comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶Elleya adultino cõlo¬
re fu ta inspemsacris min¬
icis ting̾enõ sinmꝰ nectinS¬
ctum cum rodino pͥus seri ẽ ac¬
alio postea colore fucanicu hs
de albo oñn colorumtĩgẽdis. i¬
copia nõ negetur. nancapi¬
tale penam illicita tẽptante
pfessionis⁊ gn̾is abhĩ sperpͣ¬
sessione que solipͥncipi eius:¬
ꝙ donnii declicatur. nec palli⁊¬
a tumcasq domuiquis sery¬
cas contexat. ant faciat que᷑
tincta cochillio nllius alt̾iꝰ
ꝑmixcione contexta sunt ꝓ¬
ferantur exedib turbantun e¬
aut̃ tumce ⁊ pallia exomm.
ptetextime cruore infectaa
chilii nlla stamma sb̾textã¬
tutincta athilio. nec eiusdͣ
infectionis arguto petinei
soli danda filia decurruntreᷤ¬
ddenda errario oblebera nesti¬
menta uirilia ꝓtinꝰ offerãt᷑
nec ẽ. ut si quisqͣm deabiura¬
to precio conqueratur. qr su¬
fficit calcate legis impunit¬
as nequisuo nunchĩ sup̃s

Expanded text:
. Vellera adulterino colore fucata in speciem sacri muricis tingere non sinimus nec tinctum cum rhodino prius sericum alio postea colore fucari, cum de albo omnium colorum tingendi copia non negetur: nam capitalem poenam illicita temptantesprofessionis et generis, ab husessione, quae soli principi eiusque domui dedicatur. Nec pallia tunicasque domi quis sericas contexat aut faciat, quae tincta conchylio nullius alterius permixtione subtexta sunt. Proferantur ex aedibus tradanturque tunicae et pallia ex omni parte texturae cruore infecta conchylii. Nulla stamina subtextantur tincta conchylio, nec eiusdem infectionis arguto pectine solidanda fila decurrant. Reddenda aerario holovera vestimenta virilia protinus offerantur. Nec est, ut quisquam de abiurato pretio conqueratur, quia sufficit calcatae legis impunitas. Ne quis vero nunc huius
Abbreviated transcription (Latin):
iiii. discͥio tabuiariorum
mitti p̾cipimꝰ. ut frausomĩ
ocoꝵ ꝓhibeatur solercia tỹ¬
ñcium neq̃itis longo sudor¬
e stipendiis carcanti .xx. lib̃¬

Expanded text:
intum de scrinio tabulariorum mitti praecipimus, ut fraus omnis eorum prohibeatur sollertia timentium, ne quaesitis longo sudore stipendiis careant: eti
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs ecclus ⁊ monastus aliis¬
q religiosis locis constitutõ¬
ne nr̃a nuꝑ idultum nec¬
cessaria correctione distingͥ¬
mꝰ duclum siquid̾ iusẜamꝰ
ad .c. ilbos annos excepeois ꝓ¬
pagari curricula ⁊ ꝓcunis li¬
cencia scĩonis negociaquidẽ
multa ꝯmota sũt iuelud ã¬
tiquoꝵ milnerũ obducte po¬
tuerunt iterum cicatrices.q

Expanded text:
siis et monasteriis aliisque religiosis locis constitutione nostra nuper indultum necessaria correctione distinguimus. Dudum siquidem iusseramus ad centum illis annos exceptionis propagari curricula, per cuius licentiam sanctionis negotia quidem multa commota sunt et velut antiquorum vulnerum obductae pat
Abbreviated transcription (Latin):
uam constitutio nr̃a contu¬
lerat. si quas planecãs ante
hancnram constitutionem
uentio t̾minanit nolimu
refricari. sm reliquñ ilł hõc
obieiscionem quas añ ħ sop¬
itas octo lustrorum silentio
gem nr̃a statuit et̾nitas edi¬
ctis ꝓpoĩtis ad oñm noticiã¬

Expanded text:
am constitutio nostra contulerat. Si quas plane causas ante hanc nostram constitutionem ventio terminavit, nolumus refricari, sed in reliquum illis hanc objici sanctionem, quas antehac sopitas octo lustrorum silentio gem nostra statuit aeternitas, edictis propositis ad omnium notitia
Abbreviated transcription (Latin):
tis integritas. nec actis fides
nec etas ualet. testib suffra
one t̾ttantes p̃dictum pͥuil¬
egumus ad possibuemmn
ocdum duce expimento ret̾

Expanded text:
ntis integritas nec actis fides nec aetas valet testibus suffragone tractantes praedictum privilegium usque ad possibilem modum ducere
Abbreviated transcription (Latin):
cumq gesẜit cuntate nuillũ
piudm cirea fortunam suã
ab omĩ hĩ nexi cum sius fa¬
cultatib lib̾i aliemꝙ ꝑma¬
neꝗnt ita tñ ut si aliqua fu¬
nctio uolentib eis fu̾it mic¬
ta ex qua necee sit aliquidi
eos accipe qr exdata sibi pecu¬
nia mreliquis ap̃ eos remã¬
sisse constitit soluant ĩ fi
ulla molestia. ł condomis su¬
e formidĩe discedant siqui
uero ex hus omĩa decurioni
numa .ł functiones. ł hono¬
res nlla ĩminente neccitate
ħslia sponte pegit eum pro su¬
alibalitate prem cuntatis
in qua uoluntarius mum¬
cepe appebit. Si hoc libuit fie¬
ri constitu ꝙ hac lege decer

Expanded text:
cumque gesserit civitate, nullum praeiudicium circa fortunam suam ab omni huiusmodi nexu cum suis facultatibus liberi alienique permaneant, ita tamen ut, si aliqua functio volentibus eis fuerit iniuncta, ex qua necesse sit aliquid eos accipere, quod ex data sibi pecunia in reliquis apud eos mansisse constiterit, solventes sine ulla molestia vel condicionis suae formidero ex his omnia decurionum munera vel functiones vel honores nulla imminente necessitate, sed sua sponte peregerit, eum pro sua liberalitate patrem civitatis, in qua voluntarius municeps apparebit, si hoc ei libuerit, fieri constituique hac lege decer
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. s sit omĩo inspectio¬
hominũ calores pot̾ refrena¬
murm inferri consistoriu¬
si forte contig̾it impatoriã¬
maiestatem occupatam pu

Expanded text:
tetur, sed sit omnibus inspectiohominum calores potest refrenarum inferri consistoriuforte contigerit impermaiestatem occupatam pu
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ Guisquis equoͣ quos
rserenĩtas nr̃a uł ordinarn.
consules tripuunt uolu¬
tatib ad ꝯmod̾ compendu¬
ubre auri ⁊dempnat̾one in¬

Expanded text:
. Quisquis equosus, quos vel serenitas nostra vel ordinarii consules tribuunt voluptatibus, ad commodum compendilibrae auri condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
itur.utius sũ regieciuita¬
ti restituatur⁊ ꝙ p̾ublicum
funit aliqñ minime fit pͣua¬
tum. s ad cõmimes ususre¬
currat. sacris oracuł. ⁊ p̃gma¬
ticis scĩonib adũsus cõmo¬
cditatem urb̾ quibdã ĩpar

Expanded text:
tur, ut ius suum regiae civitati restituatur et, quod publicum fuerit aliquando, minime sit privatum, sed ad communes usus recurrat: sacris oraculis vel pragmaticis sanctionibus adversus commoditatem urbis quibusdam imper
Abbreviated transcription (Latin):
cie expensas que ic̾tas¬
minis editoneerogab¬
ancur ad refectõnẽ mii¬
roꝵ tnͣstulisse dicas⁊ ꝙti
salub̾terdiriuatũ c̃ nonͥ
reuocabit᷑ ⁊ sollẽpne cer¬
taminis spectaculũ post
restitutã murorũ fabricã
iuxtanetis esnetudinisle
urandi agonis uoluptas
confirmatis biisquead secꝰ¬
itatis cantionẽ spectant ĩses¬
curi cp̃ris circintiones repre¬

Expanded text:
ciae impensas, quae in certaminis editione erogabantur, ad refectionem murorum transtulisse dicas, et quod salubriter derivatum est non revocabitur et sollemne certaminis spectaculum post restitutam murorum fabricam iuxta veteris consuetudinis legurandi agonis voluptas, confirmatis his quae ad securitatis cautionem spectant, insecuti temporis circuitione repr
Abbreviated transcription (Latin):
ssima tua sede dispositura ꝙͣ
in.pii trerinisquid innyn¬
pheis ꝓhabundanciacunũ
ꝯuenit deputani. qr huspso¬
nis quib nr̃a phẽntas ĩdu¬
Isit ex aqua supflua debeat

Expanded text:
ssima tua sede dispositura, quid in publicis thermis, quid in nympheis pro abundantia civium convenit deputari, quid his personis, quibus nostra perennitas indulsit, ex aqua superflua debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uectigalia que colligi posst̃
ex uniu̾sis scolhiꝰ incliteur¬
ii dicuntur ad refectonẽ eiꝰd
a que ductus ꝓcede. Illo uide¬
licet obfuando. ut nemo eo¬
rum qui iꝰ a que possidet qͣm¬
cũq descripcionẽ sustineat.
Nam execrabile uidet᷑ domꝰ
turam gub̃nans aurum aq̃¬
ductui deputatum ad alter
taque .p. competẽs extruẽdũ
de sius facultatib cand sup¬
Inã aque diictꝰ titulo repẽse¬
uis are cogatur. seꝑatꝰuo archa¬
rius aurum aqueductus.
suscipiat glossissimoꝵ cõ¬

Expanded text:
vectigalia, quae colligi possunt ex universis scalis huius inclitae urii dicuntur, ad refectionem eiusdem aquaeductus procedere: illo videlicet observando, ut nemo eorum qui ius aquae possident quamcumque descriptionem sustineat: nam exsecrabile videtur domos turam gubernans aurum aquaeductui deputatum ad alterum  competens extruendum de suis facultatibus eandem summam aquaeductus titulo repensare cogatur. Separatus vero arcarius aurum aquaeductus suscipiat gloriosissimorum con
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ urbanoru so sũ balneo.¬
maliumꝰ ⁊ enim p̃dictum a¬
que ductum nri palacii pub¬
licarum therinarum atq i¬
nympheoꝵ ꝯmoditatibin¬
fuire ⁊ discerimꝰ hãc dispõ¬
nẽ modis oĩb ĩposterum ser¬
uari nemim licencia tͥbuen¬
da ab eod̃ aque ductu p̃cibu
oblatisusum aque pet̾e uł
eum aud̾e ꝑ forare. scientib
strue uł minꝰ instructis pre¬
cib parerecentena pondo au¬
rianulcte noĩe fiscalib roi¬
b se eẽ illaturos sr̃hiis sc̃imꝰ
sulcũ publicũ a quarũ nlls
intͣ xpedes arborib coartare
S ex utroq latere .x. pedale sp¬
acium integrum illibatũ⁊¬
q ẜuari p̃ tea deplumbeis fiͣ

Expanded text:
suburbanorum sive balneomaluimus etenim praedictum aquaeductum nostri palatii publicarum thermarum ac nymphaeorum commoditatibus inservire. Et decernimus hanc dispositionem modis omnibus in posterum servari, nemini licentia tribuenda ab eodem aquaeductu precibus oblatis usum aquae petere vel eum audere perforare: scientibusstruere vel minus instructis precibus parere, centena pondo auri multae nomine fiscalibus rationibus se esse illaturos. Super his sancimus sulcum publicum aquarum nullis intra decem pedes arboribus coartari, sed ex utroque latere decempedale spatium integrum illibatumque servari. Praeterea de plumbeis f
Abbreviated transcription (Latin):
queachurm̃ cupantur. quaᷤ
puindencia tue magnificen¬
cie fc̃as fuisse cognonimꝰ e
and formã fuaricensems ⁊
enĩmemoratas fistulas the¬
rinis tm̃ ⁊ nyn pheis quibus
eminencia tua deputau̾itn
olumꝰ in fuire facultate p̃bẽ¬
da tue sb̃limitatis appitori¬
b circũeundi sñ formidine
domꝰ sburbana banca ad re¬
quirẽdum nequa decepcio.ł¬

Expanded text:
cupantur, quas providentia tuae magnificentiae factas esse cognovimus, eandem formam servari censemus. Etenim memoratas fistulas thermis tantum et nymphaeis, quibus eminentia tua deputaverit, volumus inservire: facultate praebenda tuae sublimitatis apparitoribus circumeundi sine formidine domus suburbana balnea ad requirendum, ne qua deceptio v
Abbreviated transcription (Latin):
Sem Siquis de ceto netiti
furoris audatia florẽtissime
urb̃ ⁊moda nolũit mutila¬
re aꝙͣ ad suũ fund̃ exaque¬
ductu publico dirigẽdo. sci¬
at eumd̃ fund fiscar᷑ tituli
pscripcione sigͣtum priuat¬
is reb nyis agg̃gand̃.

Expanded text:
Si quis de cetero vetiti furoris audacia florentissimae urbis commoda voluerit mutilare aquam ad suum fundum ex aquaeductu publico derivando, sciat eundem fundum fiscalis tituli proscriptione signatum privatis rebus nostris adgregandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ualitatẽ muerit ius aquei᷑
nõ uirisclarissimis rectoribꝰ
puinciarum. otue p̾cellẽtis¬
si me seli celestes apices ĩtĩa¬
re debet ⁊dempnationes ⁊̃ ill¬
um qui p̃ces mod̾atorib in¬
tores qui ieptum ꝑ surrect̾o¬
nẽ elicitũ suscipe moliũ tur
ꝓponẽda. appitorib ncħoꝰ¬

Expanded text:
alitatem meruerit ius aquae, non viris clarissimis rectoribus provinciarum, sed tuae praecellentissimae sedi caelestes apices intimare debebit: condemnatione contra illum qui preces moderatoribus intores qui rescriptum per subreptionem elicitum suscipere moliuntur proponenda, apparitoribus n
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ fines formarum me¬
ent tñseunt ab exͣ ordina¬
nes. ut eoꝵ oꝑa aquarũ du¬
ctꝰ sordib oppleti mundẽ¬
tur. nec adand sr̃ indictei
rei honꝰ isdem possõribratt̃¬
inendis. nec cͥcares alias oc

Expanded text:
um fines formarum meatus transeunt, ab extraordinanes, ut eorum opera aquarum ductus sordibus oppleti mundentur, nec ad aliud superindictae rei onus isdem possessoribus attinendis, ne circa res alias oc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ qual dignitate p̃t̾dc̾a ccͣ¬
minuscularios aque ductꝰ
coritate confisus dehusd̾ pi¬
rocgis ł fontib aqmtra¬
dux̾it. uł clandestinis insi¬
dis forte surripiũt publi
aque ductib restitũe comp
ellat᷑ħ ⁊̃ precipimꝰ ne ĩpost¬
erum aquol iux̃ eosõ aque¬
ductus plantari qualesezi
arbores possint ne exstirpibꝰ
labe fatẽtur parietes aquei¬
ductꝰ. ꝙ antiquis ⁊̃ constõit¬

Expanded text:
i temporis praescriptione ad circummunuscularios aquaeductustoritate confisus de isdem paragogiis vel fontibus aquam transduxerit vel clandestinis insidiis forte subripuerit, publicis aquaeducetiam praecipimus, ne in posterum a quolibet iuxta eosdem aquaeductus plantari qualescumque arbores possint, ne ex stirpibus labefactentur parietes aquaeductuum, quod antiquis etiam constit
Abbreviated transcription (Latin):
ralium nom̃ romanel xii.¬
legis lationẽ dudum nõ &¬
erit instudium nec quel
circa hoc fuit humanitas¬
tabatur a constantim u̾or
pie memorie tempib in cõ¬
st̃oñ scriptũ est libris demde
paulati mectiocritatẽ cle¬
mentemq sm̃am impato¬
res tñseuntes leges posuert
aliquid ei de prib concedẽte
alqui aut̃ ⁊ ad inuenien¬
tes mod̾ ꝑq̃m naturali uire
pore libari legittimi fierent

Expanded text:
ralium nomen Romanae legislationi dudum non erat in studium, nec quaelibet circa hoc fuerat humanitastabatur; a Constantini vero piae memoriae temporibus in constitutionum scriptum est libris, deinde paulatim in mediocritatem clementemque sententiam imperatores transeuntes leges posuerunaliquid eis a patribus concedentes, aliqui autem etiam adinvenientes modum per quem naturali iure priori liberati legitimi fierent
Abbreviated transcription (Latin):
nec enmiumqm dubium
funt qͥnualeat ꝯuentio sidu¬
oint̾ se pacti sunt: ut ad um¬
um quidem dueptes ⁊ dãp
ni⁊ uicri ptineant. ad aliu
tercia¶De ilia sane cõuento¬
ne quesitum ẽsiticuis ⁊ seiꝰ
interse pacti sunt. ut adtici¬
um lucri dueptes ꝑtineãt.
dampni tercia. ad seium du
nem ce̾ naturam societatis
ratam hendam Euius supli¬
cemadmitti ⁊am⁊ ita coire
posse societatem nõ dubitat᷑
ut alt̾ pecuniam conferat al
uit: ut illd̃ quoq constit̾it pꝰ¬
se conuenire. ut quis lucri pa¬
rtem ferat᷑ dampno nõ teneaͬ¬

Expanded text:
nec enim umquam dubium fuit, quin valeat conventio, si duo inter se pacti sunt ut ad unum quidem duae partes et damni et lucri pertineant, ad aliam tertia. De illa sane conventione quaesitum est, si Titius et Seius inter se pacti sunt, ut ad Titium lucri duae partes pertineant, damni tertia, ad Seium duntra naturam societatis ratam habendam. Servius Sulpitem admitti: nam et ita coiri posse societatem non dubitatur, ut alter pecuniam conferat, aluit, ut illud quoque constiterit, posse convenire, ut quis lucri partem ferat, damno non tenea
Abbreviated transcription (Latin):
niciosum est militum mole¬
stia fatigari ⁊dõq legeadam¬
plissimam p̃fecturam ꝓmt¬
gata censemꝰ ne hocdeinceps
usurpetur. supͣqua reuiniiso
quoꝵ int̾est euenire tua ma¬
gnificẽcianõ moret᷑ neꝑmit¬
tant possõres łcolonos p̃to¬
ri gr̃a qualz importunitate
uexari:¬

Expanded text:
 nostrae perniciosum est militum molestia fatigari, ideoque lege ad amplissimam praefecturam promulgata censuimus, ne hoc deinceps usurpetur. Super qua re universos quorum interest convenire tua magnificentia non moretur, ne permittant possessores vel colonos pratorum gratia qualibet importunitate vexari
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ exigam uehem̃ciane¬
qua qͣm sb̃mclinatusn ob
hoc ip̃m lucrum oĩo cõside¬
exigens aliqͣm citͣ q̃m ⁊ pet¬
it. aut concedo aliciu deno.¬
tos aut̃ pr̃ne tractabo⁊ sõ¬

Expanded text:
xigam vehementia, nequaquam subinclinatus neque ob hoc ipsum lucrum omnino consideexigens aliquem citra quam competit, aut concedo alicui; devotos autem paterne tractabo, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃os anglos michaelem et
gabriesem. puram consciẽe¬
ĩam g̾manũq ẜuiciũ me
ẜuaturum sacratissĩs nr̃is
dñis iustimano. ⁊ theodore
coniugi enisoctõne tradu

Expanded text:
sanctos archangelos Michael et Gabriel, puram conscientiam germanumque servitium me servaturum sacratissimis nostris dominis Iustiniano et Theodorae coniugi eius occasione traditae
Abbreviated transcription (Latin):
de E crimarios enimar¬
ios officii magnitudinis
tuc uibemꝰ nlłatenꝰ ĩ post¬
erũ aut mutuã pecuniam
sunne aut polliceri. cuꝙͣ
ꝓpublitis cogi expensisqͦ

Expanded text:
 Scriniarios vel numerarios officii magnitudinis tuae iubemus nullatenus in posterum aut mutuam pecuniam sumere aut polliceri cuiquam pro publicis cogi expensis
Abbreviated transcription (Latin):
semel fiscus accepitenis
contron̾siam referat. non
solumerga emptorẽabe¬
adem statione ornec aba¬
lia quid̃ quonem patidete
dicõnib emptore nĩ inꝗ¬
etato officia interse possĩt
eperiri.

Expanded text:
semel fiscus acceperit, eius controversiam referat. Non solum ergo emptorem ab eadem statione, sed ne ab alia quidem quaestionem pati debere ditionibus emptore non inquietato officia inter se possint experiri.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ sp̃e publicorum euiꝙͣ
liceat aliqn gradinĩ seriem
ꝯturbare ⁊ tempoꝵ rone cal
senectꝰ graciosa festinatio¬
ne sbrip̃e. hoc ⁊̃ adiciendo uͤ
pͥmic̾ius post depõĩtam pu¬
blicam numoꝵ sollicitudi¬
nẽ ac sup̃am gessiss ad mĩ¬
stratonem cuius ⁊seꝗti di¬
gnitatẽ magr̃i offõꝵꝓanti

Expanded text:
inum specie publicorum cuiquam liceat aliquando graduum seriem conturbare et temporum ratione calcsenectus, gratiosa festinatione subripere. Hoc etiam adiciendo, ut primicerius post depositam publicam numerorum sollicitudinem, ac si ipsam gessisset administrationem, cuius consequitur dignitatem, magistri offi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nr̃e pietatis intẽ¬
ciocuta notariorũ no¬
ordins unri laborẽqet¬
em mutai̾unt. ł senect¬
ute posuerint seualia d¬
dignitate post hancqͣl
usi sunt no omittant pͥo¬
ris uocabulum milicie.
s compendiũ seq̃ntis hon¬
oris assumant.⁊ siquis exof¬
ficio. ł precipue sb̃umitati
sus discussiones ꝑequation¬
es aliam deniq ullamxem
inquietator extit̾it offin su¬
um nou̾it. łleuis culpeoffẽ¬
sione decectagͣus mulcte d¬
iscrimine fatigand̃ ⁊ num̾a¬
rioꝵ corp extincte inuiriei
auctore minuend̃.¬

Expanded text:
rae pietatis intentio circa notariorum noordinis viri laborem quiete mutaverint vel senectute posuerint seu cum alia dignitate post hanc qualibet usi sunt, non omittant prioris vocabulum militiae, sed compendium sequentis honoris adsumant. Et si quis ex officio vel praecipue sublimitatis sus discussiones peraequationes, aliam denique ullam rem inquietator extiterit, officium suum noverit vel levis culpae offensione detecta gravis multae discrimine fatigandum et numerariorum corpus extincto iniuriae auctore minuend
Abbreviated transcription (Latin):
dnum sbire iacturam hiis
se p̃sentare cessau̾int exemp¬
tͥbutorum nec nõ ordĩe ppo¬
tiri.hus in buncmodumi
dispõitis nacationẽ tempi

Expanded text:
duum subire iacturam his se repraesentare cessaverint, exemptribunorum, nec vero ordine perpotiri, his in hunc modum dispo
Abbreviated transcription (Latin):
afferunt ⁊ de coris diu̾sis bñ¬
ficioꝵtitur mumẽdam cre¬
didimꝰ ⁊ augendam. nam
biẽnales metas u̾oniro spec¬
tabili pro comite pͥmicioi
augẽdis mnis cuxiimꝰi
statuendas. hoc ant̃ tͥbimos
qui sius negocuis occupati n¬
misicordie̾ sacrum palaciũ
curau̾nt freq̃ntand. n̾intã¬

Expanded text:
adferunt et decoris, diversis beneficiorum titulis muniendam credidimus et augendam. Nam biennales metas viro spectabili pro tempore primicerio agendis numeris duximus statuendas. Hos autem tribunos, qui suis negotiis occupati minime sacrum palatium curaverint frequentandum, n
Abbreviated transcription (Latin):
id̃oq ip̃a lege aquilia tene᷑
s si nõcorpore dampũ fu̾it.
datum n corpꝰ lesum fu̾it.
s alio modo dampñ alicii
cõtĩgit. cum nõ sufficit. ni
directa.n util aquilia. plac¬
uit eum qui obnoxius fu̾it
in fcm actone teneri. ueluiti
siquis misericordia ductus
alieñ fuũ compeditũ solue¬
ritut fug̾et.

Expanded text:
ilia tenetur. sed si non corpore damnum fuerit datum neque corpus laesum fuerit, sed alio modo damnum alicui contigit, cum non sufficit neque directa neque utilis Aquilia, placuit eum qui obnoxius fuerit in factum actione teneri: veluti si quis, misericordia ductus, alienum servum compeditum solverit, ut fugeret.
Abbreviated transcription (Latin):
storẽ referre. aut cumillo re¬
qui s ingerit destinareutm
eum unidc̃a ꝓcedat qm in fa¬
lsarios iira nr̃a constituũt
Theodorepẽs kine atq amã¬
tissimeqm legẽ ppetiro nali¬
turam tua ceusitudo adumii

Expanded text:
storem referre, aut cum illo qui haec ingerit destinare, ut in eum vindicta procedat quam in falsarios iura nostra constituunt, Theodote parens karissime atque amantissime. Quam legem perpetuo valituram celsitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ .ã. theodoꝵ.ip̃. Nr̃e serren¬
itatis sollicitudo remeãtisĩ¬
ut quietẽ aliis ipemꝰ uñad¬
unũsoꝵ utilitatẽ ꝑcinere
respeximꝰ si sac̃s ⁊̃ ussiones
cum competenti iubeamꝰ
cantela ꝓcedẽ ne aliquibus
liceat ea pro sua nolũtate ⁊¬

Expanded text:
dem Aug. Theodoto pp. Nostrae serenitatis sollicitudo remediis inut quietem aliis praum utilitatem pertinere perspeximus, si sacras etiam iussiones cum competenti iubeamus cautela procedere, ne aliquibus liceat eas pro sua voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
uira sunt hec. it̃. er
actus.ma. a queduct᷑
Icenest nis eũdiambulã¬
diur uehiculum. ¶Actus
ẽius agendi iumentũuri
uebicuuim. Itaꝙ qui iter
⁊ actum in seuia continet.
Aque ductus ẽ iuis aquedu¬
cende ꝑ fuidum auenum.
Precdioꝵ urbanorum sũt
fuitutes que edificus in he¬
tutes sunt reeut ncinus ho¬
nera ucimi sustineat. ut ĩpa¬
rietem eisliceat incino tig¬
num inuttere. uͭ stilucidiu
ur flumen recipiat. quis in

Expanded text:
ura sunt haec: iter, actus, via, aquae ductus. iter est ius eundi, ambulandi vel vehiculum: actus est ius agendi vel iumentum vel vehiculum. itaque qui iter actum in se via continet. aquae ductus est ius aquae ducendae per fundum alienum. Praediorum urbanorum sunt servitutes quae aedificiis inhaetutes sunt hae: ut vicinus onera vicini sustineat: ut in parietem eius liceat vicino tignum immittere: ut stillicidium vel flumen recipiat quis in
Abbreviated transcription (Latin):
te putant a queaustum pe¬
coris ad aquam appuisũ .i
ius pascendi calciscoquẽde
arene focliende. Idõ aut̃ heef¬
nitutes p̾dioꝵ.ꝓpellantu.¬

Expanded text:
te putant aquae haustum, pecoris ad aquam adpulsum, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Ideo autem hae servitutes praediorum appellantu
Abbreviated transcription (Latin):
siquis gͥ descendencĩ fue¬
ritei qm intestatus morit᷑¬
cuuislib nature ant gradꝰ
sũ exmascłoꝵ gne sie exfe¬
minarum descendẽs. ⁊ siuei
suepot̾atis siũ sb̾ potate siti
omior ascendentib. ⁊ exlat̾e
cognatis pponatur l .n. de fũ¬
ctus so̾altius pot̾ate fuit. ta¬
m̃eius filii cuiusl sexis sint
qui defunctꝰ ẽ milł indelis¬

Expanded text:
dentium fuerit ei qui intestatus moritiuslibet naturae aut gradus, sive ex masculorum genere sive ex feminarum descendens, et sive suae potestatis sive sub potestate sit, omnibus ascendentibus et ex latere cognatis praeponatur. Licet enim defunctua sub alterius potestate fuerit, tamen eius filios, cuiuslibet sexus sint qui defunctus est, in illis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑqm̃us ad dimidramcen¬
tesime usuras sciplari cred¬
itorib exceptis certis ꝑ sõis
exigat. sine pͥncipatrei pro¬
mirunt. siuea prioribus
sins creclitorib actiones
ad eum quoq modo deuol¬

Expanded text:
que ad dimidiam centesimae usuras stipulari creditoribus exceptis certis personisexigat, sive principaliter ei promiserunt sive a prioribus suis creditoribus actiones ad eum quocumque modo devol
Abbreviated transcription (Latin):
ũib fungi compeltis.
numisit abea lib̃tatem ni¬
stam funit consecuta. queori¬
gĩem exprouincia aquita¬
ma duceba.tu quoq eiuss
dicionis euisq cintatis rꝰ¬

Expanded text:
us fungi compellerisnumisit, ab ea libertatem iustam fuerit consecuta, quae originem ex provincia Aquitania ducebat, tu quoque eius condicionis eiusque civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
de Archiatriscientes m¬
nonaria gibi ⁊ moda appli
emodis mstuari Nonestei
ob sequi teniuorio maliẽ
quos ⁊̃ ca patimur accipeq̃
sani offert pro obsequis
nõ ea que piclitantes proᷤ
salute ꝓmictunt
de Squas marchiatrider
plius iudicantib ydonens
approbetur. itatñ utquicũ¬

Expanded text:
 Archiatri scientes annonaria sibi commoda a populi commodis ministrari honeste obsequi tenuioribus malint Quos etiam ea patimur accipere, quae sani offerunt pro obsequiis, non ea, quae periclitantes pro salute promittunt quis in Archiatri defplius iudicantibus idoneus approbetur: ita tamen ut, quicu
Abbreviated transcription (Latin):
raliqm circũscͥpcionẽ inpent¬
contigit in quibda taubus
testis qnedam legatauł fid̾i¬
emissa aut lib̾tates auttut¬
orumdationes reliqua uł
quelib alia capitula cõcessa
legibor nommar ea oĩambe¬

Expanded text:
aliquam circumscriptionem in parentcontigerit in quibusdam talibus testamentis quaedam legata vel fideicommissa aut libertates aut tutorum dationes relinqui vel quaelibet alia capitula concessa legibus nominari, ea om
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ. POdagrequid ualitud¬
onec ꝑsonaliũ mimerũ pro¬
deẽ ad excusatonẽnerũ cũ ita
ceualitudĩe pedũ afflictum
dicas. ut reb ꝓprus int̾cessũ¬

Expanded text:
. Podagrae quidem valitudo nec personalium munerum prodest ad excusationem: verum cum ita te valitudine pedum adflictum dicas, ut rebus propriis intercessu
Abbreviated transcription (Latin):
ditio ꝓmouent᷑ cla¬
rissimisint int̾electõ
itant exconsuaribus
hanturnam ⁊ inninita¬
te digni suit quos nr̃i la¬
teris comicatꝰ illustret

Expanded text:
dicio promoventur, clarissimi sint inter adlectos, ita ut ex consularibus habeantur. Nam et immunitate digni sunt, quos nostri lateris comitatus illustrat
Abbreviated transcription (Latin):
postit annorum ab hꝰ mochi
iuris p̾bitõe desistant pubi¬
icis.ł satris edib cõstruẽdi
atq repandis capitolatq
themonis neccitas nlla mã¬
detur. legatis atq allectis sũ¬

Expanded text:
poscit armorum, ab huiusmodi viris praebitio desistat: publicis vel sacris aedibus construendis atque reparandis, capituli atque temonis necessitas nulla mandetur: legatis atque adlectis sum
Abbreviated transcription (Latin):
ex cubicłarii abomĩo sord¬
idis munib uendicentur
fetos aut palatina ⁊ mut¬
arunt᷑ palatinũ p̃rogatina
mimitos ita demũ puilegi¬
um simile ꝯtineat.si poroꝵ
ia doceantur fuisse concess¬
acirca rectores atq g̾mati¬
cos eruditiomis utristori
uetusto more clurante Sor¬
excepco sit. ut primonus
dignitatum suꝑiꝰ digesta¬
xtum non cõficiendi pollin¬
is cura mandetur. aut pan¬
is excoctio. aut ob sequu
pistrini nec parauẽdorum
hiuiris. aut pangariaru
pbitio mandetur. exceptis
his quib ex more retitus
unes icluditin. ł expedito¬
ns illirice pronecc̃itatel
oparum atq artificum d¬
amersorũ exeqͣnde i calcis
obsequia nlła de talibad¬
iumentaroscant᷑ mat̾iam
ugnoꝵ atq tabulata. exce¬
ptorũ irorum prnnonia

Expanded text:
ariis ab omnibus sordidis muneribus vindicentur. Ceteros autem, palatina vel militari intra palatium praerogativa munitos ita demum privilegium simile contineat, si prioribus ia doceantur fuisse concessa: circa rhetores atque grammaticos eruditionis utriusque vetusto more durante. Sorexceptio sit, ut patrimoniis dignitatum superius digestarum nec conficiendi pollinis cura mandetur aut panis excoctio aut obsequium pistrini, nec paraveredorum huiusmodi viris aut parangariarum praebitio mandetur, exceptis his, quibus ex more Raeticus limes includitur, vel expeditionis Illyricae pro necessitate Operarum atque artificum diversorum, excoquendae etiam calcis obsequia nulla de talibus adiumenta poscantur; materiam, lignum atque tabulata exceptorum virorum patrimonia
Abbreviated transcription (Latin):
edentib s sio q urguiere d¬
forsitan cepit refet̾ri adces¬
isituiẽ tuam statinmꝰ ⁊
anctorete fi.⁊ eo ꝑsonito reꝰ¬
ferri ad sciam nramut nob̾
ubencib rotoretu. siquis
ant ursurpatoria cemerita¬
te aliquid amplius fu̾it co¬
natus exigetin obnoxiꝰ qͣd¬
pli repetitioneteneatu q̃ se¬
ueritas iussionis ad ordinã¬
dorum udicum officioru¬
ꝙ t̾rorem debebit excurrere

Expanded text:
edentibus. Sed si quid urguere forsitan coeperit, referri ad celsitudinem tuam statuimus et auctore te fieri et eo persoluto referri ad scientiam nostram, ut nobis iubentibus roboretur. Si quis autem usurpatoria temeritate amplius aliquid fuerit conatus exigere, obnoxius quadrupli repetitione teneatur. Quae severitas iussionis ad ordinariorum iudicum officiorumque terrorem debebit excurrere
Abbreviated transcription (Latin):
legus ꝑmanentib nchil
extra ordinẽ pdiauire ꝓpetu¬
o consmnata sustineanta
adiectis sepius acpͥstent y
minn delegatiomis canon¬
em postiuantis afficiantur
impendiis qnͣ quid̃ n aura¬
rocanonis sopͥuilegus est¬
niatio aliquid ex eanbenti¬
brnobis p̃bitom diu̾sitat¬
edecucitur. ⁊ ꝑari cum cet̾is ex¬
timari sorte non conuenit
quos p̃ter annonarias fũc¬
tiones estimata ipetuo pens¬
itatõm progatiu nexuert¬
DeEos qui cuin honorece¬
mitum nomine magrori
pagendis signandisq sen¬
sis nr̃e maninetudĩs obsec

Expanded text:
legiis permanentibus nihil extra ordinem praedia iure perpetuo consignata sustineant neque adiectis saepius ac praeter primum delegationis canonem postulatis adficiantur impendiis, quandoquidem neque aurario canoni sub privilegiis aestimato aliquid ex ea iubentibus nobis praebitionum diversitate decutitur, et pari cum ceteris aestimari sorte non convenit, quos praeter annonarias functiones aestimata perpetuo pensitationum praerogativa nexuerEos, qui cum honore comitum nomine magistroperagendis signandisque responsis nostrae mansuetudini obsec
Abbreviated transcription (Latin):
fiuibemꝰ exortes igitur qr
ex eo gradu palatio nr̃o ass¬
enẜnit ad eẽ sibi conpetẽtia
pͥuilegia glorient᷑. Q u̾o sr̃¬
rioribꝰ aignitatib creuer¬
iut ichomim̃ huiꝰ loci pri¬
uilegia p̃stosibi fuisseletẽ¬

Expanded text:
iubemus exsortes. Igitur qui ex eo gradu palatio nostro abscesserint, adesse sibi competentia privilegia glorientur: qui vero superioribus dignitatibus creverint, nihilo minus huius loci privilegia praesto sibi fuisse laete
Abbreviated transcription (Latin):
sihrditas exfid̃i cõmissi Si
causa resticuta sit omnes ac¬
cones que iure cunlibrcli et
mbr̃dem competerent eia in
cum darentur cui ex fid̾i cõ¬
misso restituta est urditas.
post quod senatus consultũ
pretorutiles actones eiet ĩ
tam hr̃clitatem/ aut pͥeneto¬
tam plerumq restitue roga¬
banturadire br̃clitatẽ obi
nuuum urminiiũ iucrũ
recusabant atq ob id extĩ¬
guebantur frd̃i⁊missa. post¬
ca nespasiani angustitẽp¬
ibꝰ pegaso et pusione cõsu¬
ubus senatuscensint. ut ei
qui rogatus ẽẽt hrlitatem
restituere: ꝑ m̃ lic̾et quartã
cidia exlegatis retin̾e cõce

Expanded text:
hereditas ex fideicommissi causa restituta sit, omnes actiones quae iure civili heredi et in heredem competerent, ei et in eum darentur cui ex fideicommisso restituta esset hereditas. post quod senatus consultum praetor utilos actiones ei et in tam hereditatem aut paene totam plerumque restituere rogabantur, adire hereditatem ob nullum vel minimum lucrum recusaban, atque ob id extinguebantur fideicommissa; postea Vespasiani Augusti temporibus Pegaso et Pusione consulibus senatus censuit, ut ei qui rogatus esset hereditatem restituere perinde liceret quartam cidia ex legatis retinere conce
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ mnassiduam iurisdic¬
coem. Cantusq fauoreoꝵ fa¬
ctus ẽut paulatim ⁊̃ p̃tor ꝓ
prius crearetur. qui frd̃icõm¬
issiuis licet. qm fidi ꝯmissa¬
rium applłabant. ¶Inpͥmis
igitꝰ sciend̃ ẽ op̾eẽ nt aliqui
recto ilre test̾o hr̃s insticuat᷑¬
ditatem alii restituat alcqͥn¬
mutile est cestamentum mi
quo nemo hr̃s instituerit. cũ¬

Expanded text:
sum est in adsiduam iurisdictionem: tantusque favor eorum factus est, ut paulatim etiam prius crearetur, qui fideicommissis ius diceret, quem fideicommissarium appellabant. In primis igitur sciendum est, opus esse ut aliquis recto iure testamento heres instituatditatem alii restituat; alnutile est testamentum, in iure heres institu
Abbreviated transcription (Latin):
nas. ¶ potest antem quisq
⁊ de ꝑte resticuenda brdemro¬
gare. et lib̾um est. urpure
uł sub condicione retmque
fidĩ cõmissum. rexdĩe certo.
restituta brclitate. is quid̾
qui restituit nieħoꝰ hr̃s per

Expanded text:
uas ’. potest autem quisque et de parte restituenda heredem rogare: et liberum est vel pure vel sub condicione relinquere fideicommissum vel ex die certo. Restituta autem hereditate is quidem qui restituit nihilo minus her
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidĩemissa. et
prius debrditatib
fidĩꝯmissariis uideamus sci¬
endũ ẽ itaq omĩa fidicom¬
missa pͥmis temporib infir¬
maeẽ. Qͥa nemo inuitus co¬
gebatur p̃stareiddequo rog¬
atus erat. Qb enim nõ pote¬
rant hrditates. Negata relm¬
que: si relinquebant. fidei cõ¬
mittelant᷑ coꝵ qui cape exte¬
et ido fid̾iemissa applłata st̃
qr nullo incuiouiris. s tã¬
tum pudoreeoꝵ ꝗ rogabant᷑
continebantur. postea pͥmiᷤ
aut ob in signẽ quoꝵdam p¬

Expanded text:
ad fideicommissa. et prius de hereditatibus fideicommissariis videamus. Sciendum itaque est, omnia fideicommissa primis temporibus infirma esse quia nemo invitus cogebatur praestare id de quo rogatus erat: quibus enim non poterant hereditates vel legata relinquere, si relinquebant, fidei committebant eorum qui capere ex teet ideo fideicommissa appellata sunt, quia nullo vinculo iuris, sed tantum pudore eorum qui rogabantur, continebantur. postea primusaut ob insignem quorundam per
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ mascłoꝵ atq femĩar.
nec nõ cautoꝵ ⁊ hostiarioꝵi
nũs rediga ⁊ nullꝰ ĩ medio
penitus adiciatur. Rosq ip¬
si canemꝰ tale aliquid agere
⁊ ordinandis abreniamus.
talealiquod eg̾int sn in
aliis eccus qdcumq emol¬
umentũ et expensis hẽant.
a scissima maiore ecc̃a in cõ¬

Expanded text:
 atque feminarum nec non cantorum et ostiariorum numerus redigatur, et nullus in medio penitus adiciatur. Nos quoque ipsi cavemus tale aliquid agere, et ordinandos adbreviamus, tale aliquid egerint. Sed neque in aliis ecclesiis, quaecumque emolumentum et expensas habent a sanctissima maiore ecc
Abbreviated transcription (Latin):
nem ecc̃asticam eis p̾buera¬
nt quib ip̃i quoq desuo ex
ꝓpͥa facultate p̾beant expẽsã
⁊ quib expende eos ꝑmisit be¬
atissimꝰ pat̾archa sciant.n.
qr si qui talem eg̾nit licenci¬
amdamꝰ ⁊ scissimis patͥarch
qui post tale aliquid agẽte
fieret et postioribus ycono¬
mis ⁊ omĩbrreliquis reu̾en¬
tissimis clicis talia ꝑscrutai¬

Expanded text:
ticis praebuerint quaestibus, ipsi quoque de suo ex propria facultate praebeant expensam et qui haec expendere eos permisit beatissimus patriarcha. Sciant enim quia, si quid tale egerint, licentiam damus et sanctissimis patriarchis, qui post tale aliquid agentem fuerint, et posterioribus oeconomis et omnibus reliquis reverentissimis clericis talia et
Abbreviated transcription (Latin):
simemaioris eect̃e rogieno¬
stre cuntatis det̾mĩatus est.
teuna eristente scissima ec¬
dei genitͥcis mane ureta sc̃ĩs¬
sime maioris ecc̃e incuntats̃
posita eclificata ẽ. apiemei¬
morie uerissĩa ⁊uenda ue¬

Expanded text:
 regiae nostrae civitatis determinatus est te una existente sanctissima ecdei genitricis Mariae, iuxta sanctissimae maioris ecclesiae vicinitatem posita, aedificata est a piae memoriae Veri
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtos q dr̃aconos masculos
atq feminas ⁊ qnͣtos subdỹa¬
conos ⁊ rursus cantores atꝙ
lectores. et hostiarios constit
as diffimerunta⁊ redlitus ꝓ¬
prios dełunt sufficientes bi¬
isque a se constituta sũt. Si
quis añ adierit imutitudi¬
nẽ neq̃ ꝙͣ penitus extendẽti
sufficientem ⁊ ꝑmansuntt̃¬

Expanded text:
quantosque diaconos masculos atque feminas, et quantos subdiaconos, et rursus cantores atque lectores et ostiarios constituas definierunt, et reditus proprios dederunt sufficientes his quae a se constituta sunt, si quis autem adiecerit multitudinem, nequaquam penitus extendi sufficientes. Et permanserunt
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̾nũm cã redigatirait
migrat̃o in offm̃ deficientis
accedatur ħ̃milla machina¬
sima maior ecc̃a facit sc̃imꝰ
nũc quid̃ existent man̾e si

Expanded text:
 numerum causa redigatur, ut migratio in officium deficientis accedatur; hoc enim nulla machinasima maior ecclesia facit, sancimus nunc quidem existentes manere si
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ eos quid̃ qui hactenus q̃i¬
sunt in eadem scĩssima mai¬
ore ec̃ta ⁊ ꝑ reliquas om̃s ue¬
nerabiles domos reu̾entissĩoᷤᷤ
clicos ⁊ muueres clraconiss¬
as. et hostiarios man̾e in qͦ st̃
scematenõ .n. quod ẽ minu¬
entes hoc sc̃imus. reliquo u̾o
tempe milla fiat ordinat̃o
donecad antiquumnume¬
rum institutũ ab hisquii
scĩssimas ecẽas eclificauert

Expanded text:
 eos quidem, qui hactenus sunt in eadem sanctissima maiore ecclesia et per reliquas omnes venerabiles domos reverentissimos clericos et mulieres diaconissas et ostiarios manere in quo sunt schemate non enim quod est minuentes haec sancimus; reliquo vero tempore nulla fiat ordinatio. donec ad antiquum numerum, institutum ab his qui sanctissimas ecclesias aedificaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃mad̾m nõ fiat pronideꝰ
Nam si nõ aliqud ferret li¬
bent̃ enm qui ult᷑ sb̾.am su¬
amexpencit. quomꝰ nõ dei
bus uob cogitandum: Non
enĩ or ad mensuram expens¬
arum quere. et possõnes ẜ¬

Expanded text:
, quemadmodum non fiat, providemus. Nam si non aliquis feret libenter eum, qui ultra substantiam suam expendit, quomodo non de his nobis est cogitandum? Non enim oportet ad mensuram expensarum quaerere etiam posses
Abbreviated transcription (Latin):
tuam beatitudinem ⁊ adre¬
liquos scĩssimos priarchas
scripta de orclinatone nene
pluis sint ab antiquam̃su¬
ra que orcdinantur disposuiꝰ.
qd̾ nobuideatur bene se ete
digne. ¶Presentem u̾o legẽ
⁊ sp̃alem ad tuam beatutu¬
dinem scribimus denũo re¬
u̾entissimoꝵ ełicoꝵ qui ĩ hõc
urbe sunt disponentes.qr. n
pene nicħ ĩmensum romimꝰ
que sr̃reu̾entissimis clicis su
ii taut reuentissimis dyaco¬
nissis fĩtantas ut illoꝵ expẽ¬
sis scĩssima ecc̃a in cidat cãm
mutuoꝵ maximorum ⁊ pau¬
latim ad nouissimã ĩ opia

Expanded text:
tuam beatitudinem et ad reliquos sanctissimos patriarchas scripta de ordinatione venerplius sint ab antiqua mensura qui ordinantur, disposuimus; quod nobis videbatur bene se et digne. Praesentem vero legem specialem ad tuam beatitudinem scribimus, de numero reverentissimorum clericorum, qui in hac urbe sunt, disponentes. Quia enim paene nihil immensum bonum quae super reverentissimis cleri reverentissimis diaconissis, fieri tantas, ut illorum expensis sanctissima ecclesia incidat in causam mutuorum maximorum et paulatim ad novissimam inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtractisunt adordiatõm
multitudinẽ. aucta quidẽ
ẽ expensarum ꝙͣtitas. adĩm¬
sitatem multam. creclitorẽ
autem undiq ⁊usure et no¬
crectitos pp̃ ĩcredulitatem
canse. s auenatones ꝙ necce

Expanded text:
protracti sunt ad ordinationum multitudinem, aucta quidem est expensarum quantitas ad immensitatem multam, creditores autem undique et usurae et nocreditores propter incredulitatem iam causae, sed alienationes cum ne
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃as edificauerunt inhac
feliscissima cuutateno pe¬
dificio solũmodo cogitaner¬
unt. s etiam ut expensas d¬
susficientes darent a sefcĩs

Expanded text:
ecclesias aedificaverunt in hac felicissima civitate, non pro aedificio solummodo cogitaverunt, sed etiam ut expensas sufficientes darent a se factis
Abbreviated transcription (Latin):
quo ⁊̃ nat᷑ales ꝑmanentes ꝓ¬
merent᷑ humanitatẽ ⁊ quo
mõ⁊̃ ip̃i competẽt᷑ honorati
sunt ab eoꝵ qui nec nͣles dig¬
ni sũt ⁊munione seg̃gant:
Due gͥ placuert nobis ⁊ ad
hominũ medelamatq nate᷑
supplementũ phanc legem
declata sunt tua sblimitas
erit aꝑta cognoscentib quo

Expanded text:
naturales permanentes promerentur humanitatem, et quomodo etiam ipsi competenter honorati sunt ab eorum qui neque naturales digni sunt communione segregati. Quae igitur placuerunt nobis et ad hominum medelam atque naturae supplementum per hanc legem decreta sunt, tua sublimitas erit aperta, cognoscentibus quo
Abbreviated transcription (Latin):
mentemias piclitet᷑ migͣre ĩ
ccͣrium ordo cause. ¶Lo̾ . n̾ ut
patefiant que gesta sunt test
amplius occultetur. namali¬
a quid̃ scientes aliano ꝓmĩe¬
iantes.ant queñ sunt clicen¬
tes ħ ip̃o confitent᷑. qr eaque
uera sunt n uolunt patefĩ¬

Expanded text:
nimas periclitetur migrare in contrarium ordo causae. Non enim ut patefiant quae gesta sunt testahuc amplius occultentur. Nam alia quidem scientes alia vero pronuntiantes aut quae non sunt dicentes hoc ipso confitentur, quia ea quae vere fiunt n
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ hñs fiuos legitios relinq¬
nat. et naturales ab intesta¬
to quid nich eis existe oĩoi
uolumus pasciñoñles ale¬
gittis sc̃imꝰ. ut decet. et ẜm

Expanded text:
ns filios legitimos relinquat et naturales, ab intestato quidem nihil eis existere omnino volumus, pasci vero naturales a legitimis sancimus, ut decet eos
Abbreviated transcription (Latin):
inquibꝰ pr̃es donant fllus
aut relinqnt inhus ⁊̃ curat¬
ores eis p̾be confirmandos ta¬
eisdẽ dispoĩtum e⁊ natura¬
lium tutelamage fiioꝵ oĩ¬
a agentiquecumq ĩleguti¬
muᷤ diffinita sunt filus ¶yl¬
tinia siquid nos pars legis er¬
pectat. ut ip̃a competentẽ su¬
scipiat ordinem. et enum̾iemꝰ¬

Expanded text:
in quibus patres donant filiis aut relinquant, in his etiam curatores eis praebere, confirmandos tahis dispositum est et naturalium tutelam agere filiorum, omnia agenti quaecumque in legitimis definita sunt filtima siquidem nos pars legis expectat, ut ipsa competentem suscipiat ordinem et enumerem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃mres depõita c. custocliã
nõ p̾stat. s tm̃ in eo obno¬
xius ẽ si quid ip̃e dolo ma.
fec̾it quadec̾a si resei supre¬
pta fuerit qui a restituen¬
deenis rei noĩe depõiti note¬
netur.nec obid eius int̾est
ẽ quesitsi cẽ. an ĩpubes rem
alienam amouendo furt̃
mũ obligarieo crimine ĩ¬
⁊ obidintelligat se delinq̃¬
re ¶furti acto sñ dupli siũ
qua drupli sit tm̃ ad pene ꝑ¬
secutonem ꝑtinet. nam ip̃iꝰ
autcondicẽdo potest aufer¬
re. sruendicatone quid rei
adusus possorem ẽ. siue fur
ip̃e possidet siue alius quil
ꝯdicio aut̃ adu̾sus ip̃m fur

Expanded text:
res deposita est, custodiam non praestat tantumque in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit; qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interestest quaesitum esse, an impubes rem alienam amouendo furtummum obligari eo crimine i ob id intellegat se delinq Furti actio sive dupli sive quadrupli tantum ad poenae persecutionem pertinet: nam ipsiusaut condicendo potest auferre. sed vindicatio quidem adversus possessorem est, sive fur ipse possidet sive alius quilibet: condictio autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ sb̃reptam apud eũ com¬
modati actonem institiu
postea aut̾ recõ perta nolu¬
it remitte quidem ⁊moda¬
ti actõem ad furti ad aut̃
puenire. tunc licencia ei
ꝯcedatur.⁊ adũsu furẽ uemi¬
re nllo obstaculo ei oponẽ¬
do qm̃ ĩ certus constitutus
furẽ adño quid̾ furti acto¬
ne libãri suppoĩtum aut̃
ẽẽ ei ꝗ prore sibi emodata
dño satiffecit cum manis¬
estissimũ ẽ ⁊̃ si abinitio doꝰ¬
rei actonẽ instituit emod¬
ati ignorans rẽ ẽẽ subrect¬
am postea aut hoc cognito
adũsus furẽ tnͣssiuit omĩ¬
modo liberaricum q rẽ cõ¬
modatam accepit.qmeũ¬

Expanded text:
 apud eum commodati actionem instituit , postea autem re comperta voluit remittere quidem commodati actionem, ad furti autem pervenire, tunc licentia ei concedatur et adversus furem venire, nullo obstaculo ei opponendo, quoniam incertus constitutus furem a domino quidem furti actione liberari, suppositum autem esse ei, qui pro re sidomino satisfecit, cum manifestissimum est, etiam si ab initio dominus actionem instituit commodati ignarus rem esse subreptam, postea autem, hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatam accepit, quemcu
Abbreviated transcription (Latin):
an neutro ⁊ cum nob sr̃mc
dubitatõe sugestum ẽ. ⁊ an¬
tiquoꝵ prudentium sup hoc
n furti n ẜui corrupti acti¬
onem p̾stantib quibidam
ditati obuiam eites ꝑ n
ostram decisionẽ sanximu
nõ solum furti actõnem s
ctiam ẜmcorrupti cõfͣcu¬
dari kem̃is ẜuus detior a so¬
ilicitatore ñme fc̃s sit. ⁊ io
nõ concurrant regle que ẜ¬
in corrupti actoem ĩ trodu¬
cent tñ consilium corrupto¬
ris ad pniciem ꝓbitatis ser¬
ni introductum ẽ. ut sit ei pe¬
nalis acto ĩpoĩta tã qm reip

Expanded text:
an neutro? et cum nobis super hac an neutro? et cum nobis super hac dubitatione suggestum est et antiquorum prudentium super hoc neque furti neque servi corrupti actionem ditati obviam euntes, per nostram decisionem sanximus, non solum furti actionem, sed etiam servi corrupti coim is servus deterior a sollicitatore minime factus est, et ideo non concurrant regulae quae servi corrupti actionem introducerent, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ip
Abbreviated transcription (Latin):
crecditor siue isapud q̃i res
depoĩta est ca reutatur siue
is qui remutendam acceꝑit
malium usũ eam tñfferat
qm cuius gracia eidata est.
furtum ꝯmittit. ueluti si qͦ
argentum utendum accep¬
it qiͣ amicos ad cenam mi¬
tatumꝰ ⁊ id pegre secum tule¬
rit aut siquis equm gestan¬
di cã ⁊modatum sibi lõgiꝰ
alquodux̾it qd̃ uet̾es scrip¬
sunt de eo qui maciemcqu̾
pduxiss placuit. ¶Placuit.
tñ eos qui reb cõmodatis as¬
licerutentur qm utendas acł¬
cepint. ita furtum emuttere
si se intelligant. id miutodo¬
ne diffinitione.qr furtum sñ
affectu furandi ñ cõmittitur
e ⁊ si credat aliquis inuito
dño serem ꝯmodatam sibi
cõtrectare dño autem uolen¬
te id fiat dicitur furtum no
fieri ¶Uñ illd̃ quesitum ẽ cũ
ticius suum menu sollicita¬
u̾it. ut quasdam res dño su¬
rripiat. et ad eum ꝑferat. et
cum ip̃o celicro aeprende per¬
m.sit fuc quasdam. es ad eũ
ꝑferte uirum furti an sui co¬
rupti iudito teneatur ticuis

Expanded text:
ore, sive is apud quem res deposita est ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam transferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit. veluti si quis argentum utendum acceperit quasi amicos ad cenam invitaturus et id peregre secum tulerit, aut si quis equum gestandi causa commodatum sibi longius aliquo duxerit, quod veteres scripserunt de eo qui in aciem equum perduxisset. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur, quam utendas acceperint, ita furtum committere, si se intellegant id invito done distinctione, quia furtum sine affectu furandi non committitur. Sed et si credat aliquis invito domino se rem commodatam sibi contrectare, domino autem volente id fiat, dicitur furtum non fieri. unde illud quaesitum est, cum Titius servum Maevii sollicitaverit, ut quasdam res domino subriperet et ad eum perferret, et in ipso delicto deprehendere, permisit servo quasdam res ad eum perferre, utrum furti an servi corrupti iudicio teneatur Titius,
Abbreviated transcription (Latin):
ũsus furem fintiactionẽ
eum autẽ qui ꝓre emodat¬
a cõuemr posse adũstis fu¬
rem furti br̃e actoemita tñ
si dñs sciens rem cẽ sb̃rept¬
am aduersus eum cui res

Expanded text:
ti actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur, posse adversus furem furti habere actionem, ita tamen si dominus, sciens rem esse adversus eum cui res
Abbreviated transcription (Latin):
ut alius furtum facet qui¬
ue ferramenta ad effringen¬
dum aut scalas. utfenestriͤ
ad furtum faciendum adib¬
cuit: s tm̃ cõsilium deditat¬
q ortatus est ad furtum faci¬
endum nõ tenetur furti¶Hi
piant furtum quid ilł faci¬
unt et ros infurtuam cãm
cadit. nec obid abullonsu¬
capi potest añqm in dñp
otestatem reuertatur. sed
furtiacto nõ nascitur.qr nͨ
ex alia ulla c̾a intereos pot̾¬

Expanded text:
ut alius furtum faceret, quive ferramenta ad effringendum aut scalas, ut fenestrisad furtum faciendum adhibuit, sed tantum consilium dedit atque hortatus est ad furtum faciendum, non tenetur furti. 12piant, furtum quidem illis faciunt et res in furtivam causam cadit nec ob id ab ullo usucapi potest antequam in domini potestatem revertatur, sed furti actio non nascitur, quia nec ex alia ulla causa pot
Abbreviated transcription (Latin):
ce siĩ emodati actonem
adũsus eum qͥ rememoda¬
tam adcepit mon̾e deside¬
rat. siue furti. adustis eñq
rem surripuerit. et alteru¬
tra. carum electa dñm no
posse eepenitencia adalt̾u¬
tram uenire actionẽ. s siq¬
dem furem eleg̾it illum ꝗ
rem utendam accepit pem¬
tus lib̾ari. smant̃ ꝯmodator
ueniat adusus eumq rem

Expanded text:
ctionem adversus eum qui rem commodatam accepit movere desiderat, sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa, dominum non posse ex poenitentia ad alteram venire actionem. sed si quidem furem elegerit, illum qui rem utendam accepit penitus liberari. sin autem commodator veniat ad