comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cellam nouitior. ꝓbandum
ĩtromsit. Didit postea idẽ
steplanus sicut ꝯfessus est cũ
ĩ cella nouitior demoraret᷑.
maurulum quẽdam puerũ
ab oratorio se extrahentem.
bi nouem ferme mensib
degens. nouissune tamien de¬
fecit: et ut de eo p̾dictũ fuerat
sicut solus uenerat. sic solus
fcã ꝑeũ miracula ÷ ut si quis
oĩa uelit aut uerbo ꝓuũciare ãt
scripto: uel ĩcredibilitatem in¬
credulis. uel fastidiosis possit
geuerarc fastidium. In oĩb
autem uerbis uel oꝑibz sius.
ꝙͣ purus fuerit ei oculus ĩten¬
tioius: manifeste denũtiat
corpus lucide eius oꝑationis.
Cum enum aundi huiꝰ fu¬
gerit semꝑ honorem: oĩm bo¬
nos. non effugit auctoritatẽ.
Cniꝰ enĩ aliqũ uolũtati sic
detulit. cuiꝰ consilio sic se liũ¬
uait om̃is potestas. tainscla¬
ris ꝙͣ eccl̃iastice dignitatis:
Reges suꝑbi. pͥncipes et trãm
mlites et raptores sic eũ tum¬
bant et reuere bantur: ut uide¬
atur in eis impletum qd̃ in

Expanded text:
cellam Novitiorum probandum intromisit. Vidit postea idem Stephanus sicut confessus est, cum in cella Novitiorum demoraretur, maurulum quemdam puerum, ab oratorio se extrahentem. Ubi novem ferme mensibus degens, novissime tamen defecit; et ut de eo praedictum fuerat, sicut solus venerat, sic solus facta per eum miracula, ut si quis omnia velit aut verbo pronuntiare aut scripto, vel incredulitatem incredulis, vel fastidiosis possit generare fastidium. In omnibus autem verbis et operibus suis quam purus ei fuerit oculus intentionis, manifeste denuntiabat corpus lucidae ejus operationis. Cum enim mundi hujus fugerit semper honorem, omnium honorum non effugit auctoritatem. Cujus enim aliquando voluntati sic detulit, cujus consilio sic se humiliavit omnis potestas, tam saecularis quam ecclesiasticae dignitatis? Reges superbi, principes et tyranni, milites et raptores sic eum timebant et reverebantur, ut videatur in eis impletum quod in
Abbreviated transcription (Latin):
cato suo rex aguito. ueniam
autẽ cũ honore rediẽs apud
ncumascusẽ urbẽ filiũ prĩci¬
pis qͥ tũc obicrat iuscitauit
prenũciãs monasteriũ suũ
nõ longe ab hostib cuertẽdũ
desie suc duoq hostia cypres¬
sma ĩ quib sculpte crãt ima¬
gines apostoloꝵ a papa ĩpe¬
trãs: dimittẽsq ca ĩ tiberĩ di¬
uino reginini cõmẽdauit :¬

Expanded text:
cato suo procidens ueniam us cum honore rediens apud Nemensem urbem filium principis qui tunc obierat suscitauit. prenuntians monasterium suum non longe post ab hostibus euertendum, clesie sue duo ostia cipressina in quibus sculpte erant ymagines apostolorum a papa impetrans dimittens ea in Tyberim diuino regimen commendauit
Abbreviated transcription (Latin):
tholici. ꝙͣ ctiã illiꝰ secte uiri. Et
tu triũ hominũ qͥ ĩ hac sũt ur¬
be. hac nocte defũcti. cadauera

Expanded text:
tholici, quam etiam illius sectae viri. Et tu trium hominum, qui in hac sunt urbe, hac nocte defuncti cadavera
Abbreviated transcription (Latin):
miur. se opposuit abbas scũs.
Audacter eĩ resistens regi÷
uerbum malignũ mura lib̾¬
tate redarguit: nura aucto¬
ritate compescuit. De pisano¬
¶r de dũs papa reuersus: nec
lougas in galus fatiẽs moia ͤ:
p̾fato regi postea roniã occux.¬
rit. et ab co ni laterauense
palanum deductus est. Relic¬
to igitur rome ĩuocentio: ali¬
as imꝑator digreditur. I ntel

Expanded text:
murum se opposuit Abbas sanctus. murum se opposuit Abbas sanctus. Audacter enim resistens Regi, verbum malignum mira libertate redarguit, mira auctoritate compescuit. Unnus Papa reversus, nec longas in Galliis faciens moras, praefato regi postea Romam occurrit, et ab eo in Lateranense palatium deductus est. Relicto igitur Romae Innocentio, alias Imperator digreditur. Intel
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Obi occurrentibz ep̃i
a rege pussimo francoꝵ. ludo¬
nico alacriter et honorifice su¬
sceptus est. Inde carnotũ dedu¬
ctur. Ibi głosus rex anglor
heuricus ei cũ maxinio ep̃oꝵ.
et ꝓcerũ comitatu. a uenera¬
bili abbate clareualr adductꝰ
eiusdem abbatis ãmointiõe
ꝑsnasus. in pĩem suũ et pasto.¬
reui suscepit. Reuersus ĩterĩ
de guiania dñi pape legatis ÷
postinodum apud leodum
eidem romanor regi occurrit.
In onũb his dñs papa abbatẽ
scũi a se seꝑari nou patiebatur.
qui ubiq oꝑa pietatis ex̾ceus:
oppressis patrocuua exhibebat.
I taqz papa ĩoceusius a rege bo¬
norifice su sceptus est: sed uelo¬
citer obuubilata est illa seu̾¬
tas. Si quideui ĩportuue idẽ
rex ĩsticit. tempus se reputãs
tui ĩnestituras quas ab eus
predecessore ĩpatore heurico. ꝑ
maxunos quideut labores et
multa ꝑicula romana eccl̃a
uendicauerat. Nec consiliũ
subpetebat expauescentib ro¬
maius regis potentiã: douec

Expanded text:
venit, ubi occurrentibus episcopis a rege piissimo Francorum Ludovico alacriter et honorifice susceptus est. Inde Carnotum deducitur: ibi gloriosus rex Anglorum Henricus ei cum maximo episcoporum et procerum comitatu a venerabili Abbate Clarae-Vallensi adductus tis admonitione persuasus in patrem suum et pastorem suscepit. Reversis interim de Germania domini Papae legatis, tus, postmodum apud Leodium eidem Romanorum regi occurrit. In omnibus his dominus Papa Abbatem sanctum a se separari non patiebatur, qui ubique opera pietatis exercens, oppressis patrocinia exhibebat. Itaque papa Innocentius a Rege honorifice susceptus est, sed velociter obnubilata est illa serenitas. Siquidem importune idem rex institit, tempus habere se reputanstui investituras, quas ab ejusdem praedecessore imperatore Henrico per maximos quidem labores et multa pericula Romana Ecclesia vindicarat. Nec consilium suppetebat, expavescentibus Romanis Regis potentiam, donec
Abbreviated transcription (Latin):
qz houores et fauores ppłoꝵ.
sibi miutuatus hoĩen uide¬
batur: seq potius reputabat
absentent uelut quodã sõm¬
ũ suspicatus. N bi uero ei sĩ¬
plitiores frẽs ut assolet faun¬
liariter loqnebantur: anuca
eiꝰ hũilitate fruẽtes. ibi se ĩ¬
uenisse gandebat: et ĩ ꝓpriã
redisse ꝑsonami. Et cũ tãta
uirũ hũc scñi apud deũ et
hoĩes cõmendarent sacrar
ĩsigiua uirtutũ ÷ testĩonia
circũuallarent scĩtatis. ka¬
rismiata scĩ sp̃s illustrarent:
caritas que totũ cũ possidebat
patiens et beugna: sapiẽtia
uuicebat malitiã: paciẽtia
ĩpatientiã. sr̃biã huilitate.

Expanded text:
 honores et favores populorum sibi mutuatus hominem videbatur, seque reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fratres, ut assolet, familiariter loquebantur, amica ejus humilitate fruentes, ibi se invenisse 1256 gaudebat, et in propriam rediisse personam. Et cum tanta Virum hunc sanctum apud Deum et homines commendarent sacrarum insignia virtutum, testimonia circumvallarent sanctitatis, charismata sancti Spiritus illustrarent; charitas, quae totum eum possidebat, patiens et benigna, sapientia vincebat malitiam, patientia impatientiam, superbiam humilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo oĩm ore locutus suscipiẽ¬
dum ab oĩb sũmũ pontificẽ
ĩnccentiũ noĩauit: et ratũ eẽ
om̃s pariter acclamauerũt.
Et decantatis ex more laudi¬
u deor obedientiã deuiceps pol¬
liciti. electioni ĩnocentu om̃s
pariter subscripserũt. Int̾ca
ideui dũs papa post multa in
pisis tuscia et alus ꝓuĩcus sa¬

Expanded text:
ergo omnium ore locutus, suscipienergo omnium ore locutus, suscipiendum ab omnibus summum pontificem Innocentium nominavit, et ratum esse omnes pariter acclamaverunt. Et decantatis ex more laudibus Deo, obedientiam deinceps polliciti, electioni Innocentii omnes pariter subscripserunt. 50. Interea idem dominus Papa multis in Pisis et Tuscia, et in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
aboraibat ea tẽpestate
sub scismate petri lei¬
ius romana eccl̃ia. E a ꝓptei
cõuocato stampis colloquo:
abbas sc̃s spetialit̾ ab ip̃o frã¬
coꝵ rege et p̾cipuis quibusq¬
pontificib acc̃situs. sic̃ postea
fatebatur non mediocriter
pauidus et tremebũdus a¬
uenit: picłm quippe et pour̃
negotu nõ iguorans. In it¬
u̾e tainẽ ꝯsolatus est eñ dens¬
clesiã magnã concorditer ĩ
dei laudibz cõtinẽtem: unde
spainit pacem sine dubio pne¬
turã. Obi uero ad locũ uentũe
celebrato prius ieuuno. et pre¬
cib ad deum fusis: cũ de ecdẽ
uerbo tractaturi. rex et ep̃i cũ
pͥncipib cõsedissent: unũ õõ
cõsiliũ fuit. una sententia.
ut negotiũ dei famło ĩpon̾ti¬
Qd̃ ille tunens licet ac trene
mouitis tũ uiros fideliũ as¬
quiescẽs suscepit ÷ et diligẽ
ꝓsecutꝰ eleitionis ordure ele¬
tos mta. uitam et famã pri¬
ous electi. aperuit os suũ: et
sp̃s sc̃s impleuit illud. Nnus

Expanded text:
aborabat ea tempestate sub schismate Petri Leonis Romana Ecclesia. Eapropter convocato Stampis colloquio , Abbas sanctus specialiter ab ipso Francorum rege, et ppontificibus accersitus, sicut postea fatebatur, non mediocriter pavidus et tremebundus advenit, periculum quippe et pondus negotii non ignorans. In itinere tamen consolatus est eum Declesiam magnam concorditer in Dei laudibus concinentem: unde speravit pacem sine dubio proventuram. Ubi vero ad locum ventum est, celebrato prius jejunio, et precibus ad Deum fusis, cum de eodem verbo tractaturi Rex et episcopi cum principibus consedissent, unum omnium consilium fuit, una sententia, ut negotium Dei, Dei Famulo imponeretuQuod ille timens licet ac tremens, monitis tamen virorum fidelium acquiescens, suscepit; et diligenter prosecutis electiones ordinem, electorum merita, vitam et famam prioris electi, aperuit os suum, et Spiritus sanctus implevit illud. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
ncqͣꝙͣ cis decrimiꝰ ĩ auciliũ.¬
ferẽs archicpĩ respõsionẽ. ꝑ ocu¬
los dei. ait dabũtͤ pro redditu:
⁊ ĩ scriptura fisci regis scribẽt᷑.
nec dignũ ẽ ut cõtradicas: cũ
tuos nemo cõtra uolũtatẽ tuã
grauare uelit. Preuidẽs autẽ ar¬

Expanded text:
quam eis deerimus in auxilium.ferens archiepiscopi responsionem, « Per oculos Dei, ait, dabuntur pro reditu, et in scriptura regis scribentur; nec dignum est ut contradicas, cum nemo tuos contra voluntatem tuam gravere velit. » Praevidens ar
Abbreviated transcription (Latin):
tim quos diximꝰ nimis iustis
cũbẽtes semel ip̃ qͣsi subridẽ¬
do notaret põtificẽ: aliꝙ̃tisper
zclo motꝰ põtifex sic ei respõdit.
Certe ĩquit fratꝰ. ni fallor cũ aui¬
ditate maiori tu tuã sumis fa¬
bã: quã ego appositã mͥ phasidẽ
auẽ. Et erat tũc auis hec añ pꝰ¬
sulẽ ĩ parapside. Et fratꝰ ille ali¬
qͣdiu ĩter uos cõu̾satꝰ delitiosa
nõ q̃rẽs: ut pote qͥ ad hec cõsu¬
ctudinẽ nõ habuerat reuera
auidꝰ erat ĩcomedẽdo grossiora
Et bonũ qͥdc̃ ⁊ prudẽs põtificis
hoc ⁊ ꝓ fratris cõsuctudĩe: ⁊ pro
refert qͥd quãtũ ue qͥs sumat¬
dũmodo ualitudini dũtaxat
aut necessitati: ⁊ nõ cõcupiscẽ¬
tor erat accrrimꝰ. Primũ eccle¬
siastica habet ĩstitutio si uita
sciẽtie ⁊ gradui quẽ q̃rebat occ̃¬
lesie bñficiũ esset cõpetẽs ÷ ne

Expanded text:
tim quos diximus, nimis justis cumbendum semel ipsum quasi subridendo notaret pontificem, aliquantisper zelo motus pontifex ei sic respondit: « Certe, inquit, frater, ni fallor, cum aviditate majori tu tuam sumis fabam quam ego appositam mihi phasidem avem. » Et erat tunc avis haec ante praesulem in paropside. Et frater ille aliquandiu inter nos conversatus, deliciosa non quaerens, utpote qui ad haec consuetudinem non habuerat, revera avidus erat comedo grossiorum. Et bonum quidem et prudens pontificis hoc et pro fratris consuetudine et pro refert quid quantumve sumatur, valitudini duntaxat aut necessitati hoc et non concupiscentor erat acerrimus: primum, ut ecclesiastica habet institutio, si vitascientiae et gradu quem quaereret, ecclesiae beneficium competens: ne
Abbreviated transcription (Latin):
ni solidi ministris regis: qui
uices comitũ loco comitatus
seruiebãt. Hos uoluit rex cõ¬
scribe̾ fisco: ⁊ redditib ꝓpriis
associare. Eui archiep̃s ĩ fauẽ
restitit dicẽs. nõ debcꝰ eos crigi

Expanded text:
ni solidi ministris regis qui vicecomitum loco comitatus servabant, quos voluit rex conscribere fisco et reditibus propriis associare. Cui archiepiscopus in faciem restitit, dicens non debe
Abbreviated transcription (Latin):
motio. Quid plura: Nõ cessa¬
bat abbas. usq dũ ꝑfuasibi¬
lib hũane sapic̃tie qua polle
sccũ duxerit ad regẽ: facile qͥp¬
pe creditũ ẽ uiro. qͥ tãte uide¬
bat᷑. auctoritatis. Supbũ ẽ¬

Expanded text:
t. » Quid plura? non cessavit abbas usque dum persuasibilibus humanae qua pollebsecum duxit ad regem; facile quippe creditum est viro, qui tantae videbatur auctoritatis. Instante
Abbreviated transcription (Latin):
dieb post synaxĩ decantatã ꝙͣ
cito post galuicinũ sub ꝓfũda
nocte de cãtare cõsucuerat: mox
clã ĩ cõclaui aliquo subĩtroduce¬
cũbentib. positisq uestimẽtis

Expanded text:
 post synaxim decantatam quam cito post gallicinium sub profunda nocte decantare consueverat, mox clam in conclavi aliquo subintroducequibus ipse positis vestimentis
Abbreviated transcription (Latin):
plixitate opcris aliqͥd legẽtib
tedi oriatur: uno solo miraculo qd
nõdũ expleto mense ĩ bethleẽ
peractũ ẽ: perfectꝰ huic operi fi¬
ns crit. Dic dñco trasacto post
octauas pẽthecostes. oĩbus mcis

Expanded text:
prolixitate operis aliquid legentibus taedii oriatur, uno solo miraculo quod nondum expleto mense in Bethleem peractum est, perfecto huic operi finis erit. Die dominico transacto, post octavas Pentecostes, omnibus meis
Abbreviated transcription (Latin):
et remissionibz indige ÷ sed fer¬
nore nouitio et orduns dist¬
ctione: et rigore discipluie.
D ropter qd̃ cõmunis uite seu
ꝯuersationis feruẽtissimꝰ enm¬
latoi: cum opus aliqͦd manu
nor usus ei seu ĩperitia deuega¬
bat: fodiendo seu ligna cedẽdo.
et ꝓprns humeris deportando.
uel quibuslibet eque labouosis¬

Expanded text:
et remissionibus indigere, sed fervore novitio, et Ordinis districtione, et rigore disciplinae. 23. Propter quod communis vitae seu conversationis ferventissimus aemulator, cum opus aliquod manuum nor usus ei, seu imperitia denegabat; fodiendo, seu ligna caedendo, propriis humeris deportando, vel quibuslibet labori
Abbreviated transcription (Latin):
se abstinebit: uirũ nũꝙͣ co¬
gnoscet: s sola sine exẽplo.
sine macula. sĩe corruptiõe.
sine uirili cõmixtiõe. uirgo
di generabit. Itaq surge: a
ad portã q̃ aurea ꝓ eo ꝙ deau¬
rata ẽ uocatur: ibi ꝓ signo
uirũ tuũ ꝓ cuiꝰ incolumita¬
tis statu sollicita es. obuiũ ha-¬
bebis. Cum hec igitur ita e¬
uenerĩt: scito ꝙ que ãnũci¬
o sine dubio cõplenda erũt.
Igitur iuxta p̾ceptũ ut̾a de¬
loco ĩ quo erant. ꝓmouẽtes
ascender̃t ihrłm. ⁊ cũ ad locũ
ꝓuenissẽt angelico uaticinio
designatũ: ibi t̾e ĩuicẽ obuiauẽ¬
runt. Tunc de mutua sua ui¬
siõe leti ÷ et ꝓmisse plis certitudi¬
ne securi: debitas dño hũiliũ
exaltatori grãs egerũt. Itaq a¬
dorato dño domũ regressi. diui¬
nũ ꝓmissũ certi ⁊ hilares expectabõt
Concepit gͦ ãna ⁊ peperit filiã:
⁊ iuxta mãdatũ angelicũ pa¬
rentes uocabãt nomẽ ciꝰ mariã.

Expanded text:
se abstinebit. Virum numquam cose abstinebit. Virum numquam cognoscet: sed sola sine exemplo, sine macula, sine corruptione, sine virili commixtione, virgo di generabit. Itaque surge, aad portam, quae Aurea, pro eo quod deaurata est, vocatur: ibi pro signo, virum tuum, pro cujus incolumitatis statu sollicita es, obvium habebis. Cum haec igitur ita venerint, scito quod quae annuntio, sine dubio complenda sunt. VI. Igitur juxta angeloco in quo erant, promoventes, ascenderunt Jerusalem: et cum ad locum pervenissent, angelico vaticinio designatum, ibi sibi invicem obiaverunt. Tunc de mutua sua visione laeti, et promissae prolis certitudine securi debitas Domino, humilium exaltatori , gratias egerunt. Itaque adorato Domino, domum regressi, divinum promissum certi et hilares expectabant. Concepit ergo Anna, et peperit filiam; et juxta mandatum angelicum, parentes vocabant nomen ejus M
Abbreviated transcription (Latin):
rabit altissimi filiũ. qͥ iesus
uotatur scd̃ noĩs ethymologi¬
am. saluator oĩz gentiũ erit.
aureã ĩ hierosolins portã:¬
habebis ibi ãnã uxorẽ tuã: q̃
de tue regressioĩs tardatione
modo sollicita. tũc ĩ aspectu tu¬
o gaudebit. His dictis ãgelꝰ
discessit ab eo. Deĩde apparu¬
it ãne uxori eiꝰ: dicens. 7Ae
timeas ãna: neq fãtasma
putes ẽẽ qd uides. Ego enĩ
sũ ãgelꝰ ille. qͥ p̾ces ⁊ elemosy¬
nas ur̃as obtuli ĩ cõspectu dei:
⁊ nũc missꝰ sũ ad uos. ut an¬
nũciẽ uobis nasciturã filiã:
q̃ maria uocata suꝑ cẽs nt̃u¬
lieres erit bñdicta. Het ana¬
tiuitate sua statĩ dñi gr̃a ple¬
na trib ablactatioĩs sue an¬
nis ĩ domo paterna ꝑmane¬
bit: postea ẜuitio dñi mãci¬
pata. a templo usq ad ĩtelligi¬
biles ãnos nõ discedet. Ibi de¬
niq ieiuniis ⁊ oĩonib nocte
ac die seruiẽs. ab oĩ ĩmũdo

Expanded text:
rabit Altissimi Filium, qui Jesus rabit Altissimi Filium, qui Jesus vocatur: secundum nominis etymologiam, Salvator omnium gentium erit. Auream in Jerosolymis portahabetis ibi obviam Annam uxorem tuam, quae de tuae regressionis tardatione modo sollicita, tunc in aspectu tuo gaudebit. His dictus angelus discessit ab eo. V. Deinde apparuit Annae uxori ejus dicens: Ne timeas, Anna, neque phantasma putes esse quod vides. Ego enim sum angelus ille, qui preces et eleemosynas vestras obtuli in conspectu Dei: et nunc missus sum ad vos, ut annuntiem vobis nascituram filiam, quae Maria vocata, super omnes mulieres erit benedicta. Haec a nativitate sua statim Domini gratia plena, tribus ablactationis suae annis in domo paterna permanebit. Postea servitio Domini mancipata, a Templo usque ad intelligibiles annos non discedet. Ibi denique jejuniis et orationibus nocte ac die Deo serviens, ab omni immundo
Abbreviated transcription (Latin):
chel quoq tãtũ dño grata. tã¬
tũq a sct̃o iacob adamata
diu sterilis fuit: ⁊ tñ ioseph
genuit nõ solũ dñ egypti.
s plurimaꝵ gentiũ fame
perituraꝵ hiberatorẽ. Quis
i ducib uel fortior sansone uel
sanctior samuele: Et tamẽ
hi ambo steriles matres ha¬
buere. Si ergo catio uerbis
meis tibi non ꝑsuadet cred̾e:
dilato diu conceptus ⁊ steri¬
les partus mirabiliores esse
solere: ꝓude ãna uxor tua
pariet tibi filiã. et uocabis
nomẽ eiꝰ mariã. Hec erit
ut uouistis ab infantia sua
dño cõsecrata: et spũsct̃o re¬
plebitur: adhuc ex utero
mrĩs. Omne ĩmũdũ neq
mãduicabit neq bi bet̾. naħ
inter populares forĩsecus tur¬
bas: sed ĩ templo diũ cõu̾satio
eiꝰ erit. ne qͥd de ea sinistrum
uel suspicari saltẽ possit uel dici.
Itaq etate ꝓcedente sicut ip̃a
mirabilitꝰ ex sterili nascitur:
ita ĩcõparabilit̾ uirgo gene¬

Expanded text:
chel quoque tantum Domino grata, tanchel quoque tantum Domino grata, tantumque a sancto Jacob adamata, diu sterilis fuit: et tamen Joseph genuit, non solum dominum Aegypti, sed plurimarum gentium fame periturarum liberatorem. Quis in ducibus vel fortior Samsone, vel sanctior Samuele? Et tamen hi ambo steriles matres habuere. Si ergo ratio verbis meis tibi non persuadet, crede dilatos diu conceptus et steriles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua pariet tibi filiam, et vocabis nomen ejus Mariam: haec erit, ut vovistis, ab infantia sua Domino consecrata, et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris . Omne immundum neque manducabit neque bibet: neque inter populares forinsecus turbas, sed in Templo Domini conversatio ejus erit: ne quid de ea sinistrum vel suspicari saltem possit vel dici. Itaque aetate procedente, sicut ipsa mirabiliter ex sterili nascetur: ita incomparabiliter virgo gene
Abbreviated transcription (Latin):
diu cc̃t. qͥdam die cũ eẽt solus:
angelus ei dñi cũ ĩmẽso luuĩe
astitit: qͥcũ ad ciꝰ uisionẽ tur¬
barctur: angelꝰ qͥ ei apparue¬
rat tunorẽ ciꝰ cõpescuit. dicẽs.
Noli timc̃ ioachĩ: neq ĩ ui¬
sione mca turberis: ego enĩ¬
ĩfecũdꝰ sũ augelꝰ dñi missꝰ ab ip̃o
ad te. ut ãnũciẽ tibi p̾ces tu¬
as ẽẽ exauditas: ⁊ elemosy¬
nas tuas ascendisse ĩ cõspe¬
ctu eiꝰ. Sidens quippe uidit
pudorẽ tum̃: ⁊ audiuit steri¬
litatis opprobriũ nõ recte ł
obiectũ. Peccati uãq non
nature ultor ẽ deꝰ÷ et ideo cũ
alicuiꝰ uterũ claudit. ad hoc
facit ut mirabiliꝰ deriuo ape¬
riat: ⁊ nõlibidĩs eẽ qd̃ nasci¬
tur. s diuini muueris cogno¬
scatur. Prima eñ gentis ur̃e sa¬
ra mater niõne usq ad octogesi¬
nũ ãnũ ĩfecũda fuit: Et tñ
ĩ ultima senectutis etate ge¬
nuit ysaat: cui repmissa e¬
rat bñdictio oĩ gentiũ. Ra¬

Expanded text:
amdiu esset, quadam die cum esset solus, amdiu esset, quadam die cum esset solus, angelus Domini ei cum immenso lumine astitit. Qui cum ad ejus visionem turbaretur, angelus qui ei apparuerat, timorem ejus compescuit, dicens: Noli timere, Joachim, neque in visione mea turberis. Ego enim sum angelus Domini, missus ab ipso ad te, ut annuntiem tibi preces tuas esse exauditas, et eleemosynas tuas ascendisse in conspectum ejus. Videns quippe vidit pudorem tuum, et audivit sterilitatis opprobrium non recte tibi objectum. Peccati namque, non naturae ultor est Deus: et ideo cum alicujus uterum claudit, ad hoc facit, ut mirabilius denuo aperiat: et non libidinis esse quod nascitur, sed divini muneris cognoscatur. Prima enim gentis vestrae Sara mater, nonne usque ad octogesimum annum infecunda fuit? et tamen in ultima senectutis aetate genuit Isaac, cui repromissa erat benedictio omnium gentium. Ra
Abbreviated transcription (Latin):
nõnullis contribulib suis
hierosolimã ⁊ ioachĩ ascẽdit.
E a uero tempestate isachar i¬
bi pontifex erat. Euniq ĩter
ceteros conciues suos etiã ioa¬
chim cũ oblatiõe sua uiderer:
despexit eũ ⁊ munera eiꝰ spre¬
uit: ĩterrogãs cur ĩt̾ fecũdos ĩfecũdꝰs
ip̃e stare p̾sumeret᷑: dicens
numera neqͣꝙͣ deo digna
posse uideri: quẽ ip̃e ple ĩdi¬
gnu iudicasset. scriptura
dicẽte maledictũ oẽ ẽẽ qͥ nõ
genuisset masculũ ĩ israel.
Dicebat gͦ priꝰ eũ ab hac ma¬
ledictiõe sobolis generatione
soluẽdũ: ⁊ sic demũ ĩ cõspectu
drũ cũ oblationib ẽẽ uẽturũ.
Euiꝰ opprobrii obiectu pudo¬
re magno suffusꝰ ioachĩ:
ad pastores qͥ cũ pctudib erãt.
ĩ pascius suis secessit. neq
ciũ domũ repetẽ uoluit ne for¬
te a contribulib sius qͥ simul
aderant. ⁊ hoc a sa cdote audie¬
rant: codem opprobru clogio
notarctur. Ucrũ cũ ibi aliꝙͣ¬

Expanded text:
nonnullis contribulibus suis nonnullis contribulibus suis Jerosolymam et Joachim ascendit. Ea vero tempestate Isachar ibi pontifex erat. Cumque inter caeteros concives suos etiam Joachim cum oblatione sua videret, despexit eum, et munera ejus sprevit: interrogans cur inter fecundos infecundus ipse stare praesumeret; dicens: munera nequaquam Deo digna posse videri: quem ipse prole indignum judicasset, Scriptura dicente: Maledictum omnem esse, qui non genuisset masculum in Israel. Dicebat ergo prius eum ab hac maledictione, sobolis generatione solvendum, et sic demum in conspectu Domini cum oblationibus esse venturum. Cujus opprobrii objectu, pudore magno suffusus Joachim, ad pastores, qui cum pecudibus erant, in pascuis suis secessit. Neque enim domum repetere voluit: ne forte a contribulibus suis, qui simul aderant, et hoc a sacerdote audierunt, eodem opprobrii elogio notaretur. IV. Verum cum ibi aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
maria: de regia ⁊ familia da¬
uid oriũda ĩ ciuitate nazareth
nata hierosolimis ĩ tẽplo dñi
nutrita fuit. Pater eiꝰ ioachĩ.
m̃r u̾o ãna dicebatur: domꝰ
paterna ẽ ex galilea ⁊ ciuitate
nazareth. Maternũ aũt ge-¬
nus ex bethleẽ erat. Uita coꝵ
sĩplex ⁊ recta apd̃ dñz: apud
hoĩes irrep̾hensibilis erat ⁊ pia.
DNam oẽm substãtiã suã tri¬
fariã diuiserũt. Unã partẽ
templo ⁊ templi scruitorib
ĩpendebãt: aliã ꝑegrinis et
pauꝑib erogabãt: tertiã sue
familie usib et sibi reserua¬
bant. Ita isti deo chari÷ hoĩb
pii. ꝑ ãnos cirtit̾ꝰ uigĩti. ca¬
stum domi cõiugiũ: sine li¬
beroꝵ ꝓcreatiõe exertebant.
Gouerũt tamẽ si forte deꝰ do¬
naret eis sobolẽ. cã se dñi ser¬
uitio mãcipaturos: cuiꝰ rei
gr̃a ⁊ tẽplũ diũ sigulis ꝑ an¬
nu festis frequẽtare solebãt.
stactũ ẽ aũt ut encenioꝵ festi¬
uitas appropĩqͣret. Onde cũ

Expanded text:
rpe regia et familia David oriunda: in civitate Nazareth nata, Jerosolymis in Templo Domini nutrita fuit. Pater ejus Joachim: Mater vero Anna dicebatur. Domus paterna est ex Galilaea et civitate Nazareth. Maternum autem genus ex Bethlehem erat. Vita eorum simplex et recta apud Dominum, apud homines irreprehensibilis ubstantiam suam trifariam diviserunt. Unam partem Templo et Templi servitoribus impendebant; aliam peregrinis et pauperibus erogabant; tertiam suae familiae usibus et sibi reservabant. Ita isti Deo chari, hominibus pii: per annos circiter viginti, castum domi conjugium sine liberorum procreatione exercebant. Voverunt tamen si forte Deus donaret eis sobolem, eam se Domini servitio mancipaturos: cujus rei gratia, et Templum Domini singulis per annum festis frequentare solebant. III. Factum est autem ut Encaeniorum festivitas appropinquaret: unde cum
Abbreviated transcription (Latin):
adiri gͣdib nõ ualebat. In hoꝵ
itaq uno beatã uͥginẽ mariã
paruulã parentes cõstituer̃t.
Cumq ipsi uestimẽta q̃ ui
itinere habuerãt exuerẽt: ⁊¬
cultiorib ex more uestib se⁊
mũdiorib induerẽt ÷ uirgo
drũ cũctos sigillatĩ gradus¬
sine ducentis ⁊ leuãtis manu
ita ascendit: ut ꝑfecte ctati ui
bac dũtaxat causa nichil dcesse
putares. Iam quippe dñs in

Expanded text:
In horum itaque uno, beatam virginem Mariam parvulam parentes constituerunt. Cumque ipsi vestimenta quae in itinere habuerant, exuerent, et cultioribus ex more vestibus se et mundioribus induerent, virgo Domini cunctos sigillatim gradussine ducentis et levantis manu ita ascendit, ut perfectae aetati in hac dumtaxat causa nihil deesse putares. Jam quippe Domin
Abbreviated transcription (Latin):
sequens. ⁊ nũc cadẽ senita
nõ iisdez uestigiis ĩcedens. nũc
quibusdã diu̾ticulis ad cãdem
uiã recurrẽs: sic uarratioĩs
stilũ tentabo: et nõ alia dicã
ꝙͣ que aut scͥpta st̃ ibi: aut
consequẽt᷑ scribi potuer̃t. Igi

Expanded text:
sequens, et nunc eadem semita sequens, et nunc eadem semita non eisdem vestigiis incedens, nunc quibusdam diverticulis ad eamdem viam recurrens, sic narrationis stylum tentabo; et non alia dicam, quam quae aut scripta sunt ibi, aut consequenter scribi potuerunt. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
Etitis a me
re ues uolo multa ĩ eo falsa ĩ¬
ueniri. Quidã nãq seleucꝰ
qͥ passioẽs apłoꝵ conscripsit:
hũc libellũ cõposuit. Sed sĩc̃¬
de uirtutib eoꝵ ⁊ miraculis
ꝑ eo factis uera dixit : de doctri¬
na uo eoꝵ plura mẽtitꝰ ẽ Ita
⁊ hic młta nõ u̾a de corde su¬
o confincit. Prouide ut in
hebreo habetur. u̾bũ ex u̾bo trãs¬
ferre curabo. Siqͥdem sct̃m e¬
uãgelistã matheũ eũde libel¬
lum liquet cõposuisse: ⁊ in
capite euãgelii sui hebraicis
lrĩs obsignatũ apposuisse. qd̃
an ucrũ sit. auctori p̾fatioĩs
⁊ fidci scͥptons cõmitto. Ipse
ita liqͥdo falsa nõ affirmo.
Ilud aũt libere dico qd̃ fide¬
liũ ueminẽ negaturũ putor
siuc hec uera sĩt siuc ab aliqͦ
maxima cõsccuta fuisse. et
idcirto salua fide ab his qͥ dcũ
ista face̾ posse credũt: sinc pe¬
riculo aĩe sue credi ⁊ legi pos¬
se. Deniq ĩquãtũ recordari
possũ. sensũ nõ u̾ba scͥptoris

Expanded text:
etitis a me,re vos volo, multa in eo falsa inveniri. Quidam namque Seleucus, qui passiones apostolorum conscripsit, hunc libellum composuit. Sed sicde virtutibus eorum et miraculis per eos factis vera dixit, de doctrina vero eorum plura mentitus est; ita et hic multa non vera de corde suo confinxit. Proinde ut in Hebraeo habetur, verbum ex verbo transferre curabo. Si quidem sanctum Evangelistam Matthaeum eumdem libellum liquet composuisse, et in capite Evangelii sui Hebraicis litteris obsignatum apposuisse: quod an verum sit, auctori praefationis, et fidei scriptoris committo. Ipse ita liquido falsa non affirmo. Illud autem libere dico, quod fidelium neminem negaturum puto, sive haec vera sint, sive ab aliquo maxima consecuta fuisse: et idcirco salva fide ab his qui Deum ista facere posse credunt sine periculo animae suae credi et legi posse. Denique in quantum recordari possum, sensum non verba scriptoris
Abbreviated transcription (Latin):
pena dissoluat. Ut enr̃ ꝓph̃a
teste p̾dictum est: ꝑuenit
gladius usq ad aĩam. Ecce
ue peutitur: et repentina sĩ¬
guli cede uastantur. Nec lã¬
gor mortem pieueuit: sed
langnoris moras ut c̾nitis
uois ip̃a p̾currit. Percussus
quipe ante rapitur: qͦͣm ad
lamenta penitentie ꝯu̾tatur.
Pensate ergo qualis ad ꝯspͥ

Expanded text:
poena dissolvat. Ut enim propheta poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: Pervenit gladius usque ad animam . Eccene percutitur, et repentina singuli caede vastantur: nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad
Abbreviated transcription (Latin):
onñis elegit. Quẽ ille ap¬
cem attentius fug̾e tẽtatꝰ
esse se oĩno indignũ tali
honore clamnitabat: indeli¬
cet metucus ue mũdi
gł̾a quã pͥus abiec̾at: ei sb̃
eccl̃iastici colore reginũs.
aliquo modo subripe possit
Unde fcñi est ut epistolã
ad ĩꝑatorem mauritium
multa prece deposcens ne
ũꝙͣ assensum ppłis p̾beret
ut se huiꝰ honoris gła sub¬
limaret. Sed p̾fectus inrbis¬
anticipauit. cõpreheusũss
ac diruptis eplis consensum
quẽ ppłis fecerat: ĩꝑatori dire¬
xit. At ille grãs agens deo ꝓ¬
amiticia diaconi. eo ꝙ locũ
deferendi ei honoris ut cupi¬
erat reperisset: data ilico pre¬
ceptẽe. ip̃m ĩstitui precepit.
Cñq in hoc restaret ut bene¬
diceretur. et lues ppł̾i deua¬
staret: uerbũ ad plebem pro
agenda penitentia hoc modo
tuere nentura debuinius:
saltem presentia et experta
timeamus. Com̾isioĩs nob̃
aditum dolor aꝑiat: et cordiᷤ
nr̃i duritiam ip̃a qͣm patiniꝰ

Expanded text:
omnis elegit. Quem ille apiomnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset. Unde factum est ut epistolam ad imperatorem Mauricium multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet, ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus anticipavit comprehensumque ac diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum ei deferendi honoris ut cupierat reperisset, data illico praeceptione, ipsum institui praecepit. 11. Cumque in hoc restaret ut benediceretur, et lues populum devastaret, verbum ad plebem pro agenda poenitentia hoc modo tuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa quam patimur
Abbreviated transcription (Latin):
tione tyberis fluuiꝰ alueũ
suũ egressus est. tantũq ex¬
creuit ⁊ut eius unida super
mures urbis ĩflueret. atq
nis occuparet: ita ut plura
antiquaꝵ edium menia¬
niolentia horrea eccł̃ie sib¬
uersa sunt in quibz non¬
nulla modioꝵ. tritici mi¬
lia pericrũt. Tunc siquidẽ
nultitudo serpentiũ cũ ma¬
grio dracone ii modun
trabis ualidi per huiꝰ flu¬
uui aluenin in mare descẽ¬
dit. Sed suffocate bestie ĩt̾
salsos maris turbidi fluctꝰ.¬
nec mora littore eiecte sunt.
Subsecuta est e nestigio
clades quã inguinariã no¬
cant. Nam medio meuse
iuidecimo adueniens: pͥmũ
oĩum iuxta illud qd̃ ĩ ezechi¬
ele legitur a scũario mieo ĩci¬
pite: pelagium papani ꝑculi
et sine mora extinxit. Quo
defuncto tanta strages ppłi
facta est: ut passint subtrac¬
tis habitatorib. domus in
urbe plurimie uacue rema¬
uerẽt. Sed quia eccł̃ia dei
sine rectore esse nõ poterat
beatum gregoriũ licet totis
uirib reitentem. plebs

Expanded text:
tio Tiberis fluvius alveum suum egressus est tantumque excrevit, ut eius unda super muros urbis influeret atque nes occuparet, ita ut plurima antiqua que aedium munimviolentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen
Abbreviated transcription (Latin):
agere felicc̃ furor ĩpius malu¬
isset: ꝑhibeo cõfisus testimo¬
niũ u̾tatis. spõte cecidisset. Si
uo gentiũ doctoris exẽplo gla¬
dio deputatꝰ ĩter alias ut sepe
ꝓuenit uictimas ducc̾tur: pri¬
mus om̃i carnifice cõpulso pal¬
niã sãgiuĩs occuprissct. Iã uo
adu̾sus oc̃s peras atq suppli¬
cia qͥbus plcrũq hũana cessit
ĩfirmitas: ita a cõfessione dnĩ
nõ recedẽs. ĩmobilis obstitisset:
ut letus ulcerib. cõgaudẽs ᷤ cru¬
ciatib. q̃libet ĩter tormẽta risis¬
set. Sed ꝙͣꝙͣ ista nõ tulerit: ĩple¬
uit tñ ctiã sine cruore martiriũ
Nã quas ille ꝓ spe ct̾nitatis.
humanor doloꝵ nõ ꝑtulit
passiones ⁊ fame. uigiliis. nudi¬
tate : opprobriy ĩuidorũ. ĩsecta¬
tionib ĩprobor: cura ꝓ ĩfir¬
mãtib. solicitudĩe ꝓ periclitã¬
tib. Quo eĩ ille dolẽte nõ do¬
luit: Quo scãdalizãte nõ ustꝰ
ẽ: Quo pereũte nõ gemuit:
Pdretꝰ illa quotidiana illiꝰ adu̾

Expanded text:
agere felicem furor impius maluisset, perhibeo confisus testimonium ueritati, sponte cecidisset. si uero gentium doctoris exemplo gladio deputatus inter alias, ut saepe prouenit, uictimas duceretur, primus omnium. carnifice conpulso, palmam sanguinis occupasset. iam uero aduersus omnes poenas adque supplicia quibus plerumque humana cessit infirmitas, ita a confessione Domini non recedens, inmobilis obstitisset, ut laetus ulceribus congaudensque cruciatibus quaelibet inter tormenta risisset. Sed quamquam ista non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pertulit passiones, fame, uigiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non doluit? quo scandalizante non ustus est? quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum
Abbreviated transcription (Latin):
defectus. Eteĩ comesturus
piisꝙͣ comederet sola cibi
memoria satur erat. Sic as¬
cedebat ad cibum sumendũ:
quasi ad tormentũ. Labora

Expanded text:
defectus. Etenim comesturus, priusquam comederet, sola cibi memoria satur erat. Sic accedebat ad sumendum cibum, quasi ad tormentum. Labora
Abbreviated transcription (Latin):
terc suo ꝓfudit ĩ terrã: quib
credentiũ oꝑa mũdaret ÷ eadc̃q
oꝑa nõ solũ passionis sacram̃¬
tis scĩficare: sed etiã eiusdem
exemplis cõfiriare dignatꝰ.
est. Ꝙ autẽ inchoata lotione.
dicitur. uenit ergo ad simonẽ
petrui: nõ ita ĩtelligeudũ c̃
qͣsi post aliquos ad illũ ueu̾it:
sed quia ab illo qui priuius
apłor. erat ĩceꝑit: et ille tale

Expanded text:
ofundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, sed quia ab illo qui primus apostolorum erat, coeperit, et ille tale
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in ip̃o passionis exerci¬
tio. sua mẽbra circũdedit.
tiphario tomientor. labore cõ¬
ficitur: afflictio passiouũ fi¬
gurari. Et dũs pouens uesti¬
mc̃ta lĩcheo precingitur ⁊ ut
significet. se hĩtuni corporis
quẽ induit. nõ sine p̾ssura
dolos: sed longa crucis tribla¬
Disit aquan ĩ peluin. et
cepit lauare pedes discipłoꝵ⁊
et exterg̾e liutheo. quo erat p̾

Expanded text:
nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. ltifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulaMisit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere li
Abbreviated transcription (Latin):
tum districti iudicis ꝑueĩt:
cinon uacat flere qd̃ fecit.
Habitatores quippe uoit ex
parte subtrahuntur: sed pa¬
riter corruũt. Domus ua

Expanded text:
tum districti Iudicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus va
Abbreviated transcription (Latin):
uote ab ĩcubo suo audierat
retulisset: ne cures inquit
et pone in lectulo tuo. et si qͥl
potest agat. E git mulier qd̃
uissum fuerat᷑: et recubans
ĩ lectulo suo signo crricis um¬
inta. iuxta se baculuni pouit

Expanded text:
te ab incubo suo audierat, retulisset: « Ne cures, inquitum, et pone in lectulo tuo, et si quid potest, agat. » Egit mulier quod jussum fuerat, et recubans in lectulo suo signo crucis munita, juxta se baculum ponit
Abbreviated transcription (Latin):
erat unicus. et ideo ni me nõ
poterat cape dolor mieus. Uor
niea fere defecerat ouũis: sed
lous. Uolebam loqui : sed dolo:
uerba rũpebat. quia uerbum iã
mente conceptũ dum ad for¬
mationẽ pretenderet oris: ad
se umꝑfcm̃ reuocabat dolor nõ
uiuumꝰ cordis. Uox tristis
sonabat fõris: uuliuus denũti¬
ans mentis. Nerba dabat amor
que rauce sonabant. Nam lĩ¬
gua magistra uocis: ꝑdiderat
Aspiciebat et ip̃e beinguissimo
unltu suo me matreui plorã¬
tem et uerbis me uoluit cõsola¬

Expanded text:
erat unicus, et ideo non poterat capere in me dolor meus; vox mea fere perierat omnis, sed loris. Volebam loqui, sed dolor verba rumpebat, quoniam verbum jam mente conceptum, dum ad formationem praetenderet oris, ad se imperfectum revocabat dolor, non inimica cordis vox tristis sonabat foris vulnus denuntians mentis, verba dabat amor, qui raucum sonabat, non lingua vocis magistra perdiderat Aspiciebat et ipse benignissimo vultu me matrem plorantem, et me verbis paucis consola
Abbreviated transcription (Latin):
ier sic repulsa: uix tandem
seu metu. sen despatione uic¬
ta cessauit. Cuni autem die
sequẽti iter agerent ÷ arguẽ¬
tes beruardũ socu. quosnam

Expanded text:
ier sic repulsa, vix tandem, seu metu, seu desperatione victa cessavit. Cum autem die sequenti iter agerent, arguentes Bernardum socii, quosnam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sibi fius iã ponẽdus crat.
Quẽ eusebiꝰ ninuo fuigentẽ splẽ¬
dors. ita ut cũ oculus humanus
aspiccre nõ ualcret ĩtuitus: qͥsi
de graui sõno cuigilãs. dulces
per oculos fũdens lachrymas:
ita ut penc formare uocẽ posset.
quantũ poterat clamare cepit.
re mcã socictatẽ sperius. Ecrte
tencã te nec dimittã: nec sinc tuo
quẽ dilcxisti filio gradicris. Ad
quẽ gloriosus hicronymꝰ. Nõ te
fili dilectissime descrã. Cõfortare
uicesimo nãq dic nc scqueris:
⁊ sinuil ĩ gaudio permancbimꝰ
sinc fine. Scd cyrillo cũctisq fra¬
trib nũcia. ut die crastina iuixta
p̾sepe diũ. ubi meũ quiescit cor¬
pus. oc̃s ĩ unũ cõueniãt: tã ca

Expanded text:
cum sibi finis jam ponendus erat. cum sibi finis jam ponendus erat. Quem Eusebius nimio fulgentem splendore, ita ut eum oculus humanus aspicere non valeret, intuitus, quasi de gravi somno evigilans, dulces per oculos fundens lacrymas, ita ut pene vocem formare non posset: quantum poterat, clamare coepit: re meam societatem spernis? Certe teneo te, nec dimittam; nec sine tuo, quem dilexisti, filio gradieris. Ad quem gloriosus Hieronymus: Non te, fili dilectissime, deseram: confortare; namque vicesimo die me sequeris, et simul in gaudio permanebimus sine fine. Sed Cyrillo cunctisque fratribus nuntia, ut die crastina juxta praesepe Domini, ubi meum quiescit corpus, omnes in unum conveniant, tam ca
Abbreviated transcription (Latin):
sione. ⁊ cognitione dimna in qͦ
tota cõsistit bcatitudo sãctorũ:
priuabãtur. Et dãnatoꝵ aĩc si¬
nulit̾ usq ad dic̃ illũ nullis
cruciabãtur penis. Quoꝵ ratio
talis exat. sicut aĩa cũ corpore
bãt ctiã illiꝰ secte ncquissĩ. nullũ
fors purgatorii locũ. ĩ quo aĩc que
nondũ de sius peccatis ĩ mũdo
pleuã egissẽt penitentiã: purga¬
rẽtur. Qua quidẽ secta pestifera
crebrbrescẽte. tantꝰ ĩ nos dolor ir¬
ruit: ut nos ampliꝰ pigeret ui¬
uere. Quo circa meis cũctis suffra¬
gancis episcopis. ⁊ aliis uiris ca¬
tholicis cõuocatis: eis ieuinia ⁊
or̃ones ĩ dixi. ut suã sic agitari
fidẽ duima nõ ꝑnutteret bo¬
nitas. Mira res ⁊ forte huic simi¬
lis nũꝙͣ uisa. Tribus expictis
quẽti nocte gloriosus hicrony¬
mus. suo p̾dilectissĩo filio cuse¬
bio orõnib ĩcũbenti manife¬
ste apparẽs. beugnaq cũ allo¬
cutioẽ cõfortans: ci dixit. ĩ hac sec¬
ta pestifera muumc formidars.

Expanded text:
n quo tota consistit beatitudo sanctorum, privabuntur, et damnatorum animae similiter usque ad diem illum nullis cruciabuntur poenis. Quorum ratio talis erat: Sicut anima cum corpore bant etiam illius sectae nequissimi, nullum fore purgatorii locum, in quo animae quae nondum de suis peccatis in mundo plenam egissent poenitentiam, purgarentur. Qua quidem secta pestifera crebrescente, tantus in nos dolor irruit, ut nos amplius pigeret vivere. Quocirca meis cunctis suffraganeis Episcopis, et aliis viris Catholicis convocatis, eis jejunia et orationes indixi: ut suam sic agitari fidem, divina non permitteret bonitas. Mira res, et forte huic similis nunquam visa. Tribus expletis , subsequenti nocte gloriosus Hieronymus, suo praedilectissimo filio Eusebio orationibus incumbenti manifeste apparens, benignaque cum allocutione confortans, ei dixit, In hac secta pestifera minime formidandum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑutiosa securitate dormi¬
fet: declinans ini uerba ma-¬
licie. ad excusandas excusa¬
ciones ini pcc̃is: qm̃ ut au¬
duut petrus ab ip̃õ. nisi la¬
nerit ea xp̃s. nõ babebimus
partem cum eo. Nemo tñ

Expanded text:
iosa securitate dormitet, declinans in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis, quoniam, ut audivit Petrus ab ipso, nisi laverit ea Christus, non habebimus partem cum eo. Nec ideo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
non tantum pedes meos: sed
et manus et caput. Et unde
sciꝰ ꝙ ad diluenda pec̃a que
nõ sũt ad mortem: et a qͥbrre¬
quidem plane cauere non
possumꝰ ante mortem: ab¬
lucio ista ꝑmaneat: Ex
plane ꝙ offerenti mains e
caput pariter ad lauandũ
responsum est. Qui lotusi.
non indiget nisi ut pedes la¬
uet. Lotus enĩ est. qui gͣma
pcc̃a non habet : cuiꝰ caput id
est ĩtentio: et manus. id est
operatio: et cõuersatio mũda
est: sed pedes qui sũt affectõe:¬
aĩe. dum in hoc pulu̾e gradi¬
miuir: ex toto mũdi ẽẽ nou

Expanded text:
non tantum pedes meos, sed et manus, et caput. Et unde scimus quia ad diluenda peccata, quae non sunt ad mortem, et a quibus plane cavere non possumus ante mortem, ablutio ista pertineat? Ex eo plane, quod offerenti manus et caput pariter ad abluendum responsum est: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet . Lotus enim est, qui gratia peccata non habet, cujus caput, id est intentio et manus, id est operatio et conversatio, munda est; sed pedes, qui sunt animae affectiones, dum in hoc pulvere gradimur, ex toto mundi esse non
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Ideo frẽs. ut et ego ple¬
uius ualcam una uobiscum
corrigi et doceri ⁊ relĩquẽ uolui
presbiteros meos: quoꝵ uita
aplica. ur̃a et coꝵ una est. Et
sccm senem ualcriũ. etiã cor¬
pore hodierua die relĩqu̾e nõ
curauiz cupiens uos docere. et
a uobis doceri: ut fructũ aliquẽ.
deo ni dic taute solẽnitatis.
offerre digne pariter possiums
Idco frẽs. ad expositionẽ sct̃i cii¬
gelu accedens. primo audire⁊

Expanded text:
mur. Ideo, fratres, ut et ego plenius valeam una vobiscum corrigi et doceri, relinquere volui presbyteros meos, quorum vita apostolica vestra et eorum una est: et sanctum senem Valerium etiam corpore hodierna die relinquere non curavi, cupiens vos docere et a vobis doceri, ut fructum aliquem Deo in die tantae solemnitatis offerre digne pariter possimus. Ideo, fratres, ad expositionem sancti Evangelii accedentes, primo audire
Abbreviated transcription (Latin):
Bene deꝰ adduxit uos. Quicqͥd
pultis eligite: aut ꝑ sĩgulos
modios nũmisia unũ: aut
ciusdẽ põderis accipite stãnũ
elegimꝰ itaq dimidiũ sic ⁊ di¬
midiũ sic. Nã p̾terea alexãdriã¬
cũ gaudio reu̾si quieuimꝰ ĩ pẽ¬
lapoli : ⁊ asportauit nauclerꝰ de
llostãno ut uenũdaret illud:
abebat itaq illic ãtiquũ sociũ
negotiis. petẽtẽ ex codẽ stãno
Dat ei ĩ sacco quĩquagĩta li¬
bras. At ille uolẽs ꝓbare speciẽ
si bona cẽt: soluit illud ĩ igne
⁊ ĩuenit argentũ purũ. Pu¬
tauitq se ẽẽ tẽtatũ: ⁊ retulit
slerꝰ dixit. Erede ego prostãno
illud habeo. Si u̾o ille qͥ fecit
de aqua uinũ: ipse ꝑ or̃ones
patriarche fecit ex stãno argẽ¬
tũ nichil mirũ. Et ut satis¬
fiat. ueni ad nauĩ ⁊ uidebis
cetera istiꝰ metalli socia. qd̃
accepisti. Ascendẽtes itaq ĩ¬
uenerũt stãnũ argentũ opti¬
simo isto uiro aliquãdo ĩ eccie¬

Expanded text:
Bene Deus adduxit vos. Quidquid Bene Deus adduxit vos. Quidquid vultis, eligite; aut per singulos modios numisma unum, aut ejusdem ponderis accipite stannum. Elegimus itaque dimidium sic, et dimidium sic. Rem cum gaudio reversa quievimus in Pentapoli; et asportavit nauclerus de illo stanno, ut venumdaret illud. Habebat enim illic antiquum socium in negotiis petentem ex eodem stanno. Dat ei in sacco quasi quinquaginta libras. At ille volens probare speciem si bona esset, solvit il lud in igne, et invenit argentum purum. Putavitque se esse tentatum, et retulit clerus, dicit: Crede, ego pro stanno illud habeo. Si vero ille qui fecit de aqua vinum, , ipse per orationes patriarchae fecit et stannum argentum, nihil mirum. Et ut satisfias, veni ad navim, et videbis caetera istius metalli socia, quod accepisti. Ascendentes itaque, invenerunt stannum argentum optisimo isto viro aliquando in eccle
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ad se nichilominꝰ du¬
bitãs. Eũc aspsit se pulueri
⁊ tunicã scĩdẽs ĩdecent̾ accedus
ad eũ. Cũq uidisset eũ ĩ tal
habitu: ille sanctꝰ redargut
cõtigit eo ꝙ ⁊ ipsa nauis tus
ex ĩuustitia eẽt possessa. Mor
ergo iussit tradi ei unã ma¬
guã naiĩ plenã frumẽto ni¬
gĩti milia modioꝵ de illis
nauibz. q̃ sãctissime ecclesie
subiecte ministrabãt Quã re¬
cipiẽs exiit ab alexãdria: et
affirmabat ipse nauclerꝰ asse¬
uerãs uigĩti dieb ac noctib
uehemẽti uc̃to nauigauimꝰ nõ
ualẽtes om̃o scire quo issemꝰ:
neq ꝑ stellas. neq ꝑ loca: excep¬
to ꝙ gubernator uidebat illũ
patriarchã secũ tenẽtẽ temonẽ:
⁊ dicentẽ sibi. e timeas bene
nauigas. Igit᷑ post uicesimã
diẽ appariumꝰ ĩ ĩsulis britãnie:
⁊ descẽdentib nobis ĩ t̾rã ĩue¬
nimꝰ illic famc̃ magnã. Eũ
gͦ dixissemꝰ primo ciuitatis

Expanded text:
ei venire ad se nihil omnino duei venire ad se nihil omnino dubitans. Tunc aspersit se pulvere, et tunicam scindens, indecenter accedit ad eum. Cumque vidisset eum in tali habitu ille sanctus, redarguit contingit, eo quod et ipsa navis tua ex injustitia esset possessa. Mox ergo jussit tradi ei unam magnam navim, plenam frumento viginti millium modiorum, de illis navibus quae sanctissimae ecclesiae subjectae ministrabant. Quam recipiens, exiit Alexandria; et affirmabat ipse nauclerus, asseverans: Viginti diebus ac noctibus vehementi vento navigavimus, non valentes omnino scire quo issemus, neque per stellas, neque per loca, excepto quod gubernator videbat illum patriarcham secum tenentem temonem, et dicentem sibi: Ne timeas, bene navigas. Igitur post vigesimam diem apparuimus in insulis Britanniae; et descendentibus nobis in terram, invenimus illic famem magnam. Cum ergo dixissemus primo civitatis