comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Ut darent hostiã scd̃m qd̃ dictũ ÷ in lege dñi par tuturũ aut
duos pullos colũbarũ. Preceptũ si qͥdẽ legis fuerat. ut si cui forte
agnꝰ defuisset.ꝙ. unũ hoꝵ id÷ aut par turturũ aut duos pullos
colũbarũ ĩuenisset.: deo ĩ oblationẽ filii offerret. Nec p̾iudicaret᷑ ex
altero: qͥ uñ qdubet hoꝵ obtulisset. Set qͥa utrũꝙ xp̃i eccłȩ q sacra¬
atꝙe obtulisse. Deniq in hac oblatione auium. ila p̾figurabat᷑ obla¬
tio: q̃ ꝓ salute mũdi oblata est uespera diet dñi uidelicet passio:
ꝑ qũa sumꝰ deo recõciliati. De hac qͥppe hostia ꝑ paulũ fidelibꝰ dẽ.
Ambulate in dilectione. sic̃ & xp̃c dilex̃ nos: ꝙ. tdidit semecipsũ ꝓ
nob oblationẽ ꝙ. hostiam deo ĩ odorem suauitatis .E. tterũ. D dilex̃
nos inquit: ꝙ tͣdidit semecipsũ ꝓ nob̾. Quia uͦ om̃es electi menbra
sũt xp̃i. ĩ turture scilicet tutures. ꝙ in colũba colunbe. designat

Expanded text:
hostias, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Praeceptum quidem legis fuerat, ut si cui forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut par turturum, aut duos pullos columbarum invenisset, Deo in oblationem filii offerret, nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum obtulisset. Sed quia utraque Christi Ecclesia obtulisset. Denique in hac oblatione avium, illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespere diei, Domini videlicet passio, per quam sumus Deo reconciliati. De hac quippe hostia per Paulum fidelibus dicitur: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semm Deo, in odorem suavitatis ; et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit seipsum pro me . 8. Quia vero omnes electi membra sunt Christi, in turture scilicet turtures, atque in columba columbae, designat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc illustrate sũt gentes: sic̃ scriptũ est. Gentiũ populꝰ qͥ anbulabat in
tenebris uidit luce magnã. Sedentibꝰ in tenebris :⁊ ĩ Regione unbiȩ
mortis lux orta ÷ eis. De hoc lumine ioh̃es euangłista testat᷑ dicens. Erat
lum̃ uerũ qd̵ illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ ĩ hũc mũdũ. De hoc
ĩ epistola sua dic̾. Deus lux ⁊̃ &. tenebrȩ ĩ eo nõ sut ullȩ. De hoc idem

Expanded text:
bulabat in tenebris, vidit lucem magnam. Sedentibus in regione umbrae mortis lux orta est eis . De hoc lumine Joannes evangelista testatur dicens: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De hoc in Epistola sua dicit: Deus l
Abbreviated transcription (Latin):
gelistis exsequens. post adnũtiationẽ eiꝰ ab angelo factam.
post natiuitatẽ eiꝰ angeloꝵ uocibꝰ declaratã. post circũcisioem
ostaio die ĩ domo parentũ. hec ĩ ordine sequit᷑ dicen ⁊

Expanded text:
gelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, gelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem octavi dici in domo parentum, haec in ord
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ iuxta lege̾ atq euangelium ꝑactis a natiuitate xp̃i
qͣdraginta dieb in templo est a parentib presentats ner
oblatꝰ. Hodie redemptionẽ isrł expectantibꝰ ab eodẽ syme¬
one. ĩ anna publicȩ p̾dicatꝰ. O qua piũ spetacłm: qͦ nõ nisi
pni delectari ꝓbantur Stat hinc uirgo q mat̾ non cuiꝰ¬
cumꝙ sec dei: Suscipitur hinc paruulus uirginis filius
cuiꝰ diuinitatẽ nõ capit mũdꝰ Occurrũt hĩe ind̾ ꝓpħe atꝙ
ut̾q sexus de puero ꝓpħat. Offert᷑ oblatio ꝓ puero: ñ tanẽ
ꝗͣ delicta emundet. s que sacͣmenta declaret Et̃ qͥa huiꝰ
diei p̾coniũ accollere cupio. hbet ipsam euagłicã lectionẽ
q̃ dieo illa respondeat. inmo ad ea qͦ illa narrat uox exhoeta¬
cionas mes respondeat: Deniq lucas euangelista uericatis hy¬
storiam de xp̃i ĩcarnatione pleniꝰ atq oedinaciꝰ ceteris euã¬

Expanded text:
namque, juxta legem atque evangelium, peractis a Nativitate Christi namque, juxta legem atque evangelium, peractis a Nativitate Christi quadraginta diebus, in templo est a parentibus idem Dominus poblatus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice praedicatur. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hinc virgo et mater, non cujusque, sed Dei: suscipitur hinc parvulus virginis filius, cujus divinitatem nue sexus de puero prophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam evangelicam lectionem  ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi incarnatione plenius atque ordinatius caeteris evan
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliter a fidelib que sit huiꝰ diei festitas ꝑpen¬
datir eo deuocionis affectu hanc celebrandã suset¬
pient. quo dominice Natiuitatis. fircũcisionis. Aeꝙ
apparitionis. sollempnia sũt obsecuti. Illiꝰ eni est ista sollep¬
nitas cun o. ulla. Set nec minor ista qͣm illa. Qd icice in
hoc sermone aꝑtis demostrabimꝰ documentis. huiꝰ qͥppe dies
sollepnitas sicut a qͥbusdam xp̃ianss ignoratur: sic a muł¬
tis pre ceteris anni sollenpnitatibꝰ honoratior habetus
Marime eo loco qͦ primatũ eccła catholica in primo pasto¬
re sorcita est. In tanta enĩ reuerentia ab illis habetur
ut ea die cuncta ciuitatis turba inunũ collecta ĩmensis
cereoꝵ luminib choruscans. missarũ sollẽpnia deuotissi me¬
cocelebrent: Nullus q aditũ publicȩ stationis intret: que
lume manu non tenuerit: tãquã scilicet dñm in tempło obla¬
tur  mmo eciam suscipturi. fidei lumen quo interiis dul¬
gent exceriꝰ oblationis suȩ religione demonstrent. Hodies

Expanded text:
subtiliter a fidelibus hujus dici festivitas perpendatur, eo devotionis affectu hanc celebrandam suscipiant, quo Dominicae Nativitatis, Circumcisionis, atque Apparitionis solemnia sunitas cujus et illa, sed nec minor ista quam illa: quod utique in hoc sermone apertis monstrabimus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur: maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in primo pastore sortita est. In tanta enim reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitcereorum luminibus coruscans, missarum solemnia concelebrent: nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manu non tenuerit: tanquam scilicet Dominum in templo oblaturi, imo etiam suscepturi; fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione demonstrent. Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
mortificationis hostia. ĩ qͥb nõ fuerit uerȩ fidei castitas. uere ꝙ
ex turturibꝰ &. cosũbis fuisse narrat᷑. In turture enĩ castitas iͥnuenieͤ.
q ĩ colũba caritas cõmendat᷑. Turt᷑ namq ĩtemeratã seruat uni ui¬
ro fidẽ: colunba uͦ aliarũ cohabitãtiũ nõ deserit unitatem. Catholicꝰ
firma credulitate cõseruet. ꝙ hereticȩ pͣuitatis sensũ tãqͣm fornica¬
tionis ĩqͥnamenta repudiet. Tuc̃ uere erit colũba: si longanimiter
usq ad finẽ ĩ catholica societate ꝑmaneat. &. cõtͣ tẽptatioñ scãdala:
ĩ mobili firmitate ꝑsistat. ut nec heretica fornicatio corrũpat in
cord̃ fidei castitatẽ. nec amara dissensio: eccłiastice caritatis dissi¬

Expanded text:
ficationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, verae oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba unitas commendatur. Turtur namque intemeratam servat uni viro fidem, columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. Christianufirma credulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiet. Tunc vero erit columba si longanimiter usque in finem in catholica societate permaneat, et contra tentationis scandala immobili firmitate consistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis dissi
Abbreviated transcription (Latin):
suis amplecti : ꝑ ulnas enĩ id÷ brachia uirtꝰ oꝑationis expͥmitus
suscipiunt. ĩ alio nudũ oꝑiunt. ĩ alio ĩfirmũ uł ĩ carcere positũ uisi¬
tant. His ꝓculdubio deuotis actionib tãquã brachiis cotidie ipsũ eũdẽ
puerũ amplectunt᷑. Q. qͥa hec agentes illũ se ĩ his uidere nõ dubitant¬
ut ad pacẽ dei redeant. a peccati scandalo absolui se credut̃: recte idẽ sy
meon exclamat dicens. Nũc dimittis seruũ tuũ dñe : scd̃m uerbum
tuũ ĩ pace. Qͥa uiderunt oculi mei salutare tuũ. Ac si electi dicãt.
deo nos a peccati scandalo scd̃m ꝓmissionẽ tuã absoluens. iã ĩ pace
recociliatos. passib amoris ꝓpĩquare celestib facis. qͥa fidei oculis sa
Qd parasti ante fatiem omniũ populoꝵ. Nisi a toto pars t̾telligenda
sit populoꝵ. q̃ saluatorẽ ĩ carne uiderit. iuxta litterã ratio nõ stabit

Expanded text:
s amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitus amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitususcipiunt, et alio nudum operiunt, et in alio infirmum vel in carcere positum visitant, his procul dubio devotis actionibus tanquam brachiis, quotidie eumdem ipsum puerum amplectuntur Et quia haec agentes illum se in his suscipere plenut ad pacem Dei redeant, et peccati scandalo absolvisse credunt, recte credunt. Recte idem Simeon exclamat dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Ac si electi dicant: Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibus amoris propinquare coelestibus facis, quia fidei oculis salQuod praeparasti ante faciem omnium populorum. Nisi a toto pars intelligenda sit populorum, quae Salvatorem in carne viderit, juxta litteram ratio non stabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃m genuit. sit credentiũ mater : Quãobrem obsecro beatissima uir-¬
go offer nob̾ xp̃m piis suffragis qͤ nescis inuidere filis. Set nec acten¬
das filioꝵ iniurias: a qͥb nõ ut dignũ ÷ honoraris. Collerat en ĩ pia¬
pia mat̾ irreuerantiam filioꝵ. qͥa amore uĩcit᷑ gen̾ationis. fõue gͥ isi
tanti merita ĩdignos. piis orationib qͦs ĩ uno genuisti. Dep̾care unicũ
seruũ tuũ dñe scd̃m uerbũ tuũ ĩ pace. Qa uiderut oculi mei salutare
tuũ. Ac si diceret. Longa me expectatione fatigasti. diu retinuisti. Set
tandem uiso quẽ expectaui: ia de humane ute scãdaltꝰ ĩ pace dimitcis.
dimittis ĩ pace : qͥa scd̃m uerbũ ꝓmissionẽ tuã ꝑ ĩcarnati uerbi myste¬
riũ: solutis inimiciis t merus recõciliari. Dimittis ĩ pace qͥa uides
pacẽ. Ipse ÷ enĩ pax nostra: qͥ fec̃ utͣꝙ unũ. Hoc deniq & om̃es electi
ciunt. Quid enĩ ÷ xp̃m ĩ ulnas suscipere. nͥ piis hũc oꝑib ĩ mẽbris¬

Expanded text:
Christum genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace; quia viderunt oculi mei salutare tuum , ac si diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi merui reconciliari. Dimittis in pace, quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi ciunt. Quid enim est Christum in ulnas suscipere, nisi piis hunc operibus in membri
Abbreviated transcription (Latin):
inc psalmista ex ꝑsona ecclȩ dic̃. Sitiuit anima mea addm̃ ui
uĩi: qñ ueniã & apparebo ante fatiem dei: quis gͦ iã hic nõ uideat
ex fide atq oꝑatione. &. timorati ex futura expectatione. ꝙ attoniti

Expanded text:
Hinc Psalmista ex persona sua dicit: Sitivit anima mea ad Deum Hinc Psalmista ex persona sua dicit: Sitivit anima mea ad Deum vivum. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Quis ergo etiam hinc videat ex fide atque operatione, et timorati ex futura exspectatione, et attoniti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uisione pacis cõmoratꝰ. Q. fidei oꝑatione iustꝰ. ꝙ. reuerẽtia ti mo¬
ratus: I israhelis cõsolatione attonitus.&. sp̃u sc̃o repletꝰ: eiꝰ q respõsiõe
de ĩcarnati uerbi uisione roboratꝰ fuisse ꝑhibet᷑. O quã ardenti de¬
redemptorem. Que putamꝰ fuerit instanciã orationis eiꝰ orationis
tendo cessauit: usq̃qͦ responsũ acciꝑet suꝑ his qͦ poscebat. fuerũt siqͥ¬
dẽ ĩ retro actis tẽporib multi simili desidio accensi: dño adtestãte
qͥ ad discipulos ait. Multi Reges ꝙ. ꝓphete uoluerũt uidere q̃ uos
uidetis ꝙ. nõ uiderũt: & audirẽ q̃ auditis &. nõ audierũt. S ex illis
hoc isti soli cõcessũ ÷ qͥ ĩ plenitudine tẽporis hoꝵ ultimꝰ apparuit.
Set si uigilanti studio subseqͣnciũ scõꝵ adtendimꝰ desideriũ: qͥb ui
uere xp̃c ÷ &. mori lucrũ. ĩuenimꝰ eos nõ minoris anxietatis ar
carnẽ. Hinc paulꝰ dicit. Cupio dissolui ꝙ esse c̃ xp̃o. multo enĩ melius.

Expanded text:
in Visione pacis commoratus, et fidei operatione justus, et reverentia timoratus, et Israelis consolatione attonitus, et Spiritu sancto repletus, ejusque responsione de incarnati Verbi visione roboratus fuisse perhibetur. O quam ardenti deRedemptorem! Quae putamus fuerit instantia orationis ejus, tendo cessavit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. Fuere siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante, qui ad discipulos ait: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos auditis, et non audierunt . Sed ex illis hoc isti soli concessum est qui in plenitudine temporis horum ultimus apparuit. Sed si vigilanti studio subsequentium sanctorum attendimus desiderium, quiere est et mori lucrum , invenimus eos non minoris anxietatis ardit conspicere in carne. Hinc Paulus dicit: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Multo autem melius .
Abbreviated transcription (Latin):
illic osculareris ut paruulũ: Quis ad tã ĩeffabile miraculũ nõ obstu¬
pescat: q s nõ pene elinguis fiat: Generat puella suũ & om̃iũ crea
stupescit natura. Ad hoc fratres dilectissimi fidei ocłos erigite. ad ħ¬
set adorate ĩ sua diuinitate deũ excelsum. amplectimini paruulum:
s cogitate ĩmensũ. Amate humiliatũ: s timete excelsua:
noster a matre & parentib ex ꝓpͥa cruitate in ihrłm ad tẽplũ dñi se
portari uoluit: inuenimꝰ ipsam gloriosam mat̾m ꝙ uirginẽ. eiꝰ q
ppinqͥs siguiã gesisse illiꝰ eccłe qͦ ex iudea ĩ apostolis credidit. Qũado
eni eccła nõ uirgo curꝰ menbra apłs asfatur dicens. despondi
uos uni uiro uĩrginẽ castã exibere xp̃o: Quãdo ipsa nõ mat̾ s̃ qͣ
ꝑ psalmistã dr᷑. Mater syon dicet homo . Ꝙ. dñs ĩ euãgłio. Qͥcũq¬

Expanded text:
illinc osculaleris ut parvulum? Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creaobstupescit natura! 4. Ad hoc, fratres charissimi, fidei ocsed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. noster a matre et parentibus ex propria civitate in Hierusalem ad templum Domini se portari voluit, invenimus ipsam gloriosam matrem et virginem, ejusque propinquos figuram gessisse illius Ecclesiae quae ex Judaeis in apostolis credidit. Quando enim Ecclesia non virgo? cujus membra Apostolus affatur, dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quando ipsa non mater? Sed quia per Psalmistam dicitur: Mater S
Abbreviated transcription (Latin):
peperisti & qͥã p̾ om̃ib ĩmensitatẽ eiꝰ cognouisti: quẽ ta paruissimũ
ex te natũ uidisti. ꝓculdubio que ĩfantẽ genuisti: dm̃ om̃ podetem
tremẽs adorasti. adorans tͤmuisti: Qũe tam̃ qͥa scd̃m humanitatem
filiũ recognouisti: lactasti. fouisti. aluisti: Qͥs putas nob̃ possit indi¬
care int̾ huiꝰcemodi obseqͥa animi tui sensũ. o beatissima uirgo cũ
hinc cerneres exte natũ t̾atillũ infantẽ. illĩc adtenderes dm̃ ĩmẽsũ
hic creatũ. illic creatorẽ. hĩc ĩfirmũ. illic fortissimũ. hĩc alendum.

Expanded text:
peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ eũ ĩ templo duodecĩ annoꝵ int̾ doctores legis ĩueniens fi¬
liũ ioseph uocat dicens. fili qͥd fecisti nob sic : ecce pat̾ tiuis ꝙ
ego dolentes qͣrebamꝰ te. Que ꝓculdubio sciebat se sine cõcubi¬
du ioseph cõcepisse sine corruptione uirginali edidisse. S cur
abscondit cõceptionis. ac natiuitatis illiꝰ sacͣmentũ: que nouit
qͣm legem obseruans ĩ templo que edidisti: ut nõ omnibꝰ sec pau¬
cis reuelet᷑ qͥs :÷ qu̾e genuisti: appareat ĩterim lapis humil abs
terrarũ. O qũa paruus: o qũã magnꝰ ÷̃ qͣm peperisti. Paruis ĩ huma¬
nitate. magnꝰ ĩ diuinitate: Paruꝰ ĩ regno iudeoꝵ: magnꝰ ĩ regno
gẽtium: Set nõ ab om̃ib ĩ regno iudeoꝵ paruꝰ ÷ estimatꝰ. Nã & ipsa
ꝗ̃ hũc genuisti: ex ipso populo isrł ĩ uirgã creusti. Uirga en i de
radice iesse surrexisti: ꝙ. floruisti: Uirga aaron fronduistr &. nucel

Expanded text:
quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, fiquod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit concenquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abterrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem
Abbreviated transcription (Latin):
Ssis tulerũt illũ ĩ ihrłm: ut sisterent eũ dño sicut scriptũ
esti in lege dñi. Quia om̃e masculinũ adaperiens uuluam
sem dño uocabit᷑. Cunctis fidelib liquet nequaqͣm redemptoris
matrem ex eiꝰ natiuitate maculam cõtraxisse. qͣ illoꝵ dierum
spatio a sacris edibꝰ abstinens purgaret᷑ Qe sine humana cõ¬
cupiscentia sine humano cõcubitũ uirgo cõcepit. sine aliqua
carnis corruptione uirgo peperit. ꝙ sine fine uirgo ꝑmasit.
Ac ꝑ hoc nec masculꝰ ex ea natꝰ uulua eiꝰ aꝑuit Set hoc iux¬
da legis. uarrationẽ euuagłista cõtȩxens. claudit ĩpiis sac̾mentũ
diuine ĩcarnationis matr̃em q legẽ obseruãtẽ introducit. S
nec mirũ si mat̾ obseruaret legẽ. qͣm eiꝰ filiꝰ nõ uenerat sol¬
uere set adimplere: Sciebat enĩ qͦ ordine cõceꝑat. qͦ usu pepe¬
reia. q qͥs esset quẽ genuerat. Set legẽ comunẽ obseruans
expectauit purgationis diem celauit filii maiestatẽ: hinc est

Expanded text:
iptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur . Cunctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observaverit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
flectere. Ꝙ. ecce dũ specialit̾ de uno uenerabili sene cupimꝰ loqͥ: occur¬
rit p̾dicanda uirginis prudentia. Non humana industria fulta. set
spu diuinitatis afflata. Que filiũ oblatura ueniens. suȩ q nature
humilitatẽ seruans. ꝓphete tͣdidit manib offerendũ. Non ignara utiq
qͥs esset cuiꝰ manib dm̃ hominẽ ꝙ tͣdebat sacͥficio dedicandũ. Offert
eũdẽ peperit saluatorẽ. Nõ enĩ desinit nũc usq offerre que genuit

Expanded text:
Ecce dum specialiter de uno venerabili sene cupimus loqui, occurrit praedicanda Virginis prudentia, non humana industria fulta, sed Spiritu Divinitatis afflata, quae Filium oblatura veniens, suaeque naturae humilitatem servans, prophetae manibus tradidit offerendum, non ignara utique quis esset, cujus manibus Deum hominemque tradebat sacrificio dedicandum. Offert eumdem peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua passuri esset̃: p̾sentiũ afflictionũ miseria cũctis ostendebat. Qib c̃gruit illdͤ ꝓpħe.
&. duplici cõtritione cõtere eos. Und̾ neccesse ÷ ut ĩ om̃i b q̃ tẽpoealit̾ aduersa patimur
cũ humslteate año g ais agemꝰ ⁊ itiemitatis n̾e cõcĩ de ꝯlatis nob̃ temedis gͣculem̃¬

Expanded text:
sentium afflictionum miseria cunctis ostendebant, quibus congruit illud Prophetae: Et duplici contritione contere eos; unde necesse est, ut in omnibus, quae temporaliter adversa patimur cum humilitate, Domino gratias agamus, et infirmitatis nostrae conscii, de collatis nobis remediis gratulem
Abbreviated transcription (Latin):
a me paruulꝰ estimaris. Qd̃ cõtra dd̾ c̃ regni sui potẽtiã corã archa dñi saltãdo des¬
piceret: dix̃. Ludam i uilioe fiã płꝰqm factus sũ: ⁊ ero humił ĩ ocuł meis. Qu̾ẽ enĩ nõ
extolleret: ora leonũ frãgere. ursoꝵ brachia dissipare. despectis priorib fratͥbꝰ eligi.
repbato rege ad regni gub̾nacła ungi. limẽdũ cũctis: uno lapide goliã sternere.
a rege p̾posita extinctis allophilis numerosa p̾pucia repoetare. regnũ eꝓmissione ꝑci¬
pere. cũctũ q israhelitic̃ popłm sine ulla posti modũ cͣtͣdictione possidere. Et tam̃

Expanded text:
a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca Domini saltando desa me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca Domini saltando despiceret, dixit: Ludam, et vilior fiam plusquam factus sum; et ero humextolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam stern extinctis allophilis numerosa preputia reportare, regnum ex promissione percipere cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione possidere?». Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nullo rei sũt lesiones defixerũt gladio. Nens enĩ fideliũ nõ ia domꝰ orationis
s spelũca latronis qu̾ado relicta ĩ nocentia ⁊ simplicitate sc̃ĩtatis illd̾ conatur
ad cauenda mala subtilit̾ erudit: cotidie ueritas ĩ tẽplo docet. s tũc uerb ueritatis
ueracit᷑ docemꝰ: si extrema mala nr̃a formidolose ⁊ indesinent̾ aspicimꝰ Iueta illd̾̃.
ad memoriã maleac̾ta reuocate. Ut dũ culpa caute cõspicit᷑. nũqͣm de bono opere ĩ cau
bona nescitis. Magnꝰ gͦ unusqͥsq esse studeat: s tamẽ aliqͦ mͦ esse se nesciat. Ne dũ
ipsis prudentes. Hĩc paulꝰ ait. Nolite prudẽtes esse apd̾ uos met ipsos. hĩc cõtͣ suꝑbiẽcẽ¬
saul dr. Cũ esses paruulꝰ ĩ oculis tuis: caput ĩ tribubꝰ isrł factꝰ es. Ac si aꝑte diceret᷑.
Cũ tute paruulũ cõspiceres: ego te p̾ cet̾is magnũ feci. Qͥa uͦ tu te magnũ cõspicis:

Expanded text:
sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium non jam domus orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie veritas in templo docet, sed tunc veritatis verbis veraciter docemur, si extrema mala nostra formidolose et indesinenter aspicimus, juxta illud: ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incautebona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum ipsis prudentes . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc ad Ss oculis aestimavit, caput in tribubus Israel factus est. Ac si aperte diceretur: Cum te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci, quia vero tu te magnum conspicis,
Abbreviated transcription (Latin):
animã angustant: qu̾ado ei nõ solũ oꝑa s etiã locutiones. atq ĩiquas cogi¬
tationes ĩsuꝑ replicant. ut que priꝰ se ꝑ multa dilatauit ĩ scelere: ad extͤmũ
Tũc anima ꝑ cogitacionẽ reatus sui ad t̾iã cõsternit᷑. cũ caro quã uitã suam
credidit. redire ad puluerẽ urget᷑. Tũc ĩ morte filii illiꝰ cadunt. c̃ cogitationes
ĩlicitȩ qͣ mͦ ex illa. ꝓdeunt ĩ extͤma uite ultione dissipant᷑. sic̃ scriptũ ÷ In illa

Expanded text:
animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se permulta dilatavit in scelere, ad extremum Tunc anima per cogitationem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quam vitam suam credidit, redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ sumũt: ⁊ dũ sacroꝵ ordinũ locũ ꝑcipiunt scȩ religionis officiũ ĩ cõm̾ciũ
t̾rene negotiacionis tͣhũt. Uendentes qͥppe ĩ tẽplo sut: qͥ hoc qd̾ qͥbusdã iure

Expanded text:
malum quod fecit erubescat, sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis malum quod fecit erubescat, sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae societ
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ mens c̃ ꝑuerse cogitationi ad huc ꝑuersiorẽ adicit qͥd aliud qͣm lapidẽ suꝑ.
lapidẽ ponit: Set ĩ destructa ciuitate lapis suꝑ. lapidẽ nõ relĩquet᷑. qͥa cũ
ad ultionẽ suã anima ducit᷑. om̃is ab illa cogitationũ suarũ cõst  dissi¬
deus modis multis uisitare cõsueuit. Nã assidue hãc̃ uisitat p̾cepto. aliqu̾ado
autẽ flagello. aliqu̾ado uͦ miraculo. Ut ⁊ uera q̃ nesciebat audiat: ⁊ tam̃ ad¬
huc suꝑbiens atq c̃tẽpnẽs. aut dolore c̃pũcta redeat: aut beneficiis deuicta
malũ qd̾ fecit erubescat. S qͥa uisitacionis suȩ tẽpus minime cognoscit: ĩlł
ĩ extͤmo uite ũmicis tͣdit᷑. c̃ qͥb ĩ et̾no iudicio dãpnationis ꝑpetuȩ societate
colligat᷑. Ꝙ. ingressus tẽplũ : cepit eicere uẽdentes ⁊ ementes de illo. Sic̃ tẽplũ¬
dei ĩ ciuitate ⁊ ita ĩ plebe fideli uita religiosoꝵ. ⁊ sepe nõmilli religionis ha

Expanded text:
 mens perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, lapidem super lapidem ponit. Sed in destructa civitate lapis super lapidem non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis illa cogitationum suarum constructio dissiDeus modis multis visitare consuevit; nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, et ut vera quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contemnens aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat, sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae sociDeus modis multis visitare consuevit; nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, et ut vera quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contemnens aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta
Abbreviated transcription (Latin):
trem semꝑ fuit hominib apparuisse: hoc qd̾ in pͥncipio semꝑ fuit
ab hominib uisum ex̧. ħ qd̾ u̾bum uite sine exordio erat : palpatũ
humanis manib ẽȩ docuit. Uides qͦt nͦus. qͣm uariis qͣm multipli¬
cib. qͣm indiuidius. qͣm aꝑtis: ita sacͤmentum unite cum d̾o car
uis expouit: ut nemo alt̾utr um dice̾ omnino possit. qui ñ utrũq
inquit xͦ heri ⁊ hodie: ip̃e ⁊ ĩ scła. ħ ẽ illud utiq qd̾ suꝑiori testimo¬
cum unitum fuerat palpabatur. Riõ id̾ iħe xp̃e heri ⁊ hodie .i. id
an exordiũ mundi qͥ in carne. id ĩ p̃tito qͥ in p̃senti. id̾ qͦ qͥ ĩ scła. qͥa

Expanded text:
trem semper fuit, hominibus apparuisse, hoc, quod in principio semper fuit, trem semper fuit, hominibus apparuisse, hoc, quod in principio semper fuit, ab hominibus uisum esse, hoc, quod uerbum uitae sine exordio erat, palpatum humanis manibus esse docuit. uides quot modis, quam uariis, quam multiplicibus, quam indiuiduis, quam apertis ita sacramentum unitae cum deo canis exposuit, ut nemo alterutrum dicere omnino possit, qui non utrumque istus heri et hodie, ipse et in saecula. hoc est illud utique quod superiore testimocui unitum fuerat, palpabatur, et ideo idem Iesus heri et hodie, id est idem ante exordium mundi qui in carne, idem in praeterito qui in praesenti, i
Abbreviated transcription (Latin):
uariis. qͣm multiplicib dilectissimꝰ ille ac deuoͬtissimꝰ d̾o apłs sacͣmẽ¬
tum diuine incarnationis insinuet: Iam pͥmum quod eum qui ĩ pͥn¬
cipio semꝑ fuit: uisum in carne ẽę testat᷑. deinde ne id quod audi¬
tum ac usum terat parum incredulis uideret᷑: palpatum q̃ꝙ i. t ac¬
tͥum acq tͣctatum tam suis tr̃am cet̾oꝵ manib ꝯfirmauit. Bñ utiq
manifestatõnem assumpte carnis: opinionem marcionit
nichei erroris exeludens. ne qui phantasiam ab hominib uisã cre¬
deret: Cum palratam corꝑis ueritatem a se lapłs p̃dicasset deiide
addidit. U̾bum uite.⁊ uitam in anifestam hoc se uidisse. ħ adnuntia¬
re. ħ ꝓtestari. Simul .s. ⁊ exequens officium fidei ⁊ ingerens terro¬
rem incredulitati Ut cum ille utiq ꝓtestaret᷑ se p̃dicare: sͥ inputari
ꝑieulum siuim qui noluiss. audire. Adnuntiamꝰ inqͥt uobis uitam
eternam que erat apud patreni. ⁊ apparuit nob̃. Hoc quod ãpud pa¬

Expanded text:
ariis, quam multiplicibus dilectissimus ille ac deuinctissimus deo apostolus sacramentum diuinae incarnationis insinuet: iam primum quod eum, qui in principio semper fuerit, uisum in carne esse testatur: deinde ne id, quod auditum ac uisum dixerat, parum incredulis uideretur, palpatum quoque, id est tactum atque tractatum tam suis quam ceterorum manibus confirmauit, bene utique per manifestationem assumptae carnis opinionem Marcionitici ac Manichaei erroris excludens, ne qui phantasiam ab hominibus uisam crederet, cum palpatam corporis ueritatem a se apostolus praedicasset. deinde addidit uerbum uitae et uitam manifestam, hoc se uidisse, hoc adnuntiare, hoc protestari, simul scilicet et exsequens officium fidei et ingerens terrorem incredulitati, ut, cum ille utique protestaretur se praedicare, sibi imputaret periculum suum qui noluisset audire, annuntiamus, inquit, uobis uitam aeternam, quae erat apud patrem, et apparuit nobis: hoc, quod apud pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ de umnpossibilitate formido:. qͥa c̃ nob̾ agentib rectũ iter. infirmit̃ se obicuant: ⁊ hor¬
reant ambulantib magis ꝙͣ obsint : plus ht̃ officiũ ⁊ opus nr̃m in p̾gacione qd̾ agat.
ꝙ er difuultare qd tuneat  Igt̃ ad monfruomĩ illud letiseripapit nitentes manũ:⁊ pet

Expanded text:
quam de possibilitate formido. Quia cum nobis agentibus rectum iter infirmiter se objiciant, et horquam de possibilitate formido. Quia cum nobis agentibus rectum iter infirmiter se objiciant, et horreant ambulantibus magis quam obsint, plus habet officium atque opus nostrum in purgatione quod agat, quam ex difficultate quod timeat. Igitur ad monstruosum il
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ho̾ie consũmatꝰ fut ⁊ u̾bo: unũ de eo dicens oĩa demonstu̾it. E qͥd plura : Dies mñ ut
reoi deficit. si oũ qͥs hoc dici posst̾ collig̾e̾ aut enarrare tẽptauo. E satis ħ q̃ ne dixi¬
mꝰ in hac negocii parte diuntaxat. ⁊ ad sẏmboli st̃ expositionẽ ⁊ ad eause officiuun:
ad libri modum.
uod eñenire his solet. qͥ c̃ pelagꝰ iam eualerint. aut p̾tentat᷑ portub sỹrtez aut
uicina litorib sexa forimidant: hoc mͥ admodũ accidit ut releruatis ad ualtiuiũ
qͥbdam hetieoꝵ coluimus. cũ iã ad giicti labons t̾minũ uen̾m. eũ ip̃m finen
incipĩ metuere. ad quẽ desidauerĩ ꝑuenire ÷ s ũ ꝓpħa ait. dñ mͥ aductor ñ tunebo qͥd
facuat inͥ hõ. Hon timeamꝰ p̾tentas heticoꝵ nisidiantiũ foueas. ⁊ obsecfãs spinis passim
horrentib uias: qͥ c̃ asperent magis itenera qͣ claudant: de eĩdatiõe nob̾  poteꝰ labor.

Expanded text:
 homine consummatus fuerit et uerbo, unum de eo dicens omnia demonstrauit. et quid plura? dies me, ut reor, deficiet, si omnia quae de hoc dici possunt colligere aut enarrare temptauero: et satis haec quae nunc diximus in hac negotii parte dumtaxat et ad symboli sunt expositionem et ad causae officium et ad libri modum. LIBER SEPTIMUS Quod euenire his solet qui, cum pelagus iam euasertut, 25 aut praetentas portubus syrtes aut uiciua litoribus saxa formidant, hoc. mihi admodum accidit, ut reseruatis ad ultimum quibusdam haereticorum calumniis, cum iam ad exacti laboris terminum uenerim, eum ipsum finem incipiamfaciat mihi homo : non timeamus praetentas haereticorum insidiantium foveas et obseptas spinis passim horrentibus vias, quae cum asperent magis itinera quam claudant, de emundatione nobis potius labor,
Abbreviated transcription (Latin):
ex carne uirginis ĩ carne hoĩs aduenit. Perbũ enĩ caro fem̃ est.
ñ earnẽ sec̃ exibuit. s carni se hõis dignatiõe diuinitatis uniuit.
ut᷑o: uͥ dũ incarnatꝰ u̾bũ sĩ caro dr᷑ fcm̃: duĩ edit᷑ formã sui ĩ ui̾ta¬
tẽ suscep̃. dũ hũana ꝯditõe patibulo affigit᷑: fit egenꝰ. ⁊ pauꝑ reddi¬
t᷑ passione carnali. c̃ e̾et diues maiestate diuina. Alioqͥn si ut ip¬

Expanded text:
is aduenit. uerbum enim caro factum est: non carnem secum exhibuit, sed carni se hominis dignatione diuinitatis uniuit. utero, ubi, dum incarnatur uerbum dei, caro dicitur factum, dum editur, formam serui in ueritate suscipit, dum humana condicione patibulo affigitur, fit egenus et pauper redditur passione carnali, cum esset diues maiestate diuina? alioquin si, ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: ⁊ post sextam sabbi ꝗͣ erucifiyꝰ:. ñ nͥ una tm̃ apud info̾s die ⁊ duab
noctib fiu̾t: qͣm̾ diuini sermoĩs ueritas inuenit᷑: Tropo scilio sinedochieo:
id est ut ad diẽ qͣ crucifixꝰ:. nox p̾t̾i̾ta: ⁊ ad noctẽ qͣsurrex̾ dies futã referatur.
Acsic aoditis ⁊ nocte qͥ p̾cessit diei sue. ⁊ die qͥ subsecutꝰ: nocti sue: nichil de¬
õe integro tẽpor noscit᷑. qd̾ a sui parte supplet᷑: seatent his rationũ exẽplis
scͥptẽ sacre: slongũ : uniu̾sa memorari Sic enĩ dicente sp̃aliro. qͥd h̃o qd̾
memor es eiꝰ: a parte totũ intelligr. dũ uno hoie nuncupato. plenitudo huma¬
ni genis demonstrat᷑ Sic ⁊̃ illd̾ uͥ achacͥ peccaũ. peccasse plebs dĩ: dũ uniu̾sitate

Expanded text:
inferos die et duabus noctibus fuerit, quomodo divini sermonis veritas invenitur? Tropo scilicet synecdoches, id est, ut ad diem qua crucifixus est, nox praeterita, et ad noctem qua resurrexit, dies futura referatur: ac sic additis et nocte quae praecessit diei suae, et die qui subsecutus est nocti suae, nihil defuisse integro tempori noscitur, quod a sui parte impletur. Scatent his rationum exemplis Scripturae sacrae, sed longum est universa memorare. Sic enim dicente psalmo: Quid est homo, quod memor es eius? a parte totum intellegitur, dum uno homine nuncupato plenitudo humani generis demonstratur, sic etiam illud, ubi Achab peccauit, peccasse plebs dicitur, dum uniuersitate
Abbreviated transcription (Latin):
dixis: totũ dicis. & in di enĩ filio filiũ hõĩs. ⁊ in hoĩs filio dĩ filiũ nuncupabis:
Tropo scilie⁊ synecdoches Quo ⁊ a parte totũ intelligit᷑. ⁊ a toto portio nominat᷑:
Docentib id utiq ñ seͥptĩs sacͥs. in qͥb dñs sepe hoc tropo utens. dũ de aliis
uel dies interdĩ uel res uel hoĩes uel tempora designant᷑: Sicut illud quod
Sciens scito. qͥa ꝑegͥnũ erit sem̃ tuuĩ in t̾ra nͥ sua. ⁊ seruituti eos subicient.⁊ af¬
tropo intelligit᷑. iñtit᷑ forsitan qd̵ absit a xͥanis sensib d̾ĩ sermo s dũ itiq¬
a tẽpore diuine uocis. ⁊ totũ uite tẽpꝰ annos plusꝗͣ qͣdi ingentos ⁊ seruitus
miniꝰ multo ꝙͣ. qdringentos ht̃: ẜit ut uel a toto pars uel a parte totũ ua¬

Expanded text:
dixeris, totum dicis, et in Dei Filio Filium hominis, et in hominis Filio Dei Filium nuncupabis; tropo scilicet synecdoches, quo et a parte totum intelligitur, et a toto portio nominatur. Docentibus id utique etiam scriptis sacris, in quibus Dominus saepe hoc tropo utens, dum de aliis s aliter vel dies interdum, vel res, vel homines, vel tempora designantur. Sicut illud, quod Sciens scito, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et servituti eos subjicient, et aftropo intelligatur, mentitus forsitan, quod absit a Christianis sensibus, Dei sermo videatura tempore diuinae uocis et totum uitae tempus annos plus quam quadringentos et seruitus minus multo quadringentos habet, fit ut uel a toto pars uel a parte totum ua
Abbreviated transcription (Latin):
qͣret᷑ ĩ t̾ris: filiũ ẽẽ hoĩs testabat᷑ in celis. Et eundem filiũ hõis quem
ascensurũ dicebat in celũ: descendisse qͦ antea testabat᷑ e celo. Uel illud.
Si uid̾itis filiũ hoĩs alcendentẽ uͥ erat priꝰ: cũ eũ qͥ ex hoĩe natꝰ: nomuri.
in suꝑnis t̾ñ semꝑ feusse testat᷑. S ⁊ apłs. Si ad tempꝰ respicit᷑. ꝑ xp̃m oi̾a

Expanded text:
queretur in terris, filium esse hominis testabatur in caelis et eundem filium hominis, quem queretur in terris, filium esse hominis testabatur in caelis et eundem filium hominis, quem ascensurum dicebat in caelum, descendisse quoque antea testabatur e caelo. uel illud: si uideritis filium hominis ascendentem ubi erat prius: cum eum qui ex homine natus est nominet, in supernis tamen sem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicat᷑. Et tauta hoĩs ac d̾ĩ unitas legr̃. ũ ⁊ ho d̾o semꝑ antea coct̾uꝰ ⁊ postea
hõi d̾e ꝯpassus ẽẽ uideat᷑. Cĩc utiq nec in mitiabilis ho. nec passibilie d̃s esse
credendꝰ sit: ilud ⁊ utiq qd̾ iam suꝑiorib scͥptis testati sumꝰ. Q d untus hõi
ĩ. suo corpori d̾s: nullã fieri patit᷑ int̾ hoi̾em ac dm̃ humana opinione dis¬
tauciã⁊ nec ammitti. õino uoluit. ut aliꝰ a qͦqͣm filiꝰ hoĩs aliꝰ d̾i filiꝰ credet᷑:
sed ita oĩb scͥptis sacs dm̃cũ hoĩem conectit do̾ atq ꝯcorporat: ut nec in
tẽpore ammodũ homunẽ qͥs a d̾o. nec in passiõe possit dñi ab hoĩe discerũ̾e:
Si enĩ ad tempꝰ tespicis: inuenies semꝑ fadiũ hominis cũ di filio: s̃i ad pas
tẽpore. nec ab omine d̾s oĩno ualeat passioe: hinc enĩ illud est: Nemo as¬
cendit ĩncelũ. nͥ qͥ de celo descendit filiꝰ hoĩs qͥ⁊ in celo Ubi cũ di filiꝰ io¬

Expanded text:
as legitur, ut et homo deo semper antea coaeternus et postea homini deus conpassus esse uideatur, cum utique nec ininitiabilis homo nec passibilis deus esse credendus sit? illud est utique quod iam superioribus scriptis testati sumus, quod unitus homini, id est suo corpori deus nullam fieri patitur inter hominem ac deum humana opinione distantiam nec admitti omnino uoluit, ut alius a quoquam filius hominis, alius dei filius crederetur, sed ita omnibus scriptis sacris dominicum hominem conectit deo atque concorporat, ut nec in tempore admodum hominem quis a deo nec in passione possit deum ab homine discernere. si enim ad tempus respicis, inuenies semper filium hominis cum dei filio, si ad passitempore nec ab homine deus omnino ualeat passione. hine enim illud est: nemo ascendit in caelum nisi qui de caelo descendit, filius hominis qui est in caelo: ubi cum dei filius lo
Abbreviated transcription (Latin):
natam dĩ. s incolumi utiq atq integ᷑ diuinitatis uirtute ĩ car¬
ne hõis tocũ qd̾ auctũ ẽ ꝓfectꝰ fuit hõis ñ defectio maiestatis. hã

Expanded text:
naturam dei, sed incolumi utique atque integra diuinitatis uirtute in carnaturam dei, sed incolumi utique atque integra diuinitatis uirtute in carne hominis totum quod actum est profectus fuit hominis, non defectio
Abbreviated transcription (Latin):
neq celũ ascendit. nͨ ad dĩ prĩs dext̾am sedit. neq ad illũ qͥ expe¬
ctat᷑ extͣminationis ultime diem uenri. nͨ uiuos ac mortuos iu¬
dicabit. Intelligis itaq õ infelix n furiosa ꝑu̾sitas. euacuas¬
se te peuitꝰ omnem symboli fidem. omnem spei sac̾ĩti q uͥ
illa oĩa benegau̾is ꝑ q̃ sac̾tos ẽẽ cepisti: Redi gͥ ad uam
rectam. recipe sensum pͥstinũ. resipisce tandem si aliqñ sapus¬
ti: regred̾e ad tem ip̃m si tñ hu̾isti in te qͦndam aliqͥt. quo
nunc regrediaris. Agnosce sacm̃ta salutis tue. ꝑ q̃ innouatꝰ
ꝑ que renatꝰ es. Non minꝰ tͥ nc̾ opꝰ st̃ ꝗͣ tc̃ fuerunt: ut de per
boli ordinem. ⁊ ene ꝑfea̾tam sẏ mboli u̾tatẽ. Crede ĩ prẽm dm̃ cͥde
uniꝰ maiestatis. Qͥcreator olũ cͤatõꝵ idẽ fui̾t natꝰ ex pat᷑. qͥ pꝰeana¬
tꝰ ex uͥgine. ħ enĩ qd̾ in carne atq ex carne uenit: ortꝰ eiꝰ fuit ñ
mam serui assũpserit: infirmitas tñ habitꝰ hũani ñ infirmauit

Expanded text:
neque caelum ascendit nec ad dei patris dexteram sedit neque ad illum qui expectatur examinationis ultimae diem ueniet nec uiuos ac mortuos iudicabit. Intellegis itaque, o infelix et furiosa peruersitas, euacuasse te penitus omnem symboli fidem, omnem spei sacramentique uilla omnia denegaueris per quae sacerdos esse coepisti ? redi ergo ad uiam rectam, recipe sensum pristinum, resipisce tandem si aliquando sapuisti, regredere ad temet ipsum, si tamen habuisti in te quondam aliquid quo nunc regrediaris, agnosce sacramenta salutis tuae, per quae innouatus, per quae renatus es. non minus tibi nunc opus suntboli ordinem: tene perfectam fidei veritatem. Crede in Deum Patrem, crede unius maiestatis, qui creator omnium creaturarum idem fuerit natus ex patre qui postea natus ex uirgine. Hoc enim, quod in carne atque ex carne uenit, ortus eius fuit, non manens formam serui assumpserit, infirmitas tamen habitus humani non infirmauit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dñin iħm xͦ dm̃ un̾i ex d̾o uo̾ omousion patͥ.⁊ creatorẽ om̃iũ ddocens.
natũ ex maria uirgine. ⁊ crucifixũ postea ⁊ sepultũ ẽẽ testat᷑ ⁊ ita con¬
coiporans scilici dĩ ⁊ hõĩs filiũ. ⁊ uniens hosuiuẽ ac d̾m̃: ut nͥ in tẽꝑe fieri
ulla ualeat. nec in passiõe diuisio. Cum̃ idem utiq dñs iħe xͦ ⁊ ꝑ eternitrẽ¬
tẽꝑie d̾s. ⁊ ꝑ tolerantiã passioĩs hõ eẽ doceat᷑: aescilie ñ h̃o iuintiabilis. nͨ passi¬
ita in se cuncta ꝯplectit᷑. ut in eiꝰ noĩe nichil deẽe noscat᷑: Non gͦ ante partum

Expanded text:
em omnium docens, natum ex Maria uirgine et crucifixum postea et sepultum esse testatur, ita concorporans scilicet dei et hominis filium et uniens hominem ac deum, ut nec in tempore fieri ulla ualeat nec in pas- : sione diuisio, cum idem utique dominus Iesus Chrideus et per tolerantiam passionis homo esse doceatur: ac sic, licet nec homo ininitiabilis nec deus passieus natus: ita et in se cuncta complectitur, ut in ejus nomine nihil deesse noscatur. Non ergo ante partum
Abbreviated transcription (Latin):
sens forsitan õs ñ q̃unt. uł ħ capiant. qd̃ tũ ab illo ñ discre
capiunt: ħ salten faciliora cognoscant. ut cũ ꝓnitiorem intel¬
lectum cepint caꝑe: ad altiorem ualeant ꝑuenire. ⁊ planioris nẽ
rei ad ipiscentia sit pꝰea ꝓfundioris uia. Qd̃ gͦ magnũ ild̾ẽ sacͣ¬
mentum qd̾ sub uiri atq uxoris noĩe designant᷑. apłm ip̃m ĩt̾
rogemꝰ: qui ad uocendam eandem rem. aliͥ u̾bis rei ip̃iꝰ usus ẽ
dicens. Et manifeste magñ ẽ pietatis sacm̃tum: qd̾ naufesta¬
tum ẽ ĩ carne. iustificatum ẽ in spũ. Aparuit angłis. p̾dic
atũ ẽ gentib. Ereditum ẽ in mundo: assumptum ẽ in gła. QS̃
ẽ gͦ magñ illd̾ sac̾m̃tũ qd̾ manifestatũ ẽ ĩ carne : õs .s. natus
e carne ds̃ uisus ĩ corꝑe. Qͥ utiq sic̃ palam ẽ manifestatꝰ in

Expanded text:
sens forsitan omnes non queunt, uel hoc capiant, quod tamen ab illo non discrepcapiunt, haec saltim faciliora cognoscant, ut, cum promptiorem intellectum coeperint capere, ad altiorem ualeant peruenire, et planioris nunc rei adipisceratia sit postea profundioris uia. Quod ergo magnum illud est sacramentum quod sub uiri atque uxoris nomine designatur? apostolum ipsum inter rogemus, qui ad docendam eandem rem alibi uerbis rei ipsius usus est dicens: et manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, iustificatum est in spiritu, apparuit amundo, adsumptum est in gloria. quod ergo magnum illud est sacramentum quod manifestatum est in carne? deus scilicet natus e carne, deus uisus in corpore, qui utique, sicut palam est manifestatus in
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ: uł imꝑicie ut ñ laborarm utiq qͣmuis simpłex:¬
&e imꝑita mens caꝑe. qd̾ possit facile: ⁊̃ memorie ꝯtinere
Uides gͦ in symbolo autoritatem dĩ eẽ Werbum enim
breui atum fec̾ dñs suꝑ t̾ram. S hoi̾ũ fortasse q̃ris. ne
id quidem deest. ꝑ hoĩes enim idd̾s fecit. Siẽ enĩ ĩ m̃sam il¬
lam scͥptaꝵ sac̾rum copiam: ꝑ patͥarchas ⁊ ꝓpħas maxiie
suos ꝯdidit : ita sẏmbolum ꝑ apłos suosq sac̾dotes ꝯstituit.
& qͥcqͥd illic ꝑ suos larga ac redundanti copia dilatauit: id̾ ħ
ꝑ suos plenissima. breuitate ulusit. Nichil gͦ in symbolo de¬

Expanded text:
suorum uel imsuorum uel imet imperita mens capere, quod possit facile etiam memoria continere. Uides ergo in symbolo auctoritatem dei esse: uerbum enim breuiatum fecit dominus super terram. sed hominum fortasse quaeris. ne id quidem deest: per homines enim id deus fecit. sicut enim inmensam illam scripturarum sacrarum copiam per patriarchas et prophetas maxime suos condidit, ita symbolum per apostolos suos sacerdotesque constituit, et quidquid illic per suos larga ac redundanti copia dilatauit, idem hic per suos plenissima breuitate conclusit. nihil ergo in symbolo de
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. & reliqͣ. In symbolo qͥ eccłaꝵ om̃iũ fidem loqͥt᷑ scire op
quid seqͥ mał hõiũ auct̾oritatẽ an dĩ. Qmuis ego decium
censorie aut seuere agam: ut ⁊ͥ eligende tm̃ alt̾iꝰ rei copiam
tͥbuam: & unum ꝑmitcens. alterum negem. Utr̃q enĩ do: ui¬
nomiuat᷑. Collat̾o aut̃ io̾: qr collata in unũ ab apłis dm̃ tociꝰ
catholice legis fide: quicdͥd ꝑ uniu̾soꝵ diuinoꝵ uoluminum
corpꝰ in m̃sa funditꝰ eopia: totum in symbolo colligit᷑ breuitat
ꝑfecta. Scdm illud apłi. U̾bum inqͥt ꝯsũmans ⁊ breuians ĩ eqͥ¬
tate: q u̾bũ breuiatũ facri dñs suꝑ t̾ram. Hoc ẽ gͦ breuiatũ
u̾bũ qd̾ fec̃ dnĩs. sidem.s. duplicis testam̃ti sui ĩ pauca colligenᷤ
& sensum om̃ium scͥptaꝵ in breuia sludens. sua de suis con¬
dens. ⁊ uĩ tociꝰ legis ꝯpendiosissima breuitate ꝓficiens. con¬
sulens .s. ĩ hoc ut pussimꝰ pat̾ uł negligentie auoꝵ dam filioꝵ

Expanded text:
 omnium fidem loquitur, scire opto quid sequi malis, hominum auctoritatem an dei? quamuis ego tecum non censone aut seuere agam, ut tibi eligendae tantum alterius rei copiam tribuam et unum per- ^ mittens alterum negem: utrumque enim do, unominatur. collatio autem ideo, quia collata in unum ab apostolis domini totius catholicae legis fide, quidquid per uniuersum diuinorum uoluminum corpus inmensa funditur copia, totum in symbolo colligitur breuitate perfecta, secundum illud apostoli: uerbum, inquit, consummans et breuians in aequitatedominus, fidem scilicet duplicis testamenti sui in pauca colligens et sensum omnium scripturarum in breuia concludens, sua de suis condens et. uim totius legis conpendiosissima breuitate perficiens, consulens scilicet in hoc, ut piissimus pater, uel neglegentiae quorundam filiorum