comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cisipus Non solum inquit motuus m̃do
s et crucifirus. qd̾ ẽ ignominiosum genus
mortis: ego illiꝑtter. et ip̃e michi. Omnia
que mundus amat crux mͥsunt. Telectatio
carmis. honores. diucie. uane hominum
laures. Que uero mundus crucen repu¬
tat crucem illis afsixus sum: illis adhereo. illa
toto amplector affectu. An non maior isteͤ se¬
cundo et pͥmo gradui. Pegͥnus siprudens est
et non obliuiscitur sue peregrmationis. licet
cum labore tͣnsit et non magnoꝑe seculari¬
b implicatur: Mortus eque blanda huiꝰ
secuili sicut asꝑa spernit. Qui uero raptus ẽ
usq ad tertium celum. crux illi est omne cuĩ
mundus inheret: et hio adheret que mundo
crux ẽẽ uidentur. Qmͣuis inhis uetdis apłi.
illud qͦ non incongrue posset intelligi. cruet¬
fixum ei mundum repritatione: ip̃m uerocͥ
cifixum mundo compassione: crucifixum eñi
mundum uidebat obligationib uicioꝵ. et
ip̃e crucifigebatur ei ꝑ compassionis affectũ

Expanded text:
. Non solum inquit, mortuus mundo, . Non solum inquit, mortuus mundo, sed et crucifixus: quod est ignominiosum genus mortis. Ego illi, pariter et ipse mihi. Omnia quae mundus amat, crux mihi sunt: delectatio carnis, honores, divitiae, vanae hominum laudes. Quae vero mundus reputat crucem, illis affixus sum, illis adhaereo, illa toto amplector affectu. An non major iste est secundo et primo gradu? Peregrinus, si prudens est, et non obliviscitur suae peregrinationis, licet cum labore, transit, et non magnopere saecularibus implicatur. Mortuus aeque blanda hujus saeculi, sicut aspera spernit. Qui vero raptus est usque ad tertium coelum, crux illi est omne cui mundus inhaeret; et his adhaeret quae mundo crux esse videntur. Quamvis in his verbis Apostoli illud quoque non incongrue possit intelligi, crucifixum ei mundum reputatione, ipsum vero mundum crucifixum compassione. Crucifixum enim mundum videbat obligationibus vitiorum, et 827 ipse crucifigebatur ei per compassionis affectum.
Abbreviated transcription (Latin):
cito ueniat s et remanens ex toto. nͨ tarde
quid̃ ꝑueniat: Quis gͥ est magis alienuis
teat detineri querendo: et p̃grauari portan¬
do moetuus si desit ⁊̃ ip̃a sepultura non
sentir. Sic iituꝑantes ut laudantes. sic
adulantes audit ut detrahentes: ũno u̾onͦ
audit qr mortuꝰ ẽ. Oñiio felix mors q̃sic ĩ macła¬
tũ seruat. ĩ mo penitꝰ alienũ fac̃ abħ secło. S necc̃e
c̾et. Ad alia qͥd̾ om̃ia mortuꝰ sũ. ñ sentio. ñ attẽ
honorẽ fieri uideo. displicent q̃ alit̾ fiunt:
Magnꝰommino gradꝰ iste. At fortasse pot̾it
aligiud adhuc superiꝰ inueniri. In quo
ergo queremus: Inquo putas nisi in eo
dequo nunc loquebamur. qui raptus est
usq ad tercium celum: Quis enĩphibet
ipe um de hac tanta altitucline non¬
in se głantem: s dicentem Mͥ ab sit głari¬
nisi in cruce domini nr̃i iħu xͥͥ ꝑ quem mͥ
mundꝰ crucifixusẽ. ⁊ ego mundo. s et cru¬

Expanded text:
cito veniat; sed et remanens ex toto, ne tarde cito veniat; sed et remanens ex toto, ne tarde quidem perveniat. 2. Quis igitur est magis alienus ateat, et detineri quaerendo, et praegravari portando: mortuus, si desit etiam ipsa sepultura, non sentit. Sic vituperantes ut laudantes, sic adulantes audit ut detrahentes, imo vero nec audit, quia mortuus est. Omnino felix mors, quae sic immaculatum servat; imo penitus alienum facit ab hoc saeculo. Sed necesse ceret: Ad alia quidem omnia mortuus sum, non sentio, non attendo, honorem fieri video, displicent quae aliter fiunt. Magnus omnino gradus est iste. 3. At fortasse poterit aliquid adhuc superius inveniri. In quo ergo quaeremus? In quo putas, nisi in eo de quo nunc loquebamur, qui raptus est usque ad tertium coelum? Quis enim prohibet ipsum de hac tanta altitudine nonin se gloriantem, sed dicentem: Mihi aisi in cruce Domini Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo
Abbreviated transcription (Latin):
felices qui se p̃senti seculo neqͣmͣ aduenas
et pegͥnios exhibent: ĩ maculatos se custodi¬
entes abeo. Neq enim hm̃s hic manẽ¬
tem ciuitatem: set futam inquirimꝰ. Absti¬
neamis ergo a carnalib clesid̾is que mili¬
tant stou̾sus animam: tamqm aduenett
pegͥni: Peregͥnus siqͥdem uia regia incedit.
ñ declinat ad dext̾am siue ad siistram:
Si focte iurgantes uiderit non attendit:
sinubentes aut choros ducentes aut
patriam suspirat ad patriam tendit. uictũ¬
⁊ uestitum hñs non uult aliis onerari:
beatus plane qui suum sic agnoscit. si de¬
plorat incolatum. dicens d̃no: qm̃ abuena
ego sum apud te. ⁊ ꝑegnus. sicut om̃s patͤs
nter. Magnum hoc quidem: s fortasse goͫꝰ
aliquis altior est. Nam ꝑegrinus ⁊ sinonãd¬
miscetur ciuib. aliqñ tñ delectatur uide q̃
suint. aut audire ab aliis. aut ip̃e narra¬
re que uidit. his et humodi et si non pe¬
nitus retinetur. detinetur tũ ⁊ retardatur:
dum minus memor patͥe minoriaccelerat

Expanded text:
Felices, qui se praesenti saeculo nequam advenas et peregrinos exhibent, immaculatos se custodientes ab eo! Neque enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Abstineamus ergo a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam, tanquam advenae et peregrini. Peregrinus siquidem via regia incedit; non declinat ad dexteram, neque ad sinistram. Si forte jurgantes viderit, non attendit; si nubentes, aut choros ducentes, aut patriam suspirat, ad patriam tendit: vestitum et victum habens non vult aliis onerari. Beatus plane, qui suum sic agnoscit, sic deplorat incolatum, dicens Domino: Quoniam advena ego sum apud te et peregrinus, sicut omnes patres mei . Magnum hoc quidem, sed forte gradus aliquis altior est. Nam peregrinus, etsi non admiscetur civibus, aliquando tamen delectatur videre quae fiunt, aut audire ab aliis, aut ipse narrare quae viderit: et his et hujusmodi, etsi penitus non retinetur, detinetur tamen et retardatur, dum minus memor patriae, minori accelerat
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunet manus ab ociosis signis. ⁊ ab oꝑib
omnib quecumq non siunt imꝑata: setet
multo magis anima ip̃a ieiunet auiciis ⁊ p̾ꝓo¬
pria uoluntate sua. Ienim siñe ieiunio hoc ce¬
tera & domino reꝑbantut sicuit scͥptum ẽ. quia

Expanded text:
Jejunet manus ab otiosis signis, et ab operibus Jejunet manus ab otiosis signis, et ab operibus omnibus, quaecunque non sunt imperata; sed et multo magis anima ipsa jejunet a vitiis, et propria voluntate sua. Etenim sine jejunio haec caetera a Domino reprobantur, s
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. inuocate eum dum ꝓpe est. Nerum¬
tñ p̾sentis quadragesime maiore nobis ẽ
feruore querendus: que non solumpars. sed
et sacram̃tum est tocius temporis hui. ꝓpt̾ea
si farte dieb ceteris studia nr̃a aliquatenꝰ
intepuerant: dignum ẽ nt nc inferuore sp̃e de
rabeseant. Quod sigula sola peccauit. sola
quoꝙ ietunet et suficit. Siĩ pecrau̾nt ⁊
menbia cetera. cur non ituinent et ip̃a: Ieunet
g occulus qui dep̃datus ẽ amimam: ieuinet
auris. ieiunet lingna. ieiunet manus: ieui¬
net etiam anima ip̃a. Ieiunet oculus acuriosis
conspectib et onmi petulantia. ut bene humi¬
liatus restringuatur inpenitentia: qui male
liber uagabatur inculpa. ierunenet auris
nequiter pruriens a fabulis et rumorib ⁊
quecumꝙ ociosa su̾t ⁊ ad salutem minime ꝑ¬
tinentia ⁊ ieiunet lingua a detractione. et
murmuratione. ab inutilib uanis et scir¬
ribilib uerbis. int̾dum quoq obgͣuitatem
silentii. et ab ip̃is que uid̾i pot̾ant necessaria.

Expanded text:
invocate eum, dum prope est. 4. Verumtamen praesenti Quadragesima majore nobis est fervore quaerendus, quae non solum pars, sed et sacramentum est totius temporis hujus. Propterea si forte diebus caeteris studia nostra aliquatenus intepuerant, dignum est ut nunc in fervore spiritus recalescant. Quod si gula sola peccavit, sola quoque jejunet, et sufficit. Si vero peccaverunt et membra caetera, cur non jejunent, et ipsa? Jejunet ergo oculus, qui depraedatus est animam; jejunet auris, jejunet lingua, jejunet manus, jejunet etiam anima ipsa. Jejunet oculus a curiosis aspectibus et omni petulantia, ut bene humiliatus coerceatur in poenitentia, qui male liber vagabatur in culpa. Jejunet auris nequiter pruriens a fabulis et rumoribus, et quaecunque otiosa sunt, et ad salutem minime pertinentia. Jejunet lingua a detractione et murmuratione, ab inutilibus, vanis atque scurrilibus verbis: interdum quoque, ob gravitatem silentii, et ab ipsis quae videri poterant necessaria.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽnim ẽ. xl cunctis dieb huiꝰ misere uite: dũ
per auꝑilium grẽ que in quatuor euange¬
liis cõmendatur: nc̃ce est decalogum legis
implere. Errant plane qui pancissimos istos di¬
es ad penitentiam sufficere credunt: cum cer¬
tum sit torum utte huꝰ tempꝰ. non nisi ad pe¬
iutentiam constctum: Querite dominũ ait ꝓ¬
pħia. non solum.xl. dieb. s dum inuenii¬
p̃t: inuocate eum dum ꝓꝑe est. Neq enim
tune erit inuocandi tempꝰ. qñ nemini ꝓei¬
mus erit deus: s aliis quidem p̃sens. abis
ueronimis ualoe remotus Int̾m sane ex ed
quod ꝓxims dicitur: manifestum ẽ qd̾ nam¬
dum habetur et tñ haberi et inueniri faci¬
le potest Quis tibi uidetur ꝑxiiis faisse ei
qui incidit in latrones: Ut̾iq qui fecit cũ

Expanded text:
esima 820 cunctis diebus miserae hujus vitae, dum per auxilium gratiae quae in quatuor Evangeliis commendatur necesse est nos Decalogum legis implere. Errant plane qui paucissimos dies istos ad poenitentiam sufficere credunt, cum certum sit totum vitae hujus tempus nonnisi ad poenitentiam institutum. Quaerite Dominum, ait propheta, non solumpotest; invocate eum, dum prope est . Neque enim tunc erit invocandi tempus, quando nemini proximus erit Deus; sed aliis quidem praesens, aliis vero nimis valde remotus. Interim sane ex eo quod proximus dicitur, manifestum est quod nondum habetur: sed tamen haberi, et inveniri facile potest. Quis tibi videtur proximus fuisse illi qui incidit in latrones? Utique qui fecit cum
Abbreviated transcription (Latin):
tie. ⁊ conscientie pusillammitas generetur:
Quiꝰ astucias non ignorantes. tota obserro
adu̾sus eum sollieitudins nigilemusͥ et q
hylarem datorem diligit d̾s. ⁊ ipã constĩa
nr̃a amplicei exinde fcoucia subleuatur.
ut deuotiora sint nr̃a ieiunia. sollicite no¬
bis toł eocius eccłie ꝓponanamus exempla: S
cratoees: Quanta deuotione suscipiendum
nobis est qd̾ a scõ moyse tamqmͣ heditario
iuites tracditur: eui sp̃ali p̃cet̾s ꝓpħis p̾roga

Expanded text:
tiae, etiam conscientiae pusillanimitas generetur. tiae, etiam conscientiae pusillanimitas generetur. Cujus astutias non ignorantes, tota, obsecro, adversus eum sollicitudine vigilemus: et quia hilarem datorem diligit Deus, et ipsara ampliori exinde fiducia sublevatur; ut devotiora sint nostra jejunia, sollicite nobis totius Ecclesiae proponamus exempla. 2. Sed cratores. Quanta devotione suscipiendum est nobis, quod a sancto Moyse tanquam haereditario jure tradit
Abbreviated transcription (Latin):
tota deuotione suscipite quadragesi¬
male ieumium: quod non solum abstinentia
cõmendat. s multomagis sacram̃tum. Nam
si deuote usꝙ modo ieumauimus: ntiꝙ hoc
scõ temꝑe ieiunandum nobis ẽ multo deuotiꝰ.
Si quid enim additir: ad solitum abstinentie
modum: nunquid nõ ualde indignum est:
ut nobis honosum sit qd eccł̃ia portat imiu̾¬
sa nobiscum Haccenus usq ad nonam ie¬
uinauimus soli nc̃ usꝙ ad uesꝑam ieuma¬
bunt nobiscum ꝑiter imiuersi: Reges et
pͥncipes. clerus et ppłs. nobiles et ignobiles
simul inunum diues et pauꝑ: Hec toc̃co dixe¬
tim frẽs. neqͥs scete turbetur a pussllammi¬
tate sp̃t: et ieuinium p̃sens minori deuotio.¬
ne suscipiat: dum se fortasse memin̾it. pͥoris
quoq ieuinii pontus satis dificle tolerasse¬
N oe ensm enimqnͣtum potest laborat aduer¬
sarius nr̃. ut holocaustum nr̃m deuotionis
pinigueline uatuetur ut minꝰ acceptum
exhylaretur: sicq de pusillanimitate tołan¬

Expanded text:
tota devotione suscipite quadragesimale jejunium, quod non sola abstinentia commendat, sed multo magis sacramentum. Nam si devote usque modo jejunavimus, utique sancto hoc tempore jejunandum nobis est multo devotius. Si quid enim additur ad solitum abstinentiae modum, nunquid non valde indignum est, ut nobis onerosum sit quod Ecclesia portat universa nobiscum? Hactenus usque ad nonam jejunavimus soli: nunc usque ad vesperam jejunabunt nobiscum pariter universi, reges et principes, clerus et populus, nobiles et ignobiles, simul in unum dives et pauper. Haec idcirco dixerim, fratres, ne quis forte turbetur a pusillanimitate spiritus, et jejunium praesens minori devotione suscipiat, dum se fortassis meminerit prioris quoque jejunii pondus satis difficile tolerasse. Hoc enim quantum potest laborat adversarius noster, ut holocaustum nostrum devotionis pinguedine vacuetur, ut et minus acceptum exhilaretur: sicque de pusillanimitate toleran
Abbreviated transcription (Latin):
sapienue. non modo unicus s multiplex
õ: int̾iora quidem in unitate solidans: sed
sub iudicio ext̾iora distinguens: Utrumꝙ
tibi in pͥmitiua eccłia cõmendatur: qũ
muliitudmis credentium erat cor imum
et anima una. ne uolatilia sciud̾ent᷑
diuidebatur autem singulis ꝑut euiq õ¬
pꝰ erat. ut animalia secarentur:. Sit gͥ
uita seint corda diligendo unum. querẽ¬
do unum. adherendo uni: et ibip̃m inui¬
cem sentiendo. Sic nimirum ext̾ior ip̃a
diuisio et euadit ꝑiculum et scandalũ
terrenis agenois sententia: s et diu̾sa
uiterdum dona grãrum. nec menbea om¬
nia actum euudem uidentur hr̃e: imni¬
tas tñ utt̾ior ⁊ unanimitas. ipãm ꝙͦ
multiplicitatem colligat et constͥngat
caritãs glurmo. et uineulo pacis:¬

Expanded text:
sapientiae non modo unicus, sed et multiplex sapientiae non modo unicus, sed et multiplex est: interiora quidem in unitate solidans, sed sub judicio exteriora distinguens. Utrumque tibi in primitiva Ecclesia commendatur, quando multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, ne volatilia scinderentur; dividebatur autem singulis prout cuique opus erat , ut animalia secarentur. Sit igitnita sint corda, diligendo unum, quaerendo unum, adhaerendo uni, et idipsum invicem sentiendo. Sic nimirum exterior ipsa divisio et evadit periculum, et scandalum nquam in terrenis agendis sententia, sed et diversa interdum dona gratiarum, nec membra omnia actum eumdem videntur habere; unitas tamen interior et unanimitas ipsam quoque multiplicitatem colligat et constringat charitatis glutino, et vinculo pacis
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sic enim et abifimis uisco quodam cap¬
tiua tenetur. ⁊ a sũmis indigna repellitur.
ut neq ab his sine dolore possit auelli: nec ad
illa siñe magno gemitu uel caro queat ad mit¬
ti. hinc nempe ium faciunt. qui querunt a¬
numam meam. ut clamare ncc̃e sit. ego infe¬
lx homo quis me lib̾abit de corꝑe mortis
huiꝰ : ꝓ inde pusqm comedam sũspiro. qr
regnum celoꝵ uim patitur. et uiolenti ra¬
ꝑũuit illud. Nicħominus tñ et illic uni-¬
tas ⁊ hic tenenda diuisio est: sicut et adã
soporatus ẽ in cotemplatione et animalia
nominũ impositione discreuit ⁊ su minir̃
sic et abeaham in sacͥficio non qͥdem uola¬
tilia s animalia legitur diuisisse. et mmt¬
tha erga multa turbatur. cum unum
sit ncc̃m. Necessarium plane unum et mar̃e
neccessarium: qm̃ hec pars optima que ñ
auferetur: Cessabit diuisio. cumuenit ple¬
nitudo. et erit tocius sanite cuiitatis ie¬
rusalem ꝑticipatio in idip̃m. Int̾im spe

Expanded text:
est. Sic enim et ab infimis visco quodam capest. Sic enim et ab infimis visco quodam captiva 814 tenetur, et a summis indigna repellitur: ut nec ab his sine dolore possit avelli, nec ad illa sine magno gemitu vel raro queat admitti. Hinc nempe vim faciunt qui quaerunt animam meam, ut clamare necesse sit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Inde priusquam comedam suspiro, quia regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Nihilominus tamen et illic unitas, et hic tenenda divisio est, sicut et Adam soporatus est in contemplatione, et animalia nominum impositione discrevit. Sic nimirum, sic et Abraham in sacrificio, non quidem volatilia, sed animalia legitur divisisse . Et Martha erga multa turbatur, cum unum sit necessarium. Necessarium plane unum, et maxime necessarium, quoniam haec pars optima, quae non auferetur . Cessabit divisio cum venerit plenitudo, et erit totius sanctae civitatis Jerusalem participatio in idipsum. Interim Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi alterna raquie foricamr: Quid insi la¬
bor et dolor et afflictio sp̃c ex omib que sub
sole sunt. qñ et illud ei grauissimũ ẽ. quo
potissimum delectatur: uegetatio .s. et sen¬
sificõ carnis: Nimirum quam sit eidul¬
ce consortium. triste diuortium manifestar.
dum uix tandem auelli pot̾. dum corruptio
ip̃a corꝑis penitus intołabilis est uegetanti:
Sane non simpliciter corpꝰ. s corpus qd̃ cor¬
rimpitur aggrauat aiãm. ut ĩmẽ ab h̃
grauamine pͥmi ꝑentis aĩam nouis exti¬
sũma et infima uersans ⁊ in illa excederet
sine difficultate. ⁊ ad hec sine illetebra aur
necessitate descenderet. Illa penetrans na¬
turali uiuacitate et puritate menus: hec
auctoritate diuidicans p̃sitentis: Demq
aducta sunt animalia ad adam ut uide¬
ret quid uocaret ea: non ĩp̃e a liqua cu¬
riositate dnctus est ut uideret eaz. Non
sic in nob̾ libertio. s undiꝙ ei luctandiim

Expanded text:
nisi alterna requie foveamur? Quid non lanisi alterna requie foveamur? Quid non labor, et dolor, et afflictio spiritus ex omnibus quae sub sole sunt, quando et illud ei gravissimum est, quo potissimum delectatur, vegetatio scilicet et sensificatio carnis? Nimirum quam sit ei dulce consortium, triste divortium manifestat, dum vix tandem avelli potest, dum corruptio ipsa corporis penitus intolerabilis est vegetanti. Sane non simpliciter corpus, sed corpus quod corrumpitur, aggravat animam ; ut immunem ab hoc gravamine primi parentis animam noveris exstisumma et infima versans, et in illa excederet sine difficultate, et ad haec sine illecebra aut necessitate descenderet; illa penetrans naturali vivacitate et puritate mentis, haec auctoritate dijudicans praesidentis. Denique adducta sunt animalia ad Adam, ut videret quid vocaret ea ; non ipse aliqua curiositate ductus est ut videret ea. 3. Non sic in nobis libera ratio, sed undique ei luctandum
Abbreviated transcription (Latin):
.et eructuans illud magnum sacram̃tum.
inquit relinquet homo patrem et inrom ⁊
ad herebit uxori sue. et erunt duo in carne
umna. Antibi penitus obdoemisse uidetur qui
inhanc uocem excitatus erupit: et non mag̃
dicere patuisse. ego dormio et cor meum uigi¬
lat: u̾m id qͥbem sine p̃uidicio dixerim. sicͥ
firte aliten uisum fu̾it: maxime siquid aliud
in sanctorum paginis inuenit᷑. Neq emiincõ¬
munẽ aibitroe fuisse soporem. aut nrĩs sum¬
lem somnis: quos nec contemplationis excessuꝰ.
nec misationis affectus. s infirmitatis defec¬
tus inmittit: quos nec u̾itas nec caritas. s
necessitas parit: Graue siquidem iugum
super filios adam: non autẽ in pͥncipio suꝑ
adam. s nc̃ iam super filios eius Quid nõ
graue miseris quib et niuere laborest. qͥb
et quͥ pauci uidentur aduertere. sentire pe¬
intus nemo: Ip̃e quoq sensualitatis sensus
inuenitur oneri. adeo ut nequeat sustiu̾i:

Expanded text:
et eructans illud magnum sacramentum et eructans illud magnum sacramentum hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . An tibi penitus obdormisse videtur, qui in hanc vocem excitatus erupit, et non magis dicere potuisse: Ego dormio, et cor meum vigilat . 2. Verum id quidem sine praejudicio dixerim, si cui forte aliter visum fuerit, maxime si quid aliud in sanctorum paginis invenitur. Neque enim communem arbitror fuisse soporem, aut nostris similem somnis, quos nec contemplationis excessus, nec miserationis affectus, sed infirmitatis defectus immittit; quos nec veritas, nec charitas, sed necessitas parit. Grave siquidem jugum super filios Adam ; non autem in principio super Adam, sed nunc jam super filios ejus. Quid non grave miseris, quibus et vivere labor est? quibus et quod pauci videntur advertere, sentire penitus nemo ipse quoque sensualitatis usus invenitur oneri, adeo ut nequeat sustineri,
Abbreviated transcription (Latin):
Numisit dñs soporem in abam. Inmisir et
in seip̃m fc̃s nimirum secunbus adam: s est
cdistancia fccte non parua. Ille enim soporatꝰ
sul xͦ misationis affectu: ut illum soporem ĩ¬
misi̾t u̾itas. uihinnc caritas: cum itraq sit do¬
minus. ait enim dominus ioh̃s euanglista.
Deus caritas est. Et ip̃e dominꝰ. Ego sum iia.
u̾itas. et uita. Sane soporem xp̃i solius canta¬
tis fuisse. nemo dubitet uel noietenus xp̃ianꝰ.
Siquidem accubuit ut leo non uictus plane s
uictor: potestate ꝓpͥa ponens animam somnũ
ncetis ecipiens: ꝓpͥa uolutate: Cet̾m quał
et ille sopoe dicendus ẽ fuisse uel credendus.
doloris inmulierem edificandã costa steblata
est. de latere dormientis: siqͥdem non nisi in¬
ĩmutabilis u̾itatis ĩtuitũ. et abyssum diui¬
ne sapientie. coeꝑeis exceclens sensibi obdormiꝰ¬
se uitetur qũ ex eius uerbis maxime cõnici p̃t̃.
Recliens nimirrim indicat quo abisset. dũ
tamquam elrius de cella uinaria ueniens

Expanded text:
misit Dominus soporem in Adam. Immisit et in se ipsum, factus nimirum secundus Adam; sed est distantia forte non parva. Ille enim soporatus tus miserationis affectu: ut in illum soporem immiserit veritas, in hunc charitas, cum utraque sit Dominus. Ait enim Joannes evangelista: Deus charitas est ; et ipse Dominus: Ego sum via, veritas et vita . Sane soporem Christi solius charitatis fuisse nemo dubitat, vel nomine tenus Christianus. Siquidem accubuit ut leo, non victus plane, sed victor, potestate propria ponens animam, somnum mortis excipiens propria voluntate. Caeterum qualis et ille sopor dicendus est fuisse vel credendus, doloris, in mulierem aedificandam costa sublata est de latere dormientis? Mihi quidem nonnisi incommutabilis veritatis intuitu, et abysso divinae sapientiae, corporeis excedens sensibus obdormisse videtur; quod ex ejus verbis vel maxime conjici potest. Rediens nimirum indicat quo abiisset, dum, tanquam ebrius de cella vinaria veniens,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam adferuorẽ cum in cordib ꝑfcõꝵ ue¬
hementius spirans. ualid̾ ignem cartra¬
tis accendit: ut non solum ip̃e in spe fili¬
orum dei s etiam in tͥbulationib gloei¬
ent᷑. contumeliam gloriam reputantes
obprob̾um gaudium. despectionẽ exalta¬
tionem Omnib uob̾ n fallor datus ẽ
sp̃c ad salutem: ad feruorẽ ñ ita. Pauti
enim sunt qui hoc spũ repleanit᷑: pauci
qͥ studeant enulari: Contenti sumus ã¬
gustiis nrĩs: net respirare in libertatom
illam. ñ salutem ad eam spirare conam̃.
Oremus fcẽs ut compleant᷑ in nob̾ dies pẽ¬
tecostes dies remissionis. dieo exultatiõis.
dies uerissimi iubilei. ⁊ inueniat nos seꝑ¬

Expanded text:
etiam ad fervorem, cum in cordibus perfectorum veetiam ad fervorem, cum in cordibus perfectorum vehementius spirans, validum ignem charitatis accendit: ut non solum in spe filiorum Dei, sed etiam in tribulationibus glorientur, contumeliam gloriam reputantes, opprobrium gaudium, despectionem exaltationem. Omnibus nobis, ni fallor, datus est Spiritus ad salutem; ad fervorem non ita. Pauci enim sunt qui hoc spiritu repleantur; 936 pauci qui studeant aemulari. Contenti sumus augustiis nostris, nec respirare in libertatem illam, non saltem ad eam spirare conamur. Oremus, fratres, ut compleantur in nobis dies Pentecostes, dies remissionis, dies exsultationis, dies verissimi jubilaei: et inveniat nos se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtã multipliciter filiis hominũ inspira¬
tur. ut ñ sit qui abscondat a calore ens:
Siq̃dem concedit eis ad usum. ad mira¬
culum. ad salutẽ. ad auxilium: ao fer¬
te bonis ⁊ malis. dignis pariter et indig¬
nis. ꝯmunia hona habundantissime tri¬
buens: ita ut uideatur hic discretionis li¬
mitẽ non tenere. Ingratus ẽ. qui in his
ꝙͦ beneficia sꝑitus non agnosrit: Admi¬
raculum in signis. prodigiis. inuariis uͥ¬
tutib. quas ꝑ quoꝵlibet manus operetur.
ip̃e ẽ antiqua mratula suscitans: ut ex
p̃sentib fidem astruat pret̾itoꝵ⁊ e qͥa
non nullis hanc ꝙͦ gratiam sine ꝓpͥa uti¬
litate largitur. t̾cio infundit᷑ ad salutẽ.:
cum in toto corde nr̃o reuertim᷑ ad dniñ de¬
um nr̃m. Porro ab auxilium datur: cũ
inomni colluctatione adiuuat infirmi¬
tatem nr̃am: Nam cum testimonium
ꝑhibet sꝑitui nr̃o qõ filis dei sumus: ea
ispiratione datur ad consolationẽ: Dat᷑

Expanded text:
qui tam multipliciter filiis hominum inspiraqui tam multipliciter filiis hominum inspiratur, ut non sit qui se abscondat a calore ejus. Siquidem conceditur eis ad usum, ad miraculum, ad salutem, ad auxilium, ad soltae, bonis et malis, dignis pariter et indignis communia bona abundantissime tribuens, ita ut videatur hic discretionis limitem non tenere. Ingratus est qui in his quoque beneficium Spiritus non agnoscit. Ad miraculum, in signis et prodigiis, in variis virtutibus, quas per quorumlibet manus operetur. Ipse est antiqua miracula suscitans, ut ex praesentibus fidem astruat praeteritorum. Sed quia nonnullis hanc quoque gratiam sine propria utilitate largitur, tertio infunditur ad salutem, cum in toto corde nostro revertimur ad Dominum Deum nostrum. Porro ad auxilium datur, cum in omni colluctatione adjuvat infirmitatem nostram. Nam cum testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus, ea inspiratio est ad consolationem. Datur
Abbreviated transcription (Latin):
płs tam multiplitit. qm audacter enim̃iat:
potunt nos separare a caritate dei que est
in xp̃o cħu. Nunquid non hoc confirmatio¬
nem ab omni huiꝰ sententie parte demons¬
trat: Scias uas tuum possidere in sc̃ĩficatio¬
nem ⁊ honorẽ. et non in passione desicłii. Spi¬
ritum sanctum accepisti tibi. Uis ut quecũ ꝙ¬
fieri tidi uis ab hominib tu qͦ facias ilis.¬
it qd tͥ fieri ñ uis: aliis ne feceris: sp̃m rec¬
tum ad opus ꝓximi accepisti Hec est resti¬
tudo quam lex utraq cõmendat: et que na¬
ture indita et quam tradita ꝑ scpturam
Iam siinutroq bono. et in his que ab utrũ
ꝙ ꝑtinent firmiter ꝑseueras: pͥncipalem
sꝑitunt quem solum d̃s approbat. recepisti
Alioqͥn que modo surat anͦ non sunt. is qͥ
uere ẽ non acceptat: nec in cadueis sibi po¬
test eternitas. complacere. Itaq si desucl̃as
ut in te deus eligat ꝑtem sͥ: esto sollicitus

Expanded text:
postolus tam multipliciter, quam audacter enumerat, postolus tam multipliciter, quam audacter enumerat, poterunt nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu . Nunquid non hoc confirmationem ab omni hujus sententiae parte demonstrat? Scis vas tuum possidere in sanctificatione et honore, et non in passione desiderii? Spiritum sanctum accepisti tibi. Vis ut quaecunque tibi vis ab hominibuet quod tibi fieri non vis, alii non feceris? Spiritum rectum ad opus proximi suscepisti. Haec est enim rectitudo, quam lex utraque commendat, et quae naturae indita est, et quae tradita per Scripturam. Jam si in utroque bono, et in his quae ad utrumque pertinent, firmiter perseveras; principalem spiritum, quem solum Deus approbat, recepisti: alioquin quae modo sunt, modo non sunt, is qui vere est, non acceptat, nec in caducis istis sibi potest aeternitas complacere. Itaque si desideras, ut in te Deus eligat partem sibi: esto sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
bulemus in nouitate spũs: ⁊ non in
litrere uetustate. Formani et enimrec¬
titudinis de celis attulit: de celio reli¬
quit in terrisi inmiscens sane et in¬
mitrens dulcedinem rectitudini in oĩ
l oꝑib suis: sicut de eo idem ip̃e pre¬
dixerat. dulcis et rectus domiũ. ꝓp̃ hoc
legem dabit delinquentib in uiaz Cas¬
tigato ergo coeꝑe. ꝑ sancͥtudinẽ operum:
mundato corte uel potius innouato
ꝑ rectitiulinem cogitationum.: rebdit᷑
leticia salutaris: ut iam inlumine
uultus dei ambules et in nomine eires
exultes tota die Quid igitur restat. nisi
ut sꝑitu pͥncipali confirmeris : Patrem intel¬
lige sp̃m pͥncipalem: non quod maior. s qd̃
solus a nullo: cum ab eo sit filius sꝑitus ab
num: Quis nos ait apls seꝑabit a caritate
xp̃is̃ Tribulatio angustia. an fames. an mi¬
cditas. an ꝑsetutio. angladius: Certi sitis. qi¬
neꝙ mors. neꝙ uita. neꝙ cetera alia que a¬

Expanded text:
bulemus in novitate spiritus, et non in bulemus in novitate spiritus, et non in litterae vetustate. Formam enim rectitudinis de coelis attulit, reliquit in terris: immiscens sane et immittens dulcedinem rectitudini in omnibus operibus suis, sicut de eo idem ipse praedixerat: Dulcis et rectus Dominus; propter hoc legem dabit delinquentibus in via . Castigato ergo corpore per sanctitudinem operum, mundato corde, vel potius innovato per rectitudinem cogitationum, redditur laetitia salutaris, ut jam in lumine vultus Dei ambules, et in nomine ejus exsultes tota die. 7. Quid igitur restat, nisi ut spiritu principali confirmeris? Patrem intellige spiritum principalem: non quod major, sed quod solus a nullo, cum ab eo sit Filius, Spiritus num? Quis nos, ait Apostolus, separabit a charitate Christi? Tribulatio? an augustia? an fames? an nuditas? an peneque mors, neque vita, neque caetera alia, quae A
Abbreviated transcription (Latin):
telligere tͥplicem illum spiritum de quo
soem ip̃e puer domini super semores in¬
relligens. damabat et decantabat.
Neꝑicias me a facie tua. ⁊ spiritum
scm̃ tuum ne auferas a mez Cor mund̾
crea inme deus ⁊ c̃. Redde mͥ leticiã
⁊ c̃. Spm̃ scm̃ ip̃m intellige ꝓpͥo noĩe de¬
signatum: Rogat ergo ne ꝑiciaturr a
facie eius tanqm aliquod mnmuridũ.
quia spiritus iste odit sordes. nec habi¬
tare potest in corꝑe subdito pecratis:
Cui enim ꝓpͥum ẽ peccata tepellere: ip¬
si ⁊ ꝓprium ẽ peccata odire: nec in uno
domicilio ꝑiter morabuntur: tanta
mundicia et inmundaina tota. Re¬
cepto scõ spiritu. per sc̃ĩmoniam. sine
qua nemo uidebit deum. audet quis
mundus ut pote qui contineat se ab
omni malo: et qui actiones ⁊ si non co¬
gitationes frenau̾it: a quia ꝑuerse
et inmunde cogitationes seꝑant a deo.
oraudum ut cor mundum creetur in
tu m̃tis nr̃e tanqͣm in uiscib nostris:
ut cogitemus que recta sunt. ut am¬

Expanded text:
ntelligere triplicem illum spiritum: de quo idem ipse puer Domini super senes intelligens clamabat, et decantabat: Ne projicias me a facie tua, et spiritum sanctum tuum ne auferas a me. Cor mundum crea in me, Deus, et  sanctum, ipsum intellige proprio nomine designatum. Rogat ergo ne projiciatur a facie ejus tanquam aliquid immundum; quia Spiritus iste odit sordes, nec habitare potest in corpore subdito peccatis. Cui enim proprium est peccata repellere, ipsi et proprium est peccata odisse: nec in uno domicilio pariter morabuntur tanta munditia, et immunditia tanta. Recepto ergo sancto Spiritu per sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum, audet quis  et mundus; utpote qui contineat se ab omni malo, et 935 qui actiones, etsi non cogitationes frenaverit? 6. Sed quia perversae et immundae cogitationes separant a Deo , orandum est ut cor mundum creetur in ritu mentis nostrae, tanquam in visceribus nostris; ut cogitemus quae recta sunt, ut am
Abbreviated transcription (Latin):
rim nesciebat: s ne ip̃a qͥdom terra poe¬
nitus inops carne xp̃i głabatur: cuiꝰ pre¬
ni fididissimum fieret gͣtissimũ ꝙ cõmer¬
cium inter celum et terram. int̾ ange¬
los et apostolos ut exhiberetur illis caro
xpĩ. istis uinum celii eẽt ꝙ in terra spituꝰ
caro in celis: ac deinceps omnia omnib
cõmuni a uieternũ: Nisi inquit ego
abiero ꝑaclitus nonueniet ad uos: Hoc
ẽ dicere: Si nõ ded̾itu quod amatis: ñ
habebitis quod desid̾atis Eypedit gͥ
uob̾ ut ego uadam: uos ꝙͦ de terta ad
celum. de tarne ad spm tnͣslaturus. fi
ciem nrãm xp̃o dominꝰ E ⁊ pater quia
sp̃c ẽ: tales querit adoratores. qui ado¬
utroq procedat. firmissimũ et indisso¬
lubile uinculum mͥitatis. tanquã ꝓpere sanc¬
tus. quod sit tonũ patris filii omnẽ scĩsuara

Expanded text:
rim nesciebat; sed ne ipsa quidem terra perim nesciebat; sed ne ipsa quidem terra penitus inops, carne Christi gloriabatur, cujus praeni fidelissimum fieret gratissimumque commercium inter coelum et terram, inter angelos et apostolos, ut exhiberetur illis caro Christi, istis vinum coeli; essetque in terra Spiritus, caro in coelis, ac deinceps omnia omnibus communia in aeternum? Nisi, inquit, ego abiero, Paracletus non veniet ad vos. Hoc est dicere: Si non dederitis quod amatis, non habebitis quod desideratis. Expedit ergo vobis ut ego vadam , vos quoque de terra ad coelum, de carne ad spiritum translaturus. Ficiem nostram Christus Dominus. Sed et Pater, quia spiritus est, tales quaerit adoratores qui adoutroque procedat, firmissimum et indissolubile 934 vinculum Trinitatis: tanquam proprie sanctus, quod sit donum Patris et Filii, omne
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e quidem porte inferi p̃ualerent abuerꝰ
eos: si non uigeret ineis q ue meis uin¬
ceret dilectio fortis ut mors dutasicut ĩ¬
fermis emulatio: Hunc sͥ zelum imbi¬
berant: cum uino: ebrii putarent᷑. Et u̾e
ebrii uino: s non eo qͦ ab increduliꝰ ebrii
quod ueteres qͥbem urres non m̾eant᷑
accipere: nec contin̾e ualerent: hoc enĩ
uinum uera illa uitis fuderat de excel¬
so: uinũ letificans cor. ñ statũ m̃tis euer¬
tens: uinũ germinans urgines non apoᷤ¬
tatare faciens ⁊ sapiẽtes: Nouum uĩ
ram. Nam in celis qͥdom iam olim co¬
piosissime redimlabat: non inutrib nͨ
intesteis uasis. s incella uinaria et sꝑi¬
talib apoteccis: Eluebat ꝑ uicos et
plateas omnes ciuitatis illus uinũ in¬
quo ẽ leticia cordis. non carrnis lux̃ia est.
nam terrigene et filii hominum uinũ
huimodi non habebant: sic igitur celũ
qͥbem uino ꝓpͥo fruebatur. qd̃ terra irte¬

Expanded text:
ipsae quidem portae inferi praevalerent adversus ipsae quidem portae inferi praevalerent adversus eos, si non vigeret in eis, quae in eis vinceret, dilectio fortis ut mors, dura sicut infernus aemulatio? Hunc sibi zelum imbiberant, cum vino ebrii putarentur . Et vere ebrii vino, sed non eo, quo ab incredulis ebrii quod veteres quidem utres nec mererentur accipere, nec continere valerent. Hoc enim vinum vera illa Vitis fuderat de excelso, vinum laetificans cor, non statum mentis evertens; vinum germinans virgines, non apostatare faciens etiam sapientes. Novum vinum, ram. Nam in coelis quidem olim copiosissime redundabat, non in utribus, nec in testeis vasis, sed in cella vinaria, in spiritualibus apothecis. Fluebat per vicos et plateas omnes illius civitatis vinum, in quo laetitia cordis, non carnis luxuria est: nam terrigenae et filii hominum vinum ejusmodi non habebant. 2. Sic igitur coelum quidem vino proprio fruebatur, quod terra inte
Abbreviated transcription (Latin):
uam libenter uob̾ cõmunicem. si
quid mͥ suꝑna dignatione sensero r̃¬
sparatum. nouit spiritus ip̃e. cuiꝰ hodie sollẽp¬
nitate. ⁊ sollempnitatẽ precipuam celebramꝰ.
utinam deuotione precipua Ipe enim est
diletissimi qui uos sedere facit nõ solum
in ciuitate. s etiam in domo una: ut secle¬
at suꝑ selentes. et requiescat suꝑ humiles ⁊
trementes ad sermone surm. Ip̃e ẽ qui uͥgi¬
ni obumbrauit. apłos roborauit: et ut uir¬
gineo corpori temperaret deitatis ex alts as¬
censum. ⁊ apłos indueret uͥtute ex alto.
feruentissima scilicet caritate: Hanc ninĩt
apłitus ille chorus loxicam sese induit. sũ
gygas ad faciendam uindictam in natio¬
nib in crepationes in populis: ad alligã¬
dos reges eoꝵ incompedib ⁊ nobiles eoy
in manicis ferreis: Quia enim dum in
tomũ fortis ligare eum. et uasa eius li¬
ripere mittebant᷑: opus erat fartitudine
amplior: Alioqͥn quam multũ erat ad
illos ut de morte triumpharent. et ne

Expanded text:
uam libenter vobis communicem, si quid mihi superna dignatione sensero inspiratum, novit Spiritus ipse, cujus hodie solemnitatem, et solemnitatem praecipuam celebramus, utinam devotione praecipua. Ipse est enim, dilectissimi, qui vos sedere facit non solum in civitate, sed et in domo una, ut sedeat super sedentes, et requiescat super humiles et trementes ad sermones suos. Ipse est qui Virgini obumbravit, apostolos roboravit, ut et virgineo corpori temperaret deitatis accessum, et apostolos indueret virtute ex alto, ferventissima scilicet charitate. Hanc nimirum apostolicus ille chorus loricam sese induit, sicut gigas ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis; ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis . Quia enim in domum fortis ligare eum et vasa ejus diripere mittebantur, opus erat fortitudine ampliori. Alioquin quam multum erat ad ipsos, ut de morte triumpharent, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat nos qui ꝑ tebatus nob̾ẽ sxcuset apud
ip̃m integritas tria culpam nostre corruptiõis:
⁊humilitas deo grata nr̃e ueniam impetret
uanitati. Coriosa caritas tua nroꝵ cooꝑrat ml¬
titudinem peccatoꝵ: et fecunditas gloriosa fẽc¬
ditatem nobis conferat m̃itoꝵ. Domina nr̃a
mecliatrex nostra. aduocatanr̃a. tuo filio nosre¬
concilia: tus filio nos ronmenta: tuo filio nos¬
irpretenta Fac obenedicta ꝑ grãm quam inue¬
nistiꝑ p̾rogatiuam quam meruisti. ꝑ misicordi
intercedente ꝑticipes faciat nos głie ⁊ beatitu¬

Expanded text:
suscipiat, qui per te datus est nobis. Excuset apud suscipiat, qui per te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua culpam nostrae corruptionis, et humilitas Deo grata nostrae veniam impetret vanitati. Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat multitudinem peccatorum, et fecunditas gloriosa fecunditatem nobis conferat meritorum. Domina nostra, mediatrix nostra, advocata nostra, tuo Filio nos reconcilia, tuo Filio nos commenda, tuo nos Filio repraesenta. Fac, o benedicta, per gratiam quam invenisti, per praerogativam quam meruisti, per misericordiaintercedente participes faciat nos gloriae et beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
tii. ⁊ iniudie imfamaueras eum: s mutroq cõ¬
uictus es ẽẽ mentitus. Siqͥdem ⁊ abmicio moxi¬
tur cui dixeras nequaqͣm morieris: ⁊ ueritas do¬
mini manet meternum. S et nunc responde si
potes quam ei arborem cinꝰ arboris fructaminui¬
d̾e potuit: qui ne hanc quidem uirgam electam.
et fructum sublimem negauit. Et enim qui ꝑ¬
prio filio non peꝑcit: qͦmodo ñ omnia simł cũ
illo donauit. s iam aduertistiͤ nisi fallor
qm̃ uirgo regia ip̃a est uia ꝑ quam saluator
aduenit: ꝓceclens ex ip̃ius utero tamqͣm sponsꝰ
de thalamo suo. Tenentes gͦ uiam quam pͥore
si meminis h cepimus inuestigare sermone. scude¬
amus dilectissimi ad p̃m ꝑeam ascendere: qui
ꝑ ip̃am ad nos descendit: ꝑeam uenire in grãm
sp̃ius qui ꝑ eam in nrãm miseriam uenit: Per
te accessum habemus ad filium obñdicta. iuiuẽ¬
trix gr̃e. genitͥc uite. mater salittis: ut ꝑ te sus

Expanded text:
cii et invidiae infamaveras eum: sed in utroque concii et invidiae infamaveras eum: sed in utroque convictus es esse mentitus. Siquidem et ab initio moritur cui dixeras: Nequaquam morieris : et veritas Domini manet in aeternum . Sed et nunc responde, si potes, quam ei arborem, cujus arboris fructum invidere potuit, qui ne hanc quidem virgam electam, et fructum sublimem negavit? Etenim qui proprio Filio non pepercit, quomodo non omnia simul cum illo donavit? 5. Sed jam advertistis, ni fallor, quoniam Virgo regia ipsa est via, per quam Salvator advenit, procedens ex ipsius utero, tanquam sponsus de thalamo suo. Tenentes ergo viam, quam priore, si meministis, coepimus investigare sermone, studeamus et nos, dilectissimi, ad ipsum, per eam ascendere, qui per ipsam ad nos descendit: per eam venire in gratiam ipsius, qui per eam in nostram miseriam venit. Per te accessum habeamus ad Filium, o benedicta inventrix gratiae, genetrix vitae, mater salutis: ut per te nos
Abbreviated transcription (Latin):
genitͥx uirga est. flos eius filius Nos utq uͥ
ginis filius. flos candidus. flos rꝑbicundus ẽ¬
lectus ex milib: flos inquem ꝓspicere desid̾ant
angeli. flos ad cuiꝰ odorem reuiuisennt mor¬
tui: et sicut ip̃e testatur flos campi ẽ et ñ orti.
Campꝰ enim sine om̃i humano fleret anmini¬
culo: non seminatꝰ ab aliquo. ñ defossas sar¬
culo. non impingnatus fimo. Sicom̃io sic
uirginis aliuis floruit. sic inmolata integra
⁊ casta marie uiscera tamquã pascua eterni
uiroris florem ꝑtulere: cuiꝰ pulcritudo non
uideat corruptionem cuiꝰ gloria inꝑpetuũ
nõ marcescat. Ouirgo uirga sublimis. inqͣm
sublime ũticem sc̃m erigis: usq ad sedentẽ
inthrono. usq ad dominum maiestatis. Neqꝑ¬
enim id mirum: qm̃ in altimimitis radices humi¬
litatis. Ouere celestis plarta p̃ciosior cunctis.
sanctior uniu̾sis: onere lignum uite ꝙ solum
fuit dignum portare fructum salutis. Depre
falsitas tua. Quo imposueras creatorz. menda¬

Expanded text:
genitrix virga est, flos Filius ejus. Flos utique Filius Virginis, flos candidus et rubicundus, electus ex millibus ; flos in quem prospicere desiderant angeli, flos ad cujus odorem reviviscunt mortui, et sicut ipse testatur, flos campi est , et non horti. Campus enim sine omni humano floret adminiculo, non seminatus ab aliquo, non defossus sarculo, non impinguatus fimo. Sic omnino, sic Virginis alvus floruit, sic inviolata, integra et casta Mariae viscera, tanquam pascua aeterni viroris florem protulere; cujus pulchritudo 723 non videat corruptionem, cujus gloria in perpetuum non marcescat. O Virgo, virga sublimis, in quam sublime verticem sanctum erigis! usque ad Sedentem in throno, usque ad Dominum majestatis. Nequenim id mirum, quoniam in altum mittis radices humilitatis. O vere coelestis planta, pretiosior cunctis, sanctior universis! O vere lignum vitae, quod solum fuit dignum portare fructum salutis! Deprehfalsitas tua. Duo imposueras Creatori; menda
Abbreviated transcription (Latin):
uerbui dei. Scio enim terram que sepius st̃¬
uenientem uise recipit imbrem: si fructũ ñ fece¬
rit reprobam fore: ⁊ ꝓximam maledicto: At u̾o
ego utiq si possem. benedictiones illi dare mal¬
tñ ip̃o qͥdem dignante accipitis ꝑ os meum:
õꝑto uobis benedictionem man̾e somꝑ. nec ĩ
maledictionẽ posse mutari.

Expanded text:
erbum Dei. Scio enim terram, quae saepius supervenientem in se receperit imbrem, si fructum non fecerit, reprobam fore, et proximam maledicto . Et ego utique, si possem, benedictiones vobis dare maltamen ipso quidem dignante accipitis per os meum opto vobis benedictionem manere semper, nec in maledictionem posse mutari.
Abbreviated transcription (Latin):
tis Languet ⁊ uoluntas pre media affec¬
tionis: infirmatur caro preinopia forti¬
titudinis: Nam et ratio minus intellig̃
que agenda sunt. ⁊ uoluntas minus di¬
ligit intellecta ⁊ et ad hec etiam corpus
ꝗ corrũpit᷑ aggͣuaraiãm: ut non quecum¬
ꝙ uolumus illa faciam᷑: Aruit co me
um. ⁊ corpus meum qr oblitus sum come¬
dere panem meum: Neq enim paterer
hunc defectum. si iugiter exercitata ratio
eẽt minquisitione ueritatis: uoluntas ĩ
desid̾io caritatis: caro in oꝑatione uirtu¬
tis: Cõmoda ergo michi amice tres pa-¬
nes: ut intelligam. ut diligam. ut faciã
uoluntatem tuam: Sic eñ uiuit᷑. ⁊ in ta¬
lib uita sp̃c mei: dicente scriptura. quo¬
mam uita inuoluntate eius

Expanded text:
tis; languet et voluntas prae inedia affectis; languet et voluntas prae inedia affectionis; infirmatur caro prae inopia fortitudinis. Nam et ratio minus intelligit quae agenda sunt, et voluntas minus diligit intellecta, et ad haec etiam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, ut non quaecunque volumus, illa faciamus. Aruit cor meum, etiam et corpus meum, quia oblitus sum comedere panem meum. Neque enim paterer hunc defectum, si jugiter exercitata esset ratio in inquisitione veritatis, voluntas in desiderio charitatis, caro in operatione virtutis. Commoda ergo mihi, amice, tres panes, ut intelligam, ut diligam, ut faciam voluntatem tuam. Sic enim vivitur, et in talibus vita spiritus mei, dicente Scriptura. Quoniam vita in voluntate ejus
Abbreviated transcription (Latin):
apitem: et uacuum ingͤditur habitacu¬
lum: Quio faciam amico huic mise¬
ro et miserabili: Omnino eñ non habeo
quid ponam ante ulum: Sateor ami¬
cus ẽ: s ego mendic᷑. Quid uenisti ad me
amice in ncc̃ĩtate tanta: Non sum me¬
dicus et non ẽ indomo mea panis: Fẽs¬
tina inquit discurrers: suscita amicũ
illum magnũ. quo maiorem dilectio.¬
nem nemo habet: s neq substantiã
ampliorem: Quere. pete. pulsa: qͥa
omnis qui querit inuenit. qui petit ac¬
cipit. et pulsanti apietur: Clama et
dic Aimice cõmoda michi tres panes:
Qui sunt panes isti frẽs: utinam
merea nur accipere cos: forte et ipõs ne¬
mo scit. nisi qui accipit: Credo tamen
petendos nob̃ ẽẽ tres panes: ueritatis.
caritatis. fortitudinis: His trib egere
me fateor. ueniente ad me amico de
uia: ueniente autem ut dixi. cum uxore
et mancipio: Deficit quippe ratio mea.
ipẽ est enim uir. pre ignorantia uertta¬

Expanded text:
spitem, et vacuum ingreditur habitacuspitem, et vacuum ingreditur habitaculum. Quid faciam huic amico misero et miserabili? Omnino enim non habeo quod ponam ante illum. Fateor, amicus est, sed ego mendicus. Quid venisti ad me, amice, in necessitate tanta? Ego sum mendicus, et non est in domo mea panis. Festina, inquit, discurre, suscita amicum tuum illum magnum, quo majorem dilectionem nemo habet, sed neque substantiam ampliorem. Quaere, pete, pulsa; quia omnis qui quaerit invenit, et qui petit accipit, et pulsanti aperietur. Clama, et dic: Amice, commoda mihi tres panes. 2. Qui sunt isti panes, fratres? Utinam mereamur accipere eos! Forte enim et ipsos nemo scit, nisi qui accipit. Credo tamen petendos nobis esse tres panes, veritatis, charitatis, fortitudinis. His tribus egere me fateor, veniente ad me amico de via, veniente autem, ut dixi, cum uxore et mancipio. Deficit quippe ratio mea ipse est enim vir prae ignorantia verita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet aduenisse: nec tñ cõ¬
tẽptus est querere panem unums bus.¬
Dutas ne tam uoracem estimabat amicũ :
ut non posset uni sufficere panis irnus:
Nam uni quidem tres apponere panes : iii.¬
inconsequens omnino indet᷑: Puta ergo
cũ uxore ⁊ mãcipio hõiẽ aduenisse: ut su¬
um cuiq panem apponere uelit amicus:
Ego quidem amicum uenientẽ ad me: ñ
alium intelligo quam me ipsum: Nemo
qͥppe carior michi: nemo germanior est
Tto me gͦ de uia uenit amicus. cum tnͣ¬
sitoria deserens ad cor redeo. sicut scrip¬
tum ẽ: Redite p̾uaricatores ad cor: De¬
niq tunc uere sibi quisq amicus ẽ. cũ
de uia redit: qm̃ qui diligit iquita¬
tem odit amimam suam: Adie itaq ꝯ
uersionis mee. de uia ad me uenit ami¬
cusz uenit de regione longinqua: ubi
pascere porcos. ⁊ ip̃oꝵ si liquas insacia¬
biliter esurire solebat : uenit fame la¬
borans: confectus inedia: attenuatus
ieuinioz Nenit necesse habensĩuenire
amicum. s heu me pauꝑem eligit hoᷤ¬

Expanded text:
hibet advenisse, nec tamen contentus est quaerere panem unum? Putasne tam voracem aestimabat amicum, ut non posset uni sufficere panis unus? Nam uni quidem tres apponere panes, inconsequens omnino videtur. Puta ergo cum uxore et mancipio hominem advenisse, ut suum cuique panem apponere velit amicus. Ego quidem amicum venientem ad me, non alium intelligo, quam meipsum. Nemo quippe charior mihi, nemo germanior est. Ad me ergo de via venit amicus, cum transitoria deserens, ad cor redeo, sicut scriptum est: Redite, praevaricatores, ad cor . Deinde tunc vere sibi quisque amicus est, cum de via redit; quoniam qui diligit iniquitatem, odit animam suam. A die itaque conversionis meae de via ad me venit amicus. Venit de regione longinqua, ubi pascere porcos, et ipsorum siliquas insatiabiliter esurire solebat. Venit fame laborans, confectus inedia, attenuatus jejunio. Venit necesse habens invenire amicum; sed, heu me! pauperem elegit ho
Abbreviated transcription (Latin):
uere inquit hic homo filius deierat. Mira res.
intuemini et uidete qͣ occullata sit sides: qͣm
linceos oculos habet diligentiꝰ consid̾ate. Cog¬
noscit dei filium filium lactantẽ. cognoscit ĩ
ligno pendentem: cognoscit morientem. siqͥtẽ
iatro in patibulo. magi in stabulo agnoscunt.
Ile clauns infixum: isti pannis inuolatum.
centutis uero uitam agnonit in mote: istid̾i
uͥtutem inteneri corꝑis infirmnate: Ille sum¬
mum sp̃m in exspiratione: isti dei uerbrim inin¬
fantia cognouere. Siqͥtem qͥcqͥd illi sermonib:
isti mun̾ib confitentur: Latro regem: certurio
bis deus marestatis exhibuit: tanta humilitaꝰ
quam suscepit: tanta benignitas que uob̾ ꝑ
demptori ⁊ mecliatori nr̃o. ꝑ quem nob̾ imno¬
tinit tam bona erga nos uoluntas dei patris.
Siqͥtem talem iam nouimꝰ eius animũ: ut ñ
inrc̾ito dicamus sic carrimus ñ quasi minc̾¬
tum: ꝓfecto enim tale ẽ erga nos cor dei patͥs:

Expanded text:
Vere, inquit, hic homo Filius Dei erat . Mira res,Vere, inquit, hic homo Filius Dei erat . Mira res,intuemini et videte quam oculata sit fides; quam lynceos oculos habeat, diligentius considerate. Cognoscit Dei Filium lactentem, cognoscit in ligno pendentem, cognoscit morientem: siquidem latro in patibulo, Magi in stabulo cognoscunt; ille clavis infixum, isti pannis involutum; centurio vero vitam agnovit in morte. Isti Dei virtutem in teneri corporis infirmitate, ille summum Spiritum in exspiratione. Isti Dei Verbum in infantia cognovere: siquidem quidquid illi sermonibus, isti muneribus confitentur. Latro regem, centurio bis Deus majestatis exhibuit; tanta humilitas, quam suscepit; tanta benignitas, quae nobisdemptori et mediatori nostro, per quem nobis innotuit tam bona erga nos voluntas Dei Patris; siquidem talem jam novimus ejus animum, ut non immerito dicamus: Sic currimus, non quasi in incertum . Profecto enim tale est erga nos cor Dei Patris,