comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi leo requieuit coepitq: brachiũ & uerticẽ & uidit
principatũ suũ Agnos cant itaq quis requi euerit
si cut leo nisi xp̃s insepulchro suo. Quis confrigerit
uertic̃ẽ & brachia potentiũ. Nisi redemptor noster
qui humiliauit uirtutẽ & suꝑbiam excelsorum
quis uidit principatũ suũ nisi ille ciuidatus est
principatus honorq & rognum. Sequi tur
A serpinguis panis eius prebebit dilicias regibus
aser cuius nom̃ significat diuitias idem xp̃s est
cuius altitudo diuitiarũ sapientiae & scientiae qui
propt̃ nos pauꝑ factus ẽ cum ess& diues cuius panis
pinguis factus ẽ caro scilicet eius quae est scã scorũ
quã siquis manduca uerit ñ morietur in aeternũ
ste etiã prebet dilicias sapientiae regib: idest qui
sensus proprios bene regunt . quidomini sunt uiti¬
orũ suorũ. qui castigant corporte sua & in seruitu¬
tem subiciunt. Hi eroNimnus

Expanded text:
quasi leo requievit, cepitque brachium et verticem, et vidit quasi leo requievit, cepitque brachium et verticem, et vidit principatum suum . Agnoscant itaque quis requieverit sicut leo, nisi Christus in sepulcro suo; quis confregerit verticem et brachia potentium, nisi Redemptor noster, qui humiliavit virtutem et superbiam excelsorum; quis vidit principatum suum, nisi ille cui datus est principatus honorque et regnum. Sequitur: Aser pinguis panis est, praebebit delicias regibus . Aser, cujus nomen significat delicias, idem Christus est, cujus altitudo divitiarum sapientiae et scientiae , qui propter nos factus est pauper, cum esset dives ; cujus panis pinguis factus est, caro scilicet ejus, quae est sancta sanctorum, quam si quis manducaverit, non morietur in aeternum . Iste etiam praebet delicias sapientiae regibus, id est, qui sensus proprios bene regunt, qui domini sunt vitiorum suorum, qui castigant corpora sua, et in servitutem subjiciunt . Hieronymus.
Abbreviated transcription (Latin):
quo inimicos diuisit. Id est filiũ a patre filiã ana¬
tre nurũ a socru. Iuxta qõ legitur ineuangelio
Nonueni pacẽ mit̾tero sed gladiũ. Quod autẽ ait
ipse accingetur retror sũ claritas dñi nostri inse¬
cundo aduentu eius ostenditur. Quod cũ uenerit
anti christus. Ita occurr& recrorsũ id est post eius
uestigia xp̃sceleri aduentu ꝓgrediens ut int̃ficiat
cũ gladio orissui. Vnde & bene ibidem gath latrun¬
culus int̃p̃tatur eo qõ posterior id est idest secus peds
quãi latrunculus rapido atq in ꝓuiso aduentu exili¬
at contrax aptã antichristi oppugnationẽ : Hinc est
qõ euan gelista proclamat dicens. Quia dies dñi sic
p̃liari contra antichristũ scribitꝰ. Ante cũ namque
in occulto humilitatis demonstrat aꝑte &morses
ꝓphetiã patri archae huius specialit̃ ꝑtinere ad xp̃m
Sicenim. benedictus inquid in latitudine gath

Expanded text:
, quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a ma, quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Juxta quod legitur in Evangelio: Non veni mittere pacem, sed gladium ; quod autem ait: Ipse accingetur retrorsum , claritas Domini nostri in secundo adventu ejus ostenditur, quia cum venerit Antichristus, ita occurret retrorsum, id est, post ejus vestigia Christus celeri adventu progrediens, ut interficiat eum gladio oris sui. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, quasi latrunculus, rapido atque improviso adventu exsiliat contra aptam Antichristi oppugnationem. Hinc est quod evangelista proclamat dicens: Quia dies Domini, snte et retro praeliari contra Antichristum scribitur. Ante eum, namque in occulto humilitatis demonstrat aperte et Moyses prophetiam patriarchae hujus specialiter pertinere ad Christum; sic enim: Benedictus, inquit, in latitudine Gad,
Abbreviated transcription (Latin):
nepthalim uia maris trans iordanen galileae
gentiũ populus qui sedebat intenebris uidit
lucem magnam. Hie Ronimnus
ad. latrunculus latrocinabitur. & ipse latroci¬
nabitur plantũ. Iuxta haebra eũ int̃p̃tati sunus
Sedubinos latrunculũ posuimus ibiscriptum est
cedud ut adgad nom̃ ad luder& qui signi ficanti¬
us eĩ ⁊i noc idest ac cinctus siue expeditus ex¬
prim potest. Totũ aut̃ illud est qõ ante ruben
& dimidia tribumanas se ad filios quos trans iorda¬
nen in possessionẽ dimiserat. post XIII annos re¬
uertens proeliũ aduersũ eos gentiũ uicinarũ grande
repperit. & uictis hostib fortiter dimicaret. Lege
librũ iesu naue & pardipomenon. Non ignoro
pluric in benedictionib: patriarcharũ esse mỹstena
sed ad prae sens opusculum non ꝑtinen Reca prđ
accinctus ꝑsonã dnĩ indicat qui in primo aduentu
Accinctus gladio uerbi sui circa femur potentis sime

Expanded text:
Nephtalim, via maris trans Jordanem Galileae Nephtalim, via maris trans Jordanem Galileae gentium. Populus qui sedebat in tenebris, vidit luc- Gad latrunculus latrocinabitur, et ipse latrocinabitur plantam . Juxta Hebraeorum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est Gedud, ut ad Gad nomen alluderet, qui significantius εὔζωνος, id est, accinctus, sive expeditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod autem Ruben, et dimidia tribu Manasse ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post tredecim annos revertens praelium adversum eos gentium vicinarum grande repererit, et, victis hostibus, fortiter dimicaret. Lege librum Jesu Nave et Paralipomenon. Non ignoro plura in benedictionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad praesens opusculum non pertinent. Recapaccinctus personam Domini indicat, qui in primo adventu accinctus gladio verbi sui circa femur potentissime
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Salutaretiũ expectabo dnẽ. id est non
sicut infideles anti xp̃m. sed eũ qui inredempa¬
onẽ nr̃am uenturus ẽ. uerum credo fidelit̃ xp̃m¬
abulon in litoro maris habitabit. Sequĩtur¬
& instatione nauiũ. ⁊ abulon int̃ p̃tatur habita¬
culũ fortitudinis. Ec clesiã significat fortissimã
ad omnẽ tolerentiã passionis. Haec in litore ma
Haec contrix om̃s turbines saeculi in mobili & in con¬
cussa firmitate solidata expectat naufragium
iudaeorũ. & hereticorũ ꝓcellas quae circũ ferunt᷑
omniuento doc trimae. Quorũ & si tunditur
fluctib frangit tam̃ ipsa fluctus non frangit
nec ullis heresũ tempestatib: cedit nec ullo
uento scismatũ cominota subcũbit. Pertendit
aut̃ usq ad sidonẽ. hoc estusq ad gentes ꝑuent
Legitur etiã in euangelio inde ad sumptos esse
aliquos a postolorũ & in ipsis locis dñm saepe
docuisse sicut scriptũ est. tertt z abulon & t̾ra

Expanded text:
dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine , id est, non dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine , id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fidelitin littore maris habitabit, et in statione navium. Zabulon, qui interpretatur habitaculum fortitudinis, Ecclesiam significat fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maHaec, contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata, spectat naufragium Judaeorum et haereticorum procellas, qui circumferuntur omni vento doctrinae, quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsa fluctus, non frangitur, nec ullis haeresum tempestatibus cedit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. 32. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est, usque ad gentes pervenit. Legitur etiam in Evangelio, inde assumpaliquos Apostolorum: et in ipsis locis, Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis p̃mit. & in ꝑsecutionis angoreo post be¬
neficia ficte dulcidinis ex erc& cornua potestatis
uo in loco equus hunc mundũ insinuat. qui ꝑela¬
tionẽ suã incursu labentiũ temporũ spumat¬
& quia antichristus ex trema mundi a dp̃hendere
nititur cerasteriste equi ungulas mordere ꝑhibet᷑
Ungulã quippe equi mordere est. ex trema saeculi
feriendo c̃tingere. Vt cadat ascensor eius retro
Ascensor equi est quis quis extollitur indignitatib
mundi. Qui retro caderedicitur & non infaciem
sicut saulus cecidisse dicitꝰ. In facie enĩ cadere est
in hac uita suas unũ quemq: culpas agnoscere easq:
penitendo deflere. Retro uero qd̃ non uidetur
caderẽ est ex hacuita repente decidere. & ad qua
supplicia ducatur ignoraere. & quia iudaea erro¬
ris sui laqueis capta proxp̃o antichristũ expectat
bene iacob eodẽ loco inelectorũ uocẽ conuersus ẽ

Expanded text:
potestatis premit, et in persecutionis angore post bepotestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat, et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur. Cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur, ungulam quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis extollitur indignationis mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem sicut Saulus cedidisse dicitur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero, quod non videtur, cadere, est ex hac vita repente decidere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea erroris sui laqueis capta pro Christo Antichristum exspectat. Bene autem Jacob eodem loco in electorum vocem conversus est
Abbreviated transcription (Latin):
cans qui in corde suo dixerat. Sedebo inmonte
testam̃ti in laterib: aquilonis. ascendã suꝑ altitu¬
dinẽ nubiũ similis ero altissimo. De quo & ꝑpro¬
phetã dicitur . Adan auditus est fremitus equo rũ
eius. Qui non solũ coluber sed etiã cerastes uocatar
Certsta enĩ grece cornua dicuntꝰ. Serpensq hnc
cornuta esse ꝑhibẽtur. ꝑquem recte aduentus anta¬
ehristi ad seritꝰ. Quia contra uitã fideliũ morsupesti¬
fere p̃dicationis armabitur etiã cornib: potestatis
Quis aut̃ nesciat semitã angustiorẽ esse quamuiam :
fit ergo coluber inuia quia in p̃sentis uitae latitudim̃ẽ
eos ambulare ꝓuocat . quib: quasi parcendoblandit̃
Sed inuia mordet quia eos quib: libertatẽ tribuit
erroris sui ueneno c̃sumit. fit iterũ ceraestes in se¬
mita quia quos fideles repperit & sese ad precepti
caelestis angusta itinera c̃stringentes Non solum
nequitia callide ꝑsuasionis inpetit. sed etiã terrore

Expanded text:
cans qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte cans qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti in lateribus Aquilonis: ascendam altitudinem nubium, similis ero Altissimo . De quo per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus , qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerasta enim Graece cornua dicuntur, serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem recte adventus Antichristi asseritur, quia contra viam fidelium morsu pestiferae praedicationis armabitur, etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo coluber in via , quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita , quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est & non resurrexit & rursũ captus ductas ẽ isrł
alius mihi saluator mundi & mei generis p̃stulandig
est ut cieniat cuirepositũ est & ipse erit exspectatio
gentium Recapituhatio
an iudicabit populũ suũ sicut &ia tribus israhel
futurũ alii deiuda a quo trarditus ẽ xp̃s haec scripta
ꝓnuntiant & equitẽ atq: cũ dim cum carne susceptti
designare uolunt . Retrorsũ aut̃ cadere ut in t̃rã
reuerteretur dequa sumptus ẽ. sed qm̃ die tertio
resurrexit ioeoait salutare tuũ exspectabo dr̃e
Sicut & ꝑdauid dicit Non derelinques animã meã
in inferno. Haec quidem ita exponunt: Alu aut̃
hanc prophetiã ad antix p̃m trans ferunt. pro eo
qõ in hoc loco dan & coluber asseritar & mordens
Vnde & non in merito dũ i sraheliticus populus t̃ uos
in castrorũ partitione susciperat. primus dan ad
a quilonẽ castri metatusẽ. Illũ scilicet signist¬

Expanded text:
tuus est, et non resurrexit, et rursum captus ductus est Israel. tuus est, et non resurrexit, et rursum captus ductus est Israel. Alius mihi Salvator mundi et mei generis praestolandus est, ut veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium Recapitulatio. - Dan judicabit populum suum sicut alia tribus Israel. futurum; alii de Juda, a quo traditus est Christus. Haec scripta pronuntiant et equitem, atque dominum cum carne suscepta designare volunt. Retrorsum autem cadere, ut in terram reverteretur, de qua sumptus est; sed quia die tertia resurrexit, ideo ait: Salutare tuum exspectabo, Domine . Sicut et per David dicit: Non derelinques animam meam in inferno . Haec quidem ita exponunt. Alii autem hanc prophetiam ad Antichristum transferunt, pro eo quod in hoc loco Dan et coluber asseritur, et mordens. Unde et non immerito, dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susceperat, primus Dan ad Aquilonem castra metatus est, illum scilicet signifi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & factusẽ tributis eruiens. hoc est regi & xp̃o
suo fidei dona operumq bonorũ munertt offerens
quasi unũ exsceptris israchel fiat dan coluber
inuia regulus insemita mordens ungulas equi
& cadat ascensor eius retrorsũ. salutare tuũ expec¬
tabo dnẽ. Sampson iudex isrł de tribu dañ fuit F
Hoc ergo dicit Nunc uidens in spũ comã nutire samp¬
sonẽ nagoreũ tuũ caesis hostib: triumphare qõ insi¬
militudinẽ colubri reguliq obsidentis uias Nullum
ꝑcerrã issł truensi re ꝑmittat. sedetiã si quis temerarus
uirtutesua quasi equi uelocitate confisus eã uoluerit
p̃donis more populari effugire non ualebit. totum
aut̃ ꝑmetaphorã serpentis & equitis loquitur
Videns ergo tã fortem nag oreũ tuũ qđ ipse propt̃ mere¬
tricẽ mortuus ẽ &moriens nostros occidit inimicos
putaui ods̃ ipsũ esse xp̃m filiũ tuũ uerũ quia mor¬

Expanded text:
Unde et factus est tributi serviens, hoc est, Regi et Christo Unde et factus est tributi serviens, hoc est, Regi et Christo suo fidei dona operumque bonorum munera offerens. suum quasi unum ex sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens ungulas equi, et cadat accensor ejus retrorsum. Salutare tuum exspectabo, Domine . Samson judex Israel de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit, nunc videns in spiritu comam nutrire Samsonem Nazareum, tum, caesis hostibus triumphare, quod, in similitudinem colubri regulique obsidentis vias, nullum per terram Israel transire permittat. Sed etiam si quis temerarius, virtute sua quasi equi velocitate confisus, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazareum tuum, quod ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidit inimicos, putavi, o Deus, ipsum esse Christum Filium tuum verum, quia mor
Abbreviated transcription (Latin):
sachar asinus fortis Isachar qõ int̃ p̃tatur merces
refertur ad populũ gentiũ. quem dñs sanguinis sui
p̃tio est mercatus hic isachar asinus fortisscribitꝰ
quia prius gentilis populus quasi brutũ animal &
luxoriosũ erat mullaq ratione subsistens. Nunc
uero fortis ẽ redemptoris dominio colla subiciens &
iugũ disciplinae dominicae. & euangelicȩ ꝑferens
hic accubans int̃ terminos uidit requiẽ quod esset
bona & terrã qđ optima Inter terminos namque
accubare est praestulato mundi fine requies cere
Nibilq: debis quae nunc uersantur in medio quaerere
sedultima desidestere & fortis asinus requiem uidit
& terrã optimã . cum simplex gentilitas id circo se
ad robor bonioperis eregit quiadaeternae uitae
patriã tendit. Vnde etiã pon& humerũ suũ ad por¬
tandũ quiauidũ ad ꝓmissã requiem ꝑ uenire desi¬
derat cuncta mandatorũ onera libenter portat.

Expanded text:
Issachar asinus fortis . Issachar, quod interpretatur merces, Issachar asinus fortis . Issachar, quod interpretatur merces, refertur ad populum gentium, quem Dominus sanguinis sui pretio est mercatus. Hic Issachar asinus fortis scribitur, quia prius gentilis populus quasi brutum animal et luxuriosum erat, nullaque ratione subsistens; nunc vero fortis est, Redemporis dominio colla subjiciens et jugum disciplinae Dominicae et evangelicae praeferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem, quod esset bona; et terram, quod optima. Inter terminos namque accubare, est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his qua nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem vidit, et terram optimam, cum sad robur boni operis erigit: quia ad aeternam vitae patriam tendit. Unde etiam et ponit humerum ad portandum, quia dum ad promissam requiem pervenire desiderat, cuncta mandatorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui spĩtalis dicitur ecclesiae corpori subminis trant
Candi dies se debeant & puri. atque ab omni
macula liberi. HIOROΝIMuS
recumbens int̃minos & uidens requiẽ quia bona
est & terrã quia pulchra inclinauit humerũ suũ
ad portandũ : & factus ẽ in tributum seruiens
Qua supra ꝑabulon dixerat qđ maris magni litora
esset possessurus srdonã quoq: & reliquas
fenicis urbes continger& Nunc ad medi terranea
prounciã redit. &isachar qui iuxta nepthalim
pulcherrimã ingalilea regionẽ posses surus est
iedictione sua habitatorem facit. Asinũ autem
retemre & uehendis ad mare quae in suis finibus
nascebantꝰ plurimũ laboraer& regib quoq tributa
c̃portans aiunt haebricei ꝑmeta p̃horan significari
qõ scripturas scas die ac nocte meditans studiũ suũ
dedert ad labortandũ. & id circo ei om̃s trib: seruiaN
quasi magistrodona portantes. Reca pitulat̃

Expanded text:
qui spiritalis dicitur, Ecclesiae corpori subministrant, qui spiritalis dicitur, Ecclesiae corpori subministrant, candidi debent esse et puri, atque ab omni macula liberi. Hieronymurecumbens inter terminos, et videns requiem, quia bona humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra Zabulon dixerat, quod maris magni littora esset possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, qui juxta Nephthalim pulcherrimam in Galilaea regione possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum re terrae et vehendis ad mare, quae in finibus suis nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas de die ac nocte meditans studium suum dederit ad laborandum: et idcirco ei omnes serviunt, quasi m
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi xp̃i a postoli sunt & euangelistae . quiscier¬
tiae lumen uniuerso corpori ecclesiae prestant
hu pulchriores uino ꝓbantur. quia eorũ doctrina
austeritatẽ uini ueteris ex superat idest pris cae
legis traditionẽ. Euan gelica enĩ p̃cepta longe
clariora sunt quã ueteris testamenti mandatte
&dentes lacte candidiores. Dentes p̃dicatores
sunt scĩ qui p̃cedunt aberrorib: homines & eos
quasi comededendo inxp̃i corpore trans ferurt
Nomine aut̃ lactis doc trina legis significatur
quae carnalẽ populũ tãquã paruulos poculo lacas
alebat cuius quidem candidiores effectis unt
doctores ecdesiae quia fortẽ & ualidũ uerbi cibũ
mandunt atq distribuunt: De quib: dicit a posds
in epistula ad haebraeos. perfectorũ autẽ est soli¬
dus cibus & bene candidiores lacte dentes eius
dicit omnes enĩ qui ꝑfectisunt & quiscripturarũ
cibos explanantes subtilẽ & minutũ intellectum

Expanded text:
Oculi Christi apostoli sunt et evangelistae, qui scienOculi Christi apostoli sunt et evangelistae, qui scientiae lumen universo corpori Ecclesiae praestant. Hi pulchriores vino probantur, quia eorum doctrina austeritatem veteris vini exsuperat, id est, priscae legis traditionem. Evangelica enim praecepta longe clariora sunt quam Veteris Testamenti mandata. Et dentes lacte candidiores. Dentes, praedicatores sunt sancti, qui praecidunt ab erroribus homines, et eos quasi comedendo in Christi corpore transferunt. Nomine autem lactis doctrina legis significatur, quae carnalem populum tanquam parvulos lactis poculo alebat. Cujus quidem candidiores effedoctores Ecclesiae, qui fortem et validum verbi cibum mandunt atque distribuunt. De quibus dicit Apostolus in Epistola ad Hebraeos: Perfectorum est autem solidus cibus . Et bene candidiores lacte dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes subtilem et minutum intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
Alligans aduneã pullum suũ pullos suos exgenti¬
bus populus cui adhuc numquã fuerat legis onus
in positũ. Hunc copulauit adumeã a postolorum
quia exiudaeis sunt. Nam uinea dñi sabaoth
Ipsedixit ego sũ uitis uert adhanc ergo uitem
alligatasinã suã cui suꝑ sedet ec desiã exrationib:
congregatã. Hanc itaq aduitẽ corporis sui alliga
uunt ut de imitatione illius uiuens efficiatur
heresdĩ & coheres xp̃i. Aliinamq si nagogam
hancasinã intellegi uolunt tardigrada scilicet
& graui pondere legis oppressã. Lauabit inuino
stolã suã siue carnẽ suã in sanguine passionis
in remissionẽ peccatorũ & in sanguine uuae
palliũ suũ. Pallium gentessunt quas corpori suo
c̃iunxit sicut scriptũ est. Uiuo egodicit dñs nisi
in ligno crucis pependit. Tunc enĩ ex laterẽ ea
sanguis & aqua ꝓfluit sed aqua nos abluit san¬
quis redemit. Pulchriores oculi eius uino

Expanded text:
Alligans ad vineam pullum suum . Pullos suos ex gentiAlligans ad vineam pullum suum . Pullos suos ex gentibus populus, cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum. Hunc copulavit ad vineam apostolorum, quia ex Judaeis sunt. Nam vinea Domini Sabaot. Ipse dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem alligat asinam suam, cui supersedet Ecclesia, ex nationibus congregata. Hanc itaque ad vitem corporis sui alligavtringit nexibus, ut de imitatione illius vivens efficiatur haeres Dei, et cohaeres Christi . Alii namque Synagogam hanc asinam intelligi volunt, tardigradam scilicet et gravi pondere Legis oppressam. Lavabit in vino stolam suam , sive carnem suam in sanguine passionis, in remissionem peccatorum , et in sanguine uvae pallium suum . Pallium gentes sunt, quas corpori suo conjunxit, sicut scriptum est: Vivo ego dixit Dominus, nisiin ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluxit. Sed aqua nos abluit, sanguis nos redemit. Pulchriores oculi ejus vino.
Abbreviated transcription (Latin):
onem & leui scribe & sacerdotes iudaici populi
intelleguntꝰ. Desymeone enĩ scribae erant
iuda eorũ. de tribu uero leui principes sacerdotũ¬
dequib: scriptũ est. Quia consiliũ fecerunt ut
ilm̃ morti traederent. De quo consilio iste patri¬
archa qui iã mente dm̃ uidebat. dicit. In consi
gitatio ipsorũ consiliũ malũ aduersusse dic entes
alligemus iustũ quia inutilisẽ nobis. & indolore
suo suffoderunt murũ quando lancea confuderunt
illũ sp̃italẽ & fortissimũ propugnaculũ qđ custoda
is rabel. maledictus furor eorũ quia ꝑtinax. utiq
adtantũ scelus ꝑpetrandũ quando furore accensi
&ira obtulerunt xp̃m pontio pilato presidi dicentes
crucifige crucifige &si hunc dimittis non es ami¬
cus caesaris. & indignatio eorũ quiadunc : dum
ban teban latronẽ peterent. & principẽ uitas eruci¬
figendũ postularent. Diuidã eos in ia cob. & disꝑ¬
gam eos inisrł. hic duo nominantur diuisio &

Expanded text:
et Pharisaei, et sacerdotes Judaici populi intelliguntur. De Simeone enim scribae erant Judaeorum; de tribu vero Levi principes sacerdotDe quibus scriptum est: Quia consilium fecerunt, ut Jesum morti traderent . De quo consilio iste patriarcha, qui jam mente Deum videbat, dicit: In consilgitatio ipsorum consilium malum adversus se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis, et in dolore suo suffoderunt murum, quando lancea confonderunt illum, spirituale et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. 12. Maledictus furor eorum, quiad tantum scelus perpetrandum, quando, furore accensi et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato praesidi dicentes: Crucifige, Crucifige , et: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignatio eorum quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel . Hic duo nominantur, divisio et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ quae futura nouerat in xp̃o. in ia cobante
meditatur. Hoquitur ad filtii inorẽ . uade
ad gregem & accipe inde ihii duos haedos. prae¬
figurans carneũ saluatoris aduentũ. inquo eos
ueł maxime liberaret quipec catis tenebantur
obnoxii: siquidem in omnib: scripturis. haedi
propeccatorib accipiunt᷑. Quod aũ duos iubetdr
afferre duorũ populorũ significatur ad sumptio
Quod teneros & bonos idest docibiles dociles &¬
in nocentes animas. Stola esau fides &e scripabrȩ¬
io sunt haebra eorũ : quae illis primo ditae sunt &
post modũ gentiliũ indiusẽ populus. Pelles aut̃
quae eius brachiis circũ datae sunt. pec ca Eitriusq
populi quae xp̃s in extensione manuũ cruoi secũ
pariter ad fixit ipse enĩ in corpore suo non sua
sed alicna peccata portauit. Quod is a ac querti
ab ia cobcurtam citouenerit aomiratur uelocẽ
in ecclesis eredentiã fidem+bt

Expanded text:
Spiritus sancti, quae futura noverat in Christo, ante in Jacob Spiritus sancti, quae futura noverat in Christo, ante in Jacob meditatur. Loquitur ad filium minorem: Vade ad gregem, et accipe mihi duos haedos inde , praefigurans carneum Salvatoris adventum, in quo eos vel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii. Siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. Quod autem duos jubetur afferre, duorum populorum significabatur assumptio, quod teneros et bonos, docibiles et innocentes animas ostendit. Stola Esau fides et scripturae sunt Hebraeorum, quae illis primo datae sunt et postmodum gentilium indutus est populus. Pelles autem quae ejus brachiis circumdata sunt, peccata utriusque populi, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter affixit. Ipse enim in corpore suo non sua, sed aliena peccata portavit. Quod Isaac quaerit a Jacob, cur tam cito venerit, admiratur velocem in Ecclesiis credentium fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
enim positũ nequaquã cernere ualuit cuius
aduentus potentiã longe ante nuntiauit
Itemo recapitulario unde supra
ebenedictione ia cobquid figuralitet indica uo¬
rt yppoliti marcrris uerba sicut excellentus si¬
mae scientiae ac doo trinae hieronimus expli¬
cauit in hoc loc ponenda sunt
sadc inqui portat imaginẽ dĩ patris Rebera
ecclesiae & xp̃i Senuis seisaac consummatio¬
nẽ orbis ostendit. Oculos illius caligasse fidẽ
perisse demundo & religionis lumen ante eum
neglectũ esse denuntat. Quod filius maior
uocatur Acceptio legis est iudieorũ. Quod es cas
eius atq capturã dilexit pater homines aberrore
saluati quos ꝑ doc trinã iustus quisq uenatur
Sermodĩ repromissionis Et benedictio & spes
regni futuri. in quo cuni xp̃o scĩ regnaturi sunt
& uerũ sabbatũ caelebratur. Rebecca plena
spũ scõ sciens qd̃ audiuit antequã parer&e quia
maior seruiet minori. foriagarit in hooloco

Expanded text:
enim positum nequaquam cernere valuit, cujus enim positum nequaquam cernere valuit, cujus adventus potentiam longe ante nuntiavit. Item recapitulatio unde supra. - De benedictione Jacob quid figuraliter indicaverit. Hippolyti martyris verba, sicut excellentissimae scientiae ac doctrinae Hieronymus explicavit, in hoc loco ponenda sunt. Isaac, inquit, portat imaginem Dei Patris; RebeccaEcclesiae et Christi. Senuisse Isaac consummationem orbis ostendit. Oculos illius caligasse, fidem periisse de mundo, et religionis lumen ante eum neglectum esse denuntiat. Quod filius major vocatur, acceptio legis est Judaeorum. Quod escas ejus atque capturam dilexit pater, homines sunt ab errore salvati, quos per doctrinam justus quisque venatur. Sermo Dei repromissionis est benedictio, et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sunt, et verum sabbatum celebraturi. Rebecca, plena Spiritu sancto, sciens quod audivit, ante quam pareret, quia major serviet minori, formam gerit in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
peccati iuducus populus infine liberatur sicut
scriptũ ẽ. Doneo plenitudo gentiũ in troierit
& sic omnis israhel saluus fiet
Itemun desupra. ipee quisupra
iquido constat qõ nullus iudaeorũ qui plene
Ilegem didicit aduentũ redemptoris nostri
ignorauit. Vnde & hero dis rex magorum
occursione ꝑterritus. sacerdotes ac principes
studuit sollerter inquirere ubi xp̃m nasciturũ
esse p̃scirent. cui protinus responderunt. in
bethleem iudae. Prius ergo nouerant quẽ pas¬
sionis tempore dũ despicerent ignorabant . quo¬
rum & notita prior &ignorantia posterior
bene acbreuiter is aac caligante signatur. qui
dũ iacobbenediceret. & quid eueniret infuturo
p̃uidebat & quis illi presens ad sisteret nesciebat
sic quippe is rabelitarũ populus qui prophetiȩ
mysteria accepit sed tam̃ cecos oculos in contẽ¬
platione tenuit. quieũ presentem non uidit
de quo tã multa in futuro praeuidit. Ante se

Expanded text:
peccati Judaicus populus in fine liberatur. Sicut peccati Judaicus populus in fine liberatur. Sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introierit, et sic omnis Israel salvus fiet . Item unde supra ipse qui supra. - Liquido constat quod nullus Judaeorum qui plene legem didicit, adventum Redemptoris nostri ignoravit; unde et Herodes rex, magorum occursione perterritus, sacerdotes ac principes studuit solerter inquirere ubi Christum nasciturum esse praescirent. Cui protinus responderunt: In Bethlehem Judae. Prius ergo noverant quem passionis tempore, dum despicerent, ignorabant. Quorum notitia prior, et ignorantia posterior bene ac breviter Isaac caligante signatur, qui dum Jacob benediceret, et quid eveniret in futuro praevidebat, et quis illi praesens assisteret nesciebat. Sic quippe Israelitarum populus, qui prophetiae mysteria acceperunt, sed tamen caecos oculos in contemplatione tenuit, qui eum praesentem non vidit, de quo tam multa in futuro praevidit. Ante se
Abbreviated transcription (Latin):
ad satieta tẽ eorũ qui iustitiã esuriunt p̃paratur
Quia ergogentilis populus inclectis suis ubiq ꝑmun¬
dũ sparsus ẽ & exeis uirtutib quas agit oines
qui intellegunt odorebonae opinionis replet
dicatur ricto ecceodor filu mei sicut odor agri
plenit. sed quia easdẽ uirtutes ex semet ipso non
in contemplationẽ surgit ꝑ quosdã uero inacti¬
une uitae solũ modo opere pinguescit recte illic
additur. Det tibi dis̃ deroro caeli & depinguidine
terce habundantiã. Ros enimꝰ de suꝑ subtiliter
cadit & totiens derore caeli accipimus quotiens
ꝑi fusionẽ contemplationis intimae aliquid
tenuiter uidemus. cum uero bona opera etiam
ꝑcorpus agimus dec̃rae pingui dine ditamur :¬
A Quidest̃ qd̃ esau tarde ao patrem redit
Constat proculdubio qđ iudaicus populus
ad placandũ dnm sero reuertitur. Cui & hoc
in benedictione dicitur. tempusq erit cum
soluatur iugũ decollotuo quia a seruitute

Expanded text:
ad saturitatem eorum qui justitiam esuriunt praeparantur. ad saturitatem eorum qui justitiam esuriunt praeparantur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni . Sed quia easdem virtutes ex semetipso non in contemplationem surgit, per quosdam vero in activae vitae solummodo opere pinguescit, recte illud additur: Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam . Ros enim desuper subtiliter cadit, et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est quod Esau tarde ad patrem redit? Constat procul dubio quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur; cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo , quia servitute
Abbreviated transcription (Latin):
i cob gentilis popali figurã tenenti in benodic¬
done dicitꝰ. Ecce odor filii mei si cut odor agra
oleni cuibenodixit dni ds̃. Si cut enĩ meuangelio
ueritas dicit. Ager est hicmundus & quia
electorũ populus inuni uerso mundo uirartib
nedolet Odor fidei odor est agri pleni
Aliter namq olet flos uuas quia magnaẽ uirtis
& opinio p̃dicatorũ qui debriant mentes cro¬
dentiũ. Aiter flos oliuae quia suauis estopus
misericor diae qõ more olei sefouet & selucet.
Ait̃ flos rosae quia mira est flagrantta quae
rutilat & redolet excruore martyrũ. Aliter
flos lilii quia candida uita carnis est de in cor¬
ruptione uirginitatis. aliter flos uiolae quia
migna est uirtus humiliũ qui ex desiderio loca
ultima tonentes se ꝑ humilitatẽ in altũ aterra
Non subleuant. & caclestis regni purporam
in mente seruant. Aliter redolet spica cũ ad ma¬
turitatẽ ꝑducitur. quia bonorũ operũ perfeocio

Expanded text:
Jacob gentilis populi figuram tenenti in benedicJacob gentilis populi figuram tenenti in benedictione dicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus Deus . Sicut enim in Evangelio Veritas dicit: Ager est hic mundus . Et quia electorum populus in universo mundo virtutibus redolet. Odor fidei, odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui debriant mentes credentium. Aliter flos olivae, quia suavis est opus misericordiae, quod more olei refovet et relucet. Aliter flos rosae, quia mira est flagrantia, quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes, super humilitatem in altum a terra non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant. Aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
AQuid est quodis dem in cobmanus abrachia &
collum haedinis pellibus texit¬
A Haedus sepo propeccato offerri consueuit &
gentilis populus dumse confiteri peccatorẽ tion
erubescit carnis in sepeccata mactauit
Quid sibi uult qđ uestim̃tis maioris fr̃is iacobindutꝰ
Qante namq scripturite preceptis quae maiori
Apopulo data fuerant. in bona operatione uesti¬
tus ẽ & eisminor in domo utitur quae maior
foras exiens intus reliquit: quae illegotalis
populus Ohabero non potuit dam solam
meis letteram adtendit
QQuidindiat quo disaac eundem filium
nescit quem bonedicit
Degentili engo populo dñs ꝑpsalmst e diore
populus quẽ non cognoui serui uit mihi &cetera
Quilost quod presentm filium non uidit¬
U &e tamen in faturo ei multa prae uidit
ꝑͥgratiã non uidit quã tunc inerrore derediquit
aitam̃ quia hanc quandoq collet turus eret. ꝑr
benedictionis gratiã praeuidit. Unde & eidẽ

Expanded text:
. Quid est quod iisdem Jacob manus ac brachia et . Quid est quod iisdem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit? Haedus saepe pro peccato offerri consuevit, et gentilis populus, dum se confiteri peccatorum non erubescit, carnis in se peccata mactavit. Quid sibi vult quod vestimentis majoris fratris Jacob induitur? Sacrae namque Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est, et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit: quae ille gentilis populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Quid indicat quod Isaac eumdem filium nescit, quem benedicit? De gentili ergo populo Dominus per Psalmistam dicit: Populus quem non cognovi, servivit mihi , etc. Quid est quod per praesentem filium non vidit, et tamen in futuro ei multa praevidit? per gratiam non vidit, quam tunc in errore dereliquit; et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit. Unde et eidem
Abbreviated transcription (Latin):
naposatur. irqua uidelic& historia sendintelloc¬
td̃ pialo subalius stringatur. Vide quia iucob
priinogeniti benedictionẽ tionꝑ fraudẽ subripa¬
pisedut sibi deditã accepit quam a concedente
fraere delontis mercede conparauit. At uero siquis
altius sentiens utrumq factũ uellit ꝑ alligoriae
prchana discutere. prodinus abhistoria ininaste¬
rium surgat
Quidest enim quod isuac domaioris fili sui
uenatione uesci concupiscit.
one pascidesi derauit. sed illo tardante minorẽ
rebecoa subposuit. Quia dũ iudaicus populus
bona opera foras quaerit gentilẽ populũ mater
gratia introduxit. ut omni potentĩ patri cibum
Gomi operis offerrdȩ & benedictionẽ maioris fr̃s
acciperet qui eosdem cibos exdomesticis anima¬
libi prebuit quia gentilis populus placeredõ de
exterioribus sacrificies non quaerit ꝑ uocẽ pro¬
phetas dicit. Ininesunt dĩ uotatua qua ereddã
laudationis tibi

Expanded text:
riam pascitur, in qua videlicet historia se ad intellecriam pascitur, in qua videlicet historia se ad intellectum paulo subtilius stringatur. Vide quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed, ut sibi debitam accepit, quam a concedente fratre delentis mercede comparavit. At vero si quis, altius sentiens, utrumque factum velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgat. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit? one pasci desideravit, sed illo tardante minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foras quaerit, gentilem populum mater gratia introduxit, ut omnipotenti Patri cibum boni operis offerret, et benedictionem majoris fratris acciperet, qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis non quaerit, per vocem prophetae dicit: In me sunt Deus vota tua, quae reddam, laudationes tibi
Abbreviated transcription (Latin):
M Vtaaron uestis quae .xii. tribuũ nomina
lapidib: insignata gestabat . ostendens se
ꝓomni quodã modo populo suppli care
Dade futuris
Inhis nulla est difficultas tamen ex suꝑfluo
ut induobus filiis isa ac duo cestamenta
monstrata sunt
Qm̃ & depropheta similem pene diffiniai¬
onem diximus quid inter est¬
N Quod in propheta uerbis secundũ hoc qõ
uerba sunt futura significantur. intpis
aut̃ res declarantur ex reb: Pos sunt cameni
haec duo ita diffinitione misceri ut dicamus
quia ꝓphecia est typus in uerbis. secundũ to
qd̃ uerba sunt . & econtra typus est prophetia
in reb in quantũ resesse noscuntar
haec decypis figuris uel formis hoc in loco
dictum sufficiat
Irem uNdo supra. GREGORUS
ud significariuellit actus erau& incob quod
ilter aduenatũ mittitur ut benedi catur
alter uero ꝑrippositionẽ matris a patro benedicitꝰ¬
i Liquido constit qua uxta serus lectionis bisto¬

Expanded text:
. Ut Aaron vestis, quae duodecim tribuum nomina . Ut Aaron vestis, quae duodecim tribuum nomina lapidibus insignita gestabat, ostendens se pro omni quodammodo populo supplicare. Da de futuris. In his nulla est difficultas, tamen ex superfluo ut in duobus filiis Isaac duo testamenta monstrata sunt. Quoniam et de prophetia similem pene difinitionem diximus, quid interest? Quod in prophetia verbis secundum hoc quod verba sunt futura significantur. In typis autem res declarantur ex rebus. Possunt tamen haec duo ita definitione misceri, ut dicamus quia prophetia est typus in verbis, secundum id quod verba sunt, et e contra, typus est prophetia in rebus, in quantum res esse noscuntur. Haec de typis, figuris vel formis hoc in loco dictum sufficiat. Item unde supra Gregorius. - Quid significare velit actus Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur, ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre benedicitur? Liquido constat, quia juxta sacrae lectionis histo
Abbreviated transcription (Latin):
tati & eum qui postea fratrẽ possit occidere
Pret̃ misso illo qui in nocenter habitabat domi
uellet differre & suã magis quã dĩstatuero uo¬
luntatẽ. Ego puto diuinae dispensationis fu¬
isse ut oculis cetaretur. & cum ipse diceret.
Vex quidem uox ia cobest manus autõ manus sun
esau÷ tam̃ non intellegeret minorẽ esse filium
quiadbenenedictionem fratris pracreptor
adstiterat. IuNiLius¬
N Quid est trpus quẽ differre dixisti sipenu¬
I Quemnos figurã dicimus siue formã sicut
dic̃ apostolus. Omnia enim infigur on¬
tingebant illis . &iterũ Adam qui est foria
futuri. Nec enĩ abre est unum aliquid mubs
A Quid est ergo trpus uel figura¬
M Presentiũ aut preteritarũ aut futurarũ
N Da preteritorum typos
MVt est caticuminorũ humilitas. typũ enim
gerunt ad ea paradisi exclusi & ex conscientua
delictorũ diuinũ metuentis aspectũ propt qã
& ꝑpublicũ capitibus tectis incedunt.
ADa inpresentibus¬

Expanded text:
ptati, et eum qui fratrem postea possit occidere, ptati, et eum qui fratrem postea possit occidere, praetermisso illo qui innocenter habitabat, domi vellet differre, et suam magis quam Dei statuere voluntatem . Ego puto divinae dispensationis fuisse ut oculis caecaretur; et cum ipse diceret: Vox quidem vox Jacob est, manus autem manus sunt Esau , tamen non intelligeret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris praeceptor astiterat. Junilius. Quid est typus, quem differre dixisti superius? Quem nos figuram dicimus, sive formam, sicut dicit Apostolus: Omnia enim in figura contingebant illis ; et iterum: Adam qui est forma futuri . Nec enim ab re est unum aliquid multis . Quid est ergo typus vel figura? Praesentium aut praeteritarum aut futurarum . Da praeteritorum typos. Ut est catechumenorum humilitas. Typum enim gerunt ad ea paradisi exclusi, et ex conscientia delictorum divinum metuentes aspectum, propter quod et per publicum capitibus tectis incedunt. Da in praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse scientiã & certissimã doc trinã fluen¬
ta potare. Vnde nec mirũ si tam celsus patriar¬
cha aliquid ignora uerit. Ex parte namq cog¬
nouit & ex parte ꝓphetauit. & tunc ꝑspeculũ
uidit in enigiate & secundũ qđ oport& orare
nescire nos dicit : Quia cũ uenerit quod perfec¬
tũ est . tunc qd̃ ex parte est destruetur. Sed quod
uidit homo uidit in facie ds̃ autẽ inspicit cor
Et sicut samuhel nesciuit quẽ ex filiis iesse bene¬
dicere deber& prius quã dñõ reuelante cognouit
ut dauid quierat in pascuis ungui deber& inregẽ
Aut sicut heliseus propheta ꝓhibente geez puero
suo mulierẽ sunamitẽ dicebat : Dimitte eam
anima enim eius inangustia est & dñs celauit
amȩ & non indicauit mibi & reliqua
VIndo necmirũ est isaac patri archã in suã maxi¬
me utilitatẽ nescisse quid facere cũ eomagis cẽ
pore errar&. quo filiũ sanguinariae deditũ uolu¬

Expanded text:
habuisse scientiam, et certissima doctrinae fluenhabuisse scientiam, et certissima doctrinae fluenta potare. Unde nec mirum si tamen celsus patriarcha aliquid ignoraverit. Ex parte namque cognovit et ex parte prophetavit, et nunc per speculum vidit in aenigmate ; et secundum quod oportet orare, nescire nos dicit . Quia cum venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur . Sed quod vidit homo, vidit in facie, Deus autem inspicit cor . Et sicut Samuel nescivit quem ex filiis Jesse benedicere deberet, priusquam, Domino revelante cognovit, ut David qui erat in pascuis ungi deberet in regem . Aut sicut Eliseus propheta, prohibente Giezi puero suo mulierem Sunamitem, dicebat: Dimitte eam, anima enim ejus in angustia est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi, et reliqua . Unde nec mirum est, Isaac patriarcham in suam maximam utilitatem nescisse quid facere cum eo magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum volu
Abbreviated transcription (Latin):
& habuis se uestimentũ sacerdotale qõ induti
uictimas offerebant. ante quam aaror in sa¬
cerdotiũ elegeretur. Sequitus
sabplantator interp̃tatur. Eo igiur quod
fraetẽ aste deciperit adlusit ad nometi qui
ideo iacobante uocatus est. qd̃ in ortu fratris
plantam ad prachenderat. Sequi ducior
Sixitq isabe adesau peraeta benedi quond
Omeob firi tuo seriues. et erit tempus quando
de pones iugũ illius decollotuo sigonpuse qđ
idiuoies serus turi sint iudaeis: S tempus abĩe
sententia: pecesse completa l
luit sal cui nolait decẽptus errore bone dmait¬
M Difforo paulis per trpos ꝑi ea quae
amaiorib nostris suꝑ hoc loco int̃p̃tati sunt
praetereo. Non quia oppinionieorũ non ad¬
quiescã : sed qd̃ tu illio tantũ quaeras quaro uir
iustus aliquid ignora uerit & extrasuã fecerit
uoluntatẽ : Ad quae districte respondendum
est Nullum hominũ excepto eo qui obnos tram
salutẽ carnẽ est dignatus ad sumere plenam

Expanded text:
et habuisse vestimentum sacerdotale, quo induti et habuisse vestimentum sacerdotale, quo induti victimas offerebant, antequam Aaron cerdotium eligeretur. Sequitur.supplantator interpretatur, eo igitur quod fratrem arte deceperit, allusit ad nomen, qui ideo Jacob ante vocatus est, quod mortui fratris plantam apprehenderat. Sequitur: Dixitque Isaac ad Esau: Pacta benedictione, Jacob fratri tuo servies, et erit tempus, quando depones jugum illius de collo tuo . Significat quod Idumaei servituri sint Judaeis, et tempus esse sententia, nec esse completa. luit, sed cui noluit deceptus errore benedixit? Differo paulisper typos, et ea quae a majoribus nostris super hoc loco interpretata sunt praetereo; non quia opinioni eorum non acquiescam, sed quod tu illic tantum quaeras quare vir justus aliquid ignoraverit, et contra suam fecerit voluntatem. Ad quod districte respondendum est nullum hominem, excepto eo qui ob nostram salutem carnem est dignatus assumere, plenam
Abbreviated transcription (Latin):
qua nimirũ in mundi sp̃s cũnos sagdas te eot¬
quu mmmurã iita conspiciunt molesasebis
tonpationũ cogitationes inmergnnuSeqnor
si siape dioquis sacris intendimus malignorũ
spituam insiddias grauius toleramus i pulue
menti nostre terrenarũ cogitationũ puluerĩ
menseuauanda est incessanterq fodienco
nesi brdiscussi relinquitur. usq ad tumorẽ
ꝑuersorũ operũ cogitationũ suꝑ nosieitur
comuletur. Vnde ad hezechielem dicitur
fil hominis fodo parietem. poest cordis
duritiã crebris ꝑscrutationũ ictibus tum pe
ieroricnus inlioro ques tionũ¬
ixitq iacob. Ecce esau frater meus uir
undo pester mons seir &e regio in qua uet saba¬
tur est dictas dyumus de hoc & supnt. Seouuitur
Et sumpsit rebeca uestimenta fili sui maiors
quae crant desiderabilia ualde apud sẽ domi
Qm hoc loco tredunt haebraei ut iam intima¬
uimus primogenitos func tos officio sacer dotũ

Expanded text:
quia nimirum immundi spiritus, cum nos studiose foquia nimirum immundi spiritus, cum nos studiose foa nostra conspiciunt, molestas nobis tentationum cogitationes immergunt. Et quia si saepe eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem mens evacuanda est, incessanterque fodienda, ne si indiscussa relinquitur, usque ad timorem perversorum operum cogitationumque super nos terra cumuletur. Unde ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem , id est, cordis duritiam crebris perscrutationum ictibus rumpe. Hieronymus in libro Quaest. - Dixitque Jacob: Ecce Esau frater meus, vir Unde postea mons Seor, et regio in qua versabatur est dicta. Diximus de hoc et supra. Et sumpsit Rebecca vestimenta filii sui majoris, quae erant desiderabilia valde, apud se domi . Et in hoc loco tradunt Hebraei, ut jam intimavimus, primogenitos functos officio sacerdotum,