comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nno .xxuii. asa regis uida regnauit zamri
in thersa .uii. dieb. Porro ex̾citus isrł ob¬
sidebat iebethon. Qui cũ audiss zamri occi¬
disse regenr ꝯsticuit sͥ regem amri qui erat
pͥnceps milicie in castris. anno. xxuiiͦ. azd¬
ascendit gͦ aniri ⁊ om̃is isrł cum eo. ⁊ obside¬
bat thersa. d̾imẽs aut̃ zamri fugit ĩ domũ
regiam ⁊ succẽdit se cum ea. d̃u̾c diuisus ẽ
popłs isrł. Media pars sequebat᷑ tebui. et
media pars amri. Et durauit ħ ꝯtent̾o tri¬
b annis ⁊ plus. tũ amri qiͣ iam regnabat.
⁊ p̾ualuit amri. ⁊ int̾fectus ẽ cebni. Anno¬

Expanded text:
o septimo Asa regis Juda, regnavit Zambri in Thersa septem diebus. Porro exercitus Israel obsidebat Jebbethon. Qui cum audisset Zambri occidisse regem, constituit sibi regem Amri, qui erat princeps militiae in castris, anno vigo Amri, et omnis Israel cum eo, et obsidebant Thersa . » Timens autem Zambri fugit in domum regiam, et succendit se cum ea. « Tunc divisus est populus Israel. Media pars sequebatur Thebni, et media pars Amri. » Et duravit haec contentio tribus annis, et plus, Tamen Amri, quasi jam regnabat, et praevaluit Amri, et interfectus e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ emit asomer duob talentis argẽti mon¬
tis partem. ĩ quo erat ciuitas mareo. ⁊ reꝑa¬
uit eam ⁊ ĩposuit ei nomen somareon qͣi
posuit sedem regni. que pͥus fu̾at ĩ thersa
um scͥptoꝵ. Regnauit enĩ amri pat̾achab
.xii. annis ut dictum ẽ.⁊cepit regnare an¬
no anno. ⁊ ita aza mortuus ẽ. adhuc amri
uiuẽce. U̾m est aut̃ qd dicit iose. qd̾ iã reg¬
nante iosaphat filio aza: cepte regnare a
in fine regum ponemꝰ. d¬

Expanded text:
 emit a Somer duobus talentis argenti montis partem, in quo erat civitas Mareon, et reparavit eam, et imposuit ei nomen Samareon, quaposuit sedem regni, quae prius fuerat in Thersa. um scriptorum. Regnavit enim Amri pater Achab duodecim annis, ut dictum est, et coepit regnare anno anno, et ita Asa mortuus est adhuc Amri vivente. Verum est autem quod dicit Josephus, quod jam regnante Josaphat filio Asa coepit regnare Acsolet in fine regum ponemus.
Abbreviated transcription (Latin):
cum uenissẽt syracusam mansert̃ ibi tͥcluo.
⁊ inde uen̾unt regium. ⁊ in pꝰ unum diẽ flan¬
te austro uenert᷑ puteolos. ꝓ quo alii libu
hñt puteosĩ. ⁊ ẽ nomen ĩsule ubi ĩuenerũt
fr̃s. ⁊ rogati ab eis mansert ibi. ui. dreb. Cum
autꝰ audissent aduentũ eoꝵ fr̃es qui erãe
rome. occurrert̃ eis usꝙ ad forũ apii raba

Expanded text:
cum venissent Syracusam, manserunt ibi triduo, cum venissent Syracusam, manserunt ibi triduo, et inde venerunt Rhegium, et inde post unum diem, flante austro venerunt Puteolos, pro quo alii libri habent Puteolosum. Et est nomen insulae, ubi invenerunt fratres, et rogati ab eis manserunt ibi septem diebus. Cum autem audissent adventum eorum fratres qui erant Romae, occurrerunt eis, usque ad foru
Abbreviated transcription (Latin):
borare .i. ꝓfluuio uentris. ad quẽ cum pautꝰ
intrass. ⁊ orando ĩposuiss eimanꝰ. sanauit eũ
Quo fc̃o om̃s qui erãt in ĩsula infirmi accede¬
bant ad eum ⁊ sanabant᷑. pꝰ menses aut̾ tres ĩ¬
uenere᷑ nauẽ alexandrinã que ĩ insula mitile¬
ke hyemau̾at. cui erat castrũ insigne. cui .s.
insule. qi ad huc ibi apparebãt quoꝵdã castro¬
rum uestigia. q̃ antiqͥtus ibifuerãt edificata.
ł cui .s. naui. qr in mod̾ castroꝵ erãt insignta.
ł intexta. alia trãs latio ht̃. cui erat ĩsigne castro¬
rum. qi gemuni sũt castores .s. castor ⁊ pollux
quos gentiles p̾cipue in ꝑiculo maris inuo¬
cant. ⁊ ideo ĩ litore maris eis tẽplum fecerãt.
hoc aut̾̃ ex alia trans latone euidentiꝰ ẽ ubi ha¬
betͣ cui erat insigne filioꝵ iouis. fabulantur
enĩ gentiles castorẽ ⁊ pollucẽ fuisse filios iorus.
Cum aut̾ ascend̾ent nauẽ multis honoribus
honorauert̃ nos. ⁊ posuert̃ noci̾a in naui. Et

Expanded text:
s. Ad quem cum Paulus introisset, et orando imposuisset ei manus, sanavit eum. Quo facto, omnes, qui erant in insula infirmi accedebant ad eum, et sanabantur. Post menses autem invenerunt navem Alexandrinam, quae in insula Mitilene hiemaverat, cui nomen erat castrum insigne, cui scilicet insulae, quia adhuc ibi apparebant quorumdam castrorum vestigia, quae antiquitus ibi fuerant aedificata, vel cui navi, quia in modum castrorum, erant insignia velis intexta. Alia translatio habet cui erat insigne Castorum, qui gemini sunt Castores, scilicet Castor et Pollux, quos gentiles praecipue in periculo maris invocant, et ideo in littore maris eis templum fecerant. Hoc autem ex alia translatione evidentius est, ubi habetur, cui erat insigne filiorum Jovis. Fabulantur enim gentiles Castorem et Pollucem fuisse filios Jovis. Cum autem ascenderent navem multis honoribus, honoraverunt nos, et posuerunt necessaria in navi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
obeth. post in sylo ĩ domo aminadab iuri
plum. eiꝰ sacerdotem instituert̃
in custodiam arche. ⁊ fuit ibi.xx annis usq
ad octauũ annum regni saulis quo ipẽ tulit
eam in castra. Manserat aut̃ a pd̃ philisteos

Expanded text:
m Aminadab viri ejus sacerdotem instituerunt in custodiam arcae, et fuit ibi viginti annis usque ad octavum annum regni Saulis, quo ipse tulit eam in castra. Manserat autem apud Philisthaeos
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. ẽum q respõdissent semores inda qd̃
d̾s suus ħ eis p̾ceperat: cui nefas ẽ ꝯtradicere
placuit utrisq ut res ad darium referretur.
Et ascẽdit zoro babel cũ nunciis pͥncipũ ad re¬
gem. ⁊ honoratus ẽ ab eo supra qͣm sꝑauerat
Nam in cubicło regis dormiebat cũ alus du¬
ob cubicłarus. Porro dariꝰ rex cenam exhibu¬
it satrapis ꝑsarum. ⁊ p̃fectis indie ⁊ echiopie
stratib accessertͣ illi tres. Et ait pͥmus regem
forciorem eẽ ceceris. Cum enĩ homo p̃sit ce¬
teris aĩantib. rex p̃est homini. ⁊ ad nutum

Expanded text:
tionem. Cumque respondissent seniores Juda, quod tionem. Cumque respondissent seniores Juda, quod Deus suus hoc eis praeceperat, cui nefas est contradicere, placuit utrisque ut res ad Darium referretur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principum ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam speraret. Nam in cubiculo regis dormiebat cum aliis duobus cubiculariis. Porro Darius rex coenam exhibuit satrapis Persarum, et praefectis Indiae et Aethiopstratibus accesserunt illi tres. Et ait primus regem esse fortiorem cunctis. Cum enim homo praesit caeteris animantibus, rex praeest homini, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
debebant equo suo de nocte suppon̾et eqͣm. A
fcõ cum in crastinum .uii. magi ad eund̾ lo¬
cum deuenissẽe statim ad eque memoriam
babel. Cum enĩ int̾diriss cambises rredifica¬
tionẽ templi ascẽdit ad eum zorobabel ⁊ ꝑ
huiꝰ dari int̾uentum tẽptauit aĩum regis
mutare. sed nõ potuit. Et tr̃ ꝑsuaste dario:
secreciꝰ ut uou̾et uotum deo ifsrł qd̾ si eum re¬
gem fac̾et restauraret eiꝰ templũ ⁊ uniu̾sa ua¬
sa dñi que adhuc erant penes reges persarũ
Ium audiss itaq zorobabel h̾c regnao. ⁊ zacha¬
re fiducialit̾ agressus ẽ reedificare tẽplumria
aggeo ⁊ zacharia exhortantib popłm qui p̃¬
dicabunt d̾m eis offensum eo qd habitarent
ĩ domib laq̾atis. ⁊ dom̃ diũ ess desolata. ħ aut̾
signum ire dei dicebãt eẽ. Qd seminabãe mł¬
tum. ⁊ infe̾bant parũ. pͥncipes u̾o regis ꝑsaꝵ
qui erant trãsflumen int̾dicebant reedifica¬

Expanded text:
debebant, equo suo de nocte supponeret equam. Quo debebant, equo suo de nocte supponeret equam. Quo facto, cum in crastino septem magi ad eumdem locum devenissent, statim ad equae memoriam, babel. Cum enim interdixisset Cambyses reaedificationem templi, ascendit ad eum Zorobabel, et per hujus Darii interventum tentavit animum regis mutare, sed non potuit, et tunc persuasit Dario secretius, ut voveret votum Deo Israel; quod si eum regem faceret, restauraret ejus templum, et universa vasa Domini, quae adhuc erant penes regem Persarum, isset itaque Zorobabel hunc regnare, fiducialiter aggressus est reaedificare templum, Aggaeo et Zacharia exhortantibus populum . Qui praedicabant Deum eis offensum, eo quod habitarent in domibus laqueatis, et domus Domini esset desolata. Hoc autem signum irae Dei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum. Principes vero regis Persarum, qui erant trans flumen, interdicebant reaedifica
Abbreviated transcription (Latin):
pit illum hrẽ suspectũ suspicans nõ esse m̾¬
gum. hic mag̾ int̾ ꝯcubinas regis filiã habe¬
bat. qui secreciꝰ loq̃ns cum ea: monuit eã ure
de nocte attẽcius palparee caput regis ⁊ depri¬
hendet utrũ auricłas hab̾et. hic aut̾ frẽm e
rineidis qͥndam s offensum cambyses mu¬
cilau̾at aurib. Cum q puella dep̾hendiss
eum aures nõ habere indicauit ħ patri. Qui
cum reliqͥs magis hoc indicass ꝯiurauerũt
num isti duo frẽs. Porro .uii. magi cũ tracta¬
ret int̾ se. quis eoꝵ duc̾et filiam regis. ⁊ regna¬
ret ꝓ eo ꝯplacuit eis ut tali uaticinio unꝰ ex
eis eligeret᷑. diluculo uenirẽt suꝑ equos soli
in atrio palacii ante fores templi. ⁊ cuiꝰ equus
pͥor hinnitũ daret. scd̾m oracłm deoꝵ rex osti¬
tueret᷑. Erat unus eoꝵ dariꝰ filius ythaspis qͥ se¬
crecius loq̃ns cum custode equoꝵ suoꝵ man¬
dauit ei ut ĩ loco ad quẽ in crastino ꝯuenire

Expanded text:
pit illum habere suspectum, suspicans non esse Mepit illum habere suspectum, suspicans non esse Mergum. Hic magus inter concubinas regis filiam habebat; qui secretius loquens cum ea, monuit eam, ut de nocte attentius palparet caput regis, et deprehenderet utrum auriculas haberet. Hunc enim fratrem Smerdis, quondam sibi offensum, Cambyses mutilaverat auribus. Cumque puella deprehendisset eum aures non habere, indicavit hoc patri. Qui cum reliquis magis hoc indicasset, conjuravernum isti duo fratres. Porro septem magi cum tractarent inter se quis eorum duceret filiam regis, et regnaret pro eo, complacuit eis ut tali vaticinio unus ex eis eligeretur: diluculo venirent super equos soli in atrio palatii ante fores templi, et cujus equus prior hinnitum daret, secundum oraculum deorum rex constitueretur. Erat unus eorum Darius filius Hystaspis, qui secretius loquens cum custode equorum suorum, mandavit ei, ut in loco ad quem in crastino convenire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ canopeũ optulit ĩ anathema obliuionis.
Et sollepnizauit om̃is popłs. ⁊ diem hanc in
rari rubenite ĩ bechuliam. ex mr̃e fuit de sy
lib̾am. ⁊ planxie ẽam om̃is popłs septẽ dieb.
souo cambyses ing̾ssus c̃ egiptum ⁊ uastaii
eam. ⁊ abhominatꝰ religionem eiꝰ cerimonias¬
⁊ cempla deposuit. ⁊ edificauit babylonẽ in e¬
gipto. Cum q reu̾teret᷑ ab egipto egrotabat
in urorem simulans se nõ uelle sibi regnare
s ꝯseruare regnum mͥgi. fr̃i cambise. qi pu¬
er erat. hunc tñ m̾gum cambyses pͥus occide¬
rat in penetralib templi. solo isto erineide
oscio huiꝰ sacrilegii ⁊ parricidii. Cumꝙ pꝰ uui
mẽses regni sui moreret᷑ ermeides: sustinũ¬
it sͥ frẽm uiuenẽ elegantẽ forma. ⁊ uirib di¬
cens hũc esse m̾gum cyrifilium ⁊ cãbyse fra¬
trem. hec aut̾ occultatio regũ de facili potuit
fĩ in ꝑside. q ad regẽ nullus fere intrabat pre¬
ter domesticos eiꝰ. Unus aut̾ de .uii. magis ce¬

Expanded text:
 conopoeum obtulit in anathema oblivionis, et solemnizavit omnis populus. » Et diem hanc in rari, Rubenitae in Bethuliam. Ex matre fuit de tribu liberam, et planxit eam omnis populus septem diebus. Porro Cambyses ingressus est Aegyptum, et vastavit eam, et abominatus religionem ejus, et caeremonias, templa deposuit, et aedificavit Babylonem in Aegypto. Cumque reverteretur ab Aegypto aegrotabat, in uxorem, simulat se non velle sibi regnare, sed conservare regnum Mergi fratri Cambyse, quia puer erat. Hunc tamen Mergum Cambyses prius occiderat in penetralibus templi, solo isto Smerde conscio hujus sacrilegii et parricidii. Cumque post septem menses regni sui moreretur Smerdes, substituit sibi fratrem, juvenem elegantem forma et viribus, dicens hunc esse Mergum Cyri filium, et Cambysis fratrem. Haec autem occultatio regum de facili fieri potuit in Perside, quia ad regem nullus fere intrabat praeter domesticos ejus. Unus autem de septem magis coe
Abbreviated transcription (Latin):
los. ⁊ addidit. ⁊ comedes herbas t̾re qr enam ĩ
hoc par eris iumẽtos t̾re autẽ maledixit. qr de
fructu t̾re transg̾ssio ft̃a ẽ ⁊ ñ aquis. Inde ẽ qd̾
chali ꝓ p̾cepto legis. addidit gͦ de labore. In su¬
dore uultus tui uesceris pane tuo donec ĩ ter¬
ram reu̾taris .i. donee moriaris. qr t̾ra es. ⁊ in
t̾ram ibis. pulcre dictum ẽ ibis. qi qui in eod̾
statu stetisses donec transires ĩ melius si uelles.
modo de miseria ĩ miseriam ibis more fluen¬
tis aque. ⁊ t̾c adam plangens miseriã posteri¬
tatis: uocauit uxorẽ suam euam ut dictum ẽ.¬

