comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metlio opus dñi taibile qd̾ factiuis sum. Obserua eñc¬
ta q̃ hodiemandaui. tͥ. Ego ip̃e eiciam aute faciem
tuam amorrentu ⁊ chananeũ. etheum feredeñ qͦ et
euehum ⁊ iebuseum: Caue ne uiniqͣ cĩ hĩtatorib t̾re
uiius uingas amicitias q̃ t̾ sint inruiuaui. s aras eoꝵ
destiue confringe statuas lucosq succide. Noli adorare
nican fu̾innt cumiliis sins ⁊ adorauut symulachra eo¬
rum. uocet te quispiam ut comedas de ĩmolanis. Nlec uxo¬
rem de filiab eorum accipias filus citis ne postq̃m ip̃e fu¬
eunt fornicate. fornican fatiant. ⁊ filios tuos. indeos su¬
os. Deos conflatiles ñ facies tͥ. Sollempnicatẽ aamoꝵ¬

Expanded text:
io opus Domini terribile quod facturus sum observa cuncta quae hodie mando tibi ego ipse eiciam ante faciem tuam Amorreum et Chananeum et Hettheum Ferezeum quoque et Eveum et Iebuseum cave ne umquam cum habitatoribus terrae illius iungas amicitias quae tibi sint in ruinam sed aras eorum destrue confringe statuas lucosque succide noli adorare nicati fuerint cum diis suis et adorauerint simulacra eorum, nocet te quispiam, ut comedas de immolatis. nec uxorem de filiabus eorum accipias filiis tuis, ne postquam ipsae fuerint fornicatae, fornicari faciant et filios tuos in deos suos. deos conflatiles non facies tibi. Et paulo po
Abbreviated transcription (Latin):
acccpisset fcemauit oꝑe fusario ⁊ fecit ex eis uittilsi cõ¬
flatilem. Dixt̾utiq ħũ sunt ilii tui isił qui te eduxe¬
unt de t̾ra egypti. Quod cumiulisset aãron eclificaũ
Altare coram eo. ⁊ p̃conis uoce clamabat cdicens. Cras
sollempuitas idnĩ est. Singentes mane opuluit holo¬
causta ⁊ hostias patificas ⁊ seclit ppłs mantlucare. ⁊ bi

Expanded text:
o et fecit ex eis vitulum conflatilem dixeruntque hii sunt dii tui Israhel qui te eduxerunt de terra Aegypti quod cum vidisset Aaron aedificavit altare coram eo et praeconis voce clamavit dicens cras sollemnitas Domini est surgentesque mane obtulerunt holocausta et hostias pacificas et sedit populus
Abbreviated transcription (Latin):
mones hos. Ego sum deus cuus ⁊ dñs qui edux
te de t̾ra egypti de domo seruitictis. Nonhẽbis deos
alienos coram me ¶Non facies tͥ sculptile. n omnẽ
similitudinẽ q̃ est incelo desuꝑ ⁊ q̃ intra deorsum
uec eoꝵ q̃ sunt in aquis sub t̾ra. Non adorabis ean

Expanded text:
rmones hos ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti de domo servitutis non habebis deos alienos coram me non facies tibi sculptile neque omnem similitudinem quae est in caelo desuper et quae in terra deorsum nec eorum quae sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
Cornua aũ ꝑ ui angulos exsp̃o erunt ⁊ openes illad
ere. Faciesq inusus eius lebetas ad suscipiendos aieres
⁊ fortipes atq fuscmlas ⁊ iguiũ rece ptacula Omnia
uasa ex ere fabricabis craticłamq ĩm dum retis eneã
ꝑ cuuss .iiii angulos eiunt ⁊ iui. anuli ener quos po¬
nes suꝑ miulam altans eutq craticula usq ad altans

Expanded text:
uattuor angulos ex ipso erunt et operies illud aere faciesque in usus eius lebetas ad suscipiendos cineres et forcipes atque fuscinulas et ignium receptacula omnia vasa ex aere fabricabis craticulamque in modum retis aeneam per cuius quattuor angulos erunt quattuor anuli aenei quos pones subter arulam alta
Abbreviated transcription (Latin):
sedes. ⁊ osñis ppłs p̃stolatia de mane usqi aduesperam
Cui responilit moyses. uenit ad me ppłs q̃rens sentẽ¬
tiam dei Eñmq acciderit eis aliqͣ disceptatio ueni¬
int admeut iulicem int̾ illos ⁊ ostendam p̃cepta
dei ⁊ loges euis. At ille Non bonam inquit rem facis
stulto labore confumens ⁊ tu ⁊ ppłs iste qui tecum est
Ultra iures tuas est negocium. solus illu̾d nõ poteris
sustrere. S autli u̾ba mea atq consilia ⁊ ent dñs
tecum. Esto tu ppło in his q̃ ad cb̃im ꝑtinent ut referã
q̃ dicunt᷑ ad eum. offendasq ppło cerimonias ⁊ ittũ

Expanded text:
sedes et omnis populus praestolatur de mane usque ad vesperam cui respondit Moses venit ad me populus quaerens sententiam Dei cumque acciderit eis aliqua disceptatio veniunt ad me ut iudicem inter eos et ostendam praecepta Dei et leges eius at ille non bonam inquit rem facis stulto labore consumeris et tu et populus iste qui tecum est ultra vires tuas est negotium solus illud non poteris sustinere sed audi verba mea atque consilia et erit Deus tecum esto tu populo in his quae ad Deum pertinent ut referas quae dicuntur ad eum ostendasque populo caerimonias et ritum
Abbreviated transcription (Latin):
temanũ ꝓmanu. pedem ꝑ pede. Adustionẽ p̾ro a¬
tlustione. uulmus ꝓ uuln̾e liuorem ꝑ liuore. Si
ꝑcussĩt quispiam crłm serui sui aut̃ ancille ⁊ lus¬
cos eos fecit dimittet liberos ꝓ oculo qͥm eruit. dẽ¬
tem qͦ. si excussit seruo uł ancille sue similiter tli¬
mittet eos liberos. Si bos coruu petierit uirũ aũ
mulierẽ ⁊ mortui fum̃it. lapulib obiuetur ⁊ tĩõ
comedent᷑ carnes euis. dñs qͦ bouis uinocens erit.

Expanded text:
edem pro pede, adustionem pro adustione, uulnus pro uulnere, liuorem pro liuore. si percusserit quispiam oculum serui sui aut ancillae et luscos eos fecerit, dimittet liberos pro oculo quem eruit. dentem quoque si excusserit seruo aut ancillae suae, similiter dimittet eos liberos. si bos cornu petierit uirum aut mulierem, et mortui fuerint, lapidibus obruetur: et non comedentur carnes eius, dominusque bonis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ oue una Si effringens sur domũ siue suf¬
fodiens inuentus fui̾t ⁊ accepto nulue̾ mortuus
fiu̾t ꝑcussor ũ erit reus sanguinis. Quod si orto
sole hoc fec̃it homiciliũ ꝑpetrauit ⁊ ip̃e moriet᷑.
Siũ habtũt ꝯuod pro furto reddat ip̃e uenũdabi¬
tur. Si inuentũ finit apd̾ eum qd̃ furatus est ui¬
uens. siue bos siue asinus siue oiis aluplum restitu¬
et. Silesent quispiam agrum uł uineami ⁊ dimi¬
serit uin̾itum suũ ut depascat᷑ aliena. quicqͥd opti¬
mũ fuĩt magro suo uł inuinea ꝓ dampni ẽstima

Expanded text:
s fur domum siue suffodiens fuerit inuentus et accepto uulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetrauit et ipse morietur. si non habuerit quod pro furto reddat, uenundabitur. si inuentum fuerit apud eum quod furatus est uiuens, siue bos siue asinus siue ouis, duplum restituet. si laeserit quispiam agrum uel uineam et dimiserit iumentum suum, ut depascatur aliena, quicquid optimum habuerit in agro suo uel in ui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quinqͣgenarios ⁊ decanos qui uitlicent ppłm om̃i
temꝑe. Qitquid aũ manis fui̾t referant adte ⁊ ip̃i
iiora tm̃m᷑ iuelicent leuiusq tͥ sit partito in alios
onere. sihoc feceris impleb imꝑiũ chũ ⁊ precepta eru
poteris listinere ⁊ om̃is hic ppłs ren̾tetur cum pace
ad lora sua Qmib antlitis mqy fecit om̃ia q̃ ile sux¬
geserat ⁊ eleclis mris strems de cuncto asł cõstituit

Expanded text:
omni tempore quicquid autem maius fuerit referant ad te et ipsi minora tantummodo iudicent leviusque tibi sit partito in alios onere si hoc feceris implebis imperium Dei et praecepta eius poteris sustentare et omnis hic populus revertetur cum pace ad loca sua quibus auditis Moses fecit omnia quae ille suggesserat et electis viris strenuis de cuncto Is
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñm ccadent. Quod si p̃cium ei fũt ĩpositũ
dabit ꝓ anima sua quicquid fui̾t postulatus. fili¬
um qͦr ⁊ filiam si cornu ꝑcussi̾t. simili sententie sub¬
altius uulnau̾it ⁊ illemortuus fui̾t uendent bouẽ
inuũ. ⁊ diuident p̾cium. cadauer aũ mortuũ int̾se

Expanded text:
 occident quod si pretium ei fuerit inpositum dabit pro anima sua quicquid fuerit postulatus filium quoque et filiam si cornu percusserit simili sententiae subalterius uulnerauerit et ille mortuus fuerit, uendent bouem uiuum et diuident pretium, cadaue
Abbreviated transcription (Latin):
ad ppłm Noltte tunere. state ⁊ iudete magnalia
dñi q̃ facturus est hodie. Egỹptios enim quos nũc
uidetis neqͣqͣm ultra iudebitis usq insempiternũ.
Dñs pugnabit ꝓ nobis. ⁊ uostacebtts. Dixitq dñs¬

Expanded text:
ad populum. Nolite timere. State et videte magnalia ad populum. Nolite timere. State et videte magnalia Domini: que facturus est hodie. Egyptios enim quos nunc videtis nequaquam ultra videbitis usque in sempiternum. Dominus enim pugnabit pro vobis: et vos tacebitis.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus facere ut diteremus isił ne seruiret
sit secum. tulitq: trecentos currus electos. ⁊ qͥcquid
in egypto curriiũ fuit ⁊ ducestotuis exercitris. In¬
durauit q dñs corpharaonis regis egiypti ⁊ ꝑsecãtꝰ
est filios ifrł. ⁊ illi egressi erant ininanri excessa. Cũ
qi ꝑ seq̃rent᷑ egñptĩ uestigia p̃cedentiũ reppererunt
eos in castris fuꝑ mare. Om̃ĩs equitatus ⁊ currꝰ pha¬
raonis ⁊ unu̾sus exercitus erant in ahiroth. contra
beelsephon. Cumq aꝓpinquass pħ. lenantes filii is¬
rael ocuulos inlũit egypnios post᷑ se ⁊ tunuerunt
ualde. Clamarĩtq ad dũm ⁊ dixũnt admossen
forsitan sĩerant sepulchra inegypto. iõ tlistinos
nt moreremur insolitutline. Quid hoc facere no¬
liusti ut ecluceres nos ex egẏpto: Nonne iste est s¬
mo q̃m loq̃bamur ad te megypto dicentes. recede a
nobis ut seriuamus egõptiss : Multo enim meliꝰ
est seruire eis. qͣmmori in solutitine. Et ait moyseͤ

Expanded text:
voluimus facere: ut dimitteremus Israel: ne serviret sit secum. Tulitque sexcentos currus electos: et quicquid in Egypto curruum fuit: et duces totius exercitus. Induravitque Dominus cor Pharaonis regis Egypti: et persecutus est fique persequerentur Aegyptii vestigia praecedentium, repererunt eos in castris super mare; omnis equitatus et currus Pharaonis, et universus exercitus, erant in Phiahiroth contra Beelsephon. Cumque appropinquasset Pharao, levantes filii Israel oculos, viderunt Aegyptios post se, et timuerunt valde, clamaveruntque ad Dominum, et dixerunt ad Mosen: Forsitanut moreremur in solitudine? quid hoc facere voluisti? ut educeres nos ex Egypto? Nonne iste est sermo quem loquebamur ad te in Egypto dicentes: recede a nobis ut serviamus Egyptiis. Multo enim melius est servire eis: quam mori in solitudine. Et ait Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
u equitib eiuis. Tollensq se angelus dũi qui prece¬
debat castra isił. abuit post eos ⁊ cur eo pariter co¬
lumpna nribis priora dimittens pꝰ tergum stetut
int̾ castra eghptioꝵ.⁊ castra isrł. ⁊ erat nubiłte¬
nebrosa ⁊ illuminans uoctem ut adse nucem
toto noctis temꝑe acced̾e ñ ualẽnt. Cumq extẽ¬
tliss moyses manũ suꝑ mare abstulit ilłõ dñs
flante uento uehem̃ti ⁊ uiente totanocte ⁊ u̾tit
in siccum duuisaq estaqͣ ⁊ ingtessi sunt filii is¬
gressisunt post eos om̃is equitatus ꝑharadnns cur¬
rus eius ⁊ equites ꝑ meiliũ maris. Iamq adue¬
uerat iugilia matinma. ⁊ ecce respiciens dñs

Expanded text:
 equitibus eius tollensque se angelus Dei qui praecedebat castra Israhel abiit post eos et cum eo pariter columna nubis priora dimittens post tergum stetit inter castra Aegyptiorum et castra Israhel et erat nubes tenebrosa et inluminans noctem ut ad se invicem toto noctis tempore accedere non valerent cumque extendisset Moses manum super mare abstulit illud Dominus flante vein siccum. Divisaque est aqua: et ingressi sunt filii Isgressi sunt post eos omnis equitatus Pharaonis: currus ejus et equites per medium maris. Itaque advenera
Abbreviated transcription (Latin):
capere gomor ⁊ repone corami ttño ad seruandum ĩ ge¬
neratõnes ur̃as sicrit p̾ceꝑat dñs moỹ. Posuttq lluda¬
lem hoc cito alti sunt usꝙͦ tangẽnt stnes t̾re. chana¬
an. Somor aũ decima ꝑsest ephi.git᷑ ꝓfecta oĩs
taultitudo filioꝵ isrł de deseito sin ꝑmansiones suas
iuixta sermonẽ dñi castrametata est mraphidm ubi ũ
erat aq̃ ad bibentlum ppło. Quiiuirgatus contra moy.
ait. danob̾ aqͣm ut bibamus. Quib responlit moy
Quid iurgamimi contra me. Gur temꝑtatis dñm.Si

Expanded text:
omor et repone coram Domino ad servandum in generationes vestras sicut praecepit Dominus Mosi posuitque illud Alem hoc cibo aliti sunt usquequo tangerent fines terrae Chanaan gomor autem decima pars est oephi igitur profecta omnis multitudo filiorum Israhel de deserto Sin per mansiones suas iuxta sermonem Domini castrametata est in Raphidim ubi non erat aqua ad bibendum populo qui iurgatus contra Mosen ait da nobis aquam ut bibamus quibus respondit Moses quid iurgamini contra me cur temptatis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hu Qd̾ sigcat. Quid est hoc. Ignorabant enñ qͥd
esset. Quib ait moyses. Iste est panis qͣm declit dñs
uob̾ ad uescendum. Hic est sermo q̃m precepit añs.
Colligat ex eo unusquisq qͣntũ susficiat ad uestend̾
rũ q̃ hĩtaut intab̾naculis tolletis. Fẽcũnt ꝙ ita fi¬
lu ifrł ⁊ collegũnt alius plus alias mainus ⁊ mensi
sunt ⁊ menturam gomornec quiplus contgerat
habuit amplius nec quiminus parau̾at repꝑit
nunus s singłi uixta ĩd qd̾ edere potant cõgrectaue
runt. Dixitqr moyses ad eos. Nullus relinquat ex
eo us mane. Qui ñ aulierunt eum s climisenit
quidam ex eis usq mane ⁊ scatere oepit u̾mib ⁊
compirituit. et iratus est contra eos moyses. Colli¬
gebant autẽ mane singbi qͣntũ sufficere poterat ad
uescentlũ. Cumq uicaluiss sol lig̃fiebat. Inclie uo̾

Expanded text:
uod significat: Quid est hoc? Ignorabant enim quid esset. Quibus ait Moyses: Iste est panis quem dedit vobis Dominus ad vescendum. Hic est sermo, quem praecepit Dominus: Colligat ex eo unusquisque quantum sufficiat ad vescendum; rum, quae habitant in tabernaculo sic tolletis. Feceruntque ita filii Israel, et collegerunt, alius plus, alius minus, et mensi sunt ad mensuram gomor. Nec qui plus collegerat, habuit amplius: nec qui minus paraverat, reperit minus; sed singuli juxta id quod edere prunt. Dixitque Moyses ad eos: Nullus relinquat ex eo in mane. Qui non audierunt eum; sed dimiserunt quidam ex eis usque mane; et scatere coepit vermibus, atque computruit: et iratus est contra eos Moyses. Colligebant autem mane singuli, quantum sufficere poterat ad vescendum. C
Abbreviated transcription (Latin):
tissa soror a aron tympanũ inmanu sua egresseqi sũt
om̃s mulieres post eami. cum tympanis ⁊ choris quib¬
p̃rielut idicens. Cautenius dũo głose enm magnifica¬
tus est egitũ ⁊ ascensorẽ eius deiecit iumare. Tulit ã
moyses isrł de mari mbro ⁊ egressi sunt uidesertum
ebant aqͣm. Et uenũnt inmarath nec pota̾nt bide
aqͣs de mara. eo qd̾ essent amare. Unde ⁊ congruui loco
nom̃ imposait uocans illudmara .i. amaritulinem
Et imurauit ppłs cont᷑ moysen dicens. Quidbibem:
At ille clamauit ad clñm. Quiostenctit eilignũ qdͣ ꝯ

Expanded text:
tissa soror Aaron tympanum in manu sua: egressaeque sunt omnes mulieres post eam cum tympanis, & choris. Ipraecinebat dicens cantemus Domino gloriose enim magnificatus est equum et ascensorem eius deiecit in mare tulit autem Moses Israhel de mari Rubro et egressi sunt in desertum iebant aquam et venerunt in Marath nec poterant bibere aquas de Mara eo quod essent amarae unde et congruum loco nomen inposuit vocans illud Mara id est amaritudinem et murmuravit populus contra Mosen dicens quid bibemus at ille clamavit ad Dominum qui oste
Abbreviated transcription (Latin):
deus erum ait patiss mei acduitor tũs ⁊ eriuit me de
glaliophaonis. Uenit gͦ iechio cognatꝰ moysi
⁊ filii enis ⁊ uxor euisad moysen ndesertum ubi erat
casttametatis uixta montẽ dñi ⁊ mandauit moysi
diceus. Ecceego cognatus tuus iethro uero ad te ⁊
iportira ⁊ iłuo filu tui cum ea. Qui egressus mocc̃¬
sum oegnati sui adorauit ⁊ osculatis est eum salu¬
taintq se mutno u̾bis pacficis. Cimigi uitrass tab̾¬
nactui narrauit may. cognato suo euncta q̃ fecãt¬

Expanded text:
s et eruit me de gladio Pharaonis venit ergo Iethro cognatus Mosi et filii eius et uxor ad Mosen in desertum ubi erat castrametatus iuxta montem Dei et mandavit Mosi dicens ego cognatus tuus Iethro venio ad te et uxor tua et duo filii tui cum ea qui egressus in occursum cognati sui adoravit et osculatus est eum salutaveruntque se mutuo verbis pacificis cumque intrasset tabernaculum narravit Moses cognato suo cuncta q
Abbreviated transcription (Latin):
ceus. quid est hec respondeb ei. In manu forti ectuxt
nosdũs de egypto de domo serutiutis. ⁊am cum
induratus eis pharao ⁊ nol nos dimittere orcio
dñs omne pͥmogenitũ uttra eqypti a pͥmogenito
inolabo dño om̃e qoͣ apperit uuluam masculii ser̃¬
qͣi signum inmanu tua ⁊ q̃i appensum quid obre¬
cordatõnem ut̃ oculos tuos eoqommansi forti eduxe¬

Expanded text:
cens quid est hoc respondebis ei in manu forti eduxit nos Dominus de Aegypto de domo servitutis nam cum induratus esset Pharao et nollet nos dimittere occidit Dominus omne primogenitum in terra Aegypti a primogenito mmolo Domino omne quod aperit vulvam masculini sexui signum in manu tua, et quasi appensum quid ob recordationem intra oculos tuos: eo quod in manu forti eduxe
Abbreviated transcription (Latin):
rebit apd̾te aliquid fermentatũ. nec incunctis finib
tus Narrabisq fitio tuo milie illadicens. hoc est ꝙ¬
fecit dñs mͥ qn egressus sum de egꝰpto ⁊ erit qͣi six¬
nũ inmanu tua ⁊ qͣi monim̃tũ ante cculos tuos
ut lex dñi sit semꝑ inore tuo. In manu enim forti
etluxit te dñs de egypto. Cuftc̃dies huiuscencdi cuil¬
tum statuto temꝑe a clieb uities. Cumq intirduxe¬
uit temt̾ram chananei sicut urauit tͥ ⁊ prsb tuis
qd̃ primitiuũ est in pecorib tuis sicut irauit tibe¬

Expanded text:
rebit apud te aliquid fermentatum, nec in cunctis finibus tuis. Narrabisque filio tuo in die illo, dicens: Hoc est e Aegypto et erit quasi signum in manu tua et quasi monumentum ante oculos tuos et ut lex Domini semper in ore tuo in manu enim forti eduxit te Dominus de Aegypto custodies huiuscemodi cultum statuto tempore a diebus in dies cumque introduxerit te in terram Chananei sicut iuravit tibi et patribus tuis quod primitivum est in p
Abbreviated transcription (Latin):
dere ad cum qͥ ħitat intabnaculo ad sobnã
p̃positum templi. ⁊ dices ad cum. Quid tu hic
aut qͣi quis hic Quia excidisti nbi hic sepulcr̃¬
Excidisti in excelso memoriale diligenterim
petra tibi tab̾natulum. Ecce dñs asportan te
faciet sic̃ asportatur gallus gallinacius ⁊ qͣsi
amictum sic subleuabit te. Coronans coron¬
abit te tribulatione. qͣi pillam mutet te in
t̾ram latam ⁊ spatiosam.ibi morieris ⁊ ibi
erit currus gł̾ie tue ⁊ ignomuinia donnuis do¬
mini tui. Expeslamte destatione tua. ⁊ de¬

Expanded text:
 ad eum qui habitat in tabernaculo, ad Sobnam praepositum templi, et dices ad eum: Quid tu hic? aut quasi quis hic? Quia excidisti tibi hic sepulcrenter, in petra tabernaculum tibi. Ecce Dominus asportari te faciet, sicut asportatur gallus gallinaceus, et quasi amictum sic sublevabit te. Coronans coronabit te tribulatione, quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam: ibi morieris, et ibi erit currus gloriae tuae, ignominia domus Domini tui. Et expellam de statione tua,
Abbreviated transcription (Latin):
cirtum pedes ⁊ fem oralia ⁊ humerale posu¬
it ei. ⁊ circuncuixit cũ trtimmabulis au¬
reis płimis ingiro dare sonitum in incessu
suo. auditum facere sonitum in templo. ⁊ ĩ
memoriam filiis gentis suc stolam sc̃am ⁊¬
auro iacincto ⁊ pupura. opus textile uii
sapientis iudicio. ⁊ i̾utate p̾dmi. torto cocto¬

Expanded text:
umpedes et femoralia et humerale posuit ei, et cinxit illum tintinnabulis aureis plurimis in gyro, dare sonitum in incessu suo, auditum facere sonitum in templo in memoriam filiis gentis suae. Stolam sanctam auro et hyacintho et purpura, opus textile, viri sapientis judicio et veritate p
Abbreviated transcription (Latin):
ligioso tracta de scitate ⁊ cum in uisto deuisti¬
muliere de hiis q̃ emulatur. cum tumido de
bello. cum nogociatore de traiectõe. cum empio¬
re deuenditione: cum uiro luudo. degratiis a¬
gendis. Cum impiis de pietate.cum in hone¬
sto: de honestate. Cum oꝑario agrario de om̃
oꝑe. Cum oꝑario annuali. de ꝯsũmatõeaum.
Cum seruo pigro demutta oꝑatione. Nõ aiten¬

Expanded text:
de sanctitate et cum injusto de justimuliere de iis quae aemulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum ser
Abbreviated transcription (Latin):
re dñi tenueris te instant̃. cito subuertet᷑ domꝰ
tua. si cut inꝑcussura cribri remanebit puluis
bicaporia hominis in cogitatu illiꝰ. uasa figuli
ꝓbat fornax. ⁊ homines iustos temptaniotribu¬
lationis. Sicut rusticatio de ligno ostendit fruc¬
tum illiꝰ. sic u̾bum ex cogitatu homnus cor. añ
scrmonem ne tollaudes uirum. ħ enĩ temptatõ
est hominũ. si scquanis iusticiam. app̃hendes illã.
⁊ indues qͣi poderẽ honoris illam. ⁊ inhabitabis
cum ea. ⁊ ꝓ teget teisempit̾num. ⁊ in die ag¬
nicionis inuenies sumamentum. Uolanlia ad
sibi similia ꝯueniunt. ⁊ u̾itas ad eo qui oꝑant᷑
illam reuertet᷑. loo uenationi insidiatur semꝑ
sic poctata oꝑantib iiquitatem. homo sc̃s insa¬
piencia manet sic̃ sol. nam stulius situt lua

Expanded text:
ni tenueris te instanter, cito subvertetur domus tua. Sicut in pertusura cribri remanebit pulvis, sic aporia hominis in cogitatu illius. Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis. Sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic verbum ex cogitatu hominis cordis. Ante sermonem non collaudes virum: haec enim tentatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sic
Abbreviated transcription (Latin):
care. multos .it. ext̾minauit uinum. Ignis ꝓba¬
uit ferrum dinumi. Sic uinum corda suꝑboꝵ¬
uinum insobnetate s⁊ bibas illud moderate.
te creatum ÷ ñ mebrietate ab micio. Exultatio
potatum irrtationem ⁊ iram ⁊ ruinas multas
faciti amiartudo aĩ eumum iuitũ potatum.
Ebrietas animositas ĩ prudentis offensio. mino¬
rans initutẽ ⁊ fatiens uuluera. In ꝯmuio uini
ñ arguas ꝓximuni ⁊ ñ despicias eum in iocun¬
ditate illuis. Uerba inꝓporii ñ dicas illi. ⁊ ñ p̾ma ᷤᷤ
illum in repetendo. a¬
Dectorem teposuerunt noli extolli s esto in illis
qͣhumus ex ip̃is. Curam illoꝵ habe ⁊ sic considera¬
⁊ omni cura tua explicata recumbe. ut leteris
pp̃ illos ⁊ ornam̃tum gr̃e accipias coronam ⁊ d
ior natu. decet enim te pͥmũ ubum diligentis i¬
scĩam ⁊ ñ impedias musicam. Ubi auditus nõ
est ñ essundas ẜ monẽ ⁊ importime noli extolli

Expanded text:
care: multos enim exterminauit uinum. ignis probat ferrum durum, sic uinum corda superbuitur audires: bibas illud moderate, tem creatum est, non in ebrietatem ab initio. exultatio potatum irritationem, et iram, et ruinas multas facit. Amaritudo animae vinum multum potatum, ebrietatis animositas imprudentis offensio: minorans virtutem et faciens vulnera in convivio vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo rectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum grajor natu; decet enim te primum verbum diligenti scientiam; et non impedias musicam. Ubi auditus non est, effundas sermonem; et importune noli extolli
Abbreviated transcription (Latin):
dit audar ⁊ ab ipsi ñ minorabit᷑ Ab utrisq autẽ
in honorabitur. Musica ui luc̾tu : iportuna narra¬
tio: flagella ⁊ doctrina inomm tene sapĩa.Qui
docet fatuum: auasi cui couglutnat testam. Q
harrat u̾bum ñ audienti quasi qͥ excitat dotiniẽ¬
tiri de graui sompno Cum dotuente laquitur. ÷¬

Expanded text:
dax est, et ab impiis non minorabitur; ab utrisque autem inhonorabitur. Musica in luctu, importuna narratio: flagella et doctrina, in omni tempore sapientia. Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Qui narrat verbum non attendenti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno. Cum dormiente loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
inet̾num. Et qui locupletatur ꝑce agendo ⁊ hec
pars mercedis illius in eo ꝙ dicit. Inuemi requiem
michi ⁊ nunc manclucabo de bonis meis solus ⁊
aliis e mouat᷑. Sta intestam̃to cuo ⁊ i illo loq̃re
⁊ in oꝑe mandatoꝵ tuoꝵ ueterasce. Ne manseris ĩ
oꝑib peccatoꝵ. Confide autẽ in deo ⁊ mane iuloco
tuo. Facile est enim in oculis dei desb̾ito honestare
pauꝑem. Bñdictõ dei inm̾cedẽ usti festinat ⁊ in
honore ueloci ꝓcessus illuis fructisicat. Ne dicas qͥd
est mͥ opus ⁊ q̃ etunt᷑ ex hoc bona: Nedicas sufficiens
sum. ⁊ quid ex hoc pessimaboi . Inlie bonoꝵ ne umme¬
mor sis maloꝵ ⁊ indie maloꝵ ne inmemorsis bono¬
rũ qm facile est coram deo inflie obitus retribuere
icuiq scd̃m iuas sias. Malicia bre obluuonẽ fãc
luxurie maxime ⁊ insine hominis denudatio oꝑum

Expanded text:
rantur. « Est qui locupletatur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit, Inveni requiem mihi; et nunc manducabo de bonis meis solus. Et aliis, et morietur. Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processicas sufficiens sum et quid ex hoc pessimabor in die bonorum ne inmemor sis malorum et in die malorum ne inmemor sis bonorum quoniam facile coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae et in fine hominis denudatio o
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte iteret. Cortipe amitũ: sepe erum sit cõmis¬
No ⁊ ñ onmni u̾bo credas. Est qrui labitur lingua sua
Sñ ex amimo. Quis est enum qui ñ delig̃rit in lui¬
gua sua: Corripe amicũ anqm̃ cõn iueris⁊ da lo¬
cui tiniari abtissimi. quia omnis sapĩa timor domi¬

Expanded text:
orripe amicum; saepe enim fit commissio: et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum antequam commineris; et da locum timori Altissimi: quia omnis sapientia timor Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ambtilare ũ potest ⁊ de acquirendo ⁊ de oꝑando
⁊ de om̃iũ terum euentu petit ab eo qmin om̃ib
est inutilis. terum alius naiugare cogitas
⁊ ꝑ feros fluctus iter facere incipiens ligno portãtẽ
se fragilius lignum inuocat Illud enim cupiclitas
acqurencdi excagitaiu. ⁊ artifer. sapiã sabrcaiut
sua. Tu aũ pat̾ gub̾tias prouidentia. am̃ declisti¬

Expanded text:
potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia
Abbreviated transcription (Latin):
extonorabit᷑ ad̾ p̃tit mandata dñi. Inmetlio frm̃ rector
ilor uahonoie ⁊ aui timent dnm erunt in oculis alluis.
Qł ꝰ diutũ honoratoꝵ ⁊ pauꝑum. timor dei est᷑ noͣli des¬
picere iustũ hominẽ pauꝑem ⁊ ñ magnificare uirũ pec¬
catarẽ diuitẽ. Magnus est uidex ⁊ potens est in honore ⁊
ñ est maior illo qͥtimet dmiñ. Seruo sensato liberi serui¬
ent ⁊ uir prudens ⁊ disciplinatus ñ mutrmurabit correp
tus ⁊ inscius ñ honorabr̃. Noli te extollẽ in faciendo o¬
li imansuenidie setua amitiã tutĩ ⁊ da illi honorẽ sed̾
mentũ suc̃. peccantẽ in animã suã quis iustificabit ⁊¬

Expanded text:
praeterit mandata Domini. In medio fratrum, rector illorum in honore: et qui timent Dominum, erunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et pauperum, timor Dei est. Noli desinem iustum pauperem et non magnificare uirum peccatorem diuitem. magnus est iudex et potens est in honore, et non est maior illo qui timet deum. seruo sensato liberi seruiunt: uir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus, et inscius non honorabitur. Noli te extollere in faciendo oli, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi honorem secundum meritum suum. Peccantem in anima
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sus aloeum tuũ: inquirat cathedram tuã
⁊ innouissimo cognoscas u̾ba mea ⁊ insermonib
meis stimuleris. Quis mẽdebit᷑ incantori aserpẽ¬
te ꝑcusso ⁊ om̃ib qui appiant bestue ⁊ qui conu¬
tatur cum uiro unquo ⁊ obuolutus est in pcc̃is eiꝰ
Una hora tecum ꝑmanebit. si autẽ declina uens
ñ supportabit. Inlabis sis indulcat inimicus ⁊ racoe¬
de suo insidiat᷑ ut subu̾tat te unfoueam. In oculis
prioiẽ. In oculis tuis lacͥmabit᷑ inunicus ⁊ qͣsi adiu¬
uans suffocabit plantas tuas caput suũ mouebit

Expanded text:
conuersus in locum tuam inquirat cathedram tuam et in nouissimo agnoscas uerba mea et in sermonibus meis stimuleris. quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis? et qui comitatur cum uiro iniquo et obuolutus est in peccatis eius. una hora tecum permanebit: si autem declinaueris, non subportabit in labiis suis indulcat inimicus et in corde suo insipriorem. In oculis suis lacrymatur inimicus, et quasi adjuvans
Abbreviated transcription (Latin):
mo. siꝰ aũ manus tua sit suꝑ os tuũ. ne capiaris uiu̾bo
indiscip luato ⁊ confundaris. honor ⁊ gła insermone
sensati. lingua uͦ iuprudentis. Subu̾sio illuis ẽ. Non
appelleris susurto inuita tua ⁊ lingua tua ne capiarit¬
odium ⁊ inimicitia ⁊ contunelia. Iustifica pusillũ.

Expanded text:
m, sit manus tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. honor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum,
Abbreviated transcription (Latin):
fideli muilla est comꝑatõ ⁊ ñ est digna ponderatio auri
i argenti contra bonitatẽ fidei islius. Anutus fidelis
medicam̃tũ uite ⁊ inmoitalitatis ⁊ qui metuunt
dñm ⁊ inueniũt illũ. Qui tumet dñm eq̃ habebit a¬
mititiam bonam qm̃ scd̾m illũ erit amicus illius.
fur auiuentutetua exitpe dodrinam ⁊ usq ad canos in

Expanded text:
o auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Deum, aeque habebit amicitiam bonam; quoniam secundum illum erit amicus illius. Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos in
Abbreviated transcription (Latin):
sine defectione sc̃itatis. ⁊ exultano iuiri ẽ long¬
euitas. tserere ammetue placens deo. ⁊ comi¬
ne ⁊ ꝯgroga cor tuum insc̾itate eius. ⁊ insti¬
ciam longe expelle ate. Multos enim occid̾
msticia. ⁊ ñ ÷̃ utilitas m illa. Delus ⁊ rracim¬
dia minuent dies. ⁊ añ tp̃c senectam ad du

Expanded text:
defectione sanctitatis, et exsultatio viri est longaevitas. Miserere animae tuae placens Deo, et contine; et congrega cor tuum in sanctitate ejus, et tristitiam longe expelle a te. Multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa. Zelus et iracundia minuent dies, et ante tempus senectam addu
Abbreviated transcription (Latin):
spiciatt ⁊ sennorinante me plura manus ori suo imponẽt
p̃tẽa hibebo ꝑ hant ĩ incetalitatẽ. ⁊ memouam et̾uam his
qui post me futuri sunt relinqͣm. Disponã ppłos ⁊ natiores
mͥ erunt subdite. Timebunt me auilieutes reges horrẽ¬
di ⁊ in multituliue bonus uidebor ⁊ inbello fortis. Immis
indomsĩ mieã cõquiescã cũ illa. Nõ enĩ ht̃ amartutluiem

Expanded text:
 sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam co
Abbreviated transcription (Latin):
homimib peꝑcisi ⁊ misisti añtessores exertitus
tu nespas ut illos paulatm ext̾muraiẽt. nõ¬
qr in potens eras in bello subicere impios iustis.
rans qm̃ nequam est natio eorum ⁊ naturalis
illoꝵ ĩꝑetuũ. Sem̃ enim erat maledc̃ta ab in i¬
tio nec timens aliquẽ ueniam dabas pectatis
contra uitlitiũ tuũ : Aut quis in conspectu tuo
ueniet uindex nuquoꝵ hominĩ. Aut quis tͥ impu¬
tabit siꝑieruit natões qͣs tu fecisti : Non enmiest

Expanded text:
hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus uespas, ut illos partibus exterminarent. numquid inpotens eras inpugnare, impios iustis srans quoniam nequam est natio eorum et naturalisin perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatiscontra judicium tuum? Aut quis in conspectum tuum veniet judex iniquorum hominum? Aut quis imputabit tibi, si perierint, quos tu fecisti? Non enim est
Abbreviated transcription (Latin):
nuit eam ⁊ ad implebit᷑ maledictis ⁊ subu̾tet eum i
finẽ. ꝓptea exorauit dominꝰ conuentꝰ malorũ ⁊ des¬
truxit eosusq infinem. Sedes clucim suꝑborũ desixͦ
deus ⁊ seere fecit unitos ꝓeis. Natlices gentũ siẜ¬
banim. arefecit deus ⁊ plantauit humiles ex ip̃is gẽ¬

Expanded text:
itur maledictis, et subvertet eum in finem. Propterea exhonoravit Dominus conventus malorum, et destruxit eos usque in finem. Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis: radices gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitipes facti sunt amicitie dei p̃p discipline
cona cõmendati. in aũ retut deus distere ex
sententia ⁊ p̃simere digna hortum que michi
Inmanu enim illus ⁊ nos ⁊ sermones nr̃i ⁊ om̃is
sapiã ⁊ operum scĩe disciplina. Ipẽ enim declit mͥ¬

Expanded text:
ti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae danturendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat ꝑfiuere uita cum uxore qͣm tliligis cunctis
dieb uite instabilitatis tue. qui dati sunt tͥ subsole
om̃i tẽꝑe uanitatis tue. Hec est enim pars inuita
⁊ in lalme tuo quo laboras sub sole. quodciunq p̃ fa¬
cere manus tua ustant̾ oꝑare quia uec opus nec ratõ¬

Expanded text:
iligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae, qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae: haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcunque facere potest manus tua, instanter operare: quia nec opus, nec ra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiuens cogitat quidd futuũ sit Melior est ita rssir
quia ꝑ trłsticiam uultus corrigit᷑ animus delinq̃ntas.
tor sapientium ubi tristicia est. ⁊ corstultoiũ ubł
leticia. Meluis est a sapiente conigi qͣm stultorum
adulatõne deceͥpi. quia sicut sonitꝰ sꝑmarum sub
ciens arrogante. nescis uelox adurascendum. quia ira
insinu stulti requiescit. nedicas quid putas cause est
ꝙ priora tẽꝑa meliora fuere qͣm nunc sunt. stulta ẽ¬

Expanded text:
id futurum sit. Melior est ira risu: quia per tristitiam vultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum artiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit. Ne dicas: Quid, putas, causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? stulta e
Abbreviated transcription (Latin):
tutus ⁊ magis ꝓdest udentib solem. sicut eiũ ꝑtegis
oꝑa dei ꝓ nemuo possit ecengie quẽ ille despedit q̃die
bona stuere bonis ⁊ malam. diem p̃caue. sic̃. it hãt
se ilati fecit deus ut ñ inueniat homo contra eñ
uistas q̃itmonias. ħ qͦ uidi indieb natiuitatis mee.
uistas ꝓ sit nasticia sua. ⁊ impius multo tuut ep̃r i
in sua masitia. noli ẽe̾ rustus muitũ. neqi plus sapĩas ꝗͣ
netesse est. ne obstupescas. ne impie agas multũ. ⁊ noli
ae auftus ue moriaris intp̃i non tuo. bonũ est te susten¬
tare iustũ.s ailo ne subtrabas manũ tuã qr qͥ tun

Expanded text:
t magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
uare ĩ malũ dĩi sii.ꝑeunt enĩ mafflictõe pessima.
Gena̾uit filiũ qui ĩ sũnia egestate erit. sicut egreisꝰ
est nudus de utero matris sue sic xeu̾tet᷑. ⁊ nͥ auferet
secumi de labore suo. nuserabił prorsus infirmitas quo¬
modo uenit sic reu̾tet᷑. quid gͦ puodest ei ꝙ laborauĩt
ĩ uẽtũ cunctis dieb̃ uite sue. comedit intenebris t ĩ

Expanded text:
ini sui. Pereunt enim in afflictione pessima, generavit filium, qui in summa egestate erit. Sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihi auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas, quomodo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum? Cunctis diebus vitae suae comedit
Abbreviated transcription (Latin):
inspirauit uitã ⁊ suscipit exquirentes se: ⁊ p̃ibit
inuia uisticie.⁊ qui illam diligit. diligit uitam. Et
qui ugilau̾int adilam: complectentur placatorẽ
euis. Qui teni̾ũt illamuitam hereclitabunt in qͦ ĩ¬
troibit bñdicet deus. Qui seruiunt ei obseq̃ntes e¬
runt deo ⁊ eos qui tliligunt illam diliget deus.
Qui aulit illam: iudicat gentes ⁊ qui in tuetur
illam ꝑmanebit confidens. Si creclitł̾it ei ꝑmaue¬
bit ⁊ heretlitabit illam. ⁊ eruut in confirmatõe cre¬
ature iliorũ. q̃m in temꝑtatõe ambcilat cum eo ⁊
in pumis elegit eum. Tiniorẽ ⁊ metũ ⁊ ꝓbatõem
uducet suꝑ eum ⁊ ciuciabit illum intribulatõe
doctrine sue. donec temptet enm uicogitatonib
illuis ⁊ credat anime illius. Et firmabit illũ ⁊ iter
adducet directum ad illũ ⁊ letificabit illũ ⁊ denu¬
dabit absconsa sua illi ⁊ thesaurirabit suꝑiliũ sciẽ

Expanded text:
inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae illorum. quoniam in tin primis eligit eum. Timorem et metum et probationem inducet super illum, et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae; donec tentet illum in cogitationibus illius, et credat animae illius. Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et laetificabit illum; et denudabit abscondita sua illi, et th
Abbreviated transcription (Latin):
nat ⁊ qui consid̾at nubes nũqͣm metet. Qͦ mͦ
ignoias q̃ sit uia sp̃c ⁊ qua ratõue compinguã¬
tur ossa uiuertre pregnantis sit nesais opera
dei qui fabricator est om̃iũ. grane senuiua seniẽ
tiuĩ ⁊ uesꝑe ne cesset manus tua quia nestis qͥd
magis oriatur. hor ã illuil. ⁊ si utrumq simł meli¬
us erit. dulce lum̃ ⁊ delectabłe es ocłis uid̾e solem.
si annis multis uixi̾t homo ⁊ in hiis om̃ib letus e¬
rit meminisse d tenebrosi temꝑis. ⁊ dierũ mul¬
torũ. qui cum uenu̾it uanitatis arguunt᷑ p̃t̾ita.¬

Expanded text:
metet quomodo ignoras quae sit via spiritus et qua ratione conpingantur ossa in ventre praegnatis sic nescis opera Dei qui fabricator est omnium mane semina sementem tuam et vespere ne cesset manus tua quia nescis quid magis oriatur hoc an illud et si utrumque simul melius erit dulce lumen et delectabile est oculis videre solem si annis multis vixerit homo et in omnibus his laetatus fuerit meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multoru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxinii ⁊ in hoc ergo uanitas ⁊ cura suꝑfiua ẽstul¬
tus complicat manus suas ⁊ comedit᷑ carties su¬
as dicetis. Melior est pugullus tum requie quã
plena utraq manus cum labore ⁊ afflictoe ani¬
tni considerans reꝑi ⁊ aliam uanitatẽ sub sole:
ñ cessat nec saciant᷑ oculi euis diuitiis. nec re¬
cogitat dicens cui laboro ⁊ fraudo animã meã
bonisꝰ In hoc qͦ est uanitas et afflictio pessima. cx¬

Expanded text:
cura superflua est stultus conplicat manus suas et comedit carnes suas dicens melior est pugillus cum requie quam plena utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliam vanitatem sub sole non cessat, nec satiantur oculi ejus divitiis, nec cogitat dicens, cui laboro et fraudo animam meam bonis? In hoc vanitas est, et afflictio pessima. C
Abbreviated transcription (Latin):
Lerti me ad alia ⁊ uidi calumpnas que sb̾
sole gerunt᷑ ⁊ lacrĩnas innocentium ⁊ neminẽ
consolatorem nec posse resistere eorum uiolentie
cunctorum auxilio destitutos. ⁊ laudaui magis
mortutis qͣm iuuentes ⁊ felitioiem utroq iudi¬
caui qui nec dum natus est nec iulit mala que

Expanded text:
erti me ad alia, et vidi calumnias, quae sub sole geruntur, et lacrymas innocentium, et neminem consolatorem, nec posse resistere eorum violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Et laudavi magis mortuos, quam viventes, et feliciorem utroque judicavi, qui necdum nat
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue exaudietur. Q honorat patrem suũ uita
uiuet longiore. ⁊ qui obet̾it patri refrigerabit
mr̃em. Qui timet dñm honorat parentes ⁊ qͣsi
dñis seruet his qui se genuerunt in oꝑe ⁊ sermõe
⁊ omani paciã. honora prẽm tuũ. ut suꝑueniat

Expanded text:
is. Qui honorat patrem suum, vita vivet longiore; et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. Qui timet Deum, honorat parentes; et quasi dominis serviet his qui se genuerunt. In opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superveniat
Abbreviated transcription (Latin):
as. multo .⁊t. melior ẽ obedientia qͣm stułtorũ ucti¬
me qui nesciunt quid fatiunt mali. De teme̾
quid loqriaris. neq cortuum sit uelox ad pferend̾
serionẽ coram deo. deus. it incelo ⁊ tu suꝑ t̾ram. Id¬
circo sint pauti sermones tui multas curaᷤ secuntur
somynia.⁊ in multis sermonib inueniet᷑ stultitia.
siquid uoiusti deo ne moreris redd̾e. displicet enim
ei infidelis ⁊ stulta promissio. s quodcumq uouis red¬
de.multoq melius est ñ uouere qͣm post uotum pro¬
uussa ñ reddere. ne dederis os tuũ ut peccare facias
taruẽ tuã. neq dicas coram angło ñ est pr̃udentia.
ne forte uritus domuiꝰ suꝑ sermones tus dissipet
cucta oꝑa manuũ tuarũ. ubi multa sunt sompnia
me. si uideris calumpnias egenorum ⁊ uolenta iu¬
tlctia ⁊ subu̾ti iusticiam ĩ ꝓuitia. ñ miretis suꝑ hoc
negotio. quia excelso excelsior alius est. ⁊ suꝑ hos q¬
uoq eminentiores sunt alii ⁊ insuꝑ uniu̾se t̾re rex

Expanded text:
ientia quam stultorum uictimae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratucuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, me: Si videris calumdicia, et subverti justitiam in provincia, non mireris super hoc negotio, quia excelso excelsior est alius, et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ⁊ primã uocẽ simulẽ om̃ib emisi plorans.
In inuolum̃tis nuteitus sum ⁊ curis magiris. slemo
enim ex regib aluid hũit iratsuitatus initiũ
uiuis ergo inrroitus est om̃ib ad uitam ⁊ simi¬
lis exitus sp̃ hoc optaui ⁊ datus est michi sensus

Expanded text:
terram primam vocem similem omnibus emisi plorans in involumentis nutritus sum et curis magnis nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium unus ergo introitus est omnibus ad vitam et similis exitus propter hoc optavi et datus est mihi sensus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ.iiii. ciuuitates ut sis de amitis regis ⁊ mi¬
sit illi uasa aurea ⁊ innust̾iũ. ⁊ dedit ei pote¬
statem bibendi in auro. ⁊̃ ẽẽĩ purpura. ⁊̃ hr̃e
fibulam aurcã. et simonẽ fr̃em eiꝰ ꝯstitunt
ducẽ a t̾minis tyri usq ad sines egipti. Et
exiit ionathas ⁊ ꝑ ambulabat tͣnsflumen
ciuitates. ⁊ ꝯgrogatꝰ ÷ ad eũ oĩs ex̾citus sỹne
ĩ auxiliũ. ⁊ uenit ascalonẽ ⁊ occurrerũt ei
de cuutate honorifice. Et abiit in degaram

Expanded text:
uor civitates ut sis de amicis regis et misit illi vasa aurea et ministerium et dedit ei potestatem bibendi in auro et esse in purpura et habere fibulam auream et Simonem fratrem eius constituit ducem a terminis Tyri usque ad fines Aegypti et exiit Ionathas et perambulabat trans flumen civitates et congregatus est ad eum omnis exercitus Syriae in auxilium et venit Ascalona et occurrerunt ei de
Abbreviated transcription (Latin):
oẽm locum qͦ tũq ibant. Qui aũt ĩ arce erant
miserũt ad triphonẽ legatos ur feamaret ue¬
nire ꝑ desertũ. ⁊ miteret illis alimonias. Et
ꝑautr triphon omnẽ eqͥtatũ ut uenret illa
nocte. erat aũt nix multa ualde ⁊ ñ uenit
ĩgaladithĩ. Et cũ aꝓpniͣsset baschama.
occidit ionathã ⁊ filios eiꝰ illit. ⁊ ꝯuertit in¬
phon ⁊ abiit int̾rã sua̾. Et misit simon ⁊
accepit ossa ionathe fr̃is sui ⁊ sepebuit ea in

Expanded text:
em locum quocumque ibant qui autem in arce erant miserunt ad Tryfonem legatos ut festinaret venire per desertum et mitteret illis alimonias et paravit Tryfon omnem equitatum ut veniret illa nocte erat autem nix valde multa et non venit in Galaditin et cum adpropiasset Baschama occidit Ionathan et filios eius et convertit Tryfon et abiit in terram suam et misit Simon et accepit ossa Ionathae fratris sui et sepelivit ea in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ demonstrare ei holocaustomata q̃ offerclã¬
tur ꝓrege. Et irridens spreuit co ⁊ polluit.
⁊ locutus ÷ suꝑbe. Et uirauit cum ira dicens
nͥ traditus fu̾it iudas ⁊ excins eiꝰ ĩ manꝰ me¬
as ꝯtinuo cum reg̾ssus fuero in pace succe̾᷑¬
dam dom̃istã. Et exiit c̃ ira magna. Et in

Expanded text:
olocaustomata quae offerebantur pro rege et inridens sprevit eos et polluit et locutus est superbe et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sius. ⁊ suipsert̃ arma sua. ⁊ ĩtraue
ciꝰ. ⁊ fecit deceptõem magna ĩ istł ⁊ nõ
didit mala ꝓbonis Et scripsit ħ ptolo¬
ineus ⁊ misit regi ut nitteret ei ex̾c¬
tũ ĩ auxiliũ. ⁊ traderet ei regioniem ⁊
ara tollere iohem.⁊ tribuas mtit eplaint

Expanded text:
us et fecit deceptionem magnam in Israhel et reddidit mala pro bonis et scripsit haec Ptolomeus et misit regi ut mitteret ei exercitum in auxilium et traderet regionem et ar
Abbreviated transcription (Latin):
sit illic ip̃e. Et mouit triphon ab ptolom¬
aida cũ ex̾cimi młto ut ueniret int̾rã iuda
⁊ ionathas cũ eo incustodia. Si mon aũt
apolicuit ĩ addus cͣc faciẽ campi. Et ut
cognouit triphon qr surrexit simõ ĩ loco¬
misit ad eũ legatos dicens. ꝓ argonto ꝙͣ bebat

Expanded text:
pse et movit Tryfon a Ptolomaida cum exercitu multo ut veniret in terram Iuda et Ionatha cum eo in custodia Simon autem adplicuit in Addus contra faciem campi et ut cognovit Tryfon quia surrexit Simon in locosit ad eum legatos dicens pro argento
Abbreviated transcription (Latin):
iteb ⁊ andier̃t p̾lia eoꝵ. ⁊ iurintes bonas qͣs
fecerũt ingalaciã. qr obtimier̃t co ⁊ duxe¬
ĩmut subtributum ⁊ qͣnta fecer̃t ĩ rogio¬
ne hyspame ⁊ ꝙ ĩ porestatẽ redegerunt
metalla argẽti ⁊ auri q̃ illit st̃. ⁊ possede¬
rit omne̾ locũ ꝯsilio suo ⁊ pacientiar ͦ¬
ca q̃ longe erant ualde ab eis ⁊ reges qͥ suꝑ

Expanded text:
bus audierunt proelia eorum et virtutes bonas quas faciunt in Galatia quia obtinuerunt eos et duxerunt sub tributum et quanta fecerunt in regione Hispaniae et quod in potestate redegerunt metalla argenti et auri quae illic sunt et possederunt omnem locum consilio suo et patientia locos qui longe er
Abbreviated transcription (Latin):
aidu̾saru er paratus ÷ ionathas cum fuis i lel¬
lo ⁊̃ trirer̃t ⁊ formidauerunt in corde suo
⁊ atcenderunt fociꝰ in castrũ suis. I ouat¬
mane iidebant aũt lumina ardentiq ⁊
uertit ionathas adarabes qͥ uocabant᷑: a¬
badei. ⁊ ꝑ cussit eo ⁊ accepit spolia eoꝵ ⁊ uy
it.⁊ uenit damascũ ⁊ ꝑ ambulabat omuer¬

Expanded text:
quia paratus est Ionathas cum suis in bello et timuerunt et formidaverunt corde suo et accenderunt focos in castris suis Ionatmane videbant enim lumina ardentia etvertit Ionathas ad Arabas qui vocantur Zabadei et percussit eos et accepit spolia eorum et iunxit et venit Damascum