comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iose uiris prudentissinns ꝗ
patromi ꝗdem sũt cãrum ap̾
marmmiaa sedem p̃fecture q̃
orientalib p̃toris p̃sidet. omneᷤ
aũt sue uirtutis testimonium
un diq ergatis accipienres ⁊ ai
nobis ad tantiopis osũmatiõe
electi sũt. ⁊ cum omnes ĩ unũ
ꝯuenerunt gub̾nationem tri¬
bumam uni crcelsi. ut tantũ
opus nob̾ auctorib pofsint.
bros opus oñmatumẽ. ¶ Tã¬
taaũt anobis.antiqiuitati ha¬
bita ẽ reuerentia ut noĩa pru¬
dentium taciturnitati tradere
nulto patiam̃ mõ s unus ꝗsq
eorum ꝗ auctor legis fint no¬
stris digestis ĩ scriptus ẽ. H̾tm̃
tum aut minus ydoneumi
uisum ẽ. ł adiectionem ł din̾¬
minutionem necessarium
accipiat ⁊ rectissums tradatũ
regulis ⁊ex multis simlib.r
rebat. h paliis oĩb positumẽ
Ronaq ommbrauctoritate
ĩdulta. ut ꝗcꝗd ib scriptumẽ.¬
tate ꝯpositum. emme audẽ¬
te ꝯparare ca que antiquitas
habebat. hisqr nr̃a auctoritas
introduxitsqr multa ⁊ maxi¬

Expanded text:
is prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praefecturae, quae orientalibus praetoriis praesidet, omne autem suae virtutis testimonium undique accipientes et a nobis ad tanti operis consummationem electi sunt. Et cum omnes in unum convenerunt gubernatione Triboniani viri excelsi, ut tantum opus nobis auctoribus possint bros opus consummatum est. Tanta autem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere nullo patiamur modo: sed unusquisque eorum, qui auctor legis fuit, nostris digestis inscriptus est: tum aut minus idoneum visum est, vel adiectionem vel deminutionem necessariam accipiat et rectissimis tradatur regulis. et ex multis similibus rebat, hoc pro aliis omnibus positum est unaque omnibus auctoritate indulta, ut quidquid ibi scriptumtate compositum: nemine audente comparare ea quae antiquitas habebat his quae nostra auctoritas introduxit, quia multa et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
as fũat sparsũ. ħ̃ dunde̾ ac seꝑa¬
re paratus erat ĩ cruilẽ netã sẽ¬
sus qͣm aures legẽtium ex h̃ꝑ
traherentur sumiliq modosi
quid principalib ꝯstitutioĩ¬
lycautum ẽ hoc ĩdigestorum
uolumine poninillo xcessi¬
mus mõ quasi ꝯstitutionũ
recitatione sufficiente. insi
⁊ hraro exhisclem cãisꝗbus
similitudo assumptaẽ. ¶ Cõ¬
t̃rium aũt ahꝗd ih̃ codicei
positum nullum sibilecum
uendicabit nec ĩuemit̃. Siꝗd
subt ili animodiũsitatis rai¬
tiones excutiet. S ẽ aliqd e
nouum ĩuentum ł occulte.
positum ꝙ dissonãtie quere¬
lam dissoluit ⁊ aliam natam
inducit discordie fines effu
litib qĩ in ꝓfundo positum la¬
titabat. ⁊ cum idoneum fueãt
pomobscuritate ĩuolutum
necessario derelictum ẽ. Qsł
apprchende̾ recto aĩo possit. pͥ¬
tał exignitate deinde ꝓpt̃ illĩ¬

Expanded text:
eas fuerat sparsum, hoc dividere ac separare penitus erat incivile, ne tam sensus quam aures legentium ex hoc perturbentur. Similique modo si quid principalibus constitutionibus cautum est, hoc in Digestorum volumine poni nullo concessimus modo, quasi constitutionum recitatione sufficiente: nisi et hoc raro ex isdem causis, quibus similitudo adsumpta est. 15 Contrarium autem aliquid in hoc codice positum nullum sibi locum vindicabit nec invenitur, si quis subtili animo diversitatis rationes excutiet: sed est aliquid novum inventum vel occulte positum, quod dissonantiae querellam dissoluit et aliam naturam inducit discordiae fines effuglibus quasi in profundo positum latitabat, et, cum idoneum fuerat poni, obscuritate involutum necessario derelictum est: quis hoc apprehendere recto animo possit? prtalis exiguitatem: deinde
Abbreviated transcription (Latin):
primos. nob̾ es excogitatus
ẽ deusuris ⁊traietit is recũns
⁊ de ĩstrum̃ts ⁊ testib ⁊ ꝑbati¬
ombo nec ñ p̃sumptionib.et
memoratitres singulares lbͥ
uixta opositionemderebo posi¬
tisunt. Post hos si qua despõ¬
bo dicta sũt reposumus tribr
librorum uoluminib ea ocli¬
dentes detutelis. aũt ⁊ decura¬
tionibo. geminos libros ꝯscͥ¬
sumis ⁊ memoratam ordĩa¬
tionem actolibrorummecli¬
am totius oꝑis reposumus.
Ommaundiq tam utilissiã
quam pulcherrima iura oti¬
nentem. ¶ Quintus aũt ex¬
orit᷑ nob̾ digestorizarticuluᷤ
ĩ quodetestam̃tis ⁊ conicillis
tam priuatorum q̃mmilitũ¬

Expanded text:
tatus est de usuris et traiecticiis pecuniis et de instrumentis et testibus et probationibus nec non praesumptionibus. Et memorati tres singulares libri iuxta compositionem de rebus positi sunt. Post hos si qua de sponbus dicta sunt reposuimus, tribus librorum voluminibus ea concludentes. De tutelis autem et curationibus geminos libros conscripsimus. Et memoratam ordinationem octo librorum mediam totius operis reposuimus, omnia undique tam utilissima quam pulcherrima iura continentem. Quintus autem exoritur nobis digestorum articulus, in quo de testamentis et codicillis tam privatorum quam militu
Abbreviated transcription (French):
elictum ⁊ redibitoriam acti¬
onem. ⁊duplanstipulatio¬
nem q̃ de euictionib ꝓposita¬
tionumcuenditionum o¬
sentanea sũt. ⁊ p̃dicte actiõeᷤ
qĩ peclis seque illoarum. abi¬
nitio ꝓcesserunt. ĩuetustior¬
is ꝗdem edictiordinatione. ⁊̃
loca deuia. ⁊ multodistantia

Expanded text:
edictum et redhibitoriam actiedictum et redhibitoriam actionem et duplae stipulationem, quae de etionum et venditionum consentanea sunt et praedicta actiones quasi pedisequae illarum ab initio processerunt, in vetustioris quidem edicti ordinatione in loca devia et multo distantia
Abbreviated transcription (Latin):
ta libros eẽ ꝙ utilissimume¬
rat collectumẽ. Et omes az¬
biguitates decise nullo sectiͣ¬
tioso relicto nom̃q libris ĩpo¬
sunnus digestorum seu pan¬
dectarum. qr oñs disputatio¬
nes ⁊ d̾cisiones ĩ se bñt legitiã
ãꝙ undiq fint collectũ. ħ̃ in
sinussuos recẽꝑũt. in centum
quinquaginta pene milia uẽ¬
suum totum opus ꝯsuman¬
tes ⁊ ĩ septem ꝑtes eos diges¬
sunus. Non pperamur sine
ratione. s inninñorum nat᷑¬
am ⁊ artem respitientes ⁊ ꝯ¬
sentanemieius dnusionem
ꝑtium ꝯfitientes. ¶gitur
pruna ꝗdem pars totius con¬
textus que greco uecabulo.
prota nuncupat᷑. inquattuõ.
libres se posica est. ¶Eccłs aũt
artitulus.uii.librosht qͥ de¬
dereb nommant̃ ꝯtulimus
octolibris eideputatis. ¶Quã¬
tus aũt locus. ⁊ꝗ totius ꝯpo¬
sitionis qiͣ quidam ĩuenit᷑.
umbilicus. ecto libros suste¬
pit ĩ ꝗb omina que adypo¬
thecam ꝑtinent reposita sũt.
distarent. ¶Alio libro eider ĩ¬

