comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sce crapula. pot̾ ebrietatẽ generat. Ebrietas enĩ. ꝑturbationeni
gignit m̃tis. furorẽ cordis. flã̾mã libidinis. Ebnetas aut̃. ita nͣte
alienat. ut ubi sit nesciat. Unde etiã et malũ nͣsentit᷑. qđ ꝑ ebne¬
tas aufert cor. fornicatio enĩ sic̃ ait salomon. infatuat sapientẽ.
Cbrietas sic̾ in loth. sensũ et rationẽ captiuat. Unde et in ꝓuͣbus. Po-¬
tentes inqͥt qͥ uracundi st̃. uinũ nͣ bibant. ne cũ biberuit obliuiscant᷑
sapientiȩ. Plerisq lausẽ uinũ bibere multũ. et ñ in ebriari. Audi¬
ant hii adũsũse dicentẽ ꝓpħam. Ue qͥ potentes estis ad bibendũ ui¬
nũ. et uiri fortes admiscendã ebrietatẽ. Uino multo deditos. et lu
xuriose uiuentes. ysaias sic arguit dicens. Ue qͥ consurgitis mane
a ebrietatẽ sectandã. et potandũ usq ad uesꝑũ. et uino estuetis
De talibꝰ et alio loco dicit᷑. Ue tͥ ciuitas cuiꝰ rex iuuenis ẽ. et cuiꝰ pͥu¬

Expanded text:
scae crapulam, potus ebrietatem generat. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat. Unde et in Proverbiis, Potentas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut in Salomone , infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot , sensum rationis captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, iracundi sunt, vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiam . 3. Plerisque laus est multum bibere vinum, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam xuriose viventes, Esaias sic arguit, dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis. De talibus, et alio loco dicitur: Vae tibi, civitas cujus rex juvenis est, et cujus pri
Abbreviated transcription (Latin):
pora sola sint. an habeant rectores quosdã sp̃s suos. Et si hnͣt.
utrũ abeis etiã uitalit̾ inspirent᷑. sicut animant᷑ carnes ꝑ animaᷤ
animaliũ. an sola sine ulla ꝑmixtione pͣsentia. Et dũ motꝰ alicuiꝰ
corporis sine anima esse ñ possit. stellȩ quȩ cũ tanto ordine ac tan¬
ta ratione mouent̾. ut in nullo ꝓrsus aliquando cursꝰ earum
impediat᷑. utrũ animantes sint et rationabiles uideant᷑. ñ faci¬
le cõprehendi pot᷑. Salomon aut̃ cũ diceret de sole. gitans gy¬
rando uadit spc. et in circłos suos reu̾tit̾. ostendit ipsũ solẽ spm̃
esse. et qd anunal sit et spiret. et uigeat. et annuos orbes suo
cursu expleat. Sic̾ et poeta ait. Interea magnũ sol circũ uoliit᷑̃

Expanded text:
pora sola sint, an habeant rectores quosdam spiritus suos. Et si habent, utrum ab eis etiam vitaliter inspirentur, sicut animantur canes per animas animalium, an sola sine ulla permistione praesentia. Et dum motus alicujus corporis sine anima esse non possit, stellae, quae cum tanto ordine ac tanta ratione moventur, ut in nullo prorsus aliquando cursus earum impediatur, utrum animantes sint, et rationabiles videantur, non facile comprehendi potest. 2. Salomon autem cum diceret de sole: Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur, ostendit ipsum solem spiritum esse, et quod animal sit, et spiret, et vigeat, et annuos orbes suos cursu expleat, sicut et poeta ait: Interea magnum sol circumvolvitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uirtutẽ eũgłicȩ pͣdicationis urtutẽ martirii apłi meruert̃. In cordibꝰ
scłarit᷑ uiuentiũ inuicẽ sibi succedt̃ uitia. ut dũ unũ abierit. succe¬
ai̾at aliudd. iuxta iohel ꝓphe testimoniũ qͥ ait. Residuũ erucȩ come¬
dit locusta. et residuũ locustȩ comedit bruchꝰ. et residuũ bruchi o¬
medit rubigo. Per id gͦ ista sub uitioꝵ allogoria colligunt᷑. ꝙ sequit᷑
Exꝑgiscimini ebrii et flete. Aliquando utilit̾ peccator in minimis
uitus labit̾. ut maiora utiliꝰ caueant᷑. Lege apłm pauluͣ minora
ꝓmittentẽ peccata. ne maiora ꝑpetrent᷑. Ueracit᷑ aut̃ sanant̾ uicia.
quȩ urtutibꝰ ñ uiciis excludunt᷑. Quoꝵ dã enĩ quedã latentia uicia

Expanded text:
utem martyrii apostoli meruerunt. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joel prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ dm̃ negligent᷑. llã ueracit᷑ condẽpnam᷑. si ꝑ torporẽ ea quȩ bona stͣ agimꝰ.
Nei seruũ sine int̾missione legere. orare. et oꝑari oportet. ne forte m̃te᷑ otio
deditã. sp̃s fornicationis subripiat. Cedit enĩ labori uoluptas. animũ aut̃
uacantẽ cito pͣoccupat. Contuere salomone᷑ ꝑ otiũ multis fornicatiõibꝰ inuo¬
lutũ. et ꝑ forncationis uitia usq in idolatriã lapsũ.

Expanded text:
negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam lapsum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st̃ sue dãpnationis nexibꝰ absoluti. Et tam̃siue in utero. siue
iã nanuitate pͥuent᷑ infantes. in ea resurrecturi credunt᷑ etate.
ad quã ꝓfecto essent si uiuerent. annis p̃cedentibꝰ ꝑuenti. Quia
sinaturã resurrectio reparat. aliqͥd deesse plenitudini naturȩ
ñ poterit.

Expanded text:
nationis nexibus absoluti. Et tamen sive in utero, sive jam nati, vita priventur infantes, in ea aetate resurrecturi creduntur, ad quam profecto essent, si viverent, annis subsequentibus perventuri; quia si naturam resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑmittit᷑ interire. Nat ei qͥ uult eẽ bonꝰ. aliꝰ nec uult. nec dat᷑ ei ut
sit bonꝰ. Iste nascit᷑ in errore et morit᷑. ille in bono qđ incepit usꝙ.
in fine̾ ꝑdurat. Ta̾ dui iste stat. qͦusq cadat. Ille dui male ui¬
uendo in fine saluat᷑. respectꝰq. conũtit᷑. Wlt ꝓdesse in bono iustꝰ.
nec p̃ualet . Wlt nocere malus. et nͣ ualet. Iste uult dõuacare. et
scło impedit᷑. Iue negociis implicari cupͣ nec ꝓfic̾. Dñat᷑ malꝰ hono.
bonꝰ dãpnat᷑ ꝓ impio. impiꝰ honorat᷑ ꝓusto. Et in hac tanta obscu¬
ntate. ñ ualet homo diuinã ꝑseritari dispositionẽ. et occultũ pre¬
dͥestinationis ꝑpendere ordinẽ.

Expanded text:
non permittitur interire. Datur ei qui vult esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut non permittitur interire. Datur ei qui vult esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur in errore et moritur, ille in bono quo coepit usque in finem perdurat. Tandiu iste stat quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur respectusque convertitur. Vult prodesse in bono justus nec praevalet, vult nocere malus et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur, ille negotiis implicari cupit, nec perficit. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio; impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
eredi pot᷑. et aut inueniri aut latere n nullos fideles ꝑ quendã purga¬
toriũ. quantomagis qͥ sua bona ꝑeuntia dilexert̃. tanto tardiꝰ citiꝰq
saluari. nͣ tam̃ tales qualibꝰ dictũ ẽ qđ regnũ dĩ nͣ possidebt̃. nͥ c̃uenient᷑
penitentibꝰ eade̾ cͥmina remittunt᷑. Conuenient᷑ aut̃ dixͣ. ut steriles in
elemosinis non sint.

Expanded text:
ri potest, et aut inveniri, aut latere nonnullos fidelium per ignem purgatorium quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusve salvapoenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint »
Abbreviated transcription (Latin):
onũ est homini sẽꝑ antesocłos ꝓpͥa adhibert delicta. scd̃m psal¬
mni sententia et peccatũ meñꝰ contra me ẽ sẽꝑ. Sic̃ enĩ non opor¬
tet reminisci peceati affectũ sic sẽꝑ necesse ẽ unũque̾ꝙ suũ in
deflendo comemorare peccatũ. Apud iustũ recordatio peccati
facͥ tediũ animi. Qui autͣ luxuriȩ et cupiditati subditi scͥ contu¬
recõidatio debet e̾e̾ peceati. ut ea quę gesserint sẽꝑ la cͥmis cͥfice¬
Seccatũ meu̾ cognitũ tͥ feci. et dixi. Pronuntiabo adu̾sꝰ me itiu¬
stitiã mea año. Supra enĩ dixetat. qm̃ ta cui. idest ñ sũ confess
inue cerauert om̃a ossa mea. dũ clamare tota die. Qa gͦ tacius
se penitet: ñ efessionẽ peccatoꝵ: Qͥ clamasse se dolet. nͥ ae¬
fensionẽ maloꝵ . Qui gͣ peccatoꝵ suoꝵ defensor exticit. necesse
x ut penitendo accuset. qđ suꝑbiens praue admisit.

Expanded text:
a adhibere delicta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper necesse est unumquemque suum in flendo commemorare peccatum. 2. Apud justum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati subditi sunt, conturecordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confitePeccatum meum cognitum tibi feci. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . Supra enim dixerat: Quoniam tacui, hoc est, non sum confessus, inveteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, necesse est ut poenitendo accuset quod superbiens prave admisit.
Abbreviated transcription (Latin):
critȩ. trabe̾ in ocło suo nͣ sentiuint cͣsistente̾. et herente̾ festuca̾ in
lumine fr̃is intendt̾. Faciliꝰ repͣhendimꝰ uitia aliena quã nrͣa. Ilã sepe¬
que ꝑusa in aliis udicamꝰ. in nob̾ nocibilia ẽẽ minꝰ sentimꝰ. Et qđ in altis
rephendimꝰ. agere ipsi ñ erubescimꝰ. faciliꝰ utia uuꝰ cuiꝰꝙ quã iurtutes

Expanded text:
critae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in critae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimuquae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus; et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
quert̃ corrigant᷑. Dũ unꝰ corripit᷑. pluruni em̃dant᷑. Necesse ẽ enĩ. ut ꝓmul
toꝵ saluatione uiꝰ condẽpnet᷑. quã ꝑ uniꝰ licentiã multi ꝑiclitent᷑. Ita
erga delinquentẽ sermo ẽ ꝓferendus. sic̾ eiꝰ qͥ corripit᷑ expostulat salus.
Qđ si opꝰ ẽ aliquã medicañti salutẽ ũbo increpatiõis asꝑgere. lenitate᷑
tae corde opꝰ ẽ recinere. Doctores nãq ñ nũquã duriꝰ feriunt increpatiõibꝰ
subditos. qͥ tam̃ a caritate eoꝵ qͦs corripiunt ñ recedt᷑. Sepe ȩccłe censura
a praiis. qr ñ discerũt recto ocło qđ abonis rectosit animo. Notandũ ab
om̃i pontifice uchement ẽ. ut tanto cautiꝰ erga co̾missos agat. quanto duriꝰ
a ebemꝰ. Multi alioꝵ uitia cernt᷑. s. ñ aspiciunt. Et cũ ipsi maxmis
cͥminbꝰ obnoxi teneant̃. minora peccata fr̃ibꝰ ñ dimittunt. Hypo¬

Expanded text:
ququtorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiae censura a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius m debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypo
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia etiã partia pleb ũ facta ꝑ quit᷑. ut dũ in minimis subditoꝵ
peccatis se acerrimos p̃stant. in maioribꝰ malis cautos sibi sublitos faciant.¬
ac sollicitos. Siẽ medici morbos iminentes curandos suscipiuit. futos
uero ne irrepant medicinȩ obiectu quaddã pͥscientia antecedt᷑. ita et dacꝰ¬
tores boni sic ea quȩ male acta stͣ resecant. ut eaquȩ admitti postt̃ ne ꝑ¬
pece ntͣ. doctrina succurrente ne pͣueniant. Qui blando u̾bo castigat᷑
nͣ corngit᷑ acriꝰ necesse ẽ arguat᷑. Cũ dolore enĩ abscidenda st̃. quȩ lenit᷑
sanari n posst̃. Qui admonitꝰ secrete conigi de peccato negligit. publice
arguendiis ẽ. ut uulnꝰ qd occulte sanari nescit manifeste debeat em̃dari:
Dauifesta peceata ñ st̃ occuita correctione purganda. Palã enĩ st̃ arguen¬
ai qͥ palã nocent. ut dũ aꝑta obiurgatione sanant᷑. hi qͥ eos imitando deli¬

Expanded text:
diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. 11. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore ensanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deli
Abbreviated transcription (Latin):
es. isti fumꝰ erunt in furore meo. ignis ardens tota die. Inde ẽ qdđ et
apls om̃ibꝰ om̃a factꝰ est. ñ imitatione erroris s copassionis in isertiõe.
scilicet ut ita uitia aliena fleret. quea dmodũ si tali et ipse implicit᷑
ertore. Boni pastores ppłi debent delicta deflere. ec totos se pler dibꝰ
tradere. imitantes iheremiã ꝓphetã dicentẽ. Quis dabit capia meo aqͣ.
et oclis meis fonte̾ lacrimaꝵ. et plorabo die ac nocte int̾fectos prli mei
Tanquã ꝓp̾a igit̾ delicta plebis perata sac̃cdos flere aebet .s. afticta¬
copatiendi ñ actione cõmissi. Non nulli psules grogis qͦs dã ꝓpeccato a
comuinione eicuint ut pęniteant. s quali sorte uiuere debeant. ad meliꝰ
es hortando ñ iisitant. Quibꝰ congrue increpans sermo diuinꝰ comiat᷑. Pa¬
stoies qͥ pascitis ppłm meũ. uos disꝑsistis grege̾ meũ. eiecistis et ñ usitastis eos
Tote ego uisitabo suꝑuos malitiã studioꝵ iñtoꝵ. Bonoꝵ studia sac̃dotũ. multa

Expanded text:
ie . Inde est quod et Apostolus omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectcompatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue increpans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non visitastis eos. Ecce ego visitabo super vos malitiam studiorum vestrorum . Bonorum studia sacerdotum, multa
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes ꝓppłoꝵ iniqͥtate da̾pnant᷑. si eos aut ignorantes ñ erudiunt. aut
isrł. Si ñ fueris locutꝰ ut se custodiat impiꝰ auia sua. ille in iniqͥtate suamoret᷑.
sangͥnẽ autͣ eiꝰ de manu tua requna. Si enĩ heli sac̾dos ꝓ filioꝵ iniqͥtate dãpuat
est. Et licet eos delinquentes admonuit. s tam̃ nͣ ut oportebat redarguit.
Sacͤdotes exgͥrere debent ꝑeccata ppłoꝵ. et sagaci sollicitudine unuque̾t
ꝓbare iustꝰ testimoniũ dñi ad iheremiã loquentis. Probataẽ inqͥt dedite pplo
scrutari debent subiectoꝵ. ut em̃datos lucrificari possint. Sic̃ aut̾ peca¬
torẽ conuenit argui. ita iustũ non exulcerari. Sac̾ dotes curã debent habete
dehis qͥ pereunt: ut eoꝵ redargutione aut corrigant᷑ apecratis. aut si mn¬
corrigibiles enstunt. ab ecłã separent᷑. Atrocit᷑ arguunt᷑. qͥ decipiendo

Expanded text:
ro populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut e sua morietur; sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est; et licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . 2. Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad 334 Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo erscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. 4. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut eorum redargutione aut corrigantur a peccatis, aut, si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. 5. Atrociter arguuntur qui, de
Abbreviated transcription (Latin):
nte̾ carnis om̃is homo timet. et mortẽ aĩe pauci. Pro morce cariis quę
sine dubio quandoq uentura ẽ curit᷑ om̃s ne uenat. inde ẽ q laborã.
Laborat ne moriat᷑ homo moriturꝰ. et ñ laborat ne peccet homo in et¬
nũ uicturꝰ. Et cũ laborat ne mouat᷑. sine causa laborat. Ideniꝰ agit
ut multũ mois differat᷑. ñ ut euadat᷑. Si aut̃ pecrare nolit. ñ laborabit.
et uiuet in ȩt̾nũ. Osi possemꝰ excitare homines. et eũ ipsis parit exti¬
tari. ut tales essemꝰ amatores utte ꝑmauentis. quales st᷑ homines ama¬
tores uitȩ fugientis. Qͥd ñ facit homo sub motts ꝑicło constine̾ ᷑
Gladio inpendente ceriucibꝰ ꝓdidert᷑ homines qeqͥa sibi unde uiuerent
seruabant. Qs nͣ continuo ꝓdidit ne ꝑcuteret᷑: Et pͥ pditionẽ fortasse

Expanded text:
tem carnis omnis homo timet, et mortem animae pauci. Pro morte carnis, quae sine dubio quandoque ventura est, omnes curant ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et
Abbreviated transcription (Latin):
enguo tẽpore in labore sollicitꝰ. s da pauꝑi unde habesut uuasseꝑͥ sine
labore securꝰ. Accisant nos amatores uite tẽporalis. quã nec cũ uolt᷑ nec quam¬
aui uolt᷑ habent. et nos inuicẽ ñ accusamꝰ tã pigri. tã tepidi ad capessendã
intã eͣnã : Quã si uoluerimꝰ habebimꝰ. cũ habuerimꝰ ñ amitteinis.
De differentia timoris qua se unꝰ qͥsq exploret. utrũ tolera¬
bile sit illi plura mortiũ genera uiuendo formidate. quã
unã ex his quã c̃tigerit sustinere

Expanded text:
exiguo tempore in labore sollicitus; sed: da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capescendam vitam aeternam, quam si voluerimus, habebimus: cum habuerimus, non amittemus.De differentia timoris, quare unusquisque exploret, utrum tolerabilius sit plura genera mortium vivendo formidare, an unam ex his, quae contigerit, sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
na peccata curanda et uitia suscipit. qͥ hoc ex cordis dilectione et
humili c̃scientia fac̃. Cȩterũ qͥ delinquentẽ suꝑbo uł odioso animo
corrunt. nͣ em̃dat s ꝑcutit. Qcqͥd enĩ ꝓteruus uł indignatꝰ animꝰ
ꝓtulerit. obuirgantis furor ẽ ñ dilectio corrigentis.

Expanded text:
ni peccati curanda vitia suscipit, qui hoc ex cordis dilectione et ni peccati curanda vitia suscipit, qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor est, non dilectio corrigentis.
Abbreviated transcription (Latin):
onus rector ẽ. qui et ꝑ humilitatẽ seruat disciplinã. et ꝑ disciplinã
nͣ incurrit suꝑbiã. Clati aut̃ pastores plebes tyrance p̾munt
nͥ regunt. quiq ñ dei s suã glam a subditis exigunt. Multi stͣ qui¬
in uerbo doctrinȩ ñ humiles. s arrogantes existunt. qͥq ipsa recta
quȩ pͣdicant et studio correctionis s uitio elationis annuntiant.
Muiti stͣ qui ñ ex c̃sultu edificanc̾i .s. ex tumore suꝑbiendi docent.
Nec ut ꝓsint sapientes stͣ.s ut sapientes uideant᷑ docere student.
Est unitatio praua arrogantiũ sac̾dotũ. ꝑ quã imitant᷑ sc̃os rigore
disciplinȩ. et seqͥ negligunt caritatis affectione. Uiden uolt᷑ rigidi
seueritate. et forma humilitatis pͣstare nequeunt. ut magis ter¬
ribiles quã mites aspiciant᷑. Suꝑbi doctores uulnerare potiꝰ quã
em̃dare nouert᷑. salomone testante. In ore stulti. uirga suꝑbiȩ. Quia
increpando rigide feruint. et ido̾ pati humilit̾ nesciuint. Bene alie¬

Expanded text:
ctor est qui in humilitate disciplinam, et per disciplinam non incurrit superbiam. Elati autem pastores plebes tyrannice premunt, non regunt quia non Dei sed suam gloriam a subditis exigunt. Multi sunt qui verbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Multi sunt qui non ex consultu aedificandi, sed ex tumore superbiendi docent: nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. Est imitatio prava arrogantium sacerdotum, per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectione: videri volunt rigidi severitate, et formam humilitatis praestare nequeunt, ut magis terribiles quam mites aspiciantur. 6. Superbi doctores vulnerare potius quam emendare norunt, 329 Salomone attestante: In ore stulti virga superbiae , quia increpando rigide feriunt, et compati humiliter nesciunt. 7. Bene alie
Abbreviated transcription (Latin):
cingit᷑. nͣ sub illa curuat᷑ ut suꝑbꝰ tumeat. s etiã sibi subicit ut humi¬
lior innotescat. Probat᷑ aut̃ hoc apłico exẽplo. qͥdatã sibi potestatẽ etiã ne
adhoc usus eͣ quo decebat. S dñ posset uti licitis: ab nuit. seseq ut paruu¬
lũ in medio eoꝵ quibꝰ pͣerat ostendit. Qui in appetendis honoribꝰ scłi aut
ꝓsꝑitatibꝰ mundi instanti desudat labore. et hic et infuto uacuus inuent᷑
areqͥe. Lantoq sarcinis peccatoꝵ grauat᷑. qͣnto ab onis oꝑibꝰ alienꝰ. Quan¬
to qͥsq ampliꝰ scłaris honoris dignitate sublimat᷑. tanto grauiꝰ curarũ
ponderibꝰ ad grauat᷑. eisq magis mͣte et cogitatione subicit᷑. qͥbꝰ sublimita¬
tis gradu p̃ponit᷑. Na̾ ut qͥdã patrũ ait. ome qđ suꝑeminet plus meroribꝰ
afficit᷑. quã honoribꝰ gaudet. Quanto qͥsq. curis mundi maioribꝰ occapat᷑.
tanto facilioribꝰ uitiis pͣmit᷑. Si enĩ uix ualec peccata animꝰ deuitare qͥetꝰ.¬

Expanded text:
cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat. Probatur autem hoc apostolico exemplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseque ut parvulum in medio eorum quibus praeerat ostendit . 2. Qui in appetendis honoribus saeculi aut prosperitatibus mundi instanti desudat labore, et hic et in futuro vacuus invenitur 338 a requie; tantoque sarcinis peccatorum gravatur, quanto a bonis operibus existit amatur, tanto gravius curarum ponderibus aggravatur; eisque magis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponitur. Nam, ut quidam Patrum ait: Omne quod supereminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi majoribus occupatur, tanto facilius vitiis premitur. Si enim vix valet peccata animus devitare quiet
Abbreviated transcription (Latin):
tis insigne.s tcͣ uere ẽ utile si tcͣ bene gerat᷑. Teͥ aut̃ bene gerit᷑. q̃ndo
subiectis ꝓdest qͥbꝰ tͣreni honores pͣferunt᷑. Potestas bonae quȩ adõ do¬
nata ẽ. ut malũ timore cohereeat. tiͣ ut temere malũ cõmittat. Nlichil
aut peiꝰ ꝙͣ ꝑ potestatẽ peccandi lib̾tatẽ habere: nichilꝗ infeliciꝰ male
agendi felicitate.

Expanded text:
le, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum timore coerceat, non ut temere malum committat. Nihil autem pejus quam per potestatem peccandi libertatem habere; nihilque infelicius male age
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. ut his qͥ ab eo ñ pęnalit̾ detinebant᷑ uiã aꝑiret. reu̾tendi
ad glos scãm testimoniũ ysaiȩ ꝓpħȩ dicentis. Posuisti ꝓfundũ maris iuã.
ut transirent lib̾ati. Uiã quippe apͣc in ꝓfundũ maris posuit. qͣndo
ininfernũ descendens. sc̃is it᷑ ad celos reu̾tendi monstrauit. Sc̃iex tpre
ne̾ ascendt̃. qd antiqͥs patribꝰ ñ dabat᷑. Nã ante aduentũ saluatoris
quãꝙͣ sine pena supplicii. tam̃ ñ in celo s in inferno tenebant᷑ scoꝵ¬

Expanded text:
descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati. Viam quippe Christus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti enem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ñ admisit. ita pęnã peccati nrͣi suscepit. ut ꝑ indebitã pęnã suã
debitã ablueret culpa nrãm. ut ꝑ hoc amitteret diabolꝰ qͦs reos
tenebat. dũ unũ int̾ficit qͥ nichil peccati admiserat. Ideoq quos
qͣsi iuste tenuit amisit. qr inuiste redẽptorẽ nr̃m occidit. Ilusꝰ
ẽ diabolꝰ mocte dñi. qͣsi auis. Nã ostensa ap̃c suȩ carnis morta.¬
litate quã interimendã ille appetebat. abscondit diuinitate ut
laqueũ. quo eũ uelud auẽ in ꝓuidã prudenti irretiret decipu¬
la. Nã si innoriꝰ ⁊pẽ ñ occideret᷑. homo a diabolo ꝑ pͣuaricationẽ
petiit quȩ patebat. qͣsi hamo diuinitatis eiꝰ captꝰ eͣ qui latebat
Est enĩ in ap̃o hamꝰ duunitas: esca autt caro: Lege genealogia
Caput xpi ds̃. Et lucas lineã generationis xpͣi abimis ad sũma con¬
texens. inchoat a ioseph. et consũmat in dm̃ dũ dicit. qͥ fuit hely.
et ꝑficiens lineã generationis dicͣ. qͥ fuit dĩ. Iccirco dñs unfernũ

Expanded text:
it; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa Chrislitate, quam interimendam ille malignus hostis appetebat, abscondit divinitatem ut laqueum, quo eum velut avem improvidam prudenti irretiret decipula. Nam si innoxius Christus non occideretur, homo per praevaricationem petit, quae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, s: Caput Christi Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
qr infiriitate᷑ quã ꝓ nob̾ suscepit homo suꝑbꝰ desperit. Obhoc
infirma et stulta mundi elegit. ut fortiora et sapientior a
ꝑ quȩ ñ cognoscebat᷑ confunderet. Sic̃ cibũ fortẽ inualidꝰ infans caꝑe
nͣ pot᷑. nͥ amatre pͥus editũ in lactis sucũ u̾set᷑. ut qđ in cibo ñ potui¬
it uti. suggendo potet̾ in lacte ꝑ carnẽ. Ita et nos dũ essemꝰ infir¬
mi ad c̃spiciendũ uerbi ȩtͣnitatẽ. factũ est̃ ipsũ uerbu̾ caro. ut enu¬
triti ꝑ carnẽ. fortioresq esfecti. cibũ solidũ. idest uerũ dm̃ cũ pa¬
tre sempit̾nũ contẽplando ut angłi satiem̃. łrima dei dona ẽẽ.
qua nos nob̾ reos eẽ ostendit. Qui dũ iaceremꝰ sub reatu culpȩ ustos
de sua morte. medicinã nob̾ aptauit. ut ñ esset ostensor tantũ uul¬
neris s sanator. Primũ ab irłm uenit. xp̃e. sic̾ et ipse ait. Non sũ

Expanded text:
quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in lacte per carnem; ita et nos, dum essemus infirmi ad conspiciendam Verbi aeternitalem, factum est ipsum Verbum caro, ut enutriti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiternum contemplando, ut angeli satiemur. 8. Prima Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justode sua morte 150 nobis medicinam aptavit, ut non esset ostensor tantum vulneris, sed et sanator. 9. Primum ad Israel venit Christus, sicut et ait: Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. altͣ in deitate ẽ. S inutraq nat̾a idem uiꝰ ẽ. Nec purꝰ ho-¬
mo cͣceptꝰ est. nec purꝰ homo editꝰ eͣ. nec postea meritũ ut as essec
accepit. S as ubuͣ manente in cõmutabili essentia. quȩ illi euͣ
patre et spuͣ scõ est. cogtͣna. assuͣpsit carne̾ ꝓ salute humana. in
qua et upassibilis pati. et uimortalis mori. et etͣnꝰ ante scła tpͣralis
aliud sit ex patre. alud ex uirgine. nͣ tamͣ aliꝰ ex patre. aliꝰ ex
uirgine. s ipse ȩt̾nꝰ ex patre. ipse tẽporalis ex matre. Ipse qͥ fec̃.
ipse qui factus ẽ. Ipse de patre sine matre. ipse de matre sine
patre. Ipse conditoris tẽplũ. ipse conditor tẽpli. Ipse auctor
oꝑis. ipse opꝰ auctoris. manens uiꝰ de utroq. et in utraq nat᷑a.
Nec uatutaꝵ copulatione cͥͣfus. nec naturaꝵ distinctione ge
minat᷑. Ideo as in homine̾ uenit. qr ꝑseipsuiꝰ ab hominibꝰ cogno¬
sci nͣ pottut. S. uude nob̾ c̃suluit. inde despectionẽ ꝑtulit.

Expanded text:
in deitate est, sed in utraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus Verbum, manente incommutabili essentia, quae illi cum Patre, et Spiritu sancto, est coaeterna, assumpsit carnem pro salute humana, in qua et impassibilis pati, immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis aliud sit ex Patre, aliud ex Virgine; non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit diabolꝰ ut dãpnet᷑. multi electi qͥ in corpore stͫ inuenien.
di. dño ad uidiciũ ueniente. metu c̃cutiendi st̃. uidentes tali
sententia impiũ esse punitũ. quo tͣrore purgandi st̃. Quia siqͥd
eis ex corpore adhuc peccati remanserit. metu ipso qͦ diabolũ
d ãpnari c̃spicuint purgabunt᷑. Hinc e̾ qđͣ ait iob. Cũ sublatꝰ
fuerit timebt᷑ angłi. et extͣriti purgabunt᷑. Multos posse ꝑi

Expanded text:
fuerit diabolus ut damnetur, multi electi, qui in corpore inveniendi fuerit diabolus ut damnetur, multi electi, qui in corpore inveniendi sunt, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum. Quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspicient, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur : angelos vi
Abbreviated transcription (Latin):
icut fascicłi lignoꝵ ad coͣbustionẽ de similihꝰ colligant᷑. ita in
uidicii diẽ similis culpȩ reos suis similibꝰ iungere. ut ex ęquo
p̾ena c̃stringat quasi in fascicłm. qͦs actio similes fecit in malũ.
Sic̃ unꝰqͥse. s auctꝰ in fut᷑o uidicio ꝓ quantitate uircutũ glori¬
ficabit᷑. ita et unꝰqͥsꝗ. impiꝰ ꝓquantitate facinoꝵ condẽpnabit᷑. Nec
deerit in supplicio futurꝰ dãpnationis ordo. s uixta qualitatem
ti sermo pͣdicat eũgelicꝰ. et sic̃ ꝓ augenda uidȩ supplicia dic
etiã psalmꝰ. Coͣmoti coͣmoueant᷑ filii eiꝰ et mͣdicent. Impii ex¬
hoc duriꝰ in iudicio puniendi stͣ nͣtis dolore. ex qͦ uisuri st̃ uistos
głam beatitudinis meruisse. Cunctis itaq uidentibꝰ. est p̾cipi¬
tandus diabolꝰ. qndo sub aspectu om̃iũ bonoꝵ angłoꝵ et homi.¬
nũ cũ eis qͥ de paite eiꝰ ertͣ in igne̾ ȩt̾nũ mittendꝰ ẽ. Cũ sublatꝰ¬

Expanded text:
icut fasciculi lignorum ad combustionem similibus colligantur, ita in judicii die similis culpae rei suis similibus jungentur, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem ti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiahoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus praecipitandus est diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum et hominum cum eis, qui de parte ejus erunt, in ignem aeternum est mittendus. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
liud ẽ nͣ peccare amore dilectionis dĩ. aliud timore supplicui
Qui enĩ amdre caritatis dĩ nͣ peccat. horrescit om̃e maluͣ. am¬
plectendo iustitiȩ honuͣ. Nec eũ delectat peccatũ. etiã si sceleris
impunitas ꝓmittat᷑. Qui uero sola pęna supplicii inse uitia re-¬
pͥmit. quãuis ñ expleat opꝰ peccati. uiuit tam in eo uoluntas pec¬
candi. Poletq sibi illicitũ. qđ lex ꝓhibere dinoscit᷑. Ille gͦ m̃cedẽ
uero facunt tantũ. et nͣ diligt. Non nulli peccatũ ñ faciunt.
et tam̃ iustitiã odunt. Orauiꝰ autͣ peccat. qͥ nͣ solũ peccatũ di¬
ligit s et fac̃. quã qͥ non fac̃ et diligit. Grauiꝰq intͣdũ qͥ dili
uit et ñ fac. quã qui fac̾ et odit. Grauissimu̾ est nͣ solu̾ facere.
s etiã diligere peccatũ. Nã st̃ quidã. qͥ confestĩ ꝑacto flagitio
c̃ fundunt᷑. Et stͣ qui ñ solũ non dolent gessisse malũ. s eciã de

Expanded text:
liud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. vero faciunt tantum, et non diligunt. Nonnulli peccatum non faciunt, et tamen justitiam odiunt. Gravius autem peccat qui non solum peccatum diligit, sed et facit, quam qui non facgit et non facit quam qui facit, et odit. Gravissimum est non solum facere, sed et diligere peccatum. 3. Nam sunt quidam qui confestim peracto flagitio confunduntur, et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
sanctaꝵ seripturaꝵ. Siue qr intellectũ sntis erudit. seu qd a mundi uanta¬
tibꝰ abstractũ hominẽ ad amorẽ dĩ ꝑducit. Excicati enĩ sepe illiꝰ fermone
subtrahim̃ a desiderio uitȩ inundane. atq accensi in amore saprentiȩ tan¬
to uana spes mortalitatis huiꝰ nob̾ uilescit. qͣnto anpliꝰ legendospes ecna
scđ̃m qua utilitate uł dignitate dicant᷑. Erit enĩ antea qͥsꝙ promptꝰ ad
intelligendũ. quȩ legit. sequent᷑ idoneꝰ ad ꝓferendũ quȩ dic̃. Lector
strenuus potiꝰ adimplendũ quȩ legit .ꝙͣ. ad sciendũ erit prõptissimꝰ. Oi¬
nor eniͣ pena eͣ nescire qͥd appetas. quã ea quȩ noueris ñ adimplere
Sic enĩ legendo scire cͣcupiscimꝰ. sic sciendo recta quȩ didicimꝰ implere
debemꝰ. Lex enĩ et pͣmiũ habet et penã legentibꝰ eã. Premiũ ineis
qͥ bene uuendo custoduint. pena̾ uero qͥ eã male uiuendo c̃tẽpñt
Om̃is qͥ apͣceptis dĩ discedit oꝑe. quoties eade᷑ dĩ pͣcepta legere uł

Expanded text:
sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna igantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ iusti. intꝰ uero pleni estis auaritia. et iniqͥtate. Duplicit᷑ dãpnant᷑
ypocritȩ. suie ꝓ occulta inuqͥtate. siue ꝓ aꝑta simulatione. Ex illo
enĩ conde̾pn ant᷑ qr iniqͥ st̃. ex isto q ostendt᷑ qđ non st̃. Non sẽꝑ la¬
tent hypocritȩ. Naͣ et si in pͥncipio sui quidã ñ pateant. pͥus tamꝰ
quã uita eoꝵ fimat᷑. quã simulate uixerint detegunt᷑. Ome̾ eniͣ
sincerũ ꝑmanet. Naͣ que simulata stͣ. dut᷑n a e̾e̾ ñ posscͣ. Non eoꝵ
desꝑanda ẽ salus. qͥ adhuc aliqͥd t̾renũ sapunt. dũ possint et in
occultis agere unde ustificent᷑. Hi eni meliores st̃ hypoeritis. eo
qđ mali sint in aꝑto. et in occulto boni. Hypocͥtȩ uero in occulto
mali stͣ. et bonos se palã ostendt᷑. Hẏpocritã iustꝰ arguere ꝓhi¬
tur. ne decerior castigatꝰ existat. dicente salomone. No
arguere derisore̾. ne oderit te.¬

Expanded text:
nibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in principio sui quidem non patent, prius tamen quam vita eorum finiatur, quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sincerum permanet, sed quae simulata sunt, diuturna esse non possunt. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arguere derisorem, ne oderit te
Abbreviated transcription (Latin):
deri cupiunt. Hi mala agtͣ. et bona ꝓfitent᷑. Per osteutationẽ qͥppe
boni apparent. ꝑ actionẽ uero mali existunt. Om̃a posst᷑ asimplicibꝰ
uitia ꝑpecrari. simulatio uero et hypoc̾sis ñ coͣmittit᷑ nͥ amale astutis.
ꝑ ealliditatẽ uolentibꝰ uitia subspecie uirtutũ celare. et ñ uerã scĩtatẽ
culta tegentes. ante ocłos hominũ quadã in nocentię scitate se uesti¬
unt ut uenerent᷑. Quibꝰ bene duma uoce dicit᷑. Ue uoħ ypocritȩ. ꝙ

Expanded text:
deri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. Omnia possunt ex simplicibus vitia perpetrari, simulatio et hypocrisis non committitur, nisi a male astutis, per calliditatem valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non veram sanctitatem culta tegentes ante oculos hominum, quadam innocentiae sanctitate se vestiunt, ut venerentur. Quibus divina voce dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
se om̃ibꝰ debet. ut quantõmagis honoris celsittidine claret. tanto se¬
mecipsũ hummiliet. ꝓponens sibi exẽplũ humilitatis dauid. qͥde sius meritis
nͣ tumuit. s humilit̾ sese deiciens dix̃. Uilis incedã. et uilis apparebo ante
dm̃ qͥelegit me. Qui recte utit̾ regni potestate. et formã ustitie factis ma¬
gis ꝙͣ. u̾bis instituit. iste nulla ꝓsꝑitate erigit᷑. nulla adu̾sitate t᷑bat᷑.
Nlon innitit᷑ ꝓpͥis uiribꝰ. necadño recedit cor eiꝰ. Regni fastigio humili pͣsi¬
det aĩo. Non eũ delectat inqͥtas. ñ inflãmat cupiditas. Sine defraudati¬
one alicuiꝰ. ex pauꝑe duntẽ facit. et qd iusta potestate appłis extorque¬
re poterat. sepe miscd̾ȩ demͣtia donat. Dedit ds pͥncipibꝰ p̾sula-¬
tũ ꝓ regimine ppłaꝵ. et illis eos pͣesse uoluit. cũ quibꝰ una ẽ
nascendi eis mouendiq c̃ditio. Prodesse gͦ debet ppłis pͥncipatus non

Expanded text:
e omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilior apparebo ante Deum, qui elegit me . 2. Qui recte utitur regni potestate formam justitiae factis magis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla 341 adversitate turbatur; non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cor edet animo. Non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas. Sine defraudatione alicujus ex paupere divitem se facit, et quod juxta potestatem a populis extorquere poterat, saepe misericordia clementia donat. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, et illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus non
Abbreviated transcription (Latin):
ometes stella ẽ. quȩ uelut comas luminis ex se fundit. Hȩc cuͣ
nascit᷑. aut regni mutationẽ feit᷑ ostendere. aut bella et pesti¬
lentias surgere. De qua prudentiꝰ ait. Tristis cometa int̾cidit. Et
lucanꝰ. Et terris mutante᷑ regna comete̾. Et uirgiliꝰ. Ilec diri toti-¬
ens arsere cometȩ. Geneclyatici autͣ om̃s stellas erraticas qͥbꝰ dã tem¬
portendere.¬
ẏrius stella e̾. que uulgo canẽ appellant. Syriꝰ quippe appel¬
lata. ꝓpt᷑ flãmȩ candorẽ. qd eiꝰmodi sit. et prec eȩt̾as lucere
uideat᷑. Hȩc oriens. mundũ ardore nimio caloris incendit. et ȩstu
suo fructꝰ exurit. Int̾dũ et morbo afficit corpora corrũpens aerẽ
flagrantia ignis. Abhac enĩ stella dies caniculares nominant᷑.
qmͣ hii plus flagrant ardoribꝰ ꝙͣ. totiꝰ estatis tempꝰ.¬

Expanded text:
ometes stella est quae velut comas luminis ex se fundit. Haec cum nascitur, aut regni mutationem fertur ostendere, aut bella, aut pestilentias surgere. De qua Prudentius ait: Tristis cometa intercedit. Et Lucanus: . . . . Et terris minitantem regna cometem. Et Virgilius: . . Nec diri toties arsere cometae. Genethliaci autem omnes stellas erraticas quibusdam temportendere.irius stella est, quam vulgo Canem appellant. Sirius quippe appellata propter flammae candorem, quod ejusmodi sit ut prae caeteris lucere videatur. Haec oriens mundum ardoris nimio calore incendit, et aestu suo fructus exurit. Interdum et morbo afficit corpora, corrumpens aerem flagrantia ignis. Ab hac enim stella dies Caniculares nominantur, quoniam hi plus flagrant ardoribus quam totius aestatis temp
Abbreviated transcription (Latin):
quisq sequit̾. huiꝰ et filiꝰ nuncupat᷑. siẽ et ꝑ prophetã amor¬
reũ patrẽ. et cetheã matrẽ esse israheli dñs dic̃. nͣ utiꝙ nascen¬
dos imitando. Sic et in meliorẽ parte̾ filii dei nuncupant̾. Q
pͣcepta dĩ custodunt. Unde et nos ñ nat̾a s adoptione clamamꝰ
deo dicentes. Pat nr̃ qͥ es in celis. Non solũ tantũ natiuitate .s. etiã
imitatione filios posse alicuiꝰ uocari.: Nã uidei scdm earnẽ fili
abrahȩ. scam conũsationẽ filĩ diaboli appellant᷑. Ac ꝑ hoc¬
uli st̃ sem̃ abrahȩ. qͥ eiꝰ imitant᷑ fide̾. ñ qui eiꝰ generati stͥ earne.
De erroie auctoris trahit᷑ a quibꝰdã et nom̃ et culpa. ut ipsiꝰ uo¬
cabulo censeat᷑. Cuiꝰ errorẽ sequit᷑. sic̃ excłȩ ꝑgami in apocalip¬
sin dicit᷑. Habes illie tenentes doctrinã halaam. Et iherechiel.

Expanded text:
quisque sequitur, hujus et filius nuncupatur, sicut et per prophetam Amorquisque sequitur, hujus et filius nuncupatur, sicut et per prophetam Amorrhaeum patrem, et Gethaeam matrem esse Israel Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando. Sic et in meliorem partem Filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos, non natura, sed adoptione clamamus Deo dicentes: Pater noster, qui es in coelis. 17. Non solum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari. Nam Judaei, secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; ac  ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel;
Abbreviated transcription (Latin):
on posse hereticos habere ueniã. nͥ ꝑ ȩccłam catholicã. sic̃
et amici iob. nͣ ꝑ se placare dm̃ sibi potuert᷑. nͥ ꝓ eis iob sacͥ¬
siciuͣ obtulisset. Oꝑa bona quȩ heretici faciunt. et iustitiȩ
ecce ego adnuntiabo iustitiã tuã. et oꝑa tua ñ ꝓderc̃ tͥ. Here¬
tici quãus legẽ et ꝓpħas adimpleant. ex eo tamͣ qđ catholici
ñ st̃. non ẽ ds in eoꝵ conuentibꝰ. tpso dño testante. Si steterint
moyses et samuel corã me. ñ est anima mea ad ppłm istũ. Cieci¬
enĩ eos a facie mea. ut egrediant᷑. Per moysen quippe et samuel.
legẽ accipe et ꝓpħas. Quos quãus heretici oꝑe implere conten¬
aant. ꝓpt̾ erroris tam̃ impietatẽ. auultu dei ꝓieiunt᷑. et auistoꝵ¬
cecu separant᷑. Paganꝰ et hereticꝰ. ille ꝙ nũquã fu̾it cũ dĩ poło.
iste quia recessit a dei ppło. Uterq recedens a xpͣo. ad diaboli ꝑci¬
nent corpꝰ. Qui abi dolatria ad uidaismũ. uel heresim transeũt.

Expanded text:
on possunt habere veniam, nisi per Ecclesiam catholicam: sicut et amici Job non per se placare Deum sibi potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, et justitia, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non prodertici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem acoetibus separantur. 14. Paganus et haereticus: ille qui nunquam fuit cum Dei populo; 159 iste, quia recessit a Dei populo; uterque recedentes a Christo, ad diaboli pertinent corpus. 15. Qui ab idololatria ad Judaismum vel haeresim transeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
puenit. Prophecice aut̃. dies scientiã diuinȩ legis significat.
assimilaui matrẽ tuã. factus ẽ ppłs m̃s tanqͣ. nͣ habens scientiã¬
Itẽ non nũꝙͣ. dies ꝓsꝑitatẽ significat scłi. nox uero adu̾sitate̾.
fastidies st̃ quibꝰ iys fat᷑. idest dicit᷑. ut nefasti quibꝰ nͣ dicit᷑. feria¬
ti dies. in quibꝰ res diuina fit. et abstinere homines altibꝰ opor¬
cet. Profesti. festis contrarii. idest sine religione. Festi. tamnaẽ
otii et religionis st̃. Atri dies st̃. qui et comunes uocant᷑. S dera¬
les. in quibꝰ sidera mouent᷑. et hom. nes anaugationibꝰ excludunt᷑.
Iusti. continiri.xxx. Preliares. quibꝰ fas e̾ hostẽ bello lascescere.
de quibꝰ liber reguͣ testat᷑ dicens. Eo tpͣr quo solent reges aci bel¬

Expanded text:
pervenit. Prophetice autem dies scientiam divinae legis significat, pervenit. Prophetice autem dies scientiam divinae legis significat, assimilavi matrem tuam: factus est populus meus tamquam non habens scientiaItem nonnunquam dies prosperitatem significat saeculi, nox vero adversitatem. 4. Fasti dies sunt quibus jus fatur, id est, dicitur, ut nefasti quibus non dicitur. Feriati dies, in quibus res divina fit, et abstinere homines a litibus oportet. Profesti, festis contrarii, id est, sine religione; festi tantumdem otii et religionis sunt; atri dies sunt qui et communes vocantur. Siderales, in quibus sidera moventur, et homines a navigationibus excluduntur; justi continui triginta. Praeliares, quibus fas est hostem bello lacessere, de quibus liber regum testatur, dicens: Eo tempore quo solent reges a