comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit: quia ꝑsequentes interimit. Ciuitatẽ
eorum igne succendit: quia illorum ñ
solum animȩ. sed & caro quoq inqua
habitauerant. eternȩ gehennȩ flamma
cruciat᷑. Missis uͦ exercitib extinxisse
homicidas d̃r: quia in hominib om̃e¬
iudicium ꝑ angłos exhibet᷑. Quid nãq
sunt illa angłorum agmina: nͥ exercitꝰ
regis nr̃i : Unde & isdem rex dñs saba¬
otħ dr̃. Sabaoth quippe exercituum
int̾pretat᷑. Ad ꝑdendos quippe adu̾sa¬
rios suos exercitum mutit: quia nimi¬
rum uindictam dñs ꝑ angłos exercet
Cuius uindicte potentiã tunc nr̃i pa¬
tres audiebant: nos autẽ iam c̾nimus:
Ubi sunt enim suꝑbi illi martyrum
ꝑsecutores. ubi illi qui contra condito¬
rem suum ceruicẽ cordis erexerant. &
de huius mundi gła mortifera tu.¬
mebant : Ecce iam mors martyrum
floret in fide uiuentium: & hi qui con¬
tra illos de crudelitate sua gliati sunt:
nequaqͣm ad memoriam nr̃am ueniũt.
uel in numero mortuorum. Reb gͦ re

Expanded text:
dit, quia persequentes interimit; civitatem eorum igne succendit, quia illorum non solum animae, sed caro quoque in qua habitaverunt aeternae gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus exstinxisse homicidas djudicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina, nisi exercitus Regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur. Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt nequaquam ad memoriam nostram veniunt vel in numero mortuorum. Rebus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
delib & prius ꝓpe. & pꝰmodum sancti
apłi ꝑtulerunt. inuitatis & uenire uo¬
lentib dicit᷑. Tauri mei & altilia occisa.
& omma parata. Ac si aꝑtuis dicatur.
Patrum precedentium mortes aspicite:
& remedia ur̃ȩ uitȩ cogitate. Notandũ
uͦ quod priori inuitatione nil de tauris
& altilib dr. in scdã autem iam tauri &
altilia mactata memorant᷑ qͥa omps
autem neglexerunt. Et abierunt alicis
in uillam suam: alius uero in negotiatio¬
nem suam. In uillam ire ẽ: labori t̾reno
immoderate incumbere. In negotiationẽ
uͦ ire ẽ: actionum scł̃arium lucris in hi¬
are. Ouia enim alius intentus labori ter¬
reno. alius uͦ mundi huius actionib
deditus. misterium incarnationis dñice
pensare & scdm illud uiuere dissimulat:
quasi ad uillam tł negotiũꝑgens. uenire
ad regis nuptias recusat. Et plerumq
quod ẽ grauius. non nulli uocantis grãm
non solum respuunt. sed etiam ꝑsequun¬
tur. Unde & subdit᷑. Reliqui uͦ tenuerun

Expanded text:
modum sancti apostoli, pertulerunt, invitatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione net altilibus dicitur. In secunda autem tauri et altilia jam mactata memorantur, quia omautem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quod innouo ꝓculdubio testamento cõ¬
pescitur: cum ꝑsemet ipsam ueritas pre¬
dicat dicens. Diligite inimicos ur̃os: bene¬
facite his qui odunt uos ¶Quid gͦ ꝑtau fime
ros: nisi patres ueteris testamenti signi¬
ficantur& Nam dum exꝑmissione le-¬
gis acceꝑant. quatinus aduersarios suos
odii recributione ꝑcuterent: ut ita dicã.
quid aliud qͣm tauri erant: qui inimi¬
cos suos uirtutis corꝑee cornu feriebant:
Quid uͦ ꝑ altilia. nisi patres noui testa¬
menti figurant᷑: qui dum grãm pingue¬
dinis int̾nȩ ꝑcipiunt. at̾renis desideriis
innicentes. ad sublimia contemplationis
suȩ penna subleuantur: In imo quippe
cogitationẽ ponere: quid ẽ aliud qͣm qͤ¬
dam ariditas mentis: Qui autem intel¬
lectu cȩlestium iam ꝑ scã desideria de
suꝑnis delectationis intimȩ cybo pas¬
cuntur: quasi largiori alim̃to pingues-¬
cunt. Hac enim pinguedine saginari
psalmista concupiuerat cum dicebat.

Expanded text:
Quod in Novo procul dubio Testamento comQuod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Quros, nisi Patres testamenti veteris significantur? nam dum ex permissione legis acceperant, quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi novi testamenti Patres figurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, aeternis desideriis innitentes, ad sublimia contemplationis suae penna sublevantur. cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibis pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Psalmista concupierat, cum dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Tanqͣm sponsus quippe de thalamo
suo processit: qui ad coniungendam
sibi eccłiam in carnatꝰ d̾s de incorrupto
utero uirginis exiuit. Misit gͦ seruos
suos. ut ad istas nuptias amicos inuita¬
rent: misit semel misit iterum: quia
seruos adinuitandum misit: quia in¬
carnationem unigeniti. & ꝑꝓpħas dix̃
futuram. & ꝑ apłos nuntiauit factam.
Sed quia hi qui prius inuitati sunt.
ad nuptiarũ conuiuum uenire noluer̃t:
in scdã inuitatione iam dicit᷑. Ecce pran-¬
dium meum paraui. tauri mei & alti¬
lia occisa & omnia parata sunt. Quid in
Quia enim uulgo loquor: etiam ipsa me
necesse ẽ uerba euuangłicȩ lectionis ex¬
planare. Altilia enim saginata dicimꝰ.
Ab eo enĩ qđ ẽ ałe: altilia qͣsi ał. tilia uocamꝰ.
Cum uͦ in lege scriptum sit diligeᷤ ami¬
cum tuum. & odio habebis inmicũ tuũ.
accepta tunc iustis licencia fuerat: ut
di suosq adu̾sarios qͣnta possent uͥtute
comprimerent: eosq uire gladii ferirefs.

Expanded text:
Tanquam sponsus quippe de thalamo Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia iservos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. 4. Quid in Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent.
Abbreviated transcription (Latin):
lestib regnat. Dicat᷑ gͦ. Simile ẽ regnũ
cȩlorum homini regi qui fecit nuptias
filio suo. iam intelligit caritas ur̃a. quis¬
ẽ rex regis filiĩ pater. Ille nimirum: cui
psalmista ait. Ds̃ iudicium tuum regida:
& iusticiam tuam filio regis. Qui fecit
nuptias filio suo. Tunc enim ds pater
filio suo deo nuptias fecit: qͣndo hunc
in utero uirginis humanȩ naturȩ con¬
iunxit. quẽ dm̃ ante secula. fieri uolu¬
it hominẽ infine seculorum. Sed quia
ex duabus ꝑsonis fieri solet ista coniunc¬
tio: absit hoc ab intellectu nr̃o. ut ꝑso
Ex duab quippe. & induabus hunc
naturis existere dicimus: sed ex duabus
ꝑsonis compositum credi. ut nefas uita¬
mus. Aꝑtius gͥ atq securius dici potest:
quia in hoc pater regi filio nuptias fec̃.
cis uirginis: huius sponsi thalamꝰ fuit.
Unde & ꝑ psalmistam dr. In sole po¬
suit tab̾nacłm suum: & ipse tanquam
sponsus procedens de thalamo suo.

Expanded text:
lestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum lestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. 3. Jam intelligit charitas e rex, regis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, uEx duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit,cis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo .
Abbreviated transcription (Latin):
quod & hic ꝑnuptias presens ȩccl̃ia. &
illic ꝑ cȩnam. et̾num & ultimũ comnuũ
de signatur: quia & hanc ñnulli exituri
intrant. & ad illud quisquis semel intra¬
uerit. ult̾ius non exhibit. At si quis for¬
te contendat hanc eandem eẽ lectionem.
ego meluis puto salua fide alieno intellec¬
tui cedere. qͣm contentionib deseruire :
qm̃ intelligi congruȩ forsitan pocest.
quia de ꝓiecto eo qui cum nuptiali ueste
non uenerat. quod lucas tacuit. matħs
dixit. Quod uero ꝑ illum cena. ꝑ hunc
autem prandium dr. ne quaqͣm uel hoc
nr̃ȩ intelligentiȩ obsistit: quia ad horã
ȩuuangelio regnum cȩlorum presens ec¬
clesia dicitur. Congregatio quippe iusto
paulus etiam dicit xp̃m dei uirtutem.
psalmstam de scĩs predicatorib dicitur.
Celi enarrant głam di. Regnum gͦ celoꝵ
ẽ ȩccłia iustorum: quia dum eorum corda
in terra nil ambiunt. ꝑhoc quod ad su¬
pna suspirant. iam in eis dñs quasi in cȩ¬

Expanded text:
per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorPaulus etiam dicit: Christum Dei virtutem Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coe
Abbreviated transcription (Latin):
ne extollendo se exorbitent. & facilius ꝑue¬
niant tardiores. Omnes autem ꝑducat
exposuit dñs. quia ipse est ostium. intremꝰ
ad ea quȩ ꝓposuit nec exposuit. Et pastor
quidem quis nam sit. qͣmuis non dixerit
in ista leccione quȩ hodie recitata ẽ. tamen
in ea que sequitur. aꝑtissime dicit. Ego
sum pastor bonus. Quod &e si non diceret.
quem alium preter ipsum intelligere
deberemus in eis uerbis ubi ait. qui ñ¬

Expanded text:
ne extollendo se exorbitent, et facilius pervene extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardiores. Omnes autem perducat exposuit Dominus, quia ipse est ostium, intremus ad ea quae proposuit, nec exposuit. Et pastor quidem quisnam sit, quamvis non dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae sequitur apertissime dicit: Ego sum pastor bonus. Quod etsi non diceret, quem alium praeter ipsum intelligere deberemus in eis verbis, ubi ait: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
le est audire xp̃m. facile est laudare euan¬
głm facile ẽ acclamari disputatori: ꝑ seue.¬
rare uisq in finem boc est ouium uocem
pastoris audientium. Temptatio accidit:
ꝑ seuerabis: Quousq fimas uiam. Quãdiu
enim non audis xp̃m. aduersarius tuus ẽ
in ista uia. hoc ẽ in ista mortali uita. Sed
quid dicit: Concorda cum aduersario
tuo cito dum es cum eo in uia. Audisti.
credidisti. concordasti. Si aduersabaris
concorda. si tibi prestitum est. concordare:
noli ulterius litigare. Quando enim fi¬
niatur uia nescis. sed tamen sit ille. Si
ouis es. & si ꝑseueraueris usq in finem:
saluus eris. Ac ꝑ hoc istam uocem non
contempnunt sui. non audiunt aliem.
Ut potui. ut ipse donauit profundam
multum questionem aut exposui uob̃.
aut tractaui uob̾cum. Si qui minus in¬
telexerunt. maneat pietas & reuelabit᷑
ueritas. Qui autem intellexerunt. non
se extollant quasi celeriores suꝑ tardiores.

Expanded text:
le est audire Christum, facile est laudare Evanle est audire Christum, facile est laudare Evangelium, facile acclamare disputatori: perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris audientium. Tentatio accidit, perseverabis? Quousque finias viam. Quamdiu enim non audis Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est in ista mortali vita. Sed quid dicit? Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiunt alieni. Ut potui, ut ipse donavit, profundam multum quaestionem aut exposui vobis, aut tractavi vobiscum. Si qui minus intellexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi celeriores super tardiores,
Abbreviated transcription (Latin):
saluus erit. Hanc uocem non negligit ꝓ¬
prius: non audit alienus. Nam & ille hoc
ei predicat. ut ꝑseueret apud ipsum usq
in finem: sed non apud eum ꝑseuerando
non audit hanc uocem. Uenit ad xp̃m.
audiuit alia & alia uerba. illa & illa: om¬
nia uera. sana omnia: inter quȩ omnia ẽ
& illa uox. qui ꝑseuerauerit usq infinem
hic saluus erit. istam qui audierit ouis
est. Sed audiebat illam nescio quis. & de¬
sipuit. refriguit. audiuit alienam. Si p̾¬
destinatus est ad tempus errauit. ineter¬
num non ꝑiit. Redit ut audiat quod
neglexit. faciat quod audiuit. Si enim
de his est qui predestinati st̃ & errorem
ipsius deus presciuit. & conuersionẽ fut᷑a.
Si ab errauit: redit ut audiat uocem illã
pastoris. & sequat᷑ dicentem: qui ꝑseuera¬
uerit usq in finem hic saluus erit. Bo¬
na uox fr̃s. uera. pastoralis. ipsa ẽ uox
salutis intab̾naculis iustorum. Lam faci¬

Expanded text:
salvus erit . » Hanc vocem non negligit prosalvus erit . » Hanc vocem non negligit proprius, non audit alienus: nam et ille hoc ei praedicat, ut perseveret apud ipsum usque in finem, et non apud Deum perseverando, non audit hanc vocem: venit ad Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa omnia, vera sana omnia, inter quae omnia est et illa vox: « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Istam qui audierit ovis est. Sed audiebat illam nescio quis et desipuit, refriguit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod neglexit, faciat quod audivit. Si enim de his est qui praedestinati sunt, et errorem ipsius Deus praescivit, et conversionem futuram; si aberravit, redit, ut audivit vocem illam pastoris, et sequatur dicentem, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Bona vox, fratres, vera, pastoralis, ipsa est vox salutis in tabernaculis justorum . Nam faci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scientiã dĩ & p̃destinationẽ: qͣm multe
oues foris. qͣm multi lupi intꝰ. & ꝙͣ multe
oues intꝰ. & multi lupi foriͦ. Qd ẽ qͥd dixi:
ꝗͣ multe oueᷤ fori : Qmmulti mͦ luxuriant᷑
sobrii: qͣm multi rapiunt res alienas do¬
naturi suas. Ueruntam̃ modo alienam
uocem audiunt: alienos sequunt᷑. Item
qͣm multi intus laudant blasphemat᷑i
casti sunt formcaturi: sobrii sunt se uino
pꝰea sepulturi. stant casuri: non sunt oues.
De predestinatis enim loquimur: quos nouut
dñs qui sunt eius. Et tamen ipsi qͣmdiu
recte sapiunt: xp̃i uocem audiunt. Ecce
audiunt ipsi: non audiunt illi. Et tam̃
scd̃m predestinationẽ non oues isti: oues
illi. Adhuc manet questio: quȩ michi inte¬
rim nunc uidet᷑ ita posse dissolui. Est
aliqua uox. est inqͣm uox aliqua pastoris.
inqua oues non audiunt alienos. inqua
non oues non audiunt xp̃m. Que ẽ ista
uox: Qui ꝑseuerauerit usq in finem hic

Expanded text:
escientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris et quam multi lupi intus, et quam multae oves intus et multi lupi foris! Quid est quod dixi, quam multae oves foris? Quam multi modo luxuriantur, futuri; quam multi rapiunt res alienas, donaturi suas. Verumtamen modo alienam vocem audiunt, alienos sequuntur. Item quam multi intus laudant, blasphematuri; casti sunt, fornicaturi; sobrii sunt, se vino postea sepulturi; stant casuri, non sunt oves. De praedestinatis enim loquimur; de his loquimur, quos « novit Dominus qui sunt ejus ; » et tamen ipsi quandiu recte sapiunt, Christi vocem audiunt. Ecce audiunt ipsi, non audiunt illi, et tamen secundum praedestinationem non oves isti, et oves illi. Adhuc manet quaestio, quae mihi interim nunc videtur ita posse dissolvi. Est aliqua vox, est, inquam, aliqua vox pastoris, in qua oves non audiunt alienos, in qua non oves non audiunt Christum. Quae est ista vox? « Qui perseveraverit usque in finem, hic
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. suum dicit latro quia & quod ẽ
furatus occidit. Qui autem intrat per
ostium pastor est õtuum. Huic hostiariꝰ
aꝑit. De ostiario isto tunc queramus.
qͣndo ab ipso dño audierimus quod sit
ostium: & qui sit pastor. Et oues uocem
eius audiunt. & propͥas oues uocat no¬
minãtim. Habet enim nomina earum
scripta in libro uitȩ. Proprias oues uocat
nominatim. Hinc dicit apłs. Nouit

Expanded text:
num est, suum dicit: latro, quia et quod est num est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso Domino audierimus quod sit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc dicit Apostolus: Novit
Abbreviated transcription (Latin):
rum predicet: sed xp̃i głam querat non
suam. Nam multi querendo głam suã.
oues xp̃i sparserunt potius qͣm congrega¬
liet se.: ut sano capite possit intrare. Qui
autem se non humiliat sed extollit: ꝑ
Tecte tamen adhuc loquit᷑ dñs iũc: non¬
dum intelligit᷑. Nominat ostium. nomi¬
nat ouile nominat oues.commendat
hȩc omnia: sed nondum exponit. Legã¬
mus gͦ. quia uenturus est ad ea uerba:
inquib nob̃ aliqua quȩ dixit dignet᷑
expõnere. Ex quorum expositione dabit
nobis fortasse etiam illa quȩ non expo¬
suit intelligere. Pascit enim manifestis:
exercet obscuris. Qui non intrat ꝑ ostiũ
in ouile ouium. sed ascendit aliunde: ue
misero. quia casurus est. Sit gͦ humił.
ꝑ ostium intret. plano pede ueniat. &
non offendet. Ille inquit fur ẽ & latro.
Ques suas uult dicere oues alienas: adhoc
suas. idẽ furto ablatas. non ut saluet. sed
ut occidat. Ergo fur ẽ. quia quod alie¬

Expanded text:
verum praedicet, sed Christi gloriam quaerat, non verum praedicet, sed Christi gloriam quaerat, non suam: nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaliet se, ut sano capite possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, peTecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alie
Abbreviated transcription (Latin):
głantur. In numerabiles enim sunt. qui
se uidentes non solum iactant. sed a xp̃o
illuminatos uideri uolunt: sunt autem
heretici. forte ipsi ꝑ ianuam intrauerunt:
Absit. Sabellius dicit. Qui filius ẽ. ipse ẽ
pater. Sed si filius non ẽ pater: non intt¬
ꝑ ostium qui filium dicit patrem. Arrianꝰ
dicit. Aliud ẽ pater. aliud est filius. Recte
diceret. si diceret alius non aliud. Quan¬
ddo enim dicit aliud. ei contra dicit: a qͦ
audit ego & pater unum sumus. Nec
ipse gͦ ꝑ ostium intrat. Predicat enim
xp̃m qualem sibi fingit. non qualem
ueritas dicit. Nomen habet: tem ñ ht̃.
licuius rei nomen ẽ ap̃c. Tene ipsam rẽ.
si uis prodẽsse tibi nomen. Aliꝰ nescio
unde sit. sicut fo tinus. xp̃c homo ẽ. in¬
quit. deus non ẽ. Nec ipse intrat ꝑ ostiũ.
quia xp̃c & homo & deus ẽ. Et quid opͦ
ẽ multa ꝑcurrere: & multa uana hẽresũ
intrare in ouile: ꝑ ostium intret. xp̃m
uerum prẽdicet. Non solum ap̃m ue

Expanded text:
gloriantur. 5. Innumerabiles enim sunt, qui gloriantur. 5. Innumerabiles enim sunt, qui se videntes non solum jactant, sed a Christo illuminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi per januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Filius est, ipse est Pater: sed si Filius, non est Pater. Non int ostium qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater aliud esdiceret, si diceret Alius; non, aliud. Quando enim dicit, Aliud, ei contradicit a quo audit, Ego et Pater unum sumus . Nec ipse ergo per ostium intrat: praedicat enim Christum qualem sibi fingit, non qualem veritas dicit. Nomen habes, rem non habes. Alicujus rei nomen est Christus: tene ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. Alius nescio unde, sicut Photinus: Christus homo est, inquit; Deus non est. Nec ipse intrat per ostium, quia Christus et homo et Deus est. Et quid opus est multa percurrere, et multa vana haeresum intrare in ovile, per ostium intret, id verum praedicet. Non solum Christum
Abbreviated transcription (Latin):
aliam partem uolunt ascendere. raꝑe.
& occidere: non ut pastor conseruare atꝙy
saluare. Euerunt quidam philosophi de
uirtutib & uiciis subtilia multa tractan¬
tes. diuidentes. definientes ratiocinationes
acutissimas conludentes. libros implentes
suam sapientiam buccis crepantib uenti¬
lantes. qui etiam dicere auderent hominibꝰ.
Nos sequimini: sectam nrãm tenete. si uultis
beate iiuere. Sed non intrant ꝑostium.
ꝑdere uolebant. mactare & occidere. Quid
de istis ddicam: Ecce ipsi pharisei legebans.
& in eo quod legebant ap̃m sonabant.
N enturum sꝑabant: presentem non agnos¬
cebant. Iactabant se etiam ipsi inter uiden¬
tes. hoc ẽ inter sapientes. & negabant. xp̃m.
& non intrabant ꝑ ostium. Ergo & ipsi
si quos forte seducerent. mactandos & oc¬
cidendos non liberandos seducerent. Et
hos dimittãmus. Uideamus illos si forte
intrant ꝑ ostium: qui ipsius xp̃i nomine

Expanded text:
aliam partem volunt ascendere, rapere aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare. Fuerunt ergo quidam philosophi, de virtutibus et vitiis subtilia multa tractantes, dividentes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere. 4. Quid de istis dicam? Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsius Christi nomine
Abbreviated transcription (Latin):
minȩ. mnocentes. & quasi obseruantes ea
quȩ in lege precepta sunt. deferentes ho¬
norem parentib suis. non mechantes. ñ
homicidium ꝑpetrantes. non furtum faci¬
entes. non falsum aduersus quemquam
mandata sunt. uelut obseruantes xp̃iam
non sunt: & plerumq se iactant quomo¬
do pharisei. nunquid & nos ceci sumus:
Quia uero ista omnia qui faciunt. & nes¬
ciunt ad quem finem referant. maniter
faciunt: dñs de grege suo. & de ostio quo
intrat᷑ adouile similitudinẽ ꝓposuit in
bodierna lectione. Dicant gͦ pagani bene
eis prodest unde głantur: Ad hoc enim
debet unicuiq prodesse bene uiuere. ut
detur illi semꝑ uiuere. Nam cii non da¬
tur semꝑ uiuereiquid prodest bene uiu̾e:
Quia nec bene uiuere dicendi sunt. qui finẽ
bene uiuendi. uel cȩcitate nesciunt. uel in¬
fiatione contempnunt. Non ẽ autem cui-¬
qͣm spes uera & certa semꝑ uiuendi. nisi
intret inouile. Querunt gͦ plerumq ta¬
les homines etiam ꝑsuadere hominibus

Expanded text:
ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam mandata sunt velut observantes, christiani non sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene  prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi intret in ovile. 3. Quaerunt ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quos autem predestinauit:ipsos & uocauit.
Et quos uocauul: ipsos & iustificauit. Quoᷤ
autem iustificauit: ipsos & glorificauit.
Si deus pro nob̃ quis contra nos: Adde ad¬
huc. Qui ꝓpͥo filio suo non peꝑcit: sed
ꝓ nobis omnib tradidit illum. Quomͦ
non & cum illo nob̃ omnia donauit ÷
Sed quib nob̃: Prescitis. predestinatis
iustificatis. glificatis. de quib sequitur
Quis accusabit aduersus electos dei: Nouit
gͦ dñs qui sunt eius: Ipse sunt oues. Ali¬
qͣndo se ipse nesciunt: seo pastor nouit

Expanded text:
ipsos et vocavit; et quos vocavit, ipsos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Adde adhuc: Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit? » Sed quibus nobis? Praescitis, praedestinatis, justificatis, glorificatis: de quibus sequitur, Quis accusabit adversus electos Dei ? Novit ergo Dominus qui sunt ejus; ipsae sunt oves. Aliquando se ipsae nesciunt, sed pastor novit
Abbreviated transcription (Latin):
Dimissum est peccatum tutim. Et quiadẽ
omnipotens deus peccatum eius potuit
tacendo laxare: sed loquendo ꝑuocem.
radiando ꝑlumen. exemplo suȩ miscdiȩ
nr̃a ad pęnitentiam uoluit corda conuer¬
de celo allocutus est: ecce nr̃is quoq tem¬
poribus. peccator & pęnitens. uocem de
celestib audiuit Ili dictum ẽ. quid
dimissum est peccatum tuum. Tonge
est inferior meritis peccator penitens iste.
qͣm paulus. Sed quia adhuc hac in re
de saulo loquimur. crudelitatem necis
anhelante liceat audenter dicere. quia
saults propter suꝑbiam. uocem increpa¬
tionis: iste uero propter humilitatẽ uocẽ
consolationis audinit. Hunc quia humi¬
litas stratierat. diuina pietas erigebat:
illum quia suꝑbia erexerat. diuina seueri¬
sacitis. recogitate quid fecistis. Largitatẽ
suꝑnȩ pietatis aspicite: & ad miscdem iu¬
dicem: dum adhuc expectat cum lacrimis
uenite. Considerantes namq quod iustꝰ

Expanded text:
Dimissum est peccatum tuum. Et quidem Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo suae misericordiae nostra ad poenitentiam voluit corda concude coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severiogitate quae facitis, recogitate quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Consi
Abbreviated transcription (Latin):
foras pede secutus est. Quem cum insecrẽ¬
to montis latere cerneret moratione ꝓstra¬
tum expeccare uoluit quando surgeret:
ut ipsam quoq longanimitatem oratio¬
nis enis exploraret. Eam subito celitus
lux emissa suꝑ eum fusa est. qui iorati¬
one prostratus iacebat: tantaq se illo in
loco claritas sparsit. ut tota pars regi¬
onis illius ex eadem luce candesceret
Quam abbas ut uidit: intremuit & fug̃.
Cumq post longum hore spacium isde
fr̃ ad monasterium redisset: abbas eius
ut disceret an suꝑ se effusionem tanti
luminis agnouissete requirere eũ studint
dicens. Ubi fuisti ͤ At ille latere se cre¬
dens posse. in monasterio se fuisse res¬
pondit. Otio negante : abbas compul¬
sus est dicere quod uidisset. At ille¬
se uidens ẽẽ deprehensum: hoc quoq
quod abbatem latebat ꝯꝑint adiungẽs
Quando suꝑ me tudisti lucem decelo des¬
cendere: uox etiam pariter uenit dicens.

Expanded text:
foras pede secutus est. Quem cum in secreforas pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio. tante humilitatis. tanteq sͥ
districtionis extitit: ut cuncti fr̃s qui illic
ad amorem diuinĩtatis excreuerant
suam cogerent̾ uitam despicere: dum
illius pęnitentiam uiderent. Studuit
namq toto mentis annisu cruciare car¬
nem. uoluntates proprias frangere: fur¬
tiuas orationes querere. cotidianis se la¬
crimis lauare: despectum sui appetere. ob¬
latam a fratribus uenerationem timere.
Hic itaq nocturnas fr̃m uigilias preuenire
consueuerat. Et quia mons inquo mona¬
sterium situm est ex uno latere insecretio¬
ri parte prominebat. illuc consuetudi¬
nem fecerat ante uigilias egredi: ut se coti¬
die infletu pęnitentiȩ qͣnto secretius.
tanto libernis mactaret. Contemplabat᷑
namq districtionẽ uenturi iudicis sui:
& iam eidem iudici concordans. puimebat
in lacrimis reatum facinoris si. Quadã
uero nocte abbas monasterii uigilans.
hunc latenter egredientem intuitus: lento

Expanded text:
monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento
Abbreviated transcription (Latin):
auctori nr̃o terga infaciem dedimus: &
tamen sustinemur. Silꝑbe auersolbe¬
nigne reuocat: & qui ferire nos aduer.¬
santes potuit. ut reuertamur. munera
promittit. Tanta gͦ conditoris nr̃i mise¬
ricordia duritiam nr̃i reatus emolliat:
ut homo qui malum quod fecit expe¬
ri ꝑccssus poterat. saltem expectatus eru
uiro uenerabili maximiano.
tunc patre monasterii mei atq
presbitero: nunc̃ autem siracusano ep̃o
narrante cognoui. Hanc itaq: si sollert
auditis. caritati ur̃e non breuiter suf¬
fragari credo. Hris modo temporibus
lianus appellatus est Non inops sub¬
stantiȩ: iuxta mediocritatẽ uitȩ Sed qͥa
plerumq regnat in rerum opulentia. car¬
nis culpa: in quodam facinore lapsus est.
quod debuisset ualde ꝑtimescere. ac de
suȩ mortis immanitate cogitare. Reatus gͥ
stu consideratione compunctus. erexit se
contra se: mundi huius omnia reliquit.
monasterium petiit. In quo nimirum

Expanded text:
auctori nostro terga in faciem dedimus, et auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erubviro venerabili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus lianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nos quem despeximus. uocat: auer-¬
si ab illo sumus. & tamen non auertitur.
Unde bene ꝑ ysaiam dicitur. Et erunt
oculi tui tuidentes preceptorem tuum:
& aures tuȩ audient uocem postergum
monentis. Quasi in faciem homo est¬
monitus. qͣndo adiusticiam conditus:
precepta rectitudinis accepit. Sed cum
hec ẽadem precepta contempsit: quasi
conditori suo dorsum mentis in faciera
dedit. Sed ecce adhuc postergũ seqͥt᷑ & mo¬
net: quia iam & a nobis contemptus ẽ ⁊
& tam̃ nos adhuc uocare ñ cessat. ꝓuasi dor:¬
sũ ei in faciẽ dedimꝰ: cuiꝰ uerba despicimꝰ. cuiꝰ
p̃cepta calcamus. Sed stans post tergum
nos auersos reuocat: qui & tudet quod
despicitur. & tamen ꝑprecepta clamat. ꝑ
si cuilibet ur̃m loquenti famulus suus
subito suꝑbiret. terga infaciem miteret:
nunquid non contemptus dñs. eius su¬
ꝑbiam feriret: uulnera districte ammad¬
uersionis infligeret: Ecce nos peccando

Expanded text:
ipse nos, quem despeximus, vocat; averipse nos, quem despeximus, vocat; aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur. Unde per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergum monentis . Quasi in faciem homo monitus est, quando ad justitiam conditus praecepta rectitudinis accepit; sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet; quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat, pesi cuilibet vestrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando
Abbreviated transcription (Latin):
cisterna exdesiderio uoluit. Cuius electi
milites inter cateruas aduersantium
medias prortmpentes: aqͣm qͣm rex
desideratierat illesi detulerunt. Sed uir
flagellis eruditus. semet ipsum protinꝰ
cum ꝑiculo militum aqͣm desiderasse
reprehendit: eamq dño fundens liba¬
uit. sicut illic scrptum est: libauit
eam dño. In sacrificio quippe domini
effusa aqua. conuersa est: quia culpam
concupiscentiȩ mactauit ꝑpęnitentiã
reprebensionis suȩ. Qui gͦ quondam
concupiscere alienam conitgem nequa¬
qͣm timuit: post etiam quia aqͣm con¬
cupisset expauit. Quia enim se illicita
ꝑpetrasse meminerat: contra semet iꝑsum
iam rigidus. etiam a licitis abstinebat.
Sic sic agimus penicentiam. si ea que com¬
misimus ꝑfecte deploramus. Pensemus
suꝑnas duntias conditoris nr̃i. Peccare
nos uidit & ꝑtulit. Qui nos ante culpã
peccare prohibuit: etiam post culpam
expectare adueniam non des istit. Ecce

Expanded text:
cisterna ex desiderio voluit . Cujus electi cisterna ex desiderio voluit . Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic 1610 scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias conditoris nnos vidit, et pertulit; qui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistir: ecce
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicimus. ut qui peccata deplorat.
ploranda minime committat: & qui plan¬
git uitium. ꝑpetrare uicia timeat. Nam
cogitandum summoꝑe ẽ. ut qui se illicita
meminit commisisse: a quibuscdam etiã
licitis studeat abstinere: quatinus ꝑ hoc
conditori suo satiffaciat. ut qui commi¬
sit prohibita. sibimet ipsi abscidere debe¬
at etiam concessa: & se reprehendat in
minimis: qui se meminit in maximis
deliquisse. Nimia sunt quȩ loquor. si
hec ex sacri eloquiĩ testimonio ñ affirmo.
Lex certe ueteris testamenti aliẽnam uxo¬
rem concupisci prohibet: a rege uero for
tia iuberi militibus. uel desiderari aq̃m
non penaliter uetat. Et cuncti notumꝰ
quod dauid concupistentiȩ muctone
transfixus. alienam comugem & concu¬
piuit & abstulit. Cuius culpam digna
uerbera sunt secuta: & malum quod ꝑpe¬
trauit ꝑpęnitentiȩ lamenta correxit
Qui cum longe post contra hostium cune¬
os sederet: aqͣm bibere de betleemitica¬

Expanded text:
quod dicimus, ut qui peccata deplorat quod dicimus, ut qui peccata deplorat ploranda minime committat, et qui plangit vitia perpetrare vitia timeat. 16. Nam cogitandum summopere est ut qui se illicita meminit commisisse a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem cotia jubere militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et appetivit et abstulit, cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aq
Abbreviated transcription (Latin):
re appetant. promittit miscdiam. Illos
terret ne prestimant in bonis: istos re¬
foue t ne despent in malis. Iustus es:
iram ꝑtimesce ne corrtas. Peccator es: p̃¬
sume de miscđia ut surgas. Ecce autem
iam lapsi sumus:stare nequaqͣm ualemꝰ:
inprauis nr̃is desideriis iacemus. Sed
qui nos rectos condidit: adhuc expectat
& prouocat ut surgamus. Sinum suȩ
pietatis aꝑit: nosq ad se reciꝑe ꝑpeni¬
tentiam querit. Sed pęnitentiam ag̾e¬
digne non possumus: nisi modum qͦq
eiusdem pęnitentiȩ cognoscamus. Peni¬
tentiam quippe agere est:& ꝑpetrata
mala plangere. & plangenda non ꝓpe¬
trare. Nam qui sic alia deplorat. ut ta¬
men alia committat: adhuc pęnitentiã
agere. aut ignorat aut dissimulat. Qd
entm prodest si peccata quis luxuriȩ
defleat: & tamen adhuc auaritie estib
anhelat: Aut quid prodest si ire cul¬
pas iam lugeat i& tamen adhuc inuidiȩ
facibus tabescat: Sed minus est ualde

Expanded text:
re appetant, promittit misericordiam; illos re appetant, promittit misericordiam; illos terret, ne praesumant in bonis, istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas! Peccator es, pręsume de misericordia, ut surgas! Ecce autem iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus! Sed qui nos rectos condidit, adhuc expectat et provocat, ut surgamus. Sinum suę pietatis aperit nosque a se recipi per pęnitentiam quaerit. Sed penitentiam digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est, et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest si pedefleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qui hȩc in munere plenius acce¬
ꝑunt. N am & si qua illic sic alii ha¬
bent. ut haberi ab aliis nequaqͣm pos¬
sint: sicut speciali nomine dominatio¬
nes & principatus uocantur.: cuncta ibi
singłorum sunt: quia ꝑ caritatem sp̃s ab
alio in aliis habentur. Sed ecce dum cȩle¬
Ntium ciuium secreta rimamur. ab exposi¬
tionis nr̃e ordine longe digressi sumus.
Suspiremus gͦ ad eos de quibus loquim᷑:
sed redeamus ad nos. Meminisse & enim
debemus. quia caro sumus. Taceamus
interim de secretis celi: sed ante conditoris
oculos manu pȩnitentie. tergamus macu¬
las pulueris nr̃i. Ecce ipsa diuina mise¬
ricordia. pollicetur dicens: gaudium erit
in celo suꝑ uno peccatore. penitentiam
quacumq die sustus peccauerit. omnes
iusticiȩ entis in obliuione erunt coram
me. Pensemus gͦ si possumtis dispensati¬
onem supnȩ pietatis. Stantib si ceciderĩ
minatur pęnam: lapsis uero ut surge¬

Expanded text:
sunt qui haec in munere 1609 plenius accesunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam quacumque die iustus peccaverit, omnes iustitiae eius in oblivione erunt coram me. Pensemus, si possumus, dispensationem supernę pietatis! Stantibus, si ceciderint, minatur poenam, lapsis vero, ut surge
Abbreviated transcription (Latin):
atorum sp̃uum ordinem diximus: &
tamen ꝑ psalmistam dicitur. Qui sedes
suꝑ cherubim appare. Quia uidelicet
dum in ipsis distinctionib agminum.
cherubim throni iunguntur: sedere
etiam suꝑ cherubim dñs ex uicim agmi¬
nis ȩqualitate phibetur. Sic quippe
m illa sumina ciuitate specialia quȩdam
singłorum sunt. ut tamen sint commu¬
nia omniũ. Et quod in se quisq ex par¬
te habet: hoc in alio ordine totum possi
det. Sed iccirco uno eodemq uocabulo
communiter non censenturrut ille ordo
uocari pͥ uato unuscuiusq rei nomine
debeat: qui hanc in munere plenius
accepit. Seraphim namq incendium
diximus: & tamen amore conditoris si¬
mul omnes ardent. Cherubim uero
plenitudinẽ scientie: & tamen quis ibi
aliquid nesciat. ubi ipsum omnes fi¬
mul. fontem scientiȩ deum uident
ẽẽ quis potest nisi creator suus eius m̃ti
presideat: Que gͦ ex parte ab omnib
habentur. eis in priuato nomine data

Expanded text:
atorum spirituum ordinem diximus, et atorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod in se ex parte quisque habet, hoc in alio ordine totum podet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus; et tamen amore Conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudo scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data
Abbreviated transcription (Latin):
dum de suꝑnis ministerium. alii sp̃s
alios mitunt: ⁊acharia scilicet propħa
testante qui ait. Ecce angłs qui loque¬
batur in me. egrediebat᷑. & alius angłs
egrediebatur in occursum eius: & dixit
ad eum. Curre & loquere ad puerum
istum dicens. absq muro habitabitur
iherłm. Dum enim angłs ad angelum
dicit. curre & loquere: dubium non ẽ
quia alius alium mittit. Minora uͦ
sunt. quȩ mittuntur: maiora que mrit¬
tunt. S hoc qͦq de ipsis agminibus quȩ
mittuntur certum tenemus: quia cum
ad nos uieniunt. sic exterius implent mi
nisterium: ut tamen nunqͣm de sint
angelicus sp̃s: summus tamen sp̃s. ipse
qui deus est. circumscriptꝰ non est. Angli
itaq & missi. ante ipsum sunt: quia qͦ¬
libet missi tieniant. intra ipsum currt̃.
Sciendum quoq est: quia plerumq ip¬
si beatorum sp̃uum ordines. tucinorum
sibi ordinum uocabula sortiuntur. Thro¬
nos enim scilicet sedes dei. specialem be¬

Expanded text:
dum de supernis ministerium alii spiritus dum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic extenisterium, ut tamen nunquam desint angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem be