comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͥ oscło uł aliqua occasione turpi dep̾hensus fuerit:
plublice uerberet᷑. ⁊ coronã admittat decaluatꝰ tur
turpit̾: sputam̃tis oblinitus in facie uincłisq ar¬
tatus ferreis. carcerali sex m̃sib angustia maceret᷑.
⁊ iͥduo ꝑ ebdomadas singłas ex pane ordeaceano
ad uesꝑam reficiat᷑. post ħ aliis sex mensib lub seni¬
oris spũalis custodia segregata in curticła degñs.
ambulet. nulla pͥuata locutione uł ꝯsilio deincep
Siquis cuiꝰlibet animalł ꝯmuxtione peccauerit:
xu. annis in humilitate subiaceat ad eccłie ianu-¬
am. ⁊ pꝰ hos. aliis quinq annis in oĩonis ꝯmuniõe
receptꝰ penitũtiam agat. ⁊ sic sacͣmenti gr̃am ꝑci¬

Expanded text:
ui osculo, vel aliqua occasione turpi deprehensus fuerit, publice verberetur, et coronam amittat, decalvatusque turpiter, sputamentis obliniatur in facie, vinculisque artatus ferreis, carcerali sex mensibus angustia maceretur, et triduo per hebdomadas singulas ex pane hordeaceo ad vesperam reficiatur. Post haec aliis sex mensibus sub senioris spiritalis custodia segregata in curticula degens, m spiritalium ambulet, nulla privata locutione, vel consilio, deinceps Si quis cujuslibet animalis commistione peccaverit, quindecim annis in humilitate subjaceat ad ecclesiae januam, et post hos aliis quinque annis in orationis communionem receptus poenitentiam agat, et sic gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
extinctis luminarib celebramꝰ ui¬
gilias adsimilitudinẽ tenebrarũ
quȩ patiente dño suꝑ t̾rã facte st̃:
significando ut sup̾dictum ẽ. ceci¬
tatẽ que ex t̾e accidit in isrb. Sicq
fit ut sacrificiũ nouu. qd̾ mortẽ
dñi pͥdie ꝑmanꝰ ipsiꝰ precesserat.
lutaris a suis trucidatur inimicis.
recte a nob̃ quasi sepultum ẽ sacri¬
ficii decꝰ. ⁊ celeste illd̃ manna. qr
⁊ indulimꝰ. qd̾ hac die sumamus:
fuit duplum qͣm ꝑsingłos dies
collig̾e ꝯsueuimꝰ¬

Expanded text:
exstinctis luminaribus, canimus vigilias ad similitudinem tenebrarum, quae patiente Domino, super terram factae sunt, significando, ut supra dictum est, caecitatem, quae extunc accidit in Israel . Sicque fit ut sacrificium novum, quod mortem Domini pridie per manus ipsius praecesserat, hristus hostia salutaris a suis trucidatur inimicis, recte a nobis quasi sepultum est sacrificii decus, et coeleste illud manna, quia et intulimus quod hac die sumamus, fuitque duplum quam per singulos dies colligere consuevim
Abbreviated transcription (Latin):
nib immolatꝰ est.suis ip̃e mani¬
b nob̃ ut iugit̾ immolat᷑: agnuᷤ
om̃datꝰ est. Ab illa ĩmolatione pͥ¬
ma sałbi. tercia dies ab ista uͦ sab¬
batũ ipsum t̾cia nichominꝰ dieᷤ ẽ.
Constat aut̾ qd̃ ut suꝑiꝰ dictũ:
noctem siue uesꝑam sab̃bi: ab illo
silentio uł tristicia qͣm exigebat
reqͥes sepulchri causa illa uehemẽs
abstrah. quod in parde eiꝰdẽ noc¬
tis dñs ñr resurgens: totã illam

Expanded text:
nibus immolatus est, suis ipse manibus nobis, ut jugiter immoletur, agnus commendatus est. Ab illa immolatione prima Sabbati, tertia dies, ab ista vero Sabbatum ipsum tertia nihilominus dies est. Constat autem quod, ut superius dictum est, noctem sive vesperam Sabbati ab illo silentio vel tristitia, quam exigebat requies sepulcri, causa illa vehemens abstrahit, quod in parte ejusdem noctis Dominus resurgens, totam illam
Abbreviated transcription (Latin):
ausa hodiernũ diẽ reconditũ sit.
corpus ꝯficientes: uinde usq in pri¬
mam sabb̃i recondentes. toto eodẽ
salbo iugi silentio ꝯsopiti usq in
pͥmã sabbati. abom̃i diurno psallẽ¬
tio. cunctoq sacri altaris minist̾io
uacaremꝰ. Sic enĩ rei ꝓpiꝰ accedẽ pu¬
tarem̃. ꝓ eo qd̾ hac die dñs n̾r ĩmo¬
latꝰ sabbo requieuit in sepulthro
dotãq sequentẽ noctẽ discipłi eniꝰ
in tristicia tͣnsegert̾. donec dilucło
redeuntib a monum̃do mulierib
queq audierant ⁊ uid̾ant referen¬
tib paulatim respirare:⁊ ingau¬
dium reuiuiscere ceꝑunt.Uerius
itaq triduanã mortem. obseruare
historia similitudinẽ rectiꝰ ten̾e.
qua dictum ⁊ de manna. qd̾ filuᷤᷤ

Expanded text:
econditum sit. corpus conficientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur pro eo quod hac die Dominlatus, Sabbato quievit in sepulcro, totamque sequentem noctem discipuli ejus in tristitia transegerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem observare historia similitudinem rectius tenere, qua dictum est de manna
Abbreviated transcription (Latin):
eonsulere utrũ portitor istarũ lit t̾arum diaconatꝰ et
p̾sb̾atus offm idoneus sit ꝑagere nec ne. cũ ad icd
pͥpropero cursu subdiaͥconatus ordine pposito ne¬
gligñta potiꝰ qm suꝑbia cognoscat᷑ ascendisse.
Uñ nos ꝯsulendo caritati tue mandamꝰ. ut ab of¬
ficio sacerdotali eum ꝓhibeas donec ꝓximo qͣtuor
tempoꝵ ieiunio subdiaconatꝰ minist̾ium sͥ rite ĩ¬
ponas.⁊ sic deinceꝑs ad maiora officia eũ redire
çoncedas

Expanded text:
onsulere, utrum portator istarum literarum diaconatus et presbyteratus officium idoneus sit peragere nec ne, quum ad id praepostero cursu, subdiaconatus ordine postposito, negligentia potius quam superbia cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo caritati tuae mandamus, ut ab officio sacerdotali eum prohibeas, donec proximo quatuor temporum jejunio subdiaconatus ministerium sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia eum redire concedas
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃o huic quẽ ꝑpetrati homicidii reatu ad iu-¬
diciũ canonice penitũtie suscipiendũ. ad apłi-¬
cã sedem misisti. noueris nos huiꝰ ordinis peni¬
tentiam mĩe respectu in uinxisse. Nam qr prb̃r
obseruabit. Trib pͥorib anuis extͣ eccłiam. nͥ ad
extrema mortis. absq onunione: ⁊ mense par-¬
ticipatione ⁊ pace sit. S a cena dñi solummͦ re¬
concieliet᷑. usq ad octauas pentecostes. hac pre¬
senti qͣdragesima cotidie ieiunet in pane ⁊ aqͣ.
tͥb dieb ebdomade usq in pascha. Ab octauis
pentecostes: usq infestũ scĩ michaelis duob die¬
b. deinde tres. Post tres annos reddita sͥ ꝯmu¬
nione eccłie ⁊ mense int̾ idiotas sit: usq ad
expletos septẽ aunos. eoðe mͦ totum penitũti¬
e tempꝰ seruans. Et qr conuenit eũ ẽẽ sub regi¬
mine abb̃is. mandamꝰ tͥ ut mittas eũ in aliqͦ
monast̾io. ut ibi condigne penitñs saluetur.
Et si tibi uł abbi udet᷑ sibi renuitere. si hunc ꝯdigne¬

