comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derans de uidere & repperi.
Intexui funib lectum meum:
straui tapetib pictis ex egypto
Asꝑsi cubile meum myrra ce aloe.
& cinnamomo. Ueni mebriem᷑
uberib. & fruamur cupitis am¬
plexib: donec illucescat dies.
Non est enim uir in domo sua:
abiit uia longissima. Sacculũ
pecunȩ secum tulit: in die ple¬
nȩ lunȩ reuersus ẽ domũ suã.
Irretuiit eum multis sermonib:
& blandiciis labioꝵ ꝓtraxit illũ¬

Expanded text:
derans te videre et reperi. derans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labior
Abbreviated transcription (Latin):
ihi custodi sermones meos:
& precepta mea reconde tibi.
Serua mandata mea & uiues: &
legem meam quasi pupillam
oculi tui. Liga eam in digitis tuis:
scribe illam in tabulis cordis dui.
Dic sapientiȩ soror mea es: &e pru-¬
dentiam uoca amicam tuam.
Ut custodiat te amuliere extra¬
nea: & ab aliena quȩ uerba sua
dulcia facit. De fenestra enim
domus meȩ ꝑ cancellos ꝓspexi.
& uideo paruulos. considero ue¬
cordem iuuenem. Qui transit ꝑ
plateas iuxta angulum. & ꝓpe
uiam domꝰ illius gradit᷑. in ob¬
scuro aduesꝑascente die. in no¬
ctis tenebris & caligine. Et ecce
mulier occurrit illi ornatu me¬
retriceo: p̃parata ad capiendas
animas. Garrula & uaga. quie¬
tis impatiens: nec ualens in do¬
mo consistere pedib suis. Nunc
foris. nunc in plateis. nunc iux¬
ta angulos insidians. Appre¬
hensumq deosculatur iuuenẽ:
& ꝓcaci uultu blandit᷑ dicens.
Uictimas ꝓ salute debui: hodie
reddidi uota mea. Iccirco egres
sa sum in occursum tuũ: desi¬

Expanded text:
i, custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi. serua mandata mea et uiue et legem meam quasi pupiloculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcisa sum in occursum tuum, desi
Abbreviated transcription (Latin):
citis eoꝵ: absorti sunt iuncti petrȩ
iudices eoꝵ.
Iudient uerba mea qm̃ potuerunt:
sicut crassitudo terrȩ erupta est
super derram.
issipata sunt ossa nr̃a secus infer-¬
num: quia ad te dñe dñe oculi mei:
in te sꝑaui. ñ auferas animã meã.
ustodi me alaqueo quẽ statueruns
michi: & ascandalis operantium

Expanded text:
absorti sunt iuncti petrae iudices eorum audient verba mea quoniam potuerunt sicut crassitudo terrae erupta est super terram dissipata sunt ossa nostra secus infernum quia ad te Domine Domine oculi mei in te speravi non auferas animam meam custodi me a laqueo quem statuerunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
lumbos tuos. interrogabo te:
& indica michi. Nunquid irritũ fa-¬
cies iudiciũ meum: & condempna-¬
bis me ut tu iustificeris: Et si habes
brachium sicut d̾s: & si uoce simi¬
li tonas: circumda tibi decorem. &
in sublime erigere. & esto gloriosus.
& speciosis in diiere uestib. Disꝑge
suꝑbos furore tuo: & respiciens om¬
nem arrogantẽ humilia. Respice
cunctos suꝑbos & confunde eos: ce
contere impios in loco suo. Abscon¬
de eos inpuluere simul: &e facies eo

Expanded text:
lumbos tuos interrogabo te et indica mihi numquid irritum facies iudicium meum et condemnabis me ut tu iustificeris et si habes brachium sicut Deus et si voce simili tonas circumda tibi decorem et in sublime erigere et esto gloriosus et speciosis induere vestibus disperge superbos furore tuo et respiciens omnem arrogantem humilia respice cunctos superbos et confunde eos et contere impios in loco suo absconde e
Abbreviated transcription (Latin):
nunciꝰ precurrens. & tanquã na¬
uis quȩ ꝑtransit fluctuantẽ aqͣ
cuius cum ꝑtransierit: non ẽ uesti¬
gium inuenirȩ. neq semitam cari¬
nȩ illius in fluctib. aut auis quȩ
transuolat in aere. nullum inue¬
nitur argumentũ itineris illius.
sed tantum sonitus alarũ uerbe¬
rans leuem uentũ. & scindens
ꝑ uim itineris aerem cõmotis
alis transuolauit: & post hoc
nullũ signũ inuenitur itineris
illius. aut tanquã sagita emis¬
sa in locũ destinatũ. Diuisus aer
continuo in se reclusus ẽ: ut igno¬
retur transitus illius. Sic &e nos
nati continuo desiuimꝰ esse. & uir¬
tutis quidem signũ nullum ua¬
luimus ostendere. In malignitate
autẽ nr̃a consumpti sumꝰ. Talia
dixerunt in inferno: hii qui pec¬
cauerunt. Qm̃ spes impii tanqͣm
lanugo ẽ. que auento tollitur:
& tanquam spuma gracilis que
a ꝓcella dispargitur. & tanquã
fumus qui auento diffusus est.
& tanquam memoria hospitis
uniꝰ diei pretereuntis.

Expanded text:
quam navis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et virtutis quidem signum nullum valuimus ostendere. In malignitate autem nostra consumpti sumus. Talia dixerunt in inferno hi qui pecuoniam spes impii tanquam lanugo est, quae a vento tollitur, et tanquam spuma gracilis, quae a procella dispergitur, et tanquam fumus, qui a vento diffusus est, et tanquam memoria hospitis unius diei praetereuntis.
Abbreviated transcription (Latin):
nat autẽ iustus mortuus: uiuos
impios. & uuentus celerius con¬
summata: longam uitam iniu¬
sti. Uidebunt enim finẽ sapientis.
& ñ intelligent quid cogitauerit
de illo d̾s. & quare munierit illũ
dñs. Uidebunt enim & contemp¬
nent: illos autẽ dñs irridebit.
Et erunt post hȩc decidentes sine
honore: & in contumelia int̾ mor¬
tuos in ꝑpetuum. Qm̃ disrũpet
illos inflatos sine uoce: c cõmo
uebit illos a fundam̃tis. & usq
ad supremũ desolabunt᷑. Et er̃t
et. Ueniant in cogitatione pecca¬
toꝵ suoꝵ timidi: &e traducẽt illos
ex aduerso iniquitates ipsoꝵ.¬

Expanded text:
nat iustus mortuus uiuos impios et iuuentus celerius consummata longaeuitatem iniusti. uidet non intellegent quid cogitaverit de illo Deus et quare munierit illum Dominus videbunt enim et contemnent illos autem Dominus inridebit et erunt post haec decidentes sine honore et in contumelia inter mortuos in perpetuum quoniam disrumpet illosuebit illos a fundamentis, et usque ad supremum deserentur, et erunt et. uenient in cognitionem peccatorum suorum timidi., et transducent illos ex aduerso iniquitates eor
Abbreviated transcription (Latin):
Uidentes turbabuntur timore
horribili: & mirabuntur in su¬
bitatione insperate salutis. di¬
cent inter se. pͥenitentiam agen¬
tes. & pre angustia sp̃s gementeᷤᷤ.
Hii sunt quos habunus ali¬
quando in derisum: &e in simili¬
tudinem imꝓperii. Nos insensa¬
t uitam illoꝵ estimabamꝰ insa¬
niam: & finem illoꝵ sine honore.

Expanded text:
Videntes turbabuntur terrore horribili: et mirabuntur in subitatione insperate salutis. Dicent inter se penitentiam agentes: et pre angustia spiritus gementes. Hi sunt quos habuimus aliquando in derisum: et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam illorum extimabamus insaniam: et finem illorum sin
Abbreviated transcription (Latin):
ilii autẽ adulteroꝵ in consum¬
matione erunt: & ab iniqͦ tho¬
ro semen exterminabit᷑. Et si quidẽ
longȩ uitȩ erunt: in nichilum cõ¬
putabunt᷑. &e sine honore erit gra¬
uissima senectus illoꝵ. Et si celerꝰ
defunct fuerint: ñ habebunt spẽ

Expanded text:
ilii adulterorum in consummatione erunt, et ab iniquo thoro semen exterminabitur: et siquidem longae vitae erunt, in nihilum computabuntur, et sine honore erit novissima senectus illorum, et si celerius defuncti fuer
Abbreviated transcription (Latin):
es casta generatio cum caritate.
Immortalis ẽ enim memoria illiꝰ
qm̃ ce apud dm̃ nota ẽ. & apud
homines. Cum presens est: imi¬
tantur illam. & desiderant eam
cum se eduxerit. Et in ꝑpetuũ coro¬
nata triumphat: incoinqͥnatoꝵ
certaminũ premiũ uincens. Mul¬
tigena autem impioꝵ multitudo
non erit utilis. & spuria uitulami¬
na ñ dabunt radices suas: nec sta¬
bile firmam̃tum collocabunt.
Et sim tempore in ramis germina

Expanded text:
est casta generatio cum claritate! immortalis est enim memoria illius, quoniam et apud Deum nota est et apud homines. Cum praesens est, imitantur illam et desidecum se duxerit et in perpetuum coronata triumphat incoinquinatorum certaminum praemium vincens multigena autem impiorum multitudo non erit utilis et spuria vitulamina non dabunt radices altas nec stabile firmamentum conlocabunt et si
Abbreviated transcription (Latin):
propinquauit cor illius.
Holliti sunt sermones eiꝰ suꝑ oleum:
& ipsi sunt iacula.
acta suꝑ dñm curam tuam & ipse
te enutriet: non dabit in eternum
fluctuationem iusto.
Tu uͦ d̾s deduceseos: in puteũ interitꝰ.
Uir sanguinũ &e dolosi ñ dimidiabt̃
dies suos: ego autẽ spabo inte dñe.

Expanded text:
llius molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula iacta super Dominum curam tuam et ipse te enutriet non dabit in aeternum fluctuationem iusto tu vero Deus deduces eos in puteum interitus viri sanguinum et doli non dimidiabunt dies suos ego aute
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Non ẽ enim homo iustus in
terra: qui faciat bonum. & ñ pec¬
cet. Sed & cunctis sermonib qui
dicuntur:. ne accomodes cor tuum
ne forte audias seruum tuũ ma¬
ledicentẽ tibi. scit enim tua con¬
scientia. quia tu crebro maledi¬
xisti aliis. Cuncta temptaui in
sapientia: dixi sapiens efficiar.
& ipsa longuis recessit a me: mul¬
tomagis quam erat. Et alta ꝓfun¬
ditas: quis inueniet eam: Lustra¬
ui uniuersa animo meo: ut scirẽ¬
tatem stulti. & errorem impru¬
dentium. Et inueni amariorem
morte mulierem:que laqueus
uenatoꝵ est: & sagena cor eiꝰ. Uin¬
cula sunt manus illius. Qui pla¬
cet deo: effugiat eam: qui autẽ pec¬
cator est: capietur ab illa. Ecce hoc
mueni dixit ȩccłiastes unũ & alte¬
rum: ut inuenirem rationẽ quã
adhuc querit anima mea. & ñ
mueni. Uirum de mille unum
repperi. mulierem ex omnib ñ
mueni. Solummodo hoc mue¬
ni qd̾ fecerit d̾s hominẽ rectum:
&e ipse se infinitis miscuerit que¬

Expanded text:
tis non est enim homo iustus in tis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi unitatem stulti 547 et errorem imprudentium, et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, vincula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quae
Abbreviated transcription (Latin):
fuere quam nunc sunt: Stulta
est enim huiꝰcemodi interrogatio.
Utilior est sapientia cũ diuitiis:
& magis ꝓdest uidentib solem.
Sicut enim ꝓtegit sapientia: sic
ꝓtegit pecunia. Hoc autẽ plus
habet eruditio & sapientia: qd̃¬
uitam tribuunt possessori suo.
considera oꝑa dei: quod nemo
possit corrigere quem ille despe¬
xerit. Indie bona. fruere bonis.
& malam diem precaue. Sicut
enim hanc: sic & illam fecit ds:
ut ñ inueniat homo contra eum
iustas querimonias. Hȩc quoꝙ
uidi in dieb uanitatis meȩ̃. Iu¬
stus perit in iusticia sua: & impi
multo uiuit tempore in malicia
sua. Noli ẽẽ iustus multũ: neq
plus sapias quam necesse ẽ. ne
obstupescas. Ne impie agas mul¬
tum: & noli ẽẽ stultus: ne moria¬
ris in tempore ñ tuo. Bonum ẽ
te sustentare iustum: sed & ab
illo ne subtrahas manũ tuam:
quia qui dm̃ timet: nichil negli¬
git. Sapientia confortauit sapi¬
entem: suꝑ decem pͥncipes ciuita¬

Expanded text:
fuere quam nunc sunt? stulta fuere quam nunc sunt? stulta enim est hujuscemodi interrogatio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quovitam tribuunt possessori suo. Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil negligit sapientia confortabit sapientem super decem principes civita
Abbreviated transcription (Latin):
quid conducat sͥ in uita sua nu¬
mero dierum peregrinationis suȩ.
& tempore qd̃ uelut umbra prete¬
rit: Aut qͥs ei poterit indicare. qͥd
post eum futurũ sub sole sit: Me¬
lius est nomen bonũ: quam un¬
guenta preciosa: & dies mortis:
die natiuitatis. Melius ẽ ire ad
domũ luctus: quam ad domum
conuiuii. In illa enim finis cuncto¬
rum ammonet᷑ hominũ: & iiuers
cogitat qͥd futurum sit. Melior
ẽ ira: risu. qͥa ꝑ tristiciam uultus:
corrigitur animus delinquentis.
Cor sapientium ubi tristicia est:
ce cor stultoꝵ ubi leticia. Melius
ẽ a sapiente corripi: quam stulto¬
rum adulatione decipi: qͥa sicut
sonitus spinarum ardentiũ sub
olla. sicrisus stult. Sed & hoc
uanitas ẽ. Calumpnia contur¬
bat sapientem: ce ꝑdet robur cor¬
dis illius. Melior est finis oratio¬
nis: quam pͥncipium. Melior est
patiens: arrogante. x¬
f uelox sis ad irascendum:
quia ira in sinu stulg requi¬
escit. Ne dicas. Quid putas causȩ
est quod pͥora tempora meliora

Expanded text:
quid conducat sibi vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore quod velut umbra praeterit? Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum, quam unguenta pretiosa: et dies mortis die nativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurum sit. Melior est ira risu: quia per tristitiam vultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit. Ne dicas: Quid, putas, causae est quod priora tempora meliora
Abbreviated transcription (Latin):
Quia illic interrogauerunt nos qui
captiuos duxerunt nos: uerba can¬
tionum.
t qui abduxerunt nos: hẏmnum
cantate nobis: de canticis syon.
Iuomͦ cantabimus canticum dñi:
in tẽrra aliena.
Si oblitus fuero tui hierłm: obliuio¬
ni detur dextera mea.
dhereat lingua mea faucib meis:
sinon meminero tui.
Si non ꝓposuero hierusalem: in pͥnci¬

Expanded text:
quia illic interrogaverunt nos qui captivos duxerunt nos verba cantionum et qui abduxerunt nos hymnum cantate nobis de canticis Sion quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena si oblitus fuero tui Hierusalem oblivioni detur dextera mea adhereat lingua mea faucibus meis si non meminero tui si non p
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in ȩternum miscdia eius.
Qui ꝑcussit egyptum cum pͥmogeni¬
tis eoꝵ: qm̃ in ȩternũ miscd̃ia eius.
Qui eduxit isrł de medio eoꝵ: qm̃ in
ȩternum miscd̃ia eius.
In manu potenti &e brachio excel
so: qm̃ in ȩternũ miscdia eius.
Qui diuisit mare rubrum in diuisio¬
nes: qm̃ in ȩt̾num miscd̃ia eius.

Expanded text:
am in aeternum misericordia eius qui percussit Aegyptum cum primogenitis eorum quoniam in aeternum misericordia eius qui eduxit Israhel de medio eorum quoniam in aeternum misericordia eius in manu potenti et brachio excelso quoniam in aeternum misericordia eius qui divisit Rubrum mare in divisiones
Abbreviated transcription (Latin):
oli de mortuo inimico tuo
gaudere. sciens qm̃ om̃s mo¬
riemur: & in gaudium nolumꝰ
uenire.Ne despicias narrationẽ
presbiteroꝵ sapientiũ: & in ꝓuer¬
biis illoꝵ conuersare. Ab ipsis
enim disces doctrinam intellectꝰ.
& seruire magnatis sine querela.
Non te pretereat narratio senioꝵ:
ipsi enim didicerunt a patribus
suis. Qm̃ ab ipsis disces intellec¬
tum: & in tempore necessitatis
dabis responsum. Non incendas
carbones peccatoꝵ arguens eos:¬
& ne incendaris flamma ignis
peccatoꝵ illoꝵ.¬

Expanded text:
oli de mortuo inimico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus venire. Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis illorum conversare. Ab ipsis enim disces doctrinam intellectus, et servire magnatis sine querela. Non te pripsi enim didicerunt a patribus suis: quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore necessitatis dabis rescarbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illo
Abbreviated transcription (Latin):
piciabitur peccatis. Qui offert
sacrificium de substantia pau¬
perum: quasi qui uictmat fili¬
um in conspectu patris sui. Paniᷤ
egentium. uita pauꝑis est: qui de¬
fraudat illum: homo sanguinis.
Qui aufert in sudore pane: quasi
qui occidit proximũ suum. Qui
effundit sanguinẽ. & qui fraudẽ
facit mercennario: fratres sunt.
unus edificans. & unus destru¬
ens. quid prodest illis nisi labor:
Unus orans: & unus maledicens:
cuiꝰ uocẽ exaudiet d̃s: Qui bapti¬
zatur a mortuo & iterũ tangit eũ:
quid proficit lauatio illius: Sic
homo qui ieiunat in peccatis suis.
& iterum eadẽ faciens: quid ꝓficit
humiliando se: Orationem illius
quis exaudiet:¬

Expanded text:
pitiabitur peccatis qui offert pitiabitur peccatis qui offert sacrificium ex substantia pauperum quasi qui victimat filium in conspectu patris sui panis egentium vita pauperis est qui defraudat illum homo sanguinis qui aufert in sudore panem quasi qui occidit proximum effundit sanguinem, et qui facit fraudem mercenario, fratres sunt. Unus aedificans, et unus destruens; quid prodest illis nisi labor? Unus orans, unus maledicens; cujus vocem exaudiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficiet lavatio illius? Sic homo qui jejunat in peccatis suis, et iterum eadem facit, quid proficit humiliando se? orationem ejus quis exaudiet
Abbreviated transcription (Latin):
rando: &e plurimas uerboꝵ con¬
suetudines. Aliquotiens usq
ad mortẽ ꝑiclitatus sum horũ
causa: & liberatus sum gr̃a dei
piritus timentium dm̃ que-¬
ritur: & in respectu illius be¬
nedicetur. Spes enim illoꝵ in sal¬
uantẽ illos: c& oculi dei in diligen¬
tes se. Qui timet dñm: nichil tre¬
pidabit: & ñ pauebit: ie qm̃ ip̃e
est spes eius. Timentis dnm̃: bea¬
ta est anima eius: ad quẽ respicit:
& qui ẽ fortitudo eius. Ocuhi dñi:
suꝑ timentes eum: ꝓtector poten¬
tiȩ: firmamentũ uirtutis: Tegi¬
men ardoris: & umbraculum
meridiani: deprecatio offensio¬
nis. & adiutorium casus. Exal¬
tans animam & illuminans
oculos: dans sanitatẽ & uitã
& benedictionem. A¬
minolans ex iniquo: oblatio est
maculata: & ñ sunt beneplacitȩ
subsannationes iniustoꝵ.Dñs
solus sustinentib se: in uia ueri¬
tatis & iusticiȩ. Dona iniquoꝵ
ñ ꝓbat altissimus: nec respicit
m oblationib iniquoꝵ. nec in
multitudine sacrificioꝵ eoꝵ pro¬

Expanded text:
rando et plurimas uerborum consuetudines. aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia piritus timentium deum quaeritur, et in respectu illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem, uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum pro
Abbreviated transcription (Latin):
insensato uiro: ce sompnia ex¬
tollunt imprudentes. Quasi qui
apprehendit umbram & ꝑsequi¬
tur uentum: sic & qui attendit
ad uisa mendacia. Hoc scdm ui
sionem sompnioꝵ. Ante faciem
hominis: similitudo alteriꝰ hoĩs
Ab immundo quid mundabit᷑.¬
& a mendace quid uerũ dicetur:
iumatio erroris.
& auguria mendacia & sõp¬
nia malefacientium: uanitas est.
Et sicut parturientis: cor tuũ phan¬
tasias patitur. Nisi ab altissimo
fuerit emissa uisitatio: ne dederis
in illis cor tuum. Multos enim
errare fecerunt sompnia: & exci¬
derunt sperantes inillis.Sine
mendacio consũmabit᷑ uerbũ:
& sapientia in ore fidelis cõpla¬
nabitur. Qui ñ temptatus est.
quid scit: Uir in multis exꝑtus:
cogitabit multa: & qui multa
didicit: enarrabit intellectum.
Qui non ẽ exꝑtus: pauca recog

Expanded text:
insensato: et somnia extollunt inprudentes. et quasi qui adprehendit umbram et sequitur uentum, sic et qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. ab inmundo quid mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illerrare fecerunt somnia et exciderunt sperantes in illis sine mendacio consummabitur verbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est e
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie est. Radicẽ omniũ maloꝵ
expellit. sicut lorica induit. sicut ga¬
lea defendit. Spes salutis est.con¬
solatio doloris. refectio laboris. no¬
ticia ueri luminis. fons scĩtatis. ho¬
minẽ iuuenẽ castigat: regnum dei
suꝑ terram dat. tedium animȩ de¬
trahit. tuba mirabilis est. Qui dili¬
git canticũ psalmoꝵ assidue: ñ po¬
test peccatum agere. Qui habet lau¬
dem dei in corde suo: in postremo
apud dm̃ gaudebit. & animã suã
in cȩlo mirificabit in scl̃a scł̃oꝵ. am̃.¬
pretes symmachus & theodo¬
tion: diapsalma transtulerunt aqͥ¬
la uero: semꝑ. & puto aut musici
cuiꝰdam soni esse signaculum. aut
certe ꝑpetuitatem eoꝵ que predicta
sunt indicari. Ubicũq sela. hoc est
diapsalma. siue semꝑ apponit᷑: ibi
sciamus ñ tantum ad presens dem¬
pus. uerum ad ȩternum uel quȩ
sequunt᷑ uel quȩ precesserunt ꝑti¬
gustinus putat ubi diapsalma in¬
terponitur: ꝑsonarũ siue sensuum

Expanded text:
quotidie radicem omnium malorum quotidie radicem omnium malorum expellit, sicut lorica induta et sicut galea defendit. Spes salutis est, consolatio doloris, perfectio laboris, notitia veri luminis, fons sanctitatis, hominem juvenem castigat, regnum Dei super terram dat, taedium animae detrahit, tuba mirabilis est. Qui diligit canticum psalmorum assidue, non potest agere peccatum. Qui habet laudem Dei in corde suo, postremo apud Deum gaudebit, et animam suam in coelo mirificabit. Psalmi pretes, Symmachus et Theodotio, diapsalma transtulerunt. Aquila vero, semper; et puto aut musici cujusdam soni esse signaculum, aut certe perpetuitatem eorum quae praedicta sunt, indicari, ut ubicumque SELA, hoc est, diapsalma, sive, semper apponitur, ibi sciamus non tantum ad praesens tempus, verum ad aeternum, vel quae sequuntur, vel quae praecesserint, pertigustinus putat ubi diapsalma interponitur, personarum, sive sensuum,
Abbreviated transcription (Latin):
animas decorat. inuitat ange¬
los in adiutoriũ. fugat demones.
expellit tenebras. efficit scĩtatem
homini peccatori. Refectiomentis
est: delet peccata. simile est elemo¬
luminat. sicut aqua scĩficat. sicut
ignis exurit. sicut folium defluit.
Diabolum offendit. dm̃ ostendit.
uoluptatẽ carnalium extinguit.
oleum miscdiȩ est sors leticiȩ est:
pars angeloꝵ electa. asꝑitatem e¬
cit. omnẽ furorẽ depͥmit. iracundiã
frangit. Laus dei assidue similis est
melli. Canticũ psalmoꝵ: carmen¬
electum ẽ apud dm̃. omne peccatũ
expellit. uinculũ caritatis emendat.
omnia penetrat. omnia suffert. oĩa
implet. omnia docet. omnia signifi¬
cat. Animã magnificat. os purifi¬
cat. cor letificat. turrim excelsam
edificat. hominẽ clarificat. sensus
aꝑit. omne malũ occidit. ꝑfectionẽ
instruit. Excelsa demonstrat: desi¬
deriũ regni cęlestis dat. Pacem int̾
corpus & animã facit: ignẽ spirita¬
lem in corde succendit. Contra oĩa¬

Expanded text:
animas decorat, invitat angelos in adjutorium, fugat daemones, expellit tenebras, efficit sanctitatem homini peccatori. Refectio mentis est, delet peccata, simile est eleemoluminat, sicut aqua mundificat, sicut ignis exurit, sicut oleum lenificat, diabolum offendit, Deum ostendit, voluptates carnales exstinguit. Oleum misericordiae est, sors laetitiae, pars angelorum electa. Asperitatem ejicit, omnem furorem deprimit, iracundiam frangit. Laus Dei assidua est. Simile est melli. Canticum psalmoelectum est apud Deum. Omne peccatum expellit, vinculum charitatis commendat. Omnia perpetrat, omnia suffert, omnia implet, omnia docet, omnia significat, animam magnificat, os purificat, cor laetificat, turrim excelsam aedificat, hominem clarificat, sensum aperit, omne malum occidit, perfectionem instruit, excelsa demonstrat, desiderium regni coelestis dat, pacem inter corpus et animam facit. Ignem spiritalem in corde succendit, omnium vit
Abbreviated transcription (Latin):
sumptione ignorata dampnare. Pro¬
phetauit autẽ ysaias in hierusalem
& in udea. nec dum decem tribub
in captiuitatem ductis: ac de utroq
regno nunc commixtim nunc sepa¬
ratim tęxit oraculum. Et cum inter¬
dum ad presentem respiciat histo¬
riam & post babyloniȩ captiuita¬
tem reditum popħ significet in ui-¬
deam: tamen omnis ei cura de uo-¬
catione gentium. & de aduentu xp̃i
est. Quem quanto plus amatis o
paula & eustochium: tantomagis¬
senti qua me indesmenter emuli
laniant: ipse michi mercedem resti.¬
tuat in futurum. qui scit me ob hoc
in peregrinȩ linguȩ eruditione su¬
dasse: ne uidei de falsitate scriptura¬
rum eccłiis eius diutiꝰ insultarent:.

Expanded text:
sumptione ignorata damnare. Prosumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis ei cura de vocatione gentium, et adventu Christi est. Quem quanto plus amatis, o Paula et Eustochium, tanto magissenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihi mercedem restituat in futuro: qui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate Scripturarum Ecclesiis ejus diutius insultarent .
Abbreviated transcription (Latin):
turo uaticinari. sed de preteritis hy¬
storiam texere. Unde conicio no
luisse tinc temporis septuaginta
inter prites fidei suȩ sacramenta
ꝑspicue ethincis prodere: ne scm ca¬
nib & margaritas porcis darent.
Que cum hanc editionẽ legeritis:
ab illis animaduertetis abscondi¬
ta. Nec ignoro quanti laboris sit ꝓ¬
phetas intelligere: nec facile quẽ¬
piam posse iudicare de interpreta¬
tione. nisi intellexerit ante que le¬
gerit: nos ꝙ patere morsib pluri¬
moꝵ: qui stimulante inuidia quod
consequi non ualent despiciunt.
Sciens ergo & prudens in flammã
mitto manum: & nichilominꝰ hoc
a fastidiosis lectorib precor. ut quo¬
modo greci post septuaginta trans¬
latores aquilam & symmachũ &
theodocionem legunt. uel ob studiũ
doctrinȩ suȩ. uel ut septuagnta ma¬
gis ex collatione eoꝵ intelligant: sic
&e isti saltem unum post priores ha¬
bere dignentur interpretẽ. Legant
prius. & post ea despiciant: ne uide¬
antur non ex iudicio sed ex odii pre¬

Expanded text:
turo vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conluisse tunc temporis Septuaginta interpretes, fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit. Nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante inconsequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii prae
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓphetas
uersib uiderit
esse descriptos:
metro eos esti¬
met apud he¬
breos ligari:
& aliquid simile habere de psalmis
uel oꝑib salomonis: sed quod in de¬
mosthene & dullio solet fieri. ut per
cola scribantur &e commata: qͥ utiq
ꝓsa & non uersib conscripserunt.
Nos quoq utilitati legentium ꝓui¬
dentes: interpretationem nouam

Expanded text:
cum Prophetas versibus viderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providen
Abbreviated transcription (Latin):
Sordibꝰ expolitis purgant penetralia cordis.
Cor quoꝙ cũ renouant xp̃o seruire parati
P astorem puerum multis de fr̾ib unum.
Angłs ex ouibꝰ rapuit regemq dicauit.
rgana qui sciret manib componere solus.
Qs allere ꝑ cytharam popłis celestia regna.
Ingentem clipeoꝙ graui frustraꝙ minantem.
Impia maledicũ phaleras & tela gerentem.
Surdoꝵ demens coleret qui templa deoꝵ.¬
N actauit saxo teret truncumꝙ reliquit.
Iudicioꝙ de ingenti mox cẽde ꝑacta.
Monstrauit popsis culerat quȩ ex hoste gophea.
Hȩc damasus scit sc̃e tuos monstrare tͥumphos

Expanded text:
Sordibus depositis purgant penetralia cordis, Curia cum renovant Christo servire parati.Pastorem puerum multis e fratribus unum, Angelus ex ovibus rapuit, regemque dicavit, Organa qui sciret manibus componere solus, Psallere per citharam populo coelestia regna. Ingentem, clypeoque gravi, frustraque minantem, Impium, maledicum, phaleras ac tela gerentem, Surdorum demens coleret qui templa deorum, Mactavit saxo tereti, truncumque reliquit, Judicioque Dei ingenti mox caede peracta, Monstravit populis, tulerat quae ex hoste trophaea: Nam Damasus scit, Sancte, tuos Deus, ipse triumphos
Abbreviated transcription (Latin):
in theman: & deuorabit edes bosre.
Hȩc dicit dñs. Suꝑ tribus
scelerib filioꝵ ammon. & suꝑ qua¬
tuor non conuertam eum: eo quod
dissecuerit pregnantes galaad. ad
dilatandum terminũ suum. Et suc¬
cendam ignem in muro rabbath.¬
& deuorabit edes eius in ululatu
in die belli. & in turbine in die cõ¬
motionis. Et ibit melchom in cap¬
tiuitatẽ ipse &e pͥncipes eiꝰ simul:
dicit dñs.
Hȩc dicit dñs. Suꝑ trib scelerib
tam eum: eo quod incenderit ossa
regis idumeȩ usq ad cinerem. Et
mittam ignem in moab: & deuora¬
bit edes carioth. Et morietur in so¬
nitu moab: in clangore tubȩ. Et
dispdam iudicem de medio eius.
& om̃s principes eius interficiam cũ

Expanded text:
orabit aedes Bosrae haec dicit Dominus super tribus sceleribus filiorum Ammon et super quattuor non convertam eum eo quod dissecuerit praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum et succendam ignem in muro Rabbae et devorabit aedes eius in ululatu in die belli et in turbine in die commotionis et ibit Melchom in captivitatem ipse et principes eius simul dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus sceleribus tam eum, eo quod incenderit ossa regis Idumeę usque ad cinerem. Et mittam inquit ignem in Moab, et deuorabit ędes Carioth; et morietur in sonitu Moab, in clangore tubę | et disperdam iudicem de medio eius | et omnes principes eius interficiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ. Suꝑ trib scelerib damasci &
suꝑ quatuor non conuertam eũ: s¬
aduersabor eum eo quod trituraue¬
rint in plaustris ferreis galaad.
Et mittam ignem in domũ arahel:
& deuorabit domos benadab. Et
conuertam uectem damasci: & disꝑ¬
dam habitatorem de campo ydoli:
& tenentẽ sceptrum de domo uolup¬
tatis. Et transferetur popłs syriȩ
cirenen: dicit dñs.
Hȩc dicit dñs. Suꝑ trib sceleribus
garȩ. & suꝑ quatuor non conuertã
eum: eo quod transtulerit captiuita¬
tem ꝑfectam ut concluderet eam in
ydumea. Et mittam ignem in nu¬
rum gare. &e deuorabit edes eiꝰ. Et
disꝑdam habitatorem de aroto: &
tenentem sceptrum de ascalone. Et
conuertam manũ meam suꝑ acca¬
ron: & peribunt reliquiȩ philisti¬
Hȩc dicit dñs. Suꝑ trib sceleribus
tyri. & suꝑ quatuor non conuertam
eum: eo quod concluserint captiui¬
tatem ꝑfectam in idumea. & ñ sint
recordati federis frm̃. Et mittam ig¬
nem in murum tyri: & deuorabit
edes eius.

Expanded text:
iste. Super tribus sceleribus Damasci, & super quatuor non conuertam eum, eo quod triturauerit in plaustris ferreis Galaad: & mittā ignem in domū Azahel, & deuorabit domos conteram verticem Damasci, et disperdam habitatorem de domo idoli, et tenente sceptrum de domo voluptatis et tranCyrenen dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus sceleribus Gazae et super quattuor non convertam eum eo quod transtulerit captivitatem perfectam ut concluderet eam in Idumea et mittam ignem in murum Gazae et devorabit aedes eius et disperdam habitatorem de Azoto et tenentem sceptrum de Ascalone et convertam manum meam super Accaron et peribunt reliqui Philisthihaec dicit Dominus super tribus sceleribus Tyri et super quattuor non convertam eum eo quod concluserint captivitatem perfectam in Idumea et non sint recordati foederis fratrum et emittam ignem in murum Tyri et devorabit aedes eius
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc autẽ quam diximus quinq¬
fariam diuisionẽ pro ut unaqueq
earum psalmoꝵ tytulis potuerit
mueniri locis aptissimis admone¬
bo. Ubi significantiam quandam
subsequentib rebus mystica inter¬
pretatione contradicunt. Sed quia
sunt & aliȩ multiphariȩ suꝑscrip¬
tiones quas pretereundas esse ñ ar¬
bitror: breuiter in unam conclusio¬
nem estimo colligendas. ut nec fasti¬
dium lector incurrat: nec in damp¬
no intelligentiȩ necessaria forte pre¬
tereat.

Expanded text:
Hanc autem, quam diximus, quinquefariam divisionem, prout unaquaeque earum psalmorum titulis potuerit inveniri, locis aptissimis admonebo: ubi significantiam quamdam subsequentibus rebus mystica interpretatione contradunt. Sed quia sunt et aliae multifariae superscriptiones, quas praetereundas esse non arbitror, breviter in unam conclusionem aestimo colligendas; ut nec fastidium lector incurrat, nec in damno intelligentiae necessaria forte praetereat.
Abbreviated transcription (Latin):
ercituum: sed semen pacis erit. Ui¬
nea dabit fructum suum. & terra
dabit germen suum. & cęli dabunt
rorem suum: & possidere faciam reli¬
quias popł huius uniuersa hȩc.
Et erit sicut eratis maledictio in gen¬
tib domꝰ iuda ce domꝰ isrł: sic sal¬
uabo uos: & eritis benedictio. Nolite
tiniere. confortentur manus ur̃ȩ:
quia hȩc dicit dñs exercituũ. Sicut
cogitaui ut affligerem uobiscũ ad

Expanded text:
ercituum, sed semen pacis erit: Viercituum, sed semen pacis erit: Vinea dabit fructum suum, et terra dabit germen suum, et coeli dabunt rorem suum, et possidere faciam reliquias populi hujus universa haec. Et erit: sicut eratis maledictio in gentibus, domus Juda et domus Israel: sic salvabo vos, et eritis benedictio: Nolite timere, confortentur manus vestrae. Quia haec dicit Dominus exercituum: Sicut cogitavi, ut affliger
Abbreviated transcription (Latin):
tib in platẽis eius. Hȩc dicit dñs
exercituum. Si difficile uidebitur
in oculis reliquiarũ popul huius
in dieb illis: nunquid in oculis
meis difficile erit dicit dñs exerci¬
tuum: Hȩc dicit dñs exercituum.
Ecce ego saluabo popłm meũ de ter¬
ra orientis. & de terra occasus solis.
& adducam eos & habitabunt in me¬
dio hierusalem. & erunt michi in po¬
pulum: & ego ero eis in dm̃. in ueri
tate & in iusticia. Hȩc dicit dñs ex¬
ercituum. Confortentur manus ur̃ȩ
qui auditis in dieb his sermones
istos ꝑ os ꝓpħarum in die qua fun¬
data est domus dñi exertituũ ut
templum edificaretur. Siquidem
ante dies illos merces hominũ non
erat. nec merces iumentoꝵ erat. neꝙ
introeunti et exeunti pax pre tribu¬
latione. Et dimis om̃s homines unũ¬
quemq contra ꝓximũ suum. Nunc
autẽ non iuxta dies pͥores ego faciã
reliquiis popħ huius dicit dñs ex¬

Expanded text:
tibus in plateis eius haec dicit Dominus tibus in plateis eius haec dicit Dominus exercituum si difficile videbitur in oculis reliquiarum populi huius in diebus illis numquid in oculis meis difficile erit dicit Dominus exercituum haec dicit Dominus exercituum ecce ego salvabo populum meum de terra orientis et de terra occasus solis et adducam eos et habitabunt in medio Hierusalem et erunt mihi in populum et ego ero eis itate et justitia. Haec dicit Dominus exercituum: Confortentur manus vestrae, qui auditis in diebus his sermones istos per os prophetarum, in die qua fundata est domus Domini exercituum, ut templum aedificaretur. Siquidem ante dies illos merces hominum non erat, nec merces jumentorum erat; Neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione, et dimisi omnes homines, unumquemque contra proximum suum. Nunc autem non juxta dies priores ego faciam reliquiis populi hujus, dicit Dominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
dirent legem. & uerba que misit
dñs exercituum in sp̃u suo ꝑmanũ
ꝓpħ̃arum pͥoꝵ. Et facta est indigna¬
tio magna a dño exercituum. Et
factum est sicut locutus est: ce non
audierunt: sic clamabunt: & non
exaudiam dicit dñs exercituum.
Et disꝑsi eos per omnia regna que
nesciunt: & terra desolata est ab
eis eo quod non esset transiens et
reuertens: & posuerunt terram de¬
siderabilem in desertum. Et factũ
est uerbum dñi exercituum ad me¬
dicens. Hȩc dicit dñs exercituum.
Zelatus sum syon zelo magno: &
indignatione magna zelatus sum
eam. Hȩc dicit dñis exercituum. Re¬
uersus sum ad syon. & habitabo in
medio hierłm: & uocabitur hieru¬
salem ciuitas ueritatis: & mons do¬
mini exercituum. mons scĩficatus.
Hec dicit dñs exercituum. Adhuc
habitabunt senes & anus in pla¬
tẽis hierłm. & uir baculũ habens
in manu eius pre multitudine die¬
rum: & platee ciuitatis comple¬
buntur infantib & puellis luden¬

Expanded text:
dirent legem et verba quae misit dirent legem et verba quae misit Dominus exercituum in spiritu suo per manum prophetarum priorum et facta est indignatio magna a Domino exercituum et factum est sicut locutus est et non audierunt sic clamabunt et non exaudiam dicit Dominus exercituum et dispersi eos per omnia regna quae nesciunt et terra desolata est ab eis eo quod non esset transiens et revertens et posuerunt terram desiderabilem in desertum et factum est verbum Domini exercituum dicens haec dicit Dominus exercituum zelaindignatione magna zelatus sum eam; haec dicit Dominus exercituum: Reversus sum ad Syon et habitabo in medio Hierusalem, et vocabitur Hierusalem civitas veritatis, mons Domini exerhaec dicit Dominus exercituum adhuc habitabunt senes et anus in plateis Hierusalem et viri baculus in manu eius prae multitudine dierum et plateae civitatis conplebuntur infantibus et puellis luden
Abbreviated transcription (Latin):
multis annis. Et factum est uerbũ
dñi exercituum ad me dicens. Lo¬
quere ad omnẽ popłm terrȩ. & ad
sacerdotes: dicens.Cum ieiunare¬
tis & plangeretis in quinto & in
septimo ꝑ hos septuaginta annos:
nunquid ieunium ieiunastis mͥ:
Et cum comedistis ce bibistis: nun¬
quid ñ uobis comedistis. & uobis¬
met ipsis bibistis: Nunquid non¬
hec sunt uerba que locutus est do¬
minꝰ in manu ꝓpħarum pͥoꝵ. cum
opulenta ipsa & urbes in circuitu
cius. & ad austrum & in campestri¬
bus habitaretur::¬
Tfactum est uerbum dñi ad
rachariam dicens. Hȩc ait dñs
exercituum dicens. Iudicium ue-¬
rum iudicate: & misericordiam
& miserationes facite unus quisq
cum fr̃e suo: & uiduam & pupil
lum & aduenam & paupem nolite
calumpniari: & malum uir fr̃i suo
ñ cõgitet in corde suo. Et noluerunt
attendere: sed auerterunt scapu¬
lam recedentẽ. & aures suas aggra¬
uauerunt ne audirent. & cor suũ
apposuerunt ut adamantẽ ne au¬

Expanded text:
multis annis et factum est verbum multis annis et factum est verbum Domini exercituum ad me dicens loquere ad omnem populum terrae et ad sacerdotes dicens cum ieiunaretis et plangeretis in quinto et septimo per hos septuaginta annos numquid ieiunium ieiunastis mihi et cum comedistis et cum bibistis numquid non vobis comedistis et vobismet ipsis bibistis numquid non sunt verba quae locutus est Dominus in manu prophetarum priorum cum opulenta ipsa et urbes in circuitu eius et ad austrum et in campestribus habitaretur et factum est verbum Domini ad Zacchariam dicens haec ait Dominus exercituum dicens iudicium verum iudicate et misericordiam et miserationes facite unusquisque cum fratre suo et viduam lum, et advenam, et pauperem nolite calumniari: et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo. Et noluerunt attendere, et verterunt scapulam recedentem, et aures suas aggravaverunt, ne audirent. Et cor suum posuerunt ut adamantem, ne au
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis magni. & loqueris ad
eum dicens. Hȩc ait dñs exercituũ
Ecce uir oriens nomen eius. & sub¬
ter eum orietur. & edificabit templi
dño. & ipse extruet templũ dño. et
ipse portabit głam: &e sedebit &e do¬
minabitur suꝑ solio suo. Et erit sa¬
cerdos suꝑ solio suo: & consiliũ paci
erit int̾ duos illos. Et coronȩ erunt
helem &e tobie & idaie. ethen filio
sophonie. memoriale in templo do¬
mini. Et qui ꝓcul sunt uenient &
edificabunt in domo dñi: &e scietis
quia dñs exercituum misit me ad
uos. Erit autem hoc: si auditu audie¬
ritis uocem dñi dei ur̃i.
Tfactum est in anno quartoda¬
rii regis: factum est uerbũ dñi
ad rachariam. in quarta mensis no¬
ni qui est casleu. Et miserunt ad
domũ dñi saresar. & rogomelech.
& uiri qui erant cum eo ad depre-¬
candam faciem dñi. ut dicerent sa¬
cerdotib domus dñi exercitduum
ce ꝓphetis loquentes. Nunqͥd flen¬
dum michi est in mense quinto:
uel scĩficare me debeo sicut feqiã

Expanded text:
sacerdotis magni et loqueris ad eum dicens haec ait Dominus exercituum dicens ecce vir Oriens nomen eius et subter eum orietur et aedificabit templum Domino et ipse extruet templum Domino et ipse portabit gloriam et sedebit et dominabitur super solio suo et erit sacerdos super solio suo et consilium pacis erit inter duos illos et coronae erunt Helem et Tobiae et Idaiae et Hen filio Sofoniae memoriale in templo Domini et qui procul sunt venient et aedificabunt in templo Domini et scietis quia Dominus exercituum misit me ad vos erit autem hoc si auditu audieritis vocem Domini Dei vestri et factum est in anno quarto Darii regis factum est verbum Domini ad Zacchariam in quarta mensis noni qui est casleu et miserunt ad domum Dei Sarasar et Rogomelech et viri qui erant cum eo ad deprecandam faciem Domini ut dicerent sacerdotibus domus Domini exercituum et prophetis loquentes numquid flendum mihi est in mense quinto vel sanctificare me debeo sicuti feci iam
Abbreviated transcription (Latin):
& uid. & ecce quatuor quadrige
egredientes de medio duoꝵ mon¬
tium: & montes: montes ȩxei. In
quadriga pͥma equi rufi: & in qua¬
driga scd̾a equi nigri. & in quadri¬
ga tercia. equi albi: & in quadriga
quarta: equi uarii fortes. Et respon¬
di: & dixi ad angelum qui loquebat᷑
mme. Quid sunt hec dñe mi: Et
respondit angłs: & dixit ad me.
Isti sunt quatuor uenti ceh: qui egre¬
diuntur ut stent coram dominato¬
re omnis terrȩ. In qua erant equi
nigri: egrediebantur ad terram aqͥ¬
lonis: ce albi egressi sunt post eos:
& uarii egressi sunt ad terram au¬
stri. Qui autẽ erant robustissimi
exierunt. & querebant ire & dis¬
cũrrere ꝑ omnẽ terram. Et dixit.
Ite. ꝑambulate terram. Et ꝑam¬
bulauerunt terram. Et uocauit
me: & locutus est ad me dicens.
Ecce qui egrediuntur in terram
aquilonis: requiescere fecerunt
sp̃m meum in terra aquilonis.
et factum est uerbum dñi: ad me
dicens. Sume a transmigratione
aboldai. & atobia. & ab idaia. &

Expanded text:
ecce quatuor quadrigae egredientes in medio duorum montium, et montes, montes aenei . In quadriga prima equi rufi, in quadriga secunda equi nigri, et in quadriga tertia equi albi, et in quadriga quarta equi varii et fortes. Et respondi, et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quid sunt haec, domine mi? Et respondit angelus, et ait adIsti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur, ut stent coram Dominatore omnis terrae. In qua erant equi nigri, egrediebantur in terram aquilonis: et albi egressi sunt post eos: et varii egressi sunt ad terram austri. Qui autem erant robustissimi, exierunt, et quaerebant ire et discurrere per omnem terram. Et dixit: Ite, perambulate terram: et perambulaverunt terram. Et vocavit me, et locutus est ad me, dicens: Ecce qui egrediuntur in terram aquilonis, requiescere fecerunt spiritum meum in terra aquilonis. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Sume a transmigratione, ab Holdai, et a Tobia, et ab Idaia; Et
Abbreviated transcription (Latin):
& scietis quia dñs exercituum mi¬
sit me ad uos. Qs enĩ despexit dieᷤᷤ par¬
uos: Et letabuntur &e uidebunt la¬
pidem stagneum in manu rorobabel
septem isti ocħ dñi qui discurrunt
in uniuersa terra. Et respondi: et
dixi ad eum. Quid sunt duȩ oliuȩ
istȩ ad dexteram candelabri. & ad si¬
nistram eius: Et respondi scdo: oe
dixi ad eum. Quid sunt duȩ spice
oliuarum que sunt iuixta duo ro¬
stra aurea in quib sunt suffusoria
ex auro: Et ait ad me dicens. Nun¬
quid nescis quid sunt hȩc: Et dixi
Non dñe mi. Et dixit. Isti sunt duo
filii olei qui assistunt dominatori

Expanded text:
nus exercituum misit me ad vos quis enim despexit dies parvos et laetabuntur et videbunt lapidem stagneum in manu Zorobabel septem isti oculi Domini qui discurrunt in universa terra et respondi et dixi ad eum quid sunt duae olivae istae ad dextram candelabri et ad sinistram eius et respondi secundo et dixi ad eum quid sunt duae spicae olivarum quae sunt iuxta duo rostra aurea in qex auro? Et ait ad me, dicens: Numquid nescis quid sunt haec? Et dixi: Non, domine mi. Et dixit: Isti sunt duo filii olei qui assistunt Dominatori