comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
falsum uirauit. tam̃ quia ut supra
dictũ ẽ. ream linguã non facit. ni¬
si reamens. nequaquã ꝑ uirii reus
babetur. Probat᷑ hoc etiã exemplo
rus contraphi listeos. uirauit se int̃¬
fecturũ. quicũq añt solis occasuo
comederet. Ionathas aut̃ filius eiꝰ
non audito regis uiramento. cũ pu¬
gnando magnã hostiũ strãgemcediᷤ¬
set. ⁊ salutẽ fecisset in isrł. fame la¬
borans. uidit fauũ mellis quẽ regra
uirga quã gestabat in manib accep̃.
⁊ cõmedit. statimq oculi. quos fe¬
re fames clauserat. aꝑtisunt.⁊ faci¬
es euis ẽ exhilarata. Quo cõꝑtosaul.
uoluit eũ dare neci. s precib ⁊ pra
ppłi supplicatione placatus. mortis
reuocauit sentñtiam. ne int̃ficeret᷑
ille. ꝑquẽ salusdata erat inisrł. ⁊ qͦ
pugnante demanib hostiũ p̾p ille
libatus fuãt. Ecce saulfalsum uira¬
uit. quia q̃d ĩurando se facturũ detre¬
uit. p̃cib pͥp ꝓuocatus non fecit. nͦ

Expanded text:
falsum juravit, tamen quia, ut supra dictum est, ream linguam non facit nisi rea mens, nequaquam reus perjurii habetur. Probatur hoc etiam exemplo rus contra Philistaeos, juravit se interfecturum quicunque ante solis occasum comederet. Jonathas autem filius ejus, non audito regis juramento, quum pugnando magnam hostium stragem dedisset, et salutem fecisset in Israel, fame laborans vidit favum mellis, quem regia virga, quam gestabat in manibus, accepit et comedit statimque oculi, quos fere fames clauserat, aperti sunt, et facies ejus exhilarata est. Quo comperto Saul voluit eum dare neci; sed precibus et pia populi supplicatione placatus mortis revocavit sententiam, ne interficeretur ille, per quem salus data erat in Israel, et quo pugnante de manibus hostium populus ille liberatus fuerat. Ecce Saul falsum juravit, quia quod jurejurando se facturum decrevit, precibus populi revocatus non fecit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ꝯͣ diuine legis seĩtatẽ aut nesciendo
cõ mittunt. aut negligendo uiolant
⁊offendunt. aut quide principaliui¬
dicio disputant dubitantes. anisdiꝰ¬
gnus sit quẽ princeps elegit. ułꝗ
intra. ꝓ uinciam. in qua. ꝓuinciale̾
⁊ ciues habentur. officium gerende
crilegii ¶ Similit̃ de iudicio summi
pontificis aliciuidis putare nonlic.

Expanded text:
 divinae legis sanctitatem aut nesciendo committunt, aut negligendo violant et offendunt; aut qui de principali judicio disputant, dubitantes, an is dignus sit, quem princeps elegerit; vel qui intra provinciam, in qua provinciales et cives habentur, officium gerendaecpontificis alicui disputare non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
illũ p̃sumat ab soluere. nisi mortis
urguente ꝑiculo donec apłico con¬
spectui presentetur. ⁊ eius mandatũ
loco. uł cultui. sac̃dotib ⁊ ministnꝰ
aliquid iniuricꝰ portauit᷑. ad instar
publici criminis ⁊ lese maiestatis ac¬
cusabit᷑. ⁊ conuictus siue c̃ fessus ea¬
pitali sentñtia. a rectorib ꝓuincie
fen et̾. sicut in primo.ł. cod. legit᷑.¬

Expanded text:
um presumat absoluere, nisi mortis urgente periculo, donec apostolico conspectui presentetur et eius mandatum loco vel cultui, sacerdotibus et ministris aliquid iniurie importaverit, ad instar publici criminis et lese maiestatis accusabitur et convictus sive confessus capitali sententia a rectoribus provincie ferietur, sicut primo libro codicis legit
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ patrũ auctoritate institu¬
ta. nulla possunt adicboritate con¬
uelli. nulla nouitate mutari. In qͦ
opere auxiliante xp̃o fidelit̃ exe¬
quendo. necesse ẽ. huius sc̃e seclis
pontifices. ꝑ seuerantem exibere fa
narũ regule sanctionũ nobis con¬
sentientib. uł negligentib uio

Expanded text:
sanctorum patrum auctoritate instituta nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari. In quo tempore, auxiliante Christo, fideliter exequendo necesse est huius sancte sedis pontifices perseverantem exhibere famernarum regule sanctionum nobis consentientibus vel negligentibus vio
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut dies uenerabilis pasche
formatarũ. subscͥptione om̃ib in¬
tes. ut quando ap̃ose concilia ꝯ gͣgãt.

Expanded text:
lacuit ut dies venerabilis Paschae formatarum subscriptione omnibus intes, ut, quandocunque apud se concilium congregant,
Abbreviated transcription (Latin):
paganus. si abrenunti: diabolo
⁊ om̃ib dãpnosis eius oꝑib. atq fal¬
lacib cunctis. ut primũ respuat err¬
rem. ⁊ sicad propinquet aduitatem.
possitq iuxta apłm de ponere uetẽm
hõinẽ. sed̾m pristinã c̃uͣsationẽ. qui
corrũpit᷑ scd̾m desi cłia erroris ab ne

Expanded text:
paganus si abrenuntiat diabolo et omnibus damnosis ejus operibus atque fallacibus pompis, ut primum respuat errrem, et sic appropinquet ad veritatem, possitque juxta Apostolum deponere veterem hominem secundum pristinam conversationem, qui corrumpitur secundum desideri
Abbreviated transcription (Latin):
utile ⁊ fidele consiliũ. Uñ cũd.¬
xisset̾ de muliere cuius tut mon¬
tuus fuerat. beatior aũt erit. sisiei
nequis hoc consiliũ tam quã bũanõ
nondiuinũ contẽpnendũ putaret.
ad iecit. Puto aũt q̃d ⁊ ego sp̃mr cdei
habeam. Pro intie intelligenctũ ẽ
sc̃o eius famulo utilit suadentur.
codem dño inspirante suaderi. Ab¬
sit eñĩ ut quisquã catholicus clixiͣt.
qd suadet sp̃s sc̃s. non dñm suadere
cũ ⁊ ĩp̃se dñs sit. ⁊ inseꝑabilia oꝑa

Expanded text:
utile et fidele consilium. Unde quum dixisset de muliere, cujus vir mortuus fuerit: Beatior autem erit, si sic ne quis hoc consilium tanquam humanum, non divinum, contemnendum putaret, adjecit: Puto autem, quod et ego spiritum Dei habeam. Proinde intelligendum est, sancto ejus famulo utiliter suadentur, eodem Domino inspirante suaderi. Absit enim, ut quisquam catholicus dixerit, quod suadet Spiritus sanctus non Dominum suadere, quum et ipse Dominus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
li coniuge dimtitenda. uł ñdimit¬
tendã. aliquid similt ẽ. inũbis apłi
aliquid dissimile. Si mile quidẽ ẽ¬
illud q̃d ⁊ ibidicit. p̃ceptum dñi¬
non habeo. tale ẽ. nondicit dñs. Et
quale.ẽ. consiliumdo.tale. ẽ ego di¬¬
co. Illud aũt dissimile ẽ. quia de
nubendo. ⁊ de non nubendo dicip̃.
magis. At uero de conuige infide¬
li dimittenda.uł non. dimittenda.
q̃m unũhorũ non expedit. aliud
Sicergo possumus dicere. meluis
eẽ infidelem cõ iugem nondi mitteͣ
quãins liceat. ⁊ di mittere. quẽ ad¬
modum recte dicimus. meluis eẽ
q̃d licet.⁊ expedit. quã id quodlic¬
⁊ non expedit. Hisde causis factũẽ¬
moniũ qd extracdĩ de cretũ factũ ẽ.
s cũ cognoscit᷑. ẽ emendandũ.
non ostendit conuigiũ non et̃ in¬
t̃ infideles. Nullo eñ dña p̃cepto
gentiles ꝓhibentur coniũgigenti¬
libus Nec eorũ coniugiũ extra .i.¬
contrałi de cretumsit. Illaitaq

Expanded text:
li coniuge dimittendo uel non dimitli coniuge dimittendo uel non dimittendo, aliquid simile est in uerbis apostoli, aliquid dissimile. simile quidem illudquod et ibi dicit: praeceptum dnon habeo; tale est, Non dicit Dominus. Et quale est Consilium do, tale est, Ego dico. Illud autem dissimile est quia de nubendo et non nubendo potest dici, majus. At vero de conjuge infideli dimittendo vel non dimittendo quoniam unum horum non expedit, aliud Sic ergo possumus dicere, melius esse in fidelem conjugem non dimittere, quamvis liceat et dimittere, quemadmodum recte dicimus melius esse quod licet et expedit, quam id quod licet nec expedit. His de causis factui decretum factum est; sed quum cognoscitur, est emendandum, non ostendit conjugium non esse inter infideles. Nullo enim Domini praecepto gentiles prohibentur conjungi gentilibus. Nec ergo eorum conjugium extra Dei decretum fit. Illa itaque
Abbreviated transcription (Latin):
quia infidelib affert impedim̃¬
tũ salutis. nonsolum quia ꝑnitio¬
sissime scandaligant᷑ offensi. uerũ
etiã quia cũ in alia coniugia cecidt¬
rint uiuentib eis a quib dimtũt̃
adult̃inis nexib colligati. difficile
resoluxnt᷑. Idõ hic ubi q̃dlicet.
non expedit. nen p̃ot dici. sidimi¬
serit infichelembenefacit. si ñdimi¬
serit. melins facit sicut dictum. ẽ.
quidat npttibenefacit. ⁊ qͥui ñdat
amplius . Unde ad id q̃d amplius
expedit consilo apłi. quicũꝙ po̾t ea¬
p̾ere . ꝓuocitur. Hic añt ubi de di¬
mittendo. uł nondimittendo infid̾¬
lis cum fidelr coniuigio querit᷑ utrũ¬
q quidẽ. p̃arit̾ licitum ẽ. ꝑ uistitiam
que coram dño ẽ. ⁊ idõ nichilhorũ.
liberũ prdhibendilocũ. quia neq
aliquid moneret. neꝙ contra iussio¬
nem eius aliquid. ꝓhiberet. Prom̃
in his duab causis. unadenuben¬
do. uł non nubendo. altade infide.¬

Expanded text:
quia infidelibus affert inpedimequia infidelibus affert inpedimentum salutis: non solum quia pernisissime scandalizantur offensi, uerum etiam quia in alia coniugia cum ceciderint uiuentibus eis, a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difresolvuntur. Ideo hic ubi quod licet non expedit, non potest dici: Si dimiserit infidelem bene facit, si non dimiserit melius facit, sicut dictum est: Qui dat nuptui bene facit, qui non dat amplius. Unde ad id quod amplius expedit consilio Apostoli, quicunque potest capere provocatur. Hic autem ut de dimittendo vel non dimittendo infidelis cum fideli conjugio quaeritur, utrumque quidem pariter licitum est per justitiam quae coram Domino est, et ideo nihil horum liberum prohibendi locum, quia neque aliquid moneret neque contra iussionem aliquid prohiberet. proinde in his duabus causis, una de nubendo uel non nubendo, altera de infide
Abbreviated transcription (Latin):
iubentis imꝑiũ. aliud serui ẜ nuãor¬
caritatis. que illi adño ẽ inspirata
atꝙ donata. fidele consiliũ. Aliud
ibi facere non licet. hicaũt licet ita
san᷑e ut ipsũ licitũ parcim quidem
expediat. parͣtim ex uero ñ expediat..
Expͣedit tc̃ quando nonsolũ ꝑꝑius
titiã que coramdõ ẽ ꝑ mittit̃. s etiã
tur. Uelut cũdat consiliũ. nõnu
dnise non habere testatur. licet a¬
liud facere.i. nubere. ⁊ minus conti¬
u̾entiȩ bonũ tenere innuptiis. ipsũ
neuunẽ impecliat ad salutẽ. quã¬
uis magis expediret magisꝙ hones¬
tũ eẽt. siuirgo consiliũ quo p̃ceptũ
ẽa non cõpellit. arriperet ¶Tuncaũ
non expedit id qd licitum ẽ. qdo
ꝑmit̾tit᷑ quidẽ. s usus ipsus potes¬
tatis. aliis affert impeclimentũ
salutis. sicut ẽ. uñ iam diuloꝗm̃
disscessio coniugis fidelis ab infi¬
deli quã non ꝓhibet dñs p̃cepto
legis. quia coramillo snusta ñ. ẽ.
sed. ꝓbibet apłs consilio caritatis.

Expanded text:
jubentis imperium, aliud conservi secuaritatis quae illi a Domino est inspirata atque donata, fidele consilium; ibi enim aliud facere non licet, hoc autem licet ita sane, ut ipsum licitum partim quidem expediat, partim vero non expediat. Expedit enim tunc quando non solum propter justitiam, quae coram Deo est permittitur, sed etiam tDomini se non habere testatur, licet aliud facere, id est nubere, et minus continentiae bonum tenere in nuptiis, ipsumqneminem impediat ad salutem; quamvis magis expediret, magisque honestum esset, si virgo consilium, quo praeceptum eam non compellit, arriperet. Tunc autem non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis. Sicut est, unde jam diu loquimur, discessio fidelis conjugis ab infideli, quam non prohibet Dominus praecepto legis, quia coram illo injusta non est; sed prohibet apostolus consilio caritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipsis daret potestatem petendi de
cȩlo ignẽ adcõsumendũ eos. qui sibi
hos pitium non p̃buerant reprehend
in eisdñs. non exemplũ ꝓpbete sc̃ĩ.
s ignorantiam uĩdicandi. que ad huc
erat inrudib añiaduertens eos ñama
dictam. Itaq postea quã eos docuit
quid ẽẽt diligere ꝓ ximũ tamquã
se ipsum. infuso etiã spũ sc̃o. quẽ .x.
dieb cõpletis post ascensionẽ suam.
desuꝑ ut promiserat misit. non defu¬
erunt tales uindicte. quãuis multo
rarus quã inuet̾i testam̃to. Ibi eñi ex
maiori parte seruientes timore pre¬
mebantur. Hic aũt maxime dilec¬
tione liberinutriebint᷑. Nam ⁊ uͣbi ᷤ
cetiderunt. nec resuscitatisunt s se¬

Expanded text:
etiam ipsis daret potestatem petendi de etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem, ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent reprehendit in eis Dominus , non exemplum prophetae sancti, sed ignorantiam vindicandi , quae adhuc erat in rudibus, animadvertens eos non amdictam. Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper, ut promiserat, misit , non defuerunt tales vindictae quamvis multo rarius quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majori parte servientes timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed se
Abbreviated transcription (Latin):
cdigna. plagis uaͣpulabit pͣaueis.
Seruus aut̃ quin scit uoluntatẽ
dñisui ⁊ facit non digna plagisua¬
testas cdata ẽ. ut ea uoluntate uin¬
dicet. qua pat̃ filium paruulum:
tũ amore potius uin dieari. quãm
punitũ puture linqui. ut illũ quero
uindicat non penamiserũ. s correc¬
tione beatum uelit. Paratus tam̃¬
sit si opussit. equo animo plura
tollerare ab eo illicita quẽ uult ẽẽ
correctũ. siũ ineũ hãt potestatem
co hercendi. siue non hãt.Magni
aũt ⁊ scĩuiri. ꝗͣ q̃ iam optime sci¬
rent. mortemistam que animam
qui illam timẽretit. non nulla pec¬
cata morte pumerunt. quo ⁊ uiuñ¬
qui mnorte pumebant᷑. non ip̃a mor
noceret. sed peccatũ q̃d augeri pͦs
si uiuerent dinui meretur. Nonte
mere illi uidicabant. quib tale
helias multos morte affecit ꝓͥama
demspũ consulendo reb humanis.
non temere fecerunt. de quo belia
cũ exemplũ dedissent discipłi. com
memorantes quid abeo factum sit. ut

Expanded text:
is vapulabit paucis: Servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vatestas data est, et ea voluntate vindicet, qua pater parvulum tum amore potius vindicari, quam impunitum relinqui, ut illum, in quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum en si opus sit aequo animo plura tolerare ab eo illicita , quem vult esse correptum; sive in eum habeat potestatem coercendi, sive non habeat. Magni autem et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam quae animam  animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte puniverunt, quo et vivenqui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset, si viverent, diminueretur. Non mere illi judicabant, quibus tale Elias multos morte affecit, et prdem spiritu, consulendo rebus humanis, non temere fecerunt. De quo Elia cum exemplum dedissent discipuli, Domino commemorantes quid ab eo factum sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
positum. quoquisq ꝑatus ẽ. ab eo
quẽ correctũ ẽẽ uult. plura ꝑferre.
S huic undicte inferende non ẽ
idoneus. nisi qui odiumꝰ. quofligra¬
re solent: quise uindicare desidãnt.
dilectionis mansuetudine suꝑaue¬
rint. Non enĩ metuendũ ẽ. ne odis¬
se paruulũ filium parentes uideant᷑.
cũ ab eis upulet peccans. ne peccet
ult̾ius. Et certe ꝑfectio dilectioms
ipsus dĩpatris imitanda nobis pro¬
ponitur cũ insequenti dicit᷑. diligi¬

Expanded text:
positum, quo quisque paratus est ab eo quem correctum esse vult, plura perferre. Sed huic vindictae referendae non est idoneus, nisi qui odium, quo flagrare solent qui se vindicare desiderant, dilectionis magnitudine superaverit. Non enim metuendum est, ne odisse parvulum filium parentes videantur, quum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulterius. Et certe perfectio dilectionis ipsius Dei patris imitatione nobis proponitur, quum in sequentibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ uł maritis. fideles iiri. uł fe¬
mine non ꝓhibent᷑ adño. ut neꝙ
iubeant᷑. Nam si di mittere tale̾ ꝯui¬
ges iuberent᷑. nullus locus ẽẽt consilio
monentis apłi. ne hoc fieret.Sullo
enĩ modo qd̾ dñs iubet. seruus bonꝰ
ꝓhibet. Itemͣ. Cuni ergo cepisset gẽ¬
tib enangliũ predicari. iunctosgen¬
tiles gentilib cõperit cõiugib. ex
quib sinõ ambo crederent. s unus
aut una. ⁊ infidelis cum fideli consen¬
tiret habitare. nec ꝓhiberi ad nõ de¬
buit fidelis in fidelem dimittere n
iuberi. Idõ scilicet non ꝓ hiberi.ꝙ¬
iustitu ꝑmittit afornicante disce¬
dere. ⁊ infidelis hõis forncatio ẽ
muor incorde. nec uera euis p̾udici¬
tu cũ cõu̾ige quidẽ dicipot. qui a
om̃e q̃d nonẽ exfide peceatum ẽ
quãius ueram fidelis habeat pudi¬
citim. ⁊̃ cũ infideli coninge que
non habet ueram. Idõ aũt nec iubeiͣ
debuerunt. fideles ab infidelibuoᷤ
seꝑari. quia ñ contra iussionẽ dm̃i

Expanded text:
l a maritis, fideles viri vel feminae non prohibentur a Domino, ut neque jubeantur. Nam si dimittere tales uxores juberentur, nullus locus esset consilio monentis Apostoli ne hoc fieret. Nullo modo enim quod Dominus jubet, servus bonus prohibet. Item cum ergo coepisset gentibus Evangelium praedicare, et junctos gentiles comperisset conjugibus, ex quibus si non ambo crederent, sed uaut una infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi: ideo scilicet non prohiberiiustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini
Abbreviated transcription (Latin):
iquiscũmatre ⁊ fiba fornicatꝰ
ẽ ignorante matre defilia ⁊ fi¬
uadematre. ille nũquã accipiat
uxorem. Ille uõsiuoliũnt. accipi¬
ant maritos. Si aũt ħscierint ip̃e
femine absq maritis ꝑpetuoma¬
neant. Itẽ ex eodem. Si homofor
teat᷑. ⁊ post penitentiam nubat.
Mulieraũt usq ad morcem peni¬

Expanded text:
quis cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: teat, et post poenitentiam nubat. Mulier autem usque ad mortem poeni
Abbreviated transcription (Latin):
i pb̃r penitentiam ab negaui̾t
morientib. reus erit animarũ
quia dñs dicit. Quacũq die fui̾t
uita uiuet ⁊ non moriet᷑. Uera enĩ
nitentia meruit ẽẽ inꝑadiso. in bo¬
ra ultime confessionis. Itẽ celestinꝰ¬

Expanded text:
 poenitentiam abnegaverit morientibus, reus erit animarum, quia Dominus dicit: Quacunque die fuerit vet, et non morietur . Vera enim nitentia meruit esse in paradiso in hora ultimae confessionis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gnouimus penitentiam morida.¬
entib denegai. nec illorũ desi¬
deriis annui. qui obitus sui tp̃r. B
animȩ suȩ cupiunt remedio subue¬
nin. horremus fateor tante impie¬
tatis aliquem repperiri. ut dedĩpi¬
etate desperet. quasi non possit ad
se quouis tp̃e concurrenti succurre᷑.
⁊ ꝑiclitantem sub honere peccatoꝵ
hoĩnẽ recdimere. quose uelle expedi¬
ridesidit. ⁊ libati. Quid hoc rogo
aliud ẽ quãmorienti mortem addẽ. Ñ
eiusq animã sua crudelitate. ne ab¬
soluta possit ẽẽ occidere: cũ dñs ad
subuemendũ ꝑatissimmus. inuitat.
ad penitentiam. Ne ꝓmittit pecea¬

Expanded text:
gnovimus poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet; quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem, pondere quo se ille expediri desiderat, liberare. Quid hoc, rogo, aliud est quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta possit esse, occidere? cum Deus ad subveniendum paratissimus invitans ad poenitentiam, sic promittat: Pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uouere do aduͣsus atumã suam
ut s̃ inaliquarũ rerũlicitarũ atqẽ
cessarũ abstinentia eius dẽ uotis fe¬
mine ualeit auctorita ᷤᷤ s uirilis. Ita
ut si ad huc innupte concesserat pa¬
t̃ uota psoluere. si añt quã ꝑsoluerit
nupsĩt. ⁊ uiro eius hoc cognitũ non
placui̾t ñ ꝑsoluat. Et hoc om̃ino
sine peccato ꝗa ds̃ mundauit eã. sict̃
dm̃ fieriputandũ ẽ. cũ ipsed̃s hoc p̃

Expanded text:
uid deo aduersus animam suam, id est in aliquarum rerum licitarum atque concessarum abstinentia, ut in eisdem uotis feminea ualeat auctoritas, sed uirilis, ita ut, si adhuc innuptae iam concesserat pater uota persoluere, si. antequam persoluerit, nupserit et uiro eius hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit eam, sicut deum fieri putandum est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
equibdã locis ad nos refernur. neq
magistios neq curã inueniri pro
subiectis płebib. ⁊ aliis locis in quib
necessitas occurrerit omõcura ⁊ diligẽ¬
tia habeat᷑. ut mãgistri ⁊ doctores
constituant᷑. qui studia litt᷑aꝵ: liba¬
liũ artiũ doginata. assidue doceat᷑.
quia inhi maxẽ diuina minifestãt᷑
atq declarant᷑ mandata. It̃ aũõ in¬

Expanded text:
quibusdam locis ad nos refertur, neque magistros, neque curam inveniri pro subjectisque plebibus, et aliis locis, in quibus necessitas occurrerit, omnino cura et diligentia adhibeatur, ut magistri et doctores constituantur, qui studia literarum liberaliumque artium dogmata assidue doceant, quia in his maxime divina manifestantur atque declarantur mandata. C. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ eus. ⁊ insuꝑbiã efferunt᷑ ad u̾sus
eos qui simplicidᷤ uiuunt. S ⁊ hos ꝯ¬
dẽpnamus quise extollunt ad u̾sus sc̃p¬
turas. ⁊ ecdã ticos canones. ⁊ nõua intro¬
ducunt p̃cepta. Nos aut̃ ⁊ uirginitatẽ.
cũhũilitate ad miram̃ ⁊ ꝯtinentiã cũ
castite. ⁊ religionẽ dõ acceptisti mã¬

Expanded text:
bitum ejus, et in superbiam efferuntur adversus eos, qui simplicius vivunt. Sed et hos condemnamus, qui se extollunt adversus scripturas et ecclesiasticos canones, et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum humilitate admiramur, et continentiam cum castitate et religione Deo acceptissima
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ se ppłorũ furore collisus
ĩndiscissam dñitumeã. ⁊ de super
texam. minutatim ꝑfrustra de cen¬
pit. ⁊ xp̃iuineam ex termnãt uul¬
pes. int̾lacus cõntritos qui aquã ñ
habent. difficile ubi fons signitꝰ
⁊ ortus ille conclusussit. possit in¬
telligi. idõ michi eathedram pecri.
⁊ fidemapłico ore laudatamcen¬
sui consulendam. Inde nunc mẽe
postulanscibum. unde olim xp̃i ue̾¬
timenti suscepi. N eq uero uastitas¬
iacens latitudo t̃rarum mae ap̃tio¬
se margarite potuit inquisitioe
ꝓhibere. Ubicũq fu̾it corpus
illuc congregabunt᷑ ⁊ aquilẽ. ꝓ¬
fligato asobole mala patrimonio.
ap̃d uos solos incorrupta patrum
seruatur auctoritas. Ibi cespite t̾ra
fecundo. dñiciseminis puritatẽ
centeno fructurefert. Hi cobru¬
tasulcis frumenta. loliũ auenas¬
q degenerant. Nunc in occidẽte

Expanded text:
inter se populorum furore conlisus indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim per frusta discerpit et Christi uineam exterminant uulpes, ut inter lacus contritos, qui aquam non habent, difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi uestimenta suscepi. neque uero tanta uasiacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente
Abbreviated transcription (Latin):
Tuspectos aut inimicos. aut facile
litigantes ⁊ eos qui nonst̃ bone ꝯuͣsa¬
tionis. aut quoꝵ uitaẽ accusabilis.⁊ ꝗ
rectam non tenent.⁊ docent fidem. ac¬
cusatores eẽ ⁊ testes. ant̃ cessores nr̃i a¬
te sũmouemus. atq tp̃ib futis ex

Expanded text:
uspectos, aut inimicos, aut facile litigantes, et eos, qui non sunt bonae conversationis, aut quorum vita est accusabilis, et qui rectam non tenent et docent fidem, accusatores esse et testes et antecessores nostri ate submovemus at
Abbreviated transcription (Latin):
uersa mundi succrescere eccła. ad ħ
usq ꝑuenit. ut nonsolũ gentes. s ⁊̃
romani principes quitotius orbismo¬
narchiam tenebant. ad fidem xp̃i ⁊
baptismisacramenta concurrerent.
Equib uir religiosissimus constan¬
tinus. primus fidem uĩtatis patñter
ad eptus. licentuam dedit ꝑuniu̾sũ
orbem suo degentib imꝑio. nonsolũ
prefatus princepsdonaru inmensa 9¬
tulit. ⁊ fabricam tẽpli prime sedisbea
ꝙ successorib ꝓfuturam ꝯcedere̾. Idẽ
uero p̃sidens sc̃e synodo. que ap̃d inceã
congregata ẽ. cum querelã quorũdã
ꝯspiceret. coramse deferendam ait.
Uos anemine diuidicari potestis. ꝗa¬
dĩ soliuis uidicio reseruamini. dii ⁊¬
eñĩ uocati estis ⁊ idcirco non potestis
abhõib iudicari. Ab illo⁊ eñitp̃r
⁊ de inceps uiri religiosi nonsolũpos
sessiones. ⁊ p̃dia que possedãnt. s⁊ eciã
semetipsos dñõ conserrarunt. edi¬
ficantes basilicas in suis fundis. in ho
nore scõrũ martirũ. ꝑciuitates ac

Expanded text:
ersa mundi succresceret Ecclesia, adeo usque pervenit ut non solum gentes, sed etiam Romani principes, qui pene totius orbis monarchiam tenebant, ad fidem Christi et baptismi sacramenta concurrerent. E quibus vir religiosissimus, Constantinus primus, fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per universum orbem sub suo degentes imperio non solum ue, idem praefatus princeps donaria immensa et fabricam templi primae sedis beacederet. Idem vero praesidens in sancta synodo, quae apud Nicaenum congregata est, cum querelam quorumdam conspiceret coram se deferendam, ait: Vos a nemine dijudicari potestis, quia solius Dei judicio reservamini, dii etenim vocati estis. Idcirco, non potestis ab hominibus judicari. Ab illo etenim tempore et deinceps, viri relsessiones et praedia quae possederant, sed etiam seipsos Domino consecrarunt, aedificantes basilicas in snore sanctorum martyrum per civitates, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ccłie pͥncipes qui delitiis affluere¬
affiuunt.⁊ int̾ epłas atq lasciuias.
p̾udicitiã ẜuare se credunt ꝓphicis
ẜ mo describit qd̃ eiciendist̃ de spati¬
osis domibuslaudatisq ꝯ uiuns⁊ int
to labore ep̃ulis ꝯquisitis. Et si uiꝰscire¬
quoe ciendisunt ꝓpt̾ malas cogitatio

Expanded text:
principes, qui deliciis affluunt, et inter epulas atque lascivias pudicitiam servare se credunt, propheticus sermo describit, quod ejiciendi sint de spatiosis domibus lautisque conviviis et multo labore epulis conquisitis, et ejiciendi propter malas cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
plenissimũ ẽ. ut suie pb̃ri. siue
diaconi. siue subdiaconi. aut ciuꝰ¬
libet ordinis cłici. quise correctos
uideri uolunt. atꝙ ad catbolicã
ficdem. quã pridẽ amiserant. rur¬
sumreũti ambiunt. pͥus errores su¬
os. ⁊ ipsos auctores erroris ase dãp¬
natos sine ambiguitate fattantur̃.
di suꝑsit occasio. nec ullũ menbrũ
talium possit societate uolu̾. cũ ꝑ
omia illis ꝓfessio. ꝓpriaceꝑit obui¬
are. Cirei quos etca illã canonũ
constitutionẽ p̃cipimus custodi

Expanded text:
plenissimum est, ut sive presbyteri, sive diaconi, vel subdiaconi, aut cujuslibet ordinis clerici, qui se correctos videri volunt, atque ad catholicam fidem quam pridem amiserant, rursum reverti ambiunt, prius errores suos et ipsos auctores erroris a se damnatos, sine ambiguitate fateantur; di supersit occasio, nec ullum membrum talium possit societate violari, cum per omnia illis professio propria coeperit obviare. Circa quos etiam illam canonum constituti
Abbreviated transcription (Latin):
ammon dicens. ꝑcute filiũtuũ un¬
ga. ⁊ lib̾abis ammã eius a morte. Hĩc
logo. beatũ benedictũ quendã
monachũ uirga ꝑcutiendo sanaᷤ¬
se. quẽ crebra amonitione curaẽ
ñ poterat. Hincetiũ dñs flagello fac¬
to de resticulis male u̾santes intẽ¬
plo flagellauit. ⁊ de orationis domo
eiecit. Hinc etiã apłs fornicatorẽ
illũ sathane corꝑalit̾ uexandũ tͣdi¬
dit  magum illũ corꝑali cecitate
dãpnauit. hinc etiã ĩn canonib ꝓu¬

Expanded text:
admonet, dicens: Percute filium tuum viadmonet, dicens: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte. Hinc logo, B. Benedictum quemdam monachum virga percutiendo sanasse, quem crebra admonitione curare non poterat. Hinc etiam Dominus flagello facto de funiculis male versantes in templo flagellavit et de orationis domo ejecit. Hinc etiam Apostolus fornicatorem illum satanae corporaliter vexandum tradidit, et magum illum corporali caecitate da
Abbreviated transcription (Latin):
ũbeatus apłs arguere. obsecra
re. increpare. in omĩpatientia
p̃cipiat. extrabanc doctrinã nouimus
quosdam exfr̃ib tantiscedib in hono¬
ratos efferuescere. quanto poterant la¬
trocinantiũ ꝓ mereri ꝑsone. ⁊ idõ qui
gradus iameccłasticoᷤ meruerunt .i. pbi
abbates. siue leuite. qui exceptis gͣuidrib
⁊mortalib culpis. nullis debent u̾berib
subiaceit. nonẽ dignũ ut passim urus¬
quisq p̃latus bo norabilia m̃brasua qł
cutit menbra. ipse quoq debitã sibi
subditoꝵ reuerentiã subtrabat. uix¬
ta illud qd quidã sapiens dicit. leuit
castigatus reuerentiã exibet castigãti.
SAsꝑitatis aut̃ nimie increpatio. nec in¬
cͧrepatione recipit. nec salutẽ. ⁊ idõsi
quis alit̃ quãdictũ ẽ p̃dictos honoa̾¬
biles subditos licentia ꝑcepte pote̾ta¬
tis elatus. malitia tm̃ credidĩt ũbãndo.
uixtamodũ uͣberũ quẽ intulit. ex cõ¬
municatioĩs parit᷑.⁊ exilii sentũtiam¬

Expanded text:
beatus Apostolus arguere, obsecrare vel increpare in omni patientia praecipiat, extra hanc doctrinam novimus quosdam ex fratribus tantis caedibus in honoratos effervescere, quantas poterant latrocinantium promereri personae. Et ideo qui gradus jam ecclesiasticos meruerunt, iabbates, sive levitae, excepto gravioribus et mortalibus culpis, nullis debent verberibus subjacere; non enim est dignum ut passim unusquisque praelatus honorabilia membra sua, ercutit membra, ipse quoque debitam sibi subditorum reverentiam subtrahat, juxta illud quod quidam sapiens dixit: Levitcastigatus reverentiam exhibet castiganti; asperitate autem nimiae increpatio, nec increpationem recipit nec salutem. Et ideo si quis aliter quam dictum est praedictos honorabiles subditos licentia perceptae potestatis elatus, malitia tantum crediderit verberandos, juxta modum verberum quem intulerit, excommunicationem pariter et exsilii sent
Abbreviated transcription (Latin):
indie iudicii quã uobis.⁊ quibus
celebranda. leprosos quos munda¬
uãt misit. ⁊ ea sachariȩ ministrari¬
ti angłis asntit. eũq intẽplo sacrifi¬
cantẽ ex auditũ ẽẽ nuntiauĩt. ħ
eadẽ sacram̃ta ⁊ inbonis hominib
illius tp̃is erant Et in malis. peio¬
rib quã sint ethnici. quãdoquid
si q̃d diuinũ. ⁊ rectũ indoctrinis ss̃.
babere potuert̃. non in ꝓbauert̃

Expanded text:
in die judicii quam vobis, et quibus celebranda leprosos, quos mundaverat, misit, et ea Zachariae ministranti angelus astitit, eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiavit? Haec eadem sacramenta, et in bonis hominibus illius temporis erant, et in malis pejoribus quam sunt ethnici, quandoquidem si quid divinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non improbaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
releuataẽ. quantitas que solitaerat
dari: pordinationẽ pontificis faciẽda.
lectionem fieri nondebeat ordinari ꝗ
electus fũit. insi prius de cretũgn̾ale

Expanded text:
relevata + est quantitas, quae solita erat dari pro ordinatione pontificis facienda, lectionem fieri, non debeat ordinari qui electus fuerit, nisi prius decretum generale
Abbreviated transcription (Latin):
exsententia diuini uidien sanxerc̃.
Nam legit᷑ qd mãri soror aaron. ꝓpħi¬
sa dũ detractionis ad uͣsũ moysen in¬
curriss delictũ allico stigmate lepit
ꝑcussa ẽ. Cũq peterit moyses ut e¬
mundaret᷑. p̃cepit eanidñs extracas¬
tra .uii. dieb egredi. ⁊ post emunda¬
tionẽ rursus eamad castra ad mitti.
Maria ꝗͦ soror aaron. caro intelligit᷑
saẽdotis. que dũ suꝑbiȩ dedita. sor¬
didissimis cogitationũ maculatur
contaigiis. extracastra .vI. dieb. Hoc
rũ. lociuł pͥstine dignitatis recipiet
nũtũ. Et post pauea. Infine autẽ
epłe hoc adiciemdũ putaui. ut quoti¬
ens cũꝙ ingestis conciliorũ discors sẽ¬
tentia inuentt᷑. illius magis teneatur

Expanded text:
ententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur, quod Maria soror Aaron prophetissa, dum detractionis adversus Moysen incurrisset delictum, illico stigmate leprae perfusa est, quumque peteret Moyses, ut emundaretur, praecepit eam Deus extra castra septem diebus egredi, et post emundationem rursus eam in castra admitti. Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis, quae, dum superbiae dedita sordidissimis cogitationum maculatur contagiis, extra castra septem diebus, hoc rum, loci vel pristinae dignitatis recipit meritum. Et post pauca. In fine autem epistolae, hoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenit
Abbreviated transcription (Latin):
dens. ueluti  contra naturã. human e
eius mõi ꝑsonis inpudice ad heremꝰ.
ut dũ relicto naturali usu contrana¬
turã more sodomitico fornicamua.
uł usq ad cottũ brutorũ animalium ꝓ¬
labimur. p̃ missũ spatiũ transcendere

Expanded text:
e ejusmodi personis impudice adhaeremus, vel dum relicto naturali usu contra naturam more Sodomitico fornicamur, vel usque ad coitum brutorum animalium prolabimur, praemissum spatium transcendere
Abbreviated transcription (Latin):
gna tam̃ de om̃ib penitũtib opor¬
tet intelligi. Adimitationẽ nãq il¬
lius dñice sentñtie dauid de adult̾io
⁊ homicidio rep̃hensus. unius ebdo¬
made ie uiniũ insatis factionẽ amis¬
sisceleris dõlegit᷑ optulisse. Hinc
⁊ eccłastica consuetudine ẽ usus¬
patũ. ut maĩorũ cͥminũ penitñtia

Expanded text:
 tamen de omnibus poenitentibus oportet intelligi. Ad imitationem namque illius dominicae sententiae David de adulterio et homicidio reprehensus unius hebdomadae jejunium in satisfactionem admissi sceleris Deo legitur obtulisse. Hinc etiam ecclesiastica consuetudine est usurpatum, ut majorum criminum poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
os sacerdotes quide
eccłiis ad eccłas migrauerunt. tan¬
diu a cõmunione habuimus alienoᷤ.
quã dui ad eas redierint ciuitites.
trans migrante in locũ uiuentis. ẽ.¬

Expanded text:
 sacerdotes qui de ecclesiis ad ecclesias migraverunt, tandiu a communione nostra habeamus alienos, quandiu ad eas redierint civitates itransmigrante, in locum viventis
Abbreviated transcription (Latin):
tici quilibet quantacumq diu¬
turnitate tp̃is de eccłiȩ remiinã¬
tione. aliqua possedĩt. inius ꝓͥũ p̃¬
scͥptione tpĩs nonu̾ocent᷑. dũ modo
pateat eccłiȩ fuisse. Ne uideantur ⁊̃
ep̃i aͣmministrationis ꝓlixe. aut p̃¬
catorias cũ orcdinatist̃ facere non de¬
buisse. aut diũretentas facultates

Expanded text:
ici quilibet quantacunque diuturnitate temporis de ecclesiae remuneratione aliqua possederint, in jus pscriptione temporis non vocentur, dummodo pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates
Abbreviated transcription (Latin):
ledicitur. ⁊ sententũ ꝓmit ut pote
quẽ non fallit. neq peccatiqualitaᷤ
neq peccãtieffectus. Homo autem
quia hoc non po̾t scire. neq enĩpro¬
aut cognoscere po̾t. idcͥco ⁊̃ siiuidi¬
cantis. uł sentñtiam ꝓ m̃tis intui¬
tu pro ferat maledictum. ñ potest
peccantis effectus. maxime cũ hiur̃a¬
nũ ui̾tiũ. tc̃scrit maledicta profer
re. cũ forte cõuitiis aut iniurus ꝓ
uolens. ne maledictis maledicta
⁊ conuitiis conuitia. ꝓuocemus mã¬
datũ necessariũ ponit ut benedi
reseccet᷑. non q̃d uidicandi uitas.
que hoĩnes latet. ⁊ ꝓruntiandĩ aa¬

Expanded text:
ledicitur, et sententiam promit, utpote quem non fallit neque peccati qualitas, neque peccantis affectus. Homo autem, quia haec non potest scire neque enim proaut cognoscere potest, idcirco etiam si judicantis vel sententiam promentis intuitu proferat maledictum, non potestpeccantis affectus, maxime quum humanum vitium tunc sciat maledicta proferre, quum forte conviciis aut injuriis ptolus, ne maledictis maledicta et conviciis convicia provocemus, mandatum necessarium ponit, ut benediresecetur non quo judicandi veritas, quae homines latet, et pronunciandi au
Abbreviated transcription (Latin):
catione ꝑmanus impositionẽ
suscipimus. nonuident᷑ cłici eoꝵ
cũ sacerdotii aut ciuuspiã mi¬
nist̾i suscipiendi ẽẽ dignitate:
Qm̃ qͥuib solum baptisma ra¬
tum eẽ ꝑ mittimus qd utiq in
te illisq minist̾ns arbitra mur
Qm̃ cũ a catboliea fide eoꝵ aue¬
tores discedent. ꝑfec̃tionẽ sp̃s
quã acceꝑant. ãmiserunt. Nec
dare plenitudinẽ possunt. q̃
maxime in ordinationib õꝑa¬
tur. qui ꝑ impietatis sue perfi¬
diam. fidẽ dm̃ ꝑdiderunt. Apt̃
quod fien non po̾t. ut eonĩ pro¬
phanos sacerdotes dignos xp̃i
honorib arbitrem᷑. quõꝵ luco
quitẽtigit in mundũ. in mũdꝰ
erit. Quomodo ergo tribuet᷑¬
ei qui inmunditrã acpurtitas
ꝯsueuit accipere: ⁊ infra. Q

Expanded text:
catione per manus impositionem suscipimus, non videtur clericos eorum cum sacerdotii aut ministerii cujuspiam suscipi debere dignitate: quoniam quibus solum baptisma ratum esse permittimus, quod utique in te, illisque ministeriis arbitramur, quoniam cum a catholica fide eorum auctores discederent, perfectionem Spiritus quam acceperant amiserunt, nec dare ejus plenitudinem possunt quae maxime in ordinationibus operatur qui impietatis suae perfidiam fidem Domini perdiderunt, propter quod fieri non potest ut eorum profanos sacerdotes dignos Dei honoribus arbQui tetigerit immundum immundus erit, quomodo ei tribuetur quod munditia ac puritas consuevit acciper
Abbreviated transcription (Latin):
nũsolum ẽ qd intua uistitia
ꝑtimescimus. ne forte qm̃ꝗe.
quid mali contra xp̃ianã societa¬
tẽ ab boĩnib impiis. ingratisq
potius ꝓlenitatis xp̃iane cõsidã¬
tione censeas cohercendum. qdte
Et paulo post. Ex o̾ceasione t̃ribi¬
lium iudicũ. ⁊ legum. ne et̃m ui
dicii penas luant. corrigieos cupi¬
mus non necari. Nec disciplinam
circa eos negligi uolumus. nec sup¬
pliciis quib dignisunt coherceri.
Sic ergo eorũ peccata cõpesce. ut
sint quos peniteat peccauisse. Et¬

Expanded text:
num solum est, quod in tua justitia pertimescimus, ne forte quoniam quidquid mali contra Christianam societatem ab hominibus impiis ingratisque potius pro lenitatis Christianae consideratione censeas cohercendum. quod te e unum solum: Ex occasione terribilium iudicum et legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec discirca eos neglegi uolumus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sañguineas nr̃as sĩuxõris nr̃e incon¬
uigiũ nobis ducereliceat. exemplis
sarai filim fr̃is sui sororẽ uidelicet
loth. in uxoremduxit. Usa ac rebee¬
cã inconiugẽ accepit. que erat filia ẽ¬
sobrim matriꝰ sue. Ia cob duassorore.
liã uidł ⁊ rachel. filias laban auuncu¬
lisui. sibi matrmorio sociauit. In lege
quoq p̃cepit dñs moysi ut nuillus dũ¬
ceret uxorem. nisi de ꝓr tribu ⁊ fami¬
la. Itẽ sialiquis absq lib̃is moreret᷑
p̃cepit dñs ut fr̃ eius uxorẽ defunc
ti copularet.⁊ exea semen fr̃ĩ suo susci¬
taret. Forroad quoscũꝙ lex ipsa pue¬
nit. eius preceptis. ꝓbant᷑ ob noxii. nͥ
que ut euangłicis mandatis uł ãpłi¬
cis institutis euacuata monstrantor
Nullo aut euangłu precepto uł ãpłico
causa necẽssitatis ꝑmisse. alias causa iꝰ
eius mulier a dõformaret᷑. necessario
nunc dãpnabiluis usurpat̃ ẽ sangiu¬
neorũ ꝯuinctio. quanto minus neces¬
saria ꝓbatͣ. Uñ huiuscemodi cõpu¬

Expanded text:
sanguineas nostras sive uxoris nostrae in conjugium nobis ducere liceat, exemplis Sarai filiam fratris sui sororem videlicet Loth, in conjugem duxit. Isaac Rebeccam in uxorem accepit, quae erat filia consebrini matris suae. Jacob duas sorores, Liam videlicet et Rachel filias Laban avunculi sui, sibi matrimonio sociavit. § 1. In lege quoque praecepit Dominus Moysi, ut nullus duceret uxorem, nisi de propria tribu et familia. Item, si aliquis absque liberis moreretur, praecepit Dominus, ut frater ejus uxorem defuncti sibi copularet, et ex ea semen fratri suo suscitaret. Porro, ad quoscunque lex ipsa pervenit, ejus praeceptis probantur obnoxii, nisi quae vel evangelicis mandatis vel apostolicis institutis evacuata monstrantur. Nullo autem evangelii praecepto vel apostolico causa necessitatis permissae, alias causa jusuna ex latere ejus mulier a Deo formaretur, necessario nunc damnabilius usurpatur consanguineorum conjunctio, quanto minus necessaria probatur. Unde hujusmodi copu
Abbreviated transcription (Latin):
uxore suã. aliam sibi matrimonio
copulauit. que uxori de functe qrͣ¬
to gradu consangintatis. uiro autẽ
sextalinea cognauonis ad herebat. Pot
trienniũ uõ libis ex easusceptis. accusa¬
tur ap̃d eccłam. Iste p̃tendit ignoran¬
tiam. Hic primũ querit̃ siliceat ali¬
quã ex propria cognatione duciinu

Expanded text:
uxore sua aliam sibi in matrimonio copulavit, quae uxori defunctae quarto gradu consanguinitatis, viro autem sexta linea adhaerebat. Post triennium vero, liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; iste praetendit ignorantiam. Hic primum quaeritur, si liceat aliquam ex propria cog
Abbreviated transcription (Latin):
uxons aliqua possit inẽ iuigẽ duci. Ten¬
abstiuere. siũ ad pͥis. sĩ abuxoris sue
consanguineis. Quarto : qrusq ad
septimũ gradũ consanguinitas cõpu¬
tatur. ita q̃d nec ultra ꝓtendit᷑. nec infra
subsistit. Quitto quo modo gradusᷤ
consanguiniratis conputandi sunt.
Sexto. qui ͫ urando. ꝓpinquitatẽ
firmart debeant. Septimo. an illiꝗ
de incestuosis natisunt. filii reputent᷑.
Octauo. signorant᷑ de consanginra¬
tate. uł de affiratate aliqua in uxort̃
ductaẽ. anexdispensatione possit ui¬
rosuo adherere. Nono. si contigerit
eccłam decipi.⁊ causa ꝯsanguinitatis
aliquã aiiro suo separe. que post qua¬
drienniũ nuptiis hinc iñcȩlebratis.
de p̃bendit᷑ ñfuisse ꝯsanguinea pͥois.
anscdã ꝯiugra sint rescindenda. ⁊ poa
sint redintegranda. Decimo. sirelic¬
ta alicuius de pͥa cognatione ad scdas
nuptiaᷤᷤ transserit. anproles exeissu¬
scepti possit ꝑtingtie ad ꝯsortiũ alicꝰ¬

Expanded text:
qua possit in conjugem duci? Terabstinere sive a propriis, sive ab uxoris suae consanguineis? Quarto, quare usque ad sextum gradum consanguinitas computatur, ita quod nec ultra protenditur, nec infra subsistit? Quinto, quomodo gradus consanguinitatis computandi sunt? Sexto, qui jurejurando propinquitatem firmare debeant? Septimo, an illi, qui de incestuosis nati sunt, filii reputentur? Octavo, si ignoranter de consanguinitate vel affinitate aliqua in uxorem ducta est, an ex dispensatione possit viro suo adhaerere? Nono, si contigerit ecclesiam decipi, et causa consanguinitatis aliquam a viro suo separare, quae post quadriennium nuptiis hinc inde celebratis deprehenditur non fuisse consanguinea prioris, an secunda conjugia sint rescindenda, et priora sint redintegranda? Decimo, si relicta alicujus de propria cognatione ad secundas nuptias transierit, an proles ex eis suscepta possit pertingere ad consortium alic
Abbreviated transcription (Latin):
Iiquis cũ duab sororib¬
foriucatus fluͬt. ⁊ soror sororem
ab eodem antea stupratã nescierit.
se sororem eiꝰ quã antea stupraui̾t. ñ ĩ¬
tellexit. sidigne peratuerint. ⁊ se cõ¬
tinere ñ ualuerint: pꝰannos septem
c̃ iugia illis ñ negent᷑. Siaũt ñ ig̾no¬
rauerunt usq ad mortt̃ a ꝯuigio ab¬
iquis cũ matre ⁊ filia fornicatus
ẽ ignorante matre defilia. ⁊ filia
de mat̾rt. ille nũquã accipiat uxorẽ.
Ille uõ siuolu̾int accipiant maritos.
Siaũt hoc scierint ipse femine. ab ᷤᷤ¬
ꝙ maritiᷤᷤ ꝑ petuo maneant. Itẽ exeod̾.
uidam fornicatus ẽ cũ quadã mu¬
liere. ⁊ post ea filius eiꝰ nescienspa¬
tris factũ. stuprauit eandem. qd̃ cũ pa¬
ter resciret. dese filioꝙ confessus. ẽ.¬
Statuert̃ meliᷤ ẽẽ ut talit̃ lapsiscũ¬

Expanded text:
i quis cum duabus sororibfornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem a conjugio abSi quis cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et postea filius nesciens patris factum, stupravit eandem. Quod cum pater nesciret, de se filioque confessus, statuitur melius esse, ut taliter lapsis, con
Abbreviated transcription (Latin):
atholica eccłã ꝑorbem diffusa tͥb
moĩs ꝓbat᷑ existere. Quic ꝗd ineateneĩ
aut auctoitis ẽ septurir. aut traditio
uniusalis ant corte pͥa.⁊ particulans
instructio. S auctotate tota constrin¬
git᷑. umũsali traditiom maiorũ nchil¬
borinus totꝰa. Priuatis uõ ꝯstitutiõib
ꝓpriis informationib una queq plo

Expanded text:
atholica, per orbem diffusa, tribus modis probatur existere. Quidquid in ea tenetur, aut auctoritas est Scripturarum, aut traditio universalis, aut certe propria et particularis instructio; sed auctoritate tota constringitur, universali traditione majorum nihilominus tota, privatis vero constitutionibus et propriis informationibus unaquaeque vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
ab negare. Pueris aut̃ qui qd adhẽ
inberbessunt apubertate uocaliulũ ẽ
seuclicis. sculaicis. aut ⁊̃ si milib pu¬
ellis. quib ignorantia susfragatur
et᷑atis. aliqua du submanus inpõiti¬
one detentis. reddenda cõio ẽ. nec eoꝵꝵ
expectenda penitñtn quos excepit ad

Expanded text:
 IV. Pueris autem quibus quod adhuc imberbes sunt a pubertate vocabulum est, seu clericis sive laicis etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis reddenda communio est, nec eorum exspectanda poenitentia, quos excipit a
Abbreviated transcription (Latin):
Siuitio aliquo feci̾nt. similit̃̾. si pͥr¬
constitiͣt.⁊ seu opͣtantes forsitan
erit fecisse iacturã. usq ad exitus sui
diem. inpenitentu si resipiseunt
iacere ꝯueniat. nec oratione. ñ mõ
fideliũ. sednec catt᷑ađmmnorũ quidẽ
clĩcis aut̃. ⁊ monachis.⁊ puelludei.
aut secularib seruam p̃cipimur
hunc tenorẽ. quẽ icenasynodus
int̾ eos quilapsisunt. ut fui̾nt. ser¬
culose. ut rebaptigarent᷑ bereticis
inpie dedert̃. sitamen eos excorde pe¬
niteat. tribus annis int̃ audiences sut̃.¬

Expanded text:
itio aliquo fecerint, similiter. Si prconstiterit, et seu optantes forsitan, erit fecisse jacturam, usque ad exitus diem, in poenitentia, si resipiscunt, jacere conveniat. Nec orationi non modo fidelium, sed nec catechumenorum quidem monachis, aut puellis ut saecularibus, servari praecipimus hunc tenorem, quem Nicaena synodus circa eos, qui lapsi sunt vel fuerint, serculo, se, ut rebaptizentur, haereticis impie dediderunt, si tamen eos ex corde poeniteat, tribus annis inter audientes s
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ solum intales presules. s ⁊̃
mordinatores eorũ cõpetens ultio¬
proferat᷑. S circumstant nos hĩc
mansuetudo nũe. hinc censura
iustitie. ut credmu ᷤ quedam
delicta ut cũ ꝙͣtolleranda. quetdã
uero penitus amputanda. Illos ergo
quorũ ꝓuectio hoctantũ rep̃hensio¬
ciũ electisunt. locum suũ tenere ꝑ¬
mittimus. ñ p̃uidicantes apłice sedi
statutis. nec beatorũ patrũ regulis
soluentes. Quia remissio peceati ñ
dat licentiã delinquendi. nec q̃d
potuit aliquaratione concedi. fas
erit amplitis impune cõmitti. neꝙ¬
ad tp̃s pialenitate concessimus. uis¬
ta pꝰmodũ ultione plectamus. Idẽ

Expanded text:
ut non solum in tales praesules, sed etiam in ordinatores eorum ultio competens proferatur. Sed circumstant nos hinc mansuetudo clementiae, hinc censura justitiae, ut credamus quaedam delicta utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda. Illos ergo, quorum provectio hoc tantum reprehensioiscopale delecti sunt, locum suum tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae sedis statutis, nec beatorum Patrum regulas solventes, quia remissio peccati non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit aliqua ratione concedi fas erit amplius impune committi, nead tempus pia lenitate concessimus, justa postulatione plectamus, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ornatura corꝑalis alienaẽ a sacro
gidis ⁊ clarisuestib ornant᷑. em̃dari
oportet. Qugd si in hoc ꝑmanserĩt.
epithimio tradant̃. Similit̃ ⁊ eos qui
unguentis ungunt᷑. Qm̃ uõ deradiet
a maritudinis ex orta contiminatio
ceperunt. non solũ imãginarias scͥp¬
turis ab ominatist̃. s ⁊̃ omẽmreue¬
rentũ repullerunt. Eos quireligiose
acpie uiuunt offendentes. ac ꝑb cõ¬

Expanded text:
 ornatura corporalis aliena est a sacro gidis et claris vestibus ornant, emendari oportet. Quod si in hoc permanserint epitimio tradantur; similiter et eos qui unguentis inunguntur. Quoniam vero radice amaritudinis exorta conterminatio ceperunt, non solum imaginarias picturas abominati sunt, sed et omnem reverentiam repulerunt, eos qui religiose ac pie vivunt offendentes o