comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce sicut centenarius perfe¬
ctus nu̾s est. ita istepsal
bonum nr̃m xp̃o attribriendum est. io tytulus ħt. ipsi da
hoc totum qd̾ hic docemur. uirtutib xp̃i aplicetur. neħ
illi t̾renoregi. et cantat hoc xp̃c. et nos millo. heo emiuox
competit capiti et corpori. agit au de mĩa. et iuditio. Iñt
est p̾s Primo: demĩa et uiditio ꝓponit. Secundo: expo¬
nit que sit iua ĩmaculata. ibi fambulabam. T ercior
quia est en̾uditiũ. & nemo ĩmutatus in melius. iuditium
timeat. quia preceder m̾ia. hec semper simulin eo sunt. D̾s
emm nec in bonitate mĩe perdit iuiditii sem̾tatent. nec miñ
nibus offermr. &e multipłr ex hibetur. Iuditium a̾umfu¬
turo. hic enin est tempꝰ mĩe cum dei patientia peceantes
ad penĩam adclucit. & boms. & mas. bona temꝑalia p̾stat.
Infutꝰoau dempus uiditii. c̃ umcuiq scd̃m mita redet.
postea subdit cum ait. Ps

Expanded text:
t sicut centenarius perfectus numerus est, ita iste psalbonuhoc totum quod hic docemur, virtutibus Christi applicetur, nihil illi terreno regi. Et cantat hoc Christus, et nos in illo. Haec enim vox competit capiti et corpori. Agit autem de misericordia etde misericordia et judicio proponit. Secundo exponit quae sit via immaculata, ibi, perambulabam. Tertio quia est ei judicium; et nemo immutatus in melius judicium timeat, quia praecedet misericordia. Haec semper simul in eo sunt. Deus enim nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in nibus offertur et multipliciter exhibetur; judicium autem in futuro. Hic enim est tempus misericordiae, cum Dei patientia, peccantes ad poenitentiam adducit et bonis et malis bona temporalia praestat. In futuro autem tempus judicii, postea subdit, cum ait: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Iac signum resur rõmꝰ .s.
m̾bris .i. fac insignem resur¬
rectõem capitis. et menbro.¬
rum. fac dico: et hoc mecũ
.a. et ego deus tecum fatio. nã
rp̃c sed̾m quod deus refusei
tusdei declaratur. et spes c̃
me. intristicia que hic est .s. inhis que passus sum. hoc ui¬
deant et confundantur. iiuiditio. ꝑnitiose qui modo

Expanded text:
Fac signum resurrectionis, membris, id est fac insignem resurrectionem capitis et membrorum. Fac dico, et hoc mecum. Quasi dicat: Ego Deus, tecum facio. Nam Christus secundum quod Deus resuscittus Dei declaratur, et spes creme in tristitia quae hic est, in his quae passus sum; hoc videant, et confundantur in judicio perniciose, qui modo
Abbreviated transcription (Latin):
Tỹ tulus patet. Psalmus iste.uii. est eorum. qui agunt
de duabusnatĩs in xp̃o quiplene et breuit᷑ de mearnatiõe
eixpoModus: tripertitus est psalmus. Primo:
refert ꝓpħa u̾ba patris de filio i quibus . s. millasque¬
inprmia parte dicuntur. ubi natura d̾itatis. et hũa¬
intatis xp̃r. exponitur. Secundo: pater indroat natr¬
ram deitatis alquatemisibi. ẽecum ꝑrincipiũ.¶er

Expanded text:
t. Cassiod. psalmus iste septimus est eorum, qui agunt de duabus naturis in Christo, qui plene et breviter de incarnatione Christo. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo, refert propheta verba Patris de Filio, ubi naturba Patris de Filio, ubi natura deitatis et humanitatis Christi exponitur. Secundo Pater indicat naturam deitatis aliquatenus, ibi, tecum principium. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
ris. anait enm nonutano
huius uite augeret. uelut
fortem. uł ut incolumem.
uel ut diuitem face̾t. sed ut aĩam saluaret a per seq̃nti¬
bus. unde subdit. ut saluam faceret a perse. aĩammeã.¬

Expanded text:
ris. Astitit enim non ut hujus vitae augeret, vel ut fortem, vel ut incolumem, vel ut divitem faceret, sed ut animam salvaret a persequentibus. Unde subdit, ut salvos faceret a perseque
Abbreviated transcription (Latin):
re. non auobis fct. laudate eu̾ a quo feĩ estis. uos accusando
qr &e nr̃a accusatio ad laudem ignoscentis pertinet. de hocã
aubi d̾r. intipite domino iconfessione. e cum intiau̾itis. in
atria eius .i. inamplitudinẽ celestis beatitudims. gr̃e plem̃¬
tisuosrep̾hendrte. cum intra¬
uĩtis ip̃m laudate. et. Lauda¬

Expanded text:
re, non a vobis facti; laudate eum a quo factis estis, vos accusando, quia et nostra accusatio ad laudem ignoscentis pertinet. De hoc alibi dicitur: Incipite Domino in confessione, . Et cum intraveritis in atria ejus, id est in amplitudinem coelestis beatitudinis gratiae plenitis, vos reprehendite; cum intraveritis, ipsum laudate, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
dentis ad te. & hoc ĩn quia
redemptor meus es. ai
malis ut tendẽm ad te.
Caueat ergo quisq ne si¬
bi conu̾ti ad te. uelꝑue¬
iure tribuens: repeslatir

Expanded text:
dentis ad te; et hoc inde, quia es redemptor meus a malis, ut tenderem ad te. Caveat ergo quisque ne sibi converti ad te vel pervenire tribuens, repellatur
Abbreviated transcription (Latin):
seoit .i. noluit t̾renum regͥum. E st̃ enn pestilentia
morbus late peruagatus om̃s. aut pene omnes iuol¬
uens. & d̾r a pastii. quasi pastulentia. hic est amor do¬
mmnandi quo uix caret aliquis. Iel cathedra. pes. ac
comodatius accipitur. pinua & pernitiosa doctrina que
ditur ĩmunis ab omĩ malo ꝑ remotionẽ eoꝵꝰ que in pͥ¬
mo homine fu̾nt.Se

Expanded text:
st, noluit terrenum regnum. Est enim pestilentia, morbus late pervagatus, omnes, aut pene omnes involvens, et dicitur a pastu, quasi pastulentia. Hic est amor dominandi quo vix caret aliquis. Vel, cathedra pestilentiae, accommodatius accipitur prava, et perniciosa doctrina, quae ditur immunis ab omni malo per remotionem eorum quae in primo homine fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iatus est. Sedit eum se stulte excusando. & culpam in
cixatorem refẽndo. in superbia confirmatus ẽ dicens.
hic a simili exͣantium qui dum sunt in uia. facilus
reuorantin: cum iam stant difficilius. demum difficił¬
lime cum iam ibi magistri. & domini effec̃ti sunt. Ita
qui sola uoluntate peccat facilius redit. qui opere dif¬
fieilius. Qui uo consuetudine uel doctrina u̾bi. diffi¬
cillime reuocatur. Isti sunt tres mortui quos domi¬
mis suscitauit in domo. inporta in sepulcro. Hoc est
triduum quo moyses uolebat educere ppłm dei. de egy¬
pto. Item. Nota peccorum impioꝵ pestilentie. Nam
impius est. qui peceat in deum. peccor in se. pestilens ĩ
primum. &e adam in deum. inse⁊ in ꝓximum. pecca

Expanded text:
tatus est; sedit, cum se excusando et culpam in tatus est; sedit, cum se excusando et culpam in Creatorem referendo in superbia confirmatus uit. Et dicitur hoc a simili exsulantium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibi magistri et domini effecti sunt. Ita qui sola voluntate peccat facilius redit; qui opere, difficilius; qui vero consuetudine vel doctrina verbi, difficillime revocatur. nus suscitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam impius est qui peccat in Deum, peccator in se, pestilens in proximum. Et Adam in Deum et in se, et in proximum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Iodus autem tractandi talis est. bipertitus est psalmus.
rimo: agit de beato uiro. per beatitudinem nobis blã¬
daens. ecũto: agit de ultionib inquorum. t̾rens nos ad¬
u̾sisibi. Non sicmpi ñ sic. Debeato autem uiro agit
hoc modo. primo u̾isu ostendit eum ĩmunem ab omni
maloꝰ utitur comparõne net̾is homis.s. ade. ostendensil
lum plenum ẽt̃ omni malo. quia ñ ualet melius osten¬
di cuius ꝙ rei exceslentia. quam si sui contrarii uilitas
atq oppressio. uel dep̾ssio non iaceatur. Ostendit itaq ue¬
terem adam triplici genere peccandi deliquisse . s. cogi¬
tatione uel uoluntate. actu. u̾bi doctrina. uel consue¬
tudine. Item. Cogitatio large accepra tria complectĩt
.s. primum motum mentis. qui est uenialis culpa. delee¬
dationem ateẜ consensum. que sunt mortalia. Qui er¬
go peecat consensu &e eogitatione peccat. Qui uo̾ peccat
nec cogitatione peccat. nec consensu uł delectatiõe. Hee
persuasiom diaboli. ⁊ eue consentiens adeo recessit.

Expanded text:
Modus autem tractandi talis est. Bipartitus est psalmus. Primo, agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; lum plenum esse omni malo, quia non valet melius ostendi cujusque rei excellentia, quam si sui contrarii vilitas atque oppressio vel depressio non taceatur Ostendit itaque veterem Adam triplici genere peccandi, diliquisse, scilicet cogitatione, voluntate et actu, verbi doctrina vel consuetudine. Item: Cogitatio large accepta tria complectitur, scilicet primum motum animae qui est venialis culpa, delectationem atque consensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qui vero nec cogitatione peccat, nec consensu, vel delectatione. Hic persuasioni diaboli et Evae consentiens a Deo recessit;
Abbreviated transcription (Latin):
tilentie sedit. dans aliis exemplum peceandr .i. docendo.
uel consuetuoine peccaiit. Cathedra enimproprie
doctorum est. sicut thronus regum. tribunal iudicũ.
Ecce ostendit primum hominem tribus modispee¬
casse. peccatur enim eogitatione. Actu. u̾bo docendo. Hẽ
quo ordine creuerunt in pͥmo homine. remoueri de¬
bent a secundo. ac si dieat. Prrmus homo infelix qui
abut. sterit. sedit. sed serundus e¬

Expanded text:
entiae sedit, dans aliis exemplum peccandi, id est docendo vel consuetudine peccavit. Cathedra enim proprie doctorum est sicut thronus regum, tribunal judicum. REMIG. Ecce ostendit primum hominem tribus modis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus e
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Ioeo ergo dignitatẽ supprimit. qr de
eo recte senciebarit. ⁊ est. intentio apłi in
hac epła cohortari phẏlippenses ad paciẽ
ciam cc̃ tribulationes ⁊ ad constanciam
ccͣ pseudo predicatores. Modus Talis mo¬
resolito salutationẽ p̾mictit. deinde gra¬
cias deo agit proeis. implorans eis maio¬
ra bona. ut inuirtuti b crescentos ao ꝑ¬

Expanded text:
rant. Ideo ergo dignitatem supprimit, quia de eo recte sentiebant. Et est intentio Apostoli in hac Epistola cohortari Philitiam contra tribulationes, et ad constantiam contra pseudoapostolos. Modus talis: more solito salutem praemittit. Deinde gratias agit pro eis, implorans eis majora bona, ut virtutibus crescentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem pueniant. de inde ad pacĩam
tribułonum. monet exemplo sui ⁊ xp̃i
mam ꝑ epafroditum miserant gaudere se
dicit. premittens ergo salutationem a ie
erat ad eos missurus. pp̃ hoc quodam mo¬
do eum⁊mendans ut eadem que scribit ab
tis tacet qd̾ est apłs qr non erat opus aue¬
torctate cum recta de illo sentirent. condi¬
tionem fatetur qr castotimore xp̃isubdi¬
a. uereliberi sunt. Sĩcut enĩ duo sunt ni¬
mores qui fatiunt duo genera timen¬
ciim sic dueseruitutes que faciũt duo
genera seruoꝵ est enim timor quem ꝑ¬
fecta caritas foras mittit est ĩ seruit
simul cumforas eo mittenda est ⁊ alius
liberisimus. serui .s. timore casto ad quẽ
ꝑtinet seruitus intrans ingaudium
dñi sui. ñ seruit eum timorem foras mit¬
tendo: ad quem ꝑtinet seruitus ñ manẽs
in et̾num in domo. seruos igitur dixit.
ut ⁊ ip̃i quib scribit ꝓ dño ferant duca

Expanded text:
fectionem perveniant. Deinde ad patientiam tribulationum monet exemplo suo et Chrimam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: quia hunc erat ad eos missurus, per hoc eum quodammodo commendans, ut eadem quae scribit ab tis tacet quod est Apostolus, quia non erat opus auctoritate cum de illo recta sentirent. Conditionem fatetur, quia casto timore Christo subditi vere liberi sunt. Sicut enim duo sunt timores qui faciunt duo genera timentium, sic duae servitutes quae faciunt duo genera servorum. Est enim timor quem perfecta charitas foras mittit. Est etiam servitus simul cum eo foras mittenda. Et alius liberi simus servi, scilicet timore casto, ad quem pertinet servitus intrans in gaudium Domini sui, non servi, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servitus, non manens in aeternum in domo. Servos igitur dixit, ut et ipsi quibus scribit pro Domino ferant dura
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sbros dicit. ñ enĩ płos ep̃i in una ciuita¬
te ẽẽnt. neq p̾sbros intmittet ut ad dya¬
qr minores premitat ad hũilitatẽ inuitat
i qr hos subnectit ostendit non ẽẽ aliquẽ a
deo ꝑfectum qui nõ indigeat hac ã mo¬
nitione uł paulus scribit ⁊ tymotheus
tabant ⁊ inscribendo premittitur salu¬
tatio in hunc modum. gr̃a .ẜ. remissio p̾¬

Expanded text:
byteros dicit. Non enim plures episcopi in una civitate essent, neque presbyteros intermitteret, ut ad dia minores, ad humilitatem invitat; et quia hos subnectit, ostendit non esse aliquem a Deo perfectum qui non indigeat hac admonitione. Vel Paulus scribit et Timotheus, tabant, et in scribendo praemittitur salutatio, in hunc modum. Gratia, sci
Abbreviated transcription (Latin):
lus iam amundo
transiturus. hanc
aroma decarcere
tymotheo infir¬
mitatib ⁊ aduer¬
ut constanter labo¬
pet in dei gr̃a sibicre
dita exhortans eum
ad martyrium mł¬
tis modis ut perse¬
ueret in officio rec¬
de predicationis.
dicet quid future

Expanded text:
lus jam a mundo transiturus hanc sa Roma de carcere Timotheo infirmitatibus et adverut constanter laboret in Dei gratia sibi dita, exhortans eum ad martyrium mtis modis, et ut perseveret in officio rae praedicationis dicens quod futurum
Abbreviated transcription (French):
mini instare. nuc
aliam scribit epi
nim aperte potest
deabolitione rom¬
ani regni ⁊de anti¬
xp̃i appatencia. et

Expanded text:
mini instare, nunc aliam scribit episnim aperte potest de abolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et
Abbreviated transcription (Latin):
sit uobis . iremit¬
mentis ⁊ reconci¬
liatio ad deum. ⁊¬
legi. dum ip̃m sñ
lege ad salutemñ
sic̃ nec legem sñ
co. s abipso sine
lege gr̃a est. ⁊ par¬
a deo quo secure. q̃¬
renda est.qr ip̃e e
qui dedit . uspõte
obtulit qr non est
aliud qui posset
aꝑire librum nisi
leo detribuuida. se¬
mec ip̃m quia nõ
erat alia digna
hostia offerripro
peccis nr̃is delen¬
dis. qd̾ est iniciũ
saluationis nr̃e.
Quem ergo locũ¬

Expanded text:
sit vobis, id est remismentis et reconciliatio ad Deum: legi, dum ipsum lege ad salutem non sicut nec legem sine eo. Sed ab ipso sine lege gratia est et pax, a quo secure quaerenda est, quia ipse est qui dedit, id est sponte obtulit, quia non est alius qui posset aperire librum, nisi Leo de tribu Juda , semetipsum, quia non erat digna hostia offerri pro peccatis nostris delendis, qui est initium salvationis. Quem ergo locu
Abbreviated transcription (Latin):
sis. uł pleudo apłis. ⁊ ut alios cortigãt
scripsit ã ab athenis ⁊ ẽintentio apłi in
hacepła prauos ⁊ incorrectos corrigete.
⁊ bonos ad ꝑselterantiam alioꝵ q cortec¬
tionem cohortari. Modus talis de more
suo salutationem premutit. qua p̾mis¬
sa de bonis coꝵ grãs agit ⁊memorans.
modum ⁊ maloꝵ sustinenciã ⁊ ut adper¬
seuandum magis eos prouocet de sus
quoq laborib i euangelii u̾tate. ⁊ pru¬
denti inter eos conusatione.⁊ quanto at¬
sectudesideret eos uidere interserit. deiñ
prauos ut a licxuria otio ⁊ curiositate
contineant obsectat. ⁊ mortuos resur¬
tecturos confirmat. circa finem mora¬
lis est instructio. premittit a salutati

Expanded text:
postolis, et ut alios corrigant. Scripsit autem ab Athenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans modum et malorum sustinentiam. Et ut ad perseverandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutati
Abbreviated transcription (Latin):
sua. qr ista que
misistis placẽt
deo ut odor suauiᷤ¬
simus operãtur
enĩ orationique
est incensum di.
.s. hostiam accep¬
tam ⁊ placentem
deo. qr hec sunt ho¬
stia qua datur uo¬
bis uince hostes
qm accepit d̾s pla¬
sit uobis. imple
mereatur. impleat
dico ñ in t̾renis. s
ingłia et̾na. ⁊ hoc
ꝑquem omia. uel
ita. impleat dico
Inde aũ ei gr̃e agã¬
tur.⁊ hoc est quod

Expanded text:
a ista quae misistis placent Deo, ut odor suavissimus. Comparatur enim orationi, quae est incensum Dei.scilicet hostiam acceptam, placentem Deo, quia haec est hostia, qua datur vobis vincere hostes, quam accepit Deus plasit vobis. Impleamereatur. Impleat, dico, non in terrenis, sed in gloria aeterna, et hoc quem omnia. Vel ita, impleat, dicoInde autem ei gratiae agantur. Et hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ compendium
sadores sig̃cat. sa¬
luta õs eos qui
nos amant. non
salutat. dicens.
gr̃adei sit cũ oĩb
nobis am̃.

Expanded text:
pter compendium tatores significat. Saluta eos qui nos amant, non salutat, dicens: Gratia Dei sit cum omnibus vobis. Am
Abbreviated transcription (Latin):
fidem .a. imꝑiciam rident erciderunt a
fide semꝑ manentes eirca fidem ⁊ nun¬
quam intus. Nichil enĩsic amant isti ꝙͣ
periciam deridere⁊ ut hec custodias gra¬
cia sit tecum amen

Expanded text:
fidem quasi imperitiam rident, exciderunt a fide, semper manentes circa fidem, et nunquam intus. Nihil enim sic amant isti quaperitiam deridere. Et ut haec custodias, gratia sit tecum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
atcentura enstodi
deusi ego tibi com¬
mendauimus de¬
uitans ut possis
illud eustodire no
uitates uocum nõ
om̃s s prophanas
religionem ut est¬
ypostasis quenox
ht̃ sead personam
hereticistib huius¬
uocis multiplicita¬
de mnoucereuolebãt.¬
tres ẽẽsub̃as. alie
uitande. sunt enĩ¬

Expanded text:
attentum, custodi Deus et ego tibi commendavimus, deitans, ut possis illud custodire, vitates vocum, non omnes, sed profanas, religionem, ut estypostasis, quae vox habet se ad personam haeretici sub hujusocis multiplicitate inducere volebantres esse substantias. Aliae vitand
Abbreviated transcription (Latin):
congruentes uer¬
uitates. sicut ip̃m
qd̃ qñ diciceperit
scriptum ẽ. In an¬
MELI. tiochia enim primum post as¬
censionem dñi appellatisunt xp̃iani.¬

Expanded text:
ongruentes vervitates, sicut ipsum quando dici coeperit, scriptum est. In Antiochia enim primum post ascensionem Domini appellati sunt disci
Abbreviated transcription (Latin):
dia quã ale sane mirand̃ nõ est. eũ natura¬
le sit unicuiq plus in sua quam in aliena
scͥpsit hebraica lingua. cuius sensum ⁊i or¬
dinem retinens lucas post excessum eius
greco sermone ꝯposuit. Lon ergo mirũ si
in hacranto doctrine fulget eloquio. ꝓpul¬
satis iglur calũpnis adu̾sancium uecita¬
ii. nullatenus ambigend̾ est ⁊ hãc pau¬
li fore epłam. in qua intendit xp̃ieminen¬
ciam. ⁊ fidei sufficienciam. nec non ⁊ legis
insufficientiam. ⁊ inictilitatẽ ostendere Mo¬
dus tractandi talis ẽ pͥmo proponit audi¬

Expanded text:
ndia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturandia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena scripsit Hebraica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non ergo est mirum si in hac tanto doctrinae fulget eloquio. Propulsatis igitur calumniis adversantium veritati, nullatenus ambigendum est et hanc Pauli fore Epistolam, in qua intendit Christi eminentiam, et fidei sufficientiam, nec non legis insufficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tractandi talis est. Primo proponit audi
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit iudeoꝵ. Nneq multis malis que
illis acciderant. ualde afflictri constricti e¬
tant. putarent se et hoc inferiores cederis.
ac misenior es existere. io qr eos consoletur
atq erigat. maiorigra preditos in initio
eplesue declarat. qr antiquis quidem ꝓ¬
pħe missisunt. nobis ã filius. ⁊ illis serui
non ẽẽ pauli dicere ausi sunt: eo qd̃ nom̃
tu nobis ẽ respondere. Si enĩ ideo ñ est di¬
cenda pauli. qr noĩe eius p̾titulata ñ est:
ergo nec alicuius illoꝵ immo nullius
oro. cum nulluts nom̃ hãt intytulo. Io ã
nom̃ suum huicepłe sieut ⁊ ceteris non p̾¬
posuit. qr hebreis odiosus erat quib le¬
gis destructor uidebatuit. qr ergo nõ eoꝵ
diosum tacurt. ne prescripti noĩs inuidia
quoꝙͣ eoꝵ suꝑbiam suamq hũilitatem¬
ip̃e demonstrans seu ordinis dignitatem
noluit añfecte nominando se apłm.sed
tur. Qd n̾o hec epła maiore relucet facu¬

Expanded text:
scribit Judaeorum, ne quia multis malis quae scribit Judaeorum, ne quia multis malis quae illis acciderant valde afflicti et contriti erant, putarent ex hoc se inferiores caeteris ac miseriores existere. Ideoque ut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeditos in initio Epistolae suae declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobis autem Filius, et illis servi non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen tu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitulata non est, ergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum nullius nomen habeat in titulo. Ideo autem nomen suum huic Epistolae sicut et caeteris non praeponit, quia Hebraeis odiosus erat, quibus legum destructor videbatur. Quia ergo non eorum, diosum tacuit, ne praescripta nominis invidia quoque eorum superbiam, suamque humilitatem demonstrans, sui ordinis dignitatem noluit anteferre notur. Quod vero haec Epistola majore relucet facu
Abbreviated transcription (Latin):
ultiphari¬
ic̃. paulus doctor¬
egregius. genciũ
suum uolens ho¬
norificare turta
ficabo minist̾ium
meum. tẽptans
dum prouocẽ car¬
nem meam ec̃ctis
hebreoꝵ. hanc e¬
pistolam scripsit
agens de eminen¬
naturam ⁊ legis¬
mosaice inutili¬
tadem. astruens
multis modis fi¬
legalib sufficere
lutem. legalia uͦ
post passionem¬
xp̃i nõ modo non¬
proficere u̾m ĩ of¬
ficere quoꝵ dam¬
dition ẽ exeludens qui xp̃m
ꝯfitentes. legales obseruancias ten en¬
das putabant. ⁊ in hunc etrorem quos
dam ⁊̃ qui degentilitate uenerant ad
xp̃m sua auctoritate induxerant. iõ apo¬
stolus ꝓuidens gentib ne deinceps in hẽ
etrorem hebreoꝵ austoritate trahantur
Iudeos quoꝙ ad emulandum pronocans
tp̃re fidelib fc̃am legem ostendens repro¬
batam. adultimum ⁊̃ demorib instru
it.presentis igitur tp̃ris eminenciam
ostendit diceñs. dm̃unigenitum suum
nobis misisie. ⁊ in eo nobis locutũ ut au¬
ditoꝵ mentes erigeret .i. fidelium quib

Expanded text:
ultifaric. Paulus, doctoegregius, gentium suum volens honorificare. Juxta ficabo ministerium meum, tentans dum provocem carnem meam . Ecclesiis Hebraeorum hanc epistolam scribit agens de eminennaturam, et legisMosaicae inutilitate; astrmultis modis filegalibus fieri lutem, legalia vero post passionem non modo nonproficere, verum etiam officere. Quorumdamditionem excludens, qui Christum confitentes legales observantias tenendas putabant, et in hunc errorem quosdam etiam qui de gentilitate venerant ad Christum sua auctoritate induxerant. Ideo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, tempore fidelibus factam legem ostendens reprobatam. Ad ultimum etiam de moribus instruPraesentis igitur temporis eminentiam ostendit, dicens Dominum unigenitum suum nobis misisse, et in eo nobis locutum ut auditorum mentes erigeret, id est fidelium quibus
Abbreviated transcription (Latin):
hus rebus quest̃
dñi. ut illud imple¬
as ut sicut perin¬
obedienciam iusto¬
rum cessainit ita
pro correctione ac¬
cingitur. stͣ nota
quod prepositum
eorum ꝑ eos ip̃os
commonet. ur qui
regendam eccłam
eorum accepit sit
sollcins deers ⁊
quia plebis cãscui¬
bitur epła. ideo nõ
ad rectorem desti
lationem ponat
premiuit exhor¬
tationem dicens.
Memores estote
tequa causa pa¬
fidem predico. hoc
dicitut tales se
prebeant pro qui¬
bus non egreferat
se pariiniurias
ut similiter paci.¬
actur. uł ut pro
eo orent uel ut
necessaria mini¬
strent. que autẽ
sit salutatio os¬
dendit addens.
bratia domini
iesu sit uobiscũ

Expanded text:
his rebus quae sunt Domini, ut illud impleas, ut sicut per inobedientiam istorum cessavit, ita per correctionem accingatur. Et nota quod praepositum eorum per eos ipsos commonet, ut qui regendam Ecclesiam eorum accepit sit sollicitus de eis, et quia plebis causa scribitur Epistola, ideo non ad rectorem destintationem ponat, praemittit exhortationem dicens: Memores estote te qua causa pafidem praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaria ministrent. Quae autem sit salutatio, ostendit addens: Gratia Domini Jesu si
Abbreviated transcription (Latin):
diaconem. Pau¬
lus ⁊ siluanus ait̃.
hanc epłam scribit
apł̾s thessaloni¬
censib. thesialo¬
nica metropolis
ẽ macedonte que¬
est prouincia gre¬
coꝵ. thesialonicẽ¬
ses ergo sunt ma¬
nec pertribulano¬

Expanded text:
ICENSES. Paulus et Silvanus, etc. Hanc epistolam scribit Apostolus Thessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, quest provincia Graecorum. Thessaloniceses ergo sunt Manec per tribula
Abbreviated transcription (Latin):
quidam per p̾cedentem ep
i si primo contristati poste
emendati fuerant ⁊ multe
oꝵ ꝑprimam epłam correptis:causa re¬
quoꝵ scribit hanc epłam scd̃am. repelle
pseudo aplos ostendendo deceptionem
quoq correptũ fornicatorem recipi: qu

Expanded text:
quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro  primam Epistolam correctis, causa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem quoque correctum fornicatorem recipi, que
Abbreviated transcription (Latin):
eos eu̾tere nitebã¬
tur carnales ob¬
seruancias predi¬
cantes ⁊ phyloso¬
phicis disputatio
conantes. his igitur suꝑuenientib ̃¬

Expanded text:
eos evertere nitebantur, carnales oservantias praedicantes et philosphicis disputationconantes. His igitur supervenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus apls iħu¬
epłam scribit apłs¬
senses ã sũt a siani
predicauit. s eius
pus ⁊ epafras. ar¬
minist̾ium accepe
eis oriundus ab a
pł̾o instructus doc¬
trinar archippi¬
confirmau̾at. ar¬

Expanded text:
Paulus apostoluepistolam scribit Aposssenses, qui sunt Asiani: praedicavit, sed ejus pus et Epaphras. ministerium in eos eis oriundus fuit, tolo instructus doctrinam Archippiconfirmavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ute sollcitus sit
in ecc̃astica ordĩa¬
tione. tẏmotheo enĩ in asya celidoepo
scribit paulus de episcopali officio .s. qͦ
struat quales pͥsbros. uł oiaconos or¬
dinet. quales uiduas honoret. qũoin
ecca se habeat. uł quo eam regat. ⁊ est
intentio apłi. in hac epła instiruere tymo¬
theum de ep̃alis dignitatis officio. Mod
tasis est primo salutat eum deindemonet
ut pseudo a płis resistat postea instruit
sua infine omni¬
um epłaꝵ saluta¬
tionem se sub seri¬
beredestatur ut
sub noĩe eius nal¬

Expanded text:
ut sollicitus sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Paulus de episcopali officio, scilicstruat, quales presbyteros et diacones ordinet, quales viduas honoret, quomodo in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoapostolis resistat, postea instruit sua in fine omnium Epistolarum salutationem se subscribere testatur, ut sub nomine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
xP. dilectissimũ fr̃em. deindedicit.
ut paret sibi hospicium. speranti ad ip¬
dicit a płs qd̾ est nomen dignitatis. sed
uinctus qd̾ est humilitatis. qr ñ impe¬
rat s orat. estenĩ hic intercesuo pro ho¬
nesimo. ideo que humilitatis sunt com¬
memorat incipiens ab iniuria sua ire
dignitatem epłesue faceret. sient erĩ pec¬
cati causa uinciti obpbrium est. sic ecõ¬

Expanded text:
 dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospitium speranti ad iplus: quod est nomen dignitatis, sed vinctus, quod est nomen humilitatis: quia non imperat, sed orat. Est enim hic intercessio pro Onesimo: ideo quae humilitatis sunt commemorat incipiens ab injuria sua, ut dignitatem Epistolae suae faceret. Sicut enim peccati causa vinciri opprobrium est, sic eco
Abbreviated transcription (Latin):
apl̾s thessalo¬
censib. thessi¬
nica metropo
ẽ macedonie q
est prouincia
ses ergo sunt i
nes. nec per pser¬
p̾dicatores poti¬
runt mou̾i afi
u̾itate. hos coll¬

Expanded text:
lus Thessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, quae est provincia ses ergo sunt Manes, nec per pseudopraedicatores potuerunt moveri a fidei veritate. Hos coll
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur salutatõ¬
Gratia dñi nostri
uobiscum.
caritas mea sit eũ
caritateuos inui¬
cem uł dr̃a diligite¬
qua uos ego uł de
Men. men: hic sermo ꝯfumatio estbe¬
nedictionis.

Expanded text:
sequitur salutatGratia Domini nostri vobiscum, et charitas mea sit cum charitate vos invicem vel Deum diligitequa vos ego vel Deu Amen. Hic sermo confirmatio est benedictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur dñs uenit. ⁊ est composttum ex ħyro
⁊ greco. magisq syrum est: quam hebre¬
um. anathema uero grecum int̾preta¬
tur condempnatus. uł seꝑatus. simul

Expanded text:
tur Dominus venit, et est compositum ex Syro et Graeco, magisque Syrum est quam Hebraeum. Anathema vero Graecum et interpretatur, condemnatus vel separatus, Simil
Abbreviated transcription (Latin):
hac ã salutatiõe.
prius personam
conditione. a dig¬
nitate. ab officio.
a noĩe: dicens. pau¬
DL. lus. aconditione: seruus.a di-¬
gnitate: apłs. ab officio: segregatus
in euangłm dei. Ex noĩe ã laudein sor¬
titur. siius ip̃ius nois ⁊ rõ impõnis
asadu̾tatur. paulus enĩ hebraice. qui¬
etus grece. modicus latinesonat .i. hoc
nonien paulus qd̃ est hebraicum origi¬
ne. ⁊ inuentione. nõ terminatione im¬
positum est appło ꝓprieut notam gem¬
ine iuitutis .s. modicitatis ⁊ quietio. qͣ¬
tum alteram notat hoc nomen gen̾a¬
li appellatione apud grecos .i. quietẽ.¬

Expanded text:
hac autem salutatione primum personam conditione, a dignitate, ab officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio imposadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quiete
Abbreviated transcription (Latin):
dignum est
cit fides ur̃a
⁊ habundat
caritas uni¬
strum in in¬
uicem. ita ut
nos ip̃imuo
bis głiemur
in eccl̾iis dei
pro pacienci¬
a ur̃a ⁊ fide in
omnib per¬
secutionib
utis. ⁊ tribu¬
lationib qͣs
niet: ⁊ aliqua aduentus antxp̃isigna
licer obseura denunciat agens deaboliti¬

Expanded text:
dignum est, cit fides uestra, et abundat caritas unistrum in inuicem: ita ut nos ipsi in uobis gloriemur in ecclesiis dei pro patientia uestra et fide in omnibus persecutionibus uestris et tribulationibuset aliqua adventus Antichristi signa licet obscure denuntiat, agens de aboliti
Abbreviated transcription (Latin):
ihu xp̃o. hecsupra exposita sunt Pratias
hic agit gracias dõ
de bonis eoꝵ ne for¬
te detanto bono iẜ
et deo habebant
extollerentur tan
netis tenete. qr bo-¬
num ẽ dequo sem¬
agere deo. ⁊ nunꝙͣp
soluepossumus nt
dignum est. ⁊ hocẽ
qd ait. fr̃s semper
debemus pro. uo. gͣ¬
cias agere deo. a qͦ
hec bona sunt nõ
auobis agere di¬
costa ut dignũ ẽ.
qr pro magns bo¬
nis magnegr̃e a
gende sunt. indede¬
bemus gr̃as agete

Expanded text:
ec supra exposita sunt. Gratias. Hic agit gratias Deo de bonis eorum, ne forte de tanto bono eorum quod ex Deo habebant, extollerentur, tanqnetis tenete, quia bonum est; de quo deagere Deo, et nunquam solvere possumus ut dignum est. Et hoc est quod ait: Fratres, semper debemus pro vobis gratias agere Deo, a quo haec bona sunt, non a vobis. Agere dico, ita ut dignum est, quia pro magnis bonis magnae gratiae agendae sunt. Inde debemus gratias agere
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus apls iħu¬
epłam scribit apls
colosensib. Colo¬
senses ã sũt asiani
predicauit. s eius
discipuli. archip¬
pus ⁊ epafras.ar¬
chippus u̾o ineis
ministium accepe¬
rat. epafras aũ ab
eis oriundus aba¬
pło instructus doc¬
trinam archippi
confirmau̾at. ar¬
chippo ergo predi-¬
eius epafra confir¬
didicerant colosen¬
ses.Sũꝑuenerunt
ã pseudo apłi qui

Expanded text:
Paulus aposEpistolam scribit apostolus Colossensibus. Colossenses autem sunt Asiani, praedicavit, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praediejus Epaphra confirdidicerant. Ambrosius Supervenerunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ea ad pacĩam ⁊ caritatem eos inuitat. uni
merans.tandem ad cerxamen echortans
maturam describit. prius ergo salutans.
iħu non meis meritis. s per noluntatem
dei. ita⁊ uos per eam habetis quicquid bõi
est uobis. paulus inquam scribit uł man¬
dat. uł ego paulus scribosiue mando s̃ib
qui sũt ephesisc̃is exercieio uirtutum ⁊ fi¬
deub fide recta q̃ eit in xp̃o iħu. recte illa du¬
o posuit tunc enim prodest ac creditur bõa
uta . si fides est in xpoihu. tunc uere sci sc̃¬

Expanded text:
ea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitmerans. Tandem ad certamen exhortans istianae armaturam describit. Prius ergo salutans, Christi Jesu, non meis meritis, sed per voluntatem Dei, ita et vos per eam habetis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando omnibus qui sunt Ephesi sanctis exercitio virtutum, et fidelibus fide recta quae est in Christo Jesu. Recte illa duo posuit: tunc enim prodest ac creditur bona vita, si fides est in Christo Jesu; tunc vere sanc
Abbreviated transcription (Latin):
lus apłs. ⁊c. hanc e¬
plam scribit apłs¬
ephesis. ephesiiaũ
sunt asiani hũ ꝑ
paulum n funda
t s confirmatifu¬
erant in fide. eos e¬
nim not fundauit
apłs in fide. s cõfir¬
mauit. multa pro
eis passus aperfidis¬
qui post confirma¬
tionem firmiter¬
steterant in fide iĩ
bonis opiib. hiis scͥ¬
bit apło a roma de
carcere per tyticũ¬
confortatoriam
epłam cũ ult̾ius ñ¬
ẽet eos uisurus. Et
sciens eos ẽẽ bonos¬
ñ arguit deculpa.
s ne relabantur ti¬
dere potest ⁊qr nullus ad̾o
perfectus ẽ qui crescere non possit eos ad
ult̾iora hortatur.⁊ne recedant a fide pro
rem ostendit dequo statu ad quam dignũ
dei gr̃am fore collata. est igitur intentio
apłi in hac epła ephesios in bonis hĩtis cõ
tractandi talis est. demore suo salutationẽ
p̾mittit deinde gr̃as agit deo exponens pri
beneficia hũano geni prestita. postipsis a
dens. a quo ⁊ ad quid uocati sint. deinde xp̃i
dignitatem. ⁊ prelationem ostendit. post¬

Expanded text:
lus apostolus. Hanc Epistolam scribit AposEphesiis. Ephesii sunt Asiani: hi per Paulum non sed confirmati fuerant in fide. Eos m non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidiqui post confirmationem firmitersteterant in fide et in bonis operibus. His scrostolus a Roma de carcere per Tycconfortatoriam Epistolam, cum ulterius nesset eos visurus: et sciens eos esse bonon arguit de culpa, sed ne relabantur tdere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a fide pro rem, ostendit de quo statu ad quem dignum Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis contractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis adens a quo et ad quid vocati sint. Deinde Christi dignitatem et praelationem ostendit, post
Abbreviated transcription (Latin):
pater nichil dat.
Benedictus. post
salutationem pri¬
mum petfectis lo¬
quitut de tribuło¬
ne ꝓponens se exẽ
cepte. ducẽs lau¬
di qd alii ignomi

Expanded text:
Pater nihil dat. Benedictus. Post salutationem primum perfectis loquitur de tribulatione, proponens se exempceptae, ducens laudi, quod alii ignomi
Abbreviated transcription (Latin):
usurpatiue. s per.
uoluntatem der
hõib fuit electus:
uł missus. ⁊ tymo¬
theus fr̃. qui iact
cum prima epła
ad corinchios ⁊ re¬
nuntiauit apło
oĩa quefiebant a¬
pud illos. ⁊ iõ hic
poñrut sciant eã
que faciũt apłos
nõ latere paulus
theus seribũt uł
mandant hant e¬
plam ecc̃e dei. que

Expanded text:
sed per voluntatem Dei, hominibus fuit electus vel missus; et Timotheus frater, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthios, et renuntiavit Apostolo omnia quae fiebant apud illos. Et ideo hic ponitur, ut sciant ea quae faciunt, Apostolum non latere. Paulus, theus scribunt vel mandant hanc Epistolam Ecclesiae Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e aũ deus
pacis det uo¬
bis pacemsẽ¬
piternamĩ
om̃i loco. łs
sit cumom¬
nib uobis.
Dalutatõ me¬
a manu pa¬
uli quos est
hac occone pig̾s¬
cerent. Non enim
in reprehensiõẽ
uenit. qui hũa¬
nus estin largi¬
endo. s hic qui ẽ
possit laborem
ferre. otio seuult
uitam agere. &
dato uobis perepi¬
stolamhe notate.
.ł qui sit michisig¬

Expanded text:
Ipse autem Deus pacis det vobis pacem sempiternam in omni loco. Dominus sit cum omnibus vobis. Salutatio mea manu Pauli, quod esthac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum possit laborem ferre, otiose vult vitam agere. Qudato vobis, per Epistolam, hunc notate, id est qui sit mihi sig
Abbreviated transcription (Latin):
sil. ⁊c̃. hanc epłam
thessalonicensib.
oria enĩ apud eos
grauiori tribuło¬
ad pacĩam ostẽdẽs
iustum iudicium¬
der ut boni gl̾am
consequantur.⁊ma-¬
li penam ⁊ qr in pͥ¬
dixit deaduentu
dñi. ⁊ deresurrectio¬
ne mortuoꝵ.Unde
putabatur dies do¬
mini instare. nũc
aliam scribit epi
nim aperte potest
deabolitione rom¬
ani regni. ⁊ deanti¬
xp̃i apparencia. et
dampnatione ⁊ de

Expanded text:
etc. Hanc Epistolam Thessalonicensibus. Orta enim apud eos graviori tribuad patientiam, ostendens justum Dei judicium, ut boni gloriam consequantur, mali poenam. Et quia in prdixit de adventu Domini, de resurrectione mortuorum, unde putabatur dies Domini instare, nunc aliam scribit episnim aperte potest de abolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et damnatione, e
Abbreviated transcription (Latin):
notate nobis ⁊ nos
aspere increpabim̃
tus abom̃ib. ut
sic sesubieiat pre¬
nolite existimare eũ
qͣi inimicum ut odi¬
o habeatis eum. s
er dilectione corr¬
pite eum ut fr̃em.
cem semptt̾nam in
domesticos ⁊ apo
extraneos. iut pa¬
cem habeatis.&.
sit cũ omnib uobis.
Salutatio meã
ta est. quod ẽsig¬
num mom̃i epła.¬
ita scribo. quo mo
ter adulteratores
scriptutaꝵ manũ

Expanded text:
notate nobis, et nos aspere increpabimustus ab omnibus, ut sic se subjiciat praenolite aestimare eum, quasi inimicum, ut odio habeatis eum, sed ex dilectione corripite eum ut fratremcem sempiternam in domesticos et apud extraneos. Et ut pacem habeatis, Deus sit cum omnibus vobis! Salutatio mea ta est, quod est signum in omni epIta scribo, quomodoter adulteratores Scripturarum manu
Abbreviated transcription (Latin):
cepto u̾bo p̾diecatio¬
udo apłos recepert.
uñde eos laudat a
ꝑafroditum aliꝙͣ¬
uerant. quem cĩt¬
hac remisit epla.
in qua cum p̾sens

Expanded text:
o praedicatioapostolos receperunt. Unde eos laudat Appaphroditum aliqserant: quem chac remisit Epistola, in qua, cum praes
Abbreviated transcription (Latin):
dignum erat. it qui sp̃ualia tradebãt:
ñ illis deẽent carnalia. apollo ep̃c fuit
corinthioꝵ qui pp̃ seditionem concita¬
tam adusum se a pseudo apłis. disces¬
serat. cum ⁊ ena socio suo ad tytum cre¬
tensem ep̃m. s corithis iam sedatis
per eplas pauli mandat tyto. ut prĩ¬
quam ueniat nicopolim. premittat e

Expanded text:
dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adserat cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum. Sed Corinthiis jam sedatis per epistolas Pauli mandat Tito, ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat e
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝑseudo aplos deprimendo redarguit
detegens u̾sutias eoꝵ ⁊ se multis modis
rmendat. tandem subditur moralis am¬
monitio: cum stͥatione benedictionis. p̃¬
mitrẽs ã salutationem contra pseudo¬
superbiã paulũ ⁊ cͣc eoꝵdem presump

Expanded text:
ea pseudoapostolos deprimendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem salutationem, contra pseudosuperbiam Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si primo contristati postea tĩ
emendati fuerant ⁊ multa ꝓ
nomine xp̃i passi aliqui uero eoꝵ adhuc
ꝑtinaciter apłm despiciebant. ⁊ ei pseudo¬
apłos pferebant. quib dam ergo corithi
oꝵ ꝑprimam eplam correptis.:causa reli¬
quoꝵ scribit hanc epłam scd̾am. repellens
psendo aplos ostendendo deceptionem pre¬
dicationis eoꝵ: ⁊ se muttis modis ꝯm̃dans
Motat ĩ illos in elemosinis pareos. pcipit
quoq correptũ fornicatorem recipi: quem
tur seeis in exemplum pacĩe ꝓponit. docẽs
eos ñ debere egreferre. cum ipe ꝓ auoꝵ sabu¬
te periculis cotidie ⁊ morti subiaceat. Est gͥ
intentio eius in hac epła: in correctos cor¬
rige ⁊ correctos ad itiliora pronocare ⁊ psen¬
do cũ sui em̃datione depͥmere. Modus trae

Expanded text:
etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui vero adhuc eorum pertinaciter Apostolum despiciebant, et ei pseudoapostolos praeferebant. Quibusdam ergo Corinthiorum per primam Epistolam correctis, causa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi, quem tur, se eis in exemplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus tract
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatione ⁊ de
quoꝵ dam fr̃m in¬
quietudine. scribit
pistolam legendo ꝑuenissent ad illum lo¬
cum ubi dicit apłs. Mortui in xp̃o in aduẽ¬
tu eius resurgẽt primi. deindenos quiui¬
uimus qui residii sumus. simul rapie¬
mur cũ illis. conturbati sunt niitum¬
q ꝑtertiti. putantes ucinum ẽẽ diẽ dñi
ĩ tutes ne dampnarẽtur cũ drabolo eo
q d̾ tatde ad fidem uenientes imꝑfciẽent.¬
ꝑ oĩa reprobaretur. uł ne diabolus hocer¬
pectantib aliqua fraude illuderet cor¬
ligit ĩ aspuis inquietos ⁊ est intentio a¬
postolun hacepla bonds ⁊quieros ad pa¬
cientiam monere ⁊ inquieros corrig̾e ⁊̃
que obseure in p̾cedenti epł̃a dixerat hic
aliquatenus aꝑire. modus talis. pͥmum
salitat. deinde gc̃as agũ debonis eoꝵ post¬
ea monet ad pacĩam. ⁊ ad constanciam. In¬

Expanded text:
damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. Scribit pistolam legendo pervenissent ad illum locum, ubi dicit Apostolus: Mortui in Christo in adventu ejus resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imper omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. In
Abbreviated transcription (Latin):
hanc eplam scribit
motheus asi iste¬
fuit filius mulie¬
ris fidelis de pr̃e¬
gentili procreat᷑.
ĩ cum ñ eẽt cirtũci¬
lis. huis dabant bo¬
num testimoniũ
fĩs quui erant lis¬
uoluit paulus

Expanded text:
Hanc Epistolam scribit motheus autefuit filius mulieris fidelis, pgentili procreatus: et cum non esset circumclis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lvolu
Abbreviated transcription (Latin):
hen est qui non se idõ¬
magnum putat
quia diues est. Q¬
aũ ideo se magnũ
spem perdidisse arbitrarentur. quia
dixerat. neꝙ sperare in incerto diuici¬
aꝵ adiecit. s p̾cipe sperare in deo uiuo
qui prestat nobis oĩa hec hũndanter.¬
.s. sine diminitione ad fruendum ineter¬
nitate ñ modo ad irtendum in hac uita
ad fruendum illa: unde bona faciamꝰ.
ista: unde boni efficiantir. Si uero qͥd
faciant desuis diuitus querant pͥcipe
diuites bene agere ⁊ diuites fieri i ope¬
rib bonis .i. precipe illos bene operari.
ita ut diuites sint in operib bonis. ⁊ p̾¬
cipe illis tribuere sua ⁊ hoc facile ĩ uel
ita.⁊ adhoc sint faciles ⁊ precipeillis cõi
premittuntur non perountur. ita hoc

Expanded text:
 est qui non se imagnum putat, quia dives est. Qm ideo se magnum spem perdidisse arbitrentur, quia dixerat, neque sperare, in incerto divitiarum, adjecit: Sed, praecipe sperare in Deo vivo qui praestat nobis omnia abunde, scilicet sine diminutione, ad fruendum in aeternitate, non modo ad utendum in hac vita.ad fruendum: illa, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid faciant de suis divitiis quaerant, praecipe divites bene agere, et divites fieri in operibus bonis, id est praecipe illos bene operari, ita ut divites sint in operibus. Et praecipe illis tribuere sua: et hoc facile etiam, vel ita, et ad hoc sint faciles. Et praecipe illis commpraemittuntur, non perduntur: ita haec
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mittẽs ã salutati¬
onem. prius⁊tnen¬
dat personã suam
s anania ut quidã
dicebãt. ł ab a liis
ut quidamabapo¬
stolis electi⁊ mis¬
ꝯstitutus per hõlẽ

Expanded text:
mittens autem salutationem, prius commendat personam suam,Anania, ut quidam dicebant: vel ab aliis, ut quidam ab apostolis electi et misnstitut
Abbreviated transcription (Latin):
edificemini ⁊ nõ
destruamini nec
apłs destruie. sed
qñq arguit. Non
enĩ destruuntur qͥ
gaudium sit ⁊ ue
gaudeatis. estote
perfecti in fide et
uos maiores ehor¬
tamini adidem mi¬
nores. ⁊ uos mino¬
ros idem sapite cũ
nor simul pacem
hẽte. ne sit prior.
ait. pacem meani
uum do. uo. ut. di.¬

Expanded text:
ificemini, non destruamini. Nec Apostolus destruit, si quandoque arguit. Non enim destruuntur quigaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos minores idem sapite, cumnor simul, pacem habete, ne sit prior dait: Pacem meam dvum do vobis, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
possideamus gr̃am salutis quã xp̃c dõat.
ꝯmunicatio facte sẽi. s hic enim dilectos a
ded ⁊ saluatos gr̃a xp̃i tuetur trinitatis
complȩxio. c̃ hic. ⁊ unttas potestatis. ⁊ est
dr̃e. tota trinitas. sit nobiscũ dans gr̃am
de commisss ⁊ caritatem ut trium ꝑfec¬
tio. ⁊ sũmatio sit hõis in salutem amen

Expanded text:
possideamus gratiam salutis quam Christus donat, communicatio facit Spiritus sancti. Hic enim dilectos a Deo et salvatos gratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uelud minis sapientib ususest modera¬
to sermone quib ⁊ dicit. o insensati ga¬
lathe. ut sic eos reuocaret. est igitur in¬
tentio apłi in hac epła galathas u̾suciis
ꝑseudo apłoꝵ cireumuentos ad fidei reli¬
gionem ⁊ euangelis ueritatem reducere.
Modus talis. salutationem p̾mitcit. uͥ
contra detractores. ⁊ deoꝑib legis głian¬
des. de sua dignitate ⁊ xp̃i gr̃a breuiter tã¬
git. ꝯm̃dans ꝑsonam suam qmͣ psendo de¬
primebant. post salutationem de leuitate
eos redarguit. post ꝑsonam suam lacius
⁊m̃dat. deinde legem moysi multis modi
improbat: docens eam ñ eetenendam post

Expanded text:
elut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Mcontra detractores, et de operibus legis gloriantes, de sua dignitate, et Christi gratia breviter tangit: commendans personam suam, quando pseudo deprimebant. Post salutationem de levitate eos redarguit: post personam suam latius commendat. Deinde legem Moysi improbat: docens eam non esse tenendam post