comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum eius: uidit a longe et ili-¬
co cognouit uenientem filium suũ:
currensq nuntiauit dño suo diceis.
Ecce uenit filius tuus. Dixitq ra¬
phael ad cobiam. At ubi introieris
domum tuam: statim adora dñm dm̃
tuum. et giãs agens ei. accede ad pa-¬
trem cuum. et osculare eum. statĩq
uni suꝑ ocłos eius exfelle isto piscis
quod portas cecum. Scias enim qđ
mox aꝑientur oculi eius. et uidebit
pater tuus lumen cęli: et in aspectu
tuo gaudebit. Tunc p̃cucurrit ca-¬
nis qui simul fuerat inuia: et quasi
offendens pedib currere. et data ma-¬
nu puero. occurrit obuiam filio su-¬
o: et suspiciens osculatus ẽ. eũ cũ uxo¬
re sua. et ceperunt flere p̃gaudio.
Cumq adorassent dm̃ et gr̃as egis¬
sent: consederunt. Tunc sumensto¬
bias de felle piscis: liniuit oculos
patri suo. Et sustinuit quasi dimi-
diam fere horam: cepitq albugo ex
oculis eius quasi menbrana oui egre-¬
di. Quam app̃hendens cobias. traxit

Expanded text:
adventum ejus, vidit a longe, et illiadventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle iquod portas tecum scias enim quoniam mox aperientur oculi eius et videbit pater tuus lumen caeli et in aspectu tuo gaudebit tunc praecucurrit canis qui simul fuerat in via et quasi offendens pedibus currere et data manu puero occurrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias traxit
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatis omnia recte circa cõparen-¬
tes ur̃os. et uideant oculi mei filios
urõs priusꝗ moriar. Et app̃henden-¬¬
tes parentes filiam suam. osculati st̃
eam. et dimiserunt ire: monentes eam
honorare socrus. diligere maritũ. re-¬
gere familiam. gubnare domum. et
se ipsam in rep̃hensibilem exhibere Cũ¶N¬
q reuerterent᷑ ꝑuenerunt ad carram.
quȩ ẽ. in medio itinere contia niniuẽ.
undecimo die. Dixitq angłs. Tobias fra-¬
cer: scis quẽadmodũ reliquisti patrem
tuum. Si placet itaq tibi p̃cedamus.
et lento gradu sequantur iter nr̃m fa¬
milie simul cum coniuge tua et cum
animalib. Cumq hoc placusset ut i¬
rent. dixit raphael ad tobiam. Tolle ce¬
cum ex felle piscis. Erit enim necessa-¬
nium. Tulit itaq cobias ex felle illo:
et abierunt. Anna uͦ sedebat secus
uiam cotidie in suꝑcilio montis: un¬
de refpicere poterat de longinquo.
Et dum ex eodem loco specularetur

Expanded text:
inveniatis omnia recte circa pareninveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam irreprehensibilem exhibereue reverterentur, pervenerunt ad Charan, quae est in medio itinere contra Niniven, undecimo die. Dixitque angelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur
Abbreviated transcription (Latin):
steritatis nr̃e: Omnia simul in te u¬¬
no habentes: te ñ debuimꝰ dimittere
a nob̃. Cui dicebat tobias. Tace et no
curbari: sanus ẽ filius nr̃. Satis fide¬
lsẽ. uir ille: cũ quo misimus eum.
lla autem nullo modo consolari po-¬
deiat: sed cotidie exiliens circũspici¬
ebat et circum ibat uias om̃s. ꝑ quas
fpes remeandi uidebatur: ut ꝓcul ui¬
deret eum si fieri posset uenientem.
At uͦ raguel dicebat ad generum su¬
um. Mane hic: et ego mittã ñtium sa¬
uitis de te ad tobiam patrẽ tuum.
Cui tobias ait.Ego noui quia pater
nis et mater mea modo dies computait.
et cruciatur sp̃c eorum in ipsis.Cumq
uerbis multis raguel rogaret cobiam:
et ille eum nulla ratione uellet audi-
tradidit ei saram. et dimidiã par¬
tem omnis substantiȩ suȩ. inpueris.¬
et in puellis. in pecudib in camelis. et
inuaccis. et peccuna multa: et sal-¬
uum atq gaudentem dimisit eum
a se dicens. Angelus dni sit initine

Expanded text:
steritatis nostrae! Omnia simul in te usteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus s
Abbreviated transcription (Latin):
ens osculati sunt se inuicem: et fle¬
It gabelus benedixitq dm̃ et dixit.
genedicat ce dñs ds̃ isrł. quia filius
su optimi et iusti: et cimentis dm̃.
gdemosinas facientis. et dicatur be-¬
utdictio suꝑ uxorem tuam. et suꝑ pa-¬
iontes tuos. et uideatis filios ur̃os et fi¬
losfiliorum ur̃orũ usq in terciã et
quartam generationẽ. et sit semen
men: accesserunt ad conuiuium: s.
ecum timore dni nuptiarum conui¬
uium exercebant.
um uͦ moras faceret tobias causa nup-¬
ꝯtiarum: sollicitus erat pater eius to-¬
ins dicens. Dutas quare moratur filiꝰ
ns. aut quare detentus ẽ. ibie Putas¬
ne gabelus mortuus ẽ. et nemo illi red-¬
dit peccuniam. Cẽpit autem contrista-¬
rinimis ipse et anna uxor eius cũ eo:
et ceperunt ambo simul flere eo qđ
die statuto minime reuerteretur fi-¬
lius eorum ad eos. Flebat gͥ mater eius
in remediabilib lacrimis: atq dicebat.
heu me fili mi ut quid te misimꝰ ꝑegri¬

