comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nemo intelligatur fecisse bonitatẽ usq ad xꝑim.
quia ñ potest quisq hominum facere bonitatem.
nisi ipse monstrauerit. Et illud uerum ẽ. quia
tius eos appellauerit filios hominum propter
unius dei cultũ in comparatione gentilium: de
quib arbitror suꝑius dictum. dixit imprudens
in corde suo non ẽ d̾s. & cętera. Prospicit autem
dñs ut uideat ꝑ animas scãs suas: ꝗđ id signisi-¬
cat quod dictum ẽ de cęlo. Nam ꝑ se ipsum
& gentes: de quib supra dictum ẽ. Non ẽ qui fi¬
ciat bonum. non ẽ usq ad unumn. Similit̾ ut supra¬
Aut uoracitas significat᷑ inhiantis gule: aut iti
allegoria qui occidunt &. quasi deuorant inter

Expanded text:
ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum; ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum; quia non potest quisquam hominum facere bonitatem, nisi ipse monstraverit: et illud verum est; quia tius eos appellaverit filios hominum, propter unius Dei cultum, in comparatione Gentilium de quibus arbitror superius dictum: Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, et caetera. Prospicit autem Dominus, ut videat per animas sanctas suas: quod significat id quod dictum est, de coelo; nam per seipsum et Gentes, de quibus supra dictum est. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unumaut voracitas significatur inhiantis gulae, aut in allegoria, qui occidunt, et quasi devorant inter
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i credenti. sicut apłs dicit. Ili credimꝰ quan¬
do incipimus uiam bonam ingredi: ipsũ uidebi¬
mus cũ ꝑueneruus : &. ideo ipse finis.
uit imprudens in corde suo: non ẽ ds.
Nec ipsi enim sacrilegi & de testandi
quid̾e philosophi qͥ ꝑuersa a falsa de
deo sentiunt ausi sunt dicere: non ẽ ds. ldeo gͦ
dixit incorde suo: quia nemo hoc audet dicere.
etiam si ausus fuerit cogitare. Corrupti sunt &.
ab hominabiles facti sunt in affectionibus suis.
la ẽ dum amant hoc scłm. & non amant dm lp¬
sȩ sunt affectiones quȩ corrũpunt animam : &. sie
excȩcant ut possit etiam dicere impruden corde
suo. non ẽ as. Sicut enĩ non probauerunt d̃m
habere in noticiam: dedit illos s in reprobum
sensum. Non ẽ qui faciat bonitatẽ. non ẽ usq
ad unum. Usq ad unum. uel cũ ipso una potest.
intelligi. ut nullus hominum intelligatur: uel
iste ager usq ad mare ẽ.: & non utiꝙ simul com¬
putamus & mare. Et iste est melior intellectus.

Expanded text:
ustitiam omni credenti , sicut Apostolus dicit. Illi credimus, quando incipimus viam bonam ingredi; ipsum videbimus, cum pervenerimus: et ideo ipse finis. 2. Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Nec ipsi enim sacrilegi et detestandi quidam philosophi, qui perversa et falsa de Deo sentiunt, ausi sunt dicere, Non est Deus: ideo ergo, Dixit in corde suo; quia hoc nemo audet dicere, etiam si ausus fuerit cogitare. Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in affectionibus suis: id est, dum amant hoc saeculum, et non amant Deum: ipsae sunt affectiones quae corrumpunt animam, et sic excaecant, ut possit etiam dicere imprudens in corde suo: Non est Deus; sicut enim non probaverunt Deum habere in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensum . Non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum. Usque ad unum: vel cum ipso uno potest intelligi, ut nullus hominum intelligatur: vel Iste ager usque ad mare est; non utique simul computamus et mare. Et iste est melior intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
in sensu puerili: quales pueros legimus in
clamantes post illum. Ascende calue. ascen¬
de calue. Tales ꝓueros stulte garrulos &. in
suam ꝑnitiem maledicentes: ex euntes de sil¬
ua bestiȩ comederunt. Hoc scriptum ẽ. &
ubi sit seriptum cõmemorauinꝰ. Qui memi¬
nerunt recognoscant. qui ñ meminerunt
legant. qͥ non legunt credant. Id gͦ illud
factum figurauit in futurum: ñ nos debet
app̃hendere. Significati sunt enĩ in illis
pueris stulti homines. habentes sensum ig¬
norantiȩ. quales nos ñ uult eẽ apłs. ubi
dicit. Nolite pueri esse mentib. Et quia
quando ante se paruulum posuit & ait.
nisi qͥs fuerit ut puer iste. non intrabit in
regnum cęloꝵ. ibi quoq apłs cautus ubi re¬
uocata m̃te puerili uocat rursus ad imita¬
tionẽ puerilem. nolite inqͥt pueri esfici mͣti¬
bus. sed malitia infantes estote: ut m̃tibus
ꝑfecti sitis. Quẽ delectat mutari puerum.

Expanded text:
in sensu puerili, quales pueros legimus in in sensu puerili, quales pueros legimus in prophetae, et clamantes post ipsum: Ascende calve, ascende calve. Tales enim pueros stulte garrulos, et in suam perniciem maledicentes, exeuntes de silva bestiae comederunt . Hoc scriptum est, et ubi sit scriptum commemoravimus: qui meminerunt, recognoscant; qui non meminerunt, legant; qui non legerunt, credant. Quod ergo illud factum figuravit in futurum, non nos debet apprehendere. Significati sunt enim in illis pueris stulti homines, habentes ignorantiae sensum; quales nos non vult esse Apostolus, ubi dicit: Nolite pueri esse mentibus I Cor. quando ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit ut puer iste, non intrabit in regnum coelorum ; ibi quoque Apostolus cautus, ubi revocat a mente puerili, vocat rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum,
Abbreviated transcription (Latin):
cautauimus: ita nobis¬
cum cũ adtentione
consideretis peto. Can¬
tatur enĩ de scĩs nuꝑ¬
tiis. de sponso & de
sponsa. de rege e de plebe. de saluatore a.
de his qui saluandi sunt. Qui cũ ueste imp¬
tiali uenit ad nuptias. głam querens spon-¬
si ñ suam. non solum libent audit. qđ solet
esse etiã hominum spectacula quȩrentiũ
non facta exhibentium. sed etiã mandat
cordi. quod ñ ibi uacet sed germinet. erũ¬
pat. crescat. ꝑficiatur. assumat᷑. Oportet
autẽ nos esse quib hoc cantetur filios chore
qđ habet titulus psalmi. Erant em̃ isti qͥde
homines. Uerumtamen om̃is inscriptio lit¬
terarum diumarum aliqͥd uinuit intelli¬
gentib. &. nͣ tantum auditorẽ uerũ etiã
cognitorem desiderat. In terrogamꝰ enim
num hebraici uerbi qͥd sit eħ̾ore: & sic̃ se
interptationes habent om̃ium uerboꝵ in
scriptura positoꝵ. renuntiat᷑ nobis. filios
chore interpͣtari. filios calui. Qđ nomen
ñ ad irrisionem accipiatis. ne inueniamur

Expanded text:
s, ita nobiscum cum attentione consideretis peto. Cantatur enim de sanctis nuptiis, de sponso et sponsa, de rege et plebe, de Salvatore et de his qui salvandi sunt. Qui cum veste nuptiali venit ad nuptias, gloriam quaerens sponsi, non suam, non solum libenter audit, quod solet esse etiam hominum spectacula quaerentium, non facta exhibentium; sed etiam mandat cordi, quod non ibi vacet, sed germinet, erumpat, crescat, perficiatur, assumatur. Oportet enim nos esse, quibus hoc cantetur, filios Core, quod habet titulus Psalmi. Erant enim isti quidam homines: verumtamen omnis inscriptio Litterarum divinarum aliquid innuit intelligentibus, et non tantum auditorem, verum etiam cognitorem desiderat. Interrogamus enim vim hebraici verbi, quid sit Core: et, sicut se interpretationes habent omnium verborum in Scriptura positorum, renuntiatur nobis, filios Core interpretari filios Calvi. Quod nomen non ad irrisionem accipiatis, ne inveniamur
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. iniquitatem mea̾
ego pronuntio.& curam
geram pro peccato meo:
respondit hȩc mulier de
lectione engłii. Inquitates
enim eius intuens dñs: canem appellauit
cuius recordatione tauta dicta funt. & nos
tanta dicere debemus.&. dicentes nuniquã
tacere. non ore sed eorde: quia sic ore tace¬
mus. ut corde clamare possimus. Explicit¬

Expanded text:
imus, Iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo, respondit haec mulier de lectione Evangelii. Iniquitates enim ejus intuens Dominus, canem appellavitcujus recordatione tanta dicta sunt, et nos tanta dicere debemus, et dicentes nunquam tacere, non ore, sed corde: quia sic ore tacemus, ut corde clamare possimus. I
Abbreviated transcription (Latin):
agentes. et taces deuorante impio
iustiorem se. ad quod audierat.
Scribe uisum & explana eũ suꝑ
tabulam. & post cȩtera. ecce qͥ in¬
credulus est non erit recta anima
eius in semet ipso. iustus autem in
toꝵ. et fortẽ ad corripiendaᷤ gen¬
tes. nunc agit penitentiam. & plan¬
git quod temere sit locutꝰ. petitq
ueniam. ut miscđiam consequatur:
quia ignorans fecit. Unde & dd.
Delicta inquit iuuentutis. & igno¬
rantias meas ne memineris. Sunt
qui putent orationẽ esse propħȩ:
ut in aduentu xꝑi error aufera¬
tur hominum: unde & ꝓphetae
nomen sit titulo prȩnotatũ. qͦd
ꝓphetico sꝑu oret tolli caliginẽ
& reddi lucẽ. auferri imaginẽ et
tribui ueritat̾e. Quod autem pro¬
phetia sit: & totus cantici textus
ostendit. & maxime illa. in medio
duũ animaliũ cognosceris. et. cum
appropinquauerint anni notꝰ eris.
et de iudicio. cũ turbata fuerit a

Expanded text:
agentes, et taces, devorante impio agentes, et taces, devorante impio justiorem se? Ad hoc audierat: Scribe visum, et explana eum super tabulas. Et post caetera: Ecce qui incredulus est non erit recta anima eius in semet ipso iustus autem in torum, et fortem ad corripiendas gentes: nunc agit poenitentiam, et plangit quod temere sit locutus: petitque veniam, ut misericordiam consequatur, quia ignorans fecit. Unde et David: Delicta, inquit, juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris . Sunt qui putent orationem esse prophetae, ut in adventu Christi error auferatur hominum: unde et prophetae nomen sit titulo praenotatum, quod prophetico spiritu oret tolli caliginem, et reddi lucem; auferri imaginem, et tribui veritatem. Quod autem prophetia sit, et totus Cantici textus ostendit, et maxime illud: In medio duorum animalium cognosceris. Et: Cum appropinquaverint anni, notus eris. Et de judicio: Cum turbata fuerit a
Abbreviated transcription (Latin):
TERU MOI CRODET¬
episcope uenerabilis in
abacuc librũ scribimꝰ.
proprium cantico
tiꝰ opusculũ dedican¬
tes: sermonẽq epicũ
et psalterii idest
lirico more compositum. totis
uirib aggredientes Sibilet gͥ
ex cetra. et sardanapallus insul¬
tet. turpior uitiis quã nomine:
rationib tuis qui carne uirtute
superasti. manifestissimam de xꝑo
ꝓphetiam in octauo propħa id
est in resurrectionis dñicȩ nume¬
ro disseramus.¬
ignorationib¬
ratio aba-¬
cantico. Aquila
& Sy imachus. et
quinta editio: sicut nos. ꝓ igno¬
rationib transtulerunt. Solus te¬
id est ꝓ uoluntariis et pro his quȩ
sponte deliquit. Hoc propterea
lum orationem cum cantico tran¬
tulisse. Nam & in hebraico hab&.
ad s egionoth. quod dicitur. epias.¬
ignorationib. Est autem sensus
Quia supra temere dixerat. usq quo
dñe clamabo & non audies. uocife¬
rabor ad te uim patiens. & non sal¬
uabis. ac deinde in scđa querimo¬
nia. quare non respicis suꝑ inique

Expanded text:
terum, mi Cromati, papa venerabilis, in Abacuc librum scribimus, proprium Cantico ejus opusculum dedicantes, sermonemque epicum et Psalterii, id est, lyrico more compositum, totis viribus aggredientes. Sibilet igitur excetra, et Sardanapalus insultet, turpior vitiis quam nomine rationibus tuis, qui carnem virtute superasti, manifestissimam de Christo prophetiam in octavo propheta, id est, in resurrectionis Dominicae numero disseramus.ignorationiburatio Abacantico. Aquila et Symmachus et quinta editio, sicut nos, pro ignorationibus transtulerunt: solus Theid est, pro voluntariis, et pro his qui sponte delinquunt. Hoc propterea lum, orationem cum Cantico transtulisse. Nam et in Hebraico habet AL SEGIONOTH   quod dicitur, ἐπὶ ἀγignorationibus. Est autem sensus, quia supra temere dixerat: Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Ac deinde in secunda querimonia: Quare non respicis super iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
in ea. In naum uero. istud exordiũ ẽ¬
Onus siue assumptio niniue: liber uisio¬
nis naum elcesei. Igitur uterq de
ninue assẏrioꝵ metropoli. quȩ nc̃
uocatur ninus. texi it uaticimũ.
Porro in hebraico. post ionam mic̾e¬
as ponitur: & micheam sequitur
Naum. qui inter pretat᷑ consolator
Iam enim decem trib ab assyrus
ducte fuerant in captiuitatem
sub ezechia rege uida: sub qͦ etiã
nunc in consolationẽ popłi tranꝰ¬
migrati. aduersum ninuen uisio
cernitur. Nec erat parua conso¬
latio tam his qui iam assyriis ser¬
uiebant. quã reliquis qui sub ere¬
chia de tribu uda & beniamin
abiisdem hostib obsidebantur. ut
audirent assẏrios quoq a chaldeiꝰ
esse capiendos: sicut in consequen¬
lingua de hebreo spetiosã sonat.
Speciosus autẽ hic mundus dicitur
Unde & apud grecos. uoc r eoc ab
ornatu nomen accepit. Quicquio
nunc aduersum niniuen dicitur
de mundo figuraliter predicat᷑
Quã ob causã & assumptio quã lxx¬

Expanded text:
I, 1. In Naum vero istud exordium est: Assumptio Ninivae: liber Visionis Naum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in Hebraico, post Jonam, Michaeas ponitur, et Michaeam sequitur Naum, qui interpretatur consolator Jam enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse capiendos, sicut in consequenlingua de Hebraeo speciosam sonat: speciosus autem mundus hic dicitur: unde et apud Graecos κόσμος ab ornatu nomen accepit quidquid nunc adversum Niniven dicitur, de mundo figuraliter praedicari. Quam ob causam assumptio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pretereuntia & caduca con¬
temnant. & prȩparent se ad iudicii
diem. ubi ultor aduersus uerõ as¬
sẏrios futurus dnĩs est
et ulciscens dñs
ox ꝓphetȩ lau

Expanded text:
quasi praetereuntia et caduca contemnant, et praeparent se ad judicii diem, ubi ultor adversus veros Assyrios futurus Dominus eset ulciscens Dominus. Vox prophetae lau
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & apud grecos. uocneoc ab
ornatu nomen accepit. Quicquid
nunc aduersum niniuen dicitur
de mundo figuraliter predicat᷑.
Quã ob causã & assumptio quã lxx¬

Expanded text:
unde et apud Graecos κόσμος ab ornatu nomen accepit quidquid nunc adversum Niniven dicitur, de mundo figuraliter praedicari. Quam ob causam assumptio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
in ea. In naum uero. istud exordiũ ẽ.¬
Onus siue assumptio nuinue: liber uisio¬
nis naum elcesei. Igitur uterq de
nimue assẏrioꝵ metropoli. quȩ nc̃
uocatur ninus: texi it uaticinũ.
Porro in hebraico. post ionam mic̾e¬
as ponitur: & micheam sequitur
Naum. qui inter pretat᷑ consolator
Iam enim decem trib ab assyrus
ductȩ fuerant in captiuitatem
sub excchia rege uida: sub qͦ etiã
nunc in consolationẽ popłi tranꝰ¬
migrati. aduersum niniuen uisio
cernitur. Nec erat parua conso¬
latio tam his qui iam assyriis ser¬
uiebant. quã reliquis qui sub ere¬
chia de tribu uida & beniamin
ab iisdem hostib obsidebantur. ut
audirent assẏrios quoq a chaldei
esse capiendos: sicut in consequen¬

Expanded text:
I, 1. In Naum vero istud exordium est: Assumptio Ninivae: liber Visionis Naum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in Hebraico, post Jonam, Michaeas ponitur, et Michaeam sequitur Naum, qui interpretatur consolator Jam enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse capiendos, sicut in consequen
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. quod uidit super samariã
actum est autẽ ad micheam.
post osee. amos & isaiam: qui
sub oria uaticinati sunt Ex quo
intelligiinus. micheam oriȩ tem¬
porib non ꝓphetasse. sed fili ie
eius ioatham: post quẽ regnauit
corum: et om̃is quidem scri
statur. sed maxime ꝓpħa

Expanded text:
r Samariam actum est ad Michaeam, post Osee, Amos, et Isaiam, qui sub Ozia vaticinati sunt. Ex quo intelligimus, Michaeam Oziae temporibus non prophetasse; sed filii ejus Joatham, post quem regnavit corum, et omnis quidem Scriptura testatur, sed maxime proph
Abbreviated transcription (Latin):
ioquatur in populis & diuitibus
blandiatur. & honoret peccatores.
& iuxta iacobũ suscipiat eos qui
cum anulis aureis ad se ueniunt.
et pauꝑes scõs repellat: nomen dĩ
despicit. & panẽ polluit doctrinaꝵ
& in ipsũ dm̃ iacit contumelias: m̃¬
sam scripturarũ cius. mensis y dolo¬
i offeratis cȩcũ ad immoImunem.

Expanded text:
oquatur in populis et divitibus blandiatur, et honoret peccatores, et juxta Jacobum suscipiat eos, qui cum annulis aureis ad se veniunt , et pauperes sanctos repellat, nomen Dei despicit, et panem polluit doctrinarum, et in ipsum Deum jacit contumelias, mensam Scripturarum ejus mensis idoloSi offeratis
Abbreviated transcription (Latin):
Hi sȩxe nauigat:
aliquando pa¬
titur tẽpestatẽ:
Qui uiam fre¬
quenter ingre¬
ditur. aut susti¬
net latronum impetus. aut cerce
metuit. Omniq in arte tam gła
quã obtrectatio scđis aduersisq
uentis oritur : dum aut amici plꝰ
merito laudant. aut inimici plus
iusto detrahunt. Rarumq inue¬
nies. qui in utraq parte ñ fauore
aut odio. sed rerũ ȩqͥtate ducat᷑
Qđ michi in scripturarũ explanati¬
enim quasi parua contemnunt.
et quicquid dixerimus contracta
nare despiciunt: alii odio nominis
mei non res sed personas conside¬
rant. magisq alioꝵ silentiũ quã
nr̃m studium ꝓbant. Sunt qui
audacter nos facere asserant. qđ
arripuimus opus quod nullus
ante nos latinorũ temptare au¬
sus est. Quidam in eo se disertoᷤ
arbitrantur. & doctos. si alieno

Expanded text:
i saepe navigat, aliquando patitur tempestatem: qui viam frequenter ingreditur, aut sustinet latronum impetus, aut certe metuit, omnique in arte, tam gloria quam obtrectatio, secundis adversisque ventis oritur, dum aut amici plus merito laudant, aut inimici plus justo detrahunt: rarumque invenias qui in utramque partem non favore, aut odio, sed rerum aequitate ducatur. Quod mihi in Scripturarum explanatienim quasi parva contemnunt, et quidquid dixerimus, contracta nare despiciunt: alii odio nominis nostri, non res, sed personas considerant: magisque aliorum silentium, quam nostrum studium probant. Sunt qui audacter nos facere asserant, quod arripuimus opus, quod nullus ante nos Latinorum tentare ausus est. Quidam in eo se disertos arbitrantur et doctos, si alieno
Abbreviated transcription (Latin):
les et seruus. aut in purpura et se¬
rico. aut in uilissimo panno iaceat.
non honorum diuersitate. sed ope¬
rum merito iudicabituꝵ. Ex plicit

Expanded text:
les et servus, aut in purpura et serico, aut in vilissimo panno iaceat, non honorum diversitate, sed operum merito iudicabitur. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
bethabien.
ƿost tergũ
tuum ben-¬
iamin. Effra¬
im in desolatione erit
In die cor¬
reptionis in tribubus israhel o

Expanded text:
Bethaven post tergum tuum Beniamin Ephraim in desolatione erit in die correptionis in tribubus Israhel o
Abbreviated transcription (Latin):
inter est. quod puteus ꝑpetuaᷤᷤ
aquas habet. et de uiuo fonte
manantes. cisterna quȩ refrige¬
rat aquas suas. extenas et aduren¬
titias possidet. Unde per hie¬
remiam ꝓphetam loquitur ds̃
Me dereliquerunt fontem aquę
uiuȩ: et foderunt sibi cisternas
quȩ aquas non ualent contine¬
re. De hoc fonte. ad dm̃ psalmi¬
sta proclamat: Apud te fons
quam interpres existerem. diceremq
quid michi uideretur in singulis. et
quid ab hebreorum magistris uix
uno et altero acceperim. quorũ et
apud ipsos iam rara auis est. dum
omnes delitiis student et pecuniis.
et magis uentris quam pectoris
curam̃ gerunt. et in eo se doctos
arbitrantur. si in tabernis medicoꝵ
de cunctorum operib detrakant.
Sed iam tempus est: ut prophetae

Expanded text:
interest, quod puteus perpetuas interest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suas externas et adventitias possidet. Unde per Jeremiam 2 prophetam loquitur Deus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, quae aquas non valent continere . De hoc fonte ad Deum psalmista proclamat: Apud te esquam interpres existerem, diceremque quid mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus est ut prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
factum est ad osee filium beeri.¬
ut prophetam quoq dm̃ faceret.
saluatore dicente si illos dixit deoᷤ
ad quos sermo dĩ factus est. et
non potest solui scriptura: quem
nuni sanctificauit et misit in mun¬
dum uos dicitis. bͥasphem as. quia
dixi filius dĩ sum. ut quomodo qs
deos facit et stat in synagoga deõ.¬
in medio autem deos diuidicat.
et cum ipse sit uerum lumen qđ
illuminat omnẽ hominẽ uenien¬
tem in hunc mundũ. ad apostolõ
loquitur. uos estis lux mundi: sic
et ipse saluator propħam suũ
faciat saluatorem. Os ee enim.
in linguam nr̃ãm saluatorem so¬
nat. Quod nomen habuit etiam
iosue filius nun: antequam ei a
dño uocabulum mutaret᷑. Non
enim ut male in grecis codicibus
legitur. et latinis. ause dictus ẽ
quod nichil omnino intelligit᷑
sed osec idest saluator. & additũ
est euis nomini dñs. ut saluator
dñi diceretur. Iste ergo saluator
filius est becri. idest putei mei
Quos puteos fodit abraham isa¬
ac et iacob et allophili eos semꝑ

Expanded text:
factum est ad Osee filium Beeri,t prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, blasphemas: quia dixi, filius Dei sum . Ut quomodo Deus deos facit, et stat in syngoga deoin medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri, id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, Isaac, et Jacob, et Allophyli eos sempe
Abbreviated transcription (Latin):
quiam interpres existerm. diceremq
quid michi uideretur in singulis. et
quid ab hebreorum magistris uix
uno et altero acceperim. quorũ et
apud ipsos iam rara auis est. dum
omnes delitiis student et pecuniis.
et magis uentris quam pectoris
curam̃ gerunt. et in eo se doctos
arbitrantur. si in tabernis medicoꝵ
de cunctorum operib detrahant
Sed iam tempus est: ut prophetae
uerba ponentes. ca quȩ scripta st̃
disseramus¬

Expanded text:
quam interpres existerem, diceremque quid mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus est ut prophetae verba ponentes, ea quae scripta sunt, disseramus
Abbreviated transcription (Latin):
& interfectioni ꝓxima sunt. Ru¬
bigo autẽ proprie descendere dr̃
in rore nocturno: et lactentia in¬
spicis frumenta maculare colore
minii uł sẏnopidis Ded congrue
iuxta anagogen uastat eleros he¬
reticoꝵ. de quib dr̃. Cleri eorum
non proderunt eis

Expanded text:
et interfectioni proxima sunt. Ruet interfectioni proxima sunt. Rubigo autem proprie descendere dicitur in rore nocturno, ac lactantia inspicis frumenta maculare colore minii, vel sinopidis, et congrue juxta ἀναγωγὴν vastat cleros haereticorum, de quibus dicitur: Cleri eorum non proderunt eis
Abbreviated transcription (Latin):
bruci comedit rubigo. idest asil. m̃sis
autẽ. odẽs dicitur. Deniq aqͥla. neo¬
meniã idest kalendas interpretatꝰ ẽ:
syminachus & theodotio. mensem. Et
est sensus Per singulos menses hostiꝰ
adueniet: & cuncta uastabit. Le¬
gamus regũ & paraly pomenon li¬
bros: & inueniemus sub rege faceȩ
qui regnabat suꝑ decẽ tribus. uenis.¬
se teglat phalasar regẽ assyriorũ.
& magnam partẽ popłi samariae
in assẏrios transtulisse. Quo tẽpore
apud grecos scds annꝰ pͥmȩ olimpi¬
adis fuit. & apud latinos necdum
roma condita. albȩ uicesimo anno
amulius imperabat. Quem postea
romulus regno pepulit:
epetici suspicantur qđ in sacrificioꝵ
multitudine placent dm̃: & eccłasti
cata in quib ꝑmanent: cum omne
sacrificium preterita scelera deleat.
non p̃sentia. Idõ ñ inueniunt dm̃.
quia aufertur a talib & procul
lo ꝓcrearunt. Ideo omni tẽpore
maledicta sunt opera eoꝵ & cun¬
cta quȩ faciunt cruenti coloris
rubigo populatur. qͥa sanguini

Expanded text:
bruchi comedet rubigo , id est, HASIL. Mensis autem HODES   dicitur: denique Aquila neomenias, id est, Kalendas interpretatus est: Symmachus et Theodotion mensem; et est sensus, per singulos menses hostis adveniet, et cuncta vastabit. Legamus Regum et Paralipomenon libros, et inveniemus sub rege Phasee, qui regnabat decem tribubus, venisse Teglathphalasar regem Assyriorum, et magnam partem populi Samariae in Assyrios transtulisse, quo tempore apud Graecos secundus annus primae Olympiadis fuit; et apud Latinos nec dum Roma condita Albae vicesimo anno Amulius imperabat, quem postea Romulus regno pepulit. Haeretici suspicantur quod in sacrificiorum 52 multitudine placent Deum; et ecclesiasticcata, in quibus permanent: cum omne sacrificium praeterita scelera deleat, non praesentia; ideo non inveniunt Dominum, qui aufertur a talibus, et procul lo procrearunt: ideo omni tempore maledicta sunt opera eorum, et cuncta quae faciunt, cruenti coloris rubigo populatur, quia sanguini
Abbreviated transcription (Latin):
Quos puteos fodit abraham isa¬
ac. et iacob et allophili eos semꝑ
inter est. quod puteus ꝑpetuaᷤᷤ
aquas habet. et de uiuo fonte
manantes. cisterna quȩ refrige¬
rat aquas suas. exten̾as et aduen¬
titias possidet. Unde per hie¬
remiam ꝓphetam loquitur ds̃
Me dereliquerunt fontem aquę
uiuȩ: et foderunt sibi cisternas
quȩ aquas non ualent contine¬
re. De hoc fonte. ad dm̃ psalmi¬
sta proclamat: Apud te fons

Expanded text:
quos puteos fodit Abraham, Isaquos puteos fodit Abraham, Isaac, et Jacob, et Allophyli eos sempeinterest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suas externas et adventitias possidet. Unde per Jeremiam 2 prophetam loquitur Deus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, quae aquas non valent continere . De hoc fonte ad Deum psalmista proclamat: Apud te es
Abbreviated transcription (Latin):
Pud dm̃ patrem.
et d̾s erat uerbũ.
factum est ad osee filium beeri.
ut prophetam quoq dm̃ faceret.
saluatore dicente si illos dixit deoᷤ
ad quos sermo dĩ factus est. et
non potest solui scriptura: quem
puer sanctificauit et misit in mun¬
dum. uos dicitis. bͥasphemas. quia
dixi filius dĩ sum. ut quomodo ds
deos facit et stat in synagoga deor¬
in medio autem deos diuidicat.
et cum ipse sit uerum lumen qđ
illuminat omnẽ hominẽ uenien¬
tem in hauinc mundũ. ad apostolõ
loquitur. uos estis lux mundi: sic
et ipse saluator propħam suũ
faciat saluatorem. Os ee enim.
in linguam nrãm saluatorem so¬
nat. Quod nomen habuit etiam
iosue filius nun: antequam ei a
dño uocabulum mutaret᷑. Non
enim ut male in grecis codicibus
legitur. et latinis. ause dictus ẽ.
quod nichil omnino intelligit᷑
sed osee idest saluator. & additũ
est cuis nomini dñs. ut saluator
dñi diceretur. Iste ergo saluator.
filius est beeri. idest p̾utei mei.

Expanded text:
pud Deum Patrem, et Deus erat Verbum, factum est ad Osee filium Beeri, ut prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, blasphemas: quia dixi, filius Dei sum . Ut quomodo Deus deos facit, et stat in syngoga deorin medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri, id est, putei mei,
Abbreviated transcription (Latin):
langite tuba suꝑ colles. sonate
Suꝑ excelsa. p̃dicate in domo on
Mente excidit beniamin: ẽphraim
iudicii uenerit. germinabit super
sulcos agri eoꝵ. ut qͥ seminauert̃
in gaudio . metant in lacrimis. qui
riserunt. fleant: qui habuerunt
consolationem. lugeant¬

Expanded text:
langite tuba super colles, sonate super excelsa, praedicate in domo ὢν: mente excidit Benjamin, Ephraim judicii advenerit, germinabit super sulcos agri eorum, ut qui seminaverunt in gaudio, metant in lacrymis: qui riserunt, fleant: qui habuerunt consolationem, lugeant
Abbreviated transcription (Latin):
cudere.certe
intermissum a latinis. & qͦd magiᷤᷤ
temeritatẽ nrãm possit arguere
quã scientiam ꝓdere. Sed qr tibi
hortanti immo imperanti nega

Expanded text:
cudere, certe interpretatum Latinis, et quod magis temeritatem nostram possit arguere, quam scientiam prodere. Sed quia tibi hortanti, immo imperanti, nega
Abbreviated transcription (Latin):
ERBA MEA AURBꝰ
ꝑcipe dñe. Nullꝰ habet hanc
fituciã. nͥ eccła. Qͥ peccator est.
ñ est ausꝰ dicere: u̾ba mea auri¬
bꝰ ꝑcipe dñe. Qui irascit᷑ fr̾i suo¬
⁊ maledicit.: non ẽ ausꝰ dicere.
optat. ut ds claudat aures suas. Intellige cla¬
morẽ meũ. Cͥlamor ĩ scͥpturis. ñ uocis. s cordis
uaui dicit. idest eleuaui: qr priꝰ in utal¬
le lacrimarũ uł in imo iacebat eccła.
antequã &p̾c ueniret in mundũ. Inqͥd
eleuaui: Hoc est in spem. ficde. & cari¬
tatem. ꝑ significationẽ sic̃ triticũ si in imo ta¬
ceat. computrescit. si sursũ eleuetur. conserua¬
t᷑: sic & anima sicin peccatorũ putredine ħ ẽ
in imo iaceat. computrescit & perit. Nam si
sursũ eleuatur. idest in his supradictis. spe. fide̾.¬

Expanded text:
erba mea auribus percipe, Domine. Nullus habet hanc fiduciam nisi Ecclesia. Qui peccator est, non est ausus dicere: Verba mea auribus percipe, Domine; qui irascitur et maledicit, non est ausus dicere: optat ut Deus claudat aures suas. Intellige clamorem meum, etc. Clamor in Scripturis non vocis, sed cordis rius in valle lacrymarum, vel in imo jacebat Ecclesia, antequam Christus veniret in mundum. In quid elevavit? Hoc est, in spe, fide et charitate, per sanctificationem, quia triticum si in imo jaceat, computrescit; si sursum elevatur, custoditur. Sic et anima, si in peccatorum putredine, hoc est, si in imo jaceat, computrescit et perit. Nam si sursum elevatur in his supradictis, spe, fide
Abbreviated transcription (Latin):
delinquat sibi: idẽ
sibimet ipsi. Iniust ꝯ
hoc est diabolꝰ. cũ su¬
is satellitib idest po¬
płis uideorũ: uł re¬
liquis suis mẽbris
sͥ delinquit : nec aliꝰ
quisquã ꝑ iniustitiam hoc loquitur. ipide per¬
cet. sicut ille qui dixit. Ponam soliũ meũ¬

Expanded text:
delinquat sibi. Id est, sibimetipsi, injustus, hoc est, diabolus cum suis satellitibus. Id est, populis Judaeorum: vel reliquis suis membris sibi deliquit. Nec alius quispiam per injustitiam sic loquitur ut peccet: sicut ille qui dixit: Ponam solium meu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. in ȩternum canta¬
bo: idest illas miscđias
quib hominem peccato
mortuũ. dignatus es ui¬
sitare ꝑ filium. Agene¬
ratione in generatione:¬
idest a ueteri in nouo
testamento. Annuntiabo ueritatem tuam:
idest xpm̃ tuũ. In ore meo: in quo confes¬
sio fit ad salutem. Qm̃ dixisti : in ȩternũ
facere non licet in sabbato. sacerdotib solis li¬
cet. Nam & ligna cedunt : & ignem suppont̃:
& alia faciunt in inist̾ia. & hostias immolãt
Hoc totum quare dixi: Ut ostendam scrii¬
tum esse in lege. debere nos etiã cessare in
die sabbati ab oꝑib immundis: & ea facẽ
quȩ ad dm̃ ꝑtinent. Psalmͦ gͥ cantici est
in die sabbati. quando non oꝑamͣ mundo.
s oꝑam᷑ dõ. Nideamꝰ quid nobis cantand¬
sit in sabbato: qñ a mundi cessamꝰ oꝑibꝰ.

Expanded text:
ni in aeternum cantabo. Illas misericordias, quibus hominem peccato mortuum dignatus es visitare per Filium. A generatione et generatione. A veteri in novo Testamento. Annuntiabo veritatem tuam. Christum tuum. In ore meo. In quo confessio fit ad salutem. Quoniam dixisti: ifacere non licet in sabbato, sacerdotibus solis licet. Nam et ligna caedunt, et ignem supponunt, et alia faciunt ministeria, et hostias immolant. Hoc totum quare dixi? Ut ostenderem scriptum esse in lege, debere nos cessare etiam in die sabbati ab operibus mundi, et ea facere quae ad Deum pertinent. Psalmus igitur cantici est in die sabbati: quando non operamur mundo, et operamur Deo. Videamus quid nobis sit cantandum in sabbato, quando a mundi cessamus operibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tulit morte sua salutẽ.
reoccupemꝰ faciem eiꝰ
in confessione. Priꝰquã
nobis auersa facie
in coredib nrĩs. dõ grãs agentes. Om̃ ds mag¬
nus dñs. Nullus enim equatur magnitudun.

Expanded text:
tulit nobis salutem. Praeoccupemus faciem ejus in confessione. Priusquam nobis aversa facie in cordibus nostris. Deo gratias agentes. Quoniam Deus magnus Dominus. Nullus enim aequatur magnitudini,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficis: Qui
potens es in mni¬
quitate. Nã
cũ ope di cre
hoc ad cumulũ
auxisti malitie. ut ipsum dñm traderes
neci. Uł quid głaris in malitia: Hoc ẽ
adam & diabolus. qr qđ illi edifica uert̃

Expanded text:
interficis? Qui potens es in iniquitate. Nam cum ope Dei creshoc ad cumulum auxisti malitiae, ut ipsum Dominum traderes neci. Vel, quid gloriaris in malitia? hoc est Adam, et diabolus: quia quod Deus aedificavit,
Abbreviated transcription (Latin):
sos. hoc est uespasianum & tytum. & int̾¬
fecerunt quadraginta duos pueros. Qł
sunt isti qua draginta duo pueri: Ab as¬
quadraginta duo anni sunt. Diligenter
aspicite : & sic inuenietis. Dedit itaq illis
locum penitentiȩ. qͥd raginta duob annis.¬
& post resurrectionem suam cum ad be¬
thel ascenderet. Sed qm̃ illi irridebant:
ascende calue. ascende calue: egressi sunt
duo ursi. & int̾fecerunt eos..lxxxiii.
dñe terram tuam.
De aduentu dr̃ hoc

Expanded text:
sos, hoc est, Vespasianum et Titum, et interfecerunt quadraginta duos pueros. Qui sunt isti quadraginta et duo pueri? Ab asquadraginta et duo anni sunt. Diligenter aspicite, et sic invenietis. Dedit itaque illis locum poenitentiae quadraginta et duos annos post resurrectionem suam, cum ad Bethel ascenderet. Sed quoniam illi irridebant: Ascende, Calve; ascende, Calve; egressi sunt duo ursi, et intefecerunt illos. Domine, terram tuam. De adventu dic
Abbreviated transcription (Latin):
Saluatoris ꝓprie se¬
cundũ hystoriam.
Ceterum scđm tropo¬
logiam cũ dixerimꝰ:
de hystoria postea dis¬
seremus. Benedixisti
dñe terram tuam: hoc dixerimꝰ de aduentu
saluatoris. Terra quȩ te offenderat. quȩ
ydolatriis fuerat inquinata : te ueniente
saluata est. Benedixisti dñe t̾ram tuam.
Loquatur peccator: & postea ueniam cot¬
sequetur. Benedixisti dñe t̾ram tuã. Licet

Expanded text:
Salvatoris. Hoc proprie secundum historiam. Caeterum secundum tropologiam, cum dixerimus de historia, postea dicemus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Hoc diximus de adventu Salvatoris. Terra quae te offenderat, quae idololatriis fuerat inquinata, te veniente salvata est. Benedixisti, Domine, terram tuam. Loquitur peccator postea veniam consecutus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
ł nchiridion ille
uocabat. strictis
& necessariis in¬
t̃pretationibꝰ an¬
notatũ in ꝯmũ¬
ne legeremꝰ: si¬
mul ut̾q dep̃¬
eũ uł ꝑstruxisse leuiter. uł intacta reliqͥsse.
de qͥb in alio oꝑe latissime disputaute. quo
scilicit ñ putaret rẽ magnã breui sermone cõ¬
cdudere. Isit᷑ ꝓ familiaritate quȩ int̾ nos ẽ
studiose & sedule postulasti: ut quȩcũꝙ mͥ
digna memoriȩ uidebant᷑. sigñis quibꝰdã po¬
tꝰ quã int̾pretationibꝰ ad notarẽ: & qd̃ solent
hii facere. qͥ in breui tabella t̾rarũ & urbuĩ
sitꝯ pingunt. & latissimas regiones in mo¬
dico spacio conant̾ ostendere: ita in psalterii
oꝑe latissimo quasi preteriens aligua ꝑstrin¬
gerẽ : ut ex paucis que tetigisem intalligant᷑
& cȩta que omissa st̃. qua ium habeant atꝙy
rationẽ: ñ qͦ prt̾ẽ ame posse dici qd̾ ille p̃te¬
riuit. e qd̾ ea que in thomis uł omeliis ale
diseruit.⁊ ł ego digna arbitror lectione. in

Expanded text:
nchiridion ille vocabat, strictis et necessariis interpretationibus annotatum, in commune legeremus: simul uterque depiter, vel intacta penitus de quibus in alio opere latissime disputavit, quod scilicet non putaret rem magnam brevi sermone concludere. Igitur pro familiaritate quae inter nos est, studiose et sedule postulasti, ut quaecumque mihi digna memoria videbantur, signis quibusdam potius quam interpretationibus annotarem. Et quod solent hi facere, qui in brevi tabella terrarum et urbium situs pingunt, et latissimas regiones in modico spatio conantur ostendere: ita in Psalterii opere latissimo, quasi praeteriens aliqua perstringerem, ut ex paucis quae tetigissem, intelligantur et caetera quae omissa sunt, quam vim habeant atque rationem. Non quod putem a me posse dici quae ille praeteriit, sed quod ea quae in tomis vel homiliis ipse disseruit, vel ego digna arbitror lectione, in
Abbreviated transcription (Latin):
tur uotum in iherłm. Non che¬
atris. neq sẏ mulachrorũ tem¬
plis. s tibi omp̾s laus ac uotũ
iugiter est reddendum : qui in
syon. id est in eccła tua głam
speculante. Uł in cęlesti iherłm
dignus cõmoraris inhabitator.
Redditur gͦ tͥ laus : qr ds es. Notum: quia
redemptor es. Eꝙ audi orationem meam:

Expanded text:
tur votum in Jerusalem. Non theatralibus neque simulacrorum templis, sed tibi, omnipotens, laus ac votum jugiter est reddendum in Sion, id est, in Ecclesia, tuam gloriam speculante: vel in coelesti Jerusalem dignus commemoraris inhabitator. Reddetur ergo tibi laus, quia Deus es; votum, quia redemptor es. Exaudi orationem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
ENE DICAM Añm̃ in om̃i tẽ¬
docet nos nec in adũsis succũ
bere. nec in sciłis extolli: s
tam ꝓspera quã contraria equa¬
nimiter ferre : ac beatũ ante
ocłos ꝓponentes in om̃ib que
accesserint. di benedicere nom̃.¬

Expanded text:
enedicam Dominum in omni temdocet nos, nec in adversis succumbere debere, nec in secundis extolli, sed tam prospera quam contraria aequanimiter ferre: ac beatum ante oculos proponentes, in omnibus quae acciderint, Dei benedicere nom
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ meum. & seruituti redigo: ne for¬
te aliis predicans. ipse reꝓbus efficiar. Im¬
peret anima nr̃a. seruiat corpus: & statĩ
ueniet erp̃c. & habitabit in nobis. De¬
niq quid dicit ipse in exangło. Ueniã
inquit & stabo ante ostium ꝙ pulsabo:
& siquis mͥ aꝑuerit. intrabo inquit &¬
cenabo cũ eo. Cotidie stat ante ostium
pectoris nrĩ xp̃c : intrare desiderat. ape¬
riamꝰ et. In greditur in nobis. & hospes
nr̃ est. & conuiua: hoc est & in nobis

Expanded text:
corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Imperet anima nostra, serviat corpus, et statim veniet Christus, et habitabit in nobis. Denique quid dicit ipse in Evangelio? Veniam, inquit, et stabo ante ostium, et pulsabo: et si quis mihi aperuerit, intrabo, et coenabo cum eo . Quotidie stat ante ostium pectoris nostri Christus, intrare desiderat. Aperiamus ei, ingredietur in nos, et hospes noster erit, et conviva, hoc est, et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
clamaui : & exaudiũ me.
Tres res in uno u̾siculo.
uelociter ex plicantur:
angustia. preces. exauditio:
quia nemo tribulatur. nͥ
qͥ uiuere in xp̃o pie desi¬
derat. O portet gͦ ut ñ
uocum elationẽ. s cordis humilitate ꝓ¬
clamemꝰ ad dnm̃ : si cupimꝰ exaudiriꝰ.
Oñe lib̾a animã meam a labiis iniquis:

Expanded text:
clamavi, et exaudivit me. Tres res in uno versiculo velociter explicantur; angustia, preces, exauditio: quia nemo tribulatur, nisi qui vivere in Christo pie desiderat. Oportet ergo ut non vocum elatione, sed cordis humilitate proclamemus ad Dominum, si cupimus exaudiri. Domine, libera animam meam a labiis
Abbreviated transcription (Latin):
comparatione: s pro
magnitudine głȩ suȩ.
Quasi in t̾rogaretur.
uͥ magnꝰ. uͥ laudabilis:
respondet. In ciuitate
dĩ nr̃i. Anma scã : cuiꝰ ciues atq domestiei
boni actus intelliguntur. In monte scõ eiꝰ:
in assumpto dominici hominis corpore. Furi¬

Expanded text:
comparatione, sed pro magnitudine gloriae suae. Quasi interrogaretur, ubi magnus, ubi laudabilis? Respondet: In civitate Dei nostri. Anima sancta, cujus cives atque domestici, boni actus intelliguntur. In monte sancto ejus. In assumpto Dominici hominis corpore. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
& salus mea: quẽ
timebo. Nullis te¬
nebris obtegi for mi¬
dat : quẽ dñs illu¬
minat semꝑ & sal¬
uat. Dñs illumina¬
tio mea & salꝰ mea

Expanded text:
 salus mea, quem timebo? Nullis tenebris obtegi formidat, quem Dominus illuminat semper et salvat. Dominus illuminatio mea et salus mea,
Abbreviated transcription (Latin):
seuientis irruant in eũ.
nfixus sum in limo ꝓ-¬
fundi: in ueterib pec¬
catis huiꝰ popłi. Et
non est substantia : ꝑ quam ex inde euadam.
nͥ tu salues. Ueni in altitudinem maris: in
ꝓfundo istius scłi. Et tempestas demersit me:
ꝓcella iudeorum. Laboraui clamans: raucȩ fãe¬
te sunt fauces meȩ. Licet a peccatorib urge¬
atur: clamare tamen salutaria p̃cepta non de¬
sinit. Defecerunt ocłi mei : dũ spero in dm̃ me¬
um. Scđm imbecillitatem carnis sperauit:
ut ab eo calix iste transiret: s scdm diumi¬
tatem impleuit uoluntatem patris. Qulti¬
plicati sunt suꝑ capillos capitis mei: qut o

Expanded text:
t in eum. Infixus sum in limo profundi. In veteribus peccatis hujus populi. Et non est substantia. Per quam exinde evadam: nisi tu salves. Veni in altitudinem maris. In profundum saeculi istius. Et tempestas demersit me: procella Judaeorum. Laboravi clamans: raucae factae sunt fauces meae. Licet a peccatoribus urgeatur: clamare tamen salutaria praecepta non desinit. Defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Secundum imbecillitatem carnis, speravit ut ab eo calix iste transiret; sed secundum divinitatem implevit voluntatem Patris. Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ds. uoce mea ad dnm cla¬
maii. Clamare̾ eo tempore necessariũ ẽ:
quando longe est ille qui clamat. Ergo

Expanded text:
est. Voce mea ad Dominum clamavi. Clamare eo tempore necessarium est: quando longe est ille qui clamat. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia a plerisq suꝑ his latissime dis¬
putatum est: stultum est parua dicere
uelle ꝓ magnis.
D ONM cum tribularer

Expanded text:
Et quia a plerisque super his latissime disputatum est: stultum est parva dicere velle pro magnis. Ad Dominum cum tribularer
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri dño: & psallere
nomini tuo altissime. N
dixit. bonum ẽ psallere:
ꝙ postea confiteri. Sed
uide ordinem. Bonum ẽ
confiteri: bonũ ẽ psallere
Primũ age penitentiam
& lacrimis dele peccata:
ꝙ postea canta dño. Bonum ẽ cõfiteri dño
Non hominib: s deo. Illi confitere peccata:
qui sanare potest. Et psallere nomni tuo
altissime. Ad annuntiandũ mane miscđiam
tuam. & ueritatem tuam ꝑ noc tẽ. Diligent̃¬

Expanded text:
confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime. Non dixit: bonum est psallere, et postea confiteri: sed vide ordinem: Bonum est confiteri, et bonum est psallere. Primum age poenitentiam, et lacrymis dele peccata, et postea canta Domino: Bonum est confiteri Domino; non hominibus, sed Deo; illi confitere peccata, qui sanare potest. Et psallere nomini tuo, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Diligent
Abbreviated transcription (Latin):
IAM bonus
isrł ds̃ : his qͥ recto st̃
corde. Bonus est enim
his qui eum uisuri ft̃:
sicut dñs inquit. beati
mundo corde. qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. M ei aut̃e
pene moti sunt pedes:
pene effusi sunt gressꝯ

Expanded text:
am bonus Israel Deus, his qui recto sunt corde. Bonus enim est his qui eum visuri sunt: sicut Dominus inquit: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gress
Abbreviated transcription (Latin):
uia. ꝑ quã gradim̃. Bea¬
ti immacłati. Contra
beatitudinẽ. miserra
opponitur. Beatꝰ.im¬
mortalis dr̃ in nr̃a lin¬
gua. siue laudabilis.
uł głos. Illi sunt beati.:
qui in uitam ȩternam merentur intrare: ꝙ
illi sunt miseri. qui in infernũ descendunt.

Expanded text:
ia, per quam gradimur. Beati immaculati. Contra beatitudinem miseria opponitur. Beatus immortalis dicitur in nostra lingua, sive laudabilis vel gloriosus. Illi sunt beati, qui in vitam aeternam merentur intrare; et illi sunt miseri, qui in infernum descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
obedientia discipuloꝵ clarescat in uo¬
bis: & quantũ affectum patri defertis
appareat. adornate me filii. & impo-¬
nite michi obedientiȩ ur̃ȩ coronam.
turi. Hec ergo premoneo. nequis in
super habeat commonitionẽ nr̃am.
Pater enĩ sum : & necẽe̾ est me filio
consiliũ suadere. Quod enĩ in car¬
nalibus patrib natura carnis: hoc
in nobis gr̾ã sp̃s agit. Pater sum. et

Expanded text:
Obedientia discipulorum clarescat in vobis, et quantum affectum patri defertis appareat. Adornate me, filii, et imponite mihi obedientiae vestrae coronam; turi . Hoc ergo praemoneo, ne quis pro parvo habeat commonitionem nostram. Pater enim sum, et necesse est me filiis consilium suadere: quod enim in carnalibus patribus natura carnis, hoc in nobis gratia spiritus agit. » Ex Hist
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ quȩ dissoluit
tenebras: & regnũ demonũ dissipauit.
& omnẽ t̾rorem malignantiũ abstulit.
Crux sc̃itatem ꝓuidit: crux nobis sol
iusticiȩ facta ẽ: ut illuminati miscda
eiꝰ glorificemus patrẽ et filium. & sp̃m¬

Expanded text:
st quae dissolvit tenebras, et regnum daemonum dissipavit, et omnem terrorem malignantium abstulit. Crux sanctitatem providit, crux nobis sol justitiae facta est, ut illuminati misericordia ejus, glorificemus Patrem, et Filium, et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
leticiam celebre
ut discamus cri
totius spiritalis
tulationis ẽe su¬
tiam. Etenim a
ipsum uocabulum crucis. pęna fi
sed nunc ad głam nuncupatur.
condempnationis ferebat horroi
nc̃ salutis indicium ẽ. Crix eñi
bis totius beatitudinis causa ẽ.I
nos a cecitate liberauit erroris: ⁊¬

Expanded text:
etitia celebremus, ut discamus crucem totius spiritalis gratulationis esse substantiam. Etenim ante ipsum vocabulum crucis poena fuit, sed nunc ad gloriam nuncupatur. Antea condemnationis ferebat horrorem, nunc salutis indicium est. Crux enim nobis totius beatitudinis causa est. Haec nos a caecitate liberavit erroris,