comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissimo fr̃i ep̃o. dauid: bñcdictos
salittem ĩ dño. Respondere litt̾is ut̾is
plenius cogitaui: s cum hoc meditarer.
tantus me dolor tetigit. ut mag̾ flere
qͣm aliquid dicere delectatus sum. S ne
funditus remaneret. pauca uobis scͥbere curaui: ad poti¬
ora uos tempora congrue inuitãs. Quod aũt ltt̾e tue te¬
stes sunt quosdã intra ꝓuintiã boeticam ẽẽ qui dic̾ent
neminẽ ueracit̾ posse p̾bare trinitatẽ unitatẽ fieri ÷ cũ
neq tres unum. neꝙ uuum ĩ trib posse qũeqͣm ꝑprie ap¬
sedis misimus. ut aut eos ad rectam fidem conu̾ti facias:
aut ab eccłia añqͣm pestis hec latus diuulgetur. repel¬
las. His fr̃ scͥpturar̃ testimoniis unitatẽ trinitatis ag-
nosce ⁊ ⁊ desine arrianoꝵ prauitatẽ sequi: ut ab eadem
possis pec̾toꝵ ĩdulgentiã ꝓmeteri. ysaia ꝓpħa dicente.
uidi dũm sabaoth sedentem suꝑ thronũ excelsum. ⁊ se¬
raphin stabant ĩ circuitu eius. sex ale uni. ⁊ sec aleatti

Expanded text:
everendissimo fratri episcopo David, Benedictus salutem in Domino. Respondere litteris vestris plenius cogitavi; sed cum hoc meditarer, tantus me dolor tetigit, ut magis flere quam aliquid dicere, delectatus sim. Sed ne funditus remaneret, pauca vobis rescribere curavi, ad potiora vos tempora congrue invitans. Quod autem litterae tuae testes sunt, quosdam intra provinciam Baeticam esse, qui dicerent, neminem neque tres unum, neque unum in tribus posse quemquam proprie apsedis misimus, ut aut eos ad rectam fidem converti facias, aut ab Ecclesia, antequam pestis haec latius divulgetur, repellas. His, frater, Scripturarum testimonosce, et desine Arianorum pravitatem sequi, ut ab eadem possis peccatorum indulgentiam promereri, Isaia propheta dicente: Vidi Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, et Seraphim stabant in circuitu ejus: sex alae uni et sex alae alteri:
Abbreviated transcription (Latin):
itteras tue cdilectionis accepi cum gestis que a¬
ũd uos ficłi questione confecta sunt. Et quia clementis¬
simus imperator ꝓ ecclesie pace sollicitus synodumꝰ uoluit
fuit nunc amplius scbi: cum ꝑpitio dõ de his que cansecre¬
dnnus conuenire ꝑ ea que ip̃i portabunt scͥpta sis plemus

Expanded text:
itteras tuae dilectionis accepi cum gestis, quae apud vos de fidei quaestione confecta sunt. Et quia clementissimus imperator pro Ecclesiae pace sollicitus synodum voluit cfuit nunc amplius scribi, cum, propitio Deo, de his quae causae credimus convenire per ea quae ipsi portabunt scripta sis plenius
Abbreviated transcription (Latin):
ediu̾sis ordinib eccł̃ie seriuentib ut si qruana
ĩ causam cͥiinis incurterit. ⁊ abnuerit uisoici¬
um eccłiasticũ: debet ꝑiclitari. Et ut filii sacełdolum
licto ecclesiastico usdicio publicis indicuis purgari uo¬
luerit. etiam si ꝓ ip̃o ei fuĩt ꝓlata sententia locum siuĩ
amittat. Et hoc in cͥminali actione. In ciuili uͦ pdet
qd̾ euicit. si locum suum optinere maluetit: siquid as
eligendos iudices sͥ deeccłie consortio dubitat. uileq
eccłie consortium iudicat qui deuniu̾sa eccł̃ia maleꝰ
sentiendo de iudicio seculari poscit auxilium: cũ pͥuatoꝵ
causam apłs etiam ad eccłiam deferti atq ibi det̾mi

Expanded text:
servientibus, ut si quis in causam criminis incurrerit, et abnuerit judicium ecclesiasticum debet periclitari, et ut filii sacerdotum licto ecclesiastico judicio, publicis judiciis purgari voluerit, etiam si pro ipso ei fuerit prolata sententia, locum suum amittat, et hoc in criminali actione. In civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere maluerit, siquidem ad eligendos judices sibi de Ecclesiae consortio dubitat, vileque Ecclesiae consortium judicat, qui de universa Ecclesia male sentiendo de judicio saeculari poscit auxilium, cum privatorum causam Apostolus etiam ad Ecclesiam deferri, atque ibi determi
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus ordinetur clericus. nͥ ꝓbatus uł ep̃orum
examine uł populi testimonio xxii
t nemo p̾cib uł patrem ꝓfilio uł filium ꝓ patre.
nominet. ⁊ cum ad altare assistitur semꝑ ad patrẽ
dirigatur oratio. ⁊ quascumq sͥ preces aliquis descri¬
bit nõ eis utatur nisi pͥus eas instructiones fratribus
guinis dñi nich̾ amplius offeratur qͣm ip̃e dñs
tradidit. hocẽpanis ⁊ uinum aque mixtum nͥ am¬
plius in sacrificiis offeratur qͣm deuuis ⁊ frum̃tia¬

Expanded text:
Ut nullus ordinetur clericus non probatus, vel episcoporum Ut nullus ordinetur clericus non probatus, vel episcoporum examine vel populi testimonio. XXIII. Ut nemo precibus vel patrem pro filio, vel filium pro patre nominet, et cum ad altare assistitur, semper ad patrem dirigatur oratio, et quascunque sibi preces aliquis describit, non eis utatur, nisi prius eas instructiones fratribus inis Domini nihil amplius offeratur quam ipse Dominus tradidit, hoc est, panis et vinum aquae mistum, nec amplius in sacrificiis offeratur quam de uvis et frumenti
Abbreviated transcription (Latin):
negotio uictum querant. qr respicere debent scͥptũ
ẽẽ. Nemo militans dõ: implicat se negotiis scłarib¬
t nullus clericoꝵ amplius recipiat qͣm uoi
accõmodau̾it. Si peciniam. pecuniã suscipia
si speciem eand̾ spẽm qͣntum ded̾it accipiat. Et quio
luso: tantum qͣntum ded̾it accipiat. xu
t cum om̃ib om̃mo clericis extranee femine ñ
cohabitent.s sole matres.auie.⁊ matertere ami¬
te. sorores. ⁊ filie fr̃m aut soroꝵ ⁊ qͥcuummq ex familia
domestica. necc̃itate etiã anqͣm ordinarentut ia cũ eis
habitabant. uł si filii eorum iam ordinatis parentib
uxores acceꝑunt. aut serius ñ hñtib in domo quas
ducant aliund e ducere neccĩtas fuit.
lacuit ut lectores cum ad annos pubertatis xyx¬
uenerint cogantur aut uxores ducere aut conti
cedente eius ep̃o. nemo audeat uł retinere uł ꝑmo¬
uere ĩ eccłia gͥ credita. Cicricoꝵ aũt nom̃: etiã lectores
psalmiste ⁊ ostiarii teretinent.xxi.

Expanded text:
negotio victum quaerant, quia respicere debent scriptum esse: Nemo militans Deo, implicat se negotiis sat nullus clericorum amplius recipiat quam accommodaverit; si pecuniam, pecuniam suscipiat, si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiat, et quidquid aliud tantum quantum dederit accipiat. XVII. Ut cum omnibus omnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae, materterae, amitae, sorores et filiae fratrum aut sororum, et quaecunque ex familia domestica necessitate, etiam antequam ordinarentur, jam cum eis habitabant, vel si filii eorum jam ordinatis parentibus uxores acceperunt, aut servis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere necessitas fuerit. Placuit ut lectores cum ad annos pubertatis venerint, cogantur aut uxores ducere, aut conticedente ejus episcopo, nemo audeat vel retinere vel promovere in Ecclesia sibi credita, clericorum autem nomen etiam lectores et psalmistae et ostiarii retinent. XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
accedant. Et hoc ñ soli facianit. s cũ clericis uł cumbis
beant accessum ad hunismodi feminas: s uͥ aut cleri¬
ci p̾sentes sunt. aut graues aliqui xp̃iani: xxuii
t pͥme sedis ep̃c ñ appelletur pͥnceps sacerdotum
aut sũmus sacerdos. aut aliquid hunismodi: s
di causa tabernas ñ ingrediantur nisi ꝑegrina¬
tionis necc̃itate compulsi
xxuiii.

Expanded text:
accedant, et hoc non soli faciant, sed cum clericis, aut cum hbeant accessum ad huci praesentes sunt, aut graves aliqui Christiani. XXV. Ut primae sedis episcopus non appelletur princeps sacerdotum, aut summus sacerdos, aut aliquid hujusmodi; seddi causa tabernas non ingrediantur, nisi peregrinationis necessitate compulsi. XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cauendum ẽ etiam nemortuos baptizari posse frm̃ inf̾¬
mitas credat. quib nͨ eucharistiã dari licitum est. uii
urelius ep̃c dixit. Quisquis ep̃orum accusat᷑: ad
pͥmates ꝓuintie ip̃ius causam deferat accusator.
Nec a communione suspendatur. cui cͥmen intendit᷑.
nͥ ad causam suam dicendã electoꝵ iudicum die statuta
litt̾is euocatus minime occurrerit. Hoc ẽ infra spacium
mensis. ex ea die qua eum litteras accepissȩ constit̾it.
Qd̃ si aliquas ueras necc̃itatis causas ꝓbau̾it quib eũ
occurrere ñ potuisse manifestum sit: cause suedicende
intra alt̾um mensem integram hãt facultatẽ. Uerum
tam diu post mensem scdm ũ cõmunucet: don purge¬
tur. Si aut̃ ad concilium uniu̾sale. anniu̾sariũ occur¬
rere nolu̾it ut uł ibi causa eius t̾mietur. ipẽ ĩ se damna¬
tionis sue sñam dixisse tũdicetur. Q̃ empore sane quo ñ

Expanded text:
 Cavendum est etiam, ne mortuos baptizari posse fratrum infir Cavendum est etiam, ne mortuos baptizari posse fratrum infirmitas credat, quibus nec Eucharistia dari licitum est. VII. Aurelius episcopus dixit, quisquis episcoporum accusatur ad primates provinciae ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit, hoc est, infra spatium mensis ex ea die qua eum litteras accepisse constiterit quod si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae intra alterum mensem integram habeat facultatem; verum tam diu post mensem secundum non communicet, donec purgetur. Si autem ad concilium universale anniversarium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur, tempore sane quo non
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊m̃ia ip̃ius cum ip̃o ẽ. Uenite inquit filiĩ audite me:
timorẽ dm̃ docebo uos. Currite dum lum̃ uite habetis:
ne tenebre mortis uos comp̾hendant. Om̃is qui uult
uitã ⁊ cupit uidere dies bonos. prohibeat lingua suãa
malo.⁊ labia eius ne loquantur dolũ. Dũtata malo
⁊ faciat bonum: inquirat pacem ⁊ sequatur eam. quia

Expanded text:
icordia ipsius cum ipso est . « Venite inquit, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . » « Currite dum lumen vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . » « Omnis qui vult vitamet cupit videre dies bonos, prohibeat linguam ejus a malo, et labia sua ne loquantur dolum, divertat a malo, et faciat bonum, inquirat pacem et prosequatu
Abbreviated transcription (Latin):
iubentis accipi. tibiq ut optabas insinuare studui. ut
sertate om̃ia ĩmaculata p̃cipias. quia eccłiastica ñ oportet
negligent᷑. s diligent᷑ expleri negotia. hecgͦ p̃cepta nemo
credat absq su ꝑictilo negligere uł dissimulare. quia ui¬
dicio di ignis eterni tormenta sustinebit: qui eccłiastica
detreta negler̾it. Quiu̾ teaudierit ut usserat ininist̃ xp̃i

Expanded text:
jubentis accepi, tibique ut optabas insinuare studui, ut servare omnia immaculata praecipias, quia ecclesiastica non oportet negligenter, sed diligenter expleri negotia. Haec ergo praecepta nemo credat absque suo periculo negligere, vel dissimulare, quia judicio Dei ignis aeterni tormenta sustinebit qui ecclesiastica decreta neglexerit. Qui vero te audierit, ut jusserat minister Chri
Abbreviated transcription (Latin):
scriba doctus in regno celorũ sumilis ẽ homini pat¬
familias qui profert de thesauro suo noua ⁊ uetepa
Nullus gͦ inquit impediat ordinẽ. aut locum occu¬
pet irrationabilit̃. uel temporum ꝑmutet uites. sal
primo que sit tusticia eus. que uoluntas requiramũ:
ut bonis oꝑib accłi gr̃a repleamur. Ds enim his qui
dehis requttere que ñ pot̾ inuenire: stulla. eresticiet
erit huius mo cli inquisitio. dempͥus eñ uressica⁊
inanes sine dubio. ⁊ uacuiab oꝑib bonis ꝑgemeus
reo: suũ tempus ht̃ ⁊ locũ. Opumhic locus hortpe

Expanded text:
n regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Nullus ergo, inquit, impediat ordinem, aut locum occupet irrationabiliter, vel temporum permutet vices, sed primo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis operibus ac Dei gratia repleamur. Deus enim his qui de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et inanes sine dubio et vacui ab operibus bonis pergemus res su
Abbreviated transcription (Latin):
et absolutionis clies. ut saluenturanie hominũ. q̃
occulta di uittute quem debeant diligere pͥusqͣm doce¬
anturagnoscant. Oꝑum uͦ ratio potestati. ⁊arbitriou¬
niusciiusq ꝑmittitur: ⁊ hocip̃orũ ẽ ꝓpͥum. Desicłiũ
uͦ habere erga cdoctorem ũitatis. hocã patre celestido¬
tiatum ẽ. S salus ineo ẽ ut uoluntatẽ eiꝰ cuiꝰ amorẽ ⁊ de¬
sidium dõ largiente conceꝑis fãcias. nedicatur uuleser¬
mo cius adnos quemidem dixit. Quid aũt dicitis me

Expanded text:
et absolutionis dies, ut salventur animae hominum quae occulta Dei virtute quem debeant diligere priusquam doceatur, agnoscant. Operum vero ratio potestati et arbitrio uniuscujusque permittitur, et hoc ipsorum est proprium; desiderium vero habere erga doctorem veritatis, hoc a Patre coelesti donatum est. Sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, Deo largiente, conceperis, facias, ne dicatur ille sermo ejus ad nos, quem idem dixit: « Quid autem me
Abbreviated transcription (Latin):
qui eis contraeunt. ita damnatos tinfames usq
ad satisfactionẽ monstrabat. ⁊ nisi cõũt̾entur ali¬
minib eccłie alienos eẽ p̾cipiebat. Homicidioꝵ ẽ
tria gerĩa eẽ licebat.⁊ penam eorũ paulẽ foredoceba:¬
Sicut enim homicidas interfectoꝵ frm̃ ita ⁊ de¬
tractores eorum. eosq odientes homicidas eẽmani¬
festabat. qr qui occidit. ⁊ qui odit stẽm suũ. ⁊ qui
enim a carnalib desicłus q̃ nulitant adũsus ani¬
mam abstiñe:⁊ bonã eorũ conu̾sationẽ ac m̃ocen¬
tem om̃ib monstiare rogabat. Et corde enĩ cun¬
ctos attentius inuicem diligere insinuabat. ⁊ ue

Expanded text:
qui eis contravenit, ita damnatos et infames usque ad satisfactionem monstrabat, et nisi converterentur a liminibus Ecclesiae alienos esse praecipiebat. Homicidiorum vero tria genera esse dicebat, et poenam eorum pateSicut enim homicidas interfectores fratrum, ita et detractores eorum, eosque odientes, homicidas esse manifestabat. Quia occidit, qui odit fratrem suum: et qui enim a carnalibus desideriis quae militant adversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare rogabat. Ex corde enim cunctos
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Infantes namq om̃s.⁊ quos pͥmates legis scl̃i ñ re¬
cipiunt. s ⁊ laicos ab eorum accusatione ⁊ uexatione
semꝑ repellere debere rogabat. ⁊ cunctos s subditos ẽẽ
p̾cipiebat. Cunctorũ sacetdotũ uitã suꝑiorẽ sanctiorẽq
ac cliscretã a scłarib ⁊ laicis hominib ẽẽ. ⁊ sp̃uales atq
sacerlotes suꝑ carnales ac laicos semꝑ constituere.⁊
fore debere docebat. qm̃ ꝓ minimo nobis eẽ debet. ut
a talib arguamur ⁊ iucdicemur uel ab alio humano
die. Maiores u a numorib nec actusari n uidicari.
iuolatores.⁊ sacrar̃ institutionũ uoluntarie ꝑturba¬
tores. eccl̃iastica ĩtlignos regula. ⁊ sc̃a cõmunione iudi¬
cabat. Oꝑatores uero earumd̾. eisq obelientes. utra

Expanded text:
tet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non retet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. « Quoniam pro minimo, nobis esse debet, ut a talibus arguamur, et judicemur, vel ab alio humano die . » Majores vero a minoribus, nec accusari, nec judicari, violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operatores vero earumdem, eisque obedientes utra
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nͨ int̾ ipõs apostolos par institutio fuit: s rinus õi¬
b p̾fuit. Hoc tam̃ p̃uidendũ instituit. ne inuillis aut
ccccellis uł modicis cuutatib instituerent᷑ ep̃i: ne uile
eorũ nom̃ fieret. Ep̃os aũt uices apłoꝵ gerere. dñm docu¬
isse dicebat. ⁊ reliquorũ discipuloꝵ uicẽ tenere prb̃ros
debere insinuabat. Et si quis aliquẽ ex his scandaliza¬
ret. grauissimã sͥ penã inferri debere p̾dicabat. Cunctos
se inuicẽ diligere ⁊ adunate cdebere.⁊ neminẽ ab adiu¬
torio fratris se substrahere instruebat. Homicidas uͦ¬
⁊ aclulteros ac cunctos cͥminalib nexib alligatos. ⁊ qͥ
eis coequales ñ erant. ab eorum ueratione ⁊ accusatione
dicente dño prohibebat. ⁊ ñ nisi a coequalib aliquid
sͥ inferre debere docebat. qr discipulũ suꝑ mag̃rm esse.
aut ullam eiinuiriam inferre. nullatenus clebere opor¬

Expanded text:
quoniam nec inter ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omniquoniam nec inter ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. Hoc tamen praevidendum instituit, ne in villis, aut castellis, vel modicis civitatibus instituerentur episcopi, ne vile eorum nomen fieret. Episisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. Homicidas t adulteros, ac cunctos criminalibus nexibus alligatos et qui eis coequales non erant, ab episcoporum accusatione et vexatione prohibebat et non nisi a coequalibus aliquid sibi infeaut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere opor
Abbreviated transcription (Latin):
dum di uoluntatẽ sicut cõstituerunt sci apłi. ita ut
ne quis ĩiuste ꝑilitaretur tlefinirent. In illis aũt ciui¬
tatib ĩ quib dudũ apud p̃dictos erant ethnicos eorum
aithiflamines. quos tam̃ tuinores tenebant. quã me¬
moratos pͥmates archiep̃os institui p̾cepit. qͥ ñ tam̃ pͥ¬
matũ s archiep̃orũ fruetentur notuine. Ep̃orum quoq¬
iudicia ut suꝑius memoratũ ẽ. ⁊ maiora eccłiarum ne-¬
gotia. si ip̃i reclamau̾int. aut aliquẽ timorẽ. aut istos
aut alios suspectos hũint. ad iam dictos pͥmates. uł
pat̾archas. nealiquis nocent̾ ꝑiret tranferri ꝑdocuit.
In singulis uͦ reliquis ciuitatib singulos ⁊ ñ binos uł
ternos aut plures ep̃õs constitui p̃cepit. qui ñ pͥmatũ
auͭ archiep̃oꝵ aut metͦpolitanorũ nomine. qr matres
ciuitatum ñ tenent. s ep̃orũ tantũ uocabulo potirent᷑.

Expanded text:
dum Domini voluntatem, sicut constituerunt sancti apostoli, ita ut dum Domini voluntatem, sicut constituerunt sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, diffinirent. In illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant ethnicos eorum archiflamines, quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tamen primatum, sed archiepiscoporum fruejudicia, ut superius memoratum est, et majora Ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates, vel patriarchas, ne aliquis nocenter periret, transferri perdocuit, in singulis vero quoque civitatibus, singulos et non binos, vel ternos, aut plures episcopos, constitui praecepit, qui non primatum, aut archiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine, quia matres civitatum non tenent, sed episcoporum tantum vocabulo potirentur,
Abbreviated transcription (Latin):
iutta dñi p̾ceptionẽ nobis mittere p̃cepit. Qd̃ etiam fa¬
cere inchoauimus. ⁊ dño opem ferente facturi sumus.
uos aũt ꝑ uras dioceses ep̃os sacrate ⁊ inattite: quia nos
ad alias partes quod idem iussit agere curabimus. Ali¬
quos uͦ ad gallias hẏspaniasq mittemus.⁊ quosdam
ad g̾maniam ⁊ italiam. atq ad reliquas gentes dirig̾e
cupimus. Ubi aũt ferotiores ⁊ rebelliores gentes fore
cognou̾imus. illuc dirigere sapientiores ⁊ aust̾iores ne¬
cesse habernus. Qui cotidie ñ cessent diuina seminare
semnina. ⁊ multos xp̃o lucrari. ⁊ ad rectã fidem ⁊ uã u̾ita¬
tis ꝑcducẽ. ut plures manipulos dño ualeant p̾sentare.
In illis uͦ ciuitatib ĩ quib olim apud ethiucos pͥmi fla¬
mines eorũ. ⁊ pͥmi legis doctores erant. ep̃orum pͥmateᷤᷤ¬
poni. uł patͥarcharũ: qui reliquorũ ep̃oꝵ iudicia ⁊ ma¬
iora quotiens necesse foret negotia in fide agitarẽt ⁊ sẽc̃¬

Expanded text:
facere inchoavimus et Domino opem ferente facturi sumus, vos autem per vestras dioeceses episcopos facite et mittite, quia nos ad alias partes quod isdem jussit agere curabimus. Aliquos vero ad Gallias, Hispaniasque mittemus, et quosdam ad Germaniam et Italiam, atque ad reliquas gentes dirigere cupimus, ubi autem ferociores et rebelliores gentes fore cognoverimus, illuc dirigere sapientiores et austeriores necesse habemus. Qui quotidie non cessant divina seminare semina, et multos Christo lucrari, et ad rectam fidem, et viam veritatis perducere, ut plures manipulos Domino valeant praesentare. In illis vero civitatibus, in quibus olim apud ethnicos archiflamines eorum poni vel patriarchas, qui reliquorum episcoporum judicia et majora quoties necesse foret negotia in fide agitarent, et secun
Abbreviated transcription (Latin):
frustra ĩ conturbatione p̃sules m̃i: quia sem̃ bñcli¬
ctionum dñiẽ. Añqͣm clament eo exauliã: ⁊adh
illis loquentib ego exaudiam. Ad głificandũ se⁊di
uina mandata seminancda ⁊ euugłizancda eos dñs ele¬
git. ⁊ ñ ut ꝓhibeant᷑ aut ꝑturbentur aiebat: qm̃ qͥ
eos ledit.eum ledit cuius legatione sunguntur. Pre¬
dicare eos assidue ⁊ mandata dñi sine int̾missione
aununtiate iogabat.Oꝑa eorũ bona corã hominib
monstrare:.⁊ conscĩam bonã corã dõ habereĩsinua¬
bat. Om̃s pͥncipes terre. ⁊ cunctos homines eis obe¬
dire. ⁊ capita sua submitt̃e eor̃q adutores exist̾e p̃¬
cipiebat: ut om̃s parit̾ fideles. ⁊ cooꝑatores legis
dĩ monstrarentur. nedeeis dicatur. Confundant᷑
terubescent om̃s qui pugnant adũsum te: ⁊ erũt
qͣi ñ sint. Et ꝑibunt qui contra dicunt ĩui tͥ. Qres

Expanded text:
sules mei, quia semen benedictionum Domini est, antequam clament ego exaudiam, et adhuc illis loquentibus, ego exaudiam . » Ad glorificandum se, et divina mandata seminanda, et evangelizanda, eos Dominus elegit, et non ut prohibeantur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat, omnes principes terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant omnes qui pugnant adversum te, et erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contrad
Abbreviated transcription (Latin):
docti ñ sunt. ad hec ꝑagenda oportet om̃s eẽ. ut ⁊ ip̃i
docti sint. ⁊ alios prudent̾ instruere. ⁊ ꝑfecte possint
doc̾ẽ: iuxta dantelẽ propham qui ait. Populus aũt
sciens dm̃ suum obtinebit ⁊ faciet. ⁊ docti ĩ populo doce¬
bunt plurimõs. Om̃s docibiles ut iam dictum ẽ qui
docti sũt eẽ oportet. s sacerdotes doctiores cet̾is populis
De quib dñs ait. Seati estis cũ maledit̃int uobis
et ꝑseciti uos fu̾mnt. et clixerint om̃emalũ adu̾sum

Expanded text:
docti non sunt ad haec peragenda oportet omnes esse, et ut ipsi docti non sunt ad haec peragenda oportet omnes esse, et ut ipsi docti sint, et alios prudenter instruere, et perfecte possint docere, juxta Danielem prophetam, qui ait: « Populus autem sciens Deum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut jam dictum est, qui docti non sunt, esse oportet, sed sacerdotes doctiores caeteris populis de quibus Dominus ait: « Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vo
Abbreviated transcription (Latin):
ud benignitas ꝓpagatur. ut nemalũ quis inferat. s bo¬
num impetidat. primũ ut caueat ledere. sccłm p̾stare.
si enim frẽm qũe uides ñ diligis. dm̃ quem ñ uides quo¬
mͦ potes cdiligere: Sic gͦ docet nos exercete curã nr̃am. uͭ
ñ dimtctamꝰ curam ur̃am. et sic diligere nos. ne negligat᷑
dilectio proximi. Quia dilectio cłi morti comparatur:
dicente sapientia. Ualida ẽ dilectio ut mors: idcirco qr
sicut mors uiolent̾ separat anim̃a a corpore: ita dilec¬
tio dĩ uiolenter separat homin̾e a muncdano ⁊carna¬
li amore. Quienim dñs inquit diligit me: madata
m̃a seruabit. Nam qui cłi p̃cepta contempnit: dm̃
ñ diligit. Uñ scriptũ ẽ. Nolite putare urmaneatis in
dilectione mea. si ñ seruau̾itis p̃cepta mea. Neq enĩ re¬
gem cdiliginus. si oclio leges eius habemus. Neq enim
ex toto corde pot̾ĩt illedm̃ dilig̾e. qui noscit᷑ in protimi
p̃ceptis tota lex pendet. ⁊ prophe. Docibiles gͦ qui ꝑfecte

Expanded text:
ud benignitas propagatur, ut ne malum quis inferat, sed bonum impendat. Primum, ut caveat laedere. Secundum, praestare, « Si enim fratrem quem vides, non diligis; Deum quem non vides quomodo potes diligere? » Sic ergo nos docet exercere curam nostram, ut non dimittamus curam vestram, et sic diligere nos, ne negligatur dilectio proximi. Quia Dei dilectio morti comparatur, dicente Sapientia: « Valida est dilectio ut mors , » idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei separat animam a mundano et carnali amore. « Qui enim Dominus inquit diligit me, mandata mea servabit . » Nam qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit, unde scriptum est. « Nolite putare ut maneatis in dilectione mea, si non servaveritis praecepta mea . » Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Neque enim ex toto corde poterit ille Dominum diligere qui noscitur in proximi praeceptis tota lex pendet, et prophetae, docibiles ergo qui perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
nolui eleg̃unt. Audite ũbum dt̃ qui tremitis adu̾¬
bum eius. Dixerunt fr̃s ũri odientes uos ⁊ abicientes
propt̾̃ nonĩ meũ. Glorificet᷑ dñs ⁊ uidebunus ĩ leti

Expanded text:
nolui elegerunt. audite legem domini, qui tremitis ad uernolui elegerunt. audite legem domini, qui tremitis ad uerbum eius: dixerunt fratres uestri odientes uos et abicientes propter nomen meum: glorificetur dominus, et uidebimus in laet
Abbreviated transcription (Latin):
quid nescis. aut ñ audisti: Ds semptt̾nus. dñs quicre¬
auit t̾minos terre. ñ deficiet. neq laborabit. nͨ ẽinue¬
stigatio sap̃ie eius. Quidat lasso uirtutẽ. ⁊his qui ñ st̃
fortitudinẽ. ⁊ robur multiplicat. Deficient pueri ⁊
laborabunt: et iuuenes in infirmitate cadent. Qui
au̾t sꝑant in dño mutabunt fortitudinẽ assumẽt
pennas sicut aquile.current ⁊ ñ laborabunt.am
bulabunt ⁊ ñ deficient. Transeant ad meinsule:
et gentes mittent fortituclinẽ. Accedant.⁊ tũc loqñ¬
tur: simul ad iudicium propinquemur.Hos aũt
qui eos uetant. aut amouere uł damnare nitunt᷑.
ip̃m dñm ꝑ propħ̾am damnare: ⁊ usq ad satisfac¬
tionẽ eorũ ⁊ eccłie damnatos eẽ docebat ubiait. Talia
eleg̃unt in uiis suis. ⁊ ĩ abhominationib sius aĩa
eorum delectata ẽ. Uñ ⁊ ego eligam illusiones eorum
et clampnationiẽ adducam eis. quia locutus sũ eis
et ñ audierunt. fec̾untq malũ in oculis m̃is. ⁊ que

Expanded text:
sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae non deficiet neque laborabit nec est investigatio sapientiae eius qui dat lasso virtutem et his qui non sunt fortitudinem et robur multiplicat deficient pueri et laborabunt et iuvenes in infirmitate cadent qui autem sperant in Domino mutabunt fortitudinem adsument pinnas sicut abulabunt, et non deficient. Transeant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem, accedant et tunc loquentur, simul ad judicium propinquemus . » Hos autem qui eos vetant, aut amovere vel damnare nituntur, ipsum Dominum per prophetam damnare, et usque ad satisfactionem eorum et Ecclesiae damnatos esse docebat, ubi ait: « Talia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata est, unde et ego eligam illusiones eorum, et damnationem adducam eis, quia locutus sum eis, non audierunt: feceruntque malum in oculis meis et quae
Abbreviated transcription (Latin):
lum suꝑ hoc ⁊ horruit amplius ueheniter dicit dñs.
Ointolerabilem malignitate. olingea m iniquit ae so¬
quentẽ contra dm. ⁊ mentẽ in altitudine coruu extollen¬
dem. Etnum. Impone homo tue linglle ostrumet ere
Eessa cornuĩ alatudinẽ extollens: ⁊ loquens inuquitatẽ
adũsus dm̃ ⁊ prorimumtuũ. Quousq in sultas patien

Expanded text:
 horruit amplius vehementer, dicit Dominus. O intolerabilem malignitatem, o linguam loquentem iniquitatem contra Deum, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens iniquitatem adversus Deum. Quousque insultas patien
Abbreviated transcription (Latin):
sedebo in monte testam̃ti ĩ lat̾ib aquilonis. ascẽdam
suꝑ altitudinẽ nubiũ similis ero altissimo. ueruntũ
ad infn̾um detraheris: in ꝓfundum laci. Quite uide¬
rint ad teinclinabunt᷑. teꝙ ꝓspicient. Numquidiste
ẽ uir qui conturbauit terrã. qui concussit regna. qui
posuit orbem desertũ. ⁊ urbes eius destruxit. uinctis
eius ũ aꝑuit carcerem: sbrietatem oppido prohibeba
⁊ ebriosos corpore ⁊ animo mortuos ẽe p̃dicabat.De
quib ⁊ in exemplum aiebat. Ue qui consurgitis mane
ad ebrietatem sectandam.⁊ potandũ usq ad uesꝑam.¬

Expanded text:
ilonis. Ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo. Verumtamen ad infernum detraheris in profundum laci. Qui te viderint, ad te inclinabuntur, teque prospicient: Numquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxiis papae, cap. 35 . Ebrietatem oppido prohibebat, et ebriosos corpore et animo mortuos esse praedicabat. De quibus per exemplum aiebat: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
cabini: ministr dĩ nr̃i. Dicetur uobis. fõrtitudinẽ geu-¬
tium comedetis: ⁊ in gła eorũ suꝑbietis. Pro cõfusione nr̃a
duplici ⁊ rubore laudabunt partem eoꝵ. Propt̃ hoc int̃¬
ra sua duplicia possidebunt: Neticia sempit̃na erit eis
Quia ego dñs diligens iudicium ⁊ odio hñs rapinam:
ĩ holocaustũ. Et dabo opus eorum ĩ u̾itate. ⁊ feclus ꝑpetu¬
um feriameis. Et scietur ingentib sem̃ eorũ: ⁊ g̃men
eorum ĩ medio populoꝵ. Om̃s qui uid̾int eos cognos¬
cent eos. qͥa isti fc̾ sem̃ cui b̃ñdixit dñs. Gaudens gau

Expanded text:
cabimini ministri Dei nostri, dicetur vobis, fortitudinem gentium comedetis, et in gloria eorum superbietis, pro confusione vestra duplici rubore laudabunt partem eorum, propter hoc in terra sua duplicia possidebunt laetitia sempiterna erit eis quia ego Dominus diligens iudicium odio habens rapinam in holocausto et dabo opus eorum in veritate et foedus perpetuum feriam eis et scietur in gentibus semen eorum et germen eorum in medio populorum omnes qui viderint eos cognoscen
Abbreviated transcription (Latin):
ditmanum suꝑ eum suam ⁊ ꝑtussit eũ ⁊ conturbatiet᷑
moutes. Et fi̾a sunt morticina eorũ qi st̾tus ĩ medio pla¬
tearum. In om̃ib his ñ ẽ aũsus furor eius: s adhuc
manus eius extenta. Nullũ enim prb̾rm ĩ alicuius
ep̃i parochia aliquid ag̾e debere absq eius ꝑmissu doce¬
bat. Cunctos ptb̾ros propͥis ep̃is ĩ om̃ib absq mora obe¬
dientes instituente dño esse debere docebat. Nullũ enĩ
aliena concupisaere aut p̃sumere eorũ: s unumqueq
suis sibiq commissis contentos eẽ docebat. Neminẽ
etiã alicui aliquid facere. nisi quods uellet fier instru¬
ebat. Scãm gͦ ecliam inmaculatã om̃io seruare debere

Expanded text:
 eum, et percussit eum, et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his, non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . » Nullum enim presbyterum, in alicujus episcopi parochia, aliquid agere debere, absque ejus permissu docebat, cunctos presbyteros, propriis episcopis in omnibus, absque mora obedientes, instituente Domino, esse debere. docebat. Nullum enim aliena concupiscere, aut praesumere eorum, sed unumquemque suis, sibique commissis, contentos esse docebat. « Neminem etiam alicui aliquid facere, nisi quod sibi vellet fieri , » instruebat. Sanctam ergo Ecclesiam immaculatam omnes servare debere
Abbreviated transcription (Latin):
eius int̾ierunt fame. ⁊ multitudo eius siti exaruit.
Propt̾ea clilatauit infernus animã suã. ⁊ aꝑuit os
suum absq ullo t̾mino. Et descendunt fortes eius. ⁊
populus eius. ⁊ sublimes gloriosiq eius acd eum. Et̃
incuruabit᷑ hõ ⁊ humiliabit᷑ uir: ⁊ oculi sublimiũ
depͥmentur. Et exaltabitur dñs in udicio: ⁊ d̾s sc̃s sc̃i¬
ficabitur iniusticia. Carnales sp̃ualib resistere pro¬
hibebat. ⁊ de his qui ceruices suas contra magros ⁊ se-¬
niores suos erigebant. in exemplum licebat. Detracta
ẽ ad inferos suꝑbia tua: cecidit cadaũ tuum. Subter

Expanded text:
us siti exaruit. Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum, absque ullo termino, et descendunt fortes ejus, et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus ad eum. Et incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in justitia . » Carnales spiritualibus resistere prohibebat, et de his qui cervices suas contra magistros et seniores suos erigebant in diaboli exemplum dicebat: Detracta est ad inferos superbia tua, cecidit cadaver tuum, subter
Abbreviated transcription (Latin):
fine. simplex. ĩcorporeus. ĩcomp̃hensibilis. Patrẽaũt
cũ audis. agnosce qd̾ habeat filiũ ueracit̾ genitũ: sicut
possessor dicitur qui aliquid possidet. ⁊ dñs qͥ ht̃ cui do¬
minet᷑. O̾s gͦ pat̾ secreti sacram̃eti uocabulũ ẽ. cuius ũe
filius u̾bum.⁊ speculũ ⁊ caracter ⁊ imago uiuens patͥs
uiuentis ĩ om̃ib patri similis. eiuscł nature. ⁊ ĩ diumi

Expanded text:
fine, simplex incorporeus inconprehensibilis. 7 Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat filium veraciter genitum, quomodo possessor dicitur qui aliquid possidet et dominus qui alicui dominetur. deus ergo pater secreti sacramenti vocabulum est, cuius vere filius est verbum et speculum et character et imago vivens patris viventis, in om
Abbreviated transcription (Latin):
ratur.⁊ mist̾ium ĩcatnationis filii di. qui ꝓ salute
humani gñis a patre decdo descendens cdleungine
nasci dignatus ẽ quoq ordine. uł qñ ꝓtulerit quomͦ
sepultus surrȩxit. ⁊ in carne ip̃a celos ascendeit. aͥ dex¬
tetamꝙq pats consederit. ⁊ iudex uenturus sit. ac qualt̾
peccatorũ remissionem sacro baptismate renatis con¬
tułit. ⁊ resurrect̾onem humanigũis in eacłẽ carne in
iutũ et̃nam futurã sic docuerunt. Symbolũ enĩ grece.
qđ ꝑ hoc qui recte crȩdicłit indicatur. Ergo cunctio cte¬
dentib q̃ continent᷑ in p̃fato symbolo. salus animar᷑
⁊ uita ꝑpetua bonis actib p̾parat᷑. Ergo qđ in pͥmordio e̾dẽ
symboli p̃ponit᷑ credo ĩ cłm̃ patrẽ om̃ipotñte. p̃clarũ fich
testimoniũ ⁊ fundam̃tũ ĩ prima fronte monstrat᷑. quia
saluus eẽpot̾it. qui recte credicłit. Crede enim oportet ac¬

Expanded text:
ratur, et mysterium Incarnationis Filii Dei, qui pro salute ratur, et mysterium Incarnationis Filii Dei, qui pro salute humani generis, a Patre de coelo descendens, de virgine nasci dignatus est, quo ordine, vel quando pertulerit, quomodo sepultus surrexerit, et in carne ipsa coelos ascendens ad dexteram Patris consederit, judexqueremissionem pecatorum sacro baptismate renatis contulerit, et resurrectionem humani generis in eadem carne in vitam aeternam futuram sic docuerunt. Symbolum enim Graece, per hoc qui recte crediderit indicatur. Ergo cunctis credentibus quae continentur in praefato symbolo, salus animarum, et vita perpetua bonis actibus praeparatur. Ergo quod in primordio ejusdem symboli praeponitur: Credo in Deum Patrem omnipotentem, praeclarum fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, quia salvus esse poterit qui recte crediderit. « Credere enim oportet ac
Abbreviated transcription (Latin):
aut ĩ gestorũ uurtie ꝑfec̃it: qͣmuis tibi debis plcirima
iam ⁊ pleuius añ descͥpta ip̃o iubente transmisim auule
eo ip̃o titulo. quẽ ip̃e p̾cepit affligi. idẽ clementis itine¬
rariũ ñ p̃dicationis petri. S ⁊ nunc exponere iam que¬
p̃cepit dño opem ferente incipiã. Penitemim inquit
et uerã agite penitentiã. Om̃s gͦ homines qui xp̃ia¬
no censentur uocabulo. patrẽ ⁊ filiũ ⁊ sp̃m scm unũ¬
suos tanqͣm se ip̃os docibiles. queusꝙ ad ꝑfectam
doctͥnam ad hec ꝑficenda summoꝑe oportet. fĩdes
eñĩ ⁊ dilectio totius bonitatis ẽ fundam̃tum. Sine
sit entia linguarũ achuc in uno positi. symbolũ qd̾
fidelis nũc tenet eccłia. unusquisq qd̾ sensit dicendo
conclidunt. ut discelentes abinuicem hanc regulam
ꝑ om̃s gentes p̃dicarent. Sum m̃a gͦ totius ficdi catholi¬
ce recensentes. in qua ⁊ integretas credulitatis ostendit᷑.
⁊ unius dĩ om̃ipotentis. idẽ scẽtͥnitatis equalitas aecla¬

Expanded text:
aut in gestorum virtute perfecerit, quamvis tibi de his plurima jam et plenius ante descripta ipso jubente transmiserim sub eo ipso titulo quem ipse praecepit affigi, id est, Clementis itinerarium, non praedicationis Petri. Sed et nunc exponere jam praecepit, Domino opem ferente incipiam. Poenitemini inquit et veram agite poenitentiam. Omnes ergo homines, qui Christiano censentur vocabulo, Patrem, et Filium, et Spiritusuos tanquam semetipsos, docibiles quae usque ad perfectam doctrinam ad haec proficienda sumere oportet. Fides enim et dilectio totius bonitatis est fundamentum. « Sinscientia linguarum, adhuc in uno positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo totius fidei catholicae recensentes, in qua et integritas credulitatis conditur, et unius Dei omnipotentis, id est sanctae Trinitatis aequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
pondus euehere. Quecdã oe ex uob̃ ip̃is intellig̾e debetiᷤ
euidentius ⁊ manifestius proloqui. U̾bi gr̃a simimi¬
cus ẽ alicui malorũ ꝓ actib suis: uos nolite expectare
ut ip̃e uobis dicat. cum illo nolite expectare ut ip̃e uo
bis dicat obsetuare debetis. ⁊ uoluntati erus absq cõ¬
municatione obsecundare ⁊ au̾tere uos ab eo cui ip̃m
sentitis adũsum. S nec loqui his quib ip̃eñ loquitur.
ut unusquisq qui in culpaẽ. dum cupit om̃ium
ur̃m amiticias ferre. festinet citius reconciliari ei qͥ
om̃ib p̾est. ⁊ ꝑ hocredeat ad sanitatẽ cũ obedire ceps̃¬
rit monitis presidentis. Si uͦ quis amicus fũit his
quib ip̃e amicus ñ ẽ. ⁊ locutus fu̾it cũ his quib
ip̃e ñ loquitur. unusẽ. ⁊ ip̃e exillis qui ext̃minare

Expanded text:
pondus evehere. Quaedam etiam ex vobis ipsis intelligere debetpondus evehere. Quaedam etiam ex vobis ipsis intelligere debetevidentius et manifestius proloqui, verbi gratia, si inimicus est alicui pro actibus suis, nolite exspectare ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse; sed prudenter observare debetis, et voluntati ejus absque contentione obsecundare, et avertere vos ab eo cui ipsum sentitis adversum. Sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrorum amicitias ferre, feomnibus praeest, et per hoc redeat ad salutem, quum obedire coeperit monitis praesidentis. Si vero quis amicus fuerit his, quibus ipse amicus non est, et locutus fuerit his, quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui exterminare
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. ⁊ qui xp̃m ñ susceꝑit. nec dm̃ patrẽ suscepisse iu¬
dicabitur. Et icło nec ip̃e suscipietur ĩ regno celorum.
Yropt̃ qd satis agite ad omnẽ collectã ⁊ cong̃gationẽ
semꝑ conuenire: ut ñuelut negligentes ⁊ desicles a
iudice xp̃o condempnemini. Conuenientes uͦ semꝑ
ad clementẽ date om̃s oꝑam ꝓ ip̃o sentire. ⁊ sũmo stu¬
dio fauorẽ ur̃m erga ip̃m dependere: scientes quia pp̃
singulos uos. ip̃imagis soli infestat inimicus. ⁊ ĩ ipõ
maiora suscitat bella. Oportet gͦ uos summo stuclio
niti: ut om̃i erga illum uinculo amoris in nexi. ple¬
nissimo erga eum ihereatis affectu. S ⁊uos quoq
ip̃i unanimes ĩ omni concordia ꝑdutate. quo faciliꝰ
etiam illi obelire om̃s parit̾ consensu ⁊ unanimi¬
tate possitis. Sropt̾ qd ⁊ uos salutẽ consequi. ⁊ ille pos¬
sit obtemꝑantib sͥ uob̾. ꝓmptius impositi honcus

Expanded text:
cipit, et qui Christum non susceperit, nec Deum patrem suscepisse jucipit, et qui Christum non susceperit, nec Deum patrem suscepisse judicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad omnem collectam congregationem semper convenite, ut non velut negligentes et desides a judice Christo condemnemini. Convenientes vero semper ad Clementem, date omnes operam pro ipso sentire, et summo studio favorem vestrum erga ipsum ostendere; 463 scientes quia propter singulos vestrum, ipsi magis soli infestat inimicus, et in ipsum majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti ut, omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate, quo facilius etiam illi obedire omnes pari et consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit, obtemperantibus sibi vobis, promptius impositi oneris
Abbreviated transcription (Latin):
ambigat. Ent aũt eigrande sõlatium. sididũet ꝯd̾
post meñ impitus aliquis aut indoctus. Qut igno¬
rans diuni uerbi mistium. eccłiastici ordinis dico¬
plinauł doctͥne regulam nesciens susceꝑit ath elsa
rieã. S cit enim quia si in doctus istius officiũ docto¬
ris acopiat. sine dubio disupuli ⁊ auiditores ignoran¬

Expanded text:
ambigat. Erit autem ei grande solatium si didicerit quod ambigat. Erit autem ei grande solatium si didicerit quod post me non imperitus vir aliquis, aut indoctus, atque ignorans divini verbi mysterium, et ecclesiastici ordinis disciplinam, vel doctrinae regulam nesciens, susceperit cathedram meam; scit enim quia si indoctus et inscius officium doctoris accipiat, sine dubio discipuli et auditores ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ amititiat᷑ speciẽ q̃ inimica sũt gͣit. ⁊ eccłiam dispg̃
ac uastat. Et cũ ħ clixiss ĩ medio corã om̃ib manus
mͥ imposuit: ⁊ in cathedia sua ingenti uecundia fa¬
tigatum sedere me compulsit. Gumq seclissem. hec
ad merursũ locutus ẽ. Dep̃cor teõ cleniens cora om̃ib
qui p̾sentes sunt: ut post ea qͣm sic̃naturale debiũ ẽ
uite p̾sentis finem fecero. iacobo ft̃i dñi descͥpta breui¬
ter uł q̃ ad initiũ fidi tue expectant. uł etiã quos ante
fidem animos gesseris. s ⁊ qualit̾ mͥ ab inio usq
ad finẽ comes itiñis ⁊ actuũ fũis. queq ꝑsingulas
ciuitates me disputante sollicitus aulttor exepia.
quiq ĩ p̃dicationib m̃is uł ũboꝵ fũit ordo uł actuũ.
s ⁊ qui mefinis in hacurbe reꝑerit. sicut clixi om̃ia
qũa potes breuiter comp̃hensa ad ip̃m te destnare
n̾ pigeat. Nec uerearis ne forte multũ de medexita
contristandus sit cum il meppietate susinereñ

Expanded text:
Ecclesiam dispergit ac vastat. Et cum haec dixisset, in medio coram omnibus manus mihi imposuit, et in cathedra sua, ingenti verecundia fatigatum, sedere me compulit. Cumque sedissem, haec ad me rursum locutus est: Deprecor te, o Clemens, coram omnibus qui praesentes sunt, ut posteaquam sicut naturae debitum est vitae praesentis finem fecero, Jacobo fratri Domini, descripta breviter, vel quae ad initium fidei tuae spectant, vel etiam quos ante fidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itineris et actuum fueris, quaeque per singulas civitates me disputante sollicitus auditor exceperis, quique in praedicationibus meis vel verborum fuerit ordo vel actuum, sed qui me finis in hac urbe repererit, sicut dixi, omnia, quam potes, breviter comprehensa, 464 ad ipsum te destinare non pigeat. Nec verearis, ne forte multum de meo exitu contristandus sit, cum id me pro pietate sustinere non
Abbreviated transcription (Latin):
corde. qui ñ credił̾unt dõ resistunt mandatis eius. an
obeclientes ac contumates sunt his qui eius legatione
funguntur. ⁊ ido ñ proteguntur ab eo. ue his qui ꝑdidłũt
sustinentiã. qui dereliq̃runt uias rectas. ⁊ diũterunt
ĩ uias prauas. Et quid facient cum inspicẽ ceꝑit dñs:
Qui timent dñm ñ erunt incredibiles ũbo illius: et
qui diligunt illum conseruabunt uiam illius. Qui
timent dñm inquirent q̃ bũplacita sunt illi: ⁊ quidi¬
ligunt eum replebuntur lege ip̃its. Qui timent dñm

Expanded text:
corde, qui non crediderunt Deo, et resistunt mandatis ejus, et corde, qui non crediderunt Deo, et resistunt mandatis ejus, et inobedientes ac contumaces sunt his qui ejus legatione credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
ũba cdiuina ⁊ mandata instruere. atq omnẽ ⁊amare.
hosq om̃s eorũ epõs tota anuni uirtute diligere ut ocłos
suos. quia oculi sunt illoꝵ. Porum p̃ceptis i om̃ib obe¬
dire. etiam si ip̃i alit̾ quod absit agant. memores scilicet
dendi uł arguendi. s portandi. nͥ ĩ fide erraũnt. Higͦ su
ꝑhos sunt. ñ illi suꝑ istos: qm̃ maior a minoren argui
nec iudicari pot᷑. Nullus seextollat erga doctores acma¬
gistros suos: quia discipulus. suꝑ mag̃rm ñ eẽ debet
nec pot̃. Nullus uelit dici st̃s añqͣm sit: s prrus sit quod
nerius clicatur. Precepta dñi doctorũq ac mag̃roꝵ fũs¬
tet. Obeclientia enĩ ⁊ humiliatio que mag̃ris agitur dño
exhibetur. Timor dñi delectabitur. ⁊ dabit leticiam ⁊ gau¬
diũ in longitudinẽ dierũ. limenti dũm beneerit ĩ etre¬
mis: ⁊ in die defanctionis sue bñdicetur. uedissolritis

Expanded text:
verba divina et mandata instruere et amare, verba divina et mandata instruere et amare, hosque omnes eorum episcopos tota animi virtute diligere ut oculos suos, quia oculi sunt illorum. Eorum praeceptis in omnibus obedire, etiamsi ipsi aliter quod absit agant, memores scilicet dendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest. Nullus velit dici sanctus, antequam sit, sed prius sit, ut verius dicatur. Praecepta Domini doctorutet. Obedientia enim et humiliatio, quae magistris agitur, Domino exhibetur. « Timor Domini delectabit, et dabit laetitiam et gaudium in longitudinem dierum. Timenti Dominum bene erit in extremis et in die defunctionis suae benedicet . » Vae dissolutis
Abbreviated transcription (Latin):
N̾ eẽ suꝑbum. ñ uiolentum. nͨ multũ edacem. ñ somno¬
lentũ. nõ pigrum. ñ murmnuratorẽ. nec detractorẽ: quia
qui detrahit ñ solum se. s multos alios occidit. Iram ñ
ꝑficere. nec iracundie tempus reseruare. Dolum ĩ corcde ñ
tenere: nec pacem falsam clare. Garitatẽ ñ derelinquere.
nͨ iurare neforte ꝑiurium quod absit fiat. Malum ꝓma
lo ñ reddere: nec inuiriam facẽ. s factã patient̃ sufferre.
Inimicos diligere. maledicentes se ñ remalelicẽ s mag̃
benedic̾e. ⁊ ꝑsccutionẽ ꝓ iusticia sustiñe. Castitatẽamare.
et nullũ odio habere. quia qui odit frẽm suũ homicidaẽ
Plationem fugere. zelum malum ñ hr̃e. ĩuicliã ñ etercere.
nͨ contentionẽ amare. Cum discordantib añ solis occasũ
rari: et iuniores diligere. spõs sacerdotes suos accunctos
reliquos eccłie ministros. atq omtiẽ plebem sͥ cõmissam

Expanded text:
non esse superbum, « non vinolentum , » nec multum edacem, non somnonon esse superbum, « non vinolentum , » nec multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non murmuratorem, nec detractorem, quia qui detrahit, non solum se, sed multos alios occidit; iram non perficere, nec iracundiae tempus reservare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitatem non derelinquere, nec jurare, ne forte perjurus quod absit fiat. Malum pro malo non reddere, nec injuriam facere, sed factam patienter sufferre, inimicos diligere, maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere, et persecutionem pro justitia sustinere. Charitatem amare, et nullum odio habere, quia « qui odit fratrem suum, homicida est . » Elationem fugere, zelum malum non habere. Invidiam non exercere, nec contentionem amare. Cum discordantibus ante solis occasurari, et juniores diligere. Episcopos, sacerdotes suos ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros atque omnem plebem sibi commissam