comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quae caritatis uinculo con¬
tinetur Decaritate autem lo
cuturiis a postolus suꝑ eminentiore
in quit uiam de monstro. Etalio
locoait Cognoscer etiam suꝑ¬
eminentem scientiae caritatem
quae ẽ. uinculum ꝑ fectionis
Siergo caritas et suꝑ eminenti orem
hab& uiam et suꝑ emin& scientiae
et suꝑ omma p̾cepta ẽ merito ues¬
tis qua significatur De sũꝑ contex¬
ta ꝑ hibetur In consutilis aute
ne aliquando dissuatur adunum
ꝑuenit quia munum omnes col¬
legit. Siuut in apostolis cum cet̾
etiamipsenumerus duo denarius idẽ
quachi pertitus internos etomnes
cent interrogati. solus petrus respon¬
dit Tues xp̃s filius dĩ uiui. Eteidici¬
tur tibidab oclaues regnicaelorũ
Tamquamligandi et soluendis olus ac¬
ceperit potestatem. Cum et illudunꝰ
proomnibus dixerit hoccumomnibus
tamquam ꝑ sonam gerens ipsius uni
unitas ẽ i n omnibus. Vnde et hiccũ
diciss& de suꝑ contexta addidit ꝑ

Expanded text:
tatem, quae charitatis vinculo contatem, quae charitatis vinculo continetur. De charicuturus Apostolus: « Supereminentiorem, inquit, viam vobis demonstro . » Et alio loco ait: « Cognoscere autem supereminentem scientiae charitatem, quae est vinculum perfectionis . » Si ergo charitas superemihabet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est, merito vestis, qua significatur, desuper contexta perhibetur. Inconsutilis autem, ne aliquando dissuatur; et ad unum pervenit, quia in unum omnes colligit; sicut in apostolis cum esset etiam ipse numerus duodenarius, id est, quadripartitus in ternos, et omnes essent interrogati, solus Petrus respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi, et ei dicitur: Tibi dabo claves regni coelorum ; tanquam ligandi et solvendi solus acciperet potestatem: cum et illud unus pro omnibus dixerit, et hoc cum omnibus tanquam personam gerens ipsius unitunitas est in omnibus. Unde et hic cum dixisset, desuper contexta, addidit, per
Abbreviated transcription (Latin):
cum crucifixissent eum acceperunt
uestimenta eius et fecer quattuor
partes unicuiq militi partem ec tunica
subaudiendum ẽ acceperunt. ut
iftemsit sensus Acceperunt uesti¬
menta eius. Et fecerunt quattuor
partes unicuiq: militi partem. acce¬
perunt ec tunicam. Et sic locutuse.
detunica quã simulcum ceteris acce¬
rat autem tunica in consutilis desu¬
ꝑ contexta ꝑ totum. Curautẽ
deilla fortem miserunt Narrans
Dixerunt ergo adiniuicem inquit
Non suindamꝰ eam sed sortia mur
deillacuius sit
ppar& itaq mnaliis uestibus ae qua¬
les eos habuisse partes ut sortiri
necesse Nonfuerit. Inuilla uero
una non eos habere potuisse singu¬
las partes Quaerat forte aliquis
quid signific& in tot partes uestimtor
facta diuisio et decunica illa sortio
toto scilic& quae quattuor parti¬
bus constat terrarumorbediffusa
se angelossuos ut colligant electos
suos aquattuor uentis quod quide.¬
nisi aquattuor partibus mundi
omnium partium significat ani¬

Expanded text:
cum crucifixissent eum, acceperunt cum crucifixissent eum, acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem, et tunicam; subaudiendum est, acceperunt: ut iste sit sensus: acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem; acceperunt et tunicam. Et sic locutus esde tunica quam simul cum caeteris acceErat autem tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. Cur autem de illa sortem miserint narrans: Dixerunt ergo ad invicem, inquit, Non scindamus eam, sed sortiamur de illa, cujus sit. Apparet itaque in aliis vestibus aequales eos habuisse partes, ut sortiri necesse non fuerit: in illa vero una non eos habere potuisse singulas partes. « Quaerat forte aliquis quid significet in tot partes vestimentorum facta divisio, et de tunica illa sortitio?toto scilicet qui quatuor partibus constat terrarum orbe diffusse Angelos suos, ut colligant electos suos a quatuor ventis : qunisi a quatuor partibus mundi,omnium partium significat uni
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ Ne propter sion montem solis
udacis cum regem quis quam dice¬
nunuolumꝰ hitellegiin hoctitulo
sacramentum in quo scriptum erat
rex iuda eorum. Sirex ẽ. xp̃s et
gentium: Quia sulic& oleaster
factus ẽ particeps pinguidinis o
amaritudinis oleastri. Namineo
promissionis qui sunt etiam filudĩ
Qm̃ nonqui filucarnis ait a postolus
filiidĩ. sed qui filui promissionis de¬
putantur insemine et gentes erant
quibus diceba Si autemuos
Xpi ergo abrahȩ sem estis scđm pro¬
missionem heredes Rex ergo iu¬
daeorum xp̃s sediuda eorũ urcum¬
usione cordisspunon littera. quor̃
laus non ex hominibus sed exdo ẽ.
ꝑtimꝰtiũ adhierus alem liberam ma¬
tremnr̃am aeternam in caelissas¬
ram spitalem ancillã et filiũ eius
dedomolibertatis cicientem. Ideo
enimpilatus quod scripsit scripsit
qui in eo crucifigendo presidi paruer
Manifeste quippe ait. Milites ergo

