comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e assur. Uirga furoris mer:
et baculus ipse est. In
manu eorum: indignatio mea
Ad gentem fallacem mutam
eum: et contra ppłm furoris
mei manclabo illi: ut auferat
spolia et diripiat predam. et̾
ponat. illum inconculcationẽ
quasi lutum platearum. Ipse
autem non sic arbitrabitur. ⁊
cor eius non ita estimabit: sed
ad conterendum erit cor cius.
et ad internitionem gentium
non paucarum. Dicet enim.
Numquid non principes mei
si mul reges sunt. Numquid ñ
ut char camis sic calanno: et
ut arfad sic emach: Numqͥd
non ut damascus. sic samaria:
Quomodo inuenit manus mea
regna ydolr̾ sic et si mulachia
eorum de iherłm et de samaria.
Numquid non sicut feci sama¬
rie et ydolis eius: sic faciam. ihe¬
rusalem et si mulãchus eius:ͦ

Expanded text:
e Assur virga furoris mei, et baculus ipse est in manu eorum, indignatio mea. Ad gentem fallacem mittam eum, et contra populum furoris mei mandabo illi ut auferat spolia et diripiat praedam, et ponat illam in conculcationem quasi lutum platearum. Ipse autem non sic arbitrabitur et cor eius non ita aestimabit sed ad conterendum erit cor eius et ad internicionem gentium non paucarum dicet enim numquid non principes mei simul reges sunt numquid non ut Charchamis sic Chalanno et ut Arfad sic Emath numquid non ut Damascus sic Samaria quomodo invenit manus mea regna idoli sic et simulacra eorum de Hierusalem et de Samaria numquid non sicut feci Samariae et idolis eius sic faciam Hierusalem et simulacris eius
Abbreviated transcription (Latin):
sufficeret ad offerendũ agnũ. duos
fieri cum ds̃ esset. sed etiã cũ diues
esset pauꝑ fieri dignatꝰ est ꝓ nob̾:
ut nos sua pauptate simul & hu¬
manitate. diuitiarũ & diuinitatis
suş. donaret esse participes. Sed.
libet paulisꝑ intueri: curhȩ ma¬
xime uolucres. in hostiam dñi iuben¬
tur offerri. Nam & abraham pa¬
triarcha. tanto ante legemi tẽpore.
has in holocaustũ dñi legit᷑ obtulisse:
& in plerisꝰ legis cȩrimonus. qui
mundandus esset. ꝑhas iubebat᷑
Columba gͦ simplicitatẽ. turtur
indicat castitatem: qͥa & colu̾ba
simplicitatis. & castitatis amator
est turtur. ita ut si coniugem casu
ꝑdiderit. non aliam ultra querere.
curet. Vnde in laudib aeccłe
loquitur dñs. Pulchrȩ sunt gene
tuȩ sicut turturis. & iterum fcce tu
pulchra es amica mea. ecce tu pul
chra. oculi tui colu̾barum. Genas
quippe turturis habet anima. que.
ab om̃i impudeti e peste castamse
custodit & imimunẽ. Oculos habet

Expanded text:
sufficeret ad offerendum agnum, duos sufficeret ad offerendum agnum, duos fieri, cum Desset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate simul et humanitate, divitiarum et divinitatis suae donaret esse parlibet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini jubentur offerri. Nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore has in holocaustum Domino legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur umba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulchra es, amicachra es, oculi tui columbarum ; genas quippe ut turturis habet anima quae ab omni impudicitiae peste castam se custodit et immunem; oculos habet
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ longa tempora simuleũ ꝓle
quam genuisset oblatis dõ uicti¬
mis debere mundari: paret ꝓfe
cto quia. illam quȩ sine uirilis sus¬
ceptione seminis. uirgo peperit.
una cum filio qui natus est ei.
neq immundã describat. neꝙ
ꝑ hostias salutares doceat esse
mundandã sed sicut dñs acs
gem dedit. apparens in honii
fieri uoluit sub lege ut eos qui sub
lege erant redimeret. ut adoptio¬
nem filiorũ reciperemꝰ: ita etiã beata
genitru. illius que singlłari pͥuilegio
supra legem fuit. ꝓ ostendendo tam̃
humilitatis eremplo. legalib subdi
ñ refugit institutis. iuxta illud ui¬
ri sapientis. Quanto magnus es:
humilia te inom̃ib. E ut darent
inquit hostiam scđm quod dictum
est in lege dñi: par turturũ aut
duos pullos columbarũ. Hostia hȩc
pauperũ erat. Prȩcepit quippe
dñs in lege ut qui posset agnum
ꝓ filio uel filia simul & turturem
siue colubam offerret: qui uero ñ

Expanded text:
et per longa tempora simul cum prole et per longa tempora simul cum prole quam genuisset, oblatis Deo victimis, debere mundari, profecto patet quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias doceat esse mundandam. Sed, sicut Dominus ac tus dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non
Abbreviated transcription (Latin):
terent eum dño sicut scriptum
est in lege dñi. quia om̃e mascu¬
linũ adaperiens uuluam. scm̃
dño uocabitur. P recepit namq
lex ut mulier quȩ suscepto semi¬
ne peperisset filiũ. immunda
giita tres dies ab ingressu tẽpli
ac uiri thoro abstineret. donec
quadragesimo natuutatis die
filiũ cum hostris ad templũ dñi
deferret: pͥmogeniti autẽ om̃e
masculini sexus sc̃m dño uocari.
atq ideo munda queq offerridõ
immunda autẽ mundis mutari.
redimi. Si autẽ feminã peperissedꝰ
mulier. immunda fieri iussa ẽ
quatuordecim dieb & sexaginta
sex dieb aliis a templi ingressu
suspendi: donec octogesimo natiui.¬
tatis die quȩ dies purgationis eniᷤ
uocabat᷑ illo se suamq sobolem
hostus sc̃ificatura ueniret ac sic
demũ ad thorũ uiri libera redi&
maria. simul cum filio quem ge¬
nuit ab om̃i fuerit legis subiecti¬
one liberrima. Cũ enĩ dicat
lex mulierem quȩ suscepto semi¬
ne peperisset immundã decerni.

