comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutionẽ parentũ. Damuel nutͥt᷑ in tem pło.
ioħs in solitudine pͣꝑat᷑. Ille sacro crine
uenerabił ẽ. uinũ & sicera adhuc ͥ bibit. ad¬
huc paruuł cum dño serͥmocinat᷑. Hic fugit
urbes. zona pellicia ecͥingͥit᷑. locustis alit᷑ &
melle silueftri. & in typum penitentiȩ p̃di¬
catȩ. tortuosissim᷑ animał uestit᷑ exuiuis
Sic exudienda est anima quȩ futura ẽ tẽplũ¬
dei. Nlichil aliud discat audire. nichil loqͥ
nisi qd̃ ad timorẽ dei ꝑtinec. Turpia ñ in
telligat. cantica mundi ignoret. adhuc
tenera lingua psalmis cdulcib imbuat᷑. Pro¬
cul sit ȩtas lasciua pueror. Ipse puelle &e
pedissequȩ scłarib consortiis arceant᷑. ne
qd male didicerint. peius doceant. fiant
ei litterȩ ł bureȩ uł eburneȩ. & sius nomini¬
b appellent᷑. Ludat in eis. ut & lusus eiꝰ eru¬
ditio sit. Et ñ solũ ordinẽ teneat litterarũ.
& memoria nominũ in canticũ trauseat. s

Expanded text:
tutionem parentum. Samuel nutritur in templo, tutionem parentum. Samuel nutritur in templo, Iohannes in solitudine praeparatur. ille sacro crine uenerabilis est, uinum et siceram non bibit, adhuc paruulus cum deo sermocinatur; hic fugit urbes, zona pellicia cingitur, lucustis alitur et melle siluestri et in typum paenitentiae praedicat tortuosissimi animalis uestitus exuuiis. Sic edomini. Nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem Dei pertinet. Turpia verba non intellegat, cantica mundi ignoret, adhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbuatur. Procul sit aetas lasciva puerorum, ipsae puellae et pedisequae a saecularium consortiis arceantur, ne, quod mali didicerint, peius doceant. ei litterae vel buxeae, vel eburneae, et suis nominibus appellentur. Ludat in eis, ut et lusus ipse eruditio sit. Et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat: sed
Abbreviated transcription (Latin):
inclusus. & euersionẽ templi ugit̾ ꝑtimes¬
cit. De india. ꝑsioa. ethyopia. monacheu¬
turbas cotidie suscipimꝰ. Deposuit phare¬
N tras armemꝰuam discunt psatt̾ium. seithie
frigora feruent calore fidei. Geturũ ruti¬
lus & flauus ȩxertitꝰ ecłiarum circunfert
tentoria. & ideo forsitan contra nos eqͣ pu¬
gnant acie: qr pari religione confidunt.
Pene lapsus sũ ad auã mat̾iam. & curren¬
te rota dum urceum facere cogito: anpho¬
ram finr̾ manꝰ ꝓpositum enim mͥ erat.
scȩ marcellȩ & tuis p̾cib uutiatũ ad ma¬
ꝗͣ utero suscepisti. Uidimꝰ aliqͥd temporib
nr̃is de ꝓpħalib ubris. Anna sterilitatẽ
alui fecunditate mttaliit. ti saccuosam fecun¬
ditatẽ uitalib lib̾is cõmutasti. fidens loquor
accepturã te fiuos. que pͥmũ fecum dño red¬
sum eiꝰ gestiebat erũꝑe. Igͥ quȩ de reꝓmis¬
sione nata ẽ: dignam habeat ortu suo insti¬

Expanded text:
inclusus et euersionem templi iugiter pertremesinclusus et euersionem templi iugiter pertremescit. de India, Perside et Aethiopia monachorum cotidie turbas suscipimus; deposuit faretras Armenius, Huni discunt psalterium, Scythiae frigora feruent calore fidei; Getarum rutilus et flauus exercitus ecclesiarum circumfert tentoria et ideo forsitan contra nos aequa pugnat acie, quia pari religione confidunt. Paene lapsus sum ad aliam materiam et currenterota, dum urceum facere cogito, amphoram finxit manus. propositum enim mihi erat sanctae Marcellae et tuis precibus inuitato ad mauam utero suscepisti. uidimus aliquid temporibus nostris de prophetalibus libris: Anna sterilitatem alui fecunditate mutauit, tu luctuosam fecunditatem uitalibus liberis conmutasti. fidens loquor accepturam te filios, quae primum foetum domino redsum eius gestiebat erumpere. igitur, quae de repromissione nata est, dignam habeat ortu suo insti
Abbreviated transcription (Latin):
tudine ꝑfruaris. sciens illud a dño repmis¬
sũ. Qnͣs apuo ħ omines impossibilia. apud
am̃ possibilia st̃. Nunꝗͣ est sera confessio.
Latro de cruce transut ad paradysũ. Nabu¬
codonosor rex babylonius. post efferationẽ
corporis & cordis. & beluarũ in heremo
conustũ: mentẽ recepͣit᷑ salia. Et ut omitta¬
uet̾a. ne apud incredulos nimis fabulosa
uideant᷑: ante paucos annos & ꝓpinquus
ur graco nobilitatẽ patriciam nomine so¬
nans. cum p̾fecturam regeret urbanã non¬
ne specũ mitre & omĩa portentuosasimula¬
cra. qͥb corax nimphus miles. leo ꝑses. helio¬
dromꝰ pat̾ unitent᷑ subuertit. fregit. excus
litas. Dui condẽnationũ. cũ bubonib & noc¬
tuis in solis culminib remansert̃. Uexilla
militum. crucis insignia st̃. Regum pur¬
puras & ardentes diadematũ gc̃mas. patibu¬
li salutaris scbiptura c̾decorat. Iam egyptiꝰ
serapis factꝰ ẽ. xp̃ianꝰ. Marnas gare luget

Expanded text:
tudine perfruaris sciens illud a domino repromistudine perfruaris sciens illud a domino repromissum: quae apud homines inpossibilia, apud deum possibilia sunt. numquam est sera conuersio. latro de cruce transiit ad paradisum; Nabuchodonosor, rex Babylonius, post efferationem et cordis et corporis et beluarum in heremo conuictum mentem recepit humavetera, ne apud incredulos nimis fabulosa videantur, ante paucos annos propinquus vester Gracchus, nobilitatem patriciam nomine sonans, cum praefecturam regeret urbanam, nonne specu Mithrae et omnia portentuosa simulacra, quibus corax, nymphius, 1 miles, leo, Perses, heliodromus, pater initiantur, subvertit, fregit, excusslitas. Dii quondam nationum cum bubonibus et noctuis in solis culminibus remanserunt; vexilla militum crucis insignia sunt, regum purpuras et ardentes diadema-tum gli salutaris pictura condecorat. lam et Aegyptms Serapis factus est Christianus; Marnas Gazae luget
Abbreviated transcription (Latin):
te auo parurilȩ adhuc lingua balbutiens
alleluia resonaret. & uirginẽ xp̃i in suo
gremio senex nutriret. Bene & felicit̾ ex¬
pectauimꝰ. Scã & fideł domꝰ. unũ scificat.
ifidelẽ. Iani candidatꝰ ẽ. fide. quẽ filioꝵ
& nepotũ credens turba circundat. Ego
puto etiam ipsũ uiuenẽ si habuisset talẽ
licet & irrideat epłam meam. & me ut stul¬
tũ & insanũ clamet. Hoc & gener eiꝰ facie¬
bat. anteꝗͣ crecłet. fiunt. ñ nascunt᷑ xp̃iani.
luratũ squalet capitoliũ fuligine. & ara in¬
neariĩ teł om̃ia romȩ templa cooꝑta st̃.
Mouet᷑ ułbs sedib sius. & inundans popłs
ante e Qubra semiruta. currit ad martyrũ
tuniuloi. Si ñ extorquet fidẽ prudentia:
extorqueat salutẽ uerecundia. Hoc a leta re¬
ligiosisima in xp̃o filia diclũ fit ut non
desꝑes parentis salutẽ. & eadẽ fide qua eruisti
filiam & patrem recipias. totaq domꝰ beati¬

Expanded text:
te avo parvulae adhuc lingua balbutiens te avo parvulae adhuc lingua balbutiens agremio 678 senex nutriret? Et bene feliciterque exspectavimus. Sancta et fidelis domus unum sanctificat infidelem. Jam candidatus est fidei, quem filiorum et nepotum credens turba circumdat. Ego puto etiam ipsum juvenem, si habuisset talem licet, et irrideat epistolam meam, et me vel stultum, vel insanum clamitet, hoc et gener ejus faciebat, antequam crederet. fiunt, non nascuntur Christiani. auratum squalet Capitolium, fuligine et aranearum telis omnia Romae templa cooperta sunt, mouetur urbs sedibus suis et inundans populus ante delubra semiruta currit ad martyrum tumulos. si non extorquet fidem prudentia, extorqueat saltim uerecundia. Hoc Laeta, religiosissima in Christo filia, dictum sit, ut non desperes parentis salutem et eadem fide, qua meruisti filiam, et patrem recipias totaque domus beati
Abbreviated transcription (Latin):
Płs Raulos scribens adco¬
rinthios. & rudẽ xp̃i eccłi¬
am sacris instruens disci¬
Eplinis: inter cetera man¬
Edata hoc qͦ posuit llicen.
Diqͥ mulfer habet uirũ infidelẽ. & hic
consentit habitare cum ea: ñ dimittat
uirũ suũ. Sci̾ficatꝰ est enim uir uifideł
ꝑ mulierẽ fidelẽ. & sc̃ificata ẽ mulier in
fideł in uiro fideli. Alioqͥn filii ur̾i ĩmun¬
di eẽnt. nc̾ aut̃ mundi st̃. Dicui forte ha¬
ctenꝰ uidebant᷑ nimiũ disciplinę uincła la¬
rata. & p̾ceps indulgentia p̾ceptoris: con¬
sidet domũ patris. tui clarissimi qͥdẽ &
eruditissimi uiri s ambulantiᷤ adhuc in
tenebris: & intelligͥe consiliũ apłi illuc
ꝓfecisse. ut radicis amaritudinẽ dulcedo
fructium conpensaret. & uił uirgule
balsama p̾ciosa sudarent. Iu es nata de
impari matrimonio. s de te &̾ toxocione
paula generata est. Quis hoc credet. ut
albini pontificis neptis de reꝓmissione
matri filia nasceret᷑. ut p̾sente. & gaud̾n¬

Expanded text:
s Paulus scribens ad Corinthios et rudem Christi ecclesiam sacris instruens disciplinis inter cetera mandata hoc quoque posuit dicens: Si qua mulier habet virum infidelem et hic consentit habitare cum ea, ne dimittat virum. Sanctificatus est enim vir infidelis in uxore fideli et sanctificata est mulifidelis, in viro fideli. Alioquin filii vestri immundi essent, nunc autem mundi sunt . Si cui forte hactenus videbantur nimium disciplinae vincula laxata, et praeceps indulgentia praeceptoris, consideret domum patris tui, clarissimi quidem et eruditissimi viri, sed adhuc ambulantis in tenebris, et intelleget consilium apostoli illuc profecisse, ut radicis amaritudinem dulcedo fructuum conpensaret et .vites virgulae balsama pretiosa sudarent. Tu es nata de inpari. matrimonio, de te et Toxotio meo Paula generata est. Quis hoc crederet, ut Albini pontificis neptis de repromissione matris nasceretur, ut praesente et gauden
Abbreviated transcription (Latin):
re magnitudinis atq p̾cii. ꝑ .iiiͦiͬ. ordines. ita
ut in singuł uersicłis term lapides collocent᷑.
In pͥmo ordine sarduis topat ius. smaragdus.
ponit᷑. Siminachiis dissentit in smaragdo. cera.¬
ontũ ꝓ eo tranfferens. In scdo carbuncłs. saphirꝰ.
iaspis. in tercio: liguriꝰ. achates. ametistꝰ. In

Expanded text:
rae magnitudinis atque pretii per quatuor ordines: ita rae magnitudinis atque pretii per quatuor ordines: ita ut in singulis versiculis 365 terni lapides collocentur. In primo ordine sardius, topazius, smaragdus ponitur. Symmachus dissentit in smaragdo, ceraunium pro eo transferens. In secundo carbunculus, sapphirus, jaspis. In tertio ligurius, achates, amethyst
Abbreviated transcription (Latin):
ne triu coloꝵ iacinctr cocci. purpure. & cum
tudinis ꝑfulgens ocłos fulgore in modũ caracal¬
larum. s in utroq humero habet singulos lapi¬
des clausos & astrictos auro qui hebraice dicunt᷑
soom: ab aquila & simacho & theodotione omilis¬
cas uocat. cum hebieo aqͥlaq consentiens. ut uł
colorem lapidum ł patriã de patria demon¬
stret. Et in singuł iapidib bis sena patriar¬
qarum nomina st̃: qͥb isrłitic̃ popłs diuidit᷑.
In dertro humero maiores filii iacob: in leuo mi¬
in humeris. Deptimũ uestum̃tii ẽ. mensura par¬
nulũ. s cunctis supracactis sacratiꝰ. Intende qͥso
antmo. ut quȩ dicunt᷑ intelligas. Hebraice uo¬
cat᷑ osin: grece. Ayͥ syur nos rationale possu¬
mꝰ appellare. ut ex ipso statim nomine scias my
atꝰ colorib. hoc ẽ. isd qͥb & suꝑ humerale haben̾
magnitudinẽ palmi ꝑ quadrũ. & duplex. ne fa¬
cile rumpat᷑. Intexti st̃ enimei xͦiͫ. lapides mi¬

Expanded text:
ne trium colorum, hyacintho, cocco, purpura, et cum ne trium colorum, hyacintho, cocco, purpura, et cum tudinis, perstringens oculos fulgore in modum caracalus. in utroque umero habet singulos lapides elusos et adstrictos auro, qui Hebraice uocantur \'soom\', ab Aquila et Symmacho et Theodotione onychichas uocat cum Hebraeo Aquilaque consentiens, ut uel colorem lapidum uel patriam demonstraret. in singulis lapidibus sena patriarcharum nomina sunt, quibus Israheliticus populus diuiditur: in dextro umero maiores filii Iacob, in laeuo miin umeris. Septimum uestimentum est mensura paruulum, sed cunctis supra dictis sacratius. intende, quaeso, animum, ut, quae dicuntur, intellegas. Hebraice uocatur \'hosen3, Graece λόγιον, nos rationale possUmus appellare, ut ex ipso statim nomine scias myxtus coloribus, hoc est, iisdem quibus et Superhumerale, habens magnitudinem palmi per quadrum; et duplex, ne facile rumpatur. Intexti sunt enim ei duodecim lapides mi
Abbreviated transcription (Latin):
tintinnabulũ. ut alterutrũ sibi media sint. Cau¬
saq reddit᷑. Iccuro tintumabula uesti apposita
cał incedat. statim moriturꝰ si hoc ñ fecerit. Se¬
rtum ẽ. uestim̃tũ. qđ hebraica lingua dr ephod
Septuaginta. ⁊i uͦꝯ aa. idest suꝑ humerale ap¬
Noͣ. tum. Nos ephod suo ponimꝰ nomine &̾ ubicunq
in grodo ł leuitico suꝑ humerale logit᷑: sciamꝰ ap̃d
hebreos ephod appellari. Hoc aut̾ e̾e̾. pontificis
uestuñtũ. & in qͥdam epła scripsisse me memini
a̾ om̃is script᷑a testat᷑ sacrũ qͥd ee̾. & solis conue
mens pontificib. Nes statim illud occurrat.
idẽ suꝑ hrimerale lincum. cũ dd̃ qͦ ante arcba
dñi idẽ portasse referat᷑. Auud est enim ex qͣt¬
tuor supradictis colorib idẽ lacincto cocco. hys¬
so. purpura. & ex auro hab̾e contextu. alud
in similitudinẽ sacerdotũ simplex &̾ lineũ.
duri lamine idẽ. bracteȩ mira tenuitate tun¬

Expanded text:
tintinabulum, ut alterutrum inuicem sibi media sint, cautintinabulum, ut alterutrum inuicem sibi media sint, causaque redditur: idcirco tintinabula uesti adposita , totus uocalis incedat. statim moriturus, si hoc non fecerit. Sextum est uestimentum, quod Hebraica lingua dicitur ephod, Septuaginta έπωμίδα, id est superumerale, apntum, nos ephod suo ponemus nomine. et ubicumque in Exodo uel in Leuitico superumerale legitur, sciamus apud Hebraeos ephod appellari. hoc autem esse pontificis uestirnentum et in quadam epistula scripsisse me memini et omnis scriptura testatur sacniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, id est, superhumerale lineum: cum David quoque ante arcam Domini idem portasse referatur. Aliud est enim ex qtuor supra dictis coloribus, id est hyacintho, bysso, cocco, purpura et ex auro habere contextum, aliud in similitudinem sacerdotum simplex et lineum. auri laminae, id est bratteae, mira tenuitate tun
Abbreviated transcription (Latin):
leolũ. quale pictũ in ulireo conspicimꝰ. quasi
spera media sit diuisa. & pars una ponat᷑ in
capite. Hoc greci & nr̃i tyaran: non nulli gale¬
rum uocant. Non habet acum̃ in sũmo. nec
totũ usq ad comas caput tegit: sed terciã parcẽ
a fronte inoꝑtam relinqͥt. atq ita in occipitio
Est autͥ byssinũ. & sic fabre oꝑatum linteolo.
ut nulla acus uestigia foriisecꝰ pareant. His
quattuor uestim̃tis idẽ feminalib. tunica un¬
nea. cingulo qđ purpura. cocco. bẏsso. iac incto¬
q contexit᷑. & pilleo de quo nc̃ diximꝰ. tã sacer¬
dotes ꝗͣ pontifices utunt᷑. Reliqͣ aut̃ quattuor.
nica talaris. tota iacinctina. ex laterib eiꝰdẽ olo¬
aqͥlonis. assutas habens nianicas. & in suꝑiori
parte qͣ collo induit᷑ aꝑta. qđ uulgo capitium
uocant. oris firmissimis ex se textis. ne facile
tintinnabula. unũ malũ ẽ. Inter duo mala unũ

Expanded text:
leolum, quale pictum in Ulixe conspicimus, quasi leolum, quale pictum in Ulixe conspicimus, quasi sphaera media sit diuisa et pars una ponatur in capite; hoc Graeci et nostri tiaram, nonnulli galerum uocant. non habet acumen in summo nec totum usque ad comas caput tegit, sed tertiam partem a fronte inopertam relinquit atque ita in occipitio est autem byssinum et sic fabre opertum linteolo, ut nulla acus uestigia forinsecus pareant. His quattuor uestimentis, id est feminalibus, tunica linea, cingulo, quod purpura, cocco, bysso hyacinthoque contexitur, et pilleo, de quo nunc diximus, tam sacerdotes quam pontifices utuntur. reliqua quattuor nica talaris, tota hyacinthina, ex lateribus eiusdem coloris adsutas habens manicas et in superiori parte, qua collo induitur, aperta, quod uulgo capitium uocant, oris firmissimis et ex se textis, ne facile tintinabula unum malum est et inter duo mala unum
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudine uestir̃toꝵ. nudoꝵ cleritate
discurrant. Tercium genꝰ ẽ uestim̃ti qđ illi ap¬
pellant abanech nos cingulũ & balteũ uł tonã
possumꝰ dicere. Dabylonii nouo uocabulo he¬
mian uocant. Diuersa uocabula ponimꝰ. ne
qͥs erret in nomine. Hoc cingulii in similitu
dinẽ pellis colubri qua senectutẽ sic in rotun¬
do tẽxtũ ẽ. ut marsupiũ longiꝰ putes. Textũ ẽ.
aut̾ sub temine cocci. purpiur. iacincti. & stami¬
ne bẏssino ob decorẽ & fortitudinẽ. atq ita
polimita arte distinctũ. ut diuersos flores &
gẽmas artificis manu ñ tertas s additas arbi¬
treris. Lineã tunicã de qͣ supͣdirimꝰ inter um¬
bilicũ & pectꝰ hoc stringunt balteo. qui quat¬
tuor digitor habens latitudinẽ. & ex una par¬
te ad crura dependens. cũ ad sacrificia cursu
& expeditione opꝰ est: in leuũ humerũ retor¬
quet᷑. Quartum genꝰ ẽ. uestim̃ti rotundũ pil¬

Expanded text:
pnlchritudinem uestitorum nudorum celeritate pnlchritudinem uestitorum nudorum celeritate discurrant. Tertium genus est \'uestimenti, quod illi appellant cabaneth\', nos cingulum uel balteum et zonam possumus dicere, Babylonii nouo uocabulo \'hemian\' uocant. diuersa uocabula1 ponimus, ne quis erret in nomine. hoc cingulum in similitu- j dinem pellis colubri, qua exuit senectutem, sic in rotuudo textum est, ut marsuppium longius putes. textum est autem subtemine cocci, purpurae, hyacinthi et stamine byssino ob decorem et fortitudinem atque. ita polymita arte distinctum, ut diuersos flores et gemmas artifici manu non textas sed additas arbitreris. lineam tunicam, de qua supra diximus, inter umbilicum et pectus hoc stringunt balteo, qui quattuor digitorum habens latitudinem et ex magna parte ad crura dependens, cum ad sacrificia cursu et expeditione opus est, in laenum umerum retorquetur. Quartum genus est uestimenti rotundum pil
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is feminalia ł bracce usq ad genua ꝑtin¬
gentes. Refert enim iosephus nã etate eiꝰ
ierusolimã subuerterant & erat ipse de genere¬
ta ob fortitudinẽ solere conteri. & postꝗͣ incisa
fuerint acu consui. Non enim possent in tela
huicemodi fieri. Seda ex lino tunica ẽ. pode¬
ris idest calaris duplici sindone quã & ipsam
iosephus byssiam uocat. appellat᷑q cotonaph
idẽ. xys uͦr. qđ in hebreo sermone in lineã
uertit᷑. Hec adheret corpori. & ita arta ẽ. & stͥ¬
ctis manicis. ut nulla omĩno in ueste sit ruga
& usq ad crura descendat. Uolo ꝓ legentis
facilitate abuti sermone uulgato. Solent
militantes hab̾e lineas. quas camisas uocant.
sic aptas membris & ast̾ictt corporib ut expediti
sint uł ad cursũ ł ad p̾lia dirigendo iacula. te¬
nendo clipeum. ensem librando. & quocunq ne¬
cessitas traxerit. Ergo & sacerdotes parati in my¬
nisteriũ dei utant᷑ hac timica: ut habentes

Expanded text:
ris feminalia uel bracae usque ad genua pertinris feminalia uel bracae usque ad genua pertingentes. refert Iosephus — nam aetate eius Hierosolymam subuerterant et erat ipse de generta ob fortitudinem solere contexi et, postquam incisa fuerint, acu consui; non enim posse in tela huiusce modi fieri. Secunda ex lino tunica est poderes, id est talaris, duplici sindone, quam et ipsam Iosephus byssinam uocat, appellaturque \'cotonat\', id est λιτών, quod Hebraeo sermone in lineam uertitur. haec adhaeret corpori et ita arta est et strictis manicis, ut nulla omnino in ueste sit ruga et usque ad cruraĮ descendat. uolo pro legentis facilitate abuti sermone uulgato: solent militantes habere lineas, quas camisas uocant, sic aptas membris et adstrictas corporibus, ut expediti sint ucl ad cursum uel ad proelia, dirigendo iaculo, tenendo clipeo, ense librando et quocumque necessitas traxerit. ergo et sacerdotes parati in ministerium dei. utuntur hac tunica, ut habentes
Abbreviated transcription (Latin):
echera. & in cȩbum pauceꝵ introit᷑ & uolatꝰ ẽ.
Dnodecim panes. auodecim insiũ significañ
circłm. Deptẽ lucernȩ. sẽptẽ errantia astra
demonstrant. Et ne longum faciã. neq enĩ
scruter intelligentiam. more uidiaco quȩ
scripta st̃ simplicit̾ exponã: ut postꝗͣ uideris¬
uestitũ sacerdotẽ. & ocłis tus om̃e eiꝰ patue¬
rit ornam̃tũ. tc̃ singłarũ causas parit̾ reqͥra¬
miꝰ. Discamꝰ pͥmũ cõmunes sacerdotũ uestes.
atq pontificũ. Lineis feminalibꝰ quȩ usq
ad genu & poplites ueniunt. uerecunda celan¬
t᷑. & suꝑior pars sub umbilico uehem̃ter as¬
tringit᷑. ut si quando expediti mactant uicti¬
mas. tauros & arieces trahunt. portantq one¬
ra. & in officio inmistrandi st̃ : etiã si lapsi
fuerint & femora reuelarint: ñ pateat qđ
oꝑtũ ẽ. Inde & gradꝰ altaris ꝓhibent᷑ fieri. ne
inferior popłs ascendentium uerecunda cons¬
piciat. Nocat᷑q lingua hebrea hoc genꝰ uesti¬

Expanded text:
introitus et uolatus est; duodecim panes duodecim mensuum significant circulum; septem lucernae septem errantia astra demonstrant. et ne longum faciam — neque eniscruter intellegentiam, more Iudaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam, ut, postquam uestitum uideris sacerdotem et oculis tuis omnis eius patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter requiramus. Discamus primum communes sacerdotum uestes atque pontificum. lineis feminalibus, quae usque ad genu et poplites ueniunt, uerecunda celantur et superior pars sub umbilico uehementer adstringitur, ut, si quando expediti mactant uictimas, tauros et arietes trahunt, portant onera et in officio ministrandi sunt, etiamsi lapsi ruerint et femora reuelarint, non pateat, quod opertum est — inde et gradus altaris prohibentur fieri, ne inferior populus ascendentium uerecunda conspiciat —, uocaturque lingua Hebraea hoc genus uesti
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib destruat᷑. Hoc ẽ. qd̾ in ꝓpħa legimꝰ.
Seminate uob̾ in iusticia. & metite fructꝰ
uitȩ. illuminate uob̃ lum̃ scientiȩ. Rimũ se¬
minate in uisticia. & fructũ utiẽ ȩcerne
mecite. postea uob̾ scientiam uindicate. Nec
statim absoluta ꝑfectio ẽ: siquis suꝑbumera¬
le & rationale habeat. nͥ hec ipsa inter se for¬
to cõpagme solident᷑. & sibi unucẽ nexa fint:
ut & oꝑatio rationi. &  ratio oꝑib: hereat. &
his p̾cedentib doctrina seqͣt᷑ &̃ ueritas. Quat

Expanded text:
operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; inluminate uobis lumen scientiae. primum seminate in iustitia et fructus uitae aeternae metite, et postea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi haec ipsa inter se forti conpage solidentur et sibi inuicem nexa sint, ut et opera rationi et ratio operibus haereat et his
Abbreviated transcription (Latin):
nariũ numerũ esficiunt ł quattuor ȩuangelia
quȩ in apocalipsin describunt᷑. plena ocłis. &
dr̃ luce radiantia mundũ illuminant: in uno
quattuor. & in qͣttuor fingula. Unde &. AIt A¬
pactore saceudotis ẽ. Cum enim indutꝰ qͥs fuerit
ueste multiplici: consequens ẽ. ueritatẽ quã
corde recinet ore ꝓferre: & ob id in rationali
ueritas idc̃ scientia. ut nouerit quȩ docenda
st̾: & manifestatio atq doctrina ut possit
instruere alios qd̾ mente concepit. Hbi st̃ qui
in nocentiã sacerdoti dict̃ posse sufficere:
Netꝰ lex nouȩ congruit. Id ipsum morses qđ¬
&̾ apłs. Ille sacerdotis scientiam ornat in uesti¬
b. iste thymotheum & titũ inftruit disci¬
plinis. Seo & ipse uestim̃tor ordo p̾cipuus:
legamꝰ leuiticum. Non prius rationale. & sic
suꝑ humerale. s ante suꝑhumetale & sic rati¬
onale. A mandatis inqͥt tntellexi. Priꝰ faciamꝰ¬
& sic doccamꝰ: ne doctrinȩ auctoritas cassis

Expanded text:
narium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae narium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae quae in Apocalypsi describuntur plena oculis et domini luce radiantia mundum inluminant, in uno quattuor et in quattuor singula; unde et δpectore sacerdotis est. cum enim indutus quis fuerit ueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? etus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamus Leuiticum: non prius rationale et sic superumerale, sed ante superumerale et deinceps rationale. a mandatis, inquit, tuis intellexi: prius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis
Abbreviated transcription (Latin):
& opera habuerimꝰ. Unde & iungit᷑ ephod id
c̃. suꝑ humerale. qđ rationali copulat᷑: ut ñ
sit larum nec dissolutũ. s hereant sibi inui¬
cẽ. & in auxilio sint. Ratio &̃ enim oꝑib. & oꝑa
ratione indigent. ut qd̃ m̃te ꝑcepimꝰ. oꝑe ꝑ
petremꝰ. Duoq lapides in suꝑ humerali uł
xp̃m significant & eccłiam. duodecim nomi
tes. ł litterã & sp̃m: in qͥb tenent᷑ legis uniu̾sa
mysteria. In dextra sp̃s. in leua uttera ẽ. E lit¬
teras ad uerba descentimꝰ. ꝑ uerba uenimꝰ ad
sensum. Quam pulcher oydo. & ex ipso habi¬
tu sacram̃ta demonstrans. In humeris opera
st̃: in pectore ratio. Unde & pectuscłm come¬
dunt sactrdotes. Hoc aut̃ rationale ctupplex¬
ẽ: aꝑtum & absconditũ simplex. & mysticũ in¬
se duodecim lapides habens & quattuor ordi¬
nes. qͦs qͣttuor puto eẽ. turcutes. prudentiam.
fortituainẽ. usticiam. temꝑantiã. quȩ sibi
berent inuicẽ. & dum mutuo miscent᷑. duode¬

Expanded text:
 opera. unde iungitur et ephod, id est superumerale, quod rationali copulatur, ut non sit laxum nec dissolutum, sed haereant sibi inuicem et auxilio sint. et ratio enim operibus et opera ratione indigent, ut, quod mente concipimus, opere perpetremus. duoque lapides in superumerali uel Christum significant et ecclesiam duodtes uel litteram et spiritum, in quibus tenentur legis uniuersa mysteria: in dextris spiritus, in laeuis littera est; per litteras ad uerba descendimus, per uerba uenimus ad sensum. quam pulcher ordo et ex ipso habitu sacramenta demonstrans! in umeris opera sunt, in pectore ratio; unde et pectusculum comedunt sacerdotes. hoc autem rationale duplex, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens et quattuor ordines. quas quattuor puto esse uirtutes: prudentiam, fortitudinem, iustitiam, temperantiam, quae sibi haerent inuicem et, dum mutuo miscentur, duode
Abbreviated transcription (Latin):
deposuerimꝰ. t̾c induem᷑ ueste linea nichil in
se mortis habente. s tota candida ut de bap¬
tismo consurgentes. cingamꝰ lumbos in uerttai
& tota pͥstmori peccatoꝵ turpitudo celet᷑. Inde
tecta stͥ pecata. Post feminalia & linea timicã
indinm᷑ iacinctmo uestim̃to. & incipimꝰ de
cerrenis ad alta conscende. Hec ipsa iacinctina

Expanded text:
deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ipsa hyacinthina
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃ta. De feminalib lineis hoc solent dicere.
Ratio seminũ & generationũ ad carnẽ ꝑtinen̾
terrȩ ꝑ eam deputat᷑. Unde & ad adam loqͥt᷑
ds. Terra es & interram ibis. Causasq hiiꝰ rei
qͦm᷑ de paruulo semine &e fedissimis nicus tan¬
ta ł hominũ ł diuersarũ rerum pulchritudo
nascat᷑ eẽ. ob uolutas & humanis ocłis ñ patere.
Legimꝰ in leuitico uixta p̾ceptum. dei ooysen
lauisse aaron & filios eiꝰ Iam t̃c purgatione
mundi & rerũ om̃iũ scĩtatẽ. baptisini sacra¬
m̃ta purgabant. Non accipiunt uestes nͥ lotis
pͥus sordib nec ornant᷑ ad sacra. nͥ n xpo
noui homines renascant᷑. Hinũ enim nouu̾
in nouis uitrib mittit᷑. Qđ autẽ moyses lauai
legis indicium ẽ. Habent moysen & ꝓpħas.
ipsos audiant. Et ab adam usq ad moysen
om̃s peccauert. Preceptis dei lauandi sumꝰ. &
cũ parati ꝗd indimitũ xp̃i. tunicas pellicias

Expanded text:
damenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: damenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis indicium est: habent Moysen et prophetas, ipsos au d iant, et ab Adam usque ad Moysen omnes peccauerunt. praeceptis dei lauaudi sumus et, cum parati ad indumentum Christi tunicas pellicias
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & rota in roca ẽ. idẽ. tempꝰ in tempore. &
annꝰ in semet ipsimissiluit᷑. & ipse rotȩ eleuan¬
roẽ: & suꝑ thronũ similitudo sedentis. cuiꝰ in¬
feriora ignea st̃: suꝑiora electrina : ut demon¬
stret quȩ inferiora st̃ igne & purgatione indi¬
geri. que sursum in conditionis suȩ puritate
ꝑsistere. Et qͦmͦ hic in habitu sacerdotis auri
lãmina e. desuꝑ. tta in tezechiel electrum in pe¬
ctore & in uertice collocat᷑. Iustũ gͦ erat sic̃ supͥ
ex parte diximꝰ. ut pontifex dei creaturarũ om̃u
tẏpum portans in uestib suis indicaret cuncti
indigere misołia dei. & cũ sacrificaret ei erpi¬
aret᷑ umuersał conditio. ut ñ ꝓ lib̾is ac parru¬
tib & ꝓpinqͥs. s ꝑ cuncta creatura & uoce &
habiti procaret᷑. Tecigimꝰ expositionẽ hebrai¬
cam. & infunitã sensĩ siluã alteri tempori
reseruantes. qualam futiuꝑ domꝰ strauimꝰ fum¬

Expanded text:
unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et annus in semet ipsum reuoluitur et ipsae rotae eleuanro est, et super thronum similitudo sedentis: cujus inferiora ignea sunt, superiora electrina: ut demonstret quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere: quae sursum, in conditionis suae puritate persistere. Et quomodo hic in habitu sacerdotis, auri lamina est desuper: ita in Ezechiele electrum in pectore, et in vertice collocatur . Justum ergo erat sicut supra ex parte diximus ut Potypum portans in vestibus suis indicaret cuncta indigere misericordia Dei, et cum sacrificaret ei, expiaretur universalis conditio: ut non pro liberis ac parcta creatura et uoce et habitu precaretur. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fun
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortales ueniat. Unde factum ẽ. in ra¬
& horarum. tempestatũ qͦ & serenitatis atq
uentoꝵ & rerũ om̃ium nosceremꝰ. accipientes
insitã a deo sapientiam. & ipso habitatore atq¬
doctore domicilii sui nob̃ & fabricȩ scientiã
demonstrante. Suꝑ omĩa cidaris & uitta ia¬
cinctina &lũ monstrat & auri lamina cui in
fronte pontificis inscriptũ ẽ. nomen dei. uni¬
uersa quȩ subt̃ ft̃ dei arbitrio gubernari
Id ipsum ego puto sub aliis nominib & in che¬
rubim & in quattuor animalib figuiitũ
que ita sibi ꝑmirta st̃ &̾ herent. ut in uno in¬
ueniant᷑̃ & reliqͣ & qd̾ instant ante se uadaõs
& ñ reuertant᷑. Labunt᷑ enim tempora. & p̃teri¬
ta relinquentia ad futura festinant. Qđ aut̾
semꝑ inmotu st̃ : illud signficant. qđ & pbr¬
losophi suspicant᷑ currere mundũ suo orcine
&̾ incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri.

Expanded text:
usque ad mortales veniat. Unde factum est ut rausque ad mortales veniat. Unde factum est ut raet horarum, tempestatem quoque serenitatis, et ventorum, et rerum omnium nosceremus, accipientes a Deo insitam sapientiam, et ipso habitatore, atqdoctore domicilii sui nobis et fabricae scientiam demonstrante. super omnia cidaris et uitta hyacinthina caelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen dei uniuersa, quae subter sunt, dei arbitrio gubernari. id ipsum ego puto sub aliis nominibus et in cherubin quattuor animalibus figuratum, quae ita sibi permixta sunt et haerent, ut in uno inueniantur et~reliqua, et quod instanter ante se uadant et non reuertantur; labuntur enim tempora et praeterita relinquentia ad futura festinant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod et philosophi suspicantur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri.
Abbreviated transcription (Latin):
ia assignant tempora. & his ternos depitcats
menses. Nec alicui gentił uideat᷑ expositio.
Non &eenim & oelestia & dei dispositionẽ i¬
doloꝵ nominib infamart̾ iccirco dei negan¬
da ẽ ꝓuidentia quȩ certa lege currit. & fer
rum nomina. legimꝰ. ñ quo ead apud hebreoᷤᷤ
uocabula sint: s quo nos ñ possumꝰ quȩ dicun¬
t᷑ nͥ consuetis uocib intelligere. Pulchre aut̃
hoc ipsũ qd in medio ẽ. appellat᷑ rationale.
Ratione enim cuncta st̾ plena. & terrena he¬
rent celestib. Immoratio terrenori & tẽpor
caloris & frigoris. & duplex inter utraq tẽ¬
ꝑies de celi cursua ratione descendit. Unde
& rationale cum ephod forti stringit᷑. Por¬
ñͨ c̃ẽrã. idẽ manifestatio atq doctrina ł ue¬
ritas: hoc ipsum siguificat. qđ nunꝗ̃ in dei
ratione mendatium fit: s & ipsa ueritas mul¬
tis signus & argum̃tis monstret᷑. horainib &¬

Expanded text:
la adsignant tempora et his ternos deputant la adsignant tempora et his ternos deputant menses. nec alicui gentilis uideatur expositio. non enim, si caelestia et dei dispositionem idolorum nominibus infamauerunt, idcirco dei neganda est prouidentia, quae certa lege cumt et ferturrum nomina legimus, non quo eadem apud Hebraeos uocabula sint, sed quo nos non possumus, quae dicuntur, nisi consuetis uocibus intellegere. pulchre autem hoc ipsum, quod in medio est, appellatur rationale; ratione enim cuncta sunt plena et terrena haerent caelestibus, immo ratio terrenorum et temporum, caloris et frigoris, et duplex inter utrumque temperies de caeli cursu et ratione descendit; unde et rationale cum ephod fortius stringitur. poret άλήθεια, id est manifestatio atque doctrina uel ueritas, hoc ipsum significat, quod numquam in dei ratione mendacium sit, sed et ipsa ueritas multis signis et argum
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad terrã fusum. Mala aut̾ͥ pitnica & tin¬
tinnabula in inferiorib posita. fulgura tonitrua¬
q demonitrant. siue terrã & aqua & omium
elem̃toꝵ int̾ se consonantiã. & sic sibi uniuers.
ꝑplera: ut insingulis om̃ña repperiant᷑. Qđ aut̾
aut̾ supͣdicti colores auro intexti st̃: id significa¬
ri uolunt qd uitał calor & diuini sensus ꝓuiden¬
tia uniuersa penetret.Suꝑ humerale & duos la¬
pides. ł sinaragainos ł onichinos qui desuꝑ sint
& utrumnq humerũ tegant. duo hemispia int̾ptant᷑.
quoꝵ aliud suꝑ terrã. auud sub terra fit. si¬
ue solem & limã quȩ desuꝑ rucilent. Lonã
illã qua sacerdotis pectꝰ artat᷑. &̾ linea tum¬
ca idẽ. terra constringit᷑ interp̾tant᷑ occe¬
anũ. Rationale in medio positũ terra edis¬
sert̾. que ad iustar puncti licet om̃ĩa in
se habeat. tam̃ a cunctis uallat᷑ elem̃tis.
e duodecĩ menses. & singuł uersicłis singu¬

Expanded text:
usque ad terram fusum. mala autem Punica et tinusque ad terram fusum. mala autem Punica et tintinabula in inferioribus posita fulgura tonitruaque demonstrant siue terram et aquam et omnium elementorum inter se consonantiam et sic sibi uniuersa perplexa, ut in singulis omnia repperiantur. quod autem supra dicti colores auro intexti sunt, id significari uolunt, quod uitalis calor et diuini sensus prouidentia uniuersa penetret. superumerale et duos lapides uel zmaragdinos uel onychinos, qui desuper sint et utrumque umerum tegant, duo hemisphaeria interpretantur, quorum aliud super terram, aliud sub terra sit, siue solem et lunam, quae desuper rutilant. zonam illam, qua sacerdotis pectus artatur et linea tunica, id est terra, constringitur, interpretantur oceanum. rationale in medio positum terram edisserunt, quae instar puncti, licet omnia in se habeat, tamen a cunctis uallatur elementis. uel duodecim menses et singulis uersiculis singu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ intrinsecꝰ latet: Dicamꝰ gͥ pͥus qd̾ ab hebre¬
is accepimꝰ. & uirca morẽ nr̃m spũał postea in¬
telligentie uela pandamꝰ. Quattuor colores ad
quattuor elem̃ta referunt. ex qͥb uniuersa fub¬
sistunt. Dyssus terrȩ deputat᷑. qi exterra gig¬
nit᷑. Purpura mari. qr ex eiꝰ cocleis tinguit᷑.
Iacinctꝰ aeri. ꝓpt̾ coloris similituamẽ. Coccus
igni & echieri. qui hebraice sani appellat᷑. qd̾
p̃tatꝰ ẽ. ꝓ cocco uirta latinũ eloqͥũ. apud hebre¬
os tbolac. idẽ. uermicłs scribit᷑ & iustũ eẽ. cõ¬
memorant. ut pontifer crectoris ñ solum ꝓ
&̾ aqua. & aere. & igne. mundꝰ iste consistit. & hec
elem̃ta sint omium:. Unde pͥmũ lineñ uestim̃
tũ terra significat. Sođm iacinclinũ. aerẽ in
colore demonstrans: qr de terrens paulatim ad
excelsa sustollim̾ : & ipsa uestis iacinctia a ca¬
pite usq ad talos ueniens. indicat aerẽ de celis

Expanded text:
qui intrinsecus latet! dicamus prius, quod ab Hebraequi intrinsecus latet! dicamus prius, quod ab Hebraeis accepimus, et iuxta morem nostrum spiritali postea intellegentiae uela pandamus. quattuor colores ad quattuor elementa referunt, ex quibus uniuersa subsistunt — byssus terrae deputatur, quia ex terra gignitur, purpura mari, quia ex eius cocleolis tinguitur, hyacinthus aeri propter coloris similitudinem, coccus igni et aetheri, qui Hebraice \'sani appellatur, quod pretatus est, pro cocco iuxta Latinum eloquos THOLATH, id est, vermiculus scribitur: et justum esse commemorant, ut Pontifex Creatoris non solum pet aqua et aere et igne mundus iste consistit: et haec elementa sint omnium. unde primum lineum uestimentum est terram significans, secundum hyacinthinum aerem m colore demonstrans, quia de terrenis paulatim ad excelsa sustollimur, et ipsa uestis hyacinthina a capite usque ad talos ueniens indicat aerem de caelis
Abbreviated transcription (Latin):
aurens necterent᷑ & deorsum alios duos. Ilam pꝰ
tergu in suphumerali contra pet̾ &e Romact ũ¬
ex utroq latere erant anuli aurei. qͥ catenis
cum rationał inferiorib anuł iungebant᷑. at¬
q ita fiebat ut astringerent᷑ & rationale suꝑ¬
humerali. & suꝑ humerale rationali. ut una
tertura contra uidentib putaret᷑. Octaua ẽ. lã¬
mina aurea. idẽ siszaab in qua scriptũ ẽ. nom̃
dei hebraicis quattuor interis. iod. he .uaii. he
qd̾ apud illos ineffabile mincupat᷑. Hec suꝑ pi¬
leolũ lincuĩ & cõmune omiũ sacerdotũ in ponti¬
fice plus addit᷑. ut in fronte uitta iacinctina
constͣngat᷑. totamq pontificis puilchritudinẽ
dei uocabulũ coronet & ꝓtegat. Didicimꝰ quȩ¬
uł cõmnia cũ sacerdotib quȩ specialia pontifi¬
cis uestim̃ta st̃. Et si tanta difficultas fuit in
uasis fictilib qͥnta maiestas erit in thesauro

Expanded text:
aureis necterentur, et deorsum alios duos. nam post aureis necterentur, et deorsum alios duos. nam post tergum in superumerali contra pectus et stomachuex utroque latere erant anuli aurei, qui catenis cum rationalis inferioribus anulis iungebantur, atqueitafiebat, ut adstringeretur et rationale superumerali et superumerale rationali et una textura contra uidentibus putaretur. Octaua est lamina aurea, id est \'sis zaab\', in qua scriptum est nomen dei Hebraicis quattuor litteris ioth, he, uau, he, quod apud illos ineffabile nuncupatur. haec super pilleolum lineum et commune omnium sacerdotum in pontifice plus additur, ut in fronte uitta hyacinthina constringatur totamque pontificis pulchritudinem dei uocabulum coronet et protegat. Didicimus, quae communia cum sacerdotibus, quae specialia pontificis uestimenta sint, et, si tanta difficultas fuit in uasis fictilibus, quanta maiestas erit in thesauro,
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. nͥ forte ipse ẽ. alio nomine ligurĩ. Scrutanꝰ
cos qui de lapidum atq gemarũ scripsere na¬
turis. ligurium inuenire ñ potui. In singulis
lapidib sccłm ȩtates duodecim tribuũ sculpta
st̃ nomina. hos lapides in diademate pͥncipis
tyri & in apocalipsi ioħis legimꝰ. de qͥb extru¬
it᷑ celestis ierłm. & sub hor nominib & specie
uirtutũ colorib uł ordo ł caiuersitas indicat᷑.
ꝑqͥituor rationales angulos quattuor anuli st̾
aurei. habentes contra se in suꝑhumerali alios
quattuor. ut cũ appositũ fuerit aut ycr. in
loco quẽ ephod diximꝰ derelictũ. anulus utniat
contra anulii. & mutuo sibi uittis copulent᷑ ia¬
cintinis. Porro ne magntudo & pondꝰ lapidũ
conterta staminarũ penei auro ligati ft̃ atq con¬
clisi. Nec fuffic̃ hoc ad firmitatẽ. nͥ & cathene ex
auro fierent. quȩ ob pulchritudinẽ fistuł au¬
reis tegerent᷑. haberentq & in rationali supra
cluos maiores anulos qͥ uncinis suꝑ humerał

Expanded text:
natur: nisi forte ipse est alio nomine ligurius. Scrutans eos qui de lapidum atque gemmarum scripsere naturis, ligurium invenire non potui. In singulis lapidibus secundum aetates duodecim tribuum sculpta sunt nomina. Hos lapides in diademate principis Tyri, et in Apocalypsi Joannis legimus, de quibus extruitur coelestis Jerusalem : et sub horum nominiuirtutum uel ordo uel diuersitas indicatur. per quattuor rationalis angulos quattuor anuli sunt aurei habentes contra se in superumerali alios quattuor, ut, cum adpositum fuerit λόγιον in loco, quem in ephod diximus derelictum, anulus ueniat contra anulum et mutuo sibi uittis copulentur hyacinthinis. porro, ne magnitudo et pondus lapidum contexta stamina rumperet, auro ligati sunt atque conclusi. neo suthcit hoc ad tirmitatem, nisi et catenae ex auro fierent, quae ob pulchritudinem fistulis aureis tegerentur haberentque et in rationali supra duos maiores anulos, qui uncinis superumeralis
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ. fert᷑ in maicȩ septimꝰ tertulliani lib̾
d a aron uestib qͥ interĩ usq ad hanc diẽ a me
rit intient᷑. queso ne me̾ stillã illiꝰ fiumini
cõparecis. Non enim magnor uiroꝵ ingenũ.¬
s meis sum uirib estimandrs:. Ex pł epła¬

Expanded text:
sermonem. fertur in indice Septimi Tertulliani liber sermonem. fertur in indice Septimi Tertulliani liber de Aaron uestibus, qui interim usque ad hanc diem a me rit inventus, quaeso ne meam stillam illius fluminis comparetis. Non enim magnorum virorum ingeniised meis sum viribus aestimandus. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
infamata pudicitia a deo iuice coronabit᷑.
Igͥ ipsi assitmamꝰ feminalia. ipsi nr̃a uerecun¬
& a oꝑiamꝰ. ñ queramꝰ alienos ocłos. Ita tegani
genitalia: ut nulloꝵ ocłis pateant. neqͥndo in
morte moriam᷑. Iam sermo finit᷑. & ad supiora
trahor. Tanta debet &e. scientia & eruditio
pontifictis dei. ut gressus eiꝰ & motꝰ & unuersa
uocalia sint: ueritatẽ m̃te concipiat. & toto
eam habitu resonet. & ornatu. ut qͥcqͥd agto.
qͥcqͥs loqͥt᷑. sit doctrina popłori. Absq tintin¬
nabuilis enim & diuersis colorib & gẽmis plu¬
florib q uirtutũ. nec scã ingredi potest. nec no¬
men antistitis possicłe. Hec ad unam lugubra¬
tiuncłam cũ iam funis solueret᷑ a litore. & nau
tȩ crebriꝰ indamarent. ꝓꝑo sermone dictaui
que memoriȩ tenere poterã. & que duiturna
magis me loquendi impecu ꝗͣ uicticio scribe¬
tis fuere. & meͣ torrentis turpidũ ꝓferre

Expanded text:
infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uirtutum nec sancta ingredi potest nec nomen antistitis possidere. haec ad unam lucubratiunculam, cum tę crebrius inclamarent, propero sermone dictaui quę memoria tenere poteram, et quę diuturna lligens magis me loquendi impetu quntis fluere et more torrentis turbidum proferre
Abbreviated transcription (Latin):
logimꝰ p̾cipiente dño. & moyse nissa faciente.
octo uestium genera pontificis. In leuitico de
septẽ tantum scriptũ ẽ: & refert᷑ qͥmͦ mor ses
frẽm suũ aaron ilł induerit. de solis feminalibꝰ
nichil dr̃. Hac ut arbitror causa. qd̃ ad genita
lia nr̃a & uerecunda lex ñ mitcit manũ. s ipsi
secretiora nr̃a & confusione aigna tegere & ue¬
lare debemꝰ. & conscientiã puritatis ac seminũ
deo iudici reseruare. De aeceris uirtutib uerbi
gr̃a. sapientia. fortitudine. iusticia. humilitate.
mansuitudine. libalitate. possunt & alii iũ¬
dicare. Pudicitiã sola nouit conscientia. &
humani ocłi huiꝰ iei certi uiddices eẽ. ñ possurs.
absq his qui passim in morẽ brutor anima¬
yses ioqͥt᷑. fenmalib egõ ñ uestio. nec impono
alicui necessitatẽ. Qui uult sacerdos ẽẽ. ipse
se uestiat. O qͣnte uirgines. & qͣntoꝵ sꝑata
pudiciia in die iudicii debonestabit᷑. qͥntoꝵ

Expanded text:
legimus praecipiente domino legimus praecipiente domino octo vestium genera Pontificis. In Levitico de septem scriptum est ; et refertur quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur, hac ut arbitror causa, querecunda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et uelare debemus et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in morem brutorum animayses loquatur: \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. qd̾ ̃ scs papa epiphanꝰ egregiũ suꝑ hoc
uolum̃ edidit. Qđ si legere uolueris : plenis¬
sima scientiam conseqͦris. Ego iam mensurã
ȩpłe excede me intelligo. & excipientis ceras
uideo eẽ cõplecas. Unde ad reliqͣ trausco. ut
tande fimat᷑ oratio. Lãmina aurea rutilat
in fronte. Nicbil enim nob̾ ꝓdest omin rerũ
eruditio. nͥ dei scientia coronem᷑. Lineis indu¬
im᷑. ornam᷑ iacintinis. sacro balceo cingimͦ.
dant᷑ nob̾ opera. rationale in pectore ponit᷑
accipimꝰ ueritatẽ. ꝓfert sermo doctrinam. In ꝑ¬
fecta st̃ uniuersa nͥ tam decoro currui querat᷑
auriga. & suꝑ creaturas cirator insistens. re¬
gat ipse que condidit. Qđ olim in lamina
monstrabat᷑ : nc̃ in signo ostendit᷑ crucis
Auro iogis. sanguis ȩuangłii p̾ciosiorest. Tẽ
signum uixta erecbieł uocẽ gemĩtib figebat᷑
in fronte. nc̃ portantes crucẽ dicimꝰ. Signa¬
tum ẽ suꝑ nos lum̃ uultꝰ tui dñe. Bis in erodo

Expanded text:
— et sanctus papa Epiphanius egregium super hoc uolumen edidit, quod si legere uolueris, plenissimam scientiam consequeris —: ego iam mensuram epistulae excedere me intellego et excipientis ceras uideo esse conpletas; unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. lamina aurea rutilat in fronte; nihil enim nobis prode est omnium rerum eruditio, nisi dei scientia coronemur. lineis induimur, ornamur hyacinthinis, sacrato balteo cingimur, dantur nobis opera, rationale in pectore ponitur: accipimus ueritatem, profert sermo doctrinam; inperfecta sunt uniuersa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga et super creaturas creator insistens regat ipse, quae condidit. quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur crucis. auro legis sanguis euangelii pretiosior est. tunc signum iuxta Ezechiel gementibus figebatur in fronte, nunc portantes crucem dicimus: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. bis in Exodo
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacło: nunꝗͣ recepit. indecens arbitrata.
ut futurꝰ ꝓpħa in eiꝰ domo cresçeret. quȩ ad¬
huc alios filios hab̾e cupiebat. Deniq postqͣ
concepit & peperit: ñ est ausa ad templũ ac¬
cełe & uacua parere coram dño. nͥ pͥus red¬
deret qd̃ debebat. Taliq immolato sacrifi¬
cio: reuersa domũ qͥnq liberos sibi genuit
qr pͥmogenitũ deo peperat. Miraris felicitatẽ
scẽ mulieris. unitare fidẽ. Ipse si paulã inise¬
ris: & magistrum & nutriciũ spondeo. Gesta¬
bo humeris. balbutientia senex uerba firma¬
bo. multo głosios mundi phylosopho. qui ñ
regẽ macedonũ babylonio ꝑiturum ueneno
s ancillã & sponsam xp̃i erudiã. regnis celest¬

Expanded text:
tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ueneno, sed ancillam et sponsam