comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ram cessit pp̃ illos: Si aũ pp̃ illos falfos
fr̃s ñ cessit sicut legͣr in quib dã codi¬
cib ñ uolũtate ñ cessit nam cessurũ
se significauit: s illi ñ essent. s pp̃illos
sub introductos. fr̃s falsos ñ cessit. Si
gͦ cedend̾ ñ fuit. qrͣ falsi fr̃s dnͣr. qͦrũ¬

Expanded text:
 illos? Si autem propter illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si illi non essent; sed propter illos subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsi fratres dicu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s fieri p̾ceperit. hanc sathanas ꝑsua¬
serit. Ideo gͦ ñ fecit intyto. qd̾ in timo¬
theo ut ostend̾et illa sacram̃ta. nͨ tan¬
qͣm necc̃ia deb̾e appeti: nec tanqͣm sa¬
crilega debere dãꝑnari. Uł scłm aliã
litterã. Quidã enĩ codices latini ñ ha
rã cessimꝰ subiectioni. uͭ incͥcũcisione

Expanded text:
deus fieri praeceperit, hanc satanas serit. Ideo ergo non fecit in Tito quod in Timotheo, ut ostenderet illa sacramenta nec tanquam necessaria debere appeti, nec tanquam sacrilega debere damnari. Vel secundum aliam litteram. Quidam enim Latini codices non haberam cessimus subjectioni, ut in circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
s erugłii introitrunt aliud¬
q̃rendo. aliud fingẽ
eam tenerent. s ut aliqua stñtione
carnales obseruantias. aquib lib̾i
sumꝰ: ꝑ fidem xp̃i. Qd̃ siesset ueritas
euugłii. apud gñtes ñ maneret. s õs¬

Expanded text:
atis introierunt; aliuderendo, aliud fingendeam tenerent, sed ut aliqua contentione carnales observantias, a quibus liberati sumus per fidem Christi. Quod si esset, veritas Evangelii apud gentes non maneret
Abbreviated transcription (Latin):
hũi. quib patent
falsum esse me ali¬
¶ i. iuideis p̾dicare.
inea dispositione.
ñ dico didici ab il¬
b: s contuli cum¬

Expanded text:
ui, quibus patet falsum esse me aliJudaeis praedicare. mea dispositione, non dico didici ab ilbus, sed contuli cum
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Iam enĩ ab ip̃is p̾dicabatur q̃n ꝑ
reuelationẽ xp̃i. ip̃m ũbũ eoꝵ paulus
accepit. ⁊ ꝑ hoc ũbũ. ⁊ si ñ ꝑeos. cum
accepisset adeo illud. credidit paulus.
Uñ ⁊ ꝯtulit cũ illis. euugłiũ ⁊ dextras
accepit. qr idem u̾bũ cũ eis. ⁊ si ñ ꝑ eos
habuit. Ip̃a enĩ collatio: unã doctͥne
spẽm: excussa om̃i leꝑre uarietate mõs¬
trauit. lepsis enĩ qͦs dñs in euugłio ci¬
rasse legitur. ⁊ mississe ad sacerdotes. iͭi
se eis ostñd̾ent. ñ absurde intelligunt᷑¬
illi: qui scĩam uere fidei ñ habentes.
uarias doctrinas ꝓfitent᷑ erroris. Nul¬
la porro falsa doctrina est: q̃ ñ aliqua
uera int̾misceat. u̾a gͦ falsis. inordina¬
retur. cũ aliis apłis ꝯ̃tulit euugłiũ.
Ałr enĩ ñ crederet eccłia ei. qui ñ fu̾at
cum dominoz
Seorsũ aũ his qͥ¬

Expanded text:
psis praedicabatur, quando per revelationem Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit, et per hoc verbum, et si non per eos. Cum accepisset a Deo illud, credidit Paulus: unde et contulit cum illis Evangelium, et dextras accepit, quia illud verbum cum eis, etsi non per eos habuit. Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem excussa omni leprae varietate monstravit. Leprosi enim quos Dominus in Evangelio curasse legitur, et misisse ad snderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinaaretur, cum aliis apostolis contulit Evangelium. Aliter enim non crederet Ecclesia ei qui non fuerat cum Domino. Seorsum autem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
nec de eis aliqͥd significauat. Uñ nec
tẏtus ꝯpulsus est circũcidi. qui de gͤcis
pp̃ exploratores circũcisus est. Per ħ ⁊t
qd̾ illũ circũcidit. ⁊ ñ illũ ostãdr᷑: q il
la legalia. nͨ saluti necc̃ia sint: ñ sacͥ

Expanded text:
nec de his aliquid significaverat. Unde nec Titus est compulsus circumcidi, qui de Graecis propter exploratores circumcisus est. Per hoc enim quod illum circumcidit, et non illum, ostenditur, quia illa legalia nec saluti necessaria sunt, nec sa
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdicat̃onẽ syrie ⁊̃ ci¬
de lege utr̃ ne tenẽ¬
ascendi ihero. Non¬
ꝓ situ t̾re. ascendi¬
di iheroso dico: cũ barnaba. qͥ
de iudeis erat assũp¬
ouãi. Hinc in testẽ¬

Expanded text:
dicationem Syriae et Cide lege utrum teneascendi Hierosopro situ terrae. Ascendi, dico, cum Barnaba, qui de Judaeis erat. Assdicat: Hinc inde teste
Abbreviated transcription (Latin):
bantur et̃ ad ani. esse .i alicꝰ auc¬
toritatis. ñ publice¬
rerẽ aut cucͣris putabant legẽ ce
seruandã. fidei scandalum nasceret᷑.
Seorsum etiã illis: exposuit euã¬
set głiũ. cũ iam exꝑosuisset coram oĩ¬
bꝰ. ñ ideo qd̾ aliqua falsa dix̾it. ut seor¬
sum ꝑautiorib uera dic̾e̾t: s pp̃ infre¬
mos. qui ñ pꝰsunt om̃ia caꝑe. quib ali¬
qua tacuerat : dicenda ꝑfectis. Aliqñ
enĩ aliquid uĩ tacere: licet. Ne forte

Expanded text:
 auctoritatis, non publiceea, qui putabant legem esse servandam, fidei scandalum nasceretur. Augustinus Seorsum etiam illis exposuit Evangelium, cum jam exposuisset coram omnibus: non ideo quod aliqua falsa dixerit, ut seorsum paucioribus vera diceret; sed propter infirmos qui non possunt omnia capere, quibus aliqua tacuerat dicenda perfectis. Aliquando enim aliquid veri tacere licet. Ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
magna nascitur¬
Et in me. ul ẽ. in me¬
ficabant uł mag
.i. magnificũ predi¬
me conuertit. Ułcla
in me .i. in meo ex¬

Expanded text:
magna nasciturEt in me, id est in meficabant, vel id est magnificum prme convertit: vel in me, id est meo ex
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ illi. ⁊ in eorũ ꝯmunione. ⁊ nnitate
uiuentẽ: accidentib ⁊̃ ꝑ eũ talib sig¬
nis. qͣlia ⁊ illi oꝑabantur. ita eum
dño ꝯm̃dante auctoritatẽ meruit.
ut uerba illius. sic audiantur in ec¬

