comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃tis. qr ñ utut᷑ nͥ una tuni¬
ca. p̃ter pontifices. amictũ eciã
appellari solz dulli ã lamina au¬
rea utũtur mͦ qr qd̃ olim ĩ illa
nc̃ in signo crucis monstͣtur.
guis euangelii p̃ciosior ẽ zona

Expanded text:
ornamentis, quia non utuntur nisi una tunica praeter pontifices: amictum etiam appellari solet. Nulli autem lamina aurea utuntur modo, quia quod olim in illa, nunc in signo crucis monstratur. guis Evangelii pretiosior est a
Abbreviated transcription (Latin):
ã zona et suꝑhumerale nõ
tot colorib nc̃ uaniant᷑. nec
illi lapides solent poni in suꝑ¬
humerali Nil refert cũ xͥana
religio u̾itati seruiens: idẽ mi¬
stice reb compendiosis facit qd̃
uetꝰ obseruantia sũptuosis
unc uͦ qͥd significent uestim̃¬
castitatẽ in corpore. q̃ ad temꝑan¬
tiam ꝑtinet suꝑhumerale qd̃

Expanded text:
 zona, et superhumerale nunc tot coloribus non variantur, nec illi lapides solent poni in superhumerali nil refert, cum Christiana religio veritati serviens idem mystice rebus compendiosis facit, quod vetus observatio sumptuosis. Nunc vero quid significent vestimcastitatem in corpore, quod ad temperantiam pertinet. Superhumerale quod
Abbreviated transcription (Latin):
bitantes illuminant. he intꝰ sc̃ lati
litt̾ali has freq̃ntant p̃dicatores. qͥ
ut nubes uolant. ⁊ qͣi columbe ad fe¬
nestras suas. De fenests
tem ꝑ fenestras qͥnq sensus corporis
sigc̃ant᷑. qui extra stcti eẽ debent. ne
uanitates hauriãt: ⁊ intꝰ pacem ad
bona sp̃ualia

Expanded text:
bitantes illuminant. Hae intus latiorelitterali. Has frequentant praedicatores, qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas . Item per fenestras quinque sensus corporis significantur, qui extra stricti esse debent, ne vanitates hauriant, et intus patere ad bona spiritualia.
Abbreviated transcription (Latin):
in canticis canticoꝵ. Colũpnas fecit
argenteas.
citꝰ Qui qr sũmã diuinitatẽ et et̃¬
ne uite claritatẽ contẽplant᷑: auro
comꝑant᷑ uñ in p̃dictis canticis dic¬
igna st̃. qͥ sp̃ualit̃ subleuant.
a q̃aria: q̃ ornant ł roborant. deqͥ
nr̃ar̾ cedrina. laquearia: cip̃ssina.

Expanded text:
in Canticis canticorum: Columnas fecit argenteas .cit. Qui quia summam divinitatem et aeternae vitae claritatem contemplantur, auro comparantur. Unde in pTigna sunt quae spiritualiter sublevant. Laquearia quae ornant vel roborant, de qunostrarum cedvina, laquearia cupressina
Abbreviated transcription (Latin):
turab utroq ⁊ infert neutr̃ Incor¬
poralia qͦ tͣb modis mouent᷑ cogita¬
tione affectu ⁊ tẽpore cognitione tͥbꝰ
modis ꝑ augm̃tũ. ꝑ duminutionẽ.
⁊ ꝑ successionẽ affectui maitat᷑ spc̃¬

Expanded text:
tur ab utroque et infert neutrum. Incorporalia quoque tribus modis moventur, cognitione, affectu et tempore. Cognitione tribus modis, per augmentum, per diminutionem, et per successionem. Affectu mutatur sp
Abbreviated transcription (Latin):
har̾ mutationũ remoriẽtur adeo.
qr nec loco mouet᷑ qͥ ubiq ẽ. nec
forma: qr simplex eẽntia partibꝰ
caret. Nec cogitatione qr scientia¬
eiꝰ nec crescit᷑ neo minuit᷑ nec u¬
milit̾ nec affectu mutat᷑. qr sume

Expanded text:
mutationum removentur a Deo quia nec loco movetur, quia ubique est; nec forma, quia simplex essentia partibus caret; nec cognitione, quia ejus scientia nec crescit, nec minuitur, nec umiliter nec affectu mutatur, quia summe
Abbreviated transcription (Latin):
titras. ꝑ doctͥnã rinspirationẽ in¬
ueniss. ut aliqͥbꝰ certi st̃ discrecis
uocabłis detͥnitate ag̾ct᷑. fides tͥa
qiͣ ꝓͥa imposuit noia. eũ qͥ anullo
ẽ appłłando pr̃em: qͥ ab illo solo ẽ.

Expanded text:
nspirationem invenisset, ut aliquibus certis et discretis vocabulis de Trinitate ageretur, fides tria quasi propria imposuit nomina, cum qui a nullo est appellando Patrem; qui ab illo solo est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nota qd̃ tͥplici nomine appellat
dona. munera. sacͥfitia. Ideo dona. qr
deꝰ ea donauit: ut homo inde sustẽ¬
rat auctorẽ. Sacͥfitia: qr sacͥficant᷑
his eciã tͥb nominib pulchre in¬
nuit᷑ completũ eẽ in hoc sacͥfitio.
qd̃ olim tͥplex spondebat hostia le¬
gis. In pͥmis usq cõmunicantes le¬
gał pontifex ingrediens sc̃a scõꝵ¬

Expanded text:
 nota quod triplici nomine appellat: dona, munera, sacrificia. Ideo dona, quia Deus ea donavit, ut homo inde sustenrat auctorem; sacrificia, quia ea sacrificantur. His etiam tribus nominibus pulchre innuitur completum esse in hoc sacrificio quod olim triplex spondebat hostia legis. In primis usque Communicantes. Regalis pontifex, ingrediens sanc
Abbreviated transcription (Latin):
ris st̃ uacerdos eosdẽ asꝑgit. qr
ꝑ hoc sacͥfitiũ placat dmĩ um
Nam qñ nos emundat muner̃
augm̃tat suꝑ noꝵ cuuũ. Dum
ã nominat sublime altare: cõ¬
memorat sc̃a scõꝵ. Dũq noĩb
siuis recensifs scõs: gerit noĩa
ħ ẽ uixta pͥncipiũ canonis: et ĩ hac
parte. tropologice fert logion. qd̃¬
pectꝰ ⁊ suꝑhumerale qd̃ humeros
fiat cib ⁊ potꝰ singłaris. ꝑ u̾bum
utr̃q scificat Dum canta reb cõ¬
fertur gr̃a ut homo qui ꝑcipit
scĩficet uiuificat: ut qui digne
sumit uiulficet᷑ benedicit. ut
qͥ ꝑticipat et̾nam accipiat bñdic¬
tionẽ

Expanded text:
os eosdem aspergit, quia per hoc sacrificium placat Deum et Nam, cum nos emundat, numerum augmentat supernorum civium. Dum autem nominat sublime altare, commemorat sancta sanctorum. Dumque nominibus suis recenset sanctos, gerit nomina Hoc juxta principium Canonis et in hac parte tropologice fert logion pectus et superhumerale quod humeros fiat cibus et potus singularis. Per Verbum utrumque significat, dum tantam rebus confert gratiam, ut homo qui percipit sanctificetur, vivificat, ut qui digne sumit vivificetur, benedicit, ut qui participat aeternam accipiat benedictionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩba dicentis. accipite ⁊bibite ex
hoc om̃s nͥ sit illd̾ insigne mira¬
cłm. In his u̾bis cibꝰ carnis fit
fit caro: ⁊uinũ sanguis uñ m̃ito
ꝯuenit᷑ ad ħũiba. in qͥb tanta
głia dat᷑. Sacerdos tollit alte utr̃q
sigrans hũc cibum ⁊ hõ potum.
excellentiorẽ cunctis aliis. uup¬
plices te rogamꝰ usq oremꝰ p̃ceptiᷤꝰ
Pontifex ut lex in bebrt: asꝑgit ta¬

Expanded text:
is dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes. Hic fit illud insigne miraculum. In his verbis cibus carnis fit fit caro, et vinum sanguis. Unde meritoenitur ad haec verba in quibus tanta gratia datur, sacerdos tollit alte utrumque, significans hunc cibum et hunc potum excellentiorem caeteris. Supplices te rogamus usque Oremus. Praeceptis. Pontifex, ut lex jubebat, as
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis dñi in cena platis. q̃ sacer¬
dos subiungit. S ea dicturꝰ sic pꝰ in¬
cipit. siui pͥdie qͣm pat̾etur In his
ũbis sumit ab altari panẽ cõmu
rep̃sentat l̾iba dm̃. dum dicit. br̃¬
dixit ⁊ fregit. ⁊ q̃ secunt᷑ pꝰea tollit.¬

Expanded text:
ena prolatis, quae sacerdos subjungit. Sed ea dicturus sic prius incipit: Qui pridie quam pateretur. In his verbis sumit ab altari panem adhuc repraesentat verba Domini dum dicit: Benedixit et fregit, et quae sequuntur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
Qcͥqd gͦ in offitio misse agit᷑ añ se¬
canones testant᷑ ara incensi ⁊ ar¬
cha testamti ⁊ tabła suꝑ archã.
⁊ suꝑ tabłam duo cheruburglie
mutuo uultu. sese respicientia.
huc intͣbat solus pontifex semł
inanno. habens nomina patrũ.
in rõnali ⁊ suꝑhumerali scͥpta fe¬
rens sangͥnem ⁊ carbones. qͦs cũ
thuniate in thuribło orans : pone¬
bat. donec fumꝰ obũbͣret eũ. Deinde
asꝑgebat tabłam ⁊ archam sangͥne.

Expanded text:
quid ergo in officio missae agitur ante Secanones testantur, ara incensi et arca testamenti, et tabula supra arcam, et supra tabulam duo cherubim gloriae mutuo vultu sese respicientia. Hunc intrabat solus pontifex semel in anno, habens nomina Patrum in rationali et superhumerali scripta ferens sanguinem et carbones; quos cum thymiamate in thuribulo orans ponebat, donec fumus obumbraret eum. Deinde a
Abbreviated transcription (Latin):
cit septimũ: seductũ ꝯculcat. Su¬
ꝑbia enĩ aufert hoĩ dm̃̃. Inuidia
ꝓximũ. Ira seip̃m. Expoliatꝰ uͦ ab
his. qui nec de suo bono. nec dea¬
lieno pie letari uoluit: cũ nlsu¬
ꝑsit uñ gaudeat. ꝑ tͥstitiã flagel¬
latur. cui auaritia succedit. q̃
flagellatũ eicit. qi int̾ro amisso
gaudio: foris ꝯsolationẽ q̃rere
compellat. Postea accedit gula
q̃ animũ ext̾iorib inhiantẽ ad
excelsũ illicitꝰ Seqͥtur luxuria. q̃
illectũ ⁊ seductũ seruituti io¬
lent̾ subicit ꝑ suꝑbiam enĩ cor
inflatur. ꝑ ĩuidiã: arescit. ꝑi
pulu̾em recdigit᷑ ꝑ auaritiã dis¬
tatur. ꝑ luxuriã conculcat᷑ un
lutũ redigitur. ut dic̾e possit
infelix homo. Infixꝰ sum ĩ limo
ꝓfundi. qͥ ut lutũ platear̾ dele¬

Expanded text:
timum seductum conculcat. Superbia enim aufert homini Deum, invidia proximum, ira seipsum. Exspoliatus vero his, qui nec de suo bono, nec de alieno pie laetari velit, cum nihil supersit unde gaudeat, per tristitiam flagellatur. Cui avaritia succedit, quae flagellatum ejicit, quia interno amisso gaudio, foris consolationem quaerere compellitur. Postea accedit gula, quae animum exterioribus inhiantem ad excessum illicit. Sequitur luxuria, quae illectum et seductum servituti violenter subjicit. Per superbiam ergo cor inflatur, per invidiam arescit, per pulverem redigitur. Per avaritiam distatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur, ut dicere possit infelix homo: Infixus sum in limo profundi , qui ut lutum platearum dele
Abbreviated transcription (Latin):
stica signa crucis ꝓuehant. do¬
na oblata. Uum enĩ rogat dñm
ut placatꝰ oblationẽ łorõnem
accipiat ⁊ quibdã aliis int̾po¬
sitis. rogat ut dignet᷑ fac̾e obla¬
cionẽ bñdictã. hoc ẽ ut ꝓmo¬
ueat ĩ meliꝰ asqͥptam: hoc ẽ sibi
ꝓͥam ratam. hoc ẽ ut sufficieris
ad salutẽ. rõnabilem ⁊ accepta¬
bilẽ: hoc ẽ ut ipẽ recte diui¬
dat ⁊ dñm placare possit rõ

Expanded text:
stica signa crucis provehant dona oblata. Dum enim rogat Dominum ut placatus oblationem accipiat et quibusdam aliis interpositis rogat, ut dignetur facere oblationem benedictam, hoc est ut promoveat in melius ascriptam, hoc est sibi propriam, ratam, hoc est ut sufficiens sit ad salutem, rationabilem et acceptabilem, hoc est ut ipse recte dividat et Dominum pl
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰqͣm uenert̃ sig̃cata. pͥor edes: p̃sen¬
tẽ eccł̃iam misticat. sc̃a scõꝵ: celũ.
pontifex: xp̃m. sanguis passionẽ
carbones: caritatẽ xͥ churibulum:
riferas. ara: cohortes celi ara: ip̃m

Expanded text:
m venerunt significata. Prior aedes praesentem Ecclesiam mysticat; sancta sanctorum, coelum; pontifex, Christum; sanguis, passionem; carbones, charitatem Christi; thuribulum, riferas; ara, cohortes coeli; arca, Ch
Abbreviated transcription (Latin):
crucem tͥumphauit ⁊ nos tͥum¬
phare facit. Chorꝰ it̾at osanna in¬
in excelsis: ut saluem᷑ corpore et
aĩa int̾ angłos. Des¬
ost hec sacerdos secretum in¬
cipit hoc a quibdã uocatur
missa. qr in pͥmitiua eccłia ca¬
thecumini solebant int̾ẽe cele¬
bͣtioni misse: usq ad consecͣtione.
et cc̃ clamabat diaconꝰ. Cathecu
bantur foras. hoc mistĩũ missa
tidiano usu u̾ba retinentes: in
campis eadẽ cantebanit s ip̃i di¬
tũ eciã d̾r: qr humana ratio neqͣ¬
qͣm plenarie cin mist̾iũ capere
pot᷑ ad qd̃ sigc̃and̃. m̃ito secre¬
ta uoce celebtur de hoc canto ⁊
tam secreto mist̾io ł offitio sũ¬
acerdos gͦ secretũ misse
celebͣns: rep̃sentat ea que o¬
lim pontifex egit int̾ scã scõꝵ
qd̾ templũ dei olim diuisũ

Expanded text:
crucem triumphavit, et nos triumphare facit. Chorus iterat Hosanna in excelsis, ut salvemur corpore et anima inter angelos. Post haec sacerdos Secretum incipit. Hoc a quibusdam missa vocatur quia in primitiva Ecclesia catechumeni solebant interesse celebrationi missae usque ad consecrationem, et tunc clamabat diaconus dicens: bantur foras, hoc mysterium missa tidiano usu verba retinentes, in camnis eadem cantabant. Sed ipsi ditum etiam dicitur, quia humana ratio nequaquam plenarie tantum mysterium capere potest. Ad quod significandum merito secreta voce celebratur. De hoc tanto et tam secreto officio sumacerdos igitur Secretum missae celebrans repraesentat ea quae olim pontifex egit, quae illae quod templum Dei ol
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sc̃os rep̾sentet. intꝰ in amore:
⁊ foris in morib. ut intꝰ calens sit
amore: ⁊ extra chorꝰcans moribꝰ. qd̃
gͥ. usq ad supplices. Pontifex legał
orans fumo thymiamatis obũ¬
bratur. ⁊ tegebat᷑: ne pat̾et alicui
dũ cremaret incensũ. et xp̃c dũ
patrẽ int̃pellat ꝓ nob̾. angłoꝵ
tͣnsit intuitũ. qr intelligi ñ pot̃
qͣntũ p̾sentia sũpte carnis impe¬

Expanded text:
ipse sanctos repraesentet intus in amore et foris in moribus, ut intus calens sit amore et extra coruscans moribus: quoigitur usque Supplices. Pontifex legalis orans fumo thymiamatis obumbrabatur et tegebatur, ne pateret alicui dum cremaret incensum; et Christus, dum Patrem interpellat pro nobis, angelorum transit intuitum, quia intelligi non potest quantum praesentia sumptae carnis impe
Abbreviated transcription (Latin):
sentat. Gallus enĩ noctis ꝓfũde
ꝑuigil: hora eiꝰ diudit cantu dor¬
mientes excitat: diem appropin¬
ad cantand̾ exritat¬

Expanded text:
sentat. Gallus enim, noctis profundae pervigil, horas ejus dividit cantu, dormientes excitat, diem appropinad cantandum excitat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. fundam̃ta eiꝰ in montib sc̃is. su¬
qͣdrati .i. scĩ mundi. atq ifirmi. qͥ
ꝑ manꝰ sũmi portificis disponunt᷑
nͥ asolo xͦ qui ẽ singłare fundam̃tũ.
In hoc aũt eclifitio qͣnto qͥs differẽ¬
tiꝰ excellit. tanto humilior plus edi¬
fitii subleuat om̃is una caritas mo¬
re cem̃ti ꝯuingit. dũ uiui lapides pa¬
cis compage ligant᷑ Qd
urres ã. p̃dicatores st̃. ⁊ p̾lati
defensio eiꝰ. uñ sponsus ad sponsam

Expanded text:
 Fundamenta ejus in montibus sanctis. . Suquadrati, id est sancti, mundi atque firmi. Qui per manus summi artificis disponuntur sto, qui est singulare fundamentum. In hoc enim aedificio quanto quis differentius excellit, tanto humilior plus aedificii sublevat. Omnes una charitas more caementi conjungit, dum vivi lapides pacis compage ligantur. Turres autem praedicatores sunt et praelati defensio ejus. Unde spons
Abbreviated transcription (Latin):
in ħ sacram̃to gratia sumit᷑: sed
eciã a quo ẽ om̃is grã. hec eucha¬
ristia dicit᷑ diuina qr digne su¬
m̃tes diuinos ⁊ participes diui¬
nitatis facit hic ẽ panis cotidia¬
set: ita necessaritl ẽ usq ad finẽ
mundi eiꝰ p̃sentia. eo modo quo
panis uiuꝰ qͥ de celo des. mandu¬

Expanded text:
in hoc sacramento gratia sumitur, sed etiam ipse a quo est omnis gratia. Haec eucharistia dicitur divina, quia digne sumentes divinos et participes divinitatis facit. Hic est panis quotidiaset, ita necessaria est usque ad finem mundi ejus praesentia eo modo quo panis vivus qui de coelo descendit mandu
Abbreviated transcription (Latin):
spuał aut assũptio. q̃ u̾a fide ꝑ¬
cipitur: ⁊ sñ sacram̃tali. uͥ ñ est
ꝯtẽptꝰ religionie sufficit. Qui gͦ
manducat digne: habr sacram̃¬
tũ ⁊ rem sacram̃ti. Qui credit ⁊ di¬
ligit. ⁊ si manducare sub sacram̃¬
to ñ possit rem tñ sacram̃ti ht̃.
⁊ sp̃ualit̾ manducat. ⁊ u̾aciter
xp̃o incorporatur Sic itaq qͥdã
manducantes ñ manducant

Expanded text:
sumptio, quae vera fide percipitur, sine sacramentali, ubi non est contemptus religionis, sufficit. Qui ergo manducat digne, habet sacramentum et rem sacramenti. Qui credit et diligit, etsi manducare sub sacramento non possit, rem tamen sacramenti habet, et spiritualiter manducat, et veraciter Christo incorporatur. Sic itaque quidam manducantes non manducant, et
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ut pane angłico: ꝑ desertũ
ant. Cund̾ panẽ manducat hõ
⁊ angłe s homo adhuc ĩ medicina:
angłs iam in delicus. uolet aut̃ q̃¬
ri de hoc sacram̃to. utr̃ dñs corpꝰ su¬
um mortale dedit discipłis suis añ
passionẽ ł ĩ mortale. qd̃ magis credi¬

Expanded text:
ane angelico per desertum ant. Eumdem panem manducat homo et angelus. Sed homo adhuc in medicina, angelus jam in deliciis. Solet autem quaeri de sacramento utrum Dominus corpus suum mortale dederit discipulis suis ante passionem, an immortale, quod magis credi
Abbreviated transcription (Latin):
telligi᷑ ut iam diximꝰ. Ita assuiptio
rem sacram̃ti: tm̃ boni sacram̃tũ
in hoc loco: corpꝰ dñu applłamꝰ.
Rem sacram̃ti: ip̃am efficatiam.
igram sp̃ualem. qm ut supͣdix¬

Expanded text:
intelligitur, ut jam diximus, ita sumptio rem sacramenti tantum boni. Sacramentum in hoc loco corpus Domini appellamus; rem sacramenti ipsam efficaciam et gratiam spiritualem, quam, ut supra dix
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ recte credens munꝰ deo acceptabi¬
le coifferre pot̾it: ⁊ sũ fide impꝰsi¬
bile ẽ place̾ deo. sossumꝰ ã ꝑ obla¬
ta munera ꝯmemorare copiosã uic¬
timã: q̃ oblata ẽ appło. cum rex sa¬
lomon templũ et altare dno con
secͣret exemplo illiꝰ plebs fideł of¬
fert se. ⁊ sua dona dño

Expanded text:
acceptabile offerre poterit? quia sine fide, impossibile est placere Deo . Possumus etiam per oblata munera commemorare copiosam victimam, quae oblata est a populo cum rex Salomon templum et altare Domino sacraret. Exemplo illius plebs fidelis offert se et sua dona Do
Abbreviated transcription (Latin):
frigerabat ab amore dei. Uñ: ab aqͥ¬
sa in canticis canticoꝵ surge in qͥt
aqͥlo ⁊ueni auster hoc ẽ recede
aromata fluere facis. M̃ito gͦ
des q̃ in euangłio ꝯtinet᷑ arma¬
tura nr̃a ẽ cc̃ diabolũ. sui inqͥt¬
apłe. Resistite fortes in fide
unc consida
qd̃ plebs bacłos hic deponit
reclinatoria relinqͥt caput dete¬
git crucẽ fronti impͥmit. stans
audit ⁊ euangłm in altiori gdr
legit᷑: qͣm epła Nota singła de¬
pon̾e bacłos: ĩnuit xane eẽ ꝑ

Expanded text:
re Dei. Unde: ab aqusa in Canticis canticorum: Surge inquit, aquilo, et veni, auster . Hoc est, recede,aromata fluere facis. Merito ergo des quae in Evangelio continetur, armatura nostra est contra diabolum. Cui, inquit resistite fortes in fide . Nunc considera quod plebs baculos hic deponit, reclinatoria relinquit, caput detegit, crucem fronti imprimit, stans audit; quod Evangelium in altiori gradu legitur quam Epistola, nota singula. Deponere b
Abbreviated transcription (Latin):
sonsid̾ans enĩ in ꝑadiso diuma¬
ad ꝑadisũ celestiũ diuiciar̾ ꝑuẽ¬
tura sit᷑ exultat. Respiciens aut̃
qd̾ adhuc hic in ualle lacͥmar̃
retinet᷑. qd̃ de t̾restͥ ꝑadiso cecidit.
plorat u de gaudio ⁊ de hoc plo¬
ratu: pleniꝰ explicabo diuisim
in duob uoluminib. quor n
ni erit nom̃ ꝑadisꝰ. ⁊ alt̃i cur flet
qͥ gaudet hinc ã ad aliud tͣnseũ¬
tes: intueam᷑ pꝰ tͣnsitũ apłori de
uideis ad gentiles. quẽ ꝑ hoc ꝯ¬
memorat eccłia: qd̾ euangłm
a dextͣ parte ad sinistmͣ msfert᷑.
u bi legit᷑. Iudea enĩ respuẽte
ũbũ dei apłi tͣnsiert̃ ad gentes.
dũ siccato gedeonis uelłe: rs
urrigauit aream. Qui enĩ pꝰ dix¬
erat᷑: in uiã gentiũ ne abientis.
pꝰ hec p̾cepit dicens. Ite in orbẽ¬

Expanded text:
adiso divinaad paradisum coelestium divitiarum perventura sit, exsultat; respiciens autem quod adhuc in valle lacrymarum retinetur, et quod de terrestri paradiso cecidit, plorat. Sed de hoc gaudio et de hoc ploratu plenius explicabo divisim in duobus voluminibus, quorum uni erit nomen Paradisus, et alteri Cur flet qui gaudet. Hinc autem ad aliud transeuntes intueamur transitum apostolorum de Judaeis ad gentes, quem per hoc commemorat Ecclesia, quod Evangelium a dextera parte ad sinistram transfertur et ibi legitur. Judaea enim respuente verbum Dei, apostoli transierunt ad gentes, dum siccato Gedeonis vellere, ros irrigavit aream. Qui enim prius dixerat: In viam gentium ne abieritis , post haec praecepit dicens Prae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ songe excellit doct̾nam apłoꝵ
chorꝰ cantat compendiũ nr̃e fidei.
Quo rex uocat: respondert̃ militeᷤ.
ab antiqͦ usu sũpta ẽ. Boo enim
messores suos sic salutauit. ⁊ ꝓpħa
in ꝑalipomenõ asa regem: ⁊ eos qͥ
cũ eo erant. salutat itaq sacerdos
ppłm ⁊ monet orare ut in fide reci
oꝑe implebo. Uñ sacerdos statim of¬
fert dona ꝯsecnda. ⁊ dehinc muñã
sua ppłs sig̃cans offerre seipm̃ deo.
consida ordinẽ: euangłm p̃cedit
fides sequit᷑ Dehĩc offerũt᷑ mun̾a
Necesse ẽ enĩ pͥmũ audrre ĩibum
dei. sis enĩ credet nͥ pꝰ audiret: qͣmͦ

Expanded text:
 longe excellit doctrinam apostorus cantat compendium nostrae fidei, quo rex vocat, respondent milites: Sab antiquo sumpta est: Booz enim messores suos sic salutavit, et propheta in Paralipomene Asa regem et eos qui cum eo erant. Salutat ergo sacerdos populum, et monet orare, ut in fide recitopere implebo. Unde sacerdos statim offert dona consecranda; et dehinc munera sua populus, significans offerre seipsum Deo. Considera ordinem: Evangelium praecedit, fides sequitur, dehinc offeruntur munera. Necesse est enim primum audire verbum Dei. Quis enim crederet nisi prius audiret? Q
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ ⁊ o.u. dixit eccliastes Sub¬
andit᷑ comꝑatione dei. in quẽ
curam nr̃am iactare debemꝰ.
Caput detegitur ut ostñdat᷑ qͣm at¬
terte audire ⁊ intellig̾e ũbumdi
debemꝰ. Signũ erucis impͥmit᷑. ne¬

Expanded text:
tas, dicit Ecclesiastes , subauditur comparatione Dei, in quem nostram curam jactare debemus. Caput detegitur, ut ostendatur quam attente audire et intelligere verbum Dei debemus. Signum crucis fronti
Abbreviated transcription (Latin):
tus dr᷑. qr scĩ suspirantes: ab
imo pectoris gemitũ tͣhunt.
qͥ licet ⁊ spe gaudeant ut mo¬
net alła. tñ in ualle lacͥmaꝵ hic
ꝯmemorantes. habenit irriguũ
misticat᷑ Gemunt enĩ flebiliter:
ꝓ suꝑne dilatione beatitudinis
suꝑ flumina babilonis sedentẽ.
pate sue memores. It̃m lacͥmas fũ¬
dt̃ : ꝓ suis ⁊ alioꝵ excessib. dũ ex
uicinitate babilonici flumi. se¬
ip̃os uident sepe asꝑsos ⁊ alios pe¬
nitꝰ ĩmersos: ip̃iꝰ fluii rapaci¬
tate ferri deorsum. s qr hic plo¬

Expanded text:
tur, quia sancti suspirantes ab imo pectoris gemitum trahunt, qui licet spe gaudeant, ut monet Alleluia, tamen in valle lacrymarum hic commorantes habent irriguum mysticat. Gemunt enim flebiliter pro supernae dilatione beatitudinis, super flumina Babylonis sedentes patriae suae memores. Iterum lacrymas fundunt pro suis et aliorum excessibus dum ex vicinitate Babylonici fluvii seipsos vident saepe aspersos, et alios penitus immersos ipsius fluvii rapiditate ferri deorsum. Sed quia hic plo
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ alła modicũ ẽ in sermone ⁊
młtũ in neumate qr gaudiũ
illdꝰ maiꝰ ẽ qͣm qd̾ sermone pꝰ¬
sit explicari. ad cꝰ magnitudinẽ
reuelandã: oĩs lingua modica
ẽ. umꝑfecta. Quis enĩ plenee¬
narret qd̾ in cor hoĩs ñ ascẽdit
hoc gͦ gaudiũ q nec penitꝰ ũbiꝰ
expͥmi. nec penitꝰ taceri pot̾. ec

Expanded text:
uia modicum est in sermone, et multum in Pneumate, quia gaudium illud majus est, quam sermone possit explicari, ad cujus magnitudinem revelandam omnis lingua modica est et imperfecta. Quis enim plane enarraret, quod in cor hominis non ascendit? Hoc ergo gaudium quia nec penitus verbis exprimi, nec penit
Abbreviated transcription (Latin):
lũ: cor hominis intellige ꝑ ignem:
suauissime redoletꝰ ⁊ sursũ ascẽdit:
ita opꝰ bonũ ł orõ ex caritate flagreᷤᷤ¬
cit. ultͣ omĩa balsama ⁊ pigm̃ta.
et thymiamata. Thuriferariꝰ añ ce¬
roferarios seq̃ntes p̃cedẽs: monsttͣ
qd̃ churis sigcatio cõmunis ẽ scĩs

Expanded text:
lum cor hominis intellige; per ignem, suaviter redolet et sursum ascendit, ita opus bonum vel oratio ex charitate fragrescit ultra omnia balsama, pigmenta et thymiamata. Thuriferarius autem, ceroferarius et sequentes praecedens, monstrat quod thuris significatio communis est sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
temporalẽ s utr̃q secretã ⁊ ine¬
narrabilẽ. qr illam habr sñ pa¬
tre ⁊ hanc sñ matre uñ ꝓpħa. Ge¬
neritionẽ eiꝰ quis enarrabit: sac̃¬
dotẽ aũt egredientẽ. p̃cedt̃ duo
ceroferarii. ⁊ porͣtor churibul. Be¬
inde subdiaconꝰ portans euangłm.¬

Expanded text:
retam et inenarrabilem, quia illam habet sine patre, et hanc sine matre, unde propheta: Generationem ejus quis enarrabit? Sacerdotem autem egredientem praecedunt duo ceroferarii et portator thuribuli, deinde subdiaconus portans Evang
Abbreviated transcription (Latin):
nificõni pulchre ꝯuenit. qd̾ seq̃n¬
tia ũiba habet laudiflua ⁊ cantũ
duleisonũ. qi ibi oĩa ert̃ plena lau¬
de ⁊ melodia celestis orgam ha¬
bundabit dulciflua leticia. qr
siõ letantiũ oĩum habitatio ĩ¬
te. erit ibi ⁊ qr laudes et̾̃ne uite
humanis ubis ñ resonabt̃ Que

Expanded text:
nificationi pulchre convenit quod Sequentia verba habet laudiflua et cantum dulcisonum, quia ibi omnia erunt plena laude, et melodia coelestis organi abundabit dulciflua laetitia. Quia sicut laetantium omnium habitatio erit ibi . Et quia laudes aeternae vitae humanis verbis non r
Abbreviated transcription (Latin):
de rerłm Et nota qd̾ fcã grn̾ali cõ¬
fessione ut pura pectora sint ser¬
uientitĩ. Sacerdos dat oscłm signi¬
ficans xp̃m qui nob̃ pacem obtulit.
latur ip̃m ⁊ euangłm. altare in ħ
gentilem. qui ꝑ euangłm credidit.
utroq enĩ xp̃c dedit pacem: qñ lapiᷤ
angłaris factus fecit utr̃q unũ et
nota qd diaconꝰ ł subdiaconꝰ offert
sacerdoti euangłm ad oscłand̃. qr
p̾dicatores reconciliauert. ⁊ obtule

Expanded text:
em . Et nota quod, facta generali confessione ut pura pectora sint servientium, sacerdos dat osculum, significans Christum qui nobis pacem attulit latur ipsum et Evangelium. Altare in hoc gentilem, qui per Evangelium credidit. Utrique enim Christus dedit pacem, quando, lapis angularis factus, fecit utraque unum. Et nota quod diaconus vel subdiaconus offert sacerdoti Evangelium ad osculandum, quia praedicatores reco
Abbreviated transcription (Latin):
Responsoriũ qd̾ epłam seqͥt᷑. assen¬
sum sigc̃. quẽ auditores monitis p̃¬
buert᷑ p̾dicantrũ. uñ: pulchre res¬
ponsoriũ noĩat. Qui enĩ ꝑ p̾dicati¬
onẽ credidert̃: uixta uelle p̃dicã¬
tiñ respondert᷑ dũ legem dei scẽ

Expanded text:
Responsorium, quod Epistolam sequitur, assensum significat quem auditores monitis praebuerunt praedicantium. Unde pulchre Responsorium nominatur. Quod enim per praedicationem crediderunt juxta velle praedicantium responderunt, dum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qñ increpando ⁊ arguendo ccͣ rebel
rea in qͣ sedet: rectũ rep̃sentat ser¬
monẽ p̃dicantis. ut ñ loqͣtur ex
sp̃u hominis s dei scd̃ scͥpturas
dei. siuod uirgaẽ supͣ crucẽ posi

Expanded text:
 increpando et arguendo contra rebellrea in qua gallus sedet rectum repraesentat sermonem praedicantis, ut non loquatur ex spiritu hominis, sed Dei secundum Scripturas, Dei . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ secłi: ĩ peccatis iacentes. Glallꝰ
choiꝰ p̾latoꝵ. qui distincte p̃dicãt
dormientes excitant: ut abiciant
oꝑa tenebr᷑. clamantes. uedormi¬
entib. exurge qͥ dormis. lucem uẽ¬
t᷑am p̃nuntiant. dũ diẽ uidicii ⁊
fut᷑am głiam p̃dicant. frudent̾ aũ
añqͣm aliis p̃dicent: uͥtutib se a
sõpno peccati excitantes. corpꝰ suũ

Expanded text:
hujus saeculi in peccatis jacentes; gallus, chorus praelatorum qui districte praedicant, dormientes excitant, ut abjiciant opera tenebrarum, clamantes: Vae dormientibus! Exsurge, qui dormis. Lucem venturam praenuntiant: dum diem judicii et futuram gloriam praedicant. Prudenter autem antequam aliis praedicent, virtutibus se a somno p
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ necessarii. designant᷑ młtis uo¬
lectrũ aũ qd̃ ex itͣq parte sonũ
elicit: lingua p̃dicatoris ẽ. que
utr̃q testam̃tũ resonare facit. Dẽ¬
slSignũ unde pendet ligno¬
iuxta illd̾. Michi ã absit głiari nͥ

Expanded text:
t necessarii, multis designantur voctrum quod ex utraque parte sonum elicit, lingua praedicatoris est, quae utrumque Testamentum resonare facit. Lignum, unde pendet juxta illud: Mihi autem absit gloriari nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctant que licet ex se facilia sint.
cũ ꝓ b̾uitate ł difficultate dicendi
minꝰ patent ircellectui. Uñ homo
qͥ u̾m cognoscẽdi desid̾io carere ñ
potest᷑ crebͥs mouet᷑ qͥstionibꝰ. Sic̃
enĩ oculꝰ lum̃ appetit: ita aĩa u̾n
uidẽ ut bonũ ꝓͥum desid̾at. qd̾ cog¬
nosc̾e ⁊amare eam facit felicem
d fallitur dũ q̃rit cognosc̾e ũm

Expanded text:
tractant, quae licet ex se facilia sint, tamen pro brevitate vel difficultate dicendi, minus patent intellectui. Unde homo qui veri cognoscendi desiderio carere non potest, crebris movetur quaestionibus. Sicut enim oculus lumen appetit, ita anima verum videre ut bonum proprium desiderat quod cognoscere et amare eam facit felicem. Sed fallitur dum quaerit cognoscere verum
Abbreviated transcription (Latin):
extraxit in de hoĩum. quos tͣnsuexit
ad societatẽ ix ordinuĩ angłoꝵ hec tͥage¬
ña distingũtur in euangłio ꝑ eos qͥ
inagro st̃ ⁊ ꝑ eos qui in molendino st̃
credunt᷑ fuisse in naturalilege ⁊ in
tempore legis scͥpte. seu tempore ꝓphaꝵ
actionẽ. ⁊ ꝑ .ix. lectiones que ꝑtinent ad
cognitionẽ oꝑm dei ⁊ ꝑ .ix. responsoria

Expanded text:
xit ad societatem novem ordinum angelorum. Haec tria genera distinguuntur in Evangelio per eos qui in agro sunt, et per eos qui in molendino suntcreduntur fuisse in naturali lege, et in tempore legis litterae, seu tempore propheactionem, et novem lectiones, quae pertinent ad cognitionem operum Dei, et novem responsorios,
Abbreviated transcription (Latin):
cet ꝑ uniu̾sitatẽ creature ĩue¬
stigaret᷑ potentia dei. ñ tñ ĩ ñ¬
sitas ẽ potentia . ł pusctudo. sa¬
pientia ł utilitas benignitas. Que
in m̃te ẽ potentia: ita ind̾o po¬

Expanded text:
tem creaturae investigaretur potentia Dei, non tamen immensitas est potentia, vel pulchritudo sapientia, vel utilitas benignitas. Quae in mente est potentia, ita in Deo po
Abbreviated transcription (Latin):
erã de extiorib formis. phisica de
int̾iorib docet nait᷑is. et theo logica.
ut ã brerut᷑ utilitatẽ attingamꝰ
tes. logycã. ethycam. theorycam.
logyca deuocib. ethyca de moribꝰ.
theorica de reb tractat. Itẽ cheo¬
rica subduudit᷑ in mathematica
pħicam. theologycam mathema¬
tica de inuisibilib formis rer̾ uisi¬
biliũ agit. pħica de inuisibilib na¬
turis rer̃ uisibiliũ. Theologyca de
inuisibilibꝰ eentiis ⁊ eax̃ naturio.
sic gͦ ꝑ partes iuuam in diuma pa¬
attendimꝰ ꝑ litt̾alem sensum ⁊ ret̃
significõnẽ ꝯsidamꝰ. ut capiamus
misticũ intellectũ. ut ꝑ formam
uisibilẽ uͥ inuat mathematiea
aũ scd̾ naturã inusibilẽ uͥ pħica

Expanded text:
tes. Res autem omnis aut secundum exteriorem formam significat, ut nix per albedinem; illud: Capilli tui sicut grex caprarum es, logicam, ethicam, theoricam. Logica de vocibus, ethica de moribus, theorica de rebus tractat. Item theorica subdividitur in mathematicam, physicam, theologiam. Mathematica de invisibilibus formis rerum visibilium agit, physica de invisibilibus naturis rerum visibilium, theologia de invisibilibus essentiis et earumdem naturis. Sic ergo per artes juvamur in divina paattendimus propter litteralem sensum, et rerum significationem consideramus ut capiamus mysticum intellectum per formam visibilem ubi juvat mathematica, aut secundum naturam invisibilem ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitatẽ .s. memoriã. intelligen¬
tiã delectationẽ ł gaudiũ. ait si
dicamꝰ nat᷑alem intelligentiam
q̃ mens applłat᷑ ex qͣ nascitur no
it̃ tͥa qͦ ad se inuicẽ referunt᷑.

Expanded text:
elligentiam, delectationem vel gaudium, aut si dicamus naturalem vim intelligendi quae mens appellatur, ex qua nascitur notrunt. Tria quoque ad se invicem referuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
augͦtinũ subalit̾ existunt ĩ aĩa.
se cognoscẽs: notitiã tanqͣm pro¬
lem gignit.
ercius amor qui ab ip̃is ꝓcedẽs
ittͥusq cõplexio ẽ aĩa ut ex h
qd̾ reꝑit in se inuestigat sup̃ se
⁊ ĩuenit in deo potentiã sapiẽtiã.
gaudiũ. ẜ different̃. In aĩa enĩsic
st̃ qd̾ cempore mẽs p̃cedit. ex qͣ est

Expanded text:
antialiter existunt in anima, se cognoscens, notitiam tanquam prolem gignit. Tertius est amor, qui ab ipsis procedens utriusque complexio est. Anima autem ex hoc quod reperit in se, investigat supra se et invenit in Deo potentiam, sapientiam, gaudium, sed differenter. In anima enim sic sunt, quod tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ nunꝙͣ licet raro: anagogcus
admi soet. ut ierłm intelligitur
hystorialit̾: ciuitas t̾rena. allegorice:
eccłia tropologice: aĩa fi deł. anago
alias res sigẽant usi claret sciẽtiã
arciũ ad cognitionẽ diuinat᷑ scͥ¬
turar᷑ ualde eẽ utilẽ. In ħenĩ qd̃
in duuna pagina tam rer̃ qͣm uo¬
cũ necessaria ẽ sig̃catio: artes ei
subseriunt. dũ tͥuiũ uocũ. qͣ¬
druuiũ: phisicã rer̾ ãminisit᷑
noticiã. Sigc̃atio tñ rer̃. dignior
ẽ. qr allegoricꝰ sensꝰ. acutior. tro¬
pologicꝰ suauior ẽ. Item uoces:
ex humana. res: ex duuna in¬
stctutione sigc̃ant. Stc̃ enĩ homo
ꝑ uoces alt̾i sic deꝰ ꝑ creaturas uo¬
luntatẽ suã indicat. Eeciã uer̃

Expanded text:
nonnunquam, licet raro, anagogicus admiscetur, ut Jerusalem intelligitur historialiter civitas terrena, allegorice Ecclesia, tropologice anima fidelis, anagogalias res significant. Unde claret scientiam artium ad cognitionem divinarum Scripturarum valde esse utilem. In hoc enim quod in divina pagina tam rerum quam vocum necessaria est significatio artes ei subserviunt dum trivium vocum, quadrivium physicarum rerum administrat notitiam. Significatio tamen rerum dignior est, quia allegoricus sensus acutior, tropologicus suavior est. Item voces ex humana, res ex divina institutione significant. Sicut enim homo per voces alteri, sic Deus per creaturas voluntatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
allegoria. ⁊ tropologyam. hystoria
ẽ sigcatio uocũ adi res allegoria
ẽ qñ ꝑ factũ intelligit᷑ alid̾ fc̃m
si uisibile simplicit᷑ ẽ: allegora ẽ.
Si inuisibile ⁊ celeste anagoge dr᷑.
tropologia ẽ: qñ ꝑ factũ ostñdit᷑
alid̾ faciend̾. hystoria drͣ a greco hy¬

Expanded text:
pologiam. Historia est significatio vocum ad res. Allegoria est quando per factum intelligitur aliud factum. Si visibile, simplex allegoria est, si invisibile et coeleste anagoge dicitur. Tropologia est quando perfectum ostenditur aliud faciendum. Historia dicitur a Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
tĩor. in u̾itatẽ ⁊ uͥtutẽ. ext̾ior spe¬
cies in signũ u̾itatis.⁊ in signũ
uͥtutis. Cũ enĩ auris int̾ior obsur¬
ouerat. foris locutꝰ ẽ hoĩ deꝰ ꝑ sig¬
na signũ aũ u̾itatis alid̾ inoꝑ¬

Expanded text:
terior in veritatem et virtutem; exterior species in signum veritatis, et in signum virtutis. Cum enim auris interior obsurduerat, foris locutus est homini Deus per signa. Signum autem veritatis aliud in op
Abbreviated transcription (Latin):
ad mores edificandos ꝯĩititur. ut sc̃
moralia. anagoge uͦ dr᷑: suxsũ duc¬
tio. Uñ anagogitꝰ sensꝰ dr᷑. qͥ qiͣ aui¬
sibilib ducit ad ĩusibilia. ut lux
pͥma die facta: rem inuisibłem .i.

Expanded text:
ad mores aedificandos convertitur, ut sunt moralia. Anagoge vero dicitur sursum ductio. Unde anagogicus sensus dicitur qui a visibilibus ducit ad invisibilia. Ut lux prima die facta, rem invisibilem, id
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ ẽ ei ẽẽ ud̃ qd̃ ẽ ne illam reci¬
pit mutibilitatẽ ⁊ lullo enĩ gen̾e
mutabilitatis potest mutari. Nec
enĩ loco ł forma ł tẽpore muta¬
ri pot̾. qͥb modis corpora mutã¬
tur: Mutat᷑ enĩ corpꝰ scd̾ locĩ. qñ
totũ deloco in locũ tͥnsfert᷑ scd̃
formã. i. dispositionẽ parciũ: tͥbꝰ

Expanded text:
 ei esse et idem quod est, nec ullam recipit mutabilitatem. Nullo enim genere mutabilitatis potest mutari. Nec enim loco vel forma vel tempore mutari potest; quibus modis corpora mutantur. Mutatur enim corpus secundum locum, quando totum de loco ad locum transfertur; secundum formam, id es
Abbreviated transcription (Latin):
benefitia petituri. his factis: uenit
ad altare cantans. Introibo ad alta
sit de aqͣ ad basim altaris esfundit.
ꝯmittẽs quicqͥd excedit iures suaᷤ¬
humanas. et in tanto sacram̃to
dehinc altare lyntheo extergit᷑
altare xp̃c ẽ. lintheũ caro eiꝰ. tũ¬
sionib passionũ ad candorẽ et
głiam ĩ mortalitatis ꝑducta. hĩc¬
in modũ crucis in medio altaris.
et ꝑ qͣtuor angłos eiꝰ crucẽ facit
de oleo sc̃ificato. Deinde cruces tres
ꝑ singłos parietes eccłie eodẽ oleo
cͥsmant᷑ ⁊ sic ꝑacta osecͣtione: al

Expanded text:
petituri. His factis venit ad altare cantans: Introibo ad altarsit de aqua ad basim altaris effundit, committens Deo quod excedit vires humanas in tanto sacramento. Dehinc altare linteo extergitur. Altare Christus est, linteum caro ejus tunsionibus passionis ad candorem et gloriam iin modum crucis accensum in medio altaris, et per quatuor angulos ejus crucem facit de oleo sanctificato. Deinceps cruces tres per singulos parietes Ecclesiae de eodem oleo chrismantur, et sic peracta consecratione alt
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ: diuinitasꝰ. aqͣ humanitas.
Sic popłs sc̃ificat᷑ doctͥna fidei ⁊ me¬
moria passionis xͥ unitꝰ capiti suo:
deo ⁊ homini. Inde altare ⁊ eccłia
asꝑsoriũ de ysopo humilitas xͥ ẽ¬
aqͣ qua asꝑsa mundat᷑ eccł̃ia ca¬
cͥcuit asꝑgendo: qiͣ lustͣnis ⁊ curã¬

Expanded text:
vinum divinitas, aqua humanitas. Sic populus sanctificatur doctrina fidei et memoria passionis junctus suo capiti Deo et homini. Unde altare et EcclesAspersorium de hyssopo humilitas est, qua aspersa mundatur Ecclesia cacuit aspergendo q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã. t̾ciam. sextã. nonã. uesꝑas. cõ¬
pletoriũ Qiia dignũ ẽ ut homo qͥ
corpꝰ gerit ex .iiii. elem̃tis quat̃ res¬
pectu noctis ⁊ qͣter respectu diei ꝑ
diẽ naturalẽ dm̃ placare sibi sata¬
gat. ⁊ cũ omĩ tempore laudandꝰ sit
d̾s: potissimũ in p̃dictis horis lau¬
luculo surrexit hora pͥma. mulie¬
rib abangłis annunciata ẽ resur¬
ꝓ salute mundi. In uesꝑis ꝯmemo¬
ramꝰ aduentũ dñi. ĩ mundi uesꝑe.
Incõpletorio ꝯpletũ eẽ gaudiũ sc̃õꝵ
ĩ die gen̾ał retͥbutionis. Merito gͥ

Expanded text:
extam, nonam, vesperas, completorium. Quia dignum est ut homo qui corpus gerit ex quatuor elementis, quater respectu noctis, et quater respectu diei; per diem naturalem Deum placare fibi satagat, et cum omni tempore laudandus sit Deus, potissimum in praedictis horis lauluculo surrexit, hora prima mulieribus ab angelis annuntiata est resurpro salute mundi. In vesperis commemoramus adventum Domini in mundi vespere. In in completorio completum erit gaudium sanctorum in die
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam ornet. ⁊ p̃paret̾ ad celestẽ
dedicationẽ: ꝑ temporalẽ eccłie dedica¬
tionẽ ex parte figurat᷑. sontifex etenĩ
ter circuit eccłiam dedicandã. asꝑgẽs
eam aqͣ benedicta clero et ppło seqñ¬

Expanded text:
rat ad coelestem dedicationem, per temporalem Ecclesiae dedicationem ex parte significatur. Pontifex enim ter circuit ecclesiam dedicandam, aspergens eam aqua benedicta, clero et populo seque
Abbreviated transcription (Latin):
no. des de.ce. Eccl̃ia enĩ hic militati
pacem: festum agit ꝯuuiũ. Urbs
ues exerritꝰangłoꝵ cum claro sena
ta martyrũ. agmina flores uͥginei.
data uarietate scõꝵ societas. casta ge¬
neratio cum caritate. hanc tam ad¬
mirandã celi curiã: mirifice ador¬
nat gẽma illa singłaris ⁊ incomꝑa

Expanded text:
 de coelo . Ecclesia enim hic militat, pacem, festum agit continuum. Urbs um, exercitus angelorum, cum claro senatta martyrum agmina, flores virginei, data varietate sanctorum societas, casta generatio cum claritate. Hanc tanquam admirandam coeli curiam mirifice adornat gemma illa singularis et incompa
Abbreviated transcription (Latin):
illuminaret sedentes. in tenebͥs
tempore noctis: natꝰ ẽ de uͥgine.
N pͥncipio officii
laus speciosa in ore pecc̃oris. nͥ ip̃e
in laudẽ sui labia nra aꝑire dig¬
netur. deinde diuinũ inuocamꝰ aux¬
iliũ pꝰ ea głificamꝰ dm̃ in tͥnitate ꝑ

Expanded text:
illuminaret sedentes in tenebris . Tempore noctis natus est de Virgine. In principio officii laus speciosa in ore peccatoris , nisi ipse in laudem sui labia aperire dignetur. Deinde divinum invocamus auxilium: postea g
Abbreviated transcription (Latin):
angłicis organis om̃sq scĩ diẽ
magne festiuitatis qͣm fecit dñs conti¬
nue celebͣntes. in epychalannis lauda¬
re ñ cessant. sponsũ ĩ mortalẽ specio¬
sũ forma p̾filiis hoĩum. qui eccłiam
sibi gͣtuitam elegit clem̃tia. de qͣ ut
ab et̾no p̃iũdat ait. Ibo mͥ ad montem
mirre. et ad colles libani ⁊ loqͣr spon¬
se mee. de qͣ exultauit ut gigas ad cur
tre regregꝰ eiꝰ ad patrẽ. excursus usꝙ
ad inferos. recur usq ad se dei. ut õs
electos apͥncipio usq ad finẽ unum
regnũ in iuisione sũme tͥnitatis faci¬
at. in qͣ głietur unꝰ ꝑ cuncta sccła d̃s¬

Expanded text:
ur organis. Omnesque sancti diem magnae festivitatis quam fecit Dominus continue celebrantes, in epithalamiis laudare non cessant Sponsum immortalem, speciosum forma prae filiis hominum, qui Ecclesiam sibi gratuita elegit clementia. De qua, ut ab aeterno praeviderat, ait: Ibo ad montem myrrhae et ad colles Libani, et loquar sponsae mtre, regressus ejus ad Patrem: excursus usque ad inferos, recursus ad sedem Dei, ut omnes electos a principio usque ad finem mundi unum regnum in visione summae Trinitatis faciat, in qua gloriatur unus per cuncta saecula D
Abbreviated transcription (Latin):
salus totiꝰ secłi. arbor salutifera. ⁊
ne t̾datur unqͣm obliuioni cͥca
nos dilectio dei. qui ut seruum
redimeret. filiũ suũ unicũ cͣclidit
hoo signo armat se eccłia in pecto¬

Expanded text:
s totius saeculi, arbor saiutifera. Quare ne tradatur unquam oblivioni circa nos Dei dilectio, qui ut servum redimeret, Filium unicum tradidit; hoc signo armat se Ecclesia in pecto
Abbreviated transcription (Latin):
tenã. unam in calicẽ mittit de
aliam consumit. t̾ciam in pixide
morit᷑is ad uiaticũ reponit. quia
corpꝰ dñi ẽ triforme. Illd̃ qd̾ de ma¬
ria uͥgine sũptũ amorte resur¬
gens celos penetͣuit. et illd̃ qd̾ ĩ
electis adhuc in t̾ra laborat ⁊ l¬
lud qd̃ in sepulcͥs iam pausat.
Pars in calicem missa ẽ corpꝰ diũ
iam sũptũ in głia pars a sacer
pars in altari relicta ẽ corpꝰ cdni
in sepulcͥs quiescens. ueccłia ĩ¬

Expanded text:
tur: unum in calicem mittitur, e consumitur, tertium in pixidem morituris ad viaticum reponitur; quia corpus Domini est triforme. Illud quod de Maria sumptum, a morte resurgens coelos penetravit; et illud quod adhuc in electis in terra laborat, et illud quod in sepulcris jam pausat. Pars in calicem missa, est corpus Domini jam sumptum in gloria; pars a sacerdpars in altari relicta, est corpus Domini in sepulcris quiescens, id
Abbreviated transcription (Latin):
cantꝰ in cõmunione sigc̃ letitrã
fideliũ de xp̃i resuirectione orõ
ite missa ẽ dicit sig̃cans angłos qͥ

Expanded text:
cantus in communione, significat laetitiam fidelium de Christi resurrectione. OratIte, missa est dicit, significans angelos, q
Abbreviated transcription (Latin):
tenã. unam in calicẽ mittit de
aliam consumit. t̾ciam in pixide
morit᷑is ad iuaticũ reponit. quia
corpꝰ dñi ẽ triforme. Illd̾ qd̾ de ma¬
ria uͥgine sũptũ amorte resur¬
gens celos penetuit et illo̾ qd̾ĩ
lud qd̃ in sepulcͥs iam pausat
Pars in calicem missa ẽ corpꝰ dñi
pars in altari relicta ẽ corpꝰ dnĩ
in sepulcͥs quiescens. beccłia ĩ¬

Expanded text:
tur: unum in calicem mittitur, e consumitur, tertium in pixidem morituris ad viaticum reponitur; quia corpus Domini est triforme. Illud quod de Maria sumptum, a morte resurgens coelos penetravit; et illud quod lud quod in sepulcris jam pausat. Pars in calicem missa, est corpus Domini pars in altari relicta, est corpus Domini in sepulcris quiescens, id
Abbreviated transcription (Latin):
e sacram̃tis eccłi¬
asticis ut tͣctarẽ
eorq misticam
dulcedinẽ uob
xogauit dilectio.
cumꝰ autem libenti. qr̃ faciliꝰ ⁊ au¬
datiꝰ logiras qͣm theologas uire cõ¬
suetudinis reuoluo sententias dy

Expanded text:
e sacramentis ecclesiasticis, ut tractarem, eorumque mysticam dulcedinem vobis rogavit dilectio. Cum autem libentius, quia facilius et audentius, logicas quam theologicas, jure consuetudinis, revolvam sententi
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Tempore qͦdam dm̃co officio ñdum ordinato.⁊ heresi
pullulante. ne diuinũ officiũ deperiret: prima feria cantabant
de trinitate. sccła de ħaritate. tercia de sapientia. arta de spiritu
sc̃o. aͥnta de angelis. sexta de cruce. Septima debeata maria:
lux atenebris .i. boni angeli amalis. qr tũc cecideriuit mali.
boni uero cõfirmati sunt. pͥma feria creati fuere angłi in
bonis naturalibus. cantat᷑ etiã ꝓdefunctis alia de causa. ut .s.
defuntis adhibeamꝰ suffragiũ angłoꝵ. uel ideo qr ut qͥdam di¬

Expanded text:
r. Tempore quodam, Dominico officio nondum ordinato, haeresi pullulante, ne officium divinum deperiret, prima feria cantabant de Trinitate, in secunda de charitate, in tertia de sapientia, quarta de Spiritu sancto, quinta de Angelis, sexta de Cruce, septima de B. Maria Virlux a tenebris, id est boni angeli a malis; quia tunc cecidere mali, boni vero confirmati sunt. Prima autem feria creati fuerunt in bonis naturalibus; cantatur etiam alia de causa, ut scilicet defunctis adhibeamus suffragium angelorum. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
adħue detinentur. Cum ergo scripta ñ intelligant: ñ erpedit
manifestat᷑ finitis lectionibus in qͥbusdam eccłis maguis
lethania scd̃m numerũ religiosorum qui ibi conuenirunt
sentetur. Ets in cundo adfonten ⁊ redeundo lethannana canta¬
aliud dicebat᷑: nisi hoc tantũ. Ego baptizo te in nomine patͥs
⁊ filii. ⁊ sp̃e sc̃i. am̃. Sed beatus clemens exdoctrina beati petri
inunccionem crismatis ⁊ olei addidit. postea leo papa. et da
etiam baptizabant᷑ influuiis ⁊ in stagnis. Qd̾ sacerdos in
Cereus in aquis ponit᷑. qm̃ tactus corporis xp̃i in baptisina¬
te aquas sanctificauit.⁊ ium regeneratiuam illis cõtulit.¬

Expanded text:
 detinentur. Cum ergo Scripturas non intelligant, non expedit manifestatur. Absolutis lectionibus in magnis quibusdam Ecclesiis litania juxta numerum religiosorum, qui isthuc conveniunt sentetur. Quod autem eundo ad fontem ac redeundo litania canteil dicebatur, nisi hoc tantummodo: Ego baptizo te in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Sed B. Clemens ex doctrina B. Petri inunctionem chrismatis et olei addidit. Postea Leo et Damasus, quam baptizabant in fluviis et stagnis. Quod vero sacerdos in . Cereus in aquis ponitur, quod contactus corporis Christi in baptismate aquas sanctificaverit et vim regenerandi illis contul
Abbreviated transcription (Latin):
claritas. ⁊ aqua perlucida reddit᷑ ꝓpt̾ oleum effusum. ut la¬
pidem nauta uidere possit. Crisma initium habuit aue¬
teri testamento. qr dñs precepit moysi ut cõficeret crisma
quo inungeret tabernaculum ĩ dedicatione. ⁊ archam cesta¬
unctionem. Inungitur autẽ qͥlibet crismate. et bis. In uerti¬

Expanded text:
iturque aquarum perlucida propter oleum effusum, ut lapidem nauta facile videre queat. Chrisma initium traxit a Veteri Testamento, quando Dominus praecepit Mosi ut conficeret chrisma, quo ungeret tabernaculum in dedicatione, et arcam testamur spiritualem. Inungitur enim quilibet chrismate bis in verti
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes ut oient suꝑ eũ. ⁊ inungant eũ oleo sc̃o. et alle
peccata. uenialia ĩtellige. et iterũ si ñ fuerit ĩ mortali pecca¬
to.potest autẽ fieri huiꝰmodi ĩunctio ꝑunũ sacerdotẽ. sed
ñ debet si plures possint adesse. Quartũ pͥuilegiũ c̃. man
mensa. ⁊ lauare pauperũ pedes. et hoc facto possut recurre

Expanded text:
sacerdotes et orent super eum, et inungant eum oleo sancto, et allpeccata , videlicet venialia, vel si non fuerit in mortali peccato. Potest tamen fieri hujusmodi in debet, si plures possint adesse. Quartum demum hujus diei prmensa, ac pauperum pedes lavare. Quo facto possunt sese
Abbreviated transcription (Latin):
ciuusq representat etatem. nõ quã om̃is homo habeat: sed quã
haberet ntsi peccaret. Hec aut̃ septen habet uarietates. Infantiã.
et decrepitam etatem. Per matitinas laudes representatur in¬
fantia. ꝑ primam puericia. ꝑ terciam adholescentia. ꝑ sextam tu
axta ⁊ sexta feria matris ubera uircute abstinentie nõ sug¬
gebat. De aliis etatibus satis est manifestum. Sunt iterũ rati
dm̃ laudemus. Rubescente diei aurora laudes matutinas ca
minus. que matutine dicunt᷑ a mane qd est bonũ. Et quia¬

Expanded text:
cujusque repraesentet aetatem. Non quod eam omnis homo habeat, sed quam haberet, nisi peccaret. Haec autem septem habet varietates, infantis, et decrepiti. Per matutinas laudes repraesentatur infantia, quarta et sexta feria matris ubera virtute abstinentiae non sugebat. De aliis aetatibus satis est manifestum. Sunt item quamplucipue laudamus. Rubescente diei aurora cantamus laudes matutinas, quae matutinae nuncupantur, a mane quod bonum est, si