comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ nasci aliqͥd faciat. Gig¬
nendi enĩ et faciendi po¬
tensẽ. Hanc qͥdam dm̃
esse dixerunt. a qͦ omĩa
creata sunt et existunt.
Genus agignendo dictũ et est diriua¬
tum nom̃ a terra. ex ꝗͣ om̃ia gignunt᷑.
Ge. enĩ gͥce t̾ra dicit᷑. Uita dicta: ꝓpt̾¬

Expanded text:
d nasci aliquid faciat. Gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; γῆ enim Graece terra dicitur. Vita dicta p
Abbreviated transcription (Latin):
concutiunt. Terre qͦ hiatꝰ aut moli
aꝗ̃ infĩoris fit aut crebris tonitrus
aut de concauis terre erumpentbis
uentis:

Expanded text:
concutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis.
Abbreviated transcription (Latin):
ERRa ẽ in media muns¬
di regione posita. om̃l̾¬
partibꝰ celi inmodum
centri eqͣli int̾uallo con¬
sistens. q̃ singular nu¬
mero totũ orbẽ significat. plurali si
singłas partes. cꝰ noĩa diu̾sa datratio.
Nam t̾ra dicta a suꝑiora parte qͣ tertͦ¬
humꝰ ab infiore uł humida t̾ra: uesio
mari. Tellus aut̃ qͥa fructꝰ eiꝰ tollimnꝰ.
Hec & ops dicta eo qd̾ opẽ fert frugłꝰ
Eadem et arua ab arando et colendo
uocata. Propͥe aut̃ t̾ra adistinctire
aque arida nuncupat᷑ sic̃ scͥptura

Expanded text:
erra est in media mundi regione posita, omnibpartibus coeli in modum centri aequali intervallo consistens: quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cujus nomina diversa dat ratio. Nam thumus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupatur, sicut Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
muro igneo accinctꝰ ita ut ciꝰ cũ
sp̃itib mał suꝑ rũpheã flagͣntẽ or¬
dinatũ ẽ. ut hoĩes flaminę. angłos
uͦ malos angli submoueant: ne cui
carm uł sp̃ui tͣnsg̾ssiõis aditꝰ ꝑadisi
pateat. India uocata ab indo flumi¬
ne qͦ ex parte occidentali clauditur.
Hec ameridiano mari porrecta usq
ad ortũ soł. et a sꝑptemtͥone usq ad
montẽ caucasũ ꝑuenit. hñs gentes
multas et oppida. insulam qͦ tapro¬
bane geminis et elefantis refertam.
crisam et argirem auro argentoq
fecundas: utilem qͦ arboribꝰ. foliis
nunꝗ̃. carentibꝰ. Habet et fluinos gan¬
gen. et nidan. et ippanẽ. in lustran¬
tes indos. Terra in die fabonii sp̃u sa¬
lub̃rima: in anno bis metit fruges.
uicȩ hiemis estates patit᷑. Signit aut̃
tincti coloris hoĩes. elefantos ingentes.
monoceron bestiam. psittacũ auẽ. ebe¬
nũ qͦ lignũ & cinnamũ. et piꝑ &
calamũ aromaticũ mittit et ebur.

Expanded text:
muro igneo accinctus, ita ut eius cum muro igneo accinctus, ita ut eius cum spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur. Haec a meridiano mari porrecta usque ad ortum Solis, et a septentrione usque ad montem Caucasum pervenit; habens gentes multas et oppida: insulam quoque Taprobane gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyrem auro argentoque fecundas, Tylem quoque arborum foliis nunquam carentem. Habet et flavios Gangen et Indum et Hypasin illustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur,
Abbreviated transcription (Latin):
sia ex nomine cuiꝰdam mulieris
est appellata: q̃ ap̃ antiqͦs ĩꝑiũ
tenut orientis. hec int̾cia orbis par¬
te disposita. aboriente. ortu solis. a
meridie occeano. ab occiduo nr̃o ma¬
ri finit᷑: a septentrione meotide la
cu et tanai fluiuo t̾minat᷑. Ht̃ aut̃
piuntias multas et regiones: quaꝵ
breuit nomina et sitꝰ expediã. sum¬
pto initio aꝑadiso. Padisus locꝰ ẽ in
orientis partibꝰ constitutꝰ: cuiꝰ uoca¬
bulũ ex g̾eo in latinũ u̾tit᷑ ortꝰ. Porro¬
drare eden de qd in nr̃am lingra
delicie int̾̃p̃tat᷑. qd utrũq iunctũ fa-¬
cit ortũ deliciarũ. Est enĩ omĩ gene̾
ligni et pomiferarũ arborũ consitꝰ.
hñs etiam et lignũ uite. Non ibi fri¬
gus. ñ estas. s ꝑpetua aeris tẽꝑies.
Ecuiꝰ medio fons prumpens totum
nemꝰ inrigat. Diuiditurq in qͣtuor
nascentia flumina. cꝰ loci pꝰ peccm̃.
pͥmi hõis aditus interclus est. Sept̃
ẽ enĩ undiq romphea flãmea idẽ

Expanded text:
sia ex nomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Mcu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibus constitutus, cuius vocabulum ex Graeco in Latinum vertitin nostra lingua deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam et lignum vitae: non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est
Abbreviated transcription (Latin):
europa et affrica aliũ uͦ dimidiũ sola
asia. s idõ iste duȩ partes facte sunt:
qr inter utrãq ab oceano mare ma¬
gnũ ing̾dit᷑ d eas int̾ secat. Qua ꝓpt̃
sunduas partes orientis &e occidentis
orbẽ diuidas. asia erit in una: in altã¬
uͦ europa et affrica: S¬

Expanded text:
uropa et Africa: alium vero dimidium sola Asia. Sed istae duae ideo partes factae sunt, quia inter utrasque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes Orientis et Occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera Europa et Africa.
Abbreviated transcription (Latin):
adis a iotunditate circli dictꝰꝰ
qr sic̃ rota ẽ. Unde breuis etiam
itella orbicłs appellat᷑. Undiq enĩ oce¬
anꝰ circumfluens. eiꝰ in circło̾ ambit fine̾.
Dunsus ẽ aut̃ tͥfariȩ. qͥbꝰ una pars asia.
alta europa. t̾cia affrica nuncupat᷑.
dẽs fspartes orb̃. uet̾es ñ eqͣlit̃ diuiser̃t.
slam asia a meridie ꝑorientẽ usq ad
septẽtrionẽ ꝑuenit. Europa uͦ aseptẽ¬
trione usq ad occidentẽ. atq in affri¬

Expanded text:
e circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Af
Abbreviated transcription (Latin):
salustius dicit. urbem romã sicuti
ego accepi. condidere atq habuere
andi paeleatẽ relictus. & ab ambulando
dictꝰ Orbita uestigiũ carri: ab orbe ro¬
&e dicta. porro actꝰ qͦ pecꝰ agi solet. cli¬
uosũ it̃ & flexuosũ. Uestigia st̃ pedũ
signa. pͥmis plantis exp̃ssa. uocata
qd his iue p̃currentiũ inuestigent᷑.
so est agnoscant᷑¬

Expanded text:
Sallustius dicit: Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere, atque habuerendi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investigentur, id est agnoscant
Abbreviated transcription (Latin):
on tẽ regno potiebat᷑. qͥ ad se ratibꝰ
confugientes susceptos. ꝑgemina
parnasi uga fouit et aluit. Aqͦ ꝓpte¬
rea genꝰ hõiũ grecoꝵs fabule ex lapi-¬
dib reꝑatum fertur. ꝓpt̾̃ hõium in¬
sitã cord̾ duriciã. S & flumina cũ¬
in solitis aucta imbribꝰ. ultͣ consue¬
tudinẽ uł d̾iuturnitatẽ uł mag¬
nitudinẽ redundant. multaq ꝓ¬
sternt. et ipsa diluiuũ dñr. Scien¬
ñ tantũ ad p̃sens inferre damna. s etã

Expanded text:
on tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus on tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnassi juga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt propter hominum insitam cordinsolitis aucta imbribus ultra consuetudinem, vel diuturnitatem vel magnitudinem, redundant multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciennon tant
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ redimite corona aurea. qͥ nitidis
uellera tingͥsa qͥs. eo qd ibi lane pul¬
chro colore tingunt᷑. Betis aut̃ dictꝰ.
eoqd̃ humili solo decurrat. Detin .n.
g̾ce humile uł msũ uocant. Quedã
aut̃ flumina indiluuio solutamo¬
erant abyssi tc̃ ruptis meatibꝰ erupe¬
iluuiũ dictũ qd̾ aquaꝵ clade
omĩa q̃ mundauit deleat. Fri¬
mũ diluiiũ extitit sub noe. qͣndo
orbe contecto. deletis cunctis. unũ
spatiũ celi fuit ac pelagi. Cuiꝰ indi¬
cium hac̾temis uidemus in lapidi¬
bus quos in remotis montibus con¬
cis et ostreis concretos. sepe etiam¬
sepe etiã cauatos aqͥs uide solemis.
Scd̃m diluuiũ fuit in achaia. iacob
patͥairhe. et ogigi. tp̃ribꝰ. qͥ eleusine
conditor et rex fuit. nom̃q loco et
tp̃ri dedit. Terciũ diliuuũ inthessa¬
ua moysi uł amfictione tp̃ribꝰ fuit.
rũ thessaliȩ absũpsit: paucis ꝑ refu¬
gia montiũ lib̾atis. maxime inmõ¬
te parnaso: in cuiꝰ circuitu deucali

Expanded text:
inem redimite corona, aurea qui nitidis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod humili solo decurrat: †bitin† enim Graeci humile vel mersum vocant. Quaedam autem flumina in diluerant, abyssi tunc ruptis meatibus erupeiluvium dictum quod aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quandoorbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, rum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso, in cuius c
Abbreviated transcription (Latin):
culus est ego illi
soror̾is filius aut filia.
Auuncłi mei pat̾. nichi
auuncłs magnus ẽ. ego
illi filii sororis filiꝰ aut
filia. Auuncłi mei auꝰ
mͥ ꝓ auuncłs ẽ: ego illi
silii nepos aut neptis.
ab auuncłs est: ego illi
neptis filiꝰ aut filia. de¬

Expanded text:
culus est ego illi Sororis filius aut filia Avunculi mei pater mihi avunculus magnus est ego illi Filii sororis filius aut filia Avunculi mei avus mihi proavunculus est ego illi Filii nepos aut neptis abavunculus est ego illi Neptis filius aut filia DE
Abbreviated transcription (Latin):
De ciuitatibꝰ.i.
e ayctoribys
conditarũ ur¬
biũ plerũq dis¬
sensio inuenitur.
ad eo ut nͨ urbis
qͥdem rome ori¬
go possit diligen¬
ter agnosci. Nã

Expanded text:
De civitatibus. De auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut nec urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Na
Abbreviated transcription (Latin):
alio feminaꝵ: cuid̾a puelle morienti
intremiscens ⁊ recordata est. qd̾ unam
acuła sine licentia hab̾et: qmͣ de loco uͥ
hanc ęsse dixit. sorores detuler̃t : sed de¬
mon nͥ recessit. Illa u̾o aliqͥd ꝓpͥum hre¬
se cognoscens. ꝓ quo malignꝰ hostis in¬
staret: tanclem recordata. unũ ait filiũ
sericũ ad spondam lectuli mei habeo. Qͦ
Ista forsitan ꝑua ⁊ indigna iudicabũt᷑.¬

Expanded text:
coenobio cuidam puellae morienti intremiscens, recordata est quod unam aculam sine licentia haberet, quam de loco, ubi hanc esse dixit, sorores detulerunt, sed daemon non recessit. Illa vero aliquid pre cognoscens pro quo malignus hostis instaret, tandem recordata. Tum, ait, filum sericum ad spondam habeo, quo Ista forsitan parva et indigna relat
Abbreviated transcription (Latin):
ria accumulat. It̃ philosopħꝰshemini attalũ
c̃ magna ãmitatione omĩum. hec clixisse.
cdiumquid mͥ imposuere clnirtie. stupebam
ubi aliquid ex ilł alio. atq alio loco fubrerã
existimabam similia ẽẽ qua lat̾ent. hiis que
ostendẽnt᷑. s quodam apparatu: indi totas ur¬
bes opes celatas ⁊ margento ⁊ in auro. ⁊ in

Expanded text:
philosophus: Memini Attalum cum magna admiratione omnium haec dixisse: « Diu, inquit, mihi imposuere divitiae. Stupebam ubi aliquid ex illis alio atque alio loco fulserat. Existimabam similia esse quae latebant, his quae ostenderentur, sed in quodam apparatu vidi totas Urbis opes caelatas, et in argen
Abbreviated transcription (Latin):
affiunentie. uł eplẽ regum ⁊ pͥncipũ. Ite seneca.¬
om̃dans inetliocͥtatem ait. Ciues romani si¬
mul cenat᷑i in honorem i ouis ⁊ loco publieo.
c̃ ali nasa autea. alii geminas. alii argen¬
tea ⁊ tnpetauestesq serieas artifitiosissime
ꝯtextas afferrent ⁊ in publico ff̃nerent. libet
int̃ hos intueri eustochã ⁊ similitucłiem alt̾iꝰ
antonis domi forisqi egregia fc̃a tubotus. qui
ligneos iectulos c̃ alii argenteos. inpublicum
stauit. heclinas q ꝓstragulis ⁊ tapetis pelles.
⁊ añ ip̃iꝰ iouis cellam apposita duiuis uasa ficti¬
insdrim hoc parũ creclimꝰ: censura fuit poeiꝰ illa
appetenclũ medio eͥtatem qͣ cena adexplend̾ ⁊ sa¬

Expanded text:
affluentiae, et epulae regum et principum. Item hanc commendans Seneca, ait : Cives Romani simul coenaturi in honorem Jovis in loco publico, cum alii vasa aurea, alii gemmea, alii argentea, et tapetia, vestesque sericas artificiosissime contextas afferrent, et in publicum sternerent, libet inter hos intueri concordam et similitudinem alterius Catonis domi forisque egregia facta; Tuberonis, qui ligneos lectulos, cum alii argenteos, 47 in publicum stravit, haedinasque prostragulis et tapetiis pelles, et ante ipsius Jovis cellam apposita convivis vasa fictiinseram, hoc parum credimus? Censura fuit potius illa appetendum mediocritatem, quam coena ad explendum et sa
Abbreviated transcription (Latin):
ieut spũalis panꝑtatis hoc ẽ humi¬
litatis nutrix ẽ ⁊ fom̃tum istasenfibilis
panꝑtas: ita oppositum eiꝰ .s. cliuitie nut
unt ⁊ paruit: cupilitatẽ apło̾ attestã¬
te qui art. In epła pͥma ad tuno .iiii. loq̃ns
oͣ laborantes in acquisitione chuitiax. est
aũt questus maginis: pretas ẽ sufficientia.
.s. ut habeat homo qnͣtum recesse ẽ uite
sustentande. ⁊ qnͣtum ogtuit ꝑsone fue
ũ eis conueniat cñ quib honeste uiuencłũ

Expanded text:
itualis paupertatis, hoc est humilitatis, nutrix est et fomentum ista sensibilis paupertas, ita oppositum ejus, scilicetriunt et pariunt cupiditatem, Apostolo attestante, qui ait in Epist. I, ad Tim. VI, loquens contra laborantes in acquisitione divitiarum: « Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia, » scilicet, ut habeat homo, quantum necesse est vitae sustentandae, et quantum congruit personae suae, ut eis conveniat, cum quibus honeste vi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ torquere corpus sinĩ. ⁊ facites oilisse nr̃idi¬
cias. ⁊ squalorem appetere. ⁊ cibis ñ tm̃ mlib
res deucatas lururie ẽ: ita usitatas ⁊ non
magno ꝑabues fugere. dem̃tie ẽ. frugalitatẽ
etictit: philosophia. nͥ penam. potest aũ re.¬

Expanded text:
est torquere corpus suum et faciles odisse munditias et squalorem appetere; cibis non tantum vilibus re delicatas res luxurie est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dementie. Frugalitatem exigit philosophia, non penam. Tempere
Abbreviated transcription (Latin):
Ilrd te ãmoneo. nec eoꝵ more. qui ñ ꝓfic̾tunt
s conspiei cupiunt. facias aliqua q̃ m babitu
tuo aut genere inte: Hotabilia funt .s. asꝑmn
cultum ⁊ intonsum capud ⁊ negligentiorẽ
borbam ⁊ inclietũ argento odiũ.⁊ cubile hu¬
mi positum. ⁊ quieqͥd aliud ambitõem ꝑu̾sa
uia sequit᷑: euita. satis ip̃m nom̃ philosophie.¬
⁊̃ c̾elestis. si modeste trnetet᷑ inuidiosum ẽ. quid
si nos hominũ consuetucłiem ceꝑimꝰ excerꝑe.
neniat. toga nõ splendeat: ne sordecit quidẽ.
ñ habeamꝰ argentũ. in quo solidi auri celatura
descencłit. s nõ putemꝰ frugalitatis inticiũ
auro argento q canusse. id̾ agamꝰ ut meliorẽ
uitam sequam᷑ ꝗͣ uulgus. ñ ut otͣiam. Alicqͥn
qͦ em̃dari uolumꝰ fugamꝰ a nob̾ ⁊ au̾timꝰ. iled¬

Expanded text:
 te admoneo, ne eorum more, qui non proficere sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud ambitio nempe perversa via sequitur, evita. Satis ipsum nomen philosophiae, etiam si modeste tractetur, invidiosum est; quid si nos hominum consuetudini coeperimus excerpere conveniat. Non splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vulgus, non ut contrariam; alioquin quos emendari volumus, fugamus a nobis et avertimus. Il
Abbreviated transcription (Latin):
tie. lege nat᷑e. composita pauꝑtas. lex autem
rire. ñ sitire. ñ algere. Ut fam̃ fitimq depelos
ñ ẽ necesse suꝑbis assid̾euminib. nͨ suꝑcilium
subtentorio cogunt. q̃ inaliena littor a mmpigñt
reis iaceat qnͣtũ pasdat ul feneret. si alieno in¬
minet. si ñ acquifita. s atquirenda. putit:

Expanded text:
tiae, lege naturae composita paupertas. Lex autem tiae, lege naturae composita paupertas. Lex autem esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque repellas, non est necesse superbis assidere liminibus, nec supercilium sub tentorio cogunt, quae in aliena littora impingunt.  quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ?
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ip̃e mͥclico qͦciens tale aliquid p̾striny̾it ocłos
meos quociens oecrit domꝰ splendida. cuilta co¬
hors seruoꝵ. lectica formosis ĩ posita caloni¬
be. quid mitaris: qͥd stupes: Pomꝑa t̃. ostñclunt᷑
iste res. ñ possident᷑.⁊ cdũ placent transeunt. ad ne¬
ins pociꝰ te dirte cliuitias. tisce paruo ẽẽ ꝯtentꝰ.
h ⁊ illam uoee magnꝰ atꝙ animosus exclama.
mauro ⁊ ałgento repone. eque t᷑pe ⁊ inaqua ⁊
polenta. qͥd gͦ faciam susta nõ fiu̾nt: que sieris
qd̾ sit remediũ: In opie famen. fames finĩt. atio¬
quin qͥd int̃ ẽ. magna suit an exigna q̃serui¬
re te cogant. Eutd refert quantulũ cqi sit qͥd tͥ
possit negare fortuna. hec ip̃a aqua ⁊ polenta.
relas. Pauꝑ eñ nõẽ cui rerum suppetit usus.
Siuentribene. si lateri. pedib q tius. nil: diui¬
tie pot̾unt regales addere ma iꝰ. It qui necessari
c̃ uix unam uorare ⁊ comed̾e queat. Item se. ħ
eralienis ortulis. sũp̃tumm ẽ.s. magne funt chimi¬

Expanded text:
 ipse mihi dico, quotiens tale aliquid praestrinxerit oculos meos, quotiens occurrit domus splendida, cohors culta servorum, lectica formonsis inposita calonibus: Quid miraris ? Quid stupes ? Pompa est. Ostenduntur istae res, non possidentis, et dum placent, transeunt. Ad veras potius te converte divitias. Disce parvo esse contentus et illam vocem magnus atque animosus exclama: ' in auro et argento reponere, aeque turpe in aqua et polenta. ' Quid ergo faciam, si ista non fuerint ? ' Quaeris, quod sit remedium inopiae ? Famem fames finit; alioquin quid interest, magna sint an exigua, quae servire te cogant ? Quid refert, quantulum sit, quod tibi possit negare fortuna ? Haec ipsa aqua et polenta relas. Pauper enim non est cui rerum suppetit usus. Si ventri bene, si lateri pedibusque tuis, nil Divitiae poterunt regales addere majus. Item: Dives qui ncum vix unam vorare et comedere queat. Item Seneca : Hoc ex alienis hortulis sumptum est: magnae sunt divi
Abbreviated transcription (Latin):
sitos colores. lapides ⁊ uestes. ultrn nõ totũ
nt̃m. s uttm finem hostium. ad nectas hĩc
puerorũ ꝑspienos cultu atq form a greges.
hinc feminaꝵ. ⁊ a la: que res fuas recognos
pompa᷑. Aocliscendam auariciam ouenimꝰ
dc me herele minus cupicditatis istine offero. qmͣ
attuleram. ⁊ tempsi cliuitias. ñ qr suꝑuacue:¬
s qr pusilie sunt. uictisti neqm in tra pancas
horas ille ordolente dispositꝰ ttansiẽr: hoc totam
uitã nr̃am occu pauit. qd̾ tot̃ tliem: occupare nõ

Expanded text:
sitos colores, lapides, et vestes, ultra, non tantum nostrum, sed ultra finem hostium advectas. Hinc puerorum perspicuos cultu atque forma greges; hinc feminarum et alia, quae res suas recognoscpompa? Ad discendam avaritiam convenimus. At, me hercle, minus cupiditatis isthinc effero quam attuleram. Contempsi divitias, non quia pusillae sunt. Vidistine quam intra paucas horas ille divitiarum ordo lente dispositus transierit? hoc totam vitam nostram 45 occupabit, quod totam diem occupare non
Abbreviated transcription (Latin):
tio nisqmͣ meliꝰ eiuscescit ꝗͣ millo apslogi si¬
flaai oratii clicentis. cernus eciiũ pugna
melior orminib herbis pellebat. denee equils¬
minor in c̾tamine longo. Implorouit opeshi¬
minis. frenũq recepit. S post qmͣ uietor uns¬
lens discessit: ab hoste. ħo equitem dorso. nosi
mim depulit ore. Sic qui pauꝑiem ueritꝰ s

Expanded text:
tio nunquam melius elucesci quam in illo apologo Flacci Horatii dicentis: Cervus equum pugna melior communibus herbis Pellebat, donec minor in certamine longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus,
Abbreviated transcription (Latin):
friam humnlitati suꝑbiam ruit. ex archa¬
sanitationes inforo uenclic̃as. deputato
antea instillam sitibe. gentil ppło suece¬
decite: deletus ẽ cont̾ sophistas qͦ scli. ⁊ sapi¬
dat gram. uide fr̃ quale malũ sit epd adñsa¬
rium habet cũm. ob ꝙ ineiugłio. ⁊ phariseꝰ
arrogans sꝑnait᷑ ⁊ humilis publicanus ancli¬
tut .x. iam nͥ fallor epłas plenas tam officii
ꝗͣ peum misicum tu ne mutuũ quidẽ fac̃e
clignaris.⁊ ciño loquente cũ seruis fr̃ cũ
fr̃t nec loqueris. nimis inqutes contumeliose.
erede mͥ nisi stin u̾econtlia ꝓhib̾et: tam lesus
p̃cor ut ⁊ tliligentẽ tecliligas. ⁊ c̃seruo sermo¬

Expanded text:
ti superbiam ruit. Et Judaet salutationes in foro vindicans, deputato antea in stillam situlae , Gentili populo succedente, deletus est. Contra sophistas quoque saeculi, et sapidat gratiam . Vide, frater, quale malum sit, quod adversarium habet Deum. Ob quod in Evangelio et Pharisaeus arrogans spernitur, et humilis Publicanus auditur. Decem jam, nisi fallor, Epistolas plenas tam officii quam precum misi, cum tu ne mu quidem facere dignaris: et Domino loquente cum servis, frater cum fratre non loqueris. Nimis, inquies, contumeliose. Crede mihi, nisi styli verecundia prohiberet tanta laesus precor; ut et diligentem te diligas, et conservo sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tõem pauꝑtatis oi elelectionẽ. libet intueri illos
n̾sus iuca. Q urte tuta facultas exigni paruiq
lates. O mun̾a ñ lũ urtellecta clñi. qnib hoc
otin gfe muris. aut tẽplis potuit nullo trepi¬
date tumultu. Cesare a pissante manii. p̃dam¬

Expanded text:
tem, ad ejusque electionem, libet intueri illos versus Lucani: O vitae tuta facultas Exigui parvique lares, o munera nondum 42 Intellecta deum, quibus hoc contingere muris Aut templis potuit, nullo trepidante tumultu Caesaraea pulsante manu.
Abbreviated transcription (Latin):
dix tua iẽ. ꝙͣ ⁊ m̾etici ⁊ adult̾e oꝑat.
pusillanrenitos ⁊ temꝑtas aqͥb lib̾ari
orans ꝓpħa anit. liberame a pusillam¬
ꝓdomo dei qui ñ stant exadu̾so in die
pͥlii sic̃ filii effrem intendentes ⁊ intiten¬
tes areura conu̾si sunt in die belli. quia
ñ q̃tunt nisi lac ⁊ lamam: q̃ nolunt amit¬
uidentes lupum uenientẽ. ⁊ c̃ꝓusillani¬
mitas gͦ consistit ĩ ñ resistendo in u̾argnẽ¬
do ẽ necc̃e ẽ. tempestas ũo ł tem̾ttus ẽ fatu¬

Expanded text:
. pusillanimitas et tempestas. A quibus liberari orans Propheta, ait: « Libera me a pusillanpro domo Dei, qui non stant ex adverso in die praelii ; sicut filii Ephrem intendentes et mittentes arcum, sed conversi sunt in die belli , quia non quaerunt nisi lac et lanam , quae nolunt amitvidentes lupum venientem, » etc. Pusillanimitas ergo consistit in non resistendo, in non ardo cum necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
te. ea qͥde̾ sc̃itate ⁊ pu¬
ritate cordis qͣ solit erat: astan¬
ce diachono usa e̾. coluba ĩtͣre
ꝑ fenestrã ĩ clargate magna.
Ea sac̃dos ꝑ fu̾oit᷑ cotꝰ: ea sub¬
obscurior Insilica. cota reful¬
get. Colũba nͦ aliqͣndin cͥcũuo¬
litans: cande̾ residet suꝑ cruce.
aũ faciem sac̃dotis. O stupuit
diachonꝰ: ⁊ pauens cũ ꝓ lumi¬
nis. tũ ꝓ uolucͥs nouitate. qd̃
illa sit rara aus ĩ tra illa. ceci¬
sese erige̾ aus est: ł qnͣ officii
sui necessitas postulauit. Post

Expanded text:
itate et puritate cordis, qua solitus erat, astanti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscurior basilica tota refulget. Columba vero aliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem sacerdotis. Obstupuit 687 diaconus; et pavens tum pro luminis, tum pro volucris novitate, quod illa sit rara avis in terra, cecisese erigere ausus est, vel quando officii sui necessitas postulavit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
mt̃i licet parinilus ixcollo peridecit nepos.
licet sꝑso erme ⁊ scissis uestib ub̾ aiqͥb te
mitrierait nãt̃ ostendat licet inlimĩe p̾r
iacetit. ꝑ caleait̃ ꝓege pr̃em siccis occłis ad
uecillum erutis euolan. Solum pietatis
cas nũc opede p̃̾pediri n̾ ẽ ub ferreñ pectus
nec dura precordia. nec exsilite natus hirca¬
ne me nutͥre tigrites ⁊ nos ꝑ ista transiuimꝰ
Nune tͥ blandis induã soror heret lacertis.
slo illi ⁊ c̃. quib adoleisti u̾ nule auĩt. cͥ nos:
clamitant moritaros expecta parilisꝑ sepeli
forsitam ⁊ mact̃ laxxis ub̾ ũ pellib araita tu¬
gis fronte antiquũ referens mãma lac da¬
re congreminet. si dicãt siuolunt ⁊ gͣmati¬
ci. Inrte om̃is domꝰ melmata recombit fa¬
cile rumꝑit ħ uincła amor xͥ ⁊ trinor ge¬
henne. at scripta ꝑcipit partrtib obsec̃¬

Expanded text:
t. Licet parvulus ex collo pendeat nepos, licet sparso crine et scissis vestibus, ubera quibus te nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater jaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. SOLUM PIETATIS dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos clamitat: \'morituros expecta paulisper et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at scriptura praecipit parentibus obse
Abbreviated transcription (Latin):
simos recordabat᷑ facilitate narrau̾
rum est insompnis illa iudisti. Sen
am nunc uisompnuis te uid̾e scias. hoc
cum audisset iste. ita ẽẽ credidit. atq
id responsione firmauit. Cunc qͥ homi¬
nem docebat. a drecit atq ait. Ubi ẽ
modo corpꝰ tuũ: Qui respondit. Incu¬
biculo meo. Scisne uiquit ille ineod̃
corpusculo. nunc esse illigatos oculos
tuos ÷ nichilq illis ocisis te uid̾e̾:
Respondit. Scio. Tuncille. Qui sunt
ꝙͦ inquit isti oculi quib me uidese
Ad hoc iste non iueniens quid respon¬
de̾t: obticuit. Cui hesitanti ille quod
his int̾rogantib docere moliebat᷑ aꝑ¬
uit : Et continuo. Sicut inquit illi
oculi carnis tue. utiq indormiente
atq in lectulo iacente. nũc uacant.
nec aliquid oꝑantur ⁊ et tam̃ sunt
isti quib me uitueris: et ista utĩsui¬
sione ⁊ ita cum defunctꝰ fu̾s. nichil
agentib oculis carnis tue. uitat᷑
merit qua iuuas. sensusq qͦ sentias:

Expanded text:
simos recordabatur facilitate narravitsimos recordabatur facilitate narravitrum est, in somnis illa vidisti; sed etiam nunc in somnis te videre scias. Haec cum audisset iste, ita esse credidit, atque id responsione firmavit. Tunc qui hominem docebat, adjecit et ait: Ubi est modo corpus tuum? Ille respondit: In cubiculo meo. Scisne, inquit ille, in eodem corpusculo nunc illigatos estuos nihilque illis oculis te uidere?\' respondit: \'Scio\'. tunc ille: \'Qui sunt ergo\', inquit, <isti oculi, quibus me uides?\' ad hoc iste non inueniens, quid responderet, obticuit. cui haesitanti ille, quod his interrogationibus docere moliebatur, aperuit et continuo: \'Sicut\', inquit, \'illi oculi carnis tuae utique in dormiente atque in lectulo iacente nunc uacant nec aliquid operantur et tamen sunt isti, quibus me intueris et ista uteris uisione, ita, cum defunctus fueris, nihil agentibus oculis carnis tuae uita tibi inerit, qua uiuas, sensusque, quo. sentias.
Abbreviated transcription (Latin):
rater noster Gennadius notissimus
nunc apud carthaginẽ degit ⁊ ro
me arcis sue ex̾citatione p̾polluit.¬
dubitabat aliqñ ut modo nob̾ ret¬
tulit. cum adhuc esset adolescens
et melemosinis feruentissimus:
utrũ esset ulla uita post mortẽ.
insompnis conspicuꝰ iuuenis. dig¬
nusq intendi: eiq dixit. Sequere
me. Quem dum seq̃etur: uenit
ad qͣndam cruitatem. ubi audire cep̾
adrextra ꝑte sonos suauissime canti¬
line. ultra solitã notamq suauitatẽ.
Tunc ille intento quidnam eẽt.: ait
tulit: non satis menum. Euigila¬
uit et sompniũ fugit: tantũq de
illo qͣntum d̾ sõpnio cagitauit. Alia
uero nocte ecce idem niuenis. eidem
rursus aꝑꝑuit: atq utrum ab illo
cognosceret᷑. int̾rogauit. Respon
dit iste: quod eum bñ pleneq cog¬
nosce̾t. Tunc ille q̾siuit: ubi se noss.
Nec memorie defuit. quid iste iden¬
tidem respond̾et. ẽ otumq uisumil¬
lum. hymuosq scorum. ad quos audi¬
endos eo duce uen̾at: qua recentis¬

Expanded text:
rater noster Gennadius, notissimus nunc apud Carthaginem degit, et Romae suae artis exercitatione praepolluittamen aliquando, ut modo nobis rettulit, cum adhuc esset adulescens et in his elemosynis feruentissimus, utrum esset ulla uita post mortem. in somnis conspicuus iuuenis et dignus intendi eique dixit: "Sequere me". quem dum sequeretur, uenit ad quandam ciuitatem, ubi audire coepit a dextra parte sonos suauissimae cantilenae ultra solitam notamque suauitatem; tunc ille intento, quidnam esset, ait tulit, non satis memini. euigilauit et somnium aufugit tantumque de illo quantum de somnio cogitauit. Alia uero nocte ecce idem ipse iuuenis eidem rursus apparuit atque, ab illo utrum cognosceretur, interrogauit; resdit iste quod eum bene planeque cognosceret. Tunc ille quaesivit ubi se nosset. Nec memoriae defuit quid iste identidem responderet; totumque visum illud, hymnosque sanctorum ad quos audiendos eo duce venerat, qua recentis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩip̃o delinqͥtur relaxat. Munem̃ ñ
accipit᷑ nͥ aute discordia ab animo
pellat᷑. dicente ĩtate: Si offers in¬
culpa discordie: ꝓ qͣ nec miꝰ acc¬
ipitur Debemꝰ itaq ad ꝓximũ qͣm¬
uis lõge positũ. longeq disiunctũ
uiente ire eiq animũ subicẽ:
hũilitate atq beniuolentia placa
qui culpis exaĩat erpectat  ꝯflemꝰ

Expanded text:
ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers muculpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placarqui culpas examinat exspectat, conflemus
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽat᷑. S sciend̾ ẽ. qͥa illis sacͣ uicti
agat dim uiuit ip̃e ꝑ ses deatiꝰ qͥppe
est. liberũ exire ÷ quam p̾ uincula
libertatẽ querere. Debemus itaq p̃¬
sens seculũ. ł q̃ iam ꝯspicimꝰ deflui¬
sse. tota mẽce ꝯtempñẽ: cotidiana dõ
lacͥmarũ sacͥficia. cotidianas carnis
eiꝰ ⁊ sanguinis hostias ĩ molare. ħ nãq

Expanded text:
it. Sed sciendum est, quia illis sacra victimagat dum vivit ipse per se. Beatius quippe est liberum libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Me ⁊ eñĩ ꝙ̃ uides ⁊ aliqͣn loci huiꝰ
dñs sui: s ꝓculpis meis ħ pͭ mortẽ dep¬
tum te cognosce: cũ hͥ ad lauãdũ ue¬
neris. ⁊ me minime ĩ ueneris. In qͥl ũ
bis diparuit ⁊ ⁊ isqͥ eẽ homo uide ba¬
tͣ: euanescendo ĩ notuit qͥa sp̃s fuit
Idem aũ prb̃r ebdomada ꝯtinua seꝑ
eo in lac̾mis afflixit ⁊ salutarem
hostĩa cotidie obtulit: ⁊ reu̾sus p̾¬
ad balneũ. eũ iam minine ĩ uenit.
Qua ex re qͣntũ ꝓsit aĩaly ĩ mola

Expanded text:
Me etenim quem vides, aliquando loci hujus Me etenim quem vides, aliquando loci hujus nus fui, sed pro culpis meis hic post mortem deptum te esse cognosce, cum huc ad luendum veneris, et me minime inveneris: in quibus verbis disparuit, et is qui esse homo videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua sese pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et post reversus ad balneum, eum jam minime invenit. Qua ex re quantum prosit anima
Abbreviated transcription (Latin):
gebat. lauari ꝯsuenãt. Ubi dũ
die qͣda fuiss ĩgressus. ĩuenit
quẽdam ĩ cognitũ uirũ ad suñ
obseqͥum p̃ꝑadũ ⁊ qͥ sibi de pedib
calciam̃ta abstͣ heret. uestim̃ta
susciperet. ⁊ exeunti acalorily saba¬
magno famulatu ꝑagẽt. Cumq ħ
sepuis fieret: isdem prbr die quodã
ad balneũ iturus. ĩt̾ra semeipm̃ co¬
git̾as dixit. Uiro illi qͥ mͥ solet tã
deuotissime ad lauãdũ obsequi. ĩ¬
gͣtus apparere ñ debeo: s aliqͥd mec̃
necesse est ei ꝓ munẽ portare. Tunc
duas secũ oblatioñ coronas detulit.
Qͥ mox ut ꝑuenit ad locũ. hõem
inuenit: atq ex more. eiꝰ obseqͥo ĩ
oĩb usus ẽ. Lauit itaq ⁊ ⁊ cũ iã¬
uestit᷑ uoluiss egredi. hoc ꝙ secũ
detulerat. obsequenti sibi uiro pro
bñdictione obtulit: pedeus ũ beni¬
gne susciꝑet. ꝙ ei caritatis gra
offeret. Cui ille merẽs afflictus q
respondit. Mi
chi ista quare
das pader: Iste
panis sc̃s est :
eͦ hũc mãducare ñ possumr.

Expanded text:
Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, exeunti a caloribus sabamagno famulatu perageret. Cumque hoc saepius ageret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaqvestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei charitatis gratia offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: « Mihi ista quare das, pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
sine cucͣul m aceant ut ꝑatõres fint sẽꝑ¬
ñt᷑ iacere calciati q plus more impẽdr᷑
in calceis inforiciãdis ⁊ ligandis qͣ icu¬
fragãte noluit cuelła exuere ẽ tñ sciret
natare ⁊ cricłla impediente subm̾sus ẽ.
aliislib̾atis simłr ml̃ti cogñt᷑ mori in
qr ñ audent caputiũ copiti appon̾e ꝓꝑtra
ditionesistas. ⁊ insumstra hũt inuestĩb

Expanded text:
sine cuculla non jaceant, ut paratiores sint senentur jacere calceati, quia plus morae impenditur in calceis informandis et ligandis, quam in cufragante, noluit cucullam exuere, cum tamen sciret natare, et cuculla impediente submersus est, aliis liberatis. Similiter multi coguntur mori in quia non audent caputium capiti imponere propter traditiones istas. Et ita frustra habent in vestibus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam ħẽbat habitaicłm ⁊ combꝰta ẽ ma¬
nꝰ. It̃ quedã rechusa habẽbat cellultm suã
extra urbem ⁊ impoit̃ ẽ ei ꝗ adip̃am coctha¬
ri quidã freqñt̃ cliu̾tissent illa u̾o sentiens
se ĩfamatã ⁊ ab om̃ib nlipensã ꝯsuluit¬

Expanded text:
ecclesiam habebat habitaculum; et combusta est manus. Item quaedam reclusa habebat cellulam suam extra urbem, et impositum est ei quod ad ipsam Cathari quidam frequenter divertissent. Illa vero sentiens se infamatam, et ab hominibus vilipensam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ m̃sem dep̾hensus ẽ maliosto qui reliqͥas
furatꝰ erat ⁊ ĩminẽte illi fuspẽdio ꝯfessus est
se pͥus furtũ fecisse ⁊ docuit loc ubi erant
reliqirie ⁊ restitute sunt ⁊ clix̃ ecdituum
ñ reum fuisse ⁊ iͣ uͦ dedmortẽ doluerunt
qui iuidiciũ illo ꝓcurau̾nt. It̃ ap̃ apendiũ

Expanded text:
Post mensem deprehensus est in alio furto, qui reliquias furatus erat. Et imminente illi suspendio, confessus est se prius furtum fecisse. Et docuit locum ubi erant reliquiae, et restitutae sunt. Et dixit aedituum non reum fuisse, et ita usque ad mortem doluerunt, qui judicium
Abbreviated transcription (Latin):
me catharã eẽ. quid mͥ agend̃ ut aꝑecun
in nocens sic̃ teci fum uolo me pͣgare ꝑ ni
cdiciũ ⁊ ille. optime potes. ex qͦ tm̃ dficlis
de ĩnocentia tua q̃ ad consilrũ illꝰ fubiit
iud̾. fri candentis ⁊ combꝰtaẽ manꝰ af̾ro
dem̃ obusta tota a rogo. It̃ duo anglici
ꝗ sociũ necau̾it ⁊ sua sͥ retinuerit obtuł

Expanded text:
esse Catharam. Quid mihi agendum ut appaream innocens, sicut revera sum? volo me purgare per judicium. » Et ille: « Optime potes ex quo tantum de innocentia tua. » Quae ad consilium illius subiit judicium ferri candentis et code combusta tota a rogo. Item: Duo Anglici d socium necaverat, et sua sibi retinuerat. O
Abbreviated transcription (Latin):
decedet sine ꝯ fessione. tu ã sac̃dos peieras nͥ
misis. mittẽs ã qͦdam m reuela istiꝰ confessi¬
onem. nec auclita ꝯfessione audes nolenti
ire ĩiungẽ fũ sicentia maioris laici satisfa¬
tõem. ⁊ sic młti togunt᷑ mori sine ꝯfessione
mcatõe ł furto frĩs laici ł cłici laico magr̃o¬

Expanded text:
one. Tu autem, sacerdos, perieras, ni miseris. Mittens autem quodammodo revelas confessionem istius, nec audita confessione audes nolenti ire injungere sine licentia majoris laici satisfactionem. Et sic multi coguntur mori sine confessione nicatione, vel furto fratris laici vel clerici, laico mag
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuras homicidiũ bñdicendo ligando tenẽ¬
do mittendo emitendo inaꝗͣ uł ferr̃ tradẽ¬
pecccit eccłia q̃ pugnatis ĩmonomachia tra¬
tlit scã locait armat᷑its pugillatorias ⁊ młta
in hunc mod̾ sine quib nͥ fieret.

Expanded text:
procuras homicidium, benedicendo, ligando, tenendo, mittendo, et emittendo in aquam, vel ferrum tradenpeccat Ecclesia , quae pugnaturis in monomachia tradit sancta, locat armaturas, pugillatorias, et multa in hunc modum, sine quibus non fierent.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽe. penitꝰ legi dei qͣrie lq̃dam sunt licite ⁊
utiles s obitẽ fec̾e uidͦt dimis p̃ceptis ut
q̃ q̃ reu̾a faciunt legidei obicẽre ⁊ gͣuant
p̾sua multitudie. ⁊ ĩo mag̃ cauende. ⁊ pmo
ustrał hoc mandãt implere ñ potes. ẽ gñale

Expanded text:
est, penitus legi Dei contrariae. Quaedam sunt licitae et utiles, sed obicem facere videntur divinis praeceptis, ut  quae faciunt legi Dei obicem et aggravant pro sua multitudine, et ideo magis cavendae. Et primo ustra
Abbreviated transcription (Latin):
pͣtinura uoluptas: ingeruio uatiata suo
flgentib illic surgunt strata choris hͥ mol¬
ris pandr᷑ h̾ba. sollicitũ curis ñ abrupt̾a so¬
porem. tͤba salutant̃ latas tͥ ꝑstrep̃ edes ħ
auiũ cantꝰ labñtis m᷑ma riui. unut᷑ exigno

Expanded text:
prati viva voluptas Ingenio variata suo. Fulgentibus illic Surgunt strata toris; hic mollis panditur herba Sollicitum curis non abruptura soporem. Turba salutantum latas ibi perstrepit aedes; Hic avium cantus, labentis murmura rivi. Vivitur exiguo
Abbreviated transcription (Latin):
incont̾tione sp̾e et compũcto̾e cordis
seip̃m mactans. corꝑis ⁊ sangumis
xp̃i conficẽt sacͣmentum: int̾ oculos
⁊ manus repente glob igneꝰ emi¬
cans. tͤmenda uoluebat᷑ uisione:
qui paulatim se colligens: calici totꝰ
illapsus est: Expauit sacerdos ⁊ et
ut ip̃e retulit. p̃timore pene extͣ¬
se factꝰ: herebat quid age̾t Ceme¬
rarium iudicabat. ult᷑ manus ad
bñdictionem calicis extend̾e. queni
tante maiestatis p̾sentia repleuãt:
et ediu̾so culpã formidabat. si desi¬
stens uniu̾salis eccłe ritum infring̾et:
Tandem occurrit animo sp̃u sancto
reuelante. quod sui erat offitũ bñdie¬
duune dignatõis fuisse: que et am¬

Expanded text:
in contritione spiritus et compunctione cordis seipsum mactans, corporis et sanguinis Christi conficeret sacramentum, inter oculos et manus repente globus igneus emicans, tremenda volvebatur visione. Isque paulatim se colligens, totus est illapsus calici. Expavit sacerdos, et ut ipse retulit, prae timore extra se pene factus, haerebat quid ageret. Temerarium judicabat ultra manus ad benedictionem calicis extendere, quem tantae majestatis praesentia repleverat: et e diverso culpam formidabat, si desistens, universalis Ecclesiae ritum infringeret. Tandem occurrit animo, Spiritu sancto revelante, quod sui erat officii, benedicvinae dignationis fuisse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tecum mente sagnei. Uolue qͥd eẽ putis ei¬
tiliqs massa metaui: ponit᷑ ante pedes saetis
gͥiib aur̃u. Deqiuo trene ueniunt ad pectra
cure: Consili iaetat᷑ humo. quo sistat auare.
Mens tua diset loco. qd tu enstoclis anelus. &
sttitione p̾mis qt̃ cerne sepuis ardes. Tuis n
amplexꝰ ꝑ sompnia cuneta recurtis: hortesen
tinctare pii. nec tunc qͦ gestant. Cũ bona
fea parant. qnͣtũ speculant᷑ millo: stare i¬
fas: ⁊ dona gerens ꝯtempnit᷑ aut̃. Item elais¬

Expanded text:
c tecum mente sagaci Volve, quid esse putes, rutili quod massa metalli Ponitur ante pedes, sacris gressibus aurum, De quo terrenae veniunt ad pectora curae, Consimili jactatur humo, quo sistat, avare, 61 Mens tua, disce loco quod tu custodis anhelus, Quod statione premis, quod cernere saepius ardes, Ejus in amplexus per somnia cuncta recurris, Horrescunt tractare pii, nec tunc quoque gestant Cum bona facta parant, quantum speculantur in illo Stare nefas, et dona gerens contemnitur aurum. Item Cla
Abbreviated transcription (Latin):
aũt p᷑am eẽ ⁊ sĩplicẽ. ñ intẽtõne forte qi latet
honũes excͦare delectet si sit rea. nͨ leuigare cl̾¬
pam q̃ gͣnis ẽ. nͨ alieno adũbrare firasu. c̃ĩuici¬
um nemo coegerit. pͥm̃ ilłd ñ ꝯfessioẽ. s defen¬
sio ñ placcit s ꝓuocat secñs mõstrat ĩgͣtitu¬
diem. ⁊ qͦ minor ẽ reputat᷑ cłpa. eo minuit᷑

Expanded text:
autem esse et simplicem. Non intentionem forte quia latet homines excusare delectet, si sit rea; nec levigare culpam, quae gravis est; nec alieno adumbrare suasu, cum invitum nemo coegerit. Primum illud non confessio est, sed defensio; nec placat, sed provocat. Sequens monstrat ingratitudinem; et quo mino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͤmisco abira potentis a facie futoris enis
a fragore ruẽtilm̃di. a ꝯflatõe elem̃toꝵ. a
t̃pestate ualida. a uoce arcagli. ⁊ au̾bo as
ꝑo. ꝯtͤmisco a dentib bestie inftiał. a uẽ¬
tre infri. a rugietib p̾ꝑatis adescam hor¬

Expanded text:
misco « ab ira potentis , a facie furoris ejus , a fragore ruentis mundi, a conflagratione elementorum , a tempestate valida , a voce archangeli , et verbo asontremisco a dentibus bestiae infernalis, a ventre inferni, « a rugientibus praeparatis ad escam .
Abbreviated transcription (Latin):
Concitit᷑. flet si lacruas consperit amiei.
Nec dolet igniculumbmesi t̃e poscas.
accipitis andromãden sidixiris estuo.
Sudait. nosumus gͦ ꝑes. melior qͥ semꝑ ⁊ omtĩ.
Nocte clieq pot̃ alienum sumere uultum.
afacie ractare manũ lcuidare paratus.
Si bñ ruetauit cħñs .s ⁊ alio adularidocentes.
dicũt. ⁊ simillus er̃ puluis tñ excute nullum.
comitat᷑ aduło nec inuenit dnies qu eu̾um eͥh¬

Expanded text:
Concutitur: flet, si lacrymas aspexit amici, Nec dolet. Igniculum brumae si tempore poscas, Accipit Endromydem, si dixeris aestuo, sudat. Non sumus ergo pares, melior qui semper, et omni Nocte dieque potest alienum sumere vultum A facie jactare manum, laudare paratus, Si bene ructavit dominus. Sed et alios adulari docentes, dicunt: Etsi nullus erit pulvis, tamen excute nullum. comitatur adulatio, nec invenit dives, qui ei verum di
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n impie frẽm. Aqua in fligxu seminis ꝑ
libidinẽ. Hec sunt q̃ de claust᷑ꝰ eitiunt
frc̃m. uñ ꝓpħa. Et si ĩgrediebat᷑ ut uide̾t. Ecce
curiositas. uana loq̃uat᷑: ecce u̾bositas. cor eiꝰ ꝯgͣ¬
gauit ũqͥcatẽ sͥ: ecce iniqͥtas. Egrediebat᷑ fo¬
ras ꝑ libidinẽ. Corrũpim᷑ ⁊ in m̃te tͥplici
corrupt̃one. In rõe nat᷑ali ꝑ suꝑbiã. In cõ-¬
cupiscentia ꝑ auaritiã. In ira ꝑ inuidiam.
Sũt aut̃ in cͤce iiͦi. diuisiones. Latitudo.
Longitudo. Sublimitas. ⁊ ꝓfundũ. Et tres
in ticło distiact̾ones. Iħ̾e. nazarenꝰ. Rex iudõꝵ.
Laticudo miscłie fuit. in xp̃i passione. L õgit̃¬

Expanded text:
xu seminis per libidinem. Haec sunt quae de claustro ejiciunt fratrem. Unde propheta ingrediebatur ut videret , ecce curiositas; Vana loquebatur , ecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in mente triplici corruptione. In ratione naturali, per superbiam; in concupiscentia, per avaritiam; in ira, per invidiam. Sunt autem in cruce quatuor dimensiones, latitudo, longitudo, sublimitas et profundum, et tres in titulo distinctiones: Jesus, Nazarenus, Rex Judaeorum . Latitudo misericordiae fuit in Christi passione. Longit
Abbreviated transcription (Latin):
in passiõe ꝯtẽptus sui fuit. In Resurrectone
ꝯtẽptꝰ niũdi. In ascensiõe amor dei. In occł̾ta
pptestate timor. Contẽptꝰ aut̃ sui. excludit
nemo saluat᷑. in nazareno. spes. Nazareth
fides aut̃ illumĩat rõnem. ꝙͣ. suꝑbia exce-¬
piscẽtiam qͣm auaritia inqͥnabat. ⁊ exelis᷑

Expanded text:
In passione contemptus sui fuit, in resurrectione contemptus mundi, in ascensione amor Dei, in occulta potestate timor. Contemptus autem sui excludit vnemo salvatur, in Nazareno spes; Nazareth Fides autem illuminat rationem, quam superbia excaepiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: uener̃t ad uallẽ
nimus ac tenebro sam
suius ꝓ fu̾ditatẽ ipsa quidem
aĩa uide̾ ñ pot̾at: soruitum aũ
sulphurei fluminis. ⁊ ululatꝰ¬
de sulphure. ⁊ de cadaueribꝰ¬
sursu̾ ĩsurgebat fetidus: qui

Expanded text:
ens venit ad vallem nimis, et tenebrosam; cujus profunditatem ipsa quidem anima videre non poterat; sonitum tamen sulphurei fluminis, et ululatude sulphure et de cadaveris inde surgebat fetidus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ cily᷑ clam̃at armigĩ : plorat
hospes: corpꝰ extendit᷑: pulsat᷑
signa: accurrit clerꝰ: mirat᷑
militis morte tͣbat᷑. Aͥd pluras
Ab hora qͣi decima ĩ qͣrta feria us
ad eamde̾ ip̃am hor̃a ĩ sabbato

Expanded text:
litur cibus, clamant armigeri, plorat hospes, corpus extenditur, pulsantur signa, accurrit clerus, miratur militis morte turbatur. Ab hora decima in IV feria usque in eamdem horam in Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
bm ĩqͥt aĩa mea corpus
exneret ⁊ illud ẽẽ mortu¬
sui cõscia cepit formidare: ⁊ qͥd
s qͥd timebat. ignorabat: Holebat
ubiq ꝑtimescebat Et sic uolu¬

Expanded text:
: Cum anima mea corpus exueret, et illud mortusui conscientia coepit formidare, et quid sed quid timeret, ignorabat. Volebat ubique pertimescebat. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
Git᷑ ꝓfecti uener̃t ad mont̾e
mire magnitud̾is: magni
horroris. ⁊ uaste solitudinis¬
namq ex una ꝑte illius iti
neris ignis putidus: sulph¬
ure. atqͣ cenebrosus Ex alt̾a¬
aũ parte. nix glacialis: ⁊ cum¬
gͣndine uẽtus horribilis: Erat

Expanded text:
 montem mirae magnitudinis, et horroris magni, et vastae solitudinisna parte illius montis erat ignis putidus, sulphureus et tenebrosus: ex altera parte nix glacialis, et ventus horribilis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Et accersito sacellario: cur ꝯtͣ.
iꝰsionẽ suã. t̃ciũdemũ ĩuitare.
pͥsu̾pserit. inqͥsiuit. Ille obstu
fe̾s secur᷑ respondit. Crede mͥho
norabił pat᷑.÷ nõ st̾ nͥ duodecim
sic̃ ip̃e uissisti. Ergo dñ com̃ctꝰ
sepiꝰ. duodocĩ identidẽ inim̾aret.¬

Expanded text:
et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstu securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦs tnͣsiit. ĩ ad mirat̾oem cõu̾tit.
S uideri ñ potint: qͣmins sentii
potinss. Qd̃ iacͥtco oiuina pietas
ostñdit: ut cũctis pntescetret q
uemente cũ reliqͥis sc̃o gͥgorio.
de loco eodẽ ĩ mũdꝰ habitator exi

Expanded text:
 quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitator exi