comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s quiequid genuerit areseit: nͥ
pluuia desuꝑ descendat. Dicit qͦd̾a
loco in psalmo. Pluuiam uolun¬
tariam segregabis d̾s hereditati
tue. Quare dixit uoluntariam: Ila
non m̾itis nr̃is: s illius uolunta¬
te. Quid enim boni m̾uimus
didimus :. Quisquis nascitur. ex¬
adam. nascitur dampnatus de
dampnato: & addit male uiuen¬
s ut faceret pulchram. Ergo gra¬
tiam di. dixit rorem hermon. S¬

Expanded text:
 quidquid genuerit arescit, nisi pluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Quia non meritis nostris, sed illius voluntate. Quid enim boni meruimusscuntur. Quisquis nascitur, Adam nascitur, damnatus de damnato, et addidit male vivensed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon.
Abbreviated transcription (Latin):
lumen exaltatum. Axp̃o ergoros.
Nam nullum lumen adeo exal
tatus est in cruce cum humilia¬
retur: s humiliatio illius non
potuit nisi alta eẽ. De hac ioħs

Expanded text:
Lumen exaltatum. A Christo enim ros: nam nullum lumen exaltatum,tatus in cruce, cum humiliaretur; sed humiliatio illius non potuit nisi alta esse. Hominis
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur. Non gͦ habitant in u¬
Anxietate sua turbant ceteros:¬
Qui habet rorem hermon qui
descendit in montem syon. Pla¬
ri. Fenum portat: oe murmmu¬
rat. Non potest rota carri quies¬
cere amurmure. Sic sunt mul¬
ti fres: qui non habitant in unũ.
nisi corpore.S qui sunt qui nõ¬
habitant inunumꝰ. Et erat il¬

Expanded text:
tur. Non enim habitant in uanxietate sua turbant caeterosem habet rorem Hermon, «qui descendit super montes Sion,» quri?» Fenum portat, et murmurat: non enim potest rota carri quiescere a murmure. Sic sunt multi fratres; non habitant in unum nisi corpore. Sed qui sunt qui habitant in unum? Il
Abbreviated transcription (Latin):
quam iocumdum habitare fr̃s
Non enim usq ad illos tantum:¬
modernos: ut iam dicamꝰ ecce. Siẽ
⁊ miles simus: dieat psalmꝰ. Sient
ungcientum incapite. quod descẽ¬
dit in barbam barbam aaronstr¬

Expanded text:
quam jucundum habitare fratrNon enim usqmodernos, ut jam dicamus: Ecce quam miles sumus dicat psalmus, sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
terii u̾ba. iste dulcis sonus. ista
suauis melodia:tam in cantico
quam in intellectu monast̾ia pe¬
perit. Adhunc sonum ercitati
sunt frẽs: qui habitare inunũ

Expanded text:
terii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt fratres qui habitare in unum
Abbreviated transcription (Latin):
num habitare ceperunt:⁊pͥ¬
S quia descenderat unguentũ
in barbam: passi sunt. nõ uicti.
Nam ⁊ caput iam passum p̃cesse¬
rat. unde descendit unguentũ.
Precedente tali exemplo⁊ quis
iunceret barbam. Ideo autẽ

Expanded text:
num habitare coeperunt, psed quia descenderat unguentum in barbam, passi sunt, non victi. Etenim et caput jam passum praecesserat, unde descendit unguentum. Praecedente tali exemplo, quis vinceret barbam? 8. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
datus est nobis. In hac diffusio¬
ne latitudo est: inqua sine an¬
gustiis uia quoq ambulatur
angusta. donante illo eui di-¬
ctũ est. Dilatasti gressus meos
subtus me: oe non sunt iunfir¬
mata uestigia mea. Latum :
gͦ mandatum caritatis nimiꝰ.
Mandatũ illud geminum: qͦ
uibetur ds cẽ proxuus diligi
Quid autem latius. quã ut ibi

Expanded text:
datus est nobis . In hac diffusione latitudo est, in qua sine angustiis via quoque ambulatur angusta, donante illo cui dictum est, «Dilatasti gressus meos subter me, et non sunt infirmata vestigia mea» . Latum est ergo mandatum charitatis, mandatum illud geminum, quo jubetur Deus et proximus diligi. Quid autem latius, quam ut ubi
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis. tempora quib humi¬
liam᷑. aliquib adu̾sis sustinere ce
tolerare possimꝰ: ut neq humilia¬
tonimis. neq deiecto franganur
affectu. Demq dominus non fran¬
ginos humilitate usq ad desꝑa¬
tionem uult: s usq ad correptio¬

Expanded text:
bulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus aduersis, sustinere et tolerare possimus, ut neque humiliato nimis neque deiecto frangamur affectu. denique dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem uult, sed usque ad correptio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is: Et utrunq non discordat
a textu. Nam statim pͥmus u̾sus.
int̾norũ uiscerum caritatem ex
niumꝰ laudabilem latitudinẽ.
inqua nullas cum mandata
di faciamus patiamur angiꝰs¬
as: intelligendã ẽẽ caritatẽ.
ꝓpt̾ quod etiam in magno is¬
to psalmo cũ suꝑiuis dixisset.
latũ mandatum tuũ ualde:
in hoc sequenti u̾su ostndit

Expanded text:
is\', et utrumque non discordat a textu. nam statim primus uersus internorum uiscerum caritatem expnuimus laudabilem latitudinem, in qua nullas, cum mandata Dei facimus, patiamur angustias, intelligendam esse charitatem. Propter quod etiam in magno isto psalmo cum superius dixisset, «Latum mandatum tuum valde;» in hoc sequenti versu ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad hunc diem seruiunt
tibi. Impũ quippe quib dieitur.
liberetur. Hec terra. fuindata est uit¬
ꝑmaneat: atq subiecit. Nisi qͥalex
tua meditatio mea est: tune forte
ꝑissem in humilitate mea. Ista est¬
lex fidei. non inanis fider: s que
ꝑdilectionẽ oꝑatur. ꝑ hane impe¬
tratur gr̃ã que fortes facit intri¬
bulatione temporali: ne ꝑeant
in humilitate mortali. Legis qͥp¬

Expanded text:
tinent ad hunc diem, «serviunt tibi.» Impii quippe de quibus dicitur, liberetur haec terra, ut fundata permaneat; atque subjecit, «Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea.» Ista lex fidei est; non inanis fidei, sed quae per dilectionem operatur . Per hanc impetratur gratia, quae fortes facit in tribulatione temporali, ne pereant in humilitate mortali. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
Sego saluum me fac: qm̃ iustificati¬
ones tuas ex quisiuii. Nontlͣseunt᷑
intelligendum est quod dr : tiuuis
sum ego. Quid enim non est eius:
Anforte quia incelis ẽẽ dicitur ds.
ideo putandum est aliquid non eẽ
eius in terra ⁊÷ cum clamet alius
psalmus.domini est terra ⁊ple¬
nitudo eius. orb̃ terrarum ⁊ uni¬
u̾si qui habitant ineo ᷤ. Quid est
gͦ quod iste ita se quodãmͦ famili¬
arius do com̃dandum putaute.
ut diceret. tuus sum ego saluum
me fac. nisi intelligi uolens quod
malo suo suus ẽẽ uoluerit. quod÷
inobedientie pͥmum oẽ maximũ
malum ÷ ce tanquam dieens m̃s
eẽ uolui et ꝑditum me feci. tuus¬

Expanded text:
lvum me fac, quoniam justificationes tuas exquisivi.» Non transeunter intelligendum est quod dictum est, «Tuus sum ego.» Quid enim non est ejus? An forte quia in coelis esse dicitur Deus, ideo putandum est aliquid non esse ejus in terra; cum clamet alius psalmus, «Domini est terra et plenitudo ejus, orbis terrae et omnes qui habitant in eo» ? Quid est ergo quod iste ita se quodammodo familiarius Deo commendandum putavit, ut diceret, «Tuus sum ego, salvum me fac;» nisi intelligi volens quod malo suo suus esse voluerit, quod est inobedientiae primum et maximum malum? Et tanquam dicens, Meus esse volui, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerat quippe in scũariũ dĩ: et
intellex̾at in nouissima. Om̃ĩs
aut̃ consuminatio. mͥ uidetur
hoc loco intelligenda usq ad mor¬
sũmo bono. mala omnia tolera¬
re.Cuius consummatiomis est¬
finis. excellere in regtio dei qd̃
ne morte. sine dolore. ⁊ cum mag¬
no honore uitam. morte huius
uite ac dolorib ce obprobriis ac¬
quisitam. Quod autem addid̃.
latũ mandatũ tuũ nimis: non
intelligo nisi caritatẽ. Quid em̃
ꝓfuiss quacunq morte immi¬
nente. oe int̾ quantaeunq tor
m̃ta martyria confiteri: sicari

Expanded text:
verat quippe in sanctuarium Dei, et intellexerat in novissima . Omnis autem consummatio mihi videtur hoc loco intelligenda, usque ad morsummo bono mala omnia tolerare: cujus consummationis finis est excellere in regno Christi, ne morte, sine dolore, et cum magno honore vitam, morte hujus vitae ac doloribus et opprobriis acquisitam. Quod autem addidit, «Latum mandatum tuum valde;» non intelligo nisi charitatem. Quid enim profuisset quacumque morte imminente, et inter quantacumque tormenta illa martyria confit
Abbreviated transcription (Latin):
nichil scłare. nichil corporeum:
quiis constituamꝰ cȩlestibus. Ho¬
minum. unde uita ista tempta¬
tionib plena est: int̾ tribulatio¬
nes suas ꝓpt̾ quas supͣ dix̃at. ini¬
⁊ paulominus consũmauerunt
me in terra: inflammatus desidi.¬
o cȩlestis ierłm in suꝑna suspexit
Net̾num domine: u̾bũ tuũ ꝑma¬
net incȩlo. Hoc est in angłis tuis
custodientib et̾nam sine discre¬

Expanded text:
nihil saeculare, nihil corporeum, quiis constituamus coelestibus: Eminum, unde vita ista tentationibus plena est, inter tribulationes suas, propter quas supra dixerat, «Ini«Paulo minus consummaverunt me in terra;» inflammatus desiderio coelestis Jerusalem; in superna suspexit, aeternum, Domine, verbum tuum permanet» «in coelo:» hoc est, in Angelis tuis custodientibus aeternam sine deser
Abbreviated transcription (Latin):
Sequens autem u̾sus: post cȩlũ
ꝑtinet consequent̾ ad t̾ram. l¬
nus enim u̾sus est eorũ octo: qͥ
ad istam litt̾am ꝑtinent. Singu¬
lis quippe litt̾is hebreis subdũ¬
tur octoni: donec huiꝰ psalmi
⁊ ꝓlixitas terminetur. In genera¬
tione ⁊ gen̾ationẽ u̾itas tua: fũ¬
dasti terram et ꝑmanet. Siue õs

Expanded text:
Sequens autem versus post coelum, pertinet consequenter ad terram. Unus enim versus est eorum octo qui ad istam litteram pertinent. Singulis quippe litteris hebraeis subduntur octoni, donec psalmi hujus prolixitas terminetur. «In generationem et generationem veritas tua; fundasti terram, et permanet.» Pos
Abbreviated transcription (Latin):
pauciorib. mͦ plurib. ut sese
uł habebit. siue duas quasdã
generationes intelligi uosens.
unam scił ad legem et ꝓpħas:
alt̾am u̾o ad euangłium ꝑtinen¬
tem. Cur autem istis generationi¬
lut aꝑiens causam. fundasti inqͥt
terram et ꝑmanet. eos qui in ter¬
ra sunt. terram ñcupans. Funda¬
m̃tum autem aliud nemo potest
ꝑtinentis fundam̃tum nõ erat
xp̃c: testimonium habens a le¬

Expanded text:
 pluribus, ut se vel habebit; sive duas quasdam generationes intelligi volens, unam scilicet ad Legem et Prophetas, alteram vero ad Evangelium pertinentem. Cur autem nunquam etiam istis generationilut aperiens causam; «Fundasti,» inquit, «terram et permanet:» eos qui in terra sunt, terram nuncupans. Fundamentum autem aliud nemo potest pertinentis fundamentum non erat Christus, testimonium habens a Le
Abbreviated transcription (Latin):
syondicet homo. oc homo natꝰ :
in ea: & ipse fundauit eam altis¬
simꝰ. Ipse est enim et apud patͤm
altissimꝰ: cẽ ꝓpt̾ nos in ista matre
intali fundam̃to constabilita ñ
melinabitur in scłm scłi. in eis
uitam ȩt̾nam. Quos autem ancil¬
la peꝑit aduetus testam̃tum ꝑti¬
nentes: incuius tam̃ figuris late¬
bat nouum. nichil aliud sapien¬
do quam ꝓmissa terrena. non per¬
manent.Seruus autem non ma¬

Expanded text:
Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus» ? Ipse est enim et apud Patrem altissimus, et propter nos in ista matre in tali fundamento constabilita, non inclinabitur in saeculum saeculi ; in eis turus aeternam. Quos autem ancilla peperit, ad vetus testamentum pertinentes, in cujus tamen figuris latebat novum, nihil aliud sapiendo quam promissa terrena, non permanent. Servus enim non ma
Abbreviated transcription (Latin):
pertauerunt ut ꝑderent: An in¬
sidiis obsederant uiam : expectã¬
des ut qñ transiret occiderent &
Nunqiud gͦ morte corꝑis ꝑire me¬
tuebat: Absit. Et quid est me ex¬
pectauerunt ÷ nisi ut eis ad ma¬
lum consentiret: Tunc enim ꝑ¬
derent. Unde autem non ꝑiret di¬
xit: T̃estimonia tua intellexi. S
familiariꝰ hic ȩccłie aurib gͣcum
uerbum sonat. martyria tua intel¬
lexi: quia scił me sͥ non consenti¬
entem. etiam si occiderent. tua
marty ria confitens non ꝑirem.
S illi qui ut ꝑderent expectabat
qñ consentiret torquebant cum
etiam confiteretur: nec tamen

Expanded text:
pectaverunt, ut perderent?» an velut insidiis obsederunt viam, exspectantes ut quando transiret, occiderent? Numquid ergo morte corporis perire metuebat? Absit. Et quid est, «me exspectaverunt,» nisi ut eis ad malum consentiret? Tunc enim perderent. Unde autem non perierit dixit: «Testimonia tua intellexi.» Sed familiarius hic Ecclesiae auribus graecum verbum sonat, «Martyria tua intellexi.» Quia scilicet me sibi non consentientem etiamsi occiderent, tua martyria confitens non perirem: sed illi qui ut perderent, exspectabant quando consentirem, torquebant etiam cum confiterer. Nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
ternum inquit non obliuiscar
iustificationes tuas: & ideo quia
in ip̃is uiuificastime. Ecce unde
factum est: ut non ꝑiret in hu¬
militate sua. Nam nisi deo uiui¬
ficante. quid hõ est. qui se occide

Expanded text:
ternum,» inquit, «non obliviscar justificationum tuarum, quoniam in ipsis vivificasti me.» Ecce unde factum est ut non periret in humilitate sua. Nam Deo non vivificante, quid est homo, qui se occidere
Abbreviated transcription (Latin):
di. Et quis non uideat quantum
adiuuerit eccłiam sanguis eccłie:
quanta ex illa semente seges toto
mus &ẽ peccator timeo uidicia dr.
tamen uiuabunt etiam peccatorẽ:
licet diu̾so mͦ. Sanctus iudiciis¬
ꝓbatur. Peccator adiuuatur dũ
opus eius exiiritur: ut ipse salꝰ
fiat. sic tam̃ quasi ꝑignem. Nouis¬
Bene erranti oui peccator homo
comꝑatur: quia sic̾ ouis errans¬
ꝑit sine pastore si fuerit: sic homo
peccans non potest uiule sine suo¬

Expanded text:
. Et quis non videat quantum adjuverit Ecclesiam sanguis Ecclesiae? quanta ex illa semente seges toto mus, ego peccator timeo iudicia dei tamen iuuabunt etiam peccatorem, licet diuerso modo. sanctus adiuubatur, peccator adiuuabitur, dopus eius exuritur, ut ipse saluus fiat, sic tamen quasi per ignem. fona per totum Psalmum loquebatur, ostendit. «Erravi,» inquit, «sicut ovis perdita; quaere servum tuum, quia mandata tua non sum oblit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ manclata tua elegi. Ut nõ
timerem. nec solum cormeum
nuntiaret eloquia tua. manda¬
eos in anima non ꝑmisit occidi.
Nam scđm carnem uana salꝰ
hominis. Potest ⁊ sic accipi fi¬
at manus tua. ut manus dei
xp̃c intelligatur. uixta illud ysa¬
ye et brachium domini cui reue¬
latum est: Non enim erat factus
unigenitus. qñ ꝑ eum facta sunt
omnia: s factus est ex semine
dauid. ut ẽẽt ihc id ÷ saluator. qui
tare tuum domine. Etiam nolen¬
tib omnib inimicis salutare di
nobi xp̃c occurrat: ip̃m se concu¬
pisse iusti antigui ueracissime cõ¬
fitentur. Ipm̃ concupiuit excłia.
uenturum de uscerib matris:
ipsum concupiscit eccłia uentu¬
rum a dext̾a patris. Subiungi¬
tur autem huic sententie. ⁊ lex
tua meditatio mea est: quia lex
in hac fide cum corde creditur ad
iusticiam. ore autem confessio
fit ad salutem:fremant gentes:
populi meditentur in ania: ocei¬
datur certe caro qñ p̃dicat te. ui¬
uet anima mea ce laudabit te.¬

Expanded text:
quia mandata tua elegi.» Ut non timerem, nec solum cor meum pronuntiaret eloquia tua; «mandaeos in anima non permisit occidi: nam secundum carnem vana salus hominis . Potest et sic accipi. «Fiat manus tua,» ut manus Dei Christus intelligatur; juxta illud Isaiae, «Et brachium Domini cui revelatum est» ? Non enim erat factus Unigenitus, cum per eum facta sint omnia ; sed factus est ex semine David , ut esset Jesus, id est Salvator, qui tare tuum, Domine;» etiam nolentibus omnibus inimicis, salutare Dei nobis Christus occurrat: ipsum se concupisse justi antiqui veracissime confitentur, ipsum concupivit Ecclesia venturum de visceribus matris, ipsum concupiscit Ecclesia venturum a dextera Patris. Subjungitur autem huic sententiae, «Et lex tua meditatio mea est:» quia lexin hac fide, cum corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ; fremant gentes, populi meditentur inania , occidatur certe caro dum praedicat te: «Vivet anima mea, et laudabit te
Abbreviated transcription (Latin):
cetur: ꝓpter quam pastor eiꝰ non¬
aginta nouem dimisit in mon¬
tib. &̃ eam querens uidaicis est¬
laceratus uepribus: S ad huc q̃¬
dicit iste. mandata tua non sum
oblitus: inuenta est. S ꝑ eos qui
mandata di eligunt. colligunt.
diligunt. adhuc queritur: oẽ
ꝑ sui pastoris sanguinem fusum

Expanded text:
cetur, propter quam pastor ejus nonaginta novem dimisit in montibus, et eam quaerens , Judaicis laceratus est vepribus. Sed adhuc qudicit iste, «Mandata tua non sum oblitus,» inventa est; sed per eos qui mandata Dei eligunt, colligunt, diligunt, adhuc quaeritur, et per sui pastoris sanguinem fusum
Abbreviated transcription (Latin):
postquam docueris me ustifica¬
tiones tuas: Nouimus quomodo¬
eos doceat dominus: qui sunt do¬
cibiles dei. Omnis enim qui audi¬
uit a patre ⁊ didicit. uenit ad eũ
qui iustificat impium. ut non
solum memoria retinendo: ue¬
rum etiam faciendo custodiat
iustificationes dei. Sic enim qui
quia didicit. oe laudauit docto¬
rem suum dm̃: deinde uult do¬
nister fit u̾bi. Quanuis enĩ d̃s
doceat int̾ius: tam̃ fides ex audi¬
tu est. Et quomodo audient sñ
p̾dicante: Neq enim quia d̾s

Expanded text:
docueris me justificationes tuas.» Novimus quemadmodum doceat eos Deus qui sunt docibiles Deo. Omnis enim qui audivit a Patre et didicit, venit ad eum qui justificat impium : ut non solum memoria retinendo, verum etiam faciendo custodiat justificationes Dei. Sic enim qui quia didicit et laudavit doctorem Deum, deinde vult donister fit verbi. Quamvis enim Deus doceat intrinsecus; tamen fides ex auditu est: et quomodo audiunt sine praedicante ? Neque enim quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ta eloquium tuum da michi intel¬
lectum: huic congruit. quod posti¬
us dicit. scdm eloquium tuum
eripe me. Accipiendo quippe intel¬
lectum eripitur: qui ꝑ se ipsum
non intelligenilo decipitur. Eruc̃¬

Expanded text:
um eloquium tuum da mihi intellectum;» huic congruit quod posterius, «Secundum eloquium tuum eripe me.» Accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per seipsum non intelligendo decipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
suis pedibus requirebat: ne inhoc
itin̾e terreno ambulans errarer.
Nunc autem quasi iãm fine posi¬
tus. et processu consummato totꝰ
Ẽantoq plus grauatur: quanto plꝰ¬

Expanded text:
suis pedibus requirebat, ne in hoc itinere terreno ambulans posset errare. nunc autem quasi iam in fine positus et processu consummato uiandtanto autem plus grauatur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃catio mea in conspectu tuo do¬
mine: id est oratio mea que fit in
conpeetu tuo. appropinquet tibi.
hoc ait uixta eloguiuntuum: tan¬
quam diceret uixta ꝓmissum tuũ.
Promisit enim hoc dominus: ubi
ait Intellectum tibi dabo. Intret po¬

Expanded text:
oratio mea in conspectu tuo, Domine:» id est oratio mea, quae fit in conspectu tuo, appropinquet tibi. hoc ait, «Secundum eloquium tuum;» tanquam diceret, secundum promissum tuum. Promisit enim hoc Dominus, ubi ait, «Intellectum dabo t
Abbreviated transcription (Latin):
hanc passus est ꝑsequutionem iu-¬
nior amaiore: ut diceret uinior qd̃
sequitur. Tribulatio &e angustia in¬
Nuenerunt me : mandata tua me¬
ditatio mea ẽ. Seuiant. ꝑsequant᷑.
dum tamen mandata di non re¬
linquantur: oc ex ipsis mandatis.
etiam qui seyuiunt diligantur.
si non haberet. non suꝑ seniores
intelligeret. S eum poscit intri¬
bulatione et necessitate: quo in¬
delligat quam sit contempnẽdũ.
quod ei possunt auferre inii
q tribulatio & necessitas ꝑuen̾it.

Expanded text:
hanc passus est persecutionem junior a majore, ut diceret junior quod sequitur: «Tribulatio et necessitas invenerunt me, mandata tua meditatio mea est.» Saeviant, persequantur; dum tamen mandata Dei non relinquantur, et ex ipsis mandatis etiam qui saeviunt diligantur. si non haberet; non super seniores intelligeret: sed eum poscit in tribulatione et necessitate, quo intelligat quam sit contemnendum quod ei possunt auferre perseque tribulatio necessitasque
Abbreviated transcription (Latin):
osior ppłs sẽs in tribulationibus
dei mandata seruabat ⁊ cum ad
ꝑpetrandas impietates ꝑsequen¬
tibus non cedebat.. S nimirum
hoc est redime me a calumpniis
hominum et custodiam manda¬
ta tuaͥ tu age infuso sp̃utuo ne
me calumpnie hominum terrori¬
b uincant: oe a tus mandatis.
ad sua mala me traducant: Sir.
hoc mecum egeribid÷ hoc modo
me ab eorum calumpniis. ne cri¬
minationes eorum falsas quas o¬
biciunt ꝑtimescant. patientia do¬
nata redemeris: inter ipsas calũp
n ias custodiam mandata tua. fa
Sciem tuam illumina suꝑ seruũ
am subueniendo. ce opitulando.¬
Doce utiq ut faciam. Quod eui¬
dentius alibi legitur: doce me fa
cere uoluntatem tuam. Quienĩ
audiunt hec. licet memoria tene¬
ant quod audiunt. nequaquã
didicisse putandi sunt: si nonfa¬
ciunt. Ueritatis namq uerbum
est. Omnis qui audiuit a patre
⁊ didicit: uenit ad me. Qui gͦ
non facit. idest non uenit: non
penitentie p̃uaricationis sue ÷ exi¬

Expanded text:
osius populus sanctus in tribulationibus osius populus sanctus in tribulationibus Dei mandata servabat, cum ad perpetrandas impietates persequentibus non cedebat? Sed nimirum hoc est, «Redime me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua:» Tu age infuso Spiritu tuo, ne me calumniae hominum terroribus vincant, et a tuis mandatis ad sua mala facta traducant. Si enim hoc mecum egeris, id est, hoc modo me ab eorum calumniis, ne criminationes falsas quas objiciunt pertimescam, patientia donata redemenias custodiam mandata tua. Faciem, inquit, tuam illumina super servum bveniendo et opitulandoDoce utique ut faciam: quod evidentius alibi legitur, «Doce me ut faciam voluntatem tuam» . Qui enim audiunt, licet memoria teneant quod audiunt, nequaquam didicisse putandi sunt, si non faciunt. Veritatis namque verbum est, «Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me» . Qui ergo non facit, id est non venit, non poenitentiae praevaricationis suae, «Exi
Abbreviated transcription (Latin):
Gressus meos dirige scdm eloqͥũ¬
⁊ tuum: oe non dominetur mei oĩs
Sin uisticia. lbi quid aliud dic̃.
quam rectum et liberum me
natur inuisticia. Quid gͦ aliud
petit ⁊ quam ut donante d̃o di-¬
ligat dm̃ͦ Diligendo enĩ dom̃.
diligit se ipsum: ut diligere sa¬
lubriter possit &e proximum siẽ
nisi ut p̃cepta que d̃s imponit
iubendo. impleri faciat adiuuã
⁊ me me a calumpniis hominũ :
uit eustodiam mandata tuaͤ. Si
uera illi homines cͥmina obici¬
unt: non calumpniant᷑. si fal¬
sa sunt. qͥd est qd se redini de-¬
siderat a calumpniis id ÷ acͥmi¬
nibus falsis. que illi nocere ñ
possunt: Crim̃ quippe falsũ
quod est calumpnia. reum ñ
facit hominẽ: nsi apud iudi¬
cem hominem. Ubi autem d̃s
uidex est. nullus falso cͥmine le¬
ditur: quia non cui obicit᷑. s obi¬
cienti pocius imputat᷑. An hinc
sus popłs xp̃ianus qui redemp¬
tus est a calumpiiis hominũ.
quib exagitabantur usq qͣ xp̃ia
nias qñ feruebant. multo glori¬

Expanded text:
essus meos dirige secundam eloquium tuum, et non» «dominetur mei omnis iniquitas.» Ubi quid aliud dicit quam, Rectum et liberum me natur iniquitas. Quid ergo aliud petit, quam ut donante Deo diligat Deum? Diligendo enim Deum, diligit seipsum, ut diligere salubriter possit et proximum sicutnisi ut praecepta quae Deus imponit jubendo, impleri faciat adjuvandme me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua?» Si vera illi homines crimina objiciunt, non calumniantur: si falsa, quid est quod se redimi desiderat a calumniis, id est a criminibus falsis, quae illi nocere non possunt? Crimen quippe falsum, quod est calumnia, reum non facit hominem, nisi apud judicem hominem: ubi autem Deus judex est, nullus falso crimine laeditur; quia non cui objicitur, sed objicienti potius imputatur. An hic si populi christiani, qui redemptus est a calumniis hominum, quibus exagitabantur usquequaque Chrnias, quando fervebant, multo glori
Abbreviated transcription (Latin):
num tuorum illuminat : oe in¬
paruulis: nisi humilib & infir¬
mis: Noligͦ suꝑbure ÷ nolide tua q̃
nulla est uirtute p̾sum̾e: & intel¬
liges quare sit a bono deo bona
lex data. que tamen uiuificare nõ
posset. Ad hoc enim data est. ut de
te magno paruulum faceret: ut
te ad faciendam legem iures de
tuo non habere monstraret : ac
sicͥ indigus oe egenus oͣpis. ad gra¬
ciam confugeres oe clamares. Mi¬
serere mei dñe : qm̃ infirmus sũ:
Hoc gͦ scrutando intellexit hic par¬
uulus. qd̃ minimus apłors paulꝰ.
id est paruulus ostendit. ideo da¬
tam legem que uiuficare non po¬
sset: quia conclusit scͥptura om¬
nia subpeceato. ut ꝓmissio ex fidͤ
iħu xp̃i daretur credentib. Itado¬
suas ad implere neginuerit õe
os oͦstruatur: ce nemo sibi mag¬
ll. oe reus fiat om̃is mundꝰ tibi:.
quia non iustificabitur ex lege oĩs

Expanded text:
um illuminat, et inparvulus, nisi humilis et infirmus? Noli ergo superbire, noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeres, et clamares: «Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum» . Hoc ergo scrutando intellexit hic parvulus, quod minimus Apostolorum Paulus, id est parvulus, ostendit, ideo datam legem quae vivificare non posset, quia «conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus» . Ita, Dovires id implere nequiverint, «omne os obstruatur,» et nemo sibi magli, et reus fiat omnis mundus tibi, quia non justificabitur ex lege omnis
Abbreviated transcription (Latin):
eusat: iam actorͥs sui iusticiam
tuenda pecc̃ati. Hac enim dam-¬
panantur diuinitus: qͥcunq
dampnantur. Nec est omnino:
qui de sua dampnatione con¬
tra dm̃ iustum. recte conqueri
possit: Inde flecus rectus est pe¬

Expanded text:
i justitiam tuenda peccanti: hac enim damnantur divinitus quicumque damnantur; nec est omnino qui de sua damnatione contra Deum justum recte conqueri possit. Inde fletus rectus est poe
Abbreviated transcription (Latin):
que pͥus ꝑ litt̾am ip̃e quoq frigi¬
populos agnoscamꝰ: qui etiam inre¬
dicit hic minor. ideo factus ẽ ma¬
ior: quia ignobilia ⁊ contemptibilia
mundi elegit ds̃. et ea que ñ sunt
tanquam sint. ut que sunt eua¬
dei qui suam iusticiam constitu-¬
ere uoluerunt: ignorantes iuis-¬
ticiam di. Iste autem adolescentu¬
lus non est̾ oblitus. qui non suam¬

Expanded text:
quae prius per litteram ipse quoque frigiquae prius per litteram ipse quoque frigipopulos hic agnoscamus, qui etiam in Redicit hic minor; ideo factus est major: quia ignobilia et contemptibilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam sint, ut quae sunt evaDei, qui suam justitiam constituere voluerunt, ignorantes justitiam Dei : iste autem junior non est oblitus, qui non s
Abbreviated transcription (Latin):
Bonꝰ huius intelligendus est
git. Quia obliti sunt uerba tu-¬
tam uehementer ⁊ ardenter :
ut eo relo tabefactum se dicerre.
mando telabat. Non ingratꝰ
enim gr̃e di. ꝑ quam fuerat ex
inimico reconciliatus deo. etiã
ipse suos diligebat inimicos.
ce eos zelabat iło: dolens et tabescens
ma dilectionis arderent: ignitũ ĩqͥt
eloquium tuum uehem̾ter. & ser¬
uus tuus dilexit illud̃. Merito re¬
labat insuis inuicis: compaties
quia fuerant obliti u̾ba cd̃ Ad hoc
enun eos gflagrabat ad ducere: qd̾
ipse flagrantissime diligebat. Cui¬
nu quidem frigidus tenetur: siuͦ
ꝑcussus ferro fuerit. ꝑ scintillas
emicat ⁊ atq hoc emittit ignem
qui post ardeat: quod pͥus manus
frigidum tenebat. Sic et enum sie
u̾ba sacrieloguũ. que quidem per
narrationem littere frigitla tenẽt᷑.
s siquis hec aspirante dño. intento
intellectu pulsau̾it. de mysticis eiꝰ
sensib ignem ꝓducit: ut in eis uer¬
bis post animus sp̃italit᷑ ardeat.

Expanded text:
 hujus intelligendus est it et dicit, «Quia obliti sunt verborum tuotam vehementer et ardenter, ut eo zelo tabefactum se diceret; mando zelabat. Non ingratus enim gratiae Dei, per quam fuerat ex inimico reconciliatus Deo, etiam ipse suos diligebat inimicos, et eos zelabat Deo, dolens et tabescens ma dilectionis arderet: «Ignitum,» inquit, «eloquium tuum valde, et servus tuus dilexit illud.» Merito zelabat in suis inimicis cor impoenitens, qui fuerant obliti verborum Dei: ad hoc enim flagrabat eos adducere, quod ipse flagrantissime diligebat. nu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic etenim, sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida tenentur; sed si quis haec, aspirante Domino, intento intellectu pulsaverit, de mysticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuit. & attraxit spm: s ad huc
ad patrem pulsat oe querit.
Bibit. s quanto suauius sentit:
tanto ardentius ad huc sitit.
Audi u̾ba sitientis. Aspice in
cium. quod in eos fecisti quidili-¬
gunt nom̃ tuum: qm̃ ut dilige¬
rent te. tu pͥus dilexisti eos. Sic
retur que nos diligere fecit :

Expanded text:
peruit, et attraxit spiritum; sed adhuc peruit, et attraxit spiritum; sed adhuc ad Patrem pulsat, et quaerit: bibit, sed quanto suavius sensit, tanto ardentius adhuc sitit. Audi verba sitientis: «Respice,» incium quod in eos fecisti, qui diligunt nomen tuum; quoniam ut diligerent te, prius dilexisti eos. Sic eretur, quae nos diligere fecit;
Abbreviated transcription (Latin):
pħis. Hȩc sunt mirabilia testi¬
monia tua. que scrutata est aĩa
paruuli huius ÷ &e ideo inuenit
quia humiliatus est. oẽ paruulus
factus est. Quis enim facit man-¬
data tua sicut facienda sunt. idẽ
paruulus confitetur. Os meum
inquit aꝑui &e attraxi sp̃m̃: quia
mandata tua desiderabam Nuid
desidãbat ÷ nisi ut fac̾et manda¬
ta diuinaꝰ. S non erat unde fa¬
ceret infirmus fortia: &e pariui¬
querendo. pulsando: oe sitiens
hausit sp̃m bonum. unde fac̾ẽt
quoil ꝑ se ipse non pot̾at. man¬
datum sem̃. iustum ⁊ bonum.
Si enim nos cum simus mali
nouimus bona data dare fili¬
is nostris ⁊ quantomagis pater
nrͣ de cȩlo dat sp̃m bonum pe¬
tentib se: Non enim qui suo
spũ aguntur. s quot quot spĩ¬
di aguntur hi filii sunt dei:
ñisi quia ipsi nihil agunt bonb
s ne nichilboni agant. a bono
aguntur ut agant. Nam tan¬
to magis efficitur quisq bonꝰ
filius: quanto largius tlatur
iste ad huc petit. Os quidem a¬

Expanded text:
. Haec sunt mirabilia testimonia tua, quae scrutata est anima parvuli hujus; et ideo invenit, quia humiliatus est, et parvulus factus est. Quis enim facit mandata tua sicut facienda sunt, id esparvulus confitetur: «Os meum,» inquit, «aperui, et attraxi spiritum, quoniam mandata tua desiderabam.» Quid desiderabat, nisi facere mandata divina? Sed non erat unde faceret infirmus fortia, parvuquaerendo, pulsando; et sitiens hausit Spiritum bonum, unde faceret, quod per seipsum non poterat, mandatum sanctum et justum et bonum . Si enim nos cum simus mali, novimus bona data dare filiis nostris; quanto magis Pater noster de coelo dat Spiritum bonum petentibus eum ? Non enim qui spiritu suo aguntDei aguntur, hi filii sunt, non quia ipsi nihil agunt, sed ne nihil boni agant a bono aguntur ut agant. Nam tanto magis efficitur quisque filius bonus quanto largius ei datur iste adhuc petit. Os quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderunt enim qñ ꝑ suꝑbiã
contumacem erecti fuerant: ce ela¬
ti. Sursum enim sͥ eẽ uidebantur.
qn̾ ignorantes di uisticiam. cons¬
tituere uolebant suam: in qua fa-¬
tigati & legis p̃uaricatione confu¬
si ab illa elatione descenderunt
flendo. ut iusticiam dei potius im¬
petrarent penitendo. Cur autem
non custodita lege sic fletur ⁊ nisi
ut impetretur gr̃a que penitentiᷤ
delet iniquitatem. &e credentis ad¬
uiuat uoluntatem.¬

Expanded text:
Ascenderunt enim, quando per superbiam contumacem erecti fuerant et elati. Sursum enim sibi esse videbantur, quando ignorantes Dei justitiam, constituere volebant suam : in qua fatigati et legis praevaricatione confusi, ab illa elatione descenderunt flendo, ut justitiam Dei potius impetrarent poenitendo. Sunon custodita lege sic fletur, nisi ut impetretur gratia, quae poenitentis delet iniquitatem, et credentis adjuvat voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea. Mirabilia de le¬
ge dei considerat. qui sp̃italit̾ lit¬
tere uerba discutiens: que int̾uis
magnitudo lateat. pensat. An nõ
est mirabile qñ aliuo aurib so¬
nat: atq aliud exit ad intelligen¬
tiam. quod non sonabat:. Quod¬
si di p̾cepta testimonia quidem
rum⁊ sibona imꝑat bonus dñs:
Immo u̾o id ip̃m ẽ omnino miran¬
dum. oe cur ita sit ꝑ scrutandum:
qđ̃ d̃s bonus bona p̾ceperit eis.
et dederit bonam legem. quos
eadem lex uiutficare non posset.
nec ulla ẽẽt ex bona lege iusticia.¬
Nempe mirandumest: nempe
stupendum. Hȩc sunt gͦ mira¬
bilia: testimonia dei. ꝓpter hoc
huius anima scrutata ẽ ea. S ui¬

Expanded text:
is mirabilia de lege Dei considerat, quia, spiritaliter litterae verba discutiens, quae interius magnitudo lateat pensat. An non est mirabile quando aliud auribus sonat, atque aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui praecepta testimonia quidem rum, si bona imperat bonus Dominus? Imo vero idipsum est omnino mirandum, et cur ita sit perscrutandum, quod cum Deus bonus bona praeceperit, eis tamen dederit bonam legem, quos eadem lex vivificare non posset, nec ulla esset ex bona lege justiNempe mirandum est, nempe stupendum. Haec sunt ergo mirabilia testimonia Dei: propter hoc hujus anima scrutata est ea, qu
Abbreviated transcription (Latin):
est ut mors dilectio. Magificen¬
tius expͥmi non potuit fortitudo
caritatis: quam ut diceret fortis
est ut mors dilectio. Quis enim
tas comparata est: quia ipsa oe

Expanded text:
sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim tas comparata est, et dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Indeo intelligitur figurate
dictus sol. ineccłia intelligitur
figurate dicta luna. Quisgius
errat in ipsa substantia u̾itatis
a sole uritur. oe ꝑ diem uritur:
quia in ipsa substantia errat.de
gua dictumest. Dies diei eruetat

Expanded text:
Deum. In Deo, intelligitur figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quisquis errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur, et per diem uritur; quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum est, «Dies diei eructat
Abbreviated transcription (Latin):
sedetis ut iudicetis. ⁊ facti estis se¬
des dñi iudicantis: quoniam qui¬
gando quid inuenient :  Alios
fecisse mĩam: alios non fecisse. Qͦs
inuenient fecisse miãm. illos uo¬

Expanded text:
edetis ut judicetis, et facti estis sedes Domini judicantis quoniam gando quid invenient? Alios fecisse misericordiam, alios non fecisse. Quos invenient fecisse miserico
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ. Ierłm inquit que edifica¬
uisibilis cuutas erat. sic̃ ꝓprie drͣ
illi qui in eam intrant. tanqͣm
uiuii lapides sunt. Non enim ue¬
re lapides sunt.Sicut gͦ illi ut
lapides non lapides: sic illa ut
ciuitas non ciuitas. Quia edifici¬
dubitationem. quia non carna-¬
łr debemus accipere: cuius in

Expanded text:
e aedificavisibilis civitas erat, sicut proprie duia et illi qui in eam intrant, «tanquam vivi lapides» sunt; non enim vere lapides sunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixidubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
eramꝰ. Ip̃a morte mortuus erat:
qui dicebat. Mundus mͥ crucifixꝰ
est : oc ego mundo. Ip̃a morte mor¬
tuierant : quib dicebat. Mortui
estis. ce uita ur̃a abscondita est
reguntur infirma afirmis: ter¬
ra ã cȩlo. ppłi a regib. Ideo fiat pax
inuirtute tua. id est in dilectione
tua. ⁊ ꝑ istam uirtutem ⁊ dilecti

Expanded text:
ectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est reguntur infirmi a firmis, terra a coelo, populi a sedibus; ideo, «Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua. Et per istam virtutem, per i
Abbreviated transcription (Latin):
lo ierłm: ubi sunt ciues nr̃i an¬
głi. Ab ipsis ciuib nr̃is: ꝑegrina¬
mur interra: In ꝑegrinatione su¬
spiramus: in ciuitate gaudemꝰ.
Inuenimus autem socios inista
ꝑegͥnatione. qui iam uiderint ip¬
sam ciuitatem: oe inuitant nos.
ut eurramꝰ ad illam Ad hos gau-¬
etatus sum in his quedic̃¬

Expanded text:
lem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant nos ut curramus ad illam. Ad hos gaundatus sum in his qui d
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Stantes erant pedes nr̃i: in
atriis tius ierłm. Cogita qualis i¬
bi fut᷑us sis: ce quamus adhuc in
uia sis. hoc tibi pone ante ocłos. q̃i
ibi stes : quasi iam inter angłos
indeficiens gaudeas: ut fiat inte

Expanded text:
Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te
Abbreviated transcription (Latin):
tramus : qñ uincimꝰ temptationẽ.
erint. Dñs aũ securus est. qui no¬
uit qui sunt eius: ⁊ nouit qui in
fornace nonerepent. Iili non cre¬
pant: qui non habent uentum
suꝑbie. Humilitas enim custodit:
ut salui intremus. sana fide simꝰ
qñ accidit temptatio: oe eustodit
exitum ex hoc nunc &e usq ĩ scłm.
Cum enim exierimus ab omni
temptatione. lam inȩt̾num nul-¬
la nos temptatio terrebit: nulla

Expanded text:
tramus: quando vincimus tentationem, erint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et usque in saeculum.» Cum enim exierimus ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Modo scit: modo non scit. Modo
meminit: modo obliuiscitur.
Ergo idipsum: nemo ht̃ ex sẽ.
deat anima humillata ad idip¬
sum: &e sit in illa ciuitate in idip¬

Expanded text:
modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. deat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate
Abbreviated transcription (Latin):
filios di: hoc est ad dext̾am ꝑtin̾e.
S quid ualet ipsa potestas quam
accipit homo ⁊ nisi dñs ꝓtegat
Eece credidit iam ambulat in
fide. infirmus est: inter tempta¬
tiones agitatur. inter molestias.
inter carnales corruptiones. int̾¬

Expanded text:
filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, int
Abbreviated transcription (Latin):
qui nonsinit temptari supra
quam possumꝰ ferre: quanius
fideles sumꝰ. quanius iam ma¬
nus dext̾e nr̃e sit in nob̃. ꝓtegit
nos ds suꝑ manum dext̃e ñre.¬

Expanded text:
qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexter
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo autem deliciarũ. ⁊ suffi¬
cientia diuitiaꝵꝵ ipse d̾s. ipse id¬
ta:. Nlam qui głam suam guerit:
ũ querit salutem aliorum. Ait au¬
placeo non querens quod michi
prodest: s q̃uod multis utile est¬

Expanded text:
nitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idt. Qui gloriam suam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait placeo, non quaerens quod mihi prodest, sed quod multis,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant. Cum moysi dictum ẽet.
leuitieam excepit ds dicens. Filus
leui non erit portio. neq sors in¬
lorum pans est. Q alibi. Ego dñs
portio eorum. Negatur his terre-¬
non uendieant portionem. cȩlestẽ¬

Expanded text:
nique cum Moysi dictum esset uLeviticam excepit Deus dicens: Filiis Levi non erit portio, neqeorum e s t, et alibi ego dominus portio eorum. Negatur his terrenon uindicant portionem, fiant
Abbreviated transcription (Latin):
que non uides. Inte ipsotͥ bellũ
est : bonũ ẽ ut intranquillitate
sit amimꝰ tuus. et in quad̃a sere¬
nitate. S gub̃nator ille melior ẽ:
qͥ tempestate naium gub̃nat. Re¬
ge gͥ te ipsum qñ turbatur ani¬
mus. mens fluctuat. Laudaue¬
rim uͥtutem gub̾natoris. qui nul¬
las ꝓcellas senserit: ce cursum na¬
iugii direxerit nulla tempestate
lactatus: s illum laudauerim ma¬
gis. qui adũsus uentos renititur.
cum ad ꝓfundi una deponitur.
Ita et ille laudandus est gub̾na¬
tor sui: qui&a que ad u̾sa sunt uĩ¬
eit patientia: uircute suꝑat: sed̃is ñ
extollitur. adu̾sis non frangitur.

Expanded text:
us timores . In te ipso tibi bellum est: bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus, et in quadam serenitate: sed gubernator ille melior est, qui in tempestate navim gubernat. Rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. Laudaverim virtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit, et cursum navigii direxerit, nulla tempestate jactatus? Sed illum magis laudaverim, qui adversus ventos renititur, cum ad profundi ima deponitur. Ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae adversa sunt vincit patientia, virtute superat, secundis non extollitur, adversis non frangitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Abi enim p̾cedit cogitatio: ma¬
turitas oꝑationis adhibetur.
Itaq pes iste fidei uestigiũ ẽ: qͥm
meditatione ꝑpensa. a corpora¬
lib motib. ad testimonia diui¬
na deflectit. Quid gͥ ꝓsit cogi¬
tare ante quod postea facturus
sis: docet uersiculus qui seguit᷑.
.Paratus sum ⁊ ñ sũ turbatus: ut¬
 custodiam manlata tua. Ubi co¬
gitatione quis p̾uenit quol agẽ¬
dumẽ. semꝑ paratus est ad agen¬
dum. semꝑ fixus ⁊ ualidus: ut
non queat subita aliqua offensi.¬

Expanded text:
bi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod acturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua acci
Abbreviated transcription (Latin):
meas et conũti pedes meos intes¬
nas lapsus atq peccati ⁊ ce udeo
ut ueniam peccatorum possim
ꝓmereri. meorum conu̾satione.
studioq uirtutum conũti pedes
meos intestimonia tua: ut iam nõ
ut ante meos actus cogitationib
p̾uenirem: ne inconsulte progres¬
ciuitatem ducat. adquam ducat
de tendis. et cogitare tecum. quia
non omnis uia illo ducit. illodi

Expanded text:
in tesnas lapsus atque peccati, et ideo ut remissionem peccatorum possim mereri, morum conversione, studioque virtutum. Averti pedes meos in testimonia tua, ut non jam ut ante meos actus cogitationibus praeuenirem, ne inconsulta opeciuitatem ducat ad quam tibi pregnum caeleste contendis, et cogitare tecum, quia non omnis uia illo ducit, non omnis uia illo di
Abbreviated transcription (Latin):
gem ⁊ nisi hoc donet atq adiu
dat. et peccatum occasione ac-¬
cepta. ꝑ mandatum oꝑetur in
hominem omnem concupiscẽ¬
tiamꝰ Inuocandus est gͥ. Sic .i.
fides abeo impetrat: quod lex
nom̃ dm̃i: saluus erit. Et ideo

Expanded text:
 nisi hoc donet atque ad hdat , et peccatum occasione accepta per mandatum operetur in homine omnem concupiscentiam . Invocandus est fides impetrat quod lex nomen Domini, salvus erit . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
pientissimi salomonis. cuncta de
suꝑno iudicio diligenter exp̾ssast̃:
quia ex pͥus dulciter uoeat. et post¬
modum terribilit̾ increpat: et ad
extremũ in retractabiliter dãpnat.

Expanded text:
pientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter increpat, et ad extremum inretractabiliter damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus domini plenius ipsa scã ec-¬
cłia : euius caput ascẽdit incelũ:
qui est maxime lapis uiuus. la¬
pis angularis. de quo petrus ait.
Ad quem accedentes lapidem ui-¬
probatum. a deo autem electũ.
⁊ honorificatum: uos tanquam¬

Expanded text:
corpus Domini plenius ipsa sancta Ecclesia, cujus caput ascendit in coelum, qui est maxime lapis vivus, lapis angularis, de quo beatus Petrus dicit: «Ad quem accedentes lapidem viprobatum, a Deo autem electum et honorificatum;
Abbreviated transcription (Latin):
ne intelligit: qui quod intelligit.
Et ut intellectus bonus sit: time¬
at dnm sicut intelligit. Faciat oꝑe¬
qd̵ nouit. Quod si fecerit: laudatio
eius erit p̾mium: hic finis. hec sta¬
tio. sedesq perpetua. Illic inueni¬
untur mandata fidelia: confir¬
mata inscłm scłi. Ipsa est heredi¬
tas noui testam̃ti: ⁊ mandatum

Expanded text:
ne intelligit, qui quod intelligit, Et ut intellectus bonus sit, timeat Dominum, sicut intelligit; quod si fecerit, « laudatio  erit praemium, hic finis, haec statio sedesque perpetua. Illic inveniuntur mandata fidelia, confirmata in saeculum saeculi; ipsa est haereditas Novi Testamenti mandata
Abbreviated transcription (Latin):
ter nr̃a ȩt̾na in cęlis. Teta autẽ
illa: re ipsa ꝓbatum est transito¬
ẽẽ uolueris. nolo te fallas. nec
terram trahentem lac ⁊ mel car¬
naliter cogites ⁊ non amenapre¬
dia. non ortos fructiferos &e opa¬
eos. non tale aliquid mediteris
adipisei. quale solet hic oculus
auaricie concupiscere: s quod

Expanded text:
ter nostra» aeterna in coelis. Vetere autem illo, reipsa probatum est transitoeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, nec terram trahentem lac et mel carnaliter cogites, non amoena praedia, non hortos fructiferos et opacos, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concupiscere. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ppło suo. Quam redemptionẽ:
dimuntur: nisi a captiuitate ꝑ¬
egrinationis huius: Non ergo
requies: nisi in celesti patria regui¬
ratur: Dedit quidem d̾s isrłitis
carnalib terram ierłm: que ser¬
uit cum filiis suis. S hoc uetus¬

Expanded text:
ur: quia, «Redemptionem dimuntur, nisi a captivitate peregrinationis hujus? Non ergo requies nisi in coelesti patria requiratur. 8. Dedit quidem Deus Israelitis carnalibus terrenam Jerusalem, «quae servit cum filiis suis:» sed hoc Vetus
Abbreviated transcription (Latin):
semine abrahe. Uiuo ego dicit
dominris. qm̃ audistis uocem
meam. ⁊ non pepcisti filio tuo
unico ꝓpter me. nisi benedi
bosemen tuum sieut stellas
eeli. et sieut arenam que est
in littore maris: oe benedicen¬
tur insemine tuo omnes gẽ

Expanded text:
semine Abrahae: «Vivo ego, dicit Dominus; quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicbo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine tuo omn
Abbreviated transcription (Latin):
quisq fiat lapis uiuus. ad talẽ
fabricam idoneus.sp̃alit̾ intelli¬
gat templi renouationem ex riui¬
na uetere que in adam facta est.
reparationem populi noui scđm
nouum hominem atq cȩlestem
huius scł̃i etates. tanquam post
septuaginta annos. qui mystice
ꝑfectionis num̾o p̾̃signantur. &e
tanquam post captiuitatem lon¬
ginq ꝑegͥnationis non ruitura
mole construi. s etͥna immortali¬
tate solidari. S pũalen quippe
iherłm: non magis iudeorum.
quam nr̃am eẽ deputemꝰ. Dicit

Expanded text:
quisque lapis vivus ad talem fabricam idoneus, spiritualiter intelligat templi renovationem ex ruina vetere quae in Adam facta est, reparationem novi populi secundum novum hominem atque coelestem:saeculi hujus aetates tanquam post septuaginta annos, qui mystico perfectionis numero praesignantur, et tanquam post captivitatem longinquae peregrinationis, non ruitura mole construi, sed aeterna immortalitate solidari. Spiritualem quippe Jerusalem, non magis Judaeorum, quam vestram esse deputetis. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Itum est ad gc̾s. et p̃ceptum diui¬
tib huius scłi non supbe sapere.
neq sperare inincerto diuiciaꝵ.
s indeo uiuo: cui facile est quod
omnib difficile est. Sic multi uo¬
cati sunt : sic oecupata est heredi¬
tas gentium: sic factum est ut
sione contempnerent: et tanꝙͣ.
cameli humiliantes se adportã
tes passionis angustias: Ipse fe¬
eit hȩc : eui ommia possibilia st̃

Expanded text:
s, et praeceptum divitibus hujus saeculi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum; sed in Deo vivo , cui facile est quod hominibus difficile est. Sic enim multi vocati sunt, sic occupata est haereditas Gentium, sic factum est ut sione contemnerent; et tanquam cameli humiliantes se ad portantes passionis angustias. Ipse fecit haec, cui omnia possibilia sunt. 7.