comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disset. Q̾ cũ añ ⁊ post om̃i uͥtute polleret. tã¬
te mãsuetud̾is fuit. qd̾ ⁊̃ ad m̃sam eiꝰ pas¬
seres ueniebant: ⁊ in manu eiꝰ cyboꝵ reli¬
quias comedebant. Quodam aũt temꝑe
cum ꝑrochias cirtuiret hospitatus ẽ ĩ domo
cuiꝰdam cognate sue. Et dũ ad inuicẽ loque¬
rentur: famls domꝰ ꝯsuluit dñe sue ꝙ cau¬
po totũ iam uinũ uendid̾at: excepto modi¬
co. qd̾ pro seru̾ãdo uase retinuerat. Uidens gͦ
beatus remigiꝰ illam erubescentem cogni¬
ta cã confortauit eã. ⁊ statim in uiridariũ
qiͣ spaciaturꝰ exiuit. Et ueniens añ ostium
cellarii intrauit:⁊ siqͥd heret uini q̃ siuit.
Ecce ĩqͥd famłs: modic̃ qd̾ rem̃asit. Et ille.
Claude inqͥd ostiũ ⁊ sta ibi donec reu̾tar ad
te. Et pergens retro doliũ: fecit crucẽ super
illd̾. Cumq flexis genib oraret. uinũ per
bondonẽ egredit᷑ ita qd̾ ꝑ mediũ cellariũ

Expanded text:
s. Qui cum ante et post omni uirtute polleret, tante mansuetudinis fuit quod etiam ad mensam eius passeres ueniebant et in manu eius ciborum reliquias comedebant. Quodam autem tempore cum parochias circuiret, hospitatus est in domo cuiusdam cognate sue. Et dum de deo in uicem loquerentur, famulus domus consuluit domine sue quod caupo totum iam uinum uendiderat, excepto modico quod pro seruando uase retinuerat. Videns ergo beatus Remigius illam erubescentem, cognita causa confortauit eam. Et statim in uiridarium quasi spatiaturus exiuit et ueniens ante hostium cellarii intrauit et si quid haberet uini quesiuit. «Ecce», inquit famulus, «modicum quod remansit». Et ille: «Claude», inquit, «hostium et sta ibi donec reuertar ad te». Et pergens retro dolium fecit crucem super illud. Cumque flexis genibus oraret, statim uinum per bundonem egreditur ita quod per medi
Abbreviated transcription (Latin):
post or̃onem ingressus ut cibum su¬
q et tristis factus: intellexit aũt ħ
ip̃m respiceret hoc genus monstri. ci¬
bo tam̃ sumpto refestus est. Post di¬
em tercium triplicatis urgeri stimłi
plecti sibi uidebatur ⁊ ad turpes usꝰ
h̾ere substratam. Processit inde et
alia die. ad solita psallendi officia:

Expanded text:
tque ingressus, ut cibum suest, et tristis effectus: intellexit enim, quod ipsum respiceret hoc genus monstri: tamen cibo sumto refectus est. Post diem tertium triplicatis urgeri stimulis plecti sibi videbatur, et ad turpes usus habere substratam. Processit tamen et sequenti die ad solita psallendi et orandi officia,
Abbreviated transcription (Latin):
formasti ⁊ extitasti ut ꝯfiteatur noĩ
tuo. ⁊ sana omnia ossa mea ⁊ dicãt.
tuum ñ excludit corclausũ. nec ma¬
num tuam repellit. duricia hoĩm. S¬
te laudet aĩa mea ut amet te:⁊ cõ¬
fiteatur t̾ miseratõnes tuas. ut lau¬
det te ñcessat nes tacet laudes tuas
os conuersum ad te: nec ammalia ⁊¬
cetera corporalia. per os consideranci¬
um ea. ut exurgat inte alassitudine
aĩa nr̃a. ĩnitens. his. que fecisti. ⁊ tran¬
te inquieti et iniqui. ⁊ tu uides eos. ⁊ dis¬
tinguis umbras. D fuguint ut non¬
uideant te uidentẽ se: atꝙ excecati ĩ
te offendunt. qr ñ deseris aliqͥd eoꝵ q̃
fecisti. Inte offender̃t ĩusti: ut uisteue¬
xarentur. subtrahentes se lenitati tue:
⁊ offendẽtes ĩrestitudĩem tuã ⁊ cadẽtes
tergis lacrimas eoꝵ. ⁊ magis plorant
reficis ⁊ ꝯsolaris eos. Et uͥ eram. ego qñ
te q̃rebam. ⁊ tu eras añme. Ego autẽ
⁊ adme discesseram nec minus inueni¬
ebam qͣnto minus te: Phĩbinus soł¬

Expanded text:
formasti et excitasti, ut confiteatur nomini tuo, et sana omnia ossa mea, et dicanttuum non excludit cor clausum nec manum tuam repellit duritia hominum, ste laudet anima mea, ut amet te, et confiteatur tibi miserationes tuas, ut laudet te. non cessat nec tacet laudes tuas os conuersum ad te nec animalia nec corporalia per os considerantium ea, ut exsurgat in te a lassitudine anima nostra innitens eis, quae fecisti, et adtrante inquieti iniqui. et tu uides eos et distinguis umbras, et uiderent te uidentem se atque excaecati in te offenderent — quia non deseris aliquid eorum, quae fecisti — in te offenderent iniusti et iuste negarentur, subtrahentes se lenitati tuae et offendentes in rectitudinem tuam et cadentes tergens lacrimas eorum, et magis plorant reficis et consolaris eos. et ubi ego eram, quando te quaerebam? et tu eras ante me, ego autem et a me discesseram nec me inueniebam: quanto minus te! Proloquo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fideł hõ cui totus mund diuiciaꝵ
est. et qͣi nich̾ hẽns. oĩa possidet. ĩ h̾endo
t̾ cui seruiunt oĩa. ꝙͣuis nec saltẽ sep
⁊ pensor elementoꝵ. ⁊ negligẽs tui qͥ
omnia ĩmensura ⁊ numero ⁊ pondere
disposiusti.

Expanded text:
 cuius totus mundus diuitiarum est et quasi nihil habens omnia possidet inhaerendo tibi, cui seruiunt omnia, quamuis nec saltem septet pensor elementorum et neglegens tui, qui omnia in mensura et numero et pondere disposuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
forma alia persuaserit. Itaiet ĩ ce¬
teris sensib: que persequi longũ ẽ
ex hoc morbo cupiditatis: inspecta¬
bilis exhibentur queq miracła. Hĩc
scire homines cupiunt. Hinc et̾iã
siquid eodem ꝑuerse scĩe fine: per
magicas artes queritur. Hinc eti¬
am in ip̃a relĩgione deus tẽptat᷑:
ꝯsigna et prodigia flagitantur.
ñ ad aliꝙͣ salutem: s ad solam ex¬
perienciam desiderata sane iam me¬

Expanded text:
ulla fama persuaserit. ita et in ceulla fama persuaserit. ita et in ceteris sensibus, quae persequi longum est. ex hoc morbo cupiditatis in spectaculis exhibentur quaeque miracula. hinc scire homines cupiunt. hinc etiam, si quid eodem peruersae scientiae fine per artes magicas quaeritur. hinc etiam in ipsa religione deus temptatur, cum signa et prodigia flagitantur non ad aliquam salutem, sed ad solam experientiam desiderata. In hac
Abbreviated transcription (Latin):
miserabiliter: et tu euelł. misericor¬
diter aliqñ ñ sencientem. qr suspenc
icid̾am: aliqñ ꝯdolore qr iam in hese¬
uc accedit alia forma tempta¬
tionis muluiplicit̾ ꝑicłosa. Pret̾¬
lestandi incarne s experiendi ꝑ car¬
nem uana et curiosa. cupiditas
nomine cogninonis et scĩe pallia¬
ta. Que quia mappetitu noscendi ẽ.
oculi autem st̃ ad noscendum insen¬
sib principes: concupiscencia oculo¬
rum eloquio dominico appellatur¬
euidencius discernitur quid uolup¬
tatis quid curiositatis agatur per
sensus quod uoluptas pulchra ca¬
nora ⁊ suauia sapida lenia seftat᷑.
curiositas autem etiam his ꝯtraria¬
causa temptandi. non obsubeund̾̃
molestiam: s experiendi nocendiq
libidine. Quid .n. uoluptatis ht̃ uide̾
mlaniato cadauete ꝙ exhorreas:
Et tamen sicubiiacet currunt: ut
contristentur ut palleant. Tunẽt
etiam ne in sompnis ħuideant: qͣt¬
quasi quisquam eos uigilantesui¬
dere coegerit aut pulchritudinis

Expanded text:
miserabiliter, et tu euelles misericorditer aliquando non sentientem, quia suspensus incideram, aliquando cum dolore, quia iam inhaeseuc accedit alia forma temptationis multiplicius pericusa. praetelectandi in carne, sed experiendi per carnem uana et curiosa cupiditas nomine cognitionis et scientiae palliata. quae quoniam in appetitu noscendi est, oculi autem sunt ad noscendum in sensibus principes, concupiscentia oculorum eloquio diuino adpellateuidentius discernitur, quid uoluptatis, quid curiositatis agatur per sensus, quod uoluptas pulchra, canora, suauia, sapida, lenia sectatur, curiositas autem etiam his contraria temptandi causa non ad subeundam molestiam, sed experiendi noscendique libidine. quid autem uoluptatis habet uidere in laniato cadauere quod exhorreas? et tamen sicubi iaceat, concurrunt, ut contristentur, ut palleant. timent etiam, ne in somnis hoc uideant, quasi quisquam eos uigilantes uidere coegerit aut pulchritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
nĩa. pͦ q̃i toleramꝰ ne offendamꝰ in¬
firmos. Deinde paulatim libenter.
au̾timꝰ. Canem currentẽ post leporẽ
iam non specto: ꝯucirco fit. At uero
magro si casu transeam: auertit me
fortassis ab aliqua magna cogitatõe
atq ad se conuertit illa uenatõ nõ
deuiare cogens corpore iumenti: s
cordis iclinatõne. Et nͥ iam mͥ de¬
monstrata infirmitate mea cito ã
moneas. aut ex ter ip̃a a uisione
per aliquam ꝯsideratõnẽ in inte as¬
surgere aut totum ꝯtẽpn̾e atq tͣu¬
sire: uanus erubesco. Quid cũ me do¬
mi sedentem stilio muscas captãs uł
intentum facit: Aut quia parua st̃
ałia ideo non res eedem geritur: Par¬
go inde ad laudaridũ creatorẽ te mi¬
tificum atq ordinatorẽ oĩm rerum:
s non in de intentus ẽẽ cupio. Aliud
ẽ cito surgere: aliud non cad̾e̾. Cumq¬
huiusmodi rerum ꝯceptacłm sit cor
nr̃m. et ꝑiat copiose uanitatis cat̾¬
uas: hinc et or̃ones nr̃e sepe interrũ¬

Expanded text:
nia primo quasi toleramus, ne offendamus infirmos, deinde paulatim libenter aduertimus. canem currentem post leporem iam non specto, cum in circo fit; at uero in agro, si casu transeam, auertit me fortassis et ab aliqua magna cogitatione atque ad se conuertit illa uenatio, non deuiare cogens corpore iumenti, sed cordis inclinatione, et nisi iam mihi demonstrata infirmoneas, aut ex ipsa visione per aliquam considerationem in te assurgere, aut totum contemnere atque transire, vanus hebesco. Quid cum me domi sedentem stellio muscas captans, veintentum facit? Num quia parva sunt animalia, ideo non res eadem geritur? Pergo inde ad laudandum te, creatorem mirificum atque ordinatorem rerum omnium, sed non inde intentus esse incipio. Aliud est cito surgere, aliud est non cadere. hujuscemodi rerum conceptaculum fit cor nostrum, et portat copiosae vanitatis catervas, hinc et orationes nostrae saepe interrum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽa iulianus imperator eͣ barbaros ir¬
ruentes. intra gallias pugnatur᷑: mi¬
litib suis peccunias erogauit. S mar¬
tinus nolens accipere donatũm. qr nole¬
bat amplius militare iuliano sendit.
xp̃iego sum miles: pugnare mͥ ñ licet.
Et ꝯulianus dic̾et ꝙ meru belli non
religionis grã miliciam resignaret:
martinꝰ intrepid rendit. ꝙ solo signo
crucis armatꝰ dre crastina hostiu cune¬
os penetraret. Uñ custodiri iubet᷑. ut ĩ¬
ermis barbaris obitẽtur. S die seq̃nti
data pace sic eum dñs custodiuit. ut sb̃¬
actis sine sanguĩe hostib ꝓpt̾ ꝯ nulluᷤ

Expanded text:
terea Iulianus imperator contra barbaros irruentes intra Gallias pugnaturus militibus suis pecunias erogauit, sed Martinus nolens dona accipere, quia nolebat amplius militare, Iuliano respondit: «Christi ego sum miles, pugnare michi non licet». Et cum Iulianus diceret quod metu belli non religionis gratia militiam resignaret, Martinus intrepidus respondit quod solo signo crucis armatus die crastina hostium cuneos penetraret. Vnde custodiri iubetur ut inermis barbaris obiceretur; sed die sequenti data pace, sic eum dominus custodiuit ut subactis sine sanguine hostibus propter eum e
Abbreviated transcription (Latin):
indutus erat hẽbat iam .. reli q̃ mopus
simle ꝯsumpserat. arrepto itaq ferro
pauperi tribuit: reliqua rursus ĩduit᷑.¬
Nocte gͥ insequta ꝯsepori dedisset. uidit
xp̃m clamidis sue ꝗͣ pauperem texerat
ꝑte uestitũ. in tueri. diligentissime dñm:
uestemq ꝙͣ dederat: iubetur agnoscete.
Moxad angłorum circũstanciũ multi¬
tudinẽ: audiuit ih̃m clara uoce dicẽtẽ.
Martinus ad huc cathetuminus: hac

Expanded text:
indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferropauperi tribuit, reliqua rursus induitcum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinu
Abbreviated transcription (Latin):
bene tranquillata republica: apud
mediolanũ egritudinẽ ĩcurrit. Qua
ingrauescente: quietẽ naturał mor
dentis. Utriusq tñ cura ⁊ palacui dis¬
ciplina duob potentissimis uiris cre¬
debat uł credita manebat: rufino et

Expanded text:
 tranquilla republica apud Mediolanum aegritudinem incurrit. Qua ingravescente quietem naturalis dentis. Utriusque tamen cura palatii duobus potentissimis viris credita manebat, Rufino et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ĩproximo habu̾it nosse ñ mu̾it. Nec
tũ huic crimini miscebo ppłares: soli
illũ cłici. soli nesciunt sacerdotes. Nec
im̃to nosse illũ ĩuidi uoluerũt: qr si
uirtutes illius nossent: sua uicia cog¬
nouissent. Horreo dicere ꝙ nuꝑ au¬
diui. ĩfelicẽ dixisse nescio ꝙ̃ te millo
libro tuo plura mentitũ. Non ẽ hoĩs
nox ista: s dyaboli nec martino in
hac ꝑte detrahitur: s fidei euuangłii
derogatur. Nam ꝯ dñs ip̃e testat᷑ sit is¬
tiusmodi opera q̃ martinꝰ ĩpleuit ab
omnib fidelib ẽẽ facienda: qͥ martiũ
ñ credit ista fecisse. ñ credit xp̃m. ista
dixisse. S infelices degen̾es. sompnolẽti:
q̃ ip̃i fac̾e̾ ñpossunt. fc̃a ab illo erubes
ad alia ꝓperantib omĩs istoꝵ memoria
relinqͣtur: tu pociꝰ ut iam dudũ desid̾o
reliqua martini oꝑa cõtexe̾. At ego ĩ

Expanded text:
in proximo habuerit, nosse non meruit. nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes, nec inmerito nosse illum inuidi noluerunt, quia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae Martinus inpleuit, ab omnibus fidelibus esse facienda, qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. sed infelices, degeneres, somnulenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Marti
Abbreviated transcription (Latin):
intra decem dies defuncti sunt: ita ut
nullꝰ uite suꝑ ẽẽ potuisset. qui scm̃ et
iustũ corpꝰ illt̃ uiderat. Cognoscat aũt
tranqͥllissima dña quia romanis cõsu¬
etudo ñ est qñ scõꝵ reliqͥas dant: ut qͥd¬
qmͣ tang̾e presumãt de corꝑe. S  tan tũ¬

Expanded text:
intra decem dies defuncti sunt, ita ut intra decem dies defuncti sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum et justum corpus illius viderat. « Cognoscat autem tranquillissima domina quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias dant, ut quidquam tangere praesumant de corpore, sed tantu
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa scõꝵ petri et pauli apłoꝵ tantis ĩ
eccłiis suis choruscant miracłis atq terro¬
rib: ut neq adorandũ. sine tunore illic
possit accedi. Deniq dũ bẽ recordationis
corꝑe fere qͥndetĩ pedib rmitare uoluit:
signũ ei nõ ꝑui terroris apparuit. Set
et ego aliqͥd simiłr ad sacratissimũ corpꝰ
sci pauli apłi meliorare uolui: et quia
necesse erat ut uixta sepulchrũ eiꝰ effodi
alcius debuisset. p̃poĩtꝰ loci ip̃iꝰ ossa aliqͣ
nõ qͥdem eidem sepulchro ꝯuĩcta reppit.¬
Que qm̃ leuare p̾sũpsit. atq in alio loco
transpon̾e. apparentib quibdam tͥstib
signis. subita morte defũctꝰ est. Pret̾ hec
que sce memorie decessorms idem ad cor¬
pus scĩ laurencii miͣis quedam melio¬
rare desiderans: dum nescit᷑ ubi corpꝰ
eẽt uenerabile collocatũ effodit᷑ exqͥrẽ¬
do et subito sepulchrũ ipiꝰ ignoranter
aꝑtum ẽ. Et hii qui p̾sentes erant atq
laborant monachi et mãsio uiarii qui

Expanded text:
tantis in Ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis corpore fere quindecim pedibus mutare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. 709 Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimum corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsius ossa aliqua non qquae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transponere, 117 apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctus est. Praeter haec autem sanctae memoriae decessor meus idem, ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meliorare desiderans, dum nescitur ubi corpus esset venerabile collocatum, effoditur exquirendo, et subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et hi qui praesentes erant atque laborabant monachi, et mansionarii, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dio et sc̃itatis amore cõspicua: ꝓpt̾ eã
que in honorẽ scĩ pauli apłi in palatio
eclificatur eccła. caput eiusdem scĩ pauli
aut aliud qͥd de corpore ip̃iꝰ suis ad se iuissi¬
ouib a me p̃cepit debere transmicti. Illa¬

Expanded text:
re conspicua, propter eam quae in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificatur ecclesiam, caput ejusdem sancti Pauli, aut aliud quid de corpore ipsius, suis ad se jussionibus a me praecepit debere transmitti.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ bẽ recordationis leonis pape tp̃re sic̃
a maiorib traditur dum quidã greti de
fluxit. In romanis nãq uł tociꝰ occidẽtis ꝑ¬
tib olno intollerabile est att sacͥlegium:
si scõꝵ corꝑa tang̾e qͥsqmͣ fortasse uoluerit.
Qd̾ si p̃sũpserit: certum ẽ qr hec ten̾ttas ĩ¬
pugnita nlło mͦ remanebit. Pro qͣ re degͤ¬
coꝵ consuetud̾ie qͥ ossa leuare scõꝵ se asse¬
runt uehemẽter miramꝰ᷑: ⁊ uix credimus.

Expanded text:
ut beatae recordationis Leonis papae tempore, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de fluxit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam fortasse voluerit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix credimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ille sꝑans suum: ẽẽ discipłm apperuit
ei. S postquam ali̾meẽ conspexit:
mox se interram proietit. ĩ faciẽ. Illo
autẽ ut surgerz postulante: respõdit
arsem᷑ dicẽs. Nõ hinc exsurgam: insi
salb̃̾oꝵ uespere solem relucentem pꝰ
nisi seq̃nti die sol tt̃m oculos eiꝰ sur¬
gens ĩplesset. Cetas aũt noctes ꝑui¬
giles ducebat: et ꝓpe diluculũ ꝯuell
parũ ꝓnature fragilitate quiescere
dicebat sõpno. Ueni male serue. Et
sõpni sedendo: et statim surgebat. Itẽ
ruditõnis disciplinis intenti sumꝰ:
nich̾ hẽmus. Hii aũt rustici egypcii:
ex ꝓpriis laborib uirtutes acqͥsier̃t.¬

Expanded text:
erans suum esse discipulum, aperuit ei. Sed postquam alterum esse conspexerat, mox se in terram projecit in faciem. Illo autem ut surgeret postulante, respondit Arsenius, dicens: Non hinc exsurgam, nisi  vespere solem relucentem posnisi iterum sequenti die sol surgens oculos ejus implesset . Caeteras autem noctes pervigiles ducebat, et prope diluculo, cum vellet parum pro naturae fragilitate quiescere, dicebat somno: Veni, male serve; et iebat parum somni sedendo, et statim exsurgebat . ruditionis disciplinis intenti sumus, nihil habemus; hi autem rustici Aegyptii ex propriis laboribus acquisier
Abbreviated transcription (Latin):
dicentib discipuł. qͥd faciemꝰ pater.
qr nescimus hominẽ sepelire: ille res¬
pondit. Nunꝙͥ nescitis funẽ ĩpedib
meis mittere. et ita ad montẽ trahe.¬
Dum ergo moreretur: cepit flere. Et
ꝯfr̃es illi reqͥsiuissent dicentes: quid
fles pr̃ nunquid et tu times: ille een¬
dit. Inueritate timeo. Et iste timor
qui nunc mecũ ẽ semper ĩme fuit: ex
quo fc̃s sũ monachꝰ. Cum aũt uidiss
albas pemen. qr transiit: dixit. Exatꝰ
es albas arseni: qr te tm̃ in hoc scło plã¬
xisti. Qui enim hic se ñ planx̾it: illic
imperpetuũ. lugebit

Expanded text:
dentibus: Et quid faciemus, Pater, quia nescimus hominem sepelire? Respondit ille: Nunquid nescitis funem in pedibus meis mittere, et ita me ad montem traheDum ergo moreretur , coepit flere, et cum fratres illius requirerent dicentes: Quid fles, Pater? nunquid et tu times? Ille respondit: In veritate timeo; et iste timor qui nunc mecum est, semper in me fuit ex quo factus sum monachus. Cum autem vidisset abbas Poemen quia transiit, dixit: Beatus es, abba Arseni, quia te tantum in hoc saeculo planxisti. Qui enim hic se non planxerit, illic in perpetuum lugebit
Abbreviated transcription (Latin):
õ tempore arsemꝰ rome claret
tis annum in aula ĩperatorum glori¬
ose militans. ex senatore fit monachꝰ.
et per annos . lu. ĩ heremo sanctitatis
exemplo oĩb mirabił enituit. Exi
sem fuge hoĩes et saluaberis. Ip̃e etiã¬

Expanded text:
 15. Arsenius Romae claret, tis annum in aula imperatorum gloriose militans, ex senatore fit monachus, et per annos 55 in eremo sanctitatis exemplo omnibus mirabilis enituit. Hiseni, fuge homines, et sanaberis. » I
Abbreviated transcription (Latin):
ulier q̃dã dũ inimici ĩuasionex
extimuit. Cui scã plena fide cũ calcasset ĩ cer¬
uice: fluxu uẽtris egressus ẽ. Et ĩ reb mini¬
mis magna ẽ gła creatoris. Ergo casudũ glo.¬
bus qu̾e scã filau̾at pendẽt de camera: ueniẽs
sorex ut tang̾et añꝙ filũ incid̾et mortuus
loco suo euelli arborem ualidã lauri. ⁊ ad
cellulã suã ꝓ iocũditate tranfferri. Q fcõ.
transplantata. ñ adherente radice fit tota
foliis arida. Cui abb̃issa iocłarit̾ imputat
qd̾ nisi exoraret ut arbor t̾re adheret se a cẏbo

Expanded text:
ulier quaedam dum inimici inuasione . extimuit . cui sancta plena fi| de dum calcassit in ceruice fluxu uentris egressus est| est . et in rebus minimis. Magna gloria creatoris ergo ca| sum dum glomus quem sancta filauerat penderet de ca| mera ueniens surex ut tangeret antequam filum| incideret mortuusloco suo euelli arborem ualidam lauri . et ad suam| cellulam pro iocunditate transferri quo facto transplan| tata non adherente radice fit tota foliis arida. Cui ab| batissa ioculariter inputat . nisi exoraret ut arbor terrae| adhereret se de cibo
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. ¶u̾ a̾ uãtissima femina reclusa eẽt
ĩ cellula: auliuit fletũ de moͬacha. ⁊ signi
am sororẽ nũciauit ĩfantulã: ⁊ frigidam¬
aꝙͣ qͣ lauaret᷑ ꝑatã ẽẽ iam calidã. Cõdolens
sancta tũc imꝑat: ut cadauer ip̃iꝰ suã defer¬
ret ad cellulã. Quo sͥ deportato. excipiens
manu ꝓpͥa:⁊clausa post se ianua. iubet lõ¬
ge om̃s disced̾e. ne qͥs sentiret qͥd ag̾et. Set qd̾
cui negare ñ potuit: reddita ꝓrsus salute.
Surgit ħ̾ ab or̃one: illa resurgit de funere.¬

Expanded text:
i. Cum beatissima femina reclusa esset in cellula, audivit fletum de monacha, et signi am sororem nuntiavit infantulam, et frigidam, qua lavaretur, paratam, esse jam calidam. Condolens sancta tunc imperat ut cadaver ipsius suam deferret in cellulam. Quo sibi deportato, excepit manu propria, reclausa post se mox janua, jubens longe discedere, ne quis sentiret quid ageret; sed quod cui negare non potuit, reddita prorsus salute, surgit haec ab oratione, resurgit illa de funere,
Abbreviated transcription (Latin):
Onoriꝰ post mortem archa¬
dii ꝯfratruele suo theodosio
pͥmo uuandali duce crosco
gallias ꝑuagati: młtas urbes et ecc̃as sb̾uer¬
tecũt. Croscus tandẽ amariano p̃side arela¬
ti captꝰ. ⁊ ꝑ uictas urbes ignominiose retctꝰ.
ad mortẽ tormẽtat᷑. Sb̃ hoc turbine ĩt̾ młtos
rarͣtyrizant᷑ sedunenses. Florentinꝰ et hyla¬
rĩ: desideriꝰ lingonensis ꝯĩcencio archidiaco¬

Expanded text:
onorius post mortem Archadii cum fatruele suo Theodosio t. Wandali duce Crosco Gallias pervagati, multas urbes et aecclesias subvertunt. Croscus tandem a Mariano preside Arelati captus et per victas urbes ignominiose retractus, ad mortem tormentatur. Sub hoc turbine inter multos martyrizantur Sedunenses Florentinus et Hilarius, Desiderius Lingonensis cum Vincentio archidiaco
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ẽẽ certũ ẽ: quin etiam diut᷑nũ eẽ. nõ
solet. ꝙ ĩprincipio u̾nat. ĩꝑcessu tãꝙͣ
floscuł. dissipatur et soluit᷑: ꝙ autẽ
uerũ ẽ ⁊ c̾cum ac sincerum. alta radi¬
qd̃ possideat: Ilid̾ .n. possicemus: quo u¬
tunur. Quod aũt ultra usum est: non
utiꝙ ht̃. possessionis fructum: s custo¬

Expanded text:
tis esse certum est; quin etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta radiquod possideat? Illud enim possidemus quo utimur: 102 quod autem ultra usum est, non utique habet possessionis fructum, sed custo
Abbreviated transcription (Latin):
sumitur ꝯsilia ex hauriri. nesciũt. sed
usu augent᷑. Peccunia minuit᷑ et cito
ut quo plurib largiri uolu̾is: pautõ¬
res adiuueris. et sepe t̾ desit ꝙ alii ꝯtu¬
leris. Consilii aũt oꝑisq collatõ qͦ ĩ płreᷤ
refundit᷑ eo. redundancior manet: et ĩ
fontẽ suũ recurrit. Inse eñ refluit li¬
bertas prudencie: et quo plurib flux̾it.
eo exercitaciꝰ. fit omne ꝙ remanet. libe¬
ĩ pauꝑis cibo: ꝙͣ ĩdiuitis sacculo. Caue¬
ergo ne intra loculos tuos includas salu

Expanded text:
sumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito  tatem; ut quo pluribus largiri volueris, eo pauciores adjuves, et saepe tibi desit quod aliieris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salut
Abbreviated transcription (Latin):
ydoneũ putabo quim det ꝯsilium qd̾
ñ uacet. cuiꝰ animũ uoluptates. occu¬
pent libido deuincat. auaricia subuig.
cupiditas perturbet. metus qͣciat. Qͦ¬
liberalitas ẽ. captos redinie. ex hostiũ
maxĩe feminas turpitudini. Est aũt¬

Expanded text:
eum putabo, qui mihi det consilium quod non vacet? cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturbet, quatiat metus? Quliberalitas, captos redimere, eripere ex hostium maxime feminas turpitudini,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ auro ñ emuntur. Ornatus sacroꝵ. ẽ
rus est: qui operatur ꝙ sanguis eiꝰ oꝑa¬
tus est. Tunc uas dũici sanguinis ag
calix ab hoste redimat: quos sanguis
de ecc̃a mistici pocłi forma ñ exeat: ne
adusus nepharios sacricalicis misteri¬

Expanded text:
que auro non emuntur. Ornatus sacrorum rus Domini, qui operatur quod sanguis eius operatus est, et tunc vas dominici sanguinis agncalix ab hoste redimat, quos sanguis de ecclesia mystici populi forma non exeat, ne ad usus nefarios sacri calicis ministeri
Abbreviated transcription (Latin):
lariũ asportauit. ⁊ añuas qͦ ceruisia ꝯdita erat
apposuit. tractoq seracło ineatũ in typrum
b uocauit. At ille obediencia feruẽs oblitus
cie celer ad cellariũ rediit coniciens nicħ in
nase de qͦ deturrebat ceruisia remãsisse. In¬
tuitꝰ ẽ a supͣ tẏprũ c̾uisiam creuisse. nͨ mĩ
ma quidem stillam foris cecidisse: ut cred̾et
in longitudie typrũ geminatũ eẽ. ut qͣł
talis ĩ artũ creuiss urna: sic apparuit et¬

Expanded text:
larium deportat, et ante vas quo cervisia condita erat apponit: tractoque serraculo meatum in tybrum ribus vocavit. At ille obedientiae igne ardens, oblitus rdatus negligentiae, celer ad cellarium rediit, conjiciens nihil in vase de quo cervisia decurrebat remansisse. Intuitusque supra tybrum cervisiam crevisse, et nec minimam stillam foris cecidisse, ut crederes in longitudinem tybrum geminatum esse, ut qualis talis in altum crevisset urna. Quantum fuit im
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum fr̾ib opus ꝑficiat. Qͥ cũ reigeste
tũq saliua illitum. pͥstine statim sospitati
reddidit. Deide imꝑat ut celer ad ceptũ opꝰ
re solebat supͣ lapidẽ aũ fores refectorii depo¬
q ex eis rostro ferẽs abstulit ꝑacta refectioris

Expanded text:
us perficiat. At ille rei gestae tumque inlitum salivo pristine statim sospitati reddit; imperat, ut celer ad coeptum opus at habere, supra lapidem qui ante fores refectorii erat, depoolavit, unumque ex eis rostro ferens abstulit. Peracta refectionis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ actinet ad ꝯmod̾ meũ. multo mallẽ per
singłos dies certis horis qͣntũ ĩ bñ iod̾atis
monastĩis ꝯstitutũ est. aliꝙ manib o¬
perari: et cet̾as horas hẽre liberas ad legẽ¬
dũ ⁊ orand̾ aũ aliꝙͣ de dĩnis lut̾is agẽdũ.¬
ꝙ tu multuosissimas ꝓpletitates causaꝵ
alienax pati de negoriis scłarib. uł iudicando
diumendis: uł interueniendo p̃cidẽdis. Ceterũ¬
nitis resistentes. ñ sicut ĩfirmiores toletari.
⁊ dissoluta licẽcia. uacatõnis. ⁊ falso noĩe sc̃ĩ¬

Expanded text:
um adtinet commodum, multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litteris agendu tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati de negotiis saecularibus uel iudicando dirimendis uel interueniendo praecidendis: quinitis resistentes, non sicut infirmiores tolerari, et dissoluta licentia vacationis, et falso nomine s
Abbreviated transcription (Latin):
de ĩfirmitate corporis excusare ñ possũt. Pre¬
t̾ite qͥppe uite ꝯsuetudine ꝯũcũt᷑. s ũbracło
male discipline se ꝯtegũt: ut ex male ĩtellec¬
to euuangłio p̃cepta apłica ꝑuert̾e̾ medi¬
tẽt᷑ uere uolatilia celi. s per suꝑbiã ĩ altũ se¬
extollẽdo. ⁊ fenũ agri:s carnalit̾ senciẽdo. at¬

Expanded text:
excusare non possunt praeteritae quippe uitae consuetudine conuincuntur — umbraculo malae disciplinae se contegunt, ut ex male intellecto euangelio praecepta apostolica peruertere meditentur: uere uolatilia caeli, sed per superbiam se in altum extollendo, et fenum agri, sed carnaliter sentiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
d ꝯfirmandam aũ preclari martytis testi¬
monii u̾itatẽ: porta uͥ ꝑcussor ꝓ admisso
celere reus ĩpulsione capitis seinz ip̃m ꝑeniit.
ciis dampnata pociꝰ ꝑseuerat. Deniq ꝯ ip̃e gla¬
diator sac̾dons bm̃ corpꝰ trũcaret: ĩlibrũ dĩnũ¬
liuor ĩlibro. certũ bĩ mrͣis passionis ĩdiciũ ma¬
nifestat: ⁊ ĩnlło scͥpture seriem legẽtib ꝑtur¬
ꝯmotꝰ. ĩ arelatẽsi urbe croscũ pͥncipẽ siuis tra¬
boni operis studium ꝯdignam martyrii coro¬
nam ꝓmu̾it. Nam siquis ad eiꝰ limina egcotꝰ
aduerit: ĩde deo opitulante reu̾tit᷑ ꝯfortatꝰ.
Si m̾ore ꝑterritus: sc̃ martyris obtentu. ĩ de
redit exhilaratꝰ. Si cecꝰ. claudus. surd̃ mutꝰ
etiam ab adu̾sa ꝑte uexatꝰ aduen̾it: suam
ibi quisq medicinam ⁊ remedia pristina. sine
mora percipit oportuna. Int̾ cet̾a uirtut᷑ su¬
aꝵ ĩsignia multiplicia. mͣr ĩsuo nõie patit᷑
ĩpunitã fetre ꝑfidiã. Nam si intra sc̃pta ecc̃e

Expanded text:
firmandam praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsione capitis semetipsum peremit,ciis, damnata potius perseverat. Denique cum ipsius gladiator sacerdotis sacrum corpus truncavit in librum diLivor in libro certum beati martyris passionis indicium manifestat, et in nullo scripturae seriem legentibus perturconvictus in Arelatensis urbe Croscum principem suis traboni operis studium martyrii com. Nam si quis ad ejus limina aegrotus advenerit, inde Deo opitulante revertitur confortatus; si moerore perterritus, sancti martyris obtentu inde confestim redit exhilaratus; si caecus, claudus, surdus, mutus, ab adversa parte vexatus advenerit, suam quisque ibi medicinam et remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum insignia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiam. Nam si quis intra septa ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
cantũ sopore dep̃ssus uidit ĩ sompnis
qͣu iace̾t ĩ campo: et abstitissent ei duo
quidem utri inuestib alb̃ et eqͥs candi¬
dissimis residentes eũq iubentes hẽre
fiduciam: et diluculo armaremilites
aduictoriam. dicentes se illi ꝓsolatio
destinatos. Quoꝵ alt̾ se ioh̾em euuã¬
gelistam: alt̾ se philippum dicebat a¬
postolũ. Qua uisione ꝯperta neqͣquã
ab or̃one cessauit s lacrimas uberioreᷤ

Expanded text:
cantum sopore compressus, vidit in somnis, quasi jaceret in campo, et astarent ei duo quidam viri in vestibus albis, et equis candidissimis residentes, eumque jubentes habere fiduciam, et diluculo armare milites ad victoriam, dicebantque se pro solatio destinatos. Quorum alter Joannem evangelistam, alter se Philippum dicebat apostolum. Hac visione comperta nequaquam ab oratione cessavit, sed lacrymas uberiores
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur ualentinianus imperator ni¬
mia austeritate arbogastis magr̃i.
mlitum aduite tedium deductus: la¬
q̃o uitam finiuit. Eugenius arboga¬
stis tyrannizat. Corpora abachuc et
michee ꝓph̾aꝵ reuelantur. Didimꝰ abs
q oculis anno etatis. lxxuͦ. alexandrie

Expanded text:
tuor. Valentinianus imperator nimia austeritate Armogastis magistri militum ad vitae taedium perductus, laqueo vitam finivit. Eugenius auxilio Arbogastis tyrannizat. Corpora Abacuc et Micheae prophetarum revelantur. Didimus Ab Oculis anno aetatis 85o Alexandriae
Abbreviated transcription (Latin):
ad cyprũ: ferunt quidam hec
eum mandasse iohi. Spero qr non
morieris ep̃c. At ille remandauit¬
ei. Opero te ad tuam prĩam nõ re¬

Expanded text:
ad Cyprum, ferunt quidam haec eum mandasse Joanni: Spero quia non morieris episcopus. At ille remandavit: Spero te ad tuam patriam non re
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sc̃i ioh̾is baptiste miradis declarat᷑ apd̃ uͭͦ¬
bem gallie mauriennã de reliqͥs corꝑis ip̃iꝰ
scõbaptiste nimis deuota expetebat a d̾o̾ do¬
nari sibi aliqͥd de mẽbris eiꝰ. ⁊ in hac orandi ĩ stãtie¬
desperare: Ppã spem in d̾o ponens. Iurauit
se nõ manducaturam donec qd̾ petebat ac¬
die desuꝑ altari pollitem miri cãdoris appa¬
rere uidens: leta do nũ dei accepit. Ad qd̾ ad¬
orand̾ tres epĩ uẽientes. cũ de hoc scõ pigno¬
re ꝑtem elice uellent: tres sanguinis gut¬
tas ex eoftillare in lintheo supposito stupu¬
erunt et singłi singulas se merusse sũt
letati. Desid̾ius iennẽsis ep̃c cõsilio bru-¬
nich̾dis a th̾odorico rege lapidib obrutus
romane eccłe. Lx uiꝰ. possidet. Hic cõstitu¬
it scd̾am missã in clero. Hic ⁊̃ scd̾m ĩsti¬
mulieres suos ip̃i filios quocũq modo de
scõ lauachro susciperent: seꝑarentur ab in¬
maritalem dotem recipiat. ⁊ post expletũ

Expanded text:
men sancti Iohannis baptiste miraculis declaratur apud urbem Gallie Mauriennam de reliquiis corporis ipsancto baptiste nimis deuota expetebat a dnari sibi aliquid de membris ejus; et in hac orandi instadesperare, ipsa spem in Deo ponens juravit, se non manducaturam, donec quod petebat, acdie desuper altari pollicem miri candoris apparere videns, leta donum Dei accepit. Ad quod adorandum tres episcopi venientes, cum de hoc sancto pignore partem elicere vellent, tres sanguinis guttas ex eo stillare in linteo supposito stupuerunt, et singuli singulas se meruisse let. Desiderius Viennensis episcopus consilio Brunichildis a Theoderico rege lapidibus obrutus Romanae aecclesiae 65u s presidet. Hic constituit secundam missam in clero. Hic etiam secundum instimulieres suos ipsi filios quocumque modo de sancto lavacro susceperint, separentur ab inmaritalem dotem recipiat, et post expletum
Abbreviated transcription (Latin):
utilit̾ apponenda ẽ. Incetĩs aũt uiciis nicħ¬
humana cõsorcia obsunt: quin ĩmo ⁊̃ płmm̃
ꝯferũt his qui carere eis inu̾itate desiderãt.
qr freq̃ncia hoĩm mag̾ arguũt᷑. ⁊ dũ laces¬
sita crebriꝰ manifestant᷑. celeri medicin a

Expanded text:
utiliter adponenda. in ceteris autem uitiis utiliter adponenda. in ceteris autem uitiis humana consortia nihil obsunt, quin immo etiam plurimum conferunt his qui carere eis in ueritate desiderant, quia frequentia hominum magis arguuntur, et dum lacessita crebrius manifestantur, celeri medicina
Abbreviated transcription (Latin):
ornatꝰ. Ambientib aũt nob̾ ut de ĩpugna uͦ.¬
tõne uitiorum aliqua disputaret. qͥb ori¬
gines eoꝵ ⁊ cause manifestiꝰ pand̾e̾nt᷑. ita
exorsus ẽ. O cto st̃ pͥncipalia uicia: que
duo. Aut enim naturalia st̃ ut cast̾margi¬
a: aut exͣ naturã. ut philargiria. Efficien
doxia. Non nulla ꝯmotõnis sue causas ex¬
trĩsetus accipiunt: ut ẽ philargiria eti¬
ra. Alia uero intestinis monb excitant᷑.
b plurimũ ꝯfert: ut carnalium passioñ
ip̃as mat̾ias sibi primitꝰ subtrahant. qͥb
pot̾ uł occasio uł recordatõ ear̃dẽ passioñ
egrotanti ad huc anime generari. Nect̃e ẽ
enĩ ut morbo duplici: dupplex adhibeat᷑
curatõ. Nam corpori ne concupiscencia ĩ
effectũ tẽptet. ꝓrũꝑe: nc̃cario effigies et
mat̾ia eliciens subtrahenda ẽ. Et anime ni¬
chilominꝰ ne eam uł cogitatõne accipiat ⁊¬
ꝯcipiat attentior meditatõ sccipturaꝵ et
sollicitudo ꝑuigil ac remotõ solitudinis

Expanded text:
re. ambientibus enim nobis ut de inpugnatione uitiorum aliqua disputaret, quibus origines eorum et causae manifestius panderentur, ita exorsus est. Octo sunt principalia uitia quae duo. Aut enim naturalia sunt, ut gastrimargia; aut extra naturam, ut philargyria. Efficientdoxia: nonnulla commotionis suae causas extrinsecus accipiunt, ut est philargyria et ira; alia vero intestinis motibus excitantur, bus plurimum confert, ut harum carnalium passionum ipsas materias sibi primitus subtrahant, quibus potest uel occasio uel recordatio earundem passionum aegrotanti adhuc animae generari. necesse est enim ut morbo duplici duplex adhibeatur curatio. nam corpori, ne concupiscentia in effectum temptet prorumpere, necessario effigies et materia inliciens subtrahenda. est, et animae nihilominus, ne eam uel cogitatione concipiat, adtentior meditatio scripturarum et sollicitudo peruigil ac remotio solitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
opera mane exercenda ꝓcederet nz uesꝑe
domũ reu̾teret᷑ nisi in ecc̃a ꝓ cotidiane ui¬
te ꝯmeatu. largitori eius dõ grãs retuliss.
neq se unꝙͣ efructib suis aliquid usur¬
passe. nisi prius primitias eorũ ac decimas
obtulisset. Et nunꝙͣ se boues suos per a¬
liene messis transouxisse ꝯfinium nͥ eoꝵ
prius ora clausissz ue uł par dampni per
illud ꝙ tante gr̃e meritis ꝯferri poss. scis¬
citans scrutaret᷑. ille reuerencia tam sol¬
licite inquisitõnis astrictus. uxorem sepa¬
rentum ui ĩperioq ꝯpulsũ ꝯprofiteri
monachum ueslet ante duodecĩ ãnos
accepisse ꝯfessus est. ꝙͣ nemine enam
nunc ꝯscio sororis loco a se uirginẽ custo¬
diri. Quod fcm̃ ꝯaudisset senex: tãta
est ad miratõne permotus: ut coram
ip̃o publice proclantaret ñ ĩmerito de¬
monem qui se despexerat illuis ñ tolle¬
rasse presentiam. cuius ip̃e uirtutem

Expanded text:
opera mane exercenda procederet neque uespere opera mane exercenda procederet neque uespere domum reuerteretur, nisi in ecclesia pro cotidianae uitae commeatu largitori eius deo gratias rettulisset, neque se umquam de fructibus suis aliquid usurpasse, nisi prius deo primitias eorum ac decimas obtulisset, et numquam se boues suos per alienae messis transduxisse confinium, nisi eorum prius ora clausisset, ne uel parum damni per illud quod tantae gratiae meritis conferri posset, sciscitans scrutaretur, ille reuerentia tam sollicitae inquisitionis adstrictus uxorem se parentum ui imperioque conpulsum, cum profiteri monachum uellet, ante duodecim annos accepisse confessus est, quam nemine etiam nuncconscio sororis loco a se uirginem custodiri. quod factum cum audisset senex, tanta est admiratione permotus, ut coram ipso publice proclamaret non inmerito daemonem qui se despexerat illius non tolerasse praesentiam, cuius ipse uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
cesserant ꝑnitiosa ab aliis senciunt᷑. Nã
ut quedam exempli gr̃a ꝓferamꝰ quidam¬
ueniens ad p̃dc̃m senem hĩtu scłari. cũ ei qͣs¬
dam frugum suaꝵ pͥmicias detuliss. fero¬
cissimo q̃dam demonio arreptũ ibidẽ repꝑit.
Qui cum abb̃is iohannis obtestatõnes ac p̃¬
cepta despiciens testaret᷑ nũquam se ad il¬
lius imperiũ de corpore ꝙ obsederat migra¬
turũ. huĩ aduentu ꝑt̾ritꝰ ꝯreuerẽtissima
nominis illius inclamatõe discessit cuiꝰ
tam euicentẽ gr̾am senex ñ mediocrit᷑ ad¬
miratꝰ. eoꝙ amplius obstupescens ꝙ eũ
hĩtu cerneret scłari cepit ab eo uite ac pro
ẽẽ dixisset. beatus ioh̃es excellenciam uir¬
turis eius. ⁊ gr̃e mente pertractans. que¬
nam illi ẽẽt conu̾satio attentꝰ explora¬
bat. Ille se rusticum et cotidiano manu¬
um opere uictum q̃rere nec ullius boĩ ẽẽ
ꝯsciũ testabatur. nisi ꝙ iumꝙͣ añ ad ruriᷤᷤ

Expanded text:
cesserant perniciosa ab aliis sentiuntur. nam cesserant perniciosa ab aliis sentiuntur. nam ut quiddam exempli gratia ueniens ad praedictum senem habitu saeculari, cum ei quasdam frugum suarum primitias detulisset, ferocissimo quendam daemonio arreptum ibidem repperit. qui cum abbatis Iohannis obtestationes ac praecepta despiciens testaretur numquam se ad illius imperium de corpore quod obsederat migraturum, huius aduentu perterritus cum reuerentissima nominis illius inclamatione discessit cuius tam euidentem gratiam senex non mediocriter admiratus eoque amplius obstupescens, quod eum habitu cerneret saeculari, coepit ab eo uitae ae proesse dixisset, beatus Iobannes excellentiam uirtutis eius et gratiae mente pertractans quaenam illi esset conuersatio adtentius explorabat. ille se rusticum et cotidiano maauain opere uictum quaerere- nec ullius boni esse se conscium testabatur, nisi quod numquam ante ad ruris
Abbreviated transcription (Latin):
olent autemhii qui nec dum st̃ in
illa quam arripuerunt ꝓfessione
fundati ꝯaudierĩt quosdam indiuersis stu¬
diis ac uirtutib p̃dicari. ita eoꝵ laude succẽ¬
di. ut mutari eorum ꝓtinus gestiant disci¬
plinam. In quo irritos nccessario ĩpendit co¬
natꝰ humana fragilitas. Impossibile nãq
ẽ unũ eundẽq hoĩem simł uniu̾sis qͣs suꝑius
ꝯp̃hendi fulgere uirtutib. qͣs si quis nolu̾it
ꝑiter affectare. inidincidere eum necesse est.
ut dum om̃s seqͥtur. nulla integre ꝯseqͣtur.
mag̾q ex hac imitatõne ac uarietate dispẽ¬
dium capiat. ꝙͣ profectũ. Multis enĩ uiis
ad dm̃ tenditur. Et idõ unusquisq illam
quam semel arripuit inreuocabilicursus.
sui intentõne conficiat: ut sit inqualibet
ꝓfessione ꝓfectus. Absq illo namq dispẽ¬
dio quo feriri monachũ diximus. quimo¬
uilitate mentis ad studia cupit transire di¬
aliis p̃sumuntur exẽplo. et ea q̃ ñ nullis bñ

Expanded text:
olent enim hi qui necdum sunt in illa quam arripuerunt professione fundati, cum audierint quosdam in diversis studiis ac virtutibus praedicari, ita eorum laude succendi, ut imitari eorum protinus gestent disciplinam, in quo irritos necessario impendit conatus humana fragilitas. Impossibile namque est, unum eumdemque hominem simul universis quas superius comprehendi, fulgere virtutibus; quas si quis voluerit pariter affectare, in id incidere eum necessut dum omnes sequitur nullam integre consequatur magisque ex hac inmutatione ac uarietate dispendium capiat quam profectum. multis enim uiis ad deum tenditur, et ideo unusquisque illam quam semel arripuit inrenooabili cursus sui intentione conficiat, ut sit in qualibet professione perfectus. Absque illo namque dispendio, quo feriri monachum diximus qui mobilitate mentis ad studia cupit transire dialiis praesumuntur exemplo et quae nonnullis bene
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc fredegũdis memorartiũ suaꝵ in eb̾¬
auit duos pueros t̾uuanẽses dixitq eis. Itc
ad cuneũ sygiberti.⁊ assimilate ut eũ suꝑra
uos regẽ eleuare debeatis. ⁊ int̾ficite eũ. Si
euad̾e potueritis uiui. ego mirifice honora¬
bo uos et sobolem urãm. Si a̾. corrueritis ege
utraq ei latera feriunt. At ille uociferans

Expanded text:
Tunc Fredegundis memor artium suarum inebriavit duos pueros Tarwanenses, dixitque eis: Ite ad cuneum Sigiberti, et assimulate ut eum supra vos in regem elevare debeatis, eumque interficite. Si evaderitis vivi, ego mirifice honorabo vos, et sobolem vestram; si autem corrueritis, ego utraque ei latera feriunt. At ille vociferans
Abbreviated transcription (Latin):
exposita audissem ad sacram̃toꝵ al¬
iuudinẽ referebam. eoq michi illa
uenerabilior.⁊ sacro sancta fide dig¬
nior apparebat auctoritas: quo et
omnib ad legend̾ ẽẽt imꝓmptir et
secreti dignitatẽ intellectu ꝓfundio¬
re seruaret uerbis apertissimis. et hri¬
mllimo gr̃e loq̃ndi se cunctis prebẽs:
rui: et per angusta foramina paucoᷤᷤ
ad se traicer. Multo tñ plures ꝙͣ si nͨ
tanto apice auctoritatis emineret: nͨ
turbas gremio sce hunulitats hauri¬
ret. Cogitabam ħ ⁊ aderas mͥ suspira¬
bam et audiebas me: fluctuabam et
gubernabas me: Ibam ꝑ uiam scłi la¬
norib cõuigio: et tuirridebas. Pacie¬
bar ĩhis cupiditatib maximas dif¬
ficultates: te ꝓpicio tanto magis ꝙͣto
minus sinebas dulcesc̾e mͥ ꝙ ñ erastu

Expanded text:
exposita audissem, ad sacramentorum alexposita audissem, ad sacramentorum altitudinem referebam: eoque mihi illa venerabilior et sacrosancta fide dignior apparebat auctoritas, quo et omnibus ad legendum esset in promptu, et secreti sui dignitatem in intellectu profundiore servaret; verbis apertissimis et humillimo genere loquendi se cunctis praebens, ulari sinu, et per angusta foramina paucos ad te trajiceret, multo tamen plures, quam si nec tanto apice auctoritatis emineret, nec turbas gremio sanctae humilitatis hauriret. Cogitabam haec, et aderas mihi; suspirabam, et audiebas me: fluctuabam, et gubernabas me; ibam per viam saeculi lalucris, conjugio; et tu irridebas. Patiebar in eis cupiditatibus amarissimas difficultates, te propitio tanto magis, quanto minus sinebas mihi dulcescere quod non eras tu
Abbreviated transcription (Latin):
tissima ꝑtractans. ⁊ ꝯponens corme¬
um: considerãti ꝙͣ inumerabilia crede
sem. sic̃ tam multa in hystoria gẽciũ
uita oĩo nicħ ag̾emus: postremo ꝙͣ
in cõcusse fixũ fide retinerem de quib
ꝑentib ornus fuissẽ ꝙ scire ñ possem
derent libris tuis quos tanta fere cũc
tis gentib auctoritate fundasti. s qͥ
noncred̾e̾nt ẽẽ culpandos. nec audt̃¬
endos ẽẽ siqui forte michi dic̾e̾nt. Unde
maxime credendũ erat. qm̃ nlła pu¬
gnatitas calũpniosaꝵ q̃stionũ ꝑ tam
multa q̃ leg̾am interse ꝯfligenciũ
ñ cred̾em te ẽẽ quicqͥd ẽẽ. posses. ꝙ ego
nescirẽ. aut administratd̃em. perum
hũanaꝵ ad te ꝑtin̾e. S id credebam aliqũ ro
te: et curam nr̃i gere̾. etiam si ignora¬
bam uł qͥd senciendũ eẽt de sb̾a tua:
sanctax litt̾aꝵ: iam cred̾e̾ ceꝑam nlło
modo te fuisse tributurũ tam excel¬
lentẽ illisccipture ꝑ om̃s iam t̾ras
fendere. ꝯmulta ex eis probabiliter

Expanded text:
issima pertractans et conponens cor meum, consideranti, quam innumerabilia credersem, sicut tam multa in historia gentium,uita\'i nihil ageremus, postremo quam inconcusse fixum fide retinerem, de quibus parentibus ortus essem, quod scire non possem,derent libris tuis, quos tanta in omnibus fere gentibus auctoritate fundasti, sed qui non crederent esse culpandos nec audiendos esse, si qui forte mihi dicerent: unde maxime credendum erat, quoniam nulla pugnacitas calumniosarum quaestionum per tam multa quae legeram inter se confligentium non crederem, te esse quidquid esses quod ego nescirem; aut administrationem rerum humanarum ad te pertinere. 8. Sed id credebam aliquando te, et curam nostri gerere; etiamsi ignorabam vel quid sentiendum esset de substantia tua, sanctarum Litterarum, jam credere coeperam nullo modo te fuisse tributurum tam excellentem illi Scripturae per omnes jam terras fendere, cum multa ex eis probabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
liquid se melius hĩturam. Uersa et re¬
uecsa intergum et inlat̾a et inuẽtrẽ
⁊dura st̃ oĩa: et tusolus requies. Et
consolaris nos: et dicis. Cur rite ego
feram: et ego ibi perducam. am̃.¬

Expanded text:
aliquid melius habituram! uersa et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia, et tu solus requies. et consolaris et dicis: "currite, ego feram et ego perducam
Abbreviated transcription (Latin):
me a quadrupedib ⁊ uolatilib celr
Sapienciorẽ me feceras. ⁊ ãbulabã
per tenebras. ⁊ lubrĩcũ. Et q̃rebãte
foris ame. et nõ inuenielam dm̃ cor¬
dis mei: et uen̾am inprofund̾ ma¬
ris et diffidebam et desperabam de ĩ¬
uentõne ueri. Sanari credendo po
solet ut malũmedicũ ex ꝑtꝰ. etiam
bono se timeat. ꝯmitt̾e: ita erat ua¬
litudo anime mee. q̃ utiq nisi credẽ¬
do sanari ñ poterat. Et ue falsa cre¬
d̾et: curari recusabat resistens ma¬
nib tuis: qui medicam̃ta fidei ꝯfe¬
cisti. et sꝑsisti suꝑ morbos orb̾ t̾raꝵ.¬

Expanded text:
upedibus et uolatilibus caeli? sapientiorem me feceras, et ambulabam per tenebras et lubricum et quaerebam te foris a me et non inueniebam deum cordis mei; et ueneram in profundum maris et diffidebam et desperabam de inuentione ueri. solet, ut malum medicum expertus etiam bono timeat se conmittere, ita erat ualetudo animae meae, quae utique nisi credendo sanari non poterat et, ne falsa crederet, curari recusabat, resistens manibus tuis, qui medicamenta fidei confecisti et sparsisti super morbos orbis ter
Abbreviated transcription (Latin):
presenti pret̾itos circuitꝰ ecroris
mei: et ĩmolare tͥ hostiam iubilatõis.
Quid. ni. ego sum mͥ sinete nisi dux in
p̃ceps aut quid sum ꝯmichi bene ẽ nisi
suggẽs lac tuũ fruẽs te cibo qui ñ corrũ
aũt ĩfirmi et ĩ opes ꝯfiteamͣ t̾. Compara¬

Expanded text:
praeteritos circuitus erroris mei, et immolare tibi hostiam jubilationis. Quid enim sum ego mihi sine te, nisi dux in praeceps? Aut quid sum cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum; aut fruens te cibo qui non corrumautem infirmi et inopes confiteamur tibi. CA