Expanded text:
Domini : ne propter Sion montem, solis Domini : ne propter Sion montem, solis Judaeis eum regem quisquam dicenum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis olamaritudinis oleastri? Nam in epromissionis, qui sunt etiam filii Dei? Quoniam non qui filii carnis, ait Apostolus, hi filii Dei: sed qui filii promissionis, deputantur in semine . Et gentes erant, quibus dicebat: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes . Rex ergo Judaeorum Christus, sed Judaeorum circumcisione cordis; spiritu, non littera: quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est; pertinentium ad Jerusalem liberam matrem nostram , aeternam in coelis, Saram spiritalem, ancillam et filios ejus de domo libertatis ejicientem. Ideo enim Pilatus quod scripsit, scripsit,qui in eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait: Milites ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate erat locus ubi estiruai fixus
ihs et erat icriptum hebraicae.
de quippetres linguae ibi p̃ceteris
eminebant. Hebrea propter iu¬
da eos in lege gloriantes. Crȩca
propt̃ gentium sapientes latina
propt romanos multis acpeneom¬
nibus iam tunc gentibu simperantes
icebant ergopĩlato pontifices iu¬
dacorum. Noli scribere rex
iudacorũ. sed quia ipsed ixit rex
sumiudaeorũ Respondit pilatus
quod scripsi scripsi
in effabiletnuim diuinae operatio
nis in cordibus ignorantium
Nonne occultauox quaed ampilato
sratus quodam si dici potest clamo
ante in psalmorum litteris prophe¬
tatum ẽ. Necorrum pastituli in¬
scriptionem Num quid enim
ait rex sum iudaeorum. Sicor¬
rumpinon potest quod pilatus
scripsit corrumpipotest quodue¬
ritas dix̃ sed iuda eorum tantũ
immo et gentium Cum enimdixis¬
s& in prophetia. Ego autem cons¬
titutus sum rex ab eo supersion
montem scm eius p̃dicans p̃ceptum

Expanded text:
civitatem erat locus, ubi est crucifixus civitatem erat locus, ubi est crucifixus Jesus. Et erat scriptum Hebraice, e quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant: Hebraea, propter Judaeos in lege gloriantes; Graeca, propter gentium sapientes; Latina, propter Romanos, multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum: Noli scribere, rex Judaeorum; sed quia disum Judaeorum. Respondit Pilatus: Quod scripsi, scripsi. O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici potest, clamorante in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptionem . Nunquid enim ait: Rex sum Judaeorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest quod Veritas dixit? Sed Judaeorum tantum imo et gentium. Cum enim dixisset in Prophetia: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
milites trans ferre conatisunt
propter ea marcus sub pressa ea
hora qua xp̃s amilitibus crucifixus
ẽ. quae agis extaiam coeperat
Tertiam potius horam recordatus
expressit quahora intelleguntur
apud pilatum clamare potuisse
cruci fige crucifige. ut non illi
tantum repperiantur. crucifixis
seihm id est milites quieum ligno
sextahora suspenderunt. uerum
etiamiudaei qui utcruci figeretur
Tertio clamauerunt
aiulans ergosibi crucem exiuit
in eum quidicitur caluaria e locũ
hebraice autem golgotha ubi eũ
crucifixerunt. Ettum eo duos
hinc ethinc medium autemihm
stiduo latrones erant sicut aliorũ
euangelistarum narrationedidi¬
cimus cum quibus crucifixus et in¬
ter quos crucifixus ẽ xp̃s. Dequo
premissadixerat prophetia et in¬
ter iniquos deputatus ẽ
etposuit suꝑcrucem. Erat autem
scriptum Ihs̃ natarenus rexiu¬
daeorum. Hunc ergotitulu multi
legerunt iudacorum quia prope

Expanded text:
milites transferre conati sunt, milites transferre conati sunt, propterea Marcus subpressa ea hora, qua Christus a militibus crucifixus est, quae agi sexta jam coeperat, tertiam potius horam recordatus expressit, qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse, Crucifige, crucifige: ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est, milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt, verum etiam Judaei, qui, ut crucifigeretur, hora tertia clamaverunt. Bajulans ergo sibi crucem, exivit in eum qui dicitur Calvariae locum, Hebraice autem Golgotha, ubi eum crucifixerunt. Et cum eo duos hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus est Christus; et inter quos fixus est Christus, de quo praemissa dixerat prophetia: Et inter iniquos deputatus estet posuit super crucem. Erat autem scriptum: Jesus Nazarenus rex Judaeorum. Hunc ergo titulum multi legerunt Judaeorum, quia prope
Abbreviated transcription (Latin):
enim susceperunt quod auidissime
flagitauerunt et ipsifecer̃ quic¬
canteatq dampnante pilato pro
tribunali dnmihm̃ xp̃m
ora quasi sexta susceperunt eum et
eduxerunt. et baiulans sibicruce
exiuit in eum locum quidiciturcal¬
uariȩ locus hebraicae golgotha
ubi eum crucifixerunt.
uidem quod marcus euangelista
ait. Erat autem horatiet
crucifixerunt eum nisiquia hora
tertia crucifixus ẽ dñs linguis iu¬
datorum. Hora sextam anĩbus mi¬
litum ut intellegamus horam
quinta miam fuissetrans actam
et aliquid desexta coeptum quando
sedit protribunali pilatus quedictae.
in ligno cum duobus latronibus con¬
figeretur. etiuxtacrucem eius ge¬
rerentur quae gesta narrantur
hora sexta integra compleretur ex
quahora usq ad nonam sole obscu¬
rato tenebras factas trium euange¬
listarum matheimarci etia
contestatur auctoritas. Sed qm̃
iudaei facinus inter fectixpi a se
Inromanosidẽ pilatum. et euis

Expanded text:
enim susceperunt quod avidissime enim susceperunt quod avidissime flagitaverunt, et ipsi fecerunt quidcante atque damnante Pilato pro tribunali Dominum Jesum Christum, hora quasi sexta susceperunt eum et eduxerunt. Et bajulans sibi crucem, exivit in eum, qui dicitur Calvariae locum, Hebraice Golgotha, ubi cum crucifixerunt. Quid est ergo, quod Marcus evangelista ait, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum , nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, 630 et aliquid de sexta coeptum, quando sedit pro tribunali Pilatus; quae dictain ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta crucem ejus gererentur, quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur: ex qua hora usque ad nonam sole obscurato tenebras factas, trium evangelistarum, Matthaei, Marci et Lucae contestatur auctoritas. Sed quoniam Judaei facinus interfecti Christi a se in Romanos, id est, Pilatum et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hos ausus ei tradiderant ocidendu
Tradidit ergo illum eis ut crucifigeret᷑
sednm quid aliud etante cupiebat
cum dicebat accipite cũ uos eteruo¬
figite uel etiam superius. Accipite
eumuos et secundum legem uram
iudicate cum Curautemillitan¬
topere noluerunt dicentes. nobis
Nonlic& interficere quem quam
et omnimodo instantes et non ab eis
sed apside occideretur Eudeo eu
occidendum accipere recus antes. si
tiunceuim accipiunt occidendum
aut si hoc nonfit cur dictum est
unc ergo tradidit eisillum ut cruci¬
sedideo illistraditum dix̃ euange lista
ut eoscrimine implicatos. a quo a¬
lieni ee conabantur ostender&
Non enimpilatus hoc facer& nisi ut
id quodeos cupire cernebat imple
otest admilites iam referri appari¬
tores p̃sidis Nam postea euidenti¬
us dicitur
lites ergocum cruci fixis sent
eum
uamius euangelista etiamsi totum
iuda eistribuit merito facit Ipsi

Expanded text:
hos ausus ei tradiderant occidendum. hos ausus ei tradiderant occidendum. Tradidit ergo illum eis, ut crucifigeretur. Sed nunquid aliud et ante cupiebat, cum dicebat: Accipite eum vos, et crucifigite; vel etiam superius: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum? Cur autem illi tantopere noluerunt, dicentes: Nobis non licet interficere quemquam, et omni modo instantes, ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si nunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non fit, cur dictum est: Tunc ergo tradidit eis illum, ut cruciSed ideo illis traditum dixit Evangelista, ut eos crimine implicatos, a quo alieni esse conabantur, ostenderet: non enim Pilatus hoc faceret, nisi ut id quod eos cupere cernebat, imple, et eduxerunt, potest ad milites jam referri apparitores praesidis. Nam postea evidentius dicitur: Milites ergo cum crucifixissent eum: quamvis evangelista, etiamsi totum Judaeis tribuit, merito facit; ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dduxit forasi hm et sedit protribu¬
nali in loco quidicitur lithosthro
ł rat autem paras ceue paschȩ ho¬
raquasisexta
uahora sit dñscrucifixus propter
cuangelistae alterius testimoni¬
um quidixit lrat autem ho¬
ratertia et crucifixerunt eum
Ommagna disceptatio sol& abori¬
ri cum ad ipsum locum ubicruci¬
fixus narratur uentum fuerit
ut potuerim sidñs uoluerit dis¬
seremus
umergo protribunali sediss&
pilatus dicit iudaeis Eccerex
uester. Illi autem clamabant
tolle tolle crucifige eum. Dicit
eispilatus regemurm crucifigani
dhuc terrorem quemdecaesa re in¬
gesserant superare conatur De
ignominia eorum uolens eos fran¬
geredicendo regemurm crucifi¬
gam quos deignominia xp̃i mita¬
garenon potuit sed timore mox
nisi caesarem. Tuncergo tradidit
eisillum utcrucifigeretur
pertissime quippecontracaesarem
cenire uideretur si regem senon
habere nisi caesarem profitentibus.

Expanded text:
adduxit foras Jesum, et sedit pro tribuadduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali i. Erat autem parasceve Paschae hora quasi sexta. Qua hora sit Dominus crucifixus, propter evangelistae alterius testimonium, qui dixit: Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum; quoniam magna disceptatio solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, dicit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dicit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare ingesserant superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo: Regem vestrum crucifigam? Quos de ignominia Christi mitigare non potuit: sed timore mox habemus regem nisi Caesarem. Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur. Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se non habere nisi Caesarem profitentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc maius ẽ
xinde querebat pilatus dimitte¬
recum
uid ẽ hoc quod dictum ẽ. ex inde
quasi ante a nonquerebat
egesuperiora. et inuenies iamdu¬
dum eum quacreredimittere
ihim Exinde itaq intellegendũ
ẽ. propter hoc idẽ ex hac causa
ne haber& peccatum occiden do
Innocentem sibi traditum. Qua¬
a sminus peccans qua miuda ei
quuillum ei tradiderant occidendũ
Exinde ergo ide. ideo nehoc pecca¬
tum facer& Nonnunc primo
sed abinitio quaerebat eum
dimittere
cit contradicit caesari
aiorem timorem se ingerere
putauerunt pilato terrendo
decaesare ut occiderent xp̃m
quam superius abidixerant nos
legemhabem et secundu legem
deb& mori quia filium di sefecit
Eorum lege quippe ille nontimuit
ut occider&. sed magis filium di
timuit neoccider&. Nunc ue¬
rononsicsotuit contempnere
caes arem auctorem potestatissuȩ
quem admodum lege gentis ali¬
Pilatus cum audis s& hos sermones

Expanded text:
quia hoc majus est. « quia hoc majus est. « Exinde quaerebat Pilatus dimittere eum. » Quid est hoc quod dicitur « exinde, » quasi antea non quaerebat? Lege superiora, et invenies jamdudum eum quaerere dimittere Jesum. Exinde itaque intelligendum est propter hoc, id est ex causa, ne haberet peccatum occidendo innocentem sibi traditum, quamvis mitius peccans quam Judaei, qui illum ei tradiderant occidendum. Exinde ergo, id est, ideo ne hoc peccatum faceret: non nunc primo, sed ab initio quaerebat eum dimittere.cit, contradicit Caesari. » Majorem timorem se ingerere putaverunt Pilato, terrendo de Caesare, ut occideret Christum, quam superius ubi dixerant: « Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, qua Filium Dei se fecit. » Eorum legem quippe ille non timuit ut occideret, sed magis Filium Dtimuit ne occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem, auctorem potestatis suae, quemadmodum legem gentis aliPilatus, cum audisset hos sermones,
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Dicam ergo quod dixit
quod et ꝑ apostolum docuit. quia
None potestas nisiado. etquit
plus peccat qui potestatiin nocentem
occidendumliuore tradit. qua potestas
ipsa sicum cumtimore alterius maio¬
rispotestatis occidit. Talem quippe
dĩ pilato dederat potestatẽ. ut cet
etiam sub caesaris potestate Qua¬
propter non haberes inquit aduer¬
sum me potestatemullam idẽ quan¬
tum ẽ. utibi omnimodoliberum sit.
ropterea quitradidit metibi maius
peccatum hab &
lequippe metuȩ potestati tradidit
INuidendo. Tuuero eandem potes¬
tateminme exerciturus es metuen¬
do. Nectimendo quidem presertim
INnocentem homohominem deb&
occidere. sed tamentelando facere
multomagis malumẽ. quamtim do
etideo non ait uerax magister
qui me tibi tradidit̃ ipsehab& pec¬
catum tam quamille non haber&
sed ut maius hab& peccatum ut et¬
am sehabȩre intelleger&. Ne¬
que enim propterea illud nullum ẽ.

Expanded text:
cebat. Discamus ergo quod dixit, cebat. Discamus ergo quod dixit, quod et per Apostolum docuit, quia non est potestas nisi a Deo : et quia plus peccat qui potestati innocentem occidendum livore tradit, quam potestas ipsa, si eum cum timore alterius majoris potestatis occidit. Talem quippe Deus Pilato dederat potestatem, ut esset etiam sub Caesaris potestate. Quapropter, non haberes, inquit, adversum me potestatem ullam, id est, quantum est, ut tibi omnimodo liberum sit, « propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. » Ille quippe me tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exercitaturus es metuendo: nec timendo quidem, praesertim innocentem, homo hominem non debet occidere, sed tamen id zelando facere multo magis malum est quam timendo. Et ideo non ait verax magister: Qui me tradidit tibi, ipse habet peccatum, tanquam ille non haberet: sed ait: « majus habet peccatum, » ut etiam se habere intelligeret. Neque enim propterea illud nullum est,
Abbreviated transcription (Latin):
fectate in licito ausu regiae po¬
testatis. et tamen neutrum sibi
ihs mendaater usur pauit
sedutrumq uerum e. et unigeni¬
tus e difilius et rex ado consti¬
tutds suꝑ sion montem scm eius.
etutruq niunc de monstrar&
s quanto erat potentior tan¬
to mall& ee. patientior
umergo audissa pilatus hoc uer¬
bum magistimuit et ingressus
ptoriumĩ terum et dicit ad bm.
ande estu Ihs aute responsum
Nondedit ei
arrationibus repperitur . et a¬
pud principes sacerdotum et aput
suo silentio non reus sed in nocens
haberetur
espondit ihs non haberes aduer¬
sum me potestatem ullam nisi
cibi eet datum desuꝑ propterea
quitra didit me tibimaius peccatu
cceres pondit ei tamen non ubiq
respondit Nonsicut reus siuedo¬
sus sed sicut agnus Hoc ẽ sicut
simplex atq in nocens non appe¬
ruit ossuum Pro inde ubi non res¬
pondebat sicut ouis silebat
Vbi res pondebat sicut pastor do¬

Expanded text:
fectatae illicito ausu regiae pofectatae illicito ausu regiae potestatis; et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter usurpavit; sed utrumque verum est, et unigenitus est Dei Filius, et rex a Deo constitutus super Sion montem sanctum ejus . Et utrumque nunc demonstraret, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit, et ingressus est praetorium iterum, et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei. narrationibus reperitur, et apud principes sacerdotum, et apudsuo silentio non reus, sed innocens haberetur. « Respondit Jesus: Non haberes adversum me ullam potestatem, nisi tibi esset datum desuper. Propterea, qui tradidit me tibi, majus peccatum « Ecce respondit, et tamen non ubique respondit ; non sicut reus sive dolosus, sed sicut agnus, hoc est, sicut simplex atque innocens, non aperuit os suum. Proinde ubi non respondebat, sicut ovis silebat; ubi respondebat, sicut pastor do
Abbreviated transcription (Latin):
haec amilitibus facta siue iusserit
ea siue ꝑmiserit. illa scilic& causa
quam supra diximus ut haec eius
ludibria inimicili bentissime bi¬
berent ctulterius sanguine mrẽstirer
greditur ad cosihs portans
spinca corona et purpureum
uestimentum
indarus imperio sed plenus ob¬
rrobrio. et dicit eis excehomo
Sregi inuidetis lam parcite qui¬
adeiectum uidetis Flagellat᷑
spinis coronatus e ludibrios a
ueste amictus ẽ. amaris conui¬
tus inlusus ẽ alapis cacsus e
feru& ignominia frigescit inui¬
dia sed non frigesut: in ardesc
potius et increscit
umenim uidissent eum pontifi¬
ces et ministri damabant dicen¬
tes crucifige crucifige
Dicit eispilatus accipite eum
uos et crucifigite ego enimnon
iniuenio in eo causam Respon¬
derunt ei iudaei. Nos legem ha¬
bemus et secundum deb& mo¬
ri quia filium di sefecit
cealtera maior inuidia parua
quippeilla uidebatur uelut af¬

Expanded text:
haec a militibus facta, sive jusserit haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa, quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureumvestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis: Ecce homo. Si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis: flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris convitiis illusus est, alapis caesus est: fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius, et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifige. Dicit eis Pilatus: Accipite eum vos, et crucifigite; ego enim non invenio in eo causam. Responderunt ei Judaei: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. Ecce altera major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut af
Abbreviated transcription (Latin):
etusq ad eius mortem saeuire desiste¬
rent. Ad hoc ꝑtin& quodidem p¬
sefcohortem suam ꝑmisit facere
quȩ secuntur
et milites plectentes coronam despi
nis inposuerunt capiti eius et ueste
purpuream circum dederunt eũ
et ueniebant ad eum et dicebant
auerex iuda eorum: Etdabant
ei alapas
Sic implebantur quede se p̃dixerat
xp̃s. sic martrres informabantur
adomnia quae ꝑsecutoribus libuiss&
facere ꝑferenda Sic paulis per occul¬
tata tenendaq: potentia commda¬
batur prius imitanda patientia sic
regnum quod dehoc mundo non e¬
rat Suꝑbummundum non atro¬
citate pugnandi sed patiendihu¬
militate uincebat. Sedillud gra¬
num multiplicandum seminabatur
horribili contumelia. ut mirabili
pullular& ingloria
Exiit iterum pilatus foras et dic̃ eis
ccead duco eun foras ut cognoscatis
quia in eo nullamcaus amin uenio
Exiit ergo ihs portam spineam co¬
ronam et purpureum uestim̃ tu
et dicit eis ecce homo
Hic appar& Non ignorante pilato

Expanded text:
et usque ad ejus mortem saevire desisteet usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet, quod idem praeses cohortem suam permisit facere, quae sequuntur: « Et milites, plectentes coronam dnis inposuerunt capiti eius et veste purpurea circumdederunt eum et veniebant ad eum et dicebant have rex Iudaeorum et dabanei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus. Sic martyres informabantur ad omnia quae pefacere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sed  Aug., sic illud granum multiphorribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. Exiit iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco eum foras, ut cognoscatis quia in eo nullam causam invenioExiit ergo Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum. Et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato
Abbreviated transcription (Latin):
r& ei ihs quid ẽ ueritas. nemora
fier& Cum recoluiss& morem
quo pos sit cis ꝑpascha dimit ti
Haet uero consuetudo dimittendi for¬
tassis propter pascha apudiuda eos
remansit. Obmemoriam liberati¬
onis illorum exa egrpto quia in pas¬
rat autem barabbas latro. Barabbas
istefilius magistricorũ interptatur
idẽ diaboliquimagister fuit uel
huic latroni in scelere suo. ueliuda cis
inimpietate ꝑfidie suac. Non rep¬
hendimus oiuda ei quod ꝑ pascha
liberastis nocentem sed quodoccidistis
innocentem. Quod tamennisi fier&
uerum pascha nonfier&. sed umbra
ueritatis aiudacis errantibusteneba¬
tur. et mirabilidispensatione diuine
sapientiae ꝑ homines fallaces ciusdẽ
umbrae uerita simplebatur. Quae
utuerum pascha fier& xp̃suelutouis
immolabatur
Tunca dp̃hendit pilatus hm et flag¬
Hoc pilatus Non obaliud fecisse creden¬
dum ẽ nisi ut eius in iun is iuda ei sati¬
ati. sufficeresibi existimarent.

Expanded text:
ret ei Jesus quid esset veritas, ne mora ret ei Jesus quid esset veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo possit eis per Pascha dimitti. » Haec vero consuetudo dimittendi, fortassis propter Pascha apud Judaeos remansit, ob memoriam liberationis illorum ex Aegypto.-- Erat autem Baraiste filius magistri eorum interpretatur, id est diaboli, qui magister fuit vel huic latroni in scelere suo, vel Judaeis in impietate perfidiae suae. Non reprehendimus, o Judaei, quod per Pascha liberatis nocentem, sed quod occidistis innocentem. Quod tamen nisi fieret, verum Pascha non fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines fallaces ejusdem umbrae veritas implebatur. Quod ut verum Pascha fieret, Christus velut ovis immolabatur. « Tunc apprehendit Pilatus Jesum, et flag» Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent,
Abbreviated transcription (Latin):
aocem meam.
auditatiq interioribus auribus
sest baudit mea euoci. Quodtan¬
tundemualer& sidicer& creditmihi
Cumitaq xp̃stestimonium ꝑ hib&
ueritati profec to testimonium ꝑhi¬
b& sibi Eius quippeuox ẽ. ego sum
ueritas. Hic commendat gratiam
ꝑquam uocatisumꝰ. Ait itaque
Omnisquie exueritate audit uocẽ
meam. Nonideo ẽ. exueritate quio
cius audit uocem sedideo audit
quia exueritate e. Id est quia hocilli
donum exueritate conlatum e. quod
nec expectauit aue quidrespon¬
der& ei ihs quia forte dignus non fu¬
it audire. Sedcum hocdixiss& ite¬
rum exit adiuda eos et dixit eis
Nullam inuenio in eo causam Estautẽ
consuetudo. ut unum dimittam uo¬
bis inpascha. Vultis ergodimittam
uobis regem iudaeorum.
redo cum dixiss& pilatus quid est
ueritas inmente illi uenis se continu¬
oconsuetudinem iuda eoru quasole¬
bat eis dimittiunum in pascha. et
Ideo Non expectauit ut responde¬

Expanded text:
vocem meam. vocem meam. Audit utique interioribus auribus, id est, obaudit meae voci; quod tantumdem valeret quasi diceret, Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veritati, profecto testimonium perhibet sibi: ejus quippe vox est, Ego sum veritas . Hic commendat gratiam, per quam vocati sumus. Ait itaque: Omnis qui est ex veritate, audit vocem meam : non ideo est ex veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit, quia ex veritate est, id est quia hoc illi donum ex veritate collatum est; quod Nec exspectavit audire, » quid responderet ei Jesus, quia forte dignus non fuit audire. Sed cum hoc dixisset, iterum exiit ad Judaeos, et dixit eis: Nullam invenio in eo causam. Est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in Pascha; vultis ergo dimittam vobis regem Judaeorum? « Credo, cum dixisset Pilatus, quid est veritas, in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti unus in Pascha: et ideo non exspectavit, ut responde
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc mundo. Deregno quippe
suodicit paulo ante demundo
Respondit ihstudicis quiarex su ego
on qui seregemtimuit confiteri
sdtudicis Ait Sic respondit
ut uerum dicer& et sermo eius calu¬
mae non pateretur Dictum ẽ.
tudicis Carnalis. carnalit̃ dicis
Deinde subiungit
E goinhocnatussum et ad hocueni in
mundd ut testimonium ꝑhibeam
ueritati
in e. producenda haius pronominis
syllaba quod ut in hocnatus sum
tamq indixerit in hac renatus
sum sdcrrĩpienda tam quam dixe¬
rit in hanc remnatus sum ueladhoc
Vnde manifestume. cum temporãlem
uatiuitatem siam hic commemo¬
rasse qua in carnaus uenit in mun¬
dum nonillã sine initio quad s̃ erat
ꝑ quem pater condidit mundum
hocergo sedixit natum Idẽ prop¬
terhocnatum et adhoc uonisse in
mundum utiq nascendo deuirgine
ut testimonium ꝑhibeat ueritati
Sed quianon omnium e. fides a diunc¬
xitatq ait
omnisqui est exueritate audit

Expanded text:
in hoc mundo. De regno quippe in hoc mundo. De regno quippe suo dicit paulo ante: De mundRespondit Jesus: Tu dicis, quia rex sum ego. Non quia se regem timuit confiteri, sed, tu dicis, ait. Sic respondit, ut verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Dictum est, tu dicis, carnalis carnaliter dicis. Deinde subjungit: Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. « Non est producenda hujus pronominis syllaba, quod ait: In hoc natus sum, tanquam dixerit in hac re natus sum; sed corripienda, tanquam dixerit in hanc rem natus sum, vel ad hoc Unde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum: non illam sine initio, qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est, propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides, adjunxit atque ait: Omnis qui est ex veritate, audit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dehoc mundo id est in hoc mun¬
do. Aud ite omnes regesterrae
nonuenit xp̃s regnum tollere
seddare: Nom minuere sed augere
Regemse non contradixit. sed
carnalit in hoc mundo seregnare
nondixit. Quodẽ enim eius
regnum. Nisicredentes incum
Quostrad & regnum do patri infinȩ
sacculi ide adduc& addm̃ patrẽ
ut sine finc regnent cum illo.
ed ut hoc probar& ut regnum eius
de hoc mundo non eẽt adiecit
i ex hoc mundo eet regnum meu
ministrimei decercarent ut non
trader& iudacis
unc autem non ait regnum in eum
non esthic sednone hinc. Hic ẽ
enim regnum eius usque infine
saeculi. sed inscissius. Dequi¬
bus dixit malio euangelio. reg¬
numdi intrauos e. Nam reg¬
num eius sca ecclesiae. Vnde
et admariam uirginem angelus
ait. et regnabit indomoia cobin
acternum et regnieius nonerit
finis Spitale regnum qͦ inscis
regnat de monstrare uolens r
carnale quod sepe impuhabent

Expanded text:
est de hoc mundo, id est, in hoc munest de hoc mundo, id est, in hoc mundo. Audite omnes reges terrae; non venit Christus regnum tollere, sed dare; non minuere, sed augere; regem se non contradixit, sed carnaliter in hoc mundo se regnare non dixit. Quod est ejus regnum, nisi credentes in eum, quos tradet regnum Deo Patri in fine saeculi , id est, adducet ad Deum Patrem, ut sine fine regnent cum illo? Sed ut hoc probaret, ut regnum ejus de hoc mundo non esset, adjecit: Si de hoc mundo esset regnum meum, ministri mei decertarent ut non traderer Judaeis. Non ait: Nunc autem regnum meum non est hic, sed non est hinc; hic est enim regnum ejus, usque in finem saeculi, sed in sanctis suis, de quibus dixit in alio Evangelio: Regnum Dei intra vos est . Nam regnum ejus sancta Ecclesia est. Unde et ad Mariam virginem angelus ait: Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis , spiritale regnum quo in sanctis regnat demonstrare volens, non carnale quod saepe impii habent
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud forte feciss& undetradi
iudici dignus eẽt¬
none dehocmundo. Si ex hoc
mundo eet regnum meum. minis¬
trimeiutiq: de certarent ut non
traderer iuda eis nunc autemreg¬
num ineum Nonẽ. hinc
ocẽ quod bonus magist̃ scire nos
uoluit sed prius nobis de monstran¬
da fuerat uana hominum deregno
eius opinio siuegentium siue iud ae¬
orum aquibus idpilatus audi erat
quasi propterea suis s& morte plec¬
tendus quod inlicitum adfectaue¬
rit regnum uelqm solent regna¬
turis inuidere regnantes Pote¬
rat autem dñs quod ait Reg¬
numin eum nonẽ dehoc mundo
ad primamint rogationem p̃sidis
respondere ubi dixit. Tues rex
iudaeorum. Sed eum uicissim
Interro gans utrum hoc asem&¬
ipsodicer& Anaudiss& ab aliis
Illo respondente ostendere uoluit
hoc sibi apud illum fuisse aiuidacis
uel ut crimen obiectum. patefa¬
ciens nobis cogitationes hominũ
quas ipsenouerat qm̃ uanae sunt
Quod uero ait regnum meum. non

Expanded text:
quid aliud forte fecisset, unde tradi quid aliud forte fecisset, unde tradi judici dignus enon est de hoc mundo. Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis. Nunc autem meum regnum non est hinc. Hoc est quod bonus magister scire nos voluit; sed prius nobis demonstranda fuerat vana hominum de regno ejus opinio, sive Gentium, sive Judaeorum, a quibus id Pilatus audierat: quasi propterea fuisset morte plectendus, quod illicitum affectaverit regnum; vel quoniam solent regnaturis invidere regnantes. Poterat autem Dominus, quod ait: Regnum meum non est de mundo hoc, ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi dixit: Tu es rex Judaeorum? Sed eum vicissim interrogat, utrum hoc 627 a semetipso diceret, an audisset ab aliis; illo respondente, ostendere voluit, hoc sibi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum: patefaciens nobis cogitationes hominum quas ipse noverat quoniam vanae sunt. » Quod vero ait: Regnum meum non
Abbreviated transcription (Latin):
Lrtro ut iterum inptorium pilatus
et uocauit ihm̃ et dixit ei. Tues rex
iudaeorum.
his uerbis ostendit pilatus hoc iu¬
daeos obiecis se ei criminis ut dicer&
se regem cẽ iudacorum. Respondit
ihs atem & ipso hocdicis analiitibi
dixerunt deme. Sciebat utiq dñs
et quod ipse interrogabat et quodil¬
Non propterse quiomnia sciebat.
sed propterno sut scriberetur quod
nos scire uoluit
espondit pilatus. Num quid ego u¬
da eussum genstua et pontificẽstra¬
dideruntte mihi quidfecisti.
bstulit a se suspitionem quapossit
putari a sem & ipso dixisse quodihm
regem dixerat eẽ iudaeorum.
Ids̃e aiuda eis accepisse demonstrans
dicendo quid fecisti sati sostendit
illud ei procrimine obiectum. Tam¬
quam dicer&. si regem tenegas quid
fecisti ut tradereris mihi. Qua si mirũ
noneet sipuniendus iudicitraderet᷑
qui sedicer& regem eẽ. Si autem hoc
Nondicer& quaerendum ab illoi eẽt

Expanded text:
ntroivit iterum in praetorium Pilatus, ntroivit iterum in praetorium Pilatus, et vocavit Jesum, et dixit ei: Tu es rex Judaeorum? In his verbis ostendit Pilatus hoc Judaeos objecisse ei criminis, ut diceret se regem esse Judaeorum. Respondit Jesus: A temetipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? « Sciebat utique Dominus, et quod ipse interrogabat, et quod ilnon propter se qui omnia sciebat, sed propter nos, ut scriberetur quod nos scire voluit. Respondit Pilatus: Nunquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi. Quid fecisti? Abstulit a se suspicionem qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum; id se a Judaeis accepisse demonstrans. Dicendo: Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum, tanquam diceret: Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? Quasi mirum non esset, si puniendus judici traderetur, quid se diceret regem esse: si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset
Abbreviated transcription (Latin):
distis quem duxistis quem psidi
tradidistis quemerucifigipoposcinis
Aadite quod contrauos etiam pro pheta
damat. Fili hominum dentes eor
arma et sagitte edinguaeorum
macera acuta Eccequibus ar
mis quibus sagittis qua ma¬
chera iustum interfecistis. de in¬
oc autem dixerunt ut sermoibm
impleretur qued ixit significans
qua eet morte moritũrus
Itaq intellegendum ẽ. dnm hoc
significare Nom nortem gucis
sed illam mortem quaiuda ei eum
gentibus tradebant ad ocuden¬
dum hocẽ. romanis. Nampila¬
tus romanus ciues fuit Lic& ge¬
nere pontius. eumq. iniuda e am̃
romani presidem miserant ut
ergo istesermoihu implerecur
id est cum sibi traditum gentes
Intficerent quod ihs futurum ee
pdixerat Hoc impletum e. dũ
iuda ei eumgentibus tradiderunt
occidendum. Minoreta mensce¬
lere quamiudaei quise istomodo
ab tius inter fectionem uel uta¬
lienos facere uoluerunt. non
ut eorum innocentia. sed ut
dementia monstra retur¬

Expanded text:
distis, quem duxistis, quem praesidi distis, quem duxistis, quem praesidi tradidistis, quem crucifigi poposcistis? Audite quod contra vos est, et jam propheta lamabat: « Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum macmis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis. Deinoc autem dixerunt, ut sermo Jesu impleretur, quem dixit, significans qua esset morte moriturus. « Itaque intelligendum est Dominum hic significare non mortem crucis, sed illam mortem qua Judaei eum gentibus tradebant ad occidendum, hoc est, Romanis; nam Pilatus Romanus civis fuit, licet genere Pontius, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum Gentes interficerent, quod Jesus futurum esse praedixerat, hoc impletum est, dum Judaei eum Gentibus tradiderunt occidendum; minore tamen scelere, quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed ut dementia monstraretur
Abbreviated transcription (Latin):
xit ergo eis pilatus accipite eum uos
t secundum lege uram iudicate eum
ustior fuit illis iudex gentilis. quasidi¬
cer& legemhabetis et secundum le
gemuram iudicatecum Vosmelius
nostis quiddetalibus ura lex iudic&
secundum quodiustum sciti siudicate
ixerunt ergo udaei Nobis non lic&
interficerequemquam
uidem quod loquitur insanacrudo¬
litas an non interficiebant quem
interficiendum offerebant an
non forte interficiebant. Dumda¬
mabant crucifigecrucifige. quid
e. quod dixerunt nobis non lic&
interficerequemquam. Dumlex
mandat homicidas adulteros et
calium reos scelerum occidere uel
lapidare Nisi fortehoc ideo dixis¬
sent propter scitatem dicifesti ut
non licer& eis secundum legem in die
festo occiderehominem: Obcuius
diei festiuenerationem etiam pto¬
rium iudicis intrare nolucrunt
Quomodo oiudaei ofalsi i srahelitae
non ocudistis cum quemad prehen¬

Expanded text:
» Dixit ergo eis Pilatus: Accipite eum vos, » Dixit ergo eis Pilatus: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum. Justior fuit illis judex gentilis, quasi diceret: Legem habetis, et secundum legem vestram judicate eum: vos melius nostis quid de talibus vestra lex judicet; secundum quod justum sciatis, judicate. Dixerunt ergo ei Judaei: Nobis non licet interficere quemquam. « Quid est quod loquitur insana crudlitas? an non interficiebant quem interficiendum offerebant? An non forte interficiebant, dum clamabant: Crucifige, crucifige! » Quid est quod dixerunt: « Nobis non licet interficere quemquam, » dum lex mandat homicidas, adulteros, et talium reos scelerum occidere vel lapidare, nisi forte hoc ideo dixissent propter sanctitatem diei festi, ut non liceret eis secundum legem in die festo occidere hominem, ob cujus diei festi venerationem etiam praetorium judicis intrare noluerunt? Quomodo, o Judaei, o falsi Israelitae, non occidistis eum quem apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ritimebant et fratris in nocentis sang¬
ne nontimebant. Sciendum quidd
sit inter pascha etdies imorum
Pascha dicebatur proprie dies illa qua
agnus aduesperam quarta decima
luna occidebatur Septem uero dies
sequentes diesatimorum dicebantur.
Dies atimorum fuerunt in quibus nihil
fermentatum indomibus illorum de¬
buit inueniri. sed tamendies pascha¬
lis inuenitur interdies atimorum
nominariut mali o euan geliolegitur
Prima autem dieximorum accesser
adihm discipulidicentes. Vbiuis
etdixerunt ei. Si non eet hic malifac¬
tor nontibitra didissemus
unc enimhabebant moremiuda ei ut
quem morte dignum diudicarent
INterrogentur atq respondeant ab
inmundis spiritibus liberati langui¬
disanati. leprosimundati. surdiaũ¬
die entes. mittiloquentes. caeciuiden¬
tes mortui resurgentes utrum sit ma¬
lifactor ihs sed ista dicebant De
quibus ꝑprophetamipse pdixerat
Riribuebant mihimala probonis

Expanded text:
ri timebant, et fratris innocentis sanguiri timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant. Sciendum est quid sit inter Pascha et dies Azymorum. Pascha dicebatur proprie dies illa in qua agnus ad vesperam quartadluna occidebatur; septem vero dies sequentes, dies azymorum dicebantur. Dies azymorum fuerunt, in quibus nihil fermentati in domibus illorum debuit inveniri; sed tamen dies Paschalis invenitur inter dies azymorum nominari, ut in alio Evangelio legitur: Prima autem die azymorum accesserunt ad Jesum discipuli dicentes: Ubi vis, et dixerunt ei: Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. Hunc enim habebant morem Judaei, ut quem morte dignum dijudicarent, Interrogentur atque respondeant ab immundis spiritibus liberati, languidi sanati, leprosi mundati, surdi audientes, muti loquentes, caeci videntes, mortui resurgentes, utrum sit malefactor Jesus. Sed ista dicebant, de quibus per Prophetam ipse praedixerat: Retribuebant mihi mala pro bonis .
Abbreviated transcription (Latin):
socero eius dixerat missum. sed si ad
caiphancur in practorium. Quod nihil
aliud uult intellegiquam ubi preses
pilatus habitabat aut dampnationis
causa xp̃i caiphas ꝑrex in pretorium
adpilatum. Aut pilatus indomo
caiphȩ prȩtorium habebat ec tanta
fuit amplitudo ut utrosq capere
potuiss&. et seor sum habitantem
dominum suum seor sum uidicem
ferr& Eccequanta e. sollicitudosa¬
ut homicidium facerent
ratautem mane et ipsiidem quidu¬
cebant. hum non introierunt in p̃torio
oc est in eam partem domus quam pi¬
latus tenebat Si ipsa eratdomus
caiphaecur autem non introierunt
inptorium. Exponenscausam ut
non contaminarentur inquit sed
manducarent pascha
ies enimagi coeperat atimorum
quibus diebus contam inatio illis e¬
rat in alienum habitaculum intrare
Oimpia et stulta cecitas habita culo
uidelic& alieno seuiolari putarum
Alienigene iudicis domu contami na¬

Expanded text:
socero ejus dixerat missum. Sed si ad socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat: » aut damnationis causa Christi Caiphas perrexit in praetorium ad Pilatum: aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat, et tanta fuit amplitudo, ut utrosque capere potuisset, et seorsum habitantem Dominum suum, seorsum judicem ferret. Ecce quanta est sollicitudo saut homicidium facerent. Erat autem mane, et ipsi, id est, qui ducebant Jesum, non introierunt in praetorium. Hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae, cur autem non introierunt in praetorium? Exponens causam: « Ut non contaminarentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. » Dies enim agi coeperat Azymorum, quibus diebus contaminatio illis erat in alienum habitaculum intrare. O impia et stulta caecitas, habitaculo videlicet alieno se violari putaveruAlienigenae judicis domo contamina
Abbreviated transcription (Latin):
at unus exseruis pontificis cogna¬
useius cuius abscidit petrus auri¬
culam. Non ne egote uidi in horte
cum illo. Ite rum sicut ante nega¬
uit petrus et statim gallus cantauit
ccemedici ẽ completa praedictio.
Aegroti conuicta presumptio. Non
enim factum ẽ. quo distedixerat ani
ed haectrina negatio timoris trina
confessione amoris diluitur Nec¬
dum fuit amor in eoquiforas mitter&
timorem Sed adhuctimor seriulis
ualuit incordacius sedecdum res¬
pexit eum quihaec predixic ci
ed hoc magnadi dispensatione gestu
ee. credere debem quatenus illecui
oiui suas ad patrem rediens xp̃s
cominendaturus erat. ꝑ suam dis¬
cer& fragilitatem aliis misereri.
titanum culpis ignoscere . dumsau
recordaretur peccatum. et aioru
conpatipossit fragilitati. quisuica¬
sus gnarus noncet Poitaitaq
trina hac negatione petri. Reuer¬
sus ẽ cuangelista adordinemnar¬
cationis suae ubieam reli
In practorium
diiphan quippe ad anna collega et

Expanded text:
ex servis pontificis, cognatus ejus, cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum sicut antea negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici est completa praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est, quod iste dixerat: Anied haec trina negatio timoris, trina confessione amoris diluitur. Necdum fuit amor in eo, qui foras mitteret timorem: sed adhuc timor servilis valuit in corde ejus, sed necdum respexit eum qui haec praedixit ei. Sed et hoc magna Dei dispensatione gestum esse credere debemus, quatenus ille, cui oves suas ad Patrem rediens Christus commendaturus erat, per suam disceret fragilitatem aliis misereri, et fratrum culpas ignoscere, dum suum recordaretur peccatum, et aliorum compati posset fragilitati, qui sui casus ignarus non esset. Peracta itaque trina hac negatione Petri, reversus est evangelista ad ordinem narrationis suae, ubi eam reliqin praetorium. « Ad Caipham quippe ab Anna collega et
Abbreviated transcription (Latin):
ntegladium inuaginam. Calicẽ
quẽ dedit mihi pat Nonbibamillum
onbibamillum in terrogatiue uelin¬
crepatiue legendum est. Qua sidixis¬
s& non nebibamillum calicem quem pa¬
ter mihi dedit bibere: quare resiste
uis uoluntatiomni potentis patris.
Immo et salutistuae calici. Insuoquip¬
pefacto ille discipulus magistrũ de¬
fendereuoluit. Nescus adhuc dispen
ex hoc uenturum ficriuoluiss&
Quod autema patre sibi dicit datũ cali¬
cempassionis. profecto illudẽ quod a it
a postolus Sids̃ pronobis quis contra
nos : quifilio proprio non peꝑcit sed pro
nobis omnibus tradidit eum Verum
auctor calicis huius ẽ. etiam ipse qui
bibit Vndeidem apostolus dicit

Expanded text:
Mitte gladium tuum in vaginam. Calicem Mitte gladium tuum in vaginam. Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum. » Non bibam illum, interrogative, vel increpative legendum est, quasi dixisset: Nonne bibam illum calicem quem Pater mihi bibere praecepit? Quare resistevis voluntati omnipotentis Patris, imo et salutis tuae calici? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defendere voluit, nescius adhuc dispensex hoc fieri venturum voluisset. « Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Verum auctor calicis hujus est, etiam ipse qui bibit. Unde idem Apostolus it