Expanded text:
. Et addidit: Et comedes herbas terrae, quasi etiam in hoc par eris jumento. Terrae autem maledixit, quia de fructu terrae transgressio facta est, et non aquis. Inde est quochali, pro praecepto legis. Addit ergo de labore: In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec in terram revertaris, id est donec moriaris, quia terra es, et in terram ibis. Pulchre dictum est, ibis, quia qui in eodem statu stetisses, donec transires in melius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis aquae. Et tunc Adam, plangens miseriam posteritatis suae, vocavit uxorem suam Evam, ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ni dño qui dedit uob̾ uictoriã in manumea.
luculo facite ĩpetum in hostes. Qui turbati
ꝓ nece dni sui uertent᷑ in fugam. ẽuc̃ achior
circũcidit carnes p̃pucii sui. ⁊ appositus ẽ ad
popłm isrł. Misit q ozias nũcios ꝑ eiuitates
iuide ut eg̾derentur pꝰ eos. Porro egͥssi sunt he¬
brei mane. ⁊ dix̾unt assyrii. Eg̾ssi sũt mures
de cau̾nis sius. Cum q intrass uagio ut exci¬
taret holotͦnem: uidit cadau̾ sine capite. Et
ing̾ssus tab̾naculum iudith nõ inuenit eam
⁊ exclamauit ad popłm. Una mulier hebrea
fecit ꝯfusionem in domo nabucħ. Eoce caput
holo. nõ est cum eo. ⁊ turbati sũt ualde fuge
p̃sidium q̃rentes. Et insecuti sũe eos filii isrł.
⁊ ꝑcusserẽ eos usq ad extremitates finiũ su¬
oꝵ. ꝑ dies aut̾ .xxx uix collecta sũt spolia assy¬
rioꝵ. ⁊ uniu̾sa q̃ peculiaria holo. fuerant de¬
d̾unt iudich. Ioachimaut̾ sũmus pontifer

Expanded text:
ni Domino, qui dedit nobis victoriam in manu mea, ni Domino, qui dedit nobis victoriam in manu mea, luculo facite impetum in hostes, qui turbati pro nece domini sui, vertentur in fugam . » Tunc Achior circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel. Misitque Ozias nuntios per civitates Judae, ut egrederentur post eos. Porro egressi sunt Hebraei mane, et dixerunt Assyrii: « Egressi sunt mures de cavernis suis. » Cumque intrasset Vagao, ut excitaret Holofernem, vidit cadaver sine capite. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam. Et exclamavit ad populum: « Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo Nabuchodonosor. Ecce caput Holofernis non est cum eo. » Et turbati sunt valde fugae praesidium quaerentes . Et insecuti sunt eos filii Israel, et percusserunt eos, usque ad extremitates finium suorum. Per dies autem triginta vix collecta sunt spolia Assyriorum, et universa, quae peculiaria Holofernis erant, dederunt Judith. Joachim autam summus pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
de hebree illi ut sponte ꝯsenciat mͥ. fedum ẽ
enĩ apd̃ syrios ut mulier illudẽs uiro ĩmu¬
nis transeat ab eo. Et arc ad eamuagio. Nõ
mũ om̃ib dieb uite mee. Et cum ornass se
sterit ante faciem bolot᷑nis. Qui iocũdus fa¬
ccus ẽ. bibreꝙ uinum qͣlitum nunqͣmbibe¬
rat in uita sua. Et cum sero ess festinauerẽ
serui adhospicia sua. Et erat iudith sola ĩ
cubicło. Porro holo. iacebat in lecto nimia
pice in hac hora ad oꝑamanuũ meaꝵ. Et sol¬
uit pugionem de colũpna q̃ erat ad capire
lecti. ⁊ ꝑcuciens bis ceruicem abscidit capue
eiꝰ. ⁊ tradidit illud abre sue. ⁊ tolles canopeũ
eg̾ssa est. Eum ꝙ uenissẽt ad portã ciuitatis.¬
clamauit. Apite qi nob̾cum ẽ d̾̃s qui becie uir¬
tutem in isrł. Et occurrert̃ ei om̃s a minimo
usq ad marimũ cum luminarib. Ee ꝓfe¬
rens caput holofn̾s ⁊ canopeũ: ait. eõfitemi¬

Expanded text:
de Hebraeae illi, ut sponte consentiat mihi. Foedum est de Hebraeae illi, ut sponte consentiat mihi. Foedum est enim apud Assyrios, ut mulier illudens viro, immunis transeat ab eo. Et ait ad eam Vagao: Nonmum, omnibus diebus vitae meae. Et cum ornasset se, stetit ante faciem Holofernis. Qui jucundus factus est, bibitque vinum quantum nunquam biberat in vita sua. » -- « Et cum sero esset, festinaverunt servi ad hospitia sua, et erat Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto nimia pice in hac hora ad opera manuum mearum. » Et solvit pugionem de columna quae erat ad caput lecti, et percutiens bis cervicem abscidit caput ejus, et tradidit illum abrae suae, et tollens conopoeum egressa est. Cumque venisset ad portam civitatis,clamavit: « Aperite, quia nobiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israel. Et occurrerunt ei omnes a minimo, usque ad maximum cum luminaribus, et proferens caput Holofernis et conopoeum, ait: « Confitemi
Abbreviated transcription (Latin):
res: Que R. sertum ẽ qd̾ in ꝑditionẽ ibit po¬
pulus ñr. Grauit̾ enim offendit d̾m suũ. ua
suoꝵ. quẽ lex dei omĩo ꝓhibet gustari. Nam
⁊ fame ⁊ siti iam int̾ mortuos ꝯputant᷑ i mi¬
sit me dũs hec ip̃a nuntiare tͥ. qui dice ᷤ mi¬
popłm sic̾ oues: quib nõ est pastoi. Et ait
holot᷑nes. Si fecerit hec mͥ deus tuus: erit ⁊ d̾s
⁊ tu magna tris in domo nabucħ. ⁊ fecre eã
introduci. ubi erãt repositi thesauri eiꝰ. Eñ¬
q disponeret quid daret᷑ ei de ꝯiuuo suo:
ait iudith. Ex hus que mͥ detuli manduca¬
bo ne ueniat suꝑ me ira dei. Eui holo. Cum
ma tua qm̃ nõ expendee omĩa hec ancilla
tua: donec faciat d̾s in manumea hec que
cogitaui. petut q sͥ dari copiam nocte egͥdi¬
endi foras ad orandũ deum suum. ⁊ tra ꝑ tri¬
duum noctis exibat. ⁊ baptizabat se ĩ aqͥuis.
⁊ orabat d̾m urł. Qłto die. fecit holo cenam
seruis sins. ⁊ dixit ad uagio eunuchũ ꝑsua¬

Expanded text:
: « Certum est quod in perditionem ibit populus noster; graviter enim offendit Deum suum. Vasuorum, quem lex Dei omnino prohibet gustari. Nam et fame et siti jam inter mortuos computantur. Et misit me Dominus haec ipsa annuntiare tibi, qui dicet mipopulum, sicut oves quibus non est pastor. Et ait Holofernes: Si fecerit mihi haec Deus tuus, erit et Deus et tu magna eris in domo Nabuchodonosor. » Et fecit eam introduci, ubi erant positi thesauri ejus . Cumque disponeret quod daretur ei de convivio suo, ait Judith: « Ex his quae mecum detuli, manducabo, ne veniat super me ira Dei. Cui Holofernes: Cum am non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. » Petiitque sibi dari copiam egrediendi foras nocte ad adorandum Deum suum, et ita per triduum noctibus exibat, et baptizabat se in aquis, et orabat Deum Israel. Quarto die fecit Holofernes coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum: « Persua
Abbreviated transcription (Latin):
des om̃ib dieb uite tue. ĩmo abstulit ei
uocem. ⁊ posuit ei uenenũ in ore. qr decep̃
accepit hͥ. Inimicicias ponan int̾ te ⁊ mu¬
lierem. hine ĩnuit᷑ qd̾ eua penituerit. Ip̃a
ꝯteret caput tuũ. qd naturalit̾ seruat ser¬
pens qͣi sedem uite. ⁊ tu insidiab̾is calcaneo
illiꝰ. maxime ⁊ ita sic̃ naturale odium ẽ in¬
ter equos ⁊ grifes. lupos ⁊ canes sic int̾ ho¬
mine̾ ⁊ serpentẽ. Sic̃ enim serpentis uene¬
nũ hominẽ sic sputũ hominis ieuim ꝑi¬
mit serpentẽ. ⁊ qr adhuc nudi erat᷑ serpes
modo hoĩem cimet nudũ ⁊ fugit ĩ uestuũ
insilit. In duob peccauit mulier. suꝑbi¬
uit. ⁊ uetitũ comedit qi suꝑbunt. humi¬
liauit eam d̾s dicens. Sub uiri potestate eris

Expanded text:
des omnibus diebus vitae tuae, imo abstulit ei vocem, et posuit ei venenum in ore. Quia decepit, accepit hoc: Inimicitias ponam inter te et mulierem. Hinc innuitur quod Eva poenituit: Ipsa conteret caput tuum, quod naturaliter servat serpens, quasi sedem vitae. Et tu insidiaberis calcaneo illius maxime. Et sicut naturale odium est inter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis jejuni perimit serpentem. Et quia adhuc nudi erant, serpens modo hominem timet nudum, et fugit, et in vestitum insilit. In duobus peccavit mulier, superbivit, et vetitum comedit. Quia superbivit, humiliavit eam dicens: Sub
Abbreviated transcription (Latin):
more. cui pͥus subiecta fu̾at s amore. ⁊ qrin
frucui peceauit. ĩ frucui suo punita ẽ Unde
dictum ẽ. In dolore partes qd̃ dictum ẽ ei in
dolore. maledictio ẽ. s paries bñdictio. male¬
dicca ẽ enim stilis ⁊ ita in pumiendo ñ ẽ obli¬
tus misereri d̾s. qd̾ etiam ĩ aliis maledictio¬
nib hominũ notand̾ ẽ. adam qr in solo esu
peccaurt. ĩ labore q̃rendi sͥ edulii. punitus ẽ
sic. Maledicta t̾ra in oꝑe tuo .s. ꝓ oꝑe tuo .i. ꝓ¬

Expanded text:
imore, cui prius subjecta fuerat, sed amore. Et quia in fructu peccavit, in fructu suo punita est. Unde dictum est ei: In dolore paries. Quod dictum est ei in dolore, maledictio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus, quod etiam in aliis maledictionibus hominum notandum est. Adam, quia in solo esu peccavit, in laborem quaerendi sibi edulii punitus est sic: Maledicta terra in opere tuo, scilicet pro o
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti mͥ so.d. mͥ de ligno. ⁊ co. Et ad mulie¬
rem ait. Qre hoc fecisti : nec ip̃a se excusauit
s obliqͣuit pocm̃ in serpentẽ. tacite u̾o in
auctorem serpentis. Serpens u̾o ñ int̾roga¬
tur. qi ꝑ se hoc ñ fecerat. s diabłs ꝑ eum.ima
ledicens ei incepit a serpente ordinẽ seruãs
⁊ ꝯgruũ maledicc̃omi num. Serpens enin
⁊ pͥus ⁊ plus peccauit qr in trib. Mulier pꝰ
⁊ minus. s plus uiro. qr in duob homo
postremo ⁊ minꝰ qr in uno. Serpens ĩuidit.

Expanded text:
dedit mihi de ligno, et comedi. Et ad mulierem ait: Quare hoc fecisti? Nec ipsa se accusavit, sed obliquavit peccatum in serpentem, tacite vero in Auctorem serpentis. Serpens vero non interrogatur, quia per se hoc non fecerat, sed diabolus per eum. Et maledicens eis, incepit a serpente, ordinem servans, et congruum maledictionum numerum. Serpens enim; et prius et plus peccavit, quia in tribus; mulier post, et minus eo, sed plus viro, quia in duobus; homo postremo
Abbreviated transcription (Latin):
trib annis mulier pulcra nimis s casta de
tribu ruben. Que ascitos sac̾dotes rep̾hendit
eo qd̵ temptassent dñm ⁊ t̾minum dierum
ĩposuissent mĩe eiꝰ. Et ait ad eos. Opus dei fa¬
ctura sum qd̾ nõ indicabo uob̾. State hac noc¬
de ad portas ciuitatis ⁊ ozias uob̾cum ut eg̾di¬
ar ꝑ manum ur̃am. Cum q illi abiisset ora
on qui dedisti ei gladium ĩ alienigenas. diri¬
ge manũ ancille tue. nec ꝯmẽdauit fc̾m sy¬
meonis qd decestatus ẽ iacob s ult̾onem fcãm

Expanded text:
ulchra nimis, sed casta, de tribu Ruben, quae accitos sacerdotes reprehendit, eo quod tentassent Dominum, et terminum dierum imposuissent misericordiae ejus . Et ait ad eos: « Opus Dei factura sum, quod non indicabo vobis. State hac nocte ad portas civitatis, et Ozias vobiscum, ut egrediar per manum vestram. » Cumque illi abiissent, oron , qui dedisti illi gladium in alienigenas, dirige manum ancillae tuae . » Nec commendavit factum Simeonis quod detestatus est Jacob, sed ultionem factam
Abbreviated transcription (Latin):
romana tenebat imꝑium. Inde tͥbuni ple¬
bis ⁊ diccatores. ⁊ rursum ꝯsules rem publi¬
cam rexerunt usq ad uiliũ cesarem pitago¬
ras mortuus ẽ rome ppłs a patribus facta
seditione discessit. De¬

Expanded text:
Roma tenebat imperium. Inde tribuni plebis, et dictatores, et rursum consules rempublicam rexerunt, usque ad Julium Caesarem. Pythagoras mortuus est. Romae populus a patribus, facta seditione discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
unc fecerũt sibi ꝑrzomata .i. succinctoria
qiͣ bracas breues ut campestria. nec sñ cau¬
sa de foliis sicuum qr de succo eaꝵ si terantur
caro hominis fu̾it inuncta statĩ sentit pru
riginẽ uoluntatis iam ĩ carne sen serant.
bitam. Et audiert̃ uocem dm̃ deambulan¬
tis ut ex ip̃o suo motu iam uideret᷑ eosargu¬
ere. qr ñ steterant in p̾cepto. loqͣbat᷑ autem
ꝑ s. ubam creaturam eis. ⁊ abscõdert᷑ se a fa¬
miseria es. Qͥait. abscondi me qr nudus erã
stulta responsio. qi displiceret nudꝰ qui tał
fuerat factus. Et ait dnͣs. Quis ħͥ indicauit
nisi qr de ligno comediti. ille u̾o ñ humułr
ꝯfitens. s pccm̃ in uxorem retorqͣns. ĩmo ⁊¬

Expanded text:
unc fecerunt sibi perizomata , id est succinctoria, quasi bracas breves, ut campestria. Nec sine causa de foliis ficuum, quia de succo eorum si teratur, caro hominis inuncta statim ibi sentit riginem voluptatis jam in carne senserant: qbitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam videretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et absconderunt se a famiseria es. Qui ait: Abscondi me, quia nudus eram. Stulta responsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et ait Dominus. Quis hoc indicavit tibi, nisi quod de ligno comedisti? Ille vero non humiliter confitens, sed peccatum in ux
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit eis aqͦs. Erant aut̃ nõ longe a muris
fonticłi quib ciuies furtĩ utebant᷑ ad refocil¬
land̾ pocius qͣm ad bibend̾. Et dix̾unt amoni¬
te ad holotͣnem. Si uis eos optin̾e sine bello

Expanded text:
abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fonticuli, quibus cives furtim utebantur ad refocillandum potius quam ad bibendum. Et dixerunt Ammonitae ad Holo
Abbreviated transcription (Latin):
sua. ⁊ nc optinebat montana ħ. Et addidit a¬
chior ꝑscrutare si deus eoꝵ offensus ẽ eis. ⁊ pote¬
ris eos expugnare. alioqͥn non p̃ualebis eis.
et iratus holo. dixit. uis ut ostendam tͥ qi nõ
est d̾s nsi nabuch. Ex hac hora illoꝵ popło so¬
ciab̾is ut cũ illis parit̾ ꝑeas. ẽ unc p̾cepit holo
seruis suis ut duc̾ent eum ĩ bechuliã. ante ꝗͣ
castra metatus fu̾at. eum ꝙ trah̾ent eũ fumndi¬
bulari egressi site ad u̾sus eos Et timẽtes liga¬
uert̃ achiorad arborem ⁊ recessert̃. fundibula¬
rii uo soluentes eum statuert̃ eum ĩ medio se¬
nioꝵ ⁊ popłi. Miserant qͥdam de ierłm ĩ bethu¬
liam duos sac̾dotes. ⁊ pͥncipem oriam de tribr
symeon. Cum q exposuiss eis achior qͦre trãs¬
missus ess ab holofno ad eos recepit eumorias
culas q̃ ebibebant aqͣm de alueo. ⁊ ꝑ latentes
rimulas aque duictus. ⁊ int̾rupto aque ductu

Expanded text:
sua, et nunc obtinent montana haec. Et addidit Asua, et nunc obtinent montana haec. Et addidit Achior: « Perscrutare si Deus eorum offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus Holofernes dixit: « Ut ostendam tibi, quia non est Deus nisi Nabuchodonosor ex hac hora populo illorum sociaberis, ut cum illis pariter pereas . » Tunc praecepit Holofernes servis suis, ut ducerent eum in Bethuliam, ante quam castrametatus fuerat. Cumque traherent eum, funbularii egressi sunt adversus eos. Et timentes ligaverunt Achior ad arborem, et recesserunt. Fundibularii vero solventes eum, statuerunt eum in medio seniorum, et populi. Miserant quidem de Jerusalem in Bethuliam duos sacerdotes et principem Oziam de tribu Simeon. Cumque exposuisset eis Achior, quare transmissus esset ab Holoferne ad eos, recepit eum Oziasculas, quae ebibebant aquam de alveo, et per latentes rimulas aquaeductus, et interrupto aquaeductu
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ solus d̾s diceret᷑ ab hiis nationib q̃ po¬
tuissent holof̾nis potencia subiugari. Et aud¬
angustia uiaꝵ. ⁊ humiliauert se coram dño
ad exhortatõnem elyachim sac̾dotis filii iħu
filii iosedech. uł forte alt̾ius quẽ ipse iħc circũ¬
mittebat ad exhortatõnem filioꝵ istł in mo̾
cir̾e ⁊ cilicio offerebant holocausta. ⁊ clamalũt
ad dñm. Nũtiatum q ẽ holof̾ni qd̾ filii isrłpa¬
rassent se ad resistend̾. ⁊ moncium itin̾a oclu¬
sissent. Et uocauit duces amon ⁊ moab dicens
Quis ẽ popłs iste qui mõtana obsidet aueque
replicans ei quomͦ pͥmo ueniss popls ille de
chaldea ꝑ mesopotamiã in t̾ram chanaam¬
duxat eos d̾s eoꝵ in t̾ram ꝓmissam. Qui cun
placatus erat eis nemo poterat eis resist̾e. Eũ
uo irritabant eũ flagellabat eos. qi deus erat
odiens inquitatẽ Nuꝑ autͥ redux̾at eos ũerłm
de seruitute nabucħ. cui tradid̾at eos ꝓpt̾ pcc̃a

Expanded text:
ipse solus Deus diceretur ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Et audangusta viarum, et humiliaverunt se coram Domino, ad exhortationem Eliachim sacerdotis, filii Jesu, filii Josedech, vel forte alterius, quem ipse Jesus circummittebat ad exhortationem filiorum Israel in cinere, et cilicio offerebant holocausta, et clamabant ad Dominum. « Nuntiatumque est Holoferni quod filii Israel parassent se ad resistendum, et montium itinera conclusissent , » et vocavit duces Ammon et Moab dicens: « Quis est populus iste, qui montana obsidet, aut quae  respondit, replicans ei quomodo primo venisset populus iste de Chaldaea, per Mesopotamiam, in terram Chanaaduxerat eos Deus eorum in terram promissam, cum placatus erat eis, nemo poterat eis resistere; cum vero irritabant eum, flagellabat eos, quia Deus eorum erat odiens iniquitatem. Nuper autem reduxerat eos in Jerusalem de servitute Nabuchodonosor, cui tradiderat eos propter peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ea deo celi ⁊ orarẽt ꝓ uita regis. ⁊ filioꝵ ⁊ addi
de domo ip̃ius ⁊ ꝯfigat᷑ in eo. Somus aitẽ
euis publicet᷑ Ego darius statii decretũ qd stu¬
diose impleri uolo. Remiste qͦ darius uasa
dnũ ꝑ manũ zorobabel. Qui reditũ faciens
ꝑ chaldeam ꝯtribulib sius regis mandata
patefecit. ⁊ ascẽderunt multi cũ eo ierosoł.
Igit᷑ anno scd̃o darii. mense .uiii. instabatte
opi ⁊ ꝯpleuert᷑ illud anno .uiͦ. darii. qͥ erat

Expanded text:
ea Deo coeli, et orent pro vita regis, et filiorum ejus ea Deo coeli, et orent pro vita regis, et filiorum ejus de domo ejus, et configatur in eo, domus autem ejus publicetur. Ego Darius statui decretum, quod studiose impleri volo . » Remisit quoque Darius vasa Domini per manum Zorobabel . Qui reditum faciens per Chaldaeam, contribulibus suis regis mandata patefecit, et ascenderunt cum eo multi Jerosolymam. Igitur anno secundo Darii, mense octavo, instabant operi, et compleverunt illud anno septimo Darii, qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
asseruit. Nam ⁊ regib ⁊ eis qui uites plantat
mulieres uitam ꝯferunt ⁊ alimoniã. ⁊ ad
robur usq ꝑducunt. ⁊ ꝓ mulierib hoĩes
aĩas ponere nõ timent. Retulit qͦ se iudis¬
se ꝯcubinam euiꝰdam regis.alapas regi im¬
ponentẽ. Cum q illa arrisiss regem arri¬
dentẽ ⁊ ea molesta regẽ molestatũ. Suꝑ hec
om̃ia u̾o u̾itatem dixre eẽ fortiorẽ. que im¬
mutabił ẽ ⁊ sempiterna. u̾itas enimdei oĩ
creauerat. ⁊ ad eius ꝓuidentiã orbis regebat᷑
⁊ nicħ ei resist̾e poterat. Cum q om̃s iudi¬
cassent fortiorem omĩb eẽ iu̾tatem dixie
rex ad zorobabael ut peteret ab eo ꝙ. uellet
Et postulauit zorobabel fĩtẽpli redificato¬
nem. ⁊ uasa dñi remitti in ierłm. ⁊ gausus
ẽ rex. Nam id ip̃m meminit se uouisseascͥp
nullatenꝰ impeduẽt iudeos. s de sũptib re¬
gibis uiuarẽt eos. dantes eis ꝑ singłos dies
hostias. similam. uinũ. ⁊ sal. ut offerrent

Expanded text:
vites plantant, mulieres, et vitam conferunt et alimoniam, et ad robur usque perducunt, et pro mulieribus homines animas ponere non timent. Retulit quoque se vidisse concubinam cujusdam regis, alapas regi imponentem; cumque illa risisset, regem arridentem, et ea molesta, regem molestatum. Super haec omnia vero veritatem dixit esse fortiorem, quae immutabilis est et sempiterna. Veritas enim Dei omnia creaverat, et ab ejus providentia orbis regebatur, et nil ei resistere poterat. Cumque omnes indicassent fortiorem omnibus esse veritatem, dixit rex ad Zorobabel, ut peteret ab eo quod vellet. Et postulavit Zorobabel fieri templi reaedificatnem et vasa Domini remitti in Jerusalem. Et gavisus est rex. Nam idipsum meminit se vovisse. Et snullatenus impedirent Judaeos, sed de sumptibus regis juvarent eos, dantes eis per singulos dies hostias, similam, vinum, et sal, ut offerant
Abbreviated transcription (Latin):
gens ad eis tributa longe grauiora qͦm pres
sui. qui om̃s uno aĩo ꝯtradix unt ẽuc̃ iratus
rex uirauit ꝑ tronũ suum qd̾ defend̾et se de
om̃ib. Igit᷑ anno .xiiͦi. regni sui p̃cepit bolo¬
ferni pͥncipi milicie ut eg̾deretur ad regio¬
nes illas. ⁊ nulli hominũ ł munit̾onum
parceret ocłs eiꝰ. Qui eg̾ssus ẽ cum ex̾citu
oꝑuert̃ faciem t̾re sic̃ locuste. Qui cũ uastas¬
s cyliciam ⁊ mesopotamiã. ⁊ madianitas
misert᷑ ad eum pͥncipes ꝓuinciaꝵ dicẽtes. De¬
sinat dignatio tua circa nos. u eni nob̾ paci¬
ficus. ⁊ ut̾e seruicio nr̃o sic̃ placu̾it tͥ. Et descen

Expanded text:
gens ab eis tributa longe graviora quam patres gens ab eis tributa longe graviora quam patres sui. Qui omnes uno animo contradixerunt. Tunc iratus rex juravit per thronum suum, quod defenderet se de omnibus. Igitur anno decimo tertio regni sui praecepit Holoferni principi militiae, ut egrederetur ad regiones illas, et nulli hominum, vel munitionum parceret oculus ejus. Qui egressus est cum exercituunt faciem terrae sicut locustae Qui cum vastasset Ciliciam, et Mesopotamiam et Madianitas, miserunt ad eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi . » Et descen
Abbreviated transcription (Latin):
anc hystoriam transtulit ieꝵ. ad
petitonem paule ⁊ eustochii de chal¬
deo in latinum. hic liber apd̾hebre
git᷑ int̾ agiogͣpha: uicium ẽ scͥptoris qd̾ ĩ ip̃o
tytulo dep̾hendi pot̾. Quẽ synodꝰ mcena in
nuo sc̃aꝵ scripturaꝵ recepit. Transtulit aͥ
eum ꝓpter uarias ⁊ corruptas editiones ma¬
gis sensum ex sensu. qͣm u̾bum ex u̾bo seq̃ns
Mortuo itaq cyro qͥdam arfaxath medꝰ ĩ eba¬
thanis surrexit. ⁊ reꝑauit eam ⁊ muninit
eam ĩexpugnabiliter. ¶sdam pardes medie
sͥ ꝯcilians. ut tandẽ totimedie imꝑaret. na
buch u̾o rex assyrioꝵ qui regnauit ĩ niniue
anno .xii. regni sui optinuit arfaxath ĩ cam¬
po ragau. qui ẽ int̾ eufratẽ ⁊ dgrim. hic ẽ
annũ. Nam ĩ regno monarcbie. nõ nͥ .uiii.
annis regnauit. Qui postqͣm fc̃s ẽ monar¬
chus exaltatum ẽ cor eiꝰ. ⁊ misit ad om̃es qͥ
habitabant ĩ cylicia ⁊ damasco ⁊ libuno ⁊ car¬
melo gabiea ⁊ samaria ⁊ uscy in ierłm exi¬

Expanded text:
anc historiam transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii de Chaldaeo in Latinum. Hic liber apud Hebragitur inter apocrypha, vitium est scriptoris, quod in ipso titulo deprehendi potest, quem synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum recepit. Transtulit autem eum propter varias, et corruptas editiones magis sensum ex sensu, quam verbum ex verbo sequens. Mortuo itaque Cyro, quidam Arphaxad Medus in Ecbatanis surrexit, et raparavit eam, et munivit eam inexpugnabiliter, quasdam partes Mediae sibi concilians, ut tandem toti Mediae imperaret . Nao rex Assyriorum, qui regnavit in Ninive, anno duodecimo regni sui obtinuit Arphaxad in campo Ragau, qui est inter Euphraten et Tigrim. Hic est agebat. Nam in regno monarchiae, non nisi octo annis regnavit. Qui postquam factus est monarchus, exaltatum est cor ejus. Et misit ad omnes, qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et Carmelo, Galilaea et Samaria, et usque in Jerusalem exi
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo legrt᷑ nomen dnĩ geminatũ. sic̾ hie
adonay dñe d̾s. pͥmum ẽ tetragmaton. Sod̾m
uisitabit suos. ⁊ iũdicabit ĩpios ut urantur
ĩ sempit̾num. pꝰ hec ascẽdit iudith ĩ erłm cũ
popło. ⁊ obtułunt dño uota ⁊ repmissiones¬

Expanded text:
r nomen Domine geminatum, sicut hic Adonai Domine Deus. Primum est Tetagrammaton, secundum in die judicii visitabit suos, et vindicabit impios, ut urantur in sempiternis. » Post haec ascendit Judith in Jerusalem cum populo, et obtu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑfecta ẽ. Et ãmirati sũt sac̾dotes pulͥtudi¬
nem eiꝰ. ⁊ orauert̃ ꝓ ea Cum ꝙ descend̾ent mõ¬
tem cenuerãt eam exploratores. ⁊ duxerũt
ad tab̾naculum holof̾nis. qui statim capt
ẽ in ocłis siuis. Sedebat aut̃ holo. ĩ capnopeo
pͣpura ⁊ auro ⁊ gẽmis ꝯtexto. hoc ẽ sericum
rencłm muscaꝵ. dictũ sic a ca nopo opido egiꝑ¬
ti ĩ quo ĩuentum ẽ alii dicũt canopeu. qm̃
instar coni. a lato ascẽdit in acutum. se dire¬
runt assyrii. Qius ꝯtẽpnet popłm hebreoꝵ qͥ
tam pulcras mulieres ht̃ ire ꝓbus pugnemus

Expanded text:
» Et admirati sunt sacerdotes pulchritudinem ejus, et oraverunt pro ea. Cumque descenderet montem, tenuerunt eam exploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a Canopo oppido Aegypti in quo inventum est. Alii dicunt conopoeum, quoniam instar coni a lato ascendit in acutum. Et dixerunt Assyrii: « Quis contemnet populum Hebraeorum, qui tam pulchras mulieres habet, ut pro his
Abbreviated transcription (Latin):
ost darium xexses filius eiꝰ successit ĩ reg¬
num. qui pat̾ne uoluntatis honorandi
deum heres apparuit. Eo tp̃r pͥnceps fuic sa¬
c̾dotum helyachim siue oachim filiꝰ iħu.
Et erat in iudea cura rerui gerendaꝵ penes
sacerdotes que pus sub regib⁊ iudicibus
fuerat. Receꝑ it au̾xerses egiptũ que a prẽ
digesserat g̾ciam uastauit De ciuĩ fottitudi¬
ne multa refert g̾coꝵ hystora. Sub ħ dicte
iose hes dram uenisse ĩ uideam. s sub artha¬
xer se. ipẽ dicit se ip̃m uenisse post xersem
regnauit arthabanꝰ mensib uii. Incidẽtia
P tp̃i natus ẽ socrates. lapis hñs formã capri¬
nam. in egeũ mare de celocecidit. De artax̾se

Expanded text:
ost Darium Xerxes filius ejus successit ei in regnum; qui paternae voluntatis, honorando Deum, haeres apparuit. Eo tempore princeps fuit sacerdotum Eliachim, sive Joachim filius Jesu, et erat in Judaea cura rerum gerendarum penes sacerdotes, quae prius sub regibus et judicibus fuerat. Recepit autem Xerxes Aegyptum, quae a patre discesserat, et Graeciam vastavit. De cujus fortitudine multa refert Graecorum historia. Sub hoc dicit Josephus Esdram venisse in Judaeam, sed sub Artaxerxe ipse dicit seipsum venisse. Post Xerxem regnavit Artabanus mensibus septem. Incidentia. Eo tempore natus est Socrates: lapis habens formam caprinam in Aegaeum mare de coelo cecidit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑauit. Eum płes in dieb nr̃is ꝑsaltium ⁊
librum hymnoꝵ ⁊ plures libros huiꝰmodi
deletos scirent reꝑare. Addidit etiam q̃dam
de suo. sic̃ tytulos ꝑsalmoꝵ ⁊plura que le¬
gunt᷑ in pentathenco. Sic q iu̾simile est.
q̃dam que suꝑflua intellexit ip̃m subt᷑¬
risse. Tradunt᷑ etiam qͥdam modum scri¬
bendi a dext̾a in sinistram eũ iudeis tradi¬
disse cum pͥus ad mod̾ aranciũ scͥptitarẽe
Unde ⁊ scͥptura exaratio solet dici. scͥbebure
enĩ a sinistro comu in dextrũ ⁊ a dextro rede¬
undo scͥbebant in sinistrũ. forte ꝑ illũ mo¬
tera in suustrã. Porro esdras ĩuenit grãm
in oculis archaxersis . ⁊ peciit ab eo licentiã
ascẽdendi in ierłm ut ĩ lege qͣm repauerat
popłm suũ erudiree. Dedre gͦ ei rex licentiã
redeundi. ⁊ tradidit ei epłam ad pͥncipes su¬
os tͦnsflumen. ⁊ ad custodes arche publice.
ut trad̾ent es dre sñ mora qd cumq peteret
ab eis usq ad argenti talenta .c. ⁊ ad frumẽ¬

Expanded text:
paravit, cum plures in diebus nostris Psalterium, et librum Hymnorum, et plures libros hujusmodi deletos, scirent reparare. Addidit etiam quaedam de suo, sicut titulos psalmorum, et plura quae leguntur in Pentateucho. Sicque verisimile est quaedam, quae superflua intellexit, ipsum subtraxisse. Tradunt etiam quidam modum scribendi a dextra in sinistram eum Judaeis tradidisse, cum prius ad modum arantium scriptitarent. Unde et scriptura exaratio solet dici. Scribebant autem a sinistro cornu in dextrum, et a dextro redeundo scribebant in sinistrum. Forte per illum motera in sinistram. Porro Esdras invenit gratiam in oculis Artaxerxis, et petivit ab eo licentiam ascendendi in Jerusalem, ut in lege quam reparaverat, populum suum erudiret. Dedit ergo ei rex licentiam redeundi, et tradidit ei epistolam ad principes suos trans flumen, et ad custodes arcae publicae, ut traderent Esdrae absque mora quaecunque peteret ab eis, usque ad argenti talenta centum, et ad frumen
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ue malum latet in corde tuo᷑: Et Re tre
ta ẽ sibonum tͥ uidet᷑ mitte me ⁊ reedifi¬
cabo eam. Et ait regina q̃ sedebat iuixta re¬
gem. Qñ reu̾teris: Et ꝯstituit eis tempꝰ re¬
utendi. Nec fuit hec regina hester ut qui¬
dam tradid̾unt. Nec in diẽb esdre hysto¬
ria illa occurrit. Non enĩ esdras in uolu¬
mine suo siluiss. Et dedit uerneemie epi¬
stolam ad pͥncipes trãsflumen. ĩ qua ma¬
dauerat de honore exibendo neeme tanqͣ
duci ⁊ legato misso a latere eiꝰ ⁊ de impẽdi¬
is urb rredificande. Et misit cũ eo pͥncipes
militum ⁊ eqͥtes. Et trãsitum faciens ꝑ ba¬
luit neemias trib dieb. Et nocte ꝯsurges
cũ paucis circmbat rũnas muroꝵ ꝯside¬
rans qͣliter redificari posset. Qrta die locu¬

Expanded text:
quodve malum latet in corde tuo? Et respondiquodve malum latet in corde tuo? Et respondita est. Si bonum tibi videtur mitte me, et reaedificabo eam. » Et ait regina, quae sedebat juxta regem: « Quando reverteris? Et constituit ei tempus revertendi. Nec fuit haec regina Esther, ut quidam tradiderunt: Nec in diebus Esdrae historia illa occurrit. Non enim Esdras in volumine suo siluisset. Et dedit rex Nehemiae epistolam ad principes trans flumen. In qua mandaverat de honore exhibendo Nehemiae tanquam duci, et legato misso a latere ejus, et impendiis urbis reaedificandae. Et misit cum eo principes militum, et equites, et transitum faciens per Baluit Nehemias tribus diebus, et nocte consurgens cum paucis circumibat ruinas murorum, considerans qualiter reaedificari possent. Quarto die locu
Abbreviated transcription (Latin):
ccant̾. ⁊ inuẽte sut in ierłm. pͥmo apd̃ filios
ihu fili iosedech ⁊ frẽs eiꝰ. ⁊ statim eiecte sunt
Nec enĩ credenlũ est ih̃m magnũ sac̾dotem
hũisse alienigenã. ⁊ qd uisus ẽ zacharias sor¬
didis uestib indutꝰ. ad filios eiꝰ referend̃ est.
ł q cum pontifex ess popłm nõ arguebat.
I ip̃m fecert̃ ꝑ uniu̾sum isrł iofferebat
uinusqͥsq apd̾ quẽ inuenta erat ħ trangͥsu¬
t fc̃m est manno .xxͥ regis artax̾sis erat pĩ¬
cerna regis neemias de filizs captiuitatis
Qui dum ess in susis castiro: audunit ꝑ egra¬
gͥnos hebraie loq̃ntes. Et accedes sciscitatꝰ
lum dei ĩ afflict̾one. Nam ꝑ dies sustinebãt
impetum hostiũ. ⁊ noctib intrabãt latrun¬
cului plateas implebant cadau̾ib occidsoꝵ
⁊ fleuit neemias. ⁊ cibum desid̾abilem nõ
comedit nocte ⁊ die clamãs ad dñm. Cumq
staret in mẽsa: ⁊ leuaret uinũ regi appariut
qi languid̾ ante eũ. Et ait rex Qbe tristis es

Expanded text:
ctanter. » Et inventae sunt in Jerusalem primo apud filios Jesu filii Josedec, et fratres ejus, et statim ejectae sunt: nec enim credendum est Jesum magnum sacerdotem habuisse alienigenam. Et quod visus est Zacharias sordidis vestibus indutus, ad filios ejus referendum est. Vel quia cum pontifex esset, populum non arguebat. Idipsum fecerunt per universum Israel, et offerebat unusquisque, apud quem inventa erat Et factum est in anno vicesimo regis Artaxerxis. Erat pincerna regis Nehemias de filiis captivitatis . Qui dum esset in Susis castro audivit peregrinos Hebraice loquentes, et accedens sciscitatus lum Dei in afflictione. Nam per dies sustinebant hostium impetus, et noctibus intrabant latrunculi, et plateas implebant cadaveribus occisorum. Et flevit Nehemias, et cibum desiderabilem non gustavit, nocte et die clamans ad Dominum. Cumqstaret in mensa, et levaret vinum regi, apparuit quasi languidus ante eum . Et ait rex: « Quare tristis es,
Abbreviated transcription (Latin):
rũt popłm ⁊ domũ dei. ẽuc̃ accessert̃ ad esdiã
pͥncipes isrł dicẽtes hõ est seꝑatus popłs isrł
apopło t̾rarum. ẽułunt enim de filiab eoꝵ
sibi ⁊ filiis suis urores. Manus qͦ sac̾dotu
tranig̾ssionem ẽunc scidit esdras uestimẽ¬
ta sua. ⁊ flens. ⁊ orans iacuit in t̾ra usꝙ ad sa¬
eͥfitium uesꝑtinum. ẽu̾c accessert̃ ad eum
pͥncipes dicentes. Surge tuum ẽ discernere
quid agamꝰ. Manꝰ nr̃a erit tecũ. T̃ũc adiura¬
uit esdras sac̾dotes pͥncipes ⁊ leuitas ut ꝓ¬
hiceret uniu̾sas urores aliengenas.⁊ eos q
tur illos qui ꝯtra legem dei semen sc̃m cõ¬
miscuerãt semini ĩ cucũcisoꝵ. ⁊ opus eẽ ut

Expanded text:
c accesserunt ad Esdram principes Israel dicentes. « Non est separatus populus Israel a populo terrarum . » Tulerunt enim de filiabus suis sibi et filiis suis uxores. Manus quoque sacerdtransgressione. Tunc scidit Esdras vestimenta sua, et flens, et orans jacuit in terra, usque ad sacrificium vespertinum. Tunc accesserunt ad eum principes, dicentes: « Surge, tuum est discernere quid agamus. Manus nostra erit tecum . » Tunc adjuravit Esdras sacerdotes, principes, et levitas, ut projicerent universas uxores alienigenas, et eos qui tur illos, quod contra legem Dei semen sanctum commiscuerant semini incircumcisorum, et opus esse ut
Abbreviated transcription (Latin):
na fliuuꝰ decurrens ĩ eufratem. ł eufratis ri¬
uulus. ⁊ mansert̃ ibi trib dieb. ⁊ p̾dicauit
eis esdras ieiumũ ut afflig̾ent se coram dno
⁊ pet̾ent abeo uiã rectam ⁊ securã. Erubuit e¬
ium esdras pet̾e a rege ducatum ĩ uia: oicẽs.
Manus dei nr̃ĩ est suꝑ om̃s qui q̃runt eũ. Et

Expanded text:
va fluvius decurrens in Euphraten, vel Euphratis rivulus. Et manserunt ibi tribus diebus, et praedicavit eis Esdras jejunium, ut affligerent se coram Domino, et peterent ab eo viam rectam et securam. Erubuit enim Esdras petere a rege ducatum in via, dicens: « Manus Dei nostri est super omnes qui quaerunt eum. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
uacui s postulabicis ab egiptus ⁊ cancella¬
nes ur̃is uasa p̾ciosa ⁊ uestes.⁊ spoliabitis
egiptum. Dicũt hebrei postulasse ut dono
darent. s u̾ius est qd mutuo. Excusantur

Expanded text:
ostulabitis ab Aegyptiis, et concellaneis vestris vasa pretiosa et vestes, et spoliabitis Aegyptum. » Dicunt Hebraei postulasse ut dono darent, sed verius est quod mutuo. Excusantur
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Qui ẽ misit me ad uos. Dices etiã d̾s abra¬
ham d̾s ysaac ⁊ deus iacob misit me aduos.
hoc nomen mͥ est in et̾num. qr hii tres testes
uiuũt in et̾num. Iose dicit dixit ei suam
applłonem. qͣm homines pͥus ñ audierant
nec mͥ fas ẽ dicere uade ꝯgrega senores isrł
⁊ dices eis qd̾ apparui tͥ in rubo ⁊ misite ad

Expanded text:
eis. Qui est, misit me ad vos. Dices etiam: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob misit me ad vos; hoc nomen mihi est in aeternum, » quia hi tres testes vivunt in aeternum. Josephus dicit: Dixit ei suam appellationem, quam homines prius non audierant, nec mihi fas est dicere: « Vade, congrega seniores Israel, et dices eis, quod apparui tibi in rubo, et misi te ad
Abbreviated transcription (Latin):
pasce agnos meos. a.d. exbibitio ẽ oꝑis. sit ꝓ¬
batio dilectõnis. Cum q̃siss id ip̃m scd̾o.⁊ idẽ
respõdiss petrus itm subdidit pasce agnos
meos. Post t̾ciam u̾o respõsionem subdidit.
do. pasce moriendo. Tu̾e dixit ei iħc. eum senu

Expanded text:
bitio operis sit probatio dilectionis. Cum quaesisset id ipsum secundo, et idem respondisset Petrus, iterum subdidit; « Pasce agnos meos. » Post tertiam vero responsionem subdidit: do, pasce moriendo. « Tunc dixit ei Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
est ita distinguend̃. etiam dñe ut .s. dixiss
se dilig̾e plus hiis. ħ enĩ nesciebat. s habũ¬
dat etiam ydiomate hebreo. Tacens gͦ qd̃
agnorabat respõdit qd̃ sciebat. uł ita. domi¬
nȩ amo de. ⁊ etiam tu scis qr amo te.&d. te¬

Expanded text:
dixisset se diligere plus aliis. Hoc enim nesciebat, sed abundant etiam idiomate Hebraeo. Tacens ergo quod ignorabat, respondit quod sciebat. Vel ita, « Domine, amo te, et etiam tu scis quia amo te,
Abbreviated transcription (Latin):
se ih̃e ad mare tb̾iadis. Silcabant᷑. uñ dis¬
cipuli nocce qͣdam ut hab̾ent cibos. Et cum
nichil prendidissent mane stetit iħc ĩ lit¬
tore. Cum q ad mandatum eiꝰ in dert̾am na¬
uigi rete misissẽe impleuerẽ illud .c.l trib¬
magnis piscib ⁊ ait iohes. Dñs est. ẽuẽ pe¬
trus misit se in mare. alis nauigio uenert᷑.
⁊ ĩuenerunt prunas in littore. ⁊ ꝑiscẽ suꝑ¬
positum. ⁊ panem uixta positũ. Et assantes
simł de piscib qͦs prendid̾ant manducane¬
rũt cum iħu scientes qd̃ dñcẽ. Et hec fuit

Expanded text:
se Jesus ad mare Tiberiadis. Piscabantur autem discipuli septem nocte quadam, ut haberent cibos. Et cum nihil prendidissent, mane stetit Jesus in littore. Cumque ad praeceptum ejus in dextera navigii rete misissent, impleverunt illud 153 magnis piscibus. Et ait Joannes: Dominus est. Tunc Petrus misit se in mare. Alii navigio venerunt, et invenerunt prunas in littore, et piscem superpositum, et panem juxta positum, et assantes simul de piscibus quos prendiderant, manducaverunt cum Jesu, scientes quia Dominus est . » Et fuit