comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natinitatis humane. potestas ꝑ¬
missa ẽ. ut requirentibus demon¬
stearet ĩ quo app̃hendens erat ꝓ
nathan filiũ dauid introitu re¬
turrentis ĩ deũ generationis ad.¬
misso ĩ disꝑabilis dei ut p̃ditãse
hom̃is redire ĩse ꝑ filiũ facet
qui ꝑ dauid prẽm uementibus¬

Expanded text:
ae, potestas permissa est: ut requirentibus demonstraret, in quo apprehendens erat per Nathan filium David introitu, recurrentis in Deum generationis admisso, inseparabilis Dei, ut praedicans hominis redire in se per filium faceret: qui per David patrem ve
Abbreviated transcription (Latin):
Mateͥns in hocune in telligitur quia
tirca hum anitatem xp̃i principalicer
ĩmoratur Martus in leone quia agit
deresurrectione Alucas in uitulo quia a¬
git desaterdotio Iohannes in aquila scri¬
bens sacramenta duinitatis / xp̃s uero
quẽ describunt homo fuit de uirgme na.¬
tus uitulus in immelacione Leo in re¬
cerdocium In leone regnũ IIn aquila ex¬
pennitur diuimitatis sacramentũ ꝯtem

Expanded text:
aeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. Christus vero quem describunt, homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in recerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
cile ẽ desiderantibus deum sic primał.
cionem apłi et opus eroangelii et di¬
lectionẽ dei in carne nascentis Per u¬
mu̾sa legentes in telligant Aesꝑ id ĩ eo
inquo app̃hensi sunt I apprehendẽ ex pe¬
tunt recognostant. Nobis em̃ hoc instu¬

Expanded text:
ile est desiderantibus Deum, sic prima vel t et opus Evangelii, et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi sunt et apprehendere expetunt, recognos
Abbreviated transcription (Latin):
di fidem minciant trinitatis Et sunt
quasi quatuor rote in quadriga dm̃ que
uehit eñ ꝑ p̃dicationem ar angelii Et
geruis hrmamĩ quadrifida morte
per emptũ terat e orũ erat p̃dicatione
uinificandum Unde it alioꝵ Eboange¬
ba deciderunt n ͨ recepta sunt qͥa dñs

Expanded text:
 fidem nuntiant Trinitatis, et sunt quasi quatuor rotae in quadriga Domini, quae vehit eum per praedicationem Evangelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta
Abbreviated transcription (French):
te esurientem et paurmus sici¬
entem et dedimus tibi potum
Quando aũ te uidimus hebitẽ¬
hospitem et collegimus te Aut
nudum et cooperuimus te Aut
qñ uidimus te infirmũ aut in
tartere et uenimus̾ adte Et re

Expanded text:
 et pauimus te; sitientem, et dedimus tibi potum? Quando autem te uidimus hospitem, et collegimus te? Aut nudum, et cooperuimus te? Aut quando te uidimus infirmum, aut in carcere, et uenimus ad te? Hi
Abbreviated transcription (Latin):
talentũ acceꝑat Ait Dñe scio
quia homo asperis durus ees
metis ubi non seminasti et ꝯ¬
gregas ubi non se sparsisti et ti¬
mens abii et abstondi talentum
tuũ interra Et ecce habeꝙtuũ¬

Expanded text:
ne, scio quia homo durus es: metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti: et timens abii, et abscondi talentum tuum in terra. Et ecce habes qu
Abbreviated transcription (Latin):
cumq tinitatem intraneritis si ñ
receperint uos. ex euntes in plateaᷤᷤ
eius ditite Eciam puluerẽ que ad¬
hesit nob de tuntate urã extergi¬
mus in uos Eñ hoc scitote qr ap̃¬
propinquabit reguũ dei Dico aũ¬
nobis quia sodomis in die illare¬
missiꝰ erit qmͣ illi ciuitati Ue tͥ¬

Expanded text:
m civitatem intraveritis, et non susceperint vos, exeuntes in platea ejus, dicite: Etiam pulverem qui adhaesit nobis de civitate vestra, extergimus in vos: tamen hoc scitote, quia appropinquavit regnum Dei. Dico vobis, quia Sodomis in die illa remissius erit, quam illi civitati.
Abbreviated transcription (Latin):
cis fat citius. Noc autẽ nemo sci-¬
uit discũbentiũ. ad quid dixerit
ei Qnidã enĩ putabant quia lo¬
culos habebat iudas quia dicit
et ihus. eme ea mobit que opus
sunt ad diem festũ aut egenie
ut aliquid daret Cum gͦ accepisẜ
ille buccellam. exiiiit ꝯtinuo Erat
auitẽ nox ¶ Cũ exisset dicit iħuso
Nunc clarificatus/ est filius hoĩ¬
nis et deus clarificatꝰ ẽ in eo Bi
deus clarificatu ᷤ est in eo et ds
clarificauit eũ in ssemetꝓp̃o et
ꝯtinuo darificabit eñ ⁊ filioli ad¬
huc modicũ uobiscũ sũQueretũ¬

Expanded text:
oc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei quidam enim putabant quia loculos habebat Iudas quia dicit ei Iesus eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum aut egenis ut aliquid daret cum ergo accepisset ille buccellam exivit continuo erat autem nox cum ergo exisset dicit Iesus nunc clarificatus est Filius hominis et Deus clarificatus est in eo si Deus clarificatus est in eo et Deus clarificabit eum in semet ipso et continuo clarificabit eum filioli adhuc modicum vobiscum su
Abbreviated transcription (Latin):
hũs dulcis mẽoria dãs u̾a cordis gau¬
Nil canitur suauiꝰ audit᷑ ml Iocũdiꝰ ml
mi cogitatur duleius ꝙͣ ihs̃ dei filiꝰ Ihũs
spes penitẽtibꝰ ꝙ̃ pus es petẽtibꝰ ꝙ̃ uonꝰ
te querẽtibꝰ s quid inuẽientibꝰ Eterua¬

Expanded text:
u dulcis memoria, Dans vera cordi gauNil canitur suavius, Nil auditur jucundius, Nil cogitatur dulcius, Quam Jesus Dei Filius. Jesus spes poenitentibus, Quam pius es petentibus, Quam bonus te quaerentibus! Sed quid in
Abbreviated transcription (Latin):
Esto custos cordis mei signa me tiõre dei
Confer uite saitatẽ ⁊ da morũ honestatẽ
Da pctã me uitare Et qd iustũ ẽ amare
Eya rosa sỹ spina pc̃torũ medicia
pro me deũ int̾pella qͥ me lauet a ꝑcella

Expanded text:
Esto custos cordis mei, Signa me timore Dei, Confer vitae sanitatem, Da et morum honestatem, Da peccata me vitare, Et quod justum est amare.Eia rosa sine spina, Peccatorum medicina, Pro me Deum interpella, Ut me salvet a procella
Abbreviated transcription (Latin):
ut de sancto martino legitur faciem eiq
non fuscauit meror nec leigauit ⁊iss
Erit prudentis aĩe ⁊ thesaurũ suũ solli¬
cite eustodientis more moisi cormitã
uelare faciem ⁊ quodã risu qui tamẽ
modestus sit in umore interiorẽ gloriã¬

Expanded text:
Faciem ejus non suscitavit moeror, nec levigavit risus. » Erit enim prudentis animae thesaurum suum sollicite custodientis, more Moysi, cornutam velare faciem: et quodam risu, qui tamen modestus sit, interioris gloria
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ nos ⁊ colliba cooꝑerite nos qͥr
si in ueridi ligno hͦ faciũt in arido quid
fier Certe dñe Ihũ uerũ est ꝙ si tu
arbor sca lignũ fructuosũ ⁊ bñdictũ tãta
pateris ⁊ ramis tuis sꝑoliaris quid eut
de nobis miseris qui sumꝰ lignũ siccũ
Hora sexte chgitabis dolens ⁊ tustis het

Expanded text:
libus, Operite nos, quia si viridi ligno haec faciunt fiunt, arido quid fiet? Certe, Domine Jesu, verum est, quia si tu arbor sancta lignum fructuosum et benedictum tantum pateris, et ramis tuis spoliaris, quid erit de nobis miseris, qui sumus lignum siccum Hora sexta
Abbreviated transcription (Latin):
Ihrlm̃ ꝙ dñs tuꝰ tenetur captus ⁊⁊ quõ
uolunt eñ crucisigere ⁊ quõ audiens hos¬
ta est cũ mescimablĩ lamẽto ⁊ fletu et
planctu a sororibus suis quasi auortua f̃
uenit ad uidẽdũ filiũ suũ sit afflictum
sic ligatũ sit cõsputũ ⁊ om̃i solacõ ⁊ au¬
uilio destitutũ a discipulis ⁊ ad augnĩe

Expanded text:
minus tuus tenetur captus, et quomodo volunt eum crucifigere. Et quomodo audiens hta cum inaestimabili lamento et fletu et planctu a senioribus suis quasi mortua, et venit ad videndum filium suum sic afflictum, sic ligatum, sic consputum, et omni solatio et auxilio destitutum, a discipulis atque
Abbreviated transcription (Latin):
tus audud̃tur ibidem ab omicis suis et
precipue a mr̃e pp̃ius mestissima qñ sic
caidelut̃ eleuatur extẽditui fõdit᷑ et toto sacͦ
corpore distenditur ⁊ discipatur ⁊ statim cum
Incepit manare et ꝑ crucẽ fluere usq ad
terrã Considera qualit᷑ ip̃e est exaltatꝰ sic̾¬
ip̃e predix̾at et opp exaltari filiũ homis Et
⁊ qui mordebantur a serpente inspiciẽdo in eũ
uidebis etiã dñm tuũ stãtem supra solũ
excelsũ ⁊ paratũ ad Iudicãdũ ⁊ iõ duo

Expanded text:
 et praecipue a matre ipsius moestissima, quando sic crudeliter elevatur, extenditur, et toto sacro corpore distenditur et dissipatur. Et statim cum incipit manare, et per crucem fluere usque ad terram. Considera qualiter ipse est exaltatus, sicut praedixerat: Oportet exaltari Filium hominis, etc. Et  mordebantur a serpente inspiciente sanabanVidebis etiam Dominum Deum tuum stantem super solium excel
Abbreviated transcription (Latin):
libẽter iuuares ⁊ associares ceã sic tristẽ
⁊ mestẽ postea uide qualie̾ int̾rogat
ip̃m herodes et nõ uule ei dñs loqui
sed stat sicut agnus mãsaetus corã eo
ligatus et quõ illusit ipm herodes cũ
exc̾citu suo ⁊ remisit ad pilatũ Postea
cõgita quõ hẽbar illos pedes sanctissi-¬

Expanded text:
libenter juvares et associares eam sic tristem et moestam, et postea vide qualiter interrogabat eum Herodes, et non vult ei Dominus loqui, sed stat sicut agnus mansuetus coram eo ligatus; et quomodo illusit eum Herodes cum exercitu suo, et remisit eum ad Pilatum. Postea cogita quomodo habebat illos
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃e suã quasi dans e ultimũ aue alue
doloris ⁊ om̃is desolac̃õnis quod nõ po-
ei corꝑꝰ suũ tã cruidelit̾ fossũ ⁊ dissipa¬
tũ Ouo facto cõclusit ultimũ u̾bũ stil
satis potes intellige̾ qñ qñ hoc u̾bũ dicẽ¬
do uidit eñ marer moriẽtem et se dere¬
liqui in mũdo in tãto dolore ⁊ auxie te
dixit O fili mi dilectissime quid faci-¬
cõmẽdatã dimittitis fili mi dulcissime
memẽtote mei et omis familie ur̃e quã
ita desolatã dinttiti Memẽtote om̃ qͥ
uobis seruierũt ffili mi et ego msera in

Expanded text:
matrem suam, quasi dans ei ultimum ave: ave doloris et omnino desolationis, quod non pote corpus suum tam crudeliter fossum et dissipatum, quo facto conclusit dicens usatis potes intelligere quando verbum dicendo vidit eum mater sua morientem, et se derelinqui in mundo in tanto dolore et anxietate, dicit: O Fili dulcissime, quid facmendatam relinquis, fili mi dulcissime? Memento mei et omnis familiae tuae, quam sic desolatam dimittis, memento omnium qui tibi serviunt, fili
Abbreviated transcription (Latin):
qualit᷑ extẽsis maĩbꝰ offert hostiã purã
stil carnẽ suã p̾cõsam ꝓ nõs suꝑ altare
cuicis uidebis eciã ingr̃m tuit qualit̾ stat
in alto ⁊ p̾dicat ibi septem que dixͭ in cͣce
pendens breuiter tebi noto ⁊⁊ ea deuote
pertracta Primo dixit ꝓ crucisigẽ¬
tibus pater ignoste illis quia nestiũs quid
faciũt scil me bonũ iͥ ⁊ malũ sibi Reuã
ita est quia qui malũ facit alti nestit ꝙtã¬
culpã incurrit sib et quãtã coronã acquiriꝵ
eris in paradiso et uere ⁊ cotidie illud accidͭ¬

Expanded text:
hostiam puram, scilicet carnem suam pretiosam pro nobis super altare, etc. Videbis etiam magistrum tuum qualiter stat in alto, et praedicat ibi septem verba in cruce pendens quae breviter tibi notifico: et ea devote pertracta. 1. Primo dixit pro crucifigentibus: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt, scilicet bonum mihi, et malum sibi: revera ita est, quia qui mala facit, nescit quantam incurrat sibi, et quantam coronam alteri. eris in paradiso; et vere hodie et quotid
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qualis cena dabatur dño nr̃o hora
erat iam cenãdi sed ꝓ labore ⁊ dolore¬
nuit non petla aliud ꝓ cena nisi potũ et
ad literã estimare p̃t ꝙ m̃ltũ siciebat
⁊ filii diaboli dederũt ei fel ꝓ cibo et ace-¬
tũ ꝓ potu O miseri nos quĩs faciema qui
homo ⁊ cotidie ieiunaret in parrei⁊ aqͣ
nõ posset sufficiẽt᷑ cõpẽsare uincã cenam

Expanded text:
Ecce qualis coena dabatur Domino nostro, hora erat jam coenandi; sed prae labore et dolore non petiit aliud pro coena nec potu, et ad litteram aestimare potes, quod multum sitiebat, et filii diaboli dederunt ei fel pro cibo, et acetum pro potu. O miseri nos, quid faciemus, quhomo, et quotidie ruminaret in pane et aqua, non posset sufficienter compensare coenam
Abbreviated transcription (Latin):
dẽtibus om̃ibus expoliatur suis uestibꝰ et
cũ maximo dolore quia uestis interior adhe-¬
rebat ei fortiter per sangiuẽ flagellatõnis
⁊ tũt appariut corpus eius tam elegãt᷑ sigu¬
dolor tibi mat̾ sanctissima cũ aspiceres istã
deinde parata cruce dicũt ei ascende Ihũ
ascende O ꝙ̃ libenter astendit E quãto
amore oĩa ista pro nõs subtinuit O ꝙͣta¬

Expanded text:
dentibus omnibus exspoliatur suis vestibus, et cum maximo dolore, quia vestis interior adhaerebat ei fortiter propter sanguinem flagellationis, et tunc apparuit corpus ejus, tam eleganter figudolor tibi erat, mater sanctissima, cum aspiceres ista. Deinde parata cruce dicunt ei, Ascende, Jesu, ascende. O quam libenter ascendit, o quanto amore ista omnia pro nobis sustinuit, o
Abbreviated transcription (Latin):
tãtũ obprobriũ tãtũ uituperiũ filio tuo
uideris quare nõ sustines angelos Iuuare
pilatus dedit siña crudelissimã ut cru¬
cifigeretur cogita quãtũ clamauerũt
amiq eius qñ illam smnã audierũt deinde
ur portet crucem Certe carissime bñfa-¬
ceres ut iuuares dñm tuũ ⁊ diceres date
obsecio ciucem dñi mei ⁊ ego portabo eã
¶ dña mea credo ꝙ tu libẽt portares eã
tes ⁊ plorãtes ibãt sancte mulieres susti¬

Expanded text:
tantum opprobrium; tantum vituperium Filio tuo tantum opprobrium; tantum vituperium Filio tuo videris? Quare non sustines angelos tuos juPilatus dedit sententiam crudelissimam ut crucifigeretur. Cogita quantum clamaverunt amici ejus, quando illam sententiam audiverunt. Deinde ut portet ipsam. Certe, charissime, bene faceres si juvares Dominum tuum, et diceres: Date, obsecro, crucem Domini mei, et portabo eam: o Domina mea, credo quod tu libenter portares eam, tes, quam plora
Abbreviated transcription (Latin):
cõne duxerãt ⁊ reduxerãt eĩ nec
credas ꝙͣ rẽt calciatus quia ne ipẽ nec¬
euis discipuli calciamẽtis utebãtur Post¬
ea cogita qualit̾ reductꝰ ad pilatũ e¬
denudatur ⁊ ligatur ad columpnã et
ꝙ᷑ amarissime flagellatur et eius latꝰ
cãdidissimũ sagiũe eis ⁊ oseo iubicat̃
⁊ qualitͦ point᷑ corona spinea suꝑ re¬
uerẽtissimũ caput eius et sa̾giĩs eiꝰ
fluit ꝑ genas eius postea arcũdat᷑.
pallio rubeo ⁊ ponitur arũdo ĩ maũ
eius ad derisionem ⁊ cõfusionẽ eus ⁊ sit
Iudeos qui non iutrabant intꝰ ꝓpt̾ festũ
Et tũc clamauerũt illi silii filii diaboli
tolle tolle cucifige eũ Het omia pñt
excitare ad dolorẽ si attẽte ⁊ spacõse ⁊
Rrequẽt᷑ cogitaueris Et tũc exdamia¬
a demomibꝰ ⁊ ab infirmitatibꝰ detẽtos
qualit flectebat genua corã eo ẜ ꝓcuite¬
ientes caput eius arũdine dicebãt aue
rex qudeorũ O deus pat̾ quare sustines

Expanded text:
reduxerant: nec credas quod esset calceatus, quia nec ipse nec discipuli ejus calceamentis utebantur. Postea cogita qualiter reductus ad Pilatum denudatur et ligatur ad columnam, et quam immanissime flagellatur, et ejus latus candidissimum sanguine ejus roseo rubricatur, et qualiter imponitur corona spinea super reverendissimum caput ejus, et sanguis ejus fluit per genas ejus, postea circumdatur pallio rubeo, et ponitur arundo in manu ejus ad derisionem et confusionem, et sic Judaeos, qui non clamant intus propter festum; et tunc clamaverunt illi diaboli filii, Tolle, tolle, crucifige eum. Haec omnia possunt te excitare ad dolorem, si attente et spatiose et frequenter cogitaveris, et tunc exclamaa daemonibus ab infirmitatibus detentos quomodo flectebant genua coram eo, et percutiebant caput ejus arundine, et dixerunt, Ave Rex Judaeorum. O Deus Pater, qualiter sustines
Abbreviated transcription (Latin):
da cordibꝰ aris Inuolable tut caritatis
affni ut desideria tua inspiracõe cõcep¬
ta nulla possint tẽptacõe mutari ꝑxͫ¬
cordibꝰ legẽtito credẽtiũ digitto tuo scribis
da nõs fideispe ⁊ caritatis augmẽtũ et
ut nream᷑ assequi qd̵ promittis fat nos
a mare quod preçipis ꝑ

Expanded text:
da cordibus nostris inviolabilem charitatis effectum, ut desideria de tua insperatione concepta nulla possint tentatione mutaricordibus credentium digito tuo scribis, da nobis fidei, et spei, charitatisque augmentum; et ut mereamur adsequi quod promittis, fac nos amare quod praecepis
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ separatꝰ afflictus ninus frigore ⁊
dolore quia nienis erat ⁊ maxie not¬
tes ⁊ lõge ninus Tu gͦ ibis ad eũ ⁊ se¬
debis ad pedes illiꝰ dobens ⁊ lugẽs ⁊ tũc
deuotissime ostulabis manus ⁊ pedes
⁊ dices O dñe saltem requiestat capͭ
niũ sacratissimũ suꝑ humerũ meũ ex qͣ
non possũ te liberare ⁊ tũc recõmãda¬
bis te ei deuotissime ⁊ om̃s amicos tuos¬

Expanded text:
afflictus nimio frigore et labore, quia hyems erat, et maxime noctes longae nimis. Tu ergo ibis ad eum, et sedebis ad pedes, dolens et lugens, et tunc devotissime osculaberis manus et pedes et dices: O Domine, saltem requiescat caput tuum sanctissimum super humerum meum, ex quo te non possum liberare. Et tunc recommendabis te ei devotissime, et omnes amicos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
sociabliter ꝓpimo humilit̾ deo ordiãbi¬
lit̾ ut in om̃i cõu̾sacõne tua soblicitꝰ sis
obseruaye uias tuas ⁊ in ꝯsp̃tu dñi et
in ꝯspectu proxium cauẽs ⁊ tib a pctĩs ⁊
illi a stãdalo Rociabliter ut studeas ama-¬
ri ⁊ amare blãdũ te ⁊ affabilem exi-¬
bere Supportare nõ solũ paciẽter sed ⁊
libenter infirmitates fratrũ tuorũ tã
huiꝯmõi nasti solet ⁊r ꝙͣtũꝯq illum
prouidẽciam adhibere te opp Est emi
quoda te pateris quod a ꝑxnno qd a
deo Primũ est austeritatis pnĩe ebcdm̃¬
uexacõ aliene malicie Terciũ flagellũ
correccõnis diuine In eo ꝙ ate pateris
debes uolũtarie sacrificare. Euod a ꝓpio
pacienter ferre quod a deosine miermu¬
racõne ⁊ cũ grãrũ accõne substine̾¬

Expanded text:
Ordinabiliter, ut in omni conversatione tua sollicitus sis observare vias tuas, et in conspectu Domini, et in conspectu proximi, cavens et tibi a peccato, et illi a scandalo. Sociabiliter, ut studeas amari, et amare; blandum te et affabilem exhibere; supportare non solum patienter, sed et libenter infirmitates fratrum tuorum, tamhujusmodi nasci solet; et quantumcunque illum providentiam adhibere te oportet. Est enim quod a te pateris, quod a proximo, quod a Deo. Primum est austeritas poeexatio alienae malitiae; tertium, flagellum correctionis divinae. In eo quod a te pateris, debes voluntarie sacrificare; quod a proximo, patienter ferre, quod a Deo, sine murmure et cum gratiarum actione sustine
Abbreviated transcription (Latin):
Omps sẽ pit̾ne deus tue gr̃e ꝙietatẽ sup¬
plici deuocõe deposco ut om̃i malorũ meorũ
clemẽt igstas et quia me ĩdignũ et pcc̃orẽ
ad misteriũ tuũ uoͣre digͣta es sit me idone¬
ũ tibi nũstrũ efficias ut sacrficũt de maĩba
meis placide ac beĩgne suscipias/ electorũ
tuis in nullo me oberrare ꝑmittas ꝑ¬

Expanded text:
s sempiterne Deus: tue glorie majestati supplici devotione deposco: ut omnium malorum meorum clementer ignoscas. Et quia me indignum et peccatorem ad ministerium tuum vocare dignatus es: sic me idoneum tibi ministrum efficias: ut sacrificium de manibus meis placide ac benigne suscipias. Electorumqtuis in nullo me oberrare permittas
Abbreviated transcription (Latin):
por prouocet appetitum ⁊⁊ ad mensã nõ
solũ fauces sumant cibum caris sed ⁊
aures esuriant uerbũ dez Ron enĩ totꝰ
debes mãducare sed sic cor occupetur ad
uerbũ dei ut sole fauces sumãt u̾bum

Expanded text:
d mensam non solum fauces cibum capiant; sed etiam aures hauriant verbum Dei. Non enim debet totus manducare; sed sic occupetur cor ad verbum Dei, ut solae fauces sumant cibum
Abbreviated transcription (Latin):
qualefacientibꝰ Et sicut tu dixisti lat̾-¬
in hodix mecũ eris in paradisõ fac me
tu dixisti matri tue mulier ecce filius
tuus deinde dixisti distipulo etce matͦ
tua fiꝵ fat ut lue matr me societ
amor tuꝰ ⁊ caritas u̾a Et sic tu dixi

Expanded text:
aritas vera: et sicut tu dixisti latroni, Hodie mecum eris in paradiso, fac me tu dixisti matri tuae, Mulier, ecce filius tuus, deinde dixisti discipulo tuo, Ecce mater tua, fac ut matri tuae me societ amor tuus et charitas vera: et sicut tu dixi
Abbreviated transcription (Latin):
er te accessũ hẽamꝰ ad filiũ tuũ O
bñdicta inuẽtux gr̃e genitrix uite mr̃
salutis nr̃e ut ꝑ le suscipiar nos qui ꝑ te
copiosa caritas tua nrorũ cooperiat m̃ł¬
titudinẽ pccõrũ ⁊ fecũditas iua glõsa fecũ-¬
ditatẽ nõs cõferar merctorũ A dña nr̃a

Expanded text:
 o benedicta inventrix gratiae, genetrix vitae, mater salutis: ut per te nos suscipiat, qui per te Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat multitudinem peccatorum, et fecunditas gloriosa fecunditatem nobis conferat meritorum. Domina
Abbreviated transcription (Latin):
morte palidũ ⁊ nõ sum caicifixo cõpassq̃
Obsecutꝰ mortuo ut salfem lacumis meis
loca illa uulnerũ delinirem Enom dereli¬
quisti me insalutatum cũ formosus in stola
tua rex głie in alta celorũ te recepisti
Prorsus renuit cõsolari aĩae mea heu

Expanded text:
morte; quia non sum crucifixo compassus, obsecutus mortuo, ut saltem lacrymis meis loca illa vulnerum delinirem? Quomodo me dereliquisti insalutatum cum formosus in stola tua rex gloriae in alta coelorum te recepisti? Prorsus renuisset consolari anima mea, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tinunt necis subere genꝰ uere hec ħ est
tua destas que nr̃a induit nram erucis
tulit suppliciũ Reduc deus meq ocłõs tue¬
maiestatis suꝑ opq Inefabłĩs pietatis intu-¬
ere dulcẽ natũ tũ toto corpore in cruce¬
nẽtes saͥguiẽ ⁊ renutte placatꝰ scelera qͤ

Expanded text:
 Vere haec est tua deitas, quae, meam induta naturam, crucis tulit supplicium. Reduc, Deus meus, oculos majestatis tuae super opus ineffabilis pietatis, intuere ducem natum toto corpore manantes sanguine, et r
Abbreviated transcription (Latin):
deflexa pretõsa resolutũ in morte Afpice
mitissime cõditor dilectissiẽ sobolis hũam-¬
tatem ⁊ miserẽ suꝑ inferim plasmatis
debilitatẽ Candet nudatũ pectꝰ rubet
brachia pẽdẽt cara marmorea rigat
tenebratos pedes bean saguis unda Epͭ¬
ta glõse genitor gratissume ꝓlis lacera¬
ta mẽbra et mẽorare beĩgnꝰ que mea

Expanded text:
deflexa, pretiosissimam resolutum in mortem? Aspice, mitissime Conditor, dilectae sobolis humanitatem, et miserere super infirmi plasmatis debilitatem. Candet nudatum pectus, rubet brachia, pendent crura marmorea, rigat terebratos pedes sacri sanguinis unda. Specta, gloriose Genitor, gratissimae prolis lacerata membra, et memorare benignus quae mea
Abbreviated transcription (Latin):
beris qualr mane facta cõueniũt Iudei
ad cõsiliũ suũ ⁊ ducit᷑ ibi afflictꝰ niiuis
de domo duce̾ ducũt ei ut estimo surge
surge ihũ quid facis dormis an nõ uemi
quia p̾nceps ⁊ sac̾dotes mãdãt ꝙ duca-¬
ris ad cõsiliũ ubi te expectan cũ pplõ
si rumores E dũe ꝙͣ lugubrẽ uisionem
mores audiet tã ip̃a ꝙͣ om̃s qui te dili-¬
gũn ¶ dñe quid miser ego faciẽ Ibo
tecũ dñe uel ibo nĩciare dñe mee ma¬

Expanded text:
t Judaei ad consilium suum, et ducitur ibi afflictus nimis de domo ducere, dicentes, ut aestimo: Surge, surge, Jesu; quid facis, dormis, an non? quia principes et sacerdotes mandant, quod ducaris ad consilium, ubi te exspectant cum populo, si rumores: o Domine, quam lugubrem visionem mores audiet, tam ipsa quam omnes qui te diligunt: o Domine, quid miser ego faciam; ibo tecum, Domine, vel ibo nuntiare Dominae m
Abbreviated transcription (Latin):
maledich illi Siaũt aliã uiã uolueris
captus tenetur asudeis  tuc ueniens¬
cũ uidebis eũ ligatũ cades ante ipm
plorãs ⁊ formãs uerba tui doloris post¬
ea audies ibi falsa testimonia cõtra eñ
⁊ prĩcipẽ sac̾dotũ dicẽtẽ ⁊ querẽtẽ Si
esi xpus filius dei benedicti ⁊ tuc̃ audi¬

Expanded text:
maledicti. Si autem aliam viam volueris captus tenetur a Judaeis, et tunc veniens videbis eum ligatum cadens ante ipsum et plorans, et formans verba tui doloris. Postea audies ibi falsa testimonia contra eum, et principem sacerdotum dicentem et quaerentem: Si es Christus Filius Dei benedicti?
Abbreviated transcription (Latin):
epcies in die laudem dixi tibi Rogasti
potui uouo modo scapsi que deuotissime po¬
sculasti non om̃ia exponẽdo sed tuũltas
tãgẽdo rõnes quas tibi exponẽdas or ꝑsi¬
ciẽdas ⁊ ꝑficiendas reliqui Amma emim
cõtẽplatiua ⁊ spũalis de paucis extͣhit m̃ł¬
ta sicut aĩa rudis ⁊ carnalis de młtis facͭ

Expanded text:
epties in die laudem dixi tibi. Rogasti potui, scripsi quae devotissime postulasti, non omnia exponendo, sed multas tangendo rationes, quas tibi exponendas et perficiendas reliqui. Anima enim contemplativa et spiritualis de paucis extrahit multa, et anima rudis et carnalis de multis significat
Abbreviated transcription (Latin):
nã ⁊ poq ad caiphã ubi erat cõgregani
prĩcipes iudeorũ ⁊ te exp̾tabãt Bene
eciã potes cogitare ꝙͣ male receperũt eũ
⁊ ꝙ̃ sine honore sede̾ fecerũt forte in t̾ra
uiliter coram ipĩs ⁊ tu hecꝭ oĩã in spũ¬

Expanded text:
gregati principes Judaeorum, et te exspectabant. Bene etiam potes cogitare quam male eum receperunt, et eum sine honore sedere fecerunt forte in terra viliter coram ipsis. Et tu haec omnia in sp
Abbreviated transcription (Latin):
O quales uoces ⁊ clamores ⁊ suspiria
dãtes sicut orpham recedebãt ꝑpẽdoq
recedẽtes dicebãt ꝙ ingr̃ bone ⁊ dulcis
quom̃o pat̾ sancte fuguĩt filii tui a te quõ
ibiuiꝰ dñe Hec ⁊ aũlta saliã dice pote¬
rãt O quociens retro respiciebãt uidẽ¬
tes qualit̾ dñs suus ligatus ⁊ sine hono-¬
re trahebatur O quociens in tra se ꝓi¬
crebãt ⁊ ad celũ clamabãt O carissime
quid feciss dic in corde to o dñã mea qũo
tuuis dilectissimꝰ uadit E dña ꝙͣ mala
ꝙ amara dies cat crastina erit tibi quã-¬
do audies ⁊ qñ uidebis tã crudele specta¬
culũ O dñe Ihũ que aĩa pt̃ sustinere
ꝙ nõ rũpatur pre dolore cũ cogitat tu
ingr̃ bone agnus ignostẽs abas intͤ lupos

Expanded text:
o quales voces et clamores et suspiria dantes, sicut orphani recedebant: perpende quod recedentes dicebant: O magister bone et dulcis quomodo, pater sancte, filii tui fugiunt a te? quo ibimus, Domine? Haec et multa similia dicere poterant. O quoties respiciebant, videntes qualiter Dominus suus ligatus et sine honore trahebatur: o quoties se in terram projiciebant et ad coelum clamabant! Cogitare quid fecisset, dic in corde tuo: O Domina mea, quomodo tuus dilectissimus vadit: o Domina,  amara dies crastina erit tibi, quando audies et videbis tam crudele spectaculum: o Domine Jesu, qui omnia potes sustinere, quod non rumpatur prae dolore cum cogitat te, o magister bone, agnus
Abbreviated transcription (Latin):
su predicacõnis Et tena facta cũ discipulis
de qua cena ꝑ de sacratissimo dono coris ⁊ sa¬
sime celebrat᷑ ⁊ lotis pedibꝰ discipulorũ ⁊
⁊ quia cõplẽdũ erat quod dixãt ꝓphã
ꝓcussiom pastorẽ ⁊ disꝑgẽtus oues qͣg

Expanded text:
su praedicationis, et coena facta cum discipulis suis, de qua coena et de sacratissimo dono sui corporis et sasime celebrata, et lotis discipulorum pedibus o complendum erat, quod dixerat propheta: Percutiam pastorem, et dispergentur oves g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ leta cũ ĩuenero ꝙͣ felix cũ tenuero
Tũc ãplexus tũc ostlã que uitũt mellis
poclã tũt felix xp̃i copula sed in hiis ꝑ¬
ua morula Ia quod que suu uideo quõd
cõcupiui teneo amore xp̃i lãguer et cor¬

Expanded text:
 laetus, cum invenero! Quam felix, cum tenuero! Tunc amplexus, tunc oscula, Quae vincunt mellis pocula, Tunc felix Christi copula; Sed in his parva morula. Jam quod quaesivi, video: Quod concupivi, teneo: Amore Jesu langueo, Et cor
Abbreviated transcription (Latin):
sum datum. presago uoce exorsus ait.
citote om̃s & ad tendite. qm̃ puer
iste quinatus est. sub limissimus atque
sumis honoribus gestandus. magnus erit
apud dm̃ &. homines. quod & de inceps
uerax probauit euentus.
ost hec autẽ laudabilis indolis.

Expanded text:
sum datum, praesaga voce exorsus, ait: sum datum, praesaga voce exorsus, ait: 'Scitote omnes et adtendite, quoniam puer iste, qui natus est, sublimis adque summis onoribus gestandus, magnus erit apud Deum et homines'. Quod et deinceps verax probavit eventus. 3. Post haec autem laudabilis indolis
Abbreviated transcription (Latin):
dni nr̃i filii eius. Uitam uel acta sc̃ĩssuni
aRnulfi antistitis. auxiliante sp̃u sc̃o
qui in ipso requieuit. stilo elicere aggrediar.
ego adimplebo illud.
Ergo reticenda non sunt quȩq in exemplũ
bone actionis diuulgata ꝓficiunt. & suis
sectatoribus ꝓcul dubio municipatũ tribu¬
unt cum sanctis. AU
ẜatus igitur aR¬
nul fus episcopus.
prosapia genitus
francorum. altus
satis & nobilis pa¬
rentibus atque
opulentissimus¬
quoq: in reb scłi
fuit. sed nobilior
de inceps & sub¬
limior infide xp̃i permansit.
uius itaq laudabilia facta quȩ gessit.
non nulla ego afamiliaribus illius nar¬
rantibus: pleraq uero ꝑ memet ipsum
que scribenda sunt cognoni.
Uadere opere precium censeo. ut ab ipsi¬
us natiuitatis die. exordium loquendi
in loco habitans. a partibus italiȩ ueni¬
ens seruus dĩ nomine stephanus.
uic ergo cum reuelata essent huuis
natiuitatis exordia. silentio paulisꝑ
inter posito. tam quã cęlitus sibi respon¬

Expanded text:
nostri, filii eius, vitam vel acta sanctissimi Arnulfi antestitis, auxiliante Spiritu sancto, qui in ipso requievit, stilo aelicere aggrediar, ego adinplebo illud. Ergo reticenda non sunt, quaeque in exemplum bonae actionis devulgata proficiunt atque suis sectatoribus procul dubio municipatum tribuunt cum sanctis. 1. Beatus igitur Arnulfus episcopus prosapie genitus Francorum, altus satis et nobilis parentibus atque oppulentissimus in rebus saeculi fuit; sed nobilior deinceps et sublimior in fide Christi permansit. Huius itaque laudabilia facta quae gessit nonnulla ego a familiaribus illius narrantibus, pleraque per memet ipsum quae scribenda adsunt cognovi. Qua de re operae precium censeo, ut ab ipsius nativitatis die exordium loquendi in loco habitans, a partibus Italiae veniens, servus Dei nomine Stephanus. Huic autem cum revelata fuissent huius nativitatis exordia, silentio paulisper interposito, tamquam caelitus sibi respon
Abbreviated transcription (Latin):
et samores aque sũt ille que sunt prope nuitates ⁊
bũdans in fumositatibus aquailliꝰ loci est leuis op¬
tima ⁊ laudabilis / aqua uo̾ nascens in terra lapado¬
sa que habundant in fumosita tibus est gͣuis infir̃¬
ma nocibilis ꝙ in qua sunt rane et serpentes ⁊ alia
tunt. In talibꝯ enĩ deleant᷑ natu᷑a. ¶ Aque uẽo salse
et nõ mouent᷑ ⁊ quia sol diu durat suꝑ ipĩs et ideo
generãt colerã et faciũt cresce̾ splen et pulmonẽ.
¶ A que diu saturizantes duab terris sũt calide et
infirme quia continent in se ꝑticulas terreas et po-¬
tacio aque frigide stomatho ieuino ante prandiũ ca-
corrũpit cibũ in scomacho. Debes itaq bibe̾ aquã fri¬
gidam inestate ⁊ calidam in hyeme et e nõ equerso
quia potatio aque calefacte in estate mollificat et
debilitat scomachũ et destruit appetitũ sicut potacõ
aq̃ frigide in hyeme extinguit calorẽ ⁊ destruit ĩstru¬
menta pectoris nocet pulmõi. et multa generat no

Expanded text:
et saniores aque sunt ille que sunt prope civitates ebundans fumositatibus, aqua illius loci est levis optima et laudabilis. Aqua vero nascens in terra lapidosa que habundat fumositatibus est gravis infirma nocibilis: et aqua, in qua sunt rane et serpentes et alia cunt, in talibus enim delectatur natura. Aque vero salse et non moventur, quia Sol diu durat super ipsas; ideo generant coleram et faciunt crescere splenem et pulmonem. Aque que diu scaturizantur in albis terris sunt calide et infirme, quia continent in se particulas terreas. Et potacio aque frigide stomacho jejuno ante prandium nocecorrumpit cibum in stomacho. Debes igitur bibere aquam frigidam in estate et calidam in hyeme, et non e converso, quia potacio aque calefacte in estate mollificat et debilitat stomachum et destruit appetitum, sicut potacio aque frigide in hyeme extinguit calorem et destruit instrumenta pectoris, et nocet pulmoni, et multa generat no
Abbreviated transcription (Latin):
cet homĩbus / exhibens securialit᷑ hom̃ibus et be-¬
nigno ꝑtinctans. ¶ Deciõ quĩto ꝙ sit de numero u
tibus et ꝙ sit intendens ad explorandũ et inquirẽ¬
dum noua de om̃ibꝰ/ confortans subditos corrigẽs
opera eorũ consolando eos in aduersitatibus de¬
ferens qñq et tollerans eorũ simplicitatẽ. Ꝙ deꝯ¬

Expanded text:
cet hominibus, | exhibens se curialiter hominibus et becet hominibus, | exhibens se curialiter hominibus et benigne tractans. ﻿ Quintumdecimum quod sit de numero non tibus, et quod sit intendens ad explorandum et inquirendum nova de omnibus, confortans subditos et corrigens opera ipsorum, consolando eos in adversitatibus, deferens quandoque et tollerans illorum simplicitatem. De
Abbreviated transcription (Latin):
ionis suauis et mansuetus et tractabilis. ¶ Octauo ꝙ
sit sine pota crapule et ebrietatib ꝰ in potu et in tibo
sme nota coitus declinans ludos et delectanoẽs. ¶
¶ Nono ꝙ sit magnanimꝰ in ꝓposito diligens honorifi¬
centiã. ¶ Decimo ꝙ aurũ et argentũ et cetera acci¬
dencia huiꝰ mũdi sint contemptibilia apud ipm̃. et
non sit eius ꝓpositum pel intencio insi in hiis que cõ¬
ueniũt dignitati et reginũ et ꝙ diligat proximũ et
remotũ. ¶ undetimo ꝙ diligat et amplectat᷑ ius¬
tos/ atq in iusticiã odio habens iniuriã et offensam
reddens uninuq ꝙ suũ est i supueĩens oppressis et
hiis qui iniuriã paciunt᷑ remouens penitus omnẽ
et gradibus hominũ quod̾ deus creauit equales. ¶¬
.Ouodecimo ꝙ sit fortis et ꝑseuerantis ꝓpositi ĩ hiis
pensarũ et non lateat ipm̃ aliqua utilitas que ad
ipm̃ regnũ spectatut non conq̃rant̃ subditi tui aliqͦ

Expanded text:
ionis, suavis mansuetus et tractabilis. Octavo quod ionis, suavis mansuetus et tractabilis. Octavo quod sit sine nota crapule et ebrietatis in cibo et potu, et sine nota coitus, declinans ludos et delectacionem. Nonum est quod sit magnanimus in proposito et diligens honorificenciam. | Decimum quod aurum et argentum et cetera accidentalia hujus mundi sint contemptibilia apud ipsum, et non sit ejus propositum nec intencio nisi in hiis que conveniunt dignitati et regimini, et quod diligat proximum et remotum. Undecimum quod diligat et amplectetur justos atque justiciam, odio habens injuriam et offensam, reddens unicuique quod suum est, subveniens oppressis et hiis qui injuriam paciuntur, removens penitus omnem et gradibus hominum quos Deus creavit equales. Duodecimum est quod sit fortis et perseverantis propositi in hiis pensarum, et non lateat eum aliqua utilitas que ad ipsum regnum spectat, et non conquerantur subditi sui aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ in balino est causa corrupcionis regnismultis de
causis/ quia forte amor pecciũe et ardor inducet eũ
ad fuã mortem uel ad illũ qui ad hoc intendit. Et
ideo cõueniens esfet ꝙ tuus balin9 non elongaret
a tua pñcia et p̃cipias ei ꝙ nõ hẽat tractatũ uł fre¬
quentiã cũ aliquo regũ ex regibus et non legat eis
epłam et non mittat eis noua ⁊ cũ tu ꝑceꝑis talia
muta eos sine mora qm̃ animi uoloces sunt et de
clinant ad promissiones de fauli et contrarias uo¬
diligit uitã tuã et obedienciã qui magis in¬
ducit subditos ad tuũ amorem et qui expomt tibi
res suas et ꝑsonam ad placitũ ⁊ hr̃ has uirtutes¬
oꝑibus quibꝰ p̃est et quibus eligit᷑ et proptꝰ que.¬
¶ Secũdo bonitatẽ apprehensionis et pelocitates
ad intelligendũ qd̾ dicit᷑. ¶ Tertio ꝙ sit bone mẽo¬
cipue in arte arismetrica que est ars uerissima de
fugiens bone composirois in moribus et bone complex¬

Expanded text:
hoc in bajulo est causa corrupcionis regni multis de hoc in bajulo est causa corrupcionis regni multis de causis, quia forte amor pecunie et ardor inducet eum ad tuam mortem vel ad illum qui ad hoc intendit. Et ideo conveniens esset quod tuus bajulus non elongaretur a tua presencia, et precipias ei quod non habeat tractatum vel frequenciam cum aliquo regum ex regibus, et non legat eis epistolam nec mittat eis nova. Et cum perceperis talia, muta eos sine mora, quoniam animi veloces sunt et facile declinant ad promissiones et contrarias votuam et obedienciam, et qui magis inducit subditos ad tuum honorem et amorem, et qui exponit tibi res suas et | personam ad placitum, et qui habet hasoperacionibus pro quibus eligitur et propter que. Secunda bonitate apprehensionis et voluntatem ad intelligendum id quod dicitur. Tercio quod sit bone memocipue in arte arithmetica que est ars verissima demacium, bone composicionis in moribus et bone complex
Abbreviated transcription (Latin):
te ei idigẽ peruia. Si ergo inducat te ad distractiõ
eorũ que sunt in thesauro tuo et ostendit ħ esse expe¬
diens Scias ꝙ nullũ caput prerii pouit inte Et si du-¬
cat te ad mpiendũ pecumã subditorũ erit corrup̃co
regimĩs ꝑ odiet te ultra modũ. Si re̾o exponat tͤ¬
ꝙͦ hr̃ ⁊ dicat. hoc ẽ ꝙͦ ex gracia et din̾o nr̃o acquisiui
offen̾s ip̃m t᷑. Iste est mei̾to cõmẽdandꝰ ⁊ oĩ laude
dignus ut pote eligẽs et uolens confusionẽ ipĩus pro
tua gloria Temptabis eciã bonos tuos in doms et mu¬
neribus fatiendis Quem ergo uideris illorũ conari
in eo ⁊ ille balmq qui anhelat pecciũe acquirende et ai
chesçiuros obseruandos non confidas in eo quia eiꝰ
seruitiũ est propter aurũ ⁊ dimittet pecumã curit
cum sensibus hominũ et est profunditas sine fundo ⁊
non est in eo term̃s siue finis quia qnͣto magis cres¬
tit pecciĩa. crescit intencio acquirendi et sollititudo.⁊

Expanded text:
ei te indigere pecuniam. Si ergo ducat te ad distraccionem eorum que sunt in thesauro tuo, et ostendat hoc esse expediens, scias quod nullum capud precii ponit in te. Et si inducat te ad recipiendum pecuniam subditorum, erit corrupcio regiminis, et odient te ultra modum. Si ergo exponat tt quod de tua gracia et dominio tuo adquisivi: offerens ipsum tibi, iste est merito comendandus et omni laude dignus, utpote eligens et volens confusionem sui ipsius pro tua gloria. Temptabis eciam bajulos | tuos in donis et muneribus faciendis. Quem ergo illorum videris conari in eo. Et ille bajulus qui anelat pecunie acquirende, et ad thesauros observandos, non confidas in eo, quia ejus servicium est propter aurum, et dimittit pecuniam currere cum sensibus hominum, et est profunditas sine fundo, et non est in ﻿ eo terminus sive finis, quia quanto magis crescit pecunia crescit intencio acquirendi et sollicitudo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cassem eo ꝙ ita audaciter horribilitͦ incessabilit̾. et
in ueretũdie suũ uigebat pisum ad facies hominũ. ꝓpen-¬
di siquidem ꝙ intenficiebat homines solo risu ꝙ tu ex
mors tua fuisset in ardore coitus subsecuta.

Expanded text:
ita audacter et horribiliter et incessabiliter et inverecunde suum figebat visum in facie hominum, perpendi siquidem quod interficeret homines solo morsu vel vismors tua fuisset in ardore coitus illius consecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ Iouis. qui et Blepħim in egipto condidit ex cu¬
poria uxore sua filiã nomĩe lybiam procͤasse que
postra in riffrica regnũ posse ditit ex eius nomĩe
illa trita fuit deinceps lybia appellata Est aũt ly
Egiptus ab occidente uyreos maiores ⁊ Erogodite
a septep̃trione mare lybicum a meridie Ethyopia
et Bbarbarorũ uarie naciones et solitudines in¬

Expanded text:
filius Iovis, qui Memphym in Egypto condidit, ex Cassiota uxore sua quandam filiam nomine Libiam procreavit. Que Libia in Affrica regnum possedit, ex cuius nomine illa terra fuit postea Libia appellata, ut ait Yegyptus est, ab Occasu Syrtes majores, et Troglodytae, a Septentrione mare Libycum: a Meridie Aethiopia, et barbarorum variae nationes, et solitudines in
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua regnorũ quã fluuiꝰ pacto extulit.ĩ
diuiens torrentibus aureis. hec antea moͣna diceba
que dum p̃ breuitate duos reges fr̃es scilicet lydũ¬
syrrenũ ferre nõ posset. hinc per sortẽ cyrrenꝰ ẽ
ingenti multitudine profectus loca gallie occupau t
et Tyrrenã nomĩauit. Liddia aũt at a liddo frẽ¬

Expanded text:
antiqua regnorum, quam Pactoli unda extulit in divitias torrentibus aureis. Haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, hinc ex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nominavit. Lydia autem a Lydo
Abbreviated transcription (Latin):
gratilem est sonorus stolidus Qui uero habet
ualde brene est callidus. destaudator astutus et dolo¬
sus dru uero habet coliũ grossũ est stollidus cõmes
suꝑbus amatis coytũ Medyocritas uero uenis
et strictura pectoris significant altitudinẽ intellectũs
et bomi consilii.¬
⁊ititudo uero poctoris est gro ssicies humẽoꝵ et
tergi significant probitatem ⁊ audatiã ⁊ cũ
retencione intellectus et sapiencie Subuilitas uero
tergi signifitat discordantis natu̾e hominẽ. Mediot᷑¬
tas uero pectoris et tergi equalitas signũ est optr ͫ
aꝓꝓpbatum eleuaciones uero humeorũ signũ est asꝑi¬
tatis natiue et infid elitatis

Expanded text:
longum est sonorus in voce et stolidus. Qui vero habet collum breve valde est callidus, defraudator, astutus, et dolosus. Qui vero habet collum grossum est stolidus et comestsuperbus, amans coitum. Mediocritas vero ventris et strictura pectoris significat altitudinem intellectus et boni consilii.vero pectoris et grossicies humerorum et tergi significat probitatem et audaciam cum retencione intellectus et sapiencie. Subtilitas vero tergi significat hominem discordantis nature. Mediocritas vero pectoris et tergi equalitas, signum est optimum et approbatum. Elevacio humerorum signum est j asperitatis nature et infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Tqui habet uocem grossam et sonoram est bel¬
licosus eloquens. ¶Cuiꝰ uero uox ost medio.¬
tris ĩ subtilitate ⁊ grossicie ẽ sapiens ꝓuidꝰ ue̾ax¬
R
Iustus Qui uero est uelox in uerbis et p̃cipue si ht̃
gracilem uocẽ est inꝑpbus scollidus ⁊ ĩꝑtunꝰ et mẽ¬
dax Si uero uox sua fuerit grossa erit iracundus
precipitans male natẽ Et qui habet dilcẽ uocem ẽ¬
mridus suspiciosus. pulchritudo eciã uotis indicat
scolliditatem insipienciã et magnammitatem. De¬
ui uero mouet᷑ frequentͤ Motu corporis o¬

Expanded text:
T qui habet grossam vocem et sonoram est bellicosus et eloquens. Cujus vox est mediocris in subtilitate et grossicie est sapiens, prelox in verbis, et precipue si habet gracilem vocem, est inprobus, stolidus, importunus et mendax. Si vero vox sua fuerit grossa, erit iracundus et precipitans, ﻿ male nature. Et qui habet dulcem^ vocem invidus est et suspiciosus. Pulcritudo eciam vocis | indicat stoliditatem et insipienciam et magnanimitatem. Qui vero movetur frequenter et lo
Abbreviated transcription (Latin):
homini et non est exꝑire in aliquo animaliũ con¬
suetudiñe pel no morem ꝙ nõ mpenias in homine
mesticus ut columba, uersipellis et dolosus ot uul¬
pes Simplex et mitis ut agnus uelox et agilis ut
ut ursus p̃ciosus et carus ut elephab uilis et stoli¬
humilis ut pauo Garulꝰ fatiuis ut sirutio ptilis
cut piscis Racionabilis ut angelus. Iuxuriosus sicuit
poͬtus Maliciosus ut bubo. utilis sicut equus nociuq
getabile seu originale nec celum seu planeta nec sig¬
nũ nec aliquod enbi ex omĩbus entibus habens aliqd̾
ꝓpriũ qnͣ illud ꝓp ͦ inueniat᷑ in homine et propt̃
hoc uotatus est minor mũdus.

Expanded text:
it. Et non potes reperire in aliquo animalium consuetudinem vel morem quem non invenies in homine. mesticus ut columba, versipellis et dolosus ut vulpis, simplex et mitis ut agnus, velox et agilis ut reciosus et carus ut elephas, vilis et stolihumilis ut pavo, fatuus ut strucio, utilis ut piscis, racionabilis ut angelus, luxuriosus ut porcus, maliciosus ut bubo, utilis sicut equus, nocivuuod seu vegetabile seu originale vel minerale, nec celum sive planeta nec signum, nec aliquod ens de omnibus entibus, habens aliquid proprium, quin illud proprium inveniatur in homine: et propter hoc vocatus est minor mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
Bachinꝰ agenoris filius Europã sororẽ suã a io¬
ue raptam ex p̃cepto prĩs quere̾t nec reꝑiret pa-¬
tris iram. formidans confirmato ammo elegit
lotũ illũ aboetiã nomĩauit. ubi ⁊ Thebas cõstrux¬
it ubi quondã cuulia bella detenuerunt ⁊ ibi
nati sũt appollo ⁊ hertules maior ille Thebanꝰ
eadẽ est Cuuonia pocata a quodã appollimi con¬

Expanded text:
Cadmus, Agenoris filius, Europam sororem a Iove raptam ex praecepto patris quaereret nec reperiret, patris iram formidans confirmato animo elegit Boeotiam nominavit; ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules maior ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini
Abbreviated transcription (French):
riũ bone fame qm̃ rõ per desideriũ bone fame elicit
ueritatem/ ueritas est radix laudabiliũ et materia
om̃i bonorũ que est Sia mendacio ⁊ generat deside¬
riũ iusticie. Iusticia generat considentiã Confidentia

Expanded text:
rium bone fame, quoniam racio per desiderium bone fame elicit rium bone fame, quoniam racio per desiderium bone fame elicit veritatem. Et veritas est radix laudabilium et materia onmium bonorum, quia est contraria mendacio, et desiderium justicie generat. Justicia generat c
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ Radix om̃i laiudabiliũ et honorabiliũ Et pͥmũ ĩ¬
strumentũ intellectus ẽ desideriũ bone fame. qͣa qui u̾e
desiderat bonã famã fam̾osus erit ac gloriosus Et qͥ
ficte desiderat ꝑ infannã confundet᷑ fama ergo est ꝙ i
prĩcipaliter et ꝑ seipm̃ appetit᷑ in regim̃e. quia regi-¬
men non appetit᷑ proptͤ se sed propter bonã famã In-¬
iciũ ergo sapientie et intellectus est desideriũ bone fa-¬
me que per regimen et dominiũ acquirit᷑ Si engo ali¬
a de causa dominiũ uel regimen acquirat ᷑ uel deside¬
ret᷑ non erit fame acquisitio sed inoidie. Inuidia itaq
genent mendatiũ ꝙ radix est reꝓbabiliũ et mat̾i̾a
uiciorũ. Inudia generat detractionẽ Detractio autẽ ge¬
nerat odiũ Odiũ generat iniuriã Iniuria gene̾at
bellum. Bellum uero dissoluit legem ⁊ descruit ciuita¬
tes. ⁊ hoc est contrariũ nature. Quod aũt repugnat
nat᷑o destruit totũ corpus. Stude igit᷑ et dilige deside¬

Expanded text:
dabilium et honorabilium. Et primum instrumentum intellectus est desiderium bone fame, quia qui vere desiderat bonam famam famosus erit atque gloriosus, et qui ficte desiderat, per infamiam | confundetur. Fama ergo est quod principaliter et per seipsum appetitur in regimine, quia regimen non appetitur propter se, set propter bonam famam. Inicium ergo sapiencie et intellectus est desiderium bone fame, que per regimen et dominium adquiritur. Si igitur alia de causa dominium et regimen adquirantur vel desiderentur, non erit fame adquisicio set invidie. Invidia itaque generat mendacium quod est radix reprobabilium et materia viciorum. Mendacium generat detraccionem: detraccio autem generat odium: odium autem generat injuriam: injuria generat bellum: bellum vero dissolvit legem et destruit civitates; et hoc est contrarium nature. Et quod repugnat nature destruit totum opus reipublice et corpus. Stude igitur et dilige deside
Abbreviated transcription (Latin):
ditis. Rex auarus sibi et largus subdits/ Rex largus
sibi et auarus subdicis Itali ita dixerunt non esse
uitiũ in rege si est auarub sibi et largus subditis Indi
uero dixerũt Rex qui est auarus sibi et subditis est
bonus ꝑ se aũt asserentes contͣriũ et contͣdicentes dix¬

Expanded text:
arus sibi et largus subditis, et rex largus sibi et avarus subditis. Italici itaque dixerunt, non est vicium in rege si est avarus sibi et largus subditis. Indi vero dixerunt, qui est avarus sibi et suis subditis est bonus. Perses vero asserentes contrarium et contradicentes I
Abbreviated transcription (Latin):
giri dona iuxta posse cũ mensura homibus in digẽ¬
tibus atq dignis. Ꝙ ergo  dat aliter peccat ⁊ trans
non indigentiba nullam acquirit laudem ⁊ quicꝙͣ
dat᷑ indignis ꝑdit᷑. Et qui fundit ultin modũ diui¬
cias suas/ uemiet rito ad amara lictora pauꝑtatis. ꝓ
ergo dat de bonis suis temꝑe ncc̃itatis homĩbus ĩ¬
digentibus talis rex est largus Sic enĩ subditũ eius
regnũ prosꝑabit᷑. et eius mandatũ obseruat᷑. Talem
regẽ laudauerũt antiqui Talis dicit᷑ uirtuosus lar-¬
depopulator reipublite et destructor regni in compe¬

Expanded text:
giri bona tua juxta posse tuum cum mensura hominibus indigentibus atque dignis. Qui igitur dat aliter peccat, et regunon indigentibus, nullam acquirit laudem, et quicquid datur indignis perditur. Et qui fundit ultra modum divicias suas veniet cito ad amara littora paupertatis, ergo dat de bonis suis tempore necessitatis hominibus indigentibus, talis rex est largus sibi et subditis, et ejus regnum prosperabitur, ejus mandatum observabitur. Talem regem laudaverunt antiqui, et talis dicitur virtuosus, lardepopulator reipublice, destructor regni, in