comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cumq sit mortis: debet eam iuincere uis
amoris quo amat᷑ ille qui cũ sit uita nr̃a
etiã mortẽ uoluit ꝑferre ꝓ nobis. Item in¬
ũ extrema debiti finis eodẽ¬
imminet hora: oratio nos debet adiu¬
uare continua. Si enĩ adignota uel longe
posita in hoc mundo loca transire disponi¬
Et si hȩc tam studiose manente ad huc cõ¬
plexu corporis &e animȩ int̾ cognita scłi
agimus: quã studiosius in fine nr̃o age¬
re debemus. cũ ad illã regionẽ transitũ
ut nulla nobis hinc dũ uiuimus cogni¬
tio maneat. utrum nos post mortẽ bea¬
ta uita maneat. an rapiamur exeuntes
e corpore adtormenta: Nam & quia dia¬
bolus extremȩ uitȩ nr̃ȩ suos laqueos in¬
nectere nititur: si in ipso exitu piis frͣm
p̃cib & sedulis psalmodiȩ officiis mu-¬
mamur. longe ille semꝑ repellitͦ. nec au-¬
det se nociturũ diuinis castris ingerere.
ubi audit nom̃ dñi ꝑ ora concinentiũ
fidelit̃ resonare.

Expanded text:
cumque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam um extrema debiti finis imminet hora, oratio nos debet juvare continua. Si enim ad ignota vel longe posita loca in hoc mundo transire disponiEt si haec tam studiose, manente adhuc complexu corporis et animae, inter cognita saeculi agimus, quanto studiosius in fine nostro facere debemus, cum ad illam regionem transitum ut nulla nobis hic dum vivimus cognitio maneat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter resonare.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pedes suos exercitus grandis nimiꝰ ual¬
de. & dixit ad me. Fili hominis: ossa hec
uniuersa domus isrł est. Ipsi dicunt. Aruꝰ¬
erunt ossa nr̃a &e ꝑiit spes nr̃a: &e absci¬
si sumus. Proptẽa uaticinare et dices ad
eos Hȩc dicit dñs d̾s. Ecce ego aꝑiã tumu¬
los ur̃os & educã uos de sepulchris ur̃is.

Expanded text:
super pedes suos exercitus grandes nimis valde: et dixit ad me. Fili hominis ossa hec universa domus Israel est. Ipsi dicunt. Aruerunt ossa nostra: et periit spes nostra: et abscisi sumus. Propterea vaticinare: et dices ad eos. Hec dicit Dominus Deus. Ecce ego aperiam tumulos vestros: et educam vos de sepulcris vestris
Abbreviated transcription (Latin):
extendã in uobis cutem. & dabo uobis
sp̃m & uiuetis. et scietis quia ego dñs.
Et ꝓpħaui sicut p̃ceꝑat michi. Factus est
autem sonitus ꝓpħante me: &e ecce com¬
inotio. Et accessert᷑ ossa ad ossa: unum¬
quodq ad iuncturã suã. Et uidi &e ecce
suꝑ ea nerui & carnes ascendunt: et ex¬
tensa ẽ. in eis cutis de suꝑ. et sp̃m ñba
bebant. Et dixit ad me. Uaticinare ad sp̃m.
uaticinare fili hominis: &e dices ad sp̃m.

Expanded text:
utem, et dabo vobis spiritum, et vivetis, et scietis quia ego Dominus: et prophetavi sicut praeceperat mihi. Factus est autem sonus, prophetante me, et ecce commotio; et accesserunt ossa ad ossa, unumquodque ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super eam nervi et carnes ascenderunt; et extensa est in eis cutis desuper, et spiritum non habebant. Et dixit ad me: Fili hominis, vaticinare,
Abbreviated transcription (Latin):
GTIUR qnĩ post tempus spũaub epu¬
lis reficere nos debenius: uideamus qͥd
euangłica lectio ꝓsequat᷑. Ait enĩ dĩs
sicut audiuimus de aduentus sui tem¬
ꝑe. Sicut fulgur choruscans sub cęlo:¬
ita erit aduentus filii hominis. Ꝙ addi¬
dit in conseqñtib. ln illa nocte erunt
duo in lecto uno: unus assumet᷑ ꝙ alt̃
relinquetur. Duo molentes in pistrino:
una assumetur & una relinquet᷑. Mo
uet fortasse uos frs. cur dñs aduentũ
sirum indicans noctis ĩe temꝑe osten¬
derit aduenturum: cũ utiq eius ad¬
uentus magna cũ claritate diei. mag¬
no cum nitore & timore suscipi deb̾et
humano generi sue prauitatis infim¬
det ut lucẽ ueritatis nemo pene respi¬
ciat. & caligine ꝓpͥa oꝑieus mentes ho¬
munum cecitatẽ quandã spũalib ocłis
exhibebit. Nec mirum si diabolus emit¬
tat iniquitatis tenebras: cũ ipse nax
sit omĩũ peccatoꝵ. Ad huius gͥ tetrã
caliginem depellendã uelut fulgur

Expanded text:
tur quoniam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur coruscans de sub coeloita erit adventus Filii hominis. Et addidit in consequentibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes in pistrino, una assumetur, et una relinquetur . Movet vet fortasse vos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellendam velut f
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sasti stratũ illuis in instrinitate eius .:
ut u̾sa uice portaret lectũ in quo fue¬
rat pauloante portatus. & anima illuit̃
quȩ pͥus uasculo corꝑis ferebat᷑: postea
corpus suũ ipsa utilius circumferret.
Potest etiã accipi qđ ait. erunt duo in le
anoꝵ plebs &e popłs udeoꝵ: qui uelut
uno lectulo hoc. ẽ. una mandatoꝵ lege u¬
uentur. & uelut simili resurrectionis spe

Expanded text:
Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam accipi, quod ait: Erunt duo in lecto tianorum plebs et populus Judaeorum, qui velut uno lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrectionis spec
Abbreviated transcription (Latin):
ius amplissimũ solum: in qͦ corꝑa nr̃a de¬
postta tutissima sede quiescit. In hoc
autẽ lectulo ille mollius dormit: qͥs qͥs
durus in uita se gesserit. Possumus enĩ ip¬
sa m̃bra nr̃a lectulos nros ꝓpͥos nuncupa
u̾sum stratũ eits u̾sasti in infirmitate
euis. Beatus enĩ. ẽ. ille cuius stratũ in ip¬
sius infirmitate dñs cont̾itit : ut qͥ fci¬
erat pauloante iracundus. adult̃ ꝙ pẽ
tulans & cunctoꝵ scelerũ infirmitatibꝰ
plenus: assuetũ corpus malo u̾sans dñs.
fiat castus. humilis & modestus. De qͣ
strato spũalit̃ dictum.ẽ. ad paralyticũ
bula. Non enĩ tam in eo aminirationis aliqͥd
erat ut confracti lectuli ligneã cratem
portaret paralyticus: quã ut resoluti
corꝑis mbra & debitate confracti ue¬
lut animȩ stiȩ necessariũ lectulũ para¬
lyticus ipse portaret. & corampositis
uidis ꝓpis abiret pedib: qui manib
allatus fuerat alienis. In hoc plane sic̃
dixi completa. ẽ. ꝓpłitca illa sententia.

Expanded text:
jus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncuparversum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum bula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia:
Abbreviated transcription (Latin):
sed uirtute. Tu igitur qui aurũ possides:
si placet bona nr̃a inuicẽ conferamus. Tu cũ
peregre ꝓficisceris thesauri tui necessa¬
rio domi remanent: quib longe positis
semꝑ trepidus semꝑ incertus es: ne cũ do¬
mũ redieris. ñ habeas quod habebas. Ita
dũ semꝑ amissionẽ eoꝵ metius: apud con¬
scientiã tuã nudus & pauꝑ es. Ego autẽ
quocumq iero meȩ diuicie me sequunt᷑:
nec separari ame possunt bona mea: qũĩ
ñ interreno specu sed inrthesauro pecto¬
ris retinent᷑. Tu cũ recedis a scło. relin¬
quendo tuas diuicias ꝑdidisti: ego autẽ
cũ michi de hoc mundo inigrare contin¬
git. diuicias meas mecũ ad paradysum
ueho. Tuas diuicias post mortẽ exemplo
illius purpurati diuitis ignis & tenebre
subsequent᷑ : meas diuicias exemplo la¬
zari suiꝰ abrahe & beatitudo suscipiet.

Expanded text:
sed virtute. Tu igitur, qui aurum possides, sed virtute. Tu igitur, qui aurum possides, si placet, bona invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui necessario 267 domi remanent, quibus longe a te positis, semper trepidus, semper incertus es, ne cum domum redieris, non habeas quod habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autem quocunque iero, meae divitiae me sequuntur, nec separari possunt a me bona, quoniam non terreno specu, sed pectoris thesauro retinentur. Tu 268 cum recedis a saeculo relinquendo, tuas divitias per idisti; ego autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas mecum ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequentur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ita abscondunt: ut om̃iũ subt̃ fugiat no-¬
tionẽ: nichil er eo proferentes aliquãdo
ad usum. ne aꝑtio latebrarũ sit causa ꝑ¬
dendi. Seruant autẽ illud: & ñ utuntur
Seruant inquã. Custodes gͦ dixerĩ istos
esse ñ dños: & alienũ attendere diligẽ¬
ter. ñ ꝓpriũ conuenient̃ expende. Quid .u¬
igit᷑ fr̾̃s. putatis habe aurũ. c̃ẽ diuicias:
cias. P reciosior enĩ mens est quȩ aurũ des¬
picit: quã que aurũ requirit. Maiores
plane sunt diuiciȩ ñ hab̃e aurũ: sed au¬
rũ habentib eminere. Qui enĩ ꝓpriis ha¬
bundat bonis: scł̃i thesauros non requirit
Bona enĩ sunt ꝓpria. honestas. sobrietas:
miscdia: castitas: quȩ bona omĩa. auro
magis sunt p̃ciosa. Ut sciatis quia his ista¬
uiliora sunt metalla: auri talenta emi
possunt: argenti uasa comparari possũt.
honestas sola non potest enu. Honestas enĩ
ñ emit᷑ sed adquirit᷑: quia ñ constat p̃cio

Expanded text:
ita abscondunt, ut omnium subterfugiat noita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? abere: pretiosior enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt pviliora sunt metalla. Auri talenta erui possunt, argenti vasa comparari possunt, honestas sola non potest erui; hnon emitur, sed acquiritur; quia non constat pretio,
Abbreviated transcription (Latin):
riciã primus in culpa est.Si militantẽ
respicias: cupiditas est illi tota causa mi¬
litiȩ. Si officia singula ꝑ scruteris: inue¬
nies homines ñ honestate adduci adobse:¬
Om̃s igit᷑ pene lucris ac negociis studeni
& cũ primo surgunt diluculo: ñ cogitant
nͥ ut aliquid unde cũq ꝑcipiant. Q uos
si aut honestas deuicerit: aut retrudit
iudicantis auctoritas. quo res alienas nõ¬
diripiant: dãpnũ se fecisse querunt᷑. Sine
hodie domũ referre nichil potui: iniqui¬
tas uidicis me mala facere ñ ꝑmisit. Cu¬
nctos igit᷑ pene homines agitat auaricia:
nullũ de his quietũ eẽ. ꝑmitit. hi enĩ
qui nichil habent cupiditate torquent᷑:
illi qui diuicias possident. sollicitudine
cruciant᷑. Nec ipsis enĩ bene est: qui re¬
condito auro incubant. Immo ipsis ẽ. gra¬
uius. Semꝑ enĩ sunt anxii: mesti: solli¬
citi: ne hoc seruus auferat. ne fur effodi¬
at. Atq ideo retrudentes illud tenebris

Expanded text:
ritiam primus in culpa est. Si militiam tantum ritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obseOmnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
dns nolite posside aurũ: nos etiam auri¬
dere aurũ. Hoc aurũ habentib dicit. Unde
si habentib aurũ possidere ꝓhibet: ñ ha¬
bentiũ cupiditatẽ qua pena condepnat: Et
si qui ꝓpria retinent amittere uibentur.
illi qui aliena diripiunt quã grauit̃ feri-¬
untur.s Sunt enĩ pleriq fr̃s qui cũ hu¬
mili loco geniti fuerint. & nullas a paren¬
tib diuicias consecuti sunt: tanta auari¬
ciȩ cupiditate iactant᷑. ut putent se sine
causa natos: nisi auriĩ qua quo pacto pos¬
sederuit. Existimantes enĩ sicut ait ꝓph̃a¬
uitam hominũ compositã ad lucrũ: ñ du.¬
bitant undecũq uidelicet ex malo ad qui¬
rere: atq ita huius modi homines dũ lu¬
crũ auri quęrunt. dãpnũ salutis inueni¬
unt. Requiramus fr̃s quotus quisq est. qͥ
hoc uicio ñ sit imbutus. Pauci admodũ sa¬
pientes sunt: qui abhac se pestilentia de-
fenoant. Si negociatorẽ cogites: propt̾ aua¬

Expanded text:
Dominus: Nolite possidere aurum . Hoc auDominus: Nolite possidere aurum . Hoc audere aurum . Hoc autem habentibus dicit; unde si habentibus aurum possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cupiditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim, sicut ait pvitam hominum compositam ad lucrum, non dubitant undecunque, etiam ex malo, acquirere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus, fratres, 266 quotusquisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter ava
Abbreviated transcription (Latin):
sequat᷑ me. Numquid enĩ om̃s martyres qͥ
secuti sunt dñm crucifixi sunt: Nũquid
om̃s uirgines quȩ uxta apocalypsim secũ
absit głari nisi in cruce d̾ni nr̃i iħu xp̃i:¬
ꝑ quẽ mͥ mundus crucifixus est &r ego
mundo : Hoc autẽ dicit: ut intelligas
crucẽ non ligni eue patibulũ. sed uitȩ ur¬
tutisq ꝓpositũ. Tota igit᷑ uita xp̃iant ho¬
minis. si scd̃m eugłiũ uiuat: crux est at
martyriũ. Sed hoc est quod in nobis diffi
dirigantur: atq ideo quotiens cũq uolup¬
tatib uolutamur: crucẽ saluatoris anuta.¬
mus. Ap̃e enĩ est castitas: pax. ueritas. man¬
suecudo. Q uomꝰ ergo potest castitati testi¬
moniũ ꝑhibe corruptus : Aut quomͦ po¬
test pacem p̃dicare: cuius animus semy
inlite est: Quo pacto ȩtiã ueritatẽ m̃dax¬
sequitur  Aut mansuetudinẽ qualit ser¬
uabit in constans: Quomodo inquã possi¬
mus ad martyrii głam ꝑuenire. cũ dicat

Expanded text:
sequatur me . Numquid enim omnes martyres, qui sequatur me . Numquid enim omnes martyres, qui secuti sunt Dominum, crucomnes virgines, qui juxta Apocalypsim sequunabsit gloriari, nisi in cruce Domini nostri quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ? Hoc autem dicit, ut intelligas crucem non ligni esse patibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficEvangelium dirigantur; atque ideo, quotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto etiam veritatem, aut mansuetudinem qualiter servabit inconstans? Quomodo, inquam, possumus ad martyrii gloriam pervenire, cum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere nob̃ debent ad ꝓfectũ sa¬
lutis nr̃e martyrũ exempla scõrũ:
qui propt̃ ad ipiscendã cȩlestem co-¬
rona om̃ib se mandatis dominicis subdi¬
lerunt: & ita cunctis deuinxerunt se legi¬
bus saluatoris: ut propt̃ anteactã uitã me-¬
rerentꝰ adhanc martyriĩ głam ꝑuenire.
Non enĩ illo in tempore tantũ ꝑfecerunt
p̃ceptũ dñi quo confessionis suppliciũ
ꝑtulerunt: sed necesse est illos prius se¬
nib potirent᷑. Necesse ẽ. enĩ in quã ut mi¬
cia bona fuerint quors finis est optimus
subsecutus: & martyres eos ñ solũ fuisse
cũ passi sunt. sed etiã martyres xp̃i fuisse
cũ uiuerent. Martyr enĩꝰ Patine dicit᷑ tes
hibemus. Unde & crux dñi ñ illa tantũ
dicit᷑. quȩ passionis tempore ligni affixi¬
one constriuit᷑ s illa quȩ totius uite cur¬
riculo cunctarũ disciplinarũ uirtutib co¬
aptatur: de qua uidetꝰ saluator dicere: qui
uult post me uenire. tollat crucẽ suã et

Expanded text:
ufficere nobis debent ad profectum salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendam coelestem coronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter ante actam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse fuit illos prius senibus potirentur. Necesse est, inquam, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, sed etiam tunc martyres Christi esse cum viverent. Martyr enim graece, latine Testhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere, Qui vult post me venire, tollat crucem suam, et
Abbreviated transcription (Latin):
nacula. Mam̃mona iniquitatis ob
hoc appellat istam pecuniã quã possi-
nec sunt iste diuitiȩ nͥ iniquis qui in
eis consticuunt spem atq copiam bea¬
titudinis suȩ. Aiustis uͦ cum hȩc pos¬
sidentur: ẽ. quidẽ ista pecunia. s nõ
sunt illis diuitiȩ nͥ celestes & spũales:
quib indigentiã suam spiritalit̾ sup¬
plentes. exclusa egestate miseriȩ beati¬
tudinis copia ditabunt᷑. Si autẽ hiqͥ
p̃bent elemosinã de iniquo mãmona
faciunt sibi amicos a quib in ęterna
tabnacła recipiantur: quantõmagis
hi. qui spũales largunt᷑ ẽpulas. qͥ
clant cibaria conserius in temꝑe suo
certissima debent spe summe retri-¬
butionis erigi: Qui fidelis in mini¬
mo: & in maiori fidelis est. & qͥ in
modico iniquus est: & in maiori iniquis
est. Sunt qͥ uiscera pietatis & oꝑa mise

Expanded text:
nacula. Mammonam iniquitatis ob nacula. Mammonam iniquitatis ob hoc appellat istam pecuniam quam possideerpretantur. Nec sunt istae divitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis suae. A justis vero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis divitiae nisi coelestes et spiritales, quibus indigentiam suam spiritaliter supplentes, exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditabuntur. Si autem hi qui praebent eleemosynam, de iniquo mammona faciunt sibi amicos, a quibus in aeterna tabernacula recipiantur, quanto magis hi qui spiritales largiuntur epulas, qui dant conservis cibaria in tempore suo, certissima debent spe summae retributionis erigi? Qui fidelis est in minimo, et in majore fidelis est. et qui in modico iniquus est, et in majore iniquus est. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dauit dns uillicum iniqͥtatis qr pru¬
denter fecisset: qr filii huius scłi pru¬
dentiores filiis lucis in generatione
sua sunt. Aucdiant sapientes huius
seculi. ut stultam sapientiã deserere
& sapientem di stulticiã discere que-¬
ant: quanti eorũ sapientiam diuma
ȩquitas estimauerit: qͦs ñ uere pruden¬
tes s in generatione sua prudences. eẽ.
cominemoratꝰ. uixta hoc qd̃ alibi dici¬
tur. ue qui sapientes estis in oculis ue¬
stris: & coram uob̃met ipsis pruden
tes. Necũ & amatores eterne uitȩ fili-¬
os lucis appellando: ñ aliud eos qui
sapientes sunt ut faciant mala bene
autem facere nesciunt. quã filios ar-¬
guit. eẽ. tenebrarum. Filĩi autẽ lucis
ꝙ filii huius scłi uocantur : quomͦ
filii regni & filiĩ ꝑditionis. Cuius enĩ
quisq agit oꝑa: eius cognominat᷑ &¬
filus. Ꝙ ego dico uob. facite uob ami¬
cos de mammona iniquitatis: ut cũ
defeceritis recipiant uos in et̃na tab̃¬

Expanded text:
davit Dominus villicum iniquitatis, quia prudavit Dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset. Quia filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. Audiant sapientes hujus saeculi, ut stultam sapientiam deserere, et sapientem Dei stultitiam discere queant, quanti eorum sapientiam divina aequitas aestimaverit, quos non vere prudentes, sed in generatione sua prudentes esse commemorat, juxta hoc quod alibi dicitur: Vae, qui sapientes estis in oculis vestris V. Necnon et amatores aeternae vitae filios lucis appellando, non aliud eos qui sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt, quam filios arguit esse tenebrarum. Filii autem lucis et filii hujus saeculi vocantur , quomodo filii regni et filii perditionis. Cujus enim quisqdico, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis: ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna taber
Abbreviated transcription (Latin):
de alio dixit. Cu uͦ quantũ debese d
ait. Centũ choros tritici. Ait iii. Acci¬
pe litteras tuas: & scribe octoginta. Ca¬
dus grece amphora est: continens ut¬
nas t̾res. Chorus uͦ: modiis triginta
completur. Qđ autem de centum ca¬
dis olei qͥnquaginta scribi fecit a debi
tore. & de centum choris tritici octogni¬
ta: ad nichil alius ualere arbitror nͥ
ut ea quȩ similit in sacerdotes acq in
leuitas iudeus quisq oꝑatur. in api
ęcelia abundet iusticia enis suꝑ scri¬
barum & phariseorũ: ut cum iili de¬
cuas dent. ilii dimidias dent. sicut
ñ de fructib s de ipsis bous sus fe¬
cit ⁊acheiis. aut certe duplicet deci¬
mas ut duas decimas dando suꝑet
unpendia uideorũ: nͥ foree quis sim¬
pliciter accipiendum putet qdꝰ omĩs
qui indigentiã cuiuslibet pauꝑis scõ¬
rum uł ex dimidia uł certe ex quinta
parte quantũ iuginti uł qͥnquaginta
ad centũ sunt alleuiarit. certa su. e
mi scłiȩ sit mercede donantus. & laui¬

Expanded text:
dixit: Tu vero, quantum debes? qui ait: Centum coros tritici; ait illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta: Cadus Graece amphora est, continens urnas tres. Corus vero modiis triginta completur. Quod autem de centum cadis olei quinqtore et de centum choris tritici LXXX, ad nihil aliud nalere arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in leuitas Iudaeus quisque operatur in Christi ecclesia abundet iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decimpendia Judaeorum. Nisi forte quis simpliciter accipiendum putet, quod omnis qui indigentiam cujuslibet pauperis sanctorum, vel ex dimidia, vel certe ex quinta parte, quantum viginti, vel quinquaginta ad centum sunt, alleviaverit, certa suae misericordiae sit mercede donandus. Et lau
Abbreviated transcription (Latin):
ces montis moria. in quib siloa fluit:
ñ semel legimus. hec uallis. & parua cã¬
pi planicies. irrigua erat. et nemorosa.
plenaq diuiciis: & lucus in ea idolo
consecratus. In tantã autẽ popłs isrł.
dem̃ciã uenerat: ut deserta templi ui¬
cinia. ibi hostias immolaret.&. rigorẽ
religionis. deliciȩ uincerent: ⁊flliosq
suos incendent demoni. uel iniciaren.
Et appellabat᷑ locus ipse gehennon:
id ẽ. uallis filioꝵ ennon. Hoc regũ uo¬
lumen. & paralipomenon. & hierennas
scribunt plenissime: et cõmiriat᷑ ds.
se locum ipsũ impleturũ cadaneribus
mortuors. ut nequaquã uocet᷑ tofech.
&e baal. sed uocetur poliandrũ. id ẽ. tu¬
mulus mortuorũ. Futura gͦ supplicia.
et penȩ ꝑpetuȩ. quib peccatores cruci¬
andi sunt: huiꝰ loci uocabulo denotã¬
tur. Duplicẽ autẽ esse gehennã. numĩ
ignis & frigoris: in iob plenissime legi¬

Expanded text:
ces montis Moria, in quibus Siloe fluit, ces montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem dementiam populus Israel venerat, ut deserta templi cinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legi
Abbreviated transcription (Latin):
reuelabitur. Et quomͦ inp̃senti se¬
culo multoꝵ uicia nesciuntur:
Sed de futuro tempore scribitur:
festa faciet consilia cordiũ. Et est sensus. No¬
lite timere ꝑsecutorũ seniciam & blasphe¬
mantiũ rabiem: quia ueniet dies iudicii.
in quo & ur̃a uirtus & eoru̾ nequicia de¬
monstrabit᷑. Quod dico uobis in tenebri.
dicite in lumine: & quod in aure audi¬
tis p̃dicate suꝑ tecta. Quod auditis in my¬
sterio: aꝑtius p̃dicate. Quod didicistis
abscondite : publice loquimini. Quod
uos erudini in paruulo iudee loco: in
umĩfis urbib & toto mundo audacter cli
corpus occidunt animã non possunt oc¬
cidere: gͦ anima in uifibilis & in corpo¬
ralis est: sedm crassiorẽ dico corꝑis nr̃i
substantiã. Uel eo certe temꝑe punietur
& supplicia sentiet. quando pristinũ cor¬
pus reccꝑit: ut cũ quo peccauit cũ ipso¬
nit᷑: sed primũ a saluatore ponit᷑. Que¬
ramus gͦ: quȩ sit sermonis huiꝰ occasio.
Idolũ baal fuisse uixta hierłm. ad radi¬

Expanded text:
etur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? Sed de futuro tempore  Al. saecufesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter ediccorpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipsonitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ait. ur̃i autẽ & capilli capitis. om̃s
numerati sunt: unmensã dĩ erga ho¬
munes ostendit ꝓuidentiã & in effabi
scientiã ñ sugiant. Derident intelligen¬
ȩccłiasticã in hoc loco. qui carnis resur-¬
rectionẽ negant. quasi nos. & capillos qui
numerati sunt. & a tonsore decisi. om̃s
dicamus resurgere: cũ saluator ñ dire¬

Expanded text:
autem et capilli capitis omnes numerati sunt, immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabiljus scientiam non fugiant. Derident intelligenecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resurgere, cum Salvator non dixe
Abbreviated transcription (Latin):
sibi scrmo dñicus: & sequentia pendent
et priorib. Prudens lector. caue semꝑ
suꝑsticiosã inrtelligentiã: ut non tuo
sensui attemꝑes scripturas. sed. scriptu¬
ris ungas sensũ tui. & intelligas fͥo
sequat᷑. Supra dixerat. nolite tinere eos
qui occidunt corpus. aniniã autẽ ñ posst̃
occide: nunc loquit᷑ consequent̃. norne
duo passeres asse ueneunt. & unus exibis
ñ cadet suꝑ terrã sine patre ur̃o. Et est
sensus. Si parua animalia & uilia absq
dõ auctore ñ decidunt. et in om̃ib est ꝓ¬
uidentia. & que in his ꝑitura sunt finc
d̃ĩ uoluntate non pereunt: uos qͥ et̃ni
estis. ñ debetis tunere. quod absq ñ i
uatis ꝓuidentia. Iste sensus &e suoͦ dictuˢ
est. R espicite uolatilia cęli. quĩ ñ ierunt
neq metunt. neq congregant in horrea:

Expanded text:
sibi sermo Dominicus, et consequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ fenũ agri quod hodie est. & cras in
clibanũ mitit᷑ d̾s ᷤ liestita quanto mag̃
uos mimime fidei: Quidã coacte. duos
sib ueneant ad sensus referunt. Sed qͦmͦ
illa intelligñtia. toto eugl̃icȩ lectionis cor¬
pori coaptetur: non paruȩ difficultatis
est. Ur̃i autẽ &e capilli capitis: om̃s nu¬
merati sunt. Nolite gͦ tuere: mults¬

Expanded text:
agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei! Quidam coacte duos sibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere; mult
Abbreviated transcription (Latin):
delectabit᷑ suꝑ iħm eius. Omĩa ossa mea
clicent. dñe qͥs sunilis tͥ ÷ E hoc . ẽ. ad pe¬
des ib̃ u cadere. eum suꝑ om̃s singłarit̃
magnũ pia fide fateri. Quia filia unica
erat illi fere annoꝵ duodecun: & hȩc mo¬
riebatur. lpsa sy nagoga quȩ sola legali
institutione composita quasi unica moy¬
si erat nata: quasi duodecimo etatis anno¬
moriebat᷑. hoc. ẽ. temꝑe pub̾tatis appro¬
ad intelligibiles annos ꝑuenerat. postqͣ
spuales do ftuctus gignere debebat. su¬
bito erroꝵ languore consternata spũalis
uitȩ uias ingredi desꝑabilit᷑ omisit: &
si ñ a xp̃o succurreret᷑ horrendã ꝑ omĩ a cor¬

Expanded text:
delectabitur super Jesu ejus. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis approad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit, et si non a Christo succurreretur horrendam per omnia cor
Abbreviated transcription (Latin):
&e ds̃ meus. Uidebat tangebat q homi¬
ne᷑. et confitebat᷑ dm̃ quẽ non uidebat
neq tangebat: sed propt̃ hoc qđ uidebat
atq tangebat illud iam remota dubita¬
tione creclebat. Dicit ei iħe. Quia uidis¬
credid̾unt. Non ait tet igisti me s uidisti¬
me: quia generalis quodã mͦ sensus est
uisus. Nan et ꝑ alios quatuor sensus no¬
olet. tange &e uide ꝙͣ: bene caleat. uUbiq
sonat uide: cũ uisus proprie ñ neget᷑
ad oculos ꝑtinere. Unde hic ipse dns. In¬
fer inquit digitum tuũ: &e uide manꝰ
meas. Quid aliud quã tange et uide.Ø
Nec tam̃ ille oculos habebat in digito.
Ergo siue intuendo siue etiã tangendo.
quia uidisti me inquit credidisti: quã¬
uis dici possit ita. ñ fuisse ausũ disci¬
pulũ tangere cum se offerret ille taugen¬
dum. Non enĩ scriptũ est & tecigit thomas
Sed utrũ ille aspiciendo tantũ siue euã
tangendo uiderit &e credicłit: illud quos
sequit᷑ magis gentiũ fidem p̃dicat atq

Expanded text:
am, etc. Videbat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat, neque tangebat. Sed per hoc quod videbat, atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat; dicit ei Jesus: Quia vidist. Non ait tetigisti, sed « vidisti, » quia generalis quodam modo sensus est visus; nam per alios quatuor nosapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus: Infer, inquit, digitum tuum, et vide manus meas. Et quid aliud ait quam tange et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo. Quia vidisti me, inquit, credidisti, quamvis dici posset, non ausum fuisse discipulum tangere cum se offerret ille tangendum. Non enim scriptum est: Et tetigit Thomas, sed sive aspiciendo tantum, sive etiam tangendo viderit et crediderit, illud quod sequitur, magis gentium fidem praedicat atque
Abbreviated transcription (Latin):
ritas quȩ ꝑ sp̃m sc̃m diffundit᷑ in cordib
nr̃is. participũ suoꝵ peccata dimitat: eoꝵ¬
autem qui non sunt eius participes tenet.
Ideo postea quã dixit accipite sp̃m sc̃m.
hoc continuo de peccatoꝵs remissione ac

Expanded text:
diffunditur in cordibus diffunditur in cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit. Eoautem qui non sunt ejus participes, tenet. Ideo posteaquam dixit: Accipite Spiritum sanctum, hoc continuo de peccatorum remissione ac
Abbreviated transcription (Latin):
gati propt̃ metũ uideoꝵ: uenit iħc &ste¬
tit in medio & dixit eis. Pax uobis. Et
cũ hoc dixisset: ostendit eis manus &e latꝰ.
Claui enĩ manus fixerant: lancea latus
aꝑuerat. Ibi ad dubitantiũ corda sananda:
uulnerũ sunt seruata uestigia. Moli aũt
corꝑis ubi diuinitas erat: ostia clausa ñ
obstiterunt. Ille quippe ñ eis aꝑtis int᷑re
potuit: quo nascente uirginitas matris
inuiolata ꝑ mansit. Gauisi sunt gͦ disci¬
puli: uiso dño. Dixit gͦ eis iterũ. Pax uob̃.
Iteratio confirmatio est. Ipse quippe dat ꝑ
ꝓpħam ꝓmissa: pacẽ suꝑ pacẽ. Sicut nu¬
sit me pater inquit: & ego muto uos. Eqͣ¬
lem patri filiũ nouimus: sed hic uerba
mediatoris agnoseimus. Mediũ quippe se
ostendit. dicendo ille me & ego uos. Hoc
cũ dixisset: in sufflauit et dicit eis. Accipi¬
te spm̃ sc̃m. In sufflando significat sp̃m
rũ remiseritis peccata remittunt᷑ eis: ce
quors retinueritis retenta sunt. Eccłiȩ ca

Expanded text:
tetit in medio, et dicit eis: Pax vobis. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et latus. » Clavi enim manus fixerant, lancea latus ejus aperuerat: ubi ad dubitantium corda sananda, vulnerum sunt servata vestigia. Moli autem corporis ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt. Ille quippe non eis apertis intrare potuit, quo nascente virginitas matris inviolata permansit. Gavisi sunt ergo discipuli, viso Domino. Dixit ergo eis iterum: Pax vobis. Iteratio confirophetam promisit pacem super pacem. Sicut sit me Pater, inquit, et ego mitto vos. Aequalem Patri filium novimus, sed hic verba Mediatoris agnoscimus, medium quippe se ostendit dicendo. Ille me, et ego vos. Haec cum dixisset, insufflanit, et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum. Insufflando significavit Spirum remiseritis, inquit, peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta su
Abbreviated transcription (Latin):
ON enĩ misit ds filium suum
in mnundũ ut iudicet mundũ:
s ut saluet᷑ mundus ꝑ ipsum.
Ergo quantũ in mecdico est: sa¬
nare uenit egrotũ. lpse se int̾¬
imit: qui precepta medici seruare ñ uult.
uenit saluator ad mundũ. Quare saluator
dictus. ẽ. mundi. nͥ ut saluet mundum
ñ ut iudicet mundũ: Saluari ñ uis ab ip¬
so: ex te udicab̾is. & qͥd dicam udicabise
Uide quid ait. Qui credit in eum: ñ uidica¬
tur. Iui autẽ ñ credit: qͥd dicturum sꝑabã
nͥ iudicat᷑: lam inqͥt uidicatus. ẽ. Nondum
apparuit iudicium: s iã factum est udici-¬
um. Nouit enĩ dns qui sunt eius: nouit qͥ
ꝑmnaneant ad coronã. qui ꝑmaneant ad flã-¬
niam. Nouit in area sua triticũ. nouit &e pa¬
leam: nouit segetem. nouit tizania. lamu¬
dicatus. ẽ. qui ñ credit. Quare uidicatus. ẽ:
Iuia ñ credidit in nomine unigeniti filũ

Expanded text:
on enim misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum. Ipse se interimit, qui praecepta medici observare non vult. Venit Salvator ad mundum: quare Salvator dictus est mundi, nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum? Salvari non vis ab ipso; ex te judicaberis. Et quid dicam, judicaberis? Vide quid ait: Qui credit in eum, non judicatur; qui autem non credit: quid dicturum speras nisi, judicatur? jam, inquit, judicatus est. Nondum apparuit judicium, sed jam factum est judicium.permaneant ad coronam, et qui permaneant ad flammam; novit in area sua triticum suum, novit et paleam, novit et segetem, novit zizaniam. Jam dijudicatus est qui non credit. Quare judicatus est? « Quia non credit in nomine uni
Abbreviated transcription (Latin):
I UIRUM a demonio lib̾atũ
moralit̾ animũ ab inmunda
cogitatione purgatum sig.¬
nificare dixerimus: conseqͣn¬
ter femina febrib tenta s ad imꝑiũ dm̃
curata. carnem ostendit ã concupiscentiȩ
sue feruore ꝑ continentiȩ p̃cepta frenãdũ.
Omĩs eni amaritudo & ira. & indignatio.¬

Expanded text:
i virum a daemonio liberatum moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tentata, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio
Abbreviated transcription (Latin):
potestas in cȩlo ⁊ in t̾ra. Et qͣdã etiam pͥusꝗͣ
a morte resurgeret nouerãt angłicȩ in cȩlo
uirtutes iure se subditas homini quẽ a suo
conditore specialit̾ assumptũ esse cernebat:
sed ceci in t̾ra hominẽs dedignabant᷑ ei subi¬
ci quẽ cõmuni secum mortalitate indutũ¬
cognouerant. Contempnebant eius uirtutẽ
in miraculis intelligere diuinã: cuĩ infir¬
mitatẽ in passionib uiesse cernebant hu-¬
manã. Piopt̃ qd̃ benigne mediator ipse dĩ
⁊ hominũ etiam hominib in t̾ra notum fie¬
ri uolens. quia data sit ei omnis potestas
in cęlo ⁊ in t̾ra. quatinꝰ ⁊ ipsi cum angłis
in cȩlo uitam possent habere ꝑhennẽ: misit
dostores qui cunctis ꝑ orbem nationibus

Expanded text:
potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morte resvirtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem nationibus
Abbreviated transcription (Latin):
non contẽpnenda dubitas: quia se non corpus
in quo passus ẽ. resuscitatum. s spm quẽ finita
passione tradidit solum uidere putabant.
Unde confestim magister piuis ⁊ eos qui iam cre¬
diderunt in fide confortat. ⁊ illos qui adhue
dubitauerunt ad fidĩ grãm conuocat: om̃ib
scilicet intimans. ad quantã głȩ magnificentiã
assumpta ꝓ hominib ⁊ morti data humani¬
tas resurgendo ꝑuenerit. Data ẽ. mͥ inquit
oninis potestas in cȩlo ⁊ in t̾ra. Non enim hȩc
loquit᷑ humanitate: quam suscipiendo ini-¬
noratus ẽ. paulominus ab angłis.⁊in qua
resurgendo amortuis gła ⁊ honore coronatus
est & constitutꝰ est suꝑ oꝑa manuũ patͥs: om¬
etiam mors ipsa quȩ ei ad tempꝰ p̃ualere uisa
ẽ. eius pedib subtrata ẽ. Quod gͦ psalmista de
dno resurgente amortuis ait patri. omnia
subiecisti sub pedib eius: hoc ẽ. utiq quo  re-¬
surgens ipse diis ait discipłis. data ẽ mͥ omnis

Expanded text:
non contemnenda dubietas, quia se non corpus non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum quem finita passione tradidit solum videre putabant. Unde confestim magister pius, et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus, scilicet, intimans, ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data est mihi, inquit, omnis potestas in coelo et in terra. Non enim hoc loquitur humanitate, quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis, gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, ometiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, hoc est utique quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis
Abbreviated transcription (Latin):
abierunt discipłĩ in galileam. ⁊ udentes eũ
adorauerunt. Quid ẽ. gͦ quod iħc p̃cedit dis¬
ciplos in galileam ut uideat᷑ ab eis. sequunt᷑
illi ⁊ uidentes eum adorant: nͥ quia sur¬
rexit xp̃c amortus pͥmitiȩ dormientium.
sequunt᷑ autem ⁊ hi qui sunt xp̃i. ⁊ ipsi in
suo ordine ad uitam de morte transmigͣnt.
ibiq eum uidentes adorant. quia in spe
cie diuinitatis contẽplantes sine fine col¬
laudant: Cui uisioni congruit illud. qd̃
galilea etiam reuelatio int̾p̃tat᷑. Tunc enĩ
nram: eius uestigia fide seqium᷑ non ficta: Et
uidentes inquit eum adorauerunt: quidam
autem dubitauerunt: Si quȩximꝰ unde dubi¬
tauerint qui uidentes dnm adorauerunt:
nulla magis causa occurrit. quã ea cuius
lucas meminit cum ipso resurrectionis sue
die discipłis eum apparuisse narraret. Con¬
sp̃m uidere. Uidentes gͦ dñm cognoscunt:
et quia hunc eẽ. dm̃ didicerant. demissis in ter¬
ram uultib adorant. S uierat mentib eorum

Expanded text:
atoris in Galilaeam, et videntes eum adoraverunt. Quid est ergo quod Jesus praecedit discipulos in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant? nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium. Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant, quia in specie suae divinitatis contemplantes, sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc enim nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, conspiritum videre. Videntes ergo Dominum cognoscunt. Et quia hunc esse Deum didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
diligentib dm̃ omnia cooꝑant᷑ in bonũ:
& in quaeũq tͥbulatione positis nũquã eius
pietas a est cui canit᷑ in psalmo. tͥ enim de¬
relictus ẽ. pauꝑ. pupillo tu eris adiutor.: con-¬
tere brachium peccatoris ⁊ maligni. Quã pie¬
tatis suȩ p̃sentiam non tantum nob̃ u̾bo pro¬
misit. sed euidentib designauit indiciis: cũ
post resurrectionẽ suam discipłis sepus usq
ad diem quo cȩlos petiit apparuit. eoꝵq animoᷤ
admonendo. increpando. spc̃ scĩ donum tri-¬
buendo roborauit. Equib dnĩ apparitionib
decem solummnꝰ in euglistarũ scriptis inue-¬
nimus: s plures fuisse docet apłs dicens.
Et surrexit t̾cia die scđm scripturas: ⁊uisus
ẽ.cephȩ ⁊ post hȩc undecim. Deinde uisus

Expanded text:
diligentibus omnia cooperantur in bonum , diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest, cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis saepius, usque ad diem quo coelos petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde vis
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum int̾ea: quod p̃sens ubiq diuina
maiestas. alit̾ electis suis alit̾ ad est reꝓbis.
Adest enim reꝓbis potentia nat̾ȩ inconpre.¬
hensibilis qua omnia cognoscit nouissima
⁊ antiqua. intelligit cogitationes alonge:⁊
omnes uias singłoꝵ p̾uidet: adest electis
gr̃a piȩ ꝓtectionis. qua illos specialit̃ p̃sen¬
tia dona siue flagella quasi filios paten
erudit. atq ad possessionẽ futuiȩ heredita¬
tis erudiendo ꝓuehit. Adest electis ut scrip¬
tum ẽ. iuxta ẽ. dñs his qui tͥbulato sunt
corde. ⁊ humiles spũ saluabit: adest repb
ut p̃missum ẽ. uultus autem dñi suꝑ faci¬
entes mala ut ꝑdat de t̾ra menoriã eoꝵ.
Unde necesse ẽ. ut semꝑ in oꝑib nequam
paueant mali. quoꝵ etiam cogitationes
singłe conspectui districti iudicis patent:
semꝑ in oꝑatione iusticiȩ ⁊ in his q̃ ꝓpter
iusticiam patiunt᷑ gaudeant boni. quib

Expanded text:
Notandum interea quod praesens ubique divina Notandum interea quod praesens ubique divina Majestas aliter electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit . Adest electis, ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut praemissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum