comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidero in manib eius fixurã clauorum.
& mittam digitũ meũ in locum clauoꝵ
et mitt̃a manũ meam in latus eius. non
credam Cũ lucas dicat. quod duo ex
discipulis reuersi in hierłm. inuenerunt
congregatos undecĩ. & cet̾r. quid est qđ
iohannes de fuisse dicit thomã. qui unꝰ
ex illis erat.: ad quod dicendũ. quia
primũ fuit cum illis thomas. sed ad tẽ¬
pus egressus est. In quo spatio egres¬
sionis. uenit iħs Qđ non casu conti¬
gisse putandum est. sed diuina dispen¬
satione factũ est. ut dño apparente
discipulis. unus electus discipulus de¬
fuisset . qui audita resurrectione dubi¬
taret. dubitans quereret. querens in ue¬
niret. & a nr̃is cordib omnẽ dubitatio¬
nem expelleret Multo magis incredu¬
litas thome nobis ꝓfuit. quam citissi¬
ma credulitas mariȩ Quia dũ dubi¬
tauit. diligenter quesiuit. querens
inuenit. inueniens palpauit. palpans
non solum nram fidem corroborauit.
sed & iam hereticorũ errorẽ exclu¬

Expanded text:
 ejus fixuram clavorum, et mittam digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam. » Cum Lucas dicat, quod duo ex discipulis reversi in Jerusalem invenerunt congregatos undecim, etc., quid est quod Joannes defuisse dicit Thomam, qui unus ex illis erat? Ad quod dicendum, quia primum cum illis fuit. Thomas, sed ad tempus egressus est, in quo spatio egressionis venit Jesus. Quo non casu contigisse putandum est, sed divina dispensatione factum est, ut Domino apparente discipulis, unus electus discipulus defuisset, qui audita resurrectione dubitaret, dubitans quaereret, quaerens inveniret, et a nostris cordibus omnem dubitationem expelleret. Multo magis incredulitas Thomae nobis profuit, quam citissima credulitas Mariae: quia dum dubitavit, diligenter quaesivit, quaerens invenit, inveniens palpavit, palpans non solum nostram fidem corroboravit, sed etiam haereticorum errorem exclu
Abbreviated transcription (Latin):
putat. De talib alibi scriptũ est
Et curabant contritionẽ populi mei
cũ ĩ gnominia dicentes paxpax &
non erat pax. Sed siue iuste. siue
in iuste ꝓferat᷑. sententia pastoris ti¬
menda est. ne forte culpa quȩ ñ
fuit ex opere: fiat ex elatione.
homas unꝰ ex duo decĩ qui dicitur
didimus. non erat cũ eis. quando
uenit iħs Dixerunt ergo ei alii discipu.

Expanded text:
putat. De talibus alibi scriptum est: putat. De talibus alibi scriptum est: « Et curabant contritionem populi mei cum ignominia, dicentes: Pax, pax, et non erat pax . » Sed sive juste sive injuste perferatur sententia pastoris, timenda est ne forte culpa quae non fit ex opere, fiat ex elatione. « Thomas, unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis, quando venit Jesus. Dixerunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ex aminatione ꝓuidendũ est qui
sint digni intra ecłam recipiendi. &
qui extra candẽ ꝓpt̾ peccata reicien¬
di Non solum enim in iudicio qua¬
litas. et quantitas peccati est conside¬
randa. sed &iam ꝑsona peccantis.
& satis factio penitentis Illos gnĩ
sua sententia pastor soluere p̾otest.
quos uiderit ꝑ conpunctionẽ cordis.
& dignam cmendationem adõ esse solu¬
tos Grandis honor. sed graue pon¬
dus istius est honoris Ualde enim du¬
rum est. ut ille alienas animas iudican¬
das suscipiex qui suam ipsam custodi¬
rẽ nescit Sunt enĩ non nulli qui mi¬
nisteriũ religionis ad potestatem
retorquent honoris. et putant se sol¬
uere noxios. & ligare innoxios De
quib scriptũ est: Mortificabant ani¬
mas quȩ non moriunt᷑. & uiuifica¬
bant animas quȩ non uiuunt. Qua¬
si enim non morientem mortificat.
qui eum qui in culpa reus non est. sua
sententia dampnat. Quasi non ui¬
uentem uiuificat. quando illum qui
inpeccatis ꝑmanet. se posse soluere

Expanded text:
examinatione providendum est, qui sunt digni intra Ecclesiam recipiendi, et qui extra eamdem propter peccata rejiciendi. Non solum quippe judicio qualitas et quantitas peccati est consideranda, sed etiam persona peccantis, et satisfactio poenitentis. Illos enim sua sententia pastor absolvere potest, quod viderit per compunctionem cordis et dignam emendationem a Deo esse solutos. Grandis honor, sed grave pondus istius honoris. Valde namque durum est, ut ille alienas animas judicandas suscipiat, qui suam ipsam custodire nescit. Sunt enim nonnulli, qui ministerium religionis ad potestatem retorquent honoris, et putant se solvere noxios, et ligare innoxios. De quibus scriptum est: « Mortificabant animas quae non moriuntur, et vivificabant animas quae non vivunt . » Quasi enim non morientem mortificat, qui eum qui in culpa reus non est, sua sententia damnat. Quasi non viventem vivificat, quando illum qui in peccatis permanet, se posse solvere
Abbreviated transcription (Latin):
sub introeat. De quib: adhuc sub¬
ditur Et ait dñs seruo Exiinui¬
as & sepes. & compelle intrare. ut
impleat᷑ domus mea Cum superi¬
us dñs de plateis & uicis aliquos col¬
ligere p̃cepit. populum iudȩoꝵ sig¬
nificare uoluit. qui suburbanam
habitatĩonẽ accep̃it. qui in urbib
quasi in uicis degebat. & in lega¬
lib institutis quodammodo excul¬
tus fuit Nunc aũt cũ de uiis &
sepibus alios intrare compellit.
gentilem populũ intellegi uult
agrestẽ. & quodammodo acultu¬
ra dei alienũ : Primum ergo inplã¬
teas & uicos misit. quia prius ad
gentem iudȩoꝵ p̃dicatores suos des¬
tinauit dicens Inuiam gentium
ne abieritis. & inciuitates samari

Expanded text:
subintroeat. De quibus adhuc subsubintroeat. De quibus adhuc subditur: « Et ait Dominus servo: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. » Cum superius Dominus de plateis et vicis aliquos colligere praecepit, populum Judaeorum significare voluit, qui suburbanam habitationem accepit: quia in urbibus quasi in vicis degebat, et in legalibus institutis quodammodo excultus fuit. Nunc autem cum de viis et sepibus alios intrare compellit, gentilem populum intelligi vult agrestem et quodammodo a cultura Dei alienum. Primum ergo in plateas et vicos misit, quia prius ad gentem Judaeorum praedicatores suos destinavit, dicens: « In viam gentium ne abieritis, et in civita
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut quos mundus despicit. deus eli¬
gat: Quia sicut ait apłs. infirma mun¬
di elegit ds̃ ut confundat fortia. & igno¬
bilia & contemtibilia elegit. ut confun
possumus. quia ꝑ infirmitates menbro¬
rum. infirmitates mentiũ expresse
sunt Pauperes enĩ & debiles sunt. qui
se apud sem& ipsos despiciunt. Ceci. quos
intellectus scripturarũ nullo ingenio
ylluminat Claudi. qui ꝑ intellectũ
uiam dei uident. & tamen pre infirmi¬
tate mentis ꝑ eam currere formidant
Et hi ergo qui colliguntur. peccati uin¬
culo tenentur. sicut et illi qui uenire
contempserant: Sed pauperes humi¬
les colliguntur. suꝑbi uero peccato¬
res despiciunt᷑. ł pequent̃ enim illi
facilius ad dm̃ conuertuntur. quos
mundi prosperitas diuersis occupa¬
tionib: non ligat Et ait seruus
Dñe. factum est ut imperasti. & ad huc
locus est Acsi dicer& lam pars
quedã ex iudȩis credidit. sed adhuc
locus restat. ubi multitudo gentiũ

Expanded text:
est, ut quos mundus despicit, Deus eliest, ut quos mundus despicit, Deus eligat. Quia, sicut ait Apostolus, « infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi et contemptibilia elegit, et ea quae possumus, quia per infirmitates membrorum, infirmitates mentium expressae sunt. Pauperes enim et debiles sunt, qui se apud semetipsos despiciunt. Caeci, quos intellectus Scripturarum nullo ingenio illuminat. Claudi, qui per intellectum viam Dei vident, et tamen prae infirmitate mentis per eam currere formidant. Et hi ergo qui colliguntur, peccati vinculo tenentur, sicut et illi qui venire contempserant. Sed pauperes humiles colliguntur, superbi vero peccatores despiciuntur. Frequenter enim illi facilius ad Deum convertuntur, quos mundi prosperitas diversis occupationibus non ligat. « Et ait servus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. » Ac si diceret: Jam pars quaedam ex Judaeis credidit, sed adhuc locus restat, ubi multitudo gentium
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ quomodo iste pater familias iras¬
ci dicit᷑. quẽ figuram diximꝰ tenere dĩ¬
ompt̃is cum in dõ nulla ira cadat. nul¬
la mutabilitas sit: Ad quod dicendũ.
quia more nr̃o scriptura loquit᷑. ut ꝑ
uisibilia inuisibilia intellegamus. Neq
enĩ aliter intelligere poteramꝰ Sicut
enĩ rex tunc iratus dicit᷑. quando in
peccatores uindictam exerc&. ita ds̃
om̃ps illis iratus apparebit. quos pro
peccatis puni& Ceterũ uero in sua
natura in commutabilis est. & irasci
numquã potest. sicut de eo quidam.
Apud quẽ non est transmutatio. De quo
etiam psalmista ait. Ps̃ iudex iustus.
fortis. & patiens. numquid irascit᷑ de die
indiem Dixit seruo suo Exicito in
plateas. et uicos ciuitatis. & pauperes. ac
debiles. cȩcos: & claudos compelle intra¬
re. Pateȩ. a latitudine dicunt᷑ Uicus
aũt a conuiuantib nom̃ accepit Suꝑ¬
bis ergo uenire contempnentib humi¬
les pauperes colliguntur. quia dignũ

Expanded text:
» Quaeritur quomodo iste paterfamilias iras» Quaeritur quomodo iste paterfamilias irasci dicitur, quem figuram Dei diximus tenere, cum in Deo nulla ira cadat, nulla mutabilitas sit. Ad quod dicendum, quia more nostro Scriptura loquitur, ut per visibilia invisibilia intelligamus. Neque enim aliter intelligere poteramus. Sicut enim rex tunc iratus dicitur, quando in peccatores vindictam exercet, ita Deus omnipotens illis iratus apparebit, quos pro peccatis puniet. Caeterum vere in sua natura immutabilis est, et irasci nunquam potest, sicut de eo quidam s« Apud quem non est transmutatio . » De quo etiam Psalmista ait: « Deus judex justus, fortis et patiens, nunquid irascitur de die in diem? » « Dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, caecos et claudos compelle intrare. » Plateae a latitudine dicuntur, vicus autem a convivantibus nomen accepit. Superbis ergo venire contemnentibus, humiles pauperes colliguntur; quia dignum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ Coniunctio uxoris. ad concupis¬
centiam carnis: idest ad luxuriam.
Alios enim suꝑbia inflat. alios luxuria
maculat. alios cupiditas uel curiositas
deuastat. Ex harum enĩ radicib mul¬
ti uitiorũ rami pululant. qui multos
a conuiuio dĩ reuocant Eugientes
ergo superiora uitia. non aliorum.
uitia ꝑscrutemur. sed ad nos reuersi
cogitemꝰ tales nos fuisse. aut tales nos
ẽẽ posse Cupiditatẽ & auaritiam
uictũ & uestimentũ. his contenti
simus Petulantiã non solum fugi¬
amus. sed &iam alicito usu coniu¬
ut supra dictũ est. speciẽ ten& doc¬
torum Nuntiat ergo seruus do¬
mino suo uerba excus antiũ. cum
doctores ꝓ illoꝵ errorib dolent.
adq simplicit̃ dm̃ dep̃cantur. quos
uerbũ despicere cognoscunt. & ad
cęnã uenire Sed numquid qͥa
auari. qͥa curiosi. quia luxuriosi
uenire contempnunt. locus conuiui i
dñĩ uacuus remanebit: Non. Audi
sequentia Tunc iratus pater familias.

Expanded text:
tem. Conjunctio uxoris, ad concupistem. Conjunctio uxoris, ad concupiscentiam carnis, id est ad luxuriam. Alios enim superbia inflat, alios luxuria maculat, alios cupiditas vel curiositas devastat. Ex earum enim radicibus multi vitiorum rami pullulant, qui multos a convivio Dei revocant. Fugientes ergo superiora vitia, non aliorum nequitias perscrutemur, sed ad nos reversi, cogitemus tales nos fuisse, aut tales nos esse posse. Cupiditatem et avaritiam victum et vestimentum, « his contenti simus . » Petulantiam non solum fugiamus, sed etiam a licito usu conjuut supra dictum est, speciem tenet doctorum. Nuntiat ergo servus Domino suo verba excusantium, cum doctores pro illorum erroribus dolent, atque simpliciter Dominum deprecantur, quos verbum Dei despicere cognoscunt et ad coenam venire. Sed nunquid quia avari, quia curiosi, quia luxuriosi venire contemnunt, locus convivii Domini vacuus remanebit? Non. Audi sequentia: « Tunc iratus paterfamilias.
Abbreviated transcription (Latin):
cusant. comparati iumentis insipientib:
& similes facti illis Inquorũ uitupera¬
tione. ꝑ ꝓphetam dicitur Equi ama¬
tores. & emissarii. unusquisq: ad uxo¬
rem ꝓximi sui hinniebat Et iterum.
quoꝵ carnes sunt ut carnes asinorũ.
& sicut fluxus equoꝵ. fluxus eorum.
sicut equus & mulus. quib non est in¬
tellectus Tres ergo ordines dñs excu¬
sationum commemorauit. quia tria
sunt sp̃ĩtaliter uitia. in quib genus
humanum maxime implicatum. ad
conuium dĩ uenire contempnit. Per
Idest ꝑ auaritiã. per curiositatẽ quȩ
ꝑtinet ad uanã gloriam. & ꝑ concu¬
piscentiã carnis. idest ꝑgulam. Quȩ
gere mundũ. neq ea quȩ sunt inmun¬
do. quia omẽ quod in mundo est.
concupiscentia carnis est. & concu¬
piscentia oculorum. & ambitio scłi
Imptio ergo uillȩ. ad ambitionem
scłi ꝑtin&. idest ad auaritiam. Pro¬
batio quinq iuga boũ. ad concupis¬
centiam oculorũ. id est adcuriosita¬

Expanded text:
cusant, comparati jumentis insipientibus, cusant, comparati jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis, in quorum vituperationem per prophetam dicitur: « Equi amatores et emissarii, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . » Et iterum: « Quorum carnes sicut carnes asinorum, et sicut fluxus equorum fluxus eorum ,sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . » Tres ergo ordines Dominus excusationum commemoravit, quia tria sunt spiritaliter vitia, in quibus genus humanum maxime implicatum, ad convivium Dei venire contemnit, per id est, per avaritiam, per curiositatem, quae pertinent ad vanam gloriam, et per concupiscentiam carnis, id est per gulam: quae gere mundum, neque ea quae in mundo sunt: quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum , et ambitio saeculi. » Emptio ergo villae ad ambitionem saeculi pertinet, id est ad avaritiam. Probatio quinque jugorum boum, ad concupiscentiam oculorum, id est ad curiosita
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tamen facere non possimi Cum ergo
dicit. rogo te ora ꝓme. & cum subiun¬
git. hoc agere non possũ. quid aliud est.
nisi quia humilitas sonat inuoce. & su¬
ꝑbia in actione. Tales significauit pe¬
trus adhuc in infirmitate positus. quan¬
do uiso miraculo piscium dixit Exi a
me. quia homo peccator sum. dñe. Sed
qui se peccatorem considerat. dm̃ acor¬
de suo nullomodo repellat. Sed quo ma¬
gis se impium intellegit. eo magis mise¬
ricordiã dĩ implor& Et alius dixit.
Uxorem duxi. & ideo non possum uenire:
Quid ꝑ uxorẽ. nisi uoluptas carnis desig¬
natur. Nec mirum Sol& enim ꝑ
licitã remares pllicita figurari Coniu¬
gium namq est res licita. quia adõ con¬
cessum est. sicut scriptum est Erunt
duo incarne una: It apostolus. Quod
ds̃ coniunxit. homo non separ&: Sed
dum pleriq ñ ꝓdesiderio filioꝵ. sed ꝓ
sola carnis delictatione explenda illud
suscipiunt. ad conuiuium dei uenire re¬

Expanded text:
hoc tamen agere non possum. Cum ergo hoc tamen agere non possum. Cum ergo dicit: Rogo te, ora pro me: et cum dicit: Hoc agere non possum, quid aliud est, nisi quia humilitas sonat in voce et superbia in actione? Tales significavit Petrus adhuc in infirmitate positus, quando viso miraculo piscium, dixit: « Exi a me, quia homo peccator sum, Domine . » Sed qui se peccatorem considerat, Deum a corde suo nullo modo repellat, sed quo magis se impium intelligit, eo magis misericordiam Dei imploret. « Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. » Quid per uxorem, nisi voluptas carnis designatur? Nec mirum. Solet enim per licitam rem res illicita figurari. Conjugium namque est res licita, quia a Deo concessum est, sicut scriptum est: « Erunt duo in carne una . » Et Apostolus: « Quos Deus conjunxit, homo non separet . » Sed dum plerique non pro desiderio filiorum, sed pro sola carnis delectatione explenda illud suscipiunt, ad convivium Dei venire re
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta euangelii p̃ceptũ. intret in cubicu¬
lum. & clauso ostio. or& patrẽ suum.
Illi aut̃ ad aliorũ actiones corrigendas fo¬
ras ꝓcedere debent. quos & morum gra¬
uitas. & ȩtatis maturitas. & diuturna
scitas. atq temperata discretio idoneos
reddit Notandum quod & is qui ꝓp̃t
uillã. & is qui ꝓp̃t quinq iuga boum
uenire excusat. in excusatione sua eadẽ
uerba ꝓferunt. cum dicunt Rogo te.
habe me excusatũ. Cum enĩ dicit ro¬
go te. humilitas sonat in uoce: cum aũ
subiungit. habe me excusatũ. suꝑbi a¬
ostendit᷑ in actione Sunt enĩ non nul¬
li infirmȩ m̃tis homines. qui suaue iu¬
gum xp̃i suscipere metuunt. & tam̃
ininiquitatib suis iacere non formidanT.
Tales ut psalmista ait. illic trepidauer̃
timore. ubi ñ est timor Quib enĩ
ad octorib: p̃dicat᷑. ut prauitates suas
deserant. & sccularia desideria abnegen.
respondere solent. Rogote ora ꝓme.

Expanded text:
juxta Evangelii praeceptum intret in cubicujuxta Evangelii praeceptum intret in cubiculum, et clauso ostio oret patrem suum . Illi autem ad aliorum actiones corrigendas foras procedere debent, quos et morum gravitas, et aetatis maturitas, et diuturna sanctitas, atque temperata discretio idoneos reddit. Notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter quinque juga boum venire excusat, in excusatione sua eadem verba proferunt, cum dicunt: « Rogo te, habe me excusatum. » Cum enim dicit, « Rogo te, » humilitas sonat in voce; cum autem subjungit, « habe me excusatum, » ostenditur in actione. Sunt enim nonnulli infirmae mentis homines, qui suave jugum Christi suscipere metuunt, et tamen in iniquitatibus suis jacere non formidant. Tales ut Psalmista ait « illic trepidaverunt timore, ubi non est timor . » Quibus cum a doctoribus praedicatur, ut pravitates suas deserant, et saecularia desideria abnegent, respondere solent: Rogo te, ora pro me,
Abbreviated transcription (Latin):
in gressa fuerat cũ patre & fr̃ib. turpi¬
ter asichẽ emor filio constuprata. pa¬
tre interueniente & fr̃ib pugnanti¬
b liberata. ad paternã domum re¬
uersa est. Quando enĩ mens infir¬
mantiũ actiones curiose ꝑscrutatur.
quasi dina filia iacob. mulieres regi¬
onis uidere desiderans. apaterna do¬
mo e greditur. id est a sem& ipsa rece¬
dit Sicq uiolata uirginitate. addo¬
mũ paternã reuertitur. quia sol&
contingere. ut in hnisdẽ uitiis deteri¬
us labat᷑. in quib acrius alios iudica¬
bat quã decebat Et sicut dina filia
iacob. nisi patre interueniente & fr̃ib
pugnantib liberari non poterat. ita quoq
actio curiositatis eripi non poterit. nisi
dño miserante. & scõrum orationib inter¬
uenientib. Qui ergo adhuc in ętate pu.¬
ellari. idest nouellus in conuersione fue¬
rit. in paterna domo maneat. idest in
secreto sui pectoris se ante se ponat. &

Expanded text:
ingressa fuerat cum patre et fratribus, turpiingressa fuerat cum patre et fratribus, turpiter a Sichem Emor filio constuprata, patre interveniente et fratribus pugnantibus liberata, ad paternam domum reversa est. Quando enim mens infirmantium actiones curiose perscrutatur, quasi Dina filia Jacob mulieres regionis videre desiderans, a paterna domo egreditur , id est a semetipsa recedit: sicque violata virginitate ad domum paternam revertitur, quia solet contingere ut in iisdem vitiis deterius labatur, in quibus acrius alios judicabat, quam decebat. Et sicut Dina filia Jacob, nisi patre interveniente et fratribus pugnantibus liberari non poterat, ita quoque actio curiositatis eripi non poterit, nisi Domino miserante et sanctorum orationibus intervenientibus. Qui ergo adhuc in aetate puellari, id est novellus in conversatione fuerit, in paterna domo maneat, id est in secreto sui pectoris se ante se ponat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tunt culpe. Et oculos quidẽ ad con¬
cupiscentiam. & aures aperiunt ad
audiendã libent̃ detractionẽ. linguã
ad maledictionẽ. manus ad ꝓocimi
lesionẽ. nares ad llicitũ odorema
Dumq sem& ipsos obliuiscentes. alie¬
nã opera ad derogandum curiosius
inquirunt. scilic& ut ñ corrigant.¬
& emendent. sed ut diiidicent. & c̃¬
tempnant. ad conuiuiũ dĩ non ue¬
niunt Unde bene dequinq iugis
boũ dicitur. eo ꝓbare illa Solet¬
enim ꝓbatio aliquando ad curiosita¬
tem ꝑtinere Qui enĩ de alterius o¬
culo festucã eicere nititur ut sanctior
& iustior uideatur ceteris. in suo tra¬
bem non uidens. quasi ad probanda
iuga boum egrediens. ad conuiuium
dnĩ nonuenit Graue namq curio¬
sitatis ẽ uitiũ. qui dum alienas actio¬
nes diiudicat. sem& ipsum obliuiscit᷑
Tales significauit dina ia cobfilia.: Quȩ
cum egressa eẽt. ut uider& mulieres
regionis illius. uidelic& sichimis. ad quã

Expanded text:
tunt culpae: et oculos quidem ad contunt culpae: et oculos quidem ad concupiscentiam, et aures aperiunt ad audiendam libenter detractionem, linguam ad maledictionem, manus ad proximi laesionem, nares ad illicitum odorem. Dumque semetipsos obliviscentes, aliena opera ad derogandum curiosius inquirunt, scilicet non ut corrigant aut emendent, sed ut dijudicent et contemnant, ad convivium Dei non veniunt. Unde bene de quinque jugis boum dicitur, « eo probare illa. » Soletenim probatio aliquando ad curiositatem pertinere. Qui enim de alterius oculo festucam ejicere nititur, ut sanctior et justior videatur caeteris, in suo trabem non videns , quasi ad probanda juga boum egrediens, ad convivium Domini non venit. Grave namque curiositatis est vitium, qui dum alienas actiones dijudicat, semetipsum obliviscitur. Tales significavit Dina Jacob filia , quae cum egressa esset ut videret mulieres regionis illius, videlicet Sichimis, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
sicut. apłs. nemo militans dõ implicat
se negotiis secularib Et sicut dñs dicit
in euangelio Difficile qui pecunias ha¬
bent. intrabunt in regnum celorum.
Igitur qui totis desiderio peragendis.
gendis suꝑfluis curis & mundanis in¬
tendit. magis seculum imitari uidet᷑.
qua deum. icut ait iacob apostols
Qui uoluerit amicus eẽ scłihuius. mi¬
micus dĩ constitint᷑. Et iterũ. Qui
uolunt diuites fieri. incidunt ins
temptationẽ & laqueũ diaboli &
desideria multa. et inutilia Et alt̃
dixit luga boũ emi quinq & eo ꝓ
bare illa. Rogo te habe me excusa¬
tum Quid inquinq iugis boũ. nisi
quinq sensus corporis intellegunt᷑.
uisus uidelic&. auditus. gustus. odo¬
ratus & tactus. Quibene iuga
uocant᷑. quia. in utroq sexu gemi¬
nant᷑. Quossensus ideo a dõ accipi¬
mus. ut interbonũ & malũ discer¬
nere ualeamus. Sunt enĩ non nul¬
li qui sensus corporis quos accepert̃
ad usum naturȩ: in usum conuer¬

Expanded text:
s: « Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus . » Et sicut Dominus dicit in Evangelio, difficile qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Igitur qui toto desiderio peragendis superfluis curis et mundanis intendit, magis saeculum imitari videtur quam Deum, sicut Jacobus apostolus ait: « Qui voluerit amicus esterum: « Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et in laqueum diaboli, et desideria multa et inutilia . » « Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. » Quid in quinque jugis boum, nisi quinque sensus corporis intelliguntur, visus videlicet, auditus, gustus, odoratus et tactus? Qui bene juga vocantur, qui in utroque sexu geminantur. Quos sensus ideo accipimus, ut inter bonum et malum discernere valeamus. Sunt etenim nonnulli, qui sensus corporis, quos acceperunt ad usum naturae, in usum conver
Abbreviated transcription (Latin):
ad oues quȩ perierunt domus isrł
Illis aut̃ maxima ex parte non cre¬
dentib gentiles uocant᷑ cũ dicitur
Exi inuias & sepes. et compelle intra¬
re. ut impleatur domus mea. In
uia quippe lata &spatiosa quȩ du¬
qit ad mortẽ gentilis populus erat.
& tortuosis flexibus more sepium
uariis criminib & peccatis alligatus.
Siue certe ut quidam uolunt. cũ supe¬
rius diuites aliquos colligere precepit.
ficat Perillos aut quide platẽis uo¬
De quib dicitur: Pauperes ac debiles
Etcetr̃ Pauꝑ enim debilis. cȩcus &
claudus. gentilis populus erat Pauꝑ
erat. quia delicias para disi ꝑdiderat
Debilis. quia a bono opere torpebat
Cȩcus quia in tenebris & umbra mor¬
tis sedebat Claudus . quia in utroq
pede claudicans. a recto itinere ces¬
sabat. Qui ergo lumen ueritatis
ignorabat. uiã mandatoꝵ dĩ currere
nesciebat. delicias spĩtales amiserat.
nec bonũ operari nouerat. Nonigit᷑
soli illi currunt ad conuiuiũ. qui de¬

Expanded text:
ad oves quae perierunt domus Israel . » Illis autem maxima ex parte non credentibus, gentiles vocantur, cum dicitur: « Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. » In via quippe lata et spatiosa, quae ducit ad mortem, gentilis populus erat, et tortuosis flexibus more sepium, variis criminibus et peccatis alligatus. Sive certe, ut quidam volunt, cum superius divites aliquos colligere praecepit, m est. Per illos autem, qui de plateis voDe quibus dicitur: « Pauperes ac debiles, » etc. Pauper enim, debilis, caecus et claudus, gentilis populus erat. Pauper erat quia delicias paradisi perdiderat: debilis, quia a bono opere torpebat: caecus, quia in tenebris et umbra mortis sedebat: claudus, quia in utroque pede claudicans, a recto itinere cessabat. Qui ergo lucem veritatis ignorabat, viam mandatorum Dei currere nesciebat, delicias spiritales amiserat, nec bonum operari noverat. Non igitur soli illi currunt ad convivium, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. & ipse postea cũ dauid amale¬
chites ꝑcussit. a quorũ consortio in
tes enĩ qui lãbens populus interpre¬
tat᷑. mundi amatores significat. qui
de aliorũ facultatib ditari desideran
dunt enĩ nonnulli electi quicũ talibus
communẽ uitã ducere optant. sed cũ¬
misericordia dei p̃ueniente. aut infir¬
mitate. aut aliqua necessitate p̃pedi¬
untur. quasi infirmi inuia remanent
potu refocilauit. atq eoꝵ mentes ad
cȩlestia sitienda accendit. Et sol&.
contingere. ut ipsi postea ad dm̃ con¬
uersi. amatores mundi spĩtali gladio
increpando feriant. cũ quib: prius
communẽ uttã in seculo ducere desi¬
derabant. Qualib ꝑ osee ꝓphetam
pĩe comminatur dicens Ecce ego sepi¬
am uiam tuã spinis. et sepiam eam ma¬
ceria. & sequeris amatores tuos. & ñ

Expanded text:
fecit, et ipse postea cum David Amalefecit, et ipse postea cum David Amalechites percussit, a quorum consortio inftes enim, qui lambens populus interpretatur, mundi amatores significat, qui de aliorum facultatibus ditari desiderant. Sunt enim nonnulli electi qui cum talibus communem vitam ducere optant, sed misericordia Dei praeveniente, aut infirmitate, aut aliqua necessitate praepediuntur, quasi infirmi in via remanent, potu refocillat, atque eorum mentes ad coelestia sitienda accendit. Et solet contingere, ut ipsi postea ad Deum conversi amatores mundi spiritali gladio increpandos feriant, cum quibus prius communem vitam in saeculo ducere desiderabant, qualibus per Osee prophetam pie comminatur, dicens: Ecce ego « sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et sequeris amatores tuos, et n
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. & dicã ei Pater peccaui in cȩlũ &
coram te. iã non sum dignus uocari fili¬
us tuus. fac me sicut unũ de mercenna¬
riis tuis. Et de talib psalmista ait Cũ
occider& eos. tunc querebant eum et
xatio. intellectũ dabit auditui Non¬
nulli enĩ electi post carnis desideria cur¬
rere festinant. cũ amatorib: mundi cõ¬
munẽ uitã ducere. sed oculus diuinȩ
misericordiȩ eoꝵ impias actiones p̃ueni¬
ens. alios infirmitate affligit. alios pau¬
pertate attenuat. alios necessitatib uari¬
is coangustat Cũq: post flagella ad dm̃
conuertunt᷑. quasi ad conuiuiũ eius in¬
trare compelluntur. Talib ꝑ prophe¬
tam dicitur. Uirga & flagello casti¬
gaberis filia sion. ut non discedat zels
meus ate Tales significauit puer ille
amalednites. de quo in regnorũ libris
legitur. quod sociis fugientib infirmis
inuia remansit. quẽ dauid ꝑsequens
amalechites reperit. eumq cibo & po¬
tu refocilauit. atq ducẽ sui itineris

Expanded text:
eccavi in coelum et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis . » Et de talibus Psalmista ait: « Cum occideret eos, tunc inquirebant eum . »xatio intellectum dabit auditui . » Nonnulli enim electi post carnis desideria currere desiderant, cum amatoribus mundi communem vitam ducere, sed oculus divinae misericordiae eorum impias actiones praeveniens, alios infirmitate affligit, alios paupertate attenuat, alios necessitatibus variis coangustat. Cumque post flagella ad Deum convertuntur, quasi ad convivium ejus intrare compelluntur. Talibus per prophetam dicitur: « Virga et flagello castigaberis filia Sion, ut non discedat zelus meus a te. » Tales significavit puer ille Amalechites, de quo in Regnorum libris legitur, qui sociis fugientibus infirmus in via remansit, quem David persequens Amalechites reperit, eumque cibo et potu refocillavit, atque ducem sui itineris
Abbreviated transcription (Latin):
sed male habentib Cum aut̃ ait. exi
in uias & sepes. ꝑ illos qui de uiis uocant᷑.
populum iudȩoꝵ intellegi uoluit. Qui
quasi ex uiis uocatus ẽ. quia legẽ habe¬
bat. ꝑ quã incedere debebat. Per sepes
uero. gentilis populus intellegit᷑. Sepes
uero. ex silua sunt Sol& aut̃ natio gen¬
tium ꝑ ligna siluarũ designari. sicut scrip¬
tum est. Tunc exultabunt om̃a ligna
siluarum Tunc aut̃ ipsi uocati sunt. quan¬
do latã & spatiosam uiam. atq tortuo¬
sã quȩ ducit ad mortẽ reliquerunt. &
iter rectũ incedere cȩperunt Unde io

Expanded text:
abentibus. . » Cum autem ait: « Exi in vias et sepes, » per illos qui de viis vocantur, populum Judaeorum intelligi voluit, qui quasi ex viis vocatus est, quia legem habebat, per quam incedere debebat. Per sepes vero, gentilis populus intelligitur. Sepes vero ex sylva sunt. Solet autem natio gentium per ligna sylvarum designari, sicut scriptum est: Tunc exsultabunt omnia ligna sylvarum. Tunc autem ipsi vocati sunt, quando latam et spatiosam viam atque tortuosam, quae ducit ad mortem, reliquerunt, et iter rectum incedere coepe
Abbreviated transcription (Latin):
dis uocat nos ds̃ Per fidem. ꝑbap¬
tismũ. ꝑ exempla patrũ. ꝑ prospe¬
ra & aduersa ꝑ somnia & reuelationes
Quia ergo in excusabiles sumus de uoca¬
tione. solliciti debemus ẽẽ necesse est
in bona operatione. ne tempore iudi¬
cii. a conuiuio dei exclusi. cũ fatiis
uirginib fame pereuntes. & claman¬
tes. dnc dñe aperi nobis. audiamu
Amendico uobis. nescio uos Sed poti

Expanded text:
is vocat nos Deus, per fidem, per baptismum, per exempla patrum, per prospera et adversa, per somnia et revelationes. Quia ergo inexcusabiles sumus de vocatione, solliciti debemus esse, necesse est, in bona operatione, ne tempore judicii a convivio Dei exclusi, cum fatuis virginibus fame pereuntes et clamantes, Domine, Domine, aperi nobis, audiamus: « Amen dico vobis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tos uidisse. adiunxit dicens Post hȩc indi
turbam magnã quam dinumerare nemo¬
÷. poteratꝰ .Notandum aũ. quia in hac
tertia inuitatione non dicit᷑ uoca sed cõ
pelle intrare Sunt enĩ pleriq qui non
facile ad dm̃ conuertunt᷑. nisi prius aut
infirmitate: aut paupertate. aut aliqua
necessitate constricti fuerint. Quod illa
parabola euangelii de ꝓdigo filio ostendit.
qui cum egere cȩpiss&. adse reuersus di¬
xit Quanti mercennarii indomo pa¬
tris mei. abundant panib ego aũt hic

Expanded text:
isse, adjunxit, dicens: « Post haec vidi turbam magnam, quam dinumerare non poteram . » Notandum autem, quia in hac tertia invitatione non dicitur, « voca, » sed « compelle intrare. » Sunt enim plerique qui non facile ad Deum convertuntur, nisi prius aut infirmitate aut paupertate aut aliqua necessitate constricti fuerint: quod illa parabola Evangelii de prodigo filio ostendit, qui cum egere coepisset, ad se reversus, dixit: « Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego au
Abbreviated transcription (Latin):
exspũ humano: siue maligno. sicut loque¬
bat᷑ puella quę magnũ questũ prestabat
dominissuis. de qua paulus spm̃ phitonicũ
expulit. & sic̃ loquebant᷑ magi& incantato¬
res Alii genera linguarũ. id est uarietates
sermonũ ut apłis & credentib: in exordĩo
fidei Alii interpretatio sermonũ. ut hiero¬
nimo qui diuinas scripturas exhebreo in
latĩnũ transtulit. Hec autẽ om̃a quȩ enu
idẽ sp̃s ad utilitatẽ. scilicet totius ecłȩ. in quo
intellegit᷑ pat̃. & filius qͥa inseparabilis st
eoꝵ operatio. Diuidens singulis dectorum
dona sua. ñ tam̃ ipse diuisi Et ꝓut uult. quia

Expanded text:
u humano, sive maligno: sicut loquebatur puella quae magnum quaestum praestabat dominis suis, de qua Paulus spiritum pythonicum expulit: et sicut loquebantur magi et incantatores. Alii genera linguarum, id est varietates sermonum, ut apostolis et credentibus in exordio fidei. Alii interpretatio sermonum, ut Hieronymo qui divinas Scripturas ex Hebraeo in Latinum transtulit. Haec auteidem Spiritus, ad utilitatem scilicet totius Ecclesiae, in quo intelligitur Pater et Filius, quia inseparabilis est eorum operatio, dividens singulis electorum dona sua, non tamen ipse divisus, prout vult, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut in eadem genesi legimus de puero
hebreo qui uxorẽ dnõ suoquerebat. Et appõ¬
situs ẽ corã eo panis. Quod autẽ ait. & ipsi
obseruabant cũ : non ad sabbatũ. sed ad ipsũ
dñm ꝑtin&. Obseruabant ꝗuippe eũ si in sab

Expanded text:
Et sicut in eadem Genesi legimus de puero Et sicut in eadem Genesi legimus de puero Haebreo, qui uxorem domino suo quaerebat: « Et appositus est coram eo panis . » Quod autem ait: « Et ipsi observabant eum, » non ad sabbatum, sed ad ipsum Dominum pertinet. Observabant quippe eum, si in sab
Abbreviated transcription (Latin):
eum uenisse credere debẽmus idest ꝓ
lucrandis animabe Sicut enĩ doctus pisca¬
tor et peritus uenãtor siue auceps in eo
loco retia sua tendit⁊ ubi multitudinem
piscium uel auium: siue bestiarũ conue¬
nire nouit: ut exmultis aliqui capitintur
ita dñs retia suȩ p̃dicationis in eo loco ex¬
teñdere uoluit: ubi plures conueniebant:
ut ex multis aliqui caperent᷑ infide:
Et ob istius modi causam. uel ad nuptias.
uel ad conuiuia uocatus. uenire non
renuit. Unde sicut p̃sens lectio narrat.
cum intrar& iħs in domũ cuiusdam
principis phariseorum sabbato man¬
ducare panem : & ipsi obseruabant eũ.
Vbi notandum quia panis nomine. om̃a
quȩ ad uictũ ꝑtinent. euangelista sig¬
nificare uoluit. Quia ususscripture
est . ut a principali parte quȩ ẽ inuita
hominis idest pane. cẽtera significet. Sicut
de iõsepli fr̃ib dictũ legimus. quia isti hodie
mecũ commessuri sunt panem : qui tamen
postea cum eo in ebriati fuisse leguntur

Expanded text:
isse credere debemus, id est-pro lucrandis animabus. Sicut enim doctus piscator et peritus venator, sive auceps, in eo loco retia sua tendit, ubi multitudinem piscium vel avium sive bestiarum convenire novit, ut ex multis aliqui capiantur: ita Dominus retia suae praedicationis in eo loco extendere voluit, ubi plures conveniebant, ut ex multis aliqui caperentur in fide. Et ob istiusmodi causam, vel ad convivia, vel ad nuptias vocatus, venire non renuit. Unde, sicut praesens lectio narrat: « Cum intraret Jesus in domum cujusdam principis Pharisaeorum sabbato manducare panem, et ipsi observabant eum. » Ubi notandum quia panis nomine omnia quae ad victum pertinent, evangelista significare voluit; quia usus Scripturae est, ut a principali parte, quae est in vita hominis, id est pane, caetera significet, sicut de Joseph fratribus dictum legimus: « Quia isti hodie mecum comesturi sunt panem , » qui tamen postea cum eo inebriati fuisse leguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
est runa sanitas ẽꝗ Tencamus fidẽ tamquã
sensũ ĩ teneamus caritatẽ tamquam sanita¬
tem ꝗet quamuis diuersa menbra idiuer¬
samunera habeant icaritatis unitate te¬
Caput enĩ nr̃mi in celo est Nos lnc labo¬
remus: & inuicẽ onera nr̃a portemus
Quo eñi urt caput: & cetera menbra
itura sunt

Expanded text:
neamus fidem tanquam sensum, teneamus charitatem tanquam sanitatem. Et quamvis diversa membra diversa munera habeant; tamen charitatis unitate teCaput enim in coelo est, nos hic laboremus et invicem onera nostra portemus: quo enim ivit caput, caetera membra itura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolimã & consummabuntur om̃a quȩ
scripta sunt ꝑ prophetas de filio hominis.
cetr̃. usq dũ ait . & die tertia resurg&:
Si c om̃a illo ueniente hi eroscolima completa
sunt quia traditus est gentib & pilato.
Sicut testimoniũ xp̃i. id est eugłm confir¬
est a uobis & confirma tumin ur̃is cordibus

Expanded text:
Hierosolymam et consummabuntur omnia quae Hierosolymam et consummabuntur omnia quae scripta sunt per prophetas de Filio hominis, etc., usque dum ait, et die tertia resurget . Sic omnia, illo veniente Hierosolymam, completa sunt, quia traditus est gentibus, Pilato sSicut testimonium Christi, id est Eest in vobi
Abbreviated transcription (Latin):
iħ ii. hoc est fidem xp̃i iłu Illis enĩ tantum¬
cognoscit credere infiliũ suũ: Grã dicitur
gratis data: Et uon inmerito remissio pec¬
catorũ & fidesi gr̃a dei appellatur: quia
quicquid bonoꝵ habemus. dĩ gratia est
qm̃ gratis nobis tribuitur. nullis pcegen¬
tib meritis Quia in om̃ib diuites facti
in diuersitate linguarũ. in efficatia miracu¬
lorum Istȩ sunt  diuitiȩ sp̃ĩtales. quib
ditant᷑ electi: In om̃i uerbo. idest in doctrina
noui testam̃ti: Et in om̃iscientia. siue intel¬
nium xp̃i confirmatũ est in uobis: Testimo¬
niũ xp̃i appellat eugłm. in quo narrantur
testimonia natiuitatis xp̃i. miraculorum
quoq necnon passionis. resurrectionis. ascen
iudiciũ. Que testimonia xp̃s ante passionẽ
suã predixit. & om̃a in morte sua confirma¬
uit: Uideanis unũ testimoniũ ex multis.
et consideremus quomodo illud p̃dixit. &
quomodo confirmauit: Longe ante passio¬
nem suã dixit discipulis. Ecce ascendimus

Expanded text:
 est per fidem Christi Jesu. Illis enim tantumveraciter cognoscit credere in Filium suum; gratia dicitur gratis data. Et non immerito remissio peccatorum et fides gratia Dei appellantur, quia quidquid donorum habemus Dei gratia est: quoniam gratis nobis tribuitur nullis praecedentibus meritis. Quod in omnibus divites facti in diversitate linguarum, in efficacia miraculorum. Istae sunt divitiae spiritales quibus ditantur electi. In omni verbo, id est in doctrina Novi Testamenti; et in omni scientia, subnium Christi confirmatum est in vobis. Testimonium Christi appellat Evangelium, in quo narrantur testimonia nativitatis Christi, miraculorum quoque necnon et passionis, resurrectionisque istus ante passionem suam praedixit, et omnia in morte sua confirmavit. Videamus unum testimonium ex multis, et consideremus quomodo illud praedixit, et quomodo confirmavit; longe ante passionem suam, dixit discipulis: Ecce ascendimus
Abbreviated transcription (Latin):
qui primũ humiliato capite incedit. sed
post modum fortiter ferit Srimum enĩ
laudauit bonosi & deinde ꝑcussit malos
Uererunde etaenĩ mentesi nis fuerint pal¬
pando rep̃hensȩ. ita ut ex aliis ut hiis au¬
diant quod in consolatiotiẽ sumaus.
ꝑ increpationẽ duram ꝓͣtinus ad despe¬
rationem cadunt: Expectantib reue¬

Expanded text:
qui primum humiliato capite incedit, sed qui primum humiliato capite incedit, sed postmodum fortiter ferit. Primum enim laudavit bonos, et deinde percussit malos. Verecundae etenim mentes, nisi fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolationem sumant, per increpationem duram protinus ad desperationem cadunt. Exspectantibus reve
Abbreviated transcription (Latin):
infide. neq indoctrina. neq indiuersitate lin¬
guarũ. neq in uirtute miraculorũ: Ques¬
tio eritur in hoc loco. sicorintlni: diuites erant
facti inomi uerbo & in om̃i scientia. et si tanta
gra erant repleti. ut nihil eis deesset gratiȩ
sicut in sequentibus dicit᷑. quare apłs in subse¬
quentib huius epłe locis dicat contentiosos
esse & insuꝑ addat aduerecundiã uram dico
Quę hoc modo soluit᷑: sicut in om̃ib ecclesis
ita & apud corinthios tunc tem̃poris eranł
Primũ ergo apostolus alaudib cepit. & grati.¬
arum actione. Alloquens eos qui infide. bo¬
nisq operib ꝑfecti erant. ab undantes di¬
uitis sp̃italib: ut ipsi semꝑ in melius pficeren :
Sicq post modũ fortit̾ cepit redarguere
illos qui in fide errabant. dissensionesq semi¬
nabant : More peritissimi medici agens
qui uulnus secandũ uidens. sed egrum timi¬
dum esse conspiciense diu palpat sana men¬
bra subitoq ꝑ̃cutit. More etiam arietis

Expanded text:
e, neque in doctrina, neque in diversitate linguarum, neque in virtute miraculorum. Quaestio oritur in hoc loco: si Corinthii divites erant facti in omni verbo et in omni scientia, et si tanta gratia erant repleti, ut nihil eis deesset gratiae, sicut in sequentibus dicitur, quare apostolus in subsequentibus hujus epistolae locis dicat illos contentiosos esse, et insuper addat, ad verecundiam vestram dico? Quae hoc modo solvitur: Sicut in omnibus ecclesiis malorum, ita apud Corinthios tunc temporis erant. Primum ergo, Apostolus a laudibus coepit et gratiarum actione, alloquens eos qui in fide bonisque operibus perfecti erant, abundantes divitiis spiritalibus, ut ipsi semper in melius proficerent, sicque postmodum fortiter coepit redarguere illos qui in fide errabant, dissensionesque seminabant, more peritissimi medici agens, qui vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpat sana membra, subitoque percutit: more etiam arietis,
Abbreviated transcription (Latin):
quia non uidet᷑ a nobis nisi nt̃te wide¬
bitur autẽ in die iudicii: quando mani¬
festabit se om̃ib hominib tam electis.
quam rȩꝓbis. sicut scriptũra dicitr immo¬
ꝓpheta ꝑ scriptura Uidebit om̃is carosalu¬
tare dĩ: Et tunc dabit electis gloriam
quam eis ꝓmssit. & uit̾a sine fine mansu¬
ram: Unde apłs alias. Mortui inquit
Et quod maius ẽ similes ei erimus. qm̃ uide¬
bimus eũ sicuti ẽ: Qui & confirmahit uos
id est roborabit in sua fide. & in bonis ope¬
ribus usq infinẽ. id est usq: addiem mor¬
tis łrȩ. uł usq addiem iudiciis Sine
crimine. id est sine capitali peccato: qđ
aregno cȩlorũ separat: Nam nullus
est homo suꝑ terram. qui facit bonum
& non peccet. aut in uerbo. aut in cogi¬
tatione: Ande iohannes ait: Si dixe¬
rimus quia peccatũ non habemꝰ. nos

Expanded text:
idetur a nobis nisi mente. Videbitur autem in die judicii, quando se manifestabit omnibus hominibus tam electis quam reprobis, sicut dicit Scriptura, imo Propheta per Scripturam: Videbit omnis caro salutare Dei, et tunc dabit electis gloriam quam eis promisit, et vitam sine fine mansuram; unde Apostolus alias: Mortui, inquit,et quod majus est: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Qui et confirmabit vos, id est roborabit in sua fide et in bonis operibus, usque in finem, id est usque ad diem mortis vestrae, vel usque ad diem judicii, sincrimine, id est sine capitali peccato, quod a regno coelorum separat. Nam nullus est super terram qui faciat bonum et non peccet, aut in verbo, aut in cogitatione. Unde et Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalitatẽ. suq corporis necessitatem
Per noctẽ uero. orationi attentissime insu¬
dabat: Igitur ꝓp̃t nimiã assiduitatẽ qua
ꝑ singulos dies & noctes dõ gratias laudesq¬
referebat. tam ꝓcorintinis quã ꝓ om̃ibus
quos xp̃o ad quisierat. dixit se gr̃as deo
semꝑ referre ꝓ illis: In gra dĩ pat̾ris. idẽ¬

Expanded text:
hospitalitatem, suique corporis necessitatem; per noctem vero orationi intentissime insudabat. Igitur propter nimiam assiduitatem, qua per singulos dies et noctes Deo gratias referebat, tam pro Corinthiis quam pro omnibus quos Christo acquisierat, dixit se gratias Deo semper referre pro illis: in gratia De
Abbreviated transcription (Latin):
um. nec malis um qua poterit remouere
supplitiũ.Accipiemꝰ itaq uita ȩter¬
nam ꝑ scãm ȩccłam in ista sola eccła
est uita ȩterna. quia rex eius est uita
ȩterna. Huius ȩccłe pars exultat iam.
et regnat in cęlis. pars aũt peregrinat᷑
adhuc. & laborat interris Ipsa est una
sc̃a ȩccła. in qua nunc iustificamur. in
qua tunc glorificabimur Istambo¬
nam matr̃e. sicut boni filii unanimit̃
diligamꝰ. Huius ergo matris gemit
nemo despiciat. monitiones eius ne¬
mo contempnat. de sinu eius ne mo
discedat Ipse enĩ ad dĩ patris ꝑueni¬
et hereditatem. qui ecłȩ matris in
fide. et dilectione seruauerit unitatẽ
In eccła enim catholica ꝑ manete. diui¬
nis doquiis humilit̾ obedite. p̃cepta
dĩ sollicite cufrodite. Quienim prę¬
cepta dĩ contemnunt. semꝑ ardebunt
Qui uero eius mandata custo diunt:
sine fine gaudebunt. Et sicut contemp¬
torib erit ȩterna mors. & ęterna mi¬

Expanded text:
um, nec malis unquam poterit removeri um, nec malis unquam poterit removeri supplicium. Accipimus itaque vitam aeternam per sanctam Ecclesiam. In ista sola Ecclesia est vita aeterna, quia Rex ejus est vita aeterna. Hujus Ecclesiae pars exsultat jam et regnat in coelis, pars autem peregrinatur adhuc et laborat in terris. Ipsa est una sancta Ecclesia, in qua nunc justificamur, in qua tunc glorificabimur. Istam bonam matrem sicut boni filii unanimiter diligamus. Hujus ergo matris gemitus nemo despiciat, monitiones ejus nemo contemnat, de sinu ejus nemo discedat. Ipse enim ad Dei Patris perveniet haereditatem, qui Ecclesiae matris in fide et dilectione servaverit unitatem. In Ecclesia ergo catholica permanete, divinis eloquiis humiliter obedite, praecepta Dei sollicite custodite. Qui enim praecepta Domini contemnunt, semper ardebunt; qui vero mandata ejus custodiunt, sine fine gaudebunt. Et sicut contemptoribus erit aeterna mors et aeterna mi
Abbreviated transcription (Latin):
hil anterius aut posterius inuenitur
In eo quod trinitas est. unum est. ȩternum
est. uerum est hȩc est una fides. quia hȩc
est uera fides. et ideo hȩc est catholica fides
unius substantiȩ scãm credere trinitatẽ.
et in dĩ filio carnisatq animȩ nr̃ȩ natura¬
lem cognoscere ueritatẽ. Ista fide iustifi¬
camur. hac fide mundamur Ista fide
saluamur. in hac fide credimus. quia
nobis tribuit om̃ium remissionem pet
catorũ. Sit ergo certissima spes om̃ib
nobis. quia uera resurrectio carnis quȩ
pcessit in xp̃o. sequit᷑ in nobis. caro ista
om̃ium hominũ mortuorum. siue fideli¬
um. siue infideliũ resurget infine Sed ca¬
ro fideliũ resurget ad głam. caro infide¬
lium resurgt̃ ad penam Animȩ fideles
cum suis semꝑ corporib lȩtabuntur ani¬
mȩ quoq infideles. cum suis corporibus
semꝑ tor quebunt᷑ Ac sic quic quid ibi
animȩ carni sue recipient non amittent.
quando nec bonis poterit auferri gaudi¬

Expanded text:
hil anterius aut posterius invenitur. hil anterius aut posterius invenitur. In eo quod Trinitas est, unum est, aeternum est, verum est. Haec est una fides, quia haec est vera fides, et ideo haec est catholica fides, unius substantiae sanctam credere Trinitatem, et in Dei Filio carnis animae nostrae naturalem cognoscere veritatem. Ista fide justificamur, hac fide mundamur. Ista fide salvamur, in hac fide credidimus, quia nobis tribuit remissionem omnium peccatorum. Sit ergo certissima spes omnibus nobis, quia vera resurrectio carnis, quae praecessit in Christo, sequetur in nobis. Caro ista omnium hominum mortuorum sive fidelium, sive infidelium, resurget in fine: sed caro fidelium resurget ad gloriam, caro infidelium resurget ad poenam. Animae fideles cum suis corporibus semper laetabuntur. Animae quoque infideles cum suis corporibus semper torquebuntur, ac sic quidquid ibi animae in carne sua recipient, non amittent, quando nec bonis poterit auferri gaudi