Expanded text:
lli, et in eorum communione et unitate viventem, accedentibus etiam per eum talibus signis, qualia et illi operabantur, ita eum Domino commendante auctoritatem meruit, ut verba illius sic audiantur in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̾e qm se ip̃m. Itẽ ampluis aliuᷤ
hõ diligendꝰ ÷ qmͣ corpus nr̃m. quia
pp̃ dm̃ omĩa ista diligenda sunt. Est
im᷑ deo. Om̃s aũ eque diligõdi sũt:
s cũ om̃ib ꝓdẽẽ ñ possis. his potissi¬
mũ consusendũ ẽ. qui ꝓ locoꝵ ⁊ tẽ¬
porũ. uł quar̃libet rerũ oportunita¬
tĩb constrictius tibi. & quadã sorte
iunguntur. Om̃iũ gͥ ħ sũma est. uͭͥ
inteiugatur legis ⁊ om̃iũ diuinarũ
scripturarũ plenitudo ẽẽ dilectio rer
ligat. alio speciali precepto: ñ ẽ opꝰ
caritas ista. amor dei ⁊ ꝑximi dititire.
Amor hꝰ scl̃i: cupiditas dcͦ. minuitꝰ
cupiditas caritate trescente. Cupidr¬
tas gͦ refrenetur: caritas excitetur.
tatẽ refertur omne p̾ceptũ. qd̾ u̾o
timore pene. uł aliqua intentione
rãt̃ fit. ut ñ referatur ad carita¬
tem. nondũ fit. quẽ admodũ fieri

Expanded text:
ipsum. item amplius alius homo diligendus est quam corpus nostrum, quia propter deum omnia ista diligenda sunt, et imur deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constjunguntur. Omnium igitur haec summa est, ut intelligatur legis et omnium divinarum Scripturarum plenitudo, esse dilectio rei ligat alio speciali praecepto non est opus. Charitas ista amor Dei et proximi est. Amor hujus saeculi cupiditas dicitur, minuitur cupiditas charitate crescente; cupiditas ergo refrenetur, charitas excitetur. tatem refertur omne praeceptum, quod vero timore poenae, vel aliqua intentione carnali fit, ut non referatur ad charitatem, nondu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s pagiias sc̃as ꝑscrutari: om̃ia
inuoluit sermonũ euoluere om̃ia
scripturar̃ setreta penetrare. tene ca¬
ritatẽ: ubipendent om̃ia. qr finis¬
est om̃iũ. dilectio dei ⁊ ꝓximi. nullũ
rerũ diligendarũ genus. in his du¬
ob p̃ceꝑtis: pret̾missũ t̃. Cũ enĩ pre¬
currat dilectio dei: ⁊ sequatur diec¬
tio ꝑximi. de dilectionetua uͥl dcm̃
uidetur. S cũ dcm̃ ẽ. diliges ꝓximũ
tuũ: sicut te ip̃m. simul ⁊ tui. abste.¬

Expanded text:
omnes paginas sanctas perscrutari, omnia inuolucra sermonum euoluere, omnia scripturarum secreta penetrare, tene caritatem, ubi pendent omnia: iomnium est dilectio Dei et proximi, nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, et sequatur dilectio proximi, de dilectione tua nihil dictum videtur. Sed cum dictum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum , simul et tui abs te
Abbreviated transcription (Latin):
est in fide ẽdificatõ
fide est spes. et iñ:
dicit. finis enĩ ⁊ c̃.¬
dunt fabulis ⁊ ge¬
nealogiis. s finis¬
⁊ adimpletio legis
est caritas. quare¬
fide n ficta ñ est opus aliis. ⁊

Expanded text:
est in fide aedificatio fide est spes, et inde est dicit, finis enim, etdunt fabulis enealogiis, sed finisadimpletio legis est charitas. Quare non est opus aliis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ dr᷑ finitur ꝑanis. Ałr finitꝰ tunica.
Ałr finitur hic uł ibi: ager. finitur
panis manducando. finit᷑ tunica te¬
xendo. ⁊ ibi sonat finis: ⁊ illic. S ꝑa¬
nus finit᷑ ut cõfu̾matur. tunica: ut
cõfũmetur. panis finitur. uͥ ñ sit tu¬

Expanded text:
enim dicitur, finitur panis, aliter finitur tunica, aliter finitur hic vel ibi ager. Finitur panis manducando, finitur tunica texendo, et ibi sonat finis et illic; sed panis finitur ut consumatur, et tunica ut consummetur; panis finitur ut non sit, tu
Abbreviated transcription (Latin):
non sint considerantes singłi quesua
sunt bona. uł onera. s ea que aliorũ
sunt. Illa enĩ predicta possunt illi fa¬
cere. quia ñ sua tm̃ attũdunt. s que
alioꝵ sunt. ut .xͨ: qui paliis tanta ꝑ¬
tilit. neq̾ ulla res. officiosum istud
obsequium fatit libent̾ impendr. nisi
cũ cogitamꝰ. qͣnͣta ꝓ nobis tus̾it dñs.
Unde ammonens subdit
Hoc senti¬

Expanded text:
non sint considerantes, singuli quam sua sunt bona vel mala, sed quae aliorum sunt. Illa enim praedicta possunt illi facere qui non sua tantum attendunt, sed quae aliorum sunt, ut Christus qui pro aliis tanta tulit; neque ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit: Hoc eni
Abbreviated transcription (Latin):
Uł affectũs pietatis ergame .i. si m
animo ur̃o sum sicut uos in meo
imꝑlete gaudiũ meũ. Tuño illa u̾a
sunt. uł uere: si hoc fit. ħ que supra
numerauit. tunc uera ꝓbando signi¬
ficant. si ista q̃ subt̃ mandat. fuerĩt
gaudiũ. ⁊ cet̾a seruent. Implete gau¬
diũ dico. ita ut non m᷑ patiamini.
s id̾ sapiatis. non diu̾sã in fĩde hñ¬
tes eandẽ caritatẽ ad omnes unani¬
mes. unius uoluntatis. id ip̃m sen¬
alii contendat p̃po¬
contenciosos fuisse¬
int̾ eos. uł nichil
dcant. ñ contenti¬
osis u̾bis loqnͣtur.
anis est. Sic eos os¬
tringit. ut sic hec¬
non custodiant. uͦ
in p̾dictis probati¬
in illis nollent. se¬
improbatos uideri.
ita qͦ seruent. ut¬
ꝑfecti sint. sine du¬
int̃ eos dissentiente̾.¬
in quieti in anis głe¬
causa ꝯtendentes.
pacẽ eccłie rũpentes.¬
militate sitis dilr
digniorẽ. Non ĩta hoc debemus esti¬
mare. ut nõs estimare fingamus. s
uere estimemus. pꝰse esse aliquid oc¬

Expanded text:
 affectus pietatis erga me, id est si in animo vestro sum, sicut vos in meo; implete gaudium. Tunc illa vera sunt si hoc fit: Haec quae supra numeravit, tunc vera probando significant, si ista quae subter mandat fuerint sgaudium et caetera servent. Implete gaudium dico, ita ut non modo patiamini, sed ut idem sapiatis, non diversa in fide. Habentes eamdem charitatem ad omnes, unanimes, unius voluntatis, idipsum senalii contendacontentiosos fuissinter eos. Vel, nihil dicant, non contentosis verbis loquantur; ut anis est. Sic eostringit, ut si hnon custodiant, nec in praedictis probatin illis nolent seimprobatos videri, ista quoque servent fecti sint. Sine duinter eos dissentienteinquieti, inanis gcausa contendentes, pacem Ecclesiae rumpentes.militate sitis degendigniorem. Non ita hoc debemus aestimare ut nos aestimare fingamus, sed vere existimemus posse aliquid esse oc
Abbreviated transcription (Latin):
inueniuntur in euungłio. moralia
Gerimonialia uͦ ñ eadem. Satͣmenta
uero: ñ eadem. qr illa promittebant.
ħ dant salutem. Similit̾ ꝓmissa: ñ
cadem. qr ibi ꝓmutebantur derrena.
hic celestia.
Namsi ⁊ c̃.

Expanded text:
a Caeremonialia vero non eadem; sacramenta non eadem, quia illa promittebant, haec dant salutem. Similiter promissa non eadem: ibi promittebantur terrena, hic coelestia. Nam si, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aitenditis. Stigmata gͦ appellauit.a.
notas penarũ. de ꝑsequntionib quas
patiebat᷑. stigma enĩ dr᷑ pũctũ. uł nota
aliquo ferro fc̃a. ⁊ est cꝰ. Ideo ñ debet mͥ
fieri molestia. quia ego habeo alios con¬
flictus ⁊ c̾tamina. q̃ in ꝑsequutionib
quas patior metũ dimicant:

Expanded text:
non attenditis. Stigmata ergo appellavit quasi notas poenarum de persecutionibus quas patiebatur. Stigma enim dicitur punctum vel nota aliquo ferro facta. Et est sensus: ideo non debet fieri mihi molestia, quia ego habeo alios conflictus, et certamina quae in persecutionibus quas patior mecum dimicant.
Abbreviated transcription (Latin):
põita uarie intelliguntur. sicut hoc.
Nisieñ oñis nom̃ sub diu̾sis signifi¬
cationib acceperis. ꝓculdubio putab̾
cũd̾ sͥ in loqñdo esse ꝯtrariũ. ⁊ hoc tã
uicine põitis uerb̾. qui cũ paulo añdi
cipande infirmitatis. de quib supͣ eg̃.
Alia reddende deo rationis de actibus
nr̃is dequib hic agit. Illa cũfratͥbus
sustentanda ꝯmunicant᷑. ħ ꝓͥa ab uno
qͦ portantͦ. ħ oña pecc̃asũt. alia ergo
sunt in quib quisq ꝓpriũ portat. nec
portat cũ alio. nec pr̃ohicit in alterũ.
alia sũt q̃ cũ aliis ⁊ ꝓaliis portantur.
Itẽ. pp̃diu̾sos homines dicit ħ. contra
enim eos qui putant hominẽ alienis
inqͥnare pecc̃is dicit. Unusquisq onꝰ
suũ portabit. Alieno quid̃ pecc̃o ulłs
inquinatur. nisi consentiendo uel
imitando fec̾it suũ. It coͣnt᷑ negligen¬
tes. qui nullũ curant corrigere. secͣi.
qd̾ alienis ñ ꝯtaminentirr pecc̃is. Di¬
cit inuicẽ oña portare. Oña infirmi¬

Expanded text:
osita varie intelliguntur, sicut hic: nisi enim oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc tam vicine positis verbis: qui cum paulo ante diccipandae infirmitatis, de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec proque portantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo sunt in quibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinari peccatis, dicit, unusquisque onus suum portabit. Alieno quidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
solũ uasa
ni dei dispẽ¬
ad contumeliã sint utilia tũ sunt
honestis ad purgationẽ. Uñ subdit.
purgatoriũ bonoꝵ. Sicut eñ uasa
lignea ⁊ fictilia ualent: ut pͤgent᷑
argentea ⁊ aurea. sic mali ꝓsũt ad
profectũ bonoꝵ. Magna gͦ domus
est eccłia: in qua sũt uasa aurea ⁊
argenͣtea .i. boni ⁊ fideles ⁊ sc̃i dei sui
ubiq dispersi. ⁊ sp̃uali unitate deiũ¬
cͥti in ead̾ ꝯmunione scõꝵ sacram̃toꝵ
degentes. uasa lignea ⁊ fictilia .i. illi
qui ita sunt in domo. ut ñ sint inꝯ
page domiꝰ. nec in societate pacifica.
⁊ tñ adhuc corꝑe simul suñt. cũ bo¬
nis. Nam añ tẽpus ultime seꝑano¬
nis. nullo mͦ p̃p̃ ꝯmixtionẽ maloꝵ.
recedend̾ ẽ ab unitate eccłie. ubi aũ¬

Expanded text:
solum vasa ni Dei dispead contumeliam sint, utilia tamen sunt honestis ad purgationem. Unde subdit: purgatorium bonorum. Sicut enim vasa lignea et fictilia valent, ut purgentur argentea et aurea; sic mali prosunt ad profectum bonorum. Magna ergo domus est Ecclesia in quo sunt vasa aurea et argentea, id est boni et fideles et sancti Dei servi ubique dispersi et spirituali unitate devincti, in eadem communione sacramentorum degentes; et vasa lignea et fictilia, id est illi qui ita sunt in domo, ut non sint in compage domus, nec in societate pacifica, et tamen adhuc corpore simul sunt cum bonis. Nam ante tempus ultimae separationis nullo modo propter commistionem malorum recedendum est ab unitate Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
fido in uobis sicut ẽ mͥ
iustũ hoc sentire ꝓ
omnibus uobis .i. si
cut iustũ ẽ. me itauel¬
le de uobis. Aliudenĩ
ñ debui sentire de tã
bonis.⁊ exponis cãm.
eo qd̃ habeam uos. ñ
in solis labiis. s in
corde .i. inintimo af¬
fectũ caritatis. qua
desidero. uos omnes¬
esse socios .i. ut infu¬
gaudiIme turo sitis socii gau¬
tionis uite eterne.⁊
hoc desidero dũ labo¬
⁊ in defen. ciuangłii. contra inpug¬
natores.⁊ confirmatione infirmo¬
rũ indoctrina euuangłii. Et ẽ sͦ.
Memor ur̃i sum. ⁊ bonũ uob̾ desi¬
dero. siue sim uinctus. sciens uos¬
quoq esse uinctos siue sim defendẽs
euuangłiũ. qd̾ ⁊ uos facitis sine
confirmẽ infirmos in euugłio

Expanded text:
ido de vobis, sicut est mihi justum hoc sentire pro omnibus vobis, id est sicut justum est me ita velle de vobis. Aliud enim non debui sentire de tam bonis. Et exponit causam, eo quod habeam vos, non in solis labiis, sed in corde, id est in intimo affectu charitatis, qua desidero vos omnesesse socios, id est ut in futuro sitis socii gautionis vitae aeternae. Et hoc desidero, dum labet in defensione Evangelii, contra impugnatores, et confirmatione infirmorum in doctrina Evangelii. Et est sensus: Memor vestri sum, et bonum vobis desidero, sive sum vinctus, sciens quoque vos esse vinctos; sive sim defendens Evangelium, quod et vos facitis; sive confirmem infirmos in Evangelio.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur incipiens. qͥ
uolentib cooꝑatur
ꝑficiens. Ut gͦ ueli¬
uolumus ⁊ sic uolumꝰ
ut faciamus: nobis
cooꝑatur. tñ sñ illo
uł cooperante cũ uo¬
lumus. ad bona pi¬
etatis oꝑa nichil ua¬
lemꝰ. ꝑficiet dico us
ciet in nobis. ꝑ suc¬
cessionẽ. usq in dĩe

