comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut in in tegra perseueret in nobis uͦ
nͣr̃o uicio aut uunuat᷑ ant fugetur
hõ statĩ in prima mũdi cõditõe ut sal¬
ti custodia per seueraret si uellet in
id qd̃ creatus fuerat permanere. Posꝗͣ.
u̾o seductõne serpentis per euã cecidit
nature boñ perdidit pariter ⁊ iugorẽ
arbitrii. ñ tũ electõnẽ ne nõ eẽt suũ
qd̾ nõ arbitrio diluisset. Mauet itaq
uitante ad salutẽ ut uł eligat uł seqͣt᷑
uł agat occ̃oe salutis hoc est inspirõe
d̾i. ut aũ cõsequat᷑ qd̾ elig̃ uł qd̾ seqͥt᷑¬
uł occ̃oe agat d̾i ẽẽ lib̾e cõfitem᷑. Inicũi¬
gͦ salutis nr̾e d̾o nuserãte hẽmꝰ ut ac¬
qͥescamꝰ salutifere inspiratõi nr̃e po¬
testatis est ut adipiscani qd̾ ad ipis cẽdũ¬
est admonitõe cupimꝰ diumni est muu̾is
ut nõ labam᷑ in depto salutis munere.
sollicitudinis nr̃e est ⁊ celestis pariter
adiutorii. ut laba᷑ potestatis nr̃e est
⁊ ignauie.
aptisma unũ est. sed in ecc̃a ubi

Expanded text:
lus ut integra perseveret in nobis, ne nostro vitio aut minuatur, aut fugetur homo statim in prima mundi conditione, ut salti custodia perseveraret, si vellet, in eo quod creatus fuerat permanere. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit , naturae bonum perdidit, pariter et vigorem arbitrii; non tamen electionem, ne non esset suum quod non arbitrio diluisset. Manet itaquevitante ad salutem, ut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasione salutis; hoc est inspiratione Dei. Ut autem consequatur quod eligit, vel qemur. Initium salutis nostrae, Deo miserante, habemus: ut acquiescamus salutari inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et ignaviae. Baptisma unum est, sed in ecclesia, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
filio coet̾nꝰ. Nõ cõfusa in una persõa
truitas sic̃ s abelliꝰ dic̃. neq separata
aut diuisa in natura diuinitas ut ar¬
riꝰ blasphat. s alt̾ in persona pater
alt̾ iu persona fiłiꝰ alt̾ in persõa sp̃c¬

Expanded text:
Filio coaeternus. Non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit; neque separata aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spir
Abbreviated transcription (Latin):
latũ. Uñ ab hac qͥntiliani ⁊ ñcupaut᷑.
faciũt ⁊ ip̃i de sangͤ ĩfãtis qd̾ cathaphri¬
ges fac̾e supͣdiximꝰ. nã ⁊ ab eis ꝑhibẽt
exorti. Deniq alii hãc pepudiam nõ
ẽẽ ciuitatẽ. s uillã dicũt fuisse mon¬
⁊ qr ibi uixer̃t id̾o loc̃ m̾uisse applłari

Expanded text:
cupantur. Faciunt et ipsi de sanguine infantis, quod Cataphryges facere supra diximus: nam et ab eis perhibentur exorti. Denique alii hanc Pepuzam non esse civitatem, sed villam dicunt fuisse Monet quia ibi vixerunt, ideo locum meruisse appellari
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ isti qd̃ imptie fut᷑e nõ fuissẽt fe ne¬
mo peccass. Nudi itaq mares feĩe q
cõueniũt. nudi lectões audiũt. nudi
orãt nudi celebrãt sacramẽta. ⁊ ex
hoc paradysũ suũ arbitrantur ecc̃am¬

Expanded text:
 fuissent, si nemo peccasset. Nudi itaque mares feminaeque conveniunt, nudi lectiones audiunt, nudi orant, nudi celebrant sacramenta. Et ex hoc paradisum suam arbitrantur ecc
Abbreviated transcription (Latin):
aeriani ab aerio.
isse fertur qd̾ ep̃c nõ potuit ordinari. ⁊
in arrianoꝵ heresim lapsus ꝓpria qͦo
doginata addidisse ñ ulła dicens offerri
pro dormientib nõ oportere. uec statu¬
ta sollẽpnit̾ celebrãda ẽẽ iciuina s cũ
quisq uolu̾it ieuinãdũ ne uide atur ẽẽ
sb lege. Dicebat ⁊̃ p̃sbiter ab ep̃o nlła
diffr̃a debere discerni. Nuidã perhibẽt
istos sic̃ encrathitas uł apotactitas nõ
admitt̾e ad cõmumonẽ suã nͥ cõtinẽtes
⁊ hos qui scło ita reñciauerĩt: ut ꝓpria
ulła posside ant. ab esu tñ carmũ ñ eos
abstinere dic̃ epħani. philast̾ u̾o ⁊ hãc
eis tribuit abstiuẽtiã.

Expanded text:
AERIANI ab Aerio isse fertur quod episcopus non potuit ordinari; et in Arianorum haeresim lapsus, propria quoque dogmata addidisse nonnulla, dicens offerri pro dormientibus non oportere; nec statuta solemniter celebranda esse jejunia, sed cum quisque voluerit jejunandum, ne videatur esse sub lege. Dicebat etiam presbyterum ab episcopo nulla differentia debere discerni. Quidam perhibent istos, sicut Encratitas vel Apotactitas, non admittere ad communionem suam nisi continentes, et eos qui saeculo ita renuntiaverint, ut propria nulla possideant. Ab esca tamen carnium non eos abstinere dicit Epiphanius: Philaster vero et hanc eis tribuit abstinentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ de sp̃u sc̃o litigent. Nã de pre ⁊ filio
dicentes. Hos poꝰ qͥdã semiarrianos uo¬
cant. qd̾ in hac qõe ex parte cũ ilł sunt
ex parte nob̾cũ. qͣnuis a nõulłis ꝑhibe¬
antur qd̾ nõ dm̃ s d̾itatẽ pris ⁊ filii di

Expanded text:
o quod de Spiritu sancto litigent. Nam de Patre et Filio dicentes. Hos potius quidam Semiarianos vocant, quod in hac quaestione ex parte cum illis sint, ex parte nobiscum. Quamvis a nonnullis perhibeantur, non Deum, sed deitatem Patris et Filii d
Abbreviated transcription (Latin):
operis declarabitur si d̾s rexerit: atq
ad id qd̵ intendo perduxerit dispes iti¬
onẽ meam. Quid aũ ꝓsit ip̃a ĩ qͥsitio ⁊̃¬
si nõ potuermiꝰ cõp̃hendere qũo diffi¬
niendus sit herechicꝰ suo loco uidendũ

Expanded text:
operis declarabitur, si Deus rexerit, atque ad id quod intendo, perduxerit disputationem meam. Quid autem prosit ipsa inquisitio, etiamsi non potuerimus comprehendere quomodo sit definiendus haereticus, suo loco
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̾ dicenda młtas litt̾as flagiõt.
to cõmonidorio si qͥs aliqͣm obiectio¬
nẽ aut cõuictõnẽ: uberiꝰ. pleniꝰ ac pla¬
nius nosse uoluerit ad opulenta et
magnifica uolumina trãs mittatur.¬
qͥb a diu̾sis ⁊ p̃cipue inqͥs a uen̾atõne
tua in hoc ip̃m cõstat eẽ elaboratũ que
cũ dicis unũ. ꝙ ꝯmouitoriũ de hus oĩb
te desiderare sig̃cas. Audi erego un de cõ¬
moueuearis quid petas. Opĩones oĩm phi¬
losophoꝵ qui sectas uarias cõdidersit
usq ad tp̃ra sua. neq enĩ plus poterat
sex nõ ex parułis uoluminib qͥd am
celsus absoluit. nec redarguit aliquẽ
s tm̃ qͥd sentirẽt absoluit aperuit ea
breuitate sermonis. ut tm̃ adhiberet
eloquii qͣutũ rei nec laudande nec in¬
tuperande nec affirmãde aut defẽdende
s aperiende indicãde q sufficeret cuni
illos tacendos putauit qui suos magi
stros sũ ulla dissensione sequti sũt.

Expanded text:
breviter dicenda multas litteras flbreviter dicenda multas litteras flto commonitorio, si quis aliquam obiectionem aut conuictionem uberius, plenius ac planius nosse uoluerit, ad opulenta et magnifica uolumina traquibus a diversis, et praecipue, inquis, a Veneratione tua in hoc ipsum constat esse elaboratum. Quae cum dicis, unum quasi commonitorium de his omnibus te desiderare significas: audi ergo unde commonearis quid petas. Opiniones omnium philosophorum, qui sectas varias condiderunt, usque ad tempora sua neque enim plus poterat, sex non parvis voluminibus quidam Celsus absolvit. Nec redarguit aliquem, sed tantum quid sentirent aperuit, ea brevitate sermonis, ut tantum adhiberet eloquii, quantum rei nec laudandae, nec vituperandae, nec affirmandae aut defendendae, sed aperiendae indicandaeque sufficeret; cum illos tacendos putavit, qui suos magistros sine ulla dissensione secuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nientes ⁊ qͥd sungłis lege auctoritate at¬
q rõne respõdeat. Hec om̃ia cũ querisut
exponant᷑ a me miror luculentũ ĩ geniũ
tuũ tot tantar̃ queris q rer sitire u̾ita¬
tẽ ⁊ fastidiũ iam timendo posc̾e breui¬
tatẽ. S uidisti ⁊ ip̃e quid hoc loco pꝰsẽ
occurristi cogitatoi mee dicẽs nec nie
tante tua beatitudo credat meptie. ut
nẽ ĩspiciã qͣntis ⁊ qͣm ĩgẽtib uolumi¬
nib opꝰ sit ut possint ista dissolui. U̾ni
hoc ego fieri nõ expecto. Id em̃ młtipłr¬
fc̃m ẽẽ nõ dubito ⁊ tãqͣm cõsiliũ sbici¬
tas pandi adiũgis ea u̾ba que paulo
añ iã posu ⁊ dicis. s breuit̾ perst̾cte
atq sũmai. ⁊ opĩones rogo cuiꝰlib
heresis pomi. ⁊ quid cõtra deneat ecclia
catholicha. qͣntũ instructio. ni satis est
qr dici ista b̾r sũ nõ ualeant sũ non
debeant. s qr tã młta st̃ ut qͣmilib

Expanded text:
nientes; et quid singulis lege, auctoritate, atnientes; et quid singulis lege, auctoritate, atque ratione respondeat. Haec omnia cum quaeris ut exponantur a me, miror luculentum ingenium tuum, tot tantarumque rerum et sitire veritatem, et fastidium jam timendo poscere brevitatem. Sed vidisti etiam ipse quid hoc loco possem occurristi cogitationi meae, dicens: Nec me tantae tua beatitudo credat ineptiae, ut non insplciam, quantis et quam ingentibus uoluminibus opus sit, ut possint ista dissolui. uerum hoc ego fieri non expeto; id enim multipm esse non dubito. Et tanquam consilium subjicitas pandi, adjungis ea verba quae paulo ante jam posui, et dicis: Sed breviter, perstricte atque summatim opiniones rogo cujuslibet haeresis poni, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, quia dici ista breviter sive non valent, sive non debent; sed quia tam multa sunt, ut quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m quos tibi in hãc rẽ fideles socios
potueris ĩ uenire orõib adiuandum.
Qd̾ ut fiat has ip̃as primas. huꝰ laboris¬
mei partes ubi est ista p̃loqutio cura¬
ui tue caritati in auxilio dñi accełare
mittendas ut pp̃ illa q̃ restant nou̾ros
qͣntũ ꝓ me orare debeatis quicũq nos¬
se pot̾itis a me iã fuisse susceptũ hoc
tam gr̃ade negociũ qd̃ a me desidera¬
tis impleri. Petis gͦ qd̵ tue ĩdicãt litc̾e
qͣs ad me dedisti cũ primũ ista a me pe¬
tere cepisti ut exponã breuit̾ perst̾cde
atq sũmatĩ ex quo xp̃iana religio he¬
reditatis ꝓmisse nom̃ accep̃ q̃ hereses
fuerĩt sint quos errores intulerint
ones tuas in ĩmẽsũ ꝓcedere cũ uideres
putasti cuidã gn̾alitatis adhibendũ eẽ
cõpẽdiũ: atis dixistĩ. que ⁊̃ bap̃m hẽat
que ue nõ hẽant. ⁊ post qͣs baptiret
nõ tũ rebaptiret eccłia. Qłr suscipiat ue¬

Expanded text:
fratrum, quos tibi in hanc rem fideles socios fratrum, quos tibi in hanc rem fideles socios potueris invenire, orationibus adjuvandum. Quod ut fiat, has ipsas primas hujus laborismei partes, ubi est ista praelocutio, curavi tuae Charitati in auxilio Domini accelerare mittendas: ut propter illa quae restant, noveritis quantum pro me orare debeatis, quicumque nosse potueritis, a me jam fuisse susceptum hoc tam grande negotium, quod a me desideratis impleri. Petis ergo quod tuae indicant litterae, quas ad me dedisti, cum primum a me petere ista coepisti ut exponam breviter, perstricte atque summatim, ex quo christiana religio haereditatis promissae nomen accepit, quae haereses fuerint, sint; quos errores intulerint,ones tuas in immensum procedere cum videres, putasti cujusdam generalitatis adhibendum esse compendium, atque dixisti: eve non habeant; et post quas baptizet, nec tamen rebaptizet Ecclesia: qualiter suscipiat ve
Abbreviated transcription (Latin):
minis obumbratõne fallentia: scias me
lõge olĩ añqͣm pet̾es fac̾e cogitasse at¬
q fuisse fc̃urũ nisi diligent᷑ cõsiderãs
qͣle qͣntũ q id ẽẽt ultra uires meas eẽ
sentirẽ. S qm̃ fateor nlłm mͥ ut te ĩsti¬
tisse poscendo in ip̃a tã molesta ĩ stãtia
tua ⁊ tuũ nomen attendi ⁊ dixi agẽ¬
cõfido si me ad huiꝰ operis terminum
posu iã du est qd̃ aĩo uoluo ⁊ reuoluo
⁊ qͣdã meditatõe cõtueor. Qd̃ aũ post ea
dixi nõ me accepisse cõfiteor. ⁊ utr̃ dũ
hoc ago ⁊ efficiã dũ peto dũ q̃ro. dñ pł¬
ĩo. sim fortasse accepturꝰ ignoro. & cio
me tñ nec petiturũ nec q̃siturũ ac pł¬
saturũ qͣntũ satis est nisi ⁊ hũc affe¬
ctũ munere diuine ĩspirationis acce¬
pero. In hoc gͥ opere qd̃ te uehementer
urgente in d̾i uolũtate suscepi. cernis
me ut id peragã nõ tã crebrescentib
ad me tuis petitoib ẽẽ cogend̾. qͣm
pus ad dm̃ uõ solũ tuis u̾m ⁊ aliorũ

Expanded text:
minis obumbratione fallentia; scias me olim longe antequam peteres, facere cogitasse, atque fuisse facturum, nisi diligenter considerans quale quantumque id esset, ultra vires meas esse sentirem. Sed quoniam fateor nullum mihi, ut te, institisse poscendo; in ipsa tam molesta instantia tua etiam tuum nomen attendi, et dixi: Aggrconfido, si me ad hujus operis terminum posui, jam diu est ut animo volvo ac revolvo, et quadam meditatione contueor: quod autem postea dixi, non me accepisse confiteor; et utrum dum hoc ago, ut efficiam, dum peto, dum quaero, dum pulso, sim fortasse accepturus ignoro: scio me tamen nec petiturum, nec quaesiturum ac pulsaturum quantum sat est, nisi et hunc affectum munere divinae inspirationis accepero. In hoc igitur opere, quod te vehementer urgente in Dei voluntate suscepi, cernis me ut id peragam non tam crebrescentibus ad me tuis petitionibus esse cogendum, quam piis ad Deum non solum tuis, verum et aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
nãq qͣmus b perstricte atq sũmatĩ
tñ uis ⁊ respõderi cõmemoratis hesib
facere si ⁊ d̾s uelit: unde pꝰsit oĩs ħesis
⁊ que nota est etq̃ ignota uitari. ⁊
unde recte possit q̃cũq ĩnotuerit indi¬
cari. Nõ eñi om̃is error heresis est. qͣn¬
uis om̃is heresis que in uicio ponit᷑ nisi

Expanded text:
stricte atque summatim, tamen vis etiam responderi commemoratis haeresibus: facere, si et Deus velit, unde possit omnis haeresis, et quae nota est, et quae ignota, vitari; et unde recte possit quaecumque innotuerit, judicari. Non enim omnis error haeresis est; quamvis omnis haeresis, quae in vitio
Abbreviated transcription (Latin):
castrãt ⁊ hospites suos ħ mͦ existi¬
mantes d̾o se debere seruire. alia qͦ he
thica docere dũr ⁊ tͦpia. s q̃ illa sĩt nec
ip̃e cõmemorat epyphamiꝰ nec uspiam
potiu reperire

Expanded text:
castrant, et hospites suos, hoc modo existimantes Deo se debere servire. Alia quoque haeretica docere dicuntur et turpia: sed quae illa sint, nec ipse commemoravit Epiphanius, nec uspiam potui reperire
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝯͣno dicebat dm̃ creasse mala oͣ id
qd scͥptũ est. Fec̃ d̾s oĩa ⁊ ecce bona ual¬
Ereat enĩ d̾s mala penas iustissimas
irrogando qd̃ colutꝰ nõ uidebat. nõ &
malas creando uaturas atq sb̾as inꝙͣ¬

Expanded text:
o dicebat Deum creasse mala, contra id quod dictum est, Fecit Deus omnia, et ecce bona valCreat enim Deus mala, poenas justissimas irrogando, quod Coluthus non videbat, non autem malas creando naturas atque substan
Abbreviated transcription (Latin):
gẽtes ignorantes dm̃i in angłis terrar̃
in carne reseruandas que post mille
annos regni in te̾ra iustoꝵ ĩstigante
dyabolo mouende st̃ ad puguã ꝯtra
iustos regnantes ⁊ dño ꝓ uistis pug¬
nante imbre igneo cõpescendas atq
ita mortuas cũ cet̾is in ĩpietate mor¬
tuis ad et̾na supplicia i ĩ corruptibłi
carne resuscitãdas
lłm credimꝰ ad salutẽ uͥ d̾o ĩuita¬
te uenire. nlłm ĩuitatũ salutẽ
salutẽ suã nͥ d̾o auxiliante operari. uł¬
lũ nisi orantẽ auxiliũ ꝓmereri. nlłm
uolũtate d̾i perire. s permissũ ꝓ elc̃o e
arbitrii ue ĩgenuitas potestatis semł
hõib attributa ad seruilẽ cogat᷑ ne¬
cessitatem.

Expanded text:
gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne reservandas: quae post mille annos regni in terra justorum instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes et Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas: atque ita mortuas cum caeteris in impietate mortuis ad terrena supplicia in corruptibili carne resuscitandas. Nullum credimus ad salutem, nisi Deo invitante, venire: nullum invitatum salutem suam, nisi Deo auxiliante, operari; nullum, nisi orantem, auxilium promereri, nullum voluntate Dei perire: sed permissu, pro electione arbitrii, ne ingenuitas potestatis, semel hominibus attributa, ad servilem cogatur necessitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ capitalia pcc̃a nõ grauãt. Nam
quẽ mortalia crimina post bap̃m com¬
missa p̃mũt: hortor priꝰ publica piña
satiffacere. ⁊ ita sacerdotis recõcilia¬
tũ cõĩoni sociari si ułt nõ ad iudiciũ
⁊ cõdẽpuatõnẽ sui eucham percipere.
Sͥ ⁊ secreta satiffactõne solui morta
lia crimina nõ negamꝰ. s mutato
prꝰ scłari hĩtu ⁊ cõfesso religionis
studio per urte correptionẽ ⁊ iugi ĩmo
perpetuo luctu miserante d̾o ita dum¬
taxat ut ꝯtraria ꝓhus que penitet
sb̾missus usq ad mortẽ percipiat. xx¬
enitentia u̾a est penitenda nõ ad¬
mittere ⁊ adiuissa deflere. Eꝰ atif¬

Expanded text:
et mortalia peccata non gravant; nam quem mortalia crimina post baptismum commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi morlia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet summissus usque ad mortem percipiat. Poenitentia vera est, poenitenda non admittere, et admissa deflere. Satis
Abbreviated transcription (Latin):
affirmant¬
euandiani hoc a ualentinianis
distare dicuntur qd̃ addũt opera
turpitudinis¬
tholomeus quoq discipłs ualẽtini
h̾esẽ nouã cõdere cupiens .iiii. aco¬
nas. ⁊ alios .iiiiͬ. asserere maluit

Expanded text:
affirmanSECUNDIANI hoc a Valentinianis distare dicuntur, quod addunt opera turpitudinisPTOLEMAEUS quoque discipulus Valentini, haeresim novam condere cupiens, quatuor Aeon
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i in hac mortalitate ꝑfici ut sit oĩo
nob̾ debita nr̃a. Parułos ⁊̃ negãt scd̾m
adã caruałr natos cõtagiũ mortis ãti¬
que prima natiuitate ꝯͣhere. cͦ ic eĩ eos
sñ ullo pc̃co originał uĩcłi asser̃t nasci
ut ꝓriꝰ ñ sit qd̃ eis oporteat scd̾a natuu¬
tate dimitti s eos pp̃ ea bapͣri ut rege¬
neratione adoptati admittant᷑ ad reg¬
nũ d̾i de bono in meliꝰ tr̃aslati ñ ista
regn̾atõe ab aliquo malo obligatõis
uet̾is absoluti. Nã ⁊̃ si nõ baptirent᷑
ꝓnuttũt eis extra regnũ qͥdẽ d̾i s tñ
adã dicũt ⁊̃ si ñ pcc̃asset fuisse corpore

Expanded text:
i in hac mortalitate perfici, ut sit omninobis debita nostra . Parvulos etiam negant, secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiqusine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda nativitate dimitti: sed eos propterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum Dei, de bono in melius translati, non ista renovatione ab aliquo malo obligationis veteris absoluti. Nam etiamsi non baptizentur, promittunt eis extra regnum quidem Dei, sed tamen Adam dicunt, etiamsi non peccasset, f
Abbreviated transcription (Latin):
eruim᷑ de potestate tenebrar᷑ ut ĩ eũ cre¬
ait. Nẽo uẽit ad me nͥ fu̾it ei dat̃ a patre
meo. Et qͣ diffũdit᷑ caritas ĩ cordib nr̃is.
ut fides per dilectõnẽ operet᷑ ĩ tm̃ ĩimici
st̃: ut sũ hac pꝰse hoĩem credãt fac̾e oĩa¬

Expanded text:
ut in eum creait, Nemo venit ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo , et qua diffunditur charitas in cordibus nostris , ut fides per dilectionem operetur , in tantum inimici sunt, ut sine hac posse hominem credant facere o
Abbreviated transcription (Latin):
tã młtis dogniatib falsis pleni st̃ ut
ip̃i qͦq illa nun̾iari ñ pꝰsuit aut dif¬
ficilime pꝰsuit. Nõ ꝙͣ ulli aliend ulla he¬
resis facile sic ĩnotescet ut suis. uñ uͦ
ear̃ qͣs cõmemoraui oĩa dogͣta me di¬
xisse uł didicisse ꝓfide or. Qͥs eiũ ñ uide¬
at qͣnta restet opera ⁊ qͣm młtas litt̾as
flagitet: Nec id̾o tñ par̃ ꝓdest errores
istos qͦs huic operi lectos ĩ texiii cogni¬
tos q uitare. Quuid ẽĩ ꝯͣ ista sentiat ca

Expanded text:
s pleni sunt, ut ipsi quoque illa numerare non possint, aut difficillime possint. Nec ulli alieno ulla haeresis facile sic innotescit, ut suis: unde nec earum quas commemoravi, omnia dogmata me dixisse vel didicisse profiteor. Quis enim non videat quantam res ista operam, et quam multas litteras flagitet? Nec ideo tamen parum prodest errores istos, quos huic operi intexui, lectos cognitosque vitare. Quid enim contra ista sentiat cat
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ ea płes qͣm ip̃i posui. qr collegi ex
oĩb qͣs õs ap̃ sĩgłos ñ ĩueni additis
nire nõ potui. Uñ credo m̾uto nͨ me po
qͦs legi Postrenio ⁊̃ si õs forsitã posin
qd ñ puto utr̃ õs sĩt utiq nescio. ⁊ id̾o qd̾
us me loq̃nte finiri ñ saltẽ pot̃ me cog

Expanded text:
pterea plures quam ipsi posui, quia collegi ex omnibus, quas omnes apud singulos non inveni, additis nire non potui. Unde merito credo nec me posquos legi. Postremo etiamsi omnes forsitan posui, quod non puto, utrum omnes sint utique nescio. Et ideo quod vis me loquente finiri
Abbreviated transcription (Latin):
oñis hereses arbit̾ ĩdagare potuisse.
et c̾te abelonithas nr̃e regionis hechi¬
cos qͣntũ existimo ille nesciuit. Sic for¬
te et alibi alios ĩ obscͤissis iocis recõdi¬
tos eiꝰ uoticiã ip̃a locoꝵ suoꝵ obsc̃ita¬
te fugientes. Ia u̾o illd̾ qd̾ hñt tue lit¬

Expanded text:
omnes haereses arbitrer indagare potuisse. Et certe Abeloitas nostrae regionis haereticos, quantum existimo, ille nescivit: sic forte et alibi alios in obscurissimis locis reconditos, ejus notitiam ipsa locorum suorum obscuritate fugientes. Jamvero illud q
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ uolũtatẽ nõ tenetis reã: resp̃õ¬
det᷑ nõ eos ꝓpria uolũtate etatis s
origine reos teneri. Om̃is eĩ lomo
terren᷑ quid est origine nisi adam:
porro aũ adam hẽbat utiq uolũtatẽ
qua uolũtate cũ pcc̃asset pc̃em per
eũ intrauit in mũdũ. Itẽ q in eo qd̾¬

Expanded text:
um voluntatem non tenetis ream? Respondetur, non eos proprietate voluntatis, sed origine reos teneri. Omnis enim homo terrenus quid est origine, nisi Adam? Porro autem Adam habebat utique voluntatem, qua voluntate cum peccasset, peccatum per eum intravit in mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nisi uolũtate cõmittitur. ꝓpt̾ hoc
⁊ alio loco dixi. Nõ gͥ nisi uolũtate pec¬
catur. Itẽ q alio loco ip̃am uolũtadẽ
diffiniui dicens. Nolũtas est aĩ motus
cogente nullo ad aliqͥd. uł nõ admit¬
tendũ uł adipiscendũ. qd̵ ꝓpt̾ea dc̃m̃ ẽ.
ut hͣc diffõe uolẽs a nolẽte disc̾neret᷑.¬
⁊ sic ad illos referret᷑ intentio qui
in paradyso fuerũt hũani gn̾is ori¬
go mali nlło cogente pcc̃ando. hs
est libera uolũtate peccando q ⁊ scien¬
tes cõtra ꝯtra p̃ceptũ fecer̃t. ⁊ ille tẽp¬
tator suasit ut hoc ficret. nõ moegit.
Nã qui nesciẽs pcc̃auit: nõ icõgruent̾
uolẽs peccasse dici potest. Qnuis omn¬

Expanded text:
non nisi uoluntate committitur. propter hoc et alio loco dixi: non igitur nisi uoluntate peccatur. Itemque alio loco ipsam uoluntatem definiui dicens: uobmtas est animi motus cogente nullo ad aliquid uel non amittendum uel adipiscendum. quod propterea dictum est, ut hac definitione uolens a nolente discerneretur et sic ad illos referretur intentio, qui primi in paradiso fuerunt humano generi origo mali nullo cogente peccando, hoc est libera uoluntate peccando, quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille temptator suasit, ut hoc fieret, non coegit. nam et qui nesciens peccauit, non incongruenter nolens peccasse dici potest, quamuis e
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam tuã ne hoĩes cũ qͥb mͥ a pu̾cia
in hõim iuctu furt sũma cõsensio in
tuo cłtu a me dissentire permittas.
Sic utiq orãs iã fide retinebã ñ solũ
cõu̾sos ad dm̃ gr̾̃a eiꝰ adiuuari ut pro
ficiant ac perficiaut᷑ ubi adhuc dici
potest pro m̾to cõu̾sionis illoꝵ istam
dari gr̾am uerũ ⁊̃ ut cõu̾tant᷑ ad eũ
ad ip̃am d̾i gr̾am pertinere qñ quidẽ
pro eis oraui cuui erãt ab illo ni mis
au̾si atq ut ad illũ sic cõu̾terent᷑
oraur.

Expanded text:
iam tuam, ne homines, cum quibus mihi a pueritia iam tuam, ne homines, cum quibus mihi a pueritia in hominum uictu fuit summa consensio, in tuo cultu a me dissentire permittas. sic utique orans iam fide retinebam non solum conuersos ad deum gratia eius adiuuari, ut pro- Sciant ac perficiantur — ubi adhuc dici potest pro merito conuersionis illorum istam dari gratiam — uerum etiam ut conuertantur ad deum, ad ipsam dei gratiam pertinere, quem pro eis oraui, qui erant ab illo nimis auersi, atque ad illum conuerterentur oraui.
Abbreviated transcription (Latin):
interĩ incertũ est nõ qd ego in de dubĩ¬
tarẽ. s qd̾ inter me ⁊ illos quo ᷤ ita saꝑe
ĩuen̾am ñdũ ẽẽt ista qõ dissoluta. qͣm
tñ in alus lõge posteriorib libris meis
de genesi ad litt̾am scd̾m scͥpturas sc̃as
qͣnta potui manifestatõe dissolui. alio
loco pp̃ ea inqͣm corporea diligendo pec¬
⁊ natura possumꝰ. ⁊ tc̃ in nr̃o genere
optimi ⁊ beatissimm sumꝰ. Ubi queri
pot̾ cur natura ⁊ nõ gr̃a potiꝰ dixerĩ.
s cõtra mamcheos de natura qõ u̾sa¬
batur. Et utiq id agit gr̾a ut sanata
natura qd̃ uiciata nõ potest possit
per eũ qui uenit querere ⁊ saluũ fa¬
colens oraui pro familia trissimis meis
qui mortifero illo adhus tenebantur
errore ⁊ dixi. ds magne dmp̃e: d̾s sũ¬
me bonitatis quẽ inuolabilẽ ⁊ ĩ corrup¬
telligi fas est trina unitas quẽ cacho¬
lica colit ecc̃a supplex oro expertꝰ in me

Expanded text:
interim incertum est, non quod ego inde dubiinterim incertum est, non quod ego inde dubitarem, sed quod inter me et illos, quos ita sapere inueneram, nondum esset ista quaestio dissoluta. quod tamen in aliis longe posterioribus libris meis de Genesi ad litteram secundum scripturas sanctas quanta potui manifestatione dissolui. Alio loco: propterea, inquam, corporea diligendo pecet natura possumus, et tunc in nostro genere optimi et. beati sumus. ubi -quaeri potest, cur natura et non gratia possumus dixerim. sed contra Manicheos de natura quaestio uersabatur, et utique id. agit gratia, ut ista natura, quod uitiata non potest, possit per eum, qui uenit quaerere et saluum facolens oraui pro familiarissimis meis, qui mortifero illo adhuc tenebantur errore, et dixi: deus magne, deus mae bonitatis, quem inviolabilem et incorruptelligi fas est, Trina Unitas, quam catholica Ecclesia colit, supplex oro, expertus in me
Abbreviated transcription (Latin):
luerĩ debuerĩ nõ ẽẽ tales aĩas. S hoc
id̾o dixi qr expertꝰ sũ qͥ drc̾ent dẏabo¬
lũ ⁊ angłos eiꝰ bonos ẽẽ in gen̾e suo
⁊ in ea natura in qua eos creauit d̾c
or dine ꝓprio tales qͣles fũit s nob̾ ma¬
lũ ẽẽ si illiciam᷑ ⁊ seducam᷑ ab eis. Si
aũ caueamꝰ eos atq uĩcaniꝰ decorũ atq
głosũ. & hoc qui dicũt uident᷑ sibi it
id ꝓbent de scͥpturis adhibere ydonea
ciũ figmenti dñi qd̾ fec̃ ad illudendũ
ab angłis suis. uł illd̾ in ps̃o. Draco hic
quẽ fixisti ad illudendũ ei. Quã qõnẽ
que nõ adu̾sus manichios qui hoc nõ
sentisit. s adu̾sus alios qui hoc sẽtiũt
suscipiendã atq soluendã pertracta¬
re atq euodaretũe nolui nelibrum
multo quam uellẽ fac̾e sõgiorẽ cũ
uiderẽ ⁊ si hoc cõcederetur tñ debere
manicheos achahã posse cõuinci iitͦ¬
ducentes in sanissĩo errore naturam
mali et̾no bono coet̾nã. Id̾o gͦ dixi qd̃

Expanded text:
imas. Sed hoc ideo dixi, quia expertus sum qui dicerent diabolum et angelos ejus bonos esse in genere suo, et in ea natura in qua eos creavit Deus ordine proprio tales quales sunt: sed nobis malum esse, si illiciamur et seducamur ab eis; si autem caveamus eos atque vincamus, decorum atque gloriosum. Et hoc qui dicunt, videntur sibi ut id probent, de Scripturis adhibere idonea tium figmenti Domini quod fecit ad illudendum ab Angelis suis; vel illud, Draco hic quem finxisti ad illudendum ei . Quam quaestionem, quae non adversus Manichaeos qui hoc non sentiunt, sed adversus alios qui hoc sentiunt suscipienda esset atque solvenda, pertractare atque enodare tunc nolui, ne librum multo quam vellem facerem longiorem: cum viderem etiam si hoc concederetur, tamen debere Manichaeos ac jam posse convinci, introducentes insanissimo errore, naturam mali aeterno bono coaeternam. Ideo ergo dixi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
stẽd̾ est nec de ũbis cũ res cõstet cõ¬
trou̾sia facienda. ⁊ sic eñĩ ostẽdit᷑
sũ in origine. Rursus in ed qd̃ dixi
uolũtatẽ. Si enĩ nõ hẽbat sũ pcc̃o at¬
q ĩnocẽs erat. ⁊ id̾o nlło mͦ in alũ.¬

Expanded text:
s constet, controuersia facienda. etiam sic enim ostenditur siue in origine. Rursus in eo, quod dixuoluntatem. si enim non habebat, sine peccato atque innocens erit et ideo nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ qr mest ad huc cõcupiscentia
cui repugnat uolũtas. cuiꝰ cõ eupiscen¬
tie reatꝰ in bapͣte soluit᷑ s in  firmitas man cͥ do
sauet᷑ onĩs fideł qui bene ꝓficit studi¬
osissie reluctuctatur. Peccatũ est qd̾ nͦ¬
qͣm est nisi in uolũtate illd̃ p̃cipue¬
illd̾ p̾cipue intelligendũ est qd̾ iusta

Expanded text:
bonum, quia inest adhuc concupiscentia cui repugnat voluntas; cujus concupiscentiae reatus in Baptismate solvitur, sed infirmitas manet, cui donec sanetur, omnis fidelis qui bene proficit, studiosissime reluctatur. Peccatum autem quod nusquam est nisi in voluntate, illud praecipue intelligendum est, quod justa
Abbreviated transcription (Latin):
gentis ẽẽ tenebrar̃. Illã u̾o bonã ex
aduenticia d̾i parte qua cũ tenebra¬
rũ gẽte cõflixerit atq utrũ qs miscu¬
erit. Et om̃ia qͥdẽ bona hõis illi bone aĩe.
om̃ia u̾o mala illi male aĩe tribuũt.
In hoc libro illd̾ qd̾ dixi ulłam ẽẽ qͣlẽ¬
cũq uitam que nõ iͦp̃o quo uita est
⁊ ĩ qͣntũ oĩo uita est ad sũmũ uite fõ¬
tẽ pricipiũ q pertineat ita dixi ut
tã quã creatura ad creatorẽ pertinere
intelligat᷑ nõ aũ de illo eẽ tãqͣm pars
euis existimetur. Itẽ qd̾ dixi nusqͣm .s.¬
nͥ in uolũtate ẽẽ pcc̃m: possũt pelagi¬
am ꝓ se dc̃m putare p̃p parułos quos
ideo negant hr̃e pcc̃m quod eis in
bap̃o remittatur qr nõdũ arbitrio
uoluntatis utuntur. Qiͣ u̾o peccatũ
qd̾ eos ex adã dicimꝰ originałr trahe
re .i. reatu eiꝰ implicatos. ⁊ ob hoc pene
uolũtate qua uolũtate cõmissũ est
qñ diuini p̾cepti fc̃a est tr̃as gressio.

Expanded text:
gentis esse tenebrarum, illam uero bonam ex aduenticia dei parte, quae cum tenebrarum gente conflixerit, atque utrumque misceri, et omnia quidem bona hominis illi bonae animae, omnia uero mala illi malae animae tribuunt. In hoc libro illud, quod dixi, nullam esse qualemcumque uitam, quae non eo ipso, quo uita est et in quantum omnino uita est, ad summum uitae fontem principiumque pertineat, ita dixi, ut tamquam creatura ad creatorem pertinere intellegatur, non autem de illo esse tamquam pars eius existimetur. Item quod dixi: nusquam s in voluntate esse peccatum, possunt Pelagiani pro se dictum putare, propter parvulos, quos ideo negant habere peccatum quod eis in Baptismate remittatur, quia nondum arbitrio voluntatis utuntur. Quasi vero peccatum quod eos ex Adam dicimus originaliter trahere, id est reatu ejus implicatos, et ob hoc voluntate, qua voluntate commissum est, quando divini praecepti est facta transgressio.
Abbreviated transcription (Latin):
tate faciũt .i. si. libero ⁊ ad faciẽdũ
⁊ nõ faciendũ motu aĩ carẽt. Si de¬
uide hus abstinẽdi ab opere suo po¬
testas ulła cõ ceditur pcc̃m ear̃ den̾e
nõ possum᷑. pp̃ ea nõ perturbat de
nentur qui uolũtate peccauit qñ lib̾o
⁊ ad faciẽd̾ ⁊ ad ñ faciẽd̾ motũ ã ũ care¬
bat eiq ab opere malo abstiuẽdi
sũma potestas erat. qd̵ manicheide
tenebrar̃ gẽte nõ datũt qͣm fabłosit¬
dixerĩ. ⁊̃ si st̃ aĩe qd̾ interĩ incertũ
est corporeis officiis nõ pcc̃o s nat᷑a
dedite nosq ꝙͣ ꝗͣ suit in feriores aliqͣ
tũ int̾iore uicinitate cõrĩgũt non¬
illas id̾o malas hri oportere. qr nos
cũ ea seciuu᷑ ⁊ corporea diligiinus
mali sumꝰ qñ qͥdẽ de ilł hoc dixi de
qͥb sriꝰ loqui ceperã dicẽs qͣmqͣm
⁊ si eisdẽ cõcedatur inferiore alio
gen̾e aĩarũ nõ illici ad turpia. nõ ĩ de
cõficiũt aut illas natura ẽẽ malas au̾

Expanded text:
tate faciunt, id est si Libero et ad faciendum et ad non faciendum motu animi carent, si denique abstinendi ab opere suo potestas nulla conceditur, peccatum earum tenere non possumus, propterea non perturbat de nentur, qui uoluntate peccauit, quando libero et ad faciendum et non faciendum motu animi non carebat eique ab opere malo abstinendi summa potestas erat. quod Manichei de tenebrarum gente non dicunt, quam fabulosisetiam si sunt animae — quod interim incertum est — corporeis officiis non peccato, sed natura deditae nosque, quamquam sint inferiores, aliqua tamen interiore uicinitate continguillas ideo malas haberi oportere, quia nos cum eas sequimur et corporea diligimus, mali sumus; quandoquidem de illis hoc dixi, de quibus superius loqui coeperam dicens: Quanquam etiamsi eisdem concedatur inferiore alio ere animarum nos illici ad turpia; non inde conficiunt aut illas natura malas esse, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qd̾ ⁊̃ pena pc̃ci. nã qñ tale ẽ ut id̾ sit ⁊
pena pcer qͣntũ est qd̾ ual uolũtas
sb̾ dñante cupiditate nisi forte sic
pia est ut oret auxiliũ: In tantũ enĩ
libera est qr in tm̃ liberata est ut in
tantũ applłatur uolũtas. alioqͥn
tota cupiditas que uolũtas ꝓprie nũ¬
cupãda est que nõ est sĩc in anichei
desipiũt aliene nature adi camẽtũ.
s nr̃e uiciũ a qua nõ salnat᷑ nͥ gr̾a
saluatoris. qd̾ si qͥs qͣm ⁊̃ dic̃ ip̃am cu

Expanded text:
 etiam poena peccati. nam quando tale est, ut idem sit et poena peccati, quantum est, quod ualet uoluntas sub dominante cupiditate, nisi forte, si pia est, ut oret auxilium? in tantum enim libera est, in quantum liberata est, et in tantum appellatur uoluntas. alioquin tota cupiditas quam uoluntas proprie nuncupanda est, quae non est, sicut Manichei desipiunt, alienae naturae additamentum, sed nostrae uitium, a quo non sanatur nisi gratia saluatoris. quod si quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit cogente ulło ad aliqͥd uł nõ ad¬
mittendũ uł adipiscendũ. qd̃ enĩ si
noluisset nõ fecisset nõ coa c̾tꝰ ẽ fad̾e.
Quia uoluit ergo fec̃ ⁊̃ si nõ qr uo¬
luit pcc̃auit. nesciens pcc̃m ẽẽ qd̾ fẽc.¬
lũtate rͣi sistere nõ cogit᷑ cedere pot̃¬
⁊ id̾o fac̃ cõtra p̃cepta iusticie. iã hoc

Expanded text:
d uel non amittendum uel adipiscendum. quod enim, si noluisset, non fecisset, non coactus est facere. quia uoluit, ergo fecit, etsi non, quia uoluit, peccauit nesciens peccatum esse, quod fequod fieri non debuit. Qui autem sciens peccat, si potest cogenti ad peccatum sine peccato resistere,
Abbreviated transcription (Latin):
incifero caralithano ep̃o exortos ⁊ cele¬
brit̾ noĩatos nͨ epħauꝰ nec philast̾ int̾
herethicos posuit. credo tm̃mͦ scisma
deutes. ap̃ quẽdã tñ cui nosu in eodẽ eiꝰ
opꝰcło nõ iueni in herethicis lucife¬
rͥanos positos legi per hec u̾ba. luci¬
feriam inqͥt cũ teneãt in om̃ib catho¬
licã u̾itatẽ: in hoc errore stłtissimo

Expanded text:
cifero Caralitano episcopo exortos, et celebriter nominatos, nec Epiphanius, nec Philaster inter haereticos posuit: credo tantummodo schisma, dentes. Apud quemdam tamen, cujus nomen in eodem ejus opusculo non inveni, in haereticis Luciferianos positos legi per haec verba: Luciferiani, inquit, cum teneant in omnibus catholicam veritatem, in hunc errorem stultissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ũ eusebii historiã scrutatꝰ eẽm: cͥ
ruphinꝰ a se in latinã liguã tͣnsla¬
te sb̾seq̃ntiũ ⁊̃ tpr̃m duos libros ad¬
didit. nõ ĩueni aliqͣm heresim qͣm si
legͥmi ap̃ istos: nͥ qͣm in sexto libro po¬
int̾ eusebiꝰ narrãs eã extitisse ĩ arabia
Itaq hos herethicos qm̃ ulłui eoꝵ põit
auctorẽ: arabicos pꝰsumꝰ ũ cupare. qͥ
dixer̃t aĩas hõim cũ corporib mori at.¬
q dissolui. ⁊ in fine scłoꝵ utr̃a resurge.¬
e
S los disputatione origenis p̃sẽtis et
cos alloq̃ntis ce lerrime dic̃ fuisse cor¬
rectos.Iã nc̃ ille cõmemorãde st̃ hereses
que a uob̾ nõ ap̃ istos reperte st̃ s in
recordatõnẽ nr̃am qͦmͦ cũq uenerũt.

Expanded text:
um Eusebii historiam scrutatus essem, cui Rufinus a se in latinam linguam translatae subsequentium etiam temporum duos libros addidit, non inveni aliquam haeresim, quam non legerim apud istos, nisi quam in sexto libro ponit Eusebius, narrans eam exstitisse in Arabia. Itaque hos haereticos, quoniam nullum eorum ponit auctorem, Arabicos possumus nuncupare: qui dixerunt animas cum corporibus mori atque dissolvi, et in fine saeculi utrumque resurgere. Sed hos disputatione Origenis praesentis et eos alloquentis, celerrime dicit fuisse correctos . Jam nunc illae commemorandae sunt haereses, quae a nobis non apud istos repertae sunt, sed in recordationem nostram quomodocumque venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
terpellat ꝓ nobis gemtib iuenarra¬
błib. Quid est aũ interpellat uͥ int̾pel¬
lare nos fac̃. In digentis enĩ certissimũ
udiciũ est interpellare gemitib. Alliꝰ
aũ rei eẽ idigẽtẽ fas est credere sp̃m
scm. s ita dcm̃ est interpellat qr iuiter¬
pellare noi effiẽ. nobis q int̾pellandi
⁊ genendi inspirat affc̃m sic̃ illd̾ ĩ eu᷑n¬
głio. Non enĩ uos estis qui loqͥmim.
Aeqi enĩ ⁊ hoc ita fit de nobis tã qͣm ui¬
sci sic expressũ est ut ip̃e fac̾e dr̃etur

Expanded text:
interpellat gemitibus inenarrabilibus. quid est autem \'interpellat\' nisi interpellare nos facit? indigentis enim certissimum indicium est interpellare gemitibus. nullius autem rei esse indigentem fas est credere spiritum sanctum. sed ita dictum est ‛interpellat’, quia interpellare nos efficit nobis- w que interpellandi et gemendi inspirat affectum, sicut illud in euangelio: Non enim uos estis. qui loquimini. » Neque enim et hoc ita fit de nobis tanquam niSpiritus sancti sic expressum est, ut ipse facere diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
lũtatis uidet᷑ eẽ qd̾ peccat. Scd̾m hãe in¬
nec illis parcit qui nõ audierũt. Qc̃q
eñĩ sũ lege peccauer̃t: sñ lege peribũt
cusare nõ amitat hãc exc᷑atõnẽ qͥ scit
se fecisse hõĩem rectũ ei q obdie dedisse
p̃ceptũ. nec nisi eiꝰ male usus est libo
posteros manasse pcc̃m. Neq eĩ dãp¬
nant᷑ qui nõ peccauer̃t. qñ qͥdẽ illd̾ ex
iuo in om̃s pertrãsiit in quo añ ꝓpͥa
n singłis qͥb qr pcc̃a om̃s cõiter pͦ¬
cauer̃t. ac per hoc mexcͦabił est omus

Expanded text:
atis videtur esse quod peccat. 27. Secundum hanc cium nec illis parcit, qui non audierunt: Quicumque enim sine Lege peccaverunt, sine Lege peribunt ur, non admittit hanc excusationem, qui scit se fecisse hominem rectum eique obedientiae dedisse praeceptum, nec nisi ejus, quo male usus est, libeposteros manasse peccatum. Neque enim damnantur qui non peccaverunt, quandoquidem illud ex uno in omnes pertransiit, in quo ante propria in singulis quibusque peccata omnes communiter peccaverunt . Ac per hoc inexcusabilis est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ nõ solũ gr̃am qua nc̃ iuste ĩ labo¬
hac gr̃a ut ni requiẽ postea sñ fine in¬
uamꝰ. Hoc nicħ salubri. fides credit qͣm
nicħ ueri intellẽs inuenit. ⁊ debem᷑ au¬
dire ꝓpham dicẽtẽ. Nisi credideritis nõ
intelligetis. S excusabũt se inqͥt hoĩes
qui nolũt recte ⁊ fi delr uiu̾e dicentes.
qñ qͥdẽ gr̾am unde bene uiueremꝰ ñ atce¬
pimꝰ. nõ possũt u̾acit̾ dr̾e nicħ mali se
fecisse qui male uiuũt. Si eĩ nicħ ma¬
le faciũt bñ uiuũt. Si aũ male uĩt
de suo male uiuũt. s qd̃ originałr tra¬
xersit uł qd̾ insr᷑ addider̃t. S si uasa
st ire que perfecta st̃ ad perditionem q̃
illis debita reddunt᷑ sibi hoc imputẽt
qr ex ea massa fc̃a st̃. qͣm p̃p̃ uniꝰ pccni¬

Expanded text:
pimus non solum gratiam , qua nunc juste in labopimus non solum gratiam , qua nunc juste in labohac gratia , ut in requie postea sine fine vivamus. Hoc nihil salubrius fides credit, quia nihil verius intellectus invenit: et debemus audire prophetam dicentem, Nisi credideritis, non intelligetiqui nolunt recte et fideliter vivere, dicentes: quidem gratiam unde bene viveremus, non accepimus? Non possunt veraciter dicere nihil mali se fecisse qui male vivunt: si enim nihil mali faciunt, bene vivunt; si autem male vivunt, de suo male vivunt, vel quod originaliter traxerunt, vel quod insuper addiderunt. Sed si vasa sunt irae, quae perfecta sunt ad perditionem, quae illis debita redditur, sibi hoc imputent, quia ex ea massa facta sunt, quam propter unius pec
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ locis nusqͣm porro dc̃a ẽ m̾ces
iusticia uł fides. q ustitie uł fid̾i reddit᷑
merces. Qd̃ est aũ m̾ces operanti:. hoc mi¬
litanti scipẽdiũ. S beatꝰ apłc adu̾sus ela
thane a quo colaphizaret᷑ ne u̾ticem
p̃sũptionis erigeret. adu̾sus hãc ergo
elationis pestẽ uigil antissime militas
scipẽdiũ incͥt pcc̃i mors. Recte stipẽdiũ
qr debet᷑. qr digne retribuit᷑. qr m̾ito red¬
ditur. Deĩ de ue iustitia de hũano se ex¬
tolleret bono. nũto sic̃ hũanũ m̾itum
malũ nõ dubitatur ẽẽ pcc̃m nõ aqͣuo
retulit dicẽs. stipẽdiũ iustitie uita eter¬
na. s gr̾a inqͥt d̾i uita et̾na. Et hec ne
per mediatorẽ alicͣ alia ma arerezur
quid te disponis extollere. O hũa nõ
iustitia s noĩe iustitie plena srbia.
qͥd te disponis extollere. ⁊ ꝯͣriã morti
uitã dͣm debitũ stipendiũ flagitare¬
ta redderet᷑ si ex te tibi eẽt iustitia cui
debet᷑ Nc̃ ergo de plenitudine eiꝰ acce¬

Expanded text:
ocis: numquam porro dicta est merces iustitia uel fides, quia iustitiae uel fidei redditur merces. quod est autem merces operanti, hoc militanti stipendium. Sed beatus apostolus aduersus elattanae, a quo colaphizaretur, ne uerticem praesumptionis erigeret, aduersus hanc ergo elationis pestem uigilantissime militans: Stipendium, inquit, peccati mors: recte stipendium, quia debetur, quia digne retribuitur, quia merito redditur. deinde, ne iustitia de humano se extolleret bono merito. sicut humanum meritum malum non dubitatur esse peccatum, non a coiustitiae uita aeterna,\' sed: Gratia, inquit, dei uita aeterna. et haec ne praeter mediatorem aliqua alia uia quaereretur,quid te disponis extollere, o humana non iustitia sed nomine iustitiae plane superbia? quid te disponis extollere et contrariam morti uitam ta redderetur, si ex te tibi esset justitia cui deberetur. Nunc vero de plenitudine ejus acce
Abbreviated transcription (Latin):
ls̃ fc̃s est. Suscep̃ hũaitatẽ ũ amsit di¬
uinitatẽ. Fc̃s est hũilis mansit sbluns
Natꝰ est hõ nõ destitit eẽ d̾s. Natꝰ est par¬
uulus: latẽs magnꝰ. Qui libent̾ ample¬
ctit᷑ dñi natũ: nõ abhorret uirgiis par¬
tũ. dic̃ tibi d̾s creator hõĩs filiꝰ hõis. Qd ẽ
qd̾ te permouet in meã natiuitatem:
Nõ sũ libidiuis cõceptꝰ cupiditate. Ego
eã fac̾em: potui inqͥnari cũ ex ea nas¬
cerer. Sic̃ trãsitu meo illiꝰ nõ ẽ corrup¬
ta uirginitas: sic mea ibi nõ ẽ uiolata
maiestas. Si solis radiꝰ cloachar sordes
siccare nouit: eis iuquiuari ũ nouit:
młtomag̃ splendor lucis et̾ue in quo
nicħ inqͥnamẽti occurit qͦcũq radia
uerit mũdare pot̃ ip̃e: ille pollui ũ p̃
S̾tłte unde sordes in uͥgi̾e mr̾e uͥ nõ ẽ cõ¬
ad qͣn nłes hospes accessit: ¶olus ad
qͣn ñ hẽbat ĩduit. eã q sic̃ ĩuenit clau¬
sã dimisit. Sic̃ ille natꝰ solus ẽ int̾ mor¬

Expanded text:
homo factus est. Suscepit humanitatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est paruulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, non horret Virginis partum. Dicit Deus creator hominis, filius hominis. Quid est quod te permouet in mea Natiuitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate, ego eā facerem: potui inquinari cum ex ea nascerer. Sicut trāsitu meo illius non est corrupta virginitas, sic & mea non est ibi maculata maiestas. Si solis radius cloacæ sordes exsiccare nouit, inquinari non nouit, quantomagis splendor lucis æternæ, in quo nihil inquinatū occurrit? Quocunque radverit, mundare potest, ipse pollui non potest. Stulte, unde sordes in Virgine, ubi non est conad quam nullus hospes accessit? Solus ad quam non habebat induit, eamque sicut invenit clausam reliquit. Sicut ille natus est solus inter mor
Abbreviated transcription (Latin):
tim eñ duminuta in una exigua uil¬
la remãserat in qͣ qͥdẽ paucissimi.
s om̃s hoc fuerũt. Qui om̃s mͦ correcti
⁊ catholici fc̃i st̃ nec aͥs sr sedit illiꝰ erro.
ris. a beloithe uocabant᷑ punica decli¬
natõe nõis. Hos ñulłi dñt ex filio a de
fuisse noĩatos qͥ ẽ uocatꝰ abel. unde a
uxorib uiu̾e secte ip̃iꝰ dogmate ñ li¬
cebat. Mares gͤ ⁊ fẽie sb̾ cõtinẽtie ꝓ¬
fessione simł hĩtãtes puer̃ ⁊ puellã
sibi adoptabãt in eiꝰdẽ cõiũctõis pacto
paris sexꝰ in illiꝰ domꝰ societate succed̾ent
Utrolib qͥppe parẽte un rem aue̾ti usq¬

Expanded text:
tim enim diminuta, in una exigua villa remanserat, in qua quidem paucissimi, sed omnes hoc fuerunt, qui omnes modo correcti et catholici fris. Abelonii vocabantur, punica declinatione nominis. Hos nonnulli dicunt ex filio Adae fuisse nominatos, qui est vocatus Abel: unde Abuxoribus vivere sectae ipsius dogmate non licebat. Mas ergo et femina sub continentiae professione simul habitantes, puerum et puellam sibi adoptabant in ejusdem conjunctionis pacto paris sexus in illius domus societate succederent. Utrolibet quippe parente defuncto, u
Abbreviated transcription (Latin):
est. Est aũ bulisis uolũtas fins nõ
coꝵ que st̃ ad finẽ. Igͥ finis quidẽ est
uolũtabile ut regẽ ẽẽ ut sanũ ẽẽ.
ad finẽ aũ est qd̃ cõsiabile est .s. modꝰ
per quẽ debemus sani ẽẽ uł regnare.¬

Expanded text:
Est autem bulisis, idest voluntas finis, non eorum quae ad finem. Igitur finis quidem est voluntabile, ut regem esse, ut sanum esse; ad finem autem est, quod consiliabile est, scilicet modus per quem debemus sani esse, vel regnare
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ opere in ueũ tr̃astuli duas in unã
referẽs uͥ ulłam diffr̾am potui reperire.
Et rursus uͥ ille ex duab unã fac̾e uolũ
sb̾ num̾is suis singłas posui. S adhuc
cõmemorare debeo sũ qͣs ap̃ alios repperi
sũ qͣs ip̃e reminis cor. Nc̃ gͦ addo qͣs phila¬
ster posuit: nͨ posuit epħamꝰ¬

Expanded text:
ipsius opere in meum transtuli, duas in unam referens, ubi nullam differentiam potui reperire: et rursus ubi ille ex duabus unam facere voluit, sub numeris suis singulas posui. Sed adhuc commemorare debeo, sive quas apud alios reperi, sive quas ipse reminiscor. Nunc ergo addo quas Philaster posuit, nec posuit Ep
Abbreviated transcription (Latin):
sime sic accipit᷑ ut nlło die int̾mittãt᷑
c̾ta tp̃ra orandi. Isti ista ninus hoc faci¬
unt ut hĩc udicarent᷑ uit̾ het hi cos no¬
minãdi. qͣnuis ñulłi eos dicãt de p᷑ga¬
tioue aĩarũ nescio que fãtastica ⁊ ridi¬
lis uideri exire de ore hõis qũ p᷑gat᷑. ⁊ in
eũ nisibłi siłr sp̃e ignẽ qͥ nõ cõburat in
tyriauos ⁊ sathimanos ⁊ hos õs
tũ ilł tãqͣm unã heresĩ pouit. dñr
enthichite opinari mõachis nõ
licere sustẽtãde uite sue cã aliquid¬
operari atq ita se ip̃os in õachos ꝓfiteri
ut oĩo ab operib uacẽt. Isq ad istos gͦ
de hesib opꝰ suũ perdux̃ supͣdc̃s epħamꝰ¬
ep̃c cypriꝰ qui ap̃ g̾cos int̾ magistros eru

Expanded text:
sime sic accipitur, ut nullo die intermittantur certa tempora orandi: isti ita nimis hoc faciunt, ut hinc judicarentur inter haereticos nominandi. Quamvis nonnulli eos dicant de purgatione animarum nescio quam phantasticam et ridilis videri exire de ore hominis quando purgatur, et in eum visibili similiter specie ignem, qui non comburat, inMartyrianos, et Satanianos, et hos omnes cum illis tanquam unam haeresim ponit. Dicuntur Euchitae opinari, monachis non licere sustentandae vitae suae causa aliquidoperari, atque ita se ipsos monachos profiteri, ut omnino ab operibus vacent. Usque ad istos ergo de haeresibus opus suum perduxit supra dictus episcopus Cyprius, apud Graecos int
Abbreviated transcription (Latin):
icholarte a iicholao noĩati st̃. uno
gandi se cã permisisse fert᷑ ut ea qui
uellet uteret᷑. Qd̾ eiꝰ fem̃ in sectam
turpissinã u̾sũ est qͣ plac usus in¬
differẽs feniar̃. Hic nec ab eis q̃ im
molantur ydoł cibos suos separãt
⁊ alios ritꝰ gentiliũ srsticionũ ñ adil̾¬
sant᷑. Narrãt ⁊̃ q̃dã fabłosa de mũdo
nescio quot barbara prĩcipũ noĩa
nuscentes disputatõib suis qͥb ter¬
tib qͣs mirabili uł fĩgũt uaĩtate łc̃dt̃.
pp̃ excellentiã scĩe sic se appłłatos
ẽẽ uł applłari debuisse głantur cũ
sint sr̃iorib om̃ib gł antes uaniores
atq turpiores. Uñ cũ ab aluis ate
alus per diu̾s as t̾rar̃ partes ałr atq
ałr nũcupentur ñulłi eos ⁊ borborithas
uocant . q. scenosos p̃p̃ miniã turpitudi¬
uẽ qͣm suis misterus ex̾cere dñr. aliqͥ
eos a nicholaithis exortos putant. aliqͥ
a carpocrate de quo post loq̃m᷑. Tradũt
aũ dogniata fabłosissĩs pleua figmen¬

Expanded text:
ICOLAITAE a Nicolao nominati sunt, uno, gandi se causa permisisse fertur, ut ea qui vellet uteretur. Quod ejus factum in sectam turpissimam versum est, qua placet usus indifferens feminarum. Hi nec ab iis quae idolis immolantur cibos suos separant: et alios ritus gentilium superstitionum non aversantur. Narrant etiam quaedam fabulosa de mundo, nescio quae barbara principum nomina miscentes disputationibus suis, quibus tertibus, quas mirabili vel fingunt vanitate, vel ter excellentiam scientiae sic se appellatos esse, vel appellari debuisse gloriantur: cum sint superioribus omnibus vaniores atque turpiores. Denique cum ab aliis atque aliis per diversas terrarum partes aliter atque aliter nuncupentur, nonnulli ocant, quasi coenosos, propter nimiam turpitudinem quam in suis mysteriis exercere dicuntur. Aliqui eos a Nicolaitis exortos putant: aliqui a Carpocrate, de quo post loquemur. Tradunt autem dogmata fabulosissimis plena figmen