comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or eo nstantinopolitane ciuitatĩs Episcopum habere oporiet primatus ho¬
noreui post Romianum Epis copumo: propter quod sit noua Roria.
Oriꝑ iopiortotius indisciplinationio cius doctrinam que Constntinopoli
orta estiut neque maximus fuisse aut esse ctiam putctur Episcopbo siuopom¬
est neque lui qui ab cosunt ordinati qualer cũque graduon clcric lusott¬
ncãt omnibus scilicet que circa cũ relab eo gesta sunt: in irritũ rcuocatiso.

Expanded text:
 Constantinopolitanae civitatis episcopum habere oportet primatus honorem post Romanum episcopum, propter quod sit nova Roma. VI. Propter totius indisciplinationis ejus doctrinam quae Constantinopoli orta este hi qui ab eo sunt ordinati, qualemcunque gradum clericatus obtineant, omnibus scilicet quae circa eum vel ab eo gesta sunt in irritum revocatis. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
diximus:spiritalis onguenti factum est:princeps populi fuit.& tanquam Rex
primitias & tributum per capita accepit apopulo:& iudicandi plebem sorte
suscepta.de mundis immundisque iudicabat. Sed & si quis alius ex ipso un¬¬
guento perunctus est: tanquam uirtute inde concepta, etiam iple RE E aut ungebatur¬
propheta ficbat:aut pontifex. Quod si temporalis hac gratia ab hominbus regec e¬
C composita. tantum potuit: intellige iam tu quantum sit illud unguentum. prophaete.¬
quod a Deo de uirgulto uita prolatum est: cũ hoc quod ab hominibus factũ
est: tam eximias inter homines conferat dignitates. Quid enim in praesenti
scculo propheta gloriosius:pontifice clarius. Rege sublimius:Et cgo ad hȩc¬

Expanded text:
mpositionis perunctus, princeps populi fuit, et tanquam rex primitias et tributum per capita accepit a populo, et judicandi populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut pheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus composita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud unguentum quod a Domino de virgulto vitae prolatum est, cum hoc quod ab hominibus factum est tam eximias inter homines conferat dignitates. Quid enim in praesenti saeculo propheta gloriosius, pontifice clarius, rege sublimius? Omnis e
Abbreviated transcription (Latin):
tei ueritas patescehat. Denique in urbe per loca conuentus fieri: & de hoc
qui aperuerit: uelquid nuncii a Deo hominibus detulisset: donec sub eo¬¬
dem anno gir quidam adstans in urbis loco celeberrimo: proclamaret ad
populuto. dicens: Audite rac d ciues Romani: filius Dci in partibuo adest
Aludaee. promittẽs omnibus uolentibus audirc se uitam ȩternam:si quis tamẽ
ꝑter quod conucrtimini a malis adbona. & a temporalibus ad aterna.Agno¬
scite unum esse Deum cocli terrȩq Rectorẽ: in cuius iustis aspectibus: uos in
iusti mundum cius habitatis.Sed si conuertimini, & secundum uoluntatem¬
cius agitis: ad futurum seculum uenientes: & aterni effecti: ineffabilibus cius
bonis ac pramiis perfruemini:Erat autem uiriste qui haec loquebatur ad po¬
pulum ex orientis partibus nationc Hebraus: nomine Barnabas: qui se etiam
unum ex cius discipulis esse diceret: missumque ad hoc: ut uolentibus indica. can¬
ret.Quibus cgo auditis. cum reliqua multitudine sequi cum cocpi: & audire &¬

Expanded text:
et signa efficeret. Denique in urbe per loca conventus fieri coepit, et de hoc qui velut a Deo hominibus detulisset nuntium, donec sub eodem anno, vir quidam astans in urbis loco celeberrimo proclamaret ad populum, dicens: Audite me, o cives Romani, Filius Dei adest in partibus  omnibus volentibus audire vitam aeternam, si qui tamen pter quod convertimini a malis ad bona, et a temporalibus ad aeterna, agnoscite unum Deum esse, coeli terraeque rectorem, in cujus estis aspectibus vos, qui injuste mundum ejus habetis. Sed si convertimini et agitis poenitentiam, ad futurum saeculum venientes, et aeterni effecti, ineffabilibus ejus bonis perfruemini. Erat enim vir iste qui haec loquebatur, ui haec loquebatur, natione Hebraeus, nomine Barnabas: qui se etiam unum ex discipulis ejus esse dicebat, missumque ad hoc ut haec volentibus indicaret. Quibus ergo auditis, cum reliqua multitudine sequi eum coepi, et audire
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset Deus coclũ & terrã tanquã domu ynã, ipsa que ex corporibus mudi
aqua.
reddita est ymbra: his qua intrinsecus clausa fuerãt tenebras ex se dedit.Sed ẜ¬
cum uoluntas Dei introduxisset Iucem: tenebra illx quae cxxmbra corporũ
facta fuerant: continud deuorata sunt:tunc de inde lux in diem. tenebra de¬¬
purantur in noctet. Iam uerd aqua: qua erat intra mundum: in medio primi
illius corli. terraeq spatio. quasi gelu cõcreta: & crystallo solidata distc̃ditur.
& huiusmodi firmamẽto uelut intercluduntur media cceli ac terrae spatia.
idq firmamentũ coclũ conditor appellauit: antiquioris illius yocabulo nu¬¬
cupatũ. & ita totius mundi machinam: cum una domus esset: in duas diuidit
tegionco. Diuisionis autẽ hac fuit causa: ut superna regio angelis habitaculũ.
infcrior uerd praberet hominibus.Post hac quod reliquum fuit in inferio.

Expanded text:
fecisset Deus coelum et terram, tanquam domum unam, ipsaque ex corporibus mundi quae reddita est umbra, his quae intrinsecus clausa fuerant tenebras ex se dedit. Sed cum voluntas Dei introduxit lucem, tenebrae illae quae ex umbra corporum factae fuerant, continuo devoratae sunt. Tum deinde lux in diem, tenebrae deputantur in noctem. Jam vero aqua, quae erat intra mundum in medio primi illius coeli terraeque spatio, quasi gelu concreta et crystallo solidata distenditur. Et hujusmodi firmamento velut intercluduntur media coeli ac terrae spatia; idque firmamentum coelum conditor appellavit, antiquioris illius vocabulo nuncupatum. Et ita totius mundi machinam, cum una domus esset, in duas divisit regiones. Divisionis autem haec fuit causa, ut superna regio angelis habitaculum, inferior vero praeberet hominibus. Haec nostro operi paucis inserere
Abbreviated transcription (Latin):
estibus agitarer: fama quaedam sensim in imperio Tiberii Casaris: initid ex
Orientis partibus sumpto peruenit ad nos: & per singula conualescens: uelut
a Dco bonus quidam nuncius missus:uniuersum replebat orbem: nec patis.¬
batur diuinam uoluntatem silentio tegi.Diffundebatur crgo per singula lo¬¬
dio. regnum Dei euangolizaret ludais:idq percepturos diceret cos: qui man¬
datorum suorum. & doctrinae instituta seruassent. Ut autem sermo cius fide
dignus: ac diuinitatis plenus esse crederetur.uirtutes multas & signa ac pro¬.¬

Expanded text:
estibus agitarer, fama quidem sensim in imperio Tyberii Caesaris initio ex Orientis partibus sumpto pervenit ad nos; et per singula convalescens, velut a Deo bonus quidam nuntius missus universum replebat orbem, nec patiebatur divinam voluntatem silentio tegere. Diffundebatur ergo per singula loegnum Dei evangelizaret Judaeis: idque percepturos diceret eos qui mandatorum suorum et doctrinae instituta servassent, ut autem sermo ejus fide dignus ac divinitatis plenus esse crederetur, virtutes multas et signa
Abbreviated transcription (Latin):
cunctie statuit: intimasti:& quod duo regna posuit.praesentis dico temporis
& futuri: & tempora ytrique constituit. statuitque expectari iudicii diem.
quam ipse definiuit: in qua habenda sitrerum:animarumq: discrctio.ut im¬¬
pii quidem pro peccatis suis igni tradantur aeterno:hi yero qui secundũ yo¬¬
Iuntatem conditoris Dei uixerint:pro bonis operibus benedictione susc epta
clarissima luce fulgentes: introducti ad xternam fidem & in incorreptione¬
durantes:ineffabiliut honorum munera aeterna percipiant. Hac me prose¬¬

Expanded text:
 statutis. Duo regna statuit Deus, praesentis dico temporis et futuri, et tempora utrique constituit, statuitque exspectare judicii sui diem, quam ipse definivit, in qua habenda sit rerum omnium animarumque discretio, ut impii quidem pro peccatis suis igni tradantur aeterno, hi vero qui secundum voluntatem conditoris Dei vixerunt, pro bonis operibus benedictione suscepta, clarissima luce fulgentes, introducti ad aeternum saeculum, ineffabilium bonorum munera aeterna percipiant. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
uersa: ominia e lementa treme facere: aut clauis tranofixũ esse. &t paradisi por¬
tam fider latronis apcrire: ita non ciusdem nature est: diccro: Ego & puter
rnum suious. &t dicere. Pater maior me est. Quamuis cnim in Domino lcsu
silunsto Dei se hominis una persona sit: aliud tamen est: ende in utroq co¬
munis est contumelia. aliud unde communis est gloria. De nostro enim illi
tre humanitas:de patre illi est aqualis cum patre diuinitas.
CAPUT U.

Expanded text:
versa, omnia elementa tremefacere; aut clavis transfixum esse, et paradisi porversa, omnia elementa tremefacere; aut clavis transfixum esse, et paradisi portas fidei latronis aperire ; ita non ejusdem naturae est, dicere: Ego et Pater unum sumus , et dicere, Pater major me est . Quamvis enim in Domino Jesu Christo Dei et hominis una persona sit; aliud tamen est, unde in utroque communis est contumelia, aliud unde communis est gloria. De nostro enim illi de Patre illi est aequalis cum Patre Divinitas. CAP. V.
Abbreviated transcription (Latin):
tidere Se Dominus est omnium: quera Magi gaudentes peniunt supplici.¬
ter adorare. lam cũm ad pre cursoris sui loannis baptisium ueniret Ne laic¬
ret quod carnis uelamine tegerctur. uox patris de coelo intonas dixit. Nic
elt filius nueuo dilectus in quo mihi bene complacuit. uem itaq sicui ho¬
minem diabolica tentat astutia: cidem sicut Deo angelica famulantur offi¬
quinque panibus. quinque millia hominum satiare & largiri Sattiaritane
aquam uiuam: cuius haustus bibenti praestat: nc ultra iam sitiat: supra dor.¬
sum maris plantis non subsidẽtibus ambularc: & clationcs nuctuumiuere.¬
pata tempestate: consterterc: sinc ambiguitate diuinum est.dicut ergo ⁊ et
multa pretorcato non eiusdem natura est: Eere miscrationis affectu ami.
cum mortuum: Et cundem remota quatriduanae aggere sepultura: ad uocio iani¬
im perium ex citare rediuiuum aut in ligno pendere: & in noctm luce conai¬

Expanded text:
cidere, sed Dominus est omnium quem magi gaudent supplicicidere, sed Dominus est omnium quem magi gaudent suppliciter adorare. Jam cum ad praecursoris sui Joannis baptismum venit, ne lateret quod carnis velamine divinitas tegeretur, vox Patris de coelo intonans dixit: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui . Quem itaque sicut hominem diabolica tentat astutia, eidem sicut Deo angelica famulantur offiquinque panibus quinque millia hominum satiare, et largiri Samaritanae aquam vivam, cujus haustus bibenti praestet ne ultra jam sitiat: supra dorsum maris plantis non desidentibus ambulare, et elationes fluctuum increpata tempestate consternere, sine ambiguitate divinum est. Sicut ergo ut multa praeteream non ejusdem naturae est flere mcum mortuum , et eumdem, remoto quatriduanae aggere 823 sepulturae, ad vocis imperium excitare redivivum ; aut in ligno pendere, et in noctem luce con
Abbreviated transcription (Latin):
gnĩtate Agit enĩta itraque forma cum altcrius communionc: quod pco.¬
prium est xerboseiliceto perante. quod uerbi est : de carne exequert. quod
carnis ese. Unium horum coruscat miraculis aliud succuinbit iiurtiis. du si¬
cut erbũ abt qualitate paterna gloriae non reccloit ita caro natura nosftri
gencrio non teliquit. Unuo cnim idemq est: quod sept dicendutm & nuere
Der filius : dũ pere hominis filius. Dcus pcrid quod in Drincipio crat rere¬
bu. et cerbum erat apud Deum. & Ocus crat uerbum. Homo perid quod
uerbum caro facts cst & habitauit in nobis. De us per id. quod omnia peru
oplumo facia sunt. Se fine ipso factum est nihil. Homoperid quod factuc
est eit muliere factus est sub lege. Natiuitas carnis inanifestatio CE UTAUS
natur e Pnitus rirginis diuinae est pirtutis indicium. Infantia patuulii oe p¬
ditur humilitate cunarum. Magnitudo altissimi: declaratutuocibus ange¬
loruta. Similis est rudimẽtis hominum: quem Herodes impius molituroc.¬

Expanded text:
gnitate. Agit enim utraque forma cum alterius communione, quod proprium est; Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Et sicut Verbum ab aequalitate paternae gloriae non recedit, ita caro naturam nostri generis non relinquit. Unus enim idemque est, quod saepe dicendum est, vere Dei Filiusbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; homo per id quod Verbum caro factum est. et habitavit in nobis: Deus per id quod omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil ; homo per id quod factus est ex muliere, factus sub lege . Nativitas carnis, manifestatio est humanae naturae: partus Virginis, divinae est virtutis indicium: infantia parvuli ostenditur humilitate cunarum, magnitudo Altissimi declaratur vocibus angelorum. Similis est rudimentis hominum quem Herodes impie molitur oc
Abbreviated transcription (Latin):
IN greditur ergo hac mũdi infima filius Dci: de coclesti sedo descen¬
dens & a paterna gloria non recedẽs: nouo ordinc: noua natiuitate
generatus. Nouo ordinc: quia inuisibilis in suis:uisibilis factus est
in nostris. In comprae hetsibilis uoluit compra hendi. Ante tempota ma.¬
nens eslc ccepit ex tempore. Uniuersitatis Dominus seruilem formam: ob.¬
umbrata maiestatis sua immensitate suscepit. Impassibilis Deus: non dedi¬¬
gnatus ostesse homo passibilis:& immortalis mortis legibus subiaccre.No¬
ua autem natiuitate gencratus. quia inuiolata uirginitas concupiscentiam
nesciuit: carnis matetiam ministrauit. Adsumpta est igitur de matre Domi¬
ni natura non culpa. nec in Domino lesu Christo. cx utero uirginis geni¬
to. quia natiuitas est mirabilis: ideo nostrae est natura dissimilis. Qui ciñ
tra ueruscst Deus: idem uerus est homo. Et nulluiti est in hac unitate men.¬
ostra dacium . dum inuiccma sunt & humilitas hominis & altitudo dcitatis.

Expanded text:
Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, 817 et a paterna gloria non recedens, novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris, incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens esse coepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam, obumbrata majestatis suae immensitate, suscepit; impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate generatus: quia inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, carnis materiam ministravit. Assumpta est de Matre Domini, natura, non culpa; nec in Domino Jesu Christo, ex utero virginis genito, quia nativitas est miraim verus est Deus, idem verus est homo, et nullum est in hac unitate mendacium, dum invicem sunt, et humilitas hominis, et altitudo deitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
in his quibus crrauit & perperam gessit: indignatur: & semetipsum inculat.
ex qua indignatione accenditur in nobis ignis quidam: qui uelut agro steri.¬
li immissus. cõsumptis & excoctis radicibus pessimae yoluptatis. bono semi'¬
ni uerbi Dei foccundiorẽ cordis prȩparat glebam. Puto aut quod satis dignas
habeatis causas iracudis: ex quibus iustissimus ignis iste coalescat: si cõside¬
retis in quãtos ros crrores deduxit ignorãtie malũ.:quantosq: lapsus. & quã¬
ia pracipitia ad peccandũ dedita quãtis ros bonis abstraxit & inquȩ p̃cipi'¬
tauit mala. & quod est suꝑ oia grauius: ꝙ uos in futuro seculo eternis pocnis

Expanded text:
ue in quibus erravit et perperam gessit, indignetur et semetipsum accuset. ue in quibus erravit et perperam gessit, indignetur et semetipsum accuset. Ex qua indignatione accenditur in nobis ignis quidam, qui velut agro sterili immissus, consumptis et excoctis radicibus pessimae voluntatis, bono semini verbo Dei fecundiorem cordis praeparet glebam. Puto autem quod satis dignas habeatis causas iracundiae, ex quibus justissimus ignis iste coalescat, si consideretis in quantos vos errores deduxerit ignorantiae malum, quantosque lapsus et quanta praecipitia ad peccandum dedit, a quantis vos bonis abstraxit, et in quae praecipitavit mala, et, quod est super omnia gravius, quod vos in futuro saeculo aeternis poen
Abbreviated transcription (Latin):
do cecpit. Quoniã quidem sicut terra cultore neglecta spinas & tribulos no¬
cessarid producit. ita sensus uester longi temporis incuria. toultas & noxias
opiniones rerũ &t intelligẽtias falsa scientia germinauit. Opus est nuc multa
diligẽtia ad excolendũ rus mentis restra: ut id sermo ueritatis ꝗ est ycruo &
dilieẽs cordie colonus: adsiduis excolat disciplinis. Uestrũ ergo est p̃bere ci
obedientiã: & occupatiões ac sollicitudines suꝑfluas aroputare nebonsi uer¬
bi semen enecet noxiũ germẽ. Potest em fieri: ut multi tẽporis negligontia
breuis & ad sidua reparet diligẽtia: incertũ nanq est uniuscuiusq uita tẽpus.
& ideo festinandũ est ad salutem: ne fortẽ cunctantẽ mors repentina prguc.¬
niat. Et ob hoc acrius intendendum est ut dum est temporio spatium: colle.¬
Octa malae consuctudinis ritia resecentur. Quod nõ aliter facere potcritis: nisi
ut irascamini quodam modo aduersum uosmetipsos: pro his qua inutiluer

Expanded text:
 Et quoniam quidem sicut a cultore neglecta terra spinas et tribulos necessario producit, ita sensus vester longi temporis incuria multas et noxias opiniones rerum et intelligentias falsae scientiae germinavit, opus est nunc multa diligentia ad excolendum rus mentis vestrae, ut hoc sermo veritatis qui est verus et diligens cordis colonus assiduis excolat disciplinis. Vestrum ergo est praebere obedientiam et occupationes, ac sollicitudines superfluas amputare, ne bonum verbi semen enecet noxium germen: potest enim fieri ut multi temporis negligentiam, brevis et assidua reparet diligentia. Incertum namque est uniuscujusque tempus vitae. Et ideo festinandum est ad salutem, ne forte cunctantem mors repentina praeveniat; et ob hoc acrius innitendum est, ut dum est temporis spatium collecta malae consuetudinis vitia resecentur. Quod non aliter facere poteritis, nisi ut irascamini quodammodo adversum vosmetipsos pro his quae inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
est & quod deforis est crit mundum. Uere enim si mens mũdetut lucescien¬
tie: cum ipsa fucrit munda ac splendida: tunc etiam eius qui deforis est hori¬
nis ipsa necessarid curã gerit: id est carnis sua, ut & ipsa purificetur. Ubi aũt
ista qua deforis est purificatio carnis negligitur.certum est ĩbi neq de puri.¬
tatc mentis: ac mũditia cordis curã geri. Ita ergo fit ut is quidem qui intrinse¬
cus mundus est mundetur sine dubio & extrinsecus.Non semper autẽ is qui
mundatur extrinsccus: etiam intrinsecus mũdus est uidelicet cum agit hac
ur hominibus placeat. Sed & illa species castimonie obseruanda est:ut ne pas¬
sim. & libidinis solius causa focminis cocatur: sed posteritatis reparandae gra¬
tia.Ouæ obseruantia cum in nonnullis etia pecudibus inueniatur: pudoris
ost: si non ab hominibus rationabilibus: & Deum colentibus obseructur. In¬

Expanded text:
est, et quod deforis est erit mundum. Vere enim si mens mundetur luce scienest, et quod deforis est erit mundum. Vere enim si mens mundetur luce scientiae, cum ipsa fuerit munda ac splendida, tunc etiam ejus qui deforis est hominis ipsa necessario curam gerit, id est carnis suae, ut ipsa purificetur; ubi autem ista quae deforis est purificatio carnis negligitur, certum est neque de puritate mentis ac munditia cordis curam geri. Ita ergo fit ut is qui intrinsecus mundus est mundetur sine dubio et extrinsecus; non semper autem is qui mundatur extrinsecus, etiam intrinsecus mundus est, videlicet cum agit haec ut hominibus placeat, sed et illa species castimoniae observanda est, uti ne passim et libidinis solius causa feminis coeat quis, sed posteritatis reparandae gratia, quae observantia cum etiam in nonnullis pecudibus inveniatur, pudoris est si non ab omnibus rationabilibus et Deum colentibus observetur.
Abbreviated transcription (Latin):
et si lex dehis nõ admonuisset: nos ut Cantari libenter uolueremur in sterco.p¬
re. Debemus amplius aliquid haberc animalibus:utpote rationabiles homi'¬
nes & coclestium sensuum capaces: quibus summi studii esse debet ab omni
inquinamento cordis conscientiam custodire.Bonum est autem & puritati
conucniens: et iam corpus aqua diluere. Bonum uerd dico, non quasi prin¬¬
cipalc illud in quo mens purificatur: sed quod sequela sit illius boni, hoc
in quo caro diluitur. Sic enim & magister noster quosdam Pharisaorum &
Scribarum. qui uidebantur esse cateris meliores: & auulgo separati: incre'¬
pabat: dicens eos hypocritas: quia ca solum quȩ hominibus uidebantur.pu'¬
rificabant. corda xerd qua solus Dcus aspicit, inquinata relinquebant &
et Pharisei hypocritȩ: quia mundatis calicis & paropsidis quod deforis est
intus autem plena sunt sordibus. Pharisaee caece emunda prius quod intus

Expanded text:
 si lex de his non admonisset, nos ut catuli libenter volveremur in sterco si lex de his non admonisset, nos ut catuli libenter volveremur in stercore. Debemus aliquid amplius habere animalibus, utpote rationabiles homines et coelestium sensuum capaces, quibus summi studii esse debet ab omni inquinamento cordis conscientiam custodire. Bonum est autem et puritati conveniens etiam corpus aqua diluere. Bonum vero dico non quasi principale illud in quo mens purificatur, sed quod sequela sit illius boni hoc, in quo caro diluitur, sicut enim et Magister noster quosdam Pharisaeorum et Scribarum, qui videbantur esse caeteris meliores et a vulgo separati, increpabat, dicens eos hypocritas, quia eo solummodo quae hominibus videbantur, purificabant, corda vero, quae solus Deus aspicit, inquinata relinquebant etet Pharisaei hypocritae, quia mundatis calicis et paropsidis quod deforis est, intus autem plena sunt sordibus. Pharisaee caece, munda prius quod intus
Abbreviated transcription (Latin):
istas solae sunt enim quȩ possint uim futuri ignis extinguere:ad quas qui mo¬
ratur accederc: cõstat in co infidelitatis adhuc idolum permancre. & ab ipso
stus. baptismus tibi per oĩa necessarius est. Iusto quidẽ: et adimpleatur in eo
perfectio.¬
perfectio. & regencratur Deo:iniusto uerd:ut peccatorum quȩ gessit in igno ꝑ¬
rantia remissio cõcedatur.Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci
ris per aquam ex opcribus bonis: ostende in te similitudincmeius: qui tege¬¬
nescias:odium: auaritiam fugias:iram:superbiam:iactantiam respuas:& ere¬
quaedam nostrae religionis obseruãtia:qua non tam imponitur hominibus.
quam proprie ab unoquoq Deum colente causa puritatis expctitur. Casti¬¬
monia dico causa: cuius species multae sunt:sed primout obseruct unusꝗsq.
nc menstruata mulieri misceatur:hoc enim execrabile ducit lex Dei. Quod¬

Expanded text:
istas, solae sunt enim quae possunt vim futuri ignis exstinguere. Ad quas qui moistas, solae sunt enim quae possunt vim futuri ignis exstinguere. Ad quas qui moratur accedere, constat in eo adhuc infidelitatis idolum permanere, et ab ipso stus, baptismus per omnia necessarius est, justo quidem ut adimpleatur in eo perfectioperfectio et regeneretur Deo, injusto vero ut peccatorum quae gessit remissio concedatur. Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci rit per aquam, et pnesciat, odium et avaritiam fugiat, iram, superbiam, jactantiam respuat et exsequaedam nostrae religionis observantia, quae non tam imponitur hominibus quam proprie ab unoquoque Dominum colente causa puritatis expetitur, de castimoniae dico cautela cujus species multae sunt. Sed ut primo observet unusquisque, ne menstruatae mulieri misceatur, hoc enim exsecrabile ducit lex Domini. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝗ̃ Dei obtemperas: contrarius sinc dubio & inimicus es uolũtaticius.
Sed dices fortasse:. quid confertaqua baptismus ad Dci cultum: Primo qui.¬
dem.quia quod Deo placuit impletur:sccundo: quia regencratqex aquis &e
DDeo renato: fragilitas prioris natiuitatis:qua tibi per hominem facta est am¬
putatur. & ita demum perucnire potcris ad salutem aliter uerd impossibile
est. Sic enim nobis cum sacramento uerus Propheta testatus est dicens:Amen loan.⁊
dico robis: nisi quis denud renatus fucrit ex aqua, nõ introibit in regna cx¬
lorũ.Et ided accelerate: est em̃ in aquis istis miscricordia uis quaeda qua ex
initio ferebatur super eas: & agnoscit cos qui baptitattur sub appellatione
triplicis sacramenti: & cripit cos de suppliciis futuris: quasi donum quoddã
offerens Deo: animas per baptismum consecratas. Confugite crgo ad aquas

Expanded text:
magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. Sed dicetis fortasse: Quid confert aquae baptismus ad Dei cultum? Primo quidem, quia quod Domino placuit impletur. Secundo, quia regenerato ex aquis et Deo renato fragilitas prioris nativitatis quae vobis per hominem facta est amputatur, et ita demum pervenire poteritis ad salutem. Aliter impossibile est. Sic enim nobis cum sacramento verus Propheta testatus est, dicens: « Amen, amen dico vobis, nisi quis denuo renatus fuerit ex aqua viva, non introibit in regnum coelorum . » Et ideo accelerate. Est enim in aquis istis misericordia ejus quaedam quae ex initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum consecratas. Confugite ergo ad aquas
Abbreviated transcription (Latin):
qua primae creatae sunt: denuo renascaris. Qui enim regeneratus fucrit pera¬
quam: bonis operibus adimplctis: haeres efficitur cius a quo in incorruptio.¬
Cne regeneratus est. Propter quod paratis animis accedite quasi filii aPa.¬
trem ut peccata restra diluantur. & causa corum lola ignorantia fuisse pro:¬
bctur apud Dcum. Nam si post agnitionem horum permanetis in increduli:¬
tatc uobis iam perditionis uestrae causa & non ignorantiae reputabitur. Nec
putes quod etiamsi omnem pictatem colas: omnemq iustitiam: baptisium i¬
uero non accipias. spem possis haberc apud Deum:imd potius maiore poena u¬
dignus erit.qui bona opera non benc operatur: confertur enim meritum ho¬
mini ex bonis gestis: sed si ita gerantur sicut Deus iubet. Deus autem iussit o¬
mnem colentẽ sc baptismo consignari: quod si tu renitcris. & tua roluntati

Expanded text:
quae primae creatae sunt, denuo renascamini. Qui enim regeneratus fuerit per aquae primae creatae sunt, denuo renascamini. Qui enim regeneratus fuerit per aquam, bonis operibus repletus, haeres efficitur ejus a quo in incorruptione regeneratus est. Propter quod, paratis animis accedite, quasi filii ad patrem, ut peccata vestra diluantur et causa eorum sola ignorantia fuisse probetur apud Dominum. Nam si post agnitionem horum permanetis in incredulitate, vobis jam perditionis vestrae causa, et non ignorantiae, reputabitur; nec putetis etiam quod si omnem pietatem colatis omnemque justitiam, baptismum vero non accipiatis, spem possitis habere apud Dominum, imo majore poena digni eritis qui bona opera non bene operati estis. Confertur enim meritum homini ex bonis gestis, sed si ita gerantur sicut Deus jubet: Deus autem jussit omnem colentem se baptismo consignari. Quod si vos renueritis, ut vestrae voluntati
Abbreviated transcription (Latin):
Auerent fontes. & flumina. Propter te producere iussa est animãtia. & omnia
quae tuo usuĩ uoluntatique seruirent. Aut non propterte renti spirant u ex
ipsis concipiens fructus tibi terra parturiat: Non propterte imbres profiu.¬
unt. & tempora uicissitudines mutant: Non propter te Sol oritur. & occidu:
& mutationes luna perpetitur: Propter te mare exhiber famulatũ suumut
tibi ingrato cuncta subiaccant. Nonne pro his omnibus ista critultionis pos¬
na. quia horum omnium largitorem: quem ante omnia & agnoscere &uc.¬
nerari debuistis solum prae caetcris ignorastis: Sed & nunc cisdem uos ad in.
telligentiam uiis duco:uidetis etenim quod omnia gignuntur ex aquis: aqua
uerd per unigenitum ex initio facta est unigeniti uero omnipotens Deus ca.¬
put est. per quem tali ordine. quo supra diximus: peruenitur ad patrem: cũm
autem perueneris ad Patrem agnosces hanc esse uoluntatem cius utper aquas

Expanded text:
fluerent fontes et flumina. Propter nos producere jussa est animantia et omnia fluerent fontes et flumina. Propter nos producere jussa est animantia et omnia quae nostro usui voluntatique servirent. An non propter vos venti spirant? ut ex ipsis concipiens fructus vobis terra parturiat? Nonne propter vos imbres profluunt et tempora vicissitudines mutant? Num propter vos sol oritur, et occidit, et mutationes luna perpetitur? propter vos mare exhibet famulatum suum, ut vobis ingratis cuncta subjaceant? Nonne pro his omnibus justa erit ultionis poena, quia horum omnium largitorem quem ante omnia et agnoscere et venerari debuistis, solum 12 prae caeteris ignoratis? Sed et nunc per idem vos adhuc in intelligentiam ejus duco. Videtis etenim quod omnia gignuntur ex aquis, aqua vero per Unigenitum ex initio facta est, Unigeniti vero omnipotens Deus caput est, per quem tali ordine, ut supra diximus, pervenitur ad Patrem. Cum autem perveneritis, agnoscite hanc esse voluntatem ejus, ut per aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: quia in agnitione Dei impediti estis: nõ impossibilitatis sed ignauiae
ritio tam si poluiletio ex hus ipsis inutilibus si mulacris ꝓfeetd accepilletis
intelligen¬
ferrum rerd per ignem confectum est qui ignis aqua extinguitur: aqua aute
per spiritum mouctur: spiritus autem a Deo initiũ habet. Sic enim dicit Nos¬
ses Proplieta: In principio fecit Deus calum & terram: terra autem erat in¬
uisibilis & incomposita & tenebrae erant super abyssum: & spiritus Dci erat
supet aquas qui spiritus iussu Dei. quasi ipsa conditoris manu lucem separa¬
uita tenebris & post illud inuisibile coclum: istud uisibile produxit: Ut supe¬
riora quidem habitaculum faceret Angelis. inferiora uerd hominibus. Pro:¬
pterte ergo Dei iussu: aqua quae crat super faciẽ terrae secessit. ut terra tibi p.¬
duceret fructus:cui etiam humorum uenas latenter inscruit: ut tibi ex capro¬

Expanded text:
tum est quia et in agnitione Dei impediti estis, non impossibilitatis sed ignaviae tum est quia et in agnitione Dei impediti estis, non impossibilitatis sed ignaviae vitio, nam si voluissetis ex his ipsis inutilibus simulacris profecto accepissetis intelligenferrum vero per ignem confectum est. Qui ignis aqua exstinguitur, aqua autem per spiritum movetur. Spiritus autem a Deo mitium habet. Sic enim dixit Moyses propheta: « In principio fecit Deus coelum et terram. Terra autem erat invisibilis et incomposita, et tenebrae erant super faciem abyssi, et Spiritus Dei erat super aquas . » Qui Spiritus Domini jussu quasi ipsa manus Conditoris lucem separavit a tenebris, et post illud invisibile coelum istud visibile produxit, ut superiora quidem habitaculum faceret angelis, inferiora vero hominibus. Propter vos jussu Dei aqua quae erat super faciem terrae secessit, ut terra vobis produceret fructus. Cui etiam humorum venas latenter inseruit ut vobis ex ea pro
Abbreviated transcription (Latin):
bus nostris: quomodo non etiam parentum & propinquorum persequutio¬¬
nes ferre & pro conursione eorum orare debemus: Tum dcinde etiam illud¬
diligentius considercmnus: qua sit nohis causa parentes diligendi. Pro co:in. ⁊
quit quod uitae nostrae uidentur autores. Autores quidem uita nostra paren¬
tes non sunt: sed ministri:.nõ enim uitã prabent: scd in gredic̃di nobis ad hãc
uitam ex hibẽt ministerium:auctor autem uitȩ: unus & solus esi Deus.Si ergo
illum inquit. cognoscere non potuimus: istos auicm & nouimus: & in affe¬¬
ctu habenino. Esto non potueris cognoscere quid sit Deus. quid tamen non
sit Dcus. perfacile scire potuisti.Nam quomodo latere potuit hominẽ quod
lignũ aut lapis aut aes. uel alia huiusmodi materia. Deus nõ sit: Quod si in his
quȩ facile dephendere potuistis: aĩm add discutiendũ noluistis intẽdere.cer¬¬

Expanded text:
bus nostris, quomodo non etiam parentum et propinquorum persecutiobus nostris, quomodo non etiam parentum et propinquorum persecutiones ferre, et pro conversione eorum, orare credimur? Tum deinde etiam diligentius consideremus quae sit nobis causa parentes dilquit, quia vitae nostrae videntur auctores. Auctores quidem vitae nostrae, parentes non sunt, sed ministri. Non enim vitam praebent, sed ingrediendi nobis ad hanc vitam exhibent ministerium, auctor autem vitae unus et solus est Deus. Si autem illum, inquit, cognoscere non potuimus, istos autem et novimus, et in affectu habemus. Esto, non potuistis cognoscere quis sit Deus, quid tamen non sit Deus perfacile scire potuistis. Nam quomodo latere potuit hominem, quod lignum aut lapis aut aes vel hujusmodi materia Deus non sit? Quod si in his quae facile deprehendere potuistis animum ad discutiendum voluistis intendere, cer
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ista separatio illi enim uolunt esse: pariter & prodesse cis: &docere me¬
liora: sed est istud proprium ignorãtiae uitium: ut confutantem se ucritatis lu¬
cem nõ ferat habere de proximo: & ideo ex illis ista nascitur separatio.Nam
qui scientia ueritatis accipiunt. quia bonitatis plena est: tanquã a bono Dco
datã. cupiũt cam. si fierĩ potest: cum omnibus habere cõmunem ctiã cum his
qui oderũt cos &t persequuntur: sciunt cm̃: quia peccati ipsorũ causa ignorã¬¬
ua est. Pr opterca deniq ipsc magister cum ab his qui ignorabãt cum. ducere¬¬
tur ad crucemi. orabat patrem pro interfectoribus suis: & dicebat: Pater remit¬
ie cis peccatum. nesciunt enim quid faciũt. Imitantes quoq discipuli magi¬
strum: etiam ipsi cum paterentur: similiter pro interfectoribus suis orabant.
Quod si disciglina nobis est orare etiam pro interfectoribus: & ꝑsequutori¬¬

Expanded text:
venit ista separatio, illi enim volunt esse pariter et prodesse his et docere mevenit ista separatio, illi enim volunt esse pariter et prodesse his et docere meliora. Sed proprium est ignorantiae vitium, ut confutantem se, veritatis lucem non ferat habere de proximo. Et ideo ex illis ista nascitur separatio. Nam qui scientiam veritatis accipiunt, quia bonitatis plena est, tanquam a bono Deo datam, cupiunt eam si fieri potest cum omnibus habere communem. Etiam cum his qui oderunt eos, et persequuntur. Sciunt enim quia peccatum ipsorum causa ignorantiae est. Propterea denique ipse Magister cum ab his qui ignorabant eum duceretur ad crucem, orabat Patrem pro interfectoribus suis, et dicebat: « Pater, dimitte eis peccatum, quia nesciunt quid faciunt . » Imitantes quoque discipuli magistrum, etiam ipsi cum paterentur, similiter pro interfectoribus suis orabant. Quod si disciplina nobis est orare etiam pro interfectoribus et persecutori
Abbreviated transcription (Latin):
poris carnes a cõnexione uiuentiũ membrorũ ferro sccante separari. Tale er.¬
go aliquid est quod agii reritatis agnitio: necesse est enim ut salutis causa fi.¬
liuo uerbi graria: quĩ sermonẽ receperit ueritatis: a parentibus separetur incre¬
dulis: aut rursum. pater separetur a filio: aut filia a matre.Et hoc modo inter
propinquos & consanguineos credentes: atq incredulos, scientiae & igno.¬
rantiae . peritatis & crroris pugna cõsurgit.Et ob hoc iterum dicebat qui nos
misit. Non ueni pacer mittere in terram: sed gladium.Quod si dicit aliquis.
& quomodo iustum uidetur separari a parentibus ÷ audi quoniodo: quia si¬
cum ipsis in errore permaneant. neq illis proderunt: & ipsi cum illis pariter
interibunt. Iustum igitur & ualde iustum cst: sceparari eum qui saluari uult, ab
eo qui non uult. Sed & illud aduerte: quia non ex illis qui rectius intelligũt.

Expanded text:
nes corporis a connexione viventium membrorum ferro secantis separari. Tale ernes corporis a connexione viventium membrorum ferro secantis separari. Tale ergo aliquid est quod agit veritatis agnitio. Necesse est enim, ut salutis causa filius verbi gratia qui sermonem receperit veri tatis a parentibus separetur incredulis, aut rursum, pater separetur a filio, aut filia a matre. Et hoc modo inter propinquos atque consanguineos credentes, atque incredulos, scientiae atque ignorantiae veritatisque et erroris pugna consistit. Et ob hoc iterum dicebat qui nos misit: « Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . » Quod si dicit aliquis: Et quomodo justum videtur separari filios a parentibus ? Audi quomodo: quia cum ipsis si in errore permaneant, neque illis proderunt, et ipsi cum illis pariter interibunt, justum igitur et valde justum est separari eum qui salvari vult ab eo qui non vult. Sed et illud adverte, quia non ex illis qui rectius intelligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iustissima indignationis accenditur.E iracundiae Deo placita intra uos cõ ꝑ¬
surgit incendium: quo consumatur & radicitus intereat omne germen. si¬
quod forte intra uos mala concupiscentiae pullulauit. Unde & ipse qui mi¬¬
sit nos. cum uenisset: & omnem mundum uidisset ad malitiato declinasse: nõ
continud paccm oi in crroribus posito dedit ne eum confirmaret in malis.
sed ignorantia cius ruinis scĩentiã yeritatis opposuit, ut si forte resipiscerẽt.
& lumen ueritatis aspicerent: deceptos se & in pracipitia erroris abstractos
merito dolerent: & iracundia salutaris ignem aduersum deceptricem suĩ
conciperent ignorantiat. Ob hoc itaque dicebat: Ignem ueni mittere in
terram. & quem uolo ut accendatur. Est ergo pugna quadam: quae gerenda
nobis est in hac uita: sermo enim ueritatis & scicntiae: necessarid separat ho¬¬
mines ab errore & ignorãtia: sicut saepe uidimus putrefactas & cmortuas cor¬

Expanded text:
ustissimae indignationis accenditur, et iracundiae Deo placitae intra vos consurgit incendium, quo consumatur et radicitus intereat omne germen quod forte in terra malae concupiscentiae pullulavit? Unde et ipse qui misit nos cum venisset, et omnem mundum vidisset ad malitiam declinasse, non continuo ei pacem, in erroribus posito, dedit, ne eum confirmaret in malis, sed ignorantiae ejus ruinis scientiam veritatis opposuit, ut, si qui forte resipiscerent, et lumen veritatis aspicerent, deceptos se, et in praecipitia erroris abstractos merito dolerent, et iracundiae salutaris ignem adversum deceptricem suam conciperent ignorantiam. Ob hoc itaque dicebat: « Ignem veni mittere in terram, quem volo ut accendatur . » Est ergo pugna quaedam quae gerenda nobis est in hac vita. Sermo enim veritatis et scientiae necessario separat homines ab errore et ignorantia, sicut saepe videmus putrefactas et emortuas car
Abbreviated transcription (Latin):
si confusio nobis crit, &quales cis inucniri in operibus bonis:quid erit nobis
si inferiores nos ac deteriores examinatio futura reperiat: Audite ergo quo¬¬
modo de his nos iple terus Prophieta do cuerit: ad eos enim qui negligunt au¬
dire uerba lapientia: ita ait:Regina austri surget in iudicio cum generationc
hac: & condẽnabit eam: ꝗa uenit a finibus terrȩ: audire sapientiã Salomonis

Expanded text:
si confusio nobis erit, aequales his inveniri in operibus bonis, quid erit nobis si confusio nobis erit, aequales his inveniri in operibus bonis, quid erit nobis si inferiores nos ac deteriores examinatio futura reperiat? Audite ergo quomodo de his nos ipse verus Propheta docuerit. Ad eos autem qui negligunt audire verba sapientiae ita ait: « Regina austri surget in judicio cum generatione hac, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audir
Abbreviated transcription (Latin):
nunquid ita desipiemus. ut si rideamus cum qui idola colit, essc sobrium. noc¬
qui Deum colimus: sobrii esse recusemus: ⁊c cadem facere quȩ ille qui colitc¬
cidium non faciunt: nos ne irascamur quidem:& si illi adulterium nõ admit¬
tunt, nos ne concupiscamus quidem alienam mulierem: si illi amant proxi.¬
mos suos: nos diligamus etiam inimicos nostros: si illi moutuo dant his qui baa¬
bent unde reddant: nos etiam his demus a quibus recipere non speramus.Et
per omnia nos qui eterni seculi haereditatem speramus debemus pracellere
eos qui prasens tantum seculum norunt: scientes quia si opera illorum no¬¬
stris operibus collata: in diẽ iudicii similia inucniantur ac paria. confusio no¬
bis crit. quod &quales inuenimur in opcribus: his qui propter ignorantiam
condemnattur. & nullam spem futuri scculi habuerunt.Et uere digna confu¬
sio est ubi nihil amplius gessimus ab his quibus amplius intelleximus.Qudd

Expanded text:
i ita desipiamus ut videamus eum qui idola colit esse sobrium, noqui Deum colimus sobrii esse recusemus. Non hoc sit inter nocidium non faciunt, nos ne irascamur quidem. Et si illi adulterium non committunt, nos nec concupiscamus quidem alienam mulierem. Si illi amant proximos suos, nos diligamus etiam inimicos nostros. Si illi mutuo dant his qui habent unde reddant, nos etiam his demus a quibus recipere non speramus. Et per omnia nos qui aeterni saeculi haereditatem speramus, debemus praecedere eos qui praesens tamen saeculum noverunt, scientes quia si opera illorum nostris operibus collata, in die judicii similia inveniantur ac paria, confusio nobis erit quod aequales invenimur in operibus his, quae propter ignorantiam condemnantur, et nullam spem futuri saeculi habuerunt. Et vere digna confusio est, ubi nihil amplius gessimus ab his quibus amplius intelleximus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tione hac: & condẽnabunt eam: qui pocnitentiã egerunt in pradicatione lo¬¬
nae: & ecceplus quam lona hic.Uides ergo quomodo eos qui erudichantur
ex lege, adductis ad exemplum illis qui ex gentili ignorantia ueniebant. &
ostendens cos nec illis equales esse: qui in errore positi uidebantur, ex ipsa
tantum comparatione condemnat. Ex quibus omnibus sermo quem pro¬¬
Sposuimus adprobatur:ut castimonia: quialiquatenus ctiam ab his qui in er¬¬
rore sunt positi.custoditur: multd purius & attentius per singulas quasque.
sicur supra ostendemus:species a nobis:qui ucritatem sequimur. teneatur. eo
magis quo apud nos obseruantiae cius pramia aeterna posita sunt.Haec & his

Expanded text:
ondemnabunt eam, quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae, et ecce plusquam Jonas hic . » Videtis ergo quomodo eos qui erudiebantur ex lege, adductis ad exemplum illis qui ex gentili ignorantia veniebant, et ostendens eos nec aequales illis esse qui in errore positi videbantur, ex ipsa tamen comparatione condemnatos. Ex quibus omnibus sermo quem proposuimus approbatur, ut testimonia quae aliquatenus etiam ab his qui in errore sunt positi custoditur, multo purius et attentius per singulas quisque, sicut supra ostendimus, species a nobis qui veritatem sequimur teneatur, eo magis quod apud nos observantiae ejus praemia aeterna sunt posita. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
non uerbis solis. sed opere & ueritate demonstrant: cum tetopus statutum
ctiam ab his fucrit implctum: & orationibus iam cocperunt communicare,
licebit etiã Episcopo humanius circa cos aliquid cogitare.Qui uerd indiffe¬¬
renter habuerint: lapsum & sufficere sibi quod Ecelesiam introicrunt, arbi'¬
trantur:isti omnimodd tempora statuta complebunt.
ir De his perd qui recedunt ex corpore:antiquae legis regula obseruabitur
ctiam nunc: ita ut si forte quis recedit ex corpore, necessario uitȩ lua uiatico
non defraudatur.Quod si desperatus aliquis recepta communione supcrui.¬
xerit. sit incer cos qui sola oratione comrounicant. De omnibus taroen huis
qui
quid eopore recedunt: in tradendo cĩs comitunionem: & cura & ptobatio
sit Episcopi.
ut tribasuit lio ende finslo ot magno cõcilio de cathechutienis ꝗ lapsi sunt.
pe tribus acrlo aperaudientes rerbum sint tantum uo aoi poie N dẜsi sunt.¬

Expanded text:
non verbis solis, sed opere et veritate demonstrant, cum tempus statutum non verbis solis, sed opere et veritate demonstrant, cum tempus statutum etiam ab his fuerit impletum, et orationibus jam coeperunt communicare, licebit etiam episcopo humanius circa eos aliquid cogitare. Qui vero indifferenter habuerint lapsum, et sufficere sibi quod Ecclesiam introierunt arbitrantur, isti omnimodo tempora statuta complebunt. II. De his vero qui recedunt ex corpore, antiquae legis regula observabitur etiam nunc, ita ut si forte quis recedit ex corpore, necessario vitae suae viatico non defraudatur, quod si desperatus aliquis recepta communione supervixerit, sit inter eos qui sola oratione communicant. De omnibus tamen his qui rpore recedunt, in tradendo eis communionem et cura et probatio sit episcopi. XIII. Placuit hoc sancto et magno concilio de catechumenis qui lapsi sunt, ut tribus a
Abbreviated transcription (Latin):
io Quicunq ex lapsis per ignorantiamsunt ordinati: uel contemptum co¬¬
rum qui cos ordinauerunt: hoc non praiudicat regula Ecclesiastica: cura¬
circa cos humanitatis ostendi.Si quos ergo exanimo poenitet, tribus annis
inter posnitentes habeantur.Si tamen fideles sunt: septem annis aliis inter poe¬
titentes sint:duobus autem annis iidem sine oblatione in oratione sola par¬¬
ticipẽt populo.Si qui uerd per Dei gratiam uocati: primd quidem ostende.¬
runt fidem suam: deposito militiae cingulo: post haec autem ad proprium uo¬
mitum reuersi sunt:ut & pecunias darent:& ambirent redire rursum ad mi.¬
litiam: isti decem annis sint inter poenitentes post primum triennium, quo
fucrint inter audientes. Ab omnibus uerd illud praecipue obseruetur: ut ani'¬
itius eorum & fructus poenitentia obseruetur.Quicunq: enim cum omni ti¬
more & lacrymis perseuerantibus & operibus bonis conuersationem suam

Expanded text:
X. Quicunque ex lapsis per ignorantiam sunt ordinati, vel contemptum eoX. Quicunque ex lapsis per ignorantiam sunt ordinati, vel contemptum eorum qui eos ordinaverunt, hoc non pracirca eos humanitatis ostendi. Si quos ergo ex animo poenitet tribus annis inter poenitentes habeantur. Si tamen fideles sunt, septem annis aliis inter poenitentes sint, duobus autem annis idem sine oblatione in oratione sola participent populo. Si qui vero, per Dei gratiam vocati primo quidem ostenderunt fidem suam, deposito militiae cingulo, post haec autem ad proprium vomitum reversi sunt, ut et pecunias darent et ambirent redire rursum ad militiam, isti decem annis sint inter poenitentes, post primum triennium quo fuerint, inter audientes, ab omnibus vero illud praecipue observetur, ut animus eorum et fructus poenitentiae observetur. Quicunque enim cum omni timore et lacrymis perseverantibus et operibus bonis conversationem suam
Abbreviated transcription (Latin):
seruantur.Et sicubi iidem ipsi fuerint inuenti: siue in uicis seu in urbibus cle¬
rici ordinatia catholicis:sic etiam in clero persistant:unusquisque tamen in
suo ordine.Si pero Episcopus uel presbyter catholica Eeclesis fuerit: ad quẽ
aliqui ex his accedunt: certum est: qudd Episcopus quidem Catholicus sua
habcat dignitatem.Similiter autem presbytcri & diaconi habeant. Hi uerd
qui ab istis ueniunt. si forte Episcopus fucrit: habeat sacerdotii dignitatem,
nisi forte placeat Episcopo catholico concedere ei etiam Episcopalis nomi.¬
nis honorem.Si uerd non placuerit:inueniat ei locũ:ut sit in parcecia Cocpi.
esse. & ille omnimodẽ in clero permanere uideatur.
fessi sunt peccata sua & cum confessi fuissent contra regulam uenientes, ho¬
itines manus cis temere imposuerunt: hos Ecclesiasticus ordo non recipit.
In omnibus cnit quod irrepre hensibile est: defendit fcclesia.

Expanded text:
servantur. Et sicubi iidem ipsi fuerint inventi, sive in vicis seu in urbibus cleservantur. Et sicubi iidem ipsi fuerint inventi, sive in vicis seu in urbibus clerici ordinati a catholicis, sic etiam in clero persistant, unusquisque tamen in suo ordine. Si vero episcopus vel presbyter catholicae Ecclesiae fuerit ad quem aliqui ex his accedunt, certum est quod episcopus quidem catholicus suam habeat dignitatem. Similiter autem presbyteri et diaconi habeant. Hi vero qui ab istis veniunt, si forte episcopus fuerit, habeat sacerdotii dignitatem, nisi fornis honorem; si vero non placuerit, inveniat ei locum, ut sit in parochia in cleresse, et ille omnimodo in clero permanere videatur. fessi sunt peccata sua, et cum confessi fuissent, contra regulam venientes homines manus eis temere imposuerunt, hos ecclesiasIn omnibus enim quod irreprehensibile est defendit Ecclesia.