Expanded text:
erent eum Domino, sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda ginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, redimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redireMaria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim lex mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni,
Abbreviated transcription (Latin):
firma credulitate conseruet.
& hereticȩ prauitatis sensum
tanquã fornicationis inqͥnam̃ta¬
repudi et. Tunc uere erit colũ¬
ba: si longanimiter usq infinẽ
in catholica societat ꝑmaneat
& contra tẽptationũ scandala.
immobili firmitate ꝑsistat. ut
nec heretica fornicatio corrũpat
in corde fidei castitatem. nee
amara dissensio eccłasticȩ carita¬
tis dissipet unitatẽ. Hȩc est ȩccła
tamquã legitimo uiro conser¬
uat. & congregationẽ multoꝵ
in fide multiplicat

Expanded text:
firma credulitate conservet, firma credulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamrepudiet. Tunc vero erit columba si longanimiter usque in finem in catholica societate permaneat, et contra tentationis scandala immobili firmitate consistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei caamara dissensio ecclesiasticae charitatis dissipet unitatem. Haec enim est Ectanquam legitimo viro conservat, et congregationem multorum in fide multiplicat
Abbreviated transcription (Latin):
quippe hostia ꝑ paulũ fidelib
dicit᷑. Ambulate in dilectio¬
ne. sicut &. xp̃c dilexit nos: &
tradidit semet ipsum ꝓ nobis
oblationẽ et hostiam dõ in odo¬
rem suauitatis. Ec rursũ. Qui
dilexit me inquit. & tradidit
semet ipsum ꝓ me. Qui uero om̃
electi membra funt xp̃i. intur
colũba columbe: designat etiã
hec auium oblatio mortificati
placentem. Sed nulla esse potest
accepta dõ mortificationis oblã¬
tio: in quib ñ fuerit uerȩ fidei
castitas. & uerȩ caritatis concor¬
dia. Proinde non sine causa sa¬
crificiũ quod ꝓ dño mistice obla¬
tum ꝑhibetur: ex turturib &
columbis. fuisse narrat᷑. In tur-¬
ture enĩ castitas inuenitur: &
in columba caritas cõmendat᷑
Turtur namq intemeratã seruat
uni uiro fidem: columba uero
aliarũ cohabitantiũ ñ deserit
iinitatẽ. Catholicus igit᷑ xp̃ia.¬
nus tunc uere sp̾ualis turtur ef¬
ficitur. si ueram trinitatis fidẽ

Expanded text:
quippe hostia per Paulum fidelibus quippe hostia per Paulum fidelibus dicitur: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me . Quia vero omnes electi membra sunt Christi, in turtcolumba columbae. Designat etiam haec avium oblatio mortificatioem, sanctam, Deo placentem . Sed nulla esse potest accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, veraeque charitatis concordia. Proinde non sine causa sacrificium quod pro Domino mystice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba charitas commendatur. Turtur namque intemeratam servat uni viro fidem; columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. Catholicus igitur Christianus tunc vero spiritualis turtur efficitur, si veram Trinitatis fidem
Abbreviated transcription (Latin):
antes ueniunt ad gentes. nimirũ¬
& hierłm ad hierłm conuenit. &
templum ad templũ occurrit.
cum hi om̃s. una sint hierłm
ciuitas. unum & templũ In hac
itaq ciuitate atq in hoc tĩplo
ab apłis oblatus xp̃c exxipitur.
unde & ipsa eceła psalmiste uoce¬
dõ patri loquitur dicensS usce¬
pimus ds̃ misecłiam tuam in me¬
dio temptitui. subaudis in me
i parentib ad scãm ciuitatem &
templũ ducatur: causa manifesta¬
tur. cum sub aitur. Ut darent
hostiam scđm quod dictũ est in
lege dñi: par turturũ. aut diios¬
si quidem legis fuerat. ut si cui
forte agnus defuisset. & unũ
horũ idest aut par urturum
aut duos pullos colũbarũ inue.¬
nisset. dõ in oblationẽ filii of¬
ferret: nec p̃iudicaret᷑ ex altero.
qui unum qͦdlibet horũ obtulisset
inuenisse atq obtulisse. Deniq
in hac oblatione auium. illa
prefigurabatur oblatio. quȩ ꝓ
salute mundi oblata est uespere
diei. dĩ uidelicet passio: ꝑ quã
sumus do reconeiliati. De hac

Expanded text:
antes veniunt ad gentes: nimirum Hierusalem ad Hierusalem convenit, et templum ad templum occurrit: cum hi omnes una sint Hierusalem civitas, unum et templum. In hac itaque civitate, atque in hoc templo ab apostolis oblatus Christus excipitur. Unde et ipsa Ecclesia Psalmistae voce loquitur, dicens: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui . Subaudis, in mea parentibus ad sanctam civitatem et templum ducatur, causa manifestatur cum subjungitur: Ut darent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum aut duosidem legis fuerat, ut si cui forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut par turturum, aut duos pullos columbarum invenisset, Deo in oblationem filii offerret, nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum obtulisset.invenisse atque obtulisse. Denique in hac oblatione avium illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespera diei, Domini videlicet passio, per quam sumus reconciliati Deo. De hac
Abbreviated transcription (Latin):
do ipsa non mater. de qua ꝑ psalmi¬
stam dicitur. mater syon dicet ho¬
mo. & dñs in euangłio quicumq
fecerit uoluntatem patris mei qui
in celis est. ipse m̃s frater & soror
& mater est: Quando elecꝰti. non
ꝓpinqui: qui fratres & sorores sunt
appellati. Mater uirgo itaq ac ꝓ
pinqui redemptorem nr̃ma nata¬
reth in hierłm ad templũ dñi defe.¬
rũt: qͥa pͥmitiua illa in pͥmis discipłi
eccła a iudeis repulsa. eiusdẽ redẽp¬
toris dispensatĩonẽ ad notitiam
gentium ꝑdirit. Ipsa enĩ eccła
non solum ex gentib uerũ etiã
ex iudeis. hierłm idest uisio pacis
recte. uocatur: de qua ꝑ psalmistã
dicit᷑. Hierłm que ȩdificatur ut
ciuitas: cuius participatio in id

