comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si possem toto orbe t̾rax adu̾sus tẏphũ gen̾is humani. Et tñ toto orbe ter¬
raix cãtant᷑: ⁊ ñ ẽ qͥ se abscõlat a calore tuo. Q m uehxm̃ti ⁊ acri dolore
ĩ lignabar manicheis. ⁊ miserabar eos rursus qđ illa sacram̃ta. illa me¬
dicam̃ta uescirẽt. ⁊ insani eẽnt. adu̾sus antidotũ qͦ sani ẽẽ potuissent.
qł ĩbi eẽnt. intuerent᷑ faciẽ meã.⁊ audirẽt uoces meas qͣndo legi qͣr tũ
psalmũ ĩ illo tc̃ ocio. qͥd de me fec̾it ille psalmꝰ. cũ inuocarẽ te. exaudi¬
sti me d̾s iusticie mee. in tͥbulatõe dilatasti mͥ. miserere mei dñe. ⁊ ex¬
audi oratõem meã. audirẽt. ignorãte me utrũ audirẽt. ne ine ꝓpt̾ se
illa clic̾e putarẽt. q̃ int̾ hec u̾ba dixerim. qͥa ⁊ re uera nͨ ea cdic̾em. nͦ
ea sͨ dic̾em. si me ab eis audiri. uideri q sentirẽ. nͨ si ea dic̾em. sic acci¬

Expanded text:
si possem, toto orbi terrarum aduersum tyfum generis humani! et tamen toto orbesi possem, toto orbi terrarum aduersum tyfum generis humani! et tamen toto orbe cantantur, et non est qui se abscondat a calore tuo. quam uehementi et acri dolore indignabar manichaeis et miserabar eos rursus, quod illa sacramenta, illa medicamenta nescirent et insani essent aduersus antidotum, quo sani esse potuissent! quodv ibi essent, intuerentur faciem meam et audirent uoces meas, quando legi quartum psalmum in illo tunc otio, quid de me fecerit ille psalmus: cum inuocarem te, exaudisti me, deus iustitiae meae; in tribulatione dilatasti mihi. miserere mei, dem meam: audirent ignorante me, utrum audirent, ne me propter se illa dicere putarent, quae inter haec uerba dixerim, quia et re uera nec ea dicerem nec sic ea dicerem, si me ab eis audiri uiderique sentirem, nec, si dicerem, sic acci
Abbreviated transcription (Latin):
mõtib. ⁊ collib cogitatõnum meaꝵ. ⁊ tortuosa mea direxeris. et
asꝑa lemeris. quo q mͦ ip̃m etiã alypiun fratrẽ cordis mei sũbe¬
geris nonuni unigeniti tui dr̃ ⁊ saluatoris nr̃i iħu xp̃i. qd̃ primo
cdedignabat᷑ inseri litt̾is nr̃is. Magis enĩ eas uolebat redolere gynna¬
sioꝵ ceclros. quas iã cõtriuit dñs. qͣm salubres herbas eccłiasticaᷤᷤ acl¬
uersas serpentib. Quas tͥ cd̾s m̃s uoces dedi. cũ legerẽ psalmos da¬
uid cãtica fidelia.⁊ sonos pietatis. exludentes turgidũ sp̃m. rudis
in germano amore tuo cathecuminꝰ. in uilla cũ cathe cumino alipio
feriatus. matre adherente nob̾ muliebri habitu. uirili fide. anili
securitate. mat̾ua caritate. xp̃iana pietate. Quas tͥ uoces dabam
in psalmis illis. ⁊ qͦmͦ in te inflãmabar ex eis. ⁊ accendebar eos recitare

Expanded text:
montibus et collibus cogitationum mearum et tortuosa mea direxeris et montibus et collibus cogitationum mearum et tortuosa mea direxeris et aspera lenieris quoque modo ipsum etiam Alypium, fratrem cordis mei, subegeris nomini unigeniti tui, domini et saluatoris nostri Iesu Christi, quod primo dedignabatur inseri litteris nostris. magis enim eas uolebat redolere gymnasiorum cedros, quas iam contriuit dominus, quam salubres herbas ecclesiasticas aduersas serpentibus. Quas tibi, deus meus, uoces dedi, cum legerem psalmos Dauid, cantica fidelia, sonos pietatis excludentes turgidum spiritum, rudis in germano amore tuo, catechumenus in uilla cum catechumeno Alypio feriatus, matre adhaerente nobis muliebri habitu, uirili fide, anili securitate, materna caritate, christiana pietate! quas tibi uoces dabam n psalmis illis et quomodo in te inflammabar ex eis et accendebar eos recitare,
Abbreviated transcription (Latin):
aniore libertatis ociose. ad cantãdũ de meclullis om̃ib. tͥ dixit cor
quo etiã actu soluerer a professione rechorica. unde iã cogitatu so¬
lutus erã. Et fc̃m ẽ. ⁊ eriusti lĩguam meã. unde iã erueras cor me¬
um ⁊ bñdicebã tͥ gaudens. ꝓfectus ĩ uillã cũ meis om̃ib. Ibi quid
egerim ĩ litt̾is. iã qͥdẽ seruientib tͥ. s adhuc suꝑbie scolã tãqͣm
in pausatione anhelantib. testant᷑ libri disputati cũ p̾sentibus.
et cũ ip̃o me solo corã te: que aut̾ cũ absente uebridio. testantur
epłe. Et qͣndo mͥ sufficiat tẽpus cõmemorandi om̃ĩa magna erga nos¬
bñficia tua ĩ illo tẽpore. p̾sertim ad alia maiora ꝓꝑanti: Reuocat
enĩ me recordatõ mea. ⁊ cdulce mͥ fit dñe cõfit̾i tͥ. qͥb int̾nis me
stimulis ꝑdoiueris ⁊ q̃madmodũ me cõplanaueris humiliatis

Expanded text:
amore libertatis otiosae ad cantandum de medullis omnibus: tibi dixitamore libertatis otiosae ad cantandum de medullis omnibus: tibi dixitquo etiam actu solverer a professione rhetorica, unde jam cogitatu solutus eram. Et factum est, et eruisti linguam meam, unde jam erueras cor meum; et benedicebam tibi gaudens, profectus in villam cum meis omnibus. Ibi quid egerim in litteris, jam quidem servientibus tibi, sed adhuc superbiae scholam, tanquam in pausatione anhelantibus, testantur libri disputati cum praesentibus, et cum ipso me solo coram te: quae autem cum absente Nebridio, testantur epistolae. Et quando mihi sufficiat tempus commemorandi ombeneficia tua in illo tempore praesertim ad alia maiora properanti? reuocat enim me recordatio mea, et dulce mihi fit, domine, confiteri tibi, quibus internis me stimulis perdomueris et quemadmodum me conplanaueris humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd illo significat᷑ sinu. ibi nebricliꝰ meus uiuit. dulcis amicus
mens. tuus aut̾ dñe adoptiuus. ex liberto filiꝰ ibi uiuit. Nam qͥs
aliꝰ tali anime locꝰ : Ibi uiuit. unde me multa int̾rogabat homũ¬
cionẽ ĩ exꝑtũ. Iã nõ ponit aurẽ ad os meũ. s sp̃itale os aci fontẽ
tuũ ⁊ bibit quantũ potest sapienciã ꝓ auiditate sua. sine fine
felix. Nec eũ sic arbitror inẽbriari ex ea ut obliuiscat᷑ mei. cũ tu
dñe quẽ potat ille nr̃i sis memor. Sic gͦ eramꝰ. uerecundum
cõsolantes tͥstem. salua amicicia de tali cõuersatõe nostra. et¬
exhortantes ad fidem gradus sui. uite scilicet cõiugalis. nebridiũ aut̃
operientes qͣndo sequeret᷑. qđ de tã ꝓximo pot̾at. ⁊ erat iãiã ꝙ fact᷑us.
Cũ ecce euoluti st̃ dies illi tandem. nã longi ⁊ multi uidebant᷑ p̃

Expanded text:
est, quod illo significatur sinu, ibi Nebridius meus uiuit, dulcis amicus est, quod illo significatur sinu, ibi Nebridius meus uiuit, dulcis amicus meus, tuus autem adoptiuus ex liberto filius: ibi uiuit. nam quis alius tali animae locus? ibi uiuit, unde me multa interrogabat homuncionem inexpertum. iam non ponit aurem ad os meum, sed spiritale os ad fontem tuum et bibit, quantum potest, sapientiam pro auiditate sua sine fine felix. nec eum sic arbitror inebriari ex ea, ut obliuiscatur mei, cum tu, domine, quem potat ille, nostri sis memor. sic ergo eramus, Verecundum consolantes tristem salua amicitia de tali conuersione nostra exhortantes ad fidem gradus sui, uitae scilicet coniugalis, Nebridium autem opperientes, quando sequeretur. quod de tam proximo poterat et erat iam iamque facturus, cum ecce euoluti sunt dies illi tandem. nam longi et multi uidebantur prae
Abbreviated transcription (Latin):
es. ñ solũ eiꝰ. s etiã nr̃i ne cogitãtes egregiã circa nos amici
humanitatẽ. nͨ eũ in grege tuo numerantes dolore ĩ tolerabli
ab estu seculi reqͥeuimꝰ ĩ te. amenitatem sẽpit̾ne uirentis paradisi
tui qm̃ dimisisti ei pc̃ca suꝑ t̾ram ĩ mõte incaseato. mõte tuo. mõte
ũberi. Angebat᷑ gͦ tc̃ ip̃e nebridiꝰ aut̃ colletabat᷑. Quãuis enĩ ⁊ ip̃e
ñdũ xp̃ianꝰ ĩ illã foueã ꝑnitiosissimi erroris ĩciderat. ut ueritatis
filii tui carnẽ. phantasia crederet. tñ inde em̾gens sͤ sͥ erat. ñdũ
imbutꝰ ullis eccłie tue sacram̃tis s ĩqͥsitor ardentissimꝰ u̾itatis.
¶m ñ młto post conu̾sionẽ nr̃am. ⁊ regen̾atõem ꝑ baptismum
tuũ. ip̃m etiã fidelẽ catholicũ castitate ꝑfecta atq cõtinencia tibi
eẽt carne soluisti. Et nc̃ ille uiuit ĩ sinu abraham. Quichͥd illal̾

Expanded text:
es non solum eius sed etiam nostri, ne cogitantes egregiam erga nos amici es non solum eius sed etiam nostri, ne cogitantes egregiam erga nos amici humanitatem nec eum in grege tuo numerantes dolore intolerabili ab aestu saeculi requieuimus in te, amoenitatem sempiternae uirtutis paradisi tui, quoniam dimisisti ei peccata super terram in monte incaseato, monte tuo, monte uberi. Angebatur ergo tunc ipse, Nebridius autem conlaetabatur. quamuis enim et ipse nondum Christianus in illam foueam perniciosissimi erroris inciderat, ut ueritatis filii tui carnem phantasma crederet, tamen inde emergens sic sibi erat, nondum imbutus ullis ecclesiae tuae sacramentis, sed inquisitor ardentissimus ueritatis. quem non multo post conuersionem nostram et regenerationem per baptismum tuum ipsum etiam fidelem catholicum castitate perfecta atque continentia tibi cta esset, carne soluisti. et nunc ille uiuit in sinu Abraham. quidquid illud
Abbreviated transcription (Latin):
milicia tua. passus me fuerim uł una hora sẽclere ĩ cathedra mẽtla-¬
cii. At ego ñ cõtendo. S tu cdñe misccłissime nõne ⁊ hoc peccatũ cum
cet̾is horrendis. ⁊ funereis ĩ aqua sc̃a ignouisti. ⁊ remisisti michiͤ
Macerabat᷑ anxietudĩe uerecũdus cde isto nr̃o bono. qł ꝓpt̾ uincula
sua qͥb tenacissime tenebat᷑. deseri se nr̃o cõsorcio uidebat. uł deseru¬
artiore p̃cet̾is cõpede. ab itinere qł aggressi eramꝰ retarclabat᷑:. nec
xp̃ianũ eẽ. alio mͦ se uelle clicebat. qͣm illo qͦ ñ pot̾at. Benigne sa¬
ne obtulit. ut qͣidiu ibi ẽẽmus. ĩ re eiꝰ essemꝰ. Retͥbues illi clñe¬
in resurrectõe iustoꝵ. qͥa iã ip̃am sortẽ retribusti ei. Quãuis enĩ¬
absentib nob̾ cũ rome iã eẽmus. corporali egritudĩe correptus
et ĩ ea xp̃ianꝰ. ⁊ fidelis factꝰ ex hac uita migrauit. Ita misertus

Expanded text:
militia tua passus me fuerim uel una hora sedere in cathedra mendamilitia tua passus me fuerim uel una hora sedere in cathedra mendacii. at ego non contendo. sed tu, domine misericordissime, nonne et hoc peccatum cum ceteris horrendis et funereis in aqua sancta ignouisti et remisisti mihi? Macerabatur anxitudine Verecundus de isto nostro bono, quod propter uincula sua, quibus tenacissime tenebatur, deseri se nostro consortio uidebat. nonduartiore prae ceteris conpede ab itinere, christianum esse alio modo se velle dicebat, quam illo quo non poterat. Benigne sane obtulit, ut quamdiu ibi essemus, in rure ejus essemus. Retribues illi, Domin resurrectione justorum, quia jam ipabsentibus nobis, cum Romae iam essemus, corporali aegritudine correptus et in ea Christianus et fidelis factus ex hac uita emigrauit. ita misertus
Abbreviated transcription (Latin):
ut putaret᷑. ⁊ disputaret᷑ de animo mõ. ⁊ blasphemaret᷑ bonũ nr̃ms
Qnetiã qđ ip̃a estate litt̾ario labori nuio pulmo meus cedere ceꝑat.
et difficulter there suspiria. clolorib q pectoriᷤᷤ testari se sauciũ uoce¬
ꝙ dariorẽ ꝓcluctiorẽ ue recusare. pͥmo ꝑturbau̾at me: qͥa magisterii
illiꝰ sarcinã pene iã necessitate depon̾e cogebar. Aut si curari. ⁊ con¬
ualescere potuissẽ. c̃te int̾mitt̾em. S ubi plena uolũtas uacãdi. ⁊ ui¬
qͥ ꝓpt̾ lib̃os suos me liberũ eẽ ñqͣm uolebãt. Plenꝰ gͥ tali gaudio. tole¬
rabã illd̾ int̾uallũ tẽporis. donͨ decurreret. Nescio utrũ uł uigĩti dies
erãt. s tñ fortit̾ tolerabant᷑. qͥa recesserat cupiditas. q̃ mecũ solebat ferre
graue negociũ. ⁊ ego p̾mendus remanserã. nͥ pacientia succederet. Pec

Expanded text:
ut putaretur et disputaretur de animo meo et blasphemaretur bonum nostrum? ut putaretur et disputaretur de animo meo et blasphemaretur bonum nostrum? Quin etiam quod ipsa aestate litterario labori nimio pulmo meus cedere coeperat et difficulter trahere suspiria doloribusque pectoris testari se saucium uocemque clariorem productioremue recusare, primo perturbauerat me, quia magisterii illius sarcinam paene iam necessitate ponere cogebat aut, si curari et conualescere potuissem, certe intermittere. sed ubi plena uoluntas uacandi et uiqui propter liberos suos me liberum esse numquam uolebant. plenus igitur tali gaudio tolerabam illud interuallum temporis, donec decurreret — nescio utrum uel uiginti dies erant — sed tamen fortiter tolerabantur, quia recesserat cupiditas, quae mecum solebat ferre graue negotium, et ego premendus remanseram, nisi patientia succederet. pecc
Abbreviated transcription (Latin):
gestabamꝰ u̾ba tua tͣnsfixa uiscerib: et exẽpla seruoꝵ tuoꝵ. qͦs de ni¬
gris lucidos. ⁊ de mortus uiuos feceras. cõgesta ĩ sinũ cogitatõis nr̃e
urebãt. ⁊ absumebãt grauẽ torporẽ. ne ĩ ima uergerem᷑: ⁊ accendebãt
nos ualide. ut om̃is ex lĩgua subdola cõtradictõis flatus. ĩflãmare nos
acriꝰ posset. ñ extĩguere. Nerũptamen qͥa ꝓpt̾ nom̃ tuũ qd sc̃ificasti
ꝑ t̾ras. etiã laudatores utiꝙ haberet uotũ ⁊ ꝓpositũ nr̃m. iactancie
simile uidebat᷑. ñ oꝑiri tã ꝓximũ feriaix tẽpus. s de publica ꝓfessiõe.
atꝙ ante oculos om̃ium sita ante cliscederẽ. ut cõuersa ĩ factũ meum
ora cũctoꝵ ĩtuentiũ. qͣm uicinum uindemialiũ diẽ p̾uenire uolue¬
rim. multa dicerẽt qł qͣi appetissem magnꝰ uideri. Et qͦ mͥ erat isttl

Expanded text:
gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non extinguere. uerum tamen quia propter nomen tuum, quod sanctificasti per terras, etiam laudatores utique haberet uotum et propositum nostrum, iactantiae simile uidebatur non opperiri tam proximum feriarum tempus, sed de publica professione atque ante oculos omnium sita ante discedere, ut conuersa in factum meum ora cunctorum intuentium, quam uicinum uindemialium diem praeuenire noluerim, multa dicerent, quod quasi appetissem magnus uideri. et quo mihi erat istuc,
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑe. s lenit̾ sb̃trahere ministeriũ lĩgue mee nũdinis loquacitatis.
ne ulteriꝰ pueri meditantes ñ legẽ tuã ñ pacẽ tuã. s insanias mẽdaces.
et bella forensia mercarent᷑ ex ore meo arma furori suo. Et oportune
iã paucissumi dies suꝑerãt ad uindemiales ferias ⁊ statui tolerare
illos ut sollẽpnit̾ abscederẽ. ⁊ reclẽptus a te. iam ñ redirẽ uenalis. Consi¬
lium gͦ nr̃m erat corã te: corã hõĩb aut̃. nͥ nr̃is ñ erat. Et cõuenerat inter
nos. ne passim cuiqͣm effũderet᷑. qͣi qͣm cu nobis a cõualle ploratõis ascẽden-¬
tib ⁊ cãtantib cãticũ graduũ dederas sagitas acutas.⁊ carbones uasta¬
tores adu̾sus lĩguam subclolam. ueld̃ cõsulendo cõtradicentẽ. ⁊ sicud cibũ
assolet amando cõsumentẽ. Sagittaueras tu cor nr̃m caritate tua. et

Expanded text:
ripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacitatis, ripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacitatis, ne ulterius pueri meditantes non legem tuam, non pacem tuam, sed insanias mendaces et bella forensia mercarentur ex ore meo arma furori suo. et opportune iam paucissimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter abscederem et redemtus a te iam non redirem uenalis. consilium ergo nostrum erat coram te, coram hominibus autem nisi nostris non erat. et cm effunderetur, quamquam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et
Abbreviated transcription (Latin):
mee.⁊ a fũdo cordis nũ exhauriens abyssũ corruptõis. Et hoc erat
totũ nolle qł uolebã. ⁊ uelle qđ uolebas. S ubi erat tã ãnoso
tẽpore. ⁊ de quo ino. alto ꝙ secreto euocatũ ẽ. in mom̃to liberũ
arbitriũ meũ. qͦ subderẽ ceruicẽ leni iugo tuo. ⁊ humeroᷤ leui¬
sarcine tue. xp̃e ihu adiutor meus ⁊ reclẽptor meus: Qͣm suaue mͥ sũbito
fc̃m ẽ. carere suauitatib nugaꝵ. ⁊ quas anutt̾e metus fuerat. ĩa dimit¬
tere gaudiũ erat. Eiciebas enĩ eas a me uera tu.⁊ sũma suauitas eiciebaᷤ.
et ĩtrabas pro eis. om̃i uoluptate dulcior. s ñ carni. ⁊ sanguini. om̃i luce
clarior. s om̃i secreto int̾ior. oñi honore sublimior. s ñ sublimib ĩ se. Iã
et uolutãdi scabiem libidinũ ⁊ garriebam tͥ claritati mee. ⁊ cliuiciis meiᷤᷤ¬
et saluti mee dño dõ mõ. Et placuit mͥ in cõspectu tuo ñ tumultuose ab¬

Expanded text:
t totum nolle quod uolebam, et uelle quod uolebas. sed ubi erat tam annoso tempore et de quo imo altoque secreto euocatum est in momento liberum arbitrium meum, quo subderem ceruicem leni iugo tuo et umeros lesarcinae tuae, Christe Iesu, adiutor meus et redemptor meus? quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam dimittere gaudium erat. eiciebus enim eas a me, uera tu et summa suauitas, eiciebus et intrabas pro eis omni uoluptate dulcior, sed non carni et sanguini, omni luce clarior, sed omni secreto interior, omni honore sublimior, sed non sublimibus in se. iam  scalpendi scabiem libidinum, et garriebam tibi, claritati meae et diuitiis et saluti meae, domino deo meo. Et placuit mihi in conspectu tuo non tumultuose ab
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Et dc̃m ẽ a u̾itate filio tuo. si qͥs dix̾it fr̃ĩ suo. fatue. reus erit
gehenne ignis. Et ue etiã laudabili uite hoĩum. si remota miscd̾ia
quid tͥ enum̾at. nͥ mim̾a tua᷑ Osi cognoscãt se om̃s hoĩes. ⁊ qͥ głant᷑.¬

Expanded text:
tuum. et dictum est a ueritate, filio tuo: si quis dixerit fratri suo: fatue, reus erit tuum. et dictum est a ueritate, filio tuo: si quis dixerit fratri suo: fatue, reus erit gehennae ignis; et uae etiam laudabili uitae hominum, si remota misericordia quid tibi enumerat nisi munera tua? o si cognoscant se homines homines et qui g
Abbreviated transcription (Latin):
tũ meũ. Et nc̃ dñe cõfiteor tibi ĩ litt̾is. Legat qͥ uolet. ⁊ int̾pretet᷑ ut
uolet. Et si pecc̃m ĩuenerit. fleuisse me matrẽ exigua parte hore.
matrẽ oculis meis int̾im mortuã. q̃ me multos annos fleu̾at. ut o¬
culis tuis uiuerẽ. ñ irrideat: s potiꝰ si ẽ grandi caritate ꝓ poc̃is meis
fleat ip̃e ad te: patrẽ oĩum fratrũ xp̃i tui. Ego aut̃ iã sanato corde
ab illo uuln̾e. in qͦ pot̾at redargui carnalis affectꝰ. fundo tͥ d̾s nost̾
pro illa famula tua lõge aliud lacͥmarũ genꝰ qd̾ manat de cõcusso
spũ cõsideratõe ꝑiculoꝵ omĩs anime. q̃ in adã morit᷑. Quãꝙͣ illa ĩ
xp̃o uiuificata. etiã ñdũ carne resoluta sic uixerit. ut laudetiur
nom̃ tuũ infide morib q eiꝰ. ñ tñ audeo dicere ex quo eam ꝑ¬
baptismũ regen̾asti. ulłm uerbũ exisse ab ore eiꝰ contͣ preceptum

Expanded text:
tum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et interpretetur, ut tum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et interpretetur, ut uolet, et si peccatum inuenerit, fleuisse me matrem exigua parte horae, matrem oculis meis interim mortuam, quae me multos annos fleuerat, ut oculis tuis uiuerem, non inrideat, sed potius, si est grandi caritate, pro peccatis meis fleat ipse ad te, patrem omnium fratrum Christi tui. Ego autem iam sanato corde ab illo uulnere, in quo postea redargui carnales affectus, fundo tibi, deus noster, pro illa famula tua longe aliud lacrimarum genus, quod manat de concusso spiritu consideratione periculorum omnis animae, quae in Adam moritur. quamquam illa in Christo uiuificata etiam nondum a carne resoluta sic uixerit, ut laudetur nomen tuum in fide moribusque eius, non tamen audeo dicere, ex quo eam baptismum regenerasti, nullum uerbum exisse ab ore eius contra praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ orphanoꝵ. qm̃ laui. ⁊ tał erã qͣls pͥusꝙͣ lauissem. Neq enĩ exsudauit
de corde meo meroris a maritudo. Deinde dormiui. ⁊ euigilaui. ⁊ ñ parua
ex parte mitigatũ ĩueni dolorẽ meñ: atq ut erã in lecto mõ solus. recor¬
datus sũ ueridicos u̾sus ãbrosii tui. Tu es enĩ d̾̃s creator oĩum. poli ꝙ rͨtor.
uestiens cliẽ decoro lumĩe. noctẽ sopore gr̃e artus solutos ut quies reddat
laboris usni. mentes ꝙ fessas alleuet. luctꝰ q soluat anxios. Atq inde pan¬
latĩ reducebã in pͥstinĩ sensũ ancillã tuã. cõuersatõem q eiꝰ ꝓiã in te. et
sc̃e in nos blandã. atꝙ morigerã. qua subito destitutꝰ sũ. Et libuit fle¬
re ĩ cõspectu tuo de illa. ⁊ ꝓ illa de me. ⁊ ꝓ me. Et cdimisi lacͥmas quas
cõtinebã. ut effluerẽt qͣntũ uellẽt. subst̾nens eas cordi meo. ⁊ reqͥeuit
in eis qm̃ ibi erãt aures tue. ñ cuiꝰꝙͣ hõĩs suꝑbe int̾pretantis plora¬

Expanded text:
oniam laui et talis eram, qualis priusquam lauissem. neque enim exudauit de corde meo maeroris amaritudo. deinde dormiui et uigilaui et non parua ex parte mitigatum inueni dolorem meum atque, ut eram in lecto meo solus, recordatus sum ueridicos uersus Ambrosii tui: tu es enim, -deus, creator omnium polique rector uestiens diem decoro lumine, noctem sopora gratia, artus solutos ut quies reddat laboris usui mentesque fessas alleuet luctuque soluat anxios. Atque inde paulatim redducebam in pristinum sensum ancillam tuam conuersationemque eius piam in te et sancte in nos blandam atque morigeram, qua subito destitutus sum, et libuit Here in conspectu tuo de illa et pro illa, de me et pro me. et dimisi lacrimas, quas continebam, ut effluerent quantum uellent, substernens eas cordi meo: et requieuit in eis, quoniam ibi erant aures tuae, non cuiusquam hominis superbe interpretantis plora
Abbreviated transcription (Latin):
desiderauit. cui nlłius cliei pret̾missione seruierat: unde sciret dispen¬
sari uictimã scãm. qua cdeletũ ẽ cyrographũ. qd̾ erat contͣrium nobis.
qua triũphatꝰ ẽ hostis. cõputans delicta nr̃a. ⁊ q̃rens qͥd obiciat. ⁊ nich̾
ĩueniens ĩ illo ĩ quo uĩcimus. Qs ei refũdet ĩnocentem sanguineme
Qͥs ei restituet preciũ qͦ nos emit. ut nos offerat ei. ad cuiꝰ p̃cii nr̃i
sacramentũ. ligauit ancilla tua aĩãm suã uinclo fider: Nemo a tua¬
protectõe disrũpat eã. NeIse int̾ponat nͨ ui. nͨ insidiis leo. ⁊ draco.

Expanded text:
desiderauit, cui nullius diei praetermissione seruierat, unde sciret dispendesiderauit, cui nullius diei praetermissione seruierat, unde sciret dispensari uictimam sanctam, qua deletum est chirografum, quod erat contrarium nobis, qua triumphatus est hostis conputans delicta nostra et quaerens, quod obiciat, et nihil inueniens in illo, in quo uincimus. quis ei refundet innocentem sanguinem? quis ei restituet pretium, quo nos emit, ut nos auferat ei? ad cuius pretii nostri sacramentum ligauit ancilla tua animam suam uinculo fidei. nemo a protectione tua dirrumpat eam. non se inter- . ponat nec ui nec ins
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃cor te. Exandi me ꝑ medicinã uulnerũ nr̃oꝵ. q̃ pepẽdit ĩ ligno. ⁊
sedens ad dexterã tuã te int̾pellat ꝓ nob̾. Scio miscd̾iter oꝑatã. et ex
corde clinisisse debita debitorib sis. Dimitte illi ⁊ tu debita sua. si qua etiã
contͣxit ꝑ tot ãnos post aquã salutis. dimitte dñe. dimitte obsecro. ne ĩtres
cũ ea in iudiciũ. Suꝑ exaltet miscd̾ia iudiciũ qm̃ eloͥa tua uera st̃. et pro¬
misisti miscd̾iam misericordib. Qd̃ ut eẽnt. tu clecdisti eis. qͥ misereb̾is
cui misertꝰ eris ⁊ miscd̃iam p̾stabis. cui misericors fueris. Et credo iam
fec̾is qd̃ te rogo s uolũtaria oris mei approba cdñe. Namq illa ĩminẽte
cdie resolutõis sue ñ cogitauit suũ corpꝰ sũptuose cõtegi. aut cõdiri aro¬
matib. aut monumentũ electũ cõcupiuit: aut curauit sepulchrũ
patriũ. Noz ista mãdauit nob̾. s tm̃modo memoriã sui ad altare tuũ fieri.

Expanded text:
t in ligno et sedens ad dexteram tuam te interpellat pro nobis. scio misericorditer operatam et ex corde dimisisse debita debitoribus suis: dimitte et tu illi debita sua, si qua etiam contraxit per tot annos post aquam salutis. dimitte, domine, dimitte, obsecro, ne intres cum ea in iudicium. superexultet misericordia iudicio, quoniam eloquia tua uera sunt et promisisti misericordiam misericordibus. quod ut essent, tu dedisti eis, qui misereberis, cui misertus eris, et misericordiam praestabis, cui misericors fueris. Et, credo, iam feceris quod te rogo, sed uoluntaria oris mei adproba, domine. namque illa imminente die resolutionis suae non cogitauit suum corpus sumptuose contegi aut condi aromatis aut monumentum electum concupiuit aut curauit sepulchrum patrium: non ista mandauit nobis, sed tantummodo memoriam sui ad altare tuum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
a tͦbis post lõgi itineris laborẽ instaurabamꝰ nos nauigatõi. Colloq̃b am
gͦ soli ualde dulcit᷑. ⁊ p̃cerita obliuiscentes. ĩ ea q̃ ante st̃ extẽti. que¬
rebamꝰ int̾ nos apd p̾sentem u̾itatem. qł tu es. qͣlis fut᷑a eẽt uita

Expanded text:
a turbis post longi itineris laborem instaurabamus nos nauigationi. conloquebamur a turbis post longi itineris laborem instaurabamus nos nauigationi. conloquebamur ergo soli ualde dulciter et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extenti quaerebamus inter nos apud praesentem ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e conu̾satõis fructib testib. Fuerat enĩ uniꝰ uiri uxor. Mutuã ui¬
cẽ parẽtib reclliderat. Domũ suã pie tractau̾at ĩ oꝑib bonis testimo¬
niũ habebat. Nutͥerat filios: toriens eos parturiẽs. qͦtiens a te deuiare
cernebat. Postremo nobis clñe om̃ib qͥ ex mun̾e tuo sinis loqͥ suis tuis.
qͥ ante dormitõem eiꝰ in te iã cõsociati uiuebamꝰ ꝑepta gr̃a baptismi tui
ita curã gessit. qͣi om̃s genuisset ita suiuit. qi ab oĩb genita fuisset.
Immiuente aut̾ die. qͦ ex hac uita erat exitura. qͤm diẽ tu noueras ig¬
norantib nobis. ꝓuenerat ut credo curãte te occultis tuis modis. ut
ego ⁊ ip̃a soli staremꝰ incõbentes ad qͣndã fenestrã. unde ortus intra
domũ que nos habebat ꝓspectabat᷑. illic apd̃ ostia tyberina. ub̃i remoti

Expanded text:
sanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uisanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uicem parentibus reddiderat, domum suam pie tractauerat, in operibus bonis testimonium habebat. nutrierat filios totiens eos parturiens, quotiens abs te deuiare cernebat. postremo nobis, domine, omnibus, quia ex munere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus genita fuisset. Impendente autem die, quo ex hac uita erat exitura — quem diem tu noueras ignorantibus nobis — prouenerat, ut credo, procurante te occultis tuis modis, ut ego et ipsa soli staremus incumbentes ad quandam fenestram, unde hortus intra domum, quae nos habebat, prospectabatur, illic apud Ostia Tiberina, ubi remoti
Abbreviated transcription (Latin):
nichil tñ alt̾i de alt̾a ꝓderet. nͥ qd̾̃ ad eas recõciliandas ualeret. Par-¬
uum hoc bonũ mͥ uideret᷑. nͥ tͦbas ĩnum̾abiles tͥstis exꝑirer. nescio qua
horrenda pestilencia peccatoꝵ latissime ꝑuagante. ñ solũ iratoꝵ inimi¬
coꝵ iratis inimicis dicta ꝓdere. s etiã q̃ nõ dc̃a st̃ addere. cũ cõtra animo
humano parũ ẽẽ debeat inimicicias hoĩum. nͨ excitare. nͨ aug̾e male loqͦn¬
do. nͥ eas etiã extĩguere bene loq̃ndo studuerit: qͣlis illa erat cdocẽte te
magistro intimo ĩ scola pectoris. Deniq etiã uirũ suũ iã in extrema ui¬
ta tẽporali eiꝰ. lucrata ẽ. tͥ. nͨ in eo iã fideli planxit. qł in nõdũ fideli colera¬
uerat. Erat etiã serua s̃uoꝵ tuoꝵ. Obsqͥs eoꝵ nou̾at eã. multũ in ea lauda¬
bat. ⁊ honorabat. ⁊ cliligebat te: qͥa sentiebat p̾sentiã tuã in corde eius.

Expanded text:
nihil tamen alteri de altera proderet, nisi quod ad eas reconciliandas ualeret. parnihil tamen alteri de altera proderet, nisi quod ad eas reconciliandas ualeret. paruum hoc bonum mihi uideretur, nisi turbas innumerabiles tristis experirer nescio qua horrenda pestilentia peccatorum latissime peruagante non solum iratorum inimicorum iratis inimicis dicta prodere, sed etiam quae non dicta sunt addere, cum contra homini humano parum esse debeat inimicitias hominum nec excitare nec augere male loquendo, nisi eas etiam extinguere bene loquendo studuerit. qualis illa erat docente te magistro intimo in schola pectoris. Denique etiam uirum suum iam in extrema uita temporali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat. erat etiam serua seruorum tuorum. quisquis eorum nouerat eam, multum in ea laudabat et honorabat et diligebat te, quia sentiebat praesentiam tuam in corde eius
Abbreviated transcription (Latin):
famulaꝵ ꝓderet. qͥb int̾ se ⁊ nurũ pax clomestica tbabat᷑. expet̾et¬
ꝙ iũdictam. Itaꝙ posteaꝙͣ. ille ⁊ matri obtẽꝑans. ⁊ curãs familie disci
plinã. ⁊ cõcordie suoꝵ cõsulens. ꝓditas ad ꝓdentis arbitriũ. uerberib
cohercuit. promisit illa talia de se p̃mia sꝑare cleb̾e. q̃cũꝙ de sua
nuru sͥ. quo placeret. mali aliqͥd loq̃retur. Nulla q iã audente. me¬
morabili int̾ se beniuolentie suauitate uixert᷑. Hoc qͦ illi bono man¬
cipio tuo in cuiꝰ ut̾o me creasti d̃s m̃s misccłia mea munꝰ grãde dona¬
ueras. qđ int̾ se dissidentes atꝙ cliscordes qͣslib⁊ animas. ubi pot̾at
tã se p̃̾bebat pacificã. ut cũ ab utraq młta deinuicẽ audir&̧ amaris
qualia solet eructare turgens atq indigesta discordia. qͣndo p̾senti
amice de absente u̾mica ꝑ acida colloqͥa cruditas exalãbat᷑ ocliorum.

Expanded text:
famularum proderet, quibus inter se et nurum pax domestica turbabatur, expeteretfamularum proderet, quibus inter se et nurum pax domestica turbabatur, expeteretque vindictam. Itaque poplinam et concordiae suorum consulens proditas ad prodentis arbitrium uerberibus cohercuit, promisit illa talia de se praemia sperare debere, quaecumque de sua nuru sibi, quo placeret, mali aliquid loqueretur, nullaque iam audente memorabili inter se beniuolentiae suauitate uixerunt. Hoc quoque illi bono mancipio tuo, in cuius utero me creasti, deus meus, misericordia mea, munus grande donaueras, quod inter dissidentes atque discordes quaslibet animas, ubi poterat, tam se praebebat pacificam, ut cum ab utraque multa de inuicem audiret amarissima, qualia solet eructuare turgens atque indigesta discordia, quando praesenti amicae de absente inimica per acida conloquia cruditas exhalatur odiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iocũ grauit̾ ãmonens ex quo illas tabulas q̃ matͥmoniales uocant᷑
recitari audissent. tãqͣm ĩstrumenta qͥb ãcille fc̃e ẽẽnt deputare
clebuissent. ꝓuide memores cõclitoĩs suꝑbire adu̾sus dños ñ oportere.
Cũ q mirarent᷑ ille scientes qmͣ ferocẽ cõiugem sustineret. ñ qͣm fuisse
auditũ. aut aliqͦ indicio claruisse. qđ patriciꝰ ceciderit uxorẽ. aut ꝙ a
se inuicẽ uł unũ diẽ domestica lite dissenserĩt. ⁊ causã familiarit̾
quererẽt. docebat illa ĩstitutũ suũ. qd̾ supͣ memoraui. Que obseruabãt
exꝑte gratulabant᷑. q̃ ñ obseruabãt subiecte uexabant᷑. Socrũ etiã suã
pͥmo susurris malarũ ancillaꝵ adu̾sus se irritatã. sic uicit obseqͥis.
ꝑseu̾ans tolerãtia ⁊ mãsuetudĩe. ut illa ultro filio suo medias lĩgnaᷤᷤ

Expanded text:
per jocum graviter admonens, ex quo illas tabulas quae matrimoniales vocantur, per jocum graviter admonens, ex quo illas tabulas quae matrimoniales vocantur, recitari audissent, tanquam instrumenta quibus ancillae factae essent, deputare debuisse; proinde memores conditionis, superbire adversus dominos non oportere. cumque mirarentur illae scientes, quam ferocem coniugem sustineret, numquam fuisse auditum aut aliquo indicio claruisse, quod Patricius ceciderit uxorem aut quod a se inuicem uel unum diem domestica lite dissenserint, et causam familiariter quaererent, docebat illa institutum suum, quod supra memoraui. quae obseruabexpertae gratulabantur; quae non observabant, subjectae vexabantur. 20. Socrum etiam suam primo susurris malarum ancillarum adversus se irritatam, sic vicit obsequiis, perseverans tolerantia et mansuetudine, ut illa ultro filio suo medias linguas
Abbreviated transcription (Latin):
clño ⁊ sategit eũ lucrari tͥ. loquens te illi morib suis. qͥb eã pulchram
faciebas. ⁊ reuerent̾ amabilem. atꝙ mirabilem uiro. Ita aut̾ tolerauit
cubilis iniurias. ut nlla̾m de hac re cũ marito haberet unqͣm simulta¬
tem. Expectabat enĩ mifccłiam tuã suꝑ eũ ut ĩ te credẽs castificaret᷑¬
Erat uͦ ille pret̾ea sic̃ beniuolencia p̃cipuus. ita ira feruidus. S no¬
uerat hec ñ resist̾e̾ irato uiro ñ tantũ facto s ne u̾bo qͥdem. Iam uero
refractũ ⁊ qͥetum cũ oportunũ uideret. ratõnem fc̃i sui reddebat. si forte
ille ĩmoderatiꝰ cõmotꝰ fuerat. Deniq cũ matrone multe quaix uiri mã¬
suetiores erãt. plagarũ uestigia etiã dehonestata facie gererẽt. int̾
amica colloqͥa ille arguebãt maritoꝵ uitã. hec eai linguã ueluti

Expanded text:
domino et sategit eum lucrari tibi loquens te illi moribus suis, quibus eam pulchram domino et sategit eum lucrari tibi loquens te illi moribus suis, quibus eam pulchram faciebas et reuerenter amabilem atque mirabilem uiro. ita autem tolerauit cubilis iniurias, ut nullam de hac re cum marito haberet umquam simultatem. expectabat enim misericordiam tuam super eum, ut in te credens castificareterat uero ille praeterea sicut beniuolentia praecipuus, ita ira feruidus. sed nouerat haec non resistere irato uiro, non tantum facto, sed ne uerbo quidem. iam uero refractum et quietum cum opportunum uiderat, rationem facti sui reddebat, si forte ille inconsideratius conmotus fuerat. denique cum matronae multae, quarum uiri mansuetiores erant, plagarum uestigia etiam deamica colloquia illae arguebant maritorum vitam, haec earum linguam, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
stimulo ꝑcussa respexit feditatẽ suã: cõfestim clãpnauit. atq exuit. Sicd̾
amici adulantes ꝑuertũt. sic inimici litigantes plerũq corrigt̃. Nec tu
qd̃ ꝑ eos agis. s qd̾ ip̃i uoluert̃ retͥbuis eis. Illa enĩ irata exagitare appetiuit
minorem dñam. ñ sanare ⁊ ideo clanculo. aut qͥa ita eas ĩuenerat locus. et
tẽpus lictis. aut ne forte ⁊ ip̃a ꝑiclitaret᷑. qd̾ tã sero prodidisset. At tu dñe
rector celestiũ. ⁊ t̾renorũ. ad usus tuos cõtorquens ꝓfunda torrentis fluxũ
scłoꝵꝵ ordinate tbulentum. etiã de alt̾us anime insania sanasti alteram.
ne qͥsqͣm cũ hoc auertit. potñcie sue tͥbuat. si u̾bo eiꝰ aliꝰ corrigat᷑. q̃m uult
corrigi. Educata itaq pudice ac sobrie. potiꝰ q ate subdita parentib qͣm
a parentib tͥ. ubi plenis ãnis nũbilis fcã ẽ. tͣdita uiro. seruiuit ueluti

Expanded text:
stimulo percussa respexit foeditatem suam confestimque damnauit atque exuit. sicut stimulo percussa respexit foeditatem suam confestimque damnauit atque exuit. sicut amici adulantes peruertunt, sic inimici litigantes plerumque corrigunt. nec tu quod per eos agis, sed quod ipsi noluerunt, retribuis eis. illa enim irata exagitare appetiuit minorem dominam, non sanare, et ideo clanculo, aut quia ita eas inuenerat locus et tempus litis, aut ne forte et ipsa periclitaretur, quod tam sero prodidisset. at tu, domine, rector caelitum et terrenorum, ad usus tuos contorquens profunda torrentis, fluxum saeculorum ordinate turbulentum, etiam de alterius animae insania sanasti alteram, ne quisquam, cum hoc aduertit, potentiae suae tribuat, si uerbo eius alius corrigatur, quem uult corrigi. Educata itaque pudice ac sobrie potiusque a te subdita parentibus quam a parentibus tibi, ubi plenis annis nubilis facta est, tradita uiro seruiuit ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
dicum. cotidiana modica addendo. qm̃ qͥ modica sꝑnit. paulatim decidit. ĩ eam
cõsuetudinẽ lapsa erat. ut ꝓpe iã plenos mero caliculos inhiant̾ hauriret.
Ubi it sagax anus. ⁊ uehemens illa prohibitio: Nũqͥd ualebat aliqͥd adu̾suᷤ
latentẽ morbũ nͥ tua medicina dñe uigilaret suꝑ nos: Absente patre. ⁊ mĩre.
et nutͥtoribus. tu p̃sens qͥ creasti. qͥ uocas. qͥ etiã ꝑ p̃positos hoĩes boni aliquid
agis ad animarũ salutẽ. qͥd tc̃ egisti d̾̃s m̃s. unde curasti. unde sanasti: Nõne
ꝓtulisti durũ ⁊ acutũ ex alt̾a anima conuiciũ. tãꝙͣ medicinale ferrũ ex oc¬
cultis prouisionib tuis. ⁊ uno ictu putredinẽ illã p̃cidisti: Ancilla enĩ cũ
qua solebat accedere ad coͣpam. litigans cũ dña minore. ut fit sola cũ sola.
obiecit hoc crimen amarissima insultatõe. uocãs eã meribibulam. Quo illa

Expanded text:
dicum cotidianum cotidiana modica addèndo- quoniam qui modica spernit, paulatim decidit— in eam dicum cotidianum cotidiana modica addèndo- quoniam qui modica spernit, paulatim decidit— in eam consuetudinem lapsa erat, ut prope iam plenos mero caliculos inhianter hauriret. ubi tunc sagax anus et uehemens illa prohibitio? numquid ualebat aliquid aduersus latentem morbum, nisi tua medicina, domine, uigilaret super nos? absente patre et matre et nutritoribus tu praesens, qui creasti, qui uocas, qui etiam per t praepositos homines boni aliquid agis ad animarum salutem. quid tunc egisti, deus meus? unde curasti? unde sanasti? nonne protulisti durum et acutum ex altera anima conuicium tamquam medicinale ferrum ex occultis prouisionibus tuis et uno ictu putredinem illam praecidisti? ancilla enim, cum qua solebat accedere ad cupam, litigans cum domina minore, ut fit, sola cum sola, obiecit hoc crimen amarissima insultatione uocans meribibulam. quo illa
Abbreviated transcription (Latin):
neritis. facte dñe apothecaix ⁊ cellarioꝵ. aqua sordebit: s mos potandi
p̃ualebit. Hac ratõe p̃cipiencli. ⁊ auctoritate imꝑandi. frenabat a uicli¬
tatẽ tenerioris etatis ⁊ ip̃am puellaiꝵ sitim formabat ad honestũ modũ.
ut iã nͨ liberet. qcl̃ ñ clecenet. Et subrepserat tñ sic̃ mͥ filio famula tua
narrabat. sũbrepserat ei uinolentia. Nam cũ cle more tãꝙͣ puella sobria
iuberet᷑ a parentib de cupa uinũ cleꝑmere. submisso poculo qua clesuper
patet. pͥusꝙͣ ĩ lagunculã fũderet merũ. pͥmoribꝰ labris sorbebat exiguũ.
qͥa ñ pot̾at ãpliꝰ sensu recusante. Non enĩ temulenta ulla cupidĩe faci¬
ebat hoc: s qͥbdam suꝑfluentib etatis excessĩb. qͥ ludicrris motibus
ẽbulliũt. ⁊ in puerilib annis maioꝵ pondere premi solent. Itaq ad illd̾ mo-¬

Expanded text:
neritis factae dominae apothecarum et cellariorum, aqua sordebit, sed mos potandi neritis factae dominae apothecarum et cellariorum, aqua sordebit, sed mos potandi praeualebit." hac ratione praecipiendi et auctoritate imperandi frenabat auiditatem tenerioris aetatis et ipsam puellarum sitim formabat ad honestum modum, ut iam non liberet quod non deceret. Et subrepserat tamen, sicut mihi filio famula tua narrabat, subrepserat ei uinulentia. nam cum de more puella sobria iuberetur a parentibus de cupa uinum depromere, submisso poculo qua desuper patet, priusquam in lagunculam funderet merum, primoribus labris sorbebat exiguum, quia non poterat amplius sensu recusante. non enim ulla temulenta cupidine faciebat hoc, sed quibusdam superfluentibus aetatis excessibus, qui ludicris motibus ebulliunt et in puerilibus annis maiorum pondere premi solent. itaque ad illud mo
Abbreviated transcription (Latin):
tuo uirga xp̃i tui. regimen unici filii tui. ĩ domo fideli bono mẽbro eccl̃ie
tue. Nec tantã erga suã disciplinã cliligẽciam matͥs p̃dicabat. qͣntã famu¬
le cuiꝰdam decrepite. q̃ patrẽ eiꝰ infantẽ portau̾at. siccł clorso grãdiuscula¬
rũ puellarũ paruuli portari solẽt. Cuiꝰ rei grã. ⁊ ꝑpt̾ senectã ac mores
optimos. ĩ domo xp̃iana satis a dñis honorabat᷑. Unde etiã curã dñicarũ
filiaꝵꝵ cõmissam sͥ diligent̾ gerebat: ⁊ erat ĩ eis cohercẽtlis cũ opꝰ eẽt scã
seu̾itate uebemens. atq ĩ docẽdis sobria prudẽcia. Nlm eas pret illas horaᷤ
qͥb ad mẽsam parentũ moderatissime alebant᷑. etiã si exardescerẽt siti.
nͨ a qͣm bibere sinebat: precauens cõsuetudĩem malã. ⁊ addens u̾bũ sanũ.
Modo aqͣm bibitis: qͥa ĩ potestate uinũ ñ habetis. Cĩ aut̃ ad maritos ue¬

Expanded text:
tuo virga Christi tui, regimen unici Filii tui in domo fideli, bono membro Ecclesiae tuo virga Christi tui, regimen unici Filii tui in domo fideli, bono membro Ecclesiae tuae. Nec tantam erga suam disciplinam diligentiam matris praedicabat, quantam famulae cujusdam decrepitae, quae patrem ejus infantem portaverat, sicut dorso grandiuscularum puellarum parvuli portari solent. Cujus rei gratia, et propter senectam ac mores optimos, in domo christiana satis a dominis honorabatur. Unde etiam curam dominicarum tiliarum conmissam diligenter gerebat et erat in eis cohercendis, cum opus esset, sancta seueritate uehemens atque in docendis sobria prudentia. nam eas praeter illas horas, quibus ad mensam parentum moderatissime alebantur, etiamsi exardescerent siti, nec aquam bibere sinebat praecauens consuetudinem malam et ad-dens uerbum sanum: "modo aquam bibitis, quia in potestate uinum non habetis; cum autem ad maritos ue
Abbreviated transcription (Latin):
taret. pͥor nob̾ ad te cõuersus ẽ. ⁊ baptizatꝰ: ⁊ relicta milicia secł̃ari accinctꝰ
in tua. Simul eramꝰ: simł habitabamꝰ placito sc̃o. Erebamꝰ qͥsnã locꝰ nos
utiliꝰ haberet ⁊ seruientes tͥ parit remeabamꝰ ĩ africã. Et cũ apd̃ ostia
tiberina ẽẽmus. mat̾ defũcta ẽ. Multa pret̾eo: qͥa młtũ festino. Accipe cõ¬
fessiones meas. ⁊ grãr actoes cłs m̃s de rebꝰ ĩnumerabilib etiã ĩ silencio.
S ñ pret̾ibo qͥcqͥd mͥ anima parturit de illa famula tua. q̃ me parturi
uit. ⁊ carne ut ĩ hãc tẽporalẽ. ⁊ corde ut in et̾nam lucẽ nascerer. Non eiꝰ.
s tua dicã dona in ea. Neq enĩ se ip̃a fec̾at. aut elucau̾at se ip̃a. Tu crea¬
sti eã. Nec pat̾ nͨ mat̾ sciebat. qualis ex eis fieret. Et erudiuit eã in timore

Expanded text:
taret, prior nobis ad te conuersus est et baptizatus et relicta militia saeculari accinctus taret, prior nobis ad te conuersus est et baptizatus et relicta militia saeculari accinctus in tua. simul eramus, simul habitaturi placito sancto. quaerebamus, quisnam locus nos utilius haberet seruientes tibi: pariter remeahamus in Africam. et cum apud Ostia Tiberina essemus, mater defuncta est. multa praetereo, quia multum festino. accipe confessiones meas et gratiarum actiones, deus meus, de rebus innumerabilibus etiam in silentio. sed non praeteribovit; et carne, ut in hanc temporalem; et corde, ut in aeternam lucem nascerer. Non ejus, sed tua dicam dona in ea; neque enim seipsam fecerat, aut educaverat seipsam. Tu creasti eam, nec pater nec mater sciebat qualis ex eis fieret. Et erudivit eam in timore
Abbreviated transcription (Latin):
et auelisset. exiliuit: eo ꝙ se ut cluceret suũ lucẽ rogauit. Quo ꝑductus
ĩpetrauit aclinitti. ut suclario tãgeret feretrũ p̃ciose ĩ cõspectu tuo mortis sãc¬
toꝵ tuoix. Qd̃ ubi fec̃. atq admouit ocłis. cõfestim aꝑti st̃. Inde fama discur¬
rens. inde laudes tue feruentes lucentes. inde illiꝰ inimice animꝰ ⁊ si ad ere¬
dencli sanitatẽ ñ applicatꝰ. a ꝑseqͣ̃ndi tñ furore cõpressus ẽ. Gr̃as tͥ d̾s meus.
Uncde ⁊ quo ecduxisti recordatoem meã. ut hec etiã cõfiterer tͥ. q̃ magna oblitꝰ
pret̾ieram: Et tñ tc̃ cũ ita fragraret odor ũguentoꝵ tuoꝵx. ñ cͤrebamꝰ post te:¬
et ideo plus flebã int̾ cãtica hymnoꝵꝵ tuoꝵ olim suspirãs tͥ ⁊ tãtũ respirans
qͣntũ patet aura ĩ clomo faenea. qͥ habitare facis unanimes ĩ domo. Conso¬
ciasti nob̾ ⁊ euolium iuuenẽ ex nr̃o municipio. Qͥ cũ agens ĩ rebꝰ mili¬

Expanded text:
exiluit eoque se ut duceret suum ducem rogauit. quo perductus inpetrauit admitti, ut sudario tangeret feretrum pretiosae in conspectu tuo mortis sanctorum tuorum. quod ubi fecit atque admouit oculis, confestim aperti sunt. inde fama discurrens, inde laudes tuae feruentes, lucentes, inde illius inimicae animus etsi ad credendi sanitatem non applicatus, a persequendi tamen furore conpressus est. gratias tibi, deus meus! unde et quo duxisti recordationem meam, ut haec etiam confiterer tibi, quae magna oblitus praeterieram? et tamen tunc, cum ita fragraret odor unguentorum tuorum, non currebamus post te; ideo plus flebam inter cantica hymnorum tuorum, olim suspirans tibi et tandem respirans, quantum patet aura in domo faenea. Qui habitarc facis uiianimes in domo, consociasti nobis et Kuodiuni iuuenem ex nostro municipio. qui cum agens in rebus mili
Abbreviated transcription (Latin):
ppalata᷑ effossa cligno cũ honore tͣnfferrent᷑ ad ambrosianã basilicã. ñ solũ ĩmũcli

Expanded text:
prolata et effossa digno cum honore transferrentur ad Ambrosprolata et effossa digno cum honore transferrentur ad Ambros
Abbreviated transcription (Latin):
lentiniani regis pueri mat̾. hoĩem tuũ ambrosiũ ꝑseq̃ret᷑. heresis
sue causa. q̃ fuerat seducta ab arrianis. Excubabat pia plebs ĩ eccl̃ia¬
mori parata cũ ep̃o suo seruo tuo. Ibi mea mat̾ ancilla tua sollicitudiniꝰ
et uigiliaꝵ pͥmas tenens. orationib uiuebat. Nos adhuc frigidi a calo¬
re sp̃c tui excitabam᷑. tñ ciuitate attonita atq tbata. Cunc hẏmni
et psalmi ut canerent᷑ scd̾m morem orientalium partiũ. ne ppłs me¬
roris teclio cõtabesceret. ĩstitutũ ẽ.⁊ ex illo ĩ hodiernũ retentũ. mul¬
tis iã ac pene om̃ib gregib tuis. ⁊ ꝑ cet̾a orbis imitantib. Tunc memo¬
rato antistiti tuo ꝑ uisũ aperuisti. quo loco laterent martyrũ corpora pro¬
thasii. ⁊ seruasii. que ꝑ tot aios ĩcorrupta ĩ thesauro secreti tui reconde¬
ras. unde oportune promeres ad cohercẽcã rabiem femineã s regiã. Cum enĩ

Expanded text:
lentiniani regis pueri mater, hominem tuum Ambrosium persequeretur haeresis lentiniani regis pueri mater, hominem tuum Ambrosium persequeretur haeresis suae causa, qua fuerat seducta ab Arrianis. excubabat pia plebs in ecclemori parata cum episcopo suo, seruo tuo. ibi mater mea, ancilla tua, sollicitudinis et uigiliarum primas tenens, orationibus uiuebat. nos adhuc frigidi a calore spiritus tui excitabamur tamen ciuitate adtonita atque turbata. tunc hymni et psalmi ut canerentur secundum morem orientalium partium, ne populus maeroris taedio contabesceret, institutum est: ex illo in hodiernum retentum multis iam ac paene omnibus gregibus tuis et per cetera orbis imitantibus. Tunc memorato antistiti tuo per uisum aperuisti, quo loco laterent martyrum corpora Protasi et Geruasi, quae per tot annos incorrupta in thesauro secreti tui reconderas, unde opportune promeres ad cohercendam rabiem femineam, sed regiam. cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ timens qͥcqͣm puericie. nͨ aclholescentie. Net om̃ino homini ulli socia¬
uimus eũ. coeuum nob̾ in gr̃a tua. educãdũ ĩ clisciplina tua. Et baptita¬
ti sumꝰ ⁊ fugit a nob̾ sollicitudo uite p̃terite. Nec satiabar illis cliebdis
dulcedine mirabłi cõsiderare altitudĩem cõsilii tui suꝑ salutẽ generis
humani. Qͣntũ fleui ĩ hymnis ⁊ cãticis tuis. suauesonãtis eccłie tue
uocib cõmotus acrit̾. Uoces ille influebãt aurib meis. ⁊ eliquabat᷑
ueritas tua ĩ cor meũ ⁊ estuabat inde affectꝰ pietatis. ⁊ currebant lacͥ¬
me. ⁊ bene mͥ erat cũ eis. Non lõge ceꝑat mediolanẽsis eccł̃ia genus
hoc cõsolatõis ⁊ exhortatõis celebrare. magno studio fratrũ cõcinẽtiũ
uocib. ⁊ cordib. Nimirũ annꝰ erat. aut ñ młto ãpliꝰ. cũ iustina ua¬

Expanded text:
non timens quicquam pueritiae nec adulescentiae nec omnino homini illi. socianon timens quicquam pueritiae nec adulescentiae nec omnino homini illi. sociauimus eum coaeuum nobis in gratia tua, educandum in disciplina tua: et baptizati sumus et fugit a nobis sollicitudo uitae praeteritae. nec satiabar in illis diebus dulcitudine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salute generis humani. quantum fleui in hymnis et canticis tuis suaue sonantis ecclesiae tuae uocibus conmotus acriter! uoces illae influebant auribus meis et eliquabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae, et bene mihi erat cum eis. Non longe coeperat Mediolanensis ecclesia genus hoc consolationis et exhortationis celebrare magno studio fratrum concinentium uocibus et cordibus. nimirum annus erat aut non multo amplius, cum Iustina, Va