comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt mala. sic̃ ap¬
paret in pharaone.¬
Dicit enim ⁊c̃. llelica
continua. Ex miscd̃ia ẽ uelle ł currere ꝙ ap¬
paret in aliis qui sunt ex ead̾ massa. cui debi¬
ta ẽ ꝑdicio: ut in pharaone apparet. Dicit
ipm̃. Quia ñ cõtiniatur hic: s logitꝰ ac siñ
esset. Qĩ excitaui te o pharao. Malus quid̾ eras.
s qͣi sopitꝰ. ego aũ ostñdens tͥ signa q̃ feci ꝑmo
ysen. excitaui te in hoc ip̃o .i. in hanc eandẽ mali¬
ciam. ut det̾ior fias. Et hoc iustũ ẽ. ut qui in sor¬
dib ẽ. nec resipisc̾e̾ uult sordescat ad hue .i. m̾itũ
hominis id exigit ut ipẽ qui ñ uult peccm̃ desere¬
re. pecc̃o ampluis cõtaminetur. sic̃ pharao qui
uisis signis debuiss corrigi. s det̾ior fc̃s ẽ uicio
suo. Nec hoc inutile fuit. s ut in te indurato .i.
urtutem meam. ut in signis egipti fec̃. Ecce hic
patet: quia I malis bene utitur deus. Ostendã
dico: os ut ꝑ ostensam uirtutem annũciet᷑ nom̃

Expanded text:
fiunt mala, sicut apparet in Pharaone.Dicit enim, etc. Vel ita continua: Ex misericordia est velle vel currere, quod apparet in aliis qui sunt ex eadem massa, cui debita est perditio, ut in Pharaone apparet. Dicit ipsum, quod non continuatur hic, sed legitur ac si non esset, quasi excitavi te, o Pharao, malus quidem eras, sed quasi sopitus. Ego autem ostendens tibi signa quae feci per Mosen, excitavi te in hoc ipsum, id est in hanc eamdem malitiam, ut deterior fias; et hoc justum est, ut qui in sordibus est nec resipiscere vult, sordescat adhuc , id est meritum hominis id exigit ut ipse qui non vult peccatum deserere peccato amplius contaminetur, sicut Pharao qui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Nec hoc inutile fuit, sed ut, in te, indurato, id virtutem meam, ut in signis Aegyptiis feci. Ecce hic patet quod etiam malis bene utitur Deus. Ostendam dico, et per ostensam virtutem annuntietur nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ter dm̃. ⁊ hominem
ferit. exultet in cor¬
dib uestris.
tationis ꝙ utiq erit
si habeatur caritas.¬

Expanded text:
ter Deum et hominem fecit, exsultet in cordibus vestris, tationis, quod utique erit, si habeatur charitas
Abbreviated transcription (Latin):
hãt querelam¬
rum offendit. non so¬
lum ñ udicet. s ⁊ do¬
nec. sicut & domunis
donauit uobis. itai¬
pedes discipulorum.
& dixit. Exemplum
ut lucrum possint hr̃e. ad ħ eos facienda monet. q̃
m̾itum collocant apd dm̃ ab illicitis abstin̾e facit
timor. u̾eturit. ne mala faciens penis sublatur:. hec

Expanded text:
habet querelamrum offendit, non solum non judicet, sed et donet. Sicut et Dominus donavit vobis, ita ipedes discipulorum, et dixit: Exemplum ut lucrum possint habere ad haec eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enim quia sͥ licet ab his sumptus acci¬
ꝑe sic̃ alii apłi. accipiebant a subditis sius. S
qͥm̃ sciebat pseudo occasionẽ querere accipien¬
di. noluit ab his acciꝑe. ue causa uentͥs iugor
cet. Qiubdam .N. uidetur ꝓpt᷑ libertatẽ con¬
cet tͥ hr̃e uxorem frĩs tui. ꝙ si illd̾ eẽt ꝙ illi
aiũt debuit dic̾e. licet tͥ s ñ expelit. Et dñs
tus ñ accipio: estimatis. s ñ idõ dimitto qd¬
cõapłis que lex naturalis ht̃ ñ moysi. qͥ¬

Expanded text:
Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus acciDicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor tet. Quibusdam enim videtur propter libertatem concet tibi habere uxorem fratris tui . Quod si illud esset quod illi aiunt, debuit dicere, licet tibi, sed non expedit.tus non accipio, aestimatis: sed non ideo dimitto qucoap
Abbreviated transcription (Latin):
que licita sunt & ñ expecdiunt ñ legis iñ¬
culo s libera dilectioĩs bñficientia &s ꝯsilio
caritatis: caueantur. hec aũ sunt q̃ amplius
erogantur saucioͣ q̃ui curandus ad stabulum
ri. ut tanto intelligantur eẽ gratiora. qͣnto
mag̃ ostñdinntur in debut. Illicita gͦ ꝓhibẽ¬
tur. licita ũo qñ expediunt. lib̾e caueantur.
Seqr̃. Omiã in licent. hic repetit ꝙ dixat
digar. ꝙ facerem: s cum offendicło fris man¬
ducarem. ita .ii. amore esce frẽm offenderem
uentri & uent̃ esce. ñ nuicantur ista. Hñ ⁊̃ pꝰ¬
apłs ait. Om̃e ꝙ in macello uenit manduca¬
ce. s ñ cum scandalo manducandum ẽ. Uñ
alibi dic̃. uon manducabo carnem ineterñ.
ne frẽm meum scandalizem. Itemq alibi.
Omĩa quid̃ munda st̃. s malum ẽ ei qui ꝑ
offendiculum manducat. Seqr̃. eus aũ¬
o. esca debetur uentͥ. & uent̾ escis. s tñ nõ
edam cum scandalo. quia deus.⁊ ħ. &. il. ł
Prem̃ittit hic apłs ꝙ postea plenius acͥutꝰ ẽ.

Expanded text:
quae licita sunt, et non expediunt, non legis vinculo, sed libera dilectionis beneficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum ri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repetit quod dixerat digar; quod facerem, si cum offendiculo fratris manducarem: ita enim amore escae fratrem offenderem.ventri, et venter escis. Non mutantur ista. Unde et ps ait: Omne quod in macello venit manducate , sed non cum scandalo manducandum est. Unde alibi dicit: Non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Itemque alibi: Omnia quidem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat . Deus au Esca debetur ventri, et venter escis, sed tamen non edam cum scandalo, quia Deus et hoc et illuPraemittit hic Apostolus quod postea plenius acturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
idõ ñ expedit aliquo certo fine ratamur di
expedire: q̃ ꝑ uisticiam que coram dõ ẽ: per¬
miituntur. s ꝑꝑ offensionem hominũ ne ob
hoc impediantur ad salutem: uitanda st̃ ea uͦ
ñ licere dico ⁊ iõ ñ expedire. q̃ sic ipã usticia
uetant᷑ ut facienda ñ sint. I si ab eis lauden

Expanded text:
ideo non expedit, aliquo certo fine nitamur disexpedire, quae per justitiam, quae coram Deo est, permittuntur; sed propter offensionem hominum, ne ob hoc impediantur ad salutem, vitanda sunt; ea vero non licere, et ideo non expedire; quae sic ipsa justitia vetantur, ut facienda
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim ab his acciꝑet quos in tantis uiciis
arguebat: auctoritatẽ magist̾ii incliaret.
me cum ille ꝑintꝰ addandum sit. ut sͥ hĩ¬
liec ppositum unile & dicit. s ego sub nul
redi Po. minuendo lib̾tatem meam inrephen¬
dendo. ꝙ facem. si sumptus ab eis acciꝑem.
Pseudo aũ apłi qui ñ cansa religionis s
questus p̾dicant: nolũt amari ẽẽ p̾canti¬
b. Esca. ⁊ c̃. Q. u̾e licet mͥ acciꝑe necessari¬
os sumptus. qr esca debetur uentri. & uẽ¬
ter escis. s tũ ñ accipiam. quia deus ⁊ hoc
⁊ illum. destruet & ũ mutatur hor̃uerbo¬

Expanded text:
Si enim ab iis acciperet, quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii concessam me cum ideo promptus ad dandum sit, ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nule, minuendo libertatem meam, reprehendendo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, nolunt amari esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, quia esca debetur ventri, et venter escis; sed non tamen accipiam, quia Deus et hoc et illud destruet. Non mutatur horum verbo
Abbreviated transcription (Latin):
statum. ꝙ erit cũ corruptibils hoc indue̾t incor¬
ruptionem. Nel ita. Omĩa mͥ licẽt. De his dic̃
que ad escam ꝑtinent. Erant i. int̃eos qui ci¬
bos discernebant. uidicantes alios mundos ali¬
tis offenditis. s ⁊̃ in cibis. ¶m̃a quid̃ mͥ
licent .i. om̃ib cibis: uesci licet nͣ legali doc¬
tͥna. s lib̾a potestate. s ñ omĩa expediunt. Nõ
ta ꝙ pͦ aliquid licere: &ñ expedire. Expedire ã
i. que nullo p̃cepto dñi ꝓhibentur: expediũt.
omĩa uͦ illicita: ñ expediunt. Sic̃ .n. omis qui
xp̃i sangnine redemptus ẽ h ẽ. ñ tñ om̃is qui¬

Expanded text:
 cum corruptibile hoc induet incorruptionem . Vel ita, omnia mihi licent: De his dicit quae ad escam pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alitis offenditis, sed etiam in cibis. Omnia quidem mihi licent, id est omnibus cibis vesci licet, non legali doctrina, sed libera potestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autid est quae nullo praecepto Domini prohibentur, expediunt. Omnia vero illicita non expediunt. Sicut enim omnis qui Christi sanguine redemptus est homo est,
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt repetenda.
tũ pp̃ hoc licet repet̾e
nas ruinas corporis edendo & bibendo. ꝑ escã
nota necessaria nature. q uent̃ debetur escis.
Qiia alit̾ ñ pͭ sustentari ⁊ iõ licet nr̃a repet̾e.

Expanded text:
non sunt repetenda, tamen propter hoc licet repeterenas ruinas corporis edendo et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra repetere.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis hanc epłam. & ã¬
te alia salutant uos op
tantes. ut grã sit uob̾.¬
stantib ut maneant.
lapsis ut redeant. et
pax .i. mentis tranqͥl¬
litas. ⁊ ħ a dõpatre

Expanded text:
obis hanc Epistolam, et ante alia salutant vos, tantes ut gratia sit vobistantibus ut maneant, lapsis ut redeant. Et pax, id est mentis tranqlitas. Et hoc a Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
nitione dĩ creata est: añquam
delicto uet̾asc̾et. s pꝰ lapsũ pecc̃i: in ead̾ refor¬
matur. satis gͦ ostendr᷑ uͥ fit hõ creatus ad una¬
ginem dĩ .s. ñ in corporis lineam̃tis s forma
quadam intelligibili m̃tis illuminate. cũ gͦ

Expanded text:
nitione Dei creata est antequam delicto veterasceret, sed post lapsum peccati in eadem reformatur. Satis ergo ostenditur ubi homo sit creatus ad imaginem Dei, scilicet non in corporis lineamentis, sed forma quadam intelligibili mentis illuminatae. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eationem. Par.
pauca dicens. neqͥs
nifirmus estimet me¬
ẽẽ supͣ id ꝙ indet me
mẽ eẽ autaudit ab
cum ñ nͥ infirmicas¬
uideatur ui me ł ab
aliis qui uident au¬
diatur. Si aũ mag.¬
na referrem & pła¬
putarẽt forte infirmi
nis ilł ñ eẽ hõ mortalis̾ uł fragił iude̾atur.
ẜꝓ obtrectatorib hoc clicit. ꝓ quib s̃ magni¬
fice głatur. ne dicant eum ex elatione fs̃r ex
ne quis detractor existimet me tendere elatõ¬
ñuis tumore. sr̃ id aliquid ꝙ uidet in me aũ au¬
dit ex me: i. ultra id ꝙ limes m̾itoꝵ meoꝵ tẽ¬
dit uel admitcit. Et ne. ⁊c .a. parto mł¬

Expanded text:
ationem. Parcopauca, dicens: Ne quis infirmus existimet mese supra id quod videt me esse, aut audit ab cum non nisi infirmitavideatur in me, vel ab aliis qui videndiatur. Si ante magna referrem putarent forte infirmi is non esse homo mortalis et fragilis videatur. Vel pro obtrectatoribus hoc dicit, pro quibus non magnifice gloriatur, ne dicant eum ex elatione non ex ne quis detractor existimet me tendere elationis tumore, supra id aliquid quod videt in me, aut audit ex me, id est ultra id quod limes meritorum meorum tendit, vel admittit. Et ne, etc. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum. reddens eum
attentum. custo de
depositum cu
ui. ut possis illud cu
ypostasis. que uox
sub̾am. Uñ os h̾etici
sub hꝰ uocis multipli¬
citate inducere uole¬
bant: tres eẽ sub̾as¬
alie u̾o uouitates:
enim doctrine religio

Expanded text:
um reddens eum attentum, custodi depositum, s, ut possis illud cusypostasis, quae vox tiam. Unde et haeretici sub hujus vocis multipcitate inducere volebant tres esse subAliae vero novitates enim doctrinae rel
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit. Negͦ desꝑes de eus potencia. cuius
apparet in morte beniuolentia a qͦtales ar¬
ras accepimus. ꝙ donauit impiis mortem su¬
am: qui seruat ustis uitã suam. Mortuus
ẽ ꝓte ohõ mortał. ut uiuas cũ illo. Suscep̃
mortẽ urãm: ut donaret nob̾ uitã suã.

Expanded text:
um, ne desperes de ejus potentia cujus apparet in morte benevolentia: a quo tales arrhas accipimus, quod donavit impiis mortem suam, qui servat justis vitam suam. Mortuus est pro te, o homo mortalis, ut vivas cum illo. Suscepit mortem nostram, ut do
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ qui uiuit met̾mũ: S quomodo
mortuuis ẽ: & ũde: Et potestmori deꝰ. Acce¬
pit ex te uñ moreret᷑ ꝓte. Induit seut ꝓce
moreretur: induet te ut cum illo uiuas. In¬
duit se carne mortali in uirguntate matͥs:
iuduet te uita ꝑhenni in equalitate prĩs.
Eece quomͦ amatus es ñ amandus. Aimatꝰ
es turpis o fedus: añ ꝙͣ eẽt in te ꝙ amari
dignũ eẽt̃. lmatus es priꝰ. ut dignꝰ fieres qͥ
amareris. Dilectꝰ es prius: ut diligẽtẽ postea
diligeres. Impiꝰ enĩ eras. dampnari merue

Expanded text:
mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est, et unde, et potest mori Deus? Accepit ex te unde moreretur pro te; induit se ut moreretur pro te, induet te ut cum illo vivas; induit se carne mortali in virginitate matris, induet te vita perenni in aequalitate Patris. Ecce quomodo amatus es non amandus. Amatus enim es turpis et foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amareris; dilectus es prius, ut diligentem postea diligeres. Impius enim eras, damnari meruer
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ. llel ꝓ impi¬
It mar.is .i. uice impioꝵ qui debe¬
pietatis. Pimpiis dico. nõ
qui olim fuissent. & ñ tc̃ s potius mortuus ẽ
ꝓ nob̾ impiis. cum eẽmꝰ adhuc infirmi in pec¬
cͥatis. & ita medico indigentes. Mortiuis ẽdi¬

Expanded text:
impiorum. Vel pro impiis, id est vice impiorum qui debempietatis. Pro impiis, dico, non qui olim fuissent, et non tunc, sed potius mortuus est pro nobis impiis. Cum essemus adhuc infirmi, in peccatis, et ita medico indigentes, mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
sionis sue. siue ꝑ se oc¬
cid̾it eum. siue ꝑ mi¬
chaelem. occidetur aũ
ut doctores tradunt ĩ
monte oliueti. in pa¬
pilione & in solio. ne¬
co ꝯͣ quem dñs ascend̾
ad celos illo aũ inter¬
fecto: ñ statim ueni¬
et xͨ. s ut ex libro da¬
nielis incelłr. concedẽ¬
tur electis ad penitẽ¬
tiam dies.xlu. ꝙͣtũ
dominus post uentu¬
rus sit penitus igno¬
ratur. ⁊ qͦmͦ tenebre
solis fugantur p̃sen¬
tia. ita ⁊ dũs destru
destruet dico. illustra
lum possidebit cotũ
faciet. nĩ tñ sine sen¬
su. ut frenetiti qui
culpam ñ hñt de ma¬
lie: ita si uexaretur
adiabolo tãꝙͣ freneti.¬
cus. ñ ei imputare¬
lius aduentus eritĩ
om̃i uirtute humane¬
potestatis. ⁊ diuicia¬
rum. & signis minori

Expanded text:
sionis suae, sive per se occideret eum sive per Michaelem. Haimo Occidetur autem ut doctores tradunt in monte Oliveti in papilione, et in solio suocontra quem Dominus ascendit ad coelos. Illo autem interfecto non statim veniet Christus, sed ut ex libro Danielis intelligitur, concedentur electis ad poenitentiam dies XLV quantum Dominus post futurus sit penitus ignoratur. Et quomodo tenebrae solis fugantur praesentia, ita et Dominus, destrueDestruet dico, illustratlum possidebit totum faciet, non tamen sine sensu ut phraenetici qui culpam non habent de malis, ita si vexaretur a diabolo tanquam phraeneticus non ei imputarelius adventus erit in omni virtute humanpotestatis et divitiarum. Et signis minori
Abbreviated transcription (Latin):
appẽtendobona tem¬
ꝑalia. & fugiendoma¬
la. os cum naturas re
ta sit: quia ita uidet᷑
secłarib hominib.¬
Prudentia carnis est

Expanded text:
appetendo bona temporalia, et fugiendola; et cum naturas rerta sit, quia ita videtur saecularibus hominibPrudentia carnis est
Abbreviated transcription (Latin):
tis iniuiriam
pati &s fraudem ꝙ
nõ facitis. s pocius
uos facitis iniuriã
dum ꝯcenditis et
fraudatis. dum u¬

Expanded text:
tis injuriam pati et fraudem quod non facitis, sed potius vos facitis injuriam, dum contenditis; et fraudatis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
uescitis quia iniqui
quilibet. & non
possidebunt regnũ
dei: bͣ nͦ salutem
quia non ẽ salus:
preter regnum.
olite errare .Q.¬

Expanded text:
escitis quia iniqui quilibet non possidebunt regnum Dei? Ergo nec salutem, quia non est salus praeter regnum. Nolite errare, q
Abbreviated transcription (Latin):
t hec quid̃¬
les fustis. s ab¬
luti estis in bap¬
tismo: udeo tur¬
puisesi reditis.
o ñ solum ablu¬
ti. s scĩficati estis.
i. cõfirmati ad
re sentencie. Se¬
&. abluti estis
& hoc in nomine

Expanded text:
t haec quidles, fuistis, sed abluti estis in baptismo, et ideo turpius est, si reditis. Et non solum abluti, sed sanctificati estis, id est confirmati ad re sententiaeat: Abluti estis, et hoc in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
mnia mͥli
Quia dixit potiꝰ¬
ẽẽ ferendum ꝙͣ
causas male ag̾e.
ne quis putet sua
nullo mͦ eẽ repecẽ¬
da supponit.

Expanded text:
mnia mihi Quia dixit potius ferendum esse, quam causas male agere, ne quis putet sua nullo modo esse repetenda, supponit:
Abbreviated transcription (Latin):
gula hor suf¬
ficiũt ad regñ
tollendum. neq
adulti. neq mol¬
les .i. patici. ne¬
q mascłoꝵ con¬
cubitores. neꝙ
auari. In his
omib noca eas
argui. neq fu¬
res. neq ebrio¬
neq rapaces re

Expanded text:
gula horum sufficiunt ad regnum tollendum; neque adulteri, neque molles, id est pathici, neque masculorum concubitores, neque avari; in his omnibus nota eos argui; neque fures, neque ebrioneque rapaces re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in aliis epłis dr̃ gr̃ã .i. remissio pecc̃oꝵ. pax ẽ
tranquillitas anuni. ⁊ p̃libatõ eterne pacis. ħ
coĩter omĩb optare solet. grã u̾o ꝙͣ hic addit.
dĩ armantur. Sicut rogaui te. Post sa¬
lutõnem. pͥꝰ de pseudo tepellendis.: incipit hic
legem adhuc tenen

Expanded text:
id est remissio peccatorum. Pax est tranquillitas animi et praelibatio aeternae pacis. Hanc communiter omnibus optare solet; gratia vero quam hic addit  ministri Dei armantur. Sicut rogavi te. Post salutationem prius de pseudo repellendis incipit hic, legem adhuc tenen
Abbreviated transcription (Latin):
pistolam scribit apłe ti¬
motheo. Tim̃otħis autẽ
iste filius fuit mulieris
fidelis. patre gentili ꝓ¬
creatus. & cum nõ eẽt
circũcisus:⁊ eẽt ip̃e gẽ¬
tilis. huic dabant boñ
testimonium fr̃s qui erant listͥs. ⁊ yconio. hũc
uoluit paulus ꝓficisci secum: ⁊ iõ circũcidit p̃p̃

Expanded text:
pistolam scribit Apostolus Timotheo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit propter
Abbreviated transcription (Latin):
instruat. quales p̃sb̾os ł diacones ordinet. qͣ¬
les uiduas honoret. quomͦ in eccłia se hãt. ł qͦ¬
mͦ eam regat. Et ẽ intentõ apłi. in hac epła in¬
struere thimotħm de ep̃ał dignitatis officio:.
Modus talis. pͥmo salutat eum. deĩ mouet u̾
pseudo apłis resistat. postea instruit de ep̃ali
officio dicens. qͣles debeat ordiuare presb̾os. et
de qͣles uiduas reciꝑe debeat. ⁊ postea de modo cor¬
rectionis instruit eum. in fine monet ut uitet

Expanded text:
instruat, quales presbyteros et diacones ordinet, quales viduas honoret, quomodo in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: primo salutat eum; deinde monet ut pseudo resistat; postea instruit de episcopali officio, docens quales debeat ordinare presbyteros et viduas recipere debeat; postea de modo correptionis in
Abbreviated transcription (Latin):
turus. s p̾sciuit deus ⁊̃ que ñ ẽ ip̃e facturus.
i. omĩa mala. Qlina & si sunt quedã que ita
peccata st̃ ut s̃pene sint pecc̃i scd̾m illd̾ tra¬
didit illos ⁊ c̾. non tñ peccm dĩ est: s iudici¬
um. Quo cuca p̃destinatio dĩ que in bono ẽ:

Expanded text:
it Deus etiam quae non est ipse facturus, id est omnia mala, quia etsi sunt quaedam quae ita peccata sunt, ut etiam pene sint peccati, secundum illud, tradidit illos, etc. , non tamen peccatum Dei est, sed judicium. Quocirca praedestinatio Dei, quae in bono est,
Abbreviated transcription (Latin):
quã meruit uita dampnata. sapient᷑ toleras.
& quͥa fiietur prudent᷑ gͣtulans. ꝓsunt gͥ
ista mala que fideles pie ꝑfert: uel ad denĩ¬
da pecr̃a l̾ ad ex̾cendam ꝓbandamꝙ usticiã.
uł ad demonstrandam huius uite miseriã.
Deiũ exponens qui sunt qui uocent᷑ scd̾m¬

Expanded text:
quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ista mala, quae fideles pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Deinde exponens qui sunt qui vocentur s
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex m̾itis eoꝵ. Talib onsia cooꝑantur in
bonum. Cales enmi deus cõsolatur ꝓsꝑie: ⁊
exercet adu̾sis. Nam ꝓpͥa ipõꝵ infirmitate
ad eo t̾alib ds̃ omĩa cooꝑatur in bonum. ut si
qui hoꝵ deiuant os exhorbitant. S̃ hoc ipm
eis faciat ꝓfic̾e̾ ui bonũ. quia humiliores re¬
deunt atq doctiores. Discunt enim cum ti¬
more se exultare debere. ñ sͥ arrogando cãꝙͣ
de sua iurtute fiduciam ꝑmanendi. Unde
seruite dũo in timore ⁊c̾. M alibi Non alta
sapientes. Quãmus gͦ ipã mors carius
de pecc̃o pͥm hominis originałr ueu̾it. tũ
bonus eius usus głosissimos mr̃es fec̃.Iõꝙ
ximͦi de originalis pecc̃i m̃̾tis uemiant: quo
facta ẽ ⁊ ipã uita uĩcło mortis obstricta. tñ
⁊̃ remissis pecc̃ĩs remanere debuert̃. ut ha¬
beret homo cum quib ꝓ u̾icate c̾caret. &. ũ¬
de exerc̾etur uirtus fĩdeliũ. ũ nouus hõ ui¬
ter hec mala nouo secło p̃ꝑaretur. miseriam

Expanded text:
 omnia cooperantur in bonum. Tales enim Deus consolatur prosperis, et exercet adversis. Nam propria ipsorum infirmitate adeo talibus Deus omnia cooperatur in bonum, ut si qui eorum deviant, et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque ditiores. Discunt enim cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Unde: Servite Domino in timore, etc. , et alibi: Non alta sapientes . Quamvis ergo ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus xime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium, ut novus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam
Abbreviated transcription (Latin):
quo dixit. scd̾m ꝓpositũ uocati. presciuit dico
fieri cõformes in puritate uite modo & postea
iu beaticudine. Euiuis ꝯformes: Ymaguius
filii eius: i. filii qui ẽ ymago prĩs usꝙqͣ ead̾
cum patre. Unde dr̃. Qui uidet me uidet i
patrem. Et nota ꝙ inꝓpͥe accipitur hie p̃des¬
tinatio: scd̾m ꝙ exposuimus. Accipit᷑ enimde

Expanded text:
quo dixit, secundum propositum vocati, praescivit dico, fieri conformes, in puritate vitae modo, et postea in beatitudine, cujus conformes imaginis Filii ejus, id est Filii quae est imago Patris usquequaque eadem cum Patre. Unde dicitur: Qui videt me, videt et Patrem . Et nota quod improprie accipitur hic praedestinatio secundum quod exposuimus. Accipitur enim de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scientia p̃paruit. S̾ciendũ uero quia p̃paraũ
deus & malis ignem et̃num. illis utiq quos ui¬
ste p̃ꝑauit adluenda supplicia. nͨ cũ p̾parauit
ad facienda pecc̃a. Pꝑanit enum deus ꝙ diui¬
na equitas redd̾et: nõ ꝙ humana iniquitas
sticiam amittendam quia prauitatis p̃ꝑator

Expanded text:
praescientia praeparavit. Sciendum vero quia praeparavit Deus, et malis ignem aeternum, illis utique quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas ustitiam amittendam, quia pravitatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ⁊̃ impetrat.i. facit
postulat. s ⁊̃ ĩd̾ ipse
da ut sciat gemitus
menarrabiles. scit .i.¬
approbat. & impletqͥd
facit. quia postulat

Expanded text:
 impetrat, id est facit postulat, sed etiam idem ipse da ut sciat gemitus inenarrabiles, scit, iapprobat et implet, quid facit, quia postulat
Abbreviated transcription (Latin):
ide płimã
mam. ꝙ prẽs antiqui
ꝑ fidem sint consecuti¬
testimõĩum iusticie: o¬
stendit. ponens aliud ex¬
emplum. ad cõmendati¬

Expanded text:
ide plurimam. Quod patres antiqui per fidem sint consecutestimonium justitiae ostendit, ponens aliud exemplum ad commendati
Abbreviated transcription (Latin):
erint. qr ipi & pecc̃ores & ydiote fuert̃. ni
luisse. endo. enĩ qͣles aliqñ fu: indicat se
rum acceptione om̃s
ad salutem uocat. si¬
reputans eis delicta

Expanded text:
erunt, quia ipsi et peccatores, et idiotae fuerunt, nihil luisse. Dicendo enim, quales aliquando fuerunt, indicat se rum acceptione omnes ad salutem vocat, reputan
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ cognoscentiũ dm̃: & ñ quoꝵdã cognoscẽ¬
cium deum. Illi enim ad cemplum dĩ nõ ꝑti¬
nent qui cognoscentes dm̃: ñ sicut dĩ gͣlori¬
ficant. ⁊ Id cemplum aũ dei ꝑtinẽt pariuili:
scĩficati sacͣmento xͥ. & regn̾ati spũ .s. qui ñ
dum poss agnoscere dm̃. Igitur quem potue¬
runt illi nosse nͭ hũr istĩ potuerunt hĩt añꝙͣ
nosse. Beatissimi gͦ sunt illi quib ħ ẽ deum

Expanded text:
nondum cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacdum possunt cognoscere Deum. Igitur quem potuerunt illi nosse, nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus hoc est Deum
Abbreviated transcription (Latin):
uult fi̾ ut ñ ignorent fi¬
dei sue spem̃ .i. rem sꝑa¬
tam iͣ credunt. Tunc it.
firmi. & stabiles erunt.
si adu̾tant q̃ ꝓfide ꝓmis¬
sa st̃. Inom̃i .qͥ. oramus
ut ita impleamini. ⁊ pro¬
moueamini. & post hãc
ꝓmotionẽ: oramus ne
relabamini. uos dico cõ¬
fortati a dõ. In om̃i uir¬
tute.s. in castitate. ⁊ cẽ¬
tẽtis. ꝯfortati dico. ẜ po¬

Expanded text:
ult ut non ignorent fidei suae spem, id est rem speratam quam crederent. Tunc enim firmi et stabiles erunt, si advertant quae pro fide promissa sunt. In omni, etc. Oramus ut ita impleamini et promoveamini, et post hanc promotionem oramus ne relabamini. Vos, dico, confortati a Deo in omni virtute, id est in castitate et caeteris. Confortati, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
eosd̾ increpaturus. Cõ¬
gaudet enim hͥ de bono¬
incepto eoꝵ. Precipue
in hoc gaudere se clicit.
qr ficles illoꝵ in om̃i lo¬
co currebat. Quãuis enĩ¬
ficlem non accepissent
ẜ. reglam abauctorib
tradicam u̾itatis. tñ qr
qd̃ de uno deo audiebant. int̾posito nomine xp̃i
ceꝑant uen̾ari gratulabatura płs. sciens illos pos
Qiͣ drẽt. Qd̾ incepistis ꝑficite quiã adeo bonumẽ:
qd̾ de eo añ alia dõ grãs refero. ⁊ ħ ẽ pͥmũ quidẽ.i.¬
rum multis ꝓficit. Nam os illi qui crediderant
roborati sunt. uidentes principes suos frẽs sibi
factos in fide. & qui ñ credidant facile pot̾ãt
cred̾e eoꝵ exemplo. ꝓiite enim facit inferior.
mum quid̃ .i. p̃cipue ꝓ uob̾. de quib magnã
utilicas uenit sic̃ añ dictũ ẽ. Cui ago grãs:
Deo meo quẽ scłꝰ meũ facio. ꝙ ñ uos romani faci¬
tis. Non ẽ hoo ociose accipiendũ ꝙait dõmeo
Non enim uox ista potest eẽ nͥ scõrum: quorũ

Expanded text:
eosdem increpaturus. Congaudet enim hic de bonoincoepto eorum, et praecipue in hoc gaudere se dicit, a fides illorum in omni loco currebat, quamvis enifidem non accepissent, secundum regulam ab auctoribus traditam veritatis, tamen, quia quod de uno Deo audierant, interposito nomine Christi coeperant venerari, gratulatur Apostolus, sciens illos possquasi dicat, quod incoepistis perficite, quia adeo bonum est quod de eo ante alia Deo gratias refero; et hoc est, primum quiderum multis proficit. Nam et illi qui crediderant roborati sunt, videntes principes suos fratres sibi factos in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte enim facit inferior m, id est praecipue pro vobis de quibus magna utilitas venit, sicut ante dictum est, cui ago gratias. Deo meo, quem scilicet meum facio, quod non vos, Romani facitis. Non est otiose accipiendum, quod ait, Deo meo, non enim vox ista potest esse, nisi sanctorum quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ihin xp̃m mediatorem dei c homiñ. ꝑ quem
deus uob̾ dedit omĩa bona. quia ipẽ minist̃ be
as debeo. Erant enim disciplina mirabiles. & bo¬
ni oꝑis cupidi. studiosi q mag̾ agendi bene. ꝙͣ
loquendi: in hoc tũ p̃cipue gracias ago. quia
somundo. quia roma caput mundi erat. ⁊idõ
fidĩ illoꝵ fama omẽm locũ ꝑ agͣbat. uũ ꝓfice¬
rent mulci. ⁊ nota ꝙ ñ laudat apłc fidem illoꝵ
tamꝙͣ ꝑfectam. s fidĩ facilitatem. quia in au¬
ditu auris crediderunt. ⁊ uotũ erga xp̃m̃ .i. af¬

Expanded text:
istum mediatorem Dei et hominum, per quem Deus vobis dedit omnia bona, quia ipse est ministes gratias agere debeo erant enim disciplina mirabiles, et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene quam loquendi in hoc tamen praecipue gratias ago, quia so mundo, quia Roma caput mundi erat, et ideo fidei illorum fama omnem locum peragrabat, unde proficerent multi. Et nota quod non laudat Apostolus fidem illorum, tanquam perfectam, sed facilitatem fidei, quia in auditu auris crediderunt, et votum erga Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ponit causam. eo q̃d¬
biis. s in corde.i. iĩti¬
mo affectu caritatis qͣ
desid̾o uos om̃s. ỹ mino¬
res in futuro. ẽẽ socios.
i. ut in fut᷑o sitis socii
desid̾o dum laboro. &s
in uncłis meis :⁊ in

Expanded text:
ponit causam, eo qbiis, sed in corde, id est in intimo affectu charitatis, qua desidero vos omnes, etiam minores, in futuro esse socios, id est ut in futuro sitis socii desidero, dum laboro, in vinculis meis et in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hic quidam exur¬
casione penitentiam
auferentes. q. ꝑ peni¬
tentiam ñ ualeat pec¬
cator post lapsum re¬
surgere. scd̃o. ⁊ t̾cio.
⁊ deinceps. uerũ in¬
hoc penitentiam nõ
excludit. nec ꝓpicia

Expanded text:
 hic quidam exurcasione poenitentiam auferentes; quasi per poenitentiam non valeat peccator post lapsum resurgere secundo, et tertio, et deinceps. Verum hoc poenitentiam non excludit, n
Abbreviated transcription (Latin):
animalis. os passibilis¬
ex natura. Scd̃s. hõ
ficantem. quia scds
hõ est de celo. quia
natura diuina fuit humane unita. ⁊ iõ ce¬
lestis .i. spũalis est factus in resurrectione. ł
celestis dr̃. quia ñ humanoritu s diuino
nutu ꝯceptꝰ & natus.
ualis ter

Expanded text:
animalis et passibiliex natura. Secundus est ficantem, quia secundus homo est de coelo, quia natura divina fuit humanae unita, et ideo coelestis, id est spiritualis in resurrectione. Vel coelestis dicitur, qui non humano ritu, sed divino nutu conceptus est et natus. Qualis
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qu̾o corrũpit᷑.¬
& uritur cutis: uut
de multis m̃clatiis q̃
in ypocrisi locuturi
hibentium nub̾e.i. nuptias celebrare. qͣs dicẽt
cibas s̃ ut illi mentiuntur pͥncipes tenebrarũ
creauerunt. s ds̃ creauit. hec d̾octrina dĩ est.
illa demonioꝵ ẽ. creauit dico ad ꝑcipiendum

Expanded text:
tum, quo corrumpitur et uritur cutis. Et ut de multis mendaciis quae in hypocrisi locuturihibentium nubere, id est nuptias celebrare, quas dicunt cibos, non ut illi mentiuntur principes tenebrarum cavere, sed Deus creavit. Haec doctrina Dei est, illa daemoniorum est. Creavit
Abbreviated transcription (Latin):
Impleta ẽgͦu̾itas dĩ. in isrsicis qui credid̾unt. Ne¬
uit unus paries ex cireũcisions aplicãs seadlapi¬
dem angularem. S ille lapis angulũ si faceret nͥ
in se pariecem aliũ susciꝑet. Ille itaꝙ paries tã¬
ꝙͣ ꝓpͥe ꝑtinet adu̾itatem. ille uͦ aliꝰ ad miam.

Expanded text:
Impleta ergo est veritas Dei in Israelitis qui crediderunt. Venit unus paries ex circumcisione applicans se ad lapidem angularem, sed ille lapis angulum non faceret, nisi in se parietem alium susciperet. Ille itaque paries, tanquam pertinet ad veritatem; ill
Abbreviated transcription (Latin):
in gn̾e. Tanta est quippe sacerdotii excellentia.
młto amplius digniores sint frĩb suis. Unde
abraham patͥarcha incircũciso alienigene deci¬
mas non dedisset: nͥ excellentior ẽẽt. in quo ⁊ is¬
ti leuitici sacerdotes decimas soluer̃t. ¶uius¬

Expanded text:
rysost. Tanta est quippe sacerdotii excellentia, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacerdotes decimas non dedis
Abbreviated transcription (Latin):
ticia dei ẽ. qr qd̾ ꝓmisit dedit: que iusticia
reuelatur in eo. qui credit se ꝯsecutũ qd̾
ꝓmiserat deus ꝑ ꝓph̾as suos. Qui eniro hoc
lutẽ omĩ credenti: quia in eos. qui credit.
siue uideus sit. siue grecus. reuelatur deus.¬
i. iustus apparet deus & uerax. In eo uͦ qui
ñ credit iniustus idr̃. Negat enim uera¬
cem deum: qui nõ credit dñr dedisse ꝙ pro¬
misit. Us̃ subdit ex fide in fidem. Qiͣ drẽt.
Iusticia reuelatur: tendens ex fide dei ꝓmit¬
tentis. in fidem homiis qui crediteiꝰ. qr ĩ
crecdente iustus apparet deus. Nel scd̾m alt̾¬
ficde. hec aũ iusticia si deiẽ eiꝰ homini qui tnͣ
fidei. ut omĩs qui uult ꝑfidem iustificari
uniũsos articłos simboli habeat ut tͣnseat iu¬
deus ⁊ quiẽq alus ex fide uet̾is testam̃ti
uͥ unus deuis colebatur. in fidem noni. uͥ pa
tus. infidem scd̃i. ut utrũq credat. Ex fide
pͥme resurrectionis. q̃ ẽ ui anima in fidem
dit᷑um fore. Ex fide p̃dicatoꝵ in fidem ppłoꝵ

Expanded text:
titia Dei est, quia quod promisit dedit, quae justitia revelatur, in eo qui credit se consecutum, quod promiserat Deus per prophetas suos. Qui enim hoc clutem omni credenti, quia in eo qui credit, sive Judaeus sit, sive Graecus, revelatur jus justus apparet Deus et verax. In eo vero qui non credit, injustus videtur; negat enim veracem esse Deum, qui non credit eum dedisse quod promisit. Unde subdit: Ex fide in fidem; quasi dicat: Justitia Dei revelatur, tendens ex fide Dei promittentis in fidem hominis, qui credit ei, quia in credente justus apparet Deus. Vel secundum altefide, haec autem justitia fidei, est ei homini qui tranfidei, ut omnis qui vult per fidem justificari universos articulos Symboli habeat, ut transeat Judaeus et quicunque alius ex fide Veteris Testamenti, ubi unus Deus colebatur, in fidem Novi Testametus in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem diturum fore; ex fide praedicatorum in fidem populorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ullo debito occidit. Iõ aũ potẽcia uinc̾e noluit.
qr diabolus uicio ꝑu̾sitatis sue. amator ẽ potẽ¬
cie. & desertor oppugnatorq iusticie. in quo
homines magis eum imitant᷑ qui neglecta ł
ĩ ꝑosa iusticia: potẽcie magis studet᷑. eiꝰq uel
adeptione letantur. ł cupiditate inflãmant᷑.
Iõꝙ placuit dõ. ut ñ potencia s iusticia uin¬
cẽs hominẽ erueret: in qͦhõ eũ inutari disceret.

Expanded text:
o occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem e
Abbreviated transcription (Latin):
li tͣditum ẽ genus humanũ. pecc̃o pͥmi homi¬
nis in om̃s uitiꝰq sexus cõmitione nascẽcesbri¬
ginalit̾ transeute. & debito pͥmoꝵ parentum
obligante. Quo circa: om̃s homines ab origine
st̃ sub principe diabolo. Nñ apłs. Eramꝰ nat᷑a
ab inicio. Modus aũ ille qͦtrãditus ẽ hõin diabo¬
li pocestatem. ñ ita debet intelligi. tãꝙͣ dõ hfe
uasit. ñ tñ deus cõtinnt in ira sua miseratio¬
uessuas. uͭ hominẽ a lege sue potestatis amisit.

Expanded text:
cato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostolus: Eramus natura ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in diaboli, non ita debet intelligi, tanquam Deus hoc vasit: non tamen Deus continuit in ira miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisi
Abbreviated transcription (Latin):
dilexerit ⁊ qͣles. ꝙͣtũ ne desparemꝰ. c. ip̃ã des¬
ꝑatione ñ auderemꝰ erigi in eũ. qͣles ne suꝑ¬
uiremꝰ. & sr̾bientes de m̾itis ur̃is magis ab eore¬
siliremꝰ. &. i nr̃a fortitudine mag̃ defic̾emus.
Iud̃ gͦ attendendũ ẽ ꝙ dic̃ nosiustificatos in
sanguine xͥ. et recõciliatos dõ. tãꝙͣ ñ alio mͦ.
poss nos recõciliare & iustificare nͥ ꝑ mortem.
xꝑi: de quo dicunus ꝙ fu̾it alius modus possibi¬
lis dõ qui omĩa porest. s nullus alius nr̃e miserie
sanande fuit cõuenientior. Quid enĩ tm̃ m̃tes
se manẽs. ꝙ erat. & a nob̾ ꝓ nob̾ accipiens ꝙ ũ¬

Expanded text:
 quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de meritis nostris magis ab illo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per mortem i, de quo dicimus, quod fuit et alius modus possibilis Deo, qui omnia potest, sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Quid enim mentes nosse manens quod erat, et a nobis et pro nobis accipiens qu
Abbreviated transcription (Latin):
tem xͥ ei sumꝰ recõciliati. & ab ira liberati ͤ Ad
ꝙ dicimꝰ. ꝙ ir̃a dei qui cum tranquillitate
iudicat: nichil aliud ẽ ꝙͣ uista iunclicta. Si
gͦ usta diuina uindicta tale nom̃ accepit.
recõciliatõ dĩ recte intelligit᷑. cũ talis ira fini¬
tur. s. cũ a reatu pene absoluim᷑. Non enĩ mui¬
mici eramus dõ. nͥ quẽadmodũ iusticie st̃ ii¬
mica pecc̃a. ⁊ iõ remissis pecc̃is. tales inimici¬
cie finiuntur. & recõciliãt᷑ iusto. qͦs ip̃ẽ iustifi¬
cat. Pecc̃a enĩ nr̃a diabolꝰ tenebat &s ꝑ illa nos
m̾icoagebat in mortẽ. s tãti ualuit ille sãguiᷤᷤ.
ũ homines ab et̾na morte debita lib̾auĩt morᷤ
xͥndebita. quos tñ ĩ mimicos utiq dilexit.
tos saluare. Enĩ .i. qr

Expanded text:
ti ei sumus reconciliati, et ab ira liberati? Ad quod dicimus, quod ira Dei, qui cum tranquillitate judicat, nihil est aliud quam justa vindicta. Si ergo justa divina vindicta tale nomen acceperit, reconciliatio Dei recte intelligitur, cum talis ira finitur, scilicet cum a reatu poenae absolvimur. Non enim inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, et ideo remissis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat. Peccata enim nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito agebat in mortem; sed tantum valuit ille sanguis ut homines ab aeterna morte debita liberaverit mors Christi indebita, quos tamen etiam inimicos utique dilexit. tos salvare. Enim, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ui prius ag̾et ꝙ oportuit. Ad hoc aũ opusera:
illum ẽẽ os hominẽ & dm̃. Nisi enim hõ eẽt:
ñ poss occidi. nͥ deus eẽt ñ crederetur uoluisse
ad
militatis hominem lib̾anit: quem sola poten¬
cia equissime lib̾are potuit. S̾i enĩ tres illi in
causam uenirẽt. s. deus. hõ. diabolus. diabolꝰ
⁊ homo quid adu̾sus dm̃ dicerẽt. om̃ĩno ñ habe¬
rent. atq in auctione cause penitꝰ defic̾ent. Di
abolus enĩ dõ inuiriã fecisse cõiunceretur. qr
seruum eius .i. hoiẽm &e. fraudulent᷑ abduxit:
no dño mancipans. sue seruitutis dampnũ
intulit. Homini qͦ inuiriã fecisse cõuinc̾et᷑
diabolꝰ. qu illũ & priꝰ ꝓmitẽdo bõna decepit.
et post mala inferendo nocuit. Iniuste gͥ diabo¬
lus qͣnͣtum ad se tenebat hoiẽm. s hõ uiste te¬
nebat᷑. qr diabolus nũꝙͣ meruit potestatem
hab̾e sr̾ hominẽ. s hõ meruit ꝑ culpã pati di¬
aboli tirannidẽ. Si g ds̃ qui utͥq p̾erat. potẽ¬

Expanded text:
ut prius ageret quod oportuit. Ad hoc autem erat opus illum esse et hominem, et Deum. Nisi enim homo esset, non posset occidi; nisi Deus esset, non crederetur voluisse a militatis hominem liberavit, quae sola potentia aequissime liberare potuit. Si enim tres illi in causam venirent, scilicet Deus, homo, diabolus, diabolus et homo quid adversus Deum dicerent? omnino non haber injuriam fecisse Deo convinceretur, quia servum ejus, id est hominem, et fraudulenter abduxit, no domino mancipans, suae servitutis damnum intulit. Homini quoque injuriam fecisse convinceretur diabolus, quia illum et prius promittendo bona decepit, et post mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati diaboli tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, poten
Abbreviated transcription (Latin):
it .i. noluntarii suf¬
fercis insipientes in
cum ipĩ sitis i. ẽẽ de.¬
facit. & si quis de po¬
potestate p̃sumens de¬

Expanded text:
id est voluntarie, suffertis insipientes, in cum ipsi sitis, id est esse defacit; et si quis, de potestate praesumens, de
Abbreviated transcription (Latin):
discordat a xp̃o: nec carnem xͥ manducat. nͦ
mencum ad iudicium cocidie accipiat. de hãc
spũali manducatione ait aub. lit quid pa¬
ras dentem & uentrem: crede & mancducasti.
IDeo int̾ uos oe c̾. Hic ymaginem futuri udi

Expanded text:
discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec ae rei ad judicium quotidie accipiat. De hac spiritali manducatione ait Augustinus: Utquid paras dentem et ventrem? crede et manducasti. Ideo inter vos, etc. Hic imaginem judi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s duos eẽ modas manducandi. unum sacͣm̃¬
talem: quo manducant. tam mali quã boni.
alt᷑m spũalem. quo soli boni manducant scd
illd̃. Quid est xp̃m manducare: Non est so
lum in sacͣm̃to corpus eius accipere s in ip̃o

Expanded text:
dicimus duos esse modos manducandi, unum sacramendicimus duos esse modos manducandi, unum sacramentalem quo manducant tam mali quam boni, alterum spiritualem quo soli boni manducant, secundum illud: Quid est Christum manducare? Non est hoc solum in sacramento corpus ejus accipere, sed in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
manducat. qui ĩdig.¬
ne manducat. quiañ
nens. corpus dñi. ab
aliis cibisꝰ. s indiscre¬
te & negligent̾ sumit. uen̾acionem singłarit᷑¬
ei debitam ñ exhibens. ꝑhoc docet deuote &e cũ
timore accedendum eẽ ad cõmunionẽ. quia do¬
minus est cuius caro sumitur. ut grãm iidea¬
mur redd̾e redemptori. Queritur an cocidie
sit sum̃da eucharistia. an eligendi sint dies:
m̃tum dignus accedat. huic qõni recte respõ¬
eẽ faciendum. Nam os z acheus. & centurio
cum alt̾ xp̃m ĩ domum suam gaudens receꝑit.
alt̾ u̾o dix̾it ñ sum dignus ut intres sub tec¬
tum meum: saluatorem honorificauerunt.
oꝵ: mauna scd̾m ꝓpriam uoluntatem in ore
honorando: non audet ullo die p̃cermitt̾e cõ¬
ri uen̾atione hc̃ ñ disc̾nebantait. Qui .m. ⁊b.¬
ui. gͥ mand̾. ⁊bi. & addit. ñ diidicans cor. dñi
Itẽ qͥueritur qͦmͦ hic aliquis ũ manducane
dicatur uidiciũ manducare. cum dñs dicat.
Qui manducat me: ipe uiuet pp̃ me. Ad qd̾

Expanded text:
manducat qui indigne manducat, quia nens corpus Domini ab aliis cibis, sed indiscrete et negligenter sumit, venerationem singulariter debitam non exhibens. Per hoc docet devote et cum timore accedendum esse ad communionem, quia Dominus est cujus caro sumitur ut gratiam videamur reddere Redemptori. Quaeritur an quotidie sit sumenda eucharistia, an eligendi sint dies, amentum dignus accedat. Huic quaestioni recte responesse faciendum. Nam et Zachaeus et centurio, cum alter Christum in domum suam gaudens receperit ; alter vero dixerit: Non sum dignus ut intres sub tectum meum , Salvatorem honorificaverunt, orum manna secundum propriam voluntatem in ore honorando non audet ullo die praetermittere. Conri veneratione hunc non discernebant, ait: Qui mbit; et addit: Non dijudicans corpus Domini. Item quaeritur quomodo hic aliquis manducans, dicatur judicium manducare cum Dominus dicat: Qui manducat me, ipse vivet propter me . Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
ł auari. ł rapaces. ł
cepissem gentib non
exisse de hoc mundo .i. necesse
homines in hoc mundo uiuentes nͥ cũ talib
uiu̾e. nec ⁊̃ posst̃ tales xͦ lucrari. si colloquiũ
catorib ⁊ publicanis comedit. Uel ita dico.
ne cõmisceamini. Alioquin .i. si cõmisceami
si ciciꝰ moriantur. ꝙͣ dutius in peccĩs u̾sentur.

Expanded text:
 avari, vel rapaces, vel praecepissem gentilibus non exisse de hoc mundo, id est necehoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec etiam possent tales Christo lucrari, si colloquium catoribus et publicanis comedit. Vel ita dico, ne commisceamini, alioquin, id est si commisceaminsi citius moriantur, quam diutius in peccatis versentur.
Abbreviated transcription (Latin):
płalis numerus ꝓ singu¬
dixit ꝓ herode. ⁊ pͥnci
tinxerunt impetum gͥ¬
ĩgnis. ut tres pueri mis¬
si anabugodonosor. in

Expanded text:
alis numerus pro sindixit pro Herode, et tinxerunt impetum ignis, ut tres pueri missi a Nabuchodonosor in
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriarũ cõmemora¬
tionem uitat. ne ser¬
monem suum ꝓtelet.
breuit̃ quedam tan¬
gens. nec enim oiõ ta¬
cuit. nec dicens mole¬
stus effectus ẽ. fugit
densitatem. longitu¬
dinem. ue fatigaret auditorem. Sequitur.Et

Expanded text:
memorationem vitat, ne semonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens moltus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
neo ut petatis .⁊
dm̃ sine quo humanꝰ¬
labor inucilis ẽ. oro u̾¬
p̃stet effectum. ⁊ ħ ẽ
ꝙ ait. Et pax dei que
ĩ. intellectum. sutiq¬
nr̃m ñ eoꝵ qui semꝑ

Expanded text:
neo ut petatis et Dominum, sine quo humanlabor inutilis est, oratipraestet effectum, et hoc est quod ait: Et pax Dei quae id est intellectum, et utiqnon eorum qui se
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem nrãm. demonstrat qͣnta nobis cu¬
ra legenda. & intelligenda sint. Cum uero
dixit u figura ostendit iam ñ ẽẽ opus̾ ut
figurarum pnũciantium celebrationi ser¬
iamus. cũ res ip̃a manifesta sit. ad correc¬
in nos .i. secularitas. & carnalitas.s. amor
rerum tp̃alium in nob̾ finitur ꝑ xp̃m. ⁊ iõ¬

Expanded text:
reptionem nostram, demonstrat quanta nobis cura legenda et intelligenda sint. Cum vero dixit, in figura, ostendit jam non esse opus ut figurarum praenuntiantium celebrationi serviamus, cum res ipsa manifesta sit. Ad correpin nos, id est saecularitas et carnalitas, scilicet amor rerum temporalium in nobis finitur per Chris
Abbreviated transcription (Latin):
in figura nr̃i.
ad correctiorem uitam ꝓuocam᷑. ut aut p̃¬
mnium si obedientes fu̾imus. aut ꝓpensiorẽ
penã inobedientes m̾eam᷑. Ad ħ enĩ rela¬
tesunt peccantiũ pene ut corrigantur. Ali

Expanded text:
in figura nostriad correctiorem vitam provocamur, ut aut praemium si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam inobedientes mereamur. Ad hoc enim relatae sunt peccantium poenae ut co
Abbreviated transcription (Latin):
rare mensam in
deserto: Nõt̾a.x.¬
uidei. ⁊ iõ a ser¬
pentib ꝑierũt.
donec serpens
eneus erectus ẽ.
quem qui intu¬
ebantur a mor¬
sib serpentium
sanabantur
minora sp̃s dona

Expanded text:
rare mensam in deserto? . Nota CJudaei. Et ideo a serpentibus perierunt, donec serpens aeneus erectus est, quem qui intuebantur a morsibus serpentium sanabantur. minora dona
Abbreviated transcription (Latin):
tibia. siue cichara. nͥ
ded̾unt distinctionẽ
sonituum .i. distint¬
tos & intelligibiles
sonos. qͦmͦ scietur
qd̾ cicharizatur .i.¬

Expanded text:
tibia, sive cithara, nisi dederint distinctionem sonituum, id est distinctos intelligibiles sonos, quomodo scietur od citharizatur, i
Abbreviated transcription (Latin):
I erat usus tube in
festiᷤ ⁊ bellis diu̾sie so¬
nis. Si gͦ det tuba ĩ¬
bellum nõ significet.
citur.i. ñ intelligitur.
ꝙ effecdus indicat. qri
uos loquentes ꝑ lin¬
guam quoꝵlibet fig¬
norum. ł incognitã.
nͥ sermonem manife¬
stum ꝑ int̾pretationẽ
nullo mͦ. cs u̾e nesci¬
etur. Ericis enĩ
loquentes in aera.
ĩ. ad aures hominũ
inam aeris ictu. nõ
ad corda hominum:
intellectu. iõ eritis
loquentes in aera.
ꝙ i tam multa eri¬

Expanded text:
 erat usus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si ergo det inbellum non significet, citur, id est non intelligitur, quod effectus indicat, quia vos loquentes per linguam, quorumlibet signorum, vel incognitam, nisi sermonem manifestum per interpretationem Nullo modo. Et vere nescietur; eritis enim loquentes in aera, id est ad aures hominum inanis aeris ictu, non ad corda hominum intellectu. Ideo eritis loquentes in aera, quia tam multa eri