Expanded text:
do ipsa non mater? Sed quia per Psalmido ipsa non mater? Sed quia per Psalmistam dicitur: Mater Sion dicet, Homo ; et Dominus in Evangelio: Quicunque fecerit voin coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est ? Quando electi non propinqui, qui fratres et sorores sunt appinqui Redemptoris nostri, a Nazareth in Hierusalem ad templum Domini deferunt: quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia, a Judaeis repulsa, ejusdem redemptionis dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim Ecclesia non solum ex gentibus, verum etiam ex Judaeis Hierusalem, id est Visio pacis, recte vocatur: de qua per Psalmistam dicitur: Hierusalem, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Quib cogitatũ modis ad utraq
flectebas cum unũ eundẽq dĩ
atq hominis filiũ manib tenens
hinc adorares ut dñm. illinc os¬
culareris ut paruulũ: Quis ad
tam ineffabile miraculũ ñ obstu¬
pescat: Quis ñ pene elinguisfiat:
Generat puella suum & om̃ium
creatorem: nutrit suũ & omiũ
nutritorem: portat ad templũ.
suum. & om̃ium rectorem. Oad.¬
mirandũ spectaculũ: ad quod ñ
solum humana. uerum etiam &¬
angłica stupescit natura. Ad hoc
fr̃s rm̃i fidei oculos erigite: ad
hoc pietatis affectu conuenite.
humiliatũ. sed adorate in sua
diuinitate dm̃ excelsũ. Amplec¬
timini paruulum: sed cogitate.
immensũ. Amate humiliatũ :
sed timete. excelsumui
am uero dilectissimi si queritur
quid mistice signatũ fuerit in eo
riosam matrẽ & uirginẽ eiusq
ꝓpinquos. figuram gessisse illius
eccłe quȩ ex iudea in apłis credi¬
lit. Quando enĩ eccła ñ uirgo
cinus membra apłs affatur di¬

Expanded text:
quibus modis cogitatum ad utraque quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stupescit natura! Ad hoc, fratres carissimi, fidei oculos erigite; ad hoc pietatis affectu convenite. humiliatum, sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. 6. Jam vero, dilectissimi, si quaeritur quid mystice significatum fuerit in eo riosam matrem et virginem, ejusque propinquos figuram gessisse illius Ecclesiae quae ex Judaeis in apostolis credidit. Quando enim Ecclesia non virgo? cujus membra Apostolus affatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. Paruus in regno uideorũ:
magnus in regno gentium. Sed
non ab om̃ib in regno udeorũ
paruus estimatur. Nam & ipsa
quȩ hunc geniusti: ex ipso popło
isrł in uirgam creuisti. Uirga
enim de radice iesse surrexisti
& florusti: uirga aaron frondiusti.
et nucem peperisti. & quia pre
om̃ib immensitatẽ eiꝰ agnouisti.
quemꝰ tam paruissimũ ex te natũ
uidisti: procul dubio quẽ infintẽ
geniusti. dm̃ om̃ipotentẽ tremens
adorasti. ad orans tremuisti. Iuẽ
tam̃ quia scdm humanitatẽ filiq̃
recognouisti: lactasti. souisti alio
Uis putas nobis possit Gi listi¬
indicare. inter huiuscemodi obse¬
quia animi tui sensũ. o beatissi¬
ma uirgo. cum hinc cerneres ex
te natum tantillũ infantem.
illinc attenderes dm̃ immensũ
hinc creatum illisc creatorem
hainc infirinũ illino fortissimũ.
hine alendum. illinc alentem
hinc non loquentẽ illinc anglos
docentem: Quis inquã tui pecto¬
ris archana nobis reserare ualeat:

Expanded text:
nitate; parvus in regno Judaeorum, nitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ sic. eccẽ pater tuus & ego do¬
lentes querebamus te: quẽ procul
dubio sciebat se sine concubitu
ioseph concepisse. sine corruptio¬
ne uirginali edidisse. Sed cur ab̃¬
scondit conceptionis ac natiuitatiꝰ
illius sacramentũ: quem nouerat
dmͣ immensũ: Hũquidnã. quia
inuidit aliis: quẽ ad templum de.¬
ferens. scĩ senis tradidit manib:
repleta: redemptionẽ mundi im¬
piis non aperiat. Sciebat enĩ iam
tunc gra plena. sp̃u diuinitatis
afflata. quia si hunc huuas seli¬
ꝓ salute nr̃a crucifixissent
fen ergo beatissima uirgo itnq̃
legem obseruans in templo que
edidisti ut non om̃ib sed pauoi
reueletur quis est quẽ geniusti:
appareat interim lapis humilis
ut reprobetur ab ȩdificantibus.
usq quo statuam in pedib ꝑcuti¬
ens. crescat in montẽ magnum.
impleatq uniuersũ orbem terra¬
rum. O quã paruus. o quã mag¬
nus est: quem peperisti. Paruus
in humanitate: magnus in diui¬

Expanded text:
nobis sic? ecce pater tuus et ego donobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? nunquidnam quia invidit aliis, quem ad templum deferens, sancti senis tradidit manibus? repleta, Redemptorem mundi impiis non aperiret. Sciebat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divi
Abbreviated transcription (Latin):
ptum est in lege dñi. quia omne.
masculinũ adaperiens uuluam.
scm dño uocabitur
redemptoris matrim exeiꝰ natiui¬
tate maculam contraxisse qua illoꝵ
dierum spatio a sacris edib abs.¬
tinens purgaret᷑: quȩ sine huma¬
na concupiscentia sine humanõ
concubitu uirgo concepit. sine
aliqua carnis corruptione uirge
peperit. & sine sine uirgo ꝑman¬
sit ꝗc ꝑ hoo neo maseulus exea
natiis nuluam enis aperuit. sod
hoc uixta legis narrationẽ euan¬
głista contexens. claudit impiis
sacłamentũ diuine incarnatiõis.
matremq legem obseruantẽ intro:¬
ducit. Sed nec mirũ simater obser¬
uaret legen: quam eius filius non
uenerat soluere. sed adimplere.
Sciebat enim quo ordine conce¬
perat. quo usu pepererat. & quis
esset quem genuerat: sed legem
cõmunem obseruans. expectauit
purgationis diem. cȩlauit filii
maiestatem. Hinc est qͦd eum in
templo duodecim annorũ inter
doctores legis inueniens. filium io.¬
seph uocauit dicens. fili qͥd fec isti

Expanded text:
 quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observaverit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
apłorũ est atq credentiũ. in rege¬
neratione cum sederit filius ho¬
minis in sede maiestatis suȩ. ꝗ̃ndo
ex mortuis de corruptione resur¬
gent incorrupti. sedebitis & uos
in solus iudicantiũ. condẽpnan.¬
tes duodecim tribus isrł: qͥa uob̃
credentib. illi credere. noluerunt
t om̃is qui reliquit domũ uł xͣi

Expanded text:
orum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere noluerunt. Et omnis qui reliquerit domum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen loquitur confidenter.
reliquimus om̃ia. E quia non
sufficit tantũ relinquere iuungit
quod ꝑfectũ est. & secuti sumus
te. Fecimus qͦd ussisti. quid igitur
nobis dabis premuꝰ Ihẽ autẽ di¬
xit illis. Amen dico uob̃: qͦd uos
qui secuti estis me. in regeneratio¬
ne cũ sederit filius hominis in

Expanded text:
nfidenter, reliquimus omnia. Et quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum s
Abbreviated transcription (Latin):
tuis fecerit in hierłm. Qui tamen
repente commutatus. ab hoste.
predicator efficitur: & ineunctis
mundi partib redemptoris sui
nomen insinuat. Supplicia pro
ueritate tolerat: pati se quȩ irio¬
gauerat exultat. Alios blandim̃¬
tis uocat. alios adfidem terrorib
reuocat. Istis regnum pollicetur
celestis patrie: illis minatur ignes
gehenne. Hos ꝑ auc̾toritatem
corrigit. illos ad iuam rectitu¬
dinis ꝑ humilitatẽ trahit. atq
in om̃i latere ad manũ se sui re.¬
ctoris inelinat. & tanta arte dĩ
aream congregat. quanta illã
prius elatione uentilabat

Expanded text:
tuis fecerit in Ierusalem." Qui tamen tuis fecerit in Ierusalem." Qui tamen repente commutatus, ab hoste prtedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus redemptoris sui nomen insinuat, supplicia pro ueritate tolerat, pati se quae irrogauerat exultat. Alios blandimentis uocat, alios ad fidem terroribus reuocat. Istis regnum pollicetur caelestis patriae, illis minatur ignes gehennae. Hos per auctorem corrigit, illos ad uiam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat. Et tanta arte Dei aream congregat, quanta illam prius elatione uentilabat
Abbreviated transcription (Latin):
littere pressa deperirent: De quo
tudine fiduciam ds̃ habuit: quia
quanto illum crudelius dura sibi
inferentem ꝑtulit: tanto ꝓ se con¬
stantius tolerantẽ aduersa p̾sei.¬
uit. Cui labores etiã quos ipse
tionẽ ꝓpriȩ passionis traxit
Unde & ꝑ eunde̾ rinocerotam
dicitur. Suppleo ea quȩ desunt
passionum. xp̃i in carne. mea. De
eredes ei qͦd reddat sementẽ tibi.
& aream tuam congreget: Cqisi
deremꝰ saulũ qͥs suerit cum ab ip̃a
a dolescentia lapidantiũ adiutor
existeret: cum alia ȩccłe loca ua.¬
staret . &. acceptis eplis uastanda
alia peteret. cum mors ei fideliũ
nulla sufficeret. sed semꝑ ad alioꝵ
interitũ aliis extinctis anhelaret.
& ꝑfecto cognoscinus quia nulliuᷤ¬
tune fidelium erederet. quod ad
iugum diuinȩ formidinis uimi¬
tantȩ. elationis inclinaret. IInde
& annanias uoce dñica hunc &
postquã conuersum audiuit. exui¬
muit diceris. Dñe. audiui a mul¬
tis de uiro hoc: quanta mala scis

Expanded text:
litterae pressa deperirent. De quo litterae pressa deperirent. De quo tudine fiduciam Deus habuit, quia quanto illum crudelius dura sibi inferentem pertulit, tanto pro se constantius tolerantem aduersa praesciuit. Cui ltionem propriae passionis traxit. Unde et per eumdem rhinocerotem dicitur: « Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . » credes ei quod reddat sementem tibi, et aream tuam deremus paulum quis fuerit, cum ab ipsa adolescentia lapidantium adiutor existeret, cum alia Ecclesiae loca uastaret, et acceptis epistolis, uastanda alia peteret, cum mors ei fidelium nulla sufficeret, sed semper ad aliorum interitum aliis extinctis anhelaret; et profecto cognoscemus, quia tunc nullus fidelium crederet, quod ad iugum Deus suae fortitudinis feritatem elationis inclinaret. Unde et Ananias uoce dominica hunc et postquam conuersum audiuit, extimuit dicens: "Domine, audiui a multis de uiro hoc, quanta mala sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
litantib quasi de arantib dicit᷑.
Debet enĩ in spe qui arat arare. &
qui triturat. in spe fructus ꝑcipi¬
prius fidelib irrogauerat. & pro
fide post modũ flagella libenter
portat. qui scriptis etiam epłis
humilis ac despectus pͣdicat. quod
dudũ terribilis impugnabat: pro¬
fecto bene ligatus sub aratro de¬
sudat ad segetem: qui fuerat in
campo male liber a timore. Dequo
recte dr̃. Aut confringet glebas¬
quorũdã mentes intrauerat. qui
illum ueraciter humani generis
redemptorẽ credebant. Qui tam̃
cum nequaquã a pristina obserua¬
tione recederent. eũ dura litters
p̃dicamenta custodirent: eis
p̃dicator egregius dicit. Sicireũ.¬
cidamini: xp̃c uob nichil ꝓderit:
Qui ergo in humili mente fideliũ
legis duritiã redarguendo contri¬
uit. quid aliud quam in ualle. post
dñm glebas fregit. ne indelicet gra¬
na seminũ quȩ excisus aratro fidei
sulcus cordis exciperet. ꝑ custodiã

Expanded text:
lizantibus quasi de arantibus dicit: lizantibus quasi de arantibus dicit: "Debet enim in spe qui arat, arare, et qui triturat, in spe fructus percipprius fidelibus irrogauerat, et pro fide postmodum flagella libenter portat: qui scriptis etiam epistolis humilis ac despectus pruedicat: qui dudum terribilis impugnabat, profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem, qui uiuebat in campo male a timore liber. De quo recte dicitur: "Aut confringetquorumdam mentes intrauerat, qui illum ueraciter humani generis redemptorem credebant. Qui tamen cum nequaquam a pristina obseruatione recederent, cum dura litterae praedicamenta custodirent, eis pradicator egregius dicit: "Si circumcidamini, Christus uobis nihil proderit." Qui ergo in humili mente fidelium legis duritiam redarguendo contriuit, quid aliud quam in ualle post Dominum glebas fiegit, ne uidelicet grana seminum quae excussus aratro fidei sulcus cordis exciperet, per custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
sterium de celo loquendo patefecit:
& fortitudinẽ suam rinoceros ꝑ
didit: quia ꝓstratus humi om̃e qd
suꝑbum tumebat amisit. Iui dũ
sublato oculorũ lumine manu ad
annaniã ducitur: patet iam rine.¬
cerus iste quib loris di astringitur
quia uidelicet uno in tempore. ceci¬
tate. p̃dicatione. baptismate ligat᷑
ruminare uerba euangłii dedignatꝰ
non est. Ait eniͣ. Ascendi hierosoli¬
mã cum barnaba assumpto & tito.
ascendi autem scđm reuelationẽ.
& contuli cum illis euangłm. O
qui prius ieuinus audierat durũ
est tibi contra stimulũ calcitrare.
mira post modũ uirtute pͣsidentis
pressus. ex uerbi pabulo uires obti¬
nuit. & calcem suꝑbiȩ amisit. Loriꝰ
quoq dĩ non tantũ aferitate res¬
tringitur. sed quod magissit mira¬
bile ad arandum ligatur: ut non
solum homines crudelitatiscornu
non impetat: sed eorum etiam
refectiomi seruiens aratrũ p̾dicatio¬
nis trahat. Ipse quippe de euange¬

Expanded text:
sterium de caelo loquendo patefecit. sterium de caelo loquendo patefecit. Et fortitudinem suam rhinocerotus perdidit, quia prostratus humi, omne quad superbum tumebat amisit. Qui dum sublato caelorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet iam rhinocerus iste quibus Dei loris astringitur, quia uidelicet uno in tempore caecitatis praedicationis baptismate ligaturruminare uerba Euangelii dedignatus non est. Ait enim: "Ascendi Ierosolymam cum Barnaba assumpto et Tito. Ascendi autem secundum reuelationem, et contuli cum illis Euangelium." Et qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni seruiens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de euange
Abbreviated transcription (Latin):
& petiit ab eo epłas in damascuim
ad sy nagogas: ut si quos inuenisset
huius uie uiros ac mulieres uni¬
etot ꝑauceret in hierłm. Cum
flatus nare reddendus trabitur:
inspiratio uocatur. E illud sepe
ꝑ odorem nare. dep̾hendimͦꝰ: quod
oculis non uidemus. uii¬
mocerus ergo iste. nare gestabat
cornu quo ꝑcuteret: qui minarũ
terfecerat. absentes querebat. Sed
ecce om̃is ante illum uenator abscon¬
sapiens. opinione timoriseius effu¬
gatur. Ut ergo hunc rinocerotã
capiat: sinum suũ uirgo. idest secre.¬
tum suũ ipsa ꝑse inuolata in carne
dĩ sapientia expandit. Scriptum
quippe est. quod cum damascũ ꝑge.¬
ret. subito circũ fulsit illũ die media
lux de cęlo: & uox facta est dicens.
Saule. saule: quid me ꝑsequeris:
Qui ꝓstratus in tẽrra. respondit.
Quis es dñe: Cui ilico dicit᷑. Ego
sum iħc natarenus. quẽ tu ꝑsequeriꝰ.
Uirgo nimirũ rinoceroti sinum
suũ aperuit: cũ saulo incorrupta
dĩ sapientia. incarnationis suȩ mi¬

Expanded text:
amascum ad synagogas, ut si quos invenisset hujus viae viros ac mulieres, vinctos perduceret in Jerusalem . Cum flatus nare reddendus trahitur, spiratio vocatur, et illud saepe per odorem nare deprehendimus, quod oculis non videmus. Rhinoceros ergo iste nare gestabat cornu quo percuteret, quia minarumterfecerat, absentes quaerebat. Sed ecce omnis ante illum venator absconsapiens opinione timoris ejus effugatur. Ut ergo hunc rhinocerotem capiat, sinum suum virgo, id est secretum suum ipsa per se inviolata in carne Dei sapientia expandat. Scriptum quippe est quod cum Damascum pergeret; subito circumfulsit illum die media lux de coelo, et vox facta est, dicens: Saule, Saule, quid me persequeris? Qui prostratus in terra respondit: Quis es, Domine? Cui illico dicitur: Ego sum Iesus Nazarenus quem tu persequeris." Virgo nimirum rhinoceroti sinum suum aperuit, cum Saulo incorrupta Dei sapientia incarnationis suae my
Abbreviated transcription (Latin):
supra multos coȩtaneos meos in
genere meo: abundantiusemula¬
tor eristens paternarũ mearum
traiditionum. Huius autẽ rinoces¬
rotis fortitudinẽ om̃is uenator
extimuit: quia sauli seuitiã unus¬
quisq prȩticator ex pauit Serip
tum est. Saulus autẽ adhue soi¬
rans minarũ & cedis in discipłol

Expanded text:
supra multos coaetaneos meos in supra multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum." Huius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit, quia Sauli saeuitiam unusquisque predicator expauit. Scriptum namque est: "Saulus autem adhuc spirans minarum et caedis in discipul
Abbreviated transcription (Latin):
cato isitur ios
sc̃ȩ eccłe typum te¬
nenti dicitur. Num¬
quid uolet rinoceru
seruire tibi: Nesi
aptius dicatur. Numqͥd ilum
populum quem suꝑbire in nece
fidelium stulta sua clatione consi.
deras. sub iura tuȩ p̃dicationis ineli¬
nas. subaudis ut ego. qui & contra
me illum singłari extͣolli conspicio.
& tamen michi cum uoluero ꝓtinꝰ
subdo: Sed hoc melius ostendimꝰ
si de genere ad speciem transeamꝰ
le ergo ex hoc populo & peior u¬
m supbia: & post modũ preciput̃.
testis in humilitate. nob̾ad mediũ
paulus ducatur. Qui dũ contra dm̃
se quasi de custodia legis nesciens
extulit: cornu in nare gestauit
Unde & hoc ipse naris cornu ꝑ
humilitatem post modũ inelinans
dicit. Qui prius fui blasphemus
& ꝑsecutor & contumeliosus. sed
miscdiam consecutus sum. quia
ignorans feci. In nare cornuges.¬
tabat. qui placiturũ se dõ de cru¬
delitate confidebat. sicut ipse post¬
modum semet ipsum redarguens
dicit. E ꝓficiebam in iudaisino

Expanded text:
Beato igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si apertius dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fiderans, sub iure tuae praedicationis inclinas? subaudis: ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio; et tamen mihi, cum uoluero, protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo et primus in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus deducatur, qui, dum contra Deum se quasi de custodia legis nesciens extulit, cornu in nare gestauit. Unde et hoc ipsum naris cornu per humilitatem postmodum inclinans dicit: "Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci." In nare cornu gestabat, qui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: "Et proficiebam in iudaismo
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus autẽ multomagis eonuales¬
cebat & confundebat iudeos qui
habitabant damasci. affirmans
qm̃ hic est xp̃e. Cum implerent᷑
autem dies multi: consiliũ fecert̃
indei ut eum interficerent. Notȩ
autem facte paulo sunt insidiae eoꝵ
Custodiebant autẽ & portas die
de nocte: ut eum interficerent
Accipientes autem discipuli eius
nocte ꝑ murum dimiserunt eum
submittentes in sporta. Cũ autem
uenisset in hierłm temptabat iun.¬
gere se discipulis. & om̃s timebant
eum. ñ credentes quia esset disei¬
pulus ih̃n. Barnabas autem app̃¬
hensum illum duxit ad apłos:. et
narrauit illis quomͦ in uia iudisset
dñm & quia locutus est ei. & quo¬
modo in cdamaseo fiducialiterege

Expanded text:
alescebat et confundebat Iudaeos qui habitabant Damasci adfirmans quoniam hic est Christus cum implerentur autem dies multi consilium fecerunt Iudaei ut eum interficerent notae autem factae sunt Saulo insidiae eorum custodiebant autem et portas die ac nocte ut eum interficerent accipientes autem discipuli eius nocte per murum dimiserunt eum submittentes in sporta cum autem venisset in Hierusalem temptabat iungere se discipulis et omnes timebant eum non credentes quia esset discipulus Barnabas autem adprehensum illum duxit ad apostolos et narravit illis quomodo in via vidisset Dominum et quia locutus est ei et quomodo in Damasco
Abbreviated transcription (Latin):
dedissent: asperit quod ille mona¬
chus qui ad orationẽ stare non
poterat. a quodã nigro puerulo ꝑ
uestim̃ti fimbriam foris trahebat᷑
sequit᷑. Cumq biduo fuisset ora¬
tum: Mayrus monachus uidit.
tem foras monachum repperit.
& eum ꝓ cecitate cordis sui uir¬
ga ꝑcussit. Qui ex illo die niehil¬

Expanded text:
dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; tem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil pe
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dum uas qͦd tenebat incaut
tus est. Quem continuo unda
rapuit: & in unius sagite eursi
cens. Frater maure. eurre: qͥa puer
ille. qui ad hauriendã aquã ꝑrexerat
m lacum cȩcidit. eumq longius¬
um unda ꝓtrait. Res mira: & post
petrum apłm inusitata secuta est.
Benedictione & enim postulata atq
ꝑcepta. ad patris sui imperium
concitus ꝑrerit maurus: atq usq
ad eundem locũ quo ab unda du¬
eumq ꝑ capillos tenuit. rapidoq
retigit. ad se reuersus post terga res¬
pexit: & quia suꝑ aquas cucurrisset
agnouit. Et quod p̃sumere non
potuisset ut fieret: miratus extre¬
muit factum. Reuersus ad patrem:¬
hoc non suis meritis. sed obȩdientiȩ¬
seq conseium in illa uirtute non
fuisse. quam nesciens fecisset. Sed
in hac mutue humilitatis amica con¬
tentione. accessit arbiter puer qui
atq ex aqua ipsum me reducere

Expanded text:
et, vasque quod tenebat incauteendo secutus est: quem continuo unda rapuit, et ens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda dedueumque per capillos tenuit, rapido querram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus nedictus hoc non suis meritis, sed Mauri coeseque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac humilitatis mutuae amica contentione accessit arbiter sanctus qui ipsumque me ex aquis educere
Abbreviated transcription (Latin):
arrogat ueritas.
esciunt autem illam
esse ueritatem:que ta¬
les quales ipsi sunt damp¬
nat. Oderunt ergo quam
nesciunt. Et cum illam o¬
derunt: profecto et eum
de quo nata est nisi odis.¬
se non possunt. Ne ꝑ hoc
quia. ueritatem qua iudi¬
cante dampnant᷑. de pa¬
tre deo natam nesciunt:
utiq etiam ipsum et nes¬
ciunt et oderunt. Si oꝑa
non fecissem in eis que ne

Expanded text:
rrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat. Oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc, quia Veritatem, qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt, utique etiam ipsum nesciunt, et oderunt. Si opera non fecissem in eis, quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium cum ꝑ membra sua sus¬
cipitur: susceptores suos etiam per
semet ipsum requirit. & tamen
nos ad hospitalitatis gram pigri
sumus. Pensate fr̃s quanta hospi¬
talitatis uirtus sit: Ad mensas
urras xp̃m suscipite: ut uos ab eo
suscipi ad conuiuia eterna ualeatis.
Prebete modo peregrino. rp̃o hos¬
pitium: ut uos in iudicio non
quasi peregrinos nesciat. sed ut
ꝓprios recipiat ad regnun¬

Expanded text:
judicium cum per membra susjudicium cum per membra suscipitur sua, susceptores suos etiam per semetipsum requirit, et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit; ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis; praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnu
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalitatem nolite. obliuisei. Per
hanc enim plaeuerunt quidã: an¬
gelis hospicio receptis. Hinc petruꝰ
ait. Nospitales inuicem: sine mur¬
murationib. Hinc ipsa ueritas
dicit. Hospes fui: & suscepistis me
Opinata est res ualde: & seniorũ
nr̃orum nobis relatione tradita.
Quidã paterfamilias cum tota do¬
mo sua magno hospitalitatis studio
seruiebat Cumq cotidie ad mensã
peregrinos susciperet: quodã die
peregrinꝰ quidã inter alios uenit.
ad mensam ductus est. Dũq pater¬
familias ex humilitatis consuetu¬
dine aquam uellet in eius manib
fundere: conuersus urceũ accepit.
sed repente. eum incuiꝰ manib
aquam fundere. uoluerat non
inuenit. Cumq hoc factum secũ
ipst miraretur: eadem nocte ei
dñs ꝑ uisionem dirit. Ceteris
dieb me in membris meis. hesterno
autẽ die me in memet ipso susce¬
pisti. Ecce in iudicium ueniens.
dicit. Quod uni ex minimis meiꝰ
fecistis: michi fecistis. Ecce ante.

Expanded text:
hospitalitatem nolite obliuissci per hospitalitatem nolite obliuissci per hanc enim placuerunt quidam angelis hospitio receptis. Hinc Petrus ait: hospitales inuicem sine murmuratione ipsa ueritas dicit: hospes fui et cOpinata res est valde et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam pater familias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens dicit: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Ecce ante
Abbreviated transcription (Latin):
pore. qualis apud illos erat in m̃te
Probanddi autẽ erant. si hi quieum
& si necdum ut dm̃ diligerent: sal¬
tem ut peregrinũ amare. potuissint
Sed quia esse extranti a caritato
non poterant hi cum quib utri¬
tas gradiebatur: eum ad hospicnuĩ
quasi peregrinũ uocant Cis autĩ
dicimus uocant. cum illie scriptũ
grini ad hospiciũ non solũ imui¬
tandi sunt. sed etiã trahendi
Mensam ponunt & cibos ofert.¬
& dm̃ quem in scripturȩ sacrac.
expositione ñ cognouerant. in
panis fractione cognoscunt. Nu¬
diendo ergo p̃cepta dĩ illuminat
non sunt. faiciendo illuminati sunt:
quia seriptum est. Non enim au¬
ditores legis iusti sunt apud dm̃:
sed factores legis iustificabuntur
uisquis ergo uult audita intelli¬
gere: festinet ea quȩ iam intelligere
potuit. opere implere. Eece dñs ñ
est cognitus dum loqueretur: et
dignatus cognosei dum pascitur
Hospitalitatem ergo fr̃s rm̃i dili¬
gite: caritatis opera amate. Hinc

Expanded text:
pore, qualis apud illos erat in mente. pore, qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant sibi, qui eum etsi necdum ut Dominum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed qui esse ex tranei a charitate non poterant, hi cum quibus veritas gradiebatur eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum grini ad hospitium son solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum pascitur. Hospitalitatem ergo, fratrtimete karitatis opera amate ospita
Abbreviated transcription (Latin):
uobis sollemnitate. laborantibus
pauca loquenda sunt: & fortasse.
hec utilius ꝓderunt: quia sepe &
alimenta quȩ minus sufficiunt.
tionẽ ur̾am ualeat sermo ꝓlixior
ex positionis onerare. Ecce audistis
ambulantib in uia. non quidẽ
eredenitib sed tam̃ de loquentib
dñs apparuit: sed eis speciem quã
recognoscerent ostendit. Hoc gͦ
egit foris dñs in oculis corporis.
quod apud ipsos agebatur intus
in oculis cordis. Ipsi namq apud
semet ipsos intus & amabant et
dubitabant: eis autẽ dñs foris&
tib presentiam erhibuit: sed de
dubitantib cognitionis sue speciẽ
abscondit. Uerba qͥdẽ contulit.
duritiam intellectus increpauit.¬
saerȩ scripturȩ mysteria quȩ de
seipso erant aperuit: & tamen
quia adhuc in eorũ cordib pere.¬
grinus erat afide. ire se. longius
finxit. fingere naniq: componere.
dicimus. Unde & compositores
luti. figulos uocamus. Nichilergo
simplex ueritas ꝑ duplicitatem
fecit: sed talem secis exhibuit cor¬

Expanded text:
obis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt tionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis,ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apprecognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foritiam suam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit, Scripturae sacra mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen qui adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, ire se longius finxit; fingere namque componere dicimus, unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in cor
Abbreviated transcription (Latin):
meum: deinde duab amonum̃to
currentib nuntiare. discipulis. que
ab angelis de ꝑfecta eius resurrectione.
didicerant. de quib scriptum est
quia accesserunt & tenuerunt pe¬
des eius. & adorauerunt eum i
pparuit ipso die aduesꝑascente.
qui eum ad hospitium uocantes
in panis fractione cognouerunt
Apparuit & petro Quod sieugłista
quando uł ubi factũ sit muin
designauerit: tam̃ quia factũ sir
non tacet. seribens quia cũ prefati
duo discipuli cognito dño ineminauᷤ
statim redissent hierłm. inuenerunt
congregatos undecim & eos qui cũ
ipsis erant dicentes. quia surrerit
dñs uere & apparuit symoni Ac
deinde subiungit. & ipsi narra¬
bant quȩ gesta erant in uia: & quo¬
modo cognouerunt eũ infractione.
panis. Staqͣmq ad nectit quintam
eius apparitionẽ. de qua modo cũ
re. Ubi pͥmo notandũ & diligent᷑
memoriȩ cõmendandũ est: quod de
se loquentib discipulis dñs asstur

Expanded text:
meum . Deinde duabus a monumento meum . Deinde duabus a monumento currentibus nuntiare discipulis quae ab angelis de perfecta ejus resurrectione didicerant, de quibus scriptum est: Quia accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum . Apparuit ipso die advesperascente dqui eum ad hospitium vocantes in panis fractione cognoverunt; apparuit et Petro . Quod si evangelista quando vel ubi factum sit, minime designaverit, tamen quia factum sit non tacet, scribens quia cum praefati duo discipuli, cognito Domino in Emaus, statim redissent Hierusalem, invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Ac deinde subjungit: Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. Statimque annectit quintam ejus apparitionem, de qua modo cum re. Ubi primo notandum et diligenter memoriae commendandum est, quod de se loquentibus discipulis Dominus astare
Abbreviated transcription (Latin):
timporis ostendit: quia nimirũ
tanta erat uirtus miraculi. ut
hanc repente. totam capere fra¬
gilia mortaliũ pectora ñ possent
Consulens igitur ipst imbecillitati
querentium: pͥmo uenientib ad
monum̃tũ & feminis suo amore.
feruentib et uiris reuolutũ lapi¬
dem . & ablato suo corpore. lintea¬
mina quib inuolutum erat sola
posita monstrauit: deinde curio¬
sius inquirentib feminis. et de eo
quod inuenerant mente. conster¬
natis angelorum uisionem osten¬
dit. qui illum resurrexisse certa
manifestatione pateficerent: ac sic
p̃currente fima patratȩ resurrectio¬
nis. tandem ipse. dñs uirtutũ. et
rex gloriȩ apparens. quanta poten¬
tia mortẽ quam adhoram gusta¬
uerat deuicisset aperuit. & qͥdem
quantũ ex euanglicȩ serie lectionis
inuenimꝰ. quinquies ipsa qua resur¬
rexit die uisus est hominib: pͥmo
mariȩ magdalenȩ ad monum̃tũ.
quando ei desideranti pedes eius
amplecti dictum est. nolime tange.¬
re nondũ enĩ ascendi ad patrem

Expanded text:
temporis ostendit, quia nimirum tanta erat virtus miraculi, ut hanc repente totam capere fragilia mortalium pectora non possent. Consulens igitur ipse imbecillitati quaerentium, primo venientibus ad monumentum et feminis suo amore ferventibus et viris, revolutum lapidem, et ablato suo corpore linteamina, quibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam gustaverat devicisset, aperuit. Et quidem quantum et evangelicae serie lectionis invenimus, quinquies ipsa qua resurrexit die, visus est hominibus primo Mariae Magdalenae ad monumentum, quando ei desideranti pedes ejus amplecti  Al. complecti  dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem