comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stoliditate c̃tẽpni Qđ uͦ ñ ait.errorẽ tͣdider᷑ s ad dider᷑: iã utiq fuisse &iã sine simulacris: uult in¬
telligi errorẽ : Iua ꝓpt cũ solos dic̃ am̃ adurtisse. ꝗd eẽt ads: qͥ eũ credent animã mundũ gubnantem.
castiusq existimat sine simulacris hbseruari religionẽ. quis ñ uideat quantũ ꝓpinquanerit ueritati:
Si enĩ aliꝗd contͣ uetustatẽ tanti poss&r erroris: ꝓfecto & unũ đm aqͦ mundũ cređ& gubnari. & sine
simulacro colendũ eẽ censer& Atq intã qumo inuentꝰ: facile fortasse de animȩ mutabilitate c̃ mone¬
ret᷑. ut naturã potiꝰ inc̃mutabilẽ : q̃ ipsã qͦq animã c̃didiss&: dm̃ uerũ eẽ sentir&: hec cũ ita sint. q̃cũq
tales uiri insuis literis multor doꝵ iudibria positer̃. c̃siteri ea potiꝰ occulta đi uoluntate c̃pulsist᷑.
neratiõib: doꝵ magis ad poetas : quã ad physicos. fuisse ppłos inclinatos. Et iđo & serũ & generatioẽs

Expanded text:
stoliditate contemni. Quod vero non ait errorem tradiderunt, sed addiderunt, jam utique fuisse etiam sine simulacris vult intelligi errorem. Quapropter cum solos dicit animadvertisse, quid esset Deus, qui eum crederent animam mundum gubernantem, castiusque existimat sine simulacris obseruari religionem, quis non uideat quantum propinquauerit ueritati? Si enim aliquid contra uetustatem tanti posset erroris, profecto et unum Deum, a quo mundum crederet gubernari, et sine simulacro colendum esse censeret; adque in tam proximo inuentus facile fortasse de animae mutabilitate commoneretur, ut naturam potius incommutabilem, quae ipsam quoque animam condidisset, Deum uerum esse sentiret. Haec cum ita sint, quaecumque tales uiri in suis litteris multorum deorum ludibria posuerunt, confiteri ea potius occulta Dei uoluntate conpulsi sunt nerationibus deorum magis ad poetas quam ad physicos fuisse populos inclinatos,. et ideo et sexum et generationes
Abbreviated transcription (Latin):
sitate naturȩ exiguã particulã uestis eiꝰ retrorsũ latent̃ abscidit ut hab& uñ monstrar& qͦmͦ ei peꝑcerit cũ
poss& oecude. atq ita suspitionẽ de animo eiꝰ qua scm̃ dauid putans ininicũ suũ uehem̃t᷑ ꝑseq̃bat᷑: auferr&.
neitaq reus eẽt tanti sacram̃ti insaule uiolati qr ł in dum̃tũ eiꝰ sic adtrectaũ extimuit: Ita enĩ scriptũ¬
ẽ. &ꝑcussit cor dauid supeũ q abstulit pinnulã clamidis eiꝰ: Uiris aũ qͥcũ illo erant & ut saulẽ in manꝰ suas
suꝑeũ q ap̃s dñ ẽ hic huic gꝰ ũbre futuri ñ ꝓpt̃ ipsã s: ꝓpt illud qđ p̃figurabat tanta ueneratio exhibeat᷑

Expanded text:
sitate naturae, exiguam particulam uestis eius retrorsum latenter abscidit, ut haberet unde monstraret, quo modo ei pepercerit, cum sitate naturae, exiguam particulam uestis eius retrorsum latenter abscidit, ut haberet unde monstraret, quo modo ei pepercerit, cum posset occidere, adque ita suspicionem de animo eius, qua sanctum Dauid putans inimicum suum uehementer persequebatur, auferret. Ne itaque reus esset tanti sacramenti in Saule uiolati, quia uel indumentum eius sic adtrectauest, Et percussit cor David super eum, quia abstulit pinnam chlamydis ejus. Viri autem qui cum illo erant, ut Saulem in manus suas stus Domini est hic. Huic ergo umbrae futuri non propter ipsam, sed propter illud, quod praefigurabat, tanta ueneratio exhibebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
corã me in ȩt̃nũ effectũ hab̾e ñ potuit qm̃ uidemꝰ alud sacerd otiũ fuisse mutatũ. & qđ illi domui ꝓmissũ ẽ
nec spari aliquando c̃plendũ ꝙ illud qđ et repbato mutatoq succedit hoc potiꝰ p̃dicat᷑ ȩt̃nũs hoc qͥui dic̃
ñ dũ untellegit aut ñ reralit &ia ipsũ scđm ordin ẽ aaron sacerdotiũ tanq ũbr̃a futuri ȩt̃ni sacerdotii c̃sti¬
tutũ: Ac ꝑhoe quando ȩt̃nitas er ꝓmissa ẽ ñ ipsi ũbre acfigurȩ s ei qđ ꝓ ipsa ad ũbrabat᷑ figurab at᷑q ꝓmissũ
ẽ .s ne putaret᷑ ipsa ũbra eẽ in ansura idõ &uiã mutatio eiꝰ debuit ꝓphetari Regnũ qͦq isto mͦ &ĩã saulis ipsi
qͥ certe repbatꝰ at reiectꝰ ẽ futuri regni erat ũbra in et̾nitate mansuri Oleũ qͥppe illud qͦ untꝰ & ab eo
dauid ut ꝑcusso corde puta uerit quando intenebroso occultatꝰ antro qͦ &i ã saulurgente int᷑uerat neces¬

Expanded text:
erdotium fuisse mutatum, et quod illi domui promissum est. nec sperari aliquando conplendum, quia illud, quod ei reprobato mutatoque succedit, hoc potius praedicatur aeternum. Hoc qui dicit, nondum intellegit aut non recolit etiam ipsum secundum ordinem Aaron sacerdotium tamquam umbram futuri aeterni sacerdotii constituest. Sed ne putaretur ipsa umbra esse mansura, ideo etiam mutatio eius debuit prophetari. Regnum quoque isto modo etiam Saulis ipsius, qui certe reprobatus adque reiectus est, futuri regni erat umbra in aeternitate mansuri. Oleum quippe illud, quo unctus est Dauid, ut percusso corde pauitauerit, quando in tenebroso occultatus antro, quo etiam Saul urgente intrauerat neces
Abbreviated transcription (Latin):
otenso ssta lactantius carptĩ ꝑ intualla disputatiõĩs suȩ sic̃ ea poscere uideb ant᷑ ꝙ̃ ꝓbare untendđat adnibuit
testimonia sibillina. Q nos nihil intponentes s in uniã seriẽ conera ponentes solis capttib si tam̃ soriptores
deicens easeruare ñ neglegant aiftinguenda curauimꝰ ñ nuilli sane erithreã sibillã ñ romulis belli. tro¬

Expanded text:
tenso.\' Ista Lactantius carptim per interualla disputationis suae, sicut ea poscere uidebantur, quae -probare intenderat, adhibuit testimonia Sibyllina, quae nos nihil interponentes, sed in unam seriem conexa ponentes solis capitibus, si tamen scriptores deinceps ea seruare non neglegant, distinguenda curauimus. Nonnulli sane Erythraeam Si-10 byllam non Romuli, sed belli Tro
Abbreviated transcription (Latin):
credere ita factus ut ñ acciꝑent p̃scientiã dĩ ł ꝑseuerantie ł cas sui. alios aũ tra ut ueritate cereissima
ȩt̾nitatẽ sue beatitudinis nossent . s equalis felicitatis.sabinitio creati s̃. & ita fuer̃ donex isti qͥ nẽ

Expanded text:
credere ita factos ut non acciperent praescientiam uel perseuerantiae uel casus sui, alios autem ita ut ueritate certissima credere ita factos ut non acciperent praescientiam uel perseuerantiae uel casus sui, alios autem ita ut ueritate certissima aeternitatem suae beatitudinis nossent, sed aequalis felicitatis omnes ab initio creati sunt, et ita fuerunt, donec isti, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ futuri. beatior qͥlib& inqͥb lib& cruciatib corporis cui ñ opinione s certa ueritate manifestũ ẽ sine
fine se habiturũ om̃i molestia carentẽ societatẽ angłoꝵ inparticipatiõe sũmi đi. quã erat ille hõ sui
cas incertꝰ in magna illa felicitate paradysi. qͦ circa cuiuis ia ñ difficult̃ occurrit utroq c̃iuncto effici
beatitudui ẽ quã recto ꝓposito intellectualis natura desiđat : hoc ẽ ut & hono inc̃mutabili qđ as ẽ
sine ulla molestia ꝑfruat᷑: & in eo se inȩt̾nũ eẽ mansurã nec ulla dubitatiõ e cunctet᷑ nec ullo errore
fallat᷑: hanc hab̃e angłos lucis pia fide credimꝰ. hanc nec ante quã cađent habiisse angłos peccatures
qͥ sua prauitate illa luce priuati s̃ c̃seqͣnti ratiõe colligimꝰ: habuisse tam̃ aliquã & siñ p̾scientia bea¬
titudinẽ si uitã eget̃ ante peccatũ ꝓ fecto credendi ̃ ¶A ut sidurũ uidet᷑ quando facti s̃ angłi alios

Expanded text:
spem futuri, beatior quilibet in quibuslibet cruciatibus corporis, cui non opinione, sed certa ueritate manifestum est, sine fine se habiturum omni molestia carentem societatem angelorum in participatione summi Dei, quam erat ille homo sui casus incertus in magna illa felicitate paradisi. beatitudinem, quam recto proposito intellectualis natura desiderat, hoc est, ut et bono incommutabili, quod Deus est, sine ulla molestia perfruatur et in eo se in aeternum esse mansurum nec ulla dubitatione cunctetur nec ullo errore fallatur. Hanc habere angelos lucis pia fide credimus; hanc nec antequam caderent habuisse angelos peccatores, qui sua prauitate illa luce priuati sunt, consequenti ratione colligimus; habuisse tamen aliquam, etsi non praesciam, beatitudinem, si uitam egerunt ante peccatum, profecto credendi sunt. Aut si durum uidetur, quando facti sunt angeli, alios
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minaũ librũ ad q t̃minabit᷑ scłm: Qdã sane ñ int̃p̃tati s̃ m̃bra hõiũ s cadauera uiuoꝵ: Ecadauera
signifi cantes euidentẽ corpoꝵ penã. quãuis cadauer nisi caro er animis ñ soleat nuncupari: Illa uͦ ani¬
mata er̃ corpora alioqͥn nulla poter̃ sentire torm̃ta. nisi. forte q mortuorꝵ er̃ corpora id est eoꝵ qui
rass: expotiore p̃sertĩ de qͦ femina facta ẽ ut̃q serus accipit᷑. Uerũ qđͥ ad rẽmatime ꝑtin& cũ⁊ ĩ bonis

Expanded text:
t librum, ad quod terminabitur saeculum. Quidam sane non interpretati sunt: Membra hominum, sed cadauera uirorum, per cadauera significantes euidentem corporum poenam; quamuis cadauer nisi caro exanimis non soleat nuncupari, illa uero animata erunt corpora, alioquin nulla poterunt sentire tormenta; nisi forte, quia mortuorum erunt corpora, id est eorum, qui ras; sed ex potiore, praesertim de quo femina facta est, uterque sexus accipitur. Verum, quod ad rem maxime pertinet, cum et in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb gentib munꝰ dño in ium̃tis ⁊ uehiculis. Qiuim̃ta ⁊ uehicula bene intellegunt᷑ adiutoria eẽ diuina ꝑcuiꝰq¬
gnris mynisteria di ł angłica ł humana in scãm ciutatẽ hierusalẽ q̃ nc̃ in scis fidelib: ẽ diffusa ꝑt̾ras. ubi eni
qͣ nhi lomin fieri nc̃ uidemꝰ: N enĩ exgenere carnis ⁊ sanguinis sic̃ erat pͥmũ scđm ordinẽ a aron .s: sic̃ oporte¬
bat intestanto nouo ubi seđm ordinẽ melchi sedexh: sũmꝰ sacerdos ẽ ap̃s ꝓcuiq merito qđ in eũ gr̃a diuina¬

Expanded text:
omnibus gentibus munus Domino in jumentis et vehiculis quae jumenta et vehicula bene intelliguntur adjutoria esse divinaomnibus gentibus munus Domino in jumentis et vehiculis quae jumenta et vehicula bene intelliguntur adjutoria esse divinauae nunc in sanctis fidelibus est diffusa per terras. Ubi enim quod nihilo minus fieri nunc uidemus. Non enim ex genere carnis et sanguinis, sicut erat primum secundum ordinem Aaron; sed, sicut oportebat in testamento nouo, ubi secundum ordinem Melchisedech summus sacerdos est Christus, pro cuius
Abbreviated transcription (Latin):
rati er̃ ad ño: isto uubnere mors scdã : Potẽ qͥdẽ ⁊ ignis ⁊ gladius ⁊ uulnꝰ accipi in bono. Nã⁊ nignẽ dñs uelle se
mit tere intrã s gladiũ. Et sermonẽ di dic̃ seriptura gl adiũ bis acutũ ꝓpt acẽ geminã testañtoꝵ duoꝵ: Et in
cantico canticoꝵ caritate se dic̃ sc̃a eccła uulneratã uelut amoris ĩpet᷑ sagittatã: S hoc cũ legimꝰ ł audimꝰ
ulturẽ dñm eẽ uenturũ quẽ admͦdũ hȩc intellegenda sint clarũ ẽ: Deind breuit̃ c̃memoratis eis qͥ ꝑhoc iu¬
abinitio grãm noui testam̃ti apͥmo saluatoris aduentu usq: ad ultimũ uiditiũ. Deqͦ nc̃ agimꝰ ꝑducens finiensq
illis saluatos ingentes diũsas ⁊ in longinquas in sulas q̃ ñ audier̃ nom̃ eiꝰ neq uider głams: ad nuntiaturos eiꝰ głam
ingentib ⁊ ad ducturos fres istoꝵ qͥb loq̃bat᷑ id est inifide subo patre fr̃s israhelitaꝵ electoꝵ: Adducturos aũ ex

Expanded text:
ino, isto fiet uulnere mors secunda. Potest quidem et ignis et gladius et uulnus accipi in bono. Nam et ignem Dominus uelle se mittere in terram, sed gladium, et sermonem Dei dicit scriptura gladium bis acutum propter aciem geminam testamentorum duorum, et in cantico canticorum caritate se dicit sancta ultorem Dominum esse uenturum, quem ad modum haec intellegenda sint, clarum est. Deinde breuiter commemoratis eis, qui per hoc iuab initio gratiam noui testamenti a primo Saluatoris aduentu usque ad ultimum iudicium, de quo nunc agimus, perducens finiensque illis saluatos in gentes diuersas et in longinquas insulas, quae non audierunt nomen eius neque uiderunt eius gloriamin gentibus; et adducturos fratres istorum, quibus loquebatur, id est, in fide sub Deo Patre fratres Israelitarum electorum: adducturos autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ingenii opꝰ ẽ exc ellentia : ut deposito studio c̃tentiõis. attendant. simundi animꝰ ds̃ ẽ. eiq: animo mundus
ut corpꝰ ẽ. ut sit unũ animal c̃stans exanimo & corpore. atq: isto ds ẽ. si nu quodã naturȩ. inse ipso c̃tinens
om̃a. aut᷑ exipsius anima qͣ ui uisicat᷑. tota ista moles uitȩ atq: animȩ cunctoꝵ uiuentiũ. ꝓcuq nascendi sorte
sumant᷑: in hil om̃ino remanere. qđ ñ sit pars di. qđ si ita ẽ : qͥ s ñ uideat. qͣnta ĩpietas & in resiositas c̃sequat᷑.
ut qđ calcauerit qͥsq: partẽ cłi calo& & in om̃i animante occidendo. pars di trucidet᷑ : Nolo om̃a dicere. quȩ
poss occurrere cogitantib dici aũ sine ueretundia ñ poss ¶Siaũ sola animalia rationalia sic̃ s̃ hoĩes. partesdi¬

Expanded text:
ad hoc ingenii opus est excellentia, ut deposito studio contentionis adtendant, si mundi animus Deus est eique animo mundus ut corpus est, ut sit unum animal constans ex animo et corpore, adque iste Deus est sinu quodam naturae in se ipso continens omnia, ut ex ipsius anima, qua uiuificatur tota ista moles, uitae adque animae cunctorum uiuentium pro cuiusque nascendi sorte sumantur, nihil omnino remanere, quod non sit pars Dei. Quod si ita est, quis non uideat quanta inpietas et inreligiositas consequatur, ut, quod calcauerit quisque, partem Dei calcet, et in omni animante occidendo pars Dei trucidetur? Nolo omnia dicere, quae possunt occurrere cogitantibus, dici autem sine uerecundia non poss
Abbreviated transcription (Latin):
głe. q̃ ueret᷑ hõ bene iudicantib dis plicere: dñari. atq ĩ ꝑare. desidat: & iã ꝑaptissima scelera qͣrit ple¬
rũq optinere qđ diligit: ꝓ inđ qͥ głam c̃cupisc̃. aut uera uia nitit̾: aut certe dolis. aut fallaciis ẽtendit
uolens bonꝰ uidi eẽ q̃ dđ ñ ẽ. Et iđo uirtutes habenti magna uirtꝰ e. c̃tẽnere głams qr c̃tẽptꝰ eiꝰ inẽspec¬
tu qi ẽ: iuditio aũ ñ aꝑit᷑ humano: Icꝗd enĩ fecerit ad oculos hõiũ qͦ głȩ c̃tẽptor appareat. ad maiorẽ
la udẽ. hoc ẽ ad maiorẽ głam. facere ^ credp̃t: Ñ ẽ uñ se suspitantiũ sensib doceat alit̾ eẽ: quã suspicant᷑.

Expanded text:
e, qua ueretur homo bene iudicantibus displicere, dominari adque imperare desiderat, etiam per apertissima scelera quaerit plerumque obtinere quod diligit. Proinde qui gloriam concupiscit, aut uera uia nititur aut certe dolis adque fallaciis contendit, uolens bonus uideri esse, quod non est. Et ideo uirtutes habenti magna uirtus est contemnere gloriam, quia contemtus eius in conspectu Dei est, iudicio autem non aperitur humano. Quidquid enim fecerit ad oculos hominum, quo gloriae contemtor appareat, ad maiorem laudem, hoc est ad maiorem gloriam, facere si credatur, non est unde se suspicantium sensibus a
Abbreviated transcription (Latin):
sũmidi ꝓuidentia. q̃nđ res humanas iudicat talib dñis dignas : Apta de hac re uor diuina ẽ: loqͥnte
ti sapientia. ꝑne reges regnant : & tyranm ꝑme tenent t̃rã: S ne tyranni ñ pessim atq ipbi reges
s ueteri nõie. fortes dicti enftiment᷑ : uñ ait urgilius. Pars mͥ paciserit. dertrã tetigisse tyranni. ãꝑtis¬
sime alio loco. dedo dictũ ẽ. qͥ regnare fac̃ hoiẽm hypoeritã : ꝓpt̃ ꝑũsitatẽ ppłi: Iuã obrẽ quã us ut potui
satis exposuerĩ qͣ causa ds̃ unꝰ.uerꝰ & iustꝰ romanos scđm qͣndã formã t̾renȩ ciuitats bonos adiuuerit: ad
tantã ĩ ꝑii głam c̃seqͥndã : potẽ tam̃ & alia causa cẽ latentior ꝓpt̃ diũsa merita gñis humani do magis

Expanded text:
summi Dei prouidentia, quando res humanas iudicat talibus dominis dignas. Aperta de hac re uox diuina est loquente summi Dei prouidentia, quando res humanas iudicat talibus dominis dignas. Aperta de hac re uox diuina est loquente Dei sapientia: Per me reges regnant et tyranni per me tenent terram. Sed ne tyranni non pessimi adque inprobi reges, sed uetere nomine fortes dicti existimentur unde ait Vergilius: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni: apertissime alio loco de Deo dictum est: Quia regnare facit hominem hypocritam propter peruersitatem populi. Quam ob rem, quamuis ut potui satis exposuerim qua causa Deus unus uerus et iustus Romanos secundum quandam formam terrenae ciuitatis bonos adiuuerit ad tanti imperii gloriam consequendam: potest tamen et alia causa esse latentior propter diuersa merita generis humani, Deo magis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tenit &ia suspicaimũ temeritatẽ : quoꝵ tam̃ si uere bonꝰ ẽ. ñ c̃tẽnit salutẽ: Im̃ tantȩ iusticiȩ ẽ. ꝓ de
spũ di uirtutes hab& : ut &xiã ipsos diligat inimicos. Et ita diligat : ut suo osores. ł detͣctores. uelit cor¬
retos hab̾e c̃sortes. ñ int̾rena patria. s suꝑna: In laudatorib aũ suis. quã uis pariupendat. qđ eũ laudant: ñ
tam̃ pariu pendit: qđ amant: Nec eos uult fallere laudantes: ne decipiat diligentes: Idoq instat
suꝑat. siue crudelitatis uitio siue lururiȩ: Tales qͥdã romani fuer̃ ñ enĩ cura existimatĩis amissa.
dñatiõis cupiditate caruer̃. M ultos tales fiusse ꝓdit historia. s huiꝰ uitii sũmitatẽ. & quasi arxem
quandã : nero cesar pͥmꝰ optinuit. cuꝰ fuit tanta iuxuries: ut nihl abeo putaret᷑ iurile metuendũ
tanta crudelitas: ut nibil molle habe credet᷑: sinͥesciret᷑: Eciã talib tam̃ dnãndi potestas ñdat᷑: nisi

Expanded text:
uere bonus est, non contemnit salutem, quoniam tantae iustitiae est qui de spiritu Dei uirtutes habet, ut etiam ipsos diligat inimicos, et ita diligat, ut suos osores uel detractores uelit correctos habere consortes non in terrena patria, sed superna; in laudatoribus autem suis, quamuis paruipendat quod eum laudant, non tamen paruipendit quod amant, nec eos uult fallere laudantes, ne decipiat diligentes; ideoque instas, bestias superat siue crudelitatis uitiis siue luxuriae. Tales quidam Romani fuerunt. Non enim cura existimationis amissa dominationis cupiditate caruerunt. Multos tales fuisse prodit historia; sed huius uitii summitatem et quasi arcem quandam Nero Caesar primus obtinuit, ctanta crudelitas, ut nihil molle habere crederetur, si nesciretur. Etiam talibus tamen dominandi potestas non datur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ adminuta in c̃p̃hensibilias ad tẽpoꝵ spatia ꝑtinent q̃ obseruari notariq: poss. ꝗd agit rota illa figubi nisi
ut hoĩes iuteũ corhabentes. ingyrũ mittant᷑ ne mathematicoꝵ uani loqͥa c̃uincant᷑ ꝗdidem. quoꝵ morbũ qͥ¬
eodẽ tpre.gͣuiorꝰ leuiorq: apparebat amboꝵ medicnalit̃ inspiciens ypocrates. geminos suspicatꝰ ẽ : Non ne satis
istos re d arguunt qͥ uolt̃ syderib dare qđ de corpoꝵ simili tẽpatiõe ueniebat: Cur enĩ similit̃ eodẽq tpre

Expanded text:
dicuntur, quia non ad minuta inconprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae obseruari notarique possunt: quid hic agit rota illa figuli, nisi dicuntur, quia non ad minuta inconprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae obseruari notarique possunt: quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum uaniloquia conuincantur? CAPUT V. Quibus eodem tempore gravior leviorque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates, geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui volunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione veniebat? Cur enim similiter eodemque tem
Abbreviated transcription (Latin):
plurima diusa monstram PNatis̃ duo gemini antiq̃ patrũ memoria ut d ein signib: loquar. sic alt̃ pꝰ alterũ:
ut posterior plantã prioris tener&. Tanta in eoꝵ uita fu̾it morib q diũsa. tanta in actionib disparilitas tanta
in parentũ amore dissimilitudo ut & iã inimicos eos int̃se facer& ipsa distantia. Nunꝗd hoc dr̃ q uno ambu¬
lante . alius sedebat. & alio dormiente. alius uigilabat. & alio laq̃nte. tacebat alius q̃ ꝑtinent ad illas minutias.
ꝗ̃ ñ poss abeis comp̃hend. qͥ cstitutio ẽm sydũ qͣ qͥsq nascit᷑ seribt̃. uñ mathenatici c̃sulant᷑ : Unꝰ duã mereenna¬
alt̃ ndept᷑ ẽ: ꝗd de ixorib ꝗd de filis ꝗd de reb: quanta diũ sitas. ¶Sigͦ hȩc ad illas ꝑtinent minutias tẽporũ.
q̃ int se habent gemini. & c̃sellatiõib ñ ascribunt᷑ quare alioꝵ c̃stellatiõib inspectis. ista dñ : Si aũ ião dñ.

Expanded text:
paribus. Nati sunt duo gemini antiqua patrum memoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret ipsa distantia. Numquid hoc dicitur, quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormiente alius uigilabat, et alio loquente tacebat alius; quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprehendi, qui constitutionem siderum, qua quisque nascitur, scribunt, unde mathematici calter. Quid de uxoribus, quid de filiis, quid de rebus, quanta diuersitas! Si ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellationibus non adscribuntur: quare aliorum constellationibus inspectis ista dicuntur? Si autem ideo
Abbreviated transcription (Latin):
rius c̃sul ab exilib & seruis incensũ capitoliũ cũ defensar&. occis ẽ. faciliusq ipse ꝓdẽe potuit ȩdi ioius.
quã illi t̃ba tot numinũ cũ suo marimo atq optimo rege cuiꝰ tẽplũ lib̾auerat subuenire: Ubi erant

Expanded text:
s inscensum Capitolium cum defensaret occisus est faciliusque ipse prodesse potuit aedi Iouis quam illi turba tot numinum cum suo maximo adque optimo rege, cuius templum liberauerat, subuenire? Ubi erant
Abbreviated transcription (Latin):
cui nom̃ occisi s̃ Pista fide p̃cessit eoꝵ mira patientia. ut in his miraculis tanta ista potentia seq̃ret᷑:

Expanded text:
cuius nomen occisi sunt; pro hac fide praecessit eorum mira patientia, ut in his miraculis tanta ista potentia sequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cisse certamine: Nec idem ꝓp̃t alud arbitrat᷑ historicꝰ in arcadia tale nom ad fictũ paniliceo & iouiliceo. nisi
ppt̃ hanc in lupos hõiũ mutationẽ qđ eã nisi utͥ diuna fieri ñ putarent: Lupꝰ eñ g̃ce lycosđr̃: Uñ lycei appar&e
lemonũ nos ꝗd dicamꝰ qͥhȩc legent fortassis eipectent & ꝗad dicemꝰ nisi de meiio babylonis eẽ fugiendũ : q̃đ p̃ceptũ
ꝓ pheticũ ita sp̃alit̃ intelligit᷑ ut de huiꝰ scłi ciiitate q̃ ꝓfecto & angłoꝵ &l societas hõiũ ĩ pioꝵ ẽ fidei passib¬
q̃ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ inđm uiuũ ꝓficiendo fugianꝰ: Quanto qͥppe in hetina potestatẽ demonũ maiorẽ uidemꝰ

Expanded text:
cisse certamine. Nec idem propter aliud arbitratur historicus in Arcadia tale nomen adfictum Pani Lycaeo et loui Lycaeo nisi propter hanc in lupos hominum mutationem, quod eam nisi ui diuina fieri non putarent. Lupus enim Graece Xoxoc dicitur, unde Lycaedaemonum nos quid dicamus, qui haec legent, fortassis exspectent. Et quid dicemus, nisi de medio Babylonis esse fugiendum? Quod praeceptum propheticum ita spquae per dilectionem operatur, in Deum uiuum proficiendo fugiamus. Quanto quippe in haec ima potestatem daemonum maiorem uidem
Abbreviated transcription (Latin):
uocant ormen qr &e ipsã pͥmis naturȩ deputant honis. nonne ipse ẽ qͦ gerunt᷑ &iã insanoꝵ illi misera¬
biles motꝰ & facta q̃ horrem quando ꝑ ũtit᷑ sens ratioq: sopit᷑ : Porro ipsa uirtꝰ q̃ ñ ẽ int̃ pͥma naturȩ qm̃
eis postea doctrina introducente suꝑaeñ : Cũ sibi bonoꝵ culm̃ uindic& humanoꝵ ꝗ hicagit nisi ꝑpe¬
tua bella cũ uitus nec ext̾iorib s int̾iorib nec alienis s plane nr̃is &ꝓpriiss&rmatime illa q̃ gͣce sophro¬

Expanded text:
uocant oppjv, quia et ipsam primis naturae deputant bonis, nonne ipse est, quo geruntur etiam insanorum illi miserauocant oppjv, quia et ipsam primis naturae deputant bonis, nonne ipse est, quo geruntur etiam insanorum illi miserabiles motus et facta, quae horremus, quando peruertitur sensus ratioque sopitur? Porro ipsa uirtus, quae non est inter prima naturae, quoniam eis postea doctrina introducente superuenit, cum sibi bonorum culmen uindicet humanorum, quid hic agit nisi perpetua bella cum uitiis, nec exterioribus, sed interioribus, nec alienis, sed plane nostris et propriis, maxime illa, quae Gr
Abbreviated transcription (Latin):
reman& sensꝰ suit alia taceã fiat hõ surdꝰ & rȩcꝰ :ͤ ratio uͦ & intellegentia qͦ reced & ubi sopi et᷑ si aliqͦ morbi
suo bono ꝓpostro morib:q ẽt̃ria siue illa cogitemꝰ siue uideam sidigne c̃siđem lacrimas tenere uir pos¬
sumꝰ aut forte nec possumꝰ. Ed dicã dehis ͥ demonũ patiunt᷑ incurssubi habent absconditã ł obrutã intel¬
legentiã suã quando scđm suã uoluntatẽ & anima eoꝵ & corpore malignꝰ utit᷑ sp̃s: & qͥs c̃fidit hac
mala in hac uita euenire ñ posse sapienti: Deuiđ ꝑceptio ueritatis in hac carne qualis aut quanta est
quando sic̃ legimꝰ inueraci libro sapientiȩ corpꝰ corruptibile ad gͣuat animã & depͥmit t̾rena in ha¬
bitatio sensũ multa cogitantẽ. Ipetꝰ porto ł appetitꝰ actiõiss si hoc mͦ recte latine appellat᷑ ea quã g̃ci

Expanded text:
remanremanntraria, sive illa cogitemus, sive videamus, si digne consideremus, lacrymas tenere vix possumus, aut forte nec possumus. Quid dicam de his, qui daemonum patiuntur incursus? ubi habent absconditam vel obrutam intelligentiam suam, quando secundum suam voluntatem et anima eorum et corpore malignus utitur spiritus? Et quis confidit hoc malum in hac vita evenire non posse sapienti? Deinde perceptio veritatis in hac carne qualis aut quanta est, quando, sicut legimus in veraci libro Sapientiae, Corpus corruptibile aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem? Inpetus porro uel adpetitus actionis, si hoc modo recte Latine appellatur ea, quam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
.S. quantũ ẽ đ potuit : Ea qͥppe q̃ dnr pͥma nature quando ubi qͦmꝰ tã bene se hab̾e in hac uita poss ut ñ sub in¬
certis casib fluctuent: Quis enĩ dolor ẽtrius uoluptatis q̃ inqͥetudo contͣria qͥeti incorpꝰ cađẽ sapientis nõ
potẽ : Mẽ broꝵ certe ãputatio ł debilitas hõis expugnat in coloͥmitatẽ deformitas pulchritudinẽ. ĩ becilli¬
tas sanitatẽ suires lassitudo mobilitatẽ torpor aut tarditas. & ꝗ hoꝵ ẽ q neq̃at in carne sapientis inruere:
Statꝰ qͦq corporis atq motꝰ cũ decentes & ẽgruentes s̃ int̃naturȩ pͥmanumerant᷑: S ꝗ siali q mala uali¬
faciat. nonne omem staruendi corporis & mouendi speciẽ decꝰq ꝑũtiͤt. Tipsius animi pͥmigenia q̃ appel¬
lant᷑ bona ubiduo pͥma pont̃ ꝓpt̃ cp̃hensionẽ ꝑceptionẽq ueritatisssensũ & in tellectũ: S qualis quantꝰq

Expanded text:
uit? Ea quippe, quae dicuntur prima naturae, quando, ubi, quo modo tam bene se habere in hac uita possunt, ut non sub incertis casibus fluctuent? Quis enim dolor contrarius uoluptati, quae inquietudo contraria quieti in corpus cadere sapientis non potest? Membrorum certe amputatio uel debilitas hominis expugnat incolumitatem, deformitas pulchritudinem, inbecillitas sanitatem, uires lassitudo, mobilitatem torpor aut tarditas; et quid horum est, quod nequeat in carnem sapientis inruere? Status quoque corporis adque motus, cum decentes et congruentes sunt, inter naturae prima numerantur; sed quid si aliqua mala ualeupedem faciat? Nonne omnem statuendi corporis et mouendi speciem decusque peruertet? Quid ipsius animi primigenia quae appellantur bona, ubi duo prima ponunt propter conprehensionem perceptionemque ueritatis sensum et intellectum? Sed qualis quantusque
Abbreviated transcription (Latin):
er qͣ õis error enstit qͥ om̃ s filios ada tenebroso qͦdã sinu suscep̃ ut lõ abillibari sine labore. dolore.
formidines in sana gaudia discordiȩ lites. bella. Nsidiȩ iracundiȩ inimierȩ fallacia adulatio eraus
furtũ rapina ꝑfidia. suꝑbia. ãbitio in uidentia. honitidia parricida cruditas. seuitia neqͥtia ĩ pudi

Expanded text:
ex qua omnis error exsistit, qui omnes filios Adam tenebroso quodam sinu suscipit, ut homo ab illo liberari sine labore dolore formidines, insana gaudia, discordiae, lites, bella, insidiae, iracundiae, inimicitiae, fallacia, adulatio, fraus, furtum, rapina, perfidia, superbia, ambitio, inuidentia, homicidia, parricidia, crudelitas, saeuitia, nequitia, lu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtam̃ qr spei nr̃ȩ gaudiũ ꝓp̃t di laudẽ ñ ẽ tacentũ ⁊ de ardentis intmis scĩ amoris medullis d ictũ est:
Dñe dilen decorẽ domꝰ tuȩ: dedonis eiꝰ q̃ itihac erũ nosissima uita bonimalisq: largit᷑sipso adiuuante
coniciamꝰ ut possumꝰ qͥntũ sit illud qđ ñdũ exꝑti utiq: digne eloqͥ ñ uaemꝰ. Omitto enĩ quando fec̃ horon
rectũ. Omitto uitã ullã duoꝵ c̃iugũ in paradysi fetunditate felicẽ. qm̃ tã breuis fuit ut ad nascẽtium
sensũ nec ipsa ꝑuenerit inhai quã nouimꝰ in qͦ adhue sumꝰ cuiꝰ tẽptatiõ es inno quã totã tẽptationẽ quã¬
pot̾it eiplicares Nã qͥ ad pͥmã originẽ ꝑtinee omẽm mortaliũ ꝓgeni fuisse dãnata hec ip sa uita
si uita dicẽda ẽtot⁊ tantis malis plena testat᷑. Edem̃ aliud indicat horrda qͣdã ꝓfunditas ignorantiȩ¬

Expanded text:
erum tamen quia spei nostrae gaudium propter Dei laudem non est tacendum et de intimis ardentis sancti amoris medullis dictum est: Domine, dilexi decorem domus tuae: de donis eius, quae in hac aenJmnosissima uita bonis malisque largitur, ipso adiuuante coniciamus, ut possumus, quantum sit illud, quod nondum experti utique digne eloqui non ualemus. Omitto enim, quando fecit hominem rectum; omitto uitam illam duorum coniugum in paradisi fecunditate felicem, quoniam tam breuis fuit, ut ad nascentium sensum nec ipsa peruenerit: in hac, quam nouimus, in qua adhuc sumus, cuius tentationes, immo quam totam tentationem, quamratiam liberatur. Nam quod ad primam originem pertinet, omnem mortalium progeniem fuisse damnatam, haec ipsa uita, si uita dicenda est, tot et tantis malis plena testatur. Quid enim aliud indicat horrenda quaedam profunditas ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e infumitatis particeps facꝰ ẽ. ut nos in meliꝰ c̃mutati đ percatores mortalesq: sumꝰ : eiꝰ ĩ mortalis
Sic̃ enĩ ꝑunũ hoĩem peccantẽ in hoc tã gͦue malũ deuenimꝰ. ita ꝑunũ hoĩem eundẽq đm iustificãtẽ
ad illud bonũ tã sublime ueniemꝰ: Nec qͥs quã sedeb& ab isto ad illũ tͥnsisse c̃fiđesmsi cũ ibi fuerit ubi
tẽptatio milla erit sa pͥacẽ tenuerit quã belli huiꝰ in qͦ caro c̃cupis c̃ adũs spm ⁊ sp̃s adũs carnẽ multis¬

Expanded text:
nostrae infirmitatis particeps factus est; ut nos in melius commutati, quod peccatores mortalesque sumus, eius inmortalis nostrae infirmitatis particeps factus est; ut nos in melius commutati, quod peccatores mortalesque sumus, eius inmortalis Sicut enim per unum hominem peccantem in hoc tam graue malum deuenimus, ita per unum hominem eundemque Deum iustificantem ad illud bonum tam sublime ueniemus. Nec quisquam se debet ab isto ad illum transisse confidere, nisi cum ibi fuerit, ubi tentatio nulla erit; nisi pacem tenuerit, quam belli huius, in quo caro concupiscit aduersus spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
malignoꝵ aliquando patiantꝰs q̃ qͥdẽ passio absit sut eis obsit si hanc uitã in illa ȩtate &iã ipsa passiõe
ingͥuescente ⁊ animã de corpore excludente fimerint : Uerũ tam̃ ingͣui iugo q positũ ẽ suꝑ¬
reꝑit᷑ ut sobrii simꝰ atq intellegamꝰ hane uitã de peccato illo nimis nefario đ inparad yso ꝓpetͣtũ ẽ:
factã nob̵ eẽ penale . totũq q̃ nob̵cũ agit᷑ ꝑ testam̃tũ nouũ ñ ꝑtinere nisi ad noui scłi hereditatẽ nouã
ut hoc pignore accepto illud cuiꝰ hoc pignꝰ ẽ suo tpre c̃seqͥm̃: Nc̃ aũ abulem inspe ⁊ ꝓficientes dedie
Unicꝰ enĩ natura dĩfilius ꝓpt̃ nos miscdia factꝰ ẽ hõis filius : ut nos natura filii hõis filii đi ꝓ illũ gr̃a
fieremꝰ: Manens qͥ ppe ille ĩ mutabilis nat᷑am nr̃am in qͦ nos suscipe suscep̃ anob̾⁊ tenar diuinitatis suȩ¬

Expanded text:
malignorum aliquando patiantur. Quae quidem passio absit ut eis obsit, si hanc uitam in illa aetate etiam ipsa passione malignorum aliquando patiantur. Quae quidem passio absit ut eis obsit, si hanc uitam in illa aetate etiam ipsa passione ingrauescente et animam de corpore excludente finierint. CAPUT XV. Quod omne opuin paradiso perpetratum est, factam nobis esse poenalem totumque, quod nobiscum agitur per testamentum nouum, non pertinere nisi ad noui saeculi hereditatem nouam, ut hic pignore accepto illud cuius hoc pignus est suo tempore consequamur, nunc autem ambulemus in spe et proficientes de die Unicus enim natura Dei Filius, propter nos misericordia factus est hominis filius, ut nos natura filii hominis, filii Dei per illum gratia fieremus. Manens quippe ille immutabilis, naturam nostram, in qua nos suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
existendo pͥncipiũ ꝑsuꝑbiã: Dn enĩ creati ñ sua ueritate s: đi ueri participatiõe s̃ dii.plus aũ appe¬
tendo minꝰ ẽ qͥdũ sibi sufficere deligit. ab illo qͥ ei uere suffic̃ defic̃ : Illud itaq: malũ qđ cũ sibi
hõ placettanq sit & ipsũ lum̃ aũtit᷑ ab eo lumine qđ ea si placeat & ipse fit lum̃ sillud in quã¬
in alũ p̃cessit in abdito ut seq̃ret᷑ hoc inalũ qđ ꝑpet̾tũ ẽ in aꝑto suerũ ẽ enĩ qđ scriptũ ẽ. ante
at eẽ quando fit mn andati eudens atq indubitata tnsg̃ssio: ꝓppt̃ hoc đs illud ꝓhibuit qđ cũ ẽet ad¬
missũ nulla defendi poss& imaginatiõe iustitiȩ Et audeo dicere suꝑbis eẽ utile cađe in aliqđ aptũ¬
mani festũq peccatũ uñ sibi displiceant qͥ tã sibi placendo cecidant Sa lubrius eñĩ petrus sibi displicuit

Expanded text:
existendo principium per superbiam. Di enim creati non sua ueritate, sed Dei ueri participatione sunt di. Plus autem adpeexistendo principium per superbiam. Di enim creati non sua ueritate, sed Dei ueri participatione sunt di. Plus autem adpetendo minus est, qui, dum sibi sufficere deligit, ab illo, homo placet, tamquam sit et ipse lumen, auertitur ab eo lumine, quod ei si placeat et ipse fit lumen — illud, inquam, malum praecessit in abdito, ut sequeretur hoc malum, quod perpetratum est in aperto. ueram est enim quod scriptum est: ante nam esse non uideat, quando fit mandati euidens adque indubitata transgressio? Propter hoc Deus illud prohibuit, quod cum esset admissum, nulla defendi posset imaginatione iustitiae. Et audeo dicere superbis esse utile cadere in aliquod apmanifestumque peccatum, unde sibi displiceant, qui iam sib
Abbreviated transcription (Latin):
uinculũ ad ꝑpetuitatẽ urãm. quã illa qͥb estis tẽ cũ gignebamini c̃ligati: Gcce đos plato dic̃ & corporis
animȩq c̃ligatiõe mortales : & tam̃ ĩmortales płi aqͦ factis̃ uoluntate atq: c̃silio: Sigͦ animȩ pena¬
ẽ inqualicũq corpore c̃ligari qͥdȩ̃ qđ dos alloqͣns ds tanq sollicitos. ne forte mnoriant᷑ id est dissoluant᷑
acorpore. de sua fac̃ ĩmortalitate securus. Ñ ꝓpt̾ eoꝵ naturã q̃sit c̃pacta ñ simpler.s ꝓpt̃ suã in¬
uictissiniã uoluntatẽ. qua potens ẽ facere ut nec orta cõidant. ñec coneaa soluant᷑. s in cor

Expanded text:
uinculum ad perpetuitatem uestram, quam illa quibus estis tum, cum gignebamini, conligati. Ecce deos Plato dicit et corporis uinculum ad perpetuitatem uestram, quam illa quibus estis tum, cum gignebamini, conligati. Ecce deos Plato dicit et corporis animaeque conligatione mortales, et tamen inmortales dei a est in qualicumque corpore colligari, quid est quod eos alloquens Deus tanquam sollicitos, ne forte moriantur, id est dissolvantur a corpore, de sua facit immortalitate securos; non propter eorum naturam, quae sit compacta, non simplex, sed propter suam invictissima
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iet̃nũ cũ suis corporib ꝑ manebt̃. nec abeis ulla morte soluent᷑ : ꝗd ẽ qđ isti exagit andã xp̃ianã
fidẽ fingt̃ senescire qđ sciunt. aut &iã sibi repugnantes adũsũ se ipsos malt̾ dicere: dũ nob ñ des¬
nant contͣ dicere : Nẽpe platonis hȩx u̾ba s̃. sic ea cicero in latinũ ũtit : qͥb: induc̃ sũ mũđm dos qͥs
sec̃ ad lo qͥntẽ ac dicentẽ: uos qͥ meosatu orti estis. ad tendite quoꝵ oꝑũ ego parens effectorq sĩt̃
hec s̃ in dissolubila mer mitu quãquã om̃e c̃ligatũ solui potẽ: S haud quã quã bonũ ẽ ratiõe uinc¬
tũ uelle dissoluere. s qm̃ estis orti: ĩ mortales uos qͥcđẽ eẽ & indissolubues. ñ potestis ne unquã tamen
dissoluemini. neq uos ulla mortis facta periment : nec er̃ ualentiora quã c̃silũ meũ qđ maius est

Expanded text:
quod in aeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab eis ulla morte soluentur: quid est quod isti ad exagitandam Christianam quod in aeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab eis ulla morte soluentur: quid est quod isti ad exagitandam Christianam fidem fingunt se nescire quod sciunt, aut etiam sibi repugnantes aduersum se ipsos malunt dicere, dum nobis non desinant contradicere? Nempe Platonis haec uerba sunt, sicut ea Cicero in Latinum uertit, quibus inducit summum deum deos quos fecit adloquentem ac dicentem: Vos, qui deorum satu orti estis, adtendite: quorum operum ego parens effectorque sum, haec sunt indissolubilia me inuito, quamquam omne conligatum solui potest; sed haudquaquam bonum est ratione uinctum uelle dissoluere. Sed quoniam estis orti, inmortales uos quidem esse et indissolubiles non potestis; ne utiquam tamen dissoluemini, neque uos ulla mortis fata periment, nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uident᷑ i nride qđ đms anime a corpore separatioẽm int̾penas eiꝰ eẽ deputandã qr uidelic& eiꝰ
ꝑfectã beatita dinẽ tẽ illi fieri eristinant : cũ om̃i ꝓrsꝰ corpore etuta adđm simpler & sola & qͦdam
mͦ nuda redierit: Ubi sinihil qͦ ista refelleret᷑ opinio in eoꝵ lit̾is inuenirẽ : operosius mͥ disputan¬
dũ eẽt. qđ demonstrarẽ ñ corpꝰ eẽ animȩ : s: corruptibile corpꝰ onerosũ uñ illud ẽ qđ de soripturi
nr̃is insupiore libro c̃memorauimꝰ: Corpꝰ eñ corruptibile ad grauat anuã: addendo utiq: corrup¬
tibile ñ qualicũq corpore. s quale factũ ẽ expeccato c̃seqͣnte uindicta. animã ꝑhibuit adgͣuari
Qđ &iã siñ ad didiss& : nihil aliud intelligere deberemꝰ : s: cũ aꝑtissime plato đos a sũmodo fuctos
hab̃e ĩmortalia corpora p̃dicar&. eisq: ipsũ đm aqͦ facti s̃ inducat ꝓ magno beneficio pollicentẽ.

Expanded text:
animae a corpore separationem inter poenas eius esse deputandam, quia uidelicet eius perfectam beatitudinem tunc illi fieri existimant, cum omni prorsus corpore exuta ad Deum simplex et sola et quodam modo nuda redierit. Ubi si nihil, quo ista refelleretur opinio, in eorum litteris inuenirem, operosius mihi disputandum esset, quo demonstrarem non corpus esse animae, sed corruptibile corpus onerosum. Unde illud est quod de scripturis nostris in superiore libro commemorauimus: Corpus enim corruptibile adgrauat animam. Addendo utique corruptibile non qualicumque corpore, sed quale factum est ex peccato consequente uindicta, animam perhibuit adgrauari. Quod etiamsi non addidisset, nihil aliud intellegere deberemus. Sed cum apertissime habere inmortalia corpora praedicet eisque ipsum Deum, a quo facti sunt, inducat pro magno beneficio pollicentem,
Abbreviated transcription (Latin):
pudenda texer̃ : sensa ẽ mors una uqua deseruit anunã ds : Ea significata ẽ ũbis eiꝰ : quando timore
dem̃ti se abscondenti hõĩdũ adã ubi esi ñ utiq ignorando q̃rens. s in crepando ad monens ut atten da¬
ubi eẽt in qͦͥds̃ ñ eẽt Cũ uͦ corpꝰ anuna ipsa deferuit ȩtate corruptũ & senectute c̃fectũ: uenit in
expim̃tũ mors altera. de qua as̃ peccatũ ad hiuc puniens hõi direrat : tra es & int̾rã ib is. ut ethis duab
morsilla pͥma q̃ totius hõis ẽ c̃pleret : Quã scđa in ultimo seqͥt᷑ : nisi hõ ꝑgrãm libet̃: Neq enĩ corpꝰ
int̃ ap̃ĩanos ueracit̾ catholicã tenentes fidẽ : &ĩa ipsã nob̵ corporis mortẽ ñ lege nature quanullã
mortẽ hõi ds̃ fet̃. s merito inflictã eẽ peccati Qm̃ peccatũ uindicans ds̃: dũ hõi inqͦ tc̃ om̃s eramꝰ.

Expanded text:
pudenda texerunt, sensa est mors una in qua deseruit animam Deus. Ea significata est verbis ejus, quando timore dementi sese abscondenti homini dixit, Adam, ubi es ? non utique ignorando quaerens, sed increpando admonens, ut attendubi esset, in quo Deus non esset. Cum uero corpus anima ipsa deseruit aetate corruptum et senectute confectum, uenit in experimentum mors altera, de qua Deus peccatum adhuc puniens homini dixerat: Terra es et in terram ibis; ut ex his duabus mors illa prima, quae totius est hominis, conpleretur, quainter Christianos ueraciter catholicam tenentes fidem etiam ipsam nobis corporis mortem non lege naturae, qua nullam mortem homini Deus fecit, sed merito infli
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sã t̾rã di sui ñqͥdem sũmi s tam̃ magni. id est totius huiꝰ mundi m̃brũ inmedio positũ: &

Expanded text:
uniuersam terram dei sui, non quidem summi, sed tamen magni, id est totius huius mundi, membrum in medio positum uniuersam terram dei sui, non quidem summi, sed tamen magni, id est totius huius mundi, membrum in medio positum
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilit̃ ꝑseuerent: Et hoc qͥdem utrũ plato uerũ de siderib dicat: alia q̃stio ẽ: Neq enĩ ei c̃tinuo
c̃cedendũ ẽ globos istos luminũ siue orbiculos luce corporea suꝑ t̾ras seu die seu noete fulgentes: sius
qͥb dã ꝓpriis animis uiuere. eisq intellectualib &bcatis qđ oriã de ipso unũso mundo tanꝗ uno ani¬
mali marimo qͦ cuncta cet̾a c̃tinerent᷑ animalia instant̃ asfirmat. S hec ut din alia q̃stio ẽ. quã
nc̃ discutienda ñ suscepimꝰ hoc tantũ eont᷑ istos c̾memorandũ putaui. qͥse platonicos uorari ł eẽ
atitudinẽ q̃ramꝰ animȩ. & eã sẽꝑ eẽ uelimꝰ incorpore. uelut ȩtũ noso uinculo c̃ligatã: cũ eoꝵ auc¬
tor & magist᷑ plato donũ ado sũmo diis ab illo factis dicat eẽ c̃cessũ nealiquando moriant᷑. ĩdest
acorporib qͥb eos conetuit separent᷑ : Etendt̃ &iã isti t̾restria corpora sẽpit̾na eẽ ñ posse : cũ ipsã¬

Expanded text:
ruptibiliter perseuerent? Et hoc quidem utrum Plato uerum de sideribus dicat, alia quaestio est. Neque enim ei continuo concedendum est globos istos luminum siue orbiculos luce corporea super terras seu die seu nocte fulgentes suis quibusdam propriis animis uiuere eisque intellectualibus et beatis, quod etiam de ipso uniuerso mundo, tamquam uno animali maximo, quo cuncta cetera continerentur animalia, instanter adfirmat. Sed haec, ut dixi, alia quaestio est, quam nunc discutiendam non suscepimus. Hoc tantum contra istos commemorandum putaui, qui se Platonicos uocari uel esatitudinem quaeramus animae et eam semper esse uelimus in corpore, uelut aerumnoso uinculo conligatam; cum eorum auctor et magister Plato donum a deo summo dis ab illo factis dicat esse concessum, ne aliquando moriantur, id est a corporibus, quibus eos conexuit, separentur. CAPUT XVII. Contr
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ñ sinebat Siaũ hoe iranesciebant ut falsis incertisue ñ fiderent.s utrũ sẽpit̾nũ anquandoq fuiẽ habi¬
turũ eẽt bonũ suũ in neutrã partẽ assensiõe ferrent᷑: ipsa de tanta felicitate cunctatio beatȩ uitȩ ple

Expanded text:
utique non sinebat. Si autem hoc ita nesciebant, ut falsis incertisue non fiderent, sed utrum sempiternum an quandoque finem habiturum esset bonum suum, in neutram partem firma adsensione ferre
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰmͦdi ꝑtinentia. secũ sepeliendo curaũ abscondi: & aratro eruta senatꝰ uissit incendi. In eo gnre s̃ &ĩã
illa : ut aliꝗd denuma mitius suspicemꝰ. q̃ alexander macedo scribit acd matrẽ : sibi amagno antistice
sacror egyptioꝵ. qͦdã leone patefacta. ubi ñ pic & faunꝰ & eneas. & romulꝰ. ł &iã hertules & escula pius
er lib semela natꝰ. &tyꝑaride frẽs & siqͦs alios exmortalib ꝓdiĩs habent: s ipsi &iã maior  gentiũ. qͦsci

Expanded text:
eius modi pertinentia secum sepeliendo curauit abscondi et aratro eruta senatus iussit incendi. In eo genere sunt etiam eius modi pertinentia secum sepeliendo curauit abscondi et aratro eruta senatus iussit incendi. In eo genere sunt etiam illa, ut aliquid de Numa mitius suspicemur, quae Alexander Macedo scribit ad matrem sibi a magno antistite sacrorum Aegyptiorum quodam Leone patefacta, ubi non Picus et Faunus et Aeneas et Romulus uel etiam Hercules et Aesculapius et Liber Semela natus et Tyndaridae fr
Abbreviated transcription (Latin):
demones: t̃restrib gaudius deditos ppłos. đoꝵ noĩe seducentes : humanos errores. tanꝗ suos diuinos honores
babere uoluer̃. Adspectandos suoꝵ criminũ ludos : cultores suos : tanꝗ ad suũ cultũ studus ũ niundissi¬
mis ercitantes. & sibi delectabiliores ludos deipsis spectatorib exhibentes: Vbi siqua uelut honesta ge¬
runt᷑ intẽplis : c̃iuncta sibi theatroꝵ obscenitate t᷑pant᷑. & q̃cũq t̃pia gerunt᷑ intheatris c̃parata sibi
tẽploꝵ feditate. laudant᷑. & ea q̃ uarro ex his sacris. quasi ad celũ. & t̾rã. rerũq mortaliũ semine. tactꝰ.
intͣptatꝰ ẽ. qͥa nec ipsa illis ritib significant᷑: q̃ ipse in sinuare conat᷑. & iđo ueritas conantẽ ñ seqͥt᷑: Ex
supsa ẽẽnt : tam̃ animȩ rationali. ea qͥ in fra illã nature ordine c̃stituta s̃ ꝓdo suo colenda ñ eẽnt:
Nec sidebuit p̃ferre tanꝗ đos. eas res qͥb ipsã p̃tulit. uerꝰ ds̃ Et ea q̃ numa põpilius. reuera ad sacra

Expanded text:
emones terrestribus gaudiis deditos populos deorum nomine seducentes humanos errores tamquam suos diuinos honores habere uoluerunt, ad spectandos suorum criminum ludos cultores suos tamquam ad suum cultum studiis inmundissimis excitantes et sibi delectabiliores ludos de ipsis spectatoribus exhibentes ubi si qua uelut honesta geruntur in templis, coniuncta sibi theatrorum obscenitate turpantur, et quaecumque turpia geruntur in theatris, comparata sibi templorum foeditate laudantur, et ea, quae Varro ex his sacris quasi ad caelum et terram rerumque mortalium semina et actus interpretatus est quia nec ipsa illis ritibus significantur, quae ipse insinuare conatur, et ideo ueritas conantem non sequitur; et si ipsa essent, tamen animae rationali ea, quae infra illam naturali ordine constituta sunt, pro deo suo colenda non essent, nec sibi debuit praeferre tamquam deos eas res, quibus ipsam praetulit uerus Deus, et ea, quae Numa Pompilius re uera ad sacra
Abbreviated transcription (Latin):
cessaũ s ñ ẽ audita foris uot eiꝰ nec audit᷑ quando qͥdẽ ab eis qͥ foris ab eiꝰ corpore p̃cisi s : ñ illi obȩdit᷑ ipsoq
suos ꝑsecutores uidȩos qͥ calamo quassato ꝑdita in tegritate lino fumanti amisso luminȩ c̃parati sehq̃ c̃triuit¬
ñ ertinait qr peꝑc̃ eis qͦ n dũ uenerat eos iudicare s uidicari ab eis: inueritate sane ꝓtulit iuditiũ p̃dicens

Expanded text:
cessavit. Sed non est audita foris vox ejus, nec auditur; quandoquidem ab eis qui foris ab ejus corpore praecisi sunt, non illi obeditur: ipsosque suos persecutores Judaeos, qui calamo quassato perdita integritatenon exstinxit, quia pepercit eis, qui nondum uenerat eos iudicare, sed iudicari ab eis. In ueritate sane protulit iudicium praedicens
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in lustratiõe ueritatis intellegibilit̃ fulgens & ei contrarias tenebras id est maloꝵ angłoꝵ auersoꝵ aluce
iustctiȩ teterrimas m̃tes ipse diuide potuit. cui &ia futurũ ñ naturȩ s uoluntatis malũ occultũ aut incertũ

Expanded text:
est inlustratione ueritatis intellegibiliter fulgens, et ei contrarias tenebras, id est malorum angelorum auersorum a luce est inlustratione ueritatis intellegibiliter fulgens, et ei contrarias tenebras, id est malorum angelorum auersorum a luce iustitiae taeterrimas mentes, ipse diuidere potuit, cui etiam futurum non naturae, sed uoluntatis malum occultum aut incertum
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit: siue id lateat .s ex oc ca siõe tractande ꝓfunde obscuritatis alia queda uera dicant᷑ : ñ mͥ udet᷑
aboꝑib: đi absurda sententia : siquando lux pͥina illa facta ẽ angłi creati intellegunt᷑ int̃ sc̃os angłos &
ĩmundos fuisse discritũ ubi dictũ ẽ & diuisit ds̃int̃ iucẽ & tenebras. & uocaũ đs iucẽ diẽ & tenebras uocaũ
noctẽ. Solꝰ qͥppe ille ista discertiere potuit: qͥ potuit & ĩa prius quã cadent p̃scire casuros & priuatos lumi¬
ne ueritatis intenebrosa suꝑbia remansuros. Nã int̃ istũ nob notissimũ diẽ & noceẽ. id est int̃ hanc iucẽ
& has tenebras uulgatissimas sensib nr̃is. luminaria cȩli. ut diuiđdent ĩ ꝑauit. Fiant in qͥt iuminaria in
magna. lu minare maius in pͥncipia diei. & luminare minꝰ in pͥncipia noctis. & stellas posuit illa ds in firma¬

Expanded text:
scripsit, siue id lateat, sed ex occasione tractandae profundae obscuritatis alia quaedam uera dicantur: non mihi uidetur scripsit, siue id lateat, sed ex occasione tractandae profundae obscuritatis alia quaedam uera dicantur: non mihi uidetur ab operibus Dei absurda sententia, si, cum lux prima illa facta est, angeli creati intelleguntur, inter sanctos angelos et inmundos fuisse discretum, ubi dictum est: Et diuisit Deus inter lucem et tenebras; et uocauit Deus lucem diem et tenebras uocauit noctem. Solus quippe ille ista discernere potuit, qui potuit etiam priusquam caderent praescire casuros et priuatos lumine ueritatis in tenebrosa superbia remansuros. Nam inter istum nobis notissimum diem et noctem, id est inter hanc lucem et has tenebras, uulgatissima sensibus nostris luminaria caeli ut diuiderent imperauit: Fiant, inquit, luminaria in magna, luminare maius in principia diei, et luminare minus in principia noctis, et stellas; et posuit illa Deus in firma