comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sonnrus recessit a uit
ne uel beueficio sopiti sensis
dolor un ꝙͣ discedat. Defenus
sterii. fere totũ qd̃ parior et.
sfrequẽter ni die et ni nott
exigit confortari modico ad¬
modun qualicũq liquore:
nant ad solidun om̃e. ĩeco¬
rabiliter indiguat᷑. Ho parĩ
gram molestia sumit: sedti¬
met gͣniorem. si se uacuũ oĩ¬
no dimiserit. Qd̃ si pluscu¬
iñ quid interdum admittẽ

Expanded text:
t. Somnus recessit a me, ne vel beneficio sopiti sensus dolor unquam recedat. Defectus stomachi fere totum quod patior est. Frequenter in die et nocte exigit confortari modico admodum qualicunque liquore: nam ad solidum omne inexorabiliter indignatur. Hoc parum gravi molestia sumit: sed timet graviorem, si se vacuum omnino dimiserit. Quod si plusculum quid interdum admitte
Abbreviated transcription (Latin):
Que enĩ iuater etrã si onmue
quan potuit curant et dilige¬
tiam egrotanti filio adhibus¬
se se sciat: si demũ frustratand
se uiderit et oũs labores suss
esse penitus ĩ efficaces. illo m.¬
chilouiniꝰ moriẽte: ꝓpterca a¬
fletib temꝑabit: Et lec bas¬
tenus. ede cetero tautꝰ euila¬
to erat meusuetudĩs et pacis:
ut si forte ĩꝓbus quisq peti¬
tor durius extorsisset a ne¬
guite responsum: haud fa¬
ale deinceps cumi eadem re

Expanded text:
Quae enim mater, etiamsi omnem Quae enim mater, etiamsi omnem quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum frustratam se viderit, et omnes labores suos esse penitus inefficaces, illo nihilominus moriente, propterea fletibus temperabit? Et haec hactenus. 69. De caetero tantus aemulator erat mansuetudinis et pacis, ut si forte improbus quisque petitor durius extorsisset a negante responsum, haud facile deinceps cum eadem re
Abbreviated transcription (Latin):
utinam uenmẽ obuirgari
necesse sit: hoc eiũ melius
Sed quĩ ini multis offen¬
diius om̃s: nͥ tacere nõ
peccãtes arguere: magit aũt
urget caritas. Qd̃ si arguero
et fecero qd̃ nicuui est: illa
anteni ꝓcedens ĩcrepatio mu¬
nuue qd̃ suũ est faciat. neq
ad qd̃ nusi illam: sed reuer¬
tatur ad mie uacua tanꝙͣ ia¬
culum feriens et resilicus:
tis hẽre frẽs: Nõne angor.
nõne torqueor: Et ut ĩu
usurpe aliquid de uerbis magi¬
sti. quia de sapientia non pos¬
sum: prsus coartor e duobus.
debui feci: an penitentiã ag̾e
suꝑ uerbo meo. quia qd̃ uolui
non recepi. Et infra. Dicis fos¬
sitan nͥ quia bonũ meũ ad
me reuertatur. et quia aĩam
micã liberaui. et mũdus sum
a sanguĩe hoĩs cui ãmũtian
et locutus sum: ut auerteretur
a uia sua mala et uiueret.
Sed et si ĩnumera uiala ad¬
das: ne tamen numie ista
consolabiuitur. mortemt fiba
ĩtuenteni. Q uasi uero meã
illa rep̾hensione liberationeu
quesierim: et uou magis ille

Expanded text:
« Utinam neminem objurgare necesse sit! hoc enim melius. Sed quoniam in multis offendimus omnes, mihi tacere non peccantes arguere, magis autem urget charitas. Quod si arguero et fecero quod meum est; illa autem procedens increpatio minime quod suum est faciat, neque ad quod misi illam, sed retatur ad me vacua tanquam jaculum feriens et resiliens, tis, fratres? Nonne angor? nonne torqueor? Et ut mihi usurpem aliquid ex verbis Magistri, quia de sapientia non possum: prorsus coarctor e duobus, debui, feci; an poenitentiam agere super verbo meo, quia quod volui, non recepi. » Et infra: « Dicas forsitan mihi, quod bonum meum ad me revertatur, et quia liberavi animam meam, et mundus sum a sanguine hominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret. Sed etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensione liberationem quaesierim, et non magis illius!
Abbreviated transcription (Latin):
uobis kiñi: si possem sacrã¬
mẽta que clausa sũt. apire
sapĩa frangat nuces istas:
nuces inqͣm quas ꝓtulit
sacerdotalis uirga. u̾irga uir¬
tutis qmͣ emusit dñs ex syon.
Ed ulta quidẽ sũt sacramẽ¬
ta ꝑscrutandis oĩbz hora nõ
sufficit. fortassis et aliqui
nr̃m. ĩbecilles sũt: ad tanta
suul capienda. De tribus
itaq sacram̃tis que satis
congrua sũt huic tempori:
dicendum erit qd̃dñs ip̃e do¬
nauerit. Sacramẽtũ dicitꝰ
sacrũ signũ: siue sacrũ se¬
cretum. Qulta siquidẽ
fuĩt ꝓpter se tantũ : aliqua
uero ꝓpter alia designãda: et
ip̃a dicũtur signa et sunt.
Ut enĩ de usualib sumamꝰ
nulus absolute ꝓpter auulũ.¬
et nulla est significatio. Datͦ
ad inuestiendũ cum heredi¬
tate aliqua. et signũ est. ita
ut dice possit qui accipit÷
anulus non ualet quitqͣm.

Expanded text:
issimi, si possem, sacramenta quae clausa sunt, aperire ientia frangat nuces istas, nuces, inquam, quas protulit sacerdotalis virga, virga virtutis, quam emisit Dominus ex Sion. Multa quidem sunt sacramenta, et scrutandis omnibus hora non sufficit. Fortassis etiam aliqui vestrum imbecilles sunt ad tanta simul capienda. De tribus itaque sacramentis, quae satis congrua sunt huic tempori, dicendum erit quod Dominus ipse donaverit. 2. Sacramentum dicitur sacrum signum, sive sacrum secretum. Multa siquidem fiunt propter se tantum; alia vero propter alia designanda, et ipsa dicuntur signa, et sunt. Ut enim de usualibus sumamus nulus absolute propter annuluet nulla est significatio: datur ad investiendum de haereditate aliqua, et signum est, ita ut jam dicere possit qui accipit: Annulus non valet quidq
Abbreviated transcription (Latin):
plicat. Cum de ciuitate cu¬
erat frm̃ sui oidinis ibi mo
cessa. sic̾ in publica p̾dicatẽe
p̾dicerat: quidã de ip̃oꝵ lxticoꝵ
credentib. prece illos inductꝰ

Expanded text:
ire, cum de civitate Cum sui ordinis ibi morommissa, sicut in publica predicatione predixerat, quidam de ipsorum hereticorum credentibus, prec
Abbreviated transcription (Latin):
ibi presentes suit ubi cõstat
quia ĩ sius corporib nõ sũt:
rbi eos necesse est maiora si¬
gua ostende: ubi de eor. pũtia
potest meus ĩfirma dubita¬
re. Quor uero uiens ĩ deo
fixa est: tantomagis habet
fidci meritimi: quãto illic
uouit ecs et nou iacere cor

Expanded text:
ibi praesentes sint, ubi constat ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint, ibi eos necesse est majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit, et non jacere cor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uarro: quia q̃dã
mulier m̃ente capta. duui
sensun funditus ꝑdidisset:
ꝑuioutes et ualles. siluas
et campos. die noctuq uaga¬
batur÷ ibiq tantũmodo qui¬
escebat: ubi hanc quiescere
lassitudo coegisset. Quadã
uero dic dumi uaga num̃
erraret: ad beati bñdicti spe¬
cum deueuit. ibiq nesciers
ĩgressa mansit. ffacto autẽ
mane ita sanato sensu e¬
gressa est: ac si nũꝙͣ ĩsania¬
cam capitis ulla temuuisset.
Que om̃e uite sue tẽpors:
in cadeui quã acceperat sa¬
Quiduam esse dicimꝰ ꝙ
plerũq ĩ ip̃is qͦs patrocunis
martir: sic esse sentiuuus:
ut nou tanta per sua corpa
quãta bũficia per suas reli¬
quias osteudant: atq illic
maiora signa fatiant ubi
nimme per semctip̃s iacẽt:
Gregornis. Ubi ĩ suis cor¬
porib scĩ martires iacent.
ualeant signa moustrare
sicut et faciñt: et pura miẽte
querentib ĩnumera mnira¬
cł̾a ostendũt. Sed quia ab
ĩfiriius potest mẽtib dubi
tari utrum ne ad exaudiẽd̃

Expanded text:
quam narro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat saQuidnam esse dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest menttari utrumne ad exaudiendum
Abbreviated transcription (Latin):
ducimꝰ: ut nõ ĩarc̃ ab hoĩbus
nicmoriã. sed etermũ a deo pre¬
nuũ expectemꝰ ÷ qr ⁊ si ipsi nõ
ita uirimꝰ ut cxẽplo aliis esse
possimꝰ: dedimꝰ tñ operã ne is
lateret qͥ esset imitãdus. Igit᷑
sãcti martini uitã scribere cror¬
diar ÷ ut q̃ uel ãte episcopatũ
ad oĩa illiꝰ potuerĩ pucnire ÷ adco

Expanded text:
 ab hominibus memoriam, sed aeternum a Deo praemium exspectemus, quia etsi ipsi non ita uiximus, ut exemplo aliis esse possimus, dedimus tamen operam, ne is lateret qui esset imitandus. igitur sancti Martini uitam scribere exordiar, ut se uel ante episcopatum ad omnia ill
Abbreviated transcription (Latin):
potius uitã ꝙͣ phẽnẽ memoriã
q̃rere ÷ nõ scribendo aut pugnã¬
do uel philosophãdo: sed pic sc̃e
religioscq uinẽdo. Qui quidẽ
error huãnis litteris traditꝰ ĩ tãtũ
ualuit: ut multos tñ cuilos uel
ĩanis philosophic. uel stutte illiꝰ
uͥtrtis ĩucnit. Sñ facturꝰ michi
oꝑepͥciũ uideor si uitã sãctissi¬
ni uiri exẽplo aliis mor futurã
pscripscro: quoutiq ad uerã sa¬
pic̃tiã ⁊ celestẽ militiã diuinãq
uirtutẽ. legẽtes ĩcitabũtur. In qͦ

Expanded text:
potius uitam quam perennem memoriam potius uitam quam perennem memoriam quaerere, non scribendo aut pugnando uel philosophando, sed pie sancte religioseque uiuendo. qui quidem error humanus litteris traditus in tantum ualuit, ut multos plane aemulos uel inanis philosophiae uel stultae illius uirtutis inue--nerit. unde facturus mihi operae pretium uideor, si uitam sanctissimi uiri, exemplo aliis mox futuram, perscripsero: quo utique ad ueram sapientiam et caelestem militiam diuinamque uirtutem legent
Abbreviated transcription (Latin):
glĩc seculari ĩanit̾ dediti:
cxide phẽuẽ ut putabã memoriã
noĩs sui q̃sierũt: si uitas claroꝵ
uiroꝵ stilo illustrassẽt. Que
res utiq nõ phẽnẽ qͥdem sed
aliquãtulũ tñ cõcepte spei fruc¬
tũ afferebat:qr ⁊ su iemoriã
licet ĩcassũ ꝓpagabãt: ⁊ ꝓpositis
magnor uiroꝵ exẽplis. nõ pua
cumilatio legẽtib excitabatur
Scd tñ nil ad beatã illã ct̾riãq
uitã hec eoꝵ cura ꝑtiurrit. Qͥd
cĩ aut ipsis occasura cũ scło scrip¬
torũ fuoꝵ glĩa ꝓfuit ⁊ aut quid
posteritas cmolumẽti tulit le¬
gendo hectorẽ pugnãtẽ÷ aut so¬
cratẽ philosophãtẽ cũ cos non
solũ imitari stulticia sit. sed
nõ acerrime etiã ĩpugnare de¬
mẽtia: Qauippe qͥ hũanã uitã
pͥsentib tãtũ actib cristimã¬
tes: spes suas fabulis. aiãs se¬
pulchris dederũt. Siqͥdẽ ad solã
hoĩnũ incirioriã se ꝑpetuẽdos cre¬
diderĩt ⁊ cũ hoĩs officiũ sit phẽnc

Expanded text:
iae saeculari inaniter dediti exinde perennem, ut putabant, memoriam nominis sui quaesierunt, si uitas clarorum uirorum stilo inlustrassent. quae res utique non perennem quidem, sed aliquantulum tamen conceptae spei fructum adferebat, quia et suam memoriam, licet incassum, propagabant, et propositis magnorum uirorum exemplis non parua aemulatio legentibus excitabatur. sed tamen nihil ad beatam illam aeternamque uitam haec eorum cura pertinuit. quid enim aut ipsis occasura cum saeculo scriptorum suorum gloria profuit? aut quid posteritas emolumenti tulit legendo Hectorem pugnantem aut Socraten philosophantem ? cum eos non solum imitari stultitia sit, sed non acerrime etiam inpugnare dementia: quippe qui humanam uitam praesentibus tantum actibus aestimantes spes suas fabulis, animas sepulcris dederint: siquidem ad solam hominum memoriam se perpetuandos crediderunt, cum » hominis officium sit, perennem
Abbreviated transcription (Latin):
bieuiter de uita uel actib btĩ
gregomi dicta suit. Ceterum
quãdui mũdi luiꝰ. orbita uol¬
uitur: cius laudabile meritũ
semꝑ accipit ĩcreientũ. Qr
ip̃iꝰ sinc dubio głe ascribitur:
ꝙ lec romana ciuitas ua
datur ⁊ et ꝙ illuis doctruus per
orbrm uniuersum multi de
cius suasionibz ĩflãuiati. ce¬
lesten patriã desideranter in
quirũt. Qui beatissimiꝰ pou¬
tifex postꝙͣ sedeu bniꝰ roma.¬
ue et apłice eccl̾e amus trede¬
cuu. et mensibs sex. et diebz
deceni. glouosissiẽ rexit. ex
bac luce subtractus. atq ad etꝰ¬
nan est regni celestis sedem
translatus. Sepultus uero ẽ
ĩ eccl̃a beati petri apłi ante se¬
cretarium. die quarto iduũ

Expanded text:
er de vita vel actibus beati Gregorii dicta sint. Caeterum quandiu mundi hujus orbita volvitur, ejus laudabile meritum semper accipit incrementum. quia ipsius sine dubio gloriae ascribitur, quod haec Romana civitas unadatur, vel quod illius doctrinis per orbem universum multi a ejus suasionibus inflammati, coelestem patriam desiunt. Qui beatissimus pontifex postquam sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex, et diebus decem, gloriosissime rexit, ex hac luce subtractus, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus est. Sepultus vero est in ecclesia beati Petri apostoli ante secretarium, quarto iduum
Abbreviated transcription (Latin):
ratulis tam adutirande ꝙͣ
mutande płes ĩ desccͥbendo ex¬
tittrũt auuctores: sũpta nimi¬
tũ materia que se copiosa ũ¬
quirentibs offcrebat. Quodi
autẽ nos ex cadem. narrationt
ñmulla omictentes et appor¬
nẽtes ꝓpanca. bieniori ꝑstrra¬
ximus scedula: nõ tanipit¬
sũptio ꝙͣ ut crediuiꝰ ratio per¬
snasit. P̾rimo qd̃ scriptor
tani et si uera sint: ꝓlicitas õ¬
uerosa solet esse legentibz
Deinde qd̃ godofridus ueuera¬
bilis lingonice sedis austestes
eiusdem prĩs beruardi scdm̃t
caruẽ ꝓpuiquus: scd̃m spĩu

Expanded text:
ulis tam admirandae quam imitandae, plures in describendo exstiterunt auctores, sumpta nimirum materia, quae se copiosa inquirentibus offerebat. Quod autem nos ex eadem narratione nonnulla omittentes, et apponentes perpauca, breviori perstringimus schedula; non tam praesumptio, quam, ut credimus, ratio persuasit Primo quod scriptorum, tametsi vera sint, prolixitas onerosa solet esse legentibus. Deinde quod Godefridus, venerabilis Lingonicae sedis antistes, ejusdem patris Bernardi secundum carnem propinquus, secundum spi
Abbreviated transcription (Latin):
liberius ẜuire possem deo celi.
se iicliare nou posset ⁊ ius¬
sit enui in cquuleñ leuari.
et miẽbratim corpus eius un¬
gulis lamari ⁊ appositũ ĩsup
ad latera facib patentibus

Expanded text:
deo celi». se inclinare non posset, iussit eum in eculeum leuari et membratim corpus eius ungulis lacerari. Deinde appositis ad latera facibus patentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad dum̃ papã senouis uert ÷ tepi¬
de qͥdẽ exceptꝰ a cardinalib ad diũ
pape p̾sc̃tiã ẽ ĩtromissus: qͥ ueniẽ¬
tẽ ad se pat̾na suscepit benigni-¬
tate suꝑ uexatiõe ipsiꝰ mult̾imo¬
da: ⁊ peregrinatiõe tã periculo¬
sa ⁊ dura pat̾ne cõpatiẽs. Dũq

Expanded text:
um papam Senonis venit; tepide quidem exceptus a cardinalibus, ad domini papae praesentiam est intromissus, qui venientem ad se paterna suscepit benignitate, super vexatione ejus multimoda et peregrinatione tam periculosa et dura paterne compatiens.
Abbreviated transcription (Latin):
buit ĩ thalamo qͦ iacebat ÷ ⁊ cũ
sãctitati ĩpẽdisset dic̃. ut dignior
cilicio qͦ ĩducbat᷑. flagellũ obtu¬
lit dorsũ huĩli deuotiõe flagellã¬
dũ eribuit. Qd̃ cũ pͥmo capella

Expanded text:
buit in thalamo quo jacebat, cum totum sanctitati impendisset diem, ut dignior cilicio quo induebatur, flagellum obtulit, et dorsum humili devotione flagellandum exhibuit, quod cum primo capell
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. uñ post modicũ iter recli¬
nauit se ĩ t̾ra nõ ualẽs ꝓcedere.
Et dixit fratrib qͥ cũ eo crãt. hĩc
nõ recedã nisi uectar a uobis aut
q̃ratis mͥ uecturã. Et q̃sierũt ei

Expanded text:
Unde et post modicum iter reclinavit in terra, non valens procedere, et dixit fratribus qui cum eo erant: « Hinc non recedam nisi vehar a vobis aut quaeratis mihi vecturam. » Et quaesieru
Abbreviated transcription (Latin):
a dei honũe exunt: et reu̾sus
uolens ad ꝓbare qd̃ audierat
cũ flasconem ĩcliasset: de
eo ꝓtuiꝰ serpeus egressus est.
Tñc predictus exhilaratus
puce ꝑ hoc qd̃ ui uino repperit:
expauit malum qd̃ fecit.

Expanded text:
a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incusura: utrũq abhomina¬
bilc c̃ apud dcũ. Scimꝰ qr nego¬
ciatoꝵ dupplici pondere: aliud
maius aliud numꝰ ẽ. Nã aliud
põdus habẽt ad qd̃ pensãt si¬
bi:⁊ aliud pondus ad qd̃ pen¬
sant ꝓximo. Ad daudũ ponde¬
ra lciuora: ad accipiendũ u̾o
grauia preparãt. Sĩs itaq
homo qͥ aliter pensat ca q̃ pro¬
xiui. ⁊ alit̾ ea q̃ sua sũt: põdus
⁊ pondus habet. Utrũq ergo
abhonuiabile ẽ apud deũ Qr
si sic proximũ ut se diligeret:
hũc ĩ bonis sicut se amaret.

Expanded text:
et mensura, utrumque abominaet mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent, ad quod pensant sibi, aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora, praeparant. Omnis homo qui aliter pensat ea quae proximi, et aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in nobis sicut se amaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde fit plerũq ut ⁊ nr̃a gra¬
uia icuiter. ⁊ proximoꝵ mala
leuia. grauiter uidicemꝰ. Scrip¬
tũ quippe ẽ. Erũt hoiẽs sciplos¬
amãtes. Et scunus quia uche¬
mẽter claudit oculũ cordis pri¬
uatus amor. Ex quo fit ut hoc
qd̃ nos agimꝰ ⁊ graue esse nõ
cxistimamꝰ: plerũq agatur
ut a ꝓximo. ⁊ nimus nobis de¬
testabile ẽe uidcatur. Scd qua¬
re hoc qd̃ nobis uile uidebatur
ĩnobis. graue uidet᷑ ĩ proxino:
nisi qr nec nos sicut ꝓximũ.
nec proximũ cõspicunꝰ sicut
nos: Si ciũ nos sicut proxinũ
aspiccremꝰ nr̃a reprchẽsibilia
districte uideremꝰ. Et rursũ fi
ꝓximũ aspiceremꝰ ut nos: nũ¬
ꝙͣ nobis ciꝰ actio apparẽt ĩtol¬
lerabilis ÷ qͥ sepe fortasse talia
iudiciũ corrigere per legis p̾¬
ceptũ moyses studuit cũ dixit:
ut iustus debet ẽe modiꝰ cquꝰ¬
q sextarius Hĩcq salomon
ait. Pondus. ⁊ põdus. mẽsura

Expanded text:
Unde fit plerumque ut et nostra graUnde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe eamantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus; ex quo fit ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si nos sicut proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum, si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius aequusque sextarius . Hoc vero Salomon ait: Pondus et pondus, mensura
Abbreviated transcription (Latin):
petere. In presc̃ti uero ambula¬
re c̃: sibunet ipsi absentẽ non
esse. Sĩs cteiũ iustus. qͥ uitã suã
sollicitꝰ aspicit. ⁊ diligẽter cõsi¬
derat quantũ cotidie ĩ boms
crescat: aut fortasse quantũ.a
bonis decrescat. iste qr corã se po¬
nit. se ante se anibulat: quippe
qͥ uigilãter uidet utrũ surgat
an defluat. Quisqͥs uero uite
sue custodiã negligit. discutẽ
q̃ agit. q̃ loquit. q̃ cogitat. aut
despicit. aut nescit÷ corã se iste
nõ ambulat: qr qualis sit m
sius morib uel actib ignorat.
Nec sibunct ipsi presens c̃: qui
semctipsũ cotidic exquirẽ atq
cognoscere sollicitus non est.
Ille autẽ ueracit̾ se ante se pouit
sibiq ĩ presẽti ẽ: qͥ se ĩ suis ac¬
tibus tanꝙͣ aliũ attẽdit. Nam
sũt multa peccata q̃ cõmittimꝰ:
sed idcirco nobis grauia nõ ui¬
dc̃tur: qr priuato nos amore
diligẽtes clausis oculis nrĩs
ĩ nr̃a deceptione blãdunur.

Expanded text:
petere; in praesenti vero ambulapetere; in praesenti vero ambulare, est sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste, quia se ante se ponit, coram se ambulat: quippe qui vigilanter videt utrum surgat an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat. Quia qualis sit in suis moribus vel actibus ignorat, nec sibimetipsi praesens est, qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. Nam sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis in nostra deceptione blandimur.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ corpora cõtegũt. sibunctipsis
ad alterutrũ comũcte nõ sũt:
tior ⁊ penitẽtia. Dauid crũ
pro lapsu carius tuncdo. ⁊ pe¬
itẽdo affligit᷑÷ pctrus casũ ꝑfi¬
dic fleuit amare: paulus ĩ se cru¬
delitatẽ p̾terite ꝑsccutioĩs plan¬
git. Oc̃s tamc̃ unã patriã appe¬
tũt: ad unũ auctorẽ om̃i perne¬
uire festiãt. Due ergo siguloꝵ
pc̃ne conuĩcte sũt. ⁊ duc nõ sũt:
quia ⁊ per amorẽ. ⁊ spc̃ unũ c̃ qd̃
desiderãt: sed per timorẽ. ⁊ penitẽ¬
tiã diuersũ ẽ qd̃ deplorãt. Se-¬
facic sua ambulabat. Dictũ su
perius fuerat unũquodq coꝵ
ante facic̃ suã gradicbat᷑: nũc
autẽ dicit᷑ corã facie sua ambu¬
labat. Ipsa itaq repetita uidct
esse scutc̃tia. Sed qr corã ĩ presẽ¬
ti dicimꝰ possumꝰ subtiliꝰ ĩqui¬
rẽdo disccruere: qr aliud sit añ
faciẽ ambulare. atq alud in
presc̃ti. Ante faciẽ quippe am¬
bularc c̃: auteriora aspiciẽdo

Expanded text:
 corpora contegunt, sibimetipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, timor et poenitentia. David enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur. Petrus casum perfidiae flevit amare. Paulus in se crudelitatem praeteritae persecutionis plangit. Omnes tamen unam patriam appetunt; ad unum auctorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt: quia per amorem et spem unum est quod desiderant, sed per timorem et poenitentiam diversum est quod deplorant. facie sua ambulabaperius fuerat: Unumquodque eorum ante faciem suam gradiebatur. Nunc autem dicitur « coram facie sua ambulabat. » Ipsa itaque repetita esse videtur sententia. Sed quia coram in praesenti dicimus, possumus subtilius inquirendo discernere, quod aliud sit ante faciem ambulare atque aliud in praesenti; ante faciem quippe ambulare est anteriora aspiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb in oĩb alus obediẽtissi¬
niũ: sed de se ip̃o uix aliqͣndo
sen caritati sen potestati obediẽ¬
tem. Semꝑ eiũ puora sua
nulla reputans maiora mo¬
liebatur ad non parcendũ
nuatum. ieuinus ĩsuꝑ et ui¬
gilus sine ĩtermissione atte¬
rendo. Quid eĩ dicenus de
sonuio qui in ceteris hoĩb so¬
let esse refectio labor. ⁊ et sen¬
suũ aut mentiũ recreatio:
A principio ꝯuersionis sue ui¬
gilabat quoadiuxit ultra pos¬
sibilitatem humanã: nullũ¬
q tempus magis se ꝑd̾e cõc̃¬
rebatur. ꝙͣ quo domnebat: ido¬
ueam satis reputans cõpatõ¬
uem mortis et soum: ut si
doruuentes uideantur mor¬
tui apud hoĩes. quouioloapᷤ
deũ mortin douuẽtes. Inpp
uãq tenuẽ uictũ: tenius sõ¬
uus couutabatur. In neutro
ĩ dulgebat corpori suo sacieta¬
tem: nisi qd̃ in utcoq sũpsil̃¬
se aliquid seit et erat. Qual
eĩ ad uigilias: modus ei erat

Expanded text:
obedientissimum, sed de ipso vix aliquando seu charitati, seu potestati obedientem. Semper enim priora sua nulla reputans, majora moliebatur, ad non parcendum nuatum, jejuniis insuper et vigiliis sine intermissione atterendo. 28. Quid dicemus de sommo, qui in caeteris hominibus solet esse refectio laborum et sensuum, aut mentium recreatio? A principio suae conversionis vigilabat, quoad vixit, ultra possibilitatem humanam; nullumque tempus magis se perdere conquerebatur, quam quo dormiebat, idoneam satis reputans comparationem mortis et somni, ut sic dormientes videantur mortui apud homines, quomodo apud Deum mortui dormientes. In ipso namque tenuem victum tenuis somnus comitabatur. In neutro indulgebat corpori suo satietatem; nisi quod in utroque sumpsisse aliquid, sat ei erat. Quantum enim ad vigilias, modus erat ei
Abbreviated transcription (Latin):
stitit dũs sanitates: celeberri¬
ma fuit cuiisdam curatio
mulieris. Hec ab anius octo
pessinia egritudine laborabat:
ueheuienti tremore et ualidis

Expanded text:
stitit Dominus sanitates, celeberrima fuit cujusdam curatio mulieris. Haec ab annis octo pessima aegritudine laborabat, vehementi tremore et validis
Abbreviated transcription (Latin):
Soluto concilio. ad reconci¬
liandos mediolauẽses dr̃s
papa uirum dei queni mltis
supplicationib expetierant:
a lat̾e suo direxit ÷ qui scis¬
ma per anselurũ in cadem
uibe fcm̃ ablueret: et ad uni

Expanded text:
Soluto concilio ad reconciliandos Mediolanenses dominus Papa Virum Dei, quem multis supplicationibus expetierant, a latere suo direxit , qui schisma per Anselmum in eadem urbe factum ablueret, et ad uni
Abbreviated transcription (Latin):
minicã causa pertẽtie uotine
arripuit icrosobmnã iturus:
quendã de familia sua ricardũ
noĩc sccũ assumẽs: ipso solo pro
scruẽte contẽtus. Quo tandẽ
ꝓspere ꝑueniẽtib ĩter christia¬
nos ⁊ gẽtiles ĩsidiis habitis: loca
sãcta orõnis causa cũ aliis ĩgres¬
sus ẽ. Sed cũ licuit redire oẽs ui¬
sitãtes parit̾ capti sũt. ⁊ cathena¬
ti: atq ĩ carcere cuiusdẽ anuraldi
p̾clari prĩcipis pag.anoꝵ detcnti:
bus qualẽcũq sibi uictũ laborib
ĩpositis quodãmodo cõpararẽt
Qui gilbertus per ãnũ ĩtegrũ
⁊ dimidiũ ĩ captiuitate soldanoꝵ
mors seruiẽs : cũ honoratior pꝰ

Expanded text:
minicam causa poenitentiae votivae arripuit Jerosolymam iturus, quemdam de familia sua Ricardum nomine secum assumens, ipso solo pro serviente contentus. Quo tandem prospere pervenientibus, inter Christianos et gentiles insidiis habitis: loca sancta orationis causa cum aliis ingressus est. Sed cum licuit redire, omnes visitantes pariter capti sunt et catenati atque in carcere cujusdam Amiraldi praeclari principis paganorum detenti, bus qualemcunque sibi victum laboribus impositis quodammodo compararent. Qui Gilbertus per annum integrum et dimidium in captivitate Sclavorum, more serviens, cum honoratior
Abbreviated transcription (Latin):
uscule illiꝰ quietis et dãna
laboris ĩteruussi. Did̾es boĩ¬
uẽ ĩ becillem et langiidun
couari et aggredi quecũq
uellet: nuinus considerare q̃

Expanded text:
usculae illius quietis, et damna laboris intermissi. Videres hominem imbecillem et languidum conari et aggredi quaecunque vellet, minus considerare q
Abbreviated transcription (Latin):
re liberiꝰ ad uirginẽ ĩtroiẽs:
⁊ familiariꝰ cũ ca loquens:
grauidã ẽẽ dephendit. E stu¬
are itaq aĩo ⁊ fluctuare ce¬
pit ÷ qr ignorabat qͥd sibi po¬
tissimũ eẽt faciendũ. neci eĩ
cã traducẽ uoluit: qr iustꝰ exat.
neq fornicatioĩs suspitioẽ :̃¬

Expanded text:
re liberius ad virginem introiens, re liberius ad virginem introiens, et familiarius cum ea loquens, gravidam esse deprehendit. Aestuare itaque animo et fluctuare coepit: quia ignorabat quid sibi potissimum esset faciendum. Neque enim eam traducere voluit, quia justus erat . Neque fornicationis suspicione
Abbreviated transcription (Latin):
ritus enĩ sct̃s suꝑueniet in
te: ⁊ uirtus altissimi obum¬
brabit tibi contra om̃s ar¬
dores libidinis.Ideoq quod
nascetur ex te solũ erit sc̃
qr solũ sine pct̃o conceptũ et
natũ: uocabitur filiꝰ dei. Tũc
maria manibz expansis. ⁊
oculis ad celũ leuatis: dixit.
Ecce ancilla diũ. neq enĩ
dñe noĩe digna sũ: fiat mͥ
scõm u̾bũ tuũ. Longũ forte
cuncta huic opusculo ĩsereᷤ
uoluerimꝰ: q̃ natiuitatem
diũcã uel p̾cessisse uel subse¬
cuta fuisse legimꝰ. Onde
his omissis q̃ ĩ euãgelio
pleniꝰ scripta sũt: ad ea q̃
minꝰ habentur narranda
accedamꝰ. Ioseph igitur a
iudea ĩ galileã ueniens: de¬
sponsatã sibi uirginẽ uxorẽ
duciꝰ intẽdebat. Iam nãq
tres fluxerant menses: et qͣ¬
tus ĩstabat ex eo temꝑe quo si¬
bi desponsata fuerat: interea
paulatĩ utero puerpere ĩtu¬
mescente puerperã se mani¬
festare cepit÷ neq hoc latere
potuit ioseph: nã sporisi mo¬

Expanded text:
ritus enim sanctus supervenit in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, contra omnes ardores libidinis. Ideoque quod nascetur ex te, solum erit sanctum: quia solum sine peccato conceptum, et natum, vocabitur Filius Dei. Tunc Maria, manibus expansis, et oculis ad coelum levatis, dixit: Ecce ancilla Domini neque enim dominae nomine digna sum, fiat mihi secundum verbum tuum. Longum fortecuncta huic opusculo inserere voluerimus, quae nativitatem dominicam vel praecessisse vel subsecuta fuisse legimus. Unde his omissis, quae in Evangelio plenius scripta sunt, ad ea quae minus habentur, narranda accedamus. XI. Joseph igitur a Judaea in Galilaeam veniens, desponsatam sibi virginem, uxorem ducere intendebat: jam namque tres fluxerant menses, et quartus instabat, ex eo tempore quo sibi desponsata fuerat. Interea paulatim utero puerperae intumescente, puerperam se manifestare coepit: neque hoc latere potuit Joseph. Nam sponsi mo
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph scd̃m angeli p̾ceptum
uirginẽ urorẽ duxit ÷ nec tũ
cognouit cã: sed caste ꝓcurãs
custodiuit. Iamq nonus a
conceptiõe instabat incrisis.
cũ ioseph uxore cũ aliis que
necessaria erant assũpta beth¬
leem cuutatẽ unde ip̃ erat te¬
tindit. Stactũ ẽ aũt cũ essent
ibi: impleti sũt dies ut pare

Expanded text:
m angeli praeceptum virginem uxorem duxit: nec tamen cognovit eam, sed caste procurans custodivit. Jamque nonus a conceptione instabat mensis, cum Joseph, uxore, cum aliis quae necessaria erant assumpta, Bethlehem civitatem unde ipse erat, tetendit. Factum est autem cum essent ibi, impleti sunt dies
Abbreviated transcription (Latin):
dieb trignita cõtinius offer¬
re pro eo sacrificiũ stude: et
nullus oĩno p̾termittatur
dies. quo pro absolutione eiꝰ
salutaris hostia nõ ĩnioletꝰ᷑
NNobis autẽ alia curãtib atq
euolutos dies nõ munerãtibs:
idem frater qui defunctus fu¬
erat. nocte quadam frĩ suo
germano noĩe copioso per
uisionem apparuit. Quẽ¬
cumt ille iuidisset: inquisi¬
uit dicens. Quid est frat.:
Quomodo es: Cui ip̃e res¬
pondit. Nunc usqz male
fui. sed iam modo bene sũ:
quia hodie cõmunionem
accepi. Qd̃ idem copiosus
monastio frĩb ÷ fratres u̾o¬
et ip̃e dies extiterat quo ꝓ eo
tricesinia oblatõ fuerat ĩple¬
ta. Cũq copiosus nesciret
quid pro eo fres agerent: et
fres ignorassent quid de illo
copiosus uidisset: uno eodẽq
tempore dum cognoscit ille
quid isti agerent. atq isti co¬
gnoscũt quid ille egerat: cõ¬
coidantes simul uisione et
sacrifitio: res aꝑte clauit qr

Expanded text:
diebus triginta continuis offerdiebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia non immoletur Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus monasterio indicavit. Fratres et ipsa dies exstiterat, quo pro eo tricesima oblatio fuerat impleta. Cumque et Copiosus nesciret quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quid de illo Copiosus vidisset; uno eodemque tempore dum cognoscit ille, quid isti egerant, atque isti cognoscunt quid ille viderat, concordanti simul visione et sacrificio, res aperte claruit quia
Abbreviated transcription (Latin):
atoz auxie quereret se frĩb
cõmendare: nullusq ex frĩts
applicari ei et loqui dignart
ei carnalis frat cur eboĩb
esset abonũatus indicanit.
Qui ꝓtinus de reatu suo ne¬
hementer ĩgeniuit: atq iu
ip̃a tristicia e corꝑe exiuit:
atq ita sepultus est: ut dr̃a
pturtati: coꝑr̃t sĩguli ext̾nm
regłariter semꝑ licuerat ad
mediũ ꝓferre: uehemeuteross
fomidare ne quid apud se
esset unde repiehendi potius¬
sent. Cuni uero post mortẽ
eiis triginta essent iam die
euoluti: cepit aniniꝰ meus
desũcto frĩ cõpatr: eiusq cũ
dolore graui supplitia pẽsare.
et si qd̃ esset ereptoĩs eius re¬
mediũ querere. Tñc euoca¬
to ad me eodem p̾cioso mona¬
steru mei p̃posito: tristis dixi.
Dui est ꝙ frater ille qui mor¬
tuus est: in igne cruciatur.
Debemus ei aliquid caritatĩ
impende: et eũ in quãtũ pos¬
sinuiꝰ ut eripiatur adiunare.
U ade itaq et ab hodieruo die.

Expanded text:
et anxie quaereret se fratribus et anxie quaereret se fratribus commendare, nullusque ei ex fratribus applicare et loqui dignaretur, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus, innotuit. Qui protinus de reatu vehementer gemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita sepultus est, ut dixi. perturbati, coeperunt singuli extrema r habere licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. 16. Cum vero post mortem fratris triginta jam essent dies evoluti, coepit animusdefuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii mei praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei charitatis aliquid impendere, et eum, in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die
Abbreviated transcription (Latin):
pculsus cogitare cepi uł qͥd
ad purgationẽ moriẽtis fa
igitur euisdem monastern
pposito ad me accersito dixi.
Dide ut nullus ex fr̃ib se
ad cum mortẽtem uĩgat:
nec ẜmonẽ cõsolatõis ex
cuiuslibet eoꝵ ore ꝑcipiat:
sed tum ĩ morte ꝯstitutus
fratres quesierit. ei sims fr̃
carnalis dicat: quia pro so¬
lidis quos oculte habuit.
a cũctis frĩb abonũatus sit:
ut saltem in morte de clpa
sua mentẽ illiꝰ amaritudo
transu̾beret: atq a pcc̃o qd̃
ꝑpetrauit purget. Cũ uero
cite. et in eam corpus eiꝰ ꝓncite
ibiq suꝑ eum tres ciureos qͦs
relinquit iactate simul om̃s
claniãtes ÷ pecunia tua tecũ
sit ĩ ꝑditione: et sic enm t̾ra
oꝑite. In quibs utrisq rebus
uolui uiuentib frĩbs ꝓdesse:
ut et illum amaritudo mor¬
tis a culpa solubilem faceret
et istos auaritie tãta dãnatõ
misceri ĩ culpa ꝓhiberet. Qd̃
ita fcm̃ ẽ. Namꝰ cuni idem nꝰ¬
chus ꝑuenisset ad mortem:

Expanded text:
percussus, cogitare coepi, vel quod percussus, cogitare coepi, vel quod ad purgationem morientis facigitur ejusdem monasterii praeposito ad me accito, dixit: Vade, et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero cite, et in ea corpus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq hoc sileudũ¬
existimo: qd̃ actum
in monasterio meo aute hoc
trienuũ remimscor. Quidã
uãq mouachus iustus noĩe
medicinali arte fuerat ĩbu¬
tus ⁊ qui m ĩ eodem mõast̾io
cõstituto. sedule obsequi:
atqz in assidius egritudĩb
uieis excubare cõsueuerat.
Hic itaq languore corpis
p̾uẽtus: ad extreniũ deduitꝰ
est. Cui in ip̃a sua molestia
frater germauns uoĩe copio¬
sus scruiebat: qui ip̃e quoq
nũc nni hac urbe ꝑeaidẽ me¬
diciue artemi temporalis ui¬
te stipeudia sectatur. Sed idẽ
iustus cum iã se ad extre¬
nũ ꝑuenisse cognouisset:
eiden copioso frĩ suo quia
occulte tres aureos haberet ĩ¬
uotuit. Qd̃ ninirũ frĩbus
nõ potuit celari÷ sed subtilit̾
indagantes. atq illiꝰ oĩa
nedicaniẽta ꝑscͤntãtes: eosdẽ
ut mͥ nũciatũ. tãtum ma
noit ualmi. Quippe: quia
eiusdem moãst̾u nr̃i semꝑ
regnla fuerat: ut cũcti fr̃os
ita cõniunter uiuerẽt. qͣ¬
liceret. Tũc muuo merore

Expanded text:
ed neque hoc silenduexistimo quod actum in monasterio meo ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi, in eodem monasterio constituto, sedulo obsequi atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus ad extrema deductus est. Cui in ipsa molestia sua frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac urbe per eamdem medicinae artem temporalis vie stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem ut mihi nunciatum est, tantum malnon valui: quippe quia ejusdem monasterii semper regula fuit ut cuncti fratres ita communiter viverent, quliceret. Tunc nimio moerore
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ feruebat: nec tamẽ a ce¬
ccus. Credo ĩ deũ meũ: ꝙser
salutariᷤ ĩpressic̃e signi ar¬
mat frontẽ. Et heus tu in¬
quit÷ quanã ĩ parte hic ẜ¬
uus dei hĩtat;At ille barba¬
rum nescio quid frẽdens÷
⁊ frangens potrꝰ uerba ꝙͣ ꝓ
loquens: iit̾ haientia. ora
Et cũ dextere ꝓtensiõe ma¬
nus. cupitũ iudicat iter÷ et
sic patentes campos uolucri
trasmittens fuga: ex oculis
murantis euanuit. Uerur
hec. utrũ dyabolus ad t̾rẽdũ
cũ simulauerit: an ut solet
heremꝰ monstruosoꝵ a ĩaliũ
ferax. istã qͦq genu̾i̾t bestiã ĩ¬

Expanded text:
 fervebat, nec tamen a coecens: Credo in Deum meum, quod salutaris impressione signi armat frontem: Et heus tu, inquit, quanam in parte hic servus Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, inter horrentia ora Et dexterae protensione manus cupitum indicat iter, et sic patentes 7 campos volucri transmittens fuga, ex oculis mirantis evanuit. Verum haec utrum diabolus ad terrendum eum simulaverit, an ut solet cremus monstruosorum animalium ferax, istam quoque gignat bestiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. ⁊⁊ ec mora intra saxo¬
sami conuallẽ. nõ grandẽ
homũculũ uidet. aduicis
narib ÷ fronte cornibz aspe¬
rata: cuiꝰ extrema pars cor¬
poris ĩ caprar pedes desine¬
bat. Ad hoc antoriꝰ spectaculũ.
scutũ fidei ⁊ loritã spei bonus
p̾liator arripuit. Nichilominiꝰ
memoratũ aĩal. palmarũ
fructꝰ cidem ad uiaticum
Quo cognito : gressũ p̾ssit
antoniꝰ: ⁊ quisuã eẽt int̾¬
rogans. hoc ab eo responsũ
accepit. Adortalis egosũ:
⁊ uiius ex accolis herenu: qͦs
uario dclusa errore gentilitas:
fauros satyrosq ⁊ ĩcribos uocãs
colit Legatiõe fungor gregis
mei. Prctamur ut ꝓ nobis
cõnumẽ deũ dep̾ceris: quẽ¬
ꝓsalute mũdi olim uonisse
exiit sonꝰ ciꝰ Talia eoloquẽte
longenus uiator ubertĩ faciez
lachruis rigabat: quas ma¬
gnitudĩe leticie ĩdices effude¬
rat. Gaudebat quippe de xp̃i
glĩa÷ ⁊ de interitu sathanie: si¬
mulq admirãs. ꝙ eiꝰ posset ĩ¬
telligere sermonẽ ÷ et baculo

Expanded text:
tur. Nec mora, inter saxosam convallem haud grandem homunculum videt, aduncis naribus, fronte cornibus asperata, cujus extrema pars corporis in caprarum pedes desinebat. Ad hoc Antonius spectaculum, scutum fidei et loricam spei, ut bonus praeliator arripuit: nihilominus memoratum animal, palmarum fructus eidem ad viaticum, Quo cognito, gradum pressit Antonius, et quisnam esset interrogans, hoc ab eo responsum accepit: « Mortalis ego sum, et unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore Gentilitas, Faunos, Satyrosque, et Incubos vocans colit. Legatione fungor gregis mei. Precamur ut pro nobis communem Dominum depreceris, quesalutem mundi olim venisse exiit sonus ejus. » Talia eo loquente, longaevus viator ubertim faciem lacrymis rigabat, quas magnitudo laetitiae indices cordis effuderat. Gaudebat quippe de Christi gloria, et de interitu Satanae: simulque admirans, quod ejus posset intelligere sermonem, et baculo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tu ꝓ deo portenta ueueraris.
Iecdũ uerba compleuerat: ⁊
quasi pẽnigero uolatu ꝑctul¬
cum animial aufugit. Hoc. ne
cuiꝙͣ ob ĩcredulitatem scrupu¬
lum moucat: sub rege con¬
stantino uniu̾so mũdo teste de¬
fenditur. Nam alexãdriã isti¬
usmodi homo unnus ꝑductꝰ
magnũ ppło spectaculũ pre¬
buit÷ et postea cadauer exa¬
nume. ne calore estatis dissipa
tum ẽ. Sed ut ꝓpositũ scquar:
antoniꝰ cepta regione ꝑgebat:
ferax tautuz uestigia intuens.
⁊ hereni latã uastitatẽ. Quid
agerct: quo u̾teret gradũ. ne¬
scicbat. Iam altera effluxerat
dies: restabat unũ: ut descri
se a xp̃o nõ posse confideret.
Pernox setũdas ĩ or̃one exe¬
git tenebras: ⁊ dubia adhuc
luce. ꝓcul intuctur lupã siti ͤ
ardorib anbelantẽ ad radicẽ
montis irrũpere: quã secutꝰ
oculis ⁊ nixta spclũcã cum
fera abisset accedens intro
tate ꝓficiente tenebris arcẽtib
uisum. Derũ ut scriptura ait:
ꝑfecta dilectio foras nuttit ti¬

Expanded text:
et tu pro Deo portenta veneraris. Necdum verba compleverat, et quasi pennigero volatu petulcum animal aufugit. Hoc ne cuiquam ad incredulitatem scrupulum moveat, sub rege Constantio, universo mundo teste, defenditur. Nam Alexandriam istiusmodi homo vivus perductus, magnum populo spectaculum praebuit: et postea cadaver exanime, ne calore aestatis dissipartum est. 9. Sed ut propositum persequar, Antonius coeptam regionem pergebat, ferarum tantum vestigia intuens, et eremi latam vastitatem. Quid ageret, quo verteret gradum, nesciebat. Jam altera effluxerat dies. Restabat unum, ut deseri se a Christo non posse confideret. Pernox secundas in oratione exegit tenebras: et dubia adhuc luce, haud procul intuetur lupam sitis ardoribus anhelantem, ad radicem montis irrepere. Quam secutus oculis, et juxta speluncam, cum fera abiisset, accedens, introtate proficiente, tenebris arcentibus visum. Verum ut Scriptura ait, perfecta dilectio foras mittit ti
Abbreviated transcription (Latin):
illustraret eccl̃iam uelut de
sub modio hũilitatis: ꝙͣ mił¬
ti suꝑ candelabrũ ꝯstituti.
Quotieus cum necessitas

Expanded text:
illustraret Ecclesiam velut de sub modio suae humilitatis, quam multi super candelabrum constituti. Quoties eum necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̃ ĩ alio sopore nõ eucriit: pe¬
ne euigilãs dormire te seritias.
Cũ repc̃te sãctũ martinũ epm̃
uiderc michi uideor ⁊ p̾tertũ to¬
ga cãdida. uultu igneo: stellã¬
tib oculis. crine purpureo. Atq
ita michi ĩ ca habitudĩc corpo¬
ris formaq qͣ nouerã uidebat᷑
lc ẽ: nõ possit aspici. cũ possit
agnosci. Arridens michi pau¬
lulũ. libellũ quẽ de uita illius
scripserã. Dextera p̾ferebat. Ego
sãcta genua eiꝰ cõplexus. bene¬
dictionẽ pro cõsuetudĩe flagi¬
tabã: suppositãq capiti meo
manũ tactu blãdissĩo senticbã:
cũ ĩtex bñdictionis u̾ba sollen¬
nia familiare illud ori suo
crucis nomẽ iterarct. Mox ĩ

Expanded text:
ut quod in alio sopore non euenit, paene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum Martinum episcopum uidere mihi uideor, praetextum toga candida, uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidebatur, le est, non posset aspici, cum posset agnosci. adridensque mihi paululum libellum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat. ego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox i
Abbreviated transcription (Latin):
cue relĩqũtur ⁊ filioꝵ fuu̾a
parentes aspicĩt: et sui ad
interitum hedes p̾cedũt. Uuͦ¬
quisq ergo nr̃m ad penitẽ¬
tie lamenta cõfugiat: dñ
flere ante prussionẽ uacat
Renocenus ante oculos mẽ¬
tis quicquid errando cõmi¬
sinus: et qd̃ nequit᷑ egiuꝰ
flendo pinianius. Preuẽi¬
amus faciẽ eiꝰ ĩ cõfessione:
et sic̃ ꝓph̾a ãmouet. leuemꝰ
corda nr̃a cuu maĩb ad
deuui. Ad deun quippe corda
cum manibs leuare est: or̃o¬
nis nr̃e studiũ cum merito
bone oꝑatoĩs erige̾. Dat ꝓ¬
fecto dat timori nr̃o fidutiã:
qui ꝑ ꝓphetam claniat. No¬
lo morten pcc̃oris: sed ut
cõuertatur et uinat. Nullꝰ¬
autẽ de ĩiquitatũ suas i
mauitate desperet. Deterno¬
sas nãq niniuitar. culpas
triduana penitentia abster¬
sit. Et couu̾sus latro uite
pͥnua etiã in ip̃a sententia

Expanded text:
cuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum heredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad paenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis, quicquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. 'Praeveniamus faciem eius in confessionem', et sicut pcorda nostra cum manibus ad Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare est orationis studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat timori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nulautem de iniquitatum suarum immanitate desperet. Veternosas namque 6 Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit: et conversus latro vitae praemia, etiam in ipsa sententia
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissimo. uel fideli religio¬
soꝵ relatu cõꝑta cognoniniꝰ :
sicut et miraculoꝵ multitu¬
diuẽ scienter p̾tereñtes: studio
breuitatis duximꝰ sequestrã¬
da. Si igitur puritatis urẽ ex¬
anuui. urã placuerit abreui¬
atio: subtractis appositis aut
euiẽdatis que ur̃e uisa fuerĩt
scĩtati: cum dei bũplacito ur̃o¬
qz fauore ni fallim᷑. sine offẽ¬
diculo poterit transcribenda ex¬
poui. Sniautẽ nr̃e hu̾ilitatis
est idem opuscl̾ui penes nos
potius occultare ꝙͣ ꝓde̾: ne mi¬
uime ꝓfutura tenie uelle
pandere uideaniur. Expͥicit pfã¬

Expanded text:
sacratissimo, vel fideli religiosorum relatu comperta cognovimus, sicut et miraculorum multitudinem scienter praetereuntes, studio brevitatis duximus sequestranda. Si igitur puritatis vestrae examini nostra placuerit abbreviatio, subtractis vel appositis aut emendatis quae vestrae visa fuerint Sanctitati, cum Dei beneplacito, vestroque favore, ni fallimur, sine offendiculo poterit transcribenda exponi. Sin autem; nostrae humilitatis est, idem opusculum penes nos potius occultare quam prodere, ne minime profutura timere velle pandere videamur. CAPUT P
Abbreviated transcription (Latin):
cuangelio legitur. E cce ĩqͥt
dũs iesus discipłis suis dedi
uobis potestatem calcandi suy
serpeutes et scorpiones: et suꝑ
ouinẽ uirtutem ĩuuici. Porro
inter spũales. et ubi spũalia
spũaliter examinabãtur: log
ei alia anctoritas erat. Loquẽ¬
te eĩ eo seu tractante. sensibus
cus hũiliter uel ĩtelligentus
sũmittebant ceteri sensus et
ĩtelligentias suais. In huius
pectoie uiri dei. pari fede̾ puritas
suauitasq consed̾ant: satis
itaq utraq mirabilis. sed m¬
rabilior utruisq cõplexus.
Iude est qd̃ et puritatem ĩ eo
suauitas amabilẽ faciebat:
suauitatem puritas accepta.¬
bilem: ut difficile fuerit esti¬
plius optineret. Quis eĩ tã
nigide conu̾sationis: qui ber¬
uardum clareuallensem
nõ ren̾eretire abbatẽ: Qui ͤ
tam dissolute ⁊ qui nõ erga
cum dulciter afficeretur:
Dulcissimus siquidẽ affectib
plenũ pectus ille gerebat: a

Expanded text:
Evangelio legitur: Ecce, inquit Evangelio legitur: Ecce, inquit Dominus discipulis suis, dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Porro inter spirituales et ubi spiritualia spiritualiter examinabantur, longe ei alia auctoritas erat. Loquente enim eo seu tractante, sensibus ejus humiliter vel intelligentiis submittebant caeteri sensus et intelligentias suas. In hujus pectore Viri Dei pari foedere puritas suavitasque consederant, satis quidem utraque mirabilis, sed mirabilior utriusque complexus. Inde est quod et puritatem in eo suavitas amabilem faciebat, et suavitatem puritas acceptabilem; ut difficile fuerit aestiplius obtineret. Quis enim tam rigidae conversationis, qui Bernardum Clarae-Vallensem non revereretur abbatem? quis tam dissolutae, qui non erga eumdem dulciter afficeretur? Dulcissimis siquidem affectibus plenum pectus ipse gerebat; a