comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& scõ martino antistitem habeas rationẽ
et nullus ex pontificib successorib nr̃is
de id quod ad p̃dictum locum uel paupe¬
ribus est delegatum auferre p̃sumat.
sed ad festiuitatem ipsã et pontifex et
omnis clerus prandium dignum perci-¬
piant. & si de predicta locella quicumq
aliquid retraxerit tamquã necatur pau-¬
perum ante conspectu diuino iudicetur.
Tu uero uenerabilis abba uel successores
tui talem curam habeatis decursum scẽ
aeccłiae domni martini qualem ⁊ de sc̃õ.¬
rum petri & pauli. & lumen ꝑ noctis
detributũ uillarũ ipsarum sufficient̃
comparet᷑. Et quod suꝑ est ad ipsos pau-¬
peres uel iopes ipsius basilicȩ ꝑficiat.
Uilla uero blacciago sita intenaturio
burdigalense secus castroblaiuit quae est
suꝑ alueum garonne. lic& a parentib meis
longo tempore fuit possessa et ꝑ inter reg-¬
na uel adolescentia genitricis meae fuit
de iure suo ablata et ab aunulfo filio mau-¬

Expanded text:
os, et sancto Martino antistitem habeas rationem. os, et sancto Martino antistitem habeas rationem. Et nullus ex pontificibus successoribus nostris de id quod ad praedictum locum vel pauperibus est delegatum, auferre praesumat; sed ad festivitatem ipsam et pontifex et omnis clerus prandium dignum percipiant, et si de praedicta locella quicumque aliud retraxerit, tamquam necator pauperum ante conspectu divino judicetur. Tu vero, venerabilis abba, vel successores tui, talem curam habeatis de cursum sanctae ecclesiae domini Martini, qualem et sanctorum Petri et Pauli; et lumen per noctis de tributum villarum ipsarum sufficienter comparetur, et quod superest, ad ipsos pauperes vel inopes ipsius basilicae proficiat. Villa vero Blacciago sita in terraturio Burdigalense secus castro Blavit, quae est super alveum Garonnae, licet a parentibus meis longo tempore fuit possessa, et per interregna, vel adolescentia meae genitricis fuit de jure suo ablata, et ab Aunulfo filio Mau
Abbreviated transcription (Latin):
potest a te consistat. lic& p̃sumptione
ut dicamus ex sinodoti locus sit dum
paruam ibi intulimus tamen potens
est dĩ & ipse sc̃s athleta xp̃i inibi
plurima conferre. Unde pauperes & ali¬
monia uestiantur. & cuncti amici nr̃i
et peregrini receptacula ꝓ nr̃a memoria
habere uideantur ad presens iubemus
ut sedicem animolas dõ deuotas hoc est
uiros pauperes. caecos. aut debiles qui in
ipso loco collocentur & diebus singulis
eis uictus facta ratione sufficient̃ mini-¬
stretur. Et quod superius meminimus
de tributum taletense & suffragium crisci¬
acense uel cambariacense sicut superuis
iam precepimus tamen uestimentis quã
& in lectariis aut in calciamentis & istis
fratrib nr̃is et matricolab scĩ petri qui
sub regimine suo eẽ. noscuntur. Tu abba
basilicȩ scĩ petri et pauli omnimodis
potissimum tibi cura sit hoc eis in om̃ib
adimplere. Quod si in aliquo quod absit
ex hoc negligens apparueris ante tribu-¬

Expanded text:
potestate consistat. Licet praesumtione potestate consistat. Licet praesumtione ut dicamus synodochii locus sit, dum parvum ibi intulimus, tamen potens est Deus et ipse sanctus athleta Christi inibi plurima conferre, unde pauperes et alimonia vestiantur, et cuncti amici nostri et peregrini receptacula pro nostra memoria habere videantur. Ad praesens jubemus, ut sedicem animolas Deo devotas, hoc est viros pauperes, caecos aut debiles, in ipso loco collocentur; et diebus singulis eis victus facta ratione sufficienter ministretur. Et, quod superius meminimus, de tributum Taletense, et suffragium Criscianense vel Cambariacense, sicut superius jam praecepimus, tam in vestimentis, quam et in lectariis, aut in calciamentis, et istis fratribus nostris et matricolabus sancti Petri qui sub regimine suo esse noscuntur: tu abba basilicae sancti Petri et Pauli omnimodis potissimum tibi cura sit hoc eis in omnibus adimplere. Quod si in aliquo quod absit ex hoc negligens apparueris, ante tribu
Abbreviated transcription (Latin):
noscuntur. Non est tantum facultas re-¬
dimendi quantum sunt culpae commissae.
Sed omp̃s ds̃ qui nullum perire uult
ipsa parua manuscula quae grandis
lacrimas uł memoris animae redemp-¬
tori nr̃o offerre uidemur. In pauperis
ipse nobis ꝓlarga pietatis tuae gratia
qualemcumq tribuat ueniam. Ergo
quia uotus et liberatio et deliberatio
mea est ut basilica quae iN honore
beatissimi ac peculiaris patrini nr̃i
martini scĩ ep̃i ad ponteleugua. ubi &
requies sua scã dõ ꝓpitio posui delego
atq ipsum scm locum locella his nomi¬
nib logiagas. noginto noua uilla. anto¬
niaco. & de monasteriolo partem illam
quem deleo de lenedato pretio compa-¬
raui. & auanto quodcũq inibi compa-¬
raui aut unde michi obuenit cũ man-¬
cipus. mobilib et immobilib & omni
iure earum uel quantumcumq adhuc
adipsa loca subiungere aut comparare
potuero habere iubeo ac decerno sub
abbate uel basilicae scĩ petri ⁊ pauli

Expanded text:
noscuntur, non esse tantum facultas renoscuntur, non esse tantum facultas redimendi, quantum sunt culpae commissae; sed omnipotens Deus, qui nullum perire vult, ipsae parva munuscula quae grandis lacrimas vel memoris animae Redemtori nostro offerre videmur, in pauperis, ipse pro larga pietatis suae gratia qualemcunque tribuat veniam. Ergo quia votus et liberatio et deliberatio mea est, ut basilica quae in honore beatissimi ac peculiaris patrini nostri Martini sancti episcopi ad Ponteleugua, ubi et requies sua sancta Deo propitio posui, delego atque ipsum sanctum locum locella his nominibus, Longiagas, Noginto, Novavilla, Antoniaco, et de Monasteriolo, partem illam quam de Leodelene dato pretio comparavi, et Avanto quodcumque inibi comparavi, aut unde mihi obvenit, cum mancipiis, mobilibus et immobilibus, et omni jure earum, vel quantumcumque adhuc ad ipsa loca subjungere aut comparare potuero, habere jubeo ac decerno sub abbate vel basilicae sancti Petri et Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
cum uineas scãe aeccłiae adiunximus. uo¬
lumus ut pro mercede animae nr̃ae hoc
aeccłia scã cȩnomannica possideat. licet
antea ipse ager parum habebat uineolas
nec domini mei antecessores ep̃i aliquid ibi
uoluerunt addere sed non ꝓ amore scãe
aeccłiȩ uel agmentum ipsuis tam de nego-¬
tiantib quam de reliquis maxime spacia-¬
uimus & p̃tium dedimus ut in iure et
dominationem scãe aeccłiae ꝓficiant
optamus. Idemq et uineolas quae sunt
in sabonarensȩ quae meo oꝑe undiq sub-¬
iunxi. aut ꝑdomnum aut ꝑ uinditionem.
& si adhuc subiungere potuero cum cul-¬
torib corum & familias ua domum quae
ibi stabiliui te seã aeccłia domni petri
et pauli habere iubeo de ponteleugua.
Haec est de matricula et sinodotii in hono¬
rem scĩ martini. hȩc ẽ. matricula scĩ petri
et pauli quod ẽ. ad pontum leugua. si ꝑsin-¬
gula ꝑpensamus quantum facinora nr̃a
in scłm dum detenti fuimus commissa ẽẽ.

