comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igit deo placita face̾ tua pruden¬
tia una cumalus facundissimi
uiris studeat. ⁊ tam subtili qͣm
nobis offerat᷑ mimarimam ⁊
et̾ram rei memoriam. deiqr oĩ¬
potentis ꝓuidentiam.argum̃¬
nos diuine humanitatis ẽ.
ꝓuidentia. ut sẽꝑ et̾is lib̾alita¬
tib nos sustentare dignetur.
Post bella cium parehita. et̾na
pace sopita. postq unandalicã
gentem ereptam. ⁊ cartagmer
imino magis omnem hibia
romano imꝑio it̾um sotiatam
⁊ leges antiquas iam semo p̃¬
p̃buit ĩnouam pulchritudiẽ.
⁊ moderatum ꝑuenire ꝯpeni¬
dium ꝙ nemo añ nĩmimpiũ¬
exisfimaiit. Erat enumira.¬
bile. romanam sinctionem ab
que pene ĩmille ⁊ ĩ quadrĩgẽtoᷤ
annos currunt ĩ testinis p̃lu¬

Expanded text:
igitur deo placido facere tua prudentia una cum aliis facundissimis viris studeat et tam subtili quam nobis offeratur in maximam et aeternam rei memoriam deique omnipotentis providentiae argumenos divinae humanitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. Post bella enim Parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senio prpraebuit in novam pulchritudinem et moderatum pervenire compendiumexistimavit. erat enim mirabile Romanam sanctionem ab quae paene in mille et quadringentos annos concurrunt, intestinis p
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃ ⁊ legem que capud ẽ orbis
t̾rarumi. ñ ip̃am alias cuntate̾
romam aũt intelligendumẽ.
ñ solum uetẽm. s ⁊ regiam no¬
stram. que deo ꝓpitio cum mehi
gatum ĩstitutionum ineem
õptinens. ut rudis animus
studiosi simplicib erutritũ
facilius adaltioris prudenrie
recugaturscientiam. ¶Er̃a
aũt ꝯsumationem q̃ atiobis
deo anmiente ꝯpomt̃. digesto¬
rum scu pandectarum nom̃
hr̃e sanccimus nullis nirisi
ꝑitis imposterum audentib̾.
comm̃tanos il li appucare ⁊ ũ¬
bositate sua supradreti coclicis
ꝯpendiumofunte̾. quemad¬
modum ⁊ ĩantiꝗorib tp̃oribꝰ
factum ẽ. cum potrarias int̾¬

Expanded text:
caput est orbis terrarum, non ipsam alias civitates. Romam autem intellegendum est non solum veterem, sed etiam regiam nostram, quae deo propitio cum melioulgatum institutionum vicem obtinens, ut rudis animus studiosi simplicibus enutritus facilius ad altioris prudentiae redigatur scientiam. Nostram autem consummationem, quae a vobis deo adnuente componetur, digestorum vel pandectarum nomen habere sancimus, nullis iuris peritis in posterum audentibus commentarios illi adplicare et verbositate sua supra dicti codicis compendium confundere: quemadmodum et in antiquioribus temporibus factum est, cum per contrarias int
Abbreviated transcription (Latin):
simus ĩ alias ⁊ alias ꝯlitorum
ut mi possit antiꝗtas nr̃is lei¬
gibrab regare ⁊ ĩtantum uo¬
lumus eademomina cumre¬
posita sũt. optinẽ ut si aliter
fũant apud uet̃es ꝯscriptam
ĩ ꝯtrariam aũt ĩ ꝯpositio neo
ĩuemantur. Nullum crim̃
scripture ĩputetur. s nr̃e clec¬
tiomi had scribat᷑. Nullai¬
taq ĩ omnb p̾dicti ecdicio
m̃bris. antinonia.sic enm
auetustate greco nocabulo n¬
nuncupantur.aliquem sibi
uendicet locum. S sit una
concordia una ꝯse quentia.
adu̾sano nemine ostituto.

Expanded text:
itorum s, quid possit antiquitas nostris legibus abrogare? et in tantum volumus eadem omnia, cum reposita sunt, obtinere, ut si aliter fuerant apud veteres conscripta, in contrarium autem in compositione inveniantur, nullum crimen scripturae imputetur, sed nostrae electioni hoc adscribatur. Nulla itaque in omnibus praedicti codicis membris antinomia sic enim a vetustate Graeco vocabulo nuncupatur aliquem sibi vindicet locum, sed sit una concordia, una consequentia, adversario nemine constituto.
Abbreviated transcription (Latin):
magis qmmortilitatis ẽ qd¬
a
ammorib dictum q̃ demde.
sciat. ꝙ similitudo ĩꝗbodam
⁊ bis breuiss mis assumpta
non ĩutił ẽ ⁊ nec citra nr̃mꝓ
positum hꝰ sub secutum. aut
enimitalex necessarra erat. ũ
diu̾sis titulis ꝓpt̾ rerum cogͣ¬
tionem applicarieã apꝑteata
ut c̃ fũat aliis diu̾sis ꝑmix

Expanded text:
tatis est: qua aioribus dictum est. deinde sciat, quod similitudo in quibusdam et his brevissimis adsumpta non inutilis est, et nec citra nostrum propositum hoc subsecutum: aut enim ita lex necessaria erat, ut diversis titulis propter rerum cognationem adplicari eam oporteat, aut, cum fuerat aliis diversi
Abbreviated transcription (Latin):
s certi ꝑ certa. ł me hores ł det̃i¬
ores ĩueniunt᷑. ¶Sr neq ex
m̃ltitudine auctorum od
melius ⁊ equꝰ och̾ẽ. iudicatote
cum possit uinus forsitam
detioris sentẽtia ⁊ multos et
maiores ĩ aliqua ꝑte supare
cudeo ea que ante antea ĩnõtis
emilii papiniam. exulpiario
⁊ paulo nec non ⁊ marcianoa¬
scripta sũt.que ar̃ nullami
iumoptinebant ꝑtim ꝓpt̃ ho¬
norem splendidissum papim¬
am. ñ statim respucre ssi ꝗ dex
his adrepletionem summiũ¬
geni papiniam laborum uel
intp̃tationum necessarium
eẽ ꝑ spereritis ⁊ h̾ ponẽ legis e¬
iucem optinens non morem
ini.ut omnes ꝗ relati fuint ĩ
hunc cocdicem prudentissimi
uin habeant auctoritatem. tã¬
quam si ⁊ eorum studia exprin¬
cipalib ꝯstitutionib ꝓfecta. ⁊
Omina eñm merito nr̃a facu¬
mus qr ex nob̾ominis eis ĩ pẽ¬
tietur auctoritas. amr ꝗ sub¬
tilit factũ emendat laudabiliõ
studiosum uobis ẽẽ uolumus
tum libris ĩuematis.ł aliqdi

Expanded text:
sed certi per certa vel meliores vel deteriores inveniuntur. Sed neque ex multitudine auctorum quod melius et aequius est iudicatote, cum possit unius forsitan et deterioris sententia et multos et maiores in aliqua parte superare. Et ideo ea, quae antea in notis aemilii papiniani ex ulpiano et paulo nec non marciano adscripta sunt, quae antea nullam vim obtinebant partim propter honorem splendidissimi papiniani, non statim respuere, sed, si quid ex his ad repletionem summi ingenii papiniani laborum vel interpretationem necessarium esse perspexeritis, et hoc ponere legis vicem ini: ut omnes, qui relati fuerint in hunc Codicem prudentissimi viri, habeant auctoritatem, tanquam si eorum studia ex principalibus constitutionibus profecta, et ia ex merito nostra facimus, quia ex nobis omnis eis impertietur auctoritas. nam qui non suptiliter factum emendat, laudabilior studiosum vobis esse volumus, tum libris inveniatis, vel aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
DEo auctoree
nr̃o gubnantes ĩpium
ꝙ nob̾ acelesti maiesta¬
te traditum ẽ. ⁊ bella feli¬
cit̃ pegimus ⁊ pacem dec¬
coramus. ⁊ statum reipu¬
blice sustentamus ⁊ itan
nr̃os animos addei o ĩpoten¬
tis erigimus adiutorium
ut neqr armis ꝯfidamusnz
nr̃is militib. neq bellorum
spe ad solam referamus su¬
me ꝓiudentiam trinitatis
unde ⁊ mundi touus clem̃
taꝓcesserunt ⁊ corum dispo¬
sitio. ĩ orbem t̃ratũ ꝑducta ẽ.
Tum itaq ncħ̾ tam studio

Expanded text:
Deo auctore nostrum gubernantes imperium, quod nobis a caelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus et pacem decoramus et statum rei publicae sustentamus: et ita nostros animos ad dei omnipotentis erigimus adiutorium, ut neque armis confidamus neque nostris militibus neque bellorum spem ad solam referamus summae providentiam trinitatis: unde et mundi totius elementa processerunt et eorum dispositio in orbem terrarum producta est. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
exotimiatione hunismocdi
lapsus moriat̃ aliqd intali
prato sꝑmosum. S ⁊ sique
leges ĩ uet̾ib libris pofite. iar
ꝑdesuctudinem abierunt.
pmictimus.cum ħ tantum¬
mõ optinẽ uoluĩmus. queł
iuditiorum ficquentissimꝰ

Expanded text:
ex continuatione huiusmodi lapsus oriatur aliquid in tali prato spinosum. Sed et si quae leges in veteribus libris positae iam in desuetudinem abierunt, permittimus, cum haec tantummodo obtinere volumus, quae vel iudiciorum frequentissi
Abbreviated transcription (Latin):
ce nr̃e ponima ostieuatis quii
possint ⁊ ip̃m traiectu semp
br hispame. ⁊ łgallie sen franc¬
corum aguntur uiros spectal¬
li duciminuare nt ip̃e tue ma¬
gnitudim referat ĩ quo traiec¬
tos ꝓuideris ordinari fatias. In
sardima aũt iubemus duces
ordinari. ⁊ cos iuxta montes
ubi barbariciae uident᷑ sedere.
habentes milites ꝓcustocha lo¬
corum quantos ⁊ ibi tua magͥ¬
tudo puiderit ⁊ om̃s diligẽtẽs
tus ĩiugilent ⁊ abonũ hostiũ
ĩ cursione subiectos nr̃os tueã¬
tur il lesos ut festinent die noc¬
tuq dei ĩ uocanto auxiliuma
diligent̃ laborando usq adil¬
los fines pumcias a ffricanas
extendẽubi añ inuasionẽ.
uuandalorum ł maurorum
res publica romana fines ha¬
buãt ⁊ ubi custocles antiꝗ ẜua¬
bant sicut ex clausurus abur¬
gis ostendit᷑. Maxime aũt cu¬
uitates. que ipe clausurie.⁊
fines. antratenebant̃.cum cẽe
sub nr̃o romano imꝑio s suii

Expanded text:
 qui possint et ipsum trajectum semper bus Hispaniae, vel Galliae, seu Francorum aguntur, viro spectabili duci denuntiare, ut ipse tuae magnitudini referat. In quo trajectos provideris, ordinari facias.--§ 3. In Sardinia autem jubemus ducem ordinari, et eum juxta montes, ubi barbaricae gentes videntur sedere, habentem milites pro custodia locorum, quantos et ibi tua magntudo providerit. Et omnes diligenter ciis invigilent et ab omni hostium incursione subiectos nostros tueantur illaesos et festinent, die noctuque dei invocando auxilium et diligenter laborando, usque ad illos fines provincias Africanas extendere, ubi ante invasionem Vandalorum et Maurorum res publica Romana fines habuerat et ubi custodes antiqui servabant, sicut ex clusuris et burgis ostenditur. 4a Maxime autem civitates, quae prope clusuras et fines antea tenebantur, cum essent sub Romano im
Abbreviated transcription (Latin):
osintuta ꝑiuderit tua magi¬
tudo mimie ee magintudinis
⁊ pot᷑ noc non posse rene custo¬
uri ab talem modum ea ꝯstit¬
tuinsponat. ut possint ꝑ pari
b dispo sitisadnos remeare.i
iufsa fuĩtume duces unius¬
conuscrlimtis quotiẽs ꝓ cor¬
ponendis cuntatibraut casts¬

Expanded text:
ituta perviderit tua magnitudo nimiae esse magnitudinis et propter hoc non posse bene custodiri, ad talem modum eas construi disponat, ut possint per paus dispositis ad nos remeare iussa fuerit, tunc duces uniuscuiusque limitis, quotiens pro componendis civitatibus aut cast
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pellatio apud nr̃os iudiees
facta fiũt mbemus ñ implu
s̃portularum noĩe qͣm nr̃isle¬
gib diffinitum ẽ exccuro es
accipespenam eisdem legibm
ftam. ex transgit̾sionein sorn¬
nibantes cumm aũt deo annuẽ¬

Expanded text:
interpellatio apud nostros judices facta fuerit, jubemus non amplius sportularum nomine quam nostris legibus definitum est exsecutores accipere, poenam eisdem legibus insertam ex transgressione formidantes. § 13. Cum autem Deo annuen
Abbreviated transcription (Latin):
audaces ⁊ feroces õ inumicos no¬
dices ac milites. nr̃o: eẽ. sieno
uolumus eos mires ⁊ bermuo¬
los ⁊ circa collatores nr̃os eristẽ
q nullurm dam: mmnullam¬

Expanded text:
audaces et feroces contra inimicos judices ac milites nostros esse, sic volumus eos mites et benevolos circa collatores nostros existere, et nullum damnum, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
cum bostes ꝑ ꝑtes expellunt᷑.¬
⁊ ĩ illis ioeis duces ⁊ milites ꝑ
ꝑres acoccdant ubi antea fines
⁊ clausure puniuarum erant.
quando nitegre afrieane ẜuabã¬
o nob restitute sũt speramis ci
tonr̃is priemre tr̃poribus ⁊ ut
ĩsecuritate ⁊ pace ꝓuncie cui
uotissimorum militũ ⁊ cura
spectabilnm ꝓcempore ducu
ne r̾uent. ne detur hostib ncẽ¬
tia ĩcũrendi ac deuastandi locaᷤ
que nr̃i subiecti possident quã¬
a magͥnitudo put osiderar̾it
ordiner. ⁊ nobis referituit si ꝑ¬
iuderimus sufficientem ordi
diorum noĩe ꝓse suisqr hom¬
quit᷑ ̃ insubdita declaratur.
notitu. Sieut ergo p̃chietum
ẽ ⁊terim mme duces ac mili¬
tes ẜmi nr̃am dispositionem
ante nob̾ ac rei publice m̃e ꝑ¬

Expanded text:
expellunt; et in illis duces et milites per partes accedant, ubi antea fines et clausurae provinciarum erant, quando integrae Africanae servabano nobis restitutae sunt speramus cito nostris provenire temporibus; et ut in securitate et pace provinciae cum votissimorum militum et cura spectabilium pro tempore ducum inciae servent, ne detur hostibus licentia incurrendi aut devastandi loca, quae nostri subiecti possident. Quaa magnitudo, prout consideraverit, ordinet et nobis referat, ut si praeviderimus sufficientem esse diorum nomine pro se suisque homquetur, hoc in subdita declaratur notitia. --§ 7. Sicut ergo praedictum est, interim nunc duces ac milites secundum nostram dispositionem ant, do
Abbreviated transcription (Latin):
deyintiis idonea corporatust
deius quos antea milites hoa¬
bebant lumtaneorum sitiu¬
asnumso inuno quoqumi¬
te ut si forsitam commaotion
abioria fiĩi. possint ip̃i lunta¬
unacu ducibi sins aduna

Expanded text:
de provinciis idonea corpora, aut de illis, quos antea milites habebant, limitaneorum constituas numero in unoquoque limite, ut, si forsitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitauna cum ducibus suis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ant ꝗ possint ⁊ castri⁊ cientas¬
tes a limtes defendẽ ⁊ terras
colere.⁊ ut alii piunciales ui¬
dentes eos ppartes ad illa loca
sc oferant ⁊ exemplum fuen
unuus munen lamraneorũ

Expanded text:
qui possint et castra et civitates limitis defendere et terras colere, ut alii provinciales videntes eos per partes ad illa loca se conferant exemplum fecimus unius numeri limitaneorum,
Abbreviated transcription (Latin):
suos ẜuos restituat ĩ suo noĩe
deus. ⁊ dignos nos faciat ỹui¬
tium enis adimple.¶ Pec itaq
auxiliõte ꝓfelicitate reipub
dinem ⁊ pori am habear p̃fec¬
turamsut sicut oriens atq il¬
liricum.ita ⁊ africa p̃toriana
maxima potestate specialit̃.
anra clem̃tia decoretim cuiiꝰ
sedem iubenus ẽe errtag¬
nema ĩ p̃fatiene puolitaru
cartarum. p̃fecturis ⁊iis .tͫ
ercellentiam gub̾nare decer
iudicib disponanĩ. quaruro
uocabat̃ cartago cibieantiũ
ac tripolis. rectores habeant.
ꝯsulares. Relique uero id est
numidia ⁊ mritana ⁊ sãdinia
p̾sidib cum dei auxilis gub̾¬

Expanded text:
restituat in suo nomine Deus, et dignos nos faciat servitium ejus adimplere. § 1. Deo itaque auxiliante, pro felicitate reipubldinem, et propriam habeat praefecturam: ut sicut Oriens, atque Illyricum, ita et Africa praetoriana maxima potestate specialiter a nostra clementia decoretur. Cujus sedem jubemus esse Carthaginem, et in praefatione publicarum chartarum praefecturis aliis ejus excellentiam gubernare decernjudicibus disponantur: quarum vocabatur, Carthago et Byzacium ac Tripolis rectores habeant consulares; reliquae vero, id est, Numidia et Mauritania, et Sardinia a praesidibus cum Dei auxilio gub
Abbreviated transcription (Latin):
manus alamancus.got¬
hicus. francicus. germam¬
cus. inticus. alanicus uir̃¬
dalicus. africamus.pius. fe¬
lix. inelitus. Uictor. ac triũ¬
phator. semꝑ augustus. ar
runt. ut affrica ꝑ nos tambre¬
in tp̃r recipet lib̾tatem. ante .c.⁊.
rum fuerũt simuil hostes ⁊ cor¬
porumnam aĩas ꝗdemł dueͬsa
tormẽta at q supplicia non fe¬
rentes rebaptiçãdo ad sua ꝑfidiã
transferebant corꝑa uolibis.
natalib clar nigotarbarico
dunssime sulmigibant/ p̃as
quoq dei sacro sãctas eccłas su¬
is ꝑfidiis maculabantaliq̃s
uẽ eyeis stabula fecerunt Ui¬
dinius uenerabiles unros qui
abscisis radicitus lingiris.pemᷤ
suas mirabilit̃ lequebant᷑. lli.¬

Expanded text:
nianus Alamanicus, Gothicus, Francicus, Germanicus, Anticus, Alanicus, Wandalicus, Africanus, pius, felix, inclitus, phator, semper Augustus, Arcrunt, ut Africa per nos tam brevi tempore reciperet libertatem, ante centummarum fuerant simul hostes et corporum. Nam animas quidem diversa tormenta atque supplicia non ferentes rebaptizando ad suam perfidiam transferebant: corpora vero liberis natalibus clara iugo barbarico durissime subiugabant. Ipsas quoque dei sacrosanctas ecclesias suis perfidiis maculabant: aliquas vero ex eis stabula fecerunt. Vidimus venerabiles viros, qui abscissis radicitus linguis poenas suas mirabiliter loquebantur: ali
Abbreviated transcription (Latin):
scant eius cius habita tores. ꝗ̃ a
ourissuna captnntate ⁊ ingo
harbaricolib̾ati sũt ĩ quanta
lib̾tatem subfelicissimo nr̃oĩ
ꝑio degere meruerunt. ħ ⁊̃ dep̃¬
cantes exoramus p̃cib sc̃ẽ ⁊glo¬
nost semꝑuirginis.⁊ dei geni

Expanded text:
scant ejus habitatores a quam durissima captivitate et jugo barbarico liberati, in quanta libertate sub felicissimo nostro imperio degere meruerunt. Hoc etiam deprecantes exoramus sanctae et gloriosae semper virginis et Dei gen
Abbreviated transcription (Latin):
enis ꝓuntus nobis tradidit.
s ⁊ ip̃a impialia ornam̃ta que
captaroma fua̾nt ablata nobiᷤᷤ
restitu ergo post tantabenei
nob̾ rescituẽ digtus ẽ firntas
⁊ illesas custodiat. ⁊ fatiat noᷤ
placitum gubnare ⁊ umũsa

Expanded text:
ias nobis tradidit, sed et ipsa imperialia ornamenta, quae capta Roma fuerant ablata nobis restituit. Ergo post tanta benefnobis restituere dignatus est firmas et illaesas custodiat, et faciat nos placitum gubernare, ut universa
Abbreviated transcription (Latin):
ie ira ⁊ ex soio tempore tarde
p̃tii solutiomo receptõ iure o¬
moram fiesi creditum ẽ. ĩ hiᷤ
idelicet. q̃m moram desiderãt
id ẽ in bone fidei ectib. ⁊ fidei¬
comimissis ⁊ ĩlegatis.

Expanded text:
re ipsa et ex solo tempore tardae pretii solutionis recepto iure moram fieri creditum est, in his videlicet, quae moram desiderant, id est in bonae fidei contractibus et fideicommissis et in legato.
Abbreviated transcription (French):
uirgandi foruma ato omnis
cautes ẜuet̾ ne t̃minos pum¬
trarum suarum cogant̃ ex̃cec¬
eq fortime uuria miserabile̾
iudicium nr̃e serenitatis otͣa

Expanded text:
urgandi fortunam atque omni cautela servetur, ne terminos provinciarum suarum cogantur exceique fortunae iniuria miserabiles iudicium nostrae serenitatis ora
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ẜus anominib ĩ sinuari
ꝯuenit. ⁊ ab ip̃is ĩ ferri litemq
ĩ ea puintia tutele ł cure offiti¬
um̾ sustinẽtsnec dealiis ꝓui¬
tiis defen sores minorum. adt

Expanded text:
s tantum omnibus insinuari convenit et ab ipsis inferri litem, qui in ea provincia tutelae vel curae officium sustinent, ne de aliis provinciis defensores minorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑um satiscdare. herum ca¬
su. ueluti p̾sentis ꝓcurato¬
remintuenire ĩtelligen¬
du ẽ/ ita q ⁊ si postea mu¬
tata uolũtate pcuratorem
eum eẽ noluit tñ iuditiu
quo qĩ ꝓcurator exptus est
uider ratum hr̃e debẽbit n
aũt eiabadũsario suooppo¬
sita fu̾it imp̃o litis exordio
defension̾is allegatio ⁊̃ ip̃ei
qĩabsentis ĩ hac ꝑte ꝓcuratõ
satisdationem suꝑ excipiẽ¬
da lite pr̃are cogit.qua ñ p̃cei¬
dente. lis que ei mandata ẽ.
dit̾/rei aũt ꝓcurator ł defer¬
sor. ⁊ subgestorum testifica¬
tione factus. inip̃olitis lumi

Expanded text:
um satisdare: hoc enim casu veluti praesentis procuratorem intervenire intellegendum est. Itaque etsi postea mutata voluntate procuratorem esse noluerit, tamen iudicium, quo quasi procurator expertus est, iudex ratum habere debebit. Sin autem ei ab adversario opposita fuerit in ipso litis exordio defensionis adlegatio, etiam ipse quasi absentis in hac parte procurator satisdationem super excipienda lite praestare cogitur, qua non praecedente lis quae ei mandata est ditur. Rei autem procurator vel defensor, etiam sub gestorum testificati
Abbreviated transcription (Latin):
CUni falsa demonst̃ . as.¬
tione mutari suba ueritatis.
minime possit. respondelo id
ꝙ pat̃num erat. ex mat̾nis eẽ

Expanded text:
Cum falsa demonstratione mutari substantia veritatis minime possit, respondendo id quod paternum erat ex maternis esse
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝯfecta sũt. p̃uiditium ti¬
biũ ꝯparait᷑ Ostente igitur.
ap̃ rectorem uirum elarissim¬
umamicum nr̃m. testam̃tum
ł fide ueri defice̾ ł iuris ratione
stare ñ põsse. ut ifirmara scrip

Expanded text:
tiam confecta sunt, praeiudicium tibi non comparabitur. Ostende igitur apud correctorem virum clarissimum amicum nostrum testamentum vel fide veri deficere vel iuris ratione stare non posse, ut infirmata scrip
Abbreviated transcription (Latin):
cum cãntuam ageres igno
tiã conueniri defensionib¬
Romignorantia niri
excusar facile non possit.si ma¬
tue matris remintiasti. sera p̃¬
ce subueniri tibi desideras.
ĩtrianum bonorum ponem
pet̃e cessasti.p̃tende̾ iuris igno¬
rantiam nuiuis ratiomb poteꝰ¬

Expanded text:
cum causam tuam ageres, ignotia conveniri, defensionibignorantia iuris excusari facile non possis, si ma matris tuae renuntiasti, sera prece subveniri tibi desideras. intra annum bonorum possessionem petere cessasti, praetendere iuris ignorantiam nullis rationibus pote
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sint seꝑate nuptie post arraᷤ
aũt sponsalitias sponsa ꝯnignĩ
sponsiꝓpt̃ turpem ⁊ ĩpudica
lis orit̾ face̾ non potiñt. ł ob alia
iustam excusationis cãm siꝗdẽ¬

Expanded text:
sint speratae nuptiae, post arras autem sponsalicias sponsa coniugium sponsi propter turpem vel impudicam lis oritur, facere non potuerit, vel ob aliam iustam excusationis caus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃sponsus suꝑ recipiendis neci
ne arris p̾stitis eustocliri censẽ¬
mus. ¶Quadrupli uidelicet
pena que mãtenorib legibdif¬
funita err̃at.ĩ qua ⁊ arrarum quã¬
titas imputabat᷑. cessante. insi
specialit aliud ex cominum ꝯsẽ
drupli ratione plãciñt. Se tra
diffutiõnem. aũt huius legis

Expanded text:
sponsis super recipiendis nec ne arris praestitis custodiri censemus: quadrupli videlicet poena, quae anterioribus legibus definita erat, in qua et arrarum quantitas imputabatur, cessante, nisi specialiter aliud ex communi consedrupli ratione placuit. Extra definitionem autem huius legis
Abbreviated transcription (Latin):
bomis alicuius possessum ei¬
ab aliquo. postea qͣm is rei
publice cã ab ẽẽ desut intra ã¬
Mp̃r. Gnorare ñ debeseor
dolo malo. si absentes bonuu
narbitratu ñ defendunt᷑ bõa
tantum pofsideri uenditit̃e
aũt mid cp̃s differri quo reii
N Eq reipublice cã ab sẽ¬
tibrnec aluis maiorib adti¬
tulum ĩintegrũ restitutioĩs p¬
tinẽtib p̃scriptionẽ. quadrien¬
mi post factam afiscouendi¬
tionem obeẽ posse manifesti¬

Expanded text:
bonis alicuius possessum ab aliquo est, posteaquam is rei publicae causa abesse desiit, intra an. Ignorare non debes eorum, dolo malo absunt, si absentes boni viri arbitratu non defenduntur, bona tantum possideri, venditionem autem in id tempus differri, quo rei Neque rei publicae causa absentibus nec aliis maioribus ad titulum in integrum restitutionis pertinentibus praescriptionem quadriennii post factam a fisco venditionem obesse posse manifest
Abbreviated transcription (Latin):
pib ałr⁊ clem̃tia posite
sũt resecando. Uno autẽ
codice sub felicinr̃i noĩs
uocibulo ꝯponendo. in
qi collectas tam memo¬
ratorum trium eocticur¬
q̃m nouellas post eos positas
ꝯstitutiones oꝑtet. Ideoq ad ho
maximum ⁊ ad ip̃ius reip. sus¬
tentationem respiciẽs opus ef¬
ficiendum. clegimus tanto fa¬
stigio laborum tanteq solliciti¬
dim sufficientes. Iolemn uirũ
excellentissim. n ex questorẽ
iacri nr̃i palatu ꝯsularem atq

Expanded text:
iam clementia positae sunt, resecanda, uno autem codice sub felici nostri nominis vocabulo componendo, in quem colligi tam memoratorum trium codicuuam novellas post eos positas constitutiones oportet. Ideoque ad hoc maximum et ad ipsius rei publicae sustentationem respiciens opus efficiendum elegimus tanto fastigio laborum tantaeque sollicitudini sufficientes Iohannem virum excellentissimum ex quaestore sacri nostri palatii consula
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃secto p̃torio  ⁊ pͣatricimum
Thonium iuirum gloriosissi¬
mum q̃storemt sacrinri palatis.
⁊ex osulens tribunianumi¬
rum magnificum magisteria
dignitite int̾ agentes decorat̃
pstantinim uirum ulustris¬
sumum comitem largitionu
int̾ agentes. ⁊ magistium scri¬
ini libellorũq sacraꝵq tegnito¬
nũ theophylũ uirũ carissimũ
conitẽ sicri m̃i ꝯsistoru ⁊ uris¬
ris ĩ hac alima urte doctorem.
Dioscorum ⁊ p̃sentiu dissẽ¬
tissimos togatos foriamplissi
mus resecats tam suꝑuacins
quantum adlegum sondĩta¬
tem ꝑtinet p̾fati oĩb. quam
titulis.. Tdicientes ꝗdem ⁊ detͣ¬
hentes muo ⁊ nuitantes uẽ¬
ba eirłim ubi h ⁊ rei ꝯmodi¬
tas exigeba t colligentes uẽo

Expanded text:
atricium, Thomam virum gloriosissimum quaestorem sacri nostri palatii et ex consule, Tribonianum virum magnificum magisteria dignitate inter agentes decoratum, Constantinum virum illustrem comitem largitionum inter agentes et magistrum scrinii libellorum sacrarumque cognitionum, Theophilum virum clarissimum comitem sacri nostri consistorii et iuris in hac alma urbe doctorem, Dioscorum et Praesentinum disertissimos togatos fori amplissimmus resecatis tam supervacuis, quantum ad legum soliditatem pertinet, praefationibus quam titulis, adicientes quidem et detrahentes, immo et mutantes verba earum, ubi hoc rei commoditas exigebat, colligentes vero
Abbreviated transcription (Latin):
terea tamen
mulus eorum ħ ad ef¬
fectum duce̾ ausus ẽ. ĩ
pseñti reb donare com¬
petentis dei censumnuᷤ.
⁊plixitatem litium ã¬
putare. multitudine
ꝗdem ꝯstitutionum q̃
trib cedicib gregoriano.
theodosiano ꝯtinebant.

Expanded text:
terea tamen nullus eorum hoc ad effectum ducere ausus est, in praesenti rebus donare comipotentis censuimus et prolixitatem litium amputare, multitudine quidem constitutionum, quae tribus codicibus Gregoriano Theodosiano contineba
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nam ꝙ oĩum bonoꝵ patrem
pupilli usum fructum reliq̾se
quondam uxori sue ꝓpomis ad
desideras. detutela filii te dirait¬
ti rostulans. ꝙ te posse ꝯͣiõ tute¬
le iudicio matrem eius ꝯuẽire
nomuatus quorum tutor añ
fu̾at ĩuitus ĩ amministraticẽ.
tener ñ põt spide si dies excu¬
sationib pfintusñdum ex¬
cessit uti ꝯpetenti defẽsic̃e põte̾.
Iomam rescum uteri¬
nis frĩb tibi communes ẽẽ ꝓ¬
fitearis. ad excusitionem tute¬
le non ẽ ydoneunscum harũ
dunsio curatore dato ficri po̾sit
. AIcutor noĩatus decreto
p̃sidis hñs excuia tibnem ab¬
solutus es. ad te ñ ꝑtine̾ ꝑ iculũ
amministratioins maĩfestũ ẽ.¬

Expanded text:
mnium bonorum patrem pupilli usum fructum reliquisse quondam uxori suae proponis, ad desideras, de tutela filii te dimitti postulans, quod te posse contrario tutelae iudicio matrem eius convenirnominatus, quorum tutor antea fueris, invitus in administratione teneri non potes. proinde si dies excusationibus praefinitus nondum excessit, uti competenti defensione potes.od res cum uterinis fratribus tibi communes esse profitearis, ad excusationem tutelae non est idoneum, cum harum divisio curatore dato fieri possit. Si tutor nominatus decreto praesidis habens excusationem absolutus es, ad te non pertinere periculum administrationis manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
Icuratores dati estis ea¬
generaut nec decreto si gnafica¬
tum ẽ italicarum tm̃ rerum t¬
uob̾ mumus adĩctum. adĩe
debetis ꝯpetentẽ uidicem ut
uos a ꝓuintiali amministrai¬
tione ub̃et. Qrd̃ si factum fu

Expanded text:
curatores dati estis generaliter nec decreto significatum est italicarum tantum rerum vobis munus adiunctum, adire debetis competentem iudicem, ut vos a provinciali administration
Abbreviated transcription (Latin):
S̾.¶ Esto tutor datus ut ab¬
oĩs his ex excuseris que pupil¬
li tui ĩ alia ꝓuintia qͣm un es.
ubiq moraris possaetnt᷑ qn¬
quagesimum diem postulare
debinsti. Qd si face̾ cessasti ex
p̾ses ꝓuintie si te ĩ suffitientẽ¬

Expanded text:
stamento tutor datus, ut a bonis his excuseris, quae pupilli tui in alia provincia quam unde es ubique moraris possident, intra quinquagesimum diem postulare debuisti. Quod si facere cessasti, expraeses provinciae, si te insufficiente
Abbreviated transcription (Latin):
eius ẽ cuitutor seu curator dat̃
debet. ut si res exegerit. is ꝗ alie¬
no auxilio eget defendaturẜ ex
le munere fungi debent.
tanto tp̃re qͣnto rationem tri¬
butoriam tractauerũt ñ solã

Expanded text:
eius est, cui tutor sive curator datus debet, ut  si res exegerit is qui alieno auxilio eget defendatur. ALEX. e munere fungi debent. tanto tempore, quanto rationem tributariam tractaverunt, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sororem ł fiuos somris action¬
um necesñtates tu tele eccasio¬
ne suscipias cumipis ⁊̃ pupil¬
li tin cutor datus es aliud exi¬
gẽ indea t᷑ utilitas. scilicet. ut c¬
eum tutorem potius hãt qad
defensionem cius ñ ĩ hibeant᷑.
affectuiuxta formam igit̾ qͣ
ꝯsulti dedimus p̃torem a diri
oꝑtet ut cxnisto trio desiderio

Expanded text:
sororem vel filios sororis actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor datus es, aliud exigere videatur utilitas, scilicet ut eum tutorem potius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. Iuxta formam igitur, quam consulti dedimus, praetorem adiri oportet, ut et iusto tuo desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
petit. ⁊ ñ alia eĩ nominatus ẽ qͣ
ut lite fatiget᷑. ꝙ ĩ ea re assump¬
tum fĩt is ꝗ cum noĩauit i¬
rta formam ꝯstitutionis ei red
tus eoꝙ excusatio qͣm obiciebaᷤᷤ
ñ ẽ admissa ꝓuocitionis auxi

Expanded text:
mpetit et non alia causa nominatus est, quam ut lite fatigetur, quod in eam rem absumptum fuerit, is qui eum nominavit iuxta formam constitutionum ei reddtus eo, quod excusatio quam obiciebas non est admissa, provocationis auxi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩm̾mio hr̃es absens ⁊ ignora
curator ꝯstitutus es potes eẽ
securis dum tñ alius subsqi¬
tuat᷑. ñ enim debet ignorantia
maritorum amplissimi or di¬
nis ꝯsulto fraus queri
b̾orum patrom seu patrone nł¬
lanexcuiationem ĩpetrare ã¬
plissimus ordo auctore diuo
marco censut ⁊ ido nec illud
ꝓdẽe eis debet quominus cũ¬

Expanded text:
imonio haberes, absens et ignorans curator constitutus es, potes esse securus, dum tamen alius substituatur. Non enim debet ignorantia maritorum amplissimi ordinis consulto fraus quaeriberorum patroni seu patronae nullam excusationem impetrare amplissimus ordo auctore divo marco censuit. Et ideo nec illud prodesse eis debet, quominus cu
Abbreviated transcription (Latin):
tis notum factum erit ei ꝗad
mimus uocatus fuͣt ip̃a ꝯstu¬
tũtio que ħ ĩduxit. sanxit. nͥ
tatione ab eo cuius de eare no¬
tio fuit ĩuiriani passus ñ puo¬
c̃uit acqesce̾ rebr udicatis

Expanded text:
tis notum factum erit ei qui ad munus vocatus fuerit, ipsa constitutio quae hoc induxit sanxit. Sed utatione ab eo cuius de ea re notio fuit iniuriam passus non provocavit, adquiescere rebus iudicatis
Abbreviated transcription (Latin):
tradiderit ur̃ori ⁊ postea ĩdo¬
tem accepit᷑. anuo donandi
ño dotem aurerit. utuideat
accepisse q ñ accepit. Prioris
emm casu donatio ñ imp̃edit¬
tͣ. ⁊ res que ĩ ea cã sunt dotis ef¬
fecte uiditio de dote peti possũt.
Posteriore auĩt inchactum ẽ do¬
natione ⁊ꝙ ĩ dote datum non
ẽ. non põt repeti.

Expanded text:
iderit uxori et postea in dotem acceperit, an vero donandi animo dotem auxerit, ut videatur accepisse, quod non accepit. priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis effectae iudicio de dote peti possunt: posteriore autem nihil actum est donatione et, quod in dotem datum non est, non potest repeti.
Abbreviated transcription (Latin):
postea qm bona pupillorum
trasse asseueras.ꝑiculum am¬
ministrationis euitare mini¬
me posse mañifestum ẽ.¬
ad ministratione tutrle seuẽe
tue itemq fr̃ĩs tui. ambitione
potius qͣm iuris ratione se ex

Expanded text:
postea quam bona pupillorum trasse adseveras, periculum administrationis evitare minime posse manifestum eadministratione tutelae seu tuae itemque fratris tui ambitione potius quam iuris ratione se exc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃chia ⁊ mancipia rustica mult̃¬
um minorum utilitati adũ¬
sa ẽ. p̃cipimus itaq ut ħ omĩa
nulli tutorum curatorum ue
liceat uendere: nisi hac forte
necessitate ⁊ lege: qua rusticũ
licebat. scilicet ꝑiꝗsitionem
udicis. ł ꝓbationem cãe intẽ¬
positionemq decreti. ut fraudi
locus ñ sit. ¶ Inte omma gͥ
narnͣbomiri fraudem fieri pͥ
here aliꝗd tutor ualeat. ꝙ ĩue¬
ste margaritis genmis ⁊ ĩua¬
scĩilis cẽt̾bq suppellectili ncce̾
fuga potius tutori ascribitur.
siue negligentia dissolutam

Expanded text:
ia et mancipia rustica, multum minorum utilitati adversa est. Praecipimus itaque, ut haec omnia nulli tutorum curatorumve liceat vendere, nisi hac forte necessitate et lege, qua rusticum licebat, scilicet per inquisitionem iudicis, probationem causae, interpositionem decreti, ut fraudi locus non sit. Ante omnia igitur nam boni servi fraudem fieri prohere aliquid tutor valeat: quod in veste margaritis gemmis et in vasculis ceteraque suppellectili necessfuga potius tutori adscribitur, sive neglegentia dissolutam
Abbreviated transcription (Latin):
FRustratutores pinẽdꝰ¬
quondam adolescentium qͦr
curam ãmin stras iudicatum
face̾ detractant. cum exacta pec¬
cuma possit auctoritate. p̃sidis
indepositi pecuma cã haberi.
Mp̃r. HOn ẽ ignotum tuto¬
res ł ciuatores si noĩe pupilloꝵ
ł aduitorum scientes calump¬
mosas ĩstituunt acciones eo
noĩe adẽpn̾ari oꝑtete. ne sub
simultat᷑es secure lites suas ex¬
ercere posse existiment.

Expanded text:
Frustra tutores quondam adulescentium, quorum curam administras, iudicatum facere detractant, cum exacta pecunia possit auctoritate praesidis in depositi causam haberi.. Non est ignotum tutores vel curatores, si nomine pupillorum vel adultorum scientes calumniosas instituunt actiones, eo nomine condemnari oportere, ne sub simultates secure lites suas exercere posse existiment.
Abbreviated transcription (Latin):
trahant necemtatem hũ than¬
habente creato c̃ã torem  fer¬
si onem subire ⁊ ceteralitis
res petierũt. ñne matres forte
fulint ł ꝯdam alii ꝯplendise¬
os quos ordinauint tutores ł
curatores p̃pãre talem subire
defensionem.łsi illi nolu̾int
soms alios tutor es ⁊ curatores
ordmare. ĩ ip̃is gestis ĩ qb tute¬
res ł curatores creant̃.ex sua cõ¬
fessione declarantes calem sb̾¬
ire defensionem. ¶Ne aũt
tales ꝑsone sine ꝓuisione dei¬
bita relin quant᷑ ł ꝯͣ eos agen¬
tium iura diutius ptelentur.
Sanccimus ꝯtimio idẽ post
recusationem defensionis ĩcãi¬
b indelicet ĩ ꝗbr sicut dictum
ẽ hoc fieri possit. creationem ali¬
orum tutorum ł curatorum
celebrari cognatis alusq ꝓpin¬

Expanded text:
trahatur: necessitatem habente creando curatore defensionem subire et cetera litis res petierunt, sive matres forte fuerint vel quidam alii, compellendis eos, quos ordinaverint tutores vel curatores, praeparare talem subire defensionem. 2a . Vel si illi noluerintsonis alios tutores vel curatores ordinare in ipsis gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem sire defensionem. Ne autem tales personae sine provisione debita relinquantur vel contra eos agentium iura diutius protelentur, sancimus continuo, id est post recusationem defensionis, in casibus videlicet, in quibus sicut dictum est hoc fieri possit, creationem aliorum tutorum vel curatorum celebrari: cognatis aliisque p
Abbreviated transcription (Latin):
hñt tutores ł curatores ꝯstituẽ
Defensionem añ ⁊ nom̃ enis ĩ
ħ casu aꝑtius declarantes ne
decernimus defensionem eoᷤ
subire.que ñ satiscdatione p
euentulitis ꝯstitit᷑. S uti
tm̃ modolitem ẜm legum or¬
dinem ꝓpupillo adulto alus¬
qr ꝑsonis ĩ struant sicetiam ex
decretores quarum gub̾natiõe.
ger̃tpuitela litis subsignare.

Expanded text:
habent tutores vel curatores constituere. Defensionem autem et nomen eius in hoc casu apertius declarantes, nedecernimus defensionem eos subire, quae non satisdatione pro eventu litis constituitur, sed ut tantummodo litem secundum legum ordinem pro pupillo vel adulto aliisque personis instruant, licentiam ex decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare.
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑterritus auctor frñt pupil
re matris sue uiditium ꝙ oꝑ
pugnandum eẽ extinabat e
ex ꝗb uerendum ẽ tutorił cã¬
tor circa suas res p̃uditiũ. ꝓu
nitum. post officium deposit̃
om̃s actiones quas tutor ł cu¬
rator exnecessitate offitii subi¬
erit. ĩ quondam pupillum ł ꝗd¬
uitum transferrisquare tamo¬
ptino exemplo argum̃tãtirͦ
ꝙ lex nr̃a eis sua nura ĩmutila¬
ta refuãte inch̾ cxhuius modi
auctoritate ł ꝯsensu p̃uiditisb̾¬

Expanded text:
rterritus auctor fuerit pupillo re matris suae iudicium, quod oppugnandum esse existimabat. Eex quibus verendum est tutori vel curatori circa suas res praeiudicium, nitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentati noquod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex huiusmodi auctoritate ve
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad dicimus. nullam neq ũ
h̃ erpitulo ambigintatem reħ̃¬
quentes tutorib ⁊ ommbr eã¬
torib litere fructus siue ꝗexreͣ
delitib p̃diorum colliguntur.
gub̃nationem hñt ĩuenti fu¬
erint. id ẽ uinum. ⁊ oleum. et
sũt sine decreto distrab̾e unto
p̃tio. ꝙ in his locis ĩ ꝗbr uẽclitis
ocelebrat᷑. tune tp̃is noscit opti¬

Expanded text:
 adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur sgubernationem habent inventi fuerint, id est vinum et oleum et sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc temporis noscitur obti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stabilis ẽ quo facto sepe int̃¬
ceclente pecimua. adichilum
nimorum patrinonia dectu¬
cant᷑. Iami ergo uenditio tuto¬
ris nulla sit sine int̃positione
decretiser ceptis his dum taxit
uestib que detrite usu cõrrup¬
te ẜ̃uando ẜuari ñ poterũt aĩalia

Expanded text:
bilis est: quo facto saepe intercidente pecunia ad nihilum minorum patrimonia deducuntur. Iam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti, exceptis his dumtaxat vestibus, quae detritae usu aut corruptae servando servari non potuerint. Animalia
Abbreviated transcription (Latin):
On omni titulores
pupilli potestatem alienandi
tutores hñt. S ammministrati¬
possidendi ꝯrantib pr̃ant.cuz
itaqr donãdi nulla ratione res
eorum quorum amministra¬
uit negotia potestatem habẽt.
uendicare dñum apossidẽtibꝰ.

Expanded text:
on omni titulo rerum pupilli potestatem alienandi tutores habent, sed administratipossidendi comparantibus praestant. Cum itaque donare nulla ratione res eorum quorum administrant negotia potestatem habent, vindicare dominium a possidentibus
Abbreviated transcription (Latin):
abmition actum ẽ. ex alio euẽ¬
tu resuscitari¶ Non aut hae
legem extendimus ⁊̃ ĩ his so
acceclũt. S ⁊ sĩ extraneusd̃¬
bitor ex feneratitia forsitam
cautione ł aliis sũlib caĩs solu

Expanded text:
ab initio actum est, ex alio eventu resuscitari. Non autem hanc legem extendimus etiam in his solaccedunt: sed si extraneus debitor ex feneraticia forsitan cautione vel aliis similibus causis solu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩp̃senti spẽ mamifestissimum
erat stare tutorem ł curatorery
patiant᷑ p̃iudicium. satis ĩmi¬
net ei piculum tntele ł utilis
negotiorum gestorum actio
ne pupillus ł aduitus ut pote
ex illius tarditate lesus litem

Expanded text:
praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorempatiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vel utilis negotiorum gestorum actionis, ne pupillus vel adultus utpote ex illius tarditate laesus litem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃madmodum debẽt solutionẽ
ĩ ꝯtractib minorum ẽã fieri. sĩ¬
ue exredditib siue ex pẽsioĩb
summatim neq ex multis an¬
ns collecte iam debent᷑. biẽnalẽ

Expanded text:
admodum debent solutiones in contractibus minorum causa fieri sive ex reditibus sive ex pensionibus summatim neque ex multis annis collectae iam debentur, biennales
Abbreviated transcription (Latin):
ministrationis a tutore gesta.
ł negligent̃ acta acuratoib e¬
orum qͥh successisti. allegas.⁊
gere debes. simõ annos legitĩe
ctatis ĩ plesti.neq enim ĩgnora
Inon multum patrocinari fecũ¬
ditatem liborum feminis ad
rerum suarum amnunistrati¬
onema̾ intͣ etatem legituma¬
Ntores debita pupilla¬
ria seu deposita reposcentes ad
satisdationem ꝯpelunon posse
maifestum ẽ.¬

Expanded text:
ministrationis a tutore gesta vel neglegenter acta a curatoribus eorum quibus successisti adlegas, agere debes, si modo annos legitimae aetatis implesti. Neque enim ignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum suarum administrationem, si intra aetatem legitimatores debita pupillaria seu deposita reposcentes ad satisdationem compelli non posse manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
tututor estificatione oꝑis ip¬
sius. ⁊ multorum fide id refu.¬
cere coget᷑. ita enim annui red¬
ditus plus minorib ꝯferent.
qͣm ꝑ fraudes p̃tu dimmuta.
ti. opas suas cominõ minoris.
ĩferent. ⁊ reliq qui ĩ usum mi¬
noris dñi ẽẽ non poterũt qb¬
q ars nulla ẽ. ꝑtim laboresuo
ꝑtim alimoniarum taxãtiõe
pascant᷑ lex enim non solum
moderatas atq ĩ tempantes.⁊¬
ꝓsperit minorib que płmq
noius maritis. ñ solum resi¬

Expanded text:
tutor testificatione operis ipsius et multorum fide id reficere cogetur : ita enim annui reditus plus minoribus conferent quam per fraudes pretia deminuta.ti, operas suas commodo minoris inferent et reliqui, qui in usum minoris domini esse non poterunt quibusque ars nulla est, partim labore suo partim alimoniarum taxatione pascantur. Lex enim non solum moderatas atque intemperantes prospexit minoribus, quae plerumque novis maritis non solum res
Abbreviated transcription (Latin):
tis curatorib ⁊ adminstratioẽ
ꝑagentib ⁊ suffitientibꝰ dam¬
no prando: ꝯtra te actiodari nõ
rem datum eẽ si soluendo cct̾i
non sint dampni ꝑiculum ad
te non recdundabit.¬

Expanded text:
ris curatoribus et administrationem peragentibus et sufficientibus damno praestando contra te actio dari non rem datum, etiamsi solvendo ceteri non sint, damni periculum ad te non redundabit
Abbreviated transcription (Latin):
fereint᷑. ⁊ si p̃toris decretum dei
dandis eis ñ sit int̾positum. ñ
qr q. atutorib siue cãtorib boã
fide erogat̾. potius iustitia qͣmꝑ
aliena auctoritate firmatur.
ꝯstitit lib̾tum pae̾num tutore
filie tue ratiomi eius der̾e ł depo¬
suerit.ł ĩ p̃diorum ꝯꝑationem

Expanded text:
ferentur, etiamsi praetoris decretum de dandis eis non sit interpositum. Nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmatur Aconstiterit libertum paternum tutorem filiae tuae rationi eius debere, vel deposuerit vel in praediorum
Abbreviated transcription (Latin):
cutorum ⁊ curatorum cum õ
ut prius sententia nidicialis
uidex ꝓmintiauerit debitor
ꝑsoluiͣt sequit᷑ huiusmodi
cãm plenissima securitas ut¬

Expanded text:
tutorum et curatorum cum omni ut prius sententia iudicialis et iudex pronuntiaverit et debitor solverit, sequatur huiusmodi solutionem plenissima securitas
Abbreviated transcription (Latin):
cnim remota ẜuorum custocti
a. ⁊̃ uita minorum sepius ꝑde¬
batu ec uõdomum uende̾
liceat ĩ qua ꝑ defecit pat̃. minor
creuit. ĩ qua maiorum ymagi¬
nes aut uide̾ fixas aut reuul¬
sas non inde̾. satis ẽ lugubre

Expanded text:
enim remota servorum custodia etiam vita minorum saepius prodebatur. Nec vero domum vendere liceat, in qua defecit pater, minor crevit, in qua maiorum imagines aut videre fixas aut revulsas non videre satis est lugubre.
Abbreviated transcription (Latin):
tialib nr̃is ꝯtestari ĩ iurias e¬
sculesiones suas cupientibr.
actorum ꝯfectio adefensoribꝰ
deneget̃ licentia eis tribiat̃.
querele ꝓprielibellum oscri¬
ptum eo tp̃r quo fu̾at ꝯtestã¬
dum ĩfrequentiorib ciuita¬
tum locis p̃ponendi ꝯ uemẽ¬
officia puble  ꝯmonendi.
ꝑq̃m libellum colligi oporte¬
bit. atq ĩ uitis sup̃ memora¬
tis ꝑsomis. subactorum ꝯ fec¬
tione ingerehi quorum q̃sti¬
onc fides possit inqriqua ꝓ¬
bata. ĩ eos quos gestorum pe¬
titam ꝯfectionem negisse ꝯ¬
stitͣit iugor iudiciarius ex

Expanded text:
cialibus nostris contestari iniurias cialibus nostris contestari iniurias seu laesiones suas cupientibus actorum confectio a defensoribus denegetur, licentia eis tribuatur querellae propriae libellum conscriptum eo tenore, quo fuerat contestandum, in frequentioribus civitatum locis proponendi convenienofficia publica commonenda, per quae libellum colligi oportebit atque invitis supra memoratis personis sub actorum confectione ingeri, quorum quaestione fides possit inquiri: qua probata in eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor iudiciarius ex
Abbreviated transcription (Latin):
cimor ꝯgressu molentieant
ppetrato romiodio stuprouł
raptuł adult̾io. dep̃hensos.⁊ ac¬
tis publicis sibi traditos ex p̃s¬
so crimine: cum his aꝗbrfu
erint accusatimor subidone
aꝑsȩcutioneadiudicem di¬
ep̃orumnec ũ cłicorum ⁊ hõra¬
torum ac possessorĩ ⁊ curialiũ
recreto. ꝯstituant̃. dequorum
ordinatione referendum est
ad illustrissimm p̃toriana
potestatemiut litr̃is ensdem
magnifice sedis. eorum soli
ĩ lesionem possessorum fieri
cgnouint defensores referẽ¬
di hãnt potestatem adillust¬
res  magnifices uires p̾fec¬
tos p̃toriorum ⁊ illustres in¬
ros magistros equitum ⁊ pe¬
ditum ⁊ magistros ⁊̃ officio¬
rum ⁊ connitestam sa craruz
largitionum. q̃m rerum pri
ac solertia defensorum. mini¬
me possessores maioribr mẽ¬
suris ⁊ ponderibra susceptori¬
br p̃grauari s cor dep̃bensos. ad
iuditium dingi.cum ip̃o cõi¬
ti misse fraudis iudicio. Illd̾
q̃ fieri ꝑmittimus ut siꝓuin¬

Expanded text:
congressu violentiae aut perpetrato homicidio stupro vel raptu vel adulterio deprehensos et actis publicis sibi traditos expresso crimine cum his, a quibus fuerint accusati, mox sub idonea prosecutione ad iudicium diporum nec non clericorum et honoratorum ac possessorum et curialium decreto constituantur: de quorum ordinatione referendum est ad illustrissimam praetorianam potestatem, ut litteris eiusdem magnificae sedis eorum soliddisciplinam in laesionem possessorum fieri cognoverint defensores, referendi habeant potestatem ad illustres et magnificos viros praefectos praetorio et illustres viros magistros equitum et peditum, magistros etiam officiorum et comites tam sacrarum largitionum quam rerum priac sollertia defensorum minime possessores maioribus mensuris et ponderibus a susceptoribus praegravari, sed eos deprehensos ad iudicium dirigi cum ipso commissae fraudis indicio. Illud etiam fieri permittimus, ut, si provin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nncem plebi exhibeas depscrip¬
tiombrrusticos suburbanosq.
ñ patiaris affugi õffitialiuimi
ĩsoler tie iudicum q ꝓcacita¬
ti salua reuerentia pudoris occũ
a plus petentium. abhis quos
lib̾or um loco tueri debes exclu¬
das nec patiaris ꝯcquam ultra
delegationem solitam abhis
exigiꝙ certum ẽ nisi taureme¬
dionon posse reparari. Iup̃¬
ĩsoler t̃. nich̾ indebitum ueni¬
dicantes nomiis sui tantur
fungant᷑ officiosmallas ĩ fligãt
muletas seueriores Iñ exerceãt.
questiones plebem ł decuriõᷤ
abonin ĩꝓboum ĩ solertia ⁊
temeritate nieant̾ ut idtm̃ ꝙ¬

Expanded text:
 vicem plebi exhibeas, descriptionibus rusticos urbanosque non patiaris adfligi, officialium insolentiae, iudicum procacitati salva reverentia pudoris occurra plus petentium ab his, quos liberorum loco tueri debes, excludas, nec patiaris quicquam ultra delegationem solitam ab his exigi, quos certum est nisi tali remedio non posse reparari. insolenter, nihil indebitum vindicantes nominis sui tantum fungantur officio: nullas infligant multas, severiores non exerceant quaestiones, plebem vel decuriones ab omni improborum insolentia et temeritate tueantur, ut id
Abbreviated transcription (Latin):
si de publica sollicitudine uol¬
uerit se lib̾are. nisi diumos af¬
fatus ĩtimauĩt tue sublimn¬
tatis officio triginta ihrarinỹ
oraculi subituris smegiecta

Expanded text:
si de publica sollicitudine voluerit se liberare, nisi divinos adfatus intimaverit tuae sublimitatis iudicio, triginta librarum oraculi subituris, si neglecta