comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ago bone iħu qui disrupisti uincula seruitui. & tri¬
bisti uerba placentia in conspectu principis. & libo¬
rastime demanu insurgentiũ contra me: & iniecisti
michi etiã inhac ex ilii aerũna uincula a moris tui.
Memorans uero quod alicubi legerat quia magni uiri
multa patiuntur. & ut alios pati doceant. natisunt
in exemplum: Semet ipsũ insꝑu humiliato & inammo
contrito incessanter affligere noncessabat. offeren
altissimo cotidianȩ laudis holo causta dignissima.
Namsi tempore persecutionis neronianȩ aut decian ȩ
inter fuisset: nulli dubiũ qm̃ proconfessione xp̃i
dñi. necuim igniũ. nec laniatũ bestiarũ. nec aeculei
suspendiũ. postremo nec gladiũ ꝑtimescer& ꝑsecutoris¬
entiens uero ex reuelatione. diuina diẽ suȩ uocationi
imminere: nam & angelicã suꝑ hoc meruit uisitati¬
onem: Misit iterũ ad p̃dictũ religiosum principen
humilẽ petitionẽ. ut licitũ foret eiꝰ corporis menbra

Expanded text:
, bone Iesu, qui disrupisti vincula servi tui et tri, bone Iesu, qui disrupisti vincula servi tui et tribuisti verba placentia in conspectu principis et liberasti me de manu insurgentium contra me et iniecisti mihi etiam in hac exilii aerumna vincula amoris tui'. Memorans vero, quod alicubi legerat, quia magni viri multa patiuntur et, ut alios pati doceant, nati sunt in exemplum, semet ipsum in spiritu humiliato et animo contrito incessanter affligere non cessabat, offerens altissimo cotidianae laudis holocausta dignissima. Nam si tempore persecutionis Neronianae aut Decianae interfuisset, nulli dubium, quin pro confessione Christi domini nec vim ignium nec laniatum bestiarum nec eculei suspendium, postremo nec gladium pertimesceret persecutors vero ex revelatione divina diem suae vocationis inminere, – nam et angelicam super hoc meruit visitationem, – misit iterum ad praedictum religiosum principem humilem petitionem, ut licitum foret eius corporis membra
Abbreviated transcription (Latin):
Qua propter prefatũ uenerabilem patrẽ haldulfũ
accersiens isdem p̃clarus pastor: ad p̃dictũ excel¬
lentissimũ principẽ una cũ aliis uiris uenerandis
direxit: satis faciens humiliter eiꝰ animiuolun¬
tati: aditiens etiam senonsua sponte episcopatus
suscepisse gradũ. sed iussione principũ & electione.
ciuiũ humiliter suscepisse illud ministeriũ. Qua¬
propter ꝑgens p̃dictus uir coenobii pat̾ ad eundẽ
impetrare meruit Reminiscens etiã isdẽ princeps
propinqui sui sc̃i patris uuandregisili subcinꝰ scã
lari ordine alitus fuerat quȩcũq ꝑperã gesta¬
fuerant. clementer indulsit. insuꝑ & ad sedem propriȩ
urbis reuertendi licentiã tribuit. Sedne hoc fieret
diuina uocatione p̃uentus ẽ: ut in sequentib dicenꝰ.
Rediens autẽ p̃fatꝰ uenerandꝰ abba haldulfus mandata
principis pandit. Ad hȩc isdem pontifea sc̃s. Grãstibi¬

Expanded text:
Quapropter praefatum venerabilem patrem Aldulfum Quapropter praefatum venerabilem patrem Aldulfum arcersiens isdem praeclarus pastor ad praedictum excellentissimum principem una cum aliis viris venerandis direxit, satisfaciens humiliter eius animi voluntati, adiciens etiam se non sua sponte episcopatus suscepisse gradum, sed iussione principum et electione civium humiliter suscepisse illud ministerium. Quapropter pergens praedictus coenobii pater ad eundemimpetrare meruit. Reminiscens etiam isdem princeps propinqui sui sancti patris Wandregisili, sub cuius salari ordine altus fuerat, quaecumque perperam gestafuerant, clementer indulsit, insuper et ad sedem propriae urbis revertendi licentiam tribuit. Sed ne hoc fieret, divina vocatione praeventus est, ut in sequentibus dicemus. 23. Rediens autem praefatus venerandus abba Aldulfus, mandata principis pandit. Ad haec isdem pontifex sanctus: 'Gratias tibi
Abbreviated transcription (Latin):
erueniens uero ad p̃fatũ coenobiũ. coepitas suetis
scãe conuersationis ac piȩ religionis oꝑib cunctis
eius dem loci habitatorib monstrare lucis exempla.
Quos indiuina religione feruentes inuenit: sed infra
parui tẽporis spatiũ. exemplo & doctrina sua fer¬
uentiores reddidit. Etenim ienniorũ instantia aciugi¬
liarũ prolixa ꝑnoctatione. indesinenter affligebat᷑
orationũ aclacrimarũ imbre assidue rigabatur
ui omp̃s hanc contulit grãm. ut uniuersi locihabita¬
tores. cernentes eiꝰ in axp̃o imitabilẽ deuotionẽ ex¬
emplo eũ unico diligerent affectu nulloq tẽpore
inter uallo oportuno eiꝰ abee̾ uellent colloquio
Nam & infra ipsius ambitũ coenobii. plurima habita¬
torũ utilitati dictauit oꝑa: quȩ hodie eorũ necessi¬
tati manent utilia. Seduersutia hostis antiqui in¬
stigante malignorũ contra eundẽ uirũ dĩaccendit:
inuidiã : qui predicto principi iterũ moliebant᷑
suggerere: ut maiora ei inferret exilii detrim̃ta.

Expanded text:
Perveniens vero ad praefatum coenobium, coepit assuetis sanctae conversationis ac piae religionis operibus cunctis eiusdem loci habitatoribus monstrare lucis exempla. Quos in divina religione ferventes invenit, sed infra parvi temporis spatium exemplo et doctrina sua ferventiores reddidit. Etenim ieiuniorum instantia ac vigiliarum prolixa pernoctatione indesinenter se affligebat, orationum ac lacrimarum imbre assidue rigabatur. Cui omnipotens hanc contulit gratiam, ut universi loci habitatores, cernentes eius in Christo imitabilem devotionem, extimplo eum unico diligerent affectu nulloque temporis intervallo oportuni eius abesse vellent colloquio. Nam et infra ipsius ambitum coenobii plurima habitatorum utilitati dictavit opera, quae hodieque eorum necessitati manent utilia. Sed versutia hostis antiqui instigante, malignorum adversus eundem virum Dei accendit invidiam, qui praedicto principi iterum moliebantur suggerere, ut maiora ei inferret exilii detrimenta.
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio: elemosinarũq largitionib habundanti¬
sime cumulans. H̾is uirtutũ scãrum oꝑib ad ornatus
in medio fr̃m ueluti lampas refulgebat accensa
Quadã namq die cũ more solito edicta legis diuinae
inconuentu omniũ recitaret: ita affluentia eloquio
illius minio caritatis ardore reddita sunt audientiu
corda flãmiuoma. ut plurimi ex illis ad lacrimas
cõpulsi. in niensas cuncti potenti dõ redderent grãs
dicentes. Benedictꝰ omp̃s ds̃: quitalẽ non nr̃i meri

Expanded text:
obsequio elemosinarumque largitionibus abundantisobsequio elemosinarumque largitionibus abundantissime cumulatus. His virtutum sanctarum operibus adornatus, in medio fratrum veluti lampas refulgebat accensa. Quadam namque die, cum more solito edicta legis divinae in conventu omnium recitaret, ita ex affluentia eloquiorum illius nimio caritatis ardore reddita sunt audientium corda flammivoma, ut plurimi ex illis, ad lacrimas conpulsi, inmensas cunctipotenti Deo redderent grates, dicentes: 'Benedictus omnipotens Deus, qui talem non nostri merito,
Abbreviated transcription (Latin):
biq ad nõ uocatꝰ. uinculis terrenȩ corruptionis ex utus.
ad suꝑnȩ ciuitatis gaudia feliciter migrauit
np̃dicto uero fontanellensi coenobio. post recessum
eiusdẽ scĩ pontificis lantberti. diuino nutu iuuante.
unanimes eiusdẽ congregationis monachi. beatum
ans bertũ sibi elegerunt p̃ee̾ rectorem. Ipse autẽ
post susceptã regiminis curã: as sidue meditabatur
quale susceꝑat honus. uidelicet cõmissi ad ño gregis
Regere animas. & multoꝵꝰ seruire morib. Etquiã
erat ad primȩ sc̃arum scripturarũ scientia affatim
imbutꝰ. cõmisso sibi gregi indesinenter erogabat
pabula uiriditatis. uerbis et actib itinera monstran
sc̃ȩ conuersationis. Erat enim sicut ceteris prelatus
ita cunctis humilior. Inuestituuilis. incibo mediocris
bstinentiȩ iugi d̾editꝰ. pudicitiaornatissimꝰ. hilaritato
cordis & corporis clarus. Pacientiȩ uirtute ac caritat

Expanded text:
ibique a Domino vocatus, vinculis terrenae corruptionis exutus, ibique a Domino vocatus, vinculis terrenae corruptionis exutus, ad supernae civitatis gaudia feliciter migravit. 13. In praedicto vero Fontanellensi coenobio post recessum eiusdem sancti pontificis Lantberti, divino nutu iuvante, unanimes eiusdem congregationis monachi beatum Ansbertum sibi elegerunt praeesse rectorem. Ipse autem post susceptam regiminis curam assidue meditabatur, quale susceperat onus, videlicet commissi a Domino gregis regere animas et multorum servire moribus. Et quia erat adprime sanctarum scripturarum scientia affatim imbutus, commisso sibi gregi indesinenter erogabat pabula aeternae viriditatis, verbis et actibus itinera monstrans sanctae conversationis. Erat enim, sicut ceteris praelatus, ita cunctis humilior, in vestitu vilis, in cibo mediocris, abstinentiae iugi deditus, pudicitia ornatissimus, hilaritate cordis et corporis clarus, patientiae virtute ac caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
olim plenus memoriȩ tradidimꝰ. posteris intimanda
uo uero ordine inlugduno celeberrima urbe galliȩ.
pontifex sit subrogatꝰ: breui sermone narrabimus.
efuncto igitur scõ genesio presule eiusdẽ urbis. cuiꝰ
dõ dignã uitã laudabilia cõmendant gesta: ilico
rex pius teodericus & inclitꝰ princeps pippinus
ansegisi filius. consobrinus uidelicet beati patris
uuandregisili. cũ procerib palatii salubreagentes
consiliũ: diuina prouidente iussione. inp̃fata
urbe cũ unanimo eiusdẽ regionis populi uoto. eius dẽ
urbis eũ constituerunt antistitem. Sedcũ diu humi¬
litate nimia renitens nollet susciꝑe: regali ussione
et sacerdotali electione cõpulsus. p̃fatȩ metropoleos
urbis ordinatur pontifex. Sicq ad eandẽ prouinciã
cũ honore sacerdocii sui condigno directꝰ: humili¬
tatis ac sc̃ȩ p̃dicationis pieq actionis exemplis gregẽ
xp̃i sedulo moderamine in rep̃hensibiliter rexit

Expanded text:
olim plenius memoriae tradidimus posteris intimanda. 12. olim plenius memoriae tradidimus posteris intimanda. 12. Quo vero ordine in Lugduno, caeleberrima urbe Galliae, pontifex sit subrogatus, brevi sermone narrabimus. Defuncto igitur sancto Genesio praesule eiusdem urbis, cuius Deo dignam vitam laudabilia commendant gesta, ilico pius rex Theodericus et inclitus princeps Pipinus, Ansegisili filius, consobrinus videlicet beati patris Wandregisili, cum proceribus palatii salubre agentes consilium, divina utique providente iussione, in praefata urbe cum unanimo eiusdem regionis populi voto eiusdem urbis eum constituerunt antistitem. Sed cum diu humilitate nimia renitens nollet suscipere, regali iussione et sacerdotali electione compulsus, praefatae metropoleos urbis ordinatur pontifex. Sicque ad eandem provintiam cum honore sacerdotii sui condigno directus, humilitatis ac sanctae praedicationis piaeque actionis exemplis gregem Christi sedulo moderamine inreprehensibiliter rexit,
Abbreviated transcription (Latin):
pasquario nemetensis urbis in eandẽ regionem nen¬
tensem ab ipso patre lantberto directꝰ. in quadã insu
aluei ligeris quȩ uocabat᷑ antrũ. iuxta nominis eiꝰde
proprietatẽ: monachorũ uenerabile edificauit coeno
Incuiꝰ largitione p̃dictꝰ antistes pasquarius statuit
ut post discessũ eiusdẽ uenerandi patris ermenlant
ex monasterio fontanella ꝑcuncta succedentia tẽp
sibi instituant rectores uniuersi locihabitatores
ueluti largitiones eiusdẽ lociquȩ adhuc in predica
monasterio fontanella seruantur. aptissime. declaras
Predicto etiã patre lantberto Regimen locitenenti
beatꝰ xp̃i pontifex eremb̾tus tolosȩ urbis. & scspis¬
monasterio fontanella monachicũ dõ dignũ &nor¬
assumpserunt et habitum. Ilurimaenim detanto patre
nisi adalia festinassemꝰ. dõ digna et loco utilia ꝑ eum
& subeiꝰ regimine dici poterant: quȩ in eius gestis

Expanded text:
Pascario Nemetensis urbis, in eandem regionem NemePascario Nemetensis urbis, in eandem regionem Nemetensem ab ipso patre Lantberto directus, in quadam insula alvei Ligeris, quae vocabatur Antrum, iuxta nominis eiusdem proprietatem monachorum venerabile aedificavit coenobium. In cuius largitione praedictus antistes Pascarius statuit, ut post discessum eiusdem venerandi patris Ermenlandi ex monasterio Fontanella per cuncta succedentia tempora sibi instituant rectores universi praefati loci habitatores , veluti largitiones eiusdem loci, quae adhuc in praedicto monasterio Fontanella servantur, apertissime declarant. 11. Praedicto etiam patre Lantberto regimen loci tenente, beatus Christi pontifex Erimbertus Tolosae urbis et smonasterio Fontanella monachicum Deo dignum et nassumpserunt et habitum. Plurima enim de tanto patre, nisi ad alia festinassemus, Deo digna et loco utilia, per eum et sub eius regimine gesta dici poterant, quae in eius Gestis
Abbreviated transcription (Latin):
patrimoniũ aliquot cuiꝰ ẽ uocabulũ dusera. quod
sitũ erat ultra fluuiũ rodanũ. in regione quȩ ꝓpriȩ¬
uocatur prouintia. Fo ruidelicet modo. ut predium
monachis incoenobio fontanella morantib luminar
ministrar& a eccłe inoleo & ceteris huiꝰ reinecessarus
In quo loco p̃dictꝰ pater egregiũ condidit coenobium
monachorũ. directis ex fontanella monachis. quu ill
laudabile opus diligenter executi sunt. Et de predio
paruo magnũ actenus extat monasteriũ monachoris
et in illa regione ab aliis p̃cipuum. Quod ꝑmulta
annorũ curricula ditioni prefati monasterii fon¬
tanellensis subiectũ erat. donec diuisio regni et
discordia principum. & discursio ne fandȩ gentis
agarrenort̃. cũ aliis uenerabilib locis aliquo tẽ¬
pore depopulato. finẽ subiectionis fecit Subhuiu
etiam regimine. beatꝰ ermenlandus ex predicto
monasterio fontanella. rogante uenerabili pontisi

Expanded text:
patrimonium aliquod, cuius est vocabulum Dusera, quod patrimonium aliquod, cuius est vocabulum Dusera, quod situm erat ultra fluvium Rodanum in regione, quae propvocatur Provintia, eo videlicet modo, ut hoc praedium monachis in coenobio Fontanella morantibus luminaria ministraret ecclesiae in oleo et ceteris huius rei necessariis. In quo loco praedictus pater egregium condidit coenobium monachorum, directis ex coenobio Fontanella monachis, qui illud laudabile opus diligenter executi sunt, et de praedio parvo magnum actenus extat monasterium monachorum et in illa regione ab aliis praecipuum. Quod per multa annorum curricula ditioni praefati monasterii Fontanellensis subiectum erat, donec divisione regni et discordia principum et incursione nefandae gentis Agarrenorum cum aliis venerabilibus locis aliquanto tempore depopulatum finem subiectionis fecit. 10 . Sub huius etiam regimine beatus Ermenlandus, ex praedicto monasterio Fontanella, rogante venerabili pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
regione felici munere largitꝰ est. Erat autẽ isdẽ
uenerandus pater lantbertus caritate plenus. pudi¬
citia suꝑ eminens: fide firmꝰ. consiluis prouidus: iN
bonitate laudabilis. incolloquiis affabilis. Uultu et
statura decorus: uenerandus ab omnib & in xp̃i reli¬
gione feruens. Etinspirante gr̃ã diuinȩ caritatis.
beatũ xp̃i famulũ ans bertũ isdem uenerabilis
pater uenerabatur ut patrẽ. diligebat ut filium.
eratq eis indño corunũ & anima una. His autem qui
regiminis susceꝑat curam. Ad consulta scĩ patrisans¬
berti. intractando grege dni scđm normã scõrum
patrũ. strenue cuncta atq in rep̃ hensibilit̾ gerebat.
uorũ exemplis pie actionis ac uerborũ sedulis exor¬
tationib plurimi excitati: carpebant itinera sc̃ȩ con¬
uers atiots
Suic uenerando patri lantberto teodericus R ex filius
hludouii Regis & balthildis reginȩ. largitus est

Expanded text:
regione felici munere largiti sunt. Erat autem isdem regione felici munere largiti sunt. Erat autem isdem venerandus pater Lantbertus caritate plenus, pudicitia supereminens, fide firm us, consiliis providus, in bonitate laudabilis, in colloquiis affabilis, vultu et statura decorus, venerandus ab omnibus et in Christi religione fervens. Et, inspirante gratia divinae caritatis, beatum Christi famulum Ansbertum isdem laudabilis pater venerabatur ut patrem, diligebat ut filium, eratque eis in Domino cor unum et anima una. Is autem, qui regiminis susceperat curam, ad consulta sancti patris Ansberti in tractando grege Domini secundum normam sanctorum patruni strenue cuncta atque inreprehensibiliter gerebat. Quorum exemplis piae actionis ac verborum sedulis exortationibus plurimi excitati, carpebant itinera sanctae conversationis. 9. Huic venerando patri Lantberto Theodericus rex, filius Hludovii regis et Balthildae reginae, largitus est
Abbreviated transcription (Latin):
die in regimine tenuisset: iamq foret in decrepita
aetate positus int̾rogat. ante transitus sui ex hac
uita diem
monachorũ. quẽ ex semet ipsis eligerent rectoren
Quib fertur tale reddidisse eloquium. duosunt
in p̃sentia nr̃a clarissimi mei filii. hos subrogate
peccores: meũq fragilẽ ꝑ eces sũ precib urĩs pro¬
tegitote. atq mearũ ammonitionũ semꝑ mementote
Cp̃o sũmo pastori ur̃i hocdie curã cõmitto: qui uos usq
infinẽ ꝑhenni tutela conseruet Quo incȩlestis Regni
societate ab angelicis choris suscepto: omnis caterua
monachorũ dñi xp̃iexorat pietatem: triduanũ
celebrans ieiuniũ. Quo expleto: iubente dõ elegit
famulũ dñi lantbertum religione preclarum etge¬
nere nobilẽ ex territorio taruennensi ortum. Cuius
genitor herlebertus uocabat᷑. qui plurima predia
predicto loco fontan ellensi. in eodẽ taruennensi

Expanded text:
die in regimine tenuisset iamque foret in decrepita die in regimine tenuisset iamque foret in decrepita aetate positus, ante transitus sui ex hac vita diem monachorum, quem ex semet ipsis eligerent rectorem. Quibus fertur tale reddidisse eloquium: 'Duo sunt in praesentia nostra, clarissimi mei filii, hos subrogate rectores, meumque fragilem recessum precibus vestris protegitote atque mearum ammonitionum semper mementote. Christo summo pastori vestri hodie curam committo, qui vos usque in finem perhenni tutela conservet'. Quo in caelestis regni societate ab angelicis choris suscepto, omnis caterva monachorum, domini Christi exorat pietatem, triduanum celebrans ieiunium. Quo expleto, iubente Deo, eligit famulum Domini Lantbertum, religione praeclarum et gener e nobilem, ex territorio Tarvennensi ortum; cuius genitor Erlebertus vocabatur, qui plurima praedia praedicto loco Fontanellensi in eodem Tarvennensi
Abbreviated transcription (Latin):
herbam: Sicq iuxta uestigia eius dem tentoriiceteris
Quod ita scđm sermonem hominis
appareat in modũ tentorii ibi quondam fixi. siue hie¬
mali siue aestiuo tempore. Omagna & inclyta istius
scĩ gła. cuiꝰ laudabile meritũ tali uoluit omnipotes
signo demonstrare. Ut qui ueluti palma florebat in
populis. Etcũ p̃dictꝰ uirdñi ab oꝑe manuũ paululiis
uacas set: paruissimo refocillatꝰ somno. Rursum
meditationi diuinȩ. omni conatuerat. insistens. Cũ
tantȩ humilitatis atq oboedientiȩ seu deuotionis
lumine Radiar&. uere caritatis feruor omnium
circa eũ corda inflãmauerat: ut miro acunctis
ueneraretur affectu. Ipseuero semꝑ ardens desi¬
derio futurȩ głae: in deficiens erat inopere dñi
in regiminis locũ sub rogatꝰ & constitutus sit. Deniq
cũ inclitꝰ dñi sacerdos uuand regisilus ꝑiuginti fere
annorũ spacia hoc coenobiũ aprimo aedificationis

Expanded text:
herbam, sicque iuxta vestigia eiusdem tentorii ceteris herbam, sicque iuxta vestigia eiusdem tentorii ceteris dum sermonem hominis appareat in modum tentorii ibi quondam fixi, sive hiemali sive aestivo tempore. O magna et inclita istius sancti gloria, cuius laudabile meritum tali voluit omnipotens signo demonstrari, ut, qui veluti palma in Christi dpopulis. Et cum praedictus vir Domini ab opere manuum paululum vacasset, parvissimo refocillatus somno, rursum meditationi divinae omni conatu erat insistens. Cumque tantae humilitatis atque oboedientiae seu devotionis lumine radiaret, verae caritatis fervor omnium circa illum corda inflammaverat, ut miro a cunctis veneraretur affectu. Ipse vero semper ardens desiderio futurae gloriae, indeficiens erat in opere Domiin regiminis loco subrogatus et constitutus sit. Denique cum inclitus Domini sacerdos Wandregisilus per viginti fere annorum spatia hoc coenobium a primo aedificationis
Abbreviated transcription (Latin):
sui ueligionis benedictione muniuit : & sacendotali
Auctoritate deplurimis Sc̃e doc trinȩ hortam̃tis
instruxit insuꝑ et regẽ eũ futiũ eẽ ꝑredx uir d¬
uonegantẽ minime ia futurũ fore responiit uer di
cias quia honore Regni sublimaberis sedͥnonieris
uin pbum dehostib tuis ad epturum. Quod postearei
probauit euent᷑. Adhȩc adolescens intulit deodericu
ĩpia omnipotentis dĩ ordinatio me inculmine domi¬
nantẽ constituerit Regni: opto te dignũ dõ fierian¬
tistitem ut pertuam scãm doctrinã crescat aeccła
fidelium. Cumq sacerdos dñi indignũ se tanto
honerȩ ferendo dicer& ipsumq ex succes signe he¬
reditaria regni fastigia amplius conscendere debere
intimaret: & ille adhuc dubitans per maneret
Adiecit uir sc̃s. In hoc tẽ noueris meis fidem acco¬
modandũ uerbis. si hode hiemali tempore locus
in quo tabernaculũ istud consistit. quinunc tritus
obuestigia calcantiũ uidetur uiridẽ produxerit

Expanded text:
 religionis benedictione munivit et sacerdotali auctoritate de plurimis sanctae doctrinae hortamentis instruxit, insuper et regem eum futurum esse praedixit. Quo negante minime id futurum fore, respondit vir Dei: 'Scias, quia honore regni sublimaberis; sed noveris sissime triumphum de hostibus tuis adepturum'. Quod postea rei probavit eventus. Ad haec adolescens intulit Theodericus: 'Si pia omnipotentis Dei ordinatio me in culmine dominantem constituerit regni, opto te dignum Deo fieri antistitem, ut per tuam sanctam doctrinam crescat ecclesia fidelium'. Cumque sacerdos Domini indignum se tanto onere ferendo diceret ipsumque ex successione hereditaria regni fastigia amplius conscendere debere intimaret, et ille adhuc dubitans permaneret, adiecit vir sanctus: 'In hoc te noveris meis' fidem accomodandum verbis, si hodie hiemali tempore locus, in quo tabernaculum istud consistit, qui nunc tritus ob vestigia calcantium videtur, viridem produxerit
Abbreviated transcription (Latin):
mnidica agmina sca angelorum per fulgida
Caelestem nunc hirłm eius coniuncta anima
Cum xp̃osine fine fruens sempiter nagaudia
Tona enis circumcincti caritatis uinculo
⁊elo spiritali plenidiligamus proximum
Ut ipsum aeternȩ uitae mereamur sociund¬

Expanded text:
Ymnidica agmina sancta angelorum perfulgida Ymnidica agmina sancta angelorum perfulgida Caelestem nunc Hierusalem eius coniuncta anima, Cum Christo sine fine fruens sempiterna gaudia. 23. Zona eius circumcincti caritatisque vinculo, Zelo spiritali pleni diligamus proximum, Ut ipsum aeternae vitae mereamur sociu
Abbreviated transcription (Latin):
Ethic multos recto ducit adetheratramite
Uerbis et exemplo docens populo sicambrico
uanti putas subclemente salui sunt in insula¬
U ultiq et subans berto belgica prouintia
Quos docendo adaeternaexcitauit premia
apax illi dampna hostis nisus est infligere
Sed protector suo xp̃c auaeit lucra militi
dquisita sibi plebe citra sambrae flumina
aum iamq prope sinem prophetauit fribis
Quodredir et fontanellam consũmatis omnibus
Suq carne resolutus gaudet incaelestibus
antus illic odor fr̃m repleuerat naribus.
Acsi omnes paradisi inter essent floribus
Quodnec lingua ualet nostra proferre inuocibus
ouit uiuens quod defunctus adimpleuit opere
Suo sc̃o deportato quod predixit corpore
psius quȩ narrant gesta ostensa miracula
p̃i gloria canendo uirtus et potentia
Cuius circa illum semꝑ per manebat gratia
Corpus incorruptũ seruans die iamtricesima

Expanded text:
Et hic multos recto ducit ad aethera tramite, Et hic multos recto ducit ad aethera tramite, Verbis et exemplo docens populo Sicambrico. 16. Quanti, putas, sub Clemente salvi sunt in insula, Multique et sub Ansberto Belgica provintia, Quos docendo ad aeterna excitavit praemia. 17. Rapax illi damna hostis nisus est infligere, Sed protector suo Christus auxit lucra milite, Adquaesita sibi plebe circa Sambre flumine. 18. Suum iamque prope finem prophetavit fratribus, Quod rediret Fontanellam, consummatis omnibus; Sicque carne resolutus, gaudet in caelestibus. 19. Tantus illic odor fratrum repleverat naribus, Acsi omnes paradysi interessent floribus, Quod nec lingua valet nostra proferre in vocibus. 20. Vovit vivens, quod defunctus adimplevit opere, Suo sancto deportato quo praedixit corpore; Ipsiusque narrant Gesta ostensa miracula. 21. Xristi gloria canenda, virtus et potentia, Cuius circa illum semper permanebat gratia, Corpus incorruptum servans die iam tricesima. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
R iserendo cunctis dabat egenti stipem
Orphanorum pater pius ac si iobscĩssimus
Iubar poli illustratus scõ quoque sp̃u
Gregem xp̃i informando circuiuit parrochia
Deiuerbum nuntiando inuitat. ad preemia
Capax agio graphia repletus peromnia
Uetera nouaq pandens dechesauro optimo¬
U eluti ut scriba doctus caelorum basileo
Largus dator lȩtus semꝑ luculenter tribuens
Animarum corporumq habundanti pabulo
Uiduarũ orphanorum uerus pastor omnium
Mensa eius patens erat cunctis indigentibus
Plures pauperes alebat atq multos aduenas
Elemosinas utendo inter ambas idumas
Notus inter illas gentes ut helias thesbites
Ortum contra illum bellũ acsieius temporis
Falsitate accusatus in conspectu principis
Obinuidiam expulsus a francorum principe
Uelut cdemens dudum roma atraianocȩsare
Nullum approbatus crimen exul factus patriae
Plures clemens saluat gentes sacro scõ dogmate

Expanded text:
, Miserendo cunctis dabat egentibus stipite, , Miserendo cunctis dabat egentibus stipite, Orfanorum pater pius acsi Iob sanctissimus. 9. Iubar poli, inlustratus sancto quoque Spiritu, Gregem Christi informando circuit parrochia, Dei verbum nuntiando invitat ad praemia. 10. Kapax, agiografia repletus per omnia, Vetera novaque pandens de thesauro optimo, Veluti ut scriba doctus caelorum basileo . 11. Largus dator, laetus semper luculenter tribuens Animarum corporumque abundanti pabulo, Viduarum, orfanorum verus pastor omnium. 12. Mensa eius patens erat cunctis indigentibus, Plures pauperes alebat atque multos advenas Elemosynas utendo inter ambas idumas. 13. Notus inter illas gentes ut Helias Thesbites, Ortum contra illum bellum acsi eius temporis, Falsitate accusatus in conspectu principis. 14. Ob invidiam expulsus a Francorum principe, Velut Clemens dudum Roma a Traiano Caesare; Nullum adprobatus crimen, exsul factus patriae. 15. Plures Clemens salvat gentes sacrosancto dogmate,
Abbreviated transcription (Latin):
VSEBERTUS XŨIMERESEONTANEUE SINIBUS
Obamorem paradisi factus est discipulus
Xp̃iiugum quam suaue. Suis dans ceruicibus
onus pastor pauit oues in presulis uiribus
a cob scalȩ miro modo ascendendo gradibus
Ueste uilis cibi parcus. humilis preomnibus
elsus pontifex electus rotomensi populo
S peculator illis factus galliarum finibus
G regem xp̃i custodiuit aluporum morsibus
ado sacer nuncupatus audoenus nomine
A prefata urbe migrans cum perfecto opere
Cui dignus ansebertus succes sit indogmate¬
rat enim clemens doctor plenus bonis actibus
Ansebertus uerus pastor mansuetus moribus
Uerbũ uitȩ predicando affabilis omnibus
ide firmus ore fulgens in legendi studio
Utio hannes chrisostoma olim inbizantio
Datum de supernis donum capiendioptimum
Oloriosus presul factus galliarum populis
hospitum peregrinorum largus datoromnium¬
Flemosinȩ studendo sinus implens pauperum
B ilaris erat in uultu iocundusq facie¬

Expanded text:
sebertus Christi heres Fontanellae sinibus Ob amorem paradysi factus est discipulus, Christi iugum quam suave suis dans cervicibus! 2. Bonus pastor pavit oves in praesulis viribus Iacob scalae miro modo ascendendo gradibus, Veste vilis, cibo parcus, humilis prae omnibus. 3. Celsus pontifex electus Rotomensi populo, Speculator illis factus Galliarum finibus, Gregem Christi custodivit a luporum morsibus. 4. Dado sacer nuncupatus Audoenus nomine A praefata urbe migrans cum perfecto opere; Cui dignus Ansebertus successit in dogmate. 5. Erat enim clemens doctor, plenus bonis actibus Ansebertus, verus pastor, mansuetus moribus, Verbum vitae praedicando affabilis omnibus. 6. Fide firmus, ore fulgens in legendi studio, Ut Iohannes Chrysostoma olim in Bizantio, Datum de supernis donum capiendi Optimum. 7. Gloriosus praesul factus Galliarum partium, Hospitum, peregrinorum largus dator omniumelemosina studendo sinus implens pauperum. 8. Hilaris erat in vultu iocundusque facie
Abbreviated transcription (Latin):
preclarũ dñi sacerdotẽ uuandregisilum humilite
exorabat: ut licitũ sibi foret in operȩ manuũ cotidia
cũlicentia patris extra solitum fr̃m opis insistere
ut sua mortificaret menbra quȩ erant sibi obstant
suꝑterram. Hȩc eo implorante: grãs cuncti poten
do fr̃s agentes. ammirabantur suꝑ eius dõ dignas
uotione. Cumq apatre spiritali quod petierat is¬
dultũ sibi gauderet: coepit postulatacum magn
implere deuotione¬
uo tempore aclimate meridiano distantẽ aprefac
Acoenobio passus fere d̾.hortatu eiusdẽ uiri do
beat᷑ uuanoregisilus uineam plantare & excoless
coepit. Quo in loco prefatus uir dñi ans bertus dum
aocin eum fr̃ib operaretur. teo derseus Adolesisteno

Expanded text:
praeclarum Domini sacerdotem Wandregisilum humiliter praeclarum Domini sacerdotem Wandregisilum humiliter exorabat, ut licitum sibi foret in opere manuum cotidiano cum licentia patris extra solitum fratrum opus insistere, ut sua mortificaret membra, quae erant sibi obstantia super terram. Haec eo implorante, gratias cunctipotenti Deo fratres agentes, ammirabantur super eius Deo digna devotione. Cumque a patre spiritali quod petierat indultum sibi gauderet, coepit postolata cum magna implere devotione tempore a climate meridiano distantem a praefato coenobio passos fere quingentos hortatu eiusdem viri Dei beatus Wandregisilus vineam plantare et excolere coepit. Quo in loco praefatus vir Domini Ansbertus dum una cum fratribus operaretur, Theodericus adolescens,
Abbreviated transcription (Latin):
mittens colla: factꝰ est incoetu monachorum cunctis
humilior. omnibq oboediens. Uigiliis frequens: oran¬
onib strenuus. Sp̃u feruens: spe gaudens. dño sine.
intermissione seruiens. Cui etiam data erat ex conpiui¬
tione cordis per infusionẽ sp̃s scĩ: effusio lacrimarun
Etcũ ante uigiliarũ horas consurgens p̃cib deuotis in¬
cũbens lasces seret signo tacto ad excitandos fr̃s quo
laudes dñi decantarent: inconuentu orationis prior
omnib sẽ presentabat in hoc etiam sicut & in ceteris
ac tib imitabilem monachis uiam demonstrans. ita
ut uir dĩ qui regimini preerat loci multos obiurgan
corriper&. et eorũ pusillanimitatẽ redargueret
pro eo quod prefatus iuuenis nuꝑ conuersus. indiop
& obseruatione legis eos preueniret: Etcoepit eum
carius diligere: sicut monastica docet norma nito¬
ni religionis pollentẽ: omnimodis diligendum
Quadam namq die inconuentu omniũ monachorum

Expanded text:
mittens colla, factus est in coetu monachorum cunctis mittens colla, factus est in coetu monachorum cunctis humilior omnibusque oboediens, vigiliis frequens, orationibus assiduus, spiritu fervens, spe gaudens, Domino sine intermissione serviens; cui etiam data erat ex conpunctione cordis per infusionem Spiritus sancti effusio lacrimarum. Et cum ante vigiliarum horis consurgens, precibus devotis incumbens, lassesceret, signo tacto ad excitandos fratres, quo laudes Domini decantarent, in conventu orationis prior omnibus se praesentabat, in hoc etiam sicut et in caeteris actibus imitabilem monachis viam demonstrans, ita ut vir Dei, qui regimini praeerat loci, multos obiurgando corriperet et eorum pusillanimitatem redargueret, pro eo quod praefatus iuvenis nuper conversus in Dei opere et observatione legis eos praeveniret. Et coepit eum carius diligere, sicut monastica docet norma, nitore religionis devote pollentem omnimodis diligendum. Quadam namque die in conventu omnium monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
pollere per uider&: diuersorũ uoluminũ copiamei
concite tribui iussit. Quȩcũ sedulȩ legendo percur¬
reret: cuiꝰdã scĩ patris sententiã repperit scriptã
continentẽ hunc modum Monachus uiuat in mo¬
nasterio subunius disciplina patris: consortioq
multorũ. utab uno discat humilitatẽ: ab alio paci
habeat quantũ acceperit. oꝑis sui pensas ꝑsoluat
ubiciatur cui non uult: las sus adstratum ueniat.
ambulansq dormitet: nec dũ expleco somno sur¬
gere conpellatur. Passus in iuriã taceat. p̃positũ
monasteriitimeat ut dñm: diligat ut patrem¬
ec etcetera legendo ꝑcurrens. oculosq lacrimarũ
imbre ꝑfundens. tractare. attentissime coepit.
qualiter haec operando ualeret implere
rimo quidem omniũ uirtutũ humilitatẽ incorde
suo studuit fundamentũ iacere: imitans illũ qui
ait. Discite a me: quia mitis sũ et humilis corde
tita iugo xp̃i suaui & honeri eiꝰ leui deuota sub¬

Expanded text:
pollere pervideret, diversorum voluminum copiam ei pollere pervideret, diversorum voluminum copiam ei concite tribui iussit. Quae cum sedule legendo percurreret, cuiusdam sancti patris sententiam repperit scriptam. continentem hunc modum: Monachus vivat in monasterio sub unius disciplmultorum, ut ab alio discat humilitatem, ab alio patiehabeat quantum acceperit: operis sui pensa persolvat. Subjiciatur cui non vult. Lassus ad stratum veniat, ambulansque dormitet, necdum expleto somno surgere compellatur. Passus injuriam taceat. Praepositum monasterii timeat, ut Dominum, diligat ut pareec et cetera legendo percurrens oculosque lacrimarum imbre perfundens, tractare attentissime coepit, qualiter haec operando valeret implere. Primo quidem custodem omnium virtutum humilitatem in corde suo studuit fundamentum iacere, imitans illum qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Et ita iugo Christi suavi et oneri eius levi devota sub
Abbreviated transcription (Latin):
patri ministri impetrata nuntias sent tandem
p̃fatũ eligantẽ iuuenẽ in presentiã sui ad duci
uis sit Tum humi prostratꝰ. xp̃m intanto patre
manentẽ humiliter adorans. postulabat. ab eom¬
nachũ se fieri Nam corpore & mente scło ren¬
tiaturũ aiebat comãq sibi capitis in xp̃i amore
ut iuberet deponi sumis se flagitabat. Audie ns
uenerandus pater scãm & dõ dignã eiꝰ postulationem.
inducias consulendi suꝑ hoc dicebat habere seuelle
ut sicut apłica et monastica docet regula. sciret ad qđ
uenerat. Quib expletis: spiritaliũ fr̃m consulta
suscipiens inclitus pater pia eiꝰ uota ueluti postula¬
uerat impleuerunt: clericatꝰq habitude corabilẽ reddider
icq ex eo tempore coepit ipse uir dĩ amore Sc̃ãrum
scripturarũ legendo feruere as sidueq dulcissimos
earũ fructus intellegendo carpere: Cumq acumen
ingenii in prefato iuuene beatꝰ pat̾ uuandregisilus

Expanded text:
istri pio patri imperata nuntiassent, tandem istri pio patri imperata nuntiassent, tandem praefatum elegantem iuvenem in praesentiam sui adduci iussit. Tum humi prostratus, Christum in tanto patre manentem humiliter adorans, postolabat ab eo monachum se fieri. Nam corpore et mente saeculo renuntiaturum aiebat, comamque sui capitis in Christi amore ut iuberet deponi, summisse flagitabat. Audiens autem venerandus pater sanctam et Deo dignam eius postolationem, inducias consulendi super hoc dicebat haberi se velle, ut, sicut apostolica et monastica docet regula, sciret, ad quod venerat. Quibus expletis, spiritalium fratrum consulta suscipiens inclitus pater, pia eius vota, veluti postolaverat, impleverunt clericatusque habitu decorabilem reddiderunt. 6. Sicque ex eo tempore coepit ipse vir Dei amore sanctarum scripturarum legendo fervere assidueque dulcissimos earum fructus intellegendo carpere. Cumque acumen ingenii in praefato iuvene beatus pater Wandregisilus
Abbreviated transcription (Latin):
uocent animos audientiũ. ut te dm̃ creator ẽ omniũ
organo: et cetera usque adfinem psalmi
Seniq maula regis manens: etiã euangelii nonimen
quo ait. Nisi quis reliquerit omnia: non potest meus
eẽ discipulus: dõ prouidente & sibi inspirante
elegit militiã relinquere. & cȩlesti regi militare
Tunc igne diuini amoris accensus. ac sc̃i sp̃s lumine
per fusus. apalacio egressus nulliq sodalium ae
sibi famulantiũ confiteri suã uolens uoluntatem
arripuit iter quod ad prounciã ducit rodomagen
ꝑuenitq ad fontanellam coenobiũ sitũ interritorio
rotomagensi suꝑ fluuiũ magnũ sequanȩ ubi sa¬
cerdos dñi magnus uuandregisilus monasterium
construxerat atq cũ magna monachorũ cohorte
sub scãe regulȩ iugo laudabilem ducebat itam
ordinem monasticũ in hospicio fuis set receptꝰ coȩpo
ministro humiliter implorare: quatinus sc̃m
monasterii patrẽ mereret᷑ uidere Etcum pio¬

Expanded text:
vocent animos audientium, ut te Deum creatorem omnium vocent animos audientium, ut te Deum creatorem omnium organo', et cetera usque ad finem psalmi. 5. Denique in aula regis manens, etiam euangelii non inmemor, quo ait: Nisi quis reliquerit omnia, non potest meus esse discipulus, Deo providente et sibi inspirante, elegit militiam relinquere terrenam et caelesti regi militare. Tunc igne divini amoris accensus ac sancti Spiritus lumine perfusus, a palatio egressus nullique sodalium ac sibi famulantium confiteri suam volens voluntatem, arripuit iter, quod ad provintiam ducit Rotomagensem, pervenitque ad Fontanellam coenobium, situm in territorio Botomagensi, super magnum fluvium Sequanae, ubi sacerdos Domini clarus Wandregisilus monasterium construxerat atque cum magna monachorum cohorte sub sanctae regulae iugo laudabilem ducebat vitam. ordinem monasticum in hospitio fuisset receptus, coepit ministro humiliter implorare, quatenus sanctum monasterii patrem mereretur videre. Et cum min
Abbreviated transcription (Latin):
priuilegiorũ etgerulus anuli regalis. quo eadem
signabantur priuilegia. Ubi positus: piȩ doctrinae.
exemplis atq humilitatis ad dñm se conuertens:
scł m relinquere atq admonasteria destinare. curauit.
tq ita inlaico adhuc habitu constitutus: p̃dicatione
scã et sapientiȩ doctrina plures exortando inui¬
tabat ad p̃mia felicitatis aeternę. Ac sic cotidie in
dño proficiens atq suc crescens: grãm sibi a xp̃o col¬
latam augmentare curabat
umuero coram rege & principib consueto more
diuersa musicȩ artis instrumenta in cordis & tibus
Audiret ꝑsonantia: atebat sibi. Obone conditor
quale erit te diligentib canticum in deficiens incȩ¬
lestib audire angelorũ. quamq suaue ac delectabile
scõrum choris concinentib et laudes tibicreatorii¬
deficientes ꝑsonantibus. sitantã mortalib prebes
incdustriam. ut peritia artis acsuauitate cantilenȩ pro¬

Expanded text:
privilegiorum et gerulus anuli regalis, quo eadem privilegiorum et gerulus anuli regalis, quo eadem signabantur privilegia. Ubi positus, piae doctrinae exemplis atque humilitatis ad Dominum se convertens, saeculum relinquere atque ad monasteria destinare curabat, atque ita in laico adhuc habitu constitutus, praedicatione sancta et sapientiae doctrina plures exortando invitabat ad praemia felicitatis aeternae, ac sic cotidie in Domino proficiens atque succrescens, gratiam sibi a Christo collatam augmentare curabat. Cum vero coram rege et principibus consueto more diversa musicae artis instrumenta in cordis et tibiis audiret personantia, aiebat sibi: O bone conditor, quale erit te diligentibus canticum indeficiens in caelestibus audire angelorum, quamque suave ac delectabile, sanctorum choris concinentibus et laudes tibi creatori indeficienter, personantibus, si tantam mortalibus praebes industriam, ut peritia artis ac suavitate cantilenae pro
Abbreviated transcription (Latin):
magũ urbem scõ antistiti dirigitur audo eno. uteis
benedictione ꝓcepta & sacro uelamine. o ꝑta. in uis¬
ginitatis proposito consecrari mereretur. Quo pa¬
trato: pristinȩ pulchritudmi et speciei ellganti
templo est reddita: ita ut cuncti auditorũ dicerent. quia
eã xp̃c sibi sponsã et famulã elegis set per hennem.
oratorii quod est situm in pago belloacensi. propemuros
urbis belloacus. Genitor quoq huiꝰ scȩ̃ uirginis il¬
lustris rotbertus. & fr̃ eiꝰ albertus auunculi erant
sc̃i patris lantberti. succes soris inordine regiminis
beati uuandregisili. originẽ ducentes exterritorio
taruennico. Exquib p̃fatus albertꝰ sub p̃dicto abbate
lantberco sequentitẽpore infontanella monasteriomonachus efficit᷑
ost hȩc uir dnĩans bertus inaulã regis lic& nolens
Agenitor e perductꝰ. sicut erat acumine ingenudarꝰ.
coepit ẽẽ aulicus scriba doctꝰ conditorq regalium

Expanded text:
magum urbem sancto antistiti dirigitur Audoeno, ut, eius magum urbem sancto antistiti dirigitur Audoeno, ut, eius benedictione percepta et sacro velamine operta, in virginitatis proposito consecrari mereretur. Quo patrato, pristinae pulchritudini et speciei eleganti extemplo est reddita, ita ut cuncti auditorum dicerent, quia eam Christus sibi sponsam et famulam elegisset perhennem. 3Oratorii, quod est situm in pago Belloacensi prope muros urbis Belloacus. Genitor quoque huius sanctae virginis illustris Hrotbertus et frater eius Haltbertus avunculi erant sancti patris Lantberti, successoris in ordine regiminis beati Wandregisili, originem ducentes ex territorio Tarvennensi. Ex quibus praefatus Haltbertus sub praedicto abbate Lantberto sequenti tempore in Fontanella monasterio monachus efficitur. 4. Post haec vir Domini Ansbertus in aulam regis, licet nolens, a genitore perductus, sicut erat acumine ingenii clarus, coepit esse aulicus scriba doctus conditorque regalium
Abbreviated transcription (Latin):
cupiui sponsũ: ipse michi hanc corporis infert mo¬
lestiam: ut animȩ tribuat nitorem. Qui michi
custos erit perpetuus: & in uirginitatis proposito
concedet ꝑseuerare ꝑ henniter. Delectat hȩc uita
presens pater pie: sed decipit. Quia omne quod
in mundo eͥ uanitas ẽ : et concupiscentia oculorum
& mundus transibit et concupiscentia eiꝰ. Qui autem
fecerit uoluntatẽ dĩ manet in aeternũ: sicut & dñs
manet in aeternum. Haecaudiens pater
illustrem accer siuit siuuinũ. et quȩ circa prefatam
suã filiam gesta erant lucide pandit. Ad haec
siuunus respondit: Uoluntatẽ dñi in omnib sequi
oportet: neq eiꝰ nutui ullomodo contraire uelle
cuꝰ iuditia licet sint occulta semꝑtamen iusta
Uocatꝰ quoq affuit & beatꝰ ans bertus. Ubi dissoti¬
abilem il li condit libellũ: ut scãuirgo angadrisms
Nonsua sed &p̃i uocaretur sponsa. Hoc facto: ad roti¬

Expanded text:
cupivi sponsum, ipse mihi hanc corporis infert mocupivi sponsum, ipse mihi hanc corporis infert molestiam, ut animae tribuat nitorem; qui mihi custos erit perpetuus et in virginitatis proposito concedet perseverare perhenniter. Delectat haec vita praesens, pater pie, sed decipit, quia omne quod in mundo est vanitas est et concupiscentia oculorum, et mundus transibit et concupiscentia eius. Qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut et Dominus manet in aeternum'. Haec audiens pater, inlustrem accersivit Siwinum, et quae circa praefatam suam filiam gesta erant, lucide pandit. Ad haec Siwinus respondit: Voluntatem Domini in omnibus sequi oportet neque eius nutui ullo modo contraire velle; cuius iudicia licet sint occulta, semper tamen iusta'. Vocatus quoque adfuit et beatus Ansbertus; ubi dissociabilem condit libellum, ut sancta virgo Angadrisma non sua, sed Christi vocaretur sponsa. Hoc facto, ad Roto
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ de precabantur dnm. ut uoluptatũ uenena
acordib eorũ dignaretur repellere. Deniq orante
beata angadrisma uirgine ut speciositas illius inde¬
formitatem uerteretur: ilico dñs preces exaudiuit eiꝰ
Nam facies illius ita exulcerata ac in mundissima lepra
cooꝑta mox apparuit: ut a consortus hominũ qui¬
cumq eã uidiss&. ex templo segregandã decerner&¬
U edicorũ de inde cucurrit frequentia. iussugenitoris
ut soboli carȩ si quissent opitulari medelis collatis¬
premus dignis munerarentur. Sed quanto instan¬
tius huic operi insistebant: tanto xp̃i sponsa defor¬
mior ulceriosiorue apparebat: Tum pat̾ diuinitus
circa suã sõbolem hoc fieri intelligens: inquirebat
ab ea utrũ in uirginitatis uoto uitã elegis s& definiri
pto inquã migenitor eccotis nisib exoro altis simi pie¬
tatem: ut continentiȩ et pudicitiȩ. noneffrenataę
luxuriȩ effici merear famula. Nam xp̃cquẽ con¬

Expanded text:
tentem deprecabantur Dominum, ut voluptatum venena tentem deprecabantur Dominum, ut voluptatum venena a cordibus eorum dignaretur repellere. Deinde orante beata Angadrisma virgine, ut speciositas illius in deformitatem verteretur, ilico Dominus preces exaudivit eius. Nam facies illius ita exulcerata ac inmundissima lepra cooperta mox apparuit, ut a consortiis hominum, quicumque eam vidisset, extemplo segregandam decerneret. Medicorum deinde concurrit frequentia iussu genitoris, ut, soboli carae si quivissent opitulari medelis collatispraemiis dignis munerarentur. Sed quanto instantius huic operi insistebant, tanto Christi sponsa deformior ulcerosiorve apparebat. Tum pater divinitus circa suam sobolem hoc fieri intellegens, inquirebat ab ea, utrum in virginitatis voto vitam elegisset definiri. 'Obto, inquam, mi genitor, et totis nisibus exoro altissimi pietatem, ut continentia e et pudicitiae, non effrenata e luxuriae effici merear famula. Nam Christus, quem con
Abbreviated transcription (Latin):
sacris litteris erudiendus. eruditur sine aliqua suorũ
instantia. Fuerat namq in eo dulcis infantia modesta
pueritia: grauis adolescentia Quicũ ad ultꝰ pub̾tatis
excederet annos: secularis eiꝰ pater ut unicum eum
diligens. uenatib eũ occupari: et dulcedine seculi
Armaricupiebat. Sed quo oblectabatur grandeuuꝰ
pater: adolescens filius percuncta fastidhebat
is dieb quidã illustris rotbertus nomine. generosa
exstirpe proditus. et gerulus fuerat anuli regis
cħlotharii. Cuiꝰ filiam religiosissimã ac nobilis simam
Angadrismã nomine predictꝰ illustris siuumꝰ ap̃fato
inclito rocbto expetut. uolens eã suo iuueni filio ans¬
berto sociare: Nec mora prebens assensũ eiꝰ petitioni
predictꝰ il lustris rotbtus: constituta die. a casto iuiuene.
casta despondetur et puella. Deniq ambo integritatẽ
mentis et corporis caste seruare cupientes: omnipo¬

Expanded text:
is litteris erudiendus. Eruditur sine aliqua suorum is litteris erudiendus. Eruditur sine aliqua suorum instantia; fuerat namque in eo dulcis infantia, modesta pueritia, gravis adolescentia. Qui cum adultus pnbertatis excederet annos, saecularis eius pater, ut unicum eum diligens, venatibus eum occupari et dulcedine saeculi armari cupiebat. Sed quo oblectabatur grandevus pater, adolescens filius per cuncta fastidiebat. 2. His diebus quidam inlustris Hrotbertus nomine generosa ex stirpe proditus et gerulus fuerat anuli regis Chlotharii. Cuius filiam religiosissimam ac nobilissimam Angadrismam nomine praedictus inlustris Siwinus a praefato inclito Hrotberto expetiit, volens eam suo iuveni filio Ansberto sociari. Nec mora, praebens assensum eius petitioni praedictus illustris Rothbertus, constituta die a casto iuvene casta despondetur et puella. Denique ambo integritatem mentis et corporis caste servare cupientes, omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
ODEAIGITUR TEMPORE QUO
SCEPTRA REGHIERAHCORUM
GUBERHABATBLOTHARIUSFILIUS
HLODOUEI REGISETBAITTIILDAE
REGINE UNACUMGERMAHIS SUIS
UIDELICET NIDERICOETTEODERICO
SC̃GRECORDATIONIS AECCLESIAE
Rotomagensis antistes ans bertus. uirtutib clarus. ac
sacerdotio dignus: a patre nomine siuuino & pago
uelio cassino. patrimonioq uocabulo calcegio: nobili
erat ortus genere. Sedrepudiato stẽmate patrũ. moa
ut ualuit sola conditoris paternitate elegit censeri
eniq prefatꝰ genitor ipsius sub predictis regib mili¬
tauit & post uitȩ presentis tramitem. cunctis morta¬
lib cõmune debitũ soluit. Sed hanc terrenȩ digni¬
tatis originem: & patrũ głam inbeato uiro non ne¬
cesse remur enumerari: cu omnis eigła deamore uer¬
tatis. et contemptu fuerit mundi. Nam nobilitatem sui
generis inpueritiȩ aeuo iamquasi fastidiens solius xp̃i
de siderio anhelans: cunctos suꝑuacuos horrebat
honores. Traditur deinde aparentib magistris strenuis.¬

Expanded text:
igitur tempore, quo sceptra regni Francorum gubernabat Hlotharius, filius Hlodovii regis et Balthilde reginae, una cum germanis suis, videlicet Hilderico et Theoderico , sanctae recordationis ecclesiae Rotomagensis antistes Ansbertus, virtutibus clarus ac sacerdotio dignus, a patre nomine Siwino et pago Veliocassino patrimonioque vocabulo Calcegio, nobili erat ortus genere. Sed repudiato staemate patrum, mox ut valuit, sola conditoris paternitate elegit censeri. Denique praefatus genitor ipsius sub praedictis regibus militavit et vitae praesentis cunctis mortalibus commune debitum solvit. Sed hanc terraenae dignitatis originem et patrum gloriam in beato viro non necesse remur enumerari, cum omnis ei gloria de amore veritatis et contemptu fuerit mundi. Nam nobilitatem sui generis in pueritiae aevo iara quasi fastidiens, solius Christi desiderio anhelans, cunctos supervacuos horrebat honores. Traditur deinde a parentibus magistris strenu