comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alluxerunt fulgura eius or¬
bi: uidit & contremuit ter¬
ra. Montes sicut cera tabe¬
facti sunt a facie dñi: a fa¬
cie dominatoris om̃is t̾ra.¬
Anñtiauerunt cęli iusticiã
ciꝰ: & uiderunt om̃s popłi
głam ciꝰ. Confundant᷑ uni¬
uersi qui seruiunt sculpti¬
li: qui głantur in ydolis.
adorate eum om̃s dii. Au¬
diuit & lȩtata ẽ. syon: et
exultauerunt filiȩ ude ꝓ
pter iudicia tua dñe. T u

Expanded text:
lluxerunt fulgura ejus orbi: vidit, et contremuit terra. Montes sicut cera tabefacti sunt a facie Domini: a facie dominatoris omnis terAnnuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderunt omnes populi gloriam ejus. Confundantur universi qui serviunt sculptili, qui gloriantur in idolis: Adorate eum, omnes dii. Audivit, et laetata est Sion: et exsultaverunt filiae Judae, propter judicia tua, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
declinationes odiui: ñ ad¬
hesit mͥ. Cor prauum re-¬
cede ame malum nesciã.
ficiebam. Suꝑbum ocłis
& elatum corde: cũ hoc. eẽ.
ñ poteram. O cłi mei ad fi¬
deles terrȩ ut habitent me¬
cum: ambłans inuia sim¬
plicit̾ hic ministrabat mͥ.
Non habitabit in medio do

Expanded text:
declinationes odivi, nec adhaesit mihi. Cor pravum recedet a me: malum nesciam. rficiam: Superbum oculis et altum corde, cum hoc esse non poteram. Oculi mei ad fideles terrae, ut habitent mecum; ambulans in via simpliciter, hic ministrabit mihi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: & rex magnꝰ suꝑ om̃s
deos. In cuiꝰ manu funda¬
menta tertȩ: & excelsꝰ mon¬
tium ipsius sunt. huiꝰ enĩ
est mare ipse enim fecit
illud: & sicca manus eius
plasmauerunt. U enite ad¬
oremꝰ. & curuem᷑. flectamꝰ
genua ante faciẽ dñi fac

Expanded text:
nus, et rex magnus super omnes deos. In cujus manu fundamenta terrae, et excelsa montium ipsius sunt. Cujus est mare: ipse enim fecit illud, et siccam manus ejus plasmaverunt. Venite, adoremus et curvemur: flectamus genua ant
Abbreviated transcription (Latin):
bauer̃ & uider̃t opꝰ meum.
Quadraginta annis displi¬
cuit mͥ generatio: & dixi.
popłs errans corde est: et
ñ cognoscens uias meas. Et
iuraui in furore meo: ut ñ
intͦirent in requiẽ meam.

Expanded text:
me, et viderunt opus meum. Quadraginta annis displicuit mihi generatio: et dixi, populus errans corde est, et non cognoscens vias meas. Et juravi in furore meo, ut non introirent in requiem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
uir quẽ erudieris dñe: &
de lege tua docueris eum.
Ut quiescat adieb afflictio¬
nis: donec fodiat᷑ impio in¬
dñs popłm suũ: & heredi-¬
tatẽ suã ñ deseret. Qm̃ ad
iusticiã reu̾tetur iudiciũ. &
seqͤntur illud om̃s recti cor¬
de. Quis stabit ꝓme aduer-¬
sum malos: quis stabit pro
aduersꝰ oꝑarios iniqͥtatis:
Nisi quia dñs auxiliator m̃s:
paulominꝰ habitasset in in¬
ferno anima mea. S i dice
animam mẽa. Nunqͥd par¬
ticeps erit tui thronꝰ insidi¬
arum: fingens dolorẽ in p̃¬
cepto. Copulabunt᷑ ad uer¬
sus animã iusti: & sangui¬
nem inuocentẽ condẽpna

Expanded text:
uir, quem erudieris, domine, et de lege tua docueris eum. ut quiescat diebus adflictionis, donec fodiatur impio inDominus populum suum, et haereditatem suam non deseret. Quoniam ad justitiam revertetur judicium, et sequentur illud omnes recti corde. Quis stabit pro me adversus malos? quis stabit pro me adversus operarios iniquitatis? Nisi quia Dominus auxiliator meus: paulo minus habitasset in inferno anima mea: Si dicebaanimam meam. Numquid particeps erit tui thronus insidiarum fingens dolorem in praecepto. Copulabuntur adversus animam justi, et sanguinem innocentem condemna
Abbreviated transcription (Latin):
sti & allisisti me. o ies mei
quasi umbra inelinati st̃.
ego quasi fenum arui.
Tu autem domine ineter¬
num ꝑmanes: memori¬
ale tuum ingeneratione
& generationem. Tu sus¬
citans misereberis syon:¬
tum. Qm̃ placitos fecer̃t
serui tui lapides eiꝰ. & pul
Et timebunt gentes nom̃
dñi: & umuersi reges ter¬
re głam tuam. Quia ȩdi¬
ficauit dñs syon: apparu¬
it in gła sua. Respexit ad
orationem uacui: & t̃ des¬

Expanded text:
t allisisti me. Dies mei quasi umbra inclinati sunt, et ego quasi fenum arui. Tu autem, Domine, in aeternum permanes et memoriale tuum in generatione et generatione. Tu suscitans m placitos fecerunt servi tui lapides ejus, et puEt timebunt gentes nomen Domini, et universi reges terrae gloriam tuam. Quia aedificavit Dominus Sion: apparuit in gloria sua. Respexit ad orationem vacui
Abbreviated transcription (Latin):
it manꝰ suas ad cȩlum & dixit. Dñe ds̃
isrł ñ ẽ. tibi similis ds̃ in cęlo sursum
neq int̾ra deorsum: qui custodis testa¬
ñitum tuum & miscdiam pueris tu-¬
is. euntib in conspectu tuo in toto cor-¬
de. seruans puero tuo dauid quȩ locu-¬
tus es illi: & locutꝰ es in ore tuo &
manu tua implesti quasi dies iste.
Et nunc dñe ds̃ isrł: custodi puero
tuo dauid patͥ meo quȩ locutꝰ es illidi¬
cens. ñ deerit tͥ uir a facie mea sedens
in throno isrł. ueruntam̃ si custodierĩt
filii tui legem meã ut inp̃ceptis meis
ambulent sicut ambulauerunt in c̃¬
spectu meo fideles. Et nunc ds̃ dñe isrł:
creditum ẽ. u̾bum qđ locutꝰ es puero
tuo dauid. qm̃ si uere habitabit ds̃ in¬
edificaui: Sed respicies ad orationem
pueri tui & p̃cationem ds̃. ut exaudiaᷤᷤ¬
dñe placationẽ orationis quã puer
tuus orat coram te hodie. ut suit oculi
tui suꝑ domũ hanc die ac nocte. in lo-¬
co in quo dixisti inuocari nom̃ tuum.

Expanded text:
it manus suas ad caelum et dixit Domine Deus Israhel non est tibi similis Deus in caelo sursum neque in terra deorsum qui custodis testamentum tuum et misericordiam pueris tuis euntibus in conspectu tuo in toto corde servans puero tuo David quae locutus es illi et locutus es in ore tuo et in manu tua supplesti quasi dies iste et nunc Domine Deus Israhel custodi puero tuo David quae locutus es illi dicens non deerit tibi vir a facie mea sedens in throno Israhel verum si custodierint filii tui manum suam ut in praeceptis meis ambulent sicut ambulaverunt in conspectu meo et nunc Domine Deus Israhel creditum est verbum quod locutus es puero tuo David quoniam si vere habitabit Drespicias ad orationem pueri tui et precationem Domine ut exaudias placationem orationis quam puer tuus orat coram te ut sint oculi tui super domum hanc die et nocte in locum quem dixisti invocari nomen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
pariꝰ ebriosus ñ locupletabit᷑: et
qui sꝑnit modica paulatim de¬
cidit. Uinum & mulieres apostata¬
re faciuntͥ sapientes: & arguent sen¬
satos. Et qui se iungit formeariis:
erit neqͣm. Putredo & uermes here¬
ditabunt illum: & extollet᷑ in exem¬
plum maiꝰ. & tolletur de numero
anima eiꝰ. Qui credit cito leuis cor¬
de ẽ. & minorabit᷑: & qui delinqͥt
in animã suam insuꝑ habebitur.
Qui gaudet iniquitati de notabit᷑¬
& qui odit correctionẽ minuet᷑ uita.
& qui odit loquacitatẽ extinguit
maliciam. Qui peccat in animam
suã penitebit: & qui iocundat᷑ mali¬

Expanded text:
letabitur et qui spernit modica paulatim decidet vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes et arguent sensatos et qui se iungit fornicariis erit nequa putredo et vermes hereditabunt illum et extolletur in exemplum maius et tolletur de numero anima eius qui credit cito levis corde minorabitur et qui delinquit in animam suam insuper habebitur qui gaudet iniquitati denotabitur et qui odit correptionem comminuetur vita et qui odit loquacitatem extinguit malitiam qui peccat in animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
aduersꝰ ꝓximũ cõmoriat᷑ inte: fideis
qm̃ ñ te dirũpet. A facie uerbi par¬
curit fatuus: tamꝗͣ gemitꝰ partꝰ iN¬
fantis. Sagitta infixa femori canis:
sic uerbũ more stulti. Corriꝑe ami¬
cũ ne forte ñ intellexerit & dicat ñ fe¬
ci: aut si fecerit ne iterũ addat facere.
Corripe ꝓximũ ne forte ñ dixerit: &
si dixerit ne forte iteret. Corripe ami¬
cum. sepe enĩ fit cõmissio: & ñ omni
uerbo credas. Est qui labit᷑ lingua
sua: sed ñ ex animo. Quis ẽ. enĩ qui ñ
deliquerit in lingua sua:
orripe ꝓximũ anteꝗͣ cõmineris:

Expanded text:
aduersus proximum: commoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet a facie uerbi parturit fatuus tamquam gemitus partus infantis. sagitta infixa femori carnis, sic uerbum in ore stulti. corripe amicum, ne forte non intellexerit et dicat: non feci, aut si feCorripe proximum ne forte non dixerit, et si dixerit, ne forte iteret. Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum antequam commineris
Abbreviated transcription (Latin):
eccleliasten. Eccłiastes autem greco
mus concionatorẽ. quod loquatur ad
popłm: sermo eiꝰ ñ specialiter ad unũ
sed uniuersos generaliter dirigatur.
Porro pacificus & dilectus dñi: ab eo qd̵
in regno eiꝰ pax fuerit. et eum dñs di-¬
uires salomonis excedunt: tam̃ scd̃m
canticũ canticoꝵ. In ꝓuerbiis paruulũ
erudiens. Unde & ad filium eiꝰ sermo
repetitur. In ȩccłiasten uero maturȩ ȩta
tis uirum instituens: nequaꝗͣ in mun¬
di reb putet. ẽẽ. ꝑpetuũ. sed caduca &
breuia uniuersa quȩ querimꝰ. Ad extͤ¬
mũ iam consũmatum uirũ & calcato
scło p̃paratum: in cantico canticorum
priꝰ reliquerimꝰ uicia. & pompis scłi
reñtiantes expeditos nos ad aduentũ

Expanded text:
Ecclesiasten. Ecclesiastes autem Graecomus concionatorem, qui loquitur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigitur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus divires Salomonis excedant, tamen secundum Cantica canticorum. In Proverbiis parvulum erudiens, unde ad filium crebro sermo repetitur. In Ecclesiaste vero, maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus putet esse perpetuum, sed caduca et brevia universa quae cernimus. Ad extremum jam consummatum visaeculo praeparatum in Cantico canticorum prius reliquimus vitia, et pompis saeculi renuntiantes, expeditos nos ad adventum
Abbreviated transcription (Latin):
regis isrł. In eccłiasten uero: uerba ec¬
clesiastesi filii dd̃ regis ierłm. Suꝑfluũ
quippe. ẽ. hic isrł: qđ male in grecis et
latinis codicib inuenit᷑. In cantico au¬
tem canticoꝵ nec filisi dł nec regis isrł
siue ierłm prescribitur: sed tantũ can
& rudis institutio ad duodecim tribus
& ad totum ꝑtinet isrł. & quomͦ con¬
temptꝰ mundi ñ nisi metropolitis con¬
uenit hoc ẽ. habitatorib ierłm: ita can¬
ticũ canticoꝵ ad eos ꝓprie facit: qui tan¬
tum suꝑna desiderant. Ad incipien¬
tes & ꝓficientes: & paterna dignitas. &
regni ꝓprii merito uindicatur auc-¬
toritas. Ad ꝑfectos uero ubi ñ timore
eruditur discipłs sed amore: ꝓprium
nom̃ sufficit. et equalis magister.ẽ. &

Expanded text:
vero: Verba Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, nec rex Israel, sive Jerusalem praescribitur: sed tantum, Cannim Proverbia, et rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Jerusalem: ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discipulus, sed amore, proprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et
Abbreviated transcription (Latin):
sparsi. O portuit gͦ te cõmittere pecu-¬
niam meam nũmulariis: et ego ue¬
niens recepissem utiq qđ incum ẽ.
cum usura. Tollite itaq ab eo talen¬
tum: & date illi qui habet decem ta¬
lenta. Om̃i enim habenti dabitur:
& habundabit. ei autẽ qui ñ habet &
qđ uidetur habere auferetur ab eo.
Et inutilem seruũ eicite intenebras
exteriores: illic erit fletꝰ & stridor den-¬

Expanded text:
portuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo. Et inutilem servum ejicite in tenebras exteriores; illic erit fletus et stridor den
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. Querite: & inuenietis. Pulsate: &
aꝑietur uob̾. Omĩs enim qui petit ac¬
cipit. & qui querit inuenit: & pulsan¬
ti aꝑietur. Aut quis ÷ ex uob̾ homo quẽ
si petierit filius tsuus panẽ. numqͥd la¬
pidem porriget ei : Aut si piscem peti¬
erit. numqͥd serpentẽ porriget ei: Si gͦ
cum sitis mali nostis bona data dare
filiis ur̃is: quanto magis pat ur̃ qui

Expanded text:
is; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui petit, accipit; et qui quaerit, invenit; et pulsanti aperietur. Aut quis ex vobis homo, quem si petierit filius suus panem, numquid lapidem porriget ei? Aut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei? Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis P
Abbreviated transcription (Latin):
t tͣnseunte inde iħu: secuti eum
duo ceci clamantes & dicentes. Mi¬
serere nr̃i fili dauid. Cum autem ue.¬
nisset domũ: accesserunt ad eum cȩci.
Et dicit eis iħc. Creditis quia possum
hoc facere uob̾: Dicunt ei. Utiq dñe. Tc̃

Expanded text:
t transeunte inde Jesu, secuti eum duo caeci clamantes et dicentes: Miserere nostri, Fili David. Cum autem venisset domum, accesserunt ad eum caeci. Et dicit eis Jesus: Creditis quia possum hoc facere vo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed siquis te ꝑcusserit in dexterã ma¬
xillam tuã: prebe illi & alterã. Et ei qͥ
uult tecũ iudicio contendẽ. & tunicã
tuã tollere: remitte ei & palliũ. Et qui¬
cũq te angariauerit mille passus: ua¬
de cũ eo alia duo. Qui petit ate da ei:
& uolenti mutuari ate ne auertaris.

Expanded text:
am maxillam tuam, praebe illi et alteram; et ei qui vult tecum in judicio contendere, et tunicam tuam tollere, remitte ei et pallium. Et quicunque te angariaverit mille passus, vade cum eo alia duo. Qui petit a te, da ei; et volenti mutuari a te, ne avertaris.
Abbreviated transcription (Latin):
i septuaginta int̃p̃tũ
pura & ut abeis ingre¬
cũ uersa ẽ. editio ꝑma-¬
res. ut hebrea uolumi¬
na latino sermone transferrem. Qđ
enim semel aures hominũ occupaue¬
rat. & nascentis ȩccłiȩ roborauerat fidẽ:
iustum erat etiam nr̃o silentio cõp¬
bari. Nunc uͦ cum ꝓuarietate regio¬
num diuersa ferant᷑ exemplaria & ger¬
mana illa antiquaq translatio cor¬
rupta sit atq uiolata: nr̃i arbitrii
putas aut ẽplurib uidicare quid ue¬
rum sit. aut nouũ opꝰ inueteri oꝑe c̃¬
dere. illudĩtibq uideis cornicũ ut
dr̃ ocłos configere. Alexandria et e¬
giptꝰ in septuaginta sus esychium
laudat auctorem. constantinopolis
plaria ꝓbat. mediȩ int̾ has ꝓuntiȩ

Expanded text:
i Septuaginta Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permares, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis plaria probat. Mediae inter has provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
in angustiis ꝓ. xp̃o. Cum enim infir¬
mor: tunc potens sum. E actꝰ sum insi¬
piens: uos me coegistis. Sgo enĩ auobis
debui comiñdari. Nichil enim minꝰ fui
ab his: qui sunt supͣ modũ apłi. Tam¬
& si nichil sum: signa tam̃ apłatꝰ mei
facta suꝑ uos in om̃i patientia signis
& ꝓdigiis & uirtutib. Quid ÷ enim qd¬
minꝰ habuistis preceteris eccłiis nisi qd̃
ego ipse ñ grauaui uos: Donate michi
hanc iniuriam.
cce tercio hoc paratꝰ sum uenire
ad uos: & ñ ero grauis uob̾. Non
enim quero quȩ ur̃a sunt: sed uos Nec¬
enim debent filii parentib thesauri¬
zare: sed parentes filiis. Ego autem li¬
bentissime impendã. & suꝑ impendar
ipse ꝓ animab urĩs: licet plus uos dili-¬
gens minꝰ diligar. Sed esto. ego uos ñ
grauaui: sed cum. eẽm. astutꝰ. dolo uos
cepi. Numqͥd ꝑ aliquẽ eoꝵ quos misi ad
uos circuinuen uos: Rogaui titum:¬
cumuenit: Nonne eod̃ spi ambulaui¬
mꝰ: Nonne eisdem uestigiis: Olim pu¬

Expanded text:
sto. Cum enim infirmor, tunc potens sum. Factus sum insipiens, vos me coegistis. Ego enim a vobis debui commendari: nihil enim minus fui ab iis, qui sunt supra modum apostoli: tametsi nihil sum: signa tamen apostolatus mei facta sunt super vos, in omni patientia, in signis, et prodigiis, et virtutibus. Quid est enim, qminus habuistis pre ceteris ecclesiis, nisi quod ego ipse non gravavi vos? Donate michi hanc iniuriam. Ecce hoc tertio paratus sum venire ad vos et non ero gravis vobis. Non enim quero que vestra sunt, sed enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis. Ego autem libentissime impendam, et superimpendar ipse pro animabus vestris: licet plus vos diligens, minus diligar. Sed esto: ego vos non gravavi: sed cum essem astutus, dolo vos cepi. Numquid per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos? Rogavi Titum,cumvenit? Nonne eodem spiritu ambulavimus? Nonne eisdem vestigiis? Olim pu
Abbreviated transcription (Latin):
inqui unt graues sunt & fortes: p̃sentia
autem corporis infirma & sermo con¬
tẽptibilis: hoc cogitet qui eiꝰ modi est
quia quales sumꝰ uerbo ꝑ epłas absen¬
tes. tales & p̃sentes in facto. Non enim
audemꝰ inserere aut comparare nos qͥ¬
bdam quidã se ipsos cõmendant. sed
ipsi in nob̾ nosmetipsos metienties. &
regulȩ quam mensus : nob̾ ds̃ men¬
suram ꝑtingendi usq ad uos. Non enĩ
quasi ñ ꝑtingentes ad uos: suꝑ exten¬
dimꝰ. nos. Usq aduos enim ꝑuenimꝰ

Expanded text:
raves sunt et fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis; hoc cogitet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per Epistolas absentes, tales et praesentes in facto. Non enim audemus inserere aut comparare nos quibusdam, qui se ipsos commendant; sed ipsi nobis nosmetipsos metientes, et regulae quam mensus est nobis Deus , mensuram pertingendi usque ad vos. Non enim quasi non pertingentes ad vos, superextendimus n
Abbreviated transcription (Latin):
angłm lucis. Non. ẽ. gͦ magnũ si mini¬
stri eiꝰ transfigurent᷑ uelut ministri iu¬
sticiȩ: quoꝵ finis erit scd̾m oꝑa ipsoꝵ. Ite¬
rum dico: nequis me putet insipientẽ
eẽ. Alioquin: uelut insipientẽ accipite
tes: cum sitis ipsi sapientes sustinetis
enim si quis uos in seruitutẽ redigit: si
quis deuorat. si quis accipit. si quis ex

Expanded text:
agnum, si ministri ejus transfigurentur velut ministri justitiae: quorum finis erit secundum opera ipsorum. Iterum dico ne quis me putet insipientem esse, alioquin velut insipientem accipite tes: cum sitis ipsi sapientes. Sustinetis enim si quis vos in servitutem redigit, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
neraint a macedonia: & in om̃ib sine
fringetur in me in regionib achaiȩ.
Quare: Quia ñ diligo uos: ds̃ scit. Qd
autem facio & faciam: ut amputem oc¬
casionem eoꝵ qui uolunt occasionẽ. ut
in quo głantur tales inueniant᷑ sic̃ & nos.
am eiꝰmodi pseudo

Expanded text:
t a Macedonia et in omnibus sinefringetur in me in regionibus Achaiae quare quia non diligo vos Deus scit quod autem facio et faciam ut amputem occasionem eorum qui volunt occasionem ut in quo gloriantur inveniantur sicut et nos nam eiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro uos ꝑ mansuetudinẽ & mode.¬
stiam xp̃i: qui in facie quidem humi¬
lis inter uos. absens autem confido in
ogo autem ne p̾sens audeam ꝑ
eam confidentiam qua existi¬
Mo au̾dere in quosdam: qui arbitran¬
tur nos tamꝗͣ scd̾m carnem ambłamꝰ.
In carne enim ambulantes ñ scdm car-¬
nem militamꝰ. nam arma militiȩ nr̃e

Expanded text:
obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi; qui in facie quidem humilis sum inter vos, absens autem confido in ogo autem vos, ne praesens audeam, per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos tamquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ex his qui ante peccauerunt & ĩ ger̃
penitentiã suꝑ ĩmundacia & fornica¬
tione & impudicicia quam gesserunt.
Ecce tercio hoc uenio ad uos. In ore du¬
orum uł trium testium stabit omne
uerbum. Predixi & predico ut p̾sens
& nunc absens his qui ante peccauert̃
& ceteris om̃ib: qm̃ si uenero iterum
ñ parcam. An exꝑim̃tum queritis eiꝰ
qui in me loquitur xp̃c: Qui intiobis
ñ infirmatur. sed potens : in uob̾: Nã

Expanded text:
s qui ante peccaverunt: et non egerunt penitentiam super immundiciam et fornicationem et impudicitiam: quam gesserunt. Ecce tertio hic venio ad vos: et in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum. Predixi et predico: ut presens vobis: et nunc absens his qui ante peccaverunt et ceteris hominibus: quoniam si venero iterum: non parcam. An experimentum queritis ejus: qui in me loquitur Christi? Quia in vobis non infirmatur: sed potens est in vobis. N
Abbreviated transcription (Latin):
& ur̃a emulatio ꝓuocauit plurimos
oisimꝰ autem fĩs ut ne qd̾ głamurde
uob̾ euacuet᷑ ex hac parte: ut quẽ admo¬
dum dixi parati sitis. ne cũ uenerint
mecum macedones & inuenerint uos
imparatos erubescamiꝰ nos. ut ñ dica¬
mꝰ uos in hac substantia. Necessarium
gͣ existimaui rogare fr̃s ut p̃ueniant¬

Expanded text:
ulatio provocavit plurimos. Misi autem fratres, ut ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis; ne cum venerint mecum Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos ut non dicam vos in hac substantia. Necessarium ergo existimavi rogare fratres, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
sticia. ẽ: pęnitentiã in salutem stabilẽ
oꝑatur. Scłi autem tristicia: mortem
tudinem. sed defensionẽ. sed indignati¬
onem. sed timorẽ. sed desiderium. sed e¬
mulationẽ. sed uindictam. In omnib
exhibiustis uos in contaminatos. eẽ: ne¬
gotio. Igitur & si scripsi uob̾ ñ ꝓpt̾ eũ
qui fecit iniuriã nec ꝓpt̃ eum qui pas¬
sus. ẽ. sed ad manifestandã sollicitudi
deo. Ideo consolati sumꝰ. in consolatione
autem nr̃a habundantiꝰ magis gaui¬
si sumꝰ suꝑ gaudio titi: quia refectus:
sicut omĩa uob̾ in ueritate locuti sumꝰ.

Expanded text:
istitia est, poenitentiam in salutem stabilem operatur: saeculi autem tristitia mortem eratur sollicitudinem: sed defensionem, sed indignationem, sed timorem, sed desiderium, sed aemulationem, sed vindictam. In omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio. Igitur et si scripsi vobis, non propter eum qui fecit injuriam, nec propter eum qui passus est, sed ad manifesDeo: ideo consolati sumus. In consolatione autem nostra, abundantius magis gavisi sumus super gaudio Titi, quia refectus esicut omnia vobis in veritate locuti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
sequium xp̃i. & in prõptu habentes ul¬
cisci om̃em inobedientiã. cum imple¬
ta fuerit ur̃a obedientia. Quȩ scđm fa¬
ciem sunt uidete. Si quis confidit si¬
bi xp̃i se. eẽ: hoc cogitet iterum apud
se quia sicut ipse xp̃i. ẽ. ita & nos. Nã
& si ampliꝰ aliquid głatus fuero de po¬
testate nr̃a. quam dedit dñs in ȩdifica

Expanded text:
i, et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerit vestra obedientia. Quae secundum faciem sunt videte. Si quis confidit sibi Christi se esse, hoc cogitet iterum apud se: quia sicut ipse Christi est, ita et nos. Nam, et si amplius aliquid gloriatus fuero de potestate nostra, quam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
liationis. Pro. xp̃o gͦ: legatione fungiͣ.
Tamꝗͣ deo exhortante ꝑ nos: obsecramꝰ ꝑ
xp̃o reconcilianuni deo. Eum qui noue¬
rat peccatum. ꝓ nob̃ peccatum fecit: ut
nos efficeremꝰ iusticia dĩ in ipso. Adiuuan¬
tes autem exhortamͣ. ne inuacuũ grãm
dĩ recipiatis. ait enim tẽpore accepto ex¬
audiui te. & in die salutis adiuui te.

Expanded text:
liationis. Pro Christo ergo legatione fungimur, tamquam Deo exhortaute per nos. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo. Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso. Adjuvantes autem exhortamur, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis. Ait enim: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi
Abbreviated transcription (Latin):
habentes hanc munstrationẽ iuxta qđ
miscdiam consecuti sumꝰ ñ deficimus
sed abdicamꝰ occulta dedecoris. ñ anbu¬
lantes mastutia. neq adulterantes uer¬
bum dei. sed in manifestatione ueitatis
cõmendantes nos met ipsos. ad our̃in con¬
scientiam hominũ coram dõ.¬
uod si etiam oꝑtum. ẽ. eui angłm
nr̃m. in his quȩ ꝑetint ẽ. oꝑtum:
in quib ds̃ huiꝰ scłi excecauit mentes in

Expanded text:
habentes hanc ministrationem iuxta quod misericordiam consecuti sumus non deficimus sed abdicamus occulta dedecoris non ambulantes in astutia neque adulterantes verbum Dei sed in manifestatione veritatis commendantes nosmet ipsos ad omnem conscientiam hominum coram Deo quod si etiam opertum est evangelium nostrum in his qui pereunt est opertum in quibus deus huius saeculi excaecavit mentes i
Abbreviated transcription (Latin):
qui salui fiunt. & in his qui ꝑeunt. a¬
liis quidem odor mortis in mortẽ. aliis
autem odor uitȩ inuitam. Et ad hec
quis tam idoneus: Non enim sumꝰ si¬
cut pluruni adulterantes uerbũ dei :
sed ex sinceritate sed sicut ex deo coram
re. Aut numqͥd egemꝰ sicut quidam cõ¬
mendaticiis epłis. ad uos aut ex uob̾: E¬
pistola nr̃a uos estis scripta in cordib

Expanded text:
nt, et in iis qui pereunt: aliis quidem odor mortis in mortem; aliis autem odor vitae in vitam. Et ad haec quis tam idoneus? Non enim sumus sicut plurimi adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex Deo, coramre? aut numquid egemus sicut quidam commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? Epistola nostra vos estis, script
Abbreviated transcription (Latin):
non ueni ultra corinthum: ñ quia do¬
minam᷑ fidei uĩȩ sed adiutores sumꝰ
gaudii ur̃i. Nam fide statis.
tatui autem hoc ipse apud me: ne
iterum in tristicia uenirẽ ad uos.
Sienim ego contristo uos & quis ÷ qui
me letificet nisi qui contristatur ex me:
Et hoc ipsum scripsi uob̾: ut ñ cumue¬
nero tristiciam suꝑ tͥsticiam habeam.
de quib oportuerat me gaudere confi¬
dens in om̃ib uob̃ quia meũ gaudiũ
om̃ium urm̃. ẽ. Nam ex multa tribu.

Expanded text:
non veni ultra Corinthum non quia doei vestrae sed adiutores sumus gaudii vestri nam fide stetistis statui autem hoc ipse apud me ne iterum in tristitia venirem ad vos si enim ego contristo vos et quis est qui me laetificet nisi qui contristatur ex me et hoc ipsum scripsi ut non cum venero tristitiam super tristitiam habeam de quibus oportuerat me gaudere confidens in omnibus vobis quia meum gaudium omnium vestrum est nam ex multa
Abbreviated transcription (Latin):
monium conscientiȩ nĩe: qđ & simpli¬
citate & sinceritate dei. & ñ sapientia
carnali. sed in grã dĩ conuersati sumꝰ
in hoc mundo.
abundantiꝰ autem aduos. None¬
nĩ alia scribimꝰ uob̾: quam quȩ
legistis & cognoscitis. Spero autem qđ
usq infinem cognoscetis. sicut & cogno¬
uistis nos ex parte: quia gła ur̃a sumꝰ. si¬

Expanded text:
um conscientie nostre. Quod in simplitate et sinceritate Dei: et non in sapientia carnali: sed in gratia Dei conversati sumus in mundo: abundantius autem ad vos. Non enim alia scribimus vobis: quam que legistis; et cognovistis. Spero autem quod usque in finem cognoscetis; sicut et cognovistis nos ex parte. Quia gloria vestra sumus; si
Abbreviated transcription (Latin):
ta exhortatione obsecrantes nos grãm
& cõmunicationẽ ministerii qd̾ fit in
scõs & ñ sicut sꝑauimꝰ sed semet ipsos
dederunt pͥmũ deo. deinde nob ꝑ uo
luntatem dĩ. ita ut rogarem titum ut
quẽadinodum cepit ita ꝑficiat in uo¬
b̾ etiam grãm istam.
ed sicut in om̃ib habundatis
fide & sermone & scientia et
onini sollicitudine in suꝑ & caritate
ur̃a in nos ut & in hac gr̃a habunde
tis ñ quasi imꝑans dico sed ꝑ aliorũ
sollicitudinẽ etiam ur̃x caritatis inge¬
nium bonum comꝑbans. scitis enim
inopia uos diuites. eẽtis: & consilium
in hoc do. hoc enim uob̾ utile. ẽ: qui ñ
solum facere sed & uelle cȩpistis ab an¬
no priore. Nunc uͦ & facto ꝑficite: ut
quẽadinodum ꝓmptꝰ ÷ animꝰ uolun¬
tatis. ita sit & ꝑficiendi ex eo qđ habe¬
tis. Si enim uoluntas prõpta. ẽ. scd̾m

Expanded text:
tione obsecrantes nos gratiam et communicationem ministerii quod fit in sanctos et non sicut speravimus sed semet ipsos dederunt primum Domino deinde nobis per voluntatem Dei ita ut rogaremus Titum ut quemadmodum coepit ita et perficiat in vos etiam gratiam istam sed sicut in omnibus abundatis fide et sermone et scientia et omni sollicitudine et caritate vestra in nos uttis; non quasi imperans dico, sed per aliorum sollicitudinem etiam vestrae charitatis ingenium bonum comprobans. Scitis enim illius uos diuites essetis. et consilium in hoc do: hoc enim nobis utile est, qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore. nunc uero et facto perficite, ut quemadmodum promtus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione nr̃a. Nam & cum uenissemꝰ
macedoniã: nullam requiem habuit ca¬
ro nr̃a. sed om̃em tribulationem passi.
Foris pugnę. iuitꝰ timores. sed qui conso¬
latur humiles consolatꝰ: nos ds̃ in ad¬
uentu titi. ñ solum autem in aduentu eiꝰ
sed etiam in solatio quo consolatꝰ : in uo¬
b̃: referens nob̾ urm̃ desiderium. urm̃¬

Expanded text:
ulatione nostra nam et cum venissemus Macedoniam nullam requiem habuit caro nostra sed omnem tribulationem passi foris pugnae intus timores sed qui consolatur humiles consolatus est nos Deus in adventu Titi non solum autem in adventu eius sed etiam in solacio quo consolatus est in vobis referens nobis vestrum desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
deficimꝰ. Sed licet is qui foris : nr̃ homo
corrumpat᷑: tanĩ is qui intꝰ ÷ renouat᷑
de die indiem. Id enim qđ in p̾senti mo
m̃tancum & leue tribulationis nr̃e su¬
pramodũ insublimitatẽ et̾num gloriȩ
pondꝰ oꝑatur in nob̾: ñ contemplantibꝰ

Expanded text:
deficimus, sed licet is qui foris est, noster homo corrumpat, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem, id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pon
Abbreviated transcription (Latin):
sit. siue bonum siue malum. Scientes
gͦ timorem dñi hominib suademꝰ: dõ
autem maneͥfesti sumꝰ. Sꝑo autem et
in conscientiis ur̃is manifestos nos. eẽ.
on iterum nos cõmendamꝰ
uob̾. sed occasionem damꝰ uobis
glandi ꝓ nob̾: ut habeatis ad eos qui in
facie głantur. & ñ in corde. Siue enim

Expanded text:
sit sive bonum sive malum scientes ergo timorem Domini hominibus suademus Deo autem manifesti sumus spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse non iterum nos commendamus vobis sed occasionem damus vobis gloriandi pro nobis ut habeatis ad eos qui in facie gloriantur
Abbreviated transcription (Latin):
& consolemini ne forte habundantiori
tristicia absorbeat᷑ qui eiꝰmodi. ẽ. Pro¬
pter qđ obsecro uos: ut confirmetis in
illo caritatem. Ideo enim & scripsi ut
cognoscam exꝑim̃tum ur̃m: an inom.¬
nib obedientes sitis. Qui autẽ aliquid
donastis: & ego. Nam & ego qđ donaui si
quid donaui: propt̃ uos inꝑsona xp̃i.
ut ñ circũueniamꝰ a sathana. Non enĩ
ignoramꝰ cogitationes eiꝰ.¬

Expanded text:
dantiore tristitia absorbeatur qui eiusmodi est. propter quod obsecro uos, ut confirmetis in illum caritatem. ideo enim scripsi, ut cognoscam experimentum uestrum, an in omnibus oboedientes sitis. cui autem aliquid donastis, et ego. nam et ego quod donaui, si quid donaui, propter nos in persona Christi, ut non circumueniamur a satana: non enim ignoramus cogitationes ei
Abbreviated transcription (Latin):
udi me fili. & disce disciplinam
sensus. & in uerbis meis atten¬
de in corde tuo: & dicam in ȩqͥtate
disciplinam. & scrutabor enarrare sa¬
pientiam: & in u̾bis meis attende in
corde tuo. & dico inęquitate sp̃e uir¬
tutes quas posuit d̃s in oꝑa sua ab
micio: & in ueritate enuntio scienti-¬
am eiꝰ. In iudicio dĩ oꝑa ipsiꝰ abinicio
& ab institutione ipsoꝵ distinxit par¬
tes illoꝵ: & inicia ipsoꝵ ingentibus
suis. Ornauit inȩt̾num oꝑa illorũ:
nec esurierunt. nec laraborauert̃. et
ñ destiterunt ab oꝑib suis. Unꝰqͥs ꝙ
ꝓximũ sibi ñ angustiabit: usq incuũ.
Non sis incredibilis uerbo illiꝰ. Post hec
ds̃ in t̾ram respexit: & impleuit illã
bonis suis. Anima onĩis uitalis deñ¬
tiauit ante faciem ipsiꝰ: & ipsa iterũ
reuersio illorum.¬

Expanded text:
udi me fili et disce disciplinam sensus et in verbis meis adtende in corde edicam in aequitate disciplinam et scrutabor enarrare sapientiam et in verbis meis adtende in corde tuo et dico in aequitate spiritus virtutes quas posuit Deus in opera sua ab initio et in veritate enuntio scientiam eius in iudicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus in terram respexit et implevit illam bonis suis anima omnis vitalis denudavit ante faciem ipsius et ipsa iterum reversio illorum
Abbreviated transcription (Latin):
cui alii bonꝰ erit: Et ñ iocundabitur
in bonis suis. Qui sibi inuidet nichil
ẽ. illo nequiꝰ. & hȩc redaitio. ẽ. maliciȩ
illius. Et si benefecerit ignoranter &
ñ uolens facit: & in nouissimo mani¬
festat maliciã suam. Neqͣm ẽ. oculus
liuidi: & au̾tens faciem & despiciens
ammã suam. Insatiabilis ocłs cupidi
in partem iniquitatis ñ satiabit᷑. do¬
ner consumat arefaciens animã suã.
Ocłos malus ad mala erigit. & ñ sati¬
abitur ꝑane: indigens ẽ in tristicia

Expanded text:
cui alii bonus erit et non iucundabitur cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus malus ad mala et non satiabitur pane et in tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
ciderit expelletur & a notis. Diuiti
decepto: multi recuꝑatores. Locutꝰ. ẽ.
suꝑba: & iustificauerunt illum. Hu¬
milis deceptꝰ ẽ: insuꝑ & arguit᷑. Locu¬
tus ẽ. sensate: & ñ .ẽ. datus ei locus. Di¬
ues locutꝰ ẽ. & om̃s tacuer̃t. & uerbum
illiꝰ usq ad nibes ꝑducent: pauꝑ lo¬
cutꝰ ẽ & dicunt. Quis ẽ. hic: Et si of¬
fenderit: subu̾tent illum. Bona est
substantia cui ñ ẽ peccatũ in consciẽ-¬
tia: & nequissima pauꝑtas inore im¬
pii. Cor hominis immutat faciem
illius: siue in bono siue in malo. Ue¬
stigium cordis boni & faciẽ bonam:
difficile inuenies & cum labore. xli.
eatus uir qui ñẽ. lapsus uerbo
ex ore suo: & ñ ẽ. stimulatꝰ in tͥsti¬
cia delicti. Felix qui ñ habuit animi
sui tͥsticiam: & ñ excidit a spe sua.
Uiro cupido & tenaci sine ratione. ẽ.
substantia: & humili liuido ad qͥd au¬
rum: Qui aceruat ex animo suo i¬
uiste aliis congregat: & in bonis illuᷤᷤ
alius luxuriabitur. Qui sibi neqͣmẽ.

Expanded text:
ciderit expellitur et a notis diviti decepto multi recuperatores locutus est superba et iustificaverunt illum humilis deceptus est et insuper arguitur locutus est sensate et non est datus ei locus dives locutus est et omnes tacuerunt et verbum illius usque ad nubes perducent pauper locutus est et dicuntfenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile invenies, eatus uir, qui non est lapsus uerbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti. felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua. uiro cupido et tensubstantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est
Abbreviated transcription (Latin):
mit̾is. In multis enĩ offendimꝰ omnes.
Si quis autẽ in uerbo ñ offendit: hic ꝑ¬
fectus.ẽ. uir. Potest enim freno circum¬
ducere totum corpꝰ suum. Si autẽ equo¬
rum frenos in ora mittimꝰ ad consenti¬
endum nob̾: & om̃e corpꝰ illoꝵ circũferi¬
mꝰ. Ecce & naues cum magne sint & ã
modico gub̾nacło. ubi impetꝰ dirigen¬
tis uoluerit. Ita & lingua modicum qui¬
dem mẽbrum. ẽ: & magna exaltat.
cce quã exiguus ignis: quã mag¬
nam siluam incendit. Et lingua
ignis. ẽ. Uiuersitas iniquitatis: lingua
constituitur in membris ur̃is quȩ ma¬
culat totum corpꝰ. & inflãmat rotã na-¬
tiuitatis nr̃ȩ inflãmata ã gehenua.

Expanded text:
In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir, potest etiam freno circumducere totum corpus. Si autem equorum frenos in ora mittimus, ad consentiendum nobis et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint et a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis, quam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna.
Abbreviated transcription (Latin):
& iudex: qui potest ꝑdere & liberare.
Tu autẽ quis es qui iudicas ꝓximum:
cce nunc qui dicitis
hodie aut crastino ibimꝰ in illam
ciuitatẽ & faciemꝰ quid̾ ibi annum et
mercabim᷑ & lucrũ faciemꝰ qui ignora¬
tis quid sit in crastina. quȩ enim. ẽ. ui-¬
ta ur̃a. uapor ÷ ad modicum parens. &¬
deincepf exterminabit᷑. ꝓ eo ut dicatis
si dñs uoluerit. & si uixerimꝰ faciemꝰ hoc
aut illud. Nunc autẽ exultatis in suꝑ¬
biis ur̃is. Om̃is exultatio talis: malig¬
na. ẽ. Scienti gͥ bonum facere & ñ faci

Expanded text:
et iudex, qui potest perdere et liberare. tu autem quis es, qui iudicas proximum? ecce nunc qui dicitis: hodie aut crastino ibimus in illam ciuitatem, et faciemus quidem ibi annum et mercabimur et lucrum faciemus — qui ignoratis, quid erit in crastinum: quae enim est uita uestra? uapor est ad modicum parens, deinde exterminatur — pro eo ut dicatis: si dominus uoluerit et si uixerimus, faciemus hoc aut illud. nunc autem exultatis in superbiis uestris: omnis exultatio talis malign
Abbreviated transcription (Latin):
dieb. Ecce merces oꝑarioꝵ qui messuer
regiones ur̃as. quȩ fraudata auobis
clamat: & clamor eoꝵ in aures drq̃i
sabaoth introiit. Epulati estis suꝑ
t̾ram: & in luxuriis enutristis cor¬
da ur̃a. In die occisionis adduxistis.
occidistis iustum & ñ restitit uob̃. Pa¬
tieutes gͥ estote fr̃s: usq ad aduentũ¬

Expanded text:
es operariorum qui messuerunt regiones vestras qui fraudatus est a vobis clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introiit epulati estis super terram et in luxuriis enutristis corda vestra in die occisionis addixistis occidistis iustum non resistit vobis patientes igitur estote fratres usque ad adventu
Abbreviated transcription (Latin):
inquietũ malum. plenã ueneno morti¬
fero. li ipsa benedicimꝰ dm̃ patrẽ. & in
ipsa maledicimꝰ homines qui ad una¬
ginem di facti sunt. Ex ipso ore proce¬
dit benedictio & maledictio. Non opor¬
tet fr̃s mei: hec ita fieri. Numqͥd fons
de eodem foramine emanat dulcem &
amarã aquam: Nuinqͥd potest frs
mei ficus uuas facere. aut uitis ficus:¬
Quis sapiens & disciplinatꝰ inter uos:
ostendat ex bona conuersatione oꝑain
suam in mansuetudine sapientię.
uod si zelum amarũ habetis. & con.¬

Expanded text:
mortifero. In ipsa benedicimus Deum et Patrem: et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem Dei facti sunt. Ex ipso ore procedit benedictio, et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulcem, et amaram aquam? Numquid potest, fratres mei, ficus uvas facereQuis sapiens et disciplinatus inter nos? ostendat ex bona conuersatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. quod si zelum amerum habetis et con
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem frat̃ aut soror nudi sint & in¬
digeant uictu cotidiano. dicat autem
aliquis de uob̃. illis ite in pace calefui¬
ni & saturamini. ñ dederit autemꝰ quȩ
necessaria sunt corpori. quid ꝓderit:
Sic & fides si ñ habeat oꝑa: mortua est
insemet ipsa.
ed dicet quis. Tu fidem habes: et
ego oꝑa habeo. Ostende mͥ fidem
tuam sine oꝑib: & ego ostendam tͥ ex
oꝑib fidem ineam. Tu credis qm̃ unꝰ. c̃.
ds̃: bencfacis. Et demones credunt: et c̃¬
tremiscunt. Uis autẽ scire ohomo ina¬
ham pater nr̃ nonne ex oꝑib iustificatꝰ :
offerens ysaac filium suum suꝑ altare:

Expanded text:
Si autem Frater & Soror nudi sint, & indigeant victu quotidiano: v.16. dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini & saturamini; non dederitis autem eis quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa. Sed dicet quis: Tu fidem habes, et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt. Vis autem scire, o homo inaham pater noster, nonne ex operibus justificatus est, offerens Isaac fi
Abbreviated transcription (Latin):
putatis q̃uia manit̾ scriptura dicat. ad
inuidiam concupiscit sp̃c qui habitat
in uob̃: Maiorem autem dat grãm.
Propter qđ dicit. Ds̃ suꝑbis resistit:
humilib autem dat gr̃am. Subditi gͥ
estote deo. Resistite autem diabolo & fu

Expanded text:
putatis quia inaniter Scriptura dixit: ad invidiam concupiscit spiritus qui habitat in vobis? Majorem autem dat gratiam, propter quod dicitur: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Subditi igitur estote Deo, res
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi. Nonne as̃ elegit pauperes
in hoc muido diuites in fide & heredes
regni. qđ repinisit ds̃ diligentib sẽ.
Uos autem exhonorastis pauꝑẽ. Non¬
ne diuites ꝑpotentiã oppͥmunt uos.
& ipsi trahunt uos ad iudicia: Nonne
ipsi blasphemant. bonũ nom̃. quod in¬
uocatum .ẽ. super uos:

Expanded text:
onne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos?
Abbreviated transcription (Latin):
Postulet autem in fide:
nichil hesitans. Qui
enim hesitat: similis
ẽ. fluctui maris qui
ãuento mouetur & circumfertur. Non
gͦͣ estunet homo ille: qd accipiat aliqͥd
adño. Uir duplex animo: inconstans¬
ẽ. in om̃ib uiis suis. Głetur autẽ fr̃

Expanded text:
postulet autem in fide, nihil haesitans: qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a uento mouetur et circumfertur. non enim aestimet homo ille quod accipiat aliquid a domino, uir duplex animo inconstans in omnibus uiis
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i głe. Etenim si introierit in con¬
uentum ur̃m uir aureum anulũ ha¬
bens inueste candida. introierit autem¬
& pauꝑ insordido habitu. & intendatiᷤᷤ
in eum qui indutꝰ ÷ ueste preclara. et
dixeritis ei tu hic bene. pauꝑi autẽ di¬
catis tu sta illic aut sede sub scabello
pedum meoꝵ. nonne iudicatis apud

Expanded text:
i gloriae; etenim si introierit in conventum vestrum vir aureum annulum habens in veste candida, introierit autem pauper in sordido habitu; et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara, et dixeritis ei: Tu sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum; nonne jud
Abbreviated transcription (Latin):
& reputatum. c̃. illi ad iusticiam: & ami¬
cus dĩ appellatꝰ. c̃. Uidetis qm̃ ex oꝑib
iustificatut homo. & ñ ex fide tantum:
Similit̾ autem & raab meretrixe nonne
ex oꝑib iustificata.c̃. suscipiens nunti¬
os & alia uia ciciens: Sicut enim corpꝰ
sine spũ mortuum. ẽ: ita & fides sine
operib mortua est.

Expanded text:
 illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est. Videtis quoniam ex operibus justificatur homo, et non ex fide tantum? Similiter et Rahab meretrix, nonne ex operibus justificata est, suscipiens nuntios, et alia via ejiciens? Sicut enim corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est.
Abbreviated transcription (Latin):
rocuncedentes. ascendebant si & alii si¬
milit̃ ascendentes. tͣres portasq succen¬
dere aggressi st̃: atq ipsos maledicos
uiuos c̃cremare. Per continuũ autẽ
biduũ p̃sidio uastato timotheũ occul¬
tantẽ se in qͦdã reꝑtũ loco ꝑemert̃. & fra¬
trẽ eiꝰ ceieã & apollofanẽ occider̃. Qͥb
gestis. in ymnis & confessionib bene¬
dicebant dnm̃ qͥ magna fec̃ in isrł:
& uictoriam illi dedit.
ed paruo pꝰ tẽpore lysia ᷤ ꝓcurator
regis & ꝓpinquus. ac negocioꝵ p̾¬
positꝰ. gͣuit ferens dehis qͤ accid̾ant: con¬
gregatis octoginta milib & cqͥtatu uni-¬
u̾so. ueniebat adu̾sꝰ uideos: cxistimans
se ciuitatẽ qͥd̃ captã gentib habitacłm

Expanded text:
edentes ascendebant sed et alii similiter ascendentes turres portasque succendere adgressi atque ipsos maledicos vivos concremare per continuum autem biduum praesidio vastato Timotheum occultantem se in quodam reppertum loco peremerunt et fratrem illius Caerean et Apollofanem occiderunt quibus gestis in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum qui magna fecit cum Israhel et victoriam illi dedit sed parvo post tempore Lysias procurator regis et propinquus ac negotiorum praepositus graviter ferens de his quae acciderant congregatis octoginta milibus et equitatu universo veniebat adversus Iudaeos existimans se civitatem quidem captam genti
Abbreviated transcription (Latin):
penit᷑re. Ibant gͥ ꝓmpti. de celo haben¬
tes adiutorẽ. & miserantẽ eos dñm. Le¬
onũ aut̃ more. impetu irruentes hosti¬
b: ꝓstrauer̃ ex eis undecĩ milia pedi¬
tũ. & eqͥtes mille sexcentos. Unuersos
aut̃ infugã uertert̃: plures uͦ ex eis uul¬
nerati nudi euaser̃. Sed ipse lysias tur¬
pit̃ fugiens euasit. Et qͥa ñ insensatꝰ e¬
rat. secũ ipse reputans fuga erga sẽdi¬
minutionẽ & intelligens inuctos. eẽ.
ebreos. dĩ omp̃is auxilio nitentes mi¬
sit ad eos. ꝓmisitq consensurũ se õĩb
quȩ iusta st̃: & regẽ cõpulsurũ amicũ

Expanded text:
habentes adiutorem et miserantem eos Dominum leonum autem impetu inruentes hostibus prostraverunt ex eis undecim milia peditum et equites mille sescentos universos autem in fugam verterunt plures vero ex eis vulnerati nudi evaserunt sed et ipse Lysias turpiter fugiens evasit et quia non insensatus erat secum ipse reputans factam erga se diminutionem et intellegens invictos esse Hebraeos Dei auxilio nitentes misit ad eos promisitque consensurum se omnibus quae iusta sunt et regem conpulsurum amicum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi manꝰ tua deducet me: &
tenebit me dextera tua. S i
dixero forte tenebiȩ oꝑient
me: nox quoq lux erit circa
me. Nec tenebrȩ habent te¬
nebras apud te: & nox quasi
dies lucet. similes sunt te¬
nebix & lux. Qm̃ tu posse¬
disti renes meos: orsusq es
me in utero matris meȩ.
Confitebor tibi qm̃ terribili-¬
ter magnificasti me: mira¬
bilia oꝑa tua. & anima mea

Expanded text:
ibi manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua. Si dixero, forte tenebrae operient me: nox quoque lux erit circa me. Nec tenebrae habent tenebras apud te, et nox quasi dies lucet: similes sunt tenebrae et lux, Quia tu possedisti renes meos: orsusque es me in utero matris meae. Confitebor tibi, quoniam terribiliter magnificasti me. mirabilia opera t
Abbreviated transcription (Latin):
ficabit᷑ in conspectu tuo om¬
nis uiuens. P ersecutꝰ ÷ enĩ
inimicꝰ animã meã: confre¬
git int̾ra uitã meã. colloca¬
uit me in tenebris quasi her
me sp̃c m̃s: in medio mei sol¬
licitũ fuit cor meũ. Recor¬
dabor dierũ antiquoꝵ: me¬
ditabor omĩa oꝑa tua. fac

Expanded text:
ctu tuo omnis vivens. Persecutus est enim inimicus animam meam, confregit in terra vitam meam: posuit me in tenebris h. collocme spiritus meus: in medio mei sollicitum fuit cor meum. Recordabor dierum antiquorum, meditabar omnia o
Abbreviated transcription (Latin):
cum. E ac me audire mane
miscłiam tuam: qm̃ in te
confido. N otam fac mͥ uiã
inqua ambulo: qm̃ ad te
leuaui animam meam.
Cibera me de inimicis meis¬
dñe: a te protectus sum. Do¬

Expanded text:
c me audire mane misericordiam tuam, quoniam in te confido. Notam fac mihi viam in qua ambulo, quoniam ad te levavi animam meam. Libera me de inimicis, Domine: a te protectus sum.