comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simale dño auxiliante iam plurima
ex parte complẽuimꝰ. Testis ẽ uni¬
cuiq conscientia sua. quia quanto
districtius se scĩs his dieb dño man¬
cipasse meminit: tanto amplius
gaudens scm̃ dominicȩ resurrecti¬
onis tempus expectat. At si quem
forte adhuc conscientia minus ꝑfe¬
cte castigata accũsat: nulli dubiũ
quin pauidus & tremens tantȩ sol¬
lempnitatis prestoletur aduentum.
Nec tamen hic talis de salute diffidat.
ne aliqua suorũ numerositate uel enor¬
mitate scelerũ confusus. baratrũ des-¬
perationis incidat. iuxta illud salo¬
monis. impius cum uenerit in ꝓfun-¬
dũ malorũ contempnit. sed sollicitꝰ
ꝑpendat. quia si tempus annuȩ festi-¬
uitatis qua de auctoris nr̃i resurrecti¬
one lȩtamur : tanto uel gaudio castos.
uel impuros metu & confusione affi-¬
cit. multomagis in tempore districti
examinis. quando generalis om̃ium
resurrectio celebratur: etiam audita

Expanded text:
simale, Domino auxiliante, jam plurima simale, Domino auxiliante, jam plurima ex parte complevimus, testis est unicuique conscientia sua; quia quanto districtius se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectat. At si quem forte adhuc conscientia minus perfecte castigata accusat, nulli dubium quin pavidus ac tremens tantae solemnitatis praestolatur adventum. Nec tamen hic talis de salute diffidat, ne aliqua suorum numerositate vel enormitate scelerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnet : sed sollicite perpendat, quia si tempus annuae festivitatis, qua de auctoris nostri resurrectione laetamur, tanto vel gaudio castos, vel impuros metu et confusione afficitur, multo magis a tempore districti examinis, quando generalis omnium resurrectio celebratur, et jam audita
Abbreviated transcription (Latin):
uentum dñi in carnes non solũ huma-¬
ni generis in terra. sed & angelorũ
in cęlis esse salutẽ: quia dum nos re¬
dempti ad suꝑna ꝑducimur. eorum
ꝓfecto numerus qui satana cadente
erat minoratus impletur. Hinc et¬
enim paulus ait. Instaurari omnia
in xp̃o quȩ in celis et quȩ in terra st̃
in ipso. Recte gͥ osanna in altissimis
in eius laude cãnitur: cuius tota
incarnationis dispensatio ꝓ implenda
gła patriȩ cȩlestis aderat. Pro inde
necesse est fr̃s mei: ut ad ꝓmissam
nobis patriam tota mentis deuotio¬
ne tendamus. semꝑ recordantes. qͥa
& si angusta est uia qua ingredim᷑.
beata est mansio ad quã festinamus.
felicius quippe est per asperum iter¬
ire ad regnũ: quam ꝑ amȩnũ pla¬
nũq ad suppliciũ duci. felicius est
continentia carnis temporali. gau¬
chum ꝑhenne mereri. quã ꝓ lasci¬
uia parui temporis ȩternam luere
uindictam. Ecce ieiuniũ quadrage¬

Expanded text:
ventum Domini in carne, non solum humaventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare vindictam. Ecce jejunium quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ glorificare. & glorificandum
hominib predicare curauit. Ueni¬
et enĩ antixp̃c in nomine suo: qui
cum sit homo om̃ium nequissimus.
& extollitur supra om̃e quod dicitur
đs aut quod colitur. Assumunt autẽ
uersiculum laudis turbȩ de psalmo
centesimo septimo decimo quẽ de dño
cantatũ nemo qui dubitet. Unde
pulchre de ipso in eodem psalmo pre¬
mittitur. Lapidem quẽ reꝓbauert̃
ȩdificantes. hic factus est in caput
anguli: quia uidelicet xp̃c quem
reꝓbauerunt uidȩi ȩdificantes sua-¬
rum decrẽta traditionum. factus ẽ
in mbͥnimentũ utriusq popłi creden¬
tis. iudei scilicet atq gentilis. Quod
enĩ in psalmo lapis angularis uocat᷑
xp̃c. hoc est utiq quod in euuange¬
lio precedentium: sequentiũq collau¬
datur uoce turbarum. Quod autem
in eusdem laudis prosecutione sub¬
iungitur. osanna id est salus. siue sal¬
iufica in altissimis. ꝑspicue docet ad¬

