comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ non sentire uulnꝰ inflictũ. & quamlibet pulchrũ corpus. cepᷤ
tamen: sũmo incorporeo ñ adsimilas. s exequas. E intam plectibil
sententia. ñ in nocentie tantũ priulegiũ tͥ s laudis arrogas. Q nos qͥ
similitudinẽ dĩ ut eiꝰ sicuti ẽ similitudo sit incorporeã dicamꝰ: extia
fidẽ fore pronuntias. s hinc postmodũ. De affectu interim disseram
Ergone sic crucifixus ẽ.rp̃c. ut summe diuinitatis uniu̾so modo ite¬
merabilis incorruptibilitas crucifixa credat᷑: Dieas uelim nisi ma¬
riosum ẽ: quem post humilitatẽ mortis a sum modo id ẽ ipsa trinitate exal¬
tatũ eẽ credi sit licitũ. cui nomen quod supra omne sit nomen fuis¬
se collatũ. Illi nempe arbitror: qͥ obediens factꝰ usq ad mortẽ ꝓpt̾ inef¬
fabilis humilitatis obedientiã. in effabilit̾ sublimatꝰ ingłã est dei pa¬

Expanded text:
Deum non sentire vulnus inflictum et quomodolibet pulchrum corpus; corpus Deum non sentire vulnus inflictum et quomodolibet pulchrum corpus; corpus tamen summo incorporeo non assimilas, sed exaequas, et in tam plectibili sententia non innocentiae tantum privilegium tibi, sed laudis arrogas. Et nos, quia similitudinem Dei, ut ejus sicuti est similitudo, sic incorpoream dicamus, extra fidem fore pronuntias. Sed haec postmodum. VII. De affectu interim disseramus. Ergone sic crucifixus est Christus, ut summae Divinitatis universo modo intemerabilis incorruptibilitas crucifixa credatur; dicas velim, nisi riosum est. Quem post humilitatem mortis a summo Deo, id est, ipsa Trinitate exaltatum esse credi sit licitum, cui nomen quod supra omne nomen sit , fuisse collatum, illi nempe arbitror, qui obediens factus usque ad mortem propter ineffabilis humilitatis obedientiam ineffabiliter sublimatus in gloriam est Dei Pa
Abbreviated transcription (Latin):
gam sentit : aut lux fortassis aĩãta sit. aut qd̾ uibet corpꝰ in ammum
sentire potest.: aut corpꝰ est ullũ qd̾ et si uulnꝰ non sentit uulnerari
possit. Uuluerari gͥ lux potest: et si sentire ñ potest. Quia sieut nor
immissu luminis rumpit᷑: italux tenebris uulnerat᷑. Unde iocundis¬
simꝰ asclipiades lusit poeta notissimꝰ dicens. Absentẽq diẽ nox agit
emula. quã nox cũ lacero uicta fuit peplo. Quid dicis ut lux plagã
non sentit᷑. ita diuinitas uulnꝰ in passione ñ sensit: Siita e̾ uulne¬
rari gͦ potuit: et si sentire ñ potuit. Unumq fuit insensibilitatis.
aliudꝰ corruptibilitatis. Non enĩ ꝓ incorruptibilitate ñ doluit si uul¬
nerari potuit: quia lux et insensibilis ẽ parit̾ et nulnerabilis i
de ne forsitan iste sit quẽ nob̾ obprobandũ rere alti ꝓlapsus erioris.
tu dicis luicẽ corporeã homini communẽ simul et peccori eatenꝰ. it

Expanded text:
gam sentit, aut lux fortassis animata sit, ant quodlibet corpus inanimum gam sentit, aut lux fortassis animata sit, ant quodlibet corpus inanimum sentire potest, aut corpus est ullum, quod etsi uulnus non sentit, uulnerari non possit? uulnerari igitur lux potest, etsi sentire non potest, quia sicut nox inmissu luminis rumpitur, ita lux tenebris uulneratur. unde iucundissimis Asclepiadeis lusit poeta notissimus dicens: absentemque diem lux agit aemula, quam nox cum lacero uicta fugit peplo. quid dicis, ut lux plagam non sentit, ita diuinitas uulnus in passione non sensit? si ita est, uulnerari ergo potuit, etsi sentire non potuit, unumque fuit insensibilitatis, aliud corruptibilitatis. non enim pro incorruptibilitate non doluit, si uulnerari pode ne forsitan iste sit quem nobis opprobrandum rere, altiore prolapsus errore. Tu dicis lucem corpoream homini communem simul et pecori, eatenus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut eadem improbari sit iustum impugnari non necessariũ: ad testimonia
ulia ueniamꝰ que ex apło in patroci niũ sui mituatꝰ ẽ. Ait eniͣ curdici
non possit. sensit compatientis affectu: quando apłs dicendũ putauit.
Numqͣm dnm̃ głe crucifixissent. cum sicut lux nullã sentire possit
plagam uulneris. ita et auctor lucis. nuliã penã senserit passionis. Po¬
test᷑ gͦ diers sensit compatientis affectu: potest quidẽ quia omĩa u¬
cent: s non debent: quia non omĩa edificant. Risum tamen in isto compa¬
rationũ ac prolocutionũ tuarũ genere: tenere uix possum. Paulo prius
astrie̾ras dm̃ desinere eẽ uirtutẽ. idcieoq mutari: nc̃ itidẽ sententia
fl accente declamas. qd̾ sicut lux nuuã sentire possit plagam uulneris
ita et auctor lucis nuliã penam sensi̾t passionis. Ergo plagam lux sola¬
ñ sentit. Numqͥd nam t̾ra. aut aqua. aut aer. cuiuspiam uulneris pla¬

Expanded text:
ut eadem inprobari sit iustum, inpugnari non necessarium, ad testimonia ut eadem inprobari sit iustum, inpugnari non necessarium, ad testimonia illa ueniamus, quae ex apostolo in patrocinium sui mutuatus est. ait enim, cur dici non possit: sensit conpatientis adfectu, quando apostolus dicendum putauit: numquam dominum gloriae crucifixissent, cum, sicut lux nullam sentire possit plagam uulneris, ita et auctor lucis nullam poenam senserit passionis. potest ergo dici: sed sensit conpatientis adfectu. potest quidem, quia omnia licent, sed non debet, quia non omnia aedificant. Risum tamen in isto conparationum ac prolocutionum tuarum genere tenere uix possum. paulo prius adstruxeras deum desinere esse uirtutem idcircoque mutari, nunc itidem sententia flaccente declamas quod sicut lux nullam sentire possit plagam uulneris, ita et auctor lucis nullam poenam senserit passionis. ergo plagam lux sola sentit. numquidnam terra ant aqua aut aer cuiuspiam uulneris pla
Abbreviated transcription (Latin):
ͦ diuinitas haid qua ꝗͣ recte affici dicit᷑: quia effectꝰ ẽ ab opifice. af¬
atꝰ ab opere. Quando enĩ d̃s quempiã temporalit̾ punit eterno con¬
lio. ille utiq patit᷑ qui punit᷑. Pateretur aliqͥd d̾s si uel temporalit̾ cuiꝰ¬
iam peccata cognosceret: uel eundem ad exercendã iusticiãtracun dia cõ¬
noueret. Omneͦ etenim temporaneũ mobile atq mutabile. immutabi¬
let stans sempit̾nitas ineludit: afficiens salubrit̾ aliqua. iudicialit̾¬
aliqua affici sinens. ipsa abomini affectu uel motu temporis et locisa¬
tis aliena. p̃dita illo tantũ motu qͥ stabilis dicit᷑. ex qua: et ꝑ quã et in
qua ẽ omne. qd̾ solo tempore &e ab ipsa tantũ mouet᷑. et omne qd̾ et
ꝑ tempꝰ &e locum ab illa mouet᷑. que solo tantũ tempore. S istinc alias.
Nunc autem missa facientes que talia ꝓfecto sunt. merito uel uiribus

Expanded text:
ergo diuinitas haudquaquam recte adfici dicitur, quia effectus est ab opifice, adfergo diuinitas haudquaquam recte adfici dicitur, quia effectus est ab opifice, adfectus in opere. quando enim deus quempiam temporaliter punit, aeterno consilio ille utique patitur qui punitur. pateretur aliquid et deus, si uel temporaliter cuiuspiam peccata cognosceret uel eundem ad exercendam iustitiam iracundia commoueret. omne etenim temporaneum mobile atque mutabile inmutabilis et stans sempiternitas includit adficiens salubriter aliqua, iudicialitaliqua adfici sinens, ipsa ab omni adfectu uel motu temporis et loci satis aliena, praedita illo tantum motu qui stabilis dicitur, ex qua et per quam et in qua est omne quod solo tempore et ab ipsa tantum mouetur, et omne quod et per tempus et locum ab illa mouetur neque solo tantum tempore. sed istinc alias. nunc autem missa facientes, quae talia profecto sunt merito uel uiribus,
Abbreviated transcription (Latin):
penitere memorat᷑: effectꝰ harũ uidelicet passionũ considerandi sunt.
ñ affectꝰ. Porro qui neutericus scriptor uxta ꝓphetice locutionis exem¬
plum meditatiunculas suas autumat debere pensari: non tractatorem
profitet᷑ iste s uatẽ. cũ uirginis partꝰ ora uatũ obseruau̾it. ut uatici¬
nia reserarit. Secus gͥ ẽ ac ratio postulat: mistico ꝓpħarũ stilo texere
piodas oratorias. Quo fit ut ille qui aliena expositurũ se spondet. ñ possit
ixponi. Gͣ aut uatũ uerbis non utere: aut uaticinare. Nequaqͣm pro¬
ito conducit uel p̃senti uaticiniũ tempori: uel ꝓphetica locutio trac¬
tatori. Qͦ cuxa quicqͥd in defensionẽ tui ex ꝓpħico sermone mutuatꝰ
s: aduersat᷑ tibi potiꝰ qm opitulat᷑. Quia uel quesita defensio fatet᷑ im¬
bcillitatẽ: uel incongruens patrociniũ ñ purgat errorẽ. Intemerabilis

Expanded text:
paenitere memoratur, effectus harum uidelicet passionum considerandi sunt, paenitere memoratur, effectus harum uidelicet passionum considerandi sunt, non adfectus. porro qui neotericus scriptor iuxta propheticae locutionis exemplum meditatiunculas suas autumat debere pensari, non tractatorem profitetur se iste, sed uatem, cum uirginis partus ora uatum obserauerit, ut uaticinia reseraret. secus igitur est ac ratio postulat, mystico prophetarum stilo texere periodos oratorias, quo fit ut ille qui aliena expositurum se spondet, non possit exponi. igitur aut uatum uerbis non utere aut uaticinare. nequaquam profecto conducit uel praesenti uaticinium tempori uel prophetica locutio tractatori. quocirca quidquid in defensionem tui ex prophetico sermone mutuatus es, aduersatur tibi potius quam opitulatur, quia uel quaesita defensio fatetur inbecillitatem uel incongruens patrocinium non purgat errorem. Intemerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
mortua. Aut si istud etiã cogitatuᷤ nefas ẽ: ñ gͦ passus e̾ ds. Igit᷑ nec affectꝰ.
ubiẽ nc̃ conpatientis affectuis : Post subicit. quid prophetico spũ ueterũ
quiq scõꝵ prote rendis cohercendisq carnalit̾ humanitꝰq sapientibꝰ
tropice prophetauerint: inquiens scriptũ. Dñẽ ne inira tua arguas me. sł iura¬
uit dñs. nec eũ penitebit. Ab hinc suꝑiꝰ etiã ꝑphylosophos accidentias dõ non
obicit. & hic ꝑ ꝓpħas etiã uicioꝵ necessitates imponit. Quia res que figura¬
liter accipiende sunt. nͥ sollicite intro inspiciant᷑. ñ ad iuuificantẽ sp̃m ꝑ¬
uenit᷑. s in occidenti litt̾a remanet᷑. Sequit᷑ scilicae ut incõmutabilem ꝓcelse di-¬
unitatiᷤ eẽntiã pasibilẽfore credamꝰ. si uaticinia ꝓpħarum allegoricis animata
secretis inlitt̾e tm̃ corpore cogitemꝰ. Quia cũ ꝓpheticis oraculis uel irasci uel

Expanded text:
mortua, aut si istud etiam cogitatu nefas est: non ergo passus est deus, igitur nec adfectus. mortua, aut si istud etiam cogitatu nefas est: non ergo passus est deus, igitur nec adfectus. ubi est nunc conpatientis adfectus? Post subquique sanctorum proterendis coercendisque carnaliter humanitusque sapientibus tropice prophetaverunt; inquiens scriptum: Domine, ne in ira tua arguas me . Et: Juravit Dominus, nec eum poenitebit . Ab hinc superius etiam per philosophos accidentias Deo non objicit, et hic per prophetas etiam vitiorum necessitates imponit. Quia res quae figuraliter accipiendae sunt, nisi sollicite intro inspiciantur, non ad vivificantem spoccidente littera remanetur. secilicet scilicet, ut incontaminabilem praecelsae diuinitatis essentiam passibilem fore credamus, si uaticinia prophetarum allegoricis animata secretis in litterae tantum corpore cogitemus. quia cum propheticis oraculis uel irasci uel
Abbreviated transcription (Latin):
eidens eiꝰ ẽ. qui ante ñ sensit. E ternitati aũ qͥa passione. aꝑi semoi¬
terne inm seiuit ut pote quam ipsa disposuit. passionis tempais
affectu disserã. eundẽq impassibilẽ fore disputando coniuncã. cum ipse
cui contradicimꝰ haut dubie fassus sit. crucifixo homini dm̃ fuisse com¬
passum: Quid nã queso istud ẽ. ñ sensit patientis sensu: s sensit compatien¬
tis affectu: Quid ẽ sensit: quid ue ñ sensit: Aut qͦmͦ passus ẽ. siñ sensit:
Nlumqͥd siqͥspiã dicat ambulat ille. et ille coambulat. aut loquit᷑ ille.
a ille coilloquit᷑. Nonne et colloquentẽ loqͥ & coambulantẽ ambulare
significat: Aut si quis aiat. mortuus ule ẽ et ille conmortuus: nonne
utrumq mortuũ fuisse comꝓbat᷑: Nã qͥ conmorit᷑ utiq morit᷑. Ergo &e
qui compatit᷑. utiq patit᷑. passa ẽ gͥ: si conpassa durinitas. gͦ fortassĩs et

Expanded text:
cidens ejus est, qui ante non sensit. Aeternitati autem quia passionem Christi sempicidens ejus est, qui ante non sensit. Aeternitati autem quia passionem Christi sempiterne scivit, ut pote quam ipsa disposuit, passionis tempore affectu disseram; eumdemque impassibilem fore disputando convincam; cum is ipse cui contradicimus, haud dubie fassus sit crucifixo homini Deum fuisse compassum. Quidnam, quaeso, istud est, Non sensit patientis sensu, sed sensit compatientis affectu? Quid est sensit quidve non sensit? Aut quomodo passus est, si non sensit? Nunquid si quispiam dicat, Ambulat ille, et ille coambulat, aut loquitur ille, et ille colloquitur; nonne et colloquentem loqui, et coambulantem ambulare significat? Aut si quis aiat: Mortuus ille est, et ille commortuus; nonne utrumque mortuum fuisse confirmat? Nam qui commoritur, utique moritur. Ergo et qui compatitur, utique patitur. Passa est
Abbreviated transcription (Latin):
De aia quirpe loqr humana. Igit᷑ nec nichilũ affici aliqͦ pacto porelt.
quia substantiam non habet: nec d̾s. quia det̾menta ñ sentit. augũ¬
tanae ñ recipit. a fficimt᷑ autẽ media sicut supradictũ ẽ: uel ꝓfasu
uel defectu. Enimu quicqͥd afficit᷑: patit᷑. & quicqͥd parit᷑. nonee dũ
nemo sanoꝵ infici asserit: quia utrumꝙ mutuo reciꝑcat: ut nec mu¬
tamse mpassibile. nec passibile possit cẽ nͥ mutabile. Qd̾ autẽ phils¬
sophoꝵ testimonio miscd̾iam atq iusticiam. & istiꝰmodi bona asses¬
haud intendit animo gͥ semȩt adu̾sa ꝓferre. qͥa affectio accessio elsi
Non aunt aliqͥd dõ accedit. gͥ affectioni ñ subiacet. Nam quicqͥd asi¬
cit contrariis congruentibꝰq parit̾ obnoxiũ ambisarie subditui
passioni. Quocura si sũma diuinitas sensit compatientis affectius
etia male passionis subiacet stimulo. Sensit dicis. Utiꝙ sentire ac¬

Expanded text:
de anima quippe loquor humana. igitur nec nihilum adfici aliquo pacto potest, de anima quippe loquor humana. igitur nec nihilum adfici aliquo pacto potest, quia substantiam non habet, nec deus, quia detrimenta non sentit augmentaue non recipit. adficiuntur autem media, sicut supra dictum est, uel profectu uel defectu. enim uero quidquid adficitur patitur, et quidquid patitur non esse deum nemo sanorum infitias ierit, quia utrumque mutuo reciprocat, ut nec mutabile nisi passibile, nec passibile possit esse nisi mutabile. quod autem philosophorum testimonio misericordiam atque iustitiam et istius modi bona adfecssibiliter; haud intendit animo sibi semet adversa proferre, quia affectio accessio est. Non autem aliquid Deo accidit: igitur affectioni non subjacet. Nam quidquid afficitur, contrariis congruentibusque pariter obnoxium ambifarie subditur passioni. Quocirca si summa Divinitas sensit compatientis affectu, etiam malae passionis subjacet stimulo. Sensit, dicis; utique sentire ac
Abbreviated transcription (Latin):
grã: in d̾o uirtꝰ ẽ e nat᷑a. & que ind̾o̾ uirtus ẽ : cũ data fuerit ho¬
mini ñ est uirt᷑. Ds̃ enĩ ꝓculdubio uirtꝰ e̾. Qui si immutabilis ẽ etia
cñ se hoi dederit uirtꝰ in hoĩe e̾. o̾ qd̾ in d̾o̾ uirtꝰ ẽ: & in hoĩe untꝰ
eͣ hoc tantũ differens: qd̾ ituic substantialit̾. hic accessibilit. Snde
dñs ad apłos. sedete inquit. in ciuitate: qͥadusq induamini ur¬
tute ex alto. ẜ ꝓpħa. diligã te dñẽ uirtꝰ mea. Tuũ dm̃ inse eẽ. &
in hoie dicis ñ eẽ uirtutem. S talis sententie causa: luce liqͥdiorẽ.
Sequit᷑ scilicet᷑. ut quẽ dicis affici: astruas conmitari. Ac pͥrunũ
citu qd aliqͥd afficiat. Q uicqͥd autẽ afficit᷑: et patit᷑. Pati uͭ ñ est
teret uocata denichilo ẽ: int̾ illud de qͦ facta. et illud aqͦ facta ẽ media:
ita supioribus affici potest ut proficiat: sicut inferioribꝰ ut deficiat.

Expanded text:
gratia, in Deo virtus est et natura. Et quae in Deo virtus est, cum data fuerit hogratia, in Deo virtus est et natura. Et quae in Deo virtus est, cum data fuerit homini, non est virtus. D ergo quod in deo uirtus est, et in homine uirtus est hoc tantum differens, quod illic substantialiter, hic accessibiliter. unde dominus ad apostolos: sedete, inquit, in ciuitate, quoad usque induamini uirtute ex alto, et propheta: diligam te, domine, uirtus mea. tu uero deum in se in homine dicis non esse. Sed talis sententiae causa luce liquidior est. Sequitur scilicet, ut quem dicis affici, astruas commutari. II. Ac mihicitur quod aliquid afficiat. Quidquid autem afficitur, patitur. Pati vero non est teret, uocata de nihilo est inter illud, de quo facta, et illud, a quo facta est, media: ita substantiam adfici potest at proficiat, sicut inferioribus ut deficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã d̾i in epłã quadã dictũ: & hic neq nec cuiꝰ. neq adquẽ. neq de qͦ
epłã foret indicatũ uoluit. Continuatq de do: nil sensit patientis
sensu. s sensit compatientis affectu. Subiungit istud. nec phylosophos
ignorasse: qͥa inquit in hoĩe diu̾se affectiones. idest iusticia. miscdĩa.
scĩtas. res accidentes sunt: & ideo affectꝰ uocant᷑. Ds̃ u̾ his ñ passibi¬
lt afficit᷑. Oñ passibiliter. O afficit᷑. Quo afficit᷑ si ñ patit᷑: Curtã
celer ẽ memoria tua. ad obliuionẽ eoꝵ. etiã ipse que ꝓtuleris: Ius¬
ticiã & miscdiam qͥa in hoĩe accidentie sint: affectus esse dixisti.I git᷑
siin hoĩe qͥa sunt accidentie affectꝰ sunt: in d̾o quia accidentie nonͦ
sunt. affetꝰ non sunt. Nongͦ sensit conpatientis affectu. In qͦ quia ac¬
cidentia ñ fuit. affectꝰ eẽ ñ potuit. S adicis. gͦ qd̾ in homine affectꝰ &

Expanded text:
tiam Dei in epistola quadam dictum sit. Et hic, nec cujus, nec ad quem, nec de quo tiam Dei in epistola quadam dictum sit. Et hic, nec cujus, nec ad quem, nec de quo epistola foret indicatum voluit. Continuatque de Deo: Nil sensit patientis sensus, sed compatientis affectu. Subjunxit: Istud nec philosophos ignorasse: quia, inquit, in homine diversae actiones, id est, justitia, misericordia, sanctitas, res accidentes sunt; et ideo affectus vocantur. Deus vero his non passibiliter afficitur. O non passibiliter! o afficitur! Quo afficitur, si non patitur? Cur tam celer est memoria tua ad oblivionem eorum etiam quae ipse protuleris? Justitiam et misericordiam, quia in homine accidentiae sint, affectus esse dixisti. Ergo si in homine, quia accidentiae sunt, affectus sunt; in Deo quia accidentiae non sunt, affectus non sunt. Non ergo sensit compatientis affectu: in quo quia accidentia non fuit, affectus esse non potuit. Sed adjicis, Ergo quod in homine affectus et
Abbreviated transcription (Latin):
cipia: ut ẽ illud. Petrus apłs xp̃i. ⁊ paulꝰ. nec non alii atq alii fundato¬
res ecclĩe atq eruditores: uidelicet p̃cauenda fore nouerunt apocriphoꝵ
uana uł noxia. S nec sic qͥdẽ fallatiũ temerarioꝵ uitari figmenta po¬
tuerunt. hic̃ est qd̾ pleraq pauli multoꝵq scõꝵ uocabulis pͣnotata:
sanitas catholice nre ñ recipit. Quia ñ lenocino noĩs. oꝑis meritum
pensat. s auctorẽ sibi stili ueritate conciliat. Enĩuero ulud qͦd ista pa¬
gina ꝓpalat᷑ eiusdẽq auctor occultat᷑. euidens facit iudiciũ. eandẽ
scilicet aqͦ sit composita fuisse dãpnatã. Nemo enĩ studet oocultari: nͥ
qͥformidat agnosci. Ego tam̃ satis mirari nequeo: cͦ in eodẽ uitande no¬
ax ñ fuerit studiũ. in qͦ supprimendi nominis potuit ẽẽ iudicium.
ꝑinde atq se celatũ studuit: sio ait. Queris ame quomͦ iuxta substan¬

Expanded text:
cipia, ut est illud: Petrus apostolus Christi, et Paulus, nec non alii atque alii fundatocipia, ut est illud: Petrus apostolus Christi, et Paulus, nec non alii atque alii fundatores ecclesiae atque eruditores: uidelicet praecauenda fore nouerant apocryphorum uana uel noxia. sed ne sic quidem fallacium temerariorum uitari figmenta potuerunt. hinc est quod pleraque Pauli multorumque sanctorum uocabulis praenotata sanitas catholicae nostrae non recipit, quia non lenocinio nominis operis meritum pensat, sed auctorem sibi stili ueritate occultatur. enimuero illud, quod ista pagina propalatur eiusdemque auctor occultatur, euidens facit indicium eandem scilicet, a quo sit conposita, fuisse damnatam. nemo enim studet occultari, nisi qui formidat agnosci. ego tamen satis mirari nequeo, cur in eodem uitandae noxae non fuerit studium, in quo subprimendi nominis potuit esse indicium.perinde atque se celatum esse studuit, sic ait: Quaeris a me quomodo juxta substan
Abbreviated transcription (Latin):
quã currere: donec t̾cie ut illic ẽ partẽ questionis ingredior. Hic iã non ex¬
ploranda s explodenda sententia. nequaqͣm pensi sermonis apparuit: satis
sedulo efficere cupiens. si quo pacto queat. ut aĩa corpꝰ eẽ uideat᷑. Nulla gͥ
argum̃tandi uirtute. nulla iubente lege. nulla ꝑsuadente ratione: in ho
ne quicqͣm udelicet negotio tritus sermo finit᷑. At mͥ primũ querere
cordi est. qͥd nam rationis extit̾it: ut tantas initurꝰ causas. deq tã subli¬
mibus locuturꝰ sciriuitarit. Sibene consciꝰ disputas: curnom̃ oocultas:
Si agnosci metuis: cur opꝰ ꝓdif. Ne dicã cur ista conscribiszan maioꝵ
suꝑ hoc forsitan exempla sectaris. S uideo ꝓpħas. euuangłistas. apłos.
post etiã auctenticoꝵ płimoꝵ tractatores. sua propͥis uoluminibꝰ no¬
mina p̃notasse. Alios etiã oꝑum suoꝵ propͥis uocabulis inchoasse prin¬

Expanded text:
quam currere, donec tertiae, ut illic est, partem quaestionis, ingredior. hinc iam non exquam currere, donec tertiae, ut illic est, partem quaestionis, ingredior. hinc iam non exploranda, sed explodenda sententia nequaquam pensi sermonis adparuit satis sedulo efficere cupiens, si quo pacto queat, ut anima corpus esse uideatur. nulla igitur argumentandi uirtute, nulla iubente lege, nulla persuadente ratione in hoc nequiquam uidelicet negotio tertius sermo finitur. Ac mihi primum quaerere cordi est, quidnam rationis exstiterit, ut tantas initurus causas deque tam sublimibus locuturus sciri uitauerit. si bene conscius disputas, cur nomen occultas? si agnosci metuis, cur opus prodis, ne dicam, cur ista conscribis? an maiorum super hoc forsitan exempla sectaris? sed uideo prophetas, euangelistas, apostolos, post etiam authenticorum plurimos tractatores sua propriis uoluminibus nomina praenotasse, alios etiam operum suorum propriis uocabulis inchoasse prin
Abbreviated transcription (Latin):
tulã quandã oppido studiose lectitabant. E quia mortaliũ generũ
mos ẽ noui oꝑis agnitione pellecti: ad id ꝑcipiendũ sedulo anumis
intenderant. hoc idem mͥ ac si cognitũ necessariũ ultro ingeientile
dõ sublimissime questionis uix foribꝰ oberrans. ñ ꝑincatholicã preferebat
&e si longe impari disputatione sententiã. Ita penes me: ratiocinandi leui¬
tatẽ grauis causa pensauit. Ubi legendi ꝓgressu reliquũ lectiõis accessi. ani¬
maduerto qͥbusdã circũ locutionibꝰ i ĩpendio molientẽ. oppelli ipsiꝰ auctorẽ:
ut diuinitas passibilis credat᷑. ꝑcunctor de noĩe. nec responso. nec scripto ꝓdit᷑.
Cepi fateor talis pagine stilũ oppido ferre suspectũ. ut in eissolemꝰ locis
qua uł humoris assidui subt̾luuione cedentia. uel leui ꝓno lubrica. uel cauo
pendrila. uel sudibꝰ asꝑa sunt. suspenso uestigio it̾ incognitũ potiꝰ temptare

Expanded text:
tulam quandam oppido studiose lectitabant, et quia mortalium generi tulam quandam oppido studiose lectitabant, et quia mortalium generi mos est, noui operis agnitione pellecti ad id percipiendum sedulo animo intenderant: hoc idem mihi acsi cognitu necessarium ultro ingerentibus deo sublimissimae quaestionis uix foribus oberrans non perincatholicam praeferebat etsi longe inpari disputatione sententiam: ita penes me ratiocinandi lenitatem grauis causa pensauit. ubi legendi progressu reliquum lectionis acoessi, animaduerti quibusdam circumlocutionibus id inpensius molientem opelli ipsius auctorem, ut diuinitas passibilis crederetur. percontor de nomine: nec responso nec scripto proditur. coepi, fateor. talis equidem paginae stilum oppido ferre suspectum, et qu in eis solemus locis, quae uel humoris adsidui subterluuione cedentia uel leui prono lubrica uel cauo pendula uel sudibus aspera sunt, suspenso uestigio iter incognitum potius tentare
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi doceant. etiã delirando confirmant. Si auctoritatẽ queras: subi¬
tiunt istimodi causarũ secreta adiri nequaꝗͣ posse. nͥ sub tilissima
ierũ indagatrice ratione. Sieandẽ in articło reposcas. aditiunt aue¬
tes qsdam scopulos pelagꝰ disputationis intrare: Ita audoritate ua¬
tionẽ. ut auctoritate obiectu rationis eludunt. & utroq hoꝵ adid
utunt᷑: ut neutro utant᷑. At si eosdẽ paulo stricttꝰ artum ⁊ dispita¬
ue questionesise ab aliena magis auctoritate pendere. ⁊uud se mari¬
meꝰ ꝗd̾ aliꝰ san x̾it eẽ secuturos. hecqͥs ferat: Illoq ferri pacto posse
iuidicet hominũ quẽpiam. & inficiari scientiã. & iundicare doctri¬
nam: cogitata suasi discus sor absit adstruere. si adsit oꝑire: At m
iquis q̃rĩ sermoꝓgreditur. Ego uͦ longuiscule qͣm uolui pͣfatꝰ su
dũ presumentiũ piget tedetq Nuꝑ & enĩ offendi in quosdã. q̃ cas¬

Expanded text:
ipsi doceant, etiam deierando confirmant. si auctoritatom quaeras, subiipsi doceant, etiam deierando confirmant. si auctoritatom quaeras, subiciunt istius modi causarum secreta adiri nequaquam posse, nisi subtilissima rerum indagatrice ratione. si eandem in articulo reposcas, adiciunt auctorum latentes quosdam scopulos pelagus disputationis intrare. ita auctoritate rationem, ut auctoritatem obiectu rationis eludunt et utroque horum ad id utuntur, ut neutro utantur. at si eosdem paulo strictius artum disputauere quaestiones, se ab aliena magis auctoritate pendere, illud se maxime, quod alius sanxerit, esse secuturos. haec quis ferat ulloque ferri pacto posse iudicet, hominum quempiam et infitiari scientiam et uindicare doctrinam, cogitata sua, si discussor absit, adstruere, si adsit, operire? at, inquis, quorsum sermo progreditur? ego uero longiuscule. quam uolui praefatus sum, dum praesentium piget taedetque, nuper etenim offendi in quosdam, qui char
Abbreviated transcription (Latin):
mediante longinquant. S isto eoꝵdẽ quamꝗͣ plectibili uicio mo¬
ueor exiliꝰ tam̃. qͥa & si maliuolentie in alios tela moliunt᷑. ipsi ma¬
ꝗis ꝓpriis tranffixi ictibꝰ uulnera que inferre conant᷑ ęxcipiunt:
Namq odioꝵ stimulis. eoriundẽ prius puniunt᷑ auctores. Iuud mul¬
tomarimiũ longeq ꝑiculosiꝰ crimen ẽ. qd̾ catholice sanitati opini¬
ones inimicas stutte concipiunt: uane proferunt. suꝑbe astruunt:
cum temertiate scribunt. cũ intentione defendunt. & qm̃ humani¬
tus ꝑ imprudentiã lapsi s̃. eligt̃ audatiã culꝑe sue ꝑuicaci obstina¬
tione defendere: ne uideant᷑ potuisse peccare. Liti enĩ palã sententias
suas astruunt. ut clam inchilominꝰ musitantes blandimentis leno¬
cinantibꝰ ignaros rerũ sedulo p̃centꝰ. ut sue potissimũ sententie adqͥes¬
cant: sibimet adsentiant᷑ illud ueri plenũ. illud ẽẽ salitiferũ qd̾

Expanded text:
mediante longinquant. sed istoc eorundem quamquam plectibili uitio momediante longinquant. sed istoc eorundem quamquam plectibili uitio moueor exilius, quia etsi maliuolentiae in alios tela moliuntur, ipsi magis propriis transfixi ictibus uulnera quae inferre conantur excipiunt: namque odiorum stimulis eorundem prius puniuntur auctores. illud multo maximum longeque periculosius crimen est, quod catholicae sanitati opiniones inimicas stulte concipiunt, uane proferunt, superbe adstruunt, cum temeritate. scribunt, cum intentione defendunt, et quoniam humanitus per inprudentiam lapsi sunt, eligunt audaciae culpam suae peruicaci obstinatione defendere, ne uideantur potuisse peccare. ita enim palam sententias suas adstruunt, ut clam nihilo minus mussitantes blandimentis lenocinantibus ignaros rerum sedulo precentur, ut suae potissimum sententiae adquiescant, sibimet adsentiantur: illud ueri plenum, illud esse salutiferum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nichil uel qd̾ auctoritas iubeat uel ratio suadeat potissimũ ducentes.
spreta paucitate doctoꝵ illudunt imꝑitos. quae maxima turba est.
S & ipsi abeudem qͦs fallunt: reciproca illusione fallunt᷑. Laudant᷑
namq. falsoq laudant᷑: et credunt. qͦ mentis sanitas maxime ꝑieli¬
tatur. Accedit ad hoc etiam acescentis semꝑ liuoris intentio: inuidentiᷤᷤ
animi crimen & pena. Nam siqͥd abhis qͦs iniqͦ lacessunt odio ad utilita¬
tem publicã ueri ꝓdat᷑. diu̾sum ꝓtinꝰ adstriunt. & sudẽ sentiunt. Ac
sic inex hausto firmatoq odio. cũ his qͦs sibi odisse institutũ e̾: nequaꝗͣ
metuunt ueritatis fecisse iacturã. O derunt gͥ ꝑrimũ: oderunt dm̃.
Atq in his duobꝰ p̃ceptoꝵ om̃iũ totiꝰq legis spreta plenitudine non mi¬
randũ ẽ siuel de dõ uel de hoĩe probe ñ sentiant: qͥ utrũq ase odio

Expanded text:
nihil quod uel auctoritas iubeat uel ratio suadeat potissimum dicentes, nihil quod uel auctoritas iubeat uel ratio suadeat potissimum dicentes, spreta paucitate doctorum inludunt inperitos, quae . maxima turba est. sed et ipsi ab eisdem quos fallunt, reciproca inlusione falluntur. laudantur namque falsoque laudantur et credunt, quo mentis sanitas maxime periclitatur. accedit ad hoc etiam acescentis semper liuoris intentio, inuidentis animi crimen et poena. nam si quid ab his, quos iniquo lacessunt odio, ad utilitatem publicam ueri prodatur, diuersum protinus adstruunt, etsi idem sentiant, ac sic inexhausto firmatoque odio cum his, quos sibi odisse institutum est, nequaquam metuunt ueritatis fecisse iacturam. oderunt igitur proximum, oderunt et deum. atque in his duobus praeceptorum omnium totiusque legis spreta plenitudine non mirandum est, si uel de deo uel de homine probe non sentiant, qui utrumque a se odio
Abbreviated transcription (Latin):
ego conscriptionis ꝑiclitabor s tueditionis. Uale: & uige bonis uiris.
uet̾is reparator eloquentie. Incipit liber de statu anime pͥmꝰ. Capł.¬
agnum in genere humano solli sẏdoni frat̾ amantissime. mul¬
toꝵ uiciũ est arrogans imꝑitia: & ꝑuicax in defendendis ꝑperam
presumptis opinionibꝰ ꝑtinatia. Nam pleriq mortaliũ aut ꝑ sensus
corꝑis corporearũ rerum haustis imaginibꝰ ueluti quibus dã rerũ um¬
bris obtutũ mentis illudunt: aut tenellis adhuc infantie quondã¬
ori  obtsgn mentes estuduntenscertenelas a dhu dgagie quondã
sue ꝑsuasionibꝰ in senectute puerescunt. Si qua illis dicendi copia est:
neglectis rerum causis rationis aĩam sꝑnunt. & uerboꝵ. corpora dili¬
gunt. Cumq du plici ad ueritatẽ ueniat᷑ uia. ut aut p̃iudicate auc¬
toritati credulitate subdam᷑. aut ad scientiã ratiocinatione tendamꝰ.

Expanded text:
ego conscriptionis periclitabor, sed tu editionis. uale et uige bonis uiribus, ego conscriptionis periclitabor, sed tu editionis. uale et uige bonis uiribus, ueteris reparator eloquentiae. CLAVDIANI MAMERTI DE STATV ANIMAE LIBER Pagnum in genere humano, Solli Sidoni, frater amantissime, multorum vitium est arrogans imperitia, et pervicax in defendendis perperam praesumptis opinionibus pertinacia. Nam plerique mortalium aut per sensus corporis corporearum rerum haustis imaginibus, veluti quibusdam rerum umbris, obtutum mentis illudunt, aut tenellis adhuc infantiae quondaris obtutu mentis inluduntur, aut tenellis adhuc infantiae quondam suae persuasionibus in senectute puerascunt. si qua illis dicendi copia est, neglectis rerum causis rationis animam spernunt et uerborum corpora diligunt, cumque duplici ad ueritatem ueniatur uia, ut aut praeiudicatae auctoritati creduli-. tate subdamur aut ad scientiam ratiocinatione tendamus,
Abbreviated transcription (Latin):
accipit. Scd̃s post principiũ. de mensura. numero. & pondere
ñ ociose. & uti autumo ñ infructuose disertat. Ubi si cognitor as¬
sit intentꝰ sub adminicłõ pietatis: ꝑ differentiũ creaturarũ gra¬
dus. adusq ñ nullã creatricis omĩum trinitatis. siñ iã felicitatem
contemplande. certe robustiꝰ credende ꝑueniet firmitatẽ. Post hĩc:
totꝰ usq ad metam sui. ub testibus utit᷑. Terciꝰ aliquantulũ in sui
primordio argumentat᷑: post saucios ex aduersa acie palantes in¬
sequit᷑. Deinde uero nec asꝑnat᷑ pacẽ: nec conflictũ metuit ad uer¬
santis ignoti. En legisti eruditissime uiroꝵ. qd̾ lectitabis: tu modo
faxis uti memineris. ñ absq cura tui ꝓdi oportere. qd̾ publicare iu¬
hes. Neq ego de negotii pondere: s de actionis leuitate dubitauerim.
Proinde consiliũ tuũ asserito & defensitato: qm̃ si inhis secꝰ aliquid:

Expanded text:
accepit. secundus post principium de mensura, numero et pondere accepit. secundus post principium de mensura, numero et pondere non otiose et, uti autumo non infructuose dissertat, ubi si cognitor adsit intentus, sub adminiculo pietatis per differentium creaturarum gradus ad usque nonnullam creatricis omnium trinitatis si non iam felicitatem contemplandae, certe robustius credendae perueniet firmitatem. posthinc totus usque ad metam sui liber testibus utitur. Tertius aliquantulum in sui primordio argumentatur, post saucios ex aduersa acie palantes insequitur, demum uero nec aspernatur pacem, nec conflictum metuit aduersantis ignoti. En legisti, eruditissime uirorum, quod lectitabis: tu modo faxis uti memineris non absque cura tui prodi oportere, quod publicari iubes. neque ego de negotii pondere, sed de actionis leuitate dubitauerim. proinde consilium tuum adserito et defensitato: quoniam, si in his secus aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
utidigito. uel denotare uitanda. uel ostende̾ sequenda. Sane opusculũ
illud sine auctore ꝓditũr&e usquequaq proquiritatũ. toto agmine
sui in acie eductũ. & conserta nob̾ manu congressũ. uicerit neꝰ. cesse¬
rit netu potissime disertoꝵ ferto sententiam. S ut qͥsq lecturus
p̃fationẽ ꝑcipiat stili nr̃i seriẽ. primꝰ lib̾ in sui primordio. breuiter
a struit impassibilẽ diuinitatẽ. nuili prorsus affectui subiacere.
Post de aĩe statu. uariũ cũ adu̾sario luctamen alternat. Ad hãc
itidẽ ad erudiendũ in ea que sunt obsciua lectorẽ: quippiã ex geo¬
metricis. & arithmeticis atq etiã ex dialecticis. & nonnullis ꝓut
int̾ fuit usui phẏlosophoꝵ regłis. modeste ac moderate & quãm
potuit parciter p̃libauit habita identidẽ cũ diu̾sa parte congres¬
sio: sicq adiectis nr̃is aliqͦ sine alienoꝵ interpolam̃to finẽ liber

Expanded text:
uti digito uel denotare uitanda uel ostendere sequenda. sane opusculum uti digito uel denotare uitanda uel ostendere sequenda. sane opusculum illud sine auctore proditum et usquequaque proquiritatum, toto agmine sui in acie eductum et conserta nobis manu congressum uiceritne cesseritne, tu, potissime disertorum, ferto sententiam. Sed ut quisque lecturus aefato percipiat stili nostri seriem: primus liber in sui primordio breuiter adstruit inpassibilem diuinitatem nulli prorsus adfectui subiacere. post de animae statu uarium cum aduersario luctamen alternat. abhinc itidem ad erudiendum in ea quae sunt obscuriora lectorem quippiam ex geometricis et arithmeticis atque etiam ex dialecticis et nonnullis, prout interfuit usui, philosophomenon regulis modeste ac moderate et quam potuit parciter praelibauit habita identidem cum aduersa parte congressione, sicque adiectis nostris aliquot sine alienorum interpolamento finem liber
Abbreviated transcription (Latin):
Refectorio patricio doctissimo & optimo inro sollio sẏdonio:
claudianꝰ. E ditionẽ libelloꝵ. mͥ. qͦs de anime statu condidi. reti¬
cendi cautꝰ et loquendi pensus arbit̾ imꝑasti. fas fuit memet doctis¬
simi atq amantissimi. uel ꝑitiȩ ced̾e: uel credere amicitie. S ut tute
egregie comꝑtũ tenes. multi hoc id̾ mͥ & idẽ ipsi tecũ magni admodũ
urinegotiũ dedere: qd̾ egomet haud temere suscepissẽ. nisi sꝑnere
id ꝑiculosius quã agere laboriosiꝰ iudicassem. Quã qͣm ꝓ uirili parte
meũ qq fuerit. s non admonito prout posse subest assere u̾itatem.
Seͥpsi ꝙͥ pauca hec uelut quedã rationũ semina: que studiosuss qͥsq si ñ
ociosus capessat. ut ego arbitror multa exinde deriuare pot̾ĩt. que
& si angustis emanantia uenulis. in magnos tamen amnes longio¬
re ꝓcursii erub̾abunt. E go uͦ et fraudatꝰ temporis. & occupatꝰ animꝰi:
satis habu quantũ ad negocii p̃minentiã expectat: tũ succintĩ atꝙ

Expanded text:
EFECTORIO PATRICIO, DOCTISSIMO ET OPTIMO VIRO C. SOLLIO SIDONIO CLAUDIANUS SAL. Editionem libellorum quos de animae Statu condidi, reticendi cautus et loquendi pensus arbiter, mihi imperasti. Fas fuit memet doctissimi atque amantissimi vel peritiae cedere, vel credere amicitiae. Sed, ut tute egregie compertum tenes, multi hoc idem mihi, et idem ipsi tecum magni admodum viri negotium dedere, quod egomet haud temere suscepissem, nisi id spernere periculosius, quam agere laboriosius judicassem. Quanquam pro virili parte meum quoque fuerit, vel non admonitum, prout posse subest, asserere veritatem. scripsi igitur pauca haec ueluti quaedam rationum semina, quae studiosus quisque si non otiose capessat, ut ego arbitror, multa exinde deriuare poterit, quae etsi angustis emanantia uenulis in magnos tamen amnes longiore procursu exuberabunt. ego uero et fraudatus temporis et occupatus animi satis habui, quantum ad negotii praeeminentiam spectat, quam succinctim atque
Abbreviated transcription (Latin):
mediterraneũq mare uocat᷑. diuersa adiuersis regionibus
nomina accipiens. Si uero qualit̾ ascendat & descendat scirede¬
sideras: & que nomina ex quibus regionibꝰ contrahat. mappam
mundi considera. S quia faciliꝰ animo colligunt᷑ que oculis su
Predicta occidentalis refluxio ad septentrionẽ se uergens ex athi¬
lante monte sibi adiacente mare ath lanticũ uocatur. Infra¬
hanc est anglia. & uicine insule. Ex orientali refluxionẽ ad sep¬
Similiter in aliis reflurionibus ad austrũ se uergentibꝰ creden¬
dum ẽ diuersa maria nasci. S hoc nr̃a attestatione describi
ñ libuit: quia ꝓpt̾ torridã interiectã sitꝰ illarum nob̾ incognitꝰ¬

Expanded text:
Mediterraneumque Mare vocatur diversa a diversis regionibus nomina accipiens. Qualiter vero ascendat et descendat, siquis scire desiderat et quae nomina ex quibus regionibus contrahat, mappam mundi consulat. Sed quia facilius illabitur animo oculis suPraedicta Occidentalis refluxio ad Septentrionem se vergens, ex Atlante monte adjacente, vocatur Atlanticum mare, in qua est Anglia, et vicinae insulae. Ex Orientali refluxione ad Sepsimiliter in aliis refluxionibus ad Austrum se vergentibus, credendum est diversa maria nasci. Sed haec describi nostra attestationnon debet, quia propter torridam zonam interjectam situs illarum nobis incognit
Abbreviated transcription (Latin):
cum. qui guttas aque sua frigiditate congelans in lapideã conuer
na rotunda que in lapide agunt assiduitate cadendi probari¬
potest. grando fit rotunda. Niues uero fiunt si p̃dicte gitite an¬
tequam grosse sint. spissant᷑. et congelant᷑. Du Cum in fine ueris
et inestate grando contingat. quare in eisdem temporibus niues¬
eleuat᷑ guite inuoluunt᷑. que grossiores facte atq congelate gran¬
dinem gignunt. In hyeme uero quia frigus cica t̾ram est. gutte aque
antequam grosse sint ex frigiditate temporis constringunt᷑ & in

Expanded text:
cum, qui guttas aquae ex frigiditate congelans transmutat eas na, quae agunt in lapide assiduitate cadendi, grando rotunda descendit. Nives vero fiunt, si praedictae guttae, antequam grossae sint, spissantur et congelantur. Hic subjicient: Cum in aestate grando saepe contingat, quare in eadem circa idoque guttas involvi, quae grossiores factae, frigoreque congelatae, grandinem gignunt. In hieme vero, quia frigus circa terram est, guttas aquae, antequam grossae sint, ex frigiditate temporis constringi, et in
Abbreviated transcription (Latin):
sine calore & humore nichil posse uiuere presciens. terrã uero fri
posuit. s quia ex solo calore nil uiuere posset: in medio eiusdẽ¬
terre fonti caloris. fontem humoris supposuit. Ex his igit᷑ duobꝰ¬
t̾ra hinc et illĩc temꝑatur. Est igit᷑ fons humoris in medio tor¬
ride zone immodũ equinoctialis circuli tram cingens. qui ideo
a pluribus ẽẽ non credit᷑: quia propter nimiũ calorẽ torride
ad ipsum non ꝑuenit᷑. A phylosophis tamen p̾dicta necessitate
tem uenerit duas refluxiones ibi facit. quarũ altera ad austrũ
altera ad septentrionẽ uergit᷑. latera terre sequentes. Similiter
in oriente facit duas. ad p̃dicta se uergentes. Cum illa occiden¬
talis reflurio et hec orientalis ad septentͥonẽ se uergentes sibimet
occurrunt: ex reꝑcussione ingurgitat᷑ retro mare. fitꝙ famosa
sibi occurrentes. Sunt tamen qui dicunt montes subditos mari
sos mare ꝑuenit. retro cadit atq ingurgitatur. impletur q retro

Expanded text:
sine calore et humore, nihil posse vivere praesciens, terram vero et posuit. Sed quia ex solo calore nihil vivere posset, in medio eiusdem fonti caloris fontem humoris supposuit, ex quibus hine et illine terra temperatur. Est ergo fons humoris in medio torridae zonae in modum aequinoctialis circuli terram circumdans, qui ideo a pluribus esse non creditur, quia propter nimium fervorem ad ipsum non pervenitur. A physicis tamen praedicta necessitate tem venerit, duas refluxiones ibi agit: quarum una ad Austrum, altera ad Septentrionem vergit, latera terrae sequentes. Similiter in Oriente facit duas ad praedicta se vergentes; cum vero haec Occidentalis refluxio, et illa Orientalis ad Septentrionem se vergentes sibimet occurrunt, ex repercussione ingurgitatur mare retro, fitque famosa sibi occusos mare pervenit, retro cadit et ingurgitatur impleturque retro
Abbreviated transcription (Latin):
corpus lune naturalit̾ sit obs¬
curũ. in quibusdam tamen¬
partibus sins est tersũ et
politum ad modũ speculi.
in quibusdam scabrosum¬
& quasi rubiginosum.
ex radiis solis resplen

Expanded text:
corpus lunae naturaliter sit obscurum, tamen in quibusdam partibus suis est tersum et politum ad modum speculi, in quibusdam scabrosum et rubiginosum. ex radiis solis resplen
Abbreviated transcription (Latin):
lia atq corporea intra mundi corpꝰ oꝑatꝰ est. incorporea maiestate
diffundit᷑. ex ingenito genitꝰ. idẽ ex patre. s semꝑ cũ patre. hisqͦ ex¬
citauit ex nichilo in discreta scĩ sp̃s societate dominatur.

Expanded text:
lia atque corporea intra mundi corpus operatus est incorporea maiestate lia atque corporea intra mundi corpus operatus est incorporea maiestate diffunditur, ex ingenito genitus, id est ex patre, sed semper cum patre, his quae excitavit ex nihilo indiscreta sancti spiritus societate dominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
um puto. illũ deaeris istiꝰ conu̾satione quandã crassitudinẽ. de ele¬
mentoꝵ concretione traxisse. Dic mͥ si corpꝰ non habuit. ubi nã in
aere ei coneretio. ubi sese hec ipsa nescio qua colligere potuit crassi¬
tudo. si secũ aliqͥd corporale de illa celesti archa non detulit: alie¬
nũ ut uides corpꝰ ad tormenta portabit. Corpꝰ itaq eẽ etiã ex tua as¬
sertione cognosce. Corpꝰ e̾ qd̾ inficit᷑. qd̾ maculat᷑. qd̾ quacumq ex
accidenti adiectione uiciat᷑. hic gͦ dudũ ꝓrimogenitꝰ angeloꝵ: nunc
princeps factus ẽ tenebrarũ. Unus gͦ d̾s incorpꝰoreus. quia incompre
hensibilis & ubiq diffusus: ex nulliꝰ enĩ facture corpore mat̾iale sum¬
sit exordiũ. ł ideo quia eternꝰ pat̾ filius. quia ex nullo oꝑe conditꝰ.
nullisq iniciis circũscriptꝰ. suꝑ oĩa que factori suo comprehensibi¬

Expanded text:
um puto illum de aeris istius conuersatione quandam crassitudinem de eleum puto illum de aeris istius conuersatione quandam crassitudinem de elementorum concretione traxisse. dic mihi, si corpus non habuit, ubinam in aere concretio, ubi sese haec ipsa nescio quae colligere potuit crassitudo, si secum aliquid corporale de illa caelesti arce non detulit? alienum, ut uideo, corpus ad tormenta portabit. corpus itaque esse etiam ex tua adsertione recognosce. corpus est, quod inficitur, quod maculatur, quod quacumque ex accedenti adiectione uitiatur. Hic ergo dudum primogenitus angelorum nunc princeps factus est tenebrarum et quasi corporeus pulchehensibilis, et ubique diffusus; ex nullius enim facturae corpore materiale sumpsit exordium. Et ideo coaeternus Filius Patri, quia ex nullo opere conditus, nullisque initiis circumscriptus, super omnia quae figulo suo comprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Maria ñ suꝑuolabat. uacua. atq disfusa uasti aeris ñ imple¬
bat. s illũ tantũ modo locũ in qͦ erat occupabat. Que cũ ita sint:
quicqͥd locũ occupat corpꝰ est.  nescio quomodo locali lege ñ tene¬
atur: qͥ de loco ad locũ mittit᷑: & uelit corpꝰ motuaccessuq transfer¬
t᷑. mole descendit. mobilitate discurrit. uadit. redit. absentat᷑. ascen¬
dit. Uel ule credo localis est. qͥ exeo in celo ñ est. ex qͦ ẽ eiectꝰ e celo.
Nec se solũ localẽ eẽ ꝓdidit: qͥ secũ t̾ciã partẽ stellarũ ex alto pro-¬
turbatã abstrarit. Nic mͥ si corpꝰ. non habet. in illa deiectione quid
cecidit. Quid iui negas corporalẽ naturã. cuiꝰ negare non audes rui¬
name & suit dicis corpꝰ non ardebit. ubi autẽ nisi in corpore sentiet
iqnẽ illũ. qui paratꝰ est diabolo et angłis eiꝰ : Iam illud dici suꝑflu¬

Expanded text:
rat, maria non superuolabat, uacua atque diffusa uasti aeris non inplerat, maria non superuolabat, uacua atque diffusa uasti aeris non inplebat, sed illum tantum locum, in quo aderat, occupabat. quae cum ita sint, quicquid locum occupat, corpus est et nescio, quomodo locali lege non teneatur, qui de loco ad locum mittitur et uelut corpus motu accessuque transfertur, mole descendit, mobilitate discurrit, uadit, redit, absentat, ascendit. uel ille, credo, localis est, qui ex eo in caelo non est, ex quo est eiectus e caelo, nec se solum localem esse prodidit, qui secum tertiam partem stellarum ex alto proturbatus abstraxit. dic mihi, si corpus non habet, in illa deiectione quid decidit? quid illi negas corporalem naturam, cuius negare non audes ruinam? et si, ut dicis, corpus non habet, non ardebit. ubi autem nisi in corpore sentiet ignem illum, qui paratus est diabolo et angelis eius? iam illud dici superflu
Abbreviated transcription (Latin):
neq ilio hinc possint accedere. neq inde huc transmeare: Iã illud ma¬
nifestũ est: ut quantitate circũ scribant᷑. que spatiis continent᷑. Si agno¬
iusti aĩam localẽ: concede corporeã. Dic mͥ anne ip̃a aĩa głosi ⁊ redemptoris
reliquit mundũ: quando consurrexit ad celũ : Ego autẽ ne angłos
quidẽ localesrẽẽ dubitauerim: qͦs certũ ẽ nẽ in celestibꝰ contineri. nẽ
ꝑ aeris uacua ferri. nc̃ ad t̾rena dimitti. Quos sermo diuinꝰ ascenden¬
tes &. descendentes in patriarchȩ uisione describit. Qui utiq si locales
ñ eẽnt. et ubiq eẽnt. adeẽ atq discedere ascensu descensuq ñ pos¬
sent. Ipseq beatissimꝰ gabriel qui se ante dm̃ stare testat᷑. cũ celoꝵ
dñm marie infundendũ uisceribꝰ nuntiaret. cumq sub dnĩce pre¬
ceptione ordinationis. ocłis genitricis assisteret: sine dubio celo dee¬

Expanded text:
neque hinc illuc possint accedere neque inde huc transmeare? iam illud maneque hinc illuc possint accedere neque inde huc transmeare? iam illud manifestissimum est, ut quantitate circumscribantur, quae spatiis continentur. si agnouisti animam localem, concede corpoream. dic mihi, anne ipsa gloriosi anima redemptoris nostri reliquit mundum, quando conscendit ad caelum? Ego autem ne angelos quidem locales esse dubitauerim, quos certum nunc in caelestibus contineri, nunc per aeris uacuum ferri, nunc ad terrena dimitti, quos sermo diuinus ascendentes et descendentes in patriarchae uisione describit, qui utique, si locales non essent et ubique essent, adesse atque discedere ascensu descensuque non possent. ipse beatissimus Gabriel, qui se ante dominum adstare testatur, cum caelorum dominum Mariae infundendum uisceribus nuntiaret cumque sub dominicae oculis genetricis adsisteret, sine dubio caelo dee
Abbreviated transcription (Latin):
terũ intra exanimũ refusa corpꝰ illuc unde se absentauerat euocata
remeauit. tc̃ eã tamꝗͣ et hospicii habitatione deposita. et rursũ intra
hospiciũ unde se absentauerat restitutã uides. & localẽ non ẽẽ contendis :
S quid ego de incorruptibili hoĩe loquar: cũ ille cuiꝰ caro ñ uidit cor¬
ruptionem. immacłatã qͥdem aĩam possederit. s localẽ.: Quã utiq
intra se habuit quando ad fixus ẽ patibulo: extra se procul dubio emi¬
sit quando iacuit in sepulchro. Quomͦ ñ est iocalis quã caro continet:
uita coniungit. mors seꝑat: Qod si ut dicis localẽ necessitatẽ aĩarũ
natura ñ recipit: non desunt gͦ & de regione paradisi illa que carc̾e
claudunt᷑ inferm. Dic queso silocales nonsunt. quomͦ peccatores acetibꝰ
consortiisq iustoꝵ. uastũ illud cahos tͥsti int̾iectione discriminat. ut

Expanded text:
rursum intra exanimum rursum intra exanimum remeavit? tunc eam tamquam et hospitii habitatione depulsam et rursum intra hospitium unde absentaverat restitutam vides et localem non esse contendis? sed quid ego haec de corruptibili homine loquar, cum ille cuius caro non vidit corruptionem immaculatam quidem animam possederit, sed localem, quam utique intra se habuit, quando affixus est in patibulo, extra se procul dubio emisit, quando iacuit in sept, coniungit uita, mors separat? quodsi, ut dicis, localem necessitatem animarum natura non recipit, non desunt ergo et de regione paradisi illae, quae carcere clauduntur inferni? dic, quaeso, si locales non sunt, quomodo peccatores a coetibus consortiisque iustorum uastum illud chaos tristi interiectione discriminat, ut