comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑmite. Sicq in eodem ꝑ¬
manens desiderio: relicto solo
parentibq turonis ad sepul¬
chrum sanctissimi petiit mar¬
tini. Ibiq prostratus. et pro¬
fusis in oratione ub̾rime la¬
crimis : ex toto cordis petiit
affectu. quatinꝰ uir sanctus
oratione sua apud deum ob¬
tinere mereretur: ut nunqͣm
eum dñs ad solum ꝓprium re¬
meare ꝑmuteret. s omnẽ ui¬
te sue cursum in ꝑegrinatio¬
ne expenderet.Cumq ab orati¬
one surrexisset : statim comã
capitis sui abscidit: ad eptꝰq
clericatus honorẽ. omnem grãm
transcendebat in clero. Post hȩc
uero ab abbate ipsius loci et
a frĩb benedictione ꝑcepta.
ciuitatẽ bituricas ad scm̃ pe¬
tiit austrigisilum. qui tune
in dei reb magnificꝰ atq in¬
signis habebatur. Cumq ab
eo et ab eius archidiacono
sanctissimo uidelicet sulpitio.¬
tissime fuisset susceptꝰ: omĩq
ei humanitate exhibita. cellu¬
lam: iuxta ecclesiam in su¬
ere fecerunt. In quam cellulã

Expanded text:
te'. 4. Sicque in eodem permanens desiderio, relicto solo parentibusque, Turonis ad sepulchrum sanctissimi petiit Martini, ibique prostratus, profusis in oratione uberrime lacrimis, ex toto cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remeare permitteret, sed omni vitae suae cursum in peregrinatione expenderetur. Cumque ab oratione surrexisset, statim comam capitis sui abscidens adeptusque clericatus honorem, omnem gratiam transcendebat in clero. 5. Post haec vero, ab abbate ipsius loci vel a fratribus benedictione percepta, civitate Bituricas ad sanctum petiit Austrigisilum, qui tunc in Dei rebus magnificus atque insignis habebatur. Cumque ab eo vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet Sulpicio,ntissime fuisset susceptus, omnique ei humanitatis exhibita, cellulam iuxta ecclesiam in suere fecerunt. 6. In qua cellula
Abbreviated transcription (Latin):
patiebatur etas. quid age-¬
ret ignorabat. Tunc subito
suꝑna respectꝰ grã: ad ora¬
tionum confugit auxilia.
Statimq solo prostratus cũ
aliquantis ꝑ orationi incu¬
buisset. signum crucis con¬
tra immanẽ opposuit anguẽ.
Potentiq uirtute uerboꝵ. ut
ad latebras quantotiꝰ rediret
imꝑat. Qui dicto obediens.
atq ad signum uiri dei fu¬
giens. rapidoq cursu ad la¬
tebras remeans: in eacdem in¬
sula ulteriꝰ nusquã cõparu¬
it. Sicq eandẽ insulam ꝑ ora-¬
tionẽ uiri dei amancdi: om¬
mpotens ds̃ ab imminenti
lib̾auit ꝑiculo. Hoc mitiũ

Expanded text:
paciebatur aetas, quid agepaciebatur aetas, quid ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Mandys igitur
scĩssimus atq reli¬
giosissimus aqui¬
tanie partib haut
procul a maris oc¬
ceam littore. ex
clitis parentib eclitus puer
ẽ. Pater eius serenus nomine
gentrix uero amantia uoca¬
batur.S cum iam adolescen¬
tiam transiens. in robur mi¬
graret uirile: et in modicis
more. patriam parentesq re¬
linquens : ogiam insulam
que a litore occeani maris
quadraginta distat milib.
felici nauigans cursu. tan¬
dem portum monasterii pe¬
tiit: ibiq afrĩb spiritali¬
bus cum magno receptus ẽ
gaudio. et quia sacras ab
infantia didicerat literas:
ex hoc maiori desiderio suc¬
census : amplius cotilie in
dei reb crescebat. Quadam
igitur die. dum ei a fr̃ibus
imꝑatum fuisset: ut obedi¬
entie causa ꝑ insulam deam¬
bularet: fit ei repente ob¬
uiam mire magnitudinis
serpens. sicut isdem uir di
narrare consueuerat: ita
ingens atq immanis. quał
nec post nec antea in eade
uisus est insula. Quo uiso
ꝑterritus puer: sicut ipsa

Expanded text:
mandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex clitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis more, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum monasterii petiit, ibique a fratribus spiritalibus cum magno receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei rebus crescebat. 2. Quadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec post nec antea in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Dein cepit pater enis blandis
eum sermonib inretiri: ut
quantotiꝰ de monasterio egre¬
deretur. et rursus secularẽ
ad sumeret abitum. Cumq his
atq huiuscemodi ꝑfuasiomi¬
bus animum pueri conaret᷑
euertere: obtestans nisi citiꝰ
ad sensum daret ut de mo¬
nasterio egrederet᷑. iam pat̃¬
na priuaretur hereditate:
responꝰ isse fertur. Nichil
enim in pater tam ꝓpriũ ui-¬
detur. quã ut xp̃i adsumã
seruitium: qui est pars et

Expanded text:
e, coepit pater eius blandis eum sermonibus inretire, ut quantotius de monasterio egrederetur et rursus saecularem adsumeret habitum. Cumque his atque huiuscemodi persuasionibus animum pueri conaretur evertere, addensque, nisi citius adsensum daret, ut de monasterio egrederetur, paterna privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil enim mihi, pater, tam proprium videtur, quam ut Christi adsumam servit
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ et reg̃nat in cęlis. Tunc
ad duci ante tribunal suum.
tanto tempore delusisti: Qͥs
te ꝑsuasit colere dm̃ alienũ:
Conuertere ad me: et declina
rati sunt. si sacrificare no¬

Expanded text:
m qui est in caelis. Tunc am aduci ante tribunal| suum tanto tempore fatigasti .| qui te persuasit colere deum alienum. Conuertere a me| et declina et si sacrificare| no
Abbreviated transcription (Latin):
mea in exitu posita est: coi¬
firma me et exaudi me. et
miserere mei. et ueniat mͥ
mi sericordia tua: sicut omĩ¬
bus qui tͥ placuerunt. Domi¬
ne ds̃ ms̃ suscipe me. et ne cle¬

Expanded text:
mea in exitu posita est, confirma me, et exaudi me, et miserere mei: et ueniat in me misericordia tua, sicut omnibus, qui tibi placuerunt. Domine Deus, suscipe me, et ne de
Abbreviated transcription (Latin):
Confitere michi. cui hominũ
inurias fecisti: Demon res
alios laqueo uitam fimre fe¬
ei: alios in suo furore mani¬
ut breuit̃ dieam omnia ma¬
la que in mundo sunt fac¬
meis et alios quos inueni

Expanded text:
confitire mihi cui hominum| iniuriam fecisti. Demon sic alius autem laqueo| uita finire fice alios in suo furore maniut breviter dicam . omnia mala que In| mundo sunt faceci et alius quos inuine|
Abbreviated transcription (Latin):
uero tempus quedã mulier
tulit corpus beate iuliane.
exurgens tempestas ꝑdix̃
ipsam nauem in finib cam
liana ꝓpe territoriũ puteola¬
num. uno miliario a mari.

Expanded text:
um tempus| quidam mulier tolit corpuscolum beatae Iuliane .exurgens tempestas uox in naue in finibus chau| liana prope centorio po| teolan
Abbreviated transcription (Latin):
sanctum: nubam illi. Quod
si noluerit: ñ potest me acci
in his ũbis. feris te tradam.
ergo credere pater: quia te
timere habeam: ꝑ filium d̃i

Expanded text:
. nubam| illum quod si nolueris non potest me accipin his sermonibus . feris te tra| dam.  credere . quia te timiri| debeam . per filium dei
Abbreviated transcription (Latin):
sit eos ut capitalem subirẽt
sententiã. Ipse autẽ statim
cum officio suo fugiens:
et quo ꝑrexit. non se ꝑmi-¬
sit sciri. Tunc ppłs omnis
luctũ de nece eoꝵ. et gau¬
dium de martyrio habue¬
runt: Quiq a sc̃o habundio¬
ñ longe a corpore sunt scĩ
ualentini sepulti. Collaudan-¬

Expanded text:
sit eos capitalem subire sit eos capitalem subire sententiam. Ipse autem statim cum officio suo fugiens, et quo perrexit, non se permisit sciri. Tunc omnis populus luctum de nece eorum, et gaudium de martyrio habuerunt. Quique a sancto Abundio non longe a corpore sancti Valentini sunt sepulti, collaudan
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. custodie mancipat᷑. Et
uidentes eum constanter gła¬
ri. et omniũ qͥ ꝑ ipsum xp̃o
crediderant animos confor-¬
tantẽ. medio noctis silentio
eiectum de carcere decolla¬
uerunt. iussu furiosi placi-¬
di urbis prefecti. Tunc a pro¬
culo et efybo. atq apollonio
ablatum corpus uenerandũ
xp̃i martyris ualentini: ad
suam eccł̃am inter anne ur-¬
bis nocturno itinere transtu¬
lerunt. Ibiq in suburbano¬
empto terre spacio. non lon¬
ge ab eadem ciuitate. sepul¬
ture honestissime tradidert̃.
Ubi cum cotidianis uigiliis
in dei laudib ꝑmanerent:
tẽti a gentilib custodie st̃
traditi.⁊ consulari licentio.
Qui licentius agnoscens quod
proculus et efyb atq apol¬
lonius popłos multos quos
cognouerant amatores habe¬
rent: timẽs ne uiolent ei
a ppło tollerent᷑. noctis me¬
dio suis eos iussit tribuna¬
lib presentari. Quos cum
uidisset nec blandimentiᷤᷤ de¬
cipi. nec terrorib frangi. ius¬

Expanded text:
dem custodiae mancipatur. Et dem custodiae mancipatur. Et uidentes autem eum constanter gloriari, et omnium, qui per ipsum Christo crediderant, animos confortantem, medio noctis silentio eiectum de carcere decollauerunt iussu Furiosi Placidi, Vrbis prefecti. Tunc a Proculo, Efibo atque Apollonio ablatum corpus uenerandum Christi martyris Valentini ad suam ecclesiam Interamnae urbis nocturno itinere transtulerunt; ibique, in suburbanmpto terrae spatio, non longe ab eadem ciuitate, sepulturae honestissimae tradiderunt. Vbi cum cotidianis uigiliis in Dei laudibus permanerent, tenti a Gentilibus, custodiae sunt traditi consulari Lucentio. Qui Lucentius agnoscens, quod Proculus et Efybus atque Apollonius populos multos, quos cognouerant, amatores haberent, timens ne uiolenter ei a populo tollerentur, noctis medio suis eos iussit tribunalibus presentari. Quos cum uidisset nec blandimentis decipi, nec terroribus flagitari, ius
Abbreviated transcription (Latin):
At ille dixit. Nisi cõpleuero
statutum orationis nume¬
rum et hymnoꝵ: non uo¬
bis aꝑiam. S cum aurora
nocti finem imponeret:
sanctus ualentinus reserat
claustra cubiculi: et ceri¬
monẽ iuuenẽ parentib ac
si nichil ꝑpessus fuisset. ab
omni egritudine lib̾atum
adsignat. Tunc craton cum
coniuge et omni domo sua
Proculus uero et efyb atq
appotionius. abicientes stu¬
dia humane sapientie. ita
se contulerunt ad dominũ:
ut ultra penitꝰ nichil hu-¬
manarum legerent. litterarũ.
sed conuersi lunt ad dñm:
spiritalib studiis se tradide¬
runt magistro. cuius ñ tan¬
tum uerba. sed etiam facta
mirabilia probarent᷑. Interea
ꝑ hos confluebat multitudo
filius animo duceret᷑. et co¬
ta ficdi plenitudine axp̃i se
famulũ publica uoce clama¬
bat. Cunc indignatio pene
omniũ senatoꝵ accensa est:
et tentus ẽ sc̃s ualentinus
epr̃. atq uirgis cesus: com¬
pelle batur sacrificare demo¬
niis. Et post diuturnã ce¬

Expanded text:
At ille dixit: «Nisi compleuero At ille dixit: «Nisi compleuero statutum orationis numerum et hymnorum, non uobis aperiam». Sed cum iam aurora noctis finem imponeret, sanctus Valentinus reserat claustra cubiculi, et Cerimonem iuuenem parentibus, ac si nichil perpessus fuisset, ab omni egritudine liberatum assignat. Tunc Craton cum coniuge et omni domo sua  Proculus uero et Efibus atque Apollonius, abicientes studia humanae sapientiae, ita se contulerunt ad Dominum, ut ultra penitus nichil humanarum legerent litterarum. Sed conuersi ad Dominum, spiritalibus studiis se tradiderunt magistro, cuius non tantum uerba, sed etiam facta mirabilia probarentur. Interea per hos confluebat multitudo filius, animo duceretur, et tota fidei plenitudine Christi se famulum publica uoce clamabat. Tunc indignatio pene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque uirgis cesus, compellebatur sacrificare demoniis, et post diuturnam ce
Abbreviated transcription (Latin):
qui tertio anno transacto. ita¬
per totum corpus unplicatũ
atq glomeratꝰ iacebat: ut
neret: q̃ nullã partẽ corporis
posset liberã in menbris ha¬
bere. Erant enim eiꝰ brachia
simul et crura conruncta:
ut nullꝰ medicoꝵ passionis
istius adsereret reꝑtum eẽ
uocabulũ. Tunc sc̃s ualen¬
tinus ep̃cuir di fide
plenus clauso ostio stratoq
humicilicio. eleuauit puerũ
cerimonẽ de lecto: et proie¬
cit eum seminecẽ in eo cili¬
tio. inquo ipse orare consu¬
euerat. Et ꝑ totam noctem
in dei laudib et oratione
manente: lum̃ circa cubi¬
culũ. putarent intus flam¬
mas accendi. S spatio umꝰ
hore transacto: surgens sa¬
nissimus puer. simul cepit
uoce clara in dei laudibus
incolumis concrepare. Au¬
dientes aut̃ illum parentes
eius deo canere: quem per
tres annos solum gemitum
audierant mugitumq red¬
dentem: Om̃s simul gaudẽ¬
tes. fores ut reseraret eis:
sc̃m ualentinum exorab̾at̃.

Expanded text:
qui tertio anno transacto itaqui tertio anno transacto ita toto corpore implicatus atque glomeratus iacebat, ut neret, et nullam partem corporis possit liberam in membris habere. Erant enim eius brachia simul et crura contorta, ut nullus medicorum passionis istius assereret repertum esse uocabulum. Tunc sanctus Valentinus episcopus, uir Dei fide plenus, clauso ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et oratione manenti lumculum, putarent intus flammas accendi. Sed spatio unius horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mugitumque reddentem, omnes simul gaudentes, fores ut reseraret eis, sanctum Valentinum exorabant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ista dicunt᷑. Sc̃s ualenti¬
nus ep̃s dix̃. Quoniã sapien¬
tia mundi in quantũ magi¬
ster eẽ uicłis. stulta ẽ apud
dm̃. et non potes tamn ꝑfee¬
te credere. quã fides ipsa
deposcrt. cui creclendũ est:
da michi fidem tuam sub hac
pollicitatione: ut filiꝰ tuus
ꝑ meã fidẽ saluetur: tu uero
ꝑ salutẽ filii tui cum omni
domo tua conuertaris ad xp̃m
Tunc craton uocauit coniu¬
gem suam cum omni fami¬
lia : et prostratus pedib eiꝰ
cepit promitere. quod si ille
saluus eẽt. om nes crecderent
in xp̃o. Erant aut̃ in hoc spec¬
taculo procub. ephib. atq
apollonius. quos cognoui¬
mus ingreco ꝑfectos: ad la¬
tina studia ꝑuenisse. Hi itaq
simili mͦ oratoris sui filiũ cen¬
monem cupientes saluum
fieri. se credituros affirmant.¬
II Tunc ses ualentinꝰ ep̃s ius¬
sit sibi cubiculum p̃parari:
et diei et nocte silentiũ fieri.
et claudens hostium suꝑ
se et puerum cerimonem.

Expanded text:
quo ista dicuntur». Sanctus Valentiquo ista dicuntur». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Quoniam sapientia mundi, in qua tu magister esse uideris, stulta est apud Deum, et non potest tam perfecte credere, quam fides ipsa deposcit, cui credendum est, da michi fidem tuam sub hac pollicitatione, ut filius tuus per meam fidem saluetur: tu uero per salutem filii tui cum omni domo tua conuertaris ad Christum ». Tunc Craton uocauit coniugem suam cum omni familia, et prostrarus pedibus eius, cepit promittere, quod, si ille saluus esset, omnes crederent Christo. Erant autem in hoc spectaculo Proculus et Efibus atque Apollonius, quos cognouimus in Greco perfectos ad Latina studia peruenisse. Hi itaque simili modo, oratoris sui filium Cerimonem cupientes saluum fieri, se credituros affirmant. Tunc sanctus Valentinus episcopus iussit sibi cubiculum preparari, et die et nocte silentium fieri. Et claudens ostium super se et super puerum Cerimonem,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ei craton. Dum disputa¬
tio nr̃a longius tendit᷑: in¬
ta filii mei breuiat᷑. Dicit ei
sc̃s ualentinus ep̃e. Nisi cre¬
dideris ea que necaudire po¬
tuisti aliquando nec uitlere.
salius ẽẽ non poterit filius
tuus. Dicit ei craton. Quid
ẽ quod ego nec audire potui.
nec corde conspicere: Sõs
ualentinꝰ ep̃s dixit. Nunqͥd
audisti aliquando uirginẽ
concepisse. uirginẽ peperisse.
uidisti siccis pedib unda¬
rum pelagus ꝑtransitũ. im¬
ꝑasse uentis: tempestates
iussu conpescuisse: lostre¬
mo crucifixum mortuũ ac se¬
pultũ die tertia resurrexisse
atq multis uidentib ascen¬
disse in celis: angłis testan¬
tib ita ut ascendit uent᷑us
ad sertus ẽ. Si ita credis fac¬
ta: accele et baptirare. ut
possis ad salutẽ filiĩ tui per-¬
tingere : et ꝑ ipsum ad uitã
ꝑpetuam uenire. Dicit cra¬
ton. Quantum cinq dixeris.
et uerboꝵ ampliata fuerit
multitudo. uno hoc colligi
poterit: si saluetur bic pro

Expanded text:
Dicit ei Craton: «Dum disputaDicit ei Craton: «Dum disputatio nostra longius tenditur, uita mei filii breuiatur!». Dicit ei sanctus Valentinus episcopus: «Nisi credideris ea, quae nec audire potuisti aliquando nec uidere, saluus esse non poterit filius tuus». Dicit ei Craton: «Quid est, quod ego nec audire potui nec corde conspicere?». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Numquid audisti aliquando uirginem concepisse, uirginem peperisse, uidisti siccis pedibus undarum pelagus pertransitum, imperasse uentis, tempestatem iussu compescuisse, postremo crucifixum, mortuum ac sepultum, die tertia resurrexisse, atque multis uidentibus ascendisse in celis, angelis testantibus, ita ut ascendit, uenturum adsertus est? Si ita credis facta, accede et baptizare, ut possis ad salutem filii tui pertingere, et per ipsum ad uitam perpetuam peruenire». Dicit ei Craton: «Quantacumque dixeris, et uerborum ampliata fuerit multitudo, uno hoc colligi poterit: si saluetur hic, pro
Abbreviated transcription (Latin):
depositum ac curatũ: Non¬
ne fides alterius ita aliis pro¬
fuit: ut fides credentium di¬
uini oris laudem adquireret.
et a ñ creclentib incredulita¬
tem eiceret. et sanitatẽ lan¬
guentib restitueret: et uitã¬
ł .ii. a mortuis repararet: Hec et
his similia multa sc̃o ualen¬
tino epõ prosequente: cra¬
ton orator cecicdit ad pecles
eius dicens. Credo quod iste
quem p̾̃dicas uerus sit ds̃:
et pret̾ ipsum non ẽ alius.
qui impe reͣt languori ut
abscedat. impereͣt morti ut
fugiat: imperet uite ut re¬
cdeat. Sẽs ualentinus ep̃t di-
xit. Fides xpĩana non tantũ
nuntiet᷑ idolis manu factis.
quoꝵ effigies adorant᷑ intẽ¬
plis: et ab omni peccato lotꝰ
fonte purissimo. di filius
adopteris. Craton dixit. Aqͣ
que sordes corporis lauat:
quomodo poterit peccata mũ¬
dare. Scs̃ ualentinus episco¬
pus dixit. Aqua ipsa ꝑmi
sterium inuocate trinitatis:
sp̃m scm̃ in semet ipsum reci¬
piet: et ꝑ ipsum uniũsa pec¬
cata et crimina dimittent᷑.

Expanded text:
deposi- tum ac curatum? Nonne fides alterius ita aliis profuit, ut fides credentium diuini oris laudem adquireret, et a non credentibus incredulitatem eiceret, et sanitatem languentibus restitueret, et uitam in mortuis repararet?». Haec et his similia multa sancto Valentino episcopo prosequente, Craton orator cecidit ad pedes eius, dicens: « Credo, quod iste, quem predicas, uerus sit Deus, et preter ipsum non est alius, qui imperat languori, ut abscedat, imperat morti, ut fugiat, imperat uitae, ut redeat». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Fides Christiana non tantum nuntietur ydolis manufactis, quorum effigies adorantur in templis, et ab omni peccato lotus fonte purissimo, Dei filius adopteris». Craton dixit: «Aqua, quae sordes corporis lauat, quomodo poterit peccata mundare?». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Aqua ipsa per mysterium inuocatae Trinitatis Spiritum Sanctum in semetipsam recipiet, et per ipsum uniuersa peccata et crimina dimittentur».
Abbreviated transcription (French):
et extingue tyranni minas
qui contra e surrexit: et fae
erubescere diabolum contra
me resistentẽ. Quoniã tu do¬
mine scis naturã humanam:
tis. que inducturus ẽ in
ceptum non seruat. Et dum¬

Expanded text:
et extinguae tirannum qui contra me insur| rexit . et fac erubiscire diabolum contra me resistentem.| Que tu domine scis naturam humanam .ntis quae inducturus est praeceptum non seruau
Abbreviated transcription (Latin):
credo. inquẽ creditlit abra-¬
ham. isaac. et iacob. et noz
iracundia. iussit eam cedi.
Extensa uero in terra scã iu-
in ea I milites uicissim ce¬
dentes. Et pt hec iussit cessa¬
Eoce principiũ questionis. ac
cam. Scã iuliana respondit.
Noli creclere. quod ꝑsua¬

Expanded text:
credo in quem credidit abraham . isahac| et iacob . et nonira| gundia . iussit eam cedi extensa uero in terra . sancin ipsam . sex militis uicissim| cedentis . Et post haec caes\s/aEcce| principio quaescionis hoc cam| Iuliana respondit noli credere . quod sua
Abbreviated transcription (Latin):
quiescam tibi. Si uero no¬
lueris : ñ michi dominabe¬
ris. Prefectus dix̃. Domina
mea iuliana. consenti michi:
liana respondit. Accipe spm̃¬

Expanded text:
io tibi. Si uero nolueris| Non mihi dominaberis. Praefectus dixit . domina mea Iuliana .| consente mihi liana respondit.| Dei sp
Abbreviated transcription (Latin):
phanũ lapidari. Ego sũ qͥ
monem locutus sum: qr
magi eent petrus et paulꝰ.
Ego sum qui ad neronẽ in
ci cum fatrib meis. Beata
uliana dixit. Et quis te
misit ad me: Demon res¬
ipsius: Demon responlit.
tim diriget nos. Beata iuli¬
ana respondit. Et qui repul¬
Demon respondit. Mala et pes¬
si fuerimꝰ contra iustũ ut sub¬
uertamus eum. et iucti erimꝰ¬
et ñ uiclebimur ab illo. aquo
mittim᷑. Quando enĩ quesiti
uenti: demandamꝰ aliis de¬

Expanded text:
 Ego sum qui simonem locutus sum quia magi essent petrus et pau| lus. Ego sum qui ad neronem impci cum fra| tribus meis. Beata iuliana dixit et quis te misit| Demon resipsius. Demon dixit . et dirigit nos. Sancta iuliana dixit| Et qui repuldemon dixit . mala| et pessi fuerimus contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. Non uidimor ab| illo ad quod mitimur . quando enim quaerimor uenti demandat llis de
Abbreviated transcription (Latin):
tuga nocn de malis
malignus. manib obtrecta¬
adam et euam p̃uaricari
inparadyso. Ego sum qui
srẽm suũ. Ego sum qui fe¬
suam ꝑderet. Ego sum qui
qui feci tres pueros in ca¬
mino ignis mitti. Ego sũ
qui feci nabigocdonosor re¬
gem imaginẽ facere. Ego
sum qui feci ierusalẽ infa

Expanded text:
t . de malis ma| lignis malis oblegaadam et euam praeuaricare in paradyso. Ego sum qui| fratre suo. Ego sum qui feadyso. Ego sum qui| qui feci| tres puerus in camino mittere. Ego sum qui feci nabu| chodonosor facere imagine auream. Ego sum qui feci| aesaia
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sponsauit. quandã puellã
ne iulianã : cuius pater af
miscebatur. Iulianaͥ habens¬
densq consiliũ. et dignam
conũsationẽ. et ueritatẽ ple¬

Expanded text:
hic sponsatur . quan| dam puellam ne iulianam . Cuius pater| afmiscebatur Iulia autem race consilio . et digna conuersacione et uer
Abbreviated transcription (Latin):
re administraueris. nullo
dra. agens officium p̃fecture.
Transactis paucis dieb. denuo
misit ad eam. Tunc iuliana
deris deo meo. et adoraueris
accipiam te maritum. Quod
si nolueris: quere tͥ aliam u¬
uerat iuliana. Pater uero eiꝰ
michi filia mea dulcissima.¬
uis acciꝑe prefectũ sponsum

Expanded text:
rae administraueris nullati carruca agens offi| cium praefecturae . transactis uero paucis diebus .| Dinuo misit ad eam . uolens deris in deum meum| et adoraueris accipiam| te maritum quod si nolueris . queri tibi aliam uuerat| Iuliana pater uero eius ei: «Filia mea dilectissima,uis accipere sponsum
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Patrem meum suꝑasti
ap̃ĩanos misericordes esse ⁊ cu
es. Et dum talia diceret de¬
ras proiecit eum in loco ster¬
coris. Et dum uenisset in p̃¬

Expanded text:
e ad patrem meum. Superasti ianos misericordis esse . tu es. Et dum talia dicerit dero proiecit demonem in loco sterconis
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuã ame: s esto mi-¬
chi adiutor et lib̾a me de
re peccata mea. et siquid
t ecce subito uenit angłs do¬
tmni: et separauit ignem.

Expanded text:
faciem tuam. Sed isto| mihi aiutor et libera me de le pecca| ta mea. Et si quid. Et subito uenit an| gelus domini et siperauit ignem e
Abbreviated transcription (Latin):
que et quanta sint que promit¬
tuntur in ceł. ne a brauio suꝑ¬
ne locutionis cursum nostrum
reuocent. ea que cecis et cupidis
mentib appetenda uidentur in
terris. Diligamus miscd̃iam. ꝑ
quam redempti sumus: cum ꝑ¬
diti essemus. Conseniemus casti¬
tatem. cuius amatorem se eẽ mõ¬
strauit: qui de caste mulieris
uiscerib. immaculatam sibi car-¬
nem aptauit. Comformemur ei
qui uitam suam in terris regulã
reformare. scdo etiam reformabit
corpꝰ humilitatis nr̃e. configu¬
ratum corpori claritatis sue. iħc¬

Expanded text:
quae et quanta sint quae promitquae et quanta sint quae promittuntur in coelis, ne a bravio supernae vocationis cursum nostrum revocent ea, quae caecis et cupidis mentibus appetenda videntur in terris. Diligamus misericordiam, per quam redempti sumus cum perditi essemus. Conservemus castitatem, cujus amatorem se esse monstravit qui de castae mulieris visceribus immaculatum sibi corpus aptavit Conformemur ei, qui vitam suam in terris regulam reformare: secundo vero, etiam reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
te sue deitatis panis est angłoꝵ
ꝑ carnem et enim: suggessimus
maiestatem. Sic nimirum pie
matres lactescentẽ in se solidũ
ꝙybum: ꝑ ub̃a ministrant indi¬
gentie paruuiloꝵ. fitq in eis
ꝑ ubera. ut non iam egeant ube¬
nius. quando confortati ꝑalimo¬
niam lactis. idonei fiunt ad cos¬
terendam solidã escam panis.
Ita quoq reparator ac nutritor
noster longe ase remotos in
regione dissimilitudinis. alere.
uoluit lacte sue incarnatiois.
quo crescere nos faceret. ad sua¬
uissimũ et ineffabilem gustũ
sue diuinitatis. Qui tamen
quamdiu ꝑ spem ambulamus
et non ꝑspeciem: nulli quam¬
libet mundo corde plene conte¬
ditur. sed ꝑfecta eius sacietas
cũ gła dñi manifestabit᷑. in et̾ra
iustoꝵ retributione seruatur. ꝙ
nulli possibile ẽ uiatori possi¬
dere inꝑegrinatione. quod ei
ꝑmittitur inꝑuentione. Hec igi
pensemus: hauc inestimabilem
dei suauitatẽ. tota mentis aui¬
ditate gustemus: considerantes

Expanded text:
te suae divinitatis panis est angelorum. te suae divinitatis panis est angelorum. Per carnem enim suximus majestatem. Sic nimirum piae matres lactescentem in se solidum cibum per ubera ministrant indigentiae parvulorum, fitque in iis per ubera ut jam non egeant uberibus, quando confortati per alimoniam lactis, idonei fiant ad conterendam solidam escam panis. Ita quoque reparator ac nutritor noster longe a se remotos in regione dissimilitudinis alere voluit lacte suae incarnationis, quo crescere nos faceret ad suavissimum et ineffabilem gustum suae divinitatis, qui tamen quandiu per spem ambulamus, et non per speciem , nulli quamlibet mundo corde plene conceditur, sed perfecta ejus satietas, cum gloria Domini manifestabitur, in aeterna justorum retributione servatur, quia nulla possibile est viatori possidere in peregrinatione, quod ei promittitur in perventione. Haec igitpensemus, hanc inaestimabilem Dei suavitatem tota mentis aviditate gustemus, considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
buit. flores fructumq procdiuit.
Quȩ ergo racio ẽ ut non credatur
abhominib. posse facere sine uiro
de femina: qui primum homi¬
nem nec de uiro fecit. nec ͦ femi¬
na: Nimirum ueram humanita¬
tem testatur conceptus et partꝰ
humanus: et ueram dĩtatem
cõprͦbat uterus intemeratus. Con¬
tinetur in hoc conceptu fratres
kmĩ magnum et mirabile sa¬
cramentum: quo deleto preua¬
ricationis cyrographo. diuina
confederantur et humana. fi¬
untq duo in carne una: p̃s
uidelicet et eccła. Cuius con¬
iuntionis quasi thalamus
uterus uirginis fuit: de quo
decursis nouem mensib fuit
secundum legem parientium
cum uxore sua id est carne nr̃a
tanquã sponsus ethalamo pro¬
diens. tab̾nacłm suum id est
camem assumptam. in sole
posuit. quia carnem suam ꝑ
quam debellaturus erat hostem.
uisibilem cunctis exhibuit. Fãc¬
tus ẽ itaq ꝑ condescensionem
nostre humanitatis. tanquam
lac paruuloꝵ. qui insublimita¬

Expanded text:
buit, flores fructumque produxit . buit, flores fructumque produxit . Quae ergo ratio est, ut non credatur Deus hominem posse facere sine viro de femina, qui primum hominem nec de viro fecit, nec de femina? Nimirum veram humanitatem testatur conceptus et partus humanus, et veram divinitatem comprobat uterus intemeratus. Continetur in hoc conceptu, fratres charissimi, magnum et mirabile sacramentum, quo deleto praevaricationis chirographo, divina confoederantur et humana, fiuntque duo in carne una Christus videlicet et Ecclesia. Cujus conjunctionis quasi thalamus, uterus virginalis exstitit, de quo, discursis novem mensibus, secundum legem parientium, cum uxore sua, id est carne nostra, tanquam sponsus e thalamo prodiens, tabernaculum, id est carnem assumptam in sole posuit , quia carnem suam, per quam debellaturus erat hostem, visibilem cunctis exhibuit. Factus est itaque per condescensionem nostrae humanitatis tanquam lac parvulorum, qui in sublimita
Abbreviated transcription (Latin):
munditia generatur. Nulla po¬
tuit fieri tristicia concipienti.
nulla difficultas parienti. Qui
enim letificare triste uenerat
seculum: contristare non debu¬
it uentris hospitium. Sicut gͥ
omni corruptione caruit iste
conceptus: ita quicquid he¬
retici garriant. inconcipiendo
et pariendo uirginis uterus
ꝑmansit intemeratus. Quod in¬
dubitanter cognoscere potest.
et racionabiliter aliis appro¬
bare mansuetudo xpĩana. tͣns¬
sumptionẽ faciendo de minori¬
b ad maiora: de priorib ad
posteriora. Si enim soł radius
cristallum penetrans. non in¬
grediendo ꝑforat. nec egredi¬
endo dissipat. quantomagis
ad ingressum uel egressum ue¬
ri et eterni solis. uterus uir¬
ginis clausus et integer ꝑ¬
seuerat: Sic ille rib ardens
et non combustus. in typum uir¬
ginitatis intemerate. moysi
santo legitur esse monstratus.
sic id ipsum presignans uirga
aaron summi sacerdotis nec
fucco animata. nec semine fe¬
cundata. quod natura non ha¬

Expanded text:
munditia generatur. Nulla pomunditia generatur. Nulla potuit fieri tristitia concipienti, nulla difficultas parienti: qui enim laetificare venerat triste saeculum, contristare non debuit ventris hospitium. Sicut ergo omni corruptione caruit iste conceptus, ita, quidquid haeretici garriunt, in concipiendo et pariendo Virginis uterus permansit intemeratus. Quod indubitanter cognoscere potest, et rationabiliter aliis approbare mansuetudo Christiana, transumptionem faciendo de minoribus ad majora, de prioribus ad posteriora. Si enim solis radius crystallum penetrans, nec ingrediendo perforat, nec egrediendo dissipat: quanto magis ad ingressum vel egressum veri et aeterni Solis, uterus virginalis clausus et integer perseverat? Sic ille rubus ardens, et non combustus, in typum virginitatis intemeratae Moysi sancto legitur esse demonstratus ; sic idipsum praesignans virga Aaron summi sacerdotis, nec succo animata, nec semine fecundata, quod natura non ha
Abbreviated transcription (Latin):
nature. sed donum incompara¬
bił grẽ. Unde et sequitur. Spi¬
ritus sõs suꝑueniet inte: et
uirtus altissimi obumbrabit tͥ.
Non enim sicut quidã fatui et
erronei cogitant: Sp̃s sc̃s
in ea uicẽ exhibuit seminis.
sed quia tanta ei diuini con¬
cessa ẽ uis amoris. que ita il¬
lam mente et corpore inuio¬
latã custodiret. ut nullius
ei concupiscentie carnał estus
preualere posset. sola meruit
eligi: de cuius inmaculato cor¬
pore corpus immacłatũ sibi ap¬
taret. qui ante tempora p̃clesti
de et eidem beatissime uirgini
ctificandis peccatorib erat offe¬
rendum: decebatq ut uitio
careret eius generatio. ꝑ quã
purganda erat filioꝵ eue uiti¬
osa generatio. Tria enim mala.
eua sequacib suis intulit: ui¬
delicet ut uiris subiecte eẽnt.
in delicto carnał concupiscen¬
tie conciperent: in dolore filios
parerent. In hoc uero conceptu
miscuit. ubi tantum maritus
auditus exhibuit. Hoc splendo¬
re dei filius concipitur: hac

Expanded text:
naturae, sed donum est incomparanaturae, sed donum est incomparabilis gratiae. Unde sequitur: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Non enim, sicut quidam fatui et erronei cogitant, Spiritus sanctus in ea vicem exhibuit seminis, sed quia tanta ei divini concessa est vis amoris, quae ita illam mente et corpore inviolatam custodiret, ut nullus ei concupiscentiae carnalis aestus praevalere posset: sola meruit eligi, de cujus immaculato corpore corpus immaculatum sibi aptaret, qui ante tempora praedestide et eidem beatissimae Virgini ctificandis peccatoribus erat offerendum. Decebat quoque ut vitio careret ejus generatio, per quam purganda erat filiorum Evae vitiosa generatio. Tria enim mala Eva sequacibus suis intulit, videlicet, ut viris subjectae essent, et in delicto carnalis concupiscentiae conciperent, et in dolore filios parerent . In hoc vero conceptu,miscuit, ubi maritante foris ati sociavit. Hoc splendore Dei Filius concipitur, hac
Abbreviated transcription (Latin):
dicus nr̃. liberator nr̃. descen¬
dit ad seruos. egrotos suos. capti¬
uos suos: humił et sublimis.
Humił compatiendo. sublimis
de potestate diaboli potenter
liberando. Quicumq igitur in
ap̃o uocati sumus. huius tam
iocunde tam necessarie libera¬
tionis ad miranda initia. p̃sen¬
ti festiuitate nob̃ ad memoriã
reuocata. toto mentis intuitu
consideremus. toto mentis affec¬
tu diligamus: debitis obsequiis
honoremus. quatinus de iocũ¬
dis. et admirabilib principiis.
mirabiles et iocundos exitus
expectare urdeamur. Eit hodie
porta celi uirginis uterus. ꝑ quã.
ds descendit ad homines. ut eis
ascensum pp̃araret ad celum.
rił amplexꝰ penitꝰ se esse sciebat
ignarã. s confortatur ⁊ informa¬
tur ab angło. qua uirtute. quo
merito. possit in ea cõpleri. quod¬
ma in aliis mulierib non patit᷑
natura fieri. Ne timeas inquit
maria: inuenisti gram apud do¬
minum. Tanquam si diceret. Qo
tibi premntio.: non habet ius

Expanded text:
dicus noster, liberator noster, descendicus noster, liberator noster, descendit ad servos suos, captivos suos, humilis et sublimis: humilis compatiendo, sublimis de servitute diaboli potenter liberando. Quicunque ergo in Christo vocati sumus, hujus tam jucundae, tam necessariae liberationis admiranda initia praesenti festivitate nobis ad memoriam revocata, toto mentis intuitu consideremus, toto mentis affectu diligamus, debitis obsequiis honoremus, quatenus de jucundis et admirabilibus principiis mirabiles et jucundos exitus exspectare mereamur. Fit hodie porta coeli virginis uterus, per quam Deus descendit ad homines, ut eis ascensum praeberet ad coelum. rilis amplexus penitus se esse sciebat ignaram; sed confortatur ac informatur ab angelo, qua virtute, quo merito posset in ea compleri, quod in aliis mulieribus non patitur natura fieri: « Ne timeas, inquit, Maria: invenisti gratiam apud Dominum ; tanquam si diceret: Quod tibi pronuntio, non habet jus
Abbreviated transcription (Latin):
qui in forma dei erat. ꝑ formã
serui uoluit humiliari. dñs¬
a seruis reprobari. conspui. co¬
lapbirari. et occidi. Sed bȩc
stulta facta ẽ nob̃ a deo magna
bis extitit medicina. Potuiss
utiq lap sib humanis alio
modo diuina subuenire po¬
tentia: secd tanquã bonus ora-¬
uisibił omĩno ꝑ manens. recusass ab
homĩb uideri. & ĩter homines
conuersari. Interrogemꝰ nos¬
reditate priuatis. et in obs¬
curissimo carcere positis. regia
uel aliqua p̃potens ꝑsona re¬
gio decore deposito sic nobis
condescenderet. ut tanquam
unus ex nob̾ nostre captiuita¬
tis erumpnas toleraret. quati¬
nus oportunitate inuenta nos
ab ipsa captiuitate lib̃aret.
qua racione posset me & liꝰ
et suam nob̃ dilectionẽ intima¬
re. et nostram erga se excitare:
Unde et ꝑ se ipsam ueritas dicit.
Maiorem hanc dilectionẽ nemc
habet: ut animain suã quis¬
łc.iiii.ponat pro amicis suis. Simi¬
li itaq racione. dñs noster. me¬

Expanded text:
qui in forma Dei erat per formam qui in forma Dei erat per formam servi voluit humiliari, Da servis reprobari, conspui, colaphizari et occidi; sed haec stultitia facta est nobis a Deo magna bis exstitit medicina. Potuisset utique lapsibus humanis alio modo divina subvenire potentia, sed tanquam bonus oravisibilis omnino permanens, recusasset ab omnibus videri, et inter homines conservari. Interrogemus nosreditate privatis, et in obscurissimo carcere positis, regia vel aliqua compotens persona, regio decore deposito, sic nobis condescenderet, ut tanquam unus ex nobis nostrae captivitatis aerumnas toleraret, quatenus opportunitate inventa nos ab ipsa captivitate liberaret: qua ratione posset melius et suam nobis dilectionem intimare, et nostram erga se excitare? Unde per se ipsam Veritas dicit: « Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » 294 Simili itaque ratione Dominus noster, me
Abbreviated transcription (Latin):
c .ii. dĩ ẽ: fortius ẽ hominib. Sapi¬
entes deniq iudicamꝰ medicos
corporaliiim egritudinũ. qui
nouerunt pro qualitate mor¬
borum similia similib appone¬
medicus. qui uenit genus hu¬
manũ seruata ꝓportione medi¬
cine. non tantum incorpore s
etiam in anima. de omni corrup¬
tionis huius seruitute lib̾are :
Uenit enim in similitudinem
carnis peccati. ut ꝑ omnia temp¬
taretur pro similitudine: absq
de cetero ministraret. Opposuit
etiam nouitatẽ suam uetusta¬
ti nostre. iusticiam suẽc iniusti¬
cie nr̃e. obeclientiã suam in o-¬
bedientie nostre.humilitatẽ
suam suꝑbie nr̃e: quatinus qͥ
suꝑbiendo. in obediendo. a flori¬
gera sede beatoꝵ decideramus.
ꝑ eius humilitatẽ atq obedi¬
entiam reformati: quandos ad
paradisi gaudia recdeamus.
Et  hoc ẽ quod ait apłs. Qͦo
stultum ẽ cdei: sapientius ẽ ho¬
minib. Stultum enim uisũ
ẽ sapientib huius scłi. quod

Expanded text:
m est Dei fortius est hominibus . » Sapim est Dei fortius est hominibus . » Sapientes denique judicamus medicos corporalium aegritudinum, qui noverunt pro qualitate morborum similia similibus apponemedicus, qui venit genus humanum, servata proportione medicinae, non tantum in corpore, sed etiam in anima de omni corruptionis hujus servitute liberare? Venit enim in similitudine carnis peccati, ut per omnia tentaretur pro similitudine absque de coelo ministraret. Opposuit etiam novitatem suam vetustati nostrae, justitiam suam injustitiae nostrae, obedientiam suam inobedientiae nostrae, humilitatem suam superbiae nostrae: quatenus qui superbiendo, inobediendo, a florigera sede beatorum decideramus, per ejus humilitatem atque obedientiam reformati quandoque ad paradisi gaudia redeamus: et hoc est, quod ait Apostolus: « Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. » Stultum enim est visum sapientibus hujus saeculi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
audeamus in do¬
mino dilectissi¬
mi. et licet non
quantas debemꝰ
quantas tamen possumis. eo
donante nr̃o referamus auctori:
ne suꝑ habundantis eius in nob̃
gre inueniam᷑ ingrati. Nouũ
et enim uirginis conceptũ no¬
bis festiuitas hodierna cõmen¬
dat: quia nr̃e redemptionis
celebrat᷑ exordium. certumq
ꝓponitur diuine pietatis ac po¬
testatis inditium. Si enim rerĩ
dñs fugitiuos senios requireis.
tem ȩxercere et non pietatem
exhibere ueniret: nequaquam
lutei uasis huius fragilitatem.
qua nob̾ compati. et pro nobis
pati posset. indueret. Et quãuis
hoc ipsum stultum et infirmũ
iuxta uocẽ pauli uicleatur gen¬
tib. in anis phylosotie racione
nnitentib. scd̃m leges creature
de creatore iudicantib: quid
tamen potentius. quã contra iu¬
ra nature uirgini conceptũ da-¬
re. et ꝑ mortem carnis assump¬
te mortalẽ substantiam ad im¬
mortalitatis głam reuocare :
Unde ẽ illud apłi. Quod infirmũ¬

Expanded text:
audeamus in Domino, dilectissimi, et licet non quantas debemus, quantas tamen possumus, eo donante, gratias nostro referamus Auctori, ne superabundanti ejus in nobis gratiae reperiamur ingrati. Novum etenim Virginis conceptum nobis festivitas hodierna commendat, quae nostrae reparationis celebratur exordium, certumque proponitur divinae pietatis et potestatis judicium. Si enim rerum Dominus, fugitivos servos requirens, ere, et non pietatem exhibere veniret, nequaquam vasis lutei hujus fragilitatem, qua nobis compati, et pro nobis pati posset, indueret; et quamvis hoc ipsum stultum et infirmum juxta vocem Pauli , videatur gentibus, inanis philosophiae ratione nitentibus, secundum leges creaturae de Creatore judicantibus: quid tamen potentius, quam contra jura naturae Virgini conceptum dare, et per mortem carnis assumptae, mortalem substantiam ad immortalitatis gloriam revocare. Unde est illud Apostoli: « Quod infirmu
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia. clauderetur. Clau-¬
so igitur sepulchro abscessit:
et ut diximus non ẽ ulteriꝰ
nec uisus nec aucditꝰ in regi¬
one uel in tota prouintia si¬
cilioꝵ. Unde suspicati sumꝰ.
quod angls eius fuerit. Et
hanc scripturã diuulgantes
qui uiderunt: omnes secum
sollicitos reddiderunt. Et
una cũ xpĩanis cõmuniter
ceꝑunt uenerari sepulchrũ
eius. Tune quintianus arri¬
puit iter cum officio ad in¬
uestigandas facultates eius.
et ut teneret om̃s de paren¬
tela eius. qui dei iudicio in
medio flumine interiit. De¬
niq dum transiret flumen
naui: duo equi fremitum
cirta sedantes. et unus morsu
uentũ corpus eius usq in p̃
sentẽ diemꝰ Unde creuit timor
et ueneratio cirea beatã aga¬
them: et nunquã ullus mo¬
lestus fuit generi eius. Ut
autẽ euidenter seriptura illa
quã angłs dei posuerat furma¬
retur. post anni circulũ cir¬
ca diem natalis eius. mons
cathanensis eructuauit in¬
cendium. Et quasi fluuius
torrens. ita ignis uehement̾

Expanded text:
diligentia cludiretur. Clauso igitur sepulchro absces| sit et ut diximus. non est ulterius nec uisus . nec auditus| in regionem . uel in totam prouinciam saeculorum.| Vnde suspicati sumus quod angelus eius fuirit. Et| hanc scripturam deuulgantis . qui uiderant . omnes| saeculus sullegitus reddederunt . etuna cum christianis communiter coe| perunt uenerare sepulchro eius. Tunc quintianus . ad| ripuit iter cum officio suo . ad inuistigandas facul| tatis eius . et teneret omnes . de parentella eius qui dei| iudicio in medio flumine interiit Denique dum tran| siret flumen per nauem duo equi fremitum circa se dan| tes et calces uentus corp eius usque ad praesentem| diem. Vnde creuit timor et ueneracio circa beatam| agathe et nullus umquam molestus fuit generi eius| Vt autem euidenter scripturam illam quam an| gelus deposuerat firmaretur Post anni circulum| circa diem natalis eius . mons ethenus eructauit| incendium. Et quasi fluuius torrens . ita ignis uehemens|
Abbreviated transcription (Latin):
re. qui tulisti a me more scłi
qͥ corpus meum a pollutione
separasti. qui fecisti me uince-¬
re tormenta carnificum. ferrũ.
ignẽ. uincula. qui michi int̾
torquentes uirtutẽ pacientie
tribuisti: te deprecor ut accipi
culum clerelinquere: et ad tu¬
am misericordiam ꝑuenire.
hȩc cum dixisset: coram multis
ingenti uoce emisit spiritum
Quod pii ppłi audientes: cum
nimia celeritate uenerunt. et
aufferentes corpus eius posue
runt in sarcofago nouo. Fac¬
tum ẽ autẽ cum aromatĩb coi¬
diretur corpus ẽĩus. et cum ni¬
mia diligentia collocarent eã:
uenit quidam iuuenis siricis
uestib indutus. quem seque¬
bant᷑ amplius quã centũ pue-¬
ri. om̃s ornati et pulchri. quẽ.
tate cathanensium. nec postea
eum aliquis uidit. nec intien¬
tus est aliquis qui diceret hũc
se scĩre. Hic ergo uenĩent in¬
trauit ad locum ubi condĩe
breuem ex marmore. inqua
scriptum erat. Mentem scãm̃
spontaneam. bonorẽ deo. et

Expanded text:
re| Qui tulisti a me moram saeculi qui corpus meum a pulluci| one separasti Qui fescisti me uincire tormenta carni| ficis. Ferrum igni et uincola qui mihi inter torquentes| uirtutem pacienciae tribuisti te praecor . ut accipculum derelinquire . et ad tuam misericordiam perue| nire Haec autem dixit coram multis cum ingenti uo| cae et emisit spiritum quod pii populi audientis cum nimia| celeritate uenerunt . et auferentis corpus eius . posue| runt in sarthofago nouo. Factum est autem cum aro| matibus condiretur corpus eius . et cum nimia diligen| tia conlocarent eum. Venit quidam iuuenis siricis| uestibus indutus . quem sequebantur amplius quam| centum pueri omnes ornati . et pulchri . quem tate cathenensium . nec postea| eum aliquis uidit . nec inuentus est aliquis qui diceret| hunc se scire. Hic ergo ueniens intrauit ad locum ubi| condebabreuem ex| marmore . in qua scriptum erat mentem sanctam sponta| neum honorem dei et
Abbreviated transcription (Latin):
huc mole carnalis ergastuli p̃ssi.
ac multiplici scelerum pondere.
pregrauati. in huiꝰ labentis scłi
fluctib uagamꝰ ambigui: eius
suffragia pia deuotione posca¬
mus assidui. ut pro nob̃ apud
misericordẽ dum int̾recłe dignet᷑.
nũ ꝑducat ꝓ sua pietate ad ce¬
lestem regnum. uͥ ẽ gła indefici¬
ens. ppetua pax. lumem sempi¬
ternum. cum patre et filio. et
spiritu scõ: que preparauit his
qui diligunt eum.

Expanded text:
huc mole carnalis ergastuli pressi huc mole carnalis ergastuli pressi ac multiplici scelerum pondere pregravati, in huius labentis seculi fluctibus vagamur ambigui, eius suffragia pia devotione poscamus assidui, ut pro nobis apud misericordem Dominum intercedere dignetur, num perducat pro sua pietate ad caeleste regnum, ubi est gloria indefitiens, perpetua pax, lumen sempiternum cum Patre et Filio et Spiritu sancto, quae praeparavit his qui diligunt eum.
Abbreviated transcription (Latin):
bis ad scãm matrẽ domnã bal¬
tildẽ que nrĩs effuisit tempori¬
b. nec non et ad eius merita gło¬
sa que ipsi ab ea gesta nouimꝰ
et u̾idimꝰ recurrendũ ẽ. De qui¬
bus hic quidẽ pauca de pluri
mis cõmemorauimꝰ. ꝑ que ñ pu¬
tauimꝰ eam inferiorem meritis
fuisse uł priorib. s multouia-¬
gis in scĩs studiis et bonis oꝑib
eas precessisse cognouimus. Q
post multa memoranda que ges-¬
sit oꝑa: euangłice ꝑfectionis
adimpleuit mandata. Despex̃
mundũ et concupiscentias eius:
contriuit diabolum et pompas
tegra religione beatã uitam
felicit̾ consumauit: atq tertio
kł febroarias terrena deserens.
et celestia appetens.animam
beatam benigno iħu qui eã
dederat mundã et inmacula¬
tã reconsignauit. Humataq
in pace requiescit in kala mo¬
nasterio. et regnat in ꝑpetua io¬
cunditate cum dño: non inme¬
mor ut credumis suoꝵ fideliũ
lere p̃conium. Nos ergo qui ad¬

Expanded text:
bis ad sanctam matrem domnam Balbis ad sanctam matrem domnam Balthildem, que nostris effulsit temporibus, nec non et ad eius merita gloriosa, que ipsi ab ea gesta novimus et vidimus, recurrendum est. De quibus hic quidem pauca de pmis commemoravimus, per quae non putamus eam inferiorem meritis fuisse illis prioribus, sed multo magis in sanctis studiis et bonis operibus eas praecessisse cognovimus. Quae post multa memoranda quae gessit opera, evangelicae perfectionis adimplevit mandata, despexit mundum et concupiscentiam ejus, contrivit diabolum et pompas tegra religione beatam vitam feliciter consummavit, atque III Kalendas Februarias terrena deserens et coelestia appetens, animam beatam benigno Jesu qui eam dederat, mundam et immaculatam reconsignavit, humataque in pace requiescit in Kala monasterio, et regnat in perpetua jucunditate cum Domino, non immemor, ut credimus, suorum fidelium, Deum exorate. Nos ergo, qui ad