comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ ẽ ex fide poc̃m ẽ ⁊ cet̾a. uidelic maliciã ⁊ deceptã in no¬
centiã. qr qd̾ anestiente fit. ⁊ bonũ ꝓrsus ddẽpnat intentõ
praua.⁊ malũ ñ penitꝰ excusat recta. Siue itaq malũ pu¬
tes bonũ qd forte agis. siue bonũ malũ qd̾ oꝑaris utrũq
peccatũ ẽ. qͥa neutrũ exfide. licet sane leuiꝰ admodũ pecoe¬
tur. uͥ sana intenciõe sola rep̃hensibił actõ foris apparet.
qmͣ uͥ maligna latet etiã ĩ ñ mala actõne intentõ. Uerũ¬
qd̃ absq uł minimo pc̃co ñ est. purũ bonũ minume ẽ. Q
pacto gͦ bonũ ñ purũ pͦo malo ꝯparabit᷑. inefficientia hoc
est ut tã efficax ad bonũ illd̾ sit qmͣ ad inalũ istude Et ħ
suꝑ hac q̃stione. sufficiãt. Nã ad suꝑores qͦ satis ẽẽ reor
responsũ suꝑiꝰ. Et qͥd̾ uos easd̾ sepiꝰ dubitatõnes it̾atis atq

Expanded text:
eptam innocentiam: quia quod a nesciente fit, et bonum prorsus condemnat intentio prava, et malum non penitus excusat recta. Sive itaque malum putes bonum quod forte agis, sive bonum malum quod operaris, utrumque peccatum est, quia neutrum ex fide: licet sane levius admodum peccetur, ubi sana intentione sola reprehensibilis actio foris apparet, quam ubi maligna latet etiam in non mala  al. mendose minimo peccato non est, purum bonum minime est. Quo pacto ergo bonum non purum puro malo comparabitur 517 in efficientia, hoc est ut tam efficax ad bonum illud sit, quam ad malum istud? Et haec super hac quaestione sufficiant. Nam ad superiores quoque satis reor esse responsum superius. Et quidem vos easdem saepius dubitationes i
Abbreviated transcription (Latin):
estote p̾dentes sic̃ serpentes. ⁊ simplices ⁊ siut columbe
Et itẽ aliꝰ ẽ ocłs simplicit̾ malꝰ.falleus utiq libent᷑ s
si facile falsus qͣlem ꝓfecto habent illi qͥ ore dñiro a¬
struunt᷑ p̾dentiores cẽ filiis lucis ingen̾atõne sua. Et
aliꝰ quẽ neqm ẽẽ diffininimꝰ qͥa sit dupplicit maluo
cui qͥppe ⁊ malicia parit ignorãciã. ⁊ ignorãtia maliciã
oꝑit. ita ut sepe nesciẽs ⁊ malũ qd̃ uult ñ faciat s  o¬
nũ faciat ꝙ ñ uult. Obsciuatũ nq̃x ẽ insipiens corcoꝵ

Expanded text:
rpentes, et simplices sicut columbae. 40. Et item alius est oculus simpliciter malus, fallens utique libenter, sed non facile falsus: qualem 516 profecto habent illi qui ore dominico astruuntur prudentiores esse filiis lucis in generatione sua. Et alius quem nequam esse definivimus, quia sit dupliciter malus, cui quippe et malitia parit ignorantiam, et ignorantia malitiam operit, ita ut saepe nesciens et malum quod vult non faciat, et bonum faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ne uoluntatis. Cũ itaq ille ocło utrũq malũ is uͦ mini¬
me utrũq habeat bonũ. ñ ne ratio uidet᷑ exigere ut plꝰ
ille noceat qm ꝑsit iste: Neq enĩ cõseqñs ẽ ut tantũ
ualeat inbonũ bonũ unũ. qͣnͣtũ duo mala in malũ. Et
quid̾ laude dignã dixerĩ. uł solã intencionẽ piã nͨ plane
octigna rremim̾atõne fraudabit᷑ in oꝑe ꝙͦ ñ bono ip̃a bona
uolutas. At tñ sine malo qͦcũq ñ erit decepta simpli¬
citas. Cur inqͥs: Nunqͥd ñ ex fide. Prsus exfide s falsa. uł
certe pociꝰ ñ ex fide. qr fides falsa fides ñ ẽ. Deniq defide

Expanded text:
 voluntatis. Cum itaque ille oculus utrumque malum, is vero minime utrumque habeat bonum; nonne ratio videtur exigere, ut plus ille noceat, quam prosit iste? Neque enim consequens est, ut tantum valeat in bonum bonum unum, quantum duo mala in malum. Et quidem laude dignam dixerim vel solam intentionem piam: nec plane condigna remuneratione fraudabitur in opere quoque non bono ipsa bona voluntas. Attamen sine malo quocumque non erit decepta simplicitas. Cur inquis? nunquid non ex fide? Prorsus ex fide, sed falsa; vel certe potius non ex fide, quia fides falsa, fides non est. Denique de fide
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ reuelabit᷑ nob̾. uelut aliqͥd exteriꝰ. ẜ in nob̾ qͣsi intus
manens. s ñ dũ apparems ⁊ itẽ om̃is gła eiꝰ filie regis ab intꝰ
⁊ ascendet homo ad coraltũ. s ⁊ ascensiones in corde suo
disposuit. rufsũq aĩa iusti sedes ẽ sapientie. cuiꝰ sine du
ca inscͥpturis adi̾nitiᷤ. ꝓfecto studebitis adĩ qͥrendũ regnũ

Expanded text:
ed in nobis, quasi intus jam manens, sed nondum, apparens: et item, Omnis gloria ejus filiae regis ab intus ; et, Ascendet homo ad cor altum ; sed et ascensiones in corde suo disposuit ; rursumque, Anima justi sedes est sapientiae , cujus sine dubca in Scripturis advertitis, profecto studebitis ad requirendum regnum
Abbreviated transcription (Latin):
dum utrũq uidelie in quibq p̃ceptis qͣntũ obedien¬
tia ualet. tantũ gͣuet ĩobedientia. ut u̾bigr̃a uł abra¬
ham de ĩmolando filio uł ille uescio quis defilio itidem
furm incendiis exponendo tm̃ diuine ĩ dignatõnis ⁊ ul¬
tionis merito incurrissẽt. siñ obedissent. qͣntũ laudis⁊
gr̃e receꝑunt ꝓeo. qd̾ obedierunt. Qd̃ nob̃ qͥd̾ ⁊ durũu
et posse ñ fieri sine culpa. ideoq si fiant digna eẽ p̃miis
ñ tñ suppliciis siñ fiant. Nã ⁊ ñ tangere muliere m̾iti
ẽ ñ mediocͥs ⁊ nlłius tũ delicti ꝓpͥam ãplecti cõiugem.
Istiꝰ modi sũt queõq euangłico illi capło ogruere possũt.

Expanded text:
obedientia valet, tantum gravet inobedientia: ut verbi gratia, vel Abraham de immolando filio , vel ille nescio quis de filio itidem furni incendiis exponendo , tantum divinae indignationis et ultionis merito incurrissent, si non obedissent, quantum laudis et gratiae receperunt pro eo quod obedierunt. Quod vobis quidem et durum et posse non fieri sine culpa; ideoque si fiant, digna esse praemiis, non tamen suppliciis si non fiant. Nam et non tangere mulierem, meriti est non mediocris; et nullius tamen delicti propriam amplecti conjugem. Istiusmodi sunt quaecunque evang
Abbreviated transcription (Latin):
appellaueñ neqͣm ꝙ unũ ee lio ad suũ malũ ñ desst
bo̾nũ. id ẽ scientia᷑. S ẽ qͥ bonũ forte nesciꝰ ꝙ ñ oliligit
agit. cu ꝑfecto ñ ĩcõgiue id qd̾ dicit᷑ neqͣm assigna¬
uerĩ. eo qd̾ neutͦ carrat malo ñ cecitate scͥiliq nͥ ꝑuer¬
sitate. Dicit᷑ si qͥd̾ neqͣm q̃si neqͣqͣm ut is solũ mͦ naqͣm
appellet᷑. qͥ neqͣqm hocẽ in ulło penitꝰ appartat bonus.
ẜ sit utͦꝙ bono uacuꝰ. tã iudelie u̾ neticu. qͣm ⁊ leni¬

Expanded text:
 unum ei, licet ad suum malum, non desit bonum, id est scientia. 39. Sed est qui bonum forte nescius quod non diligit, agit: cui profecto non incongrue id quod dicitur nequam assignaverim, eo quod neutro careat malo, nec caecitate scilicet, nec perversitate. Dicitur siquidem nequam, quasi nequaquam, ut is solummodo nequam appelletur, qui nequaquam, hoc est, in nullo penitus appareat bonus; sed sit utroque bono vacuus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sit lucis tociꝰ corporis. id ẽ oꝑiꝰ argum̃tũ S absit ut p̃co
u̾itatis clamet contͣ u̾itatẽ. maledicat is qd̾ illa ꝓbau̾it
tiã. ⁊ nescio qm̃adinod̃ iudicio u̾itatis u̾a er possit c̃ falsi¬
simplicitatẽ magist᷑ u̾itas: estote gͦ pͥdentes sic̃ seipen¬
tes ⁊ simplices sic̃ columbe. Dremisit gͦ pͣdentiã. sine qua
neminẽ satis ẽẽ posse simplicẽ scuit. Quomͦ demq liere
simplex erit ocłs ẽ ignorantia ueritatis: Qut uͦ uera
potest dici simplicitas: qmͣ symplex ignorat ueritas.
Scriptũ ẽ crũ. Iͥgnorans ignorabit᷑. Patet gͦ laudabi¬
lem illã ⁊ a dũd laudatã simplicitatẽ. absꝙ his duob
ñ ex̃ bonis. beñuolentia atip pͦ dentia. ut ocłs uideliq
cordis ñ solũ piꝰ qui falłe uolit. s ⁊ cautꝰ sit qͥ falli ñ

Expanded text:
quod sit lucis totius corporis, id est operis, argumentum. Sed absit ut praeco quod sit lucis totius corporis, id est operis, argumentum. Sed absit ut praeco Veritatis clamet contra Veritatem; maledicat is quod illa probavetiam: et nescio quemadmodum judicio Veritatis vera esse possit cum falsisimplicitatem magistra Veritas, Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Praemisit ergo prudentiam, sine qua neminem satis esse posse simplicem sciret. Quomodo denique vere simplex erit oculus cum ignorantia veritatis? aut vero vera potest dici simplicitas, quam simplex ignorat veritas? Scriptum est enim: Ignorans ignorabitur . Patet ergo laudabilem illam et a Domino laudatam simplicitatem absque his duobus non esse bonis, benevolentia atque prudentia: ut oculus videlicet cordis, non solum pius qui fallere nolit, sed et cautus sit qui falli non
Abbreviated transcription (Latin):
unc iã respondẽdũ ẽ questumcłe que incidit uobiͤ
exoccasione apłici p̃sentis capłi. Qritis nẽpe utrũ¬
nã ista de ydolotitis pauli sentẽcia puto qr nicħ cõmune
eẽ crediderit. ac tantũ malũ qͣntũ crediderit. Qd si an¬
nuero rursũ ꝑgitis inqͥrere. cur ñ ecõtrio tantũ cuiq
boñ sit qd̾ oꝑat᷑. qͣnͣtũ uł falso opinat᷑. Mirũ qͥppe uobis
ĩmo r iniustũ iudet᷑ ut plꝰ in malo qͣm ĩ bono humane
ualeat ĩ tentoms opio. Si respõdero de malis quid̃
dixit ex ocło neqͣm corpris tenebins estimari. indicauit
⁊ de simplici lucẽ eque corporis aꝑꝓbau. S uidere ne forte
ñ sit u̾e ocłs simplex qui fallit̾. fallit᷑ enĩ tã qͥ bonũ malũ
qͣm qͥ malũ bonũ putau̾it. Scitis aũt neutr̃ hoꝵ ue illd̾
euitare ꝓpħicũ. ue qͥ dicitis bonũ malũ ⁊ malũ bonũ. ẽ tñ
nemo qͣni hoc uelit cauere maledictũ de qͦu̾itas ꝓnũciat

Expanded text:
estiunculae, quae incidit vobis ex occasione apostolici praesentis capituli. Quaeritis nempe, utrumnam ista de idolothytis Pauli sententia, Puto quia nihil commune esse crediderit; ac tantum malum, quantum crediderit. Quod si annuero, rursum pergitis inquirere, cur non e contrario tantum cuique bonum sit quod operatur, quantum vel falso opinatur. Mirum quippe vobis, imo et injustum videtur, ut plus in malo, quam in bono humanae valeat intentionis opinio. Si respondero, de malis quidem dixit ex oculo nequam corporis tenebras aestimari, indicavit et de simplici lucem aeque corporis approbari . Sed videte, ne forte non sit vere oculus simplex, qui fallitur. Fallitur enim tam qui bonum malum, quam qui malum bonum putaverit. Scitis autem neutrum horum Vae illud evitare propheticum, Vae qui dicitis bonum malum, et malum bonum : cum tamen nemo, qui hoc 515 velit cavere maledictum, de quo Veritas pronuntiat,
Abbreviated transcription (Latin):
rere conamuu deobedientie ꝓmissione. q̃ fit ex regłari ꝓ¬
fessione. qͣi ñ oporteat ꝓmitt̾e qm ꝯstat nͦ integre posse te¬
neri. nͨ sine cͥmine p̃teriri. siquid̃ d̾o quicqͥd d̾r minist̾ ho
ñ ꝓperã iusserit: imputand̾ ostit̾it. frust᷑ inqͣm ex hac ocra¬
sione malũ ita ĩ obedientie exaggeratis. ut atã uecessano
bono ꝓmittende obediẽtie t̾reatis. qr ⁊ si difficile cauet᷑. uͥq
subripiens uł insidiãs ut nos dicitis ĩ obedientia tã in uariis¬

Expanded text:
onamini de obedientiae promissione, quae fit ex regulari professione, quasi non oporteat promittere, quam constat nec integre posse teneri, nec sine crimine praeteriri: siquidem Deo, quidquid Dei minister homo non perperam jusserit, imputandum constiterit. Frustra, inquam, ex hac occasione malum ita inobedientiae exaggeratis, ut a tam necessario bono promittendae obedientiae terreatis: quia etsi difficile cavetur ubique subrepens  ms
Abbreviated transcription (Latin):
bñ recolo u̾ba. c̃ difficultatẽ seuĩpossibilitatẽ ut uob̾ uidet᷑
tenende obedientie uł cauende ĩobediẽtie cõsiderãtes ĩuitã
ita monachicã exclamatis. Hecrine ẽ illa eosecurior qͦ ar¬
tior. eo certior qͦ mag̃ ardua ueniẽdi ad dm̃ uia. ut mona¬
cho nat᷑ałr mala iuix cauere. natͣałr bona iux ꝓcomuni ĩ¬
firmitati ualenti impłe. ũ minor cñ necessana sit cautela ad¬

Expanded text:
tem, ut vobis videtur, tenendae obedientiae, vel cavendae inobedientiae, considerantes, in vitam ita monachicam exclamatis: « Haeccine est illa eo securior, quo arctior; eo certior, quo magis ardua veniendi ad Deum via, ut monacho naturaliter bona vix cavere, naturaliter bona vix pro communi infirmitate valenti implere, non minor tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto ⁊ tolerabiliꝰ scandalũ illud sit ⁊ uenialiꝰ ꝙ frm̃ ẽ¬
intentõne ꝓficiendi ĩ meliꝰ. qm ꝙ fac̾e̾ eygitas ad detenꝰ
apostatando. S ⁊ añ qͦ licet ñ siñ standalo tuciꝰ tuã siñ
posses si sane hinc eand̾ tuã ip̃iꝰ scientiã redd̾e securam
nit apłs usurpemꝰ. ⁊ nos ĩ nr̃e huiꝰ disputacuincłe oclu¬
sione. ⁊ ut qͥ ꝓpria ĩpellente ꝯscientia suũ deserit locũ
ne suũ qd̾ putat deserat uotum. ñ deserentẽ. ñ sꝑnat.
et qͥ secura ꝯscientia fr̃nũ scandalũ timens fir̃s ñ dest¬
rit deserentẽ ñ iudicet. Et de his me accipite sane qd̾
sentio rẽpondisse sine p̃iudicio samꝰ sẽtietis.

Expanded text:
profecto et tolerabilius scandalum illud sit, et venialius, quod profecto et tolerabilius scandalum illud sit, et venialius, quod intentione proficiendi in melius, quam quod facere cogitas ad deterius apostatando. Sed et ante quoque, licet non sine scandalo, tutius tuam sine posses: si sane hinc eamdem tuam ipsius conscientiam reddere securam nit Apostolus , usurpemus et nos in nostrae hujus disputatiunculae conclusione, ut et qui propria impellente conscientia suum deserit locum, ne suum quod putat deserat votum; non deserentem non spernat: et qui secura conscientia fraternum scandalum timens, fratres non deserit; deserentem non judicet. Et de his me accipite sane quod sentio respondisse, sine praejudicio sanius sentientis.
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ suasione allici ꝓfestione ligari. Demq suadrat᷑ ei
inqͥtͣ stet. Et ne forte pͥoris sui monasterii memor. re¬
mordẽte ut assolet cõsrientia. incipiat denuo deruꝑt.
stabilitate causari: gen̾ale suꝑ huiꝰ imͦ crupło ꝯsolato¬
riã ꝑfert sententiã dicens ubiq em̃ uni deo seruit᷑.
uni regi militat᷑. Porro de iuano ꝓhibet ꝙ uibet deꝑe¬
grino. ne uicinitas int̾ monasteria fomes scandaripe
mat̾ia sit. si alt̾utrũ reciꝑe monachos acqͥeuert̃ absꝙ
tał uͦpiam monachoꝵ susceptio plane ñ nͥ cõtra tigla¬
re decietũ p̃sumit᷑. Ꝙ setiã pꝰ ħ frĩs ita regłarit᷑ susap¬
ti. inqͥetiorẽ foxte anuũ pulsau̾t recoedatõ seandali
qd̾ disccdẽs frĩb qͦs deseruit fecit. ⁊ qr oporteat em̃dari
suo reditu ꝙ exdiscessu deliq̃rit. p̾dent̾ adu̾tat qͥ hoc cogi¬
tat scãdalũ srandalo ñ bñ em̃dari. Qlis demꝙ em̃datio
erit. si ut alus scãdalũ tollas. alios scandaliras: Quã qͣm

Expanded text:
lem suasione allici, professione ligari. « Denique suadeatur, » inquit, « ut stet . » Et ne forte prioris sui monasterii memor, remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari; generalem super hujusmodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, uni Regi militatur. Porro de vicino prohibet, quod jubet de peregrino: ne vicinitas inter monasteria fomes scandali, rixae materia sit, si alterutrum recipere monachos acquieverint absque oties talis uspiam monachorum susceptio plane non nisi contra ita regulariter suscepti inquietiorem forte animum pulsaverit recordatio scandali, quod discedens fratribus, quos deseruit, fecit; et quia oporteat emendari suo reditu quod ex discessu deliquerit: prudenter advertat qui hoc cogitat, scandalum scandalo non bene emendari. Qualis denique emendatio erit, si ut aliis scandalum tollas, alios scandalizas? Quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnãt cõtẽptorẽ. ⁊ auctorẽ ñ głificãt. Talia sũt q̃cũq
diuinitꝰ lege publica ĩponunt᷑ hominib sine quib uͦ
saluari q̃ unt. Hinc illud apd̃ gentilẽ. Nõ feci furtũ ñ
pasces in cruce coruos. eł in euãgłio. Si diligitis eosqͥ
uos diligunt. ꝙͣ m̾cedẽ habebitis: Cł si salutau̾itiꝰaes

Expanded text:
damnant contemptorem, et auctorem non glorificant. Talia sunt quaecumque divinitus lege publica imponuntur hominibus, sine quibus nec salvari queunt. Hinc illud apud gentilem: Non feci furtum. Non pasces in cruce corvos. Et in Evangelico: Si diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? et si salutaverit
Abbreviated transcription (Latin):
regłaris. i iͫ ꝙ p̃oepta uidelic ⁊ remecdia. Dre¬
ceptis instituit᷑ iuta cõtra poẽm. remediis restituitur
post pẽcu innocentia. Sie gͦ utͣq ista conplatit᷑. ñra ꝑ¬
fessio. ut ꝓfessus quisq eũ maliqͦ forte regulariũ mã¬
datorũ deliq̃rit. si ad remediũ eq̃ regłare ꝯfug̾it. st c̃¬
iuineit᷑ tnͣsgresor mandati. ñ tñ pacti p̾uaucator. So¬
lũ itaq cẽsuerĩ firgisse notũ. mola sẽ ꝓpositũ. pactũ

Expanded text:
regularis, in Precepta videlicet, et Remedia. Praeceptis instituitur vita contra peccatum; Remediis restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra professio, ut professus quisque cum in aliquo forte regularium mandatorum deliquerit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor mandati, non tamen pacti praevaricator. Solum itaque censuerim fregisse votum, violasse propositum, pactum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd ocłs int̾ioe ⁊ si falli q̃at iguorantia ueri.delo tũbo
in falłe penitꝰ ñ ꝯsentit. alt̾um uͦ malũ qd̾ licet ueri no¬
ticiã ñ ipediat. amorẽ tũ bom p̃malicia minime sen
hoc duplex malũ. ⁊ illud itẽ geminũ bonũ qͣdrifariã
diudamꝰ ocłm cordis ĩ bom̃ ⁊ meliorẽ ĩ malũ ⁊ peiorẽ.

Expanded text:
ignorantia veri, zelo tamen boni fallere penitus non consentit: alterum vero malum, quod licet veri notitiam non impediat, amorem tamen boni prae malitia minime senthoc duplex malum, et illud item geminum bonum, quadrifariam dividamus oculum cordis, in bonum et meliorem, in malum et pejor
Abbreviated transcription (Latin):
qͦͣr qd̾ cͥminałi deluiqͥ cõtigerit rmñdare. Qd̾ gͦ dicitis
ĩuenit᷑ in regła. si qͥd̾ sit tusgressie aliq cõtẽptu. Si
aũt ⁊ ip̃m ce eẽ aliqͣndo ñ posse etenditis. id quid̾ falsũ
cia regłaris. & licet fortiori egeat curationis medica¬
m̃to. caret cñ morbo p̃uaricationis nͥ cũ⁊ ipm forte me¬

Expanded text:
quod criminaliter delinqui contigerit, emendare. Quod ergo dicitis invenitur in Regula, si quidem sit transgressio absque contemptu. Si autem et ipsum deesse aliquando non posse contenditis, id quidem falsum tia regularis. Et licet fortiori egeat curationis medicamento, caret tamen morbo praevaricationis, nisi cum et ipsum forte me
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qm remediũ pem̃e ñ sanat. nulla ẽ letalit̾ cͥminalis.
nͥ que ꝯtẽptũ suꝑbie ñ euitat.
agna gͥ securitas filiis obedientie. ⁊ reuera pax ho¬
minib bone uoluntatis. qm mom̃i obedientia so¬
la. dampnat᷑ iupenitẽcia. qm nesdit qui diligit dm̃. sola¬

Expanded text:
m poenitentiae non sanat: nulla est lethaliter criminalis, nisi quae contemptum superbiae non evitat. Magna igitur securitas filiis obedientiae, et revera pax hominibus bonae voluntatis: quoniam in omni obedientia sola damnatur impoenitentia, quam nescit qui diligit D
Abbreviated transcription (Latin):
ydolotita lib̾tas: Nil plane alud si ita eẽt ut dicitis. Bene
ꝓrsuis ñ potest cõsciꝰ eẽ sͥ qui se ñ implere cõaidit. qd debere
stranis ẽ dñs. sub iugo logis gemere adhuc. ũ dũ respirare
ta ue cõceditis. qͣi uͦ illa queãt absq istis integre custo¬
diri: S si actenditis. de male qͦ uiuẽtib p̃latis dei pre¬
ceptũ ẽ que dicunt facite Igit᷑ qͥ ñ facit a ꝑte ñ ĩ horm¬
nẽ tãtũ. s et ĩdm p̃uaricatoe existit. Ita ne gͦ ulłus mã¬
data ꝑfecte exeqͥtur sui magistͥ: Quã obrẽ putatis: Q a
nolumꝰ. aut qͥa ñ possumꝰ S si uolumꝰ ñ possumꝰ. se¬
curi sumꝰ. Si possumꝰ ⁊ nolumꝰ: suꝑbi sumꝰ. Porro ad ca
uẽdã suꝑbiã. illã u̾e annuerĩ uecessariã eẽ sautelã ꝙͣ
dicitis ne forte incurrat᷑ in obediẽtie cͥm̃. Qd̃ si ĩpossibi¬
le uos putatis ut ñ uidelia imꝑiis p̃latiꝵ quid̾ ꝑotẽp¬
tũ int̾dũ suꝑbie resistat᷑. scitote ñ paucos s ĩ num̾os

Expanded text:
idolothyta libertas? » Nil plane aliud, si ita esset, ut dicitis. Bene prorsus non potest conscius esse sibi, qui se non implere confidit quod debere suavis est Dominus; sub jugo legis gemere adhuc, nondum respirare tave conceditis? quasi vero illa queant absque istis integre custodiri. Sed si attenditis, de male quoque viventibus praelatis Dei praeceptum est, Quae dicunt facite . Igitur qui non facit, aperte non in hominem tantum, sed et in Deum praevaricator existit. Itane ergo nullus mandata perfecte exsequitur sui magistri? Quamobrem putatis? quia nolumus, aut quia non possumus? Sed si volumus et non possumus, securi sumus. Si povendam superbiam, illam vere annuerim necessariam esse cautelam quam dicitis, ne forte incurratur inobedientiae crimen. Quod si impossibile vos putatis, ut non videlicet imperiis praelatorum per contemptum interdum superbiae resistatur; scitote non paucos, sed innumeros
Abbreviated transcription (Latin):
putanda. s tãꝙͣ hominũ ꝯtẽpnẽda putem᷑. ne rr̃ uidelic
ĩpossibilẽ ꝯtiuere nr̃a ꝑfessio indeat᷑. si tm̃ ex ea hominibꝰ
qͣntũ deo obeclientie deben asserimꝰ. Cũ enĩ iã ul ꝓͥfesso im¬
possibile ĩmo ꝑ di grãm ñ ꝑfacile sit cauere p̃uarisatio¬
nẽ. uͥ ñ in obedientia. s ĩpenitentia facit p̃uaucatorẽ: Hoc
qͥppe ut iã dixiꝓfitẽtiũ nemospondet ut iã ñ pecoet. ⁊obħ¬
ñ ꝯtinuo ut qͥspiã aliqͦmͦ ñ obedit p̃uancatorẽ se ꝯsticuit.
nͥ qͥ se forte sic ꝓfessũ falso existimat. qͣles uos utiq asseritiᷤᷤ
oudelitas ĩ suis ip̃oꝵ oꝑat᷑. scientiis qmͣ noxia illa reoũben¬
mũ ꝑire frem. Ẽ quomͦ nichil eẽ ꝯmune itẽ ip̃e ꝑhibet

Expanded text:
sed tanquam hominum contemnenda putemus: ne rem videlicet impossibilem continere nostra professio videatur, si tantum ex ea hominibus, quantum Deo obedientiae deberi asserimus. Cui enim jam vel ita professo impossibile, imo per Dei gratiam non perfacile sit cavere praevaricationem, ubi non inobedientia, sed impoenitentia facit praevaricatorem? Hoc quippe, ut jam dixi, profitentium nemo spondet, ut jam non peccet: ntinuo, ut quispiam aliquo modo non obedit, praevaricatorem se constituit nisi qui se forte sic professum falso existimat, quales vos utique asseritis crudelitas in suis ipsorum operatur conscientiis, quam noxia illa recumbenmum perire fratrem . Et quomodo nihil esse commune item ipse perhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
nacho cͥm̃ insidiari ĩ obediẽtie. qͣsi aut surepat furtim
nescienti. ant rasu accidat infelici. aut ñ ualenti un¬
plere qd̾ p̃cipit᷑ cͥminis calũpnia struat᷑ de ipossibili. Ita¬
ne inqͣm monacho cͥm̃ insidiatur ĩ obedientie. ẽ antiqͣ
illa tã nota ⁊ tã noxia p̃uaricatio facile ut credit᷑ ĩ dul¬
gentiã ꝯseq̃ret᷑. dũ mͦ cõfessio ⁊ ñ defensio seq̃ret᷑: Neq em̃
tm̃ ut dictũ e̾ nocuit simplicis actionis qͣm is exdeli¬
beratõne tnͣsgressio: qͣntũ ad iĩcte excusationis c̃ p̃me¬
ditatione obstinatio.S nũqd forte in lege qͥdẽ cliuina

Expanded text:
nacho crimen insidiari inobedientiae, quasi aut furtim subrepat nescienti, aut casu accidat infelici; aut non valenti implere quod praecipitur, criminis calumnia struatur de impossibili? Itane, inquam, monacho crimen insidiatur inobedientiae? cum et antiqua illa tam nota, et tam noxia praevaricatio, facile, ut creditur, indulgentiam consequeretur, dummodo confessio, et non defensio sequeretur. Neque enim tantum, ut dictum est, nocuit simplicis actionis, quamvis ex deliberatione, transgressio, quantum adjunctae excusationis cum praemeditatione obstinatio. CAPUT XII. In
Abbreviated transcription (Latin):
pus subditũ ꝓpt̾ qͦsdam qui anteqͣm ꝑfec¬
tum ⁊ exqsitum cẽt. pͥmas ꝑtes eiꝰ me ne̾¬
ciente. sͥ tnͣscbebant festinantiꝰ qm i opor¬
tunũ ẽẽt. ac iõ breuiꝰ ꝙ uellẽ sũ coactꝰ ut
potin. cõsũmare. Nã pła q̃ tacui ĩ seruissem ⁊ addidis¬
sem siinqͥete ⁊ cõgruo spatio illud mn ede licuisset. In
magna enũ cordis tbulatioeͤ. quã unde ⁊cur passus
curd̾s ħo nominaui. ⁊ in duos libellos distinei. Quoꝵ

Expanded text:
pus subditum propter quosdam, qui antequam perfectum et exquisitum esset, primas partes ejus, me nesciente, sibi transcribebant, festinantius quam mihi opportunum esset, ac ideo brevius quam vellem sum coactus, ut potui, consummare. Nam plura, quae tacui, inseruissem et addidissem, si in quiete et congruo spatio illud mihi edere licuisset. In magna enim cordis tribulatione, quam unde et cur passus Cur Deus homo nominavi, et in duos libellos distinxi. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ m̃ in odore unguentoꝵ hoꝵ sponsa currit a lacrit̾. amat
arcent̾. ⁊ parũs aniare sic amata uidet᷑ oẽ cũ se totã inamo¬
re ꝑstrinxerit. Nec inin̾ito. Quid enĩ magnũ tanto et tãti
repensat᷑ amori sipulius exiguns totũ se ad reclamandũ
colleg̾it. quẽ illa nunir̃ maiestas in amore p̃ueniẽs. tota ino

Expanded text:
 in odore unguentorum horum sponsa currit alacriter, amat ardenter; et parum sibi amare sic amata videtur, etiam cum se totam in amore perstrinxerit. Nec immerito. Quid magnum enim tanto et tanti repensatur amori, si pulvis exiguus totum se ad redamandum collegerit, quem illa nimirum Majestas in amore praeveniens, tota i
Abbreviated transcription (Latin):
ic pͥmũ uide quomͦ ĩmo qͣm siue mͦ a nob̾ u̾s amari
m̾uerit qͥ ut pͥacis qd̾ dcm̃ ẽ repetã. pͥor ip̃e dilexit nos.
tantꝰ : tant̾ ⁊ gratis tantillos⁊ tales. En qd̾ in pͥncipio dixiͦ¬
se me menum. mod̾̃ ẽẽ diligendi qdm̃ sine mͦ dilig̃e. Deniq
c̃ dilectõ q̃ tendit indm̃ tendat ĩmiñsũ. tendat ĩ inifinitũ.

Expanded text:
vide, quo modo, imo quam sine modo a nobis Deus amari meruerit; qui ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, tantus, et tantum, et gratis tantillos, et tales. En quod in principio dixisse me memini, modum esse diligendi Deum, sine modo diligere. Denique cum dilectio quae tendit in Deum, tendat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inquietꝰ anieles. Ita eiũ fit ut ꝑuaria ⁊ fallacia mundi ab¬
lodamĩt uagabundꝰ aĩmꝰ mani labore discurrens fatgrtur
ñ satietur. dũ quiqͥo famelitꝰ inglucierit. parũ reputet ad
riũ fedinat ad id ũ possit impla. Inotauͦ his ã fractis
ludit sec̃ uanitas m̃tit᷑ iniqͥtas dͥ. Si ita ins ad implere qd̾ uis.
hoc ẽ si illud app̃hend̾ uis quo apphenso nil iã ampłiꝰ uelisqͥd
tep̃tare opꝰ ẽ. ⁊ cet̾a: Curr̾is ꝑ deuia ⁊ longe añ morieris qͣm hic
circuitu ꝑ uenias adoptatũ. Hoc gͦ in cͥcuitu impu ambulãt ua¬
turałr appetentes unde finiãt appetit̾ ⁊ insipient̾ respuentes. uñ
aꝑꝑinq̃nt funi. finidico ñ ꝯsũptonis s ꝯsummatõis. Qmobrẽ ñ
beato fine ꝯsũpinari. s od̃sumi uacuo labore accelerant. qͥ rersi
magis sp̃e qmͣ auctore delectati pͥus uniu̾sa ꝑcurpere. ⁊ de sin¬
gulis cupiũt exꝑiri. qm ad ip̃m cir rẽt uniu̾s tatis dum̃ ꝑue

Expanded text:
 inquietus anheles. Ita enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamenta vagabundus animus inani labore discurrens fatigetur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum reputet ad num, festinat ad id unde possit impleri. Imo vero his anfractibus ludit secum vanitas, mentitur iniquitas sibi. Si ita vis adimplere quod vis, hoc est, si illud apprehendere vis, quo apprehenso nil jam amplius velis, quid tentare opus est et caetera? Curris per devia, et longe ante morieris, quam hoc circuitu pervenias ad optatum. 19. Hoc ergo in circuitu impii ambulant, naturaliter appetentes unde finiant appetitum, et insipienter respuentes unde propinquent fini: fini dico, non consumptioni, sed consummationi. Quamobrem non beato fine consummari, sed consumi vacuo labore accelerant, qui rerum magis specie, quam auctore delectati, prius universa percurrere, et de singulis cupiunt experiri, quam ad ipsum curent universitatis Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
ocło uł aĩo respiẽ pulcͥorẽ. ⁊ qͥ ueste p̃ciosa indutꝰ ẽ p̃ciosiorẽ
affectat. ⁊ possidens mstas cliuitias. inuidet ditioei. Uideas iã
multis p̃diis ⁊ possessionib ampliatos ad huc tñ indies agͣm
agro copulare. atq infinita cupiditate clilatare t̾minoᷤ sucͤ.
uidras ⁊ qͥ regalib domib ãplisq habitãt palaciis nicħomi¬
nꝰ cotidie ꝯuing̾e̾ domũ ad domũ. ⁊ inqͥcta curiositate eclificare
dirũe. iiutare qͣdrata itũdis. Qͥd hoĩes sb̾lunatos honoribꝰ
anñ ĩ satiabili ambitt̃e magis ac mag̃ cotisuirib conari
ad altiora uidemꝰ Q hoꝵ om̃iũ ic cͥco ñ est flius. qͥa nilin
eis sũmũ singłant̾ reꝑpit᷑. uł optimũ Eł quid mir᷑ scĩferis¬

Expanded text:
em affectat, et possidens multas divitias, invidet ditiori. Videas jam multis praediis et possessionibus ampliatos, adhuc tamen in dies agrum agro copulare, atque infinita cupiditate dilatare terminos suos. Videas et qui in regalibus domibus, amplisque habitant palatiis, nihilominus quotidie conjungere domum ad domum, et inquieta 592 curiositate aedificare, diruere, mutare quadrata rotundis. Quid homines sublimatos honoribus? annon insatiabili ambitione magis ac magis totis viribus conari ad altiora videmus? Et horum omnium idcirco non est finis, quia nil in eis summum singulariter reperitur vel optimum. Et quid mirum si inferio
Abbreviated transcription (Latin):
corde. tota auima. tota uirtute sua. id ẽ ex oña
qd̾ est. qd̾ sit qd̾ potest. Nec tñ ĩ iustͦd̾s suñ sibi ur ncans
opus ⁊ dona. ut quid enĩ ñ amaret opus artificẽ cu hat̾et
unde idposset e cur n qnͣtũ õio posset. qd̾ nil oĩo nͥ eius
r ar̾ e posset. Ad hoc qd̾ de nichilo. qd̾ gratis. qd̾ in hac¬

Expanded text:
corde, tota anima, tota virtute sua , id est ex omni quod est, quod scit, quod potest. Nec tamen injustus Deus, suum sibi vindicans opus et dona. Utquid enim non amaret opus artificem, cum haberet unde id posset? Et cur non quantum omnino posset, cum nihil omnino nisi ejus munere posset? Ad haec, quod de nihilo, quod gratis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ isͦ. ĩuiꝑfictũ meũ uidert ocłi tui s cũ in libri tuoõs
scribant᷑ qui qd possũt faciũt. et si qd debẽt ñ possũt. Satiꝰ
qͣntũ reor apparet.⁊ quo nã mͦ d̾s cdiligendꝰ sit.⁊ qͦ mntosuo.
Quo ĩqͣm rinto suo: Nã qͣnͣto cui sane apparcat. qͥs dicat. quiꝰ
plicẽ dixi parere intellectũ. id qd̃ q̃rit᷑ qͣre ut aut quosuo
n̾uto. aut qͦ nr̃o ꝯmodo diligendꝰ sit. utmlibet q̃ri posse ꝑ ĩ¬
de uideat᷑. Dicto ꝓm̃ dem̾ito dei ñ ꝓut clignũ ei. s ꝓut datũ

Expanded text:
 tamen in libro tuo omnes scribentur , qui quod possunt faciunt, etsi quod debent non possunt. Satis, quantum reor, apparet, et quonam modo Deus diligendus sit, et quo merito suo. Quo, inquam, merito suo: nam quanto, cui sane appareat? quis dicat? quis plicem dixi parere intellectum id quod quaeritur, Quare: ut, aut quo suo merito, aut quo nostro commodo diligendus sit, utrumlibet quaeri posse perinde videatur. Dicto proinde de
Abbreviated transcription (Latin):
uit mĩam suã d̾s: Nos dico qui mutauimꝰ głam nr̃am in
similitudinẽ uituli nedẽtis fenũ pr̃cando ꝯparati ium̃tis
insipientis. Quod si totũ me deleo ꝓ me fc̃o. quid addam.
iã ⁊ ꝑreferto. ⁊ refecto. hoc mͦ : Nec enĩ tã facile refectꝰ qmͣ
in reficiẽdo ꝓfecto ⁊ dixit młta. ⁊ gessit mira ⁊ ꝑtulit dura
retͥbuit mͥ: In pͥmo oꝑe me mͥ dedit. in scdõ se. ꝙ u se dedit

Expanded text:
iam suam Deus? Nos dico, qui mutavimus gloriam nostram in similitudinem vituli comedentis fenum , peccando comparati jumentis insipientibus . Quod si totum me debeo pro me facto, quid addam jam et pro refecto et refecto hoc modo? Nec enim tam facile refectus, quin reficiendo profecto et dixit multa, et gessit mira, et pertulit dura; retribuit mihi? In primo opere me
Abbreviated transcription (Latin):
am dño ꝓ om̃ib que ret̾ͥbuit hisꝰ Illũ ratio urget ⁊ iꝰticia
nat᷑alis. totũ se tͣdere illi aquo se totũ habet ⁊ ex setoto deb̾e
diligẽ. M ꝓfecto fides tanto plꝰ indicit amãdũ. qͣntor
eũ me ip̃o pluris estimandũ intelligo. quippe qui illũ
ñ solũ mei. s sui qͦ ip̃iꝰ teneo largitorẽ. Deniꝙ ñ dũ
tempꝰ fidei aduen̾at. ñ dũ innotu̾at ĩcarne s
obierat in cruce. ꝑdierat de sepulero. rediera
dilectõnẽ. illã de qͣ iã młta locuti sumꝰ. ꝯ iam

Expanded text:
am Domino pro omnibus his? Illum ratio urget et justitia naturalis totum se tradere illi, a quo se totum habet, et ex se toto debere diligere. Mihi profecto fides tanto plus indicit amandum, quanto et eum me ipso pluris aestimandum intelligo: quippe qui illum non solum mei, sed sui quoque ipsius teneo largitorem. Denique nondum tempus fidei advenerat, nondum innotuerat in carne Deus, obierat in cruce, prodierat de sepulcro, redierat dilectionem, illam de qua jam m
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ modi es. ⁊ attende qͥd fẽc̃it magni ꝯsili angelus. quomͦ ꝯsi¬
liũ suũ pꝰposuent ꝯsilio id mag̃ uoluntati mulieris uui ns.
Beatã iurginẽ tiquor. ⁊ fabri pauꝑis ip̃e est ioseph. In uent
a matre est. fcli ut quid fecisti nob̾ sic᷑ ⁊ cet̾a. at ille. Qeͥd
erat inqͥd ꝙ me q̃rebatis. nesciebatis qr in his c̃ patris m̃ĩ st̃

Expanded text:
modi es, et attende quid fecerit magni consilii angelus, quomodo consilium suum postposuerit consilio, vel magis voluntati mulieris unius: beatam Virginem loquor; et fabri pauperis; ipse est Joseph. Inventus  increpatus a Matre est: Fili, quid fecisti nobis sic? At ille: Quid erat, inquit, quod me quaerebatis? Nesciebatis qui
Abbreviated transcription (Latin):
uni gͥ iꝰti fuerit tanta felicitate bãtr̃ restat ut
in iꝰti ꝑ ꝯtͣrium sint in estimabili qͣdã infelicitate
miseri. Sicut enĩ iustos iuxta qd̃ ꝓ ut potiumꝰ deo donãte
descͥpsimꝰ. mira płcritudo. uelocitas. fortitudo. lib̾tas. sa¬
nitas. uoluptas. Alacres faciet ⁊ iubilantes: ita illos
uitus. Languor atq dolor mẽntes reddet ⁊ eiulantes.
amore cõplectent̾. illi pint̾mninabili pena qͣ torq̃bñt᷑.¬

Expanded text:
ur justi fuerint tanta felicitate beati. restat ut injusti per contrarium sint inaestimabili quadam infelicitate miseri. Sicut enim istos, juxta quod, prout potuimus, Deo donante, descripsimus, mira pulchritudo, velocitas, fortitudo, libertas, sanitas, voluptas alacres faciet et jubilantes; ita illos vitus, languor atque dolor moerentes reddet et ejulantes. amore complectentur, illi pro interminabili poena, qua torquebunt
Abbreviated transcription (Latin):
illos obliiscetur misereri deus. Ueniet in ira ⁊ in dig¬
H inͦ ñ tam de p̃sentib nuptiis ꝗͣ ꝓ earũ occasione suit
dicta. Iam uero seqͣmur una cum discipulis euntem
credamus cum eis.
eficiente uino. Dixit mãt̃ iħ̾u ad eum. uinũ nõ
habent Con passa est enĩ eoꝵ ueodie: sicut mi¬
sericors sicut bñignissima. Quid de fonte pietatis ꝓ¬
ced̾et. nisi pietas: Qͥd inꝗͣ mirũ si pietatem exhibẽt
uscera pietatis: Nõne qui pomum in manu sua te¬

Expanded text:
illos, obliviscetur misereri Deus. Veniet in ira et indigillos, obliviscetur misereri Deus. Veniet in ira et indig non tam de praesentibus nuptiis, quam pro earum occasione sint dicta. 2. Jam vero sequamur una cum discipulis ad nuptcredamus cum illis. Deficiente vino, dixit Mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Compassa est enim eorum verecundiae, sicut misericors, sicut benignissima. Quid de fonte pietatis procederet, nisi pietas? Quid, inquam, mirum, si pietatem exhibent viscera pietatis? Nonne qui pomum in manu sua te
Abbreviated transcription (Latin):
Ine enim p̃ eẽ debet alus qui uiuo cartatis debriatus ex¬
estuat minemor sui: ut nõ q̃rat q̃ sua sunt. s magis q̃
iħu xp̃i. Et̃ nota qr requisitus petrus an diligat pliis his
tm̃ respondet se cliligere. nõ audens affirmare. qd̾ pͥus
se temere dixisse confundebat᷑: ⁊ fortasse ꝓpt̾ea ꝯistatus ẽ.¬
in.ꝓtias. Faciamus ergo qd̾ alibi mouet ⁊ studeamus sim¬
les uueniri hominib expectantib dominũ suũ: qñ reu̾ta¬
tur anuptiis. Nani tenenti cariugam in agro. uendenti ali¬
quid u ementi in foro: nõ dicimiis qͥd expectas. Neq enĩ si¬
miles sunt expectantib. Ei uͦ quẽ uidemus stare ant̃
mirum si dicitur quid expectas. Illi ergo sumles sunt ex¬
pectantib. qui ñ surda aure audierint. uacite. ⁊ .u.q. e. ds.¬
qualis erat qui dixit. Expoctans expectaui dñm ueniet
tanꝗͣ reu̾tens amiptiis in ebriatus uino caritatis: ⁊ inme¬
mor iniquitatum nraꝵ. ueniet ⁊ ñ expectantib tanqͣm

Expanded text:
e enim praeesse debet aliis, qui vino charitatis debriatus aestuat, immemor sui; ut non quaerat quae sua sunt, sed magis quae Jesu Christi. Et nota quia requisitus Petrus an diligat plus his, tantum respondit se diligere, non audens affirmare quod prius se dixisse temere confundebatur: et fortasse propterea contristatus enuptias. Faciamus ergo quod alibi monet, et studeamus similes fieri hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Nam tenenti carrucam in agro, et vendenti aliquid vel ementi in foro, non dicimus: Quid exspectas? neque enim similes sunt exspectantibus. Ei vero quem videmus stare ante ihil mirum si dicitur: Quid exspectas? Illi ergo sunt similes exspectantibus, qui non surda aure audierunt: Vacate, et qualis erat qui dicit: Exspectans exspectavi Dominum . Veniet tanquam revertens a nuptiis, inebriatus vino charitatis, et immemor iniquitatum nostrarum. Veniet non exspectantibus, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tiens in adam ꝑisti. nesciens uiuificans in xpõ. Nescisti. qn
ad lig um uet̾itum uecus adam manus tetendit noxias:
ni itisti nichominus qñ inligno salutifero innoxias ma¬
nus xp̃c extenĩit. a primo homine. in te manauit ma¬
ula qua inquinatus es. a xp̃i latere manauit aqus.
qui solus est purgationẽ faciens peccaroꝵ.
est. de qualegimus. qm̃ in quacumq hora in genu¬
ert peccator. omnes iniquitates eius nõ recordabunt᷑
.ĩ. Scdã uero ꝯfessio est. Omĩa siquidem inconfessione
laiantur Tertia elemosinam largitio. hinc enĩ habes
i euuingłio. Date elemosinam: ⁊ omĩa munda sunt nob̾.
Quarta remissio inuniarum: sccł̃m qd̾ orantes dicimus.¬
⁊ oraus ut mundi ꝑ abstinentiam. deo canamus głiam.
qd̾ ilinam audire mereamur. ⁊ nos: uos mundi estis
ꝓpt̃ srmonem quem locutus sum nob̾. Nlimrũ qr ñ
erant siuit hii quib dicitur. sermo meus nõ cap̃ in uobis.

Expanded text:
is; si nesciens in Adam periisti, nesciens vivificeris in Christo. Nescisti quando ad lignum vetitum vetus Adam tetendit manus noxias; nescisti nihilominus quando in ligno salutifero innoxias manus Christus extendit. A primo homine in te manavit macula qua inquinatus es: a Christi latere aqua qui solus est purgationem faciens peccatorumest, de qua legimus quoniam, in quacumque hora ingemuerit peccator, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Secunda vero, confessio est. Omnia siquidem in confessione lavantur. Tertia, eleemosynarum largitio. Hinc enim habes in Evangelio: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Quarta, remissio injuriarum, secet oramus, ut mundi per abstinentiam, Deo canamus gloriamquod utinam audire mereamur et nos!: Vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . Nimirum quia non erant sicut hi q
Abbreviated transcription (Latin):
sicut delieum ita ⁊ donum. Grã enĩ nõ solum pc̃a laiat.
s. i m̃ita donat. Sex gͥ hydrie posite sunt his qͥui pal
baptismum in pcc̃a labuntur: de his enun locquimise
quia tehis uossumus. Eximmus tunicam ueterer s
heu peuis re indiumꝰ eam.: lauiius pedes mõs. s xiꝰ
inquinauimꝰ cos. Sicut ergo cum alius iu quinaierat
lauit aluis: sit inquinatos a nob̾. lanari ꝯpꝰ est ⁊Ao
nob aliena lauit aqua. quos culpa inclinarert aliena.
N de tũ sic alienam qͥixeum ut negẽ nr̃am alioniũ nec

Expanded text:
sicut delictum, ita et donum. Gratia enim non solum peccata lavat, sed et merita donat. Sex igitur hydriae sunt positae his qui post baptismum in peccata labuntur: de his enim loquimur, quia de his sumus. Exuimus tunicam veterem; sed, heu! pejus reinduimus eam. Lavimus pedes nostros: sed pejus inquinavimus eos. Sicut ergo quod alius inquinaverat, lavit alius, sic inquinatos a nobis lavari opus est a nobis. Aliena lavit aqua, quos culpa inquinaverat aliena. Nec tamen sic alienam dixerim, ut negem nostram; alioquin nec
Abbreviated transcription (Latin):
sorntuids enis haut dubium quim in cruces cuiꝰ cornua inina¬
Mlgietꝰ. Sapeutia quoꝙ omĩno absconcita est ⁊ in carnata.
on ne stuitum se fecerat qͥ tradidit in morte animam suã.
⁊ tllit peccitum multeꝵ. ⁊ q̃ nõ rapuuit tunc exsoluebat:
EIõne elrius erat uino caritatis ⁊ inmemor sui. ꝯtͣ petrum
ꝯsili dicentis. ꝓpitius esto tibi: Itaq abscondita est fortitudo.¬

Expanded text:
 ejus, haud dubium quin in cruce, cujus cornua in manibus ejus . Sapientia quoque abscondita est et incarnata; s. Nonne quodam modo stultum se fecerat, qui tradidit in mortem animam suam, et tulit peccata multorum, et quae non rapuit, tunc exsolvebat? Nonne ebrius erat vino charitatis, et immemor sui, contra Petri consilium, dicentis: Propitius esto tibi? Itaque abscondita est fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ab hoc duodecimo anno de eiꝰ doctrina uł oꝑib in uenis
usq ad annos xxͣ¬
ed fortasse querendum ab ip̃o est quomͦ uoluntatẽ
suam ꝯsiliumue reliq̃rit. O dñe uoluntas de qͣ
dixisti uͭ ñ fieret si boua ñ erat quomͦ tua erat: Si bona erat
qͣ̃re relicta ẽ  Sic i ꝯsiliũ si ñ bonũ qͦmꝰ tuũ si bonũ qͣli reliq̃dĩi
Et bona orãt ⁊ eiꝰ erãt neq minꝰ cñ relimnq̃da. ob huidelie⁊ ut fierẽt iue¬

Expanded text:
enim ab hoc duodecimo anno de ejus doctrina vel operibus invenis usque ad annos triSed forte quaerendum ab ipso est quomodo voluntatem suam consiliumve reliquerit. O Domine, voluntas, de qua dixisti ut non fieret, si bona non erat, quomodo tua erat? si bona erat, quare derelicta est? Sic et consilium si non bonum, quomodo tuum? si bonum, quomodo relinquendum? Et bona erant, e
Abbreviated transcription (Latin):
duu̾ennir. De ꝯsilio ꝙͦ idõ dicumus. xͥ .N. erat ⁊ bonũerat ꝯsiliũ
illud ꝗ ait. qr in his q̃ paiͥs mĩ sunt oportet me ẽẽ s qr illi ñ ĩtellex¬
nou̾at quid eẽt facturꝰ. s uoluit formam nob̾ humilitatis istiꝰ ex¬
hib̾e. ⁊ ad lauandam pessimam hanc lepͣm diuinũ in se ip̃o parare
iordanem. Audiant ergo utriq parit̃ qui ꝓpͥe uoluntatis ⁊ qui ꝓpͥi ꝯsi¬
lii lepͣ sordent. Audiant qͥd sp̃c dicat ec̃c̃uis breui uno ũsiculo lepͣm utmq
ꝯdempnans. Sapĩa ait q̃ desursũ ẽ. pͥmũ quidem pudica ꝯͣ ꝓpͥe uolun:¬

Expanded text:
rat, et bonum erat consilium illud quod ait: Quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse. Sed quia illi non intellexnoverat quid esset facturus: sed voluit formam nobis hujus humilitatis exhibere, et ad lavandam pessimam hanc lepram divinum in se ipso parare Jordanem. Audiant igitur utrique pariter, qui propriae voluntatis, et qui proprii consilii lepra sordent: audiant quid Spiritus dicat Ecclesiis, brevi uno versiculo lepram utramque condemnans: Sapientia, ait, quae desursum est; p
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq quis nesciat qm̃i filius hominis ñ habet uͥ reclina
uilis ꝓp̃ quem deus maiestatis dominiis sabahot uoluit
Ator e ut doximus duplex est tepra. Cum enĩ adĩ sani

Expanded text:
Denique quis nesciat quoniam Filius hominis non habebat ubi caDenique quis nesciat quoniam Filius hominis non habebat ubi cavilis, propter quem Deus majestatis et Dominus sabaoth voluit At in ore, ut diximus, duplex est lepra. Cum enim adversi
Abbreviated transcription (Latin):
icut in corꝑum medicina pꝰ p᷑gatõnes adhibent᷑ deinde¬
i. refictiones ut scilic⁊ pͥus exinaniatur corpꝰ abhu¬
morib
noxiis. adhuic cibrs samorib foueatur. sic me
incarne medicina salutis ẽ añ passionem suam .uii. dedit
pͣsgationes. ⁊ pꝰ resurectionẽ tondem cibos salubres pariter
mundam᷑ ⁊ pͣgamur: in iesurectione uͦ ⁊ uita ꝗͣ ostendit
illis qͣdraguita dieb resicunur ⁊ delectabilib pascim᷑ ali¬
mentis. Septemplicit̃ enim occupauit nos lepͣ suꝑbie in
ꝓprietate possessionum. in gła uestium. in uoluptate corꝑũ:
in oreꝙͦ duplicit̾: simiłr ⁊ in corde. Prima est lepͭ domus
qͣ diuites ẽẽ uolumus in hoc seculo. s ab ista mundam᷑
si m̾gimur iniordane uͦ .i. in xͥ descensu. Inuenimꝰ enĩ qm̃
ille cum eẽt diues ꝓp̃ nos pauꝑ fc̃s est. Descendit abineuar¬
rabilib celi diuiciis. ⁊ ueniens in mundum. nec istas qͣles cũꝙ
diuicias habere uoluit s in tantam pauꝑtatẽ uenit ut

Expanded text:
icut in corporum medicina prius purgationes adhibentur, deinde refectiones, ut scilicet prius 903 exinaniatur corpus ab humoribus noxiis, dehinc cibis sanioribus foveatur: sic medin carne, medicina salutis est; ante passionem suam septem dedit purgationes, post resurrectionem suam totidem cibos salubres pariter mundamur et purgamur; in resurrectione vero et vita quam ostendit quadraginta diebus reficimur, et delectabilibus pascimur alimentis. Septempliciter enim occupavit nos lepra superpiae; in proprietate possessionum, in gloria vestium, in voluptate corporum, in ore quoque dupliciter, similiter et in corde. Prima est lepra domus, qua divites esse volumus in hoc saeculo. Sed ab ista mundamur, si immergimur in Jordane, id est in Christi descensu. Invenimus enim quoniam ille, cum esset dives, propter nos pauper factus est. Descendit ab inenarrabilibus coeli divitiis, et veniens in mundum, nec istas qualescunque divitias habere voluit, sed in tanta paupertate venit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rap̃. Em eni modũ sͥ ponat humana cupiditas: Nõne qͥ ꝑ
uniu̾sum. si deẽet possibilitas si suppeteret uoluntas facicitas :
Dico fiduciasr̾. nemini qͥ sit in pͥa uoluntate: poss uinũsis mũd̾ᷤ
sufficere. S utinã uł reb istis eẽt ꝯtempta: ne in ip̃m orribi
le dictu de seiuret auctorem. Nunc aut̃ in ip̃m ꝙ in ip̃a est
dñi ꝑiit uoluntas ꝓpͥa. Oumino enĩ uellet dñi pcc̃a sua
aut iuindicare nõ posse. aut nole aut ea nescire. uult gͦ eũ
in iustun ẽc̃. aut insipientem. Citidelis plane ⁊ omĩno ex¬
ectanida malicia. q̃ dĩ potentiã. iusticiam. sapientiam ꝑire
desid̾at. Hec ẽ crudelis bestia. fera pessima. rapacissima iupa.
daner mergi oporteat ⁊ innitari eum qui ñ uenit facere
uoluntatem. suami. Unde ⁊ in passione. ñ mã inqͥd uolũ tas

Expanded text:
ripit. Quem enim modum sibi ponit humana cupiditas? Nonne qui puniversum, si non deesset possibilitas, si suppeteret voluntati facultas? Dico fiducialiter: nemini, qui sit in propria voluntate, posset universus mundus sufficere. Sed utinam vel rebus istis esset ntum in ipsa est, Deum perimit voluntas propria. Omnino enim vellet Deum peccata sua aut vindicare non posse, aut nolle, aut ea nescire. Vult ergo euinjustum esse, aut insipientem. Crudelis plane et omnino exsecranda malitia, quae Dei potentiam, justitiam, sapientiam perire desiderat. Haec est crudelis bestia, fera pessima, rapacissima lupa, in Jordane mergi oporteat, et imitari eum qui non venit facere voluntatem suam: unde et in passione: Non mea, inquit, voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
pnienitia s in arrogantia. ⁊ inciumat nosatera hep̃ ũbũ
lactantie. ut ergo m̃undem᷑ ab illa. mergami in iordane. el
mitem᷑ eum qui ñ querebat głam suam. Unde ⁊ demonia
iepͣ ꝓpͥa uoluntas ⁊ ꝓpͥum ꝯsilium. Lepͣ utraq nimis
pessima coꝙ ꝑniciosior mag̃ quo int̾ior ẽ. Uoluntaiẽ¬

Expanded text:
ientia, sed in arrogantia: et inquinat nos altera lepra, verbum jactantiae. Ut ergo mundemur ab illa, mergamur in Jordane, et imitemur eum qui non quaerebat gloriam suam. Unde et daemonia lepra; propria voluntas, et proprium consilium. Lepra utraque nimis pessima, eoque perniciosior, quo magis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut maioꝵ uͥtus spem nr̃am foueat. ⁊ maioꝵ caxͦ ad
cautelã nos humilitatis acangat. qͣtinꝰ dũ ilsa sub¬
leuant gaudentes: ista metuentes p̃mant. Ꝙ audi¬
entis aĩus illinc spei fiducia roboratus. hinc humi¬
litate timoris eruditus nͨ tem̾itate suꝑbiat. qr
formidine p̃mit᷑. nͨ p̾ssus tunore desperet: qr ad spei
fiduciam untutis exemplo roboratu

Expanded text:
am foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, quia formidine premitur, nec pressus timore desperet, quia ad spei fiduciam virtutis exemplo roboratu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmoda beate felicitatis. felicisq beatitudinis sũ fine
dͥꝯdant. Tunc gͥ ⁊ tuisto gaudio ꝑfrueris. ꝙ nichiũ
illũꝙ magna felicitate ꝑ omĩa fuitũ ud̾es. nõne in
gaudio eiꝰ gaudiũ młtiplicatum h̃es. Si uͦ duo aut tres
caretur gaudi tui multitudo. Ꝙ utiq cũ de amicia
suꝑiꝰ ag̾emuis. ostñdimꝰ ita om̃s alliꝰ pat̾e ciuies amat᷑os¬

Expanded text:
moda beatae felicitatis felicisque beatitudinis sine fine circumdant. Tunc igitur et tu isto gaudio perfrueris, quia nihil, unde i quam te felicitate per omnia fultum videres, nonne in gaudio ejus gaudium duplicatum haberes? Si vero duos, aut tres, caretur gaudii tui magnitudo? Et utique, cum de amicitia superius ageremus, ostendimus ita omnes illius patriae cives amat
Abbreviated transcription (Latin):
celestib studiis desid̾us sñ ĩt̃missiõe oc¬
cupent. uͥ nicħ aliud ag̃e libeat.s qͥc qͥo
exẽ sp̾ualẽ actionẽ ÷ aĩus fastidiat. hac
solã diligat. cetã ꝯtẽpnat. nͥ focte ea isti
ncẽia cognoscat. Istiuͦ sub capite leuã ha¬
bẽt̃. qr mẽte erecta ad batitudĩẽ xͥ ui

Expanded text:
is sine intermissione occupent; ut nihil aliud agere libeat; quidquid extra spiritalem actionem est, animus fastidiat, hanc solam diligat, caetera contemnat, nisi forte ea isti necessaria esse cognoscat. Isti vero sub capite laevam habent, quia mente erecta ad beatitudinem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tore suo audit eo ĩtentiꝰ ĩhiat.⁊ manifestiora
de eo cognosc̃e appetit aicẽs Quo abiit
dilectus tuus o pulch̾rima mu¬
lierum: qͦ declinauit dilectus
& queremus eum tecum:¬

Expanded text:
tore suo audit, 443 eo ardentius inhiat, et manifestiora de eo cognoscere appetit, dicens: Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? Quo declinavit dilectus tuus, et quaeremus eum tecum