comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incus. łonis sic̃ uestimentũ. in cussic̃
aqua: quia in eiꝰ incidit iudicium.
qͥ pocest a corpus & animã occidere
ingehennã. Corpus foris: animã
intus. ł NIC̃ OLEU INOSSIB: EIUS:
Ostendit eũ cũ delectatione male¬
facere. & cõparare sibi maledicti¬
onẽ. hoc est poenã ȩcnã: quia bene¬
dictio uita ȩt̾na est Modo qͥ ppe
malefacta delectanc sic̃ aqua
in in teriora eius. &e sic̃ Mleũ in ossi¬
b eiꝰ. Sed ideo maledictio uocat᷑:
qr talib ds̃ tormenta predixit:
Tanꝗ in ossib aut̃ oleũ .ẽ. male.¬
dictio: cũ homines inde se fortes
putcint. q lic& eis mala tanquã
dixerat induit maledictionẽ
ssc̃ uestimentũ. differt ab eo ues-¬
timento qđ non induitur sed
oꝑitur Induitꝰ enĩ: quis que
tunica: oꝑitue pallio s łt quid
est hoc nisi &iã iiconspectu ho-¬
minũ de iniquitate głiari:
erecitionue: M axime homines ideo
p̃cingunt᷑. ut ad oꝑandũ sint aptiores:
ne uestis sinib p̃pediant᷑. Ergo maledic¬

Expanded text:
 vestimentum, intus sicut aqua: quoniam in ejus incidit judicium, qui potest et corpus et animam occidere in gehenna ; corpus foris, animam intus. «Et sicut oleum in ossibus ejus.» Ostendit eum cum delectatione malefacere, et comparare sibi maledictionem, hoc est, poenam aeternam; quia benedictio vita aeterna est. Modo quippe malefacta delectant, sicut aqua in interiora, et sicut oleum in ossibus; sed ideo maledictio vocatur, quia talibus Deus tormenta praedixit. Tanquam in ossibus autem oleum est maledictio, cum homines inde se fortes putant, quia licet eis mala tanquam dixerat, «Induit maledictionem sicut vestimentum,» differt ab eo «vestimentum quo» non induitur, sed «operitur?» Induitur enim quisque tunica, operitur pallio. Et quid est hoc, nisi etiam in conspectu hominum de iniquitate gloriari? praecingitur.» Maxime homines ideo praecinguntur, ut ad operandum sint aptiores, ne vestis sinibus praepediantur. Ergo maledic
Abbreviated transcription (Latin):
mutcita caro eius. Siue aut̃ ꝑ aquã¬
ꝓpt̃ ablutionẽ uł irrigationẽ. siue
ꝑoleũ ꝓpt̃ exultationẽ & inflã ma¬
tionẽ caritatis significetur sp̃s sc̃s.
non ideo ẽ ascipso diuersus. qui a
signa diuersa r̃ Multũ enĩ diuer¬
sa s̃. &iã leo & agnus : & tamenu
utroq significatus est xp̃s. Leo ꝓp.¬
t̃ aliud. Agnus ꝓpt̃ aliud. non tam̃
alius: qr nec fortis est agnus: nec
inuocens leo. Xp̃s aut̃ & in noceis
est ut agnus. & fortis leo: Dic̃ enĩ

Expanded text:
mutata caro ejus. Sive autmutata caro ejus. Sive autpter ablutionem vel irrigationem, sive per oleum propter exsultationem et inflammationem charitatis, significetur Spiritus sanctus; non ideo est a seipso diversus, quia signa diversa sunt. Multum enim diversa sunt etiam leo et agnus, et tamen utroque significatus est Christus. Leo propter aliud, agnus propter aliud; non tamen alius: quia nec fortis est agnus, nec innocens leo; Christus autem et innocens est ut agnus, et fortis ut leo. Dicit autem
Abbreviated transcription (Latin):
erĩ oltõ. Propt̃ gr̃am spũalẽ. Vnde
& xp̃s. appellat̃ axrismate. Xrisma¬
.ẽ. autẽ unctio. Caro autẽ ꝓpt̃ oleũ.
non indeterius sed in meliꝰ immu¬
tata est : hoc .ẽ. a mortis contu-¬
melia ingłã immortali.¬
tatis exurgens. Cũ itaq dixissoe¬
& genua mea infirmata s̃ a ieiu-¬
nio. ubi significatũ esse arbitror
eos. qui in menbris eiꝰ fortes uide¬¬
bancur. tanꝗ p̃sentia panis quo
sustentabantur abstracta in eiꝰ
passione defecisse. usq ad nega¬
tionẽ quȩ apparuit in¬
II na petro. tanquam
ad confirmandos. nesue¬
cumben do penitꝰ caderent. &e
caro mea in qͥt
im inutata est ꝓpt̾ oleũ: ut illos¬
a mea morge deficientes. mea
resurrectione firmarẽ. emisso spũ u
scõ unguerẽ. ꝗ non ad eosuenis¬
soe. nisiego abissem. Hoc  enĩ
dixerat: non pocest ille uenire nisi
ego abiero. Et eu uangłista dixit
Nondũ erat sp̃s datus: quia iħo non¬
dũ fuerat głificatꝰ. Nondũ erac im¬

Expanded text:
gratiam spiritualem. Unde et Christus appellatur a chrismate: chrisma autem unctio est. Caro autem propter oleum non in deterius, sed in melius immutata est, hoc est, a mortis contumelia in gloriam immortalitatis exsurgens. Cum itaque dixisset, «Genua mea infirmata sunt a jejunio,» ubi significatum esse arbitror eos qui in membris ejus fortes videbantur, tanquam praesentia panis quo sustentabantur abstracta, in ejus passione defecisse usque ad negationem, quae apparuit in Petro; tanquam ad eos confirmandos, ne succumbendo penitus caderent, «Et caro mea,» inquit, «immutata est propter oleum,» ut eos mea morte deficientes, mea resurrectione firmarem, et misso Spiritu sancto unguerem, qui non ad eos venisset, nisi ego abiissem. Hoc enim dixerat, «Non potest ille venire, nisi ego abiero» : et Evangelista dixit, «Nondum erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus» . Nondum erat im
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ pat̃. alic̃ filius. qr & eadẽ fac̃.
& similit̃. Vnde inquancũ homo ÷
filiꝰ dĩ. ds̃ illũ suscitaũ amortuis.
hocẽ. pat̃ cuidic̃ inpsalmis. suscita
me & reddã illis. Inquantũ autẽ
ds̃ est: &riã ipsese suscitaũ ꝓpt̃ qđ¬
dic̃. soluite tẽplũ hoc & incriduo
suscitabo illud. Eo &iã hic signi¬
ficaũ: siqͥs diligent̃ intendit.
Scrutari enĩ uissit scripturas. qilȩ
testimoniũ ꝓhibent de illo: non
insuꝑficie ꝓtransiri. Non enĩ tantũ mͦ
Quid est & tu. nisi quia & ego: qđ autẽ
non semel dñe. sed repetens ait dñe đ:¬

Expanded text:
 aliter Filius; quia et eadem facit, et similiter. Unde in quantum homo est Filius Dei, Deus suscitavit illum a mortuis, hoc est Pater, cui dicit in Psalmis, «Suscita me, et reddam illis» : in quantum autem Deus est, etiam ipse se suscitavit; Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud» . Quod etiam hic significavit, si quis diligenter intendat: scrutari enim jussit Scripturas, quae testimonium perhibent de illo , non in superficie pertransiri. Non enim tantummodoQuid est, «Et tu,» nisi quia et ego? Quod autem non semel «Domine,» sed repetens ait,
Abbreviated transcription (Latin):
& iodũt fecisi ea. De hisdixit.
qr in eis quib factus est opprobri¬
um mouentib in eiꝰ illusionẽ
capita sua. erant &eiã hii qui
in eũ postea credider̃. Discanc
auẽ quiformã humani corpo¬
ris dõ tribuunt: qͦmͦ habeat dĩ
manũ. dieiũ qđ facit. manu
facit. Nũ quid & ipsã manũ suã
manu fecit: quomͦ gͦ hic dictũ
est &e scient qm̃ manꝰ tua hȩc

Expanded text:
ine, fecisti eam.» De his dixit, quia in eis quibus factus est opprobrium moventibus in ejus illusionem capita sua, erant etiam hi qui in eum postea crediderunt. Discant autem qui formam humani corporis Deo tribuunt, quomodo habeat Deus manum. Si enim quod facit, manu facit, numquid et ipsam manum suam manu facit? Quomodo ergo hic dictum est, «Et sciant quoniam manus tua haec
Abbreviated transcription (Latin):
non est recordcitus facere miscđiã
ł secutꝰ .ẽ. hominẽ in opẽ & mendicũ.
sed in menbris suis. dequib dicturꝰ
ẽ. qđ attin&e ad ipsa oꝑa mise.¬
ricđiȩ ÷ quando uni ex minimis
meis non fecistis: michi nonfecistis
Et cõpunctũ corde mortificare:
Plane cõpunctũ corde: sed in meti¬
bris suis: Dehis autẽ qui ꝑsecu-¬
ti sunc. ut cõpunctũ mortisi¬
carent: erat &e saulus consenti¬
ens uine
cõpuncti
corde : qr
&e ipse stepbanus deipsis etat.
qui cõpunctis corde: Sed saulus recor
lentes mortificare cõpunctũ corde:

Expanded text:
non est recordatus facere misericordiam; persecutus est hominem inopem et mendicum, sed in membris suis: de quibus dicturus est, quod attinet ad ipsa opera misericordiae, «Quando uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis» . «Et compunctum corde mortificare:» plane «compunctum corde,» sed in membris suis. De his autem qui persecuti sunt, ut compunctum corde mortificarent, erat et Saulus consentiens in compuncti corde ; quia et ipse Stephanus de illis erat qui compuncti sunt corde. Sed Saulus recordlentes mortificar
Abbreviated transcription (Latin):
alienis om̃s iabor es eius. desuis
habittitionib eicerentur. nec
aliquẽ pupilli eius miserantem
inuenirent. & inuna generati¬¬
one sine posteris interirent:
Si hȩc sentiunc mortui: cumulus
malorũ est. Si hȩc non sentiunt:
formido uiuorũ: Si autẽ mou&e.
quo mͦ potuerit habere substan¬
itia quã fenerator scrutaretur
alteniq deriꝑenc. quando iã
eũ aliis undeci dñm sequebatur: credat
eũ om̃ia quȩ habebat ita dimisisse fi¬¬
lus& uxori. ut non unde sinceric̃ uel
ꝑ seuerant̃ uinculũ cupiditas ab rũꝑit.
qui & iãsi ea uelut uende uideretur
distribuenda pauꝑib ꝓfecto faceroe
qđ ananias post dñi ascensionẽ : Neq
enĩ metuer&. ne hoc dñs diumicate
cognoscer&. quẽ falli  putabac.
quando ea quȩ mittebantur delocu-¬

Expanded text:
alienis labores ejus, de suis alienis labores ejus, de suis habitationibus ejicerentur, nec aliquem pupilli ejus miserantem invenirent, et in una generatione sine posteris interirent; si haec sentiunt mortui, cumulus malorum est; si haec non sentiunt, formido vivorum. Si autem movet quomodo potuerit habere substantiam quam fenerator scrutaretur, alienique diriperent, quando jam cum aliis undecim Dominum sequebatur; credat eum omnia quae habebat ita dimisisse filiis et uxori, ut non inde sinceriter vel perseveranter vinculum cupiditatis abruperit: qui etiamsi ea velut vendere videretur distribuenda pauperibus, profecto faceret quod Ananias post Domini ascensionem . Neque enim metueret ne hoc Dominus divinitate cognosceret, quem falli putabat, quando ea quae mittebantur, de locu
Abbreviated transcription (Latin):
scue necessesic: Hoc dico. paucos. eẽ.
eius animi homines : qui post mortẽ
suã. quid suis boni maliue contin-¬
zat saltĩ dũ uiuunt neglegant at¬¬
q om̃ino contẽnant. Multos autẽ
qđ indicat &iã tantti cura cõmen¬¬
dandȩ ultimȩ uolupctitis. & quali¬
uncũq testtimentorũ satis agere :¬
ut cũ defuncti fuerint. suis benesit.
mansionẽ uero posteritatis suae.
ꝑsuccessiones generationũ. solise
laudabilit̃ sꝑnunc. qui se ipsos ab¬
scidunc ꝓpt̾ regnũ cȩlorũ. & fili¬
os suos hoc facere cupiunt. uł ex¬
optant. uł martxrũo coronari. ita
ut nullus eorũ in t̾ra remaneant.
Cȩceri autẽ homines. aut porne om̃s
felicẽs uolunt. eẽ. suos in hac uita
post mortẽ suã. & suũ genus inte-¬
rire nolunt. Qua ꝓpẽ. qđ uida
tã infelicit̃ mortuo. ita ut uxor
uidua. & filii eius orfani reman¬
ser̃. ut feneratore scrutante om̃e
substantiã eius. & diripientib

Expanded text:
scire necesse sit: hoc dico, paucos esse scire necesse sit: hoc dico, paucos esse ejus animi homines, qui post mortem suam quid suis boni malive contingat, saltem dum vivunt, negligant, atque omnino contemnant; multos autem, quod indicat etiam tanta cura commendandae ultimae voluntatis et qualiumcumque testamentorum, satis agere ut cum defuncti fuerint, suis bene sit. Permansionem vero posteritatis suae per successiones generationum soli laudabiliter spernunt, qui seipsos abscidunt propter regnum coelorum, et filios suos hoc facere cupiunt, exoptantve martyrio coronari, ita ut nullus eorum in terra remaneat: caeteri autem omnes, aut pene omnes, felices volunt suos esse in hac vita post mortem suam, et suum genus interire nolunt. Quapropter quod Juda tam infeliciter mortuo, ita uxor vidua et filii ejus orphani remanserunt, ut feneratore scrutante omnem substantiam ejus, et diripientibus
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ cuiusq contingunt ullos
mortuos tangit dolor. aut hec saltẽ
scire puttndis. quorũ sensus est ali-
bi ÷ ꝓ meritis seu bene seu male :
Cui respondeo magnã quidẽ esseques¬
tionẽ. nec in p̃sentia disserendam.
qđ sit oꝑis ꝓlixioris. utrũ uel quatenꝰ.
uel quomͦ ea quȩ circanos aguntur.
nouerint sp̃s mortuorũ. Uerũ tam̃
qđ breuit̃ dici potest. fi nulla illis. eoẽ.
cura de nobis: non dicer& dñs. dixisse
illũ diuitẽ qui tormenta apud in¬
feros patiebatur. habeo ibi quinq
fr̃s ne &e ipsi ueniant in hunc locũ
tormengorũ: Sed qͦmͦ lib& incelli¬¬
gane: qui hoc aliter incelligere
conantur. & quia fatendũ est non
.eẽ. consequens. ut fosci unt mortui
suos uiuere. quia nec in locis poena¬¬
rũ eos uident. ubi diues ille erat. nec
in requie beatorũ ubi latarũ &
abrahã quã uis longe agnoscebat:
ideo eos &lã illa quȩ circa eorum
caros aguntur. uel lȩta uel tristia

Expanded text:
mortem cujusque contingunt, ullus mortem cujusque contingunt, ullus mortuos tangit dolor? aut haec saltem scire putandi sunt, quorum sensus alibi est pro meritis, seu bene, seu male? Cui respondeo magnam quidem esse quaestionem, nec in praesentia disserendam, quod sit operis prolixioris, utrum, vel quatenus, vel quomodo ea quae circa nos aguntur, noverint spiritus mortuoram. Verumtamen, quod breviter dici potest, si nulla illis esset cura de nobis, non diceret Dominus dixisse illum divitem qui tormenta apud inferos patiebatur: «Habeo ibi quinque fratres, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum.» Sed quomodolibet intelligant qui hoc aliter intelligere conantur, et quia fatendum est non esse consequens ut si sciunt mortui suos vivere, quia nec in locis poenarum eos vident, ubi dives ille erat, nec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham quamvis longe agnoscebat , ideo eos etiam quae circa eorum charos aguntur vel laeta vel tristia
Abbreviated transcription (Latin):
alii uͦ. fiant contra dñm semper.
Dic̃ alibi dictũ est: posuisti iniquita¬
tes nr̃as in conspectu tuo. Semper
aut̃ dicit. ut sine remissione sit
tantũ illud scelus. & hic & infut᷑o¬
sđo Dis Pereat deterta memo¬
ria eorũ Patrũ scilic&e : & matris
eius. Memorã dicit eorũ: quȩ
in ꝓpagine generationis custodit᷑.
H ȩc ꝓpħa uit de terra peritura: qr
& ipse uidas & filii eius qui erant.
tanquã memoria patrũ & matris
euis sine successione ꝓlis. sic̃ suꝑiꝰ
dictũ est in breuitate unius genera¬
tions extinctis. Dicit aliquis & iã ne
hoc ad poenã uidę ꝑtinere credendũ est
qđ post eius mortẽ ad mendicitatẽ uxor
euis ce filii ꝑuener̃. & translatis ei ecti
dehabitationib fuis: scrutante fene¬
ratore om̃em substantiã eiꝰ & diri piea-¬
tib alienis om̃s labores eius nemine
ad uiuante. nec miserante pupillos
eius aut qđ cito s̃ sine posteris mortui ᷑
Num quid oriã & eis quȩ in suis post

Expanded text:
alii vero, «Fiant coram Domino semper:» sicut alibi dictum est, «Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo» . «Semper» autem dicit, ut sine remissione sit tantum illud scelus, et hic, et in futDispereat de terra memoria eorum:» patrum scilicet et matris ejus. Memoriam dicit eorum, quae in propagine generationis custoditur: hanc prophetavit de terra perituram, quia et ipse Judas, et filii ejus qui erant tanquam memoria patrum et matris ejus, sine successione prolis, sicut superius dictum est, in brevitate unius generationis exstincti sunt. 17. Dicit aliquis: Etiamne hoc ad poenam Judae pertinere credendum est, quod post ejus mortem ad mendicitatem uxor ejus et filii pervenerunt, et translati sunt, ejecti de habitationibus suis, scrutante feneratore omnem substantiam ejus, et diripientibus alienis omnes labores ejus, nemine adjuvante nec miserante pupillos ejus, et quod cito sunt sine posteris mortui? Numquid etiam de his quae in suis post
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. Et peccatũ matris eius non deleat᷑:
Peccatum hierłm quȩ seruit cum
filus suis: quȩ in c̃ficit ꝓpħas & lapi¬
dat missos ad se: Piat contra dñm sẽꝑ.
iniquitas &e peccatũ eorũ: id est. ut a
conspectu dñi non ab oleanc̾. dõ in eter¬
nũ uindicante Et disꝑeat de t̾ra memo¬
ria eorũ: Terra dĩ. ager dĩ. ẽ: A ger
dĩ: eccła dĩ est dequa c̾ra : perut me¬

Expanded text:
ccatum matris ejus non deleatur.» Peccatum Jerusalem, quae servit cum filiis suis, quae interficit Prophetas, et lapidat missos ad se . «Fiant contra Dominum semper,» iniquitas et peccatum eorum; id est, ut a conspectu Domini non aboleantur, Deo in aeternum vindicante. «Et dispereat de terra memoria eorum.» Terra Dei, ager Dei est; ager Dei, Ecclesia Dei est: de qua terra per
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauer̃ megratis: Pro eo uodili¬¬
gerent me detrahebanc mͥ ego aut̃
omiba: & posuer̃ aduersũ me mala ꝓbonis.
& odiũ ꝓdilectione mea. Omĩa deplurib.:
nunc uͦ quid digni essenc ꝓhis iniqͥtatib
suis. & quid in eis iudiciofuturũ essae pro¬
nuntians. Constitue inquit suꝑ eum pec¬
catorẽ. tanquã intendens in eũ qui setra¬¬
to prenunti re pumendũ. quid.ẽ. cons-¬
titue suꝑ eũ peccatorẽ. nisi eũ quẽ seqn¬¬
ti uersu indicat cũ dic̃. & diabolus stoe
a dextris eius : hocitaq meruit uesuꝑ
se habeat diabolũ. id est diabolo subditꝰ
auc̃ adextris eiꝰ dictũ est: quia oꝑa dia¬
boli p̃posuit oꝑidĩ. hoc enĩ cuiq non

Expanded text:
o ut diligerent me, detrahebant mihi; ego autem orabam: et posuerunt adversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione mea.» Omnia de pluribus. Nunc vero quid digni essent pro his iniquitatibus suis, et quid eis divino judicio futurum esset praenuntians, «Constitue,» inquit, «super eum peccatorem:» tanquam intendens in eum qui se trato praenuntiet puniendum ; quid est, «Constitue super eum peccatorem,» nisi eum quem sequenti versu indicat, cum dicit, «Et diabolus stet a dextris ejus?» Hoc itaque meruit, ut super se habeat diabolum, id est, diabolo subditus autem «a dextris ejus,» dictum est, quia opera diaboli praeposuit
Abbreviated transcription (Latin):
qr cõpunctꝰ corde p̃dicabat. quẽ
fuerat ante ꝑsecutꝰ. Inopẽ quippe
& mendicũ & cõpunctũ corde in
menbris suis: & ipse ut mortifica¬
r&. ꝑsequens audiuic decęlo:
Saule saule. quid me ꝑ sequeris:
Et factus cõpunctus corde. coepit
talia pati qualia faciebat com
& furando deloculis. & dñm
uendendo atq tradendo: tam̃
aꝑtius ppłs ille dilex̃ maledie¬
tionẽ quando dix̃. sanguis

Expanded text:
dicabat quem fuerat ante persecutus. Inopem quippe et mendicum et compunctum corde in membris suis et ipse ut mortificaret, persequens, audivit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» et factus compunctus corde, coepit talia pati, qualia faciebat comp furando de loculis, et Dominum vendendo atque tradendo; tamen apertius populus ille dilexit maledictionem, quando dixit: «Sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
corde monaificane. Id est uemorti
sie s̃ inc̃p̃tati. Cõpunctus aucẽ corde
non sol& dici. nisistimsili s peccator
indolore poenitendi: sicut deillis
dictũ est. Qui cũ audissent apłos
post dñi ascensionẽ. cõpunctis corde
qui occidant dñm. Quos allocutꝰ
.ẽ. beatus pecrus dicens ant̃cȩtera.
agite poenitentiã. & baperaecir unꝰ¬
&e dimittent᷑ uobis peccatt ur̃ad ed¬

Expanded text:
icare;» id est, ut sic sunt interpretati. Compunctus autem corde non solet dici, nisi stimulis peccatorum in dolore poenitendi; sicut de illis dictum est, qui cum audissent Apostolos post Domini ascensionem, «compuncti sunt corde,» qui occiderant Dominum. Quos allocutus est beatissimus Petrus dicens inter caetera: «Agite poenitentiam, et baptizetur unuet dimittentur vobis peccata
Abbreviated transcription (Latin):
bis debita nr̃a. sic̃ & nos dimitti¬
mus debita debicorib nr̃is. Omẽm
autẽ substantiã eius dictũ est om̃ẽ
uitã eiꝰ. ut ei nulla debita id est
nulla peccata donent᷑. Et diripi¬
anc alieni. om̃s labores eius:
Diabolus &e angłi eiꝰ. qr non chesau-¬
rizant incę̧lo quia non habent xp̃m.
Nonsit illi adiutor. Quis ad iutor est
ei cui xp̃s non est: nec sit qui miserea-¬¬
tur pupillis eius. Sui patre ꝑdico.
idẽ. regno sic remanser̃ aut amisso
dõ cuius filiũ ꝑsecutis & oder̃. non est

Expanded text:
bis debita nostra, sicut et nos dimittibis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . «Omnem» autem «substantiam ejus» dictum est, omnem vitam ejus; ut ei nulla debita, id est, nulla peccata donentur. «Et diripiant alieni labores ejus:» diabolus et angeli ejus; quia non thesaurizant in coelo qui non habent Christum. «Non sit illi adjutor.» Quis adjutor est ei cui Christus non est? «Nec sit qui misereatur pupillis ejus.» Qui patre perdito, id est regno, sic remanserunt, aut amisso Deo, cujus Fi
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ: łiant filii eiꝰ orfani : de quib
dr̃: filii aut̃ regnihuius ibunt in te¬
nebras exteriores. łactis aut̃ orfani.
amisso ipso regno quasi patre ꝑdito:
quanquã & dm̃ patrẽ bene intelli-¬
guntur amisisse. Qui enĩ filiũ non
hab&e aic uerittis: nec pattẽ hab&.
ł tuxor eiꝰ uidua. Uxor regni: plebs
intelligi potest: cui reges subditȩ ee
cłȩ dñantur Uidua uͦ facto est.
amisso ipso regno. Nutantes trans-¬
ferant᷑ filii eiꝰ & mendicent: Nuta¬
uer̃ ꝓiculis urguentib hostib : tratꝰ-¬
latis debellati filii regni uideorum.
Q uid est autẽ mendicare. nisi ad homi¬
miscđiã uiuere. sic̃ uiuunt sub earum
gentiũ regib inquas translatisunc :¬
Eiciantur dehabitationib suis. Ita
factũ est. Scrutet᷑ fenerator omnẽ
substantiã eius. id est ppłi eius. Ubi
nichil melius intelligitur: quam
debita eorũ non dimittant᷑. quia
in solo xp̃o dimittunt᷑ quẽ respuer̃.
Qui &iã dicere docuit. dimitte no-¬

Expanded text:
ilii ejus orphani:» de quibus dicitur, «Filii autem regni ibunt in tenebras exteriores» . Facti sunt autem orphani amisso ipso regno, quasi patre perdito; quanquam et Deum patrem bene intelliguntur amisisse: «Qui enim Filium non habet,» ait Veritas, «nec Patrem habet» . «Et uxor ejus vidua.» Uxor regni plebs intelligi potest, cui reges subditae dominantur: vidua vero facta est amisso ipso regno. «Nutantes transferantur filii ejus, et mendicent.» Nutaverunt periculis, urgentibus hostibus translati sunt, debellati filii regni Judaeorum. Quid est autem mendicare, nisi ad homimisericordiam vivere, sicut vivunt sub earum gentium regibus, in quas translati sunt? «Ejiciantur de habitationibus suis.» Ita factum est. «Scrutetur fenerator omnem substantiam ejus:» id est, populi ejus. Ubi nihil melius intelligitur, quam debita eorum non dimittantur, quia in solo Christo dimittuntur, quem respuerunt; qui etiam dicere docuit, «Dimitte no
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non est recordatꝰ. ł ille uidcis uł
ipse ppłs. facere miscđiã: Sed melius
deppło accipitur qđ ait. non est
recordatus: Nã si xp̃m occidit. saltĩ
rec ordaretur poenitendo & facero
miscđiã supra menbra eius. quȩ per¬
seuerantissime ꝑsecutus est : Ideo
dicit : quia ꝑsecutus est hominẽ in¬
opẽ & mendicũ Potest quidẽ acci-¬
pi de uida: quia non est dedigna¬
tus dñs pauꝑ fieri cũ diues essoe.
ut illius pauꝑtate nos dicciremur:
Sitio. Sed qđ sequitur quo modo
accipiatur in ipso capite nr̃o id est.
sui corporis salucitore. quẽ iudas ꝓ¬
secutus est non inuenio Cũ enĩ dixiss.
& ꝑ secutus est hominẽ in opẽ & men-

Expanded text:
quod non est recordatus,» vel ille Judas, vel ipse populus, «facere misericordiam.» Sed melius de populo accipitur quod ait, «non est recordatus:» nam si Christum occidit, saltem recordaretur poenitendo, et faceret misericordiam super membra ejus, quae perseverantissime persecutus est. Ideo dicit quia «persecutus est hominem inopom et mendicum.» Potest quidem accipi de Juda; quia non est dedignatus Dominus pauper fieri, cum dives esset, ut illius paupertate nos ditaremur .«Sitio» ? Sed quod sequitur quomodo accipiatur in ipso capite nostro, id est sui corporis Salvatore, quem Judas persecutus est, non invenio. Cum enim dixisset, «Et persecutus est hominem i
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ mel chi sedech:
dies eius pauci
Scđm regnũ accipiendũ est: quia non
diu postea ꝑseuerauit regnũ iudȩor.
Et episcopatũ eius. accipiat alter. Ipsũ
dñm xp̃m. non in congruent̃ in telligi
existimo episcopatũ ppłi iudeorũ. qr
detribu uida factus est scđm carnẽ.
Et apłs ait. Dico enĩ xp̃m ministrũ
fuisse circũcisionis ꝓpt̃ ueritatẽ dĩ:
ad confirmandas ꝓmissiones patrũ.
cipse ait: Nonsũ missus nisi adoues
quȩ ꝑierant domus isrł: quia &esillis
ex hibuit inccirnẽ p̃sentiã. & magi qͥ
ab oriente uener̃. hoc dixer̃. Ubi est
qui natus est rexiudȩorũ : & hocin
titulo scriptũ erat. su: ꝑ crucifixum:
Unde illud muttire uolentib: nonfrus¬
tra respondit pilaitꝰ. qđ scripsi scripsi:
Hunc gͦ episcopatũ ppłi iudȩorũ. ⁊d ÷¬

Expanded text:
dinem Melchisedec . dies ejus pauci.» Secundum regnum accipiendum est, quia non diu postea perseveravit regnum Judaeorum. «Et episcopatum ejus accipiat alter.» Ipsum Dominum Christum non incongruenter intelligi existimo episcopatum populi Judaerum, quia de tribu Juda factus est secundum carnem: et Apostolus ait, «Dico enim Christum ministrum fuisse circumvisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum» . Et ipse ait: «Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel» ; quia illis exhibuit in carne praesentiam. Et Magi qui ab oriente venerunt, hoc dixerunt: «Ubi est qui natus est rex Judaeorum» . Et hoc in titulo scriptum erat super crucifixum: unde illud mutare volentibus non frustra respondit Pilatus, «Quod scripsi, scripsi» . Hunc ergo episcopatum populi Judaeorum, id
Abbreviated transcription (Latin):
in quo. ẽ. ȩt̃na benedictio: sed
aꝑtius noluit benedictionẽ
ppłs iudȩorũ cui dix̃ ille illu¬¬
minatus adño Nũ quid & uos
uliltis discipli eius fieri: &
noluit benedicti onẽ. & pro
maledicto habuit. & respondat:
T usis discipłs eiꝰ. Itlonge facta .ẽ. abeo
benedictio: qr transitũ fecit ad gen-¬
:tes. Ei iiduit maledicnonẽ sicor
ues ilmenũ : siue idassiue ille
ppłs. et urtrauit sicot aeua it

Expanded text:
in quo est aeterna benedictio; sed apertius noluit benedictionem populus Judaeorum, cui dixit ille illuminatus a Domino: «Numquid et vos vultis discipuli ejus fieri?» Et noluit benedictionem, et pro maledicto habuit; et respondit, «Tu sis discipulus ejus» : et longe facta est ab eo benedictio, quia transitum fecit ad Gentes. «Et induit maledictionem sicut vestimentum:» sive Judas, sive ille populus. «Et intravit sicut aqua i
Abbreviated transcription (Latin):
sent & iã pupilli sine ad uicore
& sine tutore inerũnis & eges-¬
tate tamen crescere genus ꝓpa¬
gatione seruare : sequitur & dicit.
INGENERATONE VNa DeLEΑTUENO

Expanded text:
sent etiam pupilli sine adjutore et sine tutore in aerumnis et egestate tamen crescere, et genus propagatione servare; sequitur, et dicit, in generatione una de
Abbreviated transcription (Latin):
eius in interitũ. Utiq in intericum
sẽpic̃nũ. Ingeneratione una dele.¬
atur nomen eius quia generatis
non regenerati id eo in una gene-¬
ratione delenc᷑. Nã in altera id ÷
in regeneratione: si eã cognosce.¬
rent & tenerent non delerencur:
In memoriã redeat in iquitas pa-¬
trũ eius in cons pectu dñĩ. Ut reddat
patrũ eius iniquitatẽ. Sic enĩ eis dicit:
T estimoniũ estis uobis mae ĩpsis. qr filii
estis corũ. qui ꝓpħas occider̃. & paulopͦ
ait: Ut ueniat suꝑ uos om̃is sanguis

Expanded text:
eritum:» utique in interitum sempiternum. «In generatione una deleatur nomen ejus.» Quia generati sunt, non regenerati, ideo in una generatione delentur: nam in altera, id est in regeneratione, si eam cognoscerent et tenerent, non delerentur. «In memoriam redeat iniquitas patrum ejus in conspectu Domini:» ut reddat patrum ejus iniquitatem. Sic enim eis dicit, «Testimonium estis vobismetipsis, quia filii estis eorum qui Prophetas occiderunt:» et paulo post ait, «Ut ven
Abbreviated transcription (Latin):
sequi. Fiane dies eius rarci. Dies
euis dix̃. dies apłatus eiꝰ. quia pauci
ipsuis & morte consũptis. Et tanquã
diceret᷑. qͥd gͦ fi&e denumero sacratis.
simo duodenario. inqͦ non frustra
dñs duo decĩ hab̾e pͥmos apłos uolu-¬
it : continuo subiecit. ET EPISCOPAT
eiꝰ accipiat alitr. Ianquã dicer&e.
& ipse ꝓsuo merito puniat᷑ : & ille
numerus suppleat᷑. Qđ siquis quẽ¬
mortuo ipso : & filii eiꝰ orfani. &
urxor eius uiduata est. Nutantes¬
mransteratrior filii eiꝰ ꝑi men-¬
dicem. Nutantes dictũ est incer-¬
ti quo eant. omi p̃sidio destituti:
Eiciatrior dehabriationis: Suis.
Exposuit qđ supͣ dixerat. transfe¬
rantur:. hoc autẽ totũ qͦmͦ uxori
eiꝰ filiisq contigeric sequentes

Expanded text:
iant dies ejus pauci. Dies ejus» dixit, dies apostolatus ejus; qui pauci ipsius et morte consumpti sunt. Et tanquam diceretur, Quid ergo fiet de sacratissimo numero duodenario, in quo non frustra Dominus duodecim habere primos Apostolos voluit? continuo subjecit, «Et episcopatum ejus accipiat alter.» Tanquam dicens, Et ipse pro suo merito puniatur, et ille numerus, suppleatur. Quod si quis quemmortuo ipso, et filii ejus orphani, et uxor ejus viduata est. transferantur filii ejus, et mendicent. Nutantes» dictum est, incerti quo eant, omni praesidio destituti. «Ejiciantur de habitationibus suis.» Exposuit quod supra dixerat, «transferantur.» Hoc autem totum quomodo uxori ejus filiisque contigerit, sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
mea. & anima filii mea est: Anima
quȩ quȩ peccauerit ipsa morietur.
Hoc quippe dictũ est dehisqui con¬
uertuntur ad dñm . & non imitan-¬
tur mala parentũ suorũ. qđ ipse
ꝓpħa euident̃ ostenđ. Dicit
enĩ parentũ iniquitates eis non
ob esse. qui iustitiã faciendo dis¬¬
similes fuerint. Illud autem
qđ dictũ est reddã peccata
patrũ infilios additũ est qui
oder̃ me. hoc est sic̃ me oderanc¬
& parences eorũ : ut quẽ ad modũ
bonorũ imitatio facit. ut etiã
ꝓpria peccata deleaintur: sic
malorũ imitatio faciat. ut
non solũ sua. sed etiã eorũ qͦs imitatis
merita sortiantur. Sigͦ iudas teneroe
illud ad qđ uocatus est. nullomodo
ad eũ uł sua p̃terita uł parentum
iniquitas. ꝑtineroe. Suia gͦ non
tenu it adoptionẽ in familia dĩ.
sed iniquitatẽ uetusti generis potiꝰ
elegit. rediit iniquitas patrũ eius
in conspectu dñi. ut ineo & iã ipsa
puniretur. & peccatũ matris eius
sentur. sed ut merita eorũ pessi¬

Expanded text:
mea est, et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur.» Hoc quippe dictum est de his qui convertuntur ad Deum, et non imitantur mala parentum suorum; quod ipse propheta evidenter ostendit: dicit enim parentum iniquitates eis non obesse, qui justitiam faciendo dissimiles fuerint . Illud autem quod dictum est, «Reddam peccata patrum in filios,» additum est, «qui oderunt me» , hoc est, sicut me oderant parentes eorum: ut quemadmodum bonorum imitatio facit ut etiam propria peccata deleantur, sic malorum imitatio faciat ut non solum sua, sed etiam eorum quos imitati sunt, merita sortiantur. Si ergo Judas teneret illud ad quod vocatus est, nullo modo ad eum vel sua praeterita, vel parentum iniquitas pertineret: quia ergo non tenuit adoptionem in familia Dei, sed iniquitatem vetusti generis potius elegit; rediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo etiam ipsa puniretur; et peccatum matris ejus sentur, sed ut merita eorum pessi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est Cuius enĩ os loquit᷑ ueritatẽ.
contra illud qđ dixer̃ isti beatũ ppłm
cui hȩc s̃: deb& &iã ipse dicere qđ
in eodẽ psalmo sequitur. beatus
ppłs cuius dñs ds̃ ipsius. Huic enĩ non
diabolus est ad extris. sed dñs. sicuc
& alibi dic̃. p̃uidebã dñm in con¬
spectu meo semꝑ. qm̃ ad extris est
michi nec cõmouear. Diabol us ergo
stoit adextris eius: quando p̃posuit aua-¬
ritiã sapientiae. & pecumã saluti suae.
ut eũ trader&: a quo debuit possideri.
ne ab illo possideret᷑. cuius oꝑa ipse xp̃s
esse cuidiceretur. intra ingaudiũ dñi
tenebras exteriores. Eorauo eiꝰ fiai
in seccaiõ. Qm̃ non est iusta oratio ni¬
si ꝑ xp̃m: quẽ uendidit immanitate
peccati. Oratio autẽ quȩ nonfic ꝑxp̃m.
sed etiã ipse fic inpeccatũ. Quando
autẽ uidas ita orare potuerit. uc
oratio eiꝰ fieroe inpeccatũ. quȩri poc ÷
Credo ancequã dnm̃ traderre. & de
illo tradendo iã cogitaroe : non enĩ

Expanded text:
t. Cujus autem os loquitur veritatem, contra illud quod dixerunt isti beatum populum cui haec sunt, debet etiam ipse dicere quod in eodem psalmo sequitur, «Beatus populus cujus Dominus Deus ipsorum» : huic enim non diabolus est a dextris, sed Dominus: sicut et alibi dicit, «Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear» . Diabolus ergo stetit a dextris ejus, quando praeposuit avaritiam sapientiae, et pecuniam saluti suae, ut eum traderet, a quo debuit possideri, ne ab illo possideretur, cujus opera ipse Christus esse cui diceretur, «Intra in gaudium domini tenebras exteriores» . «Et oratio ejus fiat in peccatum.» Quoniam non est justa oratio, nisi per Christum, quem vendidit immanitate peccati: oratio autem quae non fit per Chsed etiam ipsa fit in peccatum. Quando autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, et de illo tradendo jam cogitaret: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
moriã redeat iiaias Patrõ eiꝰ
eus non deleator : An intelligen¬
dũ est ut reddantur ei peccata eti¬
am parentũ suorũ: ei quippe non
redduncur qui fuer mutatus in xp̃o.
&e coeꝑit non. eẽ . filiꝰ ini quorũ. non
imitatus mores eorũ. quia & illud
uerissime scriptũ est reddã pecca¬
ta patrũ infilios. & illud qđ per

Expanded text:
riam redeat iniquitas patrum ejus ejus non deleatur.» An intelligendum est, ut reddantur ei peccata etiam parentum suorum? Ei quippe non redduntur, qui fuerit mutatus in Christo, et coeperit esse non filius iniquorum, non imitatus mores eorum: quia et illud verissime scriptum est, «Reddam peccata patrum in filios;» et illud quod per
Abbreviated transcription (Latin):
ne collũ ligarae. Proinde cũ dixis¬
s&e cũ uidicat᷑ exeat condẽnatꝰ. ne
ab immin ente condẽnatione puta-¬
retur se potuisse liberari. quã didi¬
cerat cũ condisciplis suis ubidicit᷑
dimitte nobis debita nr̃a sic̃ & nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is. Etoratio

Expanded text:
ne collum ligaret. Proinde cum dixisset, «Cum judicatur, exeat condemnatus;» ne ab imminente condemnatione putaretur se potuisse oratione liberare, quam didicerat cum condiscipulis suis, ubi dicitur, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: Et oratio
Abbreviated transcription (Latin):
nontibi denegauit. qui qđ humile
erat exte suscepit. E rgo homo qͣn.¬
tũ ad hominẽ adtina: sic̃ foenũ
dies eiꝰ. sic̃ flos agri ita florebit.
ndaĩ sẽs ꝑ Trans iBrI INEO ETNON
erri. e⁊ non cosnosce⁊ amolios¬
N locõ suum. Quasi ꝑditio quȩdã.
quasi interitꝰ quidã. ecce quise in¬
flat. ecce qͥ tum&. ecce qͥse extol
& hoc erit totũ. Ipse erit finis.

Expanded text:
, tibi denegabit, qui quod humile , tibi denegabit, qui quod humile erat ex te suscepit? Ergo «homo,» quantum ad hominem attinet, «sicut fenum dies ejus; sicut flos agri, ita florebit. pertransibit in eo, et non erit, et non cognoscet amplius locum suum.» Quasi perditio quaedam, quasi interitus quidam. Ecce qui se inflat, ecce qui tumet, ecce qui se extollet hoc erit totum, ipse erit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
I nconparatione longorũ. & longe
uiuentiũ scłoꝵ. om̃is flos cuiusq do¬
mus sic est. quomodo flos agri. Vix
est annua. om̃is pulchritudo anni.
Quicquid ibi uiga.quicquid ibi canda.
quicqͥd ibi pulchrũ est. non ꝑ annat.
I mmo ꝑ totũ annũ duci non potest.
quã exiguo tempore transeunt.
Flores : & hoc est pulchrũ inherbis.
Hoc qđ ualde pulchrũ est. hoc cito cadit.
O m̃is caro foenũ. & claritas hominis
ut flos foem. foenũ aruit łt flos deci.¬
ditcuerbũ autẽ dñi man& in ȩt̾̃nũ.
Quia gͦ quomodo pat̾ cognouit fig¬
mentũ nr̃m. quia foenũ sumus ce
ad tempus florere possumus. misit
nobis uerbũ suũ. Et uerbũ suum
non manae in ȩt̾nũ. frẽm fecit natura
unigenitũ : unicũ natũ desubstan.¬
tia sua frẽm ad optritis tot fr̃ib fec̃.
N oli mirari. quia particeps eris ȩt̃ni
tatis illius. factus est ille prior par¬
ticeps foeni tui. Iđ excelsũ est ate¬

Expanded text:
In comparatione longorum et longe In comparatione longorum et longe viventium saeculorum, omnis flos cujusque domus sic est, quomodo flos agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum est, hoc cito cadit. «Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Fenum aruit, et flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum» . Quia ergo quomodo Pater cognovit figmentum nostrum, quia fenum sumus, et ad tempus florere possumus; misit nobis Verbum suum, et Verbum suum non manet in aeternum fratrem fecit: natura Unigenitum, unicum natum de substantia sua fratrem adoptatis tot fratribus fecit. Noli mirari quia pas illius; factus est ipse prior particeps feni tui. Quod excelsum est a te
Abbreviated transcription (Latin):
Sic cognoscait. sic cognouit. ut nonobli-¬
uisc̾atur. Sed quid est memento : ꝑ¬
enga seueror g nos miscłia tuci. Cognoiuisti
figmentũ nr̃m quodã mado. neobliuis¬
caris figmencũ nrm : ne obliuis camur
gr̃am tuã. Memento quia puluis
dies illios. Attendat qͥd sit homo. non
suꝑbiat homo. tãquã foenũ dies illius.
Quid suꝓbic foenũ ad tẽpus. modo florens.
post paululũ arescens : qͥd suꝑbie foenũ
ad tempiis uirens. & hoc ad paruũ tẽpus
donec sol candescat : bonũ est gͦ nobis
ut misccłia ipsius sit suꝑ nos:
& defoeno aurũ faciat. Nã homo
tãquã foenũ dies eiꝰ. sic̃ flos agn itti
florebit. Totus splendor generis
humani. honores. pocestates. diuitiȩ.
typhiminae. flos foem est. Flora illa
domus. & inagna illa domꝰ. flora
illa familia. & quã multis flor&e.
aut quã multis annis uiuunt : mul¬¬
ti anni tibi: breue tempus dõ. ds̃sic
nonnum erat : quomodo tunumeras.

Expanded text:
sic cognoscit, sic novit, ut non oblisic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Memento?» Perseveret erga nos misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris figmentum nostrum, ne obliviscamur gratiam tuam. «Memento quia pulvisdies illius.» Attendat quid sit homo; non superbiat homo: «tanquam fenum dies illius.» Quid superbit fenum modo florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum tempus, donec sol candescat? Bonum est ergo nobis ut misericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor generis humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est. Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus Deo. Deus non sic numerat, quomodo tu numeras.
Abbreviated transcription (Latin):
ploras sub patre plora: noli cũ indig.¬
natione. noli cũ tẽp̃o suꝑbiȩ. Iđ pa-¬
teris. unde plangis. medicina est non
poena: castigatio est non dc̃matio.
Noli repel lere flagellũ: si non uis
repelli ab hereditate. Noli attende.
quã poenã habeas inflagello: sed quẽ
locũ incesttimento. sicut misereatur
Id est infirmitatẽ nr̃am. Nouit quid
fecerit. quomodo lapsũ sit. quomodo
reficiendũ sit. quomodo ad optandũ
sit. quomodo ditandũ sit. ecce facti
sumus delimo. Primus homo deterra
terrenus. scds homo decȩlo celestis. Misit
& filiũ suũ qui factus est scđs homo. qͥ
ante om̃ĩa ds̃. Scds enĩ in aduentu. pͥor
in reditu. P ost multos mortuus est.
ante om̃s resurrexit. Ipse cognouit
figmentũ nr̃m. Qđ figmentũ ÷ nos
unde loqueris. quia cognouit quia
miseratus est. memetito quia ẜul-¬
UIS SUmos. Ad ipsũ dm̃ conuersus
ait memento. qucisi obliuiscat᷑ ds̃.

Expanded text:
ploras, sub patre plora; noli cum indigploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur id est, infirmitatem nostram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti sumus de limo: «Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis» . Misit et Filium suum, qui factus est secundus homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis sumus.» Ad ipsum Deum conversus ait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
oriens ab occidente. longe fecit a nob̾
eẽ. peccata nr̃a. Nouer̃ qui sacram̃ta
sciunt. ttimen qđ om̃s audire possunt
dico. Quando peccatũ remitticur ÷
occidunt peccata tua. orit᷑ gr̃ã tua.
Peccata tua. quasi inoc casusunt: grã
qua liberaris mortu est. Ueritas de
t̾ra orttest. Iuid est ueritas deterra.
orta est : nata est grã tua. occidunł
peccatti tua. Innouciris quodã modo
adortũ attenđe debes. ab occasu
auerti debes.  uertere apeccatis tuis.
conuertere ad grãm di. Illis occiden¬
tib surgis & ꝓficis. sed pars cȩli
quȩ surgic rursus inoccasũ it. Non
ut decũq possunt simil itudines
duci ad ꝑfectũ. possunt conlinari
ipsae res reb adquas adhibentur.
Sic̃ dixi deaquila. sic̃ de luna. sic &e hic
occidic pars una cęli. orit᷑ altera.
sed pars quȩ orit᷑ modo. post duo.¬
decĩ horas occafura est. Nonsic est
ge a nobis fecit peccatti nr̃a : ut
pater est. sed flagellauit nos. & afflixit
nos. & contriuit nos. pater est. fili si

Expanded text:
ccidente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est fecit a nobis peccata nostra,» ut pater est. Sed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si
Abbreviated transcription (Latin):
ta. habentes carittitẽ de conscientia pura. &
fide non fictti. Sed quantũ uissint preditȩ
uirtutib ccirictitis. quid ad illã dilectionẽ
dĩ qua sunt dilectȩ. & iã cũ uisco eẽrt. im¬
plicatȩ : maior gͦ innos dilectio dĩ. quam
nr̃a in illũ. Nr̃a dilectio. pennȩ nr̃ȩ sunt: sed
ille ambulat. & suꝑ pennas uentorũ. lam
dicebat quibusdã apłs. flecto genua meti
ꝓ uobis ad patrẽ ut dae uobis. scđm inceriorẽ

Expanded text:
s charitatem de conscientia pura et s charitatem de conscientia pura et fide non ficta . Sed quantumvis sint praeditae virtutibus charitatis, quid ad illam dilectionem Dei, qua sunt dilectae, etiam cum visco essent implicatae? Major ergo in nos dilectio Dei, quam nostra in illum. Nostra dilectio pennae nostrae sunt, sed ille «ambulat» et «super pennas ventorum.» 14. Jam dicebat quibusdam Apostolus: «Flecto genua mea pro vobis ad Patrem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nas. unde ille gemens in tribulationib dic̃.
quis dabit michi pennas sic̃ columbȩ : &
seqͥt᷑ & uolabo &e requiescã. Itẽ alio loco.
uoibo aspũ tuo. & quo afacie tua fugiã :¬
iascendero in cęlũ tuillices. sidescen-
in infernũ ades. Si accepo
pennas meas sieut columba: & uola.¬
uero in extrema maris. Tanquã dicerae.
sic possũ fugere a facie irȩ tuȩ: si accepero
pennas utcolumba. & uolciuero in extrema
maris. Inextrema maris uolare est: sp̃e iã
pretendere infinẽ scłi. Q uomodo ille qͥ
ait. hoc labor est anteme. donec intrem
inscũariũ dĩ. & incelligã innouissima.
Et quomodo uenit inextrema maris. o iã accep.¬
tis pennuis: & enĩ illuc. inquit manus tua de-¬
duca me : & ꝑduc&r medexterri tua. Nã & cũ
pennis meis casurasũ : nisi tu deduccis. Ergo
habent alcis boncis & liberas. & nullo uisco
obligatas animȩ bene operantes dĩ prȩcep¬

Expanded text:
nas, unde ille gemens in tribulationibus dicit: nas, unde ille gemens in tribulationibus dicit: «Quis dabit mihi pennas, sicut columbae?» Et sequitur:» Et volabo, et requiescam» . Item aliibo a spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero ad infernum, ades; si accepero pennas meas sicut columba, et volabo in extrema maris.» Tanquam diceret: Sic possum fugere a facie irae tuae, si accepero pennas ut columba, et volavero in extrema maris. In extrema maris volare, est spem jam praetendere in finem saeculi, quomodo ille qui ait: «Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima» . Et quomodo venit in extrema maris, etiam acceptis pennis? «Etenim illuc,» inquit, «manus tua deducet me, et perducet me dextera tua» . Nam et cum pennis meis casura sum, nisi tu deducas. Ergo alas habent bonas et liberas, et nullo visco obligatas, animae bene operantes praecep
Abbreviated transcription (Latin):
dent sonare: aluid significare: & uocas
allegoria. Nã qui putat me decheatro dixis.¬
se allegoriã : putae & dñm de amphiteatro
dixisse parabolã. Vide qͥd faciat ciuitas:
ubi abundant spectaculci. In agro securius
lo quefer. Iuid sit enĩ allegoria: nonibi forte
didicissent homines: nisi inscripturis dĩ.
E rgo qđ dicimus allegoriã figurã esse : sa-¬
cramentũ figuratũ allegoria est. Et quid
hic accipimus. ascendit suꝑ pentias uen¬¬
torũ: Diximus bene accipi figurate uen¬¬
tos. animas. pennȩ uentorũ. Pennȩ anima¬
rũ quȩ sunt. nisi aqͥb: sursũ attolluntur:
Penne gͦ animarũ uirtutes: bona opera.
recta facta: induab alis habent omnes
pennas. Om̃ia enĩ precopta : induobus
prȩceptis sunt. Quisqͥs dilexerit dm̃ &
ꝓximũ: animã hab&e pennatt̃ liberis
alis. scõ amore uolantẽ ad dñm. Qui cũq
implicat᷑ amore carnali : uiscũ hab& in
pennis. Nã si anima non haba& alcis & pen.¬

Expanded text:
dentur sonare, aliud significare; et vocatur dentur sonare, aliud significare; et vocatur allegoria. Nam qui putat me de theatro dixisse allegoriam, putet et Dominum de amphitheatro dixisse parabolam. Videtis quid faciat civitas ubi abundant spectacula: in agro securius loquerer; quid sit enim allegoria, non ibi forte didicissent homines, nisi in Scripturis Dei. Ergo quod dicimus allegoriam figuram esse, sacramentum figuratum allegoria est. Et quid hic accipimus, «Ascendit super pennas ventorum?» Diximus, bene accipi figurate ventos animas. Pennae ventorum, pennae animarum quae sunt, nisi a quibus sursum attolluntur? Pennae ergo animarum virtutes, bona opera, recte facta. In duabus alis habent omnes pennas; omnia enim praecepta in duobus praeceptis sunt. Quisquis dilexerit Deum et proximum, animam habet pennatam, liberis alis, sancto amore volantem ad Dominum. Quicumque implicatur amore carnali, viscum habet in pennis. Nam si anima non habet alas et pen
Abbreviated transcription (Latin):
tos quidẽ: in telligimus infigura. non
ab surde animas. Nonquia uentus est
anima: sed quia in iusibilis est uenitus.
Quã uis res corporet. corpora impellens
tameri quia humani oculi aciẽ fugic:
est autẽ anima inuisibilis. ꝓpterea
bene intelligimus. animas uentos. In¬
formato homitii : & factus est homo in
animã uiuentẽ. Ergo uenti: animae
in allegoria. non ab surde accipruntur¬
U idore autẽ: neputetis nominata alle¬
goriȩ pancom urit aliquid dixisse. Na
quedã uerba. qm̃ uerba sunc. ex lingua
ꝓcedunc: cõmunia nobis sunt. & iã cum
reb ludicris. & non honestis. Iamen locũ
suũ habent ista uerba in eccła: & locũ
suũ inscena. Non enĩ ego dixi. qđ apłs
non dixit: cũ deduob filiis abrahȩ dice¬
ros. quȩ sunt inquit in allegoria Allegs¬
ria dr̃ cũ aliquid aliud uidet᷑ sonare
in uerbis: & aliud in intellectu signifi
tumor terrȩ : Et sic multa. aliud ui-¬

Expanded text:
tos quidem intelligimus in figura non tos quidem intelligimus in figura non absurde animas: non quia ventus est anima, sed quia invisibilis est ventus, quamvis res corporea, corpora impellens, tamen quia humani oculi aciem fugit; est autem anima invisibilis, propterea bene intelligimus animas ventos. Informato homini; «et factus est homo in animam viventem» . Ergo venti, animae in allegoria non absurde accipiuntur. Videte autem ne putetis nominata allegoria, pantomimi aliquid me dixisse. Nam quaedam verba, quoniam verba sunt, et ex lingua procedunt, communia nobis sunt etiam cum rebus ludicris, et non honestis: tamen locum suum habent verba ista in Ecclesia, et locum suum in scena. Non enim ego dixi quod Apostolus non dixit, cum de duobus filiis Abrahae diceret: «Quae sunt,» inquit, «in allegoria» . Allegoria dicitur, cum aliquid aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu significtumor terrae? Et sic multa aliud vi