comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am uidiego hoiez
qui graniter den¬
sium labore dolens accep¬
ta de hoc ligno a sacerdote
particula statim ut dente
tetigit dolore pristino cti¬
rt Sed nec illud silen¬
dum putaii: ꝙ reliquie
eus ab ucendio hostili¬
tatis erepte. aquodam
homine ĩlemouicinum
delate sunt Qui cum se¬
pus ad moncretur per
iusum ut casdem aridio
abbati defferret: nec iussi¬
oneni impleret. ip̃e cum
conuge et om̃i familia
egrotare cepit Tunc ne¬
cessitate cõpulsus: ut eas
iirosancto detulit. mox
sanitati restitutus ab¬

Expanded text:
am vidi ego hominem, qui, graviter dentium dolore laborans, accepta de hoc ligno a sacerdote particula, statim ut dentem attigit, dolore protinus caruit. Sed nec illud silendum putavi, quod reliquiae ejus ab incendio hostilitatis ereptae, a quodam homine in Lemovicinum delatae sunt. Qui cum saepius admoneretur per visum, ut easdem Aredio abbati deferret, nec jussionem impleret, ipse cum conjuge et omni familia aegrotare coepit. Tunc necessitate compulsus, ut eas viro sancto detulit, mox sanitati restitutus ab
Abbreviated transcription (Latin):
uẽrẽtes dominum
comprehendere prĩ¬
cipes sacerdotum et scribe
cuuerunt populum: atz
ideo quod per se non pote¬
rant. presidis manibus
efficere temptabant. ut
uelut ipsi amorte eus
iuderentur ĩmunes Nuꝑ
enun subcesarc augusto
uidea subiecta romanis
quaudo intoto orbe cele
daria facta fuerat. erat
in populo magua cedi¬
cio dicentibus aliis pro
securitate. et quiete qui
pro om̃ib militarent:
debere tributa persoli
Phariseis uero qui sibi
applaudebant de iusticia
econtra reuittentibus.
non debere ppłi dei qui
decimas solueret: pruni¬
tiuas daret. et cetera que
mains legibus subiace¬
adeo inualuit:
ut post domini passionẽ
insistentibus sibi romaĩs
patriam. gentem et regnũ
nobile illud cum sua reli¬
gione templum ĩmo ip̃¬
sam lucem perdere ꝙͣ tri¬
buta reddere maluerunt
Et interrogauerũt eum
dicentes slagister scimꝰ

Expanded text:
uaerentes Dominum comprehendere principes sacerdotum et scribae, timuerunt populum, atque ideo quod per se non poterant, praesidis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est diaria facta fuerat: et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero qui sibi applaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitias daret, et caetera quae manis legibus subjacefomes invaluit, ut post Domini resurrectionem, insistentpatriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus
Abbreviated transcription (Latin):
Ron enun respicis perso¬
nam hoũn Dic ergo no¬
bis: quid tibi iudetur. Li¬
cet censumdari cesarian ñ:¬
sanda et fraudulẽ i¬
ta interrogacio Il¬
luc prouocat respondẽtẽ:
ut magis deum ꝙͣ cesa¬
rem timeant. et dicant
non debere tributa per¬
solui: ut statun audien¬
tes ministri presidis qui
iuxta alios euanglistaᷤᷤ
affuisse leguntur sedici¬
onis contra romanos
principem teneant Con¬
siderans autem dolumil¬
lorum ih̾us: dixit ad eos
Quid me temptatis ypo¬
crite: Ostendite michi
denarium: Cuius habet
imaginem et superscrip¬
cionem: Sapiencia sẽꝑ
sapienter agit: ut sius po¬
tissimũ temptatores ser¬
monibus confutẽtur

Expanded text:
enim respicis personam hominum. Dic ergo nobis: quid tibi videtur, licet censum dari Caesari, an nonBlanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem? Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur
Abbreviated transcription (Latin):
tuume alus meos diri¬
gesctundum eloquiũ tuum.
et non dominetur mei ois
illumina supet seruũ tuum.
et doce me iustificatioẽs tuas.
xitus aquarũ deduxer̃t
cculi inei: quia non custodit¬
runt legem tuam. Sade:
ustus es donune: et ret¬
tum idicium tuum.
Mandasti iustitiam tefti¬
mona tua et uitatem tuã
nunis. ¶Libescere me ferit
zelus meus: quia obliti sunt

Expanded text:
tuum . Gressus meos dirige secundum eloquium tuum, et non dominetur mei omnis illumina super servum et doce me iustificationes tuas exitus aquarum deduxerunt oculi mei quia non custodierunt legem tuam sade iustus es Domine et rectum iudicium tuum mandasti iustitiam testimonia tua et veritatem tuam nimis tabescere me fecit zelus meus quia obliti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ed magis tante rei
sacramentum adiu¬
dicium sibi manducat et
bibit. qui in mundus pre¬
suunit ad xp̃i accedere sacra¬
menta que alius non di¬
gne sumit inisi qui mundꝰ
est dequibus dicitur Beati
mundo corde: quomam ip¬
si deun uidebunt Sicut
me misit inquit iuens
pater: et ego nino pp̃ patrẽ
Et qui manducat me: et
ipse uiuet p̃p̃ me Non crũ fi¬
lius participacione patris
fit melior: qui est patrs
natus equalis. sicut parti¬
cipacione filii per unitatẽ
corꝑis et sanguinis Quã
illa manducacio potacio¬

Expanded text:
ed magis tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducat et bibit, qui immundus praesumpsit ad Christi accedere sacramenta, quae alius nemo digne sumit, nisi qui mundus est, de quibus dicitur: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » « Sicut me misit, inquit, vivens Pater, et ego vivo propter Patrem. et qui manducat me, et ipse vivet propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis; sicut participatione Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatio
Abbreviated transcription (Latin):
diuin ¶ Nauferas piticu¬
la sordes q̃ mentis ab lucis
amur crimina ¶ens et¬
ce torpet impiu quam culpa
mordet noxia ob̾siura gessit
tollere et te redemptor quere.¬
pelle tu caliginem in¬
frnietus quã maxĩe ut in be¬
ato gaudeat se collocati luĩt¬

Expanded text:
 auferas piacula Sordesque mentis abluas, antur crimina. Mens ecce torpet impia Quam culpa mordet noxia, Obscura gestit tollere, Et te, Redemptor, quaerere. Repelle tu caliginem Intrinsecus quam maxime, Ut in beato gaudeat Se collocari lu
Abbreviated transcription (Latin):
einqz iam exponit
quomodo id fiat qd̃
loquitur. et quid sit man¬
ducare corpus eius et san¬
guiem bibere Et qui mã¬
ducat meam sarnem: et
bibit meum saguinem:
in me manet et ego meo
Hoc est ergo manducare
illam escam: et illum potũ
lum manentem in se ha¬
bere Et perhoc qui non ma¬
net ĩ xp̃o. et inquo non ma¬
net xpistus: proculdubio
non manducat sp̃ualiter
euis carnem licet carnalitͤ
et iusibiliter premat denti¬
bus sacramenta corporis ⁊
sanguinis xpisti Rensoꝵ¬

Expanded text:
e jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus et sanguinem bibere: Et qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem in me manet et ego in eo. Hoc est ergo manducare illam escam, et illum biberelum manentem in se habere, ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio non manducat spiritalem ejus carnem, licet carnaliter et visibiliter premat dentibus sacramentum corporis et sanguinis Christi, s
Abbreviated transcription (Latin):
domini uirtutũ in cucta¬
te dei nostri: deus fundaiit
cam in eternum. Susce
sic et laus lua in fies f̾re:
istitia ꝑlena et dextera
it exultent filie inde. ꝓptex

Expanded text:
Domini virtutum, in civitate Dei nostri, Deus fundavit eam in aeternum. Suscepsic et laus tua in fines terrae, justitia plena est dextera et exsultent filiae Judae, propter
Abbreviated transcription (Latin):
otidie eucharistie¬
ccõmunionem ac¬
cipere: nec laudo nec i¬
turo Om̃ibus tam̃ dm̃¬
cis diebus cõmunicand̃
hortor Si tamen niens
in effectu peccandi est: gͥ¬
uari magis dico encharĩ¬
stic pecepcionem quã paci¬
ficari Et ideo qmͣiuis quis
peccato mordeatur: peccã¬
di tamen decetero non ha¬
beat uoluntatem: cõmu¬
nicaturus satisfaciat la¬
crimis et oraciomibus. ⁊
confidens de domin mi¬
seracione acredat ad en¬
charistiam in trepidus ⁊¬

Expanded text:
otidie eucharistiacommunionem accipere nec laudo, nec vitupero, omnibus tamen diebus Dominicis communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, communicaturus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini misericordia accedat ad eucharistiam intrepidus
Abbreviated transcription (Latin):
raretur: uenit paulus ia
nius clausis. stetit qz an¬
te neronem: et ait. Ocesar¬
nero. ecce ego paulus: eter
ni regis et inuicti miles.
Trel nunc crede quia non
sum mortuus: sed uiuo

Expanded text:
ueretur, uenit Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. Vel nunc crede quia non sum mortuus, sed uiuo
Abbreviated transcription (Latin):
eius precisũ fuit:
ihesu xp̃i. clara uoce perso¬
.nuit. Statimq de corpo¬
re cius unda lactis in ue-¬
stimenta militis exiliuit:
Tanta etiam lucis ĩmien¬
sitas et odoris suauitas
um oculi splendorem il¬
lum suffare. et humana
lingua narrare nequiue¬

Expanded text:
e praecisum fuit, Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas um oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narrare nequive
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur austregisi¬
lus natus agu¬
dino patre: bĩtu¬
rice cui tatis indigena fu¬
it. Parentum quidem cla-¬
ra progenies. tamen opu¬
lentia rerum nec multum
diues nec indigens: s suf¬
ficiens erat ex omnib recũ
quio gloriosi regis gunt
uniuersis cõmilitonib a¬
mantissimus. Tunc uero¬
iam in seculari habitu ele
sime insistebat: et ad cele¬
stem patriam ieffabili
desideno anhelabat. Lcõ ñ¬
liquando cepit a
parentib cogi: ut
uxorem ducet. Ille amore
pudicicie. casus et molesti¬
as nuptiarum deuitans:
differebat nuptias dicens.
In hac causa operienda est
uoluntas dei et potestas:
quia dubium est bonam
an malai ducam. Si uo¬
nam.: tueo perdẽ. Si ma¬
lant: timeo ne possim ca¬

Expanded text:
gitur Anstrigisilus natus Augino patre Bituricae civitatis indigena fuit. Parentum quidem clara proienies, tamen opulentia rerum nec multum dives nec indigens, sed sufficiens erat ex omnibus rerumquio gloriosi regis Guntcuniversis commilitonibus amantissimus, in iam in seculari abitu elemsime insistebat et ad caelestem patriam ineffabili desiderio anelabat. Iam liquando coepit a parentibus cogi, ut uxorem duceret. Ille amore pudicitiae casus et molestias nuptiarum devitans, differebat nuptias, dicebat: 'In hac causa opperienda est Domini voluntas et potestas, quia dubium est, bonam an malam ducam. Si bonam, timeo perdere; si malam, timeo, non possim ca
Abbreviated transcription (Latin):
sionem et somnũ diuini
uecatione ad sacerdotale
officiũ se prouocari iam
extũc confirata est ĩ ip̃o
et de nuptiis ultra cessaint
cogitare quid aget. Lc̃o m̃

Expanded text:
sionem et somnium vocatione ad sacerdotale officium se provocari. Cumextunc confirmata est in ipso et de nuptiis ultra cessavit cogitare quid ageret. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
pprobate con¬
suetudunis
est apud xp̃i
trum dies natalicios obser¬
uare diligenter. et tunc pre¬
cipue iurtutes eoꝵ assigna¬
tas literis mecͣca recitar add̃i
laudem excuius munere st̃
et ad instrumenta minoꝵ
Inter omnes autem san¬
ctos memoria beatissime
uirgus eo frequẽcius a¬
gitur atq festuius: quo
maiorem gr̃am apud do¬
minũ creditur inuenisse

Expanded text:
pprobatae consuetudinis est apud Christrum dies natalitios observare diligenter, et praecipue virtutes eorum assignatas litteris in Ecclesia recitare ad laudem Dei, ex cujus munere sunt, et ad instrumenta minorum. Inter omnes sanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse.
Abbreviated transcription (Latin):
rbanus cuus
romanus. ge¬
nere nobilis
s sanctitate nobilior. ab
infantia xp̃ianus. uirtute
abstinentie. et castitatis or¬
⁊ natus: successit scõ calixto
pape. persecutione xp̃ianoꝵ¬
de adhuc crudeliter seiuente.
Cuius dignitatis officiũ.
opimus uitutum studis
adornans. multociens dã¬
pnabatur ex urbe: s a fideli¬
bus clam retractus. tercio
ab urbe miliario cõueniẽ¬
tibus ad se populis. ꝯtinue
predicauit. Interea urbe di¬
uersis imperatoꝵ successio¬
nibus uariata. alexander
quam origenes conu̾terat.
dem consensit: nec tamen
edictis censuit. Lectio nĩ¬

Expanded text:
rbanus ciuis Romanus, genere nobilis, sed sanctitate nobilior, ab infantia christianus, uirtute abstinentie et castitatis ornatus, successit sancto Calixto pape, persecutione christianorum adhuc crudeliter seuiente. Cuius dignitatis officium optimis uirtutum studiis adornans, pnabatur ex urbe, sed a fidelibus clam retractus in tertio ab urbe miliario confluentibus ad se populis continue predicabat. Interea urbe diuersis imperatorum successionibus uariata Alexander m Origenes conuerterat dem assensit, non tamen edictis censuit. Vn
Abbreviated transcription (Latin):
nulla sunt. que tẽ¬
poraliter curiunt finis
enim temporalium ostẽ¬
dit. quia nichil sit qd̃ trã¬
sire potest Casus reꝵ indi¬
cat: quia res transiens et
cum stare uidetur Hec igit᷑
uobiscum agite: hec in mẽ¬
te sedula cogitacione uer¬
to corde tendamus Lc̃o nͣ¬

Expanded text:
nulla sunt quae temporaliter currunt, finis enim temporalium ostendit quia nihil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione verto corde tendamus,
Abbreviated transcription (Latin):
st autem haud pro¬
cul ab urbis mu
ro pancracius martir: ual¬
de in periuris ultor. Ad hu¬
ius sepulchrum. si cuiusꝙͣ
mens insana. iuramentũ
mane proferre uoluerit:
cellos qui sub arcu haberi¬
tur. ubi clericoꝵ psallentiũ
stare mos est. accedat: aut
arripitur a demone. aut
cadens in pauimẽto amit
ut ueram cognoscat:nõ
aliter nisi ad huius basi¬
licam destitit. Nam ferunt
plerosq iuxta basilicas a¬
postoloꝵ siue aliorũ mar¬
tnũ cõmanentes. nõ alibi
pro hac necessitate: nisi tẽ¬
dant: aut pro fallacia iudi¬
ciũ martiis bĩ expenantur.

Expanded text:
st etiam haud procul ab hujus urbis muro et Pancratius martyr, valde in perjuris ultor . Ad cujus sepulcrum, si cujusquam mens insana juramentum inane proferre voluerit, usque ad cancellos qui sub arcu habentur, ubi clericorum psallentium stare mos est, accedat, statim aut arripitur a daemone, aut cadens in pavimento amittut verum cognoscat, non aliter nisi ad hujus basilicam destinat. Nam ferunt plerosque juxta basilicas apostolorum sive aliorum martyrum commanentes, non alibi pro hac necessitate nisi temdant, aut pro fallacia judicium martyris beati experiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩt. de plenitudine aius
accepimus. Quid est nos
omnes: Prophete. prĩarche.
apostoli: quotquot sãcti.
et ante incarnationem
premissi: uel ab ĩcarnato
missi. Si ergo oms nos de
plenitudine cius accepimꝰ.
nos uasa sumus: ille fonᷤ
homo. ut exaltetur deus:
dixit. Illum oportet cresc̃e:
me autgn minui.¬

Expanded text:
nes de plenitudine ejus accepimus . Quid est, Nos omnes? Ergo Prophetae, Patriarchae, Apostoli, quotquot sancti, et ante incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa sumus, ille fons homo, et exaltetur Deus, dixit, Illum oportet crescere, me autem minui
Abbreviated transcription (Latin):
que ignoramus quo
ammo fiant:quia ⁊ bo¬
no ⁊ malo fieripossunt
de quibus temerarium
est iudicare: maxime
ut condampnemus

Expanded text:
quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus
Abbreviated transcription (Latin):
cuns barbaris cunctisq ad¬
mirantibus linguiᷤ locunt᷑
omnibus. Ludẽa tunc in¬
credula ne xana torno sp̃u
ructare musti crapulam a¬
lumpnos xp̃i concrepat
signis et urtutibus occurrit
et docet petrus falso ᷤᷤ probauit
perfidos iohelis testimonio

Expanded text:
tisque admirantibus Linguis loquuntur omnium. Judaea tunc incredula, Vesana torvo spiritu, Ructare musti crapulam Alumnos Christi concrepat. Sed signis et virtutibus Occurrit et docet Petrus, Falsa profari perfidos Joelis testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
e ĩsto quoq uent̾s
agro: patriarcha y¬
scac longe odorans aiebat
dicens Ecce odor filii mei: si¬
cut odor agri plem cui bene¬
dixit domnnus Qm̃ius pu¬
tent parumi intelligentes
ꝙ priores sancti mĩnus de
xpisto intellexerunt miste¬
rium incarnacionis: cũ ⁊
ipsi eadem saluati sint gra¬
cia unde constat tempus
non p̾uidicasse sacraniẽ¬
tum uniti hominis ac dei:
ita ut iam esset in illo ꝑ
unitatem persone abini¬
cio scl̃i qui necdum erat
natus de maria uirgine
quod multis scripturaꝵ
declaratur indiciis

Expanded text:
e isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis
Abbreviated transcription (Latin):
crito interrogati
tacent: qui cõntra
se dictum quicquid dixc¬
rint uident nam si licet
sabbo curare. quere sul¬
natorem an curet obser¬
uant: Si non licet qua¬
re ipso sabbõ pcor⁊ curãt
ipse uero apprebensum:

Expanded text:
rito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum
Abbreviated transcription (Latin):
q ydropicum ammali
quod cecidit in puteum
comparauit. humore
enun laborabat Sicut
illam mulierẽ qm decẽ
et octo annus alligatã
dixerat et ab eadem al¬
ligacione soluebat cõ¬
parauit iumerto: quod
soluitur et ad aquam

Expanded text:
que hydropicum animali, quod cecidit in puteum, comparavit, humore enim laborabat, sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerant, et ab eadem alligatione solvebat. Comparavit jumento, quod solvitur, ut ad aquam
Abbreviated transcription (Latin):
manducare panem ⁊ ip̃i
obseruabant eum et ecce
homo quidam ydropicuᷤ.
dropis morbus ab
aquoso humore no¬
sabulum trahit Grece cĩ
autem humor subcutancꝰ
de incio uesice natus cum
inflacione urgente et an¬
helitu fetido proprium est
ydropici: quantomagis
habundat humore mor¬
dinato tanto amplius
sitire Et ideo recte comꝑatͦ
copiosior est diuiciis qui¬
bus non bene utitur: tãto
ardencius talia concupi¬

Expanded text:
 ipsi observabant eum, et ecce homo quidam hydropicus dropis morbus, ab aquoso humore vocabulum trahit. Graece enim autem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatest copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupi
Abbreviated transcription (Latin):
tus sui omme cor patet
tomins uoluntas lo-¬
quitur et quem nullum latet
secretum ꝓurifica per infusio¬
nem sancti spiritus cogitatões
cordis nostri. ut te perfate di¬
ligere et digne laudare me¬
reamur. Per. Oratio

Expanded text:
eus cui omne cor patet, et omnis voluntas loquitur, et quem nullum latet secretum purifica per infusionem sancti Spiritus, cogitationes cordis nostri, ut perfecte te diligere, et digne laudari mereamur. Per Do
Abbreviated transcription (Latin):
dio itiiere eoꝵ in si¬
dias incurrisset et ꝑuasũ
cum om̃ibus illi comitãti¬
bus sublatis aĩalib et reb
iniuriis et cede eum grauis¬
sima infecissent de qua re
it Et p̾ceptum est cuspinus
qui isdem donatista inca¬
lamensi cuutate et regione
episcopus fuit predicator
scilicet et multi temporis
edoctus ad multam teneri
auariciam publitis legib
contra hereticos constitutã
qui resultans legibus pͥ¬
sentatus ¶e deum ¶ Ad

Expanded text:
dio itinere eorum insidio itinere eorum insidias incurrisset, et pervasum cum omnibus illi comitantibus, sublatis animalibus et rebus, injuriis et caede eum gravissima affecissent. De qua re,it. Et praeceptus est Crispinus, qui eisdem Donatistis in Calamensi civitate et regione episcopus fuit, praedicatus scilicet et multi temporis, et doctus ad mulctam teneri aurariam publicis legibus contra haereticos constitutam. Qui resultans legibus praesentatus cum apud
Abbreviated transcription (Latin):
et tabescebat
erui autem dei ut
dictum est cum hii
rant pacem erant pa¬
cifici: et cum loquerentur
de bellabantur gratis abeis
Aliquociens uero uias ar
dum forte iret ragatus ad
iusitandas instruendas
et exhortandas catholicas
plebes qd̃ etiam frequẽtis¬
sime faciebat Lectio uiĩ¬
t aliqndo contigit
ut illis subcenturi¬
atis actenus perderent cap¬
cionem euenit enĩ quidẽ¬
dei prouidencia seductoris
hominis errore ut ꝑaliã
iuam cum sius comitib
sacerdos quo tendebat per
cias egisset: et oĩno suo
more illi nec laicis nec cle¬
ricis pepercerunt sicut pu¬
blica contestãtur gesta uni¬
nterea silendum
non est ꝙ ad laudẽ
dei ꝑ illius tam egregii in
ect̃a uiri. studium doni¬
q dei zelum adu̾sus pre¬
dicatores rebatizatores
donatistas gestum et per¬
fectum est Cum forte unũ
ex hiis quos de suo mona¬
ꝑtinentem camensis eccͣe¬
iusitaret et que didicerat
pro pace ecͣce contra illam
heresim predicaret Lc̃o ix¬
actum est ut in me¬

Expanded text:
et tabescebat : servi autem Dei, ut dictum est, cum his qui oderant pacem, erant pacifici; et cum loquerentur, debellabantur gratis ab eisAliquoties vero etiam vias armdum forte iret rogatus ad visitandas, instruendas et exhortandas catholicas plebes; quod ipse frequentissime faciebat. Et aando contigit, ut illi succenturiati hactenus perderent captionem: evenit enim Dei quidem providentia, sed ducatoris hominis errore, ut per aliam viam cum suis comitibus, sacerdos quo tendebat venitias egisset, omnino suo more illi nec laicis nec clericis pepercerunt, sicut publica contestantur gesta. Inter ea silendum non est, quod ad laudem Dei per illius tam egregii in Ecclesia viri studium domusque Dei zelum adversus praedictos rebaptizatores Donatistas gestum et perfectum est. Cum forte unus ex iis quos de suo monaertinentem Calamensis Ecclevisitaret, et quae didicerat pro pace Ecclesiae contra illam haeresim praedicaret, factum est ut me
Abbreviated transcription (Latin):
pait docili quoq puerog¬
cia dei non deffint: iutam
cius om̃e morum honesta¬
amiãq foris scincil¬
labat indiciis: intꝰ¬
incensa lampada caritatis

Expanded text:
 docili quoque puero gratia Dei non defuit, vitam ejus omni morum honestaamque foris scintillabat indiciis, succensa velut lampas charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
eius in pauperem respiciũt.
insidiatur in abscondito qͣ¬
si leo in spelunta sui
lidiatur ut rapiat paupaem:
rapere pauperem dum attra¬
hit tum In baquro suo
humilitibit eum: inclinaibͭ.
se et cadet cum dominatus
fuerit pauparum. ixit e¬
nim in corde suo obliius est
dens: auertit faciem suam
ne uideat infinem ECtur¬

Expanded text:
piciunt, insidiatur in abscondito quasi leo in spelunca sua. Insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum. In laqueo suo humiliavit eum, inclinavit se et cadet cum dominatus fuerit pauperem. Dixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat in
Abbreviated transcription (Latin):
intenogant filios honunũ
omius interrogat in¬
tum it imꝑium: qui autẽ
diligit miquitatem odit
ammam suani Oluet
super petratores li q̃ucos:i¬
gns sulphur et spiritus pro¬
ellarum pars calitis corũ.
omiam iustus dus
et iusticias dilexit: cquita¬
tem uidit uultus tius:

Expanded text:
t filios hominum Dominus interrogat iustum et impium qui autem diligit iniquitatem odit animam suam pluet super peccatores laqueos ignis et sulphur et spiritus procellarum pars calicis eorum quoniam iustus Dominus %et; iustitias dilexit aequitatem vidit vultus eius
Abbreviated transcription (Latin):
crum sub figura an
sub ueritate hoc mi¬
sticum calicis sacramentũ
fiat ueritas ait Caro mea
uere est cibus: et sanguis
meus uere est potus Alioqͥn
quomodo magnũ erit pa¬
nis quem ego dabo caro me¬
a est pro mundi uita: nisi
nera sit caro: Sed quia xͣ¬
num in nusterio. uere car¬
nem suam et sanguinem
suum. consecracione sp̃s
sancti potencialiter creari
et cotidie pro mundi iu¬
ta mistice in molari: ut
ita per cumdẽ ex substã¬
cia panis et uim nuistice
idem corpus x consecret᷑¬

Expanded text:
rum sub figura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit caro? Sed quia Chnum in mysterio vere carnem suam et sanguinem suum consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut,ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecret
Abbreviated transcription (Latin):
profert uerba sua dicens
Tsq quo pariuili diligi¬
tis infanciam et stulti ea
que sibi sunt noxia cupi¬
ent. et inprudentes odibũt
scienciam: Conu̾tinim
ad correpcionem incam
En proferam uobis sp̃m
meum: et ostendamuer¬
ba meci Quia nocani et re¬
mustis: extendi manum
meam. et non fuit qui a¬
spiceret desperistis omne
consiluim meum: et intre¬
paciones meas neglexistiᷤ¬

Expanded text:
fert verba sua dicens usquequo parvuli diligitis infantiam et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt et inprudentes odibunt scientiam convertimini ad correptionem meam en proferam vobis spiritum meum et ostendam verba mea quia vocavi et rennuistis extendi manum meam et non fuit qui aspiceret despexistis omne consilium meum et increpationes meas neglexisti
Abbreviated transcription (Latin):
teritus quasi tempestas ĩ¬
grerit quando uenerit
super nos tribulacio et
angustia Tunc in nocab̾t
me et non exaudiam ma¬
ne consurgent et non in¬
uement me: eoq exosã
habuerint disciplinam
et tunorem dñi non su¬
sceperint: nec ad qeuerĩt
consilio meo et detraxerĩt
irum celi circunu so R¬
la et in fluctibus maris am¬
bulani in omni gente ⁊ in oi
populo primatum tenui Su¬
perborum et sublimium col¬
la propria uirtute calcai
et thronus meus in columpna

Expanded text:
teritus quasi tempestas ingruerit: quando venerit super vos tribulatio et angustia: tunc invocabunt me et non exaudiam. Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint rum coeli circuivi sola, et in fluctibus maris ambulavi. In omni gente et in omni populo primatum tenui, superborum et sublimium colla propria virtute calcavi. et thronus meus in col
Abbreviated transcription (Latin):
õmedent igitur
fructus uite sue: su¬
isq consiliis saturabũtͦ
Aduersio paruulor inter¬
ficiet eos: et prospitas stul¬
torum perdet illos Qui an¬
tem me audierit absqz t̾¬
rore requiescet: et haburi¬
dancia perfruetur moloꝵ
timore sublato ffili mi si
susceperis sermonenes me¬
os. ⁊ mandata mea abscõ¬
deris penes te ut audiat sa

Expanded text:
omedent igitur fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos: Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te, ut
Abbreviated transcription (Latin):
enatam monilibus fi
beatissimam predicauerunt
dicentes unguentum effusũ¬
nomen tuum ualstitit regi¬
na a dextris tuis inuestitu de

Expanded text:
natam in monilibus filbeatissimam praedicaverunt dicentes, unguentum effusunomen tuum. Vers. Adfuit regina a d
Abbreviated transcription (Latin):
dictione. ¶rstus dominꝰ
in omib uiis suis: ⁊ scts̃
in omnibus opetibus suis
rope est dominus oĩbz
nocantibus eum: omnibz
inuecantib eum in u̾tate¬
Cgluntatem timentiũ
se faciet et deprecationem
corum exaudiet et soluos
faciet eos. ¶ustodit dñs
omnes uiligentes se: et õs
peccatores disperdet ¶Au

Expanded text:
ne. Justus Dominus in omnibus viis suis, et sanctus in omnibus operibus suis. Prope est Dominus omnibus invocantibus eum, omnibus invocantibus eum in veritateVoluntatem timentium se faciet, et deprecationem eorum exaudiet et salvos faciet eos. Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa et ad intelligendũ
deum deuisibilibus ad¬
mouent humanã men¬
tem Quia non eĩ ille est
talis substancia que
racula eius quibus tot̾
mundũ regit uniu̾sam¬
q creaturam ad mini¬
strat assidintate iulue¬
runt: ita ut pene nemo
dignetur attendere oꝑa
dei mira et stupenda in
quolibet seminus grano.
secundum ip̃am suã ñaz
tempore preter usitatũ
rent quib cotidiana
uiluerant

Expanded text:
ra, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae racula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misertempore, praeter usitatum rent, quibus quotidiana viluerant
Abbreviated transcription (Latin):
ad esse cogeret agnouit pre¬
ut legionem ad sacramen¬
torum suorum sacrilegia
reuocarent Erat meadem
legione primicerius mau¬
ricius. et signifer exuperiꝰ
et cãdidus senator. Qui ita
cõmilitonib sius pre erãt
ut amore pocus equalita¬
tis ꝙͣ terrore militari obedi¬
enciam preciperent R
Cuinq missi ad beatissi¬
main legionem uenissent
strinxerunt in sanctos impie
ferrum Mori non recusantes
ute amore U̾ Tradiderunt

Expanded text:
o suo cogeret . agnouit| pra. ut legionem| ad sacramentorum suorum sacrilegia reuocarent| Erat in eadem legione primicirius mauricius . et signifer| exsuperius . et candidus senator . qui ita conmilitonibus| suis praeerant. Vt amore potius aequalitates quam| terrore militare obaedienda praeciperent. Rcum missi ad beatissimam legionem uenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae amore. caedebant
Abbreviated transcription (Latin):
orte dicis: aliud indõ
Qnomodo tu asseris
quod corpus xp̃i accipiamꝰ.
bemus hoc non esse qd̃ na¬
tura formauit sed quod be¬
nedictio consecrauit Maio¬
remqz un esse benedictioĩs
ꝙͣ nature: quia inbenedi-¬
ctione etiam ipsa natura
mutatur Nõne uirgam te¬
nebat moyses. proiecit eã
et facta est serpens: rursus
app̾hendit caudam serpẽtis:¬
et in uirge naturam reu̾ti¬
cur dides ergo prophetica
gr̃a bis mutatam natu
ram esse et serpentis et u̾ge
C

Expanded text:
orte dicas, aliud video, quomodo tu mihi asseris quod corpus Christi accipiam? bemus hoc non esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis, quam naturae; quia benedictione etiam ipsa natura mutatur. Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam serpeet in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et uirge. C
Abbreviated transcription (Latin):
anctus mauricius R¬
legionem sanctam premo¬
nuit ut ad celestia regna pro¬
peraret Beatus exuperius mileᷤᷤ
candidus et uictor et b̃s inno¬

Expanded text:
anctus Mauritius legionem sanctam praemonuit, ut ad coelestia regna properarent. Beatus Exuperius miles, Candidus et Victor, jun
Abbreviated transcription (Latin):
um ad impium to¬
qz prouincias turbari quo¬
nuidam presumpcione
perspiceret ad consorcium
imꝑii uel laboris olim s
cõmilitonem herculium
maximianum cesarem
fecit: eumqz cont a man¬
dum et helianum ad gal¬
liam destinant Cui ad sup¬
plementum exertitus: le¬
gionem thebeam exorien¬
pit Que legio sex milia
sex centos sexaginita sex in¬
ros ualidos anmus. et in¬
structos armis: antiquoꝵ
romanoꝵ habebat exẽplo

Expanded text:
um ad imperium toque prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelianum lias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orient . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
iu relictis om̃ibus
surgens secutus est
tum Intelligens matheus
quid sit ueraciter dñmi
mitari relictis om̃ibus se¬
quitur Sequi eĩ mutari
est Ideo ut pauperem xp̃m
non tam gressu ꝙͣ effectu

Expanded text:
Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu
Abbreviated transcription (Latin):
nerator animarũ:
presta ut beati liborii con¬
fessoris tui atqz pontificis
⁊cuinus uenerandam celebͣ¬
bus indulgentiam conse¬
quamur .p.

Expanded text:
nerator animarum, praesta ut beati Marcelli confessoris tui atque pontificis, cujus venerandam celebrbus indulgentiam consequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ge petre et indue te uestimẽta¬
tua. accipe fortitudinem ad
saluandas gentes. Quia ce¬
ciderũt cathene de manibus
tuis. u̾ Angelus autem dñt
astint et lumen refulsit in

Expanded text:
ge, Petre, et indue te vestimentituis; accipe fortitudinem ad salvandas gentes, quia ceciderunt catenae de manibus tuis. Vers. Angelus autem Domini astitit, et lumen ref
Abbreviated transcription (Latin):
Accepit enuum fidelissimꝰ
positum et diuinitatem
suam sub specie assumpti
hominis occultantem.
filium esse dei uiui sp̃ns
esse ab hominbus puta¬
retur Tu es inquit xp̃us
filius dei iuni Quis non
responcõis plenitudinẽ
piscatorem protulisse mi¬
retur: qͣm compendio bre¬
iussime confessionis a¬
peruit: et quode huma
dei nun utriusq nature
induuisum continet seit̃¬
mentum. uere suscipien¬
dum cunctis et mirabi¬
lem piscatorem: qui dũ
maris profunda ad altis¬
simũ maiestatis eterne
perueit archanum hii
sunt ecclesiarum colum¬
pne petrus et paulus: qͦs⁊
uita sanctissima uenera¬
bilem perduxit admuor¬
tem: et glĩo sus occasus
fecit esse perpetuos: quos
non solum honoramus
ut martires. sed ut ma¬
gistros patresqz martir
ueneramur: qui eccͣam
dei et celestis predicacoĩs
doctrina. et pu sangiũs
effusione fundarunt

Expanded text:
Accepit et fidelissimus Accepit et fidelissimus positum, et divinitatem suam sub specie assumpti hominis occultantem, Filium esse Dei vivi Spiritesse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patvivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt
Abbreviated transcription (Latin):
ocauit namiz pe¬
trum opibus pau¬
perem oꝑe piscatorem Qͥa
conu̾sacione ppli: et com¬
mumone urbium seg̾¬
gatus uitam inter fluctꝰ
agebat ĩ nocuam: et uic¬
tum desimplicitate que¬
rebat Quem tamen ita
dixerim pauꝑemi: ut com¬
petens ei substancia nõ
de esset Quem bene merẽ¬
tem de deo copiosi maris
diues unda pascebat ł ñ¬
lectus ergo est adp̾¬
dicacionem salua
toris ut inmutata uita
celestis misterio sacramẽ¬
ti qui captura piscium
alebatur. salute hoĩm pa¬
sceretur Gloriosissimũ ⁊
paulum ad fidem noĩs
quod persequi idebatur
ecclesiam. nõ ĩpietate irre¬
ligiosi anmi seuiebat
sed sub nube ignorancie
nouam non prospiciẽs
grãm amore antique
deo deniq ab ocłis
eius ueteris u̾bre
caligo de tersa est: ut ue¬
rum illus lumen quode
celestibus coruscribat. et
sibi ad quireret et omnib
reuelaret cecatus illuĩa¬
tusq est: non alia dispẽ¬
sacione: insi ut clausis
lis eius aspectus ad inspi¬
ciendam dei gr̃am formarẽ.

Expanded text:
ocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. lectus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominiquod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae deo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis ualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Elluris ingens con¬
ditor mundi solum
qui eniens pulsis aque mo¬
lestiis tercam dedisti immo¬
bilem. ¶tgerinen aptum
profẽcens sulius decora flori¬
bus fecunda finctu sisteret
pastumq gratum redderet
Maitis peruste uulnera
mũdea urcore gratie ut faita
fletu diluat motusqz prauoꝰ
atterat Iussis tus obtẽpet¬

Expanded text:
elluris ingens Conditor, Mundi solum qui eruens Pulsis aque molestiis Terram dedisti inmobilem: Ut germen abtum preferens Fulvis decora floribus Fecunda fructum sisteret Pastumque gratum redderet. Mentis perusta vulnera Munda virore gratie, Ut facta fletu diluat, Motusque prabos adterat. Iussis tuis obtempe
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta diuideis elum dedu¬
sti luite Eirmcns lecũ
celestib simulq̃z terre rurul
ut unda flãmas tempet ture
lolum ne dissipet ¶Enfunde
nuc piissunt donm ꝑhẽns
gratit fraudis nont ne casi¬
bus nos tiror atterat uetus.
sutem fides inueniat sic
luminis uibar ferat hec ua¬
na tuntta trrreat lunt falsa
nulla comprunant.  esta

Expanded text:
idens, Celum dedisti limitem. Firmans locum celestibus, Simulque terre rivulis, Ut unda flammas temperet, Terre solum ne dissipet. Infunde nunc Piissime Donum perhennis gratie, Fraudis nobe ne casibus Nos error adterat vetus. Lucem fides inveniat. Sic luminis iubar ferat Ut vana cuncta terreat Et falsa nulla comprimat. Presta
Abbreviated transcription (Latin):
oc ergo ad motũ
est sensibus quo
erigeretur mens et exhibi¬
tum ocłis ubi exerceret᷑
intellectus ut inusibi¬
lem deun per insibilia
opera miraremur et e¬
recti ad fidem et purga¬
ti per fidem etiam ip̃m
iuisibiliter indere cuꝑe¬
mus quem de rebus uili¬
bilibus inuisibilem no¬
sceremus Nec tamen
sufficit hec intueri ĩmi¬
raculis xp̃i Interrogemꝰ
ip̃a miracula quid no¬
bis loquantur de xpisto
Habent enim si intelli¬
gantur. linguam suã
Ram quia ip̃c xp̃s est
uerbum dei: etiam fac¬
tum uerbi u̾bum nob̃
est Hoc ergo miracu¬
lum sicut auduumus
ꝙͣ magnum est quera¬
mus etiam ꝙͣ profund̃
sit Nec tamen superficie¬
euis delectemur: sed etiã
altitudinem perscrute¬
mur Habet eĩ aliquid ĩt᷑
quod miramur foris

Expanded text:
oc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibiliter nosceremus. Nec tamen sufficit haec intueri miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula quid nobis loquantur de Christo. Habent enim, si intelligantur, linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi Verbum nobis est. Hoc ergo miraculum sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris
Abbreviated transcription (Latin):
ted in onĩb trib mod̾
uigilanti oculo semet¬
ipam debet mens tircũspictre
ne contra mala proximi
protrahatur ad retubutioẽ
mali nec contra temptaniẽ¬
ta aouersarii seducatur ad
delectationem uel constusũ
ueluti nec contra flagella opi¬
fitis ad extessum proruat nͣ¬
murationis. Perfirte enm
aduersa rius uĩcitur quã do
mens nostra et inter tẽpta
et inter flagella dei compesci¬
tur a murmuratione ut hec
agentes retribui nolus pre¬
sentici bona rrquiramus .R.¬

Expanded text:
ed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere; ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem, vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentameet inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus.
Abbreviated transcription (Latin):
am pro labore .L.uͭ.¬
patientie bona sꝑãda
sut sequẽtis inite: nt tũt pit¬
mium nostri laboris incipi¬
at quãdo omĩs labor iam
funditus cessat. Sernte
tiam eamq cum res exigit
exercere in oꝑatione. Nullũ
timescitis: dampua nerum
transeũtium grauia non
putatis. Si tterue retribu¬
tionis glĩam cc̃cupiscitis

Expanded text:
am pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis labor jam funditus cessat. « tiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione, nulla timescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis. Si aeternae retributionis gloriam conspicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
sux beata truntas. Hꝰ¬
et prĩcpalis unitas iã
sol rereoit igneus infũde lu¬
men cordihus e mane
laudum carmine. te dep̾cem̃
resperi. te nostra simplex glo¬
ria per cunita laudet sccula.

Expanded text:
ux beata Trinitas, Et principalis unitas, Jam sol recedit igneus, Infunde lumen cordibus. Te mane laudum carmine, Te deprecamur vespere, Te nostra supplex gloria, Per cuncta laudet saecula.
Abbreviated transcription (Latin):
rat iohẽs baptista
qui uenit insp̃uet
uirtute helie eadem aucto¬
ritate qͣ ille achab corripu̾at ⁊ ie¬
zabel. arguit herodem et he¬
rodiadem. ꝙ illicitas nup¬
cias fecerint et non liceat
fr̃e iuiuente germano illiꝰ
uxorem ducere malens ꝑi¬
clitari apud regem ꝙͣ pp̃
adulacionem esse in me¬
mor p̾ceptorum deiR¬

Expanded text:
annes Baptista, qui venit in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nm crum cibo et po
si iste cibus et potus qui eos
a quibus sumutur ĩ morta¬
les ⁊ incorruptibiles facit.
id est societas ip̃orum sc̃oꝵ
ubi pax erit unitas plena
xerunt homines dei dñs
sanguinem suum m eis re¬
bus cõmendaiit que adu¬
num aliquid redigũtur
Ex multis namq gram ᷤ¬
ex multis racemis uinũ¬

Expanded text:
» Cum cibo et potsi iste cibus et potus, qui eos, a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit, et unitas plena, xerunt homines, Dominus sanguinem suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis: namque aex multis granis
Abbreviated transcription (Latin):
imquid quia il¬
luminaui cecos
quia sãnaii egros. quia
fugaui demonẽs. qui a
esurientes ppłos quinq
panibz paui. anquia
de tumulis mortuos su¬
scitam: In forte magis
quia fidelibus meis ce¬
incelo. ullum tua perse¬
cucio habebit effectum:
Nunquid nocere michi
intueri: Ego enim sum
ilius nazarenus quen
tu persequeris. qui t̾ras
celo. crucem regno mor¬
tem perpetintute muta¬

Expanded text:
quid quia illuminavi caecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esurientes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis rein coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi qintueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate muta
Abbreviated transcription (Latin):
ste qui regressus est.
unius ecclesie deuo¬
tam xpisto humilitatẽ
significat. Qui bene cadẽs
ante pedes domin: grãs

Expanded text:
 regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias
Abbreviated transcription (Latin):
more interpellant unde
tbeneut saluent᷑.
iħ̾m preceptorem
nominant: quia enim
meius uerbis se errasse
signant. hunc saluãdi
hũmiliter preceptorem

Expanded text:
m interpellent. Unde et apte t bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃ Cadit autem in faciẽ
quia ex malis que se per¬
petrasse menmit erube¬
scit Ibi enim cadit homo
ubi confunditur. ¶Laud̾¬

Expanded text:
 . Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Und
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum sedulo funnẽ¬
de ullicacionis ac racio¬
nis reddende tempus ui¬
derint: facere terrenorũ
omnium delectacione
sunul et dilectione mu¬
dati. plus de amicis sibi¬
conquerendis infutuꝵ
qmͣ dediicuis in p̾senti col¬
ligendis prospicere cura¬

Expanded text:
exemplum sedulo finienexemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquerendis in futuro, quam divitiis in praesenti colligendis prospicere cura
Abbreviated transcription (Latin):
Nuillico hoc quẽ
dns eiciebat de ml¬
licatu et laudaint eun
quod infuturum sibi
prospexerit. non onia
debemus ad mmitandũ
sumere Non enmmant
domino nostro facien¬
da est in aliquo frans
nt de ipsa fraude elimo¬
smnas faciamus: aut eoᷤ
aquibus recipi uolumꝰ
intabernatula eterna
tainqm̃ debitores dei et
domini nostri fas est m¬
telligi cum iusti et sãcti
signĩficentur hoc loco
qui eos introducant in
tabernacula eterna: qͥ
necessitatibus sius terre¬
na bona cõmunicaue¬
runt dequibus etiam
dicit. ꝙ siquis alicui eoꝵ
salicem aque frigide dede
ut tm̃ in noĩe discipuli.
non ꝑdet mercedẽ suam
ed etiam econtrario
dicuntur iste si¬
nulitudines ut intelliga¬
mus si laudari potuit il¬
le a domino cui frandem
faciebat: quanto ampli¬
us placeant dño deo qui
scd̃m eius p̾ceptun. iusta
opera facit Tillici sa¬
ne recto uocabulo dicimꝰ
eos qui pecunias habent
non iam dominos sue
sed aliene pocius rei dis¬
pensatores esse putãdos
Qui siuixta huiris serm

Expanded text:
illico hoc quem dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus; aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint. De quibus etiam dicit, Quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam Sed etiam e contdicuntur istae similitudines, ut intelligamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Villici sane vocabulo discimus eos qui pecunnon jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse putandos. Qui si juxta hujus servi