Expanded text:
iens, qui volentibus cooperatur perficiens. Ut ergo velivolumus, et sic volumus ut faciamus, nobis cooperatur: tamen sine illo vel cooperante cum volumus, ad bona pietatis opera nihil valemus. Perficiet dico, userficiet in nobis, per successionem, usque in die
Abbreviated transcription (Latin):
taremini nos ⁊ totũ dimitteretis. Ecce
ꝓalia causa. hic: quã apd̾ corithios abᷤ¬
tinuit. Hic enĩ exemplo dando abstin¬
it. ibi ꝓ repellendis pͥseudo. Et notand̾:¬
qͦr ñ solũ uerb̾ docebat s hortabatur
⁊̃ fc̃is. y̾donei enĩ magr̃i ẽ. ea q̃ uerbiᷤ
docet: oꝑib explere. Et si enĩ manifes¬
te u̾a esse ñ ignorentur: q̃ docentur. tñ
si negłigi cepint a magr̃o. ñ facile ꝓfici¬
ent audientib Magis añ opera suadent
quã u̾ba. ĩoq magnis p̃ coniis remune¬
randi sunt. qui negligẽntib magistris
de solis u̾bis ꝓficiunt. Apłs gͦ forma
erat his quitenues erant sub̾a in ple¬
be: ut disternerent lib̾tatẽ suã ñamit¬
tere. Uñ salomon. Raro inquit inferes
pedem ad amitũ tuũ: ne satiatus tui
od̾it te. Qui enĩ freqñt᷑ ad Alienam m̃¬
sam ꝯuenit: ocio deditꝰ aduletur neces¬
se ẽ pascenti se. cũ religio nr̃a ad liber¬
tatẽm homines aduocet. Uñ addit.

Expanded text:
taremini nos, et otium dimitteretis. Ecce pro alia 208 causa hic, quam apud Corinthios abstinuit. Hic enim pro exemplo dando abstinuit, ibi pro repellendis pseudo. An solum verbis docebat, sed hortabatur et factis. Idonei enim magistri est ea quae verbis docet operibus implere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qui negligentibus magistris de solis verbis proficiunt. Apostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines advocet. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
b oporteat
imitari nos.
Et cũ illi b̾ faci¬
at: debetiꝰ ui¬
tare eos ⁊ u̾e
oportet imi¬
tari nos. qͥa
boni sumus.
ñ inquieti fu¬
mus init̾ uos.
sine larorex
prio. mãduł.¬

Expanded text:
 oporteat imitari nos, et cum illi haec non faciant, debetis vitare eos. Et vere oportet imitari nos, quia boni sumus: non inquieti fuimus inter vos, sine labore proprio, mandu
Abbreviated transcription (Latin):
ut exponam
uob̾ eã traditi¬
onẽ. qr eam sci
li qui aliena
negotia curãt.
uagantes hac
s fiumꝰ in labore ꝯtra gratis

Expanded text:
ut exponam vobis eam traditionem, quia eam scitli qui aliena negotia curant vagantes hac fuimus in labore
Abbreviated transcription (Latin):
ret. qd̾ in an¬
qr nusquã app̃hendit angłos .i. in uł¬
la scriptura legͣr app̾bendisse angłr¬
cam naturã ut eos redimeret. s hoc
legr᷑ qd̾ semen abrahe .i. carnẽ de ab¬
ham ut filios eiꝰ saluaret. Nonͣ dico
dignitas intelligi potest. ⁊ m̾isccłia.
⁊ gr̃a. qua hoc fecit. ⁊ cura qmͣ deno¬
bis habuit. fugientẽ quippe añ iꝑ̃m¬
longe enĩ eramꝰ: in secutꝰ app̃hendit.
ut ds ei in una personã ũgeretur.
⁊ re uera magnũ ⁊ mirabile. ⁊ stupo¬
re plenũ ẽ. carnẽ nr̃am sursũ sedere.
⁊ adorari ab angłis ⁊ archangłis. ħ
gͦ sepiꝰ inm̃te u̾sans. excessũ ꝑatior
magna de genere humano imaginãs.
hendit. debu¬
it similari

Expanded text:
t: quod in anquia nusquam apprehendit angelos, id est in nulla Scriptura legitur apprehendisse angelicam naturam, ut angelos redimeret. Sed hoc legitur quod semen Abrahae, id est carnem de Abraham, ut filios ejus salvaredignitas intelligi potest, et misericordia et gratia qua hoc fecit, et cura quam de nobis habuit. Fugientem quippe ante humlonge enim eramus; insecutus apprehendit, ut Deus ei in unam personam jungeretur, et revera magnum et mirabile et stupore plenum est carnem nostram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis. Hoc ergo saepius in mente versans excessum patior magna de genere humano imaginans. hendit, debuit similari
Abbreviated transcription (Latin):
magnificabitur apd̃
gentes. ⁊ in corpore
meo. qd̾ fragilius ẽ.
magnificabitur dico:
concẽssa: eũ p̾dicabo.¬
seuerandi in eo ⁊ ꝓ¬
eo moriendi formam
dabo. Et est sꝰ. Mag¬
docendo. si moriar ex
ut eum magnificem
ñ obaliud. ꝑ mortem
ip̃m mori est mͥori lucr̃. qi ꝑmortem
ab hiis miseriis liberatur. ⁊ ad beatitu¬
dinẽ tnͣsit ⁊ ꝑ mortẽ multos lucratur
deo.

Expanded text:
magnificabitur apud gentes, et in corpore meo; quod fragilius est. Magnificabitur dico, concessa eum praedicabo,severandi in eo, eo moriendi famam dabo. Et est sensus: Magdocendo; si moriar, exut eum magnificem non ob aliud, per mortemipsum mori, est mihi lucrum, quia per mortem ab his miseriis liberatur, et ad beatitudinem transit, et per mortem multos lucratur Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
quantam salutem
expecto. ⁊ in p̃senti¬
spero. ⁊ ħ firmiterspe¬
ro: qr in nullo statu.
confundar: uͭ aliquo
modo cedam. ap̃dica¬
confundi. quia ⁊ speᷤ
ꝓmissionis magͣna
est ⁊res uera. ⁊ honis¬
ta. Non confundar
dicõ: s inom̃i fidir¬
tia. q̃ sicut semꝑer.
atempore ꝯsisationis
in uincłis laboro.xͦ.¬

Expanded text:
quantam salutem exspecto, et in praespero. Et hoc firmiter spero, quia in nullo statu, confundar, ut aliquo modo cedam a praedicaconfundi, quia et spes promissionis magna et res vera et honesta. Non confundar dico, sed in omni fiducia, quae sicut semper tempore conversionis in vinculis laboro
Abbreviated transcription (Latin):
liesTAz uoluntatẽ. bone oꝑati¬
oni adiũctã. Noñ enĩ tã gaudet᷑ sub¬
uentũ. esse neccessitati. qͣm illoꝵ gra¬
tulatur fecũditati. Dascerne int̾ datũ
⁊ fructũ. Datũ ẽ res ip̃a q̃ datur. ut
nũmꝰ. potus. cibus. ⁊ huiusimͦi. fructꝰ
aũ oꝑabona. ⁊ recta uolũtas datoris.
Unde dñs in enuangłio ñ ait sĩpło.
Qui recipit iuftũ uł ꝓpham: s add̾:
in nomine iusti uł ꝓpħe. In hoc nota¬
tur fructus. suscipere ꝓpham uł iustũ
datũ est. In nomine iusti uł ꝓphete
hoc facere. fructus ẽ. helyam pauisse le¬
guntur coruus ⁊ udua. s per corm̃
qui non in nomine iͦti dato: pascebat᷑.
ꝑ uiduam. fructu q̃ sciebat qd̾ hõinẽ
dei pasc̾et. ⁊ pp̃ hoc pasc̾et. Non gͥ q̃ro
datum. s fructũ donationis babun.

Expanded text:
luntatem bonae operationi adjunctam. Non enim tam gaudet subventum esse suae necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum et fructum: datum est res ipsa quae datur, ut nummus, potus, cibus et hujusmodi. Fructus autem, opera bona et recta voluntas datoris. Unde Dominus in Evangelio non ait simpliciter: Qui recipit justum vel prophetam; sed addit, in nomine justi vel tae , suscipere prophetam vel justum, datum est in nomine justi, vel prophetae; hoc facere, fructus est. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et propter hoc pasceret. Non igitur quaero datum, sed fructum donationis, a
Abbreviated transcription (Latin):
cauistis. s ⁊̃
thessalonicã
michi semel
neccessaria in
usum. pret̃
dum est
uos bene fecis¬
se. ñ ut ego un¬
hoc est qd̾ ait.¬

Expanded text:
cavistis; sed Thessalonicam mihi semel necessaria in usum, praeter dum est. vos bene fecisse, non ut ego imhoc est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
dit bona esse:
que receperũt
git deo dicens.
Grãs agimus
deo ⁊ patri. qͥa
⁊ potest ⁊ uult.
orantes ꝓ uobis
rit crescatis in
melus. audien¬
des. Ecce hic os¬
tendit. unde gͣ¬
tias agrt. ⁊ est
ordo. gr̃as agi¬
mus: audientes
fidẽ ur̃am esse
creditis ipsũ:
esse. ⁊ audientes
dilectionẽ qͣm
habetis. ñ uti¬
q ociosam. s
oꝑis exhibitio

Expanded text:
dit bona esse quae receperunt git, dicens: Gratias agimus Deo Patri, quia et potest, et vult. orantes pro vobis, ut crescatis in melius, audientes. Ecce hic ostendit unde gratias agit. Et est ordo. Gratias agimus audientes fidem vestram esse creditis Christum esse; et audientes dilectionem quam habetis, non utique otiosam, sed operis exhi
Abbreviated transcription (Latin):
uangłii .i. ⁊
quã pͥus intel¬
lexistis. qd eu¬
uangłiũ. non
uos primi ha¬
buistis. s per
alios: ꝑuenit
ad uos neoso¬
li habetis. Uñ
pure ⁊ uere.si¬
cut ꝑme ⁊ ali¬
os ꝑuenit in
uniu̾sũ mun

Expanded text:
molumento, sed quam prius intellexistis: Quod Evangelium, non vos primi habuistis, sed per alios pervenit ad vos, nec soli habetis. Undepure et vere sicut per me et alios venit in universum mun
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ habetis
ficite usq ad eos.
foris .i. extra eccłiam. E aute conu̾sand̃
est int̾ ꝑfidos ne scandalizentur. ne fi¬
at eis occ̃o blasphemandi. ⁊ ne inciten¬
tur ad ꝑsequendũ. Sapient̾ ãbłatedico.
ñ impedientes. s redim̃tes tẽpꝰ .i. aliqͥ¬
bus mõis p̾parantes oportiruitatẽ p̾di

Expanded text:
m habetis, proficite usque ad eos foris, id est extra Ecclesiam. Caute conversandum est inter perfidos ne scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate dico, non impedientes, sed redimentes tempus, id est aliquibus modis praeparan
Abbreviated transcription (Latin):
solub̾.i. sccsm sp̃ualẽ intellectũ ipsius
illũd carnale. ⁊ sp̃uale. illud tempo¬
rale: hoceternum.¬
Contestatur

Expanded text:
secundum spiritualem intellectum ipsius illud carnale, hoc spirituale; illud temprale, hoc aeternum.Contestatur
Abbreviated transcription (Latin):
ne prime natiutatis. uł sp̃e ꝯu̾sionis.
Omnis homo anteqm sit xp̃iamis: de¬
bet putari ꝓximus. Non enĩ nosti qͣlis¬
membra alt̾alterius mincẽ subserui¬
endo. Dem̃ multas neteris hominis
a quib dehortatur. ⁊ econtra: multas
noui: ad quas exhortatur partes enu¬
Umerat diceNs.¬

Expanded text:
ne primae nativitatis, vel spe conversionis omnis homo antequam sit Christianus debet putari proximus. Si enim nosti qmembra, alter alterius invicem, subserviendo. Deinde multas veteris hominis a quibus dehortatur, et econtrario multas novi ad quas hortatur, partes enumerat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ illud. qd̃ cũ filius egyptie¬
Eluis  luderet cũ ysaac indignata
sit sara. uidit᷑ ꝑueros simul ludentes
⁊ dixit. Cice an. ⁊c̃. Nuid ẽ h  Nuid
enĩ mali fec̾at hysmahel puero ysa¬
ac: Quia ludebat cũ illo: S illa lusio:
illusio erat. Illa illusio deceptionem
significabat. Illũ lusũ sara intellex̃.
tio est. qr sciens se hr̃e alia negocia q̃
mo ludens cũ illo ⁊ fraudes facit. Sic
⁊ mͦ plus ꝑsequũt᷑: qui nos illudendo
prĩs. nͨ ñ ⁊̃ heretici ⁊ filii eoꝵ. Om̃es
⁊̃ qui in eccłia t̾renã felicitatẽ quert̃
a dño adhuc ad hismahel ꝑtinẽt. Ip̃i
sunt. qui contradicunt sp̃alib ꝓficien¬
tibus. ⁊ detrahunt illis.⁊ hñt labia in¬
iqua. ⁊ linguas subdolas. gͦ ysaao cum
el. isti sursũ uolũt ascendere. illi deorsũ
illi conantur pennas euelłe. Et sic̃ isti
tes. filii sunt ꝓmissionis ꝑtinentes. ad
Hon enim he

Expanded text:
tantum illud quod cum filius Aegyptiae luderet cum Isaac indignata sit Sara, vidit pueros simul ludentes; et dixit: ejice, etc. Quid est hoc? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio illusio erat, illa lusio deceptionem significabat; illum lusum Sara intellexit,tio, quia sciens se habere alia negotia quae mo ludens cum illo et fraudes facit. Sic et modo plus persequuntur qui nos illudendo Patris, necnon et haeretici et filii eorum. Om qui in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Domino, adhuc ad Ismaelem pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua, et linguas subdolas. Ergo Isaac cuel. Isti sursum nolunt ascendere, illi deorsum illi conantur pennas evellere. Et sicut istes, filii sunt promissionis pertinentes ad nNon enim h
Abbreviated transcription (Latin):
uidee. ob hoc q cesarẽ applłauit. Nã
cũ uenisset romã. duob annis man¬
diaboli. qui sicut dit ꝑetrus tanquã¬
leo rugiens. circuit q̃rens quẽ deuo¬
ret. Qui cũ ñ potest aiusticia remo

Expanded text:
Judaeae, ob hoc quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Romam duobus annis manest diaboli, qui, sicut ait Petrus, tanquam rugiens circuit quaerens quem devoret . Qui cum non potest a justitia remo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis grãs a¬
gere ⁊orare.
hic determi¬
nat. de die iu¬
dicii. obsecrãs
eos ne leuit.¬
⁊ facile dead¬
uentu dñi
.&. ĩminenti
opinionem
reciꝑiant. ulꝰ
treantur.e.¬

Expanded text:
 eis gratias agere et orare: hic determinat de die judicii, obsecrans eos ne leviter et facile de adventu Domini quasi imminenti opinionem recipiant, vel terreantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uolui uenire¬
luti adu̾sat᷑:¬
sit apłm impediri. ne ueniret ad eos.
ad maiorẽ coronã istorũ ẽ si steterint
¶eo absente
uenire uolui¬
uł id̾o sathanaᷤ
impediuit. qr¬

Expanded text:
olui venireluti adversatuisit Apostolum impediri, ne veniret ad eos. Ad majorem istorum est, si steterint eo absente. venire voluiel ideo Satanas impedivit, q
Abbreviated transcription (Latin):
qua uera int̾misceat. Uera gͦ falsis
inordinate permixta: in una dispu¬
tatione. uł narratione. uelut in uniꝰ
corpore coloris aparentia: leꝑre ꝯꝑan¬
tur hũana corꝑr diu̾sis colorib ua¬
rianti: atq macłanti. tales uitandi
sunt. sic̃ ħ docet apłs. Nolite abtuci dico:
Optimũ enĩ¬

Expanded text:
go falsis inordinate permista in una disputatione vel narratione, velut in unius coloris corpore apparentia; leprae comparantur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: Nolite abduci, dico: Optimum en
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ ꝑegiis uti. ꝑ̃dicabãt
aliqui ñ esse pͦ¬
ere. s bonũ esse. alii uͦ sr̃sticiose dicebãt
abstinendũ esse quib  cybis. qͦs lex ꝓ¬
hibet. qͦsdã ꝯtedens. qui escar̃ distr̃a
⁊ obs̃uatione młtos seducebãt. ccͣ qͦs
omẽs apłs agit hic dicens: Doctrinis

Expanded text:
dicabant aliqui non esse pere, sed bonum esse. Alii vero superstitiose dicebant abstinendum esse a quibusdam cibis quos lex prohibet, quosdam concedens qui escarum differentia et observatione multos seducebant, contra quos omnes Apostolus agit hic, dicens: Doctrinis
Abbreviated transcription (Latin):
.a qr ħ bona
sunt uobis:
⁊ñ inftat dies
statẽ ĩmobiles
infide. ⁊ ut ste-¬
ditiones qͦs¬
tis. usq ad intellectũ siue ꝑsermonẽ

Expanded text:
a haec bona sunt nobis, on instat dies state immobiles in fide. Et ut stditiones quatis usque ad intellectum, sive per sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
s consenserunt iniqͥ¬
iudicentur. qui int̾im ocołte iudican¬
tur. Uñ ait. Mutet illis d̾s ⁊c̃. Nͥãd̾s
diabłm ista facere ꝑmittit. iꝰto ip̃e uidi¬
cio. ꝗͣmꝰ faciat ille: iniquo malignoq
seducti iudicabuntur. s iudicati iu

Expanded text:
sed consenserunt inijudicentur, qui interim occulte judicantur. Unde ait, 207 mittet illis Deus, etc. Quia Deus diabolum ista facere permittit, justo ipse judicio, quamvis faciat ille iniquo et maligno seducti iudicabuntur. Sed iudicati se
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ spes est nob̾.
consolamini
uos in hac mi¬
seria inuicem
alii alios de mor¬
te suoꝵ dolen¬
tes. ⁊ edificate.
nescientes Alter¬

Expanded text:
 spes est nobis, consolamini vos in hac miseria invicem, alii alios de morte suorum dolentes, et aedificate nescientes alter
Abbreviated transcription (Latin):
.ĩ. tanto affcũ:
qnͣto: ꝑat̾ filioᷤ
⁊consolantes
uos. siquis ur̃m
de pecc̃o. uł de
alio desolatus
erat. testificati
timonio ip̃oꝵ
uimꝰ. ut ambu¬
letis ꝑficiendo
dignẽ do. seqñ¬

Expanded text:
 tanto affectu, quanto pater filios, et consolantes vos, si quis vestrum de peccato, vel de alio sollicitus erat. Testificati timonio ipsorum vimus, ut ambularetis, proficiendo, digne Deo, seque
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ sustinuit.
uat irã. sic̃¬
diu patitur. Ostenderet dico: ad in¬
formationẽ eoꝵ quicdituri sũt ilii.
.i. ut mei exẽꝑli forma p̾bita. nullus
desperet de inmanitate sceleris. qͥ cre¬
dat illi. Quid enĩ faciet amico: qui ħ
fecit inimico: Gredituri sũt dico ten¬

Expanded text:
stinuit vat iram, sicdiu patitur. Ostenderet, dico, ad informationem eorum qui credituri sunt illi, id est ut mei exempli forma praebita, nullus desperet de immanitate sceleris qui credit illi. Quid enim faciet amico, qui hoc fecit inimico? Credituri sunt dico, ten
Abbreviated transcription (Latin):
tractabiłꝰ est quis. fides. de inuisibili¬
bus certitudo. modestia. qd̾ modum
in dictis. uł in factis seruat. ꝯtinenci¬
a. qd̃ ⁊̃ a licitis abstinet. castitas. qñ
recte utitur licito. Adtende qd̾ in enu

Expanded text:
ilis est quis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel in factis servat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit .i. caritatẽ. Qu̾e enĩ alia int̾
fructũ sp̃o debuit ten̾e pͥmatũ. nisi
caritas: sine qua uirtutes cetere. ñ
reputabuntur esse uirtutes. ⁊ ex qͣ
nascuntur uniu̾sa bona. Dem secũ¬
tirr membra. ex isto capite exhorta.
ñ pꝰsunt ꝓdeẽ. Non enĩ bene gaudet:
qui ñdiũgit bonũ uñ gaudet. ñ ht̃
patẽ ueram cũ aliquo. nisi eũ diligat
ñ ẽ longanimis ꝑseũant̾ expectando
nͥ ferueat diligendo. Non ẽ benignꝰ
nͥ diligat cui opitulatur. n ẽ bonus
nͥ se ⁊ alios diligendo ñẽ salubriter.
nͥ ea fide q̃ ꝑ dilectionẽ operatur. ñ ÷
mansuetꝰ. cui diletio ñ moderatur. ñ
continet se quis ab eo unde turbatur:
nisi diligat uñ honestatur. Merito igͣ
caritatẽ sic sepe ꝯmendat .a. sola sit p̃ci¬

Expanded text:
e enim alia inter fructus spiritus debuit tenere primatum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta untur. Non enim bene aliquis gaudet, qui non diligit bonum unde gaudet. Non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat. Non est longanimis perseveranter exspectando nisi ferveat diligendo. Non est benignus, nisi diligat cui opitulatur. Non est bonus, nisi diligendo. Non fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur. Non est manscontinet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praeci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gaudebo xp̃i predicatuir. que¬
cumq sit p̾dicantiũ intentio. ⁊ non
solũ nunc. sed ⁊ post gaudebo .s. in fu¬
turo. uł ita. supradixit tribulatione᷑.
suas esse ad ꝓfcm̃ euringłii. Hoc dic̃
.i. gaudeo de malis meis. uł de ꝓfectu¬

Expanded text:
i praedicatur, quaepraedicantium intentio. Et non solum nunc, sed et post gaudebo, scilicet in futuro. Vel ita: Supra dixit tribulationes suas esse ad profectum Evangelii, hic dicit et gaudeo. Ideo de malis meis gaude
Abbreviated transcription (Latin):
minia aũ. Aouin¬
git hic patienciam:
lum cum metu oꝑe¬
ita omnia facite ut
sitis sine querela. qnͣ
simplices ñ duplices.
ut qui duobus dñis
seruire uolunt. ccͣ qd̾
dictũ ẽ. Non potestis
deo seruire ⁊mãmo¬
nez Simplices dico:
situt filii dei. Sicut
enĩ d̾s simplex est.

Expanded text:
mnia autem. Adjungit hic patientiam hlum cum metu opeIta omnia facite ut sitis sine querela, quansimplices, non duplices ut qui duobus dominis servire volunt. Contra quod dictum est: Non potestis Deo servire et mammonae . Simplices, dico, sicut filii Dei. Haimo Sicut Deus simplex est,
Abbreviated transcription (Latin):
ros estote sine rep̾hen¬
sione. ut ñ sit in uob
qd̃ pateat rep̾hensio¬
ra. ⁊ hoc ideo hortor:
.i. maloꝵ qui rectum
ordinẽ deprauant ⁊ ꝑ¬
uertunt. qui dicuntur
natio. quia non sunt
renati ex aqua ⁊ sp̃u
cere debetis doctrina.
⁊ uita .i. ad hoc estis
constituti ut luceatis.
⁊ ideo decet uos esse sñ
reprehensione lucetis
dico. sicut luminaria
fixa in celo lucent in
mundo. sic ⁊ uos sol
mundi estis. quos illm̃¬
nat lux uera. ⁊ hoc ĩo:
qr estis continentes.
uasa euungłii. sicut il¬
la dn᷑r continere ra¬
tionẽ uite animal.
Luminarib bene scos
comꝑat. Sicut enim
stella celi ñ extinguit
nox: sic mentes fideli¬
um adherentes celo.¬
.i. sacre scripture. non
obscurat mundana
iniquitas. Et sĩt illa
de ip̃is. suos tñ incelo cursus ñ obli¬
quant nͨ tardant. Ita sc̃ii quoꝵ ou̾sat̃o
in celis ẽ. p̃p̃ malamundi q̃ despitiũt
uł falsa. que confinguantur in ip̃os
lucẽrerbi. ⁊ uite exemplũ nullo mͦ

Expanded text:
ros estote sine reprehensione, ut non sit in vobis quod pateat reprehensioni. Et hoc ideo hortor, id est malorum, qui rectum ordinem depravant et pervertunt: qui dicuntur natio, quia non sunt renati ex aqua et Spiritu lucere debetis doctrina et vita, id est ad hoc estis constituti ut luceatis. Et ideo decet vos esse sine reprehensione. Lucetis, dico. Sicut luminaria fixa in coelo lucent in mundo, sic et vos sol mundi estis quos illuminat lux vera. Et hoc ideo quia estis continentes vasa Evangelii, sicut illa dicuntur continere rationem vitae animalis. Luminaribus bene sanctos comparat. Sicut enim stellas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium adhaerentes coelo sacrae Scripturae non obscurat mundana iniquitas, Et sicut illa de ipsis, suos tamen in coelo cursus non obliquant nec tardant: ita sancti, quorum conversatio in coelis est , propter mala mundi quae despiciunt; vel falsa quae confingantur in ipsos, lucem verbi et vitae exemplum nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scribit paulus phile¬
moru colossensi. qui nulla ec¬
cłiastice ministrationis. p̃ditꝰ
erat dignitate: s uir laudabilis in ple-¬
be. cui familiares litt̃as mittit. ꝓ one¬
simo seruo suo. qui cũ dãpno eiꝰ fugerat
s ab apło audito enuangłio: baptizatꝰ
est. cui ⁊ ueniã dep̾cabatur apłs. scribens
ei aroma de carcere. Et est intentio apłi
implorare ueniam onesimo: apud phi¬
lemonẽ. Modꝰ tał. Oriꝰ salutat illũ cũ
uxore ⁊ filio. Dem agit gr̃as deo de bo¬
nis eoꝵ ⁊ m̃dans fidẽ ⁊ caritatẽ eorum.
Postea phylemonẽ obsetrat. cũ ei im¬
perare posset: ut onesimo parcat. ⁊gra¬
c̃ias deõ agat. qr talẽ illũ recipit. ut ñ
seruũ estimet. s dilectissimũ fcẽm. De¬
iñ dicit: ut paret sibi hospiciũ. sꝑan¬
ti ad ip̃m ire. Premitit uͦ salutãtio

Expanded text:
Epistolam scribit Apostolus Philemoni Colossensi, qui nulla ecclesiasticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro Onesimo servo suo, qui cum damno ejus fugerat; sed ab Apostolo audito Evangelio baptizatus est, cui et veniam deprecatur Apostolus, scribens ei a Roma de carcere. Et est intentio Apostoli implorare veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis: Prius salutat illum cum uxore et filio. Deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum. Postea Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recipit, ut non servum aestimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit ut paret sibi hospitium speranti ad ipsum venire. Praemittit vero salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
in or̃onib habitis de hoc: ut ꝯmu.
fidei tue .i. oͣꝑatio fidei qua seruis xͦ¬
fiat et̾ni: ut illud: expectetur in p̾¬
cũ cognitione fiat bonitatis .i. uͭ ta¬
li mente oꝑetur. ut in futurũ expec¬

Expanded text:
in orationibus habitis de hoc, ut omnes fidei tuae, id est operatio fidei qua servis aeterni, ut illud exspectetur in prcum cognitione fiat bonitatis, id est, ut tali mente operetur, ut in futurum inde exspec
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i mͥ miser̃t.
q̃onib illis. Ex hoc loco in¬
PQ telligimꝰ. qd gñases sunt ins¬
sp̃u errastis olim. dicite archippo.
stiũ .i. esto sollicitꝰ.¬

Expanded text:
ipsi mihi miserunt, onibus illis. Ex hoc loco intelligimus quod generales sunt insspiritu errastis olim, dicite Archippo: st esto sollicit
Abbreviated transcription (Latin):
conturbat uos. Ego¬
ofr̃s p̾dicando lega
adhuc. ut olĩ feci.
a ꝑseudo istã seruitutem¬
patiM Galathis ꝑsuad̾e̾ uolentib
qd̃ ali. cͥcũcisionẽ p̃dicaret. s ñ eis fa¬
cile aperire snĩam suã uellet. si inqͣm
nes enĩ creberrimas sustinuit auide¬
is. eo qd̾ docet credentes de gñtib ñ de¬

Expanded text:
conturbat vos. Ego fratres, praedicando legaladhuc, ut olim feci, a pseudo istam servitutem Galatis persuadere volentibus, quod alibi circumcisionem praedicaret, sed non eis facile aperire sententiam suam vellet. Si, inquam, nes enim creberrimas sustinuit a Judaeis, eo quod doceret credentes de gentibus non de
Abbreviated transcription (Latin):
nalet uirtꝰ.
hic monet ñ
erubescere: ad
qd̾ ualet di
dedit sp̃m di¬
lectionis ⁊ dis¬
cretionis. No
nec crubescẽ¬
dũ esse in ꝓ¬
fessione. non
ẽ enĩ. uñ eru¬
bescatur in
ea. qr si uisus
gestis t̃n apꝑa¬
ruit ds̃ ⁊ si
crueifixus ẽ
eum nube: in celum ascñdit. Ubi ergo
putatur imbecillitas: ibi apparet po¬
tencia. neq erubescas meuinctũ pro
predicatione eiuingłii huiꝰ. qr in hoc

Expanded text:
valet virtus. Hic monet non erubescere, ad quod valet dildedit spiritum dilectionis et discretionis, nolnec erubescendum esse in professione. Non est enim unde erubescatur in ea, quia si visus gestis tamen apparuit Deus, et si crucifixus eum nube, in coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas, me vinctum, pro praedicatione Evangelii ejus, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
licitiorem eũ faciat: ⁊ ad obediendũ
prõptiorẽ uent᷑m se ad illũ significat:
subdenz
Simul autẽ
⁊ para michi
hospicium.¬

Expanded text:
licitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad illum significat, subdens: Simul autem et para mihi hospitium
Abbreviated transcription (Latin):
concubinis q̃
ꝑatio inseruo salomonis. Tunc enĩ
t̾rib uida. q̃ erat regia ⁊ tͥb beniamm.
⁊ trib leui. q̃ erat sac̃dotalis. reman¬
serunt simul non recẽdentes a ierłm.
⁊ atẽplo.⁊ ego natus ex hebreis ꝑen
gente mea. Notã. qd hebrei dicunt᷑
ꝓ labrahei. mutata litt̾a ab abraham
un origo trahitur. non abheber. Hoc
autẽ august̾. retractar ita dicens. Qd̃
dixi ex abraham cepisse gentẽ hebreo¬
rum. Est quidẽ ⁊̃ hoc credibile. ut hebͤi
uelut habrahei. dicti esse uideantur.
S ex illo ueriꝰ intelligunt᷑ appellati. qͥ
nõcatur heber. tanqͣm hebrei. ⁊ sũ scd̃m
legẽ. in qua egregius fui phariseus .i. ñ
contẽptibili plebi ãmixtus s nobilita¬
te ab aliis seggregatus. atq pͥmarius.
Primarii erant qͥdã. ⁊ eiͣ. ad nobilitatẽ
ĩudaicam seggregati. ñ contẽptibiliple¬
bi cõmuxti. qui dicebantur phariser
t̃pretari. qui sicut latine egregus dr᷑.¬

Expanded text:
concubinis, quseparatio in servo Salomonis. Tunc enim tribus Juda quae erat regia, et tribus Benjamin, et tribus Levi quae erat sacerdotalis remanserunt simul non recedentes a Jerusalem et a templo; et ego natus ex hebraeis pargente mea. Nota quod Hebraei dicuntur pro Abrahaei mutata littera ab Abraham, unde origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Augustinus retractat ita, dicens: Quod dixi ex Abraham coepisse gentem eorum, est quidem et hoc credibile, ut Hebraei velut Abrahaei dicti esse videantur. Sed ex illo verius intelligantur appellari qui vocabatur Heber, tanquam Hebraei. Et sum secundum legem; in qua egregius fui. Pharisaeus, id est non contemptibili plebi admistus, sed nobilitate ab aliis segregatus atque primarius. Primarii enim quidam, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati erant, non contemptibili plebi misti, qui dicebantur Pharisaei. terpretari: qui sicut Latine egregius d
Abbreviated transcription (Latin):
qiud enĩ erat. qd̾ begi mee adu̾sarium
uideretur impatient̾ ferebã: acriter in¬
sequebar. hoc apud uideos erat nobłi¬
tas. s apud̾. xp̃m: q̃ritur humilitas.
deo ibi iste saulus dicebatur a saule.
non animum. q̃ timore non amore
seruire facit. conu̾satꝰ sũ sñ q̃rela .i. sñ

Expanded text:
id enim erat quod legi meae adversarium videretur impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos erat nobilitas, sed apud Christum quaeritur humilitas. Ideo ibi iste Saulus dicebatur, a Saule non animum, quae timore, non amore servire facit. Conversatus sum sine querela, id est sine
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. ⁊ eramꝰ natura filii ire. tał iꝰtuꝰ
erat: sccłm legẽ. malũ erat talẽ iꝰticiã
sectari. ⁊ qͥd̾ in eo fuit sñ q̃rela. hoc de
illo magnam faciebat q̃rebat

Expanded text:
rnis, et eramus natura filii irae . Talis justus erat secundum legem. Malum erat talem justitiam sectari, quia quod in eo fuit sine querela; hoc de illo magnam faciebat querelam.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit. hominẽ
.s. octaua die cir¬
cumcidi cultel¬
lo petrino. In¬
miens q̃d̾ post
tempus .uii. di¬
erũ. in octauo
circumcidemur¬
ab omni corrup¬
ꝑe. ⁊ sum ex ge¬
pr̃oselitus. non
aduena. ad ꝑo

Expanded text:
cipit hominem, scilicet octava die circumcidi cultello petrino. Innuens quod post tempus, VII dierum in octavo, circumcidemurab omni corrupEt sum ex geproselytus, non advena ad po
Abbreviated transcription (Latin):
est gñitꝰ. alia sunt creata. añ que om¬
nia ip̃e ẽgñitꝰ. Hic ostendr coeter nꝰ
pr̃i. ⁊ uere genitus est añ omnẽ crea¬
turã. qr in ip̃o .i. per ip̃m unu̾sa con¬
dita sunt. Ecce hic ostñdr᷑ coommp̃c
pratri. ⁊ ita in nullo filiꝰ ẽ minor pa
tre. uniuersa dico: que sunt in celis ⁊
angłi ⁊ anime. Siue throni. siue do.¬

Expanded text:
est genitus. Alia sunt creatura ante quae omnia ipse est genitus. Hic ostenditur coaeternus Patri. Et vere genitus est ante omnem creaturam, quia in ipso, id est per ipsum, universa condita sunt. Ecce hic ostenditur coomnipotens Patri, et ita in nullo Filius minor est Patre. Universa dico, quae sunt in coelis et angeli et animae. Sive throni, sive do
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ qualis i¬
mago est filiꝰ.
go dei in filio.
ał̾r in homĩs¬
unago regis
in nũmo. Ałr¬
infilio. Nos
sumꝰ numimꝰ: inqͦ
ymago dei est.
quri hoc ẽ qd̾ p̃r.

Expanded text:
n qualis imago est Filius. go Dei in filio, aliter in homimago regis in nummo, ain Filio. Nos sumus nummus, in imago Dei est; qui hoc est quod Pater.
Abbreviated transcription (Latin):
illos duos ppłos. hĩc¬
tria. solũens remo¬
ydolatriam agentib¬
ecretis euaqui paries dͦr mace¬
rie. qr ñ erat stabilis
Tneq robustus. Elt .n.
mac̾ia. congeries la¬
uos Con pidũ sine cemento.
ut fit circa ortos. Pa¬
qui facile destrueret᷑.¬
nouo Hõle da gentiũ ab ydolatͥa
conuertit. Medius¬
faciens Pa autẽ erat ut neuter
ppłs alt̾i concordaret.
erant inimicicie. ira.
ambos in uno destructo pari¬

Expanded text:
illos duos populos, hitria solvit, remoidololatriam a gentibus: qui paries dicitur maceriae, quia non erat stabilis neque robustus. Est enim maceria congeries lapidum sine caemento, ut fit circa hortos. Pqui facile destrueretet corda gentium ab idololatria convertit. Medius autem erat ut neuter populus alteri concordaret. erant inimicitiae, ira, quae abolitae sunt destructo pari