comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoc. nescio quid qd suggerit᷑
m̃ti: cerde sensibilis mundus
nescio cuius intelligibilis yma¬
go ẽẽ dicitur. Mirum ẽ autem
qͦd imaginib uidemꝰ que spe¬
cula refert̃. Nam quanuis intel¬
gentia specula sint: ñ redduii
maiores ymagines quam ft̃
corpora etiam breuissima obiec¬
ta. In paruis autem speculis
sicut in pupillis oculoꝵ. & si
magna facies sese ꝓponat: bre¬
uissima ymago ꝓ modo specłi
nui licet si specula minuant᷑.
augere si augeantur. Non licet.
Hic ꝓfecto aliquid latet. s nunc
dormiendum ẽ. Neq enim nebri¬
dio beatus querendo indeor:s
fortasse aliquid inueniendo. Id
autem aliquid quid ẽ: An illa
ratiotinatio cui tanquam unicȩ
meȩ blandiri soleo: & ea me nimiᷤ
oblectare: Unde constam᷑: Exani¬
ma & corpore. Quid hoꝵ melius:
Animus. Quid laudatur in cor¬
pore: Nichil aliud uideo quam
pulchritudinem. Quid ẽ corpo¬
ris pulchritudo: Congruentia
partium cum quadam coloris

Expanded text:
sit hoc nescio quid, quod suggeritur sit hoc nescio quid, quod suggeritur menti. certe sensibilis mundus nescio cuius intellegibilis imago esse dicitur. mirum est autem, quod in imaginibus uidemus, quas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi nui licet, si specula minuantur; augeri, si augeantur, non licet. hic profecto aliquid latet. sed nunc dormiendum est. neque enim Nebridio beatus quaerendo uideor, sed fortasse aliquid inueniendo. id autem aliquid quid est? an illa ratiocinatio, cui tamquam unicae meae blandiri soleo et ea me nimis oblectare? Unde constamus?. ex animo et corpore. quid horum melius? uidelicet animus. quid laudatur in corpore? nihil aliud uideo quam pulchritudinem. quid est corporis pulchritudo? congruentia partium cum quadam coloris
Abbreviated transcription (Latin):
soluere: contra sensibilis: nam
quid ẽ aliud sensibilis numerꝰ.
nͥ corporeoꝵ uel corpoꝵ quanti¬
tas. minui quidem infinite. s
infinite crescere nequeat: Et
ideo fortasse merito phylosophi
in reb intelligibilib diuitias
ponunt. in sensibilib egestatẽ.
Quid enim erumpnosiꝰ: quam
minꝰ atq minus semꝑ posse fie¬
ri: Quid ditius. quam crescere
quantum uelis: ire quo uelis:
redire cum uelis: quousq uelis:
& hoc multum amare. qd̾ mi¬
nui ñ potest: Quisquis namq
intelligit istos numeros: nicħ
sic amat ut monadem. Nec mi¬
rum: cum ꝑ eum fiat ut ceteri
amentur. S tam̃ cur tantus est
mundus: Poderat enim ẽe uel
maior uel breuior: Nescio. Tale
ẽ enim. Et cur hoc loco potius qͣm
illo: Nec in ea re debet ẽẽ questio:
ubi quicquid eẽt questio esset.
Illud unum mouebat multũ:
quod infinite corpora secarens̃
cui for tasse responsum ẽ de
ui contraria intelligibilis nu¬
meri. S expecta. Uideamꝰ quid

Expanded text:
soluere —, contra sensibilis- — nam soluere —, contra sensibilis- — nam quid est aliud sensibilis numerus nisi corporeorum uel corporum quantitas? — minui quidem infinite, sed infinite crescere nequeat. et ideo fortasse merito philosophi in rebus intellegibilibus diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid ditius quam crescere, quantum uelis, ire, quo uelis, redire, cum uelis, quousque uelis, et hoc multum amare, quod minui non potest? quisquis namque intellegit istos numeros, nihil sic amat ut monadem; nec mirum, cum per eam fiat, ut ceteri amentur. sed tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea re debet esse quaestio: ubi quicquid esset, quaestio esset. unum illud multum mouebat, quod infinite corpora secarentur, cui fortasse responsum est de ui contraria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
de me letior asseueret. Uide le¬
titia quid faciat. S ubi ẽ ista be¬
ata uita: Ubiubinam. O si ipsa
ẽẽt: repelleret athomos epicũ¬
ri. O supsa ẽẽt: sciret nichil de¬
orsum ẽẽ preter mundum. O si
ipsa ẽẽt: nosset extrema spere
tardius rotari quam medium.
& alia similla que similiter no
beatussum. qui nescio cur tantꝰ
mundus sit. cum rationes figu¬
rarum ꝑ quas ẽ. nichil ꝓhibe¬
ant ẽẽ. quanto quis uoluerit
ampliorem: Aut tͦ quomꝰ dice¬
retur. immo ñ cogerem᷑ confite¬
ri corpora in infinitum secari
ut a certa uelut basi in quanti¬
tatem certam certus corpuscłoꝵ
numerus surgeret: Quare cũ
corpus nullum minimum ẽẽ¬
sinitur. quo pacto ẽẽ sinamꝰ am¬
plissimum. quo ampliꝰ eẽ ñ pos¬
set: nͥ forte illud qd̃ aliquando
alipio dixi. occultissim e habet
magnam uim. ut qm̃ numer̃
ille intelligibilis infiite crescit.
ñ tam̃ infimite minuitur: nã
ñ eum licet ultra monadem re¬

Expanded text:
de me laetior adseueret. uide, laede me laetior adseueret. uide, laetitia quid faciat. Sed ubi est ista beata uita? ubi? ubinam? o si ipsa esset repellere atomos Epicuri! o si ipsa esset scire nihil deorsum esse praeter mundum! o si ipsa esset nosse extrema sphaerae tardius rotari quam medium! et alia similia, quae similiter nouscumque beatus sum, qui nescio. cur tantus mundus sit, cum rationes figurarum, per quas est, nihil prohibeant esse, quanto quis uoluerit, ampliorem? aut non mihi diceretur, immo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, ut a certa uelut basi in quantitatem certam certus corpusculorum numerus surgeret? quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto esse sinamus amplissimum, quo amplius esse non posset, nisi forte illud, $uo3 aliquando Alypio dixi occultissime, habet magnam uim, ut, quoniam numerus ille intellegibilis infinite crescit, non tamen infinite minuitur — nam non eum licet ultra monadem re
Abbreviated transcription (Latin):
tus cognoui: atq has loquelaᷤᷤ
habui augustinꝰ ipse cum au¬
gustino. Nonne uerum ẽ qͦd ne¬
bridio placet nos beatos esse:
Non utiq. Nam stultos adhuc
ẽẽ. nec ipse audet negare. Quid
si etiam stultis beata uita con¬
tingit: Durum. Quasi uͦ parua
uel ulla alia miseria sit: quã
ipsa stultitia. Unde gͦ illi uifũ
e᷑ An lectis illis libellis etiam
sapientem me ausus ẽẽ credere:
Non usq adeo temeraria ẽ lȩti¬
tia gestiens. presertim hominiᷤᷤ
cuiusquanti ponderis conside¬
ratio sit: bene nouimꝰ. Iilud gͥẽ
Scripsit quod nobis putauit dul¬
cissimum fore: quia & illi dulce
factum ẽ quicquid posuimꝰ in
illis litteris. Et scͥpsit gaudens:
nec curauit quid committen¬
dum gaudenti calamo eẽt. Qd
si soliloquia legisset: letaretur
multo exundantiꝰ. Nectam̃ rep¬
piret plus aliquid qͦd me appel¬
laret: quam beatum. Cito gͦ
summum nom̃ effudit in me
nec sͥ aliquid reseruauit. quod

Expanded text:
tus cogitaui atque has loquelas tus cogitaui atque has loquelas habui Augustinus ipse cum Augustino: Nonne uerum est, quod Nebridio placet, beatos nos esse? non utique; nam stultos adhuc esse nec ipse audet negare. quid, si etiam stultis beata uita contingit? durum! quasi uero parua uel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo illi uisum est? an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus est credere? non usque adeo temeraria est laetitia gestiens praesertim hominis, cuius quanti ponderis consideratio sit, bene nouimus. illud igitur est: scripsit, quod nobis putauit dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. cito ergo summum- nomen effudit in me + nec sibi aliquid reseruauit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
epła mea: cum ꝑ tuam me ad¬
monueris breuiter scribere S
quia institutione ueterum
te excusare dignatus ẽs. ñ tͥ
absurdus uidẽbor: si modum
quarundam epłarum cicero¬
nis quia eiꝰ quoq in litteris
tuis m̃tionem fecisti. ñ te pi¬
geat recordari. Cpła sancti au
ebridio: augustinus.
Utrum nescio quo ut
ita dicam blandiloqͥo
tuo factum putem. an uereita
se res habeat: incertum apud
me ẽ. Nam repente accidit. nec
satis deliberatum ẽ. quatinꝰ
debeat committi fidĩ. Erpectas
quid istud sit. quid censes: ꝓpe
ꝑsuafisti mͥ ñ quidem beatum
ẽẽ me. nam id soluis sapientis
prediũ ẽ: s certe quasi beatum
ut dicimꝰ hominem quasi homi¬
nem in comparatione hominiᷤ
quasi rotunda. & quasi quadra
ea que uidemꝰ: cum longe ab eiꝰ
absint que paucoꝵ animꝰ uidet.
Legi enim litteras tuas ad lu¬
cernam: iam cenatus. ꝓrime
erat cubitio: s ñ ita dormitio.
Quippe diu mecum in lectosi¬

Expanded text:
epistola mea, cum per tuam me adepistola mea, cum per tuam me admonueris breviter scribere: sed quia institutione veterum te excusare dignatus es, non tibi absurdus videbor, si modum quarundam epistularum Ciceronis, quia eius quoque in litteris tuis mentionem fecisti, non te pigeat recordari. CCXLIII. NEBRIDIO AUGUSTINUS. Utrum nescio quo, ut ita dicam, blandiloquio tuo factum putem, an uere ita se res habeat, incertum apud me est. nam repente accidit nec satis deliberatum est, quatenus debeat committi fidei. expectas, quid istuc sit. quid censes? prope persuasisti mihi non quidem beatum esse me, nam id solius sapientis praedium est, sed certe quasi beatum, ut dicimus hominem quasi hominem in comparatione hominis quasi rotunda et quasi quadra ea, quae uidemus, cum longe ab eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas ad lucernam iam cenatus; proxime erat cubitio, sed non ita etiam dormitio; quippe diu mecum in lecto si
Abbreviated transcription (Latin):
enim mundi cordes inquit: q̃m
ipsi dm̃ uidebunt. Ita exceden¬
tes animalis hominis caligino¬
sas imagmnes. ad serenitatem
illam sinceritatemq uemamꝰ:
qua uidere possimꝰ quod dici
ñ posse uidemꝰ. Nam libello quẽ
dignatus ẽ mittere. si mͥ sit oci¬
um facultasq tribuatur ad
singula respondere: arbitrorte
cogniturum. tantominꝰ quẽq
uestiri lumine ueritatis. qͣnto
magis sibi uidetur nudam de¬
ꝓmere ueritatem. Quis enim
ferat ut alia omittam. & hoc
solum interim commemorem
quod marime ingemui: cum
apłs paulus dicat. uidemꝰ nẽ
ꝑ speculum in enigiate: tunc
autem facie ad faciem: istos iã
dicere om̃i integum̃to reiecto
iam ueritas intentioni mentis
patere. sed etiam potestati lin¬
gue fubiacere uideatur. Multa
sunt que de tͥnitatis ieffabi¬
litate dicantur ut ipsa ñ dica¬
tur. alioquin ñ ẽ in effabilis
s ut illis dictis illa dici ñ pos¬
se intelligatur. Uerum iam
ut arbitror modum excessit

Expanded text:
enim mundicordes, inquit, quia enim mundicordes, inquit, quia ipsi deum uidebunt. ita excedentes animalis hominis caliginosas imagines ad serenitatem illam sinceritatemque ueniemus, qua uidere possimus, quod dici non posse uideamus. Nam libello, quem dignatus es mittere, si mihi sit otium facultasque tribuatur ad singula respondere, arbitror te cogniturum tanto minus quemque uestiri lumine ueritatis, quanto magis sibi uidetur nudam depromere ueritatem. quis enim ferat, ut alia omittam et hoc solum interim commemorem, quod maxime ingemui, cum apostolus Paulus dicat: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, istos iam dicere omni integumento retecto iam ueritas intentioni mentis patere sed etiam potestati linguae subiacere uideatsunt quae de Trinitatis ineffabilitate dicantur; non ut ipsa dicatur, alioquin non est ineffabilis, sed ut illis dictis illa dici non posse intelligatur. Verum jam, ut arbitror, modum excessit
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ẽ adiutorium prebuit: n¬
chilominꝰ ut se aduiuante ipse
fieret. iam erat antequam fieret.
Relinquitur itaq ut sine se fa¬
ctus sit. Quicquid autem sine
illo factum ẽ: nichil ẽ. Aut nichil
factus gͥñ ẽ. Aut si factus ñ ẽ. & ta¬
men filius ẽ: sine dubio natus ẽ.
patre nasci. equalis ei de quo na¬
tus ẽ: Iamhoc enarrare ñ pos¬
sum: & cedo ꝓphete dicenti. gene¬
rationem eiꝰ quis enarrabit:
Quod si tu dehumana genera¬
tione qua ꝑuirginem natus ẽ
accipiendum putas: ipse tedis¬
cute. & interroga animam tu¬
am. utrum si in generatione
humana deficit audeat enarra
re equalem.Cur ñ dicam quod
dixit apłs: Non rapĩnam in qͥt
arbitratus ẽ ẽẽ se equalem deo.
Et si equalitatem illam ñ expli¬
cauit humanȩ m̃ti. ñdum pur¬
gate: posuit tam̃ in uerbo. qͦd
In re possit inuenire purgata.
Demus itaq oꝑam mundando
cordi nr̃o: ut inde exurgat acies
qua ista uidere ualeamꝰ. Beati

Expanded text:
ctus est, adiutorium praebuit, nctus est, adiutorium praebuit, nihilo minus, ut se adiuuante ipse fieret. iam erat ante, quam fieret. relinquitur itaque, ut sine se factus sit. quicquid autem sine illo factum est, nihil est. aut nihil factus igitur non est. at si factus non est et tamen filius est, sine dubio natus est.patre nasci filius aequalis ei. de quo natus est?\' iam hoc enarrare non possum et cedo prophetae dicenti: Generationem eius quis enarrabit? quod si tu de humana generatione, qua per uirginem natus est, accipiendum putas, ipse te discute et interroga animam tuam, utrum, si in generatione humana deficit. audeat enarrarre aequalem\'. cur non dicam, quod dixit apostolus? non rapinam, inquit, arbitratus est esse se aequalem deo. etsi enim aequalitatem illam non explicauit humanae menti nondum purgatae, posuit tamen in uerbo, quod in re possit inuenire purgata. demus itaque operam mundando cordi nostro, ut inde exsurgat acies, qua ista uidere ualeamus; beati
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia enim ꝑ ipsum facta st̃
& sine ipso factum ẽ nichil. Mi¬
ror parum accendi que tam ex¬
presse euangłista uoluit intima¬
re: ut dissimulare ꝑmitteret.
Non enim satis fuit dicere oĩa
ꝑ ipsum facta st̃: nͥ adderet &
sine ipso factum ẽ nichil. At e¬
go quanuis tardꝰ. & ñdum de¬
tersa caligine saucium mentiꝰ
oculum gerens. ad intuendũ
patͥs & filii incomparabilem
meffabilemq prestantiã: tam̃
hoc tota facilitate complector.
quod nob̾ in euangłio ꝓpt̾ea
p̃seminatum ẽ. ñ ut hinc com¬
phenderemꝰ illam diuinitatẽ
s ut hinc ammoneremur noi
oportere nos de temeraria com¬
p̃hensione iactare. Si enim oĩa
facta ẽẽ. ab eugłista credere co¬
gimur. Ab eodem gͦ cogimur:
eum faccum ẽẽ ñ credere. Item
si sine ipso factum ẽ nichil.ipse
ut fateamur. aut ñ sine fefactũ
dicere.Si enim ipse se fecit: iam
erat antequam fieret. Si autem
ad se faciendum alteri a quo fa¬

Expanded text:
omnia enim per ipsum facta sunt omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. Miror parum adtendi. quae tam expresse euangelista uoluit intimare. ut neminem dissimulare permitteret; non enim satis fuit dicere: Omnia per ipsum facta sunt, nisi adderet: Et sine ipso factum est nihil. at ego quamuis tardus et nondum detersa caligine saucium mentis oculum gerens ad intuendam patris et filii incomparabilem ineffabilemque praestantiam tamen hoc tota facilitate complector. quod nobis in euangelio propterea praeseminatum est, non ut hinc comprehenderemus illam diuinitatem, sed ut hinc admoneremur non oportere nos de temeraria comprehensione iactare. si enim omniafacta esse ab euangelista credere cogimur; ab eodem ergo cogimur eum factum esse non credere. item, si sine ipso factum est nihil, ipse udicere. si enim ipse se fecit, iam erat ante, quam fieret; si autem ad se faciendum alteri, a quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
lia comparantes. Animalis e¬
nim homo ñ ꝑcipit que sunt
sp̃s dĩ: stultitia ẽ illi. Magis
gͦ tecum si fieri posset mallem
querere: quousq appellandus
sit animalis homo: ut si eum
iam transcendimꝰ: recte fortas¬
se illa que supra humanam
m̃tem atq intelligentiam in¬
commutabiliter manent aliqͣ
ex parte nos attigisse gaudeamꝰ.
Cauendum ẽ emm ne ꝓpt̾ea
uideatur stultum. cum filiũ
animalem adhuc agimꝰ: de qͦ
dictum ẽ. quod stultitia sunt
illi que sunt sp̃s d̃i. Quanqͣm
sane maiestas illa supra cunc¬
ta sublimis a sp̃italib cogitari
possit: a nullo tam̃ possit affa¬
ri: uidere tam̃ quantũ arbitror
facile ẽ ñ ẽẽ factum. ꝑ quem fa¬
cta om̃ia: & sine quo factum ẽ
nichil. Si enm ꝑ se ipsum factꝰ
ẽ. erat antequam fieret: ut fieri
ꝑse posset. Quod certe tanto ab¬
surdiꝰ dicitur: quanto uanius
cogitatur. Si autẽ ñ ꝑ se factusẽ
ñ ẽ faccus omnino: qm̃ qͥcqͥd
factum ẽ: ꝑ ipsum factum ẽ

Expanded text:
lia comparantes. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi. Magis ergo tecum, si fieri posset, mallem quaerere, quousque appellandus sit animalis homo, ut, si eum iam transcendimus, recte fortasse illa, quae supra humanam mentem atque intellegentiam incommutabiliter manent, aliqua ex parte nos attigisse gaudeamus. cauendum est enim, ne propterea uideatur stultum, cum filium animalem adhuc agimus, de quo dictum est, quod stultitia sunt illi, quae sunt spiritus dei. quamquam sane maiestas illa supra cuncta sublimis ab spiritalibus cogitari possit, a nullo autem possit effari, uidere tamen, quantum arbitror, facile est non esse factum, per quem facta sunt omnia et sine quo factum est nihil. si enim per se ipsum factus est. erat. antequam fieret, ut fieri per se posset, quod certe tanto absurdius dicitur, quanto uanius cogitatur. si autem non per se factus est, non est factus omnino, quoniam, quicquid factum est. per ipsum factum est;
Abbreviated transcription (Latin):
ligendo faciamꝰ. Nam utiq no¬
uerat ille quam magnũ bonũ
ẽẽt continentia. qui dicebat. &
cum scirem quia nemo potest
ẽẽ continens. nͥ ds̃ det. Non solũ
gͦ sciebat quantum ẽẽt hoc bo¬
num. & quam desið̾abiliter eẽt
concupiscendum: uerumetiam
quod nͥ dante deo ẽẽ ñ posset
Docuerat enim eum sapientia.
Nam boc dicit. & hoc ipsum erat
sapientiȩ. scire cuiꝰ eẽt hoc donũ.
Nec tam̃ ei scientia suffecit. s
ait. adii dñm & deprecatus sũ
illum. Non gͥ tantummꝰ in hoc
adiuuat nos ds̃. ut sciamꝰ quid
agendum sit: uerumetiam ut
amando agamꝰ. quod discendo
iam scimꝰ. Nemo itaq potest ẽẽ
ñ solum sciens. uerumetiã con¬
tinens nͥ dec ds̃. Unde cum iã
ille haberet scientiam. p̃cabat᷑
ut haberet & continentiam.
ut ẽet & in illo. quod sciebat. qͥa
eẽt ex illo. Aut si ꝓpter arbitͥum

Expanded text:
ligendo faciamus. Nam utique noligendo faciamus. Nam utique nouerat ille, quam magnum bonum esset continentia, qui dicebat: Et cum scirem, quia nemo potest esse continens, nisi deus det. non solum ergo sciebat, quantum esset hoc bonum et quam desiderabiliter esset concupiscendum, uerum etiam quod nisi dante deo esse non posset; docuerat enim eum sapientia; nam hoc dicit: E t ho c ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum. nec tamen ei scientia snum, et deprecatus sum illum . Non igitur tantummodo in hoc nos adjuvat Deus, ut sciamus quid agendum sit, verum etiam ut amando agamus quod discendo jam scimus. Nemo itaque potest esse non solum sciens, verum etiam continens, nisi Deus det. Unde cum jam ille haberet scientiam, precabatur ut haberet et continentiam, ut esset etiam in illo quod sciebat quia non esset ex illo: aut si propter liberum
Abbreviated transcription (Latin):
turus. quid enim habes qͦd non
accepisti: si acitem accepisti qͥd
głaris quasi ñ acceꝑis. Nolumꝰ
gͦ ut uirgo sacra cum audit uel
preter te conferre pot̾it. in his
uire laudanda. in his merito
ceteris p̃ferenda es: quȩ nͥ exte
prorsꝰ ita głetur quasi ñ acceꝑit
Dicat quidem in me sunt deus
uota tua. quȩ reddam laudati
ones tͥ: s quia in illa ñ etiam
ex illa meminerit etiam dicere
dñe in uoluntate tua p̃stitisti
decori meo uircutem. Quia et¬
sietiam ex illa ꝓpter arbitͥum
ꝓprium sine quo ñ oꝑamur bo¬
num: ñ tam̃ sicut iste dixit. ñ
nͥex illa. Proprium quippe ar¬
bitrium nͥgra dĩ iuuetur: nec
ipsa bona uoluntas ẽẽ in homi¬
ne potest. Ds̃ ẽ enim inquit
apl̃s qui oꝑatur in uobis et
uelle & oꝑari ꝓbona uoluntate
ñ sicut isti sentiunt. tantumm᷑
scientiam reuelando. ut noue¬
rimus quid facere debeamꝰ. s
eam spirando caritatẽ. ut ea¬
que dicendo nouimꝰ. etiam di¬

Expanded text:
turus: Quid enim habes, quod non turus: Quid enim habes, quod non accepisti? si autem et accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? nolumus ergo, ut uirgo sapraeter te conferre poterit. In his ergo jure laudanda, in his merito caeteris praeferenda es, quae nisi ex te prorsus ita glorietur quasi non acceperit. Dicat quidem, In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi : sed quia in illa, non etiam ex illa, meminerit etiam dicere, Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem : quia etsi etiam ex illa propter arbitrium proprium sine quo non operamur bonum, non tamen snisi ex illa\'. proprium quippe arbitrium nisi dei gratia iuuetur, nec ipsa bona uoluntas esse in homine potest. deus est enim, inquit apostolus. qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, non, sicut isti sentiunt, tantum modo scientiam reuelando. ut nouerimus. quid facere debeamus, sed etiam inspirando caritatem. ut eaquae discendo nouimus. etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam tͥ ultra te sp̃italiter auge¬
retur: qm & tu ea compensatiõ¬
ne minor illa es. quod ita nup¬
sisti ut nasceretur. Hȩc dĩ dona
sunt: & ur̃a quidem sunt. sed
ñ exuobis. Habetis enim thesau¬
rum istum in terrenis corpori¬
bus & adhuc fragilib tanquã
in uasis fictilib: ut eminentia
uirtutis dĩ sit. & ñ ex uobis. Ne
miremini quia dicimus & ur̃a
ẽẽ: & ex uobis ñ ẽẽ. Nam & panẽ¬
nr̃m cotidianum dicimus. s
ne putetur ex nobis. Proinde
sicut scͥptum ẽ. sine intermissi¬
one orate: in om̃ib grãs agite.
Oratis enim ut ꝑseueranter et
ꝓficienter habeatis: grãs agitis
quia ñ ex uobis habetis. Quis
enim uos ab illa ex adam massa
mortis ꝑditionisq discernit: ñ ne
ille qui uenit querere. & salua¬
re quod pierat: An uͦ quando
apło dicente audierit homo
quis enim te discernit. respon¬
surus ẽ. bona uoluntas mea: fi¬
des mea: iustitia mea: & non
continuo quod sequitur audi¬

Expanded text:
sed etiam tibi ultra te spiritaliter augesed etiam tibi ultra te spiritaliter augeretur, quoniam et tu ea compensatione minor illa es, quod ita nupsisti, ut nasceretur. haec dei dona sunt et uestra quidem sunt sed non ei uobis; habetis enim thesaurum istum in terrenis corporibus et adhuc fragilibus tamquam in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex uobis. nec miremini, quia dicimus et uestra esse et ex uobis non esse; nam et panem cotidianum dicimus nostne putetur lex nobis\\ Proinde, sieut scriptum est sine intermissione orate, in omnibus gratias agite; oratis enim. ut perseueranter et proficienter habeatis, gratias agitis, quia non ex uobis habetis. quis enim uos ab illa ex Adam massa mortis perditionisque discernit? nonne ille, qui uenit quaerere et saluare, quod perierat? an uero quando apostolo dicente audierit homo: Quis enim te discernit? responsurus est: \'Bona uoluntas mea. fides mea, iustitia mea\' et non continuo, quod sequitur, audi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ donum. quanuis credenti
uolentiq collatum eundem
audiat ueracem piumq do¬
ctorem: qui cum hinc ageret
ait. Uellem om̃s ẽẽ sicut me
ipsum: s unusquisq ꝓprium
dontm habet ex deo. alius sic
alius autem sic. Audiat etiã
ipsum. ñ tantum suum. sed
umuersȩ ecclesiȩ unicum spoi¬
sum detali castitate atq in¬
degritate dicentem. ñ om̃s ca¬
piunt uerbum hoc. s quib
datum ẽ: ut intelligat ex eo
quod habet tam magnum bo¬
num atq preclarum. se potiꝰ
quam cuiꝰquam uerba. quod
uelut ex se ipsa id habeat. ut ñ
dicamꝰ assentantis adulatoris
ne de occultis hominum tem̾e
iudicare uideamur: certe errai¬
tis laudatoris audire. Omne
quippe datum optimũ. & oẽ
te filia uolentem gaudentẽq
uicit natu posterior. accu pͥor
genere exte. honore ante te. ȩca¬
te subsequens. sc̃ĩtate p̃cedens
in qua etiam tuum eẽ cepit. qd
in te ẽẽ ñ potuit. Illa quippe car¬
naliter ñ nupsit. ut ñ tantum sͥ

Expanded text:
dei donum quamuis credenti dei donum quamuis credenti uolentique conlatum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo alius sic alius autem sic. audiat etiam ipsum non tantum suum sed uniuersae ecclesiae unicum sponsum de tali castitate atque integritate dicentem: Non omnescapiunt uerbum hoc. sed quibus datum est, ut intellegat ex eo, quod habet tam magnum bonum atque praeclarum, se potius quam cuiusquam uerba, quod uelut ex se ipsa id habeat, ut non dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere iudicare uideamur, certe errantis laudatoris audire. omne quippe datum optimum et omnete filii uolentem gaudentemque uicit natu posterior. actu prior. genere ex te, honore ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens, in qua etiam tuum esse coepit, quod in te esse non potuit. illa quippe carnaliter non nupsit, ut non tantum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
terit. In his gͦ iure laudanda
mn his merito ceteris preferen¬
da es. que nͥ exte & in te ẽe non
possunt. Cernis nempe qͣnta
in his uerbis sit cauenda ꝑniti¬
es. Nam utiq quod dictum ẽ
ñ possunt ẽẽ ista bona nͥ in te:
optime & uerissime dictumẽ
iste plane cybus ẽ. Quod uͦ ait
ñ nͥexte: hoc omnino uirusẽ
Absit ut hec libenter audiat
uirgo.xp̃i. que pie intelligit
ꝓpͥam pauꝑtatem cordis hu¬
mani: & ideo illic nͥ sponsi sui
donis nescit ornari. audiat
gͦ potius apłm dicentẽ. despoi¬
saui uos uni uiro uirginem
castam exhibere . xp̃o: timeo
autem ne sicut euam serpens
m̃tes corrumpantur a castita¬
quoq sp̃italib diuitiis. non
istum qui dicit. nullus tͥ p̃ter
te eas conferre potest. & nͥ ex
te & inte ẽẽ ñ possunt: s illũ
audiat qui dicit. habemus
thesaurum istum in uasis fic¬
tilib. ut eminentia uircutis
sacra continentia uirginali
quod ñ sit sibi ex se ipsa. s sit

Expanded text:
terit. in his ergo iure laudanda. terit. in his ergo iure laudanda. in his merito ceteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt\'. Cernis nempe. quanta in his uerbis sit cauenda pernies. eam utique, quod dictum est: Non on possunt esse ista bona nisi in te\', optime et uerissime dictum est: iste plane cibus est; quod uero ait non nisi ex te\\ hoc omnino uirus est. absit, ut haec libenter audiat uirgo Christi, quae pie intellegit propriam paupertatem cordis humani et ideo illic nisi sponsi sui donis nescit ornari. audiat ergo potius apostolum dicentem: Desponsaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, n e, sicut serpens mentes corrumpantur a castitaquoque spiritalibus diuitiis non istum, qui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferre potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt, sed illum audiat. qui dicit: Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit
Abbreviated transcription (Latin):
nam grãm saluatoris. qui as¬
cendens in altum captiuauit
captiuitatem. & dedit dona
hominib: quisquis ñ dum coi¬
ficetur. quantum & quam exi¬
ciabiliter erret intelligas. Qͦmͦ
gͦ a uobis quib tantã dilecti¬
onem debemꝰ ammonendis
ut talia caueatis dissimulare
possemꝰ. cum legissemꝰ librum
quem ad scãm demetͥadem.
quisnam scͥpserit. uel utrum
ad uos ꝑuenerit. ur̃is potiꝰ rescͥp¬
tis nosse uolumꝰ. In quo libro
si fas ẽ legat uirgo. xp̃i unde
credat uirginalem sũã scĩta¬
tem. om̃sq sp̃itales diuitias
ñ nͥ ex seipsa sibi ẽẽ. atq ita priꝰ
sit: plenissime beata dic̾at ideo
ẽẽ quod absit. Ingrata enim
uerba ad illam scͥpta: in eodẽ
libro sunt ista. Habes gͦ & hic
inquit. ꝑ que merito ꝓpina¬
ris aliis: imo hinc magis.
Nam corporalis nobilitas atq
opulentia: tuoꝵ intelliguntur
ẽẽ ñ tua. Sp̃itales uͦ diuitias.
nullus tͥ precerte conferre po¬

Expanded text:
nam gratiam salnatoris, qui asnam gratiam salnatoris, qui ascendit in altum, captiuauit captiuitatem et dedit dona hominibus, quisquis nondum confitetur, quantum et quam exitiabiliter erret, intellegis. Quo modo ergo a uobis. quibus tantam dilectionem debemus, admonendis, ut talia caueatis, dissimulare possemus, cum legissemus librum, quem ad sanctam Demetriadem quisnam scripserit uel, utrum ad uos peruenerit, uestris potius rescriptis nosse uolumus. in quo libro, si fas est, legat uirgo Christi, unde credat uirginalem suam sanctitatem omnesque spiritales diuitias non nisi ex se ipsa sibi esse, atque ita. priusquam sit plenissime beata, discat deo esse - quod absit! — ingrata. uerba enim ad illam scripta in eodem libro sunt ista: \'Habes ergo et hic\', inquit, \'per quae merito praeponaris aliis, immo hinc magis; nam corporalis nobilitas atque opulentia tuorum intellegentur esse non tua, spiritales uero diuitias nullus tibi praeter te conferre po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ paruam. xp̃i eccłiam deputa¬
mꝰ. nec sane paruus ẽ error il¬
loꝵ qui putant ex nobis ipsis
nos habere. si quid iustitiȩ. con¬
tinentiȩ. pietatis. castitatis. in
nob̾ ẽ: eo quod ita nos condidit
ds̃. ut ultra preter quod nobis
reuelat scientiam nichil nos
ctrinam. defimentes. tantũmͦ
ẽe dĩ gr̃ãm. & adiutorium. ut
iuste recteq uiuamꝰ. ad haben¬
dam uͦ bonam uoluntatem
ubi ẽ hoc ipsum qͦd iuste uiua¬
mꝰ. & ipsa caritas. quȩ in oĩb
dĩbonis. ita excellit. ut etiam
ds̃ dicta sit. qua una implere¬
tur in nob̾ si quid diuinȩ le¬
gis & ammonitionis implemꝰ
nolunt nos diuinitus adu¬
uari: s nos ipsos dicunt ar¬
bitͥo ꝓprio nobis ad ista suffi¬
cere. Non nobis uideatur error
iste mediocͥs ꝓfiteri uelle. xp̃i¬
anos. nec uelle audire apłm
xp̃i. qui cum dixisset caritas
dĩ diffusa ẽ in cordibꝰ ur̃is: ne
quisquam eam se habere non
nͥ ꝑ ꝓprium putaret arbitriũ

Expanded text:
non paruam Christi ecclesiam deputanon paruam Christi ecclesiam deputamus. nec sane paruus est error illorum. qui putant ex nobis ipsis nos habere, si quid iustitiae, continentiae, pietatis. castitatis in nobis est, eo quod ita nos condiderit deus, ut ultra. praeter quod nobis reuelat scientiam, nihil nos ctrinam definientes tantum modo esse dei gratiam et adiutorium, ut iuste recteque uiuamus. ad habendam uero bonam uoluntatem. ubi est hoc ipsum, quod iuste uiuimus, et ipsam caritatem. quae in omnibus dei donis ita excellit, ut etiam deus dicta sit, qua una impletur in nobis, si quid diuinae legis et admonitionis implemus, nolunt nos diuinitus adiuuari, sed nos ipsos dicunt arbitrio proprio nobis ad ista sufficere. non uobis uideatur error iste mediocris, profiteri uelle Christianos nec uelle audire apostolum Christi, qui cum dixisset: Caritas dei diffusa est in cordibus nostris. ue quisquam eam habere nonnisi per proprium putaret arbitrium,
Abbreviated transcription (Latin):
rum hominum numero uos
habemꝰ. quib sermo uel pagi¬
na nr̃a importuna uideatũr.
quando id quod ad sanam do¬
ctrinam ñ ꝑtinet uosut uigi¬
lanter euitecis alloquimur.
Hinc ẽgͦ quod ammonitionẽ
nr̃ãm tam grato animo susce¬
pistis: ut in epła tua ad quam
nunc rescribimꝰ diceres. Sant qͦd
me hortatur reuerentia ur̃a ne
aures indulgeam his hominibꝰ
qui prauis tractatib ueneran¬
dam fidem sepe corrumpunt
grãs uberes ago tam pie ammo¬
nitioni. Quod itaq adiungis &e
dicis. s nouerit sacerdotium
ur̃m longe a me ac domuncu¬
lam meam ab huiꝰ modi ꝑsonis
ẽẽ discretam: om̃isq familia
nra adeo catholicam sequitur
fidem ut in nullam heresim
aliquando deuiauerit. nec un¬
quam lapsa sit. ñ dico in eas
sectas que uix expiantur: sed
nec in eas quȩ paruos habere
uidentur errores. Hoc ẽ qͦd nos
magis magisq compellit non
tacere apud uos: de his que etiã
illa quȩ sana sunt uiciare co¬
nantur. Domum enim ur̃am

Expanded text:
rum hominum numero nos rum hominum numero nos habemus, quibus sermo uel pagina nostra importuna uideatur, quando id, quod ad sanam doctrinam non pertinet, uos ut uigilanter euitetis adloquimur. hinc ergo est. quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistula tua, ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane, quod me hortatur reuerentia uestra, ne aures indulgeam his hominibus, qui prauis tractatibus uenerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni.\' i Quod itaque adiungis et dicis: \'Sed nouerit sacerdotium uestrum longe me ac domunculam meam ab huius modi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deuiauerit nec umquam lapsa sit, non dico in eas sectas, quae uix expiantur, sed nec in eas, quae paruos habere uidentur errores\', hoc est, quod nos magis magisque compellit non tacere apud uos de his. qui etiam illa, quae sana sunt. uitiare conantur. domum enim uestram
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. in domo saluatoris
tantus fructus exortus ẽ. ut
humanis nuptiis iam paratis
sc̃a demetͥa sp̃ualem sponsi illiꝰ
p̃ferret amplexum: eui preci¬
oso pre filus hominum. ad ha¬
bendam sp̃s uberiorem fecundi¬
tatem. nec amitcendam carnis
integritatem uirgines nubt̃.
Nesciremꝰ autem quemadmo¬
dum nr̃a illa tc̃ exhortatio. a fi¬
deli & nobili uirgine fuisset ac¬
cepta: nͥ nob̾ ꝓfectis cum post
paululum ꝓfessa fuisset scĩmo¬
mam uirginalem. hoc ingens
dĩ donum. quod ꝑ seruos qͥdem
suos plantat & rigat: s ꝑ se ip¬
sum dat increm̃tum: nob̾ oꝑa¬
riis ꝓuenisse. ur̃arum litcerarũ
lȩtissimo nuntio & ueraci testi¬
monio disceremꝰ. Que cum ita
sint: nemo nos imꝓbos dixerit
si in uob̃ ammonendis. ut con¬
traria grẽ dĩ dogmata deuite¬
tis: necessitudine sumꝰ ꝓpensio¬
re solliciti. Nam licet nos apłs
ñ solum oportune. uerumetiã
importune p̃dicando. uerbo
instare precipiat: ñ tam̃ in eo¬

Expanded text:
saluatoris in domo uestra saluatoris in domo uestra tantus fructus exortus est, ut humanis nuptiis iam paratis sancta Demetrias spiritalem sponsi illius praeferret ampleium, cui specioso prae filiis hominum ad habendam spiritus uberiorem fecunditatem nec amittendam carnis integritatem uirgines nubunt. nesciremus autem, quem ad modum nostra illa tunc exhortatio a fideli et nobili uirgine fuisset accepta, nisi nobis profectis, cum post paululum professa fuisset sanctimoniam uirginalem, hoc ingens dei donum, quod per seruos quidem suos plantat et rigat, sed per se ipsum dat incrementum, nobis operariis prouenisse uestrarum litterarum laetissimo nuntio et ueraci testimonio disceremus. Quae cum ita sint, nemo nos inprobos dixerit, si in nobis admonendis, ut contraria gratiae dei dogmata deuitetis, necessitudine sumus propensiore solliciti. nam licet nos apostolus non solum opportune uerum etiam importune praedicando uerbo instare praecipiat, non tamen in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ñe debitis in xp̃o officiis
honorande & merito
illustri filiȩ iulianȩ:
alipius & augustinꝰ in dño salu¬
tem. Grate ad modum nob̾ io
cundeq accidit. ut simul nos
constitutos apud ipponemtuȩ
reuerentiȩ litterȩ reppirent.
quibꝰ hec rescͥpta pariter redde¬
remꝰ. cognita ur̃a incolumita¬
te gaudentes: uicissimq nr̃am
quam nob caram ẽẽ confidimꝰ
mutua dilectione nuntianteᷤ
dña debitis in .xp̃o officiis ue¬
neranda & merito illustͥs filia
Scire autem optime scimꝰ qͣnͣ¬
tum uobis debeamꝰ religionis
affectum: quantaq nõbis &e
apud dm̃ & inter homines sit
cura de uob̃. Licet enim uos ꝑ
litceras pͥmum. deinde etiam
presentia corporali. pia & catho¬
lica. hoc ẽ uera m̃bra xp̃i eriglu¬
tas nr̃a cognou̾it: etiam tam̃
ꝑ ministerium nr̃m cum acce¬
pissetis uerbum auditus dei
sicut dicit apłs. accepistis non
ut u̾bum hominum. s sicut ẽ
uere uerbum dĩ: cuiꝰ ministeru
nr̃i adiuuante grã & miscd̃ia

Expanded text:
NAE DEBITIS IN CHRISTO OFFICIIS HOXOEANDAE ET MERITO INLUSTRI FILIAK IULIANAE ALVPIUS ET AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. cundeque accidit ut simul nos constitutos apud Hipponem tuae Reverentiae litterae reperirent, quibus haec rescripta pariter redderemus, cognita vestra incolumitate gaudentes, vicissimque nostram, quam vobis charam esse confidimus, mutua dilectione nuntiantes, domina debitis in Christo officiis honoranda, et merito illustris filia. Scire autem vos optime scimus quantum vobis debeamus religionis affectum, quantaque nobis et apud Deum et inter homines sit cura de vobis. Licet enim vos per litteras primum, deinde etiam praesentia corporali, pia et catholica, hoc est uera membra Christi exiguitas nostra cognouerit, tamen etiam per ministerium nostrum, cum accepissetis uerbum auditus dei, sicut dicit apostolus, accepistis non ut uer bum hominum sed, sicut est uere, uerbum dei. cuius ministerii nostri adiuuante gratia et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
naturali uoluntatis arbitrio
satagebat. cum quo conditus
erat: aut remissionem pecca¬
toꝵ defid̾abat. quĩ potiꝰ conti¬
nentiam ne peccaret optabat
uel quid faciendum ẽẽt scire
cupiebat: cum iam se scire face¬
retur cuiꝰ ẽẽt hoc donum. Sed
utiq tantas uoluntatis uires
tantum dilectionis ardorem.
uolebat accipere sp̃u sapientie
qui sufficeret ad implendam

Expanded text:
naturali uoluntatis arbitrio naturali uoluntatis arbitrio satagebat, cum quo conditus erat, aut remissionem peccatorum desiderabat, qui potius continentiam, ne peccaret, optabat, uel, quid faciendum esset, scire cupiebat. cum iam se scire fateretur, cuius esset hoc donum, sed utique tantas uoluntatis uires. tantum dilectionis ardorem uolebat accipere spiritu sapientiae, qui sufficeret ad implendam
Abbreviated transcription (Latin):
nos ad id respondeant adiuua¬
ri. quatmꝰ orantib atq pul¬
santib nob̾ aꝑiatur intelligen¬
tia ueritatis: ubi discamꝰ qͥd
facere flebeamꝰ. ñ ut uires acci¬
piat uoluntas nr̃a quib id fa¬
tum exemplum ad eandem do¬
ctrinam reuocant. quia scili¬
cet in eiꝰ eremplo discimꝰ quem
admodum uiuere debeamus¬
Non autẽ uolunt ad hoc nos
iuuari. ut quod discendo cognoᷤᷤ¬
cimꝰ etiam diligendo faciamus
aut certe in eõdem libro mue¬
nite aliquid si potestis. ubi ex¬
cepta natura. excepto qͦd ad
eandem naturam ꝑtinet arbi¬
tͥo uoluntatis. excepta remis¬
sione peccatoꝵ: & reuelatione
doctrine tale dĩ adutorium
confiteatur:: quale conficetur
ille qui dixit: cum scirem qͥa
nemo potest ẽẽ continens nisi
ds̃ det: & hoc ipsum erat sa¬
pientiȩ scire cuiꝰ eẽt hoc donũ
adii dñm. & deprecatus sum
illum. Neq enim iste aut na¬
turam precando uolebat acci¬
pere. in qua condicus erat:de

Expanded text:
nos ad id respondeant adiuuanos ad id respondeant adiuuari, quatenus orantibus atque pulsantibus nobis aperiatur intellegentia ueritatis. ubi discamus, quid facere debeamus, non ut uires accipiat uoluntas nostra, quibus tum exemplum, ad eandem doctrinam reuocant, quia scilicet in eius exemplo discimus, quem ad modum uiuere debeamusnon autem uolunt ad hoc nos iuuari, ut, quod discendo cognoscimus, etiam diligendo faciamus. Ant certe in eodem libro inuenite aliquid. si potestis. ubi excepta natura. excepto, quod ad eandem naturam pertinet. arbitrio uoluntatis. excepta remissione peccatorum et reuelatione doctrinae tale dei adiutorium confitetur, quale confitetur ille, qui dixit: Cum scirem. quia nemo esse potest continens, nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum, adii dominum et deprecatus sum illum. neque enim iste aut naturam precando uolebat accipere. in qua conditus erat, aut de
Abbreviated transcription (Latin):
enim & alia in quibꝰ ꝑnitiosis¬
sime erratur. sicut hoc ẽ unde
diutiꝰ fortasse quam satis ẽẽt
ur̃ȩ fideli castęq prudentiȩ in
hac epłã locuti sumꝰ. quanquã
qui bonum qͦd ex deo ẽ. negat
eẽ ex deo. nescimꝰ cui faciat in iu¬
riam nͥ deo: ac ꝑhoc illi utiq
trinitati. Quod malum absit
auobis sicut ab eẽ credimꝰ: ab sit
omnino ut tale aliquid in animo
ñ dicimꝰ tuo. uel sacre uirginis
filiȩtuȩ. s cuiusquam extremi
meriti famuli uel famulȩ ur̃e
liber ille fecerit. ex quo ñ nulla
uerba quȩ facilius intelligi pos¬
sent ponenda credidimꝰ. Si autẽ
diligentius intendatis. etiam
illa que ibi uidẽtur uelut ꝓgrã
sine adiutorio dĩ dicere sic inue¬
nietis ambigua. ut possint re¬
ferri uel ad naturam. uł ad do¬
ccrinam. uel ad remissionem
peccatorũ. Nam & quod coguii
confiteri orare nos debere ne
intremꝰ in temptationem: pos¬
sunt ad hoc referre. ut hactenꝰ¬

Expanded text:
enim et alia in quibus perniciesisenim et alia in quibus perniciesissime erratur, sicut hoc est, unde diutius fortasse quam satis esset vestrae fideli castaeque prudentiae in hac epistola locuti sumus. Quanquam qui bonum quod ex Deo est, negat esse ex Deo, nescimus cui faciat injuriam nisi Deo, ac per hoc illi utique Trinitati: quod malum absit a vobis, sicut abesse credimus! Absit omnino ut tale aliquid in animo, non dicimus tuo, vel sacrae virginis filiae tuae, sed in cujusquam extremi meriti famuli vel famulae vestrae liber iste fecerit, ex quo nonnulla verba quae facilius intelligi possent ponenda credidimus. 11. Si autem diligentius intendatis etiam illa, quae ibi videtur velut pro gratia sive adjutorio Dei dicere, sic invenietis ambigua, ut possint referri vel ad naturam, vel ad doctrinam, vel ad remissionem peccatorum. Nam et quod coguntur confiteri, orare nos debere ne intremus in tentationem, possunt ad hoc referre, ut hacten
Abbreviated transcription (Latin):
in semecipso habebit głam. & ñ
in altero. S absit ut gła sua ip¬
sa sit. & ñ illecui dicitur. gła mea
& exaltans caput meũ. Ita qͥppe
ẽ in ea salubriter gła eiꝰ: cum ds̃
qui in illa ẽ. ipse ẽgła eiꝰ. a quo
habet omnia bona. quib ẽ bo¬
na: & habebit om̃ia quib me¬
lior erit: in quantum in hac ui¬
ta melior ẽẽ poterit. & quib
ꝑfecta erit: quando fuerit di¬
uina gr̃a ñ humana laude ꝑfe¬
cta. In dño enim laudabitur
anima eiꝰ. qui satiabit in boniꝰ
desidium eiꝰ: quia & hoc deside¬
rium ipse inspirauit: nec uir¬
go eiꝰ sic in aliquo bono głetur
quasi ñ acceꝑit. De hoc gͦ eiꝰ af¬
fectu. utrum ñ fallam᷑: in de noᷤ
fac potiꝰ rescribendo certiores
Nam illud optime nouimꝰ cũ
omnib ur̃is. cultores uos ẽẽ
& fuisse indiuiduȩ tͥnitatis:
s ñ hunc solum error humanꝰ
obrepit. ut aliquid secus senti
atur de indiuidua tͥnitate. St̃

Expanded text:
in semet ipso habebit gloriam et non in semet ipso habebit gloriam et non in altero. sed absit, ut gloria sua ipsa sit et non ille, cui dicitur: Gloria mea et exaltans caput meum. ita quippe est in ea salubriter gloria eius, cum deus, qui in illa est, ipse est gloria eius. a quo habet omnia bona, quibus est bona, et habebit omnia, quibus melior erit, in quantum in hac uita melior esse poterit. et quibus perfecta erit, quando fuerit diuina gratia, non humana laude perfecta. in domino enim laudabitur anima eius, qui satiauit in bonis desiderium eius. quia et hoc desiderium ipse inspirauit, ne uirgo eius sic in aliquo bono --glorietur, quasi non acceperit. De hoc ergo eius atfectu utrum non fallamur, inde nos fac potius rescribendo certiores. nam illud optime nouimus cum omnibus uestris cultores uos esse et fuisse indiuiduae trinitatis. sed non hinc solum error humanus obrepit, ut aliatur de individua Trinitate. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ nͥ ex illo: quia nemo po¬
test ẽẽ continens. nͥ ds̃ det. Iste
autem de sp̃italibꝰ diuitiis in
quibꝰ ẽ utiq etiam ipsa lumino¬
sa & speciosa continentia. ñ ait
in te & ex de ẽẽ ñ possunt: s ait
nͥ ex te & exte ẽẽ ñ possunt. ut quẽ
admodum ñ ei sunt alibi nifi in
illa. sicut ei ñ aliunde nͥ ex illa ẽẽ
posse credantur. Et ob hoc quod
miserator dñs a corde eiꝰ au̾tat
sic głetur: quasi ñ acceꝑit. Et noᷤ
quidem de sc̃e uirginis discipli¬
na & humilitatẽ xp̃iana. in qͣ
nutͥta & educata ẽ hoc existima¬
mus: quod illa uerba cum lege¬
ret. si tam̃ legit ingemuit. & pec¬
tus humiliter tutudit: ac fortas¬
sis & fleuit: dm̃ cui dicata et a qͦ
scĩficata ẽ. fidenter orauit: ut
quomͦ illa ñ sunt u̾ba ipsius sed
alteriꝰ: ita ñ sit talis & fides eiꝰ
quo in se ñ in dño głetur. Nam
gła quidem eiꝰ in ipsa ẽ. ñ in u̾bis
alienis: sicut apłs dicit. Opus
autẽ suum ꝓbet unꝰquisq & tẽ

Expanded text:
n nisi ex illo, quia nemo esse potest continens, nisi deus det. iste autem de spiritalibus diuitiis, in quibus est utique etiam ipsa luminosa et speciosa continentia, non ait: \'In te et ex te esse possunt\', sed ait: Nisi ex te et in te esse non possunt\\ ut. quem ad modum non ei sunt alibi nisi in illa, sic ei non aliunde nisi ex illa esse posse credantur et ob hoc — quod miserator dominus a corde eius auertat! - sic glorietur, quasi non acceperit Et nos quidem de sanctae uirginis disciplina et humilitate Christiana, in qua nutrita et educata est, hoc existimamus, quod, illa uerba cum legeret, si tamen legit. ingemuit et pectus humiliter tutudit ac fortassis et fleuit deumque, cui dicata et a quo sanctificata est, fidenter orauit, ut, quo modo illa non sunt uerba ipsius sed alterius, ita non sit talis et fides eius, quo in se non in domino glorietur. nam gloria quidem eius in ipsa est non in uerbis alienis, sicut apostolus dicit: Opus autem suum probet unusquisque et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dus quippe iste ꝑiculosi
ẽblandus. quam mole
& magis cauendꝰ cum se illicit
diligi: quam cum admo¬
net cogitq condempni.
Nam cum om̃ia que in illo
sunt concupiscentia st̃ carnis
& concupiscentia ocłoꝵ. & ambi¬
tio scłi. sepe etiam his qui talibꝰ
sp̃ualia inuisibilia ȩterna p̃po¬
nunt: inserit se terrenȩ suaui¬
tatis affectus: & delectationi¬
bus suis nr̃a comitat᷑ officia.
Quanto enim st̃ caritati fut᷑a
meliora: tanto fc̃ infirmitati
uiolentiora presentia. Et uti¬
nam hi qui ea uidere & gemere
nouert̃: uincere & euadere me¬
reantur. qͦd sine dĩ gra nullo
mͦ uoluntas implet humana:
quia ne libera dicenda ẽ: quã
diu ẽ tuincentib & uncienti¬
entib cupiditatib subdita
Aquo enim quis deuictus est
huic & seruus addictus ẽ. Et si
uos filiꝰ liberauerit. ait ipse fi
liꝰ dĩ: tc̃ uere liberi eritis. Lex ita¬
q docendo & iubendo qͦd sine
gr̃a impleri ñ potest: homini

Expanded text:
dus quippe iste periculosior est blandus quam molestus et magis cauendus, cum se inlicit diligi, quam cum admonet cogitque contemni. nam cum omnia, quae in illo sunt, concupiscentia sint carnis et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi, saepe etiam his, qui talibus spiritalia, inuisibilia, aeterna praeponunt, inserit se terrenae suauitatis affectus et delectationibus suis nostra comitatur officia. quanto enim sunt caritati futura meliora, tanto sunt infirmitati uiolentiora praesentia. et utinam hi, qui ea uidere et gemere nouerunt, uincere et euadere mereantur! quod sine dei gratia nullo modo uoluntas implet humana, quia nec libera dicenda est, quam diu est uincentibus et uincientibus cupiditatibus subdita; a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est, et: Si uos filius liberauerit, ait ipse dei filius, tunc uere liberi eritis. Lex itaque docendo et iubendo, quod sine gratia impleri non potest, homini
Abbreviated transcription (Latin):
uides. aderit miscd̾ia dĩ. ut ali¬
quando error qui nos dirimit.
ex amore pacis & ratione ueri¬
tatis intereat. Mem̃to qͦd de ro¬
gatensib dixerim: qui uosfir¬
mianos appellare dicuntur.
sicut nos macharianos appel¬
latos: neq de rusicazensi ep̃o
tr̃o qui cum firmo pactus ꝑhi¬
betur incolumitatem suorũ
ut ei porte apirentur & in ua¬
stationem darentur catholici:
& alia innumerabilia. Desine
gͦ locis communibꝰ exaggera¬
re facta hominũ. ut audita
uel cognita. Uides enim que
de uris taceam: ut de origine
schimatis ubi tota causa ẽ:res
agatur. Oñs ds̃ inspiret tͥ cogi¬
tationem pacificam: desidera¬

Expanded text:
uides, aderit misericordia dei, ut aliuides, aderit misericordia dei, ut aliquando error, qui nos dirimit, et amore pacis et ratione ueritatis intereat. memento, quod de Rogatensibus non dixerim, qui uos Firmianos appellare dicuntur, sicut nos Macarianos appellatis, neque de Rusicazensi episcopo uestro, qui cum Firmo pactus perhibetur incolumitatem suorum, ut u ei portae aperirentur et in uastationem darentur catholici. et alia innumerabilia. desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum uel audita uel cognita. uides enim, quae de uestris taceam, ut de origine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. dominus deus inspiret tibi cogitationem pacificam, desidera