Expanded text:
cum vineas sanctae ecclesiae adjunximus, vocum vineas sanctae ecclesiae adjunximus, volumus, ut pro mercede animae nostrae hoc ecclesia sancta Cenomanica possideat. Licet antea ipse ager parum habebat vineolas, nec domini mei antecessores episcopi aliquid ibi voluerunt addere, sed nos pro amore sanctae Ecclesiae vel augmentum ipsius, tam de negotiantibus, quam de reliquis maxime spaciavimus et pretium dedimus, ut in jure et dominationem sanctae Ecclesiae proficiant optamus. Idemque et vineolas, quae sunt in Saboranense, quae meo opere undique subjunxi, aut per donum, aut per venditionem, et si adhuc subjungere potuero, cum culeorum et familias ad domum quae ibi stabilius, te, sancta Ecclesia, domni Petri et Pauli habere jubeo. De Ponteleugua haec est de matricula et synodochio in honorem sancti Martini, haec est miracula sancti Petri et Pauli, quod est ad Pontemleugua, si per singula perpensamus, quantum facinora nostra in saeculum dum detenti fuimus, commissa esse
Abbreviated transcription (Latin):
sella quẽ malarieus diaconus tenuit
hoc dulcissimo nepoti meo si gechelimo
cui eas dedi uolo ut & ipsi & filii sui in
ꝑpetuo dominentur quia ubi casa noua
est areas illas comparatas ẽẽ. noscuntur.
uillam uero patriliaco quae est secus
ponto chiuggane quem de doleno quondã
comꝑaui et uenditionem in nomine scõꝵ
petri & pauli uel basilicȩ eorum quã iam
tunc tempore aedificare uidebamus et
postea ad ipsa scã basilica delegaui uolo
ut eam in ꝑpetuo possideat cum colonicas
ad se ꝑtinentes uillam monciaco cum co-¬
lonica quȩ condite uel undiq idipso con-¬
dacense aut monciadense comparaui et
adiunxi te scã aeccłia heres mea ad inte-¬
grum uolo eẽ. donatum. Uineas uero quas
michi scãe memoriae domnus licinius
ep̃s ꝓamoris adefectu secus uineas cari-¬
liacensis suo munere dedit. & nos antea
de sargite quondam necuciante parte
diuina cum terra comparauimus ⁊ postea
inibi uineas posuimus et inuna clausura

Expanded text:
sella quam Malaricus diaconus tenuit, sella quam Malaricus diaconus tenuit, hoc dulcissimo nepoti meo Sigechelmo, cui eas dedi, volo ut et ipsi et filii sui in perpetuo dominentur: quia ubi casa nova ex areas illas comparatas esse nosscuntur. Villam vero Patriliaco, quae est secus Pontochiuggane, quem de Doleno quondam comparavi, et venditionem in nomine sanctorum Petri et Pauli, vel basilicae eorum, quam jam tunc tempore aedificare videbamus, et postea ad ipsa sancta basilica delegavi, volo ut eam in perpetuo possideat, cum colonicas ad se pertinentes. Villam Monciaco cum colonica quae conditae vel undique idipso Condacense aut Monciacense comparavi et adjunxi, te, sancta Ecclesia heres mea, ad integrum volo esse donatum. Vineas vero quas mihi sanctae memoriae domnus Licinius episcopus pro amoris affectu secus vineas Cariliacenses suo munere dedit, et nos antea de Sargite quondam necutiante parte divina cum terra comparavimus, et postea inibi vineas posuimus, et in una clausura
Abbreviated transcription (Latin):
thulfus. in expeditionẽ domni clotharii
regis interemptus fuit & portio sua
michi legitime obuenit. uolui inhunc
testamentum meum comprehendi ut
tam quod prius ei dedi quam & quod
postea michi de germano meo obuenit.
totum & ad integrum ipse nepos meus
uilla ipsa cum domib mancipiis. uineis.
campis. pratis. siluis. aquis aquarum ue
decursib mobilib & immobilib sicut
hoc iam possidere uidetur & ipsi & sobo¬
lis sui ꝑpetualit̃ dominetur. Tercia uͦ
portione de ipsa uilla murocincto quem
bone memoriȩ germanus m̃s ermenul¬
fus tenuit et ipsã michi dedit dulcis-¬
simo ꝓnepote meo filio ipsius sigechel¬
mi nomine leodefredo post obitum
meũ uolo eẽ. donatam. excepto illius
emisit aut ego de captiuitate redemi
ipsi liberi ꝑseuerent. Casa uero qua eẽ
infra muros ciuitatis caenomannis
quem domnus & frater m̃s chaimoal¬
dus ep̃s dum archidiaconati uidetur
officium fungere aedificauit cum ca-¬

Expanded text:
thulfus in expeditionem domni Clotharii thulfus in expeditionem domni Clotharii regis interemtus fuit, et portio sua mihi legitime obvenit, volui in hunc testamentum meum comprehendi, ut tam quod prius ei dedi, quam et quod postea mihi de germano meo obvenit, totum et ad integrum ipse nepos meus, villa ipsa cum domibus, mancipiis, vineis, campis, pratis, silvis, aquis aquarumve decursibus, mobilibus et immobilibus, sicut hoc jam possidere videtur, et ipsi et sobolis sui perpetualiter dominetur. Tertia vero portione de ipsa villa Murocincto, quem bonae memoriae germanus meus Ermenulfus tenuit, et ipsam mihi dedit, dulcissimo pronepote meo filio ipsius Sigechelmi, nomine Leodefredo, post obitum meum volo esse donatam, exceptis illis quos emisit, aut ego de captivitate redemi, ipsi liberi perseverent. Casa vero quae est infra muros civitatis Cenomannis, quam domnus et frater meus Chaimoaldus episcopus, dum archidiaconati videtur officium fungere aedificavit, cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
dono uilla cui uocabulũ est grande fon-¬
tana quȩ dato prȩcio deuuaddoleno
compatri meo filio bauone comꝑaui
cum omni iure uel terminũ suũ te uero
scã basilica domni petri ⁊ pauli dono
uilla conadaco quem debelletrudisiue
bettane matrona relicta quondã mau-¬
rini dato p̃tio comꝑaui. cum colicas
uillas quas postea dato pretio deb&¬
holeno uel mantharigo cum siluas
uel omni adiacentia ad se ꝑtinentes.
cum domib ⁊ mancipiis. sicut iam
in tua dietione tradidi cum mobilib
et immobilib in integrum uolo ẽs̃ do-¬
natum. cum agellum illum nom̃ ut¬
imiago quem filio et parente meo berul-¬
fo ad usu fructuario prestemus. & post
meum obitum ad tuam reuoces potesta-¬
tem. Dulcissimo nepote me sigechelmo.
lic& iam ꝑdonationis titulum uillam
murocincto inte actis temporib contuli.
quem ex successione domni & genitoris
mei legitime reddebatur. et postea meis
peccatis facientib germanus meus ber-¬

Expanded text:
dono villa, cui vocabulum est Grandefondono villa, cui vocabulum est Grandefontana, quae dato pretio de Vaddoleno compatri meo filio Bavone comparavi, cum omni jure vel terminum suum. Te vero, sancta basilica domni Petri et Pauli, dono villa Conadaco, quem de Belletrudi sive Bettane matrona, relicta quondam Maurini, dato pretio comparavi, cum Colicas villas, quas postea dato pretio de Betholeno vel Mantharigo cum silvas vel omni adjacentia ad se pertinentes, cum domibus et mancipiis, sicut jam in tua ditione tradidi, cum mobilibus et immobilibus in integrum volo esse donatum, cum agellum illum, nomine Timiago, quem filio et parente meo Berulfo ad usufructuario possidemus, et post meum obitum ad tuam revoces potestatem. Dulcissimo nepote meo Sigechelmo licet jam per donationis titulum villam Murocincto anteactis temporibus contuli, quam ex successione domni et genitoris mei legitime reddebatur, et postea meis peccatis facientibus germanus meus Ber
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sc̃ miehaelis arehangeli anmis sin¬
gulis congregentur. sicut nr̃o tempore
actum fuit ⁊ pauperib uł peregrinis
in eorum alimonia ministretur quia nec
scã aeccłia dispendium ꝑferret. et quod
nos & si indigni qui qualẽcumq loca
sacerdotii uisi fuimus nuncupari eaquȩ
dm̃ annuente in pauperib studuimus
ministrare a uobis indesinenter conserue-¬
tur. basilicae uero scĩ petri ⁊ pauli curtẽ
illã cum casas quas bone memoriae ro-¬
molos quondã prb̃t cenomannis inciui-¬
tatem tenuit & domum illam quȩ nr̃is
temporib supra muros aedificaui. et nos
ei manum adhoc porreximus. & postea
de nepte sua comꝑauimus. domus ipsas
sicut a p̃senti tempore in dĩ nomine ab
ipsa scã basilica possidentur cum id
quiquid inibi laboratum fuerit. aut
ante que meis temporib subiectum
totum ⁊ ad integrum p̃fata aeccłia absq
ullius impedim̃to ꝑpetualit̃ ualeat
possidere. Scãe aeccłiae herede mea

Expanded text:
ipsa sancti Michaelis archangeli annis sinipsa sancti Michaelis archangeli annis singulis congregentur, sicut nostro tempore actum fuit, et pauperibus vel peregrinis in eorum alimonia ministretur: quia nec sancta Ecclesia dispendium perferet; et quod nos, etsi indigni, qui qualemcumque locum sacerdotii visi fuimus occupare, ea quae Deo annuente in pauperibus studuimus ministrare, a vobis indesinenter conservetur. Basilicae vero sancti Petri et Pauli curtem illam cum casas quas bonae memoriae Romolos quondam presbyter Cenomannis in civitatem tenuit, et domum illam, quae nostris temporibus supra muros aedificavit, et nos et manum ad hoc porreximus, et postea de nepte sua comparavimus; domus ipsas sicut a praesenti tempore in Dei nomine ab ipsa sancta basilica possidentur, cum id quicquid inibi laboratum fuerit, aut ante vel meis temporibus subjectum, totum et ad integrum praefata Ecclesia absque ullius impedimento perpetualiter valeat possidere. Sanctae Ecclesiae herede mea
Abbreviated transcription (Latin):
honore scĩ michaelis archangeli constru¬
ctus ẽ uolui ut ipsas domus ⁊ basilica
scĩ petri ⁊ pauli eẽ debuisset. dum nos
cum domo clothario regi ꝓfide nr̃a. et
amore illius dicenti fuimus pistrinus
aeccłiae ante ipsa domo constructa est
ꝓpterea in his locis aeccłiȩ stipendia et
madricola quam ego inibi erexi supplex
quȩso domino meo pontifici qui michi
successor fuerit ut omni tempore ma-¬
dricola ipsa sicut usq nunc meis tempo¬
rib stipendia promeruit. ⁊ semꝑ it¬
antea ministrante scã aeccł̃ia alatur.
& domus ipsa sit ad receptionem ponti-¬
ficum uł religiosos qui ad ipsum ora¬
torium deseruiunt. quia ⁊ uirtutes
ibi ostensa sunt ⁊ honorare in om̃ib uł
uenerare debetur. Precamur domno et
coniuramus ut de uillas quas ego scãe
aeccłiae ꝑhunc folium testamenti delega¬
ui. uł qui meo tempore conquesite sunt
uini. casei. lardi. om̃s decimas in domo

Expanded text:
honore sancti Michaelis archangeli construhonore sancti Michaelis archangeli constructus est, volui ut ipsas domus et basilica sancti Petri et Pauli esse debuisset. Dum nos cum domno Clothario rege pro fide nostra et amore illius detenti fuimus, pistrinus Ecclesiae ante ipsa domo constructa est, propterea in his locis Ecclesia stipendia et madricola, quam ego inibi erexi, supplex quaeso domino meo pontifici, qui mihi successor fuerit, ut omni tempore madricola ipsa, sicut usque nunc in eis temporibus stipendia promeruit, et semper inantea ministrante sancta Ecclesia alatur, et domus ipsa sit ad receptionem pontificum, vel religiosos qui ad ipsum oratorium deserviunt: quia et virtutes ibi ostensae sunt, et honorare in omnibus vel venerare debetur. Precamur domno et itatis conjuramus, ut de villas quas ego sanctae Ecclesiae per hunc folium testamenti delegavi, vel quae meo tempore conquisitae suntvini, casei, lardi, omnes decimas in domo
Abbreviated transcription (Latin):
tegrum nobis uendidit. & postea cum alia
uice głiosus domnus clotharius de regno
suo in insidiis ꝑtulit. & iterum ego pauꝑ
ipsum ualde incaptiuitate fui. ⁊ in ipso
nec nominandus berthegisilus iterum
uastatur aeccłiae accessit et carta ipsa quã
pͥus fecerat in archiuo aeccłiae inuenit eam
igni comburi precepit sic illi uidex metu¬
endus atq t̃ribilis ꝓrebus suis cum eo
ponit iudicium. & postquã dñs nr̃ cum
uoluntate dĩ una cum p̃celso consubrino¬
suo thudoberto regi caritatem iniuit et
uoluntarie quantitatẽ de regno suo rece¬
pit. & nos locella illa obsistente ad domi-¬
nationem nr̃ae reuocauimus camparia co
uero aestiuale cum domib mancipiis.
uineis. et siluis. pratis. aquis. aquarum¬
ue deaitib. ⁊ iure earum uł omnẽ pecu-¬
lum scãe basilicae domni petri ⁊ pauli
delego ꝑfeci scilic&. Domum quȩ infra
muros in dextra parte de posteriola
meo oꝑe aelificaui ubi oratoribus i

Expanded text:
tegrum nobis vendidit. Et postea cum alia tegrum nobis vendidit. Et postea cum alia vice gloriosus domnus Clotharius de regno suo in insidiis pertulit, et iterum ego propter ipsum valde in captivitate fui, et in ipso nec nominandus Berthegisilius iterum vastator Ecclesiae accessit, et carta ipsa quam prius fecerat, in archivo Ecclesiae invenit, eam igni comburi praecepit, sic illi judex metuendus atque terribilis pro rebus suis cum eo ponat judicium. Et postquam dominus noster cum voluntate Dei una cum praecelso consubrinsuo Teudoberto rege caritatem inivit, et voluntarie quantitatem de regno suo recepit, et nos locella illa obsistente ad domininationem nostram revocavimus. Campariaco vero, Estivale, cum domibus, mancipiis, vineis, et silvis, pratis, aquis, aquarumque decursibus, et jure earum vel omnem peculium, sanctae basilicae domni Petri et Pauli delego. Perfeci scilicet domum, quae infra muros, in dextra parte de posteriola meo opere aedificavi, ubi oratoriolus in
Abbreviated transcription (Latin):
cum seruientib quos inibi posui ut adhuc
xp̃o ꝓpitio ponere potuero. et modo ad ipsa
scã basilica in dĩ nomine possidetur it
ꝑpetuo dominetur. Simili modo medieta¬
tem de colonica uatinolonno quẽ de bero¬
ne in nomine ipsius scãe basilicae comꝑaui.
⁊ aliam medietatem quem illustris matro-¬
na egydia ad ipsum sem̃ locum ꝑdonatio¬
nis titulum contulit iubeo ut in integrum
sicut amodo ab ipsa basilica xp̃o p̃suli possi¬
detur. et in ꝑpetuo inibi ꝑseuer& et quia
nulli habetur incognitum qualiter besthe¬
ghisilus inlicito ordine contra disereta ca-¬
nonum in sede sua fuit ad gressus ⁊ nimiũ
res scãe mariae uł meas ꝓprias generauit
ꝑhis grauissimum dispendium. Unde
sciam non ut debuit restaurauit nisi par-¬
uitate ꝓ res proprias meas quas malo or-¬
dine distraxerat locella cum carta uendi-¬
tionis dedit hoc est cum domib cum
bariaco &stiuale portionem suam in in-¬

Expanded text:
cum servientibus, quos inibi posui, aut adhuc cum servientibus, quos inibi posui, aut adhuc Christo propitio ponere potuero, et modo ad ipsa sancta basilica in Dei nomine possidetur, in perpetuo dominetur. Simili modo medietatem de colonico Vatilonno, quem de Berone in nomine ipsius sanctae basilicae comparavi, et aliam medietatem, quam illustris matrona Egydia ad ipsum sanctum locum per donationis titulum contulit, jubeo ut in integrum, sicut a modo ab ipsa basilica Christo praesule possidetur, et in perpetuo inibi perseveret. Et quia nulli habetur incognitum qualiter Berthechisilus inlicito ordine contra decreta canonum in sede sua fuit aggressus, et nimium res sanctae Mariae vel meas proprias generavit pro his gravissimum dispendium; unde etiam non ut debuit restauravit, nisi parvitate per res proprias meas, quas malo ordine distraxerat, locella cum carta venditionis dedit, hoc est cum domibus, cum Bariaco et Vivale portionem suam in in
Abbreviated transcription (Latin):
tus mei in domo suꝑius nominata parisius
aut in unum aut inquib lib& reb quae nr̃e
ꝓprie ẽẽ. noscuntur aequalit̃ heredes meas
scã aeccłia cenomannica ⁊ basilica domin
petri ⁊ pauli inter se diuidant. pene mͥ
in obliuione fuit positum. sed diuina
inspirante gr̃a memoraui uiniolas secus
arenas uixta qđ ipsas maxima de deserto
recuꝑaui uł ad unaui. de ipsa arena usq
ad strada qđ clausure ipsa circumeingit.
quod ipsa scã basilica domni petri ⁊ pauli
p̃senti tempore possidẽ uidetur. idemq
uineolas pradela uł terraturium qđ in
dextera parte destrada est qui uadit ad
pontileugua quem de uenerabili fratre
meo eoladi abbati comparaui. quae in
ipsius basilice oppidum eẽ. noscitur.
Cum brugilo quem de fre meo leusio
abbate datos quadraginta soł redemi. et
campellos quos cum ipso abbate commuta¬
uimus quae ad alueum sartae cum prato
qui est ad confluentis totum ⁊ ad integrum

Expanded text:
tus mei in domo superius nominata Parisius, tus mei in domo superius nominata Parisius, aut in unum aut in quibuslibet rebus, quae nostrae propriae esse noscuntur, aequaliter heredes meas sancta Ecclesia Cenomannica et basilica domni Petri et Pauli inter se dividant. Paene mihi in oblivione fuit positum; sed divina inspirante gratia memoravi. Viniolas secus arenas juxta quod ipsas maxima de deserto recuperavi vel adunavi, de ipsa arena usque ad strada quod clausura ipsa circumcingit, quod ipsa sancta basilica domni Petri et Pauli praesenti tempore possidere videtur. Itemque vineolas, pradela vel terraturium, quod in dextera parte de strada est qui vadit ad Pontileugua, quem de venerabili fratre meo Eoladi abbate comparavi, quae in ipsius basilicae oppidum esse noscitur; cum brugilo quem de fratre meo Leusio abbate datos quadraginta solidos redemi, et campellos quos cum ipso abbate commutavimus, quae ad alveum Sartae, cum prato qui est ad confluens, totum et ad integrum
Abbreviated transcription (Latin):
ipso uulfario acceperat dedit ⁊ ipso
locello cum uineis et cum om̃i iure
suo tu scã aeccłia heres mea ꝓcipias.
et locello qui dicitur condomas. quẽ
prore mea accepi ⁊ postea fidelissime
cottane ꝑdonationis titulum concedi.
uolo ut ipsa locello iam dicta cotta uel
filii sui in ꝑpetuo ualeant in integrum
possidere. Domum uero intra muros
ciuitatis parisiorũ qui ab eusebio quondã
fuit aedificata uel possessa. ⁊ michi a pre-¬
celso domno clothario regi concessa esse
denoscitur. int̾ scã aeccłia cenomannica et
scã basilica heredes mea ȩqualit̃ possiden¬
dum decerno. sic quoq ut de tabernias
quȩ infra ipsam domum eẽ. noscuntur
locarius ille qui annis singulis exinde
speratur lumen insacroscã aeccłia ceno-¬
mannica et prȩdicta basilica domni petri
et pauli inferatur: et arias quȩ foris ciuitatis
sunt idemq communit̃ possideant. Id consti¬
tuimus obseruandum ut quicquid die obi-¬

Expanded text:
ipso Vulfario acceperat, dedit, et ipso ipso Vulfario acceperat, dedit, et ipso locello cum vineis et cum omni jure suo, tu, sancta Ecclesia heres mea, percipias, et locello qui dicitur Condomas, quem pro re mea accepi, et postea fidelissimae Cottanae per donationis titulum concedi, volo ut ipsa locello jam dicta Cotta vel filii sui in perpetuo valeant in integrum possidere. Domum vero intra muros civitatis Parisiorum, qui ab Eusebio quondam fuit aedificata vel possessa, et mihi a praecelso domno Clothario regi concessa esse denoscitur, inter sancta Ecclesia Cenomannica et sancta basilica heredes mea aequaliter possidendum decerno; sic quoque ut de tabernias, quae infra domum esse noscuntur, locarius ille, qui annis singulis exinde speratur, lumen in sacrosancta Ecclesia Cenomannica et praedicta basilica domni Petri et Pauli inferatur; et areas, quae foris civitatis sunt, idemque communiter possideant. Id constituimus observandum, ut quicquid die obi
Abbreviated transcription (Latin):
ad summa uedantia sicut a me p̃senti
tempore possidetur et ex successione
domni ⁊ genitoris mei legitime redde¬
batur basilica domni petri et pauli post
obitum meum ꝓmercede animȩ meae
uolo ẽẽ. donatum. Dulcissimo ꝓnepote
meo thoringo dono ei colonica cui uoca¬
bulum est uilla noua quem de filio
papoleno quondam dato p̃tio comꝑaui.
in ꝑpetuo teneat atq possideat. Uilla
id guino dulcissimo nepote meo segechel¬
mo dum aduuit uolo eẽ. donatum.
Post obitum uero illius filii sui qui ex
bertichildi filia leutramni nati ẽẽ. nos¬
cuntur absq consortium fratrũ suoꝵ
si alios filios habuerit ipsos precipio
possidendum uiniola seu prata quȩ
sunt ad riulione et adiungunt ad
uineas scãe aeccłȩ uel infra terminum
calimarcense quas dato p̃cio compara¬
ui scãe aeccłae uolo ẽẽ. donata. idemq
et colonica satouera quem uulfarius
quondam tenuit. & postea aiga eam
nobiscum ipsas uenditiones quas ab

Expanded text:
ad Summa Vedantia, sicut a me praesenti ad Summa Vedantia, sicut a me praesenti tempore possidetur, et ex successione domni et genitoris mei legitime reddebatur basilicae domni Petri et Pauli post obitum meum pro mercede animae meae volo esse donatum. Dulcissimo pronepote meo Thoringo dono ei colonica, cui vocabulum est Villa nova, quam de filio Papoleno quondam dato pretio comparavi, in perpetuo teneat atque possideat. Villa Idguino dulcissimo nepote meo Segechelmo, dum advivit, volo esse donatum. Post obitum vero illius, filii sui, qui ex Bertichildi filia Leutramni nati esse noscuntur, absque consortium fratrum suorum, si alios filios habuerit, ipsos praecipio possidendum. Viniola seu prata quae sunt ad Riulione, et adjungunt ad vineas sanctae Ecclesiae vel infra terminum Calimarcense, quas dato pretio comparavi, sanctae Ecclesiae volo esse donata. Idemque et colonica Satovera, quem Vulfarius quondam tenuit, et postea Aiga eam nobis cum ipsas venditiones, quas ab
Abbreviated transcription (Latin):
scã basilica domni petri et pauli ad
suam reuocet dominationẽ. et medie-¬
tatem de uineis ꝓnepos m̃s leuthram¬
nus et coniux sua ꝑpetualit̃ ualeant
possidere. basilice domni et peculiaris
patrini mei germani ep̃i qui me
dulcissime enutriuit. ⁊ sua scã ora-¬
tione ac si indignum. ad sacerdotu
honorem ꝑduxit. si suꝑsistit ut iN
basilica domni uincentri ubi eius scm̃
corpusculum requiescit. dono inibi
inhonore sepulturae suae uillam
bobane quae est interraturio stãpense
suꝑ fluuio calla quem michi głiosissimꝰ
domnus clotharius rex suo munere con¬
eius in basilica noua quem inelytus
chilpericus quondam rex cons truxit.
Si conuenerit ut inibi tranfferatur uil¬
lam ipsam ubi eius sem̃ corpus fuerit
semꝑ ibidem deseruiat. ⁊ ipse sc̃s pon-¬
tifex ꝓmeis facinorib dep̃care dignet᷑.
Rogo abba lustris loci illius ut nomen
meum in libro uitae recitetur. Uillare
meum quȩ est in cramteno terratorio

Expanded text:
sancta basilica domni Petri et Pauli ad sancta basilica domni Petri et Pauli ad suam revocet dominationem, et medietatem de vineis pronepos meus Leuthramnus et conjux sua perpetualiter valeant possidere. Basilicae domni et peculiaris patrini mei Germani episcopi, qui me dulcissime enutrivit, et sua sancta oratione, acsi indignum, ad sacerdotii honorem perduxit, si supersistit ut in basilica domni Vincentii, ubi ejus sanctum corpusculum requiescit, dono inibi in honore sepulturae suae villam Bobane, quae est in terraturio Stampense super fluvio Calla, quem mihi gloriosissimus domnus Clotharius rex suo munere conejus in basilica nova, quam inclytus Chilpericus quondam rex construxit, si convenerit ut inibi transferatur, villam ipsam, ubi ejus semper corpus fuerit, semper ibidem deserviat, et ipse sanctus pontifex pro meis facinoribus deprecare dignetur. Rogo abba illustris loci illius ut nomen meum in libro vitae recitetur. Villare meum quae est in Cramteno terraturio
Abbreviated transcription (Latin):
fuit sime suꝑstes fuerit ipse sigelenus
ad suam reuoc& dictionẽ. sin autẽ filus
suis idest sicheleco et berthelaico ipsã
uolo ẽẽ. donatam. Uillas crisciago et
botilo qui nob̃ ex successione genitoris
nr̃i iuste debentur et cum germanis
meis deberem partire si ipsos mors non
antecessiss& mͦ iubeo ut dulcissime nepos
m̃s sigecheme. una cum nepoti meo tho¬
ringo aequa lance ipsas uillulas diuidatis.
Uillam bualone sitam iuxtã pense secus
aequalina quã ꝑdonationis titulum
dulcissimo ꝓnepoti meo leuthramno
die nuptiarum suarum dedi sicut
donatio ipsa continet. et ꝑhoc testam̃-¬
tum meum ipsam eis uolo eẽ. donatam
locello qui appellatur fontanido quẽ
inibi głiosus domnus clotharius rex suo
munere concessit ubi eusebius quondã
laicus uineas plantauit. et nos postea
& mancipia posuimus ipsum locellum
cum omni integritate quod ibidem
acciꝑe uidetur. tantum et ad integrũ

Expanded text:
fuit, si me superstes fuerit ipse Sigelenus, fuit, si me superstes fuerit ipse Sigelenus, ad suam revocet ditionem: sin autem filiis suis, id est Sicheleco et Berchelaico, ipsam volo esse donatam. Villas Crisciago et Botilo qui nobis ex successione genitoris nostri juste debentur, et cum germanis meis deberem partire, si ipsos mors non antecessisset: modo jubeo ut dulcissime nepos meus Sigechelme, una cum nepoti meo Thoringo aequa lance ipsas villulas dividatis. Villam Bualone sitam in Stampense secus Aequalina, quam per donationis titulum dulcissimo pronepoti meo Leuthranno die nuptiarum suarum dedi, sicut donatio ipsa continet, et per hoc testamentum meum ipsam eis volo esse donatam. Locello qui appellatur Fontanido, quem mihi gloriosus domnus Clotharius rex suo munere concessit, ubi Eusebius quondam laicus vineas plantavit, et nos postea et mancipia posuimus, ipsum locellum cum omni integritate quod ibidem aspicere videtur, totum et ad integrum
Abbreviated transcription (Latin):
pinas quae appellatur cella quam nobis
contulit ut ipsam uillam cum domib
mancipiis. uel terminũ suum post meũ
obitum ad ur̃m regimen absq ullo im¬
pedimento recipiatis. dulcissimo nepote
suo sigechelmo. et ꝓnepote meo thoringo
si mͥ suꝑstites fuerint uillam seuua cũ
uilare ripariola equa lance diuidant
simili modo uilla briomilia quae ex
succione parentum nob iuste debita erat
et ꝑ int̾regna longo tempore nob ablata
fuit et postea cum d̃s domno clothario
regnum suum in integrum dedit. ipsã
uillam nob̾ sua pietas reddidit. et ꝑp̃cep-¬
tionem suam firmauit quam uillã dul-¬
cissimo ꝓnepoti meo filio sigechelmi leu-¬
tranni et sichranni uolo eẽ. donatam. si¬
milit̃ uillam castolione sitam in santoni-¬
co qui parentib meis. et uiro illustri
sigeleno fuit. et ipsam nob głiosus dom-¬
nus clotharius rex ꝑsuum p̃ceptum con-¬
cessit quia iam longo tempore et michi
& iam dicto parente meo sigeleno ablata

Expanded text:
pinas, quae appellatur Cella, quam nobis pinas, quae appellatur Cella, quam nobis contulit, ut ipsam villam, cum domibus, mancipiis, vel terminum suum post meum obitum vel vestrum regimen absque ullo impedimento recipiatis. Dulcissimo nepote meo Sigechelmo, et pronepote meo Toringo, si mihi superstites fuerint, villam Seuvacum, Villare Ripariola aequa lance dividant. Simili modo villa Briomilia, quae ex successione parentum nobis juste debita erat, et per interregna longo tempore nobis ablata fuit, et postea cum Deus domno Clothario regnum suum in integrum dedit, ipsam villam nobis sua pietas reddidit, et per praeceptionem suam firmavit: quam villam dulcissimo pronepoti meo filio Sigechelmi Leutranno et Sichranno volo esse donatam. Similiter villam Castalione sitam in Santonico, qui parentibus meis et viro illustri Sigeleno fuit, et ipsam nobis gloriosus domnus Clotharius rex per suum praeceptum concessit, quia jam longo tempore et mihi et jam dicto parente meo Sigeleno ablata
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipso consisterem anteriorem expo¬
liationem suam uł posteriorem qđ in-¬
iuste ꝑtulit necesse ipsi principi fuit
ut nobis aliquid adderet: unde uitae
substantiae et nos & pauꝑes nr̃i susten-¬
tare deb̾emus. Unde ille rex caelestis
ꝓ nob̾ retributor existat nam nos pauꝑi
hab̾emus. nec aurum nec argentum
unde tibi głiosissime domne clotharie
bona retribuamus at tam̃ de id quod
głia ur̃a nob̾ contulit p̃sumemus in
hoc testamento nr̃o ur̃am celsitudinem
memorate offerimus. Itaq regno ur̾o de
munerib ur̃is unde nos ꝑp̃ceptum uigoris
ur̃ae manus roboratum licentiam tribui-¬
sti faciendi quod uolebamus idest uillas
neolone & uualionno cum omni termino
et adiacentiis ad se ꝑtinentibus uel quicquid
postea nobis fuit melioratum hoc celsitu-
do ur̃a ad suam recipiat dominationem.
similit̃ donamus tibi gloriosissima domna
berchetrudis regina uillam nomine pen-¬

Expanded text:
cum ipso consisterem, anteriorem exspocum ipso consisterem, anteriorem exspoliationem suam, vel posteriorem, quod injuste pertulit, necesse principi ipsi fuit, ut nobis aliquid adderet, unde vitae substantiae et nos, et pauperes nostri sustentare deberemus, unde ille Rex caelestis pro nobis retributor existat. Nam nos pauperi non habemus nec aurum nec argentum, unde tibi, gloriosissime domne Clotharie, bona retribuamus, attamen de id quod gloria vestra nobis contulit, praesumemus in hoc testamento nostro vestram celsitudinem memorare. Offerimus itaque regno vestro de muneribus vestris, unde nos per praeceptum vigoris vestrae manus roboratum, licentiam tribuisti faciendi quod volebamus, id est villas Neolone et Walionno, cum omni termino et adjacentiis ad se pertinentibus, vel quicquid postea nobis fuit melioratum, hoc celsitudo vestra ad suum recipiat dominationem. Similiter donamus tibi, gloriosissima domna Berchirudis regina, villam, nomine Pen
Abbreviated transcription (Latin):
undiq comꝑaui in ipso fundo methense
et uoligione cum omni integritate portio¬
nib ipsius uł t̾minis earum et mancipia
mobilib et immobilib tu scã basilica ꝑpe¬
tualit̃ ualeas dñare. lic& nulli habetur in-¬
cognitum qualit̃ ego post transitum gun-¬
tranni quondam regis ꝑ qd sacramentũ
in solubile domno meo clothario regi de-
di ꝓeo qđ ciuitas cenomannis legitimo
ordine post transitum domni gunthran¬
ni exhereditate genitoris sui bonȩ recor-¬
dationis suae chilperici quondam regis
debuit ꝑuenire. Sed faciente cupiditate
& ciuitas ipsa ei fuit ablata. et de reliquo
regno suo multum passus est dispendium.
sed dum me sacramentũ meum in inte¬
grum constrinxit. ut eum nullatenus
dimittere deberem facile ⁊ mͥ fuit &.
sedem facultatem tam scãm aeccłiam
quam et ꝓprietatem relinquerẽ quam
ꝑiurus qđ absit inuenirer : Sed dum
pro amore ipsius principis unanimit̃

Expanded text:
undique comparavi, in ipso fundo Mechense undique comparavi, in ipso fundo Mechense et Voligione, cum omni integritate, portionibus ipsius vel terminis earum, et mancipia, mobilibus, et immobilibus, tu, sancta basilica, perpetualiter valeas dominare. Licet nulli habetur incognitum, qualiter ego post transitum Guntranni quodam Regis pro quo sacramentum insolubile domno meo Clothario regi dedi pro eo quod civitas Cenomannis legitimo ordine, post transisitum domni Gunthranni, ex hereditate genitoris sui bonae recordationis suae Chilperici quondam regis debuit pervenire; sed faciente cupiditate et civitas ipsa ei fuit ablata, et de reliquo regno suo multum passus est dispendium, sed dum me sacramentum meum in integrum constrinxit, ut eum nullatenus dimittere deberem, facile mihi fuit ut secundum facultatem tam sanctam Ecclesiam, quam et proprietatem relinquerem quam perjurus quod absit invenirer. Sed dum pro amore ipsius principis unanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
dem tradidimus cum uilare cui nom̃
piciniaco. quẽ gundobaldus quondã
diac̾ tenuit. parit̃ & hiliaco quẽ de
uiro illustri babisone ꝑcipimus. Uolo
in dĩ nom̃ possidendas. illud & iã con-¬
stituens ac decernens. qđ quicquid mͥ
inminutis reb aut in quibcũq mo¬
dis datum est uel in meis cartis nos-¬
cuntur eẽ. conscriptȩ. hoc totum et
ad integrum tu scã aeccłia & uenera¬
bił basilica domni petri et pauli
qui in hoc folio testam̃ti mei forsitan
in obliuione michi obuenit. equa
lance diuidatis possidendum. Uilla
uero morenaco quã meo oꝑe & cum gran-¬
di labore adquisiui. & postea tunc ego
absensui ꝓfidei mei conseruatione amo-¬
deghiselo malo ordine fuit p̃occupata.
et cum ds̃ reddidit iusticiam domno
clothario regi. Iterum ad dñationem scẽ
petri & pauli portionem deinde qđ
inibi posside uideor. Cum colonica
quȩ mͥ leodoaldus ꝑdonationis titu-¬
lum contulit. cũ id qđ ĩbidem postea

Expanded text:
dem tradidimus, cum villare cui nomen dem tradidimus, cum villare cui nomen Piciniaco, quem Gondobaldus quondam diaconus tenuit, pariter et Iliaco quem de viro illustri Babisone percepimus, volo in Dei nomine possidendas. Illud etiam constituens ac decernens, quod quicquid mihi in minutis rebus aut in quibuscumque modis datum est, vel in meis cartis noscuntur esse conscriptae, hoc totum et ad integrum, tu sancta Ecclesia et venerabilis basilica domni Petri et Pauli, qui in hoc folio testamenti mei forsitan in oblivione mihi obvenit, aequa lance dividatis possidendum. Villa vero Morenaco, quam meo opere et cum grandi labore adquisivi, et postea hunc ego absens vi pro fidei mei conservationes a Modeghiselo malo ordine fuit praeoccupata, et cum Deus reddidit justitiam domno Clothario regi, iterum ad dominationem sanPetri et Pauli portionem deinde quod inibi possidere videor, cum colonica quae mihi Leodaldus per donationis titulum contulit, cum id quod ibidem postea
Abbreviated transcription (Latin):
obitus mei quicquid inibi laborauero
domib mancipiis. uineis. campis. pra-¬
tis. cultis et incultis. & omni iure suo.
uł t̃mino suo qđ ibi iusto ordine uel¬
traxite scã aeccłia in integrum hab̾e
delego basilicae scĩ petri et pauli.
Uillas quas dato p̃tio comꝑaui. idẽ
gauiaco. colonica. landolenas & fer-¬
rensis meo oꝑe undiq adquisitas.
nomannis ciuitate quicquid portitho¬
rengo quẽ ꝑtutelã ꝑcepi inibi fuit.
& hoc qđ ceta. & mancia uelguntha
illuc possedisse iure uisȩ fuerant.
et ad meã ꝑuenit ditionẽ. tam t̾ris.
uineis. a colonis. & seruis integra por¬
tione eorũ. similit̃ & uillas quas it i¬
honorem basilicae domni petri & pau-¬
li comꝑaui de pecunia quam głiosus
domnus chlotharius rex nob̃ dedit
uł nos cum ipso ꝓfidei nr̃ae undiq
conquisiuimus. Hȩc sunt uillȩ ipsȩ
campo chunane ludina. & comariago.
uł cambariaco. sic̃ uenditiones edocent
ipsam basilicam sicut nos eas iam ibi¬

Expanded text:
obitus mei, quicquid inibi laboravero, cum obitus mei, quicquid inibi laboravero, cum domibus, mancipiis, vineis, campis, pratis, cultis et incultis, et omni jure suo, vel termino suo, quod ibi justo ordine abstraxi, te, sancta Ecclesia, in integrum habere delego. Basilicae sancti Petri et Pauli, villas quas dato pretio comparavi, id est Gaviaco, Colonica, Landolenas, et Ferrenis meo opere undique adquisitas, nomannis civitate, quicquid Portithorengo, quem pro tutelam percepi, inibi fuit, et hoc quod Ceta et Mancia vel Guntha illuc possedisse jurae visae fuerant, et ad meam pervenit ditionem, tam terris, vineis, ac colonis et servis, integra poreorum. Similiter et villas quas in honorem basilicae domni Petri et Pauli comparavi de pecunia, quam gloriosus domnus Clotharius rex nobis dedit, vel nos pro fidei nostrae undique conquisivimus. Haec sunt villae ipsae, Campocunanae, Ludina, et Comariago, vel Cambariaco, sicut venditiones edocent, ipsam basilicam, sicut nos eas jam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
basilica omni tempore sufficient̃ accen-¬
datur. ut nunꝗ sit neq una hora no-¬
ctis absq luminaria ipsa scã basilica¬
nisi sicut dignum est. in honorem
p̃dictorum apłorum luminis omni
tempore fulgeat indesinent̃ tam ad
basilicam scõrum apłorum quam & ad
scãm crucem quem postea aedificaui uł
ad basilicam domni martini ad sinodo¬
chiũ que est ad pontileuga excepto de
fructib aut reliquis conditionib qđ
de p̃dictis agris speratur in usib scãe
basilicae. et monasterii sui siue alimo¬
nia canonicorum uł pauperũ qui ad
ipsam basilicã scãm ad matrico sedere
uident᷑. uictus & uestitus ꝑsingulos
annos sufficient̃ ministretur. et ꝓmeis
& ꝓcollata principis caelestis eidem &
regnum longeuum p̃stet. et in retribu¬
tionem aet̃nam centuplum acciꝑe me¬
reatur aeccłiȩ ue herede meae. Uilla
dolus qđ meo oꝑe construxi et meo in-¬
genio undiq ad me ꝑuenit. post diem

Expanded text:
basilica omni tempore sufficienter accenbasilica omni tempore sufficienter accendatur, ut numquam sit neque una hora noctis absque luminaria ipsa sancta basilica, signum dignum est, in honorem praedictorum apostolorum luminis omni tempore fulgeat indesinenter, tam ad basilicam sanctorum apostolorum, quam et ad sanctam crucem, quam postea aedificavi, vel ad basilicam domni Martini ad Synodochium, quae est in Pontileuga, excepto de fructibus aut reliquis conditionibus, quod de praedictis agris speratur in usibus sanctae basilicae et monasteri sui, sive alimonia canonicorum vel pauperum, qui ad ipsam basilicam sanctam ad matrico sedere videntur, victus et vestitus per singulos annos sufficienter ministretur, et pro meis tur, et pro collata principis caelestis eidem et regnum longaevum praestet, et in retributionem aeternam centuplum accipere mereatur. Ecclesiae vero herede meae villa Dolus, quod meo opere construxi, et meo ingenio undique ad me pervenit post diem
Abbreviated transcription (Latin):
ficentiã contulit. uel ꝓfidĩ meȩ conser-¬
uationem ad integrum suis p̃ceptionib
manum suam roboratus michi integram
tribuet licentiam ut p̃dicto loco ꝓ animȩ
meae remedio. uel sui regni stabilitate
ipsas uillas quas munere suo ꝓmerui
conferre debere. Heȩ sunt uillas crisciaco.
uilla thedonȩ. colonica nomine telate
& alias iullas buresaco. & mansiones
in uuastinense quas de uiro illustri uuar¬
nachario maiorem domus ꝓuilla colum¬
haria ꝑcepimus. illud uero rogo atq u-¬
heo abbatib qui ꝑsingula tempora sic̃
diuina potentia aut gr̃a domnorum
apłorum eos in ibi iusserit ꝑdurare
ut omni tempore uitae eorum hoc sit
eis potissimum obseruandum ut de
uillis suꝑius nominatas. quicquid
exinde aut in tributum. aut in suffra-¬
gium annis singulis poterit obuenire
medietas ex hoc quando fuerit mea
commemoratio pauperib aut iN
uestimentum aut in aurum erogetur
alia medietas luminis ex inde in scã

Expanded text:
ficentiam contulit, vel pro fidei meae conserficentiam contulit, vel pro fidei meae conservationem ad integrum suis praeceptionibus manum suam roboratis, mihi integram tribuet licentiam, ut praedicto loco pro animae meae remedio, vel sui regni stabilitate, ipsas villas quas munere suae promerui, conferre debere. Haec sunt villas. Villa Thedone, Colonica nomine Telate, et alias villas Buresaco, et mansiones in Wastinense, quas de viro illustri Varnachario Majorem domnus pro villa Columbaria percepimus. Illud vero rogo atque jubeo abbatibus, qui per singula tempora, sicut divina potentia aut gratia domnorum apostolorum eos inibi jusserit perdurare, ut omni tempore vitae eorum hoc sit eis potissimum observandum, ut de villis superius nominatis, quicquid exinde aut in tributum, aut in suffragium annis singulis poterit obvenire, medietas ex hoc, quando fuerit mea commemoratio pauperibus, aut in vestimentum, aut in aurum erogetur; alia medietas luminis exinde in sancta
Abbreviated transcription (Latin):
fui tam de fisco quam de comꝑato possi¬
dendum scãe aeccliȩ parisiacȩ subcuius
gr̾a nutritus sũ ad integrum uolo ẽẽ.
donatum basilicae uero scõrum acbeatis¬
simorum petri & pauli apłorum quem
suꝑius heredem una cum scã aeccłia ce-¬
nomannica constitui sicut mea est deuo¬
tio. quia ibidem meum quando quidẽ
ds̃ uoluerit desidõ collocare corpuscu¬
hic in scło iugit̃ uisus sum ꝑpetrasse
ut ipsi apłi suffragiis sus ab infernali
pęna me liberare dignentur. & si non
in głia qđ non mereor uł ueniam eorũ
patrociniis aut int̃cessionib merear ob-¬
tinere. Dono itaq ad ipsam scãm basi¬
licam uillas sitas tam interritorio ceno¬
mannieo. quam & instanpense uel bur¬
digaliase aut ubicumq tam ꝑdonationis
titulum quã ad ipsam basilicam iam die
natalicii sui dedi uerũ & iam qđ & adhuc
ꝑtestam̃ti istius paginã dedero quas mͥ
domnus głiosus chlotharius ꝑsuã muni-¬

Expanded text:
fui, tam de fisco, quam de comparato possifui, tam de fisco, quam de comparato possidendum sanctae Ecclesiae Parisiacae, sub cujus gratia nutritus sum, ad integrum volo esse donatum. Basilicae vero sanctorum ac beatissimorum Petri et Pauli apostolorum, quam superius heredem, una cum sancta Ecclesia Cenomannica constitui, sicut mea est devotio, quia ibidem meum quandoquidem Deus voluerit desidero collocare corpuscuhic in saeculo jugiter visus sum perpetrasse, ut ipsi apostoli suffragiis suis ab infernali poena me liberare dignentur, et si non in gloria quod non mereor vel veniam eorum patrociniis aut intercessionibus merear obtinere; dono itaque ad ipsam sanctam basilicam villas sitas tam in territorio Cenomannico, quam et in Stampensi vel Burdigalinse, aut ubicumque, tam per donationis titulum quam ad ipsam basilicam jam die natalicii sui dedi, verum etiam quod et adhuc per testamenti istius paginam dedero, quas mihi domnus gloriosus Clotharius per suam muni
Abbreviated transcription (Latin):
cum domnis pontificib diem illũ quo
benedictio celestis uł reliquiȩ scõrum
petri et pauli apłorum in ipsa basilica
positȩ sunt. & duplicit̃ diuina opitulan-¬
te grã a scĩs sacerdotib consecrata est.¬
in honorem scõrum apłorum uel loci
illius consecrationem. Uila uubriaco
quẽ basilius et baudegundus quondã ꝑdo.
nationis titulum ad scãm aeccłiam conde¬
derant. post eorũ obitum possidendam.
unde & nos postea iugit̃ laborauimꝰ ut
aeccłiȩ non auferetur. postea om̃ia supra¬
dicta qđ ꝑme humilem scãe aeccł̃iȩ ꝓficit.
aut obuenit. ita p̃dicti uiubriaco. quia
in suburba basilice domni petri et pauli
apłorum quȩ meo oꝑe aedificata eẽ dinos¬
debeat inꝑpetuo ꝑmanere id michi pla¬
cuit delegare ut uilla nimione sita in
territorio parisiaco cum uineis quae
frontanito ad plastarias & unitores eẽ.
noscuntur quas michi domnus chlotha¬
rius rex dedit quȩ meo sepius dum laicus

Expanded text:
cum domnis pontificibus diem illum, quo cum domnis pontificibus diem illum, quo benedictio caelestis vel reliquiae sanctorum Petri et Pauli apostolorum in ipsa basilica positae sunt, et dupliciter divina opitulante gratia sanctis sacerdotibus consecrata in honorem sanctorum apostolorum, vel loci illius consecrationem; villa Umbriaco, quam Basilius et Baudegundus quondam per donationis titulum ad sanctam Ecclesiam condederant post eorum obitum possidendam; unde et nos postea jugiter laboravimus, ut Ecclesiae non auferretur, postea omnia supradicta quod per me humilem sanctae Ecclesiae proficit aut obvenit, tam praedicto Umbriaco, quam in suburbana basilica domni Petri et Pauli apostolorum, quae meo opere aedificata esse dinosdebeat in perpetuo permanere. Id mihi placuit delegare, ut villa Nimione, sita in territorio Parisiaco, cum vineis quae Frontanito ad palastrias et vinitores esse noscuntur, quas mihi domnus Clotharius rex dedit, quae meo saepius, dum laicus