Expanded text:
Patrem glorificare et glorificandum Patrem glorificare et glorificandum hominibus praedicare curavit. Veniet Antichristus in nomine suo, qui cum sit homo omnium nequissimus enim et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Assumunt autem versiculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum nemo qui dubitet. Unde pulchre de ipso in eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; quia videlicet Christus, quem reprobaverunt Judaei aedificantes suarum decreta traditionum, factus est in munimentum utriusque populi credentis, Judaei scilicet et gentilis. Quod enim in psalmo lapis angularis vocatur Christus, hoc est utique quod in Evangelio praecedentium sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet ad
Abbreviated transcription (Latin):
bant dicentes. O sanna filio dauid. Una
eademq confessionis & laudationis uo-¬
ce. dñm qui precedebant & qui seque¬
bantur exaltant: quia una nimirum
est ficdes eoꝵ qui ante incarnationem
dominicam. & qui post ea fuere ꝓbati:
quamuis sacram̃ta habueruit ꝓ tem¬
porũ ratione disparia. petro attes¬
tante qui ait. S ꝑ grãm dñi ib̾u
credimus saluari: quẽ admodum &
illi. Quod autem aiunt. osanna fi¬
lio dauid: hoc est quod in psalmo le¬
tuum benedictio tua. Hoc ẽ quod
in magnȩ deuotione laudis. in apo-¬
calipsi sanctorũ chorus resonat: sa-¬
lus do nr̃o qui sedet suꝑ thronum.
et agno. Benedictus qui uenit in
nomine dñi. In nomine dñi. in no-¬
mine cłi patris significat: quod ip¬
se alibi iudeis ñ credentibus dicit.
Ego ueni in nomine patris mei: &
non recepistis me. Alus ueniet in
nomine suo : illum recipietis. Ue¬
nit enĩ xp̃c in nomine dei patris:
quia in omibus quȩ gessit & dixit.

Expanded text:
bant dicentes: Hosanna filio David! Una bant dicentes: Hosanna filio David! Una eademque confessionis et laudationis voce Dominum, qui praeibant et qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum qui ante incarnationem Dominicam, et qui postea fuere probati, quamvis sacramenta habuerint pro temporum ratione disparia, Petro attestante, qui ait: Sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari quemadmodum et illi . Quod autem aiunt, Hosanna filio David, hoc est quod in psalmo letuum benedictio tua , hoc est, quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedit super thronum, et Agno . Benedictus qui venit in nomine Domini. In nomine Domini, in nomine Dei Patris significat, quod ipse alibi Judaeis non credentibus dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me; si alius veniet in nomine suo, illum recipietis . Venit enim Christus in nomine Dei Patris, quia in omnibus quae gessit et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tiis eius. Plurima autẽ turba: straue¬
runt uestimenta sua in uia. Pit uria
hec turba innumerabilẽ martyrũ de¬
signat exercitum: qui corpora sua am¬
marum uidelicet tegum̃ta ꝑ dño da¬
bant. quo sequentib electis planiorẽ
recte uiuendi callem facerent: ne qͥ
uidelicet. dubitarent ibi pedem bone
actionis ponere in pace. ubi non pau¬
cos uiderent in bello precessisse mar-¬
tyrii. Alii autem cedebant ramos de
arborib: & sternebant in uia. Rami
arborũ: dicta sunt patrum p̃cedenti¬
um & exempla. Et quisquis in exem¬
plũ recte uiuendi. credendi. siue ope¬
randi. quid ꝓpħȩ. quid apłi. quid ce¬
teri sc̃i dixerunt. seu fecerunt pandit:
ramos ꝓfecto de arborib cedit: quib
iter asini dnm portantis complãnet.
quia sententias de sc̃oꝵ libris excerpit:
ꝑ quas simpliciũ corda ne in uia ueri-¬
tatis errent edificet. Turbȩ autẽ quȩ
prece debant & quȩ sequebantur: clama-¬

Expanded text:
tiis ejus Plurima autem turba stravetiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi sive operandi quid prophetae, quid apostoli, quidve caeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clama
Abbreviated transcription (Latin):
& quietoꝵ & trementiũ uerba eiris.
siue eoꝵ qui in synagoga iugũ legis
trahere nouerunt: siue illoꝵ qͥ genti¬
li diu libertate effrenes euisdem syna¬
goge instantia ad fidei & ueritatis
sunt grãm conuersi. Adducentes au¬
tẽ asinam & pullũ discipłi. imposu¬
erunt suꝑ eos uestim̃ta sua: & dñm
desuꝑ sedere fecerunt. Uestimenta
discipuloꝵ. oꝑa sunt iusticie psalmi¬
sta testante qui ait. Sacerdotes tui
induantur iusticia. Asinos quos nu¬
dos inueniunt discipłi. suis sternunt
nunt: cũ predicatores sc̃i quoslibet᷑
a sanctitatis habitu uacuos inueniunt
Hosq uirtutũ suarum exemplis: ad
suscipiendam fidem et dilectionẽ sui
conditoris imbuunt. Non eñi nucdã
dñs asinam. ñ nudũ uoluit ascendere
pullũ: quia siue udeus seu gentilis.
nisi sc̃oꝵ fuerit dictis ornatus & actis.
non potest dñm habere rectorẽ: sed
regnat potius peccatũ in mortali eius
corpore ad obediendum concupiscen¬

