comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ate. illi mortui sunt. Le .ui.¬
arrauerunt ut absconderent
muscipulas. dixerunt. quis ui¬
debit eos : Latere putabant eum.
quẽ occidebant: latẽre dm̃. Ecce pu¬
ta. Homo erat xp̃c sicut ceteri ho¬
mines: Neciebat quid de illo cogita¬
retur. Numqͥd & d̾s nec̾it: O cor
humanum. quare tibi dixisti. quis ui
tes scrutationes. id est acerba & acuta
consilia. Hon tradatur ꝑ nos. sed ꝑ
discipłm suum. Nec occidatur a nobis.
sed a iudice. Totũ nos faciamꝰ. & nichil
fecisse uideam᷑. & ubi est clamor lin¬
guȩ. crucifige crucifige: Sic cȩci estis.
ut & surdi sitis. Simulata innocentia.
non est innocentia. Simulata ȩquitas
ñ ẽ ęquitas. sed duplex iniquitas : qͥa
& iniquitas est & simulatio. Ibi gͦ isti
defecerunt scrutantes scrutationes.
Quanto acutius sibi excogitare uide¬
bant᷑. tantomagis deficiebant. quia a
lumine ueritatis et ȩquitatis in ꝓfun-¬
da consiliorum malignoꝵ demerge¬

Expanded text:
ate, illi mortui sunt. 10. Nate, illi mortui sunt. 10. Narraverunt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occidebant, latere Deum. Ecce puta, homo erat Christus, sicut caeteri homines; nesciebat quid de illo cogitaretur: numquid et Deus nescit? O cor humanum, quare tibi dixisti, Quis vidtes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt scrutantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum demerge
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Si non obedieris. & si est quod
suadeat. quod delectet ad malum.
non obtemperando facis ut non
regnet quod est. & ita fiet postea
ut non sit quod erat. quando cum
absorbebitur mors inuictoriam. cũ
corruptibile hoc induerit incorrup¬
tionẽ. Ibi non erit quod tibi repu-¬
gnet. non erit quod te aliud delec-¬
tet. nisi ds̃. Ergo & isti iudȩi inuide-¬
runt dño. delectabat eos principatꝰ.
Quidam uidebant sibi ab eo auferri
principatum. & ex delectatione sua
rebellauerunt aduersus dñm. Qui
si rebellassent aduersus delectationẽ
suam malam. ip̃sam inuidentiã uin-¬
cerent. nec uincerentur abea. & ẽẽt
illis dñs saluator qui uenerat ut sal¬
uaret. Nunc autem fauerunt febri.
repugnauerunt medico. Quicqͥd sug¬
gerebat febris faciebant. quicqͥd iube¬
bat contra medicus. negligebant. Er-¬
go illi magis occisi sunt. non dñs. Nã
in dño mors occisa est. in illis iniqui¬
tas uixit. Uiuente autẽ in se iniqui¬

Expanded text:
ejus . Si vero non obaudieris; etsi est quod ejus . Si vero non obaudieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus. Ergo et isti Judaei inviderunt Domino; delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione sua rebellaverunt adversus Dominum: qui si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggerebat febris, faciebant; quidquid jubebat contra medicus, negligebant. Ergo illi magis occisi sunt, non Dominus: nam in Domino mors occisa est, in illis iniquitas vixit; vivente autem in se iniquit
Abbreviated transcription (Latin):
tirmauerunt sermonẽ malignũ. Non
dño. sed sibi. Quomͦ enim non sibi.
cum dicant suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os:
Quod gͦ firmauerunt. sibi firmaue¬
runt. quia ipsa uox est alibi. fodert̃
ante faciem meam foueã. & incider̃t
in eam. Dñm mors non occidit. sed ip¬
se mortem. Illos autem iniquitas occi¬
dit. quia noluerunt occidere iniqui
tate. Noli autem querere occidere mi¬
quitatẽ. tamquã aliquid extrate.
Ad teipsum respice. Uide qui tecum
pugnet. & caue ne expugnet te. Ini¬
quitas tua. inimica tua interfecta
non erit. Ex te enim est. & anima
tua aduersus te rebellat. non aliud
aliquid. Ex quadam parte heres
deo. ex quadam parte delectaris ds¬
scło. Illud quo delectaris scło. pug¬
nat aduersus mentem: que coheret
tat. magnũ ad uitoriũ habet. Uincit
quod in illa sibi rebellat. ꝑseueret
in pugnando. Est peccatum in cor¬
pore tuo. sed non regnet. Non gͦ re¬
gnet inquit peccatum in ur̃o morta¬
li corpore. ad obȩdiendum desideriis

Expanded text:
irmaverunt sermonem malignum, non Domino, sed sibi. Quomodo enim non sibi, cum dicunt: Super nos, et super filios nostros? Quod ergo firmaverunt, sibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam. Dominum mors non occidit, sed ipse mortem: illos autem iniquitas occidit, quia noluerunt occidere iniquittate. Noli autem quaerere occidere iniquitatem tanquam aliquid extra te. Ad teipsum respice, vide quid tecum pugnet in te; et cave ne expugnet te iniquitas tua, inimica tua, si interfecta non erit: ex te enim est, et anima tua adversus te rebellat, non aliud aliquid. Ex quadam parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud quo delectaris saeculo, pugnat adversus mentem quae cohaeret tat, magnum adjutorium habet. Vincit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
digni qui illum haberent. & illũ ñ
haberent. Adhuc audi. quomͦ firma¬
uerunt sermonẽ malignum. Non in¬
uenio aliquid in isto homine ait iu¬
dex. quo dignus sit morte. Et illi qui
firmauerunt sermonem malignũ: san¬

Expanded text:
digni qui illum haberent, et illum non digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermonem malignum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo ignorantes eũ nichil nescire & oĩa scire.
& ad hoc uenisse. ut illi facerent qͦa se po¬
testate facere arbitrabantur. EcU¬
epente sagittabunt eum. & non
timebunt. firmauerunt sibiser¬
monẽ malignũ. Facta sunt tanta mi¬
racula. non sunt moti. ꝑstiterunt in
consilio sermonis maligni. Traditus
est ille udici. Trepidat iudex. & non
trepidant qui uidici tradiderunt.
Contremiscit potestas. & non contre¬
miscit immanitas. Uult ille lauare
manus. & illi inquinant linguas. Sed
quare hoc: firmauerunt sibi sermo¬
nem malignũ. Quanta egit pilatus.
quanta ut refrenarentur. qui dixit.
quid egit : Sed firmauerunt sibi ser¬
monẽ malignum. crucifige. crucifige.
Repetitio confirmatio est sermonis ma¬
ligni. Uideamus quomͦ firmauerunt
sibi sermonem malignũ. Regẽ ur̃m
crucifigam: Dixerunt. Non habemꝰ
regem. nisi cȩsarem. O fir mare sermo¬
nem malignum. Offerebat ille regẽ
filium dei. illi ad hominẽ recurrebant

Expanded text:
imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfirmaverunt sibi sermonem malignum. racula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem vestrum crucifigam? Dixerunt: Non habemus regem nisi solum Caesarem . Obfirmaverunt sermonem malignum. Offerebat ille regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant:
Abbreviated transcription (Latin):
arcum rem amarã. ut sagittarent
in abscondito immaculatum. Quod di-¬
xit intenderunt arcum. hoc est in abs-¬
condito. quasi fallentes insidiis. Nostis
enim quib dolis id egerunt. quem ad¬
modũ discipłm ei coherentẽ. peccunia
corruperunt. ut sibi traderetur. quo¬
mͦ falsos testes ꝓcurauerunt. quibus
insidiis & dolis egerint. ut sagittarent.
in abscondito immaculatũ. Magna iniqͥ¬
tas. Ecce de abscondito uenit sagitta.
Quam maculam fert. qui nec tantam
habeat maculam. quanta potest pun-¬
gi a sagitta: Agnus quippe immacu¬
maculȩ ablate sint. sed qui maculas
nullas contraxerit. Nam fecit multos
immaculatosdonando peccata. ipse
immaculatus non habendo peccata.
& non timebunt. O cor durũ. occide¬
re uelle hominẽ. qui mortuos susci¬
tabat. Repente. id est insidiose qua¬
si mnopinati. quasi non prȩuisi. Sum¬
lis enim nescienti erat inter ipsos do¬
minus. ignorantes qͥd nesciret. & qͥd sc̃iret.

Expanded text:
arcum, rem amaram, ut sagittarent arcum, rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immacumaculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. tabunt eum, et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret;
Abbreviated transcription (Latin):
te os suũ om̃s inimici tui: sibi lauert᷑
& fremuerunt dentibus: & dixerunt
deuorabimus. En ista est dies quam
expectabamus : inuenimus uidimus.
Fẽ fecit dñs quȩ cogitauit: comple¬
uit sermonẽ suum. quem preceꝑat
a diebus antiquis. Destruxit & non pe¬
percit: & lȩtificauit suꝑte inimicum:
exaltauit cornu hostium tuorũ. Sa de¬
Clamauit cor eorũ ad dnm: suꝑ muros
filiȩ syon. Deduc quasi torrentẽ lacri¬
ent & noctem non des requiem tibi.
neq taceat pupilla oculi tui. Ec .iiii.¬
Alinguas suas. Qui enim gladio
cominus pugnat. aꝑte pugnat: qui
sagittam mittit. fallit. ut feriat. Pri¬
us enim sagitta ꝑcutit: quã uenire
ad uulnus prȩiuidetur. S quẽ late¬
rent insidiȩ cordis humani: Nũqͥd
habebat. ut ei testimoniũ quisquam
ꝑhiberet de homine: Ipse enĩ sciebat
quid esset in homine. sicut eunange¬
lista testatur. Tamen audiamus eos.
& intueamur eos. quasi nesciente dño.
facere quod moliuntur. Intendert̃

Expanded text:
me os suum omnes inimici mei, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deuorauimus eam: enim ista est dies quam expectabamus : inuenimus, uidimus. Fecit Dominus quae cogitavit, complevit sermonem suum, quem praeceperat a diebus antiquis, destruxit et non pepercit, et laetificavit super te inimicum, exaltavit clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion deduc quasi torrentem lacri noctem non des requiem tibi neque taceat pupilla oculi tui Ct insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis humani? numquidhabebat ut ei testimonium quisquam perhiberet de homine? Ipse enim sciebat quid esset in homine, sicut evangelista testatur . Tamen audiamus eos, et intueamur eos quasi nesciente Domino facere quod moliuntur. Intenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
rens. & exauditus ẽ ꝓ sua reuerentia.
t quidem cũ esset łe. ix.¬
Sfilius dei. didicit ex his quȩ pas¬
sus est obȩdientiam. & consummatus
factus est omnib obtemperantibus
sibi causa salutis ȩternȩ. appellatus
a deo pontifex uixta ordinem melchi¬
sedech. De quo grandis sermo nobis¬
& interpretabilis ad dicendum. qm̃
imbecilles facti estis ad audiendum
Et enĩ cũ deberetis magistri e̾̃e ꝓpter
tempꝰ: rursũ indigetis. ut uos docea

Expanded text:
erentia et quidem cum esset Filius didicit ex his quae passus est oboedientiam et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech de quo grandis nobis sermo et ininterpretabilis ad dicendum quoniam inbecilles facti estis ad audiendum etenim cum deberetis magistri esse propter tem
Abbreviated transcription (Latin):
in his quȩ sunt ad dm. ut offerat do¬
na et sacrificia ꝓ peccatis. qui condo¬
lere possit his. qui ignorantes errant.
qm̃ & ipse circumdatus est infirmi-¬
tate. et ꝓpterea debet quemadmodũ¬
& pro populo. ita etiam & ꝓ semet ip¬
so offerre pro peccatis. Nec quis quã
sumit sibi honorem. sed qui uocatur
a deo tamquã aaron. Sic & xp̃e non
semet ipsum clarificauit. ut pontifex
fieret. sed qui locutus est ad eum. fi

Expanded text:
ut offerat dona, et sacrificia pro peccatis: qui condolere possit iis, qui ignorant, et errant: quoniam et ipse circumdatus est infirmitate: et propterea debet, quemadmodum pro populo, ita etiam et pro semetipso offerre pro peccatis. Nec quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo, tamquam Aaron. Sic et Christus non semetipsum clarificavit, ut pontifex fieret: sed qui locutus est ad eum:
Abbreviated transcription (Latin):
bo te. & consolabor te: uirgo filia syonᶜ.¬
Magna enim uelut mare contritiotua:
quis medebitur tui: Nun Prophetȩ
tui uiderunt tibi falsa & stulta: nec ape-¬
riebant iniquitatem tuam: ut & te ad
pęnitentiam ꝓuocarent. Uiderunt
autem tibi assumptiones falsas: & e-¬
iectiones. S amech Plauserunt suꝑ
te manib om̃s transeuntes ꝑuiam:
sibilauerunt & mouerunt caput su-¬
um suꝑ filiam ierłm. Heccine ẽ urbs

Expanded text:
bo te, et consolabor te, virgo filia Sionmagna est enim velut mare contritio tua: quis medebitur tui?  Nun.  Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones falsas, et ejectiones.  Samech.  Plauserunt super te manibus omnes transeuntes per viam: Sibilaverunt, et moverunt caput suum super filiam Jerusalem. Haecc
Abbreviated transcription (Latin):
q hoc illa crebro diceret. paulatim lux
que fuerat emissa subtracta est: sed is qui
subsecutus est odor remansit. Siq dies
secundus & tercius transiit: ut aspera fra¬
glantia odoris remaneret. Nocte gͥ qͣrta.
eandem magistram suam iterum uocauit.
Qua tiemente. uiaticum petiit & accepit.
N ec dum uero eadem redempta. uel alia eiꝰ
discipula a lecculo iacentis abscesserant:
& ecce subito inplatea. ante eiusdem cel¬
lulȩ ostium. dtio chori psallentium asti

Expanded text:
que hoc illa crebro diceret, paulatim lux que hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium consti
Abbreviated transcription (Latin):
illius cellulȩ spacium impleuit: & splendor
tantȩ claritatis emicuit. ut corda assisten¬
tium. in ȩstimabili pauore ꝑstringeret: atq
ut post ipse referebant. omne in eis corpꝰ
obrigesceret: & in subito stupore remane¬
rent.Cȩpit namq: quasi cuiusdam mag¬
ne multitudinis ingredientis sõnitus au¬
diri: ostium cellulȩ concuti. ac si ingredi¬
entium turba premeretur. Atq ut dice¬
bant intrantium multitudinem sentie¬
bant. sed nimietate timoris & luminis
uidere nil poterant: quia earum oculos.
& pauor de presserat. & ipsa tanti lumi¬
nis claritas reuerberabat. Quam lucem
protinus miri odoris ẽ fraglantiã subse¬
cuta: ita ut earum animum quia lux
emissa terruerat. odoris suauitas refoueret.
Sed cum uim claritatis illius ferre non pos¬
sent: cȩpit eadem romula assistentem sͥ
& trementem redemptam. suorum morũ
magistram. blanda uoce consolari dicens.
N oli timere mater: non morior modo. Cũ¬

Expanded text:
illius cellulae spatium implevit; et splendor illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
laudamus: quȩ adhuc artisex considerat¬
& limat. laudari iam audit. & tamen ea
tundere meliorando non desinit: hec
qͣm predirimus romula: ea qͣm greco
uocabulo. medici paralysin uocant. molestia
corporali ꝑcussa est. multisq annis in lectulo
decubans penȩ omni iacebat menbrorum of¬
ficiõ destitũta: nec tamen hȩc eadem eius m̃¬
tem adimpatientiam flagella ꝑdixerant.
Nam ipsa ei detrimenta menbrorum. facta
fuerant incrementa uirtutum: quia tanto
sollicitius ad usum orationis succreuerat:
quanto & aliud quod libet agere. neqͣqͣm
ualebat. Nocte gͥ quadam. eandem redẽp¬
tam qͣm prefatus sum. quȩ utrasq dis¬
cipulas suas. filiarum loco nutriebat: uo¬
cauit dicens. Mater ueni: mater ueni.
Quȩ mox cum alia eius condiscipula sur¬
rexit. sicut utrisq referentibus & multis
res eadem daruit: & ego quoq eodem tẽpr̃
agnoui. Cumq noctis medio. lectulo iacen¬
tis assisterent. subito celitus lux emissa. om̃e

Expanded text:
laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco ocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne
Abbreviated transcription (Latin):
pendens uita tua ante oculos tuos: &
timebis die ac nocte. & non credes uitȩ
tuȩ. Isti enim nichil in crucifixo dño
preter facinus suum cogitare potue¬
runt: habentes timorem non quo fi-¬
des uera iustificatur: sed quo consci¬
entia iniqua corquetur. Noster uero
intellectus quẽ sp̃s ueritatis illumi¬
nat. głam crucis cȩlo terraq radian¬
tem. puro ac libero corde suscipiat:
& interiori acie uideat quale sit qͦd
dñs ait. cũ de passionis suȩ loquere¬
tur instantia. Uenit hora. ut clari¬
ficetur filius hominis. Et infra. Nẽ
quid dicam: Pater saluũ me fac¬
ex hora hac. Sed ꝓpter hoc ueni in
hanc horam. Pater. clarifica filiũ tu¬
um. Et cum uox patris uenisset e
cȩlo dicens. & clarificaui. & iterũ cla-¬
rificabo: respondens iħc circumastan¬
tibus dixit. ⁊Ion ꝓpter me uox hȩc
facta ẽ: sed propter uos. Nunc iudi¬
cium est mundi. nunc princeps mun

Expanded text:
pendens vita tua ante oculos tuos, et pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torquetur. Noster vero intellectus, quem Spiritus veritatis illuminat, gloriam Crucis 228 coelo terraque radiantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora, ut clarificetur Filius hquid dicam? Pater, salva me ex hac hora. Sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica Filium tuum ; et cum vox Patris venisset e coelo dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo : respondens Jesus circumstantibus, dixit: Non propter me vox haec facta est, sed propter vos. Nunc judicium
Abbreviated transcription (Latin):
itum sed figuratum & mysticũ fuit :
ut uideis in xp̃m seuientibus ad com¬
patiendũ sibi. ei peregrimis occurre¬
ret: dicente apło. si compatim᷑ & con¬
regnabimus. ut sacratissimo saluato¬
ris obꝓbrio. non hebreus quisquã nec
israhelita. sed alienigena subderẽtur.
Phanc enim translationẽ a circũcisione
ad preputiũ. a filiis carnalib ad filios
spiritales. immaculati agni ꝓpitiatio.
& om̃ium sacramentoꝵ plenitudo transi¬
bat. Si quidem pascha nr̃m immolatus
est xp̃c. qui se nouũ & uerũ reconei-¬
liationis sacrificiũ offerens patri. non
in templo cuius iam erat finita reue¬
rentia. nec intra septa ciuitatis ob me¬
ritũ sui sceleris dituendȩ: sed foris ex
tra castra crucifixus est. ut ueterum
luictimarũ cessante mysterio. noua ho¬
stia imponerẽtur altari: & crux xp̃i
illa tantum species aspectui mentis
occurrat. quȩ fuit in oculis impiorũ:
quib ꝑ moysen dictum est. Et erit

Expanded text:
itum, sed figuratum et mysticum fuit, itum, sed figuratum et mysticum fuit, ut Judaeis in Christum saevientibus, ad compatiendum ei peregrinus occurreret, dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus : ut sacratissimo Salvatoris opprobrio, non Hebraeus quisquam, nec Israelita, sed alienigena subderetur. Per hanc enim translationem, a circumcisione ad praeputium, a filiis carnalibus ad filios spiritales, immaculati agni propitiatio, et omnium sacramentorum plenitudo transibat. Siquidem Pascha nosest Christus: qui se novum et verum reconciliationis sacrificium offerens Patri, non in templo, cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris et extra castra crucifixus est, ut veterum victimarum cessante mysterio, nova hostia, novo imponeretur altari, et crux Christi, illa tantum species aspectui mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit
Abbreviated transcription (Latin):
ut impleretur quod isaias ꝓpheta
preuiderat dicens: ecce natus est pu¬
er & datus est nobis fihius: cuius im¬
periũ suꝑ humeros eius. Cũ gͦ dñs
lignum portaret crucis quod inscep¬
trum sibi conuerteret potestatis.
erat quidem apud impiorum oculos
grande ludibrium: sed manifestabat᷑
fidelibus grande mysterium. quia glo¬
riosissimus diaboli uictor. & inimicarũ
uirtutũ potentissimus debellator. pul¬
chra specie triumphi sui portabat tro¬
pheum: et inuictȩ patientiȩ humeris
signum salutare ad orandum. regnis
om̃ib inferebat. tamquã & tunc ipsa
oꝑis sui imagine om̃s imitatores suos
confirmaret & diceret. Qui non acci¬
pit crucẽ suam & sequitur me: non
est me dignus. Euntib autem cum
iħu turbis ad locum penȩ : symon qui¬
dam cyreneus inuentus est. in quem
lignum supplicii tranfferretur a dño:
ut etiam tali facto presignaretur gen¬
tium fides. quib crux xp̃i non confu¬
sio erat fũtura. sed gła. Non gͦ fortu¬

Expanded text:
ut impleretur quod Isaias propheta praeviderat, dicens: Ecce natus est puer, et datus est nobis filius, cujus imperium super humeros ejus . Cum ergo Dominus lignum portaret 227 crucis, quod in sceptrum sibi converteret potestatis, erat quidem hoc apud impiorum oculos grande ludibrium, sed manifestabatur fidelibus grande mysterium: quia gloriosissimus diaboli victor, et inimicarum virtutum potentissimus debellator, pulchra specie triumphi sui portabat trophaeum; et invictae patientiae humeris, signum salutis, adorandum regnis omnibus inferebat; tamquam et tunc ipsa operis sui imagine omnes imitatores suos confirmaret et diceret: Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus . CAP. V. Euntibus autem cum Jesu turbis ad locum poenae, Simon quidam Cyrenaeus inventus est, in quem lignum crucis transferretur a Domino : ut etiam tali facto praesignaretur gentium fides, quibus crux Christi non confusio erat futura, sed gloria. Non ergo fortu
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam minabatur dicens per osee
fern moriendo subiit: sed resurgen¬
do dissoluit. Et ita ꝑpetuitatem moꝵ¬
tis incidit. ut eam de ȩterna faceret
temporalem. Sicut enĩ in adam om̃s
moriuntur: ita & in xp̃o om̃s uiuifi¬
nemo in carnalis uitȩ uetustate ꝑma¬
neat: sed om̃s de die indiem profici
dum in hoc corpore est. quo ꝓbatior
esse possit & melior. Qui autem ñ
proficit. deficit: & qui nichil adqui

Expanded text:
tentia minabatur, dicens per Oseamtentia minabatur, dicens per Oseamferni moriendo subiit, sed resurgendo dissolvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. Sicut enim omnes in Adam moriuntur, ita et in Christo omnes vivifinemo in carnalis vitae vetustate remaneat, sed omnes de die in diem proficiedum in hac vita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acqui
Abbreviated transcription (Latin):
deuotio celebraret. Nunc enim carna-¬
lum sacrificiorum uarietate cessante.
om̃s differentias hostiarũ. una corpo¬
ris & sanguinis tui implet oblatio.
qm̃ tu es uerus agnus di. qui tollis
peccatum mundi. Et ita ꝑficis in te
umuersa mysteria. ut sicut unũ ẽ
pro om̃i uictuma sacrificium. ita unũ
& ordo clarior lȩuitarum. & digni-¬
tas amplior senioꝵ. & sacratior est
unctio sacerdotum: quia crux tua
om̃ium fons benedictionũ. om̃ium
est causa gr̃arum. ꝑ quã credentibus
datur uirtus de infirmitate. gła de
obprobrio. uita de morte. Confitea-¬
mur gͥ dilectissimi quod beatus ma-
saluos facere. Hinc enim mirabilior
est erga nos miscđia dei. quod non
pro iustis neq ꝓ sc̃ĩs. sed ꝓ iniquis &
impiis xp̃c est mortuus: & cũ mor¬
tis aculeum recipere ñ posset natura
deitatis: suscepit tamen nascendo
ex nobis quod posset offerre ꝓ nobis.
Olim enĩ morti nr̃ȩ mortis suȩ po¬

Expanded text:
devotio celebraret. Nunc enim, carnaldevotio celebraret. Nunc enim, carnalium significationum varietate cessante, omnes differentias hostiarum una corporis et sanguinis tui implet oblatio: quoniam tu es verus agnus qui tollis peccatum mundi, et ita perficis in te universa mysteria, ut sicut unum est pro omni victima sacrificium: ita unum et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria de opprobrio, vita de morte. Nunc emur igitur, dilectissimi, quod beatus magim peccatores salvos facere . Hinc enim mirabilior est erga nos misericordia Dei, quod non pro justis, neque pro sanctis, sed pro iniquis et impiis Christus est mortuus : et cum mortis aculeum recipere non posset natura deitatis, suscepit tamen, nascendo ex nobis, quod posset offerre pro nobis. Olim enim morti nostrae mortis suae po
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. O mirabilis potentia crucis. o
ineffabilis gła passionis. in qua & tri-¬
bunal dñi. & iudiciũ mundi. & po¬
testas est crucifixi. Traxisti enim dñe
omĩa ad te: cũ expandisses tota die
manus tuas. ad plebem non creden¬
tẽ & contradicentẽ tibi. Confitendȩ
maiestatis tuȩ sensũ. totus mundus
accẽpit. Traxisti dñe omĩa ad te: qm̃
in execrationẽ iudaici sceleris unam
protulerunt om̃ia elementa senten¬
tiam. cũ obscuratis luminarib cęli.
& conuerso in noctem die. terra quoq
motibus nutaret insolitis : uniuiersaq
creatura impiorũ usui se negaret.
Traxisti dñe omnia ad te: qm̃ scisso tẽ¬
pli uelo. scasc̃oꝵ ab indignis pontifici¬
bus recesserunt. ut figura in ueritatẽ.
ꝓphetia in manifestationẽ. & lex in
enuangelium uerteretur. Traxisti
due omnia ad te: ut quod in uno ui¬
deoꝵ templo obumbratis significati¬
onib agebatur. pleno aꝑtoq sac ra¬
mento uniuersarũ ubiq nationum

Expanded text:
admirabilis potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti enim, Domine, omnia ad te, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se negaret. Traxisti, Domine, omnia ad te, quoniam scisso templi velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxistine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus ageretur, pleno apertoque sacramento universarum ubique nationum
Abbreviated transcription (Latin):
ban indulgentia relaxaret. & crucis
.xp̃m pęna susciꝑet: cum consono fre¬
mitu diceretur a turbis. sangius illius
suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os : optinuerunt
miqui in dampnationẽ suam quod ꝑ-¬
tinaciter exigebant : quorũ dentes si-¬
cut ꝓpħa testatus est arma erant et
sagittȩ. & lingua eoꝵ gladius acutus.
Frustra enim a crucifigendo maiestatis
dño. manus impias continebant. in
quem lȩtalia uocum spicula. & uene¬
nata uerborum tela uibrauerant. uo¬
bis uobis falsi iudei. & sacrilegi prin¬
cipes popłi. totum facinoris istius pon¬
dus incumbit. Et licet immanitas
sceleris & presidem obligarit & milites.
om̃is tamen facti summa uos arguit.
Et si quid in supplicio xp̃i uel pilati
peccauit iudicium. uel cohortis obse¬
quiũ : hoc uos facit humani generis
odio digniores. quia ur̃i furoris im¬
pulsui. nec illos innocentes ẽe licuit.
quib iniquitas ur̃a non placuit. Cũ¬

Expanded text:
bam indulgentia relaxaret, et Jesum crucis bam indulgentia relaxaret, et Jesum crucis poena susciperet; cum consono fremitu diceretur a turbis: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; obtinuerunt iniqui in damnationem suam quod pertinaciter exigebant: quorum dentes, sicut propheta testatus est, arma erant et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Frustra enim a crucifigendo majestatis Domino manus proprias continebant, in quem lethalia vocum spicula, et venenata verborum tela jaciebant. Vobis, vobis, falsi Judaei, et sacrilegi principes populi, totum facinoris istius pondus incumbit: et licet immanitas sceleris et praesidem obligarit, et milites; omnis tamen facti summa vos arguit. Et quidquid in supplicio Christi vel Pilati peccavit judicium, vel cohortis obsequium, hoc vos facit humani generis odio digniores: quia vestri furoris impulsu nec illis innocentes esse licuit, quibus iniquitas vestra non placuit. C
Abbreviated transcription (Latin):
sibi & intellectu ꝓprio senserat. & som¬
nio uxoris nouerat. Non purgant
contaminatũ animũ manus lotȩ. nec
in asꝑsis aqua digitis expiatur. quod
famulante impii mente commnittitur.
Ercessit quidem pilati culpam facinꝰ
uidȩoꝵ: qui illũ nomine cesaris tẽritũ
& inuidiosis uocib increpatum. ad
effectum sui sceleris impulerunt: s
nec ipse euasit reatum. qui coopera¬
tis seditionib reliquit iudicium ꝓpͥ¬
um. & in erimen transiuit alienũ.
cabilis popłi uictus insania multis
dnm̃ iħm dehonestare ludibriis. &¬
non in modicis uexari ꝑmisit iniu¬
riis. quodq eum flagellis cesum. spi¬
nis coronatum. & amictu irrisoriȩ
uestis indutũ. scribarũ & sacerdotũ
ostentauit aspectui. mitigandos ꝓ¬
culdubio inimicoꝵ animos estimauit:
ut ex saturatis inuidie odiis non ultra
iam crederent ꝑsequendum. quẽ tot
modis intuebantur afflictum. Sed cũ
in ardesceret ira clamantiũ. ut barra-¬

Expanded text:
sibi, et intellectu proprio senserat, et somsibi, et intellectu proprio senserat, et somnio uxoris noverat. Non purgant contaminatum animum manus lotae, nec in aspersis aqua digitis expiatur quod famulante impia mente committitur. Excessit quidem Pilati culpam facinus Judaeorum, qui illum nomine Caesaris territum et invidiosis vocibus increpatum, ad effectum sui 226 sceleris impulerunt. Sed nec ipse evasit reatum, qui cooperatus seditiosis, reliquit judicium proprium, et in crimen transivit alienum. cabilis populi victus insania, multis Jesum dehonestari ludibriis, et immodicis vexari permisit injuriis, quodque eum flagellis caesum, spinis coronatum, et amictu irrisoriae vestis indutum, scribarum et sacerdotum ostentavit aspectui, mitigandos proculdubio inimicorum animos existimavit: ut exsaturatis invidiae odiis, non ultra jam crederent persequendum, quem tot modis intuebantur afflictum. Sed cum inardesceret ira clamantium, ut Barab
Abbreviated transcription (Latin):
ad annam caiphȩ socerũ. ac deinde ad
caipham ex annȩ transmissione ꝑdu¬
citur. Et post insanas calumpniantiũ
obiectiones. post commẽtitias suborna¬
torũ testium falsitates ad audientiam
pilati. pontificum delegatione trans¬
ducitur. qui diuino iure neglecto. cla¬
mantes se regem non habere nisi cesa¬
rem. camquã romanis deuoti legibus.
omne uidiciũ potestati presidis reser¬
uassent. expetierunt ex secutorem ma¬
gis seuitiȩ quam arbitrũ cause. Offere¬
bant enĩ iħm duris nexib uinctum:
colaphis & alapis frequentib cesum.
sputis oblitum. clamorib predampna¬
tũ. ut inter tot preiudicia quẽ om̃s uel¬
lent perire. non auderet pilatus ab¬
soluere. Deniq nec in accusato eo rep¬
perisse culpam: nec in sententia sua
tenuisse constantiam. docet ipsa cogni¬
tio in qua uidex quẽ innocentẽ ꝓmin¬
tiat dampnat: addicens iniquo po¬
pulo sanguinẽ iusti a quo abstinendũ

Expanded text:
ad Annam Caiphae socerum, ac deinde ad ad Annam Caiphae socerum, ac deinde ad Caipham ex Annae transmissione perducitur: et post insanas calumniantium objectiones, post commentitias subornatorum testium falsitates, ad audientiam Pilati pontificum delegatione transfertur. Qui, divino jure neglecto, clamantes se regem non habere nisi Caesarem , tamquam Romanis devoti legibus, omne judicium potestati praesidis reservassent, expetierunt exsecutorem magis saevitiae quam arbitrum causae. Offerebant enim Jesum duris nexibus vinctum, colaphis et alapis frequentibus caesum, sputis oblitum, clamoribus praedamnatum, ut inter tot praejudicia, quem omnes vellent perire, non auderet Pilatus absolvere. Denique nec in accusato eum reperisse culpam, nec in sententia sua tenuisse constantiam, docet ipsa cognitio: in qua judex, quem innocentem pronuntiat, damnat, addicens iniquo populo sanguinem justi, a quo abstinendum
Abbreviated transcription (Latin):
comprehensionẽ
dñi precesserunt.
suꝑ est ut auxili¬
so iam passionis ordine sicut ꝓmisimꝰ
disseramus. Nam cũ uerbis sacrȩ orati¬
onis suȩ dñs declarasset. uerissime sibi
atq plenissime & humanã & diuinam
inesse naturam. ostendens unde esset
quod pati nollet. & unde quod uellet:
depulsa trepidatione infirmitatis. &
confirmata magnanimitate uirtutis:
rediit in sententiam dispositionis eter
nȩ. & seuienti diabolo ꝑ ministeria iu¬
deorũ formam serui nichil peccati
habentis obiecit: ut ꝑ eum ageretur
omniũ causa. in quo solo erat om̃iũ
natura sine culpa. Irruerunt gͦ in
lumen uerũm filii tenebrarũ: & uten¬
tes faculis atq laternis. non euaserunt¬
infidelitatis suȩ noctem. quia non in¬
tellexert̃ lucis auctorem. Occupant
paratum teneri. & trahunt uolentẽ
trahi : qui si uellet obniti. nichil qui¬
dem in iniuriam eius impiȩ manus
possent: sed mundi redemptio tarda
incitamentis furor popularis audebat.

Expanded text:
onem Domini praecesserunt, superest nunc ut auxiliso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeter « Saevienti diabolo per ministeria Judaeorum formam servi nihil peccati habentis objecit, ut per eum ageretur omnium causa, in quo solo erat omnium natura sine culpa. Irruerunt ergo in lumen verum filii tenebrarum, et utentes faculis atqinfidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Occupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed mundi redemptio tardarincitamentis furor popularis audebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi acceꝑunt. & cognouerunt uere quia
ate exiui: & crediderunt quia tu me mi¬
sisti. Quamqͣm & hec omnia de omnib
futuris fidelib dici potuerunt. specie per¬
fecta cum adhuc ẽẽnt futura: sed ut de his
solis quos tunc habebat discipulis hȩc lo¬
qui intelligat᷑. illud magis urget. quod
paulo post ait. Cum eẽm cum eis ego ser¬
uabam eos in nomine tuo. Quos dedisti
michi custodiui: & nemo exhis ꝑiit nisi fi¬
lius ꝑditionis ut scriptura impleat᷑. iudã
significans qui tradidit eum. E& isto
quippe duodenario numero apłorum.
solus ꝑit. Deinde subiungit. Nunc au¬
tem adte uenio. Unde manifestum est
eum de corporali sua dixisse presentia. cũ
ẽem cum eis ego seruabam eos ueluti iam
cum eis ea presentia non eẽt. Non itaq¬

Expanded text:
ipsi acceperunt et cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod paulo post ait: Cum essem cum eis, ego salvabam eos in nomine tuo. Quos dedisti mihi custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo
Abbreviated transcription (Latin):
one mortuorum. Scd̾m hanc gͦ predestina¬
tionem. etiam darificatꝰ ẽ anteq̃m mundus
ẽẽt: ut ẽet claritas eius ex resurrectione mor¬
tuorum apud patrẽ. ad cuius dexteram
sedet. Cum gͦ uideret illius predestinate
suȩ clarificationis uenisse iam tempꝰ. ut¬
& nunc fieret in redditione quod fuerat
in predestinatione iam factum: orauit di¬
cens. Et nunc clarifica me tu pater apud
temet ipsum. claritate qͣm habui priusqͣm
mundus ẽẽt apud te. idẽ illam cdaritatem

Expanded text:
edestinationem etiam clarificatus est antequam mundus esset, ut esset claritas ejus ex resurrectione mortuorum apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione, quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit dicens, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus
Abbreviated transcription (Latin):
ri noluerimꝰ acrius iudicem᷑: sollerti ani¬
mo memoremꝰ: quod de contemptoribus
suȩ gr̃ȩ dominus ait. Regina austri sur¬
get iniudicio cum generatione ista. &
condempnabit eam: quia uenit afinib
terre audire sapientiam salomonis. Et
ecce plusqͣm salomon hic. Ne cum munE¬
di pͥncipe dampnemur. resistamꝰ illi. forteᷤ.
fide. & fugiet anobis. Loquamur uerita¬
tem in corde nr̃o: nec faciamꝰ dolum in
lingua nr̃a: ut sp̃c ueritatis magis ma¬
gisq diffundendo caritatẽ incordib nr̃is
doceat nos agnitionẽ omnis ueritatis.
huius precem᷑ auxilium: dicamꝰ singuli
dño. dicamꝰ om̃s. sp̃c tuus bonus deducet
me interrram rectam. Sicq fit. ut qui
apłis suꝑueniens. ea quȩ uentura erant
annuntiauit: nr̃is quoq mencib uentu¬
re uitȩ gaudia patefaciat. Nos ad hec
inquirenda benignꝰ incendat. cooꝑante
ipso. qui hunc & polliceri suis fidelib. &
uit & regnat cum patre inunitate eiꝰdem

Expanded text:
ri noluerimus, acrius judicemur, solerti aniri noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendo charitatem in cordibus nostris, ducat nos ad agnitionem omnis veritatis. hujus precemur auxilium, dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui hunc et polliceri suis fidelibus, et vivit et regnat cum Patre in unitate ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tationib quȩ sunt sine intellectu Unde ꝓ¬
uide psalmista cum huius sp̃c accipiendi
desiderio flagraret. prius cordis mundi hos¬
picium. in quo hunc reciꝑe posset. & sie de¬
mum tanti hospitis ingressum querebat
quippe cor mundum inse creari. ac dein¬
de sp̃m rectum in suis uiscerib precabat᷑
innouari:quia utiq sciebat sp̃m rectum
in corde polluto sedem habere ñ posse.
Retineamꝰ sedulo corde. quia sp̃c idem ar¬
guit mundum de peccato. & de iusticia
& de iudicio. Caueamus ne ima q̃rendo
ad mundum ꝑtineamꝰ: quia mundus tͣn¬
A sibit & concupiscentia eius. quȩ sursum
sunt queramus. quȩ sursum sunt sapia¬
mus: ubi xp̃c ẽ indextera dei sedens. Con¬
uersationem nram cum apło habeamꝰ
in cęlis: & ne de peccato incredulitatis ar.¬
guamur: exerceamus oꝑando quod credi-¬
mus. Fides enim sine oꝑib mortua est.
Ne excomparatione iustorum quos imita¬

Expanded text:
tationibus, quae sunt sine intellectu : unde ptationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis ingressum quaerebatus meis . Prius quippe cor mundum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operando quod credimus, fides enim sine operibus otiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imita
Abbreviated transcription (Latin):
rediret. Illuc eius uestigia toto mentis ni¬
su sectemur: & ut ad illum ꝑuenire. & illius
regni ianuam mereamur introire. ꝑpen¬
damus magnoꝑe quib actionum gressib
interra degens incesserit. Qui enim dicit
se in xp̃o manere:debet sicut ille ambula¬
uit & ipse ambulare. Certe ipse ꝑagones
passionum ad coronam ꝑuenit głȩ. Me¬
rito gͦ intimat᷑ & nobis. quia ꝑmultas tri¬
bulationes oportet nos intrare in regnũ dĩ.
Unde apłs & petrus obsessis feruore temp¬
tationum quibꝰdam fr̃ibus consolans aiebat.
N olite pauere quasi noui aliquio.contingat:
sed communicantes xp̃i passionib gaude¬
te. ut in reuelatione głȩ eius gaudeatis exul¬
tantes. Reuocemus ad mentem. quia grãm
sp̃c discipulis. & se missurum eẽ ꝓmisit¬
& misit. Et curemus omni uigilantia. ne
cogitationib illecebrosis contristemꝰ spm̃
demptionis. Sicut scriptum ẽ. sp̃c sc̃s dis
ciplinȩ effugiet fidum. & auferet se a cogi¬

Expanded text:
rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nirediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis contristemus Spirdemptionis. Sic enim scriptum est: Spiritus sciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. unde accipit filius: quia in hac trini¬
tate de patre natus ẽ filius. de patre ꝓcedit
sp̃c sc̃s. Qui autem de nullo natus sit. de
nullo ꝓcedat pater est solus. Omnia quȩ
cumq habet pater mea sunt: & ꝓpterea dixi.
quia de meo accipiet. & annuntiabit uob̃.
De his dixit quȩ ad ipsam patͥs diuinitatẽ
quȩ habet pater habendo. Neq enim sp̃c
erat accepturus quod ait de meo accipiet:
sed utiq de patre de quo ꝓcedit sp̃c. de quo
natus ẽ & filius Sed quia donante dño
ut eius memoriam sollicita semper inten¬
tione seruemus. eius suauitatẽ & deuoto pec-¬
tore scrutemur. & casto sepius ore ruminemꝰ.
Quid enim prodest ad audiendum dei uer¬
bum conuenire: & expleto auditu ad ina¬
nia mox & secularia colloquia uel acta con¬
uerti: Recolamus gͦ uixta quod eadẽ am̃¬
monet lectio. quia dñs nr̃ expleta passione
rediit ad patrem a quo missus ẽ: nec patrẽ
cum adnos ueniret: nec nos deserens cum

Expanded text:
sanctus, unde accipit et Filius, quia in hac trinisanctus, unde accipit et Filius, quia in hac trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus. Qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Patecunque habet pater, mea sunt, propterea dixit: Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis; de his dixit, ququae habet Pater habendo. Neque enim Spirerat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filiuut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum