comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Instituit lignum qͦ mare transeamus. Ne-¬
mo eium potest transire mare huius scłi:
nͥ xp̃i cruce portatus. Hanc crucẽ aliqͣndo
amplectitur & infirmus oculis: & qr ñ ui¬
det longe quo eat ñ ab illa recedat. & ip¬
sa illum ꝑducet. Itaq fr̃s mei hoc insinu¬
auerim cordib urĩs. Si uulcis pie & xp̃i¬
factus est: ut ꝑueniatis ad eum sccłm id
qd̃ est. Scd̃mi id qd erat accessit ut ꝓ nob̾
hoc fieret qđ ñ erat: qi hoc ꝓ nob̾ factus
est ubi portent᷑ infirmi. & mare scłi di.¬
seant. & ꝑueniant ad patͥam ubi iã na¬
ui ñ opus erit. qr nullũ mare tͣnsibit᷑.
Melius est gͦ ñ uidere mente id qd̃ est.
& tam̃ a cruce. xp̃i ñ recedere: quã uide¬
te illud mente & crucem xp̃i contempne-¬
re. Bonum.ẽ suꝑ hoc & optimũ si fieri po¬
test : ut & uideatur quo eundũ est. & te¬
neatur quo portet᷑ qui ꝑgit. Hoc potuert̃
mentes magnȩ montiũ qui montes di¬

Expanded text:
Instituit lignum quo mare transeamus. NeInstituit lignum quo mare transeamus. Nemo enim potest transire mare hujus saeculi, nisi cruce Christi portatus. Hanc crucem aliquando amplectitur et infirmus oculis: et qui non videt longe quo eat, non ab illa recedat, et ipsa illum perducet. 3. Itaque, fratres mei, hoc insinuaverim cordibus vestris: si vultis pie et chrifactus est, ut perveniatis ad eum secundum id quod est, et secundum id quod erat. Accessit, ut pro nobis hoc fieret ; quia hoc pro nobis factus est, ubi portentur infirmi, et mare saeculi transeant, et perveniant ad patriam; ubi jam navi non opus erit, quia nullum mare transitur. Melius est ergo non videre mente id quod est, et tamen a Christi cruce non recedere, quam videre illud mente, et crucem Christi contemnere. Bonum est super hoc et optimum, si fieri potest, ut et videatur quo eundum sit, et teneatur quo portetur qui pergit. Hoc potuerunt mentes magnae montium, qui montes di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ affectum diu̾sarũ uoluntatum disten¬
di atq discindi. cii uideatis homines & ꝑ¬
cipe posse sapientiam si se illius luci &
calori admouerut: & anuttere posse sapien¬
tiam si inde malo affectu recesserint: Cum
uideatis gͦ ista. eẽ. omiã mutabilia: quid.ẽ.
qd̃ est nͥ qđ transcendit omĩa quȩ sic sũt ut
ñ sint: Quis gͦ hoc capit: aut qͥs quomͦcũq
intenderit iuires mentis suȩ ut attingat qͦ¬
modo potest ad id qd̃ est. cum ad id utcũ¬
q mente attigerit possit ꝑuenire : Sic. ẽ.
enim tamquã uideat quisq delonge patͥ¬
am: & mare uit̾iaceat. Uidet quo eat : s nõ
habet qua eat. Sic ad illam stabilitatem
nr̃am ubi qd̃ est est. qr hoc solum semꝑsic
est ut est. uolumus ꝑuenire: intiacet ma¬
re huius scłi. Qua imus. & si iam uideamꝰ
quo imus: Nam multi nec quo eant ui-¬
dent. Ut gͦ eẽt & qua iremus: uenit inde
ad quem ire uolebamus. Et quid fecit:

Expanded text:
per affectum diversarum voluntatum distenper affectum diversarum voluntatum distendi atque discindi: cum videatis homines et percipere posse sapientiam, si se illius luci et calori admoverint; et amittere posse sapientiam, si inde malo affectu recesserint? Cum videatis ergo ista omnia esse mutabilia; quid est quod est, nisi quod transcendit omnia quae sic sunt ut non sint? Quis ergo hoc capiat? Aut quis, quomodocumque intenderit vires mentis suae, ut attingat quomodo potest id quod est, ad id quod utcumque mente attigerit, possit pervenire? Sic est enim tanquam videat quisque de longe patriam, et mare interjaceat; videt quo eat, sed non habet qua eat. Sic ad illam stabilitatem nostram ubi quod est est, quia hoc solum semper sic est ut est, volumus pervenire; interjacet mare hujus saeculi qua imus, etsi jam videmus quo imus: nam multi nec quo eant vident. Ut ergo esset et qua iremus, venit inde ad quem ire volebamus. Et quid fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
Recordamini om̃s qui affiustis: & qui nõ
affiustis credite nob̃ & his qui adẽe uolue¬
runt. Nc̃ gͦ qi ñ possumus semꝑ omĩa re¬
plicare ꝓpt̾ eos qui hoc uolunt audire qd̾
sequit᷑. & oneris est illis si repetant᷑ pͥora
cum defraudatione posterioꝵ: dignent᷑ &
qui ñ aderant ñ p̾tita exigere. s cum his
qui aclerant & nẽ audire p̃sentia. Sequit᷑.
fuit homo missus a d̾o: cui nomen erat io¬
& ꝓpe ineffabilit̾. Quis enĩ capiat in pͥncipio
erat u̾bum & uerbũ erat apud d̃m: Et ne
uilescat tͥ nomen u̾bi ꝑ consuetudinẽ cotidi¬
anorum u̾boꝵ: & d̾s erat u̾bum. Hoc u̾bũ
iclipsum est unde hesterno die multum lo¬
quuti sumus: & p̾stiterit dñs ut uł tanta
loquendo aliquid ad corda ur̃a ꝑduxerimꝰ.
est. est: qđ nom̃ suum dirit famulo suo
mortalia. mutabilia: cũ uideatis ñ solum
corꝑa uariari ꝑ qualitates nascendo. crescen¬
do. deficiendo. moriendo: s etiã ipsas animaᷤ

Expanded text:
mini omnes qui adfuistis; et qui non adfuistis, credite nobis, et his qui adesse voluerunt. Nunc ergo quia non possumus semper omnia replicare, propter eos qui hoc volunt audire quod sequitur, et oneri est illis si repetantur priora cum defraudatione posteriorum; dignentur et qui non aderant non praeterita exigere, sed cum his qui aderant et nunc audire praesentia. 2. Sequitur, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joet prope ineffabiliter. Quis enim capiet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Et ne vilescat tibi nomen Verbi, per consuetudinem quotidianorum verborum, Et Deus erat Verbum. Hoc Verbum idipsum est, unde hesterno die multum locuti sumus: et praestiterit Dominus, ut vel tantum loquendo aliquid ad corda vestra perduxeriest est. Quod nomen suum dixit famulo suo atis omnia mortalia mutabilia; cum videatis non solum corpora variari per qualitates, nascendo, crescendo, deficiendo, moriendo, sed etiam ipsas animas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ioħem. Ipsũ gͦ illuminabat: a quo
se demonstrari uolẽbat. Intelligat caritas
ura. Ueniebat eium ad mentes infirmas.
ad corcla saucia: ad aciein animȩ lippientis.
Ad hoc uenerat. Et unde posset anima ui-¬
dere qđ ꝑfectum est: Quomͦ plerumq fit
ut in aliquo corꝑe radiato cognoscatur. eẽ¬
ortus sol quem oculis iuidere ñ possumus.
qi & qui saucios habent oculos idonei ft̃
uide parietem illuminatum & illustra-¬
tum a sole. uł montem uł arborem aut
aliqͥd eiusmodi idoneist uiłe. & in alio il¬
lustrato demonstrat᷑ illis orcus ille cui
udendo acihuc minus idoneã aciem ge¬
runt: sic gͦ illi om̃s ad quos uenerat. xp̃c¬
nunus idonei erant eũ uidere. Radiauit
ioħem: & ꝑ ipͣsum confitentẽ se radiatum.

Expanded text:
ipsum Joannem. Ipse ergo illuminabat, a quo ipsum Joannem. Ipse ergo illuminabat, a quo se demonstrari volebat. Intelligat Charitas vestra: veniebat enim ad mentes infirmas, ad corda saucia, ad aciem animae lippientis. Ad hoc venerat. Et unde posset anima videre quod perfecte est? Quomodo plerumque fit ut in aliquo corpore radiato cognoscatur ortus esse sol, quem oculis videre non possumus. Quia et qui saucios habent oculos, idonei sunt videre parietem illuminatum et illustratum a sole, vel montem vel arborem, aut aliquid hujusmodi idonei sunt videre; et in alio illustrato demonstratur illis ortus ille, cui videndo adhuc minus idoneam aciem gerunt. Sic ergo illi omnes ad quos Christus venerat, minus idonei erant eum videre: radiavit Joannem; et per illum confitentem se radiatum
Abbreviated transcription (Latin):
uera: Ritia & homo illuminatꝰ dicit᷑ lux :
s uera lux illa est quȩ illuminat. Nã & ocłi
nr̃i dicunt᷑ lumuia: & tam̃ nͥ aut ꝑ noctẽ
lucerna accendatur aut ꝑ diem sol exeat.
lumina illa sine causa patent. Sic gͦ& io-
hannes erat lux s ñ uera lux: qui ñ il¬
luminatꝰ tenebre erat. s illuminatione fa-¬
ctus est lux. Nisi enĩ illuminaret᷑ tenebrȩ
erat sicut om̃s impii: quib iam credentib
dicit apłs. fiustis aliquando tenebre. Nũc
autem qi credidant quid: slẽ autem lux
inquit in dño. Nisĩ adderet in dño: ñ in¬
telligeremus. Lux inquit in dño. Tenebre
ñ in dũo eratis. fiustis enum aliqͣndo tene¬
brȩ. Ibi ñ addidit in dũo. Ergo tenebrȩ in
uob̃: lux in dño. Sic & ille ñ erat lux: s
ut testimonium ꝑhib̾et de lumine. Ubi
autem est ipsa lux: Erat lux uera: quȩ
illuminat omnẽ hominẽ uenuentem in hc̃
mundum. Si omnẽ hoĩem uenientem: &

Expanded text:
vera? Quia et homo illuminatus dicitur lux; vera? Quia et homo illuminatus dicitur lux; sed vera lux illa est quae illuminat. Nam et oculi nostri dicuntur lumina; et tamen nisi aut per noctem lucerna accendatur, aut per diem sol exeat, lumina ista sine causa patent. Sic ergo et Joannes erat lux, sed non vera lux: quia non illuminatus, tenebrae; sed illuminatione factus est lux. Nisi autem illuminaretur, tenebrae erat, sicut omnes impii, quibus jam credentibus dixit Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae. Modo autem quia crediderant, quid? Nunc autem lux, inquit, in Domino . Nisi adderet, in Domino, non intelligeremus. Lux, inquit, in Domino: tenebrae non in Domino eratis. Fuistis enim aliquando tenebrae: ibi non addidit, in Domino. Ergo tenebrae in vobis, lux in Domino. Sic et ille non erat lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. 7. Ubi autem est ipsa lux? Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Si omnem hominem venientem, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: Missus a deo. Quid uocabatur:
Cui nomen erat iohannes. Quare uenit:
Hic uenit ui testimoniũ ut testimoniũ
ꝑhiberet de lumine: ut om̃s crederent ꝑ
illum. Qualis iste qui testimonium ꝑbi¬
beret de lumine: Magnum aliqͥd iste
ohaunes: ingens meritum. magna grã.
nagna celsitudo. Mirare planẽ mirare:
 tamquã montem. Mons autẽ in tene¬
oris est: nͥ luce uestiatur. Ergo tantũ mi¬
rare ioħem ut audias qđ sequit᷑. ñ erat il¬
le lumen: ne cum montẽ putas lumen. eẽ.
naufragium in monte facias. ñ solatium in¬
uenias. s quid debes: Mirari montẽ tam¬
quã montem: erigere autem te ad illũ qͥ
illumminat montes. qi ad hoc erectus. ẽ. ut
pͥor radiaretur. Excipiat: & oculis tius¬
sauciis nunciet. Ergo ñ erat ille lumen.
Quare gͥ uenit: S ut testimoniũ phiberet
de lumiue. Ut quid hoc: Ut onĩs credent ꝑ
illum. Et de quo lumine testimonium ꝑli¬
beret: Erat lux uera. Quare additum est

Expanded text:
dicere? Missus a Deo: quid vocdicere? Missus a Deo: quid vocCui nomen erat Joannes. Quare venit? Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Qualis iste qui testimonium perhiberet de lumine? Magnum aliquid iste Joannes, ingens meritum, magna gratia, magna celsitudo! Mirare, plane mirare; sed tanquam montem. Mons autem in tenebris est, nisi luce vestiatur. Ergo tantum mirare Joannem, ut audias quod sequitur, Non erat ille lumen: ne cum montem putas lumen esse, naufragium in monte facias, non solatium invenias. Sed quid debes mirari? Montem tanquam montem. Erige autem te ad illum qui illuminat montem, qui ad hoc erectus est, ut prior radios excipiat, et oculis tuis nuntiet. Ergo, non erat ille lumen. 6. Quare igitur venit? Sed ut testimonium perhiberet de lumine. Utquid hoc? Ut omnes crederent per illum. Et de quo lumine testimonium perhiberet? Erat lux vera. Quare additum est,
Abbreviated transcription (Latin):
longe ab illa patͥa ꝑiectꝰ eras: &e fluctib
huius scłi int̾rupta est uia. a tͣnseatur ad
patriã ñ est nͥ ligno porteris. Ingrate: irri¬
des eum qui ad te uenit ut redeas: Ipse
factꝰ est iua: & hoc ꝑ mare. Inde in mari
ambulauit: ut ostenderet ĩnmari.ẽẽ. uiã.
s tu qui quomͦ ipse ambulare in mari ñ
potes: naui portare. ligno portare. Crede
in crucifixum: & pot̾is ꝑuenire. ꝓpt̃ te cru¬
cifixus est: ut humilitatem doceret. Et qi
si sic ueniret ut d̾s ñ agnosceret᷑. si enĩ sic
ueniret ut ds ñ ueniret eis qui uide d̃m
ñ pot̃ant. iñ enim scłm id qd̾ d̾s est aut
uenit aut reocceͣdit cum sit ubiq p̾sens
ce nullo loco contineat᷑. s scđm hoc uenit
qd̃ apparuit homo: qr gͦ sic erat homo ut
lateret in illo ds. missus est ante illum
magnus homo. ꝑ cuius testimoniũ inue¬
niretur plusꝗ̃ homo. Et quis. ẽ. hicꝰ fu
it homo. & quomͦ ꝑ osset iste uerũ de d̾o

Expanded text:
longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit , ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambulare in mari non potes, navi portare, ligno portare: crede in crucifixum, et poteris pervenire. Propter te crucifixus est, ut humilitatem doceret; et quia si sic veniret ut Deus, non agnosceretur. Si enim sic veniret ut Deus, non veniret eis qui videre Deum non poterant. Non enim secundum id quod Deus est, aut venit, aut discedit; cum sit ubique praesens, et nullo loco contineatur. Sed secundum quid venit? Quod apparuit homo. 5. Quia ergo sic erat homo, ut lateret in illo Deus, missus est ante illum magnus homo, per cujus testimonium inveniretur plus it homo: et quomodo possit iste verbum de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ illis p̃stitit qd̾ uid̾unt sibi uoluert̃
tribuere qd̾ uidebant. & facti suꝑbi
x uiserunt qd̾ uidebant: & conu̾si st̃
inde ad idola & simulacra & ad cultu¬
ras demonioꝵ. adorare creaturã & con¬
tempnete creatorem. S iam isti elisi. ista
fecerunt. Ut autẽ elident᷑: suꝑbi erant.
Cũ autem suꝑbirent: sapientes se. eẽ.
dixerunt. Higͦ de quib dixit. qui cũ
inueiuiunt᷑ & ista ui libris plilosophoꝵ.
Et qi unigenitum filium habet ds : ꝑ
quem facta sunt omĩa. lllud potuerunt
iudere qd̾ est: s uidunt delonge. Nolue¬
runt tenere humilitatem . xp̃i. in qua tra¬
ui securi ꝑuenirent. ad id qd̾ longe uide¬
re potuerunt: & sorduit eis crux xp̃i.
Mare transeundũ est. & contempnis li
gnum o sapientia suꝑba: Irrides cruci¬
fixum xp̃m: Ipse est quem longe uidisti:
in pͥncipio erat uerbũ & u̾bum erat apuo¬
est: Qiua lignum tͥ humilitatis eius ne¬
cessarium erat. Suꝑbia enĩ tumiieras. ꝙ

Expanded text:
d viderunt, sibi voluerunt tribuere quod viderunt; et facti superbi amiserunt quod videbant, et conversi sunt inde ad idola et simulacra et ad culturas daemoniorum, adorare creaturam, et contemnere Creatorem. Sed jam isti elisi ista fecerunt: ut autem eliderentur, superbierunt; cum autem superbirent, sapientes se esse dixerunt. Hi ergo de quibus dixit, Qui cum inveniuntur et ista in libris philosophorum: et quia unigenitum Filium habet Deus, per quem sunt omnia. Illud potuerunt videre quod est, sed viderunt de longe: noluerunt tenere humilitatem Christi, in qua navi securi pervenirent ad id quod longe videre potuerunt; et sorduit eis crux Christi. Mare transeundum est, et lignum contemnis? O sapientia superba! irrides crucifixum Christum; ipse est quem longe vidisti: In principio erat Verbum, et Verbum erat apuest? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et
Abbreviated transcription (Latin):
oNUai est fr̾s kuũ ut tex¬
tum diuinarũ scripturarũ
& marime sci euangłii nul¬
lum locum p̾tmnittentes. ꝑ¬
tractemus ut possumus: ut
ꝑ ur̃a capacitate pascamur. & ministremus
uob unde & nos pascimur. Capitulũ pͥmũ
p̃tito cdie dnĩco tractatum. eẽ. meminimus:
id est. in principio erat u̾bum & u̾bũ erat
apud dm. & as erat u̾bum. hoc erat in pͥn¬
cipio apud dm. Onĩa ꝑ ipsum facta st̃: &

Expanded text:
onum est, fratres, ut textum divinarum Scripturarum, et maxime sancti Evangelii, nullum locum praetermittentes pertractemus, ut possumus; et pro nostra capacitate pascamur, et ministremus vobis unde et nos pascimur. Capitulum primum praeterito die dominico tractatum esse meminimus, id est, « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
de templo pellenda ẽ: ipsam autẽ carnẽ quã tra¬
oxcit de adam. maria enĩ de adam. & caro dñi de-
maria. udei crucifixert̃. et ille resuscitaturus
erat ipsam carnẽ triduo quã illi incruce erant
occisuri: illi soluerũt templũ quadraginta sex¬
annis ȩdificatũ. & ille triduo resuscitauit illud.
lem congregauit nos. Simus in humilitate cor-¬
dis semꝑ: & gaudiũ nr̃m penes ipsũ sit. Non de
ꝓsꝑitate aliqua huiꝰ scł̃i inflemur: sed nouerimꝰ
felicitatẽ nr̃am ñ esse nisi cũ ista transierint. Mo¬
do gaudiũ nr̃m fr̃s mei in spesit: nemo gaudeat
quasi in representi ne hereat inuia. Totũ gaudiũ
in spe futura sit: totũ desid̃ium uite ȩterne sit.
Om̃ia suspiria: in xp̃m anhelent. Iue unus pul-¬
cherrimꝰ qui &x fedos dilexit ut pulchros faceroe
desidetur: ad illũ unũ currat᷑. illi ingemiscat᷑.
& dicant semꝑ magnificet᷑ dñs qui uolunt pacẽ

Expanded text:
de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam trade templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille triduo resuscitauit illud.lem congregavit nos. Simus in humilitate cordis semper, et gaudium nostrum penes ipsum sit. Non de prosperitate aliqua hujus saeculi inflemur, sed noverimus felicitatem nostram non esse nisi cum ista transierint. Modo gaudium nostrum, fratres mei, in spe sit: nemo gaudeat quasi in re praesenti, ne haereat in via. Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos dilexit ut pulchros faceret, desideretur; ad illum unum curratur, illi ingemiscatur; et dicunt semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
ras numeros cõputant greci. Qd nos facimus. a. lit¬
teram. illi lingua sua uocant alfa: & uocat᷑ uinũ
alfa. Ubi aut̃ in nunieris seribt̃ beta qđ ẽ.b. ipso¬
rum: uocat᷑ in numeris duo. ubi scribunt gãma:
uocat᷑ in numeris ipsoꝵs tria. Ubi scribunt delta:
uocatur in numeris ipsoꝵ quatuor. Et sic ꝑom̃s lit¬
teras numeros habent. M quod nos dicimus & illi
dicunt mi: quadraginta significat. Dicunt enĩ. mi.
tesseraconta. lam uidete istȩ litterȩ quẽ numerũ
habeant: & ibi inuenietis quadraginta sexannis
aedificatum templũ. Habet enĩ adam alfa qđ est¬
.a. unũ: habet delta quod sunt qͣtuor. habes qͥnq
Habet alterũ alfa quod est unũ: habes sex. Habet
mi. quod est quadraginta: habes qͣdraginta sex.
Hȩc fr̃s mei etiam ab anteriorib maiorib nostrĩ
adam corpus accepit ñ de adam peccatũ traxit. tẽ-¬
plũ corporeũ inde sumpsit non iniquitatẽ quȩ

Expanded text:
teras computant Graeci. quod nos facimus A litteras computant Graeci. quod nos facimus A litteram, illi lingua sua ponunt alpha, et uocatur alpha unum. ubi autem in numeris scribunt beta, quod est B ipsorum, uocatur in numeris duo. ubi scribunt gamma, uocatur in numeris ipsorum tria. ubi scribunt delta, uocatur in numeris ipsoteras numeros habent. M, quod nos dicimus, et illi dicunt my μ, quadraginta signτεσσαράκοντα. Jam videte istae litterae quem numerum habeant, et ibi invenietis quadraginta sex annis aedificatum templum. Habet enim Adam ἄλφα, quod est unum: habet δέλτα, quod sunt quatuor, habes quinque: habet iterum alpha α, quod est unum; habes sex: habet et my μ, quod est quadraginta: habes quadraginta sex. Haec, fratres mei, etiam ab anterioribus majoribus nostris Adam corpus accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit inpsalmis. excita me & reddam illis. Ergo
pater eum resuscitauit non se ipse: Quid autẽ
facit pat̃ sine uerbo: quid facit pater sine unico
modo cũ pat̾ suscitat &e filius suscitat: sic cũ filius
suscitat & pat̾ suscitat. quia filius dixit. ego &
pater unũ sumꝰ. Quid gͦ sibi uult numerus qua¬
dragenarius senarius. Interim ipse adam qr ꝑ
totum orbem tͣrarũ est: audistis iam hesterno die
in quatuor literis grecis quatuor uerboꝵ grecoꝵs.
Si emĩ ista uerba quatuor scribas sub inuicẽ. idẽ.
nomina quatuor partiũ mundi orientis. occiden.¬
tis. aquilonis. & meridiei. quod ẽ. totus orbis:
unde dicit dñs aquatuor uentis collecturũ se elec.¬
tos suos cũ uenerit ad iudiciũ: si gͦ facias ista qua¬
tuor nomina greca. anatole. qđ est oriens. dysis.¬
quod ẽ. occidens. arctos. quod ẽ. septentrio. mesem.¬
riũ numerũ: quia caro xp̃i de adã erat: Ad lite¬

Expanded text:
dixit in Psalmis, Excita me, et reddam illis. . Ergo dixit in Psalmis, Excita me, et reddam illis. . Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico modo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater suscitat: quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus . 12. Quid ergo sibi vult numerus quadragenarius senarius? Interim ipse Adam quia per totum orbem terrarum est, audistis jam hesterno die in quatuor litteris graecis quatuor verborum graecorum. Si enim ista verba quatuor scribas sub invicem, id est, nomina quatuor partium mundi, Orientis, Occidentis, Aquilonis et Meridiani, quod est totus orbis; unde dicit Dominus a quatuor ventis collecturum se electos suos, cum venerit ad judicium : si enim facias ista quatuor nomina graeca, ἀνατολὴ, qquod est occidens, Arctos quod est septentrio, Mesemx numerum? quia caro Christi de Adam erat. ad lit
Abbreviated transcription (Latin):
uiter cdici potest &e facile intelligi. hoc interim
dicimus fr̃s. Diximus iam nisi fallor hesterno
die. adam unũ hominẽ fuisse: & ipsũ esse
totũ genus humanũ. Nam ita dxximus si meini¬
nistis. Quasi fractus ẽ: &e sparsus colligitur &e
quasi conflatur in unã societatẽ atq concordiã sp̃u¬
alem &e gemit unus pauꝑ mͦ ipse adam. Sed in xp̃o
renouatur: quia sine peccato uenit adam in pecca¬
tũ adam solueret in carne sua. & ut redintegraret
sibi adã imaginẽ dĩ. Ergo caro xp̃i de adã. E rgo¬
de adam templum qđ destruxerunt iudei & re¬
suscitauit dñs triduo. Resuscitauit dñs carnem
suã. Uidete quia ds̃ erat ȩqualis patri: fr̃s mei.
Dicit apl̃s. Qui eũ suscitauit amortiis. De quo di¬
cit: De patre. Factus inquit obediens usq ad mor¬
tem. mortem autẽ crucis: propt᷑ quod & d̃s eum
excitauit amortus. & dedit ei nom̃ quod ẽ. suꝑ
omẽ nom̃. Resuscitauit eum. Quis: Pater: cui

Expanded text:
viter dici potest, et facile intelligi, hoc interim viter dici potest, et facile intelligi, hoc interim dicemus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hesterno die: Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societatem atque concordiam spiritualem, et gemit unus pauper modo ipse Adam: sed in Christo innovatur, quia sine peccato venit Adam, ut peccatum Adae solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. Adam ergo caro Christi. De Adam ergo templum quod destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo. Resuscitavit enim carnem suam: videte, quia Deus erat aequalis Patri. Fratres mei, dicit Apostolus, Qui eum excitavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et Deus illum excitavit a mortuis, et dedit ei noominus. Resuscitavit eum, quis? Pater, cui
Abbreviated transcription (Latin):
cebat: s non multũ querimus: ꝑ eugłistam
nobis aperuit. de quo templo diceret. Soluite tẽ¬
plum hoc: & intrib dieb excitabo illud. Qua¬
draginta sex annis ȩdificatũ est templũ: & tri.¬
duo suscitabis illud: Dicebat aut̃ ait eugłista:
de templo corꝑis sui. Et manifestũ est occisum
dñm post triduum resurrexisse: hoc mͦ omibus
nobis notũ est. & si iudeis clausum ẽ. quia foris
stant: nobis tam̃ aꝑtum ẽ. quia nouimꝰ inquẽ
credimꝰ. Ipsius templi solutionẽ & reedificationẽ
anmũsaria sollẽpnitate cȩlebraturi sumꝰ: ad qͣm
nos exhortamur ut p̃paretis uos si qui estis ca.¬
tecumuni. ut accipiatis grãm. Iam nunc tempꝰ
est: iam nunc parturiat᷑ qđ tune nascatur. Ergo
illud nouimus. Sed forte hoc exigit᷑ a nobis: u¬
trũ habeat aliquod sacram̃tũ quad ragin¬
ta sex annis ȩdificatũ templũ. Sunt qui.¬
dem multa quȩ hinc dici possint: sed qđ bre

Expanded text:
cebat? Sed non multum quaerimus; per Evangelistam cebat? Sed non multum quaerimus; per Evangelistam nobis aperuit, dixit de quo templo diceret: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Quadraginta et sex annis aedificatum est templum, et triduo suscitabis illud? Dicebat autem, ait Evangelista, de templo corporis sui. Et manifestum est, occisum Dominum post triduum resurrexisse. Hoc modo omnibus nobis notum est: et si Judaeis clausum est, quia foris stant; nobis tamen apertum est, quia novimus in quem credimus. Ipsius templi solutionem et reaedificationem, anniversaria solemnitate celebraturi sumus: ad quam vos exhortamur, ut praeparetis vos, si qui estis catechumeni, ut accipiatis gratiam; jam nunc tempus est, jam nunc parturiatur quod tunc nascatur. Ergo illud novimus. 11. Sed forte hoc exigitur a nobis, utrum habeat aliquod sacramentum quadraginta sex annis aedificatum templum. Sunt quidem multa quae hinc dici p
Abbreviated transcription (Latin):
na peccata: sufficit mͥ anuma mea. ipsam̃ in¬
tegram seruẽ dõ: ȩtiam ñ tibi uenit in mentẽ
seruus ille qui abscondit talentũ ce noluit eroga¬
re: Numquid enim accusatus ẽ. quia ꝑdidit:¬
& non quia sine luero seruauit  Sic gͦ audite
fr̃s mei: ut ñ quiescatis. Ego uobis consiliũ da.¬
turus sum. Det ille qui intͦ est: quia ce si ꝑme
dedit ipse dat. Nostis quid agatis unus quisq
in domo sua cũ amico. cũ inquilino. cũ cliente
suo. cũ maiore ꝙ minore: quomͦ dat ds̃ aditũ.
quomͦ aꝑit ianuã uerbo suo. Nolite quiescere
lucrari xp̃o: quia lucrati estis axp̃o. Dixerui
facis: Et dñs. Soluite templũ hoc: & in trib
dieb excitabo illud. Dixerunt gͦ iudei. Qua.¬
draginta & sex annis ȩdificatum ẽ. templũ hoc:
& tu dicis trib dieb excitabo illudꝰ Caro erant.
carnalia sapiebant: ille autẽ loquebat᷑ spũalit᷑.
Quis autẽ posset intelligere de quo templo di.¬

Expanded text:
na peccata? sufficit mihi anima mea; ipsam inna peccata? sufficit mihi anima mea; ipsam integram servem Deo: eia, non tibi venit in mentem servus ille qui abscondit talentum, et noluit erogare? Numquid enim accusatus est quia perdidit, et non quia sine lucro servavit ? Sic ergo audite, fratres mei, ut non quiescatis. Ego vobis consilium daturus sum: det ille qui intus est; quia etsi per me dederit, ille dat. Nostis quid agatis unusquisque in domo sua cum amico, cum inquilino, cum cliente suo, cum majore, cum minore: quomodo dat Deus aditum, quomodo aperit januam verbo suo, nolite quiescere lucrari Christo; quia lucrati estis a Christo. 10. facis? » Et Dominus: « Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Dixerunt ergo Judaei: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc, et tu dicis, In tribus diebus excitabo illud? » Caro erant, carnalia sapiebant: ille vero loquebatur spiritualiter. Quis autem posset intelligere de quo templo di
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tuam intras propt̾ requiem temporalem:
domiũ dĩ intras ꝓpt̃ requiem sempiternã. Si gͦ
indomo tua ne quid ꝑuerse fiat satagis: indomo
dĩ ubi salus proposita ẽ. &e requies sine fine.
debes pati quantũ inte est si quid forte ꝑu̾sum
uideris: uerbi gratia. uides frẽm eurrere ad
theatrum: prohibe. mone. contristare. si zelus
domus dĩ comedit te. Gides alios currere & in.¬
ebriari uelle. et hoc uelle in locis scĩs qͦd nus.¬
quã decet: prohibe quos potes. tene quos po¬¬
tes. terre qͦs potes. quib potes blandire: noli¬
tam̃ quiescere. Amicus ẽ. ammoneat᷑ lenituͤr:
uxor est. seuerissime refrenet᷑. Ancilla ẽ. ȩtian
uerbib compescatur. Fac quiequid potes. pro
ꝑsona quam portas: & ꝑficis zelus domꝰ tue
comedit me. Si autem fueris frigidus. marcidꝰ.
ad te solum expectans. & quasi tibi sufficiens.
&e dicens in corde tuo. quid michi curare alie.¬

Expanded text:
mum tuam intras propter requiem temporalem; mum tuam intras propter requiem temporalem; domum Dei intras propter requiem sempiternam. Si ergo in domo tua ne quid perversum fiat satagis; in domo Dei ubi salus proposita est et requies sine fine, debes pati quantum in te est, si quid forte perversum videris? Verbi gratia, vides fratrem currere ad theatrum? prohibe, mone, contristare, si zelus domus Dei comedit te. Vides alios currere et inebriari velle, et hoc velle in locis sanctis, quod nusquam decet? prohibe quos potes, tene quos potes, terre qtamen quiescere. Amicus est, admoneatur leniter: Uxor est, severissime refrenetur: Ancilla est, etiam verberibus compescatur. Fac quidquid potes pro persona quam portas; et perficis, Zelus domus tuae comedit me. Si autem fueris frigidus, marcidus, ad te solum spectans, et quasi tibi sufficiens, et dicens in eo de tuo, Quid mihi est curare alie
Abbreviated transcription (Latin):
ores. Tunc dictum ẽ. Zelus domus tuȩ comedit
me. Recordati sunt discipuli: quia zelo domus
dĩ eiecit istos de templo dñs. fr̃s: unus quisq
xp̃ianus in menbris xp̃i relo domus di comeda¬
tur. Quis comedit᷑ zelo domus dĩs Qui omnia
quȩ forte ibi uidet ꝑuersa satagit corrigi. cupit
emendari: nonquiescit. Si emendare ñ potest
tollerat. gemit: ñ excutit᷑ de area granũ. susti.¬
net paleam ut intret in horreum cum palea fue¬
rit separata. Tu ante horreum si granũ es noli
excuti de area: ne prius ab auib colligaris quã
in horreum congregeris. Aues enĩ cęli aȩreẽ po.¬
testates expectant aliquid rapere de area: ce nõ
rapiunt nisi quod inde fuerit excussum. E rgo
xelus domus dĩ comedat de: unum quẽq xp̃r¬
anum zelus domꝰ dĩ comedat. in qua domo dĩ
menbrũ est. Non enĩ magis ista domus tua:
quam donnis ubi habes sempiternã salutẽ. Do-¬

Expanded text:
ores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit ores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit me, recordati sunt discipuli: quia zelo domus Dei ejecit istos de templo Dominus. Fratres, unusquisque christianus in membris Christi zelo domus Dei comedatur. Quis comeditur zelo domus Dei? Qui omnia quae forte ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemit. Non excutitur de area granum, sustinet paleam; ut intret in horreum, cum palea fuerit separata. Tu ante horreum, si granum es, noli excuti de area; ne prius ab avibus colligaris, quam in horreum congregeris. Aves enim coeli aeriae potestates exspectant aliquid rapere de area, et non rapiunt nisi quod inde fuerit excussum. Ergo zelus domus Dei comedat te: unumquemque christianum zelus domus Dei comedat, in qua domo Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, quam domus ubi habes salutem sempiternam. Do
Abbreviated transcription (Latin):
dicant semꝑ magnificetur dns. qui uolunt
pacem serui eitis. Isti autẽ de scripturis ipsis
fallunt popłos ut accipiant ab ipsis honores
& laudes: et non conũtantur homines adue¬
ritatem. Quia uero de ipsis scripturis fallunt
popłos aquib querunt honores: uendunt bo.¬
ues. Uendunt &e oues: id est ipsas plebes. Et cini
uendunt nisi diabolo: Namq fratres mei si
ciditur quis tollit nisi leo ille rugiens. & cir¬
cuiens querens quẽ deuoret: Ue his qui preci¬
duntur: nam illa integra ꝑmanet. nouit enĩ
dñs qui sunt eius. Tam̃ quantũ in ipsis ẽ.
uendunt boues &e oues: uendunt &e colũbas.
Obseruent flagellum peccatoꝵs suors. Certe
quando aliquid tale paciuntur propt᷑ istas
iniquitates suas. agnoscant quia dñs fecit fla¬
gellum de resticulis. & ad hoc admonet eos
ut mutent se: et non sint negotiatores. Nam
si se non mutauerint: audient infine. Ligate
illi manus & pedes: et proicite intenebras exteri¬

Expanded text:
dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. » 8. Isti autem de Scripturis ipsis fallunt populos, ut accipiant ab ipsis honores et laudes, et non convertantur homines ad veritatem. Quia vero ipsis Scripturis fallunt populos, a quibus quaerunt honores; vendunt boves, vendunt et oves, id est ipsas plebes. Et cui vendunt, nisi diabolo? Namque, fratres mei, si ciditur, quis tollit, nisi leo ille rugiens et circumiens, quaerens quem devoret ? Vae his qui praeciduntur! nam illa integra permanebit. Novit eninus qui sunt ejus . Tamen quantum in ipsis est, vendunt boves et oves, vendunt et columbas: observent flagellum peccatorum suorum. Certe quando aliquid tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agnoscant quia Dominus fecit flagellum de resticulis, et ad hoc admonet eos ut mutent se, ut non sint negotiatores: nam si se non mutaverint, audient in fine, Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteri
Abbreviated transcription (Latin):
cum audiretis quia inde estis. Quod cantabat᷑ ab
uno: de omñum cordib resonabat. Felices qui se
in illis nocib tanqͣm in speculo cognoscebant.
Qui gͦ uolunt pacem serui enis. Pacem populi
euis. pacem unius illius quã dicit unicam & ꝙͣ
uult erui aleone. & de manu eius inquit uni¬
cam meam: quid dicunt: Semꝑ magnificet᷑
dñs. Ergo boues illi dñm magnificauerũt ñ
se. Uidete bouẽ magnificantẽ dñm suũ: quia
agnouit bos possessorem suũ. Aidendide bouẽ
timentem ne deseratur possessor bouis &
in bouem p̃sumat᷑: quomͦ ex pauescit eos qͥ
uolunt in illo ponere sp̃e. N umqͥd paulus ꝓ
uobis crucifixus ẽ aut in nomine pauli bap.¬
tizati estis: Quod dedi non ego dedi: gratis
accepistis. columba de cȩlo descendit. Ego in¬
quit plantaui. apollorigauit: s ds incre¬
mentũ dedit. Neq qui plantat ẽ. aliquid.
neq qui rigat: s qui increm̃tum dat ds̃. Et

Expanded text:
cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis, columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui
Abbreviated transcription (Latin):
sint. tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis im¬
pletum ẽ. quod nolunt corrigi: nisi quod audis.¬
tis in psalmo. discissi sunt nec compuncti sunt:
Qui ergo boues uendunt: Boues intelliguntur:
qui nobis scripturas scãs dispensauerunt. Boues
erant apłi: boues erant propħȩ. Unde dic̃ apłs.¬
Boui trituranti os ñ infrenabis. Numqͥd de bub
ꝑtinet ad dm̃: an propt̾ nos dicit: Propt̃ nos
enim dicit: quia debet inspe qui arat arare. &
triturans inspeparticipandi. Ergo illi boues re.¬
liquerunt nobis memoriam scripturarũ. Non
enim de suo dispensauerunt: quia gloriã dñi
quesierunt. Quid enim audistis in ipso psalmo:
Et dicant semꝑ magnaficetur dñs: qui uolunt
seruum. Et dicant semꝑ magnificetur dñs. Qui
dicant: Qui uolunt pacem serui eiꝰ. Ipsius po¬
puli ipsius serui uox ẽ. illa eusdens
quã inlamenta Tionib audistis
in psalmo: et⁊ AM mouebamim

Expanded text:
sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis imsint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, nec compuncti sunt? 7. Qui ergo boves vendunt? Boves intelliguntur qui nobis Scripturas sanctas dispensaverunt. Boves erant Apostoli, boves erant Prophetae. Unde dicit AposBovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum? An propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non enim de suo dispensaverunt, quia gloriam Domini quaesierunt. Quid enim audistis in ipso Psalmo? Et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt cant semper, Magnificetur Dominus. Qui dicant? Qui volunt pacem servi ejus. Ipsius populi, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini
Abbreviated transcription (Latin):
lis enĩ ipse erat: & quod uendet emere uolebat.
De illis erat. qui colũbas
uendunt. Et enĩ
in columba apparuit
unt p̾cium cathedras temporales: ut uideantur
ipsi uendere columbas. Caueant aflagello de res.¬
ticulis. Columba non ẽ. uenalis: gratis datur
quia gracia uocatur. Ideo fratres mei quomͦ ii¬
detis eos qui uendunt popłarib. quisq qđ uen¬
dit laudat: quot proposita fecerunt: Alterum
ꝓpositum habet cartagini primianus: alterũ ha.¬
bet maximianus. Alterũ habet in mauritana
rogatus: alterũ habet in numidia illi ce illi. qͦs
iam nec nominare sufficimus. Circuit gͦ aliquis
emere columbam: unus quisq ad ꝓpositũ suũ
laudat quod uendit. A uertatur illius cor ab omĩ
uendente: ueniat ubi gratis accipit᷑. Nec sic eru¬
bescunt frr̃s: quia ꝑ ipsas dissensiones suas ama.¬
ras. maliciosas. cum sibi tribuunt quod ñ sunt.
cũ extollunt᷑ putantes se aliquid esse cũ nichil

Expanded text:
lis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat: lis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat: de illis erat qui columbas vendunt. Etenim in columba apparuit unt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur. Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq dñs dicit. De peccatis suis ligant᷑ homines.
& mitunt᷑ in tenebras exteriores. Qui sunt tam̃
qui uendunt boues: ut infigura quęramꝰ mys-¬
terium facti: Qui sunt qui boues uendunt &¬
columbas: Ipsi sunt qui sua quęrunt inȩcclia:
ñ quȩ iħu xp̃i. uenale habent totum: quia no.¬
lunt reduni. E mi nolunt: & uendere uolunt.
Bonũ est enĩ eis ut redimant᷑ sanguine. xp̃i: &
ꝑueniant ad pacem xp̃i. Quid eni prodest ad qͥ¬
rere in hoc scło quod libet temꝑale & transito.¬
rium. siue sit peccunia siue sit uoluptas uen¬
tris & guituris: siue sit honor in laude huma.
transeuntib: quia simul transeunt. Nonne om̃ia
ut fluiius pͣceps currens in mare: & ue qui ce¬
ciderit: quia in mare trahetur. Ergo tenere de¬
bemus om̃s affectus atalib concupiscentiis. Fñs
mei: qui talia querunt uendunt. Nam & sy mon
tales esse quales dñs de templo flagello eiecit. Ta¬

Expanded text:
utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt columbas? Ipsi sunt qui sua quaerunt, non quae Iesu Christi. Venale habent totum, quia nolunt redimi. Emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis, ut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc seculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humanatransitoriis, quia simul tra fluvius praeceps currens in mare? Et vae qui ceciderit, quia in mare trahetur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Simon tales esse, quales Dominus de templo flagello ejecit. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
Et enim unus quisq in peccatis suis restem sibi
cexit. Propħa dicit. Ue his qui trahunt peccata-¬
sua sicut restem longam. Quis facit restem lon.¬
game Qui peccato addit peccatũ. Quomͦ ad¬
dunt᷑ peccata peccatis: Cũ percata quȩ facta st̃
cooꝑiuntur al i is peccatis. Furtũ fecit. Ne inue¬
niatur quia fecit: quęxit mathemathicũ. Suffi¬
ciat furtũ fecisse. Quare uis ad iungere peccatũ
peccato: Ecce duo peccata. Cum ad mathematicũ
ꝓhiberis accede: blasphemas ep̃m. Ecce tria
peccata. Cum audis mitto eum foras de eccłia:
dicis. Duco me ad partem donati. Ecce addis qͣr.¬
tiun: crescit restis. Lume restem: bonũ est tibi
ut cum inde hic flagellaris corrigaris. ne in
fine dicatur. Ligare illi manus & pedes: et pro¬
icite illum intenebras exteriores. Cymiculis
enim peccatoꝵ suoꝵ unus quisq constringitur.
Illud dñs dicit. illud alia scriptura dicit: sed

Expanded text:
Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis facit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo adduntur peccata peccatis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum. Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligate illi pedes et manus, et projicite eum in tenebras exteriores . Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
onis. Si negotiationis domus ñ debet fieri domꝰ
dĩ. potationis debet fierie Nos autem quando
ista dicimus: strident dentib suis aduersũ nos.
Et consolatur nos psalmus quẽ audistis: stridu¬
erunt suꝑme dentib suis. Nouimus & nos au.¬
dire unde curemur. Et si ingeminant᷑ flagella xp̃o
quia flagellatur sermo ipsius: congregata sunt
inquit inme flagella & nescierunt. Fagellatus
ẽ. flagellis uideoꝵ: flagellatur blasphemiis fal¬
sorum xp̃ianoꝵ. Multiplicant flagella dño suo.
& nesciunt: facimus nos quantũ ipse ad iuuat
ego autẽ cum michi molesti essent induebã me
cilicio. et humiliabam in ieiunio animã meã.
Dicinus tam̃ fratres: non enĩ & ipse peꝑcit illis. .s.¬
Qui flagellandus ab eis erat: prior illos flagel¬
lauit. Signũ quoddã nobis ostendit: qđ fecit
flagellũ de resticulis. unde indisciplinatos ne.¬
gotiationẽ de dĩ templo facientes flagellauit.

Expanded text:
onis? Si negotiationis domus non debet fieri domus onis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum christianorum: multiplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . 5. Dicimus tamen, fratres non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uertit. Et his qui columbas uendebant dixit.
Auserte ista hinc: &e nolite facere domũ patris
mei domũ negotiationis. Quid audiuimꝰ fr̃s: E cce
templum illud figura adhuc erat: & eiecit inde dñs
om̃s qui sua querebant. qui ad nundinas ueneran.
Et quȩ ibi uendebant illi: Quȩ opus habebant
homines in sacrificiis illiꝰ temꝑis. Nouit enĩ cari .iii.
tas ur̃a quod sacrificia illi popło ꝓ eius carnalitate
& corde adhuc lapideo talia data sunt quib teneret᷑
ne in idola deflueret: & iinmolabant ibi sacrificia
boues &e oues et columbas. Nostis: quia legistis. Nõ
gͦ magnũ peccatum. si hoc uendebant in templo. qđ̃
emebat᷑ ut offerretur in templo: & tam̃ eiecit illos
inde. Quid si ibi ebriosos inueniret quid faceret
dñs: si uendentes ea quȩ licita sunt et contra ius¬
ticiam non sunt eiecit: Quȩ enim honeste emun¬
tur: non illicite uenduntur. Expulit tam̃: &e nõ
est passus domũ orationis fieri domũ negotiati¬

Expanded text:
qui columbas vendebant, dixit, Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figura adhuc erat, et ejicit inde Dominus omnes qui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur, expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiati
Abbreviated transcription (Latin):
agones & coronas describens ꝑpetuas. Hi
sunt qui uenerunt de tribulatione mag¬
na: & lauerunt stolas suas & dealbaue¬
runt eas in sanguine agni. Stolas quippe
martyres in sanguine agni lauerunt:
dum membra sua quȩ oculis insipientiũ
iisa sunt penarum squalore fedari. sic po¬
tus fuso ꝑ xp̃o sanguine. ab omĩb mun¬
dauere contagiis: insuꝑ & beatȩ immorta¬
litatis luce digna reddidere: qđ est lotas
etiam dealbasse stolas in sanguine agni.
Icleo sunt inquit ante thronum dei: ac
seruiunt ei die ac nocte in templo eius.
Non est laboriosa s amabilis & optanda¬
seruitus: in dei laudib ꝑpetuo assistere. Di¬
es quippe & nox: ñ uicissitudinẽ temꝑis
ꝓprie. s ꝑpetuitatem tropioe significant.
Nlox enim ñ erit illic. s dies una melior in
atriis xp̃i suꝑ milia: in qua ñ plorat ra-¬
chel filios suos. s absterget ds omnem lacri¬
mam ab ocłis eorum: dantq uocem leticiȩ¬

Expanded text:
agones et coronas describens perpetuas: Hi agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni . Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas etiam dealbasse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optandservitus, in Dei laudibus perpetuo assistere: dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic, sed dies una melior in atriis Christi super millia, in qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum; dantque