Expanded text:
ri huic, quem perpetrati homicidii reatu ad judicium canonicae poenitentiae suscipiendum ad apostolicam sedem misisti, noveris nos hujus ordinis poenitentiam misericordiae respectu injunxisse. Nam quia presobservabit. Tribus prioribus annis extra ecclesiam, nisi ad extrema mortis, absque communione, et mensae participatione, et pace sit. Sed a Coena Domini solummodo reconcilietur usque ad octavas Pentecostes. Hac praesenti Quadragesima quotidie jejunet in pane et aqua diebus tribus hebdomadae, usque in Pascha. Ab octavis Pentecostes usque in festum sancti Michaelis, duobus diebus; deinde tribus. Post tres annos, reddita sibi communione ecclesiae et mensae, inter idiotas sit usque ad expletos septem annos, eodem modo totum poenitentiae tempus servans. Et quia convenit eum esse sub regimine abbatis, mandamus tibi ut mittas eum in aliquo monasterio, ut ibi condigne poenitens salvetur, et si tibi vel abbati videtur, sibi remittere, si hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam mulierẽ de matͥculis contͣ ordinem sa¬
cerdocii cedi crudelit̾ fustib dupasti deputasti.
quã licet pꝰ octo menses: exinde miniiue arbitre¬
m᷑ fuisse defunctã. tñ qr ordinis tui nolusti hr̾e¬
respectũ: ꝓptẽa duob te mensib ab ãministratio¬

Expanded text:
uoniam mulierem de matriculis contra ordinem sacerdotii caedi crudeliter fustibus deputasti, quam licet post octo menses exinde minime arbitramur fuisse defunctam, tamen quia ordinis tui habere noluisti respectum, propterea duobus te mensib
Abbreviated transcription (Latin):
acceptio apud dm̃.⁊ in om̃ib iudiciis cauenda est
multo magis in penitñtie iudicio p̾caueri debet.
ut nullus sacerdotũ unꝗͣ aut gr̃a. aut odio alicu-¬
iꝰ ꝑsone secus iudicet. quã quod in canonib sacͥs
inuenit: aut ꝗ illi scd̃m sc̃arum scͥpturarũ aue xl¬
toritatem. ⁊ eccłiasticã ꝯsuetudinẽ rectiꝰ iusum¬

Expanded text:
acceptio apud Deum, et in omnibus iudiciis cavenda est, multo magis in hoc poenitentiae iudicio praecaveri debet, ut nullus sacerdotum umquam aut gratia aut odio alicuius personae secus iudicet, quam quod in canonibus sacris invenerit aut quod illi secundum sanctarum scripturarum auctoritatem et ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ augꝰ. si quis incestũ occulte ꝯmiserit. ⁊ sac̾do¬
ti occulte ꝯfessionem egerit: indicet᷑ et remediũ
canonicũ quod subire debuisset. si eiꝰ facinꝰ publi-¬
catũ fusset. Uerũ qr latet ꝯmissum detͣ ei a sacer¬
dote ꝯsiliũ. ut saluti aĩe sue ꝑ occultã penitñtiã

Expanded text:
ulterio. Si quis incestum occulta commiserit, et sacerdoti occulte confessionem egerit, indicetur ei remedium canonicum quod subire debuerat, si ejus facinus publicum fuisset; verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ neqͣꝗͣ ꝑꝑ ꝑsone cuilibet acceptionẽ his quos
sanare cupiunt. cauterio. aut ferro. aut durisali¬
is qͥbilibet reb parcunt. multo magis his obseruã-¬
dum ÷ qͥ ñ corꝑum s animarũ medici existũt. Ne-¬
q enĩ pensanda ÷ penitñtia qnͣtitate tꝑis. s ardore
m̃tis ⁊ mortificatione corꝑis. sor aũ contͥtum ⁊ hu

Expanded text:
ter personae cuiuslibet acceptionem his, quos sanare cupiunt, cauterio aut ferro aut duris aliis quibuslibet rebus parcunt; multo magis his observandum est, qui non corporum, sed animarum medici existunt. Neque pensanda est poenitentia quantitate temporis, sed ardore mentis et mortificatione corporis. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
b infirmas iu ꝑicło mortis positis: ꝑ p̾sbiteros
subleuandũ. ut si forte migͣuerint: ne obligati
a ꝯmunione alieni uł consortio uenie fiant. a qͦ
ꝑicło si diuinitꝰ erepti oualuerint: penitñtie
modũ a suo ꝯfessore impositũ diligent̃ obseruẽt.
⁊ ideo scđm canonũ auctoritatem ne ill̃ i auua
pietatis clausa uideat᷑. or̃onib ⁊ consolationib
eccłiasticis: sacra unctione olei ani̾ati scđ̾m
statuta sc̃oꝵ patrum ꝯmunione uiatici reficiã¬
tur. Si aũ pecc̃m mortale fuerit: s occultũ. in¬
notescenda est ei penitñtia que imponeretur¬
si pecc̃m publicũ eẽt. s nulla sunt imponenda que
obseruari absq pec̃ci publicatione ñ possint. q̃le
⁊ extra eccłiam penitere: ⁊ similia. q̃ ñ nͥ laicis et¬

Expanded text:
b infirmis in periculo mortis positis per presbyteros sublevandum, si forte migraverint, ne obligati a communione alieni vel consortio veniae fiant. A quo periculo si divinitus erepti convaluerint, poenitentiae modum a suo confessore impositum diligenter observent. Et ideo secundum canonicam auctoritatem, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis sacra cum unctione olei animati, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici reficiantur. Si autem peccatum mortale fuerit sed occultum, innotescenda eis poenitentia quae imponeretursi peccatum publicum esset; sed nulla sunt imponenda quae observari absque peccati publicatione non possunt, quale est extra ecclesiam poenitere, et similia
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̾auerit ancillam suam. ut iufra diem ter¬
cium cũ cruciatu animã effundat: eo ꝗ incer¬
ium sit. uoluntate an casu occidit. si uolũtate:
pꝰ .uii. annos. si casu: pꝰ .u. annoꝵ tempora acta
ta: accipiat ꝯmunionẽ:¬

Expanded text:
eraverit ancillam suam, ita ut infra diem tertium animam cruciatu effundat. Et quod incertum sit, voluntate, an casu occiderit. Si voluntate, post septem annos; si casu, per quinquennii tempora, ac ta, accipiat communione
Abbreviated transcription (Latin):
Indignũ enim ualde ÷ ut sacra dñi uasa q̃cũꝙ
sunt humanis usib seruiant. ut ñ ab aliis qm
a dño famulantib eiq dicatis tractent᷑ uiris
ne ꝓ talib p̾sumptionib iratus dñs plagam im¬
ponat pͦpło suo. ⁊ hi qͥ etiam ñ peccauerunt ma¬
la patiant᷑. ut ꝑeant: qi ꝑit iustꝰ sepissime pro
impus.

Expanded text:
ut sacra Domini vasa, quaecunque sunt, humanis usibus serviant, aut ab aliis quam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris, ne pro talibus praesumptionibus iratus Dominus plagam imponat populo suo, et hi qui etiam non peccaverunt, mala patiantur, aut pereant: quia perit justus saepissime pro impio.
Abbreviated transcription (Latin):
b ñ ꝑ egerint. ip̃i sͥ aditũ audientie claussisse ui¬
dent᷑. Qd̃ si abstinato aĩo sine ꝯmunione defũcti
fuerint: nos illoꝵ causam iuxta beati leonis decesso¬
ris nr̃i seutñtiam diuino iudicio reseruantes. qͥb
uiuis ñ ꝯmunicauimꝰ. nͨ mortuis ꝯmunicare debemꝰ.

Expanded text:
 non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur. Quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint nos illorum causam, iuxta beati Leonis predecessoris nostri sententiam, divino iudicio observantes, quibus vivis non communicavimus nec mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
attenta ex pectatio uel p̾paratio
tũ maxime ꝓpt̾ hoc qd̃ ad suscipi¬
endam tantam luminis claritadẽ
noua eccłia sacro bap̾tini fonte sci¬
ficat᷑. Hac enĩ die sollenne : iuxta
uerã ⁊ eũglicam patrũ tͣditiones
fontes benedicti:⁊ p̾parata ꝑfidẽ
tam corpoꝵ qͣm anmarũ creden¬
dum.uasa regen̾atiõe noua scĩ¬
ficari. Preꝑant᷑ aĩe qͥ mortue fue¬
rant uite. uictrici morte uicta de
bello reu̾tenti: ut in inmagna re¬
gis xp̃i curia nullꝰ sit u̾naculuᷤᷤ
aut seruus emꝑticiꝰ. qui ñ ad in¬
gressus triumphants dñi gre se¬
rico uł sci̾tatis auro uestiatur S
de hoc inseq̃ntib suo loco dicemꝰ.¬

Expanded text:
ratio tum maxime propter hoc quod ad suscipiendam tantam luminis claritatem, nova Ecclesia sacro baptismi fonte sanctificatur. Hac enim die solemne est juxta veram et evangelicam Patrum traditionem, fontes benedici, et praeparata per fidem, tam corporum quam animarum credentium vasa, regeneratione nova sanctificari. Prarant, vitae victrici, morte victa ; de bello revertenti, ut in magna regis Christi curia nullus sit vernaculus aut servus emptitius, qui non ad ingressum triumphantis Domini gratiae serico, castitatis auro vestiatur. Sed de hoc in sequentibus suo loco dicem
Abbreviated transcription (Latin):
ro una ebdomada qm in pane
⁊̃ aqua ieiunare debet. trescentos psalmos flexiꝰ
genib in eccłia decantet. Si aũ hoc facere non
potest. tria psaltia in eccłia. uł in loco ꝯueniẽti
intente decantet. Et pꝰqͣm psallerit: excepto ui¬
Pro uno mense qͣm in paue ⁊ aqua ieuina¬
re debet. psalmos mille ducentos flexis genib
decautet. Si aũ hoc facere ñ potest: sine genu¬
flexisione. sedendo. aut stando in eccłia faciat.
si fieri potest. Sinaũ: in uno loco mille sexcen¬
tos octoguita psalmos decantet. Et om̃i die si
uelit. ⁊ se abstinere ñ uult: refiuiat se ad sex¬
tã. s qͣrtam feriam ⁊ sextã ieuinet ad nonani.

Expanded text:
Pro una hebdomada quam in pane et aqua jejunare debet, trecentos psalmos genibus flexis in ecclesia decantet. Si autem hoc facere non potest, tria psalteria in ecclesia, vel in loco convenienti intente decantet. Et postquam psallerit, excepto viPro uno mense quem in pane et aqua jejunare debet, psalmos mille ducentos genibus flexis decantet. Si autem hoc acere non potest, sine genuflexione, sedendo aut stando in Ecclesia si fieri potest: sin autem, in uno loco, mille DC octoginta psalmos decantet. Et omni die si velit, et si abstinere non vult, reficiat se ad sextam: nisi quartam feriam, et sextam, jejune
Abbreviated transcription (Latin):
bñ ꝯgruebat. ut ip̃o habitu se illũ
ẽẽ offendet: qui in lege sig̾cabat᷑
iubebat᷑ extra castra cremarrriciniᷤ
arundinẽ qͦ siue calaperit.¬
mũ abilludentib acciꝑe ñ
recusauit in manu sua. qͦ ut art¬
ieꝵ. sacͥlegiũ scribet iudeoꝵ. siue
ut uenenata int̾fic̾et aĩalia. Ha¬
bebat nãq in manu sua uirgam.
id ÷ suã in ꝓpͥa potestate animã:
ut uolens ponet atq it̾m sum̾et
eam. Et sicut moyses corã ꝑhara¬
colu b rũ. deuorauitq u̾sas in
colubros uirgas magoꝵ it̾mq re¬
diit inuirgam: sic ipse ñc suam
quodãm positurꝰ erat aiãm. ut
descendet in mortẽ que ꝑcolu¬
brum intͣuit in mundum. colu

Expanded text:
bene congruebat, ut ipso habitu se illum esse ostenderet, qui in lege significabatur jubebatur extra castra cremari, et cinArundinem quoque sive calamum ab illudentibus accipere non recusavit in manu sua, quod sacrilegium scriberet Judaeorum, sive ut venenata interficeret animalia. Habebat namque in manu sua virgam, id est, suam in propria potestate animam, ut volens poneret atque iterum sumeret eam . Et sicut Moyses coram Pharacolubrum, devoravitque versas in colubros virgas magorum, iterumque rediit in virgam , sic ipse nunc suam quodammodo positurus erat animam, ut descenderet in mortem, quae brum intravit in mundum , colu
Abbreviated transcription (Latin):
coccineã cũ illudet᷑. ñ dedig¬
natꝰ ÷ circũdari sͥ. nunqͥd ñ ꝯgru¬
it illi qd̃ ꝓpt̾ nos in passione sua
fungebatur ministerio caritatis:
Coccus enĩ coloris ignei qͥ intab̃na¬
cło dñi offerri.⁊ in ueste sac̾dotali
bis tinctꝰ iubet᷑ assumi. geminam
sig̾cat dilectionẽ d̃i ⁊ ꝓximi. qua
fit ut qͥcqͥd offerimꝰ ignitũ: ⁊ quasi
bene cororatũ: corã diuinis placeat
ꝯspectib. Ip̃e aut̃ ꝓpt̾ nimiã cari¬
tatẽ suã qua dilexit nos. bib̾ calicẽ
passioĩs. sicut ip̾e ut cognoscat
inquit mundus qr diligo patrẽ.¬

Expanded text:
coccineam, cum illuderetur, non dedignatus est circumdari sibi , nunquid non congruit illi, quod propter nos in passione sua fungebatur ministerio charitatis? Coccus enim coloris ignei, qui in tabernaculo Domini offerri, et in veste sacerdotali bis tinctus jubetur assumi , geminam significat dilectionem, Dei et proximi, qua fit ut quidquid offerimus, ignitum et quasi bene coloratum coram divinis placeat conspectibus. Ipse autem « propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos , bibebat calicem passionis, sicut ipse, « ut cognoscat, inquit, mundus, quia ego diligo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
crimina ur̃is in partib uigere audiuimꝰ. ⁊ plebes
otra ep̃os suos ꝯspirare nob̾ mandatũ ÷. Cuiꝰ cͥminis
astucia ñ solũ int̾ xꝑianos abhominabił ÷. s etiam
inter ethuicos. ⁊ ab exteris legib ꝓhibita. Et ucirco
ñ solũ ꝯspirantes. s ĩ ⁊ ꝯsc̃ientes eis. añcessores uͦ nr̃i
cũ płima turba ep̃oꝵ. quicunq eoꝵ in sacerdotali
henore sunt positi. aut existunt clerici. honore qͦ
utunt᷑ carere p̾ceperunt. ceteros uͦ ꝯmunione pͥuarr.
⁊ ab eccł̃ia extorres fieri iusserunt. om̃sq simł utͥusq
ordinis uiros infames ẽẽ censuerunt. ⁊ ñ solũ facien¬
tes. s ⁊ eiꝰ ꝯsentientes

Expanded text:
crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis manifestum est; cujus criminis astutia non solum inter Christianos abominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris legibus prohibita. Et idcirco non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri cum plurima turba episcoporum, quicunque eorum in sacerdotali honore sunt positi, aut existunt clerici, honore quo utuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames esse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis consentientes
Abbreviated transcription (Latin):
abtitandi opus laicis fidelib iuxta cano¬
nicam auetoritatẽ si necesse fui̾t fieri libere cõ¬
ceditur. Uñ ut supͣdictus genitor filiũ sirum
corpore mouentẽ aspitiens. ne aĩam perpetua mor¬
te morientẽ dimittẽt. sacri unda baptismatis la¬
uit. ut eũ de potestate aut horis mortis ⁊ tenebra¬
rũ eriꝑet. ⁊ in regnũ xp̃i iam regnatũm sine du
bitatione tnͣsmitteret bñ fecisse laudatur. idcir
co sue uxori sͥ iam olim legitime societate impu¬
ne qmͣ diu uxerit iudicamꝰ manere ꝯiunctum
nͨ ob hoc contra p̾fatas auetoritates diuinas aliqͣte¬

Expanded text:
aptizandi opus laicis fidelibus juxta canonicam auctoritatem, si necesse fuerit facere, libere conceditur. Unde si supradictus genitor filium suum corpore morientem aspiciens, ne animam perpetua morte pereuntem dimitteret, sacri unda baptismatis lavit, ut eum de potestate auctoris mortis et tenebrarum eriperet, et in regnum Christi jam rebitanter mitteret, bene fecisse laudatur. Et idcirco cum sua uxore sibi jam olim legitime sociata impune, quandiu vixerint, judicamus manere conjunctum, nec ob hoc contra praefatas auctoritates divinas aliquate
Abbreviated transcription (Latin):
est ẽẽ. erga eum beniuolum. siue etiã beneficum.
qui tͥ nichil malefecerit. illud multo gnͣdiꝰ. ⁊ magni-¬
ficñtissime bonitatis ÷: ut tuũ ꝙͦ inimicũ diligas
⁊ ei qͥ tͥ malũ uult. ⁊ si pͭ facit. tu bonũ semꝑ uelis.
faciasq quod possis: audiens dicentẽ iħm. Diligi¬

Expanded text:
est erga eum benevolum esse sive etiam beneficum qui tibi nihil mali fecerit, illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Deum, Diligi
Abbreviated transcription (Latin):
d. dn. ꝓculdubio u̾ba sponsionis huiꝰ implent᷑. si ħo
qͥ nondũ ita ꝓficit. ut etiam diligat inimicũ. tñ qnͣ
rogat᷑ ab homine qͥ peccauit in eñ ut ei dimittat. di¬
mittit ei ex corde. qi etiã sͥ roganti uult utiq dimit¬
ticũ orat. ⁊ dicit sicut ⁊ nos dimittimꝰ d.n. id ÷ sic¬

Expanded text:
ris, procul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit ut etiam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum ut ei dimittat, dimittit ex corde, qui etiam sibi roganti vult dimitti, cum orat et dicit, sicut et nos dimittimus d
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ augꝰ. ꝙ debet᷑ i si benigne remittit᷑ : ñ tñ inique
repetit᷑. Peccat aũ qui exigit ultra debitũ. ideoq lex
modũ figens. penã talionis instituit. S tu eo longe
es apec̃co. iniusti exactoris: qͥ omnino ñ exigis debi¬
tum. Ideoq bonꝰ magist̾ ait. Qui te ꝑcutit in maux
illam: p̾be ei ⁊ altam. presertim ne cogam᷑ ⁊ ipsi red¬
dere debitũ ab eo qͥ nlłm ħt debitum:¬

Expanded text:
 Quod debetur, etsi benigne dimittitur, non tamen inique repetitur. Peccat autem qui exigit ultra debitum, ideoque lex modum figens poenam talionis instituit. Sed tu eo longe es a peccato injusti exactoris, quo omnino non exigis debitum, ideoque bonus magister ait: Qui te percutit in unam maxillam, praebe ei et alteram, praesertim ne cogamur et ipsi reddere debitum ab eo, qui nullam habet debitum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: pꝰquẽ nullꝰ apd̾ illos ꝓpħa sur¬
rexir. Eit hic extinctꝰ ꝓfundas iłł
erroris ⁊ ꝑfidie tenebras reliqͥt.
p̃cinentib cantorib ⁊ choro respõ¬
dente flebili modulatione decan-¬
dent᷑ incipientes a kyri eleyson.
Sig̾cant aut̃ lam̃ta scãrũ mulier̾.

Expanded text:
 quem nullus apud illos propheta surrexit, et hic exstinctus profundas illis erroris et perfidiae tenebras reliquit.praecinentibus cantoribus et choro respondente, flebili modulatione decantentur, incipientibus a Kyrie eleison. Significant autem lamenta sanctarum mulierum,
Abbreviated transcription (Latin):
ctio candelarũ.: qd̃ tenebre ille signi¬
ficauert᷑. scił excecationẽ iudaice gẽtiᷤ
quȩ priꝰ occisis ꝓpħis ⁊ lapidatis qui
ad se missi fuerant. tandem occiso ip
naria qͥ surgentes ad uigilias ar
Iusticie nasciturũ ⁊ passurũ tanꝗͣ.
stelle p̾iue nuntiantes. lum̃ diuine
scĩe ꝓpło illi diu̾sis tẽꝑib infundẽ
missi st̃. At illi uitã eoꝵ extinguẽ¬
des corꝑalem. cecitatẽ sibimet intu¬

Expanded text:
d tenebrae illae significaverunt, scilicet excaecationem Judaicae gentis, quae prius occisis prophetis et lapidatis eis, qui ad se missi fuerant, tandem occiso ipsnaria, quae surgentes ad vigilias ardjustitiae nasciturum et passurum, tanquam stellae praeviae nuntiantes, lumen divinae scientiae populo illi diversis temporibus infundere missi sunt. At illi, vitam eorum exstinguentes cor
Abbreviated transcription (Latin):
e his qͥ ad exitũ uentunt. ⁊ nunc lex anti¬
qua regalisq seruabit᷑. ita ut si quis eg̾ditur
e corpe. ultimo ⁊ necessario uiatico minune pͥue¬
tur. Qd̃ si desꝑatus ⁊ ꝯsecutꝰ ꝯmuniouẽ oblatio¬
nisq particeps factus. it̾m conualuerit: sit int̾

Expanded text:
e his qui ad exitum veniunt etiam nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus et consecutus communionem, oblationisque particeps factus, iterum convaluerit: sit inter
Abbreviated transcription (Latin):
s dicendo appareant iusti. Tales sunt qͥ gͣue onꝰ ue
facuuit: ⁊ sic dũ pena p̾sentis penitñtie fugit᷑. con¬
humeros adolescñtis qm ñ potest bauilare posue¬
ris: necc̃e ħt ut aut fascem reiciat. aut sub poncde
ꝯfringat᷑. Sic ⁊ ħo cui gͣue onꝰ penitñtie imponis.¬
ñ potest: scandalitatus ampliꝰ peccat. Deinde ⁊ si
erramꝰ modicam penitñtiam imponentes: ũ ne me¬

Expanded text:
 dicentes appareant justi. Tales sunt et qui grave faciunt, et sic, dum poena praesentis poenitentiae fugitur, conhumeros adolescentis quam non possit baiulare posueris, necesse habet ut aut fascem reiciat aut sub pondere confringatur. Sic homini cui graue pondus penitentie ponis,non potest, scandalizatus amplius peccet. Deinde et si erramus modicam poenitentiam imponentes, nonne me
Abbreviated transcription (Latin):
uratos iratos milctes comiti. ne ip̃i qͣm dui excõmu¬
nicatus ÷: seruiant ꝓhibemꝰ qͥ sacram̃tũ p̾tenderĩt:
motieant᷑ oportere deo magis seruire ꝗͣ hominib.
fidelitatẽ eium ꝗͣ xꝑiano pͥncipi uirarunt: deo eiꝰq
scĩs adu̾santi. ⁊ eoꝵ p̾cepta calcanti nulla coguntur
auctortate ꝑsoluere

Expanded text:
uratos milites Hugoni comiti, ne ipsi, quandiu excommunicatus est, serviant, prohibeto. Qui si sacramenta praetenderint, moneantur oportere Deo magis servire quam hominibus. Fidelitatem enim quam Christiano principi jurarunt, Deo ejusque sanctis adversanti, et eorum praecepta calcanti, nulla cohibentur auctoritate persolvere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hui̾t uñ possit redimere. ⁊ si diues fuit: pro
multũ pauꝑ suit: det solidos tres. Neminẽ
uͦ ꝯturbet qr uissimꝰ dare solidos .xͣx. aut minꝰ
qr si diues fui̾t: faciliꝰ ÷ illi dare solidos uĩginiti.
ꝗ̃ pauꝑi tres. S attñdat unꝰquisq cui dare
debeat. siue ꝓ redemptione captiuoꝵ siue suꝑ
sc̃m altare. siue di serius. siue pauꝑib elemosinã.

Expanded text:
it unde possit redimere, si dives fuerit pro smultum pauper fuerit, det solidos tres. Neminem vero conturbet quia jussimus dare solidos XX aut minus: quia si dives fuerit, facilius est illi dare solidos XX quam pauperi tres. Sed attendat unusquisque cui dare debeat, sive pro redemptione captivorum, sive super sanctum altare, sive Dei servis, seu pauperibus, in eleemosynam.
Abbreviated transcription (Latin):
columne: Recte gͦ ut nr̃m tractͦ
hic mag̾ac mag̾ excitet timorẽ
implerisq eccłuis religiõe imi¬
Eripe me dñe abhomine malo
scdm titulũ eiꝰdem psalmi. qͥ ÷
in finẽ psalmꝰ dd̃. uox ÷ eiꝰdem
manu fortis ꝓpugnatoris nr̃i:
ꝓnr̃a salute in passione sua de¬
certantis:⁊ hec illi oratio hac de
causa atiͥbuit᷑: ut nos qͦ simi¬
li exemplo inꝑiclo existentes. ora
Cur hac die legͣr passio

Expanded text:
columnae? Recte ergo, ut nostrum tractus columnae? Recte ergo, ut nostrum tractus hic magis ac magis excitet timorem, in plerisque ecclesiis religione imiEripe me, Domine, ab homine malo , secundum titulum ejusdem psalmi, qui est: In finem psalmus David, vox est ejusdem manu fortis propugnatoris nostri, pro nostra salute in passione sua decertantis, et haec illi oratio hac de causa attribuitur, ut nos quoque simili exemplo in periculo existentes, oratr CAPUT VI. Cur hac die legitur passio
Abbreviated transcription (Latin):
um uob̃ m̃sium. pͥmꝰ erit inm̃sib
annĩ. Decima die m̃sis huiꝰ tollat
unꝰquisq agnũ ꝑdomos ⁊ fami¬
Prima sane resurrectioĩs p̾comi¬
um ẽ. scd̃a passionis ⁊ eiꝰdem pas¬
sioni que hac die legenda ÷ scd̃m
destimoniũ. os ñ ꝯminuetis ex eo.
Singłas lectiões singłi tractus
gredit᷑. amplexantis id÷ luctantiᷤᷤ
tam audaci uoce ausꝰ ÷ dm̃ ad dis¬
ceptationẽ iusticie ꝓuocare: ⁊ dr̃e
ei cur in reb humanis tanta u̾¬
sat᷑ iniqͥtas. usqueqͦ dñe clama¬
bo ⁊ ñ exaudies. ⁊c̃. ⁊ si inqͣm h
dei colluctator fortis ⁊ rigidus
stans suꝑ custodiã suã:⁊ figens
gradum suꝑ munitionẽ dũ xͣ
in cruce ꝯtemplat᷑ ⁊ uidet cor¬
nua in manib eiꝰ. ⁊ ibi absꝯditã
fortitudinẽ eiꝰ timui. ait ⁊ ex paui.
quid nos longe impares.longeq:
minorẽ in die iudicii fiduciam
qͣm hic timet absconditã in cor¬
nib crucis que erant in manib
eius: Ꝙ d facient tabule si tͣit̾

Expanded text:
primus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum per domos et fami, etc. Prima sane, resurrectionis praeconium est; secunda passionis, et eidem passioni, quae hac die legenda est secutestimonium: « Os non comminuetis ex eo . » Singulas lectiones singuli sequuntur greditur, amplexantis, id est luctantis tam audaci voce ausus est Deum ad disputationem justitiae provocare, et dicere ei, cur in rebus humanis tanta versatur iniquitas? Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies? , etc. Si, inquam, hic Dei colluctator fortis et rigidus stans super custodiam suam et figens gradum super munitionem, dum Christum in cruce contemplatur, et videt cornua in manibus ejus, et ibi absconditam fortitudinem ejus timui, ait, et expavi, quid nos longe impares, longeque minorem in die judicii fiduciam illam, quam hic timet absconditam in cornibus crucis, quae erant in manibus ejus? Quid facient tabulae, si tremunt
Abbreviated transcription (Latin):
ex industria peccantes. ꝑꝑ elemosinarũ largitiõem
quand̾a sͥ ꝓmittunt impunitatẽ. Elemosina .n.
extinguit pec̃ca. uxta illud. Ignẽ ardentẽ exting̃
aqua. ⁊ eleraosina extĩg̃ pecc̃a. S ea q̃ aut neccessi¬
tate. aut casu. aut qͣlibet fiunt fragilitate. Ca uͦ
que ex industria ad cuiꝰlibet libidiniẽ explend̃a.
ircirco fuint. ut elemosinis redimant᷑: neqͣꝗͣ
eis redimi possunt quia qͥ hoc ꝑpetrant: iuidñt᷑
dm̃ mercede ꝯducere. tit eis impine peccare licet. Nõ
gͦ iccirco qͥs peccare debet. ut elemosinã faciat: s iͦ
ele mostnã facere debet. qr peccauit. Mentẽ .Ni. aut
corpꝰ que libido traxit ad culpã: alflictio ⁊ ꝯtͥcto:

Expanded text:
ex industria peccantes, propter eleemosynarum largitionem quamdam sibi promittunt impunitatem. Eleemosyna enim extinguit peccatum, juxta illud: Ignem ardentem extinguit aqua, et eleemosyna extinguit peccatum. Sed ea quae aut necessitate, aut casu, aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero quae ex industria ad cujuslibet libidinem explendam idcirco fiunt ut eleemosynis redimantur, nequaquam eis redimi possunt: quia qui hoc perpetrant videntur Deum mercede conducere, ut eis impune peccare liceat. Non ergo idcirco quis peccare debet ut eleemosynam faciat: sed ideo eleemosynam facere debet, quia peccavit. Mentem enim et corpus quae libido traxit ad culpam, afflictio et contritio
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit de infantib quociens ñ inueniunt᷑ cer¬
tissimi testes qui eosbaptitatos ẽẽ sine dubitatiõe
testentur neq ip̃i sunt ꝑ etatẽ de tͣditis sͥ sacram̃¬
tis idonei respondere. absq ullo scrupulo ẽẽ eos
baptitandos ne ista trepidatio eos faciat sac̃niẽ
dimunt.

Expanded text:
lacuit de infantibus quoties non inveniuntur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem de traditis sibi sacramentis idonei respondere, absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentdimunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unc geat paschał sollẽnitaᷤ.
ne officii disseramꝰ dicendum ẽ:
qͦt uł quib ex causis pasche sol¬
lennitas tã illustris damq cele¬
bns habeat̃. Alultienĩ solum¬
hoc in illa respiciunt. qd̾ in pͥma
sabb̃i resurrex dñs. uñ ⁊ dies dñice

Expanded text:
ulgeat paschalis solemnitas. ione officii disseramus, dicendum est, quot vel quibus ex causis Paschae solemnitas tam ilustris tamque celebris habeatur. Multi enim solumhoc in illa respiciunt, quod « in prima Sabbati » resurrexit Dominus , unde et die
Abbreviated transcription (Latin):
quo transiuimꝰ: Aduplici ꝑdi¬
one. adduplicem corꝑis ⁊ aĩe
salutẽ. de diabło ad dm̃. de hos¬
te ad patrẽ. de tyranno qͥ nec
d̾s ẽ. nec hõ ad regẽ nr̃m qui ÷¬
& ds ⁊ hõ. Transiuimꝰ inquã
tenebris ad lucem de fatigatiõe
qͥreqͥem. de planctu ad canticũ
qͥnuditate ad degum̃tum de pau¬
Inte adopulentiã. de reatu ad gr̃ã.
Tbret᷑ ante pleni lunũ. qd̃ pri¬
inin occurrit pꝰ u̾nũ eqͥnoctiũ.

Expanded text:
quo? Transivimus a duplici perditiquo? Transivimus a duplici perditione ad duplicem corporis et animae salutem, de diabolo ad Deum, de hoste ad Patrem, de tyranno, qui nec Deus est, et nec homo, ad Regem nostrum, qui  et homo. Transivimus, inquam, de tenebris ad lucem, de fatigatione ad requiem, de planctu ad canticum, de nuditate ad tegumentum, de paupertate ad opulentiam, de reatu ad gratiamcelebretur ante plenilunium, quod primum occurrit post vernum aequinoctium.
Abbreviated transcription (Latin):
ditur his t̾tia. necessarii baptĩma¬
dis sollennitas. omnẽ nob̃ illarũ
qd̃ ab ilł exordium. totũq sie ra¬
tionis sumpsit sacͣm̃tum: recte
eisdem in paschalib gaudus addi¬
ta est. Trib gͥ ex causis nox heut
dies illuminata refulsit in delcu
nr̃is. Ouere festa dies. u̾e beata
nox Nobilitas anni m̃sis decus.
ai ma dierũ. Splendor horarum.
Nox inqua desertꝰ in fernꝰ: aptꝰ :
paradysus. Nox ista mortis eritꝰ¬
est. uitȩ redditꝰ est. Lux g̾re splen¬
dor głe. suauitatis pocłm. Nuuiꝰ
delitiarũ. in undatio pacis. ad qͥ¬
sitio fortitudinis. laus ꝯsilii dius¬
ni. Hac nocte cessauit exactor qͥe¬
uit tributũ. captiui redditi sunt.
huiꝰ paradysꝰ refloruit celũ pur¬
puratum ÷ angl̃i candidati. ho¬
mines ex hilarati sunt. Nox ista
glam. de seruio ad regnũ. de
Stumeliis adhonorẽ. de fluctib
scłi ad portĩceli. de medio latͦ¬
num ad paris ꝯsessum. Transi¬
uimꝰ ⁊ nos Pascha enim nr̃m

Expanded text:
ssaria baptismatis solemnitas, omnem nobis illarum quod ab illis exordium totumque suae rationis sumpsit sacramentum, recte in eisdem paschalibus gaudiis addita est. Tribus igitur ex causis nox haec ut dies, illuminata refulsit in deliciis nostris. O vere festa dies, vere beata nox, nobilitas anni, mensis decus, arma dierum, splendor horarum, nox in qua desertus infernus, apertus est paradisus. Nox ista, mortis exitus, vitae reditus est. Lux gratiae, splendor gloriae, suavitatis poculum, fluvius deliciarum, inundatio pacis, acquisitio fortitudinis, laus consilii divini. Hac nocte cessavit exactor, quievit tributum, captivi redditi sunt, hujus paradisus refloruit, coelum purpuratum est, angeli candidati, homines exhilarati sunt. Nox ista gloriam, de servitio ad regnum, de contumeliis ad honorem, de fluctibus saeculi ad portum coeli, de medio latronum ad Patris consessum. Transivimus et nos. « Pascha enim nostr
Abbreviated transcription (Latin):
resentium portitor litt̾arum ad nosꝑueniens:
lacrimabłr ꝯfessus ÷ se fr̃icidii crim̃ incurrisse. Qui
licet tanti facinoris efficiens. causa fuerit: tñ mini¬
me uoluntate sua. ꝑactũ intimauit. Cũ .n. frẽm su¬
un inimicantẽ sͥ ꝑatis insidiis cepisset. ⁊ ip̃m ut secũ
iret ꝑcussione capuli ensis coegisset: consobrinꝰ qͥdã
suus secũ ꝑueniens. sine ꝯsilio ⁊ p̾meditatione. sñ no¬
luntate etiam ip̃iꝰ ut astruit. int̾fecit. sui licet condi¬
gnã religio ur̃a inuinxerit. ⁊ laudabiłe penitñtiam
domũ redierit. medietatẽ tocius patͥmonii sui. ꝓ frĩs
ens: usu fructũ necessitati sue reseruet. Et sic om̃i¬
b ordinatis suis: liber in monast̾i̾um ingrediatur.
⁊ ibi ꝑ unũ annum huiꝰm᷑i penitñtia maceret᷑. sclt ut
a pentecosten: usq ad sc̃i michaelis festiuitatẽ. bis in
aũ usq ad quadragesimã tͥb dieb ieiunet siłr in pa-

Expanded text:
esentium portitor litterarum, ad nos perveniens, lacrymabiliter confessus est se fratricidii crimen incurrisse. Qui, licet tanti facinoris efficiens causa fuerit, tamen minime sua voluntate peractum intimavit. Cum enim fratrem suum inimicantem sibi paratis insidiis cepisset, et ipsum ut secum iret percussione capuli ensis coegisset, consobrinus quidam suus secum perveniens, sine consilio et praemeditatione, sine voluntate etiam ipsius, ut astruit, eum interfecit. Cui licet condignam religio vestra injunxerit et laudabilem poenitentiam, domum redierit, medietatem totius patrimonii sui, pro fratris ens, usumfructum suae necessitati reservet. Et sic ordinatis omnibus suis, liber in monasterium ingrediatur, et ibi per unum annum hujusmodi poenitentia maceretur, scilicet ut a Pentecoste usque ad sancti Michaelis festivitatem bis in a
Abbreviated transcription (Latin):
annos: expletos abstineat. nͥ ꝑicłm mortis inminue¬
rit. Quadragesima totaͣ. p̾ter dies dñicos ieuinet.
arma nlłomͦ in uita sua induat: ꝯiugio usq ad ꝑ¬
actam septẽ annoꝵ penitñtiam ñ utatur. Sexra
feria donec iuxerit ieiunet. ħ omĩa illi ita iniunximꝰ:
ut si infirmitatẽ eiꝰ hec minime ferre posse ꝓuiden-¬
tia ur̃a presenserit: licentiam hãt miserendi ꝓut pla¬
cuerit:¬

Expanded text:
ineat, nisi periculum mortis immineat. Quadragesimam totam praeter dies Dominicos jejunet, arma nullo modo in vita sua induat, conjugio usque ad peractam septem annorum poenitentiam non utatur. Sexta feria, donec vixerit, jejunet. Haec omnia ita illi injunximus, ut si infirmitatem ejus minime ferre posse providentia vestra praesenserit, licentiam habeat miserendi prout placuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tur ieronimꝰ ad occeanũ de monte fabiole.
recepit dñs uxorem ñ debere dimitti excep¬
ta causa fornicationis. ⁊ si dimissa fu̾it: mane̾
innuptã. Quicqͥd uiris precipit᷑. hoc ꝯsequen¬
ter redundat ad feminas. Neq .ii. adult̾a uxor
dimittñda ÷: ⁊ uir mechus tenendꝰ ÷¬

Expanded text:
t. Hieronymus ad Oceanum de morte Fabiolae: Praecepit Dominus uxorem non debere dimitti, excepta causa fornicationis, et si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris jubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenend
Abbreviated transcription (Latin):
dñico culpas imꝑu ne dimittit. ñ mediocriter ꝓfec¬
to offendit. qͥ debita celestis regis ⁊ dñi: sua p̾sump¬
tione resoluit. Ca nanq que in nobis ꝯmittuntur.
facile possumꝰ dimittere. Ea uͦ que in dm̃ ꝯmissa sũt
cũ magna discretione ne tñ sine penitñtia possumꝰ¬

Expanded text:
nico culpas impune dimittit, non mediocriter profecto offendit, qui debita coelestis regis et Domini sua praesumtione resolvit. Ea namque, quae in nos committuntur, facile possumus dimittere; ea vero, quae in Deum commissa sunt, cum magna discretione, nec sine poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
Hodie iuxta arã tẽpli. id : in cons¬
pectu eccł̃ie assistens aureũ ĩma¬
culati corꝑis thuribłm in ꝯspectu
ditũ est: & data sunt ei incensa
multa:⁊ c̾

Expanded text:
Hodie juxta aram templi, id est in conspectu Ecclesiae assistens, aureum immaculati corporis thuribulum in conspectu ditum est: « Et data sunt ei incensa multa , »
Abbreviated transcription (Latin):
e his qͥ irrõnabiłr uersati sunt. siue u̾santur. id ÷
qui cũ peccorib uł masculis se coinquinauerunt. quot¬
qͦr añ uinguiti annos etatis tale cͥmen ꝯmiserunt xͦbͥ.
exactis penitũtia. ꝯmunionẽ mereantur or̃onum. Dem̃
qͥnqͣnnio in hac ꝯmunione e̾ durantes. tunc demũ
oblationis sacram̃ta ꝯtingant. Discuciat᷑ aũ ẽoꝵ uitaqͣ
si inexplebiłr his hesere cͥminib ad agñtła penitñtiam
ꝓlixiꝰ tempus insumant. Quotqͦt aũ post uinginti an¬
nos etatis uxores habñtes in hoc pec̃co ꝓlapsi sunt: iũ¬
ginti quinq annos penitũtiam agñtes. ad oĩonis
ꝯmunionẽ recipiant. Qd ⁊ si uxores habñtes. ⁊ triscñ¬

Expanded text:
e his qui irrationabiliter versati sunt, sive versantur, id est, qui cum pecoribus et masculis se coinquinaverint, quotquot ante viginti annos aetatis tale crimen commiserint, XV annis exactis in poenitentia, communionem mereantur orationum: deinde quinquennio in hac communione durantes, tunc demum oblationis sacramenta contingant. Discutiatur vita eorum, quasi inexplebiliter his haesere criminibus, ad agendam poenitentiam prolixius tempus insumant. Quotquot autem post XX annos aetatis, uxores habentes, in hoc peccato prolapsi sunt, XXV annos poenitentiam agentes, ad orationis communionem recipiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
utant qͥdam usurã tautũ ẽẽ in pecunia. qd
ꝓudens diuina scͥptura om̃is rei aufert frha-¬
bundantiam. Ut plus ñ recipias ꝗͣ dedisti iteni
diuersi gñis. ⁊ ñ intelligunt usurã appellari ⁊ super¬
habundantiam. quicqͥd illud ÷ si ab eo quod dede¬
rint plus reacceꝑint

Expanded text:
utant quidem usuram tantum esse in pecunia, quod praevidens divina Scriptura, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam dedisti. Item, diversi generis, et non intelligunt usuram appellari et superabundantiam, quidquid illud est, si ab eo, quod cui dederint plus reacceperint
Abbreviated transcription (Latin):
canonicã auctoritatẽ. ut de sepuleris ⁊ om̃ib
sepeliendis. nichil mun̾is exigatur. nͭ forte qui se¬
illi quib ꝯmissũ ÷ eiꝰ clemosinã facere. de reb illius
aliqͥd dare sponte uolu̾i̾t. ⁊ tñ nlłatenꝰ a prbris ilł
aliqͥd exigatur. siue ab ilł qͥ locis ⁊ uillis p̾sunt. O¬
hibendum ÷ ĩ scd̾m maioꝵ ꝯstituta. ut in eccła
nlłatenꝰ sepeliant᷑. s in atͥo aut in porticu. aut ĩ
exedris eccłie. Infra eccłiam uͦ aut ꝓpe altare. iͥ
corpꝰ dm̃ ⁊ sanguis efficit᷑ ulłatenꝰ sepeliantur aug̃¬

Expanded text:
canonum auctoritatem, ut de sepulcris et hominibus sepeliendis nihil muneris exigant, nisi forte qui sequibus commissum est ejus eleemosynam facere, de rebus illius aliquid dare sponte voluerint: tamen nullatenus a presbyteris illis aliquid exigatur, sive ab illis qui locis et vicis praesunt. Prohibendum etiam secundum majorum instituta, ut in ecclesia nullatenus sepeliantur, sed in atrio, aut in porticu, aut in exedris ecclesiae. Infra ecclesiam vero, aut prope altare ubi corpus Domini et sanguis conficitur, nullatenus habeant
Abbreviated transcription (Latin):
soporẽ ĩmisit. huic pat̾ calicẽ pas¬
sionẽ dedit. E gredimini gͦ ⁊ uide¬
de filie syon. regẽ salomonẽ in dia¬
demate. quo coronauit eũ mat̾ sua
in die disponsioĩs eiꝰ. & in die leticie
cordis illius. egredimini inqͣm de
tenebris ibł quȩ suꝑ t̾ram facte st̃
ab hora .u̾i.usq ad horã nonam.
immo de iłł que ꝑistas significate
sunt: & ñc̃ oꝑiunt faciem cord̃ iu¬
deoꝵ. De his gͦ denebris exite:⁊ uide¬
de intenta ꝯtemplatione illũ qͥ nos
uocauit in admirabile sum̃ suũ.
regẽ magnũ. regẽ pacificũ. in di¬
ademate spineo qd̃ ÷ caritatis &
magne miserationis ornam̃tum.
qͦ coronauit eũ mat̾ sua. synagoga
in hac die disponsionis eiꝰ. qua ut
dictum ÷ nasciture sͥ sponse eccł̃ie
in leticia cord̃ sui. pͥma elem̃ta ꝓ

Expanded text:
soporem immisit, huic Pater calicem passoporem immisit, huic Pater calicem passionis dedit. « Egredimini ergo et videte, filii Sion, regem Salomonem in diademate suo, quo coronavit cum mater sua, in die des inquam, de tenebris illis, quae super terram factae sunt ab hora sexta usque in horam nonam . Imo de illis, quae per istas significatae sunt, et nunc operiunt faciem cordis Judaeorum. De his ergo tenebris exite, et videte intenta contemplatione illum, qui vos vocavit in admirabile lumen suum , regem magnum, regem pacificum, in diademate spineo, quod est charitas et magnae miserationis ornamentum, 337 quo coronavit eum mater sua Synagoga, in hac die desponsationis ejus, qua, ut dictum est, nasciturae sibi sponsae Ecclesiae in laetitia cordio sui, prima elementa
Abbreviated transcription (Latin):
nec sola delat̾e saluatoris aqͣ ma¬
nauit: qr diuinꝰ ordo nr̃e salutis
utrũq depoposcit. Sangͥne nãq
redimim̃: aqua abluimur. Hec
ad hoc redempti sumꝰ. ut tales noᷤᷤ
ille possidet. quales eramꝰ priꝰ. Uñ¬

Expanded text:
nec sola de latere Salvatoris aqua manavit, quia divinus ordo nostrae salutis utrumque depoposcit. Sanguine namque redimimur, aqua abluimur. Nec ad hoc redempti sumus, ut tales nos ille possideret, quales eramus prius. Un
Abbreviated transcription (Latin):
omne ꝗ agimꝰ. ħ ÷ mod̾atio sollicitiꝰ obseruanda. ut si
in tałe forte lapsũ uersuri hostis inciderimꝰ insidus ex qͦ si¬
ne aliqͦ pec̃ci ꝯtagio surgere ñ possumꝰ. illũ potiꝰ eua¬
dendi aditũ petamꝰ. in qͦ minꝰ ptricłi nos ꝑpessuros ẽẽ
cernimus
ex dictis sotheris pape
i aliqͥd forte nos cautiꝰ uirasse ꝯtingerit: ꝗ obserua¬
tum peiorẽ uergat in exitũ. illud ꝯsilio salubriori mu

Expanded text:
imus, hec est moderatio solicitius observanda, ut si in talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimusEx decretis Soteris papae: 'Si aliquid forte nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mut
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc aũ licet dm̃ica passio salutis
nr̃e sũma sit: rõnabilit̾ tñ sc̃a eccl̃a
diẽ illũ in qͦ passꝰ ẽ. luctui potiꝰ & si¬
lentio dedicauit. & gaudiũ solenni¬
tatis eiꝰd qua sumꝰ redẽpti usq ĩdiẽ
t̃ciũ qͦ uictor ille resurrex̃ differend̃
censuit. ut tc̃ demũ & ꝓ recuꝑata aĩa¬
tura corꝑm resurrõne q̃ illo resurgẽ¬

Expanded text:
Nunc autem licet Dominica passio salutis Nunc autem licet Dominica passio salutis nostrae summa sit, rationabiliter tamen sancta Ecclesia diem illum, in quo passus est, luctui potius et silentio dedicavit, et gaudium solemnitatis ejusdem, qua sumus redempti, usque in diem tertium, quo victor ille resurrexit, differendum censuit, ut tunc demum et pro recuperata animatura corporum resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
cimũ diẽ pͥmi m̃sis referri qͦ agnꝰ
ĩmolari ad uesꝑam iussꝰ ẽ. & de san¬
guine eiꝰ ut̃q postis signari. & suꝑ¬
liminare domoꝵ in qͥb comedendꝰ
ẽẽt. ut eo signo uiso ext̾minator e¬
gipti sacͥ ꝯuiuii domos intactas
prȩt̾iret. Constat aũ ideo frontib
nr̃is ex ipso cͥsmate impͥmi signũ
crucis xp̃i. ut ext̾minator diabolꝰ
in domib aĩarũ corꝑũq nr̃orũ
ius nocendi nullũ habeat. & hoc
illiꝰ tipici agni sangͥne quo postes
signabant᷑ fuisse p̾figuratũ. Rec¬
te gͦ qua die figuratuiũ uld̃ age¬
bat᷑. nob̾ ħ p̃sentis rei sacrũ solen¬
nit̾ ꝯficit᷑. scd̾m hanc similitudinẽ
ꝯseq̃ns uidet᷑ ut hac ipsa nocte do¬
mus eoꝵ in quib agnꝰ comedendꝰ ẽ
.i. frontes eoꝵ inquoꝵ m̃tib fides ag¬
ni dei xp̃i recondit᷑. sacro cͥsmate sig¬
narent᷑. Qs̃ recte uidet᷑ si hac eadem
nocte pascale ꝯuiuiũ celebrari ꝯue¬
niret. cũ eo qd̃ lugemꝰ scelus iudeoꝵ.

Expanded text:
cimum diem primi mensis referre quo agnus immolari ad vesperam jussus est, et de sanguine ejus uterque postis signari, et superliminare domorum, in quibus comedendus esset, ut eo signo viso, exterminator Aegypti sacri convivii domos intactas praeteriret. Constat autem, ideo frontibus nostris ex ipso chrismate imprimi signum crucis Christi, et ut exterminator diabolus in domibus animarum corporumque nostrorum jus nocendi nullum habeat, et hoc illius typici agni sanguine, quo postes signabantur, fuisse praefiguratum. Recte ergo, qua die figura tantum illud agebatur, nobis hoc praesentis rei sacrum solemniter conficitur. Secundum hanc similitudinem consequens videretur ut hac ipsa nocte domus eorum in quibus agnus comedendus est, id est frontes eorum, in quorum mentibus fides, Agni Dei Christi reconditur, sacro chrismate signarentur. Quod recte videretur, si hac eadem nocte, paschale convivium celebrare conveniret cum eo quod lugemus scelere Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ordo scribendi. poposcisse
uideat᷑. ut hac die pꝰ alios euan¬
mos insula uͥ exilio religatus
fuerat. pꝰ om̃s eũgłium suũ scͥp¬
sisse ultimũ. tamen ⁊ hec altera
tus ẽ. ⁊ iuxta crucẽ stetit. Stan¬
tib enĩ iuxta cruce̾ iħu. maria
matre eius:⁊ sorore mat̾s eiꝰ cũ¬
uidisset ih̃c matrẽ suã ⁊ discipłm¬

Expanded text:
ordo scribendi poposcisse videatur, ut hac die post alios evanmos insula, ubi exsilio relegatus fuerat, post omnes evangelium suum scripsisse ultimum; tamen et haec altera tus est, et juxta crucem stetit. Stantibus enim juxta crucem Jesu, Maria matre ejus, et sorore matris ejus, cuvidisset Jesus matrem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Si duo fres in silua arbores succidint. ⁊ aꝓpͥn¬
quante cassura uniꝰ arboris. fr̃ fr̃i dixi̾t. caue.
⁊ ille fugiens in p̾ssuram arboris incid̾it: ⁊ mor¬
tuꝰ fuerit. uiuens fr̃ innocens de sangͥne gerina¬
ni duudicetur

Expanded text:
Si duo fratres in silva arbores succiderint, et appropinquante casura unius arboris, frater fratri dixerit: Cave, et ille fugiens in pressuram arboris inciderit, et mortuus fuerit, vivens frater innocens de sanguine germani dijudicetur