Expanded text:
nta libros omne quod utilissimum erat collectum est et omnes ambiguita tes decisae nullo seditioso relicto. Nomenque libris imposuimus Digestorum seu Pandectarum, quia omnes disputationes et decisiones in se habent legitimas et quod undique fuit collectum, hoc in sinus suos receperunt, in centum quinquaginta paene milia versuum totum opus consummantes. Et in septem partes eos digessimus, non perperam neque sine ratione, sed in numerorum naturam et artem respicientes et consentaneam eis divisionem partium conficientes. Igitur prima quidem pars totius contextus, quae Graeco vocabulo prwta nuncupatur, in quattuor libros seposita est. Secundus autem articulusde rebus nominantur contulimus, octo libris eis deputatis. Quartus autem locus, qui et totius compositionis quasi quidam invenitur umbilicus, octo libros suscepit. in quibus omnia quae ad hypothecam pertinent reposita sunt, distarent: alio libro eodem in
Abbreviated transcription (Latin):
h celesti ꝗdem ꝓuidentie pecun¬
are frat. humane uõ ĩ becillit¬
tatinuillo ms̃ ĩ possibile. ¶ Nõ
itaq more solito adĩmortali¬
tatis resperimus p̃sid̾ium⁊
summmo numine ĩ uocato. diñ
anctorem⁊ totius opis p̃silẽ
sier optaiumus ⁊ om̃e studi¬
um tribumano iuro excelsoi
magistio officiorum ⁊ ex q̃stoi̾
sacri nr̃i palatu ⁊ ex ꝯsuli cͥdidimꝰ
eiꝙ omne ministrerium hui¬
scemodi ordinationis ĩposiui¬
mus. Ut ip̃e unacum aliis ili¬
iustrib ⁊ prudentissimis uni
nr̃m desiderium adĩplẽt nr̃a
quoq maiestas semꝑ ĩuestu¬
gando ⁊ ꝑscrutando ea. que
um q ĩcertum ĩueniebatur.
h̾cum numine celesti rectee¬
mendabat. ⁊ ĩꝯpebatentem
formam redigebat. ¶Omma
nob̾ quam nr̃is in h satelliti¬
b p̾stante ⁊ principales ꝗdem
ꝯstitutiones.xii. lbris dige¬
stas.iamañ incodice nr̃o noĩe
p̃fulgente ꝯtulinus. Postea
nõ maxumum opus aggrech¬

Expanded text:
idem providentiae peculiare fuit, humanae vero imbecillitati nullo modo possibile. Nos itaque more solito ad immortalitatis respeximus praesidium et summo numine invocato deum auctorem et totius operis praesulem fieri optavimus et omne studium Triboniano viro excelso magistro officiorum et ex quaestore sacri nostri palatii et ex consule credidimus eique omne ministerium huiuscemodi ordinationis imposuimus, ut ipse una cum aliis illustribus et prudentissimis viris nostrum desiderium adimpleret. Nostra quoque maiestas semper investigando et perscrutando ea quae um et incertum inveniebatur, hoc numine caelesti erecta emendabat et in competentem formam redigebat. Omnia nobis quam nostris in hoc satellitibus praestante. Et principales quidem constitutiones duodecim libris digestas iam ante in codicem nostro nomine praefulgentem contulimus. Postea vero maximum opus adgre
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniatis. q h reformetis.cor¬
dim moderato tradatis. ut hoc
uideat᷑ eẽ uerum  optimum
⁊ qiͣ abinitio scriptum. q auo¬
pturam arguẽaudeat.Cum

Expanded text:
inveniatis, et hoc reformetis et ordini moderato tradatis: ut hoc videatur esse verum et optimum et quasi ab initio scriptum, quod a votiosam scripturam arguere audeat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
s certi ꝑ certa. ł me hores ł det̃i¬
ores ĩueniunt᷑. ¶Sr neq ex
m̃ltitudine auctorum od
melius ⁊ equꝰ och̾ẽ. iudicatote
cum possit uinus forsitam
detioris sentẽtia ⁊ multos et
maiores ĩ aliqua ꝑte supare
cudeo ea que ante antea ĩnõtis
emilii papiniam. exulpiario
⁊ paulo nec non ⁊ marcianoa¬
scripta sũt.que ar̃ nullami
iumoptinebant ꝑtim ꝓpt̃ ho¬
norem splendidissum papim¬
am. ñ statim respucre ssi ꝗ dex
his adrepletionem summiũ¬
geni papiniam laborum uel
intp̃tationum necessarium
eẽ ꝑ spereritis ⁊ h̾ ponẽ legis e¬
iucem optinens non morem
ini.ut omnes ꝗ relati fuint ĩ
hunc cocdicem prudentissimi
uin habeant auctoritatem. tã¬
quam si ⁊ eorum studia exprin¬
cipalib ꝯstitutionib ꝓfecta. ⁊
anrodiumo fũintore ꝓfusa.
Omina eñm merito nr̃a facu¬
mus qr ex nob̾ominis eis ĩ pẽ¬
tietur auctoritas. amr ꝗ sub¬
tilit factũ emendat laudabiliõ
studiosum uobis ẽẽ uolumus

Expanded text:
sed certi per certa vel meliores vel deteriores inveniuntur. Sed neque ex multitudine auctorum quod melius et aequius est iudicatote, cum possit unius forsitan et deterioris sententia et multos et maiores in aliqua parte superare. Et ideo ea, quae antea in notis aemilii papiniani ex ulpiano et paulo nec non marciano adscripta sunt, quae antea nullam vim obtinebant partim propter honorem splendidissimi papiniani, non statim respuere, sed, si quid ex his ad repletionem summi ingenii papiniani laborum vel interpretationem necessarium esse perspexeritis, et hoc ponere legis vicem ini: ut omnes, qui relati fuerint in hunc Codicem prudentissimi viri, habeant auctoritatem, tanquam si eorum studia ex principalibus constitutionibus profecta, et ro divino fuerint ore profusa. Omnia enim merito nostra facimus, quia ex nobis omnis eis impertietur auctoritas. Nam qui non subtiliter factum emendat, laudabilior studiosum vobis esse volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
aduunas ⁊ humanas res be¬
ne disponnt. ⁊ omnem iiq¬
tatem expellit reꝑimus aũt
omnem legum tramittem
q̃ aburbe roma alita ⁊ romł¬
eis descendit temporib ita
tum extendat᷑.⁊ nullius hy¬
mane nature capacitate xluda¬
tur primum nob̾fint studiũ
ad sacratissimis retro principi¬
br mitium sumẽ ⁊ corum cõ¬
stitutiones em̃ĩdare. ⁊ une dilo¬
sima discordia ab solute.um¬
u̾sis hominibꝰ ꝓmptum sue
sinceritatis p̾beant p̃sidium

Expanded text:
nas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, repperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe condita et romuleis descendit temporibus, ita tum extendatur et nullius humanae naturae capacitate concludatur: primum nobis fuit studium a sacratissimis retro principibus initium sumere et eorum constitutiones emendare et viae dilusima discordia absolutae universis hominibus promptum suae sinceritatis praebeant praesidium.
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem fr̃is tin repudiascnul¬
la tibi facuitas eius adcunde
relinꝗtꝰ sane si enis u roris tibi
substitute. dolo factum ẽ actio¬
ne de dolo ꝯ̃cam exercere potẽs.

Expanded text:
ditatem fratris tui repudiasti, nulla tibi facultas eius adeundae relinquitur. sane si eius uxoris tibi substitutae dolo factum est, actionem de dolo contra eam exercere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
simanir isisti .ł ei trãdi disti
⁊ ille manimnsit reuocande ̃
lib̾tatis potestitem ñ es
solum si nec dum statutum tẽ¬
pus excessit. ⁊ fidem placitirũ¬
pãt desiderare debes declolotibi
deceris acuonem. ꝙ sipeneste
dñum eius rem̃ansit. adito p̾¬
si de ꝓuintie. cum iatis hane
potes recuꝑare si milla moue¬
atur status questio.
si pctum tm̃ factum sit peti¬
tio cua ꝑexceptione. Nsẜ̾ mo¬
mõirerccibit ⁊ acceptilatio.
subĩecut ẽ nullam tibiiam
suꝑ ẽe actionem. Sane si lẽsa

Expanded text:
si manumisisti vel ei tradidisti et ille manumisit, revocandae libertatis potestatem non habes, sed solum, si necdum statutum tempus excessit et fidem placiti rumpat, desiderare debes de dolo tibi decerni actionem. quod si penes te dominium eius remansit, adito praeside provinciae cum natis hanc potes recuperare, si nulla moveatur status quaestio.si pactum tantum factum sit, petitio tua per exceptionem submomodo intercessit et acceptilatio subsecuta est, nullam tibi iam superesse actionem. Sane si laesa
Abbreviated transcription (Latin):
neq ĩtra. innintilis tp̃s s potiꝰ
exeodie quo asẜit̃ commissuꝰ
dolus. intra ꝯtinuum bienni¬
um. de doloactionem mouẽi
siue ab fũit. siue p̃sto ẽ is qui
dolum se passum cẽ cquerat
Omnes igit᷑ sciant. neq ĩ sup¬
⁊ende postbiennium neq ã¬
te ꝯpletum bieninum cepte
post biemnum finiende doa¬

Expanded text:
neque intra anni utilis tempus, sed potius ex eo die, quo adseritur commissus dolus, intra continuum biennium de dolo actionem moveri, sive afuerit sive praesto est is, qui dolum se passum esse conqueratur. omnes igitur sciant neque incipiendae post biennium neque ante completum biennium coeptae, post biennium finiendae do
Abbreviated transcription (Latin):
tudine prisce qrdinationis n¬
meruit curam i suꝑ ꝑsonaru.
usurpationem onmi atq ãbi¬
tione cessãte suscipiat h q̃ adie
ĩ alitionis hranane siue pre¬
uentus ł alia quacumq ratõ¬
ne militie gradum ꝓprie ami¬
sisse monstrabit᷑ solite ãbitio¬
nis ĩiuria uacante locum ⁊
quixta matricule ueritatem

Expanded text:
ex consuetudine priscae ordinationis emeruit, curam insuper personarum usurpatione omni atque ambitione cessante suscipiat, hoc eicionis humanae fine praeventus vel alia quacumque ratione militiae gradum propriae amisisse monstrabitur, solitae ambitionis iniuria vacante locum is, qui iuxta matriculae veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
omminõ abhis deseri atq i
destitin. omni cultuuacare.
omib sacris ⁊ solitis uidua¬
ri misternis. omnis splendo¬
re priuari. Nullis ppłoru
ꝯuentionib nullis cłicorũ
obyuationib celebrari. ⁊ ex
ħ sine dubio easdem eccłas pe¬
nre ruere oplanari. Nec eñ
de earum ĩstauratione br̃ti¬
ci potuerũt aliquando cogita¬
lebant.Que omma resecãtes

Expanded text:
ab his deseri atque destitui, omni cultu vacare, omnibus sacris et solitis viduari mysteriis, omni splendore privari, nullis populorum conventionibus, nullis clericorum observationibus celebrari et ex hoc sine dubio easdem ecclesias perire ruere complanari. Nec enim de earum instauratione haeretici poterunt aliquando cogitalebant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ mlitie seu diũsis offitiis.
facultatum ⁊ ꝑsonaliumn
numerum. obligates. sinsi
ordimb cuni scumq secte.
sunt ĩ herere censemus. Ne
uideam̃ hominiho exsecran¬
dis otumelioso ambitum¬
mumtatis bñfitium p̃stitiͤ¬
se quos uolumus huius ot¬
stitutionis auctoritate dãp¬
ligionis emptione uera ł fic¬
titia. aut quocumq alio nire
łtitulo p̾dia ł pofsessiones
resq imimobiles ĩꝗbr ortho¬
doxe fidereccse ł oratoria ꝯsti¬
tuta sũt ĩhr̃tice secte ⁊ ꝯtra¬

Expanded text:
sis officiis facultatum et personalium munerum obligatos suis ordinibus, cuiuscumque sectae sint, inhaerere censemus, ne videamur hominibus exsecrandis contumelioso ambitu immunitatis beneficium praestitisse, quos volumus huius constitutionis auctoritate damligionis emptione vera vel ficticia aut quocumque alio iure vel titulo praedia et possessiones resque immobiles, in quibus orthodoxae fidei ecclesiae vel oratoria constituta sunt, in haereticae sectae et contra
Abbreviated transcription (Latin):
religionis. Et ideo sanccimus. nõ
tm̃ ĩcãu ubiᷤᷤ alter orthocloxe rebu¬
bo inꝗbrutq parens aliene secte
sit idẽ pat̾ ⁊ mat̾. ut hu tantum¬
mõlib̾i ad eorum successionem.
siue extestõ suie ab intestato uo¬
cent̾ adonationes seualias lib̾a¬
litates ab his acciꝑe possint. ꝗ or¬
thodoxorum uenerabili noĩes
decoraticẽtis lib̾is corum. ꝗ ñ dei
onimpotentis amorem.s patẽ¬
nam ł mat̾nam impiam affec¬
tionem secuti sũt ab omi bene¬
fitio rereuendus. lib̾is aũt ortho¬
doxis ñ eristentib ad agnatioẽ
ł cognationem corum orthodoꝵ
tri casdem res ł successiones pi¬
uenire. ꝙ si ł agnatioł cognatõ

Expanded text:
religionis. Et ideo sancimus, non tantum in casu, ubi alter orthodoxae reli uterque parens alienae sectae sit, id est, pater et mater, hi tantummodo liberi ad eorum successionem, sive ex testamento sive ab intestato vocentur et donationes seu alias liberalitates ab his accipere possint, qui orthodoxorum venerabili nomine sunt decorati: ceteris liberis eorum, qui non dei omnipotentis amorem, sed paternam vel maternam impiam adfectionem secuti sunt, ab omni beneficio repellendis. Liberis autem orthodoxis non existentibus ad agnationem vel cognationem eorum, orthodoxas tamen, easdem res vel successiones pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmuires patrimomi hunismo¬
dilibalitatibo estimandis ne ꝑ¬
pt̃ diim amoris clectionem
paterna ł mat̾na fũint liberi
ꝓuisione defraudati. Ominb̾
indelicet que nr̃e ꝯstitutioneᷤ
depenis pagano um ⁊ manic¬
cheorum ⁊ borboritanorum ⁊
samaritanorum.⁊ motanistr
⁊ tadoscogrorum ⁊ ophitarum
tuerunt. ex hac nr̃a lege ꝯfir¬
mandis ⁊ ĩ ppetuum ualituris
Uhr̃ticus ꝯ̃ hr̃ticum utiget. ucet cuiq corum hr̃ticum testem adduce̾
gantib ad testimomum milli h̃ticorum pateat additus int̾ dum ⁊ adusũ¬

Expanded text:
ires patrimonii hujusmodi liberalitatibus aestimandis, ne propter divini amoris electionem, paterna, vel materna sint liberi provisione defraudati. Omnibus idelicet, quae nostrae constitutiones de poenis paganorum et manichaeorum et borboritarum et samaritarum et montanistarum et tascodrogorum et ophitarum tuerunt, ex hac nostra lege confirmandis et in perpetuum valiturisreticus contra haereticum litigat, liceat cuivis eorum haereticum testem adducere. gantibus, ad testimonium nullus haereticorum pateat aditus. C. 5. Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩpatres tradiderunt. catholicĩ
fidem ĩmcena curitate fundã¬
⁊ sicut anathasius a theo phi¬
cp̃i alexandrine ciuitatis cre
debant ques ⁊̃ ephesmna sinoclꝰ
cuiberte memorie cirius p̃¬
fint ĩ qua ne scorn error expul¬
sacerdototum ex ep̃i omni:
adims sacro scõ simboio neq
adiciens s eutichetis degmata
fimesta alempnins sciant se
ẽẽ hr̃tieos apolimanstas apolli¬
naris emimfacmnorosissimar
sectam. eutches ⁊ discorus.ã¬
te sacrilega sũt secuti ¶ideoq hi¬
i homines. ꝗapollinaris leu
tichetis pũsitatem secuntur
illis penis que diuorum retro
principum ꝯstitutiombo. oͣ
apollinanstas.s serenitatis nr̃e
post modum sanctionem ꝯtͣ
cutichianstas. Ehac ip̃a ãtis¬
tissima lege ꝯͣ eosdem dec̾te sũt.
fãt nouint se ẽẽ plectendos id¬
cireo apollinariste. h ẽ entichi

Expanded text:
 octo sancti Patres tradiderunt, catholicam fidem in Nicaena civitate fundanet sicut Athanasius, et Theophicopi Alexandrinae civitatis cdebant, quos etiam Ephesina synodus  cui beatae memoriae Cyrillus praefuit, in qua nestorii error expulsacerdotum ex omni adimens sacrosancto symbolo neque adiciens, sed eutychetis dogmata funesta condemnans: sciant se esse haereticos apollinaristas: apollinaris enim facinorosissimam sectam eutyches et dioscorus mente sacrilega sunt secuti. Ideoque hi omnes, qui apollinaris vel eutychetis perversitatem sequuntur, illis poenis, quae divorum retro princiApollinaristas, vel serenitatis nostrae postmodum sanctione contra Eutychianistas, vel hac ipsa augustissima lege contra eosdem decretae sunt, noverint se esse plectendos. Idcirco Apollinaristae, id est Eutychi
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ĩ religionis disputa¬
suo aut alioquolily loco ꝯuẽ¬
ticulam. elam. clam aut aꝑte
p̾beat. Quos omin ꝯuentus
celebrandi licentia priuarre
statiumnus. scientib uniuẽ¬
sis iuolatorem hiius legis
publicatione bonoꝵ eẽ cohẽ¬

Expanded text:
nemo in religionis disputanemo in religionis disputasuo aut alio quolibet loco conventiculum clam aut aperte praebeat: quos omni conventus celebrandi licentia privari statuimus: scientibus universis violatorem huius legis publicatione bonorum esse coe
Abbreviated transcription (Latin):
corumq apparitorib defenso¬
rib q̃ ciuitatum. ꝙ si ea que
legis huius religiosissima sãc¬
tione custedienda decreumnu.
aut neglexerint aut aliqua ꝑ¬
miẜuit temeritate molari. de¬
narum librarum auri mule¬
tam fisco nr̃o cogant᷑ inferre. Ĩ
suꝑ ⁊ estimationis sue ꝑiculũ
Impnato portentuose
suꝑstitionis auctore nestorio
tione abutant̃. S quemadi¬
moclum arriani lege diue ore¬
morie ꝯstantimobsimilitudi¬
nem ĩpietatis porphyriam a
porfirio nuncupant᷑. Sic ubi¬
q participes ne farie secte nes¬
torii. nestoriam uocent᷑ ut cu¬
ius scelus sunt ĩ deserendo e¬
deum imitati eius uocabulũ.
iure ẽẽ uideant᷑ sor̃tit. Nec
uẽ impies libros nefandi et
sacrilegi nestorii adu̾sus uei¬
nerabilem ortheioroum se¬
ctam decretaq sanctissimi ce¬
tus antiscitum ephesi habiti
scriptos hr̃e aut lege̾ aut descͥ¬
bere ꝗsquam.audeat quos di¬
ligenti studio reqri. ac publi¬
ce ꝯburi decermimus.Ita ũ

Expanded text:
umque apparitoribus, defensoribus etiam civitatum, quod si ea quae legis hujus religiosissima sanctione custodienda decrevimus, aut neglexerint, aut aliqua permiserint temeritate violari, denarum librarum auri mulctam fisco nostro cogentur inferre, et insuper existimationis suae periculum Damnato portentuosae superstitionis auctore nestorio tione abutantur: sed quemadmodum ariani lege divae memoriae Constantini ob similitudinem impietatis porphyriani a Porphyrio nuncupantur, sic ubique participes nefariae sectae nestorii simoniani vocentur, ut, cuius scelus sunt in deserendo deo imitati, eius vocabulum iure videantur esse sortiti. Nec vero impios libros nefandi et sacrilegi nestorii adversus venerabilem orthodoxarum sectam decretaque sanctissimi coetus antistitum ephesi habiti scriptos habere aut legere aut describere quisquam audeat: quos diligenti studio requiri ac publice comburi decernimus. Ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sollicitius ĩ staurariare em̃
serenitatis undiq adhimci
exitum ꝓuidentia ducit ut
ommipotentis dei templa ĩ ꝗ¬
b nr̃e fidei ĩstituta ꝑduerãt.
cultuassiduo pomĩa secula
rediuma ẜuent᷑. Nec enm
dubitari põt. ꝙ si in hereticos

Expanded text:
 sollicitius instaurari. Nostrae enim serenitatis undique ad hunc exitum providentia ducit, ut omnipotentis dei templa, in quibus nostrae fidei instituta perdurant, cultu adsiduo per omnia saecula rediviva serventur. Nec enim dubitari
Abbreviated transcription (Latin):
liceat aliꝗd ł dictare ł scribere uł
eclere atqr emittere. aut aliorũ¬
dicta ł scripta suꝑ eadem re ꝓfẽ¬
resIemo huismocdi habere
libros ⁊ sacrilega scriptoruma
tur. Eos uõ ꝗ discendi studio
adierint. de ĩ fausta beresidis¬
putantes.x.librarum auri.q̃
fisco nr̃o inferende sũt iubemꝰ
subire dispendium. ¶Ultĩo
enim supplicio coherceat̃ ꝗ

Expanded text:
liceat aliquid vel dictare vel scribere vel edere atque emittere aut aliorum scripta super eadem re proferre. Nemo huiusmodi habere libros et sacrilega scriptorum atur. Eos vero qui discendi studio audierint de infausta haeresi disputantes, decem librarum auri, quae fisco nostro inferendae sunt, iubemus subire dispendium. Ultimo etiam supplicio coerceantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
codorite. bratagite. hermeici.¬
marcelliami. offict. eneratiste.
mamchei.nusquam inrõma¬
no loco ueniendi ozandiqz ha¬
beant facuitatem.maracheis
ci deciintatibo expellendis ⁊ ul¬
timo supplicio tradendis. ꝯm̃
nicħ̾ his relinquendum loci
ẽ. in quoq̃ ip̃is clem̃tis fiat in¬
iuria cunctiso legib que ꝯtra
eos cet̾osq ꝗ nr̃e fidei refragan¬
tur.olim late sũt diu̾sis plate
ualitturius siue dedonati oĩbꝰ
ĩbr̃ticorum ꝯuenticulas. quã¬

Expanded text:
codrogitae, batrachitae, hermeimarcelliani, ophitae, encratitae, manichaei nusquam in Romano solo conveniendi orandique habeant facultatem. Manichaeis etiam de civitatibus expellendis et ultimo supplicio tradendis, quoniam nihil his relinquendum loci est, in quo ipsis etiam elementis fiat iniuria, cunctisque legibus, quae contra eos ceterosque qui nostrae fidei refragantur olim latae sunt diversisque prolatae valituris sive de donationibus in haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
uincus. sint ĩ alexandria cun¬
tate siue int̃ egiptiacam dio¬
cesim sũt. neqr ita crecdunt.ũ
p̃lica uenãbiles parres crede¬
bant.neq uuro reuerentissu¬
mo alexandrine urbis ãtistiti
ꝑterio. fidem orthodoram te¬

Expanded text:
ndrina civitate, sive in Aegyptiaca dioecesi sunt, neque ita credunt ut praedicti venerabiles Patres credebant, neque viro reverentissimo Alexandrinae urbis antistiti Proterio fidem orthodoxam te
Abbreviated transcription (Latin):
titulo ueniente. p̃terea ñ donã
ꝯuicto relinꝗmius facuitatez
ĩmort̾e qͦ ĩꝗsitio extendatur.
Namsi ĩ crimitril maiestai¬
tis licet memoriam accusare
defuncti. ñ iminerito. ⁊ hic e̾¬

Expanded text:
titulo veniente. Praeterea non convicto relinquimus facultatem. In mortem quoque inquisitio tendatur. Nam si in criminibus maiestatis licet memoriam accusare defuncti, non immerito et hic
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tratores qdemsnoꝑi¬
culo qͣnto tarchus ad eos tute¬
la tͣnffert̃ cessanͣt. Qd̃ si ĩ fraud̃
factum idexistimas suspectos:
eos postula. ꝗ si sũmoũ merue¬
rint ĩ locum eoꝵ alios accipies.⁊¬
Mp̃r. P Reses ꝓuintie. tuto¬
res filiorum tuorum strĩctioribꝰ
remecliis adhibitis oĩmõ adi¬
ministratiomis offitium ꝯpellet
agnoscere. od̃ si ĩ eadem ꝯtuma¬
tia ꝑscuerauĩnt suspectos postu¬
lare: ut alii ĩ locum eorum petã¬
t̃ non ꝓhiberis.
rem datum suspectum postula¬
re potes si fraudem tutoris ãgũ¬

Expanded text:
ratores quidem suo periculo, quanto tardius ad eos tutela transfertur, cessant. Quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipies. Praeses provinciae tutores filiorum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. Quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut alii in locum eorum petantur, non prohiberis rem datum suspectum postulare potes, si fraudem tutoris argu
Abbreviated transcription (Latin):
Um q̃m suspectum tui¬
toremł curatorem accusas. pen¬
tente cã cognitioĩs abstinẽ ab
administratione rerum tuarõ
bebit. alius tñ int̃ ea inlocumi
eius ĩ administrationem rerũ
ordinandus ẽ.¬
Mpr. EIñ suspectum ꝯtutõ¬
rem tuum postulare ac remo¬
uere abadministrarione bõrũ
pupilli curams admitti nequa¬
quam põt ratio desiderii tui iam
nũc postusãtis tuitelam tibi no¬
mine eiusdem pupilli restitin.

Expanded text:
m ut suspectum tutorem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administratione rerum tuarum, bebit. Alius tamen interea in locum eius in administratione rerum ordinandus eSi non suspectum contutorem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r Qxeclam sũt negotia
expectare ꝓuincie. ideoq peclai¬
neos iudices h ẽ ꝗ negotiahu¬
mriu& ea disceptent constituẽ¬
di dinus p̃ndib potestatem.

Expanded text:
 Quaedam sunt negotia, exspectari provinciae: ideoque pedaneos iudices, hoc est qui negotia humiliora disceptent, constituendi damus praesidibus potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tam.sadaliudiuditium neceᷤ¬
srio dirigat᷑. ł publice utilita¬
tis rõne ĩ alias ꝓuncias ꝓficiscã¬
t̃. ł diem obierint. atqr ħis rati¬
omib ac negotus ceptis finis
ñ possit ad hibi alium ĩloco eo¬
tum indicera tribin ꝗ neg̃mi
exammet ne hunismali cãib

Expanded text:
aliud iudicium necessario dirigantur vel publicae utilitatis ratione in alias provincias proficiscantur vel diem obierint atque his rationibus negotiis coeptis finis non possit adhiberi, alium in locum eorum iudicem tribui qui negotium examinet, ne eiusmodi casibus
Abbreviated transcription (Latin):
exnr̃ic indiciba delegandas.
offerre. ⁊ remouẽ iberẽqutio¬
ne eos.⁊ alios ydoc̃os sr̃ ponent.
lustres sint uidices usq ad sex
referri. quatenus militia exui
utipenas luant corporiles snrĩ
aũt am̃plusimi nidicib licen

Expanded text:
ris iudicibus delegandas lofferre, et removere ab exsecutione eos et alios idoneos supponere lustres sint iudices, usque ad sex referre, quatenus militia exuti poenas luant corporales. Nostris autem amplissimis iudicibus li
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. PRccuritori nroñ mu¬
ce p̾sidis agẽnudandi iudices
int̾ priuatas ꝑsonas ñ ꝯpetere
facultatem manfestum ẽ¶ Et
idco si ut allegatis int̃priuataᷤᷤ
pionas iscunis memmistis ã¬
bitrosdandos iputauit sin̾a ab
eis ꝓlata nullo iire substitit.

Expanded text:
. Procuratori nostro non vice praesidis agenti dandi iudices inter privatas personas non competere facultatem manifestum est: et ideo si, ut adlegatis, inter privatas personas is cuius meministis arbitros dandos putavit, sententia ab eis prolata nullo iure subsistit.
Abbreviated transcription (Latin):
delegãtisꝙ siꝗs aliene niriᷤ¬
dictioms cãm credidĩt de lega¬
dam. nec ꝑcepto agnitoremda¬
trͣm psstietiam aꝯmodare cẽse¬
deleganti oĩa que abea delega¬
tione gerunt᷑. ita ꝑĩfectis hr̃i
p̃cipimus ac si ip̃i ꝗ delegaue¬
rant. aliene mri sdictiõĩs uidi¬
ces resedisset ut nec appellan¬
di ꝗdem necenitas. uictis ad¬
iudices anob̾ specalit̾ delegã¬
tibdati aliis c̃as de s egnũnt
iuditandas Nãm his dele¬
ue habite tractatu appellatio¬
iumias eos nrc indicia rem
lege decerminus neminem
sibi ẽe iudicem ł ius sibi dic¬
cẽ debẽ/ in re enum ꝓpriamiq¬
uum admodumꝰ ẽ ahcuili

Expanded text:
delegantis. Quod si quis alienae iurisdictionis causam crediderit delegandam, nec praecepto cognitorem datum parientiam accommodare censedeleganti, omnia, quae ab ea delegatione geruntur, ita pro infectis haberi praecipimus, ac si ipsi qui delegaverant alienae iurisdictionis iudices resedissent, ut nec appellandi quidem necessitas victis adiudices a nobis specialiter delegantibus dati aliis causas delegaverint iudicandas: nam his delearumve habito tractatu appellationum ad eos iure iudicia remlege decernimus neminem sibi esse iudicem vel ius sibi dicere debere. in re enim propria iniquum admodum est alicui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝗb solebant. exofficio suo cogno¬
scere idices dandi licentia per¬
inissa credat̾ ꝙ uiq adco ĩ p̃sidũ
cogintione retinendumi ẽ ut eo¬
rum iudicia ñ diminuti inideã¬
poterant. ⁊ antea cognoscẽ. ⁊ de
lib̾tinitate. p̃sĩdes ip̃a di iudicẽt.
cemplum. PLacet ut udici¬
sibi negotia lita sententia deter¬
tenuntiare debent ⁊ possunt.
ficultatinsibi remittendi pee¬
stare adiuditium p̃sidalẽ cegno¬
scantsmaxiecum ⁊ si iudica¬

Expanded text:
ibus solebant ex officio suo cognoscere, dandi iudices licentia permissa credatur: quod usque adeo in praesidum cognitione retinendum est, ut eorum iudicia non deminuta videanpoterant et ante cognoscere, et de libertinitate em. Placet, ut iudicisibi negotia lata sententia deterpronuntiare debent et possunt, facultatem sibi remittendi patere ad iudicium praesidale cognoscant, maxime cum, et si iudica
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑinstrictuo ꝓcuratoremł̃
rit.int̾acta iuram̃tum p̃st̾ite¬
ꝗdam collusione aliqua utẽ¬
moli sacram̃tum ⁊ exp̃dicta
dissimulatione nram sancti¬
onem deludãt.sanccimus. ẽs
iudices licet ex ꝯoꝓmisso cog̾s¬
cant ingorem sunum exercer¬
tes qr ñ ꝓcomimõ priuatorũ
s ꝓ commumi utilitate p̃sen¬
tem legem posumius mini¬
me pati sacram̃tum tale rem¬
mitti. Sr om̃mo h ⁊ abacto¬
re ⁊ affigiente exigine pau¬
latim uideat᷑ hunismodi re̾
defraudari ⁊ sacram̃tum ł prĩ¬
cipalium ꝑsonarum ładuo¬
catorum. exquacumq: caufa
ntilari. ¶H ⁊̃ huic legia
addendum eẽ sanctimus ut
erit nullo mandato ꝓlatosi
ꝑfideiussionem ratam rem
dñm habitũm suam ꝑsonã
firmainĩt. ne ł ex hae machi¬
natione lex circum scribiui¬
deat᷑. Gancennus siꝗd tale e¬
litem aũt ult̾ius minime
ꝓcecłe. insi intͣ auidice sta̾tu¬
ent̾ tp̃s: faciat ꝑsonas prm¬
cipales sacram̃tum subire. ł
p̃sente adũsario sil maluĩt.

Expanded text:
r instructum procuratorem vel rit, inter acta iuramentum praestitene forsitan quidam collusione aliqua utenusmodi sacramentum et ex praedicta dissimulatione nostram sanctionem deludant, sancimus omnes iudices, licet ex compromisso cognoscant, vigorem suum exercentes, quia non pro commodo privatorum, sed pro communi utilitate praesentem legem posuimus, minime pati tale sacramentum remitti, sed omnimodo hoc et ab actore et a fugiente exigi, ne paulatim videatur huiusmodi res defraudari et sacramentum vel principalium personarum vel advocatorum ex quacumque parte mutilari. Hoc etiam huic legi addendum esse sancimus, ut, eper fideiussionem ratam rem dominum habiturum suam personam firmaverit, ne vel ex hac machinatione lex circumscribi videatur, sancimus si quid tale litem autem ulterius minime procedere, nisi intra a iudice statuendum tempus faciat personas principales sacramentum subire, vel praesente adversario, si hoc maluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑtis uiros dissertissimos ad¬
stare sacro scĩs udelieet euar¬
gelus. añ iudicem positis
¶Smaũt ł dignitas ł sexus
pͥsone ñ ocefẜit eam adiudicẽ
ꝑuenire ĩ domolitigãtis ac̃m¬
ł ꝑ ꝓcuratorẽ eiꝰ p̃sentes ¶Ad̾ob
tõres ł alie queclam sint psõe
que ad ministrationẽs aliena¬
rumrerum auctoritate legiti¬
ma gerũt.ꝯuenit enm ⁊ ip̃es
uire uirando affici. ꝗa ip̃i cãm
scientes ita ad em puenient.
neq enim pupillus neq ad¬
ult uł alie hinismodi ꝑsone
sz ip̃i ꝗ peis tutelamł curam
ł aliam̃ legitimam ammim¬

Expanded text:
rtis viros disertissimostare, sacrosanctis videlicet evangeliis ante iudicem positis. Sin autem vel dignitas vel sexus personae non concesserit eam ad iudicem pervenire, in domo litigantis sacraml procuratore eius praesente. tores vel aliae quaedam sint personae, quae administrationem alienarum rerum auctoritate legitima gerunt. convenit enim et ipsos iureiurando adfici, quia ipsi causam scientes ita ad eam perveniunt. neque enim pupillus neque adultus vel aliae huiusmodi personae, sed ipsi, qui pro eis tutelam vel curam vel aliam legitimam ge
Abbreviated transcription (Latin):
liantes sanccimus nullam eẽ
satisclationem ł mandatum
ꝓdote erigendum ł maritouł
suscip᷑iũt. Si enm credenda:¬
cẽ mulier se dote suamq dotez
ꝑtem mariti. existurauit. qͣre
fideiussor ł alius int̾cessor exi

Expanded text:
sancimus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum vel a marito vel suscipiunt. Si enim credendam mulier se suamque dotem parti mariti existimavit, quare fideiussor vel alius intercessor exi
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃tum dice̾. te h̃rde relicto
decessit. cãm ceptam r quecui¬
q mõ illi placitam. exeqñ ꝓ¬
anfilii demoffiçioso patris te¬
stam̃to pofsit dicẽ si quartam
bonorum mortis tp̃re testatõ
reliqdĩ spiait.¬
Epotẽm defũcti: actio¬
nem demofficioso testamto.
qͣmus pat̾ eius ẽmancipatũ
fuĩt defũctus exꝑrri posse ign¬
orare non debes. Irm .ꝯdem. Idem

Expanded text:
amentum dicere te herede relicto decessit, causam coeptam vel quocumque modo illi placitam exsequi nan filii de inofficioso patris testamento possint dicere, si quartam bonorum mortis tempore testator reliquit, inspiciteptem defuncti actione de inofficioso testamento, quamvis pater eius emancipatus fuerat defunctus, experiri posse ignorare non debes. PP. VI k. Im
Abbreviated transcription (Latin):
stitutis hr̃dib. t̾tio post cesta¬
m̃toum susceptocum muta¬
re idẽ testam̃tum potiuss h
fact᷑ neglexiss mͣitout pote
ñ iustis ratiomib neglectũ.
deĩ officiose querelam istit

Expanded text:
nstitutis tertio post testamentum suscepto, cum mutare idem testamentum potuisset, hoc facere neglexisset, merito utpote non iustis rationibus neglectus de inofficioso querellam instit
Abbreviated transcription (Latin):
Inum fatum ĩputari põt pm̃
uirilem portionem tribuecdã
demoffitioso testam̃to actiõe¬
¶¶ĩ stituẽ non ꝓhibcti¬
filion ẽ equum fieri uobiso
lib̾tatis questiõnema  fue¬

Expanded text:
num fatum imputari potest, perinde virilem portionem tribuendam de inofficioso testamento actionem instituere non prohibetfilio, non est aequum fieri vobis libertatis quaestionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ilis suo marte ꝑcurrat. nullo
ei obstaculo obiuante ip̃e aũt
ꝗ sacram̃tum sibi illatum da¬
re recusauĩt ł h̾ attestet᷑. ł si for¬
te ñ audeat hãt sibi ĩultimaꝓ
uocatione repositum auxiliũ
ñ rite aũt recusitum ꝓnunti

Expanded text:
et lis suo Marte percurrat, nullo ei obstaculo obviante. Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc attestetur vel, si forte non audeat, habeat sibi in ultima provocatione repositum auxilium.non rite autem recusatum pronunti
Abbreviated transcription (Latin):
psonatum qualitatem siue i¬
sub ip̃o udice pr̃ari oꝑtet.iura¬
m̃tum siue ĩ domib siue ĩ sacͦ
scripturis tactis. siue ĩ sacro sciꝰ
oratoriis. ¶Smmiliq mõm
sua firmitate manẽ que deca¬
lumpme iure iurando.ł relicꝰ¬
to ł relato.sacramto legib ean¬
ta sũt.ł. anobis.ł aretro duus.
principib ĩ troducta. Non eĩ¬

Expanded text:
sonarum qualitatem, sive sub ipso iudice praestari oportet iuramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in sacrosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel relato sacramento legibus cauta sunt vel a nobis vel a retro divis principibus inducta. non e
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatum ad esse his que de
iuram̃to agunt. ł sine utrum
face̾ malu̾it. ⁊̃ exuna ꝑte subfi¬
de tñ gestorum uiram̃itum pre¬
ꝓpt̃ hinus mochi cam p̃standiᷤ.
officio iudicis trutinandis. ã
dependi. nuillo tñ ħ nec ex hoci
litib inpedim̃to generando s
donec ea ꝓccclunt. aliisł capitr¬
lis. łlitis mbris. aiuidice exa¬
minandis ⁊ post qͣm fui̾nt ei
ĩtimata gesta suꝑ iuramento
subsecutatũc itum ad ħ capis¬
tulum iudice redeunte ⁊ eoad¬
ĩ pleto ad cetera puemente oĩb
aliisque dep̃sentib sanccita sũt.¬

Expanded text:
ordinatum adesse his, quae de iuramento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide tamen gestorum, iuramentum prpter huiusmodi causam praestandis officio iudicis trutinandis, an dependi. Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera perveniente. Omnibus aliis, quae de praesentibus sancita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Cumenim iam ĩcrebuit.iu¬
dices ĩplenissima diffimtioẽ
sacramtum ĩpõnẽ. euenit ut ꝓͣ¬
uocatiõne lite suspensa. hii ꝗdͣ
ꝗuis uirandum pẽare ussi s̾.
abhac forte luce subtrahant᷑.
multum discrepat iuram̃timu
hr̃ditarium a principali sacram̃¬
to necessitate itaq rerum coac¬
ti ⁊ ꝓbationib pinginus subi¬
uementes ad hunismodi uei¬
mus sanctionem. ¶Oinne gͥ
iuram̃tum siue auidicib siĩ

Expanded text:
est. cum enim iam increbuit iudices in plenissima definitione sacramentum imponere, evenit, ut provocatione lite suspensa hi quidem, qui iusiurandum praestare iussi sunt, ab hac forte luce subtrahantur, multum discrepat iuramentum hereditarium a principali sacramento. necessitate itaque rerum coacti et probationibus pinguius subvenientes ad huiusmodi venimus sanctionem. Omne igitur iuramentum, sive a i
Abbreviated transcription (Latin):
pectãta ł ultimadiffutione.
ł ꝓuocationis formidine. ł prs¬
qr ꝑti illatumsiꝗdem iscuum
ponit sacram̃tum nichꝰ ad hoc
łreferat᷑. necessitate ĩponen¬
da ei cui refert̃. rxlationis sb̾
pitulum decidat̃ nullo loco ꝑ¬
uocitioni resinquendo. Quis
enim ferendus c̃. ad appellatio¬
insuemẽs auxilium ĩhis q̃
ip̃e fatienda ꝓcurauit. ¶Sina

Expanded text:
pectata vel ultima definitione vel provocationis formidine. Sque parti illatum, si quidem is cui imponitur sacramentum nihil ad hoc referatur, necessitate imponenda ei cui refertur relationis subicapitulum decidatur, nullo loco provocationi relinquendo. quis enim ferendus est ad appellationis veniens auxilium in his, quae ipse facienda procuravit? Sin
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. ⁊ nec dum co p̃stito. post¬
ea ut pote sibiallegationib ha¬
bundantib hͣ reuocnũt. sanc¬
cimus nemimilicẽ penitus ite¬
rum ad sacram̃tum recurre sati
enim absurdum ẽ. redire idh̃.
cui remintiandum pũtauit. ⁊
cum desmlit iliͣm ꝓbatione
tc denuo ad religionem ꝯuola¬
re ⁊ indices MIllo mõeos au¬
dire adtales imꝗtates uemen

Expanded text:
et necdum eo praestito postea, utpote sibi adlegationibus abundantibus, hoc revocaverit, sancimus nemini licere penitus iterum ad sacramentum recurrere satis enim absurdum est redire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam probationem, tunc denuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos audire ad tales iniquitates ven
Abbreviated transcription (Latin):
puditu. nec ĩ iusti dispendu
cuicumq ĩcurret. s ⁊ cẽ cũr̾su
abmitio usq adnouissimur
t̃minum ñ impeciiat᷑. et lis e¬
qua lance trutinabit¶ Siueãt
ns remedium ĩh̃ ẜuabitur.
ħ̾ ip̃m ꝙ uidex eius pẽtitionem.
secutus ẽ suꝑ ẽe ꝓuocationem
¶His demͣ pͥseñtib ꝑsonis sta¬
tutis. nec ab absentes nos fu¬
giunt. si ⁊̃ eos huic legi subir¬
gamus.⁊ si ꝑsona ñ presẽs in¬
ueniat᷑ cui sacram̃tum illatũ
ẽ lite forte ꝑ pcuratorem uen¬
tilata necesse ẽ ł ip̃am pemci

Expanded text:
ispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aequa lance trutinabitur. Sive anis remedium in hoc servabitur,  iudex eius petitionem secutus est, superesse provocationem. His de praesentibus personis statutis nec absentes nos fugiunt, sed etiam eos huic legi subiugamus. Et si persona non praesens inveniatur, cui sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventil
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. in restituẽ debet h̃ ꝙ accep̃.
Uel si reuera ei relictum fuãt
legatum. ł fidei ꝯmissum si de¬
mus licentiam hr̃di falcidiam
si ꝯpetat.ex h̃ retinẽ/ Nobita¬
q mnelius uisum ẽ repeti abeo
legatũ ł fid̾i ꝯmissũ nullũq ex
himoĩ ꝑuirio lũcrũ ei accedere¬
te detentionem ĩtroduci. sitñ
locum ht̃ hãt neꝗs ex h delicto
sibilucrum impium afferre

Expanded text:
est, an restituere debet hoc quod accepit: vel, si re vera ei relictum fuerat legatum vel fideicommissum, si demus licentiam heredi Falcidiam, si competat, ex hoc retinere. Nobis itaque melius visum est repeti ab eo legatum vel fideicommissum nullumque ex huiusmodi periurio lucrum ei accederetae detentionem introduci si tamen locum habeat, ne quis ex hoc delicto sibi lucrum impium adferre
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Si questio tibigenĩs
abhis quos fr̃s patrueles ẽe
dicas ñ fit adito p̾side ⁊ accep¬
to iudice famine hr̃eiscũde ex¬
prins cenatiuirats uiuter utrie

Expanded text:
. Si quaestio tibi generis ab his, quos fratres patrueles esse dicis, non fit, adito praeside et accepto iudice familiae erciscundae exprius de nativitatis veritate
Abbreviated transcription (Latin):
nori ex quo criminał q̃stio
quccmiq mocessainit opor.¬
tet ciulem cãm ueludexin¬
cegro ĩ iuditium decluctam
disingui. ut finis criminal
negoti exeo die quoint̃ ꝑte̾

Expanded text:
ur, ex quo criminalis quaestio quocumque modo cessaverit, oportet civilem causam velut ex integro in judicium deductam distingui: ut finis criminalis negotii ex eo die, quo inter partes
Abbreviated transcription (Latin):
tis depositarum rerum. ł pecu¬
anarum. talem exceptionem
opponẽ litigatores conant̃.ius¬
tum eẽ ꝓspicimus. hunismõi
potestatem ĩcertis ꝗdem cãib¬

Expanded text:
tis depositarum rerum vel pecuniarum talem exceptionem opponere litigatores conantur, iustum esse prospicimus huiusmodi potestatem in certis quidem casib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝯscribunt᷑. non ĩtra qnquẽ¬
nium ꝙ ante ꝯstitutum erat
ñ numãte pecume exceptionẽ
obicere possit. ꝗ accepisse pecu¬
mas ł alias res scriptus sit. uł
successor eius s intra solum bi¬
ennum ꝯtiminimait eo lapi¬
tͣso. nullo mõ querelam ñ mĩa¬
te pecume introducit possit. ħi
scilicet. ꝗ ꝓpt̃ aliquas cãs specia

Expanded text:
e conscribuntur, non intra quinquennium, quod antea constitutum erat, non numeratae pecuniae exceptionem obicere possit, qui accepisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae introduci possit: his scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ accepisti sortis ate nomñe
lutum ꝯtendentis tp̃ris diut¬
mtate ñ exclũdit̃ ñec huic o¬
loꝗt̃. ꝙ exceptio ñ num̃ate peͦ¬
cume cẽrta die ñ delata quere ẽ¬
la prius eũ mescit cumint̃cũ
ꝗ factinn assenerans. onus sb̃¬
ut ꝓbationis ⁊ negantem nu
mãtionem euius naturali ra
pulanti. spopondisti. exceptios
fidenissori. ñ numte pecume
exceptio. exemplorei principa
cedente cã descendentib eãq
cãm specialit ꝓmissor eͥclixit.
ñ iam cilicentia sit. cãe ꝓbati¬
on es stipulatorem exigẽ cu
sins ad qescẽ debeat. insi certe
ip̃e econtrario ꝑaꝑtissimare¬
rum argimĩta scriptis ĩserta
religionem iudicis poisit in¬
dum ⁊ ñ meum quem eanitõ
ꝑhibet. negotium subsequu¬
tum sitinimis enĩ ĩdignum

Expanded text:
quod accepisti sortis a te nominelutum contendentis temporis diuturnitatis non excluditur. Nec huic obloquitur, quod exceptio non numeratae pecuniae certa die non delata querella prius evanescat, cum inter eum, qui factum adseverans onus subiit probationis, merationem, cuius naturali ratpulanti spopondisti, exceptionefideiussori non numeratae pecuniae exceptio exemplo rei principalcedente causa descendentibus eamque causam specialiter promissor edixerit, non iam ei licentia sit causae probationes stipulatorem exigere, cum suis adquiescere deceat, nisi certe ipse e contrario per apertissima rerum argumenta scriptis inserta religionem iudicis possit indum et non in eum quem cautio perhibet negotium subsecutum sit. nimis enim indignum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionem ñ numate petuñe
penitus opponi. Guꝑ cet̾is c¬
nõ securitatͣib que suꝑ prim¬
tis debitis aenditore ꝯscribunt᷑
ꝑtem debiti.sortisł usurarur
noĩe solutamẽẽ sigrificantes
ładhuc feneratitia cautione
ap̃crehitorem manẽte.solidio¬

Expanded text:
uniae penitus opponi Super ceteris vero securitatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi
Abbreviated transcription (Latin):
D. Siquasi accepturi muto
non petat ł exceptione ñ mĩa¬
te pecumeadusus agentemi¬
Iintra tp̃e legib diffini
tum. q cautionẽ ex posint ne¬
la queri mo mausus defunc¬
tus ẽ. residuum tp̃e eũs hr̃s
habebit tamadu̾sus credito.¬
rem q̃madu̾sus hr̃des eius. ñ¬
hr̃dem enis ꝑpetuo ꝯpetit. ¶Si
uõ legitimum tpe excessit m
querimoniam creditore mi¬
imne decluctoomn mõhr̃s
eius ⁊ si pũpillus sit.debitu
solluere compelletur.
re obligarineminem posse cõ¬
stẽt. ⁊ stipulatione intponta.i
placita cͣrcͣcͥlitor ñ dederit. ĩ faci¬
tum dandam exceptionem cõ¬
uenit. Si necdum tp̃c infrai

Expanded text:
. Si quasi accepturi mutuanon petat, vel exceptione non numeratae pecuniae adversus agentemintra legibus definitum tempus qui cautionem exposuit nulla querimonia usus defunctus est, residuum tempus eius heres habebit tam adversus creditorem quam adversus heredes eius. heredes perpetuo competit. Sin vero legitimum tempus excessit in querimoniam creditore minime deducto, omnimodo heres eius, et si pupillus sit, debitum solvere compelletur.re obligari neminem posse constet et stipulatione interposita placita creditor non dederit, in factum dandam exceptionem convenit: si necdum tempus, intra