corpori inhereat. & scabiem generet. Tonsi e sunt
scĩ doctores. & magistri ȩccłiȩ. qui. & lauachro baptismi abluti sunt. & uel¬
tere: sed illis specialit̾ hoc congruit qͥ scđm uerbũ dñ uendunt omĩa sua &
dant pauꝑib. & nudi atq exopediti secunt᷑. xp̃m. Tales gͦ sunt dentes ȩccłiȩ
id est p̃dicatores & magistri eius. oues ꝑ innocentiã. abluti ꝑbaptismũ.

Expanded text:
cibos commolimus. Et sancti doctores bene dentibus conformantur, quia spirituales cibos, quos simplices capere nequeunt, ipsi quodammodo exponendo comminuunt. Deus Ecclesiae praecipue erat Petrus, cui dictum est in visione: « Surge, occide et manduca. » Ac si diceretur: Eos quos ad fidem convertis, occide ab eo quod sunt, ut desinant esse peccatores; et manduca, hoc est transforma in corpus Ecclesiae. Bene autem hi dentes ovibus tonsis et lavacro lotis comparantur. Solent enim oves post tonsionem currenti aqua ablui, ne illotus sudor corpori adhaerescat, et scabiem generet. Tonsi enim sunt sancti doctores et magistri Ecclesiae, qui et lavacro baptismi abluti sunt; et veltere, sed illis specialiter hoc congruit qui secundum verbum Domini vendunt omnia sua, et dant pauperibus, et nudi atque expediti sequuntur Christum. Tales es et ministri ejus, oves per innocentiam abluti baptismo:
Abbreviated transcription (Latin):
& bene collũ ȩccł̃ie id est p̃dicatores & doctores turri dauid cõparant᷑. quia sẽꝑ in
uo ub̃a eccłiae significant eosdẽ doctores. Nec mirũ quod una eadẽq res:
diuersis figuratur modis. Sc̃i enĩ doctores ocłi sunt: quia uias uitȩ quas in¬
gredi debeant subiectis demonstrant. Dentes sunt: quia cibos diuinarũ scrip¬
turarũ molunt. & cõminuunt ut mandi possint. Collũ sunt: quia caput &
membra id est. xp̃m & eccł̃iam coniungunt. Ipsi doctores sunt & ub̃a ȩccłiȩ quia
paruulos & simplices fideles lacte uerbi dei nutruint. iuxta quod paulus sim¬

Expanded text:
Et bene collum Ecclesiae, hoc est, praedicatores et doctores turri David comparantur, quia semper quasi in  eosdem significant sanctos doctores. Nec mirum quod una eademque res diversis figuratur modis. Sancti enim doctores oculi sunt, quia vitae vias quas ingredi debeant, subjectis demonstrant; dentes sunt, quia cibos divinarum Scripturarum molunt et comminuunt ut mandi possint; collum sunt, quia caput et membra, hoc est Christum et Ecclesiam, conjungunt. Ipsi ergo doctores sunt et ubera Ecclesiae, quia parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
diuine p̃dicationis auditorib enilida ib p̃ferunt: uel etiã sc̃ĩ doctores ꝑcollũ
signantur. quia sicut collũ caput & cetera corporis mẽbia coniungit. ita scĩ p̃
dicatores quasi mediatores sunt int̃ xp̃m. & reliqͦs qͦs instruunt fideles. &¬
quasi axp̃m suo corpori id est ȩccłiȩ coniungunt. Hoc autẽ collũ: turri dauid
cõparat᷑. Dauid qui int̾pretat᷑ manufoitis uł uisu desiderabilis: apm significat.¬

Expanded text:
r collum signantur, quia sicut per collum caput et caetera membra corpori conjunguntur, ita sancti doctores quasi mediatores sunt inter Christum et reliquos quos instruunt fideles, quasi Christum corpori suo, id est Ecclesiae conjungunt. Hoc autem collum turri David comparatur. David, qui interpretatur manu fortis vel visu desiderabilis, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirũ sc̃i doctores ex utroq popło udaico uidelicet & gentili lacte uerbi
dei nutriunt. Nlã ut paulus de seipso dicit. qͥoꝑatꝰ est petro in apłatũ  circuncisi¬
onis. opatꝰ est & mͥ int̾ gentes. Et apte hec duo uba sicit duo hinuli capree gemelli
capreas designat᷑ ẽ. Hȩc enĩ animalia acutissime uident. & nimia uelocitate
altiora conscendunt. Sic & scĩ doctores quȩ agenda sunt & ipsi uident & aliis
demonstrant: & despectis terrenis. ad suꝑna nitunt᷑. Qui pasciut᷑ inliliis. hoc est
delectant᷑ purissimis & nitidissimis sensib scripturarũ. Donec aspiret dies & inli-¬
Melior est dies una in atriis tius suꝑ milia. & inclinent᷑ umbrȩ. id est transeant me¬
uelimnꝰ asptere. puldare ex p̃st ortũ diei & ocasũ noctis. Na noxe mehnil est aliud
nsi umbra terre. quȩ sole subterras descendente consurgi. Sole aitẽ iterũ suꝑ
terras ascendente. inclinant᷑ umbre: idest cadit nax. Pascunt᷑ g inliliis donec

Expanded text:
i doctores parvulos ex utroque populo, Judaico videlicet et gentili, lacte verbi Dei nutriunt. Nam et Paulus de seipso dicit: « Qui operatus est Petro in apostolatu circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes. » Et apte duo ubera, sicut duo hinnuli gemelli capreae uperius per capreas designatus est: haec enim animalia et acutissime vident, et nimia velocitate altiora conscendunt. Sic et Christi doctores quae agenda sunt et ipsi vident, et aliis monstrant, et despectis terrenis ad superna nituntur. « Qui pascuntur in liliis, » hoc est, delectantur purissimis et nitidissimis sensibus Scripturarum. « Donec aspiret dies, Melior est dies una in atriis tuis super millia; » « et inclinentur umbrae, » hoc est, transeant moevelimus aspicere, pulchre expressit ortum diei et noctis. Nam nox nihil est aliud nisi umbra terrae, quae sole descendente consurgit. Sole autem iterum super terras ascendente, inclinantur umbrae, id est cadit nox. Pascuntur ergo in liliis donec
Abbreviated transcription (Latin):
naculis. Collũ scẽ ȩccłiȩ p̃dicatores scĩ & doctores eiꝰ sunt. Idẽ enĩ hic ꝑ collũ de¬

Expanded text:
naculis. » Collum sanctae Ecclesiae praedicatores sancti et doctores ejus sunt. Iidem enim hic denaculis. » Collum sanctae Ecclesiae praedicatores sancti et doctores ejus sunt. Iidem enim hic de
Abbreviated transcription (Latin):
rubor sanguinis in genis effundit᷑: Malũ autẽ punicũ rubicũdũ habet corticẽ.
interuis uero multitudine granoꝵ plenũ est. unde & malum granatũ uocat᷑.
cocco suꝑiꝰ figurat᷑. Solet enĩ una res diuersis expͥmi figuris. Genas gͦ ȩccłiȩ
redẽptoris sui. nec erubescunt crucẽ eius immo głant᷑ dicentes cũ apło. Michi
mini cõparat᷑. Malũ enĩ punicũ cũ frangit᷑. exterius rubor. interiꝰ candor ap-
est exxteriꝰ. Cũ uͦ quanta utilitas nr̃e redẽptionis in de ꝓuenerit. & quod homo
rr tostendunt: quasi candidũ est qͦd intrinsecꝰ latebat. Possunt etiã ꝑ genas
ȩccłiȩ martyres figurari. qui rubicundi sunt effusione sanguinis sui: ueluti
malũ punicũ. Sed fracto malo pinico candor interius apparet: qr post mortẽ
miraculis choruscant. Sicut turris dauid collũ tuũ. quȩ edificata est cũ ꝓpug¬

Expanded text:
rubor sanguinis in genis effunditur. Malum autem Punicum rubicundum habet corticem, rubor sanguinis in genis effunditur. Malum autem Punicum rubicundum habet corticem, interius vero multitudine granorum plenum estcocco superius figuratur. Solet enim una res diversis exprimi figuris. Genae ergo EcclesiRedemptoris sui, nec erubescunt crucem ejus, imo gloriantur, dicentes cum Apostolo: « Mihi mini comparantur. Malum enim punicum cum frangitur, exterius rubor, interius candor appaest exterius: cum vero quanta utilitas nostrae redemptionis inde provenerit, et quod homo rit, demonstrant, quasi candidum est quod intrinsecus latet. Possunt etiam per genas Ecclesiae martyres figurari, qui rubicundi sunt effusione sanguinis sui veluti malum Punicum. Sed fracto malo Punico, candor interius apparet, quia post mortem miraculis coruscant. « Sicut turris David collum tuum, quae aedificata est cum propug
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝑtinet qͦd sp̃s inigneis linguis apparuit. quia loquentes & ardentes
fecit apłos. Ardentes ailectione: loquentes p̃dicatione. Et bene uitta cocci¬
nea dicit᷑. Uitta enĩ capillos ligat & constringit. & scĩ doctores sua p̃dicati¬
one ad unitatẽ fidei & dilectionis multitudinẽ fideliũ in ecdia nectunt.
& in unũ decorẽ redigunt. Possunt etiam ꝑ capillos subtiles cogitationes mñtis
accipi. Uitta enĩ coccinea crines ligamꝰ: quando cogitationes nrãs disciplina
timoris dĩ constringimꝰ & cohercemꝰ. Et eloquiũ tuũ dulce. dulce est eloqͥũ
eccłiȩ cũ scĩ doctores uł passionẽ sui redẽptoris ad memoriã reducunt. &
p̃dicant quantũ ds̃ hominẽ dilexcit. uł etiam cũ cȩlestia p̾mia auditorib
annunciant. Sicut fragm̃ mali punici ita genȩ tuȩ. absq eo quod intrin-¬
secus latet. Per genas suꝑuis diximꝰ ȩccłiam figurari. Nã cũ uerecundam̃

Expanded text:
tus in linguis igneis apparuit, quia loquentes et ardentes fecit apostolos, ardentes dilectione, loquentes praedicatione. Et bene vitta coccinea dicitur. Vitta enim capillos ligat et constringit, et sancti doctores sua praedicatione ad unitatem fidei et dilectionis multitudinem fidelium in Ecclesia nectunt, et in unum decorem redigunt. Possunt etiam per capillos subtiles cogitationes mentis accipi. Vitta ergo coccinea crines ligamus, quando cogitationes nostras disciplina timoris Dei constringimus et coercemus. « Et eloquium tuum dulce. » Dulce est eloquium Ecclesiae, cum sancti doctores vel passionem sui Redemptoris ad memoriam reducunt, et praedicant quantum Deus hominem dilexerit, vel etiam cum coelestia praemia auditoribus annuntiant. « Sicut fragmen mali Punici, ita genae tuae, absque eo quod intrinsecus latet. » Per genas superius diximus Ecclesiam figurari. Nam cum verecundamur,
Abbreviated transcription (Latin):
libata accipiat. Uocat t̾cio: ut in die generalis resurrectionis ia resup¬
to corpore duplici stola ornata ꝑpetuo gaudeat. Coronabis decapte
amana de uertice sanir & hermon. de cubilib leonũ. de montio par
doꝵ Amana ipsũ dicunt ẽẽ montẽ ciliciȩ amanũ. qͥ&e tauruis apelat
Sanir u &e hermon montes sunt iudeȩ. in qͥb leones & pardi ferunt᷑ habi¬
tare. Per hos autẽ montes potestates huiꝰ scłi reges uidelicet & pͥncipes
intelligunt᷑. qͥ ueluti montes in suꝑbia exctollunt᷑. & malignis spiritib
qsi leonib & pardis cubilia p̃bent. Maligni enĩ sp̃s leones uocant᷑ ꝓpt̃

Expanded text:
 accipiat; vocat tertio, ut in die generalis resurrectionis jam resumpto corpore, duplici stola perpetuo coronata gaudeat. Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, dorum. » Amana ipsum dicunt esse montem Ciliciae Amanum, qui et Taurus appellatur. Sanir vero et Hermon montes sunt Judaeae, in quibus leones et pardi feruntur habitare. Per hos autem montes, saeculi potestates, reges videlicet et principes, intelliguntur, qui veluti montes in superbia extolluntur, et malignis spiritibus quasi leonibus et pardis cubilia praebent. Maligni enim spiritus leones vocantur p
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Diligit dñs portas syon: suꝑ omĩa tabna cula iacob. Mandragore fraglan¬
tiã uirtutũ designant. In portis autẽ eccłiȩ mandragore odorẽ dederunt: quia
apłi uel eoꝵ successores famã suauissimȩ opinionis & odorẽ uirtutũ longe lateq

Expanded text:
dicebat: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . Mandragorae autem fragrandicebat: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . Mandragorae autem fragrantiam virtutum designant. In portis ergo Ecclesiae mandragorae odorem dederunt, quando apostoli vel successores eorum famam suavissimae o
Abbreviated transcription (Latin):
tica. cuiꝰ radix simil itudinẽ habet humani corporis. Poma eiꝰ optum sunt odoris.
in similitudinẽ pomi martiamini qͦd nr̃i malũ terrȩ uocant. Hȩc herba reb
medicinalib aptissima ÷. Nã ferunt eos qͥ in cõmodo uigiliarũ laborant. haustu
huiꝰ pomi releuari. & posse dormire. Itemferunt eos qͥ ob curã secandi sunt. si exte¬
riorẽ huiꝰ pomi corticẽ bibint ñ sentire sectionẽ uł adustionẽ. Quȩ omĩa si quis
mystice ꝑquirere uoluerit: spũ ales sensus & eccłiȩ conuenientes ibi inueniet.
ic̃ gͦ. Mandragore dederuut odorẽ in portis nr̃is. Porte eccł̃iȩ sunt apł̃i & eoꝵ succes¬
sores. quia nemo ciuitatẽ id est ęccłiam dĩ intrat. nisi ꝑ scõs doctores aqua baptis-¬
matis regeneratꝰ & uitali doctrina instructus fuerit. De his portis: psalinista

Expanded text:
tica, cujus radix similitudinem habet humani corporis. Poma ejus optimi sunt odoris, tica, cujus radix similitudinem habet humani corporis. Poma ejus optimi sunt odoris, in similitudinem pomi Matiani, quod nostri terrae malum vocant. Haec herba rebus medicinalibus aptissima est. Nam ferunt eos qui incommodo vigiliarum laborant, haustu hujus pomi relevari, et posse dormire. Item ferunt eos qui ob curam secandi sunt, si exteriorem hujus pomi corticem biberint, non sentire sectionem vel adustionem. Quae omnia si quis mystice disquirere voluerit, spirituales sensus et Ecclesiae convenientes ibi inveniet. Dicit ergo, Mandragorae dederunt odorem in portis nostris. Portae Ecclesiae sunt apostoli et eorum successores: quia nemo civitatem Dei id est Ecclesiam intrat, nisi per sanctos doctores aqua baptismatis regeneratus et vitali doctrina instructus fuerit. De his portis Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ parturiunt: cũ ia in xp̃m credidunt idonci sunt ad bene oꝑ andum
lã flores emittit eccłia: cũ pͥmũ fideles ad fioe ueniunt. Flores uͦ fructũ par¬
turiunt: cũ iã in ipsa fide & dilectione bene oꝑat᷑. ne ipsa fides ociosa sit. uł
dictũ ÷ rubicundũ uł sanguineũ habent colorẽ: & ideo significant passio¬
nẽ dni. uel mẽbroꝵ illius. dic̃ gͦ. Si floruerunt mala punica. hoc ÷ si iã¬
sc̃i qui in fide & oꝑe ꝑfecti sunt. idonei etiã sint imitari passionẽ xp̃i. & ꝓbati ꝓ illo posse¬
mori. Mala punica erant illi quib apł̃s dicebat. Nob̾ datũ est nosse ñ solũ ut in ipso¬
credatis sed etiã ut ꝓ illo patiamini. Ibi dabo tͥ ub̾a mea. Ub̾a eccłie sunt scĩ doc-¬
tores. qui fideles pͥmũ ad fidẽ erudiunt. Ibi dabo tͥ õ sponse ub̃a mea. Cũ inquit¬
sequit᷑. Mandragorȩ dederunt odorẽ in portis nr̃is. Mandragora est herba aroma.¬

Expanded text:
ui jam in Christum crediderunt, idonei sunt ad bene operandum. Nam flores emittit Ecclesia, cum primum fideles ad fidem veniunt: flores vero fructus parturiunt, cum jam ipsa fide et dilectione bene operatur, ne ipsa fides otiosa sit, vel dictum est rubicundum vel sanguineum habent corticem, et ideo significant passionem Domini, vel membrorum ipsius. Dicit ergo, Si floruerunt mala punica, hoc est si sancti qui jam fide illo. Mala punica erant illi quibus Apostolus dicebat: « Vobis datum est non solum nosse, verum etiam ut pro illo patiamini. » « Ibi dabo tibi ubera mea. » Ubera Ecclesiae doctores sunt, qui fideles primum ad fidem erudiunt. Cum inquit subditur: « Mandragorae dederunt odorem in portis nostris. » Mandragora herba est aroma
Abbreviated transcription (Latin):
deciꝑe ñ cessant. Precipe gͦ ut paruulas uulpes capiant. idest ut hereticã
prauitatẽ in ipso micio debellare & aestruere ̃ cesent ne rolesta fusta
foai eełiã in pugnet. Na iuinea nr̃a fiouut. id est ȩcelia puinuer ũ mun¬

Expanded text:
decipere non cessant. Praecipit ergo ut parvulas vulpes capiant, id est, ut haereticam decipere non cessant. Praecipit ergo ut parvulas vulpes capiant, id est, ut haereticam pravitatem in ipso initio debellare et destruere non cessent, ne robusta facta fortius impugnet. « Nam vinea nostra floruit, » id est Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlis est. Sonet uox tua in aurib meis. Uax uidelicet p̃dicationis uł
diuinȩ laudis: quȩ alios faciat ꝓficere. In aurib enim dñi uaoc eccłiȩ
sonat: cũ ꝑ p̃dicationẽ eiꝰ ex multoꝵ conuersione delectat᷑ deus. Bene
tende. quã inbaptismo tͥ dedi: quando mundaui te ab om̃i peccato.¬
mee ꝓcedat. ut ñ ꝓpt̃ aluid p̃dices nisi ꝓpt̃ me. Capite nob̾ uulpes par¬
uulas. quȩ demoliunt᷑ uineas. Nam uinea nr̃a floruit. Uox sponsi p̃ci¬
pientis sponsȩ suȩ & filiabus ierłm. sc̃is uidelicet doctorib: uel animab
fidelib. Capite inquit nobis uulpes paruuilas. W ipis dolosũ est ani¬
mal & fraudulentũ. in cauernis & specub habitans. nec recto sed
tortuoso incedens itinere. Ideoq designat hereticos uł scimaticos. qui
demoliunt᷑ uineas hoc est ȩccłiã dĩ: plebẽ uidelicet fideliũ lacerare &

Expanded text:
in coelis est . Sonet vox tua in auribus meis. Vox videlicet praedicationis, vel in coelis est . Sonet vox tua in auribus meis. Vox videlicet praedicationis, vel divinae laudis, qua alios facias proficere. In auribus enim Domini vox Ecclesiae sonat, cum per praedicationem ex multorum conversione delectatur Deus. Bene tende, quam in baptismo tmeae procedat, ut non propter aliud praedices nisi propter me. « Capite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas, nam vinea nostra floruit. » Vox sponsi praecipientis sponsae suae et filiabus Hierusalem, sanctis videlicet doctoribus vel animabus fidelibus. « Capite inquit nobis vulpes parvulas. » Vulpes est dolosum animal et fraudulentum, in cavernis et specubus habitans, nec recto, sed tortuoso incedens itinere: ideoque designat haereticos vel schismaticos, qui demoliuntur vineas, hoc est Ecclesiam Dei, plebem videlicet fidelium, lacerare et
Abbreviated transcription (Latin):
dia uirtutũ. angłicũ uidelicet p̃sidiũ. sicut ysaias de dñi uinea ait. &
maceria circundedit & circunfodit eã. In cauerna gͦ macerie morat᷑.
quia p̃sidio angłoꝵ undiq circundat᷑: & a cẽptationib diaboli custo¬
dit᷑. Ostende michi faciẽ tuã. sonet uoxtua in aurib meis. quia uode
tua duleis: & facies tua decora. Tu inquit dilecta mea quȩ in lecto con¬
templationis dulcissimȩ quiescis. ueni & ostende michi faciẽ tuã : idest a
secreto quietis egredẽ ad publicũ actionis. & pulchritudinẽ bonoꝵ opũ
tuoꝵ. aliis ad exemplum demonstra. Ostende mͥ dicit. Quasi enĩ dõ fa¬
ciẽ suam ostendit ȩccłia: cũ ꝓximis ad utilitatẽ & ꝓfectũ ꝑ uirtutũ
oꝑa quantã intrinsecus habeat pulchritudinẽ demonstrat. Hoc est qͦd
dñs ait in euangłio. Uideant oꝑa ur̃a bona. & głificent patrẽ urm qui

Expanded text:
dia virtutum, angelicum videlicet praesidium, sicut Isaias de Dominidia virtutum, angelicum videlicet praesidium, sicut Isaias de Dominifodit vineam. » In caverna ergo maceriae moratur, quia praesidio angelorum undique circumdatur, et a tentationibus diaboli custoditur. « Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis, quia vox tua dulcis, et facies tua decora. » Tu inquit dilecta mea, quae in lecto contemplationis dulcissime quiescis, veni et ostende mihi faciem tuam; id est a secreto quietis egredere ad publicam actionem, et pulchritudinem bonorum operum tuorum aliis ad exemplum demonstra. « Ostende mihi, » dicit: quasi enim Deo faciem suam ostendit Ecclesia, cum proximis ad utilitatem et profectum per virtutum opera, quantam intrinsecus habeat pulchritudinem, demonstrat. Hoc est quod Dominus dicit in Evangelio: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rentes odorem dederunt. Post ꝗͣ uox turturis audita ÷: post qͣ ficus ꝓtulit
grossos suos. uineȩ florentes od or ẽ suũ dederunt: quia multitudo ȩccłia¬
rum ꝑlatitudinẽ orbis diffusa est. quȩ flores uirtutũ & odorẽ bone opinionis
sel furge & ueni Cexẽpla uirtutũ foris rimis ostende. Coluiba mea ifora¬
minb petre Si petra est crp̃c iuxta quod apłsait. petra alite hta. it¬
foramina petre sunt uulnera q̃ pro nr̃a salute in cruce suscepit. focure
iuadicet dauoꝵ & lances ꝑcussura. In hs gͦ foraminib coluba pdest eccla
morat᷑. quia totã spc̃ salutis sue in passione sui redẽptoris consticuite sbi
ab insidis malignoꝵ sp̃uũ quasi a raptui accipitris secura delitescit. Ibi
nidificat. id est fetus bonoꝵ opũ congerit. In cauerna maceriȩ. Maceriȩ
ex siccis lapidib ad munumñta uinearũ solent fieri. ad repellendas uid¬
pes uł ceteras nocuias bestiolas. Per maceriã gͥ significat᷑ celestiũ custo¬

Expanded text:
ulit grossos suos, vineae florentes dederunt odorem; quia multitudo Ecclesiarum per latitudinem orbis diffusa est, quae flores virtutum et odorem bonae opinionis sed surge et veni, et exempla virtutum foris proximis ostende. « Columba mea, in foraminibus petrae. » Si petra est Christus, juxta quod Apostolus ait, « foramina petrae sunt vulnera quae pro salute nostra in cruce suscepit, fixurae videlicet clavorum et lanceae percussura. In his ergo foraminibus columba, id est Ecclesia, moratur, quia totam spem salutis suae in passione sui Redemptoris constituit. Ibi ab insidiis malignorum spirituum quasi a raptu accipitris secura delitescit; ibi nidificat, id est fetus bonorum operum congerit. « In caverna maceriae. » Maceriae ex siccis lapidibus ad munimenta vinearum solent fieri, ad repellendas vulpes vel caeteras nocivas bestiolas. Per maceriam ergo significatur coelestium custo
Abbreviated transcription (Latin):
fiaes Auin a cartas. qua p̃cipue ds̃ delectat᷑. Siue etiã pascit᷑ int̃ luia
hoc est suauissime delectat᷑ int̾ iurgineos choros. Caudor enĩ lilioꝵ reste
mundiciȩ uirgiali cõparat᷑. donec aspiret dies. hoc est donec trauseant
nubila psentis uitȩ. & appareat dies. hoc est ueniat claritas semptanre bec¬
atitudinis. Ec est sensus. Dilectus m̃s m p̃stat auociliũ. & ego illi dignã p̾heo
obedientiã. qui uirtutib scõꝵ delectat᷑ quousq transcursa nocte p̃sentis
iite in qua ꝑ speculũ & enigia cernit᷑. appareat dies suꝑnȩ claritatis.
ut facie ad faciẽ uideat᷑. Reuertere dilecte mi: similis esto capree aut
hinulo ceruoꝵ suꝑ montes bechel. Uox ȩccłiȩ sponsi sui speciẽ desid̾antis.
O dilecte ini qui me lecto quietis surgere p̃cipis. & ut tͥ faciẽ meã ostendã hor¬
taris: reuertere. hoc est cdaritatẽ diuinitatis tuę me speculari ꝑinitte. &

Expanded text:
et una charitas, quibus praecipue Deus delectatur. Sive etiam, « pascitur inter lilia, » hoc est suavissime delectatur inter virgineos choros. Candor enim liliorum recte munditiae virginali comparatur. « Donec aspiret dies, » hoc est donec transeant nubila praesentis vitae, et appareat dies, hoc est veniat claritas sempiternae beatitudinis. Et est sensus, Dilectus meus mihi praestat auxilium, et ego illi dignam praebeo obedientiam, qui virtutibus sanctorum delectatur, quousque transcursa nocte praesentis vitae, in qua per speculum et aenigma cernitur, appareat dies supernae claritatis, ut facie ad faciem videatur. « Revertere, similis esto, dilecthinnulo cervorum super montes Bethel. Vox Ecclesiae sponsi sui speciem desiderantis. O dilecte mi, qui de lecto quietis me surgere praecipis, et ut tibi faciem meam ostendam, hortaris, revertere, hoc est, claritatem divinitatis tuae me speculari permitte,