Expanded text:
ens, osculati sunt se invicem: et fleens, osculati sunt se invicem: et flevit Gabelus, benedixitque Deum, et dixit: benedicat te Dominus Deus Israhel quia filius es viri optimi et iusti et timentis Deum et elemosynas facientis et dicatur benedictio super uxorem tuam et super parentes vestros et videatis filios vestros et filios filiorum vestrorum usque in tertiam et quartam generationem et sit semen s dixissent amen accesserunt ad convivium sed et cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant cum vero moras faceret Tobias causa nuptiarum sollicitus erat pater eius Tobias dicens putas quare moratur filius meus aut quare detentus est ibi putasne Gabelus mortuus est et nemo illi reddet pecuniam coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum eo et coeperunt ambo simul flere eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos flebat igitur mater eius inremediabilibus lacrimis atque dicebat heu heu me fili mi ut quid te misimus peregri
Abbreviated transcription (Latin):
ut pars dimidtia quȩ suꝑerat ped
obitum eoꝵ cobie dñi. deuenirt.
unc uocauit adse tobias anglns
quem quidem hominem estima¬
b̾at. dixitq ei. Azarias frater: peti
ut auscultes uerba mea. Sime ipslu
tradam tibi seruum: non ero condis¬
nus ꝓuidentiȩ tuȩ. Tamen obsecn
te ut assumas tibi animalia siue ser¬
uitia: et uadas ad gabeli: m in ra¬
ges ciuitatem medorum. reddasꝙ
ei cirographum suum. et recipuas
abeo peccuniam. et roges eum ual¬
re ad nuptias meas. Sc̃is enim ipse
qm numerat dies pater m̃s. etl
tarclauero una die plus. contrisã
anuna eius. Et certe iuides quon
raguel coniurauerit me. cuius is¬
uiram̃tum sꝑnere ñ possum. ⁊uis
raphael ad sumens quatuor ex se
uis raguelis. et duos camelos. ml
ges ciuitatem medorum ꝑrertied
inueniens gabelum dedit ei cioge¬
phum suum. et recepit ominenis s
n secum uenire ad nuptias. Cũq
nqiessus cẽt. domum raguelis: inue¬
nt tobiam discumbentem. Et exili-¬

Expanded text:
ut pars dimidia quae supererat post ut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater peto ut auscultes verba mea. Si me ipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirographum suum, et recipias ab eo pecuniam, et roges eum venire ad nuptias meas. Scis enim ipse m numerat dies pater meus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Rages civitatem Medorum porrexit: et inveniens Gabelum, reddidit ei chirographum suum, et recepit ab eo omnemeum secum venire ad nuptias. Cumque ingressus esset domum Raguelis, invenit Tobiam discumbentem: et exsili
Abbreviated transcription (Latin):
fontes. et flumina. et omnes creatu¬
ie tue quȩ ineis sunt. Tu fecisti adã
de limo terre: dedistiq ei adiutoriũ
euam. Et nunc dñe tu scis qui non
luxurie causa accipio uxorem meam:
sed sola posteritatis dilectione. in qͣ
sertus es autem duob unicis. fac e
dñe inplenius benedicere te: et faensi¬
cium tibi laudis tuȩ et suȩ sanitatisot¬
ferre: ut cognoscat uniuersitas gem¬
um quia tues ds̃ solus inuniuerea
terra. Statĩq p̃cepit seruis sius sagua
ut replerent fossam quam feterant
priusquã lucesceret: uxori autenu
dixit. ut instrueret coninuium et pa¬
ret omnia quȩ in cibos erant iterago¬
tib necessaria. Duas quoq uaccas pm¬
gues. et quatuor arietes occidi fecit.
et pari epulas omnib uicinis fuis. cun.¬
ctisq amicis. Et adiurauit raguel to¬
biam: ut duas epdomadas moraren¬
tur apud eum. De omnib autem quȩ
possidebat raguel dimidtam partn
dedit cobie: et fecit hanc scripura

Expanded text:
fontes, et flumina, et omnes creatufontes, et flumina, et omnes creaturae tuae, quae in eis sunt. Tu fecisti Adam de limo terrae, dedistique ei adjutorium Hevam. Et nunc, Domine, tu scis, quia non luxuriae causa acsed sola posteritatis dilectione, in quasertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solus in universa terra statimque praecepit servis suis Raguhel ut replerent fossam quam fecerant priusquam lucesceret uxori autem suae dixit ut instrueret convivium et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria duas quoque vaccas pingues et quattuor arietes occidi fecit et parari epulas omnibus vicinis suis et cunctis amicis et adiuravit Raguhel Tobiam ut duas ebdomadas moraretur apud eum de omnibus autem quae possidebat Raguhel dimidiam partem dedit Tobiae et fecit hanc scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
cubicłm. Et introduxit in illud fa¬
ram filiam suam: et lacrimata est.
oiritq ei. Forti animo esto: filia
mi. Ds̃ cęli cdet tibi gaudium: ꝓ¬
cedio quod ꝑpess ⁊es. Postquam
uͦ cenauerunt. introduxerunt
iuuenem ad eam. Recordatus itaq
tobias sermonẽ angłi: ꝓtulit de
cassilide suo parcem iecoris posuit¬
q eam suꝑ carbones uiuos. Tunc¬
raphael angłs app̃hendit demoni-¬
um: et religauit eum in deserto su-¬
pioris egipti. Tunc hortatus ẽ uir¬
ginem cobtas: dixitq ei. Sara exur
ge dep̃cemur dm̃ hodie et cras: et
scđm cras: quia istis trib noctib deo
coniungimur. tercia autem nocte
cransaucta in nr̃o erimus coniugio.
tilii quippe scõrum sumꝰ. et ñ possu¬
musita coniungi. sicuit gentes que
ignorant dm̃. Surgentes autẽ pari¬
ter: instanter orabant ambo simul
ut sanitas eis daretur. dixitq tobi¬
as. Onẽ ds̃ cęlt patrum nr̃orum: be¬
nedicant te cęli. et terre. et mare. et

Expanded text:
cubiculum et introduxit in eum Sacubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium aedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones viRaphael angelus apprehendit daemonium, et religavit illud in deserto superioris Aegypti. Tunc hortatus est virginem Tobias, dixitque ei: Sara, exsurge, et deprecemur Deum hodie, et cras, et secundum cras: quia his tribus noctibus Deo jungimur: tertia autem transacta nocte, in nostro erimus conjugio. Filii quippe sanctorum sumus, non possumus ita conjungi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: Domine Deus patrum nostrorum, benedicant te coeli et terrae, mareque et
Abbreviated transcription (Latin):
audito uerbo raguhel expauit: sci¬
ens quid euenent illis septem uiris.
et timere cepit ne forte similiter¬
huic accideret. Et cum nutaret et
non daret ullum petenti responsũ.
dixit ei angelus. Noli timere da il¬
lam isti: qm̃ huic timenti dm̃ debe-¬
tur coniux filia tua. ꝓpterea alius
non poterit habere illam. Tunc
dixit raguel.Non dubito quod
ds̃ p̃ces et lacrimas mn conspectu suo
admiserit. et credo qm̃ ideo uos fe¬¬
cit ad me uenire ut ista conunge¬¬
retur cognationi suȩ scđm legem
moysi. Et nunc noli dubium ge-¬
rere:quod tibi eam tradam. Et ap¬¬
prehendens dexteram filiȩ sue:
dextere tobie tradidit dicens. Os
abraham et ds̃ yzaac. et ds̃ iacob sit
uobiscum: et ipse coniungat uos.
inpleatq benedictionem suam in uo-¬
bis. Et accepta carta. fecerunt con-¬
scriptionem coniugii: et post hȩc
epulati sunt benedicentes dm̃. Uo¬
cauitq ad se raguhel annam uxorẽ
suam: et p̃cepit ei ut p̃ꝑaret alterũ

Expanded text:
audito audito ens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi et nunc noli dubium gerere quod tibi eam non tradam et adprehendens dexteram filiae suae dexterae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos impleatque benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum vocavitque ad se Raguhel Annam uxorem suam et praecepit ei ut praepararet alterum
Abbreviated transcription (Latin):
lem. et suscepit eos raguhel cum gau¬
dio. Intuensq tobiam raguhel: di¬
ritanne uxori suȩ. Qitam similis ẽ.
uuenis iste consobrmo meo.Et¬
cum hȩc dixiss et:ait. Vnde estis
uiuenes fres nr̃i: At illi dixerunt.
E tribu neptalim sumus: ex capti¬
uate niniue. Oixitq illis raguel
lostis tobiam frem meum: Qui di¬
urunt. Nouimus. Cumq multa
bona loquȩretur de eo: dieit ange¬
ls adraguel. eobia de quo interro¬
ed. pater hunus ẽ Et misit se ragu¬
belet cum lacrimis osculatus ẽ eu.
tplorans supra collum eius dixit.
benedictio sit tibi fili mi: quia boni
tt optimi uiri filius es. Et anna u¬
mr cius et sara filia ipsorum. lacri¬
mate sunt.u
oot quam autem locuti sunt.
pcepit raguhel occidi arietem.
et ꝑari conuiuium. Cumq hortare¬¬
cur eos discumbere ad prandium.
cobias dixit. Hic ego hodie non mã-¬
ducabo neq bibam: nisi prius peti¬
cionem meam confirmes. et ꝓmit¬
tas mͥ dare faram filiam tuam. Quo

Expanded text:
lem et suscepit eos Raguhel cum gaulem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam Raguhel dixit Annae uxori suae quam similis est iuvenis iste consobrcum haec dixisset, ait. Unde estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus, dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, lacrymatae sunt. Postquam autem locuti sunt, praecepit Raguel occidi arietem, parari convivium. Cumque hortaretur eos discumbere ad prandium, Tobias dixit: Hic ego hodie non manducabo neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc audiui. quia demonium
illos occiit. Timeo gͦ ne forte mu
hoc eueniat. et cum sim uicus pꝰ¬
rentib meis. deponam senectine
quli me et ostendam tibi qui sunt qui¬
ius preualere potest demonium.
Niuamq qui coniugrum ita sus-¬
apunt ut dm̃ a sua mente excludans.
it suş libidini ita uaccent sicut equ¬
set mulus in quibus non ẽ. intelle¬¬
nis: habet potestatem demonium
sipeos. Tli autem cum acceꝑis eam:
ingreesus cubiculum ꝑ tres diescon-¬
anons esto abea: et ad nichil aliud ni-
sorationib uacabis cum ea. Ipsa au¬
cmnocte: incenso iecore piscis fugabi¬
tur demonium. Scda. uͦ nocte: inco¬
puilatione scõrum patriarcharũ ad-¬
nteris. Tercia autem nocte benedi-¬
nonem consequęris: ut filii ex uobis
molumes ꝓcreentur. Transaucta au-¬
am tercia nocte accipies uirginem cũ
cinore dni: amore filiorum magis q̃
ubidinis ductus: ut in semine abra-¬
hrhenedictionem in filiis consequa-¬
b ingressi sunt autem ad raguhe¬

Expanded text:
et haec audivi quia daemonium et haec audivi quia daemonium illos occidit timeo ergo ne forte mihi haec eveniant et cum sim unicus parentibus meis deponam senectutemi audi me et ostendam tibi qui sunt quibus praevalere potest daemonium hii namque qui coniugium ita suscipiunt ut Deum a se sua mente excludant et suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet potestatem daemonium super eos tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum per tres dies continens esto ab ea et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis fugabitur daemonium secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris tertia autem nocte benedictione consequeris ut filii ex vobis incolomes procreentur transacta autem tertia nocte accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidinis ductus ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhe
Abbreviated transcription (Latin):
iecur. repone cibi. Sunt enim hȩcut¬
cessaria admedicam̃ta utiliter. Quos
cum fecisset assauit carnes eius. et
secum sustulerunt in iuia: cetera sab¬
lierunt quȩ sufficerent eis quousꝙ
ꝑuenirent in rages ciuitatem me-¬
dorum. Tunc interrogauit tobias
angłm: et dixit ei. Obsecro te atan.¬
as frater. et dicas michi quod rene¬
dium habebunt ista quȩ de plte
seruari iussisti. Respondensq qͥnt
ei. Cordis eius particulam suꝑ car¬¬
bones ponas. funius eius extricat
ro siue amuliere ita ut ultra non
accedat ad eos. Et dixit ei. Tbiuis
ut maneamus: Respondensq an-¬
gelus: ait. Est hiç raguel nomine
ꝓpinquus uir de tribu tua. et hue
habet filiam nomine saram. sed
neq masculum neq feminãmiuilũ
habet alium precer eam. Tibi det̃
omĩs substantia eius. et oportet
eam te acciꝑe coniugem. Pete sͥ
eam a patre eius: et dabit tibi eu
uxorem. Tunc respondit cobil
et dixit. Audio quia tradita est

Expanded text:
iecur repone tibi sunt enim haec niecur repone tibi sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter quod cum fecisset assavit carnes eius et secum sustulerunt in via cetera salierunt quae sufficerent eis quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum tunc interrogavit Tobias angelum et dixit ei obsecro te Azarias frater ut dicas mihi quod remedium habebunt ista quae de pisce servare iussisti respondensque dixit ei cordis eius particulam si super carbones ponas fumus eius extricat ro sive a muliere ita ut ultra non accedat ad eos  et dixit ei ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed neque masculum neque feminam ullum habet alium praeter eam tibi debetur omnis substantia eius et oportet te eam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit tibi eam uxorem tunc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est
Abbreviated transcription (Latin):
Baculum senectutis nr̃e culisti: et
transmisisti a nob̃. Nunquam ẽẽt ip-¬
sa peccunia: ꝓqua misisti eum. Suf-¬
ficiebat nob̾ pauꝑtas nĩa: ut diui-¬
cias computaremiis. hoc quod uide¬
bamus filium nr̃m. Dixitq tobias.
Noli flere. Saluus ꝑueniet filius
nr̃. et saluus reuertetur ad nos: et
oculi tui uidebunt eum. Credo enĩ
qm̃ angelus dei bonus comitecur ei.
et bene disponat omnia quȩ circa
ipsum geruntur: ita ut cum gaudio
reuertatur ad nos. Ad hane uocem
cessauit mater eius flere: et tacuit.
cutus ẽ. eum: et mansit pͥma man¬
sione iuxta fluuium tigris. et e¬
xiuit ut lauaret pedes suos: et
ecce piscis immanis exiuit addeuoran¬
dum cum. Quem ex pauescens tob¬
as: clamauit uoce magna dicens. Dre
inuadit me. Et dixit angelus. E¬
p̃hende brancram eius: et trahe eum
ad te. Quod cum fecisset attraxit eũ
insiccum: et palpitare cepit ante pe
des eius. Tunc dixit ei angłs. Ex¬
tera hunc piscem: et cor eius et felt

Expanded text:
Baculum senectutis nostrae tulisti, et Baculum senectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobias: Noli flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit mater ejus flere, et tacuit. cutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes eius tunc dixit ei angelus extentera hunc piscem et cor eius et fel eius et
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓrcimo ẽ. ut a deo cureris. Dyxit
itaq illi tobias. Nunquid poteris
ꝑducere filium meum ad gablum
in rages ciuitatem medorum: Et
cum redieris: restituam tibi merce¬
dem tuam. Et dixit illi angelus.
Ego ducam et reducam eum ad
ce Cui cobias respondit. Rogo te
indica michi dequa domo aut de
qua tribu es tue Cui raphael angłs
ait. Eenus quęris mercennarii. an
ipsum mercennarium qui cum fi¬¬
lio tuo eat.⁊ Sed ne forte sollicitũ
te ieddam: ego sum azarias ananie
magni filius. Et tobias respondit.
Ex magno genere es tu: sed peto
ne irascaris quod uoluerim cognos¬
cere genus tuum. Dixit autem illi
angelus. Ego sanum ducam et sa-¬
num tibi reducam filium tuum.
Respondens autem cobias dixit.
Bene ambuletis. et sit ds̃ in itinere
ur̃o. et angelus eius comitetur uobis¬
cum. Tunc ꝑatis omnib quȩ erant
in uia portanda: fecit tobias uale
patri suo. et matri suȩ: et ambula¬
uerunt ambo simul. Cumq ꝓfecti

Expanded text:
in proximo est ut a Deo cureris. Dixit in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis, et sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque profecti
Abbreviated transcription (Latin):
bi aliquem fidelem uirum qui eat
tecum salua mercede sua. dum adhuc
uiuo ut recipias eam. Tunc egressus
cobias inuenit iuuenem splendidũ
stantem p̃cinctum et quasi ꝑatum
ad ambulandum: et ignorans quod
angelus dĩ ẽẽt. salutauit eum et dix̃.
Unde te habemus bone iuuenis⁊
At ille respondit. Ex filiis isrł. Et
tobias dixit ei. Nosti uiam quȩ du¬
cit in regionem medorũ: Cui respon¬
dit. Noui. et omnia itinera eius fre¬
quenter ambulaui: et mansi apud
gabelum frẽm nr̃m qui moratur
in rages ciuitate medorum: quȩ po¬
sita ẽ in monte ex bathanis. Cui tobi¬
a sait. Sustine me obsecro: donec ipsa
nunciem patri meo. Tunc ingressus
cobias: indicauit uniuersa hec pa.¬
tri suo. Suꝑ quȩ admiratus pater:
rogat ut introiret adeum. Ingressus
itaq: salutauit eum et dixit. Eau¬
dium tibi semꝑ sit. Et cobias ait.
Quale gaudium erit mͥ. qui inte¬
nebris sedeo. et lumen cęli ñ uideo:
Cui ait iuuenis. Forti animo esto.

Expanded text:
bi aliquem fidelem virum, qui eat bi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobias: Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto,
Abbreviated transcription (Latin):
niudos tege. Panem tuum. et uinum
nium suꝑ sepulturam iusti constitue:¬
t noli exeo manducare et bibere cũ
ncatorib. Consilium semꝑ accipe et¬
ure a sapiente. Omni temꝑe bene-¬
die dm̃: et pete abeo ut uias tuas di
at: et ominia consilia cua in ipso
pmaneant. Indico tibi etiam fili mi
lt lisse me decem talenta argentidũ
nsantulus esses gabelo in rages cuu¬
aemelorum. et cirographum cius
meat filimi P aupem qusdam l olin
gerimus: sed multa bona habebimus
si cimuerimꝰ dm̃. et recesserimus abom¬
ni peccato et fecerimus benestunc co
Omnia quȩcũq p̃cepisti michi faciã
pater: quomodo autẽ hanc peccuniã
inquiram ignoro. Ille me nescit. et
ego illum ignoro. Quod signum da-¬
bo eie Sedneq uiam ꝑ quam ꝑga-¬
tur illuc: aliquando cognoui. Cunc
pater suus respondit illi: et dixit.
Cirographum quidem illius penes me
habeo: quod dum illi ostenderis statĩ
restituet: sed ꝑge nunc et inquire t¬¬

Expanded text:
nudos tege. Panem tuum et vinum nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Drigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus imere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus bene.  Cap. Omnia quaecumque praecepisti mihi, faciam, pater. Quomodo autem pecuniam hanc requiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire ti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊purmittas p̃cepta dĩ nr̃i. Ex sub¬¬
fumtia tua fac elemosinam: et noli a-¬
uerttre faciem cuam abullo pauꝑe.
saenim fiet: ut nec a te auertatur
facies dñi. Quomodo poteris: ita e¬
so misericors. Si multum tibi fuerit
abundanter tribuȩ: si exiguum fue¬¬
nt etiam exiguum libenter imꝑtiri
stude. Premium enm tibi bonum
hifaurizas in die necessitatis: qm̃ ele-¬
mosina abomni peccato et a morte
liberat. et non pacietur animam ire
in cenebras. Fidutia magna erit corã
otib eam. Rttende tibi fili ab omi
sunicatione: et p̃ter uxorem tuam
sunquam paciaris crimen scire. Suꝑ
buam nunquã in tuo sensu aut intuo
uerbo dñari ꝑmittas. In ipsa enim.
inicium sumpsit omnis ꝑditio. Qui-¬
tumq aliquid tibi oꝑatus fuerit.
statm ei mercedem restitue: et mer¬¬
es mercennarii tui apud te omnino
non maneat. Q uod abalio odis fi-¬
entibi: uide ne alteri tu aliquando
ficias. Panem tuum cum esurientib¬
et egenis comede: et de uestim̃tis tuis

Expanded text:
rmittas praecepta dei tui. ex substantia tua fac elemosynam, et noli auertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fit, ut nec a te auertatur facies domini. quo modo poteris, ita esto misericors. si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter inpertire stude. praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis. quoniam elemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patitur animam ire in tenebris. fiducia magna erit coram faciunt eam. adtende tibi, fili, ab omni fornicatione, et praeter uxorem tuam numquam patiaris crimen scire. superbiam autem numquam in tuo sensu aut in tuo uerbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. quicumque aliquid tibi operatus fuerit, statim mercedem ei restitue: et merces mercennarii aput te omnino non maneat. quod ab alio odis fieri tibi, uide ne alteri tu aliquando facias. panem tuum cum esurientibet egenis comede, et de vestimentis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
eriudiet dñs p̃ces ur̃as: si ma¬
entes ꝑseueraueritis in ieiuniis et
bationib in conspectu dñi. Memo¬
us estote serui dni qui amalech con¬
sdentem in uirtute sua. et in potentia
lui. et iexercitu suo. et inclipeis su-¬
. et in currib suis. et in equitib suis.
ion inferro pugnando sed p̃cib scĩs
omdo deiecit. Sic erunt uniuersi
hostes ifrł: si ꝑseueraueritis in hoc
me quod cepistis. Ad hanc gͥ ex hor¬
ationem eius dep̃cantes dñm ꝑma¬
nbant in conspectu dnĩ ita ut etiã
ni qui holocaustum dõ offerebant
pcineti ciliciis offerrent sacrificia
dñ. et erat cinis suꝑ capita eorum.
tex toto corde suo om̃s orabart
mm ut uisitaret ppłm suum if¬

Expanded text:
exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum I
Abbreviated transcription (Latin):
bugodonosor rex assiriorum: qui om̃s
uno animo contradixerunt. et remi-¬
srunt eos uacuos ac sine honore ab¬¬
iecerunt. Tunc indignatus ẽ. nabugo¬
donosor rex adomnem terram illam:
et iurauit ꝑ regnum et thronũ suũ
quod defenderet se de omnib. An¬
uocauitq om̃s maiores. om̃sq du¬
es bellatores suos. et habuit cum eis
ioterium consilii sui. Dixitq cogi¬
atonem suã inco eẽ: ut omnem terrã
cum placuisset omnib uocauit nabu-¬
godonosor rex holofernem pͥncipem
milicie suȩ et dixit ei. Egredere ad
omne regnum occidentis. et contra eos
precipue qui contempserunt impiũ
meum.Non parcet ocls tuus ulli reg¬
no: omnemq urbem munitam fubiu-¬
gabis mͥ. Tunc holofernis uocauit du¬
ces et magistratus uirtutis assiriorũ.
et dinumerauit uiros in expeditionẽ
sicut p̃ceꝑat ei rex: et centũ uiginti

Expanded text:
buchodonosor rex Assyriorum qui omnes buchodonosor rex Assyriorum qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine honore abiecerunt tunc indignatus est Nabuchodonosor rex ad omnem terram illam et iuravit per regnum et thronum suum quod defenderet se de omnibvocavitque omnes maiores omnesque duces bellatores suos et habuit cum eis mysterium consilii sui dixitque cogitationem suam in eo esse ut omnem terram cum placuisset omnibus vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae et dixit egredere adversum omne regnum occidentis et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum non parcet oculus meus ulli regno omnemque urbem munitam subiugabis mihi tunc Holofernis vocavit duces et magistratus virtutis Assyriorum et dinumeravit viros in expeditione sicut praecepit ei rex cen
Abbreviated transcription (Latin):
e in latitudine cubitorum triginta.
uites uͦ eius: posuit in altitudinem
cubitorũ centũ. ꝑquadrũ uͦ earum:
litus utrumq uicenorum pedũ spacio
enebatur. Posuitq portas eius in alti-¬
udine turrium: et głiabatur quasĩ
potens in potentia exercitus sui et iN
gloria quadrigarum suarum. Anno
duodecimo regni sui nabugodono¬
sutex assiriorum qui regnabat inni-¬
mie ciuitate magna. pugnauit con-¬
m arfaxath. et obtinuit eum incam
nmagno qui appellatur ragau circa
cufratem et tigrim. et ciadasan in cam-¬
po erioth regis elicorum. Tunc exalta.¬
tum ẽ. regnum nabugodonosor et cor
cius eleuatum ẽ. et misit adom̃s qui
lubitabant in cilicia. et indamasco. et
libano. et adgentes quȩ sunt in carme¬¬
lo. et celar et inhabitãntes galileã in
campo magno hes drelon. et adomnes
quierant insamaria. et transflumen
iordanen usq in ierłm. et omnem terrã
iesse quousq ꝑueniat᷑ ad montes ethi¬
opie. Ad hos om̃s misit nuntios na-¬

Expanded text:
triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes misit nuntios Na
Abbreviated transcription (Latin):
magnificata ẽ. anima mea hodie p̃
omnib dieb meis. Et accepit et
manctucauit. et bibit coram ipso
ea quȩ ꝑauerat illi ancilla eius. et
iocundus factus ẽ. holofernis ad
quantũ nunquã biberat inulaa
sua ¶ Ut autem sero factũ ẽ. fesliuu¬
uerunt serui ulius ad hospicia se¬
s concusit uagao hostia cubili: et
abiit. Erant autem om̃s: fatigati a
uno. Eratq iudith: sola incubiłõ.
Porro holofernis iacebat in lecto: i¬
mia hebrietate sopitus. Dixitq ui-¬
dithpuellȩ suȩ ut staret foris ante
cubiculũ: et obseruaret. Scetitq iu-¬
dithante lectum orans cum lacrimis.
et labiorũ motu: in silentio dicens.
Confirma me dñẽ ds̃ isrł. et respice
in hac hora ad oꝑa manuum mearũ.

Expanded text:
magnificata est anima mea hodie prae magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis. Et accepit, et manducavit, et bibit coram ipso, ea quae paraverat illi ancilla ejus. Et iucundus factus est Holofernis ad quantum numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia st conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuu
Abbreviated transcription (Latin):
manebat intabnaculo usq dumac¬
ciperet escam suam in uesꝑum.x
It factum ẽ. quarto die holofernis
fecit cenam seruis suis: et dixit ad
uagao cunuchum. Uade et suade
hebream illam: ut sponte consentiat
habitare mecũ. Fedum ẽ. enim apud
assirios si femina irrideat uirum: a¬
gendo ut immunis transeat abeo.
Tie intrount uagao adiudith: et
dixit. Non uereatur bona puella m.¬
troire ad dñm meum ut honorificr¬
tur ante faciem eius. et manducet
cum eo. et bibat uinum cũ iocundi¬
tate.Cui iudith respondit. Quȩ ego
sum ut contradicam dnõ meo: om¬
ne quod erit ante ocłos eius bonũ
et optimum: faciam. Quicquid au.¬
tem illi placuerit: hoc michi eritop¬
timum omnib dieb uitȩ meȩ. Et
surrexit et ornauit se uestim̃to fuo:
et ingressa stetit ante faciem eis.
Cor autẽ holofernis: concussũ est.
Erat autem ardens: inconcupiscen¬
tia eius. Et dixit ad eam holofer-¬
nis. Sibe nunc et accumbe in iocun

Expanded text:
manebat in tabernaculo, usque dum acmanebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucunditate. Cui Judith respondit: Quae ego sum, ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae. Et surrexit, et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. Cor autem Holofernis concussum est: erat enim ardens in concupiscentia ejus. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc, et accumbe in jucund
Abbreviated transcription (Latin):
introire ubi repositi erant chesauri
eius: et iussit illic manere eam. et con-¬
stituit quid daretur illi de conui.¬
uio suo  Cui respondit iudith: et di-
xit. Nunc non potero manducare
ex his que michi p̃cipis tribui. ne
ueniat suꝑ me offensio: ex his autẽ
quȩ mͥ detuli manducabo. Cui holo¬
fernis ait. Si defecerint cibi ista q̃
tecum detulisti quid faciemꝰ tibi
Et dixit iudith. Uiuit anima tua
ancilla tua: donec faciat ds̃ in ma-¬
nu mea hȩc quȩ cogitaui. Et indu-¬
xerunt illam serui eius in cabnacłm
quo p̃ceꝑat: et peciit dum introiret
ut cdaretur ei copia nocte et ante lucẽ
egrediendi foras ad orationẽ et dep̃-¬
candi dñm. Et p̃cepit cubiculariis
suis: ut sicut placeret illi exiret et
introiret ad adorandũ dm̃ suũ ꝑtri¬
duum. Et exiebat noctib inualle
betulie. et baptizabat infonte aque
et ut ascendebat ad orabat dnm dm
isrł ut dirigeret uiam eiꝰ ad liberatio¬
nem populi sui. et introiens munda

Expanded text:
introire ubi repositi erant thesauri introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui resxit: “Nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio. Ex his autem quae mihi detuli, manducabo”. 2 Cui Holofernis ait: “Si defecerint tibi ista quae tecum detulisti, quid faciemus tibi?”. Et dixit Iudith: “Vivit anima tuaancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda
Abbreviated transcription (Latin):
Ego enim ancilla tua dm̃ colo etiã
nunc apud te: et exiet ancilla tua
et adorabo dm̃. et dicet michi quando
eis reddat peccatũ suum. et ueniens
nuntiabo tibi. ita ut ego ad ducã te
ꝑ mediam ierłm. et habebis omnem
ppłm isrł sicut oues quib non esꝰt
pastor. et non latrabit uł unus con-¬
tra ce. qm̃ hȩc michi dicta sunt ꝑ ꝓ-¬
uidentiam dei . Et qm̃ uratus ẽ. illis
ds̃: hȩc ipsa missa sum nuntiare tibi.
Dlacuerunt autem omĩa uerba hȩc
coram holoferne. et coram pueris eius:
et mirabantur ad sapientiã eius. et
dicebant alter ad alterũ. Non est
calis mulier suꝑ terram: in aspectui.
in pulchritudine: et insensu uerboꝵ.
Et dixit ad illam holofernis. Bene
fecit ds̃: qui misit ce ante populũ.
ut des illum tu in manus nr̃as. Et
qm̃bona ẽ. ꝓmissio tua. si fecerit
mͥ hoc ds̃ tuus. erit et ds̃ ms̃: et cu
in domo nabugodonosor magna
eris. et nom̃ tuũ nominabitur in
uniuerza terta. Tunc iussit eam

Expanded text:
ego enim ancilla tua Deum colo etiam ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego adducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝑte sed et bestie agri obtemꝑant
illi. Nuntiatur enim industria am
tens es in omni regno eius. et disci pli¬
na tua omnib ꝓuinciis p̃dicatur.
Nec hoc latet quod locutus ẽ. achior.
nec illud ignoratur. quod ei iusseris
euenire. Constat enim dm̃ nr̃m sic pec-¬
catis offensum: ut mandauerat ꝑ ꝓ
pħas suos ad ppłm. quod tradat eum
ꝓpeccatis suis. Et qm sciunt se offen¬¬
disse dm̃ suum filii isrł. tremor tuus
suꝑ ipsos ẽ insuꝑ etiã fames inuasit
eos. et ariditate aque iam inter mor¬
cuos computantur. Deniq hoc ordi-¬
nant ut intͬficiant peccora sua. et
sangumem eorum bibant. et scã dñi
sui que p̃cepit dñs ñ contingi. infru¬
mento. uino et oleo hec cogitauerint
impendere: et uolunt consumere
quȩ nec manib deberent contingere.
Ergo qm̃ hec faciunt: certũ ẽ. qđ
inꝑditionem dabuntur. Quod ego
ancilla tua cognoscens. fugi abillis.
et misit me dñs hec ipsa nuntiare tibi.

Expanded text:
illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria anitens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi
Abbreviated transcription (Latin):
qui tam decoras mulieres habent. ut
uon phis merito pugnare contra eos
debeamus. Tidens itaq holofernem
sedentem iudith in conopeo quod erat
ex purpura et auro. et smaraglo. et
uapidib p̃ciosis intextum. cũ in faciẽ
eius intendis set. adorauit eum ꝓ-¬
teruens se suꝑ t̾ram. et leuauerunt
llan serui holofernis iubente dño
sio Tunc holofernis dixit ci. & quo
animo esto et noli pauere in corde
tuo: qm̃ ego nunquã nocui uirum
qui uoluit seruͥre nabugodonosor
regi. Populus autem tuus si non con¬
tempsisset me: ñ alleuassẽ lanceam
meam suꝑ illum. Teune autem dic m̃n
qua excausa recess isti abillis: et pla¬
cuit tibi ut uenisses adnos. Et dix̃
iudith. Sume uerba ancillȩ tuȩ: qm
si secutus fueris uerba ancillȩ tuȩ. ꝑ¬
fectam rem faciet dns tecum. Uiuit
enim nabugodonosor rex terre. et
uiuit uirtus eius quȩ ẽ inte ad cor-¬
rectionem omĩũ animarũ errantiũ.
qm non solum homines seruiunt

Expanded text:
qui tam decoras mulieres habent ut qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
agnoui quod dentur uob̃ in dep̃dati¬
onem ꝓ eo quod contempnentes uos
noluerunt ultro tradere se ipsos ut
nuenirent miscđiam in conspectu ur̃o
hac decausa cogitaui mecũ dicens.
udam ad faciem principis holofer-¬
ns ut indicem illi secreta illorũ. et
itendam illi quo aditu possit obti¬
uere eos. ita ut non cadat unus uir
de exercitu eius. Et cum audiss ent
umilli uerba eius: considerabant
ficiem eius: et erat moculis eorum
stupor: qm̃ mirabantur pulcbritu-¬
dmem eius nimis. Et dixerunt: ad
cum. Conseruasti ammam tuam: eo
quod tale repꝑisti consilium ut des-¬
cenderes ad dñm nr̃m. Hoc autem
scias qm̃ cũ steteris in conspectu
eius. bene tibi faciet: et eris gratissi¬
maincorde eius. Duxeruntq illam
ad tab̾nacłm holofernis: enuntiantes
qm. Cumq intrass et ante faciem eiꝰ.
datim captus ẽ. in suis ocłis holofer-¬
nis. dixeruntq ad eum fatellites enis.
Qlis contempnit ppłm hebreorum.

Expanded text:
agnovi quod dentur vobis in depraedatiagnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum