comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flãmae & ueteranorum militum legionarii
arma sua quibus exculti funus celebrabant
Natrone etiam plereq ornamenta sua quae ge¬
rebant & liberorum bullas atq pretexas in
sum̃o publico luctu exterarum gentiũ mul¬
titudo circulatim suo queq more lamentata
& Cassii cum facibus tetendit atq egre repul¬
sa obuium sibi heiulum cinnã ꝑ errorẽ nomĩs
qi cornelius isẽẽt quem grauiter pridie conci¬
onatum de Caesare inquirebat occidit. Caputq
eius prefixum haste circumtulit Postea solidã
columnam prope .xx. pedum lapidis numidi¬
ci inforo statuit scripsitq parenti patriae apd
eandem longo tempore sacrificare uota susci¬
pere controuersias quasdam interposito per
caesarem iure iurando distrahere ꝑseuerauit
Suspitionẽ Caesar quibusdam suorum reliquit
neq uoluisse se diutius uiuere neq curasse qđ
ualitudine minus prospera uterẽtur ł deoq
& quȩ religiones monerent & que tenuntia¬

Expanded text:
flammae et ueteranorum militum legionarii flammae et ueteranorum militum legionarii arma sua, quibus exculti funus celebrabant; matronae etiam pleraeque ornamenta sua, quae gerebant, et liberorum bullas atque praetextas. In summo publico luctu exterarum gentium multitudo circulatim suo quaeque more lamentata et Cassii cum facibus tetendit atque aegre repulsa obuium sibi Heluium Cinnam per errorem nominis, quasi Cornelius is esset, quem grauiter pridie contionatum de Caesare requirebat, occidit caputque eius praefixum hastae circumtulit. postea solidam columnam prope uiginti pedum lapidis Numidici in foro statuit inscripsitque parenti patriae. apud eam longo tempore sacrificare, uota suscipere, controuersias quasdam interposito per Caesarem iure iurando distrahere perseuerauit. Suspicionem Caesar quibusdam suorum reliquit neque uoluisse se diutius uiuere neque curasse quod ualitudine minus prospera uteretur, ideoque et quae religiones monerent et quae renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut õmisso ordine quibus ip̃s uellet
it ineribus urbis portaret incampum int̾
uianorum iuditio me seruasse ut essent ꝗ me
perderent & ex electra acili Ad similem sñĩam
laudationis loco consul antonius ꝑ preconem
pronuntiauit senatus consultum quo omnia
simul ei diuina atq humana decreuerat Ite
iul iurandum quo le cuncti prolalute unul
astrinxerant qbus ꝑ pauca ase uerba addi¬
dit. Lectum pr̃o postris inforum magrãtus
& honoribus functi detulerunt. Quem cum
pars in capitolini iouis cella cremare. pars
in curia pompes destinaret repente duo qui¬
dem gladiis succincti ac bina iacula gestan¬
tes ardentibus cereis succenderuntꝰ Confes¬
timq circum stantium turba uirgulta arida
& cum subselliis tribunalia quicquid pretͥa
ad donum aderat congessit Deinde tibici¬
nes & scenici artifices uestem quã extrium¬
phorum instrumẽto ad p̃ntem usum indue¬
rant detractam sibi atq discissam iniecere

Expanded text:
tum, ut omisso ordine, quibus quisque uellet tum, ut omisso ordine, quibus quisque uellet itineribus urbis, portaret in Campum. inter ui Armorum iudicio: men seruasse, ut essent qui me perderent? et ex Electra Acili ad similem sententiam. laudationis loco consul Antonius per praeconem pronuntiauit senatus consultum, quo omnia simul ei diuina atque humana decreuerat, item ius iurandum, quo se cuncti pro salute unius astrinxerant; quibus perpauca a se uerba addidit. lectum pro rostris in forum magistratus et honoribus functi detulerunt. quem cum pars in Capitolini Iouis cella cremare pars in curia Pompei destinaret, repente duo quidam gladiis succincti ac bina iacula gestantes ardentibus cereis succenderunt confestimque circumstantium turba uirgulta arida et cum subselliis tribunalia, quicquid praeterea ad donum aderat, congessit. deinde tibicines et scaenici artifices uestem, quam ex triumphorum instrumento ad praesentem usum induerant, detractam sibi atque discissam iniecere
Abbreviated transcription (Latin):
uirgini uestati maxime. Quintus tubero tra¬
dit heredem ab eo sibi solitum ex consulatu ĩp̃¬
siuis eius primo usq ad mitium ciuilis belli
G. Pompeium idq militibus pro concione reti¬
tatum Sed nõuissimo testamento tres insti¬
tuit heredes sororum nepotes Gaium octa¬
uium ex dodrante & Lutium quinariũ et
quintum pedium ex quadrante reliquos in
una tera Gaium octauium etiam in familiã
nomenq adoptauit. Plerosq ꝑcussorum ĩ tu¬
toribus filii si quis sibi nasceretur nomina¬
uit decimum brutum ẽt insecundis heredi¬
bus ppło ortos citca tyberim publice & uiritĩ
trecenos sextertios legauit. Funers indicto
rogus instructus ẽ in marcio campo iux̃ tu¬
liae tumulum & pro rostris autata edes ad
simulacrum templi ueneris genitricis collo¬
cata Intraq lectus eburneus auro & purpu¬
ra stratus & ad caput tropheum cum ueste
inqua fuerat occisus preferentibus muna
quia suffecturus dies nõ uidebatur precep¬

Expanded text:
uirgini Vestali maximae. Quintus Tubero trauirgini Vestali maximae. Quintus Tubero tradit heredem ab eo scribi solitum ex consulatu ipsius primo usque ad initium ciuilis belli Cn. Pompeium, idque militibus pro contione recitatum. sed nouissimo testamento tres instituit heredes sororum nepotes, Gaium Octauium ex dodrante, et Lucium Pinarium et Quintum Pedium ex quadrante reliquos; in ima cera Gaium Octauium etiam in familiam nomenque adoptauit; plerosque percussorum in tutoribus fili, si qui sibi nasceretur, nominauit, Decimum Brutum etiam in secundis heredibus. populo hortos circa Tiberim publice et uiritim trecenos sestertios legauit. Funere indicto rogus extructus est in Martio campo iuxta Iuliae tumulum et pro rostris aurata aedes ad simulacrum templi Veneris Genetricis collocata; intraque lectus eburneus auro ac purpura stratus et ad caput tropaeum cum ueste, in qua fuerat occisus. praeferentibus munera, quia suffecturus dies non uidebatur, praecep
Abbreviated transcription (Latin):
brachio traiecit conatusq prosilire alio uulne¬
re tardatus est. utq animaduertit undiq se
strictis pugionibus peti toga caput obuoluit
simul sinstra manu sinum ad ima crura de¬
duxit quo honestius caderet ẽt inferiore cor-¬
poris parte uelata atq ita tribus & xx. plagis
confossus ẽ uno modo ad primum ictum gemi¬
tu sine uoce edito & sic tradiderunt quidam
marco bruto irruenti dixisse Raĩ q se¬
rpoꝵs : artoaoo exanimis diffugientibue
cunctis aliq̃diu iacuit donec lecticae impositũ
dependente brachio tres seruuli domum retu¬
lerunt nec in tot uulneribus ut Antistius me¬
dicus extimabat letale ullum reptum ẽ nisi
quod secundo loco in pectors acceꝑat. fuerat
animus coniurati corpus occisi in tyberĩ tra-
destiterunt Postulante ergo lubio Pisone so¬¬
cero testamentum eius aꝑitur recitaturq in.
Antonii domo que idibus septembribus proxim¬
is in lauicano suo fecerat demandaueratque

Expanded text:
graphio traiecit conatusque prosilire alio uulnegraphio traiecit conatusque prosilire alio uulnere tardatus est; utque animaduertit undique se strictis pugionibus peti, toga caput obuoluit, simul sinistra manu sinum ad ima crura deduxit, quo honestius caderet etiam inferiore corporis parte uelata. atque ita tribus et uiginti plagis confossus est uno modo ad primum ictum gemitu sine uoce edito, etsi tradiderunt quidam Marco Bruto irruenti dixisse: kai\ su\ te/knon; exanimis diffugientibus cunctis aliquamdiu iacuit, donec lecticae impositum, dependente brachio, tres seruoli domum rettulerunt. nec in tot uulneribus, ut Antistius medicus existimabat, letale ullum repertum est, nisi quod secundo loco in pectore acceperat. Fuerat animus coniuratis corpus occisi in Tiberim trahet. postulante ergo Lucio Pisone socero testamentum eius aperitur recitaturque in Antoni domo, quod Idibus Septembribus proximis in Lauicano suo fecerat demandaueratque
Abbreviated transcription (Latin):
continer& et que apud senatum proposuerat
agere differtet tandem decimo bruto adhor¬
tants ne frequentes ac iam dudum oꝑientes
destitueret quinta fere hona progressus ẽ libel¬
lumq indicem insidiarum ab obuio quodã por¬
rectũm cęteris libellis. quos sinistra manu tene¬
bat qͣi mox lecturus conmiscuit. Deinde pluri¬
bus hostiis cesis cum litare nõ posse introiit cu¬¬
riam spreta religione spurinamq irridens &
ut falsum arguens quod sine ulla sua noxa
idus martiae adessent q̃q̃ is uenisse quidem eas
dicer&e sed non preterisse a ssidentem cõspira¬
ti sp̃e offitii ciroum steterunt illicoq cimber tuli¬
us ꝗ primas partes susceꝑat qi aliquid rogatu¬
rus propius accessit renuentiq & gestu in ali¬
ud tempus differenti ab utroq humero togam
apprehendit deinde clamantem ista quidem
uis est. alter Cassius aduersus uulnerat paulũ
infra iugulum Caesar cassii brachium arrepto

Expanded text:
contineret et quae apud senatum proposuerat contineret et quae apud senatum proposuerat agere differret, tandem Decimo Bruto adhortante, ne frequentis ac iam dudum opperientis destitueret, quinta fere hora progressus est libellumque insidiarum indicem ab obuio quodam porrectum libellis ceteris, quos sinistra manu tenebat, quasi mox lecturus commiscuit. dein pluribus hostiis caesis, cum litare non posset, introiit curiam spreta religione Spurinnamque irridens et ut falsum arguens, quod sine ulla sua noxa Idus Martiae adessent: quanquam is uenisse quidem eas diceret, sed non praeterisse. assidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimber Tillius, qui primas partes susceperat, quasi aliquid rogaturus propius accessit renuentique et gestum in aliud tempus differenti ab utroque umero togam adprehendit: deinde clamantem: 'ista quidem uis est!' alter e Cascis auersum uulnerat paulum infra iugulum. Caesar Cascae brachium arreptum
Abbreviated transcription (Latin):
sepultus inuenta est conscripta lr̃is uerbisq
gracis hac snĩa Quando osla capis detectã
fent fore ut lulius prognatus manu consan¬
guineorum necaretur magnisq mox italiae
cladibus uindicaretur Cuius rẽi ne quis fa¬
bulosam aut comentitiam putet auotor
est Cornelius balbus familiarissimus Casa¬
ris Proximis diebus equorum greges quoeo¬
intraiciendo Rubicone flumine consecrarat
ac uagos & sine custode dimiserat compit ꝑ¬
tinacissime pabulo abstinere ubertimq flere
& imolantem arusper spurina monuit᷑ caue¬
ret ꝑiculum quod non ultra martias idus proferẽ¬
tur Pridie autem easdem idus auẽ regaliolũ cũ
laureo ramulo pompeiane curiae se inferẽtem
uoluores uarii gñis e proximo nemore ꝑsecute
ibidem discerpserunt: ea uõ nocte cui illuxit
nubes uolitare alias cum ioue dextram iungere
culi fores sponte patuerunt. Ob haec simul &
ob infirmam ualitudinẽ diu cunctatus an se

Expanded text:
sepultus, inuenta est conscripta litteris uerbisque sepultus, inuenta est conscripta litteris uerbisque Graecis hac sententia: quandoque ossa Capyis detecta essent, fore ut illo prognatus manu consanguineorum necaretur magnisque mox Italiae cladibus uindicaretur. cuius rei, ne quis fabulosam aut commenticiam putet, auctor est Cornelius Balbus, familiarissimus Caesaris. proximis diebus equorum greges, quoin traiciendo Rubiconi flumini consecrarat ac uagos et sine custode dimiserat, comperit pertinacissime pabulo abstinere ubertimque flere. et immolantem haruspex Spurinna monuit, caueret periculum, quod non ultra Martias Idus proferretur. pridie autem easdem Idus auem regaliolum cum laureo ramulo Pompeianae curiae se inferentem uolucres uarii generis ex proximo nemore persecutae ibidem discerpserunt. ea uero nocte, cui inluxit nubes uolitare, alias cum Ioue dextram iungere; culi fores sponte patuerunt. Ob haec simul et ob infirmam ualitudinem diu cunctatus an se
Abbreviated transcription (Latin):
clarantium subscripsere quidam Lutii Bru¬
ti statuae utinam uiueres ĩpuis itẽ caesaris Bru¬
tus quia reges eiecit consul primus fc̃us est
Nic quia consules eietit nex postremo ft̃us ẽ
Conspitatum ẽ in eum a xL. amplius Gaio
cassio marcoq & decio bruto principibus cõs¬
pirationis ꝗ primum tunctati utrum ne in
campo ꝑ comitia tribus ad suffragia uocantẽ
partibus diuisis e ponte deicerent atq excep¬
tum trucidarent an insatra uia uel in adity
theatri adorirentur postq̃ senatus idibus mã¬
ciis in Pompei curiam eductus ẽ facile tp̃s &
locum pretulerunt. Sed Caesari futura cedes
euidentibus prodigiis denuntiata ẽ paucos
ante menses cum in colonia capua deducti
lege iulia coloni adextruendas uillas uetus¬
tissima sepulcra disicerent idq eo studiosius
facerent quod aliq̃tum uasculorum opis an¬¬
tiqui scrutantes rẽpiebant tabula aenea ĩ mo¬
numento quo dicebatur Capis conditor capue

Expanded text:
clarantium. subscripsere quidam Luci Bruclarantium. subscripsere quidam Luci Bruti statuae: 'utinam uiueres!' item ipsius Caesaris: Brutus, quia reges eiecit, consul primus factus est: hic, quia consules eiecit, rex postremo factus est. conspiratum est in eum a sexaginta amplius, Gaio Cassio Marcoque et Decimo Bruto principibus conspirationis. qui primum cunctati utrumne in Campo per comitia tribus ad suffragia uocantem partibus diuisis e ponte deicerent atque exceptum trucidarent, an in Sacra uia uel in aditu theatri adorirentur, postquam senatus Idibus Martiis in Pompei curiam edictus est, facile tempus et locum praetulerunt. Sed Caesari futura caedes euidentibus prodigiis denuntiata est. paucos ante menses, cum in colonia Capua deducti lege Iulia coloni ad extruendas uillas uetustissima sepulcra dissicerent idque eo studiosius facerent, quod aliquantum uasculorum operis antiqui scrutantes reperiebant, tabula aenea in monimento, in quo dicebatur Capys conditor Capuae
Abbreviated transcription (Latin):
decim uirum snĩam dc̃urum ut qm̃ libris
fatalibus contineretur. Parthos nisi a rege ñ
posse uinci caesar nisi rex appellaretur. Quae cã
coniuratis maturandi fuit destinata negotia
ne assentiri necesse eẽt. Consilia g̾ disꝑsim an¬
tea habita & quae sepe bini terni ue ceꝑant in
unum om̃es contulerunt ne pp̃ło quidẽ iã
p̃nti statu leto sed clam palamq detrectante
dominationẽ atq assertores flãgitante ꝑegri¬
nis in senatum allectis libellus propositus
est bonum fc̃um ne quis senatori nouo mra
re uellit & illa uulgo canebantur Gallos cae¬
sar in triumphum ducit.i. in curiam Galli
bracas deposuerunt latumolauum sumpls¬¬
runt. Quinto maximo suffecto trimestrique
consule theatrum introeunte animaduer¬
ti ex more iussiss& ab uniuensis proclamatũ
ẽ nõ ẽẽ eum consulem post remotos cesetiũ
& marullum tribunos repta sunt proximis
comitiis complura suffragia consules eol de¬

Expanded text:
decimuirum sententiam dicturum, ut, quoniam decimuirum sententiam dicturum, ut, quoniam fatalibus libris contineretur Parthos nisi a rege non posse uinci, Caesar rex appellaretur. quae causa coniuratis maturandi fuit destinata negotia, ne assentiri necesse esset. Consilia igitur dispersim antea habita et quae saepe bini terniue ceperant, in unum omnes contulerunt, ne populo quidem iam praesenti statu laeto, sed clam palamque detrectante dominationem atque assertores flagitante. peregrinis in senatum allectis libellus propositus est: 'Bonum factum: ne quis senatori nouo curiam monstrare uelit!' et illa uulgo cane bantur: Gallos Caesar in triumphum ducit, idem in curiam: Galli bracas deposuerunt, latum clauum sumpserunt. Quinto Maximo suffecto trimenstrique consule theatrum introeunte, cum lictor animaduerti ex more iussisset, ab uniuersis conclamatum est non esse eum consulem. post remotos Caesetium et Marullum tribunos reperta sunt proximis comitiis complura suffragia consules eos de
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantius fc̃um nam cum insacrifitio lati¬
narum reuertente eo inter modicas ac nouas
pp̃li acclamationes quidam e turba statuae
eius toronam auream candida fascia preli¬
gatam imposuiss&e & trib. pl. Epidius maru-¬
lus cesetiusq flauus coronae fasciam detrahi
hominemq duci in uincula iussissent dolens
seu parum᷑ prosꝑs motam regni mentionem
siue ut ferebat ereptam sibi głam recusandi
tribunos grauiter increpitos põtats priuauit
nec ex eo infamiam ẽt affectati regii nominis
discutere uoluit q̃q̃ & plebi regem se salutan¬¬
ti caesarem le non regem ẽẽ responderit & lu-¬
ꝑcalibus pro rostris a consule antonio ad motũ
sepius capiti suo diadema repulerit atq in ca¬
pitolium ioui maximo miserit. Quin ẽt uaria
fama ꝑtrebuit migraturum alexandriã uel
ilium translatis simul opibus imꝑii exhaustaq
italia dilectibus & procuratione urbis amicig
permissa Proximo aũt senatu.L. cottam quin¬

Expanded text:
arrogantius factum. nam cum in sacrificio Latiarrogantius factum. nam cum in sacrificio Latinarum reuertente eo inter inmodicas ac nouas populi acclamationes quidam e turba statuae eius coronam lauream candida fascia praeligata inposuisset et tribuni plebis Epidius Marullus Caesetiusque Flauus coronae fasciam detrahi hominemque duci in uincula iussissent, dolens seu parum prospere motam regni mentionem siue, ut ferebat, ereptam sibi gloriam recusandi, tribunos grauiter increpitos potestate priuauit. neque ex eo infamiam affectati etiam regii nominis discutere ualuit, quanquam et plebei regem se salutanti Caesarem se, non regem esse responderit et Lupercalibus pro rostris a consule Antonio admotum saepius capiti suo diadema reppulerit atque in Capitolium Ioui Optimo Maximo miserit. quin etiam uaria fama percrebruit migraturum Alexandream uel Ilium, translatis simul opibus imperii exhaustaque Italia dilectibus et procuratione urbis amicis permissa, proximo autem senatu Lucium Cottam quin
Abbreviated transcription (Latin):
stia & sine corde exta sacra quondam nuntiante
futura diceret letiora cum uellet nec pro ostẽ¬
to ducendum si pecudi cor defuiss&. Uerum pre¬
cipuam & exitiabilẽ sibi inuidiam hinc maxie
mouit adeuntes se tum plurimis honorificen¬¬
tissimisq decretis uniuersos pr̃es conscriptos le¬
dens prõ ede ueneris genitricis excepit. Quidã
putant retentum a Cornelio balbo cum conare.¬
tur assurgere Alii ne conatum quidẽ omnino
sed etiam admonentem gaium trebatium ut
assurgeret minus familiari vultu respexisse
idq ft̃um eius tanto intolerabilius est uisum
quod ĩpe triumphanti & subsellia tribunitia
preteruehenti sibi unum e collegio Pontium
aquilam nõ assurrexisse adeo udignatus sit
ut proclamauerit repete ergo a me aquila rẽ
.P. tribunus & nec destiterit pͦ continuos diẽs
quioq̃ cuiq̃ nisi sub exceptione polliceri. si tñꝑ
pontium aquilam licuerit. Adiecit ad tã in.¬
signem despecti senatus contumeliam multo

Expanded text:
stia et sine corde exta quondam nuntiante stia et sine corde exta quondam nuntiante futura diceret laetiora, cum uellet; nec pro ostento ducendum, si pecudi cor defuisset. Verum praecipuam et exitiabilem sibi inuidiam hinc maxime mouit. adeuntis se cum plurimis honorificentissimisque decretis uniuersos patres conscriptos sedens pro aede Veneris Genetricis excepit. quidam putant retentum a Cornelio Balbo, cum conaretur assurgere; alii, ne conatum quidem omnino, sed etiam admonentem Gaium Trebatium ut assurgeret minus familiari uultu respexisse. idque factum eius tanto intolerabilius est uisum, quod ipse triumphanti et subsellia tribunicia praeteruehenti sibi unum e collegio Pontium Aquilam non assurrexisse adeo indignatus sit, ut proclamauerit: 'repete ergo a me Aquila rem publicam tribunus!' et nec destiterit per continuos dies quicquam cuiquam nisi sub exceptione polliceri: 'si tamen per Pontium Aquilam licuerit.' adiecit ad tam insignem despecti senatus contumeliam multo
Abbreviated transcription (Latin):
pro pretoribus constituerit ꝗ presente se res ur¬
banas administrarent pridie ante Rtas ianua¬
rias repentina consulis morte cessantẽ honorem
in paucas horas petenti dedit Eadem licẽtia sp̃¬¬
to patrio more magistratus in plures annos or¬¬
dinauit decem pretoriis uiris consularia orna-¬
menta tribuit ciuitate donatos & quosdã e se¬
mibarbaris gallorum recepit incuriam Preta
monete publicisq uectigalibus peculiares ser¬
uos preposuit. Trium legionum quas alexand.¬
riae relinquebat curam & impium rufioni lib̾¬
ti sui filio exoleto suo demandauit nec minoris
impotentiae uoces propalam edebat: ut titus am¬
plius scribit nihil ẽẽ romanam .p. appellationẽ
modo sine corpore ac sp̃e Syllam nescisse lr̃as qui
dictaturam deposuerit debere homines conside¬
ratius iam loꝗ seoum ac pro legibus hr̃e quae di-¬
cat. Eoq arrogantiae progressus ẽ ut aruspite tri¬

Expanded text:
pro praetoribus constituerit, qui apsente se res urpro praetoribus constituerit, qui apsente se res urbanas administrarent. pridie autem Kalendas Ianuarias repentina consulis morte cessantem honorem in paucas horas petenti dedit. eadem licentia spreto patrio more magistratus in pluris annos ordinauit, decem praetoris uiris consularia ornamenta tribuit, ciuitate donatos et quosdam e semibarbaris Gallorum recepit in curiam. praeterea monetae publicisque uectigalibus peculiares seruos praeposuit. trium legionum, quas Alexandreae relinquebat, curam et imperium Rufioni liberti sui filio exoleto suo demandauit. nec minoris inpotentiae uoces propalam edebat, ut Titus Amprius scribit: nihil esse rem publicam, appellationem modo sine corpore ac specie. Sullam nescisse litteras, qui dictaturam deposuerit. debere homines consideratius iam loqui secum ac pro legibus habere quae dicat. eoque arrogantiae progressus est, ut haruspice tri
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. Pregrauant tñ cetera fc̃a dc̃aq eius ut¬
& abusus dominatione &iurs cesus existime¬
tur Non .N. honores modo nimios recepit coͬ¬¬
tinuũ consulatum ꝑpetuam dictaturã pre¬
fecturamq morum insuꝑ prenomen imꝑatoĩs
cognomen pr̃is patri& statuam intergentes
suggestum in orchestra sed & ampliora etiã
humano fastigio decerni sibi passus. Sedem
auream in curia & pro tribunali tensam & fer¬
culum circensi pomꝑa templa aras simulat᷑
iux̃ deos puluinar flaminẽ luꝑcos appellati¬
onem mensis e suo nomine ac nõ nullos ho¬
nores ad libidinẽ cepit & dedit Tertiũ & qͣr¬
tum consulatum titulo tenus gessit conten¬
tus dictature põtate detractae cũ consulati¬
bus simul atq in utroq anno binol consules
substituit sibi inter nõs nouissimos menses
ita ut medio tempore comitia nulla habuerit
preter tribunorum & edilium plebis prefectosq

Expanded text:
tulit. Praegrauant tamen cetera facta dictaque eius, ut ettulit. Praegrauant tamen cetera facta dictaque eius, ut et abusus dominatione et iure caesus existimetur. non enim honores modo nimios recepit: continuum consulatum, perpetuam dictaturam praefecturamque morum, insuper praenomen Imperatoris, cognomen Patris patriae, statuam inter reges, suggestum in orchestra; sed et ampliora etiam humano fastigio decerni sibi passus est: sedem auream in curia et pro tribunali, tensam et ferculum circensi pompa, templa, aras, simulacra iuxta deos, puluinar, flaminem, lupercos, appellationem mensis e suo nomine; ac nullos non honores ad libidinem cepit et dedit. tertium et quartum consulatum titulo tenus gessit contentus dictaturae potestate decretae cum consulatibus simul atque utroque anno binos consules substituit sibi in ternos nouissimos menses, ita ut medio tempore comitia nulla habuerit praeter tribunorum et aedilium plebis praefectosque
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in prelio repirentur exceptis dumtaxat
afranio & fausto & Lutio Casare iuuene. Ric
ne eos quidem uoluntate eius interemptoss
putant quorum tñ & priores post impetratã
ueniam rebellauerunt & Cesar libertis seruis¬
q eius ferro & igni crudelem in modum enec¬
tis bestias qͦ admunus pp̃li preparatas con¬¬
trucidauerant deniq tempore extremo etiã
quibus nõdum ignõuerat curros in italiam
redire ꝑmiserat᷑ magistratusq & amꝑia caꝑe
sed & statuas Lutii Scyllae atq Pompei a plebe
disiectas reposuit. Ac si qua postac aut cogita¬
rentux grauius aduersus se aut dicerentur
inhibere maluit q̃ uindicare Itaq & detectas
coniurationes conuentusq nocturnos nõ ira
arguit q̃ ut edc̃o ostender&̃ sibi notas Et acer¬
be loquentibus satis huit pro contione denũ.¬
tiare ne yseuerarent Auliq caetine criminosis¬
simo libro & fitolai carminibus maledicẽtissi¬
mis laceratam estimationẽ suam ciuili anĩo

Expanded text:
nisi in proelio reperientur, exceptis dum taxat nisi in proelio reperientur, exceptis dum taxat Afranio et Fausto et Lucio Caesare iuuene; ac ne hos quidem uoluntate ipsius interemptos putant, quorum tamen et priores post impetratam ueniam rebellauerant et Caesar libertis seruisque eius ferro et igni crudelem in modum enectis bestias quoque ad munus populi comparatas contrucidauerat. denique tempore extremo etiam quibus nondum ignouerat, cunctis in Italiam redire permisit magistratusque et imperia capere; sed et statuas Luci Sullae atque Pompei a plebe disiectas reposuit; ac si qua posthac aut cogitarentur grauius aduersus se aut dicerentur, inhibere maluit quam uindicare. itaque et detectas coniurationes conuentusque nocturnos non ultra arguit, quam ut edicto ostenderet esse sibi notas, et acerbe loquentibus satis habuit pro contione denuntiare ne perseuerarent, Aulique Caecinae criminosissimo libro et Pitholai carminibus maledicentissimis laceratam existimationem suam ciuili animo
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ex fidȩ retulissent. Interrogatusq cur
igitur repudiassa uxorem qm̃ inquit meos
tã suspitione q̃ crimine iudico carere oportere.
Noderationem uero olementiamq tũ in adminis¬
tratione tum in uictoria belli ciuilis admira¬¬
bilem exhibuit denuntiante Rompeio pro hol¬¬
tibus sese hĩturum ꝗ rei.p. defuissent ip̃s me¬
dios & neutrius partis suorum sibi numero
futuros pronuntiauit quibus autẽ ex cõmen¬
datione Pompei ordines dederat põtatẽ tra¬
seundi ad omnibus fecit motis apud hiler¬
dam conditionibus deditionis cum assiduo
intra utrasq partes usu atq comertio a franiꝰ
& petreius deprehensos intr̃a castra iulianos
subita penitentia interfecissent admissam
inse ꝑfidiam nõ substinuit imitari. Acie phaͣ¬¬
salica proclamauit ut ciuibus parceretur de¬
incepsq nemini uõ suorum q̃ uellet unũ ad¬
uerse partis seruare concessit nec ulli pisse

Expanded text:
omnia ex fide rettulissent; interrogatusque, cur omnia ex fide rettulissent; interrogatusque, cur igitur repudiasset uxorem: 'quoniam,' inquit, 'meos tam suspicione quam crimine iudico carere oportere.' moderationem uero clementiamque cum in administratione tum in uictoria belli ciuilis admirabilem exhibuit. denuntiante Pompeio pro hostibus se habiturum qui rei publicae defuissent, ipse medios et neutrius partis suorum sibi numero futuros pronuntiauit. quibus autem ex commendatione Pompei ordines dederat, potestatem transeundi ad eum omnibus fecit. motis apud Ilerdam deditionis condicionibus, cum, assiduo inter utrasque partes usu atque commercio, Afranius et Petreius deprehensos intra castra Iulianos subita paenitentia interfecissent, admissam in se perfidiam non sustinuit imitari. acie Pharsalica proclamauit, ut ciuibus parceretur, deincepsque nemini non suorum quem uellet unum partis aduersae seruare concessit. nec ulli perisse
Abbreviated transcription (Latin):
post famosa epigrãmata de reconciliatione ꝑ
amicos agenti ultra ac prior scripsit. Ualerium
catulum aquo sibi uersitulis đ marmura ꝑpetua
stigmata imposita nõ dissimulauerat satisfa¬
ciente eade die adhibuit caenȩ hospitioq pr̃is
eius sicut consueuerat ita ꝑseuerauit sed e in
ulciscendo nr̃a lenissimus Pirratas a quibus cap.¬
tus ẽ cum inditionem redegiss& qm̃ suffixu-¬
rum se cruci ante iurauerat iugulari prius uis¬
sit deinde suffigi Cornelio sagitae cuius quõdã
nocturnas insidias eger ac latens ne ꝑduceret᷑
ad Syllam uix premio dato euaserat nunqͥ no¬¬
cere sustinuit filemonem a manu seruũ qͥ necẽ
suam ꝑuenenum inimicis promiserat nõ gra¬¬
uius ꝙ̃ simpli morts puniuit. In publicũ elo¬
dium Pompeia uxoris suae adulterum atque
eadem de cã pollutarum cerimoniarum reum
testis citatus negauit se quicꝗ̃ comꝑisse quis et
mater aurelia & soror iulia apud eosdẽ iudites

Expanded text:
post famosa epigrammata de reconciliatione per post famosa epigrammata de reconciliatione per amicos agenti ultro ac prior scripsit. Valerium Catullum, a quo sibi uersiculis de Mamurra perpetua stigmata imposita non dissimulauerat, satis facientem eadem die adhibuit cenae hospitioque patris eius, sicut consuerat, uti perseuerauit. sed et in ulciscendo natura lenissimus piratas, a quibus captus est, cum in dicionem redegisset, quoniam suffixurum se cruci ante iurauerat, iugulari prius iussit, deinde suffigi; Cornelio Phagitae, cuius quondam nocturnas insidias aeger ac latens, ne perduceretur ad Sullam, uix praemio dato euaserat, numquam nocere sustinuit; Philemonem a manu seruum, qui necem suam per uenenum inimicis promiserat, non grauius quam simplici morte puniit; in Publium Clodium Pompeiae uxoris suae adulterum atque eadem de causa pollutarum caerimoniarum reum testis citatus negauit se quicquam comperisse, quamuis et mater Aurelia et soror Iulia apud eosdem iudices
Abbreviated transcription (Latin):
tercatione barbam inuaserit.Stipendiarium
qͦ pronuntiatum & ab abstraentibus stati eri¬
puit. occultauitq apud se diu & mox expretu¬
ra proficiscens in hispaniam inter offitia prose¬
quentium fascesq lictorum lectica sua aduexit
Amitos semꝑ tanta facilitate indulgentiaque
tractauit ut Gaio oppio comitanti se ꝑ siluestre
iter correptoq subita ualitudine diuersorio lo¬¬
co quod unum erat cesserit & ip̃e humi ac lub
diuo cubuerit lam autem rerum potens quos¬
dam etiam infimi gnis ad amplissimos hono¬
res prouexit cum ob id culparem professus¬
ẽ palam si grassatorum & sicariorum ope ĩ tue
da dignitate sua usus ẽẽt talibus qͦ se parem gr̃a
relaturum Simultates contra nullos tã graues
excepit unq̃ ut non occõne oblata libens depone¬¬
ret Gaii mẽmii cuius asꝑimis or̃onibus nõ mi¬¬
nore acerbitats rescripserat etiam suffragator
mox inpetitione consulatus fuit Gaio caluo

Expanded text:
tercatione barbam inuaserit, stipendiarium tercatione barbam inuaserit, stipendiarium quoque pronuntiatum et abstrahentibus statim eripuit occultauitque apud se diu et mox ex praetura proficiscens in Hispaniam inter officia prosequentium fascesque lictorum lectica sua auexit. Amicos tanta semper facilitate indulgentiaque tractauit, ut Gaio Oppio comitanti se per siluestre iter correptoque subita ualitudine deuersorioloco, quod unum erat, cesserit et ipse humi ac sub diuo cubuerit. iam autem rerum potens quosdam etiam infimi generis ad amplissimos honores prouexit, cum ob id culparetur, professus palam, si grassatorum et sicariorum ope in tuenda sua dignitate usus esset, talibus quoque se parem gratiam relaturum. Simultates contra nullas tam graues excepit umquam, ut non occasione oblata libens deponeret. Gai Memmi, cuius asperrimis orationibus non minore acerbitate rescripserat, etiam suffragator mox in petitione consulatus fuit. Gaio Caluo
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Non .N. cessit unꝗ̃ tumultuantib atque
et obuiam semꝑ iit : & nonã quidẽ legionem
apud Placentiam q̃ꝗͣ in armis adhuc ẽẽt rom
peius totam cum ignominia missam fecit eg.¬
req post multas & supplices prętes nec nis
exacta de sontibus pena restituit. Decimanos
autem Romae cum ingentibus minis sum̃oq ẽ
uerbis ꝑiculo missionem e premia flagitantes
ardente tunc in africa bello neq adire cunc¬¬
tatus ẽ q̃qͣ deterrentibus amicis neq dimitter̃
sed una uoce qua quirites eos pro militibus ap¬¬
pellarat tam facile circumegit & flexit ut ei
milites ẽẽ confestim responderint & q̃uis recu¬¬
santem in africa sint secuti ac sic qͦ sediciosissi¬
mum quẽq & prede & agri multati tertia par¬¬
te destinauit. Studium & fides erga clientes
ne iuueni quidem defuerunt. Masinthiã no-¬
bilem iuuenem cum aduersus iempsalẽ regẽ
tam enixe defendiss& ut iube regis filio in al-¬

Expanded text:
tate. non enim cessit umquam tumultuantibus atque tate. non enim cessit umquam tumultuantibus atque etiam obuiam semper iit; et nonam quidem legionem apud Placentiam, quanquam in armis adhuc Pompeius esset, totam cum ignominia missam fecit aegreque post multas et supplicis preces, nec nisi exacta de sontibus poena, restituit; decimanos autem Romae cum ingentibus minis summoque etiam urbis periculo missionem et praemia flagitantes, ardente tunc in Africa bello, neque adire cunctatus est, quanquam deterrentibus amicis, neque dimittere; sed una uoce, qua 'Quirites' eos pro militibus appellarat, tam facile circumegit et flexit, ut ei milites esse confestim responderint et quamuis recusantem ultro in Africam sint secuti; ac sic quoque seditiosissimum quemque et praedae et agri destinati tertia parte multauit. Studium et fides erga clientis ne iuueni quidem defuerunt. Masintham nobilem iuuenem, cum aduersus Hiempsalem regem tam enixe defendisset, ut Iubae regis filio in al
Abbreviated transcription (Latin):
ut consolandos eos magis imperator q̃ puniẽ¬
dos habuerit. Cȩteris preluis ĩnumeras ad¬
uersariorum copias multis partibus ip̃i su¬
periores facile suparint denique una sex¬
te legionis cohors preposita castello quatuor
pompei legiones ꝑ quatuor horas sustinuit
pene omniꝰ confixa multitudine hostilium
reꝑta sunt nec mirum siquis singulorum fr̃a
respitiat uel casum sceuae centurionis uel gaii
acilii militis. ne de pluribus referam s ceua ex¬
cusso oculo tranfixus femore & humero .c &
xx. ictibus scuto ꝑforato custodiam porte cõ¬
missi castelli retinuit Atilius nauali ad mas¬
siliam prelio iniecta in pupim hostium dexte¬
ra & abscissa memorabile illud apud graecos
cinegiri exemplum imitatus transiliit ĩ nauẽ
umbone obuios agens.Seditionẽ ꝑ decẽ annos
gallicis bellis nullam omnĩo mouerunt qiui¬
libus altquas sed ut celeriter ad offitium re¬
dirent nec tã indulgentia ducis q̃ auctori¬

Expanded text:
ut consolandos eos magis imperator quam punienut consolandos eos magis imperator quam puniendos habuerit. ceteris proeliis innumeras aduersariorum copias multis partibus ipsi pauciores facile superarunt. denique una sextae legionis cohors praeposita castello quattuor Pompei legiones per aliquot horas sustinuit paene omnis confixa multitudine hostilium ntra uallum reperta sunt. nec mirum, si quis singulorum facta respiciat, uel Cassi Scaeuae centurionis uel Gai Acili militis, ne de pluribus referam. Scaeua excusso oculo, transfixus femore et umero, centum et uiginti ictibus scuto perforato, custodiam portae commissi castelli retinuit. Acilius nauali ad Massiliam proelio iniecta in puppem hostium dextera et abscisa memorabile illud apud Graecos Cynegiri exemplum imitatus transiluit in nauem umbone obuios agens. Seditionem per decem annos Gallicis bellis nullam omnino mouerunt, ciuilibus aliquas, sed ut celeriter ad officium redierint, nec tam indulgentia ducis quam auctori
Abbreviated transcription (Latin):
nec ante demplerit q̃ uindicasset Quibus re¬
bus & deuotissimos libi & fortissimos reddi¬
dit ł ngresso ciuile bellum centuriones tuiꝰ¬
que legionis singulos equites e uiatico suo
obtulerunt Uniuersi milites gratuitam &
sine frumento stipendioq oꝑam: cum tenui¬
orum tutelam locuplectiores in se contulissẽ
Neq in tã diuturno spatio quisq omniõ desti¬
uit pleriq capti concessam sibi sub conditio¬
ne uitam si militare aduersus eum uellent
recusarunt famẽ & cęteras neccessitates nõ
cum obsiderentur modo sed & si ip̃i alios ob¬¬
to oꝑe tolerabant ut dyracina munitione p̃o¬
peius uiso gn̾e panis ex herba quo sustenta¬
bantur cum feris sibi rem ẽe dixerit amous¬
riq ocius nec cuiꝗ̃ ostendi iusserit ne paciẽ¬
tiã & ꝑtinatia hostis animi suorum frange¬
rentur.Quanta fortitudine dimicauerint
testimonio est quod aduerso semel apd di¬
rahuum prelio penam in se ultro depoposcerũt

Expanded text:
nec ante dempserit quam uindicasset. quibus renec ante dempserit quam uindicasset. quibus rebus et deuotissimos sibi et fortissimos reddidit. ingresso ciuile bellum centuriones cuiusque legionis singulos equites e uiatico suo optulerunt, uniuersi milites gratuitam et sine frumento stipendioque operam, cum tenuiorum tutelam locupletiores in se contulissent. neque in tam diuturno spatio quisquam omnino desciuit, plerique capti concessam sibi sub condicione uitam, si militare aduersus eum uellent, recusarunt. famem et ceteras necessitates, non cum obsiderentur modo sed et si ipsi alios obe tolerabant, ut Dyrrachina munitione Pompeius uiso genere panis ex herba, quo sustinebantur, cum feris sibi rem esse dixerit amouerique ocius nec cuiquam ostendi iusserit, ne patientia et pertinacia hostis animi suorum frangerentur. Quanta fortitudine dimicarint, testimonio est quod aduerso semel apud Dyrrachium proelio poenam in se ultro depoposcerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
legionibus equitumꝰ triginta.ui. leuis ax ma¬
ture centum milibus elephantis trecentis ꝑ¬
inde desinant quidam querers ultra aut opi¬
nari mihiq ꝗ comptum hẽo credant aut ꝗ¬
dem uetustissima naue impositos quotũq
uento inquãcumq terras iubebo aduehi De¬
licta neq obseruabat omnia neq pro modo
exequebatur sed desertorum ac seditiosorũ
& inquilitor & punitor acerrimus cohibs¬
bat in cȩteris ac nõnunꝗ̃ post magnã pug¬
nam atq uictoriam remisso offitiorum mu¬
nere licentiam omnem passim ꝑmittebat
lastiuiendi iactare solitus milites suol etiã
unguentatos bene pugnare posse nec milites
eos pro concione sed blandiore nomine cõmi¬
litones appellabat habebatq tã cultos ut ar¬
gento & auro politis armis ornaret simul
& ad sp̃em & quo tenaciores eorum eẽt me¬
tu damni diligebatqͦ usque adeo ut audita
clade tituriana barbam capillumq sum̃iẜit

Expanded text:
legionibus, equitum triginta, leuis armalegionibus, equitum triginta, leuis armaturae centum milibus, elephantis trecentis. proinde desinant quidam quaerere ultra aut opinari mihique, qui compertum habeo, credant; aut quidem uetustissima naue impositos quocumque uento in quascumque terras iubebo auehi.' Delicta neque obseruabat omnia neque pro modo exequebatur, sed desertorum ac seditiosorum et inquisitor et punitor acerrimus coniuebat in ceteris. ac nonnumquam post magnam pugnam atque uictoriam remisso officiorum munere licentiam omnem passim lasciuiendi permittebat, iactare solitus milites suos etiam unguentatos bene pugnare posse. nec milites eos pro contione, sed blandiore nomine commilitones appellabat habebatque tam cultos, ut argento et auro politis armis ornaret, simul et ad speciem et quo tenaciores eorum in proelio essent metu damni. diligebat quoque usque adeo, ut audita clade Tituriana barbam capillumque summiserit
Abbreviated transcription (Latin):
paludamentum morditus trahens ne spolio
potiretur hostis. Militem neq a moribus
neq a fortuna probabat led tm a uiribuso
tractabatq pari seueritate atq indulgentia
nõ .N. ubiq ac semꝑ sed cum hostis in proxi¬
mo ẽẽt cdhercebat tunc maxime ex actoꝵ¬
grauissimus disciplinae ut neq itineris neque
prelii tempus denuntiaret sed paratum & in¬
tentum momentis omnibus: quo uellet subi¬
to educer&. quod etiam sine cã plerunq facie¬
bat precipus pluuiis ac festis diebus ac sub¬
inde obseruandum se admonens repente ĩ¬
ter diu uel nocte subtrahebat. augebatq: iter
ut serius subtrahentes defatigaret fama uo
hostilium copiarum ꝑterritos nõ negando
minuendo ue sed insuꝑ amplificando emen¬
tiendoq confirmabat. Itaq cum expecta¬
tio aduentus iubae terribilis ẽẽt conuocatis
ad contionem militibus. scitote inquit pau¬¬
cissimis hiis diebus regem affuturum cum x

Expanded text:
paludamentum mordicus trahens, ne spolio paludamentum mordicus trahens, ne spolio poteretur hostis. Militem neque a moribus neque a fortuna probabat, sed tantum a uiribus, tractabatque pari seueritate atque indulgentia. non enim ubique ac semper, sed cum hostis in proximo esset, coercebat: tum maxime exactograuissimus disciplinae, ut neque itineris neque proelii tempus denuntiaret, sed paratum et intentum momentis omnibus quo uellet subito educeret. quod etiam sine causa plerumque faciebat, praecipue pluuiis et festis diebus. ac subinde obseruandum se admonens repente interdiu uel nocte subtrahebat, augebatque iter, ut serius subsequentis defetigaret. fama uero hostilium copiarum perterritos non negando minuendoue, sed insuper amplificando ementiendoque confirmabat. itaque cum expectatio aduentus Iubae terribilis esset, conuocatis ad contionem militibus: 'scitote,' inquit, 'paucissimis his diebus regem adfuturum cum decem
Abbreviated transcription (Latin):
mus ascendit. Cuius etiam instar pro ede uene¬
ris genitricis postea dedicauit. Inclinatã aciẽ
sepe solus restituit obsistens fugientibus reti¬
nensq singulos & contortis faucibus conuertẽs
in hostem & quidem adeo plerumq trepidos ut
aquilifero moranti cuspide sit cõminatus ali¬
us in manu detinentis reliquerit signum
Non minora illa constantiae eius im̃o maiora
etiã fuerunt inditia post aciem farsalitam cũ
premissis in asiam copiis ꝑ angustias hellespõ¬
ti uectoria nauicula traiceret A. Cassium par-¬
tis aduers&e cum decem rostratis nauibus ob¬
uium sibi neq refugit & quominus tendẽs
ultro ad deditionem hortatus simplicẽ ad
se recepit. Alexandriae circa oppugnationẽ
pontis eruptione hostium subita compulsus
inscafam pluribus eodem se precipitantib
oum desilisset in mare nando ꝑducentos
passus euasit ad proximam nauẽ eleuata
leua ne libelli quos tenebat madefierent.

Expanded text:
mus ascendit; cuius etiam instar pro aede Venemus ascendit; cuius etiam instar pro aede Veneris Genetricis postea dedicauit. inclinatam aciem solus saepe restituit obsistens fugientibus retinensque singulos et contortis faucibus conuertens in hostem et quidem adeo plerumque trepidos, ut aquilifero moranti se cuspide sit comminatus, alius in manu detinentis reliquerit signum. non minor illa constantia eius, maiora etiam indicia fuerint. post aciem Pharsalicam cum praemissis in Asiam copiis per angustias Hellesponti uectoria nauicula traiceret, L. Cassium partis aduersae cum decem rostratis nauibus obuium sibi neque refugit et comminus tendens, ultro ad deditionem hortatus, supplicem ad se recepit. Alexandriae circa oppugnationem pontis eruptione hostium subita conpulsus in scapham pluribus eodem praecipitantibus, cum desilisset in mare, nando per ducentos passus euasit ad proximam nauem, elata laeua, ne libelli quos tenebat madefierent,
Abbreviated transcription (Latin):
teneo te inquit africa.Ad eludendas aũt ua¬
ticinationes quibus felix & inuictum in ea pro¬
uintia fataliter scipionum nomen ferebatur
despectissimum quendam ex corneliorum no¬
mine. Cui ad opprobrium uitae Saluitoni cogͦ¬
men erat incastris secum huit Prelia non tm̃
destinato sed occõne sũmebat ac saepe abitine¬¬
re statim interdum spurcissimis tempesta.¬
tibus cum minime quis moturum putar& nec
nisi tempore extremo ad dimicandum cunc¬¬
tatior feus est quo saepius uiciss& hoc minus
rum uictoria q̃ cum hostem fudit quin castͥs
q exueret ita ũt nullum spatium preteritis
daret ancipiti prelio equos dimittebat & in
imponeretur auxilio fuge erepto. Utebat᷑ aũt
equo in signi pedibus qiꝰ prope humanis & ĩ
modum digitorum ungulis fissis. que na¬
tum apud se cum atuspices impium orbis
terre significare dño pronuntiassent magꝰ
cura aluit nec patientem sessoris alterius pri¬

Expanded text:
'teneo te,' inquit, 'Africa.' ad eludendas autem ua'teneo te,' inquit, 'Africa.' ad eludendas autem uaticinationes, quibus felix et inuictum in ea prouincia fataliter Scipionum nomen ferebatur, despectissimum quendam ex Corneliorum genere, cui ad opprobrium uitae Saluitoni cognomen erat, in castris secum habuit. Proelia non tantum destinato, sed ex occasione sumebat ac saepe ab itinere statim, interdum spurcissimis tempestatibus, cum minime quis moturum putaret; nec nisi tempore extremo ad dimicandum cunctatior factus est, quo saepius uicisset, hoc minus rum uictoria, quantum hostem fudit, quin castris quoque exueret: ita ut nullum spatium perterritis dabat. ancipiti proelio equos dimittebat et in itas imponeretur auxilio fugae erepto. utebatur autem equo insigni, pedibus prope humanis et in modum digitorum ungulis fissis, quem natum apud se, cum haruspices imperium orbis terrae significare domino pronuntiassent, magna cura aluit nec patientem sessoris alterius pri
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus dubium cautior an audentior
Exerctum neq per insidiosa loca duxit ũq̃
nisi ꝑ speculatos locorum situs neꝗ inbri¬
taniam transuexit nisi ante ꝑse portus
& nauigationẽ & accessus ad insulam explo¬
rasset. At idem obsessione castrorũ in germa¬
nia nuntiata ꝑstationes equitum gallico ha¬
bitu penetrauit ad suos a brundusio dirachi¬
um inter oppositas classes hieme transmisit
cessantibusq copiis quas subseq iusserat cũ ad
accersendas frustra saepe misiss& nouissime
ip̃e clam noctu pariuilum nauigium solus
obuoluto capite conscendit neq aut quis eẽt
ante detexit aut gubernatorem aduersa tẽ¬
pestati cedere passus est:q̃ pene obrutus fluc¬
tibus ne religione quidem ulla a quoq̃ incep¬
to absterritus unq̃ uel retardatus est. Cũ imo¬
lanti aufugisse hostia profectionem aduer¬
sus Scipionem & lubam nõ distulit prolapsus
etiam in egressu nauis uerso ad melius omie

Expanded text:
tionibus dubium cautior an audentior, tionibus dubium cautior an audentior, exercitum neque per insidiosa itinera duxit umquam nisi perspeculatus locorum situs, neque in Britanniam transuexit, nisi ante per se portus et nauigationem et accessum ad insulam explorasset. at idem obsessione castrorum in Germania nuntiata per stationes hostium Gallico habitu penetrauit ad suos. a Brundisio Dyrrachium inter oppositas classes hieme transmisit cessantibusque copiis, quas subsequi iusserat, cum ad accersendas frustra saepe misisset, nouissime ipse clam noctu paruulum nauigium solus obuoluto capite conscendit, neque aut quis esset ante detexit aut gubernatorem cedere aduersae tempestati passus est quam paene obrutus fluctibus. ne religione quidem ulla a quoquam incepto absterritus umquam uel retardatus est. cum immolanti aufugisset hostia, profectionem aduersus Scipionem et Iubam non distulit. prolapsus etiam in egressu nauis uerso ad melius omine:
Abbreviated transcription (Latin):
tisse cum antea consules & duces non nisi trãs¬
uersa carta scriptas mitterent. Extant & ad
Citeronem itẽ ad familiares domesticis dereb
inqua occultius proferenda erant ꝑ notas sc̃p¬
sit idem sit structo lr̃arum ordine. ut nullũ
uerbum effici poss&e: quae siquis inuestigare
& persequi uellet: quartam elementorum lr̃a
herculis tragoedia edippi. item dc̃a collecta¬
nea. quos omnes libellos uetuit augustus pu¬
blicari in epla: quam breuem admodũ ac
simplitem ad Pompeium macrum cui ordi¬
nandas bibliotecas delegauerat scripsit Ar¬
morum equitandiq pitissimus laborieo
pedibus anteibat capite detecto seu sol seu
imber ẽẽt longissimas uias incredibili cele¬
ritate confecit expeditus meritoria reda
centena passuum milia insingulos dies si
flumina morarentur nando traiciẽs uel
ĩnixus inflatis utribus ut ꝑsaepe nunti¬
os de se preueniret.In obeundis expedi¬

Expanded text:
tisse, cum antea consules et duces non nisi transtisse, cum antea consules et duces non nisi transuersa charta scriptas mitterent. extant et ad Ciceronem, item ad familiares domesticis de rebus, in quibus, si qua occultius perferenda erant, per notas scripsit, id est sic structo litterarum ordine, ut nullum uerbum effici posset: quae si qui inuestigare et persequi uelit, quartam elementorum litterHerculis,' tragoedia 'Oedipus,' item 'Dicta collectanea': quos omnis libellos uetuit Augustus publicari in epistula, quam breuem admodum ac simplicem ad Pompeium Macrum, cui ordinandas bibliothecas delegauerat, misit. Armorum et equitandi peritissimus, laboris equo, sae pius pedibus anteibat, capite detecto, seu sol seu imber esset; longissimas uias incredibili celeritate confecit, expeditus, meritoria raeda, centena passuum milia in singulos dies; si flumina morarentur, nando traiciens uel innixus inflatis utribus, ut persaepe nuntios de se praeuenerit. in obeundis expedi