comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tt animã non amet: Discamus ergo fr̃s amare animas nr̃as : Om̃is uolupta
scłi transitura ẽ. Est amor utilis. ẽ. amor noxi: Neamor amore
inpediat᷑. Amor noxiꝰ recedat. ⁊ amor utił succedat: Sed quia ñolunt
hos aliad reicere: idõ in illos aliud non potest introire: Ut noncapiant
plenis. fundant ⁊ capiant Plenis enĩ amore uoluptatũ carnaliũ. plenis
amore uitȩ presentis. plenis amore auri ⁊ argenti possessionẽ scđ̃i huiud:
& deinde conurrsio addm̃ Qui renuntiat fudit: qͥ conuertit̾ inplet̾
amor: Haba: enĩ initia sua: ht̃ augmenta sua ht̃ persectionẽ suam:¬

Expanded text:
et anima non ametur? Discamus ergo, fratres, amare animas nostras. Omnis voluptas saeculi transitoria est. Est amor utilis, est amor noxius: amor amore impeditur; amor noxius recedat, et amor utilis succedat. Sed quia homines nolunt illinc recedere; ideo in illos non potest aliud introire: ut non capiant, pleni sunt; fundant, et capiunt. Pleni sunt enim amore voluptatum carnalium, pleni sunt amore vitae praesentis, et deinde conversio ad Deum. Qui renuntiat, fundit; qui convertitur, impletur: amor. Habet enim initia sua, habet augmenta sua, habet perfectionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
incelũ. ⁊ de metallis fulgentib insida atq ipsũ solese debe
transferre. Quando iniqͥ hões. expiabili sepe discodia depossidenda
hacluce uoluerit: tanto maiore caecitate alustitiȩ luce defiat¬

Expanded text:
in coelum, et de metallis fulgentibus in sidera, atque in ipsum solem se debere in coelum, et de metallis fulgentibus in sidera, atque in ipsum solem se debere transferre; quando iniqui homines inexpiabili saepe discordia de possidenda hac luce voluerit, tanto majori caecitate a justitiae luce defi
Abbreviated transcription (Latin):
istesol quẽ certe idẽ manichei qui ñ intelligunt et creat᷑am
ãꝗ ipsũ creatorẽ  uł tãꝗeius aliquã partẽ colere atq adorare
ondesinunt: Cuͥm  gͦ ipsu ñuituꝑant cum plerũꝙ hões de usu
solis & luminis inedificussuis litessuas in iustissimas c̃citent & ut
fenestrissuis radi libiaes aliquando largiꝰ infundant᷑ : domosalics
deiceresepe moliunt᷑. ⁊ eosqui sistruxerietiã si iure certissi mo
ntoa dicanti inimicitus acerbissimis insetant᷑ : Si quẽ igit infir¬
no potentoa aliquis iniuste acnefarie ꝓpt usumsolis oppresserti
diripuerit. ineriliũ aeiã mottẽ ue c̃pulerit solis crim̃ quo ille
abundant i uti desiđat: anpotꝰ male utentis in iqͥtas quidũ cupit capo¬
reis oculis tẽporale lumenlargius adquiret. cubiculũ solis luci
non apit &equitatise N Ex quo istisi possunt intelligant. aut¬
aurũ ⁊ argentũ se accusare non opaetere. quis deauro. ⁊ argento
sepe hões cupidissimidimicent aut accusatia nessuas de terra

Expanded text:
non intelligunt esse creaturam, tanquam ipsum Creatorem, vel tanquam ejus aliquam partem colere atque adorare non desinunt. Cur ergo ipsum non vituperant, cum plerumque homines de usu solis et luminis in aedificiis suis lites injustissimas concitant; et ut fenestris suis radii liberiores aliquanto largius infundantur, domos alienas dejicere saepe moliuntur; et eos qui contradixerint, etiamsi jure certissimo contradicant, inimicitiis acerbissimis insectantur? Si quem igitur infirmorum potentior aliquis injuste ac nefarie propter usum solis oppresserit, diripuerit, in exsilium etiam mortemve compulerit, solis est crimen, quo ille abundantius uti desiderat, an potius male utentis iniquitas, qui dum cupit corporis oculis temporale lumen largius acquirere, cubiculum cordis luci non aperit aequitatis? aurum et argentum se accusare non oportere, quamvis de auro et argento saepe homines cupidissimi dimicent; aut accusationes suas de terra
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis quia resurrectur᷑ . eẽt. occisus: Iube custodiatur sepulctrũ.
ne sortde urmant discipuli nocte i auferant cũ. & fiat error maior pͥore:
it llis piltus: Habetis multes. ite custodite sicut uiltis: Acceperunt
milites posuer ibi calis isti. Ipsi sunt dati ꝓpt̃ sepultura eiue etleut¬
stodi ndu: Sunde ꝓbamus quia malis: miltes erant in nocents missi.

Expanded text:
discipulis suis quia resurrecturus erit occisus: jube custodiatur sepulcrum, ne forte veniant discipuli e us nocte, et auferant eum, et fiat error major priore. Ait illis Pilatus: Habetis milites, ite, custodite sicut vultis. Acceperunt milites, posuerunt ibi . Mali sunt isti: ipsi sunt dati propter sepulturam ejus ad custodiendum. Sed unde probamus quia mali sunt? Milites innocentes erant missi:
Abbreviated transcription (Latin):
liuore eius sanatisumus Oñs ut ours erriuimus. & dñs trididit illũ
ꝓpeteatis nr̃is Euuangeliũ : an propħa: Quid dicunt contra ista uidi
Non ne mirũ ẽ. audire illos ista. haber illos iRa. lgere eosista: a nt̃
iutnire dequo dici poruerit nisi de illo uno qui in euangelio pdicitur
per orbem terraꝵ: & adhuc non. eẽ. apr̾anos. sic illos. et̃. egcos ad uers
eui dentissima eloquia ꝓpħarũ : Noli mirari cȩcitatẽ iudeoꝵ dexp̃o:
mirabiłis cęcitatẽ uidroꝵ : sic insponsa mirabaris cȩcitatẽ hereticoꝵ.

Expanded text:
s sanati sumus. Omnes ut oves erravimus, et Dominus tradidit illum pro peccatis nostris. Evangelium est, an prophetia? Quid dicunt contra ista Judaei? Nonne mirum est audire illos ista, habere illos ista, legere illos ista, non invenire de quo dici potuerit, nisi de illo uno qui in Evangelio praedicatur per orbem terrarum, et adhuc non esse Christianos, sed sic illos esse caecos adversus evidentissima eloquia Prophetarum? Noli mirari caecitatem Judaeorum de Chmirabaris caecitatem Judaeorum, sic in sponsa miraberis caecitatem haereticorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegente secura. xp̃o docente sollicita: Honenĩ qr in naui
nauclerꝰ uigilat. idõ debet nauta dormire: Uigilat ille
dequo ueracit̃ scriptũ est: Nondor miet neq dor mitabit
qui custodit israhel. sedetiã nob ipse p̃cepit dicens: Uigilate
& orate ne intretis intẽptati onẽ : Unde gͦ dememꝰ esse
solliciti & unde securi: Solliciti q dixit nob qđ in hoc mundo
pressurã habebitis : Securi. quia mox addidit. confidite ego
uici mundũ: Solliciti. qr tẽptationes fut᷑as p̾nunciaũ nob

Expanded text:
tegente secura, Deo donante sollicita. Non enim quia in navi nauclerus vigilat, ideo debet nauta dormire. Vigilat ille, de quo veraciter scriptum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel : sed etiam ipse dicit, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Unde ergo debemus esse solliciti, et unde securi? Solliciti, quia dixit, quod in hoc mundo pressuram habebitis; securi autem, quia mox addidit, Confidite, ego vici mundum : solliciti, quia tentationes
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nec clamaret. si non crederet Añe inquit saluũ me sac
Et dñsextendit manũ. leuauit illũ. & at illi Mlodicȩ fidei
Possit te uentus elide. quẽ non potuit unda sorberes sossit
teflatꝰ euertere. quẽ non potuit fluctꝰ operire: Quare¬
ergo plus erat qđ feceras: Mare calcaueras. fluctꝰ p̃sseras.
uentos uiceras. quare dub itasti: In petro itaq dilectissimi.
cõmims om̃iũ nr̃m consiđanda condicio est: Cit si nos in
remꝰ: Porrigit enĩ manũ. ⁊ eruit de ꝓfundo Et enĩ man̾
eius deducit nos. & tenebit dexteraeius. done cad

Expanded text:
sed nec clamaret, nisi crederet. Domine, inquit, salvum me fac! Et Dominus extensa manu levavit eum; et ait illi, Mte ventus elidere, quem non potuit unda sorbere? posset te ventus evertere, quem non potuit fluctus operire? Plus erat quod feceras; mare calcaveras, fluctus presseras, ventos viceras; Quare dubitasti? In Petro itaque communis omnium nostrum consideranda conditio est: ut si nos in Oremus. Porriget ille manum; et eruet de profundo. Etenim manus ejus deducet nos, et continebit nos dextera
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is. nec densobtrȩtatoris uosfrangat. necadulatoris lingua
decipiat: Adulato estã ꝗ latentes subundis scopulos obseruate:
Quando enĩ mare trãqͥllũ est : t uncsaxalatentia non
uident᷑: Sitribulationis ꝓcella consurgat. tunc int̃ undarũ
montes uerticẽ tollunt tunc in eis apparet ꝑiculũ qd̾ latebat:
N eq sufficit talib deserere tribulantẽ . n & iã oppugnare conent᷑
& p̃mere: hoc gͦ genꝰ humanũ. uelut asꝑrimas cautes placita
suꝑficie pelagi. uentu obtectas apͥianꝰ euit&: haecbreuit̃ de adula¬
torib diximꝰ: Obtrectatores aut̃ om̃ino c̃tẽpnendis qr canes marinis
inuidã m̃tẽ : Inhoc sane procelloso & turbulento mari & ia sidiabolus
aspiree abhac armata dasse terribilis & circũqͣq discursens co¬
niedđt abiscidet in nocentiũ : ipse est enĩ de quo dicit apłspet  Adusariꝰ
& sibdidit. eui resistite sotes in fide exercitent᷑ e traeũ pricientiũ

Expanded text:
vestris: nec dens obtrectatoris vos frangat, nec adulatoris lingua decipiat. Adulatores vestros tanquam latentes sub undis scopulos observate. Quando enim mare tranquillum est, tunc saxa latentia non videntur: si tribulationis procella consurgit, tunc inter undarum montes verticem tollunt, tunc in eis apparet periculum quod latebat. Neque enim sufficit talibus deserere tribulantem, nisi etiam oppugnare conentur et premere. Hoc ergo genus humanum, velut asperrimas cautes placida superficie pelagi ventis obtectas, christianus evitet. Haec breviter de adulatoribus dixerimus. Obtrectatores omnino contemnendi sunt; quia canes marini sunt. invidam mentem. In hoc sane procelloso et turbulento mari etiam diabolus aspirans bacchatur armata classe terribilis, et circumquaque discurrens, commeatus obsidet innocentium. Ipse est enim de quo ait apostolus quia subdidit, Cui resistite firmi in fide , exercentur contra eum proficientium
Abbreviated transcription (Latin):
pacant᷑ litigiosi reparant᷑ naufragi curant᷑ egroti corporales opes
disptiunt᷑ int̾ra. sp̃ales re condunt᷑ incalo : Qiuis bȩc facit : misericcs
& boñ: Unde facit: De auro :i argento : Cuiseruiens hȩ acit: Eiqui
utunt᷑. erim̃ male ut entiũ transferat᷑ : Nã si propterca uituꝑat᷑
au rĩ& argentũ qc hões a uaritia de prauati neglectis p̃cep¬
tis omnipotentis simi creatoris. in ea q̃ condidit detestabili
cupi didee rapiunt᷑ uit uꝑaret᷑ et iã om̃is deicreatura quia

Expanded text:
pacantur litigiosi, reparantur naufragi, curantur aegroti, corporales opes dispertiuntur in terra, spirituales reconduntur in coelo? Quis haec facit? Misericors et bonus. Unde facit? De auro et argento. Cui serviens haec facit? Ei quiutuntur, crimen male utentium transferatur. Nam si propterea vituperatur aurum et argentum, quia homines avaritia depravati, neglectis praeceptis omnipotentissimi Creatoris, in ea quae condidit detestabili cupiditate rapiuntur; vituperetur etiam omnis Dei creatura, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ aquas: Non miror qr solidã carnẽ suꝑ liq̃ntis elem̃titerga
siis pendis : Quid enũ si conditorisuo creat᷑a famulet᷑ : hocͦ non
ad ac suꝑaquas: Tudses egohomosum  S uoluisti habe de meo
infirmitatẽ in carne quã portas habeo detuo potestatẽ. ut unda
qđ corpꝰ humanũ naturȩlege: nonsinit᷑ in liquidis fluctibus
hab̾e fira uestigia s accedat donũ gr̃ȩ.⁊cess& ista natura:¬

Expanded text:
tu es, non miror quod solidam carnem super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non ad te super aquas. Tu Deus es; ego homo sum: voluisti de meo habere infirmitatem in carne quam portas; habeam et ego de tuo potestatem, ut unda quod corpus humanum naturae lege non sinitur in fluctibus liquidis habere fixa vestigia; sed accedat donum grotiae, et pau
Abbreviated transcription (Latin):
Sublatisunt illilapides de fluuio: Pluuius significabat populum
fluxũ. deditũ teporalib reb. amantẽ transeuntia ⁊ cupiditatis
ĩ petu in mare huius sdi decurrentẽ. qualis erat popłs iudeoꝵ uet᷑:
Accepatlegẽ sed calcabat legẽ. & transibat legẽ suꝑ. & ferebatur
uinmare. uelut fluuius suꝑ illos. lapides: Nonenĩ lapides illi
limitẽ fecerant fluuio ut statueret fluui ũ Qđsi ita eẽt signifi¬
carent coartationẽ legis. & eosqui c̃fluere ceper̃ uoluptatib &¬
cupiditatib suis uenientes ad p̃ceptalegis c̃sisterent. ⁊ refrenarent
ĩpetꝰ libidinũ suarũ: Non aut̃ itaerant lapides illi sed influuio
suꝑ quos transibat aqua sicut suꝑlegẽ trans gressor popłs tnsibat :¬
nde ergo dñs tulit legẽ ad gratiam. id est defluuio tulit. & in

Expanded text:
Sublati sunt autem illi lapides de fluvio. Fluvius significabat populum fluxum, deditum temporalibus rebus, amantem transeuntia, et cupiditatis impetu in mare hujus saeculi decurrentem; qualis erat populus Judaeorum vetus. Acceperat Legem, sed calcabat Legem, et transibat super Legem, et ferebatur in mare, quomodo fluvius super illos lapides. Non enim lapides illi limitem fecerant fluvio, ut statuerent fluvium. Quod si ita essent, significarent coercitionem Legis, et eos qui cum fluere coeperint voluptatibsistunt, et refrenant impetus libidinum suarum. Non autem ita erant illi lapides; sed in fluvio, super quos transibat aqua, sicut super Legem transgressor populus transibat. Inde ergo Dominus tulit Legem ad gratiam: id est, de fluvio tulit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ferro quã fide t̃amen abiectis armis legit aliquid unde pugnaret & hoc ñ
in uase pastoris. quo lac mulgeri solet: Ita ꝓcessit armat᷑: Iuinq lapides
& denario numero : & in eo dauid pugnauit. quinario xcordarũ psallã
tibi Heq om̃s quinq lapides tulit: sed unũ tulit: Naq in numero
lapidũ numerũ libroꝵ ostendit : in uno lapide unitatẽ ĩ plentiũ legẽ
Unitas enim ipsa ĩ plet legẽ. id est caritas. ideo sublata sunt .v. illi lapides
defluuio: ł luuiꝰ quid significat illo tẽpore : Non enĩ sẽꝑ inscripturis

Expanded text:
erii habeant. Tamen abjectis armis, elegit aliquid unde pugnaret: et hoc non in vase pastoris, quo lac mulgeri solet, et ita processit armatus . Quinque lapides, et denario numero. Et ideo David pugtibi. Neque omnes quinque lapides misit, sed unum tulit. Namque in numero lapidum, numerum librorum ostendit; in uno lapide, unitatem implentium Legem. Unitas enim ipsa implet Legem, id est, charitas. Ideo sublati sunt quinque illi lapides de fluvio. Fluvius quid significa
Abbreviated transcription (Latin):
filius hõis quiest incȩlo: Quãuis & infinẽ cũ uenerit ⁊ nosom̃s
sua menbra collegerit. & leuauerit incȩlũ &iã tuncsolus as¬
cendet : quia caput cũ corpore suo unũ ÷ xp̃s t unctañ solum
celso nauicula turbabat᷑ influctib in ꝑfundo Quia insistunt
flut᷑ potest nauicula turbari. sed qr xp̾s grat. non potest mergi:
Ia uiculã q uipoe illã fr̃s. ae ccłam cogitate tbulentũ mare horscłm:
antẽna & suspensa arbori crucẽ figuret. hancxpͥianꝰ respiciat
abluant᷑ uertisq tendant᷑ ut si ne macula i rugi inuenlant
Quant libet mare seuiat uentus incũbat iint flat a quect nanis

Expanded text:
Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum celso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; turbulentum mare, hoc saeculum. antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saeviat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis
Abbreviated transcription (Latin):
sed innõe dĩsui procede aduersus eum: Nunciatũ est reginonaudacia
pueritiȩ. sed fidu ciapietatis. necrex abnuit. nec recusa uit: Intellex it
cũ uidet puerũ auclentẽ. aliquid diuinitatis in eo e̾e. nec illã teneram
aetatẽ sine diumo instinctut alia posse p̃sume re. libent̃ accepit: ꝓcessit
homo nisi qđ in spso psalmo cecinit. homo uanitati assimilatꝰ ÷ : dies
eius uelut ũbrap̃tunt : crgospes ill& in anis quȩ collocata ÷ in ũ bra
armis par eet: S arma uetera ñ adiuuabant potiꝰ quã onerabant:
nouã atatẽ: & adhoc ꝑtinet qđ eiã apłica lectio ante psalmi canticũ
psi gnauit dicens: Exuite uos ueterẽ hõem & induite nouũ : Noluit
ad uetustatẽ armoꝵ: ab iecit. onera ee dix̃ qr amplificabat eum¬

Expanded text:
sed in nomine Dei sui, procedere adversus eum. Nuntiatum est regi, non audacia sed in nomine Dei sui, procedere adversus eum. Nuntiatum est regi, non audacia pueritiae, sed fiducia pietatis: nec rex abnuit, non recusavit. Intellexit, cum videret audentem puerum, aliquid divinitatis in eo esse, nec illam teneram aetatem sine divino instinctu talia posse praesumere. Libenter accepit: processihomo, nisi quod in isto psalmo cecinit, Homo vanitati assimilatus est; dies ejus velut umbra praetereunt? Ergo spes illorum inanis, quae collocata est in umbra armis par esset: sed arma vetera non adjuvabant, potius onerabant novam aetatem. Et ad hoc pertinet quod etiam apostolica lectio ante psalmi canticum praesignavit, dicens: Exuite vos veterem hominem, et induite novum . Noluit David vetustatem armorum: abjecit; onerosa esse dixit, quia impli
Abbreviated transcription (Latin):
olias unus fuit ex allofilis idest ex alienigenis quibellũ gerebant illo
sui. tenera atate uixdũ ad olescentulus : ł r̃s eius iã iuuenes militabant :¬
& in & ercituregis erant: Atrulit eis missus a parentib: aliquid dedomo
usib illoꝵ: Ita illo ⁊ẽpore quopugnabat᷑ in exercitu in uentꝰ ÷ ñdũ miles
sed militũ minister i fr. Extitit tunc golias iste de quo m̃tio facta est
ingens statura corporis. armiis instructꝰ. uirib & iã exercitatꝰ elatus
iactantia qui suꝑbe uocaret ad monomachiã adũsariũ popłm. hoc est
ut unꝰ inde electꝰ ab ipsis ꝓcedetadũsus eũ. ut duob pugnantib
exam̃ totiꝰbelli in medio ũsaretur: Pacto atq placito addito. ut si qͥs
Rex eͦs ille popłi iudetꝵ filioꝵ ifrabel. saulerat Angebat᷑. estuabat. querebat
in uniuerso popło parẽ: ille uͦ ñ inueniebat ne cfama corporis. nec audacia
prouocationis : Cum estuaret ausus est puer istedđ non presumens de uirib: suis

Expanded text:
olias unus fuit ex Allophylis, id est, ex alienigenis, qui bellum gerebant illo sui, tenera aetate, vix dum adolescentulus. Fratres ejus jam juvenes militabant, et in exercitu regis erant. Attulit eis missus a parentibus aliquid de domo, usibus ipsorum. Ita illo tempore quo pugnabatur, in exercitu inventus est nondum miles, sed militum minister et frater. Exstitit tunc Golias iste, de quo mentio facta est, ingens statura corporis, armis instructus, viribus etiam exercitatus, elatus jactantia, qui superbe provocaret ad monomachiam adversarium populum: hoc est, ut unus inde electus ab ipsis procederet adversus eum, ut duobus pugnantibus examen totius belli in medio versaretur, pacto et placito addito, ut si quisRex ergo ille populi Judaeorum filiorum Israel Saül erat. Angebatur, aestuabat, quaerebat in universo exercitu parem illi: verum non inveniebat, nec forma corporis, nec audacia provocationis. Cum ergo aestuaret, ausus est puer iste David, non praesumens de viribus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
saluater cũ ingentipietate quesiuit: ⁊ inuenit. hancpeculialit̃
diligit: aaerito peculiarit̃ diligit: quã peculiarit̃suo sanguine.
conp̃arauit: In hicgͦ domo saluator congregat pullossuos Quos
ẽẽ credimꝰ xp̃i pullos : quos nisi popłos xp̃ianos  Deniq qui sint̃
dñi nr̃i pulli: ipse hodie conuentꝰ nr̃ ostendit: Dũenĩ aspcio uestrã
c̃gregitio nẽ c̃gregisse inaecła: pullosuos uideo saluatoris Legim̾
quisinaliis librisscriptũ ut sup̃dixi ⁊ tͥtur nidũ subi reponat pul¬
los suos: S utrũq in ꝑsona aeccłe bene c̃uenit. id÷ qđ nos saluator
⁊ c̃greget ⁊ reponat: Congregat nos enĩ ut doctrinã illiꝰ audiamꝰ
ireponit ubab insidus diaboli tutiee possimꝰ: Quodut faciat¬

Expanded text:
Salvator cum ingenti pietate quaesivit, et invenit; hanc peculiariter diligit. Merito peculiariter diligit, quam peculiariter suo sanguine comparavit. In hac ergo domo Salvator congregat pullos suos. Quos ergo credimus Christi pullos? Quos, nisi populos christianos? Denique qui sint Domini nostri pulli, ipse hodie conventus vester ostendit. Dum enim aspicio vestram congregationem, congregasse in ecclesia pullos vide ubi reponat pullos suos; sed utrumque in persona Ecclesiae bene convenit: id est, quod nos Salvator et congreget et reponat. Congregat enim nos, ut doctrinam illius audiamus: et reponit, ut ab insidiis diaboli tuti esse possimus. Quod ut faciat
Abbreviated transcription (Latin):
bibitur sũ tam̃. netu dedigneris bibere cui opus. ẽ. ut bibas lam uidere fr̃s
si amplĩ egrotare deb& gen̾ humanũ accepta tanta medicieia: lã humilis
ds̃ ad huc suꝑb homo. audiat. discat: Omĩa inqͥt michi traditas̃ apatre mreo:
Sideras om̃ia mecũ haberebis. si defꝗderas patrẽ ꝑme habebis. in me habebis
Nemo cognoscit patrẽ nisi filius. noli defperare. ueni ad filiũ: Audi ꝙseqͥt̃
Et cui uoluerit fili reuelare: Dicebas. ñ possũ. ꝑ angustã me uocas. Uleniti¬

Expanded text:
bibiturus sum tamen, ne tu dedigneris bibere, cui opus est ut bibas. Jam videte, fratres, si amplius aegrotare debet genus humanum accepta tanta medicina. Jam humilis Deus et adhuc superbus homo? Audiat, discat. Omnia mihi, inquit, tradita sunt a Patre meo. Si desideras omnia, mecum habebis: si desideras Patrem, per me habebis, et in me habebis. Nemo cognoscit Patrem, nisi Filius. Noli desperare: veni ad Filium. Audi quod sequitur: Et cui voluerit Filius revelare. Dicebas, Non possum. Per angustum me vocas: n
Abbreviated transcription (Latin):
redeamꝰ. qr suꝑbia nos redire non sinebat. qr ⁊ suꝑbia
cidit anima in in firmitatẽ: Discat audire infirma :¬
quẽ contẽpsit foctis Audiat ut surgat: quẽ sp̃uit ut
cadet: Audiat tandẽ ex ꝑim̃to eclocta qđ precepta
noluit obtinere: Docuit enĩ eã miseria sua : qͥd mali
sit adño fornicari : Recede enĩ ab illo sĩplici ⁊ singulari
bono. in istas multitudines uoluptatũ. in amorẽ seculi
tãq fornica oxiã. non tamen desꝑatã. quia in manu habet
etiã mundationẽ fornicariȩ. qui increpat fornicariam:¬
Non enĩsic increpat ut insultet. sed ad c̃fessionẽ uult ꝑdu¬
cere ut sanet : Exclamauit script̾a uehem̃t. nec palpauit
a dulando quos uoluit reparare sanando: Adulti nescitis
ult̃at animã: Amor fabricatoris mundi castigat animãs
S nͥ de coeruptione erubuerit : adĩplexꝰ illos castos redire
ñ c̃cupiscit: Confundant᷑ ut redeant qͥse iactabant uerec¬

Expanded text:
redeamus: quia superbia nos redire non sinebat ad vitam; et redeamus: quia superbia nos redire non sinebat ad vitam; et cidit anima in infirmitatem: discat audire infirma quem contempsit fortis. Audiat ut surgat, quem sprevit ut caderet. Audiat tandem experimento edocta, quod praecepto noluit obtinere. Docuit enim eam miseria sua, quid mali sit a Domino fornicari. Recedere enim ab illo simplici et singulari bono, in istam multitudinem voluptatum, in amorem saeculi tanquam fornicariam, non tamen desperatam; quia in manu habet etiam mundationem fornicariae, qui increpat fornicariamNon enim sic increpat, ut insultet: sed ad confusionem vult perducere, ut sanet. Exclamavit Scriptura vehementer, nec palpavit adulando, quos voluit reparare sanando. Adulteri, nescitulterat animam, amor fabricatoris mundi castificat animam: sed nisi de corruptione erubuerit, ad amplexus illos castos redire non concupiscit. Confundatur ut redeat, quae se jactabat ne re
Abbreviated transcription (Latin):
rigunt nos diuinȩletiones ne despatione frangam᷑ & rursum
terret. ne suꝑbiauentilem᷑ : Tenere autẽ uiã mediã ueram:
rectã tãꝗ int̃sinis terrã desꝑationis : ⁊ dextã p̃sũptionis. Difficillimĩ¬
ueritas Ubiuis ꝑmanere : Egosũ uita Seturi gͦ ãbulem in uia
sed insidias timeamꝰ iuxta uiã ÷ In imicus insidiari ñ audet in
uia quia xp̃s ÷ uia. sed iuxta uiã plane ñ desinit : Unde
& in psalmodr̃ : Iuxta semitas scandala posuer̃ mͥ dicit
alia scriptura : me m̃toquia in medio laqueo ingrederis
Istilaquei int̃ quos ingredim᷑ ñ sunt inuia : sed tam̃ sunt iuxta
tationis uiadeserat᷑. ⁊ in insidias incidat᷑  Uiax p̃e¬
humilis. xp̃s ueritas. ⁊ uita xp̃s. ex celsus ⁊ deus: Si
abules in humili. ꝑ uenies ad excelsum Si nfirmus
humilẽ ñ spreueris. in excelso fortissimꝰ permanebis
Iuȩ enĩ causaihumilitatis xp̃i. nͥ infirmitas tua: u enir&¬
uenire ad medicũ: Uenit docens humilitatẽ. qua

Expanded text:
rigunt nos divinae lectiones, ne desperatione frangamur: et rursus terrent, ne superbia ventilemur. Tenere autem viam mediam, veram, rectam, tanquam inter sinistram desperationis et dexteram praesumptionis, difficillimveritas. Ubi vis permanere? Ego sum vita. Securi ergo ambulemus in via: sed insidias timeamus juxta viam. Inimicus insidiari non audet in via; quia Christus est via: sed juxta viam plane non desinit. Unde et in Psalmo dicitur: Juxta semitas scandala posuerunt mihi . Dicit et alia Scriptura: Memento quia in medio laqueorum ingrederis . Isti laquei inter quos ingredimur, non sunt in via: sed tamen sunt juxta tationis via deseratur, et in insidias incidatur. CAPhristus veritas et vita, Christus excelsus et Deus. Si ambules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus humilem non asperneris, in excelso fortissimus permanebis. Quae enim causa humilitatis Christi, nisi infirmitas tua? Vvenit ad te. Venit docens humilitatem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tribuunt᷑. Illȩ uerȩ dicunt᷑ diuitiȩ. qr quisquis eas habuerit ñ eggebit
Ist uero inustȩ diuitiȩ. ñ quia iniustũ est aurũ ⁊ argentũ sedge
inustũ ÷ eas putare diuitias. q ñ aufert̃ egestatẽ: Tanto enĩ magis
ardebit quisq egestate auaritiȩ: quanto magis eas diligens maures
habuerit: Quomodo ergo sunt diuitiȩ quib crescentib erescit
inopia. quȩ amatorib suis quanto fuerint ãpliores non afferunt sacielateo
sedinsamant cupiditate s Diuitẽ tuputas qui minꝰ egeret sim inꝰ hab̾et:
Nauiden quosdã cũ habent paruãpeccuniã parius iucris fuisse lactatos:
S ed postea cũ ceꝑit abundare uerũ quidẽ capꝰ auri ⁊ argenti. sed tamen
false diuitiȩ : cũ qͥs parua obtulerit iã recusant : Credas eosiã esse
sacuros sed falsũ ÷: Nã maia peccunia faucesauariciȩ ñ daudits extendit:
on irrigit. sed accendit: Poculũ respuunt fluuiũ siciunt : Utrũ gͦ

Expanded text:
buerit non egebit. Istae vero injustae divitiae, non quia injustum est aurum et argentum; sed quia injustum est eas putare divitias, quae non auferunt egestatem. Tanto enim magis quisque ardebit egestate, quanto magis eas diligens majores habuerit. Quomodo ergo sunt divitiae, quibus crescentibus crescit inopia: quae amatoribus suis quanto fuerint ampliores, non afferunt satietatem, sed inflammant cupiditatem? Divitem tu putas, qui minus egeret, si minus haberet? Nam videmus quosdam, cum haberent parvam pecuniam, parvis lucris fuisse laetatos: sed posteaquam coepit eis abundare, verum quidem corpus auri et argenti, sed tamen falsae divitiae, cum parva obtuleris, jam recusant. Credis eos jam esse satiatos: sed falsum est. Nam major pecunia fauces avaritiae non claudit, sed extendit; non irrigat, sed accendit. Poculum respuunt, quia fluvium sitiunt. Utrum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quomichi inquit multitudinẽ sacrificioꝵ ur̃oꝵ : Quisenĩ ex quisi¬
uit ista demanib: ur̃is Ds nos querit non nr̃a : S sacrificiũ xp̃i¬
ani est elemosina pauꝑum: hinc enĩ fit ds peccatis propicius :
Nisi aut̃ peccatis propiciusfiat deus. quisremanet nisi reusabeis
mundant᷑ hões ꝑ elemosinas q̃ st̃ duꝵ generũ erogando ⁊ remittendo :
Erogando qđ habes bonũ: remittendo qđ pateris i alum :
hȩc duo genera elemosinarũ dñs magister bonꝰ qui uerbũ breiuiauit

Expanded text:
Quo mihi, inquit, multitudinem sacrificiorum vestrorum? Quis enim exquisiQuo mihi, inquit, multitudinem sacrificiorum vestrorum? Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Deus nos quaerit, non nostra. Sed sacrificium christiani est eleemosyna in pauperem. Hinc enim fit Deus peccatis propitius. Nisi autem peccatis propitius fiat Deus, quis remanet nisi reus? Ab mundantur homines per eleemosynas: quae sunt duorum generum, erogando et remittendo; erogando quod habes bonum, remittendo quod pateris malum. Haec duo genera eleemosynarum Dominus magister bonu
Abbreviated transcription (Latin):
etsicasus ea ipsi repentini non accederent. diutam̃ uiuere non
ualeremꝰ : Uitahumana tota breuis est: Ab infantia usq ad decre¬
pitã senetuctẽ totabreuis est: Adã si adhuc uiueret. & hodie
moreret᷑. quid illi uitȩ longitudo ꝓ desset : hucaccedit quia
ipsedies quiquasi natu ralit̃ seruitꝰ. morbo illecto incertus est
Cotidie moriunt᷑ hões & quiuiuunt deduct̃ illos: Eocequias
celebrant: & uitã sibi promittunt: Nemoduit corrigã me ne
cras hocsim qđ ipse quem deduxi: Placent uob uerba ego quero
facta: Nolite me contristari pͣuis morib ur̃is. qr delectatiomea
non est in hacuita nͥ ur̃a bona utta: InCIDIT SEROO
go srs uires paruas habeo sed uerbũ dei magnas habetualere incor¬
dib ur̃is Ergo & qđ lente dicimꝰ ualde auditis si obedieritis : taq
Manifefte enĩ dixit. nec expositorẽ ista habent necessariũ. s factteem:

Expanded text:
et si casus ipsi repentini non acciderent, diu tamen vivere non et si casus ipsi repentini non acciderent, diu tamen vivere non valeremus. Vita humana tota brevis est, ab infantia usque ad decrepitam senectutem tota brevis est. Adam si adhuc viveret, et hodie moreretur, quid illi vitae longitudo profuisset? Huc accedit, quia ipse dies, qui quasi naturaliter servit, morbo inlecto incertus est. Quotidie moriuntur homines: et qui vivunt deducunt illos, exsequias celebrant, et vitam sibi promittunt. Nemo dicit, Corrigam me, ne cras hoc sim quod iste quem deduxi. Placent vobis verba, ego quaero facta. Nolite me contristare pravis moribus vestris: quia delectatio mea non est in hac vita nisi vestra bona vita. SERMO s, vires parvas habeo, sed verbum Dei magnas habet. Valeat in cordibus vestris. Ergo et quod lente dicimus, valde auditis, si obedieritis. TanquManifeste enim dixit, nec expositorem habent ista necessarium, sed factorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Si nec̃ iecđam audierit. maetuũ c̃puta: S ecce uiuit. ecce intrat
eccesignat. ecce genu figit. ecceorat. ecce ad altare accedit: Sitibi
respondebit postea: Iuantũ erat intꝰ memoneret. intͦmdiceret quia
mala feci. intꝰ uidet peccatũ meũ : Iuare in popło arguit: Quid sifeci:
Non correxisti: Iuidsifeci: & adhuc ꝑseueras: Auid sifeci ⁊ ad huc
tͥbene fecisse uidis incordetuo : Iiua tacet ille iustus es. Quiaille
mͦ ñ uindicat. nichil malefecisti . Nontimes arguã te. ñtimes.
statuã te ante faciẽ tuã: Nontimes S longe est inquis iudicium :¬
tuus unde scis quando est: Nonne multi sini dormierunt¬
& obduruerunt: Nonne casus nr̃os nobiscũ in haccarne pattam
Nonne fragiliores sum ꝗsi uitrei eemꝰ. Uitrũ enĩ & si fragili est
tamenseruatũ diudurat. ⁊ in uenis calices ab auis. ⁊ pauis. in
quib bib unt nepotes Tanta fragilitas custodita estꝑ annos
nnos aut᷑ hõis &si subtantis casib: cotidianis fragilesns ambulemꝰ

Expanded text:
Si nec Ecclesiam audierit, mortuum computa. Sed ecce vivit, ecce intrat, ecce signat, ecce genu figit, ecce orat, ecce ad altare accedit. Sed sitrespondebit postea, Quantum erat? Intus me moneret, intus mihi diceret quia male feci, intus viderem peccatum meum: quare in populo arguit? Quid si feci, et non correxisti? Quid si feci, et adhuc perseveras? Quid si feci, et adhuc tibi bene fecisse videris in corde tuo? Quia tacet ille, justus es? Quia ille modo non vindicat, nihil male fecisti? Non times, Arguam te? Non times, Constituam te ante faciem tuam? non times? tuus? Unde scis quando est? Nonne multi sani dormierunt et obduruerunt? Nonne casus nostros nobiscum in hac carne portamus? Nonne fragiliores sumus, quam si vitrei essemus? Vitrum enim etsi fragile est, tamen servatum diu durat: et invenis calices ab avis et proavis, in quibus bibunt nepotes et pronepotes. Tanta fragilitas custodita est per annos. Nos autem homines, et sub tantis casibus quotidianis fragiles ambulamus;
Abbreviated transcription (Latin):
ta ergo aurũ ⁊ argentũ distribuit hõib conditorrerũ. ⁊ãnunistrao
As: ut ipsũ perse natura & genere suo bonu̾sit quisñsũ mũ imagnũ

Expanded text:
ta ergo aurum et argentum distribuit hominibus conditor rerum et administrator ta ergo aurum et argentum distribuit hominibus conditor rerum et administrator Deus, ut ipsum per se natura et genere suo
Abbreviated transcription (Latin):
Bonis enĩ subministrat occasiones beneficioꝵ : malos torq̃t timore dãpnoꝵ
c̃t rdõ si anttunt utriq aurũ ⁊ argentũ : isticelestes diuitiasleto corde
retinebt̃: illis aut̃ bonis tẽporalib in anisdomꝰ. ⁊ bonisat̃nis in anior ẽscientia
N ã &iã int̃ ipsos hões. tc̃ quisq habe aliquid dicendus ÷: quando beneutit᷑:
aliquidsuum. ñ quod iniquastultaq cupiditate occupauerit. s qđ
prudentissima potestate & iustissima moderatione tracta uerit : qͥnto.
magis ds̃ uere ac ꝓpͥe suũ ee dicit aurũ ⁊ argentũ. qđ ⁊ largissimaboni¬
tate c̃didit ⁊ iustissimo ãministrat ĩꝑio. ut sine ipsius nutuatq dñatu
malis deesset. uideret᷑ magna poena pauptas. Siaut̃ solis bonis
dedet uideret᷑ sumabeatitudo pauꝑtas : Nc̃ uero siscrire ius
et habent & mali : Ite siscire uis qr ñ sit misera pauꝑtas s̃qͥda paupes
beati discire uis quã ñ sit beatitudo pauptas s̃ qͥdã paupes miseri:¬

Expanded text:
: malos torquet timore damnorum. Et ideo si amittant utrique aurum et argentum, isti coelestes divitias laeto corde retinebunt; illis autem et bonis temporalibus inanis domus, et bonis aeternis inanior conscientia Nam etiam inter ipsos homines, tunc quisque habere aliquid dicendus est, quando bene utitur. aliquid suum, non quod iniqua et stulta cupiditate occupaverit, sed quod prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque dominatu,malis deesset, videretur magna poena paupertas: si autem solis bonis deesset, videretur summa beatitudo paupertas. Nunc vero si scire vis e, habent et mali. Item si scire vis quam non sit miseria paupertas, sunt quidam pauperes beati: si scire vis quam non sit beatitudo paupertas, sunt quidam pauperes miseri. I
Abbreviated transcription (Latin):
tuit deus in aeccła tẽpore mĩȩ p̃rogandã cotidianã medicinã utdicanꝰ.
Dimitte nob debita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is t his
ũbis lota facie ad altare accedamꝰ: Ethis uerb̵ lota facie : corporeapͥi. &
ut non solũ nonueniã dent. quando in ilł peccat᷑ : s nec uelinit petere
quando ipsi peccant: Intrauit tẽptatio subrepsit ira tantũ dñata
Tandẽ caerige. dic peccaui. malefeci. non enĩ morierissi dĩteris:
Crede non michi sed do: Iuid su ego : homo sũ. parurisũ. carnem
porto infirmꝰ: Om̃s credamꝰ do̾: Attendite uob. ipse dñs xp̃c ait : Ad ten¬
dite uob: Si peccauerit inte fr̃tiuis: corripe illũ int̃te ⁊ ipsũ solun:¬

Expanded text:
anam medicinam, ut dicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : ut his verbis lota facie ad altare accedamus, et his verbis lota facie corpore Christi et um nonquando ipsi peccant. Intravit tentatio, subrepsit ira; tantum dominata Tandem corrige, dic, Male feci, peccavi. Non enim morieris, si dixeris: crede, non mihi, sed Deo. Quid sum ego? Homo sum, par vester sum, carnem porto, infirmus sum: omnes credamus Deo. Attendite vobis. Ipse Dominus Christus ait, Attendite vobis: Si peccaverit fr
Abbreviated transcription (Latin):
ig noscs hõi nichil ꝑdis: Eccepetit. statĩ ueniã ignosisti niehd
amisisti haritate ãplior domũ redisti  Illud aliud gerꝰ
elemosiarũ ubi iubem᷑ erogare indigentib graue uidet᷑
quia qđ qiusa : dederit. hoc ipsum quod dedert ñ habebite¬
Et quidẽ & hinc securos nosfacit apłs duidixit: Pront qͥsq
habet ñ ut alus sit refectio uobis angustia: Netiat᷑ era
quisq uiressuas. nonthesaurizare adtendat interra÷
Det ñ perit qđ dat: Nondicohoc ñ ꝑit si hoc solũ non perit A¬

Expanded text:
ignoscis homini, nihil perdis. Ecce statim veniam petit, ignovisti, nihil amisisti. Charitate amplior domum redisti. Illud aliud genus eleemosynarum, ubi jubemur erogare indigentibus, grave videtur: quia quod quisque dederit, hoc ipsum quod dabit non habebitEquidem et hinc securos nos facit Apostolus, qui dixit: Prout quisque habet, non ut aliis sit refectio, vobis angustia . Metiatur ergo unusquisque vires suas, non thesaurizare attendat in terra: det, non perit quod dat. Non dico, Hoc non perit
Abbreviated transcription (Latin):
mali : Contingat autẽ ut faciat bene aliqͥd. & sequat᷑ fcete aliqua teptatio:
continuo ad malũ habet: Non expedit facerebene malo: liufeterit bene papũ:¬
Qui maleuis facere : ⁊ bene facientib: maledicis: hȩc fecistiinquit ntacui :
Suspicatꝰ es iniquitatẽ qd erotui similis : Quid est qđ ero tibi similis: Quia
tibi faciã quando arguãte: Statuãte ante faciẽ tuã : Mlodo enim
quando malefacis putasqr bo nꝰes quia non uifteuide. alios rep̃hendis:
Tenon respicis alios accusis : De te ñagitas. alios ponis ante oculos tuos. ti
ponis post dosũtuũ : Ergo quando te arguo. tollote adorsotuo: & porio
te ante oculos tuos: Uidebte & plangeste & neritiat̃ qͥndo cornga fco¬

Expanded text:
mali. Contingat autem ut faciat bene aliquis, et sequatur forte aliqua tentatio, mali. Contingat autem ut faciat bene aliquis, et sequatur forte aliqua tentatio, continuo ad manum habet: Non expedit bene facere; qui fecerit benequod male vis facere, et bene facientibus maledicis? Haec fecisti, inquit, et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Quid est, quod ero tibi similis? Quia tibi faciam, quando arguam te? Statuam te ante faciem tuam. Modo enim quando male facis, putas quia bonus es, quia non vis te videre. Alios reprehendis, te non respicis; alios accusas, de te non cogitas; alios ponis ante oculos tuos, te ponis post dorsum tuum. Ego quando te arguo, contra facio; tollo te a dorso tuo, et pono te ante oculos tuos. Videbis te, et planges te; et non
Abbreviated transcription (Latin):
llete iudet. sed tacet: Quando furtũ facis. captas oculos eiꝰ cufuraris.
factũtuũ furaris & lȩtaris qe tacet : Audiergo psalmũ qͥte ãmonuit:
Tuquicũq stãs qui forte hic hodie stas & nocte asiquid fecisti:̃ te amonuti
tibidir hȩcfe cisti ⁊ tacui Suspicatꝰ es inique qđ ero tui s imilis
Ohões qr hȩc uerba quȩ dict᷑ussũ. nec incee habetis. nec incor de felices
estis Nonne. hoes mala facientes. aut quos bene fecisse penitet.
penitentia ꝑũsa fundunt quod mulsert̃ Nonne cotidiedicent
et ista murmura int̃seodiunt. Uero sido dis plicerent ista ꝑmit¬
tereteafieri ut illiquiea faciunt felices essent in terra: Uidemͦ
raptores uidemꝰ infirmoꝵ oppress&ees. uidemꝰ uicinoꝵ całsĩꝑpnatores
& tam̃ potentes diuites. felices in hac terra : Siuere ista deis uiđet.
si ista curarit. parceret eis: Addunt & hoc qđ peiꝰ est: Non plicent nis

Expanded text:
lle te videt, sed tacet. Quando furtum facis, captas oculos ejus cui furaris, factum tuum, furaris, et laetaris quia tacet. Audi ergo Psalmum: te admonuit, te quicumque es, qui forte hic hodie stas, et nocte aliquid fecisti, te admonuit, tibi dixit, Haec fecisti et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? O homines, qui haec verba quae dicturus sum, nec in ore habetis, nec in corde, felices estis. Nonne quotidie homines mala facientes, aut quos bene fecisse poenitet, et poenitentia perversa fundunt quod mulserunt; nonne quotidie dicunt, et ista murmura inter se rodunt: Vere si Deo displicerent ista, permitteret illa fieri, aut illi qui ea faciunt felices essent in terra? Videmus raptores, videmus infirmorum oppressores, videmus vicinorum expulsoreset tamen potentes, divites, felices in hac terra. Si vere Deus ista videret, si ista curaret, parceret eis? Addunt et hoc, quod pejus est: Non placent nisi
Abbreviated transcription (Latin):
& dimitet᷑ uob date & dabitur uob: Quando dicit date &
dabit᷑ uob ad tende cuidicat: hõi dicit ds̃ mortali dic imortalis
neuidi es diu . aitꝰ pat̃ familias: Neq: eñ hoc re uocatur est qđ
dedimꝰ: In ueum̃ que foeneremꝰ: Demꝰ in usura seddo norh omini
Ci dani qd ui habundat ei damꝰ quide clt qđ demꝰ. ⁊ pro modicisreb
tibilia sine fine manentia: Iuid multa dictussums Se ꝓͥnittit
quipro mitit Sianias illũ ⁊eme illũ ab illo: & ut noueris
te ipsidare: audi illũ dicentẽ : Esuriui ⁊ de distis mma nducare

Expanded text:
et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis. Quando dicit, Date, et dabitur vobis, attende cui dicat. Homini dicit Deus, mortali dicit immortalis, mendico dicit tantus paterfamilias. Neque enim hoc revocaturus est quod dedimus. Invenimus quem feneremus. Demus in usuram, sed Deo, non homini. Ei damus qui abundat, ei damus qui dedit quod demus. Et pro modicis rebus, , incorruptibilia, sine fine manentia: quid multa dicturus sum? se promittit, qui promittit. Si amas illum, eme illum ab illo. Et ut noveris te ipsi dare, audi illum dicentem: Esurivi, et dedistis mihi manducare;
Abbreviated transcription (Latin):
Iustũ te inueniat. fidelẽ te inueniat. xp̃ianũ te inueniat. qͥd tͥfact᷑us ÷
Quodstephanũ iudei int̃fecert̃ faciendo malũ misert̃ ad bonum:
rgo quando oras ut liberet te deus ab hõe malo : adtendete. nolitibi parcere
ate teliberet: Quomodo te atelib̾at: Dimittendo peccata bonando
merita dando tibi uires pugnandi aduersus c̃cupiscentias tuas
insꝑando uirtutẽ. Donando menti tuae celestẽ dilectionẽ qua
om̃is terrena delectatio suꝑet᷑: haec tibi cũ prestat deus: lib̾at
teate: Et securꝰ &petas inhuiꝰ scđi malis transitoriis. cũ eisbonis
uenturũ dñm. quȩ transire non possunt: Satissint uob: Videris
certe qr nescio qͦmͦ ego in ualidus accedo & loquendo fortisfio:
fructũ sꝑans. minꝰ serttit laborẽ. Sitisfructꝰ mei ut uobcũsim

Expanded text:
Justum te inveniat, fidelem te inveniat, christianum te inveniat: quid tibi facturus est? Justum te inveniat, fidelem te inveniat, christianum te inveniat: quid tibi facturus est? Quod Stephano Judaei fecerunt. Faciendo malum, miserunt ad bonum. Ergo quando petis ut liberet te Deus ab homine malo, attende te, noli tibi parcere: te a te liberet. Quomodo te a te liberat? Dimittendo peccata, donando merita, dando tibi vires pugnandi adversus concupiscentias tuas, inspirando virtutem, dando menti tuae coelestem delectationem, qua omnis terrena delectatio superetur. Haec cum tibi praestat Deus, liberat te a te, et securus exspectas in hujus saeculi malis transitoriis cum eis bonis venturum Dominum, quae transire non possunt. Satis sint vobis. Videtis certe, quia nescio quomodo ego invalidus accedo, et loquendo fortis fio.fructum sperans, minus sentit laborem. Sitis fructus mei, ut vobiscum sim,
Abbreviated transcription (Latin):
interra: Ipsedat ipse accipit : Iuasi foenꝰtrauecticiũ faciss
hicdas ibi re cipis: hicdas res ꝑituras. ibi recipies ressine fine mansuras :¬
& quandocũq: dicisdõ lib̵a me dñe ab hõe malo. hoc ti mͦ cantauimus
malo sicut totisp̃cordiis dicis. sic intentis ocłis tepriꝰadtende: Libera
me dñe ab hõe malo. facrespondisse tͥ dm̃: A quodicturꝰ es agaio
alucio ⁊ nescio quo quẽ pateris: Et respondet tibi : Dete nichil
mdicis: Si ab hõe malolib̾o te :p̃rius esliberandus ate ipso: Pateris
malũ. noli te ipsũ patimalũ: Uide amꝰ sunuenit inte qđ tͥ faciat alt̃
malus : Luidt faciat malus. tunoliee malus : Nontibi dñetur
a uaritia nonte calcet c̃cupiscentia : ñ te c̃trituret iratua: Isti
hostes int̃iores tuiqͥ sunt : tuipse ñ tibi aliqͥd facias : Nideamꝰ quid
facit uicinꝰ malus. patronꝰ malus. potens malis. uideamꝰ qͥd iͥfaciat:

Expanded text:
in terra. Ipse dat, ipse accipit. Quasi fenus trajectitium facis. Hic das, ibi recipis: hic das res perituras, ibi recipis res sine fine mansurast quandocumque dicis Deo, Libera me, Domine, ab homine malo: hoc enim modo cantavimus. malo; sicut totis praecordiis dicis, sic intentis oculis te prius attende. Libera me, Domine, ab homine malo. Fac tibi respondisse Deum, A quo? dicturus es a Gaio, a Lucio, a nescio quo quem pateris. Et respondet tibi: De te mihi nihil dicis? Si ab homine malo libero te, prius es liberandus a te ipso. Pateris malum, noli te ipsum pati malum. Videamus si invenit in te, quid tibi faciat alter malus. Quid tibi faciat malus? Tu noli esse malus. Non tibi dominetur avaritia, non te calcet concupiscentia tua, non te trituret ira tua. Isti hostes interiores tui sunt. Tu ipse non tibi aliquid facias. Videamus quid tibi facit vicinus malus, patronus malus, potens malus: videamus quid tibi facit.
Abbreviated transcription (Latin):
meas dño : & turemisisti in pietatẽ cordis mei Quomodo
enĩ nob̵ peccatorum uulnera nunꝗ deeẽ. poss. ficae confessio¬
nis medicamenta de. eẽ ñdebent: Non enĩ idõ uult ds̃ utcon¬
fiteamur pectata nrã. quod ea ipse scrre ñ possit: sed quia
diabolus hocdesiderat. ut inueniat qđ in nob̾ante tribunal
udicis aterm obiciat: Idõuult ut magis defendere: ꝗ accusa¬
re peccata urã uelimus: Eõtrario autem ds̃nr̃. quiã pius
& misericors. ẽ: uultutea c̃fitramur in hocsdo. nepro illis
onfundamur pͦmodum in futuro: Si enĩ nos õfitem᷑: ille
partit: Sin osagnoscimus. ille ignoscit. Primohomini ñ.ẽ
didum. confitere peccatũ : ꝙ ñ fecerat qđ fateret᷑. seuddictũ . ẽ.
ei ut ñ peccar&: Nonol a perauit. pecoauit: Natisumus

Expanded text:
mei . Quomodo enim nobis peccatorum vulnera nunquam deesse possunt; sic et confessionis medicamenta deesse non debent. Non enim ideo vult Deus, ut confiteamur peccata nostra, quod ea ipse scire non possit: sed quia diabolus hoc desiderat, ut inveniat quod nobis ante tribunal Judicis aeterni objiciat; ideo vult ut magis defendere, quam accusare peccata nostra velimus. E contrario autem Deus noster, quia pius est et misericors, vult ut ea confiteamur in hoc saeculo, ne pro illis confundamur, postmodum in futuro. Si enim nos confitemur, ille parcit; si nos agnoscimus, ille ignoscit. Primo homini non est dictum, Confitere peccatum; quia non fecerat quod fateretur: sed dictum est ei ut non peccar
Abbreviated transcription (Latin):
in hisfatigamur. qui hominessumꝰ. ipsius adutoriũ implo.¬
remus. ad illum ingemescamꝰ Preces nr̃ȩ ñ sint prebus
secularib p̃tereuntib transitoriis. & uice uaporiseuanes¬
centib: sed sint p̃cesnrȩ. ꝓipsa implenda iustitia &sci¬
ficatione pronomine dĩ: Nonprouincendo uicno:
Ped prouincenda libidine Nonpro sananda : sed ꝑdomandã
auaritia: Hib sint p̃cesnrẽ : Intus nos adiuuent luctantes:
que¬

Expanded text:
In his fatigamur, quia homines sumus: ipsius adjutorium imploIn his fatigamur, quia homines sumus: ipsius adjutorium imploremus, ad illum ingemiscamus. Preces nostrae non sint pro rebus saecularibus praetereuntibus, transitoriis, et vice vaporis evanescentibus: sed sint preces nostrae pro ipsa implenda justitia, et sanctificatione pro nomine Dei: non pro vincendo vicino, sed pro vincenda libidine: non pro sananda carne, sed pro domanda avaritia. Hinc sint preces nostrae: intus nos adjuvent luctantes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ne inȩt̃num dormias Cingila ut me cũ uiuas. ut patrẽ
habeas quẽ ñ efferas Audis & surduses: quidergo feci:
speculator libsum: nonuos grauo: Scio dicturos quosdam:
Quid nob̾uoluit dicere : terruit. grauauit nos. reos nos fec̃
Inmo areatu uoluilibare Foedum. ẽ turpeest. nolidicere
malum. nolidicere periculosum. nolidicere extaosũ
minatur impiis. nequissimis. fraudatorib sccleratis.
adulteris. uoluptatum in quisitorib suis contẽnptorib
decẽporib murmurantib & moressuos ñ mutantibus
Dñsillis mortẽ minat᷑. gehonnas minat᷑. interitum sempi¬
ternum minat᷑ Quiduolunt ut ego ꝓmittam. qđ ille
non promitii : Eccedattibi securitatẽ ꝓcurator. quidtͥ
ꝓdest si pat̃ familias non accepta: Procuratorsum. ser¬
curatoris Utinam dñs tͥdai&: & egote sollicitum facerẽ
Dñienĩ seturitasual&: etiam sinolĩ: Meaiinihil ual&.

Expanded text:
ne in aeternum dormias; evigila ut mecum vivas, et Patrem ne in aeternum dormias; evigila ut mecum vivas, et Patrem habeas, quem nunquam efferas; et tu surdus es. Quid ergo feci speculator? liber sum, non vos gravo. Scio dicturos quosdam, quid nobis voluit dicere? terruit, gravavit nos, reos nos fecit. Imo a reatu volui liberare. Foedum est, turpe est, nolo dicere malum, nolo dicere periculosum, nolo dicere exitiosum; minatur impiis, nequissimis, fraudatoribus, sceleratis, adulteris, voluptatum inquisitoribus, suis contemptoribus, de temporibus murmurantibus et mores suos non mutantibus: Dominus illis mortem minatur, gehennas minatur, interitum sempiternum minatur. Quid volunt, ut ego promittam quod ille non promittit? Ecce dat tibi securitatem procurator: quid tibi prodest, si paterfamilias non acceptet? Procurator sum, sercuratoris. Utinam Dominus tibi daret, et ego te sollicitum facerem! Domini enim securitas valet, etiamsi nolim; mea vero nihil valet,