Expanded text:
et quietorum et trementium verba ejus, et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui gentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam conversi. Adducentes autem asinam et pullum discipuli, imposuerunt super eos vestimenta sua, et Dominum desuper sedere fecerunt. Vestimenta discipulorum opera sunt justitiae, Psalmista teste, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam Al., justitia . Asinos quos nudos inveniunt discipuli, suis sternunt nunt, cum praedicatores sancti quoslibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive Judaeus sive gentilis, nisi sanctorum fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ de ipso erant scripta complesse:
sed inuidia cęcatos scribas et phariseos
ea quȩ ipsi legebant intelligere nequi¬
uisse. Dicite filiȩ syon: ecce rextuus
uenit tibi mansuetus sedens super
asinam & pullũ filium subiugalis. fi¬
lia syon ȩccła est fidelium. ꝑtinens
ad suꝑnam ierłm. quȩ ẽ mater om̃iũ
nr̃m. cuius portio tunc non minima
erat in popło isrł. regem habens man¬
suetũ. quia non terrena mitib es
Dmansuetis celestia regna dare consue¬
uit dicens. Discite a me quia mitis sũ
et humilis corde: & inuenietis reqͥẽ
animab ur̃is. De quib psalmista.
mansueti inquit possidebunt terrã.
et delectabuntur in multitudine pa¬
cis. Rex gͦ mansuetus. mansuetis id ẽ
humilib corde. terram pacis tribuit:
quos in terra belli & tribulationum
quondã rex impius. id est diabolus
suꝑbiȩ uulnere strauit. Sedens inqͥt
suꝑ asinam & pullũ fihum subiuga¬
lis: quia requiescit incorde humihum

Expanded text:
quae de ipso erant scripta complesse, quae de ipso erant scripta complesse, sed invidia caecatos Scribas et Pharisaeos ea quae ipsi legebant intelligere nequivisse. Dicite, filiae Sion, Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Filia Sion Ecclesia est fidelium, pertinens ad supernam Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, cujus portio tunc non minima erat in populo Israel regem habens mansuetum: quia non terrena immitibus, sed mansuetis coelestia regna dare consuevit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Rex vero mansuetus mansuetis, id est humilibus corde, terram pacis tribuit, quos in terra belli et tribulationum quondam rex impius, id est diabolus, superbiae vulnere stravit. Sedens, inquit , super asinam et pullum filium subjugalis, quia requiescit in corde humilium
Abbreviated transcription (Latin):
& egent gła dei. iustificati gratis per
grãm ipsius. Et pulchre alii tres euan¬
głiste qui gentib scripserunt. pullũ
solummodo dño allatũ memorant:
matheus autẽ eiuiangłista qui ex
hebreis & hebres sermone scripsit
euuangłium etiam asinȩ facit men-¬
tionẽ: ꝓuida itq dispensatione. ut
quoꝵ salutẽ scribendo quesierunt.
hos saluandos a d nõ mystice docẽrent
rib precipitur. ut si quid eis obstiterit
aduersitatis: si quis ꝓhibuerit peccato¬
res a laqueis diaboli solui. & ꝑ confes¬
sionẽ fidei dño addiici: non tam̃ pre¬
dicando desistant: sed constanter in¬
sinuent quia dñs ad ȩdificandã eccłam¬
suam talib opus habet. Quamuis em̃
seuus sit ꝑsecntor & immãnis: non po¬
cest eorum obsistere saluationi quos
nouit dñs qui sunt euis. & quos ad ui¬
tam preordinauit ȩternã. Adhibetͣ
autem huic facto ꝓphetȩ testimoni̾um.
ut appareat dñm quidem in omnibus

Expanded text:
et egent gloria Dei, justificati per et egent gloria Dei, justificati per gratiam ipsius gratis. Et pulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo Domino adductum memorant. Matthaeus autem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent ribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam praeordinavit aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae testimonium, ut appareat Dominum quidem in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
figurate significans. hoc quod alibi di¬
cit aꝑte. Quia sic dilexit d̾s mundũ.
ut fihum suũ unigenitum daret:
ut om̃is qui credit in ipso non pereat.
sed habeat uitam ȩternam. Duos ad
exhibenda sibi uimenta misit discipu¬
los. ut significaret in utrumq popłm
circumcisionis scilicet & preputii pre¬
dicatores esse destinandos. Uel certe
duos misit: ut eosdem predicatores do¬
ctrina simul & operatione ꝑfectos esse
moneret. ne uel erroris uerba indocti
ueritati miscerent: uel ea quȩ recte
docuissent ꝑuerse uiuendo negarent.
Inuenietis inquit asinam alligatam.
& pullũ cũ ea. soluite & adducite mͥ.
Pullũ quoq alligatũ fuisse alii euan¬
geliste testantur. Uterq enim popu¬
uis fumibus peccatoꝵ erat circũplexiis:
& solutione diuina opus habebat.
lste lege quam acceperat male uten¬
do: ille numquã accipiendo peccaue¬
runt. Unde bene dicit apłs. quia
non est distinctio. Om̃s eni peccauerunt

Expanded text:
figurate significans hoc quod alibi difigurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
da cͥesignant: quibus ipse presidens
quȩq a nexia libertate suo frenans im¬
perio. ad uisionẽ suꝑnę pacis ꝑducit.
Hierusolima et eñ. uisio pacis inter¬
pretatur. Et bene cũ ad montẽ oliue¬
ti uenisset dñs. discipulos qui hȩe ani¬
malia adducerent misit: quia ñ nr̃is
ad eum meritis. sed sola ipsius gr̃a lar¬
giente ꝑuenimus. iohanne attestante.
qui ait. & in hoc est caritas. non quasi
nos dilexerimus dđm: sed quod ipse pͥ¬
or dilexit nos. Mons nanq oliueti cel¬
situdinẽ dominicȩ dilectionis. qua nos
misciter illustrare ac saluare digna¬
tu est. insinuat: non solũ quia olei
natura lucis mẏnistra est. & laborum
doloꝵq solamen: uerum etiã quia
cunctis quib immiscetur solet excel¬
lere liquoribus. Et apłs de caritate
locuturus. adhuc inquit excellentio¬
rem uiã uobis demonstro. Ua montẽ
T ohueti ueniens dñs. asinos sibi qͥbꝰ
iherasolimã petat precepit exhiberi:

Expanded text:
da designant, quibus ille praesidens da designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa nos die a demonica dominatione
redemit. qua antiquus ille hebreorũ
populus ꝑ immolationẽ agni iugum
egyptiȩ seruitutis abiecit. Ergo dñs
instar agni paschalis ante quinq dies
quam pati inciperet locũ passionis ad¬
iit. ut se insinuaret esse illũ de quo
predixit isaias. Sicut ouis ad occisio¬
nem ducetur. & quasi agnus coram
tondente se obmutescet. & non aꝑiet
uuineratus est ꝓpter iniquitates nr̃as:
et liuore eius sanati sumus. Sed inuido¬
rum corda principum in cunctis quȩ ꝓ-¬
uide gessit eum ꝑsequi. quam in eum
credere maluerunt: & multũ miseri.
uitȩ auctorem morti potius dare quã
ꝑ eum ipsi iiuficari studebant. Uerũ
nos ꝑfidorũ cęcitate declinata. eorum
magis exempla qui fideliter dnm lauda¬
uere sequamur: & iter eius mysticum.
mystica ut decet interpretatione scru¬
temur. Asina & pullus quib sedens
iherusolimam uenit. utriusq populi.
uidei uidelicet & gentilis simplicia cor¬

Expanded text:
ipsa nos die a daemoniaca dominatione ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisiontondente se obmutescet, & non aperiet vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia cor
Abbreviated transcription (Latin):
ras. appropinquante hora passionis.¬
ut etiam ꝑ hoc claresceret. quia non¬
inuitus sed sponte pateretur. in asi¬
no uenire. & a turbis rex appellari ac
laudari uoluit: ut etiam ꝑ hoc eru
xp̃m quem sic illo uenturũ ꝓphetia
olim premissa signauerat. Ante qͥnq
dies paschȩ uenire uoluit sicut ex io¬
hannis euuangelio didicimus. ut etiã.
ꝑ hoc ostenderet se ẽẽ agnum imma¬
culatũ. qui peccata tolleret mundi.
Agnus quippe paschalis. cuis immo¬
latione populus isrł est ab egẏptia
seruitute liberatus. Ante quinq aies
paschȩ. id est decima luna domũ infer¬
ri : et ipsa die paschȩ. idest quarta
decima luna ad uesꝑum. iussus est im¬
molari : significans eum qui nos suo
sanguine redempturus. ante quinq
cens. in eo. Quinta demũ ꝑacta die
ubi ueteris paschȩ sacramenta hactenꝰ
obseruata consummauit: ac noui dein¬
ceps obseruanda discipulis sacramenta
contradidit: egressus in montẽ oliueti
tentus est a iudȩis. & mane crucifixus.

Expanded text:
s, appropinquare voluit loco passionis,ut etiam per hoc claresceret quia ninvitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc erudChristum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad veinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque cens in eo. Quinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus,
Abbreviated transcription (Latin):
solet: quod corporales
delicie cum non haben¬
tur. graue inse deside¬
rium accendunt: cum
Quero habitȩ eduntur comedentem ꝓtinus

Expanded text:
s, ait corporales deliciae, cum non habentur, grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur, comedentem protinus
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo omnia & ꝑ quem omnia. & in
& simul omnib una substantia. Pater:
nec filius est. nec sp̃c aei. sc̃s. filius: nec
filius tantum filius. sp̃c sc̃s tantum sp̃c¬
intrib ȩternitas. eadem in commutabi¬
litas. eadem maiestas. eadem potestas.
n patre unitas: in filio equalitas. in sp̃u
scõ unitas equalitatisq concordia. Et
tria hȩc unum omnia. propter patrẽ:
equalia omnia. propter filium conexa.

Expanded text:
ex quo omnia, per quem omnia, in et simul omnes una substantia. Pater nec Filius est, nec Spiritus sanctus; Filius nec Filius tantum Filius, et Spiritus sanctribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem maiestas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia, et tria haec unum omnia propter patrem, aequalia omnia propter filium, conexa
Abbreviated transcription (Latin):
non facit fructum bonum. excidetur &
in ignem mittetur. Eon ideo ut ligni
more ardeat & deficiat: sed in ignem
mittetur. illum de quo ait dominus.
Ite maledicti in ignem ȩternum. qui p̃¬
paratus est diabolo & angelis eius.¬

Expanded text:
non ferens fructum excidetur, et in ignem mittetur: non ideo ut ligni more ardeat et deficiat, sed in ignem mittetur illum de quo ait Dominus: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Non te iuuat õ homo quod dicis dñe
dñe : nisi intimore seruieris dño: nsi
alacriter mandata eits impleueris: insi
omnem eius feceris uoluntatem. insi
despexeris. Gratis clamas. uociferas: gra¬
tis exaltas uocem tuam. dicens: dñe dñe.
Testem mobedientiȩ tuȩ uocas eum. do¬
minum nominans. non timens sicut
dñm. neq intremore ei seruiens. Hoc¬
ibit in regnum cȩlorum: sed qui oꝑa dig¬
na meo nomine facit: & conuersationẽ
dignam meȩ sanctificationi adimplet.

Expanded text:
» Non te juvat hoc quod dicis, Domine, Domine, nisi in timore servieris Domino, nisi alacriter mandata ejus impleveris, nisi omnem ejus feceris voluntatem, nisi deposueris. Gratis clamas, vociferas gratis, exaltas vocem tuam, dicens: Domine, Domine, testem inobedientiae tuae vocas, eum Dominum nominans, non timens sicut Dominum neque in tremore ei serviens. Noibit in regnum coelorum, sed quia opera digna meo nomine facit, et conversationem dignam meae sanctificationi adimplet.
Abbreviated transcription (Latin):
bor quȩ non facit fructum. & non tan¬
tum fructum: sed & bonum fructum.
Multȩ quidem arbores fructum ferunt:
sed malum & inutilem fructum: sic &
multi homines malum irreligiositatis
& infidelitatis. & ꝑuersitatis fructum
afferunt. Ob hoc clare demonstrauit
dñs. quia omnis arbor quȩ non facit
fructum bonum. excidetur & in ignẽ
mittetur. Omnis arbor idẽ omnis hõ¬

Expanded text:
bor quae non facit fructum, et non tantum fructum, sed et bonum fructum: multae quidem arbores fructum ferunt, sed malum et inutilem fructum; sic et multi homines malum irreligiositatis, et infidelitatis, et perversitatis fructum afferunt. Ob hoc clare demonstravit Dominus quia omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Omnis arbor, id est omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad spinas & tribulos mittens manum.
uel approximans ibi non dilaceretur.
aut non conscindatur:aut eandem ma¬
num non cruentatam inueniat: Quis
gͦ hereticis manum porrigens. aut caput
humilians. in conscissus a scõ spusaut
in cruentatus ab animȩ uulneribus in¬
ueniatur: Quis se iniquorum factis
accommodans. non ab eorũ ĩgͥnationib¬
& peccati acculeo perforetur. Tales
enim antiquitus & iudei fuerunt. cum
deberent uuas afferre. protulerunt spinas:
ꝙ qui debuerunt suauitatẽ ostendere. in
amaritudinẽ a semetipsis conuersi sunt.

Expanded text:
ad spinas et tribulos mittens manum, vel approximans, ibi non dilaceretur, aut non conscindatur, aut eamdem manum non cruentatam inveniat? Quis ergo haereticis manum porrigens aut caput humilians, inconscissus a sancto Spiritu, aut incruentus ab animae vulnere inveniatur? Quis se iniquorum factis accommodans, non ab eorum inquinationibus peccati aculeo perforetur? Tales enim antiquitus et Judaei fuerunt: cum deberent uvas afferre, protulerunt spinas; et qui debuerant suavitatem ostendere, in amaritudinem a semetipsis conversi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reticorum commenta respurce. ut ieiuma
ur̃a & elemosynȩ nullius erroris conta¬
gio polluant᷑. Tunc enim & sacrificii
qͣndo hi qui ista dependunt. quid ope¬
rentur intelligunt. Nam dicente dño.
nisi manducaueritis carnem filii homi¬
nis. & biberitis eius sanguinem. non ha¬
bebitis uitam in uobis: sic sacre mense
communicare debetis. ut nichil prorsus
bigatis. Hoc enim ore sumitur. quod fi¬
de creditur. Et frustra ab illis ameN
respondetur: a quibus contra id quod
accipitur disputatur. Dicente autem pro¬
pheta. beatus qui intelligit suꝑ egenũ
& pauꝑem: ille circa inopes uestimentoꝵ
& cẏborum laudabilis distributor est:
qui se xp̃m in indigentib & uestire no¬
uit & pascere. qm̃ ipse ait: qͣm diu fecistis
uni ex fratrib meis. michi fecistis. Uerus
itaq deus & uerus homo unus ẽ xp̃c :
diues in suis. pauꝑ in nr̃is: dona accipi¬
ens. & dona diffundens: particeps mor¬
talium. & uiuificatio mortuorum : ut

Expanded text:
reticorum commenta respuite, ut jejunia reticorum commenta respuite, ut jejunia vestra et eleemosynae nullius erroris contagio polluantur; tunc enim et sacrificii quando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis , sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus dbigatis. Hoc enim ore sumitur quod fide creditur: et frustra ab illis AMEN respondetur, a quibus contra id quod accipitur, disputatur. Dicente autem propheta: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis distributor est, qui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni ex fratribus meis, mihi fecistis . Verus itaque Deus et verus homo, unus est Christus, dives in suis, pauper in nostris, dona accipiens et dona diffundens, particeps mortalium et vivificatio mortuorum: ut
Abbreviated transcription (Latin):
aduersatur propħis. tam reptignat
ȩuuangeliis. tam deniq ẽ apłicis rebelle
doctrinis: qͣm in domino iħ̃u xp̃o ex maria¬
uirgine genito & sempiterno patri intem¬
poralit̾ coeterno unam ac singularem
predicare naturam: Quia si hominis
intelligenda ẽ : ubi ẽ quȩ saluat deitas:
Sitantummodo der: ubi ẽ quȩ saluatur
humanitas: fides autem catholica quȩ
omnib resistit errorib. etiam istas simul
impietates refutat: dampnans nestoriũ.
diuina ab homine diuidentem: detestans
euticen. diuinis humana uacuantem.
a carne nec partu: sic humanitatem¬
unitatem sibi uniens ut deus in cominu¬
tabiliter ꝑmaneret: sic deitatem homini
imꝑͣtiens ut eum glorificatione non con¬
sumeret: sed augeret. Qui enim factus
est forma serui. forma dei eẽ non destitit:
nec alter cum altero. sed unus in utroq ẽ.
nr̃a turbetur: sed siue in miraculis turtu¬
tum. siue incontumeliis passionum. &
tissimi toto corde promentes. impia he¬

Expanded text:
adversatur prophetis, tam repugnat adversatur prophetis, tam repugnat Evangeliis, tam denique est apostolicis rebelle doctrinis, quam in Domino Jesu Christo ex Maria genito, et sempiterno Patri intemporaliter coaeterno, unam et singularem praedicare naturam? Quae si hominis tantum intelligenda est, ubi est quae salvat Deitas? si tantummodo Dei, ubi est quae salvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam simul istas impietates refutat, damnans Nestorium divina ab homine dividentem, detestans Eutychen in divinis humana vacuantem: a carne nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret; sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est forma servi, forma Dei esse non destitit, nec alter cum altero, sed unus in utroque estnostra turbetur; sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionum, et ssionem, dilectissimi, toto corde promentes, impia hae
Abbreviated transcription (Latin):
urãm ad celebrandum sollempne ieiuniũ
spiritaliter incitari: qm̃ exꝑiendo didici¬
stis qͣntum hȩc preparatio & exteriora ho¬
minum & interiora purificet: ut cum ali¬
citis abstinetur. facilius illicitis resistatur.
Continentiȩ autem ratio dilectissimi non
in sola castigatione corporum. nec indimi¬
nutione tantum habetur escarum. Maio¬
ra enim uirtutis istius bona ad illam am¬
mi ꝑtinent castitatem: quȩ non solum car¬
nis concupiscentias conterit: sed etiam
mundanȩ sapientiȩ uana contempnit
dicente apło: uidete ne quis uos decipiat
ꝑ philosophiam & inanem fallaciam. se
nendum gͦ ẽ acybis. sed multomagis ab
errorib ieiunandum: ut mens nulli car¬
nali dedita uoluptati. nullius sit captiua
mendacii: quia sicut i preteritis. ita
etiam in nr̃is diebus non de sunt ueritatis
inimici: qui intra catholicam eccl̃iam mo¬
uere dudeant ciuilia bella: ut inconsensũ
impiorum dogmatum imꝑitos quosq du¬
corpore potuerint seꝑare. Quid enim tam

Expanded text:
ram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente Apostolo: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam nendum ergo est a cibis, sed multo magis ab erroribus jejunandum: ut mens nulli carnali dedita voluptati, nullius sit captiva mendacii: quia sicut in praeteritis, 356 ita etiam in nostris diebus non desunt veritatis inimici qui intra catholicam Ecclesiam movere audeant bella civilia, ut in consensum impiorum dogmatum imperitos quosque ducorpore potuerint separare. Quid enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad eius uisionem ꝓmerendam suua¬
rent. petere ac desiderare curarunt. Hocẽ
enim quod subiunxit: illo die in nomine
meo petetis. Possumus horam qͣm polli¬
cetur infutura uita intelligere: inqua pa¬
lam de patre annuntiat. idẽ palam pa¬
trem ostendet electis: qͣndo sicut apl̃s ait.
uidebimus eum facie ad faciem. De qua
ruerit similes ei erimꝰ uidebimꝰ enĩ eũ. sicu¬
ti ẽ. Ubi ueracit̾ in nomine iħu petunt
electi. dum pro nr̃a fragilitatẽ intercedt̃:
quatinus ad suȩ saluationis sortem ꝑtin¬
gamus. aqua adhuc inter insidias ho¬
stium peregrinamur interris. Quam scoꝵ
peticionem aptissime in die futuram pro¬
mi sit: illo inquiens die. in nomine meõ
petetis. In die & enim petunt:quia non
inter tenebras pressurarum ut nr̃a in
presenti. sed in luce sempiterne pacis ce glȩ
beatorum sp̃uum pro nobis intercessio fun¬
ditur. Possunt autem idẽ sp̃c electorum in

Expanded text:
quae ad ejus visionem promerendam juvaquae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac desiderare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie ad faciem . De qua ruerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in
Abbreviated transcription (Latin):
nullo unqͣm termino dissoluitur. Si enĩ
ꝑsticeritis in petendo: proculdubio quȩ pe¬
titis accipietis. De huius plenitudine gau
petrus fidelibi seribit dicens. Credentes autẽ
exultabitis leticia menarrabili & glificata:
reportantes finem fidei ur̃e salutem ani¬
marũm ur̃arum. Ectere autem huiusmo¬
ai gaudium ẽ. non uerbis tantum modo
patriȩ cȩlestis introitum flagitare: sed &
digna oꝑatione pro eius ꝑceptione certare.
N eq enim quippiam utilitatis affert. bene
orando suꝑna querere: qui non desistit
ꝑuerse uiuendo ininfimis implicari.
Hec in proterbiis locutus sum uob. Uenit
hora. cum iam non inprouerbiis loquar
uobis: sed palam de patre annuntiabo
uobis. Illam nimirum horam signi¬
ficat: qua eis ꝑacta sua passione ac re¬
surrectione sp̃c sci erat grãm datũrus.
Tunc & enim sp̃ualit̾ intus instructi. sp̃u¬
ali dilectione succensi. quo ꝑfectius om̃ia
quȩ de agnitione diuinitatis mortalib
erant capienda ceꝑunt: eo ardentiꝰ sola

Expanded text:
nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus fidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujusmodi gaudium est, non verbis tantummodo patriae coelestis introitum flagitare, sed et digna operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peracta sua passione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola
Abbreviated transcription (Latin):
promissa. ac dei sui. preteritam presentemq
bonitatem. quasi futurorum teneat cautionẽ
Suꝑ excelsagͤͦ cȩli terrenum corpꝰ imponit᷑: ossa
intra sepulchri angustias paulo ante conclu¬
sa. angłorum cetib in serunt᷑ ingremium

Expanded text:
promissa, ac Dei sui praeteritam praesentemque bonitatem, quasi futurorum teneat cautionem. Super excelsa ergo coeli terrenum corpus imponitur, ossa intra sepulcri angustias paulo ante conclusa, Angelorum coetibus inferuntur, in gremium
Abbreviated transcription (Latin):
pus sine spũ mortuũ ẽ: ita & fides
sine oꝑibꝰ mortua ẽ. Quanta autẽ
merces pie conuersationis. quale
pignus future beatitudinis. etiam
in p̃senti fideles maneat. subsequen¬
t̃ insinuat dicens. Et ecce ego uo¬
biscũsũ om̃ib dieb usq ad consum¬
mationẽ scłi. Libet autẽ conferre
huic testimonio. quod marcus ait.
Et dñs quidẽ iħc post quã locutꝰ ẽ
eis. assumptꝰ ẽ in cęlũ. & sedit a
dextris dei. Quia em̃ ipse d̃s et

Expanded text:
pus sine spiritu mortuum est, ita et fides pus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis etiam in praesenti fidelibus  Al., fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testimonio quod Marcus ait: Et Dominus quidem postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei . Quia eni
Abbreviated transcription (Latin):
quit docete om̃s gentes. baptizan¬
tes eos in nomine patris & filii. et
sp̃c scĩ: docentes eos seruare omĩa.
quecũq mandaui uobis. Rectissimꝰ
autẽ ordo p̾̃dicandi. & modernis qͦ¬
q p̃dicatorib ȩccłȩ diligentissime
sectandus : ut primo quidẽ doceat᷑
auditor. deinde fidei sacramentis
imbuatur. deinde seruandis dñi
mandatis ex tempore liberius in¬
struat᷑ : quia neq indoctus quisq
& ignarus xp̃ianȩ fidei potest eiꝰ¬
dem fidei sacramentis ablui. neq
lauachro baptisim a peccatis emun¬
dari sufficit : si ñ post baptisma stu¬
deat quisq bonis oꝑib insistere. Priꝰ
gͦ docere gentes idẽ scientia uerita¬
tis instruere. ac sic baptizare p̃cepit :
quia & sine fide impossibile ẽ place¬
re do. et nisi quis renatus fuerit ex
aqua & spũ scõ: non potest introire
in regnũ dei. Ad extremũ uͦ subiun¬
git. docentes eos seruare omĩa quȩ¬
cũq mandaui uobis: quia sicut cor¬

Expanded text:
tizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Ad extremum vero subjungit: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Quia sicut cor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uultus autem dñi suꝑ facientes
mala. ut ꝑdat de terra memoriam
eoꝵ. Unde necesse ẽ ut semper in
oꝑibus nequã. paueant mali: quoꝵ
etiam cogitationes singłȩ conspec̾¬
tui districti uidicis patent. Semꝑ
in oꝑatione iusticiȩ : & in his quȩ
ꝓpter iusticiami patiuntur boni¬
gaudeant. quib dm diligentib
omĩa cooꝑantur in bonũ. & in qua¬
cũq tribulatione positis. nũquã
eius pietas ab ẽ. cui canitur in psal¬
mo. Tibi enim derelictus ẽ pauꝑ:
pupillo tu eris adiutor. contere
brachiũ peccatoris & maligni. Quã
pietatis suȩ p̃sentiam non tantũ

Expanded text:
est: Vultus autem Domini super facientes est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ueribus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent. Semper in operatione justitiae, et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest: cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor: contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
manet autẽ om̃ib dieb usq ad con¬
sũmationẽ scłi. Ex quo intelligit᷑.
quod usq ad finẽ scłi ñ sunt de fu¬
turi in mundo. qui diuina mansi¬
one & inhabitatione sint digni. Nec
dubitandum eos post huius scłi cer¬
tamina manere cum xp̃o in regno
qui in scło certantes xp̃m in sui cor¬
dis hospicio meruerunt habere man¬
sorem. Notandum interea quod p̃¬
sens ubiq diuina maiestas. aliter
electis suis. aliter ad est reprobis.
Ad ẽ enim reꝓbis potentia iraturȩ
in comp̃hensibilis. qu a omĩa cog¬
noscit nouissima & antiqua. intel¬
ligit cogitationes alonge. & om̃s
uias singuloꝵ p̾uidet. Adẽ electis
grã piȩ protectionis qua illos speci¬
aliter ꝑ p̃sentia dona uł flagella
quasi filios pater erudit: atq ad
possessionem futurȩ hereditatis
erudiendo ꝓuehit. Ad ẽ electis ut
scriptum ẽ. iuixta ẽ dñs his qui tri¬
bulato sunt corde. & humiles sp̃u
saluabit. Ad est reprobis ut p̃missũ

Expanded text:
manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea quod praesens ubique divina Majestas aliter electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit . Adest electis, ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut praemissum
Abbreviated transcription (Latin):
iudere : hic ab infimis cupiditatibꝰ
ad suꝑna studeant desideria transi¬
re. Nom̃ uͦ galileȩ quid misterii sa-¬
lutaris contineat : crebra patrum
ex positione notissimũ ẽ. Sed non
abre ẽ sepuis in uerbo repetere: qͦd
semꝑ necesse ẽ animo retinere. E a-¬
lilea quippe. transmigratio facta
uł reuelatio dicitur. Utraq autem
interp̃tatio nominis. ad unũ finẽ
respicit. Si quidẽ supra legimus di¬
xisse angłm mulierib. ite dicite
discipłis eius quia surrexit: et ecce
p̃cedet uos in galileam. ibi eũ uide

Expanded text:
videre, hic ab infimis cupiditatibus videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum exposabs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i quam mͦ audi¬
uimus. & uixta lit¬
teram gaudio ple¬
na refulget : quia triumphum redẽp¬
toris nr̃i. simul & redemptionis nr̃e
dona plano sermone describit: & si
hanc enucleatius ꝑtractare uelimꝰ.
gratiorem in litera fructum spiri¬
talis sensus inditum ẽẽ comperiniꝰ.
Serino et enĩ dei aromatũ more qͦ
subtilius quasi terendo et cer¬
cendo discutitur: eo maio. .rem
reddit. Planũ namq ẽ & dulce ad
audiendum piis. quod discipuli a-¬
bierunt in galileam. in montẽ ubi
constituerat illis iħc: & uidentes eũ
adorauerunt. Sed non uacat a mi
sterio. quod dñs in galilea post re¬
surrectionẽ. uel quod in monte dis¬
cipłis apparuit. In monte et enĩ appa¬
ruit. ut significaret quia corpꝰ quod
de cõmuni humani generis terra nas¬
cendo susceperat : resurgendo iam
suꝑ terrena omĩa subleuatũ. cȩlesti
uirtute induerit. Ii monte apparuit
ut ammoneret fideles si illic celsitu¬
dinẽ resurrectionis eius cupiunt

Expanded text:
mi, quam modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem reddit. Planum namque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt. sterio, quod Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dib eius. hoc ẽ utiq quod resur¬
gens ipse dñs ait discipłis. data ẽ mͥ
om̃is potestas in cęlo & in terra. Et qͥdẽ
etiam priꝰquã a morte resurgeret.
nouerant angelice in cęlo uirtutes
iure se subditas homini. quẽ a suo
conditore specialit᷑ assumptũ ẽẽ ui-¬
debant : sed ceci in terra homines de¬
dignabant᷑ ei subici: quẽ cõmuni
secũ mortalitate cognouerant indu¬
tum. Contempnebant eius uirtutẽ
in miraculis intelligere diuinam.
cui infirmitatẽ in passionib inesse
cernebant humanã. Propt̃ quod
benigne mediator ipse di & homi¬
nũ etiam hominib in terra notum
fieri uolens quia data sit ei omĩs
potestas in cęlo & in terra. quatinꝰ
& ipsi cum angłis in cęlo uitam
possent habere ꝑ. ennẽ: misit doc¬
tores qui cunctis ꝑ orbem nationib¬

Expanded text:
dibus ejus, hoc est utique quod resurdibus ejus, hoc est utique quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a mortenoverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem nationib